cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беразіна (Мінскі раён)
Гісторыя
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Кайкаўскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). У 1920-я гады быў распаўсюджаны шавецкі промысел. З 18 студзеня 1931 года ў Смілавіцкім, з 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне, 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі. Спаленыя 2 двары, забітыя 7 жыхароў.
Грындавік
Грындавік (Grindavík) — горад у Ісландыі на паўвостраве Рэйк’янес. Насельніцтва 2.850 чалавек (1 студзеня 2009), асноўная частка працуе ў рыбалоўстве. У горадзе працуюць 6 бараў-растаранаў, Музей салёнай рыбы, бібліятэка, царква.
Анатомія чалавека
Анато́мія чалаве́ка (ад ἀνατομή — рассяканне < ἀνά зверху і τομή, tomé — разразанне) — раздзел анатоміі, які займаецца вывучэннем будовы цела чалавека на макраўзроўні. Традыцыйна лічыцца, як і гісталогія, фундаментальнай медыцынскай марфалагічнай дысцыплінай, якая стварае падмурак для клінічнага навучання лекараў.
Дасягненні медыцыны спрыялі вылучэнню асобнай дысцыпліны, якая вывучае марфалагічныя змены сістэм і органаў чалавека пры захворваннях — паталагічнай анатоміі. Аднак трэба адзначыць тое, што паталагічная анатомія болей абапіраецца на гісталогію і гісталагічныя метады даследаванняў.
Маўчаніўка (Ружынскі раён)
Маўчаніўка (Мовча́нівка) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Франчэска Патрыцы
Франчэска Патрыцы іт.: Francesco Patrizi,, лац.: Franciscus Patricius, харв.: Frane Petrić або Franjo Petriš; 25 красавіка 1529 г., Црэс, (Венецыянская рэспубліка, зараз тэрыторыя Харватыі) — 6 лютага 1597, Рым) — італьянскі філосаф эпохі позняга Адраджэння.
Біяграфія
Франчэска Патрыцы нарадзіўся ў 1529 г. на востраве Црэс (Чэрса) у Далмацыі, якая ўваходзіла ў той час у склад Венецыянскай рэспублікі. Меў шляхетнае паходжанне. Выводзіў свой род з Босніі, адкуль яго сям’я збегла ад туркаў. Бацька Франчэска-старэйшы ўзначальваў мясцовы суд. Дзядзька Джорджыа Патрыцы камандваў баявой галерай. Стрыечны брат Мацей Флацыус зрабіў навуковую кар’еру ў Германіі. З маладых гадоў шмат вандраваў. Відавочна, сваякі рыхтавалі яго да кар’еры гандляра. Вывучаў эканоміку ў Венецыі. Некаторы час пад патранажам Мацея Флацыуса вучыўся ў Інгальштадце. У 1547 г. паступіў у Падуанскі ўніверсітэт, дзе першапачаткова прысвяціў сябе медыцыне, але пазней зацікавіўся грэчаскай мовай і філасофіяй. Двойчы выбіраўся паслом «ілірыйскай нацыі» — аб’яднання студэнтаў з Далмацыі. Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1554 г. працаваў у розных гарадах Паўночнай Італіі. Сем гадоў правёў на Кіпры, дзе працягваў вывучэнне грэчаскай мовы, збіраў старыя грэчаскія рукапісы, якія прыбыткова прадаў пад час вандровак у Іспанію. Пасля вяртання ў Італію ў 1578 г. працаваў ва ўніверсітэце Ферары. У 1592 г. па запрашэнню кардынала Іпаліта Алдабрандзіні пераехаў у Рым, дзе выкладаў філасофію Платона да самой смерці. Аўтар каля 20 прац па філасофіі, тэалогіі, паэтыцы, навуковай метадалогіі на італьянскай і лацінскай мовах.
Філасофскія погляды
Яшчэ пад час навучання ў Падуанскім універсітэце выявіў сябе прыхільнікам вучэння Платона. У ранніх працах імкнуўся супрацьпаставіць «новы навуковы метад» перыпатэтычнаму падыходу. Пачынаючы з выдання яго «Discussiones peripateticae» (1571 г.) актыўна крытыкаваў Арыстоцеля за нібы двудушнасць, перайманне і скрыўленне ідэй Платона. Патрыцы адвяргаў арыстоцелеўскую касмалогію, сцвярджаў атамарную пабудову свету, лічыў Платона прадвеснікам хрысціянства. Гэта супярэчыла традыцыі, пакладзенай у аснову тагачаснай тэалогіі і філасофіі яшчэ Фамой Аквінскім. Патрыцы быў адным з нешматлікіх італьянскіх філосафаў другой паловы XVI ст., які адкрыта рыхтаваў асвечанае грамадства да новай навуковай сістэматызацыі ведаў.
Унёсак у навуку
Франчэска Патрыцы быў выдатным матэматыкам, напісаў некалькі прац па геаметрыі, лічыў матэматыку асновай фізікі. Некалькі яго інжынерных праектаў былі выкарыстаныя ўладамі Ферары для абароны горада.
Выступіў за вылучэнне гісторыі з літаратуры ў самастойную сферу ведаў. У сваіх ранніх працах «Artis historiae penus. Octodecim scriptorum tam veterim quam recentiorum monumentis» і «Della Historia dieci dialoghi» ён вызначыў галоўнае адрозненне гісторыі ад літаратуры: літаратар праўдападобна прыдумляе, а гісторык імкнецца адшукаць праўду. Ф. Патрыцы лічыў, што чалавечая прырода нязменна, а таму аднолькавыя дзеянні прыводзяць да аднолькавых вынікаў. Такім чынам, спасціжэнне мінулага дапамагае прадбачыць будучыню. Ён сістэматызаваў вядомыя ў тую пару правілы крытыкі гістарычных крыніц і заклікаў да абмежаванага ўжывання рытарычных прыёмаў.
Садзейнічаў перакладу і распаўсюджванню ведаў аб антычнай рыторыцы, ваеннаму мастацтву, інжынерыі.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Анёльскай і кляштар бернардзінцаў (Мсціслаў)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Анёльскай і кляштар бернардзінцаў — колішні рымска-каталіцкі кляштарны комплекс у Мсціславе. Дзейнічаў у XVIII—XIX стагоддзях. Знаходзіўся ў цэнтры места. Складаўся з драўлянага (з 1775 — мураванага) касцёла, а таксама драўляных і мураваных кляштарных карпусоў.
Гісторыя
У 1727 або 1729 харунжы віцебскі Я. Рамейка-Гуткоўскі разам з жонкай Крыстынай з Галынскіх фундаваў у Мсціславе кляштар бернардзінцаў. Манахі ўтрымлівалі 6-класную гімназію (праіснавала да 1831). Па здушэнні вызваленчага паўстання (1830—1831) царскім указам ад 19 ліпеня 1832 кляштар ліквідавалі.
У 1858 адбыўся пажар, які пашкодзіў будынкі. Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання (1863—1864) расійскія ўлады ў 1870 гвалтоўна перарабілі касцёл у царкву Маскоўскага патрыярхату. У перапісцы Сіноду і магілёўскага губернатара зазначаецца: «перабудаваць б. бернардзінскі касцёл выгадна, бо ён займае месца пры найгалаўнейшым бульварным пляцы».
Сучаснасць
У наш час у значна перабудаваным будынку касцёла размяшчаецца царква БЭМП. Кляштарны корпус не захаваўся.
Архітэктура
Касцёл — помнік архітэктуры барока. Прамавугольны ў плане 1-нефны будынак пад двухсхільным дахам, з трохвугольным франтонам у цэнтры і дзвюма 3-яруснымі купальнымі вежамі. Над алтаром размяшчалася невялікая вежка-сігнатурка.
1-павярховы кляштарны корпус размяшчаўся злева ад галоўнага фасада касцёла і фланкіраваўся з тарцу абарончай вежай.
Студынка
Студынка (Студинка) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Людміла Аляксандраўна Арцёменка
Людміла Аляксандраўна Арцёменка (нар., Віцебск, Беларусь) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут, настаўнік пачатковых класаў, рускай мовы і літаратуры. Працавала настаўнікам пачатковых класаў Добрынскай васьмігадовай школы Віцебскага раёна, метадыстам, інспектарам аддзела адукацыі Віцебскага райвыканкама, адказным сакратаром Віцебскай раённай арганізацыі таварыства «Веды», дырэктарам Кіраўскай сярэдняй школы Віцебскага раёна.
Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік народнай асветы Рэспублікі Беларусь». .
Хірокі Фудзіхару
(藤春 廣輝; нар. ) — японскі футбаліст. З 2015 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Дзволя (гміна)
Дзво́ля (Dzwola) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Яноўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дзволі. Плошча гміны складае 203,1 км². Станам на 2014 год у гміне Дзволя пражывалі 6497 чалавек, шчыльнасць — 31,99 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Уладзіслаў Яўгенавіч Бугера
Уладзіслаў Яўгенавіч Бугера (руск.: Владислав Евгеньевич Бугера; нар. 24 студзеня 1971 года ва Уфе, Башкартастан, Расія) - расійскі эканаміст і філосаф; ўкраінскі і расійскі левы палітычны публіцыст і актывіст, антыфашыст і рэвалюцыянер-антынацыяналіст; доктар філасофскіх навук (2006).
Тэльманаўскі сельсавет
Тэ́льманаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Паўстынь.
23 чэрвеня 1940 года са складу Урэцкага сельсавета Слуцкага раёна Мінскай вобласці БССР вылучаны гарадскі пасёлак Урэчча, Урэцкі сельсавет перайменаваны ў Тэльманаўскі сельсавет з пераносам цэнтра ў вёску Паўстынь. З 20 верасня 1944 года сельсавет у складзе Бабруйскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Урэцкаму пассавету.
Прусы (значэнні)
Назву Пру́сы маюць:
Церабостынь
Церабо́стынь (, Теребостынь) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жухавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Да 23 ліпеня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.
111
111 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 111 год нашай эры, 111 год 1 тысячагоддзя, 11 год II стагоддзя, 1 год 2-га дзесяцігоддзя II стагоддзя, 2 год 110-х гадоў.
Стахоршчына
Стахоршчына (Стахо́рщина) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Мусііўка (Ружынскі раён)
У ХІХ стагоддзі сяло Мусііўка было ў складзе Вэрхіўскай воласці Сквырскага павета Кіеўскай губерні.
Валерый Паўлавіч Рыбараў
Валерый Паўлавіч Рыбараў (нар. года,, РСФСР, СССР) — беларускі кінарэжысёр і сцэнарыст, аўтар гульнявых і дакументальных фільмаў. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР (1990), лаўрэат Прэміі імя Ю. Тарыча (1987), Прэміі ЛКСМБ (1990).
Біяграфія
Нарадзіўся 26 чэрвеня 1939 года ў Саратаве. З 1959 года на кінастудыі «Беларусьфільм», спачатку асістэнт рэжысёра, затым рэжысёр. У 1976 годзе скончыў рэжысёрскае аддзяленне ЛДІТМіК (майстэрня В. Карпава).
Своеасаблівым этапным фільмам у творчым лёсе кінематаграфіста стаў дакументальны фільм «Тонежскія бабы» (1977). Фільм прысвечаны лёсу трох жыхарак вёскі і ўнікальнаму абраду сустрэчы вясны ў вёсцы Тонеж Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці.
Мастацкія фільмы «Жывы зрэз» (1978), «Чужая бацькаўшчына» (1982) і «Сведка» (1985) сталі класікай не толькі беларускага кінематографа, але і на роўных з фільмамі Аляксея Германа і Альгімантаса Пуйпы пазначылі цэлы кірунак у савецкім кінамастацтве. Гэты напрамак называлі звышрэалізм або гіперрэалізм — асаблівая ўвага да рэалій часу, узвядзенне ў ранг мастацкай значнасці самых, здавалася б, менш важных дэталяў.
Ніводная беларуская карціна не мела такой шматаблічнай аўдыторыі, як у фільма «Мяне завуць Арлекіна» (1988). Гэты фільм увайшоў у гісторыю беларускага кіно як самы касавы. Гэта моладзевая сацыяльна-псіхалагічная драма паводле п’есы Юрыя Шчыкачыхіна «Пастка № 46, рост другі». Аўтары фільма аднымі з першых у савецкім кіно дакрануліся да праблем моладзі сярэдзіны 80-х гадоў. За першыя 15 месяцаў дэманстрацыі стужкі ў кінатэатрах СССР яе паглядзела 41,9 мільёна чалавек.
У 1992 годзе арганізаваў студыю «АРД фільм» пры Саюзе кінематаграфістаў Рэспублікі Беларусь. У 1990-я гады спрабаваў здымаць кіно. Ніводная з задумак гэтага дзесяцігоддзя не была ажыццёўлена. Планаваліся фільмы: «Апазнанне», «Сувязны», «Вясёлы салдат», «Нячысты». Галоўнай стратай лічыцца фільм «Голас крыві брата твайго», па аднайменным рамане Вячаслава Адамчыка, які ўжо быў запушчаны ў вытворчасць, фільм павінен быў стаць працягам «Чужая бацькаўшчына». Кінастудыя «Беларусьфільм» не выканала свае абавязацельствы і сарвала здымкі.
У 2002 годзе выйшаў сумесны беларуска-расійскі фільм Валерыя Рыбарава «Прыкаваны». Псіхалагічная драма пра лёс былога афіцэра-афганца, які страціў самога сябе ў чужых яму «перабудоўных» рэаліях.
Нэмырынці (Ружынскі раён)
Нэмырынці (Неми́ринці) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Уладзімір Іванавіч Ганчарэнка
Уладзі́мір Іва́навіч Ганчарэ́нка (нар., в. Садкі Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь (2005-2006).
Біяграфія
Працаваў тэлеграфістам, электраманцёрам і электрамеханікам Калінкавіцкага раённага вузла сувязі, інжынерам, намеснікам начальніка і начальнікам эксплуатацыйна-тэхнічнага вузла сувязі - ЭТВС - у Калінкавічах, потым у Рэчыцы.
З 1984 па 1994 — узначальваў Магілёўскае абласное вытворча-тэхнічнае ўпраўленне сувязі і інфарматыкі.
З 14 кастрычніка 1994 — міністр сувязі і інфарматыкі Рэспублікі Беларусь.
17 снежня 1999 года прызначаны кіраўніком спраў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
З 22 лютага 2001 зноў міністр сувязі Рэспублікі Беларусь.
17 жніўня 2005 года пасля пераўтварэння Міністэрства сувязі ў Міністэрства сувязі і інфарматызацыі быў прызначаны Міністрам сувязі і інфарматызацыі. На пасадзе Міністра прапрацаваў да 5 мая 2006 года.
112
112 — высакосны год, пачаўся ў чацвер. 112 год нашай эры, 112 год 1 тысячагоддзя, 12 год II стагоддзя, 2 год 2-га дзесяцігоддзя II стагоддзя, 3 год 110-х гадоў.
Смяч (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Смяч (Смяч) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
113
113 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 113 год нашай эры, 113 год 1 тысячагоддзя, 13 год II стагоддзя, 3 год 2-га дзесяцігоддзя II стагоддзя, 4 год 110-х гадоў.
Плоска (Ружынскі раён)
Плоска (Пло́ска) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Слабідка (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Слабідка (Слобі́дка) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Нью-Ёркскі ўніверсітэт
Нью-Ёркскі ўніверсітэт (New York University, NYU) — універсітэт у горадзе Нью-Ёрк.
Універсітэт з’яўляецца самым буйным навукова-даследчым некамерцыйным прыватным універсітэтам Злучаных Штатаў. У ім навучаюцца 39 408 студэнтаў (па дадзеных на восень 2004 года).
Нью-Ёркскі ўніверсітэт — член Асацыяцыі амерыканскіх універсітэтаў, якая аб’ядноўвае з 1900 года вядучыя навукова-даследчыя універсітэты Паўночнай Амерыкі.
Нью-Ёркскі ўніверсітэт складаецца з 16 школ, інстытутаў і каледжаў.
Галоўны корпус універсітэта размяшчаецца ў Грынвіч-Вілідж ў Манхэтане, Нью-Ёрк.
Сярод выпускнікоў і выкладчыкаў універсітэта 31 нобелеўскі лаўрэат, 3 лаўрэата прэміі Абеля, 16 лаўрэатаў Пулітцэраўскай прэміі, 19 лаўрэатаў прэміі «Оскар», «Эмі», «Грэмі» і «Тоні», а таксама стыпендыятаў фондаў Макартура і Гугенхайма і членаў Нацыянальнай акадэміі навук ЗША.
Нью-Ёркскі ўніверсітэт мае адно з самых вялікіх колькасцяў выпускнікоў у свеце. На канец 2004 года яно складала 350 000 чалавек, з іх 17 000 замежных студэнтаў.
Талісман інстытута — рудая рысь. Колеры універсітэта — фіялетавы і белы.
Чапля чырвоная
Чапля чырвоная, чапля рыжая (Ardea purpurea) — птушка з сямейства чаплевых.
Агульная характарыстыка
Даўжыня цела 70—90 см, размах крылаў 120—150 см. Самка крыху меншая за самца.
Апярэнне чырвонай чаплі каштанава-бурае, спіна шэрая. Маладыя ў меншай ступені кантрастныя, ржава-шэрыя. Чырвоная чапля крыху драбнейшая за шэрую чаплю. Падобная да шэрай чаплі, але шыя і галава ржавага колеру. У палёце значна цямнейшая, без кантрасных белых плямаў на згібе крылаў, больш стройная.
Распаўсюджанне
Гняздуецца ў Еўропе, Паўднёвай Азіі і Афрыцы. Еўрапейскія чаплі зімуюць у Афрыцы, на поўдзень ад Сахары. У Еўропе паўночная мяжа гнездавання праходзіць на Украінскім Палессі, на тэрыторыі Беларусі рэдкі залётны від.
Чырвоная чапля жыве ў трысняговых зарасніках ля вады. Насяляе вялікія заліўныя балотныя тэрасы, парослыя трыснягом, паблізу вільготных адкрытых прастораў, зарастаючыя азёры, вільготныя палі (напрыклад, рысавыя).
Спосаб жыцця
Чырвоная чапля значна радзей садзіцца на дрэвы, чым іншыя буйныя чаплі. Дзякуючы доўгім пальцам можа хадзіць нават па самай топкай глебе. Калі яе спалохаць, яна выцягваецца ў трыснягу і падымае дзюбу вертыкальна ўверх, зліваючыся з навакольным асяроддзем. Гэтым яна вельмі нагадвае бугая.
Корміцца дробнай рыбай, жабамі, паўзунамі, насякомымі, грызунамі.
Яйкі (3—6) злёгку падоўжаныя з тупым вузейшым канцом, зеленавата-блакітныя.
Вансбру (камуна)
Камуна Вансбру (Vansbro kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Даларна ў цэнтральнай Швецыі.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 6 799 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 4 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Прыбэрэжнэ (Ружынскі раён)
Прыбэрэжнэ (Прибере́жне) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сафіт
Сафі́т (ад soffitto — столь) — сцэнічная арматура, прызначаная для асвятлення сцэны наперадзе і ўверсе. Складаецца са свяцільняў, зманціраваных у секцыях, якія падвешаны да спецыяльных металічных фермаў і падымаюцца ці апускаюцца пры дапамозе грузавых пад’ёмаў або электраматора.
Гунхільда Росен
Караліна Мацільда Гунхільда Росен (Karolina Matilda Gunhild Rosén;, Норчэпінг — , Стакгольм) — шведская танцоўшчыца балета і харэограф. Стаяла на чале балетнай школы пры Каралеўскай оперы ў Стакгольме.
Прысна 2
Пры́сна 2 (, Присно 2) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Пашкаўскага сельсавета.
Гунхільда Росен
Біяграфія
Гунхільда ​​Росен нарадзілася ў 1855 годзе ў Норчэпінгу. Яе настаўнікам быў танцоўшчык і балетмайстар. У 1872 годзе Гунхільда ​​ўвайшла ў склад балетнай трупы Каралеўскай оперы ў Стакгольме, а ў 1881 годзе стала прыма-балярынай.
Верагодна, вялікі ўплыў на яе мастацтва аказалі Айседора Дункан, якая выступала ў Стакгольме ў 1906 годзе, і Ганна Паўлава, якая была там на гастролях у 1908 годзе. Уплыў Дункан асабліва адчувалася ў працы Росен як харэографа, у прыватнасці, у пастаўленых ёю «пластычных танцах», якія ўспрымаліся як новае слова ў балетным мастацтве.
Прысна 2
Да 22 ліпеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Цішоўскага сельсавета.
Гунхільда Росен
Біяграфія
Іншай вядомай працай Росен стала пастаноўка «Пяць пачуццяў» (De fem sinnena) 1915 года, у якой былі задзейнічаныя, Сіры Эстэрхольм і. Для сваіх пастановак Росен выбірала музыку такіх кампазітараў, як Артур Рубінштэйн, Морыц Машкоўскі, Фрыдэрык Шапен, Роберт Шуман. Пастаўлены ёю ў 1918 годзе балет «Лебедзі» (Svanorna) на музыку некалькіх кампазітараў карыстаўся вялікім поспехам і вытрымаў 30 пастановак за два гады.
У 1912 годзе Гунхільда Росен узначаліла балетную школу пры Каралеўскай оперы. З 1913 па 1922 год таксама займала, дэ-факта, пасаду балетмайстра. У 1922 годзе атрымала гэтую пасаду афіцыйна, стаўшы такім чынам першай у Швецыі жанчынай-балетмайстрам. Яна была другой жанчынай-балетмайстрам у Каралеўскім балеце пасля Сафі Дагін, але першая, якая заняла гэтую пасаду ў адзіночку.
Гунхільда Росен памерла ў Стакгольме ў 1925 годзе.
Сярэдняе геаметрычнае
Сярэдняе геаметрычнае двух лікаў таксама называецца іх сярэднім прапарцыянальным.
Уласцівасці
x
,
y
з'яўляецца сярэднім арыфметыка-гарманічным гэтых лікаў, г. зн. раўняецца граніцы дзвюх паслядоўнасцей (a_n) і (b_n), вызначаных наступным чынам: і дзе b_{n+1} раўняецца сярэдняму гарманічнаму папярэдніх значэнняў дзвюх паслядоўнасцей. Абедзве паслядоўнасці (a_n) і (b_n) збягаюцца да сярэдняга геаметрычнага лікаў
і
.
Сярэдняе геаметрычнае ўзважанае
Сярэдняе геаметрычнае ўзважанае набору рэчаісных лікаў з рэчаіснымі вагамі  вызначаецца як
У тым выпадку, калі ўсе вагі роўныя паміж сабою, сярэдняе геаметрычнае ўзважанае супадае з сярэднім геаметрычным.
У геаметрыі
Вышыня прамавугольнага трохвугольніка, апушчаная на гіпатэнузу, ёсць сярэдняе прапарцыянальнае паміж праекцыямі катэтаў на гіпатэнузу, а кожны катэт ёсць сярэдняе прапарцыянальнае паміж гіпатэнузай і яго праекцыяй на гіпатэнузу.
Універсітэт Такай-Хедзьялья
Універсітэт Такай-Хедзьялья (Tokaj-Hegyalja Egyetem) — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Шарашпатак.
Агульная характарыстыка
27 красавіка 2021 года парламент Венгрыі заснаваў Універсітэт Такай-Хегьяля ў якасці ўніверсітэта прыкладных навук, які затым быў перададзены ва ўласнасць адпаведнаму фонду, які прадстаўляе грамадскія інтарэсы. Фонд быў зарэгістраваны ў канцы чэрвеня, апякунскі савет правёў сваё першае пасяджэнне 2 ліпеня і з тых часоў працуе бесперапынна.
У нядзелю 1 жніўня 2021 года Універсітэт Такай-Хедзьялья пачаў сваю працу з першага ўрачыстага пасяджэння Сената. Універсітэт заснаваны ў Шарашпатаку на базе кампуса Comenius і адпаведнага факультэта Універсітэта Караля Эстэрхазі.
Канцэпцыя навучальнай прапановы ўстановы заснавана на гісторыка-культурнай спадчыне рэгіёну Такай-Хедзьялья і ўключае падрыхтоўку спецыялістаў па вінаробству, турызму і грамадскаму харчаванню, сельскай гаспадарцы і кіраванню, прадпрымальніцтву, а таксама школьных настаўнікаў і дашкольных выхавацеляў.
Сапожкіў Хуцір
Сапожкіў Хуцір (Сапожків Хутір) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Яншаа
Яншаа  — неалітычная культура, пашыраная ў 4—3-м тыс. да н.э. ў сярэднім цячэнні р. Хуанхэ паўночнага Кітая.
Яе носьбіты займаліся матычным земляробствам (чуміза), жывёлагадоўляй, паляваннем, рыбалоўствам і збіральніцтвам. Паселішчы размяшчаліся на лёсавых рачных тэрасах, мелі адкрыты характар, складаліся з круглых або прамавугольных паўзямлянак, паглыбленых у грунт і абмазаных глінай. Кераміку выраблялі ўручную і размалёўвалі чорнай або чырвонай фарбай па жоўтым ангобе, з зааморфнымі і абстрактнымі матывамі. Вядомы таксама вырабы з расшчэпленага і паліраванага каменю. Нябожчыкаў хавалі ў доўгіх ямах.
Касцёл Святога Архангела Міхаіла (Лужкі)
Касцёл Святога Архангела Міхаіла — каталіцкі храм, знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы вёскі Лужкі (Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць). Пабудаваны ў 1744— 1756 гг. з цэглы пры кляштары піяраў. Кляштар icнаваў у 1741 — 1832 гг.
Гісторыя
У 1843 г. касцёл перабудаваны пад праваслаўную царкву i абкружаны бутавай агароджай. Пасля Вялікай Айчыннай вайны закрыты. У 1988 г. вернуты вернікам, адноўлены i дзейнічае.
Архітэктура
Помнік архітэктуры позняга барока, вызначаецца дынамічнасцю вытанчанай вертыкальна накіраванай кампазіцыяй, багаццем аб'ёмнай i дэкаратыўнай пластыкі. 2-вежавы 1-нефавы храм з выцягнутай акруглай апсідай, да якой па баках сіметрычна далучаны нізкія сакрысціі. Тарцы 2-схільнага даху аформлены фігурнымі шчытам. 4-ярусныя чацверыковыя вежы павернуты вуглом да цэнтральнай увагнутай плоскасці галоўнага фасада, які прафіляванымі цягамі падзелены на 3 ярусы, iнтэнсіўна крапаваныя пілястрамі. Пабеленыя вуглавыя i прасценачныя пілястры акаймоўваюць архітэктурныя масы i надаюць будынку графічную выразнасць. Разнастайныя праёмы з лучковымі, паўцыркульнымі i фігурнымі арачнымі завяршэннямі аформлены тонкапрафіляванымі ліштвамі, хвалістымі броўкамі. Дэкаратыўнае вырашэнне ўзбагачаецца 2-колернай тынкоўкай сцен i ордэрнай пластыкай.
Інтэр'ер
У інтэр'еры неф i апсіда перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкамі. Сцены раскрапаваны паўкалонамі на высокіх пастаментах i з капітэлямі з лісця аканта, валют i галовак пуцці. Адхілы выcoкix арачных аконных праёмаў, прасценкі, скляпенні ўпрыгожаны арнаментальнай размалёўкай. Пластыка-дэкаратыўныя акцэнты інтэр'ера — 3 ракайльныя 2-ярусныя стукавыя алтары, упрыгожаныя драўлянай скульптурай. Над уваходам — хоры, абмежаваныя хвалістым парапетам.
Мікранезійцы
Мікранезі́йцы — група народаў, карэнных насельнікаў Мікранезіі. Прыблізная агульная колькасць — 300—450 тыс. чал.
Этнічныя групы
Вылучэнне ў Мікранезіі ясна акрэсленых буйных этнічных груп з’яўляецца пэўнай праблемай, паколькі да прыходу еўрапейцаў насельнікі нават малых па плошчы астравоў адрозніваліся па назве, дыялектным асаблівасцям мовы, часткова культурай. Усяго вылучаюць дзесяць асноўных этнасаў. Тры з іх размаўляюць на заходніх малайска-палінезійскіх мовах:
Астатнія на ўсходніх малайска-палінезійскіх мовах:
Да мікранезійцаў не адносяць карэнных насельнікаў астравоў Капінгамарангі і Нукуора, якія з’яўляюцца знешнімі палінезійцамі.
Паходжанне
Мікранезія пачала засяляцца 3000 — 4500 гадоў таму. Першымі насельнікамі былі малыя ростам людзі, якія перабраліся на Палау відавочна з Філіпін. Да сёй пары не вядома, ці былі гэта карлікі-негрыта, добра вядомыя ў Азіі, або першапачатковыя насельнікі зменшыліся ў росце пад уздзеяннем мясцовай беднай прыроды. Лічыцца, што яны канчаткова зніклі прыкладна 900 гадоў таму. Пазнейшыя насельнікі заходняй Мікранезіі размаўлялі на заходніх малайска-палінезійскіх мовах і паходзілі з Філіпін або Інданезіі. Так, мова япанцаў лічыцца блізкай да мовы сучасных жыхароў Філіпін, а мова палаўанцаў — да мовы насельнікаў інданезійскіх астравоў.
Больш складаную праблему ўяўляе генезіс астатніх мікранезійцаў, якія размаўляюць на ўсходніх малайска-палінезійскіх мовах. Вылучаюцца дзве асноўныя тэорыі іх паходжання. Першая прапануе тое, што міграцыя мікранезійцаў адбывалася напрост з усходняга ўзбярэжжа сучаснага Кітая, дзе сфарміраваліся продкі ўсіх сучасных аўстранезійцаў.
Другая спасылаецца на міграцыю праз Зондскі архіпелаг і Меланезію. У апошнім выпадку, мяркуецца, што продкі мікранезіцаў і палінезійцаў складалі адзінае цэлае. І тыя, і іншыя адносіліся да культуры Лапіта. Але група адзіных продкаў, якая пазней склала мікранезійцаў, адчувала большы ўплыў з боку меланезійцаў, што паўплывала на іх знешні выгляд. Сучасныя насельнікі цэнтральнай і ўсходняй Мікранезіі маюць больш рысаў аўстралоіднай расы, чым палінезійцы. Меркавалася, што палінезійскі ўплыў быў сталым, што падцвярджалася блізкасцю моў і іншых рыс культуры.
Другая тэорыя паходжання мікранезійцаў дамінавала доўгі час. Аднак генетычныя даследаванні апошніх дзесяцігоддзяў часткова паставілі яе пад сумненне. Аказалася, што жыхары заходняй Мікранезіі маюць не так шмат агульных продкаў з меланезійцамі і палінезійцамі, як меркавалася раней.
Культура
Выразна вылучаюцца два культурна-гістарычных рэгіёны Мікранезіі — усходні (Марыянскія астравы, Палау) і заходні (Маршалавы астравы, Кірыбаці). У ўсходнім астравы каралавага паходжання. Прыдатнага для вытворчасці прылад працы камяню на іх амаль няма. Мясцовае насельніцтва здаўна апрацоўвала ракавіны.
Прамежкавы цэнтральны культурна-гістарычны рэгіён уяўляюць сабою Каралінскія астравы.
Асноўным заняткам усіх жыхароў Мікранезіі былі земляробства і лоў рыбы. Зямлю апрацоўвалі завостранымі каламі і каменнымі матыкамі. Абодвы заняткі лічылася пераважна мужчынскімі. Жывёлагадоўля мела другараднае значэнне. Разводзілі свінняў і сабак.
Мікранезійцы ўмелі апрацоўваць камень і ўзводзіць складаныя канструкцыі. На заходніх астравах захаваліся рэшткі старажытных буйных каменных пабудоў, сярод якіх асабліва вылучаецца Нан-Мадол. На дробных каралавых астравах усходу будавалі каменныя дамбы, якія захоўвалі зямлю ад затаплення.
Мікранезійцы мелі даволі складаны грамадскі лад. Вылучаліся буйныя пласты насельніцтва, меўшыя розныя правы. Было вядома рабства. На большасці астравоў пераважалі матрылакальныя сем’і, але меліся і патрылакальныя. Гэта абумовіла дастаткова высокі статус жанчын у грамадстве. На ўсходзе Мікранезіі вялікую ролю адыгрывалі не столькі самастойныя сем’і, колькі буйныя роднасныя групы. На ўсіх астравах складаліся рознага тыпу аб’яднанні і саюзы. Традыцыйная вопратка была беднай. Простыя людзі аддавалі перавагу хадзіць галышом. Затое мужчыны і жанчыны насілі шмат упрыгожванняў. На ўсходзе Мікранезіі татуіравалі цела. Прычым, татуіроўка мела сакральны характар. Мастакі-татуіроўшчыкі перадавалі сакрэты свайго майстэрства нашчадкам. У заходняй Мікранезіі яно амаль не было вядома. Аднак мужчыны і там шмат увагі надавалі прыгажосці, рабілі складаныя прычоскі, фарбавалі зубы ў чорны колер.
Мовы
Усе родныя мовы мікранезійцаў маюць аўстранезійскае паходжанне. Аднак палаўанцы, япанцы і чамора размаўляюць на заходніх малайска-палінезійскіх мовах, блізкіх да моў насельнікаў Інданезіі і Філіпін.
Астатнія мікранезійцы размаўляюць на ўласна мікранезійскіх мовах, якія адносяцца да ўсходняй малайска-палінезійскай групы. Вылучаюць прыкладна 18 моў, якія падзяляюцца на наўруанскую і галоўную групы. Прычым, наўруанская група складаецца толькі з мовы наўруанцаў. Галоўная падзяляецца на галіны касраэ, цэнтральнамікранезійскую і заходнемікранезійскую. Большасць належыць да заходнемікранезійскай галіны.
2006 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
2006 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Салаўіў
Салаўіў (Солов'ї́в) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Сярэдні Захад
Сярэдні Захад ЗША (Midwestern United States, у ЗША прыняты тэрмін проста Сярэдні Захад, Midwest) — адзін з чатырох геаграфічных рэгіёнаў, на якія падраздзяляюцца ЗША ў адпаведнасці з Бюро перапісу ЗША.
Рэгіён складаецца з дванаццаці штатаў у цэнтральнай і паўночна-усходняй частцы ЗША: Ілінойс, Індыяна, Аёва, Канзас, Мічыган, Мінесота, Місуры, Небраска, Паўночная Дакота, Агая, Паўднёвая Дакота і Вісконсін.
На тэрыторыі Сярэдняга Захаду размешчаны Геаграфічны цэнтр ЗША і сярэдні пункт пражывання насельніцтва ЗША. Бюро перапісу ЗША падраздзяляе гэты рэгіён на Паўночна-Усходнія штаты Сярэдняга Захаду ЗША (фактычна гэта раён Вялікіх азёр) і Паўночна-Заходнія штаты Сярэдняга Захаду ЗША.
Найбуйнейшыя гарады і гарадскія акругі Сярэдняга Захаду
Найбуйнейшым горадам у рэгіёне з'яўляецца Чыкага, наступныя па велічыні — Дэтройт і Індыянапаліс. Самым старым горадам на Сярэднім Захадзе з'яўляецца Су Сент-Мэры, заснаваны французскімі місіянерамі і даследчыкамі ў 1668.
Донбе (гміна, Любушскае ваяводства)
До́нбе (Dąbie) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Донбі. Плошча гміны складае 170,04 км². Станам на 2004 год у гміне Донбе пражывалі 5056 чалавек, шчыльнасць — 29,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 19 населеных пунктаў.
Аброк
Найбольш ранняй формай быў прадуктовы аброк, які прыйшоў на змену раннесярэдневяковай павіннасці — даніне. Эвалюцыя даніны ў аброк адбывалася паступова на працягу XII—XIII стст. На ўсходзе Беларусі катэгорыя даннікаў вядома па гістарычных крыніцах XIV—XVI стст., аднак разумець пад імі трэба сялян-аброчнікаў. У XIV — сярэдзіне XV стст. натуральны аброк, нягледзячы на ўзрастанне грашовага аброка і розных форм аработачных павіннасцей, на ўсходзе Беларусі стаў асноўнай формай эксплуатацыі сялянства. У канцы XV — сярэдзіне XVI стст. з развіццём таварна-грашовых адносін адбываецца далейшы рост аброка, асабліва яго рашовай формы. У заходняй і цэнтральнай Беларусі (Панямонне і Падзвінне), дзе ў гэты час больш актыўна ішоў працэс умацавання фальварковай гаспадаркі, разам з аброкам (пераважна грашовым) вялікае пашырэнне набыла паншчына, якая стала асноўнай формай феадальнай рэнты. На паўднёвым усходзе Беларусі (Падняпроўе), дзе фальваркова-панская сістэма не набыла такога развіцця, у дзяржаўных уладаннях (староствах, дзяржавах, эканоміях), а таксама ў шэрагу прыватнаўласніціх маёнткаў у змешанай рэнце па-ранейшаму панаваў аброк пераважна грашовай формы. У 2-й палове XVII—XVIII стст., на Беларусі адбываецца перавод сялян з паншчыны на грашовы аброк, прытым ён быў палегчаны ва ўладаннях, якія найбольш пацярпелі ад войн. Менш гэты працэс закрануў магнацкія вотчыны на захадзе і ў цэнтры Беларусі, а таксама маёнткі дробнай і сярэдняй шляхты. Па меры аднаўлення гаспадаркі ў 1720 — 30-х гадах пачаўч зваротны працэс пераводу сялян з грашовага аброка на адработачную рэнту. На працягу 2-й паловы XVIII ст. гэты від рэнты асабліва пашыраны ў прыватнаўласніцкіх маёнтках заходняй і цэнтральнай Беларусі, а да канца стагоддзя стаў вядучай формай феадальнай рэнты ва ўладаннях усіх тыпаў. Разам з паншчынай павялічвалася і грашовая рэнта, у сувязі з чым натуральны аброк паменшыўся. Гэта было абумоўлена імкненнем землеўладальнікаў павялічыць свае прыбыткі, распачаць прадпрымальніцкую дзейнасць, а таксама ростам таварнасці панскіх гспадарак, пашырэннем рыначных сувязей і развіццём промыслаў.
Валдэморт
Лорд Валдэмо́рт (Lord Voldemort; імя пры нараждэнні — Том Ма́рвала Рэдл, Tom Marvolo Riddle) — выдуманы персанаж Серыі раманаў «Гары Потэр», галоўны антаганіст. Вялікі цёмны чараўнік, які валодае велізарнейшай магічнай сілай і практычна дасягнуў бессмяротнасці пры дапамозе хоркруксаў.
Лорд Валдэморт упамінаецца ўва ўсіх кнігах (непасрэдна з Гары ён сустракаецца ў першай, другой, чацвёртай, пятай і сёмай кнігах), а ў фільмах яго граюць Рычард Брэмер (твар на патыліцы Квірэла), Ян Харт (успамін), Кысціян Коўлсан (16-гадовы Том Рэдл у другім фільме), Рэйф Файнс (паўстаўшы Валдэморт, асноўнае аблічча з чацвёртага фільма да канца кінасерыі), Хіра Файнс-Тыфін (11-гадовы Том Рэдл ва ўспамінах Дамблдора ў шостым фільме) і Фрэнк Дылэйн (16-гадовы Том Рэдл ва ўспаміне Гарацыя Слізнарта ў шостым фільме.
Імя
Арыгінальнае імя Voldemort мае французскае паходжанне: прыблізнае значэнне французскага словазлучэння «vol de mort» — «палёт смерці». У 2015 годзе Роўлінг напісала ў сваім Твітэры, што імя правільна вымаўляецца без «Т» на канцы.
Рошча (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Рошча (Ро́ща) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Пуцк
Пуцк (Puck, Putzig — Путцыг) — горад на поўначы Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, за 50 км ад цэнтра Гданьска і 400 км ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Пуцкага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Пуцк. Займае плошчу 4,9 км², насельніцтва 11,2 тыс. чалавек (на 2018).
Віленскі прывілей 1563 года
Віленскі прывілей 1563 года ― заканадаўчы акт, выдадзены каралём польскім і вялікім князем Літоўскім Жыгімонтам ІІ Аўгустам 7 чэрвеня 1563 года на Віленскім сойме. Прывілей быў прыняты ў форме параднай дараванай граматы. Увайшоў як прэамбула ў Статут Вялікага княства Літоўскага 1566.
Перадумовы
Працэс афармлення шляхецкага саслоўя Вялікага княства Літоўскага зацягнуўся на дзесяцігоддзі. У 1387 годзе каралём польскім і вялікім князем літоўскім Ягайла выдадзены першы саслоўны прывілей для літоўскага рыцарства (баяр, шляхты), прыняўшага каталіцтва па Крэўскай уніі. Прывілей 1387 года вызваліў літоўскую шляхту ад дзяржаўных абавязкаў, пакінуўшы за ёй толькі воінскія абавязкі і будаўніцтва вялікакняжых замкаў. Гэтым прывілеем зацвярджаліся мясцовыя тэрытарыяльныя судовыя установы. Трэба ўлічыць, што літоўская шляхта складала каля 10 % насельніцтва княства (у тагачаснай Францыі 1,5 %).
Гарадзельская унія 1413 года мела відавочны каталіцкі характар. Князі і магнаты Вялікага княства Літоўскага як «праваслаўныя схізматыкі» не дапускаліся да вышэйшага кіраванні. Нават на кіраванне ваяводствамі зацвярджаліся толькі каталікі. Такім чынам, літоўскім княжацкім родах нічога не заставалася рабіць, як пераходзіць у польскія гербавыя брацтвы. Пры гэтым Мацвей Любаўскі ў сваёй працы «Літоўска-рускі сойм» адзначаў, што ўмовы Гарадзельскай уніі не выконваліся, і праваслаўныя дэпутаты ў соймах і радзе карысталіся ўсімі правамі, што і іх калегі-каталікі.
Але яму запярэчыў М. В. Доўнар-Запольскі, які сцвярджаў, што да сярэдзіны XVI ст. да дзяржаўных справах дапускаліся з ВКЛ толькі віленскі біскуп, віленскія ваяводы і кашталян, тракайскія ваявода і кашталян і жамойцкі стараста. І гэтыя людзі былі зусім не праваславнымі, а каталікамі.
На пасяджэнне кароннага сойма Польшчы ў 1564 годзе кароль Жыгімонт Аўгуст, вядомы сваёй любоўю да раскошы, прыйшоў у сціплай шляхецкай вопратцы. Тады ж ён адмовіўся ад спадчынных правоў на ВКЛ і перадаў іх Кароне. Жыгімонт Аўгуст, адмовіўшыся ад польскай кароны, з задавальненнем абмежаваўся б спадчыннай каронай вялікага князя літоўскага, і таму таемна супрацівіўся літоўска-польскага аб'яднанню, зрываючы пры дапамозе Мікалая Радзівіла Рудога гэтае пытанне на каронных соймаў 1548 і 1550 гг.
Змест прывілея
Прывілей выдадзены на заходнерускай мове, па адзінагалоснай («одностайне») просьбе шляхецкіх дэпутатаў з-за таго, што некаторыя артыкулы «запатрабуюць шыршого тлумачэнне ку латвейшему вырозуменью».
Прывілей канчаткова раўняў ў палітычных правах у першую чаргу праваслаўную шляхту з каталіцкай шляхтай. У тэксце прывілею азначалася, што абмежавальныя артыкулы Гарадзельскага прывілею 1434 года губляюць сваю сілу. Падкрэслівалася таксама, што шляхта праваслаўнага веравызнання і раней засядала ў панах-радзе пры продках Жыгімонта Аўгуста. Згодна прывілею, усе прадстаўнікі шляхецкага саслоўя «як Літоўскага, так і рускага народу адно б веры хрестьянское» на вечныя часы карыстаюцца ўсімі вольнасцямі шляхецкага саслоўя, з правамі займаць усе пасады земскія і дворныя, засядаць у панах-радзе: «Таму ўсе іншыя саслоўя рыцарскага і шляхецкай, як літоўскага, так і рускага народа, толькі б былі веры хрысціянскай … на пасады дворныя і земскія, не толькі падданыя касцёла рымскага, з гэтага часу абраныя і прызначаныя быць могуць, але аднолькава і роўна ўсё рыцарскага саслоўя з народу шляхецкага людзі веры хрысціянскай, як Літва, так і Русь, кожны згодна дасягненням і заслугах сваім, ад нас, вялікага князя, на пасты высокія службовыя і на іншыя пасады па волі нашай могуць прызначацца …»
Вынікі прывілея
Віленскі прывілей, адмяніўшы жорсткія артыкулы Гарадзельскага прывілея, зрабіў літоўскую шляхту прыхільнікамі будучай Брэсцкай уніі. Гэтае пытанне ўздымаў рускі гісторык У. І. Пічэта.
В. В. Ключэўскі піша: «Жыгімонт-Аўгуст, мяккі і бяздзейны гуляка, выхаваны сярод новых павеваў, наколькі яму дазваляла дзяржаўнае яго становішча, нават спрыяў новым вучэнняў, сам выдаваў для чытання пратэстанцкія кнігі са сваёй бібліятэкі, у прыдворнай царквы дапускаў пропаведзі ў пратэстанцкім духу; яму было ўсё роўна пры выездзе з палаца ў свята, куды ехаць, у касцёл ці ў кірку. Покровительствуя пратэстантам, ён меў ласку і да праваслаўных; пастанову Гарадзельскага сейма, якая забараняла праваслаўным займаць дзяржаўныя і грамадскія пасады, ён у 1563 годзе растлумачыў так, што тлумачэнне было равнозначительно адмене. З паслабленнем каталіцкай прапаганды, якую падтрымлівалі ранейшыя каралі, праваслаўнае насельніцтва Літвы перастала ставіцца баязліва або варожа да польскага ўраду. Гэты паварот у народным настроі і зрабіў магчымым працяг палітычнай уніі Літвы з Польшчай».
У радзе ВКЛ пасля прывілею засталіся толькі два каталіка: біскуп віленскі і жамойцкі, іх прысутнасць там было замацавана статутам ВКЛ, усе ж астатнія члены рады былі евангельскія христианане. Сярод апошніх былі ваявода трокскі Стэфан Збаражскі, ваявода віцебскі Станіслаў Пац, ваявода наваградскі Павел Сапега, ваявода смаленскі Васіль Тышкевіч, ваявода мсціслаўскі Юрый Осцік, ваявода менскі Габрыэль Гарнастай, кашталян троцкі Астафій Валовіч, маршалак земскі Ян Хадкевіч, кашталян полацкі Юрый Зяновіч і інш.
116
116 (сто шаснаццаты) год паводле юліянскага календара.
Бухалава
Бу́халава (, Бухалово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Чарапёцкае
Чарапё́цкае возера (Чарпе́цкае возера, Чарпет) — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Нішча, за 6 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Расоны, за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Глаты.
Плошча паверхні 2,03 км². Даўжыня 5,45 км, найбольшая шырыня 0,94 км. Даўжыня берагавой лініі 14,8 км. Найбольшая глыбіня 5 м, сярэдняя 3 м. Аб’ём вады 6,1 млн м³. Плошча вадазбору 194 км².
Катлавіна лагчыннага тыпу, складанай формы, выцягнутая з захаду на ўсход. Схілы катлавіны на поўначы і захадзе вышынёй 2—4 м, на поўдні 5—9 м, на ўсходзе да 15 м, пераважна пад лесам. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, на паўночным усходзе зліваюцца са схіламі катлавіны. Месцамі на поўначы і поўдні пойма шырынёй да 200 м. Мелкаводдзе пясчанае, глыбей дно выслана сапрапелем.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, язь, плотка, лінь, акунь, карась і іншыя рыбы.
Лядскі сельсавет
Назву Ля́дскі сельсавет маюць:
Рагіўка (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Рагіўка (Рогі́вка) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Эрых Хонекер
Эрых Хонекер (ням. Erich Honecker,, — , Сант’яга-дэ-Чылі) — нямецкі палітычны дзеяч, шматгадовы кіраўнік Германскай Дэмакратычнай Рэспублікі (1971-1989 гг.), Генеральны сакратар САПГ і Дзяржсавета ГДР, Герой ГДР (1987), Герой Савецкага Саюза (1982).
Біяграфія
Хонекер нарадзіўся 25 жніўня 1912 года ў мястэчку Вібельскірхен, акруга Нойнкірхен у вобласці Саар, у сям'і гарняка.
У 1926 годзе ўступіў у Камуністычны саюз моладзі Германіі. У 1930 годзе вучыўся ў Маскоўскай міжнароднай ленінскай школе. Прымаў удзел у будаўніцтве Магнітагорскага металургічнага камбіната ў складзе інтэрнацыянальных працоўных брыгад. У тым жа годзе ўступіў у Камуністычную партыю Германіі. Ён вярнуўся ў Германію ў 1931 г. і ў 1937 годзе быў прысуджаны да 10 гадоў зняволення ў канцлагеры. Хонекер быў вызвалены з турмы Брандэнбурга толькі ў 1945 годзе.
Універсітэт Паноніі
Універсітэт Паноніі (Pannon Egyetem) — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Веспрэм.
Іна Іванаўна Барыева
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка, настаўнік рускай мовы і літаратуры, беларускай мовы і літаратуры. Працоўную дзейнасць пачала настаўнікам рускай мовы і літаратуры, беларускай мовы і літаратуры Мядзельскай сярэдняй школы № 2 Мінскай вобласці. Працавала другім сакратаром Мядзельскага раённага камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі патрыятычны саюз моладзі», загадчыкам аддзела па справах моладзі Мядзельскага райвыканкама, спецыялістам па экалагічнай асвеце дзяржаўнай прыроднай установы «Нацыянальны парк „Нарачанскі“» Мядзельскага раёна, вядучым спецыялістам, начальнікам аддзела па справах моладзі Мінскага аблвыканкама.
Ваенныя пасяленні
Ваенныя пасяленні, асобая арганізацыя войскаў у Расійскай імперыі ў 1810—1857 гадах, у якіх ваенная служба спалучалася з сельскагаспадарчай працай.
Першае ваеннае пасяленне стварыў міністр А. А. Аракчэеў у 1810 годзе на базе Бабылецкага староства Клімавіцкага павета. Да жніўня 1818 года ваенныя пасяленні ўзніклі ў шэрагу губерняў Расійскай імперыі, у тым ліку ў Віцебскай і Магілёўскай. Сялян вымушалі здымацца з абжытых месцаў і перасялялі ў Новарасійскій край, а ў іх мясцовасці размяшчалі салдат пяхотных палкоў.
Сахны (Ружынскі раён)
Сахны (Сахни́) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Кантынентальныя штаты
Кантынентальныя штаты (Continental United States, U.S. Mainland), таксама Сумежныя штаты (Contiguous United States, CONUS), часам Ніжнія 48 (Lower 48) — тэрыторыя ЗША, якая ўключае ў сябе 48 штатаў і Федэральную акругу Калумбія.
Тэрыторыя кантынентальных штатаў знаходзіцца на Амерыканскім кантыненце, на захадзе абмываецца Ціхім акіянам, на ўсходзе — Атлантычным, з поўначы — мяжуе з Канадай, уключаючы раён Вялікіх азёр. На поўдні ў заходняй частцы праходзіць сухапутная мяжа з Мексікай, ва ўсходняй знаходзіцца ўзбярэжжа Мексіканскага заліва.
Вонкава кантынентальныя штаты нагадваюць выцягнуты з захаду на ўсход прамавугольнік.
Кантынентальныя штаты займаюць тэрыторыю 7,664 млн км², што складае 83,65 % агульнай плошчы краіны. Пры гэтым насельніцтва штатаў складае 306,675 млн жыхароў (99,33 %).
Рэчкі (Магілёўскі раён)
Рэ́чкі (, Речки), да 2010 года Рэ́чкі 1  — аграгарадок у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Пашкаўскага сельсавета.
У 2010 годзе вёска Рэчкі 1 атрымала статус аграгарадка і змяніла назву на Рэчкі.
Гісторыя
У 1744 годзе згадваецца як вёска ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Пушкары (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Пушкары́ (Пушкарі́) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Канды
Ка́нды (මහ නුවර, கண்டி) — горад, адміністрацыйны цэнтр Цэнтральнай правінцыі Шры-Ланкі. Другі па велічыні пасля Каломба. Насельніцтва — 125400 (2011 г.).
Геаграфія
Канды размяшчаецца ў цэнтральнай частцы Шры-Ланкі, у горнай мясцовасці на аднайменным плато. Вяршыні і часткова схілы гор пакрыты лясамі. Сярэднюю частку горада займае штучнае возера.
Клімат трапічны вільготны, значна меней спякотны, чым на ўзбярэжжы. Сярэднегадавая тэмпература 23,6 °C — 26 °C. У красавіку — ліпені вылучаецца сезон мусонаў. Сярэднегадавыя ападкі — 1953 мм.
У гарах і ля возера захавалася частка мясцовай фаўны, у тым ліку малпы, яшчаркі, чаплі, качкі і інш.
Гісторыя
Канды быў заснаваны ў XIV ст. як сталіца аўтаномнага сінгальскага княства. З 1592 г., калі партугальцы захапілі ўзбярэжжа, заставаўся цэнтрам апошняй незалежнай дзяржавы на востраве. У XVII ст. валадары Канды падтрымалі саюз з Нідэрландамі супраць Партугаліі. Аднак у выніку не здолелі далучыць узбярэжныя тэрыторыі, якія былі ўключаны ў склад галандскай калоніі.
У 1739 г. у Канды кіравала дынастыя Наякаў. Яны спавядалі будызм, але паходзілі з Індыі і былі таміламі. У 1761—1763 гг. валадар Кірці Шрыраджасінха вёў наступальную вайну супраць Нідэрландаў, але не меў поспеху. У 1796 г. галандская калонія была захоплена Вялікабрытаніяй.
Апошні манарх Канды, Шры Вікрама Раджасінха (1798—1815 гг.), прыйшоў да ўлады ў выніку інтрыг. Яго жорсткае кіраванне выклікала незадаволенасць падданых і суправаджалася змовамі і выступленнямі арыстакратыі. Брытанцы скарысталіся гэтай сітуацыяй. Іх умяшанне ў справы сінгальскай дзяржавы прывяла да войн 1803—1805 і 1815 гг. Прычым, у 1815 г. была заключана дамова з прадстаўнікамі прыдворных Канды, якая ўключала пункты аб перадачы ўлады ад Шры Вікрамы Раджасінхі да брытанскага губернатара і захаванні будызму ў якасці дзяржаўнай рэлігіі. У выніку, манарх быў вымушаны зрачыся, быў адпраўлены ў Індыю, дзе і памёр у 1832 г.
У 1817—1818 і 1848 гг. на тэрыторыі дзяржавы Канды ўспыхвалі антыкаланіяльныя паўстанні. Паўстанне 1848 г. суправаджалася абвяшчэннем новага манарха Канды. Але паўстанцы пацярпелі паражэнне. У 1865 г. горад згубіў асаблівы статус. Замест старой сістэмы кіравання ўводзілася муніцыпальная. Арганізацыя брытанцамі каля горада чайных плантацый у кан. XIX ст. прывяла да павелічэння наёмных рабочых-тамілаў, якія ахвотней супрацоўнічалі з каланіяльнай адміністрацыяй. Але ў той жа час Канды з’яўляўся адным з галоўных цэнтраў сінгальскага адраджэння.
У 1944—1945 гг. ў Канды размяшчаўся штаб саюзнага камандавання Усходне-Азіяцкага фронту (супраць Японіі).