cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касама
Каса́ма — горад у паўночнай часты Замбіі, адміністрацыйны цэнтр Паўночнай правінцыі.
Ацэначная колькасць насельніцтва ў 1975 годзе — 12 000 жыхароў. Вузел аўтамабільных дарог, чыгуначная станцыя на лініі Дар-эс-Салам (Танзанія) — Капіры-Мпошы (Замбія). У горадзе дзейнічае аэрапорт, прадпрыемствы лёгкай і харчовасмакавай прамысловасці, аддзяленне ўніверсітэта Замбіі.
Коханава (значэнні)
Назву Ко́ханава маюць:
Экзапланета
На 13 лютага 2015 года дакладна пацвержана існаванне 1876 экзапланет у 1181 планетных сістэмах, з якіх у 475 маецца больш за адну планету. Трэба адзначыць, што колькасць знойдзейных кандыдатаў у экзапланеты значна болей. Так, паводле праекта «Кеплер» на май 2013 года налічвалася 2740 кандыдатаў, але для атрымання статусу пацверджанай патрабуецца паўторная рэгістрацыя такіх планет пры дапамозе наземных тэлескопаў.
Агульная колькасць экзапланет у галактыцы Млечны Шлях на цяперашні час складае ад 100 міліярдаў, з якіх ~ ад 5 да 20 мільярдаў, магчыма, з'яўляюцца «землепадобнымі». Таксама, згодна з цяперашнімі ацэнкамі, каля 34 працэнтаў сонцападобных зорак маюць у населенай зоне планеты, падобныя да Зямлі.
Пераважная большасць адкрытых экзапланет выяўлена з выкарыстаннем разнастайных непрамых методык дэтэктавання, а не візуальнага назірання. Большасць вядомых экзапланет — газавыя гіганты — і большасць з іх больш падобныя да Юпітэра, чым да Зямлі. Відавочна, што гэта тлумачыцца абмежаванасцю метадаў выяўлення (лягчэй выявіць кароткаперыядычныя масіўныя планеты).
Гісторыя адкрыццяў
[[Файл:Exoplanet Discovery Methods Bar.svg|thumb|300px|Колькасць экзапланет, адкрытых рознымі спосабамі:
{{legend|#800080|Радыёназіранне пульсараў}} {{legend|#0000ab|Метад радыяльных хуткасцяў}} {{legend|#00ab00|Транзітны метад}} {{legend|#550055|Метад сінхранізацыі}}
{{legend|#ab0000|Візуальнае назіранне}} {{legend|#ab5500|Гравітацыйнае лінзаванне}} {{legend|#abab00|Астраметрычны метад}} ]]
Гістарычна, першым заяўленнем аб магчымасці існавання планетнай сістэмы ў іншай зоркі, было паведамленне капітана Джэйкаба (Capt. W. S. Jakob), астранома Мадраскай абсерваторыі (East India Company's Madras Observatory), зробленае ў 1855 годзе. У ім паведамлялася аб «высокай верагоднасці» існавання «планетарнага цела» ў двайной сістэме 70 Змеяносца. Пазней, у 1890-ых гадах, астраном Томас Дж. Дж. Сі з Чыкагскага ўніверсітэта і Ваенна-Марская Абсерваторыя ЗША пацвердзілі наяўнасць у сістэме 70 Змеяносца цела, якое не мае свячэння (нябачнага спадарожніка) з перыядам абарачэння ў 36 гадоў, але разлікі Ф. Р. Мультана абвяргаюць сцвяржэнні Сі, даказваючы няўстойлівасць падобнай сістэмы. Таму, на дадзены момант, існаванне планетнай сістэмы ў зоркі 70 Змеяносца не прызнаецца навукай.
Першыя спробы знайсі планеты па-за Сонечнай сістэмы былі звязаны з назіраннямі за месцазнаходжаннем блізкіх зорак. Яшчэ ў 1916 годзе Эдуард Барнард выявіў чырвоную зорачку, якая хутка змяшчалася па небу адносна іншых зорак. Астраномы назвалі яе Ляцячай зоркай Барнарда. Гэта адна з бліжэйшых да нас зорак, з масай у семь разоў меншай за сонечную. Зыходзячы з гэтага, уплыў на яе патэнцыйных планет павінен быць прыкметным. У пачатку 1960-ых гадоў Пітэр Ван дэ Камп абвясціў, што адкрыў у яе спадарожнік памерам з Юпіцер. але Дж. Гейтвуд у 1973 годзе выявіў, што зорка Барнарда рухаецца без хістанняў і, значыць, масіўных планет не мае.
У канцы 1980-ых гадоў шматлікія групы астраномаў пачалі сістэматычнае вымярэнне хуткасцяў бліжэйшых да Сонца зорак, вядучы спецыяльны пошук экзапланет пры дапамозе высокадакладных спектрометраў.
Упершыню пазасонечная планета была знойдзена канадцамі Б Кэмпбэлам, Г. Уолкерам і С. Янгам у 1988 годзе у аранжавага субгіганта Гама Цэфея А,але пацвержана толькі ў 2002 годзе.
У 1989 годзе звышмасіўная планета (ці карычневы карлік) была знойдзена Д. Латамам каля зоркі HD 114762 A. Але яе планеты статус быў падтвержаны толькі ў 1999 годзе.
Першыя экзапланеты каля нейтроннай зоркі (PSR 1257+12) былі выяўлены астраномам Аляксандрам Вольшчанам у 1991 годзе. Гэтыя планеты былі прызнаныя другаснымі, якія ўзніклі ўжо пасля выбуха звышновай.
У 1995 годзе астраномы Мішэль Маёр (Michel Mayor) і Дід'е Келос (Didier Qeloz) пры дапамозе звышдакладнага спектрометру выявілі пахістванні зоркі 51 Пегаса з перыядам 4,23 сут. Планета, якая выклікае пахістванні, нагадвае Юпітэр, але знаходзіцца ў непасрэднай блізасці ад зоркі. У асяроддзі астраномаў планеты гэтага тыпа называюць «гарачымі юпітэрамі».
Потым, шляхам вымярэння прамянёвай хуткасці зорак і пошука іх перыядычных доплераўскіх змен (метад Доплера) было выяўлена некалькі сотняў экзапланет.
У жніўні 2004 года ў сістэме зоркі μ Ахвярніка была выяўлена першая планета - гарачы нептун. Яна абарочваецца вакол свяціла за 9,55 сутак, на адлегласці 0,09 а. а., тэмпература на паверхні ~ 900 К (+626 °С), маса ~14 мас Зямлі.
Першая суперзямля, якая абарочваецца вакол звычайнай зоркі (а не пульсара), была выяўлена ў 2005 годзе каля зоркі Глізэ 861. яе маса - 7,5 мас Зямлі.
У 2004 годзе была атрымана першая выява (У інфрачырвоных прамянях) кандыдата ў экзапланеты у карычневага карліка 2M1207.
13 лістапада 2008 года упершыню атрымалася атрымаць выяву адразу цэлай планетнай сістэмы - здымак трох планет, якія абарочваюцца вакол зоркі HR 8799 у сузор'і Пегаса. Гэта пешая планетная сістэма, адкрытая у гарачай белай зоркі ранняга спектральнага класа (A5). Усе адкрытыя раней планетныя сістэмы (за выключэннем планет у пульсараў) былі выяўлены вакол зорак больш позніх класаў (F-M).
13 лістапада 2008 года таксама ўпершыню атрымалася выявіць планету Фамальгаўт b каля зоркі Фамальгаўт шляхам прамых назіранняў.
У 2011 годзе дэвід Бенэт з Універсітэта Нотр-Дам (Індыяна, ЗША) абўявіў на падставе назіранняў 2006-207 гадоў на 1,8-мятровым тэлескопе Ўніверсітэтскай абсерваторыі Маўнт-Джон у Новай Зеландыі аб адкрыцці з дапамогай метаду мікралінзавання 10 адзіночных юпітэрападобных планет. праўда дзьве з іх могуць быць высокаарбітальнымі спадарожнікамі бліжэйшых да іх зорак.
У верасні 2011 года было абвешчана аб адкрыцці дзьвух экзапланет KIC 10905746 b і KIC 6185331 b аматарамі астраноміі ў межах праекта Planet Hunters прызначанага для аналіза дадзеных, сабраных тэлескопам «Кеплер». Пры гэтым згадвалася аб 10 кандыдатах у планеты, але на той момант толькі два з іх з дастаковай упэўненасцю вызначаліся як экзапланеты. Планеты былі знойдзены дабраахвотнымі ўдзельнікамі праекта сярод дадзеных, якія б прафесійныя астраномы на той ці іншай падставе адсеялі, і калі б не дапамога добраахвотнікаў, то гэтыя планеты, верагодна, засталіся б неадкрытымі.
5 снежня 2011 года тэлескопам Кеплер была выяўлена першая суперзямля ў населенай зоне - Kepler-22 b.
20 снежня 2011 года тэлескопам Кеплер у зоркі Кеплер-20 былі выяўлены першыя экзапланеты памерам с Землю і меней - Kepler-20 e (разам 0,87 зямнога і масай ад 0,39 да 1,67 мас Зямлі) і Kepler-20 f (0,045 масы Юпіцера и 1,03 радыюса Зямлі).
22 студзеня 2012 года вучоныя з Гарвард-Смітсанаўскага цэнтра астрафізікі на адлегласці 40 светлавых гадоў ад Зямлі адкрылі першую суперзямлю, якая верагодна з'яўляецца планетай-акіянам - GJ 1214 b. Апошнія дадзеныятранзітных праходаў, дазваляюць меркаваць аб наяўнасці ў GJ 1214 b працяглай вадародна-геліяавй атмасферы, нізкім узроўні метана і слой аблокаў на ўзроўні ціску 0,5 бар, што не адпавядае ўласцівасцям атмасферы з устойлівым дамінаваннем вадзяных пароў. Перыяд абарачэння планеты вакол зоркі- чырвонага карліка - 38 гадзін, адлегласць складае каля 2 міліёнаў кіламетраў. Тэмпература на паверхні планеты складае прыкладна 230 °C.
У 2015 годзе была выяўлена планета, падобная на малады Юпіцер.
Распрацоўваемыя праекты
Акрамя касмічных місій, у будучыні плануецца развіваць наземныя інструменты. Напрыклад, на Еўрапейскім надзвычай вялікім тэлескопе, які зараз будуецца, будуць усталяваныя прылады, прыстасаваныя да вывучэння атмасферы экзапланет
Метады пошука экзапланет
Гэты метад дазваляе вызначыць амплітуду ваганняў радыяльнай хуткасці для пары «зорка - адзіночная планета», масу планеты, перыяд абарачэння, эксцэнтрысітэт і ніжнюю мяжу масы планеты. Вугал ~\alpha паміж нармаллю да арбітальнай плоскасці планеты і накірункам на Зямлю сучасныя метады выявіць не дазваляюць.
Наменклатура
Адкрытым экзапланетам цяпер прысвойваюцца назвы, якія складаюцца з назвы зоркі, каля якой абарочваецца планета, і дадатковай малой літары лацінскага алфавіту, пачынаючы з літары «b» (напрыклад: 51 Пегаса b. Наступнай планеце надаецца літара «c», потым «d» і гэтак далей па алфавіту. Пры гэтым літара «a» у назве не выкарыстоўваецца, так як гэтая назва мела б на ўвазе ўласна саму зорку. Акрамя таго, трэба звярнуць уввагу на тое, што планетам надаюцца назвы ў парадке іх адкрыцця, а не па меры аддалення ад зоркі абарачэння. Гэта значыць, што планета «c» можа быць бліжэй да зоркі, чым планета «b», проста адкрыта яна была пазней (як напрыклад у сістэме Глізэ 876).
У назвах экзапланет існавала выключэнне. Справа ў тым, што да адкрыцця сістэмы 51 Пегаса ў 1995 годзе экзапланеты называлі інакш. Першыя знойдзеныя экзапланеты каля пульсара PSR 1257+12 былі названыя вялікімі літарамі PSR 1257+12 B і PSR 1257+12 C. Акрамя таго, пасля выяўлення новай, бліжэйшай да зоркі планеты, яна была названая PSR 1257-12 A а не D. У далейшым гэтыя планеты былі перайменаваны, каб пазбегнуцб блытаніны ў адпаведнасці з сучаснай сістэмай назваў планет.
Аобныя экзапланеты маюць дадатковыя неафіцыйныя «мянушкі» (як, напрыклад, 51 Пегаса b неафіцыйна мае назву «Белерафонт»). Але, у навуковым таварыстве, на бягучы момант наданне планетам афіцыйных асабістых імён планетам лічыцца непрактычным і, адпаведна, шырока не распаўсюджана.
Уласцівасці экзапланет
планеты выяўлены прыкладна ў 10 % зорак, якія ўключаны ў праграмы пошукаў. Іх доля расце па меры назапашвання дадзеных і ўдасканальвання тэхнікі назірання.
Спачатку большасцю адкрытых экзапланет былі планеты-гіганты (так як планеты іншых тыпаў выявіць цяжэй). Але да 2012 года было адкрыта шмат планет з масамі парадку масы Нептуна і ніжэй. З 2326 кандытатаў, выяўленых тэлескопам Кеплер, 207 маюць прыкладна зямны памер, 680 маюць памеры суперзямлі, 1181 - Нептуна, 203 - памер, параўнальны з юпітэрыянскім, і 55 - большы, чым у Юпітэра.
Назіраецца залежнасць колькасці планет-гігантаў ад наяўнасці цяжкіх элементаў (металаў) у зорках. Сістэмы з планетамі-гігантамі сустракаюцца таксама пераважна каля зорак сонечнага тыпа (класаў K5-F5), у той час, як у чырвоных карлікаў іх доля значна меней (у 200 назіраемых чырвоных карлікаў выяўлены толькі тры падобныя сістэмы). Апошнія адкрыцці, зробленыя метадам гравітацыйнага мікралінзавання, гавораць аб шырокім распаўсюджванні сістэм з планетамі сярэдняй масы тыпа Урана і Нептуна замест газавых гігантаў. Гэта ў першую чаргу адносіцца да маламасіўных зорак і зорак з нізкім утрыманнем металаў.
Для шэрага планет атрымана адзнака іх дыяметра, што дазваляе вызначыць іх шчыльнасць, а таксама строіць меркаванні адносна наяўнасці масіўных ядраў, якія складаюцца з цяжкіх элементаў. Еўрапейскія астраномы пад кіраўніцтвам Трыстана Гійо (Tristan Guillot) з абсерваторыі Лазурнага берага (Францыя), вызначылі, што пры параўнанні плотнасці планет з утрыманнем металаў у іх зорках маецца пэўная карэляцыя. Планеты, якія сфарміраваліся вакол зорак, якія з'яўляюцца ў такой жа ступені багатымі металам, як нашае Сонца, маюць маленькія ядры, утой час як планеты, зоркі якіх утрымліваюць у два-тры разы болей металаў, маюць значна большыя ядры.
Наступствы адкрыцця экзапланет
Адкрыццё экзапланет дазволіла астраномам зрабіць вывад: планетныя сістэмы - з'ява ў космасе распаўсюджаная. Да гэтага часу няма агульнапрызнанай тэорыі ўтаврэння экзапланет, але цяпер, калі з'явілася магчымасць падвесці статыстыку, сітуацыя ў гэтай вобласці змяняецца да лепшага. Болшасць выяўленых сістэм вельмі адрозніваюцца ад сонечнай - хучэй за ўсё гэта тлумачыцца селектыўнасцю прымяняемых метадаў (лягчэй за ўсё выявіць кароткаперыядычныя масіўныя планеты). У юольшасці выпадкаў планеты падобныя да Зямлі, і меншыя па памерам, магчыма выявіць толькі транзітным метадам.
«Закрыццё» экзапланет
Уважлівае вывучэнне спектра зоркі WASP-9 пры дапамозе высокадакладнага спектрометра HARPS выявіла ў ім сляды іншага зорнага спектра. такім чынам, планеты WASP-9b не існуе.
558-ы авіяцыйны рамонтны завод
«558-ы авіяцы́йны рамо́нтны заво́д» («558 АРЗ») — найбольшае авіярамонтнае прадпрыемства Беларусі, што знаходзіцца ў горадзе Баранавічах Брэсцкай вобласці з мая 1953 года.
Было заснавана ў чэрвені 1941 года ў Харкаве ў якасці «38-й рухомай авіярамонтнай чыгуначнай майстэрні». Пераважна мадэрнізуе і рамантуе ваенныя верталёты і самалёты. Выпускае аднаўляльнікі мацярынскіх платаў «Нарач», беспілотнікі і шклопакеты, а таксама гідрацыліндры замкоў для створак і шасі, аварыйнага адкрыцця створак і саміх створак.
Гісторыя
24 чэрвеня 1941 года камандзір Паўднёва-Заходняга фронту Міхаіл Кіпранос падпісаў загад аб стварэнні ў Харкаве (Украінская ССР) «38-й рухомай авіярамонтнай чыгуначнай майстэрні» пры складзе № 2 Народнага камісарыята абароны СССР. 38-ю РАРЧМ падпарадкавалі 8-й паветранай арміі. Яе начальнікам стаў інжынер 3-га рангу Уладзімір Расціслава. 1 жніўня 1941 года Штаб Ваенна-паветраных сіл Паўднёва-Заходняга фронту (ВПС ПЗФ) ўхваліў загад аб пераўтварэнні 38-й РАРЧМ у 257-ю стацыянарную авіямайстэрню («257-я САМ»), якую 1 кастрычніка 1941 года вывезлі ва Урупінск на поўначы Сталінградскай вобласці (РСФСР).
Па прыбыцці ва Урупінск на пляцоўцы мясцовай дзяржаўнай стайні абсталявалі ўпраўленне, тэхнічны склад, ангар і 6 цэхоў: самалётны, маторны, узбраення, прыбораў, электрарадыёцэх і механічны з трыма ўчасткамі (вінтаматорны, дзюралевы і слясарны). 26 кастрычніка 1941 года Рамонтны аддзел Штабу ВПС ПЗФ зацвердзіў загад аб аднаўленні 38-й рухомай авіямайстэрні («38-й РАМ») ў сувязі з перамяшчэннем «257-й САМ» у Сарочынск на захадзе Чкалаўскай вобласці. 16 лістапада 1941 года «38-я РАМ» прыступіла да аднаўлення бамбардзіроўшчыкоў «Су-2», самалётаў «У-2», рухавікоў «М-88» і «М-11» для 8-й паветранай арміі.
У студзені 1942 года са складу «38-й РАМ» вылучылі рамонтныя брыгады «РАРМ-3», якія накіравалі на палявы аэрадром у Ленінск на паўднёвым усходзе Сталінградскай вобласці. Да ліпеня 1942 года ў «38-й РАМ» пачынілі 151 самалёт і 143 авіярухавікі. 11 ліпеня 1942 года камандзір ВПС Чырвонай арміі Аляксандр Новікаў падпісаў загад аб перамяшчэнні «38-й РАМ» на ўсход ад Волгі на 2-х цягніках да Безназоўскай станцыі ў Саратаўскай вобласці. Адзін з атрыманых цягнікоў быў авіярамонтным. У ліпені 1942 года з пачаткам Сталінградскай бітвы ў «38-й РАМ» сталі чыніць штурмавікі «Іл-2», знішчальнікі «Ураган», рухавікі «АМ-38», «Мерлін XX» і «М-82» у дадатак да самалётаў «Су-2» і «Па-2».
У 1943 годзе за рамонт падбітых самалётаў супрацоўнікаў «38-й РАМ» узнагародзілі медалём «За абарону Сталінграда». У лютым 1943 года «38-ю РАМ» перавезлі на Афрасімаўскі раз’езд, што на захадзе Саратаўскай вобласці. У маі 1943 года — на Пралетарскую станцыю, што на поўдні Растоўскай вобласці. У кастрычніку 1943-га — ў Данецк (Украінская ССР). У ліпені 1944 года «38-ю РАМ» размясцілі на станцыі Ельня ў Смаленскай вобласці (РСФСР), дзе падпарадкавалі 3-му Беларускаму фронту. У студзені 1945 года пасля аперацыі «Баграціён» у Беларускай ССР «38-ю РАМ» перавезлі ў Каўнас (Літоўская ССР), дзе падпарадкавалі 1-й паветранай арміі. У красавіку 1945 года «38-ю РАМ» перамясцілі ў Губінген на поўначы Усходняй Прусіі (Нямецкая дзяржава). Да канца Вялікай Айчыннай вайны ў маі 1945 года ў «38-й РАМ» пачынілі 286 самалётаў, што склалі 8 авіяпалкоў, і 1285 авіярухавікоў. 5 красавіка 1945 года Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР ухваліў указ аб узнагароджанні «38-й РАМ» ордэнам Чырвонай Зоркі.
Беларусь
У жніўні 1945 года «38-й РАМ» перавезлі ў мястэчка Наваельня Дзятлаўскага раёна (Гродзенская вобласць, Беларуская ССР), дзе падпарадкавалі 26-й паветранай арміі. У маі 1953 года «38-ю РАМ» перамясцілі ў Баранавічы (Брэсцкая вобласць), дзе да 1956 года пачынілі 56 самалётаў «Іл-10». У 1956 годзе асвоілі пачныку рэактыўных самалётаў «МіГ-15» і «МіГ-17». 15 кастрычніка 1958 года галоўны камандзір ВПС СССР Канстанцін Вяршынін падпісаў Загад аб пераўтварэнні «38-й чыгуначнай майстэрні» ў «32-ю авіярамонтную базу». Пасля гэтага ў Баранавічах пачынілі 1-ы бамбардзіроўшчык «Іл-28». У 1961 годзе асвоілі пачынку далёкіх бамбардзіроўшчыкоў «Ту-16». За 2,5 гады пачынілі 62 самалёты. Адначасова за 2 гады сабралі 180 звышгукавых знішчальнікаў «Су-7». 15 чэрвеня 1963 года Міністэрства абароны СССР зацвердзіла загад аб пераўтварэнні «32-й авіярамонтнай базы» ў «558-ы завод рамонту ракетнай тэхнікі». 10 сакавіка 1966 года яго перайменавалі ў «558-ы авіярамонтны завод». У 1989 годзе завод першым у СССР засвоіў рамонт шматмэтавага знішчальніка Су-27.
У 1993—1994 гадах пачалося асваенне рамонту самалёта-штурмавіка Су-25, шматмэтавага знішчальніка чацвёртага пакалення МіГ-29 і лёгкага транспартнага самалёту Ан-2. У 2003—2005 гадах на заводзе быў паспяхова асвоены рамонт верталётаў Мі-8, Мі-24. У 2006 годзе на «558-м АРЗ» запусцілі вытворчасць вокнаў, дзвярэй і шклопакетаў з полівінілхларыду (ПВХ). За 1994—2015 гады «558-ы авіярамонтны завод» адрамантаваў 148 самалётаў «МіГ-29», у тым ліку на 30 з іх выканаў 2-і рамонт і на адным — трэці. У 2008 годзе ўпершыню ажыццявілі 2-і рамонт самалёта «МіГ-29». У чэрвені 2015 года пабудавалі вытворчы цэх авіякампанентаў плошчай 2160 кв.м. У 2017 годзе холдынг «Верталёты Расіі» засведчыў «558ы авіярамонтны завод» на пачынку грамадзянскіх верталётаў «Мі-8» і «Мі-17». У 2019 годзе АТ «Грамадзянскія самалёты Сухога» ўхваліла «558-ы АРЗ» у якасці вытворцы крапяжу і гуматэхнічных вырабаў для самалётаў «Су-100».
Дзейнасць
Асноўны напрамак дзейнасці прадпрыемства — рамонт і мадэрнізацыя самалётаў Су-22, Су-25, Су-27 (Су-30), МіГ-29, Ан-2, верталётаў Мі-8 (Мі-17) і Мі-24 (Мі- 35). Прадпрыемства ажыццяўляе поўны цыкл рамонту планёра і ўсіх камплектуючых вырабаў, выконвае комплекс дапрацовак авіяцыйнай тэхнікі і дадатковыя прафілактычныя мерапрыемствы, якія павышаюць яе надзейнасць.
Распрацаваныя і выпускаюцца тактычныя беспілотнікі «Бекард-1 (2)», «Кондар-1 (2)» і беспілотнік вертыкальнага ўзлёту і пасадкі — «Шэршань».
Санкцыі
У 2022 годзе завод трапіў у спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША, а таксама ў санкцыйныя спісы Вялікабрытаніі, Еўрапейскага Саюза, Канады, Новай Зеландыі, Швейцарыі, Украіны і Японіі.
Прыцягненне (фільм, 2017)
Сюжэт
У маскоўскім раёне Чартанава падае іншапланетны карабель, у якім знаходзіліся прышэльцы. Зону падзення іншапланетнага карабля абвяшчаюць зонай бедства.
Манастыр (значэнні)
Манастыр — рэлігійная абшчына манахаў ці манашак у хрысціянстве (апроч пратэстантызму), індуізме, будызме, ісламе
Назву Манасты́р маюць наступныя населеныя пункты:
Крыўлянскі замак
Крыўлянскі замак — колішні замак каля в. Крыўляны (Жабінкаўскі раён), які існаваў у XVII — пачатку XVIII ст. Пабудаваны ў забалочанай мясцовасці. Належаў князям Чартарыйскім.
Архітэктура
Меў блізкі да прамавугольніка план (плошча каля 11 га), быў умацаваны земляным валам (шырыня 7—8 м, вышыня каля 4 м), бастыёнамі, ровам (шырыня 13—15, глыбіня да 4 м). З паўночна-заходняга боку быў абведзены дадатковым вадзяным ровам. Уезд у замак размяшчаўся з паўднёвага ўсходу. У паўднёва-заходняй частцы на ўзвышэнні стаяла драўляная вежа, каля якой была сажалка, абнесеная высокім земляным валам і злучаная з рэчкай. У комплекс уваходзілі таксама драўляны палац, жылыя і гаспадарчыя пабудовы.
Балбасава (значэнні)
Назву Балба́сава маюць:
Шэльфавы ледавік
Шэ́льфавы ледаві́к — ледавік, які плавае або часткова абапіраецца на дно ў межах мацерыковай водмелі (шэльфа). Пашыраны амаль выключна ў Антарктыдзе. Шэльфавыя ледавікі з'яўляюцца працягам наземных ледавікоў, зрэдку ўтвараюцца намнажэннем снежнага покрыва на марскім лёдзе і злучэння снегам і лёдам айсбергаў. Уяўляюць сабой пліты, якія патанчаюцца да краю і заканчваюцца абрывам. Таўшчыня ад 30 да 1300 м. Жыўленне ахоплівае звычайна верхнюю паверхню і прыбярэжную частку ніжняй паверхні. У краявой зоне адбываецца раставанне і адколванне айсбергаў. Хуткасць руху шэльфавых ледавікоў вагаецца ад 300 да 1800 м у год.
Буйнейшы ў свеце шэльфавы ледавік — ледавік Роса.
Спіс аб’ектаў PGC (936001—937000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (936001—937000)
Вэндзі Крэйг
Эн Гвендалін Крэйг, больш вядомая як Вэндзі Крэйг ( 20 чэрвеня 1934 ) — англійская акцёрка, уладальніца прэміі «BAFTA».
Біяграфія
Нарадзілася 20 чэрвеня 1934 гады ў Сакрыстан, графства Дарэм, Англія, Вялікабрытанія.
Асабістае жыццё
Яна была замужам за Джэкам Бентлі, трамбаністам, сцэнарыстам і журналістам, з 1955 года да яго смерці ў 1994 годзе. У іх нарадзіліся двое сыноў: Аластэр (пазней галоўны габаіст Бірмінгемскага каралеўскага балета «Эспафонія») і Рос, ІТ кансультант. Пагаворвалі аб тым, што другі сын акцёркі нарадзіўся ў выніку кароткатэрміновай сувязі Вэндзі з Джонам Морцімерам — англійскім драматургам, пісьменнікам і адвакатам. У 2004 годзе, пачуўшы, што сакрэт выкрыты, Вэндзі Крэйг наведала Джона Морцімера, каб афіцыйна раскрыць, што ў іх рамане нарадзіўся сын.
Новая Вёска
Назву Но́вая Вёска маюць:
Захарнічы
Назву Заха́рнічы маюць:
Новамаскоўская адміністрацыйная акруга
Новамаскоўская адміністрацыйная акруга — акруга горада Масквы. Знаходзіцца на паўднёвым захадзе Масквы і складаецца з 11 паселішчаў. Плошча 361,4 км², насельніцтва каля 274 тысяч чалавек.
Паселішчы:
Троіцкая адміністрацыйная акруга
Троіцкая адміністрацыйная акруга — акруга горада Масквы. Знаходзіцца на паўднёвым захадзе Масквы і складаецца з 10 паселішчаў. Плошча 1084,3 км², насельніцтва каля 130 тысяч чалавек.
Паселішчы:
Сербская аўтаномная вобласць Кнінская Краіна
Се́рбская аўтано́мная во́бласць Кні́нская Кра́іна (Српска аутономна област Книнска крајина, Srpska autonomna oblast Kninska krajina) або САВ Кні́нская Кра́іна — абвешчаная сербамі аўтаномная вобласць у СР Харватыі. Яна была створаная ў 1990 годзе і пасля была ператвораная ў САВ Краіна і далучаная да Рэспубліцы Сербская Краіна.
Пасля шматпартыйных выбараў у Харватыі ў 1990 годзе, этнічная напружанасць ўзрасла да такой ступені, што сербы чакалі, што Франьё Туджман плануе пакінуць Югаславію. У жніўні яны стварылі аўтаномны раён вакол места Кнін па назве САВ Кнінская Краіна, якая ў кастрычніку 1990 была пераўтвораная ў САВ Краіна.
Глухое (возера, басейн Свірыцы)
Глухо́е — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Свірыца (прыток Страчы), за 35 км у напрамку на захад ад Мядзела, за 0,8 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Свір.
Плошча паверхні возера 0,15 км². Даўжыня 0,55 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Даўжыня берагавой лініі 1,35 км.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны невыразныя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі сплавінныя. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй да 200 м.
Бэкан
Бэкан (Bacon) — распаўсюджанае прозвішча англійскага паходжання:
Вадзім Пятровіч Бальбух
Вадзім Бальбух (нар., Стаханаў, Украіна) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Орша».
Клубная кар’ера
Выхаванец ДЮСШ бабруйскай «Белшыны», з 2010 года пачаў выступаць за дубль клуба, дзе хутка замацаваўся ў складзе. У 2014 годзе стаў прыцягвацца да асноўнай каманды бабруйчан. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 31 жніўня 2014 года ў матчы супраць «Мінска» (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Болей у Вышэйшай лізе ў складзе «Белшыны» не згуляў і па заканчэнні сезона 2014 пакінуў каманду.
У сезоне 2015 гуляў Першай лізе за «Слонім», правёў усе 30 матчаў чэмпіянату. У пачатку 2016 года праходзіў прагляд у светлагорскім «Хіміку», аднак сезон пачаў у Другой лізе ў складзе «Асіповічаў», дзе стаў адным з лідараў каманды. У жніўні 2016 года перайшоў у пінскую «Хвалю», разам з якой перамог у Другой лізе. У сезоне 2017 быў адным з асноўных ігракоў «Хвалі» ў Першай лізе.
Мекленбург
Ме́кленбург (Mecklenburg) — рэгіён на поўначы Германіі, цяпер частка зямлі Мекленбург — Пярэдняя Памеранія. Найбуйнейшыя гарады Мекленбурга: Ростак, Шверын, Штральзунд, Грайфсвальд, Вісмар, Нойбрандэнбург.
Назва
На старасаксонскай гаворцы мікл (mikil) азначала «вялікі», а слова бург (burg, borg, borch) на сярэдне-ніжненямецкім азначае замак, крэпасць (крэмль). У X—XI стст. была ва ўжытку назва Mikilinborg («вялікі замак», «вялікі град», «Велеград»). Імя звязана з пэўным месцам, паселішчам, якое і сёння носяць яшчэ назву Burg Mecklenburg — радавой крэпасцю абадрыдскай княжацкай дынастыі Ніклатынгаў (нашчадкаў князя Ніклата).
Гісторыя
Паводле апошніх археалагічных даных, тэрыторыя сучаснага Мекленбурга была заселена славянскімі плямёнамі з найстаражытных часоў. Аднак паводле нямецкіх хронік, славяне засялілі гэту тэрыторыю толькі ў раннім Сярэднявеччы (у V—VII стст.). Гэта былі плямёны абадрытаў (гл. бодрычы), якімі кіравалі спадчынныя і выбарныя князямі, што пацвярджаецца як археалагічнымі данымі, так і пісьмовымі крыніцамі.
Падчас далучэнні земляў абадрытаў (бодрычаў) да Германіі (Усходне-Франкскай дзяржавы) X—XII стст., пачынаецца міграцыя нямецкага насельніцтва з цэнтральных рэйнскіх абласцей на поўнач і ўсход ад Эльбы — так званае «ўсходняе нямецкае перасяленне» (у некаторых крыніцах раней звалася «ўсходняя нямецкая каланізацыя»), якая дасягнула свайго апагею ў XIV стагоддзі.
Разам з нямецкімі феадаламі і знаццю перасяляліся сяляне і жыхары гарадоў (бюргеры). Пра сумеснае славянска-германскае пражыванне, суіснаванне на тэрыторыі Мекленбурга сведчаць захаваныя славянскія тапонімы, запісы ў царкоўных кнігах, радаводы.
Спадчынныя герцагі Мекленбурга выводзілі свой радавод да мясцовых абадрыцкіх князёў (родапачынальнік герцаг з 1178 года Генрых Борвін I, сын апошняга князя бодрычаў Прыбыслава II). Нямецкая радавая знаць паступова выцесніла ўладанні дацкай кароны, якая панавала ў прыбярэжнай зоне Балтыйскага мора, а нямецкія гандляры і рамеснікі заклалі сацыяльную аснову вольных ганзейскіх гарадоў. Сярод гараджан і прадстаўнікоў сельскай знаці славянскія імёны вядомыя па запісах аж да 15-16 стагоддзяў, у тым ліку часта сустракаецца радавое імя Вент (Венд, Went), г.зн. «славянін». Пазней славянскія імёны, падчас хрысціянізацыі, раствараюцца ў агульнай масе нямецкіх хрысціянскіх імёнаў.
У 1918—1919, пасля кароткага перыяду дзяржаўнай незалежнасці, абедзве тэрыторыі ўваходзяць у Веймарскую рэспубліку і ў 1937 годзе пасля прыняцця «Закона вялікага Гамбурга» набываюць сучасны адміністрацыйны статус і тэрыторыю.
Эхо Москвы
Атрымала вядомасць падчас падзеяў 19-21 жніўня 1991 года — «Эха» было адной з нешматлікіх радыёстанцый, якая выступіла супраць ДКНС у першыя дні. Пастанова ДКНС № 3 аб прыпыненні дзейнасці радыёстанцыі расцэньвалася кіраўнікамі «Эха» як высокая дзяржаўная ўзнагарода.
Алег Мікалаевіч Караваеў
Алег Мікалаевіч Караваеў (нар. Мінск —, Мінск) — беларускі спартсмен (грэка-рымская барацьба, паўлёгкая вага). Заслужаны майстар спорту СССР (1958).
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры (1965). З 1971 года трэнер ДСТ «Буравеснік» (Мінск). Чэмпіён Алімпійскіх гульняў у Рыме (1960), свету (1958, Будапешт; 1961 Іакагама), СССР (1956-60, 1962), Спартакіяды народаў СССР (1956, 1959) у асабістым першынстве (1960).
Ціхамір Арэшкавіч
Ціхамір Арэшкавіч (Tihomir Orešković; нар. 1 студзеня 1966, Заграб) — харвацкі менеджар фармацэўтычнай прамысловасці і палітык, з 22 студзеня да 19 кастрычніка 2016 года прэм’ер-міністр Харватыі.
Біяграфія
Атрымаў адукацыю ў галіне хіміі, скончыўшы ў 1989 годзе ў Канадзе Універсітэт Макмастера. У 1991 годзе атрымаў ступень магістра дзелавога адміністравання. З 1992 года прафесійна звязаны з фармацэўтычнай прамысловасцю. Працаваў у Eli Lilly and Company (Канада), займаючыся фінансамі і міжнароднымі кантактамі, затым прыйшоў на пасаду дырэктара, адказнага за адносіны з органамі дзяржаўнага кіравання і эканамічныя пытанні. Пазней працаваў у якасці віцэ-прэзідэнта Novopharm па пытаннях развіцця і фінансавага дырэктара. У 2009 годзе ён далучыўся да карпарацыі харвацкая PLIVA, у якасці рэгіянальнага дырэктар фінансаў, а затым генеральны дырэктар PLIVA. Пазней працаваў у звязанай арганізацыйна кампаніі Teva Pharmaceutical Industries.
Анхель-дэ-ла-Гуарда
Анхель-дэ-ла-Гуарда (Ángel de la Guarda) — востраў у Каліфанійскім заліве. Адміністрацыйна належыць да мексіканскага штата Ніжняя Каліфорнія. Плошча - 931 км². Незаселены.
Геаграфія
Востраў Анхель-дэ-ла-Гуарда месціцца ў заходняй частцы Каліфанійскага заліва ў 387 км на паўночны ўсход ад Мехікалі, адміністрацыйнага цэнтра штата Ніжняя Каліфорнія. Аддзелены ад паўвострава Каліфорнія пралівам Баленас (каля 13 км). Даўжыня з паўночнага захада на паўднёвы ўсход — 75,47 км. Найбольшая шырыня — 21,78 км.
Клімат трапічны засушлівы. Гадавая колькасць ападкаў рэдка перавышае 150 мм.
Прырода
На востраве Анхель-дэ-ла-Гуарда пераважаюць горныя пустынныя пейзажы з ксерафітнай флорай. У гарах сустракаюцца зараснікі хмызнякоў. На раўнінах і прыбярэжных нізінах — кактусы. Доўгатэрміновая, але адносная ізаляванасць вострава прывяла да распаўсюджвання эндэмічных відаў яшчарак і грызуноў. Тут шмат птушак, змей, казурак. Трапляюцца алені, бараны, лісы, здзічэлыя каты. У навакольных водах — кіты і ластаногія.
Анхель-дэ-ла-Гуарда мае запаведны статус. Абмежавана наведванне турыстамі і рыбакамі.
Віктымалогія
Віктымалогія — навука, што даследуе псіхалагічныя і маральныя рысы асобы — ахвяры злачынства і любыя формы праяўлення грамадскай паталогіі, у выніку якіх прычыняецца шкода асобе. У больш вузкім сэнсе (у тым ліку ў крыміналогіі) вывучае тыпы ахвяр — віноўнікаў злачынстваў, паводзіны якіх могуць быць небяспечнымі для іх саміх і ствараюць павышанную верагоднасць замаху на іх; умовы, спрыяльныя для ўчынення злачынства; даследуе сувязі ахвяры ва ўчыненным злачынстве, а таксама адносіны да ахвяры органаў правасуддзя.
Сезон 2013 ФК Шахцёр Салігорск
У 2013-м годзе футбольны клуб «Шахцёр» з Салігорска прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах:
Пакінулі клуб
* У арэнду
Трансферы лета 2013
Улетку 2013 уласна ў камандзе не адбылося ніякіх змяненняў, толькі нападнік Аляксей Пятроў, вярнуўшыся з арэнды ў брэсцкім «Дынама», зноў адправіўся ў арэнду, ужо ў «Іслач».
Малы Белянок
Малы́ Беляно́к — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 30 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 0,6 км на поўдзень ад вёскі Двор Саланевічы, у басейне ракі Быстрыца.
Шыпіёнэ Баргезэ
Яго Высокапраасвяшчэнства кардынал Шыпіёнэ Баргезэ (Сцыпіён Баргезэ, Scipio Burghesius, Scipione Borghese; 1 верасня 1577, Рым — 2 кастрычніка 1633, Рым) — італьянскі кардынал-пляменнік Папы Рымскага Паўла V. Праславіўся як мецэнат і нястомны калекцыянер мастацтва (у першую чаргу, антычнага).
Малы Белянок
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,8 км.
Шыпіёнэ Баргезэ
Біяграфія
Шыпіёнэ нарадзіўся ў сям’і Франчэска Кафарэлі і Артэнсіі Баргезэ і спачатку насіў прозвішча Кафарэлі. У бацькі не было сродкаў аплачваць навучанне Шыпіёнэ, і за яго вучобу сродку ўносіў дзядзька па матчынай лініі, Каміла Баргезэ (будучы Папа Рымскі Павел V). Пасля 1605 года, калі Каміла Баргезэ ўзышоў на папскі прастол, ён дастаткова хутка прысвоіў Шыпіёнэ званне кардынала, што давала яму права выкарыстоўваць імя і герб Баргезэ. У гады кіравання Паўла V кардынал Баргезэ валодаў велізарнай уладай у якасці сакратара Папы і главы ватыканскага ўрада. Ад свайго імя і ад імя Папы Шыпіёнэ збіраў шматлікія падаткі і зборы, набыў велізарныя ўчасткі зямлі для сямейства Баргезэ. Кардынал Баргезэ памёр у 1633 годзе ў Рыме і пахаваны ў капэле Баргезэ ў цэрквы Санта-Марыя-Маджорэ.
Малы Белянок
Схілы катлавіны вышынёй 10 м (на поўначы 5 м), пераважна пад хмызняком. На поўначы лугавая пойма. На поўдні ўпадае ручай з возера без назвы, на поўначы выцякае ручай у возера Вялікі Белянок.
Шыпіёнэ Баргезэ
Мецэнат і калекцыянер
Кардынал Баргезэ дзякуючы сваёй пасадзе «кардынала-пляменніка» мог скупляць за бесцань або канфіскоўваць творы мастацтва. Так «Зняцце з крыжа» Рафаэля было вывезена з Перуджы, а «Мадонна Палафрэньеры» Караваджа была перавезена з сабора Святога Пятра. Шыпіёнэ Баргезэ быў адным з галоўных заступнікаў і замоўцаў Джавані Ларэнца Берніні.
Дыметыламін
Дыметыламі́н — другасны амін аліфатычнага раду, (CH3)2NH.
Уласцівасці
Бясколерны газ з непрыемным пахам. Малекулярная маса 45,087 г/моль. Тэмпература плаўлення 92,2 °С. Тэмпература кіпення 6,9 °C. Шчыльнасць 654 кг/м³ пры тэмпературы 20 °C. Раствараецца ў вадзе і арганічных растваральніках. З кіслотамі ўтварае крышталічныя солі. Пры ахаладжэнні лёгка звадкоўваецца ў празрыстую вадкасць.
Дыметыламін таксічны. У чалавека выклікае раздражненне скуры, слізістых абалонак вачэй і верхніх дыхальных шляхоў, парушэнне функцый цэнтральнай нервовай сістэмы.
Атрыманне
У прыродных умовах дыметыламін утвараецца ў працэсе гніення бялковых рэчываў. У прамысловасці атрымліваюць узаемадзеяннем метылавага спірту або дыметылавага эфіру з аміякам, а таксама з фармальдэгіду і хлорыстага амонію.
Выкарыстанне
Дыметыламін выкарыстоўваецца ў вытворчасці паскаральнікаў вулканізацыі, лекавых і мыйных сродкаў, гербіцыдаў, ракетнага паліва і інш.
Роберт Бэкан
Роберт Бэкан (Robert Bacon; 5 ліпеня 1860 — 29 мая 1919) — амерыканскі палітык-рэспубліканец, 39-ы Дзяржсакратар ЗША.
Біяграфія
З 1894 года пачаў працаваць у J.P. Morgan & Co. Разам з Джонам Морганам удзельнічаў у фарміраванні U.S. Steel і Northern Securities Company. Пакінуў кампанію ў 1903 годзе з-за нервовага перанапружання.
5 верасня 1905 года прэзідэнт Тэадор Рузвельт прызначыў Бэкана, свайго сябра па Гарварду, намеснікам Дзяржсакратара ЗША Эліу Рута, месца якой 27 студзеня 1909 года ён і заняў. На гэтай пасадзе Бэкан удзельнічаў у распрацоўцы пагаднення з Калумбіяй і Панама аб Панамскім канале. Сышоў у адстаўку 4 сакавіка 1909 года.
У 1909—1912 гадах працаваў амбасадарам ЗША ў Францыі. Пасля сыходу з гэтай пасады быў прызначаны ў штаб Джона Першынга.
У жніўня 1914 года Бэкан адправіўся на Заходні фронт Першай сусветнай вайны, дзе дапамагаў частках амерыканскіх аўтамабіляў хуткай дапамогі. У 1915 годзе выйшла ў свет яго кніга «Лепшыя адносіны з нашымі лацінаамерыканскімі суседзямі». У 1917 годзе атрымаў званне маёра, а ў наступным годзе прызначаны Першынгі кіраўніком амерыканскай ваеннай місіі ў брытанскай Стаўцы.
29 мая 1919 Роберт Бэкан памёр ад заражэння крыві пасля таго, як яму выдалілі мастаідыт.
Заходнія славяне
Заходнія славяне — група славянскіх народаў і плямёнаў, якая вылучаецца паводле геаграфічных і моўных прыкмет.
Да заходніх славян адносяцца сучасныя народы: Агульная колькасць гэтых народаў — каля 80 млн.
Гістарычнымі плямёнамі і ваенна-племяннымі саюзамі заходніх славян з'яўляюцца:
усе гэтыя плямёны адносіліся да так званых палабскіх славян ці палабаў. Акрамя гэтага:
і іншыя.
Халіпы
Назву Халі́пы маюць:
Волга-Данскі канал
'''Волга-Данскі суднаходны канал імя У. І. Леніна''' — канал у Валгаградскай вобласці Расіі. Злучае раку Волга каля горада Валгаграда з ракой Дон каля горада Калач-на-Доне. Адкрыты ў 1952 годзе. Даўжыня 101 км, з іх 45 км праходзяць па вадасховішчах. Глыбіня не менш за 3,5 м. 13 шлюзаў. Па канале праходзіць грузапасажырскія лініі і турысцкія маршруты.
У сістэме канала Карпаўскае вадасховішча, створанае ў 1952 годзе на рацэ Карпаўка.
Інжыр
Інжыр, вінная ягада, смакоўніца, фігавае дрэва (Fícus cárica) — субтрапічны лістападны фікус, кветкавая расліна сямейства тутавых. Пашыраны ў дзікім стане ў Міжземнамор'і, Малой Азіі, Іране, Індыі. У Паўночнай Амерыцы, Сярэдняй Азіі, на Каўказе і ў Крыму вырошчваюць у адкрытым грунце як каштоўную, якая дае плады — вінныя ягады. Больш за 600 сартоў.
Шырока распаўсюджаны ў краінах Міжземнамор'я, у Грузіі, у гарах Арменіі, на Апшэронскім паўвостраве, у цэнтральных раёнах Азербайджана, на Чарнаморскім узбярэжжы Краснадарскага краю і Абхазіі.
У Бібліі у склад кнізе Быццё выкарыстоўваўся Адамам і Евай для прыкрыцця галізны.
Назва
Відавы эпітэт дадзены па месцы, якое лічыцца радзімай інжыру — горная вобласць старажытнай Карыі, правінцыі Малой Азіі.
Батанічнае апісанне
Субтрапічнае пладовае раскідзістае шматствольнае дрэва са ствалом да 75 см у дыяметры ці куст са светла-шэрай, гладкай карой вышынёй да 10 метраў з моцным карэнішчам і млечнікамі ва ўсіх органах. Жыве да 200 гадоў.
Капрыфігі — больш дробныя суквецці, якія змяшчаюць мужчынскія кветкі: Формула кветкі: 12px і Фігі — жаночыя галавыя кветкі з кароткімі слупкамі: 18px  — буйныя суквецці, у якіх мужчынскія кветкі рэдукаваныя, а жаночыя маюць доўгія слупкі, і пасля апладнення ўтвараюць аднанасенныя плады.
Плод — дробная сямянка ўнутры суплоддзя, запоўненага салодкай мякаццю. У сушаных пладах (вінных ягадах) да 77 % цукру, шмат вітамінаў, кальцыю, фосфару, жалеза.
Фігі ператвараюцца ў сакавітыя, салодкія, грушападобныя суплодзі з насеннем унутры. Яны пакрытыя тонкай скуркай з дробнымі валасінкамі. На верхавіне маецца адтуліна — вочка, прыкрытае лускавінкамі. Суплодзі інжыра маюць афарбоўку ад жоўтай да чорна-сіняй, у залежнасці ад сорту. Часцей сустракаюцца жоўта-зялёныя плады.
Хімічны склад
Свежыя плады інжыра ўтрымліваюць да 24 % (па іншых дадзеных, да 75 % ) цукроў (глюкоза, фруктоза), а сушаныя — да 37 %. У пладах змяшчаюцца арганічныя кіслоты, дубільныя рэчывы, бялкі, тлушчы, у лісці — кумарыны (галоўныя з іх — псарален і бергаптэн).
Свежыя плады інжыра ўтрымліваюць да 1,3 % бялкоў, 11,2 цукроў, кіслот толькі 0,5 %. У сушоных фігах доля бялку павялічваецца да 3-6 %, цукру — да 40-50 %, што надае ім глыбокі салодкі густ і адчуванне сытасці (каларыйнасць сушоных пладоў — 214 ккал на 100 г). Ёсць у іх і вітаміны (β-каратын, B1, B3, PP, C), і мінеральныя рэчывы (натрый — 18 мг на 100 г, калій — 268, кальцый — да 34, магній — да 20, фосфар — до 32). Калію так многа, што па яго ўтрыманню інжыр саступае толькі арэхам.
Няспелыя плады ўтрымліваюць з'едлівы млечны сок, таму неядомыя.
Сушаныя плады адрозніваюцца высокай каларыйнасцю і ўтрымліваюць 50—77 % цукроў.
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
Інжыр ужываюць у свежым, сушоным і кансерваваным выглядзе. Са свежых пладоў вараць варэнне і джэм. У пладах мноства вельмі дробнага насення, на смак плады прыкра- або умерана-салодкія. Для сушкі больш падыходзіць светлы, з залацістай скуркай і белай мякаццю, каля 5 см у дыяметры. Сушаць суплодзі 3-4 дня пад сонцам. Лічыцца, што чым драбней плады, тым інжыр смачней. Калі ў кожным плодзе больш за 900 насення — гэта вельмі добры, далікатны інжыр. Калі менш 500 — вельмі пасрэдны. Існуе і безнасенны сорт, які не мае патрэбы ў апыленні з дапамогай, але яго суплодзі не такія смачныя і сакавітыя.
У андалускім традыцыйна выпякаўся інжырны хлеб.
Ураджай інжыра ў культуры багаты — да 20 тон на гектар. Інжыр непатрабавальны: можа расці на бедных землях, камяністых асыпках, скалах, каменных сценах. Аднак, магутныя дрэвы сустракаюцца ў далінах рэк, ва ўмовах добрага водазабеспячэнне. Плоданасіць інжыр пачынае на другі-трэці год, жыве да 30-60, а ў некаторых выпадках да 300 гадоў.
У некаторых месцах для штучнага апылення кветак фігавае дрэва праводзіцца.
Шкоднікі
Лісце і плады інжыру пашкоджваюць вусені матылькоў віду.
Лекавае выкарыстанне
У якасці лекавай сыравіны выкарыстоўваюць лісце інжыра (Folium Ficusi caricae), якое збіраюць пасля зняцця пладоў у верасні — кастрычніку і высушваюць. З сыравіны атрымліваюць прэпарат «Псаберан», які выкарыстоўваецца для лячэння гнёздавай і вітыліга.
З даўніх часоў фігі выкарыстоўваюць у медыцыне. Іх ўжывалі як сродак ад кашлю, ад захворванняў горла, для чаго суплодзя заварвалі кіпенем або гарачым малаком. Мякаць ж пладоў валодае добрым патагонным і гарачкапаніжальным дзеяннем. Акрамя таго, жалеза ў інжыры больш, чым у яблыках, таму яго рэкамендавалі хворым, якія пакутуюць жалезадэфіцытнай анеміяй. Так як у лісці ўтрымліваецца кумарын (рэчыва, якое падвышае адчувальнасць арганізма да сонечнай радыяцыі), яны таксама знайшлі прымяненне. Інжыр валодае вялікай пажыўнасцю, супакойвае запал у целе і здавальняе смагу. Інжыр карысны пры сэрцабіцці, бранхіяльнай астме, кашлю, болях у грудзях, агрубленні ; ужыванне яго ў ежу з міндалем дапамагае пры моцным пахуданні. Сушаны інжыр валодае слабільным дзеяннем. Сіроп з інжыра з'яўляецца для дзяцей: ён павышае іх апетыт і паляпшае страваванне. Інжырны сіроп дапамагае пры цягліцавым рэўматызме, захворваннях скуры, камянях у нырках і мачавом пузыры, павелічэнні аб'ёму печані і болях (пры прастудным захворванні жаночых палавых органаў).
Плады інжыру ўваходзяць у склад лекавага сродку «Кафіёл».
Пакаёвая расліна
У сярэдніх і паўночных раёнах Расіі інжыр вырошчваюць у пакоях. У яго буйное лопасцевае прыгожае лісце, на зіму ападае. У пакаёвай культуры здольны даваць плады, якія часцей за спеюць у канцы лета або восенню, часам вясной. Інжыр размножваюць зімовымі (без лісця) і летнімі (зялёнымі) тронкамі. Зімовыя тронкі зразаюць з адна- двухгадовых парасткаў і садзяць рана вясной, да распускання пупышак, у лёгкую супяшчаную глебу. Зялёныя тронкі саджаюць у канцы вясны — у пачатку лета ў пясок і ўтрымліваюць да ўкаранення ў вільготным асяроддзі пад шклянкай або іншай шклянай хованкай. І тыя, і іншыя тронкі ў цёплым месцы лёгка ўкараняюцца. Укаранелыя тронкі высаджваюць у гаршкі.
Улетку ўтрымліваюць на светлых падваконніках пры багатым паліванні, зімой — у прахалодным месцы пры вельмі ўмераным паліванні, толькі б зусім не перасохла зямля. Да трохгадовага ўзросту штогод вясной, да пачатку росту, перасаджваюць у дзярнова-перагнойную глебу. Дарослыя расліны перасаджваюць праз два-тры гады ў шырокі посуд, у больш цяжкую зямлю.
Выкарыстанне
Спажываецца ў свежым выглядзе і пасля перапрацоўкі (сушка, варэнне, джэм, кампот). Сушаныя фігі можна заварваць у якасці сурагату кавы.
Трэба памятаць, што хворым цукровым дыябетам, вострымі запаленчымі захворваннямі кішачніка і з парушэннямі абмену шчаўевай кіслаты ўжыванне інжыру супрацьпаказана.
Players Tour Championship 2011/2012 – Этап 2 (снукер)
Players Tour Championship 2011/2012 – Этап 2 — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 па 10 жніўня 2011 года ў паўднёва-заходняй акадэміі снукера, у Глостэры, Англія. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Інжыр
У медыцыне
Акрамя ўжывання ў ежу, інжыр можа быць выкарыстаны ў медыцынскіх мэтах. У навуковай медыцыне плады інжыру могуць ужывацца для лячэння тромбаэмбалічных захворваннях. Карысныя яны і для лячэння сардэчна-сасудзістай сістэмы. Асабліва цэнны інжыр, свараны ў малацэ. Яго ў такім выглядзе выкарыстоўваюць для лячэння верхніх дыхальных шляхоў, бранхітаў, бронхаэктатычнай хваробы.
У народнай медыцыне інжыр выкарыстоўваецца здаўна пры гастрытах, хранічных запорах, а таксама для паляпшэння складу крыві, як адхарквальны і мачагонны сродак.
Культурныя аспекты
У Кнізе Быцця ў Бібліі Адам і Ева апранулі сябе (Быццё 3:7) пасля ўжывання ў ежу «» з. Акрамя таго, намаляванае фігавае лісце ўжо даўно выкарыстоўваецца для пакрыцця палавых органаў аголеных фігур у жывапісе і скульптуры. Калекцыянеры мастацтва і арганізатары выставак часта дадаюць гэтыя выявы праз доўгі час пасля заканчэння арыгінальнага твору. Выкарыстанне фігавага лістка ў якасці абаронцы сціпласці або нейкага шчыта увайшло ў мову.
Кніга Другі закон вызначае інжыр у якасці аднаго з (Другі закон 8:7-8), якія апісваюць урадлівасць зямлі Ханаанскай. Гэта набор з сямі раслін, якія растуць на Блізкім Усходзе, што разам могуць забяспечваць ежай круглы год. Спіс арганізаваны па даце збору ўраджаю, інжыр пералічаны чацвёртым з-за яго паспявання на працягу лета.
Акрамя таго, у Бібліі (Матфей 21:18-22 і Марк 11: 12-14, 19-21) падаецца гісторыя Ісуса, які знайшоў смакоўніцу, калі ён галодны; дрэва было з лісцем, але без пладоў. Ісус праклінае смакоўніцу, якая вяне.
Біблейская цытата «кожны чалавек пад сваёй вінаграднай лазой і смакоўніцаю» (Кніга Цароў 04:25) была выкарыстана для абазначэння міру і працвітання. Звычайна цытуецца ў адносінах да таго жыцця, якое павінна было быць пад кіраўніцтвам пасяленцаў на амерыканскім Захадзе, і была выкарыстана Тэадорам Герцлем у малюнку будучай яўрэйскай дзяржавы:. «Мы садружнасць. Па форме яна з’яўляецца новай, але ў намаганнях вельмі старажытная. Наша мэта згадваецца ў першай кнізе Цароў: „Юда і Ізраіль будуць жыць у бяспецы, кожны чалавек пад сваёй вінаграднай лазой і смакоўніцаю, ад да Вірсавіі“». Прэзідэнт ЗША Джордж Вашынгтон, напісаўшы ў 1790 годзе ў сінагогу ў, Род-Айленд, падоўжыў метафару для абазначэння роўнасці усіх амерыканцаў, незалежна ад веры.
Карана называецца Ат-Тын (па-арабску азначае «фіга»), паколькі пачынаецца з «інжырам і алівай». Інжыр таксама адзначаны ў іншых месцах Каране. У  падаецца, што Прарок Магамет заявіў: «Калі б мне давялося згадаць садавіну, якая паходзіць з раю, я б сказаў, што гэта ён, таму што райскія плады не маюць … Ешце гэтыя плады, бо яны прадухіляюць гемарой і дапамагаюць пры падагры».
Паводле старажытнагрэчаскага міфа бог Апалон паслаў ворана набраць вады з ручая для ахвярапрынашэння. Воран убачыў смакоўніцу і чакаў, пакуль паспее інжыр, спакусіўшыся на плады. Ён ведаў, што спазніцца і будзе пакараны за сваю марудлівасць, так што ён выхваціў змяю (гідру) з патоку і набраў вады. Воран аддаў Апалону ваду і выкарыстаў змяю ў якасці апраўдання, нібыта яна не пускала яго да ручая. Апалон разгадаў яго хлусню, а потым кінуў ворана, кубак і змяю ў неба, дзе яны ўтварылі сузор’і Гідра, Чаша і Воран.
У камедыі Арыстафана «» адна з жанчын выхвалялася пра «курс навучання» абрадам прысвячэння, які яна прайшла, каб стаць дарослай жанчынай (Lys. 641-7). Як знак яго завяршэння, калі яна ўжо была дзяўчынай на выданні, жанчына стала і насіла каралі з сушанага інжыру.
У ходзе сваёй перадвыбарнай кампаніі, каб пераканаць Рымскую рэспубліку ў неабходнасці пачаць Трэцюю Пунічную вайну, Катон Старэйшы прадставіў перад Сенатам жменю свежага інжыру з Карфагена. Гэта паказвала блізкасць да Рыма (і, такім чынам, пагрозу), а таксама абвінавачвала Сенат у слабасці і : інжыр звязвалі з жаноцкасцю з-за выгляду ўнутранай часткі плоду.
Смакоўніца з’яўляецца свяшчэнным дрэвам для Дыяніса Sukites (Συκίτης).
Паколькі кветка інжыру нябачная, існуюць розныя ідыёмы, звязаныя з гэтым у мовах па ўсім свеце. У бенгальскім выразе tumi yēna ḍumurēr phul hay.ē gēlē (তুমি যেন ডুমুরের ফুল হয়ে গেলে) маецца на ўвазе нябачны як кветка інжыру. На мове хіндзі існуе выраз, звязаны з кветкай смакоўніцы, गूलर का फूल (як кветка інжыру) — азначае тое, што немагчыма калі-небудзь убачыць, г. зн. рэдкае з рэдкага.