cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марына Міхайлаўна Раскова
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і педагогаў. З 1932 года працавала ў аэранавігацыйнай лабараторыі Акадэміі паветранага флоту імя М. Я. Жукоўскага. У 1934 годзе атрымала званне штурмана ў Цэнтральным навучальным камбінаце ГПФ. Скончыла школу пілотаў Цэнтральнага аэраклуба (1935). З 1938 года ў Чырвонай Арміі. У якасці штурмана самалёта ў 1938 годзе ўдзельнічала ў далёкіх беспасадкавых пералётах: 2 ліпеня (разам з П. Дз. Асіпенкай і В. Ламака) на гідрасамалёце па маршруце Севастопаль — Архангельск і 24-25 верасня (разам з В. С. Грызадубавай і Асіпенкай) на самалёце АНТ-37 па маршруце Масква — Далёкі Усход. У часы Вялікай Айчыннай вайны 1941-45 камандавала авіягрупы па фарміраванні жаночых авіяпалкоў, са студзеня 1942 — камандзір жаночага бамбавальнага авіяпалка. Загінула пры выкананні службовых абавязкаў. Пахавана на Краснай плошчы ля Крамлёўскай сцяны. Узнагароджана 2 ордэнамі Леніна і ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені (пасмяротна). Раскова — аўтар кнігі «Занатоўкі штурмана» (1939).
Рудольф Гес
Першая Сусветная вайна
Увосень 1919 года Рудольф быў залічаны ў лік студэнтаў Мюнхенскага ўніверсітэта, дзе вывучаў эканоміку і гісторыю. Выкладчыкам геапалітыкі ў Геса быў Карл Хаўсхофер, распрацоўшчык ідэі «жыццёвай прасторы», якой Хаўсхофер тлумачыў факт заваёвы дадатковых зямель для немцаў ва Усходняй Еўропе. Пазней Гес прапанаваў гэту ідэю Гітлеру, і гэта стала адным са слупоў ідэалогіі НСДАП.
Ільзэ Проль, якая навучалася разам з Гесам ва ўніверсітэце, пазнаёмілася з ім у красавіку 1920 года, калі яны побач здымалі пакоі. Яны ажаніліся 20 снежня 1927 года, а іх сын — Вольф Рудзігер Гес нарадзіўся пазней, у 1937 годзе.
Знаёмства з Гітлерам
Пасля таго, як у сакавіку 1920 года Гес упершыню патрапіў на мітынг НСДАП, дзе выступаў Гітлер, першы быў у поўным захапленні ад другога.
Гес стаў цалкам давяраць Гітлеру. Яны падзялялі меркаванне, што Германія пацярпела паражэнне з-за здрады, арганізаванай яўрэямі і бальшавікамі, а не з-за ваеннага разгрому. Рудольф далучыўся да партыі 1 ліпеня і атрымаў партыйны білет нумар 16. Партыя расла, патрабаваліся большыя памяшканні для правядзення партыйных сходаў, таму былы артылерыст стаў адказны за збор грошай і арганізацыю мерапрыемстваў. 4 лістапада 1921 года Гес быў паранены, абараняючы Гітлера ад выбуху бомбы, закладзенай марксістамі ў піўной Хофбрайхаус пад час партыйнага сходу. Гес далучыўся да СА ў 1922 годзе і дапамагаў арганізоўваць і набіраць новых сяброў гэтай арганізацыі.
Тым часам нарасталі праблемы ў эканамічным жыцці Германіі: гіперінфляцыя знішчыла фінансавую сістэму. Калі нямецкі ўрад адмовіўся плаціць рэпарацыі і французскія войскі акупавалі прамысловыя раёны Руру ў студзені 1923 года, вынікам стала шырокае грамадскае непадпарадкаванне ўраду і акупантам. Гітлер вырашыў, што прыйшоў час зрабіць спробу ўзяць уладу ў свае рукі па прыкладзе маршу на Рым у сакавіку 1922 года з Беніта Мусаліні на чале. Гес быў разам з Гітлерам 8 лістапада 1923 года, калі будучы фюрар і атрады СА ўварваліся на сход, арганізаваны дзяржаўным камісарам Баварыі Густавам фон Карам, які праходзіў у піўной Бюргербраўкелер. Гітлер заявіў аб пачатку нацыянальнай рэвалюцыі і фарміраванні новага ўрада на чале з генералам Эрыхам Людэндорфам. Раніцай Гітлер і некалькі тысяч яго паслядоўнікаў зрабілі спробу прарвацца ў цэнтр горада і захапіць будынак міністэрства абароны. Але нацыстаў сустрэлі агнём: 14 нацыстаў і 4 паліцэйскія былі забіты, а Гітлера 11 лістапада арыштавалі.
І Гес, і Гітлер адбывалі пакаранне ў турме горада Ландсберг, дзе Гітлер пачаў працаваць над сваёй кнігай Майн Кампф (Мая барацьба), якую запісвалі зняволеныя Гес і Эміль Морыс. Запісаная Максам Аманам, Гесам і іншымі, кніга была апублікавана ў 2-х частках у 1925 і 1926 гадах. Пазней яна была выдадзена ў адной кнізе, тады і стала лепшым бестселерам 1930 года. Твор Гітлера стаў падмуркам палітычнай платформы НСДАП.
Гітлер быў вызвалены 20 снежня 1924 года, а Гес — на 10 дзён пазней. Забарона дзеяння НСДАП і СА была анулявана ў лютым 1925 года. Партыя вырасла да 100 тыс. сяброў у 1928 годзе і да 150 тыс. у 1929 годзе. Партыя набрала толькі 2,6 % на выбарах у рэйхстаг 1928 года, але з кожным годам падтрымка ў грамадстве партыі расла.
Гітлер зрабіў Геса сваім асабістым сакратаром у красавіку 1925 года з заробкам у 500 рэйхсмарак штомесяц, а 20 ліпеня 1929 года Рудольф стаў персанальным ад’ютантам фюрара. Гес дапамагаў фюрару арганізоўваць прамовы па ўсёй краіне і стаў асабістым сябрам Адольфа. У снежні 1932 года Гес стаў адмысловым палітычным упаўнаважаным у партыі.
Захоўваючы цікаўнасць да пілатаванні пасля заканчэння сваёй ваеннай кар’еры, Рудольф Гес атрымаў пасведчанне пілота 4 красавіка 1929 года. У 1930 годзе Гесу падаравалі самалёт BFW M.23b, які быў набыты партыйнай газетай Фёлькішэ Беабахтэр. Пазней Гес набыў яшчэ некалькі самалётаў кампаніі Месершміт, праводзіў шмат часу за штурвалам, у выніку стаў добрым пілотам аднаматорных самалётаў.
Намеснік фюрара
30 студзеня 1933 года Гітлер стаў рэйхсканцлерам. Гес быў прызначаны намеснікам фюрара ў НСДАП 21 красавіка і быў прызначаны ва ўрад рэйхсміністрам без партфеля 1 снежня 1933 года. Гес быў адказны за некалькі дэпартаментаў, уключаючы замежныя справы, фінансы, здароўе, адукацыю і юстыцыю. Усе законы праходзілі праз яго офіс за ўзгадненнем, акрамя пытанняў арміі, паліцыі і міжнародных адносін, таму Рудольф ствараў і падпісваў шматлікія пастановы Гітлера. Арганізатар штогадовых партыйных з’ездаў у Нюрнбергу, ён звычайна казаў першым прамову і прадстаўляў Гітлера сходу. Гес таксама прамаўляў па радыё і на сходах па ўсёй краіне, таму хутка яго прамовы былі сабраны і выдадзены ў 1938 годзе. Гес выступаў прадстаўніком Гітлера на перамовах з прамыслоўцамі і іншымі прадстаўнікамі ўплывовых колаў. Рудольф нарадзіўся ў замежжы, таму фюрар загадаў яму сачыць за дзейнасцю груп НСДАП за межамі Германіі. Гітлер таксама загадаў Гесу асабіста кантраляваць усе судовыя прысуды, якія тычацца ворагаў партыі. Гес меў права ўзмацніць пакаранне, калі б палічыў, што яно занадта мяккае. Гэта значыла, што асобу накіроўвалі ў канцлагер, або забівалі. Гес атрымаў званне обергрупэнфюрара СС у 1934 годзе, што было другім па статусе званнем у гэтай структуры.
Нацысты пачалі пераслед яўрэяў адразу, як прыйшлі да ўлады. Структура Геса мела частковае дачыненне да ўвядзення Гітлерам Нюрнбергскіх законаў 1935 года, якія моцна паўплывалі на далейшае жыццё іудзеяў у Германіі. Забараняліся шлюбы паміж яўрэямі і немцамі, яўрэі пазбаўляліся ўсіх грамадзянскіх правоў. Карл Хаўсхофер — выкладчык Геса, меў жонку, якая была напалову яўрэйкай, таму сям’я падпадала пад дзеянне гэтых законаў. Але Гес зрабіў неабходныя паперы, якія абаранялі сям’ю прафесара ад дзеяння Нюрнбергскіх законаў.
Гес не шукаў улады і грошай, не гуртаваў вакол сябе прыхільнікаў і паслядоўнікаў. Ён быў цалкам адданы Гітлеру і хацеў быць карысным фюрару. Рудольф жыў у сціплым доме ў Мюнхене. Хаця Гес меў менш улады, чым астатнія партыйныя лідары, Рудольф быў папулярны ў масах. Пасля ўварвання ў Польшчу ў верасні 1939 года Гітлер зрабіў Геса другім чалавекам у партыі, пасле Германа Герынга.
Гес пільна сачыў за сваім здароўем, кансультаваўся з шматлікімі дактарамі, пра што ён казаў сваім турэмшчыкам у Англіі, пералічваючы праблемы з ныркамі, кішкамі, жоўцевым пухіром, сэрцам. Як і Гітлер, Гес быў вегетарыянцам, не курыў і не піў алкаголю. Некаторы час Рудольф прывозіў сваю ежу нават у стаўкі фюрара Бергхоф, але па загаду Гітлера гэтая практыка скончылася.
Гес быў аматарам музыкі, захапляўся чытаннем кніг, любіў бавіць час у гарах са сваёй жонкай Ільзай. Ён і яго сябра, сын прафесара Хаўсхофера, Альбрэхт, захапляліся астралогіяй, акультызмам. Гес таксама захапляўся авіяцыяй. Гес нават выйграў авіяцыйныя гонкі ў 1934 годзе, кіруючы самалётам BFW M.35, зрабіўшы круг вакол гары Цугшпільтэ і вярнуўшыся ў Мюнхен за 29 хвілін. Калі пачалася Другая сусветная вайна, Гес прасіў дазволу стаць лётчыкам Люфтвафэ, але фюрар забараніў для яго ўсе палёты на час вайны. Але Гес выпрасіў скараціць тэрмін забароны да аднаго года.
Беспаспяховая мірная місія
З цягам вайны ўвага Гітлера паступова пераключалася на пытанні міжнародных адносін. Гес, які не быў здаўна ўцягнуты ў міжнародныя справы Рэйха, хаця і меў пэўныя здольнасці ў гэтай галіне, стаў паступова адыходзіць на другі план у партыйных справах і з поля ўвагі Гітлера: Борман паспяхова выцесніў Геса з яго абавязкаў і трывала быў на вачах фюрара. Таксама расла перспектыва весці вайну на два франты, бо набліжаўся пачатак правядзенне аперацыі «Барбароса», якая планавалася на вясну 1941 года. Гес вырашыў рашуча прывесці Брытанію за стол перамоў праз спробу самастойнага кантакту з брытанскім урадам. Рудольф параіўся з Альбрэхтам Хаўсхоферам, які прапанаваў некалькі патэнцыяльных кантактаў у Брытаніі. Гес вырашыў паставіць на таварыша па авіяцыйнай справе Дугласа Гамільтана, 14-га графа Гамільтана, якога Гес ніколі не бачыў. Хаўсхофер, выконваючы параду Геса, напісаў ліст да Гамільтана ў верасні 1940 года, але ліст быў перахоплены брытанскай контрразведкай МІ-5 і Гамільтан атрымаў паведамленне толькі ў сакавіку 1941 года. Гамільтан быў абраны ў памылковым разліку, што ён з’яўляецца адным з лідараў апазіцыйнай ураду партыі, якая супраць вайны з Германіяй, таксама Гамільтан быў сябрам Альбрэхта.
Пасля фінальнай праверкі прагнозаў надвор’я для Германіі і Паўночнага мора Гес падняўся ў паветра ў 17:45 10 мая 1941 года з аэрадрома Аўгсбурга на адмыслова падрыхтаваным самалёце. Гэта была ўдала спроба з некалькіх папярэдніх: яны праваліліся з-за дрэннага надвор’я і механічных праблем з самалётам. Гес апрануў скураны лётны касцюм капітана люфтвафэ, узяў з сабой грошы, туалетныя прылады, ліхтарык, фотакамеру, карты, схемы, набор з 28 розных лекаў на розныя выпадкі.
Пералёт у Шатландыю
Спачатку ўзяўшы курс на Бон, Гес выкарыстоўваў прыкметы на зямлі для карэкціроўкі свайго курса. Калі ён дасягнуў узбярэжжа каля Фрызскіх астравоў, ён павярнуў на ўсход і ляцеў у дадзеным кірунку каля 20 хвілін каб застацца па-за межамі дзеяння брытанскіх радараў. Потым Гес узяў кірунак 335 градусаў для пералёту праз Паўночнае мора, спачатку, на малой вышыні, але большасць палёту зрабіў на вышыні 1500 метраў. У 20:58 ён змяніў курс на 245 градусаў, збіраючыся наблізіцца да Англіі каля горада Бамбург. Гес вярнуўся на мора і кружыў там каля 40 хвілін, пакуль сонца не знікла. У гэты час дадатковыя бакі апусцелі, таму пілот скінуў іх у мора. У 22:08 брытанская сістэма радараў каля Ньюкасла-на-Тайне заўважыла самалёт і перадала інфармацыю ў цэнтр супрацьпаветранай абароны. Іншыя станцыі таксама заўважылі самалёт, таму машына Геса атрымала ўмоўную назву «Аб’ект 42».
2 Спітфайеры No. 72 і No. 13 Каралеўскіх паветраных сіл, якія ўжо былі ў паветры, былі адпраўлены перахапіць парушальніка, але не здолелі яго знайсці. Наступная спроба паслаць Спітфайер у 22:20 перахапіць парушальніка таксама правалілася. Гес выкарыстоўваў эфект ночы і ляцеў на максімальна нізкай вышыні, такой нізкай, што добраахвотнікі Каралеўскага назіральнага корпуса (КНК) каля горада Чатана дакладна ідэнтыфікавалі самалёт як Me 110 і вызначылі вышыню ў 15 метраў. Арыентуючыся па пастах КНК, Рудольф працягваў ляцець на малой вышыні і вялікай хуткасці, але быў не здольны дасягнуць кропкі назначэння — замка Дангэйвл — таму павярнуў у бок заходняга ўзбярэжжа для арыентавання, каб потым вярнуцца ізноў у глыб вострава. У 22:35 самалёт Геса заўважылі і пачалася пагоня. Парушальнік меў малы запас паліва, падняў самалёт на вышыню 1800 метраў і выскачыў з яго прыкладна ў 23:06. Пад час прызямлення Рудольф пашкодзіў нагу. У 23:09 самалёт разбіўся прыкладна ў 19 кіламетрах на захад ад замка Дангэйвл. Гес меў усе шанцы дайсці да замка, каб не зламаная нага. Потым Гес лічыў свой пералёт самым галоўным дасягненнем свайго жыцця.
Перад сваім вылетам Гес аддаў свайму ад’ютанту, Карлу-Гайнцу Пінчу, ліст, адрасаваны Гітлеру, які дэталізаваў намаганні Рудольфа арганізаваць перамовы з брытанцамі. Пінч даставіў ліст фюрару ў Бергхоф апоўдні 11 мая. Альберт Шпеер пазней узгадваў, што Гітлер успрыняў пералёт Геса як асабістую здраду. Асцерагаючыся, што італьянцы і японцы ўспрымуць пералёт Геса як спробу сепаратных перамоў паміж Брытаніяй і Германіяй, фюрар загадаў перадаць па радыё, што Рудольф Гес звар’яцеў і зрабіў пералёт без ведама Гітлера і нямецкага ўрада. Але Герынг і міністр прапаганды Гебельс лічылі, што так нават горш, бо калі Гес сапраўды быў хворы, то ён не мог займаць адказныя дзяржаўныя пасады. Гітлер праз радыё загадаў Гесу застрэліцца, ліквідаваў пасаду намесніка фюрара, перадаўшы паўнамоцтвы Геса Борману. Гітлер распачаў «Справу Геса» — хвалю арыштаў астролагаў, акультыстаў, якая мела месца 9 чэрвеня. Кампанія была часткай прапаганды па ганенні Геса і стварэння з яго вобраза ахвярнага казла.
Амерыканскі журналіст Кнікербокер, які ў свой час сустракаўся і з Гітлерам, і з Гесам, казаў, што Гітлер адмыслова паслаў Геса даставіць пасланне Уінстану Чэрчылю аб хуткім уварванні немцаў у СССР і прапаноўваў пачаць перамовы аб міры ці стварыць антыбальшавіцкую кааліцыю. Сталін жа верыў, што пералёт Геса быў справакаваны брытанцамі.
Палон
Гес прызямліўся на ферме з назвай Флорз, дзе на зямлі разбіраўся з парашутам. Знайшоў лётчыка мясцовы земляроб Дэвід МакЛен. Называючы сябе «капітанам Альфрэдам Горнам», Гес сказаў, што мае важнае пасланне графу Гамільтану. МакЛен дапамог Гесу дабрацца да бліжняга катэджа і звязаўся з мясцовай «Добраахвотнай гвардыяй», якая вывезла лётчыка ў сваю мясцовую штаб-кватэру ў мястэчку Басбі. Потым Геса забрала мясцовая паліцыя ў мястэчка Гіфнок прыкладна ўжо пасля поўначы, рэчы яго былі канфіскаваны. Пад час першага допыту праз перакладчыка Гес дамагаўся сустрэцца з графам Гамільтанам для перадачы важнага паслання. Потым Геса перавялі ў Глазга, дзе аказалі першую дапамогу пашкоджанай назе. Тым часам улады здагадаліся, хто перад імі, хаця лётчык працягваў настойваць, што яго завуць Альберт Горн.
Гамільтан быў камандзірам авіяцыйнага крыла каля Эдзінбурга і быў на пасту, калі Гес прыбыў, і яго станцыя сачэння была адной з тых, якая ведала пра з’яўленне самалёта. Гамільтан прыбыў у Эдзінбург раніцай, і пасля знаёмства са станам парушальніка, граф сустрэўся з Гесам. Рудольф адразу сказаў, хто ён такі, і што яго прывяло ў Брытанію. Гамільтан сказаў, што хоча працягнуць размову з дапамогай перакладчыка; Гес добра ведаў англійскую мову, але меў праблемы з разуменнем Гамільтана. Пасля сустрэчы Гамільтан агледзеў рэшткі самалёта Геса ў прысутнасці афіцэраў службы разведкі. Затым граф вырашыў сустрэцца з Уінстанам Чэрчылем для абмеркавання сітуацыі. Перад сустрэчай Гамільтан і Чэрчыль малі тэлефонную размову, дзе дамовіліся ад сустрэчы ў рамках усяго ваеннага кабінета. Чэрчыль адправіў Гамільтана разам з прадстаўніком міністэрства замежных спраў, Івенам Кіркпатрыкам, які бачыў Геса раней, каб дакладна ўсталяваць асобу парушальніка. Пасланец, які падрыхтаваўся да размовы, казаў ім аб захопніцкіх планах Гітлера і неабходнасці брытанцам, узамен іх заморскіх уладанняў, дазволіць немцам панаваць у Еўропе. Кіркпатрык правёў яшчэ дзве сустрэчы з Гесам праз некалькі дзён пасля першай. Пілот, які расчараваўся ў няўдалай спробе сваёй мірнай місіі, пачаў заяўляць, што медыцынскае забеспячэнне і абслугоўванне вельмі благія і гэта спроба атруціць яго.
Пералёт Геса, але не яго мэта ці лёс, упершыню былі абвешчаны мюнхенскім радыё ў Германіі ўвечары 12 мая. 13-га Гітлер адправіў міністра замежных спраў Рыбентропа асабіста да Мусаліні, каб расказаць навіны. Таксама 13-га брытанскай прэсе было дазволена апавясці поўную інфармацыю пра падзеі. 14-га мая Ільза Гес канчаткова даведалася, што яе муж перажыў падарожжа, калі нямецкае радыё перадало больш поўныя звесткі пра лёс Рудольфа Геса.
Рэшткі самалёта былі сабраны паміж 11-м і 16-м мая і былі дастаўлены ў Оксфард для захавання. Самалёт быў узброены 4-ма кулямётамі на носе, але баезапасу не было. Некалькі кавалкаў машыны захавалася да нашых часоў, уключаючы 2 маторы. Адзін з іх — у музеі каралеўскіх паветраных сіл, другі матор і частка фюзеляжа — у імперскім музеі вайны.
Зняволенне
З замка Бушанон Гес быў этапаваны ў лонданскі Таўэр, а адтуль — у мястэчка Мітчэт, дзе нявольнік знаходзіўся 13 месяцаў ва ўмацаваным маёнтку. Месца падпарадкоўвалася палкоўніку Малкальму Скотту і мала назву "Лагер Z ". Асабіста Чэрчыль загадаў ставіцца да палонна добра, але было забаронена чытаць газеты і слухаць радыё. Ахова складалася з 3 афіцэраў разведкі і 150 салдат. У пачатку чэрвеня было дазволена напісаць ліст да сваёй сям’і. Рудольф таксама падрыхтаваў ліст да графа Гамільтана, але паведамленне ніколі не было дастаўлена, а пошукі кантактаў не малі поспеху. Дактары Генры Дзікс і Джон Роўлінг Рыз — псіхіятры, якія назіралі за зняволенным, адзначалі, што ў гэты перыяд ён не быў вар’ятам, але псіхічна нестабільным, з схільнасцямі да іпахондрыі і паранойі. Гес паўтарыў сваю прапанову аб мірных перамовах Джону Сайману — лорду-канцлеру ўрада пры асабістай сустрэчы 9 чэрвеня. Лорд Сайман адзначыў, што ментальны стан зняволенага не ў парадку; Гес заяўляў, што яго атруцілі і ладзілі перашкоды сну. Гес настаяў на тым, каб памяняцца ежай з салдатам аховы, а потым рабіў спробы таго, каб ежу адправілі на экспертызу.
Раніцай 16 чэрвеня Гес адпіхнуў сваю ахову і зрабіў спробу суіцыда, кінуўшыся праз парэнчы маёнтка. Ён упаў на каменную падлогу, пашкодзіўшы сцягно на левай назе. Пашкоджанне патрабавала ляжаць 12 тыдняў на ложку і на працягу наступных 6 тыдняў хадзіць на мыліцах. Капітан Мунра Джонсан, які лячыў Геса, заўважыў магчымасці новых спроб суіцыда ў будучыні. Хутка Гес пачаў скардзіцца на амнезію. Гэты сінптом і рост неадэкватных паводзін лічацца хітрыкамі, бо калі б ён быў ментальна хворы, яго маглі б рэпатрыяваць згодна рашэнняў Жэнеўскай канвенцыі. Але не трэба адкідваць і палітычныя матывы захавання Геса ў палоне, бо не кожны дзень у Брытанію прыляталі першыя асобы Трэцяга Рэйха.
Геса перавялі ў Мейндзіфскі судовы шпіталь 26 чэрвеня 1942 года, дзе ён прабыў наступныя 3 гады. Для гэтага ахова турмы была значна павялічана. Гесу дазваляліся пешыя прагулкі і падарожжы на машыне па навакольных мясцінах. ЁН таксама арымаў доступ да газет і часопісаў. Назіраў за палонным псіхіатр доктар Рыз. Гес працягваў скардзіцца на правалы ў памяці і зрабіў новцю спробц суііцыда 4 лютага 1945 года, калі ён пранзіў сябе нажом для хлеба. Рана была не сур’ёзная, патрабавала 2 швы. Даведаўшыся аб паразе Германіі, падаўлены Гес не еў тыдзень і пачаў есц толькі пасля пагроз выкарыстання сілы.
Германія капітулявала 8 мая 1945 года. Гесу зрабілі абвінавачванне ў ваенных злачынствах і загадалі з’явіцца перад Міжнародным ваенным трыбуналам, таму Рудольфа перавялі ў Нюрнберг 10 кастрычніка 1945 года.
Нюрнбергскі трыбунал
Саюзнікі ў Другой Сусветнай вайне правялі шэраг ваенных судоў і трыбуналаў, пачынаючы з суда над галоўнымі ваеннымі злачынцамі з лістапада 1945 года па кастрычнік 1946 года. Гес быў у першай групе 23-ох абвінавачваемых па 4-ох пунктах: змова па здзяйсненню злачынстваў, зоачынствы супраць міра, ваенныя злачынствы і злачынствы супраць чалавецтва — у парушэнні міжнародных правіл вядзення вайны. Па прыбыццю ў Нюрнберг, Геса вынудзілі адмовіцца ад яго маёмасці, уключаючы прыклады ежы, якую ён лічыў атручанай брытанцамі. Гес прапаноўваў ужыць гэта ў якасці абароны пад час суда. Камендант турмы, палкоўнік арміі ЗША Эндрюс Бёртан, заявіў яму аб тым, што яму не будзе ніякіх паслабленняў у рэжыме ўтрымання; узоры ежы былі запакаваны і канфіскаваныя. Дзённік Геса кажа, што аўтар не разумеў каштоўнасць суда і лічыў, што вынік ужо выдомы. Зняволены быў худы, калі прыбыў у турму, важыў 65 кілаграм, меў дрэнны апетыт, але здароўе яго было ў цэлым добрае. Робетр Лей, адзін з падсудных, павесіўся ў камеры 24 кастрычніка, таму астатнія былі пад пастаянным наглядам аховы. Так як Гес маў спробы суіцыда, яго выводзілі з камеры ў бранзалетах. Амаль адразу пасля прыбыцця ў турму, Гес пачаў паказваць амнезію, разлічваючы на тое, што гэта ўратуе яго ад смяротнага пакарання. Медыкі, якія даглядалі за ім, сведчылі, што ён не быў вар’ятам і мог прымаць удзел у трыбунале. Былі зроблены намаганні, каб «аднавіць» яго памяць: прыводзілі да яго яго сакратарку, паказвалі старыя кінахронікі, але Гес не паказваў ніякай рэакцыі на дадзеныя стымулы. Калі Гесу далі слова на судзе 30 лістапада, ён заўважыў, што абраў сфабрыкаваную амнезію як тактыку абароны на судзе. Гес пачаў казаць яшчэ раз толькі 31 жніўня 1946 года, у апошні дзень завяршальных прамоў. Пракурорскае абвінавачванне супраць Геса было распачата 7 лютага 1946 года Мервінам Грыфітам-Джонсам. Пракурор цытаваў прамовы Геса, даказваючы, што Гес быў згодны і ведаў пра планы Гітлера праводзіць агрэсіўную вайну ў парушэнні міжнародных законаў. Грыфін-Джонс таксама заўважаў, што абвінавачваемы падпісаў важныя дзяпжаўныя законы: пра абавязковую ваенную павіннасць, Нюрнбегскія расавыя законы, закон аб інкарпарацыі захопленых польскіх зямель, таму Гес павінен падзяляць адказнасць за дзеянні рэжыма. Пракурор паказваў, што час пералёта Геса ў Брытанію, за 6 тыдняў перад германскім уварваннем у СССР, могуць разглядацца толькі як спроба ўтрымаць брытанцаў ад вайны. Але Гес працягваў паказваць сінптомы амнезіі ў канцы лютага, у самы разгар кампаніі па яго абвінавачванню.
Трыбунал спецыяльна ўзяў перапынак на 2 месяцы перад вынясенем прысуда 30 верасня і выкананнем прысуда абвінавачаным 1 кастрычніка. Гес быў прызнаны вінаватым па 2-х пунктах: злачынства супраць міра (пдланаванне і падрыхтоўка ваеннай агрэсіі) і змова з іншымі нямецкімі лідарамі па здзяйсненні злачынстваў. Ген не быў вінаваты ў злачынствах супраць чалавечнасці і ваенных злачынствах. Вынік — пажыццёвае зняволенне. Разам з іншымі 6-цю зняволеннымі, якія таксама атрымалі турэмныя тэрміны зняволення, Гес быў дастаўлены ў турму Шпандау ў Берлін 18 ліпеня 1947 года.
Турма Шпандау
Шпандау знаходзілася пад кантролем Саюзнага кантрольнага камітэта — галоўнага органа, адказнага за ваенную акупацыю Германіі. Ён складаўся з 4-ох дзяржаў: Брытаніі, Францыі, СССР і ЗША. Кожная краіна накіроўвала сваю ахову ў турму на месяц на аснове пастаяннай ратацыі краін.
Былі дазволены паўгадзінныя візіты кожны месяц, але Гес забараніў яго сям’е прыходзіць да снежня 1969 года, калі ён ляжаў у брытанскім ваенным шпіталі ў Заходнім Берліне з язвай. Утой момант сыну Геса — Вольфу Рудзігеру Гесу было 32 гады, а жонцы Ільзе — 69, яны не бачылі Рудольфа з мая 1941 года. Пасля хваробы родным Геса было дазволена прыходзіць рэгклярна. Яго нявестка Андрэа, якая пастаянна прыносіла фотаздымкі ўнукаў Рудольфа Геса, стала пастаянным наведвальнікам турмы. Ментальныя і фізічныя праблемы са здароўем Геса працягваліся пад час турэмнага ўтрымання. Уначы ён патрабаваў доктара, крычаў, што ў яго баліць страўнік. Ён працягваў лічыць, што ежа атручана і скардзіўся на амнезію. Псіхіятр, які даследаваў Геса ў 1957 годзе не прызнаў яго хворым, але лічыў, што Рудольфа трэба перавесці ў шпіталь для псіхічнахворых. Яшчэ адна няўдала спроба суіцыда адбылася ў 1977 годзе.
Яго паплечнікі: Канстанцін фон Нейрат, Вальтэр Функ і Эрых Рэдэр былі вызвалены ў 1950-х з-за цяжкага стану здароўя. Карл Дёніц адбыў свой тэрмін у 1956 годзе, Альберт Шпеер і Бальдур фон Шырах — у 1966 годзе. 600-сот камерная турма ўтрымлівалася для аднаго зняволенага з 1966 года па 1987. Умовы былі больш камфортныя ў 1980-я, чым раней: Гесу дазволілі вольна хадзіць па турэмнаму блоку, вольна выбіраць свае заняткі, а менавіта прагляд тэлевізара, кіно, чытанне і праца ў садзе. Быў усталяваны нават спецыяльны ліфт, каб Гес мог больш лёгка даглядаць за садам. З 1982 года са зняволенным пастаянна знаходзіўся санітар.
Шматлікія апеляцыі аб вызваленні Геса запукаліся яго адвакатам Зайдлем з пачатку 1947 года. Усе былі адхілены з-за супраціву савецкага бока. Шпандау знаходзілася ў Заходнім Берліне, таму гэта давала хоць нейкі плацдарм для саветаў. У 1967 годзе Вольф Рудзігер Гес распачаў кампанію ў падтрымку вызвалення свайго бацькі, заручыўшыся падтрымкай Вільі Брандта ў Германіі, але гэта не дапамагло, не гледзячы на ўзрост зняволеннага і пагаршэнне здароўя.
Смерць і наступствы
Гес сустрэў смерць 17 жніўня 1987 года ва ўзросце 93 гадоў у летнім доміку, які быў пабудаваны ў турэмным садзе як пакой для чытання. Па афіцыйнай версіі, Гес узяў шнур з лямпы, завязаў яго вакол ваконнай засовы і павесіўся. Смерць наступіла ад удушша. Кароткая запіска для яго сям’і, у якой выказваюцца словы падзякі, была знойдзена ў кішэні штаноў. Камісія ў складзе прадстаўнікоў 4-ох краін-пераможцаў прыйшла да высновы, што гэта было самагубства. Першапачаткова Гес быў пахаваны ў невядомым месцы, каб пазбегнуць увагі СМІ і дэманстрацый з боку прыхільнікаў нацызму, але праз некаторы час яго пахавалі на могілках горада Вунзівеля 17 сакавіка 1988 года. Там жа была пахавана і жонка Рудольфа, якая памерла ў 1995 годзе. Турма Шпандау была разбурана, каб пазбегнуць новага месца паломніцтва неанацыстаў, але прыхільнікі неафіцыйных версій забойства Геса лічаць, каб знішчыль усе доказы.
Жыццё паплечніка Гітлера пачало абрастаць таямніцамі яшчэ пры яго жыцці. У кнізе Хью Томаса «Забойства Рудольфа Геса», апублікаванай у 1979 годзе, сказана, што сапраўднага Геса забілі ў 1941 годзе, а ўсе гэтыя гады ў зняволенні сядзеў двайнік. Аўтар абапіраўся на адсутнасць ранення ў лёгкае, якое Гес атрымаў у 1917 годзе. Пры ўскрыцці цела Геса ў 1987 годзе гэта раненне знайшлі, яно стала вельмі маленькім.
Розныя тэорыі з’явіліся вакол факта смерці Геса. Яго адвакат, доктар Зайдль, лічыць, што Гес быў занадта слабым, каб павесіцца. Тое ж самае казаў і Гес-малодшы, а менавіта: «Бацька трымаў філіжанку кавы дзвюма рукамі, а пра тое, каб завязаць пятлю і ўзлезці на стул не магло быць і гаворкі». Сын Геса заявіў, што бацьку забілі брытанскія спецслужбы, каб пазбегнуць раскрыцця новых фактаў аб дзейнасці брытанцаў пад час Другой Сусветнай вайны.
Ланскі сельсавет
Ла́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Лань.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (13 населеных пунктаў) — 2015 чалавек, з іх 92,8 % — беларусы, 3,2 % — палякі, 3,2 % — рускія.
Вішчынскі замак
Вішчынскі замак — колішні раннефеадальны замак XII-XIII стст. каля в. Вішчын (Рагачоўскі раён), на тэрыторыі якога выяўлены адзін з найбольш выдатных па мастацкай каштоўнасці манетна-рэчавых скарбаў.
Апісанне
Вішчынскі замак займае плошчу 0,63 га і размешчаны на высокай правабярэжнай тэрасе Дняпра, чый круты абрыў абараняў замак з боку ракі. Акрамя таго ўмацаваны трыма паралельнымі паўкруглымі валамі і равамі вышынёй да 3 м.
Гісторыя
Вішчынскі замак узнік у сярэдзіне XII ст. Матэрыялы раскопак сведчаць аб развіцці сельскай гаспадаркі, палявання, апрацоўцы металу і дрэва. Найбольш поўна матэрыялы раскопак адлюстроўваюць ювелірную справу.
Раскопкі
Падчас раскопак, якія праводзіліся доктарам гістарычных навук Э. М. Загарульскім у 1976—1984 гг., была вывучана значная плошча помніка. На вяршыні ўнутранага вала знойдзены абгарэлыя рэшткі драўлянай сцяны і 6 драўляных аднакамерных пабудоў, якія размяшчаліся ўздоўж вала на адлегласці 10-15 м адзін ад другога. Выяўлены два зрубавыя жылыя дамы з драўлянымі падлогамі і разваламі пячэй, майстэрня ювеліра і свіран. На месцы былой майстэрні ювеліра знойдзены льячка, запоўненая бронзай, матрыцы для вырабу падвесак, бляшак, колтаў, свінцовых пласцін, якія выкарыстоўваліся для вырабу эмалей. Шэраг ювелірных вырабаў, як бранзалеты, пярсцёнкі, бразготкі, крыжы-цельнікі, прывескі, знойдзены па-за межамі майстэрні.
Падчас раскопак на валу сярод камянёў выяўлены манетна-рэчавы скарб мяжы XII-XIII стст., які, відавочна, быў схаваны ў апошнія гадзіны існавання замка. Былі адкапаны высокамастацкія срэбраныя вырабы, сярод якіх колты, пласціначны і кручаны бранзалеты, крыжападобныя прывескі, пацеркі, ланцужкі, і 18 плацёжных грывень розных тыпаў. Два колты і прывескі пазалочаны. Рэчы маюць дакладныя аналагі ў скарбах, зарытых падчас татара-мангольскага нашэсця і датуюцца другой паловай ХІІ — першай трэццю ХІІІ стст. Знаходка свінцовай пячаткі сведчыць пра сувязь замка з дынастыяй смаленскіх князёў.
НФЛ у сезоне 1974
Cезон 1974 года стаў 55-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL).
Турнірная табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя
– Лепшы пакажчык сярод другіх каманд, – Пераможца дывізіёна
Галавін
Галавін — прозвішча.
Гоманаў
Гоманаў — прозвішча.
Нумізматычны кабінет БДУ
Нумізматычны кабінет — нумізматычная калекцыя Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Створаны ў 1964 г. па ініцыятыве нумізмата прафесара Валянціна Рабцэвіча на аснове яго асабістай калекцыі. На той час гэта быў адзіны нумізматычны кабінет на Беларусі і не меў аналагаў пры іншых ВНУ СССР. У наш час падобны кабінет існуе толькі ў Нацыянальным банку. У 2010 г. нумізматычны кабінет быў адкрыты пасля рэканструкцыі.
Універсітэцкая калекцыя выкарыс­тоў­ваецца падчас практычных заняткаў для студэнтаў гіста­рыч­нага факультэта БДУ.
Калекцыя
Таксама ў кабінеце захоўваецца больш за 30 скарбаў, сярод іх такія унікальныя, як Засоўеўскі, Рагачоўскі і Вішчынскі манетна-рэчавы скарб, якія маюць неацэнную каштоўнасць з пункта погляду археалогіі, нумізматыкі і мастацтвазнаўства.
Грыг
Грыг — прозвішча.
Джон Оўэн Брэнан
Джон Оўэн Брэнан (John Owen Brennan; нар. г, Норд-Берген, штат Нью-Джэрсі, ЗША) — амерыканскі дзеяч спецслужбаў, аналітык у галіне дзяржаўнай бяспекі, першы кіраўнік Нацыянальнага цэнтра па барацьбе з тэрарызмам (2001—2005), галоўны саветнік прэзідэнта ЗША Барака Абамы па барацьбе з тэрарызмам (2009—2013).
Адзін з арганізатараў спецаперацыі па знішчэнні Усамы бін Ладэна ў 2011 годзе. 7 студзеня 2013 года быў вылучаны на пасаду трэнера ЦРУ. 7 сакавіка 2013 года Сенат ЗША зацвердзіў Джона Брэнана новым кіраўніком ЦРУ.
Міцэліс сценны
Міцэліс (Lactuca muralis) — від раслін сямейства, распаўсюджаны на захадзе Паўночнай Афрыкі, у Еўропе, Турцыі, на Каўказе.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна 30-100 см вышынёй. Сцябло адзіночнае, амаль голае, гладкае або невыразна бароздавае, уверсе мяцёлкава-галінастае. Лісце тонкае, зверху светла-зялёнае, знізу шыза-зялёнае, часам з фіялетавым адценнем, лірападобна-пёрыстарассечанае, з востра-лопасцевымі бакавымі долямі і дзідападобнай 3-лопасцевай канчатковай. Кошыкі шматлікія, дробныя, па 3-5 жоўтых кветак, вузка-цыліндрычныя або вузка-званочкавыя, сабраны ў друзлае мяцёлкавае суквецце. Сямянкі цёмна-фіялетавыя, амаль чорныя, падоўжна-рабрыстыя, у верхняй частцы адцягнуты ў шыйку, якая пераходзіць у зелянява-жоўты носік да 1 мм даўжынёй; носік на канцы дыскападобна пашыраны, з кольцам дробных вейчыкаў на краі; чубок з простых белых тупа вышчэрбленых валасінак, ападае.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны на захадзе Паўночнай Афрыкі — Алжыр, Марока, Туніс, у Еўропе, Турцыі, на Каўказе — Арменія, Азербайджан, Грузія; натуралізаваны на востраве Ірландыя, у паўднёва-ўсходняй і паўднёва-заходняй Канадзе, паўночна-ўсходніх і паўночна-заходніх ЗША.
Ва Украіне від расце ў лясах на ўсёй тэрыторыі, акрамя стэпу. Харчовая расліна.
Вішчынскі манетна-рэчавы скарб
Скарб агульнай вагой каля 2 кг быў схаваны ў час аблогі Вішчынскага замка ў сяр. XIII ст. на глыбыні 18 см. Зберагаецца ў нумізматычнай экспазіцыі лабараторыі музейнай справы гістарычнага факультэта БДУ.
Грашовая частка складаецца з сярэбраных : 6 — кіеўскага, 2 — наўгародскага, 8 — цэлых і 2 абрубкі літоўскіх тыпаў. Рэчы маюць дакладныя аналагі ў скарбах, зарытых падчас татара-мангольскага нашэсця і датуюцца другой паловай ХІІ — першай трэццю ХІІІ стст. Знаходка свінцовай пячаткі сведчыць пра сувязь замка з дынастыяй смаленскіх князёў.
Грын
Грын — прозвішча, псеўданім.
Гуліеў
Гуліеў — прозвішча.
Гусак
Гусак — прозвішча.
Гурын
Гурын — прозвішча.
Гумілеўскі
Гумілеўскі — прозвішча.
Павел Георгіевіч Галавін
Павел Георгіевіч Галавін (Па́вел Гео́ргиевич Голови́н; -) — савецкі палярны лётчык, палкоўнік, Герой Савецкага Саюза (1937).
Біяграфія
Скончыў лётную школу Асаавіяхіма ў Тушына (1930), працаваў у ёй інструктарам. З 1934 у палярнай авіяцыі. Удзельнічаў у лядовай выведцы і праводцы суднаў у Арктыцы, у высадцы першай савецкай палярнай экспедыцыі І. Дз. Папаніна (5 мая 1937 экіпаж Галавіна на самалёце АНТ-7 пры выкананні лядовай разведкі першым з лётнай групы праляцеў над Паўночным полюсам), у пошуках зніклага самалёта С. А. Леванеўскага (1937—1938). З 1939 на выпрабавальнай працы. Загінуў пры выпрабаванні самалёта. Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, медалём.
Дыяцэзія Лапуа
Структура
Дыяцэзія складаецца з 47 прыходаў, аб'яднаных ў 7 пробстваў.
Кафедральны сабор
Пасля стварэння дыяцэза кафедральным саборам стала царква Лапуа, пабудаваная ў 1827 годзе паводле праекта Карла Людвіга Энгеля.
Даманеўскі
Даманеўскі — прозвішча.
Міхаіл Пятровіч Адзінцоў
Міхаіл Пятровіч Адзінцоў (Михаи́л Петро́вич Одинцо́в;  — ) — савецкі ваенны лётчык бамбавальнай і штурмавой авіяцыі, военачальнік, Заслужаны ваенны лётчык СССР, генерал-палкоўнік авіяцыі, двойчы Герой Савецкага Саюза, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, пісьменнік.
Давідовіч
Давідовіч — беларускае прозвішча. Форма бацькаймення ад антрапоніма Давід з акцэнтаваннем фарманта -овіч і семантыкай «нашчадак названай асобы».
Дапкюнас
Дапкюнас — прозвішча.
Даркевіч
Даркевіч - беларускае прозвішча.
Дарафееў
Дарафееў — прозвішча.
Дарэл
Дарэл — прозвішча.
Валерый Мікалаевіч Кубасаў
Валерый Мікалаевіч Кубасаў (Вале́рий Никола́евич Куба́сов;, Вязнікі, цяпер Уладзімірская вобласць, РСФСР — , , Расія) — 18-ы лётчык-касманаўт СССР і 40-ы касманаўт свету, двойчы Герой Савецкага Саюза.
Канстанцін і Алена (абразок)
Канстанцін і Алена — аднабаковы нагрудны абразок прамавугольнай формы, выяўлены ў 1967 г. на тэрыторыі Верхняга замка пад час працы археалагічнай экспедыцыі Інстытута гісторыі АН БССР пад кіраўніцтвам Г. В. Штыхава.
Апісанне
На ніжняй частцы адзення Св. Алены прымацаваны да пояса псеўдафаракій (кавалак тканіны, які па форме нагадвае шчыт) з выявай васьміканцовага з касым падножжам крыжа. У левым верхнім вуглу няроўна прадрапаны кірылічны надпіс.
Аўтар
Лічыцца, што твор зроблены мясцовым майстрам, які быў знаёмы з візантыйскай і рускай іканаграфіяй і адначасова знаходзіўся пад уплывам западнаеўрапейскага мастацтва, аб чым сведчаць яўныя раманскія рысы выканання: кароны западнаеўрапейскага тыпу, укарочанныя прапорцыі і буйныя рысы твару, празмернасць арнаментацыі.
Значэнне
Абразок сведчыць пра тарговыя і палітычныя сувязі Полацка з Візантыяй у XII-XIII стст.; адносіцца да рэдкіх помнікаў дробнай пластыкі, эпіграфікі і рэлігійнага культу.
Будынак Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта
Будынак Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта — будынак у цэнтры Магілёва, размешчаны па адрасе вуліца Першамайская, 32. Адміністрацыйны будынак — прыклад савецкай архітэктуры 1970-х гадоў.
Пабудаваны ў 1973 г. з цэглы як будынак абкама КПБ (архіт. А. Кучарэнка, Ю. Шпіт).
Архітэктура
Актыўна фарміруе забудову вул. Першамайскай. Размешчаны за 60 м ад лініі забудовы, што стварае невялікую плошчу перад будынкам. Сіметрычная аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя складаецца з асноўнага 8-павярховага прамавугольнага ў плане корпуса, галоўным фасадам арыентаванага на вул. Першамайскую, і 2-павярховага прамавугольнага ў плане корпуса залы пасяджэнняў (на 400 месцаў), зблакіраваных Т-падобна з боку дваровага фасада. Асноўным архітэктурным матывам галоўнага фасада з’яўляюцца пілоны на ўсю вышыню будынка: у цэнтральнай частцы фасада масіўныя (да 1,2 м), па бакавых — больш тонкія, і спараныя прамавугольныя аконныя праёмы. Галоўны ўваход вырашаны 3 манументальнымі парталамі, што падкрэслівае грамадскі характар будынка. Паверхня цокальнага паверху і 3-частковы партал абліцаваны чорным паліраваным гранітам. Аб’ём залы пасяджэнняў вырашаны ў лаканічных формах. У інтэр'еры (вестыбюль, зала пасяджэнняў) выкарыстаны граніт, мармур.
У аснову планіровачнай структуры будынка пакладзена калідорная сістэма з двухбаковым размяшчэннем кабінетаў. У цэнтры кожнага паверха — хол. У 2-павярховым корпусе на першым паверсе знаходзіцца вестыбюль, гардэроб, сталовая, на другім — зала пасяджэнняў.
Дашкевіч
Дашкевіч — беларускае прозвішча.
Павел Сямёнавіч Рыбалка
Павел Сямёнавіч Рыбалка (Па́вел Семёнович Рыба́лко; 23 кастрычніка [4 лістапада] 1894, сяло Малы Выстарап, Харкаўская губерня —, ) — савецкі военачальнік, маршал бранятанкавых войскаў (1 чэрвеня 1945). Двойчы Герой Савецкага Саюза. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання.
Камандуючы танкавымі і агульнавайсковай войскамі ў Вялікай Айчыннай вайне, камандуючы бранетанкавымі і механізаванымі войскамі Савецкай Арміі (з 04.1947).
У Мінску ў яго гонар названа вуліца.
Секвоя
Секвоя вечназялёная (Sequoia sempervirens) — рэліктавы від дрэў сямейства, адзіны від у родзе.
Апісанне
Вечназялёныя хваёвыя дрэвы з вузкаканічнай кронай. Адносяцца да найвышэйшых дрэў (вышыня ствала 110—112 м, дыяметр 6—10 м). Жывуць больш за 3000 гадоў. Ігліца лінейна-ланцэтная, размешчана грабеньчата. Шышкі амаль шарападобныя, даўжынёй 2—3 см. Насенне з доўгімі крыльцамі. Драўніна светла-чырвоная.
Пашырэнне
Трапляецца на заходнім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі, у гарах Каліфорніі і Паўднёвага Арэгона (ЗША). Утварае парасткавыя лясы. У Еўропе і Азіі рэшткі секвоі выяўлены ў юрскіх і ніжнемелавых пластах.
Выкарыстанне
Культывуецца, драўніна выкарыстоўваецца для падводных збудаванняў, мэблі і інш.
Рэйна Куўскаскі
Рэйна Куўскаскі (Reino Iisakki Kuuskoski;, Лоймаа — , Хельсінкі, Фінляндыя) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Фінляндыі.
Біяграфія
Па адукацыі юрыст. З 17 лістапада 1953 па 5 мая 1954 быў міністрам юстыцыі ў кабінеце С.Туоміоя, з 26 красавіка 1958 па 29 жніўня 1958 — прэм’ер-міністрам. Акрамя таго, у перыяд сваёй кар’еры Куўскаскі быў старшынёй Вярхоўнага адміністрацыйнага суда Фінляндыі, парламенцкім амбудсменам Фінляндыі, унёс значны ўклад у развіццё фінскага муніцыпальнага заканадаўства.
Райнер фон Фіеант
Райнер фон Фіеант (Berndt Rainer von Fieandt, -) - палітычны і дзяржаўны дзеяч Фінляндыі.
Біяграфія
Па адукацыі юрыст, магістр права (1916), працаваў юрыстам, членам праўлення шэрагу прамысловых кампаній і банкаў, у 1955 стаў пераемнікам С.Туаміая на пасадзе старшыні Банка Фінляндыі і займаў гэта пост да 1957 года. У 1939-1940 уваходзіў у кабінеты А.Каяндэра і Р.Руці ў якасці міністра. З лістапада 1957 да красавіка 1958 г. быў прэм'ер-міністрам Фінляндыі, па выніках галасавання ў парламенце Фінлядыі з-за росту коштаў на хлеб кабінет фон Фіеанта быў адпраўлены ў адстаўку.
Мікалай Георгіевіч Сталяроў
Мікалай Георгіевіч Сталяроў (Никола́й Гео́ргиевич Столяро́в;,  — ) — савецкі ваенны лётчык, двойчы Герой Савецкага Саюза (1.7.1944 і 27.6.1945), падпалкоўнік (1953). Член КПСС з 1944.
Біяграфія
У красавіку 1941 года добраахвотна ўступіў у Савецкую Армію, скончыў Свярдлоўскую ваенную авіяцыйную школу (1941). На франтах Вялікай Айчыннай вайны 1941-45 з 1942 года, пілот 820-га штурмавога авіяцыйнага палка, з мая 1943 года — лётчык і камандзір звяна 667-га штурмавога авіяцыйнага палка, з красавіка 1944 года намеснік камандзіра і камандзір эскадрыллі і штурман 141-га гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка. Удзельнічаў у баях на Калінінскім, Варонежскім, Стэпавым, 2-м і 1-м Украінскіх франтах, зрабіў звыш 180 паспяховых баявых вылетаў. Пасля вайны скончыў Палтаўскую вышэйшую афіцэрскую школу штурманаў (1946) і Ваенна-паветраную акадэмію (1954), быў штурманам і намеснікам камандзіра авіяцыйнага палка. З 1956 года ў запасе. Узнагароджаны ордэнам Леніна, 2 ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені, ордэнам Аляксандра Неўскага і медалямі.
Карл-Аўгуст Фагерхольм
Карл-Аўгуст Фагерхольм (Karl-August Fagerholm,, Сьюінціа — , Хельсінкі, Фінляндыя) — фінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.
Ральф Цёрнгрэн
Ральф Ёган Густаў Цёрнгрэн (Ralf Johan Gustaf Törngren;, Оўлу — , Турку, Фінляндыя) — фінскі палітык. Лідар Шведскай народнай партыі (1945—1955), дэпутат парламента Фінляндыі і прэм’ер-міністр Фінляндыі (5 мая 1954 — 20 кастрычніка 1954). Адзін з кандыдатаў на пасаду Прэзідэнта Фінляндыі ў 1956 годзе.
У 1944—1945 — міністр сацыяльнай палітыкі, 1945—1948 — міністр фінансаў, 1950—1951 — міністр сацыяльнай палітыкі, 1951 — другі міністр фінансаў, 1951—1952 — міністр сацыяльнай палітыкі, 1952—1953 — намеснік міністра замежных спраў, 1953—1954 — міністр замежных спраў, 1954 — прэм'ер-міністр, 1956—1957 — міністр замежных спраў, 1959—1961 — міністр замежных спраў.
Карл-Аўгуст Фагерхольм
Нарадзіўся ў шведскай сям’і. У 1930 годзе Фагерхольм быў абраны ў парламент Фінляндыі. З 1934 ён выконваў функцыі старшыні шведскага рабочага саюза Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі (СДПФ). У 1937—1944 гг. працаваў міністрам сацыяльных спраў.
У 1945—1947, 1950—1956, 1957, 1958—1961 гг. і 1965 г. быў спікерам парламента Фінляндыі.
Тройчы узначальваў урад Фінляндыі ў 1948—1950, 1956—1957 і 1958—1959 гадах. Выступаў за скасаванне Савецка-фінскага дагавора аб дружбе (1948), і за ўступленне Фінляндыі ў НАТА.
Спіс аб’ектаў PGC (1009001—1010000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1009001—1010000)
Вішчын
Ві́шчын (, Вищин) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.
Гідраграфія
На рацэ Днепр.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Рагачоў — Старое Сяло. Планіроўка складаецца з крывалінейнай доўгай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж поймы Дняпра) і забудаванай двухбакова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
На правым беразе Дняпра археолагамі выяўлена гарадзішча XI — XIII стст., дзе знаходзіўся замак, які ў сярэдзіне XIII стагоддзя разбураны і спалены. Каля вёскі знойдзена свінцовая пячатка Мсціслава Расціславіча Храбрага. Пра даволі актыўныя сувязі Вішчына з іншымі рэгіёнамі сведчыць і знойдзены тут у 1979 годзе скарб канца XII — пачатку XIII стагоддзяў. Паводле пісьмовых крыніц вядома з XIII стагоддзя. У Іпацьеўскім летапісе згадваецца пад 1258 год. Пазней у Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Паводле дакументаў 1567 года вёска павінна была вылучаць сваіх апалчэнцаў для ўзброеных атрадаў ВКЛ. Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.
Джонс
Джонс — англійскае прозвішча валійскага паходжання.
Расел
Расел — прозвішча англійскага паходжання.
Дзегцяроў
Дзегцяроў — прозвішча.
Партрэт Эльжбеты Агінскай Пузыны
Партрэт Эльжбеты Агінскай Пузыны — характэрны «сармацкі партрэт» выкананы ў 1760 г. невядомым мастаком.
Гісторыя
Эльжбета Магдалена Пузына (1700?—1767) — дачка старосты жамойцкага і гетмана вялікага літоўскага Рыгора Антонія Агінскага і Тэафіліі з роду Чартарыйскіх, жонка Казіміра Гелгуда, а потым — Антонія Міхала Пузыны. Пасля смерці апошняга мужа, засталася адзінай уладальніцай маентка Лучай. Пры лучайскім касцеле ў Лучаі заснавала дом для місіі езуітаў, у падтрымку якога ахвяравала значныя сумы.
Партрэт Эльжбеты Агінскай Пузыны трапіў у музейны збор з касцела Святога Тадэвуша ў в. Лучай Пастаўскага раёна ў 1971 г.
Апісанне
Партрэт уяўляе сабой палатно прамавугольнай формы з пабедранай выявай жанчыны ў гадах, трохі павернутай улева. На жанчыне — белая шоўкавая блузка з карункамі па краях рукавоў і чорная сукенка. Белыя каўнер і манжэты аздоблены каймой з геаметрычным арнаментам карычневага колеру. На плечы накінута чырвоная мантыя падбітая. На галаве чырвоны каптур з карункамі, які завязаны бантам пад падбародкам. Фон цемны, справа - фрагмент цемна-чырвонай драпіроўкі.
На адваротным баку палатна надпіс у адзінаццаць радкоў, чорнай фарбай:
Іншыя партрэты
Яшчэ два партрэты вядомай мецэнаткі захоўваліся ў Віленскай абсерваторыі: у маладым і сталым узросце (абодва цяпер у Літоўскім мастацкім музеі); а над галоўным уваходам змяшчаўся барэльеф з яе партрэтам і манаграмай. Апроч таго, у аддзеле гравюр музея старажытнасцей у Вільні меўся партрэт А. Пузыны з лацінскім надпісам, у якім выказвалася ўдзячнасць езуіцкага калегіума.
Сакары Туаміая
Сакары Туаміая (Sakari Severi Tuomioja;, Тамперэ — , Хельсінкі, Фінляндыя) — фінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, член Нацыянальнай Прагрэсіўнай партыі.
З 1944 па 1945 гады быў міністрам фінансаў у другім кабінеце Паасіківі. Таксама з 1945 па 1955 гады — кіраўнік Банка Фінляндыі. З 20 верасня 1951 па 26 лістапада 1952 года — на пасадзе міністра замежных спраў Фінляндыі. З 17 лістапада 1953 па 5 мая 1954 года — прэм’ер-міністр Фінляндыі. З 1955 па 1957 гады — пасол Фінляндыі ў Вялікабрытаніі. На прэзідэнцкіх выбарах 1956 балатаваўся ў прэзідэнты, але прайграў. З 1957 па 1960 гады быў генеральным сакратаром эканамічнага аддзела ААН у Еўропе, у 1963 быў спецыяльным прадстаўніком Генеральнага сакратара ААН у кіпрскім ўрэгуляванні. З 1960 па 1964 год — пасол Фінляндыі ў Швецыі.
Памятная манета «Успенскі сабор Кіева-Пячэрскай лаўры»
«Успенскі сабор Кіева-Пячэрскай лаўры» — залатая памятная манета Нацыянальнага банка Украіны наміналам 100 грыўняў, прысвечаная адраджэнню Успенскага сабора Кіева-Пячэрскай лаўры. манета ўведзеная ў абарачэнне 30 снежня 1998 года. Яна належыць да серыі «Духоўныя скарбы Украіны».
Аверс
На аверсе манеты ў абрамленні барочнага арнаменту, упрыгожанага галоўкамі серафімаў, размешчаныя малы Дзяржаўны Герб Украіны і надпісы ў чатыры радкі «Украіна», «100 грыўняў», «1998», абазначэнне і проба каштоўнага металу Au 900 і яго вага ў чысціні 15,55.
Рэверс
На рэверсе манеты размешчаная выява Успенскага сабора, знішчанага ў 1941 годзе, яго руіны і кругавы надпіс «Успенскі сабор Кіева-Пячэрскай лаўры ХІ ст».
Кюёсці Каліа
Кюёсці Каліа (Kyösti Kallio, пры нараджэнні Гу́стаў Ка́ліякангас, Gustaf Kalliokangas;, Юлівіеска — , Хельсінкі, Фінляндыя) — фінскі палітычны дзеяч, прэм'ер-міністр Фінляндыі ў 1922—1924, 1925—1926, 1929—1930, 1936—1937; у 1937—1940 прэзідэнт Фінляндыі. Прымыкаў да правага крыла партыі Аграрны саюз.
Васіль Рыгоравіч Лазараў
Васіль Рыгоравіч Лазараў (Васи́лий Григо́рьевич Ла́зарев;, сяло Парошына, Кытманаўскі раён, Алтайскі край — ) — савецкі лётчык-касманаўт СССР, палкоўнік, Герой Савецкага Саюза (02.10.1973). Член КПСС з 1956.
Алег Рыгоравіч Макараў
Алег Рыгоравіч Макараў (Оле́г Григо́рьевич Мака́ров,, Удомля — ) — савецкі касманаўт, лётчык-касманаўт СССР, двойчы Герой Савецкага Саюза. Член КПСС з 1961 года.
Біяграфія
Пасля заканчэння заканчэння ў 1957 годзе Маскоўскага вышэйшага тэхнічнага вучылішча імя М. Э. Баўмана працаваў у канструктарскім бюро. З 1966 года ў атрадзе касманаўтаў. 27—29 верасня 1973 года сумесна з В. Р. Лазаравым здзейсніў палёт на касмічным караблі «Саюз-12» у якасці бортінжынера. Карабель зрабіў 32 абароту вакол Зямлі за 47 гадзін 16 хвілін. У палёце Макараў выканаў праграму навукова-тэхнічных даследаванняў і выпрабаванняў сістэм карабля і скафандраў.
Дзяржпрам
Дом дзяржаўнай прамысловасці (Дзяржпрам) (Держпром) — першы савецкі 13-павярховы небаскроб, помнік архітэктуры ў стылі канструктывізму, адна з трох харкаўскіх высотак, пабудаваная на працягу 1926—1928 гадоў.
Будынку, які ўвасобіў у сабе будаўнічыя дасягненні УССР, далі назву «Дом дзяржаўнай прамысловасці» — гэтым словазлучэннем быў падкрэслены дэвіз індустрыяльнай краіны.