cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гуцулы
Паходжанне назвы
Украінскі лінгвіст В. Чапленка, які ў сваім артыкуле «Паходжанне назвы гуцулаў», апублікаванай у 1-м томе «Гісторыі Гуцульшчыны» (Чыкага, 1975), прэтэнзійна заяўляў, што этымалогія назвы гуцул падобная да асецінскіх словаў «гуцул» і «гiлец» і далей, спасылаючыся на сваю Адыгейскую тэорыю, ён сцвярджае, што назва гуцул роднасная словам «гузік», «куцы» і да таго падобнае. Урэшце В. Чапленка робіць выснову, што ў назвы вельмі даўняе паходжанне.
Макс Фасмер прыводзіць думку Яна Развадоўскага пра тое, што слова трапіла ва ўкраінскую мову праз румынскаю і паходзіць з гоцкага «guta» — «гот».
Цікава, што ў мове баскаў ёсць слова «hucul», якое перакладаецца як «чалавек, які жыве ў пячоры».
Антрапалагічныя асаблівасці
Пераважна высокі рост (ці сярэдні), пераважна цёмныя валасы, хоць ёсць русыя, вочы часцей цёмныя (карыя), а блакітных, шэрых, светла-зялёных менш. Але гэтыя антрапалагічныя асаблівасці могуць быць следствам змешвання з іншымі народамі і дамінантнай уласцівасцю генаў, адказных за цёмную афарбоўку вачэй і валасоў.
Культура
Культура гуцулаў мае падабенства да суседніх культур Паўднёва-Заходняй і Заходняй Украіны, асабліва да лемкаўскай і бойкаўскай. Гэтыя групы маюць падабенства да іншых славянскіх горных народаў. Ёсць пэўнае падабенства да валашскай культуры.
Зімоўе (Усходне-Казахстанская вобласць)
Зімоўе — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Куйбышаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634055300.
Саматкань (вёска)
Саматкань (Самоткань) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Сакаловэ (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Сакаловэ (Соколове) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Дворышча (Мінск, заходняя)
Дво́рышча — колішняя вёска на беразе ракі Лошыца, з 1989 года ў складзе горада Мінска.
Гісторыя
Старажытнае паселішча, ля вёскі захаваліся курганныя могільнікі.
У 1989 годзе вёска ўвайшла ў склад горада Мінска. Адзіная вясковая вуліца была названая Курганнай.
Салаўіўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Салаўіўка (Солов'ївка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
NGC 6861
NGC 6861 (іншыя абазначэнні — IC 4949, PGC 64136, ESO 233-32, AM 2006-483, IRAS20037-4830) — галактыка ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Літоўка (Ляхавіцкі раён)
Літо́ўка (, Литовка) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
Да 9 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Малагарадзішчанскага сельсавета, да 16 сакавіка 1987 года — у склад Альхоўскага сельсавета (да 1968 года — Пад’язаўлеўскі сельсавет) , у 1987—1997 гадах у складзе Малагарадзішчанскага сельсавета.
Блюм (нарыхтоўка)
Блюм, блум (bloom), — паўфабрыкат металургічнай вытворчасці — сталёвая нарыхтоўка квадратнага перасеку з памерам аднаго боку больш за 140 мм, што атрымліваецца са зліткаў або з непрарыўналітых нарыхтовак пракаткай на абцісных станах — блюмінгах або блюмінг-слябінгах. Блюм прызначаны для вытворчасці сартавога пракату.
Сусліўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Сусліўка (Суслівка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Чарнакорань пурпуровы
Чарнакорань пурпуровы (Podospermum purpureum) — від раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з простым або ў верхняй частцы галінастым сцяблом вышынёй 15-45 (80) см і чорным вертыкальным маршчыністым сцеблакоранем (каўдэксам), каранёвая шыйка якога густа пакрыта шчацінкападобнымі валакністымі рэшткамі ліставых чаранкоў. Лісце вузкалінейнае, плоскае або жалобчата-трохграннае, голае або злёгку павуцініста апушанае. Язычковыя кветкі светла-пурпуровыя або фіялетава-ружовыя, з пахам ваніліну, сабраны ў невялікія кошыкі на канцах сцёблаў і галінак. Абгорткі чарапіцавыя, прадаўгавата-цыліндрычныя. Плод — сямянка з чубком. .
Арэал
Сярэдняя і Усходняя Еўропа, Міжземнамор’е, поўдзень Заходняй Сібіры, поўнач Сярэдняй Азіі. Рэліктавы лесастэпавы від, які знаходзіцца ў Беларусі ў ізаляваных лакалітэтах і астраўных месцах пасялення за паўночнай мяжой арэала. Сустракаецца ў Брагінскім, Буда-Кашалёўскім, Гомельскім і Добрушскім раёнах.
Выкарыстанне
Раней лічылася, што чарнакорань пурпуровы дапамагае пры ўкусе шалёнага сабакі.
Ахова
Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі 1-га і 2-га выданняў (1981, 1993). Ахоўваецца ў Польшчы.
Мала-Убінка
Мала-Убінка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Малаубінскай сельскай акругі. Код КАТА — 634057100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 964 чалавекі (478 мужчын і 486 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 982 чалавекі (476 мужчын і 506 жанчын).
Свята-Мікалаеўская царква (Ясянец)
Свята-Мікалаеўская царква — колішні праваслаўны храм у в. Ясянец Баранавіцкага раёна.
Гісторыя
Будаўніцтва царквы Святога Мікалая ў маёнтку Ясянец фундаваў у 1638 г. мазырскі мечнік Рыгор Война-Ясянецкі разам з жонкай Хрысцінай з Улатоўскіх. Згодна з візітацыяй ад 23 кастрычніка 1680 г., святыня была драўляная, мела і ўсё неабходнае начынне. Адзначаны вялікі алтар, дэісус (іканастас) і новыя абразы, апраўленае ў аксаміт Евангелле са срэбнай таблічкай, друкаваныя Службоўнік, Паўуставец, Ірмалой, Псалтыр, Трэбнік, рукапісныя Апостал, Актоіх, Трыфалой, Каляровая Трыёдзь, бронзавая кадзільніца, два малыя алтарныя званочкі, харугвы, святарскае адзенне і інш. На абразе Дзевы Марыі былі дзве срэбныя кароны, срэбны абруч, тры срэбныя і адзін залаты пярсцёнкі, двое бурштынавых пацерак, завушніцы з чэшскімі дыяменцікамі, чорная бранзалетка, двое чорных карункаў, двое завушніц з залатога дроту, каралі з гэтага ж матэрыялу. На званіцы знаходзіўся вялікі звон. У царкоўным карыстанні былі 3 валокі зямлі з сенажацямі і кустоўем.
Наваградскі гараднічы Аляксандр Война сваім тастаментам запісаў на святыню 300 злотых. Да гэтай сумы былая жонка А. Войны, на час візітацыі ўжо пані Грахольская, «дала царкве хлопа застаўным правам, аднак жа потым адняла». Пры гэтым пан Грахольскі, тагачасны дзяржаўца ясянецкі, на царкоўных грунтах чыніў вялікую крыўду. Плябанія ўяўляла сабой «ізбу белую з сеньмі і з пякаранкай». Пры ёй былі свіран, драўляныя гумно і дзве стайні.
У 1680 г. у мясцовую парафію ўваходзілі жыхары вёсак Ясянец, Брыксічы, Вялікае, Кісілевічы, Несцяровічы, Масцітычы, Душкевічы, Насейковічы, Парочына, Каросна, Мікулічы, Цыневічы, Рудкаўшчына, Равіны, Труднова, Трасейкі, Мінакі, Дашкі, Гарбатовічы, Сапліцы, Куневічы, Грэчышкі, Пруды, Кутаўшчына, Алізараўшчына, Перавалока — усяго 500 чалавек. Царква стаяла ва ўтульным кутку старажытнага парку, што межаваўся з пагоркам, на якім пад вялікімі дубамі хавалі ўладальнікаў маёнтка. Насупраць храма на адной восі з ім знаходзіўся сядзібны дом. Вакол святыні шумелі ліпы з размахам кроны да 16 метраў.
Верагодна ў сядзібнай Свята-Мікалаеўскай царкве быў ахрышчаны будучы канцлер вялікі літоўскі Яўхім Літавор Храптовіч, які нарадзіўся ў Ясянцы, у доме бабулі Тэафілі Войны з дэ Раесаў.
І сядзібны дом, пабудаваны ў 1740-я гг., і царква былі разбураны і пашкоджаны ў гады Першай сусветнай вайны. У пазнейшы час святыня была адрамантавана і адносілася да праваслаўнага прыхода ў вёсцы Паручын. Пасля яе закрыцця ў Паручынскую царкву перайшла яе маёмасць, вопіс якой захаваўся.
Першамайскі (Буда-Кашалёўскі раён)
Размяшчэнне
У 14 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 62 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Чачэрск — Буда-Кашалёва. Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1925 годзе ў Липиничском сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў мястэчку і наваколлях базіраваўся партызанскі атрад № 108 імя Г. І. Катоўскага. Вызвалены ад акупантаў 2 снежня 1943 года. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Світанак» (цэнтр — вёска Ліпінічы).
Паўлюці
Паўлю́ці (, Павлюти) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўскога сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Старынкаўскага сельсавета.
Міхаіл Цімафеевіч Салдаткін
Міхаіл Цімафеевіч Салда́ткін (Михаил Тимофеевич Солдаткин;  — ) — вучоны ў галіне будаўнічых матэрыялаў і вырабаў, цеплазабеспячэння і вентыляцыі будынкаў, доктар тэхнічных навук (1973), прафесар. Заслужаны будаўнік Беларускай ССР (1980).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Сасноўка (Ульянаўская вобласць, Расія). З 1939 года ў Чырвонай Арміі. У 1948 годзе скончыў Горкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1953 года працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце на факультэце энергетычнага будаўніцтва. З 1960 года займаў пасаду прарэктара, у 1967—1987 гадах (з 1972 года) — загадчык кафедры «Цеплагазазабеспячэнне і ветыляцыя».
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па тэрмаапрацоўцы бетону, панэлей, даследаванні фільтрацыі паветра і цеплафізічных параметраў будаўнічых матэрыялаў.
Сярод апублікаванага:
Горкага (Дніпроўскі раён)
Горкага (Горького) — пасёлак у Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
NGC 6861B
NGC 6861B (іншыя абазначэнні — PGC 64094, ESO 233-26) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Дасліднэ (Дніпроўскі раён)
Дасліднэ (Дослідне) — пасёлак у Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Мой Маленькі Поні: Дружба — гэта цуд
Мой Маленькі Поні: Дружба — гэта цуд (My Little Poni: Friendships Is Magic) — дзіцячы фантазійны анімацыйны серыял, распрацаваны студыямі «Hasbro Studios» і «DHX Media Vancouver». Серыял заснаваны на медыяфраншызе My Little Pony, якая належыць кампаніі Hasbro, што ў першую чаргу спецыялізуецца на стварэнні дзіцячых цацак. Прэм’ера першай серыі адбылася 10 кастрычніка 2010 года на амерыканскім кабельным тэлеканале Hub. Hasbro абрала таленавітую аніматарку Лоран Фауст крэатыўным дырэктарам і выканаўчым прадзюсарам шоу.
Нягледзячы на тое, што серыял ствараўся для дзіцячай аўдыторыі (маленькіх дзяўчынак 3-12 гадоў), ён атрымаў вялікую папулярнасць і сярод іншай узроставай аўдыторыі. Гэтая агульная аўдыторыя дзяцей і дарослых атрымала сацыяльную назву — Броні (ад англ. bronies).
Апісанне
У каралеўстве Эквэстрыя тры віды поні — зямныя, пегасы і аднарогі — жывуць у гармоніі. Твайлайт Спаркл, руплівая аднарожка, адпраўляецца ў Понівіль, каб даведацца пра сяброўства, па патрабаванні валадаркі Эквэстрыі (і яе настаўніцы) прынцэсы Селестыі. Твайлайт і Спайк, яе памочнік-цмок, становяцца блізкімі сябрамі з пяццю іншымі поні — Эплджэк, Рэрыці, Флатэршай, Рэйнбоу Дэш і Пінкі Пай. Поні выяўляюць, што яны прадстаўляюць розныя бакі дружбы, праз магічныя артэфакты, вядомых як Элементы Гармоніі. Яны адпраўляюцца на прыгоды і дапамагаюць іншым у Эквэстрыі і яе ваколіцах, вырашаюць праблемы ў сваіх сяброўскіх адносінах.
Бельведэр (Варшава)
Бельведэрскі палац (таксама вядомы як проста Бельведэр) — рэпрэзентатыўны класіцыстычны палац у Варшаве. Быў пабудаваны ў 1819–1822 гадах па праекце Якуба Кубіцкага на месцы ранейшага барочнага палаца. Назва таксама выкарыстоўваецца для ўсяго палацава-паркавага комплексу.
Гісторыя
На месцы сучаснага палаца раней існавалі некалькі будынкаў. Першы палац быў пабудаваны на гэтым месцы ў 1662 годзе вялікім канцлерам літоўскім Крыштафам Пацам для жонкі; у 1764 годзе палац перайшоў да Станіслава Панятоўскага, які змясціў у ім пасля свайго ўступлення на трон Рэчы Паспалітай фаянсавую фабрыку. У 1818 годзе стары палац быў выкуплены ўрадам Расійскай імперыі і па яго распараджэнні быў разбураны.
Сучасны будынак быў пабудаваны архітэктарам Якубам Кубіцкім па даручэнні і на сродкі ўрада Расійскай імперыі. У палацы жыў вялікі князь Канстанцін Паўлавіч. 29 лістапада 1830 года падчас паўстання ў палац уварвалася група паўстанцаў з намерам забіць вялікага князя, але ён быў папярэджаны і паспеў уцячы. Пасля палац служыў рэзідэнцыяй рускага імператара Мікалая Паўлавіча падчас знаходжання ў Варшаве.
Пасля аднаўлення польскай незалежнасці ў 1918 годзе палац стаў рэзідэнцыяй кіраўніка польскай дзяржавы Юзафа Пілсудскага, які памёр у ім у 1935 годзе. У час нямецкай акупацыі ў верасні 1939 – студзені 1945 гадоў будынак быў перабудаваны для нямецкага генерал-губернатара Ганса Франка. У 1945–1952 гадах палац служыў рэзідэнцыяй кіраўніка сацыялістычнай Польшчы Баляслава Берута. Цяпер палац з'яўляецца адной з рэзідэнцый прэзідэнта Польшчы.
Махоўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Махоўка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Малаубінскай сельскай акругі. Код КАТА — 634057105.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 61 чалавек (28 мужчын і 33 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 31 чалавек (13 мужчын і 18 жанчын).
Памакі
Пама́кі (Помаци, Πομάκοι, Pomaklar) — субэтнічная група балгар, што спавядае іслам. Жывуць пераважна ў Балгарыі, на поўначы Грэцыі, паўночным захадзе Турцыі. Агульная колькасць (2023 г.) — 493 500 чал.
Гісторыя
Памакі лічацца нашчадкамі старажытных славян, якія мігрыравалі ў Фракію ў VI - VIII стст., прынялі праваслаўнае хрысціянства, уваходзілі ў склад дзяржаўных аб'яднанняў Візантыі і Балгарыі. З 1352 г. населеныя імі землі ўключаліся ў склад Асманскай імперыі.
Першая ўзгадка пра фракійскіх вясковых жыхароў, што прымалі іслам, адносіцца да XV ст. Лічыцца, што назва памакі паходзіць ад турэцкага слова «Yemaek». Так у Асманскай імперыі называлі паўлікіян або тых, хто змяняў веру. Назва памакі мела афіцыйны характар і шырока ўжывалася ў дакументах. Падобна іншым мусульманам, яны мелі сацыяльныя прывілеі і служылі ў асманскай арміі.
Улады Грэцыі і Балгарыі рабілі захады для хрысціянізацыі мусульман-тубыльцаў. У Балгарыі было арганізавана некалькі буйных кампаній па асіміляцыі мусульман у 1912, 1940-х, 1960 - 1970-х гг. Яны прадугледжвалі змену веры, імён і прозвішчаў. У Грэцыі аказваўся моўны ўціск, прымушэнне ў выкарыстанні грэчаскай мовы, было прынята далучаць памакаў да валахадаў. Пасля 1989 г. у Балгарыі многія памакі аддалі перавагу турэцкай ідэнтычнасці і мове ў адукацыі, паколькі гэта давала магчымасць эміграцыі ў Турцыю. Было заўважана, што пасля пераезда ў гарады, памакі часцяком прымалі балгарскую ідэнтычнасць, хаця захоўвалі мусульманскую рэлігію, звычаі і традыцыі.
У 2012 г. у балгарскім горадзе Смолян была створана няўрадавая арганізацыя Еўрапейскі інстытут - ПАМАК (Европейски институт – ПОМАК).
Асаблівасці культуры
Традыцыйна памакі насялялі горныя ізаляваныя мясцовасці. Іх заняткамі здаўна былі дробнае земляробства, жывёлагадоўля, нарыхтоўка лясной драўніны, адыходніцкая праца на шахтах. Для вёсак характэрна раскіданая планіроўка.
Памакі адрозніваліся ад астатніх балгар абліччам. Мужчыны карысталіся ваўнянай вопраткай, апраналі плашчы з каптурамі, цюрбаны, чырвоныя паясы. Жанчыны насілі доўгія кашулі, камізэлькі, шалікі, хусткі, наміткі, упрыгожвалі вопратку бісерам і манетамі. Мужчыны галілі галаву, але застаўлялі бараду. Жанчыны запляталі мноства касічак, фарбавалі пазногці і зубы.
Фальклор знакаміты баладамі і любоўнымі песнямі.
Рэлігія
Вернікі спавядаюць іслам суніцкага накірунку. Захоўваюцца некаторыя хрысціянскія звычаі, у тым ліку адсутнасць працы падчас хрысціянскіх святаў.
Слябінг
Сля́бінг — магутны пракатны стан з гарызантальнымі і вертыкальнымі пракатнымі валкамі, на якім сталёвыя зліткі — масай да 45 т — абціскаюць на слябы. З’яўляецца разнавіднасцю абціскнога стана. Назва паходзіць ад англійскага «slabbing». У адрозненне ад блюмінга і блюмінга-слябінга слябінг — вузкаспецыялізаваны стан. Прадукцыйнасць універсальнага слябінга — 3—7 млн т слябаў у год.
Першыя слябінгі з’явіліся ў ЗША ў пачатку XX стагоддзя як вынік развіцця абціскных пракатных станаў. У СССР першы слябінг уступіў у дзеянне ў 1937 годзе на заводзе «Запарожсталь».
Значэнне слябінга памяншаецца ў сувязі з развіццём бесперапыннай разліўкі сталі, пры якой меншыя выдаткі металу.
Шэўчэнка (Дніпроўскі раён)
Шэўчэнка (Шевченко) — пасёлак у Дніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Ян Каміль Біспінг
Ян Каміль Непамуцэн Біспінг (Jan Kamil Nepomucen Bisping;  — ) — памешчык, барон.
Біяграфія
Паходзіў з нямецкага рода Біспінгаў уласнага герба (прыдомак фон Гален), прадстаўнікі якога ў канцы XVI — пачатку XVII ст. перасяліліся ў Вялікае Княства Літоўскае. Нарадзіўся года ў Струбніцы, у сям’і Юзафа Біспінга, брата Аляксандра.
Для Біспінга другі шлюб з Замойскай, якая да таго была замужам за Радзівілам, быў пропускам у вышэйшы свет, бо яго жонка была дачкой прынцэсы з роду сіцылійскіх Бурбонаў.
Забойства Уладзіслава Друцкага-Любецкага
8 красавіка 1913 года ў парку маёнтка непадалёк ад Варшавы было знойдзена цела князя, які памёр ад агнястрэльнага ранення. Падазраваным стаў барон Ян Каміль Біспінг фон Гален, які быў у шлюбе са стрыечнай сястрой жонкі забітага. Пра забойства напісалі ўсе газеты, у тым ліку The New York Times.
Паводле следства барон Біспінг гасцяваў у князя Уладзіслава, і гаспадар вырашыў асабіста падвезці госця ў экіпажы да станцыі. Са слоў барона, непадалёк ад чыгункі яны сустрэлі двух чалавек, па выглядзе — сялян, з якімі Друцкі-Любецкі захацеў пра штосьці пагаварыць. Барон спяшаўся на цягнік і вырашыў рэшту дарогі прайсці пешшу, пакінуўшы князя з падазронымі суразмоўцамі. Так і вярнуўся дамоў. Нават крыкаў і стрэлаў за спіной не чуў, хоць іншыя сведкі, якія знаходзіліся ў гэты ж час непадалёк, пра іх згадвалі. На галаве князя выявілі сляды ўдараў, як быццам перад гібеллю біўся, кроў на дрэвах. Ахвяра была апранута ў паляўнічы касцюм: жоўтыя гетры, зялёную куртку, бронзавага колеру туфлі. Пад галавой шапка, побач — кій і акуляры, адкрыты гадзіннік з абарваным ланцужком і ключ да яго. Гадзіннік спыніўся на чвэрці пятага, што і палічылі часам забойства.
Біспінга арыштавалі. Яго, у адрозненне ад князя, лічылі чалавекам непрыемным, напышлівым, запальчывым і прагным. Пры вобыску ў яго ў доме былі знойдзены шэсць вэксаляў, падпісаных Уладзіславам Друцкім-Любецкім. Подпіс палічылі падробленым. З’явілася версія, што вэксалі на некалькі сот тысяч рублёў спатрэбіліся Біспінгу для дачы хабару чыноўнікам, каб выгодна замяніць гродзенскія ўладанні, якія ідуць пад будаўніцтва фартоў. Удава князя ўспомніла, што князя Уладзіслава ўжо спрабавалі двойчы атруціць стрыхнінам, калі ў гасцях быў барон Біспінг.
Біспінг наняў некалькі адвакатаў, у тым ліку знакамітага Тадэвуша Урублеўскага, які бараніў лейтэнанта Шміта.
Следства ішло год. Эксперты прызналі, што кулі, якія забілі Друцкага-Любецкага, супадаюць з калібрам маўзера, знойдзенага ў Біспінга, і што подпісы на знойдзеных вэксалях — падробка. А далей уступілі ў дзеянне вельмі вялікія грошы і майстэрства адваката. Меркаванні экспертаў сталі разыходзіцца. Адвакат Урублеўскі на судзе агучыў: барон пакутуе на хранічнае запаленне цягліц левага перадплечча, таму проста не мог стукнуць князя па галаве.
13 чэрвеня 1914 года вынеслі прысуд. Біспінг не труціў князя, але вінаваты ў падробцы вэксаляў і забойстве ў стане афекту. Біспінг быў пазбаўлены ўсіх правоў і прывілеяў ды накіраваны на чатыры гады ў арыштанцкія роты, маёмасць канфіскаваная. Але праз тыдзень пасля прысуду Біспінг апынуўся на свабодзе, дзякуючы старанням жонкі і фантастычнаму закладу ў сто тысяч рублёў.
Далейшае жыццё
У сакавіку 1919 года ў в. Рымуцеўцы Ян Каміль Біспінг, акружаны сваёй міліцыяй, якая знаходзілася на яго ўтрыманні, і купленымі нямецкімі жаўнерамі, уласнаручна забіў «каб напалохаць» двух сялян, замыкнуў іншых жыхароў у хатах, пры якіх паставіў варту, а пасля падпаліў іх. I толькі калі агонь добра ахапіў хаты, тады Біспінг выпусціў жыхароў з падпаленых хат. Пакуль гэта адбывалася, падручныя Біспінга па яго загадзе грабілі дабро жыхароў. Дабро гэтае было вывезена ў маёнтак пана, адкуль пасля жыхары вёскі за грошы выкуплялі яго. Сабраныя гэтакім чынам грошы Біспінг аддаў на арганізацыю «міліцыі». Гэтыя факты выяўленыя на следстве і Апеляцыйным судзе ў Варшаве ў лютым 1926 года. Але суд заняў бок барона.
У справе забойства Друцкага-Любецкага, колькі Біспінг ні падаваў на перагляд, і ў 1924, і ў 1926 годзе яго прызналі вінаватым. Тым часам распаўсюджваліся чуткі, што Друцкага-Любецкага забілі рэвалюцыйныя экстрэмісты, «заказаў» вялікі князь Мікалай Мікалаевіч, або адпомсцілі слугі за зняважаны гонар сваячкі. Успаміналі, што праз тыдзень пасля забойства ў доме князя пабывалі злодзеі. Знікла некалькі пісталетаў ды танныя каралі, відавочна ўзятыя для адводу вачэй.
Біспінг дамогся таго, што матэрыялы яго справы былі перасланы з СССР у Варшаву. І, нарэшце, ужо ў адсутнасць галоўных сведак, 5 мая 1928 года быў вынесены апраўдальны прысуд. Барон дажыў да далучэння Заходняй Беларусі да БССР у 1939 годзе. Далейшы яго лёс невядомы.
Сям’я
У першым шлюбе з Евай Рудаміна-Дусяцкай (1875—1904), дачкой Антонія (1843—1884), меў сына Адама (1904—1904).
У другім шлюбе з Марыяй Юзэфай з Замойскіх, дачкой Анджэя Пшамыслава Замойскага (1852—1927) і Караліны Бурбон (1856—1941), меў 13 дзяцей (7 сыноў і 5 дачок).
NGC 6861C
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Сляб
Сляб (slab - пліта, пласціна) — плоская нарыхтоўка прастакутнага перасеку, вырабляецца з вадкага металу на ўстаноўках бесперапыннай разліўкі сталі або пракатаная са сталёвага злітка на слябінгу (радзей блюмінгу, блюмінгу-слябінгу). Са слябаў вырабляюць ліставы пракат.
Возера-Пойма
Размяшчэнне
У 8 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 56 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На паўднёвай ускраіне рака Гліна (прыток ракі Ліпа).
Транспартная сетка
Побач аўтамабільная дарога Чачэрск — Буда-Кашалёва. Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў на былых памешчыцкіх землях перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1930 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1943 года акупанты спалілі 19 двароў. На фронце загінулі 11 жыхароў мястэчка. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Шарыбаўскі» (цэнтр — вёска Шарыбаўка).
Стафан Іванавіч Юпатаў
Стафан (Сцяпан) Іванавіч Юпатаў (, в. Іванава, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі хірург. Доктар медыцынскіх навук (1968), прафесар (1970).
Біяграфія
Скончыў Магілёўскую фельчарска-акушэрскую школу (1951), Віцебскі медыцынскі інстытут (1957), Інстытут сардэчна-сасудзістай хірургіі АМН СССР (аспірантура, 1962).
Працаваў у Бешанковіцкай раённай бальніцы (1957—1959, урач-хірург), Цэнтральным інстытуце ўдасканалення ўрачоў (Масква, 1962—1966, асістэнт кафедры аперацыйнай хірургіі і тапанатоміі), Віцебскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1966—1967, кіраўнік Цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (з 1967, дацэнт кафедры факультэцкай хірургіі, у 1968—1991 — загадчык кафедры), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1991—1993, загадчык кафедры хірургічных хвароб).
Працы па пытаннях патагенезу і хірургічнага лячэння язвавай хваробы страўніка, дванаццаціперснай кішкі, жоўцевых шляхоў і печані.
Молі-малюткі
Молі-малюткі (Nepticulidae) — сямейства матылькоў. Выкапнёвыя рэшткі (характэрныя міны на лісці) вядомыя, пачынаючы з мелавога перыяду.
Апісанне
Вельмі дробныя або дробныя матылі. Да гэтага сямейства адносяцца самыя дробныя з лускакрылых з размахам крылаў каля 3 мм. Размах крылаў 2,8—7 мм, рэдка да 12,5 мм. Ротавы апарат развіты слаба. Сківічныя шчупікі заўсёды 5-членікавыя, у натуральным становішчы выгнутыя, збліжаныя. Галава пакрыта ўскудлачанымі лускавінкамі, першы членік вусікаў пляскаты і пашыраны, у спакоі прыкрывае вочы. Губныя (лабіяльныя) шчупікі карацей сківічных, амаль заўсёды 3-членікавыя. Вочы круглявыя, вельмі вялікія. Вочкі адсутнічаюць. Ззаду вусікаў каля вачэй, маецца пара моцна склератызаваных грудкоў. Вусікі ніткападобныя.
Пярэднія крылы аднатонныя, плямістыя, з перавязямі. Часта плямы, палосы або ўсе крыло бліскучыя, з рознымі адценнямі металічнага адліву. Заднія крылы ў розных відаў адрозніваюцца інтэнсіўнасцю і адценнем афарбоўкі. Махры доўгія, бліскучыя. Часам маюцца андраканіяльныя лускавінкі рознай формы. Жылкаванне моцна рэдукавана. У палавой сістэме самак, як і ў іншых не-дытрызных лускакрылых, капуляцыйная адтуліна злучана з яйкавыводнай.
Вусені вядуць мінуючы спосаб жыцця, робяць змеяпадобныя, змея-плямападобныя і плямападобныя міны на лісці дрэў, некаторыя віды — у сцеблах і пладах. Сустракаюцца на раслінах больш за 30 батанічных сямействаў 20 надпарадкаў. На відавым узроўні вельмі моцна выказана стэнафагія. Монафагі складаюць каля 70—80 % ад усіх даследаваных відаў сусветнай фаўны. Многія віды трафічна звязаныя з культурнымі пладовымі і з’яўляюцца сур’ёзнымі шкоднікамі, астатнія могуць быць аднесены да ліку патэнцыйных шкоднікаў.
Падсямействы і роды
884 відаў (862 +22 віды ), у тым ліку буйнейшы род Stigmella (428+22 = 450 відаў).
Pectinivalvinae Nepticulinae Incertae sedis (падсямейства невядома)
Спіс аб’ектаў PGC (1943001—1944000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1943001—1944000)
Малое Гарадзішча
Мало́е Гарадзі́шча (, Малое Городище) — аграгарадок у Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
У 1940—1997 гадах цэнтр Малагарадзішчанскага сельсавета.
NGC 6861D
NGC 6861D (іншыя абазначэнні — PGC 64153, ESO 233-34) — галактыка ў сузор’і Тэлескоп.
Вакх і Арыядна (карціна Тыцыяна)
«Вакх і Арыядна» (Bacco e Arianna) — карціна венецыянскага мастака Тыцыяна, напісаная ў 1520—1523 гадах. Палатно ўваходзіць у цыкл карцін на міфалагічныя тэмы, напісаныя для Альфонса I д’Эстэ, герцага Ферары. Знаходзіцца ў Нацыянальнай галерэі ў Лондане.
Гісторыя
Карціна прызначалася для аздаблення палаца Альфонса I д’Эстэ, герцага Ферары, які быў дэкараваны выявамі на класічныя міфалагічныя тэмы. Палатно на тэму «Урачыстасць Вакха» было заказана Рафаэлю. Аднак Рафаэль памёр у 1520 годзе, паспеўшы напісаць толькі папярэдні малюнак і заказ быў перададзены Тыцыяну. Сюжэт быў узяты з твораў старажытнарымскіх паэтаў Катула і Авідзія. У 1806 годзе карціна патрапіла ў Вялікабрытанію і згадана ў вершы Джона Кітса «Ода салаўю» (1819).
Сюжэт
Бог Вакх (у старажытнагрэчаскай міфалогіі Дыяніс) з’яўляецца справа. Закахаўшыся ў Арыядну з першага позірку, ён выходзіць з калясніцы з двума гепардамі (у арыгінальным тэксце ў Катула — з леапардамі). Арыядна была толькі што кінута грэчаскім героем Тэсеем на востраве Наксас — яго карабель яшчэ бачны ўдалечыні. На палатне захаваны момант спалоху Арыядны ад раптоўнага з’яўлення бога. Паводле легенды Вакх пазней перанёс яе на неба і ператварыў у сузор’е Карона, якое сімвалічна намалявана на карціне (у небе над Арыяднай).
Кампазіцыя падзелена па дыяганалі на два трохвугольнікі: адзін — нерухомае блакітнае неба, для якога Тыцыян выкарыстоўваў дарагі ляпіс-блакіт, з двума закаханымі і другі — поўны руху ландшафт у зялёных і карычневых тонах з персанажамі, што суправаджаюць Вакха. Цікава, што сярод фігур, які суправаджаюць калясніцу, вылучаецца адна, відавочна, навеяная скульптурай Лаакоан і яго сыны, знойдзенай незадоўга да напісання карціны ў 1506 годзе.
Карціна ўваходзіць у цыкл палотнаў на міфалагічныя тэмы, напісаныя Беліні («Пакланенне багоў», 1514), Тыцыянам і Доса Досі па заказе герцага, верагодна, па рэкамендацыі аднаго з прыдворных навукоўцаў. Альфонса I д’Эстэ ў 1510 годзе жадаў уключыць у палацавую калекцыю таксама палотны Мікеланджэла і Рафаэля. Гэта карціна была распачата Рафаэлем незадоўга да смерці і дапісана Тыцыянам. Усяго Тыцыян напісаў у 1518—1525 гадах тры карціны для герцагскага палаца.
Чандон
Чандо́н, Чандаон (Чондо́н, Чондоон ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція).
Даўжыня ракі 606 км. Плошча вадазбору 18 900 км². Сярэдні расход вады ў вусці 20 м³/с, аб’ём сцёку 0,631 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на схілах Сялянняхскага хрыбта (сістэма хрыбта Чэрскага). Працякае ў напрамку з поўдня на поўнач пераважна па Яна-Індыгірскай нізіне. Упадае ў Чандонскую губу Янскага заліва мора Лапцевых. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Замярзаць Чандон пачынае ў канцы верасня, вызваляецца ад лёду ў чэрвені.
Прытокі: Елюгюйэ, Сюрэгэ, Нуа, Салайанчаан, Арбыннаах, Таас-Юрэх, Кіска, Арангасчаан, Кысылчаан, Немексіль, Сюрюгэ, Нуучча-Юрэгэ, Суланачан, Арангасчаан, Правая, Буор-Юрэх, Кыыччалаах, Улахан-Сээн, Ныктыыр-Сээнэ, Нуучча, Ыт-Айаана, Біллээх і інш.
Чандонскі мамант
У 2013 годзе ў басейне ракі, каля падножжа Паўвоснага кража, за 66 км ад пасёлка Тумат былі знойдзены рэшткі маманта Mammuthus primigenius.
Мадонна Альдабрандзіні
Мадонна Альдабрандзіні (Madonna Aldobrandini) — адна з мадоннаў Рафаэля, напісаная ім меркавана ў 1509—1510 гг., перад самым ад’ездам з Флорэнціі ў Рым або адразу пасля яго. Мяркуючы па размяшчэнні накідаў у рабочым сшытку мастака, створана ў адзін час з «Мадоннай Макінташа». Экспануецца ў Лонданскай Нацыянальнай галерэі.
Мадонна сядзіць у крэсле і трымае на руках немаўля Хрыста. Левай рукой яна абдымае юнага Іаана Хрысціцеля. Позіркі ўсіх траіх накіраваны на кветку гваздзіка, якую Іаан перадае немаўлю. Паводле іконаграфічнай традыцыі гваздзік сімвалізуе пралітую на крыжы кроў, а таксама тайную сувязь маці з немаўлём і Хрыста з яго царквой.
Вайсковыя могілкі ў Кілі
Вайсковыя могілкі ў Кілі (Kiel War Cemetery) — вайсковае пахаванне на тэрыторыі кільскіх Паўночных могілак (Nordfriedhof). У гэтым месцы былі пахаваны 992 вайскоўцы саюзніцкіх войскаў, большай часткай якія служылі ў вайсковай авіяцыі і загінулі ў Другую сусветную вайну. Сярод іх 766 брытанцаў, 148 канадцаў, 33 новазеландцы і 9 палякаў.
Могілкі былі пабудаваны Камісіяй Садружнасці па ваенных пахаваннях (Commonwealth War Graves Commission) па праекце архітэктара Філіпа Хепуорта (Philip Hepworth), якая таксама ажыццяўляе пастаянны догляд за могілкамі.
Целяшэвічы
Целяшэ́вічы (, Телешевичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўскога сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Старынкаўскага сельсавета.
Ваўчыха (Усходне-Казахстанская вобласць)
Ваўчыха — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Малаубінскай сельскай акругі. Код КАТА — 634057200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 84 чалавекі (48 мужчын і 36 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 55 чалавек (32 мужчыны і 23 жанчыны).
Бабадаг (гара, Азербайджан)
Этымалогія
Азербайджанскае слова баба азначае «бацька», але можа ўжывацца ў значэнні «дзед», «прадзед», даг — гара, г. зн. назва Бабадаг — «бацька-гара», «дзед-гара».
Галіна Барысаўна Багданава
Галіна Барысаўна Багданава (, Крычаў, Магілёўская вобласць —, Мінск) — беларуская пісьменніца. Сябра Саюза журналістаў і Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Біяграфія
Скончыла факультэт журналістыкі Белдзяржуніверсітэта і аспірантуру Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.
Аўтар кніг прозы, п’ес і вершаў для дзяцей, кнігі «Вялікія мастакі ХХ стагоддзя», шматлікіх артыкулаў у рэспубліканскім друку.
Ананіцкі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — сярэдняя школа
Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Ананіцкі навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — сярэдняя школа» — установа сярэдняй адукацыі ў в. Сітнікі Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Вядомыя выпускнікі
У 1912 годзе ў вёсцы Пудзецкая Слабада пачатку працаваць народная школа — Пудзецкая аднакласавая народная школа. Месцілася яна ў звычайнай сялянскай хаце.
У 1918 г. у вёсцы Сітнікі была адкрыта пачатковая школа I ступені.
У 1926 г. у вёсцы Сітнікі была збудавана вялікая па тым часе драўляная школа на 10 класных пакояў.
У 1932 г. школа стала сямігадовай, а перад самай вайной тут былі 8 і 9 класы.
У 1944 годзе будынак школы быў спалены. Пасля вайны школа ў Сітніках працавала ў прыстасаваных памяшканнях і насіла назву Пудзецка-Слабадзкай васьмігадовай школы.
У 1969 г. Пудзецка-Слабадзкая школа стала сярэдняй і пачала звацца Ананіцкай.
У 1989 г. быў пабудаваны ў вёсцы Сітнікі двухпавярховы будынак школы на 260 месцаў са спартовай залай, страўняй, майстэрскай і кацельнай.
У 1997 г. школе дадзены статус вучэльня-сад.
Польпін
По́льпін (, Польпин) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалёўскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 4 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 52 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На заходняй ускраіне меліярацыйны канал.
Гісторыя
Заснавана напачатку 1920-х гадоў на былых памешчыцкіх землях перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Шарыбаўскі» (цэнтр — вёска Шарыбаўка).
NGC 6861E
NGC 6861E (іншыя абазначэнні — PGC 64216, ESO 233-42) — спіральная галактыка (Sab) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Леў Мікалаевіч Цвяткоў
Леў Мікалаевіч Цвяткоў (, —, ) — мовазнавец, літаратуразнавец, педагог, журналіст; дацэнт БДУ і сакратар Інстытута навуковай мовы.
Адзін з першых беларускіх славістаў савецкага часу, займаўся найперш паланістыкай і сербістыкай. З 1926 года актыўна выступаў у друку з рэцэнзіямі на новыя беларускія, расійскія і замежныя выданні, з артыкуламі пра літаратурна-грамадскі рух у XIX ст., нататкамі пра нацыянальныя супольнасці Беларусі, выказваў прапановы датычныя спосабаў устанаўлення правапісу беларускай мовы.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1904), працаваў у Яраслаўлі і Вязьме, з 1907 года — у Мінску, выкладчык (верагодна, нямецкай або французскай мовы) Камерцыйнага, а пазней — Політэхнічнага вучылішча.
У 1912—1913 гадах рэдагаваў штодзённую газету Усерасійскага нацыянальнага саюза «Минское русское слово». У 1917 годзе — выкладчык Мінскага духоўнага вучылішча. У 1920 годзе выкладчык Палітпрасветы 16-й арміі, упарадкаваў бібліятэку пры Мінскім архіве. У 1922 годзе працаваў у 5-й савецкай школе Мінска. Тым жа часам, як знаўца славянскай філалогіі, запрошаны працаваць на педагагічны факультэт БДУ.
Да канца 1926/1927 навучальнага года займаў на педагагічным факультэце пасаду асістэнта кафедры параўнальнага мовазнаўства, з 1927 года — дацэнт, аднак у канцы года вымушаны пакінуць універсітэт. У 1929 годзе звольнены і з Беларускай Акадэміі навук.
У 1930-я гады працаваў настаўнікам у пасёлку Надва Руднянскага раёна Смаленскай вобласці. Арыштаваны 27 верасня 1937 года. Асуджаны 17 лістапада 1937 года камі­сіяй НКУС і пракуратуры СССР за «шпіянаж» і «антысавецкую агітацыю». Расстраляны 28 лістапада 1937 года ў Смаленску.
Погляды на правапіс
Леў Цвяткоў далучыўся да прапановы Язэпа Лёсіка адмовіцца ад уведзенага Браніславам Тарашкевічам дысіміляцыйнага якання ў другім складзе перад націскам. Адмоўна ставіўся да прапановы Язэпа Лёсіка скасаваць пазначэнне асіміляцыйнай мяккасці, бо гэта супярэчыла «духу нашага правапісу». Ухваляў увядзенне акання ў чужаземных словах, лічыў, што для ўнікнення магчымай аманіміі (напрыклад, «онтолёгія» — 'частка метафізікі' і «анталёгія» — 'збор лірычных твораў') можна ствараць неалагізмы тыпу «існаслоўе») . Дапускаў выкарыстанне ў беларускай графіцы для злітага гуку «дж» сербскай літары, а для гуку «дз» кірылічнай літары «дзело́» (S) — нэнsа, sякаваць, суsьsя.
Асвятляючы пытанне перадачы ўласных назваў іншамоўнага паходжання, Леў Цвяткоў лічыў неабходным клапаціцца пра дакладнасць у транскрыпцыі чужаземных гукаў, а не пераймаць чужыя напісанні; ён імкнуўся дасягнуць найбольшай дакладнасці, якая толькі магчымая пры карыстанні знакамі беларускага алфавіта. Леў Цвяткоў выступаў за:
Антосіна
Анто́сіна (, Антосино) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Карагужыха
Карагужыха — пасёлак у Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Малаубінскай сельскай акругі. Код КАТА — 634057400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 306 чалавек (152 мужчыны і 154 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 112 чалавек (62 мужчыны і 50 жанчын).
Іван Рыгоравіч Іваноў
Іван Рыгоравіч Іваноў ( — ?) — архітэктар.
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў 1831 годзе.
Паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча ў 1843 годзе і скончыў курс у 1852 годзе з чынам губернскага сакратара.
Прафесійная дзейнасць
Быў прызначаны ў мінскую губернскую будаўнічую і дарожную камісію — спачатку памочнікам начальніка штучнага стала, а потым (у 1857) — вытворцам работ. Па пераўтварэнні гэтай камісіі ў 1865 годзе І. Іваноў быў прызначаны малодшым інжынерам. Праз тры гады прызначаны архітэктарам Шчучынскага павета Ломжынскай губерні. З 1874 года І. Іваноў быў кастрамскім губернскім архітэктарам, а ў 1886 годзе выйшаў ў адстаўку па хваробе і ў хуткім часе памёр.
Бітва пры Хараме
Бітва пры Хараме, Бітва на Хараме, Харамская аперацыя (Batalla del Jarama) — ваенная аперацыя Іспанскай грамадзянскай вайны, падчас якой нацыяналісты генерала Франка спрабавалі выбіць рэспубліканцаў, што знаходзіліся ўздоўж ракі Харама на ўсход ад Мадрыда. У выніку баёў ні адзін з бакоў не атрымаў перамогу.
Гісторыя
Да лютага 1937 года, у выніку грамадзянскай вайны ў Іспаніі і абароны Мадрыда, супрацьстаялыя бакі дасягнулі некаторага парытэту, зразумеўшы, што канфлікт будзе вельмі працяглым. У гэтых умовах камандаванне мяцежнікаў генерала Франка вырашыла нанесці ўдар у 30 км на поўдзень ад сталіцы, перарэзаць шашы Мадрыд—Валенсія і акружыць горад, спадзеючыся, што ён не зможа доўга супраціўляцца. Асноўная задача рэспубліканскага камандавання складалася ў тым, каб апярэдзіць удар праціўніка і разграміць яго раней, чым ён зможа распачаць сваю аперацыю.
Планы рэспубліканцаў пачалі распрацоўвацца яшчэ ў снежні 1936 года. У рэшце рэшт яны сталі вядомы нацыяналістам. Па плане галоўны ўдар наносіўся з усходу ад ракі Харама ў тыл асноўнага размяшчэння праціўніка пад Мадрыдам. У першыя ж дні баёў планавалася перарэзаць шашы на Таледа. Далейшае наступленне павінна было развівацца на Хетафэ—Алькаркон і на Брунетэ. Кіраваць бітвай павінен быў камандуючы Цэнтральным фронтам генерал Посас. Яго галоўным саветнікам стаў «Генерал Купер» — савецкі ваенспец Рыгор Кулік. Рыхтавалася аперацыя павольна, чаму перашкаджалі цяжкасці на чыгунках і дрэннае засваенне навабранцамі савецкай зброі, а таксама некаторая бесклапотнасць. Да таго ж няправільна была арганізавана сістэма камандавання войскамі. У выніку лёс рэспубліканскага наступлення вырашыла не ваеннае камандаванне Рэспублікі, а нацыяналісты, якім былі вядомы падрабязнасці плана, і яны распачалі папераджальныя дзеянні.
Бітва пачалася раніцай 6 лютага ўдарам сіл нацыяналістаў Франка.
У ходзе баявых дзеянняў непасрэдна была задзейнічана 1-я бранятанкавая брыгада Рэспублікі, касцяк якой склалі байцы 4-й механізаванай брыгады з Бабруйска. Камандаванне групай савецкіх танкістаў ажыццяўляў камбрыг Дзмітрый Паўлаў («Пабла»).
Баі з пераменным поспехам працягваліся па 27 лютага, калі абодва бакі выдыхліся. Галоўным вынікам стаў правал трэцяга паходу на Мадрыд. Нацыяналістам так і не ўдалося акружыць горад, але адзіная аўтастрада, якая звязвала сталіцу з астатняй часткай Рэспублікі, апынулася пад агнём іх артылерыі. Рэспубліканцы па выніках бітвы зрабілі некаторыя аргвысновы, у прыватнасці, быў зняты з пасады генерал Посас і на месца камандуючага Цэнтральным фронтам прызначылі генерала Міяху.
У культуры
Бітве пры Хараме і ўдзелу ў ёй інтэрбрыгад прысвечана песня «Jarama Valley». Першая версія згадвала Брытанскі батальён інтэрбрыгад, наступныя (як і рускі пераклад) — амерыканскі батальён Лінкальна.
NGC 6861F
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Марынова
Марыно́ва (, Мариново) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
Фрэдэрык Райнес
Фрэдэрык Райнес (Frederick Reines;, Патэрсан, Нью-Джэрсі, ЗША — , Орындж, акруга Орындж, штат Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі фізік, прафесар, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1995) за адкрыццё нейтрына.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Нью-Джэрсі, ЗША ў сям’і яўрэяў-эмігрантаў з Беларусі. Яго бацькі — Ізраіль Райнес і Гусі Коэн — эмігравалі з Ліды і пажаніліся ўжо ў Злучаных Штатах. Дзед з боку бацькі — рабі Іцхак Якаў Райнес (1839—1915) — вядомы сваім укладам у станаўленне яўрэйскага рэлігійнага руху Мізрахі. Перад Другой сусветнай вайной Ізраіль Райнес працаваў на ткацкай фабрыцы. Затым сям’я пераехала ў Хелбарн, штат Нью-Ёрк. Фрэдэрык Райнес атрымаў доктарскую ступень па фізіцы ў Нью-Ёркскім універсітэце (1944). Затым працаваў у Лос-Аламаскай нацыянальнай лабараторыі ў Нью-Мексіка, дзе праводзіліся атамныя даследаванні (1951). У 1951 Райнес становіцца прафесарам фізікі і дэканам кафедры фізікі Тэхналагічнага інстытута ў Пітсбургу. У 1966—1988 — прафесар Каліфарнійскага універсітэта ў Ірвіне.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Працуючы ў творчым тандэме з Клайдам Коўэнам, Ф. Райнес займаўся даследаваннем тэорыі нейтрына. Райнес і Коўэн даказалі існаванне нейтрына, прадказанага ў 1930 Вольфгангам Паўлі. У 1951 яны прапаноўвалі выкарыстоўваць для свайго эксперыменту атамную бомбу, але гэты план быў заменены эксперыментамі на ядзерным рэактары ў Паўднёвай Караліне (1955). Падчас гэтых эксперыментаў было пацверджана існаванне нейтрына. Зарэгістраваў электроннае антынейтрына ў выпрамяненні ад ядзернага рэактара (1956, разам з К. Коўэнам), атмасфернае нейтрына (1965) і усплёскі нейтрына ад звышновай зоркі ў Вялікім Магеланавым воблаку (1987). Эксперыментальна даказаў закон захавання барыённага зараду (1957).
За адкрыццё нейтрына Райнес (сумесна з Марцінам Перлам) атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіцы ў 1995 (Коўэн, яго суаўтар па адкрыцці, памёр у 1974). Райнес таксама быў лаўрэатам шматлікіх іншых прэстыжных узнагарод, у тым ліку прэмію імя Роберта Опенгеймера (1981) і Нацыянальны навуковы медаль ЗША (1983), узнагарод Амерыканскага фізічнага таварыства і фонду Гугенхайма. Райнес быў сябрам Амерыканскага таварыства настаўнікаў фізікі, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, аўтарам навукова-папулярных лекцый у розных прэстыжных арганізацыях, у тым ліку ў Ізраільскай акадэміі навук і мастацтваў, у Стэнфардскім універсітэце і ва Універсітэце Мэрыленда.
Бабруйская вуліца (Мінск)
Вуліца Бабруйская — вуліца ў цэнтральнай частцы Мінска. Размешчана паралельна ўчастку чыгункі ля чыгуначнага вакзала. Названая, верагодна, па размяшчэнні блізу вакзала Лібава-Роменскай чыгункі, першай буйной станцыяй на якой пасля Мінска быў Бабруйск.
Пачынаецца ад плошчы Мяснікова на скрыжаванні з вуліцамі Клары Цэткін (з’яўляецца яе працягам), Савецкай, Маскоўскай і Мяснікова, праходзіць пад пуцеправодам, які злучае плошчу Незалежнасці і Маскоўскую вуліцу, Прывакзальную плошчу, вуліцы Ленінградскую, Кірава, Ульянаўскую, завяршаецца перакрыжаваннем з вуліцай Свярдлова. Працягласць — 1310 метраў.
Касцёл Маці Божай Балеснай (Целе)
Касцёл Маці Божай Балеснай — рымска-каталіцкі мураваны парафіяльны касцёл у в. Целе Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства.
Гісторыя
Будаўніцтва пачалося ў 1892 годзе, 20 снежня 1893 года працы был скончаны. Касцёл быў пабудаваны ў гатычным стылі і ўяўляе сабой тыповы ўзор пратэстанцкага храма, які належыць да групы прастакутных кангрэгацый, падкрэсленых з фронту вежай, фланкіраванай прыбудовамі з лесвіцамі. У цокальным паверсе вежы размешчаны прытвор, які папярэднічае прасторнаму галоўнаму нефу, замкнёнаму адкрытай да яго вігвальнай аркадай, неглыбокім прамавугольным у плане рызніцай, перакрытым рыфлёвым скляпеннем, з поўдня прымыкаючай рызніцай. Прэзбітэрый упрыгожваюць тры вітражы, якія захаваліся ад першага інтэр’еру касцёла, выкананыя ў 1893 годзе. У цэнтральным вітражы адлюстравана сцэна Укрыжавання з Маці Божай і евангелістам Іаанам ля падножжа крыжа, у бакавых вітражах — медальёны з бюстамі апосталаў у левай частцы св. Пятра, а справа св. Павел.
Пётр Венядзіктавіч Бандарэнка
Пётр Венядзі́ктавіч Бандарэ́нка — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1905 годзе. Член КПСС.
З 1929 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1929—1946 гг. — на камсамольскай і партыйнай працы ў Беларускай ССР, 1-ы сакратар Тураўскага райкама КП(б) Беларусі, 1-ы сакратар Парыцкага райкама КПБ, 2-гі сакратар Баранавіцкага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, 1-ы сакратар Баранавіцкага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, член Баранавіцкага падпольнага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, старшыня Выканаўчага камітэта Баранавіцкага абласнога Савета, першы намеснік старшыні Маладзечанскага аблвыканкама.
Памёр да 1985 года.
NGC 6862
NGC 6862 (іншыя абазначэнні — PGC 64168, ESO 186-2, IRAS20049-5632) — галактыка ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іцхак Якаў Райнес
Іцха́к (Ісак) Я́каў Райнес (, Каралін, цяпер у складзе Пінску —, Ліда Віленскай губерні) — беларускі артадаксальны рабін, заснавальнік рэлігійнага сіянісцкага руху «Мізрахі».
Біяграфія
Бацька Іцхака Якава, рабін Шлома Нафталі, у 1830-х жыў у Эрэц-Ісраэль; валодаў друкарняй у Цфаце; пакінуў горад, страціўшы падчас землетрасення 1837 года сям’ю і маёмасць.
Рэйнес, нашчадак Шаўля Валя, нарадзіўся ў Караліне, Беларусь. Навучаўся ў Эйшыцкім (цяпер у Літве) і Валожынскім ешыботах, дзе атрымаў сміху (пасвячэнне).