cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уэйк
Гісторыя
Атол быў адкрыты іспанцамі ў 1568 годзе. Назву атол атрымаў у гонар брытанскага капітана Уільяма Уэйка, які высадзіўся тут у 1796 годзе. 4 лютага 1898 года астравы былі анексаваны Злучанымі Штатамі, а 17 студзеня 1899 года статус астравоў быў аформлены як амерыканская залежная тэрыторыя. У 1935 годзе авіякампанія ПанАм пабудавала тут невялікі аэрадром для абслугоўвання авіярэйсаў паміж ЗША і Кітаем.
Пад час атакі на Пёрл-Харбар 8 снежня 1941 года Японія здзейсніла паветраную атаку на атол. Бітва за Уэйк скончылася 23 снежня заняццем вострава японскімі войскамі. На працягу Другой Сусветнай вайны атол толькі некалькі разоў бамбардзіраваўся амерыканскай авіяцыяй і заставаўся пад японскім кантролем да канца вайны. Японскі гарнізон капітуляваў 4 верасня 1945 года.
У чэрвені 1947 года ваенная база была зачынена, а кіраўніцтва над атолам перайшло да цывільнай улады. З 1962 да 1972 года атолам кіравала Міністэрства замежных спраў, а потым кіраўніцтва перайшло да Ваенна-паветраных войскаў. У 1994 годзе кіраўніцтва перайшло да Міністэрства абароны (тут павінны былі быць размешчаныя элементы амерыканскай супрацьпаветранай абароны), а ў 1997 годзе востраў вярнуўся пад кіраўніцтва Міністэрства замежных спраў.
Палітыка
Уладанне ЗША, адміністрацыйна падпарадкаваны міністэрству ўнутраных спраў ЗША, кіруецца камандаваннем ВПС ЗША.
Прыродныя ўмовы
Клімат атола трапічны, пасатны, даволі сухі — ападкаў у сярэднім каля 1000 мм у год.
Крыніц прэснай вады няма (для забеспячэння базы пітной вадой былі збудаваныя вадазборныя рэзервуары і апрасняльная ўстаноўка).
Дубашы (Валожынскі раён)
Ду́башы (, Дубоши) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Gerbillinae
Gerbillinae — падсямейства грызуноў сямейства.
Уключае каля 110 відаў, распаўсюджаных у Афрыцы і цёплых раёнах Азіі.
Трыбы і роды
Ammodillini
Desmodilliscini
Gerbillurini
Цябуты
Назву Ця́буты маюць:
Хмэліў (Уладзімір-Валынскі раён)
Хмэліў (Хмелі́в) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Зымнэўскай вясковай абшчыны.
Востраўскі сельсавет
Назву Во́страўскі сельсавет маюць:
Хмэліўка (Уладзімір-Валынскі раён)
Хмэліўка (Хмелі́вка) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Зымнэўскай вясковай абшчыны.
Тахагенератар
Тахагенератар (грэч. táchos — хуткасць) — вымяральны генератар пастаяннага ці пераменнага напружання прызначаны для пераабразавання велічыні вярчэння вала (ротара) у электрычны сігнал.
Недахопы
Тахагенератар не можа дакладна вымяраць нізкія хуткасці вярчэння (прыкладна менш за 3-5 % ад намінальнай).
9×18 мм
9×18 мм (ПМ) — пісталетны ўнітарны патрон, створаны на замену патрону 7,62×25 мм ТТ.
9×18 мм ПМ быў распрацаваны Б. У. Сёміным. За аснову была ўзятая гільза ад патрона 7,62і25 мм ТТ, але трохі скарочаная. У 1950—1960-я годы пад гэты патрон былі распрацаваныя пісталеты ПМ, АПС у СССР, П-64 у Польшчы, RK 59 і PA-63 у Венгрыі і некаторых іншых краінах. У 1990-я гады ў Расіі пад яго стварылі шэраг новых пісталетаў, рэвальвераў, пісталетаў-кулямётаў. Па баявых і балістычных параметрах ён саступае патрону 9×19 мм Парабеллум. Нягледзячы на тое, што патрон афіцыйна менаваўся 9-міліметровым, фактычны дыяметр яго кулі складае 9,25 мм.
Апісанне
Гільза патрона — біметалічная, стандартная куля — абалонкавая, са сталёвым грыбападобным стрыжнем, запрасаваным у свінцовую кашулю (у ранніх варыянтаў гільза была выраблена з латуні, а куля мела свінцовы стрыжань у сталёвай абалонцы). Такі падход дае эканомію свінцу і павялічвае прабіўную здольнасць кулі ў адносінах да неметалічных перашкод, аднак пры трапленні ў метал абалонка разбураецца, а стрыжань з-за сваёй формы адскоквае ад перашкоды, таму стандартная куля патрона 9×18 мм ПМ хутчэй за ўсё не праб'е бронекамізэльку. Апроч таго ёсць вялікая небяспека рыкашэтаў у памяшканні.
Калібр 9 мм дазволіў захаваць спыняючае дзеянне кулі на ўзроўні патрона 7,62×25 мм ТТ, пры гэтым двухразовая розніца ў дульнай энергіі дазволіла скарыстаць у ПМ прасцейшую аўтаматыку з вольным замком, чым у ТТ — з кароткім ходам ствала.
Маю
Маю (парт. Maio «май») — востраў у краіне Каба-Вердэ, уваходзіць у паўднёвую группу астравоў Сатавенту. Агульная плошча 269 км². Насельніцтва — 8303 чал. (2010 г.).
Гісторыя
Востраў быў адкрыты партугальцамі 1 мая 1560 г. Некаторы час сталага насельніцтва на ім не было. Маю выкарыстоўваўся для ўтрымання коз. З XVII ст. вядзецца здабыча солі. Раней салеварні належылі прыватным асобам. Да адмены рабства яе здабычай і пераапрацоўкай займаліся афрыканскія нявольнікі. Маю часцяком падвяргаўся нападам піратаў, але ваенныя ўмацаванні з’явіліся на ім толькі ў XIX ст.
Прырода
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Рэльеф адрозніваецца разнастайнасцю. Цэнтральную і ўсходнюю часткі займаюць адносна невысокія скалістыя горы (фактычна, пагоркі). Найвышэйшы пункт — 436 м. Астатняя частка — раўнінныя Салёныя землі. На Маю захаваўся лясны масіў.
Эканоміка
Асноўныя заняткі насельніцтва — жывёлагадоўля і здабыча солі.
Ingress
Ingress - шматкарыстальніцкая ралёвая онлайн-гульня з пашыранай рэчаіснасцю, створана NianticLabs @ google, выпушчана для Android-прылад.
Гульцы належаць да адной з двух фракцый, “Асвечаныя” (пазначаны зялёным колерам) і “Супраціў” (сіні). Гульнявы працэс дазваляе гульцам ствараць вобласць тэрыторыі на паверхні зямлі з дапамогай віртуальных звязак паміж віртуальнымі парталамі, якія бачны праз праграмнае забеспячэнне – гульню Ingress. Мэта гульні палягае ў заваяванні адной фракцыяй найбольшай колькасці “Разумовых адзінак” (Mind units) - прыблізная колькасць людзей на тэрыторыі, якая кантралюецца фракцыяй.
Легенда
Навуковы сакрэтны эксперымент у CERN на Вялікім Адронным Калайдары стварыў ланцуговую рэакцыю і выпусціў асаблівую энергію (XM – Exotic Matter) па ўсім свеце. У выніку сфармаваліся парталы ў такіх месцах як помнікі, музеі ды іншы публічныя месцы. Навукоўцы па ўсім свеце заняліся даследаваннем гэтай энергіі ды парталаў, і неўзабаве было высветлена, што энергія звязана з Шэйперамі (Shapers). Гэта раса з паралельнага свету, якая выкарыстоўвае парталы для пранікнення ў наш свет са свайго вымярэння. У выніку чалавецтва падзялілася на дзве фракцыі - Асвечаныя (Enlightened) і Супраціў (Resistance).
Асвечаныя жадаюць дапамагчы Шэйперам прабрацца ў наш свет, каб накіраваць нас у новую эру тэхналогій.
Супраціў змагаецца за тое, каб не дапусціць Шэйпераў у наш свет. Яны лічыць што змены прывядуць до заняпаду цывілізацыі і Супраціў цвёрда перакананы ў тым, што абараняе чалавецтва.
Gameplay
Гулец з дапамогай праграмы адлюстраваны на карце ў месцы свайго фізічнага знаходжання, што вызначаецца з дапамогай убудаванага GPS. Карта мае чорны фон, вуліцы і будынкі пазначаны шэрым колерам і ніяк не падпісаны. На карце бачны парталы (Portals), экзатычная матэрыя (Exotic Matter), злучэнні (Links) і палі кантролю (Control Fields).
Для ўзаемадзеяння з аб'ектамі гулец павінен фізічна знаходзіцца побач з іх размяшчэннем. Мабільны кліент адлюстроўвае гульца ў выглядзе маленькага трохкутніка аточанага кругам, які з'яўляецца перыметрам, у якім магчыма ўзаемадзеянне.
Парталы
Гульцы самі могуць падаваць заяўкі на стварэнне новых парталаў праз фатаграфаванне помнікаў архітэктуры з абавязковай GPS інфармацыяй на фота і адпраўкай яе распрацоўшчыкам.
Рэзанатары
Партал можа быць абсталяваны рэзанатармі ў колькасці да васьмі штук адной фракцыі, якая валодае парталам. Рэзанатары маюць аднолькавы выгляд ад L1 да L8. Гулец можа усталяваць рэзанатар толькі роўнага ці ніжэйшага ўзроўню, і як правіла абмежавана колькасць рэзанатараў пэўнага ўзроўню, якую гулец можа ўсталяваць на адным партале (8 рэзанатараў першага ўзроўню, 4 рэзанатары другога, трэцяга і чацвёртага ўзроўняў, па 2 рэзанатары пятага і шостага ўзроўняў, 1 рэзанатар сёмага і восьмага ўзроўняў). Узровень партала таксама вызначае узровень рэчаў, якія могуць атрымаць гульцы праз яго ўзлом, яго супраціў да атак і максімальную далёкасць злучэння для стварэння звязак паміж ім ды іншымі парталамі. Правілы абмяжоўваюць колькасць рэзанатараў высокага ўзроўню, якія можа размясціць адзін гулец, таму варта аб'ядноўвацца ў групы. Так, аб'яднанне гульцоў можа стварыць партал больш высокага ўзроўню ў параўнанні з тым, што можа адзін гулец.
Толькі разгорнутыя рэзанатары ёсць цалкам зараджаныя. Узровень зараду разбураецца спантанна з цягам часу, і калі ён дасягне нуля то рэзанатар будзе знішчаны. Гульцы могуць папоўніць энергію рэзанатараў выконваючы адпаведныя дзеянні каля партала. Гэта таксама можна здзейсніць дыстанцыйна, калі гулец мае ў сваім інвентары ключ адпаведнага партала. Эфектыўнасць аддаленага папаўнення залежыць ад адлегласці гульца да партала.
Мадыфікатары
Партал можа быць абсталяваны чатырма мадыфікатарамі (Mods). На канец 2012 адзінымі даступнымі мадыфікатарамі з'яўляюцца Шчыты (Shields), якія павялічваюць супраціўленне партала да атак суперніка.
Экзатычная матэрыя
Большасць узаемадзеянняў з парталамі патрабуюць выкарыстання Экзатычнай Матэрыі (Exotic Matter, XM), гульнявы кліент забяспечвае няспыннае адлюстроўванне рэзерваў ХМ гульца. ХМ раскідана па ўсёй карце свету і ўяўляецца ў мабільным кліенце як маленькія яскравыя светлавыя дрэйфуючыя кроплі. Калі рэзервы ХМ гульца няпоўныя, то калі нейкая ХМ трапляе ў перыметр узаемадзеяння гульца, яна ўсмоктваецца і дадаецца да рэзерву. Аднак экзатычная матэрыя сустракаецца даволі рэдка на карце, за выключэннем вобласці паблізу партала, дзе размешчаны цэлыя кластары ХМ.
Шаціён (Вале-д’Аоста)
Шаціён (Châtillon) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Ingress
Рэчы
Інвентар гульца можа уключаць рэзанатары, ХМР бурстэры, моды, ключы парталаў ды медыя файлы. Яны атрымоўваюцца з парталаў праз “узлом” (Portal hacking). Аперацыя ажыццяўляецца з мабільнага кліента, калі гулец знаходзіцца ў межах перыметра ўзаемадзеяння. Гэтая падзея спажывае ХМ і займае некалькі секунд. За ўзлом можна атрымаць нуль альбо некалькі элементаў. Гулец можа ўзламаць парталы, якія належаць якой-небудзь фракцыі. Узлом варожага партала дае АР але невялікую колькасць рэчаў. Узлом парталу сваёй фракцыі не прыносіць АР але дае больш рэчаў.
Існуе абмежаванне як часта гулец можа ўзламваць партал (4 разы праз кожныя 5 хвілін, далей партал пераграецца і гэты ж гулец не можа яго больш узломваць на працягу 4 гадзін).
Шаціён (Вале-д’Аоста)
Насельніцтва складае 4831 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 121 чал./км². Займае плошчу 40 км². Паштовы індэкс — 11024. Тэлефонны код — 0166.
Ingress
Рэчы
Памер інвентару складае 2000 элементаў.
Шаціён (Вале-д’Аоста)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Пётр.
Ingress
Напад на партал
Каб атакаваць партал, які належыць іншай фракцыі, гулец разгортвае ХМР Снарад (XMP Burster) выкарыстоўваючы мабільны кліент. ХМР Снарады маюць 8 узроўняў, гулец можа разгарнуць бурстэр свайго ці меншага ўзроўню. Поспех атакі залежыць ад адноснага ўзроўню ХМР бурстэра і ўзроўню рэзанатараў, абсталявання партала шчытамі і фізічнай адлегласці гульца адносна рэзанатараў. Паспяховыя атакі памяншаюць узровень зараду рэзанатараў, калі зарад стае роўным нулю рэзанатар знішчаецца. Калі ўсе восем рэзанатараў будуць знішчаны, партал становіцца шэрым, і атакуючы гулец можа захапіць яго для сваёй фракцыі, усталяваўшы свае рэзанатары.
Партал, які знаходзіцца пад атакай, у сваю чаргу можа напасць на атакуючаго гульца, што знізіць рэзервы ХМ гульца.
Гулец можа абараніць партал, які знаходзіцца пад атакай, праз падзарадку рэзанатараў ці разгортваннем новых на месцы знішчаных. Зарадка парталаў можа быць выканана праз мабільны кліент ігры дыстанцыйна, калі гулец мае яго ключ.
Звязкі
Гулец у перыметры ўзаемадзеянні з парталам можа злучыць яго з іншым парталам, калі мае ключ да партала прызначэння, пры ўмове, што лінія звязкі не будзе перакрыжоўвацца з іншай існуючай лініяй звязкі і пры ўмове, што партал прызначэння знаходзіцца на дазволенай адлегласці злучэння з першым парталам. Дазволеная адлегласць злучэння залежыць ад узроўню партала. Калі тры парталы звязаны ў трохкутнік, гэта стварае поле кантролю (Control Field) у межах трохкутніка. Плошча, якую займае поле, абвяшчаецца ўласнасцю фракцыі гульца і ўзнагароджвае фракцыю колькасцю разумовых адзінак (Mind Units) у залежнасці ад шчыльнасці насельніцтва тэрыторыі і памеру поля.
Падвышэнне ўзроўню
Гульцы пачынаюць гульню з першым ўзроўнем і прагрэсуюць з дапамогай назапашвання балаў дзей (Action Points, AP), найвышэйшы магчымы ўзровень гульца – L8. Удзельнікі атрымоўваюць АР за ўзлом супрацьлеглых парталаў, знішчэнне рэзанатараў, усталяванне рэзанатараў, знішчэнне звязак, стварэнне звязак, знішчэнне і стварэнне палёў кантролю. Табліца з колькасцю атрымальных АР за дзеі:
Коды доступу
Адзін або некалькі разоў на дзень на вэб сайце Niantic Project http://www.nianticproject.com/ размяшчаюцца медыя аб'екты, які змяшчаюць галаваломкі рознай складанасці і формы. Вырашэнне галаваломкі ўзнагароджваецца паролем – кароткай паслядоўнасцю літар і лічбаў, напрыклад “ezekiel27w“, які можа быць уведзены ў кліентам гульню дзеля атрымання прэміі – ХМ, АР ці іншых аб'ектаў з гульні (рэзанатары, XMP бурстэры, шчыты).
Фракцыі
Фракцыя Асвечаных намагаецца дапамагчы Шэйперам прабрацца на зямлю. Паслядоўнікі лічаць, што Шэйперы прынясуць магутнае прасвятленне людзям і дапамогуць з развіццём чалавецтву. Фракцыя Супраціву абараняе зямлю ад прыходу Шэйпераў. Яны лічаць што змены выклікаюць заняпад цывілізацыі і Супраціў цвёрда перакананы ў тым, што ён абараняе чалавецтва.
Выпуск гульні
Гульня Ingress была афіцыйна запушчана ў бэта тэст 16 лістапада 2012 і падтрымліваецца онлайн маркетынгавай кампаніяй. Гэта была абвешчана на розных мерапрыемствах, такіх як Comic Con у Сан-Дыега 12 ліпеня 2012. Супрацоўнікі Google тэставалі гульню на працягу 6 месяцаў. З 30 кастрычніка гульня заходзілася у стане адкрытага бэта тэста. Афіцыйны рэліз гульні адбыўся 15 снежня 2013 года. А для iOS у ліпені 2014 года.
Ціўнавічы
Назву Ці́ўнавічы маюць:
Вуліца Якубава
Вуліца Якубава:
Парламенцкія выбары ў Беларусі (2008)
Выбары ў Палату прадстаўнікоў (ніжнюю палату Нацыянальнага сходу) выбары адбыліся 28 верасня 2008 года. Выбары прызначыў прэзідэнт Беларусі, Аляксандр Лукашэнка, 24 чэрвеня 2008 г. Аб правядзенні выбараў было абвешчана за чатыры месяцы да заканчэння паўнамоцтваў парламента 2-га склікання. Паводле старшыні ЦВК Лідзіі Ярмошынай, у выбарах узялі ўдзел 75 % выбаршчыкаў. Датэрмінова прагаласавала 26 %.
Хідэкі Маэда
(前田 秀樹; нар. ) — японскі футбаліст. У 1975—1984 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (2008)
Палітычнае становішча
Афіцыйны перыяд перадвыбарчай агітацыі распачаўся толькі пасля рэгістрацыі кандыдатаў, якая скончылалася 28 жніўня. Знешніх прыкмет, якія сведчылі аб тым, што праходзяць выбары, назіралася вельмі мала. Палітычны клімат крыху палепшыўся дзякуючы вызваленню трох асоб, прызнаных «палітычнымі вязнямі» Еўрапейскім Саюзам і Злучанымі Штатамі Амерыкі Аляксандр Казулін, Андрэй Кім і Сяргей Парсюкевіч былі памілаваны Лукашэнкам і вызваленыя з турмы. Апазіцыйныя партыі выказалі сваё расчараванне з прычыны прызначэння ў якасці членаў АВК і УВК невялікай колькасці сваіх вылучэнцаў. 27 жніўня лідары АДС накіравалі зварот да кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта, дзе былі акрэслены праблемы, якія па іх меркаванню ўзнікалі падчас выбарчага працэсу, і змяшчалася патрабаванне аб пачатку дыялога з уладай па пытаннях фарміравання выбарчых камісій і адсутнасці ў СМІ вестак аб выбарах.
Прававыя ўмовы
Парламент у складзе 110 дэпутатаў абіраецца на чатырохгадовы тэрмін на аснове мажарытарнай сістэмы, якая дапускае два туры галасавання, па 110 аднамандатных выбарчых акругах. У тым выпадку, калі ніводны з кандыдатаў не набірае больш за 50 % усіх галасоў, аддадзеных у першым туры, то не пазней чым у двухтыднёвы тэрмін (да 12 кастрычніка) праводзіцца другі тур галасавання па двух кандыдатах, атрымаўшых найбольшую колькасць галасоў. Законам усталявана патрабаванне 50-працэнтнай яўкі для прызнання выбараў адбыўшыміся ў першым туры, а ў другім туры неабходнай для гэтага з'яўляецца 25-працэнтная яўка. Выбары галоўным чынам рэгламентуюцца Канстытуцыяй і Выбарчым кодэксам Рэспублікі Беларусь (ВК). У апошні раз папраўкі да ВК прымаліся ў кастрычніку 2006 года, пры гэтым дадзеныя апошнія змены не ацэньваліся ў Сумесным заключэнні Венецыянскай камісіі і БДІПЧ/АБСЕ аб ВК ад кастрычніка 2006 года, у якім адзначаліся розныя неадпаведнасці з абавязальніцтвамі ўрада Беларусі, прынятымі ў рамках АБСЕ. У выніку паправак ад кастрычніка 2006 года найбольш прыкметныя змены зведала сістэма выбараў у мясцовыя саветы. Былі ўнесеныя папраўкі і ў іншыя заканадаўчыя акты, якія рэгламентуюць бягучы выбарчы працэс. Так закон «Аб масавых мерапрыемствах» уступаў у сілу ў новай рэдакцыі ў 2006 і 2008 гадоў.
Зменамі ад 2006 года тэрмін папярэдняй падачы заяўкі для атрымання дазволу на правядзенне вулічных агітацыйных мерапрыемстваў быў скарочаны з 15 дзён, як гэта патрабавалася раней, да 5 дзён.
Скаргі і заявы
Для падачы скаргаў падчас выбарчага працэсу ўсталявана некалькі інстанцый. Скаргі на рашэнні АВК з нагоды рэгістрацыі аспрэчваюцца ў ЦВК, у той час як рашэнні ЦВК могуць быць абскарджаныя ў Вярхоўны суд. Да цяперашняга часу ўЦВК пастушла 196 скаргаў, заяваў і зваротаў, 39 з якіх ЦВК прызнала не маючымі дачынення да падрыхтоўкі і правядзення выбараў. 3 астатніх 157 уяўлялі сабой просьбы аб растлумачэнні заканадаўства. На сваіх публічных пасяджэннях ЦВК было прынята 10 рашэнняў з нагоды скаргаў. Адно з дадзеных рашэнняў аб адмове ў рэгістрацыі ініцыятыўнай групы было аспрэчана ў Вярхоўным судзе, які вынес сваю пастанову на карысць ЦВК. Некаторыя са зваротаў у ЦВК, такія як просьбы аб паданні растлумачэнняў, на публічныя пасяджэнні не ыносяцца, а разглядаюцца супрацоўнікамі Цэнтрвыбаркаму.
Назіранне
Выбарчым кодэксам прадугледжваецца магчымасць назірання за выбарамі шырокім колам зацікаўленых бакоў; у тым ліку дэпутатамі парламента, прадстаўнікамі мясцовых адміністрацый, палітычных партый, грамадскіх аб'яднанняў, групадў грамадзян, працоўных калектываў, сродкаў масавай інфармацыі, а таксама іншаземнымі назіральнікамі. На 31 жніўня назірання за выбарамі было акрэдытавана звыш 150 бех назіральнікаў ад НУА і палітычных партый. ЦВК акрэдытаваў 141 чужаземнага назіральніка ад 3 арганізацый: 63 — ад СНД, 21 — ад Міжпарламенцкай асамблеі СНД і 57 — ад БДІПЧ АБСЕ.
Замежнае назіраннне
9 ліпеня БДІПЧ АБСЕ атрымала запрашэнне правесці назіранне за маючымі адбыцца выбарамі ад міністра замежных спраў Беларусі, Сяргея Мартынава. Запрашэнне паступіла своечасова, дазволіўшы БДІПЧ АБСЕ належным чынам арганізаваць разгортванне Місіі па назіранні за выбарамі (МНВ).
3 9 па 12 чэрвеня 2008 года выканала сваю працу дэлегаваная БДІПЧ АБСЕ Ацэначная місія (АМ), рэкамендацыяй якой стала накіраванне МНВ. МНВ БДІПЧ АБСЕ афіцыйна распачала сваю дзейнасць 12 жніўня. Місія, на чале з Паслом Гертам-Хінрыхам Арэнсам, складаецца з 15 членаў асноўнай трупы экспертаў, якая базуецца ў Мінску, і 40 доўгатэрміновых назіральнікаў (ДТН), размешчаных па рэгіёнах Беларусі. Увогуле ў ей прадстаўлены 22 дзяржавы-ўдзельніцы АБСЕ. Парламенцкія выбары 2008 года былі пятымі па ліку ў Беларусі, за якімі ў адпаведнасці са сваей стандартнай методыкай назірала БДІПЧ АБСЕ.
На 48 % участкаў, якія наведалі назіральнікі ад АБСЕ, яны ацанілі працэс падліку галасоў як кепскі ці вельмі кепскі.
NGC 5247
NGC 5247 (іншыя абазначэнні — ESO 577-14, MCG -3-35-11, UGCA 368, IRAS13353-1737, PGC 48171) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тахометр
Тахометр (τάχος — хуткасць + ) — прылада для вымярэння частаты вярчэння (вуглавой скорасці) дэталей (пераважна валоў) машын і механізмаў. Адрозніваюць тахометры магнітныя, вібрацыйныя, інтэгруючыя (гадзіннікавыя і электронныя), магнітна-індукцыйныя, магнітаэлектрычныя, страбаскапічныя, частотна-іспульсныя, ферадынамічныя, электронна-лічыльныя (лічбавыя), механічныя, гідраўлічныя, пнеўматычныя. Межы вымярэнняў ад 0 да 1 млн аб/мін.
У магнітна-індукцыйных тахометрах адхіленне стрэлкі прапарцыянальнае рознасці вярчальных момантаў на восі ротар і спружыны. На гэтым прынцыпе працуюць авіяцыйныя тахометры, аўтамабільныя спідометры. Сярод механічных найбольш распаўсюджаны цэнтрабежны. Тахометры, заснаваны на змене становішча рухомых мас (ураўнаважаных спружынай) пры вярчэнні. Перамяшчэнні іх прапарцыянальныя скорасці вярчэння. У гідраўлічных тахометрах змена становішча паказчыка залежыць ад ціску вадкасці, які змяняецца прапарцыянальна скорасці вярчэння, тахометры з аўтаматычным запісам паказанняў называецца тахографам.
Дэвід Гарык
Дэвід Гарык (David Garrick,, Херэфард, Херэфардшыр — , Лондан) — англійскі акцёр, драматург, дырэктар тэатра Друры-Лейн.
Нашчадак гугенотаў (яго дзед Давід Гарыга збег з Францыі пасля адмены Нанцкага эдыкта). Вучыўся ў Лічфілдскай граматычнай школе ў Сэмюэла Джонсана, які ў 1737 годзе разам з настаўнікам пераехаў у Лондан. Дэбютаваў на сцэне ў 1741 годзе, выканаўшы загалоўную ролю ў «Рычардзе III» Шэкспіра. Стаўшы ў 1747 дырэктарам каралеўскага тэатра Друры Лейн, займаў гэтую пасаду на працягу 30 гадоў.
Сябра Таварыства дылетантаў, створанага з мэтай вывучэння антычнага мастацтва. У сяброўскае кола Гарыка ўваходзілі буйныя інтэлектуалы эпохі: Эдмунд Бёрк, Олівер Голдсміт, Сэмюэл Джонсан, Дэні Дзідро, Джошуа Рэйналдс, Джэймс Босуэл, Жан-Жорж Навер. Па словах Сэмюэла Джонсана, «прафесія зрабіла Гарыка багатым, ён зрабіў прафесію паважанай у грамадстве». Пахаваны ў Вэстмінстэрскім абацтве, у так званым Кутку паэтаў.
Людвік Нарбут
Людвік Тэадор Нарбут (, в. Шаўры, Лідскі павет — ) — ваенны, адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў у Беларусі і Літве.
Біяграфія
З роду Нарбутаў, сын Тэадора Нарбута, архітэктара, інжынера і вядомага гісторыка. Вучыўся ў Лідскім павятовым вучылішчы, потым у Віленскай гімназіі, дзе ў канцы 1850 года быў арыштаваны за спробу стварыць «таварыства патрыётаў з мэтай зрабіць паўстанне». У сакавіку 1851 года публічна пакараны розгамі і аддадзены ў салдаты.
Служыў на Каўказе, атрымаў афіцэрскае званне расійскай арміі. З 1859 года ў адстаўцы. Вярнуўся на радзіму ў пачатку красавіка 1860 года. Жыў у бацькі, вёў гаспадарку. Калі ажаніўся, пасяліўся ў маёнтку Сербянішкі, паблізу Шаўроў.
Падчас падрыхтоўкі паўстання прыхільнік партыі «чырвоных», звязаўся з Кастусём Каліноўскім, бываў на канспіратыўных сходах. У падпольнай арганізацыі выконваў абавязкі акруговага арганізатара. Адным з першых арганізаваў партызанскі атрад на Беларусі, з якім 3 месяцы (люты—красавік 1863) паспяхова вёў барацьбу супраць расійскіх войскаў. 13 лютага 1863 года загадам Віленскага рэвалюцыйнага камітэта быў прызначаны ваенным начальнікам Лідскага павета. Ад паўстанцкіх улад меў званне палкоўніка. Загінуў у баі пад Дубічамі.
Аракул
Ара́кул (, ад  — «гавару, прашу») — найбольш распаўсюджаная ў антычнасці форма прадракання, якая складалася ў тым, што прадказанне ад імя бажаства па запыце вернікаў апавяшчаў спецыяльны жрэц, які і называўся аракулам. У шырэйшым сэнсе пад аракулам разумелі і прадракалішча — месца, дзе апавяшчалася прадказанне, і сам тэкст прадказання.
У сучаснай мове пад аракулам разумеецца прадказальнік будучыні, а таксама чалавек, усе меркаванні якога прызнаюцца бясспрэчнай ісцінай, адкрыццём.
Паходжанне
За выключэннем дэльфійскай піфіі, усе старажытныя аракулы былі мужчынскага полу. Гісторыкі мяркуюць, што аракулы прыйшлі ў Старажытную Грэцыю з Старажытнага Усходу, бо падобныя прадракалішчы існавалі ў Мары і ў Асірыі, а таксама ў старажытнаегіпецкім горадзе Буто.
Герадот згадвае і іншыя аракулы. Ён распавядае, што лідыйскі цар Крэз вырашыў абраць самага дакладнага аракула і разаслаў ганцоў «у Дэльфы, іншых у Абы, што ў Факідзе, трэціх у Дадону; іншыя былі пасланы таксама да Амфіярая і да Трэфонія і, нарэшце, у Бранхіды ў Мілецкай вобласці». Тое, што Крэз будзе варыць у катле чарапаху і ягня, змагла прадказаць толькі дэльфійская піфія. Гэта гісторыя паказвае, што аракулаў паважалі не толькі старажытныя грэкі, але і іх непасрэдныя суседзі.
Ігнат Маркавіч Якубаў
Ігнат Маркавіч Якубаў (, в. Роўкавічы,  — люты ) — удзельнік барацьбы за Савецкую ўладу ў Беларусі.
Біяграфія
Член КПСС з 1903. У рэвалюцыйным руху з 1901 года. З 1903 рабочы Гомельскіх механічных майстэрняў Лібава-Роменскай чыгункі, стварыў і ўзначаліў бальшавісцкую ячэйку.
Удзельнік Рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у Гомелі. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў забастовак на Гомельскім чыгуначным вузле ў 1915 і ліпені 1917. З сакавіка 1916 года член Палескага камітэта РСДРП (б), вёў рэвалюцыйную прапаганду сярод салдатаў Гомельскага размеркавальнага пункта. Удзельнік Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года, член Гомельскага Савета. Дэлегат.
У жніўні 1917 года сфарміраваў і ўзначаліў чырвонагвардзейскі атрад чыгуначнікаў. У 1918 годзе ў Чырвонай Арміі на Заходнім фронце.
Са студзеня 1919 член выканкама Гомельскага павятовага Савета і загадчык земадддзелам.
Памяць
Мемарыяльная дошка на.
У Гомелі імя І. М. Якуба носіць вуліца.
Ізарская брама
Ізарская брама (Isartor) — брама ў Мюнхене, размешчаная на мяжы Старога горада, за 600 м на паўднёвы ўсход ад, цэнтральнай плошчы горада, у самым канцы вуліцы , і аддзяляе гістарычны цэнтр горада ад квартала.
Гісторыя
Абарончая Ізарская брама была збудавана ў рамках будаўніцтва другой лініі пры Людвігу Баварскім у перыяд з 1285 па 1347 год, у сувязі з актыўным пашырэннем гарадскіх тэрыторый. Сваю назву брама атрымала ў гонар ракі Ізар, якая працякала за 300 метраў ад умацаванняў, і служыла ўсходнім выхадам са старога горада. Менавіта праз гэту браму праходзіла адна з найважнейшых магістраляў сярэдневяковага Мюнхена — «саляны» шлях. Вядома, што менавіта праз гэту браму ў горад ўязджалі кароль Германіі Максіміліян I у 1491 годзе, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Карл V у 1530 годзе і шведскі кароль Густаў II Адольф у 1632 годзе.
Ізарская брама моцна пацярпела ў перыяд Другой сусветнай вайны. У 1946—1957 гадах была праведзена яе рэстаўрацыя. У наш час у паўднёвай флангавай вежы адкрыты  — артыста, пісьменніка і калекцыянера старых фатаграфій Мюнхена і марак. Тут жа працуе кафэ.
Архітэктура
Ізарская брама складаецца з трох веж, злучаных сценамі, якія ўтвараюць унутраны двор. Цэнтральная вежа чатырохвугольная ў плане, яе вышыня складае 40 м, дзве бакавыя вежы — васьмівугольныя, яны з'явіліся пазней і прызначаліся для ўзмацнення абароны брамы, утвараючы так званы барбакан для вядзення абстрэлу перад брамай са знешняга боку горада.
Паміж бакавымі вежамі знаходзіцца доўгая фрэска нямецкага мастака Бернхарда фон Неера 1835 г., якая адлюстроўвае трыўмфальнае шэсце Людвіга IV Баварскага пасля яго перамогі над Фрыдрыхам Прыгожым у ў 1322 г. У паўднёвай вежы Ізарскай брамы працуе Музей Карла Валянціна — вядомага мюнхенскага артыста, коміка, калекцыянера фатаграфій.
Эсперанталогія
Эсперантало́гія (esperantologio) - падраздзел прыватнай інтэрлінгвістыкі, тэорыя мовы эсперанта. Згодна з меркаваннем многіх даследчыкаў, эсперанталогія вывучае не толькі развіццё і функцыянаванне эсперанта, але таксама разнастайныя сферы яго прымянення і на сутыках з іншымі грамадскімі дысціплінамі, (такімі як псіхалогія, сацыялогія і інш.), само эсперанта-грамадства - яго гісторыю і структуру, паколькі ўсе гэтыя фенамены вельм цяжка аддзяліць адзін ад аднаго.
Эсперанталогія займае асобнае становішча ў межах інтэрлінгвістыкі, паколькі эсперанта з'яўляецца найбольш развітай планавай мовай (і, адпаведна, прыводзіць больш матэрыяла для інтэрлінгвістычных даследванняў, чым іншыя планавыя мовы). Акрамя таго, значная частка (згодна з некаторымі ацэнкамі - не мень за палову ці нават каля 90 адсоткаў) ) усёй спецыялізаванай літаратуры па інтэрлінгвістыцы выдадзена і працягваецца выдавацца менавіта на эсперанта.
Гісторыя тэрміна
Заснавальнікам эсперанталогіі як асобнай навукрвай дысцыпліны лічыцца французскі лінгвіст Рэнэ дэ Сасюр, які на піке так званага іда-крызіса выступіў у абарону прынцыпаў словаўтварэння эсперанта, паказаў наяўнасць у гэтай мове пэўных лінгвістычных законамернасцяў, якія першапачаткова не былі ў ёй закладзены (ці, прынамсі, не былі відавочна сфармуляваны яе заснавальнікам).
Першае згадванне тэрміна "эсперанталогія" адносіцца да 1911 года - менваіта пад такой назвай у эсперанта-часопісе "Orienta Stelo" ("Усходняя Зорка") - органа эсперанта-грамадства горада Іакосука былў апублікаваны артыкул японскага эсперантыста Осака Кэндзі . Тым не менш, тэрмін увайшоў у шырокі ўжытак некалькі пазней дзякуючы намаганням нямецкага эсперантыста і тэрміназнаўцы Ойгена Вюстэра, які паўторна прапанаваў гэтую назву у адным са сваіх артыкулаў, апублікаваным у 1921 годзе ў перыядычным выданні "Esperanto Triumfonta", пазней пераіменаваным у "Heroldo de Esperanto" (Веснік эсперанта), у сувязі з чым менавіта Вюстэр нярэдка згадваецца як стваральнік гэтага тэрміна. Пазней, у 1955 годзе, вюстэр распавёў аб гісторыі гэтага тэрміна (як і гісторыю тэрміна "інтэрлінгвістыка") у атрыкуле "La terminoj „esperantologio“ kaj „interlingvistiko“" ("Тэрміны „эсперанталогія“ і „інтрэрлінгвістыка“"). Але, трэба адзначыць, што сам Вюстэр разумеў эсперанталогію трохі інакш, чым сучасныя даследчыкі, а менавіта - як "частку „сінтэтычнай лінгвістыкі“, якая ўжываецца да ўжо шырока выкарыстоўваемай сістэме „эсперанта“" (пры гэтым) пад сінтэтычнай лінгвістыкай ён разумеў адносна новую тады разнавіднасць лінгвістыкі, якая не толькі канстатуе, але і свядома накіроўвае развіццё мовы, - то, што зараз назвалі б "моўным планаваннем").
Значныя эсперанталагічныя школы
Усе эсперантолагі з'яўляюцца адначасова спецыялістамі ў якіх-небудзь іншых галінах лінгвістыкі, пагэтаму, звычайна займаюцца эсперанталагічнай праблематыкай толькі паралельна са сваёй асноўнай спецыяльнасцю. Тым не менш, магчыма назваць некалькі буйных эсперанталагічных школ:
Эсперанталагічныя арганізацыі і перыядычныя выданні
Нягледзячы на тое, што інтэрлінгвістычныя і эсперанталагічныя даследванні публікаваліся ў шматлікіх выданнях яшчэ з пачатку ХХ стагоддзя (галоўным чынам - у перыядычных выданнях на эсперанта), а ў 1930-31годзе ў Японіі была спроба выдаваць часопіс пад назвай «Esperantologio» (выйшла тры нумары), першым спецыялізаваным навуковым выданнем, якое было прысвечана эсперанталогіі, лічыцца часопіс «Lingva kritiko» (Моўная крытыка). Выданне выходзіла ў лютым 1932 - сакавіку 1935 года ў Кёльне ў якасці штомесячнага дадатка да газеты «Heroldo de Esperanto» (было выдадзена 28 выпускаў са 162 артыкулами). У далейшым выданне было спынена з-за эканамічных і палітычных цяжкасцей у тагачанай Германіі.
У 1949-1961 гадах пад рэдакцыяй дацкага эсперантлоага Паўля Нээргорда выдаваўся часопіс «Esperantologio»; было выдадзена 6 нумароў, агульная колькасць старонак склала 424. У 1976-77 гадах у Будапешце было выдадзена тры нумары часопіса «Esperantologiaj kajeroj» (Эсперанталагічныя выпускі).
Цяпер пры Упсальскім універсітэце выдаецца шматмоўны часопіс«Esperantologio / Esperanto Studies ». У міжнародным навуковым часопісе «Language Problems and Languages Planning», які выдаецца ў Амстэрдаме, пасаянна пуюлікуюцца матэрыялы інтэрлінгвстычнай і эсперанталагічнай тэматыкі. Акрамя таго публікуюцца інфармацыйныя бюлетэні «Informilo por interlingvistoj» (інфармацыйны бюлетэнь для інтэрлінгвістаў).
Са значных навуковых эсперанталагічных цэнтраў і школ, якія цяпер пастаянна дзейнічаюць, трэба адзначыць трохгадовыя курсы па інтэрлінгвістыцы і эсперанталогіі пры ўніверсітэце імя Адама Міцкевіча ў Позані (Польшча), які праводзяцца пад агульным кіраўніцтвам прафесара Ілоны Кутні. Для вучоных, якія выконваюць даследванні на эсперанталагічную тэматыку, даступны гранты, якія выдзяляюцца фондам Esperantic Studies Foundation.
Значная роля ў гістарычным аналізе і, у пэўнай ступені кірунку развіцця эсперанта належыць Акадэміі эсперанта (вынікі яе даследванняў публікуюцца ў форме т. зв. «Рашэнняў і рэкамендацый Акадэміі»). Акрамя таго, разнастайныя даследванні на эсперанталагічную тэматыку публікуюцца ў складзе разнастайных навуковых зборнікаў і «памятных кніг».
Да аснаўных бібліятэк, якія утрымліваюць значную колькасць матэрыялаў па эсперанталогіі, адносяцца Бібліятэка імя Гектара Гадлера (знаходзіцца ў цэнтральным офісе Сусветнай асацыяцыі эсперанта ў Ротэрдаме, каля 30000 адзінак захоўвання ) і калекцыя Міжнароднага музея эсперанта (які з'яўляецца падраздзяленнем Аўстрыйскай нацыянальнай бібліятэкі).
Ніжняя Рака (акруга Гамбіі)
Ні́жняя Рака́ (Lower River) — акруга ў Гамбіі.
Геаграфія
На паўднёвым захадзе мяжуе з акругай Заходні раён, на поўначы з акругай Паўночны Бераг па рацэ Гамбія, на паўночным усходзе з акругай Цэнтральная Рака, на поўдні з Сенегалам.
Адміністрацыйны падзел
Адміністрацыйна акруга падраздзяляецца на 6 раёнаў:
Гродзенскі заапарк
Гродзенскі заапарк — першы, найбуйнейшы і ў свой час адзіны заапарк у Беларусі. Годам заснавання лічыцца 1927, калі ў батанічным садзе мужчынскай гімназіі адкрыўся заалагічны аддзел.
У цяперашні час заапарк налічвае больш за 3 тысячы жывёл 317 відаў. Заапарк размешчаны ў Кастрычніцкім раёне горада Гродна каля чыгуначнага вакзалу і займае плошчу ў 5,35 га.
Стварэнне заапарка
Гісторыя Гродзенскага заапарка пачалася з групы энтузіястаў з Таварыства аматараў прыроды на чале з Янам Каханоўскім - выкладчыкам біялогіі ў мужчынскай гімназіі імя Адама Міцкевіча. Па яго ініцыятыве ў 1926 годзе на дабрачынныя сродкі ў парку (цяпер парк ім. Жылібера) для навучальных мэтаў быў створаны батанічны сад. Да навучальнага года 1927-1928 да сада быў дададзены сярод іншых аддзелаў заалагічны, у якім першапачаткова змяшчалася 17 відаў жывёл мясцовай фаўны. .
Пасля пашырэння сад пачаў звацца біялагічным і стаў актыўна наведвацца навучэнцамі гарадзенскіх адукацыйных устаноў. Колькасць экспанатаў у заалагічным аддзеле павялічвалася, для іх не хапала ні плошчы, ні памяшканняў. У сувязі з гэтым Ян Каханоўскі разам з іншымі аматарамі прыроды дамагліся ад гарадскога ўпраўлення пераносу заалагічнага аддзела на закінуты гарадскі велатрэк. Пасля адпаведных рамонтна-будаўнічых работ заалагічны аддзел пераехаў з парку на новае месца і стаў звацца біялагічным садам. Гэтая тэрыторыя належыць парку і цяпер. Кіраўніком быў прызначаны палкоўнік у адстаўцы Адамовіч.
Развіццё заапарка
Да 1936 заапарк налічваў каля 400 асобін розных відаў, сярод які варта адзначыць такіх жывёл, як леапард, леў, зубр. Змест заапарка ажыццяўлялася за кошт дабрачыннасці, з дапамогай Таварыства аматараў прыроды і з удзелам гарадскога магістрата. Увосень 1937 горадам быў выкуплены для заапарка ўчастак плошчай 0,4 га. У 1939 годзе з аб'яднаннем Заходняй Беларусі і БССР заапарк перайшоў на ўтрыманне дзяржавы. Калекцыя працягвала павялічвацца, і да 1941 годзе Гродзенскі заапарк стаў адным з цэнтраў культурнага і навукова-асветнай жыцця горада.
Ваенныя гады
У гады вайны заапарку быў нанесены каласальны ўрон: будынкі былі знішчаны або пашкоджаны, калекцыя разрабавана. Каштоўныя і рэдкія асобнікі былі вывезены ў заапарк Кенігсберга, астатнія знішчаныя.
Ян Каханоўскі адмовіўся ад эвакуацыі і застаўся ў Гродне. Пасля забойства нямецкага лекара ўдзельнікамі супраціву, гестапа арыштавала каля 100 прадстаўнікоў мясцовай інтэлігенцыі, сярод якіх быў і Ян Каханоўскі. На просьбу грамадскасці вызваліць арыштаваных, шэф гестапа заявіў, што застрэлены будуць толькі 25 чалавек з 100, а астатнія адпушчаныя. У гэтыя 25 чалавек патрапіў сябар Яна Каханоўскага, настаўнік Юзаф Вявюрскі, бацька шасцярых дзяцей. Каханоўскі прапанаваў шэфу гестапа абмен - сваё жыццё ўзамен на свабоду Юзэфу Вявюрскаму. У чэрвені 1942 года Ян Каханоўскі быў расстраляны.
Аднаўленне
Пасля вызвалення горада ў ліпені 1944 заапарк практычна перастаў існаваць. Аднак, краіна аднаўлялася, і СНК БССР было прынята пастанова № 470 ад 15 Жнівень 1944 «Аб аднаўленні дзейнасці заказнікаў і заапаркаў».
Для аднаўлення адзінага на той час заапарка ў краіне 12 снежня 1944 г. выканкам Гродзенскага гарсавета прымае рашэнне № 242 "Аб аднаўленні заапарка ў гор. Гродна", што вызначыла перадачу заапарку ранейшай тэрыторыі і будаўнічых матэрыялаў. А ў якасці папаўнення калекцыі жывёл "абавязаць дырэктара трэсту зялёнага будаўніцтва перадаць заапарку двух аслоў».
Узначаліў заапарк у той час былы старшы наглядчык Бенедыкт Купрыянавіч Жыромскі. .
Фонды
У заапарку налічваецца 3412 жывёл і птушак — 312 відаў.
Сярод жыхароў заапарка, , , , малпы, , вялікая колькасць птушак і паўзуны.
Бярэзінская водная сістэма
Бярэзінская водная сістэма — штучны водны шлях, які злучаў р. Бярэзіну (басейн Дняпра) з р. Улай (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 162,1 км. Было 14 шлюзаў і паўшлюзаў, 4 бейшлоты. Эксплуатавалася пераважна ў XIX ст.
Пабудавана ў 1797—1805 гадах (І. К. Герард, Ф. І. Герард, М. І. Фрэйганг, Я. Э. дэ Вітэ і Ф. П. Дэвалан). Рэканструявалася ў 1810—1812, 1823—1836, 1870—1880-х гадах. Прызначалася для вывазу сельгаспрадукцыі, сыравіны і лесу з Магілёўскай і Мінскай губерняў да Рыжскага порту. Першыя праекты злучэння Дняпра з Заходняй Дзвіной былі распрацаваны ў 1701 годзе, ідэя Бярэзінскага канала належыць шляхціцу Чацкаму (1794).
Бярэзінская водная сістэма ішла з р. Бярэзіны ад мястэчка Броды па Сергучоўскім канале (3 шлюзы; 8,7 км), р. Сергуч, азёрам Манец і Плаўна (злучаны каналам даўжынёй 4 км), Бярэзінскім канале (4 шлюзы; 7,6 км), воз. Бярэшча, р. Бярэшчы, Верабскім канале (2 шлюзы; 2,6 км), р. Эсе, 1-ым Лепельскім канале (2 шлюзы; 8 км), Лепельскім возеры, 2-ім Лепельскім канале (1 шлюз; 0,2 км), р. Уле, Чашніцкім канале (2 шлюзы; 1,2 км), зноў па рацэ Уле ў раку Заходнюю Дзвіну.
Да 1817 і з 1880-х гадоў па сістэме здзяйснялася суднаходства (у канцы XIX ст. штогод па сістэме перавозілі да 40—50 млн пудоў грузу). Канкурэнцыя чыгунак прычынілася заняпаду сістэмы ў пачатку XX ст. Тым не менш, яшчэ да 1941 года па частцы сістэмы сплаўлялі лес, але падчас 2-й сусветнай вайны шлюзы былі падарваны і каналы канечна заняпалі. Цяпер частка каналаў выкарыстоўваецца турыстамі — энтузіястамі падарожжаў па водных шляхах.
Хабултава
Хабултава (Хобултова́) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Зымнэўскай вясковай абшчыны.
Сенажаткі
Назву Сенажа́ткі маюць:
Чэрчычы (Уладзімір-Валынскі раён)
Чэрчычы (Че́рчичі) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Зымнэўскай вясковай абшчыны.
Вялікае Поле
Назву Вялі́кае По́ле маюць:
Душкава
Ду́шкава (, Душково) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца на рацэ Выганічанка (прыток Іслачы).
Амерыканскія Віргінскія астравы
Амерыканскія Віргінскія астравы (АВА) — група астравоў у Карыбскім моры, аўтаномная тэрыторыя ЗША.
Самыя вялікія тры вострава: Сент-Томас, Сент-Джон, Санта-Крус.
Плошча — 344 км ², насельніцтва — каля 100 тыс. чалавек.
Соня Дэланэ
Біяграфія
Нарадзілася 1 (13) лістапада 1885 года ў мястэчку Градзіжск Крамянчугскага павета Палтаўскай губерні ў сям’і ўпраўляючага цвіковага завода ў Градзіжску Эліі (Ільі) Іосіфавіча Штэрна і адэсіткі Ханы Тэўеўны Тэрк.
Амерыканскія Віргінскія астравы
Геаграфічна з'яўляюцца часткай Віргінскіх астравоў (якія ўключаюць у сябе таксама Брытанскія Віргінскія астравы).
Соня Дэланэ
Біяграфія
Сям’я вярнулася з Градзіжска ў Адэсу не пазней за 1887 год і пасялілася ў доме Сцяпанава на Прохараўскай вуліцы, № 28, кватэра 9; бацька ўладкаваўся механікам пры фабрыцы па вытворчасці кручкоў да жаночых сукенак. Соня ж з 1890 ці 1892 года жыла ў Пецярбургу, выхоўвалася ў сям’і дзядзькі па мацярынскай лініі, квітнеючага адваката Генрыха Цімафеевіча (Гніха Тэўевіча) Тэрка і яго жонкі Ганны Сяргееўны (Ізраілеўны) Зак (1856—1911). Хацела быць удачаронай сям’ёй Тэрк, але не атрымаўшы дазволу маці, узяла псеўданім Соня Тэрк. Сямейства падарожнічала па Еўропе і яна ў дзяцінстве пабывала ў буйных еўрапейскіх музеях. Яе здольнасці ў жывапісе былі заўважаны школьным настаўнікам малявання, паводле яго парады яна ў васемнаццацігадовым узросце адправілася вучыцца ў Мастацкую акадэмію Карлсруэ. У 1905 годзе, прачытаўшы кнігу Юліюса Меера-Грэфе «Мане і яго круг», вырашыла пераехаць у Парыж як цэнтр мастацтваў.
Амерыканскія Віргінскія астравы
Тэрыторыя была набытая ЗША ў Даніі 17 студзеня 1917 года (усе фармальнасці былі завершаны 31 сакавіка таго ж года). Кіруецца міністэрствам ўнутраных спраў ЗША. Жыхары маюць статус грамадзян Злучаных Штатаў.
Сталіца — горад Шарлот-Амалі.
Соня Дэланэ
Біяграфія
У Парыжы яна засталася незадаволеная акадэмічнай манерай выкладання, затое шмат часу праводзіла ў мастацкіх галерэях. Знаходзілася пад уплывам Ван Гога, Поля Гагена, Анры Русо, фавістаў. У 1908 годзе выйшла замуж за нямецкага калекцыянера, галерыста і мастацкага крытыка Вільгельма Удэ. У 1909 годзе пазнаёмілася з мастаком Раберам Дэланэ, у 1910 годзе развялася з першым мужам і выйшла замуж за Дэланэ (яна ўжо была цяжарная ад яго).
Пад уплывам кубістаў Соня Дэланэ пасля 1911 сыходзіць у сваіх працах ад натуралізму і фігуратыўнасці ў бок геаметрыі і абстракцыі, эксперыментуе з рытмам і з раскладаннем колеру. У 1913 годзе Гіём Апалінер, які пазнаёміў мужа і жонку Дэланэ з Блезам Сандрарам, назваў версію кубізма, якую развілі ў сваіх працах Соня і Рабер, арфізмам.
У 1914—1920 гадах сужэнцы жылі ў Іспаніі і Партугаліі, пасябравалі з мясцовымі мастакамі. У Іспаніі Соня Дэланэ пазнаёмілася з Сяргеем Дзягілевым, аднаўляла згарэлыя дэкарацыі Льва Бакста да балета «Клеапатра» у пастаноўцы Міхаіла Фокіна для яго прадстаўлення ў Лонданскім Калізеуме (1918).
У 1920 годзе, па вяртанні ў Парыж, Соня Дэланэ адкрыла моднае атэлье. У 1925 яна ўдзельнічала ў Міжнароднай выставе дэкаратыўнага мастацтва разам з Аляксандрай Экстэр, Натанам Альтманам, Давідам Штэрэнбергам, Надзеяй Ламанавай. Неўзабаве стала найбуйным майстрам ар-дэко, яе знаходкі шырока выкарыстоўваліся ў дызайне, кераміцы, сцэнаграфіі, рэкламе.
У 1930-я гады была блізкая да абстракцыянісцкіх пошукаў Васіля Кандзінскага, Піта Мандрыяна, Барбары Хепуорт, Мішэля Сёфара.
Вядома таксама як ілюстратар кніг, распрацоўшчыца ўзораў для тканін «haute couture» і тэатральных касцюмаў. Працавала таксама над скульптурай, керамікай і ў тэхніцы акварэлі. Па яе эскізах у Германіі была выдадзена калода ігральных карт з малюнкамі стылю кубізм. Разам са сваім мужам удзельнічала ў афармленні Парыжскай Сусветнай выстаўкі 1937 года, для якой стварыла пано велічынёй у 235 кв. м. Таксама ўдваіх з Раберам Дэланэ арганізавала парыжскі салон мастацтваў Рэалітэ Нувель.
Памерла 5 снежня 1979 года ў Парыжы.
Сям’я
Сын Соні і Рабера, Шарль Дэланэ (1911—1988), быў буйным музычным аглядальнікам, мэнэджэрам, фанатам і гісторыкам джаза.
Герб Азорскіх астравоў
Герб Азорскіх астравоў уяўляе сабою сярэбраны шчыт з чырвоным арлом, які апраўлены аблямоўкай чырвонага колеру з 9 зоркамі. Зверху шчыта размешчаны шлем і нашлемнік у выглядзе сіняга арла з 9 сярэбранымі зоркамі.
Геральдычны арол на гербе ўяўляе ястраба, агульны матыў у геральдыцы Азорскіх астравоў. Ёсць версія, якая сцвярджае, што сваю назва астравоў пайшла ад слова «Acor» — ястраб. Па легендзе мараходаў, ястрабы ляцелі да сваіх гнёздаў і паказалі шлях да астравоў. Аднак ёсць адна загвоздка — гэта птушка не водзіцца ў гэтым рэгіёне. Дзевяць зорак на гербе азначаюць дзевяць астравоў архіпелага.
Шчыт падтрымліваюць два прыкаваных чорных быка. Унізе дэвіз Antes morrer livres que em paz sujeitos («Хутчэй памру, чым буду заваяваны»). Быкі падтрымліваюць па флагштоку. Сцягі нясуць хрысціянскія сімвалы: левы сцяг — чырвоны крыж партугальскага ордэны Хрыста на белым полі; правы сцяг — белы голуб, накладзены на залатыя прамяні ў выглядзе крыжа — сімвал Святога Духу — на чырвоным полі, сцягі абрамлены золатам.
Расолішкі
Назву Расо́лішкі маюць:
Абеліск (Свіслач)
Абеліск  — помнік у г. Свіслачы Гродзенскай вобласці, размешчаны ў цэнтры плошчы Карла Маркса.
Гісторыя
20-метровы абеліск з пазалочаным шарам і шпілем быў узведзены графам Вікенціем Тышкевічам у цэнтры рынкавай плошчы ў другой палове XVIII стагоддзя ў гонар знакамітага Свіслацкага кірмашу як сімвал дабрабыту і працвітання мястэчка.
У верасні 1939 года абеліск быў разбураны. Паводле легенды, калі ў 1939 годзе шпіль быў падарваны, знайшлі капсулу з пасланнем аб тым, што горад будзе квітнець, пакуль стаіць гэты слуп.
У 2017 годзе, перад абласным фестывалем працаўнікоў вёскі «Дажынкі», шпіль быў адноўлены за кошт Ваўкавыскага мясакамбіната, Беллакта, «Новы Двор-Агра» і жыхароў раёна, пра што сведчыць шыльда.
Міцухіса Тагуці
(田口 光久; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1975—1984 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Конь (Вале-д’Аоста)
Конь (Cogne) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant’Orso.
Чэсны Хрэст
Чэсны Хрэст (Че́сний Хрест) — вёска ў Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Зымнэўскай вясковай абшчыны.
Абертэйскі ўніверсітэт
Абертэйскі ўніверсітэт (Abertay University) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Данды у Шатландыі.
Агульная характарыстыка
Універсітэт з'яўляецца адным з двух дзяржаўных універсітэтаў у горадзе Данды. У 1872 годзе сэр Дэвід Бакстэр, першы баранет Кілмарон, пакінуў у спадчыну кошты на стварэнне інстытута механікі, і ў 1888 годзе быў утвораны Дандыйскі тэхналагічны інстытут. Ужо ў 1902 годзе ён быў прызнаны Дэпартаментам адукацыі Шатландыі ў якасці паўнавартаснай ВНУ. Яна атрымала статус універсітэта ў 1994 годзе.
Універсітэт адкрыў першую ў свеце спецыяльнасць па камп'ютэрных гульнях у 1997 годзе. Ён таксама быў першым, хто прапанаваў дыплом у галіне этычнага хакерства, пачынаючы з 2006 года.
Велікасельскі сельсавет
Назву Велікасе́льскі сельсавет маюць:
NGC 5248
NGC 5248 (іншыя абазначэнні — UGC 8616, MCG 2-35-15, ZWG 73.54, IRAS13350+0908, PGC 48130) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Баранет
Баранет (Baronet) — уладальнік спадчыннага арыстакратычнага тытула, які выдаецца Брытанскай Каронай, званага баранецтвам.
Слова "баранет" - памяншальнае ад пэрскага тытула "барон". Месца баранета ў феадальнай іерархіі - паміж баронам і рыцарам.
Баранецтва ў сістэме англійскіх арыстакратычных тытулаў унікальна па трох прычынах:
Альгерд Бахарэвіч
Альге́рд Бахарэ́віч (нар. 31 студзеня 1975, Мінск) — беларускі пісьменнік і перакладчык.
Біяграфія
Скончыў філалагічны факультэт БДПУ (1997). З першага курса ўдзельнічаў у літаратурным аб’яднанні «Крыніцы» пры газеце «Чырвоная змена», якое даволі хутка пакінуў, друкаваўся ў наваствораным часопісе «Першацвет». Працаваў настаўнікам, журналістам. У 1990-я гады адзін з заснавальнікаў («слупоў») літаратурнага аб’яднання «Бум-Бам-Літ», сябра літаратурнай суполкі «SCHMERZWERK».