cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Непал
Рэльеф Непала
Паміж Махабхаратам і Галоўным Гімалайскім хрыбтом размяшчаецца паніжэнне — унутраная сярэдняя вобласць (Мідлэнд, або Пахар-Кханда). Шырыня яе прыкладна 25 км, вышыня — ад 600 да 2000 м. Тут сыходзяцца рэкі, якія спускаюцца з Гімалаяў. У сярэдняй вобласці знаходзіцца найбольш спрыяльная для сельскай гаспадаркі і самая населеная частка краіны — даліна Катманду плошчай каля 600 кв. км.
На поўначы Пахар-Кханда прымыкае да Галоўнага Гімалайскага хрыбта, або Вялікіх Гімалаяў. Сярэдняя вышыня Вялікіх Гімалаяў — 6000 м. Па-непальску Гімалаі — Хімалай, што азначае «мясціна снягоў». На тэрыторыі краіны снягамі пакрытыя больш за 1300 горных вяршыняў. У Непале знаходзяцца восем з 14 вяршыняў свету вышэйшых за 8000 м. Сярод іх самая высокая гара Зямлі — Эверэст, або Джамалунгма (па-непальску — Сагарматха) — 8848 м (на мяжы з КНР). Галоўны Гімалайскі хрыбет мае вострыя зубчастыя абрысы, а яго стромыя схілы маюць шмат глыбокіх цяснінаў.
Ва ўсходняй частцы Непала грэбень Галоўнага Гімалайскага хрыбта з’яўляецца дзяржаўнай мяжой з КНР, у заходняй жа палове мяжа з КНР праходзіць у некалькіх дзясятках кіламетраў паўночней Галоўнага Гімалайскага хрыбта.
Сучасны Непал
З 1996 года мааісцкая апазіцыя Непала прыступіла да актыўных дзеянняў, і ў Непале пачалася грамадзянская вайна. Урад не даў рады з ростам эканамічных праблем, высокай карупцыяй службоўцаў, і час ад часу краіна скаланалася ад крызісаў, звязаных з разрухай і голадам на аддаленых тэрыторыях. Высокі наплыў замежных турыстаў, які меў месца ў сярэдзіне 1990-х гадоў, стаў скарачацца, і да 2005 зменшыўся ў дзесяць разоў, што яшчэ больш ударыла па эканоміцы Непала.
Спрабуючы стабілізаваць становішча, Г’янэндра пайшоў на шэраг непапулярных захадаў — да забароны палітычных партый і роспуску ўрада, перамяжоўваючы актыўныя ваенныя дзеянні супраць мааістаў з перамовамі. У той самы час мааісты ўзялі пад свой кантроль значную частку тэрыторыі Непала, тады як урадавыя войскі ўтрымлівалі даліну Катманду, наваколлі Покхары, найбольш населеную частку тэраяў і раёны асноўных турысцкіх маршрутаў у наваколлях Эверэста і Анапурны.
У 2005 кароль фактычна распусціў парламент.
21 лістапада 2006 урад з сямі партый заключыў мір з мааістамі, абвясціўшы аб завяршэнні грамадзянскай вайны. Па ўмовах гэтай угоды мааісты пагадзіліся скласці зброю. За гэта прэм’ер-міністр Гірыджа Прасад Койрала, яі ў маі 2006 стаў кіраўніком краіны, паабяцаў аддаць мааістам 73 з 330 дэпутацкіх месцаў у новым парламенце.
14 студзеня 2007 парламент прыняў часовую канстытуцыю, па якой кароль пазбаўляецца статуту ачольніка дзяржавы і ўладныя функцыі перадаюцца прэм’ер-міністру. Пры гэтым мааісты дамагліся павелічэнні прадстаўніцтва ў парламенце да 83 месцаў, сталі самай буйной апазіцыйнай партыяй і атрымалі месцы ў кабінеце міністраў. Непальскі нацыянальны кангрэс на чале з прэм’ер-міністрам атрымаў 85 месцаў.
Былі прызначаныя выбары ў Канстытуцыйную Асамблею. Адначасова на поўначы Непала ўзброеныя атрады мааістаў пачалі здаваць зброю ў адмысловыя сховішчы, якія будуць кантралявацца міжнароднымі назіральнікамі. Прыём зброі ажыццяўляе адмысловая камісія з супрацоўнікаў ААН і ветэранаў брытанскіх каланіяльных войскаў з ліку непальскіх горцаў-гуркхаў.
28 снежня 2007 часовы парламент абвясціў Непал дэмакратычнай федэратыўнай рэспублікай. Рашэнне падлягае зацвярджэнню Канстытуцыйнай Асамблеі пасля выбараў.
Эканоміка
Аснова непальской эканомікі — турызм, унутраны гандаль, сельская гаспадарка. На поўдні краіны існуюць мясцовыя прадпрыемствы індыйскіх прамысловых кампаній.
Грашовая адзінка — непальская рупія. Курс рупіі складае прыкладна 70 рупій за адзін долар ЗША. Абмен валюты — вольны. Грошы можна абмяняць як у банках, так і ў шматлікіх абменных пунктах.
Салата Аліўе
Аліўе — папулярная ў краінах былога СССР салата, якая лічыцца святочнай, традыцыйнай і навагодняй. Назву атрымала ў гонар свайго стваральніка, шэф-кухара Люсьена Аліўе, які трымаў у Маскве ў пачатку 60-х гадоў XIX стагоддзя рэстаран парыжскай кухні «Эрмітаж». За мяжой таксама вядомая як «Руская салата» або «гусарская салата» (Ensalada rusa, Руска салата, Rus salatası, salade russe, huzarensalade). У Расіі аліўе таксама называюць «мясной салатай» і «зімовай салатай».
Гісторыя
Найбольш ранняя публікацыя рэцэпту салаты аліўе, вядомая на цяперашні момант, прыведзена ў часопісе «Наша пища» № 6 за 31 сакавіка 1894 года.
У кнізе П. П. Аляксандравай «Руководство к изучению основ кулинарного искусства» (1897) паказаны наступны рэцэпт : Па некаторых звестках, першапачатковы рэцэпт салаты такі: 2 рабчыка, цялячы язык, чвэрць фунта паюсной ікры, паўфунта свежай салаты, 25 штук адварных ракаў, паўбанкі пікула, паўбанкі соі-кабуль, два свежых агурка, чвэрць фунта каперсаў, 5 яек укрутую.
Для падліўкі: маянэз правансаль павінен быць прыгатаваны на французскім воцаце з 2 яек і 1 фунта праванскага (аліўкавага) алею.
У. А. Гіляроўскі у кнізе «Москва и москвичи» у главе «На трубе» успамінаў: «Считалось особым шиком, когда обеды готовил повар-француз Оливье, ещё тогда прославившийся изобретенным им „салатом оливье“, без которого обед не в обед и тайну которого он не открывал. Как ни старались гурманы, не выходило: то, да не то».
Савецкі аліўе
Прастата вырабу і даступнасць інгрэдыентаў зрабілі гэтую салату надзвычай папулярнай стравай у савецкія гады. Аліўе быў абавязковым атрыбутам савецкага святочнага стала на Новы год і іншыя святы. Іншая назва сучаснага рэцэпту гэтай салаты — «Зімовая». У многіх рэгіёнах СССР для абазначэння дадзенай салаты выкарыстоўвалася менавіта гэта назва, яно ўзнікла з-за таго, што яго інгрэдыенты лёгка даступныя ў зімовы час, у адрозненне ад інгрэдыентаў «летніх» салат. У гады перабудовы ў савецкім рэцэпце адбыліся змены: дадалася вараная морква, а ў якасці опцыі сталі магчымыя яблыкі і свежыя агуркі. Варыянт з курыцай замест ялавічыны атрымаў назву «Салата сталічная».
Зорныя войны
Першы фільм выйшаў 25 мая 1977 года пад назвай «Зорныя войны». Ён меў велізарны касавы поспех. Гэта выратавала кампанію 20th Century ад крызісу, які ёй пагражаў. Калі сумненні ў акупнасці праекта зніклі, першы фільм атрымаў падзагаловак «Эпізод IV: Новая надзея». За ім выйшлі два фільмы-працягі: «Эпізод V: Імперыя наносіць удар у адказ» у 1980 годзе і «Эпізод VI: Вяртанне джэдая» ў 1983 годзе.
У 2015-2017 гадах выйшла трылогія-сіквел.
Кінаэпапея
Арыгінальная трылогія
Трылогія-прыквел
Трылогія-сіквел рэжысёра Дж. Дж. Абрамса
Беларускі пераклад
Для ўсіх фільмаў франшызы ёсць субцітры. Для часткі 5 – агучка (пад назвай «Зоркавыя войны»).
Таксама існуюць субцітры для іншых твораў у сусвеце, такіх як:
Кактал (Аягозскі раён)
Кактал — былое сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана 29 мая 2013 года. Уваходзіла ў склад Мадэніецкай сельскай акругі. Код КАТА — 633465200.
Насельніцтва
Паводле дадзеных 1999 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 27 чалавек (14 мужчын і 13 жанчын).
Вале-дзі-Казіес
Вале-дзі-Казіес (Valle di Casies) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 2101 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 108 км². Паштовы індэкс — 39035. Тэлефонны код — 0474.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Сылва (рака)
Сы́лва (Сы́лва)  — рака ў Свярдлоўскай вобласці і Пермскім краі Расіі, левы прыток ракі Чусавая (басейн Волгі).
Даўжыня ракі 493 км. Плошча вадазбору 19 700 км². Сярэдні расход вады на адлегласці 45 км ад вусця каля 139 м³/с (каля сяла Падкаменнае — 150 м³/с, сярэдні аб’ём сцёку 4,734 км³/год ). Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 м/км. Выток ракі знаходзіцца на заходніх схілах Сярэдняга Урала, вусце — за 21 км ад вусця ракі Чусавая. Сылва — горная рака. Працякае па Уфімскаму плато. Нізоўе ракі фактычна ўтварае Сылвенскі заліў Камскага вадасховішча. Рэчышча звілістае. У нізоўі ракі развіты карст (Кунгурскія пячоры). Замярзае ў лістападзе, вызваляецца ад лёду ў красавіку. У басейне ракі 150 азёраў (агульная плошча — 12,1 км²).
У ракі 47 прытокаў даўжынёй больш за 10 км і 279 прытокаў даўжынёй менш за 10 км. Прытокі: Бабка, Ірэнь, Шаква, Кішэрць, Таз, Барда, Мечынка, Сардутка, Юркан, Свра, Ут, Бярозаўка, Ляпок, Курыль, Баская, Шамарка, Вялікі Крук, Бізь, Урма, Шаля, Сарга і інш.
На рацэ горад Кунгур.
Рака суднаходная на адлегласці 88 км (ад вусця да вёскі Шатава).
Гарадзішча (археалагічны помнік, Докшыцкі раён)
Гарадзішча — археалагічны помнік каля вёскі Гарадзішча (Бярозкаўскі сельсавет) Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.
Гарадзішча
Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, на ўзгорку вышынёй 7,5 м. Мае стромкія схілы, валы і равы адсутнічаюць. Пляцоўка памерам 60×40 м. З усходняга, паўднёвага і паўднёва-ўсходняга бакоў прымыкае забалочаная пойма рака Вілія. У 1949 і 1971 гадах абследаваў А. Р. Мітрафанаў. Культурны пласт 0,5-0,6 м. Знойдзены абломкі глінянага штрыхаванага посуду, абпаленыя камяні і кавалкі шлаку. Адносіцца да III—II ст. да н.э.
NGC 6343
NGC 6343 (іншыя абазначэнні — MCG 7-35-60, ZWG 225.95, PGC 60010) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Іоў (Патрыярх Маскоўскі)
Патрыярх Іоў (каля 1525 — 19 ліпеня 1607) — першы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі (1589—1605). Кананізіраваны Рускай царквой у 1989 годзе ў ліку святых.
Жыццё і дзейнасць
У свеце Іван (Іаан). Нарадзіўся каля 1525 года ў Старыцы, па дасягненню паўнагоддзя прыняў пострыг, далей стаў ігуменам (з 1566 па 1571 год) у Старыцкім Успенскім манастыры. Старыца з’яўлялася адным з цэнтраў апрычніны, Іван Жахлівы звярнуў сваю ўвагу на ігумена і ў 1571 годзе перавёў яго ў Маскву ў Сімонаў манастыр. У 1575 годзе стаў архімандрытам царскага Наваспасскага манастыра ў Маскве. З 1581 года епіскап Каломенскі. У Каломне быў да 1586 года, калі быў прызначаны архіепіскапам Растоўскім. З сярэдзіны 1580-х гадоў блізкі спадвіжнік Барыса Гадунова, пры яго падтрымкі ўзведзены у мітрапаліты Маскоўскія (1586) і 26 студзеня(5 лютага н.ст) 1598 года пастаўлены Канстанцінопальскім патрыярхам Іеряміей ІІ(які ў гэты час знаходзіўся ў Маскве) першым Патрыярхам Маскоўскім. Іоў далей падтрымліваў палітыку Гадунова. З галоўных царкоўных падзей яго патрыяршага жыцця — кананізацыя Васілія Блажэннага і Іосіфа Валоцкага, распаўсюджанне хрысціянства ў Паволжа, якое заваяваў Іван Жахлівы, і ў Сібіры, якую далучылі ў гады праўлення Гадунова. Смерць Гадунова ў 1605 годзе і перамога Ілжэдзмітрыя І азначала і падзенне Іова. іоў адмовіўся прызнаваць Ілжэдзмітрыя І сынам Івана Жахлівага і патрабаваў ад жыхароў Масквы вернасці Фёдару Барысавічу, Ілжэдзмітрый і яго суплечнікі, «которые государю изменили, а тому вору и богоотступнику последуют и именуют его князем Дмитрием», былі аддадзены патрыярхам анафеме. Сам патрыярх Іоў у сваіх граматах называў Ілжэдзмітрыя «расстрига, ведомый вор, в мире звали его Юшком Богданов сын Отрепьев, жил у Романовых во дворе и заворовался. …да и у меня, Иова Патриарха, во дворе для книжного письма побыл во дьяконах же. А после того сбежал с Москвы в Литву». Іоў быў зняты з кафедры і адпраўлены ў манастыр у роднай Старыцы яшчэ да прыбыцця Ілжэдзмітрыя ў сталіцу, які накіраваў загад «взять его там в приставы» і трымаць «во озлоблении скорбнем». Пасля забойства Фёдара Гадунова Іова арыштавалі за набажэнствам у Успенскім саборы Крамля, сарвалі з яго патрыяршае адзенне і як простага манаха адправілі ў выгнанне. Пасля гэтага царкоўны сабор выбраў новым маскоўскім патрыярхам грэка Ігнація, які быў разам са спаручнікамі Ілжэдзмітрыя У Старыцы Іоў пражыў яшчэ два года, і памёр у 1607 годзе. Перад гэтым рэабілітаваны пры Васілі Шуйскім наведаў Маскву, але па здароўю (абсалютна аслеп) адмовіўся ад патрыяршага прастолу і вярнуўся ў Старыцу, дзе памёр 19 ліпеня і быў пахаваны ў Старыцкам Успенскім манастыры. У 1652 годзе рэшткі Іова перанесены ва Успенскі Сабор Маскоўскага Крамля.
Генеалагічная класіфікацыя моў
Генеалагічная класіфікацыя моў — вывучэнне і групаванне моў свету (аднясенне да пэўнай групы, сям’і і інш.) на аснове іх падабенства, звязанага з наяўнасцю роднасных сувязей паміж імі.
Тэарэтычныя асновы
Роднасныя сувязі абумоўлены тым, што мовы пэўнай групы або сям’і ўтвараюцца з адной мовы-асновы (прамовы) шляхам яе распадзення. Прамова — гэта рэальная мова, якая некалі існавала і якую нельга аднавіць поўнасцю, але можна рэканструяваць яе фанетыку, граматыку і лексіку. Рэканструкцыя адбываецца шляхам супастаўлення роднасных моў на падставе параўнальна-гістарычнага метаду. Найбольш дакладны матэрыял дае параўнанне граматычнай структуры, што тлумачыцца абмежаванасцю набору граматычных значэнняў у мовах свету і іх устойлівасцю ў адносінах да змянення, а таксама тым, пгго словазмяняльныя формы амаль не запазычваюцца. Больш складанае выкарыстанне лексічных адпаведнасцей паміж мовамі: вялікая колькасць супадзенняў на гэтым узроўні тлумачыцца запазычаннямі (напр., беларускае «бурбалка» < burbulas). Для лексікалагічных параўнанняў бяруць словы, якія гістарычна належаць да эпохі прамовы: назвы роднасці і сваяцтва, некаторых жывёл, раслін, прылад працы, частак цела, некаторыя невытворныя займеннікі і інш. Важную ролю адыгрывае і гукавое афармленне таго, што параўноўваецца. Самы надзейны крытэрый роднасці моў — частковыя супадзенне і разыходжанне гукавой абалонкі пры ўмове рэгулярных гукавых адпаведнасцей і ўліку фанетычных законаў кожнай мовы. Напрыклад, ferunt адпавядае рускаму «берут», што пацвярджаецца рэгулярным узнікненнем рускага «б» замест лацінскага «f» («брат» — frater, «боб» — faba).
Пры генеалагічнай класіфікацыі блізкароднасныя мовы аб’ядноўваюць у падгрупу, потым — групу, сям’ю моў. У свеце налічваецца некалькі тысяч моў. Найбольш вядомыя даведнікі ўключаюць толькі сучасныя (=жывыя і нядаўна вымерлыя) мовы. Паводле Ethnologue такіх 6909, а па Рэестру Лінгвасферы  — 4994.
Сям’я моў — генетычнае моўнае аб’яднанне прыкладна такога жа ўзроўня глыбіні, як індаеўрапейскія мовы, гэта значыць, распалае прыкладна 6-7 тыс. гадоў таму. Некаторыя сем’і, традыцыйна так названыя, на паверку апыняюцца глыбейшымі аб’яднаннямі (напр., аўстранезійскія мовы, кушыцкія мовы). Ніжэй яны мянуюцца надсем’ямі.
Сем’і нярэдка аб’ядноўваюцца ў адзінкі больш высокага ўзроўня — макрасем’і, аднак большасць з іх з’яўляюцца навукова недаказанымі і/ці непрызнанымі большасцю лінгвістаў. Як дакладныя можна разглядаць толькі гіпотэзы аб існаванні настратычнай і афразійскай макрасям’і.
Усяго налічваецца каля 240 моўных сем’яў, больш за 100 ізалятаў і больш 100 некласіфікаваных моў.
Еўразія
Наступныя 5 сем’яў умоўна называюцца «Палеаазіяцкімі мовамі» (негенетычнае аб’яднанне):
Старажытныя мовы і сем’і:
Афрыка і Паўднёва-заходняя Азія
Мовы Афрыкі традыцыйна аб’ядноўваюцца ў 4 «макрасям’і». Сваяцтва не ўсіх з іх даказана, аднак яны шырока выкарыстоўваюцца для зручнасці.
Папуаскія мовы {832}
Класіфікацыя папуаскіх моў з’яўляецца найменш распрацаванай. Традыцыйна (па Вурму) яны дзеляцца на 5 макрасямей (83 сем’і і 14 ізалятаў), 8 асобных сем’яў і 32 ізалята.
Паўночная Амерыка
Усе карэнныя мовы Амерыкі, акрамя эскімоска-алеўцкіх, мянуюцца таксама індзейскімі мовамі. Аднак яны (насуперак Грынбергу) не з’яўляюцца генетычным аб’яднаннем.
Паўднёвая Амерыка
Сем’і і ізаляты пералічаны ў алфавітным парадку.
Дубічэй
Дубічэй (Dubičiai), традыцыйная беларуская назва Дубічы — вёска ў Варэнскім раёне Літвы, за 6 км на паўночны ўсход ад Ракая, за 24 км на паўднёвы ўсход ад Варэны, за некалькі кіламетраў ад дзяржаўнай мяжы з Беларуссю. Цэнтр сянюніі. Дубічэй знаходзіцца ў самых вярхоўях Улы, якая тут завецца Пелясай і цячэ да Крокшліса. Праз вёску праходзіць дарога  Відэняй — Дубічэй — Ракай.
Гісторыя
На паўднёвым ускрайку вёскі знаходзіцца гарадзішча (заселенае з каменнага веку), якое згадваецца ордэнскімі Die Littauischen Wegeberichte (2-я палова XIV ст.) у 84-м і 85-м маршрутах як горад і замак Dubitz або Dobiczcze. Да канца XIV — пачатку XV ст. напэўна ўваходзіла ў склад Скалвенскага староства з цэнтрам ў Скалеве, а потым у Радуні. У канцы XIV — пачатку XV ст. напэўна фундацыяй вял.кн. Вітаўта ў Дубічах пабудаваны першы касцёл, цэнтр парафіі. Вялікі князь Вітаўт абраў Дубіцкі замак сваёй паляўнічай рэзідэнцыяй і часта бываў тут, вядома некалькі яго лістоў адрасаваных з Дубічаў, ад 28.3.1397, 29.3.1413, 6.3.1415, 26.2.1426, 17.3.1427, 15.3.1430 года. У Дубічы, хворай вітаўтавай жонцы вял.кн. Юліяніі, дасылаў лекі і цукар вялікі магістр Тэўтонскага ордэна.
У 1487—1489 гады у Кнізе данін вял.кн. Казіміра згадваецца ўжо Дубіцкае староства («Дубичское волости», «у Дубичох»). Пазней цэнтр староства з Дубічаў перанесены ў Каняву, бо ў попісах войска XVI ст. каняўскія баяры запісваліся ў асобны рэестр (харугву), а дубіцкага рэестра не было. Пры гэтым Дубічы і Канява даваліся ў кіраванне адной асобе, так цівуном дубіцкім і каняўскім у 1495 і 1511 гадах быў Мікалай Юндзілавіч, ён жа за 6000 коп грошаў стаў дзяржаўцам дубіцкім і каняўскім.
У 1504 годзе ўладанні ў Дубіцкай воласці набыў князь Васіль Глінскі. У 1512 годзе ў Дубічах згадваецца гаспадарскі «двор» — цэнтр Дубіцкай воласці. У 1529 годзе цэнтр парафіі з Дубічаў перанесены ў Начу, дубіцкі касцёл стаў філіяльным, у 1540 годзе каралева Бона перанесла цэнтр парафіі ў Радунь. Паводле ўхвалы сойма 1529 года Дубічы разам з Канявай мусілі плаціць 5 коп грошай серабшчыны. Дубіцкаму касцёлу належала вёска Манталы з падданымі. У XVI ст. ў Дубічах згадваецца дзве карчмы.
Да 1520 года дзяржаўцам дубіцкім і каняўскім быў брат Мікалая Юндзілавіча — Ян. У 1520 годзе дзяржаву ў Яна Юндзілавіча выкупіў Андрэй Якубавіч Давойнавіч, адначасова дзяржаўца эйшышцкі. На пачатку 1530-х гадоў дзяржаўцам дубіцкім і каняўскім быў Анікей Гарнастай, у 1546—1549 — Станіслаў Кезгайла, у 1551 — Шымка Мацкавіч, у 1565 — Рыгор Валовіч.
У 1842 годзе расійскія ўлады секулярызавалі касцёльны маёнтак Манталы. Падчас паўстання 1863—1864 гадоў каля Дубічаў 4 мая 1863 года адбыўся бой паміж паўстанцаў на чале з Людвікам Нарбутам (сынам гісторыка Тэадора Нарбута) і атрадам імператарскай арміі, у баі загінуў камандзір і 12 паўстанцаў. Пасля паўстання царскія ўлады закрылі і знеслі касцёл, начынне з яго, у т.л. скультуру Ісуса, перанеслі ў Начу.
У 1920 годзе тэрыторыя занята Польшчай. Паводле польскага перапісу 1921 года, у Дубічах жыло 330 чалавек, з якіх 296 запісаліся літоўцамі, 31 палякамі і 3 яўрэямі. У 1920—1930 гадах у Каняўскім павеце, у 1930—1939 гадах у Варэнскім павеце. З 15.1.1940 да 3.8.1940 года ў Радунскім раёне БССР. З 17.2.1941 года ў Руднянскім павеце Літвы.
Падчас 2-й сусветнай вайны ў 1943 годзе немцы спалілі частку вёскі. У савецкі час цэнтр калгаса.
Базавая школа, бібліятэка, пошта (LT-65015).
Указам Прэзідэнта ад 16.7.2015 года № 1К-397 зацверджаны герб Дубічэй. 9.12.2005 года зарэгістравана грамада Дубічэйскага края.
Сцяг акругі Калумбія
Сцяг акругі Калумбія (Сцяг Вашынгтона, акруга Калумбія, Flag of Washington, D.C.) — адзін з афіцыйных сімвалаў федэральнай акругі Калумбія, ЗША.
Гісторыя і апісанне
Акруга Калумбія не мела ўласнага сцяга аж да 1938 года. Замест яго неафіцыйна выкарыстоўваліся іншыя сцягі, у тым ліку сцяг. У 1937 годзе камандаванне нацыянальнай гвардыі акругі прапанавала выкарыстоўваць часовы сцяг, фон якога выкананы ў сінім колеры, і ў цэнтры якога размешчана выява Капітолія. У 1938 годзе кангрэс ЗША склікаў камісію для стварэння афіцыйнага сцяга акругі. Камісія абвясціла грамадскі конкурс, пераможцам якога стаў графічны дызайнер Чарлз Дан, які прапанаваў свой варыянт яшчэ ў 1921 годзе. Выява сцяга яго аўтарства была заснавана на фамільным гербе Джорджа Вашынгтона. 15 кастрычніка 1938 года пастанова аб прыняцці сцяга набыла моц.
У пастанове прыводзіцца апісанне сцяга:
У 2004 годзе Вексілалагічная Асацыяцыя ЗША правяла сярод сваіх членаў галасаванне, каб выбраць лепшы сцяг сярод 150 гарадоў ЗША. Сцяг акругі Калумбія заняў першае месца.
Амелянец
Амеляне́ц (, Омеленец) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Вярховіцкага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Амелянецкага сельсавета. Да 11 снежня 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Каленкавіцкага сельсавета.
Спіс Сводэша
Спіс Сво́дэша — прапанаваная амерыканскім лінгвістам Морысам Сводэшам прылада для ацэнкі ступені сваяцтва паміж рознымі мовамі па такой прыкмеце, як падабенства найболей устойлівага базавага слоўніка. Уяўляе сабой стандартызаваны пералік базавых лексем дадзенай мовы, прыблізна (але не дакладна) упарадкаваны па змяншэнні іх «базавасці» або гістарычнай устойлівасці.
Мінімальны набор найважнай («ядзернай») лексікі ўтрымоўваецца ў 100-слоўным спісе Сводэша. У Вікіпедыі прынята выкарыстанне больш састарэлых і меней семантычна ўстойлівых, але затое больш падрабязных 200- і 207-слоўных спісаў.
Метад
Спіс Сводэша выкарыстоўваецца ў лексікастатыстыцы і глотахраналогіі, каб усталяваць прыблізную дату «першага аддзялення» ад генетычна роднасных моў, прычым выкарыстоўвацца могуць таксама спісы з іншых моў. Такім чынам, ступень сваяцтва дзвюх моў прапарцыянальна ліку роднасных слоў, якія знаходзяцца ў спісе. Прычына для ўжывання ўсталяванага спісу лексем замест іх выпадковай выбаркі заключаецца ў тым, што асноўны лексічны запас мовы, які быў набыты яшчэ ў дзяцінстве, вельмі нязначна змяняецца на працягу доўгага часу.
Пры гэтым трэба зважаць, што зусім не проста так усталёўваецца колькасць роднасных слоў у спісе, бо яны не адразу выглядаюць падобнымі, і распазнанне роднасных слоў прадугледжвае наяўнасць некаторых ведаў аб правілах вымаўлення, руху зычных і г.д. У той час як спісы Сводэша — гэта карысны дапаможны сродак для атрымання кароткага агляду, большасць лінгвістаў вельмі скептычна ставяцца наконт таго, што датычыцца сцвярджэнняў аб ступені сваяцтва ў спісах Сводэша.
Часам таксама ўсталёўваецца працэнтная стаўка для слоў. Напрыклад для тых, якія захаваліся пасля прамежку часу ў 500 гадоў, гэтая стаўка складае ў сярэднім каля 86 % для 100-слоўнага спісу, т.б. праз 1.000 гадоў ужо каля 74 % (86 % ад 86 %) і г.д.
Гл. таксама
Спісы Сводэша на:
Ібера-маўрытанская культура
Ібера-маўрытанская культура, ці аранская культура, ці уштаційская культура (па назве археалагічнага помніка Уштата ) — эпіпалеалітычная археалагічная культура на тэрыторыі Паўночнай Афрыкі. Па адной з гіпотэз, культура ўзнікла ў выніку міграцыі краманьёнцаў (носьбітаў мехтоіднай расы) з тэрыторыі Іберыйскага паўвострава (адкуль і назва); паводле іншай гіпотэзы, з’яўляецца нашчадкам больш ранняй атэрыйскай культуры, якая займала тую ж тэрыторыю. Існавала ў перыяд каля 10 120 — 8 550 гг. да н. э. У неалітычны субплювіяльны перыяд (апошні вільготны перыяд у гісторыі Сахары) рэшткі культуры паглынуты капсійцамі.
Гродзенская капэла Тызенгаўза
Гродзенская капэла Тызенгаўза — прыдворны аркестр раннекласічнага складу падскарбія надворнага літоўскага А.Тызенгаўза ў 1765—1780 гадах, які суправаджаў паказы Гродзенскага тэатра Тызенгаўза, касцельныя службы, іграла на балях, розных урачыстасцях і інш.
Гісторыя
Належала да найбольшых і найлепшых па прафесійным узроўні калектываў падобнага роду ў ВКЛ, славілася і за яго межамі, у т.л. у Мангейме (Германія). У 1780 годзе была ангажыравана ў Нацыянальны тэатр у Варшаве.
У капэле былі замежныя і мясцовыя музыканты, у т.л. прыгонныя, якія атрымлівалі адукацыю ў Гродзенскай музычна-тэатральнай школе Тызенгаўза або пры дварах у Нясвіжы, Слоніме. У час росквіту қапэлы ў 1777—1779 гадах у ёй было 30 капэлістаў і 7 «хлопцаў з капэлы».
З адстаўкай Тызенгаўза капэла распалася.
Рэпертуар
Рэпертуар капэлы ўключаў араторыі, месы, музычна-сцэнічныя творы, сімфоніі, бытавую музыку (танцы, дывертысменты, серэнады).
Удзельнічала ў выкананні оперы А.Грэтры «Магніфік» («Велікапышны»), камедыі П.Бамаршэ «Севільскі цырульнік», «Сялянскага балета» і «Балета пекараў».
Выконвала сімфоніі І.Гайдна, а таксама музыку, створаную ў прыдворным асяроддзі Тызенгаўза.
Яўген Андрэевіч Саматыя
Яўген Андрэевіч Саматыя ( — кастрычнік ) — беларускі мастак. Член Саюза мастакоў БССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і служачага. Вучыўся ў польскай школе ў Мінску. Настаўнік малявання здолеў абудзіць у дзецях схільнасць да жывапісу, некалькі вучняў з класу сталі мастакамі. Яўген з 13 гадоў пісаў алеем копіі карцін, нацюрморты. Па сканчэнні школы ў 1930 годзе працаваў мастаком па афармленні газетных клішэ і малюнкаў у газеце «Чырвоная змена». У 1931 годзе паступіў у Віцебскі мастацкі тэхнікум на аддзяленне паліграфіі. У Віцебску пазнаёміўся з будучай жонкай Лідзіяй, 4 ліпеня 1934 года яны ажаніліся.
Творчасць
Пісаў пейзажы, нацюрморты, партрэты, рабіў малюнкі. Сваякі захоўваюць чатыры карціны, серыі малюнкаў «Краявіды Мінска», «Краявіды Віцебска», «Далёкаўсходнія замалёўкі», партрэты бацькі і іншых сваякоў.
Вандоес
Насельніцтва складае 3104 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 28 чал./км². Займае плошчу 110 км². Паштовы індэкс — 39030. Тэлефонны код — 0472.
Іль-дэ-Франс
Іль-дэ-Фра́нс (Île-de-France, літаральна Востраў Францыі, таксама вядомы як Парыжскі рэгіён) — гістарычная вобласць Францыі і рэгіён у цэнтральнай частцы Парыжскага басейна, паміж рэкамі Сена,  Марна, Уаза. Тэрыторыя Іль-дэ-Франс (з цэнтрам у Парыжы) — ядро французскай дзяржавы.
Геаграфія
Рэгіён Іль-дэ-Франс ахоплівае горад Парыж і яго бліжэйшыя прыгарады.У склад рэгіёна Іль-дэ-Франс ўваходзяць 8 дэпартаментаў: Парыж (Paris), Сена і Марна (Seine-et-Marne), Івелін (Yvelines), Эсон (Essonne), О-дэ-Сен (Haute-de-Seine), Сен-Сен-Дэні (Seine — Saint-Denis), Валь-дэ-Марн (Val-de-Marne), Валь-д’Уаз (Val-d’Oise). Парыж атачаюць вялікія лясныя масівы Фантебло, Алатэ, Шантыльі, Эрменанвіля і Рамбуе, паркі і сады Версаля, Шантыльі, Во-ле-Віконта. Рэгіён займае 2% нацыянальнай тэрыторыі.
Гісторыя
Рэгіён быў створаны ў 1976 годзе.
Лулейскі тэхнічны ўніверсітэт
Лулейскі тэхнічны ўніверсітэт (Luleå tekniska universitet) — шведская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лулеа.
Агульная характарыстыка
Гэта самы паўночны тэхнічны ўніверсітэт Скандынавіі. Ён быў заснаваны 1 ліпеня 1971 года, тады як Лулейская вышэйшая тэхнічная школа. Установа атрымала статус універсітэта з 1 студзеня 1997 года, а затым змяніла назву на цяперашнюю.
Дзейнасць універсітэта сканцэнтравана на тэхнічнай галіне, але ён таксама рэалізуе грунтоўныя педагагічныя праграмы, медыцынскія навукі, эканамічную адукацыю і іншыя сацыяльныя навукі і даследаванні, а таксама адукацыю ў галіне музыкі, танцаў, тэатра і СМІ. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 17 тысяч студэнтаў.
Сцяг Арубы
Дзяржаўны сцяг Ару́бы — быў прыняты ў якасці дзяржаўнага сімвала краіны 18 сакавіка 1976 года.
Гэты дзень з'яўляецца дзяржаўным святам астраўной дзяржавы Аруба, які вядомы як «Дзень Сцяга» і святкуецца жыхарамі вострава з карнавальнымі шэсцямі і кірмашамі.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой светла-сіняе поле (званае «колерам ААН» з-за падабенства з колерам поля сцяга ААН), па якім пралягаюць дзве вузкія паралельныя гарызантальныя жоўтыя паласы ў ніжняй частцы сцяга, і чатырохканцовую чырвоную зорку ў левым верхнім полі сцяга. Зорка абрамлена тонкай паласой белага колеру.
Уладзімір Іванавіч Няфёд
Уладзімір Іванавіч Няфёд (, Шахты, Растоўская вобласць, Расія — ) — беларускі пісьменнік, тэатразнавец, член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1972). Доктар мастацтвазнаўства (1963), прафесар (1964). Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1975), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1975). Буйнейшы тэатразнавец і тэатральны крытык Беларусі, заснавальнік беларускай тэатразнаўчай школы.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі інстытут гісторыі, філасофіі і літаратуры імя М. Г. Чарнышэўскага ў 1940 годзе. Прыехаў у Мінск у 1940 годзе, пачаў працу ва Упраўленні па справах мастацтваў пры СМ БССР на пасадзе намесніка аддзела тэатраў, пазней узначаліў гэты аддзел. З 1951 года працаваў у АН Беларусі, з 1954 года — загадчык сектарам мастацтва Інстытута літаратуры і мастацтва, з 1957 года — загадчык сектарам тэатра і кіно, зводу помнікаў гісторыі і культуры Беларусі, з 1977 года — загадчык аддзелам тэатра Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы.
Член Беларускага саюза літаратурна-мастацкіх крытыкаў з 1997 года, Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1946 года, Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1946 года.
Навуковая дзейнасць
У. І. Няфёд імкнуўся да ўсебаковага і грунтоўнага даследавання праблем гісторыі, тэорыі і практыкі беларускага тэатральнага мастацтва. Супрацоўнікі аддзела тэатра вялі свае планавыя працы ў самых шырокіх напрамках: даследвалі тэмы сучаснай драматургіі, рэжысуры, тэатральна-дэкарацыйнага і акцёрскага майстэрства.
У 1950-х гадах выйшлі наступныя манаграфіі У. І. Няфёда: «Шлях беларускага савецкага драматычнага тэатра», «Народны артыст БССР У. У. Уладамірскі», «Народны артыст СССР П. С. Малчанаў», «Беларускі тэатр. Нарыс гісторыі», «Тэатр у вогненныя гады». У 1960-я гады выходзяць наступныя кнігі: «Сучасныя беларускі тэатр. 1945—1959», «Становление белорусского советского театра. 1917—1941». У. І. Няфёд — аўтар раздзелаў па беларускім тэатры ў 6-томным расійскім выданні «Савецкі драматычны тэатр (1966—1971)». У 1970-х гадах выходзяць выданні пра асобныя тэатры — Тэатр імя Я. Купалы і Тэатр імя Я. Коласа: «Беларускі акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы», «Беларускі тэатр імя Якуба Коласа». Папулярнай да сённяшніх дзён застаецца кніга «Размышления о драматическом конфликте».
Асобнае месца сярод навуковых прац У. І. Няфёда і аддзела тэатра займае трохтомная «Гісторыя беларускага тэатра», выдадзеная ў 1980-я гады, падобнага фундаментальнага выдання не мае ніводная з краін былога СССР, апроч Расіі.
Таксама У. І. Няфёд аўтар кніг пра выдатных дзеячаў нацыянальнай культуры — Ігната Буйніцкага і Мікалая Кавязіна: «Ігнат Буйніцкі — бацька беларускага тэатра» і «Николай Ковязин. Жизнь и творчество». За гэтыя два выданні У. І. Няфёд атрымаў прэмію імя Кандрата Крапівы Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі. У 1996 г. выйшла манаграфія «Францішак Аляхновіч: тэатральная і грамадска-палітычная дзейнасць», якая выклікала вялікую цікавасць у тэатральным асяроддзі. Амаль забытае імя Ф. Аляхновіча пачало з’яўляцца ў рэпертуары беларускіх тэатральных калектываў, па-новаму былі прачытаныя п’есы «Цені», «Страхі жыцця», «Чорт і баба». «Круці не круці — трэба памярці́» (Мінскі тэатр драмы «Дзе-я?», рэжысёр М. Трухан).
У. І. Няфёд таксама актыўна займаўся педагагічнай дзейнасцю, падрыхтоўкай маладых тэатразнаўцаў і крытыкаў.
Майліна
Майліна — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Майлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 633467100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 725 чалавек (373 мужчыны і 352 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 555 чалавек (277 мужчын і 278 жанчын).
Мабільныя ТэлеСістэмы (Беларусь)
Беларуска-расійскае сумеснае таварыства з абмежаванай адказнасцю «Мабільныя ТэлеСістэмы» (МТС) — беларускі аператар мабільнай сувязі стандарту GSM 900/1800. Заснавальнікамі кампаніі з’яўляюцца РУП «Белтэлекам» (51 адсотак акцый) і ААТ «Мабільныя ТэлеСістэмы» (49 % акцый).
Гісторыя
Кампанія пачала ажыццяўляць камерцыйную дзейнасць 27 чэрвеня 2002 года і стала другім, пасля А1, аператарам мабільнай сувязі ў Беларусі.
17 кастрычніка 2004 года кампанія «Мабільныя ТэлеСістэмы» першай сярод беларускіх аператараў дасягнула адзнакі ў 1 мільён актыўных абанентаў і адначасова стала буйнейшай сотавай кампаніяй у Беларусі.
У студзені 2005 года рынкавая доля кампаніі перавысіла 50 %, а ў маі кампанія ўжо пераадолела мяжу ў 1,5 млн абанентаў.
27 чэрвеня 2006 года кампанія правяла рэбрэндынг, змяніўшы лагатып.
11 ліпеня 2007 года кампанія абвясціла пра тое, што лік актыўных абанентаў дасягнуў 3,5 млн чалавек.
7 красавіка 2009 года МТС дадала ў свае галасавыя аўтаінфарматары беларускую мову. Такім чынам, галасавыя паведамленні аўтаінфарматараў пачалі гучаць на трох мовах: англійскай, рускай і беларускай па чарзе.
Статыстыка
На канец снежня 2020 года абанентская база складае 5,7 мільёнаў карыстальнікаў. Зона дзеяння сеткі МТС ахапляе каля 92 % тэрыторыі краіны, на якой пражывае звыш за 98 % насельніцтва Беларусі (100 % гарадскіх жыхароў).
Сувязь МТС забяспечваюць 4069 базавых станцый.
Роўмінгавыя пагадненні ў кампаніі МТС сёння заключаны з 323 аператарамi ў 152 краінах свету. МТС валодае ўласнай сеткай фірмовых цэнтраў продажаў і абслугоўвання, якая складаецца з 37 офісаў у населеных пунктах Беларусі. Дылерская сетка — 971 салон у 383 населеных пунктах.
Нумар абанента МТС
З уводам у Рэспубліцы Беларусь паслугі «Перанос нумара» (MNP) нумары абанентаў могуць прымаць значэнні:
NGC 6344
NGC 6344 — падвойная зорка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Малагская аперацыя
Малагская аперацыя — кульмінацыя студзеньска-лютаўскага наступленнея сумесных італьянска-нацыяналістычных сіл для захопу порта Іспанскай Рэспублікі Малагі падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Удзел мараканцаў і італьянскіх танкаў з нядаўна прыбылага італьянскага экспедыцыйнага корпуса прывёў да поўнага разгрому рэспубліканскай арміі і здачы горада.
Напярэдадні аперацыі
План мяцежнікаў і інтэрвентаў — на першым этапе аперацыі авалодаць Эстэпанай, Сан-Пэдра і Марбелья, а затым правесці адначасовае наступленне на Малагу з захаду, поўначы і паўночна-усходу.
Ход баявых дзеянняў
14 студзеня нацыяналісты пачалі наступленне ўздоўж берага пры садзейнічанні флоту. З захопам Сан-Пэдра і Марбельі 17 студзеня мяцежнікі выканалі першую частку плана, пасля чаго 23 студзеня занялі Альхаму.
24 студзеня — 1 лютага актыўных дзеянняў не было.
1 лютага паўстанцы павялі наступленне з захаду. 5 лютага караблі мяцежнікаў абстралялі Малагу, знішчыўшы тэлеграфную сувязь з цэнтральным камандаваннем. 5-6 лютага наступленне на поўначы, дзе ўведзены ў бой шматлікія танкеткі і самалёты. Да вечара 6 лютага заняты горад Кальменары. Флот абстраляў аэрадром ля Малагі і знішчыў частку рэспубліканскіх самалётаў. 7 лютага танкі паўстанцаў падышлі ўшчыльную да горада з поўначы, флот мяцежнікаў працягваў абстрэльваць Малагу. Рэспубліканцы пачалі эвакуацыю.
8 лютага нацыяналісты працягвалі наступленне, нанёсшы галоўны ўдар з поўначы ад Кальменары і Антэкеры італьянскімі войскамі. У той жа дзень паўночная група інтэрвентаў і мяцежнікаў заняла Малагу.
Большая частка афіцэраў штаба рэспубліканскай арміі засталася ў Малазе і перайшла на бок праціўніка, аддаўшы перад гэтым панічныя загады аб паспешным адыходзе. Адыход звярнуўся ў бязладнае адступленне дэмаралізаваных войскаў.
Значэнне
У выніку аперацыі мяцежнікі значна скарацілі працягласць фронту і вызвалілі 15 тысяч войскаў для аперацыі на іншых участках. Для рэспубліканцаў страта тэрыторыі і берагавой паласы з портам Малага была сур’ёзным ударам.
Масавыя забойствы
Грамадзянскае насельніцтва паспрабавала эвакуявацца з Малагі ў Альмерыю па прыбярэжнай дарозе, пры гэтым некалькі тысяч загінула пад абстрэламі і бамбардзіроўкай, а выжылыя былі сустрэты ў Альмерыі варожа, паколькі там асцерагаліся помсты з боку нацыяналістаў. Тыя, што засталіся падвяргаліся забойствам і здзекаванням з боку паўстанцаў, у горадзе было некалькі брацкіх магіл.
Сокалы (партызанскі атрад)
Партызанскі атрад «Сокалы», Спецатрад НКДБ СССР. Дзейнічаў на тэрыторыі Клецкага, Ляхавіцкага, Навамышскага, Кобрынскага, Быценскага, Бярозаўскага, Ганцавіцкага, Драгічынскага раёнаў. Камандзіры — Кірыл Арлоўскі, С. А. Нікольскі.
Гісторыя
26 кастрычніка 1942 года закінута група «Сокалы» з 10 чалавек — К. П. Арлоўскі «Раман» (камандзір групы), P. В. Івашкевіч «Міша» (камісар), Хуста Лопес «Лорыс», A. М. Бліноў (радыст), М. Г. Калмыкоў, А. А. Васілевіч, I. К. Тунік, I. К. Грыцавец і I. І. Якубоўскі — якія дэсантаваліся за 20 км на ўсход ад Выганаўскага возера і радыравалі ў Цэнтр пра пачатак работы. 20 сакавіка 1943 года да іх дэсантавана яшчэ 8 чалавек. Таксама група папоўніўся мясцовым насельніцтвам і сфарміраваўся атрад з 75 чалавек.
Партызаны пусцілі пад адхон 16 эшалонаў ворага, разбілі больш за 100 чыгуначных вагонаў і платформ, узарвалі 41 аўтамашыну, 4 прамысловыя прадпрыемствы, 2 масты, пашкодзілі больш за 10 км чыгункі, 18 км тэлефонна-тэлеграфнай сувязі, разграмілі 2 гарнізоны. 12 лютага 1943 года байцы атрада на чале з Арлоўскім знішчылі штатс-камісара Баранавічаў, гебітскамісара Баранавіцкай акругі, обергрупенфюрара войск СС, 7 афіцэраў, 2 камендантаў паліцыі і некалькі салдат праціўніка, захапілі дакументы. Перадавалі ў Цэнтр звесткі разведкі.
З мая 1943 года атрад «Сокалы» стаў адной з баз адпраўкі разведвальна-дыверсійных груп далей на захад, у т.л на тэрыторыю акупаванай немцамі Польшчы, атрад забяспечваў іх праваднікамі. Адной з першых такіх разведвальна-дыверсійных груп была «Вест».
5 ліпеня 1944 года атрад (каля 150 чалавек) злучыўся з Чырвонай Арміяй. Камандзіру атрада Кірылу Арлоўскаму нададзена званне Героя Савецкага Саюза.
«Вест»
«Вест» — разведвальна-дыверсійная група НКДБ СССР. Камандзір — капітан дзяржаўнай бяспекі Аляксандр Міронаў, аператыўны псеўданім «Ляскоў» («Лесков»).
Закінута на поўдзень Заходняй Беларусі ў жніўні 1942 года, у складзе 28 чалавек дэсантавалася на парашутах у раёне Пясчанкі Мінскай вобласці, у распалажэнне брыгады Градава, адтуль з праваднікамі ў канцы мая — пачатку чэрвеня 1943 года перайшла на базу партызанскага атрада «Сокалы» ў Машукоўскім лесе.
Задачы групы — разведка дыслакацыі нямецкіх войск паміж Брэстам і Варшавай. Для выканання задання да групы са складу атрада «Сокалы» далучаны праваднікі, якія добра ведалі мясцовасць і польскую мову. Аднаму з праваднікоў, Паўлу Сямёнавічу Гаўрысу (з Машукоў), даручылі весці «Вест» на захад, таксама ў склад групы ўвайшлі байцы «Сокалаў» — Павел Вераб’ёў (настаўнік з Мядзведзічаў) і Іван Турэйка.
Група ўнікала сустрэч як з нямецкімі падраздзяленнямі, так і з падраздзяленнямі Арміі Краёвай, хоць і выдавала сябе мясцоваму насельніцтву за адно з апошніх. Паспяхова паўз Бяла-Падляску і Беласток дайшла да Варшавы. З радыёграм групы савецкае камандаванне атрымлівала звесткі пра войскі праціўніка, што дазваляла наносіць авіяцыйныя ўдары.
Потым «Вест» вярнулася назад, прынамсі Павел Гаўрыс зноў далучыўся да «Сокалаў» на тэрыторыі Брэсцкай вобласці.
Памяць
У 1972 годзе каля вёскі Машукі Клецкага раёна ва ўрочышчы Раскоп у гонар атрада пастаўлены помнік.
Cynoglossum amabile
Cynoglossum amabile — кветкавая травяністая расліна, від роду сямейства.
Арэал
Расце ва ўмераных і трапічных зонах Азіі: Кітаі і Бутане.
Значэнне
Дадзеная расліна часта выкарыстоўваецца як дэкаратыўны кветка ў садках.
Cynoglossum amabile змяшчае канцэрагенныя.
Бобінка
Да 11 снежня 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Каленкавіцкага сельсавета.
Варна (правінцыя Бальцана)
Насельніцтва складае 3994 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 57 чал./км². Займае плошчу 70 км². Паштовы індэкс — 39040. Тэлефонны код — 0472.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Абрам Аркадзевіч Турэўскі
Абрам Аркадзевіч Турэўскі (, Прылукы, Чарнігаўская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне гісталогіі і эмбрыялогіі. Доктар біялагічных навук (1964), прафесар (1966).
Біяграфія
Скончыў Львоўскую акадэмію ветэрынарнай медыцыны ў 1952 годзе. З 1967 года ў Гродзенскім медыцынскім універсітэце, у 1967—1998 гадах — загадчык кафедры. Навуковыя працы па гарманальнай рэгуляцыі сакрэцыі жоўці, ролі жоўцевых кіслот у рэгуляванні структурнага і гістахімічнага гамеастазу органаў.
Ліпск (курганны могільнік)
Ліпск — археалагічны помнік — курганны могільнік за 3 км на ўсход ад в. Ліпск Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці, на правым беразе ракі Бярэзіны, ва ўрочышчы Масціца. Мясцовая назва Французскія магілы.
Вядомы з 1924 года. Абследаваў у 1971 годзе А. Р. Мітрафанаў, у 1985 годзе Э. М. Зайкоўскі, у 1989 годзе Л. У. Дучыц (1 курган).
У 1985 годзе Э. М. Зайкоўскі знайшоў за 1 км на захад ад вёскі камень з выявай. Мясцовыя жыхары лічаць, што выява нагадвае воіна на кані.
Апісанне
19 курганоў (дыяметр 4—10 м, вышыня 2—2,5 м) у 2—3 рады цягнуцца ўздоўж дарогі. Вакол большасці курганоў ёсць неглыбокія раўкі. Даследаваны курган насыпаны з чорнай зямлі з уключэннем дробных вугольчыкаў. У паўночнай частцы насыпу выяўлены 4 камяні сярэдніх памераў каля асновы, у невялікім паглыбленні — каля 10 фрагментаў кальцыніраваных костак нябожчыка. Адносіцца да IX—X стст.
Могільнік (магілы-жальнікі)
Знаходзіцца каля вёскі. З’яўляецца помнікам позняга сярэдневякоўя (XVI—XVIII стст.).
NGC 6345
NGC 6345 (іншыя абазначэнні — MCG 10-24-115, ZWG 299.65, PGC 59945) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
БелСел
ТАА СП «БелСел» (гандлёвая марка DIALLOG™) — першы аператар сотавай сувязі стандарту NMT-450 і CDMA-2000 у Беларусі.
Гісторыя
Кампанія заснавана беларускім бокам сумесна з брытанскай кампаніяй Cable & Wireless Plc. у 1991 годзе. Паслугі сотавай сувязі стандарту NMT-450 пачала аказваць 7 мая 1993 года.
З 15 ліпеня 2003 года паслугі сотавай сувязі стандарту CDMA-2000 аказваюцца пад гандлёвай маркай DIALLOG™.
У чэрвені 2007 года ТАА СП «БелСел» пачало аказваць паслугі па тэхналогіі перадачы дадзеных 3G (трэцяга пакалення) EV-DO.
Назва фірмы — БелСел — беларускі варыянт англійскай назвы BelCel (Bеlarussian Cellular), што азначае Беларуская Сотавая.
15 студзеня 2014 года на сайце Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь з'явілася паведамленне, што аператару «БелСел» адмоўлена ў працягненні ліцэнзіі на ажыццяўленне дзейнасці ў галіне сувязі. Ліцэнзія, выдадзеная раней ТАА СП «БелСел», сапраўдная да 23 студзеня 2014 года.
У 00:00 24 студзеня 2014 года кампанія спыніла аказанне галасавой сувязі і інтэрнэту. Сетка стандарту INT-MC-450 была выключана.
Статыстыка
На 1 студзеня 2009 года паслугамі кампаніі карысталіся больш за 105 500 абанентаў. Зона дзеяння сеткі «БелСел» ахоплівала больш за 54 % тэрыторыі краіны, на якой на тай момант пражывала звыш 77 % насельніцтва Беларусі (94% гарадскіх жыхароў).
Сувязь «БелСел» забяспечвалі 175 базавых станцый, 78 з якіх падтрымлівалі тэхналогію EV-DO. 35 базавых станцый у Мінску падтрымлівалі тэхналогію EV-DO Rev.A.
Роўмінгавыя пагадненні ў кампаніі «БелСел» былі заключаны з 16 аператарамі ў 3 краінах свету. Дылерская сетка налічвала 100 салонаў у 45 населеных пунктах.
Нумар абанента DIALLOG
+375-29-4**-**-**
Таксама аператар рэалізоўваў сувязь па «кароткім» нумарам (276-**-**), якія выкарыстоўваліся для званкоў з гарадской сеткі Мінска без выхаду на міжгародні фармат набору нумара (без набору кода +375-29).
Зычныя
Зычныя гукі — гукі чалавечай мовы, пры вымаўленні якіх на шляху паветра, што выдыхаецца з лёгкіх, узнікае перашкода.
Якасці зычных гукаў залежаць ад характару перашкоды і яе месца ў галасавым тракце. У беларускім мовазнаўстве зычныя класіфікуюцца ў асноўным паводле характару перашкоды, паводле актыўнага і пасіўнага органу артыкуляцыі (месца перашкоды). Таксама выдзяляюць палаталізаванасць або г.зв. «мяккасць» зычнага гуку; яе адсутнасць могуць называць «цвёрдасцю».
У акустычных адносінах зычныя гукі складаюцца з голасу і шуму. У залежнасці ад перавагі голасу ці шуму зычныя ў беларускім мовазнаўстве падзяляюцца, адпаведна, на санорныя і шумныя (у сваю чаргу падзяляюцца на глухія і звонкія). Крыніца гуку пры ўтварэнні зычных лакалізуецца ў раёне перашкоды гукавай хвалі і мае шумавы або імпульсна-шумавы характар.
У моўнай плыні зычныя ўтвараюць фанетычную сістэму — кансанантызм.
Артыкуляцыя
Для артыкуляторнага апісання зычных выкарыстоўваюць наступныя крытэрыі:
Напрыклад, англійскае /d/, паводле гэтых крытэраў, з’яўляецца звонкім альвеалярным выбухным зычным.
Мяккасць зычных
Паняцце мяккі зычны выкарыстоўваецца для азначэння дадатковай артыкуляцыйнай якасці зычнага гука, пры вымаўленні якога спінка языка, незалежна ад месца ўтварэння гука, робіць рух да сярэдняга паднябення. Калі ж спінка языка робіць рух да задняга паднябення, утвараецца цвёрды зычны.
Дадатковым азначэннем цвёрдага зычнага гука паводле гістарычных змяненняў (у адрозненне ад азначэнняў асаблівасцяў артыкуляцыі), якія з ім адбыліся, можа быць зацвярдзелы зычны. Зацвярдзелыя зычныя вылучаюцца ў асобную групу у некаторых мовах, напрыклад, у беларускай, таму што некаторыя назоўнікі з асновай на зацвярдзелы зычны маюць іншыя канчаткі: пута—у пуце, футра—у футры, аркуш—у аркушы, дождж—на дажджы.
Месца утварэння зычных
Месца утварэння зычных — прыкмета, якая паказвае ў якім месцы ротавай поласці паветраны струмень сустракае перашкоду.
Меланелія сарэдыёзная
Меланелія сарэдыёзная (Melanelia sorediata ці Parmelia sorediosa, Almb.) — від грыбоў рода Пармелія сямейства Пармеліявыя.
Апісанне
Меланелія сарэдыёзная — цёмна-карычневы лістоваты лішайнік з плоскімі або злёгку ўвагнутымі лопасцямі. Расце на крамяністых пясчаніках.
Арэал
Сустракаецца ў арктычнай, барэальных зонах на раўніне, у Альпійскай і зоне хвойных лясоў у гарах (еўрапейская і азіяцкая часткі Расіі, паўночная і сярэдняя Еўропа, Паўночная Амерыка, Грэнландыя). На Беларусі знаходзіцца за межамі арэала.
Ахова
Ахоўваецца ў Беларусі.
Люсьен Аліўе
Па дадзеных Гіляроўскага, Аліўе трымаў рэцэпт ў таямніцы, хоць асноўныя інгрэдыенты былі вядомыя. І як ні стараліся гурманы таго часу ўзнавіць яе ў дакладнасці, падобнай салаты ў іх не атрымлівалася. Гэта стала падставай для рознага роду легенд. У 2008 годзе магіла Аліўе была выяўлена на Увядзенскіх могілках і адноўлена (12 уч.).
Карабулак (Майлінская сельская акруга)
Карабулак — былое сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана 29 мая 2013 года. Уваходзіла ў склад Майлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 633467200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 58 чалавек (29 мужчын і 29 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 17 чалавек (10 мужчын і 7 жанчын).