cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брытанская імперыя
Амерыка, Афрыка і рабагандаль
Першае пастаяннае англійскае паселішча на амерыканскім кантыненце было заснавана ў 1607 годзе ў Джэймстаўне. Яно кіравалася прыватнай Вірджынскай кампаній, падраздзяленне якой заснавала таксама калонію на Бермудскіх астравах, адкрытых у 1609 годзе. Правы кампаніі былі абвешчаны несапраўдным у 1624 годзе і карона прыняла на сябе прамое кіраванне, заснаваўшы такім чынам калонію Вірджынія. Хоць вытворчасцю цукру тут не займаліся, да эканамічнага поспеху мясцовыя каланісты прыйшлі дзякуючы вырошчванню тытуню і іншых сельскагаспадарчых культур. Аналагічная кампанія была створана ў 1610 годзе з мэтай заснавання пастаяннага паселішча на в. Ньюфаўндленд, але гэта спроба апынулася няўдалай. У 1620 годзе была заснавана калонія Плімут як прыстанак для часткі англійскай рэлігійнай меншасці, пурытан, пазней вядомых як пілігрымы. Уцёкі ад рэлігійнага праследавання пазней сталі для многіх будучых англійскіх каланістаў прычынай адважыцца на цяжкае трансатлантычнае падарожжа: Мэрыленд быў заснаваны як калонія для каталікоў (1634), Канектыкут (1639) — для кангрэгацыяналістаў, а Род-Айленд (1636) упершыню ў Амерыцы абвясціў пра сваю рэлігійную талерантнасць. Правінцыя Караліна была заснавана ў 1663 годзе. У 1664 годзе Англія атрымала кантроль над галандскай правінцыяй Новы Амстэрдам (пераназванай у Нью-Ёрк) пасродкам перамоў, якія рушылі ўслед за другой англа-галандскай вайной, у абмен на Сурынам. У 1681 годзе Уільям Пен заснаваў калонію Пенсільванія.
888 Holdings
888 Holdings plc — кампанія, якая кіруе некалькімі ігральнымі сайтамі высокага профілю. Была заснавана ў 1997 годзе. Мае аперацыйную даччыную кампанію «Cassava Enterprises», якая дзейнічае ў адпаведнасці з законамі Гібралтара. Братам Эві і Арану Шэйкдам належыць каля 50 адсоткаў матчынай кампаніі.
Востраў (Лагойскі раён)
Во́страў (, Остров) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Славацкае ўварванне ў Польшчу
Славацкае ўварванне ў Польшчу — узброены канфлікт у час нападу нацысцкай Германіі на Польшчу ў верасні 1939. Наваствораная Славацкая рэспубліка выставіла армію з 3 дывізій колькасцю 50 000 салдат. Паколькі асноўныя сілы польскага войска супрацьстаялі нямецкай арміі на поўначы, напад славакаў з боку паўднёвае мяжы не сустрэў асаблівага супраціву і скончыўся з мінімальнымі стратамі. Славакія захапіла землі, страчаныя Чэхаславакіяй у 1920—1924 і 1938 гадах.
Перадумовы
Адразу ж па абвяшчэнні незалежнасці Славакія была атакаваная венгерскім войскам, якое заняло 1,7 тысяч кв. км яе тэрыторыі. У гэтых умовах Славацкая рэспубліка была вымушана 23 сакавіка заключыць з Трэцім рэйхам дагавор пра абарону. На сакрэтных перамовах з Германіяй 20-21 ліпеня 1939 славацкі ўрад пагадзіўся ўзяць удзел у агрэсіі ў Польшчу і абавязаўся дазволіць нямецкім войскам вольны праход праз сваю тэрыторыю.
Афіцыйнай палітычнай нагодай для ўдзелу Славакіі ў польскай кампаніі была спрэчка за невялікую тэрыторыю на польска-славацкай мяжы. Польшча экспрапрыявала гэту тэрыторыю 1 снежня 1938 года па выніках Мюнхенскай змовы.
26 жніўня Славацкая рэспубліка мабілізавала свае ўзброеныя сілы і стварыла палявую армію з кодавай назвай «Берналак», якая налічвала 51 306 салдат. Акрамя таго, былі прызваны яшчэ 160 000 рэзервістаў.
Ваенныя дзеі
Напад распачаўся 1 верасня 1939 а 5:00 гадзіне. Асноўныя баявыя дзеянні прыйшліся на долю 1-й дывізіі пад камандаваннем генерала Антона Пуланіча. Яна заняла вёску Яварына і горада Закапанэ, пасля чаго перайшла ў бок Новага Таргу, прыкрываючы 2-ю горнастралковую дывізію з левага флангу. 4-5 верасня яна ўдзельнічала ў бітвах з рэгулярнымі аддзеламі польскага войска. 7 верасня дывізія заняла абарону, зайшоўшы на 30 км углыб польскай тэрыторыі. Пазней яна адышла, пакінуўшы адзін батальён у ваколіцах Закапанэ, Юргава і Яварыны да 29 верасня.
2-я дывізія знаходзілася ў рэзерве і ўдзельнічала толькі ў зачыстках тэрыторыі. 3-я дывізія «Разус» палкоўніка Аўгусціна Малармэ абараняла 170 км славацкае граніцы ад Старай Любаўні да мяжы з Венгрыяй. Паўдзельнічаўшы ў некалькіх сутычках, яна без аніякага супраціву прайшла на польскую тэрыторыю, дзе спынілася 11 верасня.
Два ці тры славацкія паветраныя швадроны выкарыстоўваліся для разведкі, бамбардзіроўкі і падтрымкі нямецкіх знішчальнікаў. Два летакі былі страчаны (адзін збіты проціпаветраным агнём, другі разбіўся), збіты адзін польскі самалёт. Агульныя страты славацкай пяхоты склалі 37 чалавек забітымі, 114 параненымі і 11 страчанымі без вестак.
Вынікі
Падчас нападу славакі захапілі 1350 грамадзянскіх палякаў, 1200 з якіх у лютым 1940 перадалі Германіі, пэўную частку Саветам, астатнія ўтрымліваліся ў лагеры ваеннапалонных у Лешці.
Усе спрэчныя тэрыторыі, якія адышлі да Польшчы ў 1920 і 1938 гадах, былі вернуты Славакіі. Гітлер прапаноўваў Цісу таксама і Закапанэ, аднак той адмовіўся са словамі, што там не жывуць славакі і тая тэрыторыя ніколі не належала Славакіі. 20 мая 1945, па сканчэнні Другой сусветнай вайны, граніца была вернута на пазіцыі да 1920 года.
Мітрафанаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Мітрафанаўка  — сяло ва Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баграціёнаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 636243200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 488 чалавек (246 мужчын і 242 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 423 чалавекі (206 мужчын і 217 жанчын).
БДАМ
БДАМ — шматзначнае скарачэнне:
Наваселле (Смаленскі раён)
Наваселле (Новоселье) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 3 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 15 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Віхора. За 16 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Прыва
Прыва (фр. Privas) — горад на паўднёвым усходзе Францыі, прэфектура дэпартамента Ардэш. Насельніцтва — 8,7 тыс. жыхароў. Самая маланаселеная прэфектура Францыі.
Размешчаны на рацэ Увез, ля падножжа плато Куарон. Паселішча ўзнікла ў эпоху Меравінгаў. Некаторы час яно знаходзілася ў складзе графства Тулуза, затым было перададзена пад кіраванне Пуацье. У канцы XIII стагоддзя атрымала статус горада. У XVI стагоддзі Прыва быў адным з цэнтраў французскага пратэстантызму. Прыва — адзіная прэфектура ў Францыі, якая не мае чыгуначных зносін.
Аперацыя «Таненберг»
Апера́цыя «Та́ненберг» (Unternehmen «Tannenberg») — кодавая назва нямецкай аперацыі па масавым знішчэнні палякаў у перыяд Другой сусветнай вайны (частка Плана «Ост»).
Спісы палякаў (Sonderfahndungsbuch Polen), падрыхтаваныя немцамі яшчэ да пачатку вайны, налічвалі больш за 61 000 прадстаўнікоў польскай эліты: актывістаў, інтэлігенцыі, навукоўцаў, акцёраў, дзяржаўных дзеячаў і інш., якія павінны былі быць знішчаны. Члены нацыянальнай нямецкай меньшасці, які пражывалі ў Польшчы, дапамагалі ў падрыхтоўцы спісаў.
План быў створаны ў маі 1939 года. Пасля загаду Адольфа Гітлера для выканання аперацыі «Таненберг» было створана адмысловае падраздзяленне ў Галоўным упраўленні імперскай бяспекі (Reichssicherheitshauptamt). Яно камандавала мноствам Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei und des SD, сфарміраваных з гестапа, крымінальнай паліцыі (Kripo) і чыноўнікаў SD, якія тэарэтычна былі падпарадкаваны камандаванню Вермахта. Іх задача складалася ў тым, каб арыштаваць усіх людзей, пералічаных у спісах.
Спачатку, у жніўні 1939, у Германіі былі арыштаваны і забітыя прыкладна 2000 актывістаў арганізацый польскай меньшасці. Другая частка аперацыі пачалася 1 верасня 1939 і скончылася ў кастрычніку, стаўшы прычынай прынамсі да 20 000 ахвяр, забітых у 760 масавых расстрэлах, здзейсненых адмысловымі адзінкамі або айнзацгрупамі пры дапамозе рэгулярных часцей Вермахта.
Акрамя таго, адмысловае фарміраванне было створана на базе нямецкай меньшасці ў Польшчы (Selbstschutz), члены якога навучаліся перад вайной у Германіі дыверсійнай і партызанскай барацьбе. Фарміраванне было адказнае за масавы гвалт і за сваю благую рэпутацыю было распушчана нацысцкімі ўладамі пасля поўнай акупацыі Польшчы.
Нікола Пашыч
Пытанне пра этнічную прыналежнасць Пашыча з’яўляецца спрэчным, як і для многіх іншых выдатных балканскіх дзеячаў. Ён нарадзіўся ў сям’і эмігрантаў-цынцараў (арамунаў) з Балгарыі. Пазней яго маці выйшла замуж за серба-пекара і прыняла яго прозвішча Пашыч, якое таксама перайшло да яе сына. Балгарскія крыніцы звычайна называюць Пашыча «балгарынам».
Пашыч навучаўся ў Заечарскай гімназіі, але паколькі гімназія, па палітычных матывах, пераязджала з горада ў горад, ён таксама вучыўся ў Негаціне і Крагуевацы. У 1866 годзе паступіў на тэхнічны факультэт у Бялградзе, дзе за поспехі ў навучанні атрымаў у 1868 годзе дзяржаўную стыпендыю на навучанне ў Політэхнічнай школе ў Цюрыху для далейшай спецыялізацыі. Атрымаў інжынерную адукацыю, аднак толькі кароткі час працаваў на будаўніцтве чыгункі Вена—Будапешт, пасля чаго сышоў у палітыку, стаўшы ў 1881 г. заснавальнікам Народнай радыкальнай партыі.
Пашычу належыць фраза: Сербы — маленькі народ, але больш вялікага ад Канстанцінопаля да Вены няма.
Вялікая дэпрэсія
Вялікая дэпрэсія (Great Depression) — рэцэсія сусветнай эканомікі, якая пачалася ў большасці месцаў у 1929 і скончылася ў пачатку 1933. Да 1939 свет выходзіў з дэпрэсіі, таму 1930-я ўвогуле лічацца перыядам Вялікай дэпрэсіі. У вузкім сэнсе гэты тэрмін прымяняецца толькі ў адносінах да ЗША, а ў дачыненні да ўсяго свету гавораць пра сусветны эканамічны крызіс.
Спад найбольш закрануў развітыя краіны Захаду: ЗША, Канаду, Вялікабрытанію, Германію і Францыю. Моцна пацярпелі прамысловыя гарады, ў шэрагу краін практычна спынілася будаўніцтва, цэны на сельскагаспадарчую прадукцыю з-за адсутнасці плацежаздольнага попыту ўпалі на 40-60 %.
Прычынай эканамічнага крызісу, верагодна, стала сукупнасць фактараў: недахоп грашовай масы, крызіс перавытворчасці, імклівы прырост насельніцтва, скарачэнне міжнароднага гандлю, біржавыя спекуляцыі, змяншэнне ваенных заказаў па заканчэнні Першай сусветнай вайны.
Пад канец перыяду рэцэсіі ўзровень прамысловай вытворчасці быў адкінуты да ўзроўню пачатку 20 стагоддзя, г.зн. на 30 гадоў назад. Колькасць беспрацоўных у краінах Захаду дасягнула 30 млн чалавек, моцна пагоршыўся стан рабочых, фермераў, дробных гандляроў, прадстаўнікоў сярэдняга класу, многія з іх апынуліся за рысай беднасці. Вырасла колькасць прыхільнікаў радыкальных ідэалогій.
Як вынік Вялікай дэпрэсіі, кейнсіянскія падыходы ў эканоміцы пацяснілі класічны эканамічны лібералізм і дамініравалі да 1970-х. Вялікая дэпрэсія стала асноўным фактарам усталявання сацыял-дэмакратыі і планавай эканомікі ў еўрапейскіх краінах пасля Другой сусветнай вайны.
Прычыны
Папярэднічалі Вялікай дэпрэсіі падзеі Біржавога краху ЗША 1929 года: абвальнае падзенне коштаў акцый, якое пачалося ў «чорны чацвер» 24 кастрычніка 1929 года. Пасля кароткатэрміновага невялікага ўздыму коштаў 25 кастрычніка, падзенне прыняло катастрафічныя маштабы ў «Чорны панядзелак» (28 кастрычніка) і «Чорны аўторак» (29 кастрычніка). 29 кастрычніка 1929 года — дзень біржавога краху Уол-стрыт.
Эканамісты не прыйшлі да адзінага меркавання аб прычынах Вялікай дэпрэсіі.
Існуе шэраг тэорый на гэты конт, але, як відаць, ва ўзнікненні эканамічнага крызісу адыграла сваю ролю сукупнасць фактараў.
Пачатак
Поўнамаштабная рэцэсія ў ЗША пачалася ў жніўні 1929 года, за два месяцы да біржавога краху (аб’ём будаўніцтва пачаў скарачацца яшчэ ў 1926 годзе). У лютым 1930 года на пачатак крызісу адрэагавала ФРС, знізіўшы стаўку прайм-рэйты з 6 да 4 %. Акрамя таго, быў ажыццёўлены выкуп дзяржаўных аблігацый з рынку для падтрымання ліквіднасці. У наступныя два гады ФРС не рабіла амаль нічога. Сакратар казначэйства Эндру Мелан лічыў, што неабходна даць магчымасць рынку самастойна вырабіць неабходныя карэкціроўкі прапорцый і коштаў.
У чэрвені 1930 года ў ЗША быў прыняты так званы тарыф Смута — Хоўлі, які ўводзіў 40-працэнтную пошліну на імпарт у мэтах абароны ўнутранага рынку. Гэтая мера стала адным з асноўных каналаў перадачы крызісу ў Еўропу, так як збыт прадукцыі еўрапейскіх вытворцаў у ЗША быў абцяжараны.
У 1932 годзе ВУП скараціўся на 13,4 %, а ўсяго з 1929 года — на 31 %. Узровень беспрацоўя ў 1932 годзе павялічыўся да 23,6 %. За тры з невялікім гады з пачатку крызісу пазбавіліся працы больш за 13 млн амерыканцаў. Прамысловыя запасы страцілі 80 % іх кошту з 1930 года, а сельскагаспадарчыя цэны ўпалі на 53 % з 1929 года. За тры гады абанкруціліся два з кожных пяці банкаў, іх фундатары страцілі 2 млрд долараў дэпазітаў. Грашовая маса з 1929 года скарацілася па намінале на 31 %.
На фоне невялікага пашырэння грашовай базы (з 6,05 млрд долараў у 1929 годзе да 7,02 млрд долараў у 1933 годзе) грашовая маса рэзка ўпала — з 26,6 млрд да 19,9 млрд долараў. Хвалі банкаўскіх банкруцтваў падарвалі давер насельніцтва да фінансавых інстытутах, зберажэнні ліхаманкава канфіскоўваліся з дэпазітаў і перакладаліся ў наяўную форму. Выжылыя банкі, у сваю чаргу, пазбягалі выдачы новых крэдытаў, аддаючы перавагу захоўваць грошы ў максімальна ліквіднай форме. Такім чынам, банкаўскі мультыплікатар рэзка знізіўся і крэдытна-дэпазітныя эмісія банкаў была фактычна спаралізаваная. Жаданне і банкаў, і насельніцтва трымаць грошы ў наяўным выглядзе, несумненна, рэзка ўзмацніла рэцэсію.
Натуральны прырост насельніцтва ў ЗША ў перыяд Вялікай дэпрэсіі рэзка знізіўся.
У 1932 годзе ў Дэтройце паліцыя і прыватная ахоўная служба Генры Форда расстраляла шэсце галадоўнікаў рабочых, якія праводзілі галодны марш. Было забіта пяць чалавек, дзясяткі параненыя, непажаданыя былі падвергнуты рэпрэсіям.
З 1929 па 1933 гады выпуск эканомікі ЗША ўпаў на 31 %. З 1925 па 1933 гады ў ЗША збанкрутавала палова банкаў.
Антыкрызісныя меры
Быў прыняты закон аб Федэральным жыллёвым банку, які павінен прадастаўляць крэдыты арганізацыям, што займаюцца іпатэчным крэдытаваннем (правобраз будучай Fannie Mae). Быў прыняты першы з двух законаў, якія носяць імя Гласа-Стыгала, накіраваны на лібералізацыю ФРС і які дазваляе, у прыватнасці, ёй крэдытаваць банкі-члены. Было прызнана неабходным актывізаваць бюджэтнае пераразмеркаванне даходаў ад багатых да бедных, каб стымуляваць спажыванне. Максімальная стаўка падаходнага падатку была павышана з 25 да 63 %.
Гарадзец (Лагойскі раён)
Гарадзе́ц (, Городец) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Вялікая дэпрэсія
Антыкрызісныя меры
Аднак грамадскасць лічыла, што меры, што прымаюцца адміністрацыяй Гувера, недастатковыя і занадта запазніліся. Франклін Рузвельт лёгка перамог Гувера на прэзідэнцкіх выбарах восенню 1932 года, адначасова дэмакраты змаглі заваяваць кантроль над Кангрэсам.
Для выхаду з крызісу ў 1933 годзе пачаў ажыццяўляцца Новы курс Рузвельта — розныя меры, накіраваныя на рэгуляванне эканомікі. Некаторыя з іх, паводле сучасных паданняў, дапамаглі ліквідаваць прычыны Вялікай дэпрэсіі, некаторыя насілі сацыяльную накіраванасць, дапамагаючы найбольш пацярпелым выжыць, іншыя меры пагоршылі становішча.
Амаль адразу ж пасля ўступлення на пасаду, у сакавіку 1933 года, Рузвельту давялося сутыкнуцца з трэцяй хваляй банкаўскай панікі, на якую новы прэзідэнт адрэагаваў закрыццём банкаў на тыдзень і падрыхтоўкай за гэты час праграмы гарантавання ўкладаў.
Першыя 100 дзён прэзідэнцтва Рузвельта былі адзначаны інтэнсіўнай заканадаўчай дзейнасцю. Кангрэс дазволіў стварыць Федэральную карпарацыю страхавання ўкладаў і Федэральную адміністрацыю надзвычайнай дапамогі (ФАНД), стварэнне якой прадпісвалася Законам аб аднаўленні нацыянальнай эканомікі ад 16 ліпеня 1933 года. У задачы ФАНД уваходзіла: а) будаўніцтва, рамонт і паляпшэнне шашы і магістралей, грамадскіх будынкаў і любых іншых дзяржаўных прадпрыемстваў і камунальных выгод; б) захаванне натуральных багаццяў і развіццё іх здабычы, уключаючы сюды кантроль, выкарыстанне і ачышчэнне вод, прадухіленне глебавай і берагавой эрозіі, развіццё воднай энергетыкі, перадачу электрычнай энергіі, будаўніцтва розных рачных і партовых збудаванняў і прадухіленне паводак.
Беспрацоўныя актыўна прыцягваліся да грамадскіх прац. Увогуле ў 1933—1939 гадах на грамадскіх працах пад эгідай Адміністрацыі грамадскіх работ (PWA) і адміністрацыі грамадзянскіх работ Civil Works Administration — СВА (гэта будаўніцтва каналаў, дарог, мастоў часцяком у неабжыты і багністых малярыйнай раёнах) колькасць занятых на грамадскіх працах дасягала 4 мільёна чалавек.
Праз Кангрэс былі праведзены таксама некалькі законапраектаў, якія рэгулююць фінансавую сферу: надзвычайны банкаўскі закон, Закон Гласа — Стыгала (1933) аб размежаванні інвестыцыйных і камерцыйных банкаў, закон аб крэдытаванні сельскай гаспадаркі, закон аб камісіі па каштоўных паперах.
У сферы сельскай гаспадаркі прыняты 12 мая 1933 года закон аб рэгуляванні, які рэструктураваў 12-мільярдны фермерскі доўг, скараціў працэнты па іпатэчнай запазычанасці і надтачыў тэрмін пагашэння ўсіх даўгоў. Урад атрымаў магчымасць даць фермерам пазыку, і на працягу наступных чатырох гадоў аграрныя банкі выдалі паўмільёна зямельных уладальнікаў пазыкі на агульную суму 2,2 млрд долараў на вельмі льготных умовах. Для ўзняцця коштаў на сельгаспрадукцыю законам ад 12 мая фермерам рэкамендавалася паменшыць вытворчасць, зрэзаць пасяўныя плошчы, знізіць пагалоўе жывёлы, а для кампенсацыі магчымых страт ствараўся адмысловы фонд.
Вынікі першага года прэзідэнцтва Рузвельта былі неадназначныя: падзенне ВУП значна запаволілася і склала толькі 2,1 % ў 1933 годзе, але беспрацоўе вырасла да 24,9 %.
Пасля выкупу дзяржавай усяго золата па цвёрдай цане, абапіраючыся на закон аб залатым рэзерве, прыняты ў студзені 1934 года, Рузвельт выдаў 31 студзеня 1934 года пракламацыю, якая скарачала залатое ўтрыманне долара з 25,8 да 15 грана і ўсталёўвала афіцыйную цану золата на ўзроўні 35 долараў за ўнцыю. Іншымі словамі, долар быў дэвальваваны на 41 %.
Востраў (Смаленскі раён)
Востраў (Остров) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).
Вялікая дэпрэсія
Антыкрызісныя меры
Было складзена 557 асноўных і 189 дадатковых так званых «кодэксаў сумленнай канкурэнцыі» у розных галінах. Боку гарантавалі мінімум зарплаты, а таксама адзіную зарплату для ўсіх рабочых адной катэгорыі. Гэтыя кодэксы ахапілі 95 % усіх прамысловых рабочых. Такія кодэксы моцна абмяжоўвалі канкурэнцыю.
Востраў (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 11 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 6 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 2 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Вялікая дэпрэсія
Антыкрызісныя меры
Метады Рузвельта, рэзка павышаць ролю ўрада, разглядаліся як замах на Канстытуцыю ЗША. У 1935 годзе Вярхоўны суд ЗША пастанавіў, што Нацыянальная адміністрацыя аднаўлення і закон, які ўводзіў яе (National Industrial Recovery Act, NIRA) неканстытуцыйныя. Прычына была ў фактычнай адмене ў гэтым акце многіх антыманапольных законаў і замацаванні за прафсаюзамі манаполіі на наём работнікаў.
Востраў (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Вялікая дэпрэсія
Антыкрызісныя меры
Дзяржава рашуча ўвайшла ў сферу адукацыі, аховы здароўя, гарантавала пражытачны мінімум, узяло на сябе абавязацельства па забеспячэнні састарэлых, інвалідаў, немаёмных. Выдаткі федэральнага ўрада ў 1932—1940 гадах выраслі больш чым удвая. Аднак Рузвельт баяўся незбалансаванага бюджэту і выдаткі на 1937 год, калі, здавалася б, эканоміка набрала ўжо дастатковыя абароты, былі скарочаны. Гэта зноў пагрузіла краіну ў рэцэсію 1937—1938 гадоў.
Індэкс прамысловай вытворчасці склаў у 1939 годзе толькі 90 % ўзроўню 1932 года. У 1939 годзе беспрацоўе ўсё яшчэ заставалася на ўзроўні 17 %. Некаторыя паказваюць, што прычынай заканчэння Вялікай дэпрэсіі стала Другая сусветная вайна, якая выклікала масавыя закупкі дзяржавай узбраення. Бурны рост у амерыканскай прамысловасці пачаўся толькі ў 1939—1941 гадах на хвалі актыўнага нарошчвання ваенных закупак.
Цяпер большасць эканамістаў-неакласікаў мяркуе, што крызіс у ЗША пагоршылі няслушныя дзеянні ўладаў. Класікі манетарызму Мілтан Фрыдман і Ганна Шварц лічылі, што ФРС вінаватая ў стварэнні «крызісу даверу», так як банкам не была своечасова аказана дапамога і пачалася хваля банкруцтваў. Меры па пашырэнні крэдытавання банкаў, аналагічныя тым, якія прымаліся з 1932 года, на іх думку, маглі быць прыняты і раней — у 1930 ці 1931 годзе. У 2002 годзе член савета дырэктараў ФРС Бэн Бернанке, выступаючы на 90-годдзе Мілтан Фрыдмана, сказаў: «Дазвольце мне трохі злоўжыць маім статусам як афіцыйнага прадстаўніка ФРС. Я хацеў бы сказаць Мілтану і Ганне [Шварц]: што тычыцца Вялікай дэпрэсіі — вы маеце рацыю, гэта зрабілі мы. І мы вельмі засмучаныя. Але дзякуючы вам мы не зробім гэта зноў».
Паводле падлікаў эканамістаў-даследчыкаў Вялікай дэпрэсіі Коўла і Аханіяна, без мер адміністрацыі Рузвельта па стрымліванні канкурэнцыі ўзровень аднаўлення 1939 года мог быць дасягнуты пяццю гадамі раней.
Што цікава, у час сусветнага фінансавага крызісу, які пачаўся ў 2008 годзе, ЗША выкарыстоўвала вельмі падобныя метады барацьбы з ходам і наступствамі рэцэсіі. Меў месца выкуп дзяржаўных аблігацый, дарэчы кажучы, вельмі моцна ўзляцелых у цане, а таксама пастаяннае зніжэнне стаўкі ФРС. Грашовая маса ўжо не была прывязана да залатога запасу, што дало магчымасць уключэння «друкарскага станка». Падобныя і памылкі, дапушчаныя падчас крызісаў. Так, было дапушчана банкруцтва Lehman Brothers, а пасля вялікай дэпрэсіі менавіта дапушчэнне банкруцтва банкаў прызнавалася адным з найважнейшых пралікаў.
Міхаіл Талгатавіч Дзевяцьяраў
Міхаіл Талгатавіч Дзевяцьяраў (Михаил Талгатович Девятьяров; нар., Чусавой, Пермская вобласць, РСФСР, СССР) — савецкі і расійскі лыжнік, заслужаны майстар спорту СССР (1988). Заслужаны трэнер Расіі (2010).
Алімпійскі чэмпіён 1988 года на дыстанцыі 15 км і сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1988 у эстафеце 4 × 10 км. На дыстанцыі 30 км на Гульнях у Калгары заняў 4-е месца, саступіўшы ў барацьбе за бронзу нарвежцу Вегарду Ульвангу больш за 20 секунд.
Бронзавы прызёр Зімовай Універсіяды 1981 года на дыстанцыі 15 км.
Девятьяров таксама заваяваў 2 медалі на чэмпіянаце свету 1987 года ў Оберстдорфе (срэбра ў эстафеце 4 × 10 км і бронзу на 15 км).
Чэмпіён СССР 1987 гады на дыстанцыях 15 км, 50 км і ў эстафеце 4 × 10 км, 1986 г. у эстафеце 4 × 10 км.
З траўня 2016 — трэнер спрынтарскай зборнай каманды Паўднёвай Карэі па лыжных гонках.
Сын Девяцьярава, Міхаіл Міхайлавіч Девяцьяраў, таксама займаецца лыжным спортам, мае ў актыве выступы на этапах Кубка свету і на Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы.
Алехна Судзімонтавіч
Алехна Судзімонтавіч (Алехна Кміта ; ? — паміж 13 жніўня 1490 і 1 сакавіка 1491) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Падчашы вялікі літоўскі (1448—1477), намеснік полацкі (1463—1477), ваявода віленскі (з 1477) і адначасна канцлер вялікі літоўскі (з 1478).
Валодаў маёнткамі Докшыцы, Прусавічы, Далькевічы, Вольберавічы, Гняздзілава, Запонне, Нябышына, Палачаны, Лужаны, Занарач.
Біяграфія
З літоўскага баярскага роду, сын Судзімонта Доргевіча, старосты крэўскага і прыхільніка Жыгімонта Кейстутавіча. З тай прычыны, што яго продкі не атрымалі герб у першай палове XV ст., карыстаўся «Пагоняй».
Упершыню згадваецца пад 1446, калі атрымаў розныя маёнткі ў ваколіцах Горадні і Новагародку. У 1449—1453 был падкоморыем вялікага князя Казіміра, якому абавязаны сваім кар'ерным узростам. У 1458—1459 быў намеснікам гарадзенскім.
Ажаніўся з Ядвігай, дачкой Івашкі Манівідавіча. У шлюбе нарадзіліся дзеці:
Белагорскі (Усходне-Казахстанская вобласць)
Белагорскі — пасёлак у Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Белагорскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 636245100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 707 чалавек (360 мужчын і 347 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 273 чалавекі (139 мужчын і 134 жанчыны).
Сарасота
Сарасота (Sarasota) — горад і акруговы цэнтр акругі Сарасота (штат Фларыда, ЗША) з насельніцтвам 51 917 чалавек па статыстычных дадзеных перапісу 2010 года. Уваходзіць у метрапалітэнскі статыстычны арэал Норт-Порт-Сарасота-Брэйдэнтан, у якім налічваецца 702 281 чалавек.
Алехна Судзімонтавіч
Біяграфія
Часам сярод дачок згадваюцца віленскія манашкі Дарота і Святохна, што аднак не мае пераканаўчага пацверджання ў гістарычных крыніцах.
Акцяброўскі сельсавет
Акцябро́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Акцяброва.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Бычанскі (Старабычанскі) сельсавет у складзе Кармянскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Быч (Старая Быч). Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Кармянскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Рагачоўскага раёна. 30 ліпеня 1964 года вёскі Старая Быч і Новая Быч аб’яднаны ў адну — Акцяброва. 28 снежня 1964 года сельсавет перайменаваны ў Акцяброўскі. З 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе Чачэрскага раёна, з 25 сакавіка 1965 года — у складзе Рагачоўскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Кармянскага раёна. 1 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ліцвінавіцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: вёскі Акцяброва, Косель, Косельскі Прудок, Курганне і пасёлак Забалацкае.
Шалыгынэ
Шалыгынэ (Шали́гине) — пасёлак гарадскога тыпу ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіў у склад Курскай губерні. За 3 км ад мястэчка з 1557 г. дзейнічае Раства Багародзіцы стаўрапігіяльны мужчынскі манастыр УПЦ МП (Глінская пустынь).
Поляк
Поляк — прозвішча.
Пярховічы
Пярховічы (Перховичи) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 3 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 13 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 14 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Эрнст Тугэндхат
Эрнст Тугэндхат (8 сакавіка 1930 года, Брно, Маравія, Чэхаславакія) — нямецкі філосаф, былы прафесар Берлінскага свабоднага ўніверсітэта. У сваіх першых працах на яго аказаў перш за ўсё ўплыў на Марцін Хайдэгер і Эдмунд Гусерль. Пазней Тугэндхат стаў адным з найважнейшых прадстаўнікоў аналітычнай філасофіі ў Германіі.
Жыццё і праца
Эрнст Тугэндхат нарадзіўся ў 1930 годзе ў сям’і тэкстыльных фабрыкантаў Фрыца і Грэты Тугэндхат. У 1938 годзе яго сям’я, для якой Людвіг Міс ван дэр Роэ пабудаваў вілу Тугэндхат у Брно, эмігравала ў Швейцарыю, адкуль у 1941 годзе перасялілася ў Венесуэлу.
У 1956 годзе за ім рушыла ўслед доктарская дысертацыя на тэму ці ката цінас («нешта з чагосьці») у Арыстоцеля, а затым тры семестра ў Мюнстэрскім універсітэце, дзе ён быў звязаны з кружком Ёхіма Рытара. Ульмер, які ў гэты час выкладаў у Цюбінгене, зрабіў яго сваім дапаможнікам. У 1966 годзе Тугэндхат зацвердзіўся ў Цюбінгене са сваёй працай аб паняцці ісціны ў Гусерля і Хайдэгера.
На пачатку 1965 года Тугэндхат правёў гасцявы семестр у Мічыганскім універсітэце ў Ан-Арборы, дзе ён быў рэвалюцыянізаваны аналітычнай філасофіяй у сваім «вобразе думкі». З 1966 па 1975 год быў прафесарам філасофіі ў Гайдэльбергскім універсітэце. У гэты перыяд ён стаў адным з вядучых філосафаў-лінгвааналітыкаў Германіі. Прадуктам гэтага перыяду з’яўляецца яго высвятленне праблемы самасвядомасці у самасвядомасць і самавызначэння (1979).
З-за студэнцкага руху ён вырашыў сысці ад выкладання на некалькі гадоў — першапачаткова для таго, каб заняцца сацыяльнай філасофіяй і паліталогіяй. Аднак у 1975 годзе ён рушыў услед прапанове Юргена Хабермаса на працу ў Інстытут Макса Планка па вывучэнні ўмоў жыцця навукова-тэхнічнага свету Штарнберзе, дзе ён правёў пяць гадоў. Тут яго зацікаўленнасць перамясцілася на праблему маральна-філасофскага абгрунтавання. З 1980 па 1992 год выкладаў у якасці прафесара філасофіі ў Свабодным універсітэце Берліна. Адна з яго прац была сканцэнтравана там у галіне этыкі з публікацыямі праблемы этыкі (1984) і лекцыямі па этыцы (1993). У гэты перыяд Тугэндхат таксама актыўна займаўся палітыкай, асабліва ў русе за мір і праблеме права прытулку (Разважанні аб небяспецы ядзернай вайны, 1986; Этыка і палітыка, 1992).
У 1990-х гадах Тугэндхат працаваў запрошаным прафесарам у Папскім каталіцкім універсітэце Сант’яга-дэ-Чылі і чытаў лекцыі ў Вене і Празе. З 2000 года Тугэндхат звярнуўся да антрапалогіі і містыцы. З’явіліся творы «Эгацэнтрызм і містыка», «Антрапалагічная даследаванне» (2003), «Аб смерці» (2006) і «Антрапалогія замест метафізікі» (2007). З 2013 года Тугэндхат жыве ў Фрайбурзе.
У яго ёсць сястра-мастацтвазнаўца Даніэла Хамер-Тугэндхат, якая вырасла ў Швейцарыі і доўгі час выкладала ў Вене.
Сацыяльны ўдзел
Акрамя сваёй мірнай палітыцы, Тугэндхат таксама займаўся праваабарончай дзейнасцю. Ён даўні заступнік народаў, якія знаходзяцца пад пагрозай, а з 1982 года — сябар кіравання Берлінскага «працоўнага гуртка без ядзернай зброі».
Раннія працы
Раннія творы Тугэндхата ў значнай ступені характарызуюцца падобнасцю да філасофіі Хайдэгера. У іх ён займаецца анталогіяй Арыстоцеля і пытаннем ісціны ў Гусерля і Хайдэгера. У доктарскай працы ўпершыню сустракаецца цэнтральнае для Тугэндхата становішча філасофіі як «ідэя арыентаваць чалавечае жыццё ў цэлым на ісціну, гэта значыць праз ідэю жыцця ў крытычнай адказнасці».
Моўны аналіз як «першая філасофія»
Істотную нітку ў творчасці Тугэндхата складае яго праграма развіцця моўнай аналітычнай «першай філасофіі». Ён хоча традыцыйнай арыентацыі на Быццё (антычная філасофія) або Свядомасць. пераадоленне свядомасці (сучасная філасофія) і пераход да пытання аб разуменні моўных выразаў. У сваіх лекцыях па ўвядзенні ў моўную аналітычную філасофію, апублікаваных у 1976 годзе, ён разгортвае свой уласны лінгвістычны падыход на аснове разбурэння традыцыйных паняццяў і пытанняў, падвяргаючы крытыцы і папярэднюю моўную аналітычную філасофію. Мэта працы — разгарнуць новую фармальную універсальную навуку пад назвай «фармальная семантыка», закліканую замяніць усе іншыя формы філасофскай універсальнай навукі, у прыватнасці, анталогію і тэорыю пазнання.
Тэрміны, на якія традыцыйнае філасофстваванне арыентавалася цэнтралізавана, такія як паняцце Быцця, свядомасці, вопыту і розуму, могуць і павінны быць прасветленыя моўным аналітычным шляхам у адпаведнасці з гэтым падыходам. Тугэндхат, аднак, выключае дзве вобласці традыцыйнай філасофіі з паспяховага лячэння аналітычнай філасофіяй:
Філасофія самасвядомасці
Далей Тугэндхат стаў вядомы сваёй філасофіяй самасвядомасці, на якую істотна паўплывала філасофія Людвіга Вітгенштэйна, якую ён паказвае ў сваёй працы «самасвядомасць і самавызначэнне» (1979). Там ён крытычна ставіцца, перш за ўсё, да канцэпцый Юргена Хабермаса і Дытэра Генрыха. Мэта твора — даць нецыркулярнае апісанне самасвядомасці. Згодна з Тугэндхатам, змест самасвядомасці, як і ўсёй свядомасць чаго-небудзь, павіннен разумецца як прапазіцыянальныя ўстаноўкі. Практычную самасвядомасць ён інтэрпрэтуе як паводзіны да сябе і разумее, услед за Хайдэгерам, як пытанне аб тым, якім чалавекам быць і як жыць.
Этыка
Тугэндхат неаднаразова задаваў сабе цэнтральнае пытанне этыкі і некалькі разоў пераглядаў свае адказы на яго. У трох лекцыях па праблемах этыцы 1981 года, ён з дапамогай лінгвістычных аналітычных меркаванняў, зрабіў меркаванне, што маральная норма з’яўляецца дастаткова абгрунтаванай, калі яна служыць раўнамернай цікавасці зацікаўленых асоб. Альтэрнатыўны падыход да гэтага ён развівае ў сваіх лекцыях па этыцы 1993 года, дзе відавочна выступае супраць контрактуалістычных мадэляў аргументацыі, спрабуючы замест гэтага зрабіць зразумелым абгрунтаванне маральных меркаванняў аб паняцці «добрага чалавека». Гэтую канцэпцыю абгрунтавання ён зноў адкідвае неўзабаве і з тых часоў зноў усё больш набліжаецца да контрактуалізму. Да гэтага часу заключны этап развіцця яго тэорыі пачынаецца з «Дыялог ў Лецісіі», апублікаванага ў 1997 годзе. Да гэтага этапу можна аднесці і яго пазнейшыя трактаты, некаторыя з якіх можна знайсці ў томе эсэ 1992—2000 гадоў, апублікаваным у 2001 годзе.
Пры ўсіх рэвізіях ў творчасці Тугэндхата, з цягам часу, захоўваюцца і некаторыя цэнтральныя элементы. Такім чынам, для яго пры вызначэнні паняцця маралі заўсёды заставалася істотным ўнутранае стаўленне да маральных пачуццяў чалавека, асабліва да пачуццяў абурэння і віны ў іх функцыянаванні санкцыйных інстанцый. Іх аснову складае жаданне індывіда быць сябрам супольнасці. Абсалютная абгрунтаванне, якое выходзіць за рамкі фактычнай маралі супольнасці, здаецца немагчымым у сучаснасці, таму што рэлігійныя і метафізічныя традыцыі больш не маюць рэчаіснасці.
У метаэтычных пытаннях Тугэндхат заўсёды строга выступаў супраць усякага роду апрыёрных абгрунтаванняў, высоўваючы тэзіс аб тым, што апраўдальная аснова сучаснай канцэпцыі маралі можа быць толькі ў эмпірычных інтарэсах зацікаўленых асоб.акрамя таго, з цягам часу ён прытрымліваецца фундаментальнага значэння аўтаноміі асобнага індывіда, а таксама прынцыпу эгалітарызму.
Антрапалогія і містыка
Тугэндхат ужыў метады аналітычнай філасофіі і да асноўных антрапалагічных пытанняў. Пры гэтым ён разглядае антрапалогію як «першую філасофію», якая адносіцца да экзістэнцыяльных чалавечых асноўных з’яў. Тугэндхат зыходзіць з асноўнай з’явы прэдыкатыўных структуры чалавечай мовы, якое ён лічыць вырашальным прарывам да чалавечага ў рамках біялагічнай эвалюцыі.
Адзнакі
Тугэндхат — адзін з самых уплывовых сучасных філосафаў. Адным з першых ён звязаў кантынентальна-еўрапейскую фенаменалагічна-герменеўтычную традыцыю з англа-амерыканскай аналітычнай філасофіяй. Ужо яго раннія працы аб Арыстоцелі, Гусерлі і Хайдэгеры сталі стандартнымі філасофскімі працамі. Яго лекцыі па ўвядзенні ў моўную аналітычную філасофію і вывучэнню самасвядомасці і самавызначэння хутка распаўсюдзіліся на класіку, якая за межамі больш вузкага круга акадэмічнай філасофіі таксама ўваходзіць у іншыя дысцыпліны, такія як мова. Найбольшы ўплыў на сучасную філасофскую дыскусію аказваюць маральна-філасофскія даследаванні Тугэндхата, якія, акрамя і супраць дыскурснай этыкі Карла-Ота Апеля і Юргена Хабермаса, прызнаюцца самым значным сістэматычным нямецкамоўным этычным праектам сучаснасці.
Узнагароды
Эрнст Тугэндхат займаў шмат запрошаных прафесій у Германіі і за мяжой (Сант’яга-дэ-Чылі, Канстанц, Прага, Гаянія (Бразілія) і Порту-Алегры). У 1999 годзе ён быў прызначаны ганаровым прафесарам Цюбінгенскага універсітэту. У 2002 годзе ён быў стыпендыятам калега Фрыдрыха Ніцшэ. 9 мая 2005 года Эрнст Тугэндхат атрымаў ганаровую доктарскую ступень Аўтаномнага ўніверсітэту Мадрыда, а ў 2008 годзе — Цюрыхскага ўніверсітэту. Таксама ў 2005 годзе Тугэндхату была прысуджана прэмія майстра Экхарта ў памеры 50 000 еўра, якую ён ахвяраваў школе «Таліта Кумі» ў Бэйт-Джале (Палесціна).
Мікалай Радзівіл (1470—1521)
Мікалай Радзівіл  (мянушка «amor Poloniae»; каля 1470—1521) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Крайчы (1488—1493), падчашы (1493—1505) і маршалак вялікі літоўскі (1505), ваявода троцкі (1505—1510) і віленскі (з 1510), канцлер вялікі літоўскі (з 1510). Заснавальнік гонядзка-мядзельскай лініі роду Радзівілаў.
Меў шматлікія маёнткі на тэрыторыі сучаснай Літвы (Шырвінты, Кейданы, Упнікі, Солы і іншыя), на Падляшшы (Гонядзь, Райгорад, Кнышын), Хоўхлу і Хаценчыцы каля Маладзечна, трымаў Бабруйскую воласць. Быў старостам бельскім. Князь Свяшчэннай Рымскай імперыі на Гонядзі і Мядзелі (1518).
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Радзівілаў герба «Трубы», сын Мікалая «Старога», ваяводы віленскага і канцлера вялікага літоўскага, і Соф’і з Манівідаў. Меў братоў Яна, кашталяна троцкага, Войцеха, біскупа віленскага, Юрыя, гетмана вялікага літоўскага, і сястру Ганну, жонку Конрада III Рудога, апошнюю ўдзельную мазавецкую княгіню.
У 1488 годзе атрымаў урад крайчага, у 1493 годзе — падчашага, у 1505 годзе — маршалка вялікага літоўскага. Таго ж года стаў ваяводам троцкім, з 1510 года — ваяводам віленскім і адначасна канцлерам вялікім літоўскім. У 1515 годзе ўзначальваў пасольства Вялікага Княства Літоўскага на з’ездзе Ягелонаў і Габсбургаў у Пожані (Браціславе) і Вене. Змагаўся за ўладу з Альбертам Гаштольдам, быў адным з выдаўцоў першага Статута Вялікага Княства Літоўскага (1529).
У 1518 годзе атрымаў ад імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Максімільяна I тытул князя «на Гонядзі і Мядзелі».
Ажаніўся з Альжбетай, дачкой ваяводы троцкага Багдана Саковіча. У шлюбе нарадзіліся дзеці:
Васіль Рыгоравіч Пяроў
Васіль Рыгоравіч Пяроў (2 або 4.1.1834, Табольск — ) — рускі жывапісец і графік. Член-заснавальнік Таварыства перасоўных мастацкіх выставак. Акадэмік жывапісу (1866), прафесар (1870).
Біяграфія
Вучыўся ў Арзамаскай школе жывапісу (1846-49, з перапынкамі), Маскоўскім вучылішчы жывапісу, скульптуры і дойлідства (1853-61) у С. К. Заранкі, з 1871 года выкладчык гэтага вучылішча. На пенсію АМ быў за мяжой (1862-69). У ранніх творах выкрываў недахопы тагачаснага грамадства: «Прыезд станавога на следства» (1857), «Першы чын» (1860). У пазнейшых творах надаваў амаль гратэскавую сацыяльную характарыстыку носьбітам грамадскага зла ў прыгонніцкай Расіі («Пропаведзь на вёсцы», «Сельскі хрэсны ход на Вялікдзень», абодва 1861; «Чаяванне ў Мыцішчах», 1862; «Прыезд гувернанткі ў купецкі дом», 1866; «Манастырская трапеза», 1865-75). Цяжкае жыццё сялян і гараджан адлюстраваў у творах «Сляпы музыка» (1864), «Праводзіны нябожчыка» (1865). «Тройка» (1866), «Тапельніца» (1867), «Апошні шынок ля заставы» (1868).
Мікалай Радзівіл (1470—1521)
Біяграфія
Памёр у канцы кастрычніка або ў пачатку лістапада 1521 года. Спачыў у Віленскай кафедры.
Патрык Суэйзі
Патрык Уэйн Суэйзі (Patrick Wayne Swayze ;18 жніўня 1952, Х’юстан —, Лос-Анджэлес) — амерыканскі і.
Біяграфія
Патрык быў старэйшым з пяці дзяцей у сям’і інжынера Джэсі Суэйзі і танцоўшчыцы Пэтсі Суэйзі. Акрамя яго ў сям’і былі яшчэ два хлопчыкі: Дон (нар. 10 жніўня 1958 года) і Шон Кэлі (нар. 13 кастрычніка 1962 года) і дзве дзяўчынкі: Бэмбі і Вікі.
Патрык вучыўся ў школе «Блэк Мідл» у Оўк Форэст у штаце Ілінойс, а потым у каталіцкай школе ў Х’юстане. Бацька лічыў, што Патрык павінен быць спартсменам, аднак футбольная кар’ера перарвалася траўмай калена, якая была вельмі складанай і пагражала нават ампутацыяй нагі. Пасля серыі некалькіх складаных аперацый, Патрык вучыўся зноў хадзіць.
Танцы сталі адным з кампанентаў рэабілітацыі. Патрык вучыўся танцам у Houston Jazz Ballet Company, Harkness Ballet Theater School, Joffrey Ballet School у Нью-Ёрку і Eliot Feld Ballet Company. У васемнаццацігадовым узросце, Патрык упершыню выступіў на сцэне ў спектаклі «Disneyland on Parade». Хутка ён стаў прафесійным танцорам, вандраваў па краіне з вядомым балетным калектывам Buffalo Ballet Company. У 1975 годзе Патрык Суэйзі выступіў на сцэне ў адным з брадвейскіх тэатраў, а потым у мюзікле West Side Story.
12 чэрвеня 1975 года Патрык Суэйзі ажаніўся з танцоўшчыцай і вучаніцай сваёй маці Лізай Ніемі.
Упершыню Патрык Суэйзі з’явіўся на кінаэкране ў камедыі «Skatetown, U.S.A» ў 1979 годзе, дзе яго ўбачыў Фрэнсіс Форд Копала, які запрасіў Суэйзі ў свой фільм «The Outsiders» (1983), у якім гралі, таксама, Мэт Дылан, Сафія Копала, Роб Луі, Том Круз, Даян Лэйн і Том Уэйтс. Пасля гэтага Патрыка Суэйзі пачалі запрашаць да ўдзелу ў розных фільмах і серыялах.
Міжнародную вядомасць Патрык Суэйзі атрымаў пасля таго як ён сыграў арыстакрата Оры Мэйна ў міні-серыяле North and South у 1985 годзе і яго другой частцы North and South, Book II у 1986 годзе. Пасля гэтага была паспяховая роля ў спартыўнай меладраме «Янгблад» (1986). Пасля ролі інструктара танцаў у фільме «Брудныя танцы» (1987), Патрык Суэйзі быў намінаваны на ўзнагароду Залаты Глобус. Аднак за ролю паліцэйскага з горнага паселішча, які вядзе прыватнае даследаванне забойства малодшага брата ў Чыкага ў фільме Next of Kin (1989) і галоўную ролю ў фільме Road House (1989), ён быў намінаваны на ўзнагароду Залатая Маліна як самы дрэнны акцёр.
Роля ў камедыйнай меладраме «Ghost» (1990), у якой гралі Дэмі Мур і Вупі Голдберг, прынесла яму новую намінацыю на «Залаты Глобус» і ўзнагароду «Сатурна».
У 2008 годзе ў Патрыка Суэйзі былі знойдзены цяжкааперабельныя новаўтварэнні ў падстраўнікавай залозе. У маі 2008 года была праведзена аперацыя, пад час якой была выдаленая частка страўніка, якую паразіў рак. 9 студзеня 2009 года акцёр быў шпіталізаваны з дыягназам «запаленне лёгкіх». 16 студзеня Патрык Суэйзі быў выпісаны. 19 красавіка было абвешчана што метастазы ў Суэйзі перайшлі ў печань.
Патрык Суэйзі памёр 14 верасня 2009 года ў Лос-Анджэлесе.
Падклетнае (Смаленскі раён)
Падклетнае (Подклетное) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 11 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 12 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Глебаўшчына
Гле́баўшчына (, Глебовщина) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Ніжнія Таінты
Ніжнія Таінты — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белагорскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 636245200.
Чупахіўка
Чупахіўка (Чупа́хівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ахтырскім раёне Сумскай вобласці Украіны на Слабажаншчыне. Назва паселішча паходзіць з цюркскіх моў і азначае «гнілое балота». Заснавана ў канцы 1630-х — пачатку 1640-х гг. перасяленцамі з Правабярэжнай Украіны.
Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі
У 2000 годзе Беларускай Акадэміі музыкі быў прысвоены статус вядучага ВНУ нацыянальнай сістэмы адукацыі ў вобласці музычнага мастацтва.
Будынак
Будынак акадэміі музыкі ўзведзены ў 1958 годзе з цэглы па праеце архітэктара Рамана Гегарта. Чатырохпавярховы, складанай канфігурацыі ў плане, сіметрычны аб’ём. Галоўны фасад з парадным уваходам вылучаны чатырохкалонным порцікам з трохвугольным франтонам. Бакавыя крылы Г-падобныя ў плане. Аконныя праёмы прамавугольныя і арачныя. Сцяна паміж 2-м і 3-м паверхамі падзелена карнізам на 2 ярусы, якія апрацаваны пілястрамі, завершаны антаблементам. Ніжні ярус дэкарыраваны рустам. У цэнтры будынка на галоўнай восі — парадны вестыбюль, фае і канцэртная зала на 800 месцаў, у бакавых крылах размешчаны класы, аўдыторыі, кабінеты. У архітэктуры будынка выкарыстаны элементы класіцызму.
Структура ВНУ
У склад Акадэміі ўваходзяць:
З 1990 па 2021 існаваў Магілёўскі філіял.
Арында
Арында (Orinda) — горад у акрузе Контра-Коста, Каліфорнія, ЗША. Па версіі часопіса Forbes, Арында займала другі радок рэйтынгу самых дружалюбных гарадоў у ЗША ў 2012 годзе. Насельніцтва — 17643 чалавекі (2010).
БРДМ 2Т
2Т «Сталкер» — гусенічная баявая разведвальна-дыверсійная машына, створаная беларускай кампаніяй «Мінатор-Сервіс». Першая ў родзе гусенічных стэлс-машын. БРДМ прызначана для аўтаномных аперацыяў у глыбокім тыле: дыверсіяў, разведкі, эвакуацыі збітых лётчыкаў, усталёўкі супрацьтанкавых мінаў у нечаканых месцах, раптоўных нападаў на аўтакалоны.
Нягледзячы на ​​высокія ацэнкі, машыну так і ніхто не купіў, а для Беларусі «Сталкер» быў вельмі дарагі, таму праект замарозілі.
Асаблівасці канструкцыі
Машына першапачаткова распрацоўвалася з улікам патрабаванняў высокай мабільнасці, малапрыкметнасці, абароненасці і добрай ўзброенасці. Дызельны рухавік з гідрамеханічнай трансмісіяю забяспечвае максімальную хуткасць да 95 км/г. У канструкцыі 2Т «Сталкер» скарыстаны матэрыялы, якія зніжаюць прыкметнасць у радыёлакацыйным, цеплавым і аптычным дыяпазонах.
БРДМ валодае шырокім арсеналам, які дазваляе эфектыўна рэалізаваць розныя мэты. Сістэма кіравання агнём уключае двухканальную аглядна-прыцэльную прыладу з лазерным далямерам, якая забяспечвае пошук, выяўленне і суправаджэнне цэляў у пасіўным рэжыме ў дзённых і начных умовах.
Разведвальнае абсталяванне 2Т «Сталкер» уяўляе сабою шматканальны кругласутачны оптыка-электронны комплекс, які забяспечвае аўтаматычную селекцыю і суправаджэнне рухомых цэляў, лазернае і аптычнае вызначэнне адлегласці да аб'екта, аўтаматычную перадачу выведдадзеных на вялікую адлегласць.
Узбраенне
Абсталяванне і узбраеньне машыны 2Т мясцуецца на высокамабільным хуткасным гусенічным шасі.
Узбраеньне машыны складаецца з:
Сістэма кіравання агнём дазваляе весці адначасовы абстрэл двух аб'ектаў, напрыклад, бранявога аб'екту — супрацьтанкавай ракетай і жывой сілы — гранатамётам.