cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галінава
Галі́нава (, Галиново) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Каля вёскі знаходзіцца возера Галінаўскае.
Вялікія Сямюны
Вялі́кія Сямю́ны (, Великие Семюны) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Мужчынскі партрэт (Антанела да Месіна, Лондан)
Мужчынскі партрэт (Ritratto d'uomo) — карціна італьянскага мастака эпохі Адраджэння Антанела да Месіна, у цяперашні час размешчана ў Нацыянальнай галерэі ў Лондане, Вялікабрытанія. Яна была надрукаваная на італьянскай купюры ў 5000 лір, якая друкавалася з 1979 па 1983 год.
Апісанне
Ён намаляваны ў павароце тры чвэрці, у адрозненне ад традыцыі таго часу. Цёмны фон і кампазіцыя зроблены ў традыцыях школы, у тым ліку Петрус Крыстус, якога Антанела асабіста ведаў у Італіі.
Рэнген-аналіз паказаў, што першапачаткова вочы глядзелі ў іншы бок. Магчыма, было поле з подпісам, якое было адрэзаная пазней. Была выказана здагадка, што гэта позняя праца можа быць аўтапартрэтам.
Паліва (кераміка)
Палі́ва, глазура (Glasur, glaçure) — шклопадобнае пакрыццё таўшчынёй 0,15—0,3 мм, замацаванае на кераміцы абпальваннем. Робіць кераміку воданепранікальнай, надае ёй новыя дэкаратыўныя ўласцівасці, узбагачае колер.
Тэхналогія
Для прыгатавання палівы выкарыстоўваюць кварцавы пясок, борную кіслату, мел, гліну,, , і інш. Гатуецца 2 спосабамі: памолам кампанентаў з вадой у і сплаўленнем (фрытаваннем) зыходных матэрьмлаў у вогнеўстойлівым тыглі; грануляцыяй расплаву ў халоднай вадзе і памолам фрыты ў шаравым млыне. Наносіцца на сырыя або абпаленыя вырабы акунаннем, паліваннем, распыленнем, а таксама пэндзлем. Бывае празрыстая і непразрыстая (глухая), бясколерная і каляровая, падцёкавая, крышталічная, матавая, кракле, «змяіная скура» (зборка палівы), «карункі» (успучванне палівы), паліва аднаўляльнага агню (на аснове солей цяжкіх металаў) і інш. Паводле тэмпературы спякання паліву падзяляюць на тугаплаўкія (1250—1400 °C) для фарфору і легкаплаўкія (900—1150 °C) для фаянсу, маёлікі і інш. Празрыстую паліву выкарыстоўваюць для выяўлення падпаліўнага малюнка ангобам і керамічнымі фарбамі, непразрыстую белую ці каляровую (эмаль) часам размалёўваюць люстрам.
Каляровыя палівы
Для аздаблення вырабаў з фарфору і маёлікі часта прымяняюць яркаафарбаваныя каляровыя палівы. Колер надаецца ўвядзеннем у бясколерную паліву аксідаў і солей металаў. Так, вокіс кобальту дае колеры ад светла- да цёмна-сіняга; вокіс хрому — зялёны, а пры наяўнасці волава — ружовы, чырвоны; вокіс медзі выкарыстоўваюць, каб атрымаць ізумрудна-зялёную, сіне-зялёную паліву, а таксама палівы медна-чырвоных адценняў для аднаўленчага абпальвання; злучэнні з марганцам даюць карычневыя, ружовыя колеры; вокіс жалеза — ад жоўтага і чырвонага да карычневага і чорнага і г. д.
Гісторыя
Вынайдзена ў Старажытным Егіпце, адкуль перайшла ў Вавілонію, Асірыю, Персію. Вядома ў мастацтве старажытных Грэцыі, Рыма, Кітая, у X—XIII стст. пашырылася ў ісламскіх краінах. У Еўропе існавалі празрыстая свінцовая і глухая алавяная палівы. Белая матавая паліва вынайдзена ў 1438 годзе ў Італіі. У Расіі рабілі зялёную паліву («мурава»), шматколерная паліва выкарыстоўвалася з XVI—XVII стст.
Галалобаўка
Галало́баўка (, Гололобовка) — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхееўскага сельсавета.
Паліва (кераміка)
Беларусь
На Беларусі вядома з XII стагоддзя ў архітэктурна-дэкаратыўнай і бытавой кераміцы: каляровай глухой палівай пакрывалі пліткі дэкаратыўныя для абліцоўкі сцен і падлог храмаў у Полацку, Тураве, Пінску і інш. 3 XV ст. для пакрыцця сталовага посуду і кафлі ўжываліся легкаплаўкія свінцовыя палівы (Віцебск, Магілёў, Мінск, Ліда). Пераважалі зялёны, карычневы, светла-карычневы колеры. 3 другой паловы XVI ст. пашырылася тэхніка пакрыцця каляровымі эмалямі («цанінная» кераміка), з пачатку XVIII ст. — размалёўка па эмалі. У канцы XIX — пачатку XX ст. беларускія ганчары-саматужнікі выкарыстоўвалі легкаплаўкія бясколерныя празрыстыя свінцовыя палівы.
Галалобаўка
Да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Расненскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Цемналескага сельсавета.
Паліва (кераміка)
Беларусь
Вырабляюць на Мінскім фарфоравым заводзе, прадпрыемствах будаўнічых матэрыялаў.
Бабруйскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж
Бабруйскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж — каледж у г.Бабруйск. Навучанне (дзённае і завочнае) па 3 спецыяльнасцях: бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль, прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва, правазнаўства.
Біяграфія
Заснаваны ў 1949 годзе як школа дзясятнікаў-будаўнікоў. З 1953 г. дзейнічаў як школа бухгалтароў калгасаў, ператвораная ў 1957 г. у сярэднюю сельскагаспадарчую навучальную ўстанову. У 1967 г. было адкрыта другое аддзяленне па падрыхтоўцы тэхнікаў-будаўнікоў. 5 красавіка 2001 г. каледж быў перайменаваны ў «Бабруйскі аграрна-эканамічны каледж». 19 студзеня 2004 г. навучальнай установе прысвоены статус Установа адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж».
Дземяхі (Віцебскі раён)
Дземяхі́ (, Демяхи) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Славутасці
За 1,5 км на ўсход ад вёскі, у бары каля лясной дарогі, знаходзіцца курган —.
Сальвінія
Сальві́нія (Salvinia) — род папарацей сямейства.
Апісанне
Адна- і шматгадовыя водныя разнаспоравыя папараці. Сапраўдных каранёў не маюць. Сцёблы (карэнішчы) галінастыя, ніткападобныя, даўжынёй да 10 см. Лісце па тры ў кальчаках. Два лісты суцэльныя, зялёнага колеру і плаваюць на паверхні вады, трэці ліст (спараносны) буры, рассечаны на ніткападобныя долі, нагадваючыя карані, апушчаны ў ваду. На ўнутраным баку некаторых лістоў маюцца шарападобныя споракарпіі.
Анатамічная будова сцябла і лістоў адлюстроўвае рысы прыстасавання да воднага спосабу жыцця: шмат буйных паветраных поласцей, нязначна развітыя механічныя элементы, моцна рэдукаваная праводзячая сістэма. У цэнтры сцябла праходзіць канцэнтрычны праводзячы пучок (у цэнтры ксілема з 1–3 трахеід, флаэма, перыцыкл) і эндадэрма. Кара з вялікімі паветранымі поласцямі. У лістах многа паветраных поласцяў у два паверхі. На верхнім баку ліста развіваюцца акруглыя клеткі з васкавым налётам. Гэта сасочкі, якія спрыяюць выдаленню вады з паверхні ліста. Знізу лісты і сцябло пакрыты шматлікімі бурымі валаскамі.
Пашырэнне
Род налічвае каля 10 (8 ) відаў, пашыраных у трапічных раёнах Афрыкі і Амерыкі, таксама ва ўмераных абласцях Паўночнай Амерыкі і Еўразіі.
Асаблівасці біялогіі
У аснове падводных лістоў на кароткіх бакавых разгалінаваннях утвараюцца шарападобныя сорусы. Усе яны амаль аднолькавых памераў, але ўтрымліваюць усярэдзіне розныя спарангіі. У адных сорусах развіваюцца шматлікія дробныя мікраспарангіі, у другіх больш буйныя мегаспарангіі ў меншай колькасці. Спарангіі маюць ножку і прымацоўваюцца да плацэнты. Сорусы маюць двайную абалонку (індузій), якая зрастаецца ўнізе і ўверсе. Паміж імі знаходзіцца паветра. У спарангіях са спарагеннай тканкі шляхам рэдукцыйнага дзялення ўтвараюцца споры. У мікраспарангіях развіваецца звычайна 64 мікраспоры. У мегаспарангіях утвараецца спачатку вялікая колькасць мегаспор, але поўнага развіцця дасягае толькі адна (астатнія адміраюць). Увосень сорусы адпадаюць і зімуюць на дне вадаёма. Вясной пасля згнівання абалонкі сорусаў мікра- і мегаспарангіі ўсплываюць на паверхню.
Кожная з 64 мікраспор прарастае ў моцна рэдукаваны мужчынскі зарастак, які не пакідае мікраспарангія. Пры першым дзяленні мікраспоры ўтвараецца тры клеткі. Ніжняя з іх яшчэ раз дзеліцца на дзве праталіяльныя клеткі. Адна з праталіяльных клетак разрастаецца і высоўвае дзве верхнія антэрыдыяльныя клеткі праз разрыў абалонкі мікраспарангія наверх. Сперматагенная клетка кожнага антэрыдыя ўтварае 4 мнагажгуцікавыя сперматазоіды. Такім чынам, мужчынскі зарастак утварае 2 антэрыдыі і 8 сперматазоідаў.
Мегаспора ў мегаспарангіі прарастае і ўтварае жаночы зарастак, які не пакідае абалонкі мегаспарангія. Пры прарастанні ядро мегаспоры дзеліцца і ўтварае 2 клеткі. З верхняй клеткі фарміруецца жаночы зарастак. Ніжняя клетка моцна разрастаецца, ядро яе дзеліцца шматразова, але перагародкі не ўтвараюцца. Яна запаўняецца спажыўнымі рэчывамі для зародка.
Жаночы зарастак разрывае абалонку мегаспарангія і высоўваецца наверх. Клеткі яго зелянеюць. На ім фарміруецца 3–5 архегоніяў.
Пасля апладнення з зіготы фарміруецца зародак (сцяблінка і лісцікі). З яго ўтвараецца дарослая расліна.
Выкарыстанне
Выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных акварыумных раслін, у рыбагадоўлі, у якасці прыродных фільтраў.
Габрыялаўшчына
Габрыя́лаўшчына (, Габрияловщина) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Валодзькі (Мядзельскі раён)
Вало́дзькі (, Володьки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.
Гісторыя
У 1868 г. існавалі 2 вёскі Валодзькі Свірскай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні: 16 двароў, 190 жыхароў і 9 двароў, 93 жыхара. У 1904 г. у вёсцы 155 жыхароў. З 12.10.1940 г. вёска знаходзіцца ў складзе Свірскага сельсавета (з 25.04.1958 г. гарпассавета) Свірскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 31.80.1959 г. у Мядзельскім раёне, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці.
У 1950 г. вяскоўцы стварылі калгас «Сталінскі шлях». З 05.03.1960 г. вёска ў складзе саўгаса «Свір» (цэнтр — г.п. Свір), з 04.09.1991 г. — калгаса «Свір».
У 2013 годзе Свірскі пасялковы савет быў скасаваны, і Валодзькі ўвайшлі ў склад Свірскага сельсавета.
Інфраструктура
Крама.
Вайцяхова (Мядзельскі раён)
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1904 г. засценак Жоснянскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 21 жыхар. У 1921 г. засценак у складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 6 двароў, 28 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Дзягільскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей. У цяперашні час вёска ў складзе Слабацкога сельсавета. У 1949 г. сяляне ўступілі ў калгас імя Чапаева (цэнтр — вёска Пугачы). З 1961 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу імя Суворава (цэнтр — вёска Дзягілі), з 30.06.1992 г. — дапаможнай гаспадаркі «Дзягілі» Мінскага маторнага завода.
Бюлетэнь навукоўцаў-атамшчыкаў
Бюлетэнь навукоўцаў-атамшчыкаў (Bulletin of the Atomic Scientists) — некамерцыйная арганізацыя (тып 501 (с) (3)) у ЗША са штаб-кватэрай у Чыкага (ЗША) і з міжнародным членствам.
Асноўныя мэты дзейнасці: ацэнка навуковых дасягненняў, якія цягнуць за сабой карысць і (або) небяспеку для чалавецтва і аказанне ўплыву на публічную палітыку дзеля аховы планеты Зямля і яе жыхароў. Напрамкі асаблівай увагі арганізацыі: ядзерная зброя і раззбраенне, сусветная энергетыка, змяненні клімату, новыя тэхналогіі.
Кіруецца Саветам (Governing Board) на чале са Старшынём (Chair). Таксама ў складзе арганізацыі фарміруюцца: Савет навукі і бяспекі (складаецца са спецыялістаў па профільных напрамках дзейнасці), Савет спонсараў (складаецца з асабліва ўплывовых ці вядомых навукоўцаў і дзеячаў; у 2015 годзе налічвае 14 нобелеўскіх лаўрэатаў).
Арганізацыя выпускае рад выданняў з адкрытым доступам, сярод якіх аднайменны навукова-публіцыстычны часопіс, сеціўная пляцоўка thebulletin.org, на якой рэгулярна публікуюцца тэматычныя матэрыялы, і сімвалічны Гадзіннік Суднага дня.
Фінансаванне дзейнасці Федэрацыі — членскія зборы, узносы ад прыватных фондаў і асоб. Сярод значных, па стане на 2015 год, укладчыкаў: Інстытут грамадзянскай супольнасці, Міністэрства замежных спраў Нарвегіі, НПА NTI, Інстытут Вайншэнка, Універсітэт Чыкага, кансалтынгавыя кампаніі Аксе́нчар і Пентаграм, Фонд Ара́лаў (Плафшэарз), Фонд сям’і Блітэрсдорф, Фонд Карнегі, Фонд Ко́мптан, Фонд Лі́ты, Фонд Мак-Артураў, Фонд Мо́та, Фонд Нью-Ленд, Фонд О́лумаў, Фонд Проспект-Хіл, Фонд сям’і Рокфелераў, Фонд Скорпія-Райзінг, Фонд Сідлінгз, Фонд Хьюлітаў.
Гароднікі
Гаро́днікі (, Городники) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Генуя (правінцыя)
Ге́нуя (Provincia di Genova, Provinsa de Zena) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Лігурыя. Сталіца правінцыі — горад Генуя.
Геаграфія
16 з 67 камун правінцыі маюць выхад да мора.
Гісторыя
Правінцыя Генуя ўтворана 1 сакавіка 1860 года дэкрэтам караля Віктара Эмануіла II Савойскага. У гэтым жа годзе Лігурыя была падзелена на дзве вялікія правінцыі — Геную і правінцыю Порта Маўрыцыа (пазней Імперыя). 27 красавіка 1875 года Віктар Эмануіл II зацвердзіў герб правінцыі. Герб змяняўся ў 1933 годзе, з прыходам фашыстаў да ўлады.
Эканоміка
Вырошчваецца вінаград, алівы, персікі, лімоны, абрыкосы. Індустрыя сканцэнтравана галоўным чынам у горадзе Генуя.
Гантоўля
Ганто́ўля (, Гонтовля) — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхееўскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Расненскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Цемналескага сельсавета.
Дзеснянінава
Дзесняні́нава (, Десняниново) — былая вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Запольскага сельсавета.
17 жніўня 2010 года скасавана.
Еськаўка (Дрыбінскі раён)
Да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Расненскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Цемналескага сельсавета.
Усолусы
Усолусы (Усо́луси) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Біяарганічная хімія
Біяаргані́чная хі́мія — галіна хіміі, якая вывучае сувязь паміж будовай арганічных рэчываў і іх біялагічнымі функцыямі. Выкарыстоўвае пераважна метады арганічнай і фізічнай хіміі, таксама фізікі і матэматыкі.
У біяарганічнай хіміі даследуюцца біяпалімеры (бялкі, тлушчы, вугляводы, ферменты, нуклеінавыя кіслоты і інш.), нізкамалекулярныя біярэгулятары (вітаміны, гармоны, прастагландзіны, антыбіётыкі, ферамоны і інш.); сінт. біялагічна актыўныя злучэнні, у т.л. лекі, пестыцыды, гербіцыды і інш.
Спалучае аналіз хімічнай структуры, прасторавай будовы арганічных злучэнняў з яго сінтэзам, мадыфікацыяй і вывучэннем хімічнага дзеяння ў сувязі з біялагічнымі функцыямі.
Гісторыя
Біяарганічная хімія склалася на мяжы біяхіміі і арганічнай хіміі, з'явілася лагічным працягам хіміі прыродных злучэнняў.
Найбольш значныя этапы станаўлення біяарганічнай хіміі:
У Расіі і СССР уплыў на развіццё біяарганічнай хіміі зрабілі працы А. М. Бутлерава, М. Дз. Зялінскага, А. Е. Арбузава, У. М. Радыёнава, А. М. Белазерскага, І. М. Назарава, М. А. Праабражэнскага, М. М. Шамякіна, Ю. А. Аўчыннікава і інш.
У 1960—1970-я гады пачалі выкарыстоўваць у сінтэзе ферменты, напрыклад, для камбінаванага хіміка-энзіматычнага сінтэзу гена (Х. Карана). Энзімалагічныя метады сінтэзу далі магчымасць выбіральна ператвараць прыродныя злучэнні і атрымліваць новыя біялагічна актыўныя пептыды, алігацукрыды, нуклеатыды і нуклеінавыя кіслоты.
У 1970—1980-я гады інтэнсіўна развіваюцца сінтэз алігануклеатыдаў і генаў, мембраналогія, аналіз структуры складаных бялкоў, сярод якіх трансаміназа, β-галактазідаза, ДНК-залежная РНК-полімераза, γ-глабуліны, інтэрфероны і мембранныя бялкі (адэназінтрыфасфатаза, бактэрыярадапсін, цытыхромы Р-450); даследуюцца будова і механізм дзеяння нейрапептыдаў — рэгулятараў вышэйшай нервовай дзейнасці.
На Беларусі
На Беларусі развіццё біяарганічнай хіміі пачалося пасля ўтварэння ў 1974 годзе Інстытута біяарганічнай хіміі АН на чале з А. А. Ахрэмам. З 1983 года ў Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце па прапанове прафесара І.В. Раманоўскага быў уведзены курс біяарганічнай хіміі для студэнтаў медыцынскіх спецыяльнасцяў.
Вывучаюцца і даследуюцца: структуры і функцыі бялкоў, ферментаў, нуклеінавых кіслот і нізкамалекулярных рэгулятараў (стэроідных гармонаў, прастагландзінаў), тонкі арганічны сінтэз пестыцыдаў, лекавых прэпаратаў і іншых фізіялагічна актыўных біяхімічных злучэнняў.
Даследаваны: біяхімічныя ўласцівасці стэроідаў і прастагландзінаў (А.А. Ахрэм, Ф. А. Лахвіч, У. А. Хрыпач), стэроідных і бялковых гармонаў (А. А. Стральчонак), нуклеатыдаў і нуклеазідаў (І. А. Міхайлопула), механізмы дзеяння акісляльна-аднаўляльных ферментных сістэм і іх мадэлявання (Дз. І. Мяцеліца, С. А. Усанаў), структура і арганізацыя мембранна-звязаных ферментаў (В. Л. Чашчын), таксама сінтэз новых лекавых прэпаратаў на аснове гетэрацыклічных злучэнняў (Л. І. Ухава) і інш.
Гушчы
Гу́шчы (, Гущи) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Фідэны
Фідэны (Fidēnae) — старажытны горад Сабінскай вобласці, які знаходзіўся на паўночны ўсход ад Рыма, паміж Тыбрам і Аніенам, на высокай і непрыступнай гары. Насельніцтва Фідэнаў было, відаць, мяшанае з сабінян, этрускаў і лацінян. У 437 годзе да н.э. Фідэны далучыліся да Веяў. Праз два гады горад быў узяты рымлянамі і спустошаны. Пры Тыберыі ў Фідэнах абрынуўся спехам пабудаваны драўляны тэатр, пры гэтым загінула 20 тысяч (паводле Тацыта — 50 тысяч) чалавек.
Горад Груйтуйзена
Го́рад Груйту́йзена — характэрнае месяцавае ўтварэнне, размешчанае на ўскраіне Цэнтральнага Заліва. Адкрыта ў 1822 годзе нямецкім астраномам  і названа ім «Валверк». Першапачаткова лічылася горадам насельнікаў Месяца, пазней штучная прырода ўтварэння была пастаўлена пад сумнеў.
Астраномія ў XIX стагоддзі
XIX стагоддзе ўяўляла сабой час бурнага развіцця астранамічнай навукі, асновай якога з’явілася ў першую чаргу распрацоўка Ньютанам закона сусветнага прыцягнення, правільнасць якога атрымала канчатковае абгрунтаванне ў працах Галея, прысвечаных камеце, якая пазней атрымала яго імя. Нябесная механіка ў гэты час развіваецца асабліва бурна, увагу навукоўцаў прыцягваюць задачы пошуку невядомых планет Сонечнай сістэмы.
Назіральная астраномія таксама перажывала перыяд бурнага развіцця, павялічвалася колькасць абсерваторый у Еўропе, першыя абсерваторыі ў Паўднёвым паўшар’і адкрылі Дж. Гершэль і. Раслі таксама памеры тэлескопаў, так у 1842 годзе ў строй уступіў пабудаваны У. Парсансам 2-метровы рэфлектар (у XIX стагоддзі гэта дасягненне так і не было нікім пераўзыдзена); у 1861 годзе В. Ласаль пабудаваў 122-см рэфлектар.
У 1859—1862 гг. Р. Бунзен і Г. Кірхгоф распрацавалі асновы спектральнага аналізу, які зрабіў сапраўдную рэвалюцыю ў назіральнай астраноміі, так як з дапамогай гэтага метаду ўдалося атрымаць ніякім іншым спосабам недаступную ў той час інфармацыю аб хімічным складзе нябесных цел. З дапамогай ўпершыню атрымалася навукова даказаць падабенства хімічнага складу Сонца і планет, і такім чынам атрымаць дастаткова пераканаўчы аргумент на карысць матэрыяльнага адзінства Сусвету.
Спрэчка аб наяўнасці жыцця ў Сонечнай сістэме ў 1750—1900 гг
Разам з тым, даўняе пытанне аб множнасці светаў і наяўнасці разумнага жыцця ў Сусвеце і як яе прыватнага выпадку — жыцця на нябесных целах Сонечнай сістэмы — паўстала з новай вастрынёй, перастаўшы быць чыста абстрактна гіпотэзай, якой здавалася аж да таго моманту.
Уільям Гершэль таксама лічыў Месяц заселеным, і ў 1780 годзе пісаў каралеўскаму астраному : «Несумненна, што на Месяцы жыццё павінна існаваць у той ці іншай форме…»; П’ер Гасендзі лічыў, што ўмовы на Месяцы непрыдатныя для зямнога жыцця, — такім чынам, істоты, якія жывуць там, арганізаваны інакш, чым зямныя.
Дырэктар  (1747—1826) даказваў наяўнасць жыцця на Сонцы, якое валодала, на яго думку, «халодным і цёмным ядром, акружаным шчыльнай атмасферай, дзе існуюць вада і суша, а горныя ланцугі змяняюцца далінамі», прычым, па яго думку, гэтая ўнутраная паверхня Сонца можа і павінна быць населеная разумнымі істотамі, «якія без стомы аддаюць хвалу свайму Творцу». На думку Бодэ, чыя тэорыя пазней атрымала імя «панпапулізма», кожнае касмічнае ўтварэнне, няхай гэта будзе планета, зорка або астэроід, абавязкова будзе населенае разумнымі істотамі. Адказваючы сваім навуковым сапернікам, паказваецца, што адлегласць ад Сонца, розная для кожнага планетнага ўтварэння, павінна ўплываць на ўмовы на канкрэтнай планеце, Бодэ сцвярджаў, у сваю чаргу, што атмасфера кожнага нябеснага цела здольная ўносіць сваю лепту ў фарміраванне тэмпературнага рэжыму, і іншапланетныя «расліны, жывёлы і разумныя істоты» зусім не абавязаны нагадваць зямных.
Але калі гэтыя першыя здагадкі былі чыста абстрактнымі, так, у прыватнасці, Бодэ зыходзіў з пасылкі ўсеблагасці Тварца, у сваіх працах, якія адносяцца да канца XVIII стагоддзя, паведаміў аб назіраннях атмасферы, дарог, зялёнага поля, канала і нават горада на Месяцы, а таксама апісаў змены колеру месяцавай паверхні, звязаныя, як ён лічыў, з расліннасцю, з'яўленне аблокаў, туманаў, а таксама дыму, які сведчыць аб прамысловай дзейнасці.
Гісторыя адкрыцця
12 ліпеня 1822 года лекар, прафесар астраноміі Мюнхенскага ўніверсітэта (1774—1852), назіраючы паверхню Месяца паблізу Цэнтральнага Заліва ў свой 2,4-цалевы (6 см) тэлескоп-рэфрактар, замаляваў паблізу кратара  «Горад» — утварэнне, якое чымсьці нагадвае фрагмент : нізкія прамыя валы, разбежныя пад вуглом 45 градусаў, злучаныя парамі «кратамі» з папярочных валаў. На адным з канцоў сеткі было размешчана нешта, якое нагадвае цытадэль. Ён сцвярджаў, што назіраў на месяцавай паверхні таксама ўмацаванні, дарогі і нават звярыныя сцежкі. Увесь горад, названы ім «Валверк» (Wallwerk) — гэта значыць у перакладзе з нямецкага «<горад>, акружаны прыгоннай сцяной», распасціраўся прыкладна на 37 км.
Вынікі сваіх назіранняў фон Груйтуйзен апублікаваў у 1824 годзе ў рабоце «Выяўленне шматлікіх слядоў разумнага жыцця на Месяцы» («Entdeckung vieler deutlicher Spuren der Mondbewohner»). У наступным годзе ён падрыхтаваў аб'ёмны артыкул у Berliner astronomisches Jahrbuch (які выйшаў у 1828 годзе), у якім дэталёва расказваў пра двухгадовую гісторыю назіранняў, выказваючы надзею, што кожны, які мае «добрае, дасведчанае вока», можа паўтарыць яго даследаванні. Пасля гэтага ён адправіўся ў падарожжа, паказваючы свой Горад астраномам, філосафам, каралям. Першым пацвердзіў паведамленне Груйтуйзена князь Метэрніх у Вене, другім — прафесар, а трэцім стаў вядомы астраном-аматар.
Гэта адкрыццё зрабіла сенсацыю, выклікаўшы сярод іншага, неабыякую часопісную палеміку. Так, калі верыць шатландскаму «New Philosophical Journal», Генрых Ольберс выступіў гарачым прыхільнікам ідэі, што Месяц пакрыты расліннасцю і населены разумнымі істотамі. Гаус у размове з першаадкрывальнікам падтрымаў яго ідэю паспрабаваць звязацца з насельнікамі месяцавага горада, пакрыўшы сібірскія раўніны сеткай велізарных каналаў у форме геаметрычных фігур, запоўненых падпаленым газам, так як «матэматычныя паняцці насельнікаў Месяца павінны быць падобныя з нашымі».
З іншага боку, выдавец часопіса «Annals of Philosophy» адкрыта высмеяў Груйтуйзена, ахрысціўшы яго самога і яго паслядоўнікаў «цвердалобымі лунацікамі», дадаўшы да таго, што Гаус напэўна «пасмяяўся цішком над яго недарэчнымі, шалёнымі ідэямі», бо ад Груйтуйзена «нельга было чакаць іншага, акрамя порцыі поўнага і непраходнага глупства», і толькі ў цяперашні час удалося пацвердзіць, што, сапраўды, цалкам або часткова абодва навукоўцы падтрымалі першаадкрывальніка. Са свайго боку, у 1830 годзе адзначаў, што падобным гіпотэзам, якія змяшчаюць на бязводны і беспаветраны Месяц лясы, гарады і насельнікаў, «якіх, быць можа, атрымаецца разгледзець, здарся ім прайсці шчыльным гуртам праз лес», няма месца ў сур'ёзнай навуцы.
Сучаснікі адкрыцця лічылі, што гэта — збудаванні насельнікаў Месяца, альбо ж велічэзныя пісьмёны, з дапамогай якіх жыхары Месяца хацелі звярнуць на сябе ўвагу.
…цікаўны ўзор паралельнасці, але настолькі грубы, што яго прыроднае паходжанне відавочна…
Тым не менш, прыхільнік штучнага паходжання месяцавага горада В. Бёльшэ пісаў :
…пры спрыяльным становішчы сонечных прамянёў, можна так ясна і лёгка бачыць гэтыя ўмацаванні… Гэта з'ява абавязкова зачароўвае кожнага назіральніка Месяца, таму што падобнае відовішча не сустракаецца больш нідзе. Старыя малюнкі гэтых умацаванняў, з часоў да Медлера, добра перадаюць гэтую карціну, і калі сіметрыя сеткі некалькі перабольшаная ў гэтых малюнках, то і ў малюнках Медлера існуе такое ж суб'ектыўнае перабольшанне заблытанасці ліній.
Назіранні
Горад Груйтуйзена размешчаны на перасечанай раўніне (абсалютная вышыня раўніны не перавышае некалькіх сотняў метраў ), на ўскраіне Заліва Спякоты і займае плошчу 70×90 км. Раён, у якім размешчаны Горад, мае больш цёмную афарбоўку ў параўнанні з паверхняй навакол яго. Лава выцякала, па ўсёй бачнасці, з «заліва Спякоты»: пра гэта можна меркаваць паводле размяшчэння грабянёў хваль застылай лавы, а таксама па разбурэнні і запаўненні некаторых кратараў, у тым ліку кратара Шротэр.
Горад лепш бачны на працягу сутак пасля першай квадры Месяца, пры ўмове спакойнай атмасферы, для яго назірання досыць невялікага тэлескопа ; аднак пры большым дыяметры аб'ектыва горад бачны і пры большай адлегласці тэрмінатара ад яго. цэнтра рашоткі Горада каля 6°N, -8°W, гэта значыць ён знаходзіцца паміж кратарамі і Шротэр, бліжэй да апошняга.
З затопленага лавай кратара Шротэр (каардынаты 5°N, -7.8°W цягнуцца два радыяльныя прамыя валы, якія ўтвараюць краты разам з пяццю іншымі паралельнымі лініямі. Адны валы ідуць ад пагоркаў і напаўзасыпаных кратараў, іншыя — пачынаюцца і заканчваюцца прама ў месцах перасячэння краты.
Ifconfig
ifconfig (скар. interface configuration) — каманда UNIX і UNIX‐падобных аперацыйных сістэм.
Горад Груйтуйзена
Назіранні
У розныя фазы Месяца на тэрыторыі Горада можна заўважыць розныя цікавыя асаблівасці. Пры высокім становішчы Сонца над Горадам становіцца прыкметным ланцужок светлых плям, якія абмяжоўваюць з двух бакоў цёмную выгнутую паласу. З захаду і ўсходу ад Горада можна ўбачыць нешта падобнае на «рысавыя палі» — трохвугольныя паласатыя тэрыторыі. Прыкладна за 20 гадзін да апошняй кварты Месяца на заходнім вале добра бачная белая паласа. Яна мае даўжыню, якая не ўступае даўжыні «Прамой сцены», тонкая і прамая настолькі, што нагадвае нацягнутую нітку. Горад размешчаны на ўзвышшы. Звяртае на сябе ўвагу галоўны звод горада, вышыня якога, паводле вымярэнняў даўжыні цені, складае каля 300—500 метраў, тады як вышыня падстаў валаў нязначная. З левага боку ад горада маецца шырокая насып.
Ifconfig
Сінтаксіс
ifconfig [interface] ifconfig interface [aftype] options | address ...
Горад Груйтуйзена
Назіранні
Майкл Уітлі, які назіраў Горад 11 чэрвеня 1870 года пры дапамозе 6,5-цалёвага (16,25 см) рэфлектара, склаў такое апісанне :
Ifconfig
Апісанне
Каманда <tt>ifconfig</tt> выкарыстоўваецца для канфігуравання сеткавых інтэрфейсаў ядра. Яна ўжываецца на этапе загрузкі аперацыйнай сістэмы пры патрэбе настройкі інтэрфейсаў. Пасля гэтага яна звычайна ўжываецца толькі пры адладцы ці рэканфігураванні сістэмы.
Горад Груйтуйзена
Назіранні
…цэнтральны хрыбет пачынаецца на поўначы ад ўзвышша, і цягнецца на поўдзень да кратара з цэнтральнай горкай…
Ifconfig
Апісанне
Калі на ўваходзе няма аргументаў, <tt>ifconfig</tt> выдае звесткі аб стане актыўных інтэрфейсаў. Калі ўказавы адзін аргумент-інтэрфейс, выдаецца інфармацыя толькі аб стане гэтага інтэрфейса; калі ўказаны адзін аргумент <tt>-a</tt>, выдаецца інфармацыя аб стане ўсіх інтэрфейсаў, нават выключаных. Інакш каманда канфігуруе ўказаны інтэрфейс.
Горад Груйтуйзена
Назіранні
У яго заходняй частцы ў паўднёва-заходнім кірунку разыходзяцца пяць хрыбтоў, найбольш прыкметны з якіх самы паўночны; ён адкідвае невялікую цень…
Ifconfig
Апісанне
У сучасных дыстрыбутывах Linux утыліта <tt>ifconfig</tt> лічыцца састарэлай і заменена утылітай iproute2, асноўныя функцыі наладак сеткавага інтэрфейса атрымала утыліта ip з набору iproute2.
Горад Груйтуйзена
Назіранні
На ўсход ад цэнтральнага пагорка — у паўднёва-ўсходнім напрамку разыходзяцца чатыры хрыбты, якія бачныя не так выразна, і паступова зліваюцца з навакольнай мясцовасцю…
Самі хрыбты белыя і размешчаны на цёмнай паверхні, што робіць іх добра прыкметнымі і вельмі падобнымі на альховае лісце, як апісаў іх Груйтуйзен; тым больш кур'ёзнае тое, што аб'ект у цэлым выглядае несумненна натуральнага паходжання…
Ifconfig
Прыклады
eth0     Link encap:Ethernet  HWaddr 00:18:F3:BE:18:1E inet addr:192.168.10.15 Bcast:192.168.10.255  Mask:255.255.255.0 inet6 addr: fe80::218:f3ff:febe:181e/64 Scope:Link UP BROADCAST RUNNING MULTICAST MTU:1500  Metric:1 RX packets:39456 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:45730 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:1000 RX bytes:25457904 (24.2 Mb) TX bytes:6540945 (6.2 Mb) Interrupt:20 lo       Link encap:Local Loopback inet addr:127.0.0.1 Mask:255.0.0.0 inet6 addr: ::1/128 Scope:Host UP LOOPBACK RUNNING MTU:16436  Metric:1 RX packets:182 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:182 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:0 RX bytes:12812 (12.5 Kb) TX bytes:12812 (12.5 Kb) #
Горад Груйтуйзена
Назіранні
Тыя, хто не назіраў гэтага выдатнага аб'екта, безумоўна, знойдуць яго годным сваіх пошукаў.
У 1874 годзе французскі астраном у сваім артыкуле, прысвечаным назіранням Горада, звярнуў увагу на тое, што яго выгляд змяніўся з часам, у прыватнасці, некаторыя яго «сцены» абрынуліся, з'явіліся новыя ўтварэнні :
Несумненна, замалёўкі гэтага аб'екта існуюць, і было б цікава параўнаць іх з яго сучасным выглядам. Здаецца практычна вызначаным, што выгляд Груйтуйзена зведаў змены, і яго ўсходнія «рэбры» зніклі, за выключэннем паўночна-заходняга «рабра», якое, як уяўляецца, утоена мерыдыянальнай сцяной. На ўскрайку наступнага «рабра» замест сцяны я бачыў западзіну, а пасля яе — працяг «рэбры». У трэцяга і чацвёртага рабра няма працягаў, але на поўдзень адзін з іх сканчаецца западзінай, за якой знаходзіцца тое, што ўяўляецца працягам «мерыдыянальнай» сцяны; так што мы назіраем два заканчэнні гэтай сцены без яе сярэдзіны. Было б цікава таксама даведацца, ці знаходзіцца ўсходняя частка ў такім жа стане, як гэта было тады, калі Груйтуйзен страціў «рэбры», і ці назіраліся тры кратары на поўнач ад аб'екта [раней]. Здаецца, што яны ўтварыліся нядаўна. Назіраючы гэты аб'ект пры павелічэнні 550, я выявіў, што яго паверхня пакрыта дробнымі грудамі, і вялікімі на шыраце другога «рабра». Падчас маіх назіранняў тэрмінатар перасякаў [кратар] Стадыю.
Сучасныя ацэнкі
Улічваючы агульную размытасць утварэння, памер «горада», які складае дзесяткі кіламетраў, таўшчыню валаў і сцен, якая дасягае некалькіх кіламетраў, адсутнасць нават павярхоўнай аналогіі з якім-небудзь вядомым штучным аб'ектам (на Месяцы знойдзена пакуль яшчэ толькі адна падобная форма рэльефу на захад ад ), большасць астраномаў лічыць, што гэта ўтварэнне месяцавага рэльефу натуральнага паходжання. Сам малюнак паўстаў пры руху і астыванні месяцавай лавы, калі на яе шляху знаходзілася некалькі пагоркаў. Гэтыя перашкоды ўтварылі на шляху некалькі разбежных пад вуглом адзін да аднаго хваль. Адначасова з гэтым, згодна з савецкім астрафізікам, праявай дзейнасці розуму можна лічыць толькі феномен, які не атрымоўваецца растлумачыць натуральнымі прычынамі (прынцып прэзумпцыі натуральнасці).
Магчыма, памылка Груйтуйзена была ў дастатковай меры абумоўлена тым, што ў яго распараджэнні знаходзіўся ўсяго толькі досыць сціплы 2-цалевы рэфрактар, слабае разрозненне тэлескопа дапоўнілася ўяўленнем, і, як тое бывае, даследчык убачыў тое, што пажадаў. Іншымі словамі, як і ў выпадку, многія назіральнікі былі ўведзеныя ў зман асаблівасцямі чалавечага ўспрымання, назіраючы аб'ект, які знаходзіцца на мяжы раздзяляльнай здольнасці іх інструментаў.
Кульмінацыяй пошукаў жыцця на Месяцы стала адкрыццё «Валверка» фон Груйтуйзенам. Паводле ацэнкі супрацоўніка Радыёастранамічнага інстытута Нацыянальнай акадэміі навук Украіны А. В. Архіпава , У любым выпадку, гэты аб'ект з'яўляецца помнікам піянерскім спробам пошуку разумнага жыцця па-за Зямлёй.
Вялікае месяцавае махлярства
Імя «вялікага месяцавага махлярства», або «месяцавай качкі», атрымала серыя нарысаў у нью-ёркскай газеце «Sun» (№ 615—619), першы з якіх выйшаў з друку 25 жніўня 1835 года.
Самым сур’ёзным тонам у нарысах выкладалася гісторыя пра тое, што Джон Гершэль, адпраўлены урадам у Паўднёвую Афрыку, зрабіў нябачаны тэлескоп з павелічэннем у 42 000 раз, злучаны з мікраскопам, так што паверхня Месяца набліжалася на бачную адлегласць у 100 ярдаў (каля 92 м). Праекцыя нібыта перадавалася на расцягнутую на сцяне на манер экрана прасціну, пасля чаго перад вачыма ў здзіўленых даследчыкаў адкрылася карціна месяцавага жыцця.
Атрымалася разглядзець зялёныя лугі, базальтавыя горы, чараду вярблюдаў, бізонаў, аднарогаў і чыста англійскага выгляду ваўняных авечак. Больш за тое, разам з апошнімі з’явіліся і пастухі ростам каля чатырох англійскіх футаў (прыкладна 1,2 м) з меднага колеру скурай, поўсцю і перапончатыя крыламі, што неадкладна падштурхнула Гершеля даць ім найменне vespertilio-homo, гэта значыць «лятучы мышачалавек».
Амерыку ахапіла ліхаманкавае ўзбуджэнне, увесь наклад «Sun» неадкладна знік з прылаўкаў, у дадатак да яго прыйшлося дадрукаваць яшчэ 60 тыс. экземпляраў. Нью-ёркскія і правінцыйныя газеты аднадушна заяўлялі, што рэпартаж несумненна «праўдзівы і навукова абгрунтаваны».
Адзіны пратэстуючы голас належаў Эдгару Алану По, запэўніваюць, што невядомы аўтар папросту спісаў сюжэт з яго аповяду «Незвычайная прыгода нейкага Ганса Пфааля», аднак ніхто не жадаў яго слухаць.
Энтузіязм прыхільнікаў месяцавага жыцця атрымалася астудзіць толькі афіцыйнай справаздачай з Паўднёвай Афрыкі, у якой катэгарычна сцвярджалася, што звесткі «Sun» з’яўляюцца выдумкай ад пачатку да канца. Як высветлілася пазней, «качку» запусціў нью-ёркскі журналіст Рычард Адамс Лок. Асновай жа для гісторыі месяцавых мышалюдзей паслужыла не што іншае, як заява Груйтуйзена, апублікаваная ў «Edinburgh New Philosophical Journal».
Маргінальныя і непацверджаныя тэорыі
У цяперашні час, аднак жа, знаходзяцца жадаючыя верыць, што горад Груйтуйзена сапраўды з'яўляецца месцам знаходжання гіпатэтычных разумных істот або, па меншай меры, пакінутым імі паселішчам.
Так, сцвярджаецца, што ўвесь Цэнтральны Заліў, на ўскраіне якога размешчаны горад, некалі быў накрыты велізарным купалам, руіны якога былі зафіксаваныя на адной з фатаграфій у ходзе місіі, як ланцужкі святлівых утварэнняў, якія знаходзяцца на месячным гарызонце, на фоне нябачнага Сонца.
Як адзначалася, думкі аб натуральным або штучным паходжанні «месяцавага горада» шмат у чым залежаць ад псіхалагічнага настрою назіральніка, які свядома ці несвядома спрабуе знайсці падабенства месяцавых структур з чымсьці знаёмым яму на Зямлі, пры тым, што няма і не можа быць доказаў, што істоты іншапланетнага розуму абавязаны нагадваць зямныя, тым больш, што нават пры вышэйшым на дадзены момант дазволе тэлескопаў немагчыма разглядзець дробныя дэталі і тым больш вызначыць наяўнасць аб'ектаў, якія рухаюцца.
У якасці пацверджання таго, што Месяц усё ж населены, прыводзяцца шматлікія назіранні феноменаў невыразнага паходжання, якім да гэтага часу нікім не было дадзена выразнага тлумачэння. Такія шматкроць назіраліся агмені святлення і іншыя непрацяглыя лакальныя анамаліі выгляду месяцавай паверхні (кароткачасовыя месяцавыя з'явы), радыёсігналы, падобныя на «арганізаванае рэха», якія даносіліся чамусьці з цёмнага боку Месяца, мостападобная структура, каля 12 км даўжынёй, якая сама сабой з'явілася ў Моры Крызісаў, і гэтак жа нечакана знікла (так званы Мост О'Ніла)
Хатыж
Хатыж (Хоти́ж) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Горад Груйтуйзена
Маргінальныя і непацверджаныя тэорыі
Найбольш радыкальнай ў гэтых адносінах, мабыць, з'яўляецца пункт гледжання М. Хвастунова і А. Шчарбакова аб тым, што Месяц уяўляе сабой полы шар, сярэдзіну якога насяляюць разумныя істоты са сваёй тэхнікай і ўсім неабходным для падтрымання жыцця.
На думку А. В. Архіпава, загадка «горада Груйтуйзена» можа быць вырашана толькі яго непасрэдным даследаваннем.
Хуцір-Маклякы
Хуцір-Маклякы (Хутір-Мокляки) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Дразды (Віцебскі раён)
Дразды́ (, Дрозды) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Каратышкі
Караты́шкі (, Коротышки) — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхееўскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Расненскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Цемналескага сельсавета.
Загорнікі (Ашмянскі раён)
Заго́рнікі (, Загорники) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Волачка
Во́лачка (, Волочка) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1846 годзе на месцы вёскі — фальварак маёнтка Мікольцы Вілейскага павета Віленскай губерні, валоданне І. Галкі. У 1868 годзе засценак Мядзельскай воласці Вілейскага павета, 1 двор, 22 жыхары. У 1904 годзе тры засценкі: 10, 6 і 16 жыхароў. У 1921 годзе маёнтак і засценак гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства. У сядзібе 7 двароў, 27 жыхароў, у засценку — 1 двор, 8 жыхароў.
З 12 кастрычніка 1940 года ў Баярскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20 верасня 1944 года Маладзечанскай абласцей, з 16 ліпеня 1954 года і з 25 студзеня 1996 года ў Мядзельскім сельсавеце (з 17 лістапада 1959 года гарпассавеце), з 20 студзеня 1960 года Мінскай вобласці. У 1949 годзе сяляне вёсак Мінчакі, Валачок, Гірыны і Сабалеўшчына арганізавалі калгас імя Пушкіна. З 11 лютага 1960 года вёска ў складзе калгаса «Ленінскі шлях» (да 20 лістапада 1961 года «Сталінскі шлях», цэнтр — вёска Баяры).
Салянка (род раслін)
Саля́нка (Salsola) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя травы, дрэвы, кусты, паўкусты з прамастойнымі або галінастымі сцёбламі. Вшыня ад 0,3 да 5 м. Лісце дробнае, мясістае, вузкае. Кветкі непрыкметныя, размешчаныя ў пазухах лісця або сабраныя ў коласападобных і мяцёлкавых суквеццях. Плод — арэшак.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліны роду распаўсюджаны ў паўпустынях і пустынях Афрыкі і Еўразіі. Заносныя (інтрадукцыйны) віды ў Аўстраліі і Амерыцы. Растуць на саланчаках, саланцах, пясках. Трапляюцца ўздоўж дарог, на пустках, каля жылля.
Віды
Некаторыя віды:
Від цяпер змешчаны ў манатыпны род  пад назвай.
Значэнне і выкарыстанне
Выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных раслін, корму авечкам, вярблюдам, козам. Некаторыя віды салянак выкарыстоўваюцца для замацавання пясчаных глеб. Кусты і дрэвы выкарыстоўваюцца ў якасці паліва.
У медыцыне
(чэркез) утрымлівае ў пладах, лісцях і кветках алкалоіды сальсалін і сальсалідзін, якія выкарыстоўваюцца пры лячэнні гіпертаніі.
Океан Ельзи: The Best Of
Океан Ельзи: The Best Of — альбом-зборка ўкраінскага гурта "Океан Ельзи выпушчаны 6 жніўня 2010 года лейблам Moon Records. У кампіляцыі сабраны самыя папулярныя песні гурта. Зборнік змяшчае 21 песню.
Варанцы
Назву Варанцы́ маюць:
Чміль
Чміль (Чміль) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Роджэр Янг
Роджэр Уілтан Янг (Rodger Wilton Young;, Тыфін, ЗША — , Мунда, Саламонавы Астравы, Вялікабрытанія) — амерыканскі салдат часоў Другой сусветнай вайны, які загінуў падчас бітвы за Нью-Джорджыю, калі прыкрываў адыход свайго ўзвода. За гераізм быў пасмяротна ўзнагароджаны Медалем Гонару (вышэйшай узнагародай ЗША) і Пурпурным Сэрцам.
Янг нарадзіўся ў Тыфіне, Агая ў сям’і Нікаласа Янга. Падлеткам быў аматарам палявання, дзе развіваў свае стралковыя навыкі. Падчас першага года ў старэйшай школе падчас гульні ў баскетбол атрымаў траўму, ад якой пачаў страчваць слых і зрок, і на другім годзе быў вымушаны кінуць адукацыю з-за таго, што не мог чуць настаўніка і бачыць дошку.
У 1938 годзе, ва ўзросце 20 год, ён запісаўся ў Нацыянальную гвардыю Агая, бо лічыў, што з-за праблем са здароўем не зможа трапіць у армію. Нягледзячы на яго маленькі рост (1,57 м) і той факт, што яму прыходзілася пастаянна насіць акуляры, ён лічыўся добрым жаўнерам.
У кастрычніку 1940 года, падчас падрыхтоўкі ЗША да вайны, Роджэр Янг трапіў у склад дзейснага войска ў якасці інструктара, атрымаўшы званне капрала. Пасля павышэння да сяржанта яго назначылі камандзірам аддзялення, а яго 148-мы полк быў пераведзены на Фіджы ў рамках абароны ціхаакіянскіх тэрыторый Брытаніі ад японцаў, а потым на Саламонавы астравы для падрыхтоўкі да вызвалення Нью-Джорджыі. Упэўнены, што яго праблемы са здароўем паставяць яго падначаленых пад пагрозу, Янг папрасіў складання з сябе паўнамоцтваў камандзіра і звання сяржанта. Пасля медыцынскага абследавання, што выявіла яго амаль поўную глухату, яму было рэкамендавана застацца ў шпіталі, аднак ён настаяў на ўдзеле ў аперацыі.
Праз тыдзень, 31 ліпеня 1943 года, Янг удзельнічаў у рэкагністыроўцы. Калі патруль з 20 чалавек ужо вяртаўся на базу, яны трапілі ў засаду, дзе двое загінулі адразу ж, а сам Янг быў паранены. У няўдалай спробе флангавай атакі загінула яшчэ два жаўнера. Тады, нягледзячы на загад камандзіра прарывацца, Роджэр Янг у адзіночку атакаваў пазіцыі праціўніка і памер, але рэшткі яго ўзвода здолелі адысці без страт.
Шэўчэнкавэ (Ямільчынскі раён)
Шэўчэнкавэ (Шевче́нкове) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ленінскі (Дрыбінскі раён)
Да 20 чэрвеня 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Расненскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Цемналескага сельсавета.
Кальчуны
Кальчу́ны (, Кольчуны) — аграгарадок у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Ашмяны, за 227 км ад Гродна, за 24 км ад чыгуначнай станцыі Ашмяны.
Dolce Vita /remastered (альбом)
Dolce Vita [remastered] — рэмастэр альбому Dolce Vita гурта Океан Ельзи запісаны ў ЗША, у студыі вядомага гукарэжысера, у арсенале якога за амаль паўсталетнюю кар’еру праца з больш за тысячу музыкаў, сярод якіх Джымі Хендрыкс, «Led Zeppelin», Дэвід Боўі, «Nirvana», «Queen», Мадонна, «Radiohead», «The Rolling Stones», «Metallica» і іншыя. Таксама плануецца выхад пласцінкі на вініле.
Спіс аб’ектаў PGC (978001—979000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (978001—979000)
Вераб’і (Мядзельскі раён)
Вераб'і́ (, Веробьи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1848 годзе вёска аднайменнага фальварка маёнтка Будслаў Вілейскага павета Віленскай губерні, валоданне памешчыка І. І. Аскеркі, 6 двароў, 58 жыхароў. Фальварак меў 7 дваровых сялян, дом аканома, гумно, жывёльны двор, стайню. У 1868 г. існавалі 2 вёскі (49 і 69 жыхароў) і фальварак (21 жыхар). У 1904 г. на месцы сучаснай вёскі былі прыватны фальварак (16 жыхароў) і вёска (217 жыхароў) у складзе Будслаўскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні.
У 1921 г. вёска і фальварак у Будслаўскай гміне Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводства. У вёсцы было 55 двароў, 257 жыхароў; у сядзібе — 3 двары, 33 жыхары. З 12.10.1940 г. да 27.03.1959 г. вёска — цэнтр Вераб’ёўскага сельсавета Крывіцкага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, потым у Пузырскім сельсавеце таго ж раёна, з 20.01.1960 г. у Мінскай вобласці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне. У 1945 г. у сяле пачата будаўніцтва цагляна-даховачнага завода. У снежні 1949 года жыхары вёскі аб'ядналіся ў калгас «Маладая гвардыя», да 06.02.1975 г. вёска — цэнтр узбуйненага калгасу з той жа назвай, цяпер у калгасе «Бальшавік» (цэнтр — вёска Пузыры).
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавета.
Інфраструктура
У вёсцы знаходзяцца Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, магазін (з 1948), жывёлагадоўчая ферма.
Памятныя мясціны
На франтах Вялікай Айчыннай вайны і ў партызанскай барацьбе загінулі 14 жыхароў з вёсак былога калгаса «Маладая гвардыя» (вёскі Вераб'і, Грыбкі, Васілеўшчына, Кулікова, Навасёлкі, Залессе). У 1965 г. на ўшанаванне іх памяці ў цэнтры вёскі пастаўлены абеліск.
Ямэнэць
Ямэнэць (Я́менець) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Яблуніўка (Ямільчынскі раён)
Яблуніўка (Яблуні́вка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Варанцы (Мядзельскі раён)
Варанцы́ (, Воронцы) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Гісторыя
У 1847 г. вёска маёнтка Антанізберг Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, валоданне братоў Галкаў, 5 двароў, 20 жыхароў. У 1868 г. у вёсцы 46 жыхароў, у 1904 г. — 100 жыхароў, у 1907 г. — 13 двароў, 83 жыхара. З 12.10.1940 г. у Ляшчынскім сельсавеце Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей, з 09.08.1979 г. у Нарацкім сельсавеце Мядзельскага раёна.
У 1949 г. вяскоўцы стварылі калгас «Чырвоны сцяг». Пазней вёска ўваходзіла ў склад калгасу імя Чапаева, з 10.02.1979 г. — у калгасе «Нарач» (цэнтр — вёска Чараўкі).
Ленкаўшчына (Ашмянскі раён)
Ле́нкаўшчына (, Ленковщина) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавета.
Эліяс Эшмал
Эліяс Эшмал (Elias Ashmole; нар. 23 мая 1617 — 18 мая 1692) — вядомы англійскі антыквар, палітычны дзеяч, збіральнік старажытнасцяў, алхімік і астролаг. Член брытанскага Каралеўскага таварыства, які стаяў ля яго вытокаў. Калекцыі і бібліятэка Эшмала ляглі ў аснову экспазіцыі Музея Эшмала ў Оксфардзе.
Біяграфія
Эліяс Эшмал нарадзіўся ў горадзе Лічфілд у графстве Стафардшыр. Яго сям'я мела пэўнае становішча ў грамадстве, але значна збяднела да моманту нараджэння Эліяса. Юны Эшмал наведваў школу і быў харыстам Лічфілдскага сабора. У 1633 годзе ён адправіўся ў Лондан, дзе стаў кампаньёнам сыноў сям'і Пэгіт, сваякоў Эшмалаў па матчынай лініі. У 1638 годзе з дапамогай Пэгітаў стаў салісітарам і заснаваў сваю практыку ў Лондане. У тым жа годзе ён жаніўся на Элеанор Мэйнуорынг, якая паходзіла са збяднелага арыстакратычнага роду. Шлюб быў нядоўгім, Элеанор памерла падчас цяжарнасці 6 снежня 1641 года. У часы Англійскай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны Эшмал падтрымліваў Карла I. З 1642 года Эшмал перабраўся ў памесце свайго цесця ў Чэшыры, дзе заставаўся да 1644 года, калі быў прызначаны. Неўзабаве ён атрымаў новае прызначэнне, гэтым разам пасаду начальніка службы артылерыйска-тэхнічнага забеспячэння ў Оксфардзе. У свабодны ад службы час Эліяс Эшмал вывучаў матэматыку і фізіку ў Оксфардскім універсітэце.
Тым часам ён пачынае праяўляць цікавасць да астралогіі, астраноміі і магіі. У 1645 годзе заснаваў «Нябачную Калегію». У 1646 годзе, 16 кастрычніка Эліяс Эшмал быў прыняты ў масонскую ложу. У яго працах, апублікаваных пазней, адчуваецца цікавасць да розенкрэйцарства.