cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іванкавычы
Іванкавычы (Іва́нковичі) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Іванкавычы было ў складзе Хоціўскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.
Сфера ўплыву
Халодная вайна
У эпоху халоднай вайны сферы ўплыву толькі дзвюх краін — СССР і ЗША набылі глабальны маштаб. Так, пад уплыў Савецкага Саюза пасля Другой сусветнай вайны патрапілі практычна ўсе дзяржавы Усходняй Еўропы, а таксама сацыялістычныя краіны на Блізкім Усходзе, ва Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі, Афрыцы і Лацінскай Амерыцы. ЗША мелі шырокі ўплыў на краіны Заходняй Еўропы, багатыя нафтай краіны Персідскага заліва, Японію, Паўднёвую Карэю, Аўстралію і іншыя. Сферы ўплыву супрацьстаялых бакоў былі замацаваны ваеннымі блокамі: НАТА (1949) і Варшаўскім дагаворам (1955).
Сімвалы эсперанта
Сі́мвалы эспера́нта - сукупнасць сімвалаў, увасабляючых як саму мову эсперанта, так і ўсё эсперанта-грамадства. Ступень афіцыйнасці усіх гэтых сімвалаў даволі розная, але, да найбольш часта ўжываемых адносяць сцяг эсперанта, гімн эсперанта-руху і зялёную пяціканцовую зорку. Да дадатковых неафіцыйных атрыбутаў адносяць таксама зялёны колер увогуле і партрэт ініцыятара эсперанта Л. М. Заменгофа. У 1987 годзе быў прапанаваны яшчэ адзін, так званы "юбілейны сімвал" эсперанта.
Зялёная зорка
Упершыню зялёная пяціканцовая зорка была прапанавана ў 1892 годзе ў часопісе "Эсперантыст" (La Esperantisto). Неўзабаве яна стала для эсперантыстаў апазнавальным знакам; яе насілі (і прадаўжаюць насіць у наш час) у выглядзе нагруднага значка. Яна таксама ўжывалася на эсперантысцкай манеце "стэла". Згодна з найбольш распаўсюджанай трактоўцы, пяць канцоў зоркі сімвалізуюць пяць кантынентаў, аб'яднаных адной надзеяй на аб'яднанне ўсіх краін і народаў пры дапамозе эсперанта (зялёны колер, традыцйыны колер надзеі). Існуе шмат варыянтаў гэтага сімвала (напрыклад, сустракаюцца зоркі з літарай "Е" у цэнтры).
Сцяг эсперанта
Сцяг эсперанта ўяўляе з сябе зялёнае палотнішча (з суадносінамі старонак 2:3), у левы верхні вугал якога ўрэзаны белы квадрат з выявай на ім зялёнай пяціканцовай зоркі. Зялёны колер на сцягу сімвалізуе надзею, белы - мір і нейтралітэт, пяціканцовая зорка - 5 кантынентаў аб'яднаных адной надзеяй. Пытанне аб зацвярджэнні сцяга вырашалася падчас І Сусветнага кангрэса эсперантыстаў, які праводзіўся ва Францыі ў горадзе Булонь-сюр-Мэр. Ілля Астроўскі, ўдзельнік з Ялты, прапанаваў узяць у якасці афіцыйнага сцяг мясцовай эсперанта-групы, і кангрэс прыняў яго прапанову. Сцяг эсперанта быў ужыты на лагаціпе пашуковага сэрвера Google 15 снежня 2009 года ў дзень 150-годдзя ініцыятара эсперанта Л. М. Заменгофа.
Гімн эсперанта-руху
Гімнам эсперанта з'яўляецца песня паводле верша самога Заменгофа "La Espero", пакладзеная на музыку французскім эсперантыстам Фелісьенам Меню дэ Мені.
Зялёны колер
Зялёны колер - традыцыйны колер для абазначэння ўсяго, што звязана з эсперанта і ўсім эсперанта-грамадствам. Ён сімвалізуе надзею і з'яўляецца атрыбутам на сцягу і зорцы эсперанта.
Юбілейны сімвал
Юбілейны сімвал быў распрацаваны ў выніку спецыяльна прапанаванага конкурсу. Сімвал, які перамог, быў прапанаваны бразільскім эсперантыстам Ілмарам Ілтунам Феррэйрай (пазней, прапанаваны ім варыянт быў крыху тэхнічна дапрацаваны). Юбілейны сімвал уяўляе з сабе стылізаваную выяву зямнога шара, складзеную з лацінскай літары "E" і кірылічнай літары "Э" (што сімвалізуе аб'яднанне Усхода і Захада, асабліва актуальнае ў той час, час Халоднай вайны. ён быў урачыста прадстаўлены ў 1987 годзе (стагадовы юбілей эсперанта). Існуюць неафіцыйныя назвы юбілейнага сімвала, звязаныя з яго формай: "дыня", "яйка", "мяч для рэгбі". Некаторыя эсперантысты крытыкуюць гэты сімвал за тое, што яго ўвядзенне парывае з ужо існуючай традыцыяй. Ужыванне гэтага сімвала даволі абмежавана: ён ужываецца толькі як эмблема на выданнях некаторых буйных эсперанта-арганізацый (такіх як UEA); для шэрагавых эсперантыстаў больш пазнавальнымі з'яўляюцца больш традыцыйныя сімвалы.
Псалом 40
Псалом 40 (41 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 6-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — пра літасцівага.
Грын-парк
Грын-парк (Green Park) — адзін з каралеўскіх паркаў Вэстмінстэра, які ўяўляе сабой свайго роду перамычку паміж Гайд-паркам (на паўночным ўсходзе) і Сент-Джэймскім паркам (на ўсходзе). Паўднёвую мяжу Грын-парку пазначае вуліца Мэл, а паўночную — Пікадзілі.
Гісторыя парку ўзыходзіць да часоў Генрыха VIII. Доўгі час гэта было ўпадабанае месца для дуэляў брытанскіх арыстакратаў. У адрозненне ад іншых лонданскіх паркаў, у Грын-парку няма сажалак і практычна няма помнікаў, за адзіным выключэннем — на стыку з Сент-Джэймскім паркам (т. з. Сады каралевы), насупраць Букінгемскага палаца, устаноўлены знакаміты мемарыял каралевы Вікторыі.
Кабці
Кабці (Кобці́) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Зялёны (востраў, Малая Курыльская града)
Востраў Зялёны (Зелёный, 志発島) — востраў у Малой градзе Курыльскіх астравоў. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. На востраў таксама прэтэндуе Японія. Плошча — 58,72 км².
Зялёны — другі па памерах востраў Малой Курыльскай грады пасля Шыкотана. Знаходзіцца ў 39 км на паўднёвы захад ад Шыкотана, 44 км на паўднёвы ўсход ад Кунашыра, 26 км на паўночны ўсход ад Хакайда, у 1029 км ад Токіа, у 7119 км ад Масквы, 7724 км ад Мінска. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 9,95 км. Найбольшая шырыня з захаду на ўсход — 11,6 км.
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Паверхня плоская, пакрытая травянымі лугамі, балотамі, ёсць некалькі азёр. Будова рэльефу больш блізкая да паўночна-заходняга ўзбярэжжа Хакайда, чым да астравоў Вялікай Курыльскай грады. Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што ў мінулым ён мог быць працягам Хакайда. Ля ўзбярэжжа шмат пясчаных водмеляў, якія перашкаджаюць плаванню марскіх суднаў. На паўднёвым усходзе — доўгі пясчаны пляж.
Клімат марскі ўмераны. Лета прахалоднае, з частай смугой. Зіма з частымі снегападамі. У кастрычніку і лістападзе дзьмуць моцныя паўночныя вятры.
Востраў Зялёны з’яўляецца часткай прыроднага заказніка «Малыя Курылы».
Айны былі першымі насельнікамі Зялёнага. Яны называлі востраў Лісбоа або «месца нерасту ласося». У XVIII ст. даследаваны японскімі і расійскімі экспедыцыямі. У 1875—1945 гг. уваходзіў у склад Японіі, але большасць насельніцтва працягвалі складаць айны.
У 1945 г. заняты савецкімі войскамі і пазней уключаны ў склад РСФСР. Тубыльцы-айны перасяліліся ў Японію. Некаторы час на Зялёным знаходзілася паселішча савецкіх памежнікаў Зялёны. У нашы дні востраў ненаселены.
Увесну 1983 г. амерыканская авіяцыя правяла незапланаваныя вучэнні каля вострава Зялёны, якія згодна савецкім памежнікам, суправаджаліся бамбакіданнямі. Увосень 1983 г. савецкім ваенным лётчыкам над Зялёным быў збіты паўднёвакарэйскі пасажырскі самалёт.
Белае распяцце
«Белае распяцце» — карціна Марка Шагала, напісаная ў 1938 годзе пасля візіту Шагала ў Еўропу. Пабачыць палатно можна ў Чыкагскім інстытуце мастацтваў, якому яго падараваў вядомы чыкагскі архітэктар.
Гісторыя
Карціна намалявана мастаком пад уплывам уражанняў ад пераследу яўрэяў у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе. Яна не адлюстроўвае рэальную сцэну, але паказвае алегорыю на падзеі з выкарыстаннем знакаў і малюнкаў. Гэтая карціна, як і іншая карціна яго вядомага сучасніка Пабла Пікаса «Герніка», стала страшным прадчуваннем усенароднай трагедыі 20-га стагоддзя, якую распалілі нямецкія нацысты.
Апісанне
Карціна «Белае распяцце» падкрэслівае пакуты Ісуса і яўрэйскіх людзей. Па баках адбываюцца гвалтоўныя дзеянні супраць яўрэяў, такія як спальванне сінагог і захопніцтва. У цэнтры паказаны ўкрыжаваны Ісус, апрануты ў, як сімвал таго, што ён яўрэй Постаць укрыжаванага, намаляваная на фоне колеру слановай косці, распасціраецца над светам, які падвяргаецца разбурэнням. Ля яго ног гарыць сямісвечная свяцільня.
У верхняй частцы карціны паказаны старазапаветныя персанажы, якія плачуць, убачыўшы, што адбываецца ўнізе.
На пярэднім плане паказана бягучая зялёная фігура з мяшком за плячыма. Гэтая фігура, якая з’яўляецца ў некалькіх работах Шагала, інтэрпрэтуецца як любы яўрэйскі вандроўнік або прарок Ілля.
Дзве змены былі ўнесены Шагалам на працы: былі перамаляваны свастыка на павязцы воіна, які спальвае сінагогу, а таксама словы «Ich bin Jude» (Я яўрэй) на плакаце на шыі чалавека.
У верхняй частцы карціны паказаны сцяг Літвы ў верхняй правай частцы карціны. Літва ў гэты час была яшчэ незалежнай дзяржавай. Акрамя таго, у верхняй левай частцы карціны ёсць чырвоныя сцягі камунізму. Пераслед яўрэяў быў не толькі нацысцкім феноменам. Сцягі на карціне даюць намёк на антысемітызм у гэтых краінах.
Сумная яўрэйская сур’ёзнасць стульваецца тут з прастадушнай сур’ёзнасцю французскага прымітыву.
Свёнткі (гміна)
Свё́нткі (Świątki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Альштынскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Свёнтках. Плошча гміны складае 163,8 км². Станам на 2004 год у гміне Свёнткі пражывалі 4273 чалавекі, шчыльнасць — 26,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 22 населеныя пункты.
УЕХЛ у сезоне 1995/1996
Сезон УЕХЛ 1995/1996 — 1-ы розыгрыш Усходне-еўрапейскай хакейнай лігі. Чэмпіянат пачаўся 16 верасня 1995 года і завяршыўся 13 сакавіка 1996 года. Чэмпіёнам сезона стаў беларускі хакейны клуб «Нёман».
¿Por qué no te callas?
¿Por qué no te callas? (Чаму б табе не змоўкнуць?) — фраза, з якой кароль Іспаніі Хуан Карлас I звярнуўся да прэзідэнта Венесуэлы Уга Чавеса 10 сакавіка 2007 на Ібера-Амерыканскай сустрэчы на вышэйшым узроўні. Выраз адразу стаў сапраўднай сенсацыяй у іспанамоўным свеце, ператварыўся ў мем, з'явіўся на шматлікіх футболках, інтэрнэт-даменах, відэа і рынгтонах мабільных тэлефонаў.
Абставіны інцыдэнту
Інцыдэнт адбыўся 10 сакавіка 2007 г. падчас прамовы прэм'ер-міністр а Іспаніі Хасэ Луіса Сапатэра на Ібера-Амерыканскай сустрэчы на вышэйшым узроўні ў Сант'яга, Чылі. Падчас прамовы Сапатэра Чавес неаднаразова спрабаваў яго перабіць, абвінавачваў папярэдні ўрад Іспаніі ў падтрымцы няўдалага перавароту, які часова адхіліў яго ад улады ў красавіку 2002 года. Спрэчкі дасягнулі такога ўзроўню, што кароль Іспаніі Хуан Карлас, які прысутнічаў на сустрэчы, не вытрымаў і звярнуўся да Чавеса з фразай «чаму б табе не змоўкнуць?». Гэтая фраза караля выклікала апладысменты ў зале, аднак назіральнікі адзначылі, што такая рэакцыя караля была даволі незвычайнай не толькі для манархаў Іспаніі, але і іншых краін.
Рэакцыя
Гэтая фраза караля растыражаваная шматлікімі відэакліпамі і выпускамі навін імгненна распаўсюдзілася сярод іспанамоўнага насельніцтва планеты. Адразу пасля здарэння з'явіліся футболкі, артыкулы, плакаты, песні і нават рынгтоны для мабільных тэлефонаў з гэтай фразай. Ужо 16 лістапада 2007 г. інтэрнэт-дамен з такім імем быў прададзены за 4,600 долараў. Толькі ў Іспаніі каля паўмільёна чалавек спампавалі гэтую фразу як сігнал званка для тэлефонаў.
Гэтая фраза стала папулярным мемам не толькі сярод моладзі, але і сярод спартыўных каментатараў, вядучых тэлебачання. 6 снежня 2007 г. у Аргенціне нават з'явілася тэлевізійная перадача пад назвай: ¿Por qué no te callas?
Каваліўка (Васылькіўскі раён)
Каваліўка (Ковалівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Міжнароднае ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва Беларусі
Міжнароднае ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва Беларусі — складовая частка ваеннага супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь з іншымі дзяржавамі, якая мае на ўвазе гандаль прадукцыяй ваеннага прызначэння, а таксама яе распрацоўку і вытворчасць.
Гісторыя
У развіцці ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь з замежнымі краінамі дырэктар ТАА «БСВТ—Новыя тэхналогіі» Алег Сільвановіч вылучыў тры этапы, якія характарызуюцца розным змястоўным напаўненнем і прыярытэтнымі напрамкамі, што выкарыстоўваліся для рэалізацыі адпаведных мерапрыемстваў арганізацыйна-кіраўнічымі формамі :
Станаўленне
1990-я гады адрозніваліся беспрэцэдэнтнай інтэнсіўнасцю, насычанасцю знешнепалітычнымі кантактамі, двух- і шматбаковымі сустрэчамі і пагадненнямі кіраўніцтва новых незалежных дзяржаў. Палажэнне былых савецкіх рэспублік характарызавалася адсутнасцю ўпаўнаважаных структур на дзяржаўным і міждзяржаўным узроўнях, стратай гаспадарчых сувязяў, абмежаванасцю свабодных рэсурсаў і сістэмным сацыяльна-эканамічным крызісам. Усе гэтыя фактары значна перашкаджалі рэалізацыі якіх-небудзь праектаў у ваенна-тэхнічнай сферы.
Для Беларусі сітуацыя ўскладнялася наяўнасцю ў краіне каля 120 прадпрыемстваў і арганізацый савецкага ВПК пры практычна поўнай адсутнасці вытворчасці ваеннай прадукцыі канчатковага прызначэння. Існая ў БССР ваенная радыёэлектроніка, оптыка і оптаэлектроніка былі запатрабаваны на іншых абаронных прадпрыемствах Савецкага Саюзу, але з яго распадам Беларусь страціла рынкі збыту, што пагражала існаванню ВПК.
Урад краіны засяродзіўся на мерапрыемствах па ўтылізацыі частцы залішняга ўзбраення і лакальных пастаўках з пакінутых запасаў невялікіх партый ваеннай тэхнікі ў КНДР, Балгарыі, Венгрыі, Перу і Афрыку.
Аднак нягледзячы на складанасці пераходнага перыяду, этап станаўлення міжнароднага ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва Рэспубліка Беларусь прайшла з меншымі стратамі і больш значнымі дасягненнямі, чым большасць дзяржаў СНД, захаваўшы касцяк ВПК і ўсе створаныя перш канструктарскія бюро і навукова-даследчыя інстытуты.
Упарадкаванне і стабілізацыя
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 30 снежня 2003 г. № 599 кантралюючыя і каардынуючыя функцыі ў дзейнасці ўсіх арганізацый ВПК краіны перададзены Дзяржаўнаму ваенна-прамысловаму камітэту, што дазволіла павялічыць эфектыўнасць і выніковасць работы ў ваенна-тэхнічнай сферы, надаўшы ёй належную сістэмнасць, упарадкаванасць і планавы характар.
Пачалася мадэрнізацыя раней распрацаваных узораў і даўно наяўных у распараджэнні Беларусі ўзбраенняў, стварэнне ўласных сродкаў і сістэм агнявога паражэння, ваеннай радыёэлектронікі, оптыкі, оптаэлектронікі, праграмных комплексаў для ваенных інфармацыйных сістэм і сістэм кіравання зброяй, паспяхова прадстаўленых на мностве спецыялізаваных міжнародных выстаў і салонаў з падпісаннем кантрактаў на пастаўку гэтых распрацовак за мяжу.
Былі замацаваны, развіты і прымножаны дасягненні беларускага ВПК савецкага перыяду, сітуацыя ў профільнай галіне стабілізавалася, што дазволіла адначасова прыцягнуць перспектыўныя навуковыя і кіраўніцкія кадры, актывізаваць распрацоўку і ўкараненне інавацыйных тэхналогій на прадпрыемствах, у навукова-даследчых інстытутах і канструктарскіх бюро, пачаць экспарт адукацыйных і навуковых паслуг, а таксама істотна ўмацаваць і дыверсіфікаваць па рэгіёнах і напрамках эканамічны складнік міжнароднага ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва краіны ў выглядзе канкрэтных кантрактаў з новымі заказчыкамі, такімі як Кітай, Інданезія, Венесуэла, Азербайджан і Казахстан.
Інавацыйны прарыў
У лістападзе 2018 года прэзідэнт краіны А. Р. Лукашэнка на сустрэчы з кіраўніком Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Р. А. Галоўчанка станоўча ацаніў вынікі папярэдняга перыяду працы, але і паставіў новыя задачы. Дасягненне пазначаных кіраўніком дзяржавы арыенціраў уключала аператыўнае ўкаранення перспектыўных распрацовак навуковых школ і інстытутаў, максімальнай мабілізацыі кадравых, арганізацыйна-кіраўніцкіх, інфраструктурных рэсурсаў у мэтах прыцягнення дадатковых інвестыцыйных патокаў і актывізацыі ваенна-тэхнічнага ўзаемадзеяння на ўсіх узроўнях і ў розных фарматах. Асаблівасцю ж сітуацыі пасля 2018 года ў плане ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва з’яўляецца канчатковы пераход ад рэалізацыі запасаў узбраенняў савецкай эпохі да выпуску і пастаўкі заказчыкам якасна новай прадукцыі, які апынуўся магчымым пасля пачатку распрацоўкі замест разрозненых сродкаў ужо паўнавартасных сістэм узбраення.
Выпуск некаторых відаў новай ваеннай прадукцыі некалькі стрымліваецца абмежаванасцю свабодных фінансавых рэсурсаў і шэрагам тэхнічных праблем. Як адзначыў А. В. Сільвановіч, пры гэтым больш інтэнсіўнае дыпламатычнае забеспячэнне развіцця ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь з замежнымі дзяржавамі (у тым ліку за кошт больш актыўнай ролі ў працэсе на ўсіх стадыях дыпламатычных прадстаўніцтваў беларускай дзяржавы, пашырэння з іх дапамогай прысутнасці беларускіх вытворцаў і навукова-даследчых арганізацый у сусветнай інфармацыйнай прасторы, ініцыявання і прасоўвання сумесных праектаў у названай сферы і інш.) дазволіць надаць дадатковы імпульс адпаведным мерапрыемствам, умацаваўшы стабільнасць і прадказальнасць міжнародных адносін, бяспеку ў Еўропе і іншых рэгіёнах.
Імпарт
Расійская Федэрацыя з’яўляецца асноўным пастаўшчыком зброі і ваеннай тэхнікі для беларускай арміі. Сярод паставак, напрыклад, знішчальнікі Су-30СМ, навучальныя самалёты Як-130, верталёты Мі-8МТВ-5, сістэмы СПА «Тор» і «Праціўнік-ГЕ», танкі Т-72Б3, бронетранспарцёры БТР-80А снайперскія вінтоўкі МЦ-116М і многія іншыя віды ўзбраення, распрацаваныя ў СССР і сучаснай Расіі. Пастаўкі ўзбраенняў вядуцца на падставе дагавора «Аб узаемных пастаўках прадукцыі ваеннага, падвойнага і грамадзянскага прызначэння ва ўмовах пагрозы агрэсіі або вайны», падпісаным у снежні 2009. Другім па значнасці імпарцёрам стаў Кітай, які прадаставіў бронеаўтамабілі Dajiang CS/VN3 і Dongfeng Mengshi EQ2050F.
940 расійскіх прадпрыемстваў у рамках вытворчай кааперацыі пастаўляюць 67 прадпрыемствам ВПК Беларусі каля 4000 найменняў прадукцыі.
Па даных ваеннага аналітыка Аляксандра Алесіна, на 2017 год больш за 98% узбраенні ў беларускай арміі — савецкага і расійскага паходжання, і аўтарскі нагляд за яе эксплуатацыяй ажыццяўляюць расійскія распрацоўшчыкі — правапераемнікі савецкіх. І хоць практычна ўвесь бягучы рамонт, сэрвіс і многія віды мадэрнізацыі для УС Беларусі і для трэціх краін выконваюць мясцовыя прадпрыемствы, яны павінны атрымліваць дазволы распрацоўшчыкаў з Расіі.
У верасні 2021 года Мінск пагадзіўся з Масквой пералік расійскага ўзбраення, якое Беларусь закупіць у Расіі да 2025 года, больш чым на $1 млрд. Па словах беларускага прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі, гаворка вялася пра дзясяткі самалётаў і верталётаў, ЗРК «Тор-М2», а таксама пра пастаўкі сістэм СПА С-400.
Экспарт
У рэгістры ААН па звычайных узбраеннях Беларусь фігуруе яшчэ з 1990-х гадоў. Ад СССР краіна атрымала велізарны запас узбраенняў, які цяпер яна была не ў сілах утрымліваць. У той жа час рэспубліка востра мела патрэбу ў фінансах, што планавалася часткова вырашыць распродажам ваеннай маёмасці. Найбольш прадуктыўным з пункту гледжання велічыні атрыманай выручкі для беларускіх прадаўцоў зброі быў перыяд з 1992-га па 2001 год, якія не адсочваліся статыстыкай ААН. Па падліках даследчай службы Кангрэса ЗША, толькі за 1998—2001 гг. Рэспубліка Беларусь прадала зброі на 1 млрд. долараў і заняла тады па гэтым паказчыку 11-е месца ў свеце.
У 2016 годзе экспарт прадукцыі ваеннага прызначэння ажыццяўляўся ў 60 краін, у 2017 — у 69 краін, а ў 2018 годзе — у 76 краін свету, што складае 110% у адносінах да 2017 года. Тады пастаўкі склалі прыкладна адзін мільярд долараў. Паводле звестак Стакгольмскага інстытута даследаванняў праблем міру (SIPRI), за 2016—2020 гады краіна заняла 19 месца ў спісе сусветных экспарцёраў зброі з аб’ёмам паставак 0,3% ад сусветнага. У параўнанні з узроўнем 2011—2015 гадоў, калі Беларусь займала 18-ю пазіцыю ў шведскім рэйтынгу, ён знізіўся на 34%. Аснову экспарту склалі сістэмы РЭБ і СПА і камплектуючыя да ваеннай тэхнікі.
Паводле даных Дзяржваенпрамкама, аб’ём экспарту тавараў і паслуг ваенна-прамысловага комплексу ў 2010-х значна вырас у параўнанні з папярэднім перыядам: з 2004 па 2018 гады паказчыкі знешніх продажаў павялічыліся ў 7 разоў (з 143,8 млн. долараў ЗША да 1 млрд. 49 млн.). На той момант больш за 70% прадукцыі беларускай абаронкі сыходзіла на знешні рынак.
Галоўным пакупніком стала Расія. У 2018 годзе тавараабарот Мінска і Масквы ў ваеннай сферы склаў 600 мільёнаў долараў, а экспарт з краіны перавысіў расійскі імпарт. Буйныя партыі ажыццяўляліся ў Азербайджан, Судан, М’янму, Анголу, Нігерыю і В’етнам. Сярод ключавых пакупнікоў ёсць таксама Казахстан, Кітай, Лаос, Інданезія, Бангладэш, Індыя, ААЭ і Уганда. Такія краіны як Сербія, Балгарыя і Славакія рэгулярна закупляюць беларускія боепрыпасы.
Кааперацыі
У пачатку 2000-х беларускі 140-ы рамонтны завод разам са славацкімі прадпрыемствамі «Метапол» і «ZTS Dubnica» распрацаваў мадыфікацыі БТР-70 і БМП-1 — Кобра-К і Кобра-С.
Пазней украінскім канструктарскім бюро «Луч» сумесна з УП «Тэтраэдр» быў створаны ЗРК Т38 «Стылет», з ААТ «Пеленг» — СТРК «Шэршань» (таксама ўдзельнічала беларускае ЗАТ «SRP») і «Скіф».
Дзякуючы кітайскай падтрымцы Беларусь пачала асвойваць поўны цыкл вытворчасці рэактыўных сістэм залпавага агню, у прыватнасці, пры садзейнічанні Кітая распрацоўваўся комплекс «Паланэз». Першапачатковы аб’ём лакалізацыі вытворчасці складаў каля 30 адсоткаў. Выкарыстоўваная комплексам ракета A200 і значная частка электронікі-кітайскага паходжання. Беларускае паходжання ў комплексе толькі шасі.
Расійскі ВПК супрацоўнічае са 120-ю беларускімі заводамі і канструктарскімі бюро па 1600 відах ваенна-тэхнічнай прадукцыі. Супрацоўніцтва менавіта ў ваеннай сферы лічыцца найбольш паспяховым напрамкам узаемадзеяння дзвюх краін. Адным з паспяховых прыкладаў кааперацыі з’яўляецца мадыфікаваная версія ЗРК «Бук» — «Бук-М2» на базе колавага шасі Мінскага завода колавых цягачоў. Раней гэтыя ж шасі выкарыстоўваліся пры мадэрнізацыі расейскіх ЗРК «Тор».
Рамонтныя паслугі
За 2008—2021 гады замежная вайсковая тэхніка праходзіла рамонт і мадэрнізацыю на чатырох беларускіх прадпрыемствах: 140-ы рамонтны завод (Барысаў), 558-ы авіяцыйны рамонтны завод (Баранавічы), «ОКБ ТСП» і «Тэтраэдр» (абодва Мінск).
Зноскі
Каментарыі
Крыніцы
IC 2853
IC 2853 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сан-Марка-ін-Ламіс
Сан-Марка-ін-Ламіс (San Marco in Lamis) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марк (евангеліст).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
La Mariée
«La Mariée» (Нявеста) — карціна Марка Шагала, напісаная ў 1950 годзе, якая захоўваецца ў прыватнай калекцыі ў Японіі.
Апісанне
На карцінах Шагала часта з'яўляюцца маладыя жанчыны ці пары, у гэтай карціне акцэнт робіцца на маладую жанчыну ў квазівясельным ўборы з букетам кветак. Яна прадстаўлена гледачу адважным і прыкметным чынам, як быццам глядач з'яўляецца тым, хто хоча ажаніцца з ёю.
Колеры
Другой асаблівасцю «La Mariée» у параўнанні з большасцю іншых карцін Шагала з'яўляецца выбар колеру. Маладая жанчына апранутая ў чырвоную сукенку з цнатліва белым пакрывалам, накінутым на галаву, у той час як фон ўяўляе сабой сумесь са свежых і пяшчотных блакітнага і шэрага. Гэты эфект дазваляе вобразу жанчыны выдзеліцца з палатна і сапраўды прыцягвае ўвагу.
Вяселле
Тэма вяселля з'яўляецца яшчэ адной важнай тэмай карціны, і гэта таксама ўключае ў сябе адзін з любімых элементаў еўрапейскіх мастакоў ХХ стагоддзя, жывёлы граюць на музычных інструментах, асаблівасць, якая таксама сустракаецца ў іншых карцінах Шагала. Існуе чалавек, які вісіць над галавой нявесты, які, мабыць, з'яўляецца гарантам, што покрыва ідэальна падыходзіць для яе. Царква стаіць на заднім плане, амаль як спозненая думка.
Сагунта
Сагунта (Sagunto, Sagunt) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Валенсія ў складзе аўтаномнай супольнасці Валенсія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Кампа-дэ-Марведрэ.
У муніцыпальнай акрузе, уключаючы Сагунта-порт, пражываюць чалавек (INE 2009).
Фемістокл
Фемістокл (Θεμιστοκλῆς) — афінскі дзяржаўны дзеяч і палкаводзец перыяду грэка-персідскіх войнаў (500—449 да н. э.). З 493/492 неаднаразова займаў вышэйшыя дзяржаўныя пасады архонта і стратэга. Будучы правадыром марской партыі, у якой адбіваліся інтарэсы гандлёва-рамесных слаёў і беднаты, Фемістокл імкнуўся ператварыць Афіны ў марскую дзяржаву.
Фемістокл падняўся на вяршыню ўлады выключна дзякуючы сваім здольнасцям. Афінскія арыстакраты, якія раней непадзельна кіравалі ў горадзе, заўсёды працівіліся яго ўплыву. Калі б не крызіс, выкліканы нашэсцем персаў, вышэйшыя пасады ў Афінах, быць можа, і надалей займалі б не па добрай якасці, а па праве нараджэння.
У 493 па яго ініцыятыве афіняне ўмацавалі Пірэй, зрабіўшы яго ваеннай гаванню. Дамогшыся перавагі над сухапутнай партыяй, якая ўзначальвалася Арыстыдам, Фемістокл пераканаў афінян ў 482 стварыць для паспяховай барацьбы з Персіяй на дзяржаўныя даходы ад руднікоў ваенны флот агульнай колькасцю ў 200 трыер. Падчас паходу Ксеркса I Фемістокл адыграў вырашальную ролю ў арганізацыі агульных грэчаскіх сіл супраціўлення, у кіраўніцтве афінскім флотам, асабліва ў марской бітве пры Саламіне (480). Ён спрыяў вызваленню грэчаскіх гарадоў Малай Азіі ад улады Персіі, быў ініцыятарам стварэння 1-га Афінскага марскога саюза (478). Яго палітычныя рэформы (487—486) прывялі да далейшага развіцця афінскай рабаўладальніцкай дэмакратыі (выбары архонтаў па жэрабі, прадастаўленне магчымасці коннікам займаць гэтую пасаду, вызваленне калегіі стратэгаў ад кантролю Арэапагу). У выніку інтрыг афінскай арыстакратыі Фемістокл у 471 быў падвергнуты астракізму; пазней абвінавачаны ў дружбе з персамі, у патаемнай сувязі са спартанскім палкаводцам і асуджаны агульным сходам грэкаў. Пасля тулянняў бег да персідскага цара Артаксеркса I.
Баліян II Ібелін
Баліян II Ібелін (Balian d'Ibelin; каля 1142 — ) — крыжак з роду Ібелінаў, які ў 1177 годзе пабраўся шлюбам з Марыяй Камнінай, удавой караля Амары I і пляменніцу імператара Мануіла.
Сын Баліяна I (французская версія імя Барысан) Старога Ібеліна (паводле легенды, нашчадак графа Шартрскага, але хутчэй пізанец ці апуліец, у 1141 годзе атрымаў ад караля Фулька замак Ібелін; памёр у 1150 годзе) і Эльвіс (Элаізы) дэ Рамла (дачка Бадуэна, сеньёра Рамлы і Мірабеля; у другім шлюбе за канетаблем Манасье д’Ержам, памерла каля 1158 года).
Пасля паражэння арміі Іерусалімскага каралеўства ў бітве пры Хатыне Баліян адным з нешматлікіх пазбег гібелі ці паланення. У пачатку ліпеня 1187 года вярнуўся ў Іерусалім і апынуўся фактычным кіраўніком каралеўства.
У кіно
У мастацкім фільме Рыдлі Скота «Царства нябеснае» (2005) галоўным героем з'яўляецца «Баліян д’Ібелін», «сын Годфры д’Ібеліна», дакладней яго бастард. Гэту ролю выканаў Арланда Блум. Сам фільм мае вельмі аддаленае дачыненне да біяграфіі Баліяна, у прыватнасці, ён названы ў ім простым кавалём, які ў лічаныя месяцы вывучыў рыцарскія вайсковыя звычаі.
Дэталі фільма, часткова адпавядаюць гістарычным фактам: Баліян д’Ібелін сапраўды існаваў, але яго бацька насіў іншае імя, ды і сам ён у апісаны час, гэта значыць у 1187 годзе, быў ужо пажылым чалавекам; ён быў адным з баронаў Замор'я, узначаліў абарону Іерусаліма ў 1187 годзе і вёў перамовы з Саладзінам аб умовах здачы горада. Часткова біяграфія Баліяна ў фільме запазычыла факты жыцця старэйшага брата гістарычнага прататыпа — Балдуіна дэ Ібеліна, у прыватнасці: непрыязнасць да Гі Лузіньяна і рамантычныя адносіны з Сібілай. Іншыя факты ў фільме з'яўляюцца мастацкай выдумкай.
Аляксандр Дамінікавіч Лапа
Аляксандр Дамінікавіч Лапа (Aleksander Łappa, Александр Доминикович Лаппа), 1802—1869, — грамадскі дзеяч, буйны землеўласнік на Беларусі, бабруйскі павятовы маршалак (1844—1859), мінскі губернскі маршалак (1859—1863), калежскі асэсар.
Паходжанне і сям'я
Належаў да сярэднезаможнага маянтковага каталіцкага шляхецкага роду Лапаў гербу «Любіч».
Аляксандр Дамінікавіч Лапа нарадзіўся ў спадчынным маёнтку Рудабелка ў Бабруйскім павеце Мінскай губерні ў каталіцкай шляхецкай сям'і Дамініка (Даміяна) Лапы, старадубскага земскага рэгента (упам. у 1784 г.), і шляхцянкі Шульц. Яго поўнае каталіцкае імя, дадзенае пры хросце, было Аляксандр-Дыянізій Дамінікавіч Лапа. Бацька Дамінік у расійскія часы служыў у расійскім войску ў драгунскім палку, з чынам паручніка пайшоў у адстаўку і асеў у сваім маёнтку Рудабелка (вёскі Рудабелка і Карпілоўка), дзе ў 1814 г. налічвалася 447 рэвізскіх душ, пачаў займацца добраўпарадкаваннем маёнтка і жыць размераным вясковым жыццём.
Аляксандр Лапа ажаніўся з Антанінай Комар, ад якой меў дзевяць дзяцей: 1) Дамінік-Леў (нар.28.06.1831), 2) Міхал (нар.14.12.1833), 3) Антоній-Юзафат (нар.26.09.1841), 4) Баляслаў-Гілярый (нар.23.10.1843), 5) Вацлаў (нар.12.07.1846), 6) Анэля (нар.25.04.1838), 7) Аляксандра, 8) Мальвіна (нар.23.04.1830), 9) Марыя (Марыяна).
Старшым братам Аляксандра быў Міхал (Юзаф-Мацей-Міхал) Дамінікавіч Лапа (1798—1840), які служыў пры імператары ў Пецяргофе (Санкт-Пецярбургская губерня) паручнікам лейб-гвардыі Ізмайлаўскага палку і стаў дзекабрыстам. Міхал прысутнічаў на таемным сходзе ў Рылеева і Абаленскага напярэдадні паўстання на Сенацкай плошчы 14 снежня 1825 г. (ст.ст.). За ўдзел у таемным таварыстве і пратэсту супраць прыняцця прысягі расійскаму імператару Мікалаю І Міхал быў асуджаны і высланы на Каўказ. Пасля даравання ад Мікалая І ў 1835 г. толькі ў 1840 г. вярнуўся дамоў і пасяліўся ў вёсцы Александрыя, якая ўваходзіла ў склад маёнтка Рудабелка яго брата Аляксандра, і неўзабаве памёр.
Сястра Гелена Дамінікаўна Лапа пайшла за маянткоўца Бабруйскага павета Адама Ігнатавіча Быкоўскага (нар. у 1805 г.), які ў 1841 г. быў выбраны павятовымі дваранамі на пасаду дэпутата па нагляду за правільным продажам гарачых напояў у Бабруйскім павеце.
Маёнтак і службовая дзейнасць
Чатыры разы бабруйскае дваранства выбірала Аляксандра Лапу бабруйскім павятовым маршалкам (1844—1859), а пасля гэтага губернскае дваранства выбрала прыкметнага маршалка і гаспадарлівага маянткоўца і мінскім губернскім маршалкам (1859—1863), апошнім з выбару дваранства. (Пазней, з 1862—1863 гг., губернскія маршалкі ў «заходніх губернях» прызначаліся міністрам унутраных спраў Расійскай імперыі без выбару дваранамі губерні).
У вачах дваранства Мінскай губерні Лапа лічыўся ўзорным маянткоўцам, прыбытковая гаспадарка якога вызначалася прагрэсіўным і гуманістычным ладам жыцця. У сваім маёнтку Рудабелка Аляксандр Лапа сабраў добрую бібліятэку, якой мог карыстацца любы жадаючы, у тым ліку і селянін. Яго сяляне былі дастаткова забяспечаны зямлёй: дзесяціна пад дом і агароды плюс на кожнага работніка ў сям'і — 6 дзесяцін пашні і 3 — сенакосаў. Прыгонныя працавалі на пана 3 дні ў тыдзень летам і 2 дні зімой. Ім не забаранялася рыбачыць, паляваць і збіраць грыбы ў панскіх валоданнях, карыстацца лесам для будаўніцтва хат і іншага. Для пастарэлых сялян Аляксандр стварыў дамы дабрачыннасці. Шляхі і масты ў маёнтках Лапы былі ў выдатным стане. У панскім двары меліся 2 вінакурныя заводы, карчма, 5 малацільных машын, вадзяныя млыны, крупарушка і сукнавальня. Ва ўсіх адносінах гэта была заможная і квітнеючая гаспадарка.
І не дарма Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч (1808—1884) менавіта Аляксандру Дамінкавічу Лапе, выбранаму дваранствам з павагі на пасаду бабруйскага павятовага маршалка (1844—1859), з якім даўно сябраваў і ў якога любіў гасцяваць у маёнтках Рудабелка і Александрыя, прысвяціў сваю народную аповесць «Купала» (1855), напісаўшы ў прадмове такое: ''«Яснавяльможны пан! Кожнае божае стварэнне прывязваецца да роднага кута, у якім, выходзячы з мацярынскага лона, выдала першыя гукі, у якім, падтрыманае чулымі, клапатлівымі рукамі бацькоў, ставіла першыя крокі. Таму я, выхаванец Бабруйскага павета, ужо ў пазнейшыя часы, неаднаразова наведваючы зямлю бацькоў, з цікавасцю прыглядаўся да быту сялян, якія насялялі бабруйскія нівы. У тых вандроўках, праязджаючы праз вашы маёнткі, вока маё не раз з асалодай спачывала на дагледжаных гаспадарчых пабудовах руплівага народа. Радасцю поўнілася сэрдца, калі ўбачыў там усялякі дастатак, які сведчыў пра заможнасць жыхароў. У той час усхвалявана ўскрыкнуў: "Бог жыве з тымі людзьмі! Не панская тут, але бацькоўская кіруе рука!" Каму ж тады, уласна, магу прысвяціць гэту працу, як не апекуну слабых, як не бацьку сялян? І палічу за гонар, калі яго шаноўнае прозвішча ўпрыгожыць гэту працу»''.
У 1862 г., пасля адмены прыгона, у Рудабелцы і Касарычах за Лапам лічылася 775 душ былых прыгонных, а ва ўсіх яго маёнтках разам 1 722 душы часова абавязаных сялян.
Справа з «мінскім пратаколам» (1862)
Напярэдадні паўстання 1863—1864 гадоў у патрыятычных мэтах разгарнуў актыўную дзейнасць, жадаючы дабіцца ад расійскіх улад злучэння Мінскай губерні (а разам з ёй і іншых «паўночна-заходніх губерняў») з польскімі губернямі ў рамках Расійскай імперыі ў нейкую асобную аўтаномію (якая б ахоплівала тэрыторыі былой Рэчы Паспалітай да першага падзелу ў 1772 г.) і аднаўлення дзейнасці ўніверсітэта ў Вільні (ці ў іншым месцы Беларусі). 17 лістапада 1862 г. у Мінску губернскі дваранскі сход на чале з Лапам меў намер прадставіць на імя расійскага імператара Аляксандра II афіцыйны адрас (зварот), у якім мовілася б аб неабходнасці злучыць Мінскую губерню з польскімі губернямі. Планавалася прадставіць такія ж адрасы ад усіх губернскіх дваранскіх суполак краіны. Віленскі ваенны генерал-губернатар (1855—1863) Уладзімір Іванавіч Назімаў забараніў падачу адрасу, але мінскія дваране ўнеслі яго тэкст у пратакол пасяджэння губернскага дваранскага сходу, які падпісалі 255 чалавек — першым падпісаўся мінскі губернскі прадвадзіцель дваранства Аляксандр Лапа; а таксама падпісалі слуцкі павятовы маршалак Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч (1804—1878), дзяцька вядомага Эдварда Вайніловіча, віцэ-старшыні Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі, і інш. Генерал-губернатар вымушаны быў распусціць дваранскі сход. Усе дакументы, якія тычыліся тых падзей, былі 21 студзеня 1864 г. выняты па загаду мінскага часовага ваеннага губернатара (1863—1864) Васіля Забалоцкага з канцылярый мінскага губернскага маршалка і Мінскага дваранскага дэпутацкага сходу.
Ссылка і амністыя
У 1863 г. калежскі асэсар Аляксандр Лапа быў высланы па загаду новага віленскага ваеннага генерал-губернатара (1863—1865) Міхаіла Мікалаевіча Мураўёва (1796—1866) у Пермскую губерню за дапушчэнне падпісання «мінскага пратаколу». Маёнтак Рудабелка падпаў пад прымусовы продаж з-за асуджэння гаспадара на высылку, набыў яго ў 1867 барон А.Я. Урангель, які, у сваю чаргу, у 1874 г. прадаў Рудабелку генерал-маёру О.Ф. Ліліенфельду. З 1880-х гг. Рудабелка належала рускім памешчыкам Яхантавым, з 1907 г. — Іваненку (зяцю Каткова).
У 1868 г., пасля ўрадавай аміністыі, Аляксандру Лапе было дазволена ўладамі пражываць у Крэменчугу Палтаўскай губерні, дзе ён намерыўся заняцца гандлем дрэвам.
Кадакы (Васылькіўскі раён)
Кадакы (Кодаки́) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Зона Панамскага канала
Зона Панамскага канала (Panama Canal Zone, Zona del Canal de Panamá) — былая неінкарпараваная неарганізаваная тэрыторыя ЗША, якая ўключала Панамскі канал і зону (5 міль) вакол яго, акрамя гарадоў Панама і Калон. Адміністрацыйным цэнтрам тэрыторыі быў горад Бальбоа, а яе кіраўніком – губернатар.
Зона была створаная 18 лістапада 1903 паводле дагавора Хэя — Бунау-Варыльі. З 1903 да 1979 зона знаходзілася пад кіраваннем ЗША, якія прафінансавалі пабудову Панамскага канала. У 1977 быў падпісаны дагавор Тарыхаса — Картэра, паводле якога тэрыторыя была абвешчаная дэмілітарызаванай зонай, а з 1979 стала амерыкана-панамскім кандамініумам. 31 снежня 1999 суверэнітэт над зонай быў цалкам перададзены Панаме.
Язвінскі сельсавет (Шумілінскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Пагарэліцкі сельсавет у складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пагарэліца. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сіроцінскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Язвіна. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жаробыцкага сельсавета. 1 красавіка 1960 года ў склад Сіроцінскага сельсавета перададзены 20 населеных пунктаў (Альшанка, Барсукі, Бубны, Грабніца, Града, Грышаны, Дворышча, Ермачкі, Зачэрнае, Казаногава, Касцюкі, Мазурына, Мішчанкі, Навасёлкі, Новая Дзярэўня, Самусяты, Слабада, Сянькова, Філіпенкі і Чысці), а ў склад сельсавета з Лескавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Башні, Будавесць, Саладухі Палявыя і Саладухі Пушчавыя). 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 19 красавіка 1973 года сельсавет перайменаваны ў Язвінскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Язвінскага сельсавета 13 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года Язвінскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Светласельскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў: вёскі Башні, Дубраўскае, Завяззе, Лажок, Мазекі, Полцева, Саладухі Пушчавыя, Ужляціна, Цербяшова і Язвіна.
Свянтнікі Гурнэ (гміна)
Свянтні́кі Гу́рнэ (Świątniki Górne) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кракаўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Свянтніках Гурнэ. Плошча гміны складае 20,17 км². Станам на 2004 год у гміне Свянтнікі Гурнэ пражывалі 8562 чалавекі, шчыльнасць — 424,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 4 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 5 населеных пунктаў.
Ігнасіа Ідальга дэ Сіснерас
Ігнасіа Ідальга дэ Сіснерас (Ignacio Hidalgo de Cisneros y López de Montenegro; 11 ліпеня 1894/1896 — 9 лютага 1966) — іспанская ваенны дзеяч, лётчык. Удзельнік грамадзянскай вайны 1936—1939 гадоў. Адзін з нешматлікіх вядомых іспанскіх арыстакратаў, якія далучыліся да камуністаў.
Біяграфія
Па паходжанні баск, нарадзіўся ў сям’і арыстакрата, які ўдзельнічаў на баку карлістаў (вельмі кансерватыўных манархістаў) у Другой карлісцкай вайне (1872—1876). Маці таксама належала да арыстакратыі.
Атрымаў адукацыю ў каледжы Марыстаў у Віторыі, затым вучыўся ў падрыхтоўчых школах для паступлення ў ваеннае вучылішча. Скончыў Ваенна-інтэнданцкае вучылішча ў Авіле (1914), праходзіў інтэнданцкую службу ў Севільі і Кордаве, займаўся закупкай коней для арміі. Затым служыў у інтэнданцкай горна-клуначнай роце ў Мелільі (Марока).
У 1920 годзе паступіў у авіяцыйную школу. Праходзіў службы ў 2-й эскадрыллі ў Мелільі і Тэтуане, дзе падчас Рыфскай вайны прымаў актыўны ўдзел у бамбардзіровачных вылетах. Затым выкладаў у лётнай школе ў Альбасетэ. Быў прызначаны камандуючым паветранымі сіламі Іспанскай Сахары.
У 1930 годзе прыняў удзел у паўстанні пад кіраўніцтвам Гансала Кейпа дэ Льяны. З-за правалу акцыі пакінуў Іспанію. У 1931 годзе, калі краіна была абвешчана рэспублікай, вярнуўся на радзіму і працягнуў ваенную службу. У 1933 годзе Ідальга дэ Сіснерас быў прызначаны ваенна-паветраным аташэ ў Рыме і Берліне. Пазней стаў адным з супрацоўнікаў новага Генеральнага інспектара авіяцыі генерала Нуньеса дэ Прада, разам з якім займаўся ўмацаваннем пазіцый прыхільнікаў левых сіл у ВПС.
У ліпені 1936 года, пасля пачатку паўстання нацыяналістаў супраць урада Народнага Фронту, удзельнічаў у барацьбе супраць мяцежнікаў. Фактычна выконваў абавязкі камандуючага авіяцыяй Мадрыдскай зоны, а восенню стаў камандуючым усімі ваенна-паветранымі сіламі Рэспублікі.
Пасля падзення рэспубліканскага ўрада знаходзіўся ў эміграцыі ў розных краінах.
Бастыён I Брэсцкай крэпасці
Бастыён I — адзін з бастыёнаў Брэсцкай крэпасці, размешчаны паміж тэнальным фронтам і курцінай I фронта Кобрынскага ўмацавання, мае два фасы і два фланкі. Прызначэнне бастыёна I – абстрэльваць мясцовасць.
У 1837-1838 гадах у горжы бастыёна створаны двухпавярховы рэдзюіт, пазней разабраны. У 1865 годзе пад валгангам фасаў бастыёна пабудаваны два казематаваныя парахавыя скляпкі ўмяшчальнасцю па 120 бочачак з зарадамі.
У 1887 годзе пад валгангам бастыёна створаны цагляны цэнтральны парахавы склеп на 7 000 пудаў пораху ў бочачках. Склеп уяўляе сабой казематаваную пабудову з арачным скляпеннем, адным вялікім памяшканнем сховішча, вакол якога зроблена вентыляцыйная галерэя. Па краях збудавання – два ўваходы. Бочачкі з порахам укладваліся ў тры ярусы на драўляных стэлажах.
У 1930-х гадах у горжы бастыёна пабудаваны аднапавярховы будынак пад артпарк войска Польскага. У пасляваенны перыяд ён выкарыстоўвалася як артмайстэрня і спартзала 131 артпалка. Знесены ў 2003 годзе ЖКГ горада Брэста.
У 1941 годзе на стыку левага фланка і левага фаса ўзведзены артылерыйскі паўкапанір № 557 62-га ўмацаванага раёна.
Гомельхлебапрадукт
ААТ «Гомельхлебапрадукт» — дзяржаўнае зернеперапрацоўчае прадпрыемства ў Гомелі, заснаванае ў 1917 годзе. На 2015 г. уключаў: млынзавод з цэхам для вытворчасці жытняй і пшанічнай мукі, манных крупаў; аўтаматызаваную вытворчасць сутачнай магутнасцю ў 530 тон рассыпных камбікармоў і 220 тон грануляваных камбікармоў; цэх для вытворчасці аўсяных, грэцкіх і ячных круп, гароху, каш і крупяных шматкоў хуткага прыгатавання.
Гісторыя
На пачатку 1917 г. на месцы крупазавода працаваў купецкі млын для вытворчасці шатраванай мукі магутнасцю на 10 тон за суткі. У выніку пераабсталявання 1926—1927 гадоў вытворчасць вырасла да 35 тон за суткі. Суседні млын пераабсталявалі на выпрацоўку аўсянай і ячнай мукі. Тамсама пазней паставілі крупадзёрку для перапрацоўкі грэчкі ў крупы. У 1934 годзе побач пабудавалі млын 3-гатункавага памолу магутнасцю ў 100 тон за суткі з элеватарам ёмістасцю на 8 тыс. тонаў, што зрабіла крупазавод найбольшым у Беларусі. Пасля пераабсталявання 1936—1937 гадоў крупазавод штодня перапрацоўваў па 105 тон аўса (50 т), грэчкі (40 т) і ячменю (15 т). У 1947 годзе пачалі ўзвядзенне жалезабетоннага элеватара з прыбудовай у 1962—1967 гадах трох сіласных карпусоў. У 1949 годзе прадпрыемства перайшло да перапрацоўкі толькі грэчкі з сутачнай магутнасцю вытворчасці ў 35 тон. У 1958 годзе, пасля давядзення вытворчай магутнасці да 180 тон за суткі, Гомельскі камбінат хлебапрадуктаў (КХП) упершыню ў СССР ужыў гідратэрмічную апрацоўку грэчкі, пры якой пад уздзеяннем цяпла і пары выраблялі хуткаразварвальныя крупы. У 1964 годзе ўвялі ў дзеянне 2-секцыйны млын магутнасцю ў 180 тон пшаніцы і 100 тон жыта за суткі. У 1996 годзе камбінат ператварылі ў Гомельскае вытворчае аб’яднанне хлебапрадуктаў. 31 снежня 1999 года прадпрыемства атрымала сучасную назву — ААТ «Гомельхлебапрадукт», якому падпарадкавалі Рагачоўскае хлебапрыёмнае прадпрыемства. У 2007 годзе далучылі Навабеліцкі КХП. Адначасна пачалі пераабсталяванне крупянога цэха Гомельскага КХП, магутнасць якога перавысіла 38 тыс. т за год, што зрабіла крупазавод найбольшым у Беларусі.
У 2009—2010 гадах на Навабеліцкім КХП збудавалі 2 сушылкі на 17 тыс. тонаў збожжа. У 2010 годзе да «Гомельхлебапрадукта» далучылі сельскагаспадарчае прадпрыемства «Андрэеўка-Агра» (Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць). На снежань 2011 года «Гомельхлебапрадукт» уключаў: млынзавод для вытворчасці жытняй і пшанічнай мукі, манных крупаў; камбікормавую вытворчасць магутнасцю ў 520 тон за суткі рассыпных камбікармоў з аўтаматызаваным дазаваннем і 220 тон за суткі грануляваных камбікармоў; цэхі для вытворчасці аўсяных, грэцкіх і ячных круп; цэхі для вытворчасці гароху, кашаў хуткага прыгатавання і крупяных шматкоў; жывёлагадоўча-раслінаводчае прадпрыемства «Андрэеўка». У 2011 г. Гомельскі КХП нарыхтаваў 17,5 тыс. тонаў грэчкі. 90% грэчкі пайшло на ўнутраны рынак. Навабеліцкі КХП перапрацаваў 110 тыс. тонаў збожжа, з якіх 70 тыс. т паступіла пасля збору ўраджая. У 2011 г. на Навабеліцкім КХП дадаткова пабудавалі 10 сушылак, што павысіла ёмістасць для захоўванья збожжа з 20 тыс. т да 48 тыс. тонаў.
Машковічы
Машко́вічы (, Мошковичи) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Здзітаўскага сельсавета. Размешчана за 14 км ад Бярозы, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
У 1864 годзе — вёска ў Сігневіцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года вёска ў Равяціцкай воласці, дзейнічалі капліца, хлебазапасны магазін. Аднайменны фальварак паблізу вёскі знаходзіўся ва ўладанні Рамуальда Нейгоф-Лея.
З 1915 года акупіраваны германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы (у ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада). З 1921 года — ў складзе Польшчы. У 1924 годзе ў Равяціцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства — вёска і фальварак. З 1926 года ў Міжлескай (былой Мацвеевіцкай), з 1932 года ў Сігневіцкай гміне.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска, цэнтр Машковіцкага сельсавета, і калонія. У сельсавеце ў той час дзейнічалі 2 пачатковыя школы, чырвоны вугал, хата-чытальня, магазін.
У 1949 годзе жыхары вёсак Дзягелец, Машковічы, Шылінок, Шылін былі аб'яднаны ў калгас імя Свярдлова, у 1959 годзе далучаны да саўгаса «Прамень», з 1963 года вёска ў племсаўгасе «Земляроб». 16 ліпеня 1954 года Машковіцкі сельсавет быў скасаваны, тэрыторыя і населеныя пункты далучаны да Міжлескага сельсавета. Паводле перапісу 1959 года (разам з навакольнымі хутарамі) — 90 будынкаў, 90 гаспадарак, 338 жыхароў. З 1960 года ў складзе Углянскага (з 18 студзеня 1988 Здзітаўскі) сельсавета. Паводле перапісу 1970 года дзейнічала комплексная брыгада племсаўгаса.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з крыху дугападобнай, двухбакова шчыльна забудаванай вуліцы, арыентаванай з захаду на ўсход, да якой у цэнтры прымыкае другая, арыентаваная з поўначы на поўдзень, і з асобных участкаў забудовы (вакол вёскі).
Кажухіўка (Васылькіўскі раён)
Кажухіўка (Кожу́хівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.