cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wikimapia
Як Вікімапія працуе
Дзеля зручнасці рэдагавання і маніторынгу абнаўленняў карты, WikiMapia дазваляе зарэгістраваным карыстальнікам ствараць спісы назірання. У спісах назіранняў адлюстроўваюцца ўсе змены, г.з усе дзеянні, зробленыя карыстальнікамі над аб'ектамі на абранай вобласці карты. Карыстальнікі могуць вызначаць памер і месцазнаходжанне кожнага спіса назірання і захаваць яго ўнікальным імем.
Вікімапія — інтэрнацыянальны праект. На сённяшні дзень сайт падтрымлівае 101 мову. Кожны аб'ект можа мець апісанні на кожным з гэтых моў. Карыстальніцкі інтэрфейс таксама перакладаецца сіламі саміх удзельнікаў суполкі Вікімапіі.
Форма пазнак
На працягу 2006 года адзінай формай пазнакі, даступнай для размяшчэння ў Вікімапіі, быў прамавугольнік з бакамі, арыентаванымі па кірунках свету.
Васіна
Васіна — тапонім і прозвішча.
Wikimapia
Форма пазнак
З 22 сакавіка 2007 года на Вікімапіі з'явілася магчымасць дадаваць шматвугольнікі (контуры), даступныя для ўсіх карыстальнікаў.
Існуе абмежаванне на стварэнне працяглых аб'ектаў.
Ліцэнзія
Уся прадстаўленая карыстальнікамі інфармацыя даступная як непасрэдна з сайта, так і праз API Вікімапіі. Усе даныя Вікімапіі ад ліпеня 2012 года даступныя на ўмовах свабоднай ліцэнзіі Creative Commons Attribution/Share-Alike 3.0. Пачаўшы працу як прапрыетарны праект, да свайго поўнага пераходу ў разрад цалкам свабодных праектаў, Вікімапія перайшла да несвабоднай ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 (якая дазваляла вольнае некамерцыйнае выкарыстанне) у снежні 2010.
Кантэнт Вікімапіі
Карыстальнікі Вікімапіі маюць права заносіць на сайт любую інфармацыю, якая можа здацца ім карыснай. Таму часам артыкулы могуць змяшчаць суб'ектыўныя меркаванні, асабістыя ўражанні чалавека аб месцы, парады, перасцярогі, рэкамендацыі. З-за гэтага інфармацыя, якая змяшчаецца ў Вікімапіі, можа быць не нейтральнай ці не аб'ектыўнай у поўным сэнсе. Аднак ад гэтага звесткі Вікімапіі не губляюць каштоўнасці. Часам меркаванне людзей, сведкі відавочцаў могуць уяўляць асабісты інтарэс ці дакладней адлюстроўваць рэальны стан спраў. Да таго ж карта Вікімапіі няспынна ўдакладняецца і рэдагуецца самімі карыстальнікамі.
Суполка Вікімапіі
Адміністрацыя сайта вызначае палітыку і канцэпцыю праекту, а этыкет і падобныя правілы карыстальнікі Вікімапіі па большай частцы фармуюць самі.
Рэйтынг карыстальнікаў
Апроч балаў досведу карыстальнікам яшчэ прысуджаюцца зоркі (1,2 ці 3) за розныя заслугі (напрыклад, пэўная колькасць даданых фотаздымкаў ці дарог). Таксама можна надаваць карыстальнікам станоўчы голас. Прагаласаваўшы за карыстальніка, вы такім чынам, станоўча ацэньваеце яго ўклад у карту Вікімапіі.
Размовы на Wikimapia
У дадатак да сістэмы абмену паведамленнямі, якая працуе з экрану карты, у WikiMapia таксама працуе форум, які быў запушчаны ў кастрычніку 2007 года. Асноўнай мовай форума з'яўляецца англійская, пры гэтым маюцца спецыяльныя падзелы для іншых моў (у тым ліку і беларускай). Таксама існуе блог Вікімапіі.
Дадаткі і іншыя праграмы
Некалькімі карыстальнікамі Вікімапіі быў напісаны карыстальніцкі скрыпт з назвай Wikimapia UserScript, які ўяўляе сабой дадатак да браўзера (падтрымліваецца Firefox, Opera і Chrome). Ён дазваляе значна скараціць час малявання контураў, падвысіць іх якасць, істотна павялічвае колькасць функцый кіравання контурамі, а таксама аптымізуе інтэрфейс для хуткага доступу да функцый сайта і павялічвае ў некалькі раз іх колькасць. Таксама рэалізавана магчымасць пераходу на аналагічны ўчастак карты іншых картаграфічных рэсурсаў (даступна 52 рэсурсы).
Андалоўшчына
Андало́ўшчына (, Андоловщина) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1765 годзе вёска ў Ашмянскім павеце Вялікага Княства Літоўскага, уласнасць віленскага езуіцкага касцёла св. Яна, 4 двары.
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Эзра Паўнд
Эзра Уэстан Луміс Паўнд (Ezra Weston Loomis Pound;  — ) — амерыканскі, адзін з заснавальнікаў англамоўнай мадэрнісцкай літаратуры, выдавец і рэдактар.
У 1924 годзе пераехаў у Італію. Цягам 1930-х і 1940-х пісаў артыкулы для выданняў брытанскага фашыста Освальда Мослі, захапляўся фашызмам Беніта Мусаліні і выказваў падтрымку Адольфу Гітлеру. Шмат разоў публічна выказваўся ў антысеміцкім духу. У часе Другой сусветнай вайны працаваў на італьянскую фашысцкую прапаганду — рабіў радыёперадачы, арыентаваныя на англійскамоўную, у першую чаргу амерыканскую, аўдыторыю. У 1943 годзе падтрымаў «Італьянскую сацыяльную рэспубліку» (Рэспубліку Сало) і заставаўся ёй верны да поўнай ваеннай паразы ў 1945 годзе. Быў затрыманы італьянскімі партызанамі і перададзены амерыканскім ваенным. Быў абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе, але прызнаны псіхічна няздольным паўстаць перад судом. Да 1958 года ўтрымліваўся ў псіхіятрычным шпіталі Св. Лізаветы (Вашынгтон, акруга Калумбія). Пасля вызвалення з’ехаў у Італію, дзе пражыў да смерці.
Беларускія пераклады
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклалі Янка Юхнавец, Андрэй Хадановіч, Лявон Баршчэўскі , Макс Шчур.
NGC 5768
NGC 5768 (іншыя абазначэнні — UGC 9564, MCG 0-38-9, ZWG 20.26, KARA 652, IRAS14495-0219, PGC 53089) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лу Цзі
Лу Цзі (, другое імя — Шы-хэн, 261—303) — кітайскі паэт. Адзін з вядучых літаратараў і тэарэтыкаў літаратуры ў сярэднявечным Кітаі. Паходзіў з сям’і буйнога чыноўніка. Быў ілжыва абвінавачаны ў здрадзе і забіты.
Творчасць
Аўтар больш за 200 вершаў, у тым ліку і паэмы «Вэнь фу» (文賦) — адной з першых кітайскіх паэтык. Гэтая паэма (адзін з самых значных літаратурна-тэарэтычных помнікаў раннесярэднявечнага Кітая) была перакладзеная на рускую мову акадэмікам В. М. Аляксеевым пад назвай «Ода вытанчанаму слову». Лічыцца, што Лу Цзі першым ужыў паралельную пабудову верша, якая пазней стала нормай кітайскай паэзіі. Малодшым братам Лу Цзі быў паэт (262—303).
Паўлаўцы
Назву Па́ўлаўцы маюць:
Уладзімір Паўлавіч Трафіменка
Уладзімір Паўлавіч Трафіменка (4 красавіка 1944 — 17 кастрычніка 2021) — беларускі дызайнер, спецыяліст у прамысловым дызайне i мастацтве.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (1975) па спецыяльнасці «мастак-канструктар». Працаваў у галіне прамысловага дызайну на розных прадпрыемствах Мінска. У 1973—1978 гадах браў значны удзел у стварэнне асартыменту ВА «Луч» — мужчынскіх, жаночых, дзіцячых і іншых гадзіннікаў «Луч», распрацоўкі абаронены патэнтамі і атрымалі медалі ВДНГ СССР. Таксама У. П. Трафіменкам распрацаваны вежавы гадзіннік на адміністратыўным будынку ВА «Луч».
У 1987 годзе прыняты у Саюз дызайнераў СССР. З 1989 года член Савета Беларускага саюза дызайнераў, пэўны час намеснік прэзідэнта гэтай арганізацыі. З 1990 года ўзначальваў ТАА «Сэнс-Тэхна», якое з 1996 года распрацоўвае і вырабляе навукаёмістае абсталяванне ў галіне рэнтгенаграфіі і спектраметрыі, адзначана міжнароднымі ўзнагародамі.
У 1999—2002 гадах быў членам Ваенна-геральдычнай камісіі Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь. Паводле эскізаў У. П. Трафіменкі выраблена значная колькасць дзяржаўных узнагарод і іншых знакаў. Браў актыўны ўдзел у рабочай групе па пераглядзе статуса і вонкавага выгляду дзяржаўных узнагарод па распараджэнні Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Жыў і працаваў у Мінску. Памёр 17 кастрычніка 2021 года.
Ставок (Турыйскі раён)
Ставок (Ставо́к) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Турыйскай пасялковай абшчыны.
Мэры Пітэрс
Лэдзі Мэры Элізабет Пітэрс (Mary Elizabeth Peters; нар., Хейлвуд, Мерсісайд) — ірландская і брытанская лёгкаатлетка, чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 1972 года ў пяцібор’і на трохразовая чэмпіёнка Гульняў Брытанскай садружнасці нацый.
Біяграфія
Мэры нарадзілася ў 1939 годзе ў Хейлвудзе ў сям’і Артура і Хільды Пітэрс. Калі ёй было адзінаццаць гадоў, сям’я пераехала ў Паўночную Ірландыю. Спачатку яны жылі ў Баліміне, пазней у Белфасце. Калі Мэры было 16 гадоў, яе маці памерла ад раку.
Бекер удзельнічала ў летніх Алімпійскіх гульнях 1964 года ў Токіа, дзе заняла 4 месца ў пяцібор’і. На Гульнях Брытанскай імперыі і Садружнасці нацый 1966 года ў Кінгстане Пітэрс заваявала сярэбраны медаль у штурханні ядра як прадстаўніца Паўночнай Ірландыі. На Гульнях Брытанскай Садружнасці нацый 1970 года ў Эдынбургу Пітэрс перамагла ў пяцібор’і і штурханні ядра.
На летніх Алімпійскіх гульнях 1972 года ў Мюнхене Пітэрс перамагла ў пяцібор’і як прадстаўніца Вялікабрытаніі, пры гэтым усталяваўшы новы сусветны рэкорд. Пасля перамогі Пітэрс атрымала пагрозы забойствам ад членаў Ірландскай рэспубліканскай арміі.
У 1975 годзе Пітэрс заснавала дабрачынны фонд The Mary Peters Trust для падтрымкі таленавітых маладых спартсменаў, у тым ліку інвалідаў. Кіравала сваім аздараўленчым клубам. У 2009—2014 гадах яна была лордам-намеснікам Белфаста.
У 1972 годзе BBC назвала Пітэрс спартсменкай года. У 1973 годзе Пітэрс была ўдастоена тытула члена Ордэна Брытанскай імперыі, у 1990 годзе — Камандора, у 2000 годзе — Дамы-Камандора. У 2019 годзе была ўдастоена звання лэдзі-кампаньёна Ордэна Падвязкі.
Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Цэнтральны камітэт Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (ЦК КПЗБ) — вышэйшы кіруючы орган Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ) паміж яе з’ездамі і канферэнцыямі. У практычнай дзейнасці кіраваўся Праграмай і Статутам Кампартыі Польшчы (КПП), падпарадкоўваўся ЦК КПП.
Ажыццяўляў кіраўніцтва арганізацыйнай, агітацыйна-прапагандысцкай дзейнасцю партыі, яе акруговых і раённых арганізацый. Друкаваныя органы — газеты і часопісы на беларускай, рускай, польскай, літоўскай і яўрэйскай мовах: «Чырвоны сцяг», «». «Партыйнік», «Бюлетэнь ЦК КПЗБ», «Весткі з СССР», «Do walki» («На барацьбу»), «Kujmy broń» («Куйце зброю»), «Голас салдата», «Ройтэ фон» («Чырвоны сцяг»), «Baricada» («Барыкада») і інш.
Зыходзячы з нелегальных умоў дзейнасці складаўся фактычна з 2 частак — Краявога сакратарыята ЦК КПЗБ і Бюро ЦК КПЗБ (з 1929), члены якога выбіраліся на пленумах ЦК КПЗБ. З 1923 года нелегальна размяшчаўся ў Беластоку ці Вільні. Пасля ўстанаўлення ў маі 1926 года ў Польшчы рэжыму санацыі Краявы сакратарыят ЦК КПЗБ размяшчаўся ў Варшаве, а Бюро ЦК КПЗБ — у Гданьску, Берліне, Капенгагене (з 1933).
Частка членаў ЦК КПЗБ знаходзілася ў Менску, ажыццяўляла кіраўніцтва Прадстаўніцтвам ЦК КПЗБ пры ЦК КП(б)Б, замежнай часткай Цэнтральнай рэдакцыі, Мінскай школай КПЗБ.
Сакратарамі ЦК КПЗБ з 1923 года з’яўляліся С. Т. Мілер (партыйная мянушка «Шлёмка»), Л. Н. Аранштам («Артур»), А. П. Данялюк («Одек»), са снежня 1925 года да лютага 1936 года — І. К. Лагіновіч (П.Корчык). У склад ЦК КПЗБ у розны час уваходзілі: А. А. Альшэўскі («Юрка»), М. С. Арэхва («Пётр»), Я. С. Бабровіч, М. А. Блінчыкаў («Леановіч»), Ю. Брун («Спіс»), С. Я. Будзінскі («Стах», «Традыцыя»), Р. Д. Вольф («Алёна»), С. К. Гарбуз («Паддубны»), Х. Р. Гелер, М. І. Гурын-Маразоўскі («Стах», «Ян»), Г. М. Дуа, С. А. Дубовік («Стары»), Э. А. Ідаль («Андрэй»), А. У. Канчэўскі («Улалак»), А. Р. Капуцкі («Лёкса»), С. М. Малько («Паўлік»), М. П. Маслоўскі («Алесь»), С. А. Мертэнс («Стафан»), М. Л. Перавалоцкі («Антон»), Ф. Б. Пірышка, А. Х. Раф («Янек»), Л. І. Родзевіч («Антось»), А. М. Розеншайн («Макс»), А. С. Славінскі («Адам»), М. М. Словік («Лявонцьеў»), І. Ф. Сяменікаў («Паўлаў»), В. З. Харужая («Верка»), А. Л. Цукерман («Зоркі»), Л. Р. Шайкоўскі, Е. І. Шоламаў («Глебаў»), Л. М. Янкоўская («Люба»).
Колькасны склад членаў ЦК КПЗБ выглядаў наступным чынам: на I канферэнцыі КПЗБ у кастрычніку 1923 года выбраны 4 члены ЦК, у снежні іх колькасць павялічана да 7 членаў, на II канферэнцыі ў лістападзе 1924 года — 8 членаў ЦК, на III канферэнцыі ў студзені 1926 года — 11 членаў і 5 кандыдатаў у члены ЦК, на II з’ездзе КПЗБ у маі 1935 года — 11 членаў і 5 кандыдатаў у члены ЦК.
Італьянскія паходы германскіх феадалаў
Італьянскія паходы германскіх феадалаў (10 — 15 ст.) — заваявальныя паходы, якія чыніліся германскімі каралямі і князямі дзеля пакарэння Італіі і атрымання імператарскага тытула.
Першы такі паход у 961 — 962 быў здзейнены Атонам I, які быў упершыню каранаваны як імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі. У далейшым такія паходы атрымалі форму проціборства імперыі і італьянскіх гарадоў. Апошні такі паход адбыўся ў 1401 — 1402.
У дакументах такія паходы маглі называцца як «італьянскі паход» (лац. expeditio italica), так і «паход за Альпы» (expeditio ultra Alpes, trans Alpes); з 1135 пашырылася назва «рымскі паход» (expeditio romana).
Ваенны поспех у гэтых паходах быў пераменным. Германскія войскі, якія складаліся амаль выключна з рыцарскай кавалерыі, неаднаразова саступалі італьянскім, якія ў асноўным складаліся з пехоты гарадскіх апалчэнняў, з якой узаемадзейнічалі часткі рыцарскай кавалерыі.
Аццэра
Аццэра (Ozzero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мілан.
Насельніцтва складае 1347 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 122 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 20080. Тэлефонны код — 02.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna della cintura.
Тарговышчэ (Турыйскі раён)
Тарговышчэ (Торго́вище) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Турыйскай пасялковай абшчыны.
Тампліеры
Тампліеры, храмоўнікі, Рыцарскі Ордэн (templiers, ад temple — храм) — члены сярэдневяковага каталіцкага духоўна-рыцарскага ордэна, заснаванага ў Іерусаліме пасля Першага крыжовага паходу (каля 1118 або 1119) французскімі рыцарамі для абароны паломнікаў, умацавання і пашырэння дзяржаў крыжакоў у Палесціне і Сірыі.
Гісторыя
Названыя па першапачатковай рэзідэнцыі заснавальнікаў ордэна, якая знаходзілася каля царквы, якая, паводле падання, была ўзведзена на месцы старажытнага храма Саламона. У 1128 быў выпрацаваны статут ордэна, які ператварыў яго ў строга цэнтралізаваную арганізацыю. У 1139 Папа Інакенцій II надаў Тампліерам шырокія прывілеі: выключэнне з юрысдыкцыі мясцовых свецкіх і царкоўных феадалаў, вызваленне ад выплаты царкоўных падаткаў, падсуднасць толькі папскай курыі і інш. Гэтыя прывілеі пасля пацвярджаліся і дапаўняліся іншымі папамі, якія імкнуліся паставіць ордэн на службу сваім палітычным мэтам. Тампліеры актыўна ўдзельнічалі ў крыжовых паходах 12—13 стст. З часам яны сталі найбольш арганізаванай ваенна-палітычнай сілай Іерусалімскага каралеўства. У 1187 Тампліеры пацярпелі жорсткае паражэнне ў бітве пры Хаціне ад Саладзіна. Ордэн Тампліераў дзякуючы падараванням і ахвяраванням ператварыўся ў найбуйнейшага феадальнага валадара на Блізкім Усходзе і ў Еўропе. Яго «правінцыі» (мясцовыя падпадзяленні) існавалі амаль ва ўсіх дзяржавах Заходняй і Цэнтральнай Еўропы. Сяляне, жорстка працаваўшыя ў маёнтках Тампліераў, не раз паднімалі супраць іх паўстанні. Узбагачэнню Тампліераў садзейнічалі заняткі гандлем і ліхвярствам. У 13 ст. Тампліеры — найбуйнейшыя банкіры ў Заходняй Еўропе. Да фінансавых паслуг Тампліераў звярталіся феадалы, правіцелі, рымскія папы.
У 1291 Тампліеры аселі на Кіпры, затым канчаткова перабраліся ў Еўропу, пераважна ў Францыю.
У канфлікце пачатку 14 ст. паміж французскім каралём Філіпам IV Прыгожым і Рымскім Папам Баніфацыем VIII Тампліеры падтрымлівалі папу. У перыяд Авіньёнскага паланення Папаў Філіп IV, баючыся росту магутнасці Тампліераў, імкнуўся авалодаць іх багаццямі, дабіўся абвінавачвання Тампліераў у ерасі. Супраць іх быў узбуджаны інквізіцыйны працэс. Восенню 1307 амаль усе Тампліеры ў Францыі былі арыштаваныя; пасля жорсткіх катаванняў «абвінавачаныя» у ерасі і спаленыя (1310); здабытак ордэна быў канфіскаваны каралеўскай казной. Праследаванням падвергліся таксама Тампліеры і ў іншых дзяржавах Заходняй Еўропы. У 1312 Папа Клімент V скасаваў ордэн Тампліераў.
Спадчына
З іх ваеннай місіяй і шырокімі фінансавымі сродкамі, рыцары фінансавалі будаўніцтва вялікай колькасць пабудоў і храмаў у Еўропе і на Святой Зямлі. Многія з гэтых будынкаў захаваліся. Адметныя архітэктурныя элементы гэтых будынкаў уключаюць выкарыстанне выявы «два рыцара на адным кані», сімвалізуючы беднату Тампліераў, і круглыя будынкі, распрацаваныя, каб быць падобнымі на ў Іерусаліме.
Сядзіба Слізняў (Вольна)
Сядзіба Слізняў — колішні палацава-паркавы комплекс у в. Вольна Баранавіцкага раёна. Да сённяшняга часу захаваўся пейзажны парк з сажалкай плошчай каля гектара з вялікім прадаўгаватым востравам.
Тампліеры
Спадчына
Сёння вялікая колькасць арганізацый заяўляе, што яны з'яўляюцца нашчадкамі традыцый тампліераў, асабліва дабрачыннасці. Некаторыя з такіх арганізацый шмат дзейнічаюць па ўсяму свету, падтрымліваюць лякарні, медыцынскія цэнтры для жабракоў і іншае.
Сядзіба Слізняў (Вольна)
Гісторыя
Сядзіба вядома паводле інвентара 1571 г. Уключала двор, дворык, гумнішча і абору. У склад двара ўваходзілі чатыры жылыя дамы, два скляпы, стайня на 20 коней, шэраг свірнаў. Усе чатыры жылыя дамы мелі па 1—2 святліцы, каморы, сені, прыбіральні, ганкі. Па-за тэрыторыяй двара стаялі будынкі лазні, пякарні, піўнога бровара. Каля двара былі два сады і рыбная сажалка. Такім чынам, ужо ў XVI ст. Вольнаўская сядзіба мела функцыянальна раздзеленую архітэктурна-планіровачную структуру. Пазней у XVII ст. у Вольне ўзнік палацава-паркавы ансамбль ё.
Тампліеры
Паданні
З самага заснавання ордэна, з ім было звязана мноства паданняў і легенд. Большасць была пра тое, што Тампліеры даўно займалі Храмаву гару. Хадзілі чуткі, пра рэліквіі, якія там маглі знайсці члены ордэна (у асноўным: Святая Граль, Каўчэг Запаведзей ці фрагменты крыжа, на якім быў распяты Ісус Хрыстос). Яшчэ больш легенд хадзіла пра скарбы, схованыя Тампліерамі.
Сядзіба Слізняў (Вольна)
Гісторыя
Сядзіба і вёска Вольна ў XVII ст. належалі шляхецкаму роду Каменскіх. У 1632 г. стольнік навагрудскі Крыштоф Каменскі разам з жонкай Аленай з княжацкага роду Друцкіх-Горскіх сталі фундатарамі мураванай царквы ў мястэчку Вольна, пры якой адкрылі ордэн базыльян. Вольнаўскі палац быў закладзены яшчэ ў XVII ст. у найлепшых традыцыях еўрапейскага дойлідства. Ад Каменскіх маёнтак перайшоў да сям’і Чацвярцінскіх, затым яго набыў Ян Слізень з ашмянскай лініі. Сын Яна Рафал Слізень (1804—1881) быў вядомым архітэктарам і скульптарам. Рафал быў у шлюбе з Камілай з багатага роду Тышкевічаў, яны мелі чатырох сыноў і двух дачок. Маёнтак Вольна перайшоў па спадчыне малодшаму сыну Генрыху, які ажаніўся з Нінай Маўросавай, дачкой асабістага ад’ютанта генерала Мураўёва, гарачай прыхільніцай і патрыёткай нацыянальнага адраджэння. Пасля Генрыха двор Вольна перайшоў да яго пляменніка Вальдэмара Слізня, а апошняй уладальніцай Вольна стала яго дачка Іза Слізень (нарадзілася ў 1915 г.).
У 1830 годзе каля паркавых сажалак быў пабудаваны бровар.
Пасля Другой сусветнай вайны палац быў разбураны, на яго месцы размяшчаецца будынак клуба. Часткова ацалела афіцына, аднапавярховы каменны будынак з несіметрычнымі гранёнымі эркерамі на фасадах (выкарыстоўваецца пад кантору). Партэр страчаны пры перабудове тэрыторыі, звязанай з узвядзеннем абеліска.
У наш час на месцы бровара і ў паўднёвай высечанай частцы парку размяшчаецца цэх канцэнтраваных сокаў Баранавіцкага камбіната харчовых прадуктаў. Да завода прылягаюць некалькі захаваных пабудоў былога гаспадарчага двара, некаторыя з якіх праектаваў Рафал Слізень — двухпавярховы двухкамерны свіран з бруса, Т-падобная ў сваім плане стайня.
Рашэннем Баранавіцкага райвыканкама ад 28 сакавіка 1994 года № 99 створаны батанічны помнік прыроды мясцовага значэння «парк „Вольнаўскі“», пераўтвораны 21 снежня 2010 года. Займае плошчу 9 га.
Архітэктура
У першай палове XIX ст. палац перабудаваны ў стылі моднай на той час псеўдаготыкі і стаў значна вышэйшы і шырэйшы. Асаблівую прыгажосць надавалі будынку шасцівугольныя вежкі са стогападобным дахам. Тыльны выхад з палаца ўяўляў сабой доўгую тэрасу з усходамі да парку. Сцены знадворку былі ашаляваны гладкімі дошкамі і афарбаваны ў светлы колер, а вежкі атынкаваны. Палац меў трохсхільны гонтавы дах. Адна частка будынка была занята невялікімі жылымі пакоямі, другая — парай вялікіх пакояў, адзін з якіх служыў сталовай, другі — гасцінай. У сталовай вісела прыгожая люстра-жырандоль з белага хрусталю, а так званы ружовы пакой упрыгожвалі партрэты радні Слізняў, выкананыя невядомым мастаком. У левым крыле размяшчаліся 2 салоны, аформленыя ў стылі ампір. Адна са сцен першага салона была ўпрыгожана вялікім габеленам з відам Венецыі. Апрача таго, у пакоях вісела шмат карцін Ю. Косака, Я. Фалата, І. Рэпіна і іншых мастакоў. Каля 1939 г. у палацы існавала багатая бібліятэка польскіх і французскіх кніг, якую Генрых Слізень напярэдадні Другой сусветнай вайны вывез у Варшаву.
.
Парк
Плошча парку — 6,7 га. Размяшчаецца парк на няроўнай мясцовасці з вышынямі 180—186 м над узроўнем мора. Уязная паркавая алея кароткая і складаецца з ліпы сэрцападобнай. Перпендыкулярна ёй ад цэнтра парку размяшчаецца даўжэйшая кляновая алея, якая даходзіць да агароджы парку. У пачатку алеі ляжыць вялікі камень, на якім высечана дата «1867». Хутчэй за ўсё, гэта год перапланіроўкі парку Слізнямі. Л. М. Несцярчук даводзіць, што парк быў закладзены ў XIX стагоддзі, пасля перабудовы палаца ў стылі псеўдаготыкі.
Увесь сядзібна-паркавы комплекс з усіх бакоў акружаны прыватнай і гаспадарчай забудовай, што адбіваецца на яго экалагічным стане.
Біяразнастайнасць
Усяго ў парку зафіксаваны 33 віды раслін, з іх 16 травяністых раслін і 17 дрэў і кустоў. Парк у Вольне займае адно з апошніх месцаў у раёне сярод вывучаных экасістэм па разнастайнасці відаў раслін. У парку зафіксаваны 107 відаў жывёл, з іх 83 віды беспазваночных і 24 віды пазваночных. Невялікая колькасць відаў, у параўнанні з іншымі паркамі Баранавіцкага раёна, тлумачыцца даволі моцнай антрапагеннай нагрузкай на парк і небагатай разнастайнасцю біятопаў у парку. Сярод беспазваночных па колькасці відаў дамінуюць насякомыя — 79 відаў. Найбольш шматлікімі сярод іх з’яўляюцца цвердакрылыя і паўцвердакрылыя (45 і 15 відаў адпаведна). Лідыруе па колькасці відаў сярод жукоў сямейства  — 11 відаў. Пазваночныя ў экасістэме парку прадстаўлены птушкамі (19 відаў, з якіх на гнездаванні адзначаны 9 відаў), сысунамі (3 віды) і земнаводнымі (2 віды). Уяўляе цікавасць знаходжанне ў парку, унесенага ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь. У 2006 годзе быў адзначаны адзін асобнік гэтага віду ў паўночнай частцы парку (злоўлены ў пастку Барбера). Раней гэты від фіксаваўся на тэрыторыі парку ў 2000 годзе.
Сезон 2022/2023 «Гарызонта» Мінск
У сезоне 2022—2023 жаночага баскетбольнага клуба Гарызонт з Мінска прымаў удзел:
Нацыянальны цэнтр мастацкай творчасці дзяцей і моладзі
Гісторыя
Заснаваны ў 1935 г. як Мінскі Палац піянераў і акцябрат. 29 верасня 1936 года прысвоена імя М. Ф. Гікалы, працавалі 156 чалавек, з іх 70 — педагогаў-інструктараў і 86 — адміністрацыйна-гаспадарчага персанала. У 1976 г. пераўтвораны ў Рэспубліканскі Палац піянераў і школьнікаў БССР. У 1996 г. на базе Рэспубліканскага Палаца піянераў і школьнікаў і Рэспубліканскага цэнтра эстэтычнага выхавання дзяцей утвораны Нацыянальны цэнтр творчасці дзяцей і моладзі.
У 2002 г. у выніку рэарганізацыі шляхам зліцця Нацыянальнага цэнтра творчасці дзяцей і моладзі і Рэспубліканскага вучэбна-метадычнага цэнтра мастацкай творчасці навучэнскай моладзі «Юнацтва» створаны Нацыянальны цэнтр мастацкай творчасці дзяцей і моладзі.
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 29 снежня 2020 г. калектыў Нацыянальнага цэнтра ўзнагароджаны Спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва «за адраджэнне і захаванне нацыянальных традыцый, развіццё сучасных напрамкаў мастацкай творчасці, значны ўклад у выхаванне дзяцей і моладзі».
Тыяна Барталета
Тыяна Барталета (Tianna Bartoletta, да замужжа — Мэдысан (англ.: Madison); нар., Элірыя, штат Агая, ЗША) — амерыканская лёгкаатлетка, спецыялізуецца ў бегу на спрынтарскія дыстанцыі і ў скачках у даўжыню. Трохразовая алімпійская чэмпіёнка (2012 і 2016 гадоў у эстафеце 4×100 м і 2016 года ў скачку ў даўжыню), чэмпіёнка свету 2014 года ў эстафеце 4×100 м, трохразовая чэмпіёнка свету ў скачках у даўжыню.
На Алімпійскіх гульнях 2012 года Тыяна бегла на першым этапе фіналу эстафеты 4×100 м, у якім зборная ЗША ўстанавіла новы сусветны рэкорд (40,82). На дыстанцыі 100 метраў на Гульнях у Лондане Тыяна дайшла да фіналу, дзе стала чацвёртай з асабістым рэкордам 10,85 сек (ад трэцяга месца яе аддзялілі 0,04 сек).
У 2012 годзе выйшла замуж за інвест-мэнэджара Джона Барталета, пасля Алімпійскіх гульняў у Лондане стала выступаць пад прозвішчам Барталета.
У скачках у даўжыню на Алімпіядзе 2016 перамагла з асабістым рэкордам — 7,17 м.
NGC 5769
NGC 5769 (іншыя абазначэнні — MCG 1-38-8, ZWG 48.47, ARAK 462, NPM1G +08.0377, PGC 53145) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Леанора Сямёнаўна Гіткіна
Леанора Сямёнаўна Гі́ткіна (нар., Менск) — урач, вучоны ў галіне неўралогіі, доктар медыцынскіх навук (1971), прафесар (1976). Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (1999).
Біяграфія
Нарадзілася ў Менску. У 1947 годзе скончыла школу, у 1953 годзе — Мінскі медыцынскі інстытут. У 1953—1959 гадах працавала малодшым навуковым супрацоўнікам у Беларускім навукова-даследчым інстытуце неўралогіі, нейрахірургіі і фізіятэрапіі. З 1959 года ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў (сучасная Беларуская медыцынская акадэмія паслядыпломнай адукацыі). У 1961 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. Займала пасады асістэнта, дацэнта, прафесара, і з 1975 да 1999 года — загадчыка кафедры медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі.
У 1999 годзе ўвайшла ў склад Міжведамаснай медыцынскай камісіі Рэспублікі Беларусь.
Навуковая дзейнасць
Л. С. Гіткінай належаць навуковыя працы па сасудзістай паталогіі галаўнога мозга, цэрэбраваскулярных хваробах, медыка-сацыяльнай экспертызе, інваліднасці і рэабілітацыі. Апублікаваны 11 манаграфій і больш за 200 артыкулаў.
Сярод апублікаванага:
Сааўтар патэнта "Лечебное средство диуретического действия и нормализующее кислотно-щелочное равновесие внутриклеточной жидкости при острых вестибулярных нарушениях «Трисамин».
Барталамееўскі сельсавет
Барталаме́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Барталамееўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новаграмыцкага сельсавета.
25 чэрвеня 1970 года Беседскі сельсавет у сувязі з пераносам цэнтра ў вёску Барталамееўка перайменаваны ў Барталамееўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Барталамееўскага сельсавета 9 населеных пунктаў. 28 студзеня 1991 года да сельсавета далучана частка скасаванага Новаграмыцкага сельсавета. 27 жніўня 1991 года Барталамееўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Неглюбскага і Калінінскага сельсаветаў.
Кюльтэпэ-Каніш
Кюльтэпэ-Каніш (ад Kültepe "папяловы пагорак") — археалагічны помнік у турэцкай правінцыі Кайсеры на месцы старажытнага паселішча Каніш (Неса).
Гісторыя
У 2 тысячагоддзі да н. э. Каніш з'яўляўся важным эканамічным цэнтрам, дзе месцілася калонія асірыйскіх гандляроў. У розныя часы належыў хетам і хурытам.
Археалагічныя даследаванні пачаліся ў 1925 г.
Апісанне
Дыяметр усяго старажытнага паселішча складае каля 2,5 км. Помнік уключае Верхні пагорак (550 м х 500 м) і Карум. На Верхнім пагорку паселішча ўзнікла ў раннім бронзавым веку і праіснавала да канца рымскага перыяда. Усяго налічваюць 4 археалагічныя пласты.
Карум (на мове асірыйцаў "набярэжная"), або Ніжні горад быў населены ў 2 тысячагоддзі да н. э. на працягу 300 гадоў. Менавіта ў ім знаходзілася гандлёвая калонія.
Ахова
У 2014 г. Кюльтэпэ-Каніш быў ўнесены ў папярэдні спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Кірава-Чапецк
Кірава-Чапецк (Кирово-Чепецк) — горад (з 1955 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кірава-Чапецкага раёна Кіраўскай вобласці. Насельніцтва 88,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1935 годзе.
Горад размешчаны пры ўпадзенні ракі Чапца ў Вятку, за 22 км на паўднёвы ўсход ад Кірава.
Кірава-Чапецкі хімічны камбінат, мателаапрацоўчы і жалезабетонны заводы, электрамашынабудаўнічы завод, прадпрыемствы лёгкай і харчовай прамысловасці.
Галодна
Галодна (Галубінае, Галубіно) — возера ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца за 34 км на паўночны ўсход ад горада Астравец. Належыць да Сарачанскай групы азёр.
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Страча. Плошча Галодна складае 0,14 км². Найбольшая глыбіня возера — 21,0 м. Даўжыня возера — 0,78 км, найбольшая шырыня — 0,25 км. Аб'ём вады ў возеры складае 1,13 млн м³. Даўжыня берагавой лініі вадаёма — 1,81 км, плошча вадазбору — 4,3 км². Велічыня празрыстасці вады ў возеры складае 4,0 м.
Схілы катлавіны возера маюць вышыню 3—4 м, на паўночным захадзе і паўднёвым усхлодзе сягаюць 12—14 м. Схілы знаходзяцца пад лесам, на поўначы — разараныя.
Берагі возера нізкія, забалочаныя. На ўсходзе берагі параслі хмызняком.
Мелкаводная зона вадаёма пясчаная, на большых глыбінях дно высланае глеем.
На паўночным усходзе з вызера выцякае ручай у возера Тумскае, на поўдні — кароткая пратока да возера Галадзянка.
Глебавыя водарасці
Глебавыя водарасці  — эўкарыятычныя, мікраарганізмы, асяроддзе пражывання якіх знаходзіцца на паверхні глебы альбо ўнутры яе. Яны амаль заўсёды суправаджаюцца пракарыятычнымі цыянабактэрыямі, якія жывуць у адной экалагічнай нішы. Наземныя водарасці павінны быць адаптаваны да жыцця на сушы з-за па меншай меры часова абмежаванай даступнасці вады; звычайныя асяроддзі пасялення водарасцей — гэта ўсе віды вады.
Хель
Хель (Hel) — валадарка свету памерлых, Хельхейма, дачка каварнага Локі і волаткі Ангрбоды (Шкоданосіца), адна з трох хтанічных пачвар.
Знешнасць
Паводле «Малодшай Эды» (якую склаў Сноры Стурлусан у ХІІІ ст), Хель — вяліканка, прычым вышэйшая за большасць гігантаў. Яе цела напалову ссінячы-чорнае, напалову — ссінячы-белай, з-за чаго яе называлі блакітна-белай Хель. Па іншых версіях, яе цела напалову блакітнае, як у мёртвага, напалову колера сырога мяса. Таксама згадвалася, што зверху яна выглядае як жывая жанчына, а ногі — як у трупа, які гніе.
Хельхейм
Хельхейм, краіна Хель, знаходзіўся пад адным за каранёў Ігдрасіля — сусветнага дрэва. Ля брамы царства Хель цячэ рака Гьёль, мост праз якую ахоўвае дзева Моргуд. Адначасова (у гарызнантальнай праекцыі скандынаўскай мадэлі сусвету) царства Хель размяшчаецца на поўначы («Малодшая Эда»: «…а дарога ў Хель вядзе ўніз і на поўнач»). У «Старэйшай Эдзе» Хель згадваецца болей скупа, сустракаецца выраз «сыйсці да Хель» (значыць, памерці). Палац Хель завецца Мокрая Імжа. Найболей вядомы міф аб тым, як Хермад, сын Одзіна (вярхоўнага бога), накіраваўся да Хель — прасіць аб вызваленні памерлага Бальдра — бога вясны. І нават сам Одзін не меў улады, каб прымусіць гаспадыню смерці вярнуць памерлага ў жыццё.
Пазней імя Хель стала выкарыстоўвацца хрысціянамі дзеля азначэння Пекла.
Віктар Аляксандравіч Гумінскі
Віктар Аляксандравіч Гумінскі (нар., в. Свадбічы, , Брэсцкая вобласць) — беларускі ваенны і палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь II, III, IV і V скліканняў.
Біяграфія
Скончыў Новасібірскае вышэйшае ваенна-палітычнае агульнавайсковае вучылішча, афіцэр-палітработнік з вышэйшай адукацыяй; Ваенна-палітычную акадэмію імя К. Готвальда (ЧССР) па вышэйшай ваенна-палітычнай спецыяльнасці; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, менеджар-эканаміст. Палкоўнік.
Праходзіў ваенную службу на пасадах намесніка камандзіра роты, батальёна, палка па палітычнай частцы, намесніка начальніка палітаддзела танкавай дывізіі, намесніка камандзіра танкавай дывізіі, начальніка аддзела 7-й танкавай арміі, начальніка аддзела 65-га армейскага корпуса, намесніка камандзіра па выхаваўчай рабоце 65-га армейскага корпуса Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога, трэцяга, чацвёртага і пятага скліканняў, быў членам Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па нацыянальнай бяспецы, намеснікам старшыні, старшынёй Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па нацыянальнай бяспецы, Намеснікам Старшыні Палаты прадстаўнікоў.
18 кастрычніка 2012 года выбраны Намеснікам Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання.
З’яўляецца намеснікам старшыні савета рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Белая Русь», старшынёй Мінскай абласной арганізацыі РГА «Белая Русь».
На пасяджэнні Палаты прадстаўнікоў 6 мая 2015 года, на якім абмяркоўваўся Дэкрэт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 3 «Аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства», Гумінскі заявіў :
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыны III ступені, ордэнам Пашаны, васямнаццаццю медалямі СССР, Рэспублікі Беларусь і ЧССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае сына і дачку.
Галіна Іванаўна Фрэнкель
Галіна Іванаўна Фрэнкель (нар., г. Гомель)  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1972 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчыкі І. Д. Белагорцаў — кіраўнік дыпломнага праекта, Т. А. Перасадзька, А. Я. Міцянін). З 1998 года працуе ў Дзяржбудэкспертызе па Гомельскай вобласці.
Член Саюза архітэктараў БССР з 1983 года.
Творчасць
Асноўныя працы: Ашчадбанк у г. Добрушы (пабудаваны ў 1995); спальны корпус піянерскага лагера «Лясная казка» ў курортнай зоне н.п. Чонкі (пабудаваны ў 1992); аднакватэрны пяціпакаёвы жылы дом павышанай камфортнасці (1990, пабудаваны ў 1992—1996; у сааўтарстве); селекцыйна-гібрыдны цэнтр у саўгасе «Станькаўскі» Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці (1986—1990; у сааўтарстве); жылы пасёлак для селекцыйна-гібрыднага цэнтра ў н.п. Зарэчча Рагачоўскага раёна (1987—1990, пабудаваны ў 1987; кіраўнік аўтарскага калектыва); няпоўная сярэдняя малакамплектная школа на 9 класаў (54 навучэнцаў) з дзіцячым садам (35 месцаў) у н.п. Старакраснае Рэчыцкага раёна (пачатак будаўніцтва ў 1993; у сааўтарстве); сярэдняя школа на 11 класаў (310 навучэнцаў) у н.п. Саланое Жлобінскага раёна, (праект у 1995; у сааўтарстве); трохпакаёвы аднакватэрны жылы дом «Мацура-3.97» уключаны ў каталог эканамічных сядзібных жылых дамоў (1997, ёсць пабудаваныя ў абласцях).
Саслоўна-прадстаўнічая манархія
Саслоўна-прадстаўнічая манархія — форма праўлення, якая прадугледжвае ўдзел саслоўных прадстаўнікоў у кіраванні дзяржавай, складанні законаў. Яна складваецца ва ўмовах палітычнай цэнтралізацыі. Розныя саслоўі былі прадстаўлены ў органах улады нераўнамерна. Частка з гэтых заканадаўчых органаў эвалюцыянавала ў сучасныя парламенты.
У Заходняй і Цэнтральнай Еўропе
У Іспаніі, Англіі, Германіі, Францыі саслоўна-прадстаўнічыя манархіі ўзніклі як раз тады, калі феадальны строй прыйшоў у заняпад; саслоўна-прадстаўнічыя ўстановы насілі тут выразныя рысы храналагічнай блізкасці да феадальнай эпохі. Найбольш характэрнай рысай у гэтым сэнсе з’яўляецца само паходжанне складу саслоўна-прадстаўнічых збораў, асабліва ў пачатку перыяду, у XIII стагоддзі: у гэтыя зборы з’яўляліся не дэпутаты, не абраныя прадстаўнікі феадалаў, кліра, гарадоў, а ўсе феадалы, усе клірыкі, звязаныя васальнымі адносінамі з каронай, а таксама гарадскія службовыя асобы (альбо адны гарадскія галовы, альбо яны ж са сваім сакратарыятам, альбо адзін сакратарыят). Апошнія ўдзельнічалі ў сходзе як прадстаўнікі самакіравання, як каралеўскія контрагенты, як адзін з двух бакоў, пазначаных у камунальнай грамаце іх горада. Абмяркоўваць з каралём грамадскія пытанні мелі права толькі тыя, хто мог указаць на якія-небудзь прамыя адносіны свае да караля. Архібіскупы, біскупы, абаты самастойных манастыроў былі каралеўскімі васаламі — і ўсе яны мелі права на месца ў саслоўна-прадстаўнічых установах; сельскія святары (і ў вялікай большасці гарадскія), місіянеры, абаты беззямельных манастыроў не былі звязаныя ніякімі адносінамі з каралеўскай уладай — і ніколі ў гэтыя зборы не траплялі. Свецкія феадалы, і дробныя, і буйныя, лічылі караля сюзерэнам іх земляў — і яны ўсё маглі з’явіцца ў збор; наадварот, бяздомныя рыцары, хоць бы іх феадальнае паходжанне было цвёрда ўсталявана, ніякага стаўлення да збору мець не маглі. Нарэшце, гарады толькі тады дасылалі сваіх прадстаўнікоў, калі карысталіся камунальнай свабодай, калі паспелі назапасіцца ад караля хартыяй на самакіраванне.
Пазней выбарчы пачатак стала пракладаць сабе шлях у германскіх ландтагах, у французскіх Генеральных штатах. Найперш адбіўся гэты прынцып у прадстаўніцтве гарадоў: замест гарадскіх уладаў на сходы пачалі з’яўляцца спецыяльна для таго абраныя гарадскія дэпутаты. У Вугоршчыне (у эпоху Людовіка Вялікага, у XIV стагоддзі), дваране, з’яўляючыся на камітацкія зборы ў велізарным ліку, выраблялі такія бясчынствы і так абцяжарвалі справаводства, што прыйшлося прадпісаць, каб прыязджалі надалей не ўсе дваране, а толькі іх дэпутаты. Па іншых прычынах (а часцей за ўсё без прычын, якія ясна паддаюцца ўліку) такія ж змены адбыліся ў нямецкіх ландтагах і ў Генеральных штатах. У ангельскім парламенце наяўнасць выбарчага прынцыпу (разам з асабістым — у верхняй палаце) можна канстатаваць з першых часоў яго існавання.
Надзвычай разнастайны лёс саслоўна-прадстаўнічых устаноў у розных еўрапейскіх краінах. Можна сказаць, што толькі адна агульная рыса характарызуе іх: прыблізна адзін і той жа час з’яўлення на свет. Ва ўсім астатнім, пачынаючы з іх палітычных правоў і канчаючы іх гісторыяй, яны мала падобныя паміж сабой. У Іспаніі, дзе саслоўна-прадстаўнічыя ўстановы (картэсы) былі ўжо ў росквіце ў XII стагоддзі, т.е. е. некалькі раней, чым у іншых месцах, яны выгаварылі сабе права легальнага супраціву сілай, у выпадку парушэння каралём саслоўных правоў і прывілеяў. Такога права ўзброенага супраціву не мелі ні французскія Генеральныя штаты, ні нямецкія ландтагі, але мелі ангельскі парламент і вугорскія саслоўныя зборы.
Чым больш ранейшы феадальны, асабісты характар папаўнення саслоўна-прадстаўнічых устаноў замяняўся выбарчым прынцыпам, тым цвярдзей і самаўладней дзейнічала каралеўская ўлада на ўсім кантыненце Еўропы. Збор дэпутатаў ад уладальных асоб, ад земскай улады аказвалася значна менш аўтарытэтным, чым сама гэтая земская ўлада «ў плоці», і права ўзброенага супраціву на кантыненце вельмі хутка (ужо ў XIV стагоддзі) адышло ў вобласць паданняў. Страта гэтага права, як і іншых найважнейшых правоў, тлумачыцца сацыяльнай розніцай, якая з самага пачатку панавала ў саслоўных сходах, якая абвастрылася з цягам часу і зрабіла іх бяссільнымі перад тварам каралеўскай улады. У Іспаніі вышэйшая шляхта (brazo de nobles) не ўмела сысціся не толькі з гарадскімі прадстаўнікамі, але і з простымі рыцарамі (caballeros); у Францыі дваране вышуквалі выпадкі абразіць сярэдняе саслоўе; у нямецкіх землях духоўныя і свецкія ўладальнікі заўсёды пераносілі ў ландтагі свае суседскія, памешчыцкія сваркі. Дзякуючы гэтаму ўнутранаму антаганізму каралі ўсё больш і больш паднімалі галаву, бачачы сябе жаданымі і прызванымі пасярэднікамі ў гэтай міжсаслоўнай барацьбе. Усё больш і больш генеральныя штаты Францыі, ландтагі Германіі прымалі толькі дарадчы характар.
Сярэднявечны феадальны лад увесь быў пахаваны на дагаворным пачатку: яно даволі прыкметна адчуваецца ў Германіі XIII—XIV стагоддзях, не кажучы ўжо пра іспанскія дзяржавы і Англіі, дзе яно адыгрывала самую рашучую ролю (у Іспаніі яно стала знікаць з пачатку XV стагоддзя, а ў Англіі развілося далей і паўплывала на выпрацоўку найноўшых уяўленняў аб правах парламента). У Францыі генеральныя штаты з самага пачатку не засноўваліся ў сваіх дзеяннях на якой бы там ні было дамоўнай ідэі. Дагаворны пачатак выяўляўся ў неабходнасці згоды саслоўна-прадстаўнічага збору на выданне тых ці іншых новых законаў або адмену старых. Згаджаючыся з прапанаванымі ім мерапрыемствамі, саслоўна-прадстаўнічыя зборы разам з тым усталёўвалі на вядомы тэрмін падаткі, якія меў права патрабаваць кароль. З прычыны саслоўнай варожасці, каралеўская ўлада ўжо ў XV стагоддзі наносіць і ў Іспаніі, і ў Германіі, і ў Францыі жорсткія ўдары саслоўна-прадстаўнічым зборам, якія не ў сілах аказаць асабліва актыўнага супраціву.
Толькі ў Англіі ніжняя палата і ў XIII, і ў XIV, і ў XV стагоддзях, нягледзячы на свой пярэсты склад, цвёрда адстойвала свае правы і, нягледзячы на існаванне вядомага антаганізму ў адносінах да палаты лордаў, ніколі не працягвала рукі дапамогі каралеўскай улады супраць спадчынных заканадаўцаў. Англійскі парламент, з прычыны гэтага, перайшоў цэлым у новыя часы і з’явіўся адзінай установай, у жыцці якой можна прасачыць ператварэнне дамоўнага феадальнага прынцыпу ў канстытуцыйнае права апошніх стагоддзяў.
Зялёная Дубрава
Гл. таксама
Зялёная Дуброва
Тэлевізійная праграма
Тэлепраграма (тэлевізійная праграма) або тэлеперадача — закончанае ці не закончанае ў тэматычных адносінах глядзельна-гукавое паведамленне, якое перадаецца пры дапамозе сродкаў электрычнай сувязі шырокім пластам насельніцтва.
Таксама тэлепраграма (тэлевізійная праграма) — спіс (пералік) тэлеперадач і іншага (фільмы, музыка) на бліжэйшы час (звычайна — тыдзень) і публікуецца ў розных СМІ для інфармавання тэлегледача.
Кактабэ (Майскі раён)
Кактабэ — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кактабінскай сельскай акругі. Код КАТА — 555630100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4131 чалавек (2032 мужчыны і 2099 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 3815 чалавек (1827 мужчын і 1988 жанчын).
Пера (муніцыпалітэт)
Пера (Pero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мілан.
Насельніцтва складае 10223 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2045 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 20016. Тэлефонны код — 02.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 5770
NGC 5770 (іншыя абазначэнні — UGC 9575, MCG 1-38-11, ZWG 48.52, PGC 53201) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Перм
Перм (Молатаў — у 1940-57 гг.) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пермскага краю. Порт на рацэ Кама. Насельніцтва Пермі на 1 студзеня 2007 года складала 970 тысяч чалавек. Вузел чыгунак і аўтадарог.
Камская ГЭС. Пермскі навуковы цэнтр Расійскай АН, 4 тэатры. Філармонія. Цырк.
Гісторыя
У 1723 годзе на месцы вёскі Ягашыха (узнікла ў пачатку 17 ст.) пры ўпадзенні р. Ягашыха ў Каму быў пабудаваны медзеплавільны завод з мястэчкам, пераназваным у 1781 у горад. З 1781 года — цэнтр Пермскага намесніцтва, з 1796 губернскі горад, дзе ў 1807—1830 гадах знаходзілася горнае ўпраўленне Уральскіх заводаў. З сярэдзіны 19 ст. гандлёвы цэнтр і порт на Каме. У 1874 годзе праз горад пракладзена Уральская чыгунка. Перм была месцам палітычнай ссылкі (у 1835 годзе сюды быў сасланы А. І. Герцэн, у 1880-81 — У. Г. Караленка і інш.).
Адукацыя і культура
Пермскі дзяржаўны ўніверсітэт, Пермскі тэатр оперы і балета імя П. І. Чайкоўскага.
Маргарыта дэ Валуа
Маргарыта дэ Валуа (Marguerite de Valois;, Сен-Жэрменскі палац, , Францыя — , , Францыя), вядомая таксама як «Каралева Марго» — французская прынцэса, дачка караля Генрыха II і Кацярыны Медычы. У 1572—1599 гадах была жонкай Генрыха дэ Бурбона, караля Наварскага, які пад імем Генрыха IV заняў французскі прастол.
Сям’я і дзяцінства
Маргарыта была самай малодшай, трэцяй дачкой і сёмым дзіцем французскага караля Генрыха II і Кацярыны Медычы. Французскі прастол па чарзе займалі яе браты: Францыск II (1559—1560), Карл IX (1560—1574) і Генрых III (1574—1589).
З маленства дзяўчынка адрознівалася мілатою, незалежным норавам і вострым розумам, і ў духу эпохі Рэнесансу атрымала добрую адукацыю: ведала латынь, старажытнагрэчаскую, італьянскую, іспанскую мовы, вывучала філасофію і літаратуру, ды і сама нядрэнна валодала пяром. Марго яе ніхто, акрамя брата, караля Карла IX, не называў. Імя Марго — выдумка Аляксандра Дзюма, растыражаваная ў наступны час.
Матрыманіяльныя планы
З ранняга дзяцінства рука Маргарыты была прадметам гандлю: спачатку яе прапанавалі ў жонкі Генрыху дэ Бурбону, прынцу Беарнскаму і спадчынніку каралеўства Навара, затым дону Карласу, сыну Філіпа Другога Іспанскага, затым партугальскаму каралю Себасцьяну. Тым не менш, непрымірымая пазіцыя французскага двара на перамовах і чуткі пра паводзіны Маргарыты прывялі да правалу і іспанскіх, і партугальскіх перамоў. Па палітычных прычынах Карл IX і Кацярына Медычы аднавілі перамовы наконт шлюбу Маргарыты і Генрыха дэ Бурбона.
У 1570 годзе пачынаецца яе бурны раман з герцагам Гізам — фактычным главой каталікоў Францыі і пазней прэтэндэнтам на трон, але кароль Карл IX і Кацярына Медычы забаранілі ёй думаць пра гэты шлюб, які б узмацніў Гізаў і парушыў баланс паміж каталікамі і пратэстантамі. Мяркуючы па ўсім, Гіз і Маргарыта да канца жыцця захоўвалі пачуцці адзін да аднаго, што пацвярджае сакрэтная перапіска каралевы.
Каралева Наварская
З мэтай замацавання чарговага эфемернага міру паміж каталікамі і гугенотамі (пратэстантамі) Францыі, 18 жніўня 1572 года дзевятнадцацігадовая Маргарыта была выдадзена замуж за аднаго з лідараў гугенотаў васямнаццацігадовага Генрыха дэ Бурбона, караля Наварскага, свайго траюраднага брата, прынца крыві. Яе вяселле, адсвяткаваная з вялікай пышнасцю, скончылася Варфаламееўскай ноччу, ці «парыжскім крывавым вяселлем» (24 жніўня). Мяркуючы па ўсім, Кацярына Медычы трымала сваю дачку ў поўным няведанні пра разню, якая рыхтуецца ў Луўры, і нават разлічвала на яе смерць, каб здабыць дадатковы аргумент у барацьбе з гугенотамі і іх правадырамі. Цудам ацалеўшы падчас разні і захаваўшы стрыманасць, Маргарыта выратавала жыцці некалькім гугеноцкім дваранам і галоўнае, свайму мужу, Генрыху Наварскаму, адмовіўшыся афармляць развод з ім, як настойвалі яе сваякі.