cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Навыны (Уладзімір-Валынскі раён)
Навыны (Нови́ни) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Беларуская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя
Беларуская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (БСДРП) — арганізацыя бальшавіцкага кірунку, існавала з восені (па іншым дадзеным з лета ) 1917 да красавіка 1918 гг. Створана ў Петраградзе на аснове Нарвенскай арганізацыі Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ), спачатку налічвала каля 500 чл., у асноўным рабочых Пуцілаўскага, Абухаўскага, Артылерыйскага заводаў і фабрыкі «Треугольник». Пазней да БСДРП далучылася Гельсінгфорская арганізацыя БСГ, якая аб'ядноўвала каля 200 маракоў Балтыйскага флоту. У выканаўчы камітэт уваходзілі A. Р. Чарвякоў, I. В. Лагун, Ю. У. Памецька, У. В. Скарынка, А. Х. Усціловіч (Усціновіч) і інш.
Мыкытычы (Уладзімір-Валынскі раён)
Мыкытычы (Мики́тичі) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Беларуская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя
Вяла палітычную і культурна-асветную работу сярод беларусаў у Петраградзе і яго ваколіцах. Мела прадстаўнікоў у ВЦВК (Усціловіч, з снежня 1917) і Пецяргофскім  раённым Савеце Петраграда (Памецка, з лютага 1918). Напачатку БСДРП працягвала падтрымліваць арганізацыйныя сувязі з БСГ, поруч з ёю ў верасні 1917 г. ўваходзіла ў Савет нацыянальных сацыялістычных партый, які аб'ядноўваў дробнабуржуазныя арганізацыі рэгіенаў Расіі. Члены БСДРП бралі ўдзел у Кастрычніцкім узброеным паўстанні ў Петраградзе. У снежні 1917 г. партыя ўдзельнічала ў перавыбарах камітэта Беларускага таварыства ў Петраградзе па аказанню дапамогі пацярпелым ад вайны. Накіравала дэлегатаў на Усебеларускі з'езд і пасля яго разгону падала заяву ў ЦК РСДРП(б) з патрабаваннем стварыць камісію для расследавання гэтага здарэння. У студзені 1918 г. разам з іншымі беларускімі арганізацыямі ў Петраградзе, што стаялі на платформе савецкай улады, удзельнічала ў стварэнні Беларускага нацыянальнага камісарыята (Белнацкома), яго камісарам прызначаны Чарвякоў. У лютым 1918 г. многія члены БСДРП удзельнічалі ва ўзброенай абароне Петраграда ад германскіх інтэрвентаў. Пры садзеянні Пецяргофскага Савета партыя арганізавала кулямётныя курсы. Разам з ваенным аддзелам Белнацкома стварыла атрад Чырвонай гвардыі, які ўвайшоў у Камуністычны атрад Петраградскага камітэта РКП(б) (300 чал., камандзір Усціловіч). У красавіку 1918 г. на аснове БСДРП створана беларуская секцыя РКП(б) пры Пецяргофскім райкоме РКП(б).
Ахнантэс
Ахнантэс (Achnanthes) — род дыятомавых водарасцей сямейства ахантавых, які ўключае больш як 100 прэснаводных, саланаватаводных і марскіх відаў.
Апісанне
Клеткі адзінкавыя, або ў стужка- і кусцікападобных калоніях, дробныя аднаклеткавыя дыятомы даўжынёй менш 40 мкм. Асобныя клеткі маюць абалонку з двух створак, характэрных для дыятомаў. Створкі пераважна ланцэтныя, эліптычныя або лінейныя, з папярочнымі пункцірнымі або гладкімі штрыхамі. Ніжняя створка мае ніткападобнае або S-падобнае шво. Ракавіна выгнутая ў выглядзе збоку, на канцах часта сагнутая назад у процілеглым кірунку. У выглядзе абалонкі звычайна эліптычная. Клетка мацуецца да субстрату.
Размнажэнне бясполае, адбываецца праз тыповы падзел дыятомаў на два. Палавое размнажэнне адбываецца праз анігамію, у выніку чаго ў кожнай клетцы ўтвараюцца дзве гаметы. Затым адбываецца павелічэнне клетак падчас утварэнне ауксаспор.
Экалогія
Прадстаўнікі роду ў асноўным пасяляюцца на іншых раслінах (эпіфітызм) і сустракаецца ў прэсных, саланаватых і марскіх водах.
Сядлецкае ваяводства
Сядлецкае ваяводства (Województwo siedleckie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Седльцы. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Мазавецкага і Люблінскага ваяводстваў.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Крысціна Генадзеўна Ахраменка
Крысціна Ахраменка (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы вуглавы клуба «Гомель» і зборнай Беларусі па гандболе.
Сэмюэл Абрахам Гаўдсміт
Сэмюэл Абрахам Гаўдсміт (Samuel Abraham Goudsmit;, Гаага — , Рына, штат Невада) — амерыканскі фізік-тэарэтык галандскага паходжання. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1947).
Навуковыя працы прысвечаны квантавай механіцы, атамнай і ядзернай фізіцы, пытанням спектраскапіі. Найбольшую вядомасць набыў дзякуючы адкрыццю спіна электрона, здзейсненага сумесна з Джорджам Уленбекам. На працягу многіх гадоў з'яўляўся рэдактарам часопісаў Амерыканскага фізічнага таварыства.
Вучыўся ў Лейдэнскім і Амстэрдамскім універсітэце. З 1927 года выкладаў у Мічыганскім універсітэце (у 1932—1946 гг. прафесар). У 1941—1944 гг. працаваў у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце. У 1946—1948 гг. прафесар універсітэта Нортуэстэрн. З 1948 года працаваў у Нацыянальнай лабараторыі ў Брукхейвене. У 1925 годзе сумесна з Дж. Ю. Уленбекам прыйшоў да ўяўлення аб спіне электрона.
Баргара-Тарынезэ
Баргара-Тарынезэ (Borgaro Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 134455 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 13 613 чал./км². Займае плошчу 1 км². Паштовы індэкс — 10071. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Cosma e Damiano.
Людвік і зорны конь
«Людвік і зорны конь» (Ludo and the Star Horse) — фэнтэзійная аповесць шатландскай пісьменніцы Мэры Сцюарт. Упершыню апублікавана выдавецтвам «» у 1974 годзе.
Сюжэт
Людвік, баварскі сялянскі хлопчык, не асабліва кемлівы, але далікатны, надзейны і добрасумленны. Калі Рэнці, добры стары конь — коні гэтай пароды, паводле падання, цягнуць калясніцу сонца — вырываецца і ўцякае, Людвік ідзе за ім праз страшную завіруху і трапляе ў пячору, дзе сустракае кентаўра. Ён апынаецца ў Зорнай краіне, а гэта — Дом Стральца.
Стралец кажа Людвіку, што Рэнці сапраўды Зорны конь, і што яны абодва могуць, калі пажадаюць, пераследваць сонца праз наступныя Дамы. Калі ім удасца дагнаць сонца, перш чым яно зноў дасягне Дома Стральца, Рэнці будзе дазволена ўпрэгчыся ў сонечную калясніцу замест таго, каб чакаць самотнай смерці кульгавага старога каня. Падарожжа будзе жорсткім і цяжкім, і ім давядзецца змагацца з жудаснымі, часта варожымі гаспадарамі кожнага з Дамоў — але Людвік застаецца верны свайму сябру Рэнці і рашаецца дапамагчы.
Крытыка
Крытык ахарактарызавала кнігу наступным чынам: «Гэта невялікая кніга, але яе маштаб вар’іруецца ад невымоўнага да бытавых дэталяў, ад абавязкаў багоў да адносінаў між чалавекам і жывёлінай, і пры гэтым яна далікатная, незабыўна шчымлівая». Крытык таксама адзначыла, што аповесць «Людвік і зорны конь» — гэта самы захапляльны, упэўнены, вобразны спосаб, якім калі-небудзь увасаблялі задыяк у мастацкай літаратуры.
Узнагароды
У 1975 годзе аповесць «Людвік і зорны конь» была адзначана.
Беларускі пераклад
Беларускамоўнае выданне кнігі было зроблена Беларускім гуманітарным адукацыйна-культурным цэнтрам у 1996 годзе. Пераклад быў зроблены Аленай Арловай, праілюстравала кнігу Л. І. Мележ. Наклад склаў 3000 асобнікаў.
Траглабіёнты
Траглабіёнты (ад грэч. Trogle — пячора + і bíos — жыццё) — жывёлы, якія пастаянна жывуць у пячорах, расколінах горных парод, пячорных вадаёмах альбо вадацёках.
Агульнае апісанне
Як правіла, у траглабіёнтаў адсутнічае пігментацыя пакроваў цела, таму афарбоўка цела іх звычайна белая або жаўтлявая. Органы зроку звычайна рэдукаваныя, але добра развіта тактыльнае пачуццё і нюх, а ў рыб — органы бакавой лініі. Траглобіёнтам ўласціва ацыклічнае размнажэнне, актыўнасць на працягу ўсяго года (без сезонных рытмаў), а для пазваночных прадстаўнікоў групы — рост на працягу ўсяго жыцця. Дзякуючы стабільнасці умоў існавання ў пячорах, сярод траглабіёнтаў сустракаюцца шматлікія прадстаўнікі старажытнай фаўны. Большасць траглабіёнтаў таксама з'яўляюцца лакальнымі эндэмікамі.
Палікшты
Палі́кшты (, Паликшты) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Ла-Цюйль
Ла-Цюйль (La Thuile) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Насельніцтва складае 795 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 125 км². Паштовы індэкс — 11016. Тэлефонны код — 0165.
Паўлаўскі (Клінцоўскі раён)
Паўлаўскі (Павловский) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Узгадваецца з 1660 года як слабада Паўлава.
Да 1917 года ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 у складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 у Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 увайшоў у склад Бранскай вобласці.
Пархомэнкавэ
Пархомэнкавэ (Пархо́менкове) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
NGC 5273
NGC 5273 (іншыя абазначэнні — UGC 8675, MCG 6-30-72, ZWG 190.41, KCPG 391A, PGC 48521) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Калішскае ваяводства (1975—1998)
Калішскае ваяводства (Województwo kaliskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Каліш. У 1999 годзе тэрыторыя была падзелена паміж Велікапольскім, Ніжнесілезскім і Лодзьскім ваяводствамі.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Як казакі ў футбол гулялі
«Як казакі ў футбол гулялі» — мультфільм студыі «Кіеўнавукфільм», зняты ў 1970 годзе, як другі з серыі «Усё пра казакоў».
Сюжэт
Мультфільм пачынаецца з таго, што казакі чакаюць прыбыцця Грая, Ока і Тура з Лондана. Яны распавядаюць не толькі пра горад, а пра гульні, якую яны там пабачылі — футбол. І казацкі атрад пачынае трэніроўкі, для таго, каб атрымаць чэмпіёнскі кубак па футболе ў Англіі. Трое казакоў, якія навучылі азам футбола іншых, збіраюць каманду і вырушаюць на Захад. Дарэчы, дастаткова сімвалічным з’яўляецца тое, што яны складаюць зброю. То бок, гэта азначае тое, што патрэбна спыніць ваенныя дзеянні, а перамясціць палі бітваў на футбольнія баталіі.
Барджала
Барджала (Borgiallo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 496 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 83 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicolao della Flüe.
Свярдлоў (Клінцоўскі раён)
Свярдлоў (Свердлов) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Узнікае ў 1930-х гадах у складзе Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 увайшоў у склад Бранскай вобласці.
П’ятыдні
П’ятыдні (П'ятидні́) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Палум’янэ (Уладзімір-Валынскі раён)
Палум’янэ (Полум'я́не) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Трагладыт
Трагладыт (стар.-грэч. Τρωγλοδύτης - «які жыве ў пячоры») — у канцэпцыі Карла Лінея падвід чалавека (Homo troglodites), які характарызуецца чалавечым абліччам, багатай валасатасцю і неразвітымі моўнымі здольнасцямі. Вылучаны на аснове сведчанняў старажытных аўтараў і апавяданняў падарожнікаў.
Са з'яўленнем эвалюцыянізму пад трагладытамі пачалі разумець продкаў чалавека, якія дажылі да нашых дзён у аддаленых месцах планеты, аднак у далейшым існаванне трагладытаў як падвіда роду людзей не пацвердзілася і імі пачалі называць у пераносным значэнні малакультурных людзей ці проста людзей, якія жывуць у пячорах (напрыклад, жыхары Матэры, Бандыягара, пячорных паселішчаў Кападокіі).
Наталля Сяргееўна Васілеўская
Наталля Васілеўская (нар. ) — беларуская гандбалістка. Правы паўсярэдні клуба «Бекесабай» (Венгрыя) і зборнай Беларусі па гандболе.
Рускі блакітны кот
Руская блакітная — парода свойскай коткі. Верагодна, руская блакітная з'яўляецца старажытнай першабытнай пародай котак Расіі, якая вядзе сваё паходжанне ад котак старажытных славян, а магчыма і праславянскіх плямёнаў — антаў, што знайшло адлюстраванне ў рускім фальклоры ў вобразе міфічнага Ката-Баюна, які суправаджаў славянскага паганскага бога Вялеса.
Знешняе апісанне
Корпус выцягнуты, целасклад сярэдні пры грацыёзным целе. Шыя доўгая прамая, хвост даволі доўгі і востра звужаецца на канцы. Лапы высокія, прыгожыя, вузкія авальныя ступні. Галава кароткая і клінаватая, чэрап доўгі і плоскі. Вушы вялікія і завостраныя, шырокія ў аснове, вертыкальныя, стаяць на галаве. Скура вушэй ружовая, тонкая і празрыстая, на ўнутраным баку валасоў зусім мала. Вочы жвавыя, шырока расстаўленыя, вялікія, міндалевіднай формы. Колер вачэй зялёны або блакітны. Поўсць кароткая, густая і шаўкавістая. Афарбаванне чыстае, раўнамерна-блакітнае, з выразным серабрыстым адлівам. Нос і падушачкі лап шэра-блакітныя.
Да недахопаў адносяць белыя плямы, палоскі, каржакаватае целасклад, чатырохкутную або круглую галаву, круглыя вочы, жоўтыя ўключэння ў зялёны колер вачэй, ярка выражаны сіямскі тып і прылеглы мех.
Заганы: няправільная будова шкілета, вузлы або надломы на хвасце, верхні ці ніжні перакусы больш двух міліметраў, крывая сківіца, правіслы пазваночнік, занадта глыбока пасаджаныя або вочы навыкат, касавокасць, карлікавасць.
Акрамя таго, існуюць заганы, якія вядуць да дыскваліфікацыі: анамаліі з пальцамі (большая ці меншая колькасць), ампутаваныя кіпцюры, пафарбаваная або паголеная поўсць, плямы больш за 1 см у дыяметры, агрэсіўнасць.
Паходжанне пароды
Магчыма, што першыя асобнікі патрапілі ў Еўропу менавіта на караблях вікінгаў. Маракі трымалі іх на караблях як выдатных паляўнічых на пацукоў. Так гэтыя коткі трапілі нават у Іспанію і на Мальту. Да прыняцця сваёй сучаснай назвы, у 1939 годзе, парода таксама называлася мальтыйскай, іспанскай, архангельскай.
На першых выставах кошак у Англіі, усе блакітныя коткі выстаўляліся разам — іх аб'ядноўвалі па афарбоўцы і даўжыні поўсці. Але ўжо тады блакітныя коткі з Архангельска адрозніваліся сваёй элегантнасцю, падвойнай «плюшавай» поўсцю. У 1912 годзе мясцовая парода блакітных котак была вылучана ў асобную пароду «Брытанская», а руская блакітная парода атрымала назву «замежная блакітная». Так працягвалася да 1939 года, калі парода афіцыйна атрымала сваю сучасную назву, і быў прыняты стандарт з асноўнымі яе характарыстыкамі.
Другая сусветная вайна паставіла рускіх блакітных котак на мяжу знікнення. Каб аднавіць колькасць пароды заводчыкі былі вымушаны звяртацца да звядзення рускіх блакітных з брытанскімі і сіямскіх коткамі. Такім чынам, колер вачэй стаў лепш, але тып пароды наблізіўся да ўсходняга. Ужо ў 60-я гады сталі вяртацца да першапачатковага аблічча рускіх блакітных. Пачалося распаўсюджванне пароды па ўсім свеце, з'явіўся велізарны лік аматараў.
Фотагалерэя
Выява: Short-hair Blue.JPG | 1902 г. Выява: Russian blue cat.jpg | Руская блакітная з Фінляндыі Выява: Ruso Azul2.jpg | Руская блакітная Выява: RB kitten.JPG | Кацяняты рускай блакітны ва ўзросце 3 месяцаў Выява: Dimka and Tupolev.jpg | Рускія блакітныя еўрапейскага (злева) і амерыканскага (справа) развядзення Выява: RussianBlueCat.jpg | </Gallery>
Галандская Ост-Індская кампанія
З цягам часу Ост-Індская кампанія зацямніла ўсіх сваіх сапернікаў у Азіяцкім гандлі. Паміж 1602 і 1796 гадамі кампанія адправіла амаль мільён еўрапейцаў на гандаль у Азію на 4.785 судах, і з іх намаганнямі было прывезена больш за 2,5 мільёна тон азіяцкіх гандлёвых тавараў. У супрацьлегласць гэтаму, уся астатняя разам узятая частка Еўропы адправіла толькі 880 тыс. чалавек з 1500 па 1795 гады, а флот англійскай (пазней брытанскай) Ост-Індскай кампаніі, бліжэйшы канкурэнт Галандскай Ост-Індскай кампаніі, быў на другім месцы з вялікім адрывам па агульным аб'ёмам перавозак з 2690 караблаямі і прыкладна з адной пятай частцы па галандскага танажу грузаў. Ост-Індская кампанія мела велізарныя прыбыткі ад сваёй манаполіі гандлю спецыямі на працягу большай часткі 17-га стагоддзя.
Кампанія была створана ў 1602 годзе з мэтай атрымання прыбытку ад гандлю спецыямі Малукскіх астравах, ў 1619 годзе была ўсталяваны цэнтр кампаніі ў порце горада Джакарта (пасля быў зменены Батавія). На працягу наступных двух стагоддзяў кампанія набыла дадатковыя парты на навакольнай тэрыторыі ў якасці гандлёвых базаў і абароны ўласных інтарэсаў. Яна заставалася важным гандлёвым канцэрнам і плаціла гадавыя дывідэнды ў 18% на працягу амаль 200 гадоў.
Абцяжараная карупцыяй ў канцы 18-га стагоддзя, кампанія збанкрутавала і была фармальна распушчана ў 1800 годзе, яе маёмасць і даўгі былі ўзятыя ўрадам галадскай Батаўскай рэспублікі. Тэрыторыі кампаніі стала Галандскай Ост-Індыяй і была пашырана на працягу 19-га стагоддзя, уключыўшы усесь Інданезійскі архіпелаг, а ў 20-м стагоддзі была створана Рэспубліка Інданезія.
NGC 5274
NGC 5274 (іншыя абазначэнні — MCG 5-32-66, ZWG 161.125, PGC 48536) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лільян
Насельніцтва складае 485 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 11020. Тэлефонны код — 0125.
П’ер Дрыё ла Рашэль
П'ер Дрыё Ла Рашэль (фр.: Pierre Drieu la Rochelle; 3 студзеня 1893 — 15 сакавіка 1945) — французскі пісьменнік. Аўтар раманаў, апавяданняў і палітычных нарысаў. Прыхільнік французскага фашызму.
Пакланенне вешчуноў (Бацічэлі)
«Пакланенне вешчуноў» — карціна Сандра Бацічэлі, напісаная каля 1475 года. Захоўваецца ў галерэі Уфіцы. Вядома, што Бацічэлі было заказана прынамсі сем версій «Пакланення вешчуноў».
Карціна напісана па заказе заможнага фларэнційца Гаспарэ дзі Дзанобэ дэль Ламы, члена гільдыі мастацтваў і рамёстваў горада Фларэнцыі і прыдворнага Медычы, для яго пахавальнай капліцы ў базіліцы Санта-Марыя-Навела. Лічыцца, што Бацічэлі намаляваў яго справа ў светла-сінім адзенні, ён паказвае на сябе і глядзяць прама на гледача. Аўтапартрэт самога Бацічэлі выкананы ў вобразе бялявага юнака ў жоўтай мантыі каля правага краю карціны. Старанная ўвага да дэталяў, такіх як элементы адзення, паказвае на моцны ўплыў фламандскай школы ў ранні перыяд творчасці мастака.
У «Жыццяпісах найбольш знакамітых жывапісцаў, разьбяроў і дойлідаў» Джорджа Вазары выказаўся пра карціну наступным чынам: Немагчыма і апісаць усю прыгажосць, укладзеную Сандра ў выявы галоў, павернутых у самых разнастайных ракурсах — то ў фас, то ў профіль, то ў паўпаварот, то, нарэшце, пахіленых, а то яшчэ як-небудзь інакш, — немагчыма таксама апісаць і ўсю разнастайнасць у выразах твараў у юнакоў і ў старых з усімі адхіленнямі, па якіх можна судзіць пра дасканаласць яго майстэрства, — бо нават у світы трох цароў ён унёс столькі адметных рыс, што лёгка зразумець, хто служыць аднаму, а хто — іншаму. Сапраўды твор гэта — найвялікшы цуд, і ён даведзены да такой дасканаласці ў каларыце, рысунку і кампазіцыі, што кожны мастак дагэтуль яму дзівіцца.
Bibos gaurus
Bibos gaurus — парнакапытная жывёла роду быкоў сямейства пустарогія (Bovidae).
Апісанне
Даўжыня цела дарослага самца каля 3 м, вышыня ў карку да 2,2 м. Самкі крыху драбнейшая. Афарбоўка спіны і бакоў карычнева-чорная, бруха — жаўтлява-бурая; ногі бруднавата-белыя. Рогі вельмі масіўныя (даўжыня іх па прамой лініі дасягае 83 см). Распаўсюджаны ў Індыі, Бірме і на Малакскім паўвостраве. Статкавая палігамная жывёла.
Лад жыцця
Жыве невялікімі статкамі (па 5-12, рэдка 30-40 галоў) у шырокіх горных лясах, пераважна на вышыні 600-1700 м над узроўнем мора. Вядзе начны лад жыцця. Сілкуецца травяністай расліннасцю, лісцем і парасткамі дрэў і хмызнякоў. Цяжарнасць 8-9 месяцаў. З ліпеня па кастрычнік самкі нараджаюць адно цяля рудавата-бурай афарбоўкі. Хатняя форма Bibos gaurus — гаял.
Рагажаны
Рагажаны (Рогожа́ни) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Анэля Рдултоўская
Анэля Рдултоўская (у шлюбе Солтан) — прадстаўніца шляхецкага роду Рдултоўскіх, буйных землеўласнікаў Мінскай губерні (Расійская імперыя), дачка Казіміра, сястра Канстанціна і Яўстаха Рдултоўскіх.
Паходжанне і сям’я
Належала да каталіцкага шляхецкага роду Рдултоўскіх, які адносіўся ў XVIII ст. да рэгіянальнай эліты Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Яе дзед — Ян Хрызастом Рдултоўскі (1735—1791) быў новагародскім падваяводам і пад канец жыцця валодаў вялізнай латыфундыяй (каля 240 тыс. дзесяцін зямлі).
Анэля нарадзілася ў сям’і Казіміра Рдултоўскага (1785—1855) і Тэрэзы Рдултоўскай, якая была зводнай сястрой свайго мужа Казіміра Рдултоўскага — дачкой ад другой жонкі Яна Хрызастома Рдултоўскага (Канстанцыі Булгарын). Спецыяльны дазвол на такі блізкароднасны шлюб быў атрыманы ад Папы Рымскага, для чаго Казімір Рдултоўскі папярэдне выдаткаваў вялікія грошы ў Рым.
Анэля мела таксама братоў Канстанціна Тадэвуша (1804—1869) і Яўстаха (1824—1902) і сястру — Анэлю і Лаўру. Усе дзеці Казіміра і Тэрэзы Рдултоўскіх былі каталікамі.
Анэля Рдултоўская выйшла замуж за Адама Льва Солтана (1825—1901), сына Адама Леана Солтана (1792—1863), уласніка буйнога маёнтка Церабяжоў (7207 дзесяцін) у Пінскім павеце Мінскай губерні (Расійская Імперыя). У шлюбе сям’я дзяцей не мела<.
У 1856 г. Адам Леў Солтан прадаў маёнтак Церабяжоў суседу — двараніну Цэзарыю Антонію Алешу (1820—1892).
Адам Леў Солтан прыняў удзел у Студзеньскім паўстанні (1863—1864) і пасля падаўлення паўстання быў вымушаны эміграваць за мяжу — у Дрэздэн.
Зносіны з Людвікам Шпіцнагелем
Па адной з версій, непадзеленае каханне Людвіка да Анэлі стала прычынай яго самазабойства ў 1827 годзе. Пацвярджаюць гэтую гіпотэзу два творы Шпіцнагеля, якія засталіся ў рукапісах: Garść snowskiej ziemi і List pożegnalny, але, хутчэй за ўсё, першы з іх з’явіўся яшчэ падчас наведвання Снову ў ліпені 1824 года, а другі не падобны на твор, што выйшаў з-пад пяра Людвіка Шпіцнагеля. Абодва творы прысвечаны рамантычнаму развітанню з каханай, а не трагічнаму развітанню з жыццём.
У культуры
Анэлі прысвечаны вершы Л. Шпіцнагеля, гісторыя іх зносін стала матывам п’есы «Крык рабіны».
П’еса «Крык рабіны»
П’еса была ўпершыню пастаўлена ў 1949 годзе ў Польшчы, а тэкст выйшаў у тым жа годзе некалькімі выданнямі. Дзеянне п’есы адбывалася ў маёнтку Рдултоўскіх на Наваградчыне, г. зн. у Снове, але аўтар памылкова зрабіў каханай не Анэлю, а яе родную сястру Лаўру.
У прэм’ернай пастаноўцы рэжысёра (1949, Варшава ) яе ролю выконвала, у пастаноўцы  (1949, Познань ) — Марыя Уршуноўна, у пастаноўцы Ежы Ронарда Буянскага (1949, Кракаў ) — Марыя Багурская, у пастаноўцы  (1969, Тэатр польскага радыё ) — Цаліна Менцнер.
Хаім Доў Гурвіч
Хаім Доў Гурвіч (1865, Горкі, Магілёўскай губерніі — 1927, Масква) — каморнік, эканаміст, адзін з тэарэтыкаў яўрэйскага кааператыўнага руху, рэдактар і публіцыст на ідыш і рускай мовах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і Зусмана Гурвіча, меламеда (настаўніка). В 1887 годзе скончыў Горацкае каморніцка-агранамічнае вучылішча. Затым вывучаў філасофію ў Венскім універсітэце, а ў 1900 годзе — політычную эканомію ў Берлінскім універсітэце. У 1901 абараніў доктарскую дысертацыю «Развіццё чалавечых патрэб і сацыяльная дыферэнцыяцыя грамадства». Пасля прыехаў у Варшаву, і пачаў працаваць журналістам. У 1901—1903 гадах быў сурэдактарам штотыднёвых выданняў на ідыш «Ди юдише фольксцайтунг» и «Ди юдише фройен вельт». Затым працаваў супрацоўнікам і членам рэдкалегіі ў штодзённай газеце на ідыш «Дер фрайнд»(Пецярбург). Друкаваў там публіцыстычныя і эканамічные артыкулы ў рубрыцы «З яўрэйскага эканамічнага жыцця». У 1901—1903 гадах друкаваўся таксама ў перыядычных выданнях на ідыш «Арбайтер фрайнд» і «Идише экспресс», «Хацефира», «Хашилоах», «Ахиасаф» и «Хаэшколь» і ў рускіх выданнях. У 1902 годзе быў рэдактарам штотыднёвіка «Фольксцайтунг». У 1912—1915 гадах — рэдактар эканамічнага аддзела часопіса «Ди идише велт», а ў 1913−1914 гадах — сурэдактар часопіса «Ди идише кооперацие». Пасля рэвалюцыі 1917 года жыў у Мінску, Вільні, Варшаве і Маскве.
Свабода (Клінцоўскі раён)
Свабода (Свобода) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Пасёлак узнікае ў 1920-х.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
Станам на 2020 год пасёлак фактычна не існуе.
Баргафранка-д’Іўрэа
Насельніцтва складае 3634 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 280 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 10013. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Maurizio martire.
Долар ЗША
Амерыканскі долар, долар ЗША (Код валюты: USD) — афіцыйная валюта Злучаных Штатаў Амерыкі. Звычайна ён таксама абрывіяруецца знакамітым значком $, альбо US$, каб адрозніць ад іншых валют з назваю «долар». Амерыканскі долар дзеліцца на 100 цэнтаў (скарачэнне — ¢). У абароце ёсць манеты наміналам у 1, 5, 10, 25 і 50 цэнтаў і 1 долар, а таксама банкноты наміналам у 1, 2, 5, 10, 20, 50 і 100 долараў.
На сённяшні дзень долар ЗША — найбольш распаўсюджаная валюта ў сусветнай эканоміцы. У некаторых краінах долар уведзены ў якасці афіцыйнай валюты, амаль усе ўрады захоўваюць частку ці ўсе золатавалютныя рэзервы ў амерыканскіх доларах. На 2005 год у свеце ў звароце было 760 мільярдаў долараў, з якіх толькі адна траціна прыходзілася на Злучаныя Штаты Амерыкі. За дзесяць год з 1995 г. гэтая лічба вырасла ўдвая.
Гісторыя
Назва долара ЗША паходзіць ад іспанскай срэбнай манеты ў 8 рэалаў, што важыла адну ўнцыю. Манета была вельмі папулярнай сярод амерыканскіх каланістаў, якія называлі яе «іспанскім доларам», назва якога пайшла ад нямецкай манеты падобнага памеру і вагі — талера.
З 1775 у амерыканскіх штатах пачала выпускацца «кантынентальная валюта», дэнамінаваная ў «іспанскіх доларах» і ў валютах асобных штатаў. Кантынентальны долар цярпеў моцную інфляцыю і быў заменены на срэбраны долар па курсе 1 срэбраны долар = 1000 кантынентальных долараў.
Долар быў абвешчаны афіцыйнай валютай Амерыкі Кангрэсам канфедэрацыі Злучаных Штатаў 6 ліпеня 1785 г. Першыя доларавыя манеты былі выпушчаныя Манетным дваром ЗША пасля вайны за незалежнасць. Пэўны час іспанскія і амерыканскія срэбраныя долары хадзілі паралельна ў краіне.
Пасля Першай і Другой Сусветных войнаў ЗША ператварыліся ў вядучую эканоміку свету. Адпаведна, амерыканскі долар здабыў сваю сучасную вагу ў якасці сусветнай валюты.
Міжнародная роля долара
Некаторыя краіны добраахвотна перайшлі на амерыканскі долар у якасці афіцыйнай валюты. Гэты працэс звычайна завецца даларызацыяй. Гэтыя краіны:
Таксама ў якасці нацыянальнай валюты амерыканскі долар мае хаджэнне ў былых амерыканскіх пратэктаратах у Ціхім акіяне, якія не сталі ўводзіць уласныя нацыянальныя валюты пасля атрымання незалежнасці:
Дзве брытанскія залежныя тэрыторыі таксама выкарыстоўваюць амерыканскі долар:
Валюты некаторых краін прывязаныя да долара ЗША па пэўным курсе:
Аргенціна ўжывала фіксаваны абменны курс песа да долара як 1:1 з 1991 па 2002 гг.
Да амерыканскага долару быў з 1983 прымацаваны курс Ганконгскага долара як HK$7.8/USD. Курс патакі, валюты Макао, быў прымацаваны да курсу Ганг-Конскага долара як MOP1.03/HKD, і такім чынам праз яго пасрэдніцтва таксама быў прымацаваны да долара ЗША.
Валюты некаторых краін Персідскага заліву, як Саудаўскай Аравіі і Кувейта, прымацаваныя да далара з той прычыны, што долар пераважна выкарыстоўваецца ў міжнародным гандлі нафтай.
Кітайскі юань рэнмінбі нефармальна быў прымацаваны да долара ў сярэдзіне 1990-х гадоў па курсе Y8.28/USD. Аналагічна, Малайзія прымацавала свой рынгіт да долара па курсе RM3.8/USD in 1997. 21 ліпеня 2005 г. абедзве краіны змянілі прывязку да долара прывязкаю да кошыка валют.
Гл. таксама
2 долары ЗША
Ракытныця (Уладзімір-Валынскі раён)
Ракытныця (Роки́тниця) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Устылугскай гарадской абшчыны.
Сан-Хасэ (Каліфорнія)
Сан-Хасэ́, Сан-Хазэ (San José, мянушка: cталіца Крамянёвай даліны) — горад у ЗША, на захадзе Каліфорніі. Адміністрацыйны цэнтр акругі Санта-Клара. Насельніцтва — 954 тыс. чалавек (2006).
Гісторыя
Горад заснаваны ў 1777 годзе.
Эканоміка
Сан-Хасэ лічыцца сталіцай Крамянёвай даліны. Тут расквартавана не меней за 25 кампаній са штатам больш за 1000 чалавек. Сярод іх — такія высокатэхналагічныя карпарацыі, як Adobe Systems, BEA Systems, Cisco і eBay. Дзейнічае міжнародны аэрапорт.
Бярозка (прыток Крывінкі)
Даўжыня ракі 34 км. Плошча вадазбору 330 (348) км². Сярэдні расход вады ў вусці 2,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰.
Пачынаецца з возера Бярозаўскае, цячэ па Чашніцкай раўніне ў Сенненскім раёне і Полацкай нізіне ў Бешанковіцкім раёне. Упадае ў Крывінку на паўднёвы ўсход ад Бешанковічаў паблізу ад вёсак Верхняе Крывіна і Кошчава.
Даліна і абалона невыразныя, асабліва ў межах, дзе рака цячэ па балоце. Рэчышча ад вёскі Буднікі да вёскі Арляны на працягу 21 км каналізаванае, шырыня 8—20 м.
Асноўныя прытокі — рэкі Вітунь (леваруч) і Арлянка (праваруч). У басейне ракі азёры Альшанка, Сянно, Бярозаўскае, Бароўка, Добрына, Сосна і інш.
Уздоўж ракі знаходзяцца вёскі Арляны, Рубеж, Ганкавічы, Буднікі, Крывое Сяло.
Рэжым Бярозкі вывучаўся ў 1926—1934 гадах на гідралагічным пасту Ганкавічы.
Ракако
Ракако (rococo, ад rocaille — дэкаратыўная ракавінка, ракушка) — стыль у мастацтве (пераважна, у дызайне інтэр’ераў), узнік у Францыі ў першай палове XVIII стагоддзя (падчас рэгенцтва Філіпа Арлеанскага) як развіццё стылю барока. Адметнымі рысамі ракако з’яўляюцца вытанчанасць, вялікая дэкаратыўная нагружанасць інтэр’ераў і кампазіцый, грацыёзны арнаментальны рытм, вялікая ўвага да міфалогіі, эратычных матываў, асабістага камфорту. Найвышэйшае развіццё ў архітэктуры стыль атрымаў у Баварыі.
Архітэктура
Архітэктурны (дакладней — дэкаратыўны) стыль ракако з’явіўся ў Францыі ў часы рэгентства (1715—1723) і дасягнуў апагею пры Людовіку XV, перайшоў у іншыя краіны Еўропы і панаваў у ёй да 1780-х гадоў. Стыль ракако быў працягам стылю барока ці, дакладней сказаць, яго перайначванне, якое адпавядала манернаму, вычварнаму часу. Ён не ўнёс у архітэктуру ніякіх новых канструктыўных элементаў, але карыстаўся старымі, не сцясняючы сябе пры іх ужыванні ніякімі традыцыямі і маючы на ўвазе, галоўным чынам, дасягненне дэкаратыўнай эфектнасці.
Адкінуўшы халодную парадную, цяжкую і сумную напышлівасць мастацтва часоў Людовіка XIV і італьянскага барока, архітэктура ракако імкнецца быць лёгкай, ветлай, гуллівай у што бы то ні стала, яна не клапоціцца ні пра арганічнае спалучэнне і размеркаванне частак будынка, ні аб мэтазгоднасці іх формаў, а распараджаецца імі з поўнай самаўпраўнасцю, якія даходзіць да капрызу, пазбягае строгай сіметрычнасці, без канца вар’іруе раздзялення і арнаментальныя дэталі і не шкадуе раздаваць апошнія. У стварэнні гэтай архітэктуры прамыя лініі і плоскія паверхні амаль знікаюць або, прынамсі, замаскіроўваюцца фігурнымі элементамі; не праводзіцца ў чыстым выглядзе ні адзін з устаноўленых ордараў; калоны то даўжэюць, то кароцяцца і скручваюцца шрубападобна; іх капітэлі скажаюцца какетлівымі змяненнямі і дадаткам, карнізы змяшчаюцца над карнізамі; высокія пілястры і велізарныя карыятыды падпіраюць нікчэмныя выступы з моцна выдатным наперад карнізам; дах перапаясваецца па краі балюстрадамі з балясамі ў выглядзе флакона і з змешчанымі на некаторай адлегласці адзін ад аднаго пастаментаў, на якіх расстаўленыя вазы або статуі; франтоны, якія прадстаўлялі ломаныя выпуклыя і запалыя лініі, увенчваліся таксама вазамі, пірамідамі, скульптурнымі фігурамі, трафеямі і іншымі падобнымі прадметамі. Усюды, у абрамленні вокнаў, дзвярэй, сцянных прастораў унутры будынка, у плафоне, пускаецца ў ход вычварная ляпная арнаментацыя, якая складаецца з завіткоў, аддалена нагадвае сабой лісце раслін, выпуклых шчытоў, няправільна акружаных такімі ж завіткамі, з масак, кветкавых гірляндаў і фестонаў, ракавін, необделанных камянёў (ракайль) і да т. п. Нягледзячы на такую адсутнасць рацыянальнасці ў карыстанні архітэктанічнымі элементамі, на такую капрызнасць, вытанчанасць і прыгнечэнне формаў, стыль ракако пакінуў шмат помнікаў, якія да сёння вабяць сваёй арыгінальнасцю, раскошай і вясёлай прыгажосцю, жыва пераносяць нас у эпоху румян і бяліл, мушак і пудреных парыкоў (адгэтуль нямецкія назвы стылю: Perückenstil, Zopfstil).
Жывапіс
З’яўленне стылю ракако абумоўлена зменамі ў філасофіі, густах і ў прыдворным жыцці. Ідэйная аснова стылю — вечная маладосць і прыгажосць, галантная і меланхалічная вытанчанасць, ўцёкі ад рэальнасці, імкненне схавацца ад рэальнасці ў пастушынай ідыліі і сельскіх радасцях. Стыль ракако зарадзіўся ў Францыі і распаўсюдзіўся ў іншых краінах: у Італіі, Германіі, Расіі, Чэхіі і інш. Гэта адносіцца і да жывапісу, і да іншых відаў мастацтва. У Расіі ў эпоху ракако жывапіс еўрапейскага тыпу толькі з’явіўся ўпершыню, змяніўшы сваю, рускую традыцыю, іканапіс. Гэта партрэтны жывапіс Антропава і Рокатава. На змену рэпрэзентатыўнасці прыходзіць камернасць, вытанчаная дэкаратыўнасць, пераборлівая гульня формаў. Найбольш ярка жывапіс ракако выявіўся ў Францыі і Італіі. Замест кантрастаў і яркіх фарбаў у жывапісу з’явілася іншая гама колераў, лёгкія пастэльныя тоны, ружовыя, блакітныя, безавыя. У тэматыцы пераважаюць пастараль, буколіка, гэта значыць пастуховыя матывы, дзе персанажы не абцяжараныя нястачамі жыцця, а аддаюцца радасцям кахання на фоне прыгожых ландшафтаў у асяроддзі авечак. Упершыню рысы гэтага стылю выявіліся ў творчасці Антуана Вато, у якога галоўнай тэмай былі галантныя святыя. Яго творчасць адносяць да рэалізму, ён адлюстроўваў жыццё прыдворных даволі справядліва. Але ў яго карцінах відавочна праглядаецца і новы стыль. Іншай, характэрнай рысай таго часу, была эротыка. Створана шмат карцін, якія паказваюць аголеную натуру, розных німфаў, Венеры. Найбуйнейшы прадстаўнік ракако ў Францыі — Франсуа Бушэ, які працаваў у жанры партрэта і пейзажа.
У Італіі найбуйнейшы прадстаўнік таго часу — Джамбатыста Цьепола (1696, Венецыя — 1770, Мадрыд). Вялікая ўвага тады надавалася фрэскам, роспісу столяў, скляпенняў, сцен. Была нават адмысловая спецыялізацыя сярод мастакоў — квадратурыст. Ён адлюстроўваў ілюзорныя архітэктурныя формы, якія служылі апраўленнем, а то і фонам. У гэтым выпадку намаляванае на плоскасці з адлегласці здаецца скульптурай. Такія роспісы ёсць, напрыклад, у вестыбюлі Зімовага палаца. Бачным мастаком з’яўляецца Пьетра Лонга. Яго бытавыя сцэны цалкам адпавядаюць характару стылю ракако — утульныя гасціныя, святы, карнавалы. Акрамя гэтага ў Італіі ў гэты час развіўся і іншы напрамак, які не зусім упісваецца ў рамкі стылю. Гэта — ведутызм, рэалістычнае і дакладнае адлюстраванне гарадскіх відаў, перш за ўсё Венецыі. Тут пераважае прынцып дакладнай перадачы рэчаіснасці. Віды Венецыі пішуць Каналета і Франчэска Гвардзі. Бернарда Белота працаваў таксама ў Германіі. Яго пэндзлю належаць цудоўныя віды Дрэздэна і іншых месцаў.
Музыка
У «чыстым выглядзе» музычны стыль ракако праявіў сябе ў творчасці «вялікіх французскіх клавесін істаў» Франсуа Куперэна («Вялікага») і Жана-Філіпа Рамо (не менш вялікага, але без такога ж «тытула»). Цалкам у той жа манеры працавалі іх менш вядомыя сёння сучаснікі: Луі Клод Дакен, Антуан Фаркерэ, Андрэ Кампра, Жазеф Бадэн дэ Буамарцье, Луі Нікаля Клерамба, Марын Марэ і многія іншыя. Сваім папярэднікам у адзін голас яны аб’яўлялі вялікага Жана-Батыста Люлі.
Для стылю ракако ў музыцы характэрныя цалкам тыя ж самыя рысы, што ў жывапісу і ў архітэктуры. Мноства дробных гукавых упрыгожванняў і завіткоў (так званых «мелізмаў», аналагічных звілістым лініям стылізаваных ракавін «рокайлей»), перавага маленькім (ювелірна аздобленых у дэталях) і камерным формам, адсутнасць яркіх супрацьпастаўленняў і драматычных эфектаў, панаванне тых жа, знаёмых па карцінах Бушэ, тэм і вобразаў: гуллівых, какетлівых і галантных. Ды і сам па сабе інструмент, клавесін, які перажыў у эпоху галантна стылю і ракако свой найвышэйшы час росквіту і папулярнасці, што гэта як не найвышэйшы выраз усіх рыс таго ж стылю ракако? Камерны, невялікага (або нават зусім маленькага) памеру інструмент, з нягучным гукам, хутка загасальнымі і патрабаваўшым вялікай колькасці дробных нот для запаўнення прасторы. Само сабой, што знешнее аздабленне інструмента: вычварная, багатая, поўная дробных упрыгожванняў і найтонкіх дэталяў непазбежна дапаўняла адзінства стылю.
Але нават і ў буйных формах (операх, балетах і кантатах) усе гэтыя рысы праявілі сябе ў поўнай меры. Так, вялікія оперы Жана Філіпа Рамо і Андрэ Кампра таксама пабудаваныя з невялікіх нумароў, звязаных паміж сабой па сюітнаму прынцыпу, а часам і зусім уяўляюць сабой феерычную сюіту, практычна не звязаную якім-небудзь зразумелым агульным сюжэтам. Найбольш вядомыя творы гэтага тыпу: «Галантная Індыя» Рамо, «Венецыянскія святы» і «Галантная Еўропа» Кампра. Героі міфалагічных сюжэтаў опер уяўлялі сабой галантных кавалераў і дам, пераапранутых у пышныя касцюмы па прынцыпе маскарада. Вельмі папулярны быў таксама жанр пастараль, з такімі ж галантнымі пастухамі і пастушкамі, зразумела, нічога агульнага не маюць з рэальнымі сялянскімі тыпажамі, якія займаюцца пашай быдлаа.
У інструментальнай музыцы панавала такая ж галантна жанравая, партрэтна-пейзажная, пастаральная або танцавальная мініяцюра (для клавесіна, віёлы, часам з даданнем флейты, скрыпак і габоя). Музіцыраванне, як правіла, у сюітнай форме, з часам паступова набірае колькасць частак і ўзбагачаецца шматлікімі падрабязнасцямі. Класічная барочная сюіта, звычайна складалася з 3-5 танцаў з простымі жанравымі назвамі спачатку ўзбагацілася новымі «ўстаўнымі» французскімі танцамі, такімі як паспье, бурэ, менуэт, павана, гальярда, а затым пачала ўключаць у сябе і свабодныя, фантазійныя часткі з пейзажнымі, жанравымі ці нават персанальнымі назвамі. У параўнальна кароткую эпоху ракако сам па сабе жанр сюіты спачатку быў даведзены клавесіністамі і майстрамі інструментальных жанраў да свайго вышэйшага развіцця, а затым да знясілення і заняпаду, пасля якога ён папросту пакінуў прафесійную музычную сераду на добрую сотню гадоў.
Паколькі музыка гучала на свецкіх прыёмах і падчас ежы, асабліва віталіся розныя выдумкі, карнавальныя імітацыі і дасціпныя забаўляльныя прыёмы для забавы арыстакратычных слухачоў. Нязменнай папулярнасцю карысталіся яркія гукавытваральныя п’есы, напрыклад, такія, як «Курыца» Рамо (для клавесіна) або «Маленькія ветраныя млыны» Купера (таксама, між іншым, часткі клавесіннай сюіты). Гэты поспех прывёў да шматлікіх перайманнящ, паўтораў і рэплікацый у творчасці іншых аўтараў, што наогул было характэрна для эпохі барока ў цэлым. Часам займальныя эфекты перамяшчаліся прама ў музычную сферу, парадзіруючы або адлюстроўваючы калегу-кампазітара або перадражніваючы некаторыя прафесійныя звычкі саміх музыкантаў. У гэтым плане асабліва паказальная «Саната-квартэт» Гіёма Гіймена, якая носіць падзагаловак "Галантныя і займальныя гутаркі паміж папярочнай флейтай, скрыпкай, басоваў віёлай і віяланчэллю "(1743). У салонах часцей за ўсё выконваліся млявыя або гуллівыя любоўныя песні, а таксама папулярныя арыі з опер Рамо, Кампра і Люлі ў перакладанні для клавесіна або маленькага камернага ансамбля.
Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва
Мэбля ракако адрозніваецца характэрнымі рысамі. Адна з самых яркіх рыс — выгнутыя лініі, выгнутыя ножкі. Мэбля становіцца больш лёгкай і вытанчанай у параўнанні з той, што была раней. З’яўляюцца новыя прадметы мэблі, кансольныя столікі, сакрэтнікі, бюро, камоды, шыфаньеры. Два найбольш распаўсюджаных тыпу крэслаў — «Бержер» і «Маркіза».
Майстры мэблі: Давід Рэнтген, Шарль Крэсан, Жак Дзюбуа, Франсуа Эбен, П’етра Піфеці (Рым), Энемон-Аляксандр Петыта (Парма), Джузэпэ Маджаліні (Мілан). Вядучае становішча ў вырабе мэблі ў Італіі займалі майстэрні Турына і Венецыі.
Мода
Мода эпохі ракако адрознівалася імкненнем да рафінавання, вытанчанасці і наўмыснаму скажэнню «натуральных» ліній чалавечага цела.
Моду ракако прынята лічыць жаноцкай модай, бо ў гэту эпоху адбылося максімальнае набліжэнне мужчынскай моды да тыпова-жаночых узораў. (Некаторыя даследчыкі нават называюць XVIII стагоддзе — «Стагоддзем жанчын»). Ідэал мужчыны — вытанчаны прыдворны, франт. Ідэал жанчыны — далікатная стройная жэіанніца. У модзе — асіны стан, вузкія сцёгны, кволыя плечы, круглы твар. Гэты сілуэт заставаўся нязменным на працягу ўсёй эпохі ракако. Жанчыны носяць пышныя спадніцы — панье, якія ствараюць эфект «перавернутай чарачкі».
Жаночая прычоска (гл. падрабязна — Прычоскі XVIII стагоддзя) зведала значныя змены. У 1720—1760-х гадах (пасля таго, як фантанж канчаткова выйшаў з моды) у модзе была гладкая, маленькая прычоска з шэрагамі спадзістых валасоў. Потым прычоска пачала «расці», каб у 1770-я гады ператварыцца ў знакамітыя «фрэгаты» і «сады», якія так любіла Марыя-Антуанэта. Мужчыны перш адпускалі з бакоў буклі, а ззаду насілі доўгую касу. Крыху пазней у моду ўвайшлі белыя напудраная парыкі, з закручанымі з бакоў буклямі, касічкі і бантам ззаду.
Асноўным тыпам мужчынскага адзення заставаўся жустакор, з часоў моды барока, але пазней яго сталі называць абі. Пад яго апраналі камзол. Насілі беласнежныя кашулі, карункавыя жабо і шыйныя хусткі. Жустакор меў у пачатку стагоддзя больш прамую форму, затым зведаў эвалюцыю: яго крысы сталі шырэй, як бы тырчалі ў розныя бакі. На рукавах былі шырокія обшлагі. На кішэнях — вялізныя клапаны. Жаночая сукенка таксама зведала падобную эвалюцыю: спачатку яна была вузейшая, затым пачала пашырацца і пашырылася да мяжы. У якасці галаўнога ўбору папулярнай заставалася трохвуголка.
У самым пачатку эпохі ракако (рэгентстве) у модзе быў стыль ноншаланс, гэта значыць знарочыстая нядбайнасць.
Літаратура
Стыль ракако ў літаратуры атрымаў найбольшую распаўсюджанне ў Францыі XVIII стагоддзя. Літаратурныя творы гэтага перыяду адрозніваліся вытанчанасцю, пазбаўленай якіх-небудзь грамадзянска-патрыятычных матываў; ім уласцівыя фрывольнасць, гуллівасць і бесклапотнасць. Актуальнасць набываюць ідэі геданізму, якія і становяцца свайго роду асновай творчасці многіх паэтаў і пісьменнікаў, якія стваралі свае творы ў стылі ракако. Літаратура ракако — гэта пераважна малыя формы: хупавыя пастараль, камедыі масак, эратычныя паэмы, гуллівыя вершы і навелы. Найбольш прыкметнымі творамі ў стылі ракако можна назваць «Купанне Зеліды» маркіза дэ Пезаі (1764), «Чатыры гадзіны туалета дамы» абата дэ Фаўр (1779), галантныя раманы і казкі Луве дэ Куўрэ, графа Кейлюса і інш.
Лірыка ракако значна лягчэй высакамоўна паэзіі класіцызму, у сувязі з чым атрымлівае назву «лёгкая паэзія» (poésie légère) або «паэзія мімалётнасці» (poésie fugitive). Найбольш распаўсюджанымі для стылю формамі былі застольныя песні, гуллівыя паслання, мадрыгалы, санеты і эпіграмы (лірыка Эварыста Парні, маркіза дэ Лафара і інш.)
Уладзімір Барысавіч Труноў
Біяграфія
Скончыў Тульскі механічны інстытут (1946).
Пасля вучобы працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам Беларускага навукова-даследчага інстытута будаўнічых матэрыялаў.
У 1948—1951 гадах працаваў на Мінскім інструментальным заводзе Міністэрства станкабудавання СССР, займаў пасады начальніка Тэхнічнага аддзела, галоўнага інжынера, намесніка дырэктара.
З 1951 года на партыйнай рабоце — сакратар Фрунзенскага раённага камітэта КП(б) Беларусі, партыйны арганізатар ЦК УКП(б)—КПСС Мінскага аўтамабільнага завода.
У 1953—1955 гадах — 1-ы сакратар Заводскага раённага камітэта КПБ.
Пасля працаваў у Віцебску другім сакратаром Віцебскага абласнога камітэта КПБ (1955—1956), старшынёй Выканаўчага камітэта Віцебскага абласнога Савета (1959—1963), першым сакратаром Віцебскага прамысловага абласнога камітэта КПБ (1963—1964) і зноў другім сакратаром Віцебскага абласнога камітэта КПБ (1964—1968).
У 1968 годзе ўзначаліў зноў утворанае Міністэрства камунальнай гаспадаркі БССР.
Пасля працаваў дырэктарам Беларускага рэспубліканскага аб’яднання «Другасчормет».
Зарычча (Біскавыцкая вясковая абшчына)
Зарычча (Заріччя) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Зарычча (Ваютыцкі сельсавет)
Зарычча (Заріччя) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5275
NGC 5275 (іншыя абазначэнні — MCG 5-32-67, IRAS13546+2924, ZWG 161.124, VV 543, PGC 48544) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Васіль Кірылавіч Традзьякоўскі
Васіль Кірылавіч Традзьякоўскі (22 лютага (5 сакавіка) 1703, Астрахань — 6 жніўня 1769 года, Санкт-Пецярбург) — рускі вучоны і паэт XVIII стагоддзя.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і святара Кірылы Якаўлевіча Традзьякоўскага. Вучыўся ў школе манахаў-капуцынаў і павінен быў прыняць сан, але, па нявысветленых прычынах, ў 1723 уцёк у Маскву і паступіў у Славяна-грэка-лацінскую акадэмію. Тут ён напісаў першыя свае драмы «Язон» і «Ціт Веспасіянаў сын», а таксама «Элегію на смерць Пятра Вялікага» і «Песенку». У 1726 годзе Традзьякоўскі, не закончыўшы курсу ў Акадэміі, адправіўся ў Галандыю і прабыў два гады ў Гаазе. У Парыжы, куды ён прыйшоў, ён вучыўся ў Сарбоне матэматычным і філасофскім навукам, слухаў багаслоўе, прымаў удзел у публічных дыспутах. Вярнуўшыся ў 1730 годзе ў Расію, Традзьякоўскі выдаў пераклад рамана Поля Тальмана «Язда ў востраў кахання». Да перакладу прыкладаліся вершы самога Традзьякоўскага, на рускай, французскай мовах і латыні. Поспех кнізе забяспечыў сам змест кнігі: адлюстраванне пачуццяў вытанчанай любові, новых у той час для рускіх чытачоў. У той жа кнізе Традзьякоўскі змясціў прадмову, у якой упершыню выказаў думку аб ужыванні ў літаратурных творах рускай, а не царкоўнаславянскай мовы, як было да таго часу. У 1732 прыняты на службу ў Пецярбургскую акадэмію навук. Акадэмік з 1745.
Бярозка (прыток Заходняй Бярэзіны)
Бяро́зка — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток Заходняй Бярэзіны (басейн Нёмана). Даўжыня 6 км. Пачынаецца на схілах Ашмянскага ўзвышша каля вёскі Пекары, упадае ў Бярэзіну за 0,5 км на захад ад вёскі Замосце. У абалоне Бярэзіны рэчышча на працягу 1 км каналізаванае.
Нэлі Ігараўна Цямнова
Нэлі Ігараўна Цямнова (нар., г. Гразавец, Валагодская вобласць, РСФСР)  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1962 годзе архітэктурны факультэт БПІ.