cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зараастрызм
Сімвалы зараастрызму
Папулярным сімвалам таксама стаў фаравахар, чалавечы вобраз у крылатым крузе з наскальных рэльфаў Ахеменідаў. Зараастрыйцы традыцыйна не прызнаюць яго вобразам Ахура Мазды, а лічаць яго выявай фравашы.
Важным сімвалічным значэннем для зараастрыйцаў валодае белы колер — колер чысціні і дабрыні, а ў многіх абрадах таксама колер зялёны — сімвал росквіту і адраджэння.
Час Заратуштры
Сучасныя зараастрыйцы прынялі летазлічэння «Зараастрыйскай рэлігійнай эры», заснаванае на разліках іранскага астранома З. Бехруза, паводле якога «набыццё веры» Заратуштрой адбылося ў 1738 г. да н.э.
Лакалізацыя пропаведзі Заратуштры
Месца жыцця і дзейнасці Заратуштры вызначыць значна прасцей: тапонімы, якія згадваюцца ў Авесце адносяцца да паўночна-ўсходняга Ірана, Афганістана, поўдня Сярэдняй Азіі і Пакістана. Традыцыя звязвае з імем Заратуштры Рагу, Сістан і Балх.
Ёсць пункт гледжання, што Заратуштра мог пражываць на тэрыторыі цяперашняй Расіі, у раёне Аркаіма (Чэлябінская вобласць), адкуль, па легендзе, арыйскія плямёны пачалі свой зыход на поўдзень (у Іран і Індыю).
Пасля атрымання адкрыцця пропаведзь Заратуштры доўга заставалася беспаспяховай, у розных краінах яго выганялі і зневажалі. За 10 гадоў яму ўдалося схіліць толькі свайго стрыечнага брата Маідьёмангху. Затым Заратуштра з’явіўся да двара легендарнага Кеяніда Каві Віштаспы (Гоштасба). Пропаведзь прарока зрабіла на цара ўражанне і пасля некаторых ваганняў ён прыняў веру ў Ахура Мазду і пачаў спрыяць яе распаўсюджванню не толькі ў сваім царстве, але і накіроўваць прапаведнікаў у сумежныя краіны. Асабліва блізкімі да Заратуштры сталі яго бліжэйшыя паплечнікі везіры Віштаспы браты з роду Хвогва Джамаспа і Фрашаоштра.
Плыні ў зараастрызме
Асноўнымі плынямі зараастрызму заўсёды былі рэгіянальныя варыянты. Галіна зараастрызму, якая захавалася, звязана з афіцыйнай рэлігіяй дзяржавы Сасанідаў, перш за ўсё ў тым варыянце, што склаўся пры апошніх з гэтых цароў, калі пры Хосрове I была праведзена апошняя кананізацыя і запіс Авесты. Гэтая галіна відаць узыходзіць да таго варыянту зараастрызму, што быў прыняты мідыйскімі магамі. Несумнеўна ў іншых вобласцях іранскага свету існавалі іншыя варыянты зараастрызму (маздэізму), судзіць аб якіх мы можам толькі па фрагментарным сведчанням, перш за ўсё арабскім крыніцам. У прыватнасці, ад маздэізма, які існаваў да арабскага заваявання ў Сагдзе, які быў яшчэ менш «пісьмовай» традыцыяй, чым сасанідскі зараастрызм, захаваліся толькі ўрывак на сагдзійскай мове, які апавядае аб атрыманні Заратуштрай адкрыцця і дадзеныя ў Біруні.
Тым не менш у рамках зараастрызму ўзнікалі рэлігійна-філасофскія плыні, якія вызначаюцца з пункту гледжання сённяшней артадоксіей як «ерасі». Перш за ўсё гэта зурванізм, заснаваны на вялікай увазе да канцэпту Зурвана, першапачатковага сусветнага часу, «дзецьмі-двайнятамі» якога прызнаваліся Ахура Мазда і Ахріман. Мяркуючы па ўскосным сведчанням, дактрына зурванізма была шырока распаўсюджаная ў Сасанідскім Іране, але хаця яе сляды магчыма знайсці традыцыі, якая перажыла ісламскую заваёву, у цэлым зараастрыйская «артадоксія» прама ганіла гэту дактрыну. Відавочна, прамых канфліктаў паміж «зурванітамі» і «артадоксіяй» не адбывалася, зурванізм хутчэй быў філасофскай плыняй, наўрад як-небудзь закранаўшым абрадавую частку рэлігіі.
Шанаванне мітры (мітразм), якое распаўсюдзілася ў Рымскай Імперыі, таксама часта адносяць да зараастрыйскіх ерасей, хоць мітраізм хутчэй прадстаўляў сінкрэтычнае вучэнне не толькі з іранскім, але і сірыйскім субстратам.
Безумоўнай ерассю зараастрыйскія артадоксы лічылі маніхейства, у аснове якога, аднак, быў хрысціянскі гнастыцызм.
Сярод парсаў вядомы «каляндарныя секты», якія прытрымліваюцца аднаго з трох варыянтаў календара (Кадзімі, Шахіншахі і Фаслі). Выразных межаў гэтых гуртоў няма, дагматычнага адрознення паміж імі — так жа. У Індыі таксама ўзнікалі розныя плыні з ухілам у містыку, якія выпрабавалі ўплыў індуізма. Самым вядомым з іх з’яўляецца плыня Илм-і Хшнум.
Некаторую папулярнасць сярод зараастрыйцаў набывае «рэфармісцкія крыло», якое выступае за адмену большасці абрадаў і старажытных правілаў, за прызнанне святымі толькі Гат і г. д.
Празелітызм
Першапачаткова вучэнне Заратуштры было актыўнай празелітычнай рэлігіяй, якую горача прапаведаваў прарок і яго вучні і паслядоўнікі, з дакладнай самасвядомасцю прыналежнасці да яе і супрацьпастаўленнем «незараастрыйцаў» (прыхільнікаў дэваў). Тым не менш па-сапраўднаму сусветнай рэлігіяй зараастрызм так і не стаў, яго пропаведзь апынулася абмежаванай іранскімі народамі. Доўгі час распаўсюджванне зараастрызму адбывалася на хвалі иіранізацыі. На аскепках Ахеменідскай імперыі зараастрыйцы («магузеі») вядомы ў Кападокіі, дзе афіцыйна прымяняўся зараастрыйскі каляндар. Вядомы таксама «армянскі маздэізм», шанаванне бога Арамазда (Ахура Мазды) у старажытнай Арменіі аж да хрысціянізацыі краіны. Падобныя працэсы адбываліся і ў Сасанідскім Іране, дзе да зараастрызм далучаліся арабы Бахрэйна і Емена і цюркі на акранінах дзяржавы, якія адчувалі персідскі ўплыў.
Пасля арабскай заваёвы зараастрызм канчаткова перастаў быць празелітычнай рэлігіяй. У Іране нават вяртанне новообращенных мусульман да рэлігіі продкаў каралася па шарыяту смерцю, у Індыі парсы апынуліся ўцягнутымі ў індыйскую каставаю сістэму ў якасці адной з замкнёных кастаў. Зварот у зараастрызм дзякуючы закладзенаму ў гэтай рэлігіі празелітычнаму патэнцыялу стала рэальным толькі ў Новы час дзякуючы ўзнавіўшайся цікавасці да спадчыны Старажытнага Ірана.
Да гэтага часу кансенсусу ў дачыненні неопрозелитизма не выпрацавана. Кансерватыўныя парсійскія дастуры ў Індыі не прызнаюць магчымасць звароту ў зараастрызм каго-небудзь, чые бацькі не зараастрыйцы. Мабеды Ірана насупраць звычайна сцвярджаюць, што зараастрызм з’яўляецца ўніверсальнай празелітычнай рэлігіяй, і хоць зараастрыйцы не вядуць місіянерскай дзейнасці, людзям, якія прыйшлі да зараастрызму самастойна, пры захаванні некаторых умоў, не можа быць адмоўлена ў яго прыняцці.
Святарства
Сучасная святарская іерархія ў Іране такая:
Мабед задэ — чалавек з роду зараастрыйскіх святароў, мабедаў.
Пераемнасць зараастрыйскіх святароў у спадчыну па бацьку. Стаць мабед задэ нельга, ім можна толькі нарадзіцца.
Ратуе — абаронца зараастрыйскай веры. Ратуе стаіць на ступень вышэй мабедан мабеда і з’яўляецца бязгрэшным у пытаннях веры. Апошнім ратуе быў Адурбад Махраспанд пры цары Шапуры II.
Мабедзьяр — створаны ў рэлігійных пытаннях бехдзін не з роду мабедаў. Мабедзьяр стаіць ніжэй хірбада.
Свяшчэнныя агні
У зараастрыйскіх храмах, званых па-персідскі «аташкадэ» (літар. дом агню), гарыць нязгаснай агонь, служыцелі храма штодзённа сочаць, каб ён не згас. Ёсць храмы, у якіх агонь гарыць на працягу многіх стагоддзяў і нават тысячагоддзяў. Сям’я мабедаў, якім належыць свяшчэнны агонь, цалкам нясе ўсе выдаткі па ўтрыманні агню і яго абароне і матэрыяльна не залежыць ад дапамогі бехдзінаў. Рашэнне аб заснаванні новага агню прымаецца толькі ў выпадку наяўнасці неабходных сродкаў. Свяшчэнныя агні дзеляцца на 3 рангі:
Мабеды з’яўляюцца вартавымі свяшчэнных агнёў і абавязаны абараняць іх усімі даступнымі спосабамі, у тым ліку і са зброяй у руках. Верагодна, гэтым тлумачыцца той факт, што пасля ісламскай заваёвы зараастрызм хутка прыйшоў у заняпад. Многія мабеды былі забіты, абараняючы агні.
У Сасанідскім Іране існавала тры найвялікшых Аташ-Варахрама, якія судносіліся з трыма «саслоўямі»:
З іх захаваўся толькі Адур (Аташ) Фарнбаг, палаючы цяпер у Йездзе, куды зараастриыйцы перанеслі яго ў XIII ст. пасля калапсу зараастрыйскіх супольнасцей у Парсе.
Святыя месцы
Святымі для зараастрыйцаў з’яўляюцца храмавыя агні, а не сам будынак храма. Агні могуць пераносіцца з будынка ў будынак і нават з адной вобласці ў іншую ўслед за самімі зараастрыйцамі, што і адбывалася на працягу ўсяго перыяду ганенняў на рэлігію. Толькі ў наш час, імкнучыся ўваскрэсіць былы веліч сваёй веры і звяртаючыся да сваёй спадчыны, зараастрыйцы сталі наведваць руіны старажытных храмаў, размешчаных у мясцовасцях, дзе ўсе жыхары даўно прынялі іслам, і ладзіць у іх святочныя набажэнствы.
Тым не менш у наваколлі Йезда і Кермана, дзе зараастрыйцы жывуць пастаянна на працягу тысячагоддзяў, склалася практыка сезонных пілігрымак, якія здзяйсняюцца да пэўных святых месцах. Кожнае з такіх месцаў паломніцтваў («баль», літар. «Стары») валодае сваёй легендай, звычайна расказваюць аб цудоўным выратаванні прынцэсы з роду Сасанідаў ад арабскіх захопнікаў. Асаблівую вядомасць набылі 5 піраў вакол Йезда:
Светапогляд і маральнасць
Галоўнай рысай зароаастрыйскага светапогляду з’яўляецца прызнанне існавання двух міроў: mēnōg і gētīg (пехл.) — духоўнага (літар. «думках», свету ідэй) і зямнога (цялеснага, фізічнага), а таксама прызнанне іх узаемасувязі і ўзаемаабумощленнасці. Абодва свету створаны Ахура Маздой і з’яўляецца дабром, матэрыяльнае дапаўняе духоўнае, робіць яго цэласным і дасканалым, матэрыяльныя даброты лічацца такімі ж дарамі Ахура Мазды, як і духоўныя і адны без іншых неймаверныя. Зараастрызм чужды як грубаму матэрыялізму і геданізму, так і спірытуалізму і аскетызму. У зараастрызме няма практык забойства цела, цэлібату і манастыроў.
Дапаўняюцца дыхатамія ментальнага і цялеснага, якая пранізвае ўсю сістэму маральнасці зараастрызму. Галоўным сэнсам жыцця зараастрыйца з’яўляецца «назапашванне» дабрадзейства (перс. kerfe), перш за ўсё звязанае з добрасумленным выкананнем свайго доўгу верніка, сем’янін, працаўніка, грамадзяніна і пазбяганні граху (перс. gonāh). Гэты шлях не толькі да асабістага выратавання, але і да росквіту свету і перамогі над злом, што звязваецца непасрэдна з намаганнямі кожнага з людзей. Кожны праведны чалавек выступае ў якасці прадстаўніка Ахура Мазды і з аднаго боку фактычна ўвасабляе яго дзеянні на зямлі, а з другога — прысвячае ўсе свае дабрадзействы Ахура Маздзе.
Дабрачыннасці апісваюцца праз этычную Трыяду: добрыя думкі, добрыя словы і добрыя справы (хумата, хухта, хваршта), гэта значычь закранаюць ментальны, вербальны і фізічны ўзровень. У цэлым зараастрыйскаму светапогляду чужды містыцызм, лічыцца, што кожны чалавек здольны зразумець, што ёсць дабро, дзякуючы сваёму сумленню (даэна, чыстая) і розуму (падпадзяляецца на «прыроджаную» і «пачутую», гэта значыць тую мудрасць, што набыта чалавекам ад іншых людзей).
Маральная чысціня і асабістае развіццё тычыцца не толькі душы, але і цела: цноту лічыцца падтрыманне чысціні цела і ўстараненне апаганення, хвароб, здаровы лад жыцця. Рытуальная чысціня можа быць парушаная сутыкненне з паганяцца прадметамі або людзьмі, хваробай, злымі думкамі, словамі або справамі. Найбольшай апаганьваюць сілай валодаюць трупы людзей і добрых твораў. Да іх забаронена датыкацца і не рэкамендуецца на іх глядзець. Для людзей, якія пацярпелі апаганьваецца, прадугледжаны абрады ачышчэння.
Спіс асноўных дабрачыннасцей і грахоў прыведзены ў пехлевийском тэксце Дадестан-і Меног-і Храд (меркаванні Духа Розуму):
Галоўнае маральнае правіла
Такім звычайна прызнаецца фраза з Гат Заратуштры:
uštā ahmāi yahmāi uštā kahmāicīţ
Шчасце таму, хто жадае шчасця іншым
Грамадства
Зараастрызм — рэлігія грамадская, отшельничество ёй не ўласціва. Абшчына зараастрыйцаў называецца анджаманам (авест. hanjamana — «сходкі», «сход»). Звычайнай адзінкай з’яўляецца анджаман населенага пункта — зараастрыйскай вёскі альбо гарадскога квартала. Хадзіць на сходы суполкі, абмяркоўваць сумесна яе справы і ўдзельнічаць у супольнасці святах — прамы абавязак зараастрыйца.
У Авесце называюцца чатыры саслоўя, на якія падзелена таварыства:
Аж да канца Сасанідскага часу бар’еры паміж саслоўямі былі сур’ёзнымі, але ў прынцыпе пераход з аднаго ў іншае быў магчымы. Пасля заваёвы Ірана арабамі, калі арыстакратыя прымала іслам, а зараастрыйцам як зімі было забаронена насіць зброю, у рэальнасці заставалася два саслоўя: мабеды-святары і бехдзіны-міране, прыналежнасць да якіх успадкавалася строга па мужчынскай лініі (хоць жанчыны маглі выходзіць замуж за свайго саслоўя). Гэта падзел захоўваецца да гэтага часу: стаць мабедам фактычна немагчыма. Тым не менш саслоўная структура грамадства моцна дэфарміраваная, паколькі большасць мабедаў нараўне з выкананнем сваіх рэлігійных абавязкаў, занятая рознага роду свецкага дзейнасцю (асабліва ў вялікіх гарадах) і ў гэтым сэнсе зліваюцца з міранамі. З іншага боку развіваецца інстытут мабедз’яраў — вернікаў па паходжанні, якія бяруць на сябе абавязкі мабеда.
З іншых асаблівасцей зараастрыйскага грамадства можна вылучыць традыцыйна адносна высокае месца ў ім жанчын і значнае большае набліжэнне яе статусу да раўнапраўнага з мужчынам у параўнанні з грамадствам навакольных мусульман.
Ежа
Пост і свядомае галаданне ў зараастрызме прама забароненыя. Існуюць толькі чатыры дні ў месяцы, у якія загадваецца адмаўляцца ад мяса.
У зараастрызме няма забароны на віно, хоць павучальныя тэксты змяшчаюць спецыяльныя настаўленні аб умеркаваным яго спажыванні.
Сабака
Асаблівай павагай у зараастрыйцаў карыстаецца гэтая жывёла. Гэта шмат у чым звязана з рацыянальным светапоглядам зараастрыйцаў: рэлігія адзначае рэальную карысць, якую прыносіць сабака чалавеку. Лічыцца, што сабака можа бачыць злых духаў (дэваў) і адганяць іх. Рытуальна сабака можа быць прыраўнаная да чалавека, памерлай сабакі тычацца і нормы пахавання людскіх астанкаў. Сабакам прысвечаны некалькі частак у Вендзідадзе, вылучаюцца некалькі «парод» сабак:
Да «роду сабак» таксама адносяць ліс, шакалаў, вожыкаў, выдру, баброў, дзікаабразаў. Наадварот, воўк лічыцца жывёлай варожым, якая спароджана дэвамі.
Абрадавая практыка
Зараастрыйцы надаюць вялікае значэнне рытуалам і святочным рэлігійным цырымоніям. Святы агонь іграе выключна важную ролю ў рытуальнай практыцы, па гэтай прычыне зараастрыйцаў часта называюць «агнепаклоннікамі», хоць самі зараастрыйцы лічаць такую назву абразлівай. Яны сцвярджаюць, што агонь — толькі вобраз Бога на зямлі. Да таго ж, зараастрыйскі культ па-руску было б не зусім карэктным называць пакланенне, паколькі падчас малітвы зараастрыйцы не здзяйсняюць паклону, а захоўваюць прамое становішча цела.
Агульныя патрабаванні да рытуалу:
Ясна
Ясна(йазешн-Хані,вадж-яшт) азначае «шанаванне» або «свяшчэннадзеянне». Гэта асноўнае зараастрыйскае богаслужэнне, падчас якога чытаецца аднайменная авесційская кніга, якое здзяйсняецца як па індывідуальным заказе вернікаў, так і (часцей за ўсё) з нагоды аднаго з шасці гаханбараў — традыцыйных вялікіх зараастрыйскіх святаў (тады Ясна дапаўняецца Вісперэдам).
Ясна заўсёды здзяйсняецца на досвітку як мінімум дзвюма святарамі: асноўным зутам (авесц. заотар) і яго памочнікам раскрыжаваны (авест. раэтвішкар). Служба праводзіцца ў спецыяльным памяшканні, дзе на падлозе рассцілаюцца абрусы, якія сімвалізуюць зямлю. У працэсе службы задзейнічаюць розныя прадметы, якія маюць сваё сімвалічнае значэнне, перш за ўсё агонь (аташ-дадгах, звычайна запальваем ад стацыянарнага агню аташ-адорьян або варахрам), водару дровы для яго, вада, хаома (эфедра), малако, галінкі граната, а таксама кветкі, садавіну, галінкі мирт а і інш Святары сядзяць тварам адзін да аднаго на абрусы, а вернікі размяшчаюцца вакол.
У працэсе зразумелыя мобеды не проста шануюць Ахура Мазды і яго добрыя творы, яны па сутнасці аднаўляе первотворение свету Ахура Мазды і сімвалічна выконваюць яго будучыня «ўдасканаленне» (Фрашо-керети). Сімвалам гэтага становіцца приготовлямый у працэсе чытання малітваў напойпарахаома(парахум) з сумесі отжатого соку эфедры, вады і малака, частка якога возливают на агонь, а частку ў канцы службы даюць на «прычасця» мирянам. Гэты напой сімвалізуе цудадзейным пітво, якое ў будучыні дасць выпіць Уваскрослы людзям Саошьянт, пасля чаго яны стануць бессмяротныя назаўсёды і навекі.
Джашн (Джашан)
Перс. Джашн-Хані, у парсов Джашан (ад ст.-перс. Yašna «шанаванне». соотв. авесц. Yasna) — святочная цырымонія. Праводзіцца на малыя зараастрыйскія святы (джашны), найважнейшым з якіх з’яўляецца Наўруз — сустрэча Новага года, а таксама як працяг святкавання гаханбара.
Джашн-Хані — гэта падабенства малой Ясны, на якім чытаюць афрінаганы (афарінганы) — «блаславенні». У працэсе здзяйснення абраду таксама задзейнічаюць прадметы, якія выкарыстоўваюцца ў Ясне (акрамя хаомы), сімвалізуюць добрыя тварэнні і Амешаспентаў.
Сімволіка джашна:
Седрэ-пушы або Наўджот
Седрэ-пушы (перс. літар. «Апрананне кашулі») або Наўджот у парсаў (літар. «новы заотар», першапачаткова так называўся абрад наўзудзі, гл. ніжэй) — абрад прыняцця зараастрызма.
Абрад праводзіцца мабедам. Падчас абраду чалавек, які прымае веру, прамаўляе зараастрыйскі Сімвал веры, малітву Фраваране, апранае свяшчэнную кашулю сэдрэ (судрэ) і мабед павязвае яму святы пояс кошт. Пасля гэтага новапасвячаемы прамаўляе Пейман-я дзін (клятву веры), у якой абавязуецца ў што бы то ні стала заўсёды прытрымлівацца рэлігіі Ахура Мазды і закона Заратуштры. Абрад праводзіцца звычайна па дасягненні дзіцем паўналецця (15 гадоў), але можа праводзіцца ў больш раннім узросце, але не раней, чым дзіця зможа само вымавіць сімвал веры і павязаць пас (ад 7 гадоў). Новапасвячанаму таксама робяць абразанне.
Пяціразовы малітва
Гахи — штодзённае пяціразовыя чытанне малітваў, названых па імёнах перыядаў у сутках — Гахава:
Можа быць як калектыўным, так і індывідуальным. Пяціразовы малітва прызнаецца адной з галоўных абавязкаў кожнага зороастрийца.
Гавахгіры
Вясёльны абрад у зараастрызме.
Нові-Сад
Нові-Сад (Нови Сад ; Újvidék — Уйвідэк; Neusatz an der Donau — Нойзац-ан-дэр-Донаў) — горад на поўначы Сербіі на беразе Дуная, адміністрацыйны цэнтр аўтаномнага края Ваяводзіна. Насельніцтва 381,388 тыс. жыхароў (2011). Горад мае шматнацыянальны склад (гл. насельніцтва края Ваяводзіна)
Важны транспартны вузел, другі (пасля Бялграда) па грузазвароце рачны порт у краіне.
Адзін з найважных прамысловых цэнтраў, галоўны эканамічны цэнтр Ваяводзіны. Машынабудаванне (сельскагаспадарчыя машыны, станкі, прылады, медныя прыборы, рачныя судны, самалёты), электратэхнічная, хімічная і фармацэўтычная, харчовая, скурна-абуткавая, тэкстыльная прамысловасць. Штогадовыя сельскагаспадарчыя кірмашы, універсітэт (1960).
Падчас аперацыі НАТА супраць Сербіі ўвесну 1999 года горад дзясяткі разоў падвяргаўся бамбардзіроўкам.
Зараастрызм
Абрады пахавання
У розных абласцях Вялікага Ірана практыкаваўся ў залежнасці ад мясцовых умоў розныя спосабы пахавання (каменныя склеп, выстаўленне трупаў і інш.) Асноўнае патрабаванне да іх — захаванне ў чысціні прыродных стыхій. Таму для зороастрийцев непрымальныя зарывание трупаў у зямлю і трупосожжение, якія прызнаюцца вялікім грахом.
Традыцыйным спосабам пахавання ў захаваліся суполак зороастрийцев Ірана і Індыі з’яўляецца выстаўленне. Труп пакідаецца на адкрытым, спецыяльна падрыхтаваным месцы або ў спецыяльным збудаванні — «дахме» («вежа маўчання») — для ўтылізацыі птушкамі і сабакамі. Дахма ўяўляе сабой круглую вежу без даху. Трупы складваліся ў вежу і прывязвалі (каб птушкі не змаглі знесці буйныя часткі цела).
Такі звычай тлумачыцца тым, што зороастрийцы не адчуваюць да труп ніякага павагі. Па ўяўленням зороастрийцев труп — гэта не чалавек, а паганяцца матэрыя, сімвал часовай перамогі Ахримана ў зямным свеце. Пасля ачысткі шкілета ад мяккіх тканін і высушивания касцей яны складваюцца ў скрыні. Аднак у Іране традыцыйны абрад пахавання пад ціскам мусульман быў пакінуты ў пачатку 1970-х гг. і зороастрийцы хаваюць цела ў бетонируемых магілах і склепы, для таго каб пазбегнуць апаганення зямлі і вады сутыкненне з трупам. Пахаванне або пераноскі трупа павінны ажыццяўляць мінімум 2 чалавекі, пахаванне і пераноскі трупа ў адзіночку з’яўляецца вялікім грахом. Калі другога чалавека няма, яго можа замяніць сабака.
Порсе
Памінальная служба па душах і фраваши памерлых. Лічыцца, што памінальныя службы па душы памерлага трэба вырабляць на працягу 30 гадоў пасля смерці, у далейшым памінаюць толькі яго фраваши, з якой да гэтага тэрміна злучаецца душа праведніка.
Барашнум
Вялікі рытуал ачышчэння, які праводзіцца мобедом з удзелам сабакі на працягу 9 дзён. Барашнум праводзіцца пасля апаганення чалавека дакрананне да труп або здзяйснення цяжкага граху, перад пасвячэнне ў святарскі чын. Барашнум лічыцца вельмі карысным для палягчэння пасмяротнай лёсу. Перш кожнаму зороастрийцу рэкамендавалася прайсці гэты абрад хаця б раз у жыцці, але ў цяперашні час гэты абрад праводзіцца дастаткова рэдка.
Сувязь з іншымі рэлігіямі
Лічыцца, што многія прынцыпы сучасных аўраамічных рэлігій, а таксама паўночнага будызму маглі быць запазычаныя з зараастрызму. Перш за ўсё гэта датычыцца канцэпцыі свабоды волі і асабістай адказнасці, вобразаў раю і пекла і эсхаталогіі.
У хрысціянскіх Евангеллях згаданы эпізод «пакланення валхвоў» (хутчэй за ўсё, рэлігійных мудрацоў і астраномаў). Выказваюцца меркаванні аб тым, што гэтыя валхвы маглі быць зараастрыйцамі.
Акрамя таго, у зараастрызму, як і ў іудаізму, хрысціянстве і ісламе адсутнічае ідэя цыклічнасці — час ідзе па прамой ад стварэння свету да канчатковай перамогі над злом, ніякіх паўторных сусветных перыядаў няма.
Сучаснае становішча
У цяперашні час суполкі зараастрыйцаў захаваліся ў Іране (гебры) і ў Індыі (парсы), таксама ў выніку эміграцыі з абодвух краін склаліся суполкі перш за ўсё ў ЗША і Заходняй Еўропе. У Расійскай Федэрацыі і краінах СНД дзейнічае супольнасць традыцыйных заратуштрыйцаў, якія называюць сваю рэлігію словам дабравер'е, і зараастрыйская абшчына Санкт-Пецербурга. Паводле падлікаў, прыкладная колькасць прыхільнікаў зараастрызму ў свеце складае каля 200 тыс. чал. 2003 года быў абвешчаны ЮНЕСКА годам 3000-годдзя зараастрыйскай культуры.
Зараастрыйцы ў Іране
Ад усіх шматлікіх зараастрыйскіх суполак Ірана, што існавалі ў раннія ісламскія часы, ужо да XIV ст. засталіся толькі супольнасці ў астанах Язд і Керман. Зараастрыйцы ў Іране больш тысячагоддзя падвяргаліся дыскрымінацыі, нярэдкія былі масавыя разня і гвалтоўныя звароты. Толькі ў Новы час яны былі пазбаўленыя ад джыз’і і атрымалі некаторую свабоду і раўнапраўе. Скарыстаўшыся гэтым, зараастрыйцы Ірана сталі перасяляцца ў іншыя гарады, і зараз асноўным анджаманам з’яўляецца супольнасць зараастрыйцеаў Тэгерана. Тым не менш горад Язд, у ваколіцах якога да гэтага часу захоўваюцца зараастрыйскія вёскі, дагэтуль прызнаецца духоўным цэнтрам зараастрызму. Сёння зараастрийцы Ірана — прызнаная на дзяржаўным узроўні рэлігійная меншасць, якая мае аднаго прадстаўніка ў парламенце краіны (меджлісе).
Зараастрыйцы ў Індыі
Зараастрызм гэта адна з нешматлікіх, але вельмі важных рэлігій, распаўсюджаных у сучаснай Індыі, а таксама ў Пакістане і Шры-Ланцы. Большасць людзей, якія вызнаюць зараастрызм, называюць сябе парсамі. Парсы — нашчадкі старажытных персаў-зараастрыйцаў, што ўцякалі ад ісламскага прыгнёту ў IX ст. Аднак, затым, відаць, у іх шэрагі ўсё ж уліліся і прадстаўнікі мясцовых суполак. Агульная колькасць зараастрыйцаў у Індыі — больш за 100 000 чалавек, або каля 0,009 % індыйскага насельніцтва. У мінулым асноўнай вобласцю іх рассялення быў Гуджарат, дзе захаваліся найбольш старажытныя храмы агню. Цяпер асноўны раён канцэнтрацыі — індыйскі горад Мумбаі.
Дыяспара
Парсійская эміграцыя з Індыі доўгі час была прымеркавана да Вялікабрытаніі і яе калоніямі (Емен, Ганконг). Эміграцыя іранскіх зараастрыйцаў традыцыйна звязана з Заходняй Еўропай. Для абодвух суполак значная таксама эміграцыя ў ЗША. У эміграцыі парсы і іранскія зараастрыйцы ў цэлым да гэтага часу захоўваюць адасобленасць адзін ад аднаго і не імкнуцца злівацца, хоць існуюць агульназараастрыйскія рухі, якія імкнуцца пераадолець этнічны раскол.
На новых месцах жыхарства зараастрыйцы імкнуцца ўладкаваць і сваё рэлігійнае жыццё, засноўваючы Дар-я Мехр (агні Дадагах). Адзіным храмам з агнём Адорьян з’яўляецца Аташкаде ў Лондане.
Празеліты
Зараастрыйскія празеліты вядомыя ў ЗША, Еўропе і Аўстраліі. Іх складаюць перш за ўсё іранцы-эмігранты, якія расчараваліся ў ісламе, але вядомыя таксама людзі еўрапейскага паходжання, якія прымаюць рэлігію па клічу сэрца. У СНД цікавасць да зараастрызму праяўляюць перш за ўсё жыхары дзяржаў з іранскім спадчынай: Азербайджана, Узбекістана і перш за ўсё, вядома ж, Таджыкістана. Адносна масавая зараастрыйская супольнасць неафітаў у Таджыкістане, якая ўтварылася ў 90-я гады, апынулася дезінтэграванай падчас крызісу з-за варожага адносіны ісламістаў.
У Расіі дзейнічаюць супольнасці зараастрыйцаў-празелітаў, якія называюць сваю рэлігію дабраверем у адпаведнасці са старажытныай саманазвай рэлігіі, перакладзеным на рускую мову. А таксама групы зерванитав і зараастрыйцав маздаяснийцав.
Акунёк
Акунёк — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Блакітных азёр. Знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Блакітныя азёры». Належыць да Балдуцкай групы азёр.
Возера належыць да басейна ракі Страча.
Акунёк вядомы сваёй мяккай вадой.
Чатыркі
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Ардашынскага сельсавета.
Італьянскі сіндыкальны саюз
Італьянскі сіндыкальны саюз (Unione Sindacale Italiana) — прафсаюз у Італіі, які раней стаяў на прынцыпах анарха-сіндыкалізму, у цяперашні час прытрымліваецца лібертарнага сацыялізму, рабочага самакіравання і федэралізму.
ІСС была створана ў 1912 годзе былымі членамі Усеагульнай канфедэрацыі працы.
Пасля прыходу да ўлады ў Італіі Беніта Мусаліні Італьянскі сіндыкальны саюз быў забаронены ў 1926 годзе, аднак працягнуў дзейнасць у падполлі. Члены ІСС удзельнічалі ў грамадзянскай вайне ў Іспаніі на баку Федэрацыі анархістаў Іберыі. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны большасць членаў ІСС стварыла Усеагульную італьянскую канфедэрацыю працы.
Пачынаючы з 1950 года ІСС з’яўлялася малалікай арганізацыяй і існавала толькі ў некалькіх рэгіёнах Італіі. Толькі ў 1983 годзе прафсаюз здолеў правесці з’езд і аднавіць паўнавартасную дзейнасць. У 2016 годзе ІСС выйшла з Міжнароднай асацыяцыі працоўных і разам з іспанскай Нацыянальнай канфедэрацыяй працы заснавала Міжнародную канфедэрацыю працы.
Яраслаў Генадзевіч Ямпаль
Яраслаў Ямпаль (нар., Сватавэ, Луганская вобласць, Украіна) — украінскі футбаліст, паўабаронца польскага клуба «Світ» з Новага Двура Мазавецкага.
Клубная кар’ера
Выхаванец данецкага «Шахцёра», гуляў за фарм-клуб «Шахцёр-3». З 2011 выступаў за мінскае «Дынама», у асноўным выхадзіў на замену. У кастрычніку 2012 спыніў супрацоўніцтва з мінскім клубам. У пачатку 2013 вярнуўся на Украіну, трапіўшы ў склад белацэркаўскага «Арсенала», але гэты клуб не змог заявіць Ямпаля ў чэмпіянат, і ў ліпені ён перайшоў у краматорскі «Авангард».
У другой палове 2014 года гуляў за «Александрыю». У сакавіку 2015 года падпісаў кантракт з крыварожскім «Гарняком». У 2016—2017 гадах выступаў за «Чаркаскі Дняпро», а ў жніўні 2017 года перайшоў у «Сумы».
У лютым 2018 года стаў іграком клуба Прэм’ер-лігі — крапыўныцкай «Зоркі». У ліпені 2018 года далучыўся да клуба «Гарняк-Спорт», а ў студзені 2019 года перайшоў у харкаўскі «Металіст 1925». Па выніках сезона 2020/21 дапамог «Металісту 1925» выйсці ў Прэм’ер-лігу, хоць рэдка з’яўляўся на полі. У ліпені 2021 года вярнуўся ў «Гарняк-Спорт».
У лютым 2022 года далучыўся да «Падолля» з Хмяльніцкага, аднак у сакавіку, не паспеўшы згуляць за хмяльніцкую каманду ў афіцыйных матчах, перайшоў у польскі «Світ».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за юнацкую зборную Украіны.
Крывы Мост
Крывы́ Мост (, Кривы Мост) — былая вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета. Ліквідавана 20 чэрвеня 2008 года.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Дуоль
Дуоль (Duole) — гэта дзве ноты, якія маюць працягласць трох нот таго ж віду. Працягласць ноты можа быць павялічана даданнем кропкі пасля яе. Гэтая кропка дадае да працягласці ноты працягласць наступнай «меншай» ноты, робячы яе ў 1,5 разы даўжэй. Дзве кропкі дадаюць да працягласці ноты працягласць дзвюх «меншых» нот, робячы яе ў 1,75 разы даўжэй. Вельмі рэдка дадаюцца тры кропкі, робячы працягласць ноты ў 1,875 разы даўжэй.
У некаторых выпадках працягласць ноты можа быць павялічана лігай. Напрыклад, палавінная нота, злігаваная з іншай палавіннай нотай, фактычна роўная цэлай ноце.
Выкарыстоўваюцца таксама адмысловыя віды рытмічнага дзялення, пры якіх дзяленне рытмічных працягласцей не супадае з іх асноўным дзяленнем. Да такога дзялення адносяцца:
Вядомыя асобы Іжэўска
Вядомыя ўраджэнцы Іжэўска:
Poeae
Poeae — трыба сямейства, да якой ставіцца такая гаспадарчая расліна як , а таксама шырока распаўсюджаныя травяністыя расліны — , , і інш.
Класіфікацыя
Па інфармацыі праекта Germplasm Resources Information Network (GRIN, 2017), трыба ўключае 24 падтрыбы:
IC 275-1
IC 275-1 — галактыка тыпу C M (кампактная змяшаная галактыка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Абстэрна
Абстэрна — возера на поўдні Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 14 км на захад ад Мёраў каля вёскі Пераброддзе. Належыць да групы Абстэрнаўскіх азёр.
Паўднёвую затоку Абстэрны мясцовыя жыхары называюць возерам Луша, само возера Абстэрна часам пазначалася як «возера Пераброддзе» паводле назвы вёскі Пераброддзе на беразе возера.
Назва
Назва Абстэрна старабалцкага паходжання.
Назва Абстэрны фігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака (у басейне Сейма на Падняпроўі), яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі. Адпачатная форма гэтых гідронімаў — *Abista.
У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды. Ад яго фанетычнага варыянта ap- пайшло старапрускае ape «рака», ад up- — літоўскае upė «рака».
Корань Ab- у латышскіх рачных назвах Abava, Abuls, Abula. На Падзвінні — у назве возера Аболе (на захадзе ад Абстэрны), рэк Обаль (усё ад *Ab-al- ).
Аснова *Ab-(i)st- (> Обста > Абстэрна) утвораная з дапамогай пашыральніка -st-, які таксама ў балцкіх гідронімах на ўсходзе Веліста, Гарыста, Судасць, Моркасць. Гэты пашыральнік вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні, ад яго найперш аддзеяслоўныя і абстрактныя назоўнікі (gyv-as «жывы» — gyv-asta «жыццё»).
Другі пашыральнік -rn- меў узнікнуць, каб адрозніць возера Абстэрна ад суседняга, злучанага з ім непрацяглай пратокай возера Набіста, калі гэтыя два возеры ў пазнейшы пасляледавіковы час аказаліся разасобленыя ў выніку высыхання.
Назва Набіста тады мела была сфармаваная не суфіксальным, як Абстэрна, а прыставачным спосабам. Прыстаўку Ne- бачым у балцкіх азёрных назвах тыпу Нешчарда, Невежа, Nestrėvis. Меншая імавернасць, што Набіста ад індаеўрапейскага *nebh- «сыры, вільготны; вада».
Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)». Абстэрна і Набіста якраз праточныя, з іх выцякае дзвінская рака Вята.
Апісанне
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Вята. Плошча Абстэрны складае 9,89 км². Найбольшая глыбіня возера — 12 м. Даўжыня возера — 5,5 км, найбольшая шырыня — 2,6 км. Даўжыня берагавой лініі — 18,8 км. Аб’ём вады ў возеры складае 50 млн м³, плошча вадазбору возера — 114 км². З усходу да возера прымыкае гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння Балота Мох.
Рэльеф
Катлавіна возера падпруднага тыпу, лопасцевай формы, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны возера маюць вышыню 10—15 м, парослыя лесам, на ўсходзе схілы разараныя. Берагі Абстэрны пясчаныя, амаль паўсюль забалочаныя. У паўднёва заходняй частцы берагі на невялікай працягласці сплавінныя.
Дно возера мае складаную будову, да глыбіні 5—6 м — пясчанае, на большых глыбінях высланае сапрапелем, які займае каля 50 % плошчы дна. Прыбярэжная зона мае найбольшую шырыню ва ўсходняй частцы вадаёма, дзе яна складае да 400 м.
Шырыня паласы расліннасці ўздоўж берагоў складае 100—150 м, сярод відаў пераважаюць чарот і трыснёг. Але нягледзячы на гэта, прыбярэжная расліннасць у значнай ступені разрэжаная. Яе развіццю перашкаджаюць пясчаная глеба і значнае ўздзеянне ветру.
Вада
Возера адрозніваецца чыстай вадой, велічыня празрыстасці якой складае каля 3 м. Агульная мінералізацыя вады звычайна не перавышае 220 мг/л.
Вадаём злучаны ручаём з возерам Укля, а таксама пратокамі з азёрамі Важа і Набіста.
Падвышэнне ўзроўню
У 1967 годзе ў мэтах паляпшэння рэжыму вадаёмаў групы ўзровень вады ў возеры быў штучна падвышаны на 1 м. Гэта і выклікала забалочанасць берагоў уздоўж амаль усёй берагавой лініі возера. Таксама вынікам падвышэння ўзроўню вады стала тое, што павялічыліся плошча і глыбіня возера, а шырыня пратокі паміж азёрамі Абстэрна і Важа на паўднёвым усходзе павялічылася ў некалькі разоў. Больш глыбокай і шырокай зрабілася рака, якая злучае Абстэрна з возерам Укля на паўднёвым захадзе. Таксама як вынік падвышэння глыбіні і павелічэння велічыні пратокаў, павялічылася ступень водаабмену між азёрамі.
Флора і фаўна
У складзе фітапланктону возера выяўленыя 60 відаў. Найбошымі колькасцямі прадстаўленыя зялёныя водарасці, другія па распаўсюджанасці пасля іх — сіне-зялёныя, наступныя — дыятомавыя. Агульная біямаса складае 30,6 г/м³.
У заапланктоне выяўленыя 26 відаў, агульная біямаса якіх складае 2,1 г/м³.
Паводле складу іхтыяфаўны Абстэрна адносіцца да ліку ляшчова-судакова-шчупаковага вадаёму. Возера адрозніваецца высокай рыбапрадукцыйнасцю. У возеры сустракаюцца чудскія сігі, сняткі, язі, ліны, ляшчы, залатыя карасі, мянтузы, судакі і іншыя віды. Возера неаднаразова зарыблялася вуграмі.
NGC 516
NGC 516 (іншыя абазначэнні — UGC 946, MCG 1-4-48, ZWG 411.46, PGC 5148) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спявай 2
«Спявай 2» (Sing 2) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Illumination Entertainment» 2021 года. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 22 снежня 2021 года.
Сюжэт
Цяжка быць прадзюсарам, калі ты каала і ў цябе лапкі. Яшчэ складаней, калі твая верная памочніца старажытней за друкаваную машынку. І зусім весела, калі твая трупа — гэта танцуючы без прыпынку пухляш, калючая дзяўчынка-панк, сарамлівая школьніца, бамбіза-гангстэр і шматдзетная мама, чые дзеці — парасяты ў прамым сэнсе слова. Рэцэпт поспеху просты — ірвануць у сусветную сталіцу забаў, завербаваць легендарнага рок-музыку і падарваць сцэну новым шоу.
Андрыкова
Андрыкова — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 28 км на ўсход ад Ушачаў, за 0,8 км ад вёскі Дубраўка.
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Андрыкова складае 0,013 км². Найбольшая глыбіня возера — 4,4 м. Даўжыня возера — 0,18 км, найбольшая шырыня — 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі — 0,48 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,03 млн м³.
Схілы катлавіны возера маюць вышыню да 4 м, пераважна знаходзяцца пад хмызняком.
Allium muratozelii
Allium muratozelii — від травяністых раслін сямейства. Па марфалагічных прыкметах новы від адносіцца да Allium subg. Melanocrommyum sect. Melanocrommyum.
Біямарфалагічная характарыстыка
Яго адрозніваюць ад марфалагічна падобнага перш за ўсё па даўжыні сцябла і лісця, форме лісця, краямі калякветніка і колерам ніткі.
Распаўсюджанне
Allium muratozelii вядомы з правінцыі Тунджэлі ва ўсходняй Анатоліі, Турцыя.
Полька
Назва
З-за сугучнасці назвы польку часта памылкова лічаць польскім танцам. Акрамя таго, не варта блытаць польку са шведскім танцам (polska, ).
Класічная музыка
Полькі пісаў Іаган Штраўс I і яго сын Іаган Штраўс II. Гэты жанр часта сустракаецца ў творчасці чэшскіх кампазітараў Бедржыха Сметаны, Антаніна Дворжака і іншых.
Беларуская народная полька
Полька хоць і з'яўляецца запазычаным танцам, блізкая народнай беларускай харэаграфіі, яна моцна трансфармавалася ў нацыянальным плане пры гэтым аказаўшы моцны ўплыў на іншыя танцы. Увайшоўшы ў побыт беларусаў, яна трансфармавалася ў нацыянальным духу. У розных рэгіёнах узніклі лакальныя варыянты, якія асіміляваліся з мясцовым харэаграфічным фальклорам і станавіліся народнымі. Лёгкасць пранікнення полькі ў беларускую харэаграфію абумоўлена пэўнай блізкасцю яе да беларускіх нацыянальных харэаграфічных традыцый.
2/4 памер полькі добра зліўся з беларускім традыцыйным танцам, які меў аналагічны памер. Так, напрыклад, «Трасуха» з'яўляецца сімбіёзам тыпавога народнага танца, ад якога яна і атрымала сваю назву, і полькі. Часцей за ўсё на Беларусі полька выконваецца парамі, якія рухаюцца паўкрокамі з паваротамі па крузе. Танец упрыгожваецца разнастайнымі дробнымі па, часта суправаджаецца прыпеўкамі.
Беларускія полькі надзвычай багатыя па сваіх харэаграфічным і музычным малюнкам, яны адрозніваюцца вялікай ладавай і інтанацыйнай разнастайнасцю. Полька патрабавала ад танцораў і майстэрства, і фізічнай вынослівасці.
Як і кадрыля, полька таксама мае мноства лакальных варыянтаў: «Барысаўская», «Віцяблянка», «Гаўкаўская», таксама назвы даваліся па асаблівасцях харэаграфіі: «Цераз нагу», «З падкіндэсам», «З прысюдамі», «На пяце», «Вінтом» і гэтак далей.
Навадворцы (Слуцкі раён)
Навадво́рцы (, Новодворцы) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Кіраўскага сельсавета.
З 16 ліпеня 1954 года па 22 верасня 1980 года вёска з’яўлялася цэнтрам Кіраўскага сельсавета.
IC 275-2
IC 275-2 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гутарка (часопіс)
«Гу́тарка» — часопіс, які выдаваў у 1975—1976 гадах на беларускай мове Мікола Ермаловіч пад псеўданімам Сымон Беларус. Выйшла каля 50 нумароў. Назва абрана таму, што ў XIX стагоддзі гутаркі былі найбольш пашыраным жанрам нелегальнага друку. Змяшчаў творы, якія не маглі быць апублікаваны ў афіцыйным друку з-за сваёй сацыяльнай і палітычнай накіраванасці.
Публікацыі
Часопіс неаднаразова перавыдаваўся. Першая публікацыя часопіса з’явілася ў часопісе «Зрок» у 1993—1994 гадах. Яе апублікаваў Мікола Ермаловіч.
Ніжэй прыведзены публікацыі камплектаў выдання паводле артыкула Алега Дзярновіча:
Распаўсюджванне
Часопіс пашыраўся цераз майстэрню «На Паддашку». У майстэрню Мікола Ермаловіч прыносіў свае нумары, якія сябры асяродка чыталі і потым па магчымасці памнажалі. Найважнейшыя матэрыялы друкаваліся большай колькасцю экзэмпляраў. Іх памнажалі цераз сокавыціскалку, якая была пераабсталявана пад памнажальную машынку. Яўген Кулік у інтэрв’ю адзначае, што выданне акрамя майстэрні пашыралі і іншыя асяродкі :
Выпускі
Выйшла каля 50 нумароў, частка з якіх была страчана.
Ніжэй прыведзены нумары выдання паводле публікацыі ў зборніку дакументаў і матэрыялаў да 85-годдзя Міколы Ермаловіча, які выйшаў у 2007 годзе:
Андрэевічы (станцыя)
Андрэ́евічы (, Андреевичи)  — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Андрэевічы; на лініі Ваўкавыск-Цэнтральны — Бераставіца, паміж прыпыначным пунктам Галынка і прыпыначным пунктам Мсцібава.
Курды (Пастаўскі раён)
Курды́ (, Курды) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Груздава Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Асінаўка (Каранёўскі сельсавет)
Асі́наўка (, Осиновка) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Бялкоўшчынскага сельсавета.
Буру
Бу́ру (Pulau Buru) — востраў у Ціхім акіяне, у Малайскім архіпелагу, тэрыторыя Інданезіі.
Востраў уваходзіць у групу Малукскіх астравоў. Абмываецца морам Серам на поўначы і морам Банда на захадзе і поўдні. На ўсходзе пралівам Маніпа аддзелены ад астравоў Серам і Амбон. Плошча паверхні 8,8 тыс. км². Паверхня вострава гарыстая. Вышыні да 2429  м. Найвышэйшы пункт — гара Каўпталатмада. Паверхня складзена з асадкавых парод кайназою.
Асноўны порт — Намлеа.
Мітрафан Іванавіч Зіньковіч
Мітрафан Іванавіч Зіньковіч (, вёска Пячары,, Магілёўская вобласць — ) — савецкі военачальнік, Герой Савецкага Саюза (пасмяротна).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Пячары, Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Беларус.
NGC 517
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мітрафан Іванавіч Зіньковіч
Біяграфія
У маі 1919 года быў мабілізаваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. Неўзабаве пасля прыбыцця да месца службы збег дадому. У жніўні ізноў быў мабілізаваны ў войска, і праз два месяцы зноў збег. Да чэрвеня 1920 года працаваў шахцёрам на Данбасе, затым зноў быў мабілізаваны ў Чырвоную Армію. У жніўні таго ж года быў накіраваны на навучанне ў 14-ю пяхотную школу, пасля заканчэння якой у верасні 1923 года быў прызначаны камандзірам аддзялення ў асобны радыёбатальён. У далейшым, займаючы розныя камандныя пасады і скончыўшы ў 1933 годзе Ваенную акадэмію РСЧА імя М. В. Фрунзэ, прайшоў шлях да начальніка аўтабранятанкавых войскаў (АБТВ) Паўночна-Заходняга фронту. На гэтай пасадзе ўдзельнічаў у паходзе Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь (верасень 1939 г.) і савецка-фінскай вайне.
Oryzeae
Oryzeae — трыба аднадольных раслін сямейства.
Роды
Па дадзеных NCBI трыба ўключае ў сябе наступныя роды :
Мітрафан Іванавіч Зіньковіч
Біяграфія
Вялікую Айчынную вайну М. І. Зіньковіч сустрэў на пасадзе начальніка АБТВ 17-й арміі Забайкальскай ваеннай акругі. У маі 1942 года назначаны начальнікам штаба 3-й танкавай арміі. У жніўні таго ж года ў складзе Заходняга фронту армія ўдзельнічала ў контрудары па 2-й нямецкай танкавай арміі ў раёне горада Казельск.
У студзені 1943 года быў прызначаны камандзірам 12-га танкавага корпуса. Пад камандаваннем М. І. Зіньковіча корпус удзельнічаў у Астрагожска-Расашанскай, Харкаўскай наступальных аперацыях, вызваленні гарадоў Валкі, Мерэфа, Росаш, Чугуеў, Харкаўскай абарончай аперацыі. За адзнаку ў ходзе Арлоўскай наступальнай аперацыі 12-й танкавы корпус быў ператвораны ў 6-ы гвардзейскі танкавы корпус.
У ходзе Бітвы за Дняпро генерал-маёр танкавых войскаў М. І. Зіньковіч пісьменна і рашуча камандаваў падначаленымі войскамі, якія дзейнічалі на кірунку галоўнага ўдару 3-й гвардзейскай танкавай арміі. Знаходзячыся ў баявых парадках танкавых брыгад, кіраваў фарсіраваннем Дняпра і захопам плацдарма. 24 верасня 1943 г. у баях за Дняпро быў смяротна паранены і неўзабаве памёр. Пахаваны ў горадзе Прылукі.
17 лістапада 1943 г. указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за ўмелае кіраўніцтва танкавым корпусам і праяўленыя пры гэтым рашучасць, мужнасць і гераізм генерал-маёру Зіньковічу Мітрафану Іванавічу было пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Кумжа
Падвід Salmo trutta morpha fario на Беларусі называюць стронга ручаёвая.
Пампасы
Пампа (пампасы) (ісп.: Pampa) — стэп на паўднёвым усходзе Паўднёвай Амерыкі, пераважна ў субтрапічным поясе, у раёне вусця Рыа Плата. На захадзе пампасы абмежаваныя Андамі, на ўсходзе Атлантычным акіянам. Да поўначы распасціраецца саванна Гран-Чака.
IC 275-3
IC 275-3 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вінцэнцій Бучынскі
Вінцэнцій Бучынскі, ''крыпт. D. W. A…; X. W. B.'' ( —, г. Лёвен) — езуіт, тэолаг, філосаф, аб’ектыўны ідэаліст і літаратурны крытык. Прафесар філасофіі Полацкай езуіцкай акадэміі.
Біяграфія
Нарадзіўся на Беларусі. 20 студзеня 1805 г. у Дынабургу уступіў у Таварыства Ісуса. Пасля выпрабаванняў у навіцыяце вывучаў філасофію ў Полацкім езуіцкім калегіуме (1806—1809) , атрымаўшы ступень магістра філасофіі. На працягу года быў рэгентам канвікту ў Мсціслаўскім езуіцкім калегіуме (1809—1810), а потым вярнуўся ў Полацк, дзе выкладаў паэтыку (1810—1814) і рыторыку (1812—1814). У 1814 г. высвечаны на ксяндза. У 1815—1818 гг. прайшоў курс тэалогіі ў Полацкай езуіцкай акдэміі і атрымаў ступень доктара тэалогіі. Быў адным са стваральнікаў і галоўным рэдактарам першага на Беларусі літаратурна-навуковага часопіса Miesięcznik Połocki («Полацкі штомесячнік») (1818—1820). Прафесар натуральнага права і права народаў, эканомікі, палітычнай гісторыі і статыстыкі Полацкай езуіцкай акадэміі (1818—1820).
Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі (1820) выехаў на Галічыну, якая ў той час уваходзіла ў склад Аўстрыйскай дзяржавы. Прафесар філасофіі Цярнопальскага езуіцкага калегіума (1821—1834), прафесар маральнай и пастаральнай тэалогіі калегіума ў Новым Сончы (1834—1835), прафесар філасофі ў Грацы (1835—1837) і Лінцы (1837—1848). Як візітатар Галіцкай правінцыі Таварыства Ісуса зрабіў значны ўнёсак у павышэнне ўзроўню езуіцкага школьніцтва на Галічыне.
Рэвалюцыйныя падзеі «Вясны народаў» у Аўстрыйскай імперыі прывялі да выдалення езуітаў і з гэтай дзяржавы. В. Бучынскі пераехаў у Бельгію, дзе спачатку выкладаў філасофію ў Намюры (1848—1850), а потым у Лёвенскім універсітэце (1850—1853). Памер у Лёвене 29 сакавіка 1853 г.
Творчасць
Яшчэ ў Полацку набыў вядомасць сваім удзелам у палеміцы, якая разгарнулася паміж асветнікамі і езуітамі на старонках часопісаў Miesięcznik Połocki і Dziennik Wileński («Віленскі дзённік») у 1817—1818 гг. вакол паэмы Н. Мусніцкага «Палтава» (Полацк, 1803). Свае палемічныя выступы выдаў ананімна асобнай кнігай у Полацку ў 1818 г. У 1842-1844 гг. у Вене выйшла яго 3-томная праца «Філасофскія разважанні…» на лацінскай мове: 1-ы том уключаў логіку, 2-й — метафізіку, 3-й — этыку У якасці ілюстрацыйнага матэрыялу выкарыстаў прыклады з гісторыі Вялікага княства Літоўскага i Польшчы. Пакінуў шмат рукапісаў філасофскага i тэалагічнага зместу, якія амаль не даследаваны.
Тама (котка)
Тама (29 красавіка 1999 — 22 чэрвеня 2015) — котка, станцыйны наглядчык і выканаўчы дырэктар станцыі Кісі ў японскім горадзе Кінакава прэфектуры Вакаяма.
У красавіку 2006 года чыгуначная кампанія Вакаямі звольніла ўсіх супрацоўнікаў станцый для скарачэння выдаткаў. Станцыйныя наглядчыкі былі набраныя за невялікую зарплату з супрацоўнікаў мясцовых прадпрыемстваў паблізу кожнай станцыі, якія займаліся гэтым адначасова з асноўнай працай. Для станцыі Кісі на пасаду станцыйнага наглядчыка была абрана Тасіка Каяма, бакалейшчыца, што жыла паблізу. Каяма карміла на станцыі бяздомных катоў сярод якіх была Тама.
У студзені 2007 года чыгуначныя чыноўнікі вырашылі афіцыйна назваць Таму станцыйным наглядчыкам. Яе асноўны абавязкам на пасадзе станцыйнага наглядчыка было прывітанне пасажыраў. Пасада прадугледжвала нашэнне фуражкі наглядчыка; «працоўны дзень» доўжыўся з 9 да 17 гадзін; замест зарплаты чыгунка давала Таме бясплатна каціны корм.