cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акула-нянька
Вусатыя акулы-нянькі нікога не няньчаць, а назва «nursе» — нянька — з’явілася ў выніку скажэння першапачатковага «nuss», сцвярджае Оксфардскі слоўнік. Таксама назва можа паходзіць ад факта, што вусатыя акулы не адкладаюць ікру, а нараджаюць акулят, апладненне ў іх унутранае: самец падплывае да самкі, хапае за грудны плаўнік, куляе на спіну, уводзіць у яе капулятыўны орган, апладняе і скатваецца з самкі, пасля чаго можа паляжаць побач з ёй ці сплыць. Пашырана апладненне адной самкі паслядоўна некалькімі самцамі. Яйкі саспяваюць унутры мамы-акулы, тамсама вылупляюцца трыццацісантыметровыя дзіцяняты, адразу 20-30 асобін, якія нараджаюцца ў ваду. Растуць малечы марудна, падлеткі прыбаўляюць за год каля 13 см, а памнажацца могуць толькі ва ўзросце 10-15 (самцы), 15-20 (самкі) гадоў.
Акулы-нянькі жывуць на малой глыбіні, але могуць заплываць і на сто з лішкам метраў углыб, яны трымаюцца аднага сховішча, дзе адпачываюць удзень вялікімі групамі, цесна лежачы на рыфах ці скалах, не любяць адплываць далёка і, наогул, не асабліва спрытныя (плывуць са скорасцю каля 30-70 см за секунду). Яны харчуюцца крабамі, васьміногамі, малюскамі і дробнымі шустрымі рыбамі. Вусатыя акулы могуць поўзаць па дне, абмацваючы скалы і пясок «вусамі», а часам нават ляжаць, прыўзняўшы пашчу і абапіраючыся на дно плаўнікамі. Як толькі здабыча плыве міма, акула засмоктвае яе ў глотку. Як правіла, акулы-нянькі бяспечныя для чалавека. Аднак зарэгістравана некалькі выпадкаў нападзенняў, справакаваных самімі купальшчыкамі.
Эльбурс
Эльбу́рс — горы на поўначы Ірана, каля паўднёвага ўзбярэжжа Каспійскага мора.
Утвараюць паўночную ўскраіну Іранскага нагор’я. Даўжыня каля 900 км. Некалькі паралельных хрыбтоў з пераважнымі вышынямі 2000—3000 м, найбольшая — 5604 м (вулкан Дэмавенд — найвышэйшы пункт Ірана). Складзены пераважна з вапнякоў і пясчанікаў, Дэмавенд — з андэзітавых лаў. Вяршынныя паверхні выраўнаваныя, схілы стромкія. Эльбурс прарэзаны скразной цяснінай р. Сефідруд. На паўночных схілах — густыя шыракалістыя лясы, на паўднёвых — ксерафітныя хмызнякі.
Цэнтральнаэльбурскі нацыянальны парк, некалькі заказнікаў.
IC 4254
IC 4254 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
ФК Фенербахчэ
«Фенербахчэ» (Fenerbahçe Spor Kulübü) — турэцкі футбольны клуб з горада Стамбул. Акрамя футбольнага клуба ў спартыўнае аб’яднанне «Фенербахчэ» ўваходзяць валейбольны і баскетбольны клубы, секцыі лёгкай атлетыкі, боксу, веславання і паруснага спорту.
Клуб быў заснаваны мясцовымі жыхарамі ў 1907 годзе. На цяперашні момант «Фенербачхэ» з’яўляецца адным з самых паспяховых і папулярных клубаў Турцыі. Паводле традыцыйных колераў клуб мае мянушку «жоўтыя канаркі» (Sarı Kanaryalar), свае хатнія матчы каманда праводзіць на стадыёне Шукру Сараджаглу, які размяшчаецца ў азіяцкай частцы Стамбула.
Гісторыя
«Фенербахчэ» быў заснаваны ў 1907 годзе ў раёне Кадыкёй у Стамбуле мясцовымі жахарамі, як беем Зія Сангюленам, Аятулой Беем і Энверам Нечыпам Аканерам. Гэтае спартыўнае таварыства быў створана таемна, каб не патрапіць у непрыемнасці за строгіх законаў Асманскай імперыі. Паводле правілаў султана Абдул-Хаміда II, турэцкай моладзі было забаронена ствараць клубы і гуляць у англійскую гульню футбол. Зія Сангюлен быў абраны першым прэзідэнтам клуба, Аятула Бей стаў першым генеральным сакратаром клуба, а Энвер Нечып Аканер быў прызначаны на пасаду капітана клуба. Маяк, які размяшчаўся ла мыса Фенербахчэ аказаў вялікі ўплыў на дызайн першапачатковай эмблемы клуба, які насіў жоўты і белы колеры нарцысаў, якая раслі вакол маяка. Такім чынам першая форма ўтрымлівала колеры гэтай расліны, гэта значыць жоўта-белыя палосы. У далейшым у 1910 годзе лагатып клуба быў перапрацаваны Зія Сангюленам, які змяніў колеры на жоўты і цёмна-сіні, якія і на сённяшні момант можна пабачыць на выяве эмблемы клуба.
Дзейнасць таварыства «Фенербахчэ» знаходзілася на нелегальным становішчы да рэформы 1908 года, калі, паводле новага закону, усе футбольныя клубы былі афіцыйна зарэгістраваны на законных падставах. «Фенербахчэ» ўступіў у лігу Стамбула ў 1909 годзе, заняўшы пятае месца ў першы год спаборніцтваў.
«Фенербахчэ» гуляў супраць супрацоўнікаў Каралеўскага ваенна-марскога флоту, які акупаваў Стамбул падчас Турэцкай вайны за незалежнасць. Некаторыя брытанскія салдаты фарміравалі свае футбольныя каманды ў Турцыі, якія мелі асаблівыя назовы, як «Эсекс Энжынірз» (Essex Engineers), «Айрыш Гўардс» (Irish Guards), «Грэнадэрз» (Grenadiers) і «Артылеры» (Artillery). Гэтыя каманды гулялі адзін супраць аднаго і супраць мясцовых футбольных клубаў Стамбула. Фенербахчэ атрымліваў перамогі ў шмат з якіх гэтых матчаў.
Дасягненні
Чэмпіён Турцыі (19):
Уладальнік Кубка Турцыі (7):
Уладальнік Суперкубка Турцыі (9):
Уладальнік Балканскага кубка:
Чэмпіён Стамбула (16):
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
Жмакін
Жмакін — прозвішча.
Аляксандр Ніканоравіч Герасімовіч
Аляксандр Ніканоравіч Герасімовіч (нар. 1939) — беларускі спецыяліст у галіне тэарэтычнай электратэхнікі, электраэнергетыкі. Доктар тэхнічных навук (1994), прафесар (1997).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (энергетычны факультэт, 1961; аспірантура, 1965).
Працаваў на Полацкай ЦЭС-2 (1961—1963, інжынер), у Беларускім філіяле Дзяржаўнага навукова-даследчага электратэхнічнага інстытута імя Г. М. Кржыжаноўскага Міністэрства энергетыкі і электрыфікацыі СССР (1965—1969, інжынер, старшы навуковы супрацоўнік), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1970, прафесар кафедры «Электрычныя станцыі»).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: краявыя задачы тэхнічнай электрадынамікі.
Народны мастак Беларусі
«Народны мастак Беларусі» — ганаровае званне. Ганаровае званне «Народны мастак Беларусі» прысвойваецца не раней чым праз пяць гадоў пасля прысваення ганаровага звання «Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь» буйнейшым мастакам, якія стварылі выдатныя творы жывапісу, скульптуры, графікі, манументальнага, дэкаратыўна-прыкладнага, тэатральнага, кіна- і тэлемастацтва, якія зрабілі значны ўклад у айчынную культуру і атрымалі шырокае грамадскае прызнанне.
Катастрофа Cessna 206 у Калумбіі (2023)
1 мая 2023 года лёгкаматорны самалёт Cessna 206 з сямю людзьмі на борце разбіўся ў джунглях у дэпартаменце Какета ў Калумбіі. Трое пасажыраў — пілот і двое дарослых — загінулі, але астатнія чацвёра — усе дзеці ва ўзросце ад 11 месяцаў да 13 гадоў — выжылі. Больш за пяць тыдняў яны знаходзіліся ў трапічных лясах, пакуль не былі выяўлены ратавальнікамі.
Пасажыры і экіпаж
Самалёт пілатаваў Эрнанда Мурса Маралес. На борце ў якасці пасажыраў знаходзіліся Герман Мендоса Эрнандэс, а таксама Магдалена Мукутуй Валенсія і яе чацвёра дзяцей — 13-гадовая Леслі Мукутуй, 10-гадовая Селейні Мукутуй, 4-гадовая Тыен Нарыэль Раноке Мукутуй і 11-месячны Крысціян Нерыман Раноке Мукутуй. Сям’я была з ліку карэннага насельніцтва Калумбіі, знаёмая з навакольнымі джунглямі.
Катастрофа
Раніцай 1 мая самалёт Cessna 206 выконваў рэйс з Араракуара ў Сан-Хасэ-дэль-Гуав’ярэ з 110 фунтамі грузу і шасцю пасажырамі, уключаючы двух дарослых, трох непаўналетніх і немаўля. Борт вылецеў у 06:42. У 07:15 пілот абвясціў аварыйную сітуацыю па прычыне адмовы рухавіка. Лётчык спрабаваў знайсці ў джунглях пляцоўку для аварыйнай пасадкі. Бліжэйшая ўзлётна-пасадачная паласа знаходзілася на адлегласці 33 марскіх міль. У 07:32 рухавік прыйшоў у парадак, але ў 07:43 ён зноў адмовіў. Самалёт спачатку ўрэзаўся ў дрэвы, пасля чаго ўпаў на зямлю. Абломкі авіямашыны знаходзіліся за 175 км на поўдзень ад Сан-Хасэ-дэль-Гуа’ярэ, над ракой Апапарыс
Пошукі
Пасля крушэння выжылыя адышлі ад абломкаў і пачалі блукаць па лесе. Ратавальнікі знайшлі абломкі Cessna 15 мая, праз два тыдні пасля катастрофы. Яны таксама выявілі прадметы, якія належалі дзецям, у тым ліку дзіцячую паілку і сляды імправізаванага сховішча, што сведчыла аб тым, што яны ўсё яшчэ жывыя. Праз яшчэ тыдзень быў знойдзены невялікі след.
У пошуках удзельнічалі падраздзяленні спецыяльнага прызначэння галоўнага камандавання Узброеных Сіл, пошукава-выратавальны персанал грамадзянскай авіяцыі, ваенная авіяцыя, члены грамадзянскай абароны, Чырвоны Крыж, нацыянальная пажарная служба і мясцовыя жыхары. Упраўленне грамадзянскай авіяцыі Калумбіі паведаміла, што да аперацыі прыцягнуты больш за 100 вайскоўцаў і тры сабакі-выратавальнікі. Да мерапрыемстваў далучыліся таксама прадстаўнікі карэнных народаў. Для пошукаў выкарыстоўваліся верталёты UH60, AC47 і Huey II, якія былі аснашчаны дынамікамі, здольнымі ахапіць тэрыторыю плошчай каля 1500 метраў. Калонкі перадавалі паведамленні на роднай мове дзяцей, запісаныя іх бабуляй. Салдаты з паветра скідавалі ў лес скрынкі з ежай, спадзеючыся дапамагчы выжылым, калі яны іх знойдуць.
Нарэшце 9 чэрвеня, на саракавы дзень, усе чацвёра дзяцей, якія самастойна выжылі, знойдзены і пасля эвакуіраваны ў горад Багату, сталіцу Калумбіі.
Па словах ратавальнікаў, дзеці падчас блукання па джунглях недаядалі і атрымалі мноства ўкусаў насякомых, але сур’ёзных праблем са здароўем ў іх не было
Бобрык 2
Бобрык 2, Бобрык Другі, Бобрыч — рака ў Беларусі, у Петрыкаўскім і Жыткавіцкім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Прыпяць (басейн Дняпра).
Назва
Нягледзячы на відавочную сувязь з бел. бабёр рачная назва Бобрык можа быць і балцкага паходжання — як і назва бярэзінскай ракі Бобр.
На гэта паказвае назва бярэзінскай ракі Бабруя (> Бабруйка). У ёй корань Babr- (< Bebr-) звязаны з літоўскім babras, bebras «бабёр» і пашыраны балцкім гідранімічным фармантам -uj-. Гэты ж корань у літоўскіх гідронімах Babrūngas, Babrūnė, Babrinis, Babrūtė. Далей да індаеўрапейскага кораня *bhe-bhros «бабёр».
Недалёка ад утоку Бобрыка ў Прыпяць таксама ўцякаюць рэкі з балцкімі назвамі Ясельда, Піна, Цна, Лунія (Лань).
Асноўныя прытокі
Справа: Вісліца, Азёрны канал, Капцэвіцкі канал. Злева: Капцэвіцкі канал, Міхедава-Грабаўскі канал.
Агульнае
Пачаткам ракі лічыцца вусце Азёрнага канала, якое знаходзіцца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Капцэвічы Петрыкаўскага раёна. Цячэ па Прыпяцкай нізіне, упадае ў Прыпяць каля вёскі Конкавічы Петрыкаўскага раёна. Даліна ў верхнім цячэнні невыразная, ніжэй вёскі Аголічы пераважна трапецападобная. Пойма на вялікім працягу невыразная (асушанае балота). Рэчышча каналізаванае на працягу 40,7 км. Берагі на натуральным участку рэчышча нізкія, пясчаныя. З ракі пачынаецца меліярацыйны канал Лукіч — левы прыток Прыпяці.
Мілан Шкода
Мілан Шко́да (Milan Škoda; нар., Прага, Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, нападнік клуба «Млада-Болеслаў» і былы ігрок зборнай Чэхіі. Гуляў таксама на пазіцыі цэнтральнага абаронцы.
NGC 1607
NGC 1607 (іншыя абазначэнні — MCG -1-12-23, IRAS04295-0433, PGC 15442) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
1938 год у гісторыі астраноміі
1938 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Ларэлья
Ларэлья (Loreglia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 268 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 29 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 28020. Тэлефонны код — 0323.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сайко
Сайко — прозвішча.
Гісторыка-філалагічны факультэт ПДУ
Гісторыка-філалагічны факультэт — адзін з факультэтаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта, які існаваў у 1994—2017 гадах. Яго правапераемнік і працягвальнік традыцый — гуманітарны факультэт ПДУ.
Гісторыя
У 1993 годзе ў Полацкім дзяржаўным універсітэце быў створаны факультэт замежных моў. Старэйшая кафедра факультэта, кафедра замежных моў, была створана яшчэ 1 кастрычніка 1968 года. Яе выкладчыкі абслугоўвалі ўсе факультэты нямоўнага профілю дзённай і завочнай формы навучання, а таксама працавалі з магістрантамі і аспірантамі. У 2006 годзе кафедру замежных моў вылучылі са складу гісторыка-філалагічнага і далучылі да спартыўна-педагагічнага факультэта. У 1993 годзе была створана кафедра тэхнічнага перакладу, загадчыкам якой стала кандыдат філалагічных навук, дацэнт Марыя Дзмітрыеўна Путрава. Быў аб’яўлены першы набор абітурыентаў на дзённае аддзяленне па спецыяльнасці «Замежныя мовы», створаны асобны камп’ютарны клас, метадычны кабінет. На працу ў Полацкі ўніверсітэт прыехала група выпускнікоў МДЛУ.
У верасні 1994 года на базе факультэта замежных моў быў створаны гісторыка-філалагічны факультэт. Тады ж быў аб’яўлены першы набор абітурыентаў на дзённае аддзяленне па спецыяльнасці «Гісторыя» (спецыялізацыя — «Гісторыя Беларусі»; пазней таксама і «Гістарычная інфарматыка»). Таксама ў 1994 годзе была заснавана асобная кафедра гісторыі пад кіраўніцтвам кандыдата гістарычных навук, дацэнта Васіля Іванавіча Шайкова. У 1995 годзе кафедра была рэарганізавана ў кафедру гісторыі і сацыялогіі. На кафедру прыйшлі выпускнікі БДУ (У. А. Лобач, В. А. Емяльянчык, У. С. Філіпенка, В. У. Галубовіч і інш.). У 2005 годзе кафедра была рэарганізавана, у выніку чаго ўтварыліся кафедра айчыннай і ўсеагульнай гісторыі, якую ўзначаліў кандыдат гістарычных навук, дацэнт Дзяніс Уладзіміравіч Дук; і кафедра сацыяльна-гуманітарных дысцыплін пад кіраўніцтвам кандыдата філасофскіх навук, дацэнта Лідзіі Васілеўны Янкоўскай. Першая кафедра стала выпускаючай па спецыяльнасці «Гісторыя», другая стала абслугоўваць усе іншыя, негістарычныя спецыяльнасці ўніверсітэта.
На першы курс у 1993 годзе было прынята 60 студэнтаў, а ў 1994 годзе — ужо больш за 100. У 1994 годзе ў склад гісторыка-філалагічнага факультэта ўвайшлі заснаваныя ў тым жа годзе кафедра гісторыі, кафедра замежных моў, кафедра тэхнічнага перакладу, кафедра беларускай і рускай моў, а таксама кафедра філасофіі і культуралогіі. З павелічэннем колькасці студэнтаў з-за мяжы ўзнікла неабходнасць стварэння кафедры беларускай і рускай мовы (першапачаткова — кафедры рускай мовы). Яна была створана 1 снежня 1989 года. Узначаліў яе Віктар Дзмітрыевіч Мятла. З 1992 года студэнты першага курса ўсіх спецыяльнасцей пачалі вывучаць беларускую мову. Таму кафедру рускай мовы перайменавалі на кафедру беларускай і рускай мовы. Пазней яна на правах секцыі ўвайшла ў склад кафедры сусветнай літаратуры і культуралогіі.
У склад гісторыка-філалагічнага факультэта таксама ўвайшла кафедра філасофіі і культуралогіі. Пры ёй быў утвораны кабінет сацыяльна-гуманітарных навук (да 1991 года — кабінет кафедры гісторыі КПСС і палітэканоміі). У 2007 годзе кафедра філасофіі ўвайшла ў склад кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін.
У 1999 годзе, 7 мая была створана кафедра сусветнай літаратуры і культуралогіі, а яе загадчыкам стаў доктар філалагічных навук, прафесар Аляксандр Аляксандравіч Гугнін. На базе кафедры былі арганізаваныя магістратура і аспірантура па літаратуразнаўству. З 2002 года кафедра стала выпускаючай для спецыялізацыі «Беларуская мова і літаратура» спецыяльнасці «Англійская мова. Беларуская мова і літаратура». У 2008 годзе ў сувязі з адкрыццём спецыяльнасці «Рамана-германская філалогія» у склад кафедры сусветнай літаратуры і культуралогіі ўвайшла кафедра нямецкай мовы.
У 2004 годзе быў праведзены першы набор на спецыяльнасць «Гісторыя. Замежная мова (англійская)». У 2002 годзе акрамя спецыяльнасці «Замежная мова (англійская, нямецкая, французская)» была адкрыта спецыяльнасць «Англійская мова. Беларуская мова і літаратура», а ў 2005 годзе — спецыяльнасці «Практычная псіхалогія. Замежная мова» і «Пачатковая адукацыя. Англійская мова». У 2007 годзе адкрыта спецыяльнасць «Рамана-германская філалогія (англійская, нямецкая, французская)». У 1999 годзе на кафедры гісторыі і сацыялогіі была адкрыта магістратура па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя», а з 2002 года на кафедрах педагогікі і сусветнай літаратуры была адкрыта магістратура па спецыяльнасцям «Тэорыя і методыка выкладання і выхавання (замежныя мовы)» і «Літаратура народаў краін замежжа».
Станам на 2008 год на гісторыка-філалагічным факультэце навучалася больш за 700 студэнтаў дзённай і завочнай формы навучання і працавала каля 80 выкладчыкаў і супрацоўнікаў. Агулам факультэт за перыяд з 1994 па 2017 год зрабіў 20 выпускаў спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй, падрыхтаваў каля 100 магістраў. Больш за 30 яго выпускнікоў атрымалі вучоныя ступені кандыдата і доктара навук (гістарычных, філалагічных, педагагічных, філасофскіх і інш.).
Будынак факультэта
Ад моманту свайго заснавання і да 2005 года факультэт месціўся ў Наваполацку ў вучэбна-лабараторным корпусе № 3 па вуліцы Блахіна, 30. У 2003 годзе, 1 лютага ва ўрачыстай абстаноўцы ў сценах Сафійскага сабора была праведзена цырымонія перадачы ўніверсітэту карпусоў былога езуіцкага калегіума ў цэнтры Полацка па вул. Стралецкай, 4. З гэтага часу ў іх пачынаюцца маштабныя работы па рамонту, рэстаўрацыі і добраўпарадкаванню. У 2005 годзе, 1 верасня ўрачыста адкрыты два адрэстаўраваныя карпусы — корпус Г і корпус Д. З 1 верасня 2006 года быў уведзены ў эксплуатацыю яшчэ адзін корпус, а з 2007 года — будынак былой аптэкі езуітаў. Далейшыя рамонт і рэстаўрацыя былых езуіцкіх муроў з прыстасаваннем іх пад патрэбы сучаснай вышэйшай навучальнай установы працягваліся амаль увесь наступны час існавання гісторыка-філалагічнага факультэта.
Васіль Фёдаравіч Маас
Васіль Фёдаравіч Маас (? — пасля 1900, Коўна) — расійскі архітэктар, архітэктар мінскага губернскага праўлення.
Біяграфія
Навучаўся ў Акадэміі мастацтваў. У 1864 годзе атрымаў 2 сярэбраны медаль за праект тэатра; у 1865 г. — званне класнага мастака 3 ступені за праект сельскай царквы.
Дзейнасць у Адэсе
З 1856 года працаваў у Адэсе, дзе некаторы час працаваў архітэктарам у Адэскім інжынерным упраўленні i выкладаў у Адэскай рысавальнай школе. Сярод іншага спраектаваў у горадзе будынкі гідрапатычай установы па вул. Елізавецінскай, 16; семінарыі і царквы на рагу Аляксандраўскага праспекта і вул. Паштовай (Жукоўскага), цяпер там тэхнікум; Земскага банка па вул. Садовай, 3 ; будынак 3-й мужчынскай гімназіі, цяпер корпус універсітэта ўнутраных спраў на Успенскай.
Дзейнасць у Мінску
Пад старасць у 1889 годзе Васіль Маас па невядомай прычыне пераехаў у Мінск, дзе стаў архітэктарам губернскага праўлення. У Мінску распісаў плафон глядзельнай залы Гарадскога тэатра.
Спрабаваў стварыць школу для мастакоў з малазабяспечаных пластоў грамадства, якая магла б зарабляць правядзеннем выставак. 3 мэтай збору сродкаў па ініцыятыве В. Мааса у 1891 годзе ў Мінскy была адкрыта мастацкая выстаўка, на якой экспанаваліся творы мясцовых мастакоў, якая стала першай выстаўкай прафесійнага выяўленчага мастацтва ў Беларусі і паклала пачатак рэгулярнай выставачнай дзейнасці беларускіх мастакоў. Адкрылася яна 24 мая 1891 года ў залах Дваранскага сходу. Было прадстаўлена каля 100 карцін, у ліку якіх знаходзіліся творы А. Бартэльса, Я. Матэйкі, І. Айвазоўскага, Э. Сукоўскага,, Мяшчэрскага. Аднак яна не мела таго поспеху, на які разлічвалі арганізатары. Пасля пакрыцця расходаў засталася зусім нязначная сума.
У канцы 1891 В. Ф. Маас стварыў мастацка-сталярную майстэрню, у якой не толькі бясплатна выкладаў, але і выдаваў вучням штотыдзень па 50 капеек са сваіх сродкаў, каб даць ім магчымасць хадзіць на заняткі. Для майстэрні было выдзелена памяшканне пры летнім тэатры ў гарадскім садзе. З надыходам летняга тэатральнага сезона майстэрня пазбавілася памяшкання і з-за адсутнасці грошай на наём іншага спыніла існаванне.
Але В. Ф. Маас не здаецца. У 1894 годзе ён звяртаецца ў Акадэмію мастацтваў з просьбай дапамагчы ў арганізацыі мастацкай школы. Пры гэтым паведамляе, што мінскія жывапісцы — баталіст Папоў і акварэліст Сукоўскі згодныя гэтак жа, як і ён, выкладаць бясплатна. Аднак і гэтая спроба скончылася безвынікова.
Дзейнасць В. Мааса сустрэла супраціў з боку чыноўнікаў, у выніку чаго ён пасля 1900 года з’ехаў у Коўна, дзе і памёр.
Южна-Сахалінская вобласць
Южна-Сахалінская вобласць — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка РСФСР, якая існавала з 2 лютага 1946 да 2 студзеня 1947 года. Южна-Сахалінская вобласць была арганізавана на тэрыторыі паўднёвай часткі вострава Сахалін і Курыльскіх астравах, якія адышлі ад Японіі да СССР па выніках Савецка-японскай вайны. Цэнтрам вобласці стаў горад Таёхара (з 4 ліпеня 1946 года — Южна-Сахалінск). Плошча.
У вобласці не было мясцовых Саветаў і іх выканкамаў. Кіраўніцтва вобласці здзяйснялася Грамадзянскім кіраваннем, якім кіраваў намеснік камандуючага Далёкаўсходняй вайсковай акругі. Выдаваліся газеты «Чырвоны сцяг» (на рускай мове) і «Новае жыццё» (на японская).
Южна-Сахалінская вобласць праіснавала меней за год і была аб’яднана з эканамічна слабай Сахалінскай вобласцю Хабараўскага краю (цэнтр — горад Аляксандраўск-Сахалінскі). Пры гэтым цэнтрам аб’яднанай Сахалінскай вобласці, якая выйшла са складу Хабараўскага края, стаў Аляксандраўск-Сахалінскі. 18 красавіка 1947 года цэнтр вобласці быў перанесены ў Южна-Сахалінск.
Страшынскія герба «Вольф»
Страшы́нскія (Straszyńscy herbu Wolf) — шляхецкі род нямецкага паходжання, прадстаўнікі якога жылі ў Літве і Памор’і (Страшын у Гданьскім павеце). Ужывалі герб «Вольф» зменены (паводле Каспара Нясецкага — Леў): «рук няма і на шаломе адно леў, лапа адна ўзнятая дагары, другая пярэдняя спушчаная долу, задніх ног з-за кароны нябачна». Найбольш вядомы з роду — Павел Страшынскі (1784—1847), вікарыюш капітульны Варшаўскай дыяцэзіі і біскуп сейненскі ў 1836—1847.
Дэмавенд
Дэмаве́нд — патухлы вулкан у гарах Эльбурс на поўначы Іранскага нагор’я.
IC 4255
IC 4255 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Народны артыст Беларусі
«Народны артыст Беларусі» — ганаровае званне Рэспублікі Беларусь.
Агульнае палажэнне
Ганаровае званне «Народны артыст Беларусі» прысвойваецца не раней чым праз пяць гадоў пасля прысваення ганаровага звання «Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь» або «Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь» артыстам, рэжысёрам, балетмайстрам, дырыжорам, хормайстрам, музычным выканаўцам, якія стварылі высокамастацкія выявы, спектаклі, кінафільмы, тэлеспектаклі, тэлефільмы, канцэртныя, эстрадныя, цыркавыя праграмы, музычныя, тэлевізійныя і радыётворы, якія зрабілі значны ўнёсак у айчынную культуру і атрымалі шырокае грамадскае прызнанне.
Клінок
Кліно́к (, Клинок) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Кліноцкага сельсавета.
Шарсцісты насарог
Шарсцісты насарог (Coelodonta antiquitatis) — вымерлае непарнапальцае млекакормячае сямейства насарогаў.
Апісанне
Шарсцісты насарог быў буйнейшым за сучасных насарогаў (вышыня ў карку больш за 2 м) і пакрыты густой поўсцю. Цела масіўнае, з тлушчавым гарбом на шыі, на галаве два рогі: пярэдні на носе (даўжыня да 1 м), задні на лбе (значна карацейшы). Шарсцісты насарог разам з мамантамі жыў у тундры і лесатундры: харчаваўся травой, ігліцай, хмызнякамі і маладымі парасткамі дрэў. Шарсцісты насарог быў распаўсюджаны ў познім плейстацэне па ўсёй Еўропе (акрамя крайняга Поўдня) і Паўночнай Азіі. У шматгадовамерзлых горных пародах Усходняй Сібіры знаходзяць косці і нават трупы шарсцістых насарогаў, пакрытыя цёмна-карычневай поўсцю. Два трупы (без валасоў) знойдзены ў Заходняй Украіне ў гліністых пясках, прасякнутых нафтай. Чалавек старажытнага каменнага веку паляваў на шарсцістых насарогаў; захаваліся наскальныя малюнкі шарсцістых насарогаў.
IC 4256
IC 4256 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уласаўцы (Іванаўскі раён)
Ула́саўцы (, Власовцы) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Адрыжынскага сельсавета.
Гісторыя
У 1970 годзе, каля вёскі, на тэрасе паўночнага берага воз. Пясчанае, У. Ф. Ісаенка сабраў каля 100 апрацаваных крамянёў.
Да 28 студзеня 1983 года вёска мела назву Уласаўцы-II.
Нур Хасан Хусейн
Біяграфія
Пачаў сваю кар’еру як мытнік у 1958 годзе, за два гады да абвяшчэння незалежнасці Самалі.
Атрымаўшы юрыдычную адукацыю ў Нацыянальным універсітэце Магадыша і на фінансава-юрыдычным факультэце ў Рыме, ён стаў генеральным пракурорам, гэтую пасаду ён займаў да 1991 года. Пасля гэтага на працягу некалькіх гадоў узначальваў Самалійскае таварыства Чырвонага крыжа.
22 лістапада 2007 года прэзідэнт унёс яго кандыдатуру на пасаду прэм’ер-міністра пасля адстаўкі.
1 верасня 2008 года парламент Самалі прагаласаваў за адстаўку Нур Хасана Хусейна.
Памёр 1 кастрычніка 2020 года падчас пандэміі COVID-19 у Лондане ад ускладненняў каранавіруснай інфекцыі на 83-м годзе жыцця.
Туркмена-Харасанскія горы
Туркмена-Харасанскія горы — горная сістэма на поўначы Іранскага нагор'я, пераважна на тэрыторыі Ірана.
Альберт Генрыхавіч Офенберг
Альберт Генрыхавіч Офенберг (1831 — ?) — расійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал-маёр (1880). З баронскага роду Офенбергаў.
Туркмена-Харасанскія горы
Даўжыня больш за 600 км, шырыня да 50 км. Вышыня да 3314 м (г. Кенгзошк). Падоўжаным паніжэннем (Кучана-Мешхедскі дол) падзелены на Капетдаг і Нішапурскія горы.
Альберт Генрыхавіч Офенберг
Выхоўваўся ў Імператарскім вучылішчы правазнаўства, скончыў курс Мікалаеўскай акадэміі Генеральнага штаба па 2-м разрадзе. Уступіў у грамадзянскую службу служачым Урадаўнічага Сената ў чыне губернскага сакратара 13 ліпеня 1852. Ваенную службу пачаў з красавіка 1854 у званні ўнтэр-афіцэра ў 5-м гусарскім Александрыйскім палку яго імператарскай высокасці вялікага князя Мікалая Мікалаевіча-старэйшага. Удзельнік Крымскай вайны 1853—1856 на Балканскім паўвостраве і задушэння паўстання 1863—1864. Прызначаны флігель-ад’ютантам да Яго Імператарскай Вялікасці ў 1871, прызначаны камандзірам 2-га дывізіёна ў снежні 1873.
Туркмена-Харасанскія горы
Нішапурскія горы
Нішапурскія горы знаходзяцца на паўночным усходзе Ірана, гэта паўднёвая паласа Туркмена-Харасанскіх гор.
Даўжыня каля 350 км, вышыня да 3314 м (г. Кенгзошк). Складаюцца з асобных хрыбтоў, падзеленых шырокімі далінамі. Складзены з вапнякоў і пясчанікаў з выхадамі інтрузій з парфіраў і гранітаў. Участкі бедленду. Тэрмальныя крыніцы, радовішча бірузы. Перадгорныя пустыні змяняюцца з вышынёй паўпустынямі і горнымі стэпамі.
Альберт Генрыхавіч Офенберг
29 мая 1874 прызначаны выконваючым абавязкі ваеннага губернатара Амурскай вобласці і камандуючым войскамі з пакіданнем у званні флігель-ад’ютанта. У яго кіраванне зачынілася вядомая на ўвесь Далёкі Усход Вестманская ветэрынарная школа. Была адчынена мужчынская прагімназія. Пры ім у 1876 праводзіўся агляд войска баронам Фрыдэрыксам. Насельніцтва перажыло паводку і спадарожнае спусташэнне гаспадарак. Упершыню была праведзена мабілізацыя двух пешых батальёнаў у сувязі з руска-турэцкай вайной і іх перадыслакацыя ў Прымор'е. Іншымі найбольш значнымі падзеямі сталі рэформа войска паводле Пастановы 1879 і складанне з насельніцтва 250 тысяч рублёў абавязку скарбу, але яго ўдзел у гэтым быў мінімальным. Прызначаны за адрозненне ў службе ў генерал-маёры з звальненнем, паводле яго прашэння, ад займанае пасады і залічэннем у ваенную кавалерыю ў 1880.
Кавалер ордэнаў Св. Уладзіміра 3-й і 4-й ст. з мячамі і бантам, Св. Станіслава 2-й ст. з імператарскай каронай і 3-й ст., знака адрознення Ваеннага ордэна Св. Георгія N96646. Меў медалі ў памяць вайны 1853—1856 гг. і «За ўтаймаванне польскага мецяжу».
Калінаўскае падняцце
Калінаўскае падняцце (ад назвы вёскі Калінаўка ў Любанскім раёне) — тэктанічная структура ў Любанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, у межах Чырвонаслабодскай зоны падняццяў Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1968 годзе сейсмаразведкай. Вылучаецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладаў.
Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Калінаўскае падянцце — монаклінальны блок, абмежаваны з усіх бакоў разрыўнымі парушэннямі, з падняццем гарызонтаў у паўднёва-ўсходнім напрамку пад вуглом 3—5º. Памеры 10×1,5 км. Па міжсалявых адкладах Калінаўскае падняцце — прыразломная антыкліналь субшыротнага распасцірання з паднятым паўночным і апушчаным па разломе паўднёвым крыламі. Памеры 9×2 км, амплітуда 100 м. Развіццё Калінаўскага падняцця звязана пераважна з фарміраваннем Чырвонаслабодскага разлому і разломаў, якія яго акаймоўваюць. Асноўныя этапы развіцця — лебядзянскі (позні дэвон) і каменнавугальны.
NGC 1609
NGC 1609 (іншыя абазначэнні — MCG -1-12-25, NPM1G -04.0199, PGC 15480) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Дом па Савецкай вуліцы, 25 (Гродна)
Дом па Савецкай вуліцы, 25 — будынак у Гродне, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада.
NGC 1609
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дом па Савецкай вуліцы, 25 (Гродна)
Гісторыя
Пабудаваны ў 1870—1890 гадах.
Вядома, што ў 1902 годзе ў доме працавала абутковая крама Шмуэля Гардона, з 1903 года кніжная крама Тракеніцкага. У ліпені 1920 года знаходзіўся штаб 10-й кавалерыйскай дывізіі Чырвонай арміі. У 1927 годзе — рэдакцыя газеты «Głos Prawdy Ziemi Grodzieńskiej», рэдактарам якой быў Ян Янкоўскі. З 1928 года будынак ва ўласнасці «Syndykat Rolniczy». У 1939 годзе знаходзілася крама А. Майзеля і «найстарэйшая і найвялікшая фірма фотаапаратаў у Гродне». Напярэдадні вайны ў 1940—1941 гадах працавала мастацкае фота № 2 «Ваенгандлю», якое адкрылася пасля вайны ў верасні 1945 года. У 1950 годзе — кантора «Нарыхтлён», з 1952 года — фірмовая крама па продажу папірос і тытуню. З 1964 года філіял галоўнага ўнівермага — секцыя спартыўных тавараў, якая называўся «Спорттавары». У 1971 годзе пачала працу вядомая крама па продажу тавараў за валюту «Бярозка», з 1982 года крама «Букініст».
Архітэктура
Цяпер 1-ы паверх заняты прадпрыемствамі гандлю, 2-і адведзены пад жыллё. Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак з аднасхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная. Цэнтральная і вуглавая часткі падкрэслены пілястрамі: на 1-м паверсе шырокімі, на 2-м больш вузкімі. Цокаль скошаны. Паверхі аддзелены 2 прамежкавымі карнізамі. Цэнтральны балкон аб’ядноўвае 2 збліжаныя праёмы. Аконныя праёмы прамавугольнай формы, з скругленымі вугламі, абрамлены ліштвамі. Над праёмамі сандрыкі. Завяршальны карніз прафіляваны, з невялікім вынасам.
IC 4257
IC 4257 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1108
NGC 1108 (іншае абазначэнне — PGC 10633) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Макуньяга
Макуньяга (Macugnaga) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 626 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 98 км². Паштовы індэкс — 28876. Тэлефонны код — 0324.
У камуне асабліва шануецца Унебаўзяцце Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Лісіцы (Чэрвеньскі раён)
Лісі́цы (, Лисицы) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Смілавіцкага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Кліноцкага сельсавета.
Беларуска-амерыканскае аб’яднанне
Беларуска-амерыканскае аб’яднанне (БАА) — грамадская арганізацыя Нью-Ёрку, якая займаецца культурна-асветнай дзейнасцю сярод беларускіх эмігрантаў у ЗША.
БАА заснавана 5 чэрвеня 1965 г. у выніку непаразумення старшыні БАЗА К. Мерляка і яго паплечнікаў, з прэзідэнтам Рады БНР М. Абрамчыкам. Сярод яго найбольш актыўных членаў, акрамя старшыні Кастуся Мерляка, былі Васіль Шчэцька, Пётр Мільяновіч, Васіль Захаркевіч, Васіль Юрцэвіч, Ян Казлякоўскі, Пётр Зыбайла і інш. У верасні 1965 члены БАА паспрабавалі з’явіцца на Кангрэс БАЗА, які прайшоў у Хайленд-Парку (Нью-Джэрсі), аднак мандатная камісія не прызнала іх паўнамоцтваў.
У 1966 г. БАА сумесна з БККА адсвяткавалі 48-я гадавіны БНР у гатэлі «Асторыя» на Таймз-Сквер у Нью-Ёрку, на якой прысутнічала каля 300 удзельнікаў.
У 1969 г. на VI Кангрэсе камітэту ў склад БККА былі прыняты БАА і парафія Св. Кірылы Тураўскага ў Рычманд-Гіле (парафія прыхільнікаў БАА). Дэлегатамі ад БАА і парафіі на Кангрэсе былі Кастусь Мерляк, Васіль Шчэцька, Васіль Юрцэвіч, Сяргей Рагалевіч, Святаслаў Коўш, Ян Казлякоўскі, Васіль Захаркевіч, Пётр Саўчыц, Леанід Ляўковіч, Пётр Мельяновіч.
Томаш Коўбек
То́маш Ко́ўбек (Tomáš Koubek; нар., , Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, брамнік нямецкага клуба «Аўгсбург» і нацыянальнай зборнай Чэхіі.
Дабчыцы
Дабчыцы (Dobczyce) — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 30 км на поўдзень ад цэнтра Кракава і за 320 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Мысляніцкага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дабчыцы. Плошча 12,97 км². Насельніцтва 6,5 тыс. чалавек.
Хвастаколавыя
Апісанне
Шырокая частка цела, т.зв. дыск, ад 60 см да 2,5 м і больш. Хваставая частка адасобленая, хвост тонкі, востраканцовы, даўжэйшы за цела; на ім адзін або некалькі шыпоў, дзе ёсць клеткі з ядавітым сакрэтам (уколы хвастаколавых небяспечныя і для чалавека). Скура гладкая або ўкрытая нешматлікімі шыпікамі.
Пашырэнне
Вядома да 100 відаў :. Пашыраны ў трапічных і субтрапічных морах, жывуць і ва ўмерана цёплых водах, прэсных вадаёмах.
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца рыбай і прыдоннымі беспазваночнымі.
Яйцажывародныя.
Промысел
Некаторыя хвастаколавыя аб'екты промыслу.
Піянеры-героі
Піянеры-героі — савецкія піянеры, якія здзейснілі подзвігі ў гады станаўлення савецкай улады і Вялікай Айчыннай вайны.
Вобразы піянераў-герояў актыўна выкарыстоўваліся ў савецкай прапагандзе як прыклады высокай маралі і маральнасці. Афіцыйны спіс піянераў-герояў быў аформлены ў 1954 годзе са складаннем Кнігі пашаны Усесаюзнай піянерскай арганізацыі імя У. І. Леніна; да яе далучыліся Кнігі пашаны мясцовых піянерскіх арганізацый.
Піянеры-героі да Другой сусветнай вайны
Першыя згадкі пра піянераў-герояў пачалі з’яўляцца ў канцы 1920-х гадоў. У прэсе сталі друкавацца газетныя нататкі пра подзвігі юных «змагароў з класавым ворагам». З сярэдзіны 1930-х гадоў выходзяць брашуры, прысвечаныя юным героям (перш за ўсё Паўліку Марозаву). На XII з’ездзе ВЛКСМ ў 1954 годзе была створана «Кніга пашаны Усесаюзнай піянерскай арганізацыі імя У. І. Леніна». Пад № 1 у яе быў унесены Паўлік Марозаў, які, паводле афіцыйнай версіі супрацьстаў кулацтву ў асобе свайго бацькі, этнічнага беларуса, сталыпінскага перасяленца, і паплаціўся за гэта жыццём; пад № 2 — Коля Мягоцін, таксама забіты класавымі ворагамі.
Піянеры-героі Вялікай Айчыннай вайны
Ужо ў першыя дні вайны пры абароне Брэсцкай крэпасці вызначыўся выхаванец музычнага ўзвода, 14-гадовы Пеця Клыпа. Многія піянеры ўдзельнічалі ў партызанскіх атрадах, дзе выкарыстоўваліся нярэдка ў якасці выведнікаў і дыверсантаў, а таксама пры правядзенні падпольнай дзейнасці; з юных партызан асабліва вядомыя Марат Казей, Валодзя Дубінін, Зіна Партнова, Лёня Голікаў і Валя Коцік (усе яны загінулі ў баях, акрамя Валодзі Дубініна, які падарваўся на міне, і ўсім ім, акрамя больш дарослых Лёні Голікава і Зіны Партновай, да моманту гібелі было 13-14 гадоў). Нярэдкія былі выпадкі, калі падлеткі школьнага ўзросту прымалі ўдзел у баявых дзеяннях, апынуўшыся ў складзе воінскіх частак (так званыя «сыны і дочкі палкоў» — вядомая аповесць «Сын палка» Валянціна Катаева).
Паваенная кананізацыя
Пасля Вялікай Айчыннай вайны і пераходу краіны на мірныя рэйкі, спіс піянераў-герояў быў сфармаваны канчаткова. У далейшым мастацкія біяграфіі піянераў-герояў, якія выдаюцца даволі вялікімі накладамі, выкарыстоўваліся з мэтай маральнага выхавання маладога пакалення савецкіх грамадзян. Некаторыя творы пра герояў ўключаліся ў абавязковую школьную праграму, кароткаметражныя фільмы пра подзвігі піянераў паказваліся ў школьных кіназалах.
NGC 1110
NGC 1110 (іншыя абазначэнні — MCG -1-8-10, UGCA 43, FGC 346, PGC 10673) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 4258
IC 4258 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кердык
Кердык (Cerdic; ~467 — ) — першы кароль англасаксонскага каралеўства Уэсекс.
Петравінка
Петраві́нка (, Петровинка) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Кліноцкага сельсавета.
NGC 1611
NGC 1611 (іншыя абазначэнні — MCG -1-12-29, IRAS04306-0424, PGC 15501) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Мадонна-дэль-Саса
Мадонна-дэль-Саса (Madonna del Sasso) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 448 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 28010. Тэлефонны код — 0322.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Ганна.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Столінскі павет
Сто́лінскі паве́т (Powiat stoliński) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Палескага ваяводства міжваеннай Польскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Столін.
Гісторыя
Павет утвораны 1 студзеня 1923 года з гмін Лунінецкага (Бярозавае, Плотніца, Столін, Хорск, Церабяжоў), Пінскага (Радчыцк) і Сарненскага паветаў (Высоцк).
1 красавіка 1927 года гміна Гарадная ўвайшла ў склад гміны Радчыцк.
18 красавіка 1928 года гміны Радчыцк і Церабяжоў былі скасаваны.
У выніку польскага паходу Чырвонай Арміі ў верасні 1939 года і ўз’яднання Заходняй Беларусі з Беларускай ССР Столінскі павет увайшоў у склад Беларускай ССР. 27 лістапада 1939 года ў выніку выраўноўвання мяжы, да Сарненскага павета Украінскай ССР былі далучаны Высоцкая і Бярозаўская воласці павета.
4 снежня 1939 года павет уключаны ў Пінскую вобласць. 15 студзеня 1940 года павет скасаваны, на яго тэрыторыі ўтвораны Столінскі раён.
Селенавая кіслата
Селе́навая кіслата — неарганічная кіслата, H2SeOundefined.
Цвёрдае бясколернае крышталічнае рэчыва. Шчыльнасць 2,95 к/см³. Тэмпература плаўлення 62,4 °C. Пры тэмпературы, большай за тэмпературу плаўлення, раскладаецца. Добра раствараецца ў вадзе. Па сваіх уласцівасцях блізкая да сернай кіслаты, але мае большую акісляльную здольнасць.
Атрыманне
Селенавую кіслату атрымліваюць узаемадзеяннем аксіда селена(VI) з вадой, узаемадзеяннем селена з хлорнай або бромнай вадой, узаемадзеяннем селеністай кіслаты ці аксіда селена(VI) з перакісам вадароду.
Выкарыстанне
Селенавая кіслата выкарыстоўваецца пераважна для атрымання яе солей — селенатаў.
Маршрутнае таксі
Маршрутнае таксі — аўтобусы і мікрааўтобусы (часам мікравэны і нават легкавыя аўтамабілі), якія ажыццяўляюць перавозку пасажыраў і багажу па вызначаных маршрутах, але якія не ўваходзяць у рэгулярную сістэму грамадскага транспарту. Прыкметамі нерэгулярнасьць могуць быць: дробныя аператары, якія абслугоўваюць па некалькі маршрутаў, дубляванне муніцыпальных маршрутаў, уласныя тарыфы, ня прывязаныя да муніцыпальных, непрытрымліванне да раскладу і інтэрвалаў (адпраўленне па запаўненні), адсутнасць сацыяльных абавязацельстваў (не працуюць да позняй ночы, абмежавана перавозяць ільготнікаў), прыпынкі ў любым не забароненым ПДР месцы і іншае. Маршруткі шырока распаўсюджаны ў многіх краінах свету.
Гісторыя
Магчыма, месцам ўзнікнення маршрутных таксі (маршрутак) з’яўляюцца ЗША у 1910-х гадах. Павышэнне якасці брукавання вуліц, нарастальная даступнасць транспартных сродкаў з рухавіком унутранага згарання ў некаторых гарадах прывялі да страты трамваем манаполіі на гарадскія перавозкі. На вуліцах з трамвайным рухам з’явіліся прыватныя аўтамабілі, якія дублявалі найбольш выгадныя ўчасткі трамвайных маршрутаў.
У СССР маршрутныя таксі з’явіліся ў 1930-х гадах у Маскве. Легкавыя аўтамабілі ЗІС-101, пазней ЗІС-110 курсіравалі паміж найважнейшымі плошчамі сталіцы, вакзаламі і буйнымі выставамі, паркамі, адвозілі пасажыраў на спартыўныя матчы. Так, у 1939 годзе дастаўкай наведвальнікаў Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўкі разам са шматлікімі трамваямі, тралейбусамі і аўтобусамі займаліся 120 аўтамабіляў маршрутнага таксі.
Да ўзнікнення кааператыўнага руху ў СССР у 1987 годзе, маршрутныя таксі абслугоўваліся або дзяржаўнымі аўтобуснымі паркамі, альбо таксапаркамі. З канца 1980-х гадоў сталі з’яўляцца і кааператыўныя маршрутныя таксі.
IC 4259
IC 4259 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гісторыя Манголіі
Палеаліт
Ніжнія гарызонты 6-7 стаянкі Харганын-Гол-5 у Паўночнай Манголіі могуць быць аднесены да фінальнага сярэдняга палеаліта. Гарызонт 5 характарызуецца спалучэннем сярэднепалеалітычных леваллуазскіх традыцый у першасным расшчапленні і верхнепалеалітычных тыпаў прылад. Згодна з радыёвуглеродным аналізу ўзрост культурнага гарызонту 5 старажытнае 40 тыс. л. н. На падставе комплексаў стаянкі Харганын-Гол-5 упершыню на тэрыторыі Паўночнай Манголіі можа быць вылучаны комплекс прыкмет, характэрных для сярэдняга палеаліту. Прылады гарызонту 4 тыповыя для ранняга верхняга палеаліту.
З часоў верхняга палеаліту захаваліся пячорныя малюнкі ў Паўночнай сіняй пячоры (Khoid Tsenkheriin Agui) у Кобдоском аймаке і ў Белай пячоры (Tsagaan Agui) у аймаке Баянхонгор..
Неаліт і медны век
Неалітычнае земляробчае паселішча выяўлена на тэрыторыі Усходняга аймака. Якія адносяцца да таго ж перыяду знаходкі з захаду Манголіі ўключаюць толькі часовыя паселішчы паляўнічых і збіральнікаў.
Насельніцтва меднага века па антрапалагічных характарыстыках было мангалоідным на ўсходзе сучаснай Манголіі і еўрапеоідным на захадзе.
Бронзавы век
Ва II тыс. да н. э. на працягу бронзавага века ў заходняй Манголіі адчувалася ўплыў карасукскай культуры. Да гэтага перыяду адносяцца шматлікія Аленные камяні і міні-курганы, вядомыя пад назвай «керегсюрен»; паводле іншых тэорыям, «аленные камяні» датуецца 8-7 стст. да н. э. Протамангольскія плямёны, якія пражывалі у Манголіі, стварылі так званую культуру пліткавых магіл. Тэрыторыя рассялення плітачнікаў была незвычайна шырокая: ад Байкала, на поўначы, да Ордаса і перадгор'яў Нань-Шаня (магчыма, і Тыбету) на поўдні, і ад Хингана на ўсходзе, да перадгор'яў Алтая на захадзе. Культура пліткавых магіл была самай усходняй з значных стэпавых культур Паўднёвай Сібіры. Цэнтр распаўсюджвання культуры — Манголія, Паўднёвая Сібір і Унутраная Манголія. Помнікі сустракаюцца ў Манголіі, у паўднёвым Прыбайкалле і Забайкаллі ад Саян да Маньчжурыі, на Малым Хингане, плато Вэйчань, у паўночна-заходнім Кітаі (Сіньцзяне).
Жалезны век
Буйны пахавальны комплекс жалезнага веку 5-3 стагоддзяў, які выкарыстоўваецца таксама і пазней, у часы Сюнну, быў раскапаў археолагамі каля Улангома ў Убсунурскім аймаке.
Аж да XX стагоддзя некаторыя гісторыкі меркавалі, што скіфы паходзілі з Манголіі,, што знайшло адлюстраванне і ў рускай літаратуры (Аляксандр Блок: «Да, скіфы мы! Да, азіяты мы!»). У 6-5 стст. да н. э. вобласць пражывання скіфаў даходзіла да захаду Манголіі. Мумія 30-40 гадовага скіфскага ваяра, даўнасцю каля 2500 гадоў, са светлымі валасамі, была знойдзена ў мангольскай часткі Алтайскіх гор.
Хунну (209 да н. э. — 93 н . э.)
У кітайцаў усё качэўнікі на поўначы былі вядомыя пад адзінай назвай «бэйдзі», то ёсць паўночных варвараў, тым не менш ёсць падставы меркаваць, што ў ліку іх былі не толькі манголы, але і маньчжуры.
Кожны народ атрымліваў сваю назву ад імя заможнага дома, якім ен кіраваўся. Ведучы пастаянныя міжусобныя вайны, плямёны Манголіі часам заключалі паміж сабой і саюзы, прычым звычайна рабілі набегі на Кітай, посылавший дары предводителям плямёнаў і тым откупавшийся ад іх ўварванняў. Калі з 480 г. да н. э. Кітай падзяліўся на сем надзелаў, качэўнікі Манголіі нярэдка служылі адным уделам супраць іншых. Такі парадак рэчаў яшчэ больш навучыў набегам качэўнікаў на Кітай, а кітайцы пачалі сукупным сіламі адціскаць іх на поўнач.
NGC 1114
NGC 1114 (іншыя абазначэнні — MCG −3-8-29, IRAS02467-1712, PGC 10669) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Гісторыя Манголіі
Хунну (209 да н. э. — 93 н . э.)
За тры стагоддзі да н. э. тры моцных надзелу, прагнаўшы паўночных качэўнікаў, умацаваліся з боку іх доўгімі сценамі, па аб'яднанні ж Кітая пад уладай Цынь Шихуанди гэтыя асобныя сцены былі злучаныя і склалі сабой адну Вялікую сцяну Кітая. У адціснутых на поўнач качэўнікаў да 214 годзе да н. э. утварыліся тры моцных ханства: у Усходняй Манголіі — Дунху, у Сярэдняй Манголіі, — самае вялікае, Хунну, ад Ордаса па ўсёй Халхе, і на захад ад Ордаса — Юэчжи.
Уладар Хунну, Модэ-шаньюй (209-174), заваяваў Дунху, рассеяў Юэчжи (арыяў) і аб'яднаўшы пад сваёй уладай усе прастору ў Цэнтральнай Азіі, заснаваў імперыю хуннов, распаўсюджвачыюся ад межаў Маньчжурыі на ўсходзе да казахскіх стэпаў на захадзе і ад Вялікай сцены на поўдні да цяперашніх межаў Расіі на поўначы.
У 202 годзе Модэ пачаў спусташальныя набегі на Кітай, якія скончыліся тым, што кітайскі двор прызнаў туранского хана раўнапраўным і абавязаўся выдаваць за яго сваіх царевен, пасылаючы штогод вядомае колькасць дароў. Пры пераемніках Модэ прибывавшие з царевнами кітайцы навучылі хуннских кіраўнікоў кіраваць на падставе законаў, спаганяць падаткі і весці пісьмовыя ведамасці. З 71 года да н. э. узніклі нязгоды ў царствующем доме хуннаў, значна аслабілі яго. Некалькі ўзвысіліся хунны зноў толькі пры Хуханье-шаньюе (57-31) і існавалі самастойна яшчэ каля двух з паловай стагоддзяў; затым паўднёвыя вобласці іх ханства паддаліся Кітаю, паўночныя ж загінулі цалкам ад унутраных нязгодаў.
З ранніх протомонгольских плямёнаў вылучаецца племянной саюз сяньбі, які заключыў з Кітаем у сярэдзіне I стагоддзя н. э. саюз супраць Паўночнай Хунну. Першае сур'ёзнае паражэнне сянбийцы наносяць хунну у 87 годзе н. э. У пачатку II стагоддзя сяньбийцы ўжо настолькі моцныя, што здзяйсняюць набегі на Кітай, аднак церпяць пастаянныя няўдачы.
Жужаньскі каганат (330 — 555)
Жужаньскі каганат — дзяржава качавых манголамоўных народаў, якія панавалі ў стэпах Цэнтральнай Азіі ў 330-555 гг. Прыдворны гісторык дынастыі Паўночная Вэй паведамляе, што пануючае племя ўяўляла сабой галіну сяньбі.