cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маркіраваны паштовы сувенір
Маркірава́ны пашто́вы сувені́р — паштовы камплект, які складаецца з мастацкага маркіраванага канверта і ўкладзенай у яго двайной мастацкай немаркіраванай карткі (і, часам, аркушам тонкай паперы з тэкстам), і прызначаны для святочна-віншавальнай карэспандэнцыі.
Паколькі на канверце надрукавана выява паштовай маркі, маркіраваныя паштовыя сувеніры з'яўляюцца суцэльнымі рэчамі.
Гарэліца (Расонскі раён)
Гарэ́ліца (, Горелица) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснапольскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 33 км на усход ад Расон.
Гідраграфія
Вёска размешчана на беразе ракі Дрыса. На захадзе балота.
Катакурган
Катакурган (Kattaqoʻrgʻon / Каттақўрғон) — горад ва Узбекістане, адміністрацыйны цэнтр Катакурганскага тумана (раёна) Самаркандскай вілаята (вобласці). Другі па колькасці насельніцтва (пасля Самарканда) горад Самаркандскага вілаята. Адзін з чатырох гарадоў абласнога падпарадкавання Самаркандскага вілаята.
Насельніцтва — 76,5 тыс. жыхароў (2009).
Узбекскі драматычны тэатр «Маджыдый».
Першамайская (Смалявіцкі раён)
Першама́йская (, Першемайская) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
Да 16 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пятровіцкага сельсавета.
Іаан Лейдэнскі
Іаан Лейдэнскі (Jan van Leiden, Johann von Leiden; сапраўднае імя — Ян Бойкелсзан, Бокельсан , ням. Букхальт (Buckholdt); каля 1509, каля Лейдэна — , Мюнстэр) — кіраўнік Мюнстэрскай камуны. У 1533 годзе далучыўся да старшыні нідэрландскіх анабаптыстаў Яна Матыса, хрысціўся ў яго і стаў адным з яго апосталаў.
Пасікы (Радывыліўскі раён)
Пасікы (Па́сіки) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынскай вясковай абшчыны.
ФК Шэрыф Ціраспаль
«Шэрыф» (Fotbal Club Sheriff Tiraspol) — прыднястроўскі прафесійны футбольны клуб з горада Ціраспаль, з-за міжнароднага непрызнання Прыднястроўя выступае пад сцягам Малдовы.
Чазенія
«Чазенія» — рамантычная аповесць беларускага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча, упершыню апублікаваная ў часопісе «Маладосць» у 1967 годзе. Таксама вядомая як «паэма ў прозе», аб чым гавораць і песенныя назвы главаў. У цэнтры аповесці ляжыць каханне маладых вучоных: фізіка Севярына Будрыса і натураліста Гражыны Арсайла — абое родам з паўночна-заходняй Беларусі. Падзеі адбываюцца ў далёкім Прыморскім краі РСФСР, першыя тры главы ва Уладзівастоку, далей героі перамяшчаюцца ў запаведнік Тыгравая падзь, сканчваецца кніга ў Маскве. Назву аповесці дала далёкаўсходняя вярба чазенія (Chosenia arbutifolia) — гонкае, прыгожае, святлолюбівае дрэва, што расце на бясплодных галечніках уздоўж горных рэк, там, дзе нішто болей не расце.
Задума
Задума напісаць твор пра мужных людзей, пра першабытную прыроду з’явілася ў Караткевіча падчас наведвання ў 1965 г. Далёкага Усходу і Прыморскага края. Піьсменнік адзначаў, што штуршком для напісання аповесці сталі ўражанні, атрыманыя падчас паездкі, а героі яго аповесці маюць рэальных прататыпаў. Не апошнюю ролю ў задуме гэтага твора адыграла і трагедыя ў Хірасіме.
Сюжэт
Севярын Будрыс — малады фізік, удзельнік нейкага таямнічага, але вельмі значнага праекта, карацей, засакрэчаны вучоны. Цяжкая, магчыма, занадта бесчалавечная для яго ўзнёслай натуры праца, смерць блізкага сябра — усё гэта разладжвае яго нервовую сістэму. І начальства адпраўляе Будрыса ў бестэрміновы адпачынак у самы далёкі, які толькі можна ўявіць, савецкі горад — Уладзівасток. Але і тут жахлівыя атамныя сны пераследуюць Севярына. Аднойчы ён знаёміцца з Васілём Паўлавым — выбітным майстрам паруснага спорту з вялікай душой наросхрыст. Гэтае знаёмства крыху дапамагае яму акрыяць. Падчас салюту ў гонар перамогі над Японіяй у Амурскім заліве, вір натоўпу выштурхоўвае да парапета, дзе стаіць Будрыс, маладую дзяўчыну. Яны знаёмяцца, а пасля Севярын праводзіць дзяўчыну да катэра, што меў забраць яе ў запаведнік Тыгравую падзь. За гэтых некалькі гадзін Будрыс высветліў, што дзяўчыну завуць Гражынай, што яна натураліст і што яе продкі ўдзельнічалі ў паўстанні 1863 года, і паабяцаў прыехаць да яе ў запаведнік першым жа катэрам.
Але катэра праз шторм не было, і нецярпліваму Севярыну прыйшлося дабірацца праз бурлівым морам спачатку з аватнутным Паўлавым на ягонай шкарлупінцы, пасля па паспакайнелым моры на сейнеры. Далей яго вяла таёжная сцежка, везла дрызіна, падстаўляў плячо перавал — і ў рэшце рэшт Севярын аказаўся ў «штаб-кватэры» запаведніка, дзе яго гасцінна сустрэў начальнік Захар Іракліевіч Дзянісаў. На наступны дзень Будрыс у суправаджэнні белай лайкі Амура выправіўся ўверх па цячэнні ракі Тыгравай і без асаблівых прыгод, але з мехам фларыстычных уражанняў, дайшоў да паляўнічай хаткі, побач з якой сустрэў Гражыну і яшчэ двух навукоўцаў — мужа і жонку, — што дапамагалі ёй у вывучэнні матылёў і неўзабаве тактоўна сышлі на іншую стаянку.
Севярын і Гражына размаўлялі, лавілі рыбу, гатавалі вячэру, і ва ўсіх гэтых няхітрых справах дзяўчына станавілася ўсё болей роднай, зразумелай і жаданай. Тым не менш, за спрэчкаю паміж фізікам і лірыкам паміж імі прабегла прафесійна-светапоглядніцкая шчыліна, якая да ночы чамусьці ператварылася ў прорву. Гражына пакінула Севярына каля вогнішча і пайшла ў хатку. І тут на дапамогу ледзь не згасламу каханню прыйшоў крыху не адэкватны леапард, які напужаў Амура і, хоць і сам спужаўся Севярына, стаў хадзіць коламі і пакрыўджана выць. Севярын перабраўся ў хату і лёг побач з Гражынай, але толькі пасля сну з сінхрафазатронам дзяўчына (нарэшце!) убачыла ягоную душу, і вось тут ужо полымя кахання асвятліла ўсю паляўнічую хатку. Новы дзень адзначыўся паходам у джунглі, дзе каханне запалала яшчэ мацней; а новая ноч — канчатковай перамогай Будрыса і Амура над леапардам, які, захвастаны абвугленымі доўбнямі, прызнаў паразу і сышоў назаўжды.
Крытыка
А. Русецкі гаворыць што ў творы «б’ецца неспакойная, трывожная думка нашага сучасніка пра будучае чалавецтва, пра адказнасць за асобу, за кожнага чалавека, за грамадства і цывілізацыю». Польскі даследчык Ф. Няўважны лічыць, што аповесць «Чазенія» — гэта твор «пра сілу жыцця, трываласць дружбы, пра сілу кахання і спачування, магутнасць дабра, чалавечнасці і праўды, што выяўлена не толькі ў вобразах галоўных герояў, іхніх сяброў, але таксама ў з’явах прыроды, якая выступае тут, хто ведае, ці не галоўным героем і паказчыкам прагрэсу». Даследчык Г. С. Гарадко адзначае, што У. Караткевіч вырашае ўзнятыя праблемы «не проста на аснове асабістых узаемаадносін герояў, а галоўным чынам праз адносіны персанажаў твора да гэтых праблем». А. Мальдзіс сцвярджае: «„Чазенія“ — гэта ўзнёслы гімн першабытнай далёкаўсходняй прыродзе, Усурыйскай тайзе».
Асобныя даследчыкі вызначаюць жанр «Чазеніі» як «аповесці рамантызаванай, паэтычнай і дынамічнай» (С. Андраюк). Іншыя лічаць яе «паэмай у прозе, дзе спалучаны лірыка-рамантычны пачатак з эпічным дзечннем» (А. Русецкі, Ф. Няўважны).
Балан’ёла
Баланьёла (Bolognola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 176 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 7 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 62035. Тэлефонны код — 0737.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Fortunato.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Леў Сямёнавіч Пантрагін
Леў Сямёнавіч Пантрагін (Лев Семёнович Понтря́гин, 21 жніўня [3 верасня] 1908;  —, там жа) — савецкі матэматык, адзін з найбуйнейшых матэматыкаў XX стагоддзя, акадэмік АН СССР (1958; член-карэспандэнт з 1939). Герой Сацыялістычнай Працы (1969). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1962), Сталінскай прэміі 2-й ступені (1941) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1975).
Зрабіў значны ўклад у алгебраічную і дыферэнцыяльную тапалогію, тэорыю ваганняў, варыяцыйнага вылічэння, тэорыю кіравання. У тэорыі кіравання Пантрагін — стваральнік матэматычнай тэорыі аптымальных працэсаў, у аснове якой ляжыць т. зв. прынцып максімуму Пантрагіна; мае фундаментальныя вынікі па дыферэнцыяльных гульнях. Працы школы Пантрагіна аказалі вялікі ўплыў на развіццё тэорыі кіравання і варыяцыйнага злічэння ва ўсім свеце.
Юзэфаў (гміна, Люблінскае ваяводства)
Юзэ́фаў (Józefów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Білгарайскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Юзэфаве. Плошча гміны складае 126,46 км². Станам на 2006 год у гміне Юзэфаў пражывалі 7,207 чалавек, шчыльнасць — 57 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 15 салецтваў.
Мінск-Паўночны
Мі́нск-Паўночны (, Минск-Северный)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў горадзе Мінску; на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж станцыяй Мінск-Пасажырскі і прыпыначным пунктам Радыятарны.
Выкарыстоўваецца як таварная станцыя і дэпо электрацягнікоў. З 5 лістапада 2011 года станцыя адкрыта для пасажыраў. Тут спыняюцца прыгарадныя цягнікі і цягнікі гарадской электрычкі.
Підвысокэ (Радывыліўскі раён)
Підвысокэ (Підвисо́ке) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынскай вясковай абшчыны.
IC 1144
IC 1144 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Мікалаевіч Вярцінскі
Аляксандр Мікалаевіч Вярцінскі (Алекса́ндр Никола́евич Верти́нский; 8 (20) сакавіка 1889,, Кіеўская губерня, Расійская імперыя — 21 мая 1957, , РСФСР, СССР) — рускі і савецкі артыст, , , паэт, украінскага паходжання, кумір эстрады ў першай палове XX стагоддзя, лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1951). Бацька актрыс Мар’яны і Настассі Вярцінскіх.
(217) Эўдора
(217) Эўдора (Ευδώρα) — параўнальна невялікі астэроід галоўнага пояса. Судзячы па вельмі нізкім альбеда ён, напэўна, складаецца з вуглістых хандрытаў. Даследаванні, праведзеныя ў 2007 году паказалі, што бляск астэроіда змяняецца кожныя 25,253 ± 0,003 гадзін, што адпавядае яго перыяду кручэння.
Ён быў выяўлены 30 жніўня 1880 года французскім астраномам Ж. Каджа у абсерваторыі блізу Марселя, Францыя і быў названы ў гонар Эўдоры, наяды ў старажытнагрэчаскай міфалогіі. Ён стаў чацвёртым адкрытым ім астэроідам.
Mini ERO
Mini ERO — харвацкі пісталет-кулямёт саматужнай вытворчасці, які збіраўся ў Заграбе. Паменшаны варыянт пісталета-кулямёта ERO, створанага на аснове ізраільскага пісталета-кулямёта Micro Uzi. Адрозніваецца складаным плечавым упорам з запазычанай у MAC-10 канструкцыяй затыльника.
Карл Пірсан
Карл Пірсан (Karl (Carl) Pearson, — ) — англійскі матэматык, біёлаг, філосаф, член Лонданскага каралеўскага таварыства (1896), прафесар (1884) Лонданскага ўніверсітэта. Галоўныя працы Пірсана па матэматычнай статыстыцы (Пірсана размеркаванне). Распрацаваў тэорыю карэляцыі.
1987 год у гісторыі кіно
1987 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
ФК Вэнтспілс
«Вэнтспілс» (Futbola Klubs Ventspils) — былы латвійскі футбольны клуб з Вэнтспілса.
Пустаіваннэ
Пустаіваннэ (Пустоіва́нне) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынскай вясковай абшчыны.
Эль-Кеф (вілает)
Адміністрацыйны цэнтр — горад Эль-Кеф.
Малевічы (прыпыначны пункт)
Мале́вічы (, Малевичи)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Малевічы; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж станцыяй Жлобін-Заходні і прыпыначным пунктам Казімірава.
Падсябіцце
Падсябіцце — абарончая канструкцыя ў драўляным дойлідстве ў выглядзе гарызантальнай байніцы ў перакрыцці баявой галерэі, якая выступае за межы абарончых сценаў. У мураваным дойлідстве падсябіцці адпавядаюць машыкулямі.
Пандус
Пандус (фр. pente douce — палогі схіл) — прамавугольная або крывалінейная нахіленая пляцоўка для пад’езду брычак, карэт, аўтамабіляў да параднага ўваходу. Часам пандус выдзяляўся каланадай, балюстрадай ці бардзюрам.
Біскупецкі сельсавет
Біскупе́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Біскупцы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Ваўкавыскага сельсавета.
Марская авіяцыя
Марская авіяцыя — род сіл ВМФ, прызначаны для пошуку і знішчэння з паветра сіл флоту праціўніка, прыкрыцця сваіх караблёў ад варожай авіяцыі, вырашэння іншых задач, у тым ліку для дастаўкі марской пяхоты.
Сучасная марская авіяцыя падзяляецца на ракетаносную, процілодачную, знішчальную, штурмавую, разведвальнага і дапаможнага прызначэння (радыёлакацыйнага дазору, радыёэлектроннага процідзеяння, запраўкі самалётаў палівам у паветры, тралення мін. пошукава-выратавальная, транспартная і сувязі). Адрозніваюць марскую авіяцыю базавага і карабельнага (на авіяносцах і верталётаносцах) базіравання. Далейшае развіццё марской авіяцыі ідзе па шляху ўдасканалення лятальных апаратаў, павелічэння скорасці, далёкасці і даўжыні палёту, яго аўтаматызацыі, стварэння сродкаў пошуку марскіх і наземных цэлей на новых фізічных прынцыпах, распрацоўкі высокадасканалай дальнабойнай зброі з моцнымі баявымі зарадамі і інш.
Мадрыс (дэпартамент)
Мадрыс (ісп.: Madriz) — дэпартамент у Нікарагуа.
Boulengerochromis microlepis
Boulengerochromis microlepis — від рыб сямейства Cichlidae, адзіны ў родзе Boulengerochromis.
Мадрыс (дэпартамент)
Асновай эканомікі дэпартамента Мадрыс з'яўляецца сельская гаспадарка, у якой занятыя больш за 75% насельніцтва.
Boulengerochromis microlepis
Апісанне
Буйны драпежнік. З'яўляецца эпідэмікам возера Танганьіка ва Усходняй Афрыцы. Магчыма з'яўляецца самым вялікім відам у сямействе, бо вырастае да 90 см і важыць да 4-5 кг.
Таксанамія
Від першапачаткова быў апісаны як Tilapia microlepis у 1899 годзе. Род быў перайменаваны ў яго гонар у 1904 годзе.
Канстанцін Валянцінавіч Смаль
Канстанцін Валянцінавіч Смаль (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў трайных скачках. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняў 4 месца ў трайных скачках з вынікам 16,10 м.
Прагноз надвор’я
Дакладны прагноз надвор’я мае важнае значэнне ў сельскай гаспадарцы, авіяцыі, марскіх перавозках, жыллёва-камунальнай гаспадарцы, турызме і іншых сферах.
Прагноз надвор’я звычайна ўключае тэмпературу паветра, воблачнасць і атмасферныя ападкі, атмасферны ціск, хуткасць і кірунак ветру, вільготнасць паветра, неспрыяльныя з’явы і стыхійныя бедствы. Кожны прагноз спецыфічны для сферы дзе выкарыстоўваецца. Для сельскай гаспадаркі важнае значэнне мае паказчык тэмпературы глебы, а для авіяцыі - вышыня воблачнасці.
Прагнозам надвор’я займаецца навука сіноптыка, якая выкарыстоўвае для назіранняў метэаралагічныя станцыі і спадарожнікі. Адрозніваюць кароткатэрміновыя (ад некалькіх гадзін да 2 дзён) і доўгатэрміновыя (ад 3 дзён да 1 месяца і больш) прагнозы. Найбольш дакладнымі з’яўляюцца кароткатэрміновыя прагнозы, што звязана з даволі частымі і не заўсёды прадказальнымі зменамі руху паветраных мас у зямной атмасферы.
Плюшчай (Смалявіцкі раён)
Плюшча́й (, Плющай) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
Да 16 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пятровіцкага сельсавета.
П’ер дэ Рансар
П’ер дэ Рансар (фр. Pierre de Ronsard; 11 верасня 1524, замак Ла-Пасаньер, Вандамуа — 27 снежня 1585, абацтва Сен-Ком, блізу Тура) — знакаміты французскі паэт XVI стагоддзя. Узначальваў аб’яднанне «Плеяда», якое прапаведвала ўзбагачэнне нацыянальнай паэзіі вывучэннем грэчаскай і рымскай літаратур.
Lito
«Lito» — студыйны альбом гурта «Vuraj», выдадзены ў 2018 годзе.
Салаўёў (Губіцкі сельсавет)
Салаўёў (, Соловьёв) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2018 годзе.
IC 1145
IC 1145 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Малая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вольга Фёдараўна Нікановіч-Сахарава
Вольга Фёдараўна Сахарава (дзявочае прозвішча Нікановіч;, в. Казаноўка, Лепельскі павет, Віцебская губерня, цяпер , Віцебская вобласць — ) — беларуская пісьменніца. Жонка Сяргея Сахарава.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і праваслаўнага святара Хведара Нікановіча. Скончыла Полацкую дзяржаўную гімназію ў 1900 годзе. Працавала настаўніцай прыходскай школы для дзяўчынак у Люцыне (цяпер г. Лудза, Латвія). У траўні 1905 г. выйшла замуж за выкладчыка Люцынскага гарадскога вучылішча Сяргея Сахарава. У студзені 1907 г. разам з мужам пераехала ў Юр’еў (цяпер Тарту, Эстонія), дзе займалася на прыватных курсах дашкольнага выхавання. Пасля некалькі гадоў працы ў Віцебску, Юр’еве, Пінску. 3 1917 г. — ізноў у Люцыне, куды яе муж Сяргей Сахараў быў запрошаны на пасаду дырэктара мясцовай рускай гімназіі. Узначальвае прыватны дзіцячы садок, прымае актыўны ўдзел у працы мясцовай беларускай грамады. У 1922 г. разам з сям’ёй пераязджае ў Рыгу, а ў 1925-м — у Дзвінск, дзе С. Сахараў становіцца дырэктарам Дзвінскай дзяржаўнай беларускай гімназіі. У 1932 г. пасля таго, як яе мужа пазбавілі пасады дырэктара беларускай гімназіі, перабіраецца ў Рыгу. Потым яшчэ некалькі разоў была вымушаная змена месца жыхарства: Краслава, Дзвінск, потым ізноў Рыга. Дапамагала мужу збіраць беларускі фальклор.
Частыя пераезды, смерць старэйшай дачкі Галіны адмоўна паўплывалі на стан яе здароўя. Перанесла паралюш, затым прыступ другога. 13 сакавіка 1943 года памерла ў Люцынскім шпіталі. Пахавана ў Люцыне (Лудза) на мясцовых могілках.
Сям’я
У шлюбе з Сяргеем Сахаравым мела дачок Ірыну і Галіну.
Творчасць
Актыўная пісьменніцкая дзейнасць В. Сахаравай распачалася пасля пераезду ў 1917 г. у Люцын. Яна пісала невялічкія інсцэніроўкі для выхаванцаў свайго дзіцячага садка, якія і ставіла разам з імі. Паводле матываў паэмы Янкі Купалы «Сон на кургане» напісала п’есу — казачную феерыю «На Полацкім замчышчы» (паст. 1927, выд. 1928), да якой Канстанцін Галкоўскі мапісаў 6 музычных ілюстрацый (хары і сольныя нумары). П’еса «Птушка на волі» (1932, пра жыццё на вёсцы) нагадвала «Паўлінку» Я. Купалы. Яе п’есы «Маладыя пабегі», «Ліст да Прэзідэнта», «Аксюткіна ёлка» ставіліся ў Дзвінскай беларускай гімназіі. Пісала вершы (зборнік «Водгукі сэрца»; рукапіс у Цэнтральнай бібліятэцы АН Літвы).
Кальдарола
Насельніцтва складае 1832 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 59 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 62020. Тэлефонны код — 0733.
Вольга Фёдараўна Нікановіч-Сахарава
Творчасць
Некалькі ейных драматычных твораў засталіся ў рукапісах. У 2015 г. у Мінску выйшаў найбольш поўны на цяперашні час том «Выбраных твораў» Вольгі і Сяргея Сахаравых, куды не патрапіла інсцэніроўка «Вяселля», якая заставалася ў рукапісах і захоўваецца ў аддзеле рэдкіх кніг і рукапісаў ЦНБ імя Якуба Коласа.
Кальдарола
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Martino di Tours.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кацярына Мікалаеўна Дулава
Кацярына Мікалаеўна Дулава (нар., Мінск) — беларускі выкладчык, прафесар, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Біяграфія
Скончыла Ленінградскую ордэна Леніна дзяржаўную кансерваторыю імя М. А. Рымскага-Корсакава, аспірантуру Ленінградскай ордэна Леніна дзяржаўнай кансерваторыі.
Працавала выкладчыкам, старшым выкладчыкам кафедры тэорыі музыкі Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі імя А. В. Луначарскага, дацэнтам кафедры тэорыі музыкі, старшым навуковым супрацоўнікам Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, дацэнтам, прафесарам, загадчыкам кафедры тэорыі музыкі, прарэктарам па навуковай рабоце ўстановы адукацыі «Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі».
З 2010 да 2022 года рэктар установы адукацыі «Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
15 сакавіка 2021 года ўвайшла ў склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.
4 студзеня 2022 года прызначана генеральным дырэктарам Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь.
Мастацкі маркіраваны канверт
Маста́цкі маркірава́ны канве́рт (ММК), або маркірава́ны ілюстрава́ны канве́рт — ілюстраваны паштовы канверт з надрукаванай на ім маркай, якая служыць знакам паштовай аплаты. Адносіцца да суцэльных рэчаў і з'яўляецца прадметам калекцыяніравання. Як правіла, марка ўжо мае кошт, дастатковы для адпраўкі пісьма, але пры неабходнасці можна наляпляць дадатковыя паштовыя маркі.
Ад канверта з арыгінальнай маркай адрозніваецца тым, што надрукаваная на ім марка не з'яўляецца ўнікальнай (арыгінальнай, г. зн. уласцівай толькі канкрэтнаму канверту адзін раз у гісторыі), а выкарыстоўваецца руцінна на працягу многіх гадоў пры выпуску разнастайных канвертаў.
Дзямех
Дзяме́х (, Демех) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснапольскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 31 км на усход ад Расон.
Гідраграфія
Вёска размешчана на беразе ракі Дрыса. На усходзе балота.
Гісторыя
Усходняя частка вёскі - былая вёска Мост.
Бекабад
Бекабад (Бекобод, Bekobod) — горад у Ташкенцкім вілаеце Узбекістана.
Насельніцтва — 101,2 тыс. жыхароў (2009). Размешчаны за 115 км на поўдзень ад Ташкента, на берагах ракі Сырдар’я, на месцы яе выхаду з Ферганскай даліны ў Галодны стэп, каля Бегавацкіх парогаў. Праз горад праходзіць чыгуначная лінія Хаваст — Каканд.
Непасрэдна каля горада праходзіць мяжа з Сагдыйскай вобласцю Таджыкістана, адміністрацыйны цэнтр якой Худжанд размешчаны за 33 км на ўсход ад Бекабада.
Аляксандра Масюк
Саша (Аляксандра) Масюк (Sashatattooing) (нар. 22 мая 1990, Харкаў, Украіна) — мастак татуіровак са сваімі ўласнымі студыямі ў Расіі, Іспаніі і ЗША. Аляксандра вядомая сваёй тэхнікай нанясення татуіровак у спалучэнні з выкарыстаннем фларыстычных матываў і мандал.
Біяграфія
У 2011 г. скончыла Харкаўскую акадэмію дызайну і мастацтваў. У гэтым жа годзе Саша пераехала ў Санкт-Пецярбург, дзе працавала ілюстратарам, пакуль не паспрабавала сябе ў мастацтве татуіроўкі.
Пасля развіцця ўзроўню майстэрства Саша пачаў працаваць у тату-студыі Baraka.
У 2013 годзе Саша адкрыла сваю першую працоўную прастору ў Санкт-Пецярбургу. У 2014 годзе Сашы ўдалося адкрыць студыю ў Маскве.
У 2015 годзе Саша і яе муж пераехалі ў Берлін, Германія. У наступныя гады пара адкрыла фірменныя студыі Sashatattooing у Барселоне, Іспанія і Лос-Анджэлесе, ЗША.
Кліенты і супрацоўніцтва
У спісе кліентаў: спявак з Maroon 5 Адам Левін, мадэль Victoria’s Secret Бехаці Прынслу, футбаліст Аксель Вітсель, футбалісты футбольнага клуба «Зеніт» і расійскі спявак Сяргей Жукаў.
У 2015 годзе Саша пачала супрацоўнічаць з брэндамі адзення Bats і Designed for Fitness.
У 2016 годзе Саша супрацоўнічала з Reebok для стварэння дызайну для Reebok Classic NPC: мандала і подпіс Сашы былі «татуіраваны» на белым скураным чаравіку.
У 2019 годзе супрацоўніцтва французскага брэнда Black Alchemy і Sashatattooing ажыццявіла лінію аксэсуараў, распрацаваную Сашай.
Сашататуінг была паслом брэнда авіякампаній S7 і L’Oréal у Расіі, і YSL, Urban Decay у ЗША.
(218) Біянка
(218) Біянка (Bianca) — параўнальна невялікі астэроід галоўнага пояса, з даволі высокім альбеда, што сведчыць пра яго прыналежнасць да светлага спектральнага класа S. Ён быў выяўлены 4 верасня 1880 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у абсерваторыі горада Пула, Харватыя і названы ў гонар аўстра-венгерскай опернай спявачкі Біанкі (сапраўднае імя — Берта Шварц). У венскіх газетах былі апублікаваны акалічнасці прысваення гэтаму астэроіду імя спявачкі.
Алена Аляксандраўна Собалева
Алена Аляксандраўна Собалева (нар., Ласосна, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
На Чэмпіянаце свету сярод юнакоў 2009 года заняла 11 месца з вынікам 50,74.
На Чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў 2011 года ў Таліне заняла 4 месца з вынікам 61,83.
Пераможца Кубка Еўропы па зімовых кіданнях 2015 года (U-23) ў Лейрыі з вынікам  69,95.
На Камандным чэмпіянаце Еўропы 2015 года ў Чэбаксарах заняла 4 месца з вынікам 72,86. Сярэбраная прызёрка Чэмпіяната Еўропы па лёгкай атлетыцы сярод моладзі 2015 года ў Таліне з вынікам 71,20. На Чэмпіянаце свету 2015 года ў Пекіне заняла 10 месца з вынікам 70,09.
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 70,43 м.
На Чэмпіянаце Еўропы 2016 года ў Амстэрдаме заняла 15 месца ў кіданні молата з вынікам 66,78 м.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года ў Рыа-дэ-Жанэйра заняла толькі 20 месца ў кіданні молата з вынікам 67,06 м.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Маліннікі (прыпыначны пункт)
Малі́ннікі (, Малинники)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,2 км на паўночны захад ад вёскі Маліннікі; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж станцыяй Цялуша і прыпыначным пунктам 331 км.
1989 год у гісторыі кіно
1989 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Татавін (вілает)
Татавін (ولاية تطاوين) — адзін з дваццаці чатырох вілаетаў Туніса. Размешчаны ў паўднёвай частцы Туніса, мяжуе з Алжырам і Лівіяй. Самы вялікі па тэрыторыі вілает Туніса — 38.889 км² з насельніцтвам 144 тыс. жыхароў (2004).
Адміністрацыйны цэнтр — горад Татавін.
IC 1146
IC 1146 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дарычны ордар
Дарычны ордар — адзін з ордараў класічнай архітэктуры. Адрозніваюць грэчаскі і рымскі дарычны ордар. Апошні мае разнавіднасці — рымскі з мутуламі і рымскі з зубцамі (дэнтыкуламі).
Месцам узнікнення лічацца берагі Эгейскага мора як з еўрапейскага, так і з азіяцкага боку ў VI стагоддзі да н.э.. Сустракаецца ў першых збудаваннях Старажытнай Грэцыі і дарыйскіх калоніях. Лаканічны, мужны, манументальны — у часы антычнасці лічыўся «мужчынскім» ордарам.
Характэрныя рысы
Класічная дарычная калона была без базы, з вельмі моцным патанчэннем, упрыгожана канелюрамі, заканчвалася капітэллю. У адрозненне ад іншых ордараў, канелюры прылягаюць адна да адной без дарожак паміж імі. У дарычным ордары канелюры неглыбокія, з вострымі гранямі. Звычайная колькасць канелюр у пабудовах класічнага перыяду — 16 — 20 штук. Капітэль — верхняя частка калоны, на якую візуальна кладзецца нагрузка размешчаных вышэй нясучых элементаў. Складаецца з круглага эхіна і квадратнага абака. У грэка-дарычным ордары капітэль аддзяляецца ад ствала калоны гарызантальнымі баразёнкамі, якіх бывае ад 1 да 5. Верхняя частка ствала (шыйка ці трахелій), у сваю чаргу, аддзяляецца ад ніжняй часткі калоны: у грэка-дарычным ордары — невялікай баразёнкай (гіпатрахеліем), а ў рымска-дарычным — выпуклым профілем-раменьчыкам. У рымскім варыянце ордара трахелій, як правіла, не канеліраваны і можа несці дадатковыя ўпрыгожванні, а эхін часцяком упрыгожаны іонікам.
База ёсць толькі ў калон рымска-дарычнага ордара, у астатніх выпадках калона ставіцца непасрэдна на стылабат.
Архітраў дарычнага ордара гладкі, у некаторых варыянтах рымска-дарычнага ордара падзелены на два ўступы — фасцыі. Невялікай палічкай, званай тэнія, архітраў аддзяляецца ад фрыза, паверхня якога ўяўляе чаргаванне трыгліфаў і метоп. Карніз падтрымліваецца мутуламі, радзей — дэнтыкуламі. Пад трыгліфамі, а таксама на ніжняй паверхні мутул размяшчаюцца кропляпадобныя элементы — гуты.
Прапорцыі
Вышыня дарычнай калоны складае, паводле Вітрувія, 14 модуляў (ніжніх радыусаў калоны), а паводле Віньёлы і пазнейшых аўтараў - 16 модуляў (гэта бліжэй да старажытнарымскіх узораў). Вышыня базы і капітэлі (да раменьчыка) — па 1 модулі. Архітраў мае вышыню 1 модуль, фрыз — 1,5 модуля. Наконт вышыні карніза адзінства ў аўтараў няма, яна можа складаць 1,5 модуля або менш. Шырыня трыгліфаў — 1 модуль, метоп — 1,5 модуля.
Брукіт
Брукіт — мінерал, дыяксід тытану.
Брукіт па хімічным складзе ідэнтычны рутылу і анатазу. Змяшчае 59,94 % тытана і 40,06 % кіслароду. Пры тэмпературы 750 °C пераходзіць у рутыл.
Мінерал быў названы ў гонар (1771—1857), англійскага мінеролага.
Вагай
Вага́й (Вага́й ) — рака ў Цюменскай вобласці Расіі, левы прыток Іртыша.
Даўжыня ракі 555 км, плошча вадазбору 23 000 км². Сярэдні расход вады 16 м³/с (за 109 км ад вусця). Рака выцякае з возера Рямаўскае. Працякае ў паўднёвай частцы Заходне-Сібірскай раўніны. Упадае ў Іртыш каля сяла Вагай, за 55 км ніжэй вусця ракі Табол. Даліна Вагая шырокая, з пакатымі схіламі. Пойма двухбаковая, шырынёй у ніжнім цячэнні да 2 км. Рэчышча меандруючае, умерана звілістае, шырынёй да 80 м. Увесну рака моцна разліваецца, летам мялее. Жыўленне пераважна снегавое. Сярэдні гадавы расход вады 8,23 м³/сек. Рака суднаходная у ніжнім цячэнні.
Прытокі: Ашлык, Агітка, Янтар, Іліней, Балахлей, Батурына, Бараўлянка (Баброўка), Смародзінка (Камышынка), Емец, Лама, Краснаяр, Каш, Крутая і інш.
У вусці Вагая (Ермакова затока) загінуў Ярмак Цімафеевіч.
1907 год у гісторыі кіно
1907 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Мікалай Мікалаевіч Чуркін
Мікалай Мікалаевіч Чуркін (, Сцепанаван, Арменія — ) — беларускі кампазітар і фалькларыст, адзін з заснавальнікаў беларускай прафесійнай музыкі. Народны артыст Беларусі (1949).
Біяграфія
Скончыў музычнае вучылішча Рускага музычнага таварыства ў Тыфлісе (1892, клас М. Іпалітава-Іванава), Пецярбургскую АМ (1899). Настаўнічаў, выкладаў музыку і маляванне, кіраваў аматарскімі харавымі калектывамі ў Баку, Коўне (з 1903), Вільні (з 1905). На Беларусі з 1914, педагог настаўніцкай семінарыі і агульнаадукацыйных школ, загадчык музычнай падсекцыі павятовага выканкома, арганізатар мастацкай самадзейнасці ў г. Мсціслаў, з 1924 выкладчык педагагічнага тэхнікума ў Магілёве, з 1935 у Менску.
Дзейнасць
Сабраў больш за 3 тыс. мелодый песень і танцаў розных народаў (беларускіх, грузінскіх, армянскіх, азербайджанскіх, польскіх, літоўскіх, таджыкскіх). 53 беларускія мелодыі ў яго запісе і апрацоўцы змешчаны ў «Беларускім зборніку» Е. Раманава (вып. 7, 1910); склаў зборнікі «Беларускія народныя песні і танцы» (1949) і «Беларускія народныя песні» (1959).
Адзін з заснавальнікаў беларускай прафесійнай музыкі, пачынальнік нацыянальнага жанравага сімфанізму, музыкі для дзяцей. Яго музыка адметная аптымізмам, строгай класічнай формай, меладычнасцю, апорай на беларускі музычны фальклор. Сярод твораў: оперы «Вызваленне працы» (паст. 1922), «Раскіданае гняздо» паводле Я. Купалы (клавір, 1959—64), радыёопера для дзяцей «Рукавічка» (паст. 1948); музычныя камедыі «Кок-сагыз» (паст. 1939), «Песня Бярэзіны» (паст. 1947); 3 сімфаньеты (1925, «Беларускія карцінкі»; 1949, 1955), 4 сімфанічныя сюіты; 4 сюіты і уверцюра «Памяці Янкі Купалы» (1952) для аркестра беларускіх народных інструментаў; 11 струнных квартэтаў, хары, рамансы; музыка для драматычных спектакляў; апрацоўкі народных песень і танцаў, песні для дзяцей на словы беларускіх паэтаў.
Ушанаванне памяці
На доме па вуліцы Кісялёва, 3 у Мінску, дзе Мікалай Чуркін пражываў у 1957—1964 гадах, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Маларыта (станцыя)
Малары́та (, Малорита)  — станцыя Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў горадзе Маларыта.
Самота
Размешчаны прыкладна ў 150 км да поўначы ад сталіцы краіны Манагуа, каля мяжы з Гандурасам.
У горадзе ёсць царква, пабудаваная у 1661 годзе. Недалёка ад Самота праводзяцца археалагічныя раскопкі, матэрыялы якой прадстаўлены ў мясцовым музеі. У некалькіх кіламетрах знаходзіцца каньён Самота - адна з турыстычных славутасцяў Нікарагуа. У лістападзе ў горадзе ладзіцца карнавал.
Самсонаўка
Самсо́наўка (, Самсоновка) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
Да 16 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пятровіцкага сельсавета.
Крапіўніца (матыль)
Крапіўніца (Aglais urticae) — дзённы матылёк з сямейства, від роду Aglais.
Відавы эпітэт назвы — urticae, паходзіць ад слова urtica (крапіва) і тлумачыцца тым, што крапіва — адна з кармавых раслін вусеняў гэтага віду.
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла 22-24 мм. Знешні зубчасты край крылаў, кожнае крыло з адным рэзкім выступам. Самцы па афарбоўцы мала адрозніваюцца ад самак. Крылы зверху цагляна-чырвоныя, з шэрагам буйных чорных плям, ля кастальнага краю падзеленых жоўтымі прамежкамі; у вяршыні пярэдняга крыла невялікая белая пляма. Прыкаранёвая палова задняга крыла карычнева-бурая, знешняя — цагляна-чырвоная, паміж гэтымі ўчасткамі рэзкая мяжа. Па вонкавым краі крылаў размешчаны шэраг блакітных плям полулунной формы. Ніжняя паверхня крылаў карычнева-бурая, папярок пярэдняга крыла ідзе шырокая жоўтая паласа.
Вусень цёмны, аж да чорнага, з жаўтлявымі падоўжнымі палосамі не толькі збоку, але і на спіне. Колер яек жоўты. Кукалка ставіцца да віду пакрытых. Рухомасць кукалкі абумоўліваецца рухамі яе брушка.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Шырока распаўсюджаная ў Еўропе, а таксама ў Малой Азіі, Сярэдняй Азіі, Сібіры, Кітаі, Манголіі, Японіі, Паўночным В’етнаме і Карэі. Сустракаецца яна паўсюль у Расіі, на Украіне, акрамя Крайняй Поўначы, у Балтыі, у Беларусі, у Малдове, на Каўказе, у Закаўказзі, у Казахстане. Назіралася таксама на Камчатцы, у Магаданскай вобласці і Якуціі.
Сустракаецца ў парках, на лугах, узлесках лясоў, прычым не толькі ў далінах, але і высока ў гарах. У Альпах была знойдзена на вышыні каля 3000 м, а ў Гімалаях — на вышыні вышэй 5000 м над узроўнем мора.
Развіццё
На поўдні развіваецца 2-3 пакалення. Зімуюць матылькі, якія вясной адкладаюць яйкі. Першых перазімавалых матылькоў у сярэдняй паласе Расііі можна сустрэць ужо ў красавіку. Матылёк зімуе ў пячорах, падвалах і на паддашках жылых дамоў. Яйкі крапіўніца адкладае групамі па 100—200 штук на ніжні бок ліста крапівы двухдомнай або Urtica urens. Першае пакаленне вусеняў развіваецца з мая па чэрвень, другі — з ліпеня па жнівень. На кармавых раслінах яны жывуць вывадкамі, не распаўзаючыся далёка адзін ад аднаго. Для акуклення вусень шукае зацішныя месцы або окукливается прама на сцеблах раслін, часта вісіць на пабудовах, платах. Куколка свабодная, прымацоўваецца галавой ўніз. Стадыя лялячкі працягваецца каля двух тыдняў. Матылі лётаюць з чэрвеня да восені і пасля зімоўкі вясной. Зімуюць у дуплах і пад карой дрэў, гарышчах дамоў, радзей балконах.
Кармавыя расліны вусеняў:, у тым ліку , , і іншыя крапіўныя; , ).
Лётае ў розных адкрытых біятопах, часта антрапагенных.
Гаспадарчае значэнне
Вусені звычайна развіваюцца на крапіве, радзей на каноплях, часам яны пашкоджваюць лісце хмеля.
Класіфікацыя
Існуюць наступныя падвіды крапіўніцы:
Цікавыя факты
Было выпушчана даволі шмат паштовых марак з выявай крапіўніцы ў дзяржавах: Андора, 1994 г.; Бельгія, 1993 г.; Вялікабрытанія, 1981 г.; Венгрыя, 1961 г., 1973 г.; Германія, 1962; Гернсі, 1981 г., 1988 г.; Данія, 1993 г.; Нарвегія, 1993 г.; Олдэрні, 1997 г.; Польшча, 1967 г.; Фінляндыя, 2003 г.
Светлы (Буда-Кашалёўскі раён)
Све́тлы (, Светлый) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.
ФК Сэлтык
«Сэлтык» (The Celtic Football Club) — шатландскі футбольны клуб з горада Глазга. Выступае ў шатландскім Прэм’ершыпе.
Радыхіўшчына
Радыхіўшчына (Радихі́вщина) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынскай вясковай абшчыны.
IC 1147
IC 1147 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дудкі (Расонскі раён)
Ду́дкі (, Дудки) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснапольскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Заборскага сельсавета.
Кампаратонда-дзі-Ф’ястронэ
Кампаратонда-дзі-Ф'ястронэ (Camporotondo di Fiastrone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 606 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 73 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 62020. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Marco.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Рудня (Радывыліўскі раён)
Ру́дня (Ру́дня) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынскай вясковай абшчыны.
Хіёга
Хіёга (兵庫県)  — прэфектура Японіі, якая знаходзіцца ў рэгіёне Кінкі. Цэнтр прэфектуры — горад Кобэ.
Гісторыя
Сучасная прэфектура Хіёга ўключае тэрыторыі, раней якія зваліся правінцыямі Харыма, Тадзіма, Авадзі і часткі Тамбы і Сэтцу.
У 1180 годзе, практычна ў канцы эпохі Хэян, Імператар Анотку, Кіяморы Тайра і імператарскі савет перамясціліся ў Фукухару (цяпер — горад Кобэ). Сталіца заставалася там на працягу пяці месяцаў.
Паўднёвай часткі прэфектуры Хіёга былі нанесены сур'ёзныя страты ў 1995 годзе землетрасеннем, названым Вялікі Хансін. Землетрасенне знішчыла болшую частку Кобэ, Авадзі, Такарадзуку і суседнюю прэфектуру Осака. У выніку яго загінула каля 5500 чалавек.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У прэфектуры Хіёга размешчана 29 гарадоў і 8 паветаў (12 пасёлкаў).
Гарады
Спіс гарадоў прэфектуры:
Паветы
Пасёлкі паводле паветаў:
Славутасці
У горадзе Хімедзі знаходзіцца замак Хімедзі, які ахоўваецца ЮНЕСКА. У прэфектуры таксама знаходзіцца Ака Хан, дом 47 ронінаў.
Сімволіка
Эмблема прэфектуры была створана 10 лютага 1921 года, але пасля зацвярджэння сцяга больш не выкарыстоўваецца. Сцяг быў абвешчаны 10 чэрвеня 1964 года.
Кветкай прэфектуры абралі японскую хрызантэму, дрэвам — камфорнае дрэва, а птушкай — далёкаўсходняга бусла.
Карачаеўцы
Паходжанне
Большасць даследчыкаў атаесамляюць продкаў карачаеўцаў з горцамі Паўночнага Каўказа, аднак прызнаюць важнасць у іх этнагенезе аланаў, булгараў і асабліва цюркаў-куманаў. Генетычныя даследаванні карачаеўцаў паказваюць, што іх паходжанне сапраўды звязана з суседнімі горскімі народамі, чые далёкія продкі прыйшлі на Паўночны Каўказ з Пярэдняй Азіі. Болей за траціну балкарцаў маюць індаеўрапейскія карані, блізкія да старажытных народаў Сярэдняй Азіі.
Гісторыя
Згодна паданням карачаеўцаў, на ранніх этапах сваёй гісторыі яны ваявалі за незалежнасць супраць кабардзінцаў. У XVII - XVIII стст. тэрыторыя, населеная карачаеўцамі, трапіла ў залежнасць ад Крымскага ханства. Апошні паход крымскіх татар на землі захаду Паўночнага Каўказа адбыўся ў 1707 г. З уплывам крымскіх татар звязана распаўсюджанне іслама.
У 1826 г. падчас Каўказскай вайнаы карачаеўцы заключылі дагавор з расійскімі войскамі аб захаванні нейтралітэту. Аднак у 1828 г. у сувязі з магчымым удзелам карачаеўцаў у нападах на расійскія ўмацаванні іх землі былі акупаваны і ў выніку ўключаны ў склад Расіі. У 1855 г. карачаеўцы падтрымалі мусульманскае паўстанне горцаў Паўночнага Каўказа супраць Расіі. У 1920 г. і 1930 г. адбываліся ўзброеныя паўстанні карачаеўцаў супраць савецкіх улад. У 1926 г. у складзе РСФСР была створана Карачаеўская аўтаномная вобласць.
12 кастрычніка 1943 г. выйшла пастанова аб дэпартацыі карачаеўцаў, якая абвінавачавала прадстаўнікоў гэтага народа ў супрацоўніцтве з нацысцкімі акупантамі. Дэпартацыя адбылася на працягу 2 лістапада — 5 лістапада 1943 г. 68 614 чалавек былі прымусова выселены ў Казахстан і Кіргізію. Карачаеўская аўтаномная вобласць ліквідавалася.
Карачаеўцы атрымалі магчымасць вяртацца на Паўночны Каўказ толькі з 1956 г. У 1957 г. была створана Карачаева-Чаркеская аўтаномная вобласць у складзе Стаўрапольскага края. М. С. Гарбачоў, які назіраў за вяртаннем карачаеўцаў на радзіму, паведамляў, што на месцах для перасяленцаў былі створаны льготныя ўмовы, але ў далейшым любы прыгнёт успрымаўся імі вельмі хваравіта. У 1989 — 1991 гг. працэс рэабілітацыі карачаеўцаў быў канчаткова завершаны. У 1990 г. была абвешчана аўтаномная рэспубліка Карачаева-Чаркесія.
Культура
Доўгі час асновай традыцыйнай гаспадаркі карачаеўцаў з'яўлялася адгонная жывёлагадоўля. Трымалі коз, авечак, кароў, канёў. Улетку іх трымалі на горных пашах, а ўзімку адганялі на паўднёвыя схілы гор, лясныя паляны, раўніны. Пляцы для пакосаў былі малымі, таму жывёла на працягу года знаходзілася на падножным корму. На летнія пашы зыходзіла палова насельніцтва, у тым ліку жанчыны і дзеці. Часцяком пастухі аб'ядноўваліся ў къош нёеерлик, калі дробныя гаспадары аб'ядноўвалі свае статкі са стакам багатага гаспадара. Прадукты жывёлагадоўлі перапрацоўваліся пераважна жанчынамі. Яны апрацоўвалі лямец, скуры, тканіны, шылі вопратку.
Земляробства не атрымала шырокага распаўсюджання з-за недахопу годнай зямлі. Найбольш багатыя карачаеўцы куплялі або арандавалі зямлю для земляробства і пакосаў на раўнінах. Вырошвалі збожжавыя культуры. Аралі драўляным плугам з жалезным лемяшом сабан агъач або къаладжюк. У 1920-я гг. савецкія ўлады садзейнічалі перасяленню карачаеўцаў-земляробаў на новыя землі.
Для паселішчаў характэрна розная планіроўка. Горныя паселішчы скучаныя, адаптаваныя да рэльефа мяцовасці. Паселішчы на раўнінах маюць вулічную планіроўку. Жылыя і гаспадарчыя будынкі складалі комплекс зачыненага двара арбаз. Жытло ўяўляла сабою прамавугольную зрубную пабудову з земляным дахам. Знутры каля сцяны ладзілі агмень оджакъ з адкрытым комінам. Звычай гасціннасці патрабаваў мець асобную гасцёўню або нават цэлую хаціну для госцяў. Высакародныя сем'і таксама будавалі ўмацаваныя драўляныя вежы къала. У мірны час яны выкарыстоўваліся як жытлы.
Мужчынская народная вопратка ўключае кашулю, порткі, футра, бурку, бешмет і г. д. Жаночая вопратка надзвычай разнастайная, залежыць ад узросту і сацыяльнага становішча, звычайна складаецца з доўгай кашулі з выразам у грудзях і зашпількай на каўняры і нагавіц, падкнутых у боты.
Народная кухня карачаеўцаў багата на мясныя стравы, супы на поліўцы з мясной асновай, сыры. З мукі пякуць прэсныя аладкі гырджыны і піражкі з начыннем хычыны. Традыцыйныя малочныя напоі — айран і кефір гыпы айран.
Асноўнай грамадскай адзінкай доўгі час заставаўся род тукъум, які складаўся з пашыраных і малых нуклеарных сем'яў. Чальцы аднаго тукъум мелі адзінае прозвішча, жылі ў сваёй родавай частцы паселішча. Род валодаў пэўнымі землямі, у тым ліку пашамі, могілкамі, часам нават мячэцямі, сімвалам тамга. Забараняліся шлюбы знутры роду або з чальцамі іншых родаў, што паходзілі ад аднаго з легендарных продкаў—мігрантаў з Крыма. Часам у склад роду прымалі несваякоў. Пры гэтым новы чалец праходзіў абрад праходу пад кіям. У выніку сваяцтва з ім вызначалася "па кію". Кроўнае сваяцтва звалася сваяцтвам "па агменю". Адданасць роду віталася, на чальцоў клаўся абавязак узаемнай дапамогі. Існаванне вялікіх пашыраных сем'яў юйюр тлумачыцца прыроднымі асаблівасцямі карачаеўскіх тэрыторый. Яны адрозніваюцца недахопам ворыўных зямель, а часам — і пашы. Вялікія сем'і не падзялялі зямлю паміж сваякамі, працягвалі весці агульную гаспадарку і выплочвалі адзіны падатак. Увядзенне царскімі ўладамі падушнага падатку ў другой палове XIX ст. прывяло да хуткага разбурэння юйюр на малыя нуклеарныя.
На чале сям'і заўсёды быў мужчына. Большасць сямейнай маёмасці падзялялася паміж сынамі, аднак згодна шарыяту дачкі таксама мелі права на маёмасць. Шарыят таксама дазваляў палігінію, але яе распаўсюджанне стрымліваў звычай традыцыйна высокага выкупу за нявесту калым. Выбар партнёра па шлюбу залежаў ад бацькоў і часта супярэчыў жаданню не толькі нявесты, але і жаніха. Дамовы аб шлюбе паміж бацькамі маглі заключацца на будучыню, калі іх дзеці былі зусім малымі. Выйсцем са складанай сітуацыі з'яўляўся крадзеж нявесты. Карачаеўцы адрознівалі прымусовы крадзеж, крадзеж са сгоды дзяўчыны, крадзеж па дамоўленнасці паміж сем'ямі. Удаўцы часцяком жаніліся на сёстрах памерлай жонкі. Малодшы брат мог ажаніцца на ўдаве старэйшага брата.
Традыцыйнае грамадства карачаеўцаў не было сацыяльна аднастайным. Вылучаліся тры буйныя саслоўі. Вышэйшы стан займалі прадстаўнікі высакароднага саслоўя тау бий — нашчадкі ваенных правадыроў. Яны валодалі значнымі землямі і маёмасцю, на іх карысць працавалі абшчыннікі. Большасць карачаеўцаў належылі да саслоўя асабіста вольных къара ёзден. Яны падзяляліся на дробных сыйсыз ёзден  і заможных сыйлы ёзден. На ніжэйшай сацыяльнай прыступцы стаялі нявольнікі къул. Частка з іх вяла сваю гаспадарку, арандавала зямлю і статкі ў тау бий, нават мела сваіх рабоў. Іншыя къул ня мелі маёмасці, працавалі за ежу. Рабства і прыгон былі адменены толькі ў 1864 г.
Традыцыйнае выяўленчае мастацтва мела прыкладны характар: выраб дыванаў, ўзорных лямцаў, аплікацыі. Карачаеўцы захавалі багаты спеўны фальклор. Мужчынскія песні джыр спяваліся групамі. Вызначаўся асобны вакаліст, астатнія спевакі зацягвалі акампанімент эжиу. Распаўсюджаны казкі, казанні, прымаўкі, загадкі. Папулярным героем-трыкстэрам з'яўляецца Насра Ходжа. Вядомы такія танцы, як карагод тёгерек, павольны парны тюз тебсеу, хуткі сандыракъ. Народныя музычныя інструменты: жалейка, скрыпка, бразготкі, гармонік.
Мова
Карачаеўцы размаўляюць на мове цюркскага паходжання, агульнай з балкарцамі — карачаеўска-балкарскай. Да 1924 г. карысталіся арабскім алфавітам з дадатковымі цюркскімі літарамі. У 1924 — 1937 гг. распаўсюджана пісьмо на аснове лацінкі. З 1937 г. выкарыстоўваецца кірыліца.
Таўзар (вілает)
Таўзар (Тазёр; ولاية توزر) — адзін з дваццаці чатырох вілаетаў Туніса. Размешчаны ў заходняй частцы Туніса, мяжуе Алжырам. Тэрыторыя — 4719 км², з насельніцтвам 98 тыс. жыхароў (перапіс 2004).
Карачаеўцы
Рэлігія
У XVIII ст. карачаеўцы прынялі іслам. Большасць сучасных вернікаў — мусульмане-суніты. Аднак пасля прыняцця іслама доўгі час захоўваліся старажытныя вераванні ў адзінага бога Тейри, заступнікаў паляўнічых Апсаты, авечак Аймуш, багіню рэк Су у анасы, шматлікіх духаў прыроды агъач киши, гаспадароў мясцін джер ийеси, хатніх заступніц юй ийеси, свяшчэнныя дрэвы і камяні.
Таўзар (вілает)
Адміністрацыйны цэнтр — горад Таўзар.
Падраздзяленне
Падраздзяленне — воінскае фарміраванне, якое мае, звычайна, пастаянную арганізацыю і аднародны склад. Арганізацыйная структура, колькасны склад і ўзбраенне падраздзялення вызначаюцца штатамі і табелямі і залежаць ад баявога прызначэння.
агульная назва адной з частак ваеннай установы, напрыклад, аддзел або ўпраўленне.