cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ветравая шыба
Міжнародная тэрміналогія
На нямецкай мове ветравая шыба будзе «Windschutzscheibe», а на французскай — «pare-brise». У італьянскай і іспанскай мове выкарыстоўваюцца падобныя і лінгвістычна роднасныя тэрміны «parabrezza» і «parabrisas» адпаведна.
Рафалова
Назву Рафало́ва маюць:
Куколь
Куко́ль  (Agrostémma) — род кветкавых раслін сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліны роду распаўсюджаны ва ўмераных абласцях Еўропы і Азіі. На тэрыторыі Беларусі — 1 від:. Расце як пустазелле ў пасевах збожжавых культур, на чыгуначных насыпах.
Віды
Род налічвае 3 віды. Паводле сайта The Plant List — 2 віды:
Магілёўская гарадская электрастанцыя
Працавала ад дызельнага рухавіка з магутнасцю 90 кВт. Да 1913 сумарная магутнасць 4 генератараў 330 кВт. На электрастанцыі была пастаўлена акумулятарная батарэя, якая ў самы час пік давала магчымасць развіваць магутнасць электрастанцыі да 430 кВт. Спажыўцамі электраэнергіі былі жылыя, службовыя і гарамадскія памяшканні (13,8 тыс. электралямпачак), 360 свяцілень вулічнага асвятлення, 3 прамысловыя прадпрыемствы. У 1913 годзе выпрацавана 322 127 кВт·г электраэнергіі і карысна адпушчана 261 625 кВт·г, у тым ліку на асвятленне — 230 840 кВт·г (88,3 %), на сілкаванне электрарухавікоў — 30 785 кВт·г (11,7 %), г. зн. як і ў Мінскай электрастанцыі, пераважала светлавая нагрузка, што і вызначала яе графік работы, які меў «правалы» ў летнія месяцы.
У 1922 годзе праведзены капітальны рамонт электрастанцыі. У 1920-х гадах на ёй працавала 48 чалавек.
У 1929 годзе электрастанцыя стала выпрацоўваць пераменны ток.
Пасля ўвядзення ў эксплуатацыю ў 1930 годзе БелДРЭС і будаўніцтва ЛЭП 110 кВ і падстанцыі 110 кВ (1932) прамысловыя прадпрыемствы горада атрымалі сучасную энергетычную базу для рэканструкцыі і далейшага развіцця.
Макракі (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Рахавічы
Назву Ра́хавічы маюць:
Спіс аб’ектаў PGC (1848001—1849000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1848001—1849000)
Долны Кубін (раён)
Раён Долны Кубін — раён Славакіі. Знаходзіцца ў Жылінскім краі.
Статыстычныя даныя (2001)
Нацыянальны склад:
Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Мядзел)
У парафіі касцёла з часу яго пабудовы апякаюцца айцы кармеліты босыя. Кармеліты босыя — манахі жабрацкага каталіцкага ордэну, які бярэ свой пачатак на Святой Зямлі. Ордэн быў значна распаўсюджаны на тэрыторыі Беларусі.
Касцёл пабудаваны з цэглы і выкананы ў стылі барока. Інтэр’ер аздоблены ў стылі ракако.
Гісторыя
У 1772 годзе Мядзельская Кальварыя налічвала 21 капліцу і 8 брамаў.
За сваю гісторыю касцёл пэўны час выкарыстоўваўся ў якасці ўніяцкага кляштара, а таксама пазней быў пераабсталяваны ў праваслаўную царкву. У міжваенны час, калі Мядзел знаходзіўся пад уладай Польшчы на тэрыторыі кляштару зноў жылі ксяндзы.
Кальварыя была разбураная пасля Другой сусветнай вайны прыблізна ў адзін час з зачыненнем касцёла. У пачатку 2000-х гадоў на Кальварыйскім узгорку, вакол якога размяшчалася Кальварыя, усталявалі драўляныя крыжы.
Архітэктура
Будынак касцёла знаходзіцца на невысокім узгорку, недалёка ад парку і возера. Храм мураваны, у стылі барока, выкананы ў форме васьмярык на чацвярыку, увянчаны кантаваным купалам. Архітэктура храма нетыповая для архітэктуры беларускага барока. Назіраюцца архітэктурныя паралелі з віленскім касцёлам Сэрца Ісуса.
Крыжовая кампазіцыя касцёла арганізавана вакол васьміграннага ядра, знадворку схавана ў кубічным аб’ёме. З трох бакоў храма (акрамя ўсходняга алтарнага боку) размяшчаюца порцікі. Канструкцыя масіўнага купала — двухчасная. Ніжняя частка, якая абапіраецца на васьмярык, прарэзана люнетамі і лучковымі праёмамі. Верхняя частка выканана ў выглядзе васьміграннай вежкі-ліхтара і завершана сферычным дахам. Пад купалам праходзіць абыходная галерэя (захавалася часткова).
Інтэр’ер храма некалі быў багата ўпрыгожаны фрэскамі, ад якіх захаваліся толькі фрагменты.
У XVIII стагоддзі на ўзгорку побач з храмам былі збудаваны стаянні Крыжовага шляху (Кальварыя), якія прыцягвалі шматлікіх паломнікаў. Стаянні былі разбураны адначасова з зачыненнем касцёла ў савецкі перыяд. У 2000-х гадах на месцы былых стаянняў усталяваны драўляныя крыжы, існуюць планы аднаўлення Кальварыі.
На тэрыторыі храма таксама размешчаны двухпавярховы будынак плябаніі, які ў наш час патрабуе капітальнай рэстаўрацыі.
Морзіна (Смаленская вобласць)
Морзіна (Морзино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Гідраэлектрастанцыя
Гідраэлектрастанцыя, ГЭС — электрастанцыя, якая выкарыстоўвае энергію воднага струменя.
Гідраэлектрастанцыі звычайна будуюць на рэках, ствараючы плаціны і вадасховішчы. Сярод пераваг ГЭС нізкі сабекошт электраэнергіі, магчымасць хуткага ўключэння або выключэння генератараў у залежнасці ад аб'ёму спажывання энергіі, аднаўляльная крыніца энергіі, адсутнасць забруджвання паветра. Аднак будаўніцтва ГЭС дарагое і доўгае, часта вадасховішчы займаюць занадта вялікія тэрыторыі, непрадказальна ўплываць на рэгіянальны клімат, а плаціны шкодзіць рыбнай гаспадарцы, бо перакрываюць шляхі да традыцыйных месцаў нерасту рыб (апошнюю праблему можна вырашыць пры дапамозе рыбапрапускных збудаванняў). Таксама да гідраэлектрастанцый адносяць прыліўная электрастанцыя.
Езуіцкія місіі рэгіёна Гуарані
Езуіцкія місіі рэгіёна Гуарані — разгалінаваная сетка місій-рэдукцый, створаная езуітамі ў 17-18 стагоддзях на тэрыторыі сучасных Аргенціны, Бразіліі і Парагвая з мэтай звароту індзейцаў гуарані ў каталіцтва.
Індзейцы гуарані былі асноўнай народнасцю на поўдні Бразіліі, у Балівіі, Парагваі і на поўначы Аргенціны. У пачатку 16 ст. пачалося засваенне Бразіліі партугальцамі. Разам з генерал-губернатарам Томе дэ Суса ў краіну прыехалі Мануэль дэ Набрэга і іншыя езуіты, якія распачалі актыўную місіянерскую дзейнасць. Звернутыя ў хрысціянства індзейцы сяліліся ў спецыяльна арганізаваных езуітамі паселішчах. У Амазоніі, напрыклад, мноства місій заснаваў Антоніа Віейра.
Паміж езуітамі і каланістамі распачалася сапраўдная вайна за індзейцаў: каланісты ператваралі іх у рабоў і выкарыстоўвалі на работах. Толькі ў канцы 16 ст. спецыяльны каралеўскі дыкрэт спыніў гэтае суперніцтва. Езуіцкія місіі, з аднаго боку, ратавалі індзейцаў ад рабства і навучалі іх рамёствам, з іншага боку, місіі спрыялі распаўсюду смяротных для гуарані еўрапейскіх хвароб.
У 1983 годзе па большай частцы закінутыя комплексы пяці місій былі ўнесены ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА:
Арабскія заваяванні
Арабскія заваяванні або мусульманскія заваяванні пачаліся яшчэ пры жыцці заснавальніка ісламу Мухамада. Ён заснаваў ісламскую дзяржаву ў Аравіі, якая за адно стагоддзе захапіла шматлікія краіны па-за Аравіяй. Арабы заваявалі велізарныя тэрыторыі ў Азіі, Афрыцы і Еўропе: краіны Блізкага Усходу, Сярэднюю Азію, паўночна-заходнюю Індыю, Паўночную Афрыку, Іспанію, Паўднёвую Італію, Сіцылію, Мальту, Родас, Крыт.
Пад націскам арабскіх заваёўнікаў пала велізарная Сасанідская імперыя ў Іране. Пад ударамі арабаў палі Каралеўства вестготаў і Каўказская Албанія. Грэчаская Візантыйская імперыя страціла Егіпет, Сірыю, Месапатамію, Крыт, Мальту, Сіцылію, Родас, Эгрысі (за выключэннем Місімініі) і Святую Зямлю.
Юрый Дзмітрыевіч Куклачоў
Юрый Дзмітрыевіч Куклачоў (нарадзіўся 12 красавіка 1949) — савецкі, расійскі клоун. Народны артыст РСФСР (1979). Набыў славу, першым у СССР заняўшыся цыркавой працай з коткамі. Стваральнік і кіраўнік Тэатра котак («Коткіна хата», з 1990).
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па тэнісе
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па тэнісу (англ.  Australian Open Tennis Championships ) — адзін з чатырох турніраў Вялікага шлема, цяпер які праводзіцца ў аўстралійскім горадзе Мельбурн на кортах мясцовага спартыўнага комплексу «Мельбурн Парк». Асноўныя сеткі спаборніцтва традыцыйна праводзяць у двухтыднёвы адрэзак у канцы студзеня — пачатку лютага, выяўляючы пераможцаў у дзевяці разрадах: у пяці — у дарослых і чатырох — у старшых юніёраў.
Арганізатар турніру — Tennis Australia. C 1988 гады гульнявым пакрыццём з'яўляецца адна з мадыфікацый хардавага корта.
Гісторыя
Турнір быў упершыню у Мельбурне у 1905 і меў назву «Чэмпіянат Аўстралазіі» (англ. The Australasian Championships). У ім брало ўдзел 17 спартсменаў, а на фінальным матчы прысутнічала 5 тыс. гледачоў. У 1927 годзе турнір змянілі назву на «Чэмпіянат Аўстраліі» (Australian Championships). У 1969 годзе ён стаў адкрытым для прафесіяналаў і атрымаў сваю цяперашнюю назву.
Пачынаючы з 1905 года, чэмпіянат праводзіўся ў шасці розных месцах: У 1972 году было вырашана праводзіць турнір у адным і тым жа горадзе кожны год. Месцам баўлення былі выбраны травяныя корты Тэніснага клуба Куйёнг (Kooyong Lawn Tennis Club), прыгарада Мельбурна. Пазней клуб Куйёнг стаў цесны для турніру, які хутка рос. Да пачатку правядзення чэмпіянату 1988 года было завершана будаванне новага тэніснага комплексу Мельбурн Парк (Melbourne Park, што быў Фліндарс Парк, Flinders Park), куды і было перанесена правядзенне турніру ў тым годзе. Перасоўванне было значным поспехам — наведанне матчаў неадкладна вырасла, і турнір 1988 года наведала на 90 % больш за гледачоў (266 436), чым у папярэднім годзе ў Куйёнг (140 000).
Апроч праблем са стадыёнам у Куйёнге (дзе, апроч іншага, існаваў нахіл глебы, з-за якога гульцам на адным боку галоўнага корта даводзілася пры выйсці да сеткі даслоўна падымацца ў гару), на папулярнасць Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі пад канец 1970-х і пачатку 1980-х гадоў адмоўна ўплывала прафесіяналізацыя тэніса. Вядучыя гульцы тым часам зараблялі ўжо гэтак буйныя сумы, што маглі сабе дазволіць прапусціць нават турнір Вялікага шлема з-за таго, што падарожжа на яго азначала пропуск калядных і навагодніх свят. Крыс Эверт прапусціла гэты турнір шэсць разоў падрад на піку кар'еры, Марціна Наўрацілава — чатыры разы; Бёрн Борг аніразу не прыняў удзелы ў Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі пасля 1974, а Джымі Конарс пасля 1975 года. У выніку пераможцамі Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі рабіліся гульцы, якія ні на адным іншым турніры Вялікага шлема не маглі б прэтэндаваць на перамогу: у жаночым адзінкавым разрадзе ў 1978 годзе перамагла Крыс О'Ніл, а ў 1979 годзе Барбара Джордан, у мужчынскім адзінкавым разрадзе ў 1980 годзе быў першым Браян Цічэр. У звязку з планамі арганізацыі двухтыднёвага супертурніру ў Фларыдзе, паўстала пагроза, што ён можа выцесніць мельбурнскае спаборніцтва са спіса турніраў Вялікага шлема. Таму, каб спрасціць прыцягненне элітных гульцоў на Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі, пасля турніру ў студзені 1977 года быў прынята развязак перанесці час правядзення на канец лістапада і пачатак снежня. Таму ў 1977 годзе чэмпіянат быў праведзены другі раз — у снежні. У гэтым месяцы яго працягнулі ўладкоўваць і ў наступныя гады. Пачынальна з 1987 года турнір ізноў перанеслі на студзень, таму ў 1986 годзе чэмпіянат не праводзіўся.
Ухіл
Ухіл можа азначаць: У геаметрыі: Падземныя хады:
Шчыліна Касіні
Шчыліна Касіні (іншая назва — падзел Касіні) — прамежак паміж знешнімі кольцамі Сатурна (кольцамі A і B). Шырыня яе складае каля 5000 км. Адкрыта Жанам-Дамінікам Касіні (Gian Domenic Cassini, Jean-Dominique Cassini; 1625—1712), італьянскім і французскім астраномам, у 1675 г.
Прырода шчыліны Касіні
Для назіральніка з Зямлі шчыліна Касіні выглядае як тонкая цёмная шчыліна паміж кольцамі. Аднак Вояджэрам было зроблена наступнае адкрыццё: гэта шчыліна не пустая, а таксама з'яўляецца своеасаблівым кольцам і па сваім складзе вельмі падобная да кольца C. На арбіты яе часціц уплывае прыцягненне Мімаса, а таксама моцны арбітальны рэзананс унутранай часткі шчыліны. З-за спалучэння гэтых фактараў скрыўляюцца арбіты часціц шчыліны і ўзнікаюць змены ў яе шчыльнасці.
У шчыліны Касіні назіраюцца прамежкі, такія, як шчыліна Гюйгенса і шчыліна Лапласа, якія змяшчаюць у сабе малыя тонкія кольцы. На прыведзенай ілюстрацыі шчыліна Гюйгенса знаходзіцца на правай мяжы падзелу, шчыліна Лапласа — бліжэй да Сатурна.
Шчыліна Касіні ў мастацтве
У апавяданні Станіслава Лема «Дазнанне», а таксама ў знятым па ім фільме запуск даследчых зондаў у шчыліну Касіні з'яўляецца мэтай сумеснай экспедыцыі людзей і робатаў. Адзін з робатаў, жадаючы загубіць людзей з экіпажа, праводзіць карабель праз шчыліну Касіні, каб справакаваць аварыю.
NGC 4111
NGC 4111 (іншыя абазначэнні — UGC 7103, MCG 7-25-26, ZWG 215.28, PGC 38440) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Піхора
Піхора (пяхора) — від зімовага адзення; куртка ці паліто, вонкавы бок якіх зроблены з плашчовай тканіны або скуры, а ўнутраны — з футра, звычайна трусінага. Можа быць з капюшонам, які расплікваецца пасярэдзіне і ў раскрытым выглядзе служыць каўняром.
Гібрыдная вайна
Гібрыдная вайна (hybrid warfare) — від варожых дзеянняў, пры якім нападаючы бок не звяртаецца да класічнага ваеннага ўварвання, а душыць свайго апанента, выкарыстоўваючы спалучэнне схаваных аперацый, дыверсій, кібервайны, а таксама аказваючы падтрымку паўстанцам, якія дзейнічаюць на тэрыторыі праціўніка. Пры гэтым ваенныя дзеянні могуць наогул не весціся, і з фармальнага пункту гледжання гібрыдная вайна можа працякаць у мірны час.
Нападаючы бок ажыццяўляе стратэгічную каардынацыю названых дзеянняў, захоўваючы пры гэтым магчымасць праўдападобнага адмаўлення сваёй уцягнутасці ў канфлікт. Класічнымі прыкладамі гібрыдных ваенных дзеянняў у канцы XX—пачатку XXI стагоддзяў называюць дзеянні СССР у пачатковы перыяд Афганскай вайны (1979—1989), а таксама дзеянні ЗША, Пакістана, КНР і іншых дзяржаў па падтрымцы афганскіх маджахедаў. Гібрыднай вайне можа папярэднічаць так званая асіметрычная вайна, якая можа перарастаць у гібрыдную па меры росту навыкаў паўстанцаў. Так, Н. Папеску лічыць, што ў 2000 годзе дзеянні «Хезбалы» супраць ізраільскай арміі ўжо былі варыянтам гібрыднай вайны.
Альтэрнатыўнае вызначэнне
Сустракаецца і іншае вызначэнне гібрыднай вайны як вайны, якая спалучае рэгулярныя («сіметрычныя») баявыя дзеянні з элементамі асіметрычных войнаў. Напрыклад, Дж. МакКуен вызначае гібрыдную вайну як «камбінацыю сіметрычнай і асіметрычнай войнаў». Праблема з такім вызначэннем відавочная: МакКуен вымушаны прызнаць, што пры такім вызначэнні «ўсе войны — патэнцыйна гібрыдныя».
Ф. Хофман прапануе ўдакладненне : у гібрыдных войнах асіметрычны кампанент мае вырашальнае аператыўнае значэнне на поле бою, у адрозненне ад звычайных войнаў, дзе роля асіметрычных гульцоў (напрыклад, партызан) складаецца ў адцягненні сіл праціўніка на падтрыманне бяспекі ўдалечыні ад поля бою. У далейшым, каб пазбегнуць блытаніны, Хофман прапанаваў выкарыстоўваць для войнаў, дзе мэтай асіметрычнай кампаненты з’яўляецца адцягванне сіл праціўніка ад асноўнага иэатра вайны і стварэнне цяжкасцяў у кіраванні войскамі, тэрмін «камбінаваная вайна». П. Мансур не падтрымлівае ідэю такога падзелу.
Фактычна, пад вызначэннем «гібрыдная вайна», могуць мець на ўвазе любыя недружалюбныя дзеянні адной краіны ў дачыненні да іншай, без відавочных дзеянняў узброеных сіл. Звычайна гэтым тэрмінам карыстаецца «слабы бок», каб пры няяўным ужыванні або пры адсутнасці доказаў наяўнасці узброеных сіл праціўніка, усё-ткі паказаць, што недружалюбныя дзеянні з’яўляюцца вайной. Гэта фактычна выводзіць дадзены тэрмін з юрыдычнай і палітычнай плоскасці, якія патрабуюць дакладных і фактычных доказаў або пратакалявання міжнароднымі арганізацыямі, маніторынгавымі місіямі наяўнасці дзеянняў узброеных сіл, таго ці іншага боку, і робіць дадзены тэрмін прапагандысцкім.
Асаблівасці
Прырода гібрыдных войнаў дазваляе нападніку расцягваць варожыя дзеянні на працяглы час, выпрабоўваючы стратэгічнае цярпенне ворага — звычайна час гуляе на карысць боку, які выкарыстоўвае метады гібрыднай вайны. Асабліва моцна гэты эфект адчуваецца ў выпадку рэгулярнай арміі, уцягнутай у гібрыдную вайну на чужой тэрыторыі. Лоўрэнс Аравійскі адзначаў у сувязі з арабскім паўстаннем «канчатковая перамога выглядала несумненнай, калі толькі вайна працягнецца дастаткова доўга».
Гісторыя
Гібрыдныя войны вядомыя з глыбокай старажытнасці, хоць тэхналогіі былі іншымі : так, Папеску адносіць да метадаў гібрыдных войнаў у старажытнасці атручэнне калодзежаў і подкуп абаронцаў з тым, каб яны адкрылі вароты крэпасці.
Больш цікавы гістарычны прыклад прыводзіць Мансур. У Пелапанескую вайну ў V стагоддзі да н.э. слабым месцам спартанцаў былі рабы-ілоты, якія патрабавалі падтрымання значных сіл у Лаканіцы і Месеніі для прадухілення паўстанняў. Стратэгічнае рашэнне афінян па захопе Піласа часткова дыктавалася спробай падняць паўстанне ілотаў і перайсці да гібрыднай вайны. Уцёкі ілотаў у Пілас і асцярогі паўстання вымусілі спартанцаў перайсці да перамоваў.
Прыклад
Аўтары зборніка пад рэдакцыяй Мюрэя і Мансура разбіраюць дзевяць прыкладаў гібрыдных войнаў з антычнасці да другой паловы XX стагоддзя:
Тэрмін «гібрыдная вайна» часта выкарыстоўваюць у дачыненні да дзеянняў Расіі у сувязі з далучэннем Крыма і канфліктам на ўсходзе Украіны.
Ліпскі
Ліпскі — прозвішча.
Том (прыток Абі)
Том (шорск. Том, Томь) — рака ў Заходняй Сібіры, у Хакасіі, Кемераўскай і Томскай абласцях Расіі, правы прыток ракі Об.
Геаграфія
Выток Томі знаходзіцца на заходніх схілах Абаканскага хрыбта, на балоцістым схіле паміж паўночнымі адгор’ямі хрыбта Карлыган і гарой «Вяршыня Томі». Першыя кіламетры цячэ па забалочанай даліне ў паўднёва-заходнім кірунку. Даўжыня ракі — 827 км, шырыня поймы да — 3 км, перапад вышынь ад вытоку да вусця — 1185 м, плошча вадазбору — 62 тыс. км². Сярэдні шматгадовы расход вады і гадавы сцёк адпаведна: 1100 м³/c (каля Томска ), 35,0 км³/год. Сярэдняя хуткасць плыні — 0,33 м/с, на перакатах — 1,75 м/с. Замярзае ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада, адкрываецца ў канцы красавіка. Сярэдняя працягласць ледаставу — 158—160 дзён, у сярэднім 175 дзён у год вольная ад лёду. Дажджавое сілкаванне ракі складае 25—40 %, снегавое — 35—55 % і грунтавыя — 25—35 % гадавога сцёку.
Асноўныя прытокі: Мрасу (Мрас-Су ), Кондама, Уньга (левыя), Уса, Верхняя Церсь, Ніжняя Церсь, Тайдон (правыя).
Рака сплаўная, суднаходная ад вусця да Томска. На рацэ гарады Междурэчанск, Томск, Новакузнецк, Кемерава, Северск, Юрга. У басейне ракі знаходзіцца Кузнецкі вугальны басейн.
Лодзінска-Пазнаньская епархія
Лодзінска-Пазнаньская епархія — епархія Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы з цэнтрам у Лодзі.
Гісторыя
Епархія была ўтворана 12 лістапада 1948 года. Да 1951 года называлася Лодзінска-Уроцлаўскай епархіяй.
Мураўішча (Смаленская вобласць)
Мураўішча (Муравьище) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
ЗІЛ-130
ЗІЛ-130 (з 1986 года — ЗІЛ-431410) — савецкі і расійскі грузавы аўтамабіль вытворчасці завода імя Ліхачова (ЗІЛ). Прыйшоў на змену ЗІЛ-164.
Гісторыя
У 1962–1963 гг. аўтамабілі збіраліся па абыходных тэхналогіях, адпрацоўваўся зборачны працэс. Масавы выпуск ЗІЛ-130 быў арганізаваны з кастрычніка 1964 года.
3 чэрвеня 1974 года быў выраблены мільённы грузавік сямейства ЗІЛ-130 (ім стаў ЗІЛ-130Г), а ў жніўні 1982 года — двухмільённы (таксама мадыфікацыі ЗІЛ-130Г).
У 1977 годзе канструкцыю ўнеслі шэраг змяненняў, якія дазволілі павялічыць грузападымальнасць з 5 да 6 т. Поўная маса прычэпа дасягала 8 т. У адпаведнасці з патрабаваннямі стандарту на размяшчэнне вонкавых святлотэхнічных прыбораў была змененае абліцоўванне радыятара і оптыка. Пасля абнаўлення базавая машына атрымала пазначэнне ЗІЛ-130-76.
У 1986 годзе аўтамабілям сямейства прысвоена новае пазначэнне ў адпаведнасці з галіновай сістэмай індэксаў: ЗІЛ-431410 — ЗІЛ-130, ЗІЛ-431510 — ЗІЛ-130Г, ЗІЛ-441510 — ЗІЛ-130В1, ЗІЛ-431810 — ЗІЛ-138, ЗІЛ-431610 — ЗІЛ-138А і г.д.
Усяго па снежань 1994 года было выраблена 3 383 312 шт.
Канструкцыя
Аўтамабіль камплектуецца 8-цыліндравым карбюратарным чатырохтактным V-падобным верхняклапанным рухавіком ЗІЛ-130 магутнасцю 150 к.с. пры 3200 аб/хв (з абмежавальнікам), максімальным круцільным момантам 41 кГм пры 1800 аб/хв, ступенню сціску 6,5 і рабочым аб'ёмам 5969 см³.
Аўтамабіль ЗІЛ-130 быў абсталяваны гідраўзмацняльнікам руля, сінхранізаванай 5-ці ступеністай каробкай перадач, трохмеснай кабінай з амывальнікам ветравога шкла. Частка аўтамабіляў камплектавалася прадпускавым падагравальнікам рухавіка. Пасля былі ўведзеныя транзістарнае запальванне, генератар пераменнага току, зменены шчыток прыбораў. Пазней былі ўжытыя змененая канструкцыя шарніраў карданнай перадачы і іншыя новаўвядзенні. Кабіны ранніх аўтамабіляў мелі два вентыляцыйных люка ў даху кабіны і лючок паветравода ў левай частцы кабіны вышэй педалі счаплення. Потым гэты лючок быў прыбраны. У сямідзесятых гадах быў скасаваны спачатку левы вентыляцыйны люк, а потым і правы. Да 1970 года бартавыя аўтамабілі мелі вышыню бартоў 685 мм, у далейшым вышыня бартоў была зменшана да 575 мм.
Бартавыя і шасі
Аўтамабіль таксама мог пастаўляцца без бартавой платформы ў выглядзе шасі для спецаўтамабіляў. Аўтамабілі прызначаныя для перавозкі лёгказагаральных грузаў, абсталёўваліся глушыцелямі сістэмы выпуску газаў у пярэдняй частцы аўтамабіляў з вывадам выхлапной трубы направа.
ЗІЛ-ММЗ-4502
ЗІЛ-ММЗ-4502 — самазвал з прамабортным кузавам на шасі ЗІЛ-130Д1. Грузападымальнасць — 5000 кг, аб'ём кузава 3,8 м³. Акрамя базавай, меў таксама мадыфікацыі:
ЗІЛ-136
Для экспарту ў краіны, дзе аддавалі перавагу дызельным рухавікам, быў распрацаваны ЗІЛ-136І з радным шасціцыліндравымі дызелем Perkins 6.345 магутнасцю 110-140 к.с. пры 2800 аб/хв. У сувязі са змяненем характарыстык рухавіка, у аўтамабіляў ЗІЛ-136 быў зменены перадатачны лік галоўнай перадачы — да 6,97.
ЗІЛ-138
Газабалонная мадыфікацыя ЗІЛ-138 адрозніваецца сістэмай сілкавання і працуе на звадкаваным прапан-бутане і развівае такую ж магутнасць як базавы бензінавы ЗІЛ-130. Для гэтага ступень сціску была павышана з 6,5 да 8, што было дасягнута шляхам змянення канфігурацыі і аб'ёма камер згарання. Запас газа захоўваецца ў балоне аб'ёмам 255 літраў або ў двух аб'ёмам 117,4 л. Удзельны выдатак газа складае 240 г/к.с.·г, або 0,13 м³/к.с.·г. ЗІЛ-138 прыстасаваны таксама для кароткачасовай працы на бензіне.
ЗІЛ-431410 (УАМЗ), АМУР-53131
У 1991 годзе выпуск ЗІЛ-431410 быў наладжаны на ўральскім аўтаматорным заводзе (УАМЗ). На выпусканых аўтамабілях у мэтах уніфікацыі кабіна і апярэнне былі ўсталяваныя ад ЗІЛ-131. Выпускаліся таксама мадыфікацыі ЗІЛ-431900 (з рухавіком ЗІЛ-550, 132-136 к.с.) і ЗІЛ-431920 (з рухавіком Д-245, 105 к.с.).
У 2004 годзе пасля перайменавання прадпрыемства ў "Аўтамабілі і маторы Урала" (АМУР) атрымаў пазначэнне АМУР-53131. АМУР-53131 абсталёўваецца рознымі тыпамі рухавікоў: бензінавым АМУР-456,10 (старае пазначэнне — ЗІЛ-508,10) магутнасці 150 к.с, дызельным Д-245.12 (108 к.с.) Мінскага маторнага завода і АМУР-0555 (7,6 л, 145 к.с.) і АМУР-5551 (6,28 л, 180 к.с.). У 2006 годзе мадыфікацыю АМУР-53131М абсталявалі 136-моцным дызелем Д-245.9Е2 (Еўра-2).
Сан-Ігнасіа-Міні
Сан-Ігнасіа-Міні (San Ignacio Miní) — місія езуітаў на тэрыторыі сучаснай Аргенціны, правінцыя Місьёнес. Была заснавана ў 1632 годзе, адна з 30 місій, заснаваных езуітамі на тэрыторыі сучасных Аргенціны, Парагвая і Бразіліі. Стыль будынка вядомы як барока гуарані (па назве індзейскіх народаў, якія жывуць у раёне).
Спраектаваны італьянскім архітэктарам Хуанам Бразанелі (Juan Brasanelli), будынак царквы 74 м даўжынёй і 24 метра шырынёй, са сценамі з чырвонага пясчаніку, якія маюць таўшчыню да двух метраў — адна з самых выдатных пабудоў падобнага тыпу. У 1733 годзе ў місіі пражывала да 4000 хрышчаных індзейцаў гуарані, захаваліся могілкі той пары.
На тэрыторыі помніка дзейнічае музей. У 1984 годзе руіны місіі Сан-Ігнасіа-Міні разам з яшчэ чатырма падобнымі помнікамі на тэрыторыі Аргенціны і Бразіліі ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Понт
Понт, Пантыйскае царства (Πόντος) — эліністычная дзяржава ў Малой Азіі. Існавала з 302/301 да 64/63 да н.э.
Дзяржава была заснавана Мітрыдатам II з персідскага роду Ахеменідаў. Этнічны склад насельніцтва неаднародны. Побач з развітымі грэчаскімі полісамі існавалі тэрыторыі з родаплемяннымі адносінамі. Асноўныя заняткі насельніцтва: земляробства, садоўніцтва, жывёлагадоўля, у грэчаскіх гарадах — рамёствы, гандаль. Дзяржава мела гандлёвыя сувязі з Паўночным Прычарнамор'ем (Баспор) і Грэцыяй.
З пачатку 2 ст. да н.э. пантыйскія цары актыўныя ў замежнай палітыцы, на пачатак 1 ст. да н.э. Понт — адна з самых моцных дзяржаў эліністычнага свету. Тэрытарыяльныя заваяванні цара Мітрыдата VI выклікалі канфлікт з Рымам (Мітрыдатавы войны), у якім Понт пацярпеў паражэнне і спыніў самастойнае існаванне. Землі Понта ўвайшлі ў склад Рымскай дзяржавы.
Макран (вазапісец)
Макран — старажытнагрэчаскі мастак, працаваў у Афінах каля 490-480 гг. да н. э.
Творчасць
Хоць вядомая толькі адна праца, падпісаная майстрам, яго аўтарству цяпер прыпісваецца каля 350 ваз, што робіць яго адным з найбуйнейшых вазапісцаў у чырвонафігурнай тэхніцы. Даследчык класічнасці Джон Бізлі апісаў яго 339 твораў, з якіх 330 — талеркі. Існуе шмат сведчанняў таго, што Макран распісваў посуд у вялікіх колькасцях для збыту на масавым рынку.
Макран найбольш вядомы роспісам скіфаса, што ў поўнай меры выявіла яго ўменне маляваць фігуры больш натуралістычна ў параўнанні з іншымі сучаснымі мастакамі. У прыватнасці, яго манера адлюстроўваць драпіроўку адзення настолькі рэалістычная, што складваецца ўражанне перадачы руху. На баку B гэтага скіфаса намаляваная Алена Траянская са свабодна спадальным адзеннем, які адкрывае яе цела. Макран адлюстраваў яе вопратку празрыстай, прамалёўваючы контуры яе цела пад драпіроўкай.
Касцёл Святога Станіслава (Мядзел)
Касцёл Святога Станіслава — касцёл, які існаваў у Мядзелі з 1454 да 1942 года. У другой палове XIX стагоддзя ў архітэктуры касцёла спалучаліся элементы стыляў барока і класіцызму.
Да пачатку XX стагоддзя Мядзел падзяляўся на два мястэчкі — Стары Мядзел і Новы Мядзел, у выніку чаго да Другой сусветнай вайны ў кожнай з частак існавала асобная парафія. Касцёл Святога Станіслава знаходзіўся ў Новым Мядзелі, а ў Старым Мядзелі дзейнічаў Касцёл Маці Божай Шкаплернай, збудаваны ў 1754 годзе. Апошні касцёл часта памылкова лічаць касцёлам Святога Станіслава, блытаючы яго з касцёлам у Новым Мядзелі.
Гісторыя
Касцёл быў пабудаваны ў 1454 годзе ў Новым Мядзелі — мястэчку, якое на той час належала каралю. Фундатарам з’яўляўся кашталян Андрэй Саковіч.
У 1500 годзе падчас вайны Рэчы Паспалітай з Расіяй 1500—1503 гадоў мястэчка было знішчана, а касцёл — спалены.
У 1543 годзе на месцы былога касцёла былі пабудаваныя капліца і двор.
У 1744 годзе Мядзельская парафія ў Свірскім дэканаце і Віленскай дыяцэзіі ўключала ў сябе наступныя населеныя пункты: Мядзел, Стары Мядзел, Вялікая Вузла, Хамінаў Вугал, Брулы, Брусы, Малая Вузла, Сваткаўшчына, Мацкі, Шкленікава, Трыданы, Ляхавічы, Закубіле, Некасецк, Горбы, Зуцун, Слабодка, Нагаўкі, Смыш, Пазарцы, Вішторды, Буце, Сакалова, Самсонава, Куровіца, Ражкі, Чарняты, Ветычаты, Іванкі, Чучэлічы, Востраў, Стахоўцы, Гатавічы, Белеўшчызна, Хадосы.
У 1843 годзе касцёл уваходзіў у Мінскую дыяцэзію Надвіленскага дэканата. 1850 год — касцёл у складзе Віленскай дэцэзіі Надвіленскага дэканату.
У 1852 касцёл быў пашкоджаны ў выніку пажару і аднаўляўся на сродкі парафіянаў. У 1872 годзе Мядзельская парафія налічвала 4130 каталікоў, на могілках існавала капліца.
2 лістапада 1942 касцёл зноў быў спалены і больш не ўзнаўляўся.
Месцазнаходжанне і архітэктура
Касцёл быў збудаваны з дрэва і знаходзіўся на беразе возера Мястра. Цяпер на гэтым месцы размяшчаецца мядзельскі гарадскі рэстаран.
У першай палове XIX стагоддзя касцёл размяшчаўся на цэнтральным пляцы мястэчка Новы Мядзел. Уяўляў сабой драўляны храм крыжовай кампазіцыі. Меў купал у цэнтральнай частцы і дзве сакрыстыі пры прэзбітэрыі. На галоўным фасадзе знаходзіліся дзве чацверыковыя дзвух’ярусныя вежы, якія завяршаліся барочнымі фігурнымі купаламі. Па баках уваходу ў будынак былі размешчаныя падвойныя высокія круглыя калоны, якія неслі франтон з паўцыркульным акном. Унутры касцёла знаходзіліся 6 алтароў «старасвецкай разьбы».
Пасля 1852 года пасля рэканструкцыі санктуарый стаў прамавугольным, а сам касцёл быў вертыкальна ашаляваны і пакрыты гонтавым дахам.
Тэафіля Багуміла з Глінскіх
Тэафіля Багуміла з Глінскіх (Teofila Bogumiła Glińska; нар. 1762/1763, в. Косічы, цяпер Навагрудскі раён — 23 кастрычніка 1799) — польскамоўная паэтка эпохі Асветніцтва.
Біяграфія
Бацькам паэткі быў, хутчэй за ўсё палкоўнік войскаў Вялікага Княства Літоўскага (пам. 22 мая 1807), маці — Тэафіля з Галухоўскіх (пам. 23 сакавіка 1785). Мела братоў Феліцыяна (нар. 1761), Людвіка (нар. 1764), Тэафіля Казіміра (нар. 1767) і сястру Дароту (нар. 1771). Кальвіністка. Некаторы час жыла ў Шчорсах.
Творчасць
Творчасць і біяграфія Глінскай на сённяшні дзень найменш вывучана сярод іншых паэтак XVIII ст.
Асаблівым у паэзіі Т. Глінскай з’яўляецца яе грамадска-патрыятычная скіраванасць. Напісаны з нагоды візіта караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў ваколіцы Косічаў у 1784 г. верш «Szczorse» апісвае вызваленне мужыкоў ад панскага прыгону ў маёнтку Шчорсы. У рукапісах Ягелонскай бібліятэкі ў Кракаве знойдзены верш «Na obraz J. O. Xiężney Massalskiej». Аўтар віншавальных вершаў, перакладаў. Працавала ў накірунку класіцыстычнай літаратуры з беларускімі асаблівасцямі.
Сям’я
29 верасня 1790 года выйшла замуж за Алаізія Букатага, сына Ігнацыя (ці Яна) і Асяндоўскай. У шлюбе мела дзвюх дачок :
Адкрыты чэмпіянат Азіі па снукеры 1993
Адкрыты чэмпіянат Азіі 1993 (Asian Open) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 20 сакавіка 1993 года ў Imperial Queens Park Hotel у Бангкоку, Тайланд. Турнір стаў восьмым розыгрышам адкрытага чэмпіянату Азіі, які быў заснаваны ў 1984 годзе пад назвай «Тайланд Мастэрс» («Thailand Masters»), але быў нярэйтынгавым спаборніцтвам. Прызавы фонд чэмпіянату склаў £179,750, з якіх £30,000 атрымаў пераможца.
Немашчонае
Немашчонае (Немощеное) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Норман Фостэр
Норман Фостэр (англ.: Norman Foster, нар. 1 чэрвеня 1935, Манчэстэр) — брытанскі архітэктар, лаўрэат Імператарскай і Прытцкераўскай прэмій. Узведзены каралевай спачатку ў рыцары, а потым і ў бароны (Baron Foster of Thames Bank).
Ройсцішкі
Назву Ро́йсцішкі маюць:
Фрэйзінгенскія ўрыўкі
Фрэйзінгенскія ўрыўкі, таксама Брыжынскія ўрыўкі, састарэлае Фрэйзінгенскі рукапіс (Brižinski spomeniki) — тры рэлігійныя тэксты на старажытнаславенскай мове, запісаныя лацініцай у X—XI стагоддзях. Уваходзяць у пергаментны рукапіс біскупа-місіянера Аўраама з баварскага горада Фрайзінга на лацінскай мове.
З’яўляюцца найстаражытнейшым помнікам пісьменства на славенскай мове, а таксама найстаражытнейшым тэкстам на славянскай мове, запісаным лацініцай. Упершыню выяўлены ў манастыры Фрайзінга ў 1803 годзе. Захоўваюцца ў Баварскай дзяржаўнай бібліятэцы ў Мюнхене.
Апісанне
Яны прадстаўляюць сабой тры артыкулы на старажытнаславенскай мове (дзве формулы споведзі і адзін урывак павучання), устаўленыя ў стары лацінскі рукапіс. Рукапіс адносяць звычайна да Χ стагоддзя, але славянскі тэкст яе спісаны, мабыць, з больш старажытнага рукапісу. Першы ўрывак па змесце ўяўляе сабой агульную споведзь, другі ўрывак — гутарку, трэці ўрывак — верагодна, малітву.
Фрэйзінгенскія ўрыўкі былі выдадзеныя ўпершыню Пятром Кёпенам у «Зборы славінскіх помнікаў, якія знаходзяцца за граніцамі Расіі» ў Санкт-Пецярбургу ў 1827 годзе. Затым Капітарам у Glagolita Clozianus у Вене ў 1836 годзе, у хрэстаматыях Антона Янежыча, Slovenska Slovnica, s kratkim pregledom Slovenskega Slovstva ter z malim cirilskim in glagoliškim berilom za Slovence (4-е выд., 1868; 5 выд., пад загалоўкам Slovenska Slovnica za domačo in šolsko rabo, 1876), Міклашыча, Chrestomathia palaeoslovenica (1854), Васкрасенскага і інш.
Кодэкс з Фрэйзінга ўваходзіць у лік самых каштоўных і змястоўных рукапісаў Баварскай дзяржаўнай бібліятэкі. Ён прадстаўляе сабой унікальны помнік духоўнай культуры і мае вялізнае культурнае і нацыянальнае значэнне для Славеніі.
Слоўнік «Мультитран»
Слоўнік «Мультитра́н» — інтэрнэт-сістэма, у якую ўваходзяць наступныя электронныя слоўнікі:
З 2016 года ў тэставым рэжыме працуе новы сайт «Мультитрана» (www.multitran.com) з падтрымкай многіх моў свету.
Апісанне
Праграмнае забеспячэнне «Мультитрана» распрацаваў Андрей Помінаў (г. Масква) на базе C++.
У цяперашні час гэта адзін з найбольш поўных і самых папулярных аўтаматычных ан-лайн слоўнікаў рускамоўнай прасторы Інтэрнэта. Акрамя ан-лайн версіі існуюць бясплатная дэма-версія і паўнавартасная афлайн версія слоўніка «Мультитран». Акрамя базы слоўнікаў, якія складаюцца сканіраваннем і распазнаваннем папяровых слоўнікаў і даданнем новых слоў карыстальнікамі сайта, ёсць форумы «Мультитрана», дзе перакладчыкі могуць задаваць адно аднаму пытанні і размаўляць. Таксама карыстальнікі могуць пакідаць паведамленні аб памылках у перакладзе ці тлумачальныя каментарыі да перакладзеных слоў і фраз.
Капюшон
Капюшон (Capuchon ) — дэталь адзення, адкідны галаўны ўбор, прымацаваны да каўняра.
Апісанне
Звычайна капелюшы носяць для абароны ад навакольнага асяроддзя, у модных мэтах, як частку традыцыйнага касцюма або уніформы, для абароны ад асляплення або для маскіроўкі. Можа быць суцэльным або складацца з двух частак, якія злучаюцца зашпількай-маланкай (напрыклад, у піхоры).
Капюшон з'яўляецца частым элементам куртак і балахонаў. Напрыклад, белы капюшон, які прыкрываў твар з прарэзамі для вачэй — неад'емны атрыбут членаў ку-клукс-клана.
Манагамія
Манагамія (ад μονος — адзіны і γάμος — шлюб) — гістарычная форма шлюбу і сям’і, пры якой у шлюбным саюзе знаходзяцца два прадстаўнікі процілеглых палоў. Супрацьпастаўляецца палігаміі, калі прадстаўнік аднаго полу мае больш 1 партнёра процілеглага полу.
Манагамія ў жывёл
Манагамія ў жывёл — адносіны паміж поламі, якія характарызуюцца тым, што самец на працягу больш-менш працяглага тэрміну спароўваецца з адной вызначанай самкай і звычайна бярэ ўдзел у доглядзе нашчадкаў. Манагамія назіраецца ў большасці птушак, прычым лебедзі, буслы, арлы, грыфы злучаюцца ў пары на некалькі гадоў, у асобных выпадках — на ўсё жыццё, іншыя — толькі на адзін сезон, растаючыся пасля вывядзення і выкормлівання птушанят (напрыклад, гусі) ці нават адразу пасля ўладкавання гнязда, яшчэ да адкладкі яек (шматлікія качкі). Усе дзікія гусі манагамныя. Сярод сысуноў малпы ўтвараюць пары на некалькі гадоў; ваўкі, пясцы, лісіцы, барсукі, гарнастаі, бабры — рэдка больш як на адзін сезон. Да манагаміі часам адносяць таксама адносіны насякомых і іншых беспазваночных, у якіх абодва полы (ці толькі самцы) паміраюць неўзабаве пасля аднакратнага спаравання (самкі — пасля адкладкі яек).
Вацлаў Уладзівай Томек
Ва́цлаў Ула́дзівай То́мек (Václav Vladivoj Tomek;, Градзец-Кралавэ — ) — чэшскі гісторык, палітычны дзеяч і педагог. Замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1878).
Біяграфія
Вучань Ф. Палацкага. У час рэвалюцыі 1848—1849 гадоў дэпутат аўстрыйскага рэйхстага, у 1861—1895 гадах — чэшскага сейма. З 1860 года прафесар гісторыі Аўстрыі ў Пражскім універсітэце. З 1885 года пажыццёвы член палаты паноў. Выступаў з пазіцый аўстраславізму.
Працы
Аўтар прац «Гісторыя Пражскага ўніверсітэта» (1849), «Гісторыя горада Прагі» (ч. 1—12, 1855—1901), «Гісторыя чэшскага народа» (1865), «Ян Жыжка» (1879) і інш. Творы Томека багатыя фактычным матэрыялам і выкарыстаннем малавядомых крыніц.
Гістарычныя працы Томек класіфікуюцца як кансерватыўны кірунак у чэшскай гістарыяграфіі. Томек лічыў, што знаходжанне чэшскіх зямель у складзе Аўстрыйскай дзяржавы станоўча адбілася на іх развіцці.
Сяракаў
Сярaкаў (Sieraków) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Мендзыходскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Сярaкаў.
Ніўкі (Духаўшчынскі раён)
Ніўкі (Нивки) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Замак Чэснек
Чэ́снек (Csesznek) — сярэднявечным замак у вёсцы Чэснек у медзье Веспрэм (Венгрыя).
Сярэднявечны замак Чэснек быў пабудаваны прыблізна ў 1263 годзе баронам Якабам Чэснекі, які быў збраяносцам Караля Белы IV. З 1326 года па 1392 год замак належаў кароне, пакуль імператар Жыгімонт I Люксембург не перадаў яго шляхетнаму роду Гарай у абмен на вобласць Мачву ў Сербіі. У 1482 годзе род Гарай па мужчынскай лініі згас, і кароль Мацьяш Хуньядзі дараваў Чэснек роду Запальяі. У 1527 годзе ён перайшоў да барона Балінту Цераку.
На працягу XVI стагоддзя замак некалькі разоў змяняў уладальнікаў, у 1561 годзе яго аблажылі туркі-асманы. У 1594 годзе туркі ўсё ж захапілі замак, але ўжо праз чатыры гады венгры адбілі яго назад. У 1635 годзе замак набыў Даніэль Эстэрхазі, і да канца Другой сусветнай вайны ім валодалі Эстэрхазі.
Роскаш
Назву Ро́скаш маюць:
Жаўток
Жаўток — дэйтаплазма, пажыўныя рэчывы, якія назапашваюцца ў яйцаклетцы жывёл і чалавека ў выглядзе зерняў або пласцінак, якія часам зліваюцца ў суцэльную жаўтковую масу (у насякомых, касцявых рыб, птушак і інш.) Жаўток знойдзены ў яйцаклетцы ўсіх жывёл і чалавека, але яго колькасць і размеркаванне значна вагаюцца. У яйках з малоў колькасцю жаўтка жаўтковыя зёрны размяркоўваюцца ў цытаплазме раўнамерна (ізалецытальныя яйкі). У яйках з вялікай колькасцю жаўтка жаўтковыя зёрны запашваюцца альбо ў вегетатыўнай частцы яйка (целалецытальныя яйкі), альбо ў цэнтральнай частцы цытаплазмы — вакол ядра (цэнтралецытальныя яйкі). Ад колькасці і размеркавання жаўтка залежыць тып драбнення яек. Па хімічнай прыродзе адрозніваюць тры галоўныя разнавіднасці жаўтка: бялковы, тлушчавы і вугляводны, аднак у большасці жывёл зёрны жаўтка маюць складаны хімічны склад і ўтрымліваюць бялкі, тлушчы, вугляводы, рыбонуклеінавую кіслату, пігменты і мінеральныя рэчывы. Напрыклад, курыным яйку, што завершыла рост, жаўток утрымоўвае 23 % нейтральнага тлушчу, 16 % бялку, 11 % фасфаліпідаў, 1,5 % халестэрыну і 3 % мінеральных рэчываў. У сінтэзе і назапашванні жаўтка прымаюць удзел розныя арганоіды яйцаклеткі: комплекс Гольджы, эндаплазматычная сетка, мітахондрыі.
Госці (фільм)
«Го́сці» — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Андрэя Куцілы, зняты на тэлеканале «Белсат» у 2015 годзе. Фільм перамог у намінацыі «Найлепшы дакументальны фільм» у Нацыянальным конкурсе міжнароднага фестывалю «Лістапад-2015» і быў у праграме анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.
Сюжэт
Галоўны герой фільма Аляксей Шчадроў калісьці працаваў фельчарам у «Хуткай дапамозе». Па выкліках часта даводзілася забіраць на вуліцах бяздомных людзей, але праз некалькі кіламетраў брыгада зноў выкідала іх на вуліцу. Трапіўшы за краты, Аляксей сам аказаўся нікому не патрэбны. Турма перавярнула светапогляд былога фельчара. Яго ідэалам стала маці Тэрэза — увасабленне хрысціянскага ўзору трываласці, міласэрнасці ды любові да адрынутых. Па вызваленні Аляксей некалькі гадоў бадзяўся і жыў пры касцёлах.
NGC 4113
NGC 4113 (іншыя абазначэнні — NGC 4122, MCG 6-27-11, ZWG 187.9, KUG 1204+332, PGC 38451) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4113, NGC 4122.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ангіядысплазія
Ангіядысплазія — загана развіцця крывяносных сасудаў кішачніка, часта з'яўляецца прычынай нявысветленых страўнікава-кішачных крывацёкаў і анемій. Часцей за ўсё ўзнікаюць у сляпой кішцы і ўзыходзячай кішцы.
Тэсла
Тэ́сла:
Кузаўковыя
Кузаўковыя (Ostraciidae) — сямейства рыб з атрада іглабрухападобныя (Tetraodontiformes).
Апісанне
Даўжыня цела да 50 см (Lactophrys quadricornis), аднак растуць павольна. Цела пакрыта своеасаблівым «панцырам», які складаецца са зрослых шасцівугольных касцяных пласцін, і ў якім маюцца адтуліны для вачэй, рота, шчэлепаў, плаўнікоў і хваста. Хваставы плаўнік голы. Над вачыма, і за анальным плаўніком часта маюцца падобныя да рагоў атожылкі. Вочы могуць рухацца незалежна адзін ад аднаго. Для іх таксама характэрная своеасаблівая моцная «дзюба», утвораная зрослымі зубамі. Зубы канічныя, магутныя.
Скура голая, пакрыта сліззю, якая змяшчае яд — астрацыятаксін. Пры небяспецы, а таксама стрэсе, выдзяленне яду рыбамі ўзмацняецца, і ён паступае непасрэдна ў ваду. Пры ўтрыманні гэтых рыб у акварыумах, у абмежаваным аб'ёме вады, дадзеная асаблівасць можа прывесці да гібелі як самой рыбы, так суседніх з ёй рыб. Таксама дадзены яд дзейнічае на рыб мацней, чым на беспазваночных.
Афарбоўка можа быць самай разнастайнай, пераважна кідкая, часта з круглявымі плямамі розных памераў. У некаторых выяўлены палавы дымарфізм, а таксама мае месца змена афарбоўкі з узростам рыбы.
Роўкавічы
Назву Ро́ўкавічы маюць:
Хёрст-таўэр (Нью-Ёрк)
Хёрст-таўэр (англ.: Hearst Tower) — спраектаваны Норманам Фостэрам будынак на Манхэтэне, побач з плошчай Калумба. У будынку размяшчаецца штаб кватэра «Hearst Corporation», якая аб'ядноўвае мноства друкаваных выданняў і кампаній, уключаючы «Cosmopolitan», «Esquire» і «Сан-Францыска кронікл» і іншыя.
Эляктрэнайскае самакіраванне
Эляктрэнайскае самакіраванне (Elektrėnų savivaldybė) — адміністрацыйная адзінка ў Літве ў складзе Вільнюскага павета, адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Дзукія.
Этнічны склад
Насельніцтва самакіравання складаецца з наступных этнічных груп:
Капелан
Капелан (capellanus) — у Каталіцкай Царквы і Праваслаўнай Царквы, ў пратэстанцкіх дэнамінацыях і шэрагу іншых канфесій розных дзяржаў свету.
Пасада капелана у арміі і флоце Расійскай імперыі была да 1917 г.. Замест яго ў армію СССР была прызначаная пасада «зампаліт» (намеснік па палітычнай часткі) з абавязковым членствам у КПСС (і атэізмам ў светапоглядзе). Капеланы былі ў арміях РВА «уласаўцаў» (1942—1945 г.), «Украінскія сечевые стральцы» (1914—1918 г.), «Украінская Галіцкая армія (УГА)» (1918—1921 г.), у «Сечевых Стральцоў» УНР (1917—1921 г.), ў УПА (1943—1954 г.) і інш.. У войску Вермахта часоў Другой сусветнай вайны ў кожнай дывізіі існавала два капеланы: каталіцкі і лютэранскі. У сучаснай арміі ЗША прытрымліваюцца таго ж прынцыпу шматканфесійнага капеланства. Да таго ж, капеланы ЗША маюць тры разрады, і калі старэйшы капелан вызнае каталіцтва або пратэстантызм, а малодшы будзе належаць да іншай канфесіі — то адпаведна рэгламентаванай дысцыпліны ён падпарадкоўваецца. У краінах (напрыклад Італія і Польшча), дзе больш за 90 % вызнае каталіцтва — пры падборы на службу капеланаў імкнуцца браць толькі каталіцкіх святароў.
Пасаду капелана прадугледжана ў абмежаваным кантынгенце войскаў Арганізацыя Аб’яднаных Нацый, ад ўсіх дзяржаў удзельнікаў. У Расійскай Федэрацыі і Украіне (і ў краінах былога «Варшаўскага Дагавора») адраджаюць інстытут капеланаў. Сучасны вопыт Украіны ў гэтым у Косава, Іраку і іншых «гарачых точках» свету.
Ніжняе Дуброва
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Геаграфія
Каля вёскі працякае рака Аржаць.
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2010
74-ты Чэмпіянат Свету па хакеі з шайбай 2010 праходзіў ў Германіі — у гарадах Кёльн («Ланксэс Арэна»), Мангейм («САП-Арэна») і Гельзенкірхен («Фэлтыс-Арэна»). Матч адкрыцця — «Фэлтыс-Арэна» (Гельзенкірхен) — умяшчальнасць чалавек (фактычна ).
Чвэрцьфіналы
Гадзінны пояс (UTC+2).
Лацкан
Ла́цкан — адна з паловак грудной часткі распашнога адзення, асабліва верхні канец; адвароты на грудзях. У пінжаках лацканы — адвароты, якія даходзяць да верхніх гузікаў. Бываюць рознай шырыні, а таксама трох відаў: завостранай формы; прамавугольнай формы і нахільнай («падаючай») формы; а таксама суцэльныя, калі лацкан і каўнер складаюць адно цэлае («апаш»).
Гісторыя
Слова «лацкан» паходзіць ад Latz — тое самае або паменш. ад laccio «шнур, аркан, пятля», з laqueus «сілок, пятля».
Раней лацканамі называліся каляровыя адвароты мундзіра, але пасля гэта назва дадзена асаблівым кавалкам сукна, якія прысцёгваліся пры параднай форме на мундзір і ўваходзілі ў склад абмундзіравання некаторых воінскіх частак. У пачатку XX стагоддзя яны захоўваліся ў Расіі толькі ў гвардзейскіх уланскіх палках.
(52768) 1998 OR2
(52768) 1998 OR2 — астэроід, класіфікаваны як калязямны аб’ект і патэнцыйна небяспечны астранамічны аб'ект з, мае дыяметр каля 2 км.
Быў адкрыты 24 ліпеня 1998 астраномамі праекта NEAT з абсерваторыі на Гаваях, хоць назіраўся яшчэ ў 1987 і 1996 гадах. Гэта адзін з самых яркіх і, такім чынам, найбуйнейшых патэнцыйна небяспечных астэроідаў.
29 красавіка 2020 года астэроід набліжаецца на адлегласць 0,042 а.а. (6,3 млн км) ад Зямлі. У 2079 годзе астэроід будзе пралятаць побач з Зямлёй на адлегласці ў 3,5 разы бліжэй.
Томкавічы
То́мкавічы (, Томковичи) — аграгарадок у Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета. За 25 км ад Дзяржынска, 36 км ад Мінска, 27 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.
Гісторыя
У пачатку XX ст. фальварак Томкавічы ў Самахвалавіцкай воласці Мінскага павета, 2 двары, 22 жыхары.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Плюмаж
Плюмаж (ад plumage  — «апярэнне»; plume — «пяро») — упрыгажэнне на галаўным уборы з пёраў тыпу веера.
Пачынаючы са старажытнасці і да гэтага часу выкарыстоўваецца на конскай збруе або ваенных галаўных уборах у некаторых арміях (брытанскай, канадскай, індыйскай, малайзійскай, пакістанскай і інш.). Лічыцца сімвалам улады і трыумфу. Выкарыстоўваецца як атрыбут святара ў даасізме.
Часам жорсткі плюмаж меў і пэўную ахоўную функцыю, дапаўняючы абарону галавы ад касых удараў зверху, кідальных прадметаў і т. п.