cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ісламскі Эмірат Афганістан (1996—2001)
Ісламскі Эмірат Афганістан (د افغانستان اسلامي امارات) — часткова прызнаная дзяржава, якая існавала ў 1996—2001 гадах і якае кантралявала большую частку тэрыторыі Афганістан. Утварылася ў выніку грамадзянскай вайны (1992—1996), калі ісламісцкі рух Талібан захапіў уладу пры падтрымцы Пакістана. Дзяржава атрымала дыпламатычнае прызнанне з боку Пакістана, Саудаўскай Аравіі, ААЭ, (дэ-факта) Туркменістана і непрызнанай ЧРІ, у той час як большая частка міжнароднай супольнасці працягвала лічыць легітымным прэзідэнтам Рабані, прадстаўніка Паўночнага альянсу. Рэжым талібаў быў абвінавачаны ў супрацоўніцтве з тэрарыстычнай групоўкай Аль-Каіда, чые члены ў той час хаваліся на тэрыторыі краіны, што стала casus belli для яго звяржэння ў 2001 годзе ў выніку ваеннай інтэрвенцыі ЗША і іх саюзнікаў.
Ісламскі эмірат быў срынуты Паўночным альянсам 17 снежня 2001 года. Паўночны альянс быў падтрыманы Міжнароднымі сіламі садзейнічання бяспекі, створанымі пасля ўварвання ЗША ў краіну двума месяцамі раней. Талібан працягваў называць сябе ісламскім Эміратам Афганістан у афіцыйных паведамленнях з 2001 па 2021 год.
Падчас наступу талібаў у 2021 годзе Талібы аднавілі кантроль над кіраваннем Афганістанам пасля падзення Кабула 15 жніўня 2021 года.
Гісторыя
Рух «Талібан» паўстаў падчас Грамадзянскай вайны ў Афганістане 1979—1989 гады. Першапачаткова членамі гэтага руху былі ісламскія фундаменталісты-студэнты медрэсэ ў правінцыях Гільменд і Кандагар. У пераважнай большасці Талібы былі этнічнымі пуштунамі. Іх ідэалогія грунтавалася на ісламскім фундаменталізме, непрыманні ўсяго заходняга і сучаснага.
Рэакцыя на шарыяцкія законы
На працягу пяці гадоў гісторыі ісламскага эмірата на значную частку насельніцтва былі накладзеныя абмежаванні свабоды, парушаліся правы чалавека. Жанчынам было забаронена працаваць, дзяўчынкам-наведваць школы або ўніверсітэты. Тых хто супрацівіўся каралі па законах шарыяту. Злодзеяў каралі адсячэннем рукі ці нагі.
Талібы абкладалі ўсіх данінай, але пры іх быў парадак, было бяспечна. Не было карупцыі. Не было крадзяжоў. У талібаў была справядлівая, бесстаронняя сістэма правасуддзя. Праблемы людзей развязваліся хутчэй. Талібы дапамагалі бедным. Яны не дапускалі злачынстваў.
Дыпламатычнае прызнанне
Ісламскі эмірат Афганістан з’яўляўся часткова прызнаным дзяржавай — яго прызналі толькі Пакістан, Саудаўская Аравія і Аб’яднаныя Арабскія Эміраты (усе тры краіны разарвалі з ІЭА адносіны ў кастрычніку 2001 года пасля пачатку аперацыі ЗША, ААЭ — 22 верасня ). Туркменістан таксама дэ-факта прызнала ўрад «Талібану», паколькі ў яе было некалькі афіцыйных сустрэч і пагадненняў з талібскім урадам.
16 студзеня 2000 года вярхоўны лідар афганскіх талібаў мула Мухамед Амар пагадзіўся прызнаць Чачэнскую Рэспубліку Ічкерыя незалежнай ад Расіі самастойнай дзяржавай. Ічкерыя і талібы ўзаемна прызналі адзін аднаго.
Зелімхан Яндарбіеў успамінаў:
Крытыка
Асноўнай прычынай адсутнасці поўнага міжнароднага прызнання «Талібану» з’яўлялася поўнае грэбаванне талібаў да міжнароднага права. Адным з першых актаў ісламскага эмірата стала пакаранне былога прэзідэнта Афганістана Махамада Наджыбулы. Перш чым «Талібан» узяў пад свой кантроль сталіцу Афганістана — Кабул, Талібы пакаралі смерцю Наджыбулу і яго брата, павесіўшы іх недалёка ад Прэзідэнцкага палаца на аўтакране. Паколькі Наджыбула з’яўляўся прызнаным Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый кіраўніком Афганістана, яго пакаранне з’яўляецца парушэннем нормаў міжнароднага права.
Рэжым талібаў таксама асуджаўся сусветнай супольнасцю за забойства іранскіх дыпламатаў у Афганістане ў 1998 і знішчэнне старадаўніх статуй Буды ў Баміяне ў сакавіку 2001 года.
Кур’янава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Далматаўскага сельскага паселішча.
Мохаў (археалагічныя помнікі)
Мохаў — археалагічныя помнікі — паселішчы, гарадзішчы, бескурганны і курганныя могільнікі каля в. Мохаў (Лоеўскі раён, Гомельская вобласць)
Паселішча—1
Знаходзіцца за 0,4 км на паўночных усход ад вёскі і за 0,15 км ад заходняга берага воз. Мохава, на ўзвышшы на поплаве Дняпра. Выцягнута амаль на 100 м з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, вышыня каля 2 м. Адкрыў М. М. Крывальцэвіч у 2004 г. Знойдзены крамянёвыя вырабы і фрагмент керамікі позняга неаліту.
Паселішча—2
Знаходзіцца за 0,25 км на паўночны ўсход ад паселішча—1, на ўзвышаным участку (даўжын каля 300 м, вышыня да 3 м) уздоўж заходняга берага воз. Мохава. Адкрыў М. М. Крывальцэвіч у 2004 г. Знойдзены абломкі познанеалітычнага посуду з лапчастым арнаментам і наколамі, крамянёвыя адшчэпы.
Паселішча—3
Знаходзіцца за 0,6 км на паўночны ўсход ад вёскі, на ўскраіне мысападобнага выступу карэннага берага Дняпра (вышыня каля 13—14 м). У 2004, 2008 гг. абследаваў М. М. Крывальцэвіч. Культурны пласт да 0,4 м. Знойдзены кераміка і крамянёвыя вырабы днепра-данецкай культуры і сярэднедняпроўскай культуры, фрагменты посуду жалезнага веку.
Паселішча—3А
Знаходзіцца за 0,65 м на паўночны ўсход ад вёскі, на мысападобным уступе-паніжэнні, ніжэй ускраіны карэннага берага Дняпра, на якім знаходзіцца паселішча—3. Памеры 180х80 м, вышыня 1—4 м. Адкрыў і даследаваў 55 м² у 2004, 2008, 2009 гг. М. М. Крывальцэвіч. Культурны пласт 0,7 м. Знойдзены абломкі ляпнога посуду (больш за 1800 фрагментаў), вырабы з крэменю (больш за 500). Вылучаюцца комплексы днепра-данецкай і сярэднедняпроўскай культур, культурнага кола Бабіна, сосніцкага тыпу, жалезнага веку (кераміка мілаградскай культуры) і 2-й палове I-га тыс. н.э.
Паселішча—4
Знаходзіцца за 0,75—0,9 км на паўночны нўсход ад вёскі на адасобленым участку карэннага берага Дняпра, ва ўрочышчы Шолахава Гара (Бугор, Кут). Памеры 100х65 м, вышыня больш за 14 м. 3 паўночнага боку падмываецца старыцай, за ўсходнімі схіламі распасціраецца пойма, з паўднёвага і заходняга бакоў аддзелена ад карэннага берага глыбокімі ярамі. Адкрыў у 1956 г. і абследваў у 1975 г. Л. Д. Побаль. У 2004—2006, 2008 гг. даследаваў 360 м² М. М. Крывальцэвіч. Культурны пласт 0,4—0,5 м. Знойдзена больш за 3060 фрагментаў ад высакагорлых і выпуклабокіх гаршкоў вялікіх памераў з вузкімі плоскімі доннымі часткамі сярэднедняпроўскай культуры. Частка пасудзін рабілася з т.зв. «каўнерыкамі». Кераміка арнаментавана пераважна шнуравымі, радзей вусеневымі адбіткамі, у асобных выпадках наколамі. Сярод крамянёвых артэфакгаў (каля 540) невялікая колькасць вырабаў з другаснай апрацоўкай (скрабкі, скоблі, нажы, праколкі і інш.). Комплекс датуецца сярэдзінай—2-й паловай III-га тыс. да н.э. Выяўлены рэшткі агншічаў, згрувашчванні камянёў, ямы, у т.л. гаспадаркі мілаградскай культуры. У аб'ектах і побач з імі знойдзены фрагменты і развалы гаршкоў (2720), гліняныя біканічныя, акруглыя, шпулепадобныя грузікі (11), камяні са слядамі апрацоўкі. Выяўлены 4 пахаванні па абраду крэмацыі ў ямах. У пахавальных ямах змяшчаліся фрагменты посуду, вугольчыкі, расколатыя камяні, касцявыя рэшткі буйной рагатай жывёлы.
Паселішча ўзнікла на ўзвышшы, якое займала выгаднае стратэгічнае становішча. Паводле ландшафтных асаблівасцей яно было прыстасавана для абароны і магло выконваць функцыі гарадзішча.
Паселішча—5
Паселішча—5 X—XI стст. на месцы стаянак каменнага, бронзавага вякоў, селішчаў позназарубінецкай і пражскай культур на высокім поплаве правага берага Дняпра, а таксама на 2 мысавых пляцоўках карэннай тэрасы (урочышчы Высокае Поле і Вялікае Поле, Падгор’е, Багданава Прыстань). Плошча каля 20 га, вышыня 15—20 м. Прымыкае да гарадзішча і могільніка. А. А. Макушнікаў даследаваў 2 траншэі і шурф (41 м²). Выяўлена паглыбленая ў мацярык аснова жытла пражскай культуры з развалам печы-каменкі ў куце і керамікай V—VI стст. Аб’екты X—XI стст. прадстаўлены рэшткамі глінабітнага ганчарнага горна і паглыбленых у мацярык збудаванняў. Рэчавы матэрыял — кругавая кераміка (пераважна 2-й паловы X—XI стст.), абломкі жоўтай і чырвонай плінфы, інкруставаная белым металам жалезная шпора XI—XIII стст. і інш. Кераміка XII—XIII стст. сустракаецца рэдка. На селішчы існавала вытворчасць цэглы — «плінфатварэнне». Па асноўных прыкметах (тапаграфія і планіроўка помніка, наяўнасць могільніка, характар масавых і індывідуальных знаходак, прысутнасць «іншаэтнічных» элементаў, спецыфіка пахавальнага абраду і інш.) Мохаў X—XI стст. адносіцца да т.зв. «адкрытых гандлёва-рамесных паселішчаў».
Гарадзішча—1
Гарадзішча-1 мілаградскай культуры за 2 км на поўнач ад вёскі на мысе правага берага Дняпра. Пляцоўка памерамі 200х140 м, з напольнага боку ўмацавана валам вышынёй 3—4 м, даўжынёй каля 140 м. Абследаваў у 1935 г. А. Дз. Каваленя, у 1955—1956 і 1961 гг. В. М. Мельнікоўская даследавала 820 м². Культурны пласт 0,3—0,4 м. Выяўлена паўзямлянкавае жытло шматграннай формы з закругленымі вугламі, памерамі 6,5х8,5 м, глыбінёй 1 м. У цэнтры знаходзіўся слуп, па перыметры — нахіленыя калы, што дае падставу рэканструяваць жытло як буданападобнае. Унугры выяўлены рэшткі адкрытага агнішча, вялікая колькасць керамікі і жалезнага цясла. На гарадзішчы зафіксаваны слупавыя і гаспадарчыя ямы, знойдзены жалезная матыка, ляпныя гаршкі і паўсферычныя пасудзіны. Датуецца V—III стст. да н.э.
Гарадзішча—2
Гарадзішча-2 мілаградскай і зарубінецкай культур за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вескі, на мысе правага берага Дняпра, утвораным 2 ярамі. Пляцоўка, блізкая да прамавугольнай, памерам 60х65 м. 3 боку поля ўмацавана валам вышынёй да 5 м. Даследаваў у 1952—1953 гг. П. М. Траццякоў. Культурны пласт 0,4—0,6 м. Выяўлены рэшткі 2 мілаградскіх і зарубінецкага жытлаў. Адно з іх слупавой канструкцыі, памерамі 3,1х3,4 м, заглыблена ў мацярык на 0,3 м. 3 усходняга боку знаходзіўся выступ круглаватай формы, у якім размяшчалася адкрытае агнішча. На падлозе знойдзены абпаленыя камяні, косткі жывёл, вялікая колькасць керамікі, фрагмент бронзавага бранзалета, глінянае прасліца, 2 жалезныя стрыжні. Другая пабудова памерамі 3,5х3,5 м была паглыблена ў мацярык на 0,2 м. У цэнтры размяшчалася агнішча. У адным з вуглоў быў прамавугольны выступ. Знойдзены абпаленыя камяні, фрагменты мілаградскай керамікі. Зарубінецкае жытло — наземнае, прамавугольнай формы, памерамі 4х6 м. Аснову сцен складалі вертыкальна ўкапаныя слупы, у цэнтры знаходзілася агнішча. Выяўлены 2 скляпы: адзін (памерамі 1,1х1,3 м, глыбінёй 0,6 м) меў грушападобную форму і плоскае дно, другі — звонападобную форму. Знойдзены фрагменты ляпных гаршкоў з адагнутым вонкі венчыкам і яйкападобным тулавам, паўсферычныя пасудзіны, гліняныя прасліцы і грузікі, ліцейныя формы, фігурка жывёліны, амулет з ікла мядзведзя. Частка грубаляпных зарубінецкіх гаршкоў мела па краі венчыка зашчыпы або насечкі. Знойдзены таксама міскі, кубкі, мініяцюрныя пасудзіны і накрыўкі, біканічныя прасліцы, арнаментаваныя наразным узорам, жалезны серп і інш. Датуецца VI ст. да н.э. — I ст. н.э.
Гарадзішча—3
Знаходзіцца на поўдні ад могільніка на мысавым выступе карэннай надпоймавай тэрасы Дняпра, ва ўрочышчы Прычалак. Плошча 150х150—200 м (2,3—3,0 га). Прасочваюцца рэшткі дугападобных валоў, якія аддзяляюць мыс ад напольнага боку. У агаленні культурны пласт 0,4—0,5 м, змяшчае кругавы посуд X—XI стст., кераміку XII—XIII стст., абломкі керамічных соплаў і інш. У шурфе на стрэлцы мыса магутная глінабітныя падушка (верагодна, аснова вала) з керамікай X—XI стст.
Бескурганны могільнік
Бескурганны могільнік мілаградскай культуры побач з паўзямлянкай і валам на гарадзішчы—2. Выявіла ў 1961 г. В. М. Мельнікоўская. Пахавальны абрад — трупаспаленне за межамі могільніка. Ачышчаныя ад вугаллю кальцыніраваныя косці змяшчаліся на дно круглых альбо авальных ям. У некаторых выпадках у магілах трапляліся камяні. Пахавальны інвентар — абломкі ляпной керамікі.
Курганны могільнік—1
Курганны могільнік X—XI стст. на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі каля воз. Махоўскае, ва ўрочышчы Курганне, на схіле яра. У канцы XIX ст. было не менш за 600 насыпаў, захавалася больш за 300. У 1890 г. У. З. Завітневіч даследаваў 26 насыпаў. Пахавальны абрад — трупаспаленне (9), трупапалажэнне на гарызонце галавой на захад (15), у яме галавой на поўнач (1), кенатаф — 1. У 3 курганах з трупапалажэннем на гарызонце выяўлены рэшткі драўляных наземных камерных скляпенняў прамавугольнай формы слупавой канструкцыі. Адна з іх, памерамі 3,38х2,83 м, вышыня 0,8 м, мела прыкмсты даху з бярвення. Знойдзены кераміка, жалезныя нажы, нажніцы, шкляныя пацеркі, бронзавыя спражка, бранзалеты, шыйныя грыўні, 3 жалезныя сякеры, кал'ё і інш. У 2003—2007 гг. А. А. Макушнікаў даследаваў 25 курганоў. Пахавальны абрад — трупаспаленне (8 і адно няпоўнае), трупапалажэнне на гарызонце і падсыпцы (21), у ямах (2). 15 трупапалажэнняў арыентаваны на захад, паўночны захад (4), па адным на паўднёвы захад, усход, поўнач і поўдзень. Пахаванне з няпоўнай крэмацыяй арыентавана на захад. У адным з курганоў «сядзячае» пахаванне, характэрнае для абраднасці Скандынавіі і славяна-фінскіх могільнікаў Паўночнай Русі. Незвычайным для нізоўяў верхняга Дняпра з’яўляецца выкарыстанне камянёў для ўладкавапня магільнай прасторы (5 курганоў), элементы выбрукоўкі (1) і каменнага россыпу ў форме квадрата 4х4м (1). У інвентары тыпова ўсходнеславянсксія гаршкі (цэлыя і разбітыя), часта з клеймамі. У жаночых пахаваннях знойдзены шкляныя і каменныя пацеркі, бронзавыя грыўня, бранзалеты, скроневыя кольцы, пярсцёнкі, жалезныя нажы і інш.; у мужчынскіх — бронзавыя паясньм спражкі і кольцаразмеркавальнікі. Рэчы крывіцкага, балцкага, прыбалтыйска-фінскага паходжання на фоне адсутнасці этнавызначальных упрыгажэнняў мясцовага насельніцтва (буйназярнёных пацерак, сяміпрамянёвых кольцаў і інш.). Набор жаночых упрыгажэнняў з аднаго пахавання па абраду трупаспалення ўключаў буйныя арнаментаваныя падвескі трапецападобнай формы, літыя петлявідныя трымальнікі, «ромбападобныя» падвескі, драцяныя спіралькі і ланцужкі, характэрныя для ранніх крывічоў.
«Паўночныя» элементы культуры прадстаўлены крывіцкімі завязанымі браслетападобнымі скроневымі кольцамі (11 экз. у 3 інгумацыях), драцянымі спіралькамі, рэшткамі накідкі-вілайне, расшытай пацеркамі (пахаванне з трупапалажэннем). Апошняя звязана з латгальска-земгальскім колам старажытнасцей. У шэрагу курганоў знойдзена зброя і воінскія прыналежнасці (сякеры, наканечнікі дзіды, суліцы, дэталі воінскіх паясоў, фрагменты тардзіраваных жалезных грыўняў і інш.). Нетыповымі (для радавых могільнікаў) знаходкамі з’яўляюцца драўлянае вядро, каромысла кішэнных вагаў, «шышачныя» пустацелыя пацеркі з зерню і інш. У 3 курганах выяўлены манеты: 2 абломкі срэбранікаў вялікага кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча, дэнарый чэшскага караля Баляслава II і брактэат (вызначэнне В. Н. Рабцэвіча).
Курганны могільнік—2
Курганны могільнік-2 за 1 км на усход ад вёскі на правабярэжным поплаве Дняпра, ва ўрочышчы Могільцы. 15 курганоў. У 2005 г. А. А. Макушнікаў даследаваў курган з трупаспаленнем (інвентар — жалезная спражка V—VI стст.) і пазнейшае ўпускное трупапалажэнне.
Carpediemonas membranifera
Carpediemonas membranifera — від пратыстаў з клады Metamonada групы экскават. Яўляе сабой невялікі жгуціканосец, які быў першапачаткова ізаляваны ад анаэробнага прыліўнога асадка. Група аддалена звязаная з дыпламанадамі.
Галіна Міхайлаўна Чаянкова
Галіна Міхайлаўна Чаянкова (нар., в. Бацунь, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1989), дацэнт (1995).
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: гісторыя Беларусі; выхаваўчая работа з моладдзю.
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2009), ордэн Францыска Скарыны (2003).
Ойген Блейлер
Ойген Блёйлер (Eugen Bleuler;, Цолікорн, Швейцарыя — , Цолікорн) — швейцарскі псіхіятр, найбольш вядомы за яго ўклад у разуменне псіхічных захворванняў і ўвядзенне тэрміна «шызафрэнія». Блейлер таксама ўвёў паняцце аўтызму.
Блейлер скончыў медыцынскі факультэт у Цюрыху ў 1881 годзе. Пасля заканчэння працаваў асістэнтам ва ўніверсітэцкіх псіхіятрычных клініках Вальдаў і Бургхёльці, а таксама праходзіў кваліфікацыю ў Парыжы і Мюнхене.
З 1886 па 1898 год Блейлер загадваў псіхіятрычнай клінікай Райнаў. У 1898 годзе ён перайшоў назад у клініку Бургхёльці. Ёю ён кіраваў да 1927 года, будучы таксама прафесарам псіхіятрыі медыцынскага факультэта ўніверсітэта Цюрыха.
Актыўна выкарыстоўваў псіхааналіз ў сваёй клініцы Бургхёльці. Найбольш вядомым вучнем Блейлера, які развіў яго вучэнне пра шызафрэнію, быў швейцарскі псіхіятр і псіхааналітык Карл Густаў Юнг.
Вэрцііўка (Ніжынскі раён)
Вэрцііўка (Верті́ївка) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вэрцііўскай вясковай абшчыны.
У ХІХ стагоддзі мястэчка Вэрцііўка было ў складзе Вэрцііўcкай воласці Ніжынcкага павета Чарнігаўскай губерні.
Хлорная кіслата
Хлорная кіслата {{HClO}_4} — адна з самых моцных неарганічных кіслот.
У свабодным стане бясколерная вадкасць, дыміць на паветры; з часам цямнее і становіцца выбуханебяспечнай. Водныя растворы ўстойлівыя, тэмпература плаўлення — −102 °C, тэмпература кіпення +110 °C. Акісляльнік. Солі хлорнай кіслаты — перхлараты. Атрымліваюць узаемадзеяннем перхларатаў з канцэнтраванай сернай кіслатой і іншымі спосабамі. Выкарыстоўваецца пры раскладанні складаных руд, пры аналізе мінералаў, у якасці каталізатараў.
Хобат
Хобат — выцягнутая рухомая частка морды з адкрытымі на яе канцы ноздрамі ў некаторых паўзуноў (мяккія чарапахі) і млекакормячых (большасць насякомаедных, тапіры, самцы марскога слана, сланы і іншыя). Звычайна выконвае дыхальную, нюхальную і датыкальную функцыі. У сланоў хобат утвораны ад зрастання выцягнутага носа з верхняй губой.
Старажытнаруская архітэктура
Старажытнаруская архітэктура — архітэктурны стыль, які атрымаў распаўсюджанне ў рускіх княствах з моманту зараджэння Кіеўскай Русі ў IX стагоддзі і да Мангольскага нашэсця.
Да канца X стагоддзя на Русі не было манументальнага каменнага дойлідства, але існавалі багатыя традыцыі драўлянага будаўніцтва, некаторыя формы якога паўплывалі пасля на каменную архітэктуру. Значныя навыкі ў галіне драўлянага дойлідства абумовілі хуткае развіццё каменнай архітэктуры і яе своеасаблівасць. Пасля прыняцця хрысціянства пачынаецца ўзвядзенне каменных храмаў, прынцыпы будаўніцтва якіх былі запазычаныя з Візантыі. Выкліканыя ў Кіеў візантыйскія дойліды перадалі рускім майстрам шырокі вопыт будаўнічай культуры Візантыі.
Вялікія храмы Кіеўскай Русі, пабудаваныя пасля прыняцця Хрысціянства ў 988 годзе, былі першымі прыкладамі манументальнай архітэктуры ва ўсходне-славянскіх землях. Архітэктурны стыль Рускай дзяржавы зацвердзіўся пад уплывам візантыйскага. Раннія праваслаўныя царквы былі галоўным чынам зроблены з дрэва.
Першай мураванай царквой Кіеўскай Русі была Дзесяціннай царква ў Кіеве, будаўніцтва якой адносяць да 989 года. Царква будавалася ў якасці кафедральнага сабора непадалёк ад княжага церама. У першай палове XII стагоддзя царква была адрамантавана са значнай перабудовай. У гэты час быў цалкам перабудаваны паўднёва-ўсходні кут храма, перад заходнім фасадам з’явіўся магутны пілон, які падпірае сцяну. Гэтыя мерапрыемствы, хутчэй за ўсё, з’яўляліся аднаўленнем храма пасля частковага абвальвання з прычыны землятрусу.
Сафійскі сабор у Кіеве, пабудаваны ў XI стагоддзі, з’яўляецца адным з самых значных архітэктурных збудаванняў дадзенага перыяду. Першапачаткова Сафійскі сабор уяўляў сабой пяцінефны крыжова-купальны храм з 13 купаламі. З трох бакоў ён быў акружаны двух’яруснай галерэяй, а звонку — больш шырокай аднаяруснай. Сабор будаваўся канстанцінопальскімі будаўнікамі пры ўдзеле кіеўскіх майстроў. На рубяжы XVII-XVIII стагоддзяў быў вонкава перабудаваны ў стылі ўкраінскага барока. Храм унесены ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Сцяпан Сямёнавіч Ракавец
Сцяпан Сямёнавіч Ракавец (, в. Дразды, Старадарожскі раён, Мінская вобласць — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1951).
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у калгасе «Дружба». Пасля службы ў Савецкай Арміі застаўся ў Алтайскім краі, дзе працаваў слесарам, трактарыстам, камбайнёрам.
Пазней працаваў трактарыстам у Кіргізіі, а з 1967 года ўзначальваў комплекснае звяно на машына-выпрабавальнай станцыі. У 1986 годзе пераязджае на Старадарожчыну, дзе да апошняга часу працаваў у саўгасе «Слабадскі».
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі і медалямі СССР, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Кіргізскай ССР. Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена ў 1971 годзе.
Занесены ў Кнігу Народнай Славы раёна.
Марыя Барташэвіч
Марыя Барташэвіч (1926 — да 1996) — сябра мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, належала да смаргонскай групы арганізацыі.
Баярскі спуск (Гомель)
Баярскі спуск (вядомы таксама як Білецкі спуск) — спуск да ракі Сож у Гомелі, пралягае ад рога вуліц Білецкага і Баўмана да набярэжнай.
Марыя Барташэвіч
Біяграфія
Нарадзілася 1926 г. у в. Кунцаўшчына Ашмянскага павету Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць).
Баярскі спуск (Гомель)
Паходжанне і назва
Баярскі спуск з’яўляецца рэшткай яра, рэчышча адной са старажытных рэчак, якія бралі свой пачатак з возера ледавіковага паходжання, вядомага ў ХІХ — сярэдзіне ХХ стагоддзяў як Гарэлае балота (знаходзілася ў раёне цяперашняга чыгуначнага вакзала). Рэчка, назва якой не захавалася, працягвала тут існаваць яшчэ ў канцы ХІХ стагоддзя, значна абмялеўшы. На плане зямельнага ўчастка за 1881 год мясцовасць пазначана без указання назваў як «оврагъ» і «ручеекъ», а Баярскай называецца вуліца паралельная рацэ Сож. На планах Гомеля пачатку ХХ стагоддзя (1910 і 1913 гады) вуліца Баярская адпавядае сучаснай вуліцы Баўмана. Дакладна невядома, у якой храналагічнай паслядоўнасці ўзніклі назвы яра (спуску) і адпаведных вуліц, г.зн. няма яснасці, вуліцы атрымалі назву ад назвы яра ці наадварот. Магчыма, што паходжанне эпітэта «Баярскі» ў дачыненні да азначанай мясцовасці звязана з пераасэнсаваннем у народнай памяці факта існавання тут да ХІХ стагоддзя старых гарадскіх могілак.
Марыя Барташэвіч
Біяграфія
Вучылася ў Смаргонскай сярэдняй школе. Восенню 1949 г., калі знаходзілася ўжо ў 10-м класе, далучылася да мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху. Моладзевая арганізацыя, кіраўніком якой быў Расціслаў Лапіцкі, у асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, але ў будучыні планавалася перайсці і да больш актыўных дзеянняў.
Баярскі спуск (Гомель)
Паходжанне і назва
Назва «Білецкі спуск» замацавалася за мясцінай у савецкія часы, што звязана з вуліцай Білецкага — былой вуліцай Мільённай, перайменаванай у 1919 годзе ў гонар аднаго з гомельскіх камунараў Мікалая Білецкага. На сённяшні дзень гэтая назва з’яўляецца афіцыйнай, бо будынку забаўляльных устаноў, што знаходзіцца ўнізе спуску, прысвоены адрас «Білецкі спуск, 1». Аднак у гісторыка-краязнаўчай літаратуры спуск часта называецца Баярскім.
Марыя Барташэвіч
Біяграфія
23 сакавіка 1950 г. была арыштаваная савецкімі карнымі органамі. На допытах усё адмаўляла. 8 мая на працэсе разам з іншай удзельніцай падполля, Чаславай Ашукоўскай, была асуджана ваенным трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі на 10 гадоў зняволення ў канцлагерах з паражэннем у правах на 5 год «за неданясенне».
Тэрмін зняволення адбывала, паводле сведчання суседзяў, у Комі. Пасля вызвалення тамсама і засталася, выйшаўшы замуж і змяніўшы прозвішча на Абумава.
Ракшыно
Ракшыно́ (, Ракшино) — вёска ў Беларусі, у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Цэнтр Ракшынскага сельсавета і калгаса імя Свярдлова.
Геаграфія
Знаходзіцца за 35 км у напрамку на захад ад горада Мсціслаў, за 63 км ад Магілёва, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Цёмны Лес (станцыя).
Гісторыя
У 1667 годзе сяло аддадзена Мсціслаўскаму кармеліцкаму кляштару. У 1876 годзе памешчыца Лазарэвіч-Шапялевіч мела тут 100 дзесяцін зямлі. У 1897 годзе 8 двароў, 46 жыхароў, у Расненскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні. Побач былі 2 фальваркі: у адным — 1 двор, 10 жыхароў. У 1909 годзе ў сяле 10 двароў, 57 жыхароў, у двух фальварках — 2 двары, 9 жыхароў і хутар належыў Бучынскаму.
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў 1918 годзе. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Пераможац», які абслугоўвала Курманаўская МТС. У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 29 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Модзін
Модзін — прозвішча.
Перніла Хіндсефельт
Перніла Крысціна Хіндсефельт (нар. 1968, Табу, Швецыя) ― шведская аніматарка, рэжысёрка, сцэнарыстка, кінапрадзюсарка.
Біяграфія
Дэбютавала ў 1994 годзе з кароткаметражным фільмам Petitessen, для якога яна таксама напісала сцэнар, прадзюсіравала і аніміравала. Яе другі фільм «Нічога не рабі, пакуль не пачуеш ад мяне» (1995) быў ганараваны некалькімі узнагародамі, у тым ліку Гульдбагге 1996 года ў катэгорыі «Лепшы кароткаметражны фільм».
Мікалаёва (Мёрскі раён)
Знаходзіцца за 40 км на ўсход ад горада Мёры, за 160 км ад Віцебска, каля левага берага ракі Дзісна.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Мазанава (Мастоўскі раён)
Ма́занава (, Мазаново) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубненскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Харціцкага сельсавета.
Мызіна (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Далматаўскага сельскага паселішча.
Юнісць (Ніжынскі раён)
Юнісць (Юність) — пасёлак у Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзяць у склад Вэрцііўскай вясковай абшчыны.
1 лютага
1 лютага — трыццаць другі дзень года па Грыгарыянскім календары
Амберг-Зульцбах (раён)
Амберг-Зульцбах (Landkreis Amberg-Sulzbach) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Амберг. Раён уваходзіць у зямлю Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Верхні Пфальц. Займае плошчу 1.255 кв. км. Насельніцтва 107794 чал. Шчыльнасць насельніцтва 86 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 3 09 71.
Раён падзяляецца на 27 абшчын.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1999
25-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 11 снежня 1999 года і ўручана 19 студзеня 2000 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
UA: Культура
«UA: Культура» — украінскі грамадскі тэлеканал, другі агульнанацыянальны тэлеканал Нацыянальнай грамадскай тэлерадыёкампаніі Украіны.
Гісторыя
Дзяржаўная тэлерадыёкампанія «Культура», як юрыдычная асоба, стала вядомай у інфармацыйнай прасторы Украіны ў 2002 годзе ў сістэме Дзяржкамтэлерадыё Украіны на другім агульнанацыянальным і першым Нацыянальных каналах тэлебачання. У лістападзе 2004 года ДТРК «Культура» атрымала ліцэнзію Нацыянальнай рады па пытаннях тэлебачання і радыёвяшчання Украіны на кругласутачнае спадарожнікавае вяшчанне тэрмінам на дзесяць гадоў.
У красавіку 2005 года тэлеканал «Культура» з’явіўся ў кабельных сетках Кіева і рэгіёнаў Украіны, а таксама пачаў спадарожнікавае вяшчанне.
Пачынаючы з 1 студзеня 2017 года тэлеканал пачаў лічбавае вяшчанне ў стандарце DVB-T2 замест ліквідаванага БТБ з 7:00-23:00, а з 15 ліпеня кругласутачна на DVB-T2.
8 жніўня 2017 года тэлеканал правёў ребрэндынг, у рамках якога телеканал змяніў назву і лагатып на «UA: Культура», што было адным з этапаў стварэння і развіцця тэлеканалаў грамадскага вяшчання.
З 11 снежня 2017 года тэлеканал вяшчае ў фармаце 16:9.
«Лекторый»
Штотыднёвая праграма пра класічную і сучасную музыку.
Вядучыя — музыказнавец, музыкальны крытык Любоў Марозава і журналіст Юрый Макараў.
Штотыднёвая праграма аб украінскай паэзіі.
Штотыднёвая праграма пра скандальных пісьменнікаў і іх кнігі.
Вядучыя — літаратуразнавец Расціслаў Семкіў і літаратурны крытык Яўген Стасіневіч.
Цыкл праграм, прысвечаны ўплывовым зарубежным фільмам апошніх трыццаці гадоў.
Вядучыя — кінакрытык Сяргей Трымбач.
Штотыднёвая аўтарская праграма кіназнаўцы, галоўнага рэдактара інтэрнэт-выдання «Moviegram» Лук’яна Галкіна.
Штотыднёвыя тэлеверсіі актуальных канцэртаў класічнай і сучаснай музыкі.
Інтерв’ю з актуальнымі культурнымі і грамадскімі дзеячамі. У эфіры па буднях.
Аўдыёвізуальны гід па музеях Кіева.
Вядучая — Оля Наско.
«Кінакульт». Кінаклуб і кінафестываль
З 2018 года на базе канала дзейнічае кінаклуб «Кінакульт» (укр. «Кінокульт»). У 2018 ён дзейнічаў з ліпеня па кастрычнік, а ў 2019 — з чэрвеня па кастрычнік. Прагляды адбываліся раз у тыдзень на розных лакацыях Грамадскага вяшчальніка. У рэпертуары кінаклуба — зарубежнае і ўкраінскае кінамастацтва апошніх гадоў.
Два гады запар кінаклубны сезон завяршаўся аднайменным кінафестывалем. Другі фестываль меў назву «Кінакульт. Фестываль культавага кіно». Яго наведала больш за тысячу гледачоў.
Арганізацыйны камітэт «Кінакульта» — Лук’ян Галкін (праграмны дырэктар), Юрый Самусенка (праграмны каардынатар), Кацярына Янюк (прадзюсар).
Рудодзіма
Рудо́дзіма (, Рудодима) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракшынскага сельсавета.
Каблукы
Каблу́кы (Каблу́ки) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзяць у склад Вэрцііўскай вясковай абшчыны.
Вячаслаў Францавіч Кебіч
Вячасла́ў Фра́нцавіч Ке́біч (, в. Канюшаўчына, Навагрудскае ваяводства, цяпер, Мінская вобласць — ) — беларускі палітык, першы прэм’ер-міністр Беларусі (1990—1994).
Прозвішча
Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім kebti «чапляцца» і літоўскім антрапонімам Кебас. У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis, Kebedys з коранем Keb- таго ж паходжання.
Біяграфія
Скончыў Беларускі палітэхнічны інстытут і Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПБ. З’яўляецца кандыдатам эканамічных навук.
Пасля сканчэння інстытута, працаваў інжынерам-тэхнолагам, старэйшым інжынерам-тэхнолагам, начальнікам участку, начальнікам цэха, намеснікам галоўнага інжынера Мінскага завода аўтаматычных ліній. У 1973—1978 галоўны інжынер, дырэктар Мінскага станкабудаўнічага завода імя Кірава. З 1978 генеральны дырэктар Мінскага вытворчага аб’яднання па выпуску працяглых і адразных станкоў імя Кірава. У 1980—1985 — другі сакратар Мінскага гарадскога камітэта КПБ, загадчык аддзелам ЦК КПБ, другі сакратар Мінскага абласнога камітэта КПБ. У 1985—1990 намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР, старшыня Дзяржплана БССР. У 1990—1994 Старшыня Савета Міністраў БССР, Прэм’ер-міністр Беларусі.
Член КПСС (1962—1991), член ЦК КПСС (1990—1991). Народны дэпутат СССР у 1989—1992. Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі ў 1990 і 1995—1996, дэпутат Палаты прадстаўнікоў у 1996—2004.
8 снежня 1991 года разам са Станіславам Шушкевічам ад імя Беларусі падпісаў Белавежскае пагадненне, якое канстатавала спыненне існавання СССР.
15 сакавіка 1994 года Вярхоўны Савет прыняў Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь, па якой яна аб’яўлена ўнітарнай дэмакратычнай сацыяльнай прававой дзяржавай. Згодна з Канстытуцыяй, краіна абвяшчалася прэзідэнцкай рэспублікай. Першыя выбары Прэзідэнта Беларусі былі прызначаны на 23 чэрвеня 1994 года. Вячаслаў Кебіч удзельнічаў у выбарах як самавылучэнец. У першым туры набраў 17,33 % (1 023 174 голаса), саступіўшы толькі Аляксандру Лукашэнку. У другім туры, што адбыўся 10 ліпеня 1994 года, набраў 14,2 % (748 329 галасоў) і не змог выйграць выбары.
Пасля выбараў узначаліў Беларускі гандлёва-фінансавы саюз. Аўтар успамінаў.
Памёр 9 снежня 2020 года ў бальніцы ад каранавіруснай інфекцыі COVID-19. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Ацэнкі
Гісторык Валянцін Голубеў казаў, што «Кебіч — асоба ў гісторыі. Але ён не склаўся як нацыянальны дзеяч» і яму цяжка было стаць лідарам незалежнай дзяржавы, «хоць лёс яго на гэтую пасаду штурхаў».
Журналіст і палітык Сяргей Навумчык выказаў думку, што Кебіч мог змяніць Беларусь да лепшага, але змяніў да горшага.
Багіня са змеямі
Багіня са змеямі — шэраг вотыўных статуэтак з розных матэрыялаў (фаянс, тэракота, бронза, слановая косць і інш.) з выявай жанчыны са змеямі. Першыя тры, якім далі адпаведнае імя, былі знойдзены Артурам Эвансам у 1903 г. падчас раскопак у Кносе і інтэрпрэтаваны ім як артэфакты Мінойскай цывілізацыі. Жаночыя статуэткі са змеямі знаходзілі да заканчэння раскопак у 1930 г. Іх агульная колькасць не вызначана, паколькі многія прадаваліся ў прыватныя калекцыі і не фіксаваліся ў каталогах. У нашы дні большасць з іх лічацца падробкамі.
Гісторыя
У 1903 г. падчас раскопак у Кносе брытанскай экспедыцыяй на чале Артура Эванса ў каменных скрынях у памяшканні побач з палацавым комплексам былі знойдзены 3 жаночыя фаянсавыя статуэткі. Адносна добра захавалася толькі адна, большая па памерах. Другая, самая меншая, не мела галавы, а трэцяя, прамежкавая па памерах, захавалася толькі ў выглядзе ніжняй часткі да таліі. Дзве першыя статуэткі былі рэканструяваны, але дакладнасць рэканструкцыі ў нашы дні аспрэчваецца.
У нашы дні дзве статуэткі з першай знаходкі экспануюцца ў Археалагічным музеі Іракліяна. Акрамя таго, вядомы і вывучаны спецыялістамі іншыя падобныя статуэткі: вырабленая са слановай косці, што захоўваецца ў Бостанскі музей (вядома з 1914 г.), стэатытавая статуэтка ў Мастацкім музеі Уолтэрса ў Балтымары (вядома з 1929 г.), тэракотавая статуэтка з Гарціны каля Кноса, бронзавая статуэтка ў Берліне. Колькасць статуэтак, што трапілі ў прыватныя калекцыі і не былі каталагізаваны, дакладна не вядома. Мяркуецца, што большасць з іх захоўваецца ў ЗША.
У 1920-я гг. грэчаская паліцыя выявіла 3 падробленыя статуэткі тыпу багінь са змеямі, знайшла майстэрню, што іх вырабляла, але судовыя разборы так і не пачаліся. Артур Эванс адпрэчыў здагадку, нібы іншыя статуэткі таксама могуць быць падробкамі, і заявіў, што сучасныя яму майстры не ўмеюць ствараць прадметы падобнай якасці. У канцы XX ст. амерыканскі эксперт Кенет Лапацін вывучыў 15 статуэтак, захоўваемых у ЗША, і прыйшоў да высновы, што ніводная з іх не была выраблена ў перыяд існавання Мінойскай цывілізацыі.
Апісанне
Першыя 3 кноскія статуэткі выраблены з фаянсу і пакрыты шкляным глазурам з абпаленага кварцу. Маюць выгляд жанчын у пышнай вопратцы, з шырокай спадніцай і аголенымі грудзьмі, якія трымаюць у руках змей. Меншая з гэтых фігурак мае вышыню 29,5 см, яна трымае змей у паднятых руках. Яе галава і шыя былі рэканструяваны. Прычым, пасля рэканструкцыі галава набыла галаўны ўбор, увенчаны выявай жывёлы з сямейства каціных. Прыналежнасць галаўнога ўбору менавіта гэтай статуэтцы была вырашана Артурам Эвансам аднаасобна. Але пазней эксперты паставілі пад сумненне правільнасць рэканструкцыі.
Найбольшая статуэтка вышынёй 34,2 см — у высокім галаўным уборы, адна змяя аплятае яе рукі і спіну, іншая змяя вузлом абплятае яе талію і грудзі, трэцяя сядзіць на галаўным уборы. Гэтая фігурка таксама прыйшла не ў ідэальным стане: яна была рэканструявана на падставе захаванага торсу, правай рукі, галавы і шапкі, і карыстаючыся параўнаннем з меншай статуэткай.
Вопратка выяўленых жанчын адпавядае выявам прыдворных пан на фрэсках Кноскага палаца. Тым не меней, менавіта рэканструкцыя гэтых фрэсак выклікае найбольшыя сумненні сярод сучасных спецыялістаў.
Інтэрпрэтацыі
Артур Эванс адназначна лічыў статуэткі артэфактамі Мінойскай цывілізацыі і сведчаннем шанавання старажытнай багіні. Крытыкі заўважаюць, што думка пра гэта з'явілася ў яго пасля прачытання артыкула Дж. Дж. Фрэзера, у якім той рэканструяваў культ багіні-маці ў старажытнай Малой Азіі. Статуэткі сталі важнымі ў тлумачэнні рэлігійных уяўленняў мінойцаў, паказанні на глыбокую старажытнасць іх культуры, пазней выкарыстоўваліся даследчыкамі і грамадскімі дзеячамі ў якасці доказу тэорыі матрыярхату.
На працягу XX ст. гісторыкі, культуролагі, пісьменнікі і грамадскія дзеячы высунулі некалькі гіпотэз, якія тлумачылі знешні выгляд статуэтак і наяўнасць у іх змеяў. Іх імкнуліся звязаць з вядомымі блізкаўсходнімі, старажытнагрэчаскімі і старажытнаегіпецкімі артэфактамі, называлі папярэдніцамі Афіны і іншых багінь Старажытнай Грэцыі. Некаторыя ставілі пад сумненне тое, што статуэткі адлюстроўвалі багінь, паколькі яны болей нагадваюць жрыц або нават простых верніц.
Змеяў інтэрпрэтавалі як сувязь з хатнімі бажаствамі мінойскіх манархаў, палеалітычнымі вераваннямі, замагільным светам, культам урадлівасці. На апошняе могуць таксама паказваць аголеныя грудзі выяў. Існуе здагадка, што аголеныя грудзі сімвалізуюць жалобу.
Кардашы (Ніжынскі раён)
Кардашы (Кардаші́) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзяць у склад Вэрцііўскай вясковай абшчыны.
Вячаслаў Аляксандравіч Бабашкін
Вячаслаў Аляксандравіч Бабашкін (, г. Новакузнецк, Кемераўская вобласць — 29 студзеня 2012, Віцебск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1962 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у праектных інстытутах Нарыльска, Горкага, з 1967 года — галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік майстэрні ў Брэсцкім філіяле Белдзяржпраекта, з 1970 года — у Мінскпраекце, з 1981 года  — у Мінскграмадзянпраекце, з 1984 года — кіраўнік майстэрні ў Віцебскграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражываў ў Віцебску.
Апошнія гады хварэў. Памёр 29 студзеня 2012 года.
Падсасонне (Цёмкінскі раён)
Падсасонне (Подсосонье) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Далматаўскага сельскага паселішча.
Накуру (горад)
Наку́ру (Nakuru) — горад у правінцыі Рыфт-Вэлі ў Кеніі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Насельніцтва (2009 г.) - 307 990 чал.
Гісторыя
Горад Накуру быў заснаваны ў 1904 г. як чыгуначная станцыя на лініі Мамбаса - Кампала. З мовы масаяў, якія насялялі гэтыя землі да канца XIX ст., слова Nakurru перакладаецца як "пыльнае месца". Горад хутка рос дзякуючы перасяленню прадстаўнікоў розных плямёнаў Кеніі. Гэтаму таксама садзейнічалі ўрадлівыя глебы, а таксама адносна ўмераны клімат высакагор'я. З 1960-ых гг. пачаў развівацца турызм.
Эканоміка
Галоўнай галіной эканомікі застаецца сельскагаспадарчая вытворчасць, а таксама перапрацоўка прадуктаў земляробства. Характэрна, што большасць гараджан так або інакш далучаныя да вытворчасці харчу. Многія маюць палеткі або ў рысе горада, або каля яго. Вырошчваюць гародніну, каву, пшаніцу, ячмень, бульбу, бавоўну, сою і г. д.
Важнымі галінамі таксама з'яўляюцца тэкстыльная прамысловасць, абслугоўванне турыстаў, гандаль, рамяство, транспарт.
Трыхаманада вагінальная
Трыхаманада вагінальная (Trichomonas vaginalis) — аднаклетачны мікраарганізм роду. Мае ў даўжыню 13-18 мкм (да 30-40 мкм). Дзякуючы рухам жгуцікаў і хвалепадобнай (ундуліруючай) мембраны трыхаманады могуць актыўна перамяшчацца, утвараць псеўдаподыі і пранікаць у міжклеткавыя прасторы.
Накуру (горад)
Адукацыя
Горад Накуру — адзін з галоўных адукацыйных цэнтраў Кеніі. Тут працуюць буйны ўніверсітэт Эгертан, прыватны ўніверсітэт Кабарак, размешчана некалькі даследчых інстытутаў.
Трыхаманада вагінальная
Урагенітальныя трыхаманады жывуць толькі ў мочапалавых органах. У іншых органах (кішачніку, страўніку і інш.) і па-за чалавечага арганізма яны хутка гінуць, бо не ўтвараюць ахоўных прыстасаванняў і малаўстойлівыя да неспрыяльных фактараў знешняга асяроддзя. Асабліва пагібельна дзейнічаюць на іх высушванне, награванне звыш 45 °C, прамыя сонечныя прамяні, змены асматычнага ціску, хутка высыхаюць на паветры. Таму выявіць урагенітальныя трыхаманады ў знешнім асяроддзі не ўдаецца.
Трыхаманада жыве на слізістых абалонках (у гэтых выпадках яна не называецца «урагенітальнай»). Прысутнасць трыхамонады ў арганізме чалавека з'яўляецца гістарычным фактам «сімбіёзу» мікраарганізмаў з вышэйшымі формамі жыцця.
Выклікае трыхаманоз. Заражэнне адбываецца пераважна полавым шляхам.
Ашурэ
Ашурэ — салодкая рытуальная страва ў мусульманаў, якую гатуюць з нагоды аднайменнага свята (10 мухарама, першага месяца календара, ў наш час прыпадае на вясну).
У беларуска-літоўскіх татараў ашурэ здаўна і дагэтуль гатуюць у выглядзе ўзвару з некалькіх відаў садавіны, цукру, а таксама пшаніцы ці рысу. У Турцыі і многіх іншых мусульманскіх краінах ашурэ гатуюць з пшаніцы ці рысу на малацэ і вадзе з дадаткам вінаграднага соку, бабоў, нуту, сачавіцы, арэхаў і сушаных ягад да кансістэнцыі своеасаблівага пудынгу.
Сюргаверэ (прыпыначны пункт)
Сюргаверэ (Sürgavere) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Пых’я-Сакала павета Вільяндзімаа. Знаходзіцца ў вёсцы Сюргаверэ на лініі Талін — Вільяндзі.
Да рэканструкцыі прыпынак знаходзіўся за 63,9 км ад станцыі Леле, а цяперашні прыпынак — за 66,4 км ад станцыі Леле.
Разанава (Цёмкінскі раён)
Разанава (Рязаново) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Далматаўскага сельскага паселішча.
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Быхаў)
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі — колішні рымска-каталіцкі храм у Быхаве, узведзены ў XVIII ст. Знаходзіўся на высокім правым беразе ракі Дняпро, на поўнач ад замка.
У 1960-я савецкія ўлады злачынна зруйнавалі помнік архітэктуры. Да нашага часу захаваліся падмуркі і суседні будынак кляштара канонікаў латэранскіх.
Гісторыя
У 1619 уладальнікі Быхава Хадкевічы фундавалі ў ім кляштар канонікаў латэранскіх з драўляным касцёлам Святога Казіміра. Існуюць звесткі, што ў часы Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) маскоўскі гаспадар Аляксей Міхайлавіч, войскі якога акупіравалі горад, загадаў гвалтоўна перарабіць існуючы мураваны касцёл у царкву Маскоўскага патрыярхату.
У 1765 тагачасныя ўладальнікі Быхава Сапегі збудавалі на месцы драўлянага новы мураваны касцёл прысвечаны Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Станам на 1744 парафія належала да Аршанскага дэканату і ўлучала, апрача Старага і Новага Быхава, 24 населеныя пункты.
Існуюць звесткі, што пасля здушэння вызваленчага паўстання (1830—1831) улады Расійскай імперыі скасавалі кляштар і зруйнавалі касцёл, муры якога вярнулі каталікам толькі ў пач. XX ст.
За савецкім часам бальшавікі зачынілі касцёл, а потым ўзарвалі яго. Канчаткова святыню зруйнавалі ў 1960-я.
Архітэктура
Помнік архітэктуры эклектыкі з элементамі класіцызму. Асобна стаяла вышынная дамінанта — 3-ярусная вежа-званіца. Прыкасцёльную тэрыторыю атачаў мур з брамай.
Бескілявыя
Бескілявыя (Paleognathae) — надатрад птушак.
Адрозніваюцца ад наванёбных (Neognathae) структурай нёба. Для бескілявых характэрна страта здольнасці лётаць, толькі некатырыя тынамупадобныя могуць ненадоўга ўзняцца ў паветра.
Класіфікацыя
5 сучасных атрадаў:
Таксама вядома 3 вымерлых атрады.
Эмануіл Натанавіч Модзін
Біяграфія
У 16 гадоў пачаў працаваць на запалкавай фабрыцы «Хваля рэвалюцыі». Служыў у Чырвонай Арміі, пасля дэмабілізацыі разам з сябрамі паехаў на Любаншчыну, дзе на Мар’інскіх балотах прыступіў да будаўніцтва саўгаса. Кіраўніком яго быў выбраны Э. Н. Модзін.
Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, пайшоў на фронт, быў палітруком роты знішчальнага батальёна. Пасля ранення яго эвакуіравалі ў тыл, працаваў дырэктарам саўгаса ў Омскай вобласці. 3 мая 1953 года ён дырэктар саўгаса «Любанскі». Дзякуючы высокай механізацыі вытворчасці ў гаспадарцы атрымлівалі па 350 цэнтнераў бульбы з гектара, больш 300 ц цукровых буракоў, высокімі былі ўраджаі і іншых культур.
Фердынанд фон Цэпелін
Фердынанд фон Цэпелін (, Канстанц —, Шарлотэнбург, пад Берлінам) — граф, нямецкі канструктар дырыжабляў.
Біяграфія
У 1854 скончыў ваенную акадэмію ў Людвігсбургу. Удзельнічаў добраахвотнікам у Грамадзянскай вайне ЗША 1861-65 (на баку паўночнікаў), а таксама ў аўстра-прускай 1866 і франка-прускай 1870-71 войнах. У 1891 выйшаў у адстаўку ў чыне генерала і цалкам прысвяціў сябе пытанням будавання дырыжабляў. Цэпелін распрацаваў канструкцыю дырыжабля жорсткай сістэмы з металічным каркасам, абцягнутым тканінай. Усярэдзіне корпуса ў адсеках размяшчаліся балоны з газам. 2 ліпеня 1900 года здзейсніў палёт 1-ы яго дырыжабль аб’ёмам 11300 м³, які неўзабаве быў разбураны бурай. У 1905 годзе Цэпелін пабудаваў 2-і дырыжабль, які пазней разбіўся пры пасадцы. Да 1914 года было пабудавана 25 апаратаў (з іх 6 пасажырскіх). Ваенныя дырыжаблі Цэпеліна, выкарыстоўваліся ў 1-й сусветнай вайне. Апошні пасажырскі дырыжабль Цэпеліна («Гіндэнбург», 1936) здзейсніў 63 палётаў (згарэў у 1937).
Мала Кашэліўка
Мала Кашэліўка (Мала́ Кошелі́вка) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзяць у склад Вэрцііўскай вясковай абшчыны. У ХІХ стагоддзі сяло Мала Кашэліўка было ў складзе Вэрцііўcкай воласці Ніжынcкага павета Чарнігаўскай губерні.
Дом Чычэрына
'''Дом генерал-паліцмайстара Санкт-Пецярбурга М. І. Чычэрына''' (Дом генерал-полицмейстера Санкт-Петербурга H. И. Чиче́рина) — гістарычна-архітэктурны помнік на рагу Неўскага праспекта (дом 15) і ракі Мойкі (дом 59), ля Зялёнага моста.
Архітэктура
Будынак з’яўляўся адным з першых узораў ранняга класіцызму. Архітэктурная асаблівасць дома — двух’ярусная каланада, падобная да каланады на фасадах Зімовага палаца, ніжні ярус — тасканскага ордара, верхні — кампазітнага. У канцы XIX ст. пабудавана шмат дваровых флігеляў.
Першапачатковае аздабленне ўнутраных памяшканняў у стылі ранняга класіцызму не захавалася. Толькі ў круглай зале трэцяга паверха засталіся дзве калоны і дзве пілястры карынфскага ордара, выкананыя са штучнага мармуру. У 1810-х гг. па праекце арх. В. П. Стасава да дома быў прыбудаваны мураваны корпус, які выходзіць на Вялікую Марскую вуліцу, — у стылі строгага класіцызму.