cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя Старажытнага Егіпта
Час XIX і XX дынастый
За доўгім валадараннем Рамзеса II пачаўся перыяд бесперапынных масавых міграцый розных народаў у Цэнтральнае Міжземнамор'е. Пераемнікам гэтага цара прыйшлося перажыць уварванні лівійцаў з захаду, а Рамзес III (каля 1204—1173 да н.э.), другі цар XХ дынастыі, сутыкнуўся на поўначы і ўсходзе з магутным саюзам не роднасных паміж сабою плямёнаў-заваёўнікаў — так званых «народаў мора», чыйго націску не вытрымалі нават магутныя хеты. Рамсес III паспяхова супрацьстаяў іх полчышчам, але яго працяглае знаходжанне на прастоле было азмрочана войнамі, паўстаннямі насельніцтва, а таксама змовамі і інтрыгамі членаў яго ўласнай сям'і. Рамсес III быў апошнім вялікім валадаром эпохі Новага царства. Каля 1075 года да н.э. пасля смерці апошняга фараона XX дынастыі Рамзеса XI, Старажытны Егіпет распадаецца на дзве часткі — Фіванскую вобласць на чале з вярхоўным жрацом Амона Херыхорам, і аб'яднаўшую ў сабе Сярэдні і Ніжні Егіпет дзяржаву з цэнтрам у горадзе Таніс.
Трэці пераходны перыяд
1085—656 да н.э. Час XXI—XXVI дынастый. У XI стагоддзі да н.э. трон фараона заняў ваявода Херыхор, які адначасова быў вярхоўным жрацом Амона. Пры ім Старажытны Егіпет ператварыўся ў тэакратычную дзяржаву, важныя дзяржаўныя справы сталі вырашацца шляхам зваротаў да аракула Амона ў Карнаку. Ніжні Егіпет аддзяліўся, а яго правіцель — Смендэс, маючы сталіцу ў Танісе, абвясціў сябе царом Верхняга і Ніжняга Егіпта. Скора была страчана Нубія. У пачатку гэтага перыяду паўднёвая частка Егіпта застаецца пад уладай спадчыннікаў Херыхора, а ў Сярэднім і Ніжнім Егіпце кіруе XXI дынастыя.
У гэты час у радзе номаў на гэтых землях узвышаюцца былыя лівійскія ваенныя правадыры, якія аселі ў Егіпце яшчэ ў час Новага царства (пераважна ў Дэльце пры XIX і XX дынастыях). Адзін з іх, Шэшонк I у 945 да н.э. захапіў прастол у Бубасцісе і стаў заснавальнікам XXII дынастыі, якая вядома як «лівійская». Паспяховая новая цэнтралізацыя Старажытнага Егіпта прывяла да яго ўзмацнення. Так, Шэшонк пасля смерці цара Ізраіля Саламона здзейсніў паспяховы паход у Палесціну ў 925 г. да н.э. і захапіў Іерусалім, дзе ў той час уладарыў Іераваам. Аднак ужо сын Шэшонка Асаркон I пацярпеў паражэнне ад цара Іўдзеі Асы каля 897 да н.э. Кіраванне XXII дынастыі працягвалася каля двух стагоддзяў, але гэта быў час заняпаду. Прадстаўнікі фараонскай улады спрабавалі ўмацаваць свой уплыў саюзам з рэлігійнымі інстытутамі. Спадчыннік трона прызначаўся вярхоўным жрацом Амона ў Карнаку, а дочкі фараонаў станавіліся вярхоўнымі жрыцамі гэтага бога. К другой палавіне XVIII ст. да н.э. Старажытны Егіпет зноў перастае быць адзінай дзяржавай.
Узмацнелы валадар з Саіса усталёўвае цвёрдую ўладу XXIV дынастыі над дэльтай Ніла і раёнам Мемфіса (727—720 гг. да н.э.), а яго пераемнік  выдае шэраг законаў, накіраваных супраць пазыковага рабства.
Тым часам дужэла маладое Нубійское царства Куш, і каля 730 да н.э. яго ўладар Піанхі (Пі), які сачыў за смутамі, што раздзіралі Егіпет, уварваўся ў даліну Ніла, аблажыў і ўзяў штурмам Гермопаль Вялікі і Мемфіс і захапіў трон. Прадстаўнікі эфіопскай — XXV дынастыі, спрабавалі кіраваць краінай з сталіцы Куша Напаты. У 715 г. да н.э. да ўлады прыйшоў з XXV дынастыі. Самым значным фараонам гэтай дынастыі быў Тахарка (690—664 гг. да н.э.), які аб'яднаў Нубію і Егіпет у адзіную дзяржаву. Ён быў вымушаны на працягу некалькіх гадоў кіраваць ваеннымі дзеяннямі ў Дэльце з Таніса, адбіваючы моцны націск з боку не толькі сваіх егіпецкіх праціўнікаў, але і Асірыі. Але ў рэшце рэшт асірыйскі цар Асархадон заваяваў Егіпет, разбіўшы ў 671 да н.э. войска Тахаркі. Прадстаўнікам эфіопскай дынастыі прыйшлося збегчы ў Напату. Васьмю гадамі пазней асірыйскі цар Ашурбаніпал у час новага ўварвання разграміў егіпецкія і эфіопскія сілы фараона Танутамона, пляменніка Тахаркі, і спустошыў сталіцу Егіпта — Фівы.
Асірыйцы не імкнуліся пабудаваць у Егіпце сталую сістэму ўлады і задаволіліся прызнаннем залежнасці мясцовых валадароў. У «Гісторыі» Герадота гэты перыяд называецца «дадэкархія», гэта значыць валадарства дванаццаці цароў, якія дзялілі краіну паміж сабою. У 663 да н.э. адзін з іх, Псамеціх I, скарыстаўшы вайну Асірыі з іншым егіпецкім валадаром — Танутамонам, пачынае пашыраць свае ўладанні і неўзабаве кантралюе ўсю дэльту Ніла, а к 656 да н.э. аб'ядноўвае ўвесь Егіпет, уключаючы даўно аўтаномныя Фівы і засноўвае XXVI дынастыю, пачаўшы час «Саіскага адраджэння».
Позні перыяд
Апошні перыяд у гісторыі Старажытнага Егіпта — час яго адноснага пад'ёму і канчатковага заняпаду. 656—332 да н.э. Час XXVII—XXX дынастый.
Эфіопы былі выгнаныя, а трон занялі намархі размешчанага ў Дэльце Саіса. Яны вялі безперапынныя войны з асірыйцамі і атрымалі кароткую перадышку толькі, калі Ашурбаніпал быў вымушаны з-за хваляванняў у яго на радзіме вярнуцца ў Ніневію. Пры Псамеціху I (663—610 да н.э.), заснавальніку і першым фараоне саіскай — XXVI дынастыі, спустошаныя асірыйцамі гарады былі адбудаваныя зноў. Прадпрымаліся спробы аднавіць славутасці былых часоў, у першую чаргу будынкі эпохі пірамід. Іншаземных купцоў заахвочвалі засноўваць у вобласці Дэльты гандлёвыя паселішчы, і пры Псамеціху II там быў пабудаваны знакаміты грэчаскі горад Наўкраціс. Яхмас II (569—525 да н.э.), услед за бацькам праводзіў прагрэчаскую палітыку, магчыма, спадзяючыся на падтрымку Грэцыі ў супрацьстаянні нарастаючай пагрозе з усходу. Пасля яго смерці крызіс дасягнуў апагея, і на Егіпет напалі персы. Яго пераемнік Псамеціх III (526—525 да н.э.) быў разбіты ў 525 да н.э. пры Пелусіі персідскім царом Камбісам II, які захапіў Егіпет да самай Нубіі і абвясціў сябе фараонам, а заваяваную тэрыторыю — правінцыяй Персіі. Такім чынам да ўлады прыйшлі фараоны персідскай — XXVII дынастыі, гэта стала пачаткам канца існавання незалежнага Старажытнага Егіпта.
Нягледзячы на рад паўстанняў, у выніку якіх егіпцянам удавалася выганяць персаў, а з 404 да н.э. краіна нават атрымала незалежнасць на 60 гадоў, Старажытны Егіпет перыядычна быў персідскай правінцыяй аж да яго заваёвы ў 332 да н.э. Аляксандрам Македонскім. Гэтае заваяванне завяршыла эпоху Старажытнага Егіпта і стала пачаткам новага перыяду ў гісторыі Егіпта — эліністычнага.
Janenschia
Janenschia — род вымерлых яшчаратазавых дыназаўраў з групы тытаназаўраў, якія жылі ў юрскім перыядзе (каля 155 мільёнаў гадоў назад) на тэрыторыі цяперашняй Афрыкі. Закамянеласці тэрапода былі знойдзены ў Танзаніі. Упершыню апісаны палеантолагам Wild у 1991 годзе. Прадстаўлены адным відам — Janenschia robusta.
Пржэвальскае
Пржэвальскае:
Пржэвальскае (Смаленская вобласць)
Пржэвальскае (Пржева́льское, да 1964 года — Слабада) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці, Расія. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча Пржэвальскае і адміністрацыйны цэнтр нацыянальнага парку «Смаленскае Паазер’е».
Першае паселішча на месцы сучаснага пасёлка ўзнікла прыкладна да IV стагоддзя. Першая згадка пра вёску Слабада — у 1724 годзе. У 1964 годзе перайменаваны ў гонар М. М. Пржэвальскага. У 1974 годзе атрымаў статус пасёлка курортнага тыпу.
Адрыян
Адрыян — Публій Элій Адрыян (76—138): рымскі імператар (117—138). Сын Публія Элія Адрыяна і Даміцыі Паўлы. Быццам быў прыёмным сынам Траяна.
Імператарам Адрыяна абвясціла войска. Ён не толькі не пашыраў межаў Імперыі, але і адмовіўся ад некаторых з ненадзейных правінцый, і скіраваў намаганні на ўмацаванне ўнутранай стабільнасці дзяржавы і на павышэнне яе дабрабыту. У культуры і побыце вярнуўся да класічна-грэчаскіх ідэалаў, якія выцясняліся класічна-рымскімі з часоў Аўгуста. Шмат увагі ўдзяляў усходу імперыі, лічыўся касмапалітам і любцом элінізму. Сам займаўся жывапісам і скульптурай.
Імкнуўся да таго, каб паўсюль лічыцца дабрадзеем, але, відаць, сваім касмапалітызмам і непапулярным эліналюбствам пахіснуў стабільнасць імперыі. Пабудаваў у Афінах новы «горад Адрыяна», завершыў будаўніцтва храму Зеўса Алімпійскага, якое было прыпынена ў 4 ст. да н.э.
Помнік Адаму Міцкевічу (Навагрудак)
Помнік Адаму Міцкевічу — помнік польскаму паэту беларускага паходжання Адаму Міцкевічу ў Навагрудку. Знаходзіцца непадалёк ад Кургана Адама Міцкевіча, Навагрудскага замка, Фарнага касцёла, дзе быў ахрышчаны Міцкевіч, што разам стварае ўнікальны гісторыка-культурны комплекс. Гісторыка-культурная каштоўнасць міжнароднага значэння.
Урачыстае адкрыццё помніка адбылося 12 верасня 1992 г. (скульптар В. Янушкевіч) падчас правядзення Міжнароднага свята ў гонар паэта. Скульптура выканана ў бронзе, яе вышыня 3,1 м, усталявана на палявым валуне.
Грэчка
Грэчка (Fagopyrum) — род кветкавых сямейства. Амаль усе віды вырошчваюцца ў якасці сельскагаспадарчай культуры, зерні грэчкі выкарыстоўваюцца ў якасці крупы.
Апісанне
Аднагадовыя травяністыя расліны. Прадстаўнікі роду дасягаюць вышыні 1,5 м. Цвіце ў канцы лета, кветкі маюць белую або ружовую афарбоўку.
Распаўсюджанне
Натуральная вобласць распаўсюджання — умерана цёплыя і субтрапічныя вобласці Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі.
На тэрыторыі Беларусі 2 дзікарослыя віды: і.
Таксанамія
Род Грэчка ўключае 26 відаў :
Гісторыя культуры
Радзімай грэчкі з’яўляецца Паўднёва-Усходняя Азія, адкуль магчыма, каля 6000 гадоў да н.э. распаўсюдзіўся на Цэнтральную Азію і Тыбет, а затым на Блізкі Усход і ў Еўропу. Адамашванне хутчэй за ўсё, адбылося ў заходнім рэгіёне Кітая — Юньнань.
Грэчка была адной з самых ранніх культур, якую завезлі еўрапейцы ў Паўночную Амерыку. Кругасветнае распаўсюджванне было завершана ў 2006 годзе, калі некаторыя віды грэчкі, распрацаваныя ў Канадзе, былі пасаджаны ў Кітаі.
Расійская імперыя была сусветным лідарам у вобласці вытворчасці грэчкі. Раёны гадоўлі ў Расійскай імперыі былі ацэнены ў 6,5 млн акраў (26 000 км²), за ёй ішла Францыя (0,9 млн акраў; 3500 км²). У 1970 годзе Савецкі Саюз вырасціў прыкладна 4,5 млн акраў (18 000 км²) грэчкі.
Краіны-лідары
Становішча на 2005 год.
Азёрны (Смаленская вобласць)
Азёрны (Озёрный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Размешчаны за 100 км на поўнач ад Смаленска.
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1973.
IC 5154
IC 5154 — галактыка тыпу I (нерэгулярная галактыка) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Наватомнікава
Наватомнікава (Новотомниково) — сяло ў Тамбоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Наватомнікаўскага сельсавета.
У сяле знаходзіцца адзіны помнік дваранскай архітэктуры, які цалкам захаваўся ў Тамбоўскай вобласці, — сядзіба Варанцовых-Дашкавых.
Геаграфія
Сяло знаходзіцца на мяжы Тамбоўскай і Разанскай абласцей побач з ракой Цна недалёка ад аўтадарогі А143 Тамбоў — Маршанск — Шацк.
Гісторыя
У 1767—1779 гадах Нова-Томнікава згадваецца сярод уладанняў графа К. Р. Разумоўскага. У 1807 годзе ў спадкаемцаў Разумоўскага Новатомнікава з прылеглымі землямі купіла графіня І. І. Варанцова.
Развіццё Нова-Томнікава было звязана са стварэннем тут у 1859 годзе коннага завода. Адначасова з заводам будавалася і сядзіба Варанцовых-Дашкавых — галоўны сядзібны дом (архітэктар — М. У. Султанаў), гаспадарчыя збудаванні, уязныя аркі, якія абазначалі паўночныя межы сядзібы.
У 1886—1889 гадах у вёсцы была пабудавана Дабравешчанская царква на сродкі графа І. І. Варанцова-Дашкава ў рускім стылі маскоўскага перыяду.
Пасля рэвалюцыі 1917 года сядзіба Варанцовых-Дашкавых была нацыяналізавана і перададзена ў карыстанне дзяржконезавода № 77.
У снежні 1979 года рашэннем Тамбоўскага аблвыканкама № 513 ансамбль сядзібы Варанцовых-Дашкавых (домы, стайні, царква, капліца, уязная брама і парк) прызнаны помнікам архітэктуры.
NGC 2540
NGC 2540 (іншыя абазначэнні — UGC 4275, MCG 5-20-4, ZWG 149.4, KUG 0809+265, IRAS08097+2630, PGC 23017) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сіхатэ-Алінскі запаведнік
Сіхатэ́-Алі́нскі біясферны запаведнік — запаведнік у Прыморскім краі Расіі на ўсходніх і заходніх схілах Сіхатэ-Аліня (вышыня да 1600 м) і ўзбярэжжы Японскага мора. Заснаваны ў 1935 годзе.
Плошча 347,1 тыс. гектараў. Шмат рэк, крыніц, горных азёр. Асноўны тып глеб — бурыя горна-лясныя. Лясы займаюць 99 % тэрыторыі, добра вызначана паясная занальнасць. Пануюць кедроўнікі, якія ўтвараюць шматлікія асацыяцыі. У флоры больш за 1000 відаў вышэйшых раслін, у т.л. рэдкіх і знікаючых. Млекакормячых 62 віды, сярод якіх прадстаўнікі прыамурскай, маньчжурскай, японскай фауны: амурскі тыгр, чорны мядзведзь, гарал, плямісты алень, магера, янотападобны сабака; з барэальнай фауны — буры мядзведзь, лось, собаль. Больш за 320 відаў птушак, у т.л. эндэмікаў.
Разводзяць гаралаў.
Аніскін
Аніскін — прозвішча.
Бейлербей
Бейлербей (ад Beylerbeyi, літар. бек усіх бекаў) — намеснік у дзяржаве Сефевідаў і ў Асманскай імперыі, які падпарадкоўваўся толькі манарху (шаху і султану адпаведна) і спалучаў у сабе руках грамадзянскую і ваенную ўладу. Узначальваў адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку (бейлербейства). Абіраўся з ханаў.
Гэты тытул і структура кіравання існавалі і пазней, пры дынастыях Афшараў, Зендаў і Каджараў, а таксама ў Асманскай Турцыі і ў Залатой Ардзе. На тэрыторыі Закаўказзя пры Сефевідах існавала 4 бейлербействы — Тэбрызскае (Азербайджанскае), Чухур-Саадскае (Эрыванскае), Карабахскае і Шырванскае. На тэрыторыі Асманскай імперыі існавала 2 бейлербействы (эялеты) — Румелія (еўрапейскае) і Анатолія (азіяцкае).
Луцый Акцый
Акцый — Луцый Акцый (170 да н.э. — 85 да н.э.) — рымскі драматург і філосаф.
Аўтар больш за 40 трагедый, з іх толькі 2 на рымскую тэматыку, рэшта — на грэчаскія міфалагічныя сюжэты. Вядомыя словы «Няхай ненавідзяць, абы баяліся» (Oderint dum metuant) паходзяць з яго твору «Атрэй».
Быў сынам вызваленага нявольніка з Пізаўра (сучасн. Пезара), вельмі маладым трапіў у Рым, дзе і атрымаў шырокае прызнанне. Змясціў у храме Камен сваю статую, большую за натуральныя памеры (відавочна, падарунак за сцэнічны поспех)
Гісторыя Харватыі
Гісторыя Харватыі.
Сярэднявечча
З 7 ст. землі населеныя харватамі. Уласнае каралеўства створана ў 924, далучана да венгерскага ў 1102, з захоўваннем пэўнай аўтаноміі. Туркі захапілі Славонію ў 16 ст., паўночная частка вернута ў 1699 (гл. Карлавіцкая дамова).
Новы час
Харватыя дапамагла Аўстрыі падавіць венгерскае паўстанне 1848 — 1849, у выніку была выдзелена, разам з Славоніяй, у каронную зямлю Харватыя і Славонія, якая была вернута ў Венгрыю ў 1867.
Найноўшы час
У 1918 увайшла ў Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў. У выніку рэарганізацыі 1929 Харватыя і Славонія сталі Саўскім графствам, у 1939 былі аб'яднаны з Прымор'еўскім графствам у графства Харватыя. Пасля захопу Германіяй, была створана сатэлітная дзяржава Харватыя (1941 — 1945). У 1946 увайшла ў Федэратыўную Югаславію. 25.6.1991 абвясціла незалежнасць ад Югаславіі. Пачалася вайна з этнічнымі сербамі, якія было кантралявалі да 30% тэрыторыі Харватыі (гл. Сербска Краіна). Спыненне агню падпісана ў чэрвені 1992, ваенныя дзеянні ўзнавіліся ў 1993. Новае спыненне агню з сербамі Краіны падпісана 30.3.1994. У жніўні 1995 харвацкім войскам праведзены наступальныя аперацыі, у выніку занята большасць кантраляваных сербамі земляў. Падпісаны мірныя пагадненні з кіраўнікамі Босніі і Сербіі (14.12.1995). Апошні сербскі анклаў, Усходняя Славонія, вернуты пад харвацкі кантроль 15.1.1998.
Глінка (Смаленская вобласць)
Глінка (Гли́нка) — сяло ў Смаленскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Глінкаўскага раёна. Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці, за 60 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска. Насельніцтва — 2,111 тыс. жыхароў (2007). Чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Сухінічы. Да 2005 года мела статус пасёлка.
Проса
З III тысячагоддзя да нашай эры проса вырошчваюць як сельскагаспадарчую культуру ў Кітаі і Манголіі.
Пераважна вырошчваецца. Са збожжа проса вырабляюць крупы. Проса з’яўляецца каштоўнай крупяной культурай, якая здольная забяспечыць адносна высокія і даволі стабільныя ўраджаі нават у засушлівыя гады. Пры выкананні тэхналогіі гадоўлі яно дае часта больш высокія ўраджаі, чым іншыя збожжавыя культуры.
Пасяўныя плошчы проса займаюць чацвёртае месца ў свеце сярод асноўных збожжавых культур. У апошнія гады вытворчасць проса павялічылася ў шматлікіх краінах Амерыкі, Еўропы і Азіі.
Павел Уладзіміравіч Уцюпін
Павел Уладзіміравіч Уцю́пін (нар. 17 снежня 1976, с. Папоўка, Харольскі раён, Прыморскі край, РСФСР, СССР) — беларускі эканаміст і дзяржаўны дзеяч, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан (з 2020).
Біяграфія
Вучыўся ў гімназіі ў Барысаве. Скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, эканаміст, магістр эканамічных навук; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, спецыяліст у галіне міжнародных адносін.
Працаваў намеснікам дырэктара па знешнеэканамічных сувязях малога прадпрыемства «Дубль В», начальнікам аддзела знешнеэканамічных сувязяў вытворча-камерцыйнай фірмы «УТВ», эканамістам планава-эканамічнага аддзела сумеснага прадпрыемства «ФрэБор» у горадзе Барысаве. Пасля заканчэння аспірантуры Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта быў саветнікам, галоўным саветнікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама.
З 2006 года займаў пасаду намесніка генеральнага дырэктара па эканоміцы і фінансам адкрытага акцыянернага таварыства «Белшына».
У 2008 годзе Уцюпін быў абраны членам Савета Рэспублікі ад Магілёўскай вобласці. У парадку пераводу пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 8 лістапада 2011 г. № 1494 прызначаны намеснікам Міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь.
Са студзеня 2017 года — намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь. 18 жніўня 2018 года прызначаны Міністрам прамысловасці Беларусі, заставаўся на пасадзе да чэрвеня 2020 года.
20 ліпеня 2020 быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан.
Сям’я
Маці Любоў Уцюпіна працавала настаўніцай малодшых класаў. Малодшая сястра — Крысціна, працуе юрысконсультам.
У БДЭУ пазнёміўся з будучай жонкай Александрынай, якая паходзіла з Новалукомля. У 2005 годзе пара ажанілася. Маюць дваіх дзяцей, старэйшай дачцэ Сафіі — 12 гадоў. Сыну Андрэю — 10 (2018).
Біркір Мар Севарсан
Біркір Мар Севарсан, Біркір Маўр Сайварсан (Birkir Már Sævarsson; нар., Рэйк’явік, Ісландыя) — ісландскі футбаліст, абаронца клуба «Валюр» і нацыянальнай зборнай Ісландыі.
Jagged Alliance 3
Jagged Alliance 3 — гульня з аднайменнай серыі.
Райнгард Шэер
Ра́йнгард Шэ́ер (Reinhard Scheer;, Обернкірхен, Ніжняя Саксонія — , Марктрэдвіц, Баварыя) — германскі ваенны дзеяч, адмірал.
Камандуючы германскім Флотам адкрытага мора ў Ютландскай марской бітве, адной з найбуйнейшых марскіх бітваў у гісторыі.
Пачатак службы
Райнгард Шэер паступіў на флот у 1879 годзе. Будучы яшчэ маладым афіцэрам флоту, лейтэнантам, атрымаў мянушку «Bobshiess» (Задзірлівы Боб) на той падставе, што ён быў падобны на свайго фокстэр’ера, які заўсёды імкнуўся разадраць штаны яго сябрам. У 1905 годзе ён атрымаў званне капітана 1-га рангу (Kapitän zur See), а ў 1910 годзе — контр-адмірала (Konteradmiral). Прыхільнік строгай дысцыпліны, Шэер атрымаў на флоце мянушку «Чалавек у жалезнай масцы».
Першая сусветная вайна
Падчас вайны ён падтрымліваў найбольш агрэсіўны варыянт абарончай стратэгіі. У студзені 1916 года Шэер быў прызначаны камандуючым флотам Адкрытага Мора пасля смерці адмірала фон Поля. Ён камандаваў германскім флотам у Ютландскай марской бітве. У сваім аператыўным загадзе на 31 мая 1916 года Шэер ясна даў зразумець, што мае намер даць бой частцы брытанскага флоту. Нягледзячы на тое, што яму не ўдалося нанесці паражэнне брытанскаму Гранд-Фліту, ён пазбег знішчэння свайго флоту колькасна пераўзыходзячымі сіламі праціўніка, нанёсшы пры гэтым значныя страты англічанам. Пасля заканчэння Ютландскага бою Шэера сустрэлі як героя. 5 чэрвеня яму было нададзена званне поўнага адмірала і ў той жа дзень узнагароджаны ордэнам Pour le Merite — вышэйшай ваеннай узнагародай Прусіі. За ўдзел у Ютландскай бітве кайзер Вільгельм II завітаў яму рыцарскі тытул, аднак Шэер адмовіўся ад тытула (яго падначалены віцэ-адмірал Хіпер, які камандаваў у бітве авангардам, прыняў тытул, і атрымаў дваранскую прыстаўку «фон» да прозвішча). Пасля Ютландскага боя Шэер страціў веру ў магчымасць перамогі флоту Адкрытага Мора над брытанскім флотам і стаў перакананым прыхільнікам неабмежаванай падводнай вайны супраць Вялікабрытаніі.
Шэер выйшаў у адстаўку ў 1918 годзе, пасля справакаванага ім жа Кільскага бунту і рушыўшай за ім Лістападаўскай рэвалюцыі ў Германіі.
Пасля вайны
У 1928 годзе адмірал Джэліка, які камандаваў Гранд-Флітам у Ютландскай бітве, запрасіў Шэера наведаць Вялікабрытанію. Шэер прыняў запрашэнне, аднак незадоўга да меркаванага ад’езду памёр у г. Марктрэдвіц і быў пахаваны ў г. Веймар.
У гонар адмірала Шэера быў названы пабудаваны ў 1933 годзе цяжкі крэйсер «Адмірал Шэер».
Помнік Ізяславу
Помнік Ізяславу — помнік у Заслаўі на Цэнтральнай плошчы, прысвечаны заснавальніку горада князю Ізяславу Уладзіміравічу.
Гісторыя
Створаны мінскім скульптарам Аляксандрам Прохаравым, вучнем Анатоля Арцімовіча, які ў 1993 годзе стварыў для Заслаўя помнік Рагнедзе і Ізяславу. Помнік Ізяславу ўрачыста адкрылі падчас святкавання ў горадзе XXI Дня беларускага пісьменства. Падчас цырымоніі адкрыцця манумента міністр культуры Беларусі Барыс Святлоў адзначыў, што «сёння мы аддаём даніну памяці не толькі Ізяславу, але і ўсім нашых слаўным землякам, нястомным служкам духоўнасці, дзякуючы якім на працягу стагоддзяў створаны багаты духоўны свет беларускай культуры».
Апісанне
Новая кампазіцыя паказвае Ізяслава дарослым і мужным. Бронзавая фігура князя ў вышыню дасягае пяці метраў. Узвышаецца Ізяслаў над некалі сваімі ўладаннямі на гранітным пастаменце, сімвалічна трымаючы ў руках кнігу. Адзенне князя дапаўняюць нармандскі пас, меч, бранзалет і фамільны пярсцёнак.
Гістарычны нарыс
Ізяслаў Уладзіміравіч (пад 978/979 — 1001), сын кіеўскага князя Уладзіміра і полацкай князёўны Рагнеды, быў першым з усходнеславянскіх кіраўнікоў, хто ўвёў у Полацкім княстве пісьменства і навучанне пісьму. За ягоны родавы знак уважаецца трызубец з маленькім крыжыкам на сярэднім зубцы. У 1950-х гадах у Ноўгарадзе была знойдзеная пячатка Ізяслава, надпіс на якой з'яўляецца адным з самых старажытных помнікаў пісьменства ва Усходняй Еўропе.
Юрый Сямёнавіч Гальшанскі
Юрый Сямёнавіч Гальшанскі (каля  — каля ) -- вялікалітоўскі арыстакрат.
Біяграфія
Сын князя Сямёна Лютага з роду Гальшанскіх.
Адзін з арганізатараў абрання вялікім князем Казіміра Ягелончыка ў 1440 годзе. У 1456 годзе, аднак, далучыўся да апазіцыі, якая хацела абраць вялікім князем Сямёна Алелькавіча.
Разам з братамі валодаў Гальшанамі, Глускам, Дубровіцай са Сцепанню (абедзве цяпер ва Украіне), Раманавам у Аршанскім павеце, Станькавам і Жыцінам у Мінскім павеце, Свіранамі, Шашоламі і Кроштамі ў Літве і інш.
Сям'я
Быў жанаты з Ульянай невядомага паходжання, якая запісала ў Кіева-Пячэрскі памяннік як свой род князёў Уладзіміра Альгердавіча і Алельку Уладзіміравіча, магчыма, яны і праўда яе продкі.
Меў дачок Юліянію (памерла маладой, прылічана да святых) і Ганну (другую жонку М. Гаштольда), а таксама 5 сыноў -- Івана Дубровіцкага (удзельнік змовы супраць вялікага князя Казіміра, пакараны смерцю ў 1481), Аляксандра, Васіля, Юрыя і Сямёна.
IC 5155
IC 5155 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сейм Латвіі
Сейм Латвіі (Саэйма, латыш. Saeima) — аднапалатны парламент Латвіі, складаецца з 100 дэпутатаў, абраных грамадзянамі Латвіі па 5 акругах — Рыжскай, Відземскай, Латгальскай, Земгальскай і Курземскай. Устаноўленая перыядычнасць выбараў — раз у 4 гады (да Шостага Сейма — раз у 3 гады), выбары праходзяць у першую суботу кастрычніка (акрамя выбараў Пятага Сейма). Сістэма выбараў — прапарцыйная (да 10 Сейма). Для ўдзелу ў размеркаванні месцаў спіс павінен пераадолець 5 % бар'ер (да выбараў Пятага Сейма бар'ера не было, пры іх ён складаў 4 %). Старшыня Сейма на дадзены момант — Інара Мурніецэ.
Гісторыя
Упершыню Сойм быў абраны ў 1922 г., а да таго часу ролю вышэйшай заканадаўчай улады выконваў Устаноўчы сход. Аднапалатны парламент абіраўся на 3 гады ва ўсеагульных, непасрэдных, прапарцыйных і роўных выбарах. Характэрная рыса латвійскай выбарчай сістэмы ў міжваенны час — адсутнасць працэнтнага бар’еру ў дачыненні да партый, якія ўдзельнічалі ў выбарах. Гэта давала магчымасць трапіць у парламент нават нешматлікім і нядаўна створаным палітычным рухам. Наступствам было тое, што палітычны склад Сейма характарызаваўся наяўнасцю шматлікіх дробных партыйных фракцый, якія былі новымі і пазбаўленымі адпаведнага палітычнага досведу. У выніку чарговыя выбары прыносілі ўсё большую колькасць выбарчых спісаў, што ўскладняла стварэнне ўрада або прадвызначала яго кароткае існаванне, бо партыйныя кааліцыі былі кволымі і хутка распадаліся.
Гімн Іарданіі
Ас-салам ал-малакі ал-урдуні — гімн Іарданіі.
З'яўляецца афіцыйным гімнам з незалежнасці 1946. Тэкст пісаў Абдэльмунім аль-Рыфаі. Кампазітар: Abdul-Qadir.
Чэмпіянат Беларускай ССР па хакеі з шайбай
Чэмпіянат Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі па хакеі з шайбай — спаборніцтва паміж хакейнымі клубамі Беларускай ССР. Яго пераможца аб’яўляўся чэмпіёнам Беларускай ССР па хакеі з шайбай.
Пераможцы
Чэмпіёнамі Беларускай ССР станавіліся 11 клубаў: Шыннік (Бабруйск) — 8 разоў, Вымпел (Мінск) — 6, Дынама (Мінск) і ШВСМ (Гродна) — па 2 разы, Белсталь (Жлобін), Будаўнік (Бабруйск), СКА (Мінск), Спартак (Віцебск), ХК Хімік (Наваполацк), ЭТЗ (Гомель) і Юнацтва (Мінск) — па 1 разе.
Крыс
Крыс (або керыс) — нацыянальны кінжал з характэрнай асіметрычнай формай клінка. З'явіўся на востраве Ява, распаўсюджаны па ўсёй Інданезіі, на Філіпінах і ў Малайзіі. Этымалогія звязана з старажытнаяванскім словам нгерыс (ngeris), што азначае «калоць», «пранізваць».
Гімн Емена
Адзіная рэспубліка — дзяржаўны гімн Емена з моманту аб'яднання краіны ў 1990. Да гэтага з 1979 быў гімнам Паўднёвага Емена (НДРЕ).
Банк
Банк (ад banco — лаўка, стол, на якіх мянялы раскладвалі манеты) — фінансава-крэдытны інстытут, асноўнай функцыяй якога з'яўляецца аказанне фінансавых паслуг юрыдычным і фізічным асобам.
19 Puppis
19 Puppis — зорка ў сузор’і Карма.
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Raddidi Ayyatuha 'D-dunya Nashidi
19 Puppis
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Банк
Віды банкаў
Адрозніваюць:
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Raddidihi Wa a’idi Wa aidi
Банк
Віды банкаў
Часам вылучаюць:
Прыбыткі банка
Лічыцца, што асноўнай крыніцай прыбыткаў банка з'яўляецца прыбытак, які атрымліваецца ад розніцы паміж працэнтамі па укладах у банку (дэпазітам) і працэнтамі па крэдытам.
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Wa 'Dhkuri Fi Farhati Kulla Shahidi
Банк
Прыбыткі банка
Дадаткова банкі зарабляюць камісійныя на канвертаванні валют, паслугах па правядзенні плацяжоў, здачы ў арэнду банкаўскіх сейфаў для захоўвання каштоўнасцяў, іншых дадатковых паслугах.
Меней вядома пра сеньаражны прыбытак, які для некаторых прыватных банкаў, напрыклад, для групы банкаў Федэральнай рэзервовай сістэмы ЗША ці для Банка Англіі, значна пераўзыходзіць любыя іншыя віды прыбытку.
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Wa 'Mnahihi Hullalan Min Daw’i Idi
Банк
Расходы банка
Кожная камерцыйная арганізацыя мае як прыбыткі так і расходы, банкі не з'яўляюцца выключэннем. Расходы банка можна падзяліць на абавязацельствы перад фундатарамі, падаткі, расходы на бягучую дзейнасць і развіццё, расходы на выплату бонусаў і дывідэндаў, а таксама расходы на стварэнне рэзерваў на магчымыя страты.
Выкарыстанне на патрэбы банка грошай фундатараў можна разглядаць як узяцце банкам крэдыту ў гэтых фундатараў. Сістэматычнае выкарыстанне падобнага крэдыту вядзе да павелічэння ўнутранага доўгу банка, і можа прыводзіць да дэфолту крэдытнай арганізацыі.
Аперацыі крэдытнай арганізацыі
Да банкаўскіх аперацый адносяцца:
Крэдытная арганізацыя, акрамя пералічаных, мае права ажыццяўляць наступныя аперацыі:
Крэдытная арганізацыя мае права ажыццяўляць іншыя аперацыі ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Банкі, якія выдаюць крэдыты, могуць ствараць грошы. Працэс стварэння грошай завецца крэдытным пашырэннем ці крэдытнай мультыплікацыяй (глядзі артыкул Банкаўскі мультыплікатар)
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Ya Biladi, Nahnu Abna’u Wa Ahfadu Rijalik
Банк
Банкаўская тайна
Усе служачыя крэдытнай арганізацыі абавязаны захоўваць тайну пра аперацыі, рахункі і уклады яе кліентаў і карэспандэнтаў, а таксама пра іншыя звесткі, якія ўстанаўліваюцца крэдытнай арганізацыяй, калі гэта не супярэчыць закону.
10 найбуйнейшых банкаў па кансалідаваных актывах
Даныя па балансах па стане на 3 сакавіка 2010.
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Sawfa Nahmi Kulla Ma Bayna Yadayna Min Jalalik
Банк
10 найбуйнейшых банкаў па рыначнай капіталізацыі
Даныя на 31 снежня 2010 у доларах ЗША.
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Wa Sayabqa Khalida 'D-daw’i 'Ala Kulli 'El-masalik
Банк
10 самых прыбытакных банкаў
Дадзеныя ў доларах ЗША на 2006 год
Гімн Емена
Транслітарацыя арабскага тэксту
Kullu Anda’i Dilalik, Milkuna
Innaha Milku Amanina 'L-kabirah, Haqqana
Wahdati, Wahdati, Ya Nashidan Ra’i'an Yamla’u Nafsi
Rayati, Rayati, Ya Nasijan Hiktahu Min Kulli Shamsi
Ummati, Ummati, Imnahini 'L-ba’sa Ya Masdari Ba’si
Wa 'Dhkhurini Laki Ya Akrama Ummah
'Ishtu Imani Wa Hubbi Sarmadiyya
Wa Masiri Fawqa Darbi 'Arabiyya
Wa Sayabqa Nabdu Qalbi Yamaniyya
Lan Tara 'D-dunya Ala Ardi Wasiyya.
Вытворчасць малака ў Беларусі
Вытворчасць малака ў Беларусі — галіна сельскай гаспадаркі Беларусі, якая займаецца вытворчасцю малака ад кароў, коз і іншых сельскагаспадарчых жывёл. У дадзеным артыкуле разглядаецца вытворчасць неапрацаванага малака. Інфармацыя пра вытворчасць апрацаванага малака і іншай малочнай прадукцыі разглядаецца ў артыкуле Малочная прамысловасць Беларусі.
Пагалоўе
Дыяграма паказвае змены ў пагалоўі кароў у тыс. галоў.
Валавы збор
Дыяграма паказвае вытворчасць малака па гадах ва ўсіх катэгорыях гаспадарак у тыс. тон.
Эканамічныя паказчыкі
Вытворчасць малака для далейшай перапрацоўкі адрозніваецца высокай рэнтабельнасцю. У 2018 годзе рэнтабельнасць рэалізацыі малака па арганізацыі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь склала ў сярэднім 25,9 %. У 2012—2018 гадах рэнтабельнасць гэтага напрамку вар’іравалася ад 9 % да 28,3 %.
Па вытворчасці малака лідзіруюць Гродзенскі, Пружанскі, Пінскі, Нясвіжскі, Слуцкі, Мінскі раёны (больш за 100 тыс. тон у кожным у 2013 годзе). Да 2016 года колькасць раёнаў, гаспадаркі якіх вырабілі больш за 100 тыс. тон малака, вырасла да11.
Сярэдні надой малака ад каровы вырас з 3685 кг у 2005 годзе да 4815 кг у 2016 годзе. У гаспадарках Брэсцкага, Іванаўскага, Мазырскага, Добрушскага, Бераставіцкага, Шчучынскага, Клецкага, Мінскага, Слуцкі раён, Смалявіцкага, Нясвіжскага раёнаў надой малака перавышае 6000 кг, прычым у Нясвіжскім раёне ён дасягнуў 7491 кг (2016 год). У той жа час, у некалькіх раёнах Віцебскай і Магілёўскай вобласці сярэдні надой малака ніжэй 3000 кг. Пры гэтым сярэдні надой малака на карову ў Беларусі самы высокі ў ЕАЭС.
Вытворчасць малака на душу насельніцтва ў 2017 годзе склала 771 кг, што значна перавышае гэты паказчык ва ўсіх краінахЕАЭС.
Забяспечанасць кармамі
Дыяграма паказвае змены ў вытворчасці гатовых кармоў у тыс. тон.
На 2017 год забяспечанасць кароў гатовымі кармамі ў Беларусі склала 65,9 %.
Саламон Танхелевіч Мілер
Саламон Танхелевіч Мілер (, г., цяпер Падляскае ваяводства, Польшча — ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.
Біяграфія
У час рэвалюцыі 1905—1907 гадоў камандзір атрада самаабароны ў Беластоку, потым у арміі. У 1910 арыштаваны за арганізацыю салдацкага бунту. З турмы уцёк, эмігрыраваў у ЗША, дзе ўдзельнічаў у левым прафсаюзным руху. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў Чырвонай гвардыі, потым у Чырвонай Арміі. З 1919 года член РКП(б), загадчык секцыі па рабоце сярод яўрэйскага насельніцтва Смаленскага гаркома РКП(б).
З 1921 года на падпольнай рабоце ў Заходняй Беларусі, сакратар Беластоцкага акруговага камітэта КПРП. Удзельнік 6-га кангрэса Камінтэрна. З 1923 года член ЦК, з 1926 года член Бюро ЦК КПЗБ. У 1932—1933 гадах узначальваў Краявы сакратарыят ЦК КПЗБ. З 1933 на партыйнай рабоце ў БССР, з 1936 — у Омскай вобласці. Аўтар брашуры «Першыя гады Кампартыі Заходняй Беларусі» (1935, пад псеўданімам І. Р. Валевіч). Скончыў самагубствам.
Родэрык Імпі Мурчысан
Сэр Родэрык Імпі Мурчысан (Roderick Impey Murchison;  — ) — вядомы шатландскі геолаг, які ўпершыню апісаў і даследаваў сілурыйскі, дэвонскі і пермскі геалагічныя перыяды.
Біяграфія
Кратар Мурчысан на Месяцы і некалькі геаграфічных аб'ектаў на Зямлі названы ў гонар Мурчысана.
IC 5156
IC 5156 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Угра (значэнні)
Назву Угра маюць:
Петэр Шмейхель
Петэр Балеслаў Шмейхель (Peter Bolesław Schmeichel; нар., Гладсаксэ, Данія) — дацкі футбаліст, брамнік. Вядомы сваімі выступамі за «Манчэстэр Юнайтэд». Чэмпіён Еўропы 1992 года.
Берасцейская Біблія
Берасцейская Бі́блія — помнік беларускага кнігадрукавання XVI стагоддзя. Назва паходзіць ад месца выдання; вядомая таксама як Радзівілаўская Біблія паводле фундатара і Піньчаўская Біблія — паводле месца выканання перакладу.
Апісанне
Арыгінальная назва: "Biblia święta, tho iest, Księgi Starego y Nowego Zakonu, właśnie z Żydowskiego Greckiego y Łacińskiego, nowo na Polski ięzyk, z pilnością y wiernie wyłożone".
Гэта другі (пасля каталіцкай ) поўны пераклад Святога Пісьма на польскую мову літаратурную мову XVI стагоддзя, выдадзены на сродкі Мікалая Радзівіла Чорнага ў 1563 годзе. Стаў адным з першых поўных перакладаў новага часу з моў арыгіналу: іўрыта і грэчаскай мовы. Самая вялікая і багата аформленая беларуская друкаваная кніга XVI стагоддзя.
Кнігу адкрывае ліст-прысвячэнне, які Радзівіл Чорны адрасаваў каралю Жыгімонту II Аўгусту.
Мае вялікі аб'ём (каля 1500 старонак) фаліянтнага фармату. Акрамя біблейскіх тэкстаў уключае прадмовы і прысвячэнні, каментарыі і прадметны паказальнік (што было ўпершыню прыменена ў беларускім кнігадрукаванні). Надрукавана у дзве калонкі па 58 радкоў у кожнай. Выданне багата упрыгожана: маюцца гравіраваныя тытульныя аркушы, прыгожыя ініцыялы, 14 арыгінальных гравюр-ілюстрацый у тэхніцы ксілаграфіі. З вялікім майстэрствам выкананы застаўкі, віньеткі, вялікія літары-ініцыялы.
Захаваныя асобнікі
У свеце вядома больш за 130 асобнікаў (пераважная большасць з іх дэфектныя), якія захоўваюцца ў Беларусі, Аўстрыі, Вялікабрытаніі, Германіі, ЗША, Латвіі, Літве, Польшчы, Расіі, Украіне, Францыі, Чэхіі і Швецыі. У Беларусі асобнікі Берасцейскай Бібліі захоўваюцца ў Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Якуба Коласа НАН Беларусі, Брэсцкай абласной бібліятэцы і Музеі гісторыі горада Брэста.
Угра (Смаленская вобласць)
Угра (Угра́) — сяло (у 1966—2013 — пасёлак гарадскога тыпу), адміністрацыйны цэнтр Угранскага раёна Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 4094 чал. (2013). Размешчана на рацэ Угра, за 226 км на ўсход ад Смаленска. Чыгуначная станцыя на лініі Вязьма — Бранск. У 1928 годзе ўтварылася чыгуначная станцыя Угра, праз год на гэтым месцы з’явіўся аднайменны пасёлак.
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1966 года. З 2013 года — сельскі населены пункт.
Лешак Энгелькінг
Ле́шак Энгелькінг (Leszek Engelking,, Бытам, Верхняя Сілезія, Польская Народная Рэспубліка — ) — польскі паэт, празаік, эсэіст, літаратуразнаўца, літаратуры крытык, перакладчык.
Рокі Марчыяна
Рокі Марчыяна (Rocky Marciano, сапраўднае імя Рока Фрэнсіс Маркеджыяна, Rocco Francis Marchegiano;, Броктан, штат Масачусетс, ЗША — , Дэ-Мойн, штат Аёва, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, чэмпіён свету ў цяжкай вазе (9/23/1952-11/30/1956).
Міхаіл Аляксандравіч Аніскін
Міхаіл Аляксандравіч Аніскін (нар., п. Косціна Возера, Іглінскі раён, Башкірская АССР — , в. Студзёнка, Сенненскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1941).
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1941 года. Скончыў Саратаўскае танкавае вучылішча ў 1943 годзе. На фронце са жніўня 1943 года. Камандзір танка гвардыі лейтэнант вызначыўся пры вызваленні Віцебшчыны.
25 чэрвеня 1944 года ў час разведкі каля в. Студзёнка экіпаж танка выявіў калону праціўніка, якую прыкрывалі самаходная гармата і некалькі пушак. Трапным агнём танкісты знішчылі гармату, у ходзе бою, які працягваўся больш за гадзіну, 60 аўтамашын і больш за 75 салдат і афіцэраў ворага. У гэтым баі Аніскін загінуў.
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24 сакавіка 1945 года. Яго імя было прысвоена Пустынкаўскай сярэдняй школе. На месцы гібелі ў в. Студзёнка пастаўлены помнік. Пахаваны ў брацкай магіле ў в. Пустынкі.
NGC 2543
NGC 2543 (іншыя абазначэнні — IC 2232, IRAS08096+3624, UGC 4273, KCPG 157, MCG 6-18-14, KUG 0809+364B, ZWG 178.35, PGC 23028) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр I Валас
У сапраўднасці нізкага паходжання, але быў так падобны на Антыёха IV, што быў (каля 160 да н.э.) выстаўлены царом пергамскім Аталам II як прэтэндэнт на трон дзяржавы Селеўкідаў, а неўзабаве атрымаў падтрымку Рыма. Меў падтрымку і з боку Егіпта — Пталамей VI аддаў яму ў жонкі сваю дачку Клеапатру Тэю.
Аднак Аляксандр быў скінуты са стальца Дэметрыем II Нікатарам, а пасля таго, як страціў і падтрымку Егіпта, быў забіты набацеямі.
Няманя Маціч
Клубная кар’ера
Ва ўзросце 18 гадоў дэбютаваў у клубе «Калубара». У 2007 годзе перайшоў у славацкі клуб «Кошыцы». У славацкім чэмпіянаце правёў 64 матчы, забіўшы ў іх 4 мячы. Там жа ігрок атрымаў славацкае грамадзянства. У 2009 годзе ў складзе «Кошыцаў» стаў уладальнікам Кубка Славакіі, у фінале абыграўшы «Артмедыю» з лікам 3:1. 18 жніўня 2009 года перайшоў у склад «Чэлсі» за 1,5 млн еўра, падпісаўшы чатырохгадовы кантракт з англійскім клубам, аднак у аснове лонданскага клуба практычна не выступаў.
У матчы 1/32 фіналу Лігі Еўропы Маціч забіў пераможны мяч у браму нямецкага «Баера», запяспечаўшы такім чынам лік 3:1 на карысць партугальцаў. Няманя быў неад'емным членам клуба на працягу ўсяго часу выступаў за каманду. 15 мая 2013 года Маціч у фінале Лігі Еўропы сустрэўся са сваімі былымі аднаклубнікамі, аднак «Бенфіка» тым днём трывала паражэнне з лікам 1:2. 4 ліпеня 2013 года Няманя быў абраны найлепшым іграком чэмпіянату Партугаліі, да таго атрымліваўшы 3 перамогі ў намінацыі найлепшага іграка месяца падчас сезона.
15 студзеня 2014 года Маціч вярнуўся ў «Чэлсі», за іграка «сінія» выклалі суму ў памеры 21 млн еўра. Кантракт з іграком быў разлічаны на пяць з паловай гадоў. Праз чатыры дні пасля складання дагавора Няманя ў ​​другі раз дэбютаваў за клуб, замяніўшы Віліяна ў пераможным матчы супраць «Манчэстэр Юнайтэд» з лікам 3:1.
У ліпені 2017 года перайшоў у «Манчэстэр Юнайтэд» за 40 млн фунтаў, падпісаўшы трохгадовы кантракт. У красавіку 2022 года абвясціў, што пакіне клуб па заканчэнні сезона 2021/22. У чэрвені 2022 года ў якасці свабоднага агента падпісаў аднагадовы кантракт з «Ромай».
У жніўні 2023 года перайшоў у французскі «Рэн».
Міжнародная кар’ера
У складзе зборнай Сербіі дэбютаваў 14 снежня 2008 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Польшчы (1:0). У снежні 2012 года Маціч заявіў, што не будзе гуляць за зборную Сербіі, пакуль Сініша Міхайлавіч будзе з’яўляцца яе трэнерам. Гэтае рашэнне было выклікана тым, што апошнія 5 матчаў да гэтага Маціч не правёў ніводнай мінуты на пляцоўцы ў складзе нацыянальнай каманды. 6 верасня 2013 года, ужо пасля звальнення Міхайлавіча, Маціч вярнуўся ў зборную, прыняўшы ўдзел у адборачным матчы да чэмпіянату свету 2014 супраць зборнай Харватыі.
Дасягненні
«Кошыцы»:
«Чэлсі»:
«Бенфіка»:
Эмблема Пакістана
Дзяржаўная эмблема Пакістана была прынята ў 1954 годзе. Мае зялёны колер, што разам з паўмесяцам і зоркай наверсе сімвалізуе Іслам, які з'яўляецца рэлігіяй большасці насельніцтва Пакістана.
Кветкавы вянок вакол шчыта сімвалізуе гісторыю Пакістана.
Еўрапейскі вяшчальны саюз
Еўрапейскі вяшчальны саюз, ЕВС (European Broadcasting Union, EBU; Union Européenne de Radio-Télévision, UER) — еўрапейская арганізацыя, найбуйнейшае аб’яднанне нацыянальных вяшчальных арганізацый у свеце. Галоўны офіс размешчаны ў Жэневе. ЕВС створаны 12 лютага 1950 23-ма еўрапейскімі тэле- і радыёкампаніямі міжземнаморскага рэгіёну.
Па стане на 2014 год у склад арганізацыі ўваходзяць 72 кампаніі-члены з 56 краін Еўропы, Паўночнай Афрыкі і Блізкага Ўсходу. Рэспубліка Беларусь з’яўляецца членам ЕВС з 1993 года.
ЕВС з’яўляецца арганізатарам такіх штогадовых конкурсаў, як Еўрабачанне, Дзіцячае Еўрабачанне і Танцавальнае Еўрабачанне. Саюз таксама ўладальнік ўсёй інтэлектуальнай уласнасці, што вырабляецца ў рамках конкурсу Еўрабачанне.
28 мая 2021 года ЕВС прыпыніў членства Белтэлерадыёкампаніі ў арганізацыі. 30 чэрвеня 2021 года Белтэлерадыёкампанію і зусім выключылі з Еўрапейскага вяшчальнага саюзу.
Кэчаўскі завулак (Мінск)
Кэчаўскі завулак — завулак у Першамайскім раёне Мінска за межамі МКАД у колішнім пасёлку Азярышча. Названы ад абрэвіятуры КЭЧ — камунальна-эксплуатацыйная частка.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Паблізу размешчана станцыя «Азярышча» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Навальніца-С
Навальніца-С (Гроза-С) — беларуская самаходная станцыя радыё-электроннай барацьбы, прызначаная для стварэнні перашкод у электронікі і перахопе беспілотных лятальных апаратаў. Распрацава «КБ Радар» у рамках спецыяльнай серыі сістэм для барацьбы з дронамі «Навальніца» і прэзентавана 28 кастрычніка 2016 года.
Апісанне
Грунтуецца на самаходным аўтамабільным шасі. Прапануецца прымяненне двухвосевага мікрааўтобуса з патрабаванымі характарыстыкамі рухомасці, на якім размяшчаецца ўсё неабходнае абсталяванне. Унутры кабіны змяшчаюцца сродкі кіравання і апрацоўкі сігналу. За межамі корпуса машыны-носьбіта прысутнічаюць некалькі апорных прылад, у тым ліку дзве тэлескапічныя мачты, пры дапамозе якіх антэны прапануецца падымаць на рабочую вышыню. На мачтах машыны-носьбіта змяшчаюцца два асноўных антэнных блока. У цэнтральнай частцы даху размяшчаецца антэна, змешчаная пад паўсферычным абцякальнікам. Яна звязаная з модулем радыётэхнічнай разведкі і адказвае за выяўленне радыёсігналаў. Разам з перадатчыкам перашкод ужываецца другая антэнная прылада, якая мае ў сваім складзе скрынчаты кажух і антэну. Гэта прылада можа наводзіцца па азімуце. Таксама ёсць трэцяя стойка невялікай вышыні, на якой размешчаны оптыка-электронныя сродкі назірання.
Галоўнымі вартасцямі сістэмы, са слоў беларускіх спецыялістаў, з’яўляецца выяўленне з’яўлення БПЛА ў межах зоны дзеяння станцыі і адсочванне іх перамяшчэння, шырокі дыяпазон частот рыдыёразведкі, выяўленне і падаўленне каналаў кіравання БПЛА ад наземнага пункта кіравання і каналаў перадачы даных з БПЛА на наземны пункт кіравання, эфектыўнае падаўленне навігацыі дронаў, звод з вызначанага маршруту або прымус да аварыйнай пасадцы, малы час разгортвання і згортвання станцыі.
Мадыфікаванне
Як паведаміў у кастрычніку 2020 года Дзяржваенпрам, абапіраючыся на вопыт эксплуатацыі станцыі ў розных кліматычных умовах і пажаданняў карыстальнікаў ранніх версій, спецыялістамі ААТ «КБ Радар» былі зроблены ўдасканаленні ў канструкцыі і праграмным забеспячэнні станцыі. Па выніку дапрацовак падвышаная ступень аўтаматызацыі работы, істотна скарочаны час разгортвання і значна зменшана колькасць аперацый, што выконваюцца экіпажам для прывядзення з паходнага становішча ў баявое. Таксама павялічана ўстойлівасць комплексу да экстрэмальна спякотнаму клімату. Значна перапрацаваны аператарскі адсек, павышана яго эрганамічнасць. Мадыфікаваная версія станцыі была высока ацэнена замежнымі заказчыкамі і хутка пастаўлена на экспарт.
IC 5157
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Навальніца-С
Баявое выкарыстванне
Комплесы «С» і «6» змаглі абясшкодзіць 11 турэцкіх БПЛА, якія належалі прыхільнікам Фаіза Сараджа. Калумніст газеты «Военно-промышленный курьер» Віталь Арлоў са спасылкай на неназваныя крыніцы заявіў, што за перыяд 2019—2020 гадоў колькасць абясшкоджаных беспілотнікаў меркавана большая, і сістэмы «Навальніца» могуць быць датычны да страты 78 ударных БПЛА «Байрактар ТБ-2» і двух MQ-9 Reaper, якія выкарыстоўваліся ВПС ЗША і Італіі для разведвальных палётаў у зоне баявых дзеянняў. У той жа час частка з названага збіта расійскім ЗРК «Панцыр». 4 лістапада 2020 года ў сеткі з’явіліся паведамленні, што азербайджанская армія выкарыстоўвае беларускую сістэму РЭБ «Навальніца-С» для барацьбы з дронамі праціўніка. Сістэмы былі набыты Азербайджанам у беларускіх распрацоўшчыкаў прыкладна ў 2018 годзе. У Баку паведамляецца, што гэты комплекс у пачатку лістапада знішчыў адзін армянскі беспілотнік у Тавузскім раёне.
Міхаіл Сільвестравіч Міхайлаў-Іваноў
Міхаіл Сільвестравіч Міха́йлаў-Івано́ў (сапраўднае Семяню́к;, в. Райск, цяпер Падляскае ваяводства, Польшча — ) — удзельнік рэвалюцыйнага руху, савецкі гаспадарчы дзеяч.
Біяграфія
З 1915 працаваў і вёў бальшавіцкую агітацыю на заводах Петраграда. За рэвалюцыйную дзейнасць неаднаразова быў арыштаваны і зняволены ў турму. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года член Петраградскіх Савета і камітэта РСДРП(б), Цэнтральнага савета фабзаўкомаў. У час Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года ў складзе кіруючага ядра Васілявостраўскага раёна сталіцы. З 1918 года адзін з кіраўнікоў СНГ Паўночнага раёна Петраграда, член СНГ Украіны. З 1920 года загадчык Петрагубметалу, адзін з арганізатараў савецкага трактарабудавання. З 1927 года старшыня Ленінградскага машынабуданічага трэста. Са студзеня 1931 старшыня Усесаюзнага аўтатрактарнага аб’яднання, член Прэзідыума ВСНГ СССР. Член ВЦВК. Кандыдат у члены ЦК ВКП(б) з 1927.
Падчас камандзіроўкі ў Сталінград ён захварэў і праз тры дні пасля дасягнення мэты памёр. Міхайлава-Іванова пахавалі 1 кастрычніка 1931 года каля Крамлёўскай сцяны ў Маскве.