cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бітва за Багдад (1917)
Наступ на Багдад
Наступ брытанцаў пачаўся 13 снежня 1916 года. Генерал Мод меў у сваім распараджэнні 50 000 навучаных і аснашчаных салдат і афіцэраў. Турэцкімі войскамі ў Іраку камандаваў Халіль Кут, пад камандаваннем якога мелася 25 000 салдат і афіцэраў. Наступ брытанцы вялі па абодвух берагах ракі Тыгр. У ходзе прасоўвання брытанцы натыкаліся на ўмацаваныя пазіцыі асманскіх войскаў. Так напрыклад яны з 6 студзеня па 19 студзеня 1917 года штурмавалі ўмацаваную пазіцыю турак Хадаіры. Пасля разлютаваных баёў і штурму шэрагу абарончых пазіцый асманскай арміі, да канца лютага брытанцы падышлі да Эль-Кута. Пасля чаго англічане распачалі штурм горада і 24 лютага захапілі яго. Аднак турэцкі генерал Карабекір не паўтарыў памылкі англійскага генерала Таўнсенда і здолеў вывесці турэцкія войскі з горада, не даўшы магчымасці англійскім войскам замкнуць турак у «пастцы».
11 сакавіка брытанскія войскі на чале з генералам Модам увайшлі ў Багдад. Брытанскія войскі былі лагодна сустрэтыя мясцовым насельніцтвам. Праз тыдзень пасля захопу горада генерал Мод выдаў дакумент, у якім гаварылася :
Нашы войскі ўступаюць у вашы гарады і зямлі як вызваліцелі, а не як заваёўнікі або ворагі.
Баі за Багдад
Наступ у накірунку Багдаду брытанцы аднавілі 5 сакавіка. Праз тры дні індыйскія войскі дасягнулі ускраін Багдаду на рацэ Дыяла. Халіл Кут прыняў рашэнне абараняць горад ля зліцця рэк Дыяла і Тыгр, на поўдзень ад горада. Першыя атакі 9 сакавіка на асманскія пазіцыі не прынеслі належнага выніку. Асманскія войскі люта супраціўляліся. Пасля гэтага генерал Мод прыняў рашэнне перакінуць асноўныя сілы на поўнач, абыйсці турэцкія войскі і атакаваць горад з неабароненага боку. У сваю чаргу, Халіль-паша прыняў рашэнне перакідваць свае войскі паралельна брытанскім на іншым беразе Дыялы. Аднак 10 сакавіка брытанскія сілы нечакана атакавалі турак і нанеслі ім адчувальныя страты. Пасля гэтага Халіль-паша аддае загад адступаць турэцкай арміі з Багдаду ў паўночным накірунку. Улады Асманскай імперыі прынялі рашэнне аб эвакуацыі Багдаду ў 8 гадзін вечара 10 сакавіка. Аднак узяць сітуацыю пад кантроль турэцкаму камандаванню не ўдалося, і ўжо 11 сакавіка, пераследуя адыходзячыя асманскія войскі, брытанцы ўвайшлі ў Багдад. Адступленне ператварылася ва ўцёкі разрозненых турэцкіх падраздзяленняў. У выніку гэтага каля 9000 турэцкіх салдат трапіла ў брытанскі палон.
Наступствы
Захоп Багдаду стаў важнай перамогай англічан і адчувальным паражэннем для Асманскай імперыі. Прэстыж брытанскай арміі пасля капітуляцыі Эль-Кута быў часткова адноўлены. Турэцкае камандаванне было вымушана спыніць аперацыі ў Персіі і пачаць фарміраванне групы войскаў для прадухілення брытанскага наступу ў кірунку Масула. Асманская правінцыя з цэнтрам у Багдадзе стала першай правінцыяй, якая перайшла пад кантроль брытанскай арміі. Генерал-губернатарам у Месапатаміі быў прызначаны генерал Мод. Таксама паколькі асноўнымі войскамі Брытаніі ў гэтай аперацыі былі індыйскія, урад Брытанскай Індыі спрабаваў стварыць уласную адміністрацыю ў Месапатаміі. У выніку ў Басры была створана брытанская адміністрацыя, а ў Багдадзе мясцовая арабская.
Любавінскі сельсавет
Любаві́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Любавін.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 27 кастрычніка 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Буда-Кашалёўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Буда-Люшаўскага сельсавета.
Элул
Элул (אֱלוּל) — дванаццаты месяц яўрэйскага календара (шосты, лічачы ад сыходу яўрэяў з Егіпта). Элул доўжыцца 29 дзён і прыходзіцца на другую палову жніўня і першую палову верасня грыгарыянскага календара. Элул з'яўляецца апошнім месяцам года перад Рош Ха-Шана (напярэдадні новага года ў яўрэйскім календары). У гэты час прынята ўздымацца штодня да відна і чытаць малітвы сліхот (прабачэнні), а таксама трубіць у барановы рог шафар. Існуе адрозненне ў звычаях паміж сефардамі і ашкеназамі пры чытанні гэтых малітваў. У сефардаў прынята чытаць адзін і той жа тэкст на працягу ўсяго месяца, а ў ашкеназаў кожны дзень новы тэкст і толькі ў апошні тыдзень месяца. У гэтым месяцы ў дні Ездры было закончана аднаўленне сцены вакол Іерусаліма. У гэтым жа месяцы складзены быў іўдзеямі акт аб зацвярджэнні Макавея Сімона начальнікам і першасвятаром да прыходу Месіі (1 Мак. XIV, 25-48).
Распаўсюджванне COVID-19 у Папуа — Новай Гвінеі
У Папуа — Новай Гвінеі першы выпадак заражэння COVID-19 быў зафіксаваны 20 сакавіка 2020 года ў 45-гадовага мужчыны. Па стане на 16 красавіка гэты дыягназ быў пацверджаны у сямі чалавек у краіне.
Храналогія
20 сакавіка 2020 года быў пацверджаны першы выпадак захворвання. Станоўчым апынуўся тэст 45-гадовага мужчыны італьянскага паходжання, што раней прыбыў з Іспаніі.
6 красавіка зафіксаваны другі выпадак заражэння COVID-19 у краіне. Захварэла 40-гадовая жанчына з раёна Какапо, якая жыла ў сваёй вёсцы. У выніку ў правінцыі Усходняя Новая Брытанія быў уведзены 21-дзённы перыяд ізаляцыі. Прэм’ер-міністр Папуа — Новай Гвінеі Джэймс Марапэ заявіў, што ў правінцыю не будзе ўезду «па сушы, мора або паветры».
Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 45 917 выпадкаў заражэння, у тым ліку 668 смерцяў.
Цім Бёртан
Цімаці (Цім) Уільям Бёртан (Бартан, Timothy William Burton; 25 жніўня 1958, Бербанк, штат Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі, , , мультыплікатар, вядомы эксцэнтрык і эстэт. Майстар сучаснага відовішчнага кіно, часцяком заснаванага на чорным гумары і макабрычных элементах. Брат мастака Дэніэла Бёртана.
NGC 3215
NGC 3215 (іншыя абазначэнні — UGC 5659, ARP 181, MCG 13-8-22, VV 319, ZWG 351.24, KCPG 237B, ZWG 350.55, PGC 30840) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Алег Арсеневіч Вараб’ёў
Алег Арсеневіч Вараб’ёў (1 красавіка 1947, Кракаў — 24 лістапада 2021) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (2003).
NGC 3215
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алег Арсеневіч Вараб’ёў
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у «Мінскграмадзянпраекце», з 1979 года — кіраўнік групы архітэктараў, у 1985 —1999 гадах — галоўны архітэктар праектаў у «Мінскпраекце». З 1991 года кіраўнік персанальнай творчай майстэрні.
Памёр 24 лістапада 2021 года. Адпяванне і развітанне адбылося 27 лістапада ў храме ў гонар прападобнамучаніцы Вялікай княгіні Лізаветы Свята-Лізавецінскага жаночага манастыра. Пахаваны на Усходніх могілках.
Творчасць
Асноўныя працы: навучальны камбінат Дзяржкамнафтапрадуктаў і АСК Белнафтазаба ; (1981),  «Беларуськалій» у Салігорску (1984); у Мінску: навучальна-аздараўленчы комплекс Белдзяржуніверсітэта па вул. Кастрычніцкай, фірменны салон-крама па прасп. Газеты «Праўда» (1986), будынак Знешгандальбанка СССР па вул. Заслаўскай (1987), гасцініца «Арбіта» (1989—1991), магазін «Кірмаш» па пр. Дзяржынскага (1990), Міжнародны адукацыйны цэнтр па пр. газеты «Праўда» (1994, у суаўтарстве), бізнес-цэнтр па вул. Гікала (2001), банк «Масква-Мінск» па вул. Камуністычнай (2003), рэканструкцыя і рэстаўрацыя помнікаў архітэктуры XIX ст. па вул. Герцэна і Замкавай (2000); будынкі філіялаў «Прыёрбанка» ў Лідзе (2002) і «Беларусбанка» ў Маладзечне (2003), будынкі Беларускай калійнай кампаніі ў Мінску (2008).
Узнагароды
Узнагароджаны дыпломам і медалём Усесаюзнага агляду дасягненняў савецкай архітэктуры (1988). Заслужаны архітэктар Беларусі (2003).
Сонечнае зацьменне 29 лістапада 1826 года
Сонечнае зацьменне 29 лістапада 1826 года — частковае сонечнае зацьменне 149 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,6770 і дасягнула свайго максімуму ў 11:14:08 UTC у пункце з каардынатамі 68° пн. ш. 20° у. д..
Зацьменне 29 лістапада 1826 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1826 годзе і 67-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 31 кастрычніка 1826 года, наступнае — 26 красавіка 1827 года.
Веліжскае гарадское паселішча
Веліжскага гарадское паселішча — муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Веліжскага раёна Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Веліж. На тэрыторыі паселішча знаходзяцца 18 населеных пунктаў.
Створана 2 снежня 2004 г..
Іаган Генрых Ламберт
Іаган Генрых Ламберт (Johann Heinrich Lambert;, , Эльзас — , ) — фізік, філосаф, матэматык; быў акадэмікам у Мюнхене і Берліне.
Упершыню прымяніў тэрмін «фенаменалогія». І. Г. Ламберт бачыў у фенаменалогіі вучэнне аб з’явах як аснове і перадумовах вопытнага пазнання.
Хуткасная дарога S79 (Польшча)
Хуткасная дарога S79 (Droga ekspresowa S79) — хуткасная аўтамагістраль у Польшчы, якая злучае ў Варшаве вул. Марынарска з Паўднёвай аб'язной дарогай Варшавы.
Гісторыя будаўніцтва
10 жніўня 2009 года ГДДКіА падпісала кантракт з TEERAG-ASDAG POLSKA Sp. z o.o./Intop Tarnobrzeg Sp. z o.o. аб пагадненні будаўніцтве хуткаснай дарогі S2 на адрэзкі ад развязкі Аэрапорт імя Фрыдэрыка Шапена да развязкі Пулавска (каля 2,5 км), разам з раз'ездам аэрапорта да развязкі Марынарска S79 (5 км). Будаўнічыя работы пачаліся 16 верасня 2009 года. Агульная кошт пабудовы маршруту S79 разам з фрагментам маршруту S2 быў запланаваны на 1,123 млрд. польскіх злотых.
Вуліца Глаголева (Мінск)
Вуліца Глаголева — вуліца ў Фрунзенскім і Маскоўскім раёнах Мінска. Названа ў гонар Васіля Васільевіча Глаголева (1896—1947), савецкага военачальніка, Героя Савецкага Саюза.
Перасячэнні
Перасякаецца з вуліцамі:
Айдын
Айдын (Aydın) — горад у Эгейскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Айдын. Горад размешчаны ў пладародным рэгіёне ў даліне ракі Бююк Мендэрэс (вядомая са старажытнасці рака Меандр).
Be2gether
Фестываль «Be2gether» (Festivalis Be2gether) — найбуйнейшы фестываль музыкі і мастацтва на тэрыторыі Балтыйскіх краін, які праходзіць у Норвілішкесе ў Літве, ля мяжы з Беларуссю.
Месца
Фестываль праходзіць ва ўнікальных па сваёй прыродзе наваколлях мястэчка Дзевянішкі, якое мяжуе з Беларуссю. Адтуль свой пачатак бяруць пяць старадаўніх дарог, якія вядуць у Вільню.
Пра фестываль
На працягу фестывалю таксама адчыненыя творчыя майстэрні, дзе госці могуць паспрабаваць сябе ў розных відах мастацтва. Таксама да ўвагі гасцей кіно пад адкрытым небам, спартыўныя спаборніцтвы, урокі музыкі і танца, заняткі жывапісам, адмысловыя зоны рэлаксацыі. На фестывалі таксама працуе адмыслова ўстроены дзіцячы садок, дзе бацькі могуць пакінуць сваіх малянят пад наглядам.
Be2gether-2007
На першым фестывалі былі абсталяваныя дзве вялікія сцэны і клуб-намёт. За тры дні і дзве ночы выступілі 32 выканаўцы з розных краін свету:
На тэрыторыі творчых майстэрняў і забаўляльных зон фестывалью працавала пасольства «рэспублікі Ужупіс», вядомая сваёй унікальнай творчасцю. Таксама кіно пад адкрытым небам, студыя выяўленчага мастацтва, фотастудыя «LT 1000»; жадаючыя маглі нацешыцца фотапаляваннем. Праводзіліся турніры па футболе і альтэрнатыўным баскетболе, жартоўныя шлюбы, прагляд extreme-фільмаў і матч footbag. Былі арганізаваныя конкурсы боды-арту (малюнкаў на целе) і графіці, вынікам якога стаў велізарны малюнак «Экалагічны блюз». Таксама былі прадстаўленыя гуманітарныя праекты: Big Brothers Big Sisters, Жывая бібліятэка.
Частка сродкаў, выгандлёваных за продаж білетаў, была пераведзена дзецям Чачэрска (побач з Гомелем, Беларусь), пацярпелым падчас Чарнобыльскай катастрофы.
Марцінас Статкус — стваральнік фільма аб першым фестывалі Be2gether 2007, паспрабаваў як мага дакладней перадаць усе настроі гэтай падзеі. Таму, па яго словах, фільм зняты як бы з трох ракурсаў: арганізатараў і музыкаў, гасцей і мясцовых жыхароў. Пасля выйшла абмежаваная колькасць DVD-фільмаў, набываючы якія, можна было купіць і першыя білеты на фестываль 2008 года.
Be2gether-2009
Фестываль «Be2gether-2009» адбыўся 12—14 чэрвеня 2009 года. У фестывалі прынялі ўдзел Gogol Bordello, Polarkreis 18, Touch and Go, Clawfinger, Андрус Мантовас.
Be2gether-2010
Фестываль «Be2gether-2010» адбыўся 25—27 чэрвеня 2009 года. У фестывалі прынялі ўдзел і беларускія музыкі і гурты: Лявон Вольскі, Akute, Cherryvata разам з Русяй, Open Space, DJ Laurel, Дзівасіл.
Забароны
Аўтобусы з гасцямі імпрэзы ў 2008 годзе затрымліваліся на беларускім баку.
Smooth Season
Smooth Season — дэбютны студыйны альбом трып-хоп гурта B Side, выдадзены ў чэрвені 2011 года.
Запіс ударных інструментаў ажыццяўляўся ў 2010—2011 гадах на мінскіх студыях: Mapletree (Алег Даманчук), Granny rec. (Анатоль Шманай), Sparrows’ Sons rec. (Яўген Бельскі). Запіс астатніх інструментаў і вакала, а таксама звядзенне і майстарынг — B_Side rec.
Аляксандр Барысавіч Пушны
Аляксандр Барысавіч Пушной  — расійскі музыка, шоўмен, тэлевядучы («Добрыя жарты», «Песня дня», «Галілеа» на тэлеканале СТС). Член апякунскага савета дабрачыннага фонду «Ахвяраванні». Былы ўдзельнік каманды КВЗ НГУ.
Вядомы сваімі выступамі ў КВЗ, працамі ў тэлеперадачах (вядучы і выканаўца песень з заставак), пародыямі на папулярныя музычныя хіты. Таксама вядомы як стваральнік конкурсу «АПОЖ» ў перадачы «Добрыя жарты».
Дзяцінства і юнацтва
Аляксандр Пушной нарадзіўся ў Новасібірскам Акадэмгарадка, у сям’і Барыса Міхайлавіча — кібернетыка, і Ніны Дзмітрыеўны  — эканаміста.
Калі Аляксандру споўнілася 7 гадоў, бацькі аддалі яго ў музычную школу, дзе ён правучыўся пяць гадоў па класе «Фартэпіяна». У 12-гадовым узросце ўпершыню пазнаёміўся з семиструнной гітарай, якую яму падарыў бацька. Ён вучыўся іграць на гітары самастойна, па кнігах.
Вучыўся ў школе № 25 (цяпер гімназія № 3) з 1982 па 1992 год. У 1992 годзе паступіў на фізічны факультэт Новасібірскага дзяржаўнага ўніверсітэта (НГУ).
У 1996, 1998 гадах абараніў дыпломы бакалаўра і магістра па фізіцы. Таксама складаўся ва ўнутраным забаўляльным клубе «Квант». Праз некаторы час Аляксандр становіцца ўдзельнікам КВЗ НГУ.
У 1993 годзе Аляксандр разам з сябрамі стварае рок-гурт «Мядзведзь». Група праіснавала да 1996. У 1997 у Аляксандр паехаў у Маскву, дзе ў складзе каманды КВЗ НГУ паставіў пародыю на спевака Стынга, чым заваяваў некаторую вядомасць і размяшчэнне гледачоў.
У 2000—2001 гадах выступаў у складзе каманд КВЗ «Сібірскія сібіракі» і «Дзеці лейтэнанта Шміта».
«Добрыя жарты»
Праз некаторы час гледачоў чакаў сюрпрыз: прайшла рэклама на СТС, што «Добрыя жарты» вяртаюцца! Тут ніхто не быў расчараваны: пасля першых трансляцый па ТБ перадача «адрадзілася», былі ўнесены карэктывы, пры гэтым студыя засталася такой жа ўтульнай і звыклай, як была раней у Тэатры на Малой Броннай. Па гэтай дзень Аляксандр Пушной сувядучыя Таццяны Лазаравай і Міхаіла Шаца ў праграме «Добрыя жарты»; здымаецца ў «мьюзік Хол».
Прыдуманы і які праводзіцца Аляксандрам конкурс «АПОЖ» стаў надзвычай папулярным.
«Галілеа»
Гэта праграма — аналаг нямецкага прадукту. У 2006 годзе Аляксандру прапанавалі стаць вядучым навукова-пазнавальнай перадачы «Галілеа». Спачатку здымкі праходзілі ў горадзе Мюнхен.
Перадача атрымала сярэдні рэйтынг. У дадзены момант здымкі праходзяць у Маскоўскай студыі. Вырабляе кампанія «тэлефармату». Пушны распавядае «падводкі» да наступнага сюжэта, якіх у праграме 04/06. Усяго было паказана больш за 700 выпускаў.
«Хто разумнейшы пяцікласніка?»
У прамым эфіры Першага Альтэрнатыўнага тэлеканала A-ONE, Аляксандр прамовіў наступнае: «Да канца лістапада 2007 года павінна стартаваць праграма „Хто разумнейшы пяцікласніка?“, я буду там у ролі вядучага». Затым словы Аляксандра пацвердзіліся, на СТС з’явілася рэклама, у ролях якой былі Галіна Сяргееўна з «Татавых дочак», і Пушной з глобусам у руках. Чакалася, што сувядучага Аляксандра будзе Дыяна Шпак, вядомая гледачам па рэкламе соку «Мая Сям’я», або Лізавета Арзамасова. Кіраўніцтва тэлеканала СТС закрыла праграму.
«Песня Дня»
З 14 красавіка 2009 года на экраны выйшла новая тэлеперадача «Песня дня». Вядучыя — усё тая ж тройка Міхась Шац, Таццяна Лазарава і Пушной. Вядучыя забаўляюць тэлегледачоў навінамі які прайшоў дня ў выглядзе песень на вядомыя матывы. Становішча студыі — вялікая кухня. Шмат гумару і імправізацыі.
Аудыёакцёр
У 2007—2009 гадах працаваў аудиоактером у часопісе «гульняманія». Агучваў відэасюжэты і перакладзеныя відэаролікі.
Музычная дзейнасць
Музычная дзейнасць Аляксандра пушнога пачалася ў 1993 годзе з стварэннем групы «Мядзведзь». У перыяд з 1993 па 1996 гады былі напісаны такія песні, як «WWWаленки» або «Ленін усіх паслаў на Першамай».
Пасля 1996 года музычная дзейнасць адышла на другі план: Пушной пачаў гуляць у КВЗ і сканчаў універсітэт. У 1999 годзе Аляксандр адраджае музычную дзейнасць у праграме «ВІС».
Калі ў 2004 годзе быў створаны афіцыйны сайт Аляксандра, новыя песні сталі з’яўляцца там, але Пушной усё роўна не даваў канцэртаў.
Так працягвалася да 2008 года, калі зачынілі «Добрыя жарты». Да таго часу Аляксандр вёў перадачу «Галілеа».
У 2009 годзе з’явілася праграма «Песня Дня». Аляксандр у кожным выпуску з’яўляўся з гітарай.
У чэрвені 2010 года Аляксандр Пушной нечакана пачынае канцэртную дзейнасць, паспяваючы здымацца ў «Галілеа»: 17 чэрвеня адбыўся яго канцэрт у клубе «Б2» сумесна з групай «Джанкой Бразерс». У такім складзе Пушной пачынае гастраляваць не толькі па Расіі, але і за мяжу (у прыватнасці, у Кіеве).
У 2011 годзе Аляксандр Пушной з тым жа складам удзельнічае ў праграме «Парны прагон». Выступы групы перамяжоўваліся з вершамі Леаніда Каганова.
4 ліпеня 2011 Аляксандр размяшчае на YouTube кліп на песню «Лала (ла-ла-лай-ла)» разам з тым жа складам.
2019 год у гісторыі навукі
2019 год быў адзначаны шэрагам навуковых падзей.
Гімн Малайзіі
Негараку («Мая краіна») — афіцыйная назва гімна Малайзіі, утвораная ад першага радка тэксту.
Гісторыя
Музыка запазычана з гімна штата Перак, які зараз не выконваецца. У сваю чаргу перакскі гімн быў створаны на аснове песні «Тэранг Булай» («Светлы месяц»).
У 1956 годзе, напярэдадні прызнання незалежнасці Малайзіі быў арганізаваны конкурс на стварэнне нацыянальнага гімна Малайзіі. Сярод атрыманых варыянтаў выбраць прыдатную песню не ўдалося, і было вырашана замест гэтага разгледзець варыянт прыняцця гімна аднаго з штатаў як гімна ўсёй краіны. Судзейская камісія абрала для гэтага гімн Перак і прыняла ўдзел у напісанні тэксту для гімна.
Валерый Сямёнавіч Пазднякоў
Валерый Сямёнавіч Паздняко́ў (нар., ) — беларускі археолаг, археограф, гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1992). Ганаровы архівіст Беларусі (2016).
Біяграфія
Нарадзіўся 6 лютага 1963 года ў г. Вілейцы.
У 1985 годзе скончыў гістарычны факультэт БДУ. У 1985—1988 гадах вучыўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі АН БССР. У 1991 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Клецк X—XVIII стст. (Гісторыя матэрыяльнай культуры беларускага феадальнага горада)».
З 2007 года вядучы навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела археаграфіі Беларускага навукова-даследчага інстытута дакументазнаўства і архіўнай справы.
Намеснік старшыні Археаграфічнай камісіі Дэпартамента па архівах і справаводству Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь (2008).
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: гісторыя і археалогія феадальнай Беларусі; гісторыя яе матэрыяльнай і духоўнай культуры; археаграфія і крыніцазнаўства Беларусі XIV—XVIII стагоддзяў; праблемы яе этнічнай гісторыі, генеалогіі, гістарычнай геаграфіі, картаграфіі, баністыкі.
Адзін з ініцыятараў і арганізатараў выдання, складальнік фундаментальнай энцыклапедычнай працы «Вялікае княства Літоўскае» (2005—2010, 3 тамы; 2-е выданне: 2007, 2 тамы) і аўтар 1922 артыкулаў.
Праводзіў археалагічныя раскопкі феадальнага Клецка (1986—1990), абследаванні помнікаў Клецкага (1986, 1991) і Нясвіжскага (1991—1992) раёнаў, абследаванні і нагляд за землянымі работамі ў Пінску (1992—1993). Удзельнічаў у раскопках Мінска, Віцебска, Турава, Навагрудка і інш.
Узнагароды
Ганаровы архівіст Беларусі (2016).
Бібліяграфія
Асноўныя публікацыі
Целяшы
Назву Целяшы́ маюць:
Спіс аб’ектаў PGC (867001—868000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (867001—868000)
Забабскі сельсавет
Заба́бскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Забаб’е.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Гаўлеўскі сельсавет у складзе Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Гаўлі. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Забаб’е, сельсавет перайменаваны ў Забабскі. З 27 кастрычніка 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Буда-Кашалёўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 13 лютага 1958 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Гаўлі. 14 снежня 1961 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Патапаўскага сельсавета.
Японскі ваенны кантынгент у Іраку
Японскі ваенны кантынгент у Іраку (自衛隊イラク派遣) — падраздзяленне Узброеных сіл Японіі, якое знаходзілася ў складзе сіл шматнацыянальнай кааліцыі ў паўднёва-ўсходняй частцы Ірака з лістапада 2003 да снежня 2008 года. У склад кантынгенту ўваходзілі вайскоўцы сухапутных, ваенна-марскіх і ваенна-паветраных часцей. Ён стаў найбуйнейшым ваенным кантынгентам, адпраўленым за межы Японіі ў перыяд пасля заканчэння Другой сусветнай вайны.
Гісторыя
19 лютага 2002 года шэф Упраўлення нацыянальнай абароны Японіі Гэн Накатані выступіў з заявай, што Японія ўстрымаецца ад адкрытай падтрымкі ЗША ў выпадку, калі Вашынгтон нанясе ваенны ўдар па Іраку.
18 сакавіка 2003 года прэм’ер-міністр Японіі выступіў з заявай, што яго ўрад падтрымлівае ўльтыматум ЗША, вылучаны Іраку.
13 чэрвеня 2003 года ўрад Японіі зацвердзіў законапраект аб адпраўцы вайскоўцаў у Ірак, у ліпені 2003 года законапраект зацвердзіў парламент.
11 ліпеня 2003 года два транспартныя самалёты С-130 сіл самаабароны Японіі вылецелі з авіябазы Камакі ў раён Ірака для перавозкі гуманітарных грузаў, што накіроўваліся туды па лініі ААН.
У пачатку кастрычніка 2003 года было абвешчана, што агульная колькасць японскага ваеннага кантынгенту складзе ад 600 да 700 вайскоўцаў, пры гэтым перадавы атрад з 100 вайскоўцаў будзе адпраўлены ў Паўднёвы Ірак у снежні таго ж года, а астатнія сілы будуць перакінуты пазней. Асноўнымі функцыямі кантынгенту павінны былі стаць рамонтна-аднаўленчыя работы, тылавое забеспячэнне і забеспячэнне акупацыйных сіл. Меркавалася, што японскія вайскоўцы будуць знаходзіцца ў Іраку на працягу двух гадоў (хоць не выключалася магчымасць падаўжэння аперацыі).
Першыя японскія вайскоўцы з перадавога атрада былі накіраваны ў Ірак у лістападзе.
19 снежня міністр абароны аддаў загад аб адпраўцы асноўных сіл. Пасля некалькіх дзён акліматызацыі на ваеннай базе ЗША «Кэмп-Вірджынія» ў Кувейце, у студзені 2004 года новыя японскія вайскоўцы прыбылі ў Ірак. У сярэдзіне студзеня японскі кантынгент (600 вайскоўцаў) быў раскватараваны ў горадзе Эс-Самава ў паўднёвай частцы Ірака. Гэта была першая міжнародная аперацыя сіл самаабароны, здзейсненая без санкцыі ААН.
У пачатку 2004 года на ўскраіне горада была пабудавана ўмацаваная база, абнесеная па перыметры ровам, земляны насып і загародамі з калючага дроту. Сістэма аховы базы ўключала ў сябе камеры відэаназірання, цеплавізары, сэнсары ахоўнай сігналізацыі і контрбатарэйны радар.
Падчас знаходжання на тэрыторыі Ірака японскі кантынгент знаходзіўся ў зоне адказнасці аўстралійскіх войскаў і падчас дзейнасці ўзаемадзейнічаў з аўстралійскімі вайскоўцамі і мясцовай паліцыяй.
Вывад
17 красавіка 2008 года Вярхоўны суд горада Нагоя вынес рашэнне, што аперацыя паветраных сіл самаабароны Японіі ў Іраку (падчас якой японскія самалёты C-130 дастаўлялі войскі іншых дзяржаў у зону баявых дзеянняў у раёне Багдаду) з’яўляецца парушэннем артыкула 9 Канстытуцыі Японіі.
23 снежня 2008 года апошнія вайскоўцы пакінулі Ірак.
Вынікі
Страт забітымі і параненымі сярод японскіх вайскоўцаў за ўвесь перыяд дзеянняў у Іраку не мелася, але адзін вайсковец быў траўмаваны (афіцэр паветраных сіл самаабароны быў збіты аўтобусам, які перавозіў салдат ЗША, і шпіталізаваны, а пасля завяршэння лячэння — вернуты ў Японію).
Непасрэдна пасля вяртання на радзіму 8 вайскоўцаў (7 ваеннаслужачых сухапутных сіл самаабароны і 1 вайсковец паветраных сіл самаабароны) здзейснілі самагубства. Усяго да мая 2015 года здзейснілі самагубства 29 ўдзельнікаў аперацыі вайскоўцаў (21 вайсковец сухапутных сіл самаабароны і 8 вайскоўцаў паветраных сіл самаабароны).
Грамадскае меркаванне
Паводле звестак апытання грамадскай думкі, праведзенага ў пачатку 2004 года найбуйнейшым японскім інфармагенцтвам «Кіёда Цусін», 51,6 % рэспандэнтаў не падтрымлівалі ўдзел краіны ў аперацыі ў Іраку.
4 ліпеня 2004 года ў Токіа прайшла дэманстрацыя праціўнікаў удзелу японскіх вайскоўцаў у аперацыі ў Іраку.
У жніўні 2005 года Дэмакратычная партыя Японіі на пасяджэнні парламента запатрабавала вывесці японскіх вайскоўцаў з Ірака.
20 сакавіка 2007 года ў цэнтры сталіцы прайшла яшчэ адна дэманстрацыя праціўнікаў удзелу Японіі ў вайне ў Іраку.
NGC 3216
NGC 3216 (іншыя абазначэнні — UGC 5593, MCG 4-25-7, ZWG 124.8, PGC 30312) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандар Чэферын
Аляксандар Чэферын (Aleksander Čeferin; нар. 13 кастрычніка 1967 года, Любляна, СФРЮ) — славенскі юрыст і спартыўны функцыянер, 7-ы прэзідэнт УЕФА (з 14 верасня 2016 года).
Кар'ера
Аляксандар Чэферын атрымаў вышэйшую адукацыю ў вобласці юрыспрудэнцыі ў Люблянскім універсітэце. Затым працаваў у сямейнай адвакацкай канторы, дзе праявіў цікавасць да абароны правоў прафесійных спартсменаў і спартыўных клубаў. Пазней прыняў у свайго бацькі бразды праўлення і стаў дырэктарам фірмы.
Кіраўніцкая дзейнасць
Дзейнасць у славенскім футболе пачалася ў 2005 году, калі ён стаў супрацоўнічаць з праўленнем клуба «Ліція», аднаго з вядучых футзальных клубаў Славеніі. З 2005 года — член выканкама любіцельскай каманды «Любляна Лоерс», з 2006 па 2011 год — сябра праўлення люблянскай «Алімпіі».
З 2011 года — прэзідэнт Футбольнага саюзу Славеніі, у лютым 2015 года пераабраны на другі тэрмін. Таксама з 2011 па 2016 год — віцэ-старшыня Юрыдычнага камітэта УЕФА.
Прэзідэнт УЕФА
14 верасня 2016 года абраны 7-м Прэзідэнтам УЕФА. Яго кандыдатура набрала 42 галасы з 55 магчымых. Аўтаматычна Чэферын стаў віцэ-прэзідэнтам Міжнароднай федэрацыі футбола (ФІФА).
У красавіку 2017 года УЕФА зацвердзіў шэраг прапанаваных Чэферынам мер у вобласці добрасумленнага ўпраўлення, уключаючы абмежаванне максімальнага тэрміну паўнамоцтваў прэзідэнта УЕФА і членаў выканкама УЕФА, а таксама ўмова, што кандыдаты на месца ў выканкаме УЕФА павінны займаць актыўны пост у сваіх асацыяцыях (прэзідэнт, віцэ-прэзідэнт, генеральны сакратар ці выканаўчы дырэктар).
Чэферын ставіць задачу развіць поспех уведзенай ў 2009 году сістэмы фінансавага «фэйр-плэй» УЕФА.
Асабовае жыццё
Валодае славенскай, англійскай і італьянскай мовамі. Жанаты, мае трох дзяцей.
Ірына Віктараўна Варанец
Ірына Віктараўна Варанец (нар. 1958, г. Магілёў) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1982 годзе архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута (выкладчыкі В. І. Кожар, Ю. Н. Кішык, Н. А. Зельтэн, М. І. Ерусалімчык, В. І. Анікін). З 1982 года працавала архітэктарам, а потым начальнікам архітэктурна-канструктарскай майстэрні № 3 у інстытуце «Магілёўграмадзянпраект».
Член Саюза архітэктараў Беларусі.
Узнагароды
Лаўрэат Нацыянальных фестываляў архітэктуры ў Брэсце, Гомелі, Мінску.
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Сяргеем Варанцом.
Упіцкі павет
Упіцкі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Троцкага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — першапачаткова Упіта, пазней Панявеж.
Ахопліваў землі ў ніжнім цячэння рэк Нявежы, Левуа, сярэднім цячэнні ракі Муша з гарадамі і мястэчкамі Біржы, Лінкава, Пампяны, Пасваль, Рамігаль, Шадаў.
Ва Упіцкі павет уваходзілі тэрыторыі Гульбінскага, Сангвейскага, Шыманскага, Шадаўскага, Вабальніцкага, Жыдайчанскага старостваў (дзяржаўных воласцей) і прылеглыя прыватнаўласніцкія маёнткі.
Сонечнае зацьменне 31 кастрычніка 1826 года
Сонечнае зацьменне 31 кастрычніка 1826 года — частковае сонечнае зацьменне 111 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,1222 і дасягнула свайго максімуму ў 01:20:38 UTC у пункце з каардынатамі 71° пд. ш. 21° у. д..
Зацьменне 31 кастрычніка 1826 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1826 годзе і 66-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 5 чэрвеня 1826 года, наступнае — 29 лістапада 1826 года.
Ульмскі сабор
Ульмскі сабор (ням. Ulmer Münster) — лютэранская царква ў Ульме ў нямецкай зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Фактычна не з'яўляецца саборам, бо біскуп Евангелічнай Зямельнай Царквы Вюртэмберга, якой належыць храм, мае рэзідэнцыю ў Штутгарце.
Сліжанка
Сліжа́нка — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ілія (басейн Нёмана).
Ульмскі сабор
Сабор быў закладзены ў 1377 годзе, а ў 1392 годзе пачалося яго будаўніцтва пад кіраўніцтвам Ульрыха Энсінгена. У 1405 г. асноўная частка сабора была завершана, і ён быў асвячоны, аднак пасля будаўніцтва прыпынілася з-за таго, што бакавыя нефы не вытрымлівалі цяжару скляпенняў. У 1530—1543 гадах, пасля пераходу храма да лютэранства, будаўніцтва аднавілася, і шпіль вежы дасягнуў вышыні ў 100 м, аднак пасля гэтага з-за фінансавых праблем дабудоўва была спынена. У 1817—1890 гадах сабор быў цалкам завершаны. 17 снежня 1944 года царква амаль не пацярпела ад бамбардзіровак, якія зруйнавалі большую частку гістарычнага цэнтра горада Ульм.
Сліжанка
Даўжыня ракі 19 км. Плошча вадазбору 69 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,6 м/км. Пачынаецца за 1 км у напрамку на поўнач ад вёскі Вялікія Бясяды. Упадае ў Ілію за 4 км на ўсход ад вёскі Крамянец. Рэчышча каналізаванае каля вусця.
Прытокі — ручаі і невялікія рэкі, у т. л. Валеватка (справа). Прыкладна за 4,5 км ад вусця і каля вёскі Янушкавічы на рацэ вадасховішчы. Каля ракі населеныя пункты Саўдзеневічы, Камуна, Янушкавічы, Сліжына, Якубавічы Гаравыя.
Парасіца
Парасі́ца — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Проня (вадазбор Дняпра).
Даўжыня ракі 26 км. Плошча вадазбору 112 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 м/км. Пачынаецца на схілах Смаленскага ўзвышша за 1,5 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі Куртасы, вусце ў межах горада Горкі. На паўночнай ускраіне Горак і каля вёскі Шышава плаціны і сажалкі (каля вёсак Шышава і Нежкава — вадасховішча Нежкава ). Асноўны прыток — Альхоўка (упадае злева паміж вёскамі Лугіны і Філіпава).
Куба (горад)
Куба (Quba) — горад у Азербайджане, за 168 км на паўночны захад ад Баку, адміністрацыйны цэнтр Губінскага раёна. Размяшчаецца на паўночна-ўсходніх схілах гары Шахдаг, на вышыні 600 м над узроўнем мора, на правым беразе ракі Кудыял-чай, за 28 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Хачмаз.
Тахар Рахім
Тахар Рахім (Tahar Rahim; нар., Бельфор, Францыя) — французскі акцёр алжырскага паходжання, лаўрэат прэміі «Сезар» 2010 года за найлепшую мужчынскую ролю ў фільме «Прарок».
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і выхадцаў з Арана, Алжыр. У падлеткавым узросце глядзеў па некалькі фільмаў у дзень. Пачынаў захапляцца спортам, затым праграмаваннем, але ўрэшце рэшт вырашыў прысвяціць сябе кіно.
Падчас вучобы ва Універсітэце Поля Валеры (Манпелье) стаў галоўным героем дакументальнага фільма «Тахар, студэнт», паказанага на тэлеканале France 5.
Гарадыз
Гарадыз (Horadiz) — горад у Фізулінскім раёне Азербайджана, размешчаны на левым беразе ракі Аракс. Да 2007 года быў пасёлкам гарадскога тыпу.
Тахар Рахім
Біяграфія
У 2005 годзе пераехаў у Парыж і некаторы час вывучаў драматычнае мастацтва ў акцёрскай лабараторыі пад кіраўніцтвам Элен Зідзі-Шэруі. Паралельна ён працаваў на фабрыцы і падзарабляў у начным клубе.
Гарадыз
Падчас Карабахскай вайны пасёлак стаў арэнай жорсткіх баёў. 24 кастрычніка 1993 года горад Гарадыз быў узяты армянскімі войскамі, што было пазначана ў рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН № 884 ад 12 лiстапада 1993 гады як акупацыя.
Тахар Рахім
Біяграфія
У сярэдзіне 2006 года Тахар Рахім заключыў кантракт з агентам і неўзабаве быў запрошаны ў папулярны тэлесерыял «Абшчына», сцэнарыстам якога быў Абдэль Рауф Дафры. У той час Дафры ўжо напісаў першы варыянт сцэнарыя пра турэмнае жыццё, які збіраўся прапанаваць Жаку Адзіяру.
Гарадыз
5 студзеня 1994 года, у выніку контрнаступлення, азербайджанская армія аднавіла кантроль над пасёлкам. 23 кастрычніка 2007 года прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў пацвердзіў закон № 468 Мілі Меджліса, згодна з якім пасёлку гарадскога тыпу Гарадыз быў прысвоены статус горада.
Тахар Рахім
Біяграфія
Ролю непісьменнага арабскага падлетка з няшчаснай сям’і, які трапляе ў турму і вучыцца жыць па яе законах, дасталася Рахіму не адразу — пробы доўжыліся тры месяцы. Жак Адзіяр неаднаразова падкрэсліваў, што шукаў на ролю Маліка Эль-Джэбены акцёра-дэбютанта, яшчэ не вядомага гледачам.
Гарадыз
Канцавая чыгуначная станцыя на лініі ад Баку.
Ульф Крыстэрсан
Ульф Яльмар Крыстэрсан (Ulf Hjalmar Kristersson; нар. 29 снежня 1963, Лунд) — шведскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Лідар Умеранай кааліцыйнай партыі з 2017 года. Прэм’ер-міністр Швецыі з 18 кастрычніка 2022 года. У мінулым — міністр сацыяльнага забеспячэння Швецыі (2010—2014).
Куба (значэнні)
Куба:
Цэнтральныя раўніны
Цэнтральныя раўніны размешчаны ў Паўночнай Амерыцы (на тэрыторыі ЗША і Канады) паміж Апалачамі на ўсходзе, Вялікімі раўнінамі на захадзе, Лаўрэнційскім узвышшам на поўначы і паўночным усходзе і Прымексіканскай нізінай на поўдні.
Пераважаюць вышыні 150—500 м. Цэнтральныя раўніны адпавядаюць паўднёвай частцы Паўночна-Амерыканскай платформы. Ёсць радовішчы каменнага вугалю, нафты, газу, кухоннай солі, свінцова-цынкавых руд і барыту. Паўночная частка Цэнтральных раўнін фарміравалася пад уздзеяннем антрапагенавых зледзяненняў. Тут пашыраны марэнна-ўзгорысты рэльеф са шматлікімі азёрамі тэктона-ледавіковага паходжання (Вялікія азёры, Вініпег, Вініпегосіс, Манітоба і інш.). На поўдні ад мяжы старажытных зледзяненняў распасціраюцца зандравая раўніна, укрытая лёсамі, парэзаная ярамі, і ўзвышаная раўніна, дзе выхады вапнякоў на паверхню ўтвараюць сталовыя плато (напр., Озарк) з эразійнымі і карставымі формамі. На поўдні плато Озарк горы Бостан (выш. да 825 м).
Большая частка тэрыторыі раўнін ляжыць у межах басейна р. Місісіпі, якая разам з прытокамі ўтварае разгалінаваную сістэму водных шляхоў. На поўначы працякаюць рэкі Святога Лаўрэнція і Нельсан.
Глебы рэгіёна бурыя, лясныя і чарназёмападобныя. На поўначы сустракаюцца ўчасткі мяшаных лясоў з дуба, клёна, ліпы, гемлока, елкі і хвоі. На марэнных узгорках растуць ялова-піхтавыя лясы, па далінах рэк — дубова-гікорыевыя зараснікі. На поўдні Цэнтральных раўнін знаходзіцца зона высакатраўных прэрый, якія амаль што зведзены ў выніку разворвання і засялення тэрыторыі.
Цэнтральныя раўніны — адзін з галоўных сельскагаспадарчых раёнаў ЗША і Канады (збожжавая гаспадарка і жывёлагадоўля), больш за 3/4 тэрыторыі пад ворывам і пашамі.
Янскі заліў
Янскі заліў (Я́нский зали́в) — заліў мора Лапцевых на тэрыторыі Рэспублікі Якуція, Расія. Названы ад ракі Яны, якая ўпадае ў заліў. Размешчаны паміж мысам Буор-Хая на захадзе і Эбеляхскай губой на ўсходзе.
У заліў упадае рака Чандон.
NGC 3217
NGC 3217 (іншыя абазначэнні — IC 606, IRAS10208+1112, MCG 2-27-6, ZWG 65.17, MK 721, 8ZW 74, PGC 30448) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іскендэрун
Іскендэрун (İskenderun), горад у правінцыі Хатай на міжземнаморскім узбярэжжы Турцыі ў геаграфічным, эканамічным і культурным рэгіёне Чукурава (Кілікія).
Сучасны Іскендэрун — буйны эканамічны і гандлёвы цэнтр рэгіёна, самы вялікі горад правінцыі (нязначна пераўзыходзіць па памерах яе адміністрацыйны цэнтр — Антак'ю). Адзін з буйнейшых портаў Турцыі на Міжземным моры. Металургічныя вытворчасць. Харчовая прамысловасць на базе садавіннай прадукцыі навакольных сельскагаспадарчых вытворцаў (апельсіны, мандарыны, лімоны, манга).
Амалой
Амало́й (Омоло́й) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Якуціі. Працякае па тэрыторыі Эвена-Бытантайскага, Булунскага і Усць-Янскага ўлусаў.
Даўжыня ракі 593 км. Плошча вадазбору — 38 900 км². Выток ракі знаходзіцца ў Сіетындэнскім хрыбце (сістэма Верхаянскага хрыбта), цячэ на поўнач уздоўж хрыбта Кулар. Упадае ў губу Буор-Хая мора Лапцевых, утварае эстуарый. Расход вады ў раёне сяла Намы (352 км ад вусця) складае 35,99 м³/с, найбольшы (138,59 м³/с) прыпадае на чэрвень (даныя назіранняў з 1979 па 1993 год). Жыўленне снегавое і дажджавое. Амалой замярзае ў кастрычніку, адкрываецца ў пачатку чэрвеня. Густата рачной сеткі басейна ракі 0,65 км/км².
Прытокі: Балаган-Айаана, Элгэс, Барбахчаан, Батар-Юрэх, Улахан-Кюёгюлюр, Былыктыыр, Тыылаах, Даласалаах, Аргаа-Юрэх, Урасалаах, Буор-Юрэх, Кураанах-Юрэх (Алтан), Кучаанай, Бакы, Кыылаах, Дайыылаах, Тайахтаах-Юрэх, Саха-Аартыга, Аата-Суох, Бухурук, Бугурун, Курунг-Юрэх, Аата-Суох і інш.
Рака багата рыбай, у вусці — лоўля омуля.
Чэнстахова
Чэнстахо́ва (Częstochowa) — горад на правах павета на поўдні Польшчы, на рацэ Варта. Уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства, адміністрацыйны цэнтр Чэнстахоўскага павета (не ўваходзіць у яго склад). Станам на 2013 год, насельніцтва складае 234 472 чалавек. З 1975 па 1998 гады Чэнстахова была цэнтрам Чэнстахоўскага ваяводства.
У склад Сілезскага ваяводства Чэнстахова ўключана ў 1999 годзе, але гістарычна належыць не да Сілезіі, а да Малой Польшчы, каб падкрэсліць гэту сувязь Чэнстахова ўступіла ў арганізацыю «Асацыяцыя гарадоў і муніцыпалітэтаў Малапольшчы».
Славутасці
Горад знакаміты цудатворнай Чэнстахоўскай іконай Божай Маці, якая захоўваецца з 1382 года ў Яснагорскім манастыры. Абарона Яснагорскага манастыра ў ходзе польска-шведскай вайны XVII стагоддзя апісвае Генрык Сянкевіч у рамане «Патоп».
Любары
Лю́бары (, Люборы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Тарноўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад г. Ліда, на р. Дзітва.
Гісторыя
Паводле вопісу парафій Лідскага дэканата 1784 года Любары належаць да Няцецкай парафіі, уласнасць віленскага біскупа Ігната Масальскага. Належала да Лідскага павета ВКЛ, у складзе Рэчы Паспалітай.
Міхал Шымялевіч пісаў, што ў даўнейшыя часы дарога з Ліды на Слонім, ці так званы Беліцкі гасцінец, бегла з Ліды на Гарні, Палубнікі і Любары, дзе быў пабудаваны вялікі мост цераз Дзітву.
Славутасці
На поўнач ад вёскі, на беразе р. Дзітва захаваліся рэшткі селішча другой паловы I тыс. н.э. і больш позняга часу.
На правым беразе ракі маецца больш за трох дзясяткаў насыпаў, магчыма, пахавальных курганоў.
Амар Сі
Амар Сі (Omar Sy; нар., Трап, Іль-дэ-Франс) — французскі акцёр, лаўрэат прэміі «Сезар» за найлепшую мужчынскую ролю. Сярод вядомых акцёрскіх работ Сі такія фільмы, як «1+1», «Шакалад», «Людзі Ікс: Дні мінулай будучыні».
Біяграфія
Маці Амара з Маўрытаніі, бацька з Сенегала, абодва паходзяць з народнасці фульбэ. Ён быў чацвёртым з васьмі дзяцей у сям’і.
Падчас свайго навучання ў школе, Амар пачаў працаваць на радыё. Пасля заканчэння школы ён атрымаў прапанову ад прадзюсарскай кампаніі зрабіць ўласнае шоў, якое пасля ператварылася ў камедыйнае тэлешоу «Амар і Фрэд» (Omar et Fred) з акцёрам Фрэдам Цеста.
Поспех акцёру прынесла роля Дрыса ў фільме «1+1/Недатыкальныя» (2011), за якую ён атрымаў прэмію «Сезар» за лепшую мужчынскую ролю, а таксама быў намінаваны на прэмію «Спадарожнік».
Сад Даўлетабад
Сад Даўлетабад (, Bag-e Dowlatabad) — адзін з самых старажытных садоў у горадзе Езд у Іране. Па сваёй значнасці ён стаіць у адным шэрагу з такімі знакамітымі персідскімі садамі, як сад Фін у Кашане, і сад Шахзадэ Махал у правінцыі Керман. Трыццацітрохмятровы бадгір (традыцыйны іранскі архітэктурны элемент, які служыць для вентыляцыі будынкаў), які знаходзіцца на тэрыторыі Даўлетабад, лічыцца самым высокім бадгірам у свеце.
12 сакавіка 1968 года сад Даўлетабад быў унесены ў спіс «Нацыянальныя помнікі Ірана» пад нумарам 774. Акрамя таго, ён быў зарэгістраваны ЮНЕСКА, як адзін з персідскіх садоў, якія ўваходзяць у сусветную спадчыну<refЮ.
Гісторыя
Даўлетабад быў адкрыты ў Ездзе ў першы перыяд праўлення дынастыі Афшарыдаў у 1782 годзе пры садзейнічанні губернатара правінцыі Езд Махамеда Тагі Хана, вядомага як «Вялікі хан». Тагі Хан знакаміты тым, што па яго загаду быў пабудаваны акведук (канал) працягласцю 65 кіламетраў, што дастаўляў ваду з крыніцы ў горадзе Мехрыз ў горад Езд. У прыватнасці, вада дастаўлялася ў тое месца, дзе зараз знаходзіцца сад. У цяперашні час сад арашаецца з глыбінных свідравін, якія знаходзяцца паблізу.
Часткі
Плошча саду складае 70 тысяч квадратных метраў. Тут знаходзяцца розныя будынкі, басейны і шматлікія вадаспады, а таксама растуць гранатавыя дрэвы, лазы вінаграда і разнастайныя кветкі.
Унутраная частка
Гэтая частка ўключае комплекс будынкаў былой рэзідэнцыі губернатара і яго сям’і:
Вестыбюль лічыцца адным з самых важных будынкаў комплексу, у якім ад спалучэння паветра, які распаўсюджваецца з бадгіра, з вадой ствараецца прахалодны клімат. Таму гэта будынак таксама называецца «Летні».
Адрас
Сад Даўлетабад знаходзіцца ў горадзе Езд, на вуліцы Шахіда Рэджаі, ці на бульвары Даўлетабад.
Нотр-Дам-дэ-ла-Пэ
Базіліка Нотр-Дам-дэ-ла-Пэ (Notre Dame de la Paix) у Ямусукра занесена ў Кнігу рэкордаў Гінеса як самая вялікая царква ў свеце. Яна ўзводзілася з 1985 па 1989 па ўзоры сабора св. Пятра ў Рыме. Асвячэнне храма 10 верасня 1990 здзейсніў пантыфік Ян Павел II.
Хоць базіліка ў Ямусукра пераўзыходзіць ватыканскі правобраз і па плошчы (30 тысяч м²), і па вышыні купала (158 метраў), але ўнутраная прастора спраектавана такім чынам, што змяшчае не больш за 18000 вернікаў, у той час як сабор св. Пятра - у тры разы больш.
Сонечнае зацьменне 5 чэрвеня 1826 года
Зацьменне мела велічыню 0,6407 і дасягнула свайго максімуму ў 17:39:05 UTC у пункце з каардынатамі 67° пд. ш. 82° з. д..
Брын Тэрвель
Брын Тэрвель (Bryn Terfel) — валійскі оперны, бас-барытон. Вядомы як выканаўца партый у операх Моцарта і Вагнера.
Біяграфія
Брын Тэрвель нарадзіўся паблізу Каэрнарвана ў Паўночным Уэльсе ў сям'і фермера. Вучыўся ў Лондане. Як оперны спявак дэбютаваў у 1990 годзе.
Гёйтэпэ
Гёйтэпэ (Göytəpə) — горад у Джалілабадскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі, размешчаны на Ленкаранскай нізіне, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Масалы на лініі Асманлы-Новыя — Астара.
Хам (раман)
«Хам» (Cham) — раман Элізы Ажэшкі. «Хам» — гэта псіхалагічны раман, змешчаны ў рэаліях і краявідах беларускай вёскі каля Нёмана XIX стагоддзя. Галоўны герой — праведны і шчодры рыбак Павел, якога жонка Франка называла «хамам». Ён хоча вывесці Франку з маральнага заняпаду, які, на яго думку, з’яўляецца разбуральным уплывам горада і паталагічнымі рысамі яго ўласнай асобы. Аўтар, паказваючы глыбіню пачуццяў «хама», дае пранікнёнае даследаванне псіхікі сялянскага героя.
Сюжэт
Дзеянне раману разварочваецца ў беларускай вёсцы на рацэ Нёмане. Рыбак Павел Кабыцкі жыве звычайным вясковым жыццём. Сямейнае жыццё ны склалася з-за смерці жонкі, і ён замыкаецца ў сабе і сваім занятку. Аднойчы ён знаёміцца з жанчынай Франкам, у якую закохваецца ўсёй душой. Ён спрабуе дапамагчы ёй сысці ад заганнага жыцця і жыць спакойна і мерна, але ў яго гэта не атрымліваецца.
Сусветная рэлігія
Сусветная рэлігія  — рэлігія, якая распаўсюдзілася сярод народаў розных краін і кантынентаў. У наш час гэтым тэрмінам пазначаюцца толькі тры рэлігіі (прыведзены ў парадку храналогіі ўзнікнення) : У адрозненне ад нацыянальных і нацыянальна-дзяржаўных рэлігій, у якіх веравызнальная сувязь паміж людзьмі супадае з этнічнымі і палітычнымі сувязямі (напрыклад індуізм, канфуцыянства, сінтаізм, іўдаізм), сусветныя, ці наднацыянальныя рэлігіі аб'ядноўваюць людзей агульнай веры незалежна ад іх этнічных, моўных ці палітычных сувязяў.
Акрамя таго, пры разглядзе рэлігіі ў якасці сусветнай улічваецца яе ўплыў на ход гісторыі і маштабы распаўсюджвання.
Religio
Тэлетэкст
Тэлетэкст (Teletext) — служба тэлевізійнай сеткі, якая забяспечвае перадачу тэксту і простых малюнкаў. Тэлетэкст працуе ў рэжыме шырокавяшчання і прызначаны для прыёму інфармацыі тэлевізарамі, абсталяванымі спецыяльнымі дэкодэрамі. Звычайна з дапамогай тэлетэксту перадаюцца розныя навіны, прагноз надвор’я, праграмы тэлевізійных перадач і іншая падобная інфармацыя. Таксама з дапамогай тэлетэксту могуць перадавацца субцітры (звычайна на старонцы 888).
Гісторыя
Сістэма распрацавана ў Вялікабрытаніі ў 1970-х гадах.
Першая ў свеце служба тэлетэксту Ceefax была створана ў 1974 годзе: на «Бі-бі-сі» шукалі спосаб трансляваць у эфір субтытры і выявілі, што ў незанятых тэлевізійных радках можна змясціць цэлыя старонкі тэксту і нескладаныя карцінкі. У выніку Ceefax стаў выкарыстоўвацца для перадачы навінных зводак, каціровак акцый, вынікаў спартовых матчаў і прагнозаў надвор’я.
У 1990 годзе быў запушчаны Videotext — сумесны тэлетэкст нямецкіх ARD і ZDF.
Па дадзеных BBC News, пік аўдыторыі Ceefax прыйшоўся на 1990-я гады. Тады службай штотыдзень карысталіся да 20 мільёнаў чалавек. Папулярнасці сэрвісу дадало тое, што ў 1994 годзе з дапамогай Ceefax перадаваліся імёны пераможцаў Нацыянальнай латарэі Вялікабрытаніі.
Флэшбэк
Флэшбэк (flashback) — апавядальная тэхніка, што складаецца са звароту расповяду ў мінулае. Супрацьлегласць — Флэшфорвард — гэта адхіленне да падзеяў у будучыню.
Тэлетэкст
Гісторыя
22 кастрычніка 2012 года Бі-бі-сі адключыла Ceefax. З’явілася паведамленне, што Ceefax у сувязі з зачыненнем стварыла графічны «развітальны экран». Ceefax перадала ў эфір карцінку з надпісам «1974—2012. Дзякуй, што глядзелі нас».
Флэшбэк
Пры ўзнікненні флэшбэку ў кіно сюжэтная лінія перарываецца і мы можам назіраць дзеянні, якія адбываліся раней. Часцей за ўсё зварот тлумачыць дзеянні герояў, тлумачыць іх сэнс, думкі, імкненні.