cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прыгоннае права
Прыгоннае права — сукупнасць юрыдычных норм, якія замацоўваюць забарону сялянам сыходзіць са сваіх зямельных надзелаў без дазволу ўладаў (гэта значыць прымацаванне сялян да зямлі або «крэпасць» сялян зямлі; збеглыя падлягаюць прымусоваму вяртанню), спадчыннае падпарадкаванне адміністрацыйнай і судовай улады пэўнага феадала, пазбаўленне сялян права адчужаць зямельныя надзелы і набываць нерухомасць, часам — магчымасць для феадала адчужаць сялян без зямель.
Нямковічы (Пружанскі раён)
Нямко́вічы (, Немковичи) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавета.
Mangina
Mangina — род молей падсямейства сямейства.
Глыбач (значэнні)
Глыбач — тапонім.
Несвіло
Несвіло́ (, Несвило) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчана за 14 км на поўнач ад Брэста, 10 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Садрассвет» (цэнтр — в. Вістычы).
Гісторыя
У XIX стагоддзі — дзяржаўная ўласнасць у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад маёнтка Вялікая Курніца. У 1870 годзе адносілася да Чарнакоўскай сельскай грамады. У 1890 годзе вёска ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета, працавалі 2 ветраныя млыны.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. Да 3 чэрвеня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Чэрнеўскага сельсавета.
Няневічы
Няне́вічы (, Неневичи) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 7 км на ўсход ад в. Чарнаўчыцы, 12 км на паўночны ўсход ад Брэста.
Тэмара (турма)
Цэнтр допытаў Тэмара, таксама вядомы як сакрэтны цэнтр утрымання пад вартай Тэмара (معتقل تمارة السري) — таемная турма ў Марока для пазасудовага затрымання вязняў, мараканскага агенцтва ўнутранай разведкі. Установа размешчана ў лясістай мясцовасці ля Рабата.
Гісторыя
Установа пачала дзейнічаць у 1985 годзе. Першым вядомым затрыманым быў Махамед Масадык Бенхадра (محمد مصدق بن خضراء), які правёў 8 гадоў у пазасудовым затрыманні.
У жніўні 2010 года стала вядома, што турма ў значнай ступені фінансуецца ЦРУ. Амерыканцы сумесна з мараканцамі выкарыстоўвалі цэнтр для ўтрымання падазраваных у тэрарыстычнай дзейнасці.
Парушэнні
У турме, паводле некаторых паведамленняў, адміністрацыяй ужываліся розныя метады катаванняў: збіццё, падвешванне цела ў скручаным становішчы, пагрозы згвалтавання або іншых сексуальных дамаганняў у дачыненні да затрыманых, згвалтаванне шляхам гвалтоўнага ўвядзення бутэлькі ў задні праход, пазбаўленне сну, прыпяканне цыгарэтамі і прыкладанне да цела электродаў пад напругай. Некалькі няўрадавых арганізацый, такіх як Amnesty International і Human Rights Watch, абверглі паведамленні аб катаваннях ва ўстанове.
Зноскі
33.93417°N, -6.86333°W
Старадворскі сельсавет (Дунілавіцкі раён)
Старадво́рскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дунілавіцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Стары Двор.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Дунілавіцкага раёна. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Варапаеўскага сельсавета.
Пескі (Пружанскі раён)
Пе́скі (, Пески) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавета.
Да 16 красавіка 1973 года ўваходзіла ў склад Бакунскага сельсавета.
Таццяна Вячаславаўна Кабржыцкая
Таццяна Вячаславаўна Кабржыцкая (нар., , Украіна) — беларуская літаратуразнаўца, крытык і перакладчыца.
Біяграфія
Бацька, Вячаслаў Апанасавіч, быў заслужаным артыстам УССР, прафесарам Львоўскай кансерваторыі. Маці, Клаўдзія Васілеўна, — урач.
У час Вялікай Айчыннай вайны была эвакуіравана ў Алма-Ату. У 1946 годзе сям’я пераехала ў Львоў. Скончыла філалагічны факультэт Львоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1964). Працавала завучам Вязаўскай сярэдняй школы на Львоўшчыне (1964—1966), рэдактарам выдавецтва Львоўскага ўніверсітэта (1966—1967), вучылася ў аспірантуры пры гэтым універсітэце (1967—1971). У 1971—1980 гадах — навуковы супрацоўнік навукова-даследчага Інстытута педагогікі Міністэрства асветы БССР, з 1980 года — дацэнт кафедры рускай савецкай літаратуры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Кандыдат філалагічных навук. Сябра СП СССР з 1990 года.
Творчасць
У друку выступае з рэцэнзіямі і літаратурна-крытычнымі артыкуламі з 1963 г. З В.Рагойшам выдала кнігі «Карані дружбы: Беларуска-ўкраінскія літаратурныя ўзаемасувязі пачатку XX ст.» (1976), «Слядамі знічкі: Пра Сяргея Палуяна» (1990) і падрыхтавала да публікацыі кнігу С.Палуяна «Лісты ў будучыню» (1989).
На украінскую мову пераклала творы М.Багдановіча, У.Караткевіча, асобным выданнем выйшлі аповесці В.Быкава «У тумане», «Аблава», раман «Мёртвым не баліць» (Кіеў, 1990). З украінскай мовы пераклала кнігу для настаўнікаў Д. Тхаржэўскага і У. Гекта «Праблемнае навучанне…» (1986).
Узнагароды
Лаўрэат літаратурнай (Украіна), узнагароджана ордэнам Святой княгіні Вольгі 3-й ступені (Украіна).
Біргіта Вальберг
Біргіта Вальберг (швед. Birgitta Valberg), у замужжы Хансан (швед. Hansson:,  — , Лідынгэ) — шведская актрыса, уладальніца прэміі «Залаты жук» за галоўную жаночую ролю 1976/77 года.
Біяграфія
Кінематаграфічная кар’ера Вальберг пачалася раней: яна дэбютавала ў 1934 годзе ў фільме Акселя Бранерса «Unga hjärtan». У 1977 годзе ёй была прысуджана Шведскага інстытута кіно «Залаты жук» у намінацыі «Лепшая актрыса ў галоўнай ролі» за ролю Каты Вік ў фільме рэжысёра Гунель Ліндблум «Райскі куток», спрадзюсіраваны Інгмара Бергманам. Яна таксама агучвала Нісі-таўстагузка (швед. Rumpnissarna) у фільме Тагэ Даніэльсана «Роння, дачка разбойніка» (1984) паводле аповесці Астрыд Ліндгрэн. З 1943 года яна таксама перыядычна грала ў Радыётэатры.
Памерла 29 сакавіка 2014 года на 98-м годзе жыцця, пахавана на могілках горада Лідынгэ.
Фаніпальскі сельсавет
Фа́ніпальскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Вязань.
Утвораны 23 сакавіка 1932 года як Фаніпальскі (Фаніпаль-Вязанскі) нацыянальны польскі сельсавет у складзе Койданаўскага нацыянальнага польскага раёна БССР. Цэнтр — вёска Вязань. З 29 чэрвеня 1932 года ў складзе Дзяржынскага раёна. 14 мая 1936 года рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. У 1936 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Падсасонне. З 31 ліпеня 1937 года ў складзе Мінскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. З 4 лютага 1939 года ў складзе Дзяржынскага раёна. 21 кастрычніка 1940 года ў склад новаўтворанага Дзяржынскага сельсавета перададзена вёска Нявелічы. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Грычынскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Фаніпаль. 8 красавіка 1957 года ў склад сельсавета са Сталінскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (вёскі Гаёўка, Дубрава, Леднікі, Лісаўшчына, Машчонае, Уса, Хамічы, Цяўлава і Чэрнікаўшчына). 23 снежня 1965 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Вязань. 18 сакавіка 2011 года ўтвораны хутар Лізавецін.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3385 чалавек, з іх 87,4 % — беларусы, 7,3 % — рускія, 1,7 % — украінцы, 1,4 % — палякі.
Паўднёва-Каралінскі дзяржаўны ўніверсітэт
Паўднёва-Каралінскі дзяржаўны ўніверсітэт (South Carolina State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Аранджберг, штат Паўднёвая Караліна.
Агульная характарыстыка
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы. Універсітэт быў заснаваны як Паўднёва-Каралінскі сельскагаспадарчы і механічны інстытут у 1872 годзе, які ў 1896 годзе атрымаў статус самастойнай навучальнай установы. Памер кампуса складае 65 га. Тры будынкі ўніверсітэта ўключаны ў Нацыянальны рэестр гістарычных месцаў ЗША.
Конкурс песні Еўрабачанне 2021
Конкурс песні Еўрабачанне 2021 (Eurovision Song Contest 2021, Concours Eurovision de la chanson 2021, Eurovisie Songfestival 2021) — 65-ы конкурс песні Еўрабачанне, які прайшоў у Ротэрдаме (Нідэрланды), гэта стала магчыма пасля перамогі прадстаўніка краіны Дункана Лоўрэнса ў 2019 годзе. Фінал конкурсу адбыўся 22 мая 2021, пераможцам стаў італьянскі гурт «Måneskin» з песняй «Zitti e buoni».
Дыскваліфікацыя Беларусі
11 сакавіка ЕВС адмовіўся дапускаць песню на конкурс і выдаліў відэаролік да яе з канала «Еўрабачання» на YouTube, бо змест песні «ставіць пад пытанне непалітычны характар конкурсу» і таму што грамадская рэакцыя на песню «можа падарваць рэпутацыю конкурсу». ЕВС запатрабаваў ад вяшчальніка Белтэлерадыёкампанія змяніць змест тэксту песні або выбраць новую. У выпадку адмовы краіна будзе дыскваліфікаваная з конкурсу.
ЕВС атрымаў і праслухаў два новых заявачных трэка ад гурта «Галасы 3Места» і пастанавіў, што новыя песні таксама парушаюць правілы, якія могуць сапсаваць рэпутацыю конкурсу.
26 сакавіка стала вядома, што Беларусь не будзе ўдзельнічаць у «Еўрабачанні-2021».
Фінал
У конкурсе перамог італьянскі гурт Måneskin з песняй «Zitti e buoni» («Ціхія і добрыя»). На другім месцы — Барбара Праві з Францыі з песняй Voilà. Трэцяе месца ў канкурсанта ад Швейцарыі Gjon’s Tears (сапраўднае імя — Г’ён Мухарэмай).
Рачкішская капліца
Гісторыя
Капліца была пабудавана ў 1776 г. на тэрыторыі Судоцкага фальварку. Гэта капліца была ўласнасцю графа Плятэра, уладальніка Даўгілішкаў. Прыкладна ў 1860 гадах граф Плятэр прадаў яе Рамуальду Чаховічу, які перавёз яе і паставіў у Рачкішках.
Першапачатковы васьмігранны будынак быў сабраны ашмянскімі майстрамі з часаных хваёвых бярвенняў, умацаваных драўлянымі шрубамі і канатамі, выкаванымі кавалямі. На пацеры вернікаў клікаў звон, які вісеў на дрэве. Кажуць, што ў 1863 г. паўстанцы атрымалі ў капліцы прытулак і хавалі тут зброю. Выкаваны кавалямі і ўзняты над вежачкай жалезны крыж нагадваў тры аголеныя мячы. Меркавалася, што гэта будзе памяць пра паўстанне. Побач з капліцай знаходзіўся былы дом ксяндза. У крыпце пад алтаром знаходзіліся дзве труны з астанкамі памешчыкаў Чаховічаў.
У 1970-я гады ў гэтай капліцы яшчэ адбываліся пацеры, але яна ўжо была ў аварыйным стане. У 1976 годзе па прапанове этнографа, захавальніка музея Літоўскага народнага побыту капліца была перавезена ў музей.
З успамінаў мансіньёра Казіміра Васіляўскасa, які працаваў у гэтай капліцы: «Найлепшыя два гады былі, калі я працаваў у Свянцянах, калі я хадзіў у касцёл у Рачкішках і слухаў мяжэнікашкаўскія псалтыры» («Švenčionys kraštas», 2006.06. 29).
Архітэктура
Асноўны аб'ём капліцы складае 13,5 м у дыяметры. Да яго прыбудавана рызніца. Высокі дах завяршаецца васьміграннай вежачкай. Над уваходам — балкон для прапаведніка. Унутры — алтар, месца для хораў. Унутры капліцы, у адрозненне ад касцёла, выразныя водбліскі барока. Інтэр'ер будынка вянчае арыгінальны ашаляваны купал з гарызантальных сцен. На яго абапіраюцца кроквы даху і вежачка. У інтэр'еры вылучаецца арганны хор, абнесены агароджай з точаных балясін.
Сучасны стан
Адноўленая і рэстаўраваная Рачкішская капліца знаходзіцца ў Аўкштайцкім сектары музея быту, недалёка ад вёскі Аўкштайція, дзе адлюстроўвае народнае сакральнае архітэктуру. Гэта адзін з найстарэйшых будынкаў музея. Царкоўны двор упрыгожаны традыцыйнымі крыжамі, выразанымі падчас майстэрнi па распрацоўке крыжаў, якая праходзіла тут у 2006 г. Акрамя іншых мерапрыемстваў, тут праводзяцца травяныя праграмы, ахвяраваныя св. Імшы, абрады вяселля адбываюцца паводле літоўскіх звычаяў.
У Музеі народнага быту знаходзіцца яшчэ адна сакральная пабудова – старая Саснаўская царква.
Уладзімір Мікалаевіч Шынкевіч
Уладзімір Мікалаевіч Шынкевіч (нар., г. Менск) — беларускі архітэктар і дызайнер.
Біяграфія
Скончыў у 1963 годзе архітэктурнае аддзяленне БПІ. У 1963—1965 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар «БелНДІдзіпрасельбуда»; у 1965—1967 гадах старэйшы архітэктар «Белдзіпрагандлю»; у 1967—1969 гадах старэйшы навуковы супрацоўнік, начальнік лабараторыі мастацкага канструявання Беларускага філіяла УНДІ тэхнічнай эстэтыкі, у 1969—1971 гадах галоўны архітэктар аддзела «Белкамунпраекта»; у 1971—1985 і 1987—1992 гадах галоўны мастак-канструктар праектаў Беларускага філіяла УНДІ тэхнічнай эстэтыкі. З 1993 года працуе ў сферы дызайну і рэкламы.
Пражывае ў Мінску па пр. Ракасоўскага, 7.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1966 года, пасля член Саюза архітэктараў Беларусі. Член КПСС з 1976 года.
Творчасць
Удзельнічаў у арганізацыі і распрацоўваў экспазіцыю выстаўкі «Прамысловасць Беларусі і тэхнічная эстэтыка» (1967); падрыхтоўваў правядзенне 1-га міжнароднага практычнага семінара ICSID у г. Мінску (1971); дэлегат Кангрэса ICSID у г. Маскве (1975); удзельнік спецыялізаванай выстаўкі «Дызайн Беларусі» ў г. Маскве (1979); удзельнік міжнароднага практычнага семінара «Інтэрдызайн-80» г. Тбілісі (1980).
Праекты планіроўкі і забудовы эксперыментальнай базы «Зазер’е», цэнтральнай сядзібы саўгаса «Старадарожскі» (1963—1965); інтэр’еры і абсталяванне крамы «Адзенне» ў г. Мінску, «Дзіцячы свет» у г. Барысаве, гастранома ў г. Мінску, гандлёвых секцый ГУМа ў г. Мінску (1965—1967); праект рэканструкцыі інтэр’ераў і абсталявання касцёла пад «Дом кіно» ў г. Мінску (1969—1971); комплекс навукова-даследчых і дызайнерскіх распрацовак гарадскога асяроддзя: абсталяванне жылых тэрыторый мікрараёнаў, візуальныя камунікацыі для гарадскога электратранспарту (1971-77); дызайнерскія распрацоўкі арганізацыі прадметна-прасторавага асяроддзя будынкаў рознага прызначэння: комплекснае абсталяванне вытворчага асяроддзя, добраўпарадкаванне і азеляненне тэрыторыі НДІ Аўтапрыбораў г. Масква (1977-78), сістэма візуальных камунікацый і навочнай агітацыі навучальнага корпуса Акадэміі народнай гаспадаркі СССР, г. Масква (1980-82).
Адзін з аўтараў альбома «Тыпавое абсталяванне дзяржаўных устаноў» (Мінск, 1971).
Узнагароды
Узнагароджаны сярэбраным медалём ВДНГ СССР. Мае 8 пасведчанняў на прамысловыя ўзоры, выдадзеныя.
Брук Куінэн
Брук Куінэн (Brooke Queenan; нар., Абінгтан, ЗША) — амерыканская баскетбалістка.
Кар’ера
У ЗША гуляў за «Чыкага Скай» і «Канектыкут Сан». З 2006 па 2014 год гуляла за мяжой у Грэцыі, Венгрыі, Беларусі, Турцыі, Сербіі і Ізраіле.
Калуш
Калуш (Ка́луш) — горад абласнога значэння на паўночным усходзе Івана-Франкоўскай вобласці Украіны, размешчаны на левым беразе ракі Ломніца, у Прыкарпацці; за 35 км ад Івана-Франкоўска, за 130 км ад Львова і за 560 км ад Кіева аўтадарогамі.
Гунель Ліндблум
Гунель Марта Інгегерд Ліндблум (швед. Gunnel Märtha Ingegerd Lindblom,,  — , Бротбі) — шведская актрыса, рэжысёр тэатра і кіно.
Біяграфія і творчасць
У 12 гадоў пачала выступаць на сцэне ў клубе рабочай моладзі. Скончыла акцёрскую школу пры гарадскім тэатры Гётэбарга, у трупу якога была прынята ў 1950 годзе. З 1954 па 1959 год грала ў трупе гарадскога тэатра Мальмё, якім кіраваў Інгмар Бергман. Сярод яе роляў — Ларыса Дзмітрыеўна ў «Беспасажніцы» Астроўскага, Сольвейг ў «Пер Гюнце», Маргарыта ў «Фаўсце». У 1960-х грала ў гарадскім тэатры Упсалы (Алена ў «Дзядзьку Ваню», Дэздэмона ў «Атэла»). Шмат працавала на тэлебачанні. З 1968 года — у Каралеўскім драматычным тэатры Швецыі (Драматэн) пад кіраўніцтвам Бергмана. Грала ў п’есах Ібсена, Чэхава, Стрындберга, у бергманаўскіх пастаноўках «Войцэка» Г.Бюхнера і драмы Альфа Шоберга «Бацька».
У 1970-я гады выступіла як тэатральны рэжысёр, спачатку асіставала Бергману, а затым самастойна паставіла п’есы Чэхава, Шоу, Ібсена і інш. Ставіла спектаклі, у тым ліку — оперныя, у Даніі і Нарвегіі. У 1980-х гадах сыграла ў Бергмана Гертруд2 ў «Гамлеце», Бергман выступіў прадзюсарам некалькіх фільмаў Ліндблум як кінарэжысёра.
Сярод апошніх па часе роляў Ліндблум на сцэне Драматэн — у спектаклях «Бланш і Мары» (2007) па рамане Энквіста, і «Каралеўская карона» (2008) па рамане Карла Юнаса Ловэ Альмквіста. У 2009 годзе яна паставіла драму Юна Фосэ «Дзяўчына ў жоўтым дажджавіку».
Балэхіў
Балехаў ці Балэхіў (Боле́хів) — горад абласнога значэння ў Івана-Франкоўскай вобласці Украіны, цэнтр Балехаўскага гарадскога савета. Размешчаны ў перадгор’ях Карпат на рацэ Сукілі (басейн Днястра), на трасе Львоў — Чарнаўцы. Чыгуначная станцыя. Упершыню пісьмова ўзгадваецца ў 1371 годзе. У 1546 годзе была пабудавана першая саляварня. У 1603 годзе гораду прадастаўлена Магдэбургскае права.
Старынкаўскі сельсавет (Дзяржынскі раён)
Стары́нкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Старынкі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 550 чалавек, з іх 93,6 % — беларусы, 2,7 % — палякі, 2,2 % — рускія.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: Вялікае Сяло, Карачуны, Паўлюці, Старынкі і Целяшэвічы.
Аляксей Сцяпанавіч Шышко
Аляксей Сцяпанавіч Шышко (нар., г.п. Зэльва, Гродзенская вобласць) — беларускі архітэктар і дызайнер.
Біяграфія
Скончыў у 1991 годзе аддзяленне «мастацкае афармленне» Мінскага мастацкага вучылішча імя Глебава; у 1996 годзе — аддзяленне «Аб’ёмны дызайн» прамысловага факультэта Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. На чацвёртым курсе вучобы ў акадэміі пачаў прадпрымальніцкую дзейнасць, кампанія замалася па распрацоўкай і вырабам вонкавай рэкламы ў Мінску. Разам з партнёрамі заснаваў кампанію СП «VDStudio» ТАА — цяпер кампанія «VDS». Крэатыўны дырэктар, галоўны дызайнер кампаніі «VDS» з 2000 года.
Член Беларускага саюза дызайнераў, Беларускага саюза архітэктараў.
Творчасць
Асноўным профілем дзейнасці з’яўляецца распрацоўка брэндаў, фірменных стыляў і карпаратыўнай архітэктуры для кампаній нафтавага рынку і аўтаіндустрыі; інжынернае суправаджэнне праектаў, уласная вытворчасць на заводзе «VDS». Асноўныя распрацоўкі з наступным укараненнем: фірменны стыль кампаніі «Беларуснафта» (1996), знешняе аблічча комплексаў «Tatneft» (нацыянальная нафтавая кампанія Татарстана, 2005); фірменны стыль аўтацэнтраў «Лада» і УАЗ (2006), фірменны стыль для АЗС кампаніі «А-100» Беларусь (2007), фірменны стыль і архітэктурная ідэя для сеткі АЗС дзяржаўнай кампаніі Казахстана «Казмунайгаз» (2010), фірменны стыль сеткі АЗС нацыянальнага аператара Украіны кампаніі OKKO (2011). Распрацоўка для НК «Лукойл» новага фірменнага стылю і архітэктуры АЗС з наступным укараненнем ва ўсіх краінах свету (2012). Распрацоўка фірменнага стылю для нафтавай кампаніі «Rompetrol» Румынія (2013).
Удзельнічае ў міжнародных выстаўках у Маскве і Варшаве з 1996 года.
Аліс Бабс
Хільдур Аліс Шэблум (швед. Hildur Alice Babs Sjöblom), больш вядомая як Аліс Бабс (швед. Alice Babs), народжаная Нільсан (, Кальмар —, ) — шведская джазавая спявачка і актрыса.
Біяграфія
Разам са Свендам Асмусенам і Ульрыкам Ньюманам у 1958 годзе ўтварыла вакальнае джаз-трыа Swe-Danes. Яны гастралявалі па ЗША ў 1959-1960-х гадах і выступалі, напрыклад, на шоў Эда Салівана і ў клубе «Коканат Гроўв» у Лос-Анжэлесе.
У 1958 годзе Аліс Бабс стала першым прадстаўніком Швецыі на Еўрабачанні і заняла чацвёртае месца з песняй «Lilla stjärna».
Аліс Бабс пачала супрацоўнічаць з джазавым кампазітарам Дзюкам Элінгтанам пасля таго, як яны сустрэліся на шведскай тб-праграме ў 1963 годзе. Яна была адзіным белым выканаўцам, які спяваў з ім. Яны запісалі сумесны альбом «Serenade to Sweden» у Парыжы ў 1966 годзе, выступалі ў ЗША і некалькі разоў у Швецыі і на нарвежскім тэлебачанні. У Аліс быў дыяпазон у тры з паловай актавы.
Бабс шмат гадоў працавала разам з піяністам і артыстам Чарлі Норманам. Яна таксама выпусціла некалькі сумесных запісаў з Пувелам Рамелам, які таксама пісаў для яе музыку. У 1969 годзе Аліс Бабс атрымала спецыяльны прыз Карла Герхарда. У 1972 годзе яе прызначылі прыдворнай спявачкай — да гэтага такі тытул давалі толькі оперным артыстам. У 1974 годзе яна стала членам Каралеўскай Музычнай Акадэміі.
У 2008 годзе SVT выпусціў дакументальны фільм пра жыццё Аліс Бабс «Alice Babs, Naturröstens hemlighet». Апошняе вялікае інтэрв’ю з Аліс выйшла на канале P4 Extra 29 мая 2008.
Сілічы (Пружанскі раён)
Сі́лічы (, Силичи) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавета.
Яўген Генадзевіч Калінін
Яўген Калінін (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Лепель».
Клубная кар’ера
Выхаванец чашніцкай ДЮСШ, пазней займаўся ў спецыяльным спартыўным класе Лужаснянскай школы-інтэрната. Улетку 2010 года быў запрошаны ў барысаўскі БАТЭ, дзе стаў выступаць за дубль. У сезоне 2011 з 12 галамі стаў найлепшым бамбардзірам дубля БАТЭ і дапамог яму перамагчы ў чэмпіянаце дублёраў. Пазней трапляў у заяўку асноўнай каманды БАТЭ на матчы Кубка Беларусі, але на поле так і не выйшаў. Усяго за дубліруючы склад за тры гады правёў 66 матчаў і забіў 17 галоў.
У сезоне 2013 быў аддадзены ў арэнду «Слуцку», разам з якім выйграў Першую лігу, аднак у асноўным складзе каманды замацавацца не здолеў. У красавіку 2014 года зноў на правах арэнды перайшоў у іншы клуб Першай лігі — «Смаргонь», а ў наступным годзе падпісаў з ім паўнавартасны кантракт. У сезоне 2015 стаў адным з найлепшых ігракоў смаргонскага клуба, забіўшы 10 галоў і аддаўшы 7 галявых перадач.
У студзені 2016 года прыбыў на прагляд у «Віцебск», з якім у лютым падпісаў кантракт. 11 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы супраць «Белшыны» (1:0). У першай палове сезона 2016 звычайна выступаў у якасці асноўнага нападніка віцяблян. Улетку быў прызваны на зборы ў армію, пасля вяртання ў жніўні стаў выступаць за дубль.
У пачатку 2018 года праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне» і мазырскай «Славіі», але беспаспяхова, і ў выніку ў лютым 2018 года далучыўся да «Оршы», дзе стаў адным з асноўных ігракоў, у Першай лізе ў 13 матчах забіў 5 мячоў. У жніўні 2018 года перайшоў у магілёўскі «Дняпро». За асноўную каманду магіляўчан так і не згуляў, выступаў за дубль, у верасні адсутнічаў з-за траўмы. У снежні 2018 года пакінуў магілёўскі клуб.
У лютым 2019 года стаў іграком гомельскага «Лакаматыва». Аднак, не здолеў замацавацца ў складзе, толькі часам выхадзіў на замену. У ліпені 2019 года пакінуў гомельскую каманду.
У жніўні 2019 года перайшоў у «Смаргонь», дзе стаў трывала з’яўляцца на полі. У лютым 2020 года падпісаў кантракт з «Оршай», дзе таксама быў іграком асновы. Выступаў у клубе да канца сезона 2020.
У красавіку 2021 года далучыўся да рагачоўскага «Макслайна», а ў ліпені 2021 года стаў іграком «Лепеля».
Блез Кампаарэ
Блез Кампаарэ (Blaise Compaoré; нар. 3 лютага 1951, Уагадугу, Верхняя Вольта) — палітычны дзеяч Буркіна-Фасо. Па нацыянальнасці — мосі, сын правадыра племені.
Біяграфія
Блез Кампаарэ нарадзіўся 3 лютага 1951 ва Уагадугу. Ён скончыў каталіцкую школу і педагагічнае вучылішча, а затым добраахвотна пайшоў служыць у армію. У 1975 годзе Кампаарэ скончыў ваеннае вучылішча ў Камеруне, атрымаў званне малодшага лейтэнанта. Пасля праходзіў стажыроўку ў Францыі і ў Марока. У 1977 годзе ён атрымаў званне лейтэнанта, а ў 1982 годзе быў узведзены ў капітаны. У 1981-1982 гг. член Нацыянальнай Савета Узброеных сіл. У знак нязгоды з правадзімай ваенным рэжымам палітыкай у маі 1982 года ён выйшаў з складу Савета. 7 лістапада таго ж года ў краіне адбыўся чарговы ваенны пераварот, пасля чаго Кампаарэ стаў членам Пастаяннага сакратарыята Савета народнага выратавання.
Блэз Компаорэ прыняў удзел у ваенным перавароце 4 жніўня 1983 года, падчас якога новым прэзідэнтам стаў яго сябар Томас Санкарэ. Пасля перавароту Кампаарэ стаў членам сакратарыята Савета народнага выратавання. У перыяд з 1983 па 1987 год Кампаарэ з’яўляўся членам Нацыянальнага савета рэвалюцыі, дзяржаўным міністрам-дэлегатам пры канцылярыі прэзідэнта. Са жніўня 1984 года ён адначасова займаў пасаду міністра юстыцыі.
У 1987 годзе ён арганізаваў чарговы пераварот, які скончыўся забойствам Санкары. З 1987 года Кампаарэ прызначыў сябе прэзідэнтам краіны, пераабіраўся тройчы, у 1991, 1998 і 2005 гадах, у апошнім выпадку парламент унёс у канстытуцыю папраўку, адмяняецца абмежаванне на колькасць прэзідэнцкіх тэрмінаў.
Увосень 2014 у краіне пачаліся антыўрадавыя выступы. Неўзабаве да іх далучыліся вайскоўцы. Пад ціскам аб’яднаных сіл апазіцыі і арміі, Блез Кампаарэ накіраваўся ў горад По на поўдні краіны, да мяжы з Ганай, а затым збег з краіны.
Станькаўскі сельсавет (Дзяржынскі раён)
Ста́нькаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Станькава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Койданаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Койданаўскім раёне БССР. З 23 сакавіка 1932 года ў Койданаўскім нацыянальным польскім раёне. З 29 чэрвеня 1932 года ў складзе Дзяржынскага раёна. З 31 ліпеня 1937 года ў складзе Мінскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. З 4 лютага 1939 года ў складзе Дзяржынскага раёна, адначасова ў склад сельсавета з Зенькавіцкага сельсавета Уздзенскага раёна перададзена вёска Ліпавец і хутар Закоссе. У маі 1960 года ў склад Дзяржынскага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (Арэхаўка, Вінаградаўка, Гарадзея, Зварыкаўшчына, Кукшавічы, Малінаўка, Марс, Пагулянка, Рабінаўка, Цвяткова і Юпіцер). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 21 населеных пунктаў. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ляхавіцкага сельсавета (19 населеных пунктаў: вёскі Булыншчына, Бязодніца, Войтаўка 1, Войтаўка 2, Вялікая Шатаноўшчына, Вясёлы Вугал, Глухоўшчына, Леніна, Ліхачоўшчына, Ляхавічы, Малая Шатаноўшчына, Нарэйкі, Пенькавічы, Пісараўшчына, Плоскае, Рабцаўшчына, Сівожанка, Студзянка і пасёлак Сасновы Бор).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (21 населены пункт) — 2727 чалавек, з іх 75,2 % — беларусы, 19,1 % — рускія, 3,2 % — украінцы, 1,3 % — палякі.
Альбер II (князь Манака)
Альбер II (Albert II; 14 сакавіка 1958, Манака-Віль), поўнае імя — Альбер Аляксандр Луі П’ер Грымальдзі — кіруючы князь Манака і герцаг Валенцінуа з 2005, з дома Грымальдзі, адзіны сын Рэнье III і Грэйс Келі. Мае тытул Яго светласць (Sérénité).
Падчас перадсмяротнай хваробы бацькі, з 31 сакавіка 2005 года да скону Рэнье (6 красавіка), Альбер быў рэгентам.
Жонка — Шарлен
Сколдычы
Ско́лдычы (, Сколдычи) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 19,5 км на поўнач ад Брэста, 14 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Садрассвет» (цэнтр — в. Вістычы).
Гісторыя
У XIX стагоддзі вёска і аднайменны фальварак у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. У 1870 годзе ўваходзіла ў сельскую грамаду.
У 1905 годзе ў Турнянскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Непадалёку знаходзіўся аднайменны фальварак (7 жыхароў). Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Турнянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 3 вяскоўцы.
Покры
По́кры (, Покры) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 24 км на паўночны ўсход ад Брэста, 18 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі гарадзішча і могільнікі за 2 км на поўдзень ад вёскі, на правым беразе р. Лясная, сведчаць, што гэта мясцовасць была заселена людзьмі яшчэ ў старажытнасці.
У 1739 годзе пабудавана драўляная праваслаўная царква. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях.
У 1840 годзе жыхарамі вёскі і панам А. Баяроўскім царква перабудавана. Паводле матэрыялаў 1858 года сяло ў Брэсцкім павеце. Уваходзіла ў маёнтак Дзямянчыцы пані Баяроўскай. У 1870 годзе дзейнічала народнае вучылішча. У 1886 годзе вёска ў Турнянскай воласці Брэсцкага павета, працавала царкоўна-прыходская школа. У 1890 годзе вёска — цэнтр сельскагаспадарчага таварыства, якому належала 333,5 дзесяціны зямлі; 48 дзесяцін зямлі мела царква. У 1897 годзе дзейнічаў хлебазапасны магазін.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Турнянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы спалілі 35 двароў, 11 вяскоўцаў загінулі на фронце.
У лютым 1949 года арганізаваны першы калгас «Савецкая Армія». З 54 гаспадарак у яго ўступілі 43; 20 мужчын і 36 жанчын.
Інфраструктура
У складзе СВК «Чарнаўчыцы» (цэнтр — в. Чарнаўчыцы).
У вёсцы ёсць фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, клуб, бібліятэка.
Руднікі (Пружанскі раён)
Ру́днікі (, Рудники) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 15 км у напрамку на поўнач ад горада Пружаны, за 100 км ад Брэста, за 27 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы. Каля аграгарадка вадасховішча Руднікі (Руднікаўскае).
Чорны кот (арганізацыя)
«Чо́рны кот» («Беларуская Вызвольная Армія», «Беларускае вызвольнае войска» і інш.) — беларуская антысавецкая арганізацыя, якая існавала з 1944 па 1957 год на тэрыторыі БССР і паўночнай частцы УССР і вяла партызанскую барацьбу супраць Чырвонай арміі за аднаўленне незалежнасці Беларусі і стварэнне на яе тэрыторыі Беларускай Народнай Рэспублікі. Спыніла існаванне ў канцы 1950-х, меркавана ў 1957 годзе. Найбольш актыўна вяла барацьбу з верасня 1945 па 1948 год.
Стварэнне
У час Другога Усебеларускага кангрэсу ў Мінску немцы прапанавалі дзеячам БЦР і Беларускай краёвай абароны ўдзельнічаць у арганізацыі антысавецкай арганізаванай барацьбы на тэрыторыі БССР, на што тыя пагадзіліся. Нямецкія спецыяльныя службы планавалі арганізаваць і пакінуць у тыле бальшавікоў вялізны дыверсійны фронт ад Балтыкі да Чорнага мора. Быў распрацаваны тайны план пад назвай «Любімая котка», пачалася падрыхтоўка людзей і матэрыялаў. Беларускай арганізацыі была дадзена назва «Чорны кот». На яе кіраўніка беларускі нацыянальны актыў прапанаваў маёра Міхала Вітушку, які быў загадам галоўнага ўпраўлення Імперскай Бяспекі ў Берліне аб прызначэнні (зацвярджэнні) «туземных камандзіраў» аперацыі «Любімая Котка» на тэрыторыі генеральнага камісарыяту Беларусь ад 27 лістапада 1943 г. прызначаны кіраўніком арганізацыі:
Атрады «Чорнага ката» падзялілі Беларусь на тры часткі «Беларусь-Поўдзень», «Беларусь-Цэнтр» і «Беларусь-Поўнач». Кожная з частак мела свайго кіраўніка. Тыя ў сваю чаргу падначальваліся Галоўнаму штабу «Чорнага ката», што быў змешчаны пад Варшавай. Усе гады дзейнасці арганізацыі ёй кіраваў Міхал Вітушка. Немцы падрыхтавалі каля трох тысячаў чалавек, большая частка якіх летам 1944 года засталася ў Беларусі і чакала загадаў Вітушкі. Некалькі атрадаў прайшлі падрыхтоўку ва Усходняй Прусіі і прыбылі пазней. Усе атрады «Чорнага ката» былі забяспечаныя радыёсувяззю, зброяй, яўкамі, медыкаментамі, грашыма, пячаткамі савецкіх вайсковых і цывільных установаў. Самі сябры арганізацыі называлі сябе па-рознаму: «Беларуская вызвольная армія», «Беларускае вызвольнае войска», «Беларускі вызвольны фронт», «Вольная Беларусь» ды іншыя. Таксама партызаны ня мелі ўсталяванай формы. Беларускія жаўнеры насілі форму ўсіх ваенных фармацыяў, у якіх яны служылі раней. На форму нашываліся нацыянальныя адзнакі — Бел-чырвона-белы сцяг ды герб «Пагоня».
Налібоцкая канферэнцыя
У верасні 1945 года ў Налібоцкай пушчы адбылася канферэнцыя камандзіраў усіх атрадаў «Чорнага ката». У ёй прынялі ўдзел каля 40 чалавек, у тым ліку сам Міхал Вітушка. Канферэнцыя разгледзела шмат пытанняў і прыняла рашэнне пра пачатак узброенай барацьбы. Таксама ўдзельнікі адмовіліся ад маштабных дыверсіяў, каб не падводзіць пад удар цывільнае беларускае насельніцтва. Было прынята рашэнне будаваць вялікую падпольную сетку і чакаць развіцця міжнародных падзеяў. Таксама разглядалася пытанне пра супрацу з вызвольнымі рухамі іншых краінаў. Не атрымалася дамовіцца толькі з Арганізацыяй украінскіх нацыяналістаў на чале са Сцяпанам Бандэрам і створанай ім Украінскай паўстанчай арміяй. Недамоўленасць з імі была выклікана тым, што УПА выказвала прэтэнзіі на беларускае Палессе. Вітушка загадаў не ўступаць у баі з украінскімі жаўнерамі першымі, але бараніць беларускія інтарэсы ў выпадку іх нападу. З іншага боку было плённае супрацоўніцтва з байцамі ўкраінскага атамана Тараса Бульбы. З польскімі «Ляснымі братамі» адносіны былі таксама цяжкія, але дамовіцца ўсё ж атрымалася.
Баявыя дзеянні
Адразу пасля канферэнцыі пачаліся збройныя акцыі «Чорнага ката». Важным кірункам яго дзейнасці было вызваленне палітвязняў з турмаў МДБ: падобных аперацыяў было шмат. Найбольш удалай акцыяй было вызваленне палітвязняў Пінскай турмы ў 1946 годзе, калі МДБ правяло чарговую зачыстку і арыштавала больш за 250 чалавек, пераважна былых сяброў «СБМ» і проста незадаволеных савецкай уладай людзей. Пасля допытаў усіх арыштаваных на грузавых машынах павезлі ў Мінск. Па дарозе канвой патрапіў у засаду, арганізаваную байцамі «Чорнага ката» пад кіраўніцтвам невядомага жаўнера па мянушцы «Сыч». У выніку бою амаль увесь савецкі канвой быў забіты, а арыштаваныя вызваленыя. Летам таго ж года партызаны Вітушкі зрабілі напад на фільтрацыйны лагер пад Магілёвам, дзе ўтрымліваліся 17 юнакоў, якія ў канцы Другой сусветнай служылі ў дапаможнай службе нямецкага Вермахту. У выніку былі вызваленыя ўсе, хто пажадаў пакінуць лагер — больш за 60 чалавек.
У канцы 1946 г. атрад на чале з Антонам Бандыкам вызваліў больш за трыста беларусаў, якіх бальшавікі везлі дзеля допытаў праз Варшаву з Германіі. У чэрвені 1949 года атрад з 40 байцоў «Чорнага ката» вызваліў больш за сто чалавек, якіх МДБ арыштавала за супраціўленне калгасам.
Партызаны «Чорнага ката» неаднаразова захоплівалі беларускія мястэчкі і гарады дзякуючы выдатнаму валоданню тактыкай вулічных баёў. Напрыклад, у сакавіку 1948 г. аб’яднаная група аддзелаў арганізацыі «Чорны кот» пры дапамозе некалькіх атрадаў «бульбаўцаў» (агульная колькасць 200 чалавек) напала на Навагрудак, каб вызваліць арыштаванага ўдзельніка арганізацыі. У горадзе знаходзілася база спецыяльнага аддзелу МДБ, які займаўся вынішчэннем антысавецкіх партызанаў (каля 500 байцоў). У баі гарнізон страціў забітымі каля 300 чалавек. Некаторы час партызанамі нават утрымлівалася частка гораду, але потым яны хутка пакінулі Навагрудак і адышлі ў лясы. Пасля «Наваградскай аперацыі» МДБ правяла карную акцыю ў Налібоцкай пушчы: самалёты бамбавалі кожны падазроны раён альбо дым. Аднак адзінае, чаго дамагліся саветы — часовае спыненне аперацый «Чорнага ката» ў гэтым рэгіёне.
У верасні 1948 г. года МДБ правяло арышты ў Кобрынскім раёне, выяўляючы тых, хто дапамагаў украінскім і беларускім партызанам, у выніку чаго арыштавана больш за дзвесце чалавек. З-за таго, што турма была перапоўненая, арыштаваных утрымлівалі ў казармах на ўскрайку Кобрына. Партызаны «Чорнага ката» напалі на казармы і вызвалілі вязняў.
Таксама важным кірункам дзейнасці «Чорнага ката» былі дыверсіі на чыгунцы. Так, у ліпені 1950 года было знішчана некалькі цягнікоў на чыгунцы Мінск — Брэст — Варшава, а ў канцы таго ж месяца выбухнуў чыгуначны мост. Пры выбуху загінулі некалькі салдат аховы, аднаўленчая праца заняла каля тыдня.
У 1945 годзе ў арганізацыю «Чорны кот» увайшоў віцэ-прэзыдэнт БЦР — Мікола Шкялёнак, які вярнуўся ў Беларусь для ўзмацнення арганізацыі. Міколе Шкялёнку была дадзена мянушка «Шкляны» і ён быў прызначаны камандзірам атраду. Атрад «Шклянога» быў накіраваны на Барысаўшчыну, але па дарозе атрад трапіў у засаду, арганізаваную МГБшнікамі. Пасля жорсткага бою з 32-х байцоў атраду Шкялёнка выжылі толькі сем. Сам Шкялёнак быў цяжка паранены і, па некаторых звестках, памёр у турэмным шпіталі МДБ у Мінску. Пра атрад Шклянога было чуваць і ў 1946 годзе: паводле некаторых звестак, ён правёў 8 дыверсіяў на чыгунцы Баранавічы — Мінск, а таксама забіў некалькі дзясяткаў партыйных актывістаў ды міліцыянтаў. Канчаткова аддзел быў ліквідаваны толькі ў студзені 1947 года. У канцы красавіка 1947 года атрад камандзіра Сыча здзейсніў напад на калону МДБ на беларуска-ўкраінскай мяжы і захапіў боепрыпасы, некалькі камплектаў летняй вопраткі, астатнія рэчы былі знішчаны.
Сканчэнне дзейнасці
У 1948 годзе арганізацыя пачала затухаць. У студзені загінуў камандзір галіны «Беларусь-Поўнач» Пятро Гаевіч: дзесці ў снежні 1947 года ягоны атрад зрабіў напад на калону МГБ, пасля чаго супраць атраду былі кінутыя рэгулярныя часткі Чырвонай арміі. Партызаны Гаевіча доўгі час вялі бой у аблозе, а пасля спрабавалі прарваць кальцо аблогі. У выніку спробы загінула большая частка байцоў, у тым ліку сам Пятро Гаевіч. Толькі чатыром байцам удалося прарвацца і далучыцца да іншых атрадаў «Чорнага ката». У канцы 1948 года загінула кіраўніцтва галіны «Беларусь-Поўдзень». Сувязь Сыча з галоўным штабам абарвалася ў канцы лістапада пасля нападу на калону МДБ на ўкраінска-беларускай мяжы. Адысці ў бяспечнае месца партызаны не паспелі, і на іх след выйшла рота спецыяльнага аддзелу МДБ. Партызаны мусілі прыняць няроўны бой, заняўшы абарону ў вясковай хаце. Калі партызаны адмовіліся здацца, чэкісты падпалілі хату, і абаронцы згарэлі жыўцом. Перад гэтым яны ўзьнялі ў паветра бел-чырвона-белы і жоўта-блакітны сцягі.
У пачатку 1949 года страты «Чорнага ката» былі значнымі. Прычына ў тым, што МГБ зразумела ўсю сур’ёзнасць праціўніка, і барацьба стала больш сістэмнай. Да яе падключыліся прафесіяналы з Масквы, МДБ атрымлівала часткі савецкага войска, каб прачосваць лес у пошуку беларускіх паўстанцаў. Таксама гуртаваліся ў псеўдаатрады незадаволеныя савецкай уладай людзей, якіх потым арыштоўвалі. Акрамя гэтага МДБ БССР стварыла вялікую сець інфарматараў: толькі на першага сакавіка 1949 года іх налічвалася амаль 25 тысячаў.
Каб палепшыць становішча «Чорнага ката», увесну 1949 года Міхал Вітушка выдаў загад пра яго рэарганізацыю, у выніку якой партызанскія групы і падпольшчыкі былі вылучаны ў першую асобную галіну. Яе кіраўніком прызначылі Вацлава Харэўскага. Другая галіна складалася з асабліва каштоўных агентаў выведкі. Яе ачоліў невядомы пад мянушкай «Чачот». Трэцюю, агітацыйна-інфармацыйную, ачоліў сябра галоўнага штабу пад мянушкай «Кастусь». Тым часам шэрагі пад кіраўніцтвам Міхала Вітушкі радзелі: у 1950 годзе сябрамі арганізацыі былі ад 250 да 300 чалавек.
У 1952 годзе Вітушка пачаў выводзіць людзей на Захад праз Польшчу. Застаўся толькі атрад пад кіраўніцтвам Яўгена Жыхара, які працягваў барацьбу да лістапада 1954 года. Пасля таго, як большасць байцоў атраду загінулі ў баях з войскамі МГБ, Жыхар загадаў рэшце сыходзіць на Захад праз Польшчу. Сам ён застаўся і загінуў у баі з супрацоўнікамі МДБ ў студзені 1955 года. З яго смерцю «Чорны кот» канчаткова спыніў сваю дзейнасць на тэрыторыі БССР, але аддзелы, незалежныя ад «Чорнага ката» ваявалі да пачатку 1960-х.
Насельніцтва Егіпта
Егіпет з'яўляецца трэцяй па колькасці насельніцтва краінай Афрыкі і першай у арабскім свеце і на Блізкім Усходзе. У пераважнай большасці сваёй каля 100 мільёнаў жыхароў краіны жывуць каля берагоў ракі Ніл, у суцэльна асвоенай вобласці плошчай каля 40 тысяч км², адзінай, дзе маюцца ворныя землі. Вялікія плошчы пустыні Сахары з'яўляюцца маланаселенымі. Меней за палову егіпцян жывуць у гарадах, найбольш густанаселенымі цэнтрамі з'яўляюцца гарады Каір і Александрыя, а таксама іншыя гарады ў даліне і дэльце Ніла. У пачатку нашай эры Егіпет стаў адным з важнейшых цэнтраў хрысціянства, аднак сёння гэта пераважна мусульманская краіна.
Дэмаграфія
Калі Напалеон высадзіўся на егіпецкую зямлю, тут пражывала каля 3 млн. чалавек. А сёння ў Егіпце жыве каля 100 млн чалавек. Праўда, з іх каля 3 — 3,5 млн чал. стала працуюць за мяжой. Імклівы рост насельніцтва краіны пачаўся ў 1970-я, дзякуючы поспехам медыцыны і ўкараненню ў сельскай гаспадарцы дасягненняў зялёнай рэвалюцыі. У 2010-х тэмпы росту насельніцтва застаюцца вельмі высокімі — да 2,5 % у год. У 2018 нараджальнасць склала 28,8 на 1000 чалавек, смяротнасць — 4,5. Гэта абумоўлівае надзвычайна маладую ўзроставую структуру: каля 33,5 % насельніцтва складаюць дзеці і падлеткі да 15 гадоў.
Этнічны склад
Этнічны склад аднастайны, 98 % насельніцтва — арабы. З іх 92 % складаюць егіпцяне — тытульная нацыя; астатняе прыходзіцца на эмігрантаў з арабскіх краін, пераважна з Судана. Некаторыя мігранты прыбылі нядаўна, сямейная гісторыя іншых на егіпецкай зямлі налічвае ўжо шмат пакаленняў. Да арабаў таксама адносяцца і традыцыйна качавыя бедуіны, што жывуць ва ўсодніх пустынях і на Сінайскім паўвостраве. Зрэшты, сёння і яны вядуць аседлы лад жыцця.
Нягледзячы на нешматлікасць нацыянальный меншасцяў (2 %), іх склад і геаграфія даволі стракатыя. З даўніх часоў у Егіпце жывуць туркі, грэкі і абазіны. Берберамоўныя сіванцы насяляюць аазіс Сіва на крайнім захадзе Егіпта. Невялікімі групамі ў даліне Ніла пражываюць нубійцы. Плямёны беджа канцэнтруюцца на крайнім паўднёвым усходзе.
Мовы
Дзяржаўная і галоўная гутарковая мова — арабская. Вышэй за Каір распаўсюджаны саідскі дыялект арабскай мовы. Копцкая мова, на якой размаўляла даарабскае насельніцтва, перастала ўжывацца да ХІХ ст, але застаецца мовай набажэнстваў у Копцкай праваслаўнай царкве Александрыі. Нацыянальныя меншасці шырока карыстаюцца сваімі мовамі. У школах вядзецца вывучэнне еўрапейскіх моваў: англійскай, французскай, італьянскай.
Іслам
Егіпет з'яўляецца пераважна мусульманска-суніцкай краінай з ісламам у якасці дзяржаўнай рэлігіі. Доля прыхільнікаў розных рэлігій з'яўляецца спрэчнай тэмай у Егіпце. Каля 90 % насельніцтва вызначаюць іслам. Значная колькасць егіпецкіх мусульман таксама прытрымліваюцца суфійскіх ордэнаў, а таксама маецца шыіцкая меншасць.
Іслам з'яўвіўся ў Егіпце ў VII стагоддзі, а Егіпет ператварыўся ў цэнтр палітыкі і культуры ў мусульманскім свеце. У часы панавання Анвара Садата іслам стаў афіцыйнай дзяржаўнай рэлігіяй, а шарыят асноўнай крыніцай права .І сёння іслам адыгрывае важную ролю ў жыцці большасці егіпецкіх мусульман. Ісламскі заклік да малітвы гучыць пяць разоў на дзень, і мае нефармальны эфект на рэгуляванне тэмпаў усяго, ад бізнесу да сродкаў масавай інфармацыі і забаў. Каір славіцца сваімі шматлікімі мінарэтамі і мае неафіцыйную назву «горад 1000 мінарэтаў». Маюцца ў Каіры і хрысціянскія цэрквы.
Хрысціянства
У Егіпце існуе значная хрысціянская меншасць, якае складае ад 5 % да 10 % насельніцтва. Больш за 90 % егіпецкіх хрысціян належаць да копцкай праваслаўнай царквы ў Александрыі. Іншыя егіпецкія хрысціяне з'яўляюцца прыхільнікамі копцкай каталіцкай царквы, евангеліцкай царквы Егіпта і шэрагу пратэстанцкіх дэнамінацый. Хрысціянскія абшчыны размешчаны ў асноўным у гарадскіх раёнах Каіра і Александрыі.
Копцкія хрысціяне сутыкаюцца з дыскрымінацыяй на розных узроўнях дзяржаўнай улады, пачынаючы ад непрапарцыйнага прадстаўніцтва ў міністэрствах, і сканчаючы законамі, якія абмяжоўваюць іх магчымасці на будаўніцтва або рамонт царквы. Копцкія хрысціяне мінімальна прадстаўлены ў праваахоўных органах, органах дзяржаўнай бяспекі і дзяржаўнай службе, а таксама падвяргаюцца дыскрымінацыі на рынку працы на аснове іх рэлігіі. Копцкія абшчыны, а таксама некалькі актывістаў па абароне правоў чалавека і інтэлігенцыі, сцвярджаюць, што колькасць хрысціян на пасадах ва ўрадзе не прапарцыйна колькасці храсціянскіх вернікаў.
Размяшчэнне і рассяленне насельніцтва
З-за засушлівага клімату Егіпта, населеныя пункты сканцэнтраваны ўздоўж вузкай даліны Ніла і ў яго дэльце, а гэта азначае, што каля 99 % насельніцтва выкарыстоўвае толькі каля 5,5 % ад агульнай плошчы зямель. Шчыльнасць у населеных раёнах — 1,5 — 2 тыс. чал. на 1 кв. км, што робіць прынільскую частку Егіпта падобнай да Бангладэш. Даволі густа заселена і зона Суэцкага канала. Узровень урбанізацыі (42,7 %) нехарактэрна нізкі для Паўночнай Афрыкі, што звязана з надзвычайнай канцэнтрацыяй сельскага насельніцтва ў даліне Ніла. Дзве найвялікшыя агламерацыі — Каір (20,1 млн чал) і Александрыя (5,1 млн). Сяляне Егіпта, так званыя фелахі складаюць асобную дэмаграфічную групу.
Каралі народа Дурына
Каралі народа Дурына (Kings of Durin’s Folk) — дынастыя правіцеляў гномаў у.
Гісторыя народа Дурына — аднаго з сямі кланаў гномаў Міжзем’я, найбольш магутнага і ўплывовага — прадстаўлена Толкінам адносна поўна. Некаторыя з правіцеляў народа Дурына адыгралі важныя ролі ў раманах «Хобіт» і «Уладар Пярсцёнкаў». Астатнія пералічаны ў Дадатку A кнігі «Вяртанне караля», а таксама ў іншых тэкстах Толкіна, у тым ліку ў «'» і «'».
Першым каралём народа Дурына стаў Дурын I Бессмяротны. Ён заснаваў каралеўства Кхазад-Дум яшчэ ў Эпоху Дрэў. Каралеўства праіснавала да 1999 года Трэцяй Эпохі. Вымушаныя пакінуць Кхазад-Дум, гномы народа Дурына перасяліліся ў Эрэбар, дзе заснавалі Каралеўства-пад-Гарой. Яно было галоўным каралеўствам народа Дурына ў перыяд з 1999 па 2210 гады Трэцяй Эпохі. З 2210 па 2589 год народ Дурына жыў у Шэрых Горах. Тут гномы сутыкнуліся са шматлікімі нападамі драконаў, і пасля гібелі караля Даіна I пакінулі каралеўства. Частка народа вярнулася ў Эрэбар, іншыя — заснавалі каралеўства ў Жалезных Узгорках. Каралі Эрэбара кіравалі з 2590 па 2770 год, калі на Гару напаў дракон Смог. Вымушаныя пакінуць каралеўства, гномы прабылі ў выгнанні 170 гадоў. У 2941 годзе Торын Дубашчыт з групай гномаў, чараўніком Гэндальфам і хобітам Більба адправіліся ў паход, вынікам якога стала вызваленне Эрэбара. Аднак, паколькі Торын у ходзе гэтых падзей быў забіты, то каралём узноўленага каралеўства стаў яго траюрадны брат Даін, кароль Жалезных Узгоркаў.
Імёны ўсіх каралёў народа Дурына — старажытнаскандынаўскія.
Выбар імёнаў
Пры стварэнні гісторыі і міфалогіі народа гномаў (Dwarves) Дж. Р. Р. Толкін абапіраўся на даследаванні скандынаўскіх міфаў. Частку імёнаў пісьменнік свядома пазычыў з «» (Völuspá), адной з песняў «Старэйшай Эды». У дадзеным выпадку гаворка ідзе пра фрагмент паэмы, які мае назву «Dvergatal» («Каталог гномаў», радкі 10-16). Гэты фрагмент на дадзены момант лічыцца некаторымі літаратуразнаўцамі позняй устаўкай у «Эду» і не ўключаецца ў новыя выданні.
З «Каталогу гномаў» узята імя, якое дало назву народу Дурына. Першапачатковае скандынаўскае імя «Дурын» (Durinn) перакладаецца як «сонны» і належыць.