cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каба (горад мая)
Каба́ (Cobá) — старажытны горад Мая на паўвостраве Юкатане, цяпер на паўночным усходзе Кінтана-Роа ў Мексіцы. Горад быў вузлом найвялікшай сеткі каменных брукаваных дарог у старажытным Маянскім свеце. Тут знаходзіцца мноства высечаных стэл, на якіх засведчана цырыманіяльнае жыццё і важныя падзеі Позняга класічнага перыяду (каля 600—900 гг. н.э.) Месаамерыканскай цывілізацыі.
Размешчаная побач сучасная аднайменная вёска мае 1,278 жыхароў паводле Мексіканскага федэральнага перапісу 2010 года.
Заснаваны прыблізна ў 600 г. н.э., Каба складаўся ў некалькіх архітэктурных груп збудаванняў, рассеяных паміж некалькімі азёрамі ў паўночных Маянскіх нізінах. У параўнанні з большасцю сучасных яму Маянскіх паселішчаў, якія апусцелі каля 10 ст., горад праіснаваў выключна доўгі час. Ён быў населены, хоць і з некаторымі перапынкамі, на працягу Паслякласічнага перыяду (каля 900—1519) Месаамерыканскай цывілізацыі да яго канчатковага апусцення ў 14-м ці 15-м ст.
Шматлікія брукаваныя дарогі, т.зв. сакбэ (у мн.л. сакбэоб — sacbeob) ці «белыя дарогі» (ад іх белай вапняковай паверхні), — адна з найбольш выдатных і значных асаблівасцей Кабы. Гэтыя дарогі, зробленыя ўстойлівымі к неспрыяльным умовам надвор'я, узнімаюцца на 0,5—2,5 м над грунтам. Першапачаткова выходзячы незвычайна прамымі лініямі з галоўнай групы будынкаў, дарогі звязваюць яе не толькі з іншымі архітэктурнымі групамі, але і з суседнімі паселішчамі. Найдаўжэйшая дарога ідзе прыкладна на 100 км прамым шляхам да старажытнага горада.
У Кабе знаходзіцца больш чым 30 стэл, з якіх прыкладна дзве трэці ўтрымліваюць выявы і надпісы пісьмом мая. Гэтыя манументы асвятляюць розныя бакі афіцыйнага жыцця Кабы, уключаючы адзежу, рытуалы, ролю і паўнамоцтвы як мужчын, так і жанчын ў цырыманіяльным і палітычным жыцці горада. На многіх сцэнах на стэлах жанчыны адлюстраваны як прастаўнікі ўлады. Іерагліфічныя надпісы ўтрымліваюць дадатковыя звесткі пра грамадска-палітычны лад, а таксама даты і паведамленні аб асноўных гістарычных падзеях.
Сярод іншых выдатнасцей Кабы піраміда Кастылья (Castillo, у галоўнай архітэктурнай групе) і піраміда Нахоч-Муль (Nohoch Mul), галоўнае збудаванне ў групе, ад якой ідзе брукаваная дарога на Яшуну. Піраміда Нахоч-Муль, адна з найбольшых на Юкатанскім паўвостраве, паказвае унікальнае суседства архітэктурных стыляў: яе ніжняя частка, пабудаваная ў Позні класічны перыяд, завершана дабудаваннем Позняга паслякласічнага перыяду ў іншым стылі.
З’езд народных дэпутатаў СССР
З’езд народных дэпутатаў СССР — вышэйшы орган дзяржаўнай улады ў СССР у 1988—1991 гадах. Апошні раз збіраўся 5 верасня 1991 года, калі, па прапанове прэзідэнта СССР М. С. Гарбачова V з’езд народных дэпутатаў СССР прыняў рашэнне аб фактычным самароспуску.
Паўнамоцтвы з’езда
Да выключных паўнамоцтваў з’езда адносіліся:
З’езд прымаў законы СССР і пастановы большасцю галасоў ад агульнай колькасці народных дэпутатаў СССР.
NGC 6166D
NGC 6166D (іншыя абазначэнні — MCG 7-34-56, PGC 58262) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Турбіна
Турбі́на (turbine ад turbo — віхар, вярчэнне), першасны рухавік з выключна вярчальным рухам рабочага органа - ротара і непрырыўным рабочым працэсам, які пераўтварае кінетычную і патэнцыйную энергію падвадзімага да яго рабочага цела - пары, газа або вады - ў механічную работу.
Турбіны ў наш час звычайна выкарыстоўваюць для выпрацоўкі электраэнергіі і на транспарце. На ГЭС электраэнергіію вырабляюць з дапамогай гідратурбін. Пашыраецца ўжыванне ветраных турбін (ветракоў). На цеплавых элекрычных станцыях ужываюць у асноўным паравыя турбіны. Газавыя турбіны да нядаўняга часу ўжываліся збольшага ў авіятранспарце, але з ростам іх магутнасці і эфектыўнасці іх пачалі выкарыстоўваць і ў энергетыцы.
Нор (дэпартамент)
Нор (Nord, літаральна — «поўнач») — дэпартамент на поўначы Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Нор-Па-дэ-Кале. Парадкавы нумар — 59. Адміністрацыйны цэнтр — Ліль. Насельніцтва — 2,555 млн чалавек (1-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Вуліца Белуша (Гродна)
Забудавана пераважна 5-9 павярховымі дамамі, на першых паверхах гандлёва-камерцыйныя ўстановы. На вуліцы размешчаны Скідзельскі кірмаш (на скрыжаванні з вуліцай Антонава), гіпермаркет «Алмі», спартыўная школа, сярэдняя школа №11, ваенныя могілкі. На вуліцы ходзіць грамадскі транспарт – аўтобусы № 12, 13, 18, 27, 29.
Літаратура
Гродно. Энциклопедический справочник / Белорус. Сов. Энцикл.; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1989. — 438 с., [12] л. ил.: ил.
Нор (дэпартамент)
Нор — адзін з першых 83 дэпартаментаў, створаных у сакавіку 1790 г. Знаходзіцца на тэрыторыі былой французскай часткі Фландрыі.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Асака)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — драўляны праваслаўны храм у вёсцы Асака Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 1883 годзе замест царквы, якая згарэла ў 1881 годзе. З пачатку 1930-х гадоў не выкарыстоўвалася ў якасці культавага збудавання. Аднаўленчыя работы пачаты ў 2008 годзе.
З 2015 года ўваходзіць у 2-ую Пухавіцкую благачынную акругу
Свята-Петрапаўлаўская царква (Кішчына Слабада)
Царква ў імя святых апосталаў Пятра і Паўла — колішні праваслаўны храм у в. Кішчына Слабада Барысаўскага раёна.
Пабудавана ў 1863 г. з дрэва. Выгляд храма вядомы па фотаздымку Я. Балзункевіча пачатку XX ст.
Архітэктура
Твор архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Была вырашана паводле кананічнай 4-часткавай кампазіцыйнай схемы: 3-ярусная званіца-прытвор праз бабінец далучалася да кубападобнага аб’ёма малітоўнай залы з 5-граннай апсідай. Над асноўным аб’ёмам узвышаўся магутны 8-гранны светлавы барабан; яго шацёр завяршаўся цыбулепадобнай галоўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады чляніліся лучковымі і стральчатымі аконнымі праёмамі, былі дэкарыраваны накладнымі рамамі-панэлямі і філёнгамі. Уваход афармляў 2-слуповы ганак з двухсхільнай навіссю на фігурных кранштэйнах.
Сантэ Ламбарда
Сантэ Ламбарда (Sante Lombardo) — італьянскі архітэктар XVI стагоддзя.
Працаваў у Венецыі. Пасля Барталамеа Бона ў 1524-1527 працягнуў будаўніцтва скуолы Сан-Рока. У 1536 стварае макет царквы Сан-Джорджа дэі Грэкі і пачынае яе будаўніцтва ў 1539 годзе. Архітэктар палаца Саранца П'явенэ на Гранд-канал, палаца Маліп'ера Трэвізан і аднаго з палацаў сямейства Кантарыні. Аднавіў царкву Сан-Фелічэ,
Пётр Паўлавіч Шасцерыкоў
Пётр Паўлавіч Шасцерыкоў (, в. Тоўсты Луг, Суджанскі павет, Курская губерня, РСФСР — ) — беларускі празаік, перакладчык, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Яго бацька, барацьбіт за савецкую ўладу, загінуў у 1919 годзе. Маці пераехала з вёскі на сваю радзіму ў Магілёў.
Тут Пётр Шасцерыкоў у 1937 годзе скончыў дзесяцігодку, у 1941 годзе — літаратурны факультэт Магілёўскага педагагічнага інстытута. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны ўступіў у камуністычны знішчальны батальён пры ЦК КПБ, а са жніўня 1941 года служыў у войсках Міністэрства ўнутраных спраў па ахове чыгункі, з 1944 года — інструктар чырвонаармейскай дывізійнай газеты «За Родину».
Пасля дэмабілізацыі ў 1946 годзе — карэспандэнт газеты «Звязда» па Магілёўскай вобласці, затым загадчык аддзела крытыкі газеты (1946—1956), карэспандэнт Беларускага радыё (1961), сакратар Магілёўскага абласнога аддзялення СП БССР (1961—1971). У 1973—1990 гадах — упаўнаважаны УААП па Магілёўскай вобласці.
Сябра СП СССР з 1952 года.
Творчасць
Першае апавяданне надрукаваў у 1941 годзе (газета «Камунар Магілёўшчыны»). Пісаў на рускай мове. Аўтар аповесці «Камень за камнем» (1955), кніг аповесцей і апавяданняў для дзяцей «Звени, звонок!» (1957), «Солнечный луч» (1961), «На всю жизнь» (1962), нарыса «А слава тебя найдет» (1964). Зрабіў літаратурную апрацоўку кніг успамінаў «Солдатами были все» (1968, 1978) і «Орлы» (1978). Напісаў тэксты да фотаальбомаў «Магілёў» (1968, 1971, 1977), «Магілёўская вобласць» (1975). У 1979 годзе выйшаў зборнік «Повести и рассказы».
Памяць
Імя Шасцерыкова носіць адна з вуліц г. Магілёва.
Розаўка (Дзяржынскі раён)
Ро́заўка (, Розовка) (да 30 ліпеня 1964 года Прысту́паўшчына ) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзяржынскага сельсавета.
Гісторыя
Да 1964 года вёска мела назву Прыступаўшчына.
Медаль Пашаны (ЗША)
Медаль Пашаны (Medal of Honor) — вышэйшая ваенная ўзнагарода ЗША. Узнагароджанне медалём адбываецца за «выдатныя адвагу і смеласць, праяўленыя з рызыкай для жыцця і перавышаюць абавязак службы, пры ўдзеле ў дзеяннях супраць ворагаў Злучаных Штатаў; ў ваенных аперацыях, якія ўключаюць сутыкненне з варожымі замежнымі сіламі; або падчас службы з дружалюбнымі замежнымі сіламі, якія ўдзельнічаюць у ваенным канфлікце з варожымі ўзброенымі сіламі, дзе ЗША не з’яўляюцца ваюючым бокам». Кожны від узброеных сіл ЗША мае права на свой ​​дызайн медалі, але на практыцы Корпус марской пяхоты і Берагавая ахова выкарыстоўваюць дызайн ВМС.
NGC 6167
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Севяране
Севяра́не, север (сѣверо, сѣверъ, сѣверы) — усходнеславянскае этнапалітычнае аб'яднанне (правадырства).
Мота-Балуфі
Мота-Балуфі (Motta Baluffi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 968 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 61 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 26045. Тэлефонны код — 0375.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Акадэмія навук вышэйшай школы Украіны
Акадэмія навук вышэйшай школы Украіны (АН ВШУ) — украінская грамадская арганізацыя, якая аб'ядноўвае вядучых украінскіх навукоўцаў - супрацоўнікаў вышэйшых навучальных устаноў.
Агульная характарыстыка
Акадэмія з'яўляецца грамадскай некамерцыйнай навуковай арганізацыяй, якая ў адпаведнасці з законамі Украіны «Аб навуковай і навукова-тэхнічнай дзейнасці» і «Аб вышэйшай адукацыі» аб'ядноўвае навукоўцаў - супрацоўнікаў вышэйшых навучальных устаноў для садзейнічання ў правядзенні фундаментальных і прыкладных даследаванняў у галіне прыродазнаўчых, тэхнічных і сацыяльных і гуманітарных навук, абмену навуковым і педагагічным досведам, абароны прафесійных інтарэсаў. Акадэмія ў сваёй дзейнасці супрацоўнічае з цэнтральнымі органамі выканаўчай улады Украіны ў галіне адукацыі і навукі, з іншымі дзяржаўнымі органамі, якія маюць у падпарадкаванні вышэйшыя навучальныя ўстановы, з навуковымі ўстановамі Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, галіновымі акадэміямі навук і іншымі дзяржаўнымі і недзяржаўнымі ўстановамі. Вышэйшым кіруючым органам акадэміі з'яўляецца агульны сход (канферэнцыя), які склікаецца не радзей аднаго разу ў год. У перыяд паміж сходам (канферэнцыямі) кіраўніцтва акадэміяй ажыццяўляе Прэзідыум на чале з прэзідэнтам акадэміі, які выбіраецца агульным сходам (канферэнцыяй) тэрмінам на 3 гады. Асновай арганізацыйнай структуры акадэміі з'яўляюцца яе навуковыя і абласныя (рэгіянальныя) аддзяленні.
Членства
Дзейснымі членамі акадэміі выбіраюць вядучых навукоўцаў, дактароў навук, якія працуюць у вышэйшых навучальных установах, узбагацілі навуку значнымі вынікамі, сфармавалі ўласныя навуковыя школы. Ганаровымі акадэмікамі абіраюцца ўкраінскія і замежныя навукоўцы, якія ўзбагацілі навуку працамі першараднага значэння, стварылі агульнапрызнаныя навуковыя школы і ўнеслі значны ўклад у развіццё вышэйшай адукацыі.
Ілыч
І́лыч (И́лыч, Ылыч)  — рака на поўначы Еўрапейскай частцы Расіі, у Рэспубліцы Комі, правы прыток ракі Пячора.
Даўжыня ракі 411 км. Плошча вадазбору 16 000 км². Сярэдні расход вады на адлегласці 47 км ад вусця складае 177 м³/с. Сярэдні аб’ём сцёку 5,586 км³/год. Рака пачынаецца і працякае на заходніх адгор’ях Паўночнага Урала. У ніжнім цячэнні працякае па Пячорскай нізіне, утвараючы шырокую пойму. Упадае ў Пячору каля вёскі Усць-Ілыч. Замярзае ў пачатку лістапада, вызваляецца ад лёду ў канцы красавіка. Суднаходная на адлегласці 81 км (ад вусця да вёскі Ерамеева).
Прытокі: Палью, Архіп-Ёль, Марцюр, Сар’ю, Лёк-Ізваж, Чэлач, Шчука-Ёль, Яран-Пасаёль і інш. Каля левага берага ракі знаходзіцца Пячора-Ілычскі дзяржаўны біясферны запаведнік.
Вольга Гронская
Вольга Гронская (пас. Крывічы, Мядзельскі раён, Мінская вобласць) — беларуская паэтка, перакладчыца.
Прэміі і ўзнагароды
Лаўрэат прэміі «Залаты апостраф» (2019). Лаўрэат прэміі імя Карласа Шэрмана (2021) за пераклад з нямецкай кнігі «Тыль» Даніэля Кельмана.
Свята-Міхайлаўская царква (Людзяневічы)
Гісторыя
Пабудавана ў 1755 г. з дрэва на сродкі прыхаджан і вотчыннага ўладальніка маёнтка Яленскага. Упамінаецца ў 1886 г. У 1915 г. Імператарская археалагічная камісія супрацівілася знясенню царквы.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Была вырашана ў плане працяглым крыжам. Сілуэт фарміравалі 3 светлавыя купальныя барабаны, на франтальным фасадзе ўзвышалася званіца. Унутры апсіду вылучаў 3-ярусны іканастас жоўтай афарбоўкі.
Шайтан-гара
Шайтан-гара — узгорак у горадзе Мазыр Гомельскай вобласці Беларусі, размешчаны на рагу вуліц Інтэрнацыянальнай і Ульянаўскай. Частка Мазырскай грады.
Паданне
Паводле падання, чорт Шайтан злаваў на Мазыр і меўся яго знішчыць. Ён схапіў вялікую гару і панёс на горад, каб уначы скінуць яе туды. Але, калі нёс раптам праспяваў певень — птушка, якая суадносіцца з Перуном. Ад пярэпалаху чорт скінуў гару раней часу адразу каля горада.
Іван Аляксандравіч Салавей
Іван Аляксандравіч Салаве́й (, в. Баравыя, цяпер Мінская вобласць — ) — беларускі мастак-жывапісец.
Біяграфія
Скончыў у 1938 годзе Віцебскае мастацкае вучылішча. Вучыўся ў І. Ахрэмчыка, Х. Даркевіча, Л. Лейтмана. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнік мастацкіх выставак з 1947 года.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1959 года.
Сям’я
Меў сына Рыгора, які стаў ляснічым Лашанскага лясніцтва Уздзенскага лясгаса.
Камсамольскі сельсавет
Назву Камсамо́льскі сельсавет маюць:
Гісторыя спецслужб Ізраіля
Гісторыя спецслужб Ізраіля пачалася ў 30-я гады XX ст. — за некалькі гадоў да абвяшчэння дзяржавы Ізраіль. Першая спецслужба пад назвай «Шай» была сворана ў складзе яўрэйскай падпольнай ваенізіраванай групоўкі «Хагана». У сакавіку 1942 года гэтая служба набыла самастойнасць.
Пасля заканчэння першай араба-ізраільскай вайны у 1951 годзе спецслужбы зноў былі рэарганізаваны — на гэты раз па амерыканскім узоры. Тады былі створаны вядомыя на гэты час знакамітыя Масад, Шабак і Аман.
Усе яны ведалі як блікучыя поспехі (напрыклад выкраданне Эйхмана ці ліквідацыя Абу-Джыхада), так і ганебныя правалы (замах на кіраўніка Хамаса Халеда Машаля).
Найвышэйшы пункт Гомельскай вобласці
Найвышэйшы пункт Гомельскай вобласці — безназоўны ўзгорак на ўсходзе Мазырскага раёна. Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны захад ад в. Булаўкі, за 0,6 км на поўдзень ад горада Мазыр і за 2,5 км на паўднёвы захад ад ракі Прыпяць. Частка Мазырскай грады. Вышыня ўзгорка складае 220,7 м над узроўнем мора. Гара размешчана на ўзлеску прыгараднага ляснога масіва. Вяршыня забяспечана не толькі геадэзічнай адзнакай вышыні, але і абсталяванай назіральнай вышкай.
Другі ліст да Карынфянаў Святога Апостала Паўла
Другі́ ліст да Карынфя́наў Свято́га Апо́стала Па́ўла, Другі́ ліст да Карынця́наў , Друго́е пасла́ньне да Карынфя́наў  — адзін з лістоў апостала Паўла, які ўваходзіць у спіс кніг Новага Запавету. У спісе кніг Новага Запавету ліст знаходзіцца пасля першым лістом Карынфянам і перад лістом Галатам.
Мэта напісання ліста
Абставіны, якія вымусілі Паўла напісаць ліст, былі даволі драматычнымі. Першапачаткова Павел хацеў пакінуць Эфес і накіравацца ў Македонію, пасля чаго ўсю зіму правесці ў Карынфе. Але апостал змяніў свае планы, вырашыўшы наведаць Карынф двойчы — на шляху ў Македонію і на шляху з Македоніі. У Карынфе апостала чакалі вялікія непрыемнаці: нейкія людзі, якія называлі сабе апосталамі і якая ўтварылі вялікае ўражанне на вернікаў Карынфа, нанеслі Паўлу крыўдную абразу. Абраза была для Паўла яшчэ больш цяжкай таму, што царква Карынфа не заступілася за апостала. У скрусе Павел пакінуў Карынф і замест другога наведвання накіраваў туды Ціта з рашучым лістом (змест якога да нас не дайшоў), пра якое ён пазней напіша, што ён пісаў яго, абліваючыся слёзамі. Апасля гэтага Павел пайшоў у Трааду, дзе ён чакаў сустрэчы з Цітам, але, не дачакаўшыся Ціта, вярнуўся ў Македонію. У Македоніі прыйшоў і Ціт, які прынёс Паўлу радасныя весткі: ліст зрабіў уражанне на карынфянаў, яны раскаяліся, асудзілі абразчыка і малілі Паўла аб дараванні. Такія вескі не моглі не ўзрадаваць Паўла, які піша вернікам ліст, які павінен быў аднесці Ціт. Гэты ліст поўны радасці і ўдзячнасці, адначасова з лістом Ціт быў павінен скончыць збор сродкаў для Ерусалімскай царквы і аднесці іх у Ерусалім.
Аўтарства
Аўтарства ліста не выклікае сумневу — гэта Павел, апостал язычнікаў, яго імя згадваецца як у пачатку, так і ў сярэдзіне ліста. У першым вершы ліста суаўтарам названы таксама блізкі сябра і супрацоўнік Паўла Цімафей, аднак у далейшым апостал піша ад свайго імя.
Змест ліста
Ліст больш тычыцца асабістых узаемаадносін апостала з суполкай, чым багаслоўскіх і дактрынальных пытанняў. Праз гэты твор, як ні ў якім іншым, можна ўбачыць усю ўнутраную сутнасць Паўла. У лісце апостал як радуецца, так і смуткуе, як крыўдзіцца і гневаецца, так і каецца.
Павел апавядае пра радасць, якую адчуў, калі даведаўся пра прымірэнне з карынфянамі. Таму ён тлумачыць, чаму ён быў вымушаны напісаць такі суровы ліст. Яго штурхалі на гэта не гнеў і раздражненне, а жаданне наставіць сваіх духоўных сыноў, каб яны маглі выправіць свае духоўныя памылкі. У даволе яркім тоне ён параўноўвае сабе і сваіх супрацоўнікаў з ілжэнастаўнікамі, якіх ад сапраўдных служкаў Хрыста адрозніваюць іншыя нізкія матывы. Яго супернікі толькі пераймаюць служкам Евангелля, а сапраўдная іх мэта — адарваць вернікаў ад іх духоўнага айца Паўла. Гэтай тэме апостал прысвячае некалькі раздзелаў.
Таксама апостал заклікае закончыць пачаты збор сродкаў для Ерусалімскай царквы, тым самым праявіць сапраўдную хрысціянскую любоў да сваіх братоў у Іудэі. Павел прыводзіць у прыклад суполкі Македоніі, якія нават сярод галечы праявілі шчодрасць. Аднак апостал упэўнены ў карынфянах і ўзносіць за іх удзячную малітву да Бога. Гэтая частка ліста напісана ў вельмі радасным, удзячным тоне.
Аднак з 10 раздела тон ліста супрацьлеглым чынам мяняецца. Апостал у рэзкім тоне абараняе сваё апостальства і свае паводзіны, абвінавачваючы сваіх супернікаў ў мане і крывадушшы. Павел нават вымушаны хваліцца сваім багатым прароцкім вопытам. Абарянаючы сваё служэнне, апостал пералічвае шматлікія абставіны, у якіх ён цярпеў пакуты за Радасную вестку. Нішто не гаварыла пра такія рэзкія змены ў лісце. Некаторыя даследчыкі лічаць, што ў час напісання ліста Павел атрымаў нейкія непрыемныя звесткі з Ахаі і не стаў знішчаць першую частку ліста, а дадаў другую, больш рэзкую і крытычную.
Час напісання ліста
Ліст быў напісаны амаль адразу за першым лістом, у 56 ці 57 годзе. Месцам напісання ліста з'яўляецца Македонія, верагодна, горад Філіпы.
Структура ліста
Ліст падзелены на 13 раздзелаў. Наконт структуры ліста існуюць пэўныя спрэчкі. Ёсць меркаванні, што апошнія раздзелы (з 10 па 13) адносяцца да нейкага іншага ліста, магчыма, да ліста, пра які Павел узгадваў шмат разоў раней. Таксама ў лісце ёсць і другія цяжкасці структуры: гэта нечаканыя пераходы думкі аўтара, раптоўныя змены тэм. Таму частка даследчыкаў лічыць, што ў ліст увайшоў не адзін ліст, а два (раздзелы 1-9 і 10-13), тры (1-7, 8-9, 10-13), чатыры (1-7, 8, 9, 10-13), ці нават пяць кароткіх лістоў (1-7, 6:14-7:1, 8, 9, 10-13), якія пасля смерці апостала маглі быць аб'яднаны ў адзін ліст. Так ці інакш, ліст можа быць падзелены на дзве часткі. У першай апостал апісвае свае ўзаемаадносіны з суполкай, радуецца ўзаемапаразуменню, просіць праявіць свойкую карынфянам шчодрасць у зборы ахвяраванняў для вернікаў Ерусаліма, якія церпяць нястачу. Другая частка (раздзелы 10-13) прысвечана абароне апостальнай годнасці Паўла, у ёй апостал на прыкладзе свайго жыцця, духоўнай працы і нябесных адкравенняў паказвае свае па-сапраўднаму бацькоўскія намеры наконт Карынфскай суполкі, жадаючы толькі аднаго — каб вернікі засталіся з Хрыстом.
NGC 6168
NGC 6168 (іншыя абазначэнні — UGC 10434, MCG 3-42-16, ZWG 109.28, IRAS16291+2017, PGC 58423) — спіральная галактыка (Sd) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
(90377) Седна
Седна (сімвал: ; ) — транснептунавы аб’ект.
Назва паходзіць ад імя багіні мора міфалогіі жыхароў Арктыкі.
Дыяметр: не больш за 1770 км (~0,75 плутонавых). Маса: —. Перыяд вярчэння: каля 20 дзён. Арбітальны перыяд: каля 10000 г. Адлегласць ад Сонца: ~86 а.а. (у максімуме — да 560 а.а.), або 76 — ~1000 а.а., экс.арбіты: —, нахіл арбіты: —.
Альбеда: ~7 %. Тэмпература паверхні: −240 °C.
Аб’ект быў адкрыты ў выніку фатаграфічнага пошуку М. Браўнам, Ч. Трухілья і Д. Рабіновіцам. Пра адкрыццё аб’екта М. Браўн з Лабараторыі рэактыўнага руху Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута. паведаміў 15.3.2004.
Адметнасці
З невядомых пакуль прычын яркасць і чырвоная афарбоўка аб’екту значна большыя, чым у іншых аб’ектаў вонкавай часткі Сонечнай сістэмы. Спецыфіка змяшчэння аб’екта між поясам Койпера і воблакам Оарта вядзе да таго, што аб’ект, верагодна, перацярпеў вельмі мала пашкоджанняў ад сутыкненняў з іншымі целамі і ад нагрэву Сонцам, і знаходзіцца ў геалагічна малазмененым стане ў параўнанні з іншымі целамі.
Незразумелым пакуль застаецца спалучэнне вельмі моцна выцягнутай арбіты і памераў аб’екту.
Альменета
Альменета (Olmeneta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Ферма-Гай
Фе́рма-Гай (, Ферма-Гай) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзяржынскага сельсавета.
Альменета
Насельніцтва складае 997 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 103 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 26010. Тэлефонны код — 0372.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы S. Giovanni Battista, Papa Lucio I.
NGC 6169
NGC 6169 (іншыя абазначэнні — OCL 984, ESO 276-SC5) — рассеянае скопішча ў сузор’і Навугольнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даменіка Гаджыні
Даменіка Гаджыні (Domenico Gagini;  — ) — італьянскі скульптар, прадстаўнік сям’і Гаджыні, многія з якіх былі скульптарамі і мастакамі і працавалі ў перыяд Сярэднявечча і Рэнесансу. Першым вядомым прадстаўніком сямейства быў дзед Даменіка Белтрамэ Гаджыні, а таксама тры яго сына — П’етра, Джавані і Больш. Бацьку Даменіка звалі таксама П’етра.
Біяграфія
Даменіка нарадзіўся ў вёсцы Бісонэ ў Тычына (цяпер Швейцарыя), а вучыўся ў Фларэнцыі пад настаўніцтвам Філіпа Брунелескі. Ён стаў першым скульптарам з сямейства, якое дамаглося шырокай папулярнасці. У 1447 годзе ён прыехаў у Геную, дзе працаваў над скульптурай купала сабора Сан-Джавані-Батыста. У 1457 годзе Даменіка стаў адным з прыдворных скульптараў караля Альфонса Арагонскага ў Неапалі. У 1463 годзе ён пераехаў у Палерма, дзе разам з сынамі Антанела і Антоніа заўважна паўплывалі на дэкаратыўную архітэктуру вострава, працуючы скульптарамі для мноства характэрных збудаванняў.
Адной з найбольш значных прац у творчасць Даменіка Гаджыні стала дэкаратыўнае ўпрыгожванне некаторых элементам інтэр’еру Кафедральнага сабора Палерма.
Даменіка Гаджыні памёр у Палерма ў 1492 годзе.
Джым Мак-Келві
Джым МакКелві — амерыканскі і прадпрымальнік. Шырока вядомы як сузаснавальнік Square, Inc.
Фёдар Іванавіч Шмакаў
Фёдар Іва́навіч Шма́каў (,, Расійская імперыя — , , Беларусь), беларускі ,. Народны артыст Беларусі (1959). Народны артыст СССР (1975).
Біяграфія
У 1939 г. скончыў Ленініградскі тэатральны інстытут (курс В. Мяркур’ева). Пасля заканчэння інстытуту працаваў у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі ў Магілёве, з 1941 г. — у БДТ-2, выкладаў у студыях пры тэатры. У 1944 г. працаваў у франтавой тэатральнай брыгадзе. Больш за шэсцьдзесят год працаваў у трупе Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Якуба Коласа. На яго творчым рахунку каля 200 роляў у тэатры і каля 30 роляў у кіно.
Узнагароды
Узнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй БССР (1968), прэміяй «За духоўнае адраджэнне», прызам Беларускага саюза тэатральных дзеячаў «Крыштальная Паўлінка» (2000), ордэнамі «Знак Пашаны», Працоўнага Чырвонага Сцяга, Дружбы народаў, медалём Францыска Скарыны. Ганаровы грамадзянін Віцебска.
Творчасць
Ролі ў тэатры Тэатральныя пастаноўкі' Фільмаграфія
Семіётыка
Семіётыка, семіялогія, тэорыя прадстаўлення (sēmeiōtikon ад sēmeion знак, адзнака) — навука, якая вывучае ўласцівасці, найперш супольныя, будовы і функцыянавання знакавых сістэм (натуральных моваў, штучных моваў і інш.) ці знакаў і такіх іх спалучэнняў (словаў, словазлучэнняў, метафар, хімічных і матэматычных сімвалаў і інш.), дзе кожнай знакавай адзінцы пэўным чынам надаецца пэўнае значэнне.
Адрозніваюць агульную і спецыяльную семіётыкі. Тры асноўныя прадметы вывучэння семіётыкі — камунікацыя, значэнне, дасяганне высновы; у грамадстве гэта мова, абрады, звычаі і г.д., у прыродзе — камунікацыя жывёлаў, у чалавеку — слыхавое і зрокавае ўспрыняцце і інш.
Прэзідэнт СССР
Прэзідэнт СССР — пасада кіраўніка дзяржавы ў СССР у 1990—1991 гадах.
Пасада Прэзідэнта Савецкага Саюза была ўведзена 15 сакавіка 1990 года З’ездам народных дэпутатаў СССР з унясеннем адпаведных паправак у Канстытуцыю СССР. Да гэтага вышэйшай службовай асобай у СССР быў Старшыня Вярхоўнага Савета СССР. Пры Прэзідэнце СССР дзейнічаў кабінет міністраў — Урад СССР і іншыя кансультатыўныя і кіраўнічыя органы.
Адзіным у гісторыі Прэзідэнтам Савецкага Саюза быў Міхаіл Гарбачоў, абраны на гэту пасаду 15 сакавіка 1990 года на З’ездзе народных дэпутатаў СССР.
25 снежня 1991 года, пасля падпісання кіраўнікамі 11 саюзных рэспублік Белавежскага пагаднення аб спыненні існавання СССР і Алма-Атынскага пратаколу да яго (у абыход пярэчанняў Міхаіла Гарбачова), ён склаў з сябе паўнамоцтвы Прэзідэнта СССР.
Навапольскі сельсавет
Навапо́льскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Наваполле.
8 красавіка 1957 года цэнтр Узлянскага сельсавета Рудзенскага раёна Мінскай вобласці БССР перанесены ў вёску Наваполле, сельсавет перайменаваны ў Навапольскі. Пасля скасавання Рудзенскага раёна 20 студзеня 1960 года ў складзе Уздзенскага раёна (за выключэннем часткі сельсавета з 13 населенымі пунктамі (Альхоўка, Баравая Слабада, Берчукі, Едліна, Залессе, Навасады, Падбор’е, Пагуляйка, Паляны, пасёлак Паляны, Пяскі, Узляны і Ушанка), якія перададзены ў склад Пухавіцкага раёна). З 25 снежня 1962 года ў складзе Пухавіцкага раёна. 28 ліпеня 2011 года на тэрыторыі сельсавета ўтвораны хутар Сасноўка. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана частка (8 населеных пунктаў: Азярычына, Будзёнаўка, Вераб’ёўка, Кухараўка, Ленінскі, Махоўка, Таварскія, Шалягі) скасаванага Узлянскага сельсавета, а таксама ўсе населеныя пункты — Барбарова, Валасач, Дубрава, Кавалевічы, Крыстампалле, Кукіга, Лебядзінае, Малінаўка, Прыстань, Слопішчы, Сяргеевічы, Церабель — скасаванага Праўдзінскага пассавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (15 населеных пунктаў) — 814 чалавек, з іх 90,9 % — беларусы, 4,3 % — рускія, 2,2 % — татары, 1,2 % — украінцы.
Уаза (дэпартамент)
Уаза (Oise) — дэпартамент на поўначы Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Пікардыя. Парадкавы нумар 60. Адміністрацыйны цэнтр — Бавэ. Насельніцтва 766,4 тыс. чалавек (25-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Плошча тэрыторыі 5887 км². Праз дэпартамент працякае рака Уаза.
Уаза — адзін з першых 83 дэпартаментаў, створаных у сакавіку 1790 г. Знаходзіцца на тэрыторыі былой правінцыі Іль-дэ-Франс.
Ка’ Дарыа
Ка' Дарыа ці Палацца Дарыа (Ca' Dario, Palazzo Dario) — палац у Венецыі, у раёне Дарсадура. Адным бокам выходзіць на Гранд-канал, іншы — на плошчу Барбара. Насупраць палаца размяшчаецца прыстань Санта-Марыя дэ Гільё.
Палац уяўляе сабою цудоўны ўзор архітэктуры Рэнесансу. Мазаічны фасад з каляровага мармуру прыцягвае ўвагу. Палац быў пабудаваны ў 1487 годзе.
Сярод уладальнікаў асабняка быў французскі паэт Анры дэ Рэнье, які жыл тут у канцы XIX стагоддзя. Таксама палац знакаміты тым, што тут праходзіла адно з вяселляў вядомага кінарэжысёра Вудзі Алена.
Палац мае благую славу праклятага дома. Уладальнікі асабняка не раз падвяргаліся гвалту, станавіліся банкрутамі ці самазабойцамі. Апошняя смерць адбылася ў 1993 годзе, калі тут застрэліўся адзін з найбагацейшых італьянскіх прамыслоўцаў пасля гучнага карупцыйнага скандалу.
У 2005 годзе нямецкая пісьменніца Петра Реске выпусціла кнігу-бэстсэлер «Палацца Дарыа».
Вялікі выбух
Звычайна зараз аўтаматычна злучаюць тэорыю Вялікага выбуху з мадэллю гарачага Сусвету, але гэтыя канцэпцыіі незалежныя адна ад адной. Гістарычна існавала ўяўленне об халодным пачатковым Сусвеце каля Вялікага выбуху. Менавіта спалучэнне тэорыі Вялікага выбуху з тэорыяй гарачага Сусвету, якое падмаццоўваецца існаваннем рэліктавага выпраменьвання, разглядаецца далей.
Сучасныя ўяўленні тэорыі Вялікага выбуху і тэорыі гарачага Сусвету
Паводле сучасных уяўленняў, назіраны намі цяпер Сусвет узнік 13,77 ± 0,059 млрд гадоў назад  з некаторага пачатковага сінгулярнага стану і з тых часоў бесперапынна пашыраецца і астуджаецца. Згодна вядомым абмежаванням па прымянімасці сучасных фізічных тэорый, найболей раннім момантам, які можна апісаць, лічыцца момант Планкаўскай эпохі з тэмпературай прыкладна 1032 К (Планкаўская тэмпература) і шчыльнасцю каля 1093 г/см³ (Планкаўская шчыльнасць). Ранні Сусвет уяўляў сабою высока-аднароднае і ізатропнае асяроддзе з незвычайна высокай шчыльнасцю энергіі, тэмпературай і ціскам. У выніку расшырэння і астуджэння ў Сусвеце адбыліся фазавыя пераходы, аналагічныя кандэнсацыі вадкасці з газу, але ў дачыненні да элементарным часціц.
Прыблізна праз 10−35 секунд пасля наступлення Планкаўскай эпохі (Планкаўскі час — 10−43 секунд пасля Вялікага выбуху, у гэты час гравітацыйнае ўзаемадзеянне адлучылася ад астатніх фундаментальных узаемадзеянняў) фазавы пераход выклікаў экспанентнае расшырэнне Сусвету. Гэты перыяд атрымаў назву Касмічнай інфляцыі. Пасля заканчэння гэтага перыяду будаўнічы матэрыял Сусвету ўяўляў сабою кварк-глюонную плазму. Праз некаторы час тэмпература ўпала да значэнняў, пры якіх стаў магчымы наступны фазавы пераход, які называецца барыягенезісам. На гэтым этапе кваркі і глюоны злучыліся ў барыёны, такія як пратоны і нейтроны. Пры гэтым адначасна адбывалася асіметрычнае ўтварэнне як матэрыі, якая пераважала, так і антыматэрыі, якія ўзаемна анігілявалі, ператвараючыся ў выпраменьванне.
Далейшае падзенне тэмпературы прывяло да наступнага фазавага перахода — утварэння фізічных сіл і элементарных часціц у іх сучаснай форме. Пасля чаго наступіла эпоха нуклеасінтэзу, пры якой пратоны, злучаючыся з нейтронамі, утварылі ядры дэйтэрыя, гелія-4 і яшчэ некалькіх лёгкіх ізатопаў. Пасля далейшага падзення тэмпературы і расшырэння Сусвету надышоў наступны пераходны момант, пры якім гравітацыя стала дамінантнай сілай. Праз 380 тысяч гадоў пасля Вялікага выбуху тэмпература зменшылася настолькі, што стала магчымым існаванне атамаў вадарода (да гэтага працэсы іанізацыі і рэкамбінацыі пратонаў з электронамі знаходзіліся ў раўнавазе).
Пасля эры рэкамбінацыі матэрыя стала празрыстай для выпрамянення, якое, свабодна разыходзячыся ў прасторы, дайшло да нас у выглядзе рэліктавага выпраменьвання.
Праблема пачатковай сінгулярнасці
Экстрапаляцыя назіранага расшырэння Сусвету назад у часе прыводзіць, пры выкарыстанні агульнай тэорыі адноснасці і некаторых іншых альтэрнатыўных тэорый гравітацыі, да бясконцай шчыльнасці і тэмпературы ў канечны момант часу ў мінулым. Памеры Сусвету тады былі роўныя нулю — ён быў сціснуты ў кропку. Гэты стан называецца касмалагічнай сінгулярнасцю (часта касмалагічную сінгулярнасць вобразна называюць «нараджэннем» Сусвету). Немагчымасць пазбегнуць сінгулярнасці ў касмалагічных мадэлях агульнай тэорыі адноснасці была даказана, у ліку іншых тэарэм пра сінгулярнасці, Р. Пенроўзам і С. Хокінгам у канцы 1960-х гадоў.
Тэорыя Вялікага выбуху не дае ніякай магчымасці гаварыць пра што-небудзь, што папярэднічала гэтаму моманту (таму што наша матэматычная мадэль прасторы-часу ў момант Вялікага выбуху губляе прымянімасць, пры гэтым тэорыя зусім не адмаўляе магчымасць існавання чаго-небудзь да Вялікага выбуху). Гэта сігналізуе пра недастатковасць апісання Сусвету класічнай агульнай тэорыяй адноснасці.
Наколькі блізка да сінгулярнасці можна экстрапаляваць вядомую фізіку, з'яўляецца прадметам навуковых дэбатаў, але практычна агульнапрынята, што дапланкаўскую эпоху разглядаць вядомымі метадамі нельга. Праблема існавання сінгулярнасці ў дадзенай тэорыі з'яўляецца адным са стымулаў пабудовы квантавай і іншых альтэрнатыўных тэорый гравітацыі, якія імкнуцца вырашыць гэту праблему.
Існуе некалькі гіпотэз пра ўзнікненне бачнага Сусвету (некаторыя сабраны ў відэа BBC: Горизонт. Что было до большого взрыва?):
Далейшая эвалюцыя Сусвету
Паводле тэорыі Вялікага выбуху, далейшая эвалюцыя залежыць ад эксперыментальна вымернага параметра — сярэдняй шчыльнасці рэчыва ў сучасным Сусвеце. Калі шчыльнасць не перасягае некаторага (вядомага з тэорыі) крытычнага значэння, Сусвет будзе пашырацца вечна, калі ж шчыльнасць больш крытычнай, тое працэс пашырэння некалі спыніцца і пачнецца зваротная фаза сціскання, якая вяртае да зыходнага сінгулярнага стану. Сучасныя эксперыментальныя дадзеныя адносна велічыні сярэдняй шчыльнасці яшчэ недастаткова надзейныя, каб зрабіць адназначны выбар паміж двума варыянтамі будучыні Сусвету.
Ёсць шэраг пытанняў, на якія тэорыя Вялікага выбуху адказаць пакуль не можа, аднак асноўныя яе палажэнні абгрунтаваны надзейнымі эксперыментальнымі дадзенымі, а сучасны ўзровень тэарэтычнай фізікі дазваляе цалкам верагодна апісаць эвалюцыю такой сістэмы ў часе, з выключэннем самага пачатковага этапу — парадку сотай долі секунды ад «пачатку свету». Для тэорыі важна, што гэта нявызначанасць на пачатковым этапе фактычна аказваецца неістотнай, бо стан Сусвету, узніклы пасля праходжання дадзенага этапу, і яго наступную эвалюцыю можна апісаць цалкам верагодна.
Гісторыя тэрміна
Спачатку тэорыя Вялікага выбуху звалася «дынамічнай эвалюцыявальнай мадэллю». Упершыню тэрмін «Вялікі выбух» (Big Bang) ужыў Фрэд Хойл у сваёй лекцыі ў 1949 (сам Хойл прытрымліваўся гіпотэзы «бесперапыннага нараджэння» матэрыі пры пашырэнні Сусвету). Ён сказаў:
«Гэта тэорыя заснавана на здагадцы, што Сусвет паўстала падчас аднаго-адзінюткага магутнага выбуху і таму існуе толькі канчатковы час… Гэта ідэя Вялікага выбуху здаецца мне зусім нездавальняльнай».
Крытыка тэорыі
Апроч таго, у тэорыі Вялікага выбуху не разглядаецца пытанне пра прычыны ўзнікнення сінгулярнасці, ці матэрыі і энергіі для яе ўзнікнення, звычайна проста пастулюецца яе безпачатковасць. Лічыцца, што адказ на пытанне пра існаванне і паходжанне пачатковай сінгулярнасці дасць тэорыя квантавай гравітацыі.
Ёсць таксама некаторы лік назіральных фактаў, дрэнна ўзгодненых з ізатропнасцю і аднастайнасцю назіранага Сусвету: наяўнасць пераважнага кірунку кручэння галактык, неаднастайнасці ў размеркаванні галактык на вялікіх даступных маштабах, вось зла.
У афіцыйнай навуцы СССР тэорыя Вялікага выбуху спачатку была ўспрынята з насцярогай. Так, у 1955 г. адзін савецкі аўтар пісаў: «Марксісцка-ленінская дактрына пра бясконцы Сусвет з'яўляецца фундаментальнай аксіёмай у падставе савецкай касмалогіі… Адмаўленне ці ўнікненне гэтай тэзы… няўхільна вядзе да ідэалізму і фідэізму, то бок, у канчатковым выніку, да адмаўлення касмалогіі і, такім чынам, не мае нічога агульнага з навукай». Хоць тэорыя Вялікага выбуху і была, урэшце, успрынята савецкімі навукоўцамі і філосафамі, і ўсё ж да самога распаду СССР у філасофскіх слоўніках быў замацаваны пастулат пра бясконцасць і вечнасці матэрыі. Пры гэтым дэкларавалася, што тэорыя Вялікага выбуху справядлівая толькі для Метагалактыкі, а Метагалактыка — гэта яшчэ не ўвесь Сусвет, «Вялікі Выбух» не пачаў Сусвет, а ўсяго толькі чарговы пераход нястворнай і незнішчальнай матэрыі з аднаго стану ў іншы. У 3-м выданні Вялікай савецкай энцыклапедыі сказана: «Факт узаемнага выдалення галактык, складнікаў Метагалактыкі, сведчыць пра тое, што некаторы час таму назад яна знаходзілася ў якасна іншым стане і была шчыльнейшай… Узрост Метагалактыкі часам прымаюць за ўзрост Сусвету, што характэрна для прыхільнікаў атаяснення Метагалактыкі з Сусвету ў цэлым. Сапраўды, гіпотэза пра існаванне ў Сусвеце многіх метагалактык, размешчаных проста на некаторых адлегласцях адзін ад аднаго, не знаходзіць ніякіх пацверджанняў. Аднак вынікае прымаць да ўвагі магчымасць складанейшых суадносін паміж Метагалактыкай і Сусветам у цэлым і нават паміж асобнымі мета галактыкамі: у гэтак вялікіх аб'ёмах прасторы прынцыпы эўклідавай геаметрыі апынаюцца ўжо недастасоўнымі. Гэтыя суадносіны могуць быць складаны і ў тапалагічным дачыненні. Нельга выключаць і магчымасць таго, што кожная зараджаная элементарная часціца можа быць эквівалентная цэлай сістэме галактык, то бок складацца з такой сістэмы. Магчымасці такіх, складанейшых суадносін, павінны таксама ўлічвацца касмалогіяй. Таму яшчэ дачасу казаць, што ёсць якія-небудзь дадзеныя пра ўзрост Сусвета у цэлым».
Тэорыя і рэлігія
22 лістапада 1951 года Папа Рымскі Пій XII абвясціў, што тэорыя Вялікага выбуху не супярэчыць каталіцкім уяўленням пра стварэнне свету.
У праваслаўі таксама існуе станоўчае дачыненне да гэтай тэорыі. Кансерватыўныя пратэстанцкія хрысціянскія канфесіі таксама віталі тэорыю Вялікага Выбуху, як падтрымную гістарычную інтэрпрэтацыю навукі пра стварэнне. Некаторыя мусульмане сталі паказваць на тое, што ў Каране ёсць згадванні Вялікага выбуху. Паводле індуісцкай навукі, у свету няма пачатку і канца, ён развіваецца цыклічна, аднак у «Энцыклапедыі індуізму» гаворыцца, што тэорыя напамінае, што ўсё адбылося ад Брахмана, які «менш атама, але больш самага велічэзнага».
У Пісьмах бахаі сцвярджаецца, што Сусвет не мае пачатку, аднак усе элементы адбыліся з некаторай адзінай субстанцыі — то бок, быў прадказаны нейкі аналог тэорыі Стывена Хокінга пра «канчатковы, але бязмежны» Сусвету : «Ведайце, што адна з самых складаных для зразумення духоўных праўд ёсць тая, што існы свет — гэты бясконцы Сусвет — не мае пачатку… Мусібыць, што спачатку матэрыя была адзіная, і што адзіная матэрыя выяўлялася па-рознаму ў кожным элеменце. Так была створана шматстатнасць формаў, і розныя выгляды праявы матэрыі, аднойчы паўстаўшы, засталіся ў якасці сталых, так што кожны элемент знайшоў сваю індывідуальнасць. Але гэта сталасць была не даканцовым, і цалкам і ў дасканаласці ўжыццявілася толькі па сканчэнні вельмі доўгага перыяду часу».
Рыекскі ўніверсітэт
Рыекскі ўніверсітэт (Sveučilište u Rijeci) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Рыека, Харватыя.
Структура
Універсітэт налічвае 9 факультэтаў, 1 акадэмію і 4 аддзяленні:
Прапойскае паўстанне
Прапойскае паўстанне, таксама вядомае як Слаўгарадскае паўстанне — антыбальшавіцкае паўстанне, якое ахапіла большую частку тэрыторыі Прапойскага раёну.
Леанід Канстанцінавіч Захлеўны
Леані́д Канстанці́навіч Захле́ўны (нар., ) — беларускі кампазітар.
Прапойскае паўстанне
Перадумовы
Асноўнай прычынай паўстання быў пратэст супраць палітыкі ваеннага камунізму і гвалтоўных рэквізіцый харчавання, а таксама нацыянальны ўціск. У пачатку 1919 г. рашэннем бальшавіцкіх уладаў Віцебская, Смаленская, Магілёўская губэрні былі вылучаныя з БССР і далучаныя да РСФСР. На гэтай тэрыторыі з боку мясцовага партыйнага і савецкага кіраўніцтва панавалі антыбеларускія настроі.
Леанід Канстанцінавіч Захлеўны
Біяграфія
Скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю па класу кампазіцыі прафесара А. В. Багатырова (1972) і асістэнтуру-стажыроўку пад кіраўніцтвам прафесара Я. А. Глебава (1976). Член СК Беларусі (1974).
Прапойскае паўстанне
Хада паўстання
Паўстанне ахапіла тэрыторыю Прапойскага местачковага, Васькаўскага, Ржаўскага, Кульшыцкага, Іванішчавіцкага, Чэрнякоўскага, Гайшынскага, Гіжэнскага сельсаветаў. Паўстанне мела свой штаб, які знаходзіўся ў вёсцы Жалезенцы Іванішчавіцкага сельсавета.
Леанід Канстанцінавіч Захлеўны
Біяграфія
З 1976 года выкладчык Мінскага музычнага вучылішча, у 1978—1989 гадах музычны рэдактар кінастудыі «Беларусьфільм», з 1990 года мастацкі кіраўнік ансамбля народнай музыкі «Бяседа» Белтэлерадыёкампаніі.
Прапойскае паўстанне
Хада паўстання
Паводле савецкіх архіўных дакументаў, паўстанцы «убівалі чырвонаармейцаў, адбіралі абмундзіраванне і снараджэнне», але не наносілі ніякай шкоды мірнаму насельніцтву. Кіраваў паўстаннем, паводле адной версіі, Аляксандр Вазіла, рэвалюцыянер з 1908 года, паэт. Выступленні працягваліся да 1921 года, а ў Чэрняхоўскім, Іванішчавіцкім сельскіх саветах да 1929 года.
Леанід Канстанцінавіч Захлеўны
Творчасць
Яго творчасці ўласцівы дэмакратычнасць музычнай мовы, яркі меладызм, спалучэнне нацыянальнай характэрнасці і сучасных сродкаў музычнай выразнасці. Сярод твораў: кантаты «Вянок» (1972), «Муха-цакатуха» паводле К. Чукоўскага (1976); 2 сімфоніі (1971, 1975), сімфанічныя варыяцыі «З беларускага эпасу» (1970); камерна-інструментальныя творы; рамансы і вакальныя цыклы на вершы М. Багдановіча, У. Карызны, К. Буйло (1972—1977); песенны цыкл «Памяць» (1980), зборнік песень для дзяцей «Вераснёвы вальс» (1994); харавыя цыклы «Дзесяць апрацовак беларускіх народных песень» (1977), «Песні дзявочага кахання» (1979, словы У. Карызны), «Песні беларускага Паазер’я» (1988, словы народныя); песні; музыка да драматычных спектакляў і кінафільмаў. Напісаў музыку для мультыплікацыйнага фільма «Прыгоды Несцеркі».
Асціяна
Асціяна (Ostiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 3016 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 159 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 26032. Тэлефонны код — 0372.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Раўдондварыс
Раўдондварыс (Raudondvaris, беларуская традыцыйная назва Чырвоны Двор) — вёска ў Каўнаскім павеце Літвы. За 15 км ад Каўнаса абапал дарогі Каўнас — Юрбаркас — Шылуце — Клайпеда.
Гісторыя
Адно з найстаражытнейшых паселішчаў Каўнаскага раёна. Узгадваецца ў 1392 годзе ў хроніцы Тэўтонскага ордэна, як месца барацьбы паганцаў супраць крыжакоў. Пасля захопу Жамойці крыжакі заснавалі ў гэтым месцы, на востраве ракі Нявежыс, крэпасць Кёнігсбург з гарнізонам у 80 рыцараў і 400 кнехтаў. У 1549 годзе вялікі князь Жыгімонт Аўгуст падарыў Чырвоны Двор сваёй жонцы Барбары Радзівіл. Ягоныя бацькі Жыгімонт Стары і Бона Сфорца, як і значная частка польскіх магнатаў, былі супраць гэтага шлюбу. Неўзабаве, 8 мая 1551 года, Барбара Радзівіл памерла.
Пасля яе смерці Чырвоны Двор нададзены Гінтаўтам-Дзевалтоўскім, якія неўзабаве прадалі яго Радзівілам. Першыя пісьмовыя крыніцы называлі месца Новым Верхнім Дваром, але ў XVII стагоддзі называць ужо Верхнім Чырвоным Дваром, пакуль не сфарміравалася цяперашняя назва. Назва паходзіць, мусіць, ад чырвонай цэглы замка.
У 1653—1654 гадах князь Януш Радзівіл рэканструяваў замак, надаўшы яму сучасны выгляд. Па яго смерці сядзіба перайшла да Варлоўскіх, потым да Забелаў. У 1819 годзе маёнтак набыў Міхал Тышкевіч. У паўстанне 1830—1831 гадоў замак разбураны расійскай арміяй. Сын Міхала — Бенедыкт Тышкевіч з дапамогай італьянскага архітэктара рэканструяваў сядзібу, пабудаваў гаспадарчыя памяшканні (цяпліцы, адрыны, стайні і г.д.). Пасля рэканструкцыі 1832—1855 гадоў замак меў рысы Адраджэння, але некаторыя сляды гатычных элементаў усё яшчэ бачныя (асабліва круглая ў плане вежа, якая, як думаюць, была часткай тэўтонскага замка). Прыкладна ў той жа час сядзіба была акружана садам у англійскім стылі, з вялікай аранжарэяй, дзе пачалі вырошчваць цытрынавае дрэва. У аранжарэі таксама утрымліваліся алігатары, малпы і папугаі. Пасля сваіх падарожжаў граф-уладальнік палаца-музея пастаянна папаўняў калекцыю новымі творамі мастацтва, ювелірнымі ўпрыгожаннямі, сувенірамі, цікавосткамі з Егіпта, Індыі, Кітая, Японіі, Афрыкі, Амерыкі, Кубы — страусавыя яйкі, какосавыя арэхі і вырабы з іх абалонак, рогі жывёл і інш. Замак стаў любімым месцам забавы шляхты з усей Польшчы і Літвы. Бенедыкт Тышкевіч быў і мецэнатам. У яго маёнтку жылі і працавалі мастакі Альберт Жамет, Аляксандр Сляндзінскі, Міхал Эльвіра Андрыёлі і іншыя. Рэзідэнцыя была вядома выдатнай калекцыяй выяўленчага мастацтва, у тым ліку творамі Леанарда да Вінчы, Караваджа, Рубенса і Андрэа дэль Сарта, Каналета, Яна Матэйкі. Таксама Тышкевіч сабраў буйную бібліятэку, у якой былі хронікі з Нюрнберга (XV стагоддзе), хронікі еўрапейскіх ваенных паходаў (XVII стагоддзе), працы Галілеа Галілея, «Жыццяпіс Святых» на польскай мове пад рэдакцыяй Пятра Скаргі, трактат па архітэктуры, напісаны дойлідам-маньерыстам Себасцьянам Серліа, які праектаваў Палац Фантэнбло, «Сатыры» польскага паэта-апазіцыянера Кшыштафа Апалінскага, «Трубы словаў прапаведных на нарачытыя дні святаў» арцыбіскупа Лазара Барановіча (XVII стагоддзе, Кіева-Пячэрская лаўра).
Пабудаваная ў 1835 годзе на сродкі Бенедыкта Тышкевіча першая ў Раўдондварысе драўляная капліца была заменена ў 1852—1857 гадах царквой па праекце архітэктара Чэзарэ Анікіні. Міхал Эльвіра Андрыёлі на заказ Тышкевіча зрабіў роспіс галоўнага алтара, гіпсавую ляпніну, скульптурны фрыз і іншыя ўпрыгожванні інтэр’еру ў стылі Людовіка XV. Таксама для пабудаванай царквы зрабіў роспісы крыжа і некаторых алтароў Аляксандр Сляндзінскі. У гэтай царкве Бенедыкт Тышкевіч і быў пахаваны побач са сваёй першай жонкай. У 1856—1860 гадах сядзіба была пашырана, многія будынкі спраектаваў нямецкі архітэктар Волер. З’явілася новыя аранжарэя, стайні, ледзяны дом і гаспадарчыя пабудовы. Сям’я Тышкевічаў валодала Раўдондварысам да 1-й сусветнай вайны.
XX стагоддзе
Пасля Першай сусветнай вайны маёнтак канфіскаваны літоўскімі ўладамі. У сядзібе размяшчалася школа, потым дзіцячы дом. Сядзіба была моцна пашкоджана падчас Другой сусветнай вайны, але адноўлена ў 1962—1975 гадах. Цяпер у ёй знаходзіцца музей Тышкевічаў і вядомага літоўскага кампазітара, ураджэнца Раўдондварыса.
У 1956 годзе ў Раўдондварысе адкрыты філіял Універсітэта механізацыі сельскай гаспадаркі імя Аляксандра Сульжынскага. У памяшканнях замка Тышкевічаў размешчаны Інстытут меліярацыі. У вёсцы функцыянуюць дзіцячыя школьныя і дашкольныя ўстановы, культурны цэнтр (1970) с тэатральнай і кіназалай на 320 месцаў, бібліятэка, паштовае аддзяленне, банк.
У 1994 годзе ўстаноўлены помнік кампазітару Юозасу Няўялісу, агулам у Раўдондварысе тры помнікі ў яго гонар.
NGC 6170
NGC 6170 (іншыя абазначэнні — NGC 6176, MCG 10-23-76, ZWG 298.38, NPM1G +59.0187, PGC 58188) — галактыка ў сузор’і Дракон.