cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Міхайлавіч Зайцаў
Навуковыя публікацыі (асноўныя)
18. Зайцаў В. М. Фактарны аналіз як метад даследавання тэрытарыяльных сістэм // Геаграфічныя сістэмы: праблемы мадэлявання і кіравання / В. М. Зайцаў. — Казань: КГУ, 1987.
19. Зайцаў В. М. Тэрытарыяльныя асаблівасці арганізацыі прыгараднага адпачынку // Геаграфічныя праблемы аховы прыроды пры арганізацыі адпачынку і турызму / В. М. Зайцев. — М .: МФГО, 1987.
20. Пірожнік І. І. Сацыяльна-геаграфічныя праблемы арганізацыі загараднага адпачынку насельніцтва буйных гарадоў // Рацыянальнае прыродакарыстанне ва ўмовах Беларусі / И. И. Пирожник, В. М. Зайцев. — Л .: Геаграфічнае таварыства СССР, 1988.
21. Зайцаў В. М. Аналіз прасторавай арганізацыі прыгараднага адпачынку з дапамогай параметрызацыі рэкрэацыйнай дзейнасці / В. М. Зайцев // Веснік БДУ імя. У. І. Леніна. Шэры. 2. — 1988. — № 1.
22. Зайцаў В. М. Геаграфія і структура рэкрэацыйнай дзейнасці на воз. Нарач // Праблемы рацыянальнага выкарыстання і аховы прыроднага асяроддзя / В. М. Зайцев. Мн .: БДУ, 1990.
23. Пірожнік І. І. Структура вольнага часу і тэндэнцыі загараднага адпачынку насельніцтва Беларусі / И. И. Пирожник, В. М. Зайцев, Т. А. Федарцова // Веснік БДУ. Сер.2. — 1992. — № 2.
27. Шаўцова Н. С. Рэкрэацыйная адзнака акваторыі азёр Рэспублікі Беларусь на аснове мэтавых паказчыкаў / Н. С. Шевцова, Б. П. Власов, В. М. Зайцев // Прыродныя рэсурсы. — 2001. — № 3.
29.Зайцев В. М., Гарналыжны турызм як фактар павышэння канкурэнтаздольнасці турысцкага комплексу Рэспублікі Беларусь // Беларусь у сучасным свеце: Матэрыялы X Міжнар. наву. конф ., прысвеч. 90-годдзю вобраз. Беларускага дзярж. ун-та, Мінск, 28 каст. 2011 года / рэдкал .: В. Г. Шадурский [і інш.] / В. М. Зайцев, О. Н. Петрусевич. — Мн .: Выд. цэнтр БДУ, 2011. С. 214—215.
30.Бордун А. Ф., Геаграфічныя асаблівасці развіцця і размяшчэння садова-агародных таварыстваў Мінскай вобласці // Зборнік тэзісаў дакладаў Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі студэнтаў і аспірантаў Рэспублікі Беларусь. НДРС — 2011. / О. Ф. Бордун, В. М. Зайцев. — Мн .: Выд. цэнтр БДУ, 2011. С. 124—125.
31.Зайцев В. М., Тэрытарыяльная арганізацыя садова-агародных таварыстваў Мінскай вобласці / В. М. Зайцев, О. Ф. Бордун // Геаграфічныя навукі ў забеспячэнні стратэгіі ўстойлівага развіцця ва ўмовах глабалізацыі (да 100-годдзя з дня нараджэння прафесара Н .Т.Романовского : матэрыялы Міжнар . науч.- практ . конф . 25-28 каст. 2012, Мінск, Беларусь / рэдкал .: И. И. Пирожник (гл.ред .) [і інш.]. — Мінск : выд. цэнтр БДУ, 2012. С.229-232.
32.Решетникова А. М., Развіццё сістэмы аховы здароўя ў краінах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы / А. Н. Решетникова, В. М. Зайцев // Вестн. БДУ. — Сер.2. — 2012. — № 2. — С.89-94.
33. Зайцаў, У. М. Тэрытарыяльная арганізацыя турызму і рэкрэацыі ў сталічным рэгіёне Рэспублікі Беларусь / В. М. Зайцев, А. Н. Решетникова, І. К. Трыфанава // Часопіс Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Геаграфія. Геалогія. № 1. 2017. — С. 109—120.
Карты і атласы
1. Брылеўскі М. М. Вучэбная карта «Збожжавыя культуры свету»: вучэбны наглядны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / М. Н. Брылеўскі, В. М. Зайцев, Ж. М. Яротова, А. Я. Ярота. — Мн .: РУП Белкартаграфія 2002.
2. Зайцаў В. М. Вучэбная карта «Сельская гаспадарка свету»: вучэбны наглядны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / В. М. Зайцев, А. Н. Решетникова. — Мн .: РУП, Белкартаграфія, 2004.
3. Зайцаў У. М., Вучэбная карта «Сельская гаспадарка святла»: вучэбны навочныя дапаможнік для агульнаадукаційных устаноў / У. М. Зайцаў, А. М. Рашэтнікава. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2004.
4. Зайцаў В. М. Вучэбная карта "Паўднёвая Амерыка. Эканамічная карта ": вучэбны наглядны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / В. М. Зайцев, А. Н. Решетникова. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2006.
5. Зайцаў У. М., Вучэбная карта " Паўдневая Амэріка . Эканамічная карта ": вучэбны навочныя дапаможнік для агульнаадукаційных устаноў / У. М. Зайцаў, А. М. Рашэтнікава -. Мн .: РУП Белкартаграфія, 2006.
6. Зайцаў В. М. Вучэбная карта «Збожжавыя культуры свету»: вучэбны наглядны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / В. М. Зайцев, М. Н. Брилевский — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2010.
7. Зайцаў В. М. Вучэбная карта «Сельская гаспадарка свету»: вучэбны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / В. М. Зайцев, А. Н. Решетникова. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2010.
8. Зайцаў У. М., Вучэбная карта «Сельская гаспадарка святла»: вучэбны навочныя дапаможнік для агульнаадукаційных устаноў / У. М. Зайцаў, А. М. Рашэтнікава. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2010.
9. Зайцаў В. М., Вучэбная карта «Збожжавыя культуры свету»: вучэбны наглядны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / В. М. Зайцев, М. Н. Брилевский — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2011.
10. Зайцаў У. М., Вучэбная карта « Збожжавые культуры святла»: вучэбны навочныя дапаможнік для агульнаадукаційных устаноў / У. М. Зайцаў, М. М. Брылеўскій. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2011.
11. Зайцаў В. М., Вучэбная карта «Сельская гаспадарка свету»: вучэбны дапаможнік для агульнаадукацыйных устаноў / В. М. Зайцев, А. Н. Решетникова. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2011.
12. Зайцаў У. М., Вучэбная карта «Сельская гаспадарка святла»: вучэбны навочныя дапаможнік для агульнаадукаційных устаноў / У. М. Зайцаў, А. М. Рашэтнікава. — Мн .: РУП Белкартаграфія, 2011.
Даведачна-інфармацыйныя выданні
1. Зайцаў У. М. Бахрэйн / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1996..
2. Зайцаў У. М. Габон / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1997. — Т 4.
3. Зайцаў У. М. Гамбія / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1997. — Т 5.
4. Зайцаў У. М. Зімбабве / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1998.- Т 7.
5. Зайцаў У. М. Індонезія / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1998.- Т 7.
6. Брылеўскі М. М. Геаграфія // Даведнік для паступаючых у вышейшыя навучальныя ўсталююць Рэспублікі Беларусь / М. М. Брылеўскі, А. М. Вітчанка, У. М. Зайцаў. — Мн .: НМЦентр, 1998..
7. Зайцаў У. М. Конга / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1999. — Т. 8.
8. Зайцаў У. М. Бахрэйн, Люксембург / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 1999. — Т 9.
9. Зайцаў У. М. Непал / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 2000. — Т. 11.
10. Брылеўскі М. М. Геаграфія // Даведнік для паступаючых у вышейшыя навучальныя ўсталююць Рэспублікі Беларусь / М. М. Брылеўскі, А. М. Вітчанка, У. М. Зайцаў, І. І. Пірожнік. — Мн .: НМЦентр 2002.
11. Зайцаў У. М. Шры Ланка / У. М. Зайцаў // Беларус. Энцыкл .: У 18 т. — Мн .: БелЭн, 2003. — Т 17.
12. Зайцаў В. М. Газавая прамысловасць / В. М. Зайцев // Рэспубліка Беларусь. Энцыклапедыя: у 7 т. — Мн .: БелЭн, 2006. Т. 2.
13. Турысцкая энцыклапедыя Беларусі / З. Я. Андриевская [і інш.]; пад агул. рэд. И. И. Пирожника. — Мн .: БелЭн, 2007.
14. Турысцкія рэгіёны Беларусі / З. Я. Андриевская [і інш.]; пад агул. рэд. І. І. Пірожнік. — Мн .: БелЭн 2008.
Рэпля
Рэ́пля (, Репля) — аграгарадок у Беларусі, у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Вярэйкаўскага сельсавета.
Да 2013 года Рэпля ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета. Насельніцтва 582 чал. (2007).
Геаграфія
Знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўночны захад ад Ваўкавыска, за 85 км ад Гродна, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Рось.
Гісторыя
Упершыню Рэпля згадваецца ў XVI ст. З 1558 г. ёй валодалі Станіслаў Адахоўскі, Мікалай Ясенскі, Іван Карп, Масальскія, у 1620-х перайшла да Сцыпіёнаў, пазней да Юрыя Валовіча. Станам на 1690 г. тут было 12 двароў, касцёл, карчма, млын.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Рэпля апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ваўкавыскім павеце Гродзенскай губерні. Станам на 1796 існавалі аднайменныя фальварак і прыватнае мястэчка ва ўладанні Юзафа Завадскага. На 1836 г. — прыватны і духоўны фальварак, 3 двары, касцёл.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Рэпля апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводства.
У 1939 годзе Рэпля ўвайшла ў склад БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 г. зрабілася цэнтрам сельсавета. Станам на 1 студзеня 2004 г. тут было 177 двароў.
Рувім
Рувім - (רְאוּבֵן Rəʾuven, Rəʾûḇēn) - старэйшы сын Якава ад яго жонкі Ліі (Быц. 29:32) і адзін з 12 родапачынальнікаў каленаў яўрэйскага народа.
Палескі раён
Палескі раён (Поліський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Красятычы (Красятичі).
Гісторыя
Утвораны 5 кастрычніка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 5816 чалавек, плошча — 1288 км².
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 14 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны пасёлкаў сельскага тыпу і 31 сяло.
Мікалай Пятровіч Панцялей
Мікала́й Пятро́віч Панцяле́й (нар., в. Касцюкі, Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
У 1975 годзе скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут па спецыяльнасці «радыётэхніка». З 1975 года — інжынер на Мінскім электрамеханічным заводзе, пасля начальнік канструктарскага бюро, начальнік аддзела, намеснік сакратара парткама з правамі райкама, вызваленым сакратаром парткама з правамі райкама, галоўным інжынерам завода. У 1994 годзе прызначаны дырэктарам электрамеханічнага завода.
З 2003 па 2004 гады — першы намеснік кіраўніка адміністрацыі Ленінскага раёна Мінска. У 2004—2005 гг. — кіраўнік адміністрацыі Кастрычніцкага раёна Мінска. У 2005—2006 гг. — першы намеснік старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта. З мая 2006 года да снежня 2014 года — міністр сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь.
Павел Рава
Вучыўся ў Гродне, у езуіцкім калегіуме ў Полацку, семінарыі ў Смілавічах. Пасля пасвячэння на святара, між іншага служыў капеланам магілёўскага архібіскупа Станіслава Богуша-Сестранцэвіча.
Пасля смерці біскупа Матэвуша Ліпскага, у 1839—1853 гадах Рава як мінскі прэлат кіраваў Мінскай дыяцэзіяй. Пасля скасавання уніі ў 1839 годзе, заключыў з былым уніяцкім, а потым праваслаўным епіскапам — Антоніем Зубко, пагадненне, што ўсе каталікі лацінскага абраду, бацькі якіх былі грэчаскага абраду, з 1798 года лічацца праваслаўнымі. Расійскія ўлады лічылі пагадненне вялікай заслугай, а Паўла Раву «годным кандыдатам» і 5 студзеня 1841 года імператар Мікалай I намінаваў яго на біскупа мінскага. Аднак Рава так і застаўся кандыдатам, добра інфармаваны Святы Сталец не зацвердзіў яго кананічна.
У красавіку 1843 годзе ўзнагароджаны ордэнам св. Уладзіміра III ступені. 30 сакавіка 1846 года ордэнам св. Станіслава I ступені.
Падчас душпастырства Равы царкоўныя маёнткі, як манастырскія, так і прыходскія, у дыяцэзіі былі страчаны. Кіраваў да 1853 года, калі на мінскае біскупства быў інтранізаваны Адам Вайткевіч.
Заставаўся жыць у Мінску, памёр у 1859 годзе, пахаваны на Кальварыйскіх могілках ва ⁣ўласнай капліцы.
Паводле Іосіфа Сямашкі, праваслаўнага епіскапа, варожага каталіцкай царкве, і тым часам вельмі ўплывовага, Рава «добры стары, здаецца, будзе няшкодным, калі толькі, улічваючы яго гады, не трапіць у благія рукі (poczciwy starzec zdaje się będzie nieszkodliwy, o ile tylko, biorąc pod uwagę jego lata, nie wpadnie w złe ręce)». Жамойцкі біскуп Мацей Валанчэўскі характаразаваў яго як «чалавека недальнабачнага», але «задаецца, і ў ім можа прачнуцца дух каталіцкай веры». Аляксандр Ельскі характарызываў Раву як «чалавека вельмі пасрэднага, пасіўнага, persona grata, як гэта называлі ўлады». Тадэвуш Корзан згадваў анекдот пра старэчую недалужнасць прэлата, які быццам дрэмлючы падпісваўся «Равел Паўлін» (Raweł Pawlin). Звычайна ў кафедры ён сядзеў сярод ганаровых месцаў, у адной чорнай сутане, нават маразамі, рызыкуючы захварэць, але выстаўляючы на паказ зорку расійскага ордэна.
Гісторык царкоўных адносін Святога Стальца з Расіяй Адрыян Буду крытычна ацаніў Раву, «стары саслабелы, пазбаўлены розуму і характару (starzec zgrzybiały, pozbawiony inteligencji i charakteru)».
Дзень Рэспублікі (Індыя)
Дзень Рэспублікі (गणतंत्र दिवस, Republic Day) — нацыянальнае свята Індыі, якое адзначае прыняцце Канстытуцыі Індыі і пераход краіны ад статусу брытанскага дамініёна да рэспублікі 26 студзеня 1950 года. Канстытуцыя была прынятая Устаноўчым сходам Індыі 26 лістапада 1949 года, але акт аб незалежнасці быў прыняты 26 студзеня 1950 года. Дата 26 студзеня была абрана для гэтай мэты, таму што ў гэты дзень у 1930 годзе Дэкларацыя незалежнасці Індыі (Пурна Сварадж) была абвешчана Індыйскім нацыянальным кангрэсам.
Гэта адно з трох нацыянальных святаў у Індыі, два іншых — Дзень Незалежнасці і Гандзі Джаянці (Дзень нараджэння Гандзі).
Галоўны госць парада на Дзень Рэспублікі
{{legend|#01062b|5 разоў (Францыя)}} {{legend|#031381|4 разы (Бутан)}} {{legend|#0620d7|3 разы (Расія/СССР, Маўрыкій)}} {{legend|#6969e7|2 разы (Бразілія, Інданэзія, Непал, Нігерыя, Пакістан, Шры Ланка, Велікабрытанія)}} {{legend|#cdd2f7|1 раз}} {{legend|#e0e0e0|0 разоў}}
Пачынаючы з 1950 года Індыя прымае кіраўніка дзяржавы ці ўрада іншай краіны ў якасці ганаровага госця падчас святкавання Дня Рэспублікі ў Нью-Дэлі. У 1950—1954 гадах Дзень Рэспублікі святкаваўся ў розных месцах (Нацыянальны стадыён, Кінгсуэй, Чырвоны форт і Рамліла Майдан). Парад у яго цяперашнім выглядзе арганізуецца на Раджпатху пачынаючы з 1955 года. Краіна, якую запрашаюць у якасці ганаровага госця, выбіраецца пасля абмеркавання стратэгічных, эканамічных і палітычных інтарэсаў індыйскай дзяржавы.
Іаган Готфрыд Гале
Біяграфія
Скончыў Берлінскі ўніверсітэт, з 1835 пачаў працаваць памочнікам І. Ф. Энке ў Берлінскай абсерваторыі. З 1851 па 1897 быў дырэктарам абсерваторыі і прафесарам універсітэта ў Брэслау (цяпер Вроцлаў).
У 1872 г. упершыню прапанаваў вызначаць паралакс Сонца па назіраннях малых планет падчас іх супрацьстаянняў. У гэтым жа годзе пры назіранні малой планеты Фоксі (№ 25) вывеў паралакс Сонца 8,87″.
На працягу свайго жыцця ён вывучаў каметы, і ў 1894 (з дапамогай свайго сына Андрэаса Гале) ён выдаў табліцу-агляд з элементамі арбіт 178 камет. Сам ён выявіў тры каметы на працягу кароткага прамежку: з 2 снежня 1839 да 6 сакавіка 1840. У 1872 г. устанавіў тоеснасць метэорнага патока Андрамедыдаў з каметай Біелы, якая распалася. У 1843 г. выявіў унутранае кольца Сатурна.
23 верасня 1846 годзе атрымаў ліст ад У. Левер'е з просьбай правесці пошук заўранавай планеты па прадвылічаным ім каардынатам. У той жа вечар Гале адшукаў новую планету, якая атрымала пазней назва Нептун.
У яго гонар названы кратары на Месяцы і на Марсе, кольца Нептуна і астэроід № 2097 (Гале).
Адкрыццё Нептуна
Галоўнае дасягненне навуковай кар'еры Гале — адкрыццё планеты Нептун па разліках У. Левер'е. Доктарская дысертацыя Гале, скончаная ў 1845, была скарочаным і крытычным абмеркаваннем назіранняў Урана Оле Ромерам у перыяд з 20 кастрычніка да 23 кастрычніка 1706. Прыблізна ў 1845 ён паслаў копію дысертацыі Урбену Левер'е, але атрымаў адказ годам пазней, 23 верасня 1846, у адказе Левер'е папытаў, каб ён (Гале) паглядзеў на вызначаную вобласць неба, каб знайсці прадказаную новую планету, якая растлумачыць адхіленні ў руху Урана. У тую ж самую ноч, пасля таго, як Энке даў яму дазвол (сам Энке не падтрымліваў Гале), аб'ект, які адпавядае апісанню, быў знойдзены, і за наступныя два вечары было пацверджана, што ён з'яўляецца новай планетай.
Забайкальская вобласць
Забайкальская вобласць — адміністрацыйная адзінка ў складзе Расійскай імперыі, Расійскай рэспублікі, Расійскай Савецкай рэспублікі і Далёкаўсходняй рэспублікі (без левабярэжжа Селенгі). Утворана ў 1851 годзе. У 1922 годзе ператворана ў Забайкальскую губерню Далёкаўсходняй вобласці РСФСР.
Гістарычная даведка
Рускія з'явіліся ў Забайкаллі ў 1639 годзе. Максім Пярфільеў, падымаючыся па рацэ Віціме, дайшоў да ўтокі рэкі Цыпы. У 1647 годзе Іван Пахабаў перайшоў Байкал па лёдзе і, сябруючы з манголамі, дайшоў да Ургі. Праз год пачалося трывалае пасяленне ў вобласці: Галкін заснаваў Баргузінскі астрог і абклаў ясаком тунгусаў. У 1654 годзе сотнік Бекетаў заснаваў Нерчынскі астрог, праз 4 гады перанесены да ўтокі Нерчы; тады ж закладзены і горад Нерчынск. У 1665 годзе паўстаў Селенгінск, а ў 1666 годзе заснаваны Верхнеудзінск. Пад канец XVII стагоддзя ў вобласці былі ўжо 3 гарады і 9 астрогаў.
Паводле Найвышэйшага Указа, дадзенага Урадаўнічаму Сенату 11 ліпеня 1851 года Забайкалле, што складалася з дзвюх акруг — Верхнеудзінскай і Нерчынскай, было вылучана з Іркуцкай губерні і ператворана ў самастойную вобласць, прытым Чыта стала абласным горад, а Троіцкасаўск, Кяхта і Усць-Кяхта склалі асаблівае кіраўніцтва горада. Памежныя казакі, Забайкальскі гарадавы казачы полк, станічныя казакі, тунгускі і бурацкія палкі, а таксама і насельніцтва, што жыло асела ў памежнай палосе, склалі Забайкальскае казачае войска, абавязанае выстаўляць 6 конных шасцісоценных палкоў. У 1863 годзе Кяхцінскае кіраўніцтва горада ўвайшло ў склад Забайкальскай вобласці, а ў 1872 годзе вобласць падзялялася ўжо на 7 акруг, з якіх тры — з адным казачым насельніцтвам; асаблівае адміністрацыйнае і паліцэйскае кіраванне для казачага насельніцтва было скасавана.
У 1884 годзе вобласць, што калісьці належала да Усходне-сібірскага генерал-губернатарства, увайшла ў склад ізноў утворанага Прыамурскага генерал-губернатарства.
17 сакавіка 1906 года Забайкальская вобласць увайшла ў склад Іркуцкага генерал-губернатарства.
6 красавіка 1920 года ўвайшла ў склад Далёкаўсходняй рэспублікі.
22 лістапада 1920 года пастановай Урада Далёкаўсходняй рэспублікі з Забайкальскай вобласці была вылучана Прыбайкальская вобласць у складзе Баргузінскага, Верхнеудзінскага, Селенгінскага і Троіцкасаўскага паветаў.
10 лістапада 1922 года Забайкальская вобласць была ператворана ў Забайкальскую губерню Далёкаўсходняй вобласці РСФСР.
Беларуская ніва (1925)
«Беларуская ніва» — газета рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку, неафіцыйны орган Беларускай сялянска-работніцкай грамады (БСРГ). Выдавалася на беларускай мове 3 разы на тыдзень у Вільні з 18 лістапада 1925 да канца 1926. Працягвала праграму газеты «Беларуская доля». Рэдактар-выдавец Я. Марцінеўскі, фактычны палітычны рэдактар, член ЦК КПЗБ Я. С. Бабровіч.
Паведамляла пра сялянскі і рабочы pyx у Заходняй Беларусі, у шэрагу матэрыялаў (21—25 лістапада і 5 снежня 1925) выкрывала імкненні Ю. Пілсудскага захапіць уладу. У сувязі з 20-годдзем Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ) на старонках газеты надрукаваны арт. «3 гісторыі БСГ» А. Луцкевіча (пад крыптанімам «Г. Б.»), а таксама рэдакцыйны арт. «Пад сцягам сацыялізму» (абодва 5 снежня 1925), дзе падкрэслівалася, што БСГ прытрымлівалася беларускага шляху ў пераходзе да сацыялізму на аснове адзінства ідэалаў і грамадскіх інтарэсаў працоўнага сялянства і гарадскіх работнікаў. У рэдакцыйных матэрыялах (арт. «Адзіная ідэалогія», 20 лютага 1926, і інш.) і палемічных выступленнях Тарашкевіча крытычна ставілася да газеты «Сялянская ніва», дэпутатаў сейма В. Рагулі і Ф. Ярэміча, якія разладжвалі адзіны фронт беларускага нацыянальнага адраджэння, супрацьпастаўлялі сялянства рабочаму класу і інш. слаям працоўных. Выкрывала згодніцкую палітыку Паўлюкевіча і газеты «Беларускае слова», што выступалі супраць БССР, рабочага і сацыялістычнага руху, ішлі на змову з польскім нацыяналізмам. У 1926 газета набыла больш радыкальны кірунак, крытыкавала слабыя бакі парламенцкай дэмакратыі, выступала за непасрэднае прадстаўніцтва народа ў форме саветаў сялянскіх і рабочых дэпутатаў (арт. «Банкруцтва	парламентарызму», 9 студзеня 1926). Сацыяльна-эканамічны і палітычны крызіс капіталізму, на думку аўтараў і выдаўцоў газеты, парадзіў у Еўропе фашызм (арт. «Сімвал смерці», 16 студзеня 1926).
Друкавала юрыдычныя парады Таварыства беларускай школы па арганізацыі беларускіх школ і іншых культурна-асветных устаноў у Заходняй Беларусі, садзейнічала развіццю мастацкай самадзейнасці на вёсцы, падтрымлівала беларускія гімназіі. На старонках газеты змешчаны нататкі пра барацьбу сялян за беларускую школу (арт. «3 жыцця Горадні: в. Чамяры Слонімсісага пав.», 25 снежня 1925), рэцэнзіі на пастаноўку п'есы В. Дуніна-Марцінкевіча «Залёты» ў в. Канюхі Ляхавіцкай гміны, публіцыстычныя і літаратурныя творы У. Жылкі, X. Ільяшэвіча, Я. Маланкі, Я. Міско, П. Мятлы, А. Салагуба (Я. Чачоткі), Б. Тарашкевіча і інш. агляды тэатральнага і выяўленчага мастацтва ў БССР.
Выйшла 35 нумароў, з іх 4 канфіскаваны.
Беларуская мова
Белару́ская мо́ва — нацыянальная мова беларусаў, уваходзіць у індаеўрапейскую моўную сям'ю, славянскую групу, усходнеславянскую падгрупу. Пашырана ў асноўным у Беларусі. Распаўсюджана таксама і ў іншых краінах, галоўным чынам у Польшчы, Украіне, Расіі, Літве, Латвіі. Беларуская мова мае шмат агульных граматычных і лексічных уласцівасцей з іншымі ўсходнеславянскімі мовамі.
Сучасная беларуская мова існуе ў літаратурнай і дыялектнай формах. Асноўны масіў падзяляецца на 2 вялікія дыялекты: паўночна-ўсходні і паўднёва-заходні, паміж якімі знаходзіцца паласа пераходных сярэднебеларускіх гаворак. Літаратурная мова гістарычна грунтуецца на гаворках цэнтральнай Беларусі.
Алфавіт літаратурнай мовы створаны на аснове кірыліцы. Часам выкарыстоўваецца беларуская лацінка (гл. беларускі лацінскі алфавіт).
У 1990-х — 2000-х гадах практычна аформілася існаванне дзвюх беларускіх моўных норм : нормы беларускай мовы, распрацаванай у 1933 годзе і рэфармаванай у 1953 і 2008 гадах, і нормы, распрацаванай Браніславам Тарашкевічам у 1918 годзе, т. зв. «тарашкевіцы».
Гісторыя
Беларуская мова з'яўляецца старажытнапісьменнай, бо гісторыя беларускага пісьменства налічвае не менш за 10 стагоддзяў. Мова беларускага народа пачала складацца ў XIV—XVI стагоддзях у Вялікім Княстве Літоўскім, і была канчаткова сфармулявана ў канцы XIX—XX стагоддзяў. Згодна з этнаграфічнымі даследваннямі на Меншчыне яшчэ ў 1886 годзе мяшчане называлі беларускую мову літоўскай.
Сучасная беларуская літаратурная мова пачала стварацца з 1850-х гг. на аснове гаворак у шырокім наваколлі горада Мінска.
Колькасць носьбітаў
Паводле перапісу 1989 года беларускую мову лічылі роднай 77,7 % жыхароў Беларускай ССР, у т.л. 80,2 % беларусаў.
Паводле дадзеных перапісу насельніцтва Беларусі 2009 года, роднай беларускую мову пазначылі 4 841 319 этнічных беларусаў, а таксама 217 015 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей краіны (сярод іх 171 287 чал. этнічных палякаў) назвалі беларускую сваёй роднай, што складае 53,22 % насельніцтва краіны. Акрамя таго 1 009 935 этнічных беларусаў указалі яе як мову, якой яны свабодна валодаюць, а таксама 271 778 чалавек, якія належаць да іншых нацыянальнасцей таксама ўказалі беларускую як другую мову (сярод іх 181 091 чал. этнічных рускіх), што складае каля 13,49 % насельніцтва краіны. Такім чынам, паводле перапісу, у 2009 годзе беларуская мова была роднай для 5 058 334 чал., акрамя таго 1 281 713 чалавек валодалі беларускай мовай як другой, гэта склала каля 6 340 047 чал., якія свабодна размаўляюць па-беларуску.
У Расіі Беларускую мову прызнаюць «вядомай ім мовай» 316 тыс. жыхароў, між іх 248 тыс. беларусаў (30,7 % агульнага ліку ). Ва Украіне Беларускую мову прызнаюць «роднай мовай» 55 тыс. беларусаў (19,7 % агульнага ліку ). У Польшчы Беларускую мову прызнаюць «мовай, на якой размаўляюць дома» 40 тыс. жыхароў.
Беларусь
Беларуская мова з’яўляецца адной з дзвюх (разам з рускай) дзяржаўных моў у Рэспубліцы Беларусь. Як іншыя нацыянальныя мовы, сучасная беларуская мова выступае ў дзвюх разнавіднасцях: літаратурнай і народна-дыялектнай. Кожная з гэтых разнавіднасцей мае свае сферы ўжывання і свае формы бытавання. Мясцовыя гаворкі тэрытарыяльна і функцыянальна абмежаваны. Яны існуюць у вуснай форме і выкарыстоўваюцца пераважна як сродак зносін сярод сельскіх жыхароў. Літаратурная мова абслугоўвае (паралельна з рускай) розныя сферы дзейнасці беларускага народа, з’яўляецца поліфункцыянальнай. Гэта мова школы, друку, радыё, тэлебачання, мастацкай літаратуры, гуманітарнай навукі і г.д. Літаратурная мова мае складаную і разнастайную сістэму моўных сродкаў, рэгламентаваныя і пісьмова замацаваныя нормы. Яна выступае ў вуснай і пісьмовай формах, якія разлічаны на розныя віды ўспрыняцця (слыхавое і зрокавае) і, адпаведна, адрозніваюцца лексічным і граматычным афармленнем.
Нягледзячы на тое, што 2/3 насельніцтва краіны заявілі аб свабодным валоданні беларускай мовай, колькасць грамадзян Беларусі, якія размаўляюць па-беларуску дома, складае 2 073 853 чал. сярод этнічных беларусаў і 153 271 чал. у іншых этнасаў (у тым ліку 120 378 чал. у этнічных палякаў), што складае 23,43 % усяго насельніцтва краіны. У параўнанні з 1999 годам гэтыя лічбы адлюстроўваюць тэндэнцыю да зніжэння выкарыстання беларускай мовы. У 1999 г. у яе прызналі «мовай, на якой размаўляюць дома» 3 686 тыс. (36.7 %) жыхароў. Між іх, 3 370 тыс. (41.3 %) беларусаў, 257 тыс. іншых галоўных нац. груп (палякі, рускія, украінцы, татары).
Паводле шырэйшых мерак, 6 984 тыс. (85.6 %) беларусаў прызнаюць беларускую «роднай мовай». Іншыя крыніцы падаюць «насельніцтва мовы» як 6 715 тыс. у Беларусі і 9 081 102 па ўсім свеце.
У афіцыйнай сферы выкарыстанне беларускай мовы вельмі абмежаванае. Справаводства ў Беларусі амаль цалкам рускамоўнае, адзначаецца скарачэнне накладаў беларускіх выданняў (за 1998—1999 год на 27,8 %). Прэзідэнт рэспублікі Аляксандр Лукашэнка пры выкананні сваіх абавязкаў выкарыстоўвае амаль толькі рускую мову.
Назвы населеных пунктаў на дарожных паказальніках падаюцца, у асноўным, на беларускай мове, хоць часам сустракаюцца і рускамоўныя шыльды.
На працягу дзесяцігоддзя ў Беларусі штогод ідзе ўстойлівае зніжэнне колькасці школьнікаў, якія навучаюцца на беларускай мове. У 2010/11 навучальным годзе іх частка складала 19 %, у той час як у 2001/02 навучальным годзе на беларускай мове навучалася 27,8 % ад агульнай колькасці школьнікаў краіны.
Украіна
Беларуская мова ўжываецца ў сёлах Ракітнаўскага раёна Ровеншчыны. У раёне зафіксавана найвышэйшая ва Украіне доля беларускага насельніцтва. Паводле перапісу 2001 года беларусы складалі 15,4 % насельніцтва раёна (у 1989 — 20,0 %) і засяроджваліся пераважна ў паўночнай частцы раёна, сумежнай з Беларуссю.
Сацыялінгвістычныя звесткі
Літаратурная мова генетычна грунтуецца на гаворках цэнтральнай Беларусі (па сучаснай класіфікацыі — мінская гаворка сярэднебеларускай групы дыялектаў беларускай мовы), але ў працэсе свайго станаўлення сінтэзавала характэрныя для большасці беларускіх гаворак граматычныя і лексічныя рысы і ў сучасны момант не суадносіцца з пэўным тэрытарыяльным дыялектам.
Пісьменства
Гістарычна ўжывалася таксама глагалічнае пісьмо (рэдка — да 11-12 ст.). Гістарычна існавалі традыцыі запісу беларускага тэксту беларускім лацінскім (лацінка) і беларускім арабскім (арабіца) пісьмом.
Існуюць некалькі распаўсюджаных сістэм раманізацыі беларускага тэксту (: Раманізацыя беларускай мовы). Таксама існуе неафіцыйны варыянт запісу лацінскім алфавітам.
Лінгвістычнае апісанне
Арфаграфія беларускай мовы грунтуецца на фанетычным прынцыпе ў спалучэнні з марфалагічным. У цесным узаемадзеянні з ёй ішло фарміраванне беларускай арфаэпіі. У беларускай фанетычнай сістэме 5 галосных гукаў і 32 зычныя гукі. Марфалогія беларускай сінтэтычная з рысамі аналітызму. Усе словы размяркоўваюцца па 10 часцінах мовы, якія падзяляюцца на знамянальныя (апрача прыслоўя маюць формы словазмянення) і службовыя. Спецыфіку сінтаксісу надаюць галоўным чынам адметнасці ў дзеяслоўным і прыназоўнікавым кіраванні. У аснове беларускай графікі — рускі грамадзянскі шрыфт, утвораны ў выніку рэформы кірыліцы. Беларускі алфавіт налічвае 32 літары.
Лексіка
Беларуская лексіка сілкуецца з двух асноўных крыніц: сваей асабістай прыроджанай беларускай і замежнай. Усе лексічныя адзінкі падзяляюцца на спрадвечна беларускія і запазычаныя. Спрадвечна беларускія словы не з’яўляюцца аднароднымі. Другія спрадвечна беларускія лексемы паходзяць з агульнаславянскай моўнай крыніцы і прыдатны або ўсім, або большасці славянскіх моў. Трэція беларускія словы з’яўляюцца агульнымі для ўсіх усходніх славян. Чацвёртая група спрадвечна беларускіх лексем адносіцца да ўласнага набытку нашага народа, не ўжываецца нават у блізкароднасных мовах.
Усе зазначаныя групы спрадвечна беларускай лексікі гістарычна, па часе ўзнікнення характарызуюцца ў прыведзеным парадку іх пералічэння. Беларуская пісьменнасць усталёўваецца у XIII—XIV ст., або ўсяго каля сямісот гадоў таму. Індаеўрапейскі пласт лексікі адзначаецца ў індыйскіх, іранскіх, германскіх, раманскіх, балтыйскіх, славянскіх і іншых моўных групах, якія з’яўляюцца роднаснымі, але ў рознай ступені, што адзначаецца ў неаднолькавым падабенстве знешняй формы слова.
Фанетыка
Фанетычная сістэма сучаснай Беларускай мовы складаецца з 45 (54) фанем (гукаў): 6 галосных і 39 (48) зычных.
Граматыка
Беларуская мова флектыўная, г. зн. словы ў беларускай мове змяняюцца па граматычных катэгорыях з дапамогаю адмысловых марфем.
Выдзяляюцца часціны мовы:
Іменныя часціны маюць катэгорыі склону, роду і ліку.
Дзеяслоў мае катэгорыі часу, асобы і ліку, а ў асобных формах — стану, роду і склону.
Дыялекты
Гістарычна навукоўцы пядзяляюць беларускую мову на два асноўныя дыялекты, паўночна-заходні і паўднёва-заходні, размежаваныя сярэднебеларускімі гаворкамі. Розныя варыянты адрозніваюцца характарам акання, наяўнасцю мяккага «р», дыфтонгаў, дзекання і цекання і г. д. Таксама існуюць змешаныя гаворкі па суседстве з украінскімі, паўночна- і паўднёварускімі.
Дыялектная беларуская мова захоўваецца пераважна сярод сельскага насельніцтва. Яна ўключае асноўны масіў гаворак і т. зв. палескую (заходне-палескую) групу гаворак. Асноўны масіў падзяляецца на 2 вялікія дыялекты: паўночна-ўсходні і паўднёва-заходні. Паміж імі знаходзіцца паласа пераходных, або сярэднебеларускіх гаворак (з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход).
Цікавыя факты
Тэлеканал «Белсат» быў адзіным цалкам беларускамоўным тэлеканалам, які дзейнічае ў Польшчы і транслюе свае перадачы на Беларусь праз спадарожнік Astra 4A, Eutelsat 33B і праз Інтэрнэт. У 2017 годзе перастаў быць цалкам беларускамоўным каналам, запушчаная перадача на рускай мове.
Князева
Князева — тапонім.
Княжына
Княжына:
Люсіядаўскі ўніверсітэт
Люсіядаўскі ўніверсітэт (Universidade Lusíada) — партугальская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лісабон.
IC 3182
IC 3182 — галактыка тыпу *3 (патройная зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эскадраны мінаносец Baliste
Эскадраны мінаносец Baliste — адзін з 20 эсмінцаў тыпу Arquebuse, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.
Казуліна
Казуліна — тапонім, прозвішча.
Сан-Каэтану-ду-Сул
Сан-Каэта́ну-ду-Сул (São Caetano do Sul) — муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Сан-Паўлу. Складовая частка мезарэгіёна Агламерацыя Сан-Паўлу. Знаходзіцца ў складзе буйной гарадской агламерацыі Агламерацыя Сан-Паўлу. Уваходзіць у эканоміка-статыстычны мікрарэгіён Сан-Паўлу. Насельніцтва складае 144 857 чалавек на 2007 год. Займае плошчу 15,360 км². Шчыльнасць насельніцтва — 9430,8 чал./км².
Каблукова
Каблукова — тапонім.
Цукуба
Цукуба (つくば市) — адмысловы горад Японіі, размешчаны на поўдні прэфектуры Ібаракі.
Вядомы як «Навуковы горад» Японіі. Тут размешчаны НДІ прамысловых тэхналогій, сельскай гаспадаркі, Японскае агенцтва аэракасмічных даследаванняў, KEK, Універсітэт Цукуба і шмат іншых дзяржаўных і прыватных навукова-адукацыйных устаноў.
Японскае агенцтва аэракасмічных даследаванняў
З ЦКПа ў Цукубе сумесна з Касмічным цэнтрам імя Ліндана Джонсана кіравалі палётам першага японскага грузавога карабля HTV да МКС.
Хаўер Салана
Хаўе́р Сала́на-дэ-Мадар’я́га (Javier Solana de Madariaga) (нарадзіўся 14 ліпеня 1942) — іспанскі палітык, фізік і дыпламат.
З 5 снежня 1995 да 6 кастрычніка 1999 — генеральны сакратар Арганізацыі Паўночнаатлантычнай дамовы.
Замаскварэцкая лінія
«Замаскварэцкай лінія» (да 1990 года («Горкаўская-Замаскварэцкая», таксама вядомая як «зялёная лінія») — храналагічна трэцяя лінія Маскоўскага метро. Спачатку была пабудавана як частка другой чаргі развіцця метрапалітэна. Зараз даўжыня лініі складае 36,9 км, на ёй размешчаныя 20 станцый. Сярэдні час паездкі па лініі 52 хвіліны. Сярэдняя хуткасць руху цягнікоў — 42 км / гадз. Амаль уся лінія размешчаная пад зямлёй (за выключэннем перагону паміж станцыямі «Аўтазаводская» і «Каломенская»), дзе лінія выходзіць на паверхню і праз метрамост перасякае Маскву-раку.
Сан-Касіяна
Сан-Касіяана (San Cassiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 2177 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 278 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 73020. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікамі населенага пункта лічацца мучанікі з Атранта і святы Рох.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сустрэча ў Рамштайне
Сустрэча ў Рамштайне (Ramstein Meeting — перамовы міністраў абароны больш чым 40 краін, якія прайшлі 26 красавіка 2022 года на базе ВПС ЗША «Рамштэйн» для сінхранізацыі і паскарэння паставак ваеннай зброі Украіне для процідзеяння поўнамаштабнаму ўварванню Расеі і абмеркавання падтрымкі Украіна пасля вайны.
Сустрэча адбылася ў рамках новай Кансультатыўнай групы па пытаннях абароны Украіны.
Правядзенне нарады
У сустрэчы прынялі ўдзел 30 дзяржаў-членаў НАТА, а таксама партнёры з краін Ціхага акіяна (Аўстралія, Паўднёвая Карэя, Новая Зеландыя, Японія), Блізкага Усходу (Ізраіль, Іарданія, Катар) і Афрыкі (Кенія, Ліберыя, Марока, Туніс). Украінскую дэлегацыю ўзначаліў міністр абароны Украіны Аляксей Рэзнікаў, які сеў за стол перамоваў побач са старшынёй Лойдам Осцінам. Перамовы доўжыліся сем гадзін. Пасля сустрэчы Осцін заявіў, што НАТА і яго саюзнікі паспрабуюць дапамагчы Украіне як мага хутчэй.
Прынятыя рашэнні
Сярод публічна абвешчаных рашэнняў былі:
Бакі таксама дамовіліся арганізаваць кантактную групу, якая будзе сустракацца штомесяц - онлайн або ў прамым эфіры. Мэтай сустрэч будзе каардынацыя тэрміновай дапамогі Украіне.
Спіс удзельнікаў
Блізкаўсходнія партнёры:
Ацэнкі
Некаторыя выданні называюць гэтую сустрэчу стварэннем міжнароднай абарончай кааліцыі. Іншыя каментатары — антырасійская (антыпуцінская) кааліцыя накшталт Антыгітлераўскай кааліцыі падчас Другой сусветнай вайны. Па сваёй гістарычнай ролі ён супастаўны з Тэгеранскай канферэнцыяй 1943 года.
IC 3183
IC 3183 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іванікі
Іванікі — тапонім.
Анаэробныя клеі
Анаэробныя клеі або анаэробныя герметыкі - гэта адмысловы клас аднакампанентных клеяў, якія ўяўляюць сабой вадкія кампазіцыі, здольныя на працягу гадоў захоўвацца ў танкасценнай пранікальнай для кіслароду тары без змен сваіх уласцівасцяў, але даволі хутка палімерызуецца без доступу кіслароду (напрыклад унутры разьбовых ці фланцавых злучэнняў) і ў прысутнасці іёнаў металаў. Гэты клас герметыкаў часта мае назву "фіксатары разьбы" і выкарыстоўваецца для прадухілення паслаблення разьбавых злучэнняў і для абароны ад карозіі. Часта фіксатары разьбы выкарыстоўваюцца разам з шайбамі Гровера і кантрагайкамі. У склад большасці анаэробных герметыкаў уваходзяць метакрылаты, схільнасць да палімерызацыі ў якіх залежыць ад электрахімічнай актыўнасці металічнай паверхні, на якую наносіцца герметык.
Праект GNU
Праект GNU — гэта масавы супольны праект па стварэнні свабоднага праграмнага забеспячэння, анансаваны ў 1983 годзе Рычардам Столманам. Тым самым быў дадзены пачатак аперацыйнай сістэме GNU, распрацоўка праграмнага забеспячэння для якой пачалася ў студзені 1984 года. GNU — гэта рэкурсіўны акронім, які азначае «GNU is Not Unix» (ГНУ — гэта Не Юнікс).
Галоўная мэта праекта — распрацаваць самае неабходнае праграмнае забеспячэнне, якое дазволіла б выкарыстоўваць камп’ютар, не ўжываючы несвабодныя праграмы наогул. Каб дасягнуць гэтага, Праект GNU распачаў працу над аперацыйнай сістэмай, названай GNU. Мэта стварэння свабоднай аперацыйнай сістэмы была дасягнутая ў 1992 годзе, калі апошняя адсутная на той момант частка сістэмы, ядро, была запоўнена з дапамогай Unix-падобнага ядра Linux (пасля выдання згодна з ліцэнзіяй GPL), распрацаванага фінскім студэнтам Лінусам Торвальдсам.
Філасофія і дзейнасць
Большасць таго, што ствараецца ў межах праекта ГНУ, мае тэхнічную прыроду. Але ж праект быў заснаваны як сацыяльная, этычная і палітычная ініцыятыва. Побач са стварэннем праграмнага забеспячэння і выданнем ліцэнзій, Праект ГНУ апублікаваў вялікую колькасць філасофскіх прац, большасць якіх — аўтарства Рычарда Столмана.
Распрацоўка праграмнага забеспячэння
У дзейнасці Праекта ГНУ, накіраванай на распрацоўку праграмнага забеспячэння, можна вылучыць два прамежкі. У 1980-х і пачатку 1990-х праект быў засяроджаны на распрацоўцы аперацыйнага праграмнага забеспячэння. У сярэдзіне 1990-х асноўная ўвага перайшла да стратэгічных праектаў.
Распрацоўка аперацыйнай сістэмы
Першай мэтай Праекта ГНУ было стварэнне паўнавартаснай свабоднай аперацыйнай сістэмы. Для дасягнення гэтай мэты супрацоўнікі праекта пачалі напісанне аперацыйнай сістэмы. Мэта была дасягнута ў 1992 годзе, хоць праект і не скончыў усе запланаваныя працы. Распрацаванае па-за межамі праекту ядро Лінукс запоўніла апошні прамежак, такім чынам суцэльная свабодная аперацыйная сістэма была завершана, хаця засталася няскончанай праца над ядром GNU Hurd.
Стратэгічныя праекты
Пачынаючы з сярэдзіны 1990-х, многія кампаніі робяць інвестыцыі ў распрацоўку свабоднага праграмнага забеспячэння. Фонд Свабоднага праграмнага забеспячэння перанакіроўвае гэтыя сродкі на прававую і палітычную падтрымку руху свабодных праграм. Распрацоўка праграмнага забеспячэння засяроджваецца на суправаджэнні існуючых праектаў, а новыя праекты пачынаюцца толькі ў выпадку вострай пагрозы для супольнасці.
GNOME
Першы прыклад стратэгічнага праекта — асяроддзе GNOME. Намаганні па яго распрацоўцы былі распачаты Праектам ГНУ з-за таго, што іншае асяроддзе, KDE, пачало набіраць папулярнасць, але патрабавала ад карыстальнікаў усталявання пэўнага прапрыетарнага праграмнага забеспячэння. Каб пазбегнуць таго, што людзі будуць вымушаныя ўсталёўваць прапрыетарнае ПЗ, Праект ГНУ пачынае адразу два праекты. Першы з іх — Harmony toolkit. Гэта была спроба распрацаваць свабодную замену прапрыетарнаму праграмнаму забеспячэнню, ад якога залежыць KDE. Другі праект — GNOME, прызначаны быць заменай KDE, што не мела б ніякіх залежнасцей ад прапрыетарнага ПЗ. Праект Harmony не зрабіў значнага зруху, але GNOME развіваецца вельмі добра. Тым часам, прапрыетарны кампанент, ад якога залежыць KDE, Qt, быў выдадзены як свабоднае праграмнае забеспячэнне.
Крайнія пункты Башкартастана
Крайнія пункты Башкартастана (Башҡортостандың сик нөктәләре) — пункты, якія вызначаюць месцазнаходжанне Башкартастана ў сістэме геаграфічных каардынатаў, а таксама працягласць тэрыторыі з поўначы на поўдзень і з захаду на ўсход.
Праект GNU
Gnash
Другі прыклад — Gnash. Гэта праграма для прайгравання анімацыі, што распаўсюджваецца ў фармаце Adobe Flash. Яе распрацоўка пазначаная як прыярытэтны праект у межах ГНУ з-за таго, што было заўважана, што многія людзі, карыстаючыся свабоднай аперацыйнай сістэмай і ўжываючы свабодны вэб-браўзер, усталёўваюць дадаткова прапрыетарны плагін ад Adobe.
Сеціўная пляцоўка
Сеціўная пляцоўка Праекта ГНУ перакладзеная добраахвотнікамі на значную колькасць моў. Некаторыя старонкі былі перакладзены на 41 мову. Першыя некалькі гадоў сеціўная пляцоўка знаходзілася па адрасе gnu.ai.mit.edu, да таго, як у 1998 г. атрымала адрас www.gnu.org.
Беларускі прафсаюз работнікаў сувязі
Беларускі прафсаюз работнікаў сувязі — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, аб’ядноўвае работнікаў у галіне сувязі і іншых сумежных галінах, навучэнцаў, студэнтаў і работнікаў устаноў адукацыі адпаведнага профілю.
Першыя арганізацыі работнікаў сферы сувязі пачалі з’яўляцца на тэрыторыі Беларусі напярэдадні першай рускай рэвалюцыі ў 1905 годзе. 15 лістапада 1905 года ў Маскве сабраўся I Усерасійскі з’езд паштова-тэлеграфных служачых, на якім прысутнічалі і дэлегаты ад беларускіх губерняў. З 15 лістапада па 27 лістапада 1905 года беларускія сувязісты з Нясвіжскай паштова-тэлеграфнай канторы правялі першую забастоўку сувязістаў на тэрыторыі Беларусі. Іх падтрымалі працоўныя чыгункі.
У савецкія часы работнікі сферы сувязі былі аб’яднаны ў Беларускі рэспубліканскі камітэт (БРК) работнікаў сувязі. На аснове БРК работнікаў сувязі ўжо пасля распаду СССР у незалежнай Беларусі Міністэрствам юстыцыі 14 лютага 1991 года быў зарэгістраваны Беларускі прафсаюз работнікаў сувязі.
Прафсаюз мае 248 першасных арганізацый і аб’ядноўвае 65 тысяч сяброў. Таксама прафсаюз мае калектыўныя дамовы ў такіх арганізацыях як «Белпошта», «Белтэлекам», «Белсувязьбуд», «Белрамбудсувязь» і Беларуская дзяржаўная акадэмія сувязі.
Масальскія
Масальскія — княжацкі род гербу ўласнага «Масальскі»; нашчадкі Рурыка (адгалінаванне чарнігаўскіх князёў).
Паходжанне
Святаслаў Цітавіч Карачаўскі ў шлюбе з князёўнай Фядорай, дачкой вялікага князя літоўскага Альгерда, меў 7 сыноў і дачку. Адзін з іх — Юрый — у канцы XIV ст. атрымаў ува ўдзел частку Карачаўскага княства з горадам Масальск. Яго сыны Васіль, Уладзімір і Сямён супольна валодалі Масальскім княствам, якое ў 1492 захапіў маскоўскі гаспадар Іван III.
Жугіна
Жугіна — тапонім.
Аляксандр Ануфрыевіч Кавалеўскі
Аляксандр Ануфрыевіч Кавалеўскі (Александр Онуфриевич Ковалевский; 1840—1901) — рускі біёлаг і эмбрыёлаг. Брат палеантолага-эвалюцыяніста Уладзіміра Кавалеўскага.
Біяграфія
Вучыўся ў Санкт-Пецярбургскім універсітэце. Атрымаў ступень магістра за дысертацыю «Гісторыя развіцця ланцэтніка — Amphioxus lanceolatus», ступень доктара за дысертацыю «Пра развіццё Phoronis». Быў паслядоўна прафесарам заалогіі ў Казанскім, Кіеўскім і Наварасійскам універсітэтах. У 1870—1873 гадах здзейсніў паездку з навуковымі мэтамі на Чырвонае мора і ў Алжыр. У 1890 годзе абраны ардынарным акадэмікам Імператарскай Акадэміі Навук. З 1892 па 1901 год — дырэктар Севастопальскай біястанцыі.
Фёдар Іванавіч
Фёдар I Іаа́навіч ( — ) — цар усяе Русі і вялікі князь маскоўскі з 18 сакавіка 1584, трэці сын Івана IV Грознага і царыцы Анастасіі Раманаўны.
Слабы здароўем і розумам, цар не прымаў удзелы ў кіраванні дзяржавай, знаходзячыся пад апекай савета вяльможаў, затым свайго шурына Барыса Фёдаравіча Гадунова, які з 1587 года быў фактычна аднаасобным кіраўніком дзяржавы, а пасля смерці Фёдара стаў яго пераемнікам.
У 1584 годзе Данскія казакі давалі прысягу вернасці цару Фёдару Іаанавічу. 1589 год — устанаўленне патрыярства ў Расіі. 1590—1593 гады — руска-шведская вайна. Вяртанне Расіі гарадоў: Яма, Івангорада, Капор'я, Карэлы.
Ад шлюбу з Ірынай Фёдараўнай Гадуновай меў адну дачку, Феадосію, якая памерла ў гадавалым узросце ў 1594. На ім спынілася маскоўская лінія дынастыі Рурыкавічаў (нашчадства Івана I Каліты). Заснавальнік дынастыі Раманавых, Міхаіл Фёдаравіч, прыходзіўся стрыечным пляменнікам Фёдару I (бо маці Фёдара, Анастасія Раманаўна, была роднай сястрой дзеда Міхаіла, Мікіты Раманавіча Захар'іна); на гэтым сваяцтве засноўваліся правы Раманавых на прастол.
Ракытнянскі раён
Ракытнянскі раён (Рокитнянський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ракытнэ (Рокитне).
Гісторыя
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 27691 чалавек, плошча — 661,51 км².
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 14 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 22 сяла.
Беларуская тэрміналогія
Беларуская тэрміналогія — тэрміналогія ў беларускай мове.
Развіццё беларускай тэрміналогіі пачалося ў 1920-я, калі ў Інбелкульце былі падрыхтаваныя 24 выпускі навуковай тэрміналогіі. У далейшым праца над беларуская тэрміналогіяй працягвалася і працягваецца ў Інстытуце мовазнаўства і ў Тэрміналагічных камісіях БелСЭ, АН БССР/Беларусі, з 1990-х таксама ў ТБМ і шэрагу ініцыятыўных груп і часовых творчых калектываў.
Метадалогія тэрмінатворчасці
У тэрмінатворчасці выдзяляюцца, з аднаго боку, працэс натуральнага складвання тэрміналагічнай лексікі і ўласна тэрміналагічная работа па ўпарадкаванні тэрміналогіі, з іншага боку, сферы функцыянавання тэрміналагічнай лексікі (у разнастайных навуковых тэкстах) і сферу фіксацыі спецыяльнай лексікі (у тэрміналагічных слоўніках розных тыпаў). Тэрмінатворчая дзейнасць пры гэтым умоўна падзяляецца на 4 этапы.
Першы этап тэрмінатворчай дзейнасці ў кожнай галіне ведаў звязаны са сферай функцыянавання (навуковыя тэксты) і працэсам натуральнага складвання тэрміналагічнай лексікі, у якім галоўную ролю адыгрываюць спецыялісты кожнай канкрэтнай галіны ведаў.