cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва
Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
Наладжана ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва з Украінай. Падпісана некалькі міжурадавых пагадненняў, рыхтуецца шэраг дадатковых дакументаў па пытаннях супрацоўніцтва ў галіне метралогіі, стандартызацыі, класіфікацыі, кадзіравання і каталагізацыі, узаемнай аховы правоў на рэзультаты інтэлектуальнай дзейнасці, створаные падчас двухбаковага ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва, а таксама правядзення сумесных навукова-даследчых і вопытна-канструктарскіх распрацовак. Ажыццяўляюцца ўзаемныя пастаўкі кампанентаў для вытворчасці, рамонту і мадэрнізацыі ўзбраенняў і ваеннай тэхнікі, прапрацоўваюцца варыянты правядзення сумесных работ па мадэрнізацыі зенітна-ракетных комплексаў, авіяцыйнай і бранятанкавай тэхнікі.
Рэспубліка Беларусь — адзін з сусветных лідараў па вытворчасці і гандлі ўзбраеннем і ваеннай тэхнікай. Паводле разлікаў Стакгольмскага міжнароднага інстытута даследавання праблем міру (SIPRI) у 1998—2002 Беларусь уваходзіла ў першую дзесятку краін-экспарцёраў узбраення, а ў 1999 займала сёмае месца ў свеце — пасля ЗША, Расіі, Францыі, Германіі, Вялікабрытаніі і Украіны.
Малахія
Імя
Імя Малахія не сустракаецца ў іншых кнігах ў Бібліі, некаторыя навукоўцы ставяць пад сумнеў, ці было імя «Малахія» асабістым імем прарока. Ні адна з іншых прароцкіх кніг Старога Запавету не з'яўлеюцца ананімнай. Імя Малахія азначае «мой пасланнік»; яно з'яўляецца ў Мал. 3: 1. Але гэтая форма сама па сабе наўрад ці падыходзіць у якасці ўласнага імя без дадатковага склада Ях, што можа значыць «пасланец Элахім». Так, прарок Агей названы «пасланнік Божы» (Агей 1:13). У гэты ж час Септуагінта перакладае апошнюю фразу Мал. 1:1, «рукою Свайго пасланца», і Таргум падае, «ад рукі Майго анёла, чыё імя кніжнік Ездра».
Кніга
Яўрэі часоў Малахіі прыпісваюць Кнігу прарока Малахію, апошняй кнігі прароцтваў, Ездры; але калі Ездра быў першапачаткова звязаны з кнігай, то наўрад ці кніга ўвайшла ў канон стваральнікамі канона, якія жылі толькі два стагоддзі пасля часоў Ездры. Некаторыя традыцыі прыпісваюць кнігу Зарававелю ці Неяміі; другія, па-ранейшаму, Малахіі, якога яны вызначаюць як лявіта і сябра «Вялікай сінагогі». Некаторыя сучасныя навукоўцы, аднак, на аснове падабенства назвы (пар. Мал. 1:1 з Зах. 9:1 і Зах. 12:1), заяўляюць, што кніга ананімна.
Перыяд дзейнасці
Існуюць розныя меркаванні адносна дакладнай даты дзейнасці прарока, але амаль усе навукоўцы згодныя, што Малахія прарочыў у час персідскага перыяду, а пасля рэканструкцыі і асвячэння Другога Храма ў 516 годзе да нашай эры (пар. Мал. 1:10; Мал. 3:1, Мал. 3:10). Прарок кажа пра «князя народа» (Мал. 1: 8), як і Агей і Неямія (Агей 1:1; Неям. 5:14; Неям. 12:26). Сацыяльныя ўмовы, намаляваныя ў кнізе, бясспрэчна адносяцца да перыяду Рэстаўрацыі. Верагодна, Малахія жыў і дзейнічаў у часы Ездры і Неяміі. Парушэнні, якія Малахія згадвае ў сваіх працах адпавядаюць так дакладна з тымі, якія Неямія адлюстраваў падчас свайго другога візіту у Іерусалім у 432 да н.э. (Неям. 13:7), што здаецца еа тое, што ён прарочыў незадоўга да гэтай даты, гэта значыць паміж 445 і 432 г. да н.э.
Быстра (Клімаўскі раён)
Быстра (Быстра) — вёска ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чолхаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Вёска вядома ў сярэдзіне XIX ст. у складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго была перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Чуравіцкага раёна Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Клімаўскім раёне Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Чуравіцкага раёна Бранскай вобласці. З 1956 года зноў у Клімаўскім раёне.
M109 (аб’ект Месье)
M109 (каталог Месье) — спіральная галактыка (тып SBb(rs)I) у сузор’і Вялікай Мядзведзіцы.
Мастацтва перыяду перасялення
Мастацтва перыяду перасялення (альтэрнатыўныя назвы — мастацтва германцаў або мастацтва варвараў) — гэта мастацтва германцаў падчас Вялікага перасялення народаў (каля 300—600 гг.да н. э.). Яно ахоплівае шмат розных стыляў, асноўнымі з якіх з’яўляюцца паліхромны стыль і звярыны стыль. Пасля хрысціянізацыі, мастацтва перыяду перасялення паступова развілося ў розныя школы мастацтва Ранняга Сярэднявечча ў Заходняй Еўропе, якія часта класіфікуюцца па рэгіёнам, напрыклад астраўное мастацтва (далей развілося ў Англасаксонскае мастацтва) і мастацтва Каралінгаў, і пасля якіх распаўсюдзіліся агульнакантынентальныя стылі Раманскага мастацтва і ў рэшце рэшт готыка.
У 3-м стагоддзі Рымская імперыя практычна распалася, а яе армія па складзе станавілася ўсё больш германскай. Таму калі ў 4-м стагоддзі гуны ціснулі на германцаў з усходу, яны перайшлі мяжу імперыі на захад і пасяліліся ў ёй. Вестготы пасяліліся ў Італіі, а затым і ў Іспаніі, на поўначы франкі засялілі Галію і заходнюю Германію, а ў 5-м стагоддзі скандынавы англы, саксы і юты ўварваліся ў Брытанію. На канец 6-га стагоддзя Заходняя Рымская імперыя была амаль цалкам замешчана меншымі па памеры і менш палітычна арганізаванымі, але дастаткова магутнымі германскімі каралеўствамі.
І хоць гэтыя каралеўства ніколі не былі гамагеннымі, яны мелі агульныя культурныя рысы. Яны пасяліліся на новых землях і сталі фермерамі і рыбакамі. Археалагічныя даследаванні і сведчанні паказваюць, што традыцыя манументальных твораў мастацтва (архітэктура, вялікая скульптура з цягавітых матэрыялаў) не існавала, затое давалася перавага «рухомаму» мастацтву для асабістага спажывання, часта з практычнай функцыяй — зброя, вупраж для коней, прылады працы, ювелірныя ўпрыгажэнні — зашпількі для адзення. Германскае мастацтва, якое захавалася да нашага часу, — амаль усе насільнае, рухомае і да пераходу ў хрысціянства хавалася разам з уладальнікам. Большая частка мастацтва з арганічных матэрыялаў, відавочна, не захавалася.
Стылі
Асноўнымі стылямі ў нямецкім мастацтве з’яўляецца паліхромны стыль, які зарадзіўся ў готаў, якія пасяліліся вакол Чорнага мора, і звярыны стыль, які быў распаўсюджаны ў Скандынавіі, паўночнай Германіі і Англіі.
Паліхромны стыль
На працягу 2-га стагоддзя готы на тэрыторыі паміж Чорным морам і Каспіем адчулі смак да залатых фігурак і прадметаў, інкруставаных каштоўнымі камянямі. Гэты стыль быў запазычаны ў скіфаў і сарматаў, атрымаў пэўныя грэка-рымскія ўплывы, а таксама быў папулярны ў гунаў. Магчыма, найбольш вядомыя прыклады ў П’етраасельскім скарбе 4-га стагоддзя (Румынія). Скарб належаў да Чарняхоўскай культуры і змяшчаў прадметы ў паліхромным стылі (захавалася 12 з 22) з рознымі ўздзеяннямі — кітайскай дынастыі Хань, дзяржавы Сасанідаў, эліністычнымі і германскімі. Сярод іх і вялікая брошка ў форме залатога арла. Матыў арла запазычаны з Усходняй Азіі і з’яўляецца вынікам удзелу продкаў готаў у імперыі гунаў, як і паліхромная гатычная спражка рамяня ў форме галавы арла з паўднёвай Расіі.
Готы прынеслі гэты стыль у Італію, паўднёвую Францыю і Іспанію. Адным з вядомых прыкладаў з’яўляецца остгоцкая фібула ў форме арла з Чазены, Італія, што цяпер захоўваецца ў музеі ў Нюрнбергу. Іншы прыклад — вестгоцкая паліхромная вотыўная карона Рэкесвінта, караля Таледа, з Гваразарскага скарба (каля 670 г. н. э.), знойдзенага каля Таледа. Папулярнасць і распаўсюджванне гэтага стылю таксама пацвярджаецца знаходкай паліхромнага мяча ў пахаванні франкскага караля Хільдэрыка I (памёр каля 481 г.), даволі далёка на поўнач ад Альпаў.
Звярыны стыль
Вывучэнне паўночнаеўрапейскага ці «германскага» зоаморфнага арнаментавання было пачата шведам Бернхардам Салінам, а вынікі выкладзены ў яго працы 1904 года, Ён вызначыў перыяд звярынага мастацтва ад каля 400 да 900 года і падзяліў яго на тры фазы: Стылі I, II і III. Спрэчка адносна паходжання гэтых розных фаз яшчэ працягваецца: з аднаго боку, лічыцца, што яны паўсталі як трэнды народнага мастацтва ў познерымскіх правінцыях, з другога — што яны з’яўляюцца працягам больш старажытных традыцый качавых народаў азіяцкіх стэпаў. Першыя два стылі былі шырока распаўсюджаныя па Еўропе ў мастацтве перыяду перасялення «варварскіх» народаў.
Стыль I упершыню з’явіўся ў у паўночна-заходняй Еўропе і вылучыўся ў новы стыль пры ўкараненні тэхнікі разьбы або чаканкі па бронзе і срэбры ў 5-м стагоддзі. Ён характарызуецца выявамі жывёл, чые целы падзеленыя на секцыі, і тыпова з’яўляюцца на кайме дызайнаў (малюнкаў), чый асноўны ўпор — на абстрактных узорах. Стыль II паўстаў пасля заняпаду стылю І дзесьці ў 560—570 гг. Ён характарызуецца выявамі цэлых жывёл, але іх целы падоўжаныя ў «стужкі», што пераплецены ў сіметрычныя формы без уліку натуралізму. Фігуры таксама рэдка маюць ногі, таму іх часта апісваюць як змей, нягледзячы на тое, што голавы ў іх ад іншых жывёл. Жывёла нібы паглынаецца арнаментальнымі ўзорамі, часта за кошт выкарыстання тэхнікі спляцення і матыву супрацьстаяння жывёл.
Пасля 700 пачалі развівацца мясцовыя стылі і пра агульнагерманскі стыль ужо гаворка не ідзе: стыль III у класіфікацыі Саліна існаваў пераважна ў Скандынавіі, а яго развіццё часта называюць мастацтвам вікінгаў або паўночным мастацтвам.
Аляксандр Трафімавіч Зорка
Аляксандр Трафімавіч Зорка ( — ) — беларускі ўрач-псіхіятр і арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (1996).
Біяграфія
Працаваў урачом-ардынатарам Віцебскай абласной псіханеўралагічнай бальніцы (1968—1973). Пазней загадчык аддзялення, галоўны ўрач Віцебскай абласной псіханеўралагічнай клінічнай бальніцы (1973—1982). Намеснік загадчыка аддзела аховы здароўя Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта (1982—1986). Галоўны ўрач Рэспубліканскай псіхіятрычнай клінічнай бальніцы з 1986 года.
Ірпінь (значэнні)
Ірпінь — тапонім.
Амангельды (Акмолінская вобласць)
Амангельды — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Урупінскай сельскай акругі. Код КАТА — 113255200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 310 чалавек (153 мужчыны і 157 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 299 чалавек (151 мужчына і 148 жанчын).
Царква Святога Дзмітрыя Салунскага (Рагозна)
Царква Святога Дзмітрыя Салунскага — мураваны праваслаўны храм у в. Рагозна Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Першае згадванне аб храме адносіцца да 1700 года. У 1899 годзе пасля пажару быў адбудаваны новы храм. У 1943 годзе храм быў разбураны.
У 2002 годзе распачалося будаўніцтва новага храма. 8 лістапада 2007 года храм быў асвячоны епіскапам Іаанам.
Архітэктура
Вырашана кубападобным аб’ёмам пад шатровым дахам з заломам, завершаным на вяршыні і ў аснаванні макаўкамі. Да фасада дабудавана 1-ярусная шатровая званіца з макаўкай, з тылу — прамавугольная апсіда. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Кастрычніцкі (значэнні)
Назву Кастры́чніцкі маюць:
IC 3670
IC 3670 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вадэвіль
Вадэвіль (vaudeville) — лёгкая камедыйная п'еса з песенькамі-куплетамі і танцамі. Радзіма вадэвілю — Францыя. Назва паходзіць ад даліны р. Вір (Vau de Vire), дзе жыў у 15 ст. песеннік А. Баслен. Спачатку вадэвілем называлі песенькі ў кірмашовых камедыях 1-й паловы 18 ст. Як самастойны тэатральны жанр вадэвіль склаўся ў гады Вялікай французскай рэвалюцыі і неўзабаве атрымаў агульнаеўрапейскае распаўсюджванне.
У беларускім тэатры першым вадэвілем была «Пінская шляхта» В.Дуніна-Марцінкевіча.
Чытра (каляндар Бхарація)
Чытра (चित्रा, citrā): накшатра календара Бхарація ў рашы Кан'я (на ½) і рашы Тула (на ½). Адна зорка, якая, амаль пэўна, адпавядае 67a Дзевы (Спіка, у зорных каталогах: SAO-157923, HD-116923).
Джамаат Ансар аль-Суна
Джамаат Ансар ас-Суна (جماعة أنصار السنة; Суполка памочнікаў Суны) — ваяўнічая ісламісцкая групоўка, якая змагалася з ваеннай прысутнасцю ЗША і з новым урадам Іраку. Базавалася ў паўночным і цэнтральным краіны, уключала ў сябе курдскіх баевікоў і арабскіх інтэрнацыяналістаў.
Гісторыя
Групоўка была заснавана ў верасні 2003 года з ліку былых членаў «Ансар аль-Іслам» і бежанцаў. Іх мэтай было выгнанне амерыканскай арміі з Ірака.
Пасля падвойнага суніцкага і шыіцкага паўстанняў вясной і летам 2004 года, а таксама наступнага скарачэння патрулёў ЗША і стварэння «забароненых» раёнаў у суніцкіх раёнах, баевікі «Джамаат Ансар ас-Суна» далучыліся да астатняга супраціва ў Фалуджы, Рамадзі, Самары і Бакубы.
У кастрычніку таго ж года гэта групоўка прыняла ўдзел у абароне Эль-Фалуджы
У ліпені 2007 года прадстаўнікі Джаіш Ансар аль-Суна адыгралі важную ролю ў фарміраванні альянсу суніцкіх ваенізаваных груповак для падрыхтоўкі да вываду амерыканскіх і саюзных войскаў. Новы альянс складаўся з сямі груповак, якія выключалі «Аль-Каіду» і партыю Баас. Гэта размежаванне выявіла раскол паміж «Аль-Каідай» і «Аль-Сунай» з-за тактыкі, галоўным пунктам якога былі меркаваныя напады на іракскіх шыітаў.
У снежні 2007 года лідар арганізацыі Абу Абдула аш-Шафі апублікаваў камюніке, у якім прызнаў, што гэтая групоўка — проста яшчэ адна назва «Ансар аль-Іслам». Далей у камюніке гаварылася, што з гэтага моманту яны вернуцца да работы пад імем «Ансар аль-Іслам».
Тэрарыстычныя акцыі
Джаіш Ансар ас-Суна ўзяла на сябе адказнасць за некалькі выбухаў, здзейсненых тэрарыстамі-смяротнікамі ў Іраку, уключаючы разбуральныя напады на офісы двух асноўных курдскіх палітычных партый, ДПК і ПСК, у Эрбіле 1 лютага 2004 года, у выніку якіх загінулі па меншай меры 109 чалавек. Гэтыя ўдары сталі адной з самых крывавых нападаў, зробленых паўстанцамі з пачатку вайны.
Мацюхі
Мацюхі:
Батальён КАП «Падсвілле»
Батальё́н Ко́рпуса ахо́вы паме́жжа «Падсві́лле» (польск.: Batalion KOP «Podswile») — сёмы батальён Корпуса аховы памежжа часоў міжваеннай Польскай Рэспублікі, які размяшчаўся ў Падсвіллі ў 1924—1939 гадах. Падчас пахода Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь прымаў удзел у абароне дзяржаўных межаў.
Гісторыя
На паседжанні палітычнага камітэта Рады міністраў Польскай Рэспублікі, якое адбывалася 21—22 жніўня 1924 года было прынята рашэнне аб стварэнні ваенізаванага фармавання для аховы ўсходніх межаў, у сувязі з чым 12 верасня таго ж года Міністэрства вайсковых спраў Польшчы выдала распараджэнне аб стварэнні Корпуса аховы памежжа. На першым этапе яго арганізацыі ў 1924 г. была сфармавана трэцяя брыгада, а ў яе складзе — сёмы памежны батальён «Падсвілле».
У склад батальёна ўвайшлі чатыры пяхотныя роты, дружына камандзіра батальёна і ўзвод сувязі. Штат служачых складаўся з 25 афіцэраў, 200 унтэр-афіцэраў і 603 шараговых. Узбраенне батальёна было прадстаўлена 2 станкавымі і 48 ручнымі кулямётамі, 48 мушкетонамі, 439 вінтоўкамі, 280 карабінамі і 32 пісталетамі. З ліку транспартных сродкаў меліся 15 конных вазоў, 1 матацыкл і 7 ровараў.
Адрэзак дзяржаўнай мяжы, які ахоўвала падраздзяленне, складаў у 1934 г. 81.864 км, у той жа час на долю адной роты выпадала 26 км, а на стражніцу — 5 км мяжы. Адлегласць ад камандавання брыгады да камандавання батальёна была роўнай 100 км.
У выніку праведзенай у 1931 г. рэарганізацыі падраздзялення замест існуючых кулямётных узводаў была заснавана кулямётная рота. Таксама было арганізавана навучанне кадраў для рэзервовай роты. Пасля гэтага батальён стаў складацца з камандавання, сувязнога ўзводу, кулямётнай, школьнай, двух рэзервовых і трох памежных ротаў. У лістападзе 1936 года ў батальёне служылі 19 афіцэраў, 70 унтэр-афіцэраў, 25 звыштэрміновых і 627 жаўнераў тэрміновай службы.
Загадам ад 23 лютага 1937 года быў распачаты першы этап рэарганізацыі Корпуса аховы памежжа «R.3», паводле якога батальён атрымаў новую працу. Цяпер ён стаў адміністрацыйнай адзінкай для камандавання палка «Глыбокае», батальёна «Беразвечча», эскадрона кавалерыі «Падсвілле», трэцяй выведвальнай пляцоўкі, пастарункаў жандармерыі ў Глыбокім і Падсвіллі, а таксама станцыі паштовых галубоў «Паставы». У ходзе рэалізацыі другога этапу рэканструкцыі батальёна «Падсвілле» улетку 1937 г. высветлілася, што для шасці рэзервовых узводаў пры памежных ротах не знайшлося памяшканняў. Камандзір Ян Крушэўскі загадаў размясціць гэтыя часткі ў будынках іх падраздзяленняў.
15 мая 1939 года батальён стаў гаспадарчай адзінкай. Пасада кватэрмайстара была пераназвана ў пасаду намесніка камандзіра па гаспадарчых справах. У жніўні таго ж году «Падсвілле» як другі батальён увайшоў у склад сфармаванага трэцяга пяхотнага палка КАП і ў яго складзе да 13 верасня ўдзельнічаў у бітвах на Сувальшчыне. Потым ён быў ператранспартаваны на Валынь, у раён Роўна і Кастопаля, дзе прымаў удзел у бітвах з савецкімі войскамі. Браў удзел у баях з савецкімі войскамі 21—22 верасня каля вёскі Баровічы, а 23 верасня — у бітве каля вёскі Радошын, пасля якой полк капітуляваў.
Пасля ад’езду з гарнізона трэцяга пяхотнага палка, батальён у Падсвіллі быў адноўлены з прыцягваннем рэкрутаў і рэзервістаў. Пасля аднаўлення ён стаў ахоўваць мяжу з БССР даўжынёй 77.573 км, аднак нядоўга: 17 верасня 1939 г. на батальён быў здзейснены напад з савецкага боку.
Напад на батальён
17 верасня батальён пад камандаваннем капітана Францішака Асмакевіча распачаў баі з атакуючымі дзяржаўную мяжу савецкімі падраздзяленнямі пятай стралковай дывізіі, узмоцненай 25 браніраванай брыгадай і 13 аддзяленням памежных войскаў НКУС палкоўніка Ракуціна. Сілы, якія змагаліся з памежнікамі былі эквівалентнымі 10 батальёнам пяхоты і каля 300 баявым вазам.
Першай гарнізон атакавалі пятая стралковая дывізія і 22 савецкая камендатура войскаў аховы памежжа, якія раніцай напалі на роту «Празарокі». Усе памежныя заставы гэтай роты былі хутка захоплены. Стражніца «Парчэўшчына», атакаваная войскамі камендатуры, была ўшчэнт разбіта. Да камандавання другой памежнай роты ў Празароках здолеў дайсці толькі адзін жаўнер з «Парчэўшчыны». Стражніца «Загацце» страціла дзвюх памежнікаў, якія былі забіты. Астатнія служачыя, уключаючы камандзіра і аднаго параненага, былі ўзяты ў палон. Стражніца «Стэльмахава Вялікае» была паднята па трывозе праз стрэлы, якімі забілі вартаўніка, таму паспела адступіць і без стратаў дайшла да Празарокаў.
Трэцяя памежная рота «Дзіўнікі» падверглася нападу з боку пятай стралковай дывізіі і трынаццатага аддзялення войскаў аховы памежжа. Стражніцы з гэтай роты, верагодна, абараняліся, аднак былі захоплены. Так, падчас боя на стражніцы «Каменны Воз» былі цяжка паранены пяць чырвонаармейцаў, забіты камандзір Павел Палчыньскі, аднак памежнікі здолелі адступіць. Узвод сувязі ў Дзіўніках пасля нападу згубіў шмат служачых, аднак невялікая частка з іх сыйшла ў кірунку Падсвілля.
Жаўнеры са стражніцаў першай памежнай роты «Крыжоўка», паднятыя па трывозе гукамі бітваў, пакінулі сваё месцазнаходжанне без сутыкненняў.
Форкій
Фо́ркій, Форкіс, Форк (Φόρκυς) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі марское хтанічнае бажаство, бог бурнага мора. Сын Понта і Геі, або сын Урана і Геі , або сын Понта і Тэфіі.
Брат і муж марскога бажаства Кето — багіні бездані. Іх дзеці: гаргоны і граі ; гесперыды (па версіі); стогаловы дракон Ладан, які вартаваў залатыя яблыкі гесперыд ; сірэны (па версіі) і Яхідна (па версіі).
Акрамя таго, Форкій з’яўляецца бацькам пачвары Скілы (ад саюза з Гекатай, Ламіяй ці Кето), бога бітвы Палемаса.
Паводле Гамера, Форкій — марское бажаство, дзед Паліфем (як бацька німфы Фаосы).
Яму прысвечана прыстань на Ітацы. Саюзнік Дыяніса.
Па інтэрпрэтацыі, ён быў эфіёпам з вострава Керн за Гераклавымі слупамі, царом трох астравоў. Па вытлумачэнню, цар, бацька трох дочак. Паводле Варона, гэта цар Корсікі і Сардзініі, пераможаны ў марской бітве царом Атлантам.
П’ер Мешэн
П’ер Франсуа́ Андрэ́ Мешэ́н (Pierre François André Méchain; 16 жніўня 1744, Лан, Францыя — 20 верасня 1804, Кастэльён-дэ-ла-Плана, Іспанія) — французскі астраном і геадэзіст.
У перыяд з 1779 па 1781 год Мешэн адкрыў 25 (або 26, калі лічыць M 102) аб’ектаў глыбокага космаса. З 1781 па 1801 гады ён адкрыў 11 камет: 8 — асабіста, яшчэ 3 — сумесна з іншымі даследчыкамі. У 1782 годзе ён быў прыняты ў французскую Акадэмію Навук, дзе да 1788 года быў адказным за вымярэнне часу. З 1792 па 1795 год займаўся геадэзічнай працай. У 1795 годзе быў абраны сябрам Бюро даўжынь. З 1800 года і да канца свайго жыцця кіраваў Парыжскай абсерваторыяй.
IC 3671
IC 3671 — галактыка тыпу SBbc  R  ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эскалаплана
Эскалаплана (Escalaplano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
Насельніцтва складае 2532 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 94 км². Паштовы індэкс — 8043. Тэлефонны код — 070.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Чарнейка
Чарнейка:
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія (Nobelpriset), адна з найбольш прэстыжных узнагародаў, якая ўручаецца штогод за найбольш значныя дасягненні ў навуцы і тэхніцы, культуры, грамадскай дзейнасці, устаноўленная апошняй воляй заснавальніка — Альфрэда Нобеля.
Гісторыя
Першае цырыманіяльнае ўручэнне гэтай прэміі адбылося ў Каралеўскай Акадэміі Музыкі ў Стакгольме ў 1901 г. Нобелеўскую прэмію міру атрымаў Жан Анры Дзюнан, заснавальнік Чырвонага Крыжа і Фрэдэрык Пасі. Пачынаючы з 1902 г. Узнагароды афіцыйна ўручаюцца каралём Швецыі.
Узнагароды
Кожны з пераможцаў атрымлівае залаты медаль і дыплом павагі. Нобелеўская прэмія таксама ўключае фінансавы аспект. Лаўрэат атрымлівае суму грошай, якая ў цяперашні час складае 10 млн. шведскіх крон, з мэтай каб лаўрэат змог працягнуць сваё навучанне або працу, без неабходнасці садзейнічання фонду.
Кожны год, з 1901 г. Нобелеўская Прэмія прысуджаецца ў наступных абласцях:
З 1968 г. Банкам Швецыі ўстаноўлена Нобелеўская прэмія па эканоміцы, імя Альфрэда Нобеля.
Намінацыя і выбар
У параўнанні з іншымі ўзнагародамі, намінацыя на Нобелеўскую прэмію, а затым працэс выбару з’яўляецца доўгім і строгім. З-за гэтага прэмія стала самай прэстыжнай у свеце.
Так напрыклад, правілы Нобелеўскага фонду гавораць, што Нобелеўская прэмія міру можа прызначацца толькі наступным асобам:
Члены парламента і мясцовых урадаў, члены міжнародных судоў, рэктары універсітэтаў, прафесары гуманітарных навук, гісторыі, філасофіі, права і тэалогіі, дырэктары навукова-даследчых інстытутаў міру і інстытутаў вонкавай палітыкі, лаўрэаты Нобелеўскай прэміі міру і г.д.
Вайката
Назву Вайката маюць:
Нобелеўская прэмія
Намінацыя і выбар
Аналагічныя патрабаванні распаўсюджваюцца на іншыя вобласці.
Крайні тэрмін для вызначэння кандыдатур з’яўляецца 31 студзеня.
У адрозненне ад іншых прэмій, кандыдатуры на атрыманне Нобелеўскай прэміі, не вядомы грамадству на працягу 50 гадоў. Пасля заканчэння апошняга тэрміна, Камітэт праводзіць свае паседжанні і адбірае каля 200 кандыдатаў.
Гэты спіс накіроўваецца выбранным экспертам, якія выбіраюць толькі 15 чалавек. Камітэт накіроўвае свае рэкамендацыі, у залежнасці ад выгляду ўзнагарод у Акадэмію або адпаведны інстытут, члены якога галасаваннем выбіраюць пераможцаў.
Працэс выбару лаўрэатаў трохі адрозніваецца ў залежнасці ад дысцыпліны. Так, напрыклад, Нобелеўская прэмія ў вобласці літаратуры рэдка прысуджаецца групе людзей, у адрознінне ад прэмій у іншых абласцях.
Пасмяротная намінацыя
Пасмяротныя ўзнагароды, не дапушчаюцца. Гэта выклікае ў навуковым грамадстве бурную хвалю крытыкі. У двух выпадках прэмія была прысуджана пасмяротна, калі патэнцыйныя пераможцы памёрлі да аб’яўлення вынікаў. Атрымальнікамі ўзнагародамі з’яўляюцца: Генеральны сакратар Арганізацыі Аб'яднаных Нацый Даг Хамаршэльд (1961, Нобелеўская прэмія міру) і Эрык Карлфельт (1931, прэмія ў вобласці літаратуры).
Прэмія міру
Нобелеўская прэмія міру крытыкуецца нарвежскім грамадскім дзеячам Фрэдэрыкам Хафермехам, па яго меркаванню прэмія прысуджаецца насуперак дэрэктывам самаго Нобеля, асабліва тыя прэміі, якія былі ўручаныя пасля 1945 г. Хафермех лічыць, што вялікае значэнне ў выбары лаўрэатаў адыгрываюць персанальныя прэферэнцыі членаў камітэта.
Пасля аналізу 118 прэмій Хафермехл прызнаў, што да 1945 г., 85 % узнагароджаных адпавядалі дырэктывам заснавальніка («абяззбройванне, памяншэнне ваеных патэнцыялаў і працэс прадухілення ўзброеных канфліктаў»). Пасля 1945 г. выконвалася ледзь 45 %.
Крытыцы Хафермехла падвергліся такія дзеячы, як Ясір Арафат, Шымон Перэс, Іцхак Рабін.
Матэматыка
Ёсць шмат верагодных падстаў, для якіх Альфрэд Нобель не стварыў узнагароду для матэматыкаў. Воля Нобела адносілася да «вынаходніцтваў і адкрыццяў», што прыносяць чалавецтву найвялікшыя выгады, практычна, а не тэарэтычна. Матэматыка не лічылася Нобелем навукай, якая магла прынесці чалавецтву практычную карысць.
Часта з’яўляліся плёткі, што Нобель адмовіў прызнанням матэматычнай узнагароды, паколькі яго жонка мела раман з матэматыкам Магнусам Мітаг-Лефлерам. Аднак гэта не з’яўляецца праўдай, паколькі Нобель ніколі не быў жанаты.
У 2001 г. урад Нарвегіі заснаваў Абелеўскую прэмію, як дапаўненне адсутніючай прэміі Нобеля ў вобласці матэматыкі.
Лаўрэаты і ВНУ
Прысутнасць найбольшага ліку нобелеўскіх лаўрэатаў у сваіх кадрах для вышэйшых навучальных устаноў вельмі важна, мае прэстыжнае значэнне ў акадэмічным асяроддзі і ўяўляе адно з галоўных крытэраў у распрацоўцы універсітэцкіх рэйтынгаў.
Лаўрэаты і Беларусь
На тэрыторыі сучаснай Беларусі нарадзіліся наступныя нобелеўскія лаўрэаты: Сайман Кузнец — нарадзіўся ў Пінску (прэмія ў 1971), Менахем Бегін — нарадзіўся ў Брэсце (прэмія ў 1978), Шымон Перэс — нарадзіўся ў Вішневе Гродзенскай вобласці (прэмія ў 1994), Жарэс Алфёраў — нарадзіўся ў Віцебску (прэмія ў 2000). Святлана Алексіевіч (прэмія ў 2015) хоць і не нарадзілася ў Беларусі, але адносіцца да лаўрэатаў з Беларусі.
Самы малодшы лаўрэат
Уільям Лорэнс Брэг — 1915 г. меў 25 год
Самы старэйшы лаўрэат
Леанід Гурвіч — 2007 г. меў 90 год
Шматразовыя лаўрэаты
фізіка 1903:адкрыццё радыёактыўнасці
хімія 1911: атрыманне чыстага радыя
Марыя Кюры па сённяшні дзень застаецца адзінай жанчынай, якакая атрымала больш адной прэміі
хімія 1954: спазнанне структур ускладненых субстанцый
прэмія міру 1962: уклад у кампанію супраць ядзерных іспытаў
фізіка 1956: вынаходства транзістара
фізіка 1972: тэорыя звышправоднасці
хімія 1958: структура часціцы інсуліну
хімія 1980: азначэнне секвенцыі нуклеатыдаў у вірусах
Акрамя таго, прэмію Нобеля некалькі разоў атрымлівалі арганізацыі:
прэмія міру 1917, 1944 і 1963: першыя дзве ўзнагароды былі вынікам прызнання працы, выкананай падчас сусветных войн.
прэмія міру: 1954, 1981
Юрый Эдвардавіч Мазурчык
Юрый Эдвардавіч Мазурчык (нар., г. Гродна) — беларускі футбаліст.
Біяграфія
Займаўся ў групе падрыхтоўкі пры камандзе майстроў гродзенскага «Хіміка» ў Міхаіла Міхайлавіча Хаменкова, адкуль у 17-гадовым узросце трапіў у галоўную каманду.
Свой дэбютны матч у складзе гродзенцаў правёў 20 красавіка 1980 года, выйшаўшы на замену ў самым канцы пераможнага матчу з «Гомсельмашам», а апошні раз у майцы нашага клуба згуляў 31 кастрычніка 2000 года супраць мінскага «Тарпеда-МАЗ». Цэнтральны нападнік адыграў у камандзе 18 сезонаў, правёў каля 400 каляндарных матчаў чэмпіянатаў СССР і Беларусі, стаўшы адным з лепшых бамбардзіраў у гісторыі клуба. Выступаючы за гродзенцаў у афіцыйных матчах 98 раз адпраўляў мяч у сетку суперніка: 48 мячоў ён забіў у чэмпіянаце СССР, 37 — у чэмпіянаце Беларусі, 2 — у Кубку СССР, 10 — у Кубку Беларусі, 1 — у Кубку ўладальнікаў кубкаў.
Пасля заканчэння гульнявой кар’еры некаторы час прапрацаваў у клубе начальнікам і старшым трэнерам каманды. Аднак паслякар’ернае было нядоўгім. Ужо ў пачатку 2002 гродзенскі футбаліст пакінуў Беларусь і з’ехаў у ЗША на пастаяннае месца жыхарства.
M49 (аб’ект Месье)
M49 (NGC 4472, ARP 134, UGC 7629, VCC 1226, MCG 1-32-83, ZWG 42.134, PGC 41220) — Эліптычная галактыка ў сузор’і Дзевы. Каардыныты: Ra12г29х48с DEC +08°00‘00". Радыяльная хуткасць 817 км/с. Зорная велічыня +8,37. Прыблізны памер 8,9‘x7,4‘.Тып E4.
Прыкметныя асаблівасці
Даследаванні з дапамогай арбітальнага тэлескопа Хабл паказалі, што ў ядры галактыцы знаходзіцца кандыдат у звышмасіўныя чорныя дзіркі.
Спасылкі
Фотаздымкі галактык
Васіль Іванавіч Ігнаценка
Васіль Іванавіч Ігнаце́нка (13 сакавіка 1961, в. Спярыжжа, Брагінскі раён, Гомельская вобласць — 13 мая 1986, Масква) — ліквідатар аварыі на Чарнобыльскай АЭС, камандзір аддзялення 6-й самастойнай ваенізаванай пажарнай часці па ахове горада Прыпяць, Герой Украіны (2006).
Біяграфія
Нарадзіўся 13 сакавіка 1961 годзе ў вёсцы Спярыжжа Брагінскага раёна Беларусі. Бацькі — Іван Тарасавіч і Таццяна Пятроўна Ігнаценкі.
Пасля заканчэння Гомельскага вучылішча электратэхнікі працаваў па спецыяльнасці ў Бабруйску. На службу ў армію трапіў у адну з пажарных часцей Масквы, дзе захапіўся пажарнай справай. Пасля службы працаваў у спецыялізаванай ваенізаванай пажарнай часці № 6 горада Прыпяць. Старшы сяржант унутранай службы, майстар спорту СССР.
Васіль Ігнаценка прымаў непасрэдны ўдзел у тушэнні пажару на Чарнобыльскай АЭС уначы з 25 на 26 красавіка 1986 годзе. Ён быў у ліку першых пажарных, якія прыбылі на тушэнне пажару на чацвёртым энергаблоку ЧАЭС, у выніку атрымаў смяротную дозу радыеактыўнага апраменьвання. Перавезены на лячэнне ў Маскву ў шостую клініку Інстытута біяфізікі.
Памёр 13 мая 1986 годзе. Пахаваны ў Маскве на Міцінскіх могілках.
Антун Шолян
Антун Шолян (Antun Šoljan) (1 снежня 1932 — ) — харвацкі літаратар.
Нарадзіўся ў Бялградзе, вывучаў англістыку і германістыку ў Заграбе. Празаік, паэт, драматург, рэдактар, перакладчык з нямецкай, англійскай і рускай моў. У літаратуры з 1940-х гадоў. У 1950-х удзельнічае ў заснаванні літаратурных часопісаў «Međutim», «Krugovi» i «Književnik». Уклаў шэраг анталогій, пісаў эсэ, фельетоны.
Умоўныя рэфлексы
Умоўныя рэфлексы — прыстасавальныя паводзінныя рэакцыі арганізма на ўздзеянні знешняга свету, якія ажыццяўляюцца з дапамогай нервовай сістэмы. Выпрацоўваюцца пры пэўных умовах (адсюль назва) на працягу жыцця жывёлы ці чалавека. Фарміруюцца на аснове безумоўных рэфлексаў.
Біясацыяльнае значэнне
Біясацыяльнае значэнне ўмоўных рэфлексаў выражаецца ў своечасовым адыходзе ад небяспекі, арыенціроўцы ў часе і прасторы, г.зн. адаптацыі арганізма да ўздзеянняў асяроддзя. Так, умоўна-рэфлекторнае аддзяленне сліны, страўнікавага соку і соку падстраўнікавай залозы пры выглядзе і паху ежы ствараюць аптымальныя ўмовы для яе ператраўлівання.
Умоўныя рэфлексы строга індывідуальныя і адрозніваюцца нават у блізнят.
Механізм утварэння
Згодна з уяўленнямі I. Паўлава, утварэнне ўмоўнага рэфлексу звязана з устанаўленнем часовай сувязі паміж рознымі групамі нервовых клетак (цэнтрамі) кары вялікіх паўшар'яў галаўнога мозга. Пазней было выяўлена, што ва ўтварэнні часовай сувязі ўдзельнічаюць падкоркавыя структуры.
У выпадку прад'яўлення ўмоўнага, а пасля адразу безумоўнага раздражняльнікаў на ўзроўні кары вялікіх паўшар'яў узбуджаюцца адразу два нервовыя цэнтры. Мяркуюць, што дамінантны ачаг узбуджэння, які ўзнікае ў цэнтры безумоўнага рэфлексу, як магніт «прыцягвае» да сябе ўзбуджэнне з цэнтра ўмоўнага раздражняльніка. У выніку паміж імі ўзнікае функцыянальная часовая сувязь. Пасля шматразовых прад'яўленняў умоўнага і безумоўнага раздражняльнікаў яна робіцца настолькі трывалай, што потым нават адзін умоўны раздражняльнік, які дзейнічае ізалявана, здольны выклікаць узбуджэнне ў абодвух нервовых цэнтрах.
Каб выпрацаваць умоўны рэфлекс, трэба падмацоўваць умоўны раздражняльнік безумоўным, г. зн. такім, які выклікае безумоўны рэфлекс. Базай умоўнага рэфлексу з'яўляюцца нейроны кары і падкоркавых утварэнняў галоўнага мозга. Выяўлена магчымасць розных узроўняў замыкання рэфлекторнай сувязі (кара — кара, кара — падкорка, падкорка — падкорка) пры дамінуючай ролі кары.
Выпрацоўка ўмоўнага рэфлексу праходзіць паэтапна. Пачатковы этап характарызуецца тым, што рэфлекс узнікае не толькі ў адказ на прад'яўленне таго ўмоўнага раздражняльніка, на які ён выпрацоўваўся, але і іншых раздражняльнікаў, падобных да яго па фізічных параметрах. На наступным этапе, у працэсе замацавання ўмоўнага рэфлексу, рэакцыю ў адказ выклікае толькі той раздражняльнік, які выкарыстоўваўся ў якасці ўмоўнага.
Тармажэнне ўмоўных рэфлексаў
Умоўныя рэфлексы здольны тармазіцца. Калі, напрыклад, пасля выпрацоўкі харчовага слінааддзяляльнага рэфлексу перастаць падмацоўваць умоўны раздражняльнік дзеяннем безумоўнага, то праз некаторы час наступае згасанне ўмоўнага рэфлексу. Сліны будзе выдзяляцца ўсё менш і менш, пакуль умоўнарэфлекторнае слінааддзяленне не спыніцца зусім. Адбудзецца так званае ўнутранае тармажэнне ўмоўнага рэфлексу.
Побач з унутраным існуе знешняе тармажэнне. Яно выклікаецца нечаканым пабочным уздзеяннем і заўсёды пачынаецца з арыенціровачнай рэакцыі, якую I. Паўлаў назваў рэфлексам «Што такое?». У аснове гэтага тармажэння ляжыць узнікненне ў кары вялікіх паўшар'яў новага часова дамінантнага ачага ўзбуджэння, які выклікае паніжэнне ўзбудлівасці ўсіх іншых актыўных да гэтага моманту ўчасткаў кары. У выніку наяўная ўмоўнарэфлекторная рэакцыя слабее або знікае зусім.
Санта-Марыя-ін-Арачэлі
Базіліка Санта-Марыя-ін-Арачэлі (Santa Maria in Aracoeli) — царква Дзевы Марыі, якая знаходзіцца на вяршыні Капіталійскага ўзгорка ў Рыме. У сілу свайго цэнтральнага месцазнаходжання гуляла выключную ролю ў жыцці сярэднявечнага Рыма.
Да IX стагоддзя на месцы базілікі быў кляштар, які трымаўся грэчаскага абраду. Цяперашні храм быў складзены з абломкаў антычных будынкаў бернардзінцамі і францысканцамі. У разгар Чорнай смерці XIV стагоддзя народны трыбун Кола дзі Рыенца ўрачыста адкрыў манументальную лесвіцу з 124 прыступак, якая вядзе да храма.
Сярод скарбаў Капіталійскай базілікі — мошчы Св. Алены, надмагілле Папы Ганорыя IV, пахавальня розных арыстакратычных сямействаў Рыма з надмагіллямі працы, у ліку іншых, Данатэла і Мікеланджэла, а таксама цыкл фрэсак пэндзля Пінтурык'ё.
Тытулярная царква
Царква Санта-Марыя-дэль-Попала з'яўляецца тытулярнай царквой, кардыналам-святаром з тытулам царквы Санта-Марыя-дэль-Попала са 21 лютага 1998 года, з'яўляецца італьянскі кардынал Сальваторэ Дэ Джорджы.
Водла
Во́дла — рака на паўднёвым усходзе Карэліі ў Расіі.
Выцякае з Водлвозера вытокамі Сухая Водла і Вама (35 і 20 км адпаведна), упадае ў Анежскае возера. Даўжыня — 149 км, плошча басейна — 13 700 км². Выдатак вады каля 130 м³/сек.
Па Водле наўгародцы выходзілі да Белага мора і на раку Паўночная Дзвіна. Вадаспад Падун, які знаходзіцца ў 138 км ад вусця водле, служыў перашкодай для судоў, і яго прыходзілася абыходзіць волакам. На поўдзень ад вусця Водла знаходзіцца мыс Бесаў Нос, які даў назву вялікай групе шырока вядомых Анежскага петрогліфаў, а ў 30 км вышэй па цячэнні — гістарычны горад Пудаж.
Сваці (каляндар Бхарація)
Сваці (स्वाती, svātī): накшатра календара Бхарація ў рашы Тула. Адна зорка, якая, верагодна, адпавядае 99i Дзевы (араб. Сімра, у зорных каталогах: SAO-139824, HD-124850).
Макартызм
Макартызм або макарцізм (англ. — McCarthyism) — гэта кампанія па барацьбе з камуністычным уплывам, якая праводзілася ў ЗША ў 1947—1957 гг. Слоўнік «Мульцітран» вызначае гэты перыяд, як антыкамуністычную кампанію ў ЗША 1940-х гг. А Слоўнік WordWeb (англ.) пашырае дэфініцыю гэтай з’явы, як «беспадстаўнае абвінівачванне людзей у нелаяльнасці (праз сцвярджэнне, што яны камуністы) ». Назва гэтай кампаніі паходзіць ад імя яе галоўнага ініцыятара першай паловы 1950-х гг. сенатара — Дж. Макарці. Аднак некаторыя гісторыкі абвінавачваюць у большай ступені не ўласна Камісію па расследаванню антыамерыканскай дзейнасці і Макарці, а ФБР і яго шэфа Э. Гувера, якія актыўна ўдзельнічалі ў барацьбе з камуністамі ЗША. Так гісторык Элен Шрэкер у сваёй кнізе «Many Are the Crimes: McCarthyism in America» (Злачынстваў шмат: Макарцізм ў Амерыцы) пісала "Калі б людзі, якія назіралі за тым, што адбывалася ў 1950-х гг., ведалі тое, што яны даведаліся ў 1970-х гг., пасля прыняцця Закона аб свабодзе інфармацыі (Freedom of Information Act), дзякуючы чаму дакументы Федэральнага бюро былі адкрыты, «Макарцізм» напэўна б назвалі «гуверызмам» . Ёсць тэндэнцыя лічыць гэты перыяд другой хваляй «Чырвонай пагрозы» па прычыне яе аналогіі з пошукам анархістаў у 1919-20 гг., які таксама суправаджаўся арыштам людзей, віна якіх не была даказана. Таму часам макарцізм называюць «Другой чырвонай пагрозай». Уласна тэрмін «макарцізм» з’явіўся дзякуючы карыкатуры Герберта Блока, апублікаванай ў газеце "Вашынгтон пост" 29 сакавіка 1950 г.
Як і Халакост, а таксама рэпрэсіі ў СССР 1930-50-х гг. макарцізм атрымаў розныя ацэнкі ў вачах шырокай публікі і прафесіянальных гісторыкаў, але большасць спецыялістаў па гісторыі і неспецыялістаў лічаць антыкамуністычную кампанію Макарці па барацьбе з камуністычным уплывам парушэннем правоў амерыканскіх грамадзян. Гэта парушэнне ў асноўным заключалася ў тым, што чалавека маглі пазбавіць работы і, у асобных выпадках, свабоды не толькі за камуністычныя погляды ці членства ў КПЗША (што не было злачынствам з пункту гледжання законаў і Канстытуцыі ЗША ), а і проста за адмову даваць паказанні Камісіі па расследаванню антыамерыканскай дзейнасці (на што кожны грамадзянін ЗША меў канстытуцыйнае права). У выніку барацьбы з камуністычным уплывам некалькі сот дзеячоў культуры і навукі на працягу прыкладна 10-15 год былі абмежаваны ў магчымасцях працаваць адпаведна сваёй спецыяльнасці на тэрыторыі Злучаных Штатаў і адначасова жорстка крытыкаваліся ў многіх СМІ ЗША. А прафсаюзныя актывісты мелі праблемы з арганізацыяй і правядзеннем эканамічных забастовак. У нелаяльнасці дзяржаве таксама падазравалі цёмнаскурых амерыканцаў, якія змагаліся за роўныя правы з белымі і ліквідацыю палітыкі расавай сегрэгацыі ў паўднёвых штатах, вернікаў, якім сумленне не дазваляла ўдзельнічаць у патрыятычных цырымоніях і ваеннай службе і нават асоб нетрадыцыйнай палавой арыентацыі. Прычына была часткова ў адсутнасці дакладнага юрыдычнага вызначэння тэрміна «лаяльнасць дзяржаве», што спараджала магчымасць абвінаваціць у нелаяльнасці і супрацоўніцтве з камуністамі практычна кожнага амерыканца на падставе любых учынкаў ці поглядаў, якія маглі выклікаць падазрэнні якога-небудзь іншага грамадзяніна ЗША.
Пачатак кампаніі і яе першыя вынікі (1947—1954 гг.)
Трэба зазначыць, што адносіны да камуністаў у ЗША былі пераважна негатыўнымі, але да пачатку Халоднай вайны з СССР масавай боязі камуністаў не было. Часткова боязь камуністаў была звязана з наяўнасцю атамнай зброі ў СССР і з тым фактам, што у пачатку 1950-х гг. кожны трэці жыхар Зямлі жыў у камуністычнай краіне.
Уласна макарцізм бярэ пачатак, калі сенатар Макарці падчас свайго выступлення ў жаночым клубе рэспубліканцаў г. Ўілінг (Зах. Вірджынія) 9 лютага 1950 г. публічна аб’явіў, што мае доказы наяўнасці 205 тайных камуністаў, якія працуюць у Дзяржаўным Дэпартаменце і паказаў аркуш паперы, у якім быццам былі іх імёны. Гэта не толькі выклікала пэўны рэзананс у СМІ і ў грамадстве, у якім панавала боязь уварвання савецкіх камуністаў у ЗША, але і зацікавіла урад Злучаных Штатаў. У выніку да сярэдзіны 1950-х гг. Макарці актыўна супрацоўнічаў з Камісіяй па расследаванню антыамерыканскай дзейнасці.
Першай рэзананснай справай, якую традыцыйна адносяць да макацізму, але якая адбылася яшчэ да таго як «узышла зорка» сенатара Макарці, была справа «галівудскай дзясяткі», калі ў кастрычніку 1947 г. ў рамках праверкі дзярслужачых і дзеячоў культуры па ініцыятыве прэзідэнта Гары Трумэна некалькі кінематаграфістаў абвінавацілі ў нелаяльнасці дзяржаве і знявазе да Камісіі на падставе іх адмовы адказаць на пытанне «Ці з’яўляліся вы калі-небудзь членам Камуністычнай партыі?». Гэта прывяло да стварэння ў 1950 г. спісу дзячоў культуры, якіх абвінавачвалі ў пракамуністычных поглядах, вядомага пад назвай «Чорны спіс Галівуда». Рэжысёрам, акцёрам і іншым кінематаграфістам не давалі магчымасці свабодна займацца сваёй справай, калі іх імёны былі ў гэтым спісе. Пазней аналагічны лёс напаткаў шэраг вучоных і выкладчыкаў вну, якіх падазравалі ў нелаяльнасці да ЗША. На рэгіянальным узроўні маглі прыймаць законы, якія абмажоўвалі працоўныя правы камуністаў. (Так у Невадзе закон, які дазваляў наймальнікам звальняць работнікаў за прыналежнасць да кампартыі быў адменены толькі ў 2013 г .) Усяго ў «Чорным спісе» было 151 імя.
Менавіта з дзейнасцю сенатара Макарці звязалі праследаванне дзеячоў культуры, бо ён рабіў асаблівы акцэнт на ролі кінематаграфіі і тэлебачання ў фарміраванні грамадскай думкі і таму імкнуўся выцесніць адтуль усіх хто мог сімпатызаваць камуністам. Вось прыклад макарцісцкай адозвы да амерыканскіх тэлегледачоў:
«1) ЧЫРВОНЫЯ зрабілі наша кіно, радыё і тэлебачанне самай эфектыўнай Пятай калонай Масквы ў Амерыцы… 2) ЧЫРВОНЫЯ Галівуда і Брадвея заўсёды былі галоўным аб’ектам фінансавай падтрымкі камуністычнай прапаганды ў Амерыцы… 3) НАШЫ ЎЛАСНЫЯ ФІЛЬМЫ, знятыя ЧЫРВОНЫМІ прадзюсарамі, рэжысёрамі, сцэнарыстамі і ЗОРКАМІ, выкарыстоўваюцца Масквой у Азіі, Афрыцы, на Балканах і па ўсёй Еўропе, каб спарадзіць нянавісць да Амерыкі… 4) ЗАРАЗ робяцца фільмы, каб па-майстэрску славіць МАРКСІЗМ, ЮНЕСКА і ІДЭЮ АДНАПАЛЯРНАГА СВЕТУ… і праз тэлебачанне яны цякуць у Вашу залу — і атручваюць розум Вашых дзяцей прама на Вашых вачах!!!»
Пік удзелу Макарці і яго прыхільнікаў у дзейнасці Камісіі прыходзіцца на 1952-54 гг., пачатак прэзідэнцтва Д. Эйзенхаўэра, які давяраў сенатару ў яго барацьбе з камуністамі пэўны час. Апошняй значнай перамогай макарцістаў стала прыняцце ў 1954 г. закона «Аб кантроле над камуністамі», згодна якому ўсталёваліся прызнакі распазнання камуніста і члены кампартыі ЗША пазбаўляліся права мець пашпарт для паездак за мяжу.
Крытыка і завяршэнне кампаніі
У сярэдзіне 1950-х гг. шэраг вядомых антыкамуністаў пачалі крытыку метадаў работы Камісіі. Галоўным абвінавачваннем было тое, што падазраваць ў нелаяльнасці згодна метадам псіхалагічнага ціску, якімі шырока карысталіся супрацоўнікі Камісіі, можна было лаяльных амерыканцаў, якія таксама асуджалі камунізм. Так у сакавіку 1954 г. на тэлеканале «Сі-Бі-Эс» была асуджана дзейнасць Макарці, як парушэнне правоў амерыканцаў. Склаўшаяся сітуацыя супярэчыла Канстытуцыі Злучаных Штатаў, якая абараняла свабоду слова і прыватнага жыцця асобы. Акрамя таго макарцізм дрэнна ўплываў на міжнародны імідж ЗША, як дэмакратычнай дзяржавы. Пасля гэтай перадачы перагібы Макарці асудзілі прэзідэнт ЗША Эйзенхаўэр, міністр абароны Стывенс і лідар Рэспубліканскай партыі Хол. У выніку супрацоўніцтва Джозефа Макарці з Камісіяй на гэтым скончылася. Дж. Макарці памёр у 1957 г. ад наступстваў алкагалізму, а Камісія перастала шырока выкарыстоўваць метады псіхалагічнага прэсінгу ў сваёй рабоце. Да 1957 г. палітыка пошуку нелаяльных грамадзян паступова спынілася, што лічыцца завяршэннем кампаніі. У 1960-х гг. фільмы апальных рэжысёраў ізноў пачалі выходзіць у масавы пракат і «Чорны спіс Галівуда» перастаў быць падствай для працоўнай дыскрымінацыі амерыканскіх грамадзян.
Вынікі і ацэнка
Макарцізм адлюстроўваў распаўсюджаныя погляды на камуністаў у ЗША. Але трэба прыняць да ўвагі, што колькасць рэальных членаў КПЗША складала толькі некалькі дзясяткаў тысяч чалавек, большасць якіх ніяк не маглі ўплываць на палітыку краіны і погляды грамадства. Асноўным дасягненнем дзейнасці Камісіі было ўсталяванне кантролю над камуністамі ЗША. Але пры гэтым некалькі сот амерыканцаў пацярпелі ад псіхалагічнага ціску, праследавання ў прэсе і страты рабочых месцаў па прычыне падазрэнняў у нелаяльнасці. Акцёр Філіп Лоеб скончыў жыццё самагубствам 1 верасня 1955 г. пасля доўгіх праследаванняў і абвінавачванняў. Некаторыя амерыканцы былі вымушаны пакінуць ЗША.
Калі масавае інтэрніраванне японцаў і некаторых іншых «патэнцыяльна небяспечных чужынцаў» падчас Другой сусветнай вайны прывялі да публічных просьб аб прабачэнні і кампенсацый з боку федэральнай улады Злучаных Штатаў і кіраўніцтва некаторых асобных штатаў, то палітыка макарцізму не атрымала шырокага асуджэння пасля яе згортавання. Але пры гэтым тэма макарцізму дастаткова добра распрацавана амерыканскімі гісторыкамі.
Рыгор Уладзіміравіч Нагорны
Рыгор Уладзіміравіч Нагорны (нар., г. Мінск) — беларускі футбаліст, нападнік.
Біяграфія
Выхаванец мінскай ДСШ-5 быў запрошаны ў «Нёман» зімой 1964 году. Нягледзячы на ​​свой юны ўзрост, нападнік дэбютаваў за гродзенскі клуб 12 красавіка 1964 года, у самым першым матчы, які «Нёман» правёў у рамках першынстваў СССР. Усяго за 4 сезона правёў за каманду 102 каляндарных матча, у якіх 12 раз прабіваў браму суперніка.
Ваеннае супрацоўніцтва
Ваеннае супрацоўніцтва — адносіны дружалюбных дзяржаў у ваеннай галіне, накіраваныя на сумеснае рашэнне абаронных задач. Характар яго вызначаецца сумяшчальнасцю нацыянальных інтарэсаў дзяржаў, узгодненасцю палітычнага курса, узаемнай зацікаўленасцю ў забеспячэнні міжнароднай і нацыянальнай бяспекі. Вылучаюць тры галіны ваеннага супрацоўніцтва: ваенна-палітычную, ваенна-стратэгічную і ваенна-тэхнічную.
Пры ўсіх формах ваеннага супрацоўніцтва прадугледжаецца абмен ваенна-палітычнай, ваенна-стратэгічнай і ваенна-тэхнічнай інфармацыяй, узгадненне ацэнак і прагнозаў па развіцці ваенна-палітычнай і стратэгічнай абстаноўкі ў свеце і асобных яго раёнах.
Ваеннае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
Найбольш цеснае супрацоўніцтва ў ваеннай галіне Беларусь ажыццяўляе з дзяржавамі-ўдзельніцамі Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы (АДКБ), а таксама з іншымі дзяржавамі-ўдзельніцамі СНД.
Найвышэйшы ўзровень ваеннага супрацоўніцтва дасягнуты паміж Рэспублікай Беларусь і Расійскай Федэрацыяй — асаблівыя адносіны дзвюх краін рэалізуюцца як у рамках АДКБ, так і ў Саюзнай Дзяржаве і датычацца ўсіх галін ваеннага супрацоўніцтва.