cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скарцанера
Выкарыстанне
Дыетычны лёгказасваяльны прадукт. Са свежых або сушаных каранёў гатуюць супы. Як самастойная страва скарцанера выкарыстоўваецца ў адвараным, а потым абсмажаным выглядзе — у салатах або вінегрэтах. Сушаныя караняплоды выкарыстоўваюць як сурагат кавы.
Агратэхніка
Скарцанера — марозаўстойлівая расліна. Вырошчваюць яе на добра дрэніраваных глебах з глыбокім ворным слоем. Лепш за ўсё для гэтай культуры падыходзіць сярэднеперагнойная гліністая глеба. На добра ўгноеных мінеральных глебах уносіць арганічныя ўгнаенні не трэба, таму што гэта можа прывесці да ўтварэння вілаватых караняплодаў. Папярэднікі скарцанеры — агуркі, памідоры, бульба, цыбуля. Высяваюць насенне рана вясной двухрадковым спосабам. Догляд за пасевамі заключаецца галоўным чынам у праполцы і рыхленні глебы. Усходы прарэджваюць. На працягу лета расліны неабходна паліваць, каб атрымаць мясістыя і сакаўныя караняплоды. Убіраюць іх асцярожна, не дапускаючы пашкоджання (пашкоджаныя карані трацяць смак і хутка псуюцца). Пасля ўборкі лісце абразаюць, а караняплоды перад закладкай на захоўванне крыху прасушваюць. Захоўваюць у падвалах, укладваючы ў падоўжным напрамку корань да кораня ў вільготны пясок. Скарцанера добра зімуе ў грунце, таму на насеннікі можна пакідаць клубні, не выкопваючы іх.
Ватыканскі геліпорт
Ватыканскі геліпорт (Portus Helicopterorum) — грамадзянскі верталётны аэравакзал на тэрыторыі дзяржавы Ватыкан. Ватыканскі геліпорт размешчаны на паўднёвым-захадзе горада-дзяржавы Ватыкан, на заходнім бастыёне Ватыканскай сцяны (Bastione Paolo VI). Служыць у першую чаргу для сувязі Ватыкана з міжнароднымі рымскімі аэрапортамі Ф'юмічына і Чампіна, у якіх для патрэб Ватыкана ў пастаяннай гатоўнасці знаходзіцца адзін з самалётаў італьянскіх ВПС. Акрамя гэтага, у летнія месяцы тата са ўзлётнай пляцоўкі Ватыканскага геліпорта адпраўляецца ў сваю летнюю рэзідэнцыю Кастэль-Гандольфа, што на Альбанскім возеры. Пабудаваны Ватыканскі геліпорт быў па ўказанні папы Яна Паўла II і адкрыты ў 1976 годзе. Замежныя кіраўнікі дзяржаў і іншыя высокія госці, якія наведваюць Ватыкан з афіцыйнымі візітамі таксама выкарыстоўваюць Ватыканскі геліпорт, каб пазбегнуць страт у часе пры праездзе праз перагружаны аўтамабільным транспартам Рым.
Рускі Сцэвала
Ру́скі Сцэ́вала (Русский Сцевола) — сюжэт, які ўзнік у рускім мастацтве ў час вайны 1812 года і быў вельмі папулярны ў той перыяд. Ён быў адлюстраваны ў літаратуры, графіцы і скульптуры, акрамя таго у Расіі сюжэт стаў упрыгожваць гранёныя шклянкі, малочныя кубкі і нават фарфоравы чайны сервіз.
Гісторыя сюжэту
У канцы 1812 года ў часопісе «Сын Айчыны» з'явілася невялікая нататка, дзе распавядалася нашумелая ў той час гісторыя пра гераічны подзвіг рускага селяніна:
Аляксандр Ільін-Таміч у артыкуле «Кто придумал русского Сцеволу?» падрабязна разбірае магчымы выдуманы характар гэтага выпадка.
У літаратуры
У тым жа нумары, дзе была надрукавана нататка пра подзвіг селяніна, размясціўся верш :
Я — русский; верности и веры не нарушу. ‎Ты тело мне клейми, ‎Не запятнаешь душу! А руку и с клеймом, изволь, — себе возьми!
Таксама вядома чатырохрадкоўе мастака, якое было надрукавана пад адной з гравюр :
Вотще Порсена Рим громами потрясает. Кай Муций твёрдостью один его спасает. Кто ж, кто поколебать возможет тот престол, Который держит тьмы Сцевол?
Выяўленчае мастацтва
Нататка ў часопісе стала повадам для карыкатур І. А. Іванова, І. І. Церабянёва і. Мастакі мелі намер выкарыстаць прыклад Рускага Сцэвалы, каб надаць мужнасці і запалу рускім войскам у бітвах з напалеонаўскай арміяй. Але па сканчэнні вайны агітацыйны матыў творчасці графікаў не спатрэбіўся.
Ліст І. Церабянёва быў скапіяваны ў Германіі. Сюжэт «Рускі Сцэвала» знайшоў адлюстраванне ў англійскай гравюры, выкананай у 1816 і Дзюбургам па малюнку Д. Аткінсана.
Значна пазней сюжэт быў паўтораны ў англійскім мастацтве.
Скульптура
У 1813 Дэмут-Маліноўскаму за гэтую працу было прысвоена званне прафесара скульптуры.
У 1961 годзе з гіпсавага арыгінала была адліта бронзавая статуя, якая таксама, як і арыгінал, захоўваецца ў Дзяржаўным Рускім музеі.
Нумізматыка
У 1999 годзе Банкам Расіі была выпушчана манета ў гонар 100-годдзя Рускага музея з выявай скульптуры «Рускі Сцэвала» В. І. Дэмута-Маліноўскага, якая знаходзіцца ў гэтым музеі.
Мастацкае афармленне манеты выканалі мастак А. В. Бакланаў і скульптар А. А. Далгаполава. Чаканілася гэтая манета 900 пробы (вагай у тройскую ўнцыю чыстага срэбра) на Санкт-Пецярбургскім манетным двары накладам 15.000 штук.
Царква Сан-Джакама дзі Рыяльта
Царква Сан-Джакама дзі Рыяльта (la chiesa di San Giacomo di Rialto) — царква ў Венецыі, размешчаная ў раёне Сан-Пола.
Некаторыя гісторыкі сцвярджаюць, што падмурак, на якім стаіць царква быў закладзены ў часы першага паселішча ў 421 г. Царква, у яе сённяшнім выглядзе была пабудавана ў XI-XII стст. і адрэстаўраваная ў 1601 годзе. Над гатычным порцікам размешчаны вялікі гадзіннік, якія ненадзейныя. Архітэктурнае рашэнне адзначана уплывам візантыйскага дойлідства.
Кабзар (зборнік)
«Кабзар» (Кобза́р) — назва зборніка паэтычных твораў Тараса Шаўчэнкі. У наш час пад назвай «Кабзар» разумеюць усе вершаваныя творы Шаўчэнкі, тым часам «Кабзар» змяшчае толькі частку яго паэзіі.
Упершыню «Кабзар» быў выдадзены ў 1840 годзе у Санкт-Пецярбургу пры садзейнічанні Яўгена Грабінкі. У зборнік увайшло ўсяго восем твораў: «Перебендя», «Катерина», «Тополя», «Думка» («Нащо мені чорні брови»), «До Основ'яненка», «Іван Підкова», «Тарасова ніч» і «Думи мої, думи мої, лихо мені з вами», які быў напісаны спецыяльна для гэтага зборніка і з'яўляецца своеасаблівым эпіграфам не толькі да гэтага выдання, але і да ўсёй творчасці Тараса Шаўчэнкі.
Пасля выдання гэтага зборніка і самога Тараса Шаўчэнкі пачалі называць Кабзаром. Нават сам аўтар пасля сваіх некаторых аповесцяў пачаў падпісвацца «Кабзар Дармаграй».
У свой час на беларускую мову Шаўчэнкавы творы перакладалі Янка Купала, Якуб Колас, Змітрок Бядуля, Пятрусь Броўка, Пятро Глебка, Кандрат Крапіва, Аркадзь Куляшоў, Міхась Клімковіч і інш. Па-беларуску асобнай кнігай выдаваўся ў 1939, 1952 гадах. У 2014 годзе тэкст «Кабзара» выйшаў у кнізе «І мёртвым, і жывым, і ненароджаным…»
Старыцкі сельсавет (Капыльскі раён)
Ста́рыцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Старыца.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Грэскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Грэскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у Капыльскім раёне, з 21 чэрвеня 1935 года — Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Слабада-Кучынскага сельсавета.
Аналітычная геаметрыя
Аналіты́чная геаме́трыя — раздзел геаметрыі, у якім уласцівасці геаметрычных аб’ектаў (пунктаў, ліній, паверхняў) даследуюцца сродкамі алгебры з дапамогай метаду каардынат. Такі метад вывучэння магчымы пры ўвядзенні сістэмы каардынат, пасля чаго задача зводзіцца да вывучэння ўласцівасцей ураўненняў, якімі задаюцца гэтыя аб’екты.
Сістэма каардынат ставіць у адпаведнасць кожнаму пункту прасторы яго каардынаты — набор лікаў. Геаметрычная фігура — гэта мноства пунктаў, кожны з якіх мае свае каардынаты. Калі мноства каардынат усіх пунктаў геаметрычнай фігуры з’яўляецца мноствам рашэнняў пэўнага алгебраічнага выразу, то гэты выраз з’яўляецца аналітычным прадстаўленнем фігуры. Аналітычным прадстаўленнем фігуры можа быць:
Гісторыя
Узнікненне метаду каардынат звязана з развіццём у 17 ст. астраноміі, механікі, тэхнікі. Асновы аналітычнай геаметрыі заклалі Р.Дэкарт (1637) і П.Ферма (1629). Далейшае развіццё звязана з працамі Г.Лейбніца, І.Ньютана, Л.Эйлера, Лагранжа, Г.Монжа, С.Лакруа і інш.
Асноўны змест
Агульны метад даследавання і класіфікацый ліній і паверхняў прадугледжвае адшуканне такой прамавугольнай сістэмы каардынат, у якой адпаведнае ўраўненне набывае найбольш просты выгляд.
На плоскасці
Асноўная задача аналітычнай геаметрыі на плоскасці — даследаванне ліній 1-га (прамыя) і 2-га (эліпс, гіпербала, парабала) парадку, якія ў дэкартавых каардынатах вызначаюцца алгебраічнымі ўраўненнямі адпаведна 1-й і 2-й ступені.
Плоскасць з’яўляецца двухмернай прасторай, таму аналітычная геаметрыя на плоскасці разглядае алгебраічныя выразы, у якіх фігуруюць дзве пераменныя (x і y), якія адпавядаюць дзвюм каардынатам (абсцысе і ардынаце) яе пунктаў.
Ураўненне віду F(x, y) = 0 задае крывую на плоскасці.
У трохмернай прасторы
Аналітычная геаметрыя ў прасторы даследуе паверхні 1-га (плоскасці) і 2-га (эліпсоід, гіпербалоід, парабалоід, конус, цыліндр) парадку, якія ў дэкартавых каардынатах вызначаюцца алгебраічнымі ўраўненнямі адпаведна 1-й і 2-й ступені.
Пункт у прасторы вызначаецца трыма каардынатамі, таму аналітычная геаметрыя ў прасторы аперуе алгебраічнымі выразамі з трыма пераменнымі (x, y і z).
Прыкладанні
Метадамі аналітычнай геаметрыі карыстаюцца ў многіх іншых раздзелах матэматыкі, у фізіцы, механіцы, тэхніцы і інш.
NGC 3905
NGC 3905 (іншыя абазначэнні — MCG -1-30-35, IRAS11465-0927, PGC 36909) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Закон Дэбая
Зако́н Дэба́я — палажэнне, паводле якога цеплаёмістасць
CV
T
.
Закон выведзены П. Дэбаем.
Закон Дэбая мае выгляд дзе
— універсальная газавая пастаянная,
θ
Вінаград амурскі
Вінаград амурскі (Vitis amurensis) — від драўняных ліян з роду Вінаград сямейства Вінаградавыя.
NGC 6056
NGC 6056 (іншыя абазначэнні — IC 1176, MCG 3-41-100, ZWG 108.122, DRCG 34-101, PGC 57075) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Вінаград амурскі
Батанічнае апісанне
Драўняная лістападная ці вечназялёная ліяна са ствалом 5-10 см у дыяметры і даўжынёй да 15-18 м, сустракаюцца зрэдку лозы даўжынёй да 20-25 метраў. Супраціўныя лісцю вусікі вінаграду здольныя здзяйсняць кругавыя рухі, дзякуючы гэтаму яны увінаюць галіны суседніх раслін (дрэў) і іншыя апоры. Кара цёмная, лупіцца падоўжнымі палосамі на старых парастках. Маладыя парасткі — зялёныя ці чырванаватыя, да восені становяцца чырвона-бурымі.
NGC 6056
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вінаград амурскі
Батанічнае апісанне
Лісце моцна вар’іруюе па форме. Яно можа быць суцэльным, трох- або пяцілопасцевым, яйкападобным або круглявым, скляпенчатым ля аснавання. Памер вагаецца ад 9 да 25 см. Краі з вострымі і круглява-трохкутнымі пільчатымі зубцамі. Зверху голае, знізу густа пакрытае кароткімі шчацінкамі. Увосень набывае яркія тоны — чырвоныя, жоўтыя, аранжавыя, карычняватыя. Пачатак распускання лісця ў месцах прыроднага вырастання — першая дэкада мая, лістапад — першая палова кастрычніка. Працягласць перыяду аблісцення — 163 дня (ад 6 мая да 15 кастрычніка).
Кветкі дробныя, меданосныя. З’яўляюцца ў другой дэкадзе мая. Сабраны ў не вельмі густыя гронкі. Амурскі вінаград, як правіла, расліна двухдомная. Варта адзначыць, што ў прыродзе ў выглядзе рэдкага выключэння трапляюцца абодваполыя ліяны.
Плады вінаграду амурскага, шарападобныя чорныя або фіялетавыя, часам цёмна-сінія ягады ад вельмі кіслых да салодкіх; дыяметрам у асноўным да 12 мм, з тоўстай скуркай. У асобных формаў утрыманне цукру ў пладах даходзіць да 22-23 %. Спеюць у канцы верасня. Мякаць ягад сакавітая, як правіла, кіслявая. Гронкі могуць быць буйнымі, параўнальнымі па ліку ягад (але не па масе) з гронкамі культурнага вінаграда. У выключных выпадках даўжыня гронак дасягае 25 см, а маса — 250 г (звычайна 20-70 г).
Распаўсюджанне і экалогія
З’яўляецца рэліктам даледавіковай субтрапічнай расліннасці Далёкага Усходу, ён дасягае ў кантынентальнай частцы шыраты возера Вялікае Кізі (прыкладна за пяцьдзесят першай паралеллю). Па ўзбярэжжы Японскага мора на поўнач даходзіць да вусця ракі Мулі, а на захад Прыамур’я — да ракі Зеі.
Расце ў лясах Маньчжурыі, Прыамур’я і Прымор’я, Кітая, Карэі.
Вінаград амурскі дзеляць на тры экатыпы: паўночны экатып (расце на шыраце г. Хабараўска), паўднёвы экатып (расце на шыраце г. Уладзівастока) і кітайскі экатып (распаўсюджаны ў паўднёвых раёнах Кітая).
Часцей сустракаецца ў далінах рэк і ручаёў, на прагалінах, узлесках, ніжніх і сярэдніх схілах гор, дзе ўзбіраецца на дрэвы і сцелецца па глебе. Гэта самы паўночны і найбольш ўстойлівы выгляд вінаграду, які расце ў далёкаўсходняй тайзе.
Усе віды вінаграда ў той ці іншай ступені даволі цеплалюбівыя. Толькі вінаград амурскі выносіць зімовыя тэмпературы да — 45 °C, а карэннезаселеным пласта глебы да −16 °C.
Антрапагенныя фактары адмоўна ўплываюць на колькасць і стан амурскага вінаграду ў натуральных месцапражываннях, што прыводзіць да прыкметнага скарачэння іх арэалу.
Значэнне і прымяненне
У медыцыне вінаград выкарыстоўваюць для папярэджвання развіцця малакроўя, рахіту, лячэння страўнікава-кішачных захворванняў, сухот, цынгі, хранічнага бранхіту, нярвовых хвароб, гемароя, пры хваробах нырак, печані і падагры.
Можа шырока выкарыстоўвацца як дэкаратыўная расліна для вертыкальнага азелянення — нармальна расце на шыраце Санкт-Пецярбурга. Добра пераносіць гарадскія ўмовы (сажа, пыл, газы). Дыма- і газаўстойлівы.
Берш
Берш (Sander volgensis ) — від прамянёвапёрых рыб з сямейства.
Біялагічнае апісанне
Памеры невялікія: дасягае 45 см даўжыні і вагі 1,2—2,5 кг. Вонкава падобны да судака, але ў адрозненне ад яго не мае іклаў. Спеласці дасягае ў 3—4 гады. Нераст у красавіку—маі. Як і судак звычайны з’яўляецца зграйнай рыбай. Сілкуецца планктонам і дробнай рыбай. Памер ахвяраў гэтай рыбы вагаюцца ад 0,5 да 7,5 см.
Арэал
Сустракаецца ў ніжнім і сярэднім цячэнні рэк басейнаў Каспійскага, Азоўскага і Чорнага мораў, выходзіць у Каспійскае мора.
Пагажэля
Пагажэля (Pogorzela) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 300 км на захад ад Варшавы і за 80 км на поўдзень ад Познані. Уваходзіць у склад Гастыньскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пагажэля. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 4,4 км². Насельніцтва 2,1 тыс. чалавек.
Андрэ Мальро
Андрэ Мальро (André Malraux;  — ) — французскі пісьменнік, культуролаг, герой Французскага Супраціву, ідэолаг Пятай рэспублікі, міністр культуры ва ўрадзе дэ Голя (1959—1969). Яго працы зрабілі ўплыў на французскіх філосафаў і пісьменнікаў Альбера Камю і Жана Грэнье.
Помнік Францыску Скарыну
Помнік Францыску Скарыну — скульптурная кампазіцыя, прысвечаная беларускаму першадрукару і асветніку Францыску Скарыну.
Скачок-Габраўскі сельсавет
Скачо́к-Га́браўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Габраўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Акшынкаўскага (Акшынскага, Якшынскага) сельсавета.
2021 год у гісторыі навукі
2021 год быў адзначаны шэрагам навуковых падзей.
Жазык (Усходне-Казахстанская вобласць)
Жазык — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Семея. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жазыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 632847100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 543 чалавекі (263 мужчыны і 280 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 371 чалавек (191 мужчына і 180 жанчын).
Вытворны інструмент (дэрыватыў)
Вытворны інструмент (дэрыватыў) – дагавор (кантракт), па якім бакі атрымліваюць права ці абавязваюцца выканаць некаторыя дзеянні ў дачыненні да базавага актыву. Базавым актывам можа быць фінансавая каштоўная папера, індэксы, працэнты, крэдытны рэйтынг, сыравіна, валюта, тавар, высакародныя металы і г.д.
Тыпы
Вытворныя кантракты могуць быць «пазабіржавымі» або біржавымі. У першым варыянце параметры дэрыватываў, а таксама наяўнасць або адсутнасць маржын-колу свабодна ўзгадняюцца паміж бакамі (як правіла, хаця б адзін з іх з'яўляецца фінансавай установай), без якой-небудзь стандартызацыі кантрактаў. У другім варыянце – біржавых дэрыватываў – параметры кантракту стандартызаваны біржай, на якой гандлююцца інструменты, з абавязковым маржын-колам. Акрамя таго, у гэтым тыпе біржа заўсёды з'яўляецца адным з бакоў перагавораў і адказвае за ўрэгуляванне ўсіх аперацый. Таксама можна гандляваць праз CFD (кантракт на розніцу цэн). Гэты тып кантракту забяспечвае большы фінансавы рычаг, паколькі ў пачатку аперацыі патрабуецца невялікая выплата наяўных грошай ці ўвогуле не патрабуецца.
Асноўныя віды
Форвард – пакупнік і прадавец абавязваюцца купіць або прадаць у будучыні пэўную колькасць тавару (тавару або фінансавага актыву) па цане, зафіксаванай на дату заключэння дагавора.
Ф'ючэрс — кантракт, у якім купля-продаж актыву ўстанаўліваецца па зададзенай цане ў будучую дату.
Апцыйны кантракт – кантракт, які дае пакупнікам або прадаўцам права, але не абавязацельства, купіць або прадаць адпаведны актыў у будучыні (дата заканчэння апцыёна) па загадзя ўстаноўленай цане (цане рэалізацыі апцыёна, якая завецца страйк).
Своп – кантракт, які вызначае паток плацяжоў паміж бакамі ў розныя даты ў будучыні.
Мантэзегале
Мантэзегале (Montesegale) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 325 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 22 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 27052. Тэлефонны код — 0383.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Фантаны Мінска
Гісторыя і пералік фантанаў у Мінску, сталіцы Беларусі.
Гісторыя
Водаправод з артэзіянскай вадой у Мінску, адным з галоўных гарадоў Паўночна-Заходняга краю, быў адкрыты ў 1874 г. У памяць пра гэтую значную для горада падзею, у тым жа 1874 г., быў устаноўлены фантан «Хлопчык з лебедзем», у Аляксандраўскім скверы, на фантане — памятная дата «1874», гэта старэйшы фантан у Мінску. У 1980-х г. бронзавая кампазіцыя была пашкоджаная вандаламі, бронзавая скульптурная кампазіцыя «Хлопчык з лебедзем» адпраўлена на першую рэстаўрацыю. Кампазіцыя фантана атрымала некаторыя архітэктурныя змены — зніклі шэсць вялікіх зялёных жабаў па краі басейна, якія былі вернутыя толькі ў 2016 годзе.
Большасць сённяшніх фантанaў Мінска былі ўстаноўлены ў 1960—1970 г. На пачатак 2010 г. у Мінску налічваецца каля 60 фантанаў, большасць з іх знаходзіцца ў цэнтральнай частцы горада. Самы вялікі фантан горада знаходзіцца на Кастрычніцкай плошчы справа ад Палаца Рэспублікі — складаецца з 1300 струменяў. Самая высокая кампазіцыя — «Ветразі» на Камсамольскім возеры, струмені дасягаюць 30 метраў. Фантаны ў Мінску працуюць не кругласутачна, па 12-14 гадзін у суткі. Рэжым працы ў буднія дні — з 9 да 22 гадзін, у выхадныя і святочныя дні — з 8 да 23 гадзін.
Воінаў
Воінаў — прозвішча.
NGC 3904
NGC 3904 (іншыя абазначэнні — ESO 440-13, MCG -5-28-9, PGC 36918) — эліптычная галактыка (E2) у сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
NGC 6058
NGC 6058 (іншае абазначэнне — PK 64+48.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прэзідэнт Кірыбаці
Прэзідэнт Рэспублікі Кірыбаці (Beretitenti in I-Kiribati, President of the Republic of the Kiribati) з’яўляецца кіраўніком дзяржавы і кіраўніком урада Кірыбаці.
Ён абіраецца на чатыры гады ўсенародным галасаваннем. Колькасць кандыдатаў у прэзідэнты строга рэгламентавана: іх павінна быць не больш за чатыры і не менш за два. Кандыдаты абіраюцца з ліку чальцоў парламента падчас яго першага пасля ўсеагульных выбараў паседжання. У далейшым гэтыя кандыдаты бяруць удзел у прэзідэнцкіх выбарах. Прэзідэнт прызначае з чальцоў парламента, у які ўваходзяць віцэ-прэзідэнт, або кауоман-ні-берэтытэнці (Kauoman ni Beretitenti), генеральны пракурор і да дзесяці міністраў.
Свідоўшчына
Свідо́ўшчына (, Свидовщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
Снуды
Снуды́ — возера ў Беларусі, у Браслаўскім р-не Віцебскай вобласці. У басейне ракі Друйка, за 10 км на поўнач ад горада Браслаў, уваходзіць у Браслаўскую групу азёр (другое па велічыні сярод іх ) і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Агульнае
Плошча 22 км². Найбольшая глыбіня 16,5 м. Даўжыня 8,8 км. Найбольшая шырыня 4,9 км. Даўжыня берагавой лініі 34,4 км. Аб’ём вады 107 млн м³. Плошча вадазбору 113 км². Схілы катлавіны вышынёй да 30 м, на ўсходзе і паўднёвым-усходзе абрываюцца блізка каля ўрэзу вады. Уздоўж усходняга берага цягнецца озавая града, парослая лесам. Берагі нізкія, пераўвільготненыя. Пойма шырынёй ад 5 да 150 м. Упадзіны чаргуюцца з пясчанымі мелямі, большасць з якіх парасла трыснягом.
На поўдні возера злучана пратокай з возерам Струста, на ўсходзе — канавай з возерам Воласа Паўночны, на поўначы ўпадаюць ручаі з азёр Астравіты і Войты. У заліў на паўднёвым усходзе ўпадае ручай з возера Турмуз.
Флора і фаўна
У возеры водзяцца шчупак, лешч, язь, карп, плотка, амур белы, лінь, мянтуз, акунь і іншыя віды рыб.
Турызм
Возера ўваходзіць у Нацыянальны парк «Браслаўскія азёры», у зону адпачынку Браслаў. У 1985 годзе на возеры Снуды створаны арніталагічны заказнік агульнай плошчай 2200 гектараў.
Харунжы
Харунжы (chorąży), або харужы — воінскае званне ў шмат якіх краінах Усходняй Еўропы, паходзіць ад польскага слова chorągiew — «харугва», «сцяг». Адпавядае рымскім аквіліферу, вексілярыю, драканарыю, сігніферу.
З XV ст. у ВКЛ харунжым называлася асоба, якая адказвала за збор павятовага рушэння. Гэты атрад называўся харугвай і быў асобнай баявой адзінкай арміі ВКЛ, меў свой сцяг — харугву. У часы Рэчы Паспалітай харунжы падпарадкоўваўся кашталяну.
Са стварэннем у XVIII ст. рэгулярнай арміі ВКЛ харунжы стаў малодшым афіцэрскім званнем, спачатку толькі ў кавалерыі, а затым у пяхоце і драгунаў.
З увядзеннем знакаў адрознення меў на пагонах адну зорачку. Адпавядаў прапаршчыку ў пяхоце і карнету ў кавалерыі Рускай імператарскай арміі, фенрыху ў саксонскай і прускай арміях. З падзеламі Рэчы Паспалітай і працягам яе вайсковых традыцый у форме Літоўскага асобнага корпуса, званне харунжы саступіла месца агульнарасійскім званням прапаршчык і карнет. У Расійскай імперыі званне харунжы было толькі ў казацкіх падраздзяленнях.
Закон кратных адносін
Зако́н кра́тных адно́сін — адзін з законаў стэхіяметрыі: калі два хімічныя элементы ўтвараюць паміж сабою некалькі злучэнняў, то масы аднаго элемента, што прыпадаюць на адзінку масы другога, адносяцца як цэлыя (звычайна невялікія) лікі.
Напрыклад, у аксідах азоту
NO
і
NO2
Закон кратных адносін строга выконваецца для стабільных газападобных злучэнняў.
Букенчы
Букенчы — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Семея. Адміністрацыйны цэнтр Жыеналінскай сельскай акругі. Код КАТА — 632849100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 828 чалавек (415 мужчын і 413 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 786 чалавек (388 мужчын і 398 жанчын).
Рыжкова (Кардымаўскі раён)
Рыжкова (Рыжко́во) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Берталіды
Берталіды (тэрмін у памяць К. Л. Бертале) — злучэнні пераменнага складу, якія не падпарадкоўваюцца законам пастаянных і кратных адносін. Берталіды з'яўляюцца нестэхіяметрычнымі бінарнымі злучэннямі пераменнага складу, які залежыць ад спосабу атрымання. Шматлікія выпадкі ўтварэння берталідаў адкрыты ў металічных сістэмах, а таксама сярод аксідаў, сульфідаў, карбідаў, гідрыдаў і інш Напрыклад, аксід ванадыя(II) можа мець у залежнасці ад умоў атрымання склад ад V0,9 да V1,3, аксід марганца мае пераменны склад MnO1,6.
Тэрмін «бертоллиды» быў уведзены М. С. Курнаковым у 1912-1914 гг.
Гісторыя
Берталідамі гістарычна лічылі злучэнні з ненулявой вобласцю гамагеннасці, але ў сучасным сэнсе гэта злучэнні, вобласць гамагеннасць якіх наогул не ўключае стэхіяметрычны склад. Прычым стэхіяметрычнасць трактуецца не па складзе, а з улікам структурных дадзеных (канцэнтрацыі дэфектаў, заселенасці крышталяграфічных пазіцый). Натуральна, у такі клас трапляюць, у асноўным, толькі немалекулярныя злучэнні. Унутры вобласці гамагеннасці берталіду няма складу з макраскапічна ідэальнымі (адзінкавымі) заселенасцямі пазіцый, у адрозненне ад дальтанідаў.
Ватыканскі вакзал
Ватыканскі вакзал — чыгуначная станцыя ў Ватыкане. Адзіная станцыя ў краіне. Пабудаваны Каралеўствам Італія ў рамках пагадненняў Латэранскага дагавора ад 11 лютага 1929 года. Будынак вакзалу па праекце папскага архітэктара Джузэпэ Мома, адкрыты ў 1933 годзе. Мае 61 м у даўжыню і 21,5 м у шырыню. Аздоблены мармурам і траверцінам, рэльефам з выявай герба Папы Пія XI, і сцэны з Бібліі.
Выкарыстанне станцыі
Станцыя выкарыстоўваецца час ад часу, у асноўным для грузавых перавозак. Ватыкан не выконвае рэгулярныя пасажырскія перавозкі. Станцыяй першым скарыстаўся Папа Ян XXIII у 1962 годзе, адпраўляючыся ў паломніцтва ў Ларэта і Асізі, за тыдзень да адкрыцця Другога Ватыканскага Сабору. Папа Рымскі Ян Павел II наведаў вакзал двойчы. 8 лістапада 1979 г., ідучы на сустрэчу з італьянскімі чыгуначнікамі на Дзень чыгуначніка, і 24 студзеня 2002 года, калі разам з прадстаўнікамі іншых рэлігій адправіўся ў Асізі на экуменічную малітву. Пасажырская станцыя выкарыстоўваецца толькі ў рэдкіх выпадках.
Клаўдзія Герасімаўна Васіна
Клаўдзія Герасімаўна Васіна (Клавдія Герасимівна Васіна,, — , ) — украінская артыстка балета, балетмайстар, педагог.
Біяграфія
Клаўдзія Васіна нарадзілася 15 (28) верасня 1909 года ў горадзе Санкт-Пецярбург.
У 1926 годзе скончыла Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча (клас Агрыпіны Ваганавай).
У 1926—1931 гадах — артыстка Харкаўскага тэатра оперы і балета, у 1932—1941 гадах — Кіеўскага тэатра оперы і балета імя Тараса Шаўчэнкі. Была вядучым выкладчыкам балетнай школы пры тэатры і ў Кіеўскім харэаграфічным вучылішчы.
Падчас вайны выступала ў складзе трупы эвакуіраванага ў Кіргізскую ССР Тэатра музычнай камедыі імя Сталіна. У 1943—1945 гадах была галоўным балетмайстрам і педагогам-рэпетытарам Сталінскага тэатра оперы і балета, дзе ў 1945 годзе паставіла сцэну «Вальпургіева ноч» з оперы «Фаўст» Ш. Гуно і балета «Шчаўкунок» П. Чайкоўскага, а таксама заснавала харэаграфічную школу.
З 1945 года была педагогам-рэпетытарам Львоўскага тэатра оперы і балета імя Івана Франко, адначасова са жніўня 1957 года па жнівень 1960 года была першым дырэктарам.
З 1960 па 1973 гады была педагогам-рэпетытарам Адэскага тэатра оперы і балета, дзе паставіла танцы ў операх «Барыс Гадуноў» М. Мусаргскага і «Рыгалета» Дж. Вердзі. Яе вучаніцамі былі Алена Гарчакова, Наталля Слабадзян і іншыя.
Памерла 3 лістапада 1993 года ў Адэсе.
Творчасць
Сярод яе вядомых партый — Любіна («» ), Адэта-Адылія («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Эсмеральда («Эсмеральда» Ц. Пуні), Медора («Карсар» А. Адана), Ніна («Маскарад» Э. Аванесяна паводле А. Хачатурана), П’ерэта («Горад з Тасканы» ).
2021 год у гісторыі тэатра
2021 год быў адзначаны шэрагам тэатральных падзей.
Струста
Назву Стру́ста маюць:
Маль
Маль — прозвішча.
Спіс аб’ектаў PGC (1917001—1918000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1917001—1918000)
Ключ 54
Ключ 54 廴 (піньінь yǐn) са значэннем «доўгі шаг» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 31 ключа, якія складаюцца з трох рыс.
У слоўніку Кансі налічваецца 9 іерогліфаў з з 49,030 гэтым ключом.
Старажытны знак адлюстроўваў частку вуліцы і след нагі. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «цягнуць», «расцягваць».
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
Віцэ-прэзідэнт Кірыбаці
Віцэ-прэзідэнт Кірыбаці (Kauoman-ni-Beretitenti in I-Kiribati, Vice-President of Kiribati) — віцэ-кіраўнік дзяржавы Рэспубліка Кірыбаці. Яго ці яе канстытуцыйныя функцыі складаюцца ў тым, каб часова ці ўвесь час выконваць абавязкі прэзідэнта Кірыбаці, калі апошні не ў стане гэта рабіць, і «несці адказнасць за такія справы ўрада (уключаючы адміністраванне любога дэпартамента), якія прэзідэнт яму даручыць».
Прэзідэнт прызначае віцэ-прэзідэнта з ліку міністраў урада. Віцэ-прэзідэнт павінен заставацца членам кабінета на працягу ўсяго тэрміну яго паўнамоцтваў.
NGC 3903
NGC 3903 (іншыя абазначэнні — ESO 378-24, MCG -6-26-8, AM 1146-371, IRAS11465-3714, PGC 36906) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Мантычэлі-Павезэ
Манцічэлі-Павезэ (Monticelli Pavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 667 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 27010. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Эміль Маль
Эміль Маль (Émile Mâle,, Камантры — , Фантэн-Шаалі) — французскі гісторык мастацтва.
Біяграфія
Скончыў ліцэй у Сент-Эцьене, у 1886 годзе — Вышэйшую нармальную школу. З 1886 па 1889 год выкладаў рыторыку ў ліцэях Сент-Эцьена, Тулузы, Парыжа. У 1889 годзе абараніў дысертацыю па рэлігійным мастацтве Францыі XII стагоддзя; з 1906 года выкладаў у Сарбоне, дзе ўзначаліў, у 1912 годзе, кафедру гісторыі мастацтва.
У 1918 годзе быў абраны членам Акадэміі надпісаў і прыгожага пісьменства. З 1923 па 1937 год быў дырэктарам Французскай школы ў Рыме. У 1927 годзе стаў членам Французскай акадэміі.
Кантынентальныя кельцкія мовы
Кантынента́льныя ке́льцкія мовы — падгрупа кельцкіх моў. Усе мовы, якія ўваходзяць у гэту падгрупу, з'яўляюцца вымерлымі. Да кантынентальных кельцкіх моў звычайна адносяць усе кельцкія мовы, якія, у адрозненне ад астраўных кельцкіх, былі распаўсюджаны ў кантынентальннай частцы Еўропы. Вобласць распаўсюджвання кантынентальных кельцкіх моў уключала Галію, Іберыю, альпійскую зону (цяпер Аўстрыя, Чэхія, Швейцарыя), узбярэжжа Адрыятычнага мора і нават частка Малой Азіі (Галатыя). Носьбіты моў былі асіміляваны ў першыя стагоддзі н.э. галоўным чынам носьбітамі італійскіх і германскіх моў.
Эміль Маль
Біяграфія
Эміль Маль памёр 6 кастрычніка 1954 года, ва ўзросце 92 гадоў.
Навуковая дзейнасць
Асноўнай сферай інтарэсаў Эміля Маля было сярэднявечнае хрысціянскае мастацтва, з’яўляецца аўтарам вялікай колькасці публікацый, у тым ліку шэрагу манаграфій па цэрквах і саборах Францыі (Рэймскі, Шартрскі, сабор Альбі). Частка яго работ прысвечана хрысціянскай архітэктуры Рыма. Асноўная заслуга Маля у тым, што ў эпоху, калі гісторыя мастацтваў яшчэ ўспрымалася як забаўка для адукаваных эстэтаў, ён прыўнёс у яе навуковыя метады і прынцыпы.
Кантынентальныя кельцкія мовы
Шэраг кельтолагаў лічыць падзел кельцкіх моў на кантынентальныя і астраўныя не генетычным, а саюзным, і прапануе ў якасці альтэрнатывы падзел на Q-кельцкія мовы і P-кельцкія мовы (па эвалюцыі пракельцкага гуку kw у пачатковай пазіцыі).
Навіны (газета)
«Навіны» — грамадска-палітычная газета, якая выдавалася з 16 студзеня 1998 па 29 верасня 1999 года ў Мінску на беларускай мове. Замяніла газету «Свабода», якую 24 лістапада 1997 г. зачыніў Вышэйшы гаспадарчы суд Рэспублікі Беларусь. 24 верасня 1999 года суд задаволіў позву Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Віктара Шэймана да газеты і журналіста Сяргея Аніські памерам 15 млрд. рублёў. 25 лютага 2000 года аднаўляецца выпуск і выходзіць 8-палосны першы нумар газеты «Наша Свабода».
Кантынентальныя кельцкія мовы
Мовы, засведчаныя помнікамі
З дзясяткаў кельцкіх моў і дыялектаў, якія меркавана існавалі ў антычным свеце, помнікамі і глосамі засведчаны толькі чатыры:
Са значна меншай ступенню ўпэўненасці да кантынентальных кельцкіх розныя аўтары адносяць яшчэ дзве мовы:
Русанава (Кардымаўскі раён)
Русанава (Русаново) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Светлы Бор (гарадзішча)
Светлы Бор — археалагічны помнік у Беларусі, гарадзішча V стагоддзя да н.э. — V стагоддзя н.э. каля вёскі Светлы Бор Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Апісанне
Мясцовая назва — Турынскі Гарадок.
За 1 км на поўдзень ад вёскі, на левым беразе ракі Свіслач, у месцы ўпадзення ў яе ракі Волма. Вышыня над забалочанай поймай ракі 5-6 м. Пляцоўка авальная, памерам 100 х 150 м, выцягнута з поўначы на поўдзень. Умацаванні адсутнічаюць.
Даследаванні
Вядома з 1924 г. Абследавалі ў 1963 годзе Ю. І. Драгун, у 1985 годзе абследавала Т. С. Бубенька. Раскопкі не праводзіліся.
Царква Сан-Маізэ
Царква Сан-Маізэ (Basilica di San Moise) — барочная царква ў Венецыі. Першапачатковая царква VIII ст. была перабудавана ў Х ст. для нейкага Маізэ Веніера, які пажадаў прысвяціць яе свайму нябеснаму заступніку Св. Майсею. У XIV ст. да царквы была дададзеная цагляная званіца са скразной аркадай званіц. Па замове сям'і Фіні перабудавана ў 1682 Алесандра Трэміньёнам. Магутны фасад, упрыгожаны скульптарам Энрыка Мейрынгам, апявае камерцыйныя поспехі сям'і Фіні. Алтарная карціна адлюстроўвае Майсея, які атрымлівае 10 запаведзяў, высечаных з каменя. У нефе царквы знаходзіцца магіла шатландскага фінансіста Джона Лоу, а таксама мноства карцін XVII і XVIII стст. У прэсбітэрыі знаходзяцца драўляныя разьбяныя сядзенні хораў, датаваныя XVI ст. У капэле злева - карціны "Тайная вячэра" Пальмы Малодшага і "Абмыванне ног" Якапа Тынтарэта. Джон Раскін назваў царкву Сан-Маізэ самай нязграбнай пабудовай Венецыі.
Навіны грозные а жалостлівые...
'''«Навіны грозные а жалостлівые о нападе княжаті Московского Івана на землю русску, которі то князь паленьнем, тыранством, мордованьнем мест, замков добываньнем веліку і знаменіту шкоду вчыняет. 3 доданьнем релацый Его Мілості Гетмана ВКЛ княжаті Радзівілла о поражцы места Полоцкого, 1562»''' ― першая беларуская газета, першая газета Вялікага Княства Літоўскага; прысвечана трагедыйным падзеям у Полацку у 1563 годзе.
NGC 6060
NGC 6060 (іншыя абазначэнні — UGC 10196, MCG 4-38-25, ZWG 137.36, IRAS16036+2137, PGC 57110) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Геркулес.
Навіны грозные а жалостлівые...
Перадгісторыя выдання
У ходзе Лівонскай вайны маскоўскія войскі Івана IV 15 лютага 1563 пасля аблогі захапілі горад Вялікага Княства Літоўскага Полацк. Купецкія дамы былі разрабаваны; як паведамляюць Пскоўскі летапіс і польскі гісторык Мацей Стрыйкоўскі, полацкім юдэям пад страхам смерці было загадана хрысціцца, хто працівіўся ― тапілі ў Заходняй Дзвіне.
NGC 6060
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навіны грозные а жалостлівые...
Перадгісторыя выдання
Некаторыя крыніцы кажуць аб забойстве татарамі з маскоўскага войска полацкіх каталіцкіх манахаў. Частку каталікоў прадалі ў рабства мусульманам. Некаторыя гістарычныя крыніцы, зрэшты, гэтыя звесткі лічаць несапраўднымі. Нямецкіх наймітаў рускія не кранулі, некаторыя з іх нават уступілі ў рускае войска.
Весткі аб падзеях у Полацку прыйшлі ў Нясвіж, дзе ў 1562 годзе пад заступніцтвам Мікалая Радзівіла Чорнага ўжо дзейнічалі кіраваныя Мацеем Кавячынскім і Лаўрынціем Крышкоўскім друкарня і паперня, якія выпусцілі за 1562—1571 гады шэраг выдатных кніг: «Нясвіжскі песеннік» з 40 псальмамі і 110 песнямі, «Катэхізіс» і «Пра апраўданне грэшнага чалавека перад Богам» на старабеларускай мове, тут Астафей Валовіч выдаў на старабеларускай мове частку Евангелля, Сымон Будны ― для кальвінісцкіх абшчын Біблію і Новы Запавет з рэлігійна-філасофскімі каментарамі. У нясвіжскай друкарні пачаў выдавецкую працу Васіль Цяпінскі, ён пераклаў Евангелле на старабеларускую мову.
Невядома, у каго ў Нясвіжы ўзнікла ідэя аб выпуску навін з Полацка. Магчыма, гэта быў сам Мікалай Радзівіл Чорны, ― ва ўсякім выпадку, без яго згоды гэта наўрад ці б адбылося.
Першая газета Вялікага Княства Літоўскага
У энцыклапедыях першай беларускай газетай звычайна называецца «Gazeta Grodzieńska (1776)» («Гродзенская газета», 1776—1783), але гэта няправільна.
Нават калі вызначаць газету як першае перыядычнае беларускае выданне, то ім з’яўляецца «Нясвіжская газета» (1707), другой жа перыядычнай газетай была «Gazeta literacka Wileńska» ― з 1760.
У Вялікім Княстве Літоўскім часам пачынаюць выходзіць газеты-аднадзёнкі, прысвечаныя якім-небудзь значным грамадскім падзеям: «Новіна іста а правдіва…» (1571), «Эдыкт з замку Полацкага» (1597), «Новіны аб узятыі Смаленска …» (1610), «Новіны аб шчаслівом поступаньні на царства Маскоўскае Найясьнейшаго Владыслава, Караля Польскага, 1617».
Першай аднаразовай газетай стала нясвіжская ― «Навіны грозные а жалостлівые о нападе княжаті Московского Івана на землю русску, которі то князь паленьнем, тыранством, мордованьнем мест, замков добываньнем веліку і знаменіту шкоду вчыняет. 3 доданьнем релацый Его Мілості Гетмана ВКЛ княжаті Радзівілла о поражцы места Полоцкого, 1562». Газета знойдзена ў архівах Оксфардскага ўніверсітэта. Згадваючы пра яе ў гісторыі беларускай журналістыкі, гісторыкі спасылаюцца ў асноўным на публікацыю Рыгора Максімовіча (Вітаўта Тумаша) у Мюнхену (1966), якую пазней перадрукавалі ў Мінску (1994).
Іншыя беларускія даследчыкі гэтай газеты не бачылі.
Газета распавядае пра «поражцы месцы Полацка», памылкова называючы дату ― 1562. Захоп Полацка рускімі войскамі быў 13 лютага 1563 года. Верагодна, гэта памылка друку ― або ў газеце ці ў Р. Максімовіча.
Выдадзена на старабеларускай мове, уяўляе сабой старонку памерам у разварот сучаснага школьнага сшытка. Наклад невядомы.
Ельня
Назву Е́льня маюць:
NGC 3902
NGC 3902 (іншыя абазначэнні — UGC 6790, MCG 4-28-55, ZWG 127.60, IRAS11467+2623, PGC 36923) — спіральная галактыка з перамычкай (SBbc) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Аляксандр Кузняцоў
Аляксандр Кузняцо́ў:
Металіды
Металіды — хімічныя злучэнні (звычайна метал — метал, такія злучэнні называюцца інтэрметалічнымі, радзей пераходны метал — неметал), якія характарызуюцца металічным тыпам сувязі. У такіх злучэннях не выконваецца правіла фармальнай валентнасці, яны маюць высокую тэмпературу плаўлення (часта вышэй, чым у індывідуальных кампанентаў), з'яўляюцца берталідамі.
Анотэ Тонг
Анотэ Тонг (Anote Tong, 湯安諾 Тан Аньно — яго кітайскія прозвішча і імя) ( 1952) — 5-ы прэзідэнт Рэспублікі Кірыбаці з 2003 па 2016 гады. На выбарах у ліпені 2003 года перамог, набраўшы 47,4% галасоў выбаршчыкаў, такім чынам, абышоўшы свайго галоўнага суперніка, брата Гары Тонга (Harry Tong), сябра партыі «Манеабан-тэ-Мауры», які набраў 43,5% галасоў, і Бануэра Берына (Banuera Berina), прыватнага юрыста з Паўднёвай Таравы, які набраў 9,1 % галасоў.
Рэпухава (Кардымаўскі раён)
Рэпухава (Репухово) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Хімарады
Хі́марады (, Химороды) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
Маралды (гарадская адміністрацыя Семея)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 180 чалавек (91 мужчына і 89 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 195 чалавек (103 мужчыны і 92 жанчыны).
Падпаручнік
Папаручнік — афіцэрскае званне ў арміях Вялікага княства Літоўскага, Польшчы, Расіі з XVIII ст.
У арміі ВКЛ першапачаткова існавала толькі ў кавалерыі, а ў другой палове XVIII ст. таксама ў пяхоце. У артылерыі падпаручнікаў таксама называлі «секунд-паручнік».
Выконвалі функцыі намеснікаў паручнікаў. З увядзеннем знакаў адрознення у канцы XVIII ст. мелі дзве зорачкі на пагоне. У арміі ВКЛ 1812 г. знакам адрознення падпаручніка былі дзве стужкі на эпалеце без махры.
Вярблюд аднагорбы
Вярблюд аднагорбы, або драмедар, або драмадэр (Camelus dromedarius) — від млекакормячых з сямейства вярблюдавых атраду мазоленогіх. Распаўсюджаны ў многіх рэгіёнах Азіі і Афрыкі як хатняя жывёла для транспартыроўкі грузаў альбо язды, яднак яго дзікія папуляцыі ў наш час вымерлі. Назва «драмадэр» паходзіць ад грэчаскага слова δρομάς, што азначае «Які бяжыць».
Камуністычная партыя Літвы і Заходняй Беларусі
Камуністычная партыя Літвы і Заходняй Беларусі (КПЛіЗБ) — партыйная арганізацыя, якая дзейнічала на акупіраванай нямецкімі войскамі тэрыторыі Літвы і Заходняй Беларусі ў 1918—1919 гг. Была часткай РКП(б) і працавала пад яе кіраўніцтвам.
Створана ў кастрычніку 1918 на I з'ездзе, які прызнаў асноўнай задачай партыі выгнанне нямецкіх акупантаў, звяржэнне панавання буржуазіі і ўстанаўленне савецкай улады, прыняў Статут, выбраў ЦК (П. Эйдукявічус, Р. Піляр, С. Грыб, К. Керновіч, А. Бразджыёніс, А. Якшэвічус, у снежні 1918 кааптаваны В. Міцкевіч-Капсукас і З. Ангарэціс). I з'езд КПЛіЗБ назваў партыю Кампартыяй Літвы і Беларусі першай акупацыі (куды адносілася тэрыторыя, захопленая немцамі ў 1915 па лініі Дзвінск — Нарач — Крэва — Навагрудак — Баранавічы — Пінск, г.зн. да наступлення немцаў у лютым 1918). Ад I з'езда КПЛіЗБ бярэ пачатак Кампартыя Літвы. Пад кіраўніцтвам КПЛіЗБ праводзіліся стачкі і мітынгі працоўных у Вільні, Гродне, Коўне, Лідзе, Панявежы, Шаўлях і інш. У падполлі створаны органы савецкай улады. На пасяджэнні ЦК КПЛіЗБ 8 снежня 1918 у Вільні ўтвораны Часовы рэвалюцыйны рабоча-сялянскі ўрад Літвы, які 16 снежня 1918 выдаў Маніфест пра абвяшчэнне савецкай улады ў Літве і Заходняй Беларусі. 3 канца снежня 1918 ЦК КПЛіЗБ выдаваў газету «Камуніст» на рускай, літоўскай, польскай і яўрэйскай мовах. КПЛіЗБ правяла з'езд і 2 канферэнцыі. II канферэнцыя КПЛіЗБ выказалася за аб'яднанне Літоўскай ССР і БССР у адну Літоўска-Беларускую Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку (Літбел). КПЛіЗБ аб'ядналася з Кампартыяй Беларусі ў адзіную Камуністычную партыю (бальшавікаў) Літвы і Беларусі.
Монту-Бекарыя
Манту-Бекарыя (Montù Beccaria) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1801 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 115 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 27040. Тэлефонны код — 0385.
Струста (возера)
Стру́ста — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. У басейне ракі Друйка, за 4 км у напрамку на поўнач ад горада Браслаў. Уваходзіць у Браслаўскую групу азёр. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча 13 км². Найбольшая глыбіня 23 м. Даўжыня 6,4 км. Найбольшая шырыня 4,2 км. Даўжыня берагавой лініі 27,8 км. Аб’ём вады 94,3 млн м³. Плошча вадазбору 223 км². Схілы катлавіны вышынёй 5—8 м (на поўначы 25—30 м), абразійныя, парослыя хмызняком і лесам, часткова разараныя. Берагі нізкія, пераўвільготненыя, на поўначы зліваюцца са схіламі. Ёсць мноства заліваў і 7 астравоў (агульная плошча 2,58 км²; найбольшыя Чайчын, Шова, Бярозаўскія, Яленя). Прыбярэжная зона да глыбіні 3 м пясчаная, трапляюцца гліны; глыбакаводную зону высцілае іл, часткова сапрапель. Каля паўднёвага і ўсходняга берагоў паласа трыснягу і чароту шырынёй да 300 м. Да глыбіні 6—7 м растуць харавыя водарасці, эладэя канадская, рагаліснік, рдзесты.
На захадзе ўпадае рака Акмяніца, злучана пратокамі з азёрамі Снуды, Балойса і Ельна, сцёк праз пратоку ў возера Войса.
Цераз возера праходзіць турысцкі маршрут. Струстаўскі валун, размешчаны ля затокі возера, — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1992 года).
Амафор
Амафо́р (ад ὦμος  — плячо і  — нясучы) — частка аблачэння архіерэя ў праваслаўных і ўніяцкіх цэрквах. Існуюць вялікі і малы амафоры. Вялікі амафор — доўгая шырокая лента з выявамі крыжоў. Вялікі амафор ускладаецца на плечы епіскапа так, што ён абгінае абодва плячы і адным сваім канцом спускаецца з левага пляча спераду, а другім — з гэтага ж пляча ззаду. Канцы амафора спускаюцца амаль да падола сакаса. Малы амафор — шырокая стужка з выявамі крыжоў, спускаецца абодвума канцамі на грудзі, спераду сшыта або замацавана гузікамі. Ускладаецца паверх сакаса. І форма, і аздабленне амафора падобны да дыяканскага арара і святарскай епітрахілі. Адсюль становіцца зразумелым, што амафор паводле свайго духоўнага сэнсу і па паходжанні амаль тое самае, што і арар, і епітрахіль. У розныя моманты Святой Літургіі архіерэй апранаецца то ў вялікі, то ў малы амафор, то ўвогуле без амафора.
Аналаў
Анала́ў (Άνάλαβο) — частка аблачэння праваслаўнага або ўніяцкага манаха. Чатырохвугольны плат са шнуркамі, прышытымі па вуглах, упрыгожаны крыжамі, абдымае плечы манаха. Аналаў ускладаецца пры пастрыжэнні манаха ў вялікую схіму.
Даманіят
Даманіят — група з 9 ненаселеных астравоў у Аравійскім моры каля ўзбярэжжа Амана. Займае тэрыторыю 1 км².
Геаграфія і прырода
Астравы месцяцца ў 14,5 км ад Аравійскага паўвострава. Клімат сухі трапічны. Паверхневых вадацёкаў няма. З'яўляюцца важным месцам для размнажэння чарапах. Навакольныя воды адрозніваюцца багаццем марской фаўны. Сустракаюцца рэдкія віды каралаў, акулы, скаты.
Ахова
У 1996 г. астравы Даманіят абвешчаны нацыянальным запаведнікам.
Эканоміка
Астравы Даманіят наведваюцца турыстамі. Лічацца адным з найлепшых месцаў у Амане для нырання з аквалангам.
Мальгузар
Мальгузар — горны хрыбет ва Узбекістане, паўночна-заходняе адгор'е Туркестанскага хрыбта.
Хрыбет характарызуецца невялікімі вышынямі (максімальная — 2621 м), а таксама адсутнасцю вечных снягоў. Працяг хрыбта Мальгузар носіць назву Нуратау. Хрыбет Нуратау аддзелены ад Мальгузара цяснінай Тамерланавы Вароты.
Раскосы (Кардымаўскі раён)
Раскосы (Раскосы) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Тэйма Анорыа
Тэйма Анорыа (Teimwa Onorio; 1963) — палітычны дзеяч Кірыбаці. Член з 1998 года. Віцэ-прэзідэнт Кірыбаці (2003—2016).