cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Канарскія астравы
Гісторыя
Першыя намаганні каланізацыі астравоў былі зроблены рымскімі папамі. У 1344 г. Клімент VI перадаў правы на архіпелаг нашчадкам іспанскага караля, аднак з-за пратэстаў з боку Партугаліі яго рашэнне не мела наступстваў. У канцы 80-х гг. XIV ст. па даручэнню Урбана VI з Кастыліі на Канарскія астравы былі накіраваны 13 місіянераў для хрысціянізацыі абарыгенаў, але ў выніку ўсе яны загінулі ад рук тубыльцаў. У 1402 г. нармандскі рыцар Жан дэ Бетанкур, які прыбыў на чале атрада з 53 чалавек нібы для дапамогі місіянерам, захапіў частку вострава Лансаротэ і заснаваў на ім крэпасць Рубікон. Супраціўленне астравіцян вымусіла Ж. дэ Бетанкура прызнаць свае валоданні ленам караля Кастыліі, за што той аказаў заваёўніку ваенную дапамогу. У 1406 г. было створана Рубіконскае каталіцкае арцыбіскупства. Гэта дазволіла Ж. дэ Бетанкуру падпарадкаваць астравы Лансаротэ, Фуэртэвентура і Эль-Ера. У 1418 г. яго пляменнік Масіёт перадаў права лена за выкуп іншаму сіньёру. Такім чынам да 1477 г. лен належыў розным прыватным асобам, сярод якіх былі і партугальцы, пакуль не перайшоў у валоданне каралевы Ізабелы I. У 1479 г. яна падпісала дагавор аб адмове Партугаліі ад правоў на архіпелаг. Канчатковае заваяванне скончылася падпарадкаваннем жыхароў Тэнэрыфэ ў 1496 г.
Пасля далучэння ўсіх астравоў да Іспаніі толькі 3 з іх (Гран-Канарыя, Тэнэрыфэ і Пальма) былі падпарадкаваны непасрэдна каралеўскай уладзе. Астатнія да 1837 г. заставаліся ў сіньёрыяльным валоданні. У другой палове XVI ст. склалася сістэма кіравання на чале генерал-капітана з рэзідэнцыяй на Гран-Канарыі, набліжаная да кантынентальнай Іспаніі. На Канарскія астравы мігрыравалі перасяленцы з краін Паўднёвай Еўропы, але значную частку прадстаўлялі прамыя нашчадкі гуанчаў, якія паступова асіміляваліся. Асновай эканомікі пасля заваявання стала сельская гаспадарка, асабліва вытворчасць цукру і алкагольных напояў. Канары з’яўляліся важным прамежкавым пунктам для мараплаўства. У 1492 г. падчас свайго плавання ў Новы Свет на Гран-Канарыі і Гамеры спыняўся Хрыстафор Калумб. Выхадцы з Канараў удзельнічалі ў каланізацыі Лацінскай Амерыкі. Канарскія астравы — першае месца за межамі Амерыкі, дзе пачалі вырошчваць бульбу. Адсюль яна трапіла ў еўрапейскія краіны. У XVI — пачатку XVIII стст. насельніцтва пакутвала ад пірацкіх рэйдаў берберскіх карсараў, англійскіх і галандскіх капёраў.
У 1833 г. была створана асобная іспанская правінцыя Канарскія астравы з адміністрацыйным цэнтрам у Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ. У 1852 г. порты правінцыі былі абвешчаны свабоднымі для наведвання іншаземных караблёў, што спрыяла развіццю міжнародных транзіту і гандлю. У другой палове XIX — XX ст. узмацнілася канкурэнцыя паміж гандлёвай элітай гарадоў Санта-Крус і Лас-Пальмас. Разам з гэтым, узнік рабочы, а потым і нацыяналістычны рух канарцаў. У 1901 г. у Санта-Крус была створана Народная партыя, што выступала за аўтаномію Канарскага архіпелага. У 1924 г. канарскія эмігранты арганізавалі ў Гаване Канарскую нацыяналістычную партыю. У 1927 г. іспанскія ўлады падзялілі супольную правінцыю на правінцыі Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ і Лас-Пальмас. Такім чынам здавальняліся патрэбы мясцовых эліт і ствараліся перашкоды для далейшага развіцця нацыяналістычных настрояў.
У гады дыктатуры Франсіска Франка канарскія нацыяналісты і прадстаўнікі левых аднолькава пакутвалі ад рэпрэсій. У 1964 г. на тэрыторыі Алжыра быў створаны Рух за аўтаномію і незалежнасць Канар. У 1968 г. ААА прызнала права Канарскіх астравоў на самавызначэнне, а Рух за аўтаномію і незалежнасць — у якасці афіцыйнага прадстаўніка астравіцян. Падзенне дыктатуры ў Іспаніі выклікала актывізацыю нацыяналісцкіх настрояў. У 1976 г. баявая частка Руху арганізавала шэраг тэрарыстычных актаў ў Лас-Пальмас.
У 1982 г. Іспанія прызнала аўтаномію Канарскіх астравоў, што прывяло да заканчэння гвалтоўных дзеянняў. Уступ у 1986 г. у склад ЕС меў спрэчныя наступствы, паколькі ліквідаваў свабодны статус портаў і прывёў да скарачэння міжнародных гандлёвых сувязяў, залежнасці ад фінансавай падтрымкі з боку Іспаніі і ЕС. У 1996 г. у Статут аб аўтаноміі была ўнесена папраўка, згодна якой жыхары Канарскіх астравоў абвяшчаліся палітычнай нацыяй. У 2018 г. быў прыняты новы Статут аб аўтаноміі.
Эканоміка
Традыцыйна найбольш важнай галіной эканомікі Канарскага архіпелага была сельская гаспадарка, якая ў нашы дні разам з хатнімі рамёствамі складае 1,4 % ад ВУП. Для камерцыйных патрэб астравіцяне вырошчваюць тытунь, агуркі, таматы, бананы. Нязначнае месца ў развіцці эканомікі займае прамысловасць (7,9 % ад ВУП), што тлумачыцца недахопам мясцовай сыравіны. Для патрэб астравіцян здабываюць соль, рэдкія мінералы, сыравіну для будаўніцтва. Асноўную частку ВУП (84,9 %) складае сектар паслуг, пераважна турызм.
Для Канарскіх астравоў характэрны адносна высокі ўзровень беспрацоўя (20,1 % у 2018 г.), павольны рост пакупніцкай здольнасці насельніцтва, перавага малых і сярэдніх прадпрыемстваў, недахоп кваліфікаваных кадраў у некаторых галінах эканомікі. Каб кампенсаваць гэтыя недахопы, Канарскія астравы карыстаюцца асаблівым эканамічным і фіскальных рэжымам, у тым ліку магчымасцямі для прадпрымальнікаў зніжэння ПДВ.
Тысовыця
Тысовыця (Тисо́виця) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шырлі Мак-Лейн
Шырлі Маклейн (Shirley MacLaine, нар., Рычманд, Вірджынія) − амерыканская актрыса і пісьменніца, аўтар шматлікіх кніг на аўтабіяграфічныя і эзатэрычныя тэмы.
Фавале-дзі-Мальвара
Фавале-дзі-Мальвара (Favale di Malvaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 525 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 32 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 16040. Тэлефонны код — 0185.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Rosario.
Максім Яўгенавіч Драздоў
Максім Яўгенавіч Драздоў (нар., Рагачоў) — беларускі гандбаліст. правы вуглавы.
Выхаванец гомельскага гандбола. У складзе магілёўскага клуба «Машэка» станавіўся бронзавым прызёрам Чэмпіяната Беларусі. У 2021 годзе перабраўся ў расйіскі клуб «Данскія Казакі — ПФУ» з Таганрога.
Народна-рэвалюцыйная партыя Лаоса
Народна-рэвалюцыйная партыя Лаоса (НРПЛ) — кіруючая камуністычная партыя ў Лаосе. Яна была заснавана ў 1955 годзе і да 1972 года дзейнічала пад назвай Народная партыя Лаоса. У 1973 годзе, пасля сыходу амерыканцаў з паўвострава Індакітай, НРПЛ пачала барацьбу за захоп улады ў Лаосе, а ў 1975 годзе прыйшла да ўлады. З сярэдзіны 1980-х праводзіць палітыку саступак у эканамічнай сферы, захоўваючы толькі кантроль над палітычным жыццём Лаоса.
Цяперашнім лідэрам партыі з'яўляецца і адначасова прэзідэнтам краіны Тонглун Сісуліт.
Афганцы (ветэраны вайны)
Афганцы (ветэраны вайны) — этымалогія паняццяў воіны-інтэрнацыяналісты; воіны-афганцы; ветэраны (удзельнікі) Афганскай вайны; ветэраны баявых дзеянняў у Афганістане і інш., катэгорыя былых ваеннаслужачых СССР са складу АКСВА, якія прымалі ўдзел у Афганскай вайне (1979—1989).
Гісторыя
У 1980-я гады з Афганістана сталі вяртацца савецкія вайскоўцы. Па ўласнай ініцыятыве яны пачалі ўзводзіць помнікі загінуўшым таварышам і ствараць ваенна-патрыятычныя клубы.
На «грамадзянцы» вайскоўцы АКСВА сутыкнуліся з непаразуменнем з боку цывільных чыноўнікаў і асоб. Ветэраны вайны адчувалі адсутнасць у грамадзянскім жыцці сумленнасці, шчырасці, чысціні чалавечых адносін, уласцівых баявой абстаноўцы, дзе былі выразная просталінейнасць і адсутнасць хітрасці У «афганцаў», якія вярнуліся з гарачай кропкі з абвостраным пачуццём справядлівасці, нязменна ўзнікаў з грамадствам канфлікт, мадэль адносін не ўжывалася ў існуючы светапарадак. Прыняць жа гэтыя правілы ўдзельнікі вайны не маглі.
Кадравыя вайскоўцы, асабліва афіцэры, жадалі зноў накіравацца ў зону баявых дзеянняў, таму некаторыя пабывалі ў Афганістане двойчы.
Броўкіна (Холм-Жыркоўскі раён)
Броўкіна (Бровкино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Броўкіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Броўкіна не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Балышаўскага сельскага паселішча.
Haplotinea ditella
Haplotinea ditella — від молей сямейства. Ён быў апісаны ў 1938 годзе. Сустракаецца на большай тэрыторыі Еўропы, за выключэннем Ірландыі, Францыі, Швейцарыі, на Пірынейскім паўвостраве і ў заходняй і паўднёвай частцы Балканскага паўвострава.
Зелянкевіч
Зелянке́віч — беларускае прозвішча.
Цягаўзброенасць
Цягаўзброенасць  (рус. тяговооружённость, англ. thrust-to-weight ratio, скар. T/W або TWR) — адносіны цягі сілавой устаноўкі лятальнага апарата (ЛА) да яго вагі; адзін з найважнейшых параметраў, якія вызначаюць лётна-тэхнічныя характарыстыкі ЛА. Ад цягаўзброенасці залежаць хуткасць ЛА, час набору вышыні (скораўздымнасць ) і разгону да зададзенай хуткасці, максімальная вышыня палёту, даўжыня разбегу, а таксама яго манеўраныя характарыстыкі. Важнай характарыстыкай самалёта з’яўляецца стартавая цягаўзброенасць — адносіны ўзлётнай цягі да яго ўзлётнай вагі.
Для транспартных сродкаў, якія не з’яўляюцца лятальнымі апаратамі і не выкарыстоўваюць рэактыўныя рухавікі, карэктней ужываць тэрмін энергаўзброенасць.
Цягаўзброенасць можа быць вельмі рознай для лятальных апаратаў розных сістэм. У планёра, напрыклад, гэтая велічыня строга раўняецца нулю, што аднак не перашкаджае пілоту планёра выконваць палёты працягласцю ў суткі і на адлегласць у тысячы кіламетраў. У той жа час цягаўзброенасць палубнага знішчальніка з вертыкальным узлётам паводле азначэння перавышае адзінку.
Для рэактыўных рухавікоў цягаўзброенасць з'яўляецца безразмернай велічынёй (адносіны ньютан цягі да ньютана вагі). Поршневыя рухавікі звычайна характарызуюцца іх энергаўзброенасцю (Вт/кг).
Прыклад
Расійскі ракетны рухавік РД-180, які выкарыстоўваецца ў амерыканскіх ракетах «Атлас V», развівае на ўзроўні зямлі цягу 3820 кН і мае сухую масу 5307 кг. Выкарыстоўваючы паскарэнне свабоднага падзення ля паверхні Зямлі, можна разлічыць адносіны сілы цягі T да вагі W ля паверхні зямлі (цягаўзброенасць) гэтага рухавіка (1Н = 1кг × 9,807 м/с²)
Варта памятаць, што рухавік не можа працаваць без корпуса, бакаў з гаручым і г.д. У гэтым прыкладзе вылічана цягаўзброенасць рухавіка, якая выкарыстоўваецца ў якасці параўнальных даных для розных рухавікоў пры стэндавых выпрабаваннях. Цягаўзброенасць лятальных апаратаў вылічваецца па іх сярэдняй вазе.
Бешанковіцкая кераміка
Бешанковіцкая кераміка — ганчарныя вырабы майстроў з Бешанковічаў. Вядома з даўніх часоў. У 1930-я гг. працавала каля 30 майстроў-паліўнікаў, якія выраблялі паліваны посуд шырокага асартыменту (гаршкі, гарлачы, збаны, слаі, міскі, глякі, цукарніцы і інш.). Бешанковіцкая кераміка вызначалася простымі формамі, светла-чырвоным колерам, амаль поўнай адсутнасцю дэкору (зрэдку ўжываўся геаметрычны штамп), рознымі памерамі, у залежнасці ад якіх вырабы мелі розныя назвы: штука (гаршчок на 10 л), пyгаp (5 л), пецярык (2,5 л), семярык (1 л) і інш. Рабілі таксама цацкі. З 1934 года на базе промыслу існавала арцель. У 1950—1970-я гг. вырабам бешанковіцкай керамікі займаліся асобныя майстры.
Шчаслывэ (Стрыйскі раён)
Шчаслывэ (Щасли́ве) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Пра цырымоніі
Пра цырымоніі (De Ceremoniis Aulæ Byzantinæ, «Пра цырымоніі візантыйскага двара») — традыцыйная назва зборніка апісанняў цырыманіяльнага пратакола візантыйскага імператарскага двара. Кнігу часта пазначаюць яе скарочанай лацінскай назвай De Ceremoniis. Яе арыгінальная назва — Περί τῆς Βασιλείου Τάξεως.
Кніга была складзена для імператара Канстанціна VII Парфірароднага (913 — 959), і часткова абноўлена ці дапоўнена пры Нікіфары II Фоку (963 — 969), магчыма пад наглядам Васіля Лекапена, імператарскага паракімомена.
Кніга ўключае шэраг дадаткаў, якія маюць самастойную каштоўнасць. Адзін з іх —, падручнік ваеннага мастацтва, напісаны Канстанцінам VII для свайго сына і спадчынніка Рамана II.
Орхуская канвенцыя
Орхуская канвенцыя — канвенцыя Еўрапейскай Эканамічнай Камісіі ААН «Аб доступе да інфармацыі, удзелу грамадскасці ў прыняцці рашэнняў і доступе да правасуддзя па пытаннях, што тычацца навакольнага асяроддзя».
Для ўступлення канвенцыі ў сілу неабходна падпісанне яе 16 краінамі. Гэты працэс доўжыўся тры гады. Канвенцыя была падпісаная 38 краінамі ў г. Орхусе ў Даніі 25 чэрвеня 1998 г. на 4-й Канферэнцыі міністраў навакольнага асяроддзя еўрапейскіх краін у рамках Працэса «Навакольнае асяроддзе для Еўропы».
Мэта Канвенцыі — падтрымка абароны правоў чалавека на спрыяльнае навакольнае асяроддзе для яго здароўя і дабрабыту, на доступ да інфармацыі, на ўдзел грамадскасці ў працэсе прыняцця рашэнняў і на доступ да правасуддзя па пытаннях, што тычацца навакольнага асяроддзя.
На кожны бок накладаюцца абавязацельствы па прыняцці неабходных заканадаўчых, рэгламентавальных мер для стварэння і падтрымання дакладнай, адкрытай і ўзгодненай структуры для ажыццяўлення палажэнняў Канвенцыі.
Доступ да інфармацыі:
Прычыны адмовы ў прадастаўленні экалагічнай інфармацыі можа заключацца толькі ў тым, што дадзеная інфармацыя паўплывае на:
Зацікаўленая грамадскасць своечасова і ў зразумелай форме інфармуецца на самым пачатковым этапе працэдуры прыняцця рашэнняў па пытаннях, што тычацца навакольнага асяроддзя.
Інфармаванне:
Бакі павінны імкнуцца да спрашчэння працэдуры ўдзелу грамадскасці ў працэсе прыняцця рашэнняў.
Бакі — ўдзельнікі Орхускай Канвенцыі : Азербайджан, Албанія, Арменія, Аўстрыя, Беларусь, Бельгія, Балгарыя, Венгрыя, Грузія, Германія, Грэцыя, Данія, Італія, Іспанія, Македонія, Казахстан, Кіргізія, Кіпр, Латвія, Літва, Ліхтэнштэйн, Люксембург, Мальта, Манака, Нідэрланды, Малдова, Нарвегія, Польшча, Партугалія, Малдова, Славенія, Румынія, Таджыкістан, Туркменістан, Украіна, Фінляндыя, Францыя, Эстонія, Харватыя, Чэхія, Ісландыя, Ірландыя, Швецыя, Швейцарыя, Былая Югаслаўская Рэспубліка Македонія, Злучанае Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі.
Да канвенцыі прыняты Пратакол аб рэгістрах выкідаў і пераносу забруджвальнікаў (2003 год), які ўступіў у сілу ў кастрычніку 2009 года, і папраўка аб генетычна змененых арганізмах (2005 год), якая ўступіць у сілу пасля далучэння да яе трох чвэрцяў членаў канвенцыі на момант прыняцця папраўкі.
За выкананнем Канвенцыі ажыццяўляе несудовы кансультацыйны нагляд Камітэт па выкананні Орхускай канвенцыі, створаны згодна з артыкулам 15. Удзельнікі Канвенцыі могуць таксама прызнаць юрысдыкцыю Міжнароднага суда або арбітражу па справах аб парушэнні Канвенцыі.
NGC 3953
NGC 3953 (іншыя абазначэнні — UGC 6870, MCG 9-20-26, ZWG 269.13, PGC 37306) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
У галактыцы былі зарэгістраваны ўспышкі дзвюх звышновых: SN 2001dp і SN 2006bp.
Багны
Багны́ (, Багны) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Мацеевіцкага сельсавета.
Алэксычы
Алэксычы (Оле́ксичі) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Поль Гашэ
Поль-Фердынанд Гашэ (Paul-Ferdinand Gachet;, Рэйсел, Аб’яднанае каралеўства Нідэрланды — , Авер-сюр-Уаз, Францыя) — французскі ўрач, апошні ўрач Вінцэнта ван Гога ў час яго знаходжання ў Авер-сюр-Уазе. Таксама вядомы як вялікі знаток імпрэсіянісцкага мастацтва і жывапісец-аматар. Пісаў карціны пад імем «Пол ван Рэйсел», гэта значыць «Пол з Рэйсела» (Рэйсел — фламандская назва горада Ліль, дзе нарадзіўся Гашэ).
Біяграфія
Поль Гашэ нарадзіўся і вырас у Рэйселе. У 1844/1845 годзе яго сям’я пераехала ў Мехелен, куды бацька Гашэ быў адпраўлены, каб прыступіць да працы ў новым аддзеле фірмы, дзе ён працаваў. Вышэйшую адукацыю і статус бакалаўра мастацтваў Поль атрымаў у Парыжы, у Сарбоне. Некаторы час працаваў у парыжскіх псіхіятрычных бальніцах Піцье-Салпетр’ер і Бісетр. Сярод яго настаўнікаў быў вядомы французскі ўрач-гастраэнтэролаг Арман Трусо. Вярнуўшыся ў Парыж, Гашэ заняўся прыватнай практыкай. Ён быў асабіста знаёмы з Гюставам Курбэ, Вікторам Гюго, Полем Сезанам. Сябрам доктара быў фармацэўт і прадпрымальнік Анры Нестле, заснавальнік знакамітай кампаніі «Nestlé» па вытворчасці прадуктаў харчавання. Першапачаткова кампанія займалася вырабам малочных сумесяў для кармлення грудных дзяцей, і Гашэ нярэдка прапісваў іх сваім дзецям-пацыентам. Калі французскі мастак і гравёр Шарль Мерыён трапіў у вар’ятню, Гашэ праводзіў з ім шмат часу. Ён жа назіраў за выздараўленнем Агюста Рэнуара ад пнеўманіі ў 1882 годзе. Нарэшце, ён спрабаваў адгаварыць Эдуара Манэ ад ампутацыі нагі, аднак мастак настаяў на сваім, перанёс цяжкую аперацыю і неўзабаве памёр. Памёр Поль Гашэ 9 студзеня 1909. Ён быў пахаваны на могілках Пер-Лашэз у Парыжы.
Сіндбад-мараход
Сіндба́д (ад  — Sandbād,السندباد البحري — as-Sindibād al-Baḥri) — імя легендарнага марака, які трапляе ў мноства фантастычных прыгод падчас падарожжаў праз мора на ўсход ад Афрыкі і на поўдзень ад Азіі. Калекцыя гісторый яго падарожжаў складае «Сем падарожжаў Сіндбада-марахода» у кнізе «Тысяча і адна ноч» і заснаваная часткай на рэальным вопыце ўсходніх мараплаўцаў, часткай — на антычнай паэзіі, такой, як «Адысея» Гамера, а часткай — на індыйскіх і персідскіх цудоўных апавяданнях — «мірабіліях».
Лічыцца, што правобразам Сіндбада быў кітайскі мараплавец эпохі дынастыі Мін Чжэн Хэ які меў будысцкую мянушку Саньбаа — «Тры Скарбы» або «Тры Каштоўнасці». Згодна з, нягледзячы на несумненна мусульманскае паходжанне, гэта мянушка служыць напамінам пра «». У сваіх плаваннях Саньбаа здзейсніў у Заходні акіян.
Па матывах казак знята мноства мастацкіх і мультыплікацыйных фільмаў.
Місісога
Місісо́га (Mississauga, ІРА: /ˌmɪ.sɪˈsɔːɡə/ ) — горад у Канадзе ў правінцыі Антарыа з насельніцтвам 713 443 чалавекі паводле перапісу 2011 года. Шосты па велічыні горад Канады. Размешчаны ў, у складзе.
Хадановіч
Хадановіч — беларускае прозвішча.
Фантанігорда
Насельніцтва складае 301 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 16023. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna Addolorata.
Народная скупшчына Рэспублікі Сербскай
Народная Скупшчына Рэспублікі Сербскай (Народна скупштина) — найвышэйшы заканадаўчы і канстытуцыйны орган у Рэспубліцы Сербскай. Скупшчына складаецца з 83 дэпутатаў, а парламенцкую большасць складаюць дэпутаты ад Саюзу незалежных сацыял-дэмакратаў, Дэмакратычнага народнага саюзу і Сацыялістычнай партыі.
Гісторыя
Народная скупшчына была заснавана 24 кастрычніка 1991 года як Скупшчына сербскага народа ў Босніі і Герцагавіне. Пасля сканчэння войны і падпісання Дейтанскага пагаднення Народная скупшчына ўзяла на сябе адказнасць за правядзенне патрэбных рэформаў і перабудову Рэспублікі. Да 2002 года дэпутаты Народнай скупшчыны абіраліся на тэрмін у два гады. Пасля 2002 года ў адпаведнасці са зменамі ў заканадаўствы іх сталі абіраць на чатыры гады.
У 2002 годзе была створана верхняя палата Народнай скупшчыны — Палата народаў. У яе складзе 28 дэпутатаў, абіраных дэпутатамі Скупшчыны і муніцыпалітэтамі па нацыянальным прынцыпе: па 8 прадстаўнікоў ад баснійцаў, сербаў і харватаў і 4 дэпутата ад астатніх нацыянальных меншасцей. Палата народаў можа ветаваць кожны закон, прыняты Народнай скупшчынай, калі злічыць, што ён пагражае жыццёвым інтарэсам адной з абшчын.
Ёдзіро Такахагі
(髙萩 洋次郎; нар. ) — японскі футбаліст. У 2013—2017 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
NGC 3952
NGC 3952 (іншыя абазначэнні — IC 2972, MCG -1-30-44, IRAS11510-0342, PGC 37285) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Хлебазапасны магазін
Хлебазапасны магазін, рускае гутарковае мангазея — скарбовая або грамадская ўстанова ў Расійскай імперыі, якая займалася назапашваннем збожжа на выпадак голаду або стыхійнага бедства, а таксама выдачай збожжавых пазык (напрыклад, сялянам на пасеў пасля засухі), часам і гандлем збожжам. Пачатковы запас выдаткоўваў дзяржаўны скарб або збірала грамада збожжам ці грашыма. Прыбыткі ад пазык і гандлю ішлі на павелічэнне запасаў. Хлебазапасныя магазіны былі часткай сістэмы назапашвання рэсурсаў агулам.
Сыткіўці
Сыткіўці (Ситківці) — пасёлак гарадскога тыпу ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Размешчаны за 80 км на паўднёвы ўсход ад Вінніцы.
NGC 5498
NGC 5498 (іншыя абазначэнні — UGC 9075, MCG 4-33-43, ZWG 132.80, ZWG 133.3, PGC 50639) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Балышова
Балышова (Болышево) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Балышова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Балышова не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Балышаўскага сельскага паселішча.
Таццяна Уварава
Тацця́на Ува́рава (нар. 25 ліпеня 1985) — беларуская тэнісістка. Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 222 месца дасягнула 29 жніўня 2005, парную — 201 месца — 3 кастрычніка 2005 года. Здабыла 2 адзіночныя і 2 парныя тытулы. Выступала за зборную Беларусі ў Кубку Федэрацыі, мае розніцу выйгрышаў і пройгрышаў 3—1. Завяршыла кар’еру ў 2007 годзе.
Уільям Пеці-Фіц-Морыс
Уільям Пеці-Фіц-Морыс (William Petty-FitzMaurice), першы маркіз Ленсдаўн, другі граф Шэлберн (2 мая 1737 — 7 мая 1805) — англійскі дзяржаўны дзеяч, член партыі вігаў, 14-ы прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі.
Вуліца Ротмістрава (Мінск)
Вуліца Ротмістрава — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар Паўла Аляксеевіча Ротмістрава, савецкага ваеначальніка, Галоўнага маршала бранятанкавых войск, Героя Савецкага Саюза.
Перасячэнні
Перасякаецца з вуліцамі:
NGC 3951
NGC 3951 (іншыя абазначэнні — UGC 6867, MCG 4-28-90, ZWG 127.99, IRAS11511+2339, PGC 37288) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Баляўшчына
Баляўшчы́на (, Болевщина) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Мацеевіцкага сельсавета.
Грамадзянская авіяцыя
Грамадзянская авіяцыя — галіна вытворчасці і абслугоўвання, прызначаная для: перавозкі пасажыраў, багажу, грузаў і пошты, выканання авіяцыйных работ у розных галінах эканомікі (сельская гаспадарка, будаўніцтва, ахова лясоў, абслугоўванне экспедыцый і да т.п.), аказання медыцынскай дапамогі насельніцтву і правядзення санітарных мерапрыемстваў; эксперыментальных і навукова-даследчых работ; навучальных, культурна-асветных і спартыўных мерапрыемстваў, а таксама пошукава-выратавальных і аварыйна-выратавальных работ і аказання дапамогі ў выпадку стыхійнага бедства.
У лістападзе 1944 г. была падпісана Чыкагская канвенцыя аб міжнароднай грамадзянскай авіяцыі, адным з пунктаў якой было стварэнне ICAO — міжнароднай арганізацыі грамадзянскай авіяцыі.
Пры павелічэнні патоку перавозак кантроль за паветранай прасторай ператвараецца ў вялікую праблему. Таму ў 1963 г. быў усталяваны так званы Еўракантроль, у які ўвайшлі Бельгія, Францыя, ФРГ, Люксембург, Нідэрланды і Англія для назірання як за вайсковымі, так і цывільнымі палётамі самалётаў краін-удзельніц. Існуе таксама тэндэнцыя каардынаваць абслугоўванне паміж нацыянальнымі авіялініямі; напрыклад, быў усталяваны ў 1963 г. Паветраны саюз паміж Францыяй (Air France), ФРГ (Lufthansa), Італіяй (Alitalia), Бельгіяй (Sabena).
Бабруйская кераміка
Бабруйская кераміка — ганчарныя вырабы майстроў з Бабруйска. Промысел вядомы з даўніх часоў. У канцы XIX — пачатку XX ст. у Бабруйску працавала каля 60 майстроў. Выраблялі дымлёныя (т. зв. сінія), а з 1930-х гг. паліваныя рэчы. Рабілі посуд: гаршкі, збаны, гладышы, глякі, слаі, формы, міскі, макатры, вазоны, талеркі, букетнікі, вугольнікі (4 гаршчочкі, злучаныя разам і змацаваныя ручкай) і інш. Выраблялі таксама дробную пластыку (бараноў, ільвоў, мядзведзяў), цацкі. Гаршкі, міскі, макатры, вазоны былі 5 памераў, кожны з якіх меў сваю назву: вярэйка (гаршчок каля 4 л), абеднік (2 л), укладыш большы (1 л) і інш. Своеасаблівасць мастацкага выгляду керамікі вызначалі мясцовая сыравіна, майстэрства рамеснікаў, тэхналагічны ўзровень вытворчасці, традыцыі. Бабруйскую кераміку вылучаюць своеасаблівыя прапорцыі, спалучэнне бясколернай палівы з багатым каларытам светла-чырвоных глін, сціплае дэкарыраванне абводкамі і штампікамі, асаблівасці ў канструкцыі накрывак і ручак.
Узбекістан на Алімпійскіх гульнях
Узбекістан упершыню ўдзельнічаў на Алімпійскіх гульнях як незалежная дзяржава ў 1994 годзе на зімовай Алімпіядзе ў Лілехамеры. У 1992 годзе ўзбекістанскія спартсмены ўваходзілі ў склад Аб'яднанай каманды.
Бабруйская кераміка
У 1989 годзе ў Бабруйску працаваў цэх мастацкай керамікі аб’яднання «Беларуская мастацкая кераміка», створаны на базе ганчарных рамесных майстэрняў.
Узбекістан на Алімпійскіх гульнях
Нацыянальны алімпійскі камітэт Узбекістана заснаваны ў 1992 годзе, ў 1993 годзе ён быў прызнаны Міжнародным алімпійскім камітэтам.
Царква ў Аверы
«Царква ў Аверы» (L'Église d'Auvers-sur-Oise) — карціна нідэрландскага жывапісца Вінцэнта ван Гога.
Гісторыя
Пакінуўшы ў маі 1890 г. бальніцу для псіхічнахворых ў Сен-Рэмі-дэ-Праванс, ван Гог пасяліўся ў вёсцы Авер-на-Уазе ў прадмесцях Парыжа, дзе і правёў апошнія два месяцы свайго жыцця. За гэты час ён напісаў каля 70 карцін, сярод якіх шмат краявідаў Аверу і яго ваколіц, у тым ліку і «Царква ў Аверы». Намаляваную на палатне пабудаваную ў XIII стагоддзі гатычную царква можна ўбачыць яшчэ на некалькіх работах таго перыяду. Пасля смерці мастака карціна дасталася яго сябру, урачу і мастаку-аматару Полю Гашэ, у якога ён праходзіў лячэнне ў апошнія месяцы свайго жыцця. Да сярэдзіны XX стагоддзя карціна знаходзілася ў прыватнай калекцыі Гашэ і яго нашчадкаў. У 1951 годзе яна была перададзена ў Луўр, а з 1986 года захоўваецца ў калекцыі музея Арсэ.
Партрэт доктара Рэя
«Партрэт доктара Рэя» — карціна Вінцэнта ван Гога, напісаная ў 1889 годзе.
На карціне намаляваны Фелікс Рэй, практыкант ў бальніцы Арля, дзе ўтрымліваўся Ван Гог. Доктар Рэй дапамагаў мастаку падчас прыступаў, і ў падзяку ван Гог напісаў гэты партрэт, які, па сведчанні сучаснікаў, атрымаўся вельмі падобным. Вінцэнт ван Гог змог перадаць асноўныя рысы доктара - фізічную моц і ўпэўненасць у сабе. Аднак Фелікс Рэй быў абыякавы да мастацтва і схаваў падораную яму карціну на гарышчы. Потым яна прыкрывала дзірку ў куратніку. Толькі ў 1900 годзе мастак Шарль Камоэн, апынуўшыся ў Арлі, знайшоў гэты партрэт у двары доктара Рэя.
Да 1918 г. партрэт знаходзіўся ў калекцыі С. І. Шчукіна ў Маскве, потым у Дзяржаўным музеі новага заходняга мастацтва, а з 1948 года і па сённяшні дзень знаходзіцца ў Музеі імя Пушкіна ў Маскве.
Пра гісторыю стварэння партрэта існуе аднайменная п'еса.
Павел Мікалаевіч Дуда
Павел Мікалаевіч Дуда (нар. ) — беларускі гандбаліст, правы паўсярэдні.
Спартыўная кар’ера
Выступаў за ГК імя Лёвіна і «Машэку», станавіўся бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі. У 2020 годзе пачаў выклікацца ў склад зборнай Беларусі, адправіўся з нацыянальнай камандай на чэмпіянат свету ў Егіпет, аднак на пляцоўцы так і не з’явіўся. У 2021 годзе Павел Дуда перайшоў у СКА, 24-гадовы гандбаліст падпісаў кантракт на 2 гады. У маі 2022 года было абвешчана аб пераходзе Дуды ў фінскі «Рыйхімякі».
Стэфан Яўстахій Александровіч
Стэфан Яўстахій Александровіч (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Гарадзенскі падкаморы і маршалак, кашталян новагародскі (з 1698).
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Александровічаў герба «Александровіч», сын Канстанціна Казіміра Александровіча.
Змовіўся з гарадзенскім лоўчым Якубам Эйсмантам, які быў на той час прызнаны банітам, і незаконна набыў у Яна Пшаздзецкага і яго жонкі Ганны Карэцкай фальварак Ласосна, які належаў упіцкаму падчашаму Андрэю Грушчынскаму. Ян Пшаздзецкі быў хворы на розум, недзеяздольны і не меў права распараджацца маёмасцю. Ён падпісаў дакумент і паставіў пячатку, сам не ведаючы пад якім дакументам. Пасля Якуб Эйсмант прадаў яго Стэфану Александровічу. Набыўшы адну частку маёнтка, Стэфан Александровіч стаў шкодзіць Андрэю Грушчынскаму праз сваіх падданых на другой частцы, нават напаў на яго сына Станіслава. У судзе справа была не вырашана з-за адсутнасці гарадзенскага маршалка, які знаходзіўся на сойме ў 1693 годзе. Але Стэфан Аляксандровіч быў уведзены ў валоданне фальваркам у 1694 годзе.
У 1699 годзе па прывілею Аўгуста ІІ Саса Аляксандровіч і яго жонка атрымалі ад гарадзенскага вайтоўства грунты і вёскі Тарусы, Галавічы, Пышкі, Мёлы з перавозам на рацэ Нёман, якія былі аднятыя ад гарадской юрыдыкі і перададзены да Гарадзенскай эканоміі неправавым чынам, стаў на рацэ Ласосна, які раней належаў Яну Шульцу, млыны. У дакуменце адзначалася, што спадчынным грунтам Аляксандровіча, што ў фальварку Чэхаўшчына, ад става на рацэ Ласосна на гарадскіх грунтах каля вёскі Тарусы залівала прыналежную тэрыторыю, чым наносіліся шкоды маршалку. Камісія гэта зафіксавала, і млын ад Ласосны Пшаздзечыны быў адняты. А два млыны на рацэ Ласосна Касцікоўскі і Сіканоўскі ў межах грунтоў Галавічоў былі пакінуты пад гарадской юрыдыкай.
Згаданы ў «Зборы цудаў» абраза Маці Божай Студэнцкай: калі пад ім закульгавіў конь і ён паламаў нагу, ён звярнуўся да абраза і хутка ачуняў. Выява з гэтым цудам змешчана на сталі (лаве) ў гарадзенскім Фарным касцёле.
Сям’я
У шлюбе з Тэкляй з роду Кірдзеяў. У іх сям’і нарадзіліся:
Жонка Тэкля была пахавана ў бернардзінскім касцёле ў Горадні, аб чым сведчыць умураваная ў сцяну шыльда.
Гарэта
Гарэта (Gorreto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 128 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 7 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 16020. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы san Fermo.
Карзюкі
Карзюкі́ — колішняя вёска на правым беразе Свіслачы, з 1972 года ў складзе Мінска.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1600 годзе. У XVIII — XIX стагоддзях належала Прушыскім. У 1791 годзе вёска маёнткаў Новы Двор і Лошыца. У 1800, 1815 гадах вёска, шляхецкая ўласнасць С. Прушынскага, 22 двары, 84 жыхары. У 1858 годзе ўласнасць Я. Прушынскага.
Цікавыя факты
Вёсцы Карзюкі прысвечаны верш Янкі Купалы «''Над Свіслачай. У Карзюках''» (1911—1912), які выйшаў у зборніку «Шляхам жыцця».
Маракайба
Маракайба:
Праспект Ракасоўскага (Мінск)
Праспе́кт Ракасо́ўскага — магістральная вуліца ў Ленінскім раёне Мінска, кампазіцыйная вось жылога раёна Серабранка.
Названы ў гонар Канстаціна Ксавер’евіча Ракасоўскага (1896—1968), савецкага ваеначальніка, Маршала Савецкага Саюза, Маршала Польшчы, Двойчы Героя Савецкага Саюза. Будаўніцтва пачалося ў 1970-я гады. Праспект забудаваны пераважна дзевяціпавярховымі і больш высокімі панэльнымі дамамі. У апошняе дзесяцігоддзе ўздоўж праспекта пачата ўзвядзенне вышынных маналітных і каркасна-блокавых дамоў.
Архітэктурна-планіровачная арганізацыя ансамбля праспекта Ракасоўскага звязаная з бульварам (арх. В. Звалінскі), які на ўсім працягу ад вул. Ванеева да вул. Малініна служыць для пешаходнай сувязі паміж цэнтрамі, аб’ектамі культурна-побытавага абслугоўвання і транспартнымі прыпынкамі. Фантаны і іншыя малыя архітэктурныя формы, пляцоўкі адпачынку, розныя прыёмы азелянення ствараюць спрыяльнае асяроддзе для кароткачасовага адпачынку і прагулак. Заканчваецца бульвар уваходам у парк імя Грэкавай Н. Р. на паўночным беразе Чыжоўскага вадасховішча.
Праспект пачынаецца ад развязкі з вуліцамі Ванеева, Трасцянецкай і Алега Кашавога, перасякае вуліцу Пляханава і канчаецца скрыжаваннем з вуліцай Малініна каля Чыжоўскага вадасховішча. Паралельна праспекту ідзе вуліца Гараўца. На ўсім працягу праспекта дзейнічае аўтобуснае і інтэнсіўнае тралейбуснае паведамленне. Найбліжэйшыя станцыі метро — Пралетарская, Трактарны завод, Партызанская — размешчаны прыкладна ў двух кіламетрах ад праспекта.
У 2011 годзе плануецца пашырыць праспект да васьмі палос і ўладкаваць уздоўж яго пешаходны бульвар з невялікімі зонамі адпачынку і веладарожкамі. Раней планавалася пусціць уздоўж праспекта лінію хуткаснага трамвая. Пазней будаўніцтва трамвайнай лініі было выключана з праекта. На месцах, якія адводзяцца пад трамвайныя пуці, будуць размешчаны аўтамабільныя паркоўкі.
Асліннік двухгадовы
Аслі́ннік двухгадовы (Oenothéra biénnis) — двухгадовая расліна сямейства, родам з Паўночнай Амерыкі. У садаводстве разводзяць сарты гібрыднага паходжання.
Назва
Асліннік двухгадовы, дзівана дзікая, бабек польны, дзяванна дзікая, сініла , кавальнік , палявая ляўконія.
Батанічнае апісанне
Двухгадовая расліна са стрыжневым глыбокім коранем. На першы год дае разетку лісця, прылеглага да глебы, лісце да 10—20 см даўжынёй, падоўжана-яйкападобнае ці авальнае, на другі — прамое, крэпкае, пакрытае кароткімі мяккімі валасамі сцябло вышынёй 60—100 см, якое нясе доўгае суквецце-гронку.
Прыкаранёвае лісце эліптычнае, з хвосцікамі, звужаецца да аснавання, востраканцовае; сцябловае лісце амаль сядзячае, шырокаланцэтнае, з дробназубчастым краем, да 5—7 см даўжынёй.
Кветкі буйныя, цытрынава-жоўтыя, пялёсткі даўжынёй да 2 см, з выманнем, тычынак 8.
Цвіце асліннік з чэрвеня па верасень, плоданасіць пачынае з канца ліпеня.
Насенне
Плод — кароткая цыліндрычная, чатырохгранная каробачка.
Паколькі кожны асноўны або бакавы парастак нясе да 120 кветак, гэта расліна можа добра рассявацца. Кожная капсула змяшчае да 200 насенін, афарбоўка якіх вар’іруе ад цёмна-карычневай да чорнай. Насенне каля міліметра даўжынёй, трохкутнае.
Распаўсюджванне
Натуральны арэал — Паўночная Амерыка. Быў завезены ў Еўропу ў XVII стагоддзі, а затым распаўсюдзіўся далей на ўсход. Зараз у Еўропе атрымаў такое шырокае распаўсюджванне, што ўспрымаецца большасцю насельніцтва як мясцовы від.
Зараз у дзікім выглядзе расце ў сярэдняй паласе Расіі, а таксама ў Перадкаўказзі і на Далёкім Усходзе, у Сярэдняй Азіі, у Беларусі сустракаецца паўсюдна, месцамі ў значнай колькасці.
Аддае перавагу злёгку ўвільготненым месцапражыванням. Так, яго можна сустрэць на пясчаных наносах па берагах рэк, у поймах. Таксама з’яўляецца рудэральнай раслінай — расце па абочынах дарог, насыпаў, на склонах, узлесках, на пустазельных месцах.
Хімічны склад
Расліна ўтрымлівае фітастэрыны, дубільныя рэчывы, у кветках маецца фарбавальнае рэчыва, трава змяшчае каўчук, арганічныя кіслоты, і флаваноіды.
Гаспадарчае значэнне
Меданосная, кармавая, харчовая, лекавая, алейная і дэкаратыўная расліна.
У кветкаводстве асліннік атрымаў распаўсюджанне як прыгожаквітнеючая расліна. Разводзяцца гібрыдныя сарты аслінніку. Як дэкаратыўную расліну рэкамендуюць высейваць ў лесапарках на больш-менш урадлівых пясках, на чыгуначных і шашэйных насыпах і схілах.
У кожнай кветцы ёсць вялікая кропля нектару, лёгкадаступная пчолам і дастатковая для напаўнення іх мядовага зобіка. Мёдапрадуктыўнасць да 40 кг/га. Пылок з аслінніку пчолы не збіраюць. Ён жоўтага колеру, вельмі ліпне да цела пчалы і ў палёце цягнецца за ёй доўгімі ніткамі, якія застаюцца на прылётнай дошцы.
У маладым узросце, калі сцябло яшчэ не агрубела, асліннік добра есць скот. Ён прыдатны для сіласавання, вараныя карані ядуць свінні.
Сцеблавае валакно прыдатнае для вытворчасці грубай пянькі. Насенне ўтрымлівае 28,4 % алею, па іншых дадзеных — 40—50 %. У некаторых краінах Заходняй Еўропы вырошчваюць як алейную культуру (1 га пасеваў дае да 200 кг масла).
Карані можна спажываць у ежу як сырымі, так і варанымі.
Алей з насення выкарыстоўваецца ў касметычнай прамысловасці для вытворчасці крэмаў, ласьёнаў, губной памады.
Медыцынскае значэнне
Адвар кораня п’юць пры хваробах лёгкіх і болях у грудзях, адвар суквеццяў — пры запаленні нырак; адварам прамываюць раны.
Пры абязводжваючых паносах рэкамендуецца ўжываць унутр настой травы.
Прэпараты насення выкарыстоўваюцца для лячэння атапічнага дэрматыту, таксама атэрасклерозу і хваробы сэрца, дыябету, рэўматоіднага артрыту, захворванняў нервовай сістэмы.
Джордж Фрост Кенан
Джордж Фрост Кенан (16 лютага 1904 - 17 сакавіка 2005) — амерыканскі дыпламат, палітолаг і гісторык, заснавальнік Інстытута Кенан падраздзялення Woodrow Wilson International Center for Scholars. Найбольш вядомы, як ідэйны бацька «палітыкі стрымлівання» часоў Халоднай вайны. Аўтар прац па гісторыі ўзаемаадносін СССР і краін Захаду. Унучаты пляменнік Джорджа Кенана, вядомага сувязямі з расійскімі рэвалюцыянерамі ў 1890-х гадах.
Біяграфія
У 1925 годзе, адразу пасля заканчэння Прынстанскага ўніверсітэта, Кенан паступіў на дыпламатычную службу. Пасля нядоўгага знаходжання ў Жэневе ён даведаўся, што можа навучыцца тры гады ў аспірантуры аднаго з еўрапейскіх універсітэтаў пры ўмове, што будзе вывучаць якую-небудзь рэдкую мову. Кенан абраў рускую, бо ў яго была магчымасць атрымаць прызначэнне на працу ў Савецкі Саюз, а таксама прытрымліваючыся сямейнай традыцыі, пачатак якой паклаў стрыечны брат яго дзеда, у памяць аб якім пасля дапаможа заснаваць пры Міжнародным цэнтры Вудра Вільсана Інстытут перспектыўных расійскіх даследаванняў імя Кенана. Пасля завяршэння аспірантуры Дж. Ф. Кенан працягнуў дыпламатычную службу за мяжой - у Таліне і Рызе. Дзе б ён ні працаваў, ён усюды шмат падарожнічаў, што дапамагала яму лепш даведацца пра народ і культуру краіны. У 1933 годзе Кенан прыехаў у Маскву ў якасці перакладчыка Вільяма C. Буліта, першага пасла ЗША ў Савецкім Саюзе.
Затым была служба ў Берліне, Вене, Празе, Лісабоне і Лондане. Але ў цэнтры ўвагі Кенана па-ранейшаму заставаўся СССР. Менавіта з Масквы ён пасылае «доўгую тэлеграму», у якой заклікае ўрад Злучаных Штатаў цвёрда выступіць супраць савецкай экспансіі ва Усходняй Еўропе. Затым, у ліпені 1947 года, у часопісе «Міжнародныя адносіны» з'явілася эсэ за подпісам нейкага «Х», у якім выкладалася стратэгія стрымлівання, неўзабаве увасобленая ў жыццё. Значэнне гэтай стратэгіі цяжка пераацаніць: яна аказала ўплыў на выпрацоўку амерыканскай дактрыны на наступныя 40 гадоў, абумовіла палітыку іншых дзяржаў у адносінах да Амерыкі і, нарэшце, легла ў аснову шматлікіх важных дыпламатычных і палітычных пачынанняў, такіх, як дактрына Трумэна, план Маршала, НАТА і Берлінскі паветраны мост.
Белу-Арызонты (мікрарэгіён)
Белу-Арызонты (порт.  Microrregião de Belo Horizonte ) — мікрарэгіён у Бразіліі, уваходзіць у штат Мінас-Жэрайс. Складовая частка мезарэгіёна Агламерацыя Белу-Арызонты. Насельніцтва складае 4 867 529 чалавек на 2006 год. Займае плошчу 5819,855 км². Шчыльнасць насельніцтва — 836,4 чал./км².
Вуліца Русіянава (Мінск)
Вуліца Русіянава — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Івана Мікітавіча Русіянава (1900—1984), савецкага военачальніка, Героя Савецкага Саюза, «першага савецкага гвардзейца»: камандуючага 100-й стралковай дывізіі, пераўтворанай у верасні 1941 года ў 1-ю гвардзейскую стралковую дывізію.
Mark V
Mk V — брытанскі цяжкі танк часоў Першай сусветнай вайны. Як і папярэднія брытанскія танкі, выпускаўся ў двух мадыфікацыях, якія адрозніваюцца паміж сабой узбраеннем: «самец» (male) — са змяшаным гарматна-кулямётным узбраеннем і «самка» (female) — з чыста кулямётным узбраеннем.
Гісторыя стварэння
Новая мадыфікацыя Mk V істотна адрознівалася ад сваіх папярэднікаў як унутрана, так і вонкава. На ёй усталявалі чатыроххуткастную, планятарную каробку перадач сістэмы Вільсана і спецыяльны танкавы рухавік «Рыкарда». З гэтага часу машынай кіраваў адзін чалавек — удалося пазбавіцца ад бартавых каробак перадач. Адметнай вонкавай прыкметай Mk V сталі паветразаборнікі сістэмы астуджэння, змантаваныя па бартах танка. Радыятар усталёўваўся ў адным блоку з маторам. Рубку камандзіра павялічылі, а ў карме ўсталявалі яшчэ адзін кулямёт. Першыя Mk V пачалі паступаць у войскі ў маі 1918 года, а ўсяго да канца вайны было пабудавана 400 машын — па 200 «самцоў» і «самак».
Далейшае выкарыстанне
Баявыя машыны Mk IV і Mk V — асноўныя англійскія танкі I сусветнай вайны. Нягледзячы на мноства недахопаў, яны паспяхова ўдзельнічалі ў шматлікіх бітвах і шырока выкарыстоўваліся ў арміях іншых краін: 77 машын англічане перадалі французам 1 лістапада 1918 года, некалькі асобнікаў былі і ў арміі ЗША. Трафейныя Mk IV былі ў кайзераўскай арміі, а Mk V — у войсках інтэрвентаў і «Белай гвардыі» ў Расіі. Некаторыя з іх былі захопленыя Чырвонай Арміяй і названы «Рыкарда», па адлітай на блоку цыліндраў рухавіка назве фірмы-вытворцы сілавога агрэгата (выкарыстоўваліся да 1930 года). Пасля I сусветнай вайны толькі танкі Mk V і Mk V* знаходзіліся на ўзбраенні брытанскай арміі. Таксама танкі былі ў арміях Польшчы, Японіі, Латвіі, Эстоніі (да пачатку Другой сусветнай). Маюцца звесткі аб удзеле танка ў абароне Берліна.
Трэцяя бітва за Царыцын
У ходзе аперацыі ў чэрвені 1919 года, якая скончылася ўзяццем горада войскамі Пятра Урангеля, упершыню ў грамадзянскай вайне раніцай 17 чэрвеня адначасова канцэнтравана адбылася атака 17-ці танкаў Першага танкавага дывізіёна, сфармаванага ў Екацерынадары, і 4 бронепаяздоў: Арол, Адзіная Расія, Наперад, за Радзіму, Атаман Самсонаў, у выніку чаго была цалкам узламаная абарона чырвоных. З танкаў, сфармаваных у чатыры танкавых атрада па 4 танка, восем штук былі цяжкімі гарматнымі Mk V, а дзевяць — лёгкімі кулямётнымі, з якіх у адным знаходзіўся «са спорту» брытанскі экіпаж аднарукага капітана Кокса.
Найгоршы чалавек у свеце
«Найгоршы чалавек у свеце» (Verdens verste menneske) — мастацкі фільм 2021 года рэжысёра Ёакіма Трыера. Сумесная вытворчасць Нарвегіі, Францыі, Швецыі, Даніі.
Сюжэт
Чатыры гады з жыцця Юліі — маладой жанчыны, чые спробы разабрацца ў асабістай і прафесійнай сферы прыводзяць яе да ўсведамлення, хто яна такая насамрэч.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 10 кінаўзнагародамі і яшчэ 9 намінацыямі.
NGC 3950
NGC 3950 (іншыя абазначэнні — MCG 8-22-30, PGC 37294) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Наджат Уардад
Наджат Уардад (Najat Ouardad; нар., Арлеан, Францыя) — прафесійная француская баскетбалістка.
Біяграфія
З 2013 па 2016 год гуляла у «Тарб Жэсп Бігор».
У ліпені 2019 года падпісала кагтракт з францускім клубам «Манбрысан».
Выступала за зборную Францыі U-16 (2006)
Эдзі Агняцвет
Эдзі Агняцвет, сапраўднае імя Эдзі Сямёнаўна Каган ( (або 1916),  — ) — беларуская паэтэса.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і служачых. Скончыла 7-годку, працавала на мінскім заводзе «Камунар» (1930), год вучылася ў мінскай будаўнічай прафтэхшколе. Скончыла крытыка-творчае аддзяленне літаратурнага факультэта Мінскага вышэйшага педагагічнага інстытута (1934). Завочна вучылася на педагагічным аддзяленні літфака педінстытута (1934—1936), працавала рэдактарам Беларускага радыё (1934—1938), кансультантам у кабінеце маладога аўтара СП БССР (1939), у аддзеле паэзіі часопіса «Полымя рэвалюцыі» (1940—1941). Падчас Вялікай Айчыннай вайны жыла ва Узбекістане. У 1945—1946 працавала ў Дзяржаўным выдавецтве БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1937).
Паводле Станіслава Шушкевіча, Эдзі Каган данесла на яго бацьку — беларускага пісьменніка, таксама Станіслава Шушкевіча, пазней сасланага.
«У вестыбюлі гасцініцы „Расія“ была ў мяне яшчэ адна няпростая сустрэча з беларускай дзіцячай паэткай Эдзі Агняцвет… Мая маці, бацька і Эдзі былі аднакурснікамі і закончылі літаратурны факультэт Вышэйшага педагагічнага інстытута ў Мінску. Маці неаднойчы мне казала, што Эдзі Сямёнаўна — адзіная яе сяброўка, якая засталася з ёю ў самых добрых адносінах пасля зняволення бацькі. Некаторыя іншыя адвярнуліся ад жонкі „ворага народа“ або проста перасталі заўважаць. А вось Эдзі не змяніла свайго стаўлення: сустракалася, прыходзіла да нас, маці — да яе і г. д. „Эдзі — прыстойны, вельмі вартасны чалавек“, — гаварыла маці.
Потым з высылкі вярнуўся бацька і расказаў наступнае. У турме ад яго патрабавалі напісаць даносы на некалькіх чалавек. Абяцалі за гэта вызваліць. Бацька катэгарычна адмовіўся. Яго пачалі пераконваць: не будзь святым, усе так робяць. Маўляў, такі крок — узаемавыгодны. Усіх пастрашаць і адпусцяць на свабоду. Бацька не паверыў і працягваў адмаўляцца. Тады следчы паказаў даносы на яго, напісаныя Эдзі Каган (Агняцвет) і Алесем (Айзікам) Кучарам. Следчы сказаў: напішаш на ўсіх, выйдзеш на волю, усе разам зберыцёся і пасмяецеся ўволю. Мы ўсіх адпусцім і справы вашыя закрыем. Бацька адмовіўся.»
Творчасць
Дэбютавала вершамі ў 1929. Пісала пераважна для дзяцей. Выдала зборнікі паэзіі «Маё пакаленне» (1935), «Вершы» (1938), «Вясновай раніцай» (1941), «Край мой родны» (1945), «Дарога ў будучыню» (1949), «Беларуская рабіна» (1959), «Лірыка» (1965), «Круглы год: Выбранае» (1966), «Жаданне» (1971), «Спадзяванне калыханак» (1983), «Закаханым» (1986), паэму «На беразе Волгі» (1940). Выйшлі кнігі паэзіі для дзяцей «Васількі» (1947), «Ля піянерскага кастра» (1952), «Твае таварышы» (1957), «Госць з далёкай зямлі» (1958), «Незвычайныя канікулы» (1962), «Першы ліст» (1966), «Падарожнік» (1969), «Піянерская гама» (1970), «Краіна маленства» (1975), «Мы сур’ёзныя, мы вясёлыя» (1976), «Доктар Смех» (1977), «Ад зярнятка да вясёлкі» (1981), «Хто пачынае дзень?» (1982), «На двары алімпіяда» (1984), «Буду настаўнікам» (1990), паэмы «Песня пра піянерскі сцяг» (1949), «Мы будзем сябраваць» (1955, дапрацаванае выданне ў 1979), кніга для чытання ў 4 класе «Роднае слова» (з Я. Івашуціч, 1989). У 1976 выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах.
Аўтар лібрэта опер для дзяцей «Джанат» (1962, ставілася ў 1944, 1947, 1974), «Марынка» (урыўкі ў 1958, пастаўлена ў 1956).