cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дамагой Віда
Дамагой Віда (Domagoj Vida; нар., , СФРЮ) — харвацкі футбаліст, абаронца грэчаскага клуба АЕК і нацыянальнай зборнай Харватыі.
Дасягненні
«Дынама» Заграб:
«Дынама» Кіеў:
«Бешыкташ»:
АЕК:
Харватыя:
IC 4180
IC 4180 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Святлана Вячаславаўна Гуткоўская
Святлана Вячаславаўна Гуткоўская (нар. 6.9.1959, г. Какшэтаў, Казахстан) — беларуская вучоная-фалькларыст, балетмайстар. Кандыдат філалагічных навук (1994), дацэнт (2000). Член Беларускага саюза музычных дзеячаў (1998).
Біяграфія
Скончыла Мінскі інстытут культуры (спецыяльнасць «Культурна-асветная работа», кваліфікацыя «Культасветработнік, кіраўнік харэаграфічнага калектыва», 1982), Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы АН Беларусі (аспірантура, спецыяльнасць «Фалькларыстыка», 1993).
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (у 1982—1983 — галіновая навукова-даследчая лабараторыя беларускай танцавальнай творчасці, малодшы навуковы супрацоўнік; факультэт традыцыйнай беларускай культуры і сучаснага мастацтва, кафедра харэаграфіі, прафесар, з 1998 — загадчык кафедры).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: харэаграфічны фальклор; харэаграфічнае мастацтва; методыка выкладання харэаграфічных дысцыплін у вышэйшай школе.
Узнагароды
Медалі Францыска Скарыны (2011), «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» (2009), нагрудны знак «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2010), ганаровы знак Беларускага прафсаюза работнікаў культуры (2010).
Караліна Мухава
Караліна Мухава (Karolína Muchová, нар. 21 жніўня 1996 года, Оламаўц, Чэхія) — чэшская тэнісістка; фіналістка аднаго турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2023); пераможца аднаго турніру WTA ў адзіночным разрадзе.
Біяграфія
Мухава пачала гуляць у тэніс ва ўзросце сямі гадоў, яе ўлюбёныя корты — грунтовыя.
У 2014 годзе яна перамагла на турніры ITF у Славакіі, а ў 2016 годзе на турніры ў Егіпце.
Караліна дэбютавала на турнірах WTA на Адкрытым чэмпіянаце 2017 года ў Карэі.
У жніўні 2018 года яна здолела прайсці адбор да Адкрытага чэмпіянату ЗША па тэнісе, і ў асноўнай сетцы пераадолела бар’ер першага кола ў абліччы ўкраінскай спартсменкі Даяны Ястрэмскай (6:4, 6:2). У другім коле яна сустракалася з іспанкай Мугурусай, і нечакана здабыла перамогу, забяспечыўшы сябе выхад у трэцяе кола.
У красавіку — маі 2019 года Караліна ўдзельнічала ў J&T Banka Prague Open, дзе дайшла да фіналу, але прайграла тэнісістцы з Швейцарыі Джыл Тайхман, якая прабілася праз кваліфікацыю, у вельмі ўпартым трохсэтавым паядынку. У першым сэце барацьба ішла да апошняга гейму, і ў выніку ўсё вырашылася на тай-брэйку, дзе ўдача была на боку швейцаркі 7-6(5). Аднак у другім сэце Мухава зразумела, што адступаць некуды і аддала ўсе сілы для перамогі, што дало плён: яна выйграла сэт з лікам 6-3. У трэцім сэце таксама ішла ўпартая барацьба, але ў выніку мацнейшай аказалася Тайхман і выйграла 6-4, што прынесла ёй першы тытул турніру WTA ў кар’ере.
У ліпені на Уімблданскім турніры 2019 Караліна абыйграла па чарзе Аляксандру Круніч, Мэдысан Брэнгл і Анэт Кантавейт у першых трох колах адпаведна. Усіх абыйграла з лікам 2-0 па сэтах. У чацвёртым коле Мухава трапіла на суайчынніцу і цёзку — Караліну Плішкаву. Гэта была сапраўдная бітва, якая працягвалася тры с паловай гадзіны, з якой пераможцай выйшла Мухава. Апошняя зрабіла брэйк у вырашальным трэцім сэце і выйграла сустрэчу з лікам 4-6, 7-5, 13-11.
На Адкрытым чэмпіянаце ЗША 2019 года прайграла ў трэцім раўндзе амерыканцы Серэне Уільямс у двух сэтах.
У 2023 годзе выйшла ў фінал Адкрытага чэмпіянату Францыі, дзе саступіла першай ракетцы свету Ізе Свёнтак з лікам 2-6, 7-5, 4-6.
Перамогі (1)
* колькасць перамог у адзіночным разрадзе.
Антон Юшкевіч
Антон Юшкевіч (Antanas Juška;, Расенскі павет — ) — літоўскі этнограф-даследчык, ксёндз, брат Івана Юшкевіча.
Біяграфія
Скончыў Віленскую духоўную семінарыю, у 1843 годзе высвечаны на ксяндза. Разам з братам займаўся збіраннем літоўскага фальклору і абрадаў. Яго працы - "Литовские народные песни из окрестностей Велек, записанные Антоном Юшкевичем" (Літоўскія народныя песні з наваколля Велек, запісаныя Антонам Юшкевічам; Казань, 1880—1882) і "Свадебные обряды виленских литовцев, записанные А. Юшкевичем в 1870 году и изданные Иваном Юшкевичем, с коротким прибавлением о литовском правописании латинского шрифта" (Вясельныя абрады віленскіх літоўцаў, запісаныя А. Юшкевічам у 1870 г. і выдадзеныя Іванам Юшкевічам, з кароткім дадаткам пра літоўскі правапіс лацінскім шрыфтам; Казань, 1880) - былі выдадзены ягоным братам.
Надводны карабель
Надво́дны карабе́ль — абагульняючая назва для многіх тыпаў ваенных караблёў, якія маюць ўласную зброю і вядуць баявыя дзеянні на паверхні вады. Дадзены тэрмін выкарыстоўваецца для абазначэння любога сучаснага тыпу судоў, якія не з'яўляюцца падводнымі лодкамі. Сам тэрмін з'явіўся ў пачатку 20 стагоддзя ў сувязі са стварэннем падводных лодак. Да надводных караблёў, такім чынам, адносяцца мноства тыпаў ад катэраў да авіяносцаў — крэйсеры, эсмінцы, фрэгаты, карветы, а таксама састарэлыя лінкары і лінейныя крэйсеры. Задачамі надводных караблёў з'яўляецца паражэнне касмічных, паветраных, надводных і падводных мэтаў усталяванай на іх зброяй. Адзінай міжнароднай класіфікацыі надводных караблёў не існуе.
Надводныя караблі ў ВМФ ЗША
У ЗША існуе дзве разнавіднасці надводных караблёў па спектру выконваемых задач.
Сонечнае зацьменне 14 снежня 2001 года
Сонечнае зацьменне 14 снежня 2001 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 132 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9681 і дасягнула свайго максімуму ў 20:53:01 UTC у пункце з каардынатамі 1° пн. ш. 131° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 53 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 126 км.
Зацьменне 14 снежня 2001 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 2001 годзе і 2-ім у XXI стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 21 чэрвеня 2001 года, наступнае — 10 чэрвеня 2002 года.
Іван Кузьміч Хурс
Іва́н Кузьмі́ч Хурс (, в. Клятное,  —, ) — военачальнік, віцэ-адмірал.
Біяграфія
Нарадзіўся 29 верасня 1922 года ў вёсцы Клетнае Дубраўскага сельсавета Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Пасля школы (Амельнянская сярэдняя) паступіў у педагагічнае вучылішча, скончыўшы два курсы. У 1939 годзе паступае і ў 1942 годзе заканчвае вышэйшае ваенна-марское вучылішча імя М.В. Фрунзэ.
Пасля выпуску накіроўваецца на Чарнаморскі флот, дзе выконвае абавязкі камандзіра катара, а затым — дывізіённага артылерыста.
Удзельнічаў у вайне з Японіяй. У прадстаўленні аб узнагароджанні старшага лейтэнанта Хурса ордэнам Айчыннай вайны І ступені, якое падпісаў камандзір 17-га асобнага дывізіёна тральшчыкаў, капітан-лейтэнант Іваноў, гаворыцца:
«Камандзір 602-га тральшчыка старшы лейтэнант Хурс Іван Кузьміч за час знаходжання ў дывізіёне тральшчыкаў паказаў сябе выключна дысцыплінаваным і патрабавальным афіцэрам. Клапатлівы, ветлівы, камунікатыўны з таварышамі і карэктны з падначаленымі, у выніку чаго сярод асабовага складу карабля і дывізіёна карыстаецца заслужаным аўтарытэтам і павагай. Дзякуючы ўмеламу кіраўніцтву і арганізацыі службы на караблі Хурс у кароткі тэрмін (8 дзён) здолеў прыняць ад ВМФ ЗША тральшчык № 100, цяпер 602-і ў склад ВМФ СССР. У выключна складаных метэаралагічных умовах дзякуючы яго ўмеламу кіраўніцтву і ўмелай працы асабовага складу карабель быў прыведзены на асобную ваенна-марскую базу без аварый і паломак. З прыходам на базу судна было накіравана на баявое траленне праліва Лаперуза ад варожых мін. І тут дзякуючы ўмеламу кіраўніцтву камандзіра карабля экіпаж тральшчыка да 15 лістапада 1945 года вытраліў і расстраляў 43 міны праціўніка і правёў 32 караблі з найкаштоўнейшымі грузамі...».
У 1946 годзе Іван Кузьміч Хурс быў прызначаны начальнікам штаба дывізіёна, а затым камандзірам дывізіёна тральшчыкаў Ціхаакіянскага флоту. У 1951 годзе ён скончыў аддзяленне разведкі Вышэйшых акадэмічных курсаў, і з 1952 года Іван Кузьміч — афіцэр, старшы афіцэр, начальнік разведкі ВМФ СССР.
У 1959 годзе ён скончыў Ваенна-марскую акадэмію. У 1963—1971 гг. і ў 1973—1978 гг. — намеснік начальніка разведкі ВМФ, а ў 1971—1973 гг. — начальнік разведкі Чарнаморскага флоту. У 1978 — 1987 гадах — начальнік Разведупраўлення Галоўнага штаба ВМФ — намеснік начальніка Галоўнага штаба ВМФ па разведцы.
У 1987 годзе віцэ-адмірал Іван Кузьміч Хурс сышоў у адстаўку.
Віцэ-адмірал Іван Кузьміч Хурс памёр 28 снежня 2002 года ў Маскве.
Узнагароды і прэміі
Узнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй, ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны І і ІІ ступені, чатырма ордэнамі Чырвонай Зоркі, ордэнам «За службу ва Узброеных сілах СССР» ІІІ ст., медалямі.
Казялец паўзучы
Біялагічнае апісанне
Казялец паўзучы — шматгадовая травяністая расліна вышынёй 15-50 см з кароткім галінастым карэнішчам. Сцябло ўзыходнае ці сцелістае, якое ўкараняецца ў вузлах, тоўстае, сакавітае, голае ці коратка апушанае.
Прыкаранёвае лісце чаранковае, трайчастае, складаецца з ромбападобна-яйкападобных, глыбока трайчастараздзельных, нераўназубчастых лісточкаў. Верхняе лісце сядзячае, ланцэтнае, трайчастараздзельнае.
Кветкі двухполыя, правільныя, з пяццю адтапыранымі чашалісцікамі, пяццю залаціста-жоўтымі пялёсткамі, шматлікімі тычачкамі і песцікамі. Дыяметр вяночка 2-3 см. Кветканос ясна баразнаваты. Кветкі адзіночныя верхавінныя ці сабраны ў напаўпарасонік. Цвіце з мая да жніўня. Формула кветкі:.
Плод — шматарэшак з кароткімі носікамі ў арэшкаў.
Моцна ядавіты.
Арэал
Распаўсюджаны ў еўрапейскай часткі СССР акрамя Крайняй Поўначы, на Каўказе, у Сібіры, на Далёкім Усходзе.
Прымяненне
У народнай медыцыне свежую расліну ўжываюць для лячэння скурных захворванняў, напрыклад, мятае свежае лісце прыкладваюць да ран.
Клаустальскі тэхнічны ўніверсітэт
Клаустальскі тэхнічны ўніверсітэт (Technische Universität Clausthal) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Клаусталь-Цэлерфельд.
Сонечнае зацьменне 21 чэрвеня 2001 года
Зацьменне мела велічыню 1,0495 і дасягнула свайго максімуму ў 12:04:46 UTC у пункце з каардынатамі 11° пд. ш. 3° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 57 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 200 км.
Зацьменне 21 чэрвеня 2001 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 2001 годзе і 1-ым у XXI стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 25 снежня 2000 года, наступнае — 14 снежня 2001 года.
5-я армія (Аўстра-Венгрыя)
5-я а́рмія (k.u.k. 5. Armee) — воінскае аб’яднанне армейскага ўзроўню сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.
Гісторыя
Была сфармавана напачатку жніўня 1914 года для вядзення вайны супраць Сербіі. Пасля мабілізацыі яна складалася з наступных часцей : Пасля гіганцкіх страт армія была распушчана ў снежні 1914 года. Другое фарміраванне 5-й арміі адбылося ў маі 1915 года на Італьянскім фронце, дзе яна і скончыла вайну. 24 мая 1917 была перайменавана ў Ізонскую Армію, а 23 жніўня 1917 была пераўтворана ў групу армій Бароевіча (Heeresgruppe "Boroević"), якая складалася з дзвюх армій: 1-й і 2-й Ізонскіх Армій. У студзені 1918 года група армій складалася з Ізонскай Арміі і 6-й арміі.
Авёс шчаціністы
Авёс шчаціністы (Avena strigosa) — від аднагадовых травяністых раслін сямейства злакаў.
Распаўсюджванне
Авёс шчаціністы распаўсюджаны ў Заходняй Еўропе, у гарах Іспаніі, Партугаліі і Англіі культывуецца ў якасці харчовай і кармавой (зялён корм і сена) расліны.
На Беларусі зрэдку трапляецца па ўсёй тэрыторыі як пустазелле яравых культур.
Біялогія
Расліна квіце ў чэрвені-ліпені.
Апісанне
Вышыня расліны 40-100 сантыметраў. Сцябло голае. Лісце доўгае, тонказавостранае, шурпатае. Мяцёлкі раскідзістыя альбо аднабокія.
Каласкі 2-3-кветныя, з доўгімі бурымі асцюкамі, без сучляненняў, аддзяляюцца адін ад аднаго толькі пры адломліванні каласковай восі.
Зярняўкі валасістыя, пры выспяванні не асыпаюцца.
Расліна ўстойлівая да грыбковых захворванняў.
NGC 1541
NGC 1541 (іншыя абазначэнні — UGC 3001, MCG 0-11-40, ZWG 392.13, PGC 14792) — галактыка ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4181
IC 4181 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Казерта
Казерта  — горад у італьянскім рэгіёне Кампанія, за 22 км на поўнач ад Неапаля, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Па даных на верасень 2017 года насельніцтва —. Заступнікі горада — святы Себасцьян, святкаванне 20 жніўня, і святая Ганна.
Неапаль (правінцыя)
Неапаль (Provincia di Napoli) — былая правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Кампанія. На падставе закона № 56 ад 2014 года з 1 студзеня 2015 года разам з дзевяццю іншымі італьянскімі правінцыямі скасавана, а яе тэрыторыя ўключана ў метрапалітэнскі горад Неапаль.
Гісторыя
У ваколіцах сучаснага Неапаля прыблізна з VII ст. да н.э. э. існавалі калоніі Вялікай Грэцыі Партэнапея і Кумы, дакладная дата заснавання самога Неапаля застаецца невядомай. Паводле розных гіпотэз, горад быў заснаваны альбо ў V ст. да н. э. выхадцамі з Эўбеі, альбо ў VII стагоддзі да н. э. існаваў адначасова з Партэнапеяй і пазней быў перайменаваны ў Палеполіс, альбо Палеполіс прыйшоў на змену Партэнапеі, і толькі ў VI стагоддзі да н. э. каланістамі з Кум быў заснаваны новы горад Неапаль, альбо Неапаль і Палеполіс існавалі адначасова, альбо былі адпаведна навейшай і больш старой часткамі аднаго поліса. Да 328 года да н. э. гэтая тэрыторыя была дыпламатычным шляхам далучана да Рыма.
Тэрыторыя правінцыі Неапаль з’яўлялася часткай гістарычнай вобласці, якую Пліній Старэйшы ў сваёй «Натуральнай гісторыі» назваў Campi Leborini, гэта значыць «Лебарынскія палі». У іншых крыніцах дадзеная тэрыторыя таксама вядомая як Лібурыя. У складзе Каралеўства Сіцылія і Неапалітанскага каралеўства гэтая мясцовасць увайшла ў правінцыю Terra di Lavoro (у перакладзе — «Зямля працы»).
Правінцыя Неапаль створана на падставе закона «Аб адміністрацыйным падзеле і кіраванні правінцыямі Каралеўства» (Sulla divisione ed amministrazione delle provincie del Regno), прынятым каралём Жазефам Банапартам 8 жніўня 1806 года. Гэты закон упершыню ўстанавіў тэрытарыяльны падзел Неапалітанскага каралеўства на прынцыпах Французскай рэвалюцыі. За ім рушылі ўслед іншыя законы 1806, 1807, 1809 і 1811 гадоў, на падставе якіх ажыццёўлена дэлімітацыя ўнутраных адміністрацыйных межаў дыстрыктаў (Distretti), акруг (Circondari) і камун (Comuni) у межах новай правінцыі.
Раскрапаваны ордар
Раскрапаваны ордар, раскрапоўка — спосаб пластычнага тэктанічнага дзялення фасада, калі калона (пілястра) разам з часткай антаблемента, які знаходзіцца над ёй, і, калі ёсць, з п'едэсталам высунута адносна сцяны.
IC 4182
IC 4182 — галактыка тыпу Sm (змяшаная спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Стрыгальны агрэгат
Стрыга́льны агрэга́т — камплект абсталявання для стрыжкі сельскагаспадарчых жывёл (авечак, коз, вярблюдаў, лам і інш.).
IC 4182
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Стрыгальны агрэгат
У склад стрыгальнага агрэгата ўваходзяць стрыгальгальная машынка, электрычны або механічны прывод і іншае тэхналагічнае абсталяванне. Працэс стрыжкі можа быць арганізаваны на стацыянарных і вынасных, пераносных або перасоўных стрыгальных пунктах. Колькасць рабочых месцаў у адным агрэгаце можа складаць ад 1 да 60. Колькасны і якасны склад стрыгальнага абсталявання вызначаецца канкрэтнымі ўмовамі гаспадаркі: пародай жывёл і іх колькасцю, тэхналогіяй утрымання і размяшчэннем іх на тэрыторыі гаспадаркі, прыродна-кліматычнымі ўмовамі і да т. п.
Рухавік электрычнага прывода сілкуецца напружаннем 229/380 або 36 В і частатой 50 або 200 Гц. Стрыгальныя машынкі прыводзяцца ў дзеянне ад убудаванага электрычнага рухавіка або ад знешняга рухавіка праз механічную перадачу (гнуткі вал, карданная перадача). Таксама бываюць стрыгальныя апараты з прыводам ад рухавіка ўнутранага згарання, напрыклад ад трактара праз вал адбору магутнасці.
Атрашкевіч
Атрашке́віч — прозвішча.
Іван Панфілавіч Бялоў
Іван Панфілавіч Бялоў (, в. Калінічава, Чарапавецкага павета Наўгародская губерня, Расійская імперыя  — , ) — савецкі ваенны дзеяч, камандарм 1-га рангу (1935).
Біяграфія
Іван Панфілавіч Бялоў нарадзіўся ў в. Калінічава Чарапавецкага павета Наўгародскай губерні 15 чэрвеня 1893 года.
У 1913 годзе быў прызваны ў войска. Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне ў званні унтэр-афіцэра. З лютага 1917 года — левы эсэр. І. П. Бялоў быў абраны старшынёй салдацкага камітэта 1-га Сібірскага запаснога стралковага палка ў Ташкенце, якім камандаваў падчас узброенага паўстання ў Ташкенце ў кастрычніку 1917 года.
20-30-я гады
З красавіка 1919 г. Бялоў быў галоўнакамандуючы войскаў Туркестанскай рэспублікі. У студзені — ліпені 1920 Бялоў быў начальнікам 3-й Туркестанскай стралковай дывізіі ў Сямірэччы. У перыяд са жніўня 1920 года па верасень 1921 года быў камандуючы Бухарскай групай войскаў, правёў аперацыю супраць бухарского эмірата.
У 1921—1922 гадах — камандзір дывізіі пры падаўленні мецяжоў на Кубані.
Скончыў Вышэйшыя акадэмічныя курсы (1923), пасля чаго камандаваў стралковым корпусам, быў памочнікам камандуючага войскамі Маскоўскай, затым Паўночнакаўказскай ваенных акруг.
З лістапада 1927 года — камандуючы войскамі Паўночнакаўказкай ваеннай акругі.
З 1931 года — камандуючы войскамі Ленінградскай ваеннай акругі.
З 1935 года — камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругі.
З чэрвеня 1937 года па студзень 1938 — камандуючы войскамі Беларускай ваеннай акругі.
11 чэрвеня 1937 года прымаў удзел у судзе над Тухачэўскім і інш. З 1937 Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР. Член ЦВК СССР.
Вельмі неасцярожна павёў сябе Бялоў на пасяджэнні Ваеннага савета пры наркаме абароны 21 лістапада 1937. Камандарм не пабаяўся заявіць, што «чыстка» камсастава ўсіх ступеняў пацягнула за сабой перапынак у баявой і палітычнай падрыхтоўцы войскаў. «… Было шмат перастраховачных уяўленняў, было шмат чутак, — заявіў Іван Панфіловіч, — калі людзі зводзілі рахункі, калі прымалі за ворага не таго, каго трэба. Людзі, якіх ні ў партыйным, ні ў іншым парадку не ацэньвалі з дрэннага боку, бяруцца органамі НКВД».
7 студзеня 1938 года арыштаваны. Расстраляны 29 чэрвеня 1938 года.
І. П. Бялоў быў рэабілітаваны 26 лістапада 1955 года.
Трансфарматар
Гісторыя
Развіццё трансфарматараў пачалося ў 1831 годзе, калі Майкл Фарадэй адкрыў з'яву электрамагнітнай індукцыі, якая палягае ў аснове функцыянавання трансфарматараў. У тым жа годзе прыкладныя накіды схемы трансфарматара з'яўляюцца ў работах Генры і Фарадэя. 30 лістапада 1876 года Яблачкін П. М. атрымоўвае патэнт на трансфарматар з разомкнутым сярдэчнікам.
Вераніка Дзмітрыеўна Шуткова
Вераніка Дзмітрыеўна Шуткова (нар., ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках у даўжыню, трайных скачках, скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
На Чэмпіянаце Свету 2010 — 9-я, Чэмпіянаце Свету 2011 — 16-я, Чэмпіянаце Свету 2012 — 6-я, Чэмпіянаце Еўропы 2011 — 5-я. Шматразовая чэмпіёнка Беларусі.
Трансфарматар
Складаецца
Усе трансфарматары складаюцца з:
Вераніка Дзмітрыеўна Шуткова
Дасягненні
Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі скачкі ў даўжыню. Пераможца Першынства Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 6,16 м.
На Чэмпіянаце свету 2016 года заняла 14 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 5,52 м.
Трансфарматар
Каэфіцыент трансфармацыі
Ступень змянення (трансфармацыі) ацэньваецца пры дапамозе каэфіцыента трансфармацыі KTP
дзе:
Дуе Чоп
Дуе Чоп (Duje Cop; нар., Вінкаўцы, СФРЮ) — харвацкі футбаліст, нападнік клуба «Шыбенік» (у арэндзе з заграбскага «Дынама») і былы ігрок нацыянальнай зборнай Харватыі.
NGC 1542
NGC 1542 (іншыя абазначэнні — UGC 3003, MCG 1-11-16, ZWG 418.17, KARA 145, IRAS04145+0439, PGC 14800) — галактыка ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паргелія
Паргелія (Parghelia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Калабрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Віба-Валентыя.
МТ-ЛБ
МТ-ЛБ, ШТ-ЛБ (шматмэтавы транспарцёр (цягач) лёгкі браняваны, МТ-ЛБ - многоцелевой транспортёр (тягач) лёгкий бронированный, «Аб’ект 6») — савецкі плывучы бронетранспарцёр. Створаны для транспартавання (перавозкі) людзей і грузаў, таксама шырока выкарыстоўваецца ў ролі артылерыйскага цягача (у некаторых часцях выкарыстоўваецца для перавозкі асабовага складу матарызаваных стралковых падраздзяленняў, хоць і не прызначаўся для гэтай ролі, у адрозненне ад прынятых раней на ўзбраенне БТР-60).
Паргелія
Насельніцтва складае 1376 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 172 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 89861. Тэлефонны код — 0963.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
МТ-ЛБ
МТ-ЛБ ужываўся савецкімі войскамі у Афганскай вайне, а пасля распаду СССР выкарыстоўваўся практычна ва ўсіх буйных узброеных канфліктах на постсавецкай прасторы. У значных колькасцях МТ-ЛБ таксама пастаўляўся саюзнікам СССР і нейтральным краінам, выкарыстоўваўся ў шэрагу рэгіянальных канфліктаў.
Выкарыстоўваўся як база для шэрагу машын спецыяльнага прызначэння, а шасі бронетранспарцёра выкарыстоўвалася для грамадзянскіх усюдыходаў. Хоць з сярэдзіны васьмідзесятых гадоў і сам МТ-ЛБ у варыянце без вежы і кулямётнага ўзбраення з поспехам выкарыстоўваўся ў народнай гаспадарцы ва ўмовах Крайняй Поўначы як усюдыход.
Мае мянушку «маталыга».
Пасля распаду СССР вытворчая база МТ-ЛБ засталася на тэрыторыі Украіны. На шасі гэтай машыны Харкаўскім трактарным заводам распрацаваны і выпускаецца грамадзянскі ўсюдыход ХТЗ-3Н.
Досвед баявога ўжывання
У асяроддзі вайскоўцаў, якія маюць ускоснае ўяўленне пра гэту машыну, існуе меркаванне пра яе, як пра машыну нізкахуткаснай, слабаабароненай, са слабой агнявой моцай. Такі падыход да МТ-ЛБ заснаваны на параўнальным аналізе гэтай машыны з БМП і БТР. Хібна негатыўная адзнака МТ-ЛБ мае карані ў параўнанні яго характарыстак як баявой машыны пяхоты. Не прымаецца да ўвагі той факт, што МТ-ЛБ з аднаго боку і БМП, БТР з іншага боку — гэта зусім розныя класы вайсковай тэхнікі. У адрозненне ад БМП, БТР, БМД, пры праектаванні МТ-ЛБ не ставілася задачы стварыць баявую машыну падтрымкі пяхоты. Ён першапачаткова праектаваўся як усюдыход для транспарціроўкі грузаў, артылерыйскіх гармат, а таксама — як санітарная машына. З улікам прад’яўленых патрабаванняў, лёгкая браня і кулямёт Калашнікава разглядаюцца не як недахоп, а як добрая якасць. Фактычна, у адрозненне ад звычайнага армейскага грузавіка, функцыі якога ён выконвае, МТ-ЛБ мае гусенічны ход, што павялічвае яго праходнасць, процікулявую браню і кулямётнае ўзбраенне.
Цягач не прызначаны для выкарыстання ў наступальных мэтах. Кулямётнае ўзбраенне ён мае вылучна для ўласнай абароны. Досвед Афганскай вайны паказаў, што, апроч свайго прамога прызначэння, МТ-ЛБ мог у выпадку неабходнасці эфектыўна абараніць кулямётным агнём не толькі сябе, але і гарматныя разлікі, за якімі машына замацавана як цягач.
Выяв
МТ-ЛБВМК на паказе ваеннай тэхнікі ў Броніцах:
Карпілаўка (Валевачскі сельсавет)
Карпі́лаўка (, Карпиловка) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валевачскага сельсавета.
Якаў Мікалаевіч Юшкевіч
Якаў Мікалаевіч Юшкевіч (,  — 1820-я, ) — расійскі надворны дарадчык, штаб-лекар марскога кадэцкага корпусу, пісьменнік.
Біяграфія
Сын дзячка ў Кіева-Пячэрскай лаўры. Выхоўваўся ў Кіеўскай духоўнай акадэміі, у снежні 1783 для атрымання медыцынскай адукацыі паступіў у хірургічнае вучылішча пры Пецярбурскім сухапутным шпіталі. У 1784 узведзены ў падлекары, а ў 1785 атрымаў месца ў інжынэеным кадэцкім корпусе. Прыкамандзіраваны ў 1788 да Пецярбурскага сухапутнага генеральнага шпіталю, у тым самым годзе атрымаў званне лекара, а ў наступным годзе быў прызначаны лекарам у вяслярны флот і заставаўся ў гэтай пасадзе да 1798 года. У 1792 годзе атрымаў званне штаб-лекара. Прызначаны ў 1798 штаб-лекарам марскога кадэцкага корпусу, заставаўся на гэтай пасадзе да самай сваёй смерці.
IC 4183
IC 4183 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фёдар Антонавіч Палачанін
Фёдар Антонавіч Палачанін (нар. года, в. Чаркасы, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі.
Біяграфія
Скончыў Мінскі педінстытут (1974). Працаваў загадчыкам Лісавіцкага сельскага клуба, настаўнікам Чаркаскай пачатковай, Лісавіцкай васьмігадовай, Докшыцкай сярэдняй (№ 2) школ, метадыстам і інспектарам Докшыцкага раёна, інструктарам Докшыцкага РК КПБ, загадчыкам раённай фільматэкі. 3 2000 г. галоўны спецыяліст аддзела адукацыі Докшыцкага райвыканкама. Акцёр Докшыцкага народнага тэатра (з 1980).
Друкуецца з 1992 года. Аўтар кніг «Расплата за нелюбоў» (1998), «Недаспяваная песня» (2001), «Белы абрус» (2002), «Не свая віна», «Урок на ўсё жыццё» (абедзве 2003), «Вяртанне да першачысціні» (2004), «Нявыпраўленая памылка», «Пазычанае шчасце» (абедзве 2005), «Школьнікам аб праваслаўнай веры» (2006), «Голас сумлення» (2008), «Докшыцкі край», «Жыву я подыхам нябёс» (абедзве 2009), «Зраненае сэрца» (2011), «Шлях да Бога» (2012), «Даравальная нядзеля» (2012), «Дарога ў неба» (2014), «Маўклівая любоў» (2015), «Галалёд», «Ці так жывём?» (абедзве 2017), «Святло сярод ночы» (2018).
Творы Ф. Палачаніна вызначаюцца жанравай разнастайнасцю, свежасцю і актуальнасцю праблем, жыццёвай праўдзівасцю, глыбокім псіхалагічным аналізам. Паводле яго твораў Докшыцкі народны тэатр паставіў спектаклі «Расплата за нелюбоў» (1997), «Не свая віна» (2000). Беларускае радыё паставіла радыёспектаклі: «Спытай сэрца сваё», «Расплата за нелюбоў» (абодва 1998), радыёкампазіцыю «Красуйся, бярозка, расці» (2001). Лаўрэат літаратурнай прэміі імя У. Караткевіча (2008). У 2013 годзе Фёдар Антонавіч Палачанін стаў лаўрэатам літаратурнай прэміі імя П. Броўкі.
Жаба сажалкавая
Жаба сажалкавая (Pelophylax lessonae ці Rana lessonae) — земнаводнае сямейства звычайных жаб.
Апісанне
Даўжыня цела сажалкавай жабы 4,5-7 см, маса 7,5-28 г. Цела зграбнае, злёгку ўкарочанае і расшыранае. Морда авальная, крыху завостраная. Верхняя частка цела ярка-зялёная, шэра-зялёная, карычнева-зялёная, або аліўкавая. Колькасць цёмных плям на спіне вар'іруе ў розных асобін. Нярэдка сустракаюцца экземпляры сажалкавых жаб без плям. У большасці (да 90 % асобін) уздоўж хрыбта і галавы праходзіць светлая паласа. Скура на брушку і горле белая, аднак іншы раз на ёй бываюць цёмныя плямы. Галасавыя рэзанатары самцоў белага колеру. Тулава апалонікаў авальнае, светла-аліўкавае.
Пашырэнне
У Беларусі сажалкавая жаба насяляе самыя разнастайныя вадаёмы, за выключэннем быстрых рэк. Даволі часта сустракаецца ў вільготных прыпоймавых лясах на поўдні краіны, а таксама на лугах па-за вадаёмамі.
Асаблівасці біялогіі
Біялагічныя асаблівасці сажалкавай жабы (харчаванне, размнажэнне, развіццё і характар зімовак, месцы іх насялення) амаль такія ж, як у азёрнай, з якой яна можа спароўвацца. Лічыцца, што гібрыднай форме, нібы прамежкавай па вонкавых прыкметах, уласціва вялікая прыстасавальнасць да розных умоў жыцця за кошт аб'яднання пераваг абедзвюх бацькоўскіх форм.
Корміцца гэта жаба як на сушы, так і ў вадаёмах. Рацыён сажалкавай жабы складаюць лічынкі стракоз, вадзяныя жукі, бруханогія малюскі, а таксама разнастайныя лятаючыя і паўзучыя насякомыя. Ворагі сажалкавай жабы тыя, што і ў азёрнай.
Палавой спеласці сажалкавыя жабы дасягаюць на 2-3-і год жыцця.
Клаусталь-Цэлерфельд
Клаусталь-Цэлерфельд (Clausthal-Zellerfeld) — горад у Германіі, размешчаны на тэрыторыі федэральнай зямлі Ніжняя Саксонія.
Здабыча карысных выкапняў у гэтым раёне пачалася ў XVI стагоддзі. Здабыча карысных выкапняў спынілася ў 1930 годзе, паколькі запасы руды былі вычарпаныя. Сёння ў ваколіцах захаваліся буйныя рэшткі шахт, некаторыя з якіх у цяперашні час з’яўляюцца музеямі. Вялікі будынак вакзала і 70 іншых будынкаў у горадзе былі разбураны ў выніку паветранага налёту 7 кастрычніка 1944 года. Чыгуначная лінія была закрыта ў 1976 годзе. У былым вакзале, які быў адноўлены ў 1961—1963 гадах пасля разбурэння ў 1944 годзе, сёння знаходзіцца пункт турыстычнай інфармацыі і муніцыпальная бібліятэка.
Царыца Саўская
Царыца Саўская (מלכת שְׁבָא, Малка́т Шва́,, Маліка́т Са́ба), X стагоддзе да н. э. — легендарная кіраўніца Аравійскага царства Саба (Шэба), чый візіт у Іерусалім да ізраільскага цара Саламона апісаны ў Бібліі.
Імя гэтай кіраўніцы ў Бібліі не згадваецца. У больш позніх арабскіх тэкстах яна завецца Балкіс (Білкіс, еўрапеізір. — Балкіда), а ў эфіёпскіх легендах — Македа. У масавай англамоўнай культуры назва яе краіны, Шэба, часам памылкова прымаецца за асабістае імя.
Хоць гістарычнае існаванне царыцы не даказана, яе вобраз аказаў значны ўплыў на фальклор і літаратуру многіх народаў Еўропы, Паўночнай Афрыкі і Блізкага Усходу.
Міхаіл Альфрэдавіч Мацельскі
Міхась (Міхаіл Альфрэдавіч) Мацельскі (нар., г. Барысаў, Мінская вобласць) — беларускі краязнавец і выдавец. Кандыдат тэхнічных навук (1993).
Біяграфія
Выпускнік барысаўскай СШ № 18. У 1988 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. З 1994 года выкладчык Барысаўскага дзяржаўнага політэхнічнага каледжа. Заснавальнік, рэдактар і выдавец краязнаўчай газеты «Гоман Барысаўшчыны» (выходзіць штомесяц са жніўня 1996), рэдактар газеты «Наш каледж».
Аўтар звыш 600 краязнаўчых публікацый у рэгіянальнай і рэспубліканскай прэсе. Сааўтар кніг: «Друцк і Барысаў: Да юбілеяў старажыт. гарадоў» (2002), «Лошница» (2017).
Анатоль Юр’евіч Масквін
Анатоль Юр’евіч Масквін (нар. 1 верасня 1966, Горкі, СССР) — расійскі краязнавец-некрапаліст, лінгвіс-паліглот,, і складальнік слоўнікаў. У сваёй кватэры змяшчаў больш за двадцаць муміфікаванных цел дзяўчынак і адну ў гаражы. З дыягназам шызафрэнія быў накіраваны на прымусовае лячэнне судом па абвінавачанню ў зневажанні над целамі памерлых.
Біяграфія
Скончыў аспірантуру філалагічнага факультэта МДУ імя М. В. Ламаносава, дзе на кафедры германскай і кельтскай філалогіі пад навуковым кіраўніцтвам І. А. Яршовай пісаў дысертацыю. Выкладаў кельталогію у Ніжагародскім лінгвістычным універсітэце.
У 2006—2010 гадах працаваў у якасці няштатнага карэспандэнта ў газеце «Ніжагародскі рабочы», дзе двойчы ў месяц публікаваліся яго гістарычныя і краязнаўчыя нарысы, а з 2008 па 2010 год — мелі значны рэзананс артыкулы аб гісторыі мясцовых могілак — некрапалістыке. Планаваў напісаць кнігу «Ніжагародскі некропаль». Як сам Анатоль Масквін паведамляў у інтэрв’ю 2007 года, за мінулыя 20 гадоў ён вывучаў больш 750 могілак у Ніжагародскай вобласці і іншых рэгіёнах Расіі. Быў асноўным аўтарам газеты «Некралог НН», апублікаваў там некалькі дзесяткаў могільнікавых нарысаў, ганарар пры гэтым ён не атрымліваў. У 2011 годзе апублікаваў краязнаўчыя артыкулы ў газеце «Ніжагародскія навіны». Рэгулярна выступаў з лекцыямі, дапамагаў у пошуку магіл родзічаў.
Аўтар некалькіх слоўнікаў, а таксама перакладчык кнігі «Гісторыя свастыкі» і аўтар дадатку да яе «Крыж без распятага» (2007). Выдавец электроннага альманаха «Кельцкае світанне» (са снежня 1997). Апошнія гады займаўся пытаннямі ніжагародскага краязнаўства, выдаваў электронны альманах «Памяць зямлі» (з ліпеня 2005). Валодае 13 мовамі, і мае асабістую бібліятэку ў 60 тысяч тамоў.
Крымінальная справа і прымусовае лячэнне
2 лістапада 2011 года пры вобыску ў кватэры, дзе Масквін жыў разам з бацькамі, і ў яго гаражы было знадзена 26 муміфікаванных цел — роставых лялек, якія былі зроблены з выкапаных на могілках астанкаў дзяўчат. Па дадзеным следства, целы выцягваліся з магіл на могілках «Новае Стрыгінскае», «Нова-Сормоўскае», «Мар’іна Дзялянка», «Румянцава», «Ніжагародскае» Кстаўскага раёна Ніжагародскай вобласці, а таксама з Кузьмінскіх могілкіах Масквы і Доўгапрудненскіх Паўднёвых могілак. Масквіну прад’яўлена абвінавачанне па артыкуле 244 УК РФ «Звеважанне над магіламі і целамі памерлых».
У траўні 2012 года садбыўся суд. Масквін быў прызнаны у стане поўнай адсутнасці памяці; суд вызваліў яго ад крымінальнай адказнасці, назначыўшы прымусовае псіхіятрычнае лячэнне. Бок абвінавачання быў задаволены рашэннем і адмовіўся абскардзіць вырак. Масквін быў накіраваны у псіхіятрычную бальніцу на паўгода, аднак кожныя паўгода суд працягвае тэрмін яшчэ на паўгода. Справай Масквіна занялася адвакат В. Волкава, якая стала вядомай абаронай групы Pussy Riot. Летам 2015 года Масквін быў накіраваны на паўторную псіхіятрычную экспертызу і 30 ліпеня прымусовае лячэнне было працягнута.
Кіраўнік упраўлення Следчага камітэта РФ па Ніжагародскай вобласці В. Стравінскас назваў справу Масквіна выключным і не маючым адпаведнікаў у сучаснай крыміналістыцы аказіяй. На думку калег падсудны быў добрым, геніяльным і пунктуальным спецыялістам-даследчыкам, дзівацтвы адносілі к «дзівацтвам інтэлігента».
Іван Дзмітрыевіч Балыка
Іван Дзмітравіч Балыка (сакавік, Малыя Бортнікі, Бабруйскі раён — ) — беларускі савецкі вайсковы дзеяч, генерал-маёр.
Біяграфія
Скончыў прафесійна-тэхнічнае вучылішча механізатараў шырокага профілю ў Бабруйску, пасля засвойваў цалінныя зямлі. Пайшоў на вайсковую службу. Скончыў ваеннае вучылішча і акадэмію бранетанкавых войск і Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР. Служыў у Беларускай ваеннай акрузе, групе савецкіх войск у Германіі, ў Забайкаллі. Восем гадоў быў ваенным і галоўным ваенным саветнікам за мяжой. Апошнія гады жыцця пражываў у в. Малыя Бортнікі.
Узнагароды
Ордэн «За службу Радзіме» 3-й ступені, узнагароды Сацыялістычнай Рэспублікі В'етнам і Еменскай Арабскай Рэспублікі.
NGC 1544
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Казерта (правінцыя)
Казе́рта (Provincia di Caserta) — правінцыя ў Італіі, на поўначы рэгіёна Кампанія. Адміністрацыйным цэнтрам правінцыі з’яўляецца аднайменны горад Казерта, дзе знаходзіцца знакаміты Казерцкі палац, які быў рэзідэнцыяй неапалітанскіх каралёў. Правінцыя заснавана ў 1945 годзе; падзяляецца на 104 камуны. Самы буйны горад правінцыі — Казерта, другі па велічыні — Аверса.
Геаграфія
Правінцыя Казерта знаходзіцца на захадзе Італіі, абмываецца Тырэнскім морам. Непасрэдна на ўзбярэжжы знаходзяцца гарады Мандрагонэ і Кастэль-Вальтурна.
На поўначы Казерты знаходзяцца горы Матэзэ, якія ўваходзяць у сістэму Цэнтральных Апенін, і аднайменнае карставае возера Матэзэ. Найвышэйшы пункт — гара Мілета вышынёй 2050 м, а возера размяшчаецца на вышыні 1007 м над узроўнем мора — гэта самае высакагорнае карставае возера Італіі. Там жа знаходзяцца штучныя азёры Гала і Леціна, створаныя пры будаўніцтве дамбаў на рэчках Летэ і Сава.
Прыродны парк Матэзэ заснаваны ў 2002 годзе.
Анастасія Сяргееўна Мірончык-Іванова
Анастасія Мірончык-Іванова  — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў трайных скачках, скачках у даўжыню. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Казерта (правінцыя)
Геаграфія
Па тэрыторыі правінцыі Казерта працякае рака Вальтурна, якая ўпадае ў Гаэтанскі заліў Тырэнскага мора. У вусці гэтай ракі размешчаны горад Кастэль-Вальтурна.
У Казерце таксама знаходзяцца невысокія горы — Санта-Крочэ ў камуне Ракаманфіна (1005 м) і Маджорэ (1036 м). Гара Санта-Крочэ з’яўляецца верхавінай патухлага 50 тысяч гадоў таму вулкана Ракаманфіна.
Анастасія Сяргееўна Мірончык-Іванова
На Чэмпіянаце Свету 2009 — 11-я, Чэмпіянаце Свету 2011 — 4-я, Чэмпіянаце Свету 2012 — 5-я, Чэмпіянаце Еўропы 2011 — 6-я.
Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі скачкі ў даўжыню.
На Чэмпіянаце свету 2016 года заняла 9 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 6,56 м.
Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 6,76 м.
У 2019 годзе Анастасія Мірончык-Іванова стала сярэбраным прызёрам чэмпіянату Еўропы ў закрытых памяшканнях у скачках у даўжыню. У фінальным этапе спаборніцтваў у Глазга спартсменка ў першай жа спробе ўстанавіла асабісты рэкорд — 6 м 93 см.
Архітэктурны ордар
Архітэктурны ордар ( — рад, парадак) — тып архітэктурнай кампазіцыі, які выкарыстоўвае пэўныя элементы і падпарадкоўваецца пэўнай архітэктурна-стылявой апрацоўцы. З’яўляецца ўвасабленнем стойкава-бэлечнай сістэмы, якая тэктанічна складаецца з вертыкальных (калоны, пілястры) і гарызантальных (антаблемент) элементаў. З’явіўся ў Старажытнай Грэцыі. Назва ордар паходзіць ад лацінскага «ordo» — рад, парадак, упершыню было ўжыта тэарэтыкам архітэктуры другой паловы I стагоддзя да н. э. Вітрувіем, аўтарам трактата «Дзесяць кніг пра архітэктуру».
Адрозніваюць пяць класічных ордараў: дарычны, іанічны і карынфскі ўзніклі ў Старажытнай Грэцыі, тасканскі і кампазітны — у Старажытным Рыме. Карынфскі ў Старажытнай Грэцыі амаль не ўжываўся і стаў распаўсюджаны ў Старажытным Рыме.
Таксама даследчыкі завуць ордарамі іншыя каноны ў стылявым рашэнні архітэктуры, напрыклад гіганцкі ордар (калоны праз некалькі паверхаў) ці раскрапаваны ордар (калоны перад фасадам трымаюць толькі адрэзкі антаблементу, але не нясуць усю яго нагрузку).
Гісторыя
Першым з’явіўся дарычны ордар у VI стагоддзі да н. э.. Потым атрымалі распаўсюджванне іншыя, іанічны, карынфскі, у Старажытнай Грэцыі і Рыме іх ужыванне было паўсюдным. У Сярэднявечча класічная архітэктура была забыта на шмат стагоддзяў. Толькі ў XV стагоддзі быў ізноў вернута цікавасць да яе. Папулярнасць набыў трактат «Дзесяць кніг пра архітэктуру» — адзіная захаваная антычная праца не магла быць пакінута без увагі. Шматлікія дзеячы мастацтва прыняліся даследаваць антычнасць, класіфікаваць каноны. Напрыклад працы па гэтай тэме былі складзены такімі вядомымі тэарэтыкамі як Леон Батыста Альберці, Антоніа Філарэтэ, Франчэска дзі Джорджа, Джакама да Віньёла (прапанаваў класіфікацыю ў пяць ордараў), Андрэа Паладзіа. У сваім падыходзе і высновах працы адрозніваліся. Традыцыя ўпрыгожваць архітэктуру ордарам выстаялася на працягу XV-XIX стагоддзяў, у архітэктуры Адраджэння, барока, класіцызму. Класіцызм зноў звярнуўся да прапорцый Адраджэння, адыйшоў ад крывых ліній барока і залішняй дэкаратыўнасці ракако. У 1830-х гадах ён стаў саступаць гістарызму, гэта значыць канцэпцыі дакладнага паўтору элементаў папярэдніх стагоддзяў, часта выкарыстоўваючы рознастылёвыя элементы ў адной пабудове, што атрымала назву эклектыка. Аднак у XIX стагоддзі такі падыход быў пастаўлены пад сумненне: лішак упрыгажэнняў не адпавядаў тэхнічным рэаліям.
Структура
Можна вылучыць наступныя галоўныя элементы грэчаскага ордара. Падножжа завецца стэрэабат і размяшчаецца на верхнім радзе кладкі падмурка, некалькі прыпаднятым над узроўнем зямлі. Верхняя частка стэрэабата завецца стылабат, часам так завуць толькі паверхня прыступкі, на якой стаяць калоны. Вертыкальныя апоры — калоны, які служыць галоўным апорным элементам канструкцыі. Верхняя завяршаючая частка, якая нясе частку канструкцыі, завецца антаблемент, які падзяляецца на наступныя часткі
71-402
Мадэль выкарыстоўваецца ў некалькіх гарадах Расіі і Узбекістана.
Аверса
Аверса (Aversa) — горад у Італіі, размешчаны ў рэгіёне Кампанія, падпарадкаваны адміністрацыйнаму цэнтру Казерта. Насельніцтва — (2007), шчыльнасць насельніцтва складае 5998,28 чал./км². Плошча — 8,73 км². Паштовы індэкс — 81031. Тэлефонны код — 081.
Заступнікам горада лічыцца апостал Павел. Свята горада штогод святкуецца 25 студзеня.
Стылабат
Стылаба́т  — верхняя паверхня ступеньчатага цокаля (стэрэабата) старажытнагрэчаскага храма, на якой збудоўвалася каланада. Часам стылабатам завуць усю верхнюю прыступку стэрэабата.
У сучаснай архітэктуры — верхняя частка ступеньчатага цокаля будынка, ці агульны цокальны паверх, які аб’ядноўвае некалькі будынкаў.
Стэрэабат
Стэрэабат у антычнай архітэктуры — цокаль храма ці каланады. Ці штучная пляцоўка, якая падымала падмурак будынка над узроўнем гарадской плошчы. У старажытнагрэчаскім дойлідстве стэрэабат звычайна складаўся з трох прыступак.
Чымароза
Чымароза — прозвішча.
Грамадзянская вайна ў Іспаніі
Грамадзянская вайна ў Іспаніі (Guerra Civil Española) — канфлікт з ліпеня 1936 года па красавік 1939 года паміж Другой Іспанскай Рэспублікай і апазіцыйнай ёй іспанскай ваенна-нацыяналістычнай дыктатурай пад правадырствам генерала Франсіска Франка, падтрыманага Італіяй, Германіяй і Партугаліяй, які ў выніку ваенных дзеянняў у рэшце рэшт ліквідаваў Іспанскую рэспубліку і зрынуў рэспубліканскі ўрад, які карыстаўся падтрымкай СССР, Мексікі і, у пачатку вайны, Францыі.
Перадгісторыя
Увесну 1931 года да ўлады ў Іспаніі прыйшлі антыманархічныя сілы, перамогшы на муніцыпальных выбарах у буйных гарадах краіны. Каралю Альфонсу XIII прыйшлося эміграваць. Іспанія была абвешчана рэспублікай. Новы ўрад, які прадстаўляў ліберал-сацыялістаў, правёў серыю рэформаў, што выклікалі напружанне ў грамадстве і рост радыкалізму. У 1936 годзе былі праведзены парламенцкія выбары. Перамогу на іх атрымаў «Народны фронт». Ён аб’ядноўваў сацыялістаў, камуністаў, анархістаў і левых лібералаў.
Красная Гара (Чэрвеньскі раён)
Кра́сная Гара́ (, Красная Гора) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валевачскага сельсавета.
Грамадзянская вайна ў Іспаніі
Перадгісторыя
«Народны фронт» працягваў рэформы, пачатыя ў 31-м годзе, сярод якіх: На гэтым фоне адбывалася нарастанне гвалту ў краіне, тэрактаў і сутыкненняў паміж правымі і левымі радыкаламі.
Значная частка афіцэраў стала праціўнікамі Рэспублікі яшчэ з першых месяцаў яе існавання ў Іспаніі. Галоўнай прычынай гэтаму паслужыла скарачэнне колькасці арміі і сродкаў на яе ўтрыманне пры новай уладзе. Так, у жніўні 1932-га частка вайскоўцаў распачала спробу путчу пад кіраўніцтвам генерала Хасэ Санхурха, якая скончылася няўдачай. А ў 1935 пад кіраўніцтвам таго ж Санхурха, які жыў у эміграцыі, быў створаны «Іспанскі ваенны саюз» (ІВС) — паўлегальнае аб’яднанне кансерватыўна настроеных афіцэраў. Сваёй мэтай ІВС паставіў «выратаванне Іспаніі», гэта значыць змену ўлады ў краіне шляхам ваеннага перавароту.
Ход падзей
17 ліпеня 1936 года ў Іспанскім Марока і на Канарскіх астравах супраць рэспубліканскага ўрада выступіла група вайскоўцаў. На наступны дзень паўстанне ўспыхнула па ўсёй краіне. На бок мяцежнікаў усталі больш за 164 тыс. афіцэраў і вайскоўцаў. У самыя кароткія тэрміны яны ўзялі пад кантроль шэраг паўднёвых гарадоў, поўнач Эстрэмадуры, Галісію, Кастыліі і Арагон — тэрыторыі з насельніцтвам 10 млн чалавек, на якой выраблялася 70 % аграрнай прадукцыі і знаходзілася 20 % прамысловых прадпрыемстваў. У Мадрыдзе, Барселоне, Валенсіі і іншых буйных гарадах паўстанне было задушана.
На чале паўстання стаялі Эміліа Мола і Франсіска Франка. Апошні ў верасні быў абраны галоўнакамандуючым і кіраўніком урада апазіцыі.
З восені адбываецца інтэрналіяназацыя канфлікту. У верасні ў краіну для дапамогі рэспубліканцам быў накіраваны кантынгент савецкіх ваенных спецыялістаў. Значным момантам стала з’яўленне ва ўрадавых войсках інтэрбрыгад — падраздзяленняў, сфармаваных з замежных добраахвотнікаў.
Тым часам мяцежныя сілы развіваюць наступленне на поўнач да сталіцы краіны горада Мадрыда. У перыяд 1936—1937 гадоў яны здзейснілі некалькі спробаў авалодаць ім, але ўсе яны скончыліся няўдачай. Тым не менш апазіцыянеры мелі поспехі на іншых участках фронту: у лютым франкісты захапілі Малагу, у кастрычніку — Хіхон.
У 1938 годзе пазіцыі Рэспублікі прыкметна пахіснуліся як з-за шэрагу буйных паражэнняў, так і ўнутраных і знешніх цяжкасцей.
У снежні нацыяналісты разгарнулі наступленне на Каталонію, якую ўжо ў студзені ўзялі.
У сакавіку 1939 года ў Мадрыдзе адбыўся дзяржпераварот. Новы ўрад паспрабаваў заключыць мірнае пагадненне з франкістамі, але тыя ў адказ разгарнулі наступленне на тэрыторыі, што працягвалі кантраляваць рэспубліканцы. У рэшце рэшт паў сам Мадрыд, а 1 красавіка Франка абвясціў аб завяршэнні вайны.
Пасляваенная Іспанія
Пасля перамогі ў грамадзянскай вайне нацыяналісты стварылі аднапартыйную аўтарытарную дзяржаву пад фактычна абсалютным кіраўніцтвам Франка. Другая сусветная вайна пачалася неўзабаве пасля гэтага, і, хоць Іспанія была афіцыйна нейтральнай, яна паслала сваю Блакітную дывізію ў СССР у дапамогу немцам. Пасля паражэння дзяржаў Восі прагерманская пазіцыя ўрада прывяла да ізаляцыі краіны. Сітуацыя змянілася з пачаткам Халоднай вайны, на фоне якой моцная антыкамуністычная скіраванасць Франка натуральным чынам схіліла яго рэжым да ўступлення ў саюз са Злучанымі Штатамі.
Пасля смерці Франка 20 лістапада 1975 года Хуан Карлас стаў каралём Іспаніі. Ён адразу ж пачаў працэс пераходу краіны да дэмакратыі, што скончылася ўсталяваннем канстытуцыйнай манархіі і парламенцкай дэмакратыі.
Новы Паўднёвы Уэльс
Новы Паўднёвы Уэльс, (New South Wales, NSW) — штат на паўднёвым усходзе Аўстраліі, самая старая і шматнаселенная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка краіны. Насельніцтва — 6.765.000 чалавек (сакавік 2005). Сталіца і найбуйнейшы горад — Сідней. Іншыя буйныя гарады — Ньюкасл, Уоланганг, Вага-Вага, Олбуры, Тамуорт.
Дэвіз: «Orta Recens Quam Pura Nites». Афіцыйныя мянушкі — «Першы штат», «Штат-прэм’ер».
Гільдэсгаймскі ўніверсітэт
Гільдэсгаймскі ўніверсітэт (Universität Hildesheim) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Гільдэсгайм.
ISO
Міжнародная арганізацыя па стандартызацыі (International Organization for Standardization, ISO) — міжнародная арганізацыя, якая займаецца выпускам стандартаў.
Міжнародная арганізацыя па стандартызацыі створаная ў 1946 дваццаццю пяццю нацыянальнымі арганізацыямі па стандартызацыі. Фактычна яе праца пачалася з 1947. СССР быў адным з заснавальнікаў арганізацыі, сталым членам кіравальных органаў, двойчы прадстаўнік Дзяржстандарту абіраўся старшынёй арганізацыі. Расія стала членам ІСА як правапераемнік распалай дзяржавы. 23 верасня 2005 года Расія ўвайшла ў Раду ІСА.