cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дыміні
Тут жа, у Дыміні, у 1886 годзе выяўлена грабніца-толас эпохі Мікенскай Грэцыі. У 1901 годзе яшчэ адзін толас быў выяўлены на ўзгорку, пад якім знаходзілася паселішча эпохі неаліту. У 2001 годзе падчас раскопак быў выяўлены горад Мікенскай эпохі і палацавы комплекс — частка старажытнага Іолка. .
Лебядзёўка (Кармянскі раён)
Лебядзёўка (, Лебедёвка) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельсавета.
Да 27 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Каменскага сельсавета.
Амнявічы
Амняві́чы (, Омневичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета. Размешчаны за 14 км на поўнач ад Баранавічаў.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XVI стагоддзя. У 1567 годзе маёнтак Амневічы належаў шляхцічам С. Грышкевічу, Я. Зяньковічу, М. Цішэвічу, Я. Макавецкаму, якія накіроўвалі ў войска Вялікага Княства Літоўскага па адным конным воіну.
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі, вёска Гарадзішчанскай воласці Навагрудскага павета.
У 1897 годзе працаваў хлебазапасны магазін. У пачатку XX стагоддзя ў Гарадзішчанскай воласці з назвай Амневічы існавалі 2 вёскі, у якіх налічвалася прыкладна 60 двароў і 400 жыхароў.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў складзе БССР. Да 6 жніўня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Зялёнаўскага сельсавета.
Туркестанская ваенная акруга (Расійская імперыя)
Туркестанская ваенная акруга – ваенная акруга Расійскай Імперыі, створаная ў ліпені 1867 года. Першапачаткова ў яе ўваходзілі Сырдар'інская і Сямірэчанская вобласці Расійская імперыі.
Склад
У склад акругі па стану на першую палову 1914 уваходзілі:
Сескла
Се́скла (Σέσκλο) — адно з першых вядомых неалітычных паселішчаў Еўропы, VII—VI тыс. да н.э. Названа па імі сучаснага арумынскага населенага пункта ў Фесаліі, Грэцыя, дзе ў XIX ст. упершыню былі праведзены раскопкі.
Найстаражытныя знаходкі датуюцца прыкладна 6850 г. да н.э. з хібнасцю да 660 гадоў. Яны належаць да двух розных культур, прота-Сескла і прэ-Сескла. Апошняя прадстаўлена другаснымі паселішчамі, якія прылягаюць да галоўнага паселішча прота-Сескла, і адносіцца да ўварванцаў старчава-крышскай культуры, геаграфічна распаўсюджанай на поўнач ад Фесаліі на берагах Дуная. Для культуры прэ-Сескла была характэрна штампаваная кераміка, якая, аднак, даволі хутка знікае. Абедзве культуры земляробчыя. Дамы спачатку маленькія, з аднаго-двух пакояў, з дрэва або з сырцовай цэглы на каменным падмурку, будавалі на схілах узгоркаў, якія прылягаюць да ўрадлівых далін, дзе вырошчвалі пшаніцу і ячмень. Акрамя таго, разводзілі коз,  авечак, буйную рагатую жывёлу,  сабак. У VI тысячагоддзі да н.э. з'яўляюцца двухпавярховыя дамы і мегароны (будынкі з калонамі). У паселішчы Сескла жыло каля 3 тыс. чалавек, што дазваляе супаставіць яго з неалітычнымі гарадамі Блізкага Усходу (Чатал-Гююк) і лічыць першым вядомым горадам Еўропы. Больш старажытныя неалітычныя культуры Грэцыі ў гэту эпоху яшчэ жылі ў пячорах (Франхты).
У цэлым неалітычны комплекс прота-Сескла адпавядае сучаснаму яму блізкаўсходняму, але буйная рагатая жывёла была, відаць, прыручана ў Фесаліі, дзе з'явілася на некалькі стагоддзяў раней, чым у Чатал-Гуюку. Першыя жыхары прота-Сескла не былі знаёмыя з керамікай, што таксама збліжае іх з носьбітамі блізкаўсходніх культур дакерамічнага неаліту. Пазней з'яўляюцца вытанчаныя паліваныя кубкі і чашы, дэкараваныя геаметрычным узорам чырвонага і карычневага колераў. У самы позні перыяд арнамент эвалюцыянуе да матываў, якія нагадваюць языкі полымя. Аналагічная кераміка вядомая таксама ў заходняй Македоніі, але адрозніваецца ад малаазіяцкай.
Акрамя посуду, знойдзены статуэткі жанчын, часта цяжарных, якія лічацца прыкметай культу Багіні-маці, што, зрэшты, характэрна не толькі для культур Сескла, але для ўсяго Балканскага паўвострава і Падунаўя.
Культуры Сескла лічацца матчынымі для іншых балканскіх неалітычных культур, якія ўзніклі пазней, у прыватнасці старчава-крышскай. Пад іх уплывам складаецца таксама культура кардыяльнай керамікі. У V тысячагоддзі да н.э. паселішча Сескла было заваявана суседняй культурай Дыміні.
Бярозаўка (Кармянскі раён)
Бяро́заўка (, Берёзовка) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельсавета.
Да 27 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Каменскага сельсавета.
Славутасці
У вёсцы калісьці быў ветраны млын, які быў пабудаваны ў 1903—1905 гадах братамі Міхаілам Іванавічам і Іванам Іванавічам Паляковымі. Пры правядзенні калектывізацыі млын стаў калгасным, а яго гаспадары былі высланы ў Сібір.
Млын працаваў да пачатку 1970-х гадоў, а потым знаходзіўся ў закінутым стане і паступова разбураўся. Па ініцыятыве заснавальніка «Дудутак» Яўгена Будзінаса ў чэрвені 1992 года млын быў прывезены на тэрыторыю музея, адноўлены брыгадай цесляроў Віктара Карачуна пад кіраўніцтвам архітэктара Сяргея Сергачова і мастака Барыса Цітовіча.
Прыамурская ваенная акруга
Прыамурская ваенная акруга – ваенная акруга Расійскай Імперыі, створаная 1884 годзе з часткі Усходне-Сібірскай ваенная акругі.
Склад
У склад акругі па стану на першую палову 1914 уваходзілі:
Пакроўскі (Кармянскі раён)
Пакро́ўскі (, Покровский) — пасёлак у Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельсавета.
Да 27 снежня 2022 года пасёлак уваходзіў у склад Каменскага сельсавета.
Янаўка (Кармянскі раён)
Да 27 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Каменскага сельсавета.
Заходне-Сібірская ваенная акруга (Расійская імперыя)
Заходне-Сібі́рская вае́нная акру́га — ваенная акруга Расійскай Імперыі, створаная ў 1865 годзе згодна з Указам імператара Аляксандра ІІ. У яе ўваходзілі тэрыторыі Заходняй Сібіры.
У 1882 годзе да акругі была дададзена Сямірэчанская вобласць і яна была перайменавана ў Омскую ваенную акругу.
Брыксічы
Бры́ксічы (, Брыксичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета. Размешчаны за 27 км на поўнач ад Баранавічаў.
Гісторыя
У 1567 годзе ўладанне шляхціча Івана Шышука, які ставіў з Брыксіч (Брыдчычы) для войска Вялікага Княства Літоўскага аднаго коннага воіна.
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі, вёска ў Гарадзішчанскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
Бервяны
Бервяны́ (, Бервены) — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кароцькаўскага сельсавета.
Антоній Ляшчэвіч
Анто́ній Ляшчэ́віч MIC (, в. Абрамаўшчына каля Вілейкі —, Росіца, акруговы раён Глыбокае, галоўны раён Мінск, генеральная акруга Беларусь, рэйхскамісарыят Остланд) — беларускі блаславёны Каталіцкай Царквы, манах-марыянін, святар, мучанік (расстраляны). Уваходзіць у лік 108 блаславёных мучанікаў Другой сусветнай вайны, беатыфікаваных Папам Рымскім Янам Паўлам II падчас яго наведвання Варшавы 13 чэрвеня 1999 года.
Бервяны
Ліквідавана 30 снежня 2009 года.
Брыксічы
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі.
Антоній Ляшчэвіч
Сям’я, дзяцінства, вучоба і пачатак служэння
Блаславёны Антоній Ляшчэвіч нарадзіўся 30 верасня 1890 года ў вёсцы Абрамаўшчыне Войстамскай парафіі каля Вілейкі (цяпер Смаргонскага раёна  . Яго бацькі, Ян і Караліна Ляшчэвічы, мелі чатырох сыноў (Антонія, Вінцука, Пётру і Янку), з якіх Антоній быў самы старэйшы . Сям’я Ляшчэвічаў была вельмі пабожнай, але беднай, таму годную адукацыю сваім дзецям дазволіць не магла — на дапамогу прыйшоў бяздзетны брат Яна Ляшчэвіча, які фактычна цалкам аплаціў адукацыю Антонія, Вінцэнта і Пятра (прычым у выніку гэта прынесла значны плён: Пётр стаў урачом, Антоній — святаром)  — Янка жа вучыцца адмовіўся і застаўся жыць у роднай вёсцы, дзе ажаніўся і дапамагаў бацькам.
Пачатковую трохгадовую адукацыю разам са сваім братам Вінцэнтам Антоній атрымаў у Войстамскай школе. Невялікае мястэчка Войстам знаходзілася досыць далёка ад дома Ляшчэвічаў, таму абодва хлопцы жылі ў інтэрнаце пры школе. Час ад часу братоў наведваў бацька, які прывозіў харчы.
Пасля трох класаў пачатковай школы абодва хлопцы працягвалі навучанне ў гімназіі святой Кацярыны ў Санкт-Пецярбургу (яна знаходзілася на Неўскім праспекце каля вялікага каталіцкага касцёла). Браты жылі ў свайго дзядзькі Юрыя Ляшчэвіча.
З 1908 г. Каталіцкую гімназію часта наведваў прафесар Акадэміі айцец Юрый Матулевіч, які прыходзіў сюды спавядаць вучняў і часам прамаўляў для іх казанні. Менавіта 1908 г. быў таксама пачаткам тае вялікай рэформы Кангрэгацыі марыян, якую таемна праводзіў айцец Матулевіч. З блаславёным айцом Матулевічам, ужо як са сваім прафесарам, Антоній сустрэўся праз год, калі пасля трэцяга класа гімназіі паступіў у Санкт-Пецярбургскую духоўную семінарыю. Таксама значны ўплыў на маладога Антонія Ляшчэвіча аказаў прафесар Святога Пісання ксёндз Зігмунд Лазінскі, які пазней стаў Мінскім, а затым Пінскім біскупам. Ён неаднаразова згадваўся Ляшчэвічам ва ўспамінах падчас жыцця ў Росіцы як асаблівы прыклад убогасці. Варта звярнуць увагу на факт сувязі, якая пазней перарасла ў сяброўства, паміж Антоніем і, тады яшчэ маладым доктарам тэалогіі, прафесарам Фабіянам Абрантовічам.
У 1914 г. у хуткім часе пасля Калядных Свят Антоній Ляшчэвіч прыняў пасвечанне дыяканату, а 14 красавіка, у трэці дзень Велікодных Свят, стаў святаром. На той момант яму былі 24 гады. Адразу пасля прыміцыйных урачыстасцей малады святар выехаў на місію на Далёкі Усход, адкуль вярнуўся толькі праз 25 гадоў.
У першы год сваёй святарскай службы айцец Антоній працаваў вікарыем у Іркуцку. У 1915 г. ён выехаў у Чыту, дзе яго чакала праца не толькі вікарыя, але і настаўніка, а таксама прэфекта адразу ў трох школах. Праз два гады ксёндз Антоній атрымаў накіраванне ў Харбін, дзе адпрацаваў ажно 12 гадоў.
Служэнне ў Харбіне і вяртанне ў Беларусь
На той момант Харбін быў досыць вялікім і пераважна рускамоўным горадам у Маньчжурыі, які ўзнік у канцы XIX ст. падчас будоўлі расіянамі Сібірскай чыгункі. Непадалёк ад Харбіна знаходзілася кітайскае мястэчка, якое ў хуткім часе далучылася да новага горада, што паспрыяла яго этнічнай разнастайнасці: акрамя рускіх і кітайцаў, там жылі яшчэ карэйцы, японцы і палякі. Пасля Кастрычніцкага перавароту ў Расіі Харбін стаў горадам шматлікай расійскай эміграцыі, пераважна інтэлігенцыі. Менавіта ў такі горад, насельніцтва якога налічвала каля 200 тысяч жыхароў, прыехаў у 1917 г. айцец Антоній Ляшчэвіч.
Спачатку малады святар працаваў настаўнікам лацінскай мовы і рэлігіі ў філіяльных харбінскіх школах і ў польскай гімназіі імя Генрыка Сянкевіча. Разам з 17 праваслаўнымі прыходамі, дзе служылі больш за 100 святароў, існавала адна каталіцкая парафія святога Станіслава, дзе Антоній і распачаў працу ў якасці вікарыя.
У хуткім часе айцы-бернардзінцы разам з парафіяй адчынілі ў Харбіне інтэрнат для юнакоў, які з часам атрымаў назву семінарыі святога Карла. Крыху пазней паўстала асобная парафія для кітайскіх каталікоў. У 1924 г. Уладзівастоцкі біскуп Карл Слівоўскі ўтварыў новую парафію святога Язафата Кунцэвіча і даверыў яе айцу Антонію Ляшчэвічу.
Айцец Антоній распачаў будоўлю храма адразу жа пасля прызначэння: 5 верасня 1924 г. ён заклаў падмурак новай святыні. 15 чэрвеня 1925 г. збудаваны з кедра храм быў асвечаны. Як толькі каля новага касцёла ўзвялі дом для святара, айцец Антоній арганізаваў у ім школу для бедных дзяцей.
Яшчэ ў той час, калі Антоній Ляшчэвіч працаваў вікарыем у парафіі святога Станіслава, у Харбіне распачаўся ўніяцкі рух на глебе праваслаўна-каталіцкага дыялогу (па прыкладзе Берасцейскай уніі). Ініцыятарамі руху былі як праваслаўныя, гэтак і каталіцкія святары, аднак бадай што найбольшую актыўнасць праяўляў пробашч каталіцкай парафіі святога Станіслава — першага месца ў Харбіне, дзе пачалі адбывацца ўніяцкія набажэнствы ва ўсходнім абрадзе з удзелам шматлікіх праваслаўных вернікаў. Пазней супольнымі праваслаўна-каталіцкімі сіламі была ўзведзена капліца святога Уладзіміра, што і дало пачатак харбінскай уніяцкай парафіі. У 1927 г. справа Уніі з Харбіна дайшла да Ватыкана, дзе была ўспрынята пазітыўна: рускім грэка-каталікам (уніятам) Апостальская Сталіца прызначыла ардынарыя — айца-марыяніна Фабіяна Абрантовіча, які пасля адбытага ў Друі навіцыяту і законных шлюбаў прыехаў у Харбін у лістападзе 1928 г. Такім чынам Антоній Ляшчэвіч і Фабіян Абрантовіч сустрэліся зноў — гэтым разам далёка ад радзімы. Марыянін Юрый Бранчанінаў, які ў той час быў 15-гадовым вучнем, успамінае, што сувязі паміж айцом Антоніем і марыянамі, якія прыбылі ў Харбін разам з айцом Фабіянам, былі вельмі шчыльнымі:
У лютым 1937 г. марыянскі дом усходняга абраду з генеральнай візітацыяй наведаў айцец Андрэй Цікота — былы школьны сябар Антонія Ляшчэвіча. Магчыма, шчыльныя кантакты з марыянамі і паўплывалі на тое, што ў красавіку 1937 г. ксёндз Ляшчэвіч звярнуўся да прымаса Аўгуста Хлёнда па дазвол на ўступленне ў законную супольнасць айцоў-марыян.
У кастрычніку 1937 г. айцы-марыяне адчынілі ў Харбіне свой навіцыят. У той час айцец Антоній ужо атрымаў ад касцёльных улад дазвол уступіць у законную супольнасць і ўсё жа, нягледзячы на гэта, 23 снежня ён пакінуў Харбін.
3 сакавіка 1938 г. айцец Антоній, накіроўваючы да законных улад Марыянскай Кангрэгацыі сваё прашэнне быць прынятым у іх супольнасць, выразна зазначыў, што вельмі хацеў бы адбыць навіцыят у Друйскім кляштары.
Ксёндз Ляшчэвіч прыехаў у Друю ўвесну 1938 г. Прадчуваючы рэальную пагрозу палітычных рэпрэсій над беларускімі святарамі, айцец Антоній выехаў у марыянскі законны дом у Вільні, дзе сустрэўся з генералам ордэна айцом Цікотам, які параіў новаму кандыдату адбыць навіцыят у Скурцы, што каля Седльцаў у Польшчы. Айцец Ляшчэвіч прыехаў туды 27 мая.
7 чэрвеня айцец Антоній распачаў свой навіцыят. Нягледзячы на тое, што новік Ляшчэвіч меў за сабою ўжо 24 гады святарскай працы, час яго падрыхтоўкі да законных шлюбаў праходзіў без прывілеяў. Зрэшты, айцец Антоній працягваў выконваць свой святарскі абавязак, дапамагаючы святарам спавядаць вернікаў у мясцовым парафіяльным касцёле.
13 красавіка 1939 г. кляштарная супольнасць у Скурцы мела адносна незвычайную ўрачыстасць: новік Антоній Ляшчэвіч адзначаў 25-годдзе сваёй святарскай службы. Гэта падзея згадваецца ў хроніцы навіцыяту:
13 чэрвеня, у дзень свайго апекуна — святога Антонія з Падуі — айцец Ляшчэвіч склаў свае першыя законныя шлюбы. Прабыўшы ў Скурцы яшчэ два месяцы, 24 жніўня ён, ужо як марыянін, вырушыў у Друю.
У Друі, акрамя душпастырскай службы, Антоній Ляшчэвіч выкладаў у гімназіі рускую мову, але паспеў рабіць гэта толькі некалькі тыдняў: у другой палове верасня Друю занялі савецкія войскі, адразу канфіскаваўшы жывёлу, збожжа і працоўны інвентар у кляштары. У снежні савецкая ўлада зачыніла Друйскую гімназію. Вясною 1940 г. марыянскі кляштар пазбавілі права на зямельную ўласнасць, аднак марыяне і сёстры-еўхарысткі пакуль заставаліся ў сваіх законных дамах.
Сітуацыя змянілася з пачаткам Вялікай Айчыннай вайны: і для савецкіх, і для нямецкіх улад праблемы рэлігіі сышлі на другі план, саступіўшы месцы штодзённым ваенным клопатам. Такім чынам, марыяне змаглі ўзнавіць у новым маштабе сваю амаль прыпыненую місію.
Місія ў Росіцы
Першая Святая Імша ў Росіцы пасля доўгага перапынку адбылася яшчэ да прыезду туды місіянераў з Друі. У самым пачатку вайны нейкі час там працаваў ксёндз Гайлевіч. У лістападзе туды прыехаў з сёстрамі-еўхарысткамі айцец Ляшчэвіч.
На момант прыезду ў Росіцу айца Антонія з неараманскага касцёла зрабілі вясковы клуб, яго вежы знеслі, а званы аддалі мясцоваму калгасу. У вёсцы была спустошана таксама і праваслаўная царква.
Паступова да айца Ляшчэвіча далучыліся іншыя марыяне: айцец Фелікс Чачот, айцец Уладзіслаў Лашэўскі і клерык Генрых Тамашэўскі. З роднага Друйскага кляштара сясцёр-еўхарыстак на місіі таксама выехалі сёстры Ядвіга Віршута, К. Угарэнка, Р. Марцілёнак, А. Прытыцкая, Лоўкіс, Э. Варонька, Е. Трубіла, А. Мароз, П. Латышкевіч, А. Пяткун, М. Ясінская і іншыя.
Акрамя Росіцы, місіянеры працавалі ў вёсках Зашчырын, Замошша, Асвея, Баліны і іншых, аднак менавіта Росіца была асноўным місійным пунктам. Матэрыяльна росіцкія місіі падтрымлівалі друйскія законнікі: тагачасны аканом Друйскага кляштара брат Люцыян Паўлік узяў на сябе клопат пра рэгулярнае харчовае і матэрыяльнае забеспячэнне Росіцы.
Праз некалькі месяцаў працы ў Росіцы адзін з місіянераў, айцец Лашэўскі, выехаў у Зашчырын, каб там выконваць абавязкі пробашча ў асобнай парафіі. Касцёла ў Зашчырыне не было, але мясцовыя вернікі абсталявалі пад капліцу былы ваенны барак. Вернікам давялося абсталёўваць капліцу і ў Замошшы: мясцовы касцёл быў падарваны і знішчаны ўшчэнт бальшавікамі. У Асвеі капліцу зрабілі ў панскім палацы. У Дрысе місіянеры пачалі служыць у старадаўнім касцёле. У былой дрысенскай парафіі амаль увесь час перад вайною працаваў святар, аднак яго арыштавалі, і таму айцец Ляшчэвіч прыязджаў адпраўляць набажэнствы кожную нядзелю замест яго. Місія праходзіла даволі паспяхова, і марыяне разам з сёстрамі-еўхарысткамі неўзабаве пачалі думаць пра місійную дзейнасць у Смаленску і ў Віцебску.
У чэрвені 1942 г. у росіцкай місіі адбыліся змены: айцец Чачот, які датуль займаўся рамонтам касцёла ў Росіцы і дапамагаў у душпастырскай працы айцу Ляшчэвічу, вярнуўся ў Друю, а ў Росіцу замест яго прыехаў айцец Юрый Кашыра.
Генеральная маці законнай супольнасці сясцёр-еўхарыстак Юзэфа Жук успамінае росіцкую місію наступным чынам:
Мучаніцтва
У 1943 г. у сувязі з павышанай актыўнасцю партызанаў праз некалькі дзён пасля новага года сфармаваная з добраахвотнікаў карная экспедыцыя з’явілася ў Друі і пачала праводзіць вучэнні, заняўшы верхні паверх кляштара. Неўзабаве экспедыцыя перасякла Дзвіну і накіравалася ў Росіцу. Як толькі карнікі пакінулі марыянскі кляштар, клерык Генрых Тамашэўскі выехаў у Дрысу, дзе айцец Ляшчэвіч кожную нядзелю адпраўляў Святую Імшу, з мэтай папярэдзіць апошняга аб небяспецы. Генрых Тамашэўскі ўспамінаў наступнае:
У аўторак раніцай, 16 лютага, пачалі біць званы: карнікі зганялі ў росіцкі касцёл матак з немаўлятамі, дзяцей, маладых і старых людзей, а таксама сясцёр-еўхарыстак. Па сведчаннях Марты Пірог, многія жыхары паспелі збегчы з вёскі, але тых, каго лавілі падчас уцёкаў, зганялі ў розныя памяшканні, замыкалі, абкідвалі гранатамі і падпальвалі. У росіцкім касцёле былі святары Антоній Ляшчэвіч і Юрый Кашыра. У адрозненні ад вясковых жыхароў, яны мелі права свабодна ўваходзіць у касцёл і пакідаць яго, а таксама ў любы момант пакінуць Росіцу. Святары, аднак, засталіся і выконвалі свае абавязкі: адпраўлялі Святую Імшу, удзялялі Камунію, спавядалі, хрысцілі дзяцей і дарослых, бласлаўлялі, суцяшалі тых, хто быў у роспачы, прыносілі дзецям хлеб. Аказваць духоўную дапамогу святарам дапамагалі сёстры-еўхарысткі. Айцу Ляшчэвічу ўдалося вызваліць з касцёла спачатку адну сястру (ён прапанаваў яе карнікам на ролю гаспадыні ў іх штабе), а потым і іншых: нямецкі афіцэр дазволіў, каб усе манахіні перайшлі з касцёла ў плябанію (для абслугоўвання афіцэраў), дзе і размяшчаўся штаб. Карнікі заявілі людзям, што іх вывезуць у лагеры, а дамы ў вёсцы паляць для таго, каб іх не змаглі заняць партызаны.
У сераду, 17 лютага, салдаты пачалі дзяліць людзей у касцёле на групы: на правы бок касцёла — для адпраўкі ў лагер, на левы — тых, што павінны былі пайсці ў агонь. Сведкі адзначаюць, што немцы паводзілі сябе больш гуманна за паліцаяў: напрыклад, нямецкі жаўнер выратаваў маці Юліі Бабок, скасаваўшы рашэнне паліцая адправіць яе на спаленне, абгрунтаваўшы гэта тым, што сям’я мусіць быць разам; дзяўчынка з сям’і Грабоўскіх, якая трапіла ў групу на лагер, а яе брацік, тата і маці — на спаленне, угаварыла афіцэра выратаваць іх усіх. Святары не ўваходзілі ў ніводную з груп: ім дазвалялася пакінуць касцёл і вёску ў любы момант. Апоўдні групы людзей з левага боку касцёла пачалі вывозіць партыямі на латышскіх санях нібыта ў лагер, аднак жыхары бачылі, што везлі іх не ў кірунку чыгуначнай станцыі, а ў іншы бок. Падводы хутка вярталіся пустыя, а праз некалькі хвілін дамы пачалі гарэць і пачуліся асобныя стрэлы. Са слоў падвозчыкаў і тых нямногіх, каму ўдалося збегчы, людзей замыкалі ў будынках, а будынкі падпальвалі, а ўцекачоў расстрэльвалі, або зноў кідалі ў агонь — дзяцей жа наколвалі на штыкі.
У той жа дзень па абедзе, каля 16 гадзін айцец Ляшчэвіч развітаўся з жыхарамі вёскі і сказаў, што яго выклікаюць паказаць склад, хаця ўсім было вядома, што ніякага склада ў Росіцы няма. Па згадках сястры-еўхарысткі Ядвігі Віршуты, айцец Антоній быў радасны і з усмешкай сказаў:
Вечарам у касцёл вярнуўся айцец Кашыра і паведаміў, што айцец Ляшчэвіч забіты, а заўтра будзе забіты і ён сам. Адной з магчымых прычын забойства айца Антонія магла з’яўляцца раз’юшанасць карнікаў,
Такім чынам айцец Антоній Ляшчэвіч прыняў мучаніцкую смерць 17 лютага 1943 г. Ён быў расстраляны. Адной з магчымых прычын забойства айца Антонія магла з’яўляцца раз’юшанасць карнікаў, выкліканая пастаяннымі просьбамі да іх Ляшчэвіча аб вызваленні прынамсі дзяцей і міласэрнасці да іх.
Узнагароды
У 1934 г. урадам Міжваеннай Польшчы за працу па падтрымцы таленавітай моладзі і па дапамозе ў атрыманні харбінскімі юнакамі адукацыі быў узнагароджаны.
Беатыфікацыя і ўшанаванне памяці
У 1999 г. 108 каталіцкіх святароў з Беларусі звярнуліся да Папы Рымскага Яна Паўла II з прашэннем беатыфікаваць святароў Антонія Ляшчэвіча і Юрыя Кашыру, прылічыўшы пакутнікаў да ліку блаславёных — адной са ступеней святасці ў Каталіцкай Царкве. Папа задаволіў гэту просьбу, і беатыфікацыя беларускіх мучанікаў адбылася 13 чэрвеня 1999 г. у Варшаве падчас наведвання Папам Польшчы з Апостальскім Падарожжам, прычым цікавым супадзеннем з’яўляецца тое, што ў гэты жа дзень былі беатыфікаваныя 108 мучанікаў Другой сусветнай вайны (з улікам Ляшчэвіча і Кашыры) — менавіта столькі беларускіх святароў хадайнічалі перад Янам Паўлам II аб царкоўным праслаўленні росіцкіх мучанікаў.
Сярод веруючых жыхароў Абрамаўшчыны распаўсюджана вера ў тое, што айцец Антоній яшчэ пры зямным жыцці аберагаў вёску і яе жыхароў і працягвае рабіць гэта пасля смерці: менавіта так веруючыя вяскоўцы тлумачаць тое, што падчас Другой сусветнай вайны сярод жыхароў Абрамаўшчыны загінулі толькі 2 чалавекі і што ў 1960-я гады ў вёсцы абнавіўся і заміраточыў абраз Маці Божай.
У Росіцу рэгулярна арганізоўваюцца рэлігійныя пілігрымкі, яе таксама наведваюць і простыя турысты.
Багданавічы
Багда́навічы (, Богдановичи) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кароцькаўскага сельсавета.
Ціверцы
Ціверцы — усходнеславянскае племя, якое рассялілася ў IX стагоддзі ў міжрэччы Днястра і Прута, а таксама Дуная, у тым ліку ля Буджакскага ўзбярэжжа Чорнага мора на тэрыторыі сучасных Малдовы і Украіны.
Ціверцы ўпершыню згадваюцца ў Аповесці мінулых гадоў у шэрагу з іншымі ўсходнеславянскімі плямёнамі IX стагоддзя: «…улучи и тиверьци седяху бо по Днѣстру, присѣдяху къ Дунаеви; бе множьство ихъ, сѣдяху по Днѣстру оли до моря, и суть гради ихъ и до сего дне…». Асноўным заняткам ціверцаў было земляробства. Рассяліліся ў валашскім арэале. На захадзе іх арэал межаваў з землямі жывёлагадоўчага раманамоўнага насельніцтва (гл. валахі), на ўсходзе — з так званым Дзікім полем, якое ўсё больш запаўняюць качэўнікі цюркскага і мангольскага паходжання.
У міжрэччы Днястра і Прута, верагодна, захоўваюцца рэшткі некалькіх груп славянскіх паселішчаў і гарадзішчаў (Алчждар, Екімаўцы, Цароўка, Рудзь і інш.), якія звязваюць з летапіснымі ціверцамі.
Гарадзішчы — амаль круглай формы ўмацавання дыяметрам каля 80 метраў, акружаныя равамі глыбінёй каля 4 метраў і высокімі валамі. У гарадзішчах сабрана мноства прадметаў, ідэнтычных з распаўсюджанымі сярод жыхароў Кіеўскай Русі, а часткай відавочна завезеных з Кіева.
У XIII—XIV стагоддзях рэшткі ціверцаў зліваюцца з хрысціянскім карэнным насельніцтвам раманскага паходжання. Археалагічнымі раскопкамі даследаваны ўмацаванні, жытло, майстэрні рамеснікаў і т.п. На поўнач, нашчадкі ціверцаў меркавана сталі праз некалькі сот гадоў часткай украінскага народа, а іх крайняя заходняя частка (Малдова, Букавіна) паступова раманізавалася.
Спіс аб’ектаў PGC (947001—948000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (947001—948000)
Шаля (значэнні)
Ша́ля:
Восаў (Кармянскі раён)
Во́саў (, Осов) — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кароцькаўскага сельсавета.
Ліквідавана 3 лютага 2012 года.
Іавіян
Фла́вій Кла́ўдзій Іавіян (Flavius Claudius Iovianus, 330 год (331 год) — 17 лютага 364 года) — рымскі імператар у 363—364 гадах, часта названы проста Іавіян.
Іавіян адбываўся з Сінгідунума. Калі ён займаў пасаду начальніка асабістай імператарскай аховы, пасля скону Юліяна Адрачэнца быў абвешчаны новым кіраўніком Рымскай імперыі. Іавіян склаў мірны дагавор тэрмінам з 30 гадоў з персідскім царом Шапурам II, паводле якога адмаўляўся ад пяці месапатамскіх правінцый і Арменіі. Вызнаючы хрысціянства, Іавіян аднавіў у Рымскай імперыі хрысціянства, падрэзанае ў правах яго папярэднікам і вярнуў царкве ўсе яе прывілеі. Аднак ён ставіўся памяркоўна і да паганства, і да ўсіх кірункаў хрысціянскай рэлігіі. Праз 7,5 месяцаў пасля пачатку кіравання Іавіян сканаў у Віфініі па дарозе ў Канстанцінопаль пры так і не высветленых да канца акалічнасцях.
Я — Іван, ты — Абрам
«Я — Іван, ты — Абрам» — беларуска-французскі фільм 1993 года. Сцэнарыстам і рэжысёрам ленты стала Іаланда Зоберман. Фільм выйграў моладзевую прэмію канскага кінафестывалю 1993 года сярод французскіх карцін і «Залатога Георгія» на 18-м маскоўскім міжнародным кінафестывалі. Апроч таго, лента была вылучана на Оскар у намінацыі «Найлепшы замежны фільм» ад Беларусі.
Вынашаўка
Да 26 сакавіка 1987 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Кармянскага пассавета.
Спішске-Подграддзе
Спішске-Подграддзе (Spišské Podhradie, Kirchdrauf, Szepesváralja) — горад ва ўсходняй Славакіі ля падножжа Левачскіх Врхоў, адзін з гістарычных спіскіх гарадоў. Насельніцтва каля 3,8 тыс. чалавек.
Гісторыя
Спішске-Подграддзе ўзнікла ў XII ст. як падградзе Спішскага замка, хутчэй за ўсё ў 1174 годзе. Упершыню згадваецца ў 1249 годзе. У XIII ст. стала незалежным паселішчам. Тады ж тут пасяляецца мноства нямецкіх каланістаў. У сярэднявеччы Спішске-Подграддзе было вельмі паспяховым горадам. У 1780 годзе суседні Спішскі замак згарэў у пажары. У цяперашні час Спішске-Подграддзе — адно з найпапулярнейшых турыстычных месцаў Славакіі дзякуючы помнікам архітэктуры і блізкаму запаведніку Словацкі-Рай.
Перасяленне славян на Балканы
Перасяленне славян на Балканскі паўвостраў стала адным з найважнейшых міграцыйных вектараў эпохі Вялікага перасялення народаў. Актыўная фаза перасялення прыйшлася на VI-VIII стагоддзі. Старажытныя славяне пранікалі на Балканы галоўным чынам з паўночнага захаду, гэта значыць спускаючыся ўніз па цячэнні Дуная, хоць, магчыма, што частка з іх патрапіла сюды і з усходу (ціверцы), калі прайшлі праз былую рымскую Дакію і фарсіравалі ніжняе цячэнне ракі ў раёне Дабруджы.
Славяне пачалі рассяляцца са сваёй прарадзімы ўжо ў II стагоддзі. Хутчэй за ўсё, некаторыя дыялектныя моўныя адрозненні існавалі ўжо тады, але мова была адзінай, але ў V—VI стагоддзі славянская экспансія набыла велізарныя маштабы і да VII—X стагоддзяў славянскае моўнае адзінства перастала існаваць.
Інфармацыю пра першыя з'яўленні славян на Балканах у V стагоддзі можна знайсці ў працах візантыйскіх пісьменнікаў і гісторыкаў: Пракопа Кесарыйскага і Іаана Эфескага. Да VII стагоддзя славянскія плямёны трывала замацаваліся на Балканскім паўвостраве і сталі паступова рухацца ў бок Пелапанеса і Эгейскіх астравоў. Пазней, некаторыя славяне пракраліся і ў Анатолію.
Перасяленне славян не было мірнай каланізацыяй: знойдзены сляды супраціўлення з боку элінаў і ілірыйцаў, але супраціўленне не было значным з-за таго, што Візантыя была саслаблена бесперапыннымі войнамі з персамі і арабамі.
Гісторыя
Паводле даных археалагічных даследаванняў, славяне, якія ўваходзілі ў склад Аварскага каганата, засялілі Сярэднедунайскую нізіну не пазней канца V стагоддзя, паглынуўшы рэшткі як аварскага, так і панона-раманскага насельніцтва.
Прасоўванне славян абывалася ў двух асноўных кірунках. Славяне рухаліся на паўднёвы ўсход, да Канстанцінопаля, Марэі і Македоніі. Некаторыя з іх добраахвотна або гвалтоўна апынуліся ў межах візантыйскай Малой Азіі. Частка з іх рухалася ў паўднёва-заходнім кірунку, засяліўшы Герцагавіну, Далмацыю, Істрыю і ўсходнія схілы Альпаў.
На пачатковым этапе свайго рассялення, славяне, як і германцы, дэманстравалі тэндэнцыю да фарміравання ўласных дзяржаў, канфліктуючы з імперскай уладай. Але да XI стагоддзя культурна-рэлігійная элінізацыя закранула значную частку паўднёвых славян, якія былі зноў уключаны ў склад Візантыйскай імперыі.
Такім чынам, славянская каланізацыя Усходняй Рымскай імперыі не суправаджалася крушэннем антычнай рымскай дзяржаўнасці, хоць яна і паскорыла яе эвалюцыю ў феадальную шматнацыянальную грэчаскую дзяржаву, вядомую як Візантыйская імперыя.
Адаптацыя
Славянскія нашэсці на некаторы час разбурылі камунікацыі ва ўнутраных раёнах Балканскага паўвострава. Так, нягледзячы на значнае скарачэнне сваёй тэрыторыі, Усходняя Рымская імперыя не спыніла сваё існаванне.
Больш таго, грэчаскае насельніцтва прыморскіх гарадоў, якія заставаліся пад уладай васілеўса, наладзіла цалкам узаемавыгадныя кантакты з земляробчымі славянскімі плямёнамі, якія нарэшце кампактна засялілі малаасвоеныя ўнутраныя рэгіёны Балканаў. Вядома, падчас гэтага працэсу ў склад славянскіх абшчын увайшлі фракійцы, часткова валахі і грэкі, ілірыйцы і булгары, якія прыйшлі з Волгі.
Росквіт і заняпад
VII-IX стагоддзі сталі апагеем славянскага ўплыву ў Еўропе. У гэты перыяд Усходняя, Цэнтральная Еўропа і Балканы ўяўлялі сабой адзіны славянамоўны масіў, у які апынуліся ўключаны таксама валашская і протаалбанская культуры.
Cярэднегрэчаская культура была адціснута на самы край Балканскага паўвострава, а яе ядро перамясцілася ў Малую Азію.
Аднак ужо ў X стагоддзі германскія плямёны пачынаюць паступовы націск на ўсход. Перасяленне венгерскіх плямёнаў у самае сэрца Еўропы каля 1000 года прыводзіць да ізаляцыі паўднёвых славян ад заходніх.
Востраў (Кармянскі раён)
Во́страў (, Остров) — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кароцькаўскага сельсавета.
Ліквідавана 3 лютага 2012 года.
Гарадок (Кароцькаўскі сельсавет)
Гарадо́к (, Городок) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кароцькаўскага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Кармянскага пассавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2083001—2084000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2083001—2084000)
Cleome gordjaginii
Cleome gordjaginii — від травяністых расліне рода сямейства.
Ахова
Від занесены ў Чырвоныя кнігі Туркменістана (1999) і Узбекістана (2009).
Вялікае Сяло (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
За 1 км на паўднёвы захад ад вёскі, каля балота, на ўзвышшы, археолагамі выяўлены магутныя валы вышынёй 3—4 м, якія акружаюць прамавугольную пляцоўку 100×100 м.
У 1897 годзе ў Гарадзішчанскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Гарадзішчанскай гміне.
З 1939 года ў складзе БССР.
З 16 ліпеня 1954 года да 19 студзеня 1965 года цэнтр Велікасельскага сельсавета.
Інфраструктура
Працуюць механічныя майстэрні, магазін, бібліятэка, аддзяленне сувязі, ветэрынарны ўчастак.
Кароцькі
Каро́цькі (, Коротьки) — аграгарадок у Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кароцькаўскага сельсавета.
Уладзімір Ігаравіч Ігнацік
Уладзімір Ігаравіч Ігнацік (,, Беларусь) — беларускі прафесійны тэнісіст. У чэрвені 2007 года стаў лідарам юніёрскага сусветнага рэйтынгу пасля перамогі на адкрытым чэмпіянаце Францыі 2007 сярод юніёраў і фіналу Уімблдану 2007 сярод юніёраў.
Выступае за зборную Беларусі на Кубку Дэвіса.
Кар’ера
У 2007 годзе Уладзімір Ігнацік перамог на юнацкім адкрытым чэмпіянаце Францыі, што зрабіла яго 1-й ракеткай планеты сярод юнакоў (чэрвень 2007). У тым жа годзе Ігнацік стаў сярэбраным прызёрам Уімблданскага турніру і дайшоў да чвэрцьфіналу Адкрытага чэмпіянату ЗША. 2007 год ён скончыў на 864-й пазіцыі ў рэйтынгу Асацыяцыі тэнісістаў-прафесіяналаў, у 2008 стаў 431-м.
У 2008 годзе Уладзімір Ігнацік выступіў за зборную Беларусі ў Кубку Дэвіса са зборнай Швейцарыі, саступіўшы ў абодвух матчах Станісласу Ваўрынку (1:3) і Іву Алегра (0:2). У наступным матчы, супраць Грузіі, Ігнацік атрымаў дзве перамогі над Лада Чыхладзэ (3:0) і Нодарам Ітанішвілі (1:0). У маі 2009 года ён саступіў гульцу Паўднёва-Афрыканскай рэспублікі ў складзе зборнай, якая прайграла з выніковым лікам 0:5.
У чэрвені 2009 Уладзімір Ігнацік выйграў свой першы у Польшчы. Улетку ён набраў неблагую форму, дайшоўшы да фіналу яшчэ аднаго ф’ючэрсу ў Сербіі, пасля перамогшы ў польскім, турэцкім і іспанскім турнірах. Трапіўшы ў першую 300 рэйтынгу, Ігнацік паспрабаваў сябе ў. У лістападзе 2009 ён двойчы выходзіў у чвэрцьфіналы турніраў у Джэрсі і Іакагаме, а ў канцы месяца перамог у Токіа. Год скончыў на 192-й пазіцыі.
У 2010 годзе Ігнацік дайшоў да фіналу аднаго з ф’ючэрсаў у Вялікабрытаніі, а ў 2011 перамог у чэленджэры ў Гуанчжоу.
Курганіца
Курга́ніца (, Курганица) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кароцькаўскага сельсавета.
Куракаўшчына
Кура́каўшчына (, Кураковщина) — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кароцькаўскага сельсавета.
У 1924—1963 гадах цэнтр Куракаўшчынскага сельсавета. Да 26 сакавіка 1987 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Кармянскага пассавета, пасля — у складзе Кароцькаўскага сельсавета. У 2007 годзе вёска ўвайшла ў склад гарадскога пасёлка Карма.
Драўляныя цэрквы Марамурэша
Драўляныя цэрквы гістарычнай вобласці Марамурэш — аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, які аб'ядноўвае восем драўляных цэркваў, размешчаных у гістарычнай вобласці Марамурэш у Карпатах у Румыніі. Усе гэтыя цэрквы праваслаўныя, і ўсе былі пабудаваны ў XVII і XVIII стагоддзях, але яны некалькі адрозніваюцца архітэктурным стылем і даюць уяўленне аб традыцыях драўлянага дойлідства ў Паўднёвых Карпатах. Для ўсіх цэркваў характэрны высокія званіцы з заходняга боку.
У Марамурэшы існавала і існуе бесперапынная традыцыя драўлянай архітэктуры прынамсі з XVIII стагоддзя. Будаўніцтва вялося з бярвення. У наш час у румынскай частцы Марамурэша захаваліся 42 драўляныя цэрквы, каля траціны з ліку пабудаваных у XVII—XVIII стагоддзях.
У аб'ект уключаны:
Арменія (гістарычны рэгіён)
Паводле розных ацэнак Гістарычная Арменія займае тэрыторыю ад 290 000 /300 000 да 360 000 км². У сілу гістарычных акалічнасцяў, рэгіён падзяляецца на Заходнюю (Візантыйскую, Турэцкую) і Усходнюю (Персідскую, Закаўказскую, Рускую) часткі. На працягу сваёй гісторыі, рэгіён уваходзіў у склад вялікай колькасці дзяржаў і ў поўным аб'ёме толькі кароткачасова знаходзіўся пад кантролем аднаго кіраўніка. Па большай частцы, межы ўсёй (то бок і Заходняй, і Усходняй) гісторыка-геаграфічнай Арменіі супадаюць з межамі гістарычных дзяржаў Вялікая Арменія і Малая Арменія.
Таксама раёны вярхоўя Ефрата і наваколле Ванскага возера ў Старажытнай Арменіі з'яўлялася вобласцю ранняга шырання курдаў, дзе яны жылі на тэрыторыі Армянскага царства
Геаграфія
У старажытныя часы назва «Арменія» пазначала ўсё нагор'е, якое, нягледзячы на ўсе палітычныя і гістарычныя змены на працягу гісторыі, такія як часовае аддзяленне некаторых абласцей ці нават поўны распад краіны, быў вызначаны Тарскімі горамі на поўдні, вярхоўямі ракі Еўфрат на захадзе, Каўказскімі горамі на поўначы, Мідыяй Атрапатэноа на ўсходзе. У некаторых частках гэтай тэрыторыі армяне складалі большасць насельніцтва, у іншых — толькі яго вышэйшы клас, аднак усюды яны былі яднальным элементам, якія падтрымвалі культуру і мову ўсяго рэгіёна. Рэгіён ахапляе значную частку сучаснай усходняй Турцыі, а таксама паўночна-заходнія часткі Ірана, частку паўднёвых рэгіёнаў сучаснай Грузіі, частку паўднёвых і заходніх рэгіёнаў сучаснага Азербайджана і ўсю тэрыторыю Рэспублікі Арменія. Гістарычная Арменія абмяжоўвалася шэрагам натуральных меж. Як адзначае «Энцыклапедыя ісламу» і іншыя аўтарытэтныя крыніцы па рацэ Кура яна адлучаецца ад каспійскай і грузінскай нізін на ўсходзе і паўночным усходзе, па горных хрыбтах Таўра і Загроса адлучаецца ад Курдыстана і Ірана, а рака Еўфрат вызначае заходнія межы гістарычнай Арменіі.
У перыяд кіравання Дарыя і Ксеркса тэрыторыя Арменіі (Арміна) была значна менш, чым пазней, у часы панавання Арташэсідаў і Аршакуні.
Кароткая гісторыя рэгіёна
У першай палове I тысячагоддзя да нашай эры на тэрыторыі рэгіёна існавала дзяржава Урарту, потым ён з'яўляўся часткай сатрапіі Арменія Ахеменідскай імперыі. У гэты час тут адбывалася фармаванне армянскага народа.
Паводле энцыклапедый «Брытаніка» і «Іраніка», мяжуючы з Мідыяй, Кападокіяй і Асірыяй, па дадзеных Герадота, Ксенафонта і наступных антычных аўтараў, старажытныя армяне рассяляліся ў рэгіёне ўсходне-анаталійскіх гор, земляў уздоўж ракі Аракс, наваколля гары Арарат, азёр Ван і Урмія, верхніх плыняў рэк Ефрат і Тыгр. На поўначы да VII стагоддзя да н.э. яны пашырыліся да ракі Кура. Ксенафонт у сваёй працы «Анабасіс» заве Арменію вялікай і багатай краінай. У пісьмовых крыніцах тэрмін армянін упершыню згадваецца ў VI стагоддзі да н.э. у старажытнаперсідскіх і старажытнагрэцкіх крыніцах, прытым калі ў грэцкіх крыніцах тэрмін ужываецца толькі да армянскага народа то ў персідскіх крыніцах або да старажытных армян у заходняй частцы Армянскага нагор'я, або да ўсяго насельніцтва нагор'я. Тады, у перыяд заваёвы Ахеменідскімі царамі, Армянскае нагор'е мела змяшанае насельніцтва, напэўна, з перавагай урартаў і армян, чые назвы былі выкарыстаны ў Бехістунскім надпісе 522 года да н.э., як узаемазаменныя для пазначэння краіны. Такім чынам паняцце «Арменія» ўжо тады блыталася са зніклай да таго часу дзяржавай Урарту. Працэс фармавання армянскага народа, пры ўдзел трох кампанентаў — хурытаў, лувійцаў і протаармян, пачаўся ў XII ст. да. н.э. і завяршыўся да VI ст. да н.э. . Паводле Герадота, персідская адміністрацыя адрознівала 13-ю сатрапію, якая ўключала армян, і 18-ю, якую насялялі алародыі (урарты) і армяне. Да V стагоддзя да н.э. згадванні пра алародыяў спыняюцца. У V стагоддзі да н.э. большая частка тэрыторыі былога Урарту ўжо з'яўлялася этнічна армянскай. Цяжка вызначыць дакладны час канчатковай моўнай асіміляцыі ўсіх хурытаў і ўрартаў. Напэўна, канчатковае зліццё ўрартаў з армянскім народам завяршылася да IV—II стагоддзяў да н.э. Такім чынам, і ўрарты ўвайшлі ў склад армянскага народа. Армянскі народ фізічны і культурны пераемнік усяго старажытнага насельніцтва нагор'я, перадусім хурытаў, урартаў і лувійцаў.
Пасля падзення Дзяржавы Ахеменідаў пад ударамі Аляксандра Македонскага, у 331—200    гадах да н.э. тут існавала армянскае Айрарацкае царства са сталіцай у Армавіры (недалёка ад сучаснага Ерэвана), якое ў 316 годзе да н.э. набыло незалежнасць. Да каля 200 года да н.э. царом Ервандам IV была заснавана новая сталіца Арменіі горад Ервандашат. Такім чынам з III—II стагоддзяў да н.э. цэнтр палітычнага і культурнага жыцця армянскага народа перасунуўся ў межы Арарацкай раўніны. Пасля кароткачасовага заваявання Селеўкідамі Арменія зноў здабыла незалежнасць, калі ў 189 годзе да н.э. Арташэс I заснаваў дзяржаву Вялікая Арменія. У 176 годзе да н.э. Арташэс заснаваў новую сталіцу Арменіі — горад Арташат. У 80—70 гадах да н.э. пры Тыгране II Вялікім Вялікая Арменія ператварылася ў найбуйнейшую армянскую імперыю, якая распасціралася ад Каспійскага мора да Палестыны і Егіпта. Пасля зменных поспехаў у войнах з Рымам у юітве пры Артаксаце і ў бітве пры Тыгранакерте у 65 годзе да н.э. Арменія была захоплена і абвешчана «сябрам і саюзнікам рымскага народа». Праз некалькі дзесяцігоддзяў у 1 годзе н.э. рымляне знішчылі армянскую дзяржаву, завяршыўшы каля двухвяковую гісторыю дынастыі Арташэсідаў.
У плынь 1—63 гадоў н.э. у Арменіі кіравалі рымскія і парфянскія стаўленікі. У 58—63 гадах адбывалася Рымска-парфянская вайна за кантроль над Арменіяй. Пасля паразы Рыма быў складзены Рандэйскі мірны дагавор, паводле якога брат парфянскага цара Валагеза I Трдат I быў прызнаны незалежным царом Арменіі, аднаўляліся таксама межы Армянскай дзяржавы. У краіне была ўсталявана новая дынастыя Аршакідаў. Да пачатку III стагоддзя супраць Арменіі былі толькі тры сур'ёзныя рымскія выступы, але ніводзін з іх не прывёў да знішчэння Армянскай дзяржавы. Гэты перыяд лічыцца параўнальна спрыяльным для жыцця армянскага народа. У II—IV стагоддзях сталіцай Арменіі з'яўлялася горад Вагаршапат, на Арарацкай даліне, заснаваны царом Вагаршам I. Праз Арменію праходзілі міжнародныя гандлёвыя шляхі, якія злучалі Рым з Іранам, Індыяй і Кітаем. Найбуйнейшай гістарычнай падзеяй стала прыняцце Вялікай Арменіяй хрысціянства ў якасці дзяржаўнай рэлігіі пры цары Трдаце III у першыя гады IV стагоддзя. У пачатку IV стагоддзя Хасроў III Катак пабудаваў новую сталіцу Арменіі Двін на поўнач ад Арташата.
Сібірская ваенная акруга (Расійская імперыя)
Сібірская ваенная акруга – ваенная акруга Расійскай Імперыі, створаная ў 1899 годзе на тэрыторыі Омскай ваеннай акругі і далучанай да яе Іркуцкай ваеннай акругі, пры гэтым тэрыторыя Сямірэчанскай вобласці была перададзена Туркестанскай ваеннай акрузе.
У 1906 Сібірская ваенная акруга была скасавана, што прывяло да аднаўлення Іркуцкай і Омскай ваеннай акругі.
Арменія (гістарычны рэгіён)
Кароткая гісторыя рэгіёна
У VII—XV стагоддзях Арменія падвяргалася нашэсцям арабаў, візантыйцаў, сельджукаў, мангола-татар, Цімура. У 860-х гадах пад кіраваннем дынастыі Багратыдаў Армянская дзяржава тут была адноўлена. У 1045 годзе, пасля захопу візантыйцамі сталіцы Арменіі Ані і паланення армянскага цара, дзяржава даканцова распадаецца на невялікія царствы і княствы. З канца XII стагоддзя на вызваленых армяна-грузінскімі войскамі ад сельджукаў паўночна-усходніх рэгіёнах Арменіі кіруюць прадстаўнікі дынастыі Закаранаў, які згуртавалі пад сваёй уладай усе армянскія княствы Усходняй Арменіі. У XIV—XVI стагоддзях Арменія знаходзіцца пад уладай туркаманскіх дзяржаў Кара-Каюнлу і Ак-Каюнлу. У XVI—XVIII стагоддзях тэрыторыя Арменіі была падзелена паміж Асманскай і Персідскай імперыямі.
Барталамеа Калеоні
Барталамеа Калеоні (Bartolomeo Colleoni; 1400 — 3 лістапада 1475) — італьянскі кандацьер.
Шаля
Шаля (Šaľa, Schelle, Vágsellye) — горад у паўднёва-заходняй Славакіі на рацэ Ваг.
Барталамеа Калеоні
Быў на службе напераменку то ў Мілана супраць Венецыі, то ў Венецыі супраць Мілана. Апошнія гады пышна жыў у сваім замку Мальпага, дзе і памёр, пакінуўшы частку сваёй маёмасці (100000 дукатаў золатам) Венецыі на дабрачынныя мэты.
Арменія (гістарычны рэгіён)
Кароткая гісторыя рэгіёна
У пачатку XIX стагоддзя большая частка Усходняй (Персідскай) Арменіі ўвайшла ў склад Расійскай імперыі.
Шаля
Геаграфія
Горад размешчаны на Дунайскай нізіне з абодвух бакоў ракі Ваг прыкладна за 65 км ад Браціславы і за 30 км ад Нове-Замкаў. Шаля знаходзіцца ў цёплай кліматычнай зоне.
Барталамеа Калеоні
У 1470 годзе ён выдаткаваў 50 000 дукатаў золатам на будаўніцтва капэлы ў Бергамо. Венецыя пабудавала яму выдатную бронзавы статую працы Андрэа дэль Верок’я на плошчы Санці-Джавані-э-Паола. Калеоні быў першым італьянцам, які ўжыў у поле артылерыю.
Арменія (гістарычны рэгіён)
Кароткая гісторыя рэгіёна
У канцы XIX і пачатку XX стагоддзяў (у прыватнасці ў перыяд Першай сусветнай вайны) па ўсёй Асманскай імперыі і ў прыватнасці Заходняй Арменіі адбывалася масавае вынішчэнне армянскага насельніцтва. У 1918 годзе на частцы гістарычнай Усходняй Арменіі ўтворана Першая Рэспубліка Арменіі, тэрыторыя якой была падзелена паміж Турцыяй і Савецкім Саюзам па Маскоўскім дагаворы 1921 года.
Шаля
Гісторыя
Горад упершыню згадваецца ў 1002 годзе. У 1252 Шалю спалілі татары, у гэтым ж годзе кароль Бела IV надаў Шалі гарадскія правы.
XVI—XVII стагоддзі прайшлі пад знакам пастаяннай вайны з туркамі. У XVII стагоддзі тут будуецца крэпасць. У XVIII стагоддзі Шаля пачынае развівацца дзякуючы сваёму порту Веча. Чыгунка, пракладзеная ў 1850 паміж Венай і Будапештам паскорыла развіццё гораду. У 1918 годзе стаў часткай Чэхаславакіі, за выняткам перыяду 1938—1945 гадоў, калі горад уваходзіў у склад Венгрыі.
Цяпер Шаля — раённы цэнтр Нітранскага края.
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2001 года колькасць насельніцтва горада налічвае 24 564 чалавек. Нацыянальны склад: 79,72 % — славакі, 17,88 % — венгры, 0,48 % — чэхі і 0,40 % — цыганы.
Стэла Мернептаха
Стэла Мернептаха, таксама вядомая як Ізраільская Стэла або Стэла Перамог Мернептаха — надпіс фараона Мернептаха (ад 1213 да 1203 да н.э), які нанесены на адваротны бок гранітнай стэлы, усталяванай фараонам Аменхатэпам III. Стэла была выяўлена пры раскопках Фліндэрса Пітры ў 1896 у Фівах. Цяпер захоўваецца ў Егіпецкім музеі ў Каіры.
Стэла атрымала вялікую вядомасць з-за таго, што з'яўляецца самым раннім старажытнаегіпецкім дакументам, у якім згадваецца «Isiriar» або «Isirial», што тлумачыцца навукоўцамі як «Ізраіль» («Ізраіль спустошаны, яго семя няма»). Большая частка стэлы апісвае кампанію Мернептаха супраць лівійцаў.
Урад у выгнанні
Урад у выгнанні — палітычная група, якая прэтэндуе на тое, каб з’яўляцца легітымным урадам краіны, але не мае магчымасці ажыццявіць гэта юрыдычна і вымушана знаходзіцца за мяжой. Звычайна ўрады ў выгнанні плануюць вярнуцца ў родныя краіны і аднавіць былую ўладу.
Найстарэйшым у свеце дзеючым урадам у выгнанні станам на 1 2023 з’яўляецца Рада БНР, орган улады Беларускай Народнай Рэспублікі ў эміграцыі.
Мікалай Мікалаевіч Кальчак
Кальчак Мікалай Мікалаевіч (1905—1969) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).