cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эшлі
Эшлі (Ashley) — англійскае прозвішча, таксама жаночае і мужчынскае імя.
Дроздава (Мінскі раён)
Дро́здава (, Дроздово) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўлянскага сельсавета.
Да 9 жніўня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Зеленалужскага сельсавета.
Андрэй
Андрэ́й (Ἀνδρέας мужчына, мужчынскі) — хрысціянскае мужчынскае імя грэцкага паходжання, шырока распаўсюджанае ў Еўропе.
Вытворныя формы: Андрэйка, Андрук, Андрык, Андрусь, Андрыяш, Андрых.
Імя па-бацьку: (м.р.: Андрэевіч), (ж.р.: Андрэеўна); гутарковыя формы імёнаў па бацьку: Андрэіч, Андрэўна.
.mn
.mn — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Манголіі.
Toppdomän
Балабанава
Балабанава — горад (з 1972 года) раённага падпарадкавання ў Бароўскім раёне Калужскай вобласці. Насельніцтва — 23,5 тыс. чалавек (2010); такім чынам, Балабанава — найбуйнейшы горад раёна. Размешчаны ў паўночнай частцы Калужскай вобласці, за 96 км ад Масквы па трасе М3. Уваходзіць у склад муніцыпальнага ўтварэння (гарадскога пасялення) «Горад Балабанава».
Задубровенка
Задубро́венка, Дубровенка — рака ў Беларусі, у Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Дняпро.
Даўжыня ракі 19 км. Плошча вадазбору 84 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6 ‰. Пачынаецца на паўночна-заходняй ускраіне вёскі Волева, вусце ў горадзе Дуброўна. Прытокі — Тхарынка (справа), Міластоўка, Слепчанка (злева).
Самароднікі
Самаро́днікі (, Самородники) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Эйгердаўскага сельсавета.
Да 13 лютага 1960 года хутар уваходзіў у склад Яхімаўшчынскага сельсавета, да 6 студзеня 1965 года — у склад Багданаўскага сельсавета , з 19 студзеня 1965 года — у складзе Такарышкаўскага сельсавета (з 1985 года — Эйгердаўскі сельсавет).
Вуперталь
Вуперталь (Wuppertal, рып. Wuppertal) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія, на рацэ Вупер.
Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна горада зямельнага падпарадкавання. Насельніцтва складае 353,3 тыс. чалавек (2009); ў 2000 г. — 369,0 тысяч. Займае плошчу 168,41 км².
Гісторыя
Горад быў утвораны ў 1929 годзе шляхам зліцця гарадоў Бармен, Эльберфельд, Ронсдарф, Кроненберг, Фовінкель, Лангерфельд і Беенбург. Да 1930 года называўся Бармен-Эльберфельд.
У выніку «дывановых» бамбардзіровак войскаў саюзнікаў 20—30 мая 1943 г. у горадзе адбыўся вогненны смерч, які знішчыў значную частку забудовы.
Дабжынева Дужэ (гміна)
Дабжыне́ва Ду́жэ (Dobrzyniewo Duże) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Беластоцкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дабжыневе Дужым. Плошча гміны складае 160,67 км². Станам на 2012 год у гміне Дабжынева Дужы пражывалі 8560 чалавек, шчыльнасць — 53,28 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 26 салецтваў.
Латарынгскі дом
Латарынгскі дом (Maison de Lorraine), таксама вядомы як Эльзаскі дом (Maison d'Alsace) ці дом Шатэнуа (Haus Châtenois) — адзін з найвялікшых уладарных хат у гісторыі Еўропы. Сямейная традыцыя без якіх б там ні быць заснаванняў лічыць іх Каралінгамі.
Гісторыя
Першым вядомым продкам дому лічыцца Жэрар I (каля 708 — 779), граф Парыжа, які стаў родапачынальнікам дому Матфрыдзінгаў (Жэрардзідаў). Яго нашчадкі на мяжы IX і X стагоддзяў з’яўляюцца ў хроніках як графы ў Мецы. Яны таксама кіравалі рознымі ўладаннямі ў Эльзасе і Латарынгіі. У 1047 годзе імператар Генрых III перадаў пад кіраванне графу Адальберту герцагства Верхняя Латарынгія, якое пасля смерці Адальберта ў 1048 годзе перайшло да яго брата Герхарда. Яго нашчадкі кіравалі Латарынгіяй (а з 1484 года і герцагствам Барскім) да 1736 года.
У XVI стагоддзі з Латарынгскага дому вылучылася малодшая галіна Гізаў, прадстаўнікі якой адыгрывалі важную ролю ў французскай палітыцы Рэлігійных войн і ледзь было не занялі каралеўскі прастол. У XVII стагоддзі малодшая лінія гэтага роду растварылася ў шэрагах французскай арыстакратыі і праіснавала да напалеонаўскіх войн, яе глава насіў тытул герцага Эльбёфскага.
Да XVIII стагоддзя палітыка-дынастычны саюз паміж Габсбургамі і Латарынгскім домам стаў настолькі цесны, што імператар Карл VI, не маючы сыноў, выдаў Прагматычную санкцыю і выбраў мужам сваёй спадчынніцы Марыі-Тэрэзіі латарынгскага герцага Франца. У 1745 годзе ён быў абраны імператарам пад імем Франца I, і яго з Марыяй-Тэрэзіяй нашчадкі кіравалі Аўстрыйскай імперыяй да самага яе падзення ў 1918 годзе. Замест Франца апошнім герцагам Латарынгіі стаў экс-кароль Польшчы, цесць Людовіка XV Станіслаў Ляшчынскі. Пасля яго смерці ў 1766 годзе Францыя анексавала Латарынгію.
Такім чынам, у XVIII стагоддзі Латарынгскі дом раствараецца ў доме Габсбургаў, а яго прадстаўнікі прымаюць імя Габсбургаў-Латарынгскіх. Да Рысарджымента бакавыя галіны дынастыі, якая кіравала ў Аўстрыі, займалі прастолы ў італьянскіх герцагствах Таскана (1737—1860), Парма (1738—1748, 1814—1847) і Модэна (1814—1859), а таксама ў Мексіцы (імператар Максіміліян, 1864—1867). Таскану яны атрымалі ў абмен на Латарынгію па выніках Вайны за аўстрыйскую спадчыну.
У наш час па латарынгскіх правілах пераходу ў спадчыну прастола на чале дому стаіць герцаг Гогенберг, нашчадак эрцгерцага Франца Фердынанда ад шлюбу з графіняй Сафіяй Хотэк, якая загінула разам з ім у Сараеве. У Аўстрыі гэта галіна роду лічыцца марганатычнай, і спадчыннікам прастола прызнаецца праўнук малодшага брата Франца Фердынанда, Карл фон Габсбург (поўны тытул — імператар Аўстрыі, кароль Венгрыі, Багеміі, Харватыі, Славоніі, Далмацыі, Галіцыі, Ладамерыі, Ілірыі, Іерусаліма, герцаг Латарынгіі, Бара і г.д.)
Селецк
Се́лецк  — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета. Знаходзіцца за 40 кіламетраў на паўднёвы захад ад горада Мар’іна Горка, за 100 км ад Мінска і 40 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы.
Пад уладай Расійскай імперыі
Упамінаецца ў пачатку 20 ст. як урочышча Селец-1 Амельнянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. Сумежна з ім знаходзілася урочышча Селец-2 (не існуе з 1976 г.) і Селец-3 (не існуе з 1976 г.).
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
Антон Адамавіч Вайніловіч
Анто́н Ада́мавіч Вайніло́віч (Antoni Woyniłłowicz, Антон Адамович Войнилович; 1773, Новагародскае ваяводства, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая — ) — слуцкі павятовы маршалак (1811—1818).
Селецк
Найноўшы час
У жніўні 1919 года - ліпені 1920 года вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Антон Адамавіч Вайніловіч
Паходжанне і сям’я
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Вайніловічаў гербу «Сыракомля», прадстаўнікі якога займалі розныя земскія пасады ў Новагародскім ваяводстве ВКЛ і Слуцкім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі.
Селецк
Найноўшы час
3 1935 г. да 1964 г. і з 1968 г. да 1976 г. цэнтр Селецкага сельсавета. У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы загубілі 25 жыхароў.
Антон Адамавіч Вайніловіч
Паходжанне і сям’я
Нарадзіўся ў сям’і Адама Францішкавіча Вайніловіча (1739—1803), новагародскага падкаморага (1783—1797), кавалера ордэна Святога Станіслава, і яго жонкі Караліны Каралеўны Сулістроўскай. Шлюб бацькоў адбыўся ў 1770 г. На надмагільнай шыльдзе Антонія Вайніловіча датай нараджэння паказаны 1773 год. Быў хрышчаны ў каталіцтва 17 ліпеня 1773 г.
Бацька Адам быў сынам Францішка Крыштофавіча Вайніловіча (памёр каля 1745) і яго жонкі Барбары Фелькерзамб, а маці Караліна была дачкой ашмянскага войскага Караля Міхалавіча Сулістроўскага ад яго жонкі Разаліі Пац, з магнацкага роду Пацаў. Адам Вайніловіч прывёў у ідэальны парадак уласны архіў, склаўшы паводле каталога яго з дакументаў, якія тычыліся яго маёнткаў, роду Вайніловічаў, а таксама некаторых іншых шляхецкіх радоў Случчыны з канца XVI ст. У тым яго архіве захоўвалася кніга «Vade mecum», напісаная палкоўнікам ВКЛ часоў «Патопа» Габрыэлем Вайніловічам, старостам літынскім і красненскім, пад харугвамі якога служыў Валадыеўскі і яго таварышы па зброі, героі трылогіі Генрыха Сянкевіча («Агнём і мячом» (1883—1884), «Патоп» (1884—1886), «Пан Валадыеўскі» (1887—1888). Сянкевіч, у якога некалькі гадоў знаходзілася гэтая кніга, браў адтуль неабходныя дадзеныя для напісання гэтых сваіх літаратурных гістарычных раманаў. Адам Вайніловіч быў сябрам князя Караля-Станіслава Радзівіла «Пане Каханку». Кароль Станіслаў-Аўгуст прысылаў лісты навагрудскаму падкаморыю Адаму Вайніловічу, каб апошні падтрымаў Канстытуцыю 3 мая 1791 года, і дадаў да аднаго з лістоў дыплом на наданне Вайніловічу ордэна Святога Станіслава.
Трафальгарскія могілкі
Трафальгарскія могілкі (Trafalgar Cemetery) — старыя могілкі ў Гібралтары.
Селецк
Найноўшы час
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
У 1976 г. да Се́лецка былі далучаны в.Сялец 1 і в. Вобча. Вобча у пачатку XX ст. вядома як урочышча, 20 двароў, 94 жыхары. У 1918 г. адкрыта пачатковая школа, у якой у 1922 г. вучыліся 33 хлопчыкі і 10 дзяўчынак.
Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Селецкага сельсавета. З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Вецярэвіцкага сельсавета.
Антон Адамавіч Вайніловіч
Паходжанне і сям’я
Сам Антон Адамавіч Вайніловіч ажаніўся з Тэафіліяй Адынец (1782—1845), якая належала да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Адынцоў, але была пляменніцай (дачкой сястры) генерала Мараўскага, жанатага з сястрой князя Караля-Станіслава Радзівіла «Пане Каханку». Такое паходжанне параджала ў Тэафіліі пэўныя жыццёвыя запросы і дамаганні, якія перавышалі матэрыяльныя магчымасці, якія ў канцы XVIII — пачатку XIX ст. давалі прыбыткі ад не вельмі вялікага маёнтка Кларымонт (Кларымонт, Савічы, Пузаў і інш.). Тэафілія нарадзіла Антону трох сыноў і адну дачку: Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч (1804—1878), слуцкі павятовы маршалак (1845—1863); Адам Антонавіч Вайніловіч (1806—1874), які быў бацькам Эдварда Вайніловіча; Аляксандр Антонавіч Вайніловіч. Свайго сына Тадэвуша назваў у гонар Тадэвуша Касцюшкі (1746—1817), а свайго сына Адама — у гонар князя Адама-Ежы Чартарыйскага (1770—1861).
Яго сын Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч (1804—1878) ажаніўся з Казімірай Наркевіч-Ёдкай (1817—1866). А Адам Антонавіч Вайніловіч пабраўся шлюбам з Ганнай Эдвардаўнай Ваньковіч (1825—пасля 1865), дачкой Эдварда Станіслававіча Ваньковіча (1793—1872), мінскага павятовага харунжага (1817—1820), уласніка маёнтка Вялікая Сляпянка, Камароўка каля Мінска (цяпер у межах Мінска вядомыя аднайменныя раёны), Зарэчча над Свіслачу Мінскага павета Мінскай губерні. Аляксандр Антонавіч Вайніловіч сям’і не склаў, бо служыў у расійскім войску і пасля руска-турэцкай вайны 1829 года згінуў без звестак, што пазней давала повад для з’яўлення самазванцаў, якія выстаўлялі маёмасныя прэтэнзіі братам Адаму і Тадэвушу. Анэля Антонаўна Вайніловіч пайшла замуж за пана Гарайна.
Праз некалькі дзесяцігоддзяў супольнага жыцця Тэафілія, характар якой быў нястрыманы і не вельмі лагодны, развялася з Антонам Вайніловічам і памерла ў Слуцку.
Службовая дзейнасць
Апошнім разам Вайніловіч быў выбраны на пасаду слуцкага павятовага маршалка на трохгоддзе ў Мінску ў верасні 1817 года на дваранскіх выбарах, але сваёй кадэнцыі не даслужыў да 1820 года, бо быў у 1818 годзе зняты з пасады расійскімі ўладамі. Замест яго заступіў на пасаду Адам Барталамеевіч Непакайчыцкі.
Маёнткі
Валодаў спадчынным маёнткам Кларымонт (Кларымонт, Савічы, Пузаў і інш.) у Слуцкім павеце Мінскай губерні. Пабудаваў у Савічах на месцы, дзе вякамі будаваліся і абнаўляліся палацы з дрэва, каменны палац з мансардамі і дзвюма вежамі. У парку каля палаца пабудаваў альтанкі для аркестра, насыпаў штучныя астравы, устанавіў галандскія ветравыя млыны, зрабіў гроты, праклаў лабірынты, як тое было ў Альбе ці Аркадзіі. Пасля разводу Антона і яго жонкі Тэафіліі многае з гэтай сельскай аркадзіі прыйшло ў заняпад, у тым ліку, праз празмерныя траты на падобны лад жыцця.
У 1814 годзе ў яго спадчынным маёнтку Савічы ў Слуцкім павеце было 90 рэвізскіх душ; у 1845 годзе ў яго спадчынным маёнтку Кларымонт (Кларымонт, Савічы, Пузаў) налічвалася 190 рэвізскіх душ, у набытым маёнтку Каралін (Слуцкі павет) — 116 душ, у набытым маёнтку Дучава (Душава) у Слуцкім павеце — 20 душ.
Апошнія гады жыцця
У 1846 Антон, з’яўляючыся старым чалавекам і хворым на ногі, перадаў кіраванне гаспадаркай сваім сынам, падзяліўшы свае маёнткі паміж двума сынамі (Тадэвушу — Кларымонт, Каралін; Адаму — Савічы, Пузаў і Браткова), вырашыў, што будзе жыць у сына Адама ў палацы ў Савічах на прыбыткі з дробнага маёнтка Дучава (Душава), які Вайніловіч набыў у паноў Грыцкевічаў. Адышоўшы ад кіравання маёнткамі, стары Антон Вайніловіч заставаўся галоўнай асобай у доме, усім кіраваў і ўсё падпарадкоўвалася яго загадам. Раніцай ён падымаўся позна, сняданак падавалі яму ў 12.00, а абед — у 17.00 гадзін, бо ён прывык да такога распарадку, жывучы ў Слуцку ў часе сваёй службы маршалкам. І калі ён спазняўся, то ляска, без якой не мог ужо хадзіць, прытрымліваў стрэлкі гадзінніка, каб пазней за 12.00 не сядаць за стол. Меў уласнага лёкая, фурмана, карэту і чатыры белагрывыя коні.
У спальні да адной са сцен было прыбудавана нешта падобнае на калідорчык, аддзелены поручнямі, абапіраючыся на якія, стары штодзённа спускаўся і ўздымаўся па ім замест прагулкі. Акрамя таго цэлымі днямі сядзеў у сямейным архіве ў суседнім пакоі, які быў пастаянна закрыты ад іншых і ў які яго дзеці і ўнукі ўвайшлі толькі пасля смерці Антона Вайніловіча. У пакоі была бібліятэка з маёнтка Пузаў з вялікай колькасцю кніг у скураных і пергаментных пераплётах, якую ўзяў сабе старэйшы сын Тадэвуш і якая знаходзілася ў доме Тадэвуша ў Слуцку, калі Тадэвуш служыў на пасадзе слуцкага павятовага маршалка. У доме Тадэвуша ў Слуцку адбыўся пажар і тая бібліятэка згарэла.
Смерць і пахаванне
У канцы 2019 года на прысядзібным участку каля вясковых могілак у Цімкавічах на глыбіні 70 см была знойдзена надмагільная пліта Антонія Адамавіча Вайніловіча. У студзені 2020 г. гэтая пліта была ўстаноўлена на валуне на сямейным кургане-могільніку Вайніловічаў у Савічах.
Трафальгарскія могілкі
Большасць пахаваных на могілках — ахвяры трох эпідэмій жоўтай ліхаманкі 1804, 1813 і 1814 гг. Астатнія пахаванні належаць загінулым у Бітве пры Альгесірасе (1801), аблозе Кадыса (1810) і Малагі (1812).
Вядомы імёны 68 пахаваных на Трафальгарскіх могілках, хоць пахаванняў значна больш.
Выбух у Менскім беларускім тэатры (1943)
Выбух у Менскім беларускім тэатры — выбух, які адбыўся ў Менскім беларускім тэатры 22 ліпеня 1943 года, у час нямецкай акупацыі, арганізаваны савецімі партызанамі.
22 чэрвеня 1943 года, у другую гадавіну нападу Германіі на СССР, які немцы называлі «днём вызвалення», у Менскім беларускім тэатры адбылася цырымонія заснавання Саюза беларускай моладзі. Паводле гісторыка Юрыя Туронка міна, устаноўленая пад сцэнай, мусіла ўзарвацца ў той час, калі ў тэатры знаходзіўся гаўляйтар Вільгельм Кубэ з нагоды ўрачыстага абвяшчэння СБМ. Але выбух прагучаў пазней, у час спектакля паводле камедыі «Пан міністар» Ф. Аляхновіча, на якім гаўляйтар ужо не прысутнічаў.
Аляксандр Станюта ўспамінаў: ''«У той дзень, 22 жніўня, праз два гады ад пачатку вайны, у тэатры, падчас сходу мінскай моладзі з маючым пасля адбыцца спектаклем, партызаны планавалі ўзарваць мінаю гаўляйтэра Беларусі Вільгельма Кубэ. Але ён чамусьці не прысутнічаў. Ацалелыя ж пасля выбуху згадвалі, што наогул бачылі там толькі аднаго нямецкага афіцэра — той сядзеў з жанчынаю на галёрцы. А ўнізе загінула нямала маладых людзей […] Акцыю, выходзіць, не змаглі прыпыніць — і застаецца толькі спадзявацца, што менавіта адно не змаглі…»''.
Паводле ўспамінаў артыста тэатра Мікалая Шчансновіча, на сцэне ў час выбуху быў артыст Барыс Уладамірскі. Яго выбуховай хваляй шпурнула праз усю сцэну, ён стукнуўся аб палатняную дэкарацыю, якая змякчыла ўдар, і ён застаўся цэлы. Дзень быў вельмі гарачы, таму артыст В. Окалаў з іншымі ўдзельнікамі спектакля ў чаканні свайго выхаду на сцэну стаялі ў расчыненых дзвярах, якія выходзілі ў сквер. Выбуховай хваляй іх выкінула вонкі. Назаўтра немцы абвясцілі, што дыверсію здзейснілі партызаны. Правялі следства, але нікога не арыштавалі.
Загінулі некалькі сяброў Саюза беларускай моладзі, сярод якіх Андрэй Братко, Яраслаў Кушаль, сын паэтэсы Наталлі Арсенневай і вайскоўца Францішка Кушаля, Кастусь Мокат, Тамара Насеннік, Марыя Негіна, Марыя Сабалеўская, Леанід Слаўнін і трое неапазнаных асоб. Паводле Туронка загінула 13 чалавек, некалькі дзесяткаў былі цяжка параненыя. Паводле тагачасных савецкіх крыніц было звыш 30 забітых і 100 параненых, таксама паведамлялася, што забіта 70 і паранена 110 салдат і афіцэраў праціўніка.
З 23 чэрвеня тэатр афіцыйна закрылі на рамонт. Раніцай 25 чэрвеня адбыліся жалобныя набажэнствы ў царкве і касцёле, пасля чаго дамавіны з нябожчыкамі былі перанесеныя ў залу Акруговага камісарыята, дзе а 3-й гадзіне па поўдні адбылася цывільная жалобная ўрачыстасць. Пасля жалобнага маршу, сыгранага аркестрам, дамавіны ахвяраў былі вынесеныя з залі Акруговага камісарыята, каб адвезці іх на Вайсковыя могілкі. Каля будынка Камісарыята сабраўся натоўп, які вялікім жалобным паходам рушыў галоўнай вуліцай могілкаў.
Паводле ўспамінаў Аляксандра Станюты, усіх загінулых пахавалі ў брацкай магіле.
Паводле Мікалая Шчансновіча, рамонт праводзілі млява, «такімі тэмпамі, быццам ніхто не быў у гэтым зацікаўлены». Пасля рамонту тэатр зноў адкрыўся 2 красавіка 1944 года.
Мангёндэ
Мангёндэ  — малы населены пункт (вёска) за 12 км на паўднёвы захад ад Пхеньяна. Адміністрацыйна ўваходзіць у правінцыю Пхеньян. Назва вёскі складаецца з элементаў «дзесяць тысяч» (ман), «пейзаж» (ген), «зялёны пагорак» (дэ) і звязана з выглядам з мясцовых пагоркаў на раку Тэданган.
Гісторыя
Мангёндэ вядома як родная вёска Кім Ір Сена. Тут ён правёў першыя восем гадоў свайго жыцця. У сучаснай КНДР Мангёндэ з’яўляецца усепачытальным месцам палітычнага паломніцтва. Дом, у якім нарадзіўся Кім Ір Сен, ператвораны ў музей.
У экспазіцыі музея прадстаўлены чарнільніца і пісьмовы стол Кім Ір Сена. Недалёка ад дома знаходзіцца калодзеж, ваду з якога ў дзяцінстве піў Кім Ір Сен.
На самым высокім месцы ў наваколлі Мангёндэ размешчана назіральная пляцоўка з павільёнам, адкуль адкрываецца панарама Пхеньяна. У 1982 годзе тут быў адкрыты парк культуры і адпачынку працоўных. Побач размешчана Мангёндэскае рэвалюцыйнае вучылішча.
У культуры
У патрыятычнай моладзевай песні «Круглы месяц Мірона» згадваецца Мангёндэ. Аб Мангёндэскім рэвалюцыйным вучылішчы спяваецца ў песні «Два дрэвы». Мангёндэ адлюстроўвалася на шэрагу банкнот КНДР, пачынаючы з 1978 года. Малюнак вёскі быў змешчаны на банкноту наміналам 100 вон. Мангёндэ разам з партрэтам Кім Ір Сена былі намаляваныя на купюрах наміналам 100, 1000, 5000 вон аж да 2009 года.
У красавіку 2016 года ў Пхеньяне прайшла выстаўка карцін 1970-х і 1980-х гадоў, прысвечаных Кім Ір Сену. У іх ліку былі карціны «Мангёндэ — месца нараджэння прэзідэнта Кім Ір Сена» і «Мангёндэ вясной».
Дні культуры Швецыі ў Беларусі
Дні культуры Швецыі ў Беларусі — культурныя мерапрыемствы ў Беларусі, якія штогод з 2002 года ў маі-чэрвені праводзіць шведскае дыпламатычнае прадстаўніцтва. Мерапрыемствы прымеркаваны да Нацыянальнага Дня Швецыі (Дню Шведскага сцяга).
Часткай Дзён культуры Швецыі ў Беларусі з’яўляюцца шведска-беларускія Літаратурныя чытанні, якія пачаліся ў 2001 годзе з ініцыятывы шведскай журналісткі і фатографа.
2002
Дні культуры Швецыі прайшлі ў першыню 5—13 чэрвеня, ініцыятарам правядзення выступіла Консульства Швецыі ў Беларусі пры падтрымцы Пасольства Швецыі ў Расіі і Шведскага інстытута (Стакгольм). Праграма мерапрыемстваў складалася з цыклу літаратурных чытанняў і сустрэч ў Мінскай цэнтральнай гарадской дзіцячай бібліятэцы, кінафестывалю і анімацыйнай праграмы сумесна са студыяй «Zigzag Animation» (Стакгольм). Мерапрыемствы праходзілі пры падтрымцы Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (Мінск).
Праграму ў Цэнтральнай дзіцячай бібліятэцы падрыхтавана сумесна з дзяржаўным прадпрыемствам «Цэнтралізаваная сістэма дзіцячых бібліятэк Мінска». Праграма ўключала цырымонію адкрыцця Дзён культуры Швецыі, прэзентацыю выстаўкі «Кнігі будуюць масты», прысвечанай шведскім дзіцячым кнігам, якая прайшла 6-30 чэрвеня і семінар па шведскай дзіцячай літаратуры, якія прайшлі 6 чэрвеня. 10-12 чэрвеня ў Цэнтральнай дзіцячай бібліятэцы былі арганізаваны гістарычныя літаратурныя чытанні, а таксама гульні-віктарыны для дзяцей. У галерэі ЕГУ, 9 і 10 чэрвеня прайшлі дыскусіі пра ўзаемасувязі візуальнага і вербальнага ў сучасным мастацтве і пра два падыходы да літаратурнай творчасці.
У рамках анімацыйнай праграмы, сумесна са студыяй «Zigzag Animation» з Стакгольма пры падтрымцы Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта, 7-8 чэрвеня ў Мінску была арганізавана рэтраспектыва шведскага анімацыйнага кіно і семінар пра мінулае, сучаснасць і будучыню шведскай анімацыі.
2003
Дні культуры Швецыі прайшлі ў Беларусі 3-25 чэрвеня. Мерапрыемствы арганізаваны Ганаровым консульствам Швецыі ў Беларусі пры падтрымцы Пасольства Швецыі ў Расіі, Шведскага інстытута і Міністэрства культуры Беларусі. Праграма ўключала кінафестываль, прысвечаны 85-годдзю класіка шведскага і сусветнага кіно Інгмара Бергмана, фотавыстаўку фатографа Стэфана Люндгрэна і семінар-сустрэчу з ім, літаратурны вечар паэтэсы Інгі-Ліны Ліндквіст і іншыя мерапрыемствы.
2005
Дні культуры Швецыі прайшлі 1-30 чэрвеня. Арганізаваны Аддзяленнем у Мінску Пасольства Швецыі ў Расіі і Ганаровым консульствам Швецыі пры падтрымцы Шведскага інстытута. Мерапрыемствы прайшлі ў Мінску і Гродне. У 2005 годзе акцэнт Дзён зроблены на фатаграфіі і кіно. Гасцямі былі вядомы шведскі рэжысёр Ян Труэль, класік шведскай фатаграфіі і шведская фотажурналістка Ліза Сэлін.
У рамках Дзён, 1 чэрвеня быў паказаны фільм Яна Труэля пра Геарга Однэра «Прысутнасць» (к-р «Победа»), 2 чэрвеня адбылася творчая сустрэча з Геаргам Однэрам, Лізай Сэлін і Янам Труэлем у Галерэі візуальных мастацтваў NOVA Цэнтральнай публічнай бібліятэкі ім. Я. Купалы. Прайшлі фотавыстаўкі Лізы Сэлін «У пошуку Алі Булалы» у Галерэі візуальных мастацтваў NOVA Цэнтральнай публічнай бібліятэкі ім. Я. Купалы (1.6—30.6) і Геарга Однэра «Праездом» у Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (2.6-- 20.6) і ў Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі (2.6—30.6).
2006
Дні культуры Швецыі прайшлі ў пяты раз, рабочай мовай мерапрыемстваў была беларуская, скончыліся Дні 14 чэрвеня. Адбыліся Шведскія літаратурныя дні ў Мінску і Пінску, было паказана новае шведскае кіно, дакументальнае мастацтва.
2007
Адкрыліся Дні 17 мая траўня прэзентацыяй другога выдання кнігі Андрэя Катлярчука «Швэды ў гісторыі й культуры беларусаў», якая адбылася ў мінскім касцёле святых Сімяона і Алены, прайшла сустрэча з аўтарам. На адкрыцці Дзён і прэзентацыі выступіў беларускі гурт «Стары Ольса».
Прэзентацыя кнігі шведскага дзіцячага пісьменніка Енца Албама «Енатан з гары чаек» прайшла 24 мая ў Цэнтральнай дзіцячай бібліятэцы Мінска, кніга напісана для дзяцей з асаблівасцямі фізічнага развіцця. Таксама прайшла сустрэча з аўтарам.
У рамках Фестывалю шведскага кіно з 28 мая па 6 чэрвеня ў мінскім кінатэатры «Перамога» адбыўся паказ фільма Кая Полака «Як на нябёсах», які ў 2006 годзе быў удастоены чатырох узнагарод на фэсце «Лiстапад». У кінатэатры «Цэнтральны» 7 чэрвеня адбыўся паказ двух дакументальных фільмаў — «Так, як тут» Андэрса Фельмана і Даніэля Сверда і «Мужчынская справа» беларускага рэжысёра Галіны Адамовіч. Завяршылі праграму тры мастацкія фільмы, 8 чэрвеня паказана стужка «Бывай, Фалькенберг» Еспера Гансланта, 9 чэрвеня — «Чортавы правінцыялы», 10 чэрвеня — «Віват, кароль!» Ульфа Мальмраса, кожны фільм паказаны двойчы за дзень — першы раз на мове арыгінала з англійскімі субцітрамі, другі — з перакладам на беларускую мову.
2008
Дні культуры Швецыі ў Беларусі прайшлі сёмы раз з 21 мая па 5 ліпеня 2008 года. Арганізатарамі былі Аддзяленне ў Мінску Пасольства Швецыі ў Расіі пры падтрымцы Шведскага інстытута, сумесна з беларускімі партнёрамі, фотагалерэяй «Мир фото», кінатэатрам «Цэнтральны», музеям сучаснага выяўленчага мастацтва, канцэртным агенцтвам «Линия звука». Інфармацыйнымі спонсарамі Дзён быў Беларускі партал Tut.by, «Комсомольская правда в Белоруссии», канал Культура беларускага радыё, гарадскі часопіс «Where Minsk», музычнае тэлебачанне «MTV», інтэрнэт парталы «Zнята» і «Mixtura.org». Культурныя мерапрыемствы прайшлі па чатырох кірунках: літаратура, кіно, фота і музыка. Прэс-канферэнцыя для журналістаў з нагоды культурных мерапрыемстваў у рамках Дзён культуры Швецыі адбылася 16 мая ў Аддзяленні пасольства Швецыі.
Літаратурныя Дні Швецыі прайшлі 21 мая ў Полацку (Музей-бібліятэка Сімяона Полацкага), 22 мая ў Мінску (Палац мастацтва), 23 мая ў Лунінцы (Прафесійны ліцэй прыборабудавання), 24 мая ў Баранавічах (Цэнтральная гарадская бібліятэка). Гасцямі былі пісьменніца і журналістка буйнейшай шведскай штодзённай газеты «Dagens Nyheter» Сіла Наўман, паэтэса Іда Бёр’ель, паэтэса і празаік Солья Крапу (Solja Krapu), перакладчык з польскай і французскай моў на шведскую Андэш Будэгорд (Anders Bodegård). Пінскі гарвыканкам без тлумачэння прычын не дазволіў правядзенне ў горадзе мерапрыемстваў Дзён культуры Швецыі ў Беларусі.
Фестываль сучаснага шведскага кіно прайшоў 4—13 чэрвеня ў Мінску (кінатэатр «Цэнтральны»). У рамках кінафестывалю беларускія кінааматары убачылі 8 мастацкіх: меладрама/рэтрамеладрама «Па Божай волі» (Om Gud vill, 2006; рэж. Амір Чамдзін), камедыя/драма «Дзеці ўскраін» (Förortsungar, 2006; рэж. Ільва Густаўсан, Каці Эдфельд), камедыя/меладрама «Ніна Фрыск» (Nina Frisk, 2007; рэж. Марыя Блюм), драма «Той, каго кахаеш» (Den man älskar, 2007; рэж. Оке Сандгрэн), псіхалагічная драма «Ты, жывы!» (Du levande!, 2007; рэж. Рой Андэрсан — найлепшы фільм Швецыі 2007 году), драма/трылер «Калі прыходзіць цемра» (När mörkret faller, 2006; рэж. Андэш Нільсан), драма з элементамі камедыі чорнага гумару «Любая» (Darling, 2007; рэж. Юхан Клінг), драма/трылер «Чорная гваздзіка» (Svarta nejlikan, 2006; рэж. Ульф Хультберг), і 8 кароткаметражных фільмаў: «Аўтабіяграфічная сцэна нумар 6882» (рэж. Рубен Эстлюнд), «Сум, карма, тыгр» (рэж. Мія Хультэрстам, Сесілія Актыс), «Брат мой» (рэж. Енс Юнсан), «Каханне і вайна» (рэж. Фрэдрык Эмільсан), «Шахматы» (рэж. Перніла Хіндсефельт), «Люстэрка» (рэж. Эрык Росенлюнд), «Жанчына і грамафон» (рэж. Ёханес Шэрне Нільсан, Ула Сімансан), «Канцэрт для адной кватэры і шасці ўдарных» (рэж. Ула Сімансан, Ёханес Шэрне Нільсан).
Сучасная шведская фатаграфія была прадстаўлена двума фота-праектамі. Выстава вядомага шведскага фатографа Енца Ластхейна «Белае мора-чорнае мора» прайшла з 28 мая па 29 чэрвеня ў галерэі «Мир фото». Выстава маладых шведскіх фатографаў «Балансуючы паміж Стакгольмам і Мінскам» прайшла з 14 чэрвеня па 5 ліпеня ў Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва.
Музычная частка Дзён культуры Швецыі складалася з канцэрту «Сучасная музыка ад сучасных жанчын» шведскіх жаночых гуртоў «Lowood», «Tikkli me» і «DJ Furious Fiesta». У праграме прымаў удзел беларускі гурт «Індыга». Канцэрт адбыўся 7 чэрвеня ў клубе «Night star».
2009
Дні культуры Швецыі ў Беларусі прайшлі ў восьмы раз з 20 мая па 17 чэрвеня. Арганізатарам было Пасольства Швецыі ў Беларусі пры падтрымцы Шведскага інстытута і Дзяржаўнай рады культуры Швецыі сумесна з беларускімі партнёрамі (Міністэрства культуры Беларусі, Беларуская дзяржаўная філармонія, кінатэатр «Цэнтральны», Магілёўскае дзяржаўнае прадпрыемства «Кінавідэапракат», Тэатр-студыя імя Я. Міровіча, Гарадскі дом культуры (Пінск), Палескі драматычны тэатр (Пінск), Баранавіцкая гарадская цэнтральная бібліятэка імя В. П. Таўлая). Інфармацыйнымі спонсарамі Дзён выступалі Беларускі партал Tut.by, інтэрнэт-партал Open.by, газеты «Комсомольская правда в Белоруссии» і «Аргументы и Факты», гарадскі часопіс «Where Minsk», радыё «Мелодии Века». Культурныя мерапрыемствы ў 2009 годзе прайшлі па трох кірунках — літаратура, музыка і кіно.
Адкрыліся Дні 20 мая ў Літаратурным музеі Максіма Багдановіча прэзентацыяй першай беларускамоўнай кнігі Дзмітрыя Плакса «Трыццаць тэкстаў». У Мінску, Пінску і Баранавічах адбыліся літаратурна-музычныя вечары з удзелам сучасных шведскіх і беларускіх пісьменнікаў.
Адкрыліся Дні прэзентацыя першай беларускамоўнай кнігі Дзмітрыя Плакса «Трыццаць тэкстаў». Шведска-беларускія літаратурна-музычныя вечары прайшлі 21 мая ў Мінску, вёў сустрэчу А. Хадановіч, і 23 мая Пінску. Таксама ў Пінск адбыўся конкурс юнацкай паэзіі (1-ы тур 22 мая ў Гарадскім доме; 2-і тур 23 мая Палескім драматычным тэатры). У Баранавічах 22 мая ў цэнтральнай гарадской бібліятэцы прайшла літаратурная сустрэча. Гасцямі былі шведскія і беларускія пісьменнікі і паэты Мікаэль Ніэмі, Петэр Фроберг Ідлінг, Улінэ Сціг, Аніка Нурлін, Андрэас Матсан, Валерыя Кустава, Людміла Рублеўская, Дзмітрый Плакс, Анатоль Вярцінскі, Андрэй Хадановіч і Алесь Разанаў.
Музычная частка Дзён культуры Швецыі складалася з канцэрта зоркі скандынаўскага фры-джазу — саксафаніста Матса Густафсана, які адбыўся 5 чэрвеня ў вялікай зале Беларускай дзяржаўнай філармоніі. Таксама ў канцэрце ўдзельнічалі вядомы беларускі джазавы саксафаніст Павел Аракелян і гурт «The Outsiders».
2010
Дні культуры Швецыі ў Беларусі прайшлі ў дзявяты раз, пачаліся Дні 13 мая. Арганізатарам было Пасольства Швецыя ў Беларусі пры падтрымцы Шведскага інстытута.
У рамках Дзён 13-15 мая прайшлі традыцыйныя шведска-беларускія літаратурныя чытанні. Чытачу былі прадстаўлены кнігі гісторыка Андрэя Катлярчука і сусветна вядомай казачніцы Юі Вісландэр. Шведскія і беларускія літаратары правялі сустрэчы ў Мінску, Пінску і Салігорску. Гасцямі сустрэч былі пісьменніцы Агнета Плеель і Азар Махлуджан, журналіст Мацей Зарэмба, перакладчыца Яніна Арлоў, беларускія літаратары Марыя Мартысевіч, Анка Упала, Валянцін Акудовіч, Барыс Пятровіч, Віталь Рыжкоў, Андрэй Хадановіч, Сяргей Пукст.
Прайшоў традыцыйны Фестываль сучаснага шведскага кіно.
2011
Дні культуры Швецыі ў Беларусі прайшлі ў дзясяты раз з 13 мая па 11 чэрвеня. Арганізатарам было Пасольства Швецыі ў Беларусі. Культурныя мерапрыемствы праходзілі ў Мінску, Полацку, Пінску і Брэсце.
Сольны канцэрт фолк-гурту «Hedningarna» (бел.: «Паганцы» або «Язычнікі») адбыўся 13 мая, перад гэтым — 12 мая, гурт выступіў на «Дударскім фэсце». Таксама з удзелам «Hedningarna» і беларускага гурту «Ветах» праведзены майстар-клас для студэнтаў Белдзяржуніверсітэта культуры і мастацтваў.
Прэзентацыя шведска-беларускага музычнага праекту «Чара» ў выкананні Змітра Вайцюшкевіча і «WZ-Orkiestra» адбылася 1 чэрвеня ў мінскім Палацы культуры ветэранаў. «Чара» — пакладзеныя на музыку вершы вядомых шведскіх паэтаў Катарыны Фростэнсан, Крыстафера Леандуэра і Кенэта Клемэтса. Перакладалі вершы вядомыя беларускія паэты і перакладчыкі Рыгор Барадулін, Алесь Разанаў і Дзмітрый Плакс.
Канцэрты Шведскага камернага хору Святога Юханеса і беларускага хору «Concordia» адбыліся 3 чэрвеня ў Мінску (малая зала Белдзяржфілармоніі адбыўся) і 4 чэрвеня ў Полацку (канцэртная зала Сафійскага сабора).
Шведска-беларуская выстава карыкатуры «Сам-насам з кліматам» (17 мая — 11 чэрвеня) прайшла ў Музеі сучаснага выяўленчага ў Мінску. Праект з экалагічным ўхілам, стартаваў у верасні 2010 у Ісландыі, праходзіў па Балканах, у Малайзіі, Сірыі, Латвіі і Расіі.
Шведска-беларускія чытанні адбыліся 3 чэрвеня ў Пінску (на базе Палескага драматычнага тэатра) і 4 чэрвеня ў Брэсце (на базе Брэсцкага дзяржаўнага абласнога цэнтра юнацкай творчасці).
Фестываль шведскага кіно прайшоў 7—10 чэрвеня ў кінатэатры «Цэнтральны», адбыўся паказ шведскіх фільмаў апошняга дзесяцігоддзя, 7 чэрвеня быў паказаны фільм «Дзяўчынка» Фрэдрыка Эдфельда, 8 чэрвеня — «Падпарадкаванне» Стэфана Ярля, 9 чэрвеня — «Добраахвотна-прымусова» Рубена Эстлунда, 10 чэрвеня — «Сумнеўна» Марыі Блюм. Фільмы паказваліся на мове арыгінала з беларускімі субцітрамі.
2013
Замарожваннем дзейнасці Пасольства Швецыі ў Беларусі і ад’ездам шведскага пасла Стэфана Эрыксана ў 2012 годзе, было ўскладнена атрыманне шведскіх віз беларускімі грамадзянамі. Таксама і беларускі бок ад гэтага часу на працягу 6-7 месяцаў не выдаваў беларускіх віз шведскім грамадзянам. Шведскія грамадзяне, у т.л. уключаныя ў сумесныя культурныя праекты, практычна не маглі наведваць Беларусь. Да мая 2013 года сітуацыя з візамі змянілася, але праекты, якія патрабуюць планавання — у тым ліку Дні культуры Швецыі ў Беларусі — вядома, моцна пацярпелі. Таму, некаторыя мерапрыемствы Дзён ў 2013 годзе перанесены ў суседнія з Беларуссю краіны — у Вільнюс, Варшаву, Львоў, Беласток. Не атрымала беларускую візу і Марыя Сёдэрберг, таму ў 2013 годзе Дні беларуска-шведскай літаратуры пройдуць 17-19 мая не ў беларускім Пінску, а ў украінскім Львове.
Блыстава (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Блыстава (Блистова́) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Крысціна Ціхаводава
Крысціна Ціхаводава (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, нападаючая. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі па міні-футболе.
Клубная кар’ера
Выхаванка клуба «Мінск», першым трэнерам быў Юрый Веніямінавіч Расолька.
У студзені 2023 года падпісала кантракт з пермскай «Зоркай-2005».
Блыстава
Блыстава — тапонім.
Вікторыя (стадыён, Гібралтар)
Стадыён Вікторыя (Victoria Stadium) — шматфункцыянальны стадыён у брытанскай заморскай тэрыторыі Гібралтар. Умяшчальнасць — 5000 месцаў для сядзення. З'яўляецца адным з двух стадыёнаў у Гібралтары.
Упершыню стадыён на гэтым месцы быў адкрыты 19 чэрвеня 1949 г., ён праіснаваў да канца 1960-х гадоў. Новы стадыён быў пабудаваны ў 1970 годзе і ўведзены ў эксплуатацыю ў 1971 годзе. У 1990 годзе натуральны газон замянілі на штучны.
Знаходзіцца на праспекце Уінстана Чэрчыля недалёка ад аэрапорта Гібралтара.
Фдэрык
Фдэрык — горад у Маўрытаніі.
Насельніцтва — 4807 чалавек (2002). Населены пункт быў утвораны ў 1984 годзе каля былога французскага форта ў мэтах распрацоўкі радовішчаў жалеза ў практычна бясплоднай мясцовасці Сахары.
З Фдэрыка (радовішча Фдэрык) і суседняга буйнейшага горада Зуэрат руда па Маўрытанскай чыгунцы вывозіцца ў порт Нуадзібу.
.mo
.mo — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Макаа.
Toppdomän
Макаранкі
Мака́ранкі (, Макаренки) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Яськаўшчынскага сельсавета.
.mq
.mq — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Марцінікі.
Toppdomän
Будынак банка (Брэст)
Будынак банка — помнік грамадзянскага дойлідства пачатку XX ст. ў Брэсце, размешчаны на плошчы Леніна, па адрасе вул. Леніна, 9. Пабудаваны ў 1926 г. па праекце польскага архітэктара з выкарыстаннем элементаў позняга класіцызму і эклектычных элементаў архітэктуры стылістыкі пачатку XX ст.
Архітэктура
Уяўляе сабой трохпавярховы будынак з высокім цокальным паверхам, які складаецца з двух узаемна перпендыкулярных крылаў, злучаных аб'ёмам у выглядзе дамінуючай над усёй пабудовай ратонды са сферычным купалам. Цэнтральная частка крыла, што выходзіць на вул. Леніна, крыху выступае наперад і мае двухпавярховы аб'ём з высокімі вокнамі на другім паверсе. Акцэнт зроблены на арыентаваных на плошчу і вул. Леніна аб'ёмах, сцены якіх расчлянёны пілястрамі з іанічнымі капітэлямі і трохчвэртнымі калонамі. У дэкаратыўнай апрацоўцы фасадаў выкарыстаныя сферычныя нішы, сандрыкі на фігурных кранштэйнах, ляпныя элементы. Будынак завершаны развітым карнізам, над якім — парапет-балюстрада. Спалучэнне ордарных элементаў з багатай прафіліроўкай дэталей надае будынку асаблівую ўрачыстасць.
Планіроўка калідорная. Па перыметры круглага ў плане вестыбюля размешчаныя гранёныя слупы. Сцены вестыбюля і яго парадныя вітыя ўсходы дэкарыраваныя рустам. Сцены фае на другім паверсе ратонды і аперацыйная зала расчлянёныя пілястрамі і ўпрыгожаныя ляпнымі элементамі.
Матушова
Матушо́ва (, Матушово) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Яськаўшчынскага сельсавета.
Судабле
Су́дабле, Судабля, Судабль — возера ў Беларуси, у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці ў басейне ракі Пліса, за 20 км на ўсход ад горада Смалявічы, за 4 км на паўднёвы ўсход ад Жодзіна.
Плошча паверхні возера складае 1,52 км². Даўжыня 1,5 км. Найбольшая шырыня 1,08 км. Даўжыня берагавой лініі 4,35 км. Найбольшая глыбіня 0,6 м. Аб’ём вады 0,66 млн м³. Плошча вадазбору 22 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, круглаватай формы. Схілы катлавіны невыразныя, тарфяністыя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі сплавінныя (шырыня сплавіны 50—75 м), вышынёй да 0,5 м. Дно выслана возера сапрапелем. Поўнасцю зарастае. Слабапраточнае. Зімой возера прамярзае да дна.
Сельшчыняты
Сельшчыня́ты (, Сельщиняты) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Эйгердаўскага сельсавета.
Да 15 мая 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Даўгердзішскага сельсавета, да 19 студзеня 1965 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Юрацішкаўскага пассавета.
Міхай Фаркаш
Міхай Фаркаш (Farkas Mihály; 18 ліпеня 1904, Абауйсанта — 6 снежня 1965, Будапешт), ён жа Герман Лёві — венгерскі камуніст яўрэйскага паходжання, міністр абароны ВНР у 1948—1953 гадах. Адзін з арганізатараў масавых рэпрэсій. Лічыўся трэцяй асобай партыйна-дзяржаўнай іерархіі пасля Мацьяша Ракашы і Эрнё Герэ. Пасля падання рэжыму Ракашы быў прыцягнуты да судовай адказнасці, адбываў турэмнае зняволенне.
У камуністычных арганізацыях
Паходжанне Міхая Фаркаша не цалкам яснае, яго бацька невядомы. Маці — яўрэйка Янка Лёві — працавала пакаёўкай. Пры нараджэнні ён атрымаў імя Герман Лёві.
У 1919 годзе перабраўся ў Чэхаславакію. Працаваў друкаром у друкарні, узначальваў арганізацыю працоўнай моладзі. Прасякнуў ідэямі камунізму, уступіў у чэхаславацкую кампартыю. Адрозніваўся радыкалізмам, быў пахілены да падпольнай дзейнасці і палітычнага гвалту. У 1925—1929 знаходзіўся ў турме. Пасля вызвалення эміграваў у СССР, служыў у апараце Камінтэрну. Браў удзел у іспанскай грамадзянскай вайне на боку камуністаў.
У час Другой сусветнай вайны знаходзіўся ў СССР. Разам з Мацьяшам Ракашы і Эрнё Герэ быў у замежным бюро ЦК Кампартыі Венгрыі (КПВ). У лістападзе 1944 года прыбыў у Венгрыю, на тэрыторыю, што кантралявалася савецкімі войскамі. Браў удзел у дзейнасці часовага ўрада ў Дэбрэцэне. Змяніў імя на венгерскае — Міхай Фаркаш.
У партыйна-дзяржаўным кіраўніцтве
У маі 1945 года Міхай Фаркаш быў кааптаваны ў ЦК рэарганізаванай КПВ. На наступны год стаў намеснікам генеральнага сакратара Сіваграка. Курыраваў партыйныя аддзелы па сілавых структурах, кадравай палітыцы, фінансах і інфармацыі.
У якасці партыйнага куратара арміі і паліцыі Міхай Фар каш актыўна браў удзел у стварэнні Упраўлення па абароне дзяржавы (паліцэйскае падраздзяленне AVO), з 1948 — Упраўленні дзяржбяспекі (AVH) і масавых рэпрэсіях. Займаў пост дзяржсакратара МУС, што ўзначальвалася камуністам Ласла Райкам.
У 1948 годзе Фаркаш увайшоў у кіраўніцтва Венгерскай партыі працоўных (ВПП), створанай пасля паглынання камуністамі Сацыял-дэмакратычнай партыі.
9 верасня 1948 Міхай Фаркаш быў прызначаны міністрам абароны. Атрымаў ваярскае званне генерал-палкоўніка, а з 1950 — генерала арміі. Арганізоўваў палітычныя рэпрэсіі ў арміі, праводзіў цвёрдае чышчанне каманднага складу. Прыняў актыўны ўдзел у адхіленні, арышце, асуджэнні і пакаранні смерцю Ласла Райка. Пасля гэтага высунуўся на трэцюю пазіцыю ў партыйна-дзяржаўнай іерархіі, пасля Ракашы і Герэ. Выступаў актыўным правадыром сталінісцкага курса.
Паданне. Суд і турма
Пазіцыі Міхая Фаркаша аказаліся адчувальна падарваны пасля смерці Сталіна. Ужо ў 1953 годзе Фар каш пакінуў пост міністра абароны, на наступны год быў выведзены са складу палітбюро ЦК ВПП. Аднак ён заставаўся членам партыйнага кіраўніцтва — узначальваў аддзел ЦК па агітацыі і прапагандзе. Выступаў з пазіцый сталінізму і ракашызму, супраць рэфарматарскай палітыкі Імрэ Надзя. У красавіку 1955 Фаркаш быў выведзены з сакратарыята ЦК і скіраваны на навуку ў савецкай ваеннай акадэміі.
У сакавіку 1956 года адмысловая камісія ЦК прыступіла да расследавання «парушэнняў сацыялістычнай законнасці» з боку Міхая Фаркаша. Праз тры месяцы камісія выключыла Фаркаша з ВПП і пазбавіла генеральскага звання. 12 кастрычніка 1956 года Фаркаш быў арыштаваны.
Судовы працэс меркавалася праводзіць у зачыненым рэжыме, што выклікала абурэнне грамадскасці, асабліва студэнтаў. Вымога адкрытага працэсу стала адным з лозунгаў студэнцкай дэманстрацыі 23 кастрычніка 1956, якая паклала пачало антыкамуністычнаму Венгерскаму паўстанню.
23 сакавіка 1957, ужо пры кіраванні Янаша Кадара, суд прызнаў Міхая Фаркаша вінаватым у масавых рэпрэсіях і прысудзіў да 6 гадоў турмы. 19 красавіка тэрмін зняволення быў падоўжаны да 16 гадоў.
Апошнія гады. Смерць
Кіраўніцтва кіруючай ВСРП ставілася да Фаркаша негатыўна, не дапушчала да палітыкі, абмяжоўвала ў заахвочаннях за прадукцыйную працу ў выдавецтве. Гэта спрыяла развітай дэпрэсіі. Існуе версія пра самагубства Фаркаша, але афіцыйна яна не пацвярджалася.
Сканаў Міхай Фаркаш ва ўзросце 61 года.
Сям'я
Жонка Міхая Фаркаша — Рэгіна Лёві — была славацкай камуністычнай актывісткай. У 1929 годзе пад цяжкім уражаннем ад палітычных няшчасцяў і разводу з мужам яна здзейсніла няўдалую спробу суіцыду. Пасля перабралася ў Францыю, была членам ФКП.
Уладзімір Фаркаш, сын Міхая Фар каша, быў палкоўнікам дзяржбяспекі, блізкім паплечнікам Габара Петара. Падобна свайму бацьку і свайму начальніку, Уладзімір Фаркаш быў асуджаны за ўдзел у рэпрэсіях.
Касцёл Святой Ганны (Ракаў)
Касцёл Святой Ганны — каталіцкі храм у в. Ракаў (Валожынскі раён). Пабудаваны ў 1830 г. з цэглы на ўсходняй ускраіне вёскі, на каталіцкіх могілках. Помнік эклектычнай архітэктуры з элементамі неаготыкі і класіцызму.
Інтэр'ер
У інтэр'еры зала перакрытая плоскай столлю на падугах. У паўкруглую прастору апсіды ўпісаная трапецападобная алтарная частка, за якой знаходзіцца паўкруглая сакрысція. Над уваходам хоры на двух слупах з бакавой вітой лесвіцай. Пад алтаром — крыпта.
Брама-званіца
Пры ўваходзе на могілкі па восі капліцы размешчаная брама-званіца — трохпралётная арка з цэнтральным лучковым праездам і дзвюхарачным ярусам-звонам.
Могілкі
На могілках шмат старых шляхецкіх пахаванняў, у тым ліку вядомых асоб:
Хельсінгбарг
Хе́льсінгбарг (Helsingborg, ) — горад на поўдні Швецыі, у лене Сконэ, у аднайменнай правінцыі, цэнтр аднайменнай камуны. Порт у праліве Эрэсун. Чыгуначным і аўтамабільным паромам злучаны з г. Хельсінгёр у Даніі.
Гісторыя
Хельсінгбарг — адзін з найстаражытнейшых гарадоў Скандынавіі, лічыцца што забудова ў форме невялікай крэпасці існавала тут ужо ў X стагоддзі.
Адам Брэменскі ўзгадвае горад у 1070-х гадах, а 21 мая 1085 года Хельсінгбарг згадваецца ў лісце дацкага караля Кнута Святога — гэтая дата і з'яўляецца афіцыйнай датай заснавання горада. У XII стагоддзі тут пабудавалі значна мацнейшы замак, горад пачаў расці і ў XIV стагоддзі Хельсінгбарг становіцца адным з найбуйнейшых гарадоў Даніі. У 1332 годзе горад разам з усім Сконэ і Блекінге набыў шведскі кароль Магнус Эрыксан, аднак ужо ў 1360 годзе дацкі кароль Вальдэмар Атэрдаг зноў адваяваў гэтыя землі. У XV—XVI стагоддзях значнасць Хельсінгбаргу паменшылася са з'яўленнем на супрацьлеглым беразе Эрэсуна замка Кронбарг у горадзе Хельсінгёр. У 1658 годзе Хельсінгбарг пераходзіць Швецыі і ў бліжэйшыя паўстагоддзі пабачыў шмат войнаў: у прыватнасці, у 1710 годзе, у часе Вялікай Паўночнай вайны тут шведская армія Магнуса Стэнбака перамагла датчанаў.
У XIX стагоддзі горад паступова пачынае расці. У 1892 годзе Хельсінгбарг і Хельсінгёр былі злучаныя паромам, прычым гэты транспарт злучае два гарады і дасёння. У 1921 годзе ў Хельсінгбаргу адчыніў свае дзверы першы ў Швецыі гарадскі тэатр, які, дарэчы, у 1944 годзе ўзначальваў Інгмар Бергман. 15 верасня 1973 годзе ў мясцовым шпіталі памёр кароль Густаў VI Адольф.
Эканоміка
Прамысловасць: суднабудаванне, электра-тэхнічная, гумава-тэхнічная, хімічная, керамічная, харчовая, каляровая металургія (выплаўка медзі).
Мікола Гіль
Мікола Гіль (сапр. Мікалай Сымонавіч Гілевіч;, в. Слабада, , Мінская вобласць — 14 сакавіка 2022, Мінск) — беларускі пісьменнік, журналіст, перакладчык. Брат Ніла Гілевіча.
Біяграфія
Нарадзіўся 15 чэрвеня 1936 года ў в. Слабада Лагойскага раёна Мінскай вобласці ў сялянскай сям’і Сымона Пятровіча і Кацярыны Міхайлаўны Гілевічаў, бацька быў старшынёй Слабодскага сельсавета. Усяго ў сям’і было васьмёра дзяцей, у т. л. Ліна, Леў (Леўка), Нінел, Іда (Ідзея), двайняты Мікалай і Святлана, Марат, Сальвір (Алесік).
У 1959 годзе скончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў рэдактарам перадач для дзяцей на Мінскай студыі тэлебачання (1960—1961), у часопісах «Родная прырода» (1972) і «Маладосць» (1972—1977). Большая частка працоўнай біяграфіі звязана з газетай «Літаратура і мастацтва» (1961—1972, 1977—2002; у 1990—1997 гадах галоўны рэдактар выдання). У 2004—2008 гадах — галоўны рэдактар часопіса «Мастацтва».
Памёр 14 сакавіка 2022 года.
Творчасць
Як журналіст пачаў друкавацца ў 1952 годзе. У 1962 годзе ў часопісе «Бярозка» з’явілася яго першае апавяданне «Новенькі і кукса». Аўтар шэрагу кніг.
Перакладаў на беларускую мову творы літоўскіх, венгерскіх і шведскіх пісьменнікаў.
Сям’я
Брат — Народны паэт Беларусі Ніл Гілевіч. Сын — беларускі пісьменнік Мікола Віч (Мікалай Мікалаевіч Гілевіч). .
Літаратура
Савік Л. С. Гілевіч Мікола// Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік. Т. 2. Мн.: БелЭН, 1993. С. 205—208.
Асмалоўская
Асмалоўская — жаночая форма прозвішча Асмалоўскі.
.mu
Спасылкі
Toppdomän
Малінаўка (Бараўлянскі сельсавет)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўлянскага сельсавета.
Да 9 жніўня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Зеленалужскага сельсавета.
Даманавічы
Назву Дама́навічы маюць:
Меджэрда
Меджэрда, Маджарда (نهر مجردا) — рака ў Алжыры і Тунісе.
Даўжыня — каля 460 км, што робіць яе найдоўгай ракой Туніса. Вытокі ракі знаходзяцца на паўночным усходзе Алжыра (Тэль-Атлас), затым Меджэрда цячэ ва ўсходнім і паўночна-ўсходнім кірунку, упадаючы ў Туніскі заліў Міжземнага мора, утвараючы дэльту.