cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ФК Барселона
Пераезд на «Камп Ноу» і прыбыццё Кройфа
Нарцыс дэ Карэрас у 1968 годзе ў сваёй інаўгурацыйнай прамове ўпершыню прамовіў знакамітае «Més que un club» (больш за клуб). Прэзідэнт Агусці Манталь і Коста (1969—1977) у сваіх шматлікіх прамовах спрабаваў падкрэсліць каталонскую прыналежнасць клуба, а таксама барацьбу за дэмакратыю на футбольнай пляцоўцы, якую ўяўляла сабой «Барса». З-за гэтага Манталь даволі часта канфліктаваў з найвышэйшымі чыноўнікамі франкісцкай Іспаніі. У 1973 годзе пасля доўгай затрымкі, выкліканай неадназначнымі адносінамі іспанскай федэрацыі футболу да «Барсы», у клуб пераходзіць Ёхан Кройф. У першы ж свой сезон галандзец дапамагае «Барсе» атрымаць перамогу ў чэмпіянаце Іспаніі. У ходзе гэтага сезона «Барселона» разграміла свайго найбольш прынцыповага суперніка — мадрыдскі «Рэал» на яго пляцоўцы з лікам 5:0, а Кройфу дапамагалі ў нападзе Карлес Рэшак, Хуан Мануэл Асенсі, Уга Сотыл ды Марсіяль Мануэль Піна Маралес. Кройф адразу ж стаў лідарам як на полі, гэтак і за яго мяжой.
Пасля вяртання дэмакратыі
Да чэмпіянату свету 1982 «Камп Ноу» быў пашыраны, а ў 1982 годзе быў пабудаваны «Мініэстадзі», на якім цяпер праводзіць свае хатнія гульні другая каманда «Барсы». Але да сезона 1984/85 клуб не здолеў заваяваць ніводнага тытулу чэмпіёнаў Іспаніі. У 1985 годзе «Барса» заваявала чэмпіёнства дзякуючы адбітаму Уруці пенальці на апошніх хвілінах гульні супраць «Вальядаліда». У той час у «Барсе» гулялі такія ігракі, як Жуліа Альберта, Мігелі, Стыў Арчыбальд, Бернд Шустэр і Рамон Алексанка. У наступным годзе «Барса» прайграла фінал Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў у Севільі румынскаму «Сцяўа». Пасля чэмпіянату свету 1986 «Барселона» набыла англічаніна Гары Лінекера і баска Андоні Субісарэту, але каманда не здолела дамагчыся значных поспехаў. Англічанін Тэры Венейблс (які давёў каманду да фіналу Кубку чэмпіёнаў 1986 года) быў звольнены. Новым трэнерам «Барсы» стаў Луіс Араганес. Ігракі ўзбунтаваліся супраць прэзідэнта Нуньеса, а сезон скончыўся перамогай «Барсы» ў фінале Кубка Караля над «Рэал Сасьедад» з лікам 1:0.
У 1988 годзе ў каманду прыйшоў Ёхан Кройф, які стварыў каманду, якая стала вядома як «Дрым-тым». Кройф выкарыстоўваў іспанскіх ігракоў (Хасеп Гвардыёла, Хасэ Мары Бакера і Чыкі Бегірыстайн), а таксама замежных зорак, як Рональд Куман, Міхаэль Лаўдруп, Рамарыу і Хрыста Стоічкаў. Пад кіраўніцтвам Кройфа «Барса» выйграла чатыры тытулы Ла Лігі з 1991 па 1994 гады. У 1989 годзе каманда перамагла ў Кубку ўладальнікаў Кубкаў, а таксама выйграла свой першы Кубак еўрапейскіх чэмпіёнаў у 1992 годзе, адолеўшы «Сампдорыю». Таксама «Барса» здабыла Кубак Караля ў 1990 годзе, Суперкубак Еўропы ў 1992 годзе і тры Суперкубкі Іспаніі. Кройф зрабіўся найпаспяховейшым трэнерам у гісторыі клуба з 11 кубкамі (Хасеп Гвардыёла абыйшоў яго ў 2011 годзе). Таксама Кройф зрабіўся трэнерам, які правёў найбольшую колькасць гадоў у «Барсе» (8 гадоў).
Заканчэнне эры Кройфа
У наступныя два гады пасля перамогі ў Ла Лізе «Барса» выйграла яшчэ два тытулы чэмпіёнаў Іспаніі, такім чынам давёўшы колькасць перамогаў запар у чэмпіянаце да чатырох. Але ў 1994 годзе, пасля буйнога паражэння ў фінале Лігі чэмпіёнаў ад італьянскага «Мілана» з лікам 0:4, спартыўнае ды інстытуцыйнае становішча клуба значна пагоршылася, што вылілася ў прамы канфлікт паміж Ёханам Кройфам ды прэзідэнтам клуба Жазепам Нуньесам. Траўматычная адстаўка Кройфа прывяла да сацыяльнага крызісу ў клубе, які ўрэшце скончыўся адстаўкай Нуньеса ў 2000 годзе. Нягледзячы на ўнутраныя спрэчкі, «Барса» пад кіраўніцтвам Бобі Робсана ў сезоне 1996/97 перамагла ў Кубку Іспаніі, Суперкубку Іспаніі і Кубку ўладальнікаў Кубкаў, а ў сезонах 1997/98 і 1998/99 пад кіраўніцтвам Луі ван Гала станавілася чэмпіёнам Іспаніі. Таксама ў 1990-я гады баскетбольная каманда клуба ўваходзіць у эліту еўрапейскага баскетболу, 4 разы выходзячы ў фінал Еўралігі, а гандбольная каманда клуба пераўтвараецца ў лепшую каманду ў свеце, атрымаўшы перамогі ва ўсіх турнірах, у якіх яна брала ўдзел.
Адстаўка Нуньеса і з’яўленне ў клубе Лапорты
2000-я гады могуць быць падзеленыя на два этапы. Пасля адстаўкі Нуньеса ў маі 2000 года прэзідэнтам «Барсы» быў абраны Жаан Гаспарт. На працягу трох гадоў яго кіраўніцтва клубам футбольная каманда «Барсы» не выйграла аніводнага тытула, нягледзячы на вялізныя траты ў памеры 180 мільёнаў еўра на набыццё новых ігракоў. Баскетбольная каманда «Барсы» у 2003 годзе перамагла ў Еўралізе, але гэта не ўратавала Гаспарта ад адстаўкі. Прэзідэнтам клуба быў выбраны Жаан Лапорта.
Клуб набыў новых ігракоў: Раналдынью, Самюэль Это’о, Рафаэль Маркес і Дэку, якія дапамаглі новай «Барсе» на чале з Франкам Райкардам здабыць два тытулы чэмпіёнаў Іспаніі запар, а таксама здабыць другую Лігу чэмпіёнаў у гісторыі клуба ў сезоне 2005/06. Колькасць членаў «Барсы» перавысіла 140 тысяч асоб. Гэты этап у жыцці клуба скончыўся ў канцы сезона 2007/08 гадоў, калі пасля двух гадоў без тытулаў клуб пакінуў Франк Райкард.
Эра Гвардыёлы
У першы ж сезон Пепа Гвардыёлы на чале каманды «Барса» увайшла ў гісторыю, здабыўшы гэтак званы «трыплет» (Ла Ліга, Кубак Караля ды Ліга чэмпіёнаў). Такім чынам Гвардыёла выйграў чэмпіянат Іспаніі ў свой дэбютны сезон у клубе, зрабіўшы тое, што не здолеў нават Франк Райкаард і Ёхан Кройф. Пасля перамогі ў фінале Лігі чэмпіёнаў у Рыме супраць «Манчэстэр Юнайтэд» каманда здабыла «трыплет», такім чынам стаўшы адзіным іспанскім клубам, што здолеў зрабіць гэта. «Барса» паўтарыла тое, што да яе рабілі «Сэлтык», «Аякс», ПСВ і «Манчэстэр Юнайтэд».
«Барселона» здабыла тытул еўрапейскіх чэмпіёнаў, меўшы ў сваім стартавым складзе ў фінале 7 дамарослых ігракоў. Каманда Пепа Гвардыёлы таксама пабіла шэраг рэкордаў у чэмпіянаце Іспаніі (рэкорд па колькасці забітых галоў, колькасць выйграных гульняў у гасцях і г. д.) У пачатку сезона 2009/10 «Барса» здабыла Суперкубак Іспаніі, перамогшы «Атлетык» у двух гульнях. Таксама каманда здабыла Суперкубак Еўропы, адолеўшы данецкі «Шахцёр» з лікам 1:0. Пасля перамогі над «Эстудыянтэсам» з лікам 2:1 у фінале чэмпіянату свету па футболе сярод клубаў «Барса» ўвайшла ў гісторыю як першы клуб, які здолеў выйграць 6 тытулаў у адным каляндарным годзе. У маі 2010 года каманда Гвардыёлы здабыла другі тытул чэмпіёнаў Іспаніі запар, набраўшы 99 балаў, што дагэтуль таксама не рабіла аніводная каманда ў гісторыі. 11 ліпеня 2010 года зборная Іспаніі перамагла ў фінале чэмпіянату свету з 7 ігракамі «Барселоны» ў стартавым складзе, 6 з якіх з’яўляліся дамарослымі ігракамі клуба. 5 лютага 2011 года каманда пабіла новы рэкорд чэмпіянату Іспаніі, перамогшы мадрыдскі «Атлетыка» і такім чынам давёўшы серыю перамогаў запар да 16. 2 сакавіка 2011 года каманда пабіла яшчэ адзін рэкорд чэмпіянату Іспаніі, перамогшы «Валенсію» і такім чынам давёўшы серыю бяспройгрышных гульняў запар у гасцях да 20. Сезон 2010/11 скончыўся перамогай «Барсы» у Ла Лізе трэці сезон запар, а таксама здабычай Лігі чэмпіёнаў. У сезоне 2011/12, які стаў апошнім для Гвардыёлы ў «Барсе», каманда здабыла Суперкубак Іспаніі, Суперкубак Еўропы, тытул пераможцаў чэмпіянату свету па футболе сярод клубаў і Кубак Караля. Такім чынам «Барса» пад кіраўніцтвам Хасепа Гвардыёлы выйграла 14 з 18 магчымых турніраў на працягу 4 гадоў.
Апошнія дасягненні
З лета 2012 года новым трэнерам «Барсы» быў Тыта Віланова, які дагэтуль быў першым асістэнтам Гвардыёлы, аднак 19 ліпеня 2013 года Віланова выйшаў у адстаўку з-за рэцыдыву рака. Новым трэнерам клуба стаў аргенцінец Херарда Марціна.
Пасля адносна няўдалага сезона («Барса» не здолела выйграць ані Лігу чэмпіёнаў, ані Кубак Іспаніі, ані чэмпіянат краіны) Марціна пайшоў у адстаўку. Новым трэнерам «Барсы» стаў былы капітан каманды і ў мінулым сезоне трэнер «Сельты» Луіс Энрыке. У першы ж свой год на чале каманды ён здолеў паўтарыць дасягненне Гвардыёлы — выйграць чэмпіянат Іспаніі, Лігу чэмпіёнаў і Кубак Караля.
Заўзятары клуба
Клуб афіцыйна належыць сябрам клуба, так званым «соцыс» (ад кат. Socis — сябры). На пачатак 2013 па ўсім свеце 180 000 соцыс, аб’яднаныя ў 1888 афіцыйных «пэніяў» — фан-суполак. Неафіцыйная «пэнья» «Барселоны» ёсць і ў Беларусі — гэта Blaugrana Frente Belaruso (з ісп. — Блакітна-гранатавы беларускі фронт), якія часцей за ўсё збіраюцца для прагляду гульняў у мінскім рэстаране «Камяніца», а таксама арганізавана падтрымлівалі клуб на стадыёнах у Мінску, Кіеве, Данецку ды Казані.
Лаздзіяй
Лаздзіяй (Lazdijai, традыцыйная беларуская назва Лаздзе́я) — горад у Алітускім павеце Літвы, на рацэ Кірсна. Адміністрацыйны цэнтр Лаздзіяйскага раёна. Насельніцтва 4792 чал. (2010).
Знаходзіцца на поўдні краіны, за 52 км ад Алітуса, за 7 км ад мяжы з Польшчай. Згодна з сучаснай афіцыйнай літоўскай класіфікацыяй горада належыць да этнаграфічнага рэгіёна Дзукія.
Этымалогія назвы
Назва горада паходзіць ад рэчкі Лязда (цяпер Райшупіс).
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Лаздзею датуецца 1532 годам; гаспадарскі двор, цэнтр староства Троцкага павета. У 1560 годзе вялікі князь літоўскі Жыгімонт II Аўгуст заснаваў тут мястэчка. Каля 1570 года ў Лаздзеі збудавалі драўляны касцёл, пры якім з 1571 года дзейнічала парафіяльная школа.
17 мая 1597 года кароль і вялікі князь Жыгімонт Ваза надаў Лаздзеі Магдэбургскае права і герб з выявай лася, пад якім тры перакрыжаваныя ключы.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) апынулася ў складзе Прусіі, з 1807 года — у Расійскай імперыі. У 1857, 1879, 1922 і 1923 гадах цярпела ад пажараў.
З 1918 года — у складзе Літвы, з 1939 года — у Літоўскай ССР.
11 ліпеня 1994 года згодна з указам літоўскага прэзідэнта гарадскі герб зноў атрымаў афіцыйны статус.
Юргіс Балтрушайціс
Біяграфія
У жніўні 1899 тайна абвянчаўся з Марыяй Іванаўнай Алавянішнікавай (1878—1948), стрыечнай сястрой Лізаветы Аляксандраўны Дзьяканавай (аўтар «Дзённіка рускай жанчыны»).
З 1905 года Член літаратурнага бюро Тэатра-студыі ММТ, прымаў удзел у працы Свабоднага тэатры на чале з К. А. Марджанавым, ММТ, Камернага тэатра. Падоўгу жыў за мяжой, у тым ліку ў Італіі, краінах Скандынавіі, Германіі.
Працаваў у Літа Наркамасвета (1918), быў старшынёй Маскоўскага Саюза пісьменнікаў (1919), удзельнічаў у працы выдавецтва «Сусветная літаратура».
З 1920 года прадстаўнік (спачатку фармальна саветнік так і не прызначанага прадстаўніка) Літоўскай Рэспублікі ў Маскве, з 27 красавіка 1921 у рангу паверанага ў справах (chargé d’affaires), з 1922 — надзвычайны і паўнамоцны пасол. Адначасова прадстаўнік Літвы ў Турцыі (1932) і Персіі (1933). Садзейнічаў выезду за мяжу дзеячаў рускай культуры.
З 1932 года ганаровы доктар Універсітэта Вітаўта Вялікага ў Каўнасе.
У красавіку 1939 з’ехаў з Расіі, атрымаўшы прызначэнне саветнікам пасольства Літвы ў Парыжы, куды раней пераехаў яго сын Cimetière de Montrouge, гісторык мастацтва. Памёр у Парыжы, пахаваны на могілках Мон-Руж.
Творчасць
Пісаў на рускай (зборнікі «Зямныя ступені», 1911, «Горная сцяжына», 1912, «Лілія і Серп», 1948) і літоўскай (зборнікі «Наваселле», 1941, «Вянок слёз», 1942, «Паэзія», 1967, і інш.) мовах. Галоўная тэматыка — сэнс быцця чалавека, яго адносіны да сусвету і вечнасці. Паэзіі Балтрушайціса ўласцівыя філасафічнасць, унутраны драматызм, спалучаны з элегічнымі настроямі, шматпланавая сімволіка, самабытная структура мастацкага вобраза. Перакладаў на рускую мову.
Баранавічы (аэрадром)
Баранавічы — ваенны аэрадром, размешчаны на паўднёвым усходзе ад горада Баранавічы Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Падчас вайны на аэрадроме базаваліся авіяцыя Люфтвафэ ў складзе наступаючай на Маскву групы армій «Цэнтр». Яна мела ў сваім складзе часці бамбардзіровачнай авіяцыі 2-га паветранага флоту, якія налічваюць у агульнай складанасці 1600 самалётаў. Для налёту на Маскву створана спецыяльна авіягрупа, складзеная з некалькіх адборных эскадры люфтвафэ : Колькасць кожнай эскадры дасягала 70 самалётаў. Да сярэдзіны ліпеня 1941 года колькасць бамбардзіровачнай авіяцыі для налётаў на Маскву дасягнула больш за 300 самалётаў тыпаў: He-111, Ju-88, да-215. Больш за палову іх экіпажаў мелі досвед начных палётаў.
З верасня 1944 года па сакавік 1945 года на аэрадроме дыслакаваліся палкі 1-й гвардзейскай авіяцыйнай дывізіі далёкага дзеяння, якія дзейнічалі па аб’ектах і войсках праціўніка ў Прыбалтыцы, Польшчы, Усходняй Прусіі і Венгрыі.
З 1944 года па кастрычнік 1950 года на аэрадроме грунтавалася 144-я знішчальная авіяцыйная дывізія СПА:
З красавіка 1944 года па май 1945 года і з 7 лістапада 1951 года па 1 красавіка 1960 года на аэрадроме размяшчаўся штаб і кіраванне 45-й бамбардзіровачнай авіяцыйнай Гомельскай дывізіі, а таксама яе палкі:
Пасля пачатку вываду савецкіх войскаў з Германіі ў чэрвені 1989 года на аэрадром быў перабазаваны 911-ы знішчальны авіяцыйны полк са складу 105-й авіяцыйнай дывізіі знішчальнікаў-бамбардзіроўшчыкаў 16-й паветранай арміі. У 1993 годзе полк расфармаваны на аэрадроме.
19 мая 2021 года здарылася катастрофа Як-130 у Баранавічах. У выніку трагедыі загінулі лётчыкі маёр Андрэй Нічыпарчык і лейтэнант Мікіта Куканенка.
У верасні 2021 года на аэрадром для фарміравання вучэбна-баявога цэнтра сумеснай падрыхтоўкі ВПС і войскаў СПА Беларуссю і Расіі прыбылі самалёты Су-30СМ ПКС Расіі.
Ігар Леанідавіч Салаўцоў
Ігар Леанідавіч Салаўцоў (, Гомель — ) — беларускі фізік-тэарэтык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2001).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Фізіка», 1976). Працаваў у Аб’яднаным інстытуце ядзерных даследаванняў (г. Дубна, Маскоўская вобласць; 1976—1978, 1993—2001, лабараторыя тэарэтычнай фізікі імя М. М. Багалюбава, навуковы супрацоўнік), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (1978—1993 і з 2002, факультэт аўтаматызаваных і інфармацыйных сістэм, з 1981 — загадчык кафедры «Вышэйшая матэматыка і вылічальная тэхніка», у 1984—1993 і з 2002 — кафедры «Вышэйшая матэматыка», адначасова кіраўнік Міжнароднага цэнтра перспектыўных даследаванняў).
Навуковыя інтарэсы: квантавая тэорыя поля; матэматычная фізіка.
Узнагароды
Званне «Ганаровы супрацоўнік АІЯД» (2001) і інш.
Новадугіно
Чыгуначная станцыя на лініі Вязьма — Ржэў.
Кавіццана
Кавіццана (Cavizzana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 246 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 82 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 38022. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino.
Індычы
Інды́чы (, Индычи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета. Знаходзіцца за 14 км на паўднёвы ўсход ад Камянца, 43 км ад Брэста. Вёска знаходзіцца ў памежнай зоне, для наведвання патрэбны дазвол ад памежнага камітэта.
Гісторыя
У 1921—39 гг. вёска Індычы ў складзе Жыцінскай гміны Брэсцкага павета Палескага ваяводства Польшчы. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Пелішчанскім сельсавеце Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. У Другую сусветную вайну на франтах загінулі і прапалі без вестак 10 жыхароў вёскі. У маі 1943 года за сувязь з партызанамі расстраляны 2 жыхары вёскі. У 1960-я г. царква ў Індычах разбурана.
Джэміла
Джэміла (جيميلة, Cuicul) — старажытны рымскі горад, руіны якога размешчаны ў сучасным Алжыры. З 1982 года ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Джэміла знаходзіцца на вышыні 900 м у вілаеце Сеціф. Паселішча размешчана на горным хрыбце паміж двума вадзі. Сваім дабрабытам у антычную эпоху горад быў абавязаны сельскай гаспадарцы, бо Алжыр дзякуючы больш вільготнаму клімату лічыўся «жытніцай» Рыма.
У нашы дні захаваліся форум, храм, хрысціянскія базілікі, трыумфальная арка і жылыя дамы. Горад лічыцца ўзорам рымскай планіроўкі горадабудаўніцтва, прыстасаванай да горнай мясцовасці. У Джэміле былі тэрмальныя лазні, капітолій і тэатр. Храм, прысвечаны імператару Септымію Северу (193-211) і яго жонцы Юліі Домне, захаваўся ў добрым стане. Сынам Септымія Севера быў імператар Каракала (211-217), пры якім была пабудавана трыумфальная арка.
Магчыма, горад быў заснаваны ў час кароткага праўлення імператара Нервы паміж 96 і 98 гадамі. Пазней ён быў заваяваны вандаламі. У 533 годзе яго адваявалі візантыйцы, але неўзабаве ён быў пакінуты.
Першыя раскопкі пачаліся ў 1909 годзе. Археалагічным каштоўнасцям сёння пагражаюць пясчаныя буры і крадзеж каменя навакольным насельніцтвам на пабудову жылля.
Сяргей Міхайлавіч Сакалоў
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: уплыў фактараў навакольнага асяроддзя на здароўе чалавека; вывучэнне гігіенічных характарыстык атмасфернага паветра; здароўе насельніцтва; гігіена; эксперыментальная таксікалогія.
Грэнландскі ўніверсітэт
Грэнладскі ўніверсітэт (Ilisimatusarfik) — універсітэт, размешчаны ў Нууку, Грэнландыя. Большасць курсаў выкладаецца на дацкай і грэнландскай мовах. З 2007 года ва ўніверсітэце навучалася каля 150 студэнтаў, амаль усе — мясцовыя жыхары. Каля 14 выкладчыкаў і пяць адміністрацыйна-тэхнічных супрацоўнікаў ажыццяўлялі вучэбны працэс. Малая колькасць студэнтаў тлумачыцца палітыкай урада, якая дазваляе студэнтам атрымаць бясплатную вышэйшую адукацыю ў любым месцы ў Еўропе ці Паўночнай Амерыцы. Ilisimatusarfik размешчаны на гістарычным месцы — Herrnhut mission, але плануецца пераезд у новы будынак Ilimmarfik у 2009 годзе. Бюджэт універсітэта — 14,8 мільёна дацкіх крон.
Ва універсітэце — чатыры факультэты:
Мікалай Сідаравіч Уласік
Мікала́й Сі́даравіч Ула́сік (, Бабынічы Гродзенскай губерні, Расійская імперыя —, Масква, РСФСР, СССР) — супрацоўнік органаў дзяржаўнай бяспекі СССР. Начальнік аховы І. В. Сталіна (1931—1952). Генерал-лейтэнант (1945).
Пачатак службы
У сакавіку 1915 года быў прызваны на ваенную службу. Служыў у 167-м Астрожскім пяхотным палку, у 251-м запасным пяхотным палку. За адвагу ў баях Першай сусветнай атрымаў Георгіеўскі крыж. У дні Кастрычніцкай рэвалюцыі, будучы ў званні унтэр-афіцэра, разам з узводам перайшоў на бок Савецкай улады.
У лістападзе 1917 года ён паступіў на службу ў маскоўскую міліцыю. З лютага 1918 года — у Чырвонай Арміі, удзельнік баёў на Паўднёвым фронце пад Царыцынам, быў памочнікам камандзіра роты ў 38-м працоўным Рагожска-Сіманаўскім пяхотным палку.
Член РКП(б) з 1918 года.
У верасні 1919 года пераведзены ў органы УЧК, працаваў пад непасрэдным кіраўніцтвам Дзяржынскага ў цэнтральным апараце, быў работнікам асобага аддзела, старшым упаўнаважаным актыўнага аддзялення аператыўнай часткі. З мая 1926 года стаў старшым упаўнаважаным Аператыўнага аддзялення АДПУ, з студзеня 1930 года — памочнік начальніка аддзялення там жа.
Начальнік аховы Сталіна
У 1927 годзе ўзначаліў спецахову Крамля і стаў фактычным начальнікам аховы Сталіна. Пры гэтым афіцыйная назва яго пасады неаднаразова змянялася ў сувязі з пастаяннымі рэарганізацыямі і перадпарадкаваннямі ў органах бяспекі. З сярэдзіны 1930-х гадоў — начальнік аддзялення 1-га аддзела (ахова вышэйшых службовых асоб) Галоўнага ўпраўлення дзяржаўнай бяспекі НКУС СССР, з лістапада 1938 года — начальнік 1-га аддзела там жа. У лютым—ліпені 1941 года гэты аддзел знаходзіўся ў складзе Народнага камісарыята дзяржаўнай бяспекі СССР, затым быў вернуты ў НКУС СССР. З лістапада 1942 года — першы намеснік начальніка 1-га аддзела НКУС СССР, начальнік, першы намеснік начальніка 6-га Упраўлення НКДБ СССР (1943—1946), начальнік Упраўлення аховы № 2 МДБ СССР (красавік — май 1946 г.), начальнік Галоўнага ўпраўлення аховы МДБ СССР (снежань 1946 г. — красавік 1952).
Уласік доўгія гады быў асабістым целаахоўнікам Сталіна і даўжэй за ўсіх пратрымаўся на гэтай пасадзе. Прыйшоўшы ў яго асабістую ахову ў 1931 годзе, ён не толькі стаў яе начальнікам, але і пераняў многія бытавыя праблемы сям'і Сталіна, членам якой быў па сутнасці. Пасля смерці жонкі Сталіна Н. С. Алілуевай ён быў таксама выхавальнікам дзяцей, практычна выконваў функцыі мажордома.
Уласік вельмі негатыўна ацэньваецца Святланай Алілуевай у кнізе «Дваццаць лістоў да аднаго» і станоўча — прыёмным сынам І. В. Сталіна Арцёмам Сяргеевым, які лічыць, што роля і ўклад М. С. Уласіка яшчэ не ацэненыя да канца.
У 1947 годзе абраны дэпутатам Маскоўскага гарадскога савета дэпутатаў працоўных 2-га склікання.
У маі 1952 года быў зняты з пасады начальніка аховы Сталіна і накіраваны ў уральскі горад Асбест намеснікам начальніка Бажэнаўскага папраўча-працоўнага лагера МУС СССР. Арыштаваны ў пачатку снежня гэтага ж года. Выключаны з партыі пасля арышту па справе лекараў 16 снежня 1952 года. Новым начальнікам аховы Сталіна прызначаны палкоўнік Мікалай Новік. Праз 10 месяцаў пасля зняцця Мікалая Уласіка з пасады, Іосіф Сталін памёр.
Арышт, суд, ссылка
16 снежня 1952 года, у сувязі з справай лекараў быў арыштаваны, паколькі ён «забяспечваў лячэннем членаў урада і адказваў за добранадзейнасць прафесуры».
17 студзеня 1953 года Ваенная калегія Вярхоўнага Суда СССР прызнала яго вінаватым у злоўжыванні службовым становішчам пры асабліва абцяжваючых абставінах, прысудзіўшы па арт. 193-17. п. «б» КК РСФСР да 10 гадоў высылкі, пазбаўлення генеральскага звання і дзяржаўных узнагарод.
Па амністыі 27 сакавіка 1953 года тэрмін Уласіку быў скарочаны да пяці гадоў, без паражэння ў правах. Накіраваны для адбыцця высылкі ў Краснаярск.
У сваіх успамінах Уласік пісаў :
Жыў у Маскве. Памёр 18 чэрвеня 1967 года ў Маскве ад раку лёгкіх. Пахаваны на Новых Данскіх могілках.
Рэабілітацыя
28 чэрвеня 2000 года пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Суда Расійскай Федэрацыі прысуд 1955 года ў дачыненні да Уласіка адменены і крымінальная справа спынена «за адсутнасцю складу злачынства».
У кастрычніку 2001 года дачцэ Уласіка былі вернутыя ўзнагароды, канфіскаваныя па прысудзе суду.
Асабістае жыццё
Жонка — Марыя Сямёнаўна Уласік (1908—1996).
Прыёмная дачка — пляменніца Надзея Мікалаеўна Уласік-Міхайлава (нар. 1935), працавала мастацкім рэдактарам і мастаком-графікам у выдавецтве «Навука».
Мікалай Уласік захапляўся фатаграфіяй. Яму належыць аўтарства многіх унікальных фатаграфій Іосіфа Сталіна, членаў яго сям'і і бліжэйшага акружэння.
Хацежынскі сельсавет
Хаце́жынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Хацежына.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Старасельскі сельсавет у складзе Заслаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Старое Сяло. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Заслаўскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Заслаўскім раёне Мінскай вобласці. З 8 жніўня 1959 года сельсавет у складзе Мінскага раёна. 28 лютага 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Хацежына, сельсавет перайменаваны ў Хацежынскі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2265 чалавек, з іх 91,5 % — беларусы, 5,1 % — рускія, 0,9 % — украінцы, 0,6 % — палякі.
Падбрадзяны 1
Падбрадзя́ны 1 (, Подбродяны 1) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета.
Яд
Атрута, або яд — рэчыва, якое прыводзіць у дозах, нават невялікіх адносна масы цела, да парушэння жыццядзейнасці арганізма: да атручвання, інтаксікацыі, захворванняў і паталагічным станаў. У прамысловасці яды называюць таксікантамі.
Атруты біялагічнага паходжання называюцца таксінамі.
Атруты і іх дзеянне вывучае таксікалогія.
Actinella giramica
Actinella giramica — наземны бруханогі малюск атраду  сямейства. Дадзены від з’яўляецца эндэмікам Партугаліі, жыве на востраве Мадэйра. Прыродным  з’яўляюцца умераныя лясы і лугі. У цяперашні час сустракаецца ў даліне каля скалы Каба Жыраа. Від знаходзіцца пад пагрозай страты асяроддзя пражывання з прычыны развіцця турызму.
Уладзіслаў Андрэевіч Пруднікаў
Уладзіслаў Андрэевіч Пру́днікаў (нар. ) — вучоны ў галіне аграхіміі, доктар сельскагаспадарчых навук (1994), дацэнт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Сітна (Лёзненскі раён, Віцебская вобласць, Беларусь). Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. З 1961 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства і кармоў. З 2011 года — загадчык аддзела агратэхнікі ільну ў Інстытуце ільну Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па вапнаванні кіслых зямель, сістэмах угнаенняў і севазваротаў, аптымальных дозах і тэрмінах ўнясення ўгнаенняў пад сельскагаспадарчыя культуры.
Сярод апублікаванага:
Сцяклянка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Сцяклянка — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Глухаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 54 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, сяла Бескарагай. Код КАТА — 633637700.
Вядомыя асобы Армавіра
Вядомыя ўраджэнцы Армавіра:
Культавыя дрэвы
Культавыя дрэвы — своеасаблівая катэгорыя сакральных аб'ектаў, якая найбольш схільная разбуральнаму ўплыву часу і вонкавых фактараў, напрыклад, пажарам, бурам і інш., пры гэтым з'яўляецца прамым сведчаннем жывучасці архаічных традыцый. Культ дрэва звязаны з культамі абагаўлення прыроды
Беларусь
Паводле беларускіх павер'яў, у дрэвах часта пасялялася чалавечая душа, дрэвы могуць хадзіць, размаўляць, ператварацца ў чалавека. Калі дрэва сякуць, то з яго цячэ кроў і чуюцца стогны. Сярод ушанаваных беларусамі дрэў найболей часта фігуруюць дубы, хвоі, яліны, ліпы, грушы. Як правіла, з ушанаванымі дрэвамі звязаны паданні пра цудоўнае з'яўленне на іх святых абразоў ці пра незвычайнае выздараўленне чалавека. Прыкладам культавага дрэва, якое з'яўляецца рытуальным цэнтрам у структуры лакальнага культурнага ландшафту, можа быць Святая ліпа каля в. Лужкі Шаркаўшчынскага раёна. Адзначаецца ўстойлівасць і пераемнасць традыцыі шанавання дрэва: калі старая ліпа была павалена бурай, аб'ектам шанавання стала маладое, спецыяльна пасаджанае дрэва.
Да XX ст. захавалася абрадавае кармленне дрэва, асабліва бяроз, якім насілі хлеб-соль, загорнутыя ў палатно, лён, грошы. Святымі лічыліся таксама бортныя дрэвы.
Святыя дубы, якія, па народных перакананнях, дапамагалі ад хвароб, вядомыя каля в. Царкавішча Ушацкага раёна, в. Тадуліна Лепельскага, в. Чара Клецкага раёна. Паклоннымі з'яўляюцца Французская хвоя на кургане каля в. Узрэчча Глыбоцкага раёна, хвоя ў в. Старыца на Капыльшчыне, у г. Ліда, непадалёк в. Шаршуны ў наваколлях Радашковічаў. Культавыя ліпы растуць на выспе возера Неспіш на Браслаўшчыне, у Жыровічах Слонімскага раёна, святая груша — каля в. Збляны Лідскага раёна. Пры гэтым вельмі часта культавыя дрэвы з'яўляюцца часткай больш складанага сакральнага комплексу — прошчы альбо прасторава і функцыянальна ўзаемаспалучаюцца з культавай крыніцай ці каменем.
Цёмкінскі раён
Цёмкінскі раён (Тёмкинский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на ўсходзе Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Цёмкіна.
Геаграфія
Мяжуе на поўначы з Гагарынскім, на захадзе з Вяземскім, на паўднёвым захадзе з Угранскім раёнамі Смаленскай вобласці. На поўдні, паўднёвым усходзе і ўсходзе мяжуе з Калужскай вобласцю, на паўночным усходзе з Маскоўскай вобласцю. Плошча раёна — 1324,25 км².
Поўнач і паўночны ўсход раёна размешчаны на Гжацк-Процвінскім узвышшы, паўднёвая частка на Угранскай нізіне. Глебы ў раёне дзярнова-сярэдне- і моцнападзолістыя. Лясы займаюць 45,4 % тэрыторыі. У 1975 годзе ў раёне на тэрыторыі Цёмкінскага і Фядоткаўскага лясніцтва быў створаны Цёмкінскі дзяржаўны заказнік.
Рэкі: Угра, Вора.
NGC 6413
NGC 6413 — чацвярная зорка ў сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Янова (Баранавіцкі раён)
Яно́ва (, Яново) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікалуцкага сельсавета. Размешчана за 5 км на поўдзень ад Баранавічаў, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Русіно на лініі Баранавічы — Лунінец.
Гісторыя
Пад 1577 годам сяло Янова пазначана ў вопісе дакументаў Віленскага цэнтральнага архіва.
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Велікалуцкага сельсавета Навамышскага раёна Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
Іван Кандратавіч Бялькевіч
Іван Кандратавіч Бяльке́віч, Янка Бялькевіч (, в. Варонічы Слонімскага павета Гродзенскай губерні, цяпер Слонімскі раён Гродзенскай вобласці —, Жданаў, цяпер Марыупаль Данецкай вобласці, Украіна) — беларускі мовазнавец, лексікограф, педагог.
Янова (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Іван Кандратавіч Бялькевіч
Біяграфія
У 1909 годзе скончыў Свіслацкую настаўніцкую семінарыю; выкладаў у школах Слонімшчыны. З 1915 г. у эвакуацыі ў Саратаўскай губерні (Расія), у 1919—1920 гг. зноў на Слонімшчыне. Са жніўня 1920 г. працаваў у Наркамаце асветы БССР, у школах Мінска. У пачатку 1920-х гг. быў членам БПС-Р. У 1925 годзе скончыў этнолага-лінгвістычнае аддзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1925—1927 гг. выкладчык і дырэктар Мсціслаўскага педтэхнікума. З 1927 года навуковы супрацоўнік Інбелкульта і Інстытута мовазнаўства АН БССР.
Арыштаваны ДПУ БССР 17 лютага 1930 г. па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Вінаватым сябе не прызнаў. Паводле пастановы калегіі АДПУ СССР ад 10 красавіка 1931 г. сасланы на 5 гадоў у Іашкар-Алу. Працаваў на лесапавале. Пасля вызвалення выехаў у Данецкую вобласць, дзе выкладаў у школах рускую мову і літаратуру. У 1948—1958 гг. працаваў у розных навучальных установах Жданава. Да канца жыцця не атрымаў дазволу вярнуцца на Радзіму. Рэабілітаваны 19 верасня 1960 г.
Сямейнае становішча
Быў жанаты з Нінай Улашчык (на фота 1924 года яна стаіць трэцяя справа), якая прыходзілася роднай сястрой Мікалаю Улашчыку. Дзеці: сын Усяслаў i дачка Людмiла.
Ніна Мікалаеўна Улашчык (1 кастрычніка 1901, в. Віцкаўшчына — 1984, Мінск) — педагог. Скончыла БДУ, працавала настаўніцай у мінскай сярэдняй школе № 19. Арыштавана 23 лютага 1938 года ў Мінску па адрасе: ''вул. Дзяржынскага, д. 6, кв. 3.'' 29 мая 1938 года прыгаворана Асобай нарадай пры НКУС як «дачка актыўнага ўдзельніка контррэвалюцыйнай арганізацыі» і за «антысавецкую агітацыю» да 5 гадоў ППК. Этапавана ў Дальбуд НКУС СССР, затым у Паўночна-Усходні канцлагер НКУС Хабараўскага края. Вызвалена 23 лютага 1943 (па сведчанню М. Улашчыка «ў той час з Калымы не пускалi нiкога, давялося пачакаць яшчэ тры гады»). Дазвол на вяртанне ў Мінск атрымала ў 1956 годзе. Рэабілітавана судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР 17 студзеня 1958 года. Асабовая справа № 11383-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Навуковая праца
Вывучаў дыялекталогію і культуру беларускай літаратурнай мовы. Аўтар артыкулаў па беларускаму мовазнаўству і «Краёвага слоўніка Усходняй Магілёўшчыны» (падрыхтаваны ў 1920-х гадах, выдадзены ў 1970 годзе) — самага вялікага абласнога слоўніка беларускай мовы (каля 20 тысяч слоў).
Бібліяграфія
Бялькевіч І. Краёвы слоўнік усходняй Магілёўшчыны: [больш за 20000 слоў] — Мінск: Навука і тэхніка, 1970. — 509 с.
Дэлавэр (значэнні)
Дэлавэр (Delaware) — тапонім у ЗША:
Пітэр Грынуэй
Пітэр Джон Грынуэй, (Peter John Greenaway, нарадзіўся 5 красавіка 1942, Ньюпарт, Уэльс) — брытанскі, і.
Джала
Джала — агульнаўжывальная назва завостранага органа або часткі цела розных жывёл і раслін, якая выкарыстоўваецца для ўпырсквання атрутнага або пякучага рэчыва пад скуру ахвяры (джаленне) або для нанясення электрычнага ўдару. Праколванне тканак ахвяры джалам адбываецца за кошт яго уласных рухаў, у адрозненне ад іншых органаў, напрыклад зубоў, якія выкарыстоўваюць сілу сківіц або шыпоў, якія выкарыстоўваюць рухі ахвяры.
Заалогія
Джала, як правіла, уяўляе сабой завостраны орган, злучаны з залозамі, якія вылучаюць атрутную або пякучую вадкасць і прыстасаваны для нанясення раны шляхам праколвання пакроваў ахвяры. Выкарыстоўваецца як прылада абароны і нападу.
Сярод членістаногіх найбольш распаўсюджана ў насякомых атрада перапончатакрылых: пчол, вос, мурашак, шэршняў. Знаходзіцца ў задняй частцы брушка і ўяўляе сабой перайначаны яйцаклад.
Леанід Восіпавіч Уцёсаў
Леанід Восіпавіч Уцёсаў (Леони́д О́сипович Утёсов; (9 (21 сакавіка) 1895, Адэса, Херсонская губерня —, ) — савецкі эстрадны артыст — спявак, чытальнік, кіраўнік аркестра; кінаакцёр. Народны артыст СССР (1965, першым з артыстаў эстрады ўдастоены гэтага звання). Выконваў песні ў розных жанрах ад джаза да гарадскога раманса.
Біяграфія
Нарадзіўся 9 (21 сакавіка) 1895 года ў Адэсе, у шматдзетнай сям’і. Вучыўся ў камерцыйным вучылішчы, паралельна браў урокі музыкі. Некаторы час быў гімнастам ў вандруючым цырку. З 1912 года выступаў ў Крэменчугскім тэатры мініяцюр; тады ж узяў сабе псеўданім Леанід Уцёсаў.
З 1913 года — у Адэсе. Працаваў у розных тэатрах: Вялікім Рышэл’еўскім, Малым Рышэл’еўскім, Херсонскім тэатры мініяцюр, перасоўным тэатры мініяцюр «Мазаіка».
У 1917 годзе перамог у конкурсе куплетыстаў ў Гомелі. У тым жа годзе прыехаў у Маскву, дзе выступаў у сталічным садзе «Эрмітаж».
У 1928—1929 гадах заснаваў джаз-аркестр. 8 сакавіка 1929 года аркестр даў першы канцэрт пад назвай «Тэа-джаз» на сцэне ленінградскага Малога опернага тэатра.
У гады вайны вёў актыўную канцэртную дзейнасць на франтах.
Памёр 9 сакавіка 1982 года ў Маскве. Пахаваны на Новадзявочых могілках.
Ушанаванне памяці
Імем Уцёсава названа вуліца ў Адэсе (былы Трохкутны завулак), на вуліцы Дзерыбасаўскай яму ўсталяваны помнік.
Навадугінскі раён
Навадугінскі раён (Новодугинский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у паўночна-ўсходняй частцы Смаленскай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Новадугіно. Мяжуе з Холм-Жыркоўскім, Вяземскім, Гагарынскім і Сычоўскім раёнамі, а таксама Цвярской вобласцю. Плошча тэрыторыі — 1935 км².
Дэкалог, шэсць
«Дэкало́г, шэсць» (Dekalog, sześć) — шостая частка дзесяцісерыйнага тэлецыкла «Дэкалог», прысвечанага Дзесяці запаведзям. Фільм зняты ў 1988 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 8 чэрвеня 1990 года.
Фільм «Дэкалог, шэсць» адпавядае шостай з Дзесяці запаведзяў: «Не чужалож».
Поўнаметражная версія была выпушчана асобным фільмам у 1988 годзе пад назвай «Кароткі фільм пра каханне».
Сюжэт
Дзевятнаццацігадовы Томэк (Олаф Любашэнка) жыве з маці свайго сябра ў варшаўскай кватэры. Томэк вырас у дзіцячым доме, ён сарамлівы і замкнуты, мае мала сяброў, працуе на пошце. Увесь вольны час ён праводзіць, падглядваючы за прыгожай дарослай жанчынай па імені Магда (Гражына Шапалоўска), што жыве ў доме насупраць. Праз тэлескоп ён назірае за ёй кожную ноч: глядзіць як яна займаецца бытавымі справамі, як працуе над сваімі мастацкімі творамі, як пастаянна сустракаецца з рознымі палюбоўнікамі. Жадаючы часцей бачыцца з Магдай, Томэк дасылае ёй фальшывае паведамленне пра неіснуючы грашовы перавод. Апантанасць Томэка больш арыентавана на яе паўсядзённую дзейнасць, а не на яе сексуальнае жыццё; калі ён бачыць, што ў яе адбываюцца сексуальныя адносіны з мужчынам, то прыбірае тэлескоп і не глядзіць.
Томэк даведваецца, што ёсць праблема з пастаўкамі малака для дома, дзе жыве Магда. Тады ён уладкоўваецца на працу разносчыкам малака, каб быць бліжэй да яе. Аднойчы ноччу ён бачыць, як пасля расставання са сваім чарговым мужчынам, Магда плача ў сябе ў кватэры і разлівае бутэльку малака. Атрымаўшы яшчэ адно фальшывае паштовае паведамленне, Магда ўступае ў канфлікт з супрацоўнікамі пошты, якія абвінавачваюць яе ў вымаганні. Томэк бачыць, што Магда ўзлаваная сваркай на пошце, і, дагнаўшы яе, прызнаецца, што фальшывае паведамленне ад яго, што ён бачыў, як яна плакала, і што назірае за ёй. Тым жа вечарам Магда перасоўвае свой ложак так, каб ён быў добра бачны праз акно. Да яе прыходзіць палюбоўнік, і калі яны ляжаць у ложку, яна распавядае, што за імі зараз сочаць. Мужчына кідаецца на вуліцу, кліча Томэка, каб той выйшаў да яго, і ўдарае яго па твары.
На наступны дзень, сутыкнуўшыся з Магдай пры дастаўцы малака, Томэк прызнаецца, што кахае яе і нічога не чакае ўзамен. Томэк просіць яе пайсці з ім на спатканне ў кавярню – яна згаджаецца. У час спаткання ў кавярні Магда даведаецца, што Томэк назірае за ёй ужо цэлы год, і што ён выкрадаў лісты, якія прыходзілі ёй ад палюбоўнікаў. Спярша яна злуецца, зрэшты хутка супакойваецца, кажучы: «Якое гэта мае значэнне». Яна паказвае Томэку, як мужчыны лашчаць рукі каханых жанчын, але ён, не зважаючы, робіць гэта па-свойму. Прагульваючыся з Томэкам пасля кафэ, Магда бачыць аўтобус, што ідзе да яе дамоў і прапануе яму згуляць у гульню: калі яны паспеюць на гэты аўтобус, то ён зойдзе да яе на госці. Яны бягуць на аўтобус, але не паспяваюць: дзверы зачыняюцца і аўтобус ад’язджае. Аднак праехаўшы некалькі метраў аўтобус спыняецца, каб упусціць іх.
Магда паўсюль шукае Томэка, яна яўна занепакоена і клапоціцца пра яго. Аднойчы ноччу ў яе кватэры раздаецца тэлефонны званок. Яна падымае і чуе маўчанне. Тады яна, думаючы, што гэта Томэк, прызнаецца яму, што ён мае рацыю наконт кахання. Але гэта не Томэк, у яе проста праблемы з тэлефонам. Пасля некалькіх дзён чакання і цікавання за акном Томэка праз тэатральны бінокль яна нарэшце заўважае, што ён вярнуўся. Магда прыходзіць на пошту, каб сустрэцца з Томэкам і праз шкляныя дзверы бачыць, што ён на працоўным месцы. Яго рукі забінтаваныя на запясцях. Яна заходзіць і з пяшчотай глядзіць на яго, але ён толькі гаворыць: «Я больш не падглядваю за Вамі».
Акцёрскі склад
<br style="clear: both" />
Выхад
Прэм’ера фільма адбылася 10 верасня 1989 года на Венецыянскім кінафестывалі. Пазней фільм дэманстраваўся на Кінафестывалі ў Чыкага 21 кастрычніка 1989 года. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 8 чэрвеня 1990 года.
Чэнта-Сан-Нікола
Чэнта-Сан-Нікола (Centa San Nicolò) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 619 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 38040. Тэлефонны код — 0461.
Далучэнне Бесарабіі і Паўночнай Букавіны да СССР
Бесарабска-Букавінскі паход (Прутский поход 1940, Armata sovietică de ocupație din Basarabia și Bucovina) (28 чэрвеня — 3 ліпеня 1940) — ваенная аперацыя, праведзена Чырвонай арміяй з мэтай прымусовай перадачы Румыніяй Бесарабіі і Паўночнай Букавіны (раней захопленых Румыніяй у УНР) у склад СССР. Савецкі бок планаваў яе як поўнамаштабнае ваеннае ўварванне, але, за некалькі гадзін да пачатку аперацыі, кароль Румыніі Караль II прыняў ультыматыўную ноту савецкага боку і пагадзіўся перадаць Бесарабію і Паўночную Букавіну СССР.
Ваенная аперацыя па акупацыі тэрыторыі савецкімі войскамі доўжылася 6 дзён, у выніку была захоплена  тэрыторыя Бесарабіі (44000 км² з насельніцтвам 3,2 млн чал.), Паўночнай Букавіны (6000 км² з насельніцтвам 500 000 чал.) і рэгіён Герца (304 км² з насельніцтвам 25000 чал.).
Правядзенне дадзенай аперацыі савецкімі войскамі было запланавана як следства падпісання тайнага пагаднення паміж урадамі Савецкага Саюза і Трэцяга Рэйху, так званага пакта Молатава — Рыбентропа, яе ажыццяўленне стала магчымым толькі пасля краху Францыі ў вайне з Германіяй, калі зрабілася відавочнай ілюзорнасць англа-французскіх абяцанняў Румыніі па падтрымцы яе тэрытарыяльнай цэласнасці.
2 жніўня 1940 на большай частцы захопленых зямель (за выключэннем Букавіны і Паўднёвай Бесарабіі) была створана Малдаўская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка, папярэдніца сучаснай Рэспублікі Малдова.
Аль-Фаціха
Якая адкрывае (Аль-Фаціха) — першая сура Карана.
Тып суры: Меканская. Па згодзе ўсіх багасловаў сура аль-Фаціха складаецца з сямі аятаў.
Гэта першая сура па парадку размяшчэння ў Каране і першая сура, пасланая цалкам. У гэтай суры гаворыцца аб сукупнасці ідэй і агульным значэнні Карана, які пацвярджае Адзінабожжа, з’яўляецца добрай весткай для вернікаў, папярэджвае аб пакаранні няверуючых і грэшнікаў, паказвае на неабходнасць пакланення Алаху, на шлях да шчасця ў сапраўдным і будучым жыцця і распавядае пра тых, якія падпарадкоўваліся Алаху і здабылі асалоду, і пра тых, якія не падпарадкоўваліся Яму і апынуліся ў страце, і таму гэтая сура называецца «Маці Кнігі».
Фаціха з’яўляецца найбольш распаўсюджанай мусульманскай малітвай, і абавязкова чытаецца ў кожным ракааце намаза.
Аксана Алегаўна Караванская
Аксана Алегаўна Караванская (Оксана Олегівна Караванська; 16 красавіка 1966, Львоў, УССР ) — украінская мадэльерка.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і матэматыкаў. Выпускніца Львоўскай акадэміі Мастацтваў 1996 года.
1996 — фіналістка конкурсу Alta-Moda (старшыня журы — П’ер Кардэн).
1997 — адкрыла аўтарскі буцік «Аксана Караванская», першы ва Украіне. Дзяржаўныя органы не хацелі рэгістраваць фірму з такой назвай, але Караванская даказала, што фірма, названая імем дызайнера, — гэта сусветная практыка і мае права на жыццё і ва Украіне.
1999 — дэбют ва ўкраінскім тыдні prêt-a-porter з калекцыяй «Vade mecum».2001 — атрымала званне «Лепшы стыліст года» ў галіне кліпмейкерства.2002 — Гран пры «Крыштальны Сілуэт» за лепшую сукенку года.2003 — дэбют на Russian Fashion Week.2005 — прэзентавала лінію дзіцячай адзення OK’IDS by oksanakaravanska. Стварыла калекцыю Haute Couture для закрыцця паўфіналу і фіналу «Еўрабачання-2005».
Ёй належыць ідэя стварэння першага Тэатра мод у Львове, які паспяхова гастраляваў па Украіне і за яе межамі. З’яўляецца членам сіндыката Моды Украіны і стварае ад 8 да 14 калекцый у год. Аксана Караванская з’яўляецца пастаяннай удзельніцай ўкраінскіх тыдняў моды, мае буцікі і атэлье ў Львове, Кіеве (да 2009 года), Адэсе, шоў-рум брэнда Караванскай дзейнічае ў Нью-Ёрку. Пад брэндам «Караванская» выпускаецца жаночае адзенне і аксэсуары да іх. У калекцыях Аксаны Караванскай прысутнічаюць элементы эклектычнага і этнічнага стылю. Першай ва Украіне стварыла сваю дзіцячую лінію, першай сярод украінскіх дызайнераў выпусціла свой парфюм.
Сям’я
Замужам, муж Багдан Ляўчук — бізнесмен. Выхоўваюць дваіх дзяцей — Святаслава і Марычку.
Творчасць
"Мода — гэта кактэйль эклектычных вятроў замяшаных у шэйкеры часу.Аксана Караванская"2015 — «Стильна книжка для панянки»(Львоў: Выдавецтва Старога Лева) у афармленні Анастасіі Стэфурак.
Вольга Мікалаеўна Папко
Вольга Мікалаеўна Папко (нар. 24 ліпеня 1976; г., Брэсцкая вобласць, БССР, СССР) — беларускі гісторык і палітык. Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання. Кандыдат гістарычных навук (2008), дацэнт.
Біяграфія
У 1991 годзе скончыла Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «гісторыя і гісторыя культуры». У 2003 годзе - аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі, а таксама каледж Ост-Вест пры Рурскім універсітэце у г. Бохум, Германія.
Працоўную дзейнасць пачатку ў 1998 годзе настаўнікам сусветнай мастацкай культуры гімназіі № 2 г. Брэста. З 2001 года працавала асістэнтам кафедры філасофіі і культуралогіі, з 2003 года — старэйшым выкладчыкам, а з 2008 па 2012 год — дацэнтам кафедры філасофіі і культуралогіі Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта. З 2012 па 2016 гады — дырэктар установы «Музей «Замкавы комплекс «Мір» у г.п. Мір Карэліцкага раёна.
На Парламецкіх выбарах 2016 года абраная дэпутатам Палаты прадстаўнікоў па Навагрудскай выбарчай акрузе.
Асабістае жыццё
Не замужам. Пражывае ў в. Тэльмы-1 Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Навуковая дзейнасць
Даследуе праблемы дзяржаўнай палітыкі Беларусі ў галіне мастацтва (1985–2000 гг.); гісторыю беларускай шляхты ў 19 ст. Публікацыі ў выданнях Беларусі, Польшчы, Германіі, Літвы.
Падбрадзяны 2
Падбрадзя́ны 2 (, Подбродяны 2) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета.
NGC 6414
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Верайцоўскі сельсавет
Верайцо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Верайцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Асіповіцкім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Пратасевічы. З 20 верасня 1944 года сельсавет у складзе Бабруйскай вобласці. Пасля 1947 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Верайцы. З 8 студзеня 1954 года сельсавет у складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Восаўскага сельсавета.
Азяраны (археалагічныя помнікі)
Азяраны — археалагічныя помнікі: гарадзішча і курганныя могільнікі каля аграгар. Азяраны (Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць)
Гарадзішча
Знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі, на ўзвышшы левага берага р. Друць, ва ўрочышчы Каціна Гара. Пляцоўка памерамі 27,5х18 м, вышынёй 8—9 м. З поўдня, поўначы і захада умацавана 3 валамі (адзін вышынёй да 1,5 м, другі — да 0,9 м, трэці — да 0,7 м) і 2 равамі (глыбінёй 0,5—2 м). Абследавалі ў 1888 г. Е. Р. Раманаў, у 1976 г. А. Р. Мітрафанаў. Культурны пласт 0,25 м. Знойдзены фрагменты ляпнога глінянага посуду. Належыць носьбітам мілаградскай і зарубінецкай культур
Могільнік—1
Знаходзіцца за 1 км на захад ад вёскі, у лесе. 56 насыпаў выш. 2,5—4 м, дыяметрам 6—17 м. У 1888 г. Е. Р. Раманаў даследаваў 1 курган. Пахавальны абрад — трупапалажэнне ў дамавіне. Пахавальны інвентар — вітыя завушніцы, 8 бронзавых спіральных кольцаў, 81 біпірамідальная пацерка з пазалотай, прамавугольная падвеска з выявай Багародзіцы, кольцападобная падвеска са спіцамі. Датуецца XI — XII ст. і належыць дрыгавічам.
Рэкта (прыток Сянны)
Рэ́кта — рака ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сянна (басейн Дняпра).
Назва
Назва Рэкта балцкага паходжання. Належыць да шэрагу такіх гідронімаў на Верхнім Падняпроўі, як Рэхта, Рыхта, Рышты, Рэста, Рыста.
Усе гэтыя формы ўзыходзяць да балцкага абазначэння арэха: літ. riešutas, лат. rieksts, пруск. reisis. Далей да літоўскага rišti, прускага *ristun "звязваць" (арэхі растуць "звязкамі", гронкамі).