cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Столінскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж
Столінскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж — заснаваны ў 1940 годзе ў г.Столін як сельскагаспадарчы тэхнікум, з 1997 года сучасная назва. Прымае асоб з базавай і сярэдняй адукацыяй. Навучанне завочнае і дзённае.
Гісторыя
Быў створаны ў 1940 годзе ў выглядзе Столінскай сельскагаспадарчай школы паляводаў і рахункаводаў. У 1953 годзе школа была рэарганізавана ў сельскагаспадарчы тэхнікум. У тэхнікуме прадугледжвалася падрыхтоўка бухгалтараў сярэдняга звяна для калгасаў вобласці. З 1965 года пачалася падрыхтоўка кадраў па спецыяльнасці «Планаванне і ўлік у сельгасвытворчасці», з 1990 года па спецыяльнасці «правазнаўства», а з 2004 года па спецыяльнасці «Камерцыйная дзейнасць». 15 красавіка 1997 года Столінскі сельскагаспадарчы тэхнікум пераўтвораны ў аграрна-эканамічны каледж, а 4 ліпеня 2001 г. у Столінскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж.
Музей
На базе навучальнай установы дзейнічае музей каледжа.
У 1967 годзе пры кабінеце гісторыі Столінскага сельскагаспадарчага тэхнікума быў створаны клуб «Чырвоны гваздзік». Сіламі членаў клуба пад кіраўніцтвам настаўніка гісторыі Г. С. Зуева быў створаны музей. Г. С. Зуеў на працягу доўгага часу з’яўляўся яго кіраўніком.
Музей займае 4 пакоі, у якіх размешчаны дакументы, фотаздымкі, памятныя знакі, кнігі, пісьма, якія расказваюць аб гісторыі сельскай гаспадаркі і каледжа.
Спецыяльнасці
У каледжы вядзецца падрыхтоўка па спецыяльнасцях:
Якавічы
Назву Я́кавічы маюць:
Тадэвуш Раствароўскі
Тадэвуш Раствароўскі (Tadeusz Rostworowski, Tadeusz Maria Rostworowski, Тадеуш Ростворовский),, в. , Царства Польскае, Расійская імперыя, цяпер Высокамазавецкі павет,  —, Вільня, Польшча (Другая Рэч Паспалітая), — адзін з вядучых архітэктараў літоўска-беларускіх зямель канца XIX — пачатку XX ст., дызайнер, мастак.
Паходжанне і сям'я
Тадэвуш Раствароўскі паходзіў з польскага шляхецкага каталіцкага роду Раствароўскіх, прадстаўнікі якога валодалі маёнткам Кавалеўшчына (з фальваркамі Бажыска, Енькі і Ванева) каля Тыкоціна на Падляшшы (Царства Польскае).
Тадэвуш Раствароўскі нарадзіўся ў сям'і Рамана Раствароўскага (1826—1906) і Марыі (1834—1911) з роду Глогераў (была стрыечнай сястрой знанага этнографа Зыгмунта Глогера). Маці пасля шлюбу, які адбыўся 2 лютага 1854 г., у якасці пасагу для мужа атрымала маёнтак Даброхі, што знаходзіўся побач (каля Тыкоціна). Бацька Раман Раствароўскі з 1858 г. служыў міравым суддзём тыкоцінскай акругі, у 1877 г. прадаў маёнтак Кавалеўшчына, у 1877—1880 гг. працаваў аканомам маёнтка Рахманава пад Шумскам, у 1880—1886 гг. працаваў у бухгалтэрыі чыгункі ў Варшаве, а пазней пасяліўся ў Кракаве, дзе і памёр. Маці Марыя мела ад мужа Рамана 9 дзяцей, выхоўвала таксама 5 дзяцей свайго швагра Адама, у 1871—1873 гг. уласна кіравала маёнткам сям'і, пасля продажу маёнтка жыла ў Варшаве, дзе працавала рэпетытарам, памерла ў Кракаве.
У 1898 г. Тадэвуш Раствароўскі ажаніўся з Сафіяй Аляксандраўнай Аскеркай (1873—1953), дачкой Аляксандра Аскеркі (1830—1911), аднаго з кіраўнікоў Студзеньскага паўстання (1863—1864), паўстанцкага начальніка Вільні (1863), які з сям'ёй пасля вяртання з сібірскай ссылкі пражываў з 1884 г. у Вільні. Па прычыне блізкіх сваяцкіх сувязей Аляксандра Аскеркі з панамі Горватамі Тадэвуш Раствароўскі бываў у іх маёнтку Нароўля. З Горватамі завязаліся вельмі прыязныя адносіны, што нават сын Тадэвуша Раствароўскага Андрэй (1899—1980) і дачка Марыя-Роза (1903—1961) некалькі год выхоўваліся ў нараўлянскім палацы разам з маладымі Горватамі, пакуль Тадэвуш Раствароўскі займаўся прафесійнымі справамі ў Вільні і г.д. Пазней у сваіх мемуарах, успамінаючы гады свайго шчаслівага дзяцінства, Андрэй Раствароўскі нават напіша: ''«Нароўля! Ва ўспамінанні ўяўляецца найпрыгажэйшым і найлюбімейшым месцам на зямным шары»''.
Адукацыя
Юнаком Тадэвуш Раствароўскі паступіў вучыцца ў школу ў Познані, а пасля ў 1870 г. скончыў гімназію ў Варшаве. Вучыўся з перапынкамі ў 1876—1885 гг. у Акадэміі мастацтваў у Санкт-Пецярбургу і ў 1885 г. атрымаў ступень архітэктара 2-га класа. Пасля паехаў атрымаць дадатковую адукацыю па кваліфікацыі за мяжу (Парыж, Рым, Мюнхен і інш.).
Творчасць
Пасля атрымання адукацыі з 1890 г. стала асеў у Вільні, дзе заснаваў «Будаўнічае бюро Тадэвуша Раствароўскага і Казіміра Зімермана». Пасля сябе пакінуў значную архітэктурную спадчыну. Пачаў будаваць палацы, сядзібы, касцёлы, даходныя дамы, гатэлі, вілы, а з 1921 г. — чыгуначныя станцыі. Маляваў партрэты і акварэлі на міфалагічныя і алегарычныя тэмы.
Пабудаваў палацы (з чырвонай цэглы ў стылі англійскай готыкі) для графаў Путкамераў у Больцініках і паноў Ваньковічаў у Рудакове (Рэчыцкі павет Мінскай губерні). Спраектаваў планы ў Салечніках і  ў  Тышкевічаў Ландвараве. Пабудаваў у Вільні на Георгіеўскім праспекце гатэль «» (у савецкі час «Vilnius», а зараз «Grand Duke Palace»), уласнікам якога з’яўляўся. У 1894 г. прадаў свой гатэль «St. George» у Вільні таварыству, а сабе пакінуў асобныя рэпрэзентацыйныя апартаменты, у якіх у 1899 г. народзіцца яго сын Андрэй Раствароўскі.
У маёнтку Нароўля па замове ўладальнікаў (сваіх сяброў — паноў Горватаў) аздобіў плафоны залаў палаца Горватаў сцэнамі з антычнымі міфалагічнымі сюжэтамі. Такімі ж сцэнамі з міфалагічнымі сюжэтамі Тадэвуш Раствароўскі ўпрыгожыў і плафоны ў вядомым класіцыстычным палацы Булгакаў у маёнтку Добасна (Жылічы). Быў аўтарам праекта капліцы-пахавальні сям’і Скірмунтаў у Моладаве.
У 1891 годзе ўдзельнічаў у калектыўным праектаванні імператарскага ў Белавежы (Расійская Імперыя). У 1899 г. разам з бельгійскім архітэктарам дэ Во (de Waegh) распрацаваў праект перабудовы ў неагатычным стылі палаца графа (1865—1936), сына Юзафа Тышкевіча і Сафіі Горват, у  Ландварава каля Вільні. Па праектах Тадэвуша Раствароўскага быў перабудаваны палац князёў Друцкіх-Любецкіх у Шчучыне, пабудаваны палац у Лынтупах для пана Юзафа Бішэўскага, дабудаваны сядзібна-паркавы ансамбль Ваўжэцкіх у Відзах Лаўчынскіх. Пабудаваў дом Упраўлення Палескай чыгункі (1900—1903), шэраг даходных дамоў, прыватных дамоў (дом Яна Слізеня; Ігната Корвін-Мілеўскага, вядомага мецэната і брата Іпаліта Корвін-Мілеўскага, дэпутата Дзяржаўнага Савета Расійскай іперыі; і інш.) і віл (напрыклад, віла Яніны Вільчэўскай) на новых прэстыжных вуліцах Вільні, надаўшы новым раёнам горада модныя заходнееўрапейскія архітэктурныя формы (неарэнесанс, неакласіцызм, неаготыка, неабарока, эклектыка).
У часы міжваеннай Польшчы (1921—1939) спраектаваў будынак чыгуначнага вакзала ў Бялай-Падляскай.
Маёнтак
У часы Расійскай Імперыі набыў маёнтак Лесна (каля ). Валодаў таксама ў Вільні даходнымі дамамі і фабрыкай алоўкаў «Фартуна».
Апошнія гады
Падтрымаў польскія войскі Юзафа Пілсудскага, якія змагаліся за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах да першага падзела (1772), для якіх спраектаваў выяву значка Літоўска-Беларускага Фронту (на чале з генераламі Станіславам Шаптыцкім і Люцыянам Жалігоўскім), які змагаўся за федэрацыйную канцэпцыю аднаўляемай Рэчы Паспалітай.
Пасля стварэння Другой Рэчы Паспалітай (1921—1939) стала пражываў у сваім доме (віле) на Мантвілаўскім завулку ў Вільні (зараз вуліца Й. Савіцкё, забудова так званай «калоніі Монтвіла»).
Смерць і пахванне
Памёр нечакана ад інфаркту ў гатэлі ў Вільні і пахаваны на мясцовых могілках Роса.
Яры Пуйканен
Я́ры Пу́йканен (Jari Puikkonen; нар., Лахты, Фінляндыя) — фінскі скакун з трампліна, алімпійскі чэмпіён 1988 года ў камандзе, двухразовы бронзавы прызёр Алімпійскіх Гульняў (1980 — у 8 скачках са звычайнага трампліна), 4-разовы чэмпіён свету (1989 — у скачках з вялікага трампліна, 1984, 1985 і 1989 — у камандзе).
Святы Вацлаў
Святы Вацлаў (святы верны князь Вячаслаў Чэшскі; Václav, Venceslaus, Wenzel; каля 907 — 28 верасня 935 ці 936) — чэшскі князь з роду Пржэмысловічаў, святы, ушанаваны як каталікамі, так і праваслаўнымі, патрон Чэхіі. Кіраваў з 924 па 935 або 936 г.
Біяграфічныя звесткі
Бацькам Вацлава быў князь Ураціслаў I (888—921) з першай чэшскай дынастыі Пржэмыславічаў. У пачатку ІХ ст. з Баварыі на тэрыторыю Чэхіі стала пранікаць хрысціянства, а ў 845 г. у Рэгенсбургу 14 чэшскіх князёў прынялі хрост. Але, спрабуючы пазбегнуць нямецкага дамінавання, чэхі ў справах катэхізацыі звярталіся да Візантыі. Ад 863 г. на Маравах (усход Чэхіі) прапаведвалі славянскія асветнікі Кірыл і Мяфодзій. Маці князя Враціслава І Людміла была іх вучаніцай.
Супрацьстаянне скончылася замахам на Людмілу — яна была задушаная прыхільнікамі Драгаміры. У пэўным сэнсе яе лёс мусіў падзяліць і ўнук Вацлаў.
Дасягнуўшы паўналецця, ён працягнуў актыўную палітыку хрысціянізацыі Чэхіі. Гэта вяло да ўзмацнення залежнасці Чэхіі ад нямецкага біскупата. І частка чэшскай эліты паставіла на Баляслава, малодшага брата Вацлава, выхаванага пад уплывам маці-язычніцы.
У 935 (або 936) годзе Вацлаў быў забіты ў царкве на загад Баляслава.
Ушанаванне
Вацлаў карыстаўся вялікай любоўю свайго народа, і пасля смерці ён быў кананізаваны Царквой і стаў нябесным заступнікам Чэхіі. Кананізавалі Вацлава як мучаніка.
Капліца-пахавальня святога Вацлава ў Саборы Святога Віта ў Празе адразу стала і застаецца аб’ектам паломніцтва. Яго рэшткі, шлем, меч і латы шануюцца як нацыянальная святыня. Дзень гібелі Святога Вацлава адзначаецца ў Чэхіі на дзяржаўным узроўні. Імем Святога Вацлава ў 1848 годзе, годзе рэвалюцыйных пераўтварэнняў, па прапанове дзеячаў-асветнікаў чэшскага нацыянальнага адраджэння была названая вялікая плошча ў Новым Месце Прагі; 1912 на ёй усталяваны помнік князю працы Ёзэфа Місльбека (раней, у 1848-79 гадах, на плошчы стаяла статуя барочнага скульптара Бендля XVII стагоддзя, якая зараз перанесена ў Вышаград).
Цікавыя факты
Падчас рэстаўрацыйных работ у Спаса-Праабражэнскай царкве ў Полацку насупраць сцяны, дзе былі адкрыты партрэты Барыса і Глеба, была таксама знойдзена рэдкая выява святога Вацлава Чэшскага. Полацкая фрэска — адзіная выява чэшскага святога ў праваслаўных храмах на тэрыторыі былой Русі.
Стоп-кран
Стоп-кран (кран экстранага тармажэння) — кампанент сістэмы тармазнога абсталявання чыгуначнага вагона, прызначаны для прывядзення тармазоў у дзеянне ў выпадку крайняй неабходнасці з мэтай экстранага спынення цягніка. Устанаўліваецца ў даступных для абслуговаючага персаналу і пасажыраў месцах: тамбурах, у пасажырскім памяшканні вагона. Для прадухілення націску (зрыву) стоп-крана без уважлівай прычыны заканадаўствам многіх краін прадугледжаны грашовыя штрафы, а самі стоп-краны, як правіла, пламбуюцца.
Стоп-краны ў Расіі
Пры адкрыцці стоп-крана робіцца выпуск паветра з тармазной магістралі цягніка. Пры гэтым прыводзяцца ў дзеянне тармазы састава. Машыніст не можа дыстанцыйна закрыць або адключыць стоп-кран у пазбяжанне паўторнага дзейнічання.
Льюіс Кэнтлі
Льюіс Кэнтлі (Lewis Clayton Cantley; нар., Чарлстан, Заходняя Віргінія) — амерыканскі вучоны. Працы ў асноўным прысвечаны біяхіміі і клетачнай біялогіі. Вядомасць прынеслі адкрыццё і даследаванне фосфаіназітыд-3-кіназа, які грае важную ролю ў метабалізме рака і цукровага дыябету.
Доктар філасофіі (1975), прафесар і дырэктар анкацэнтра Weill Cornell Medicine, член Нацыянальнай Акадэміі навук (2001) і Медыцынскай акадэміі (2014) ЗША, Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1999) і Акадэміі Амерыканскай асацыяцыі даследаванняў раку (2014), а таксама EMBO (2015), фэла Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі (2011). Член рэдкалегіі часопіса Cell.
Скончыў West Virginia Wesleyan College (бакалаўр хіміі summa cum laude, 1971). У 1975 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі па біяфізічнай хіміі ў Карнельскім універсітэце. З’яўляўся постдокам у Гарвардзе, стаў там асістэнт-прафесарам. У 1985 годзе перайшоў ва Універсітэт Тафтса, але ў 1992 годзе вярнуўся ў Гарвардскую медыцынскую школу, член-заснавальнік там кафедры сістэмнай біялогіі. У 2007—2012 гг. дырэктар Beth Israel Deaconess Cancer Center. Затым у Weill Cornell Medicine.
Аўтар больш за 400 работ.
NGC 4213
NGC 4213 (іншыя абазначэнні — UGC 7276, MCG 4-29-54, ZWG 128.65, PGC 39223) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Amphorophora
Amphorophora — род тлей з падсямейства. Галарктыка. Каля 30 відаў.
Апісанне
Дробныя і сярэдняга памеру насякомыя зелянявага колеру, даўжыня ад 2 да 5 мм.
Асацыяваныя галоўным чынам (каля палова відаў) з двухдольнымі раслінамі роду, а таксама з , , , , , , , , ,.
Дыплоідны набор храмасом 2n=10, 12, 14, 18 (, і іншыя), а таксама 2n=4, 20 , 30 , 40 , 46 , 48.
Сцяг Тайланда
Сцяг Тайланда ўяўляе сабой пяць гарызантальных палос наступных колераў (зверху ўніз): чырвоны, белы, сіні, белы і чырвоны. Сярэдняя сіняя паласа ў два разы шырэйшая за астатнія. Тры колеры: чырвоны-белы-сіні сімвалізуюць народ-рэлігія-кароль, неафіцыйны дэвіз Тайланда. Сцяг быў заснаваны 28 верасня 1917 г. Тайскія назва сцяга - ธง ไตรรงค์ (Тонг Трайронг), што азначае проста трохкаляровы сцяг (трыкалор).
Ваенна-марскі сцяг
Ваенна-марскі сцяг Тайланда быў уведзены ў 1917 г.
Марскі сцяг
Марскі сцяг Тайланда быў уведзены ў 1917 г.
Оксфардскі ўніверсітэт
Оксфардскі ўніверсітэт— найстарэйшы англамоўны ўніверсітэт у свеце, а таксама першы ўніверсітэт Вялікабрытаніі. Заснаваны ў 1117 годзе, размешчаны ў горадзе Оксфард, графства Оксфардшыр.
Універсітэт складаецца з факультэтаў і 39 каледжаў, а таксама 5 так званых інтэрнатаў — закрытых навучальных устаноў, якія не маюць статусу каледжа і належаць, звычайна, рэлігійным ордэнам. Усе іспыты, як і большасць лекцый і лабараторных заняткаў арганізаваныя цэнтралізавана, у той час як каледжы праводзяць індывідуальныя заняткі са студэнтамі і семінары.
Прыняцці да ўніверсітэта — бакалаўрыят
У кастрычніку-лістападзе перад пачаткам навучання, абітурыенты падаюць заявы ў каледжы, якія пасля разгляду адзнак і рэкамендацыйных лістоў праводзяць гутаркі — і, у некаторых выпадках, пісьмовыя тэсты. (Школьныя іспыты ў Вялікабрытаніі стандартызаваныя і праводзяцца не вышэйшымі школамі, а цэнтральнымі экзаменацыйнымі камісіямі (examination boards), акрэдытаванымі дзяржавай). Бо месцы ва ўніверсітэт прапануюцца да таго, як большасць абітурыентаў скончыць школьныя іспыты, студэнты, як правіла, прымаюцца пад той умовай, што іх адзнакі да пачатку навучальнага года будуць не меншыя за дамоўлены бал (conditional offer). Не дапушчаецца падача заяваў у адзін і той жа год адначасова ў Оксфардскі і Кембрыджскі ўніверсітэты.
Прыняцці да магістратуры і аспірантуры
Для ўступу да магістратуры ці аспірантуры кандыдаты падаюць заявы на адпаведны факультэт.
Гісторыя
З X арт. у Салерна, Павіі, Балонні, Парыжы існавалі ўніверсітэты. Там вывучалі астраномію, права, лацінскую гаворку, філасофію, медыцыну, матэматыку. У Англіі справы былі трохі горшыя: нават сярод духавенства было нямала непісьменных. У 1117 г. быў створаны ўніверсітэт, што меў за мэту даць святарам больш поўную адукацыю. Выбар упаў на Оксфард, адзін з наймагутнейшых гарадоў каралеўства. Але толькі за праўленне Генрыха II Оксфард стаў сапраўдным універсітэцкім горадам. Калі з часам праз Оксфард амаль у абавязковым парадку праходзілі члены вышэйшага свету, то ў сярэднявеччы да гэтага было яшчэ далёка. Там навучаліся толькі святары, яны здымалі пакоі ў мясцовых жыхароў і часта былі жабракамі.
В XIII арт. з-за сутычкі між студэнтамі і гарадскім насельніцтвам з Оксфарда ўцёк гурт студэнтаў і прафесараў, якія неўзабаве заснавалі Кембрыджскі ўніверсітэт
Каледжы Оксфарда
(у дужках — год заснавання)
Ямайка (праліў)
Праліў Ямайка — праліў у Карыбскім моры паміж астравамі Ямайка і Гаіці. З’яўляецца працягам Наветранага праліва ў напрамку на паўднёвы захад.
Шырыня праліва складае каля 190 км, глыбіня — да 1200 м. Прыкладна ў 55 км да захаду ад Гаіці ў праліве размяшчаецца востраў Наваса — незаселены вапняковы і каралавы востраў плошчай 5,2 км².
Размяшчаючыся ў прыкладна 1 тыс. км на паўночны ўсход ад Панамскага канала, праліў Ямайка з’яўляецца ажыўленым суднаходным шляхам для судоў з Еўропы і ўсходняга ўзбярэжжа ЗША, якія накіроўваюцца ў Ціхі акіян.
Геліяцэнтрычная арбіта
Геліяцэнтрычная арбіта — эліптычная траекторыя руху нябеснага цела вакол Сонца. Адзін з двух фокусаў эліпса, па якім рухаецца нябеснае цела, супадае з цэнтрам Сонца.
Пры руху нябеснага цела пад дзеяннем сілы прыцягнення зоркі яго поўная энергія E і момант імпульсу L адносна гэтай зоркі захоўваюцца:
дзе v — хуткасць цела, r — радыус-вектар, праведзены з цэнтра зоркі да цела, M — маса зоркі, m — маса нябеснага цела. У палярнай сістэме каардынат гэтыя ўраўненні маюць выгляд:
, дзе выкарыстаныя наступныя прадстаўлення для хуткасці і моманту імпульсу: — адзінкавыя орты.
Ходжа
Ходжа — албанскае прозвішча.
По (рака)
По (Po, Padus) — рака на поўначы Італіі, працякае праз правінцыі Равіга, П’емонт, Ламбардыя, Венета, самая доўгая рака ў краіне.
Даўжыня 652 км. Вадазбор 71 тыс. км² (паводле плошчы вадазбору, По — найбуйнейшая рака Італіі).
Пачынаецца ў Коцкіх Альпах, цячэ пераважна па Паданскай раўніне з захаду на ўсход і ўпадае ў Адрыятычнае мора. У дэльце распадаецца на пяць буйных струмянёў (По-ды-Маэстра, По-дэла-Піла, По-дэле-Толе, По-ды-Ньока, По-ды-Гора). Утварае забалочаную дэльту (плошча каля 1,5 тыс. км²). Галоўныя прытокі: Дора-Рыпарыя, Дора-Бальгэа, Агонья, Тычына, Ада, Ольё, Мінча, Тартара (злева); правыя прытокі больш кароткія і менш мнагаводныя.
Частыя паводкі. Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні каля г. Ферара 1460 м³/с.
Выкарыстоўваецца для арашэння. У басейне По шмат ГЭС. Суднаходная на 540 км ад вусця. Суднаходнымі прытокамі і каналамі злучана з азёрамі Лага-Маджорэ, Кома, Гарда. На По гарады Турын, П’ячэнца, Крэмона.
Пузырнік
Пузырнік:
Альбан Ходжа
Альбан Бекім Ходжа (нар., Цэрык) — албанскі футбаліст, брамнік клуба «Партызані» і нацыянальнай зборнай Албаніі.
Міленка Ергавіч
Міленка Ергавіч (Miljenko Jergović, нар. 28 мая 1966, Сараева) — харвацкі пісьменнік.
Біяграфія
Вырас у Сараеве, скончыў філасофскі факультэт Сараеўскага універсітэта. Займаўся журналістыкай. У 1992 годзе як журналіст і выдавец пачаў супрацоўніцтва са штотыднёвікам «Nedjeljna Dalmacija». З 1993 года жыве і працуе ў Заграбе.
Творчасць
Дэбютаваў у 1988 годзе кнігай паэзіі Opservatorija Varšava. Першы і найвядомейшы зборнік апавяданняў «Сараеўскія Мальбара» (1994), пра жыццё ў ахопленай вайной Босніі і Герцагавіне, меў міжнароднае прызнанне.
Вершы і проза Ергавіча перакладзены на многія мовы.
Беларускія пераклады
Паасобныя творы на беларускую пераклаў Сяргей Шупа.
Калека
Калека:
Лот (адзінка вымярэння)
Лот — адзінка вымярэння масы ў сістэме мер ВКЛ, роўная 1/32 фунта=11, 71 грама. На Беларусі лотам карысталіся да пачатку 20 стагоддзя.
Пяят-Хямэ
Пяят-Хя́мэ (Päijät-Häme, Päijänne-Tavastland) — вобласць Фінляндыі.
Мяжуе з абласцямі Уусімаа, Канта-Хямэ, Пірканмаа, Кескі-Суомі, Паўднёвае Сава, Кюменлаакса і Усходняя Уусімаа.
У межах Пяят-Хямэ размешчана возера Весіярві і паўднёвая частка возера Пяянэ.
Гісторыя
Назва Пяят-Хямэ замацавалася ў 1950-я гады. Да 1997 года большая частка абшчын сучаснай вобласці ўваходзіла ў губерню Хямэ, акрамя размешчаных на ўсход ад возера Пяянэ абшчын Хейнала, Сюсмя і Хартала, якія ўваходзілі ў губерню Мікелі.
Якімаўка
Назву Які́маўка маюць:
Рудаўка (прыток Нарава)
Руда́ўка, у верхнім цячэнні Ломаўка — рака ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Нараў (басейн Віслы).
Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 138 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Студзёнікі. Вусце за 1 км на захад ад вёскі Рудня Дабравольскага сельсавета. Каналізавана 7 км рэчышча ад вытоку. Вадазбор раўнінны. Асноўныя прытокі — Пабойка, Кулёўка (правыя), Друнёўка (канал Д-1).
Зікеева (Гагарынскі раён)
Зікеева (Зикеево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гагарынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Бараніўка
Баранаўка ці Бараніўка (Баранівка) — горад у Жытомірскай вобласці Украіны. Плошча 79 км². Насельніцтва 12 018 чал. (1 студзеня 2012).
Саманта Паўэр
Саманта Паўэр (Samantha Power; нар., Каслнок, Ірландыя) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, палітолаг і журналіст ірландскага паходжання. Грамадзянка Ірландыі.
Прафесар Гарвардскага ўніверсітэта і лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі 2003 года за кнігу «Праблема з пекла: Амерыка ў стагоддзе генацыду», старшы дарадца Барака Абамы па пытаннях знешняй палітыкі падчас перадвыбарчай кампаніі апошняга. Пастаянны прадстаўнік ЗША пры ААН з 5 жніўня 2013 года па 20 студзеня 2017.
Кубак свету па снукеры 2017
Кубак свету па снукеры 2017 (таксама вядомы як Little Swan World Cup 2017 ад назвы спонсара) — прафесійны камандны турнір па снукеры, які праходзіў з 3 па 9 ліпеня 2017 года ў Wuxi City Sports Park Stadium, у горадзе Усі, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў $800,000, з якіх $200,000 атрымала каманда пераможцаў.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў $800,000. Пераможцы спаборніцтва атрымалі $200,000 на дваіх.
Георгій Сцяпанавіч Шонін
Георгій Сцяпанавіч Шонін (Гео́ргий Степа́нович Шо́нин;, Равэнькы — , Звёздны гарадок) — савецкі касманаўт № 17. Герой Савецкага Саюза (22 кастрычніка 1969). Генерал-лейтэнант авіяцыі (1985). Ганаровы грамадзянін гарадоў Волагда, Гагарын, Калуга (Расія); Балта, Адэса, Равэнькы (Украіна); Караганда (Казахстан); Брычпарт (ЗША).
NGC 4215
NGC 4215 (іншыя абазначэнні — UGC 7281, MCG 1-31-31, ZWG 41.55, ARAK 352, VCC 166, PGC 39251) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Уладзіміравіч Пятроў
Алякса́ндр Уладзіміравіч Пятро́ў — беларускі дыпламат.
Да 5 кастрычніка 1995 года працаваў начальнікам упраўлення па справах Садружнасці Незалежных Дзяржаў Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
З 20 студзеня 1999 года да 8 мая 2001 года быў намеснікам Міністра замежных спраў — генеральным сакратаром Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. 8 мая 2001 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Балгарыя. На пасадзе пасла заставаўся да 8 верасня 2005 года.
Член Саюза беларускіх пісьменнікаў
Людміла Чэшская
Святая мучаніца Людміла, княгіня Чэшская (каля 860-15 верасня 921, гарадзішча Тэцін, Чэхія) — жонка чэшскага князя Баржывоя I, выхавальніца князя Вацлава Святога і рэгент пры ім. Першая заступніца Чэшскай дзяржавы.
Казлакава (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Маша Калека
Маша Калека, пры нараджэнні Голда Малка Аўфэн (, Хшанаў —, ) — нямецкамоўная паэтэса.
Біяграфія
З пачаткам Першай сусветнай вайны разам з бацькамі і сястрой эмігруе ў Германію — спачатку ў Франкфурт, потым у Марбург і Берлін. З 1929 года друкавала вершы ў газетах «Vossische Zeitung» і «Berliner Tageblatt». Атрымала вядомасць, была заўсюдніцай «Romanisches Café», дзе сустракалася з Эрыхам Кестнерам і Куртам Тухольскім. У 1933 годзе ў выдавецтве «Rowohlt» выйшаў яе першы паэтычны зборнік «Lyrisches Stenogrammheft» («Лірычны зборнік стэнаграм»), ён неўзабаве быў падвергнуты нацысцкай цэнзуры, як і яе другая кніга «Das kleine Lesebuch für Große» («Маленькая чытанка для дарослых»), якая выйшла ў 1935 годзе. У 1938 годзе паэтэса пакінула нацысцкую Германію. У гэтым годзе распаўся яе шлюб з філолагам Саўлам Ааронам Калека, і яна эмігравала са сваім другім мужам Шэміа Вінаверам і сынам Стывенам у ЗША. Да 1962 года застаецца са сваёй сям’ёй у Амерыцы, потым з’язджае на пастаяннае месца жыхарства ў Ізраіль. Толькі там Шэміа спадзяецца рэалізаваць справу свайго жыцця: ён прафесійны кампазітар класічнай музыкі. У 1968 годзе ў Нью-Ёрку памірае яе сын Стывен ва ўзросце 30-ці гадоў. А праз пяць гадоў, у 1973 годзе, ад працяглай хваробы і муж Шэміа. Памерла ў Цюрыху.
На беларускую мову асобныя творы пераклаў Уладзімір Папковіч.
Адэльскі сельсавет
Адэ́льскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Адэльск.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Саколкаўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 16 жніўня 1945 года ў складзе Гродзенскага раёна. 23 сакавіка 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Індурскага сельсавета.
12 верасня 1977 года цэнтр Падліпкаўскага сельсавета перанесены з вёскі Падліпкі ў вёску Адэльск, а сельсавет перайменаваны ў Адэльскі. 20 верасня 2002 года ў склад сельсавета з Баранавіцкага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Бакуны, Брузгі, Дубніца, Клачкі, Кулёўцы і Струбка).
Лоўчы
Лоўчы, łowczy, ловчий — службовая асоба ў феадальнай дзяржаве.
У ВКЛ пасада існавала ў XV—XVIII стагоддзях. Сачыў за лясамі, у якіх паляваў вялікі князь, распараджаўся паляваннем (звералоўствам і птушкалоўствам). З канца XVI стагоддзя лоўчы гаспадарскі, а пазней вялікі лоўчы ВКЛ, меў намесніка — лоўчага дворнага (падлоўчага). З канца XVII стагоддзя пасада лоўчага — ганаровы тытул дзяржаўнага саноўніка без пэўных абавязкаў, такое ж становішча займалі і лоўчыя земскія ў паветах.
Якубавічы
Назву Яку́бавічы маюць:
Маджапахіт
Маджапахі́т (Majapahit) — сярэдневяковая дзяржава ў Паўднёва-Усходняй Азіі з цэнтрам на востраве Ява (1293—1527 гг.).
Гісторыя
Да канца XIII ст. на ўсходзе Явы сфарміраваўся шэраг дзяржаўных утварэнняў, якія фармальна залежалі ад імперыі Шрывіджая, аднак вялі з ёю барацьбу за незалежнасць. Адным з іх было невялікае княства, заснаванае Джаякатвангам, выхадцам з Кедыры ў мясцовасці Маджапахіт вакол сучаснага Травулана. Яго сваяк Радэн Віджая (памёр у 1309 г.) выкарыстаў у 1293 г. паход манголаў на Яву, каб адасобіцца ад Кедыры і Сінгасары. Важную ролю ў умацаванні яго ўлады адыгралі шлюбныя дагаворы з іншымі гаспадарамі Явы і Суматры.
У 1336 г. фактычная ўлада апынулася ў руках ваеннага і палітычнага дзеяча Гаджа Мада (каля 1290—1364 гг.), які выкарыстаў дынастычны крызіс і сімпатыі фармальнай валадаркі Трыбхуваны для здзяйснення асабістых планаў знешняй экспансіі. Ён падпарадкаваў суседнія раёны Усходняй Явы, Балі, некалькі астравоў на ўсход ад іх, дробныя дзяржавы Паўднёвай Суматры. У 1347 г. ім была заваявана саслабленая Шрывіджая. У 1357 г. Гаджа Мада атрымаў бліскучую перамогу над заходнеяванскай дзяржавай сундаў. У бітве пры Бубаце загінула ўся сям'я сундскіх манархаў. Аднак жорсткасць ваеннага лідара стала зачэпкай для канфлікта з раджам Хаямам Вурукам (1350—1389 гг.). Гаджа Мада быў адхілены ад улады і памёр пры невядомых абставінах. Тым не менш, ваенная палітыка самога Хаяма Вурука таксама не адрознівалася мяккасцю. У 1377 г. ён жорстка задушыў паўстанне на Суматры, у 1399 г. — у Сінгапуры. Гэта выклікала масавае перасяленне продкаў малайцаў на паўвостраў Малака і пашырэнне сярод іх мусульманскага ўплыву.
Пасля смерці Хаяма Вурука дзяржава была аслаблена новай хваляй дынастычнай барацьбы. У 1474 г. яна аказалася падзеленай на дзве часткі. Гэта спрыяла ўмацаванню Малакскага султаната, які манапалізаваў гандаль з арабамі, Індыяй і Кітаем, а ў канцы XV ст. дамогся адкрыцця для сваіх гандляроў партоў поўначы Явы. На самой Яве таксама пашыраўся ўплыў мусульман. У 1527 г. раджа Маджапахіта быў разгромлены султанам яванскага порта Дэмак. Дзяржава Маджапахіт канчаткова распалася.
Дулькуг
Ду́ку, Дулькуг  — палац багоў у шумера-акадскай міфалогіі. Лакалізаваўся, меркавана, на ўсходняй ускраіне Вавілоніі і адпаведна на нябёсах, у «нябеснай Вавілоніі»; у новававілонскіх тэкстах — таксама месца ў галоўным храме Мардука Эсагіле ў Вавілоне, дзе бог «вызначаў лёс». У шумерскіх тэкстах ён называецца «пакоямі тварэння» і фігуруе ў апавяданні пра стварэнне людзей. У Дулькугу былі створаны бог скаціны і яго сястра, багіня збожжа. З Дулькуга Лахар і Ашнан былі адпраўлены на зямлю, каб забяспечваць багоў ежай. Як высвятлілася, іх стравы апынуліся непрыдатнымі для боскага стала, але прыдатнымі для людзей.
HMS E48
HMS E48 — брытанская падводная лодка тыпу E. Пабудавана ў 1914-1916 гадах на верфі Fairfield Shipbuilding у, дзе судна было спушчана 2 жніўня 1916 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце ў лютым 1917 года.
Пасля Першай сусветнай вайны карабель выкарыстоўваўся ў якасці карабля-цэлі.
У 1928 годзе лодка была прададзена на металалом.
Рычард Стоўн
Сэр Джон Рычард Нікалас Стоўн (Sir John Richard Nicholas Stone;,  — , ) — англійскі вучоны-эканаміст. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1984) «за наватарскую працу ў галіне стварэння сістэмы нацыянальных рахункаў». Прэзідэнт Эканаметрычнага таварыства (1955).
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт у 1935 годзе. Працаваў у ім з 1945 года, з 1955 года — прафесар.
Эрых Кестнер
Эміль Эрых Кестнер (Emil Erich Kästner;,  — , ) — нямецкі пісьменнік, паэт, сцэнарыст і кабарэтыст. Папулярнасць у Германіі Эрых Кестнер заваяваў дзякуючы сваім поўным бліскучага гумару творам для дзяцей і сатырычнай паэзіі на надзённыя тэмы.
Папскі Універсітэт Святога Тамаша Аквінскага
Папскі Універсітэт Святога Тамаша Аквінскага, Angelicum (Pontificia Studiorum Universitas a Sancto Thoma Aquinate in Urbe) - Папскі універсітэт святога Фамы Аквінскага, вядомы як Ангелікум (Angelicum), адзін з асноўных папскіх універсітэтаў Рыма. Служыць вучэбнай і даследчай установай ордэна Дамініканцаў. Яго дэвіз (motto) - Caritas veritatis, The charity of truth (1908): Міласэрнасць ісціны. Год яго заснавання - 1222, 1577, 1963 г.
Гісторыя
Ангелікум бярэ пачатак ад заснаванага Тамашам Аквінскім сярэднявечнага Студыума (Studium) 1222: "Conventus S. Sabinae de Urbe prae ceteris gloriam singularem ex praesentia fundatoris ordinis et primitivorum fratrum necnon ex residentia Romana magistrorum generalium, si de ea sermo esse potest, habet. In documentis quidem eius nonnisi anno 1222 nomen fit, ait certe iam antea nostris concreditus est. Florebant ibi etiam studia sacra." Дамініканскага ордэна ў Рыме, і ад італа-іспанскага Каледжа св. Тамаша (Collegium Divi Thomæ de Urbe), заснаванага Ман-сеньёрам Хуанам Салана, былы біскуп Куска (Перу), пры дамініканскім Канвенце Санта-Марыя-сопра-Мінерва ў Рыме ў 1577 годзе. Новы каледж быў адкрыты для ўсіх жадаючых, а не толькі для Дамініканцаў.
Факультэты
У склад універсітэта ўваходзяць чатыры факультэта:
Інстытуты
У складзе Універсітэта ўваходзяць два Інстытута:
Якаў Юдзялеўскі
Якаў Юдзялеўскі (, Пружаны —, ЗША) — філосаф і гісторык, грамадскі дзеяч, рэвалюцыянер.
Папскі Універсітэт Святога Тамаша Аквінскага
Дзейнасць
Дзевятнаццаць тэалагічных і філасофскіх арганізацый, размешчаных на пяці кантынентах Зямлі, злучаныя з універсітэтам. Сярод якіх варта адзначыць: Бібліятэка універсітэта налічваецца 200 тыс. тамоў. У універсітэце навучаецца 1400 студэнтаў. Рэктар - Іосіф Агіус (Joseph Agius O.P.).
Якаў Юдзялеўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1868 годзе ў яўрэйскай сям’і Лейзера Юдзялеўскага, прыватнага адваката.
Пачатковую адукацыю атрымаў у Пружанскім хедэры, потым навучаўся ў чатырохкласнай гімназіі ў Брэст-Літоўску. Пасля паступіў у Віленскую гімназію, якую скончыў у 1886 годзе з залатым медалём.
Рана пачаў друкавацца ў розных выданнях. Яшчэ падчас свайго навучання ў гімназіі, у 6-м класе, яго артыкулы публікавалі віленскія і пецярбургскія газеты. Меў здольнасці не толькі да журналісцкай і літаратурнай дзейнасці.
Маючы добрыя веды па фізіцы і матэматыцы, паступіў у Пецярбургскі ўніверсітэт на фізіка-матэматычны факультэт. Пры гэтым, здолеў адначасова з фізікаю і матэматыкаю, вывучць і іншыя натуральныя навукі, а таксама права і філасофію.
Быў цесна звязаны з «тэрарыстычным» колам Неанілы Істомінай, уваходзіў у арганізацыю «Народная воля». Займаўся актыўным распаўсюджваннем рэвалюцыйнай літаратуры «Народнай волі». Быў даверанай асобай гэтай арганiзацыi, суправаджаў яе падчас паездкі ў Парыжы.
Нягледзячы на сваю актыўную жыццёвую пазіцыю і ўдзел у рэвалюцыйным руху, змог паспяхова скончыць юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта, скончыў яго з залатым медалём, і са срэбнай — матэматычны факультэт.
За ўдзел у народнай групе быў узяты пад варту ў 1890 годзе. Асуджаны да двухгадовага зняволення. Адбываў яго ў Трубяцкім бастыёне Петрапаўлаўскай крэпасці.
Эміграцыя
У 1907 годзе заняўся пошукам нафтавых радовішчаў, шмат працаваў па ўсім свеце як спецыяліст па пошуку і распрацоўцы нафтавых радовішчаў, а таксама, як геолаг. Не спыняў пісаць і публікавацца ў літаратурных і навуковых выданнях.
На палітычные ніве, узначальваў групу эсэраў «Ініцыятыўныя меншасць». Удзельнічаў у выкрыцці Еўна Азэфа, які паходзіў з суседняга паселішча Лыскаў.
Прымаў, як публіцыст, удзел у выданні газеты «Рэвалюцыйная думка» у 1908—1909 гадах. Выданне займала вельмі рэакцыйную пазіцыю і заклікала да павелічэння колькасці тэрактаў супраць уладаў Расійскае Імперыі.
Пасля пачатку Першае сусветнае вайны заняў інтэрнацыяналісцкую пазіцыю, і з гэтага пункту гледжання пісаў у розных выданнях. Не пажадаў вяртацца ў Расію пасля рэвалюцыі 1917 года і застаўся ў Францыі.
Пасля прыходу да ўлады бальшавікоў, стаў на анты-бальшавіцкія пазіцыі, і рэзка выступаў супраць бальшавіцкае прапаганды сярод рускіх салдатаў, якія знаходзяцца ў Францыі. Пражываючы ў Парыжы, прымаў удзел у пасяджэннях Саюзу Адраджэння Расіі.
З’яўляўся ганаровым сябрам «Французскага астранамічнага таварыства», віцэ-старшынёй «Таварыства філасофіі і навук». Кіраваў геолага-разведачнымі экспедыцыямі ў Францыі, Тунісе, Алжыры, Іспаніі і іншых краінах (1924—1935). Апублікаваў падручнік іспанскай мовы.
У 1923 годзе стаў чальцом «Рэспубліканскага-дэмакратычнага клуба» і «Лігі барацьбы з анты-семітызмам».
У 1925 годзе ўвайшоў у склад рэвізійнай камісіі «Рускага акадэмічнага саюзу» (выступаў у ім з дакладамі яшчэ з 1921 года). У 1926 годзе ўвайшоў у склад камісіі для ўзмацнення навуковай дзейнасці пры тым жа саюзе.
У 1927 годзе стаў чальцом праўлення парыжскае «Тургенеўскай бібліятэкі» (застаецца чальцом праўлення да 1937 года).
У 1932 годзе выступіў з дакладамі ў грамадстве яўрэйскіх інжынераў і архітэктараў.
У 1933 годзе — чалец гуртка (пазней ператворанага ў аб'яднанне) яўрэйскай інтэлігенцыі. Шматкроць выступаў з лекцыямі на сходах згуртавання.
Пад імем Jacques Delevsky апублікаваў мноства манаграфіяў на французскае мове і працы па філасофіі матэматыкі, навуковага пазнання і гісторыі ў розных французскіх філасофскіх часопісах; супрацоўнічаў у часопісе «Le Mois».
З пачатку Другое сусветнае вайны з’ехаў у ЗША.
У 1946—1953 гадах жыў у Нью-Ёрку і з’яўляўся чальцом літаратурнага фонду ў Нью-Ёрку. У ЗША працягнуў публікаваць працы па гісторыі і філасофіі навукі на англійскай мове і ідышы.
Якубенкі
Назву Яку́бенкі маюць:
Якаў Юдзялеўскі
Эміграцыя
Памёр 6 студзеня 1957 годзе. Пахаваны ў Нью-Джэрсі на яўрэйскіх могілках «Арбетер Рынг».
Бакуны (Гродзенскі раён)
Бакуны́ (, Бакуны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Ласасянка. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Каробчыцкага сельсавета, да 20 верасня 2002 года — у склад Баранавіцкага сельсавета.
Лоўчыцкія
Багатырэвічы-Лоўчыцкія — татарскі княжацкі род у Вялікім Княстве Літоўскім. У XVI—XVII стагоддзях Лоўчыцы пад Наваградкам — маярат (асноўнае ўладанне) роду (адсюль прозвішча). Родапачынальнік — князь Мартуза Багатырэвіч, каралеўскі перакладчык, пасол у Арду ў 1509 годзе.
Геацэнтрычная арбіта
Геацэнтрычная арбіта — траекторыя руху нябеснага цела па эліптычнай траекторыі вакол Зямлі.
Адзін з двух фокусаў эліпса, па якім рухаецца нябеснае цела, супадае з Зямлёй. Для таго, каб касмічны карабель апынуўся на гэтай арбіце, яму неабходна надаць скорасць, меншую чым другая касмічная скорасць, але не меншую, чым першая касмічная скорасць.
Свенбарг (камуна)
Свенбарг (Svendborg Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 416,63 км², што складае 0,97 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 59040 чел. (мужчыны — 29242, жанчыны — 29798; іншаземныя грамадзяне — 2141).
Кардыялогія ў Беларусі
На Беларусі інстытуцыялізаванае станаўленне кардыялогіі як кірунка навуковага пазнання адносіцца да 1977 года, калі быў створаны беларускі навукова-даследчы інстытут кардыялогіі (сучасны Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр «Кардыялогія»).
Уклад у развіццё кардыялогіі зрабілі Г. І. Сідарэнка, У. В. Гарбачоў, М. Ф. Волкаў, Я. В. Бардзін, А. Г. Даўгяла, М. Ф. Сарока, Н. П. Міцькоўская і іншыя. Заснавальнікам дзіцячай кардыялогіі ў Беларусі лічыцца Р. Э Мазо.
Вывучаюцца пытанні эпідэміялогіі сардэчна-сасудзістых захворванняў. Навуковыя працы вядуцца таксама ў Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі і медыцынскіх універсітэтах краіны. Распрацаваны эфектыўныя метады прафілактыкі, лячэння і рэабілітацыі хворых на гіпертанічную хваробу і ішэмічную хваробу сэрца, новыя віды аперацый на сэрцы і сасудах, створаны штучны клапан сэрца, прэпараты з кардыялагічным дзеяннем. Дапамога хворым аказваецца ў Мінскім і абласных кардыялагічных дыспансерах, кабінетах і стацыянарах, аддзяленнях рэабілітацыі ў санаторыях.
Лоскі замак
Ло́скі замак — абарончае збудаванне ў мястэчку Лоск у Вялікім Княстве Літоўскім (сучасная в. Лоск Валожынскага раёна). Існаваў у XIV—XVIII ст. на прыродным узвышшы, паміж рэчкамі Казлоўка і Верасоўка (прытокі Бярэзіны). Мясцовая назва Замчышча, Замак.
Замак меў драўляныя ўмацаванні ў выглядзе зрубных сцен-гародняў і баявых вежаў, якія стаялі на кальцавым земляным вале. Паводле інвентара 1621 года, было 10 трох’ярусных вежаў і двух’ярусная вежа-брама, што зачынялася варотамі і кратай-герсай. Гародні мелі зверху баявыя галерэі з бойніцамі і абламамі, накрытыя двухсхільнай гонтавай страхой. На дзядзінцы стаялі 2 двухпавярховыя палацы. Адзін з іх пабудаваны ў стылі рэнесансу, завяршаўся вежай з гадзіннікам. На першым паверсе вакол прыхожай было 9 жылых пакояў з узорыстымі кафлянымі грубкамі і 2 каморы, на другім, абкружаным адкрытай галерэяй, вакол гасцінай — 2 святліцы, жылы пакой, 3 каморы. Другі палац меў 42 розныя памяшканні. Недалёка ад вежы-брамы стаяла кухня. За сценамі замка знаходзіліся лазня і бровар.
Захавалася замчышча на паўднёва-ўсходняй ускраіне в. Лоск. Яго пляцоўка авальная, памер 75x160 м, вышыня 12—15 м, схілы замкавай гары аплылі. Абследавалі ў 1956 годзе Л. Аляксееў, у 1985 годзе Я. Звяруга, раскопкі праводзілі ў 1987 годзе 3. Пазняк і М. Чарняўскі, у 1988—1989 гадах З. Пазняк і Г. Сагановіч, у 1990 годзе Г. Сагановіч і Ю. Бохан, у 1991 годзе Ю. Бохан. У 1990 і 1991 гадах у раскопках прымалі ўдзел студэнты будаўнічага атрада і клуба «Нашчадкі» Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя М. Горкага.
Даследавана каля 400 м², культурны пласт 1—2 м.
У перадмацерыковым пласце знойдзены фрагменты ляпнога посуду культуры штрыхаванай керамікі. Вышэй залягаюць раннесярэдневяковыя напластаванні. Знойдзены рэшткі гаршкоў (ёсць донцы са свастыкай), шматлікія жалезныя вырабы, асабліва цыліндрычныя замкі, кавалачкі керамічных плітак падлогі XI—XIII стст.; больш за 10 фрагментаў рознакаляровых шкляных бранзалетаў кіеўскай і візантыйскай вытворчасці (гладкіх, гранёных і вітых), шкляныя [[Пярсцёнак|пярсцёнкі ]] і пацеркі, блізкія да візантыйскіх тыпаў, нарыхтоўкі і пацеркі з бурштыну, самшытавыя грабеньчыкі, шмат шыферных прасліц, кавалкі амфар, сярэбраныя нацельныя крыжыкі, касцяныя вырабы. Нарыхтоўкі і абрэзкі костак і рагоў сведчаць пра наяўнасць касцярэзнай вытворчасці. У познасярэдневяковых пластах выяўлены кухонны і сталовы посуд XIV—XVII стст. (у асноўным непаліваныя гаршкі, міскі, макотры, рынкі, збаны і інш.), фрагменты кафлі (з зялёнай палівай і паліхромныя), жалезныя вырабы (нажы, шпоры і інш. рыштунак конніка), рэшткі рэйнскай каменнай вазы, багаты астэалагічны матэрыял — рогі тураў, аленяў, ласёў, іклы дзікоў і інш. Бліжэй да вала выяўлены груды рознапамерных камянёў. У пласце XII—XIII стст. ускрыты рэшткі драўляных пабудоў — зрубаў хат.
Вынікі археалагічных даследаванняў былі падсумаваны ў кандыдацкай дысертацыі і манаграфіі Ю. Бохана.
Іенг Сары
Іенг Сары (អៀង សារី [ʔiǝŋ saːriː]), пры нараджэнні Кім Чанг (24 кастрычніка 1925, Лёнг Ва, акруга Ча Вінь, В’етнам —, Пнампень) — адзін з найбольш уплывовых дзеячаў рэжыму «чырвоных кхмераў» у Камбоджы.
У гады дыктатуры Пол Пота (1975-79) займаў пасады намесніка прэм'ер-міністра і міністра замежных спраў «Дэмакратычнай Кампучыі». У друку называўся «другім чалавекам» кампучыйскага рэжыму (у савецкім друку нават выкарыстоўваўся тэрмін «рэжым Пол Пота - Іенг Сары»). На справе ж Іенг Сары быў «нумарам трэцім», бо імя «нумар два», Нуон Чэа, было практычна невядомае за мяжой і мала вядомае ў самой Камбоджы.
Біяграфія
Кхмер па бацьку, кітаец па маці. Нарадзіўся на паўднёвым-захадзе В’етнама. Уступіўшы ў шэрагі «чырвоных кхмераў», змяніў сваё в'етнамскае імя Кім Чанг на кхмерскія Іенг Сары. Быў шваграм Пол Пота, разам з ім вучыўся ў Парыжы, сустракаўся з дзеячамі французскага левага руху (уключаючы Ж.-П. Сартра).
Вярнуўшыся ў Камбоджу, быў абраны ў ЦК Працоўнай партыі Кампучыі ў верасні 1960 г. Міністр замежных спраў ва ўрадзе «чырвоных кхмераў».
Пасля паразы чырвоных кхмераў і іх пераходу да тактыкі партызанскай вайны працягваў захоўваць кіруючыя пазіцыі ў іх руху да 1996 г., калі здаўся ўладам Камбоджы. Іенг Сары быў памілаваны каралём Камбоджы ў 1996 годзе ў рамках дамоўленасцяў аб канчатковай капітуляцыі «чырвоных кхмераў».
У 1996-2007 г. пражываў пад аховай на віле ў Пнампені, кантраляваў здабычу каштоўных камянёў на мяжы з Тайландам. 12 лістапада 2007 арыштаваны разам з жонкай Іенг Тырыт для прыцягнення да адказнасці перад трыбуналам па злачынствах супраць чалавецтва ў Камбоджы.
16 снежня 2009 трыбунал прад'явіў яму афіцыйнае абвінавачванне ў генацыдзе, за яго ўдзел у забойствах в'етнамскай і мусульманскай меншасцяў у Камбоджы.
Нільс (значэнні)
Назву Нільс маюць:
Якубовічы
Назву Якубо́вічы маюць:
Карл Густаў Вернер фон Хейдэнстам
Карл Густаў Вернер фон Хейдэнстам (шв. Carl Gustaf Verner von Heidenstam) (6 ліпеня 1859 — 20 мая 1940) — шведскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1916) «як найслынны прадстаўнік новай эпохі ў сусветнай літаратуры».
Творчасць
Дэбютаваў неарамантычным зборнікам паэзіі «Паломніцтва і гады вандровак» (1888). У эсэ «Рэнесанс» (1889) выступіў супраць натуралізму. Спалучэнне аўтабіяграфічных рыс з фантастычнымі элементамі ў рамане ў прозе і вершах «Ханс Аліенус» (1892), напісаным пад уплывам ідэй Ф. Ніцшэ. Патрыятычная паэзія ў неарамантычным духу ў зборніках «Вершы» (1895), «Народ» (1899). Узборніках «Новыя вершы» (1915) і «Апошнія вершы» (апубл. 1942) зварот да класіцыстычнага метаду. У зборніках навел «Каралінды» (т. 1—2, 1897—98), «Святы Георгій і дракон» (1900), раманах «Паломніцтва святой Біргіты» (1901), «Род Фолькунгаў» (т. 1—2, 1905—07) і інш. гераізаваны вобраз мінулага Швецыі.
Быў цэнтральнай фігурай у літаратуры 90-х 19-га стагоддзя. У той час як шведская літаратура 1880-х была прасякнутая натуралізмам, фон Хейдэнстам пісаў свае творы ў рамантычным ключы, мяркуючы, што вядучую ролю ў творы мусіць мець фантазія аўтара. У 1908-10 гг. выдаецца яго кніга «Шведы і іх павадыры». Гэтая кніга была напісаная на замову выдавецтва Боніерс як падручнік па гісторыі Швецыі, аналагічны падручніку па геаграфіі Швецыі, створанаму Сельмай Лагерлёф у форме аповесці пра хлопчыка Нільса Хольгерсана і яго падарожжа з дзікімі гусямі.
Палемізаваў з Ю. А. Стрындбергам («Распад і ўпадак пралетарскай філасофіі», 1911). Аўтар мемуараў «Калі цвілі каштаны» (апубл. 1941).
NGC 4216
NGC 4216 (іншыя абазначэнні — UGC 7284, MCG 2-31-72, ZWG 69.112, VCC 167, IRAS12133+1325, PGC 39246) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) знаходзіцца бліжэй да цэнтра сузор’я Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іосіф Фадзеевіч Лочмель
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут. У 1935—1941 навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі АН БССР. Загінуў на фронце ў Вялікую Айчынную вайну.
Асноўныя навуковыя працы прысвечаны нацыянальна-вызваленчай барацьбе беларускага народа. Прыйшоў да высновы, што нацыянальнае і рэлігійнае прыгнечанне беларускага народа з боку польскіх паноў выклікала яго імкненне да ўз'яднання з Расіяй, аб'яднання ў адзіную плынь нацыянальна-вызваленчую і антыфеадальную барацьбу народных мас Беларусі. Сялянскі рух пачатку 1860-х гадоў і паўстанне 1863-1864 звязваў з сялянскай рэформай 1861. Лічыў К.Каліноўскага найбольш радыкальным правадыром паўстання, выразнікам і абаронцам інтарэсаў прыгнечанага сялянства. Даследаваў барацьбу сялянскага народа супраць польскіх акупантаў у грамадзянскую вайну.
Яловікі
Назву Яло́вікі маюць:
Сёнербарг (камуна)
Сёнербарг (Sønderborg Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 496,57 км², што складае 1,15 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Лік насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 76913 чел. (мужчыны — 38404, жанчыны — 38509; іншаземныя грамадзяне — 4726).
Брузгі
Брузгі́ (, Брузги) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
У 1940—1959 гадах цэнтр Брузгінскага сельсавета. Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Каробчыцкага сельсавета, да 20 верасня 2002 года — у склад Баранавіцкага сельсавета.
Каля вёскі размешчаны аднайменны пункт пагранічнага пропуска з Польшчай.
Джані Дэ Б’язі
Джані Дэ Б’язі (Gianni De Biasi; нар., Сармедэ, Італія) — італьянскі футбаліст і трэнер. У 2011—2017 гадах узначальваў нацыянальную зборную Албаніі, вывеў яе ў фінальны раўнд чэмпіянату Еўропы 2016. У цяперашні час з’яўляецца галоўным трэнерам нацыянальнай зборнай Азербайджана.
Джоні Халідэй
Джоні Халідэй (Johnny Hallyday, сапраўднае імя Жан-Філіп Лео Смет (Jean-Philippe Léo Smet); нар. 15 чэрвеня 1943, Парыж, Францыя — 6 снежня 2017, Францыя) — французскі рок-спявак, кампазітар і акцёр.
Сям’я
Джоні Халідэй нарадзіўся ў сям’і бельгійца і францужанкі, атрымаў бельгійскае грамадзянства, а ў 1961 годзе прыняў грамадзянства Францыі. Яго бацькі разышліся неўзабаве пасля яго нараджэння, і Джоні выхоўваўся сваёй цёткай з боку бацькі.
Дыскаграфія
(выбранае)
Геапераходная арбіта
Геапераходная арбіта (ГПА) — арбіта, якая з'яўляецца пераходнай паміж нізкай апорнай арбітай (НАА) (вышыня каля 200 км) і геастацыянарнай арбітай (ГСА) (35 786 км). У адрозненне ад НАА і ГСА, якія ў першым набліжэнні з'яўляюцца кругавымі, пераходная арбіта - гэта моцна выцягнутая эліптычная траекторыя руху КА, перыгей якой ляжыць на адлегласці НАА ад Зямлі, а апагей на адлегласці ГСА.