cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гараватка (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гараватка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Гараватку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Апора
Апоры — элементы будынка, які служаць для ўстаноўкі апаратаў на падмуркі і апорныя канструкцыі. Асноўная функцыя — перадача напружання ад адной часткі канструкцыі на іншыя або на падмурак. Выкарыстоўваюцца вельмі розныя канструкцыі і матэрыялы апор у залежнасці ад велічыні і характару напружання.
Сасноўцы (Валожынскі раён)
Сасно́ўцы (, Сосновцы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.
Кацярына Міхайлаўна Аўхімовіч
Кацярына Міхайлаўна Аўхімовіч (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Клубная кар’ера
У 11 гадоў запрасілі ў малодшую каманду па міні-футболе «Вільчынія» (Мінск). Яшчэ быўшы гульцом каманды «Вільчынія» пачала выступаць за моладзевую зборную Беларусі па футболе. Скончыла БДУФК. У 2003 годзе гуляла за каманду «Эдэль-Іма» (Дзяржынск).
Па выніках 2009 гады прызнана беларускай федэрацыяй футбола адной з лепшых нападаючай года. Стала лепшым бамбардзірам чэмпіянату Беларусі сезона 2010 года.
Доўгэ (Зэлэнагайскі сельсавет)
Доўгэ (Довге) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
NGC 5016
NGC 5016 (іншыя абазначэнні — UGC 8279, IRAS13096+2421, MCG 4-31-13, KARA 575, ZWG 130.19, KUG 1309+243, PGC 45836) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кастэлета-Мерлі
Кастэлета-Мерлі (Castelletto Merli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 503 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 43 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 15020. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Eusebio di Vercelli.
Сямён Яфімавіч Сцяпук
Сямён Яфімавіч Сцяпук (1911, вёска Гарадзішча,, Гомельская вобласць — 1988, ) — капітан МУС СССР, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Сямён Сцяпук нарадзіўся 26 студзеня 1911 года ў вёсцы Гарадзішча (цяпер — Петрыкаўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыў Гомельскі будаўнічы тэхнікум. У 1930—1936 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. Пасля дэмабілізацыі, працаваў у органах НКУС СССР. У чэрвені 1941 года Сцяпук паўторна быў прызваны ў армію і накіраваны на фронт Вялікай Айчыннай вайны. У 1942 годзе ён скончыў курсы малодшых лейтэнантаў.
Да лістапада 1943 года старшы лейтэнант Сямён Сцяпук камандаваў ротай аўтаматчыкаў 520-га стралковага палка  1-га Украінскага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Кіева. 3-5 лістапада 1943 года рота Сцяпука паспяхова дзейнічала падчас баёў за і, нанёсшы ворагу вялікія страты.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 10 студзеня 1944 года старшы лейтэнант Сямён Сцяпук быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
У 1947—1960 гадах Сцяпук зноў працаваў у органах МУС СССР, быў звольнены ў запас у званні капітана. Пражываў у Мінску. Памёр 11 сакавіка 1988 года.
Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Аляксандра Неўскага і Айчыннай вайны 1-й ступені, шэрагам медалёў.
Аліхан (сяло)
Аліхан — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кокценкольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 101 км на захад ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356461200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 335 чалавек (162 мужчыны і 173 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 293 чалавекі (145 мужчын і 148 жанчын).
Марына Аляксандраўна Навіцкая
Марына Аляксандраўна Навіцкая (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў СДЮШАР г. Смалявічы, трэнеры — С. Р. Каграманян, А. Я. Сарока. У наш час асабісты трэнер — М. Я. Санкавец. Выступае за ХК «Мінск» і.
Уладзімір Іванавіч Слаўкоў
Уладзімір Іванавіч Слаўкоў (, г. Курск, РСФСР — ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1967).
Біяграфія
Працаваў у розных тэатрах краіны. У 1964—1969 у Гомельскім абласным драматычным тэатры.
Доўгэ (Паўлаўскі сельсавет)
Доўгэ (Довге) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Уладзімір Іванавіч Слаўкоў
Творчасць
Акцёр героіка-драматычнага плана. Творчасці ўласцівы яркі знешні малюнак ролі, сацыяльная завостранасць, рамантычная прыўзнятасць. Найбольш значныя ролі ў Гомельскім тэатры: Яраш («Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна), Торчыкаў («Заглянуць у калодзеж» ), Прохар Громаў («» паводле В. Шышкова), Еўдакімаў («104 старонкі пра каханне» Э. Радзінскага), Раман Кошкін («» ), Чарлз Касл («Зорка Галівуда» ).
Акіян паданняў
«Акіян паданняў» (санск. कथासरित्सागर, Катхасарытсагара, літаральны пераклад «Акіян рэк аповедаў») — вершаваны збор казак і паданняў, якое склаў кашмірскі паэт Самадзева ў 11 стагоддзі.
Аўтар
Укладальнік зборніка, Самадзева, паведамляе ў прадмове, што ён — прыдворны паэт кашмірскага цара Ананты, і што ён склаў гэты тэкст для забавы Сур’яваці, жонкі цара. Паэт таксама адзначае, што пры складанні «Акіяна паданняў» ён абапіраўся на эпічную паэму IV стагоддзя «Брыхаткатхі», які дайшоў да нашага часу толькі фрагментамі. Таксама многія з аповесцяў запазычаны з «Махабхараты», «Рамаяны» і «Панчантантры», з кашмірскага фальклору.
Структура твора
Зборнік уяўляе сабой аповесць у аповесці. Сюжэт «Акіяна паданняў» складаецца з трох частак. Вакол цэнтральнага сюжэту будуецца не менш за 350 аповесцяў. Першая кніга — гэта гісторыя напалову бога Пушпаданты, які падслухаў гаворку Шывы і Парваці, і раззлаваная Парваці пракляла Пушпаданту на пераўвасабленне ў целе чалавека.
Другая частка (кнігі другая — пятая) распавядае пра цара Удаяну, які з дапамогай мудрага дарадцы падпарадкаваў сабе землі суседніх цароў і здабыў двух жонак.
Астатнюю частку «Акіяна паданняў» займае гісторыя сына Удаяны — царэвіча Нараваханадаты, які пасля доўгіх падарожжаў і выпрабаванняў набывае ўладу над народам напалову багоў відзядхаров і злучаецца з жонкай, з якой быў разлучаны.
ISsoft
ISsoft (ІСсофт) — кампанія распрацоўшчык IT-рашэнняў для рынкаў ЗША і Заходняй Еўропы. Уваходзіць у дзясятку буйнейшых экспарцёраў праграмнага забеспячэння з ліку кампаній-рэзідэнтаў Парку высокіх тэхналогій. Цэнтры распрацоўкі ISsoft размешчаны ў Мінску і Брэсце. Колькасць супрацоўнікаў — 1200 чалавек.
Гісторыя
Кампанія ISsoft заснавана ў Мінску ў 2004 годзе як дачынная кампанія карпарацыі (ЗША). Заснавальнікі: Ігар Эпштэйн і Аляксандр Шнеерсон.
У 2010 годзе створаны Трэнінг-цэнтр ISsoft.
У 2017 годзе заснаваны цэнтр распрацоўкі ІСсофт у Брэсце.
Палаючы манах
«Палаючы манах» (The Burning Monk) — фатаграфія, зробленая 10 чэрвеня 1963 года журналістам, на якой адлюстраваны акт   на адным з ажыўленых скрыжаванняў Сайгона у знак пратэсту супраць урада краіны. Шэраг газет, уключаючы «The Times», адмовіўся публікаваць траўміруючы здымак, але ён быў растыражаваны і выклікаў шырокі грамадскі рэзананс. Рэспубліканскі сенатар адзначаў, што праца Браўна дапамагла данесці да высокапастаўленых амерыканскіх палітыкаў рэальны стан спраў у краіне. Як мяркуецца, менавіта гэты здымак заахвоціў прэзідэнта Джона Кенэдзі аддаць загад аб пераацэнцы палітыкі яго адміністрацыі ў В’етнаме. Пазней ён адзначаў, што «ніводзін навінавы здымак у гісторыі не выклікаў столькі эмоцый, як гэты».
Наталля Арсенцьеўна Чорнагалова
Ната́лля Арсе́нцьеўна Чо́рнагало́ва (нар. 15 мая 1954, Жыткавічы Гомельскай вобласці) — сучасны беларускі жывапісец-неаэкспрэссіяніст.
Біяграфія
Скончыла Мінскае мастацкае вучылішча імя А. К. Глебава (1976) і мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (1982). Член Саюза мастакоў Беларусі з 1989.
Працуе ў станковым жывапісу і ў станковай графіцы (акварэль), у жанрах пейзажу, нацюрморту, партрэту. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1976. У яе актыве шмат персанальных выстаў у Беларусі, Польшчы, Украіне, Велікабрытаніі. Творы знаходзяцца ў музеях Брэста і прыватных зборах шэрагу краін Еўропы і Амерыкі. Жыве ў Брэсце.
Уладзімір Фёдаравіч Даніленка
Уладзімір Фёдаравіч Даніленка (нар., г. Мінск)  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: пуцеправод у Магілёве (1983), навучальны пункт міліцыі ў Салігорску (1987), Маскоўскае (1983), Першамайскае (1986), Партызанскае (1988) аддзяленні Дзяржбанка СССР у Мінску; у аўтарскім калектыве: гасцініца пастпрэдства Савета Міністраў БССР у Маскве (1978), Рэспубліканскі Дом тэхнічнай творчасці навучэнцаў прафтэхвучылішчаў ў г. Мінску (1975—1978, будаўніцтва 1979—1986, у сааўстарстве з А. К. Зензіным, М. С. Навумавым) , фірменная крама «Кветкі» ў Жодзіне (1985), ў г. Маладзечна (1986—1988, будаўніцтва 1988—2002, у сааўстарстве з А. М. Арцюхіным, В. М. Батузавай), храмавы комплекс у гонар іконы Божай Маці «Усіх Гаротных Радасць» і ў памяць ахвяр Чарнобыля ў г. Мінску, Свята-Духава капліца (1998—1999, будаўніцтва 1999, сааўтары І. Я. Кратовіч, І. Карасцялёў), Свята-Ефрасіннеўская царква ў г.п. Івянец (1995, будаўніцтва 1996—2006, сааўтары В. М. Батузава, М. Міклашэвіч, І. Я. Кратовіч), Хрыста-Раждзественскі праваслаўны комплекс у г. Салігорску (1996—2000, будаўніцтва распачата ў 1999, І. Я. Кратовіч, В. М. Батузава, М. Міклашэвіч,  Свірыдовіч, Ж. П. Саўчук, Ю. А. Камісараў, Г. Я. Перліна), царква ў гонар абраза Маці Божай «Збавіцельніца» ў г. Жодзіна (1997—1998, будаўніцтва 1998—2003, сааўтары М. Міклашэвіч, В. М. Батузава, Т. В. Мікаэлян), Рэспубліканскі гарналыжны цэнтр «Сілічы» ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці, Рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Азёрны» (2005—2006, будаўніцтва 2006—2008, у сааўтарстве з І. Я. Кратовіч, Г.  Шэлег (Жукоўская), М. Я. Шашковай,  Рашатко).
Узнагароды
Узнагароджаны Патрыяршай Граматай «У блаславенне за руплівую працу ў славу Святой Царквы» Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Аляксея II (1995); Ганаровай Граматай Мінскага аблвыканкама (2002); медалём Беларускай Праваслаўнай Царквы свяціцеля Кірылы Тураўскага (2007); Гран-пры за лепшы праект года Нацыянальнага фестывалю архітэктуры («Хрыста-Раждзественскі праваслаўны комплекс у г. Салігорску») (2000); Дыпломамі Міжнароднага саюза архітэктараў: «Прастора калектыўнага вольнага часу» (1972), Міжнароднай акадэміі архітэктуры («Хрыста-Раждзественскі праваслаўны комплекс у г. Салігорску», 2000, «Дом культуры» ў г. Маладзечна, 2003, «Дрэўлеправаслаўны комплекс у г. Мінску», 2003), Беларускага саюза архітэктараў («Рэканструкцыя вакзала ў г. Мінску», 1974, 1992, «Праваслаўны комплекс у г. Старобіне», 1995, «Свята-Ефрасіннеўская царква ў г. п. Івянец», 1996, «Царква ў г. Жодзіна», 1998, 2002, «Капліца Храма ў гонар Абраза Маці Божай „Усіх гаротных Радасць“ і ў памяць ахвяр Чарнобыля ў г. Мінску», 2001, «Рэканструкцыя будынка Нацыянальнага Банка ў г. Мінску», 2005, «Рэспубліканскі горналыжны цэнтр „Сілічы“ ў Лагойскім раёне Мінскай вобл.», 2007), Саюза архітэктараў СССР («Грамадска-культурны цэнтр для поўначы Цюменскай вобласці», 1976, «Жылое асяроддзе ў буйным горадзе», 1987).
Уключаны ў энцыклапедыю «Мастакі ўсіх часоў і народаў» (ФРГ).
Claviceps purpurea
Claviceps purpurea — від грыбоў-паразітаў, якія сустракаюцца на некаторых травах і збожжавых, часцей за ўсё на жыце. Спарыня змяшчае псіхаактыўныя алкалоіды (эргатамін), а ў вялікіх дозах з’яўляецца таксічнай для чалавека (гл. Эргатызм).
Расы
Існуе 3 расы (падвіда) Claviceps purpurea, якія фенатыпічна дастаткова адрозніваюцца:
Кастэлета-Манферата
Кастэлета-Манферата (Castelletto Monferrato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1537 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 163 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15040. Тэлефонны код — 0131.
Кірыла-Белазерскі манастыр
Кіры́ла-Белазе́рскі манасты́р — помнік рускага дойлідства 15—17 ст. Размешчаны ў г. Кірылаве Валагодскай вобласці (Расія) на беразе.
Заснаваны ў 1397 г. як мужчынскі.
Манастыр абкружаны крапаснымі сценамі (16 ст., будаўнікі К. Сяркоў, С. Шам) з манументальнымі вежамі, аздобленымі узорамі з цэглы.
На тэрыторыі манастыра Успенскі сабор (1497—98, дойлід Прохар Растоўскі; у інтэр’еры 5-ярусны іканастас 15—18 ст., фрэскі 1641), цэрквы Увядзенская (1519), надбрамная са «Святой брамай» (1523), Архангела Гаўрыіла (1531—34), Вялікія бальнічныя палаты (канец 16 — пачатак 17 ст.) і інш.
З 1924 г. манастыр ператвораны ў музей-запаведнік.
Скагерак
Скагера́к (Skagerrak, Skagerrak, Skagerrak) — праліў паміж нарвежскім узбярэжжам Скандынаўскага паўвострава і паўвостравам Ютландыя, які злучае Паўночнае мора з Балтыйскім морам праз праліў Катэгат.
Даўжыня 240 (255) км, шырыня 80—90 (80—150) км. Глыбіня дасягае 700 метраў у раёне Нарвежскай траншэі. Найбольшая глыбіня на фарватары — 53 м. Салёнасць вады ў праліве — 30 ‰. Флора і фаўна прадстаўлена каля 2000 марскіх відаў.
Скагерак быў стратэгічна важнай пазіцыяй для Германіі падчас абедзвюх сусветных войн. Падчас Першай сусветнай вайны тут адбылася адна з найбуйнейшых марскіх бітваў — Ютландская бітва.
Неабходнасць кантролю над пралівам паслужыла для Германіі адной з прычын для ўварвання ў Данію і Нарвегію падчас Другой сусветнай вайны.
Буйнейшы порт — Осла (Нарвегія).
Свята-Георгіеўская царква (Партызанскі)
Свята-Георгіеўская царква — праваслаўны храм у пасёлку Партызанскі Вілейскага раёна, Мінскай вобласці. Прыход мае 2 капліцы: Першавярхоўных апосталаў Пятра і Паўла на могільніку ў в. Забор'е і Нараджэння Прасвятой Багародзіцы ў в. Шчарка (будуецца).
Афіцыйны адрас: вул. Падлесная, 23, пас. Партызанскі, Вілейскі раён, Мінская вобласць.
Гісторыя
Пабудавана ў 2000 г. з цэглы і асвечана ў гонар Святога вялікапаутніка Георгія Пераможцы. У верасні 2018 года асвечаны новыя тытанавыя купалы.
Архітэктура
Вырашана крыжовым у плане аб'ёмам пад цыбулепадобным купалам. Уваход вырашаны кароткім прытворам пад 2-схільным пакрыццём. Бакавыя фасады прарэзаны уздвоенымі арачнымі аконнымі праёмамі.
Дубавыкы
Дубавыкы (Дубовики) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Сцяцкі (Валожынскі раён)
Сцяцкі́ (, Стецки) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.
Катэгат
Катэга́т (Kattegat, Kattegatt) — праліў паміж усходнім берагам паўвострава Ютландыя і паўднёва-заходняй часткай Скандынаўскага паўвострава. Злучае Паўночнае мора праз праліў Скагерак з Балтыйскім морам праз пралівы Эрэсун, Малы Бельт і Вялікі Бельт. Даўжыня каля 200 км, шырыня ад 60 км на поўначы да 122 км на поўдні. Глыбіня 10—30 м, у паўночнай частцы больш 50 м.
У праліў упадаюць рэкі Гёта-Эльв, Лаган, Нісан, Этран, Віскан з боку Швецыі, а таксама рака Гудэна з боку Даніі.
Найбольш буйныя астравы — Самсё, Уруст, Лесё, Анхольт. Апошнія два нярэдка завуць дацкім «пустынным поясам», дзякуючы іх сухому летняму клімату.
У праліве прысутнічаюць два цячэння: накіраванае на поўнач меней салёнае, паверхневае, і больш салёнае, глыбіннае, накіраванае на поўдзень. Прыбярэжныя воды замярзаюць у зімовы час.
Дзяржава Саманідаў
Дзяржава Саманідаў — феадальная дзяржава ў Сярэдняй Азіі на землях міжрэчча Амудар'і і Сырдар'і, Паўночнага і Усходняга Ірана. Існавала ў IX—X стст. Сталіца — Бухара. Найбуйнейшыя эканамічныя і культурныя цэнтры — Бухара, Самарканд, Мерв, Ургенч.
Дзяржава ўзнікла ў выніку распаду Багдадскага халіфату і ўзмацнення мясцовай таджыкскай дынастыі Саманідаў. Найбольшай магутнасці дасягнула на сумежжы IX і X стст., пры эміры Ісмаіле. Асноўныя заняткі насельніцтва: паліўное земляробства, рамёствы. Развіваліся архітэктура, будаўніцтва, вёўся гандаль з Руссю, Сірыяй, Візантыяй, Кітаем, Іранам, хазарамі, булгарамі.
Дзяржава была значным культурным цэнтрам рэгіёну, у ёй жылі і працавалі такія навукоўцы і літаратары, як Ібн-Сіна, Рудакі, Фірдаўсі, Аль-Фарабі. Мяркуецца, што менавіта пры Саманідах склаліся таджыкская народнасць і таджыкская літаратурная мова.
Барысава (Кобрынскі раён)
Бары́сава (, Борисово) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Кіселявецкага сельсавета. Знаходзіцца за 4 км на паўднёвы ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Кобрын, 47 км ад Брэста. На скрыжаванні аўтадарог Мінск-Брэст і Кобрын- Дзівін. 187 гаспадарак, 492 жыхары (2005).
Георгій Васілевіч Будай
Георгій Васілевіч Будай (,  — 21 лютага 1989) — адзін з удзельнікаў камуністычнага падполля і кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай і Баранавіцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Брат Генадзя Будая.
Біяграфія
Удзельнік вызвалення Заходняй Беларусі (1939).
З 1935 г. тэхнік-тапограф, інжынер-геадэзіст, на адміністрацыйна-гаспадарчай працы ў Беларусі. Са жніўня 1941 г. кіраўнік групы Дзяржынскага камуністычнага падполля. З верасня 1942 года намеснік камісара, камісар партызанскага атрада, у снежні 1943 г. — ліпені 1944 камісар партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі.
З 1944 г. намеснік кіраўніка, кіраўнік спраў Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, з 1946 г. на адміністрацыйна-гаспадарчай працы.
Жыланды (Шэцкі раён)
Жыланды — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кокценкольскай сельскай акругі. Код КАТА — 356461300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 133 чалавекі (70 мужчын і 63 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 103 чалавекі (57 мужчын і 46 жанчын).
Кембрыджскі ўніверсітэт
Кембрыджскі ўніверсітэт (Univérsity of Cámbridge, Universitas Cantabrigiensis) — па часу заснавання другі ўніверсітэт у Вялікабрытаніі пасля Оксфардскага і чацвёрты ў свеце; адзін з «старадаўніх універсітэтаў Вялікай Брытаніі і Ірландыі, адзін з найбольш вядомых універсітэтаў свету, член элітнай Групы Расэл.
Універсітэт вырас са збору вучоных людзей горада Кембрыджа, які быў створаны, мяркуючы па летапісах, у 1209 годзе навукоўцамі, якія пакінулі горад Оксфард з-за таго, што Оксфардскі студэнт забіў жыхарку горада. Універсітэты Кембрыджа і Оксфарда часта разам называюць «Оксбрыдж».
Сярод людзей, якія так ці інакш звязаныя з Кембрыджскім універсітэтам, 87 нобелеўскіх лаўрэатаў — па гэтым паказчыку ён займае адно з першых месцаў сярод вышэйшых навучальных устаноў свету.
Каледжы Кембрыджскага ўніверсітэта
У Кембрыджы ёсць некалькі тэалагічных каледжаў, напрыклад Вэстмінстэрскі каледж і Рыдлі Хол, звязаныя з універсітэтам праз Кембрыджскую тэалагічную федэрацыю.
Спіс каледжаў і гады іх заснавання:
Дунайская нізіна
У геамарфалагічным дачыненні Дунайская нізіна ўтварае разам з Нойзідльскім басейнам у Аўстрыі і Дзьёрскім басейнам у Венгрыі адзіную структуру, аднак усё ж, як правіла, разглядаецца асобна. Дунайская нізіна ўяўляе сабой шырокую тэктанічную ўпадзіну, напоўненую пластом асадкавых парод чацвярцічнага перыяду вышынёй 100—350 м. Нізіна складаецца з дзвюх частак:
Рэгіён носіць сельскагаспадарчы характар. Да буйнейшых населеных пунктаў, размешчаных у Дунайскай нізіне, адносяцца Топальчаны, Нове-Замкі, Комарна, Левіцы, Дунайска Стрэда і Галанта. Гэтыя гарады з'яўляюцца эканамічнымі і гандлёвымі цэнтрамі рэгіёна. У Дунайскай нізіне знаходзяцца таксама шматлікія старажытныя вінаробныя камуны, сярод якіх Светы Юр, Пезінак, Модра, а таксама курорты П’ешцяны і Дудзінцы.
На поўдні нізіны, перш за ўсё на Жытным востраве, пражывае буйная венгерская меншасць.
NGC 5017
NGC 5017 (іншыя абазначэнні — MCG -3-34-16, PGC 45900) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Танцуючы чалавек
«Танцуючы чалавек» (Dancing Man) — фатаграфія, знятая неўстаноўленым фатографам 15 жніўня 1945 года ў Сіднеі, Аўстралія. На ёй адлюстраваны мужчына, які танчыць на вуліцы ад радасці, даведаўшыся, што скончылася Другая сусветная вайна. Фатаграфія стала шырока вядомая ў Аўстраліі. У 2005 годзе яна з’явілася на юбілейных аўстралійскіх, прысвечаных 60-годдзю перамогі. Чалавек на фота так і не быў да канца ідэнтыфікаваны.
Брацкая магіла (Браслаў)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў годзе Браслаў, Браслаўскі раён, Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў скверы па вул. Савецкай.
Апісанне
У брацкай магіле пахаваны 879 воінаў 166-й стралковай дывізіі 1-га Прыбалтыйскага фронту і партызан брыгады імя Жукава, якія загінулі пры вызваленні г. Браслава і Браслаўскага раёна. Сярод пахаваных — Героі Савецкага Саюза Іван Мікітавіч Валчкоў і Аляксей Мітрафанавіч Жданаў. У 1981 годзе на магіле ўстаноўлены помнік — скульптура воіна на фоне двух абеліскаў, побач — пліты з імёнамі загінуўшых.
Галанта
Галанта (Galanta, Gallandau, Galánta) — горад у паўднёва-заходняй Славакіі. Насельніцтва каля 16 тыс. чалавек.
Гісторыя
Упершыню Галанта згадваецца ў лісце караля Белы IV у 1237 годзе. У XVI стагоддзі Галанта атрымлівае права правядзення кірмашоў. У XVIII стагоддзі Галанта бурна развіваецца як уладанне княжацкага дому Эстэрхазі. У 1850 годзе тут будуецца чыгунка, фабрыкі.
Юлія Аляксандраўна Міхейчык
Юлія Аляксандраўна Міхейчык (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў СДЮШАР г. Смалявічы, трэнеры — Ст. Г. Каграманян С. Р. Каграманян. У наш час асабісты трэнер — М. Я. Санкавец. Выступае за ХК «Мінск» і.
Мора Садружнасці
Мо́ра Садру́жнасці (море Содружества) — мора ў Індыйскім сектары Паўднёвага акіяна.
Плошча 258 тыс. км² У паўднёвай частцы глыбіня меней 500 м, у паўночнай звыш 3000 м. Пакрыта дрэйфуючымі льдамі, шмат айсбергаў, у тым ліку вельмі буйных. На беразе мора аўстралійскія навуковыя станцыі Моўсан і Дэйвіс. Ледзяныя берагі на значных участках вельмі рухомыя, у выніку адколу гіганцкага айсберга ад шэльфавага ледавіка Эймеры ў 1964 бераг у заліве Прудо на працягу больш за 160 км адступіў на 60—70 км.
Названа ў 1962 годзе ўдзельнікамі савецкіх антарктычных экспедыцый у азнаменаванне сумесных даследчых прац экспедыцый розных дзяржаў у Антарктыцы.
Наша слова
«Наша слова», папулярная назва ў беларускай культуры.
Кастэльнуова-Барміда
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Quirico e Giulitta.
Халдзеі
Утварылі дзяржаву ў 8 ст. да н.э. Ваявалі з Асірыяй за ўладу над Вавілоніяй. У саюзе з Эламам разбілі войскі асірыйскага цара Саргана II (721 да н.э.); у 709 да н.э. самі разбітыя асірыйцамі. У 626 да н.э. ізноў заваявалі Вавілонію, дзе стала правіць Халдзейская дынастыя (Халдзейскае царства). Пазней асіміляваліся з вавіланянамі.
Татарскія
Тата́рскія (, Татарские) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Пачакай мяне, тата
«Пачакай мяне, тата» (Wait for Me, Daddy) — фатаграфія марша Палка Брытанскай Калумбіі (Стралкоў Герцага Конахта) каля скрыжавання Восьмай вуліцы і праспекта Калумбія (, Канада), зробленая Клодам П. Дэтлафам 1 кастрычніка 1940 года. Пакуль Клод рабіў здымак, пяцігадовы Уорэн «Уайці» Бернард (Warren «Whitey» Bernard) уцёк ад сваёй маці да бацькі, радавога Джэка Бернарда (Jack Bernard), з крыкам «Пачакай мяне, тата». Фатаграфія атрымала шырокую вядомасць, была апублікавана ў «Life», вісела ў кожнай школе Брытанскай Калумбіі падчас вайны і была скарыстана ў выпусках.
Гарна
Гарна (Antilope cervicapra) — парнакапытнае млекакормячае падсямейства Antilopinae.
Апісанне
Стройна складзенае жывёла; даўжыня цела 120—130 см, хваста — каля 15 см, вышыня ў карку да 80 см. У самцоў даволі доўгія (да 70 см) спіральна закручаныя рогі. Афарбоўка дарослых самцоў чарнавата-шэрая, самак і маладых — чырванавата-бурая, ніз цела — белы. Распаўсюджана ў Індыі, выключаючы Малабарскае узбярэжжа. Палігамная жывёла. Жыве статкамі па 20—30 галоў; засяляе шырокія адкрытыя раўніны. Размнажаецца на працягу ўсяго года. Цяжарнасць каля 6 месяцаў. Самкі нараджаюць па адным цялю. Гарна вельмі хутка бегае, добра скача.
Какцінкалі
Какцінкалі — станцыя в Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кокценкольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 111 км на захад ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356461400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 249 чалавек (128 мужчын і 121 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 229 чалавек (126 мужчын і 103 жанчыны).
Вяльмо
Вяльмо́ (Вельмо́ ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Краснаярскім краі, левы прыток ракі Падкаменная Тунгуска (басейн Енісея).
Асноўны прыток — Тэя (левы). Сярод прытокаў: Ірынчымо, Гулюма, Бугарыкта, Вайвіда, Мукуя, Вялікая Нірунда, Енгіда, Туктарма, Чапа, Тунга, Арцельная, Верхняя Русалка, Хвойная і інш. У басейне ракі 272 возеры агульнай плошчай 6,23 км².
Каля ракі пасёлак Вяльмо.
Какістакратыя
Какістакратыя (ад κάκιστος — найгоршы) — сістэма кіравання, якая знаходзіцца ў руках найгоршых, найменш кваліфікаваных і/або найбольш несумленных грамадзян.
Этымалогія
Слова ўтворана ад двух грэчэскіх слоў: какістас (κάκιστος — найгоршы) і кратас (κράτος — урад), што літаральна азначае «ўрад найгоршых».
Гісторыя
Першае ўжыванне слова сустракаецца ў казані Пола Госнальда, якое датуецца 1644 годам.
У сваім рамане 1829 года «Няўдачы Эльфіна» англійскі аўтар Томас Лаў Пікак тлумачыць какістакратыю як антонім да арыстакратыі, паколькі па-грэчаскі aristos (ἄριστος) азначае «выдатны». У сваіх «Успамінах пра рабства» 1838 года сенатар ЗША Уільям Гарпер параўнаў какістакратыю з анархіяй.
Лугавэ (Васылькіўскі раён)
Лугавэ (Лугове) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Мірскі бой (1812)
Мірскі бой 1812 года, «Справа казакоў Платава пад Мірам» — бой, які адбыўся 27—28 чэрвеня (па старым стылі) 1812 года падчас Вайны 1812 года паміж расійскімі і французскімі войскамі каля мястэчка Mip. З рускага боку ў боі ўдзельнічалі казацкі корпус генерала М. Платава, з боку войск Напалеона — польская уланская дывізія генерала А. Ражнецкага.
Ход падзей
У час адступлення з Ваўкавыска на Нясвіж каманюуючы Другой рускай Заходняй арміі П. І. Баграціён загадаў Платаву затрымаць як мага долей наступаючыя войскі французаў каля Міра, каб асноўная армія магла адарваша ад праследавання.
Корпус Платава складаўся з 3 казацкіх брыгад (усяго 6 палкоў, 5 тыс. чал.), таксама на дапамогу Платаву рухаўся атрад генерала І. В. Васільчыкава, які складаўся з 3 конных і 2 пяхотных палкоў. З французскага боку ў колькасці 6 палкоў на Мір наступала дывізія Ражнецкага.
Каля 5 кіламетраў ад Міра па дарозе на Карэлічы была падрыхтавана засада (больш за 100 казакоў), якую павінен быў падтрымаць полк палкоўніка Сысоева. 27 чэрвеня 3 палкі польскай дывізіі пад камандаваннем генерала К. Турно пачалі атаку на Mip, але былі контратакаваны казакамі з засады пры падтрымцы іншых палкоў. Рускім войскам удалося адкінуць праціўніка на 20 кіламетраў назад у бок Карэліч, былі захоплены ў палон 248 чалавек, у тым ліку 2 палкавых камандзіраў. У ноч на 28 чэрвеня з Платавым злучыўся атрад Васільчыкава. Платаў пакінуў у Міры 3 казацкія палкі, а з астатнімі пачаў адступленне на Нясвіж.
Вынікі
У выніку боя палякі страцілі больш за 600 чалавек забітымі і некалькі сотняў палоннымі. Атрад Платава адышоў да Нясвіжа.
У гісторыю бой увайшоў пад назвай «Справа казакоў Платава пад Мірам». Гэта была першая сур'ёзная сутычка на полі бою ў вайне 1812 года. Пасля войскі Баграціёна два дні адпачывалі пад Нясвіжам, адышлі да Слуцка, Бабруйска, рушылі на злучэнне з Першай Заходняй арміяй і 30 чэрвеня злучыліся з асноўнымі сіламі.
Памяць
Бітва пад Мірам была адлюстравана ў мастацтве: В. В. Мазуроўскі ў 1912 годзе намаляваў карціну «Справа казакоў Платава пад Мірам», якая трапіла ў Музеі-панараме «Барадзінская бітва»
У гонар Мірскага боя ў Першую сусветную вайну быў сфарміраваны Мірскі 694-ы пяхотны полк (зіма 1916/17 — 1.3.1918).
Гісторыя пад знакам Пагоні
«Гісторыя пад знакам Пагоні» — цыкл праграм, прысвечаны гісторыі Беларусі і які трансляваўся на «Белсаце» з 2009 года да 2015 года. У праграмах Уладзімір Арлоў разам з Алесем Краўцэвічам, які таксама з’яўляўся экспертам гэтых праграм, разбіраюць розныя тэмы з гісторыі Беларусі ў даволі простай форме і ў сціслым фармаце (каля 10 хвілін). Праграмы выходзілі штотыдзень. Мэтай гэтай серыі праграм было паказаць беларускую гісторыю як «захапляльную вандроўку», такім чынам прыцягнуўшы ўвагу беларусаў да яе.
Локшына
Ло́кшына — выраб з пшанічнай мукі ў выглядзе тонкіх высушаных палосак цеста, а таксама страва, прыгатаваная з такога вырабу.
Пшанічнае, радзей жытняе цеста, часта з крухмалам, тонка раскочваюць, рэжуць на палосы, падсушваюць і вараць як рэдкую малочную страву ці адцэджваюць і заліваюць тлушчам, салам. Робяць локшыну таксама з крухмалу: пякуць наліснікі, потым рэжуць іх і вараць.
Пры прамысловай вытворчасці локшыны выкарыстоўваюцца локшынарэзальныя машыны або прэсы, сушэнне робіцца паветрам, нагрэтым да 80—90 ° C.
Адным з відаў локшыны з'яўляецца локшына хуткага прыгатавання, якая не патрабуе варкі.
Даякі
Дая́кі (Dajaks, Dayak, Dyak, Dayuh, Dayak, Dajak, Dyak) — група аўстранезійскіх народаў, карэнныя жыхары вострава Калімантан. Жывуць на тэрыторыторыі Малайзіі, Інданезіі і Брунея. Агульная колькасць (2013) — каля 7 318 000 чалавек.
Паходжанне
Назва даякі пачала выкарыстоўвацца ў брытанскіх і галандскіх каланіяльных дакументах прыкладна з 1840 г. На малайскіх гаворках Барнеа так называлі людзей, што жылі ва ўнутраных раёнах вышэй па рацэ. Відавочна, першасна гэтае найменне тычылася прадстаўнікоў народаў ібан, каян і кеньях. У каланіяльных дакументах да даякаў адносілі ўсе карэнныя народы, што не спавядалі іслам.
Лічыцца, што Калімантан быў населены людзьмі сучаснага тыпу ў выніку некалькіх міграцый. Першая адбылася каля 50 тысяч гадоў таму. Другая — паміж 12 тысячагоддзем да н. э. і 6 тысячагоддзем да н. э. Продкі даякаў належылі да трэцяй міграцыі, што ўяўляла хвалю аўстранезійцаў, якія прыбылі з Тайваня праз Філіпіны прыкладна 4 тысяч гадоў таму. Усе даякскія мовы маюць аўстранезійскае паходжанне. Генетычна яны блізкія да іншых аўстранезійцаў Інданезіі і кантынентальнай часткі Паўднёва-Усходняй Азіі.
Даякскія народы
Вызначэнне дакладнай колькасці даякскіх этнічных супольнасцей уяўляе сабою пэўную праблему, паколькі на Калімантане налічваецца каля 405 абшчынна-родавых аб'яднанняў і каля 100 розных моў, прычым колькасць моў можа быць павялічана ў залежнасці ад меркавання, што лічыць мовай, а што дыялектам. Тым не меней, вылучаецца шэраг дастаткова буйных моўна-тэрытарыяльных груп, якія можна вылучыць як асобныя народы:
Узаемадзеянне даякаў з органамі дзяржаўнай улады і барацьба за супольныя правы прывяла да вылучэння агульнай даякскай тоеснасці. Аднак яна адрозніваецца ад этнічнай або нацыянальнай разуменнем унутранага культурнага падзелу. У некаторых мясцовасцях шчыльныя кантакты з іншымі культурамі нараджаюць новыя самаатаесамленні. Так, у Цэнтральным Калімантане вылучылася група сенганан-даякаў, якая прыняла іслам.
Асаблівасці культуры
Продкі даякаў перасяліліся на Калімантан ужо з ведамі аб земляробстве, вырабе керамікі і тканін, мараплаўстве. Відавочна, у 1 тысячагоддзі н. э. ім стала вядома апрацоўка металаў. Тым не меней, яшчэ ў XIX ст. металічныя рэчы ўяўлялі сабою значную каштоўнасць. Вусная спадчына мааньян утрымоўвае звесткі пра даякскую дзяржаву Нансарунай, якая існавала меркавана ў 1309 — 1389 гг. пакуль не была заваявана дзяржавай Маджапахіт. З перыяду сярэднявечча на ўзбярэжжа Калімантана перасяляліся выхадцы з Явы, Суматры, Сулавесі, Сулу, Малакскага паўвострава і паўднёвага Кітая. Яны выціскалі даякаў ва ўнутраныя раёны. Звычайна даякі сяліліся абапал рэк, выкарыстоўвалі мясцовае асяроддзе для свайго існавання.
Земляробства мела падсечны характар. Часткі лесу вырубаліся, драўніна спальвалася, але пры гэтым навакольны лес заставаўся некранутым. Калі падчас спальвання агонь перакідваўся на лес ці суседнія ўчасткі, вінаваты быў матэрыяльна адказным. Праз некальки сезонаў створаныя такім чынам палеткі высільваліся і закідваліся, зноў зарасталі лесам, а земляробы былі вымушаны перасяляцца на новае месца. Важнымі гаспадарчымі заняткамі былі паляванне, збіральніцтва, рыбалоўства. Рыбу ва ўнутраных вадаёмах часцяком лавілі з дапамогай атручвання, але масавая гібель водных жывёл з-за атруты зноў жа вяла да адказнасці.
Распаўсюджаным тыпам жытла быў «доўгі дом», супольны для ўсіх жыхароў паселішча. Ён уяўляў сабою каркасную драўляную пабудову на па́лях. Падлогу і сцены часцяком крылі цыноўкамі. Знутры ладзілі месцы для прыватнага баўлення часу, сну, цырымоній, прыёму ежы. Жыхары «доўгага дому» звычайна былі сваякамі па бацькоўскай лініі. Шлюбы знутры свайго паселішча забараняліся, хаця часам здараліся выключэнні. Групы, што вандравалі ў адной мясцовасці імкнуліся падтрымліваць саюзныя адносіны, што ўключалі супольныя шлюбы. Разам з гэтым, у адносінах да іншых груп або прадстаўнікоў іншых народаў вяліся войны. У канцы XIX — пачатку XX ст. дзякуючы каланіяльным адміністратарам і этнографам даякскія воіны сумна праславіліся як паляўнічыя за галавамі. Мяркуюць, што абезгалоўліванне ворага разглядалася як спосаб назаўжды пазбавіцца ад духа забітага чалавека. Звычай адсякання галавы фіксаваўся падчас II Сусветнай вайны ў адносінах да японскіх салдат, а таксама ў 2001 г. падчас сутычак з перасяленцамі-мадурцамі.
Анастасія Уладзіміраўна Сыраежка
Анастасія Уладзіміраўна Сыраежка (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў СДЮШАР г. Смалявічы, трэнер — С. Р. Каграманян. У наш час асабісты трэнер — М. Я. Санкавец. Выступае за ХК «Мінск» і.
Дзяржава Сасанідаў
Дзяржава Сасані́даў — дзяржава на Блізкім і Сярэднім Усходзе на тэрыторыях сучасных Ірана, Афганістана, Ірака, Каўказскай Албаніі, большай часткі Азербайджана, Арменіі і Грузіі. Існавала з 224 па 651 год. Кіравалася дынастыяй Сасанідаў.
Найбольшага росквіту імперыя дасягнула пры Хасрове I Анушырване, найбольшага (але кароткачасовага) пашырэння межаў у кіраванне Хасрова II Парвіза (Абарвеза, Апарвеза, «Пераможнага») — унука Хасрова I Анушырвана і сына Армізда III, і ўключала землі цяперашніх Ірана, Ірака, Азербайджана, Арменіі, Афганістана, усходнюю частку сучаснай Турцыі і часткі цяперашніх Індыі, Сірыі, Пакістана; часткова тэрыторыя сасанідскай дзяржавы захоплівала Каўказ, Цэнтральную Азію, Аравійскі паўвостраў, Егіпет, землі цяперашніх Іарданіі, Ізраіля і Палесціны, пашырыўшы Сасанідскі Іран (хоць і кароткачасова) амаль да межаў дзяржавы Ахеменідаў.
У сярэдзіне VII стагоддзя імперыя Сасанідаў была знішчана і паглынута Арабскім халіфатам.
Гістарычны нарыс
Заснавана Ардашырам I, які ў 224 знішчыў Парфянскае царства і ў 226/227 каранаваўся царом у г. Ктэсіфон, які зрабіў сталіцай дзяржавы. Яго сын Шапур I (239—272) далучыў да дзяржавы Сасанідаў вялікія вобласці на захадзе і ўсходзе ад Ірана, вёў паспяховыя войны супраць Рымскай імперыі. Дзяржаўнай рэлігіяй стаў зараастрызм, жрацы якога (магі) аказвалі вялікі ўплыў на дзяржаўныя справы, асабліва з часоў Шапура II (309—379). У канцы V ст. дзяржава Сасанідаў вяла барацьбу з эфталітамі, у бітве з якімі загінуў цар Пероз (459—484). Востры сацыяльны крызіс часоў кіравання Кавада I (488—496 і 499—531) выклікаў маздакіцкі рух. Пры Хасрове I Анушырване (531—579) унутранае становішча стабілізавалася, краіна падзелена на 4 вобласці: Харасан, Азербайган, Німруз і Харабаран (Месапатамія); усталяваўся падзел грамадства на саслоўі, прывілеяванае становішча сярод якіх займалі магі і воіны (азаты). Пры Хасрове II Парвізе (591—628) дзяржава Сасанідаў вяла вайну з Візантыйскай імперыяй (602—628), захапіла Сірыю, Палесціну, Егіпет, большую частку Малой Азіі, але потым сасанідскія войскі пацярпелі паражэнне, і ўсе заваяванні былі страчаны. Вайна знясіліла дзяржаву Сасанідаў напярэдадні арабскіх заваяванняў. Арабы разбілі войскі Сасанідаў у бітвах пры Кадысіі (637) і Нехавендзе (642). Са смерцю цара Ездэгерда III (632—651/652) дзяржава Сасанідаў спыніла існаванне, а яе землі ўвайшлі ў склад Арабскага халіфата.
Гаспадарка
Асноўныя заняткі насельніцтва: земляробства, рамёствы. Вёўся гандаль з Кітаем, Індыяй, краінамі Міжземнамор'я.
Ханінгаванне
Ханінгава́нне (honing ад hone літар. «тачыць») — спосаб размерна-чыставой апрацоўкі (даводкі) паверхняў металічных дэталяў (пераважна сценак адтулін) абразіўнымі брускамі.
Спосаб забяспечвае размерную апрацоўку 1—2 класу дакладнасці і 8—12 класу чысціні паверхні. Ханінгаваннем апрацоўваюць адтуліны дыяметрам 6—1500 мм і даўжынёю 10 мм — 20 м. Робіцца пасля шліфавання, чыставога або прэцізійнага расточвання, разгорткі або працягвання.
Выконваецца на ханінгавальных станках, рабочы інструмент якіх — хон (ханінгавальная галоўка) з абразіўнымі брускамі. Пры апрацоўцы галоўка мае адначасова зваротна-паступальны і вярчальны рух.
NGC 5018
NGC 5018 (іншыя абазначэнні — ESO 576-10, MCG -3-34-17, UGCA 335, IRAS13103-1915, PGC 45908) — эліптычная галактыка (E3) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кадыкалогія
Кадыкалогія (ад codex кніга + λόγος — слова, навука) — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае старажытную і сярэдневяковую рукапісную кнігу; раздзел кнігазнаўства. Даследуе сучасны стан старажытнай кнігі, пераплёт, запісы і бібліятэкарскія паметы, нумарацыю сшыткаў і аркушаў і іншыя надпісы, што не адносяцца да тэксту кнігі; разглядае кнігу як аб’ект, які змяшчае даныя пра яе геаграфію і гісторыю.
Гарвардскі ўніверсітэт
Гарвардскі ўніверсітэт (Harvard University) — адзін з самых вядомых універсітэтаў ЗША і ўсяго свету, знаходзіцца ў горадзе Кембрыдж, штат Масачусетс. Найстарэйшы з універсітэтаў ЗША.
Заснаваны ў 8 верасня 1636 як каледж. 3 1639 носіць імя англійскага пурытанскага святара Джона Гарварда (1607—38), які завяшчаў каледжу палавіну сваёй маёмасці і бібліятэку. Да канца XVIII ст. галоўнае месца ў навучальным працэсе займалі Біблія і старажытныя мовы, у канцы XVIII ст. сталі выкладацца новыя мовы і матэматыка. У 1-й чвэрці ХІХ ст. да каледжа далучаны медыцынскі і юрыдычны факультэты і ён пераўтвораны ва ўніверсітэт. 3 2-й чвэрці ХІХ ст. Гарвардскі ўніверсітэт стаў цэнтрам культуры ЗША.
У складзе ўніверсітэта астранамічная абсерваторыя, выдавецтва (з 1913), музеі (параўнальнай заалогіі, мастацкі, германскіх культур, геалагічны і інш.), бібліятэка — адна з самых вялікіх у свеце (11 млн. тамоў; акрамя цэнтральнага кніжнага збору мае асобныя бібліятэкі — рэдкіх кніг і рукапісаў, медыцынскую, кітайска-японскую і інш.). Факультэты: тэалагічны, гуманітарны і дакладных навук, энергетыкі і прыкладной фізікі, мастацкі, права, медыцынскі, аховы здароўя, дзяржаўнага кіравання, практычнай адміністрацыі, педагогікі. У Фларэнцыі (Італія) створаны інстытут Гарвардскага ўніверсітэта па даследаванні эпохі Адраджэння.
У Гарвардзе працуе каля 2300 выкладчыкаў і вучыцца каля 6650 студэнтаў і 13 тысяч аспірантаў. Эндаўмент (мэтавы капітал) універсітэта складае 34900000000 долараў ЗША.
Наша слова (1990)
«На́ша сло́ва» — штотыднёвая газета, орган Таварыства беларускай мовы.
Выдавалася з сакавіка 1990 у Мінску як штотыднёвы бюлетэнь. Са студзеня 1991 да красавіка 1997 — штотыднёвая газета. Змяшчала інфармацыйныя, публіцыстычныя, гістарычныя, палемічныя, агітацыйныя і мовазнаўчыя матэрыялы па праблемах беларускай мовы і культуры. 26.9.1997 рэспубліканская рада ТБМ прыняла пастанову аб узнаўленні выдання, якое было даручана Лідскай радзе ТБМ. З лістапада 1997 газета выходзіць у Лідзе як прыватнае штотыднёвае выданне для дзяцей старэйшага ўзросту.
Уваходзіць у склад «Асацыяцыі выдаўцоў рэгіянальнай прэсы „Аб’яднаныя Масмедыі“».
Кастэльнуова-Скрывія
Кастэльнуова-Скрывія (Castelnuovo Scrivia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 5564 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 123 чал./км². Займае плошчу 45 км². Паштовы індэкс — 15053. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Desiderio.
Гладыятар (значэнні)
Гладыятар:
Гільмендская археалагічная культура
Гільмендская культура — археалагічная культура бронзавага веку на поўдні Афганістана і ўсходзе Ірана ў басейне ракі Гільменд.
Даследаванне
Адным з першых помнікаў Гільмендскай культуры, даследаваных археолагамі, стаў Мундыгак у Афганістане, дзе раскопкі пачаліся з 1950-х гг. У 1967 г. быў адкрыты Шахры-Сухтэ ў Іране. Абодва з'яўляюцца найбуйнейшымі помнікамі гэтай культуры, вядомымі ў наш час. Паколькі раскопкі арганізоўваліся 2 рознымі групамі даследчыкаў, параўнанне і ўсталяванне падабенства артэфактаў адбылося значна пазней. Упершыню падабенства керамікі было вызначана ў 1973 г. Вылучэнне асобнай Гільмендскай культуры стала рэчаіснасцю толькі ў 1990-я гг. У нашы дні таксама прынята казаць пра Гільмендскую цывілізацыю.
Гісторыя
Каля 7 тысяч гадоў таму ў рэгіёне, які ахопліваў Іранскае плато і поўнач Паўднёвай Азіі ўсталяваўся адносна вільготны клімат, які садзейнічаў пашырэнню вытворчых форм гаспадаркі і павелічэнню шчыльнасці насельніцтва. У 4 тысячагоддзі да н. э. гэты працэс закрануў Гільмендскі аазіс, дзе ўзніклі сталыя паселішчы. Іх насельнікі былі добра знаёмы з вырабам керамікі і, відавочна, займаліся сельскай гаспадаркай. Хаця Гільменд з яго прытокамі ўяўляе сабою замкнёную рачную сістэму, праз аазіс маглі праходзіць наземныя гандлёвыя шляхі з Загроса і Іранскага плато, на ускраінах якіх фарміраваліся Протаэламская культура і Бактрыйска-Маргіянскі археалагічны комплекс, а таксама поўначы сучаснага Белуджыстана — калыскі Індскай цывілізацыі.
У канцы 4 тысячагоддзя да н. э. — пачатку 3 тысячагоддзя да н. э. пачаўся паступовы працэс урбанізацыі. У нашы дні археолагам вядомы 2 гарадскія паселішчы Гільмендскай культуры — Шахры-Сухтэ і Мундыгак. У перыяд свайго росквіту ў канцы першай паловы 3 тысячагоддзя да н. э. Шахры-Сухтэ займаў плошчу каля 80 га, а Мундыгак — 21 га. Характэрна, што ўжо ў пачатку 3 тысячагоддзя да н. э. у Шахры-Сухтэ выраблялі кераміку, стылістычна падобную на тую, што знаходзяць на поўдні Туркменістана, аазісах паўднёвага Ірана і поўначнага ўсходу Іранскага плато.
Белавароціца
Назву Белавароціца маюць:
Гільмендская археалагічная культура
Гісторыя
Мясцовыя рамесныя традыцыі стала паляпшаліся. Вяршыняй майстэрства гільмендскіх ганчароў былі лёгкія паліхромныя пасудзіны з тонкімі сценкамі. Іх знаходзяць на месцы жытлаў, а таксама ў пахаваннях. Акрамя таго, вырабляліся гліняныя статуэткі, каменныя пячаткі, гуляльныя прадметы. Майстры працавалі з каменем, бітумам, золатам. Не вядома, ці складалі гарады Гільмендскай культуры адзінае палітычнае аб'яднанне. Аднак у Шахры-Сухтэ і Мундыгаку былі знойдзены манументальныя будынкі, падобныя на цэнтры свецкай і рэлігійнай улады.
Пасля 2500 г. да н. э. Мундыгак быў пакінуты яго жыхарамі. Дакладныя прычыны гэтага не вядомы. У далейшым паўночны ўсход Гільмендскага аазіса займалі качавыя жывёлагадоўцы. Паміж 2350 г. да н. э. і 2200 г. да н. э. адбыўся заняпад Шахры-Сухтэ, хаця некаторыя яго будынкі выкарыстоўваліся пазнейшымі насельнікамі на працягу некалькіх стагоддзяў.
Лічыцца, што Гільмендская культура шчыльна звязана з Джырофцкай, што пачала фарміравацца на захад ад Гільмендскага аазіса ў 3 тысячагоддзі да н. э.
Старым тут не месца (фільм)
Прэм’ера фільму адбылася на Канскім кінафестывалі 19 мая 2007 года. Крытыкі высока ацанілі рэжысуру і сцэнарый Коэнаў, а таксама выступ Бардэма. Кінастужка атрымала 76 узнагародаў у 109 намінацыях ад некалькіх арганізацый, у тым ліку прэміі «Оскар», BAFTA і «Залаты Глобус». Амерыканскі інстытут кінамастацтва ўключыў яго ў спіс фільмаў года.
Аляксандр Анатолевіч Марчанка
Аляксандр Анатолевіч Марчанка (нар., Магілёў, Беларусь) — беларускі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр. Кіраўнік Цэнтра беларускай драматургіі.
Старым тут не месца (фільм)
Сюжэт
У 1980 годзе ў Тэхасе арыштаваны наёмны забойца Антон Чыгур (Хаўер Бардэм). У зняволенні ён душыць намесніка шэрыфа і выкарыстоўвае пнеўматычны балон дзеля забойства кіроўцы і ўцякае на яго машыне. Ён шкадуе жыццё ўладальніка запраўкі, які прымае выклік і паспяхова адгадвае вынік падкіду манеты Чыгурга.
Аляксандр Анатолевіч Марчанка
Біяграфія
Нарадзіўся 14 студзеня 1979 года ў Магілёве.
Старым тут не месца (фільм)
Сюжэт
Палюючы на жывёлу, Льюэлін Мос (Джош Бролін) натыкаецца на наступствы сапсаванай здзелкі гандляроў наркотыкамі. Ён знаходзіць некалькіх загінулых мужчын і сабакаў, параненага мексіканца, які просіць вады, заначку наркотыкаў у аўтамабілі і два мільёны долараў у партфелі. Ён забярае грошы і вяртаецца дадому. Адчуваючы віну, Мос вяртаецца на месца перастрэлкі ў тую ж ноч з вадой, каб даць папіць мексіканцу. Яго пераследуюць двое мужчын на грузавіку, але ён уцякае ад іх, прыгаючы ў раку. Дома ён адпраўляе жонку Карлу Джын (Келі Мак-Дональд) застацца з маці, а потым едзе ў матэль у Дэль-Рыа, дзе хавае партфель у сваім пакоі.
Аляксандр Анатолевіч Марчанка
Біяграфія
У 1997 годзе паступіў ў Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтва на спецыяльнасць «Рэжысёр, выкладчык спецыяльных тэатральных дысцыплін» у майстэрню В. Анісенкі, які скончыў ў 2002 годзе. У 2001 годзе атрымаў акадэмічную ступень бакалаўра мастацтваў.
Старым тут не месца (фільм)
Сюжэт
Чыгур, наняты дзеля вяртання грошай, прыбывае ў дом Моса, дзе ён выкарыстоўвае пнеўматычны балон, каб выбіць замок з дзвярэй. Даследуючы гэта пранікненне, шэрыф акругі Эд Том Бел (Томі Лі Джонс) заўважае выдзіманы замок. Услед за электроннай прыладай сачэння, схаванай у грошах, Чыгур накіроўваецца ў пакой да матэля Моса і забівае групу мексіканцаў, якія чакаюць у засадзе Моса ў суседнім пакоі. Мос арандаваў другі пакой, прылеглы да пакоя мексіканцаў. Ён дастае партфель непасрэдна перад тым, як Чыгур спрабуе знайсці грошы.
Аляксандр Анатолевіч Марчанка
Біяграфія
З 2000 па 2001 гады працаваў настаўнікам у САШ № 136 г. Мінска, дзе выкладаў музычна-тэатральныя прадметы. Працаваў педагогам-асістэнтам па рэжысуры на курсе В. Д. Анісенкі.