cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брасаўскі раён
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Гарадскія паселішчы: Сельскія паселішчы:
Транспарт
Праз раён праходзяць чыгунка Бранск — Льгоў, аўтамагістраль Масква — Кіеў. Усе сельскія паселішчы маюць мясцовае аўтобуснае злучэнне з цэнтрам раёна.
Сакалішчанскі сельсавет
Сакалі́шчанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Сакалішча.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Расонскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расонскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 23 лістапада 1959 года ў склад Клясціцкага сельсавета перададзены вёскі Абухава і Купелішча. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Верхнядзвінскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Расонскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Сакалішчанскага сельсавета 13 населеных пунктаў. 4 сакавіка 1987 года ў склад Клясціцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Валатоўкі і Галоўчыцы) 8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета з Клясціцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў, якія знаходзіліся ў межах камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Гвардыя» (Валатоўкі, Галоўчыцы, Забалоцце, Купелішча і Маркова).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 626 чалавек, з іх 90,1 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 1,9 % — украінцы.
Верхні замак (Кобрын)
Верхні замак — частка Кобрынскага замка, якая ўяўляла сабой чыста абарончы комплекс. У XVI ст. быў умацаваны глыбокім дугападобным ровам, кальцавым валам, клецевымі канструкцыямі.
Апісанне
Верхні замак з'яўляўся абарончым комплексам і быў круглы ў плане, дыяметр яго складаў каля 56 м. Яго сцены-гародні не запаўняліся зямлёй і каменнем, а выкарыстоўваліся як гаспадарчыя памяшканні (каморы); наверсе былі баявыя галерэі з абламамі, накрытыя двухсхільнымі дахамі з драніцы. Злучаўся з Ніжнім замкам брамай, у верхнім ярусе якой былі дзве святліцы. З процілеглага боку знаходзілася другая брама. Акрамя брам замак меў яшчэ чатыры баявыя вежы, накрытыя шатровымі гонтавымі дахамі. Вежы размяшчаліся рэгулярна па ўсяму перыметру замка, паміж імі стаяла ў сярэднім па пяць гародняў. Праз вежу, браму і пад'ёмны мост праз роў злучаўся з «прыгародкам».
Характэрна, што ў Верхнім замку ніякай іншай забудовы, акрамя брам, веж і гародняў, не было. У інвентары толькі згадваецца жылы будынак, накрыты гонтавым дахам. Вонкавая крывалінейная лесвіца («крывы ўсход») вяла да кансольнай галерэйкі. З яе траплялі ў сенцы, якія з'яўляліся адначасова і трапезнай: тут стаялі сталы, лавы, каміны. Наверх да другіх сенцаў вяла лесвіца, абапал якой размяшчаліся святліцы з кафлянымі грубкамі і лавамі ўздоўж сцен. Можна меркаваць, што гэты будынак, як і святліцы над брамай, з'яўляўся жыллём замкавага гарнізона.
Мінская губерня
Мінская губерня — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі. Існавала ў складзе Расійскай імперыі ў 1793—1917 гадах, а пазней затым да канца (у 1921 годзе) польска-савецкай вайны.
У пачатку XX ст. плошча яе тэрыторыі складала каля, а колькасць насельніцтва —.
Заснаванне адміністрацыі
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе Расійская імперыя атрымала значную частку цэнтральнай тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага, менавіта з якой і была створана новая губерня — «Мінская губерня» з цэнтрам у Мінску. Афіцыйна губерня як адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка была створана ўказам расійскай імператрыцы Кацярыны II ад 23 красавіка 1793 года. У ходзе адміністрацыйнай рэформы ў Расійскай імперыі указам расійскай імператрыцы Кацярыны II ад 3 мая 1795 года Мінская губерня была перайменавана (што датычылася і іншых губерняў імперыі) у Мінскае намесніцтва, а з пачаткам царавання расійскага імператара Паўла І Мінскае намесніцтва (як і іншыя намесніцтвы імперыі) было перайменавана 12 снежня 1796 назад у «Мінскую губерню».
Афіцыйна адміністрацыйныя ўстановы пачалі працаваць з 22 верасня (2 кастрычніка) 1795, а кіраванне стала ажыццяўляцца па прынятым у 1775 годзе у Расійскай імперыі «Устанаўленні кіравання губерняў Усерасійскай імперыі»: у Мінску адкрыліся Мінскае намесніцкае праўленне, судовыя (крымінальная і грамадзянская) палаты, казённая палата, сумленны суд, прыказ грамадскага нагляду, верхні земскі суд, губернскі магістрат і верхняя расправа.
Гісторыя
З 1793 па 1801 гады Мінская губерня ўваходзіла ў склад Мінскага, Ізяслаўскага і Брацлаўскага генерал-губернатарства (і яго пераемнікаў — Мінскага, Валынскага і Брацлаўскага генерал-губернатарства і Мінскага, Валынскага і Падольскага ваеннае губернатарства).
У 1801—1808 гадах Мінская губерня ўваходзіла ў склад Кіеўскага ваеннага губернатарства (1801—1832). Пасля не ўваходзіла ў склад якога-небудзь генерал-губернатарства. У 1812—1815 гадах уваходзіла ў склад Мінскага ваеннага губернатарства, а пасля зноў не ўваходзіла ў склад якога-небудзь генерал-губернатарства.
З 8 студзеня па 13 красавіка 1831 года ўваходзіла ў склад Віцебскага генерал-губернатарства (1823—1856). 13 красавіка 1831 года Мінская губерня была вылучана са складу Віцебскага генерал-губернатарства і перайшла (13 красавіка — 31 ліпеня 1831 года) пад уладу Галоўнакамандуючага Рэзервовай арміяй, а пасля (31 ліпеня — 6 кастрычніка 1831 года) Галоўнакамандуючага Дзеючай арміяй. Паралельна было створана таксама Мінскае часовае ваеннае губернатарства (31 красавіка 1831 года — 22 студзеня 1832 года) для задушэння паўстання 1830—1831 гадоў у Мінскай губерні і далейшага арышта і прыцягнення да следства яго удзельнікаў.
З 1834 года па 17 лютага 1856 года і з 16 жніўня 1862 года па 22 снежня 1870 года Мінская губерня ўваходзіла ў склад Віленскага ваеннага генерал-губернатарства (1832—1864), перайменаванага 24 лютага 1864 года ў Віленскае генерал-губернатарства (1864—1912). У 1861—1862 і 1863—1864 гадах таксама існавала Мінскае часовае ваеннае губернатарства.
З 7 лістапада 1917 года Мінская губерня ў складзе Заходняй вобласці, мела 9 паветаў: Бабруйскі, Барысаўскі, Ігуменскі, Мазырскі, Мінскі, Навагрудскі, Пінскі, Рэчыцкі, Слуцкі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Мінская губерня абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі Мінская губерня ўвайшла ў Беларускую ССР, часова знаходзілася ў складзе ЛітБел ССР, з ліпеня 1920 года — у БССР.
У лютым 1919 года ўтвораны Баранавіцкі павет, 26 красавіка Рэчыцкі павет далучаны да Гомельскай губерні. З 29 жніўня 1919 года ў сувязі з акупацыяй большасці тэрыторыі польскімі войскамі падчас польска-савецкай вайны неакупаваная частка Мінскай губерні — Мазырскі і часткі Бабруйскага, Барысаўскага і Ігуменскага паветаў — перададзена ў склад Гомельскай губерні (вернута 10 жніўня 1920 года). 29 ліпеня 1920 года ўтвораны Нясвіжскі павет.
18 сакавіка 1921 года, пасля заключэння Рыжскага мірнага дагавора, губерня перастала існаваць, бо засталася адзінай у складзе БССР (Віленская і Гродзенская губерні амаль цалкам апынуліся ў Польшчы, як і частка тэрыторыі Мінскай губерні). У складзе БССР з Мінскай губерні засталіся тэрыторыі Бабруйскага, Барысаўскага, Ігуменскага, Мазырскага, Менскага, Слуцкага паветаў, якія сталі ўваходзіць у БССР непасрэдна.
Паветы
З 1793 па 1843 гады павятовы склад Мінскай губерні мяняўся некалькі разоў.
Адукацыя
23 красавіка 1913 года мінскі губернатар Аляксей Гірс выдаў сакрэтны ўказ, каб вучыць рэлігіі беларускамоўных дзяцей толькі на рускай мове.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі ў заходніх губернях была знятая забарона польскамоўнай асветы. У школьным годзе 1917/1918 у Мінскай губерні зявіліся 243 польскамоўныя школы, у тым ліку сярэднія ў Койданове і Нясвіжы. Паводле афіцыйных звестак у іх навучалася 11 199 дзяцей, значыць амаль 1/4 усіх навучэнцаў на тэрыторыі гэтай губерні. Па-за Мінскам адукацыя на польскай мове асабліва развівалася у паветах: Ігуменскім, Слуцкім і Барысаўскім.
Астравы Грэцыі
Поўны спіс усіх астравоў Грэцыі налічвае звыш 1400 астравоў, з якіх 227 заселены і толькі на 78 астравах пражывае больш за 100 жыхароў.
Ніжэй прыведзены кароткі спіс асноўных вядомых, найбольш буйных і населеных астравоў Грэцыі.
Хрысціянская народная партыя (Нарвегія)
Хрысціянска народная партыя (Kristelig Folkeparti, Kristeleg Folkeparti, KrF) — хрысціянска-дэмакратычная палітычная партыя ў Нарвегіі, заснаваная ў 1933 годзе. Партыя з’яўляецца сябрам-назіральнікам Еўрапейскай народнай партыі (ЕНП).
Лідар хрысціянскіх дэмакратаў з 1983 па 1995 год Х’ель Магнэ Буневік быў адным з самых выбітных палітычных дзеячаў сучаснай Нарвегіі, займаючы пасаду прэм’ер-міністра з 1997 па 2000 год і з 2001 па 2005 год. Пад старым кіраўніцтвам Бандэвіка і Вальгерды Сварстад Хаугланд партыя была ў некаторай ступені радыкалізаваная і зрушылася налева. Шмат у чым па прычыне іх дрэнных вынікаў на выбарах 2009 года. Партыя сутыкнулася з канфліктам паміж сваім кансерватыўным і левым крылом. Да 2019 года лідарам быў Кнуд Арыльд Харыдэ, які прывёў партыю ў левы накірунак (больш у бок зялёных) у рамках працэсу «абнаўлення» і прадставіў змяненне клімату і абарону навакольнага асяроддзя ў якасці найбольш важных пытанняў партыі, што адштрухнула вялікую колькасць былога электарату. Такім чынам, партыя адыйшла ад першапачатковага свайго сэнсу і адышла ад хрысціянскай дэмакратыі на карысць зялёнай палітыцы і сацыял-дэмакратыі.
Андрэй Піліпавіч Вайтовіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў 2 лютага 1920 года ў вёсцы Залозкі каля Любчы на Наваградчыне ў беднай шматдзетнай сялянскай сям’і. З маленства працаваў — дапамагаў бацьку. Вучыўся ў мясцовай школе ў Любчы, быў здольным вучнем, скончыў 7 класаў. Паступіў у электрамеханічную гімназію ў Вільні, там дырэкцыя адзначыла яго здольнасці і стараннасць, таму атрымоўваў стыпендыю. Скончыць гімназію не дала Другая сусветная вайна, бо паміж Любчай і Вільняй з’явілася мяжа.
Хрысціянская народная партыя (Нарвегія)
Гісторыя
Хрысціянская народная партыя была заснавана як рэакцыя на рост секулярызацыі у Нарвегіі ў 1930-х гадах. Культурныя і духоўныя каштоўнасці былі прапанаваны ў якасці альтэрнатывы палітычным партыям, арыентаваным на матэрыяльныя каштоўнасці. Непасрэднай прычынай яго заснавання стала няздольнасць Нільса Лавіка, папулярнага дзеяча лютэранскай абшчыны быць вылучаным кандыдатам ад Ліберальнай партыі на парламенцкіх выбарах у 1933 годзе. У адказ на гэта была створана Хрысціянская народная партыя, а Лавік стаў іх галоўным кандыдатам у фюльке Хордалан. Яму ўдалося быць абраным у Стортынг. Ніякія іншыя акругі не аспрэчваліся. На наступных выбарах, у 1936 годзе, партыя таксама правяла агульны спіс з ліберальнай партыяй у Бергене і атрымала поспех у абранні двух прадстаўнікоў ад Хордалана з 20,9% мясцовых галасоў. ў 1945 годзе, на першых выбарах пасля нацысцкай акупацыі Нарвегіі, партыя была арганізавана на агульнанацыянальнай аснове і атрымала 8 месцаў.
Андрэй Піліпавіч Вайтовіч
Біяграфія
Падчас Другой сусветнай вайны заканчвае матуральныя курсы, вучыцца ў настаўніцкай семінарыі ў Наваградку, дзе далучаецца да Беларускай незалежніцкай партыі. Быў у стасунках з будучай паплечніцай па БНП і «Дальвіцу» Тамарай Чэрамшагінай. Пра далучэнне да БНП ўспамінаў так: "«У Беларускую Незалежніцкую Партыю мяне прымаў Барыс Рагуля ў класе настаўніцкай семінарыі ў Наваградку. Пасля свайго ўроку нямецкай мовы на матуральным курсе Барыс адпусціў дзяўчат, пакінуўшы ў класе толькі хлопцаў — каля дваццаці чалавек. „Я з вамі трошкі пагавару“, — сказаў ён і пачаў шчырую размову з намі. Рагуля гаварыў, што ня трэба спадзявацца на немцаў, бо яны нам таксама нічога добрага не жадаюць. Таму мы павінны арганізавацца, і ў нас будзе свая партыя — падпольная. Барыс Рагуля казаў, што нашая мэта — захаваць моладзь. Дзеля гэтага створана БНП, ствараецца Наваградскі беларускі эскадрон. Нельга было дапусціць, каб беларуская моладзь ішла да савецкіх партызанаў або вывозілася на прымусовыя працы ў Нямеччыну. Гэта была праграма-мінімум. Галоўнай мэтай БНП было змаганне за незалежнасць Беларусі. Усё сказанае Барысам мы ўспрынялі вельмі прыхільна. Усе ўсталі і паўтарылі за Барысам словы прысягі…»."
Хрысціянская народная партыя (Нарвегія)
Гісторыя
Хрысціянскія дэмакраты сталі часткай недаўгавечнага несацыялістычнага кааліцыйнага ўрада разам з Кансерватыўнай партыяй, Ліберальнай партыяй і Цэнтрысцкай партыяй у 1963 годзе. На выбарах 1965 года гэтыя чатыры партыі атрымалі большасць месцаў у Стортынге і кіравалі ў кааліцыйным урадзе з 1965 па 1971 год.
Андрэй Піліпавіч Вайтовіч
Біяграфія
У канцы 1943 года запісаўся да Наваградскі беларускі эскадрон Рагулі. У 1944 годзе, калі Барыс Рагуля прывёў свой батальён назад у Наваградак і запрапанаваў ахвочым разам з ім адступаць на Захад, Андрэй Вайтовіч вырашае ісці разам з Рагуляй. Пасля трапіў у Варшаву, атрымаў дакументы ад Барыса Рагулі на вучобу ў Празе, але там ужо адбывалася эвакуацыя і не магло быць гаворкі аб вучобе, таму Андрэй Вайтовіч павяртаецца ў Варшаву, а потым разам з сябрамі едзе ў Дальвіц. У Дальвіцы праходзіў падрыхтоўку ў паветрана-дэсантным спецыяльным батальёне. Андрэй Вайтовіч успамінаў, што перад адпраўкаю Барыс Рагуля загадаў яму забыцца пра нямецкія заданні, а выконваць толькі даручэнні партыйнага кіраўніцтва: ён павінен быў вербаваць сябраў БНП, збіраць звесткі пра сітуацыю ў Беларусі і рыхтаваць лясную плацоўку для прыёму самалёта. У верасні 1944 года дэсантаваўся на Дзятлаўшчыне, куды быў скінуты памылкова. Андрэй Вайтовіч вярнуўся ў родныя мясціны, усталяваў кантакт з былымі сябрамі і збіраў інфармацыю пра дзейнасць бальшавікоў. Ужо тады за ім пільна сачылі агенты савецкіх карных органаў, якім яго выдаў былы паплечнік па эскадрону Рагулі і БНП Павал Турайкевіч — ён даў показы следчым ужо ў першы дзень спаткання з Вайтовічам.
Пасля затрымання быў жорстка катаваны, адбыў 64 дні ў адзіночнай камеры, сядзеў у карцары, амаль шэсць дзён трымаў галадоўку, але яна была гвалтоўна спыненая супрацоўнікамі карных органаў. Следчыя патрабавалі, каб Вайтовіч прызнаў прыналежнасць да Саюзу беларускай моладзі, да якога ён не належаў, а таксама вымагалася назваць склад кіраўніцтва Цэнтральнага Камітэту БНП, які ён не мог ведаць. Быў на допыце асабіста ў міністра дзяржаўнай бяспекі Цанавы. Неўзабаве атрымаў 8 гадоў савецкіх канцлагераў з пазбаўленнем правоў. Пакаранне адбываў у Казахстане і ў Сібіры. У канцы 1952 года быў высланы на пасяленне ў Севераенісейск, дзе пазнаёміўся і ажаніўся з рускай дзяўчынай з сям’і, якая таксама была выслана на поўнач.
У 1958 годзе павярнуўся ў Беларусь, марна прабаваў знайсці звесткі пра лёс сваёй сяброўкі Тамары Чэрамшагінай, якая 17 лістапада 1944 года дэсантавалася на Віленшчыне, але не была злоўленая супрацоўнікамі савецкіх спецслужб. Жыў у Слоніме, працаваў будаўніком і на мясцовай мэблевай фабрыцы. Калі ў 1972 годзе наведваў сябра па рэпрэсіях Казіміра Гінца ва Уроцлаве, то пазнаёміўся з вядомай паэткай Ларысай Геніюш, з якой потым шмат гадоў сябраваў і якой дапамог зрабіць і перавезці помнік на магілу Янкі Геніюша. Пры сустрэчах з Ларысай Геніюш апавядаў ёй аб сваёй сям’і, а тая ў адказ пісала пра іх вершы. Увесь час падтрымліваў сувязі з былымі байцамі «Дальвіца», у тым ліку і з Барысам Рагулем. Летам 1997 года прымаў удзел у сустрэчы «рагулёўцаў» у Вільні. У апошнія гады пра палітычную дзейнасць казаў так: "«Цяпер існуе шмат розных партый, арганізацый, але яны мне ня вельмі імпануюць. Ніколі ў мяне не ўзнікала жадання кудысьці ўступіць. Бо ў мяне была і ёсць толькі адна партыя. Я і цяпер застаюся сябрам Беларускай Незалежніцкай Партыі»." Да самых апошніх дзён цікавіўся жыццём краіны, ужо слабы і хворы, з кіём у руках прыходзіў у цэнтр Слоніма і, як прафесійны будаўнік, дапамагаў аднаўляць Спаса-Праабражэнскі сабор.
Хрысціянская народная партыя (Нарвегія)
Гісторыя
Гістарычная колькасць членаў партыі дасягнула піка ў 69 000 чалавек у 1980 годзе.
Андрэй Піліпавіч Вайтовіч
Біяграфія
Памёр 31 сакавіка 2008 года, быў пахаваны пад бела-чырвона-белым сцягам 1 красавіка 2008 года на слонімскіх могілках.
Хрысціянская народная партыя (Нарвегія)
Гісторыя
Выбары 1981 пакінулі несацыялістаў з большасцю ў парламенце, але перамовы аб стварэнні кааліцыйнага ўрада праваліліся з-за рознагалоссяў па пытанні аб абортах, «бо Нарвежская народная партыя выступіла супраць дазволу на забойства дзяцей». Аднак пазней па гэтаму пытанню яны адступілі, і з 1983 па 1986 год і з 1989 па 1990 год хрысціянскія дэмакраты ўваходзілі ў кааліцыі з Кансерватыўнай партыяй і Партыяй Цэнтра.
Андрэй Піліпавіч Вайтовіч
Памяць
У канцы 2018 года cябры Слонімскага згуртавання дэмакратычных сіл наведалі слонімскія гарадскія могілкі і ўсклалі кветкі на магілы вядомых землякоў Васіля Супруна і Андрэя Вайтовіча. Сябры згуртавання памянулі іх хвілінай маўчання.
Хрысціянская народная партыя (Нарвегія)
Гісторыя
У 1997 годзе хрысціянскія дэмакраты атрымалі 13,7% галасоў і атрымалі 25 месцаў у Стортынгу. Хьель Магне Бандэвік займаў пасаду прэм’ер-міністра з 1997 па 2000 год у кааліцыі з Ліберальнай і Цэнтрысцкай партыяй, а затым, з 2001 па 2005 год — з Ліберальнай і Кансерватыўнай партыяй.
На выбарах 2005 года хрысціянскія дэмакраты атрымалі ўсяго 6,8%, і партыя стала часткай апазіцыі ў Стортынгу. У 2013 годзе Кансерватыўная партыя і Прагрэсіўнай партыяй сфармавалі новы ўрад на аснове палітычнага пагаднення з хрысціянскімі дэмакратамі і лібераламі. На выбарах 2017 года партыя набрала ўсяго 4,2% і не падпісала новае пагадненне, але заняла палітычна стратэгічную пазіцыю, паколькі ўрад кансерватыўнай меншасці ў асноўным залежаў ад іх галасоў, каб атрымаць большасць.
У канцы 2018 года хрысціянскія дэмакраты падзяліліся на конт пытання аб патэнцыйным удзеле ўрада і будучыні кірунку партыі. На партыйным сходзе ў пачатку лістапада 2018 года дэлегатам было зададзенае пытанне аб тым, ці заставацца ў апазіцыі або далучыцца да «чырвонай» або «сіняй» урадавай кааліцыі з лідарам партыі Кнудам Арыльдам Харэйдам, якія выступаюць за левацэнтрысцкі ўрад з лейбарысцкімі і цэнтрысцкімі партыямі, а намеснікі лідараў Олауг Болестад і Хьель Інгальф Ропстад хацелі далучыцца да правага кабінета Эрны Сольберг. Дэлегаты прынялі рашэнне вузкай большасцю ў 8 галасоў далучыцца да існуючага кабінету Сольберга разам з кансерватарамі, лібераламі і прагрэсівістамі. У студзені 2019 года, пасля паспяховых перамоваў з кааліцыйнымі партыямі, хрысціянскія дэмакраты ў канчатковым выніку далучыліся да ўрада, і Харыдэ сышоў з пасады лідара партыі. У красавіку 2019 года 33-гадовы міністр па справах дзяцей і сям’і Хьель Інгальф Ропстад быў абраны новым лідарам партыі.
Ідыялогія
Партыя шмат у чым варта сваім калегам з іншых хрысціянска-дэмакратычных партый, пазіцыянуючы сябе як сямейная партыя (нават пасля змены курсу ў 2019 годзе). Заснаваная на прадвіжэнні маральна-культурных хрысціянскіх каштоўнасцяў, партыя з часам пашырыла свой палітычны профіль, хоць хрысціянскія каштоўнасці заставаліся яе асноўным адрозненнем ад іншых партый. Яна лічыцца ў цэлым цэнтрысцкай партыяй, якая спалучае сацыяльна кансерватыўныя погляды з больш левымі эканамічнымі пазіцыямі, а з 2019 года — таксама пачала рабіць акцэнт на мэйнстрымных палітычных пытаннях, такіх як фемінізм, зялёная палітыка і іншыя пытанні, якія зялёныя характэрызуюць як «глабальные праблемы».
Як партыя, арыентаваная на хрысціянскія каштоўнасці, партыя карыстаецца падтрымкай хрысціянскага насельніцтва. Іх палітыка, якая падтрымлівае хрысціянскія каштоўнасці і выступае супраць легалізацыі аднаполых саюзаў, апелюе да больш кансерватыўнай рэлігійнай базы. Асноўным супернікам у барацьбе за галасы кансерватыўных хрысціян была Партыя Прагрэсу, хоць і сцвярджалася, што партыя страціла некаторыя з найбольш традыцыяналістычных і кансерватыўных галасоў на карысць больш правых хрысціян, спасылаючысь на рост секулярызацыі і адыходжанне а першапачатковай мэты Хрысціянскай народнай партыі, уключаючы адмену мандата, згодна з якім партыйныя чыноўнікі павінны быць практыкуючымі хрысціянамі.
З моманту стварэння партыі для таго, каб чалавек быў прадстаўніком у партыі, патрабавалася пацверджанне аб тым, што кандыдат з’яўляецца практыкуючым хрысціянінам. Па прычыне негатыўнага стаўлення партыі да штучнага перарывання цяжарнасці, меньшы акцэнт на фемінізму (у адрознанні ад іншых партый) і інш. вялікая колькасць эмігрантаў-мусульман пачалі галасаваць за ХНП што стымулізавала намаганні па адмене гэтага правіла. на канвенцыі 2013 года гэтае правіла было зменена. Новыя правілы патрабуюць, каб прадстаўнікі працавалі ў імя хрысціянскіх каштоўнасцяў, але не патрабуюць, каб яны дэкларавалі хрысціянскую веру. Гэты апошні пункт стаў «апошняй кропляй» для шматлікіх кансерватыўных сябраў партыі (бо такім чынам пастуліраваліся агульнаеўрапейскія каштоўнасці, якія перанялі ад хрысціянства як атэісты, мусульмане, так і шмат іншых рэлігій), якія ў выніку адкалоліся і заснавалі Партыю Хрысціян.
У сацыяльнай палітыцы Хрысьціянская народная партыя, як правіла, прытрымліваецца кансерватыўных поглядаў. Па пытаннях жыцця партыя часта выступае супраць усіх відаў забойстваў, таксама эўтаназіі і абортаў, але яна не супраць апошняга ў выпадках згвалтавання або калі жыццё маці знаходзіцца пад пагрозай. Партыя падтрымлівае даступнасць кантрацэпцыі як спосаб зніжэння колькасці абортаў. Яны таксама хочуць забараніць даследаванні чалавечых пладоў і выказалі скептыцызм у дачыненні да прапаноў па левізацыі законаў аб біятэхналогіях ў Нарвегіі. Другі ўрад Бандэвіка зрабіў законы Нарвегіі аб біятэхналогіях аднымі з самых строгіх у свеце пры падтрымцы Сацыялістычнай левай партыі і Партыі Цэнтра, але ў 2004 годзе справа, якая тычыцца дзіцяці з таласэміяй, паставіла гэтыя законы пад пагрозу. Па пытаннях прыхільнікаў ЛГБТ партыя супраць таго, каб людзі аднаго полу маглі жыць разам і рабіць усё, што ім хочацца, але выступае супраць легалізацыі аднаполых саюзаў і таго, каб яны маглі браць дзяцей з дзіцячых дамоў. Па папулярнаму пытанню ў Нарвегіі, ці могуць пастыры Нарвежскай лютэранскай царквы быць сябрамі ЛГБТ, называючы гэта праблемай для самой царкоўнай абшчыны.
Калумбійская ліберальная партыя
Ліберальная партыя Калумбіі (Partido Liberal Colombiano; PLC) — сацыял-дэмакратычная палітычная партыя ў Калумбіі. Першапачаткова была заснавана як ліберальная партыя, але пазней прыняла больш сацыял-дэмакратычны кірунак, уступіўшы ў сацыялістычны інтэрнацыянал у 1999 годзе.
Лук’янавічы
Лук’я́навічы (, Лукьяновичи) — аграгарадок у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Сокер Сіці
Сокер Сіці (Soccer City), таксама вядомы пад назвай FNB Stadium — футбольны стадыён у горадзе Яганэсбург умяшчальнасцю 94 700 гледачоў. Буйнейшы стадыён на тэрыторыі Афрыкі. На стадыёне праходзіў фінал Чэмпіянату свету па футболе 2010 года.
Гісторыя
Будаўніцтва стадыёна пачалася ў 1986 годзе і ў1989 годзе Сокер Сіці быў адкрыты. У 2009 годзе, у рамках падрыхтоўкі да фінальнай стадыі Чэмпіянату свету па футболе 2010 года, быў кардынальна мадэрнізаваны.
Сокер Сіці размешчаны на паўднёва-заходняй ускраіне Яганэсбурга — Саўэта.
Часціца (часціна мовы)
Часціца — службовая часціна мовы, якая выражае дадатковыя сэнсавыя, мадальныя і эмацыянальна-экспрэсіўныя адценні слоў, словазлучэнняў і сказаў. Напрыклад: ''Звычайны дзядзька ў Пасынках — Барыс Харута. А голас — божа мой, што за голас! (Я. Брыль) — часціца што за'' выражае дадатковае эмацыянальнае адценне захаплення.
Лазурнэ
У пасёлку размешчана каля 30 баз адпачынку і дзіцячых лагераў, таксама можна зняць жыллё ў прыватным сектары. Узбярэжжа пакатае, пляжы пясчаныя. Большасць пляжаў абсталяваныя ценявымі навесамі, парасонамі і распранальнямі. У цэнтральнай частцы пасёлка знаходзіцца мноства кафэ і бараў з летнімі пляцоўкамі.
Бранскі раён (Бранская вобласць)
Бра́нскі раён (Брянский район) — адміністрацыйна-тэрыятарыяльная адзінка на паўночным усходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Глінішчава.
Геаграфія
Плошча 1860 км². Асноўныя рэкі — Дзясна, Снежаць, Болва.
Гісторыя
Раён утвораны ў 1929 годзе.
Дэмаграфія
Насельніцтва раёна складае 53,9 тыс. чалавек. Усяго налічаецца 108 населеных пунктаў.
Паселішчы
У 2005 годзе пасля муніцыпальнай рэформы ў раёне стала 15 муніцыпальных утварэнняў са статусам сельскіх паселішчаў:
Транспарт
Праз раён праходзяць: траса Масква — Кіеў.
Гісторыя цацак (серыя фільмаў)
«Гісторыя цацак» (Toy Story, МФА: ) — серыя поўнаметражных анімацыйных фільмаў, створаных з выкарыстаннем CGI-графікі. Ідэя мультфільмаў належыць студыі Pixar, дыстрыб'ютарам выступіла Walt Disney Pictures. Паводле сюжэту серыі, цацкі — адушаўлёныя істоты, якія хаваюць ад людзей сваё поўную прыгод жыццё. Рэжысёрам першых двух фільмаў стаў Джон Ласетэр, стварэннем трэцяй часткі кіраваў Лі Анкрыч. На 2019 год франшыза складаецца з чатырох анімацыйных фільмаў; на іх аснове было выпушчана некалькі спін-офаў і відэагульняў.
Серыя атрымала станоўчыя водгукі крытыкаў. «Гісторыя цацак» была адзначана за тэхнічныя інавацыі ў анімацыі і дасціпны сцэнарый. У наш час гэта адзін з самых найвялікшых і рэвалюцыйных фільмаў у гісторыі анімацыі. «Гісторыя цацак 2» таксама атрымала станоўчыя водгукі крытыкаў, якія адзначылі «ашаламляльную анімацыю, якая імгненна робіць фільм класікай». «Гісторыя цацак: Вялікія ўцёкі» набыла ўсеагульнае прызнанне крытыкаў, якія назвалі яе «лепшым анімацыйным фільмам».
Анімацыйныя фільмы серыі «Гісторыя цацак» атрымалі мноства ўзнагарод і намінацый, сярод якіх «Оскар», «Эні», «Залаты глобус», «Грэмі», «BAFTA» і «Kids’ Choice Awards».
Гісторыя цацак (1995)
Прэм'ера першага фільма серыі адбылася 22 лістапада 1995 года ў Галівудзе, Каліфорнія. Таксама «Гісторыя цацак» была паказана па-за конкурсам на Берлінскім кінафестывалі ў 1996 годзе. Гэта быў першы поўнаметражны мультфільм, створаны з дапамогай CGI-графікі. Па сюжэце, хлопчыку Эндзі на дзень нараджэння падарылі новую цацку — касманаўта База Лайтэра, які лічыць сябе сапраўдным касманаўтам. Вудзі, цацка-каўбой, прыраўнаваў новага сябра хлопчыка і выкінуў Лайтэра з акна. Пазней, раскаяўшыся ў сваіх дзеяннях, Вудзі вырашыў выратаваць База, які патрапіў у рукі суседа Эндзі, Сіда Філіпса, які забаўляўся разломліваннем цацак. Акрамя таго, Баз выпадкова даведаўся, што ён «усяго толькі цацка», і запаў у дэпрэсію. Вудзі ўдаецца выцягнуць База з дэпрэсіі, разам яны збягаюць ад Сіда і вяртаюцца да Эндзі. Мультфільм стаў фінансава паспяховым, сабраўшы ў сусветным пракаце больш 360 мільёнаў долараў. Поспех «Гісторыі цацак», які акупіў выдаткі на вытворчасць у першы ж уік-энд, спрыяў хуткаму ўзняццю коштаў на акцыі студыі Pixar, з 22 да 49 долараў за штуку, што прынесла кампаніі 1,2 мільярда долараў.
Гісторыя цацак 2 (1999)
«Гісторыя цацак 2», другая частка франшызы, выйшла ў пракат 24 лістапада 1999 года. Першапачаткова мультфільм не быў прызначаны для паказу ў кінатэатрах, бо гэта быў усяго толькі 60-хвілінны сіквел першай часткі для прамога распаўсюджвання на відэа. Аднак кіраўніцтва Walt Disney Pictures прыняло рашэнне дапрацаваць першапачатковую версію «Гісторыі цацак 2» да паўнавартаснай карціны. Па сюжэце Вудзі апыняецца даволі каштоўнай цацкай, і яго выкрадае дасведчаны ў гэтым чалавек, які збіраецца прадаць Вудзі калекцыянеру ў Японіі. Баз і некалькі іншых цацак адпраўляюцца на дапамогу Вудзі. Разам з ім яны ратуюць дзве іншыя цацкі, якія ў свой час пастаўляліся разам з Вудзі. У сусветным пракаце па касавых зборах другая частка перасягнула свайго папярэдніка, зарабіўшы 480 мільёнаў. У кастрычніку 2009 года першыя дзве часткі серыі выйшлі ў фармаце 3D.
Гісторыя цацак: Вялікія ўцёкі (2010)
Трэцяя частка серыі выйшла ў пракат праз адзінаццаць гадоў, 18 чэрвеня 2010 года. Замест Джона Ласетэра рэжысёрам стаў Лі Анкрич, які з'яўляўся выканаўчым прадзюсарам першых двух мультфільмаў. Па сюжэце, Эндзі вырас і з'ехаў у каледж, а яго цацкі выпадкова патрапілі ў дзіцячы сад. Высвятлілася, што дзеці ў гэтым садзе падзяляюцца на дзве групы: тыя, што добра абыходзяцца з цацкамі, і тыя, што абыходзяцца дрэнна. Таксама яны сутыкнуліся з групоўкай цацак, якія спрабавалі рабіць так, каб з імі гулялі толькі добрыя дзеці, а дрэнныя б гулялі з усімі іншымі цацкамі. Цацкі Эндзі вырашаюцца бегчы; у выніку ім удаецца зрынуць лідара групоўкі, застацца ў дзіцячым садзе і знайсці баланс паміж гульнямі з добрымі і дрэннымі дзецьмі. У жніўні 2010 года, праз два месяцы пасля выхаду ў пракат, зборы мультфільма перавысілі даход «Шрэка 2», зрабіўшы яго самым касавым праектам студыі Pixar. Станам на 2012 год, «Гісторыя цацак: Вялікія ўцёкі» з'яўляецца самым касавым мультфільмам у гісторыі кінематографа.
Гісторыя цацак 4 (2019)
Па сюжэце, з таго часу, як Эндзі паступіў у каледж, цацкі пасяліліся ў доме сваёй новай гаспадыні Боні. У свой першы дзень у школе Боні змайстравала сабе з адходаў новую цацку Вілкінс. Гэта паклала пачатак чарадзе падарожжаў з пагонямі, знаёмстваў з новымі цацкамі, сустрэчам з некаторымі са старых сяброў, і нават рамантычнай гісторыі.
Эліс Парк
Эліс Парк (Ellis Park), таксама вядомы з-за яго субсідавання The Coca-Cola Company як Кока-Кола Парк (Coca-Cola Park) — стадыён саюза рэгбі і футбольны стадыён у горадзе Яганэсбург, правінцыя Гаўтэнг, ПАР. Выкарыстоўваецца таксама для правядзення іншых мерапрыемстваў, такіх як канцэрты.
Стадыён названы ў гонар Дж. Д. Эліса, які спрыяў выдзяленню зямлі пад будаўніцтва арэны. У 2008 годзе права на тое, каб назваць стадыён сваім імём, за 450 мільёнаў рандаў ($58 мільёнаў/£ 30 мільёнаў) выкупіла кампанія Кока-Кола.
Шэмахінская астрафізічная абсерваторыя імя Насірэддзіна Тусі
Шэмахінская астрафізічная абсерваторыя імя Насірэддзіна Тусі (Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası) — абсерваторыя ў раёне Шэмаха ў Азербайджане, размешчаная ў 22 км ад горада Шэмаха і ў 144 км ад горада Баку ў паўднёва-ўсходнім перадгор’і Вялікага Каўказа на вышыні 1435 м над узроўнем мора. Кіраванне абсерваторыяй ажыццяўляе Аддзел астрафізікі Інстытута фізікі Нацыянальнай акадэміі навук Азербайджана.
Гісторыя
Будаўніцтва абсерваторыі пачалося ў 1958 г. і афіцыйна было адкрыта 13 студзеня 1960 г. Азербайджанскі вучоны Юсіф Мамедаліеў адыграў значную ролю ў стварэнні абсерваторыі. У пачатку свайго існавання абсерваторыя вымярала палярызацыю святла ад каметы д’Аррэ.
Мікольцы (вёска)
Міко́льцы (, Микольцы) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска i маёнтак у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Непарыўны дроб
Непары́ўны дроб (або ланцуго́вы дроб) — гэта матэматычны выраз віду дзе
a0
ёсць цэлы лік, і ўсе астатнія
an
— натуральныя лікі (дадатныя цэлыя).
Любы рэчаісны лік можна прадставіць у выглядзе непарыўнага дробу (канечнага ці бесканечнага). Лік можна прадставіць канечным ланцуговым дробам, калі ён рацыянальны. Лік можна прадставіць перыядычным ланцуговым дробам тады і толькі тады, калі ён ёсць квадратычная ірацыянальнасць.
Раскладанне ў непарыўны дроб
Любы рэчаісны лік x можна прадставіць (канечным ці бесканечным, перыядычным ці неперыядычным) ланцуговым дробам, дзе
дзе абазначае  ліку x.
. У гэтым выпадку x прадстаўляецца канечным непарыўным дробам.
Для ірацыянальнага x усе велічыні x_n будуць ненулявыя і працэс раскладання можна працягваць без канца. У гэтым выпадку x прадстаўляецца бесканечным ланцуговым дробам.
Каб хутка раскласці рацыянальны лік у ланцуговы дроб, можна скарыстаць алгарытм Еўкліда.
Падыходныя дробы
n-ым падыходным дробам (або падыходзячым дробам) для ланцуговага дробу называецца канечны ланцуговы дроб. Значэнне падыходнага дробу раўняецца некатораму рацыянальнаму ліку. Падыходзячыя дробы з цотнымі нумарамі ўтвараюць нарастаючую паслядоўнасць, граніца якой роўная x. Аналагічна, падыходзячыя дробы з няцотнымі нумарамі ўтвараюць спадаючую паслядоўнасць, граніца якой таксама роўная x.
Эйлер вывеў для вылічэння лічнікаў і назоўнікаў падыходных дробаў: Такім чынам, велічыні p_n і q_n прадстаўляюцца значэннямі :
Паслядоўнасці і  нарастаюць.
Лічнікі і назоўнікі суседніх падыходных дробаў звязаны суадносінамі: якія можна перапісаць у выглядзе Адкуль вынікае, што
Прыбліжэнне рэчаісных лікаў рацыянальнымі
Непарыўныя дробы дазваляюць эфектыўна знаходзіць добрыя рацыянальныя прыбліжэнні рэчаісных лікаў. А іменна, калі рэчаісны лік x раскласці ў ланцуговы дроб, то яго падыходныя дробы будуць задавальняць няроўнасць
Адсюль, сярод іншага, вынікае:
Тэорыя календара
Пры распрацоўцы неабходна знайсці рацыянальнае прыбліжэнне для ліку дзён у годзе, які роўны 365,2421988… Падлічым падыходныя дробы для дробнай часткі гэтага ліку: Першы дроб азначае, што раз у 4 гады трэба дабаўляць дадатковы дзень; гэты прынцып лёг у аснову юліянскага календара. Пры гэтым памылка ў 1 дзень набіраецца за 128 гадоў. Другое значэнне (7/29) ніколі не выкарыстоўвалася. Трэці дроб (8/33), г.зн. 8 высакосных гадоў за перыяд у 33 гады, быў прапанован Амарам Хаямам у XI ст. і даў пачатак, у якім памылка ў дзень набіраецца за 4500 гадоў (у грыгарыянскім — за 3280 гадоў). Вельмі дакладны варыянт з чацвёртым дробам (31/128, памылка ў суткі набіраецца толькі за 100000 гадоў) прапагандаваў нямецкі астраном Іаган фон Медлер (1864), аднак вялікай цікавасці ён не выклікаў.
Рашэнне параўнанняў першай ступені
Разгледзім : дзе a,\ b зададзеныя, прычым можна лічыць, што a узаемна простае з m. Трэба знайсці x.
Раскладзём \frac{m}{a} у непарыўны дроб. Ён будзе канечны, і апошні падыходны дроб. Падставім у формулу (1): Адсюль вынікае: Вывад: клас вылікаў  ёсць рашэнне зыходнага параўнання.
Уласцівасці залатога сячэння
У непарыўным дробе залатога сячэння φ няма цэлых лікаў, большых за 1. Адсюль выцякае цікавы вынік: сярод рэчаісных лікаў лік φ — адзін з самых «цяжкіх» для прыбліжэння рацыянальнымі лікамі. Тэарэма Гурвіца сцвярджае, што любы рэчаісны лік
x
можна прыблізіць дробам
m/n
так, што
Хоць практычна ўсе рэчаісныя лікі
маюць бесканечна многа прыбліжэнняў
, значна бліжэйшых да
π
. Можна паказаць, што любы рэчаісны лік віду (a + bφ)/(c + dφ), дзе a, b, c і d — цэлыя лікі, такія што ad − bc = ±1, мае такую ж уласцівасць, як і залатое сячэнне φ; а таксама, што ўсе астатнія рэчаісныя лікі можна прыблізіць намнога лепш.
Гістарычная даведка
ўмелі прадстаўляць адносіны несувымерных велічынь у выглядзе ланцужка падыходных адносін, атрымліваючы гэты ланцужок з дапамогаю алгарытма Еўкліда. Відаць, іменна такім спосабам Архімед атрымаў прыбліжэнне — гэта 12-ы падыходны дроб для \sqrt{3} ці  ад 4-га падыходнага дробу для \sqrt{27}.
У V стагоддзі індыйскі матэматык Арыябхата прымяняў падобны «метад здрабнення» для рашэння неазначальных ураўненняў першай і другой ступені. З дапамогаю гэтай жа тэхнікі было, мабыць, атрымана вядомае прыбліжэнне ліку \pi (355/113). У XVI стагоддзі здабываў з дапамогаю ланцуговых дробаў квадратныя карані (гл. яго алгарытм).
Прымяняліся гэтыя дробы найперш для рацыянальнага прыбліжэння рэчаісных лікаў; напрыклад, Хрысціян Гюйгенс выкарыстоўваў іх пры праектаванні зубчастых колаў свайго планетарыя. Гюйгенс ужо знаў, што падыходныя дробы заўсёды нескарачальныя і што яны даюць найлепшае рацыянальнае прыбліжэнне.
У XVIII стагоддзі тэорыю ланцуговых дробаў у агульных рысах завяршылі Леанард Эйлер і Жазеф Луі Лагранж.
Іван Адамавіч Міхалёнак
Іван Адамавіч Міхалёнак (,  — ) — удзельнік устанаўлення савецкай улады ў Беларусі, камбрыг (1935).
Біяграфія
Член РСДРП(б) з 1917. Скончыў Ваенную акадэмію РСЧА (1927). Удзельнік 1-ай сусветнай вайны. У 1917 вёў палітычную работу ў 10-й арміі Заходняга фронту: старшыня палкавога і член карпуснога камітэтаў, член Паўночна-Заходняга абласнога камітэта РСДРП(б). Падчас нямецкай акупацыі Беларусі ў 1918 на падпольнай рабоце ў Маладзечне, потым старшыня Маладзечанскага рэўкама. 3 1919 у Чырвонай Арміі — у палітаддзелах 17-й і 54-й дывізій, 4-й арміі, Мазырскай групы войск, член Віцебскага паветовага рэўкома. Пасля грамадзянскій вайны камісар 4, 8, 7-й Самарскай дывізій, 5-га стралковага корпуса. У 1927—1934 гадах у штабе РСЧА.
Адзінкавая акружнасць
Адзі́нкавая акру́жнасць — акружнасць з радыусам 1 і цэнтрам у пачатку каардынат.
Для каардынат
(x, y)
усіх пунктаў на адзінкавай акружнасці, згодна з тэарэмай Піфагора, выконваецца роўнасць:
Паняцце адзінкавай акружнасці абагульняецца да n-мернай прасторы (n>2), у такім выпадку кажуць аб «адзінкавай сферы».
Трыганаметрычныя функцыі
Сінус і косінус могуць быць апісаны наступным чынам: калі злучыць любую кропку (x, y) на адзінкавай акружнасці з пачаткам каардынат (0, 0), атрымліваецца адрэзак, які знаходзіцца пад вуглом \alpha адносна дадатнай паўвосі абсцыс. Тады сапраўды:
Пры падстаноўцы гэтых значэнняў ва ўраўненне акружнасці атрымліваецца:
(Выкарыстоўваецца наступнае агульнапрынятае абазначэнне: .)
Хватаўка
Назву Хва́таўка маюць:
Адзінкавая акружнасць
Трыганаметрычныя функцыі
Тут жа наглядна апісваецца перыядычнасць трыганаметрычных функцый, бо адпаведнае вуглу становішча адрэзка не залежыць ад колькасці «поўных абаротаў»: для ўсіх цэлых лікаў k, г.зн. для.
Камплексная плоскасць
На камплекснай плоскасці адзінкавая акружнасць — гэта наступнае мноства :
Мноства G з'яўляецца падгрупай групы камплексных лікаў па множанню, яе нейтральны элемент — гэта e^{i0}=1.
Мікалай Дзянісавіч Няўстроеў
Мікалай Дзянісавіч Няўстроеў (15 снежня, 4-ы Баягантайскі наслег, Баягантайскі ўлус, Якуцкая вобласць —, ) — якуцкі пісьменнік пачатку XX стагоддзя, адзін з заснавальнікаў якуцкай літаратуры.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 15 снежня года ў 4-м Баягантайскім наслегу Баягантайскага ўлуса Якуцкай вобласці. Пачатковую адукацыю атрымаў у Баягантайскай школе. У 1910—1913 гадах вучыўся ў чатырохкласным Якуцкім гарадскім вучылішчы. Вучыўся разам з Платонам Сляпцовым (Аюнскім), Максімам Амосавым. У гады навукі актыўна браў удзел у працы літаратурна-грамадскага кружка навучэнцаў; захапляўся тэатрам — у той час у Доме прыганятых і асобных дамах ставіліся драмы рускіх класікаў на якуцкай мове, п’есы Анемпадыста Сафронава. У 1916 годзе Мікалай Няўстроеў разам з Платонам Аюнскім перавёў камедыю Гогаля «Рэвізор», што стала пробай пяра распачыналага драматурга. З-за хваробы, не скончыўшы вучылішча, вымушаны быў вярнуцца на радзіму; займаўся самаадукацыяй, чытаў шмат класічнай літаратуры.
Прэмія «Сезар» за найлепшы замежны фільм
Прэмія «Сезар» за найлепшы замежны фільм (César du meilleur film étranger) — адна з узнагарод Акадэміі мастацтваў і тэхналогій кінематографа Францыі ў межах нацыянальнай кінапрэміі «Сезар». Прысуджаецца штогод, пачынаючы з першай цырымоніі, якая адбылася ў 1976 годзе.
Ніжні замак (Кобрын)
Ніжні замак — частка Кобрынскага замка, якая ў адрозненне ад чыста абарончага комплексу Верхняга замка ўяўляла сабой жылы комплекс феадальнага двара.
Апісанне
З горадам злучаўся мостам праз Кобрынку і брамай, у ніжнім ярусе якой былі размешчаны на двух узроўнях шэсць камор, у верхнім — дзве святліцы з каморамі і сенцамі. Замак абкружалі гародні з пяццю вежамі.
Левая частка забудовы дзядзінца ад уязной брамы да брамы Верхняга замка была вылучана як парадная палацавая. Тут знаходзіўся вялікі крыжовы ў плане жылы будынак. Яго цэнтральны вузел утварала прыхожая з двума мураванымі камінамі. Да прыхожай з трох бакоў прылягалі блізкія па планіроўцы блокі, кожны з якіх складаўся са святліцы і адной або дзвюх камор. Адна са святліц служыла трапезнай. Процілеглая частка дзядзінца мела гаспадарчы характар. Тут стаялі жылыя дамы замкавай чэлядзі, двухпавярховыя свірны, стайня, вазоўня, лямус.
У адной з веж гэтай лініі забудовы размяшчаўся вадзяны млын. Яго кола прыводзілася ў рух вадой Мухаўца па спецыяльнаму жолабу-«спусту».
Латыфундыя
Латыфундыя (lātus "прасторны" + fundus, "ферма, уладанне") — вельмі вялікае прыватнае зямельнае ўладанне. Латыфундыі ў рымскай гісторыі былі вялікімі маёнткамі, якія спецыялізаваліся на вытворчасці ў галіне сельскай гаспадаркі, прызначаных для экспарту: збожжа, аліўкавы алей, або віно. Яны былі характэрныя Вялікай Грэцыі і Сіцыліі, Егіпта і паўночнаафрыкага Магрыба і Бетыкі на поўдні Іспаніі. Старажытныя латыфундыі былі максімальна набліжаны да індустрыяльнай сельскай гаспадаркі, і іх эканоміка залежала ад рабскай працы.
Падчас каланіяльнага перыяду партугальскія і іспанскія манархі часта ўзнагароджвалі за ваенную службу вялікімі зямельнымі ўладаннямі у Бразіліі, Балівіі, Мексіцы, Венесуэле, Уругваі, Кубе, Чылі і Аргенціне. Прымусовая вярбоўка мясцовых жыхароў у якасці рабочых, дазволеных каланіяльнымі законамі, зрабіў гэтыя зямельныя ўладанні асабліва прыбытковымі для сваіх уладальнікаў. Гэтыя маёнткі: фазенды (па-партугальску) або асьенды (на іспанскай мове), былі запазычанымі ад слова "латыфундыя".
Гэтыя буйныя зямельныя ўладанні-працягвалі існаваць пасля здабыцця краінамі незалежнасці; аграрныя рэформы, накіраваныя на спыненне дамінавання сістэмы латыфундыяў былі папулярныя у некаторых нацыянальных урадаў у Лацінскай Амерыкі. Сёння, латыфундыі існуюць у некаторых краінах Лацінскай Амерыкі, на поўдні Іспаніі і Італіі.
Мікольцы (хутар)
Міко́льцы (, Микольцы) — хутар у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах маёнтак Астравок у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Вавельскі цмок
Ва́вельскі цмо́к, Вавельскі дракон (smok wawelski) — легендарны цмок, які нібыта жыў у пячоры (званай Цмочай ямай) ля падножжа Вавельскага ўзгорка ў Кракаве.
Легенда
Згодна з найбольш старажытным (XII стагоддзе) варыянтам гэтай легенды, выкладзеным Вінцэнтам Кадлубекам, у часы праўлення караля Крака (легендарнага заснавальніка Кракава, па імі якога горад атрымаў сваю назву) у Кракаве з’явілася істота — цмок, званы жываглотам (całożerca, holophagus — то бок істота, якая заглатывала сваіх ахвяр цалкам). Раз у тыдзень цмоку належыла прыносіць у ахвяру карову; калі ж ён не атрымліваў яе, то наўзамен пажыраў людзей. Каб выратаваць горад ад пачвары, Крак паслаў двух сваіх сыноў, Крака і Леха, забіць дракона. Адолець змея ў паядынку сыны не змаглі, таму яны пайшлі на хітрасць. Яны набілі шкуру каровы серай, і, праглынуўшы гэта пудзіла, цмок задыхнуўся. Пасля смерці пачвары браты пасварыліся з-за таго, каму з іх належыць перамога. Старэйшы брат, Лех, забіў малодшага, а вярнуўшыся ў замак, сказаў, што Крак паў у бітве з цмокам. Аднак таямніца братазабойцы была раскрытая і Леха выгналі з краіны, а ў гонар нявінна забітага Крака назвалі горад.
Ян Длугаш у сваёй хроніцы перамогу над цмокам прыпісаў самому каралю, а братазабойства перанёс у той час, калі Крак ужо памёр. Іншая версія легенды (XVI стагоддзе), якая належыць Яўхіму Бельскаму, абвяшчае, што дракона перамог шавец Скуба. Ён падкінуў монстру цяльца, начыненага серай. Цмоку, які з’еў цяля, пачало так пячы ў горле, што ён выпіў паў-Віслы і лопнуў.
Увасабленні
У 1972 годзе каля Вавельскага ўзгорка на Чэрвеньскім бульвары ў Кракаве быў пастаўлены помнік цмоку, аўтарам якога з’яўляецца польскі скульптар Браніслаў Хромы. Цмок вывяргае агонь кожныя 5 хвілін або па СМС па кароткім нумары тэлефона з тэкстам «smok».
У 2015 годзе студыя зняла кароткаметражны фільм (1-ы па ліку) з серыі «Legendy Polskie», дзе цмок — гэта атлетычнага целаскладу татуіраваны мужчына (якога сыграў дацкі бодзібілдар ) і яго велізарная лятаючая машына. Цмок — вялікі аматар прыгожых дзяўчат, якіх выкрадае і трымае ў сваім сховішчы на адной з загарадных віл.
Эдэн Азар
Эдэн Азар (Eden Hazard; нар., Ла-Луўер, Бельгія) — бельгійскі футбаліст, паўабаронца нацыянальнай зборнай Бельгіі. Вельмі добра развіты тэхнічна.
«Ліль»
У 2005 годзе Эдэн папоўніў моладзевы склад «Ліля», у сезоне 2007/08 згуляў за яго свае першыя 4 матчы на дарослым узроўні. З наступнага сезона замацаваўся ў асноўным складзе каманды, стаў найлепшым маладым іграком чэмпіянату. У сезоне 2009/10 ізноў быў прызнаны найлепшым маладым іграком, а таксама ўвайшоў у сімвалічную зборную паводле вынікаў сезона. У сезоне 2010/11 разам са сваёй камандай стаў чэмпіёнам Францыі, забіўшы 7 мячоў і зарабіўшы 9 асістэнсцкіх балаў, а таксама быў прызнаны найлепшым іграком Францыі сезона, зноў апынуўшыся ў сімвалічнай зборнай чэмпіянату. Яшчэ ў канцы 2010 года ім сталі цікавіцца вядучыя клубы розных краін, у маі ж чуткі аб яго пераходзе сталі ўсё часцей з’яўляцца ў прэсе.
28 мая 2012 года ў сваім «твітэры» абвясціў аб пераходзе «да пераможцаў Лігі чэмпіёнаў». Як меркавалася, гэта быў лонданскі «Чэлсі».
«Чэлсі»
4 чэрвеня 2012 года 21-гадовы ігрок зборнай Бельгіі ўзгадніў умовы асабістага кантракта з «Чэлсі» і прайшоў медыцынскае абследаванне. Азар далучыўся да клуба ў ліпені, калі ўсе ігракі вярнуліся да перадсезонных трэніровак.
«Рэал» Мадрыд
У чэрвені 2019 года мадрыдскі «Рэал» абвясціў аб пераходзе Азара. Кантракт быў падпісаны да 2024 года, сума трансферу склала 130 млн фунтаў. На прэзентацію іграка на «Сант’яга Бернабеу», якая прайшла праз тыдзень, прыйшло 50 тысяч чалавек.
З-за траўм не здолеў стаць рэгулярным іграком асновы мадрыдцаў. У чэрвені 2023 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Рэалам».
Міжнародная кар’ера
19 лістапада 2008 года ва ўзросце 17 гадоў дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Бельгіі, выйшаўшы на замену ў матчы супраць зборнай Люксембурга. 7 кастрычніка 2011 года забіў свой ​​першы мяч за зборную, паразіўшы браму зборнай Казахстана ў адборачным матчы да чэмпіянату Еўропы 2012, куды зборная Бельгіі ў выніку прабіцца не здолела.
Дасягненні
«Ліль»:
«Чэлсі»:
«Рэал» Мадрыд
Долар Зімбабвэ
Зімбабві́йскі долар (Dоllar of Zimbabwe; код ISO 4217: ZWD) — афіцыйная валюта Зімбабвэ ў 1980-2009 гг.
Мае скарачэнне «$» ці «Z$» каб адрозніць ад іншых доларавых валютаў. Фармальна дзеліцца на 100 цэнтаў.
Першы долар
Першы зімбабвійскі долар быў уведзены пасля здабыцця краінай незалежнасці для замены паўднёварадэзійскага долара. Спачатку быў выпушчаны металічны долар у 1980 годзе. Банкноты наміналам 2 долары, 5 долараў і 10 долараў з'явіліся на год пазней, але датаваліся 1980 годам. У 1982 годзе была надрукавана 20-доларавая купюра. Апошнія банкноты першай серыі былі выпушчаны ў 1994 годзе.
Кулакоўскі
Кулакоўскі — прозвішча.