cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чарніцы
Развіццё
Увосень вылучаюцца пажыўныя рэчывы, якія выводзяцца з надземных органаў у карэнішчы. Тады і ўвесну карэнішчы растуць больш за ўсё. Карані растуць з карэнішчаў галоўным чынам у канцы лета і ўвосень, калі новыя парасткі растуць над зямлёй у канцы вясны і ў пачатку лета. Ва ўмовах высокагор’яў расліны распаўсюджваюцца толькі вегетатыўна.
Генетыка і размнажэнне
Лік храмасомаў 2n = 24. Расліны размножваюцца пераважна вегетатыўна, а насеннае размнажэнне абмежавана. У выніку існуюць групы каліў, не вельмі генетычна разнастайных, нават удзел насякомых у пераносе пылка не гарантуе ў гэтай сітуацыі перакрыжаванага апылення. Самаапыленне ў чарніц прыводзіць да рэзкага зніжэння ўтварэння жыццяздольнага насення, што звязана з хуткім з’яўленнем ў выніку. Пасля апылення пылком падобнай або генетычна ідэнтычнай асобіны адбываецца апладненне, але колькасць утворанага насення абмежавана, што звязана з гібеллю зародка падчас развіцця. Гэтую з’яву можна інтэрпрэтаваць як інбрэдную дэпрэсію ці як частковы механізм на генетычным узроўні. Колькасць пладоў аднолькавая як пры крыжаваным апыленні, так і пры самаапыленні, паколькі памер пладоў карэлюе з колькасцю і памерам насення — разнастайнасць клонаў спрыяе павышэнню ўрадлівасці раслін. Была выяўлена значна больш высокая генетычная разнастайнасць раслін у асобных папуляцыях (86 %), чым паміж імі (14 %).
Фітахімічныя асаблівасці
Утрыманне складае ў сярэднім 14 мг на 100 г пладоў і памяншаецца па меры іх паспявання.
Плады таксама ўтрымліваюць многа вугляводаў, сярод якіх пераважаюць фруктоза і глюкоза, а цукрозы мала. Змяшчаюць шмат арганічных кіслот (каля 1 % вагі пладоў ), сярод якіх 90 % лімоннай кіслаты, меньшая колькасць яблычнай кіслаты і зусім мала бурштынавай, малочнай, шчаўевай і кіслот. Плады ўтрымліваюць каля 8 % пекціну і 12 % -15 % танінаў у сухой масе (па некаторых дадзеных, іх доля асцярожна вызначаецца як па меншай меры, 1 %). Акрамя таго, яны ўключаюць у сябе, сярод іншага, (3 мг/ 100 г с. м.) і катэхіны (20 мг/ 100 г с. м.). Характэрна высокім утрыманнем марганцу, у той час як кальцыю і фосфару змяшчаюць мала. Плады таксама ўтрымліваюць гліказіды (, асперулазід і ), (па меры паспявання іх колькасць памяншаецца),  і. У насенні змяшчаецца да 31 % алею.
У нацыянальным парку, недалёка ад перавала , была знойдзена папуляцыя чарніц з белымі пладамі: ягады амаль цалкам пазбаўленыя пігмента (антацыяна) і таму здаюцца белымі. Прычына гэтай з’явы можа быць з-за хваробы або генетычных парушэнняў.
Лісце ўтрымлівае рэчывы, падобныя на тыя, што ўтрымліваюць плады. У лісці павялічваецца ўтрыманне антацыянаў,, і , калі яны падвяргаюцца ўздзеянню прамых сонечных прамянёў. Верагодна, флаваноіды ў лісці з’яўляюцца механізмам абароны ад стрэсу, выкліканага лішкам святла. Фотаахоўнае дзеянне антацыянаў таксама можа быць карысным падчас засухі. Метабалізм флаваноідаў актывуецца ўльтрафіялетам, але яны таксама могуць удзельнічаць у абароне ад біятычнага стрэсу.
Экалогія
Чарніцы ўтвараюць мікарызны мутуалістычны сімбіёз з грыбамі. Расліна забяспечвае пажыўныя рэчывы з глебы і забяспечвае грыбы цукрамі і вугляводамі. Гэта робіцца з дапамогай мікарызы: шматлікіх грыбковых нітак, якія падлучаныя да каранёў.
Плады ядуць лясныя птушкі (звычайна ), якія далёка разносяць іх насеніны, якія не пераварваюцца ў страўніку. Зялёныя пабегі чарніц у зімовы час з’яўляюцца важнай крыніцай ежы для капытных, пладамі ласуюцца птушкі і лісы.
Для вусеняў многіх матылёў чарніцы з’яўляюцца харчовай раслінай, напрыклад, для знікаючага віда, рэдкага віда , таксама відаў , і.
Хімічны склад
Ягады ўтрымліваюць кандэнсаваныя дубільныя рэчывы (да 12 %), трысняговы цукар (каля 7 %), лімонную і яблычную кіслоты (7 %), шмат пектынавых і фарбавальных рэчываў, антацыяны. У ягадах чарніц мала фруктовых кіслот. Але ў іх шмат A- і В-вітамінаў, марганца, валокнаў і флаваноідаў. Ягады — добрая крыніца вітаміна C, магнія і кальцыю. Таксама плады ўтрымліваюць  — прыродны фітааляксін, вылучаемы некаторымі раслінамі ў якасці ахоўнай рэакцыі супраць паразітаў, такіх як бактэрыі ці грыбы
Лісце чарніц, якое збіраюць у ліпені — жніўні, утрымлівае гліказіды неамірцілін, мірцілін і арбуцін, флаваноіды, арганічныя кіслоты, вітамін C, дубільныя (18-20 %) і іншыя рэчывы.
Збор і захоўванне
Збіраюць плады цалкам спелыя, зрываючы іх рукамі ці счэсваючы спецыяльным металічным. У апошнім выпадку ягады заўсёды маюць прымешак лісця, якое потым выдзьмухваецца.
Выкарыстанне
Эканамічнае значэнне чарніц застаецца высокім, нягледзячы на моцную канкурэнцыю значна больш урадлівых паўночнаамерыканскіх відаў роду (пераважна віду ), чые плады маюць горшы хімічны склад, чым чарніцы. Часам чарніцы таксама вырошчваюць у дэкаратыўных мэтах на альпійскіх горках.
Ягады чарніц ужываюцца ў ежу і для падрыхтоўкі наліўкі, кісялёў, варэння,, булак. Захоўваюць таксама ў замарожаным выглядзе. У многіх месцах збор ягад прыносіць насельніцтву значны заробак.
Добрая меданосная расліна, дае шмат нектара. Духмяны мёд светлы, злёгку чырванаваты.
Фарбавальнае рэчыва чарніц з’яўляецца РН-індыкатарам і пры зніжэнні кіслотнасці змяняе колер на сіні. Адвары чарніц фіялетава-чырвонага колеру, ад дадання кіслаты афарбоўка становіцца больш чырвонай, а ад шчолачы адвар прымае аліўкава-зялёны колер.
Чарніцы выкарыстоўваюць як фіялетавы раслінны фарбавальнік, напрыклад, для кляймення мяса, падкрашвання вінаў і безалкагольных напояў. Паводле Плінія, чарнічным фарбавальнікам карысталіся для фарбавання адзення рабоў.
Медыцынскае значэнне
У медыцыне выкарыстоўваюцца як ягады (Fructus Myrtilli), так і лісце (Folium Myrtilli) чарніц. Яны ўжываюцца ў асноўным пры хваробах вачэй, страўнікава-кішачнага тракту, цукровага дыябету і ў геранталогіі, а таксама мясцова пры лячэнні апёкаў і язваў, стаматытаў і гінгівітаў.
Лісце і пабегі ўжываюць пры пачатковых формах дыябету, бо ў іх змяшчаецца гліказід неамірцілін валодае здольнасцю паніжаць утрыманне цукру ў крыві, але доўгае прымяненне гэтага сродку не рэкамендуецца.
Недахоп чарніц — пры ўжыванні ў вялікіх колькасцях яна выклікае запоры. Пасля ўжывання вялікай колькасці чарніц стул становіцца цёмнага колеру.
Даследаванне на мышах, праведзенае ў Цэнтры дзіцячага харчавання штата Арканзас у ЗША паказала, што чарніцы спрыяюць засваенню кальцыю, фарміраванню здаровага касцянога шкілета і прафілактыцы астэапарозу, а таксама змагаюцца з атэрасклерозам.
Як сцвярджаюць навукоўцы з Акадэмічнага цэнтра здароўя пры, штодзённае ўжыванне свежага соку дзікарослай чарніцы паляпшае памяць і запавольвае зніжэнне кагнітыўных функцый у хворых дэменцыяй.
Амерыканскія навукоўцы з Універсітэта штата Агая ўсталявалі, што пігменты антацыяніны, якія адказваюць за афарбоўку чарніц, здольныя запаволіць хуткасць развіцця. Пасля эксперыментаў на мышах хворых на рак тоўстай кішкі аказалася, што даданне ў ежу грызуноў экстракту антацыяніна, атрыманага з або чарніц, памяншала сімптомы развіцця ракавай пухліны на 60 — 70 працэнтаў.
Паводле іншых дадзеных, ужыванне ў ежу садавіны і ягад фіялетавага колеру, такіх як чарніцы, можа дапамагчы прадухіліць хваробу Альцгеймера, рассеяны склероз і хваробу Паркінсана, таму што гэтыя прадукты прыбіраюць шкодныя злучэнні жалеза, мяркуюць аўтары новага даследавання групы вучоных пад кіраўніцтвам прафесара Дугласа Келі з.
Лічыцца, што чарніцы паляпшаюць змрочны зрок. Па некаторых дадзеных, лётчыкі брытанскіх ваенна-паветраных сіл, якія ўдзельнічалі ў начных вылетах падчас Другой сусветнай вайны, спецыяльна елі чарнічны джэм. Даследаванне, праведзенае на флоце ЗША ў 2000 годзе, не выявіла дзеяння чарніц на змрочны зрок.
Цёмна-сінія ягады чарніц утрымліваюць значныя колькасці фарбавальніка антацыяна. Ужыванне яго ў досведах паказала памяншэнне рызык шматлікіх захворванняў : сэрца, кравяноснай сістэмы, вачэй і рака.
У афтальмалогіі, як правіла, выкарыстоўваецца экстракт чарніцы. Пры лячэнні кан’юктывітаў чарніцы прымяняюцца комплексна з і  (часам таксама выкарыстоўваюць  і ).
Чарніцы ў мастацтве
Чарніцы прысутнічаюць на карцінах, і іншых. Таксама чарніцы натхнялі стваральнікаў фарфору, ювелірных вырабаў   і г. д.
Чарніцы ў філатэліі
У 1964 годзе ў СССР была выпушчана паштовая марка з выявай чарніц (ЦФА № 3133). Паштовыя маркі прысвечаныя чарніцам у розныя гады таксама былі выпушчаны ў Польшчы, Андоры , Латвіі, Беларусі і Фінляндыі.
Чарніцы ў літаратуры
Чарніцам прысвяцілі вершы, Яўген Хвалей і іншыя. Сяргей Чыгрын даў версію паходжання чарніц у сваёй казцы «Легенда пра чарніцы».
Пімен Панчанка пісаў пра Беларусь :
Файбіш-Шрага Царфін
Файбіш-Шрага Царфін (Сэм Зарфін, Faïbich-Schraga Zarfin;, Смілавічы — , Рані-су-Буа, Францыя) — французскі мастак яўрэйскага паходжання, народжаны на тэрыторыі сучаснай Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Смілавічы каля Мінска. Пачатковую мастацкую адукацыю атрымаў у малявальнай школе мастака (Вільня, 1913—1914). У 1914 годзе эміграваў у Палесціну, вучыўся ў Акадэміі мастацтваў (Іерусалім). У 1918—1920 гадах служыў у брытанскім войску, ваяваў за вызваленне Палесціны ад улады Атаманскай імперыі. У 1920 годзе прыняў удзел у выстаўцы, зладжанай мэрам Іерусаліма. На той час ягоны стыль быў пад уплывам фавізму.
У 1923 годзе з’ехаў у Берлін, праз год — у Парыж. У 1925—1940 гадах часта выстаўляецца ў Салоне незалежных, малюе эскізы для модных сукенак. У 1929 годзе ажаніўся, у 1931 годзе атрымаў французскае грамадзянства. У 1939 годзе мабілізаваны, пасля сканчэння ваенных дзеянняў з сям’ёй спярша ўцякае ў Ліён, пасля ў Грэнобль; працы, пакінутыя ім у парыжскай кватэры, зніклі без следу. З 1947 года жыў у Рані-су-Буа.
Уваходзіў у кола мастакоў «Парыжскай школы». Быў знаёмы з Хаімам Суціным і Міхаілам Кікоіным.
Актыўна ўдзельнічаў у шматлікіх выстаўках, у тым ліку ў Нью-Ёрку, Оксфардзе і інш.
Спадчына мастака ў музеях Беларусі
Творы Царфіна захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, у карпаратыўнай калекцыі ААТ «Белгазпрамбанк» (13 жывапісных работ), у калекцыі кампаніі «А-100».
У 2012 годзе дачка мастака Ліліян Дзюлак-Царфін перадала ў дар Нацыянальнаму мастацкаму музею Рэспублікі Беларусь дзве працы свайго бацькі — «Лес» і «Светлы неф». Спадарыня Дзюлак перадала працы праз свайго сына Іва, які па запрашэнні Белгазпрамбанка наведаў адкрыццё выставы «Мастакі Парыжскай школы з Беларусі» 20 верасня 2012 года.
У 2019 годзе кампанія «А-100» набыла ў спадчыннікаў Шрагі Царфіна 15 твораў мастака.
Персанальная выстаўка «Шрага Царфін. Рух да святла», прымеркаваная да 120-годдзя з дня нараджэння мастака, працавала ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі з 6 снежня 2019 па 19 лютага 2020.
Ражкі (Мядзельскі раён)
Ражкі́ (, Рожки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1940 гадах вёска і засценак былі ў складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павета (з 1925 года — Пастаўскага павета) Віленскага ваяводства.
12 кастрычніка 1940 года вёска ўвайшла ў склад Лацвянскага сельсавета Пастаўскага раёна (з 25 лістапада 1940 года — Мядзельскага раёна) Вілейскай вобласці (з 20 верасня 1944 года — Маладзечанскай вобласці).
У верасні 1943 года ў час Вялікай Айчыннай вайны нямецкія захопнікі спалілі вёску (44 двары). Пасля вайны вёска была адбудавана.
У 1946 годзе пабудавана пачатковая школа, у 1949 годзе створаны калгас «Верны шлях», куды ўваходзіла 21 гаспадарка. З 1954 года вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «40 гадоў Кастрычніка» (да 22 кастрычніка 1957 года — калгас імя Булганіна) з цэнрам у вёсцы Лотва.
20 студзеня 1960 года вёска ўвайшла ў склад Мінскай вобласці. Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Лацвянскага сельсавета.
Радэ Міятавіч
Радэ́ Мія́тавіч (Раде Мијатовић; нар., Сомбар, Ваяводзіна, Сацыялістычная Рэспубліка Сербія, СФРЮ) — чарнагорскі гандбаліст. Варатар венгерскага клуба «Ферэнцвараш».
Кар’ера
Па заканчэнні сезону 2017/18 пакінуў БГК імя Мяшкова і стаў іграком венгерскага «Ферэнцвараша».
Астрашыцка-Гарадоцкія замкава-палацавыя комплексы
Астрашыцка-гарадоцкія замкава-палацавыя комплексы. Існавалі ў XVII – XIX стст. у вёскі Астрашыцкі Гарадок Мінскага раёна.
2) У інвентары 1745 г. апісана сядзіба (драўляны палац, фальварак, гаспадарчыя пабудовы, ставы з млынамі, рыбныя сажалкі).
3) У пачатку XIX ст. за 1 км ад вёскі пабудаваны мураваны 2-павярховы палац у стылі несапраўднай готыкі. У ім знаходзілася каштоўная калекцыя твораў выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, сабраная М. Тышкевічам. Згарэў у 1860 г. Да 1876 г. побач пастаўлены новы мураваны атынкаваны палац. У вялікім парку, што абкружаў палацы, быў звярынец.
Макс Барскіх
Макс Барскіх (сапраўднае імя — Мікалай Мікалаевіч Бортнік; нар., , Украінская ССР) — украінскі спявак і кампазітар, аўтар песень.
«1: Max Barskih»
У 2008 годзе праходзіць кастынг на праект «Фабрыка зорак-2», прадзюсарам якой з'яўляецца Наталля Магілёўская. На кастынгу Макс выконвае каверы на песні Ар Кэлі «I believe I can fly» і Брытні Спірс «Everybody». На праекце выконвае наступныя песні «Потанцуй со мной» (ft. Цімаці), «Я не забуду тебя никогда» (ft. Маша Фокіна & Улад Дарвін), «За что» (ft. Лабада), «Так не бывает» (ft. М. Савін & Іраклі), «Аномалия», «Стереодень» (ft. Улад Дарвін), «DVD» (ft. Наталля Магілёўская), «Ты хотела» (ft. Віталь Казлоўскі), «Незнакомка», «Баритон» (ft. Г Піскарова). Пакідае праект па ўласным жаданні.
«По Фрейду»
14 лютага 2014 года выйшла лічбавая версія альбома «По Фрейду». Таксама ў гэты дзень на радыёстанцыі «Люкс ФМ» адбылася прэм'ера альбома, кожны гадзіну, пачынаючы з сямі раніцы, на хвалях радыёстанцыі гучала па аднаму трэку з трэцяга студыйнага альбома выканаўцы.
Акрамя альбома, 14 лютага выйшаў кліп на сінгл «Отпусти».
9 мая на канцэрце «Перамога. Адна на ўсіх» быў выкананы кавер на песню «Письмо отца».
21 мая быў анансаваны сінгл «Здесь и сейчас» (англамоўная версія «Freedom to live»).
4 кастрычніка ў праграме «Месца сустрэчы» на тэлеканале «Интер» быў выкананы кавер на песню «Чорнобривці».
Спіс узнагарод і дасягненняў
У 2011 годзе выступіў на Паклоннай гары ў Маскве на «EUROPA PLUS LIVE», дзе яго назвалі адкрыццём опэн-эйра.
У 2011 годзе быў прызнаны «Спеваком года» на цырымоніі ўручэння штогадовай прэміі «Крыштальны мікрафон».
У 2011 годзе атрымаў у Рызе прэміі «OE Video Music Awards 2011» ў трох намінацыях — «Найлепшая песня года», «Відэа» і «Найлепшае мужчынскае шоу».
У 2011 годзе атрымаў прэмію «Залаты грамафон» (Украіна) за песню «Агония».
У 2012 годзе перамог у намінацыі «Прарыў года» на «Прэміі Муз-ТВ».
У 2013 годзе атрымаў прэмію «Песня года» за песню «Небо».
У 2014 годзе атрымаў прэмію «Песня года» за песню «Отпусти».
У 2015 годзе быў прызнаны «Спеваком года» на цырымоніі ўручэння прэміі «M1 Music Awards».
У 2016 годзе атрымаў прэмію «Вышэйшая ліга» за песню «Туманы».
У 2017 годзе прэмія Fashion People Awards «Спявак года».
Рубен Гальега
Рубен Давід Гансалес Гальега (, Масква, СССР) — расійскі пісьменнік і журналіст. У цяперашні час жыве ў ЗША.
Шырока вядомы як аўтар аўтабіяграфічнага твора «Белае на чорным», уганараванага ў 2003 годзе літаратурнай прэміі «Букер — Адкрытая Расія» за найлепшы раман на рускай мове.
Біяграфія
Бацькі Рубена сустрэліся падчас вучобы ў МДУ імя Ламаносава. Бацька Рубена — студэнт эканамічнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава (МДУ) з Венесуэлы, маці — студэнтка філалагічнага факультэта МДУ Аўрора Гальега з Парыжа. Дачка Ігнасіа Гальега, генеральнага сакратара Камуністычнай партыі народаў Іспаніі, Аўрора пасля зрабілася журналістам, перакладчыкам. З 1974 па 1998 год была жонкай пісьменніка Сяргея Юр’енена.
Рубен Гальега з нараджэння паралізаваны. Афіцыйны дыягназ — дзіцячы цэрэбральны паралюш. З паўтара гадоў бадзяўся па дзіцячых дамах Савецкага Саюза для інвалідаў і дамах састарэлых.
Педагогі Ніжнеломаўскага дома-інтэрната памятаюць Рубена. «Пісаць ён не мог, але затое ўсё прайграваў па памяці, як магнітафон, — распавядаюць настаўнік матэматыкі Вольга Амврасянкова і настаўнік нямецкай мовы Алена Дружыніна. — У яго было нейкае асаблівае ўпарадкаванне мазгоў — проста хадзячая энцыклапедыя. Рубен перачытаў некалькі разоў усю нашу бібліятэку».
Скончыў Новачаркаскі гандлёва-камерцыйны тэхнікум па спецыяльнасці правазнаўства. У 2001 годзе сустрэўся з маці ў Празе і застаўся ў Еўропе. Жыў у Мадрыдзе, Фрайбургу. У 2007 годзе з’ехаў у ЗША, дзе жыў у Вашынгтоне. Са свайго інваліднага вазочка пры пасадцы ў цягнік метро ў Вашынгтоне 16 жніўня 2011 года ўпаў на рэйкі. З пераломамі ног і асабовых костак быў дастаўлены ў рэанімацыю. Каля тыдня прабыў без прытомнасці, перанёс некалькі аперацый. У дапамогу Гальега карыстальнікі інтэрнэту перасылалі грошы.
У 2014 годзе з’ехаў у Ізраіль.
Жанаты трэці раз, дачка. Дзве дачкі ад першых шлюбаў (Надзея і Мая) жывуць у Расіі, абедзве займаюцца балетам.
Герой фільма Альгіса Арлаўскаса «Ліст да маці». Друкаваўся ў часопісах «Индекс/Досье на цензуру», «Огонёк», «Новый берег», «El Pais».
Чарнова (Холм-Жыркоўскі раён)
Чарнова (Черново) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У 2004—2019 гадах у складзе Балышаўскага сельскага паселішча.
Бурлача Балка
Транспарт
Вёска звязана з Адэсай:
Мельвіль Пупо
Мельвіль Пупо (фр. Melvil Poupaud; нар. ) — французскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр. Лаўрэат Берлінскага МКФ у намінацыі Shooting Stars Award 1999 года (гэтую ўзнагароду штогод прысуджаюць дзесяці маладым акцёрам з розных краін Еўропы). Тройчы намінант на прэмію «Сезар» (1990, 1994, 2016).
Біяграфія
У 1992 годзе ён зняўся ў ролі малодшага брата галоўнай гераіні ў культавым фільме Жана-Жака Ано «Каханак».
Найбольш вядомы па ролях у фільмах Руіса, Азона, Далана.
Ксіларыя
Апісанне
Стромы вертыкальныя, цыліндрычныя, булавападобныя, ніткападобныя, лапатападобныя, прамыя або адагнутыя. Перытэцыі ў перыферычным пласце стромы пагружаныя, з часам злёгку выступаюць, шарападобныя або яйкападобныя. Аскі цыліндрычныя, 8-споравыя. Споры эліптычныя або тупа-верацёнападобныя, аднаклетачныя, чорныя. Канідыяльнае споранашэнне развіваецца на паверхні маладой стромы, пакрываючы яе шэрым або бялёсым налётам.
Віды
Па стане на 18 лістапада 2019 года база Species Fungorum уключае 240 відаў роду Xylaria.
Дзявяты сон Веры Паўлаўны
Змест
Галоўнай тэмай апавядання з’яўляецца філасофская сістэма саліпсізму. Да гэтай філасофіі Віктар Пялевін у той ці іншай форме звяртаўся і ў іншых сваіх творах.
Дзеянне апавядання адбываецца ў СССР падчас перабудовы. Веру, галоўную гераіню апавядання, магчыма аднесці да савецкай інтэлігенцыі. Яна захапляецца філасофскай сістэмай саліпсізму, чытае Рамачараку і Блавацкую, глядзіць фільмы Фасбіндэра і Бергмана, але ў той жа час працуе прыбіральшчыцай у мужчынскай грамадскай прыбіральні, што робіць яе вобраз даволі карыкатурным.
Аднойчы Веры прыходзіць ўсведамленне таямніцы жыцця, нягледзячы на ​​тое, што сэнс жыцця яна спасцігнуць не ў стане. Як аказалася, «веданне таямніцы жыцця ў адрозненне ад разумення яе сэнсу дазваляе кіраваць быццём, гэта значыць сапраўды спыняць старое жыццё і пачынаць новае … і ў кожным новым жыцці будзе свой асаблівы сэнс». Усвядоміўшы, што «усё ідзе так, як мы пажадаем», Вера пачынае выкарыстоўваць гэтую таямніцу : ​​"для пачатку я паспрабую што-небудзь простае. Напрыклад, каб тут на сценах з’явіліся карціны і зайграла музыка.".
У краіне пачынаецца перабудова, і Вера ведае, што крыніца гэтых пераменаў — яна сама. Неўзабаве прыбіральня была прыватызавана, яе знешні выгляд значна палепшыўся. Праз нейкі час на сцяне з’явілася карціна, затым начальнік прыбіральні прынёс магнітафон і калонкі. У памяшканні зайграла музыка. Раніца пачалася з «Імшы і Рэквіема» Джузэпэ Вердзі, якую змяняла «Калядная араторыя» Баха, а затым ішлі мелодыі Моцарта. Праз некаторы час замест прыбіральні адкрылася камісійная крама, і Вера стала працаваць у ёй прыбіральшчыцай.
Галоўная гераіня захавала сяброўства з Маняшай, прыбіральшчыцай суседняй жаночай прыбіральні. Сяброўка вельмі часта ўмешвалася ў жыццё Веры і ўвесь час давала ёй парады. Менавіта Маняша сказала сяброўцы, што толькі жаданні чалавека вызначаюць яго жыццё. Па задумцы Пялевіна, Маняша — другая частка душы галоўнай гераіні.
Неўзабаве пасля адкрыцця крамы Вера пачала заўважаць, што людзі і рэчы выглядаюць так, як быццам яны ў лайне, а з-за сценкі стаў чуецца шум патоку. Яна стала ў думках вінаваціць Маняшу. Падчас адной з сустрэч Вера нанесла страшны ўдар сякерай па галаве Маняшы, вобразна забіўшы тую частку яе душы, якая звязала яе з рэчаіснасцю.
У апафеозе апавядання грандыёзная ілюзія бурыцца, паток лайна затапляе ўсё і выносіць Веру на Страшны Суд. За саліпсізм там караюць вечным знаходжаннем у савецкай рэалістычнай прозе, але там ужо ўсё занята. — Што рабіць? — пытаецца Суддзя. У выніку Веру змяшчаюць у якасці Веры Паўлаўны ў кнігу, што вывучаецца ў школьны савецкі перыяд, — «Што рабіць?» Чарнышэўскага. І ўсё тое, што адбылося, аказваецца цяпер чарговым, дзявятым сном Веры Паўлаўны.
Асаблівасці
Нягледзячы на тое, што аўтар не згадвае канкрэтныя даты, падзеі апавядання можна выразна падзяліць на тры перыяды перабудовы. Апавяданне пачынаецца ў 1986 годзе, калі ў СССР была абвешчана палітыка галоснасці. Ператварэнне прыбіральні ў кааператыў адпавядае 1987—1988 гадам, калі выйшла пастанова «Аб стварэнні кааператываў па вытворчасці тавараў народнага спажывання». Пераабсталяванне прыбіральні ў камісійную крамуадпавядае канцу 1980-х — пачатку 1990-х гадоў, калі ў краіну масава сталі завозіцца замежныя тавары.
Трум
Трум (ад 't ruim < het ruim — «памяшканне») — прастора ў корпусе судна паміж дном (або другім дном) і вышэйлеглай палубай (або платформы).
Трум выкарыстоўваецца для размяшчэння грузаў (на грузавых судах), запасаў, баласта, а таксама суднавых механізмаў. У залежнасці ад тыпу судна і яго памеру колькасць трумаў і іх прызначэнне можа змяняцца. Даўжыня трума на пасажырскіх судах вызначаецца ўмовамі непатапляльнасці. На грузавым судне трум падзелены папярочнымі пераборкамі на некалькі адсекаў, лік якіх залежыць ад даўжыні судна. Трум судна-рэфрыжэратара аснашчаецца цеплаізаляцыяй і халадзільнай устаноўкай, а крышка трума робіцца параўнальна невялікай — каб паменшыць цеплавыя страты. На ваенных караблях трум падзелены воданепранікальнымі перагародкамі і запаўняецца снарадамі і запасамі. Загрузка і разгрузка трумаў адбываецца звычайна праз грузавыя люкі.
Кацкі
Кацкі́ (, Кацки) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бродніцкага сельсавета.
Валерый Мікалаевіч Малышкін
Валерый Мікалаевіч Малышкін (, Раслаўль, Смаленская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1960 годзе. Працаваў у Белдзіпрасельбудзе, Белдзіпрахарчпраме, Белмясцпрампраекце, ДПІ-12, у Белкамунпраекце, з 1978 года — галоўны архітэктар праектаў у Белдзіпрагандлі.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: НДІ прамысловасці першаснай апрацоўкі лубяных валокнаў (1976), Рэспубліканская аптова-гандлёвая кніжная база па вул. Каржанеўскага (1979, дыплом I ступені ВДНГ БССР, 1983); у аўтарскім калектыве: блок цэхаў трактарнага завода па вул. Радыяльнай (1978, бронзавы медаль ВДНГ СССР, 1980), рэканструкцыя адміністрацыйна-бытавых карпусоў камвольнага камбіната (1979), гандлёва-грамадскі цэнтр «Валгаград» у мікрараёне Паўднёвы Захад-2 (1980, дыплом I ступені ВДНГ БССР, 1987), МКПТІ трактарных вузлоў і дэталяў (1980), сталовая Інстытута культуры (1981) у Мінску.
Антылія
Антылія (Antillia) — востраў-прывід, які маляваўся на картах XV стагоддзя (партуланах) у выглядзе выцягнутага з поўначы на поўдзень прамавугольніка ў Атлантычным акіяне на захад ад Пірэнейскага паўвострава.
Вялікі прамавугольны востраў Антылія ўпершыню з'яўляецца на партулане венецыянскага картографа Джавані Піцыгана ў 1424 годзе. Наступныя картографы, змяняючы склад і назвы «новаадкрытых астравоў», якія размяшчаліся побач, надавалі самой Антыліі берагі, зрэзаныя сям'ю бухтамі, на беразе кожнай з якіх маляваўся горад (гл. Сем заморскіх гарадоў). Да адкрыцця іспанцамі Амерыкі Антылія малявалася памерам з Партугалію, на адлегласці ў 200 міль на захад ад Азорскіх астравоў. Пасля гэта назва замацавалася за Антыльскімі астравамі, прынятымі іспанскімі першаадкрывальнікамі за легендарны востраў.
Рэгулярнае з'яўленне Антыліі на марскіх картах XV стагоддзя прывяло да здагадкі, што гэты востраў можа адлюстроўваць Амерыканскі кантынент. У сілу гэтага Антылія часта згадваецца сучаснымі даследчыкамі дакалумбавых трансакіянскіх кантактаў Еўропы з Амерыкай.
Праблема этымалогіі
Слова Антылія (Antillia), верагодна, паходзіць ад партугальскага «Ante-Ilha» («Востраў Іншых», «Востраў Насупраць»). Лічылася, што востраў знаходзіўся прама «насупраць» мацерыковай Партугаліі. Яго першапачатковы памер і прамавугольная форма з'яўляліся амаль люстраной копіяй самой Партугаліі. Таксама існуе меркаванне, што слова «Ante-Ilha» звязана па сэнсе з іншым лацінскім словам «Aprositus» («Недаступны», Пталамей так назваў адзін з Блажэнных астравоў).
Іншыя лічаць гэту версію памылковай, таму што корань «Ante-» азначае, што востраў знаходзіцца насупраць іншага вострава, а не мацерыка. У выніку з'явілася вялікая колькасць альтэрнатыўных тэорый пра паходжанне слова. Некаторыя нават сцвярджаюць, што Антылія — гэта памылкова транскрыбаваная адсылка да Атлантыды Платона.
Паводле яшчэ адной нядаўняй гіпотэзы «Антылія» азначае «перад Туле». А з прычыны таго, што легендарны востраў Туле, верагодна, быў паўміфічнай спасылкай на Ісландыю, Антылія магла быць Ірландыяй. Але гэта тэорыя выглядае беспадстаўнай, таму што Ірландыя (Гібернія) у XV стагоддзі была добра вядомая і малявалася на картах.
Антылія на картах
Некаторыя гісторыкі спрабуюць разглядзець згадкі пра Антылію на карце Піцыгані 1367 года. Адзін з надпісаў на гэтым партулане гісторыкі XIX стагоддзя перавялі як «статуі на беразе Атуліі» (ante ripas Atulliae), за якія маракі не павінны заплываць. За таямнічай Атуліяй накаторыя бачылі Антылію. Аднак падзей было даказана, што правільнае прачытанне — «статуі Геркулеса» (Arcules), г.зн. гэта адсылка да Геркулесавых слупоў, а не да Антыліі.
Упершыню Антылія з'яўляецца на партулане венецыянскага картографа Джавані Піцыгана (1424) у складзе групы з чатырох астравоў, якія ляжаць далёка ў Атлантычным акіяне прыкладна за 750 міль на захад ад Партугаліі. Піцыгана намаляваў Антылію як вялікі прамавугольны востраў памерам з Партугалію з сямю бухтамі. На поўнач ад яе размяшчаўся легендарны востраў Сатаны (Satanazes), увянчаны невялікім астраўком Сая (Saya). На захадзе ад Антыліі знаходзіўся востраў Ройла (Royllo). Гэтыя астравы аб'ядноўваюць у так званую групу Антыліі. Як правіла, наступныя картографы малявалі разам з Антыліяй і гэтыя тры астравы, адвольна вар'іруючы іх назвы і ўзаемнае размяшчэнне.
Вядома 23 картаграфічныя выявы Антыліі, апошняя з якіх датуецца 1508 годам (карта Іаганеса Руйша, дзе востраў Сатаны быў заменены на востраў Дэманаў). Было праведзена некалькі экспедыцый з мэтай знайсці востраў, і нават Калумб планаваў зрабіць прыпынак на гэтым востраве на шляху ў Азію. Пасля 1492 года, калі была адкрыта Амерыка і створаны глобус «Зямны яблык», Антылія ўсё радзей з'яўляецца на картах. У XVI стагоддзі яе пачынаюць атаясамляць з азорскім востравам Сан-Мігел (хоць іх абрысы зусім не падобныя).
Маладолынскэ
Маладолынскэ (Малодоли́нське) — вёска ў Чарнаморскім гарсавеце Адэскай вобласці Украіны.
Ручавыя
Ручавы́я (, Ручевые) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
NGC 5598
NGC 5598 (іншыя абазначэнні — UGC 9209, MCG 7-30-4, ZWG 220.7, PGC 51354) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Галіятэ-Ламбарда
Галіятэ-Ламбарда (Galliate Lombardo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 844 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 281 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 21020. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Gervaso e Protaso.
Раўскае ваяводства
Раўскае ваяводства (Województwo rawskie) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Каралеўства Польскага і Рэчы Паспалітай, якая існавала з 1462 па 1793 год. Падзялялася на 6 паветаў. Сядзібай ваяводскіх улад быў горад Рава Мазавецка.
Гіменахета
Гіменахета (Hymenochaete) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1846 годзе.
Уладзімір (горад, Расія)
Размешчаны на левым беразе ракі Клязьмы, за 180 км на паўночны ўсход ад Масквы. Буйны транспартны вузел на аўтамабільнай (М-7 «Волга») і чыгуначнай (Масква — Ніжні Ноўгарад) магістралях (станцыя Уладзімір).
Плошча зямель у межах горада — 124,6 км², плошча самога горада 60 км². Горад уваходзіць у Залатое кальцо Расіі, з'яўляецца прызнаным турыстычным цэнтрам.
Прамысловасць: машынабудаванне (АТ «Аўтапрыбор», завод «Точмаш», трактарны завод, завод «Электрапрыбор»), хімічная прамысловасць (Уладзімірскі хімічны завод), энергетыка, харчовая прамысловасць.
Гары Потэр і філасофскі камень (фільм)
«Гары Потэр і філасофскі камень» (Harry Potter and the Philosopher's Stone ці Harry Potter and the Sorcerer's Stone) — фэнтэзі-фільм кампаніі «Warner Bros. Pictures» і рэжысёра Крыса Каламбуса, выпушчаны ў 2001 годзе. З’яўляецца экранізацыяй аднайменнага рамана Джаан Роўлінг, першым з серыі карцін пра Гары Потэра і мае сем сіквелаў.
Сцэнар да фільма напісаў Стыў Клоўз. Галоўныя ролі ў фільме сыгралі Дэніэл Рэдкліф, Руперт Грынт і Эма Уотсан — Гары Потэра, Рональда Уізлі і Герміёну Грэйнджэр адпаведна.
Сюжэт
У цэнтры сюжэту — першы год Гары ў школе Хогвартс, калі ён выяўляе, што з’яўляецца вядомым чараўніком і пачынае магічную адукацыю.
Грыбіўка
Грыбіўка (Гри́бівка) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вядома як курорт Чорнага мора.
Барабай (вёска)
Барабай (Бара́бой) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Канюціна (пасёлак станцыі)
Канюціна (Канютино) — пасёлак станцыі ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак станцыі быў акупаваны гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалены ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Канюцінскага сельскага паселішча.
Руан
Руан (Rouen, Rouen) — горад на поўначы Францыі, сталіца рэгіёна Нармандыя і прэфектура дэпартамента Прыморская Сена.
Насельніцтва 106,6 тыс. чалавек (1999).
Аляксандр Іванавіч Лакотка
Аляксандр Іванавіч Лакотка (нар. 25 студзеня 1955, в. Кузьмічы, Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі архітэктар, этнолаг, мастацтвазнавец, гісторык.
Дырэктар Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Беларусь. Доктар гістарычных навук (1993), доктар архітэктуры (2001), прафесар (2003). Акадэмік НАН Беларусі (2014, мастацтвазнаўства ; член-карэспандэнт з 2004), акадэмік Беларускай акадэміі архітэктуры (2003). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (2021).
Біяграфія
Бацька працаваў настаўнікам рускай мовы і літаратуры, выдатна маляваў.
Скончыў у 1977 годзе архітэктурны факультэт БНТУ. У 1977—1978 гадах — архітэктар эксперыментальнай майстэрні № 2 інстытута «БелНДІдзіпрасельбуд», у 1978—1982 гадах — загадчык аддзела Рабочай групы па стварэнні Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту. З 1982 па 1989 гады працаваў у Беларускім рэстаўрацыйна-праектным інстытуце, старшы архітэктар, начальнік архітэктурна-рэстаўрацыйнага аддзела навукова-даследчага праектнага бюро, начальнік архітэктурна-канструктарскай майстэрні, галоўны архітэктар праектаў архітэктурна-канструктарскай майстэрні. У 1989—1995 гадах намеснік дырэктара па навуцы Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту.
У 1985 годзе скончыў завочна аспірантуру Інстытута мастацтвазнаўца, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР. У 1986 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Агульныя і рэгіянальныя асаблівасці народнага жылля Беларусі (сярэдзіна XIX—XX стст.)».
З 1990 года выкладае ў БДУ, БДПУ імя М. Танка, Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў, Еўрапейскім гуманітарным універсітэце.
Быў намеснікам дырэктара Беларускага музея народнага дойлідства і побыту. З 1995 года — у ІМЭФ НАНБ: загадчык аддзела дойлідства, з 1997 года — намеснік дырэктара па навуковай рабоце, з 2004 года — дырэктар (з 2012 — Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі). У цяперашні час — дырэктар Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі.
Навуковы ўклад
Распрацаваў новы комплексны метадалагічны падыход, які грунтуецца на спалучэнні гістарычна-параўнальнага, архітэктуразнаўчых і мастацтвазнаўчых метадаў і дазваляе выявіць этнічныя рысы і рэгіянальныя асаблівасці беларускай архітэктуры. Стварыў новую навуковую канцэпцыю гістарычнага феномена беларускай архітэктуры як своеасаблівага сінтэзу ўсходнееўрапейскіх і заходнееўрапейскіх традыцый дойлідства, раскрыў ролю ўсходнееўрапейскіх і заходнееўрапейскіх традыцый у эвалюцыі беларускіх гарадоў, ахарактарызаваў гістарычныя працэсы зменлівасці тыпаў паселішчаў. Вылучыў і сістэматызаваў агульныя і рэгіянальныя асаблівасці вясковага жылля беларусаў, прааналізаваў яго этнічныя рысы, распрацаваў тыпалагічную класіфікацыю ўсіх кампанентаў вясковага жылога комплексу, якая ўлічвае не толькі канструктыўныя асаблівасці, але і сацыяльна-эканамічныя і культурна-гістарычныя фактары, даследаваў уплыў ландшафтных умоў на фарміраванне жылога асяроддзя, узаемасувязь вясковага і традыцыйнага гарадскога жылля, выявіў прычыны рэгіянальных адрозненняў беларускага сакральнага дойлідства, да якіх адносяцца адчуванне маштабу і суразмернасці ў асяроддзі (нізіннае і ўзгорыстае), традыцыйнае разуменне суадносін гармоніі і памераў, светапоглядныя ўяўленні аб прыгажосці той ці іншай формы, кампазіцыі (яруснай, восевай). У сваіх працах яскрава паказаў, што беларускае дойлідства з’яўляецца адной з выразных культурных адзнак беларускага этнасу. Пад яго кіраўніцтвам і з непасрэдным асабістым удзелам праведзена шмат экспедыцый, абследаваны сотні сельскіх паселішчаў, дваццаць восем гарадоў, узята на ўлік некалькі тысяч помнікаў беларускага дойлідства. Атрыманыя вынікі навуковых даследаванняў А. I. Лакоткі маюць важнае тэарэтычнае і практычнае значэнне. Яны адкрываюць новыя гарызонты для пошуку сучасных форм мастацка-стылёвай выразнасці планіроўкі і забудовы паселішчаў, для дэталёвага вывучэння рэгіянальнай і лакальнай спецыфікі беларускага дойлідства, ддя рэстаўрацыі архітэктурных помнікаў Беларусі.
Пад кіраўніцтвам А. І. Лакоткі распрацаваны Генеральны план Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту, праект сектара «Цэнтральная Беларусь» гэтага музея, праекты многіх сядзіб, арганізаваны перавозка, размяшчэнне і рэстаўрацыя грамадскіх, культавых, жылых і гаспадарчых пабудоў. Ён з’яўляецца ініцыятарам стварэння музеяў у г. п. Глуша Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці і ў вёсцы Моталь Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Падрыхтаваў 4 дактароў і 5 кандыдатаў навук.
Грамадская дзейнасць
Актыўна прапагандуе вынікі навуковых даследаванняў, рэгулярна публікуе артыкулы ў газетах. Аўтар і вядучы серыі тэлеперадач «Беларускі мерыдыян», прымае актыўны ўдзел у серыі радыёперадач «Культура», напісаў сцэнарый фільма «Неруш», створанага кінастудыяй «Беларусьфільм». Плённую навуковую і асветніцкую дзейнасць спалучае з актыўнай грамадскай дзейнасцю. Уваходзіць у склад Савета Беларускага рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў, з’яўляецца членам Прэзідыума Беларускага рэспубліканскага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры, членам Саюза архітэктараў Беларусі, членам Еўрапейскага Савета па культуры; віцэ-прэзідэнтам камісіі па архітэктуры і дызайну Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці ЮНЕСКА. Уваходзіць у склад Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь.
Прэміі і ўзнагароды
Лаўрэат прэміі «За духоўнае адраджэнне» (2008), лаўрэат прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000, 2011), стыпендыят Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2002). Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны (2016), нагрудным знакам Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2007), юбілейным медалём «У гонар 80-годдзя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» (2009). Узнагароджаны Ганаровымі граматамі Прэзідыума НАН Беларусі (2005), Міністэрства інфармацыі (2005), Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2011), Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (2011), Міністэрства спорту і турызму (2013), Упаўнаважанага па справах рэлігій і нацыянальнасцей (2013). Абвешчана падзяка Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі Філарэта (2008).
Удастоены ганаровага звання «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2021).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Святланай Аляксандраўнай Лакотка, з якой ён разам вучыўся ў політэхнічным інстытуце, працавала дырэктарам Беларускага музея народнай архітэктуры і побыту. Мае двух сыноў, Аляксея і Яўгена, таксама архітэктараў.
Асноўныя працы
Аўтар 24 кніг і манаграфій, больш як 250 навуковых артыкулаў. Сярод якіх найбольш значнымі з’яўляюцца:
Спіс людзей, якія пабывалі на Месяцы
У перыяд з 1969 па 1972 год у межах праграмы «Апалон» было здзейснена 6 палётаў з пасадкай на Месяцы. Усяго на Месяц высаджваліся 12 астранаўтаў ЗША.
ДПП (NN)
«ДПП (NN)» «(Дыялектыка Пераходнага Перыяду з Ніадкуль ў Нікуды)» — зборнік рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваны ў 2003 годзе. Большую частку зборніка складае пяты раман аўтара — «Лічбы», а астатняе — звязаныя з ім па змесце ці сэнсу аповесці і апавяданні.
Змест
Моц Вялікага
Раман «Лічбы»
Раман распавядае пра жыццё савецкага хлопчыка Сцёпы, які звяртаецца да дапамогай да магіі лічбаў. Спачатку ён абраў у якасці лічбы-апекуна сямёрку, але затым змяніў свой выбар на карысць лічбы 34. Па-першае, сямёрцы «пакланяліся» шматлікія вядомыя асобы, і Сцёпа ацэньваў свае шанцы «быць пачутым» лічбай 7 як мінімальныя. Па-другое, сума 3 і 4 дае тую ж сямёрку. Пасля, заўсёды кіруючыся сваёй лічбай і яе асаблівасцямі, Сцёпа стаў прадпрымальнікам, а ў постсавецкі перыяд і вельмі паспяховым банкірам. Лёс зводзіць яго і з праявамі варожай лічбы 43, якая з’яўляецца антыподам лічбы 34. І, што яшчэ горш, Сцёпа выявіў, што іншы расійскі банкір, які знаходзіцца ў той жа вагавой катэгорыі і верціцца ў падобных колах, выбраў лічбу 43 у якасці свайго асабістага заступніка. Сустрэчу з гэтым чалавекам прадказала яму задоўга да таго варажбітка. Калі Сцёпе спаўняецца 43 гады, гэта акалічнасць прыносіць яму шмат непрыемнасцяў, ставіць яго ў вельмі нязручныя сітуацыі, і падрывае баланс яго ўнутранага свету.
Іншыя часткі зборніка
«Элегія 2» змяшчае паэзію, якая выглядае пралогам або эпіграфам да рамана «Лічбы».
«Македонская крытыка французскай думкі» з’яўляецца аповесцю, якая распавядае пра дзейнасць згадваемага ў рамане «Лічбы» чалавека, вядомага як Кіка (Насых Насратулаевіч Нафікаў). Мянушка атрымана ад назвы нямецкага дзіцячага тэлеканала KiKA. Кіка быў сынам нафтавага магната, на свой лад крытыкаваў французскую філасофію, і стварыў у цэху чаравічнай фабрыкі пад Парыжам тое, што адзін з паліцэйскіх пасля параўнаў з нейкай эфіёпскай «Матрыцай», здымачнай пляцоўкай садамазахісцкіага порнаблокбастэра, або той часткай пекла, якую ў Дантэ не хапіла бессаромнасці апісаць.
Апавяданне «Акіка» апісвае камунікацыю карыстальніка з вэб-сайтам, які спецыялізуецца на кіберсексе, прычым толькі тую частку дыялогаў, якая зыходзіць з самога сайта. У апавяданні згадваецца «пятае галоўнае ўпраўленне» — праводзіцца паралель з «пятым галоўным упраўленнем ФСБ Расіі па барацьбе з тэрарызмам у інтэрнэце», у якое ў канцы рамана «Лічбы» пераходзіць з чацвёртага ўпраўлення супрацоўнік ФСБ Лябёдкін.
Апавяданне «Фокус-група» распавядае пра першы вопыт у замагільным свеце. З нядаўна памерлымі мае зносіны весела настроеная «Істота, якая свецяцца». Істота згадвае нейкага чалавека з белымі панчошкамі і аслінымі вушамі на стужачцы — намёк на персанажа рамана «Лічбы», памерлага менавіта ў такім выглядзе.
У двух апавяданнях з раздзела «Жыццё выдатных людзей» — «Госць на свяце Бон» і «Запіс пра пошук ветру» — гаворка ідзе пра ўсходнюю філасофію.
Дальнык
Дальнык (Дальни́к) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Грантола
Грантола (Grantola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 1309 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 654 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 21030. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Жан-Жак Ано
Жан-Жак Ано́ (фр. Jean-Jacques Annaud; нар. ) — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар, уладальнік прэміі Оскар за лепшы фільм на замежнай мове (1977).
Біяграфія
Дэбютны фільм «Чорнае і белае ў колеры» (1976) не карыстаўся поспехам у Францыі, аднак у 1977 годзе атрымаў Оскар як лепшы замежны фільм у ЗША. Жан Буіз, які здымаўся ў другім яго фільме «Удар галавой» (1979), атрымаў еўрапейскую ўзнагароду «Сезар». «Барацьба за агонь» (1981) атрымаў два «Сезара» — за лепшы фільм года і рэжысуру. У экранізацыі рамана Умберта Эка «Імя Ружы» здымаліся знакамітыя галівудскія акцёры Шон Конэры і Крысціян Слейтэр. Фільм быў выпушчаны на англійскай мове і атрымаў «Сезар» як лепшы фільм на замежнай мове.
Ано становіцца першапраходцам у засваенні новай лічбавай тэхналогіі IMAX 3D і стварае ў ёй першую ў гісторыі сусветнага кіно гульнявую карціну «Крылы адвагі» (1995) працягласцю каля 45 хвілін.
У апошні час рэжысёр жыве і працуе ў Лос-Анджэлесе. З’яўляецца старшынёй French Hollywood Circle — арганізацыі, якая аб’ядноўвае больш за 130 французскіх прафесіяналаў, якія працуюць у кінаіндустрыі ў Галівудзе.
Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін
Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін (1921—1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Дзмітрый Грэчушкін нарадзіўся 10 красавіка 1921 года ў вёсцы Талкаеўка (цяпер — Сарачынскі раён Арэнбургскай вобласці) у сям’і селяніна. Скончыў тэхнікум сувязі ў Ташкенце. У 1940 годзе Грэчушкін быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе ён скончыў Тамбоўскае кавалерыйскаее вучылішча. З красавіка 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У званні гвардыі лейтэнанта Дзмітрый Грэчушкін камандаваў узводам супрацьтанкавых стрэльбаў 4-га эскадрону 60-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.
Млынароўскі сельсавет
Млынаро́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзісенскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Млынарова.
Лацвянскі сельсавет
Лацвя́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Лотва.
Млынароўскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзісенскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Малінаўскага сельсавета.
Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін
Біяграфія
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявога задання камандавання ў барацьбе з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі лейтэнант Дзмітрый Грачушкін пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Айчыннай вайны 1-й ступені.
Людзінавічы
Людзі́навічы (, Людиновичи) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бродніцкага сельсавета.
Дабраалэксандрыўка
Дабраалэксандрыўка (Доброолекса́ндрівка) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дзмітрый Фёдаравіч Грэчушкін
Біяграфія
У гонар Грэчушкіна названыя тэхнікум сувязі і вуліца ў Ташкенце, вуліца ў Камарыне.
Лацвянскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Лотвінскі сельсавет у складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 18 студзеня 2002 года ўдакладнена назва сельсавета — Лацвянскі. 26 верасня 2006 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мядзельскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў: Воргі, Гарані, Кабайлы, Кямсы, Лапосі, Лотва, Маўчанкі, Маўчаны, Мікіткі, Міхалі, Пярэградзь, Радзькі, Ражкі, Расохі, Садоўшчына, Селькава, Цімошкаўшчына, Чалеі, Чарняты і Шалкоўшчына.
Вышыня палёту
Вышыня палёту — адлегласць па вертыкалі ад пэўнага ўзроўню адліку да паветранага судна (летака). Вызначаецца вышынямерамі розных канструкцый.
Бяспечная вышыня палёту
Бяспечная вышыня палёту Нбп — мінімальна дапушчальная вышыня палёту, якая выключае сутыкненне лятака ад сутыкнення з зямной (воднай) паверхняй або перашкодамі на ёй. Разлічваецца па спецыяльных формулах.