cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лазавое (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1087 чалавек (524 мужчыны і 563 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 831 чалавек (396 мужчын і 435 жанчын).
Даля Грынкявічуце
Творчасць
Д. Грынкявічуце пакінула дзве версіі сваіх успамінаў. Першыя, няпоўныя, але больш падрабязныя, былі напісаны ў 1949—1950 гадах. Яны былі схаваны ў слоіку ў садзе ля дому, дзя жыла Грынкявічуце, знойдзеныя ў 1991 годзе. Тэкст быў расшыфраваны і апублікаваны Ваенным музеям Вітаўта Вялікага ў 1996 годзе.
Другая версія ўспамінаў была апублікавана ў расійскім дысідэнцкім выдавецкім выданні «Память» у 1979 годзе. У Літве яе ўспаміны былі ўпершыню апублікаваныя ў 1988 годзе. Яны былі перакладзены на англійскую мову і выдадзеныя ў часопісе Lituanus у 1990 годзе.
Цяпер успаміны Далі Грынкявічуце ўваходзяць у школьную праграму па літаратуры ў Літве. У 2022 годзе беларуская паэтэса і перакладніца Ванда Мартынш душ Рэйш пераклала на беларускую мову галоўны твор літоўскай дысідэнткі «Літоўцы ля Мора Лапцевых».
Смілавічы
Пад уладай Расійскай імперыі
На 1844 год у Смілавічах было 62 двары, у сярэдзіне XIX ст. працавала суконная фабрыка, прадукцыя якой прадавалася ў Мінску і Мінскай губерні. На 1859 год працавала Смілавіцкае паштова-тэлеграфнае аддзяленне. У 1863 годзе ў мястэчку адкрылася земскае народнае вучылішча, у якім на 1867 год навучалася 137 дзяцей (з іх 34 дзяўчынкі). У 1867 годзе ў Смілавічах дзейнічалі 2 касцёлы, адзін з якіх расійскія ўлады перарабілі пад царкву Маскоўскага патрыярхату.
У пачатку 1880-х гадоў у Смілавічах было 95 двароў, дзейнічалі валасная ўправа, 3 царквы, касцёл, мячэць, 3 іўдзейскія малітоўныя дамы, 2 вадзяныя млыны на рацэ Волме, вінакурны і піваварны заводы, суконная фабрыка, 30 крамаў, адзін раз на тыдзень праводзіўся таржок. Да канца XIX ст. межы мястэчка пашырыліся, а колькасць двароў і жыхароў значна вырасла, ажывіўся гандаль. Паводле Слоўніка геаграфічнага Каралеўства Польскага і іншых краёў славянскіх тут было 375 драўляных будынкаў (352 у мястэчку і 22 на прадмесці, званым Татарская Слабада), працавалі мужчынская і жаночая царкоўна-прыходскія школы, шпіталь, паштовая станцыя, паліцэйскі пастарунак, валасная ўправа, мячэць, 2 іўдзейскія дамы малітвы, суконная фабрыка і шматлікія невялікія татарскія гарбарні.
Паводле вынікаў перапісу 1897 года, у Смілавічах было 498 двароў, працавалі валасная ўправа, 2 царквы (драўляная і мураваная), капліца, касцёл, мячэць, 5 іўдзейскіх малітоўных дамоў, 2 земскія народныя вучылішчы (жаночае і мужчынскае), 2 царкоўна-прыходскія школы, прыёмны пакой на 2 ложкі для хворых, паштовая станцыя, паштова-тэлеграфнае аддзяленне, хлебазапасны магазін, суконная фабрыка, некалькі гарбарняў, 58 дробных крамаў, 2 заезныя дамы, 9 корчмаў, устаноўка для прыгатавання сельтэрскай вады; таржкі ў нядзельныя і святочныя дні, быў рынкавы пляц. Побач з мястэчкам знаходзіўся аднайменны маёнтак: 1 двор, 83 жыхары, дзейнічаў вінакурны завод.
У пачатку XX ст. у Смілавічах было 454 двары. Большую частку насельніцтва складалі жыды. Тут бытавалі гарбарныя, кавальскія, млынавыя, бандарныя, ганчарныя, кравецкія, шавецкія, рымарскія, ткацкія і інш. промыслы і рамёствы. Насельніцтва займалася земляробствам, жывёлагадоўляй, агародніцтвам і дробным гандлем. У нядзелі і святочныя дні адбываліся таржкі.
На 1917 год у мястэчку Смілавічах было 633 двары; у аднайменным маёнтку быў 1 двор. За часамі Першай сусветнай вайны ў лютым 1918 года мястэчка занялі войскі Германскай імперыі.
Найноўшы час
У канцы лютага 1918 года тэрыторыя акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Смілавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, жыхары мястэчка атрымалі Пасведчанні Народнага Сакратарыята БНР. У снежні 1918 года заняты Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ўвайшлі ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Польшчы.
З 31 ліпеня 1920 года ў БССР. У 1924—1931 і 1935—1938 гадах Смілавічы былі цэнтрам раёна, з 1924 года — цэнтр сельсавета. У 1926 годзе тут працавала беларуская сямігадовая школа. Апроч таго, у мястэчку дзейнічалі Народны дом, 3 клубы, 86 чырвоных куткоў, бібліятэка, некалькі гурткоў ліквідацыі непісьменнасці сярод дарослых. У 1930-я гады савецкія ўлады зруйнавалі помнік архітэктуры XVIII ст. касцёл і кляштар місіянераў. У Другую сусветную вайну з чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года мястэчка было пад акупацыяй Трэцяга рэйха. На тэрыторыі пасёлка было арганізаванае гета. У гэты час у Смілавічах і ваколіцах дзейнічалі савецкія партызаны.
З 1960 года Смілавічы ў складзе Чэрвеньскага раёна. 2 лістапада 1963 года яны атрымалі афіцыйны статус гарадскога пасёлка.
У 2018 годзе ў склад Смілавічаў увайшла вёска Жураўкавічы.
Насельніцтва
Апроч беларусаў у Смілавічах традыцыйна жылі яўрэі і татары. Большасць яўрэяў загінула ў часе Другой сусветнай вайны ці пераехала ў іншыя месцы, у тым ліку ў ЗША і Ізраіль. Татарская абшчына захавалася да нашага часу. У пасляваенны перыяд у сувязі з пабудовай валюшна-лямцавай прамысловасці ў Смілавічах таксама жывуць выхадцы з Башкартастана.
Эканоміка
Прадпрыемствы: валюшна-лямцавая фабрыка, гарбарны завод, механічныя майстэрні, прадпрыемства «Жылкампаслугі-Смілавічы», СКФ «Мантаж» (вытворчасць шклопакетаў для вокнаў), камбінат бытавых паслуг.
Значная частка насельніцтва займаецца таварным агародніцтвам.
Адукацыя. Культура
У Смілавічах працуюць саўгас-тэхнікум, завочны сельскагаспадарчы каледж, прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 203, 2 сярэднія агульнаадукацыйныя і дзіцячая музычная школы, школа-інтэрнат, 2 дашкольныя дзіцячыя ўстановы. У сферы культуры дзейнічаюць дом культуры, кінатэатр, 2 бібліятэкі, дом дзіцячай творчасці, музей «Прастора Хаіма Суціна».
Фрэнк Лойд (рэжысёр)
Фрэнк Лойд (Frank Lloyd;, Глазга, Вялікабрытанія — , Санта-Моніка, Каліфорнія, Злучаныя Штаты) — амерыканскі кінарэжысёр, сцэнарыст і акцёр. Быў адным з заснавальнікаў Акадэміі кінематаграфічных мастацтваў і навук ЗША і яе прэзідэнтам з 1934 па 1935 год.
Квадра (лятальны апарат)
Квадра — беларускі баявы беспілотны лятальны апарат (квадракоптэр), распрацаваны віцебскім канструктарскім бюро «Дысплей». Створаны ў варыянтах з адным і двума гранатамётамі. Уваходзіць у склад ўдарнага беспілотнага авіяцыйнага комплексу (УБАК).
Гісторыя
Упершыню апарат быў прадэманстраваны 30 мая—1 чэрвеня 2018 года на базе 927-га цэнтра падрыхтоўкі і прымянення беспілотных авіяцыйных комплексаў і 174-га вучэбнага палігона ВПС і войск СПА пад Даманава падчас 5-й навукова-практычнай канферэнцыі, прысвечанай перспектывам развіцця беспілотнай авіяцыі. Праз некалькі дзён дрон паказаны ў палёце падчас вучэнняў ССА на палігоне Лосвіда ў Віцебскай вобласці. Відэа-ролік з беспілотнікам быў апублікаваны тэлекампаніяй «ВаенТВ» на пляцоўцы YouTube.
У далейшым «Квадра» прымаў удзел у выставах «MILEX».
На працягу наступных трох гадоў канструктары і інжынеры кампаніі «Дысплей» сумесна са спецыялістамі Узброеных Сіл праводзілі дапрацоўку квадракоптара, дамагаючыся неабходных тэхнічных характарыстык і аптымальных эрганамічных паказчыкаў для эфектыўнага прымянення выраба ў сучасных умовах вядзення вайны. Ужо ў снежні 2021 года «Квадра» скончыў усе неабходныя дзяржаўныя выпрабаванні.
Апісанне
Апарат верталётнага тыпу з узлётнай масай да 45 кг. Пабудаваны па мультыротарнай схеме з васьмю вінтамі. Рухавікі сілкуюцца ад літый-палімернага акумулятара, які дазваляе выконваць палёты працягласцю да 25 хвілін. У якасці тыпавой нагрузкі прапануецца выкарыстоўваць гранатамёты РПГ-26. Прыцэльвання вядзецца з дапамогай выкарыстання оптыка-электроннай сістэмы бачнага дыяпазону. Далёкасць дзеяння па відэаканале 2000—6000 м, у залежнасці ад камплектацыі. Апцыянальна на БЛА можа быць таксама ўстаноўлена сістэма назірання ў цеплавым дыяпазоне. Устаноўка гранатамётаў на дрон дазваляе даставіць іх на найлепшую дыстанцыю для прыцэльнай стральбы (парадку 170 м). Пры трапленні боепрыпас РПГ-26 здольны прабіць 440 мм сталёвай брані, 1000 мм жалезабетону або 1500 мм цаглянага мура.
Дрон прызначаны для барацьбы з легкабраняваных тэхнікай.
Варыяцыі
Былі распрацаваны два тыпу беспілотніка — «Квадра-1600» /«Квадра-1400» (з двума РПГ) і ''«Баражуючая труба»" (з адным РПГ).
Першы мае габарыты 1450x1450x659 мм і ўзлётную масу каля 35 кг. Дзякуючы наяўнасці гірастабілізіраванага падвеса апарат мае магчымасць вырабляць прыцэльны абстрэл на хуткасцях палёту да 10 м/сек. Пры гэтым максімальная хуткасць БПЛА пры пілатаванні для выхаду ў зададзены раён дасягае 20 м/сек. Працягласць палёту складае 25 мін. Далёкасць — 5000 м
Максімальная ўзлётная маса спрошчанага варыянту дадзенай сістэмы з адным РПГ-26 істотна ніжэй — 10 кг. Далёкасць дзеяння па відэаканале — 2000 м, максімальная працягласць палёту — 15 хвілін. Акрамя РПГ-26 «Баражуючая труба» можа выкарыстоўваць замест яго ПТАБ-2,5.
Ацэнкі
Эксперты інфармацыйнага партала Popular Mechanics адзначылі, што БПЛА «Квадра» з дадзеным узбраеннем найбольш эфектыўным будзе супраць лёгкіх браняваных аб’ектаў, такіх як БМП M2 Bradley і Stryker. Яны першапачаткова падвергнулі сумневу магчымасць гранаты РПГ-26 (з яе пранікальнай здольнасцю ў 440 мм) прабіць лабавую браню асноўнага баявога танка ЗША M1 Abrams. Аднак пазней была звернута ўвага на звышманеўранасць дрона. З ёй мультыкоптэр зможа падабрацца да любога танку зверху або ззаду, адкуль РПГ-26 у стане лёгка прабіць яго не вельмі тоўстую, у гэтых праекцыях, бранявую абарону. Беларускі ваенны аглядальнік і вядучы спецыяліст у вобласці ваенна-прамысловага комплексу Аляксандр Алесін у сваю чаргу згадаў, што ў лабавой праекцыі таўшчыня корпуса Abrams эквівалентна парадку 650 мм гамагеннай сталёвай броні, таўшчыня ілба вежы складае каля 940—960 мм. Пры гэтым верхні нахільны бранявы ліст вежы мае таўшчыню ўсяго 70 мм, у раёне адсека баявой кладкі бронеабарона даху складае 35—40 мм, браніраванне даху корпуса — ад 50 да 80 мм. Такім чынам, як адзначылі аглядальнікі Popular Mechanics і Алесін, беларускі апарат «адкрывае новую вельмі небяспечную тэндэнцыю для заходніх танкавых войск».
NGC 5966
NGC 5966 (іншыя абазначэнні — UGC 9923, MCG 7-32-32, ZWG 222.28, PGC 55552) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валапас.
Навасёлкі (Крывасельскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Рагачоўскі малочнакансервавы камбінат
Рагачоўскі малочнакансервавы камбінат (Рагачоўскі МКК, РМК) — найбуйнейшае прадпрыемства па вытворчасці згушчанага малака і іншых відаў малочных кансерваў у Беларусі.
Савецкі час
Заснаваны ў 1936 годзе як малочна-кансервавы завод. Першая прадукцыя была выпушчаная ў 1938 годзе. Праектная магутнасць прадпрыемства тады складала 11 мільёнаў умоўных слоікаў малочных кансерваў у год. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны будынкі завода былі разбураны. Пасля вызвалення Беларусі пачалося яго аднаўленне, якое праходзіла ў 1944—1947 гадах
У 1951—1961 гадах калектыў камбіната ўдзельнічаў у 23-х міжнародных выставах і кірмашах, прадстаўляў сваю прадукцыю ў краінах Еўропы, Азіі і Лацінскай Амерыкі.
З 1970 па 1980-я гады пакладзены пачатак карэннаму тэхнічнаму пераўзбраенню цэхаў, аддзелаў, сыравіннай зоны.
Незалежная Беларусь
У кастрычніку 1998 года адбыўся запуск цэха дзіцячага харчавання. Вытворчасць была абсталявана шведскай кампаніяй Tetra Pak. Будаўніцтва цэха было ўключана ў рэспубліканскую праграму вытворчасці прадуктаў харчавання для дзяцей ранняга ўзросту (Праграма «Дзеці Беларусі») і было накіравана на вырашэнне праблемы паўнавартаснага і збалансаванага харчавання дзяцей.
У 2008—2009 гадах прадпрыемства даводзіць выпуск малочных кансерваў да больш за 100 млн слоікаў у год.
У 2010 годзе выпуск малочных кансерваў склаў больш за 120 млн слоікаў за год. На прадпрыемстве была ўкаранёна сістэма кіравання якасцю і бяспекай вытворчасці і захоўвання сухога малака.
Мрконіч-Град
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва горада паводле перапісу 2013 года складае 7 915 чалавек, абшчыны — 18 136 чалавек.
Па дадзеных перапісу 1991 года ў горадзе жыло 8 422 чалавек, у тым ліку 70,6 % — сербы, 19,8 % — баснійскія мусульмане, 5,6 % — югаславы, 4,2 % — харваты.
Галеаца Алесі
Галеаца Алесі (1512-30 снежня 1572; італ. Galeazzo Alessi) — адзін з выбітных архітэктараў XVI стагоддзя, стваральнік Палаца-Дэі-Ролі.
Біяграфія
Галеаца Алесі нарадзіўся ў горадзе Перуджа ў 1512 годзе.
Алесі быў, як мяркуюць, вучнем Г. Б. Капаралі, вывучаў архітэктуру старажытных і архітэктуру Генуі, дзе ён найбольш праявіў сваю дзейнасць, набыў гучную вядомасць далёка за межамі Італіі.
Да самых яскравых яго твораў належаць ў Генуі палацы Грымальдзі, Б'янка, Леркары, Спінола, віла Палавічыні, будынак банка і г. д.
Шэдэўрам яго лічыцца царква Санта-Марыя ды Карыньяна; віла Джусцінічні ў мястэчку Альбара, цэрквы Сан-Паала у Сан-Віторэ, a таксама пярэдні фасад царквы San-Celso і знакаміты палац Тамаза Марына.
У 1550 годзе па замове генуэзскага дожа Алесі спраектаваў Страда-Нуова (Strada Nuova) цяпер Віа Гарыбальдзі) адзін з першых прыкладаў рэнесансных праспектаў (прамая вуліца).
З Неапалю, Сіцыліі, Фландрыі і Германіі да яго паступала шмат замоў на чарцяжы для пабудоў, і ён склаў таксама розныя малюнкі для іспанскага Эскурыяла.
Галеаца Алесі памёр 30 снежня 1572 года ў сваім родным горадзе Перуджа, дзе правёў апошнія гады жыцця і ў ваколіцах якога ім былі ўзведзены для сямейства Дэла Карніа велічныя пабудовы на беразе возера.
Ванда Марцінш душ Рэйш
Ва́нда Марцінш душ Рэйш (Vanda Martinš duš Reiš; нар. 19 лістапада 1959, вёска Муляры, Пастаўскі раён, Віцебская вобласць, БССР, СССР) ― беларуская і літоўская паэтэса, перакладчыца, публіцыстка, грамадская дзяячка.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1959 годзе ў вёсцы Муляры на Пастаўшчыне. Маці была з літоўскамоўнай сям’і, а беларускую мову з яе мясцовым дыялектам Ванда ўспадкавала ад бацькі.
У 1980 годзе скончыла Віцебскі педагагічны інстытут і пераехала жыць у Вільню, дзе напачатку працавала эканамісткай на заводзе лічыльнікаў і, адначасова, вучылася завочна на эканамічным факультэце Віленскага ўніверсітэта. Пасля працавала настаўніцай у Вільні, а ў самым пачатку 90-х выехала на сталае жыхарства ў Вялікабрытанію. З 1998 г. дзяліла свой час паміж Эдынбургам (Шатландыя) і Мадэйрай (Партугалія).
Апошнія гады жыве ў Літве, каля Трокаў.
Творчасць
Вершы шмат гадоў пісала «ў стол». Прыслухаўшыся да парадаў вядомага беларускага паэта Алега Мінкіна і старшыні віленскага беларускага клуба «Сябрына» Валянціна Стэха, у 2019 годзе ў віленскім выдавецтве «Рунь» выдала зборнік вершаў «Плод авакада», а ў 2020 годзе ў выдавецтве «Кнігазбор» выйшаў другі зборнік вершаў «Мора мары», які ўвайшоў у доўгі спіс прэтэндэнтаў на прэмію імя Наталлі Арсенневай.
З 2017 года друкуецца ў альманаху «Беларус», а таксама публікавала падборкі вершаў у часопісе «Дзеяслоў» і ў газеце «Літаратура і мастацтва». Шмат перакладае літоўскіх, польскіх (віленскіх), англійскіх, іспанскіх і партугальскіх паэтаў. Пераклала шмат літоўскіх паэтаў: Вітаўтаса Мачэрніса, Антанаса Ёнінаса і Антанаса А. Ёнінаса, Томаса Венцлаву, Юстына Марцынкявічуса, Генрыкаса Радаўскаса і інш.
Актыўна ўдзельнічае ў грамадска-палітычным і культурным жыцці Вільні, падтрымліваючы прэстыж беларускай мовы ў Літве і ўшаноўвае багатую беларускую спадчыну Вільні.
У 2022 годзе Ванда Марцінш дуж Рэйш пераклала з літоўскай на беларускую мову тэксты дысідэнткі і пісьменніцы Далі Грынкевічуце — «Літоўцы ля мора Лапцевых».
Таксама піша вершы па-літоўску.
Лысуха
Лысуха, лыска (Fulica atra) — птушка сямейства пастушковых, шырока распаўсюджаная на абшарах Еўразіі, Паўночнай Афрыкі і Аўстраліі. Добра пазнавальная па белай дзюбе і белай скураной пляме на ілбе. Большую частку часу праводзіць на вадзе, чым заўважна вылучаецца ў параўнанні з іншымі пастушковымі.
Знешні выгляд
Птушка велічынёй з сярэднюю качку — даўжыня 36—38 см, размах крылаў 19,5—23,5 см, вага 500—1000 г. Целасклад мажны; тулава крыху пляскатае з бакоў. Апярэнне галавы, шыі і верхняй часткі тулава цёмна-шэрае ці чорнае, матавае, з шэраватым адлівам на спіне. Грудзі і бруха святлейшыя — дымчаста-шэрыя. На ілбе добра заўважная скураная пляма. Дзюба таксама белага колеру, невялікая, вострая, пляскатая з бакоў. Абалонка вачэй ярка-чырвоная. Хвост кароткі, складаецца зь мяккака пер’я. Ногі жаўтаватыя або аранжавыя, з кароткай шэрай плюснай і доўгімі шэрымі пальцамі. Плавальныя балонкі адсутнічаюць, аднак з бакоў ёсць фястончатыя лопасці, дзякуючы якім птушкі ўпэўнена адчуваюць сябе на вадзе. Палавы дымарфізм выяўляецца слаба — самцы выглядаюць крыху буйнейшымі і цямнейшымі, з большай плямай на ілбе. Маладыя птушкі ў цэлым бураватыя, з шэрым брухам і светла-шэрым горлам.
Голас
Дыяпазон гукаў адносна шырокі і заўважна адрозніваецца ў самцоў і самак. Тым не меней, у адрозненне ад шматлікіх іншых відаў лысухі не выкарыстоўваюць гукавыя сігналы пры заляцаннях або пазначэнні гнездавой тэрыторыі. Саміца крычыць гучна і звонка — падобна да «цьек-цьек». Крык самца, як правіла, больш ціхі і глухі, з пераважаннем шыпячых гукаў.
Пашырэнне
Арэал: Палеарктыка (акрамя поўначы), Індакітай і Аўстралія. На Беларусі звычайны на гнездаванні пералётны, часткова зімуючы і транзітна мігрыруючы від.
Насяляе часцей за ўсё вадаёмы са стаячай вадой з добра развітым поясам трыснягу, старыцы, каналы, марскія лагуны; радзей — тарфяныя балоты і плыткія равы, вакол якіх растуць густыя кусты, рэкі з павольным цячэннем; у паслягнездавы перыяд усе тыпы нізінных вадаёмаў, а таксама залівы і марскія ўзбярэжжы.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца мяккай воднай расліннасцю, лічынкамі насякомых, дробнымі малюскамі, рыбай.
Гняздо часцей за ўсё ў прыбярэжнай расліннасці (трыснягу), у плыткай вадзе абапіраецца на дно, часам каля краю вады альбо на купінах асакі, паламаным трыснягу. Спружыністая аснова ў выглядзе кучкі з сухіх сцёблаў, трыснягу альбо асакі, якія ўкладзены крыж-накрыж, часта па краях аплятае трыснёг, высцілка з лістоў. Ад гнязда да вады ідзе паласа сухога трыснягу.
Яйкі звычайна 6—10 (часам 1—15, выключна 22, калі больш як 15 — праўдападобна, што адкладзены 2 самкамі), крыху падоўжаныя з тупым вузейшым канцом, светлыя з пясочна-гліністым адценнем. Глыбокія плямы вельмі дробныя, густыя і шэрыя; паверхневыя — ад цёмна-бурых да чорных.
Паляванне
Аб’ект палявання.
Атака на штаб-кватэру паліцыі Кербелы
Атака на штаб-кватэру паліцыі Кербелы — спецаперацыя, праведзеная 20 студзеня 2007 года групоўкай «Асаіб Ахль Аль-Хак» супраць кааліцыйных сіл. Мэтай акцыі была Аб’яднаная станцыя бяспекі, размешчаная ў штаб-кватэры паліцыі Ірака. Штурм, у выніку якога загінулі пяць амерыканскіх салдат і трое паранены, названы «самым смелым і складаным нападам за чатыры гады вайны», і, акрамя таго, з'яўляецца адным з нямногіх выпадкаў, калі баевікам атрымалася паланіць амерыканскіх салдат.
Напад быў здзейснены дзевяццю—дванацаццю баевікамі, якія выдалі сябе за амерыканцаў.
Прыблізна ў 18:00 паўстанцы спынілі атаку і пакінулі будынак са сваімі зняволенымі, накіроўваючыся на ўсход да суседняй правінцыі Бабіль. Неўзабаве пасля пераправы праз раку Еўфрат баевікі, за якімі следавалі амерыканскія верталёты, расстралялі сваіх чатырох палонных і кінулі пяць машын разам з уніформай, абсталяваннем і вінтоўкай. Пазней іракская паліцыя знайшла трох салдат з агнястрэльнымі раненнямі ў грудзі каля вёскі Бу-Алван, недалёка ад Махавіла. Трое ўжо былі мёртвымі (двое ў кайданках разам у задняй частцы аднаго пазадарожніка, а другі на зямлі), а чацвёрты з’явіўся ў суседняй бальніцы з агнястрэльным раненнем галавы. У дзень нападу амерыканскія вайскоўцы паведамілі толькі пра тое, што пяць салдат былі забіты пры адбіцці атакі.
Аляксандр Андрэевіч Папкоў
Аляксандр Андрэевіч Папкоў (, в. Шчэкатава, Магілёўская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 2 студзеня 1948 года ў в. Шчэкатава Магілёўскай вобласці.
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію; Вышэйшую партыйную школу. Кандыдат эканамічных навук. Аўтар шэрагу навуковых работ і публікацый.
Уся працоўная дзейнасць непарыўна звязана з сельскай гаспадаркай. У 19 гадоў — галоўны аграном калгаса «Іскра» Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці, у 24 гады — старшыня калгаса імя Андрэева Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці. У наступныя гады працы на Шклоўшчыне — першы намеснік старшыні, старшыня Шклоўскага раённага выканаўчага камітэта, першы сакратар раённага камітэта КПБ. З 1996 па 1998 год — старшыня Круглянскага раённага выканаўчага камітэта. У 1998 годзе прызначаны Намеснікам Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь, які курыруе пытанні сельскай гаспадаркі. Працуючы з 2003 года на пасадзе Намесніка Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, працягваў займацца рашэннем стратэгічных задач аграрнай эканомікі, адраджэння вёскі, развіцця яе сацыяльнай сферы, курыраваў пытанні кадравай і рэгіянальнай палітыкі.
З'яўляўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
11 кастрычніка 2016 года Прэзідэнт Беларусі прызначыў Аляксандра Папкова членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, медалём «За працоўную доблесць», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дзвюх дачок.
Трагедыя ў Налібаках
Масавае забойства ў Налібаках, Трагедыя ў Налібаках — расправа, учыненая савецкімі партызанамі пад камандаваннем Васіля Чарнышова над цывільным насельніцтвам вёскі Налібакі ў Налібоцкай пушчы 8 мая 1943 года. Забіты 128 чалавек, у тым ліку тры жанчыны, некалькі падлеткаў і 10-гадовы хлопчык. Тым днём загінулі: • # Адамцэвіч Станіслаў «Стрэк»
• # Агейка Ян
• # Астапей Уладыслаў
• # Астапей Францішак, сям’я жыла на вул. Наваградскай
• # Акуліч Станіслаў
• # Бычкевіч Стэфан «Ганік», жыў на вул. Наваградскай
• # Багдановіч Вітальд, жыў каля касьцёла
• # Башура Стэфан «Жыўчык», жыў на вул. Наваградскай
• # Башура Вітальд «Жыўчык»,
• # Баранцэвіч Стэфан, паліцэйскія пенсіянер
• # Верамей Станіслаў
• # Верамей Канстанцін сын Станіслава
• # Верамей Ізабэла, маці Канстанціна
• # Грыгарцэвіч Караль «Захарук», сын Нікадзіма, жылі каля Мішукоў
• # Грыгарцэвіч Нікадзім «Дэк»
• # Грыгарцэвіч Караль «Балабоста»
• # Грыгарцэвіч Антоні «Тосік»
• # Грыгарцэвіч Вацлаў «Есці», жылі на вуд. Наваградскай, у бок цэнтра
• # Грыгарцэвтч Генрык
• # Грыгарцэвіч Францішак «Качка»
• # Грыгарцэвіч Балястаў «Юрка», жыў у палове вул. Наваградскай
• # Годыль Станіслаў «Смаляк»
• # Годыль Юзаф «Румка»
• # Годыль Анеля
• # Годыль Зофія
• # Годыль Караль
• # Годыль Казімір
• # Годыль Аляксандар «Паўлюк»
• # Годыль Нікадзім
• # Годыль Антоні «Бздыр»
• # Годыль Эдвард, сям’я жыла на вул. Наваградскай
• # Гасюк Вінцэнт
• # Гасюк Адам «Мернік»
• # Галашэвіч Рафал,
• # Дубіцкі Юзаф «Ціляк»
• # Дубіцкі Баляслаў «Шылак», сям’я жыла на вул. Наваградскай
• # Емельяновіч Казімір
• # Захаранка Вацлаў
• # Зялёнка Караль
• # Зялёнка Марыя
• # Зялёнка Ян
• # Зялёнка Баляслаў
• # Зялёнка Мечыслаў
• # Каржэнька Ян
• # Каржэнька Браніслаў «Уратнік»
• # Каржэнька Баляслаў
• # Каржэнька Адам
• # Каржэнька Аляксандар
• # Каржэнька Вацлаў, працаваў у гміне
• # Каржэнька Анатоль, брат
• # Кажушка Юзаф
• # Кажушка Вітальд, сям’я жыла на рынку
• # Карп
• # Карневіч Барбара
• # Карневіч Альберт
• # Карневіч Станіслаў, чатыры сыны і маці
• # Куніцкі Баляслаў
• # Клімовіч
• # Лазэўскі
• # Лукашэвіч Караль
• # Лукашэвіч Ян «Каспар»,
• # Лукашэвіч Бэрнард
• # Лукашэвіч Пётр
• # Лукашэвіч Браніслаў
• # Лойка Рафал «Трус»
• # Лойка Адам
• # Макоўскі Станіслаў
• # Макоўскі Ян «Цецька»
• # Макоўскі Францішак
• # Макоўскі Нікадзім
• # Мазун Эдвард, жыў на вул. Наваградскай
• # Маслоўскі,
• # Мішук Рафал «Галыш»
• # Мішук Эдвард
• # Мельнік Станіслаў, сям’я жыла на вул. Наваградскай
• # Марцінкевіч Юзаф «Брукар»
• # Мірон Ян
• # Нецка Каараль, паліцэйскі, які стрэліў у партызана
• # Нецка Юзаф
• # Петрашкевіч Міхал, арганіст у касцёле сьв. Бартламея
• # Пузоўскі Эдвард
• # Паплаўскі
• # Радзівон Караль
• # Ражко Баляслаў, вартавы
• # Сакалоўскі Павал
• # Собаль Уладыслаў
• # Собаль Антоні
• # Сазановіч Казімір,
• # Страшэўскі Караль
• # Стасюкевіч Стэфан «Шымшаль»
• # Тычынскі, «прыежджы»
• # Чуйко Пётр «Югась»,
• # Шэмят Казімір «Стрэк»
• # Шэмят Станіслаў
• # Шунейка Ян
• # Шмукста Баляслаў, жыў каля рынка
• # Фарботка Антоні «Пятрук»
• # Фарботка Віктар «Жыжыч»
• # Фарботка Юзаф «Гусак»
• # Фарботка Антоні «Барэц»
• # Фарботка Браніслаў «Дрозд»
• # Фарботка Станіслаў
• # Фарботка Чэслаў «Піус»
• # Хіліцкі Міхал «Азюка»
• # Хіліцкі Пётр «Зайца», жыў на вул. Наваградскай
• # Хмара Антоні «Спас»
• # Хмара Юзаф
• # Хмара Станіслаў
• # Хмара Ян
• # Хмара Ганна, сям’я жыла на вул. Наваградскай Паводле Інстытута нацыянальнай памяці Польшчы, прычынай нападу было супрацоўніцтва мясцовага насельніцтва з Арміяй Краёвай, мясцовай ячэйцы было ва ўльтыматыўнай форме прапанавана падпарадкавацца партызанскаму цэнтру ў Маскве, але яна адмовіліся, адаказам на што стаў карны рэйд. Непасрэдна расправе папярэднічала перастрэлка партызан з мясцовымі жыхарамі. Пасля масавага забойства партызаны выкралі з вёскі 100 кароў і 70 коней.
У справаздачы савецкіх партызан было ўказана, што ў баі ў сяле разбіты нямецкі гарнізон самаабароны. Было таксама ўстаноўлена, што сілы самаабароны ў Налібаках у выглядзе ўзброенай ячэйкі Арміі Краёвай дзейнічалі пад кантролем акупацыйных уладаў і супрацоўнічалі з імі. Па ўспамінах вязня мінскага гета Міхаіла Окуня ў 1943 годзе «вельмі шмат партызан загінула ад рук гэтых акаўцаў, і з імі пачалася вайна».
Трагічныя падзеі ў Налібаках прыцягнулі ўвагу грамадскай думкі ў пачатку XXI стагоддзя ў сувязі са стварэннем галівудскага фільма Выклік (2008) пра яўрэйскіх партызанаў Бельскіх, якіх падазравалі ў расправе над палякамі.
2009 год у гісторыі тэлебачання
2009 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
Уладзімір Антонавіч Ралько
Уладзімір Антонавіч Ралько́ (, вёска Падарэссе,, Мінская вобласць — ) — гаспадарчы і дзяржаўны дзеяч, старшыня калгаса «Аснежыцкі» (1950—1992), удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
У 1941 годзе быў залічаны курсантам Краснадарскага авіяцыйнага вучылішча. У 1942 годзе навучаўся на курсах малодшых афіцэраў і ў якасці стрэлка-радыста цяжкага бамбардзіроўшчыка быў накіраваны ў дзеючую армію.
Ваяваў на фронце з 1942 года ў якасці стралка-радыста цяжкага бамбардзіроўшчыка ТБ-3. У пачатку лета 1942 года пры выкананні баявога задання быў збіты над Крымам. Увесь экіпаж трапіў у палон. У. А. Ралько быў кантужаны і разам з іншымі членамі экіпажа апынуўся ў лагеры ў Ровенскай вобласці. Пасля яму ўдалося з лагера збегчы. У чэрвені 1942 года стаў байцом партызанскага атрада Каржа. Быў прызначаны кулямётчыкам, затым — камандзірам аддзялення, узвода. У верасні 1942 года стаў сакратаром камсамольскай арганізацыі партызанскага атрада. У баях адрозніваўся смелымі рашучымі дзеяннямі. Удзельнічаў у дзясятках партызанскіх баёў.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 18 студзеня 1958 года за вялікія поспехі, дасягнутыя ў выкананні плану развіцця сельскай гаспадаркі краіны Ралько Уладзіміру Антонавічу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 23 лютага 1976 года за вялікія поспехі, дасягнутыя ў выкананні плану развіцця сельскай гаспадаркі краіны Ралько Уладзімір Антонавіч узнагароджаны ордэнам Леніна і другім залатым медалём «Серп і Молат». Стаў двойчы Героем Сацыялістычнай Працы.
Член КПСС з 1950 года. Член Брэсцкага абкама КПБ і ЦК КПБ, Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1959—1963), дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1966—1970, 1974—1984). Намеснік Старшыні Вярхоўнага Савета БССР у 1985—1990 гадах.
Навэ (Італія)
Навэ (Nave) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 10306 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 382 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 25075. Тэлефонны код — 030.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Costanzo.
Nave
Екацерынаслаўка (Паўладарская вобласць)
Екацерынаслаўка — былое сяло ў Успенскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіла ў склад Лазаўской сельскай акругі. Код КАТА — 556443200. Скасавана 31 сакавіка 2017 года.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 287 чалавек (143 мужчыны і 144 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 9 чалавек (5 мужчын і 4 жанчыны).
Японскі макак
Японскі макак (Macaca fuscata) — адзін з відаў макак.
Папуляцыю з вострава Якусіма (паўвостраў Касіма), прадстаўнікі якой адрозніваюцца больш кароткай поўсцю і па паводніцкіх асаблівасцях культурнага характару, вылучаюць у падвід Macaca fuscata yakui.
Чычэстэрскі ўніверсітэт
Чычэстэрскі ўніверсітэт (University of Chichester) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Чычэстэр.
Агульная характарыстыка
Універсітэт размешчаны ў Заходнім Сусексе ў Англіі. Ён стаў універсітэтам у 2005 годзе. Кампусы размешчаны ў горадзе Чычэстэр і суседнім прыбярэжным курорце Богнар-Рэджыс, а таксама кампус для музыкі на востраве Уайт.
Універсітэт мае 14 аддзяленняў са спецыяльнасцямі, уключаючы гуманітарныя навукі, спорт, музычны тэатр і адукацыю. Яго карані цягнуцца ў ХІХ стагоддзе, калі ў 1839 годзе быў створаны Каледж імя біскупа Отэра.
З 2013 года ў абодвух універсітэцкіх кампусах вядуцца буйныя будаўнічыя работы па пашырэнні за кошт фінансавання Нацыянальнай латарэі і іншых сродкаў.
Галоўнае ўпраўленне імперскай бяспекі
Гало́ўнае упраўле́нне імпе́рскай бяспе́кі (Reichssicherheitshauptamt, скар. RSHA) — кіруючы орган палітычнай разведкі і паліцыі бяспекі Трэцяга рэйха. Створана 27 верасня 1939 года ў выніку аб'яднання Галоўнага ўпраўлення паліцыі бяспекі (Hauptamt Sicherheitspolizei) і службы бяспекі (СД). Знаходзілася ў падпарадкаванні рэйхсфюрэра СС і шэфа германскай паліцыі Генрыха Гімлера. Галоўнае ўпраўленне імперскай бяспекі было адным з 12 галоўных упраўленняў СС са штатам ў 3000 супрацоўнікаў. Яно размяшчалася ў Берліне на Прынц-Альбрэхтштрасэ.
Начальнікам РСХА быў прызначаны Райнгард Гайдрых, які кіраваў гэтай арганізацыяй да 27 мая 1942 года, калі на яго быў здзейснены замах. Раненне, атрыманае ў выніку нападзення чэшскіх партызанаў, падрыхтаваных у Англіі, аказалася смяротным, і 4 чэрвеня 1942 першы шэф РСХА сканаў. З 28 мая па 31 снежня 1942 Галоўнае ўпраўленне імперскай бяспекі узначальваў рэйхсфюрэр СС Генрых Гімлер. Яго замяніў доктар Эрнст Кальтэнбрунер, які быў прызначаны на гэты пост 30 студзеня 1943 і займаў яго да канца Другой сусветнай вайны.
РСХА рыхтавала высокакваліфікаваных спецыялістаў у сферы разведкі, контрразведкі, следства і дазнання і іграла ролю «кузні кадраў» для СС і паліцыі Трэцяга рэйха. Пасля капітуляцыі Германіі службы, якія ўваходзілі ў РСХА, былі ліквідаваныя, у адпаведнасці з рашэннем Нюрнбергскага трыбунала. Частка агентуры Галоўнага ўпраўлення імперскай бяспекі была завербаваная спецслужбамі дзяржаў-пераможцаў.
Макакі
Распаўсюджанне
Арэал макак распасціраецца ад Афганістана да Паўднёва-Усходняй Азіі, а таксама да Японіі. Асаблівай разнастайнасцю відаў адрозніваецца востраў Сулавесі, дзе пражываюць шэсць эндэмічных відаў макак. Адзіным прадстаўніком сямейства, які сустракаюцца за межамі Азіі, з'яўляецца магот, які жыве ў Паўночнай Афрыцы і ў Гібралтары.
Макакі сустракаюцца ў разнастайных месцах пражывання — ад трапічных лясоў да горных мясцовасцяў. Японскі макак жыве ў заснежаных горах Японіі і за выключэннем чалавека з'яўляецца найбольш паўночным прыматам. Некаторыя віды, напрыклад макакі-рэзусы, у вялікай колькасці жывуць нават у гарадах.
Апісанне
Макакі — прыматы сярэдняй велічыні з моцным тулавам і моцнымі канечнасцямі. Іх густая поўсць афарбаваная ў шэра-карычневы колер, аднак часам бывае і чорнай. На даўгаватай мордзе валасяны полаг адсутнічае. У некаторых відаў на галаве маюцца прыкметныя «шапкі» альбо своеасаблівыя бароды. Істотнай адметнай прыкметай з'яўляецца даўжыня хваста: у маготаў ён цалкам адсутнічае, у некаторых відаў ён куртаты, а ў астатніх амаль такі ж доўгі, як усё тулава. Велічыня цела ў макак дасягае 80 см, а вага — ад 6 да 15 кг. Самцы ў сярэднім у два разы цяжэйшыя за самак.
NGC 5967
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Урбіна
Славутасці
Цэнтр Урбіна забудоўваўся ў эпоху Адраджэння. Да помнікаў Сусветнай спадчыны адносяцца не толькі палац герцагаў Урбінскіх з карціннай галерэяй, унікальнымі фрэскамі і зборам скульптур, але і сабор з карцінамі Тыматэа Віці, Федэрэга Барочыа і П'еро дэла Франчэска; царква Сан-Даменіка, з барэльефамі Лукі дэла Робія (1449); царква Сан-Спірыта, з жывапісам Лукі Сіньярэлі (1445). Дом, у якім нарадзіўся Рафаэль, адкрыты ў якасці музея. Ва Урбінскім універсітэце, заснаваным у 1506 г., штогод праходзіць міжнародны семінар еўрапейскага права.
Стафан Яфімавіч Ялейнікаў
Стафан Яфімавіч Ялейнікаў (,  —, , Фінляндыя ) — Герой Савецкага Саюза (1940).
Біяграфія
Скончыў Смаленскую ваенную пяхотную школу. У Чырвонай Арміі з 1930 года. Удзельнік вызвалення Заходняй Беларусі, савецка-фінляндскай вайны 1939-40. Памочнік начальніка штаба па разведцы лейтэнант Ялейнікаў вызначыўся ў студзені 1940 года ўмелым кіраваннем вышуковым атрадам у час разведкі боем на адным з астравоў возера Суванта-Ярві і выяўленні агнявой сістэмы праціўніка; загінуў у гэтым баі.
Трэцяя кніга Ездры
Мова і дата напісання
Напісана на старажытнагрэчскай або старажытнаяўрэйскай мове. Не мае ні яўрэйскага, ні поўнага грэчаскага ці копцкага тэксту (толькі асобныя кавалкі). У цяперашні час вядомая толькі па перакладах на лацінскую (асноўная крыніца), сірыйскую, эфіопскую, арабскую і армянскую мовы. У славянскіх і рускай сінадальнай Бібліі перакладзена з лацінскай. Паводле Тлумачальнай Бібліі Лапухіна, асноўная частка кнігі напісана ў дахрысціянскія часы, а раздзелы I—II і XV—XVI — у часы ранняга хрысціянства.
Змест
Пасля разбурэння Другога іўдзейскага Храма ў Ерусаліме ваярамі рымскага імператара Ціта (70 год н. э.) аўтар тэкста — відавочца катастрофы — шукае сэнс бедстваў, якія царуюць, а таксама шукае суцяшэння і надзеі ў будучыні. Аўтар выводзіць на сцэну Ездру (Эзру), які праз трыццаць год пасля разбурэння Першага храма (587 год да н. э.), прыгнечаны бедствамі свайго народа, задаецца пакутлівымі пытаннямі. На іх адклікаюцца арханёлы Урыіл і Ерэмііл. Выкліканыя імі алегарычныя відзежы Ездры лічыліся прароцкімі.
Юзяфа Чэйчыце
Юзяфа Чэйчыце (Juzefa Čeičytė; 19 мая 1922, Алякнас, Літва — 13 красавіка 2022, Вільнюс, Літва) — літоўская жывапісец, сцэнографка, паэтэса.
Біяграфія
З 1945 года працавала сцэнографкай у літоўскіх тэатрах.
У 1949—1954 гг. ― артыстка Клайпедскага драматычнага тэатра, 1954—1961. ― галоўная мастачка тэатра.
У 1998 годзе ўзнагароджаная Дзяржаўнай прэміяй у галіне культуры і мастацтва.
Памерла 13 красавіка 2022, крыху не дажыўшы да 100-годдзя. Пахаваная ў Вільнюсе на Раканцішскіх могілках.
Творчасць
Мастачка стварыла канцэптуальныя лаканічныя формы сцэнаграфіі для каля 60 спектакляў, дэкарацыі і касцюмы да кінафільмаў.
Стварыла абстрактны жывапіс («Штосьці падобнае» 1960, «Вецер» 1965, «Хірасіма» 1975, «Час» 1980, «Апошняя песня» 1994), графіку, кераміку. Яе адрознівалі строгія кампазіцыі, выразнасць жывапісу, характэрнае спалучэнне цёплых і халодных колераў, фактуры і плоскасці.
З 1954 года ўдзельнічала ў выставах жывапісу і сцэнаграфіі ў Літве і за мяжой, у персанальных выставах: Клайпеда — 1959 год, Вільнюс — 1982, 1989, 1991 і 1994—2000, 2016, 2019 гг., Каўнас — 1989, Рокішкіс — 2012 год.
Віктар Аляксандравіч Лукашэнка
Ві́ктар Алякса́ндравіч Лукашэ́нка (нар., Магілёў) — старэйшы сын Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнкі, прэзідэнт Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь з 26 лютага 2021 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 28 лістапада 1975 года ў Магілёўскай вобласці. Беларус. Скончыў факультэт міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Служыў у спецпадраздзяленні (АСАМ) памежных войсках у Мінску ў званні капітана.
З сакавіка 2001 года з’яўляўся супрацоўнікам Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь у якасці трэцяга сакратара, дарадцы ў аддзеле Заходняй Еўропы. З красавіка 2003 года працаваў начальнікам аддзела знешнеэканамічных сувязяў УП «НДІ сродкаў аўтаматызацыі» (галаўное прадпрыемства дзяржаўнага навукова-вытворчага аб’яднання «Агат»).
З 2005 да 2021 года быў памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі па нацыянальнай бяспецы.
5 студзеня 2007 года выбраны членам Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь.
Віктар звязваецца з беларускім бізнесменам, які раней працаваў яго памочнікам. Зайцаў з’яўляецца старшынёй савета дырэктароў кампаніі «Брэміна груп», для якой была створана адмысловая эканамічная зона ў Оршы ў 2018 годзе. 15 красавіка 2019 года прызначаны выканаўцам абавязкаў першага віцэ-прэзідэнта Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь, неўзабаве быў зацверджаны на гэтай пасадзе.
26 лютага 2021 года на пасяджэнні Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь абраны яго трэцім прэзідэнтам. Змяніў на гэтай пасадзе свайго бацьку Аляксандра Лукашэнку. У сувязі з пераходам на выбарную пасаду у той жа дзень быў вызвалены ад пасады памочніка Прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы.
1 сакавіка 2021 года было прысвоена званне генерал-маёра запасу.
Санкцыі ЕС і іншых краін
6 лістапада 2020 года супраць яго, роўна як шэрагу іншых афіцыйных асоб Беларусі, зноў уведзены персанальныя санкцыі Еўрапейскага саюза. Згодна з рашэннем Еўрапейскага савета на пасадзе памочніка прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы і члена Савета бяспекі, а таксама займаючы нефармальную кіруючую пасаду над сіламі бяспекі Беларусі, Віктар Лукашэнка «нясе адказнасць за кампанію рэпрэсій і запалохвання, якая праводзіцца дзяржаўным апаратам у сувязі з прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года, у прыватнасці з адвольнымі арыштамі і жорсткім абыходжаннем, уключаючы катаванні мірных дэманстрантаў, а таксама з запалохваннем і гвалтам у дачыненні да журналістаў».
У сваю чаргу восенню 2020 года Канада, Вялікабрытанія , Швейцарыя ўнеслі Віктара Лукашэнку ў свае «чорныя спісы». 20 лістапада да кастрычніцкага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна. Таксама Віктар Лукашэнка знаходзіцца ў санкцыйным спісе спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША за «афіцыйнае абгрунтаванне палітычных рэпрэсій і фальсіфікацый на выбарах».
У снежні 2020 года Выканаўчы камітэт Міжнароднага алімпійскага камітэта (МАК) вырашыў адхіліць ад усіх мерапрыемстваў МАК да далейшага паведамлення ўсіх членаў Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь, у тым ліку Віктара Лукашэнку.
У кастрычніку 2020 года жонка Віктара Лукашэнкі Лілія згадана ў пры ўвядзенні санкцый супраць «Dana Holdings», кампаніі, звязанай з сербскімі бізнесменамі Боянам і Нябойшай Карычамі, якая займаецца бізнесам праз афшорную зону Кіпра. 21 чэрвеня 2021 года Лілію Лукашэнка ўнеслі ў санкцыйны спіс ЕС.
У 2022 годзе, пасля пачатку ўварвання Расіі ва Украіну (2022), Віктар Лукашэнка трапіў у чорны спіс Аўстраліі, Новай Зеландыі і Японіі.
Сям’я
Жонка — Лілія Лукашэнка.
Дзеці:
Жытомірскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франка
Жытомірскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франка — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Жытоміры.
Гісторыя
Гісторыя стварэння вучэльні звязаная з Жытомірскай мужчынскай гімназіяй, адкрытай 1 студзеня 1833 года, на базе якой 16 кастрычніка 1919 года быў адкрыты інстытут — першая вышэйшая навучальная ўстанова ў краі. Ён атрымаў у спадчыну матэрыяльную базу гімназіі, яе бібліятэку, музей, метэаралагічную станцыю. Спачатку ён называўся Валынскім настаўніцкім інстытутам, а пасля - Жытомірскім педагагічным інстытутам. За ўсю сваю гісторыю ён неаднаразова мяняў назву. У 1926 годзе адзначала 70-годдзе з дня нараджэння Івана Франка. Урад УССР прыняў рашэнне аб прысваенні яго імені Жытомірскаму інстытуту народнай адукацыі. У 1999 годзе Жытомірскі педагагічны інстытут імя Івана Франка быў рэарганізаваны ў Жытомірскі педагагічны універсітэт імя Івана Франка, а ў 2004 годзе - у Жытомірскі дзяржаўны універсітэт імя Івана Франка.
ФК Шырак
«Шыра́к» (Ֆուտբոլային Ակումբ „Շիրակ“ Գյումրի) — армянскі футбольны клуб з горада Гюмры. Заснаваны ў 1958 годзе. Клуб з’яўляецца адным з самых старых у Арменіі.
«Шырак» з’яўляецца адной з самых тытулаваных каманд Арменіі: 4-разовы чэмпіён Арменіі (1992, 1994, 1999, 2012/2013), двухразовы ўладальнік Кубка Арменіі (2011/12, 2016/17), 5-разовы ўладальнік Суперкубка Арменіі (1996, 1999, 2003, 2013, 2017).
Клуб выступае на Гарадскім стадыёне горада Гюмры.
З 2010 года ўладальнікам клуба з’яўляецца ўладальнік групы кампаній «Sovrano» — Арман Саакян.
Макак-рэзус
Макак-рэзус (Macaca mulatta) — від макак, найбольш вядомы з усіх відаў гэтага роду.
Апісанне
Даволі буйныя мажныя жывёлы, з цьмянай зелянява-жоўтай, афарбоўкай поўсці. Твар, вушы і кісці рук бледна-мяснога колеру.
Размнажэнне
Цяжарнасць доўжыцца 164 дні, нараджаецца 1 дзіцяня, якога маці корміць да года. Маці люта абараняе сваё дзіцяняці. Палавая спеласць надыходзіць у 4 гады.
ГК БНТУ-БелАЗ
«БНТУ-БелАЗ» — жаночы беларускі гандбольны клуб з Мінска.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1974 годзе.
Надараўка (Паўладарская вобласць)
Надараўка — сяло ў Успенскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Надараўскай сельскай акругі. Код КАТА — 556445100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 880 чалавек (430 мужчын і 450 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 176 чалавек (90 мужчын і 86 жанчын).
Чарлз Макінташ
Чарлз Ма́кінташ (Charles Macintosh; 29 снежня 1766,  — ) — шатландскі хімік і вынаходнік.
Біяграфія
Чарлз Макінташ нарадзіўся ў Глазга ў сям'і вядомага фарбоўшчыка. Рана зацікавіўся навукай. У 1786 годзе пачаў працу на хімічнай фабрыцы, а ў 1797 годзе адкрыў уласную вытворчасць, першую ў Шатландыі фабрыку галыну. Разам з Чарлзам Тэнантам вынайшаў сродак для адбельвання тканін (хлоркавую вапну). Таксама вынайшаў працэс аднаўлення жалеза вокісам вугляроду, больш хуткі, чым вядомы ў той час працэс атрымання сталі.
Чарлз Макінташ — вынаходнік воданепранікальнага адзення, дзякуючы якому яго імя ўвайшло ў слоўнікі (плашч макінтош). Спрабуючы знайсці прымяненне прадуктаў перагонкі вугалю, ён выкарыстаў нафту, пабочны прадукт гэтай перагонкі, у якасці растваральніка каўчуку. Прапанаваў склейваць вопратку з кавалкаў насычанай гэтым саставам тканіны. Вырашыўшы праблемы, якія ўзнікалі з-за моцнага паху гумы, у 1823 годзе ён атрымаў патэнт, а ў 1836 годзе пачаў вытворчасць плашчоў «Макінтош», якія карысталіся вялікім попытам.
ГК АЗС УКВ Быдгашч
«АЗС УКВ Быдгашч» (AZS UKW Bydgoszcz)  — польскі гандбольны клуб з горада Быдгашч. Заснаваны ў 2007 годзе як секцыя ў шматсекцыйным спартыўным клубе «АЗС УКВ».
Склад каманды
Склад у сезоне 2022/2023.
Спаса-Ушэсцеўская царква (Ждановічы)
Спаса-Ушэсцеўская царква — мураваны праваслаўны храм у в. Ждановічы Мінскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Падлесная, 6.