cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Афінскі ўніверсітэт
Гісторыя
У перыяд паміж 1895 і 1911 гг. універсітэт штгод прымаў у сярэднім тысячу студэнтаў. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны колькасць новых студэнтаў упершыню дасягнула 2 000. Такім чынам, з'явілась неабходнасць увесці ўступныя экзамены, і пачынаючы з 1927–1928 навучальнага года экзамены былі ўведзены на ўсіх факультэтах. З 1954 года па просьбе ўніверсітэта колькасць студэнтаў вызначалась квотамі Міністэрства адукацыі і рэлігіі Грэцыі.
Рэйнгальд Гейдэнштэйн
Сям’я
Жонка (з 1600) — Ганна Канарска (Konarska). дзеці:
Творчасць
Адной са значных прац з’яўляецца «Ius terrestre nobilitatis Borussiae correctum» (1598).
Удзельнічаў у выпраўленні земскага судовага ўкладання для каралеўскай Прусіі.
Аўтар «Нататак пра Маскоўскую вайну (1578—1582)» (рускі пераклад з лацінскай 1889) у якіх падрабязна апісаў аблогу і штурм Полацка войскамі Баторыя і іншыя ў 1579-80. Яго «Нататкі…» — важная крыніца вывучэння адносін паміж рускай дзяржавай і Рэччу Паспалітай у час Лівонскай вайны і ўнутрыпалітычнага становішча Беларусі ў гэты час.
Полацкае вышэйшае піярскае вучылішча
Полацкае вышэйшае піярскае вучылішча — навучальная ўстанова ордэна піяраў у Полацку ў 1822—1830 гадах, створана на базе пераведзенага сюды паводле імператарскага ўказу ад 28 жніўня 1822 года Віцебскага піярскага вучылішча.
Месцілася ў будынках скасаванай Полацкай езуіцкай акадэміі. Згодна са статутам падзялялася на прыхадское вучылішча, 4-класнае павятовае вучылішча і 3-гадовыя «курсы вышэйшых навук». Ад езуітаў вучылішча перайшлі бібліятэка (больш за 24 тысячы тамоў), фізічны і мінералагічны кабінеты, музей, друкарня.
У павятовай вучылішча выкладаліся: закон Божы, польская, лацінская, французская, нямецкая мовы, геаграфія, арыфметыка, асновы геаметрыі, прыродазнаўства, фізіка, маляванне. «Курсы вышэйшых навук» падзяляліся на літаратурныя i матэматычныя аддзяленні, дзе выкладаліся матэматыка, даследчая фізіка, грамадзянскае права, лацінская, грэчаская, польская мовы, гісторыя, маляванне, музыка, фехтаванне, танцы.
Пры вучылішчы дзейнічаў інтэрнат (канвікт) на 40 юнакоў. Вучэльня мела трывалыя сувязі з Віленскім універсітэтам, у канцы 1822 годзе лекцыі па гісторыі тут чытаў прафесар гэтага ўніверсітэта I. Лялевель. У вучылішча дзейнічаў філіял таварыства філаматаў (раскрыты паліцыяй у снежні 1823 года).
Папячыцель Віленскай навучальнай акругі князь А. Чартарыйскі меркаваў надаць вучылішчу афіцыйны статус ліцэя, але ў 1824 годзе ўсходняя Беларусь адышла да Пецярбургскай навучальнай акругі. У 1825—1826 гадах па ініцыятыве візітара прафесара В. Сянкоўскага праведзена рэформа вучылішча: лекцыйная форма выкладання забаронена, у пачатковых класах выкладанне праводзілася на рускай мове, узмацніўся нагляд паліцыі за выхаванцамі і выкладчыкамі.
Пасля стварэння ў 1829 годзе Беларускай навучальнай акругі ўлады пачалі працэс скасавання вучылішча. Летам 1830 года вучэльня была зачынена, а піяры пераведзены ў Вільню.
ХК Дынама-Бабруйск
«Дынама-Бабруйск» — прафесійны хакейны клуб з горада Бабруйск, Беларусь. Заснаваны ў 2010 годзе. Выступае ў Беларускай Экстралізе.
Чараўкі (Мядзельскі раён)
Чараўкі́ (, Черевки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Вільям Норвіцкі
Вільям Норвіцкі (William of Norwich; Уільям Норыджскі, Вільгельм з Норыджа, 2 лютага 1132 — 22 сакавіка1144, Норыдж, Англія) — хрысціянскі хлопчык, знявечанае цела якога знайшлі ў лесе пад Норвічaм 25 сакавіка 1144 года. Пасля яго гібелі з'явілася чутка, што ён быў забіты яўрэямі з рытуальнай мэтай. Гэты выпадак лічыцца першым «крывавым паклёпам» у гісторыі Еўропы.
Гісторыя
Норвіч быў адным з найбуйнейшых і самых багатых гарадоў сярэднявечнай Англіі. Яўрэі з'явіліся ў Норвічы пасля заваёвы Англіі нармандцамі і займаліся ў асноўным ліхвярствам. Усяго ў горадзе жыло ад 5 да 10 тысяч чалавек, у тым ліку каля 200 яўрэяў — самая вялікая абшчына за межамі Лондана. Абвінавачванне ў забойстве Вільяма — першае згадванне аб яўрэях ў гэтым горадзе.
Вільям рос без бацькі. У яго маці Эльвівы быў старэйшы сын Роберт і сястра Левіва, якая была замужам за святаром Годвінам Стартам (Godwin Sturt). У панядзелак 22 сакавіка 1144 года незнаёмец, які прадставіўся кухарам архідыякана Норвіча, звярнуўся да Эльвівы з просьбай дазволіць яе сыну пайсці з ім, бо на кухні архідыякана патрэбен быў памочнік. Бачачы ваганне маці, ён прапанаваў ёй 3 шылінгі, пасля чаго яна пагадзілася. Хто быў гэты чалавек — хрысціянін або яўрэй — засталося невядомым, Вільям пайшоў з ім. На наступны дзень у аўторак кухар і Вільям ўдваіх зайшлі да цёткі Вільяма, Левівы. Пасля Левіва сцвярджала, што адправіла дачку прасачыць за незнаёмцам, і тая бачыла, як яны з Вільямам зайшлі ў яўрэйскі дом. З таго часу Вільяма жывым не бачылі.
Пасля выяўлення цела ў Норвічы распаўсюдзілася чутка, што Вільям быў забіты яўрэямі. Яўрэяў абвінавачвалі ў тым, што яны катавалі хлопчыка, чынам падобным да мук Хрыста, пасля чаго ўкрыжавалі.
Яўрэі былі выратаваны ад расправы мясцовым шэрыфам Джонам дэ Чэсні (англ.  John de Chesney ), які схаваў іх у каралеўскім замку і адмовіўся ўзбуджаць супраць іх справу<span class="mw-ref" id="cite_ref-Bennett.E2.80.942005.E2.80.94.E2.80.94119-120_13-0" rel="dc:references" contenteditable="false">. Абвінавачванне было разгледжана праз 3 тыдні на саборы, сабраным біскупам горада Эбарардам. Абвінаваўцам выступіў Годвін. Біскупа яго словы не пераканалі. Па закліку біскупа яўрэі сталі перад ім і адмаўлялі сваю віну. Забойства засталося нераскрытым.
Праз месяц пасля смерці, 24 красавіка, цела Вільяма перапахавалі на могілках для манахаў пры гарадской царкве.
У далейшым легенда аб мучаніцтве і цудах была дапоўненая іншымі аўтарамі. У прыватнасці, Джон Капгрэйв (памёр у 1494) у сваёй працы «Новая легенда Англіі» пісаў, што цела Вільяма было знойдзена дзякуючы «цудоўнаму промню святла, што зыходзіць з неба».
Рукапіс
Сачыненне Томаса Манмуцкага з'яўляецца адзінай крыніцай інфармацыі аб Вільяме, гісторыя якога потым абрасла шматлікімі легендамі. Рукапіс кнігі Томаса была выяўленая Мантэгю Родосом Джэймсам ў 1889 годзе, выдадзеная сумесна з Кенноном Аугустам Джессапам у 1896 годзе на латыні з перакладам на англійскую мову з увядзеннем і каментарамі. Рукапіс знаходзіцца ў бібліятэцы Кембрыджскага універсітэта.
Рукапіс складаецца з 7 кніг. У першай апісана жыцце Вільяма ад нараджэння і да смерці. Другая кніга складаецца з 2 частак: другая прысвечана доказу таго, што Вільям быў забіты яўрэямі, а першая частка і астатнія кнігі — апісанні цудаў, якія адбыліся з целам Вільяма. Хаця Джэсап і Джэймс лічылі, што рукапіс створана ў 1172—1173 гадах, сучасныя даследчыкі лічаць, што першая кніга была напісана ў 1149—1150, з другой па шостую — у 1154—1155 гадах. Семая кніга напісана ў 1173 годзе і падсумоўвае ўсе цуды, якія здарыліся з 1155 года.
Томас піша, што яўрэі выкралі хлопчыка ў сераду, у чацвер здзейснілі садысцкае забойства, падобнае на распяцце Хрыста, а ў Вялікую пятніцу, калі хрысціяне адпачываюць, вырашылі пазбавіцца ад цела. Аднак у лесе з мяшком, у якім яны неслі цела, іх бачыў адзін з вядомых жыхароў Норвіча Элвард Дзед. На наступны дзень цела было выяўлена, але пахавана толькі ў панядзелак. У аўторак дзядзька Вільяма Годвін Старт выкапаў цела для апазнання і зноў пахаваў. Між тым, як сцвярджае Томас, яўрэі падкупілі шэрыфа і ен абяцаў ім поўную абарону.
Томас сцвярджае, што біскуп тройчы выклікаў яўрэяу, якія схаваліся ў каралеўскім замку, на сабор і патрабаваў ад іх прайсці выпрабаванне «судом Божым». Аднак яўрэі, заявіўшы аб сваей невінаватасці, адмовіліся праходзіць выпрабаванне і пайшлі ў замак пад аховай шэрыфа. Пры гэтым Джуліян Бенет мяркуе, што гаворка ідзе пра канфлікт паміж шэрыфам і біскупам, а не паміж яўрэямі і хрысціянамі Норвіча. Бенет разглядае канфлікт у кантэксце супрацьстаяння англасаксонскага і нармандскія насельніцтва, супрацьпастаўлення лаяльнасці каралю і лаяльнасці царквы.
У першай кнізе забойства Вільяма яўрэямі выкладаецца як агульнавядомы і даказаны факт. Аднак, як піша прафесар Ора Лімор, пры чытанні з другой кнігі становіцца зразумела, што многія жыхары Норвіча, уключаючы шэрыфа і біскупа, у гэтым сумняваліся. Лімор мяркуе, што менавіта таму другая кніга была напісана значна пазней, у ей аўтар фактычна дыскутуе са скептыкамі і прыводзіць тое, што ен лічыць доказамі віны яўрэяў.
Галоўным доказам Томас лічыць пасведчанне аб тым, што адзін з жыхароў горада бачыў, як яурэі неслі ў мяху цела і павесілі яго на дрэве ў лесе, але змоўчаў, каб не парушаць святасць Страснога пятніцы. Упершыню гэта сведчанне было агучана толькі праз 5 гадоў пасля смерці Вільяма — у 1149 годзе, і не самім сведкам, а яго духоўнікам пасля яго смерці. Другім доказам ен мяркуе зацвярджэнне Левівы, якая сцвярджала, што яе дачка бачыла, як Вільям увайшоў у дом яўрэя. Аднак і гэта сведчанне з'явілася праз 5 гадоў і не было агучана на саборы ў біскупа.
Такім чынам, як піша Ора Лімор, абодва сведчанні з'явіліся праз шмат гадоў пасля падзеі і былі агучаныя не самімі сведкамі, а тымі, хто сцвярджаў, што чуў гэта ад сведак. Развагі ж пра распяцці і крывавым рытуале абапіраюцца на сведчанне хрысціянскай служанкі ў яўрэйскім доме, якая сцвярджала, што мімаходам бачыла ў прыадчыненыя дзверы укрыжаванага хлопчыка. Яна таксама агучыла свае абвінавачванні праз шмат гадоў пасля саміх падзей. Ора Лімор адзначае таксама, што Томас нічога не піша аб якіх-небудзь спробах ўсталяваць асобу чалавека, з якім сышоў Вільям.
Прэтэнзіі ў рытуальным забойстве Томас абапірау на меркаванне нейкага ахрышчанага яурэя Теобальда, па словах якога без праліцця чалавечай крыві яўрэі не могуць здабыць свабоду і вярнуцца на радзіму.
Выдавец кнігі Томаса Мантэгю Джэймс абвінавачвае ў стварэнні крывавага паклепу Теобальда і нават мяркуе, што ен мог быць забойцам. Гісторык Гэвін Лэнгмюр ( англ. ), вывучаючы рукапіс, прыйшоў да высновы, што менавіта Томас, выступаючы ў ролі першага ў ангельскай гісторыі прыватнага дэтэктыва, абвінаваціў яўрэяў у рытуальным забойстве.
У сваім даследаванні Лэнгмюр паказаў, як Томас падтасоўваў факты і сведчанні для фальсіфікацыі высноў.
Сучасныя ацэнкі
Абвінавачванне яўрэяў у рытуальным забойстве Вільяма лічыцца першым «крывавым паклепам» у гісторыі Еўропы. Навукоўцы мяркуюць, што з'яўленне легенды аб Вільяме Норвічскім было звязана з рэлігійнымі настроямі першых Крыжовых паходаў, з іх акцэнтам на распяцці Хрыста і антыяўрэйскую ідэалогіяй. Так, гісторык Джэрэмі Коэн адзначае, што апісанне Томасам Манмутскім сцэны катаванняў і забойства хлопчыка мэтанакіравана стварае паралелі з распяццем Хрыста.
Гэтая гісторыя стала мадэллю для абвінавачванняў у будучыні. Любое забойства, у якім маглі западозрыць яурэя, станавілася не простым, а рытуальным. Яно было устроена ў ланцуг аналагічных абвінавачванняў і было калектыўным: «вінаватыя ўсе яубрэі». У далейшым легенда аб Вільяме атрымала шырокае распаўсюджванне. Так, у Англіі з 1144 г. да выгнання адтуль яурэяў у 1290 годзе вядома па меншай меры 14 паклёпау. Затым праз Францыю паклеп распаўсюдзіўся і на астатнюю сярэднявечную Еўропу. Абвінавачванне яўрэяў у гэтым забойстве на працягу сотняў гадоў падтрымлівала антысемітызм. Сучасныя навукоўцы лічаць, што Вільям, хутчэй за ўсе, быў рэальнай постаццю, што ен сапраўды быў знойдзены мертвым і памер гвалтоўнай смерцю. Усе астатняе — прадмет здагадак і спекуляцый.
Чучаліцы
Чу́чаліцы (, Чучелицы) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Танжэр
Танжэр (طنچة (Танджа) — буйны партовы горад Марока з насельніцтвам 907 тыс. чалавек (перапіс 2008 года). Знаходзіцца на паўночным узбярэжжы Марока, абмываецца Гібралтарскім пралівам.
Танжэр з'яўляецца аўтаномнай міжнароднай эканамічнай і палітычнай тэрыторыяй у падначаленні караля і кіраванні дзяржавы. Тут cканцэнтраваны прадстаўніцтвы міжнародных гандлёвых, фінансавых, культурных і палітычных арганізацый.
Павел Рафаілавіч Бермант-Авалаў
Па́вел Рафаі́лавіч Бе́рмант-Ава́лаў (Павел Рафаилович Авалов-Бермондт; 4 сакавіка 1877 года, горад Тыфліс, Расійская імперыя — 27 снежня 1974 года, Нью-Ёрк, ЗША) — рускі афіцэр, генерал-маёр (1919), прадстаўнік пранямецкай плыні ў белым руху ў Прыбалтыцы. У літаратуры сустракаюцца розныя варыянты напісання імя па бацьку і прозвішча. Стаўленне да Авалава-Берманту ў савецкай і эмігранцкай гістарыяграфіі ў асноўным адмоўнае. Верагодна з-за таго, што ён паслядоўна шукаў саюза з немцамі, у той час калі большасць кіраўнікоў Белай арміі ставіла на Антанту. Яго абвінавачвалі ў правале паходу Юдзеніча на Петраград, у авантурызме і самазванстве. Паводле іншай кропкі гледжання дзеянні Берманта маглі прывесці да перамогі Белай справы, калі б яго лідары апынуліся больш дальнабачнымі і пагадзіліся з прапановамі Берманта абаперціся ў вайне з бальшавізмам на нямецкія ваенна-палітычныя колы.
Рэакцыя Манту
Рэакцыя Манту, Проба Манту (іншыя назвы: спроба Піркэ, туберкулінавая проба, туберкулінадыягностыка) — метад даследавання напружаннасці імунітэту ад узбуджальніка туберкулёзу (сухотаў) з дапамогай ацэнкі рэакцыі на адмысловы прэпарат мікрабактэрый (туберкулін).
Класічны кшталт туберкуліну быў вынайдзены ў 1890 годзе знаным нямецкім урачом Робертам Кохам. Аўтарам метаду туберкулінадыягностыкі на аснове ўжывання туберкуліну Коха для дыягностыкі сухотаў, належыць Піркэ (1907). На ўвярэджаную адмысловым свярдзёлкам скуру наносіўся туберкулін. З цягам часу гэты метад быў мадыфікаваны і ўвярэджанне скуры сталі рабіць адмысловым ланцэтам. Блізу так выглядае спроба Піркэ і ў нашы дні. Французскі ўрач Шарль Манту (Charles Mantoux) прапанаваў іншую мадыфікацыю спробы — унутрыскурныя ўвядзенні туберкуліну. Проба ў мадыфікацыі Манту стала выкарыстоўваецца ў Беларусі з 1965 года.
Рэакцыя Манту ёсць рэакцыяй на ўводзіны туберкуліну. У месцы ўводзінаў прэпарата ў скуру ўзнікае своеасаблівае запаленне, якое выклікаюцца інфільтрацыяй Т-Лімфацытамі — спецыфічнымі клеткамі крыві, адказнымі за клетачны імунітэт. Фрагменты мікабактэрый быццам прыцягваюць да сябе лімфацыты з блізулеглых крывяносных сасудаў скуры. Рэагуюць не ўсе Т-лімфацыты, а толькі тыя, што ўжо цалкам ці часткова «знаёмыя» з палачкай Коха. Калі арганізм «знаёмы» з сапраўднай мікрабактэрыяй туберкулёзу, дык такіх лімфацытаў будзе болей, запаленне больш інтэнсіўным, а рэакцыя будзе станоўчай, гэта значыць мела месца інфікаванне палачкай Коха. Мераючы лінейкай дыяметр папулы (запаленчай «бляшкі» ці «гузіка»), ацэньваюць напружанасць імунітэту ад туберкулёзнай палачкі.
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 7
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 7 — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Архітэктура
Дом № 7 уяўляе сабой трохпавярховы прамавугольны ў плане будынак накрыты пакатым двухсхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада строга сіметрычная, мае трохчасткавую будову. Цэнтральная частка вылучана атынкавай сценкай з трыма лучковымі праёмамі. Прамавугольныя аконныя праёмы на другім паверсе дэкарыраваны прамымі сандрыкамі. У бакавых частках трэцяга наверха сіметрычна размешчаны 2 невялікія балконы. Адзін з тарцоў будынка — глухі шчыт, другі ўшчыльную прымыкае да дома № 9.
Костас Варналіс
Ко́стас Ва́рналіс (Κώστας Βάρναλης;, г. , Балгарыя — ) — грэчаскі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся 26 лютага 1884 года ў Бургасе (Балгарыя) у сям'і грэчаскага шаўца Янакаса Бубуса (Варналіс — мянушка, якая азначае, што род паходзіць з Варны). Скончыўшы школу і педагагічнае вучылішча ў Плоўдзіве. У 1909 годзе скончыў Афінскі ўніверсітэт, выкладаў у гімназіі і быў дырэктарам школы. Выкладаў таксама ў сваёй Афінскім універсітэце. У 1918 годзе атрымаў дзяржаўную стыпендыю і 1919—1921 гадах знаходзіўся ў Парыжы, слухаў у Сарбоне лекцыі па філалогіі і эстэтыцы.
Пераследаваўся за свае погляды: у 1925 годзе ён быў звольнены з выкладчыцкай працы, а ў 1935 — сасланы. З іншага боку, ён як праваднік пракамуністычных ідэй карыстаўся вялікай увагай з боку савецкіх улад: у 1934 годзе быў запрошаны ў СССР, дзе ён прыняў удзел у Першым з'ездзе савецкіх пісьменнікаў, а ў 1959 — узнагароджаны Міжнароднай Ленінскай прэміяй «За ўмацаванне міру паміж народамі».
Творчасць
Першы зборнік вершаў «Соты» (1905) прасякнуты геданістычнымі і эстэцкімі матывамі. Аўтар зборнікаў палітычнай лірыкі «Свабодны свет» (1965), «Гнеў народа» (1975), паэм «Святло, якое пячэ» (1922), «Асаджаныя рабы» (1927), сатырычных аповесцяў-памфлетаў «Сапраўдная апалогія Сакрата» (1931; беларускі пераклад М. Бусла), «Дзённік Пенелопы» (1947) і інш., зборнік памфлетаў «Дыктатары» (1954), драмы «Атал III» (1970), літаратурна-крытычных артыкулаў (кніга «Эстэтыка—крытыка», 1958).
Іван Сцяпанавіч Гулько
Іван Сцяпанавіч Гулько (нар., в. Войская, Брэсцкі павет, Польская Рэспубліка) — беларускі вучоны ў галіне медыцынскай рэабілітацыі, выдатнік аховы здароўя. Доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар (1971).
Біяграфія
У 1944 годзе быў прызваны ў Чырвоную армію, дзе служыў шафёрам. Пасля дэмабілізацыі ў 1947 годзе паступіў у Мінскі медыцынскі інстытут, які скончыў у 1953 годзе. Працаваў у Брэсцкай гарадской санітарна-эпідэміялагічнай станцыі. З 1954 года па 1957 год загадваў Олтушскім урачэбным участкам Маларыцкага раёна.
Вучыўся ў аспірантуры кафедры шпітальнай тэрапіі Мінскага медыцынскага інстытута, якую скончыў у 1960 годзе. У 1960—1966 гадах з’яўляўся асістэнтам кафедры. Абараніў кандыдацкую дысертацыю «Утрыманне цынка, медзі, марганца, кадмія, кобальта і нікеля ў хворых ракам». У 1961 годзе было прысвоена вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук. З 1966 года па 1969 гады — дацэнт 1-й кафедры шпітальнай тэрапіі, адначасова з’яўляўся намеснікам дэкана лячэбнага факультэта. Потым да 1970 года — дацэнт кафедры ўрачэбнага кантролю і лячэбнай фізкультуры.
З 1988 па 1994 год — прафесар кафедры фізіятэрапіі, лячэбнай фізкультуры і ўрачэбнага кантролю Мінскага медыцынскага інстытута, адначасова (1992—1994) — галоўны спецыяліст Міністэрства аховы здароўя Беларусі па медыцынскай рэабілітацыі. У лютым 1993 года яму была прысвоена кваліфікацыя «ўрач-рэабілітолаг вышэйшай катэгорыі». З ліпеня 1994 па верасень 1995 года з’яўляўся вядучым навуковым супрацоўнікам лабараторыі па медыка-сацыяльных праблемах пажылых. З верасня 1995 года і да выхада на пенсію (2004) Іван Сцяпанавіч працаваў вядучым спецыялістам лабараторыі медыка-сацыяльнай рэабілітацыі пажылых у НДІ медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі.
Каля дваццаці гадоў (1970—1990) Іван Сцяпанавіч быў старшынёй Рэспубліканскага навукова-медыцынскага таварыства ўрачоў урачэбнага кантролю і лячэбнай фізкультуры. Ён стварыў грамадскі ўніверсітэт «Здароўе пажылых», які працягваў курыраваць і пасля выхаду на пенсію.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў утрыманне мікраэлементаў у арганізме пры захворваннях. У далейшым працаваў над праблемай каранарнага атэраслерозу — «Некаторыя пытанні патагенэза атэрасклерозу» (1966), абараніў доктарскую дысертацыю «Біяхімічная і электрафізіялагічная характарыстыкі праяў каранарнага атэрасклерозу» (1969). У наступныя гады працаваў над стварэннем комплексных методык немедыкаментознага аздараўлення. Асаблівую ўвагу ўдзяляў аздараўленню хворых бранхіяльнай астмай і астматычным бранхітам. Прапанаваў шэраг устройстваў для фарміравання рытму дыхання.
Апублікаваў больш за 160 навуковых работ. Ён з’яўляецца навуковым рэдактарам шэрага манаграфій, беларускай энцыклапедыі «Здоровье» (1991), мае 8 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходніцтвы.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі, адзначаны знакам «Выдатнік аховы здароўя» (1981), быў адзначаны бронзавым медалём ВДНГ СССР.
Талін
Талін (Tallinn; у 1219—1917:, Reval) — горад, сталіца Эстоніі. Буйны пасажырскі і грузавы марскі порт у Фінскім заліве Балтыйскага мора, вузел чыгунак і аўтадарог. Міжнародны аэрапорт. Галоўны прамысловы і культурны цэнтр краіны.
Этымалогія
Верагодна, назва «Tallinn(a)» у эстонскай мове паходзіць ад слоў «taani linn» («дацкі град») або «tali linn» («зімовы град»).
Горад быў вядомы ў старажытнарускіх крыніцах пад назвай Калывань (магчыма, ад слова Kalevan; гл. Калеў) або Лядзяш, у скандынаўскіх — Лінданісэ (Lyndanisse), Лінда. Пазней скандынавы і немцы звалі яго Рэваль (Reval), магчыма, ад эстонскай назвы мааконда Равала, у рускім ужыванні — Рэвель (афіцыйная назва ў Расійскай імперыі да 1917 года).
Гісторыя
У X—XI ст. на месцы Таліна было паселішча старажытных эстаў Лінданісе. Упершыню пад назваю Калываю, упамінаецца ў 1154 годзе арабскім географам Ідрысі і ў рускіх летапісах. У 1219 годзе захоплены Даніяй, названы Рэвель (афіцыйна назва горада да 1917 года). У 1230 годзе ўведзена любекскае гарадское права. З 1285 года член Ганзы. У 1346—1561 гадах уладанне Тэўтонскага, потым — Лівонскага ордэнаў. Гандляваў з Ноўгарадам, Псковам, Гданьскам, Любекам, Антверпенам і інш. У 1524 годзе праведзена Рэфармацыя. У 1561—1710 гадах пад уладай Швецыі. У 1569 годзе горад бамбардзіраваны любекска-дацкім флотам. У 1570—1571 і 1577 годзе рускія войскі беспаспяхова імкнуліся захапіць горад у ходзе Лівонскай вайны 1558—1583 гадоў. У 1591—1592 гадах большая частка насельніцтва памерла ад чумы і голаду (1602). У 1634 годзе пачалася мануфактурная вытворчасць. У Паўночную вайну 1700—1721 гадоў адышоў да Расіі (1710), цэнтр Эстляндскай губерні, пабудавана ваенная гавань. Пасля злучэння чыгункай з Санкт-Пецярбургам (1870) — важны партовы горад і прамысловы цэнтр. У 1918—1940 гадах сталіца Эстоніі.
Адміністрацыйны падзел
Талін уваходзіць у склад павета Хар'ю, утвараючы гарадскі муніцыпалітэт Талін. У савецкі час горад уключаў чатыры раёны: Калінінскі (былы Копліскі), Ленінскі, Марскі, Кастрычніцкі. Падчас рэформаў мясцовага самакіравання 4 сакавіка 1993 года былі ўтвораны 8 гарадскіх раёнаў (linnaosad): Кесклін (Цэнтр), Крыстыйне, Ласнамяэ, Мустамяэ, Ныме (да 1940 года асобны горад), Пірыта, Пых'я-Талін (Паўночны Талін) і Хааберсці.
Кожнай раённай ўправай кіруе старэйшына (linnaosavanem). Ён прызначаецца гарадской управай па паданні мэра пасля кансультацый з адміністрацыйнымі радамі частак горада. Функцыя адміністрацыйных рад — падрыхтоўка рэкамендацый гарадскому ўраду і камісіям муніцыпалітэта з нагоды кіравання раёнамі.
Геаграфія
Талін знаходзіцца ў Паўночнай Еўропе, на паўднёвым беразе Фінскага заліва, у 80 кіламетрах ад Хельсінкі. Самае вялікае возера Таліна — Юлемістэ (плошча 9,6 км²). Гэта галоўная крыніца пітнай вады горада. Возера Харку — другое па велічыні (плошча 1,6 км²). У адрозненне ад шматлікіх вялікіх гарадоў, адзіная значная рака ў Таліне — Пірыта — размешчаная далёка ад цэнтра горада (цяпер гарадскі раён Пірыта). Басейн ракі знаходзіцца пад аховай з-за яго маляўнічасці.
Па тэрыторыі горада праходзіць вапняковы ўступ (Глінт, або Балтыйска-Ладажскі ўступ). Ён выразна прасочваецца на Таампеа і ў Ласнамяэ.
Даўжыня берагавой лініі — 46 кіламетраў. У межах горада яна ўтварае тры вялікіх паўвострава: Коплі, Пальясаары і Какумяэ.
Транспарт
Да грамадскага транспарта ў Таліне адносяцца аўтобус, трамвай, тралейбус, прыгарадныя цягнікі і паром. У горадзе дзейнічаюць 72 аўтобусныя маршруты, чатыры маршруты трамвая і чатыры тралейбусныя маршруты.
Чэхі (Мядзельскі раён)
Чэ́хі (, Чехи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Цыстопус белы
Цыстопус белы (Albugo candida) — від сямейства.
Апісанне
Як і іншыя ааміцэты, якія з’яўляюцца фітапатагенамі, яго часам называюць грыбком, але да грыбоў ён не ставіцца. Albugocandida candida з’яўляецца аблігатным біятрофным ааміцэтам, які заражае віды капуставых і з’яўляецца прычынай іх захворванняў.
На геномным узроўні Albugo candida мае адносна невялікі геном, чым іншыя ааміцэты.
Гаспадары:
Ландшафтная экалогія
Ландшафтная экалогія — раздзел экалогіі і геаграфіі, які вывучае прасторавую разнастайнасць і элементы ландшафту (напрыклад, палі, жывыя агароджы, групы дрэў, рэкі або гарады) і тое, як іх размяшчэнне ўплывае на размеркаванне і плынь энергіі і індывідуумаў у навакольным асяродзді (якое, у сваю чаргу, можа непасрэдна паўплываць на размеркаванне элементаў).
Ландшафтная экалогія звычайна мае справу з прыкладнымі і цэласнымі праблемамі. Сам тэрмін быў прапанаваны Карлам Тролам, нямецкім географам, у 1939 годзе. Ён распрацоўваў гэту тэрміналогію і безліч ранніх паняццяў ландшафтнай экалогіі як частку яго ранняй працы, якая вывучала ўзаемадзеянне паміж навакольным асяроддзем і расліннасцю.
Нядаўняе ўзрастанне ландшафтнай экалогіі звязана з развіццём тэхналогій геаграфічных інфармацыйных сістэм (ГІС) і наяўнасці шырокамаштабных звестак пра прыроднае асяроддзе (напрыклад. спадарожнікавыя фатаграфіі або фотакарткі з паветра).
Ландшафтная экалогія сочыць, як прасторавая структура ўплывае на дастатковасць арганізмаў ландшафтнага ўзроўню, а таксама за паводзінамі і функцыянаваннем ландшафту ў цэлым. Гэта ўключае вывучэнне ўзору, або ўнутранага парадку ландшафту, у працэсе, або неперарвальнай дзейнасці функцыянавання арганізмаў. Ландшафтная экалогія таксама ўключае геамарфалогію, як дадатак да мадэлі і архітэктуры ландшафтаў. Геамарфалогія вывучае тое, як геалагічныя ўтварэнні ўплываюць на структуру ландшафту.
Юзаф Ельскі
Юзаф Ельскі (Józef Jelski) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Ельскіх. Нарадзіўся ў сям’і Ежы Ельскага, падчашага гродзенскага, і Людвікі з Булгарынаў.
Харужы пяцігорскі, сышоў у адстаўку 25 красавіка 1776 года. У 1816—1820 г. — ваўкавыскі земскі спраўнік.
Член масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне.
Пакінуў тастамент ад 29 сакавіка 1815 года, якім пакінуў маёнтак Лыскава (Лыскаўшчына) Ваўкавыскага павета сынам Юзафу і Пляцыду, астатнім сынам — грашовыя сумы.
Сям’я
У шлюбе з Яаннай з Вансовічаў. Дзеці :
Мірпуа (кулінарыя)
Мірпуа (фр.  mirepoix ), або супавая зеляніна (ім.  Suppengrün ) — агароднінная сумесь у еўрапейскай кухні з карняплодаў (морква, бручка, корань сельдэрэя, корань пятрушкі), цыбулевых (парэй, рэпчатая цыбуля) і сталовай зеляніны (пятрушка, лісце сельдэрэя, чабор і інш.), якая дадаецца ў булён для надання яму водару. Гародніна ў розных камбінацыях у залежнасці ад рэцэптаў нацыянальнай кухні дадаецца ў булён цалкам (напрыклад, у нямецкай кухні) або дробна парэзанай (напрыклад, у французскай кухні мірпуа — па імя герцага дэ Мірпуа), затым выдаляецца з яго альбо ў парэзаным выглядзе дадаецца ў жаркое і разварваецца ў ім для атрымання духмянай і густога соуса.
Швакшты (Мядзельскі раён)
Шва́кшты (, Швакшты) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Наталля Іванаўна Шыколенка
{{Лёгкаатлет {{АГ-спорт|Лёгкая атлетыка}} {{турнір|Алімпійскія гульні}} {{медаль|Серабро|Барселона 1992|кіданне кап'я}} {{турнір|Чэмпіянаты свету}} {{медаль|Бронза|Штутгарт 1993|кіданне кап'я}} {{медаль|Золата|Гётэбарг 1995|кіданне кап'я}} {{турнір|Ганаровыя спартыўныя званні}} {{{!}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Заслужаны майстар спорту СССР}} {{!}}} }}
Наталля Шыко́ленка (нар., Мінск) — беларуская і савецкая лёгкаатлетка чэмпіёнка свету 1995 г. і сярэбраная прызёрка XXV Алімпійскіх гульняў у Барселоне (1992 г.) у кіданні кап'я. Майстар спорта міжнароднага класа СССР (1987), заслужаны майстар спорту СССР (1997), заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (1995). Спартсмен года Беларусі (1995).
Маці і асабісты трэнер Ганны Тарасюк. Сястра лёгкаталеткі Таццяны Шыколенкі.
Спартыўная кар'ера
У 1983 г. заваявала тытул чэмпіёнкі СССР сярод юніораў у спаборніцтвах па кіданні кап'я. Праходзіла службу ў спартыўнай камандзе Узброеных Сіл МУС РБ. У 1987 г. прымала ўдзел ў Чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы ў Рыме. У 1988 г. у спаборніцтвах па кіданні кап'я выйграла Кубак Еўропы.
Пры падрыхтоўцы да Чэмпіяната свету па лёгкай атлетыцы ў Токіа ў 1991 г. атрымала сур'ёзную траўмы нагі, тым не менш паехала і выступіла на чэмпіянаце, заняўшы 11-ае месца. Даволі хутка стан здароўя Наталлі выправіўся, і ў 1992 г. яна выйграла першынства СССР з с лепшым па тым часе ў свеце вынікам.
На Чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы 1993 г. у нямецкім Штутгарце заваявала бронзу (вынік - 65,64 м), на Чэмпіянаце свету па лёгкай атлетыцы 1995 г. у шведскім Гётэбаргу — золата (вынік - 67,56 м). На Алімпіядзе ў Барселоне ў 1992 г. Наталля заваявала срэбны медаль, саступіўшы першынства немке Сільке Рэнк. На Алімпійскіх гульнях ў амерыканскай Атланце заняла 12-ае месца, трапіўшы на трэцяй спробе ў дрот, па якому рухалася відэакамера.
Працуе настаўнікам СДЮШАР №2 БФСТ "Дынама".
Спартыўныя дасягненні
Асабісты рэкорд — кіданне кап'я на 71.40 м (1994). Пераможца першынств СССР, шасцікратная чэмпіёнка СССР (1988-1992), чэмпіёнка і рэкардсменка СНД (1992), уладальніца Кубка Еўропы і свету (1994), пераможца Спартакіядаў народаў СССР (1986, 1990), чэмпіёнка міра (1995), срэбная прызёрка XXV Алімпійскіх гульняў 1992 г.
Беластоцкі павет (1919—1939)
Беласто́цкі паве́т — былы павет Беластоцкага ваяводства Польскай Рэспублікі. Сядзіба — горада Беласток.
Гісторыя
Створаны на аснове былога Беластоцкага павета Гродзенскай губерні Расійскай імперыі ў 1919 годзе. У 1921 г. на абшары павета знаходзілася 9 гарадоў (Беласток, Хорашч, Гонёндз, Кнышын, Старасельцы, Супрасль, Сураж, Васількаў, Заблудаў) і 9 вясковых гмінаў. 14 студзеня 1940 г. савецкія ўлады канчаткова скасавалі Беластоцкі павет як адміністрацыйную адзінку, а на яго месцы былі заснаваны Беластоцкі, Заблудаўскі і Кнышынскі раёны Беластоцкай вобласці.
У цяперашні час тэрыторыі павета адносяцца да Беластоцкага і Монькаўскага паветаў Падляскага ваяводства Польшчы.
Насельніцтва
Паводле звестак перапісу насельніцтва 1921 г. у павеце пражывала ўсяго 186 574 жыхароў, з чаго 6 016 (3,22%) беларусаў, 129 691 (69,51%) палякаў (выніку перапісу былі фальсіфікаваны, каб выказаць магчыма вялікую колькасць палякаў), 47 084 (25,23%) яўрэяў, 2 043 (1,09%) немцаў, 1 784 (0,96%) рускіх, 56 літоўцаў, 49 украінцаў (у перапісе былі запісаны як русіны), 22 латышоў, 16 чэхаў, 5 эстонцаў, 5 французаў, 4 англічанаў, 3 сербаў, 2 румынаў, 2 амерыканцаў, па адным югаславянцы, славаку, швейцарцы, італьянцы. Для параўнання, перапіс насельніцтва Расійскай імперыі 1897 г. засведчыў у павеце 164 441 чал., з якіх польскую мову як родную адзначылі ўсяго 70 149 (г. зн. 33,19% ад насельніцтва павета), «расійскую» (пад якой разумелася ўласна руская, а таксама беларуская ) — 68 398 (33,1%), пры гэтым крыніцы не паказваюць на значны адток беларускага насельніцтва з рэгіёна або значнае збольшванне польскага. 60,28% (113 491) жыхароў павета былі каталікамі, 27,38% (51 087) іўдзеямі, 9,8% (18 925) праваслаўнымі, 1,81% (3 374) пратэстантамі, 415 уніятамі, 33 баптыстамі, 20 мусульманамі, 5 адвентыстамі, 4 стараверамі, 3 армянскімі хрысціянамі. Для 54 жыхароў павета веравызнанне было пазначана як невядомае.
Шышкі (Мядзельскі раён)
Шы́шкі (, Шишки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 7а
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 7а — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы. У будынку размешчаны Літаратурны музей Максіма Багдановіча.
Архітэктура
Дом № 7а размешчаны ў глыбіні квартала і уяўляе сабой трохпавярховы прамавугольны ў плане будынак з неглыбокімі рызалітамі на бакавых фасадах, накрыты двухсхільным дахам. Плоскія наверхні сцен фасадаў члянёны прамавугольнымі вокнамі. На трэцім паверсе, які аддзелены ад першых двух карнізным поясам, 2 невялікія балконы з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё).
Асемяненне
Асемяненне — забеспячэнне сустрэчы палавых клетак (яйцаклетак і сперматазоідаў ) жывёл дзеля апладнення, што дасягаецца пры ўмове адначаснага выспявання гамет абодвух палоў.
Расціслаў Аляксеевіч Шылай
Расціслаў Аляксеевіч Шыла́й (, в. Раўнаполле, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1985). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1988).
Біяграфія
Скончыў БПІ (1960). З 1960 года працаваў у інстытуце «Брэстграмадзянпраект», з 1980 года галоўны архітэктар. З 1981 года начальнік Брэсцкага абласнога ўпраўлення па будаўніцтве і архітэктуры, з 1996 года кіраўнік персанальнай творчай майстэрні.
Творчасць
Асноўныя работы ў Брэсце: Брэсцкі аэравакзал (у сааўтарстве, Дзяржаўная прэмія БССР 1988), жылыя дамы па вул. Набярэжнай (1961—1963), па бульвары Касманаўтаў (1979), будынкі абласной клінічнай бальніцы, тэлевізійна-студыйнага комплексу (абедзве 1965), жылыя дамы на Партызанскім праспекце, магазін па вул. Леніна (1970-я гг.), комплекс жылых дамоў з прадпрыемствамі культурна-бытавога абслугоўвання ва Усходнім раёне па вул. Маскоўскай (1970-я гг.), будынкі музычнага вучылішча па вул. Гогаля (1973), кінатэатра «Беларусь» (1977), будынак Брэсцкага абкама КПБ (1977), жылы дом па вул. Энгельса (1985), фізкультурна-аздараўленчага комплексу (1984); рэканструкцыі гандлёвага цэнтра «Славянскі базар» (2000—2001), вытворчага прадпрыемства пад гандлёвыя рады па вул. Куйбышава (2001); бюст Т. Р. Шаўчэнкі на бульвары Шаўчэнкі (2002); Свята-Георгіеўскі храм у в. Вычулкі Брэсцкага раёна (2003).
Кулікова (Мядзельскі раён)
Куліко́ва (, Куликово) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Вераб’ёўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Пузыроўскага сельсавета.
Еўрапейская асацыяцыя свабоднага гандлю
Еўрапейская асацыяцыя свабоднага гандлю (ЕАСГ) - міжнародная гандлёвая арганізацыя. Арганізацыя была створана ў 1960 годзе ў Стакгольме, шляхам падпісання Стакгольмскай канвенцыі. Першапачаткова, ЕАСГ была створана для дзяржаў, якія не жадалі далучыцца да Еўрапейскай эканамічнай супольнасьці.
Дзяржавы-сябры арганізацыі
На дадзены момант у арганізацыі складаюцца наступныя краіны:
Раней у арганізацыі знаходзілася больш дзяржаваў, але ўсе яны выйшлі з ЕАСТ і ўвайшлі ў склад Еўрапейскага саюза:
Велюр
Велюр (velours — аксаміт) — тканіна, скура і іншыя матэрыялы з мяккім ворсавым аксамітным добрым бокам: велюр-драп, велюр-аксаміт і інш. Вырабляюць з воўны (велюр-драп), са скуры свіней ці рагатай жывёлы хромавым дубленнем (хромавая замша). Выкарыстоўваюць на верхняе адзенне, галаўныя ўборы, абутак.
Антоні Наркевіч-Ёдка
Бацькі
Належаў да шляхецкага роду Наркевічаў-Ёдкаў герба «Ліс». Нарадзіўся ў сям’і Ежы (Юрыя) Наркевіча-Ёдкі, які валодаў маёнткам ў Пласкіроўскім павеце Падольскай губерні (Расійская імперыя), і дваранкі-каталічкі Адэлі Залескай.
Маёнтак
Меў маёнтак ў Валынскай губерні.
Адукацыя
Спачатку ён вучыўся ў прафесара Караля Юркевіча, затым паехаў у Брусель, дзе вучыўся ў Брусельскім свабодным універсітэце. Па вяртанні ён дапамагаў бацьку кіраваць спадчынным маёнткам. Затым ён падарожнічаў па Еўропе, жыў у Германія, Бельгіі, Нідэрландах, Францыі, Іспаніі і Італіі, дзе вывучаў мастацтва і купляў карціны і гравюры, ствараючы шырокую калекцыю еўрапейскага мастацтва, якую прывёз дадому.
Даследчыцкая дзейнасць
З 1882 года працаваў над шматтомнай працай «Нарыс гісторыі жывапісу з самых старажытных часоў да канца XVIII стагоддзя, якому папярэднічаў беглы погляд на гісторыю і цывілізацыю старажытных народаў і менш вядомых сучасных народаў з улікам пераважна іх развіцця ў розных галінах мастацтва». Першыя тры тамы ён выдаў за свой кошт, гэтую працу так і не скончыў. У 1890 годзе здзейсніў паездку ў Швейцарыю, на зваротным шляху спыніўся ў Кракаве, дзе стаў членам Нумізматыка-археалагічнага таварыства.
Служба
Міравы суддзя Астрожскага павета Валынскай губерні.
Смерць
Памёр у сваім маёнтку Воліца ў Валынскай губерні (Расійская імперыя).
Філіп Рослер
Філіп Рослер (Philipp Rösler, нар. 24 лютага 1973, вёска Кханьхынг (Khánh Hưng), правінцыя Басуен,  —) — германскі палітык в’етнамскага паходжання. В’етнамскае імя невядома. З 12 мая 2011 па 17 снежня 2013 ён займаў пасаду федэральнага міністра эканомікі і тэхналогій, з 13 мая 2011 па 7 снежня 2013 — федэральны старшыня СвДП, з 16 мая 2011 па 17 снежня 2013 — віцэ-канцлер Германіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Паўднёвым В’етнаме. В’етнамскае імя і бацькі невядомыя. У дзевяцімесячным узросце ў прытулку быў усыноўлены нямецкай шлюбнай парай і вывезены ў Германію. Дзіцячыя і школьныя гады правёў у Гамбургу, Бюкебургу і Гановере, затым паступіў на ваенную службу і навучаўся спецыяльнасці ваеннага ўрача. Працягнуў навучанне ў Гановерскім медыцынскім універсітэце і ў 2002 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны.
З 1992 года Рослер быў у маладзёжнай, а затым і ў дарослай арганізацыі Свабоднай дэмакратычнай партыі. У 2003—2009 гг. узначальваў дэпутацкую групу СвДП у парламенце зямлі Ніжняя Саксонія. У 2006 г. ён быў абраны, а затым у 2008 г. пераабраны кіраўніком зямельнага аддзялення партыі, абодва разы з вынікамі выбару, блізкімі да стопрацэнтных.
З лютага па кастрычнік 2009 года — віцэ-прэм’ер і міністр эканомікі, працы і транспарту ў зямельным урадзе Ніжняй Саксоніі. У 2009—2011 гг. — федэральны міністр аховы здароўя.
Фагавая тэрапія
Фагавая тэрапія (phage therapy) — кірунак у супрацьбактэрыяльнай тэрапіі, дзе асноўным агентам з'яўляюцца вірусы бактэрый (бактэрыяфагі), якія спецыфічна забіваюць толькі патагенныя бактэрыі, не кранаючы непатагенную флору і эўкарыятычныя клеткі. Апошнім часам усё больш разглядаецца як адна з альтэрнатыў традыцыйным антыбіётыкам, асабліва ў сувязі з распаўсюджваннем устойлівых прышчэпаў небяспечных мікраарганізмаў, напрыклад MRSA (стафілакок, устойлівы да метыцыліну).
Арганізацыя беларускіх нацыяналістаў
Арганізацыя беларускіх нацыяналістаў (АБН) — беларуская нелегальная канспірацыйная арганізацыя, мэтай якой было адраджэнне беларускай дзяржаўнасці хаця б у межах супольнай беларуска-польскай федрацыі. Таксама вядомая пад назвай Партыя беларускіх нацыяналістаў (ПБН).
Дзейнасць
Арганізацыя была створаная ў 1940 годзе ў Варшаве, як нелегальная. Летам 1941 года перанесла сваю дзейнасць у Беларусь. Паводле некаторых звестак, у 1942 годзе АБН налічвала 500 чалавек. На яе чале стаяў Цэнтральны Камітэт. Старшыня ЦК АБН — Янка Станкевіч.
АБН вяла перамовы з польскай падпольнай Арміяй Краёвай аб супрацоўніцтве, «польска-беларускай федэрацыі» і нават аб стварэнні беларуска-польскіх партызанскіх аддзелаў. Аднак кантакты з польскім супрацівам не далі ніякага выніку.
Жаночая зборная Беларусі па баскетболе
Жаночая зборная Беларусі па баскетболе — жаночая зборная каманда, якая прадстаўляе Беларусь на турнірах па баскетболе.
Склад
Заява зборнай Беларусі на чэмпіянат Еўропы-2021
Delphinium luteum
Delphinium luteum — від шматгадовых раслін роду Рагулькі (  Delphinium  ) сямейства Лютиковые (  Ranunculaceae  ). Некаторымі аўтарамі разглядаўся ў якасці падвіду іншага амерыканскага віду —  Delphinium nudicaule  Torr. & A. Gray.
Батанічнае апісанне
Маленькая, вельмі рэдкая травяністая расліна з ярка-жоўтымі кветкамі ў форме рога дастатку. Жоўтая афарбоўка кветак — рэдкасць для раслін роду Рагулькі.
Распаўсюджанне і экалогія
Расце на абмежаванай тэрыторыі ў акрузе Санома ў Каліфорніі і ніколі не распаўсюджвалася за межы асобных прыбярэжных раёнаў.
Ахоўны статус
З 1970-х гадоў від аднесены да відаў пад пагрозай вымірання. Ахоўны статус з 2000 года — знаходзіцца пад пагрозай знікнення (endangered). Лічыцца, што ў прыродзе засталося, магчыма, менш за 100 раслін. У 2002 годзе налічвалася 80 раслін у двух адасобленых месцах, прычым адно з іх — у батанічным садзе Каліфарнійскага універсітэта ў Берклі. Робяцца спробы захаваць желтоцветковый выгляд живокости.
Іншы блізкі від — ( Delphinium bakeri ), які кампактна расце ў асобных раёнах Каліфорніі, таксама знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Абодва віды часта разглядаюцца разам.
Неўралгія трайчастага нерва
Неўралгiя трайчастага нерва (НТН; νεῦρον + ἄλγος — жыла + боль) — паражэнне трайчастага нерва на твары.
Прычыны
Хваробе спрыяе пераахаладжэнне, стрэс, сцісканне нервы сасудамі, звужэнне сасудаў (гаймарыт), удар галавы, плямбаванне і выдаленне зуба, анестэзія, запаленне ў насаглотцы і пірсінг брыва.
Праявы
Хвароба выяўляецца праз прыступы болю працягласцю да 2 хвілін пры дакрананні да нутранага края вока, кончыка носа, падбародка і верхняй губы, як і праз перакос твару. Немач таксама суправаджаецца болевай грымасай, з’яўленнем міжвольных жавальных рухаў і прыцмоквання языком. Адзначаецца парушэнне адчувальнасці твару.
Палац Радзівілаў (Паланечка)
Палац Радзівілаў — палацава-паркавы ансамбль размешчаны на левым беразе р. Змейка, прытоку р. Ушы, у в. Паланечка (Баранавіцкі раён). Помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва канца XVIII — 1-й паловы XIX стагоддзяў.
Гісторыя
Землі маёнтку належалі ў 1428 г. Ульяне Гальшанскай, жонцы вялікага князя літоўскага Вітаўта, у 1567 годзе маёнтак уласнасць С. Глябовіча, затым — роду Дусяцкіх-Рудамінаў, а з канца XVII ст. да 1939 г. Паланечка была ва ўласнасці магнацкага роду Радзівілаў, лініі «графаў на Шыдлоўцы».
Першым гаспадаром яе стаў князь Мацей Радзівіл (1749—1800), кашталян віленскі, знакаміты паэт, публіцыст, грамадскі дзеяч і гарачы патрыёт Вялікага Княства Літоўскага, павенчаны з Эльжбетай з заможнага роду Хадкевічаў. Затым Паланечкай валодалі сын Мацея — Канстанцін (1793—1869), якога апекавалі да паўналецця Хадкевічы і які быў стваральнікам існуючага палаца. Канстанцін Радзівіл быў таксама надзвычай адукаваным чалавекам, узначальваў антыпрыгонніцкае Патрыятычнае Таварыства на Беларусі, быў звязаны з дзекабрыстамі Расіі, шмат здзейсніў для развіцця беларускай культуры. Вядома, што і пры Мацеі існаваў палац, але ампірны характар будынка сведчыць, што ён быў створаны ў першай палове XIX стагоддзя. Сын Канстанціна Мацей Юзаф Радзівіл (1842—1927) не жыў у Паланечцы, а ў Загжэ каля Варшавы, куды адвёз усе каштоўнасці палаца. На працягу некалькіх гадоў палац пуставаў да таго часу, калі ў ім пасяліўся сын Мацея Альберт Станіслаў Радзівіл (1858—1927), які нічога не змяняючы ў архітэктуры, аднавіў палац. У 1917 годзе палац моцна пацярпеў у час ваенных дзеянняў, пасля чаго не аднаўляўся. Альберт Станіслаў Радзівіл выехаў у Амерыку, перапісаўшы сядзібу плямянніку Уладзіславу Радзівілу (1909 г.н.), павенчанаму з князёўнай Ганнай Марыяй Чартарыйскай. Яны былі апошнімі гаспадарамі Паланечкі. Пацярпеў палацава-паркавы ансамбль і ў 1943 годзе. Пасля вайны будынак быў адноўлены і прыстасаваны пад сярэднюю школу. У 1777 годзе ў гасцях у Мацея Радзівіла ў Паланечцы пабываў расійскі сенатар і знакаміты сатырык Дз. Фанвізін, аўтар вядомага «Недоросля». Да Канстанціна Радзівіла ў Паланечку прыязджаў вядомы пісьменнік Уладзіслаў Сыракомля. У 1845 г. у маёнтку К. Радзівіла знаходзілася рэдакцыя часопіса «Народ і час», які выдаваў Я. Філіповіч. Выйшаў у 1845 г. толькі першы нумар гэтага часопіса, а потым ён перастаў існаваць. Пад час паўстання 1863—1864 гг. тут дзейнічалі атрады паўстанцаў.
Палац
Палац — характэрны ўзор забудовы гістарычнага сядзібна-паркавага ансамбля з рысамі архітэктуры позняга класіцызму. Мураваны палац мае сіметрычна-восевую трохчасткавую кампазіцыю. У цэнтры дамінуе двухпавярховы набліжаны ў плане да квадрата будынак, да якога з бакоў далучаны галерэямі квадратныя ў плане аднапавярховыя флігелі-павільёны. Да паўднёва-заходняга павільёна ў другой палове XIX ст. прыбудаваны корпус зімовага сада (аранжарэя) у рэтраспектыўных формах готыкі (не захаваўся). Будынкі накрыты ярусна ўзнятымі пакатымі шатровымі дахамі. Цэнтральная частка галоўнага фасада вылучана плоскімі пілястрамі, дэкарыравана капітэлямі-гермамі (на 2-м паверсе) і завершана трохвугольным франтонам (не захаваўся), на тымпане якога знаходзіўся ляпны герб Радзівілаў, увенчаны вянком. Аналагічныя апоры-гермы вызначалі рытм бакавых галерэй (не захаваліся). Плоскасныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, аздобленымі плоскімі ліштвамі з сандрыкамі на фігурных кранштэйнах і філёнгамі, размежаваны міжпаверхавымі паясамі.
Першапачатковая планіроўка значна зменена. Асновай унутранай нерэгулярнай планіроўкі з’яўлялася цэнтральная бальная люстэркавая зала. Да яе вяла парадная двухмаршавая лесвіца шырокага хола, у якім па баках былі два каміны (у далейшым замест сходаў зроблены бакавыя лесвічныя маршы); у бакавых павільёнах знаходзіліся жылыя і службовыя памяшканні. Паводле сведчання Р. Афтаназі, «інтэр’еры вызначаліся хутчэй прастатой і добрым густам, чым багаццем дэталей…» Парадныя памяшканні другога паверха групаваліся вакол вялікага холу, абабітага грызайлевымі шпалерамі з выявамі грэчаскай архітэктуры і сцэн танцаў; побач змяшчаўся кабінет князя Канстанціна, з белым мармуровым камінам. Падлога была пакрыта арнаментаваным паркетам, які паўтараў узоры з каралеўскага замка ў Варшаве, на столях былі ўмацаваны ляпныя разеткі, на сценах — вялікія люстэркі ў залачоных рамах. Гаспадары мэблявалі пакоі ў стылі ампір і Людовіка XV. Пазней большасць мэблі і твораў мастацтва ў некалькі этапаў была перавезена гаспадарамі ў іншы маёнтак — Загжэ, адкуль, пад час апошняй вайны, трапіла ў Плоцк.
Бібліятэка
З успамінаў Э. Хлапіцкага, які наведаў сядзібу ў сярэдзіне XIX стагоддзя, «бібліятэка абстаўлена… проста і густоўна… у цэнтры стаяў стол, укрыты зялёным сукном, а на ім карты, глобусы, калекцыя гравюр і медалёў…» (медалі былі бронзавыя ў залачоных рамках, з выявамі каралёў Рэчы Паспалітай; зніклі з сядзібы ў 1917 г.). Тут таксама размяшчалася маляванае на палатне генеалагічнае дрэва Радзівілаў. У капліцы меўся абраз Божай Маці, здабыты Янам III пад Венай, які потым быў перададзены ў капліцу Нясвіжскага замка і драўляны крыж «часоў ранняга хрысціянства», прывезены з іерусалімскіх храмаў у 1584 годзе. У зборы мастацкіх твораў знаходзіўся партрэт маладога Каперніка пэндзля італьянскага Габрыэля Матэі і габелен «Наданне Мікалаю Радзівілу княжацкай годнасці імператарам Карлам V у 1547 годзе» памерам 1,5х0,75 м з карэліцкіх ці мірскіх майстэрань. Сямейных партрэтаў у галерэі налічвалася 38, па вызначэнні таго ж Э. Хлапіцкага, «сярэдняга майстэрства». Навейшыя і найлепшыя вобразы належалі пэндзлю таленавітых мастакоў XVIII—XIX стагоддзяў — М. Бачарэлі, 4 партрэты работы Я. Хр. Лампі, Ю. Пешкі, Я. Рустэма і адна пастэль А. Латура. У бібліятэцы змяшчалася каля 4000 тамоў унікальнага кнігазбору.
Маставікі
Маставікі́ (, Мостовики) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавета.
Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавета.
Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры
Універсітэт Марыі Складоўскай-Кюры (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Люблін, Польшча. Універсітэт быў заснаваны ў 1944 годзе як канкурэнцыя для Люблінскага каталіцкага ўніверсітэта.
Факультэты
У склад універсітэта ўваходзяць наступныя факультэты:
Спіс аб’ектаў PGC (2042001—2043000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2042001—2043000)
Веліжжэ (возера, на ўсход ад Петрыкава)
Веліжжэ́, Веліж’я — возера ў Беларусі, у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, у пойме ракі Прыпяць, за 11 км на ўсход ад горада Петрыкаў, на паўночны ўсход ад вёскі Вялаўск.