cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магнітная індукцыя
Магнітная індукцыя \vec B — вектарная велічыня, якая з’яўляецца сілавой характарыстыкай магнітнага поля (яго дзеяння на зараджаныя часціцы) у дадзенам пункце прасторы. Вызначае, з якой сілай \vec F магнітнае поле дзейнічае на зарад q, які рухаецца са скорасцю \vec v.
Больш канкрэтна, \vec B — гэта такі вектар, што сіла Лорэнца \vec F, якая дзейнічае з боку магнітнага поля на q, які рухаецца са скорасцю \vec v, роўная дзе касым крыжам абазначаны вектарны здабытак,
α
— вугал паміж вектарамі скорасці і магнітнай індукцыі (вектар \vec F перпендыкулярны ім абодвум і накіраваны па правілу свярдзёлка).
Таксама магнітная індукцыя можа быць вызначана як адносіна максімальнага механічнага моманту сіл, якія дзейнічаюць на рамку з токам, змешчаную ў аднароднае поле, да здабытку сілы току ў рамцы на яе плошчу.
У сістэме СГС магнітная індукцыя поля вымяраецца ў Гаўсах (Гс), у сістэме СІ — у Тэслах (Тл)
Магнітометры, якія прымяняюцца для вымярэння магнітнай індукцыі, называюць тэсламетрамі.
Асноўныя ўраўненні
Паколькі вектар магнітнай індукцыі з’яўляецца адной з асноўных фундаментальных фізічных велічынь у тэорыі электрамагнетызму, ён уваходзіць у велізарнае мноства ўраўненняў, часам непасрэдна, часам праз звязаную з ім напружанасць магнітнага поля. Па сутнасці, адзіная вобласць у класічнай тэорыі электрамагнетызму, дзе ён адсутнічае, гэта мабыць хіба толькі чыстая электрастатыка.
У магнітастатыцы
У магнітастатычным гранічным выпадку найбольш важнымі з’яўляюцца:
У агульным выпадку
Асноўныя ўраўненні (класічнай) электрадынамікі агульнага выпадку (гэта значыць незалежна ад абмежаванняў магнітастатыкі), у якіх удзельнічае вектар магнітнай індукцыі \vec B:
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Палата прадстаўнікоў Лівіі (مجلس النواب, Majlis al-Nuwaab) — вышэйшы орган заканадаўчай улады Дзяржавы Лівія, абраны 25 чэрвеня 2014 года, які змяніў Усеагульны нацыянальны кангрэс. Дзеючы прэзідэнт Палаты прадстаўнікоў — Агіла Салах Іса , яго намеснікі — Імхемед ШаІб і Ахмед Хума.
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Агата (Агафія, Agatha) — жонка Эдуарда Выгнанніка, спадчынніка англійскага прастола, і маці Эдгара Этэлінга і Маргарыты Святой, каралевы Шатландыі. Паходжанне Агаты — адна з яшчэ нявырашаных загадак гісторыі Сярэднявечча (медыевістыкі) і генеалогіі.
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Пасяджэння
З-за абвастрэння становішча, першае паседжанне было праведзена 4 жніўня 2014 года ў гасцініцы Табрука. З гэтай нагоды, у заяве Еўрапейскага Саюза было сказана : «Мы вітаем сённяшняе першае пасяджэнне Палаты прадстаўнікоў у Лівіі. Гэта вельмі правільны крок для вяртання Лівіі на шлях дэмакратычнага пераходу, а таксама для садзейнічання аднаўленню закона і парадку ў краіне.»
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Біяграфія
Нічога не вядома пра маладыя гады Агаты. Яна з’яўляецца ў сярэдневяковых хроніках (самая ранняя з іх — Англасаксонская хроніка) як жонка Эдуарда Выгнанніка, сына Эдмунда Жалезнабокага, апошняга англасаксонскага караля перад дацкім заваяваннем Англіі пачатку XI стагоддзя. Эдуард пражываў у выгнанні пры двары караля Венгрыі. Вядома, што дзесьці ў 1038—1043 гг. Эдуард, знаходзячыся ў Кіеве, ажаніўся з Агатай. У 1057 г. Эдуард разам са сваёй сям’ёй вярнуўся ў Англію, аднак сканаў праз некалькі тыдняў пасля прыбыцця. У 1066 г., пасля бітвы пры Гастынгсе, сын Агаты Эдгар Этэлінг быў абвешчаны каралём Англіі. Аднак зацвердзіцца на прастоле яму не ўдалося: Англія была захоплена нармандцамі і каралём стаў Вільгельм Заваёўнік. Пасля нармандскага заваявання, у 1067 г., Агата разам з дзецьмі бегла ў Шатландыю, дзе знайшла прытулак пры двары караля Малькальма III. Неўзабаве Маргарыта, старэйшая дачка Агаты выйшла замуж за шатландскага караля. Маргарыта праславілася сваімі рэлігійнымі рэформамі і тым уплывам, яки яна аказала на культурную трансфармацыю шатландскага каралеўства. Пра лёс самой Агаты пасля гэтага нічога не вядома. Няма таксама звестак пра дату яе смерці.
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Пасяджэння
12 жніўня члены Палаты прадстаўнікоў прагаласавалі за абранне прэзідэнта Лівіі шляхам прамых выбараў, дата якіх не была названа, прынялі рашэнне аб неадкладнай ліквідацыі ўсіх дзеючых нерэгулярных узброеных фармаванняў былых паўстанцаў і адхіліць ад займаемай пасады муфтыя Лівіі Садэк аль-Гар’яні.
13 жніўня 111 дэпутатаў Палаты з 124 прысутных на пасяджэнні прагаласавалі за неадкладнае ўвядзенне ў краіну міжнароднага кантынгенту з мэтай абароны грамадзянскага насельніцтва. Аднак, па наяўных дадзеных, ні ААН, ні якая-небудзь дзяржава не мела намеру ўводзіць войскі на тэрыторыю Лівіі.
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Германская і венгерская тэорыі
Здагадка пра тое, што Агата была дачкой ці сястрой імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі не пацвярджаецца ніякімі германскімі крыніцамі, што робіць гэту тэорыю вельмі малаверагоднай. Больш абгрунтаваным выглядае пункт гледжання, прапанаваны гісторыкамі XVIII стагоддзя, што яна даводзілася пляменніцай імператару. Джорджыа Прай, О. Ф. Шум і Іштван Катана высунулі гіпотэзу, што Агата была дачкой брата імператара Генрыха II Бруна Аўгсбургскага. Аднак у нямецкіх крыніцах няма звестак пра тое, што гэты кананізаваны біскуп меў якіх-небудзь дзяцей.
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Пасяджэння
24 жніўня дэпутаты прагаласавалі за адхіленне ад пасады начальніка Генштаба УС Лівіі генерала Абдэль Салям Джадалу за сувязі з ісламістамі, прызначыўшы на яго пост генерала Абдэля Разака аль-Назуры. Таксама, пасля захопу галоўнага аэрапорта краіны, дэпутаты абвясцілі ісламісцкія групоўкі «Рассвет Лівіі», «Абаронцы ісламу», «Грамадскі савет шуры паўстанцаў Бенгазі» і «Ансар аш-Шарыа» тэрарыстычнымі арганізацыямі, даручыўшы арміі «ў самыя кароткія тэрміны ліквідаваць тэрарыстычную пагрозу ў асобе дадзеных арганізацый».
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Германская і венгерская тэорыі
Даніэль Корнідэс выказаў здагадку, што Агата была дачкой сястры імператара Генрыха II Гізелы Баварскай, жонкі караля Венгрыі Іштвана I. Гэта тэорыя выгодна сумяшчае меркаваныя германскія і венгерскія карані жонкі Эдуарда Выгнанніка, якія згадваюцца шматлікімі сярэдневяковымі аўтарамі, а святая Маргарыта Шатландская апыняецца ўнучкай Святога Стэфана. Гіпотэза пра сваяцтва двух нацыянальных святых была настолькі прывабнай, што гэта ідэя стала агульнапрынятай у XIX-XX стагоддзях. Слабасць гэтай гіпотэзы складаецца ў тым, што яна не тлумачыць, чаму смерць Іштвана Святога прывяла да дынастычнага крызісу ў Венгрыі: у выпадку, калі Агата была дачкой Іштвана, яго спадчыннікам павінен быў стаць сын Эдуарда і Агаты Эдгар Этэлінг. Больш таго, у венгерскіх крыніцах не згадваецца, што хто-небудзь з дзяцей Іштвана перажыў свайго бацьку. У любым выпадку, калі б Агата была дачкой ці пляменніцай імператара Генрыха II, яна была б па ўзросце была значна старэй за свайго мужа, а Эдгар, такім чынам, быў бы народжаны ёй у глыбокай старасці, што малаверагодна.
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Пасяджэння
6 лістапада Вярхоўны суд Лівіі ў Трыпалі, разгледзеўшы заявы 12 лаяльных ісламістам дэпутатаў, вынес рашэнне аб прызнанні вынікаў апошніх выбараў несапраўднымі і аб роспуску Палаты прадстаўнікоў. Аднак уплывовы дэпутат Палаты Абу-Бакр Баэйра адхіліў рашэнне суда, назваў яго «палітызаваным» і сказаў, што яно пракладзе шлях да падзелу краіны.
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Германская і венгерская тэорыі
Вядомы спецыяліст па генеалогіі, Сабальч дэ Важай, грунтуючыся на больш дакладным перакладзе латыні Флорэнса Вустэрскага і здагадцы, што імператар, які згадваецца ў Англасаксонскай хроніцы, з’яўляецца Генрыхам III, падтрымаў і шырока апублікаваў здагадку больш ранняга венгерскага гісторыка Ёзефа Херцага , што Агата была дачкой Людальфа, маркграфа Заходняй Фрызіі, старэйшага брата па маці імператара Генрыха III. Гэта тэорыя панавала ў гістарычнай навуцы на працягу трыццаці гадоў, пакуль Рэнэ Жэтэ не прапанаваў іншую гіпотэзу паходжання Агаты.
Кіеўская тэорыя
Рэнэ Жэтэ паказаў, што Вільям Мальмсберыйскі і шэраг пазнейшых храністаў упэўнена паведамляюць, што сястра Агаты была каралевай Венгрыі. З біяграфіі Эдуарда Выгнанніка вядома, што ён падтрымліваў венгерскага караля Эндрэ I, і суправаджаў яго ў яго паездцы з Кіева ў Венгрыю ў 1046 годзе, пасля чаго доўгі час знаходзіўся пры двары Эндрэ I. Жонкай венгерскага караля была Анастасія, дачка кіеўскага князя Яраслава Мудрага і шведскай прынцэсы Інгегерды. Такім чынам, па логіцы Жэтэ, Агата з’яўляецца дачкой Яраслава. Гэта здагадка добра адпавядае сцвярджэнням Жэфрэя Гаймара і Роджэра Ховедэнскага аб тым, што Эдуард, пражываючы ў Кіеве, узяў у жонкі дзяўчыну з мясцовага знатнага роду, а таксама пра тое, што цесцем Эдуарда быў «рускі кароль».
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Пасяджэння
2 мая 2019 адбылося першае пасяджэнне ППЛ у Трыпалі, на якім дэпутаты выступілі за любую ініцыятыву па спыненні баявых дзеянняў і наступлення на сталіцу. Пасяджэнне праходзіла ў няпоўным складзе і пад старшынствам дэпутата Садэка Кхэйлі.
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Кіеўская тэорыя
Паводле іншай тэорыі, Агата магла быць не дачкой, а сястрой Яраслава Мудрага. Апошняя жонка Уладзіміра I, бацькі Яраслава, была, верагодна, нямецкай прынцэсай, што адпавядае сведчанням храністаў пра германскія карані жонкі Эдуарда Выгнанніка. Больш таго, прыкладна ў той жа час, калі Эдуард ажаніўся з Агатай, зафіксаваны шлюб польскага князя Казіміра I і іншай дачкі Уладзіміра I, Дабранегі. Паводле гэтай тэорыі, сувязь Агаты з венгерскім каралеўскім домам таксама існуе, паколькі іншая дачка Уладзіміра была жонкай венгерскага прынца Ласла Смелага, дзядзькі караля Эндрэ I.
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Супрацьстаенне з УНЗ
У 2016 годзе ствараецца УНЗ, які павінен быў канчаткова вырашыць пытанне аб адсутнасці адзінаўладдзя ў Лівіі. Аднак напружанасць засталася, так як ППЛ не прызнала УНЗ. Паміж прыхільнікамі двух урадаў адбыліся сутыкненні рознага маштабу. 4 красавіка 2019 камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй маршал Халіфа Хафтар загадаў войскам пачаць аперацыю па вызваленню Трыпалі ад сіл УНА.
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Кіеўская тэорыя
Імёны дзяцей і ўнукаў Агаты — Маргарыта, Крысціна, Давід і Аляксандр — невядомыя сучаснай ёй Брытаніі, таксама могуць сведчыць пра візантыйска-рускае паходжанне жонкі Эдуарда Выгнанніка. Так, Давід было імем, дадзеным пры хрышчэнні першаму рускаму святому і малодшаму брату Яраслава Мудрага Глебу (кананізаваны каля 1073 г.). Гэта імя таксама згадваецца ў вядомай прамове епіскапа Іларыёна Кіеўскага, які параўнаў Уладзіміра I з біблейскім Давідам, а Яраслава з Саламонам Мудрым. Дзяці венгерскага караля Эндрэ I таксама насілі імёны Давід і Шаламан. Аляксандр, безумоўна, узыходзіць да імя Аляксандра Македонскага, дзеянні і біяграфія якога былі вельмі папулярнымі ў Кіеве XI стагоддзя. Нарэшце, імёны Маргарыта і Крысціна маюць, верагодна, шведскае паходжанне, а жонка Яраслава Мудрага была менавіта шведскай прынцэсай.
Палата прадстаўнікоў Лівіі
Супрацьстаенне з УНЗ
5 лютага 2021 года ў горадзе Жэнева (Швейцарыя) на форуме палітычнага дыялогу Лівіі прайшло абранне часовага аб’яднанага ўрада краіны. Часовым прэзідэнтам быў абраны Мухамед Юніс Манфі, прэм’ер-міністрам — Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе, а Муса аль-Кані і Абдала аль-Лафі сталі віцэ-прэзідэнтамі. Яны павінны былі кіраваць дзяржавай да правядзення выбараў, зацверджаных на снежань таго ж года. ППЛ працягнула сваё існаванне, падпарадкаваўшыся новым уладам, а УНЗ быў расфармаваны. Фаіз Сарадж саступіў пасаду кіраўніка Прэзідэнцкага савета Манфі.
Агата (жонка Эдуарда Выгнанніка)
Кіеўская тэорыя
Слабым бокам кіеўскай тэорыі паходжання Агаты з’яўляецца той факт, што ў гэтым выпадку Эдгар Этэлінг і Маргарыта Святая з’яўляліся б па матчынай лініі стрыечнымі братам і сястрой французскага караля Філіпа I. Такія блізкія роднасныя сувязі не маглі быць не заўважаны сучаснікамі, аднак ні ў адной з сярэдневяковых крыніц няма ніякіх згадак пра гэта. Маўчанне храністаў пра сваяцтва французскага караля і шатландскай каралевы сведчыць супраць здагадкі пра вялікакняжацкае паходжанне Агаты.
Балгарская тэорыя
У пачатку XXI стагоддзя была прапанавана яшчэ адна гіпотэза: балгарскі гісторык Ян Младзёў выказаў здагадку, што Агата была дачкой Гаўрыіла Радаміра, перадапошняга цара Першага Балгарскага царства, і яго жонкі, венгерскай прынцэсы, дачкі князя Гезы. Паводле гэтай версіі, пасля свайго разводу з Гаўрыілам Радамірам, маці Агаты пакінула Балгарыю цяжарнай і вярнулася на радзіму, дзе і нарадзілася будучая жонка Эдуарда Выгнанніка. Выбар імя для Агаты тлумачыцца тым, што такое імя насіла маці Гаўрыіла Радаміра, знатная грачанка з Дырахія.
Слабасць балгарскай тэорыі ў яе храналогіі. Шлюб дачкі Гезы і Гаўрыіла Радаміра звычайна датуецца 987 г. У гэтым выпадку Агата была больш як на пятнаццаць гадоў старэйшай за свайго мужа Эдуарда; больш таго, да часу нараджэння Эдгара Этэлінга Агаце было б 75 гадоў, што выглядае вельмі непраўдападобным.
Борыс Джонсан
Паходжанне
Нарадзіўся ў Нью-Ёрку і адразу ж атрымаў два грамадзянствы — брытанскае і амерыканскае. Па мацярынскай лініі з’яўляецца нашчадкам Георга II Гановерскага, караля Вялікабрытаніі і Ірландыі, курфюрста Гановера і герцага Браўншвейг-Люнебургскага. Прадзед па лініі бацькі быў газетны выдавец і паэт Алі Кемаль Бей, які ў 1919 годзе займаў пасаду міністра ўнутраных спраў Асманскай імперыі.
Палітычная кар’ера
Член Кансерватыўнай партыі.
Борыс Джонсан, які атрымаў выдатную адукацыю ў Вялікабрытаніі, пачынаў у журналістыцы. Ён працаваў карэспандэнтам Dаіlу Tеlеgrарh у Бруселі і набыў вядомасць, дзякуючы яркаму стылю і рэзкім еўраскептычным артыкулам.
Мэр Лондана (2008—2016). Арганізаваў у тым ліку Летнія Алімпійскія гульні 2012.
У 2015 годзе абраны ў парламент. Стаўш тварам выбарчай кампаніі Тэрэзы Мэй і ўзначаліў знешнепалітычнае ведамства.
Міністр замежных спраў Вялікабрытаніі (2016—2018). Борыс Джонсан пакінуў пасаду кіраўніка МЗС на фоне прыняцця плана «мяккага брэксіту», які прадугледжвае захаванне зоны свабоднага гандлю для тавараў і распрацоўку спрошчанага мытнага парадку з ЕС. Джонсан выступаў за больш жорсткі варыянт выхаду з Еўрасаюза.
З 23 ліпеня 2019 стаў новым лідарам брытанскай Кансерватыўнай партыі, змяніўшы на на гэтай пасадзе Тэрэзу Мэй. У завяршальным галасаванні ён выйграў партыйныя выбары ў свайго канкурэнта, міністра замежных спраў Джэрэмі Ханта. У барацьбе за пасаду кіраўніка партыі першачарговая ўвага надавалася адносінам кандыдатаў да «брэксіту». Джонсан настойвае на выхадзе з ЕС 31 кастрычніка, нават калі Вялікабрытаніі не атрымаецца дамовіцца з Еўрасаюзам аб яго ўмовах.
Борыс Джонсан перасеў у крэсла кіраўніка ўрада ў момант, калі крызіс з выхадам Вялікабрытаніі з ЕС стаў прымаць зацяжны характар. Стаўшы кіраўніком урада, ён тройчы прапаноўваў правесці датэрміновыя выбары, аднак Палата абшчын адмаўляла яму ў гэтым. У выніку адпаведны законапраект быў прапанаваны Ліберальна-дэмакратычнай і Шатландскай нацыянальнай партыямі 28 кастрычніка 2019 года. Ключавым пытаннем цяперашняй выбарчай кампаніі стала праблема «брэксіту». Пазачарговыя парламенцкія выбары ў Вялікабрытаніі 12 снежня завяршыліся перамогай кансерватараў.
Асабістае жыццё
Быў двойчы жанаты. Борыс Джонсан развёўся з другой жонкай у 2018 годзе пасля 25 гадоў шлюбу і сышоўся з нашмат маладзейшай за яго Кары Саймандз. У Джонсана ці то пяць, ці то шэсць дзяцей ад некалькіх жанчын, прычым дзіця ад другой жонкі нарадзілася праз сем тыдняў пасля разводу з першай, а падчас другога шлюбу нарадзілася яшчэ і пазашлюбнае дзіця, а можа быць і двое.
Лука (Столінскі раён)
Лука́ (, Лука) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Глінкаўскага сельсавета. Размешчаны за 4 км на паўднёвы захад ад Глінкі, за 9 км на паўночны ўсход ад Гарадной, за 21 км на захад ад Століна, 225 км ад Брэста, 24 км ад чыгуначнай станцыі Гарынь на лініі Лунінец — Сарны. Транспартныя сувязі па аўтадарозе Гарадная — Глінка. 158 гаспадарак, 403 жыхары (2005).
Гісторыя
У 17 стагоддзі ўрочышча Луку сярод балота Марочнага ў мяшчан Гарадной набыў нячатаўскі войт Кігір. Урочышча Лука згадваецца як уласнасць мяшчан у інвентары мястэчка Гарадное 1747 года. У 1899—1904 стараста мяшчанскай управы мястэчка Гарадное Есіп Андрэевіч Пешка праводзіў актыўнае асушэнне забалочаных земляў вакол мястэчка, у т. л. у Луцэ.
У 1909 фальварак Церабяжоўскай воласці Пінскага павета Мінскай губерні, 1 двор, 5 жыхароў. Належаў Есіпу Пешку.
У 1921 годзе ў складзе Польшчы, фальварак Церабяжоўскай гміны Лунінецкага павета Палескага ваяводства, 1 двор, 3 жыхары. У 1920—1930-х, у сувязі з перанаселенасцю Гарадной, было праведзена асушэнне земляў у Луцэ. Адбылася камасацыя, гэта значыць нарэзка хутароў. На новыя землі пераехала багата сем'яў з Гарадной. Паводле карты Польскага ваеннага геаграфічнага інстытута ў 1925 — 30 двароў.
З 1939 года ў складзе БССР, вёска. Паводле перапісу 1959 г. 472 жыхары. 11 жніўня 1959 года перададзена са складу Гарадноўскага сельсавета ў склад Глінкаўскага сельсавета. У Лукенскай школе ў 1958—1960 пачынаў працаваць настаўнікам вядомы фалькларыст Васіль Ліцьвінка.
У 1980 р. 646 жыхароў. Базавая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, крама. На 1 студзеня 2002 р. 164 гаспадаркі, 435 жыхароў, у складзе калгасу «1 Мая».
Мельніца (Лепельскі раён)
Ме́льніца (, Мельница) — хутар у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Да 4 сакавіка 1987 года хутар уваходзіў у склад Баброўскага сельсавета.
Расолішкі (Іўеўскі раён)
Расо́лішкі (, Расолишки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Паўгрош
Паўгрош — срэбраная ці медная манета вартасьцю ½ гроша. На тэрыторыі Беларусі трапляецца паўгрош літоўскі, паўгрош польскі, паўгрош свідніцкі.
Спіс аб’ектаў PGC (2198001—2199000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2198001—2199000)
Фаменка
Фаменка — прозвішча.
Касцюк
Касцюк — прозвішча.
Канстанцыя Арагонская
Канстанцыя Арагонская (1179 — 23 чэрвеня 1222 года, Катанія) — прынцэса з Арагонскага каралеўскага дому (Барселонская дынастыя). У першым шлюбе — каралева Венгрыі, у другім — імператрыца Свяшчэннай Рымскай імперыі, каралева Германіі і Сіцыліі.
Каралева Венгрыі
Пасля смерці Імрэ (30 лістапада 1204 года) Ласла III быў прызнаны каралём, але Андраш фактычна трымаў Канстанцыю і яе сына пад хатнім арыштам. У выніку Канстанцыя была вымушана бегчы са сваім сынам у Вену, пад абарону герцага Леапольда VI Аўстрыйскага. 7 мая 1205 года Ласла III памёр у Вене, а яго дзядзька Андраш II узыйшоў на венгерскі прастол. Канстанцыя, якая страціла сына, была накіравана Леапольдам у Арагон.
Жонка імператара Фрыдрыха II
Пасля вяртання ў Арагон Канстанцыя правяла наступныя чатыры гады (1205—1209) у манастыры Нуэстра Сеньёра ў Сіхене, заснаваным яе маці-ўдавой каралевай Санчай Кастыльскай.
У 1212-1215 гадах Фрыдрых вёў барацьбу з Атонам IV Вельфам за імперскую карону. 9 снежня 1212 года Фрыдрых быў каранаваны ў якасці караля Германіі, да 1215 годзе яму ўдалося выцесніць Атона IV. 22 лістапада 1220 года Фрыдрых і Канстанцыя былі каранаваны Папам Ганорыем III імперскай каронай. Падчас працяглай адсутнасці мужа (1212—1220) Канстанцыя кіравала Сіцылійскім каралеўствам у якасці рэгенткі. Прыехала ў Германію ўвосень 1216 г.
Канстанцыя памерла ў Катаніі 23 чэрвеня 1222 года. Яна адзіная з жонак Фрыдрыха II была ганаравана гонарам быць пахаванай у сталічным саборы Палерма (наступныя жонкі пахаваны ў Андрыі), у старажытнарымскім саркафагу. Пры распячатванні саркафага ў 1491 годзе ў саркафагу Канстанцыі была выяўлена раскошная тыяра, якая захоўваецца цяпер у рызніцы сабора.
Векавое дрэва дуб 1
Векавое дрэва дуб 1 — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння ў горадзе Магілёве Магілёўскай вобласці Беларусі. Расце каля дому № 18 па вул. Пляханава, на тэрыторыі Магілёўскага РАУС. Ахоўны статус нададзены ў 1982 годзе.
Помнік прыроды прадстаўлены дубам чарэшчатым (Quercus robur L.). Высокаўзроставыя дубы (асабліва лімітавых класаў узросту) уяўляюць сабой старое пакаленне дрэвастояў, якое захавалася ў старадаўніх парках ці ад першабытных лясоў, і нясе ў сабе зрэз шматвяковай гісторыі. У наш час на тэрыторыі Беларусі сустракаюцца асобнымі экземплярамі.
Дыяметр ствала на вышыні 1,3 м — 124 см. Агульная вышыня — 19,8 м, вышыня да першага жывога сучка — 1,4 м, вышыня максімальнай шырыні кроны — 13 м. Радыус кроны ад 10,2 да 14 м. Раней па табліцах ходу росту ўзрост дрэва вызначаўся як 300 гадоў, аднак дзякуючы адбору керна прыростным свідрам у 2015 годзе, было выяўлена, што ўзрост дрэва складае каля 150 гадоў.
Стан дуба характарызуецца як здаровы з прыкметамі паслаблення. Крона густая, лісце зялёнае з нязначным працэнтам усыхання асобных галін другога парадку і слабой заражанасцю лісця грыбом Microsphaera alphitoides Griff. et Maubl., якое выклікае захворванне, вядомае як «мучністая раса». На вышыні 4,5 м ствол падзяляецца на дзве вядучыя галіны. З усходняга боку на галіны другога парадку адзначаны пладовыя целы губы, частка галіны ўсохла. Ствол не пашкоджаны, з паўночнага боку адзначаны стары след ад удару маланкі. З дапамогай тамографа была вызначана адсутнасць ствалавой гнілаты (2015).
Пятак
Пятак — папулярная назва манет у Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі.
Міхалова (Лепельскі раён)
Міхало́ва (, Михалово) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Сматра
Сматра́ (, Сматра) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Новазаслонава
Новазасло́нава (, Новозаслоново) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Ткачэнка
Ткачэнка — прозвішча.
Хаменка
Хаменка — прозвішча.
Сцепаненка
Сцепаненка — прозвішча.
Тэарэма Жукоўскага
Фармулёўка тэарэмы:
У формульнам выглядзе:
дзе
Дадзеная тэарэма стала асновай для пабудовы сучаснай тэорыі крыла і грабнога вінта. Яна дае магчымасць разлічыць пад'ёмную сілу крыла канечнага памеру, цягу грабнога вінта, нагрузку на лапаткі турбіны і гэтак далей.
Заўвага. Можна вывесці з прынцыпу Бернулі і з формулы для сіл ціску
Гісторыя
Да Жукоўскага узнікненне пад'ёмнай сілы тлумачылася ўдарнай тэорыяй Ньютана, якая апісвае не звязаныя адна з адной часціцы паветра, якія б'юцца аб абцякаемае цела. Дадзеная тэорыя дае заніжанае значэнне пад'ёмнай сілы крыла.
Жукоўскі ўпершыню прадставіў адкрыты ім восенню 1904 механізм утварэння пад'ёмнай сілы крыла на пасяджэнні Матэматычнага грамадства 15 лістапада 1905 г.
Палажэнні тэарэмы былі апублікаваны ў працах «Аб падзенні ў паветры лёгкіх прадаўгаватых цел, якія круцяцца каля сваёй падоўжнай восі» (1906) і «Аб далучаных віхурах» (1906).
Даследаваннямі ў дадзенай галіне займаўся таксама нямецкі навуковец Марцін Вільгельм Кута, ў замежнай літаратуры тэарэма Жукоўскага вядомая пад назвай Kutta-Joukowski.
Старое Козінава
Старо́е Ко́зінава (, Старое Козиново) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Грузінская Дэмакратычная Рэспубліка
Грузі́нская Дэмакраты́чная Рэспу́бліка (საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, трансл. Sakartvelos Demokratiuli Respublika) — дзяржаўнае ўтварэнне, якое існавала ў перыяд з мая 1918 года па люты 1921 года на тэрыторыі сучаснай Грузіі.
Створаная ў выніку роспуску Закаўказскай Федэрацыі, якая ў сваю чаргу ўзнікла ў выпадку распаду Расійскай імперыі пасля рэвалюцыі 1917 года ў краіне.
Мела граніцы з Кубанскай Народнай Рэспублікай і Горскай рэспублікай (на поўначы), Асманскай імперыяй і Арменіяй (на поўдні), а таксама з Азербайджанам (на паўднёвым усходзе). Плошча дзяржавы складала прыблізна 107 600 км², з'яўляючыся амаль у 1,5 разы большай за сучасную Грузію (69 700 км²). Насельніцтва налічвала прыкладна 2 500 000 чал.
Сталіца рэспублікі — горад Тбілісі, дзяржаўнай мовай з'яўлялася грузінская. Абвешчаная 26 мая 1918 года ў выніку роспуску Закаўказскай Федэрацыі, якая ўключала дадаткова Арменію і Азербайджан.
Паляны (Лепельскі раён)
Паля́ны (, Поляны) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Грузінская Дэмакратычная Рэспубліка
З прычыны сталых унутраных і знешніх праблем дзяржава не здолела супрацьстаяць уварванню расійскай Чырвонай арміі, з-за чаго была ліквідавана з лютага па сакавік 1921 года, стаўшы Грузінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікай.
Узнікненне
Кастрычніцкая рэвалюцыя гэтага ж года змяніла палітычную сітуацыю карэнным чынам. Каўказскія саветы адмовіліся прызнаць урад Уладзіміра Леніна. Пагроза ад павелічэння дэзерцірства салдат, сутыкненняў на этнічнай глебе і ўзрастання анархіі вымусілі грузінскіх, армянскіх і азербайджанскіх палітычных дзеячаў 14 лістапада 1917 года стварыць адзіны рэгіянальны орган улады, вядомы як Закаўказскі камісарыят, а затым, 23 студзеня 1918 года, і заканадаўчы сход, вядомы як Закаўказскі сойм. 22 красавіка 1918 года Закаўказскі сойм абвясціў Закаўказзе (прыкладную тэрыторыю сучасных Грузіі, Арменіі і Азербайджана) незалежнай федэрацыйнай дзяржавай.
Значная частка грузінаў, знаходзячыся з канца ХІХ ст. пад уплывам ідэй Ільі Чаўчавадзэ і іншых інтэлектуалаў, настойвалі на ідэях нацыянальнай незалежнасці. Нацыянальны і культурны рух абудзіўся 12 сакавіка 1917 года з аднаўленнем аўтакефаліі Грузінскай Праваслаўнай царквы і стварэння нацыянальнага ўніверсітэта ў Тбілісі ў 1918 годзе. У адрозненне ад гэтага, грузінскія меньшавікі разглядалі грузінскую незалежнасць толькі як часовы крок, накіраваны супраць бальшавісцкай рэвалюцыі, а таму заклікі да незалежнасці краіны яны лічылі шавіністычнымі.
З павелічэннем унутранай напружанасці і ціску Германіі і Турцыі 26 мая 1918 года федэрацыя ў Закаўказзі скончыла сваё існаванне шляхам паслядоўнага выхаду з яе складу спачатку Грузіі, а потым Арменіі і Азербайджана. Незалежнасць Грузіі была дэ-юрэ прызнаная Румыніяй, Аргенцінай, Германіяй, Турцыяй, Бельгіяй, Вялікабрытаніяй, Францыяй, Японіяй, Італіяй, Польшчай, Чэхаславакіяй, Эстоніяй і Расіяй.
Гісторыя
Незалежнасць Грузіі была неўзабаве прызнаная Асманскай і Германскай імперыямі. Грузія абавязвалася прыняць нямецкую ахову і (паводле ўмоў Батумскага дагавору 4 чэрвеня) перадаць рэгіёны з мусульманскім насельніцтвам, такія як Батумі, Ардаган, Артвін, Ахалцыхе і Ахалкалакі, Турцыі. З дапамогай немцаў Грузія здолела адбіць бальшавісцкі наступ з тэрыторыі Абхазіі. Незважаючы на ўмовы Батумскага дагавору, Батумі пры дапамозе Брытаніі заставаўся да 1920 года пад кантролем Грузіі.
Кантакты з іншымі суседзямі Грузіі таксама былі досыць складанымі. Грузія мела тэрытарыяльныя спрэчкі з белым урадам Дзянікіна ў Расіі, Арменіяй і Азербайджанам, прычым у выпадку з Арменіяй і Расіяй гэтыя дыспуты прывялі да ўзброеных канфліктаў. Вызначаную палітычную дапамогу ў справе тэрытарыяльных спрэчак аказала Вялікабрытанія: так, брытанская ваенная місія паставіла спробу стаць пасярэднікам паміж удзельнікамі канфлікту, што рабілася дзеля аб'яднання антыбальшавіцкіх сіл у рэгіёне, а потым правяла спецыяльную размежавальную лінію праз Каўказ, якую было забаронена перацінаць Дзянікіну, што часова палегчыла знешнюю палітыку Грузіі і Азербайджану. Тым не менш, пагроза ўварвання Дзянікіна ззахоўвалася нават нягледзячы на брытанскую пазіцыю, што стала прычынай заключэння 16 чэрвеня 1919 года абарончага альянсу паміж Грузіяй і Азербайджанам.
14 лютага 1919 года ў Грузіі прайшлі парламенцкія выбары, на якіх з вынікам у 81,5% галасоў большасць атрымалі сацыял-дэмакраты. 21 сакавіка новы кіраўнік ураду Ной Жарданія сфарміраваў новы склад ураду, які, у прыватнасці, мусіў пераадолець мясцовыя сялянскія паўстанні, якія арганізоўваліся бальшавіцкімі актывістамі і ў значнай ступені мелі падтрымку з Расіі. Серад новых пытанняў у новага ўрада паўсталі праблемы выхаду са складу дзяржавы нацыянальных меншасцей такіх як абхазы і асеціны.
Тым не менш, новы ўрад здолеў правесці ў краіне зямельную рэформу і забяспечыць шматпартыйную сістэму ў палітыцы. У 1919 годзе пачаліся рэформы мясцовага самакіравання і судовае сістэмы, а Абхазіі была нададзеная аўтаномія. Няледзячы на гэта, у краіне дагэтуль заставаліся вызначаныя міжэтнічныя пытанні, што што стала прычынай грузінска-асецінскага канфлікту ў 1918—1920 гадах.
У красавіку 1920 год 11-я армія (адно з ваенных аб'яднанняў Чырвонай арміі) устанавіла савецкую ўладу ў Азербайджане, Рыгор Арджанікідзэ, грузін паводле нацыянальнасці, запытаў Маскву пра дазвол прасоўвання ў Грузію. Афіцыйная згода ўраду РСФСР на гэта дадзеная не была, але мясцовыя бальшавікі паспрабавалі захапіць мясцовае ваеннае вучылішча. Грузінскі ўрад аб'явіў пра мабілізацыю і зацвердзіў на пасадзе галоўнакамандуючага генерала Квінітадзэ. У той жа час, на падставе быццам бы прадастаўлення грузінскім бокам дапамогі антысавецкім паўстанцам у Гянджы (усход Азербайджана), савецкія сілы паспрабавалі ўвайсці ў Грузію з боку паўночна-ўсходняга Азербайджану, аднак былі адбіты Квінітадзэ ў раёне сучаснай грузінска-азербайджанскай мяжы.
16 снежня 1920 года Грузіі было адмоўлена ў членстве ў Лізе Нацый, але 27 студзеня Грузія дэ-юрэ атрымала прызнанне з боку саюзнікаў.
Пасля таго, як у Арменіі і Азербайджане зацвердзілася савецкае кіраўніцтва, Грузія стала амаль поўнасцю аточанай патэнцыйным супернікам. Знешнепалітычную сітуацыю ўскладняла і эвакуацыя брытанцаў на той момант з Каўказу, у выніку чаго Грузія засталася без знешняй падтрымкі.
Згодна з савецкімі крыніцамі, адносіны паміж Грузіяй і савецкім кіраўніцтвам пагоршыліся з-за меркаванага парушэння мірнага дагавору, новых арыштаў грузінскіх бальшавікоў, перашкодам канвоям, якія праходзілі праз Грузію ў Арменію, і існавання падазрэнняў аб дапамозе паўночнакаўказскім паўстанцкім групоўкам з боку Грузіі. Са свайго боку Грузія абвінаваціла Расію ў правакаванні антыўрадавых выступаў у краіне і тэрытарыяльных спрэчак за Закаталінскі рэгіён з Азербайджанам. Іншым праблемным пытаннем быў статус наваколляў Лоры: пасля падзення не-савецкай Арменіі Грузія размясціла ў рэгіёне свае войскі, тады як савецкая Арменія высунула патрабаванні аб іх вывадзе.
У пачатку 1921 года савецкае кіраўніцтва заняла тэрыторыю Грузіі, у выніку чаго на яе тэрыторыі была зацверджаная савецкая ўлада. Урад Грузінскай Дэмакратычнай Рэспублікі ў выгнанні існаваў да 1954 года.
Дзяржаўны лад
26 мая 1918 года быў прыняты Акт аб незалежнасці Грузіі, у якім вызначаліся асноўныя прынцыпы будучага развіцця краіны. Так, згодна з гэтым актам, гарантаваліся аднолькавыя палітычныя правы незалежна ад нацыянальнасці, веравызнання, сацыяльнага становішча або плоці. У гэты ж дзень быў сфарміраваны ўрад, на чале якога стаў Ной Рамішвілі. У кастрычніку 1918 года Нацыянальны савет быў пераназваны ў парламент, 14 лютага 1919 года адбыліся яго новыя выбары.
Галоўнай палітычнай пасад з'яўляўся Старшыня ўрада, які зацвярджаўся парламентам тэрмінам на адзін год і чалавек на якой не мог займаць яе больш за два тэрміны запар. Старшыня ўрада прызначаў міністраў і адказваў за міжнароднае прадстаўніцтва Грузіі за мяжой.
Пасля ўстанаўлення ў Грузіі савецкай улады некаторы час існаваў урад Грузінскай Дэмакратычнай Рэспублікі ў выгнанні, які цягам некаторага часу прызнаваўся некаторымі еўрапейскімі дзяржавамі як адзіны законны орган улады Грузіі.
Палітычная геаграфія
На поўначы Грузія межавала з разнастайнымі расійскімі фарміраваннямі перыяду Грамадзянскай вайны, пакуль увесну 1920 года камуністычны ўрад Расіі не здолеў атрымаць кантроль над Паўночным Каўказам. У 1918 годзе падчас канфлікту з расійскім белым рухам Грузія кантралявала Сочынскі аддзел (адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Чарнаморскай губерні). Праз два гады ў выніку Маскоўскага дагавору паміж Савецкай Расіяй і Грузіяй была вызначаная дзяржаўная мяжа.
Паўднёвым захадам краіны праходзіла мяжа з Асманскай імперыяй, якая ў выніку змянілася пасля паразы Турцыі ў Першай сусветнай вайне. Грузія аднавіла кантроль над перададзенымі Турцыі Батумі, Артвінам, Ардаганам, Ахалцыхе і Ахалкалакі. Сеўрскі дагавор надала Грузіі кантроль над паўночным усходам Турцыі, у прыватнасці над гарадамі Рызэ і Гопа. Аднак грузінскі ўрад, не жадаючы канфлікту з турэцкімі палітычнымі сіламі, не прадаставіў мер па заняцці гэтага рэгіёна.
Існавалі тэрытарыяльныя спрэчкі з Арменіяй, якія ў выніку прывялі да вайны паміж дзвюма дязржавамі ў снежні 1918 года. З дапамогай Вялікабрытаніі ў спрэчным рэгіёне была створана нейтральная зона, якая была занятая Грузіяй па падзенні армянскай дзяржавы ў канцы 1920 года.
На паўднёвым усходзе Грузія мела мяжу з Азербайджанам, які аспрэчваў Закатальскую акругу (цяпер уваходзіць у склад Азербайджану). Тым не менш, зносіны паміж краінамі былі мірнымі, а тэрытарыяльныя спрэчкі не прывялі да ўзброеных канфліктаў.
Унутры краіны прадугледжваліся аўтаноміі для Абхазіі, Аджары і Закатальскай акругі, якія былі згаданы ў Канстытуцыі 1921 года.
Тэрыторыя Грузінскай Дэмакратычнай Рэспублікі з'яўлялася большай адносна сучаснай тэрыторыі Грузіі. Так, плошча ГДР складала 107 600 км², тады як плошча сучаснай Грузіі складае 69 700 км². Устанаўленне ў Грузіі савецкай улады прывяло да перадачы Турцыі Артвіна і Ардагана, Лоры — Арменіі, Закатальскай акругі — Азербайджану, Расія атрымала частку перадгорных каўказскіх раёнаў.
Узброеныя сілы
У краіне існавала Нацыянальная гвардыя, якая была прывілеяванай сілай у краіне. Разам з гэтым, 5 верасня 1917 года была заснавана Працоўная гвардыя, якая спачатку была перайменавана ў Чырвоную, а потым — у Народную. Структуры гвардыі падпарадкоўваліся непасрэдна парламенту. Падчас усяго свайго існавання ёю кіраваў Валіко Джугелі. Народная гвардыя падзялялася на чатыры батальёны.
Апрача гвардыі ўрад ГДР таксама сфарміраваў уласную армію. У мірны час яна была ўзброена толькі часткова.
З сакавіка 1919 па кастрычнік 1920 гадоў грузінская армія была рэарганізавана. Яна пачала дзяліцца на 3 пяхотныя дывізіі, 2 крэпасныя палкі, 3 артылерыйскія брыгады, саперны батальён, тэлеграфны ўзвод, маторны эскадрон і кавалерыйскі полк. Існавала ваеннае вучылішча.
ВМС ГДР мелі 1 эсмінец, чатыры знішчальнікі, чатыры тарпедныя катары і 10 параходаў.
Нягледзячы на гэты склад узброеных сіл і на магчымасць да закліку амаль 200 тыс. ветэранаў Першай сусветнай вайны, Грузія не здолела арганізаваць эфектыўную сістэму абароны, што стала адной з прычын краху краіны.
Эканоміка
Эканоміка ГДР у асноўным грунтавалася на сельскай гаспадарцы. Зямельная рэформа, ажыццёўленая ўрадам, спрыяла ўрэгуляванні гэтай галіны эканомікі.
Серад неаграрных галін вылучалася вытворчасць мангану, якая на 70% забяспечвала патрэбу Еўропы ў гэтым метале. Нягледзячы на гэта, адсутнасць міжнароднага прызнання і толькі частковыя поспехі ўраду перашкаджалі эканамічнаму развіццю, з-за чаго краіна перажыла эканамічны крызіс. Некаторыя прыкметы эканамічнага аздараўлення назіраліся ў 1920—1921 гадах.
Пунты
Пу́нты (, Пунты) — былая вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Горскага сельсавета.
Ліквідавана ў 2008 годзе.
Грузінская Дэмакратычная Рэспубліка
Ушанаванне
Лідары дэмакратычных рухаў Грузіі пад канец 1980-х гадоў часта звярталіся да досведу грузінскай дзяржаўнасці пачатку ХХ ст., з-за чаго ўтварыўся ў вызначанай ступені ідэалізаваны вобраз г.зв. «Першай рэспублікі». Досвед існавання дзяржаўнасці быў выкарыстаны падчас атрымання незалежнасці ад СССР шляхам згадвання аднаўлення незалежнасці ў акце Вярхоўнага Савета Грузіі 9 красавіка 1991 года.
Яраслаўская беларуская рада
Яраслаўская беларуская рада, Яраслаўскае беларускае таварыства — беларуская грамадская арганізацыя ў Яраслаўлі ў 1916—18 гадах. Аб’ядноўвала бежанцаў-беларусаў I сусветнай вайны.
Створана восенню 1916. Яе аснову складалі выкладчыкі і слухачы Мінскага настаўніцкага інстытута: У. М. Ігнатоўскі, Дз. А. Сцяпура, М. І. Мароз, А. Кабервейн, С. Курчэвіч-Сеўрук, М. Шымель, М. Ярац, Х. Бурван, Г. Нікіфарава, М. С. Кахановіч, Х. Імшэнік, святар У. Біруля. Цесную сувязь з радай падтрымліваў Максім Багдановіч. Ставіла за мэту згуртаванне беларусаў-бежанцаў вакол нацыянальнай ідэі, аказанне матэрыяльнай і юрыдычнай дапамогі пацярпелым ад вайны, арганізацыю дабрачынных акцый, культурна-асветных лекцый, тэатральна-музычных вечарын. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі (1917) разам з арганізацыяй «Маладая Беларусь» актывізавала сваю дзейнасць па нацыянальным усведамленні беларусаў-бежанцаў. Супрацоўнічала з Яраслаўскім Саветам рабочых і салдацкіх дэпутатаў, падтрымлівала сувязь з Беларускім нацыянальным камітэтам у Мінску, Беларускай народнай грамадой у Маскве. Дэлегавала сваіх прадстаўнікоў на I з’езд беларусаў-бежанцаў у Маскве ў кастрычніку 1917, Усебеларускі з'езд 1917. Спыніла дзейнасць вясной 1918 года.
Слабада (Лепельскі раён)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Уласаў
Уласаў — прозвішча.
Сябрынь 2
Сябры́нь 2 (, Сябрынь 2) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Звычайны прэзідэнт
Звычайны прэзідэнт (Обыкновенный президент) — дакументальны фільм рэжысёра Юрыя Хашчавацкага, выпушчаны ў 1996 годзе. Кінаспроба высвятлення перамогі Аляксандра Лукашэнкі на выбарах у 1994 годзе. Праца ўзнагароджаная Прэміяй міру на Берлінскім кінафестывалі, Гран-пры «Human Rights Watch» у Нью-Ёрку, прызам «Залатая брама» ў Сан-Францыска. Аўтар сцэнару стужкі — Леанід Міндлін, у якасці прадзюсара выступіў Пётр Марцаў. У стужцы зняўся экс-міністр МУС Беларусі Юрый Захаранка, які ў 1999 годзе будзе выкрадзены недалёка ад свайго дому. Фільм дазваляе вярнуць у памяці факты з нядаўняй гісторыі і гісторыю з пункту гледжання, далёкай ад афіцыйнай.
Мельбурнскі ўніверсітэт
Мельбурнскі ўніверсітэт — дзяржаўны ўніверсітэт Аўстраліі, найстарэйшы ў штаце Вікторыя. Асноўны кампус універсітэта размяшчаецца ў Парквіле, прыгарадзе Мельбурна. У выніку далучэння невялікіх каледжаў мае некалькі дадатковых кампусаў як у самім Мельбурне, так і ў іншых раёнах Вікторыі. Член Групы васьмі і Пясчанікавых універсітэтаў.
У Мельбурнскім універсітэце навучаюцца каля 40 000 студэнтаў, персанал — 6000 чалавек. Асабліва развітыя ва ўніверсітэце мастацтва, гуманітарныя і біямедыцынскія навукі. Уваходзіць у групу самых прэстыжных універсітэтаў свету. У рэйтынгу Times Higher Education Мэльбурнскі універсітэт — лепшы ў Аўстраліі і Акіяніі.
На тэрыторыі універсітэта размешчаны Аўстралійскі інстытут матэматычных навук.
Першым рэктарам універсітэта быў Рэдманд Бары, вярхоўны суддзя Вікторыі, які знаходзіўся на гэтай пасадзе да самай смерці.
Шашкі (Іўеўскі раён)
Шашкі́ (, Шашки) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Хімры
Хі́мры (, Химры) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Векавое дрэва дуб 2
Векавое дрэва дуб 2 — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння ў горадзе Магілёве Магілёўскай вобласці Беларусі. Расце паміж дамамі № 24 і 26 па вул. Мянжынскага.
Помнік прыроды прадстаўлены дубам чарэшчатым (Quercus robur L.). Высокаўзроставыя дубы (асабліва лімітавых класаў узросту) уяўляюць сабой старое пакаленне дрэвастояў, якое захавалася ў старадаўніх парках ці ад першабытных лясоў, і нясе ў сабе зрэз шматвяковай гісторыі. У наш час на тэрыторыі Беларусі сустракаюцца асобнымі экземплярамі.
Агульны стан дрэва характарызуецца як здаровы з прыкметамі паслаблення. Крона ажурная, назіраецца ўсыханне асобных галін другога парадку, адзначаны сярэдняя ступень пашкоджанасці лісця насякомымі-шкоднікамі, у тым ліку галаўтваральнікамі, і заражанасць грыбам Microsphaera alphitoides Griff. et Maubl., якое выклікае захворванне, вядомае як «мучністая раса». На паўднёва-заходнім боку ствала знаходзіцца кап памерам 0,6 х 0,4 м і механічнае пашкоджанне ў падножжа ствала памерам 1 х 0,3 м.
Die Presse
Заснавана ў часы Рэвалюцыі 1848-49 гадоў прадпрымальнікам Аўгустам Цангам па прыкладзе парыжскай La Presse — першы нумар выйшаў 3 ліпеня.
Пасля аншлюсу з нацысцкай Германіяй 12 сакавіка 1938 года 22 рэдактараў-яўрэяў з 37 звольнілі. Газета знаходзілася пад кантролем нацыстаў і была адасоблена ад выдавецтва Oesterreichische Journal A.G.
31 студзеня 1939 аб’яднана з «Neuen Wiener Journal» пад назвай «Neuen Wiener Tagblatt». 26 студзеня 1946 года аднавіла выданне, з 19.10.1948 года выдаецца штодзённа.
Сучасная газета асвятляе пытанні ўнутранай і знешняй палітыкі, эканомікі, спорта, друкуе фельетоны.
Пі-мезон
Пі-мезо́н, піо́н (πῖ — літара пі і — сярэдні) — тры віды субатамных часціц з групы мезонаў. Абазначаюцца
π0
,
π+
π−
. Маюць найменшую масу сярод мезонаў. Былі адкрыты ў 1947 годзе.
Уласцівасці
Піоны маюць нулявы спін і складаюцца з пары кварк-антыкварк першага пакалення. Паводле кваркавай мадэлі u- і анты-d-кваркі ўтвараюць
π+
-мезон, з d і анты-u-кваркаў складаецца яго антычасціца,
π−
π0
Мезоны маюць масу 139,6 MэВ/c² і адносна вялікі, па ядзерных мерках, перыяд паўраспаду 2,6 секунды. Асноўным каналам распаду (з імавернасцю 99,9877 %) з'яўляецца канал распаду на мюон і нейтрына ці антынейтрына:
Наступным па імавернасці каналам распаду зараджаных піонаў з'яўляецца моцна заглушаны (малаімаверны: 0,0123 %) распад дадатнага піона на пазітрон і электроннае нейтрына адмоўнага піона — на электрон і электроннае антынейтрына Прычына заглушэння электронных распадаў у параўнанні з мюоннымі заключаецца ў захаванні спіральнасці для ультрарэлятывісцкіх часціц: кінетычная энергія як электрона, так і нейтрына ў гэтым распадзе значна большая за іх масы, таму іх спіральнасць з высокай дакладнасцю захоўваецца.
Нейтральны пі-мезон \pi^0 мае трохі меншую масу 135,0 MэВ/c² і значна меншы перыяд паўраспаду 8,4 секунды. Галоўным (імавернасць 98,798 %) з'яўляецца канал распаду на два фатоны:
Распад нейтральнага піона абумоўлен электрамагнітным узаемадзеяннем, тады як зараджаныя піоны распадаюцца праз слабае ўзаемадзеянне, пастаянная сувязі якога значна меншая. Таму перыяды паўраспадаў нейтральнага і зараджанага піонаў істотна адрозніваюцца.
Гісторыя адкрыцця
У тэарэтычнай працы Х. Юкавы ў 1935 годзе было прадказана існаванне часціц-пераносчыкаў моцнага ўзаемадзеяння — мезонаў (спачатку Юкава прапанаваў быў назву мезатрон, але яго паправіў В. Гейзенберг, чый бацька выкладаў грэчаскую мову). У 1947 годзе зараджаныя піоны былі эксперыментальна выяўлены групай даследчыкаў пад кіраўніцтвам С. Пауэла. А як паскаральнікаў з энергіяй, дастатковай для параджэння піонаў, у той час яшчэ не было, пошук ажыццяўляўся з дапамогай фотапласцінак, паднятых на аэрастаце ў стратасферу, дзе яны траплялі пад уздзеянне касмічных прамянёў (фотапласцінкі таксама ўстанаўліваліся ў гарах, напрыклад, у астрафізічнай лабараторыі на вулкане Чакалтайя ў Андах). Пасля спуску паветранага шара на фотаэмульсіі былі выяўлены сляды зараджаных часціц, сярод якіх былі мезоны. За свае дасягненні Х. Юкава ў 1949 г. і С. Пауэл у 1950 г. былі ўзнагароджаны Нобелеўскаю прэміяй.
Выявіць нейтральны мезон \pi^0 значна цяжэй, бо з-за свае электрычнай нейтральнасці ён не пакідае слядоў у фотаэмульсіі. Мезон \pi^0 быў выяўлен па прадуктах распаду ў 1950 годзе.
Піоны з'яўляюцца псеўда-голдстоўнаўскімі базонамі (базонамі Намбу — Голдстоўна са спантана парушанаю сіметрыяй). Гэта з'яўляецца прычынай таго, што маса піонаў значна меншая за масу іншых мезонаў, напрыклад η-мезона (547,75 МэВ/c²).
Гаральд Холт
Гаральд Эдвард Холт ( — ) — аўстралійскі палітык, сямнаццаты прэм'ер-міністр Аўстраліі.
Альбін Мацвеевіч Ярашэвіч
Альбін Мацвеевіч Ярашэвіч (, Сакольскі павет, Гродзенская губерня — ) — беларускі каталіцкі багаслоў і грамадскі дзеяч.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў духоўную каталіцкую семінарыю ў Вільні (1900), у 1909—14 вучыўся на філасофскім і багаслоўскім факультэтах Фрыбургскага ўніверсітэта (Швейцарыя). Магістр багаслоўя (1915). У 1919— 27 прафесар Віленскай рымска-каталіцкай духоўнай семінарыі. Настаяцель фарных касцёлаў у Ваўкавыску (1927—37) і Гродне (1937—45). У жніўні 1941 заснаваў «Грамадзянскі камітэт дапамогі ахвярам вайны», у склад якога ўваходзілі прадстаўнікі каталіцкай і праваслаўнай канфесій. Галоўнай мэтай камітэта было аказанне дапамогі ўсім, хто цярпеў нястачу. У кастрычніку 1941 дзейнасць камітэта забаронена нямецкімі ўладамі. А. Ярашэвіч двойчы быў арыштаваны гестапа (кастрычнік 1942 і верасень 1943). Пасля ўваходу ў Гродна савецкіх войск арыштаваны органамі НКУС за ўдзел у дзейнасці «Грамадзянскага камітэта». 24.12.1945 судом ваеннага трыбунала асуджаны на 8 гадоў пазбаўлення волі. Памёр у месцы зняволення.
Гаральд Холт
Біяграфія
Гаральд Холт нарадзіўся ў сям’і школьных настаўнікаў. Бацькі развяліся, калі яму было 10 гадоў. Ён наведваў каледж Уэслі ў Мельбурне, а затым паступіў ва ўніверсітэт Мельбурна. Ва ўніверсітэце вывучаў законы, акрамя таго гуляў у футбол, крыкет і тэніс за каманду каледжа. У 1930 годзе ён скончыў навучанне, а ў 1931 — стаў членам гільдыі. Быў сакратаром кінематаграфічнай асацыяцыі.
Холт займаў пасады міністра працы і нацыянальных паслуг, а таксама міністра па навуковых і індустрыяльных даследаваннях ва ўрадах Роберта Мензіса і Артура Фадэна. Пазней ён зноў займаў пасаду міністра працы і нацыянальных паслуг, увёўшы воінскі абавязак для ўсіх мужчын, старэйшых за 18 гадоў. У 1949—1956 годзе Холт быў міністрам іміграцыі. Дзякуючы яму была адменена схема «белай» іміграцыі ў Аўстралію, якая практыкавалася з 1901 года.
У 1956 Холт стаў другім чалавекам і ў ліберальнай партыі, і ў палаце прадстаўнікоў, а ў 1958 — скарбнікам Аўстраліі. Пасля сыходу Роберта Мензіса ў 1966 годзе, Холт стаў лідарам партыі і прэм’ер-міністрам краіны. У чэрвені 1966 ён наведаў з візітам ЗША, дзе абмяркоўваў пытанні в’етнамскай вайны з прэзідэнтам Джонсанам. Холт падтрымаў палітыку амерыканцаў і да канца 1966 6000 салдат былі адпраўлены ў В’етнам. Разам з тым, расла незадаволенасць гэтай пазіцыяй, і калі ў 1966 годзе Холт выйграў выбары, то ў 1967 годзе ён стаў падвяргацца шматлікім нападкам.
17 снежня 1967 г. Холт знік без звестак у час купання каля Портсі, штат Вікторыя. Яго цела не было знойдзена. 19 снежня ён быў прызнаны памерлым, а пост прэм’ер-міністра заняў Джон Мак-Івен.
Барсукі (Лепельскі раён)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Зацякляскага сельсавета, да 29 ліпеня 1988 года — у склад Домжарыцкага сельсавета, да 21 верасня 1999 года — у склад Слабадскога сельсавета.
Пётр Ярашэвіч
Пётр Ярашэвіч (Piotr Jaroszewicz;, г. Нясвіж — ) — польскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал дывізіі (1950).