cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абчугскі сельсавет
Абчу́гскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Абчуга.
Дзесяцігадовая аповесць пра ваенныя справы Крыштофа Радзівіла
Назва паэмы А. Рымшы сведчыць, што аўтар «Дзесяцігадовай аповесці…» ставіў перад сабой больш амбіцыйную задачу, чым напісанне радзівілаўскай выправы 1581 г.: стварыць вершаваную хроніку подзвігаў Крыштофа Радзівіла на працягу дзесяці гадоў, прасачыць удзел Радзівіла ў ваенных аперацыях з 1572 па 1581 г.
Абчугскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Крупскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Смародзінскага сельсавета. 5 мая 1962 года ў склад Заборскага сельсавета перададзены 12 населеных пунктаў (вёскі Журавы, Кутавец, Луцішча, Лютыя, Мальцы, Прудзіны, Слабада, Смародзінка, Шарнева, Шкорнеўка, пасёлкі Кірава і Шарнева), наўзамен у склад сельсавета з Заборскага сельсавета пералічаны 10 населеных пунктаў (вёскі Асечана, Бобрык, Бяляны, Забарочча, Забор’е, Касянічы, Клубынічы, Краснавінка, Харытанцы і Чараёўка). 14 верасня 1972 года ў склад Акцябрскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Забарочча, Харытанцы і Чараёўка). 31 сакавіка 1977 года да сельсавета далучана частка скасаванага Бобрскага сельсавета (13 населеных пунктаў: вёскі Журавы, Калыбанава, Кастрычнік, Кутавец, Ламское, Луцішча, Прудзіны, Слабада, Смародзінка, Шарнева, Шкорнеўка, пасёлкі Кірава і Шарнева). 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Акцябрскага сельсавета.
Дзесяцігадовая аповесць пра ваенныя справы Крыштофа Радзівіла
А. Рымша пачынае першы раздзел паэмы са сціплага «летапіснага» запісу пра смерць вял.кн. і караля Жыгімонта Аўгуста: Року ад нараджэння Пана, Збаўцы-Бога,
Тысяца пяцьсот пісана семдзесят другога,
Абчугскі сельсавет
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 26 населеных пунктаў: аграгарадок Абчуга, вёскі Асечана, Астроўкі, Бобрык, Дзяньгубка, Журавы, Забор’е, Калыбанава, Кастрычнік, Касянічы, Кіявец, Клубынічы, Краснавінка, Кутавец, Лагі, Ламское, Луцішча, Прудзіны, Слабада, Смародзінка, Хватынка, Шарнева, Шарпілаўка, Шкорнеўка, пасёлкі Кірава і Шарнева.
Дзесяцігадовая аповесць пра ваенныя справы Крыштофа Радзівіла
Як без літасці паркі караля святога
Ад жывых адабралі; меў ён ласку ў Бога -
На нябёсы патрапіў, цела ж тленам стала,
Каб у прышласці часу да жыцця паўстала. Звернем увагу на характэрнае спалучэнне ў першых жа радках паэмы вобразаў грэчаскай міфалогіі і рэлігійных перакананняў аўтара: караля Аўгуста пазбавілі жыцця няўмольныя Паркі, а на неба яго ўзяў хрысціянскі Бог. Гэта тыповы вынік наследавання рэнесансным паэтам антычных узораў.
Бачым, бачыць захочам, можа, не аднойчы. Непасрэдны ўдзельнік паходу К. Радзівіла А. Рымша неаднаразова падкрэслівае сваю ролю відавочцы многіх апісаных у паэме падзей, даты якіх падаюцца ў тэксце альбо на палях. Прынцып гістарычнай дакладнасці з'яўляецца мастацкай асновай «Дзесяцігадовай аповесці…»
Сімптаматычна, што Ф. Градоўскі ва ўступнай эпіграме просіць кіраваць яго лірай Каліёпу — музу эпічнай паэзіі, а А. Рымша ў паэтычнай прадмове называе сваімі апякункамі дзвюх муз: Каліёпу і музу гісторыі Кліа. Рымша арыентуецца на луканаўскую мадэль эпасу, усведамляе сябе паэтам-гісторыкам, піша вершаваную хроніку дзесяцігадовага служэння Крыштофа Радзівіла Айчыне.
Царкву гэтую згадваў у сваёй паэме Ф. Градоўскі, але ў яго не ўзнікла сумнення, што яе будаваў менавіта Вітаўт. Іншая справа — Андрэй Рымша. Паведаміўшы, што Крыштоф Радзівіл разбіў лагер каля царквы, пабудаванай быццам бы Вітаўтам (паводле легенды), аўтар «Дзесяцігадовай аповесці…» прысвячае 16 радкоў разважанням на гэту тэму. Па-першае, лічыць паэт, калі Вітаўт сапраўды пабудаваў над Дзвіной каля Таропца храм, то напачатку гэта быў касцёл, толькі потым ператвораны ў праваслаўную царкву: Вітаўт быў па веравызнанні каталік, хрышчоны ў Кракаве. Па-другое, калі Вітаўт агнём і мячом пустошыў гэтыя землі, ён вызнаваў яшчэ паганства і хрысціянскіх храмаў не будаваў. Вось студню — Вітаўтаў Ключ — сапраўды мог бы зрабіць ён.
Уражваюць не столькі аргументы Рымшы, часам спрэчныя (Вітаўт, напрыклад, за сваё жыццё некалькі разоў мяняў веравызнанне), колькі сам вобраз мыслення паэта, імкненне разглядаць сучасную з'яву з улікам яе прадгісторыі.
Несумненнай творчай удачай А. Рымшы з'яўляецца вобраз Крыштофа Радзівіла, створаны не прыдворным панегірыстам, а воінам-паплечнікам, які відавочна аддаваў перавагу канкрэтным, рэалістычным штрыхам перад вонкава-прыгожымі рытарычнымі фігурамі. Аўтар «Дзесяцігадовай аповесці…» акцэнтуе ўвагу не столькі на здольнасцях Радзівіла як военачальніка, колькі на праяўленых ім жаўнерскіх якасцях. Гетман церпіць голад і холад, здавальняецца толькі самым неабходным, абыходзіцца доўгі час без звыклай для прадстаўнікоў арыстакратыі раскошы. Напрыклад, А. Рымша апісвае, як пасля чарговай ваеннай прыгоды Крыштоф у суправаджэнні некалькіх слуг вяртаецца апоўначы ў лагер: Пан прыехаў — трасецца, як пячкур у меху,
Затушыў дождж кастрышчы, дровы не прасохлі,
І назаўтра ўжо толькі, як агонь займелі,
Накармілі Крыштофа ды цяплом сагрэлі. Воінская мужнасць, рыцарскае ўмельства былі якраз тымі якасцямі Крыштофа, якія набліжалі яго да асноўнай масы вялікалітоўскага воінства. Гэтыя якасці не вынікалі з радавітасці і заможнасці Радзівіла, а выхоўваліся і гартаваліся ў шматлікіх бітвах і паходах. Праз вобраз Радзівіла А. Рымша паказвае нялёгкае, суровае жыццё жаўнера ўвогуле, сцвярджае, што сапраўдны гераізм заключаецца не толькі ў незвычайных подзвігах, але і ў знешне непрыкметным штодзённым служэнні Айчыне.
У паэме А. Рымшы згадваюцца многія ўдзельнікі Лівонскай вайны, паплечнікі польнага гетмана літоўскага: Міхаіл Гарабурда, Гальяш Пельгрымоўскі, Кашпар Бекеш, Філон Кміта-Чарнабыльскі. Але іх вобразы зусім неакрэсленыя, неразвітыя ў параўнанні з вобразам Крыштофа Радзівіла. Затое побач з вобразам галоўнага героя ў «Дзесяцігадовай аповесці…» паўстае калектыўны вобраз удзельнікаў выправы Радзівіла. Батальных сцэн у паэме няшмат, але напісаны яны маляўніча і экспрэсіўна: Годна рыцары дзячаць пану за прамову,
На Кярпецкі той замак рушаць адмыслова
Змоўкнуць мусіла Рэха — дыху не хапіла.
Дзіды мечуць пад дахі смаляныя копы,
Валіць дым там клубамі — вока не працерці,
І агню ў задушшы ўсё далі пажэрці. Пераход Радзівіла праз Мядзведжае балота А. Рымша, услед за Ф. Градоўскім, параўноўвае з пераходам Ганібала праз Альпы і Ксеркса праз гару Атос, і затым малюе каларытную сцэну пераправы радзівілаўскіх жаўнераў праз небяспечнае месца: Тут хто дрэвы рубае сажні з тры ў абхваце,
Хто трысцём тую багну на балоце гаціць.
Іншы дрэва, што накрыж на другім ляжала,
Коціць, каб для праходу не перашкаджала.
Не пазнаць было, хто там гетман, хто паняты:
У гразі ўсе таўкліся, быццам парасяты.
Фаўн і Пан, і Сільванус, і сатыры разам
Рады вельмі, што панства ў лесе тым загразла.
Крыкі: «Браце, дай рады — абняло па шыю!»,
Той, хто збыўся балота, гразь гразёю мые.
Думаў, пэўне, што ўмыўся, аж глядзіць, нябога, -
Поўна гразі; смяецца ўсё адно з другога. Гэты фрагмент — яскравы ўзор мастацкага тэксту, створанага пры дапамозе аўтарскай фантазіі. І хаця аўтар «Дзесяцігадовай аповесці…» неаднаразова падкрэслівае сваю ролю відавочцы апісаных у паэме падзей, даты якіх заўсёды падае ў тэксце альбо на палях, але, у паэме дзейнічаюць і згадваюцца і міфалагічныя істоты. Побач з уласнымі назіраннямі і сведчаннямі аўтара вялікае месца ў «Дзесяцігадовай аповесці…» займаюць гістарычныя звесткі, а таксама малюнкі і сцэны, створаныя выключна з дапамогай паэтычнага вымыслу.
А. Рымша ўмела ўводзіць у прысвечанаю гістарычным падзеям канца XVI ст. эпічную паэму неад'емныя атрыбуты класічнага гераічнага эпасу: апісанні бітваў, умяшанні багоў у ваенны справы, урачыстыя пахаванні загінулых воінаў.
Распавядаючы пра ваенныя аперацыі К. Радзівіла, А. Рымша робіць экскурсы ў старажытную гісторыю, згадвае тактыку Ганібала, Гая Сульпіцыя. Паэт ахвотна параўноўвае Радзівіла з легендарнымі героямі Грэцыі і Рыма, прычым ставіць польнага гетмана літоўскага вышэй за старажытных герояў. Цікава, што ў гэтых параўнаннях заўсёды прысутнічае доля гумару: Курцый не можа зраўняцца з Радзівілам, бо ён толькі аднойчы скочыў дзеля Айчыны ў яміну і ўжо адтуль не вылезе.
Вёсак поўна паўсюдна і не бачна гаю.
Вось вяночак Цэрэры каласамі ўбраўся,
Селянін, серп узяўшы, жыта жаць падаўся.
Пастухоў да авечак спешна Пан падводзіць:
«Смела статкі пасіце — не кране ліхое,
Вам Вулкан тут не страшны — крэсліва сырое…» Ёсць у «Дзесяцігадовай аповесці…» і апісанні прыроды іншага тыпу, створаныя без аглядкі на класічны эпас: іх можна назваць замалёўкамі з натуры. У гэтых лаканічным, але яскравых, прадметна-змястоўных замалёўках выявілася не толькі паэтычнае майстэрства А. Рымшы, але і яго назіральнасць, глыбокае веданне жаўнерскага рамяства. Напрыклад, яго апісанне халоднай восеньскай раніцы ў ваенным лагеры: Раніцою намёты сонца абагрэла,
Холад згінуў, удзячна сонцу кожна цела,
Зброю ў кроплях халодных ужо паабціралі,
Трубы цемру начную ў гушчары загналі. Заканчваецца «Дзесяцігадовая аповесць…» А. Рымшы апісаннем доўгачаканага міру, які настаў у Вялікім Княстве Літоўскім пасля заключэння Ям-Запольскага пагаднення з Маскоўскім княствам: жаўнеры распушчаны па дамах і не думаюць болей пра бітвы і паходы, павесялеўшыя сяляне выпускаюць на палі ацалелую скаціну, на двары ў поўнай бяспецы гуляюць дзеці. Спаўняецца запаветнае жаданне Крыштофа Радзівіла — Радзіме больш не пагражае вораг, да людзей прыходзіць трывалы мір. Жаніцьба ў фінале «Дзесяцігадовай аповесці…» (з 1579 г. К. Радзівіл быў удаўцом) — таксама характэрны штрых да агульнага малюнка міру пасля вайны.
На мову «Дзесяцігадовай аповесці…», відавочна, аказала ўплыў старабеларуская мова. Прамовы цара Івана IV і рускага насельніцтва дадзены ў паэме ў «арыгінале», а фактычна — на старарускай і старабеларускай мовах.
Вільгельм II
Вільгельм II можа адносіцца да наступных манархаў: *
Vilhelmo (regantoj)
IC 955
IC 955 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор'і Цэнтаўр.
Парламенцкія выбары ў Канадзе (2015)
Парламенцкія выбары ў Палату абшчын Канады 2015 года прайшлі 19 кастрычніка 2015 года.
Выбары былі праведзены па мажарытарнай выбарчай сістэме з 338 выбарчымі акругамі (упершыню, раней было 308, дададзена 15 месцаў у Антарыа, па 6 у Альберце і Брытанскай Калумбіі і 3 у Квебеку, што звязана з вынікамі перапісу насельніцтва 2011 года).
Выбары былі прызначаны парламентам 2 жніўня 2015 года. Такім чынам выбарчая кампанія стала найдаўжэйшай у сучаснай гісторыі краіны.
Узначаленая Джасцінам Трудо апазіцыйная Ліберальная партыя Канады атрымала перамогу на на выбарах, пасля чаго дзеючы прэм’ер-міністр Стывен Харпер падаў у адстаўку.
Грэбэлькы
Грэбэлькы (Гребельки́) — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Вільгельм II Аранскі
Вільгельм II Насау-Аранскі (Willem II van Oranje-Nassau; Гаага, Нідэрланды — , Гаага, Нідэрланды) — прынц Насау-Аранскі, штатгальтар (статхаўдар) Нідэрландаў (акрамя Фрысландыі), сын штатгальтара прынца Фрыдрыка-Генрыха, нарадзіўся ў 1626 годзе, ажаніўся з Генрыетай-Марыяй, дачкой англійскага караля Карла I, а ў 1647 годзе, па смерці бацькі, быў выбраны штатгальтарам і галоўнакамандуючым галандскіх войскаў, якія ўдзельнічалі ў 30-гадовай вайне.
Па складанні Вестфальскага міру Вільгельм не распусціў войскі і прыняўся абмяжоўваць магутную арыстакратычную партыю, абапіраючыся на садзейнічанне Генеральных штатаў злучаных правінцый. Арыстакраты на чале з Янам дэ Вітам абаранілі Амстэрдам, але Вільгельм атрымаў афіцыйна права трымаць войскі пад ружжом; у саюзе з французамі ён збіраўся скарыць Антверпен, але памёр у 1650 годзе ад воспы.
Якуб Абрамавіч Чэхаўскі
Якуб Абрамавіч Чэхаўскі (, Гродна — ) — атлет-асілак.
Біяграфія
Вучыўся ў Гродзенскай мужчынскай класічнай гімназіі, дзе займаўся фізічнымі практыкаваннямі. Пасля заканчэння гімназіі Якуб запісаўся вальнапісаным у Гродзенскі гусарскі полк, які ў той час размяшчаўся ў Варшаве, куды і пераехаў.
Пасля заканчэння службы ў палку канчаткова вырашыў прысвяціць сваё жыццё цырку, французскай барацьбе, цяжкай атлетыцы на арэне цырка братоў Яфімавых. Пасля дэбют ў Гродне пад псеўданімам Ічаджы пачалося доўгае гастрольнае жыццё. Атлет аб’ездзіў усю Расію, шмат разоў выступаў у Германіі, Францыі і іншых краінах.
Якуб Чэхаўскі быў адным з лепшых барцоў свайго часу. Ён пераможна выступаў у шматлікіх чэмпіянатах па французскай барацьбе, але сусветную славу набыў як непераўзыдзены майстар у сілавых практыкаваннях з жывой вагой. Ён утрымліваў на грудзях памост, на якім размяшчаўся духавы аркестр з 30 музыкаў, або па якім праязджалі па чарзе тры грузавыя аўтамабілі, у становішчы барцоўскага моста мог утрымліаць на сабе 10 чалавек, а падкідваючы пудовыя гіры, лавіў іх на грудзі.
Асабліва праславіўся на выступленні ў 1913 годзе ў Пецярбургу, выканаўшы трук: на адной выцянутай руцэ па крузе пранёс шэсць салдат гвардзейскага палка. Быў узнагароджаны прызам «Ганаровы залаты пояс».
Тэўтонскі ордэн
Тэўтонскі ордэн, '''Ордэн тэўтонскіх рыцараў шпіталя св. Марыі ў Іерусаліме''' — нямецкі духоўна-рыцарскі ордэн, заснаваны ў 1190 у Акры, дзе паломнікі з Любека і Брэмена стварылі шпіталь, які неўзабаве перайшоў пад патранаж нямецкай царквы св. Марыі ў Іерусаліме. Быў вядомы таксама як Нямецкі або Прускі ордэн.
Якуб Абрамавіч Чэхаўскі
Біяграфія
У лютым 1918 года ён быў абраны віцэ-старшынёй Усерасійскага саюза барцоў-атлетаў. У маі таго ж года разам з іншымі прафесійнымі атлетамі заснаваў спартыўны часопіс «Барэц-атлет». Ён выхаваў нямала добрых атлетаў, якія выступалі на памосце і дыване.
Тэўтонскі ордэн
У 1198 крыжаносцы імператара Генрыха VI пераўтварылі шпітальнае брацтва ў рыцарскі ордэн, залічаўшы ў свае браты толькі немцаў. Да 1291 рэзідэнцыя ордэна знаходзілася ў Акры, а пасля падзення горада – у Венецыі. Тым часам разгарэлася варожасць паміж Т.о. і двума іншымі рыцарскімі ордэнамі: тампліерамі і шпітальерамі. У пач. XIII ст. Т.о. перанёс сваю дзейнасць ва Усходнюю Еўропу і першапачаткова аселі ў Трансільваніі – служачы тут бар'ерам на шляхі набегаў куманаў. Затым імператар Фрыдрых II рэарганізаваў Т.о., надаўшы вялікаму магістру Герману фон Зальцу княскі тытул, і накіраваў Т.о. на заваяванне і хрысціянізацыю ўсходніх памежных земляў Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Якуб Абрамавіч Чэхаўскі
Біяграфія
Свае выступленні знакаміты атлет Я. Чэхаўскі працягваў да 1937 года. Пасля сыходу на адпачынак пражыў нядоўга, памёр у ліпені 1941 года.
Тэўтонскі ордэн
У 1226 Герман фон Зальц адгукнуўся на просьбу аб дапамозе кн. Конрада Мазавецкага і арганізаваў крыжовы паход супраць прусаў. Па дагавору з Конрадам Т.о. атрымаў у валоданне Хэлмінскую зямлю ў Мазовіі ў якасці плацдарму, а таксама ўсе землі, якія заваюе ў паганскай Прусіі. У 1234 Т.о. фармальна прызнаў свае ўладанні папскім ленам, але папраўдзе быў асобнай дзяржавай, паколькі слабая папская ўлада не магла аказаць на яго хоць колькі-небудзь істотнага ўплыву. У 1237 Т.о., значна ўзмацніўся, далучыўшы Ордэн мечаносцаў, які пацярпеў перад гэтым паразы ад русінаў (літоўцы), жамойтаў і земгалаў. У наступныя стагоддзі Т.о. усталяваў кантроль над усім балтыйскім узбярэжжам ад меж Памор'я да Фінскага заліва (: вайна Ордэна ў Прусіі, вайна Ордэна з ВКЛ), будуючы рад гарадоў (напр., Мемель, 1253) і замкаў, і заступаючы Польшчы і ВКЛ выхад да Балтыйскага мора. Т.о. вылучалі землі нямецкім рыцарам у якасці ленаў, сялілі на заваяваных землях нямецкіх сялян і разам з Ганзейскім саюзам гарадоў заснавалі шэраг новых гандлёвых паселішчаў. У 1309 Т.о. перанёс сваю сталіцу ў Марыенбург (сучас. Мальбарк, Польшча).
Якуб Абрамавіч Чэхаўскі
Біяграфія
Магіла Якуба Чэхаўскога знаходзіцца ў Пецярбургу на Серафімаўскіх могілках.
Тэўтонскі ордэн
У пач. XIV ст. Т.о. дасягнуў вяршыні сваёй магутнасці і росквіту. У 2-ой пал. XIV ст. адбылося ўзмацненне Польшчы, асабліва пасля яе аб'яднання з ВКЛ. У час Вялікай вайны з саюзнымі Польшчай і ВКЛ магутнасць Ордэна была зломлена, найперш у Грунвальдскай бітве (1410). Па Торуньскім міры 1466, які завяршыў Трынаццацігадовую вайну Польшчы з Т.о. (1454–66), апошні прызнаў сябе васалам Польшчы і перадаў ёй Заходнюю Прусію. У 1525 вялікі магістр Т.о. Альбрэхт Старэйшы Гагенцолерн прыняў лютэранства і правёў секулярызацыю Ордэна ва Усходняй Прусіі, якая стала з гэтага часу яго спадчынным герцагствам. Калі ў 1618 гэтая дынастычная лінія спынілася, герцагства перайшло ў валоданне брадэнбургскіх курфюрстаў, таксама з Гагенцолернаў.
У 1801 Францыя далучыла землі Тэўтонскага ордэна на захад ад Рэйна, а ў 1809 Напалеон сваім дэкрэтам скасаваў ордэн і аддаў яго зямлі на правым беразе Рэйна нямецкім саюзнікам.
Леў Мікалаевіч Талстой
Пісьменнік, яшчэ пры жыцці прызнаны галавой рускай літаратуры. Творчасць Льва Талстога азнаменавала новы этап у рускім і сусветным рэалізме, выступіўшы мостам паміж класічным раманам XIX стагоддзя і літаратурай XX стагоддзя. Леў Талстой аказаў моцны ўплыў на эвалюцыю еўрапейскага гуманізму, а таксама на развіццё рэалістычных традыцый у сусветнай літаратуры. Творы Льва Талстога шматкроць экранізаваныя і інсцэніраваныя ў СССР і за мяжой; яго п'есы ставіліся на сцэнах усяго свету.
Найбольш вядомыя такія, як раманы «Вайна і мір», «Ганна Карэніна», «», аўтабіяграфічная трылогія «Дзяцінства», «Малалецтва», «Юнацтва» , аповесці «Казакі», «Смерць Івана Ільіча», «Крэйцарава саната», «Хаджы-Мурат», цыкл нарысаў «Севастопальскія апавяданні», драмы «Жывы труп» і «Улада цемры», аўтабіяграфічныя рэлігійна-філасофскія творы «Споведзь» і «У чым мая вера?''» і інш.
Паходжанне
Паходзіў з дваранскага, вядомага з 1351 года. Рысы дзеда Ільі Андрэевіча дадзеныя ў «Вайне і міры» добразычліваму, непрактычна старому графу Растову. Сын Ільі Андрэевіча, (1794—1837), быў бацькам Льва Мікалаевіча. Некаторымі ўласцівасцямі характару і фактамі біяграфіі ён быў падобны на бацьку Міколенькі ў «Дзяцінстве» і «Малалецтве» і збольшага на Мікалая Растова ў «Вайне і міры». Аднак у рэальным жыцці Мікалай Ільіч адрозніваўся ад Мікалая Растова не толькі добрай адукацыяй, але і перакананнямі, якія не дазвалялі служыць пры Мікалаі I. Удзельнік замежнага паходу рускай арміі супраць Напалеона, у тым ліку ўдзельнічаў у «» ля Лейпцыга і пабываў у палоне у французаў, але змог збегчы, пасля заключэння міру сышоў у адстаўку ў чыне падпалкоўніка Паўлаградскага гусарскага палка. Неўзабаве пасля адстаўкі вымушаны быў пайсці на чыноўніцкую службу, каб не апынуцца ў пазыковай турме з-за даўгоў бацькі, казанскага губернатара, памерлага пад следствам за службовыя злоўжыванні. Адмоўны прыклад бацькі дапамог выпрацаваць Мікалаю Ільічу свой жыццёвы ідэал — прыватнае незалежнае жыццё з сямейнымі радасцямі. Каб прывесці свае засмучаныя справы ў парадак, Мікалай Ільіч (як і Мікалай Растоў), ажаніўся з ужо не вельмі маладой князёўнай Марыі Мікалаеўнай з роду Валконскіх у 1822 годзе, шлюб быў шчаслівы. У іх было пяцёра дзяцей: Мікалай (1823—1860), Сяргей (1826—1904), Дзмітрый (1827—1856), Леў, Марыя (1830—1912).
Дзед Талстога па маці, Кацярынінскі генерал, Мікалай Сяргеевіч Валконскі, меў некаторае падабенства з суровым  — старым князем Балконскім у «Вайне і міры». Маці Льва Мікалаевіча, падобная ў некаторых адносінах на намаляваную ў «Вайне і міры» князёўну Мар'ю, валодала выдатным дарам апавядальніцы.
Акрамя Валконскай, Л. М. Талстой быў у блізкім сваяцтве з некаторымі іншымі арыстакратычнымі родамі: князямі, Трубяцкімі і іншымі.
Дзяцінства
Леў Талстой нарадзіўся 28 жніўня 1828 года ў Крапівенскім павеце Тульскай губерні, у спадчынным маёнтку маці — Яснай Поляне. Быў чацвёртым дзіцем у сям'і. Маці памерла ў 1830 годзе праз паўгода пасля нараджэння дачкі ад «радавой гарачкі», як тады казалі, калі Льву не было яшчэ 2-х гадоў.
Выхаваннем асірацелых дзяцей занялася далёкая сваячка Т. А. Яргольская. У 1837 годзе сям'я пераехала ў Маскву, пасяліўшыся на Плюшчыхе, так як старэйшаму сыну трэба было рыхтавацца да паступлення ва ўніверсітэт. Неўзабаве раптоўна памёр бацька, Мікалай Ільіч, пакінуўшы справы (у тым ліку некаторыя звязаныя з маёмасцю сям'і цяжбы) у няскончаным стане, і трое малодшых дзяцей зноў пасяліліся ў Яснай Паляне пад наглядам Яргольскай і цёткі па бацьку, графіні А. М. Остэн-Сакен, прызначанай апякункай дзяцей. Тут Леў Мікалаевіч заставаўся да 1840 года, калі памерла графіня Остэн-Сакен, і дзеці перасяліліся ў Казань, да новага апекуна — сястры бацькі П. І. Юшковай.
Дом Юшковых лічыўся адным з самых вясёлых у Казані; усе члены сям'і высока шанавалі знешні бляск. «Добрая цётачка мая, — расказвае Талстой, — чыстая істота, заўсёды казала, што яна нічога не жадала б так для мяне, як таго, каб я меў сувязь з замужняй жанчынай».
Льву Мікалаевічу хацелася бліскаць у грамадстве, але яму заміналі прыродная сарамлівасць і адсутнасць знешняй прывабнасці. Разнастайнейшыя, як іх вызначае сам Талстой, «мудрошчы» аб найгалоўных пытаннях нашага быцця — шчасці, смерці, Богу, любові,  — адкладалі адбітак на яго характары ў тую эпоху жыцця. Расказанае ім у «Малалецтве» і «Юнацтве», у рамане «Уваскрасенне» аб памкненнях Ірценьева і Няхлюдава да самаўдасканалення ўзята Талстым з гісторыі ўласных яго спроб гэтага часу. Усё гэта, пісаў крытык, прывяло да таго, што ў Талстога стварылася, паводле выразу з яго аповесці «Малалецтва», «звычка да пастаяннага маральнага аналізу, якая знішчыла свежасць пачуцця і яснасць розуму».
Адукацыя
Яго адукацыяй першапачаткова займаўся -француз Сен-Тама́ (прататып St.-Jérôme у аповесці «Малалецтва»), які замяніў сабою лагоднага немца Рэсельмана, якога Талстой адлюстраваў у аповесці «Дзяцінства» пад імем Карла Іванавіча.
У 1843 П. І. Юшкова, узяўшы на сябе ролю апякункі сваіх непаўналетніх пляменнікаў (паўналетнім быў толькі старэйшы — Мікалай) і пляменніцы, прывезла іх у Казань. Услед за братамі Мікалаем, Дзмітрыем і Сяргеем Леў вырашыў паступіць у Імператарскі Казанскі ўніверсітэт, дзе працавалі на матэматычным факультэце Лабачэўскі, а на Усходнім — Кавалеўскі. 3 кастрычніка 1844 года Леў Талстой быў залічаны студэнтам разраду ўсходняй (арабска-турэцкай) славеснасці ў якасці своекоштнага — таго, хто аплачвае сваё навучанне. На ўступных іспытах ён, у прыватнасці, паказаў выдатныя вынікі па абавязковай для паступлення «турэцка-татарскай мове». Паводле вынікаў года меў непаспяховасць па адпаведных прадметах, не вытрымаў пераходнага экзамену і павінен быў нанова прайсці праграму першага курса.
Каб пазбегнуць поўнага паўтарэння курса ён перайшоў на юрыдычны факультэт, дзе яго праблемы з ацэнкамі па некаторых прадметах працягнуліся. Пераходныя майскія экзамены 1846 года былі здадзеныя здавальняюча (атрымаў адну пяцёрку, тры чацвёркі і чатыры тройкі; сярэдні выснову атрымаўся тры), і Леў Мікалаевіч быў пераведзены на другі курс. На юрыдычным факультэце Леў Талстой прабыў менш за два гады: «Заўсёды яму было цяжка ўсякую навязаную іншымі адукацыю, і ўсяму, чаму ён у жыцці вывучыўся, — ён вывучыўся сам, раптам, хутка, узмоцненым цяжкасцю», — піша С. А. Талстая ў сваіх «''Матэрыялах да біяграфіі Л. М. Талстога''». У 1904 годзе ён успамінаў: «''…я першы год … нічога не рабіў. На другі год я стаў займацца… там быў прафесар Меер, які … даў мне працу — параўнанне „Наказа“ Кацярыны з Esprit des lois <»«> Мантэск'ё. … мяне гэтая праца захапіла, я з'ехаў у вёску, стаў чытаць Мантэск'ё, гэта чытанне адкрыла мне бясконцыя гарызонты; я стаў чытаць Русо і кінуў універсітэт, менавіта таму, што захацеў займацца''».
Пачатак літаратурнай дзейнасці
З 11 сакавіка 1847 года Талстой знаходзіўся ў казанскім шпіталі, 17 сакавіка ён пачаў весці, дзе, пераймаючы Бенджаміна Франкліна, ставіў перад сабой мэты і задачы па самаўдасканаленні, адзначаў поспехі і няўдачы ў выкананні гэтых заданняў, аналізаваў свае недахопы і ход думак, матывы сваіх учынкаў. Гэты дзённік з невялікімі перапынкамі ён вёў на працягу ўсяго свайго жыцця.
Скончыўшы лячэнне, вясной 1847 года Талстой пакінуў вучобу ва ўніверсітэце і з’ехаў у Ясную Паляну, якая дасталася яму па раздзелу ; яго дзейнасць там збольшага апісана ў творы «Раніца памешчыка»: Талстой спрабаваў наладзіць па-новаму адносіны з сялянамі. Яго спроба чым-небудзь згладзіць пачуццё віны маладога памешчыка перад народам адносіцца да таго ж году, калі з’явіліся «Антон-Гаротнік» Д. В. Грыгаровіча і пачатак «» І. С. Тургенева.
У сваім дзённіку Талстой сфармуляваў сабе вялікую колькасць жыццёвых правілаў і мэтаў, але атрымоўвалася прытрымлівацца толькі іх нязначнай часткі. Сярод тых, якія здаліся — сур’ёзныя заняткі англійскай мовай, музыкай, юрыспрудэнцыяй. Акрамя таго, ні ў дзённіку, ні ў лістах не адбіўся пачатак занятак Талстым педагогікай і дабрачыннасцю, хоць у 1849 годзе ён упершыню адкрыў школу для сялянскіх дзяцей. Асноўным выкладчыкам быў Фока Дземідовіч, прыгонны, але і сам Леў Мікалаевіч часта праводзіў заняткі.
З’ехаўшы ў Пецярбург у лютым 1849 года, праводзіў час у гулянкі з К. А. Іславіным — дзядзькам сваёй будучай жонкі («Любоў мая да Іславіна сапсавала для мяне цэлых 8 месяцаў жыцця ў Пецярбургу»). Увесну Талстой пачаў здаваць экзамен на кандыдата правоў; два экзамены, з крымінальнага права і крымінальнага судаводства, здаў шчасна, аднак трэці экзамен ён здаваць не стаў і з’ехаў у вёску.
Любімымі кампазітарамі Талстога былі Бах, Гендэль і Шапэн. Развіццю любові Талстога да музыкі садзейнічала і тое, што ў час паездкі ў Пецярбург ў 1848 годзе ён сустрэўся ў вельмі мала прыдатнай абстаноўцы танцкласа з адораным, але злямчаным з шляху немцам-музыкам, якога пазней апісаў у аповесці «Альберт». У 1849 годзе Леў Мікалаевіч пасяліў у сябе ў Яснай Паляне музыканта Рудольфа, з якім гуляў у чатыры рукі на раялі. Захапіўшыся ў той час музыкай, ён па некалькі гадзін у дзень гуляў творы Шумана, Шапэна, Моцарта, Мендэльсона. У канцы 1840-х гадоў Талстой у суаўтарстве са сваім знаёмым Зыбіным злажыў вальс, які ў пачатку 1900-х гадоў выканаў пры кампазітара С. І. Танеева, які зрабіў нотны запіс гэтага музычнага твора (адзiнага, складзенага Талстым). Шмат часу сыходзіла таксама на гулянкі і паляванне.
Узімку 1850—1851 гг. пачаў пісаць «Дзяцінства». У сакавіку 1851 года напісаў «Гісторыю учорашняга дня». Праз 4 гады пасля таго, як ён пакінуў універсітэт, у Ясную Паляну прыехаў брат Льва Мікалаевіча Мікалай, які служыў на Каўказе. Ён запрасіў малодшага брата далучыцца да ваеннай службы на Каўказе. Леў пагадзіўся не адразу, пакуль буйны пройгрыш у Маскве не паскорыў канчатковае рашэнне. Біёграфы пісьменніка адзначаюць значные і станоўчы ўплыў брата Мікалая на юнага і неспрактыкаванага ў жыццёвых справах Льва. Старэйшы брат у адсутнасць бацькоў быў яму сябрам і настаўнікам.
Каб расплаціцца па даўгах, трэба было скараціць свае выдаткі да мінімуму — і ўвесну 1851 года Талстой паспешліва з’ехаў з Масквы на Каўказ без пэўнай мэты. Неўзабаве ён вырашыў паступіць на ваенную службу, але для гэтага яму не хапала неабходных дакументаў, пакінутых у Маскве, у чаканні якіх Талстой пражыў каля пяці месяцаў у Пяцігорску, у простай хаце. Значную частку часу ён праводзіў на паляванні, у грамадстве казака Япішкі, прататыпа аднаго з герояў аповесці «Казакі», які фігуруе там пад імем Ярошкі.
Увосень 1851 года Талстой, здаўшы ў Тыфлісе экзамен, паступіў юнкерам у 4-ю батарэю 20-й артылерыйскай брыгады, якая стаяла ў казачай станіцы Старагладаўскай на беразе Церака, пад Кізлярам. З некаторымі зменамі падрабязнасцей яна намаляваная ў аповесці «Казакі». Аповесць прайгравае карціну ўнутранага жыцця уцекача ад маскоўскага жыцця маладога пана. У казачай станіцы Талстой зноў стаў пісаць і ў ліпені 1852 года адаслаў у рэдакцыю найбольш папулярнага ў той час часопіса «Сучаснік» першую частку будучай аўтабіяграфічнай трылогіі — «Дзяцінства», падпісаную толькі ініцыяламі «''Л. Н. Т.''». Пры адпраўленні рукапісу ў часопіс Леў Талстой прыклаў ліст, у якім гаварылася: «''…я з нецярпеннем чакаю вашага прысуду. Ён ці заахвоціць мяне да працягу любімых заняткаў, або прымусіць спаліць усё пачатае''». .
Атрымаўшы рукапіс «Дзяцінства», рэдактар «Сучасніка» М. А. Някрасаў адразу прызнаў яе літаратурную каштоўнасць і напісаў аўтару ветлівы ліст, які падзейнічаў на яго вельмі падбадзёрваючым чынам. У лісце І. С. Тургеневу Някрасаў адзначыў: «Гэта талент новы і, здаецца, надзейны». Рукапіс пакуль яшчэ невядомага аўтара быў апублікаваны ўжо ў верасні таго ж года. Між тым натхнёны аўтар узяўся за працяг тэтралогіі «Чатыры эпохі развіцця», апошняя частка якой — «Маладосць» — так і не адбылася. Ён абдумваў фабулу «Раніцы памешчыка» (скончаны аповяд ўяўляў сабой толькі фрагмент «Рамана рускага памешчыка»), «Набега», «Казакоў». Надрукаванае ў «Сучасніку» 18 верасня 1852 года «Дзяцінства» мела надзвычайны поспех; пасля публікацыі аўтара адразу сталі адносіць да карыфеяў маладой літаратурнай школы нароўні з І. С. Тургеневым, Ганчаровым, Д. В. Грыгаровічам, Астроўскім, якія карысталіся ўжо тады гучнай літаратурнай вядомасцю. Крытыкі, , , Чарнышэўскі ацанілі глыбіню псіхалагічнага аналізу, сур’ёзнасць аўтарскіх намераў і яркую выпукласць рэалізму.
Параўнальна позні пачатак нівы вельмі характэрны для Талстога: ён ніколі не лічыў сябе прафесійным літаратарам, разумеючы прафесійнасць не ў сэнсе прафесіі, якая дае сродкі да жыцця, а ў сэнсе перавагі літаратурных інтарэсаў. Ён не прымаў блізка да сэрца інтарэсы літаратурных партый, неахвотна гутарыў пра літаратуру, аддаючы перавагу размовам аб пытаннях веры, маралі, грамадскіх адносін.
Ваенная служба
Будучы юнкерам, Леў Мікалаевіч заставаўся два гады на Каўказе, дзе ўдзельнічаў у многіх сутычках з горцамі, які ўзначальваліся Шамілём, і падвяргаўся небяспекам ваеннага каўказскага жыцця. Ён меў права на, аднак у адпаведнасці са сваімі перакананнямі «саступіў» яго калегу-салдату, палічыўшы, што істотнае палягчэнне ўмоў службы калегі стаіць вышэй асабістай ганарыстасці. З пачаткам Крымскай вайны Талстой перавёўся ў Дунайскую армію, удзельнічаў у бітве пры Ольтаніцы і ў аблозе Сілістрыі, а з лістапада 1854 па канец жніўня 1855 года быў у Севастопалі.
Доўгі час жыў на 4-м бастыёне, які часта падвяргаўся нападу, камандаваў батарэяй ў, быў пры бамбардзіроўцы падчас штурму. Талстой, нягледзячы на ўсе жыццёвыя нягоды і жахі аблогі, у гэты час напісаў апавяданне «Рубка лесу», у якім адбіліся каўказскія ўражанні, і першае з трох «» — «Севастопаль у снежні 1854 г.». Гэты аповяд ён адправіў у «Сучаснік». Ён быў хутка выдадзены і з цікавасцю прачытаны ўсёй Расіяй, зрушыў уражанне карцінай жахаў, якія выпалі на долю абаронцаў Севастопаля. Апавяданне было заўважана расійскім імператарам Аляксандрам II ; ён загадаў берагчы даравітага афіцэра.
Яшчэ пры жыцці імператара Мікалая I Талстой меркаваў выдаваць разам з афіцэрамі-артылерыстамі «танны і папулярны» часопіс «Ваенны лісток», аднак праект часопіса Талстому ажыццявіць не ўдалося: «На праект мой Гасудар імператар Усяміласцівы зрабіў ласку дазволіць друкаваць артыкулы нашы ў „Інвалідзе“», — горка іранізаваў Талстой з гэтай нагоды.
За знаходжанне падчас бамбардзіроўкі на Язаноўскім рэдуце чацвёртага бастыёна, стрыманасць і распарадчасць.
За абарону Севастопаля Талстой быў узнагароджаны ордэнам Святой Ганны 4-й ступені з надпісам «За адвагу», медалямі і «У памяць вайны 1853—1856 гг.». Пазней яго ўзнагародзілі двума медалями «У памяць 50-годдзя абароны Севастопаля»: срэбнай як удзельніка абароны Севастопаля і бронзавай як аўтара «Севастопальскіх апавяданняў».
Талстой, карыстаючыся рэпутацыяй адважнага афіцэра і акружаны бляскам вядомасці, меў усе шанцы на кар'еру. Тым не менш, яго кар'ера аказалася сапсаванай напісаннем некалькіх сатырычных песень, стылізаваных пад салдацкія. Адна з гэтых песень была прысвечана няўдачы ў час бітвы ля рэчкі Чорнай 16 жніўня года, калі генерал Рэад, няправільна зразумеўшы загад галоўнакамандуючага, атакаваў Фядзюхіны вышыні. Песня пад назвай «Як чацвёртага чысла, нас нялёгкая несла горы адбіраць», якая кранала цэлы шэраг важных генералаў, мела велізарны поспех. За яе Льву Мікалаевічу прыйшлося трымаць адказ перад памочнікам начальніка штаба А. А. Якімахам. Адразу пасля штурму 27 жніўня (8 верасня) Талстой быў пасланы кур'ерам у Пецярбург, дзе ён скончыў «Севастопаль ў маі 1855 года» і напісаў «Севастопаль у жніўні 1855 года», апублікаваны ў першым нумары «Сучасніка» за 1856 год ужо з поўнай подпісам аўтара. «Севастопальскія апавяданні» канчаткова ўмацавалі яго рэпутацыю як прадстаўніка новага літаратурнага пакалення, і ў лістападзе 1856 года пісьменнік назаўжды пакідае ваенную службу.
Лячэнне ў башкірскім качэўі Каралык
У маі 1862 года Леў Мікалаевіч, які пакутваў ад дэпрэсіі, па рэкамендацыі лекараў адправіўся ў башкірскі хутар Каралык, Самарская губерня, каб лячыцца новым і модным у той час метадам кумысалячэння. Першапачаткова ён збіраўся знаходзіцца ў кумысалячэбніцы Постнікава недалёка ад Самары, але, даведаўшыся, што ў той жа час павінна было прыехаць мноства высокапастаўленых чыноўнікаў (свецкае грамадства, якое малады граф цярпець не мог), адправіўся у башкірскім качавых Каралык, на рацэ Каралык, у 130 вёрстах ад Самары. Там Талстой жыў у башкірскай юрце, харчаваўся баранінай, прымаў сонечныя ванны, піў кумыс, чай, а таксама забаўляўся з башкірамі гульнёй у шашкі. У першы раз ён прабыў там паўтара месяца. У 1871 годзе, калі ён ужо напісаў «Вайну і мір», ён зноў прыехаў туды з-за пагаршэння здароўя. Пра свае ўражанні ён пісаў так: «Тоска і абыякавасць прайшлі, адчуваю сябе прыходзячым у скіфскі стан, і ўсё цікава і нова… Нова і цікава многае: і башкіры, ад якіх Герадотам пахне, і рускія мужыкі, і вёскі, асабліва цудоўныя па прастаце і дабрыні народа».
Зачараваны Каралыкам, Талстой купіў у гэтых месцах маёнтак, і ўжо лета наступнага, 1872 года, правёў разам з усёй сям'ёй у ім.
Педагагічная дзейнасць
У 1859 годзе яшчэ да вызвалення сялян Талстой заняўся школамі ў сваёй Яснай Паляне і ва ўсім Крапівенскім павеце.
Яснапалянская школа належала да ліку арыгінальных педагагічных эксперыментаў: у эпоху пакланення перад нямецкай педагагічнай школай Талстой рашуча паўстаў супраць усякай рэгламентацыі і ў школе. Паводле яго думкі ўсё ў выкладанні павінна быць індывідуальна — і настаўнік, і вучань, і іх узаемныя адносіны. У яснапалянскай школе дзеці сядзелі, хто дзе хацеў, хто колькі хацеў і хто як хацеў. Пэўнай праграмы выкладання не было. Адзіная задача настаўніка заключалася ў тым, каб зацікавіць клас. Заняткі ішлі паспяхова. Іх вёў сам Талстой пры дапамозе некалькіх пастаянных настаўнікаў і некалькіх выпадковых, з бліжэйшых знаёмых і прыезджых.
Крум Стаянаў
Крум Стаянаў (Крум Стоянов; нар., ) — балгарскі футбаліст, абаронца сафійскага ЦСКА 1948.
Леў Мікалаевіч Талстой
Педагагічная дзейнасць
З 1862 года Талстой стаў выдаваць педагагічны часопіс «Ясная Паляна», дзе галоўным супрацоўнікам з'яўляўся ён сам. Не выпрабоўваючы паклікання выдаўца, Талстой здолеў выпусціць толькі 12 нумароў часопіса, апошнія з якіх з'явіліся з адставаннем у 1863 годзе. Акрамя артыкулаў тэарэтычных, ён напісаў таксама шэраг апавяданняў, баек і перакладаў, адаптаваных для пачатковай школы. Злучаныя разам, педагагічныя артыкулы Талстога склалі цэлы том збору яго твораў. У свой час яны засталіся незаўважанымі. На сацыялагічную аснову ідэй Талстога аб адукацыі, на тое, што Талстой у адукаванасці, навуцы, мастацтве і поспехах тэхнікі бачыў толькі палегчаныя і ўдасканаленыя спосабы эксплуатацыі народа вышэйшымі класамі, ніхто не звярнуў увагі. Мала таго: з нападак Талстога на еўрапейскую адукаванасць і «» шматлікія вывелі заключэнне, што Талстой — «кансерватар».
Крум Стаянаў
Клубная кар’ера
Дарослую кар’еру пачынаў у 2009 годзе ў клубе другога балгарскага дывізіёна «Чарнаморац» з Паморыя. У 2011 годзе перайшоў у «Чарнаморац» з Бургаса, у складзе якога 24 сакавіка 2012 года дэбютаваў у Групе А ў матчы з «Відзіма-Ракоўскі» (1:0). У 2014 годзе перайшоў у сафійскую «Славію», але не здолеў замацавацца ў аснове, у сезоне 2014/15 правёў толькі 10 матчаў у чэмпіянаце. У 2015 годзе стаў іграком «Лакаматыва» з Плоўдзіва, а ў 2016 годзе далучыўся да «Боцева», з якім выйграў Кубак і Суперкубак Балгарыі, гуляў у Лізе Еўропы.
Леў Мікалаевіч Талстой
Педагагічная дзейнасць
Неўзабаве Талстой пакінуў заняткі педагогікай. Жаніцьба, нараджэнне уласных дзяцей, планы, звязаныя з напісаннем рамана «Вайна і мір», на дзесяць гадоў адсунулі яго педагагічныя мерапрыемствы. Толькі ў пачатку 1870-х ён прыступіў да стварэння ўласнай «Азбукі» і апублікаваў яе ў 1872 годзе, а затым выпусціў «Новую азбуку» і серыю з чатырох «Рускіх кніг для чытання», адобраных у выніку доўгіх пакут ў якасці дапаможнікаў для пачатковых навучальных устаноў. У пачатку 1870-х гадоў навучальныя заняткі ў яснапалянскай школе ізноў аднавіліся на непрацяглы час.
Крум Стаянаў
Клубная кар’ера
У снежні 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама» з Мінска. Гуляў у складзе «Дынама» падчас перадсезоннай падрыхтоўкі, аднак у чэмпіянаце не з’яўляўся на полі, толькі тройчы згуляў за дубль. У чэрвені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў мінскі клуб і неўзабаве вярнуўся ў Балгарыю, стаўшы іграком клуба «Этар» з Вяліка-Тырнава.
Леў Мікалаевіч Талстой
Грамадская дзейнасць Льва Талстога ў 1860-я гады
Па вяртанні з Еўропы ў маі 1861 года Л. М. Талстога прапанавалі стаць сусветным пасярэднікам па 4-м участку Крапівенскага павета Тульскай губерні. У адрозненне ад тых, хто глядзеў на народ як на малодшага брата, якога трэба падняць да сябе, Талстой думаў наадварот, што народ бясконца вышэй культурных класаў і што гаспадарам трэба пазычаць вышыні духу ў мужыкоў, таму ён, прыняўшы пасаду пасярэдніка, актыўна абараняў зямельныя інтарэсы сялян, часта парушаючы царскія ўказы. «Пасрэдніцтва цікавае і займальнае, але нядобра тое, што ўсё дваранства зненавідзелі мяне усімі сіламі душы і даюць мне des bâtons dans les roues (фр. Палкі ў колы) з усіх бакоў». Праца пасярэднікам пашырыла круг назіранняў пісьменніка над жыццём сялян, даўшы яму матэрыял для мастацкай творчасці.
Зазым’я
Зазым’я (Зази́м'я) — вёска ў Браварскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Крум Стаянаў
Клубная кар’ера
У студзені 2020 года перайшоў у «Бярое», а летам 2021 годе перабраўся ў кырджалійскую «Арду». Аднак, згуляўшы за клуб у двух матчах чэмпіянату, у верасні таго ж года папоўніў склад сафійскага ЦСКА 1948.
Леў Мікалаевіч Талстой
Росквіт творчасці
На працягу першых 12 гадоў пасля жаніцьбы ён стварыў «Вайну і мір» і «Ганну Карэніну». На мяжы гэтай другой эпохі літаратурнага жыцця Талстога стаяць задуманыя яшчэ ў 1852 годзе і скончаныя ў 1861—1862 гадах «Казакі», першы з твораў, у якіх найбольш рэалізаваўся талент сталага Талстога.
Галоўная цікавасць творчасці для Талстога выявілася «ў „гісторыі“ характараў, у іх бесперапынным і складаным руху, развіцці». Яго мэтай было паказаць здольнасць асобы да маральнага росту, удасканалення, супрацьстаяння асяроддзю ў апоры на сілу ўласнай душы.
«Вайна і мір»
Выхаду «Вайны і міра» папярэднічала праца над раманам «Дзекабрысты» (1860—1861), да якога аўтар неаднаразова вяртаўся, але які застаўся няскончаным. А на долю «Вайны і міру» выпаў небывалы поспех. Урывак з рамана пад назвай «1805 года» з'явіўся ў «Рускім весніку» 1865 года; у 1868 годзе выйшлі тры яго часткі, за якімі неўзабаве з'явіліся астатнія дзве. Першыя чатыры тамы «Вайны і міру» хутка разышліся, і спатрэбілася другое выданне, якое і было выпушчана ў кастрычніку 1868 года. Пяты і шосты тамы рамана выйшлі ў адным выданні, надрукаваным ужо павялічаным накладам.
Нацыянальныя рускія рысы аўтар паказаў у «схаванай цеплаце патрыятызму», у агідзе да паказной героікі, у спакойнай веры ў справядлівасць, у сціплай годнасці і мужнасці простых салдат. Ён адлюстраваў вайну Расіі з напалеонаўскімі войскамі як усенародную вайну. Эпічны стыль твору перадаецца праз паўнату і пластычнасць малюнка, разгалінаванасць і перакрыжаванасць лёсаў, непараўнальныя карціны рускай прыроды.
У рамане Талстога шырока прадстаўлены самыя розныя слаі грамадства, ад імператараў і каралёў да салдат, усе ўзросты і ўсе тэмпераменты на прасторы валадарання Аляксандр I.
Талстой быў задаволены уласным творам, аднак ужо ў студзені 1871 года ён адправіў А. А. Фету ліст: «Які я шчаслівы… што пісаць лухту шматслоўную накшталт „Вайны“ я больш ніколі не стану». Аднак, ці ледзь Талстой перакрсліваў важнасць сваіх папярэдніх тварэнняў. На пытанне ў 1906 годзе, які свой твор Талстой любіць больш за ўсё, пісьменнік адказаў: «Раман „Вайна і мір“».
«Ганна Карэніна»
У ім менш прастаты і яснасці душэўных рухаў, уласцівых героям «Вайны і міру», больш абвостранай чуласці, унутранай насцярожанасці і трывогі. Характары галоўных герояў больш складаныя і вытанчаныя. Аўтар імкнуўся паказаць тонкія нюансы любові, расчаравання, рэўнасці, адчаю, духоўнага прасвятлення.
Праблематыка дадзенага творы непасрэдна падводзіла Талстога да ідэйнаму пералому канца 1870-х гадоў.
Іншыя творы
У сакавіку 1879 года ў Маскве Леў Талстой пазнаёміўся з Васілём Пятровічам Шчагалёнкам, і ў тым жа годзе па яго запрашэнні той прыехаў у Ясную Паляну, дзе прабыў каля месяца-паўтара. Шчагалёнак распавёў Талстому мноства народных паданняў, былін і легенд, з якіх больш за дваццаць былі запісаныя Талстым (гэтыя запісы друкаваліся ў т. XLVIII Юбілейнага выдання твораў Талстога), а сюжэты некаторых Талстой, калі і не запісаў на паперу, то запомніў: шэсць напісаных Талстым твораў маюць крыніцай апавяданні Шчагалёнка (1881 — «Чым людзі жывыя», 1885 — «Два старыя» і «Тры старыя», 1905 — «Карней Васільеў» і «Малітва», 1907 — «Стары ў царкве»). Акрамя гэтага, Талстой старанна запісаў шмат прымавак, прыказак, асобных выразаў і слоў, расказаных Шчагалёнкам.
Новае светасузіранне Талстога найбольш поўна выявілася ў яго творах «» (1879—1880, апублікаваная ў 1884) і «У чым мая вера?» (1882—1884). Тэме хрысціянскага пачатку любові, якая пазбаўленая ўсялякай карысці і ўзвышаецца над любоўю пачуццёвай у барацьбе з целам, Талстой прысвяціў аповесць «Крэйцарава саната» (1887—1889, апублікаваная ў 1891) і «Д'ябал» (1889—1890, апублікаваная ў 1911). У 1890-я гады, спрабуючы тэарэтычна абгрунтаваць свае погляды на мастацтва, ён піша трактат «Што такое мастацтва?» (1897—1898). Але галоўнай мастацкай працай тых гадоў стаў яго раман «Уваскрасенне» (1889—1899), сюжэт якога быў заснаваны на сапраўднай судовай справе. Рэзкая крытыка царкоўных абрадаў у дадзеным творы стала адной з прычын адлучэння Талстога Найсвяцейшым сінодам ад праваслаўнай царквы ў 1901-м годзе. Найвышэйшымі дасягненнямі пачатку 1900-х гадоў стала аповесць «» і драма «». У «Хаджы-Мураце» у роўнай меры выкрыты дэспатызм Шаміля і Мікалая I. У аповесці Талстой праславіў мужнасць барацьбы, сілу супраціўлення і любові да жыцця. П'еса «Жывы труп» стала сведчаннем новых мастацкіх пошукаў Талстога, аб'ектыўна блізкіх чэхаўскай драме.
Літаратурная крытыка твораў Шэкспіра
У сваім крытычным нарысе «Аб Шэкспіра і аб драме» на падставе дэталёвага разбору некаторых найбольш папулярных твораў Шэкспіра, у прыватнасці, «Караля Ліра», «'», «'», «Гамлета» і інш., Талстой падвергнуў рэзкай крытыцы здольнасці Шэкспіра як драматурга. На выставе «Гамлета» ён адчуваў «асаблівыя пакуты» за гэта «фальшывае падабенства твораў мастацтва».
Удзел у маскоўскім перапісе
Л. Н. Талстой прыняў удзел у маскоўскім перапісе 1882 года. Ён пісаў пра гэта так: «Я прапаноўваў скарыстацца перапісам для таго, каб даведацца пра галечу ў Маскве і дапамагчы ёй справай і грашыма, і зрабіць так, каб бедных не было ў Маскве».
Нягледзячы на дэклараваныя Талстым добрыя мэты перапісу, насельніцтва з падазрэннем адносілася да гэтага мерапрыемства. З гэтай нагоды Талстой пісаў: «Калі нам патлумачылі, што народ ужо даведаўся пра абыход кватэр і сыходзіць, мы папрасілі гаспадара замкнуць браму, а самі хадзілі на двор угаворваць людзей, якія ішлі». Леў Мікалаевіч спадзяваўся выклікаць у багатых спачуванне да гарадской галечы, сабраць грошы, набраць людзей, якія жадаюць садзейнічаць гэтай справе і разам з перапісам прайсці ўсе прытоны беднасці. Акрамя выканання абавязкаў перапісчыка пісьменнік хацеў увайсці ў зносіны з няшчаснымі, даведацца падрабязнасці іх патрэбы і дапамагчы ім грашыма і працай, высылкай з Масквы, змяшчэннем дзяцей у школы, старых у прытулкі і багадзельні.
Леў Талстой у Маскве
У 1886, 1888 і 1889 гады Л. М. Талстой тройчы пешшу хадзіў з Масквы ў Ясную Паляну. У першым такім падарожжы яго спадарожнікамі былі палітычны дзеяч Міхаіл Стаховіч і Мікалай Ге (сын мастака М. М. Ге). У другім — таксама Мікалай Ге, а з другой паловы шляху (ад Серпухава) далучыліся А. Н. Дунаеў і С. Д. Сыцін (брат выдаўца). Падчас трэцяга падарожжа Льва Мікалаевіча суправаджаў новы сябар і аднадумец 25-гадовы педагог Яўген Папоў.