cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марсель Пруст
Біяграфія
З лістапада 1889 Пруст цягам года праходзіў вайсковую службу ў Арлеане. У чэрвені 1895 года ён паступіў на працу ў бібліятэку Мазарыні, але тут жа ўзяў водпуск «за свой рахунак», які бесперапынна падаўжаў да 1900 года. Напачатку 1892 года Пруст з сябрамі заснаваў часопіс «Баль».
У 1894 годзе ён апублікаваў кнігу вершаў у прозе ў дэкадэнцкім стылі. Кніга засталася амаль незаўважанай, а Пруст знайшоў рэпутацыю свецкага чалавека і дылетанта. У 1895 годзе Пруст пачаў пісаць вялікі раман, многія сюжэтныя лініі якога былі паўтораны ў «Пошуках». Гэта быў «Жан Санем», праца над якім перапынілася ў 1899 годзе і была канчаткова пакінута.
У 1896 годзе Пруст выдаў складанку навэл «Усцехі і дні» (з прадмовай Анатоля Франса і ілюстрацыямі спадарыні Ламер). Паэт і раманіст Жан Ларэн сустрэў кнігу разгромнай рэцэнзіяй, сталай прычынай дуэлі паміж пісьменнікам і крытыкам. Дуэль адбылася ў лютым 1897 года ў паўднёва-заходнім прыгарадзе Парыжа Мёдоне. Секундантам з боку Пруста быў яго сябар, мастак-імпрэсіяніст Жан Беро.
Актыўны ўдзел у палітычным жыцці Пруст прыняў толькі аднойчы, у перыяд «справы Дрэйфуса». Ён падпісаў заклік дзеячаў культуры пра перагляд прысуду, угаварыў Анатоля Франса таксама падпісаць гэты тэкст. У лютым Пруст быў на працэсе Эміля Заля.
Пруст быў англафілам, што знайшло адлюстраванне ў яго творах. Перакладаў літаратурныя творы з англійскай на французскую. У 1904—1906 гадах Пруст выпусціў пераклады кніг англійскага мастацкага крытыка Джона Роскіна «Біблія Ам’ена» і «Сезам і лілеі».
Пруст быў гомасексуалам, і як мяркуюць, меў працяглую сувязь з піяністам і кампазітарам Рэйнальда Анам.
У 1903 годзе памёр бацька, а ў верасні 1905 — маці, якая горача яго любіла. Пруст атрымаў багатую спадчыну, але цяжкая форма астмы вымусіла яго весці з 1906 года пустэльніцкі лад жыцця. У самым канцы 1906 года Пруст перасяліўся з вуліцы Курсель (дзе сям’я жыла з 1900 года) на Бульвар Асман, у кватэру толькі што памерлага дзядзькі Жоржа. У гады Першай сусветнай вайны субсідыяваў утрыманне публічнага дома для гомасексуалаў.
Каля 1907 года ён пачаў працу над асноўным сваім творам — «У пошуках страчанага часу». Да канца 1911 года першая версія «Пошукаў» была завершана. У ёй было тры часткі («Згублены час», «Пад шатамі дзяўчын у колеру» і «Здабыты час»), кніга павінна была змясціцца ў двух аб’ёмістых тамах. У 1912 годзе яна звалася «Перабоямі пачуцця». Пруст не мог знайсці выдаўца, які пагадзіўся б апублікаваць яе. Пад канец года адмовы даслалі выдавецтвы «Фаскель» і «Нувель Рэвю Франсэз» («Галімар»), а ў пачатку наступнага прыйшла адмова ад «Алендорфа». Выдаўцом стаў Бернар Грасу. Ён выпусціў кнігу (за кошт аўтара), але запатрабаваў скараціць рукапіс.
Раман «У кірунку да Свана» выйшаў у лістападзе 1913 года і быў сустрэты халаднавата і чытачамі, і крытыкай. Распачатая вайна, сыход Грасу на фронт і зачыненне выдавецтва (хоць ужо набіраўся другі том), вымусілі Пруста працягнуць працу. Тры часткі ператварыліся ў пяць — «У кірунку да Свана», «Пад шатамі дзяўчын у колеру», «У Германтаў», «Садом і Гамора» (якая распалася на ўласна «Садом і Гамору», у дзвюх частках, «Палонную» і «Бяглячку») і «Здабыты час». У 1919—1927 гадах выдавецтва «Галімар» выпусціла ўсе астатнія тамы
Хоць Пруст лічыў, што ў 1918 годзе ён завяршыў кнігу, ён працягваў узмоцнена працаваць і кіраваць яе да апошняга дня свайго жыцця.
За раман «Пад шатамі дзяўчын у колеру» 10 снежня 1919 года Прусту была прысуджана Ганкураўская прэмія.
Увосень 1922 года, вяртаючыся з гасцей, пісьменнік застудзіўся і захварэў бранхітам. У лістападзе бранхіт перайшоў у запаленне лёгкіх.
Марсэль Пруст сканаў у Парыжы 18 лістапада 1922 года. Пахаваны на могілках Пер-Лашэз.
Ранняя творчасць
Пруст рана пачаў пісаць і публікавацца. Яшчэ ў школе ён публікаваўся ў літаратурных часопісах «La Revue verte» і «La Revue lilas». З 1890 па 1891 Пруст вёў калонку салоннай хронікі ў часопісе «Le Mensuel». З 1892 друкаваўся ў «Le Banquet» (Баль), які ён стварыў разам з сябрамі, а таксама ў прэстыжным часопісе «La Revue Blanche».
У 1896 выйшла складанка аповедаў і вершаў «Усцехі і дні», створаны на грунце гэтых ранніх публікацый. Прадмову да кнігі напісаў Анатоль Франс, малюнкі зрабіла Мадлэн Ламер, у салоне якой Пруст быў частым госцем. Кніга была так раскошна аформлена, што абыйшлася ўдвойчы даражэй, чым іншыя падобныя кнігі.
У тым жа годзе Пруст пачаў працаваць над раманам, які быў выдадзены толькі ў 1952 годзе пад назвай «Жан Санем». Многія з тэм, закранутых у гэтым няскончаным рамане, Пруст пазней развіў у сваім цыкле «У пошуках згубленага часу», улучаючы тэму таямнічасці часу і патрэбы разважанняў. Партрэт бацькоў у «Жане Сантэі» даволі цвёрды, рэзка кантрастуе з тым абажаннем, з якім ён апісаў бацькоў у сваім галоўным творы. З-за таго, што «Усцехі і дні» атрымалі дрэнны прыём, а таксама з-за цяжкасцей з пабудовай сюжэта, Пруст у 1897 годзе паступова закідвае працу над раманам, а ў 1899-м цалкам спыняе над ім працаваць.
Пруст збіраўся перавесці два працы Роскіна на французскую, але яго веды англійскай былі недасканалым. Таму ён зрабіў гэты пераклад калектыўным, накіды былі зроблены яго маці, правераны Прустам, потым Мары Нордлінгер, англійскай кузінай яго сябра Рэйнальда Ана, і потым ізноў Прустам. На незадаволенасць рэдактара такім метадам Пруст адказаў: «Я не сцвярджаю, што ведаю англійскую, я сцвярджаю, што ведаю Роскіна». «Біблія Ам’ена» з шырокім уступам Пруста была выдадзена на французскай у 1904 годзе. Анры Бергсан назваў уступ Пруста «важным унёскам у псіхалогію Роскіна» а таксама пахваліў якасць перакладу. Да таго часу Пруст ужо перакладаў «Сезам і лілеі», які ён скончыў у ліпені 1905 года, перад самай смерцю маці, і апублікаваў у 1906. Крытыкі і гісторыкі літаратуры лічаць, што апроч Роскіна на Пруста паўплывала творчасць Сен-Сімона, Мантэня, Стэндаля, Флабера, Джорджа Эліята, Дастаеўскага і Талстога. 1908 год быў важным для фармавання Пруста як пісьменніка. У першай палове года ён апублікаваў у розных часопісах пародыі на іншых пісьменнікаў. Гэтыя практыкаванні ў перайманні дазволілі Прусту вывастрыць свой уласны стыль. Таксама вясной і летам гэтага года Пруст працуе над некалькімі ўрыўкамі, якія ён пазней з’яднаў у складанку «Супраць Сент-Бёва». Пруст апісаў сваю працу ў лісце да сябра: «У мяне ў працы: даследаванне пра дваранства, Парыжскі раман, эсэ пра Сент-Бёва і Флабера, эсэ пра жанчын, эсэ пра гомасексуальнасць (якое будзе няпроста апублікаваць), даследаванне пра вітражы, пра надмагіллі, даследаванне пра раман».
З гэтых разрозненых фрагментаў Пруст пачаў ствараць раман. Грубыя накіды засяродзіліся на галоўным герою, які, пакутуючы бессанню, успамінае дзяцінства, і то, як ён чакаў прыходу маці па раніцах. Раман павінен быў сканчацца крытыкай Сент-Бёва і аспрэчаннем яго тэорыі пра тое, што біяграфія аўтара з’яўляецца самай важнай прыладай для разумення яго творчасці. Праблемы з пошукам выдаўца, а таксама змену задумы рамана вымусілі Пруста перамкнуцца на іншы праект, і ў 1910 годзе Пруст пачаў працу над сваёй галоўнай працай, «У пошуках страчанага часу».
У пошуках страчанага часу
Пачаты ў 1909 годзе цыкл «У пошуках страчанага часу» складаецца з сямі раманаў, у якіх бярэ ўдзел каля 2 000 персанажаў. Грэм Грын назваў Пруста лепшым раманістам 20 стагоддзя, а Сомерсет Моэм назваў раман «лепшым мастацкім творам на сённяшні дзень». Пруст памёр, не паспеўшы адрэдагаваць апошнія тамы твора, тры з іх выйшлі пасмяротна і былі адрэдагаваны яго братам Робертам.
Селы
Селы — усходнябалцкае племя, якое ў пачатку XIII стагоддзя займала левабярэжжа Дзвіны (паўднёвы ўсход цяперашняй Латвіі і сумежны раён на паўночным усходзе цяперашняй Літвы).
Палітычны і ваенны цэнтр селаў — умацаванае гарадзішча (існуе з VI стагоддзя) і паселішча Селпілс на беразе Заходняй Дзвіны. Селы вялі барацьбу супраць нямецкай агрэсіі, але ў 1208 годзе трапілі ў залежнасць ад Лівонскага ордэна. Селы ўвайшлі ў склад латышоў і часткова літоўцаў.
У 2021 годзе ў Латвіі прыняты закон, згодна з якім вылучаецца пяты гістарычны рэгіён у складзе Латвіі — Сэлія (апроч Латгалэ, Зэмгалэ, Курзэмэ і Відзэмэ).
Назва
Назва селаў найімаверней гідранімічнага паходжання, ад назвы краю *Sėlia (Се́ля, Се́лія), якая ад не захаванай да сёння рачной назвы тыпу балцк. *Sēla.
Ад кораня *sel- / sal-, ад якога таксама латвійскія гідронімы тыпу Sēlīte, Salaca, Salate, Saliene, Sal-upe, літоўскія Sėliupis, Sal-upis, Sala, Salantas, таксама балцкія гідронімы на Павоччы тыпу Села, Селна, Сельна, Селена, Салона.
Звязана з літоўскім salti «памалу цекці, разлівацца», прускім salus «дажджавы ручай». Назва ракі Села значыла «Плыткая (рака)».
Назвы многіх рэгіёнаў, утвораныя ад назваў балцкіх плямёнаў, звязаныя менавіта з гідронімамі, якія найчасцей таксама не захаваліся і не ідэнтыфікуюцца. Назвы Галінда, Натангія (прускія землі), Яцвязь, Судовія (зямля роднасных яцвягам судоваў), Нальша, Латыголь , імаверна і Літва, а таксама назва дагістарычных неўраў, звязваюцца з гідронімамі з асновамі Gal-ind-, Nat-ang-, Jat-(а)v-, Sūd-(а)v-, Nal-š-, Lat-, Liet-(u)v- , Nau-r-. Мяркуецца, што на адпаведных рэчках маглі знаходзіцца сакральна-рэлігійныя цэнтры пэўнага рэгіёна (племені).
Грыгорый X
Грыгорый X (лац. Gregorius PP. X, свецкае імя: Тэабальда Вісконці, італ. Teobaldo Visconti; каля 1210, П’ячэнца — 10 студзеня 1276) — Папа Рымскі з 1 верасня 1271 па 10 студзеня 1276 года.
Псалом 96
Псалом 96 (97 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — сіла і валадарства Госпада.
Уладзімір Вікенцьевіч Пятровіч
Уладзімір Вікенцьевіч Пятровіч (нар., в. Калоднікі Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў прарабам дарожнаэксплуатацыйнага ўпраўлення № 135 Мінскага абласнога вытворчага ўпраўлення будаўніцтва і эксплуатацыі аўтамабільных дарог у горадзе Стоўбцы Мінскай вобласці. Працаваў галоўным інжынерам, начальнікам філіяла камунальнага ўнітарнага прадпрыемства «Мінскаблдарбуд» — дарожнага рамонтна-будаўнічага ўпраўлення № 121 у горадзе Чэрвені Мінскай вобласці.
Выбіраўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Шарапава (Вяземскі раён)
Шарапава (Шарапово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
IC 3137
IC 3137 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
HD 12661
HD 12661 — жоўтая зорка (спектральны клас G6) у сузор’і Авен на адлегласці каля 120 св. гадоў ад Сонца. Мае планетную сістэму (адкрыты дзве экзапланеты).
Фізічныя характарыстыкі
Жоўтая сонцападобная зорка HD 12661 ледзь больш і масіўней Сонца.
Планетная сістэма
Да цяперашняга часу (май 2007) вядома пра існаванне дзвюх планет у HD 12661.
Планета b
Асноўны артыкул: HD 12661 b
Газавы гігант больш чым ў два разы масіўней Юпітэра. Адкрыты ў 2000 годзе.
Планета c
Асноўны артыкул: HD 12661 c
Газавы гігант. Адкрыты ў 2002 годзе.
Дадатковыя звесткі
Радыус эфектыўнай зямной арбіты 1,1 а. а.
Мастацка-графічны факультэт ВДУ імя П. М. Машэрава
Апісанне
Гісторыя факультэта пачынаееца з 1918 года, калі ў горадзе было адкрыта Віцебскае народнае мастацкае вучылішча. Назва навучальнай установы неаднаразова змянялася: Віцебскія вольныя дзяржаўныя мастацкія майстэрні (чэрвень 1920 — канец 1921 гадоў); Віцебскі мастацка-практычны інстытут (канец 1921 — жнівень 1923 гадоў). Восенню 1923 года адкрыўся Віцебскі мастацкі тэхнікум, які ў сярэдзіне 1930-х гадоў быў пераўтвораны ў Віцебскае мастацкае вучылішча. З 1949 года гэта ўжо Віцебскае мастацка-графічнае педагагічнае вучылішча.
Загадам № 115 ад 18 ліпеня 1959 года Міністэрства асветы БССР 1 верасня 1959 года на базе Віцебскага мастацка-графічнага педагагічнага вучылішча быў арганізаваны факультэт.
Джордж Лукас
Джордж Лукас (George Lukas) — амерыканскі, , прадзюсар і мантажор, аўтар вядомай касмічнай сагі «Зорныя войны», адзін з аўтараў «Індыяны Джонса».
Біаграфія
Нарадзіўся 14 мая 1944 года ў Мадэста, штат Каліфорнія. Скончыў кінафакультэт універсітэта Паўднёвай Каліфорніі. Першы фільм — 20-хвілінная караткаметражка «THX-1138» — заняў першае месца на Нацыянальным фестывалі студэнцкага кіно ў 1967 годзе.
Самай знакамітай працай Джорджа Лукаса з’яўляецца серыя фільмаў «Зорныя войны». Першая частка фільма з’явілася ў 1977 годзе. У ёй Джордж Лукас з’яўляўся рэжысёрам і сцэнарыстам, але пасля яе вырашыў скончыць рэжысёрскую дзейнасць, і ў наступных двух частках выконваў толькі працу прадзюсара і сцэнарыста. Тым не менш, у 1999 годзе ён вярнуўся да рэжысёрскай працы і зняў перадгісторыю сагі з 3-х фільмаў.
Забалацкі сельсавет (Аршанскі раён)
За́балацкі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Заслонаўка.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Веравайшанскі (Забалацкі) сельсавет у складзе Аршанскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Веравойша (Горная Веравойша). У 1928 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Забалацце. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Аршанскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года ў склад сельсавета з Машкоўскага сельсавета перададзена вёска Арлоўшчына. 29 снежня 1961 года да сельсавета далучана частка скасаванага Машкоўскага сельсавета (3 населеныя пункты: Даўжаніцы, Падгайшчына і Стар). У 1972 годзе ў склад сельсавета з Першамайскага сельсавета перададзена вёска Дачная. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Веравайшанскага сельсавета 17 населеных пунктаў. 15 мая 1981 года ў склад сельсавета перададзены: з Малотынскага сельсавета — вёска Грабянёва, з Ліпкаўскага сельсавета — вёска Татарск. 2 лютага 1982 года сельсавет перайменаваны ў Забалацкі. 16 лютага 1996 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Заслонаўка.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2848 чалавек, з іх 91,8 % — беларусы, 6,7 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Аляксандр Дзмітрыевіч Кажамякін
Аляксандр Дзмітрыевіч Кажамякін (, в. Дзям’янкі, Добрушскі раён, Гомельская вобласць —, г.Барысаў) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Удзельнік Грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войн. У 1953—1971 гадах — старшыня калгаса імя Чкалава Барысаўскага раёна.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1959—1963 гадах.
Заполле
Назву Запо́лле маюць:
Шахрысабз
Шахрысабз — горад у Кашкадар’інскім вілаеце Узбекістана, размешчаны паміж прытокамі ракі Кашкадар’яː Аксуў на поўначы і Танхаздар’я на поўдні.
Насельніцтва — 100,3 тыс. жыхароў (2014), 53 тыс. жыхароў (1991). Ёсць чыгуначная станцыя (Кітаб) і аэрапорт. Размешчаны на паўночным усходзе вобласці, за 80 км на поўдзень ад Самарканда. Вышыня над узроўнем мора 622 метра.
Радоўка бела-карычневая
Радоўка бела-карычневая (Tricholoma albobrunneum) — від шапкавых базідыяльных грыбоў з роду сямейства.
Апісанне
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы. Шапка грыба дыяметрам 4—9 см, спачатку пукатая, потым пукатая з бугром, каштанава-карычневага колеру, трохі ліпкая. Мякаць белая, пад скуркай каштанава-карычневатая, з мучным пахам і смакам. Ножка цыліндрычная, суцэльная, 1—2 см у дыяметры і 4—6 см у даўжыню. Колер ножкі белы або з адценнем шапкі грыба. Пласцінкі белыя з чырванавата-бурымі плямамі, частыя, прырослыя. Споры гладкія, бясколерныя.
Расце ў хвойных, пераважна сухіх сасновых лясах. Пладовыя целы з’яўляюцца ў ліпені — верасні.
Ядомы грыб. Па іншых дадзеных (Maser, 1967) — ядавіты.
Інакенцій V
Інакенцій V (лац. Innocentius PP. V, свецкае імя: П’ер дэ Тарантэз або П’етра дэ Тарантасія, фр. Pierre de Tarentaise; каля 1225 — 22 чэрвеня 1276 г) — Папа Рымскі з 21 студзеня па 22 чэрвеня 1276.
Барыс Іванавіч Кочураў
Барыс Іванавіч Кочураў (, сяло Млын, Валынскай вобласці) — расійскі навуковец у вобласці геаэкалогіі і картаграфіі, прафесар Інстытута геаграфіі РАН, галоўны рэдактар часопіса «Проблемы региональной экологии».
У 1969 скончыў МДУ па спецыяльнасці фізічная геаграфія, глебазнаўства і геахімія ландшафтаў і пачаў працаваць у Інстытуце геаграфіі СА АН СССР. У перыяд працы арганізаваў і кіраваў комплекснымі працамі на стэпавым (Хакасія) і тайговым (Заходні Саян) стацыянарах Паўднёва-Сібірскай геаграфічнай станцыі.
У 1979—1986 працаваў у Дзяржаўным інстытуце зямельных рэсурсаў, з 1986 — у Інстытуце геаграфіі РАН. Кандыдатам геаграфічных навук стаў у 1974, доктарам — у 1994.
Адзін з заснавальнікаў картаграфічнага кірунку ў геаэкалагічных даследаваннях, стварыў першую экалагічную карту СССР (1990), шэраг экалагічных карт іншых тэрыторый. Аўтар больш 200 навуковых прац.
IC 3138-1
IC 3138-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ашмянскае ўзвышша
Ашмянскае ўзвышша (Ašmenos aukštuma), Ашмянскія грады — заходняя частка Беларускай грады, марэннае ўзвышша ў Беларусі і Літве.
Апісанне
Ашмянскае ўзвышша працягнулася паміж Маладзечнам і Вільнюсам, з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход на 110 км, з поўначы на поўдзень на 30-40 км, плошча 3,2 тыс. км². Найвышэйшы пункт узвышша — гара Мілідаўская (320 м над узроўнем мора) каля вёскі Мілідаўшчына Смаргонскага раёна). На тэрыторыі Літвы называецца Мядзінінкскім узвышшам (Medininkų aukštuma).
У сучаснай сістэме фізіка-геаграфічнага раянавання Беларусі Ашмянскае ўзвышша адносіцца да Цэнтральнай акругі Беларускай грады Заходне-Беларускай правінцыі. Займае частку Астравецкага, Ашмянскага, Смаргонскага раёнаў Гродзенскай вобласці, Валожынскага і Маладзечанскага раёнаў Мінскай вобласці. На поўначы і паўночным усходзе мяжуе з Нарачана-Вілейскай нізінай, на ўсходзе — з Мінскім узвышшам, на паўднёвым захадзе — з Верхнянёманскай нізінай, на паўночным захадзе — з Лідскай раўнінай. Усходнюю частку — Валожынскае ўзвышша, — якое адчляняецца далінай Бярэзіны, некаторыя даследчыкі адносяць да Мінскага ўзвышша.
Над суседнімі нізінамі ўзвышаецца на 75-100 м. У рэльефе ўзвышша вылучаецца пяць град, выцягнутых у выглядзе дуг (кожная града шырынёй ад 1—1,5 да 5—7 км), што чаргуюцца з глыбокімі (да 40-50 м) паніжэннямі, на якіх трапляюцца озы. Разарана 30 %, пад лясамі больш за 35 % узвышша.
Узвышша фарміравалася на працягу чатырох зледзяненняў. Найбольшы ўплыў зрабілі ледавікі сожскага зледзянення.
Рэкі, якія працякаюць у межах узвышша, адносяцца да басейна Нёмана. Найбольшыя з іх Заходняя Бярэзіна (з прытокам Альшанка), Ашмянка (з прытокам Лоша), Клява (прыток Гаўі).
Ашмянскае ўзвышша вызначаецца маляўнічымі краявідамі, асабліва прыгожымі каля Кушлян Ашмянскага раёна, дзе пабудаваў сабе дом і жыў беларускі паэт Францішак Багушэвіч.
Аляксандр Андрэевіч Вахрушаў
Аляксандр Андрэевіч Вахрушаў (Александр Андреевич Вахрушев; 1903—1945) — савецкі падпалкоўнік (1942), палкоўнік (1943), генерал-маёр танкавых войскаў (1945), камандуючы бранятанкавымі і механізаванымі войскамі (БТіМВ) 33-й арміі. Удзельнічаў у баях супраць англічан і банд Мілера, Булак-Балаховіча, Радзянкі і Юдзеніча. Браў удзел у канфлікце на КУЧ.
Біяграфія
Аляксандр Андрэевіч Вахрушаў нарадзіўся 12 верасня 1903 г. у в. Аўсянікава Харынскай воласці Тоцемскага павета Валагодскай губерні ў сялянскай сям’і. Неўзабаве сям’я пераехала ў Волагду.
Скончыў 4-класную сельскую школу (1916). З 1916 г. працаваў у аптэкарскай краме. Потым з 1917 г. працаваў качагарам і матросам на параходзе ў Волагдзе, на паліўным складзе станцыі Волагда падаваў дровы і вугаль на паравозы.
У РККА добраахвотна, з 4 верасня 1918 г.
З верасня 1918 г. чырвонаармеец 15-га Юр’еўскага стралковага палка Эстонскай дывізіі. Браў удзел у баях супраць англічан і банд Мілера.
20 студзеня 1919 г. — паранены. З 1919 г., пасля шпіталя — камандзір аддзялення асобнага батальёна. Ваяваў супраць банд Булак-Балаховіча, Радзянкі і Юдзеніча.
Уступіў у ВКП(б) у 1925 г. Скончыў Ленінградскае кавалерыйскае вучылішча (1925). У 1925 г. — камандзір узвода асобнага кавалерыйскага эскадрона 36-й Забайкальскай стралковай дывізіі. Служыў у Нерчынску, Чыце.
У ліпені 1929 г. — паліткіраўнік эскадрона 74-га кавалерыйскага палка. Браў удзел у канфлікце на КУЧ. У баях выявіў вылучную адвагу, за што быў узнагароджаны В. К. Блюхерам наганам з іменным надпісам і граматай — «За Джалайнорскую аперацыю».
З 1932 г. — слухач Ленінградскіх бранятанкавых курсаў удасканалення камсаставу. Скончыў Ленінградскія бранятанкавыя курсы ўдасканалення каманднага саставу (Ленінградскія БТ КУКС) (1934).
У 1939 г. камандзір аддзела выведнага батальёна. Браў удзел у савецка-фінляндскай вайне. На сакавік 1940 г. — камандзір 112-га аддзела танкавага батальёна 35-й легкатанкавай брыгады. Узнагароджаны ордэнам Леніна. З 1940 г. — памочнік камандзіра 7-й легкатанкавай брыгады па страявой частцы (Закаўказская ваенная акруга).
Вялікую Айчынную вайну сустрэў на пасадзе камандзіра 12-га танкавага палка 6-й танкавай дывізіі 28-га механізаванага корпуса (Закаўказская ваенная акруга).
Загадам Закаўказскага фронту № 0519 ад 21.10.1941 г. прызначаны начальнікам штаба 6-й танкавай брыгады. У 1942 г. камандзір 39-й танкавай брыгады.
У жніўні 1942 г. яго скіроўваюць на Калінінскі фронт намеснікам камандуючага 31-м войскам па аўтабранятанкавых войсках.
Кароткая характарыстыка камандуючага войскам і члена Вайсковай Рады на падпалкоўніка Вахрушава ад 27 кастрычніка 1942 г.:"«В период наступательных действий… показал себя только с хорошей стороны, все время был непосредственно на передовой линии, руководил войсками и правильно нацеливал части на выполнение боевых задач, в обстановке разбирается быстро, в бою не теряется. Волевой, энергичный и инициативный командир, требователен к себе и подчиненным»."Загадам па 31-м войску № 0816 ад 26.09.1942 г. прызначаны намеснікам камандзіра 31-га войска па танкавых войсках. Загадам ЗФ № 01084 ад 20.11.1943 г. прызначаны камандуючым бранятанкавымі і механізаванымі войскамі (БТіМВ) 33-й арміі.
Норка еўрапейская
Норка еўрапейская, Норыца (Mustela lutreola) — млекакормячы драпежнік з сямейства куніцавых.
Апісанне
Норкі добра прыстасаваныя да жыцця каля вады. Маюць гнуткае цела, даўжыня якога 25-43 см, масаю 0,5-1,1 кг, самкі менш самцоў. Галава выцягнутая, з маленькімі круглявымі вушамі. Канечнасці кароткія, паміж пальцамі лап маюцца невялікія перапонкі, якія дапамагаюць жывёлам плаваць. Афарбоўка цела еўрапейскай норкі вар'іруе ад рудавата-бурага да цёмна-карычневага. Адметнай асаблівасцю гэтага віду норак з'яўляецца наяўнасць на канцы пысы белай плямы.
Распаўсюджанне
Сучасны арэал еўрапейскай норкі ў Еўропе гэта некалькі ізаляваных папуляцый: на паўночным усходзе Іспаніі і паўднёвым захадзе Францыі, у дэльце р. Дунай і цэнтры еўрапейскай часткі Расіі. У Беларусі ў 1980-90-х гадах былі выяўлены 3 лакальныя папуляцыі еўрапейскай норкі: у вярхоўях р. Ловаці, Лучосы і Сцвігі; магчыма ўжо знікла.
Выцясняецца акліматызаванай амерыканскай норкай. Папуляцыя еўрапейскай норкі адноўлена на астравах Хіюмаа і Саарэмаа, дзе амерыканскую норку штучна вынішчылі.
Экалогія
Ежу здабывае ў вадзе. Ва ўмовах Беларусі асноўным кормам еўрапейскай норкі на рэках з'яўляюцца жабы, дробныя сысуны і рыба невялікіх памераў. Сярод відаў рыб звычайна спажываюцца акунь, плотка, дробны шчупак, уюн і інш. Акрамя таго, у рацыён еўрапейскай норкі ўваходзяць птушкі, рачныя ракі, малюскі.
Хендрык Аверкамп
Хендрык Аверкамп (Hendrick Avercamp,,  — ) — нідэрландскі жывапісец. Стварыў жанрава-пейзажныя карціны, уласцівыя галандскаму рэалізму пачатку 17 стагоддзя, невялікія зімовыя пейзажы ў светла-серабрыстай гаме («Катанне на каньках»).
Чуст
Чуст (Chust) — горад (з 1969 года), размешчаны ў Наманганскай вобласці Рэспублікі Узбекістан, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Чуст. З’яўляецца другім найбуйнейшым горадам Наманганскай вобласці пасля Намангана. Адміністрацыйны цэнтр Чусцкага раёна Наманганскай вобласці.
АКСМ-203
АКСМ-203 — тралейбус вытворчасці Белкамунмаш, клон тралейбуса МАЗ-203Т. Адзіны асобнік пабудаваны ў 2006 годзе, эксплуатуецца ў Гродне.
I Won’t Break
«I Won’t Break»  — песня расійскай спявачкі Юліі Самойлавай, прадстаўленая на конкурсе «Еўрабачанне-2018» у Лісабоне.
Еўрабачанне
30 студзеня 2018 года «Першы канал» падцвердзіў, што Самойлава будзе прадстаўляць Расію на будучым конкурсе гэтага года. Песня была афіцыйна выпушчана 11 сакавіка 2018 года, і ў гэты жа дзень было аб’яўлена, што з ёй Самойлава і будзе выступаць на конкурсе. Песня ўпершыню была выканана Самойловай перад людзьмі на pre-party вечарынцы «Еўрабачанне-2018» ў Маскве, чый спеў быў раскрытыкаваны.
Расія прыняла ўдзел у другім паўфінале 10 мая 2018 года. Яна выступала пад нумарам 6, паміж Даніяй і Малдовай. Па выніках галасавання Расія атрымала толькі 15 месца, што не дало ёй магчымасці прайсці ў фінал. Выпадак з невыхадам у фінал стаў першым у гісторыі ўдзелу Расіі ў «Еўрабачанні».
Эдвард Вернан
Вернан актыўна ўдзельнічаў у парламенцкім жыцці Англіі з 1722 года да самай смерці. Ён быў адным з тых парламентарыяў, якія насуперак міралюбным памкненням урада Уолпала, раздулі эпізод з вухам Джэнкінса ў casus belli. Пасля абвяшчэнне вайны ён асабіста накіраваўся ў Вест-Індыю і авалодаў Партабела на панамскім узбярэжжы.
У 1741 годзе Вернан на 186 караблях з 27 000 маракоў аблажыў Картахену на паўднёваамерыканскім узбярэжжы. Гэта маштабная высадка (самая буйная за ўсё XVIII стагоддзе) пацярпела паражэнне: англічане былі разбіты іспанскім гарнізонам пад камандаваннем «паўчалавека» — аднавокага, аднарукага і кульгавага Бласа дэ Леса. Вестка пра паражэнне прымусіла Уолпала сысці ў адстаўку.
Вернан быў празваны маракамі «старым Грогам» за тое, што нязменна насіў фаевы камзол (gragram). Каб пазбегнуць п’янства на караблях ён загадаў разводзіць ром вадой з лімонным сокам (як потым высвятлілася, які таксама прадухіляў захворванне цынгой). Так нарадзіўся новы напой, названы ў гонар адмірала грогам.
Брат Джорджа Вашынгтона, які служыў пад кіраўніцтвам Вернана, назваў яго імем сямейнае памесце Маўнт-Вернан.
Мелайдагіноз
Мелайдагіноз  — захворванне раслін, якое выклікаецца. Яно адносіцца да групы захворванняў, званых нематоднымі захворваннямі.
Апісанне
Галавыя нематоды пашкоджваюць больш як 2 тысячы відаў раслін.
Меры барацьбы
Апрацоўка заражаных раслін, глебы, нематадоіднымі грыбамі, укараненне севазваротаў з культурамі, якія не пашкоджваюцца нематодамі. Дапамагаюць выкарыстанне ўстойлівых сартоў і каранцінныя мерапрыемствы.
Прыкветак
Прыкве́так — ліст, у пазусе якога развіваецца кветка і які ўкрывае кветкавы парастак. Ад вегетатыўнага лісця таго ж віду часта адрозніваецца больш простай формай і дробнымі памерамі; часам мае характар плеўкавых лускавінак ці падобны на звычайнае лісце.
Прэзідэнт Непала
Прэзідэнт Федэратыўнай Дэмакратычнай Рэспублікі Непал (संघीय प्रजातान्त्रिक गणराज्य नेपालका राष्ट्रपति) — вышэйшая дзяржаўная пасада ў Непале. Прэзідэнтам Непала з 29 кастрычніка 2015 года з’яўляецца Бідх’я Дэві Бхандары.
Гісторыя
Пасля шматгадовай грамадзянскай вайны і дэмакратычнага руху, 18 мая 2006 года прэм’ер-міністр Непала Гірыджа Прасад Каірала абвясціў на пасяджэнні парламента аб пазбаўленні караля Г’янендры большай часткі паўнамоцтваў і абвяшчэнні краіны свецкай дзяржавай. 15 студзеня 2007 года з прычыны стварэння часовага ўрада і прыняцця часовай канстытуцыі кароль быў адхілены ад улады і прэм’ер-міністр стаў выконваючым абавязкі кіраўніка дзяржавы і ўрада. 28 мая 2008 года на першым пасяджэнні устаноўчага сходу ў Непале была скасаваная манархія і краіна абвешчана Федэратыўнай Дэмакратычнай Рэспублікай. Па выніках першых прэзідэнцкіх выбараў, 23 ліпеня 2008 года Рам Баран Ядаў заступіў на пасаду першага прэзідэнта Непала. Ён павінен быў прабыць на гэтай пасадзе два гады да прыняцця новай канстытуцыі, аднак праца над ёй зацягнулася на сем гадоў. Нарэшце, 20 верасня 2015 года новы асноўны закон краіны быў прыняты устаноўчым сходам і падпісаны прэзідэнтам Ядавам. Згодна з канстытуцыяй, Непал ахарактарызаваны як свецкая Рэспубліка, якая складаецца з сямі федэральных зямель, у краіне павінны быць праведзены новыя выбары. 29 кастрычніка 2015 года на пасаду прэзідэнта была абраная Бідх’я Дэві Бхандары, якая стала другім чалавекам і першай жанчынай на гэтай пасадзе.
Паўнамоцтвы і абавязкі
Прэзідэнт Непала выконвае цырыманіяльныя абавязкі і займае пасаду галоўнакамандуючага ўзброенымі сіламі, у той час як прэм’ер-міністр з’яўляецца лідэрам нацыі. Прэзідэнт абіраецца шляхам непрамых выбараў на тэрмін у пяць гадоў. Кандыдатам у прэзідэнты можа быць любы грамадзянін Непала, які дасягнуў узросту 45 гадоў і мае права абірацца ў Федэральны парламент. Рэзідэнцыяй прэзідэнта з’яўляецца палац «Растрапаці Бхаван» ў Катманду. Зарплата прэзідэнта на 2015 год складае 109,410 нэпальскіх рупій у месяц.
Тысмэныцкі раён
Тысмэныцкі раён (Тисменицький район) — скасаваная адміністрацыйная адзінка ў складзе Івана-Франкоўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Тысмэныця (Тисмениця).
Утвораны ў 1982 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 82908 чалавек, плошча — 731 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 41 сельскага саветаў.
Факультэт гуманітарыстыкі і моўных камунікацый ВДУ імя П. М. Машэрава
'''Факультэт гуманітарыстыкі і моўных камунікацый ВДУ імя П. М. Машэрава''' — адзін з факультэтаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.
Апісанне
У навучальным годзе 2020/2021 пачалася гісторыя факультэта шляхам аб’яднання філалагічнага і гістарычнага факультэтаў.
На факультэце гуманітарыстыкі і моўных камунікацый функцыянуюць:
Спецыяльнасці
Дзённая форма атрымання адукацыі:
Тбілісі-Пасажырская
Тбілісі-Пасажырская (თბილისის ცენტრალური სადგური) — чыгуначная станцыя Грузінскай чыгункі, якая знаходзіцца ў горадзе Тбілісі (Грузія).
Гісторыя
Стары будынак цэнтральнага вакзала быў пабудаваны ў 1872 годзе. Пазней ён быў знесены і ў 1952 годзе заменены будынкам у стылі сталінскага ампіру.
У 1982 годзе было прынята рашэнне аб пабудове новага будынка вакзала, а стары будынак быў прыгатаваны да зносу, аднак падмурак апынуўся настолькі трывалым, што вакзал было вырашана падарваць. Пасля падрыву будынка пачалося будаўніцтва новага будынка вакзала, якое так і не было завершана. Цяпер будынак вакзала перароблены ў шопінг-мол «Тбілісі-Цэнтрал», але невялікія па плошчы касавая зала і зала чакання рэканструяваныя і дзейнічаюць.
Баржомскі вакзал
Крытыя платформы Баржомскага вакзала былі пабудаваныя ў 1979 годзе. Да 2011 года ён выкарыстоўваўся як канчатковая станцыя для электрацягнікоў, якія ідуць у Тбілісі з Заходняй Грузіі. 15 лютага 2011 года на Баржомскі вакзал прыбыў апошні прыгарадны цягнік. З 16 лютага 2011 года маршруты ўсіх электрацягнікоў, якія адпраўляюцца адсюль, падоўжаныя да станцыі Тбілісі-Аэрапорт, а сам вакзал быў ліквідаваны.
Сан-Даната-дзі-Лечэ
Сан-Даната-дзі-Лечэ (San Donato di Lecce) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 5837 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 272 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 73010. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Donato.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Іван Піліпавіч Супрунчык
Іван Піліпавіч Супрунчык (нар., в. Цераблічы, Давыд-Гарадоцкі раён, Пінская вобласць, цяпер , Брэсцкая вобласць) — беларускі скульптар, разьбар па дрэве, мастак. Народны майстар Рэспублікі Беларусь, член Беларускага саюзаў майстроў народнай творчасці.
З 1969 года бібліятэкар Цераблічскай сельскай бібліятэкі. Скончыў Магілёўскі бібліятэчны тэхнікум (1980). Са снежня 2007 года — малодшы навуковы супрацоўнік народнага музея этнаграфіі ў Цераблічах. Дырэктар Цэнтра драўлянай скульптуры ў вёсцы Цераблічы Столінскага раёна.
Аўтар шматлікіх драўляных скульптур, размешчаных у т.л. у розных месцах Столінскага раёна.
Валерый Юр’евіч Бачароў
Валерый Юр’евіч Бачароў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца барысаўскага БАТЭ і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у мінскім «Дынама», у юнацкім узросце апынуўся ў складзе барысаўскага БАТЭ. У 2018 годзе пачаў выступаць за дубль клуба, дзе неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе. 29 жніўня 2020 года дэбютаваў асноўнай камандзе БАТЭ ў матчы Кубка Беларусі супраць мікашэвіцкага «Граніта» (5:0), правёўшы на полі ўсе 90 хвілін.
У верасні 2020 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы», дзе 18 верасня 2020 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, правёўшы на поле ўсе 90 хвілін матча супраць брэсцкага «Руха» (0:6). У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У снежні 2020 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Смалявічы».
У пачатку 2021 года знаходзіўся на праглядзе ў «Віцебску», але беспаспяхова. У лютым 2021 года на правах арэнды далучыўся да «Слуцка». Стаў адным з асноўных ігракоў слуцкай каманды. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Слуцк».
У пачатку 2022 года пачаў рыхтавацца да новага сезона з асноўнай камандай БАТЭ. У сакавіку 2022 года падоўжыў кантракт з барысаўчанамі да канца 2023 года. У сезоне 2022 замацаваўся ў стартавым складзе БАТЭ.
Міжнародная кар’ера
2 верасня 2021 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у адборачным матчы чэмпіянату Еўропы супраць Ісландыі (1:2).
3 чэрвеня 2022 года ўпершыню згуляў за нацыянальную зборную Беларусі, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы Лігі нацый УЕФА супраць Славакіі (0:1) і быў заменены ў другім тайме.
Сядзібна-паркавы комплекс О’Руркаў
Сядзібна-паркавы комплекс О’Руркаў — сядзібна-паркавы комплекс ва Уселюбе.
Гісторыя
Сядзіба з відам на раку Плісу пабудавана Іосіфам О’Руркам у 2-й палове XIX ст. Адпавядала традыцыям позняга класіцызму. З усходняга боку да сядзібы вяла пад’язная алея, з заходняга — знаходзілася капліца, з паўднёвага — парк плошчай каля 10 га, які перасякалі шматлікія прагулачныя алеі і дарожкі.
Апошнім уладальнікам ся­дзібы быў граф Карл Мар’ян Аляксандр О’Рурк (1864—1946), мясцовыя жыхары называлі яго граф Караль. Карл Мар’ян быў жанаты з графіняй Марыяй з Тышкевічаў, якая памерла ў Варшаве ў 1926 годзе, дзяцей у шлюбе не было.
Парк
Сядзібны парк закладзены ў XIX ст. Узор паркавага мастацтва пейзажнага стылю. Помнік прыроды рэспубліканскага значэння.
Парк добра збярогся. Кампазіцыя парку заснавана на кальцавых дарожках-маршрутах. У дрэвастоі больш за 30 відаў дрэў і кустоў, з экзотаў растуць піхта сібірская, лістоўніца еўрапейская, арэх шэры і інш.
Харпер Лі
Прадстаўнік т.зв. паўднёвай школы амерыканскага рамана ХХ ст., якая даследавала феномен расізму ў яго сацыяльнай, этычнай і псіхалагічнай праявах. Скончыла Алабамскі ўніверсітэт (1949). Вядомасць прынёс раман «Забіць перасмешніка» (1960), у аснове якога расавы канфлікт і расісцкія забабоны, што прыводзяць да смерці чалавека. Аўтар навел, эсэ.
IC 3138-2
IC 3138-2 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Томскі політэхнічны ўніверсітэт
Томскі політэхнічны ўніверсітэт (Томский политехнический университет) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Томск. З’яўляецца нацыянальным даследчым універсітэтам Расіі.
Быў заснаваны ў 1896 годзе імператарам Мікалаем II як Томскі практычны тэхналагічны інстытут. Сваю сучасную назву ўніверсітэт атрымаў у 1992 годзе.
Структурныя падраздзяленні
Універсітэт мае ў сваім складзе наступныя структурныя адзінкі :
Рыгор Раманавіч Акулевіч
Рыго́р Рама́навіч Акуле́віч (, в. Вялікая Кракотка, Слонімскі раён, Гродзенская вобласць — ) — грамадска-культурны дзеяч беларускай эміграцыі, выдавец, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Вялікая Кракотка Слонімскага раёна (цяпер Гродзенская вобласць). Адзін з арганізатараў гурткоў Беларускай сялянска-работніцкай Грамады і ТБШ, бібліятэкі імя Янкі Купалы на радзіме. Ратуючыся ад рэпрэсій з боку польскіх уладаў, выехаў у 1928 годзе ў Канаду. Удзельнічаў тут у прасавецкім беларускім руху, у выпуску газеты «Канадский гудок» (зачынена канадскімі ўладамі за адозвы-падтрымкі палітыкі СССР), дзе ў першых трох нумарах, па-беларуску, друкаваўся «Беларускі куток». Адзін са стваральнікаў пракамуністычнай Федэрацыі рускіх канадцаў і яе друкаванага органа — газеты «Вестник». Неаднойчы наведваў Беларускую ССР (1947 і 1955 гг.).
Творчасць
Кніга «Русские в Канаде» (Таронта, 1952) ёсць важнаю крыніцаю па гісторыі эміграцыі ў Канадзе, насельніцтва з беларуска-літоўскіх губерняў.
У кнізе «50 лет Белорусской республики», якая выйшла ў выдавецтве «Вестник» (Таронта, 1968) вельмі крытычна і ў даволі рэзкай форме напісаў пра антысавецкіх беларусаў-эмігрантаў. Як успамінае беларускі грамадска-палітычны дзеяч Міхась Ганько, аўтар, аднекуль атрымаў фотакартку яго брата, Мікалая, ваеннага часу, і пераблытаў братоў.
Язэп Пятровіч Каранеўскі
Язэ́п Пятро́віч Каране́ўскі (12 студзеня 1888 (31 снежня 1887), Заслаўе, цяпер Мінскі раён —, Менск, турма НКВД) — дзяржаўны дзеяч, педагог, публіцыст, сябра КП(б)Б, другі рэктар БДУ, правадзейны сябра Інбелкульта (з 1925), ахвяра сталінскіх рэпрэсій.
Біяграфія
У 1915 уладкаваўся на пасаду выкладчыка ў Менскі настаўніцкі інстытут, увайшоў у склад педагагічнай рады інстытута. З’яўляўся адным з ініцыятараў заснавання беларускага культурна-асвтніцкага і грамадска-палітычнага гуртка «Наш край», які быў утвораны выкладчыкамі і навучэнцамі інстытута (пач. 1916). З мая 1917 уваходзіў у кіруючае ядро беларускай грамадска-палітычнай арганізацыі «Маладая Беларусь» пры Менскім настаўніцкім інстытуце. У верасні 1918 г. інстытут быў вернуты ў Менск, пасля ўдалых перамоў Каранеўскага з Радай і Народным Сакратарыятам БНР.
У час польскай акупацыі (1919—1920) працаваў школьным інспектарам і выкладчыкам геаграфіі ў Менскай беларускай гімназіі.
У верасні 1920 Язэп Пятровіч быў прызначаны намеснікам наркама асветы ССРБ. Займаўся арганізацыяй беларускага ўніверсітэта ў складзе менскай камісіі пры Наркамаце асветы. У пачатку 1921 года 32 камуністы, сярод якіх быў Каранеўскі, звярнуліся з заяваю ў ЦБ КП(б)Б, у якой патрабавалі распачаць у краіне масавую беларусізацыю (Заява 32-х). Неўзабаве ён быў пераведзены ў Галоўнае упраўленне сацыяльнага выхавання Наркамата асветы, якое ўзначальваў да 1925. Адначасова з'яўляўся дырэктарам МБПТ.
15 ліпеня 1937 г. Я. П. Каранеўскі быў арыштаваны ў Маскве. Паводле патрабавання НКУС БССР яго перавезлі з Масквы ў Менск, дзе пасля катаванняў Язэп Пятровіч прызнаў абвінавачванні ў «шпіянажы на карысць Польшчы», у правядзенні «контррэвалюцыйнай нацыянал-фашысцкай прапаганды». 28 кастрычніка 1937 г. ён быў прыгавораны тройкай НКУС як «член антысавецкай нацыяналістычнай тэрарыстычнай шпіёнскай дыверсійнай арганізацыі» да вышэйшай меры пакарання. Ужо на другі дзень быў расстраляны.
Пасля арышту Каранеўскага арыштавана і асуджана да 5 гадоў пазбаўлення волі яго жонка П. Г. Каранеўская. Пакаранне адбывала з 3-гадовым сынам Юрыем.
6 красавіка 1957 г. Ваенная калегія Вярхоўнага Суда Саюза ССР перагледзела справу і прызнала, што той быў арыштаваны і асуджаны неабгрунтавана, і прысуд у адносінах да яго скасавала праз адсутнасць складу злачынства.
МАЗ-203Т
МАЗ-203Т — тралейбус Мінскага аўтамабільнага завода. Створаны на базе аўтобуса МАЗ-203. Выпускаецца з 2003 года. Аналагічны тралейбус вытворчасці Белкамунмаш — АКСМ-203.
Чырчык
Назву Чырчык маюць:
NGC 1347-1
NGC 1347-1 (іншыя абазначэнні — ESO 548-27, IRAS03275-2226, MCG -4-9-17, Arp 39, VV 23, AM 0327-222, PGC 12989) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога, а таксама ўключаны ў атлас пекулярных галактык.
Роджэр Дзікінс
Сэр Роджэр Аляксандр Дзікінс (Roger Alexander Deakins; нар., Торкі, Англія) — англійскі кінааператар. Двухразовы лаўрэат прэміі «Оскар» за лепшую аператарскую працу ў фільмах «Бягун па лязе 2049» і «1917» (таксама трынаццаціразовы намінант на гэтую прэмію) і пяціразовы ўладальнік прэміі BAFTA за аператарскую працу ў фільмах «Чалавек, якога не было», «Старым тут не месца», «Жалезная хватка», «Бягун па лязе 2049» і «1917».
Джэніфер Эль
Джэніфер Эн Эль (Jennifer Anne Ehle; нар., Уінстан-Сейлем, штат Паўночная Караліна, ЗША) — брытанска-амерыканская актрыса тэатра і кіно. Двухразовая лаўрэатка прэміі «Тоні», лаўрэатка. Атрымала вядомасць пасля выканання ролі Элізабэт Бэнэт у міні-серыяле «Пыха і перадузятасць» 1995 года.
Асмус Якаб Карстэнс
Асмус Якаб Карстэнс (ням.: Asmus Jacob Carstens;, горад Санкт-Юрген, Шлезвіг — , ) — дацкі і нямецкі мастак, прадстаўнік класіцызму.
Жыццё і творчасць
Нарадзіўся ў сям’і млынара. У 22 гады паступае ў Капенгагене ў Каралеўскую Дацкую акадэмію мастацтваў, аднак курс не скончыў — заняткі Карстэнс наведваў рэдка, на штудыі малюнка аголенай натуры наогул не з’яўляўся. Як мастак сфарміраваўся больш дзякуючы самаадукацыі. Займаўся таксама вывучэннем філасофіі, класічнай і кельцкай міфалогіі. Асноўным напрамкам у творчасці мастака была графіка і малюнак. Адмовіўся ад прысвоенага яму Акадэміяй срэбнага медаля, пасля чаго быў выключаны з Акадэміі.
З 1783 года Карстэнс жыў у Любеку і займаўся партрэтным жывапісам. У 1787—1793 гадах Карстэнс жыў і працаваў у Берліне. Пасля ўдзелу ў Акадэмічнай выставе, з карцінай «Падзенне анёлаў» у 1789 годзе да яго прыходзіць вядомасць. Па прадстаўленні прускага міністра двара мастак атрымлівае замову на афармленне каралеўскіх палацаў, а ў 1790 годзе становіцца прафесарам жывапісу берлінскай Акадэміі майстэрстваў. Да гэтага часу адносіцца яго малюнак «Бахус і Амур», які паслужыў асновай для напісанай мастаком у Рыме ў 1795 годзе аднайменнай карціны алеем.
У 1792 годзе Карстэнс атрымаў ад Акадэміі магчымасць для паездкі ў Рым. Тут ён вывучаў творы антычнага мастацтва, працы Рафаэля і Мікеланджэла, што ўплывала на манеру малюнка мастака ў гэты перыяд. У 1795 годзе ён пачынае працу над карцінай «Ноч і яе дзеці, Сон і Смерць», якая лічыцца найважнейшым творам Карстэнса. У тым жа годзе з вялікім поспехам прайшла выстава работ мастака ў Рыме, у былым атэлье Пампеа Батоні. Памёр у 1798 годзе ў Рыме і пахаваны на мясцовых пратэстанцкіх могілках. Адной з галоўных задач мастацтва, якую ставіў перад сабой мастак, было асэнсаванне класічных, антычных культурных традыцый і іх адраджэнне ў сучасным мастацтве.
У 1883 годзе ў Капенгагене быў адкрыты бронзавы помнік А. Я. Карстэнсу.
Альба (Італія)
Альба (Alba) — галоўны горад вобласці Ланге на мяжы Лігурыі і П’емонта, уздоўж ракі Танара, у італьянскай правінцыі Кунеа. Наваколлі славяцца сваімі персікамі, белымі труфелямі і сухім віном.
Насельніцтва складае 29 759 чалавек, шчыльнасць насельніцтва складае 551 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 12051. Тэлефонны код — 00173. Заступнікам горада лічыцца святы Лаўрэнцій. Свята горада штогод святкуецца 10 жніўня.
Гісторыя
Заснаванне паселішча Альба-Пампея (Alba Pompeia) на дарозе з Акві-Тэрмэ ў Турын прыпісваецца консулу Пампею Страбону. У гэтым горадзе нарадзіўся адзін з рымскіх імператараў, Перцінакс. З IV стагоддзя ў Альбе меўся свой біскуп пад начальствам архібіскупа Міланскага. З XI стагоддзя — свабодная камуна Ламбардскай лігі, у пазнейшыя часы — яблык разладу паміж манферацкімі Алерамічы, міланскімі Вісконці і домам Ганзага. Па выніках вайны за мантуанскую спадчыну (1631) адышоў да Савойскага дома, пасля чаго страціў былое значэнне.
Славутасці
Помнікі даўніны — раманскі сабор св. Лаўрэнція (дабудаваны ў 1486 годзе, рэканструяваны ў XIX стагоддзі), гатычная царква св. Дамініка, сярэдневяковы біскупскі палац, прысутныя месцы XIII стагоддзя, а таксама некаторыя вежы XIV—XV стст.
Чырчык (горад)
Чырчык (Chirchiq) — горад абласнога падпарадкавання ў Ташкенцкім вілаеце Узбекістана. Размешчаны ў даліне р. Чырчык (прыток Сырдар’і), паміж адгор’ямі Каржантаў і Чаткальскага хрыбта. Чыгуначная станцыя за 32 км на паўночны ўсход ад Ташкента. 149 400 жыхароў у 2014 (15 тысяч у 1939). Горад утвораны ў 1935 годзе з некалькіх рабочых пасёлкаў, якія выраслі ў сувязі з будаўніцтвам Чырчыкскага каскаду ГЭС і электрахімкамбіната.
Lampropeltis getula
Lampropeltis getula — неядавітая змяя сямейства вужовых (Calubridae). Мае 5 падвідаў. Раней у склад гэтага віду ўваходзіла ў цэлым 9 падвідаў, але ў 2009 годзе Lampropeltis californiae, Lampropeltis holbrooki, Lampropeltis nigra, Lampropeltis splendida вызначаны ў якасці самастойных відаў.
Біялагічнае апісанне
Агульная даўжыня вагаецца ад 1-1,4 да 2 м. Галава трохкутная. Тулава стройнае. Афарбоўка цёмна-карычневая або чорная. Па тулаве праходзіць 25-40 белых або крэмавых папярочных палос, якія звязаны паміж сабой і гэтым нагадваюць выцягнуты ланцуг. Жывот цёмнага колеру з некалькімі светлымі палосамі.
Любіць шыракалістыя і сасновыя лясы, лугі, забалочаную мясцовасць. Актыўная ноччу. Харчуецца яшчаркамі і змеямі.
Гэта яйцакладная змяя. Самка адкладае ад 12 да 23 яек.
Жыве на тэрыторыі ЗША ад паўднёвай частцы штата Нью-Джэрсі да паўночнай Фларыды.
Псалом 97
Псалом 97 (98 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 13-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — песня Богу, справядліваму Суддзі ўсяго свету.
Абраза
Абра́за — наўмысная знявага гонару і годнасці асобы, выказаная ў непрыстойнай форме. Можа наносіцца вусна, у пісьмовай форме або дзеяннем, публічна, у прысутнасці пацярпелага або завочна.
Паводле Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь з'яўляецца крымінальным злачынствам.
Крэплах
Крэплах (קרעפּלעך) — невялікія пельмені з начынкай з фаршу, бульбянога пюрэ ці іншай начынкай, якія звычайна вараць і падаюць да курынага супу, радзей могуць быць пададзены смажанымі. Маюць трохкутную форму, якая сімвалізуе трох патрыярхаў яўрэйскага народа — Аўраама, Іцхака і Якава. У краінах Заходняй Еўропы начынкай для крэплах служыла мяса, а ў славянскіх краінах у самым пачатку XII стагоддзя іх начынялі тварагом. Значна пазней, калі мяса ў Заходняй Еўропе стала мала, з'явіліся і сталі папулярнымі крэплах з садавінай, інакш — варэнікі.