cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Франц Хогенберг
Сын мюнхенскага гравёра, які пасяліўся ў Мехелене. (Фландрыя). Вучыўся і працаваў у Англіі, Антверпене, супрацоўнічаў з Абрагамам Артэліем, гравіраваў карты для першага геаграфічнага атласа Theatrum Orbis Terrarum (у тым ліку «карту Віда-Ляцкага»). У 1570 годзе ўцёк у Кёльн ад рэлігійных пераследаў, у 1572 годзе разам з кёльнскім тэолагам Георгам Браўнам заснаваў шматтомную серыю «Гарады зямнога свету» (Civitates Orbis Terrarum; апошні, шосты том выйшаў у 1618 годзе) — збор выяваў найважнейшых гарадоў свету, дзякуючы якой заходнееўрапейскі чытач упершыню пазнаёміўся з відарысамі некаторых гарадоў ВКЛ: Гродна, Вільні, Смаленска, гэтак званым Сігізмундавым планам Масквы і г. д. На картах і планах, створаных Хогенбергам ці пад яго рэдакцыяй, Белая Русь выступае як сінонім Маскоўскай дзяржавы.
Таіса Васільеўна Шпакоўская
Таіса Васільеўна Шпакоўская (, в. Вішавічы, Пінскі павет, Палескае ваяводства  — ) — жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Працавала на Пінскім лесазаводзе, пасля заканчэння вучылішча механізацыі адправілася за рамантыкай — трактарыстам на асваенне цалінных зямель у Кустанайскай вобласці (Казахстан).
Праз два гады вярнулася на радзіму — старшыня калгаса У. А. Ралько ўгаварыў трактарыстку пайсці на ферму. З 1957 года працавала даяркай у калгасе «Аснежыцкі» Пінскага раёна. Тады за даяркай замацоўвалі групы кароў, іх трэба было не толькі даіць, але і карміць, падсцілаць, самім нарыхтоўваць кармы. У 1964 годзе надаіла ад кожнай каровы па 6500 кг малака і заваявала першынство ў спаборніцтве даярак рэспублікі. У наступным годзе яе калега атрымала самы высокі надой — па 7555 кг малака ад каровы. 22 сакавіка 1966 года за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак сельскагаспадарчых прадуктаў Т. В. Шпакоўскай і К. П. Ляснічай прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.
У 1969 годз цяжка захварэла, атрымала інваліднасць, з цяжкай працы даяркі давялося сысці. У 1979 і 1980 гадах атрымала знакі «Пераможца сацыялістычнага спаборніцтва».
Зімніцы (Шумяцкі раён)
Зімніцы (Зимницы) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Дунаеўшчына (Шумяцкі раён)
Дунаеўшчына (Дунаевщина) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Зімніцы (Шумяцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зімніцы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Дунаеўшчына (Шумяцкі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ільюшына (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на поўнач ад Смаленска, за 0,1 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 8 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Энс
Энс (Enns) — рака ў Цэнтральнай Еўропе, правы прыток Дуная.
Выток Энса знаходзіцца ў горах Ніжняга Таўэрна, на тэрыторыі аўстрыйскай федэральнай зямлі Зальцбург. Далей рака працякае ў паўночна-ўсходнім кірунку па тэрыторыі Штырыі ў даліне паміж горнымі градамі Усходніх Альпаў.
На поўнач ад Штайра Энс утварае мяжу паміж Верхняй і Ніжняй Аўстрыяй, якія ў Сярэднявеччы былі вядомыя як «Аўстрыя вышэй Энса» і «Аўстрыя ніжэй Энса». Рака ўпадае ў Дунай каля гарадоў Маўтхаўзен і Энс.
Жалсары
Жалсары — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Улкен Букенскай сельскай акругі. Код КАТА — 635035300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 231 чалавек (132 мужчыны і 99 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 159 чалавек (98 мужчын і 61 жанчына).
Джэральд Форд
Джэральд Рудальф Форд (Gerald Rudolph Ford, Jr.,  — ) — 38-ы прэзідэнт ЗША (1974—1977).
Нарадзіўся ў Амаха, штат Небраска, под імем Леслі Лінч Кінг-малодшы ў сям’і бінзэсмена Леслі Лінч Кінга-старэйшага і студэнткі Дораці Аер Гарднер. Праз два тыдні пасля яго нараджэння яго маці, з-за алкагалізму і дамашняга гвалту мужа, збегла з сынам да сваіх бацькоў у горад Гранд-Рапідс, Мічыган, дзе будучы палітык і вырас. У 1917 Гарднер выйшла замуж за Джэральда Форда, які неафіцыйна ўсынавіў Леслі і вырасціў яго як свайго сына пад сваім імем (Форд-малодшы афіцыйна змяніў яго ў 1935).
Скончыў Мічыганскі ўніверсітэт (1935) і Ельскі ўніверсітэт (1941). Падчас навучання ў Мічыгане граў у камандзе па амерыканскаму футболу і атрымаў запрашэнні перайсці ў прафесіянальную лігу ад Грын-Бей Пэкерс і Дэтройт Лаянз, але адмовіўся, бо жадаў працягнуць адукацыю ў юрыдычнай сферы. Пасля завяршэння Ельскай юрыдычнай школы вярнуўся ў Гранд-Рапідс, дзе пачаў юрыдычную практыку. У 1942—1946 гг. служыў у ВМФ (удзельнік Другой сусветнай вайны на Ціхім акіяне).
У 1948 нечакана перамог дзеючага прадстаўніка ад 5-й акругі Мічыгана на рэспубліканскіх партыйных выбарах і быў абраны ў Палату Прадстаўнікоў, дзе пазнаёміўся з Рычардам Ніксанам, з якім яны пасля сталі сябрамі. У 1949—1973 гг. член Палаты Прадстаўнікоў ад Рэспубліканскай партыі, у 1963 абраны старшынёй Рэспубліканскай канферэнцыі ў Палаце Прадстаўнікоў, а з 1965 года лідар фракцыі рэспубліканцаў у палаце. У 1963—1964 гг. быў членам камісіі Уорэна, якая расследавала забойства Джона Кенэдзі.
У час палітычнага крызісу («Уотэргейт») пасля адстаўкі віцэ-прэзідэнта Спіра Агню з-за абвінавачванняў у карупцыі быў прызначаны на яго пасаду (зацверджаны на пасадзе Кангрэсам 6 снежня 1973), а пасля адстаўкі Рычарда Ніксана 9 жніўня 1974 г. стаў прэзідэнтам ЗША — адзіным чалавекам, які атрымаў гэту пасаду без удзелу ў выбарах. Адным з першых рашэнняў новага прэзідэнта стала памілаванне яго папярэдніка за любыя правапарушэнні, якой той мог зрабіць, — памілаванне выклікала значнае падзенне рэпутацыі Форда, але з цягам часу стала лічыцца верным рашэннем, якое дапамагло краіне хутчэй аправіцца ад Уотэргейта. Новым віцэ-прэзідэнтам быў прызначаны лідар ліберальнага крыла рэспубліканцаў, былы губернатар штата Нью-Ёрк Нелсан Рокфелер.
Працягнуў курс папярэдняй адміністрацыі, у т.л. на разрадку міжнароднай напружанасці, правёў Уладзівастокскі саміт з лідарам СССР Леанідам Брэжневым для распрацоўкі новага пагаднення аб скарачэнні ядзерных арсеналаў у 1974. Вясной 1975 скончыў В’етнамскую вайну, загадаў правесці эвакуацыю амерыканскіх грамадзян і прыняць паўднёвав’етнамскіх бежанцаў. У мае 1975 накіраваў корпус марской пяхоты на вызваленне захопленага чырвонымі кхмерамі ў Кампучыі судна Маягуэс, а ў жніўні прыняў удзел у падпісанні Заключнага акта НБСЕ ў Хельсінкі. Адмовіўся выдаткаваць фінансавыя сродкі на выратаванне Нью-Ёрка ад банкруцтва — дапамога была перадана толькі пасля значнага скарачэння расходаў горада.
На выбарах 1976 г. сутыкнуўся з моцным суперніцтвам у партыйных выбарах з боку кансерватараў на чале з Рональдам Рэйганам, якога перамог з невялікай перавагай, а потым прайграў прэзідэнцкія выбары губернатару Джорджыі дэмакрату Джымі Картэру. Памёр 26 снежня 2006 ў сваім доме ў Ранча-Міраж у Каліфорніі, пахаваны ў Прэзідэнцкім музеі Джэральда Форда ў Гранд-Рапідс.
Доўгая Ольша
Доўгая Ольша (Долгая Ольша) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 10 жыхароў (2007).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Новая Дуброва (Акцябрскі раён)
Но́вая Дубро́ва (, Новая Дуброва) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 3 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 193 км ад Гомеля, 0,5 км ад аднайменнага прыпыначнага пункта на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На захадзе меліярацыйныя каналы.
Экалогія і прырода
На ўсход ад вёскі лясны масіў.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, паралельна да якой на ўсходзе праходзіць кароткая вуліца. Забудова драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Саўгас «Акцябрскі» з цэнтрам у Акцябрскім, малочнатаварная ферма. Дом народнай творчасці, аддзяленне сувязі, крама.
Гісторыя
У 1921 годзе адкрыта школа. З 20 лістапада 1938 года да 16 ліпеня 1954 года цэнтр Новадуброўскага сельсавета Глускага, з 28 чэрвеня 1939 года — Акцябрскага раёнаў Палескай, з 20 верасня 1944 года Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай абласцей. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Свядомасць», працавалі гамарня і стальмашня. Пачатковая школа ў 1930-я гады ператворана ў сямігадовую. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з жыхароў вёскі і салдат-акружэнцаў быў створаны партызанскі атрад «За Радзіму». Нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 2 двары, забілі 17 жыхароў. 42 жыхары загінулі на фронце. У 1969 годзе ў вёску перасяліліся жыхары суседняга пасёлка Калініна.
Віктар Канстанцінавіч Стахоўскі
Віктар Стахоўскі (1928—1978) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП). Стваральнік Пастаўскага краязнаўчага музею.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1928 г. Пасля адкрыцця ў Паставах педагагічнай навучальні пачаў вучыцца ў гэтай установе. У 1946—1947 далучыўся да нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў, належаў да пастаўскай групы.
У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы раней увайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Пасля судовага працэсу Віктар Стахоўскі атрымаў 10 гадоў пазбаўлення волі і разам з некаторымі іншымі сябрамі трапіў да лагеру каля Караганды.
Вызвалены з канцлагеру раней тэрміну праз цяжкую форму энцэфаліту, вярнуўся ў Паставы. Завочна скончыў Маскоўскі інстытут культуры. Працаваў дырэктарам сельскага Дому культуры, а потым рэжысёрам у Пастаўскім народным тэатры. Сам выконваў некаторыя ролі, маляваў дэкарацыі. Неаднаразова выконваў работы па афармленні гораду.
Жар
Жар (Жарь) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Касплянскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 33 км на паўночны захад ад Смаленска, за 4 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Мячынскі. За 16 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Карлізм
З’яўленне карлістаў звязана з імем іспанскага караля Фердынанда VII. У 1830 годзе манарх, насуперак салічнаму закону, пазбавіў свайго брата Дон Карласа ад права быць спадчыннікам прастола, абвясціўшы пераемнікам дачку Ізабелу. Смерць караля ў 1833 годзе прывяла да грамадзянскай вайны паміж Ізабелай, падтрыманая хрыстаносамі, і Дон Карласам, чые прыхільнікі называліся карлістамі.
Нягледзячы на няўдачу ў канфлікце карлісты не змірыліся і працягвалі настойваць на выкананні салічных законаў.
У XX стагоддзі рух прыняў актыўны ўдзел у грамадзянскай вайне 1936—1939 гадоў, дзе падтрымаў нацыяналістаў.
Карлісты існуюць і ў сучаснай Іспаніі, хоць ужо не гуляюць сур’ёзнай ролі ў палітыцы.
Загусінне (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на захад ад Смаленска, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Гусінка. За 3 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Ліпаўка (Шумяцкі раён)
Ліпаўка (Липовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ліпаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Кніга Эклезіяст
«Эклезіяст» (מְגִלַּת קֹהֶלֶת Мэгілат Кагэлет — «Скрутак Прававедніка»; Ἐκκλησιαστής; Ecclesiastes «Прапаведнік») — частка Бібліі (Старога Запавету) і Танаху.
Кніга прыпісваецца Саламону, але верагодна, што невядомы аўтар толькі ўкладвае свае словы ў вусны мудрага цара. Прапаведнік не стварае сістэматызаванага вучэння, а свае погляды аб сэнсе жыцця выкладае ў невялікіх раздзелах, не звязаных паміж сабою лагічнай сувяззю.
Назіраючы за тым, што адбываецца на Зямлі, Эклезіяст прыходзіць да высновы, што літаральна ўсё не мае сэнсу. Напрыклад, калі чалавек атрымлівае багацце, то ён толькі павялічвае свае клопаты, а ўрэшце багацце не забярэш з сабою ў магілу. Дарэмна людзі аддаюцца вяселлю і ўцехам — яны не прыносяць задавальнення і карысці. Няшчасці жыцця як такога абцяжараны яшчэ і сацыяльнай несправядлівасцю. Вялікія веды толькі павялічваюць сумоту.
Тым не менш чалавек павінен змірыцца з лёсам, прыняць жыццё такім, якое яно ёсць, стварыўшы, такім чынам, пэўны спакой у душы. Эклезіяст заклікае чалавека не аддавацца жыццёвай мітусні, трымацца ва ўсім сярэдзіны і шукаць палёгку ў Бога.
Кулынжон
Кулынжон — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кулынжонскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 71 км на ўсход ад раённага цэнтра, сяла Какпекты. Код КАТА — 635037100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1052 чалавекі (513 мужчын і 539 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 823 чалавекі (401 мужчына і 422 жанчыны).
Арно Алан Пензіяс
Арно Алан Пензіяс (Arno Allan Penzias; нар., Мюнхен, Германія) — амерыканскі астрафізік, прафесар, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1978) за адкрыццё касмічнага мікрахвалевага фонавага выпраменьвання.
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і, у Германіі. Ва ўзросце шасці гадоў праз праграму «Кіндэртранспарт» быў эвакуіраваны ў Вялікабрытанію. Праз некалькі тыдняў з нацысцкай Германіі беглі і яго бацькі, і ў 1940 годзе сям’я пасялілася ў ЗША. Скончыў Нью-Ёркскі Сіці-каледж (1954), Калумбійскі ўніверсітэт, дзе атрымаў ступень магістра (1958) і ступень доктара (1962). З 1963 — навуковы супрацоўнік кампаніі «Bell Telephone Laboratories». У 1976—1979 ўзначальвае даследаванні ў галіне фізікі радыёхваль, якія праводзяцца кампаніяй. З 1979 — дырэктар-распарадчык ўсёй праграмы даследаванняў кампаніі «Bell Telephone Laboratories».
Навуковыя дасягненні
Выкарыстаўшы мазер ў якасці ўзмацняльніка ў мікрахвалевым прыёмніку, Арно Пензіяс вырашыў задачу павелічэння дакладнасці налады антэны, змясціўшы ўнутры антэны другі прыёмнік, нацэлены на зададзеную крыніцу выпраменьвання. З дапамогай гэтай антэны ён выявіў у міжзоркавай прасторы малекулу гідраксіла. З 1963, аб’яднаўшыся з фізікам Робертам Вільсанам, пачаў прыстасоўваць рупарную антэну для выкарыстання ў радыёастраноміі. Дакладная налада і звышвысокая адчувальнасць яе ўзмацняльніка дазволілі навукоўцам вымераць інтэнсіўнасць пазаземных радыёкрыніц. Дапоўніўшы ўстаноўку фільтрам ад радыёперашкод, навукоўцы атрымалі магчымасць вымяраць інтэнсіўнасць фонавага выпраменьвання любога ўчастка неба паблізу вывучаемай крыніцы. У 1964 навукоўцы, выкарыстаўшы сваю сістэму для вымярэння радыёсігналаў Касіяпеі А, выявілі рэліктавае выпраменьванне, што паставіла кропку ў спрэчцы паміж прыхільнікамі гарачым і халодным Сусветам у рамках тэорыі Вялікага выбуху на карысць першы. Пабудаваўшы прыёмнік, здольны дэтэктаваць выпраменьванне з даўжынёй хвалі парадку міліметра і далучыўшы яго да 36-футавага радыётэлескопу, навукоўцы выявілі аксід вугляроду і яшчэ шэсць міжзоркавых малекул. За адкрыццё рэліктавага выпраменьвання Пензіяс (сумесна з Вільсанам) атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіцы (чвэрць прэміі за 1978, палову прэміі за гэты год атрымаў Пётр Капіца, а астатнюю чвэрць Вільсан).
Новы Стан (Шумяцкі раён)
Новы Стан (Новый Стан) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новы Стан абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Краснаполле (Шумяцкі раён)
Краснаполле (Краснополье) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Вята)
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля — рымска-каталіцкі храм у вёсцы Вяце Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1932—1934 гадах з дрэва, калі вёска па рашэнні духоўнага суда ўвайшла ў склад лявонпальскай каталіцкай парафіі. Фундатарамі храма былі ксёндз Бародзіч і лявонпальскі пробашч Ян Завістоўскі, які стаў першым святаром у касцёле. Будынак узвялі жаўнеры Корпуса аховы памежжа пры дапамозе мясцовага насельніцтва.
24 чэрвеня 1937 года ў храме быў урачыста асвечаны і ўсталяваны звон імя маршала Пілсудскага, ахвяраваны палкоўнікам Люцыянам Янішэўскім. Адмыслова для яго ў 1936 годзе ў касцёле надбудавалі вежу. Адбылося паломніцтва ўсіх вернікаў парафіі да храма, якое скончылася набажэнствам. Касцёльны двор не змог змясціць усіх парафіян, акрамя таго прысутнічалі праваслаўныя і стараверы. Прыхаджане ахвяравалі два абразы Маці Божай Вастрабрамскай.
Па звестках 1938 года, набажэнствы адпраўляліся 12 разоў на год, існавала каталіцкае згуртаванне мужчын, двойчы на год адбываліся зборы эўхарыстычнага моладзевага руху і школьныя рэкалекцыі.
Архітэктура
Помнік архітэктуры беларускага народнага дойлідства. Вырашаны прамавугольным зрубам, накрытым вільчыкавым дахам, які пераходзіць у трохгранную апсіду. Да фасада далучаны прамавугольны прытвор, двухграннае пакрыццё якога завяршае ўрэзаная чатырохгранная двух’ярусная шатровая званіца. Бакавыя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Малітоўная зала і апсіда перакрыты латковым скляпеннем, інтэр’ер ашаляваны. Над уваходам размешчаны хоры, у асноўнай прасторы вылучаецца амбон.
Allium anisotepalum
Allium anisotepalum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Кыргызстане, Таджыкістане і Узбекістане.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Кыргызстане, Таджыкістане і Узбекістане.
Бока Харам
«Бока харам» (з 2015 года — Заходнеафрыканская правінцыя Ісламскай дзяржавы) — радыкальная нігерыйская ісламісцкая тэрарыстычная арганізацыя. Вядомая з 2002 года, калі яе правадыром стаў Махамед Юсуф. Галоўнай мэтай арганізацыі з’яўляецца ўвядзенне шарыяту на ўсёй тэрыторыі Нігерыі і выкараненне заходняга ладу жыцця. У ліпені 2009 года яны ініцыявалі беспарадкі на поўначы Нігерыі, нападаючы на ​​хрысціянскія цэрквы і паліцэйскія ўчасткі. У маі 2014 года ўнесена Саветам Бяспекі ААН у спіс тэрарыстычных арганізацый.
Пасля прысягі на вернасць ІДІЛ у сакавіку 2015 года «Бока харам» змяніла назву на «Заходнеафрыканская правінцыя Ісламскай дзяржавы» (Islamic State's West Africa Province, ISWAP).
Назва
Афіцыйная назва групоўкі — «Джамаат ахліс Суна Лідааваты валь-Джыхад» (Jama'atu Ahlis Sunna Lidda'awati wal-Jihad) (у перакладзе з арабскага — Супольнасць прыхільнікаў распаўсюджвання вучэнні прарока і джыхаду). Назва «Бока харам» (Boko haram) яна атрымала ад жыхароў горада Майдугуры, у якім знаходзілася база групоўкі. «Бока харам» перакладаецца з мовы хаўса як «заходняя адукацыя забаронена» ці «заходняе адукацыя грахоўна». Яно складаецца з слоў Boko, якое першапачаткова азначала «ілжывы», але потым стала выкарыстоўвацца для абазначэння заходняй адукацыі, і haram — харам, гэта значыць нешта забароненае.
Ідэалогія
«Бока харам» выступае супраць заходняй адукацыі, заходняй культуры і навукі. Па меркаванні членаў групоўкі, любая грамадская і палітычная дзейнасць, звязаная з заходнімі каштоўнасцямі, павінна быць забароненая, у тым ліку: галасаванне на выбарах, нашэнне кашуль і штаноў, свецкая адукацыя. Урад Нігерыі, з пункту гледжання «Бока харам», «сапсаваны» заходнімі ідэямі і складаецца з «няверуючых», нават калі прэзідэнт фармальна з’яўляецца мусульманінам, таму ён павінна быць звергнуты, а краіна павінна кіравацца на аснове законаў шарыяту , больш строгіх, чым дзейнічаюць у паўночных штатах Нігерыі.
У 2009 годзе тагачасны лідар арганізацыі Махамед Юсуф заявіў у інтэрв’ю Бі-бі-сі, што ідэі заходняй адукацыі (напрыклад, дарвінізм, кругазварот вады ў прыродзе і г.д.) супярэчаць ісламу.
Этнічны склад
Асноўную масу баевікоў «Бока харам» складаюць прадстаўнікі народнасці кануры ; нягледзячы на ​​частыя вылазкі за межы этнічнай тэрыторыі кануры, спробы замацавацца ў іх не мелі плёну. У сувязі з малай зразумеласцю мовы кануры для большай часткі нігерыйцаў, у руху шырока выкарыстоўваюцца мовы хаўса і фульбе.
Зябрэвіца
Зябрэвіца (Зебревица) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 33 км на захад ад Смаленска, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Зябрэвіца. За 7 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Гусіна на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Новікі (Акцябрскі раён)
Но́вікі (, Новики) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 25 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 258 км ад Гомеля, 32 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На рацэ Трэмля (прыток Прыпяці). На захадзе сетка меліярацыйных каналаў.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з кароткай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя як паселішча ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. На 1795 год у Бабруйскім павеце Мінскай губерні, уладанне земскага суддзі І. Л. Кялчэўскага. У XIX стагоддзі ў маёнтку Бірча, уладанні памешчыка Месцера. На 1870 год у складзе Бартнінскай воласці Бабруйскага павета.
У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года амаль цалкам спалілі вёску (29 двароў з 30) і забілі 55 жыхароў. У снежні 1943 года карнікі забілі яшчэ 147 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў цэнтры вёскі; у 1964 годзе ўстаноўлена стэла). 19 жыхароў загінулі на фронце.
Кафедра беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта
Кафедра беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта — адзіная па-за межамі Беларусі навуковая беларусазнаўчая адзінка, якая была заснаваная ў 1956 годзе ў Варшаўскім універсітэце. Кафедра знаходзіцца на факультэце прыкладной лінгвістыкі на вуліцы Штурмовай, 4 (Szturmowa).
Ініцыятарам стварэння кафедры быў беларускі дзеяч Юры Туронак, а яе заснавальніцай стала прафесар Антаніна Абрэмбская-Яблонская (1901—1994) — выдатная славістка, аўтарка шматлікіх навуковых прац па славянскім мовазнаўстве, сааўтарка (разам з М. Бірылам) «Падручнага польска-беларускага слоўніка» («Podręczny słownik polsko-białoruski»), выдадзенага ў 1962 годзе выдавецтвам Wiedzа Powszechnа. Зараз загадчыкам кафедры з’яўляецца д.ф.н. Радаслаў Калета.
На кафедры прапануюцца тры ступені навучання: бакалаўрат, магістратура і аспірантура. У рамках праграмы беларуская філалогія з англійскай мовай вядуцца заняткі па літаратуры, мовазнаўстве і гісторыі.
«Acta Albaruthenica» — навуковы часопіс кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта, быў заснаваны ў 1998 годзе.
Марк Захаравіч Фейгін
Марк Захаравіч Фейгін (нар. 3 чэрвеня 1971 года ў Самары) — расійскі палітычны і грамадскі дзеяч, юрыст, адвакат, блогер, віцэ-мэр Самары (1997—2007), дэпутат Дзяржаўнай Думы Расійскай Федэрацыі (1994—1995).
24 красавіка 2018 года рашэннем Савета адвакацкай палаты Масквы пазбаўлены адвакацкага статусу. 8 красавіка 2022 года міністэрства юстыцыі РФ прызнала Марка Фейгіна «замежным агентам».
Біяграфія
Унучаты пляменнік арганізатара Камсамолу Герасіма Фейгіна.
У 1993 годзе служыў у арміі Рэспублікі Сербскай у Босніі.
У 1995 годзе скончыў юрыдычны факультэт Самарскага дзяржаўнага ўніверсітэта, пасля таксама скончыў Інстытут бізнесу і дзелавога адміністравання Акадэміі народнай гаспадаркі пры Урадзе Расійскай Федэрацыі (2000), Дыпламатычную акадэмію МЗС Расіі (2002).
Кандыдат юрыдычных навук. Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Канстытуцыйныя асновы мясцовага самакіравання ў Расійскай Федэрацыі».
У 1998 годзе стаў лаўрэатам прэміі часопіса «Новы свет» у намінацыі «Публіцыстыка» за серыю артыкулаў, прысвечаных нацыянальна-палітычным праблемам адносін паміж дзяржавамі былога СССР.
Аўтар больш за 20 апублікаваных навуковых прац у галіне муніцыпальнага права. Аўтар кніг: «У пастцы», манаграфій «Канстытуцыйныя асновы мясцовага самакіравання ў Расійскай Федэрацыі», «Кадыфікацыя законаў аб мясцовым самакіраванні ў Расійскай Федэрацыі», падручніка «Дзяржаўная ўлада і мясцовае самакіраванне», г.д.
Вядучы «Пункт гледжання з Маркам Фейгінам» на радыёстанцыі RLN.FM. Вядзе ўласны інфармацыйна-аналітычны канал «Фейгін Live» на YouTube, а таксама аднайменны акаўнт у Telegram.
Палітычная і грамадская дзейнасць
Пачаў прымаць актыўны ўдзел у палітычным жыцці Самары яшчэ ў студэнцкія гады. У 1989 годзе ўступіў у партыю «Дэмакратычны саюз», дзе заставаўся да 1991 года. У 1990 годзе працаваў галоўным рэдактарам незалежнай газеты «Трэцяя сіла». З 1992 года з’яўляецца сустаршынёй Самарскай абласной арганізацыі партыі «Дэмакратычная Расія». У пачатку 1990-х гадоў быў членам правага Народна-працоўнага саюза расійскіх салідарыстаў і стварыў яго самарскае аддзяленне.
У 1993 годзе, перад выбарамі ў Дзяржаўную Думу першага склікання, узначальваў аддзяленне выбарчага блока «Выбар Расіі» ў Самарскай вобласці і быў другім у рэгіянальным спісе. Блок падтрымаў рэформы прэзідэнта Барыса Ельцына. «Выбар Расіі» набраў 15 % галасоў. Фейгіну гэтага было недастаткова для праходжання ў Думу, але 4 студзеня 1994 года цэнтрвыбаркам пазбавіў паўнамоцтваў васьмі дэпутатаў, якія не далі пісьмовых абавязацельстваў аб спыненні дзейнасці, несумяшчальнай са статусам, а месца аднаго з іх заняў Фейгін, стаўшы такім чынам наймалодшым дэпутатам.
Працаваў у Думе да 1995 года. Уваходзіў у фракцыю «Выбар Расіі», уваходзіў у камітэт па мясцовым самакіраванні. Быў адным з распрацоўшчыкаў першай рэдакцыі Федэральнага закона «Аб агульных прынцыпах арганізацыі мясцовага самакіравання ў Расійскай Федэрацыі». У 1995 годзе падчас Першай чачэнскай вайны ўдзельнічаў у гуманітарных місіях па выратаванні расійскіх ваеннапалонных.
У Дзярждуму другога склікання не прайшоў і ў 1996—1997 гадах займаў пасаду галоўнага рэдактара штодзённай самарскай газеты «Чысла». Пасля абрання мэрам Самары Георгія Лыманскага, даўняга сябра Фейгіна, апошні ўладкаваўся на працу ў мэрыю. З 1997 па 2007 год узначальваў прадстаўніцтва Самары ў Маскве як віцэ-мэр. У той час ён пераважна жыў у Маскве.
У 2007 годзе пасля выбараў мэра горада Фейгін страціў пасаду ў гарадской адміністрацыі. Ён вярнуўся ў палітыку і быў абраны членам Прэзідыума Расійскага народна-дэмакратычнага саюза Міхаіла Касьянава. Перад прэзідэнцкімі выбарамі 2008 году Фейгін быў даверанай асобай Касьянава як кандыдата ў прэзідэнты Расіі.
Адвакацкая дзейнасць
Атрымаў статус адваката ў 1990-я гады, працуючы ў Маскве, але пачаў займацца адвакацкай дзейнасцю ў 2000-х гадах. Сярод яго першых спраў была абарона абвінавачанага ў экстрэмізме ісламскага публіцыста Гейдара Джэмаля (справа развалілася) і ўдзельніцы захопу прыёмнай МЗС, актывісткі «Іншай Расіі» Вольгі Камаровай (прысуджана да штрафу).
Шырокую вядомасць атрымаў як адзін з адвакатаў па гучнай справе панк-гурта «Pussy Riot». Фейгін таксама абараняў Леаніда Разважаева, Аркадзя Бабчанку, лідара «Рускага ладу» Іллю Гарачова, актывіста Дзмітрыя Літвінава, абвінавачанага па справе «Arctic Sunrise», казахстанскага палітыка і прадпрымальніка Мухтара Аблязава, украінскага вайскоўца Надзею Саўчанка, старшыню Меджліса крымскіх татараў Мустафу Джэмілева, украінскага журналіста Рамана Сушчанка і інш.
Удзел у Баснійскай вайне
Марк Фейгін казаў, што служыў як добраахвотнік у сербскай арміі падчас Баснійскай вайны, але не адказаў на пытанне, ці забіў кагосьці падчас службы. У 2012 годзе ў інтэрв’ю расійскаму часопісу «Фантанка» Марк Фейгін, які ў 1993 годзе служыў снайперам у сербскай арміі, заявіў, што не лічыць кіраўніка Узброеных сіл Рэспублікі Сербскай Ратку Младзіча, прызнанага ваенным злачынцам, вінаватым у арганізацыі разні у Срэбраніцы і запярэчыў генацыд баснійскага народа.
Новыя Завалёны
Но́выя Завалёны (, Новые Завалёны) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 4 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 233 км ад Гомеля, 2 км ад прыпыначнага пункта Новая Дуброва на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На ўсходзе меліярацыйныя каналы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі і забудаванай драўлянымі сядзібамі. Аўталаўка.
Гісторыя
Заснавана напачатку 1920-х гадоў, калі з вёскі Завалёны вылучылася паселішча Новыя Завалёны і Завалёны сталі звацца Старыя Завалёны. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 2 двары і забілі 6 жыхароў.
Какжыра (Какпекцінскі раён)
Какжыра — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кулынжонскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 76 км на ўсход ад раённага цэнтра, сяла Какпекты. Код КАТА — 635037200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1006 чалавек (503 мужчыны і 503 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 716 чалавек (351 мужчына і 365 жанчын).
Gorgone macarea
Gorgone macarea — від молей сямейства. Навуковая назва віду была ўпершыню апублікаваная ў 1777 годзе.
Лакрыфагія
З’яўляецца адным з відаў насякомых, у якіх назіралася  — сілкаванне слязамі птушак. Гэтыя начныя насякомыя садзіліся птушкам віду на шыю, апускалі хабаток у вока і пілі з яго.
Артур Леанард Шаўлаў
Артур Леанард Шаўлаў (Arthur Leonard Schawlow;  — ) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1981) «За ўклад у развіццё лазернай спектраскапіі» сумесна з Нікаласам Бломбергенам. Артур Шаўлаў і Чарлз Таўнс першымі запатэнтавалі лазер.
Восава-1
Восава-1 (Осово-1) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Вольга Трацяк
Вольга Трацяк (нар., ) — беларуская мовазнаўца. Доктар, кандыдат філалагічных навук , выкладчыца кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта , у 2018—2019 гадах выконвала абавязкі загадчыка кафедры.
Апроч выкладання беларускай мовы пры Варшаўскім універсітэце Вольга Трацяк з'яўляецца: сябрам Камісіі сертыфікацыі валодання беларускай мовай, сябрам Галоўнага камітэта Алімпіяды беларускай мовы ў Польшчы, каардынатарам прыёмнай кампаніі (старшыня прыёмнай камісіі факультэту прыкладной лінгвістыкі Варшаўскага ўніверсітэту), каардынатарам раскладу заняткаў Кафедры Беларусістыкі.
Аўтарка 13 навуковых прац з галіны мовазнаўства (сацыялінгвістыка, дыялекталогія, тапанімія і інш.). Займалася аналізам афіцыйных айконімаў беларуска-польскага памежжа ў святле моўнай палітыкі Польшчы і Беларусі.
У 2019 годзе прымала ўдзел у Восьмым Міжнародным Кангрэсе даследчыкаў Беларусі з дакладам «Мадэль Колба ў навучанні беларускай мове як замежнай».
З 2019 года з'яўляецца ініцыятарам і арганізатарам правядзення міжнароднай акцыі «Беларуская дыктоўка» пры кафедры беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта, прымеркаванай да Міжнароднага дня роднай мовы.
Замятліна (Смаленскі раён)
Замятліна (Замятлино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кошчынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 26 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 17 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 0,1 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 9 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Рабцава на лініі Смаленск — Рослаўль.
Лынько
Лынько — прозвішча.
Какжайык
Какжайык — аул у Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Какжайыкскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 38 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, сяла Какпекты. Код КАТА — 635039100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1648 чалавек (803 мужчыны і 845 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1060 чалавек (519 мужчын і 541 жанчына).
Янка Рымдзёнак
Янка Рымдзёнак (1928) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Шкунцікі Дзісенскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка), верагодна ў 1928 г. Вучыўся ў Глыбоцкай педагагічнай навучальні, потым перавёўся ў Пастаўскую педнавучальню. У 1946 — 1947 далучыўся да нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў, належаў да пастаўскай групы. Пасля заканчэння Пастаўскай педнавучальні вярнуўся ў Шкунцікі, працаваў настаўнікам у мясцовай сямігодцы.
У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы раней увайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Янка Рымдзёнак быў арыштаваны савецкімі карнымі органамі у хаце бацькоў. Укладальнік кнігі «Гарт» Герман Кірылаў, аднасяльчанін Рымдзёнкаў, пазней узгадваў: «Праз вузенькую палоску ад талага ў верхняй шыбе шкла я бачыў шэрую купку людзей, што варушылася на бялёсай снежнай роўнядзі. Двое энкавэдыстаў вялі пад рукі Янку Рымдзёнка, адзін ішоў ззаду, а чацвёрты - здаецца, быў і чацвёрты - наперадзе... Я не зводзіў вачэй з высокай, стройнай постаці настаўніка, які і сціснуты пад бакі, ступаў, як заўсёды, лёгка, спружыніста. Старая Рымдзёніха ізноў загаласіла, стала вырывацца з рук сваіх дачок. Сын азірнуўся, характэрным задорным рухам ускінуў галаву, магчыма, і крыкнуў матцы. Адзін з двух, што трымалі арыштаванага пад локці, плячом злосна штурхануў яго, а тады яшчэ і замахнуўся вольнай рукой».
Янка Рымдзёнак быў засуджаны да 10 год пазбаўлення волі ў савецкіх лагерах. Мяркуецца, што тэрмін адбываў на Калыме. Паводле звестак Станіслава Савіка, пасля вызвалення жыў у пасёлку Хасын недалёка ад Магадана, працаваў на складзе. Далей звесткі пра Янку Рымдзёнка губляюцца.
Allium antalyense
Allium antalyense — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Турцыі.
Апісанне
Сцябло выгнутае. Лісце даўжэйшае за суквецце. Парасонік дыяметрам 2-2. 5(3) см. Калякветнік даўжынёй (4) 4.5-5.5 мм.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Эндэмік Турцыі (Анталья).
Ісакава (Карахоткінскае сельскае паселішча)
Ісакава (Исаково) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 21 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Стабна. За 4 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ганна Аўстрыйская (1573—1598)
Ганна Аўстрыйская (Anna von Österreich, Anna Habsburżanka, Anna av Österrike;, Грац — , Варшава) — эрцгерцагіня аўстрыйская з роду Габсбургаў, першая жонка караля польскага і вялікага князя літоўскага Жыгімонта III Вазы.
Біяграфія
Ганна быў старэйшай дачкой эрцгерцага Карла II (1540—1590) і яго жонкі Марыі-Ганны (1551—1608), дачкі герцага Баварыі Альбрэхта V. 31 мая 1592 года яна ажанілася ў Кракаве з польскім і — пазней — шведскім каралём Жыгімонтам III Вазай (1566—1632), адзіным сынам караля Швецыі Юхана III і яго першай жонкі Кацярыны Ягелонкі, сястры кіраўніка Рэчы Паспалітай Жыгімонта II Аўгуста. Ганна Аўстрыйская была дбайнай каталічкай.
Ганна сканала з-за ўскладненняў, выкліканых нараджэннем яе апошняга дзіцяці. Пахавана ў кракаўскім Вавельскім саборы. Паводле надпісу на яе саркафагу, датай нараджэння Ганны з’яўляецца 1567 год, гэта значыць яно адбылося за 4 гады да таго як яе бацькі пажаніліся. Пасля смерці Ганны Жыгімонт III ажаніўся з яе сястрой, Канстанцыяй Аўстрыйскай.
Дзеці
У шлюбе з Жыгімонтам III Ганна нарадзіла пецярых дзяцей, з якіх толькі адзін дасягнуў паўналецця:
Шэлдан Лі Глэшау
Шэлдан Лі Глэшау (Sheldon Lee Glashow; нар., Нью-Ёрк) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1979) (сумесна з Абдусам Саламам і Стывенам Вайнбергам).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Нью-Ёрку ў сям’і Люіса Глухоўскага і Бэлы Рубін, ураджэнцаў Бабруйска, якія заснавалі ў Нью-Ёрку кантору па рамонце водаправода. Скончыў Карнельскі ўніверсітэт (1954); магістр (1955). Пад кіраўніцтвам будучага Нобелеўскага лаўрэата Джуліяна Швінгера выканаў і абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «вектарны мезон ў распадзе элементарных часціц» (1959) ў Гарвардскім універсітэце. Прафесар Стэнфардскага ўніверсітэта (1961—1962), Каліфарнійскага універсітэта ў Берклі (1962—1966) і Гарвардскага (з 1966 г.) універсітэтаў. Працаваў у галіне тэорыі элементарных часціц. Значная частка работ Глэшау прысвечана праблеме аб’яднання ўсіх тыпаў узаемадзеянняў, назіраных у прыродзе (моцнага, слабога, электрамагнітнага і гравітацыйнага). Выкарыстаная ім так званая калібравальная сіметрыя, дазволіла распрацаваць тэорыю аб’яднання электрамагнетызму і слабога ўзаемадзеяння (электраслабога ўзаемадзеяння) і прадказаць наяўнасць слабых нейтральных токаў паміж элементарнымі часціцамі. Гэты ўклад вучонага быў ацэнены Нобелеўскім камітэтам, і яму была прысуджана Нобелеўская прэмія. Глэшау таксама ўнёс істотны ўклад у разуменне моцнага ўзаемадзеяння элементарных часціц, увёўшы ва ўжытак чацвёрты (зачараваны) тып кваркаў. (Першыя тры тыпы кваркаў — верхнія, ніжнія і дзіўныя — былі прапанаваны ў 1963 г. фізікамі Мюрэем Гел-Манам і Джорджам Цвейгам). Такім чынам, прадбачанне навукоўцаў атрымала эксперыментальнае пацверджанне. Апрацаваўшы вынікі выбуху звышновай зоркі, Глэшау паведаміў у 1987 г. аб сваіх больш нізкіх ацэнках масы нейтрына. У 1960 годзе стварыў тэорыю электраслабога ўзаемадзеяння, заснаваную на ідэях калібровачнай сіметрыі. За ўклад у тэорыю слабых і электрамагнітных узаемадзеянняў паміж элементарнымі часціцамі удастоены Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1979, разам з Абдусам Саламам і Стывенам Вайнбергам). Шэлдан Глэшау быў удастоены медаля Роберта Опенгеймера Універсітэта Маямі (1977) і медалі Джорджа Ледлі Гарвардскага універсітэта (1978). Абраны членам Амерыканскага фізічнага таварыства, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, Нацыянальнай акадэміі навук ЗША.
Заморскі рэгіён Францыі
Заморскі рэгіён (франц. Région d’outre-mer) — статус, прысвоены ў 2003 г. заморскім дэпартаментам Францыі. Тэрміны «заморскі дэпартамент» і «заморскі рэгіён» па цяпер дзеючай французскай канстытуцыі фармальна раўнапраўныя, хоць апошні дагэтуль ўжываецца значна радзей.
У лік заморскіх аднадэпартаментных рэгіёнаў уваходзяць:
У кожным заморскім рэгіёне дзейнічае выбарны рэгіянальны савет. Гэтыя рэгіёны — нароўні з метрапальнымі — таксама дэлегуюць сваіх прадстаўнікоў у агульнанацыянальныя структуры — Нацыянальную асамблею, Сенат, Савет па сацыяльных і эканамічных пытаннях.
Унутраная статыстыка Францыі ўключае заморскія рэгіёны ў склад самой Францыі (у адрозненне ад астатніх заморскіх уладанняў: заморскіх супольнасцей і заморскіх адміністрацыйна-тэрытарыяльных утварэнняў з асобым статусам).
Восава-2
Восава-2 (Осово-2) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Восава-2 абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Стракайлава
Стракайлава (Стрекайлово) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Стракайлава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Жумыскер (Усходне-Казахстанская вобласць)
Жумыскер — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Какжайыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 635039105.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 75 чалавек (39 мужчын і 36 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 20 чалавек (16 мужчын і 4 жанчыны).
Том Верлен
Том Верлен (Tom Verlaine, пры нараджэнні Томас Мілер; ) — амерыканскі рок-музыкант, гітарыст, клавішнік і аўтар песень, найбольшую вядомасць які атрымаў як фронтмэн гурта «». Інструментальнае і паэтычнае майстэрства, наватарскія ідэі і ўзровень іх рэалізацыі зрабілі Тома Верлена першапраходцам свайго жанру, аказаўшы значны ўплыў на развіццё панк-рока, пост-панку і. Займае 90 месца ў спісе «».
Зубары (Смаленскі раён)
Зубары (Зубари) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 38 км на паўночны захад ад Смаленска, за 5 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 28 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Вадзяны скарпіён звычайны
Вадзяны скарпіён звычайны (Nepa cinerea) — від насякомых сямейства.
Распаўсюджанне
Шырока вядомы від, які сустракаецца ў невялікіх стаячых вадаёмах і рэках з павольным цячэннем і багатай расліннасцю.
Экалогія
Палюе часцей за ўсё з засады, прытаіўшыся на воднай расліне. Нечакана выкідвае пярэднія лапы і хапае ахвяру, протыкая яе хабатком. Самка адкладае яйкі ў тканкі водных раслін.
Яна Віталеўна Бянкевіч
Яна Віталеўна Бянкевіч (нар., Ліда, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала за зборную Беларусі.
Клубная кар’ера
З 2012 года гуляла за РДВАР (Мінск). У 2020 перайшла ў «Зорку».
Выступала за зборную Беларусі WU-15 (2013—2014), WU-17 (2014—2016), WU-19 (2016—2018). У 2023 годзе вярнулась з расійскай «Разані-ПДВ» і ў лютым падпісала кантракт з «Мінскам».
Дзянісава (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 49 км на паўночны захад ад Смаленска, за 7 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Вольша. За 26 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Галынкі на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.