cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дэкодэр сігналаў каляровасці
Агляд канструкцый дэкодараў
Лічбавая апрацоўка мае на ўвазе апрацоўку відэасігналу, аблічбаванага з дапамогай аналога-лічбавага пераўтваральніка, пры дапамозе матэматычных алгарытмаў. Перад падачай на видэаузмацніцелі вырабляецца адваротнае пераўтварэнне ў аналагавы сігнал. Нават частковы пераход на лічбавую апрацоўку сігналаў дазваляе: Першы набор мікрасхем з лічбавай апрацоўкай сігналаў «DIGIT 2000» быў распрацаваны карпарацыяй ITT у 1981 годзе. Аднак, нягледзячы на перавагі лічбавай апрацоўкі, якасць малюнка, стваранага такімі мікрасхемамі, мала адрознівалася ад звычайных аналагавых. Для далейшага павышэння якасці малюнка патрабаваліся дадатковыя метады апрацоўкі, напрыклад, пераўтварэнне празрадковай разгорткі ў прагрэсіўную, шумапрыглушэнне і г. д., якія патрабуюць наяўнасці ў тэлевізары запамінальнай прылады на памер тэлевізійнага поля. Мікрасхемы з падтрымкай знешняй памяці былі створаны фірмай Philips ў 1988 годзе. У якасці памяці выкарыстоўваліся здзвігавыя рэгістры на ПЗС.
Да пачатку 2000-х гадоў былі створаны мікрасхемы, якія аб'ядноўваюць на адным крышталі дэкодэр каляровасці, АЗП, канвэртар разгорткі і суадносіны бакоў растру, карэктар выразнасці каляровых пераходаў, шумападавіцель і схему лічбавага кіравання па шыне I2C (напрыклад, VSP 94x2A фірмы Micronas ).
Спосабы пабудовы мультысістэмных дэкодараў
На сённяшні дзень існуюць тры асноўных спосабы стварэння мультысістэмных дэкодэраў:
Дэкодэры PAL на тэлевізарах SECAM
У СССР рэгулярныя перадачы каляровага тэлебачання вядуцца з 1967 года па французскай сістэме SECAM-IIIB. Савецкай прамысловасцю для ўнутранага рынку вырабляліся тэлевізары, якія падтрымлівалі толькі сістэму SECAM, паколькі перадачы ў іншых сістэмах на большай частцы тэрыторыі краіны былі недаступныя. Большасць тэлевізараў працягвала выпускацца аднасістэмнымі нават нягледзячы на тое, што з сярэдзіны 1980-х гадоў у іх выкарыстоўваліся мікрасхемы для двухсістэмнага PAL/SECAM дэкодэра К174ХА9 і К174ХА8, якія ўяўлялі сабой аналагі мікрасхем TCA640 і TCA650 фірмы Valvo (серыя тэлевізараў 3УСЦТ з модулямі каляровасці МЦ-2 і МЦ-3). Пасля з'яўлення ў СССР бытавых відэамагнітафонаў фармату VHS (а з 1984 года выпускаўся айчынны відэамагнітафон «Электроніка ВМ-12») іх карыстальнікі сутыкнуліся з тым, што пры праглядзе некаторыя відэакасеты на савецкіх каляровых тэлевізарах прайграваюцца толькі ў чорна-белым малюнку. З такімі ж праблемамі сутыкаліся ўладальнікі замежных хатніх камп’ютараў і гульнявых прыставак пры спробе выкарыстоўваць тэлевізар у якасці манітора: відэакатроляры гэтых прылад у большасці выпадкаў фармавалі каляровы тэлевізійны сігнал у сістэме NTSC або PAL, таму савецкія тэлевізары паказвалі чорна-белы малюнак.
Падключэнне стандарце PAL да тэлевізара
Прадаваліся ў СССР дэкодэры PAL далучаліся паралельна декодеру SECAM. Складанасць такога падлучэння складалася ў тым, што дэкодэры каляровасці розных серый савецкіх тэлевізараў істотна адрозніваліся па тэхнічных характарыстыках. Напрыклад, адрозніваліся напружання харчавання, амплітуда і палярнасць колерарознасных сігналаў, амплітуда і форма патрэбных імпульсаў кадравай і маленькай разгортак, спосаб выключэння колеру. Не ўсе продавашиеся дэкодэры былі сумяшчальныя з любой мадэллю тэлевізара. Гэта патрабавала самастойнай зборкі ўзгадняючых ланцугоў, якія дазвалялі змяняць амплітуду і палярнасць колерарознасных сігналаў, фарміраваць адсутнічаюць імпульсы для працы схем каляровай сінхранізацыі і апазнавання, а таксама выконваць камутацыю сігналаў. У далейшым такія ланцугу сталі ўсталёўвацца на плаце ў стандарце PAL. З найбольшымі цяжкасцямі была звязана ўстаноўка дэкодараў ў лампово-паўправадніковыя тэлевізары УЛПЦТ.
Друкаваная плата дэкодэра PAL мацавалася ўнутры корпуса тэлевізара і злучалася правадамі з модулем (блокам) каляровасці. Для выгоды мантажу (дэмантажу пры неабходнасці) падлучэнне адбывалася таксама праз электрычны раздым.
Электронныя ключы (на транзістарах, мікрасхемах або рэле) адключалі дэкодэр SECAM падчас прыёму сігналу ў сістэме PAL.
На тэлевізары,якія былі прызначаны длясумеснай працы з відэамагнітафонам часам ўсталёўвалася прылада спалучэння, якое дазваляла падаваць сігнал з відэамагнітафона не толькі праз радыёчастотны модулятор на антэнны ўваход, але і наўпрост праз нізкачашчынныя раздымы «цюльпан», «DIN» або «SCART». У гэты рэжым прагляду тб перамыкаўся асобнай кнопкай, адначасова адключаўся модуль радыёканала і мог адключацца дэкодэр SECAM (каб не наладжваць аўтаматычнае пераключэнне PAL-SECAM, калі на тэлевізары праглядаліся толькі копіі замежных фільмаў у відэасалонах).
Транскадыкаванне
Транскодэры выкарыстоўваюцца, галоўным чынам, для пераўтварэння сістэмы кадавання каляровасці пры трансляцыі праграм, вырабленых у сістэме, якая не адпавядае прынятай на дадзенай тэрыторыі вяшчання. Транскодер ўяўляе сабой камбінацыю з дэкодэра і кадавальныя прылады, уключаных паслядоўна. Дэкодэр падзяляе поўны каляровы тэлевізійны сігнал на сігнал яркасці і колерарознасныя сігналы, а кодэр зноўку кадуе іх у тэлевізійны сігнал, выкарыстоўваючы іншую сістэму кадавання.
У сувязі з тым, што з сярэдзіны 1990-х гадоў відэаабсталяванне прафесійнае для сыстэмы SECAM нідзе ў свеце практычна не вырабляецца, відэа, зробленае звычайнымі людзьмі паўсюдна ажыццяўляецца ў сістэме PAL са стандартам раскладання 625/50, прынятым на тэрыторыі краін, якія вяшчаюць у сістэме SECAM. Пры трансляцыі гатовай праграмы ў эфір тэлевізійны сігнал транскодируется ў сістэму SECAM. Такая тэхналогія ўжываецца на большасці расійскіх тэлеканалаў з-за адсутнасці сучаснага абсталявання для вытворчасці па сістэме SECAM, нягледзячы на нязначныя страты якасці малюнка. Відэа, зробленае звычайнымі людзьмі ў «родны» сістэме было б немагчыма нават пры выкарыстанні захаваліся якія перадаюць камер SECAM, паколькі апрацоўка відэасігналу патрабуе мноства стадый, сучаснае абсталяванне для выканання якіх выпускаецца толькі з падтрымкай сістэм PAL і NTSC. Гэта ставіцца да видеомагнитофонам, видеомикшерам і шматлікім іншым прыладам. Неаднаразова ставілася пытанне аб пераходзе тэлевізійнага вяшчання ў Расіі на сістэму PAL, але наяўнасць вялізнага парку тэлевізійных прымачоў, не падтрымліваюць гэтую сістэму, робіць такі пераход немагчымым. Акрамя таго, наступ лічбавага тэлебачання, заснаванага на іншых прынцыпах і стандартах, здымае актуальнасць праблемы.
Дэкодэры SECAM на тэлевізарах NTSC
На некаторых таварах, што ўвозяцца ў Расію патрыманых японскіх аўтамабілях ўстаноўлены тэлевізары, прызначаныя, натуральна, для сістэмы NTSC, таксама ў 1990-я гады ў прыватным парадку на Далёкі Усход ўвозіліся патрыманыя японскія тэлевізары. Новыя ўладальнікі, зразумела, жадаюць адаптаваць іх пад расейскі тэлевізійны стандарт і сістэму каляровасці. У тэлевізары ўбудоўваюцца дэкодэры SECAM, падладжваецца канал гукавога суправаджэння, кадравая і маленькая разгортка і іншыя параметры. Колькасць перенастраиваемых тэлевізараў невяліка, з'ява носіць выпадковы характар, выраб дэкодараў і пераробка тэлевізараў выконваецца, як правіла, саматужна, вопытнымі радыяаматары або тэлэмайстрамі.
XXX з’езд КПБ
Праца з’езда
З’езд працаваў на этапе, калі эканоміка СССР уцягвалася ў крызіс, які набываў зацяжны і сістэмны характар. Вышэйшае партыйнае кіраўніцтва імкнулася знайсці выйсце на шляхах перабудовы кіравання народна-гаспадарчым комплексам, пераводу яго на інтэнсіўнае развіццё, некатторай дэмакратызацыі грамадскага жыцця. Супярэчнасці перабудовы знайшлі адлюстраванне ў справаздачы ЦК, выступленнях дэлегатаў. Гаварылася пра сур’ёзныя пралікі і недахопы ў кіраўніцтве эканомікай рэспублікі, рэзка крытыкаваліся Савет Міністраў, Дзяржплан, міністэрствы, ведамствы, галіновыя аддзелы ЦК. За 15 гадоў кошт асноўных фондаў у народнай гаспадарцы БССР павялічыўся ў 3,4 раза, а фондааддача знізілася амаль на 1/3. За кошт навукова-тэхнічных мерапрыемстваў забяспечвалася толькі 50 % прыросту прадукцыйнасці працы. Тэрміны ўзвядзення аб’ектаў у будаўніцтве перавышалі нарматывы ў 1,5 раза. Харчовая праграма была не выканана па вытворчасці прадуктаў жывёлагадоўлі, лёну, цукровых буракоў. Дэлегаты гаварылі пра неабходнасць цэласнага гаспадарчага механізму, у аснове якога ляжалі б эканамічныя інтарэсы, паслядоўнае ўкараненне гаспадарчага разліку, матэрыяльная зацікаўленасць і адказнасць работнікаў. Замест гэтага кіраванне распылялася па асобных галінах і вытворчасцях, будавадася на дырэктыўных метадах.
У якасці ключавой была пастаўлена задача поўнага пераходу народнай гаспадаркі на рэйкі інтэнсіўнага развіцця. Апераджальнае развіццё павінны былі набыць галіны, якія вызначаюць навукова-тэхнічны прагрэс: станка- і прыладабудаванне, радыётэхналагічная, электронная і электратэхналагічная прамысловасць. Выпуск прамысловай прадукцыі за 12-ю пяцігодку намячалася павялічыць на 22 — 25 %. Ад работнікаў аграпрамысловага комплексу патрабавалася забяспечыць поўнае выкананне Харчовай праграмы. Была пастаўлена задача ўвесь прырост прадукцыі і прамысловасці, сельскай гаспадаркі, аб’ёмаў перавозак на транспарце і работ у будаўніцтве атрымаць за кошт павышэння прадукцыйнасці працы. Вялікая роля адводзілася навуцы, яе інтэграцыі з вытворчасцю. Асаблівая ўвага звярталася на паляпшэнне ўмоў працы, жыцця, побыту людзей, стварэнне здаровага маральна-псіхалагічнага клімату ў працоўных калектывах, выхаванне ў работнікаў высокай дысцыпліны і адказнасці.
Вынікі з’езда
З’езд выказаўся за тое, каб перабудова ў рэспубліцы пачыналася з кіраўніцтва ЦК КПБ і Савета Міністраў БССР, іх аддзелаў, апарату, з кіраўнікоў міністэрстваў і ведамстваў. З’езд выбраў ЦК КПБ з 159 членаў і 73 кандыдаты, Рэвізійную камісію КПБ з 49 членаў. На пленуме ЦК сфарміравана Бюро ЦК КПБ з 16 членаў і 1 кандыдат. 1-м сакратаром ЦК КПБ абраны М. М. Слюнькоў, 2-м — Г. Г. Барташэвіч, сакратарамі — А. Т. Кузьмін, У. А. Ляпёшкін, М. І. Дземянцей.
Лукомскі цмок
Лукомскі цмок — міфічная пачвара, якую паданні звязваюць з валуном ля вёскі Гогалеўка Чашніцкага раёна.
Камень раней быццам меў адтуліну-акно, і цмок жыў унутры. Людзі прыносілі да валуна невялічкія грошы і прасілі цмока пашыць адзенне. А на другі дзень ужо забіралі гатовую вопратку. Звонку цмок выглядаў як чалавек, але часам прымаў выгляд вясёлкі і падымаўся над Лукомскім возерам, смактаў з яго ваду і перапампоўваў на неба. Аднойчы ён паклаў вока на дзяўчыну, якая яго не любіла і баялася. І людзі навучылі яе, як расправіцца з істотай. Цмок асцерагаўся маланак. І аднойчы, перад тым як заснуць на полі, ён папярэдзіў дзяўчыну, каб тая пабудзіла яго, калі пачнецца навальніца. Сабраліся хмары, зазіхацелі маланкі, але дзяўчына не будзіла цмока. Раптам ён сам прачнуўся і, зразумеўшы здраду, пляснуў дзяўчыну далонню па твары, з-за чаго ў яе назаўсёды застаўся след. У наступнае імгненне цмока забіла маланка.
І раптам пачалася страшэнная залёва. З-за сцяны дажджу не было відаць белага свету. Людзі даведаліся, што трэба хутчэй закапаць цмока — і бедствы скончацца. Так і зрабілі. Але падняўся вецер, які выдзьмуў цела забітага з-пад зямлі. Набліжаўся сусветны патоп. І толькі тады людзі ўспомнілі, што трэба, каб зямлю насілі маленькія дзеці ў торбачках. Так цмока пахавалі ў другі раз, і залёвы нарэшце спыніліся.
У паданні цмок паўстае адным з даглядчыкам прыроднага балансу, размеркавальнікам раўнавагі паміж зямной вадой і нябеснай. Таму яго смерць выклікае прыродную катастрофу. Як уладар воднай стыхіі ён супрацьпастаўляцца маланкам. Гэта паказвае на сувязь персанажа з вобразам язычніцкага бога Вялеса, які мог быць супернікам грамабоя Пяруна.
Цікавыя факты
Валун, аб якім гаворыцца ў паданні, існуе і ў нашыя дні і вядомы як Змееў камень. Гэта адзін з самых вялікіх валуноў у Беларусі: яго даўжыня — 9,8 м, вышыня — 2,4 м.
Шахцёр
Шахцёр - горнарабочы, які працуе ў шахце.
Палітычная актыўнасць
У сувязі з цяжкімі і напружанымі ўмовамі працы, палітычная актыўнасць шахцёраў з'яўляецца павышанай.
На працягу XX стагоддзя шахцёрамі было праведзена мноства забастовак з сацыяльнымі і палітычнымі патрабаваннямі. Прыкладамі палітычных забастовак шахцёраў з'яўляюцца забастоўка брытанскіх шахцёраў у 1984-1985 гадах, забастоўка шахцёраў у СССР у 1989 годзе, забастоўка шахцёраў Данбаса (1989-1990-я гады). Прыкладамі сацыяльных забастовак з'яўляюцца хусінскае паўстанне і забастоўка шахцёраў у даліне Жыу (1977).
Для адстойвання сваіх патрабаванняў шахцёры аб'ядноўваюцца ў галіновыя прафсаюзы. Адным іх самых вядомых прафсаюзаў шахцёраў з'яўляецца Нацыянальны саюз гарнякоў з Вялікабрытаніі, які выступаў арганізатарам забастовак у 1984-1985 гадах. У Беларусі шахцёры аб'яднаны ў Беларускі незалежны прафсаюз.
Уладзімір Георгіевіч Каменскі
Уладзі́мір Георгіевіч Каме́нскі (, с. Нікольскае, Маскоўская губерня — ) — партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР, вучоны ў галіне будаўніцтва, доктар тэхнічных навук (1965), намеснік старшыні Савета Міністраў БССР (1955—1970).
Біяграфія
Скончыў Мінскі політэхнічны інстытут (1935), інжынер-будаўнік.
Нарадзіўся ў шматдзетнай сям’і выхадцаў з Беларусі. Бацька працаваў на чыгунцы.
З 1935 года начальнік аддзелаў наркамата мясцовай прамысловасці БССР. З 1939 года на партыйнай працы.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, ваенінжынер 3-га рангу.
З 1944 года намеснік наркама жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва БССР, з 1946 года начальнік галоўнага ўпраўлення прамысловага будаўніцтва пры Савеце Міністраў БССР.
З 1953 года міністр гарадскога і сельскага будаўніцтва БССР, у 1958—1959 гадах намеснік старшыні Савета Міністраў БССР.
З 1970 года ўзначальваў лабараторыю электратэрмічных працэссаў Інстытута цепла- і масаабмену Акадэміі навук БССР.
Член ЦК КПБ у 1956—1971 гадах. Член Рэвізійнай камісіі КП(б)Б у 1949—1952 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1947—1971 гадах.
Сям’я
Жонка Ніна Васілеўна Каменская — беларускі гісторык, член-карэспандэнт АН БССР.
Узнагароды
Узнагароджаны трыма ордэнамі і шматлікімі медалямі, Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР.
Спіс аб’ектаў PGC (2061001—2062000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2061001—2062000)
Вуліца Яна Чачота (Мінск)
Вуліца Яна Чачота — вуліца у мікрараёне Брылевічы Маскоўскага раёна Мінска. Названа ў гонар беларускага паэта, этнографа, фалькларыста і мовазнаўцы Яна Чачота (1796—1847).
Апісанне
Вуліца бярэ пачатак ад скрыжавання з праспектам Дзяржынскага і вуліцай Ясеніна, перасякаецца з вуліцай Каралінскай і канчаецца скрыжаваннем з вуліцай Напалеона Орды.
Транспарт
У пачатку вуліцы знаходзіцца станцыя метро «Малінаўка». На працягу вуліцы грамадскі транспарт прадстаўлены аўтобусамі №№ 6, 35с, 97, 103, 147, 150 ды маршрутнымі таксі №№ 1130, 1230, 1259.
Хасэ дэ Акоста
Хасэ дэ Акоста (1539/1540 — ) — іспанскі натураліст, гісторык, місіянер.
Волас (горад)
Волас (Βόλος) — прыбярэжны горад-порт у Фесаліі, Грэцыя. Шосты па колькасці насельніцтва горад Грэцыі пасля Афінаў, Салонікаў, Патры, Іракліяна і Ларысы.
На 2011 год насельніцтва горада складала 144,420 жыхароў.
Антоні Ануфрый Гелгуд
Антоні Ануфрый Гелгуд (Antoni Onufry Giełgud; каля 1720 — пасля 1795) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, кашталян (1776—1783) і апошні староста жамойцкі (1783—1795).
Біяграфія
Быў цівунам цвярскім, з 1767 — харунжы жамойцкі. У 1774 стаў вялікім літоўскім абозным, але ў тым жа годзе перайшоў на пасаду вялікага літоўскага стражніка. У 1776 дасягнуў сенатарскай годнасці, стаўшы кашталянам, а потым і старостам жамойцкім.
У 1766 быў паслом на сойм ад Жамойці. У 1775-1776 быў маршалкам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. Член канфедэрацыі Анджэя Макраноўскага ў 1776. Быў членам канфедэрацыі Чатырохгадовага сойму.
Быў членам трох віленскіх масонскіх ложаў ў 1781 годзе.
У 1777 быў узнагароджаны Ордэн Белага Арла, у 1774 стаў кавалерам Ордэна Святога Станіслава.
Сям'я
Сын Андрэя Гелгуда, старосты алькеніцкага, і невядомай з імя дачкі менскага кашталяна Андрэя Пузыны.
Жанаты быў першы раз з Барбарай Юдзіцкай, дачкой менскага кашталяна Міхала Юдзіцкага, другі раз — з Каралінай Тэадорай Аскеркай, дачкой вялікага літоўскага рэферэндара Гервазыя Людвіка Аскеркі.
Ад першага шлюбу меў сына Міхала і дачку Антаніну (жонка Фелікса фон Ронэ), ад другога — сыноў Ігнацыя і Людвіка.
Палац урадавай камісіі і казначэйства (Варшава)
Палац урадавай камісіі і казначэйства (Pałac Komisji Rządowej Przychodu i Skarbu w Warszawie) — палац у Варшаве, размешчаны па адрасе плошча Банкавая, 3/5. Цяпер — рэзідэнцыя прэзідэнтаў Варшавы і сталічная мэрыя.
Гісторыя
Пабудаваны ў пачатку XVII стагоддзя, належаў Ляшчынскім, Патоцкім і Зялінскім. У 1823—1825 гадах быў цалкам перабудаваны ў класічным стылі архітэктарам Антоніа Карацы для камісіі даходаў і казначэйства ўрада Царства Польскага Расійскай імперыі. У 1829—1831 гадах у ім працаваў Юльюш Славацкі.
Адноўлены ў пачатку 1920-х гадоў Марыянам Лялевічам.
Атлант Баранавічы
Атлант  — беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Баранавічы.
Палац урадавай камісіі і казначэйства (Варшава)
Гісторыя
Адноўлены пасля вайны па праекце архітэктара Пятра Бяганьскага.
Атлант Баранавічы
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын
Палац урадавай камісіі і казначэйства (Варшава)
Цікавыя факты
9 жніўня 2021 года, у гадавіну прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі, мэрыя Варшавы ўсталявала над будынкам бела-чырвона-белы сцяг. Мэр Варшавы Рафал Тшаскоўскі апублікаваў у сацсетках здымак будынка са сцягам і напісаў :
Атлант Баранавічы
Дасягненні
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын
Улдыс Бэрзыньш
Улдыс Бэрзыньш (нар. ) — латышскі паэт, перакладчык, лінгвіст.
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі ўніверсітэт (1971). Вывучаў мовы і майстэрства перакладу, а таксама пытанні інтэрпрэтацыі кананічных рэлігійных тэкстаў.
Творчасць
Аўтар 11 кніг вершаў. Перакладае на латышскую мову паэзію ХХ ст. з турэцкай, азербайджанскай, польскай, рускай і іншых моў. Пераклаў кнігі Старога Запавету (Кніга Іова, Кніга Эклезіяста, Псалтыр), Каран, часткі старажытнаісландскай «Старэйшай Эды», «Гулістан» Саадзі, агузскі эпас «Кніга майго дзеда Каркуда».
Прызнанне
і іншае.
Акадэмія Сан-Карлас
Акадэмія Сан-Карлас (Academia de San Carlos) — нацыянальная мексіканская акадэмія мастацтваў. Знаходзіцца ў Мехіка.
Гісторыя
Акадэмія Сан-Карлас з'яўляецца першай у Амерыцы вышэйшай мастацкай навучальнай установай і першым мастацкім музеем у Амерыцы. Была заснавана ў 1781 г. як Школа гравюры, затым указам іспанскага ўрада ад 25 снежня 1783 г. была ператворана ў Акадэмію. Першапачатковае найменне — Каралеўская акадэмія высакародных мастацтваў Сан-Карлас (Real Academia de San Carlos de las Nobles Artes). Акадэмія прызначалася для развіцця ў іспанскай частцы Цэнтральнай Амерыкі такіх мастацтваў, як жывапіс, скульптура і архітэктура, і размяшчалася ў гістарычным цэнтры Мехіка на вуліцы Амарыі дэ Дыяс.
Акадэмія неаднаразова пераназывалася — у 1821 г. перайменава ў нацыянальную мексіканскую акадэмію Сан-Карлас (Academia Nacional de San Carlos de México), у 1863 годзе ў Імператарскую мексіканскую акадэмію Сан-Карлас. Затым у 1867 г. — у нацыянальную школу прыгожых мастацтваў (ENBA). У 1929 г. Акадэмія была падзелена на нацыянальную школу скульптуры (ENAP) і нацыянальную школу архітэктуры. Апошняя ў 1933 г. была ператворана ў факультэт архітэктуры Нацыянальнага аўтаномнага ўніверсітэта Мехіка. Назва «Акадэмія Сан-Карлас» захавалася за ENAP.
У Акадэміі Сан-Карлас атрымалі мастацкую адукацыю многія знакамітыя мастакі, і сярод іх Хасэ Давід Альфара Сікейрас, Хасэ Клементэ Ароска, Руфіна Тамаё. У 2007 г. ў ёй навучалася 5558 студэнтаў. Яна таксама мае багаты збор твораў мастацтва — карцін, малюнкаў, гравюр, скульптур, фатаграфіі, а таксама нумізматычны кабінет.
Сіра Алегрыя
Сіра Алегрыя (-) — перуанскі журналіст, пісьменнік, прадстаўнік індыхенізма.
Нарадзіўся ў сям'і белых землеўладальнікаў, але лічыў сябе індзейцам. Сапраўдная дата яго нараджэння 1908 год, але па прычыне, што яго нараджэнне было зарэгістравана толькі праз год, то ва ўсіх дакументах указваецца 1909 год.
Пахаваны на могілках «Пастар Маціяс Маэстра».
Рычард III (фільм, 1995)
«Рычард III» (Richard III) — мастацкі фільм 1995 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Іэн Мак-Келен, Анет Бенінг, Джым Бродбент.
Сюжэт
Падзеі гістарычнай хронікі Шэкспіра перанесеныя ў 1930-я гады. Каб узнесціся на вяршыню ўлады, Рычард Глостэр не спыняецца ні перад чым. Аднак ўрэшце ён расплочваецца за ўчыненыя ім забойствы адзінотай, усеагульнай нянавісцю, дакорамі сумлення і не можа ўтрымацца на троне… Гэтая адвечная гісторыя ўяўляецца надзвычай актуальнаю і ў наш час.
Крытыка
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт адзначыў фільм чатырма зоркамі з чатырох магчымых і занёс у свой спіс «Выдатных фільмаў».
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 7 кінаўзнагародамі і яшчэ 12 намінацыямі.
Паляна (геаграфія)
Можа утварацца з прычыны няздольнасці глебы ў гэтым месцы забяспечваць харчаванне і/або замацаванні дрэў (пастаянныя паляны), або ж з прычыны высечкі, падзення вялікага дрэва з пашкоджаннем меншых вакол, буралому і г. д. (часовыя паляны).
Паляны ў лесе з'яўляюцца ўчасткамі, дзе могуць развівацца нехарактэрныя для ляснога біятопа раслінныя супольнасці (з перавагай травы і/або кустоў), а таксама спадарожныя віды жывёл. Паляны з'яўляюцца састаўным элементам лесу.
Мікалай Міхайлавіч Гайдукоў
Мікалай Міхайлавіч Гайдукоў (, г.  —, ) — савецкі батанік — альголаг. Доктар батанікі (1912). Пачынальнік альгалагічных даследаванняў у БССР.
Біяграфія
Працаваў у Петраградскім батанічным садзе, а таксама на заводах К. Цэйса ў Іене 1905—1910.
У 1924-28 загадчык кафедрай батанікі БДУ.
Уладзіслаў Сяргеевіч Малькевіч
Уладзіслаў Малькевіч (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца барысаўскага БАТЭ і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец маладзечанскай ДЮСШ-4, пазней трапіў у структуру барысаўскага БАТЭ. У 2016 годзе пачаў гуляць за дубль барысаўчан, 14 верасня таго ж года дэбютаваў у асноўнай камандзе ў матчы Кубка Беларусі супраць магілёўскага «Тарпеда» (4:0), выйшаўшы на замену ў другім тайме, а 28 кастрычніка дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча з «Крумкачамі» (3:0).
Мікалай Міхайлавіч Гайдукоў
Біяграфія
Памёр 29 лістапада 1928 года ў Мінску. Пахаваны на Вайсковых могілках.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя працы па і экалогіі прэснаводных водарасцей і прымянення  ў цыталогіі раслін, а таксама па насеннязнаўству. М. М. Гайдукоў — адзін з аўтараў Энцыклапедычнага слоўніка Бракгаўза і Эфрона, дзе займаўся артыкуламі звязанымі з батанікай.
Уладзіслаў Сяргеевіч Малькевіч
Клубная кар’ера
У сезоне 2017 выступаў за дубль, а да сезона 2018 рыхтаваўся разам з асноўнай камандай. У маі 2018 года ў сувязі з траўмай Максіма Валадзько ў двух матчах выхадзіў у стартавым складзе барысаўчан у Вышэйшай лізе на пазіцыі левага абаронцы, адгуляўшы ў іх па 90 хвілін; пазней у тым жа месяцы падоўжыў кантракт з барысаўчанамі. З ліпеня 2018 года да жніўня 2019 года не з’яўляўся на полі праз праблемы са здароўем, пазней стаў прыцягвацца да дубля.
У сакавіку 2020 года зноў падоўжыў кантракт з БАТЭ і неўзабаве быў аддадзены ў арэнду ў мазырскую «Славію». З цягам часу замацаваўся ў якасці асноўнага абаронцы мазыран. Па заканчэнні сезона 2020 вярнуўся з арэнды ў БАТЭ.
У пачатку 2021 года праходзіў перадсезонную падрыхтоўку разам з БАТЭ і пачаў сезон у складзе барысаўчан. Паспеў чатыры разы выйсці на замену ў матчах Вышэйшай лігі, прыцягваўся таксама да матчаў Кубка Беларусі. У ліпені 2021 года зноў быў арандаваны «Славіяй». У якасці трывалага іграка асновы дапамог клубу захаваць месца ў Вышэйшай лізе. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў мазырскую каманду і вярнуўся ў БАТЭ, дзе замацаваўся ў стартавым складзе, стаў выступаць на пазіцыі паўабаронцы.
Міжнародная кар’ера
У 2015—2017 гадах гуляў за юнацкія зборныя Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
14 лістапада 2019 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Славакіі (0:3).
3 чэрвеня 2022 года ўпершыню згуляў за нацыянальную зборную Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча Лігі нацый УЕФА супраць Славакіі (0:1).
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Жанна Ісмаілаўна Аюпава
Біяграфія
У 1984 годзе скончыла Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча (вучаніца Нінелі Кургапкінай) і была прынята ў трупу ДАТОБ імя С. М. Кірава. З 1987 года — салістка.
У цяперашні час — першы прарэктар і мастацкі кіраўнік Акадэміі рускага балета імя А. Я. Ваганавай. З 2000 года — педагог-рэпетытар Міхайлаўскага тэатра. У 2010 годзе ўваходзіла ў склад журы нацыянальнай тэатральнай прэміі «Залатая маска».
Джэймс Паркінсон
Раннія гады жыцця
Джэймс Паркінсон нарадзіўся на тэрыторыі сучаснага, што ў Лондане (Англія). Ён быў сынам Джона Паркінсона — аптэкара і хірурга, які практыкаваў у раёне сённяшняй лонданскай. Джэймс быў найстарэйшым сярод трох дзяцей Джона і меў брата Уільяма і сястру Мэры Сэджвуд. У 1784 г. Джэймс Паркінсон быў акрэдытаваны як хірург.
21 мая 1783 г. ён ажаніўся з Мэры Дэйл, ад якой праз пэўны час займеў восем дзяцей, з якіх двое не дажылі да позняга дзяцінства. У хуткім часе пасля вяселля Джэймс Паркінсон змяніў свайго бацьку ў яго практыцы (будынак, дзе адбываліся аперацыі, знаходзіўся ў доме № 1 на ). Джэймс быў перакананы, што кожны варты хірург павінен ведаць стэнаграфію, у якой ён сам быў сапраўдным майстрам.
Палітычныя погляды і дзейнасць
У дадатак да сваёй квітнеючай медыцынскай практыкі, Паркінсон меў заўзятую зацікаўленасць у геалогіі і палеанталогіі, а таксама прымаў актыўны ўдзел у тагачаснай палітыцы.
Джэймс Паркінсон быў актыўным абаронцам правоў абяздоленых і бязлітасным крытыкам урада Уільяма Піта (малодшага). Ранняя кар'ера Паркінсона пацярпела ад удзелу хірурга ў разнастайных сацыяльных і рэвалюцыйных рухах і акцыях, прычым некаторыя гісторыкі лічаць, што, найхутчэй, ён быў перакананым прыхільнікам Французскай рэвалюцыі. Ён апублікаваў каля дваццаці палітычных памфлетаў у перыяд пасля яе перамогі, калі ў Вялікабрытаніі панаваў палітычны хаос. Падпісваючыся сваім уласным імем і псеўданімам Стары Х'юберт (Old Hubert), ён заклікаў да радыкальных сацыяльных рэформаў і ўвядзення.
Паркінсон заклікаў да шырокага прадстаўніцтва народа ў, стварэння інстытута штогадовых парламентаў і ўсеагульнага выбарчага права. Ён з'яўляўся членам некалькіх сакрэтных палітычных таварыстваў, уключаючы і. У 1794 г. яго членства ў арганізацыі прывяло да таго, што ён быў выкліканы на допыт пад прысягай перад Уільямам Пітам (малодшым) і з мэтай даказаць сфабрыкаваную справу аб змове дзеля забойства караля Георга III. Паркінсон адмовіўся даваць паказанні ў дачыненні да яго ўдзелу ў «змове пугача» (план якой, нібыта, быў у тым, каб выстраліць атручаным дроцікам з пугача і тым самым заўчасна спыніць жыццё і валадаранне караля), бо баяўся абгаварыць самога сябе. У выніку Паркінсону не былі прад'яўленыя ніякія абвінавачанні, але некалькі яго сяброў марнаваліся ў турме многа месяцаў, перш чым былі апраўданы.
Медыцынскія дасягненні і дзейнасць
Паркінсон вырашыў скончыць сваю бурную палітычную кар'еру і ў перыяд паміж 1799 г. і 1807 г. апублікаваў некалькі медыцынскіх прац, уключаючы працу на тэму падагры 1805 года. Ён таксама з'яўляецца аўтарам адных з першых прац на тэму перфаратыўнага апендыцыту ў англамоўнай медыцынскай літаратуры.
Да сферы навуковых інтарэсаў Паркінсона таксама адносіліся праблемы павышэння агульнага стану здароўя і дабрабыту папуляцыі. Ён напісаў некалькі медыцынскіх дактрын, якія па запале і радыкальнасці нагадвалі яго палітычную дзейнасць і нават напрамую звязвалі палітычную актыўнасць насельніцтва з яго дабрабытам у галіне здароўя. Джэймс Паркінсон змагаўся за абарону правоў псіхічна хворых людзей, а таксама за прававую абароненасць лекараў і іх сямей.
У 1812 г. ён асісціраваў свайму сыну пры хірургічным лячэнні апендыцыту, прычым гэта быў першы ў гісторыі выпадак гэтага захворвання, апісаны па-англійску, і, што адметна, першы выпадак увогуле, у якім было даказана, што менавіта перфарацыя выклікала смерць.
Хвароба Паркінсона
Паркінсон быў першым чалавекам у гісторыі, які сістэматычна апісаў шэсць асоб з сімптомамі хваробы, якую ў будучыні назавуць яго імем. У сваім «Эсэ аб дрыжальным паралічы» ён паведаміў пра траіх уласных пацыентаў і траіх людзей, якіх ён проста бачыў на вуліцы. Сам ён назваў хваробу, у якой потым будзе ўвекавечана яго імя, проста «дрыжальны параліч» (paralysis agitans, або shaking palsy). Джэймс Паркінсон устанавіў адрозненне паміж трэмарам спакою і трэмарам руху. Жан Мартэн Шарко прапануе назву «хвароба Паркінсона» прыкладна праз 60 гадоў пасля гэтага, калі самога аўтара «Эсэ аб дрыжальным паралічы» ўжо не будзе сярод жывых.
Аднак здагадка Джэймса Паркінсона аб прычынах трэмару пры апісаным ім паталагічным стане была памылковай: ён меркаваў, што дрыжанне выклікаецца пашкоджаннем шыйнай часткі спіннога мозга. На самай жа справе ачаг захворвання знаходзіцца ў галаўным мозгу.
Навуковыя дасягненні і дзейнасць
Сфера інтарэсаў Паркінсона праз пэўны час пачала пераходзіць з медыцыны да прыроды, у прыватнасці ў адносна новыя на час яго жыцця геалогію і палеанталогію. Ён пачаў збіраць узоры і малюнкі акамянеласцей у самым канцы XVIII стагоддзя. Варта адзначыць, што спачатку гэта было для Паркінсона проста хобі, якім ён займаўся сумесна з сям'ёю і сябрамі. Аднак сутыкнуўшыся з праблемай ідэнтыфікацыі знойдзеных аб'ектаў праз недахоп англамоўнай літаратуры палеанталагічнай тэматыкі, Паркінсон вырашыў палепшыць літаратурную сітуацыю напісаннем сваёй уласнай працы на тэму даследавання акамянеласцей.
У 1804 г. першае выданне яго «Арганічных рэшткаў былога свету» (Organic Remains of a Former World) было апублікавана. ахарактарызаваў кнігу як «першую спробу даць грунтоўны і навуковы погляд на акамянеласці». Другое выданне было апублікавана ў 1808 г., а трэцяе — у 1811 г. Паркінсон сам ілюстраваў малюнкі ў кнізе, прычым яго дачка Эма расфарбоўвала некаторыя з іх. Пазней імі карыстаўся. У 1822 г. Джэймс Паркінсон апублікаваў больш кароткую кнігу «Элементы арыкталогіі: уводзіны ў вывучэнне акамянелых арганічных рэшткаў, асабліва знойдзеных у брытанскіх пластах» (Elements of Oryctology: an Introduction to the Study of Fossil Organic Remains, especially of those found in British Strata).
Паркінсон таксама апублікаваў некалькі некалькі артыкулаў у «Часопісе натуральнай філасофіі, хіміі і мастацтваў» (A Journal of Natural Philosophy, Chemistry and the Arts) і ў першым, другім і пятым выданнях «Пагадненняў Геалагічнага Таварыства» (Geological Society's Transactions). У 1822 г. ён апублікаваў кнігу «Нарысы арыкталогіі» (Outlines of Orytology) — найбольш папулярызаваную сваю працу на тыя часы, якая, аднак, не была перавыдадзена.
13 лістапада 1807 г. Джэймс Паркінсон і яшчэ 12 інтэлектуальных джэнтльменаў сустрэліся ў Масонскай Таверне Лондана. Сярод прысутных былі такія вядомыя людзі, як Гемфры Дэві, і. Гэта была першая сустрэча.
Джэймс Паркінсон належаў да навуковай школы, якая сцвярджала, што геалогія і біясфера Зямлі пастаянна змяняліся ў выніку маштабных катаклізмаў. У якасці прыкладу ён прыводзіў Сусветны патоп з Кнігі Быцця. З'яўляючыся крэацыяністам, ён быў цвёрда перакананы, што як стварэнне, так і знікненне кіруюцца рукою Бога. Неадпаведнасць меркаванаму геалагічна тэрміну стварэння колькасці дзён, апісаных у Кнізе Быцця, Паркінсон тлумачыў тым, што адзін дзень падчас працэсу стварэння мог цягнуцца і некалькі тысяч гадоў.
Смерць і ўшанаванне памяці
Джэймс Паркінсон памёр 21 снежня 1824 г. пасля інсульту. Свае дамы ён пакінуў у спадчыну жонцы і сынам, а аптэку — сыну Джону. Калекцыя арганічных рэшткаў вучонага была перададзена яго жонцы, многія прадметы калекцыі былі распрададзеныя ў 1827 г., прычым каталог продажу так і не быў знойдзены. Джэймс Паркінсон быў пахаваны ў англіканскай царкве.
Жыццё і дзейнасць Джэймса Паркінсона ўвекавечаныя ў назве хваробы Паркінсона. Таксама яны ўшанаваныя мемарыяльнай дошкаю ўнутры царквы, дзе ён быў пахаваны і дзе быў членам свецкай кангрэгацыі (дакладнае месца знаходжання магілы невядомае: яна можа быць як у склепе (крыпце), так і на царкоўных могілках). Блакітная мемарыяльная дошка ўсталявана на будынку № 1 на, пазначаючы такім чынам месца, дзе знаходзіўся яго дом. Некалькі акамянеласцей былі названыя ў гонар Джэймса Паркінсона.
Выява вучонага так і не была знойдзена. Іншы раз у якасці выявы Джэймса Паркінсона памылкова выкарыстоўваюць фотаздымак яго поўнага цёзкі — стаматолага: гэта можна сцвярджаць з поўнай упэўненасцю, бо Паркінсон, у гонар якога названа хвароба, памёр раней, чым была вынайдзена фатаграфія.
Сусветны Дзень Паркінсона адзначаецца штогод у дзень нараджэння вучонага — 11 красавіка.
Палаца-паркавы ансамбль (Каменец)
Існавалі ў XVII—XIX стст. Былі пабудаваныя ў г.п. Каменец непадалёку ад вежы на беразе р. Лясная.
1) Комплекс драўляных збудаванняў аднай паловы XVII ст. быў умацаваны земляным валам і абкружаны вадзяным ровам, праз які з боку Каменца быў мост. У цэнтры дзядзінца стаяў двухпавярховы палац у стылі рэнесансу з аркаднай галерэяй на галоўным фасадзе. Уваход на дзядзінец быў праз двух'ярусную браму, накрытую шатровым дахам (у ніжнім ярусе — гаспадарчыя памяшканні, у верхнім — зала, абкружаная адкрытай галерэяй з балюстрадай). Паблізу брамы знаходзіліся два жылыя флігелі, кухня, гаспадарчыя пабудовы. За межамі ўмацаванняў на беразе ракі стаялі бровар і вялікі двухпавярховы свіран. У другой палове XVII — пачатку XVIII стст. комплекс перабудаваны.
2) Комплекс другой паловы XVII — сярэдзіны XVIII ст. складаўся з дзядзінца і ўмацаванага драўлянай абарончай сцяной "перадзамачча". Дзядзінец быў умацаваны земляным валам і астрогам. У цэнтры знаходзіўся невялікі аднапавярховы анфіладнай планіроўкі палац, галоўны ўваход якога афармляў слупавы ганак, завершаны купалам. За ім размяшчаліся жылыя флігелі, гаспадарчыя пабудовы. "Перадзамачча", дзе размяшчалася больш за 40 двароў заможных гараджан, злучалася з дзядзінцам праз вадзяны роў мостам з дзвюма брамамі. У замкавай браме ў ніжнім ярусе па баках ад праезду была вязніца, у верхнім — лямус з адкрытай галерэяй. У XVIII ст. комплекс перабудаваны.
Герб Узды
Герб Узды — геральдычны знак горада Узды Уздзенскага раёна Мінскай вобласці Беларусі.
Палаца-паркавы ансамбль (Каменец)
3) Парадны барочны палацавы комплекс сярэдзіны XVIII—XIX ст. захаваў ранейшыя знешнія ўмацаванні (вадзяны роў, вал і драўляную сцяну), двух'ярусную браму. Насупраць брамы стаяў двухпавярховы драўляны палац, накрыты двухсхільным дахам, з ганкам, завершаным трыма вежамі. Дзверы палацу былі ўпрыгожаны арнаментальнай разьбой, сцены — шпалерамі, падзеленымі разнымі ліштвамі на асобныя панэлі. Паблізу ад брамы размяшчаліся дом аканома, кухня, гаспадарчыя пабудовы. У канцы XVIII — пачатку XIX ст. комплекс прыйшоў у заняпад.
Герб Узды
Апісанне
У срэбным полі іспанскага шчыта Святы Пётр у залатых і блакітных адзеннях і Святы Павел — у чырвона-блакітных.
Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 6 снежня 2000 года № 44.
Трыпуцінскія выступленні сялян
Перадумовы
Паводле рэвізіі 1807 г., у старостве 12 вёсак, 704 душы мужчынскага полу. Пажыццёвым уладальнікам, на ўмовах выплаты арэнды, быў Цеханавецкі. У час голаду 1820—1821 гг. Магілёўская казённая палата не аказала сялянам дапамогі; некалькі сялян памерла, каля 150 чал. збегла. Пры расследаванні гэтай сітуацыі вінаватыя атрымалі фармальныя спагнанні. 3 1827 г., калі арандатарам стаў генерал Р. Ф. Гернгрос, становішча сялян пагаршалася.
Ход падзей
У 1834 г. у лесе каля в. Трыпуціна адбыўся сялянскі сход, на якім быў прыняты грамадскі прысуд аб скарачэнні паншчыны на 2 дні ў тыдзень. У адказ Гернгрос перавёў сялян у дваровыя парабкі і стаў разбураць іх хаты. Яго слугі, верагодна, мелі дачыненне да пажару ў 1835 г. у в. Трыпуціна. У 1836 г. праз хадака Н. Афанасьева сяляне падалі прашэнне імператару Мікалаю I аб вызваленні іх ад злоўжыванняў арандатараў. У красавіку жандары арыштавалі сялянскіх правадыроў Міхайлава і Якімава, але па дарозе ў Мсціслаў сяляне іх адбілі. Сялянская грамада выбрала новага валаснога старшыну і іншых службовых асоб. Улады ўвялі ў староства роту салдат. Пра хваляванні ў Трыпуцінскім старостве 3-е аддзяленне імператарскай канцылярыі паведаміла імператару.
Безыменнае (возера, Шклоўскі раён)
Безыменнае, Палыкаўскае — возера ў Беларусі, на мяжы Шклоўскага і Круглянскага раёнаў Магілёўскай вобласці, у басейне ракі Чарнаводка (працякае праз возера), за 17 км на захад ад горада Шклоў і за 13 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Круглае, прыкладна за 0,4 км на захад ад вёскі Палыкавічы, каля вёскі Азёры Круглянскага раёна.
Плошча паверхні 0,343 км², даўжыня 0,98  км, найбольшая шырыня 400 м, Даўжыня берагавой лініі 2,45 км. Найбольшая глыбіня 2 (2,3 ) м. Сярэдняя глыбіня 1,2 (1,1 ) м. Плошча вадазбору 9,6 км². Аб’ём вады ў возеры 0,4 млн м³.
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Вакол возера пойма шырынёй да 150 м, месцамі забалочаная. Берагі пясчаныя, забалочаныя, месцамі параслі хмызняком. Уздоўж берагоў значна зарастае (чарот, аер).
Універсітэт Іштвана Сечэні
Універсітэт Іштвана Сечэні (Széchenyi István Egyetem) — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Дзьёр.
Агульная характарыстыка
У 1963 годзе ўрад Венгрыі прыняў рашэнне аб стварэнні архітэктурнага ўніверсітэта. У 1968 годзе ўрад пажадаў ужо стварыць тэлекамунікацыйны ўніверсітэт. Папярэднік сучаснага ўніверсітэта — факультэт тэхнічных навук — быў створаны ў гэтым годзе. Факультэт рыхтаваў інжынераў для транспартнай і тэлекамунікацыйнай інфраструктуры. У пачатку 1990-х гадоў акрамя тэхнічных навук сталі запатрабаваныя эканамічныя, медыцынскія і сацыяльныя праграмы. Установа носіць імя Іштвана Сечэні. Універсітэт прапануе некалькі курсаў бакалаўрыяту і магістратуры, а таксама дактарантуры.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Канстанцінава)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі — помнік архітэктуры позняга класіцызму. Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя ў в. Канстанцінава Мядзельскага раёна.
Архітэктура
Прамавугольны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. З усходняга боку далучаны кубападобны аб'ём апсіды з нізкай бакавой сакрысціяй. Цэнтр галоўнага атынкаванага фасада вылучаны рызалітам з трохвугольным франтонам у завяршэнні, прамавугольным уваходным парталам з лучковым франтонам і фігурнай люкарнай над ім. Над дахам з боку галоўнага фасада гранёная вежа-званіца з арачнымі праёмамі і шатровым завяршэннем, над алтарным аб'ёмам ліхтар. На фоне бутавай муроўкі бакавых сцен вылучаюцца простыя атынкаваныя ліштвы арачных акон і люкарнаў, руставаныя кутнія пілястры.
Вакол касцёла бутавая агароджа з арачнай брамай.
Інтэр'ер
Унутраная прастора падзеленая аркадамі на тры нефы, якія перакрытыя плоскай столлю. У высокі цэнтральны неф выступае на двух слупах галерэя хораў з арганам; прамавугольнае алтарнае памяшканне раскрываецца шырокім арачным парталам з дзвюма калонамі. У інтэр'еры драўляны амбон.
Свята-Пакроўская царква (Карма)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у в. Карма (Добрушскі раён). Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю. Пабудаваная ў другой палове XIX стагоддзя.
Гісторыя
У цэнтры вёскі ў Свята-Іаана-Кармянскім жаночым манастыры, заснаваным у 2000 годзе. Пабудавана ў 1906 года з цэглы. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
31 мая 1998 года адбылося далучэнне да ліку мясцовашанаваных святых праведнага протаіерэя Іаана Гашкевіча (Кармянскага), чые мошчы, паводле рашэння Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы, былі адкрыты для пакланення ў 1997 годзе. З 1996 года пачалося паломніцтва да яго магілы.
Архітэктура
Крыжападобная ў плане, трохапсідная. Над сяродкрыжжам невялікая галоўка на чацверыку. Дамінантай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі з'яўляецда высокая двух'ярусная званіца, якая прымыкае да бабінца. Паверхня сцен гарызантальна руставаная. Аконныя і дзвярныя праёмы дэкарыраваны ліштвамі з кілепадобнымі завяршэннямі франтончыкаў, аркамі з паўкалонамі. Неф і трансепт храму перакрытыя цыліндрычнымі скляпеннямі, бабінец — крыжовым, апсіды — конхамі.
Інтэр'ер
Унутры памяшканні царквы перакрыты скляпеннямі — крыжовым у трапезнай, цыліндрычным у малітоўнай зале, конхай у апсідзе. Апсіда вылучана вялізнай аркай і 4-ярусным разным іканастасам. У малітоўную залу адкрыта галерэя хораў.
Прамысловыя заняткі беларусаў
Прамысловыя заняткі беларусаў (як і рамёствы) з'яўляюцца дапаможным заняткам да земляробства, якое ў сельскай мясцовасці было адзінай крыніцай здабывання сродкаў для існавання і адным з важнейшым аспектаў народнай культуры і вытворчай дзейнасці беларусаў.
Промыслы развіваліся паралельна з рамяством, пачатковымі формамі якіх былі збіральніцтва, паляўніцтва, рыбалоўства, бортніцтва. У далейшым з развіццём вытворчасці сфера прамысловых заняткаў пашыралася і ўжо ўключала ў сябе выраб жалеза, шкла, паташу, нарыхтоўку лубу, лазы, смалы, вугалю і іншай сыравіны, а таксама выраб з яе гатовай прадукцыі.
З аддзяленнем рамяства ад сельскай гаспадаркі і з’яўленнем рамесна-прамысловых вырабаў на заказ і на рынак адбылося збліжэнне промыслаў з рамёствамі. Побач з інтэграцыяй назіралася і дыферэнцыяцыя промыслаў і рамёстваў. Многія з былых хатніх рамёстваў ператварыліся ў адыходныя промыслы.
Промыслы беларусаў, маючы старажытныя вытокі, адлюстроўваюць гісторыю развіцця прадукцыйных сіл. Здабыванне прыродных рэсурсаў складае першасную форму гаспадарчых заняткаў і аб’ядноўвае цэлую групу т. зв. здабыўных промыслаў — збіральніцтва, паляўніцтва, рыбалоўства, бортніцтва, лясныя промыслы і інш.
Арганічна дапаўняючы земляробства і жывёлагадоўлю, промыслы былі зарыентаваны пераважна на асенне-зімовы сезон, свабодны ад сельскагаспадарчых работ. Летам і восенню сяляне, апрача земляробства, часцей займаліся здабыўнымі промысламі — нарыхтоўкай ягад, грыбоў, лекавых траў, здабычай лыка, вязаннем венікаў, а таксама пчалярствам і рыбалоўствам.
Збіральніцтва
Збіральніцтва — адна з форм гаспадарчай дзейнасці чалавека, збіранне дароў прыроды, у асноўным — прадметаў харчавання і лекавых раслін. Пры першабытнаабшчынным ладзе збіральніцтва існавала побач з паляўніцтвам і рыбалоўствам, займала важнае месца ў спажывецкай гаспадарцы і падрыхтавала ўмовы для вытворчай гаспадаркі. З пераходам да земляробства і жывёлагадоўлі набыло характар падсобнага (здабыўнага) промыслу. Збіральніцтва выконвала больш прыкметную ролю і больш працяглы час захоўвалася ў лясных мясцовасцях. Сярод розных відаў збіральніцтва для жыхароў Беларусі былі ўласцівы збіранне траў і караняплодаў, ягад і пладоў дзікарослых дрэў, грыбоў, мёду дзікіх пчол, здабыванне раслінных сокаў і інш. Кожны з відаў збіральніцтва адпавядаў мясцовым умовам жыццядзейнасці, патрабаваў пэўных працоўных навыкаў і ўменняў, звязаных з веданнем флоры, харчовых і лекавых якасцей пэўных раслін, аптымальных спосабаў і прыёмаў іх здабывання, пярвічнай апрацоўкі і захавання. Травяністыя расліны (лісце шчаўя, крапівы, лебяды) збіралі да іх цвіцення, складвалі ў макітры, перасыпалі соллю, квасілі. З іх гатавалі страву. Шчаўе, кісліцу, цыбулю лугавую, маладыя пабегі аеру ўжывалі і свежымі. З іван-чаю, чабару, святаянніку, кветак ліпы рыхтавалі адвары. Мноства лекавых раслін сушылі. Пашырана было збіранне ягад, грыбоў, арэхаў, жалудоў.
Як ніводны від гаспадарчага занятку чалавека, збіральніцтва не патрабавала нейкіх асаблівых прылад працы: грыбы зразалі любым нажом; ягады збіралі грэбенем — драўляным коўшыкам з 8—12 прарэзанымі ў корпусе ці стальнымі зубамі; пры збіранні лекавых зёлак бралі часам з сабою рыдлёўку або серп.
Збіральніцтва са старажытных часоў рэгламентавалася звычаёвым правам, якое вызначала агульны парадак, спосаб і час збірання. Парушэнне агульнапрынятых правілаў асуджалася грамадскай думкай, аўтарытэт якой быў надзвычай высокім. Паводле статутаў ВКЛ XVI ст., сяляне захоўвалі права «ўступу» (зямельныя сервітуты) у дзяржаўныя і панскія лясы з мэтай збору грыбоў, ягад, мёду дзікіх пчол і інш. Пазней са змяншэннем сервітутаў яны паступова страчвалі такое права, і павінны былі плаціць уладальнікам некалькі дзён у годзе за права карыстацца ляснымі ўгоддзямі.
Рыбалоўства
Занятак рыбнай лоўляй вядомы на Беларусі з часоў палеаліту. Пра гэта сведчаць крышталікі вачэй рыб, якія знаходзяць археолагі сярод культурных рэшткаў стаянак першабытных людзей, а таксама выявы рыб на касцяных рэчах бытавога і культавага прызначэння.
Рыбная лоўля да распаўсюджвання земляробства на тэрыторыі сучаснай Беларусі была адной з найважнейшых крыніц існавання мясцовага насельніцтва. З развіццём земляробства і жывёлагадоўлі роля яе ў народнай гаспадарцы паступова памяншалася, яна станавілася дадатковым заняткам.
Найбольшага развіцця прамысловае рыбалоўства дасягнула ў паслярэформенны перыяд. З ростам гарадскога насельніцтва пасля адмены прыгоннага права павялічылася патрэба ў харчовых прадуктах, у т. л. і рыбных. Увод у эксплуатацыю чыгуначных ліній даваў магчымасць не толькі транспарціраваць рыбу ў гарады і мястэчкі беларускіх губерняў, але і вывозіць яе ў іншыя губерні Расійскай імперыі і за мяжу.
У другой палове ХІХ — пачатку ХХ ст. вадаёмамі ў Беларусі валодалі казна, памешчыкі, манастыры і сялянская грамада. Лоўля рыбы на продаж, а тым больш для ўласнага спажывання практыкавалася на ўсёй тэрыторыі Беларусі. Найбольшае распаўсюджванне занятак рыбнай лоўляй меў на Палессі і ў паўночна-заходнім Паазер’і: тут было шмат рэк і азёр, а малаўрадлівасць зямель прымушала сялян шукаць дапаможныя крыніцы існавання, адной з якіх з’яўлялася рыбная лоўля.