cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Манастыры Метэоры
Манастыр Русану, або Святой Варвары
Кафалікон манастыра — царква Праабражэння з нетыповым алтаром, павернутым на поўнач, уяўляе сабой двухслупнае крыжовакупальнае збудаванне з прытворам. Царква была распісана ў 1560 годзе невядомымі іканапісцамі. Гэтыя роспісы не былі запісаны ў наступныя стагоддзі і захаваліся ў добрым першапачатковым стане. Выключную каштоўнасць уяўляюць сабой фрэскі прытвора — мукі святых і «Ушэсце на прастол» — шматфігурная кампазіцыя з анёламі, душамі нябожчыкаў і вогненай ракой пекла. Таксама вялікую каштоўнасць уяўляе драўлянай разьбы з пазалотай іканастас.
Ірына Мікалаеўна Савельева
Біяграфія
Скончыла ў 1951 годзе Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча. 3 1951 года працавала ў Туркменскім, Чалябінскім, Куйбышаўскім тэатрах оперы і балета. У 1959—1972 гадах адна з вядучых танцоўшчыц Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі. Адначасова з 1962 года (з перапынкамі) педагог Беларускага харэаграфічнага вучылішча, у 1971—1977 гадах — мастацкі кіраўнік.
Манастыры Метэоры
Манастыр Святога Стэфана
Манастыр Святога Стэфана (Αγίου Στεφάνου) — самы багаты з метэорскіх манастыроў. Ён размешчаны на велізарнай скале, якая ўзвышаецца над горадам. Уваход у манастыр найбольш даступны і ажыццяўляецца па адзіным пешаходным мосце даўжынёй 8 метраў.
Ірына Мікалаеўна Савельева
Біяграфія
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1951 года.
Творчасць
Яе мастацтва вызначалі светлы, аптымістычны настрой, сталая тэхніка, артыстызм. Сярод партый: Марыя («Мара» Я. Глебава), Анежка («Святло і цені» Г. Вагнера), Адэта — Адылія, Аўрора («Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Кітры, Гамзаці («Дон Кіхот», «» Л. Мінкуса), Царэўна («Казка пра мёртвую царэўну» У. Дзешавова на тэмы А. Лядава), Джульета («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), Фрыгія («» А. Хачатурана). Сярод вучаніц Л. Бржазоўская, Н. Паўлава.
Манастыры Метэоры
Манастыр Святога Стэфана
На каменнай арцы над уваходам у 1927 годзе выявілі раней замураваную пліту з надпісам «6770 год. Ерамія», якая азначае, што нейкі пустэльнік па імені Ерамія жыў на гэтай скале ўжо ў 6770 годзе ад стварэння свету, гэта значыць у 1192 годзе ад Ражаства Хрыстовага. Меркавана, гэты пустэльнік і іншыя манахі збудавалі тут некалькі келляў, цыстэрну для збору дажджавой вады і пабудавалі маленькую капліцу. Заснаванне самога манастыра адносіцца да канца XIV стагоддзя. Ён быў пабудаваны Антоніем Катакузінасам (пляменнікам Сімяона Ураша, сынам якога быў адзін з заснавальнікаў Вялікага Метэора ) і Філафеем Сіяцінскім, чые абразы захаваны ў маленькай царкве на тэрыторыі манастыра. У 1545 годзе канстанцінопальскі патрыярх Ерамія I абвясціў манастыр стаўрапігіяльным і вывеў яго з-пад юрысдыкцыі епархіі Стагі. Доўгія гады над манастыром апекаваліся кіруючыя дамы Румыніі. Падчас турэцкага валадарства манастыр вёў асветніцкую дзейнасць; на манастырскія сродкі была пабудавана школа ў суседнім горадзе Каламбака.
У 1798 годзе была пабудавана царква Святога Харлампія — кафалікон манастыра. Большая частка царквы не распісана, іканастас выкананы ў тэхніцы разьбы па дрэве і ўпрыгожаны пазалочаным крыжам.
Манастыр Святога Мікалая Анапаўсаса
Манастыр Святога Мікалая Анапаўсаса (του Αγίου Νικολάου Αναπαυσά), празваны таксама Радасным (Άσμενος). Час заснавання манастыра дакладна невядомы, меркавана, першыя манахі з’явіліся на гэтай скале ў XII—XIII стст. Заснаванне манастыра прыпісваецца манаху Ніканору, які меў прозвішча Анапаўсас (Αναπαυσάς), якое і ўвайшло ў назву манастыра. Зрэшты, не выключана, што эпітэт Αναπαυσάς (супакаіцель) звязаны з самім манастыром як месцам, якое дае душэўны і фізічны спакой манахам і гасцям манастыра. Першыя пісьмовыя ўпамінанні пра манастыр адносяцца да 1392 года.
Невялікая плошча скалы, на якой размешчаны манастыр, вымусіла манахаў размясціць храмы, келлі і дапаможныя пабудовы на некалькіх узроўнях, што стварае ўражанне лабірынта.
На першым узроўні размешчана маленькая царква, прысвечаная Святому Антонію. Яе алтар мае плошчу ўсяго 4 квадратныя метры і можа змясціць толькі аднаго святара.
На другім узроўні размешчаны сабор Святога Мікалая — кафалікон манастыра. Сабор пабудаваны ў форме прамавугольніка без акон і ўвянчаны нізкім купалам, пры гэтым прытвор сабора такі прасторны, што ствараецца ўражанне, што першапачаткова ён быў пабудаваны як манастырскі двор. Алтар вымушана павернуты на поўнач. Сцены сабора ўпрыгожаны фрэскамі, выдатнага іканапісца крыцкай школы. Сабор Святога Мікалая быў пабудаваны каля 1527 года на сродкі мітрапаліта горада Ларысы Дзіянісія і іераманаха і экзарха Стагі Ніканора, пра што сведчыць надпіс, размешчаны над уваходам у сабор.
На трэцім узроўні знаходзяцца келлі, старая трапезная, якая выкарыстоўваецца як прыёмная для ганаровых наведвальнікаў, маленькая царква святога Іаана Прадцечы і склеп з чэрапамі манахаў.
Парадак наведвання манастыроў
Манастыры адкрыты для наведвання вернікамі і турыстамі ва ўстаноўленыя дні і гадзіны. Уваход для грамадзян Грэцыі бясплатны, для астатніх — 3 еўра.
Рэжым наведвання манастыроў:
Куляшы (Маладзечанскі раён)
Куляшы́ (, Кулеши) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 9 жніўня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гарадоцкага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Паўночнік
Паўночнік (Knáutia) — род раслін падсямейства сямейства.
Назва
Род названы ў гонар нямецкага натураліста і лекара (1656—1716), вядомага працай Methodus plantarum genuina (Гале, 1705), у якой ён прапанаваў сістэму класіфікацыі раслін, заснаваную на ўласцівасцях вяночка. Па іншых дадзеных, род названы ў гонар абодвух братоў Кнаутаў — названага Хрысціяна Кнаута і яго старэйшага брата, лекара і батаніка (1638—1694).
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны.
Сцябло прамое, часта полае.
Лісце супратыўнае, цэльнакрайняе або перыстарассечанае, сцябловае лісце сядзячае, ніжняе — чарашковае.
Кветкі абодваполыя, сабраны ў галоўкі. Ложа суквецця пакрыта шчацінкамі. Вяночак з чатырма няроўнымі лопасцямі. Чашачка сподачкападобная, шчаціністая, з 8-16 зубчыкамі. Песцік з доўгім слупком і галоўчатым або двухлопасцевым лычыкам. Тычынак пяць.
Плод — сямянка.
Віды
Па інфармацыі базы дадзеных The Plant List (2013), род уключае 48 відаў :
Яшчэ каля 150 відавых назваў гэтага роду мае ў The Plant List (2013) статус unresolved name, то ёсць адносна гэтых назваў нельга адназначна сказаць, ці варта іх выкарыстоўваць як назвы самастойных відаў — альбо іх варта звесці ў сінаніміку іншых таксонаў.
Гран-пры Іспаніі
Гран-пры Іспаніі (Gran Premio de Espana, The Spanish Grand Prix) — гонка Формулы-1, у наш час праводзіцца на трасе Каталунья (Мантмела, недалёка ад Барселоны, Іспанія). Упершыню Гран-пры Іспаніі быў уключаны ў каляндар чэмпіянату Формулы-1 у 1951 годзе, а на трасе Каталунья праводзіцца з 1991 года.
Гісторыя
Першы Гран-пры Іспаніі быў праведзены ў 1913 годзе, на дарожнай трасе ў Гвадараме, недалёка ад Мадрыда.
Пасля перапынку ў 1914—1922 гадах з-за фінансавых праблем Гран-пры Іспаніі быў адноўлены. Была праведзена гонка ў Сітжасе, недалёка ад Барселоны, і потым з 1924 па 1935 год гонка праводзілася на трасе Ласартэ, на паўночным узбярэжжы (Гран-пры Сан-Себасцьяна). У 1936 годзе ў Іспаніі пачалася грамадзянская вайна, і гонкі спыніліся.
Іспанія вярнулася ў гоначны каляндар у 1951 годзе, калі быў праведзены Гран-пры Іспаніі, які ўваходзіў у афіцыйны залік чэмпіянату Формулы-1 на трасе Педралбес у Барселоне. Гэта была хуткая і вялікая (3,9 мілі) гарадская траса, якая складалася з шасці паваротаў і працяглай прамой даўжынёй 1,2 мілі. Найбольш канкурэнтназдольныя машыны праходзілі круг прыкладна за 2 хвіліны 20 секунд. У 1954 годзе быў праведзены яшчэ адзін Гран-пры Іспаніі. Але ў 1955 годзе адбылася трагедыя з гібеллю гледачоў на гонках 24 гадзіны Ле-Мана, пасля якога трасу Педралбес выключылі з календара.
У 1967 годзе Гран-пры Іспаніі вярнуўся, калі Каралеўскі Аўтамабільны Клуб Іспаніі арганізаваў гонку на новай трасе Харама недалёка ад Мадрыда. Спраектаваная Джонам Хугенгольцам, траса мела 16 паваротаў, перапады вышынь і павароты з нахіленымі віражамі (бэнкінгі). З сезона года іспанскі гран-пры вярнуўся ў каляндар чэмпіянату, па чарзе праводзячыся на трасах Харама і Манжуік-Парк у Барселоне. Аднак, гонка 1975 года на Манжуік-Парку скончылася гібеллю 4 гледачоў. Пасля гэтага, у 1976—1981 гадах гонка праходзіла на трасе Харама.
У 1982—1985 гадах Гран-пры Іспаніі выпаў з календара. У 1985 годзе мэр горада Херас адкрыў новую трасу для прыцягнення турыстаў. Гран-пры Іспаніі ў Херасе праводзілася з 1985 па 1990 гады, апроч таго, на трасе ў Херасе прайшлі Гран-пры Еўропы 1994 года і Гран-пры Еўропы 1997 года.
З сезона года Гран-пры Іспаніі праводзіцца на трасе Каталунья, размешчанай блізу Барселоны.
Паводле сезонаў
Ружовым колерам пазначаны Гран-пры, не ўваходныя ў афіцыйны залік чэмпіянату Формулы-1, жоўтым — уваходныя ў перадваенны Еўрапейскі чэмпіянат
Дублін
Ду́блін (Dublin; [dʌblɪn]), або Бале-Аха-Кліях (ірл. Baile Átha Cliath; [bˠalʲə a:ha klʲiəh]) — горад у Ірландыі, сталіца краіны.
Размешчаны на пры ўпадзення ракі Ліфі ў Дублінскі заліў Ірландскага мора. Самы вялікі горад на востраве Ірландыя і ў Ірландскай Рэспубліцы, займае плошчу каля 115 км². Галоўны порт краіны на Ірландскім моры. Асноўны цэнтр палітычнага, эканамічнага і культурнага жыцця краіны. Насельніцтва 506 тыс. чал. (2009), з прыгарадамі — каля 1,5 млн.
Гісторыя
Паселішча на месцы сучаснага Дубліна існавала, імаверна, ужо ў 1 ст., але ўласна горад быў заснаваны вікінгамі каля 841 года. У 999 годзе Дублін быў узяты Брыянам Бору, будучым вярхоўным каралём Ірландыі. У 1166 годзе ў дублінскай кафедры каранаваўся Руайдры Уа Канхабар, апошні бясспрэчны вярхоўны кароль (у 1169 годзе пачаўся захоп Ірландыі Англіяй).
OF-40
OF-40 — італьянскі асноўны баявы танк, варыянт нямецкага танка «Leopard 1». Распрацаваны ў канцы 1970-х для экспарту ў краіны Блізкага Усходу. Выраблена 36 адзінак у 1981—1985 гадах, усё выпушчаныя машыны былі прададзеныя Аб’яднаным Арабскім Эміратам.
Гісторыя стварэння і вытворчасці
У 1981—1982 гг. Аб’яднаныя Арабскія Эміраты закупілі 18 танкаў OF-40 Mk.1, у 1984—85 гг. яшчэ 18 танкаў OF-40 мадыфікацыі Mk.2, а таксама тры БРЭМ OF-40 ARV на базе танка.
Дуглас (востраў Мэн)
Са славутасцяў горада варта адзначыць адзіны ў Еўропе (а, магчыма, і ва ўсім свеце) дзейсны і дагэтуль конны трамвай. Таксама ў Дугласе знаходзіцца Тынвальд — адзін з найстарэйшых парламентаў у свеце.
KV3
KV3 — грабніца, якая прызначалася для пахавання невядомага навуцы сына фараона Рамсеса III з XX дынастыі Новага царства (XII стагоддзе да н.э.), размешчаная ў егіпецкай Даліне Цароў, у фіванскім некропалі на заходнім беразе Ніла, насупраць Луксора. Няскончаны стан некалькіх памяшканняў грабніцы разам з беднымі археалагічнымі знаходкамі сведчыць пра тое, што грабніца не выкарыстоўвалася па прызначэнні. Па некаторых здагадках грабніца першапачаткова прызначалася для спадчынніка Рамсеса III, будучага фараона Рамсеса IV, але той пачаў будаваць сваю ўласную грабніцу, вядомую як KV2, неўзабаве пасля пачатку свайго кіравання.
Археалагічныя даследаванні
Ёсць доказы таго, што грабніца ў візантыйскі перыяд выкарыстоўвалася ў якасці хрысціянскай капліцы. Хоць яна была вядомая з антычных часоў, старанна даследавана яна была толькі ў 1912 годзе археолагам Гары Бёртанам, працы фінансаваліся багатым амерыканскім юрыстам Тэадорам Мантгомеры Дэвісам.
Лучанскія
Лучанскі́я (, Лучанские) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Кірсаван
Кірсаван (Քիրսավան) — сяло ў Шушынскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Лісагор
Лісагор (Լիսագոր), Туршсу (Turşsu) — сяло ў Шушынскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Нітэла
Нітэ́ла (Nitella) — род харавых водарасцей сямейства Нітэлавыя.
Батанічнае апісанне
Талом кусціста-разгалінаваны, ніткападобны, даўжынёй да 1 м. Да грунту водарасці мацуюцца рызоідамі. Асноўныя парасткі і галінкі з доўгімі (да 25 см) аднаклетачнымі міжвузеллямі і шматклетачнымі вузламі. Размнажэнне вегетатыўнае і палавое.
Распаўсюджанне
Від занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь, ахоўваецца ў Літве і Польшчы.
Джакама Кварэнгі
Джакама Антоніа Даменіка Кварэнгі, у старым напісанні Гварэнгі (Giacomo Antonio Domenico Quarenghi; 20 верасня 1744, Бергама — 2 сакавіка, Санкт-Пецярбург) — архітэктар і ведутыст італьянскага паходжання, ці ледзь не самы пладавіты прадстаўнік паладыянства ў рускай архітэктуры. Ганаровы вольны супольнік Імператарскай Акадэміі мастацтваў.
Біяграфія
Джакама Кварэнгі нарадзіўся ў паселішчы Рота-Фуоры каля горада Бергама на поўначы Італіі. У маладосці навучаўся жывапісу ў Рыме пад кіраўніцтвам Рафаэля Менгса, затым вывучаў архітэктуру. Пабудаваў манеж у Манака і сталовую залу ў доме эрцгерцагіні Модэнскай у Вене.
Ва ўзросце 35 гадоў у студзені 1780 года Кварэнгі прыехаў у Санкт-Пецярбург па запрашэнні Кацярыны II у якасці «архітэктара двара яе вялікасці». У першае дзесяцігоддзе свайго знаходжання ў Расіі ён пабудаваў Англійскі палац у Пецяргофе (1780—1787), павільён у Царскім Сяле (1782). У Санкт-Пецярбургу Кварэнгі пабудаваў будынкі Эрмітажнага тэатра (1783—1787), Акадэміі навук (1783—1785), Асігнацыйнага банка (1783—1789), Замежнай калегіі. Ён выканаў таксама шэраг замоў высокапастаўленых вяльможаў, сярод якіх вылучаецца летні палац графа Безбародкі ў Санкт-Пецярбургу.
Пры Паўлу I Кварэнгі пабудаваў у Царскім Сяле Аляксандраўскі палац (1792—1796). У гэты ж час спраектаваны палац графа Завадоўскага ў Лялічах.
У першым дзесяцігоддзі XIX стагоддзя па праектах Кварэнгі ў Санкт-Пецярбургу пабудаваны Коннагвардзейскі манеж (1800—1807), будынак Імператарскага кабінета (1803—1806), Марыінская бальніца для бедных (1803—1805), будынкі Екацярынінскага інстытута высакародных дзяўчын (1804—1807) і Смольнага інстытута высакародных дзяўчын (1806—1808).
Працы Кварэнгі выкананы ў духу паладыянства і новай італьянскай школы з яе вытанчаным, высакародным, але халодным і сухім стылем, не зусім прыдатным для паўночных краін, дзе калоны, якія так любіў Кварэнгі, адымаюць шмат святла, якое і без таго скупа адпускаецца прыродай Поўначы; затое ў пабудовах Кварэнгі заўсёды заўважны густ і гарманічнасць прапорцый. Яго працы — найхарактэрны прыклад спелага класіцызму ў рускай архітэктуры.
У канцы 1810 года Кварэнгі ў апошні раз выязджае з Санкт-Пецярбурга ў Бергама. У родным горадзе яго ўрачыста сустрэлі. Але ўжо ў 1811 годзе Кварэнгі паспяшаўся вярнуцца ў Расію. У сувязі з падрыхтоўкай паходу напалеонаўскай арміі ў Расію італьянцам, якія знаходзіліся на рускай службе, было загадана вярнуцца ў Італію; аднак Кварэнгі адмовіўся выканаць гэты загад і быў завочна прысуджаны да смяротнага пакарання смерцю з канфіскацыяй маёмасці.
Да апошніх гадоў творчасці майстра адносіцца будаўніцтва часовай драўлянай трыўмфальнай брамы за Нарвскай заставай у гонар перамогі над Напалеонам.
Д. Кварэнгі сканаў 2 сакавіка 1817 г. у Санкт-Пецярбургу. Пахаваны на каталіцкім участку Волкавых могілак, дзе яго магіла доўгі час лічылася згубленай. У 1960-я гг. было абвешчана пра выяўленне магілы Кварэнгі, пасля чаго яго прах быў у 1967 годзе перапахаваны на Лазараўскіх могілках Аляксандра-Неўскай лаўры.
У Італіі
Сярод нешматлікіх прац, ажыццёўленых Кварэнгі ў Італіі — рэстаўрацыя царквы Святой Схаластыкі ў бенедыкцінскім абацтве ў Субіяцы ў 1769 годзе. Таксама па яго праектах у Італіі створаны галоўныя алтары прыхадскіх храмаў: у гонар Збаўцы ў Серыятэ датуецца 1775 годам і Унебаўзяцця Святой Марыі і Святога Якава ў Рамана-дзі-Ламбардыя паміж 1797 і 1799 гадамі.
У іншых рэгіёнах
На падставе падабенства з тыпавымі паладыянскімі праектамі з альбомаў Кварэнгі яму прыпісваюць шэраг правінцыйных сядзіб, як то:
Хільда Эрыксан
Хільда Караліна Эрыксан (Hilda Carolina Ericsson; 3 жніўня 1860, Стакгольм, Швецыя — 3 студзеня 1943) — заснавальніца кампаніі электрасувязі Ericsson разам са сваім мужам Ларсам Магнусам Эрыксанам. Яна ўдзельнічала ў тэставанні вынаходстваў і распрацоўцы новых прадуктаў.
Біяграфія
Хільда Эрыксан была адзіным дзіцем Караліны Маргарэты Нільсан і Петэра Сымона Сімансана. Калі яна пазнаёмілася з Ларсам Магнусам Эрыксанам, ёй было 17 гадоў, а яму амаль 31.
Яе бацька паклікаў яго да сябе дадому, каб паправіць арган. Яны пажаніліся праз год, у 1878 годзе, калі ёй споўнілася 18 гадоў, і ў іх было чацвёра дзяцей: Ёхан (1879-), Густаў (1880—1965), Ганна (1881—1967) і Ларс Магнус-малодшы (1892—1921).
Падчас маленства іх дзяцей і яе цяжарнасці Хільда Эрыксан ўдзельнічала ў тэставанні новых прадуктаў і ў распрацоўцы ўласных тэлефонаў — новай вынаходкі ў той час.
Паколькі яна мела лепшую адукацыю, чым яе муж, яна адказвала за фінансы, кліентаў і кіравала пастаўкамі.
Хоць яе ўклад у поспех кампаніі прасочваецца праз шырокую перапіску, якую яна вяла са сваім мужам, яна не была прызнаная пры жыцці, нават наадварот: пасля адкрыцця буйной фабрыкі ў Тулегатане і выпуску 20 000-га тэлефона ўсе супрацоўнікі былі намаляваныя на калектыўнай карціне ў памяць аб гэтай падзеі, але не было ніякай згадкі пра Хільду.
У 1903 годзе муж і жонка пакінулі кампанію (якая ўжо развівалася па ўсім свеце) і купілі ферму ў Альбі, на поўдзень ад Стакгольма. Яны стварылі ўзорную ферму, у якой Хільда адказвала за фінансы, а Ларс Магнус — за сельскагаспадарчыя інавацыі. Калі яна памерла ў 1941 годзе, яе пахавалі побач з мужам на Батчурскіх могілках.
Конкурс выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск» 2020 года
Конкурс выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск-2020» быў праведзены ў 29-ы раз у рамках традыцыйнага фестываля мастацтваў Славянскі Базар у Віцебску. У сувязі з пандэміяй COVID-19 два конкурсных тура прайшлі адно за адным, а апошні тур быў праведзены ў рамках канцэрта закрыцця фестывалю.
Конкурс сабраў прадстаўнікоў 14 краін з Еўропы, Азіі і Латынскай Амерыкі. Канкурсанты з трох краінаў Азіі не змаглі прыняць удзел з-за пандэмічных абмежаванняў, хоць адмысловыя адборы на конкурс былі праведзеныя.
Гран-пры конкурса атрымаў беларускі выканаўца Раман Волазнеў, першая прэмія дасталася ўкраінскай спявачцы Эліне Івашчанка. Яны набралі аднолькавую колькасць балаў, але сябры журы на чале з расійскім спеваком Алегам Газманавым вырашылі прысудзіць Гран-пры.
Рэгламент конкурса
Конкурсныя выступленні праводзяцца публічна ў два конкурсныя дні ў фармаце мерапрыемства забаўляльнага характару. У першы дзень павіннен выконвацца папулярны і вядомы твор кампазітара славянскай краіны і на адной з славянскіх моў, які займаў (ці занімае) лідэрскія пазіцыі ў хіт-парадах. Выкананне павінна ажыццяўляцца ў суправаджэнні аркестра. Працяг выступлення не павінен займаць больш за 4 хвіліны.
У другі дзень конкурса павінен выконвацца папулярны і вядомы твор, які займаў (ці займае) лідэрскія пазіцыі ў сусветных хіт-парадах. Выканнане павінна ажыццяўляцца ў суправаджэнні фанаграммы "мінус адзін" і доўжыцца не болей за 4 хвіліны.
COVID-19 і змены ў арганізацыі
З-за пэўных абмежаванняў звязаных з пандэміяй, праграма а фестывалю Славянскі Базар была скарочана да 4 дзён. Калі звычайна конкурс праводзіўся адасоблена ад фестывальных праграм на сцэне летняга амфітэатра, то ў 2020 годзе пад яго быў выдзелены асобна толькі адзін дзень. Другі дзень конкурса быў праведзены разам з канцэртам закрыцця фестываля. У сябраў журы было менш часу на абмеркаванне вынікаў, бо яны мусілі паспець аб’явіць пераможцаў да заканчэння канцэрту.
Змены закранулі таксама і традыцыйны склад вядучых. Традыцыйная пара вядучых Дзяніс Дудзінскі і яго жонка Кацярына Раецкая былі выключаны з ўдзелу. Афіцыйнага тлумачэння не адбылося, але неафіцыйна гэта было звязана з пастом падтрымкі ў адрас крамы Symbal.by з боку Дудзінскага і яго агульнымі выказваннямі з нагоды неабмежаванага ўжывання сілы АМАПам у адносінах да мірных грамадзян падчас прэзідэнцкай кампаніі 2020 года ў Беларусі. Для Дудзінскага гэта мог бы быць 15-ы конкурс у Віцебску ў якасці вядучага. Новымі вядучымі сталі Ганна Квілорыя і Ілля Конанаў, якіх дэлегіравала Белтэлерадыёкампанія.
Упершыню на конкурсе прысутнічаў іншы аркестр. Традыцыйна, у адзін з конкурсных дзён удзельнікі павінны выступаць пад акампанемент аркестра ўжывую. Усе прошлыя конкурсы праходзілі з аркестрам Міхаіла Фінберга, але ў 2020 канкурсанты ўпершыню выступалі з Прэзідэнцкім аркестрам пад кіраўніцтвам Віталя Кульбакова.
Калегія журы конкурса
Міжнароднае журы фарміравалася дырэкцыяй фестываля на кантрактнай аснове з ліку папулярных выканаўцаў, кампазітраў, менеджераў. Для конкурса Віцебск-2020 максімальная колькасць сябраў журы была лімітавана 12 асобамі, уключна з Старшынёй, адказнаным і тэхнічным сакратарамі.
Журы ацэньвала ўдзельнікаў па 10-бальнай схеме з найменшым балам 5. Форма галасавання - адкрытая (электронная): канкурсанты атрымлівалі балы адразу пасля выступлення.
У конкурсе 2020 года ў калегіі журы прысутнічалі:
Хаім Сегал
Хаім Сегал (Хаім бен іцхак Айзік Сегель) — беларускі мастак 2-й паловы XVIII стагоддзя.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Слуцку. Сегал — прадзед вядомага мастака XX стагоддзя Марка Шагала.
Творчасць
Аўтар манументальных роспісаў сінагог, у тым ліку ў Капусцянах (Копысі), Даўгінаве.
Найбольш вядомы роспіс драўлянай халоднай сінагогі ў Магілёве (1760, паводле іншых звестак, у 1744 ), у якім, сярод іншага, у выяўленчых вобразах была адлюстравана гісторыя яўрэйскага народа ад старых часоў да прыходу на Беларусь. Цікавасць у даследчыкаў выклікалі выявы беларускіх краявідаў.
Аб прыгажосці і ўнікальнасці роспісаў можна меркаваць па малюнках і Эля Лісіцкага і фатаграфіях Саламона Юдовіна, удзельніка этнаграфічнай экспедыцыі  1913 года. У 1938 сінагога была зачынена для маленняў і разабрана па бервяну.
Эль Лісіцкі так апісваў свае ўражанні ад наведвання Магілёўскай сінагогі :
Гісторыя вывучэння
Адной з першых даследчыц, што зацікавіліся Магілёўскай халоднай сінагогай, была ў той час яшчэ зусім маладая гісторык мастацтва, матрыярх вывучэння гісторыі яўрэйскага мастацтва Рахель Вішніцэр-Бернштэйн. Верагодна, іменна ў яе працы 1914 года і было ўпершыню згадана імя Хаіма Сегала, а сама публікацыя паўплывала на выбар мэты для экспедыцыі Яўрэйскага гісторыка-этнаграфічнага таварыства ў 1915—1916 гадах.
Федарэнка
Федарэнка — прозвішча, утворанае ад імя Фёдар.
Мацукоўшчына (вёска)
Мацуко́ўшчына (, Мацуковщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Мец шэн (Шушы)
Мец шэн (Մեծ շեն), Бердадзор (Բերդաձոր), Баюк Галадарасі (Böyük Galadərəsi) — сяло ў Шушынскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Сімарон (фільм, 1931)
Сімарон (Cimarron) — вестэрн 1931 года па матывах аднайменнага рамана Эдны Фарбэр. Тры прэміі «Оскар». Карціна стала першым вестэрнам, удастоеным прэміі «Оскар». Нягледзячы на бліскучую крытыку, карціна правалілася ў пракаце.
Тасы Верст
Тасы верст (Տասը Վերստ) — сяло ў Шушынскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Палуйкі
Палу́йкі (, Полуйки) — былая вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Душанбэ
Душанбэ́ (Душанбе; з 1929 да 1961 года Сталінабад) — сталіца і найбуйнейшы горад Таджыкістана, размешчаны на рацэ Душанбінка ў Гісарскай даліне. Сярэдняя вышыня горада над узроўнем мора каля 800 метраў.
Гісторыя
Горад узнік ў 1924 годзе на месцы невялікага паселішча, у якім па панядзелках праходзілі вялікія кірмашы («душамбе» па-таджыкску — панядзелак). У 1920 годзе збеглы ад бальшавікоў апошні эмір Бухары, заснаваў у горадзе сваю рэзідэнцыю, але хутка быў выгнаны «Чырвонай арміяй». У 1929 годзе, праз горад прайшла чыгунка і ён стаў сталіцай новаўтворанай савецкай рэспублікі Таджыкістан.
З 1991 года — сталіца незалежнага Таджыкістана.
Пекары (Хажоўскі сельсавет)
Пекары́ (, Пекари) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 16 ліпеня 1954 года ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавета Валожынскага раёна, да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавета.
YPbPr
YPbPr — трохмерная колерная прастора, ужываная ў аналагавым кампанентным відэа для асобнай перадачы сігналаў яркасці і колеравасці. YPbPr — аналагавая версія YCbCr; YPbPr — суцэльная прастора і ўжываецца ў аналагавых сістэмах, у той час як YCbCr — дыскрэтная і прызначана для лічбавага відэа.
Як правіла, сігналы YPbPr перадаюцца трыма кааксіальнымі кабелямі, абсталяванымі раздымамі BNC альбо RCA. Набор раздымаў на перадатчыку ці прымальніку для далучэння гэтых кабеляў звычайна завуць «кампанентным раздымам», аднак гэта не зусім дакладна, бо існуюць і іншыя тыпы кампанентнага відэа (напрыклад, RGB).
Некаторыя відэакарткі маюць порты Video In Video Out (VIVO), што дазваляе здзейсніць злучэнне з іншымі прыладамі праз кампанентны відэавыхад / відэаўваход.
Тэхнічныя дэталі
YPbPr пераўтвораны з відэасігнала RGB. Ён спалучае ў сабе тры кампаненты:
Перадача ўзроўню зялёназа была б залішняй, бо ён можа быць вылічаны з агульнай яркасці і ўзроўняў сіняга і чырвонага. Формула разліку:
G = 1.704 × Y — 0.509 × R — 0.194 × B
Здавалася б, YPbPr не дае ніякіх пераваг у параўнанні з RGB — у абодвух фарматах перадаюцца тры сігналы. Аднак, варта памятаць, што YPbPr узнік дзякуючы каляроваму тэлебачанню, якое патрэбна было зрабіць сумяшчальным з чорна-белым (то бок каб на каляровым тэлевізары можна было прымаць чорна-белы сігнал, а на чорна-белым тэлевізары — каляровы, зразумела, без колеру). Для гэтага ў якасці аднаго з кампанентаў тэлевізійнага сігнала павінна абавязкова быць яркасць (Y), якая адлюстроўвае чорна-белую выяву. Колеравасць у фарматах NTSC, SECAM і PAL перадавалася асобна, на адмысловых колеравых паднясучых частотах. Акрамя таго, паколькі разрозненне чалавечага вока па колеру меней, чым па яркасці, колеравую выразнасць зрабілі ўдвая меньшай за яркасную, што дазволіла тэлевізійнаму сігналу займаць меньшую паласу.
Кабелі YPbPr фізічна не адрозніваюцца ад кабеляў для передачы кампазітнага відэа і могуць выкарыстоўвацца ўзаемназамяняльна. Гэта значыць, што тры кааксіальных кабеля з раздымамі RCA могуць ужывацца для передачы YPbPr.
Перавагі YPbPr
Стандарт YPbPr быў распрацаваны для зніжэння патрабаванняў да паласы прапускання сігнала з захаваннем якасці выявы.
S-Video і кампазітнае відэа змешваюць сігналы разам праз электроннае мультыплексаванне. Пры гэтым, у большасці выпадкаў, якасць адноўленага сігнала пагаршаецца ў параўнанні з арыгіналам. Мультыплексаваныя сігналы змешваюцца адзін з адным і выклікаюць эфект размыцця колераў на мяжах аб’ектаў. YPbPr дакладна падзяляе сігналы, таму мультыплексаванне не ўжываецца, а дэкадаваная выява адпавядае кадаванай (за выключэннем стратаў пры перадачы сігналу).
Віталь Хамёнак
Віталь Хамёнак (, в. Баяршчына каля Лепеля — 1971, Скурцы) — дзеяч беларускага хрысціянскага руху, каталіцкі святар.
Біяграфія
З 1925 года служыў у Друйскім кляштары марыянаў. У 1938 годзе разам з іншымі беларускімі святарамі дэпартаваны з Друі ў цэнтральную Польшчу. Памёр у 1971 годзе у кляштары айцоў марыянаў у Скурцы каля Седлец.
Прутняк шарсцістакветкавы
Прутняк шарсцістакветкавы (Kochia laniflora, або Bassia laniflora) — від кветкавых раслін з сямейства , распаўсюджаны ў Еўразіі.
Апісанне
Аднагадовая расліна вышынёй 5-80 см. Сцябло кучарава-каротка-валасістае. Лісце лінейна-ніткападобнае або ніткападобнае, таўставатае, валасістае, у пазухах са скарочанымі аблісцвеннымі галінамі. Кветкі па 1-3 у клубочках, сабраных у перарывіста-доўгія коласападобныясуквецці. Калякветнік валасісты, пры плодзе на спінцы з крылападобным, няроўна-зубчастым прыдаткам. Лісце 10-20 мм даўжынёй, сядзячае. Плады — дробныя сямянкі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, акрамя поўначы і ў Заходне-Цэнтральнай і Цэнтральнай Азіі (Грузія, Азербайджан, Казахстан, Паўднёвая Сібір, Заходняя Манголія).
Ва Украіне від расце на пясках, пясчаных стэпах, далінах рэк, у барах — на ўсёй тэрыторыі акрамя горных раёнаў.
Быстрыцкае староства
Сфарміравалася да пачатку XVI ст. на аснове вялікакняскага маёнтка ўскосна вядомага з канца XIV ст. Цэнтр староства — гаспадарскі двор Быстрыца. Намесніка (старосту) спачатку прызначаў віленскі ваявода, староста жыў у гаспадарскім двары, ажыццяўляў гаспадарчае кіраванне, узначальваў судовыя разборы ў спрэчках каралеўскіх падданых і баяраў-шляхты. Пры гаспадарскім двары існавала аднайменнае паселішча і, напэўна, даволі буйное, бо яшчэ ў 1390 годзе Ягайлам тут заснаваны каталіцкі касцёл і кляштар. Двор Быстрыца знаходзіўся паміж прылеглым аднайменным мястэчкам і ракой Віліяй на самым яе беразе. Пры ўездзе на двор з боку мястэчка стаяла вялікая драўляная брама з двума турэмнымі памяшканнямі па баках. Насупраць брамы, над ракой, стаяў вялікі сядзібны дом. Апроч гэтага на дзядзінцы былі стары флігель, свірны, новая і старая пякарні, сырніца, а каля ракі — бровар. Побач з дваром асобна знаходзілася гумнішча з гаспадарчымі пабудовамі.
З сярэдзіны XVI ст. Быстрыцкае староства, відаць, перайшло ў непасрэднае ўладанне да вялікага князя. Гаспадар пачаў жалаваць староства («дзяржаву») у карыстанне розным магнатам за службу ці аддаваць у заставу. Так у 1559 годзе быстрыцкім і высакадворскім старостам быў князь Пётр Цімафеевіч Пузына, яго намеснік у Быстрыцы — князь Павел Андрэевіч Свірскі. У 1563 годзе быстрыцкім і высакадворскім старостам быў князь Ян Баляслававіч Свірскі.
У 1580-я гады напэўна ў заставу за пазычаныя грошы Быстрыцкае староства з правам тытулавацца «старостам быстрыцкім» атрымаў жамойцкі староста, вялікі падчашы літоўскі Ян Станіслававіч Кішка, які трымаў Быстрыцу да самай смерці ў 1591 годзе. З 1590-х гадоў быстрыцкім старостам стаў гетман Крыштаф Радзівіл, які ажаніўся з удавой Я. С. Кішкі — княгіняй Альжбетай Астрожскай. Крыштаф Радзівіл часта аддаваў Быстрыцу ў арэнду ці ў заставу іншым асобам — так, у 1612 годзе заставіў яе троцкаму гараднічаму і цівуну Балтазару Стравінскаму, затым пану Завішы, у 1624 годзе — пану Давыду Швыкоўскаму, у 1627-м аддаў у арэнду на тры гады палкоўніку каралеўскіх войскаў Мікалаю Корфу, які ў 1628 годзе пераўступіў арэнду Адаму Маджэўскаму.
Пасля смерці Крыштафа Радзівіла быстрыцкім старостам стаў яго сын Януш Радзівіл, апошні прадстаўнік па мужчынскай лініі біржанска-дубінкаўскай галіны Радзівілаў. Ён завяшчаў староства сваёй жонцы княгіні Марыі, якая сваім тастамэнтам у 1661 годзе з дазволу караля запісала староства Вацлаву Канстанціну Паклонскаму за заслугі перад сваім мужам-нябожчыкам. Паклонскі памёр да 1663 года, напэўна, пасля гэтага Быстрыцкае староства вярнулася ў непасрэднае валоданне караля.
Наступным трымальнікам Быстрыцы ў 2-й палове XVII ст. стаў рэферэндарый літоўскі Цыпрыян Павел Бжастоўскі, аддаючы яму Быстрыцу ў пажыццёвае валоданне кароль паставіў умову штогадовай выплаты «кварты» (чацвёртай часткі) чыстага даходу да скарбу на ўтрыманне арміі. Пасля смерці Цыпрыяна Бжастоўскага ў 1689 годзе, быстрыцкімі старостамі быў яго сын Ян Уладзіслаў Бжастоўскі, затым унук, вялікі пісар літоўскі Юзаф Бжастоўскі. У 1742 годзе Юзаф з дазволу караля Аўгуста III саступіў староства свайму 9-гадоваму сыну Станіславу Бжастоўскаму. Пасля смерці апошняга ў 1769 годзе староствам валодала яго ўдава Тэафіля з Радзівілаў.
Адольф фон Шварцэнберг
Адольф фон Шварцэнберг (Adolf von Schwarzenberg; —, Буда) — граф Свяшчэннай Рымскай імперыі, знакаміты аўстрыйскі военачальнік XVI стагоддзя.
Першы граф Шварцэнберг. Прадстаўнік вядомага з XII стагоддзя франконскага дваранскага роду Шварцэнбергаў з Зайнсхайма, які пазней уступіў у аўстрыйскае падданства.
Удзельнік рэлігійных войнаў. Асабліва адрозніўся ў войнах на ўсходніх межах імперыі, камандуючы палком імперскіх войскаў супраць туркаў.
У 1599 годзе за перамогу над туркамі ў бітве каля Раба (цяпер венгерскі горад Дзьёр) атрымаў тытул імперскага графа і права дадаць у фамільны герб поле з галавой мёртвага турка, якому крумкач выдзёўбвае вочы.
Загінуў пры аблозе Буды ў Венгрыі ў 1600 годзе пры мецяжы ландскнехтаў, якія пакутавалі ад нястачы ежы і грошай, і вырашылі здацца туркам. Адольф запрацівіўся і быў імі забіты. Імператар Рудольф II арганізаваў Адольфу фон Шварцэнбергу пышнае пахаванне і пабудаваў мемарыял у Вене.
Меч военачальніка захоўваецца цяпер у арсенале Вены.
Яго адзіны сын Адам фон Шварцэнберг (1583—1641), быў саветнікам курфюрста Брандэнбурга падчас Трыццацігадовай вайны.
Пранчэйкава
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска і фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
У 1940—1954 гадах цэнтр Пранчэйкаўскага сельсавета. Да 9 жніўня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гарадоцкага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Екацярынбург
Екацярынбург (з 1924 да 1991 — Свярдло́ўск) — адміністрацыйны цэнтр Свярдлоўскай вобласці, чацвёрты па колькасці насельніцтва (пасля Масквы, Санкт-Пецярбурга і Новасібірска) горад у Расіі. Транспартна-лагістычны вузел на Транссібірскай магістралі, буйны прамысловы цэнтр (оптыка-механічная прамысловасць, прыборабудаванне і цяжкае машынабудаванне, металургія, паліграфічная прамысловасць, лёгкая і харчовая прамысловасць, ваенна-прамысловы комплекс).
Гісторыя
Вясной 1723 года па загаду імператара Пятра I на берагах ракі Ісець разгарнулася будаўніцтва найбуйнейшага ў Расіі металургічнага завода. Датай утварэння горада лічыцца 7(18) лістапада 1723 года, калі ў цэхах завода быў здзейснены першы пробны пуск баявых молатаў. Назву горад атрымаў у гонар імператрыцы Кацярыны I.
Будаўніцтва горада ажыццяўлялася па генеральнаму плану, распрацаванаму выхаванцам артылерыйскай акадэміі Тацішчавым і ваенным інжынерам дэ Геніным. Першы генеральны план тагачаснага завода-крэпасці сведчыць аб тым, што забудова горада на Ісеці ажыццяўлялася ў традыцыі найвыдатнейшых фартыфікацыйных пабудоў Германіі, Нідэрландаў і Францыі. Еўрапейскі характар горада ўвасобіўся не толькі ў яго назве (ням. «бург» у перакладзе на бел. «горад»), але і ў планіроўцы.
Вышыванкавая хада
Вышыва́нкавая хада́ (Вишива́нкова хода́) — святочны парад, з мэтай папулярызацыі ўкраінскага нацыянальнага адзення і ўкраінскіх традыцый ва Украіне. Нашэнне вышыванак стала папулярнай з'явай ва ўкраінскай гарадской культуры з пачатка 21 стагоддзя. Сімвалізуе зварот ўкраінскага грамадства да сваіх нацыянальных і культурных вытокаў. Пачынаючы з 2010 года, падобныя акцыі праводзяцца амаль кожны год у кожным абласным і раённым цэнтры. Часта з'яўляецца часткай ўкраінскіх этна-фестываляў або сходаў. Іншыя назвы — Марш у вышыванках, Парад вышыванак.
Адраднэ (Глухіўскі раён)
Адраднэ (Одра́дне) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Дубай (горад)
Дуба́й — найбуйнейшы горад Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў, адміністрацыйны цэнтр эмірата Дубай, найважнейшы гандлёвы і фінансавы цэнтр ААЭ і ўсяго Блізкага Усходу. Знаходзіцца на беразе Персідскага заліва. Глыбакаводны марскі порт Дубая дзякуючы нізкім пошлінам займае вядучае месца ў рэгіёне па рээкспарту розных тавараў, улучаючы золата. У перыяд 1954—1971 г. з’яўляўся адміністрацыйным цэнтрам брытанскага пратэктарату Дагаворны Аман. У Дубаі праводзяцца размаітыя міжнародныя канферэнцыі, фестывалі, выставы і т.п. , плануецца правядзенне сусветнай выстаўкі Экспа-2020.
Гісторыя
Узрост рэшткаў старажытнага мангравага балота, выяўленага ў наваколлі Дубая падчас пабудовы калектарных сетак, ацэньваецца прыкладна ў 7000 гадоў. Прыкладна 5000 гадоў назад берагавая лінія, адступіўшы ўнутр краіны, прыняла сучасны выгляд, пры гэтым тэрыторыя пакрылася пяском. Да прыходу ісламу людзі ў гэтай вобласці ўшаноўвалі Баджаі (ці Баджар).
Тэрыторыя, на якой мясцуецца горад, з VI стагоддзя да н.э. падначальвалася персідскай дынастыі Ахеменідаў, у III—VI стагоддзях н.э. прыналежала Сасанідам. У VII стагоддзі сюды прыйшоў іслам і тэрыторыя стала часткай Арабскага халіфата. У VIII стагоддзі княства Дубай брала ўдзел у паўстанні супраць намесніка халіфа, з прычыны чаго кіраўнікі Дубая былі фактычна незалежныя ў сярэдзіне VIII—IX стагоддзяў. Да канца IX стагоддзя яны трапілі пад уладу Абасідов. У XIII стагоддзі сюды ўрываліся Хулагуіды. Да XVIII стагоддзя за тэрыторыю змагаліся Партугалія, Іран, Турцыя, Аман, вахабіты. Венецыянскі гандляр жэмчугам Гаспера Балбі, што пабыла ў гэтых краях у 1580 годзе, апісваючы лоўлю жэмчугу, згадваў Дубай (Dibei). З XVIII стагоддзя мясцовыя маракі, якое займалася галоўным чынам кабатажным гандлем, канфліктавалі з Ост-Індскай кампаніяй, якая перамагала ў канкурэнцыі з імі, у сувязі з чым англічане далі мянушку гэтаму раёну «Пірацкі бераг». У 1820 Ост-Індская кампанія з дапамогай вайсковай сілы, скіраванай сюды для змагання з піратамі, дамаглася падпісанні г. зв. Генеральнага дагавора, у выніку якога Аман быў падзелены на 3 часткі. Дагаворы 1835, 1839, 1853 і 1892 гадоў прывялі да ўсталявання брытанскага пратэктарата. З 1853 года тэрыторыя ўваходзіла ў г. зв. Дагаворны Аман.
Першыя згадванні пра селішча на месцы Дубая адносяцца да 1799. У пачатку XIX стагоддзя насельніцтва Дубая складала ўсяго каля 1200 чалавек. Гэта было невялікае селішча, абароненае сценамі вакол яго і фортам Аль Фахідзі (Al Fahidi) у цэнтры яго. Да 1833 года ён уваходзіў у склад эмірата Абу-Дабі, пазней, да атрымання незалежнасці ў 1971 годзе, прыналежаў Дагаворнаму Аману. З 1833 года Дубай знаходзіцца пад уладай эміраў дынастыі Аль Мактум. На працягу XIX стагоддзя дзве катастрофы нанеслі вялікую шкоду дабрабыту горада: у 1841 годзе ў горадзе бліснула эпідэмія воспы, змушаючы жыхароў перасунуцца на ўсход ад Дайры, а ў 1894 годзе агонь пранёсся праз Дэйру, знішчыўшы большасць хат. Аднак геаграфічнае месцазнаходжанне горада працягвала прыцягваць гандляроў з усёй вобласці. Эмір Дубая жадаючы прыцягнуць замежных гандляроў, зменшыў падаткі, што прыцягвала гандляроў з Шарджы — галоўнага гандлёвага цэнтра рэгіёна таго часу.
Дзякуючы сваёй блізкасці да Ірана порт Дубая прыцягваў увагу замежных гандляроў, асабліва з Ірана, многія з якіх урэшце сяліліся ў Дубаі, у пачатку XX стагоддзя ён з’яўляўся адным з найважнейшых портаў Персідскага заліва. У 1910 годзе насельніцтва горада складала ўсяго каля 10 тыс. жыхароў, рынак, што размяшчаўся на ўзбярэжжы на боку Дэйры, налічваў каля 350 крам. У Дубаі квітнелі здабыча і экспарт жэмчуга аж да Вялікай дэпрэсіі 1930-х гадоў, пераадолець наступствы якой перашкаджала індустрыя гадоўлі жэмчугу на фермах, якая развівалася ў Японіі. Доўгі час Дубаю даводзілася здавольвацца нязначнымі зыскамі ад суседства з багатым нафтай Абу-Дабі, але ў 1966 годзе ў яго былі знойдзены ўласныя радовішчы, хоць і значна менш багатыя. Прыбыткі ад здабычы нафты пачалі паступаць з 1969 года. Нафтавая прамысловасць, якая развівалася, запатрабавала прытоку працоўнай сілы, які скіроўваўся галоўным чынам з Індыі і Пакістана, у выніку чаго з 1968 па 1975 год насельніцтва горада вырасла ў чатыры разы. Прыбыткі ад нафты дапамаглі развіццю горада на раннім этапе, але запасы нафты ў Дубаі вельмі абмежаваны і ровень здабычы невысокі: прыбыткі ад нафты складаюць усяго каля 5 % усіх паступленняў. Грунт эканомікі Дубая сталі складаць турызм, авіяцыя, нерухомая маёмасць, фінансавыя паслугі.
Геаграфія
Праліў Крыік дзеліць Дубай на дзве часткі. На адным беразе размешчаны раён Бар-Дубай, на другім — раён Дэйра. Абодва бакі злучаюцца ў трох месцах — мастамі Аль-Мактум і Аль-Гархуд і знакамітым тунэлем Шындога (прататыпам Ла-Маншскага тунэля) які праходзіць пад вусцем праліва. Размешчаны на беразе Персідскага заліва да паўночнага ўсходу ад сталіцы — Абу-Дабі па суседстве з Шарджай. Геаграфічныя каардынаты: 25°27' паўночнай шыраты, 55°33' усходняй даўгаты. Даўжыня горада складае 134 км, шырыня — 35 км.
Клімат
Асадкі ў Дубаі рэдкія (за год выпадае каля 80 мм), выпадаюць галоўным чынам у другой палове зімы (люты-сакавік), з мая па кастрычнік асадкі практычна немагчымыя.
Раёны горада
Асноўныя раёны горада:
Эканоміка
Дубай — найбуйнейшы гандлёвы, фінансавы і турыстычны цэнтр Блізкага Усходу. Па тэмпах развіцця гарады параўнальны з Шанхаем. Трэці па важнасці цэнтр рээкспарту ў свеце (пасля Ганконга і Сінгапура). У Дубаі адсутнічаюць некаторыя значныя віды падаткаў: падатак на прыбыткі арганізацый, падатак на прырост капіталу, падатак на прыбыткі фізічных асоб, а таксама падатак на рэпатрыяцыю прыбыткаў. З’яднаныя Арабскія Эміраты таксама маюць пагадненні пра ўнікненне падвойнага падаткаабкладання больш за з дваццаццю краінамі свету.
Значную каштоўнасць у веданні бізнесу ў Дубаі ўяўляюць СЭЗ — свабодныя эканамічныя зоны. Афшорная зона мясцуецца ў раёне Джэбель Алі.
Транспарт
У горадзе ёсць два марскія парты, некалькі аўтавакзалаў (найбуйнейшы ў Бур-Дубаі) і два буйныя міжнародныя аэрапорты (Дубай і Аль-Мактум). Ёсць развітая аўтобусная сетка, частка прыпынкаў кандыцыянавана. 9 верасня 2009 года быў адкрыты Дубайскі метрапалітэн. 30 красавіка 2009 года была адкрыта манарэйкавая дарога. 12 лістапада 2014 года запушчана у адным з раёнаў горада.
Славутасці
Бурдж Дубай — небаскроб, форма якога нагадвае сталагміт. З 19 мая 2008 года — самае высокае калі-небудзь існавалае збудаванне ў свеце. Небаскроб быў афіцыйна адкрыты 4 студзеня 2010 года. Яго вышыня складае 828 метраў, 163 паверха. Мяркуецца функцыянаванне больш 50 ліфтаў, з хуткасцю ўздыму 18 м/с.
Гарады-пабрацімы
У Дубая маюцца наступныя гарады-пабрацімы :
Іосіф Львовіч Дорскі
Іосіф Львовіч Дорскі (, г. Мінск — ; крыптонімы: І. Д.; І.Д-кі) — беларускі тэатральны дзеяч, драматург. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1961).
Біяграфія
Нарадзіўся  года ў Мінску ў сям’і служачага. З 1920 г. па 1927 г. вучыўся ў 5-й мінскай сярэдняй школе. З дзевятнаццаці гадоў пачаў свой творчы шлях. Пісаў пра новае, што з’яўлялася тыповым для таго часу. Яго артыкулы, замалёўкі, нарысы ўсё часцей змяшчаліся ў рэспубліканскім друку. Пасля заканчэння ў 1929 годзе 1-х мінскіх агульнаадукацыйных курсаў працаваў у 1929—1930 гадах сакратаром рэдакцыі шматтыражнай газеты Мінскага дрэваапрацоўчага завода імя Молатава. З канца 1930 па 1931 г. вучыўся на курсах кінасцэнарыстаў, пасля чаго ў 1930—1932 гадах працаваў на кінафабрыцы «Савецкая Беларусь», якая размяшчалася ў той час у Ленінградзе. Неўзабаве вярнуўся ў Менск, дзе ў 1932—1934 гадах працаваў літсупрацоўнікам у газеце «Рабочий».
У 1934 годзе яго прызвалі ў Чырвоную Армію. Службу праходзіў у Віцебску, дзе быў сакратаром літаратурнага аб’яднання гарнізона. Пасля дэмабілізацыі ў 1935—1944 гадах працаваў загадчыкам літаратурнай часткі БДТ-2. Гэта быў надзвычай цяжкі, складаны і вельмі адказны ўчастак работы. Трэба было ствараць арыгінальны, сучасны для тых гадоў рэпертуар. У 1939—1941 гг. вучыўся на завочным аддзяленні Літаратурнага інстытута імя А. М. Горкага. У 1944—1948 гадах працаваў намеснікам дырэктара тэатра імя Я. Коласа. Член КПСС з 1945 года. Стаўшы ў 1948 г. дырэктарам тэатра, ён адчуў поўную адказнасць за яго рэпертуар. З вялікім поспехам на сцэне тэатра ішлі цудоўныя спектаклі, створаныя па п’есе Я. Коласа «Вайна вайне» і па аповесці «Дрыгва» («У пушчах Палесся»). Іосіф Дорскі сам шукаў аўтараў, заахвочваў, абуджаў у іх жаданне пісаць для тэатра. Яго намаганнямі да тэатра была прыцягнута шырокая плеяда пісьменнікаў і пачынаючых драматургаў: Я. Купала, К. Крапіва, І. Шамякін, А. Макаёнак, П. Глебка, А. Дзялендзік, П. Данілаў, А. Гутковіч, М. Алтухоў, чые імёны стварылі тэатру рэпутацыю як аднаго з лепшых у краіне.
Так з’явіўся новы для тэатра спектакль «Несцерка» па п’есе В. Вольскага, які і зараз ідзе на сцэне Коласаўскага тэатра, стаўшы яго своеасаблівай візітнай карткай. Рэпертуар узбагаціўся спектаклямі «Над Бярозай-ракой», «Святло з Усходу» па п’есах П. Глебкі. Іосіф Дорскі адчуваў сябе на сваім месцы, жыў жыццём тэатра. Ён удала спалучаў абавязкі дырэктара і мастацкага кіраўніка, праяўляў сябе як таленавіты арганізатар.
У другой палове 1950-х гг. тэатр пераехаў у новае памяшканне на плошчы імя У. І. Леніна. Іосіф Дорскі дабіваўся таго, каб вядучыя акцёры і работнікі сцэны атрымалі кватэры каля тэатра. Быў створаны сімфанічны аркестр, у якім працавалі таленавітыя музыканты. Пакуль тэатрам кіраваў І. Дорскі, спектаклі ішлі не пад магнітафонны запіс, а пад жывую музыку. Друкаваліся і прадаваліся праграмкі спектакляў і буклеты з прапагандай дасягненняў трупы тэатра. У гардэробе можна было ўзяць напракат тэатральны бінокль. Неабыякавы кіраўнік рабіў усё магчымае, каб тэатр станавіўся ўсё больш славутым, каб было камфортна акцёрам і ўтульна гледачам. Намаганнямі І. Дорскага арганізаваны гастролі тэатра ў Вільнюсе. Пасля 1948 г. гастрольная геаграфія трупы Коласаўскага тэатра, якая складалася з вялікай колькасці народных і заслужаных артыстаў, пашырылася амаль на ўвесь СССР. Тэатр паказваў спектаклі ў Мінску і іншых гарадах Беларусі, Рызе, Ленінградзе, Маскве, Кіеве, Адэсе.
Член СП БССР з 1956 г., дэпутат Віцебскага гарадскога савета дэпутатаў працоўных 51 выбарчай акругі (1959). У 1961—1964 гг. І. Дорскі працаваў дырэктарам кінастудыі «Беларусьфільм».