cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віленская беларуская рада
27 лістапада 1918 года шэсць членаў ВБР (В. Ластоўскі, І. Луцкевіч, Я. Станкевіч, Д. Сямашка, У. Талочка, К. Фалькевіч) уключаны ў склад Літоўскай Тарыбы і склалі 25% яе агульнага складу. Пасля акупацыі Вільні Чырвонай Арміяй дзейнасць ВБР практычна спынена. З прыходам у горад польскіх войск у красавіку 1918 года ВБР звярнулася да Ю. Пілсудскага з дэкларацыяй, у якой выказвала надзею, што ён дапаможа аднавідь незалежную Беларусь у яе этнічных межах і дазволіць дзейнасць Рады БНР. Спыніла існаванне пасля стварэння Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны.
Сейвал
Сейвал, сайдавы кіт (Balaenoptera borealis) — млекакормячае сямейства паласацікавых падатрада бяззубых кітоў.
Пашыраны ў морах ад Арктыкі да Антарктыкі.
Даўжыня цела дарослых самцоў да 18,8 м, самак да 21 м, маса да 16 т, даўж. нованароджанага 4-5 м. Афарбоўка спіны ад сінявата-чорнай да чорна-шараватай, бруха — ад шэрай да белай. Паднябенне вузкае, белае ці ружовае; па яго баках 300—400 чорных пласцін кітовага вуса вышынёю да 80 см.
Корміцца ракападобнымі, галаваногімі малюскамі, чароднымі рыбамі, напр. сайдай (адсюль другая назва).
Нараджае 1 дзіцяня раз у 2 гады.
Промысел цалкам забаронены з 1986.
Прыкладныкы
Прыкладныкы (Прикла́дники) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Васіль Сямёнавіч Чурумаў
Васіль Сямёнавіч Чурумаў (3 сакавіка 1918 г., Міхайлаўка — 5 мая 1945 года, на тэрыторыі Чэхаславакіі, пахаваны ў г. Угерске-Градзіштэ) — гвардыі старшы сяржант Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944). Памочнік камандзіра ўзвода 221-га гвардзейскага стралковага палка (77-я гвардзейская стралковая дывізія, 61-я армія, Цэнтральны фронт).
Біяграфія
Нарадзіўся 3 сакавіка 1918 года ў вёсцы Міхайлаўка, цяпер горад у Валгаградскай вобласці, у сям’і селяніна. Рускі. Атрымаў сярэднюю адукацыю, працаваў у калгасе, затым на Ленінградскім заводзе «Электрасіла».
У Чырвонай Арміі ў 1938-40 і з чэрвеня 1941 года. Удзельнік савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў.
На фронце ў Вялікую Айчынную вайну з верасня 1941 года. Вызначыўся 28 верасня 1943 года пры фарсіраванні Дняпра, першым з узначаленага ўзвода пяхоты пераправіўся праз раку ў раёне вёскі Вялле (Брагінскі раён Гомельскай вобласці) і з боем заняў першыя варожыя акопы. Узвод адбіў некалькі контратак праціўніка, чым садзейнічаў фарсіраванню Дняпра батальёнам.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года Чурумаву Васілю Сямёнавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
Загінуў 5 мая 1945 года ў баях на тэрыторыі Чэхаславакіі. Пахаваны ў горадзе Угерске-Градзіштэ. Імем Героя названа вуліца ў Міхайлаўцы
Ляшчанка
Ляшча́нка (, Лещанка) — аграгарадок у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 25 лютага 1961 года Ляшчанка ўваходзіла ў склад Герніцкага сельсавета.
Рычыця (Зарычнэнскі раён)
Рычыця (Рі́чиця) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Аляксандр Аляксандравіч Скачынскі
Аляксандр Аляксандравіч Скачынскі (1 [13] ліпеня 1874, Алёкмінск, Якуцкая вобласць, Расійская імперыя —, , СССР) — савецкі вучоны ў галіне горнай справы, прафесар (з 1906 года), педагог, акадэмік АН СССР (1935). Заснавальнік навуковай школы ў галіне руднічным атмасферы, аэрадынамікі, руднічнай тэрмадынамікі, барацьбы з газапраяўлення ў вырабатках, іх запыленнем і руднічнымі пажарамі.
Біяграфія
У 1900 годзе скончыў Пецярбургскі горны інстытут і працаваў у ім.
Узнагароды
Герой Сацыялістычнай Працы (1954). Лаўрэат двух Сталінскіх прэмій першай ступені (1950, 1951).
IC 999
IC 999 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Валапас.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пятро Панч
Пятро Панч, сапр. Пётр Іосіфавіч Панчанка (Петро́ Йо́сипович Панченко;, Валкі — , Кіеў) — украінскі пісьменнік. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Украіны (1966).
Жыццяпіс
Скончыў землямерную школу ў Палтаве, Адэскае артыстычнае вучылішча (1916). Служыў у Арміі УНР, а затым у Чырвонай Арміі (1919—1921). У 1941—1945 — адказны рэдактар радыёстанцыі «Савецкая Украіна». Пахаваны на Байковых могілках.
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1921 годзе. Асноўная тэма творчасці — станаўленне асобы ў новых умовах: зборнікі апавяданняў і аповесцей «Блакітныя эшалоны» (1928), «Нараджэнне» (1932), раман «Аблога ночы» (1935). Аўтар вядомага гістарычнага рамана «Гаманіла Украіна» (1954) пра казацка-сялянскую вайну ў 1648—1654 гг. Таксама пісаў для дзяцей: зборнікі апавяданняў «Будзем лятаць» (1935), «Добрыя дзеці» (1959), аповесць «Сын Тарашчанскага палка» (1937).
Творы П. Панча перакладзены на шмат моў.
Прызнанне
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Украіны імя Т. Шаўчэнкі (1966) за аўтабіяграфічную аповесць «На Калінавым мосце» (1965).
Васіль Іванавіч Казлоў
Васі́ль Іва́навіч Казло́ў (, вёска Заграддзе, цяпер, Гомельская вобласць — , ), савецкі і беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, Герой Савецкага Саюза (1.9.1942) , генерал-маёр (1943).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 лютага 1903 года ў сялянскай сям’і. Член КПСС з 1927. У 1929—1933 вучыўся ў Камуністычным універсітэце імя Леніна ў Мінску.
З 1940 года — намеснік старшыні СНК БССР.
З 1947 старшыня Вярхоўнага Савета БССР. З студзеня 1948 старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР і намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР. Член ЦК КПСС з 1966, кандыдат з 1956. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2—7-га скліканняў. З 1949 года — член Бюро ЦК КП Беларусі.
Памёр 2 снежня 1967 года ў Мінску. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Melanargia galathea
Melanargia galathea — від дзённых матылькоў сямейства Аксамітніцы.
Біялагічнае апісанне
Даўжыня пярэдніх крылаў складае ад 2,6 да 2,8 см, на верхнім баку маецца чорна-белы малюнак, падобны з шахматнай дошкай. У самак больш светлы, жоўты ніз крылаў, акрамя таго, яны буйней самцоў. Для Цэнтральнай Еўропы наўрад ці характэрны хоць бы адзін від з падобнай афарбоўкай, аднак у Паўднёвай Еўропе, Паўночнай Афрыцы і Малой Азіі існуюць падобна афарбаваныя віды.
Арэал
Від аддае перавагу адкрытай мясцовасці Еўропы. Адсутнічае ў Даніі, на поўдні Іспаніі, Партугаліі і Францыі, а таксама ў Фінляндыі. Лётае ў Паўночнай Афрыцы, на ўсходзе даходзіць да Ірана. Лётае на сухіх схілах, прагалінах, лясных дарогах, у пагорыстай мясцовасці з вапняковымі глебамі і ў гарах на вышыні да 2000 м. Актыўны ў гарачыя дні, асабліва апоўдні, лётаючы, часта садзіцца на кветкі роду Knautia.
Размнажэнне
Адкладае яйкі, выкідваючы іх на вецер або сядаючы на невысокую апору і раскідваючы на сцеблы травы. Пасля вылуплівання з яек лічынкі адразу ж упадаюць у спячку і пачынаюць кармленне толькі вясной, калі падрастае свежая трава.
Зялёны вусень, з некалькімі светлымі падоўжнымі палоскамі і рэдкімі валасінкамі, з цёмнай спіной і чырванаватай бакавой паласой, чырвонай галавой і чырвонымі жа «хвосцікамі»; корміцца выключна па начах, днём хаваецца ў траве і сярод каранёў. Увесь дыяпазон іх корму невядомы, але ўстаноўлена, што між іншым харчуюцца мяккімі метлюжковымі, такімі як Festuca rubra, цімафееўка, смарганец, пырнік, купкоўка і іншымі.
Кукалка яйкападобная, гладкая, жаўтлявага колеру, нясе дзве прыўзнятыя кропкі па баках тулава. Дарослыя асобіны выводзяцца ў канцы чэрвеня ў падыходным для гэтага цёплым месцы, у сонечнае надвор'е сярод кончыкаў травы можна заўважыць тысячы трапяткіх кукалак матылькоў.
Варыябельнасць
Від вельмі зменлівы. Для Паўночнай Афрыкі характэрны падвід lucasi Ramb, для паўднёвай частцы арэалу — procida Herbst з рэдукаваным светлым малюнкам на крылах.
Рычкы (Зарычнэнскі раён)
Рычкы (Річки́) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Свята-Духаўская царква (Азёры)
Свята-Духаўская царква - праваслаўны храм у гонар Святога Духа ў аграгарадку Азёры Гродзенскага раёна. Пабудаваны ў цэнтры вёскі 1866 года з бутавага каменю на месцы драўлянога храма 18 стагоддзя, фундаванага графам М. Валіцкім.
Архітэктура
Помнік архітэктуры сінадальнага кірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Падоўжна-восевая кампазіцыя храма складаецца са званіцы, вузкай і нізкай трапезнай, кубападобнай малітоўнай залы і прамавугольнай апсіды. Трох'ярусная васьмерыковая званіца накрыта шатром з макаўкай, 4-схільны дах асноўнага аб'ёму завершаны цыбулепадобным купалам на 8-гранным барабане. Центральны і бакавыя прамавугольныя ўваходныя праёмы аформлены парталамі з трохвугольнымі франтонамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі бакавых фасадаў вылучаюцца атынкаваныя і пабеленыя дэталі архітэктурнага дэкору: руставаныя лапаткі, прафіляваныя карнізы на дэнтыкулах, аркатурныя фрызы, кілепадобныя ліштвы арачных вокнаў-біфорыумаў. У дэкоры атынкаванай званіцы выкарыстаны какошнікі, круглыя разеткі з крыжамі, аркатурны фрыз з вісячых гірак.
Інтэр'ер
Плоская столь малітоўнай залы падтрымліваецца 4 масіўнымі пілонамі, сцены крапаваны прамавугольнымі нішамі. Унутры апсіда вылучана 3-ярусным іканастасам у неарускім стылі, фланкіраваным ківотамі ў стылі неакласіцызму.
Акайын (Атыраўская вобласць)
Акайын — аул у Махамбецкім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сарытагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 235655600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 130 чалавек (60 мужчын і 70 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у ауле пражывалі 89 чалавек (46 мужчын і 43 жанчыны).
Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай (Віцебск)
Царква ў гонар прападобнай Ефрасінні Полацкай — мураваная праваслаўная царква Віцебска, знаходзіцца на вул. Ленінградская, 34/1-а. Ніжні храм названы ў гонар святой роўнаапостальнай Ніны.
Гісторыя
6 ліпеня 1998 года асацыяцыя ветэранаў вайны ў Афганістане перадала Віцебскай епархіі былы жылы двухпавярховы дом у аварыйным стане. Пасля рэканструкцыі будынка 7 красавіка 2001 года была адслужана першая літургія.
Са снежня 2001 года настаяцелем храма прызначаны іерэй Аляксандр Лесавой.
У 2002 годзе настаяцелем уладкавана трапезная, створаны пакой для нядзельнай школы. У студзені 2007 года на храме ўсталяваны купал, а ў лютым 2007 года — крыж. У 2008 годзе падлога храма выкладзена пліткай. У 2010 годзе пабудавана званіца і на яе ўсталяваны купал. У 2011 годзе рэканструкцыя будынка цалкам завяршылася.
Хорда (заалогія)
Хорда (χορδή, струна) — унутраны шкілет у выглядзе падоўжнага пругкага храсткападобнага стрыжня, пакрытага шчыльнай абалонкай у хордавых жывёл. Выконвае апорную функцыю, садзейнічаючы падтрыманню формы цела.
Раструб (батаніка)
Раструб (Ochrea) — у батаніцы раслінная структура, утвораная прылісткамі, якія зрастаюцца вакол сцябла накшталт футляра. Наяўнасць такой структуры з’яўляецца характэрнай прыкметай сямейства.
Хорда (заалогія)
У ланцэтніка, кругларотых, некаторых рыб (асятровых, дваякадыхальных, суцэльнагаловых) захоўваецца на працягу ўсяго жыцця, у астатніх пазваночных і абалоннікаў — толькі ў эмбрыёнаў; у дарослых у значнай меры замяшчаецца больш трывалымі касцявымі ўтварэннямі — пазванкамі, якія фарміруюць пазваночнік.
Раструб (батаніка)
Гэты тэрмін упершыню ўжыў Карл Людвіг Вільдэнаў у сваёй працы «Grundriß der Kräuterkunde zu vorlesungen, entworfen von Carl D. Ludwig Willdenow» (Берлін, 1792).
Датычна сямейства гэты тэрмін пазначае пашырэнне ліставой похвы за месца прымацавання хвосціка.
Новы мост (Мазыр)
Новы мост — адзін з двух аўтамабільных мастоў цераз раку Прыпяць у горадзе Мазыр Гомельскай вобласці. Па трасе праходзіць аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння, якая ідзе ў абыход горада. Мост пачынаецца ад скрыжавання з вуліцамі Гогаля (Мазыр) і Якуба Коласа (Навікі). Мае ў даўжыню 945,1 м, што робіць яго найдаўжэйшым мостам у Беларусі.
Мост са сталежалезабетонным пралётнымі пабудовамі ўзведзены ў 1984—1991 гадах Мастабудам.
Сінопская набярэжная
Сінопская набярэжная — левабярэжная набярэжная Нявы ад праспекта Абухаўскай Абароны да Смольнага праспекта. Працяг Сінопская набярэжнай на поўнач носіць назву Смольная набярэжная, на поўдзень — праспект Абухаўскай Абароны.
16 красавіка 1887 года атрымала назву Калашнікаўская (ад Калашнікаўскага бровара; цяпер у складзе завода «Лівіз»). У 1911 годзе пры ўзвядзенні Вялікаохцінскага моста на набярэжнай была пабудавана гранітная сценка, затым былі ўладкаваныя спускі. 15 снежня 1952 года Калашнікаўская набярэжная была перайменавана ў Сінопскую — да 100-годдзя перамогі эскадры Расійскага флота ў Сінопскай бухце падчас Крымскай вайны (1853—1856). У 1959 годзе набярэжную капітальна адрамантавалі і ўсталявалі чыгунную агароджу з круглымі гранітнымі тумбамі, 26 студзеня 1970 года да набярэжнай была далучаная Амбарная вуліца.
У 1965—1977 гадах сценкі набярэжнай ад вусця ракі Манастыркі да вуліцы Маісеенкі былі перабудаваны. Сучаснае аблічча магістраль набыла ў 1997 годзе, калі ў рамках рэканструкцыі Вялікаохцінскага моста быў перабудаваны ўчастак набярэжнай, які прымыкае да моста, і там жа быў пабудаваны аўтамабільны тунэль пад з’ездам з моста. У 2006—2007 гадах падчас рэканструкцыі праезжая частка была пашырана да 13,5 метраў з раздзяляльнай паласой шырынёй 2 метры.
Зыкоўскае
Зыкоўскае — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Крашанка, за 22 км на поўдзень ад Полацка, каля вёскі Зыкова.
Плошча паверхні 0,22 км². Даўжыня 0,8 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Даўжыня берагавой лініі 2,15 км. Найбольшая глыбіня 2 м. Плошча вадазбору 27,5 км². Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м (на поўдні 2 м), пад хмызняком, на ўсходзе разараныя. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, пясчаныя, месцамі забалочаныя. Возера значна зарастае. Злучана ручаямі з азёрамі Саламірскае і Адводы.
Чарнаручча 1
Чарнару́чча 1 (, Черноручье 1) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Экіманскага сельсавета.
Меркатэла-суль-Метаўра
Меркатэла-суль-Метаўра (Mercatello sul Metauro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 1505 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 22 чал./км². Займае плошчу 69 км². Паштовы індэкс — 61040. Тэлефонны код — 0722.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Veronica.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Другая паліцэйская часць Мінска
Другая паліцэйская часць Мінска — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка дарэвалюцыйнага Мінска ў XIX — пачатку XX стст. Яе мяжа спачатку супадала з мяжой Першай часці, далей ішла да Паліцэйскага моста, затым па Паліцэйскай вуліцы, ахоплівала з левага боку лукавіну Свіслачы, а ў раёне Віленска-Набярэжнай вуліцы перасякала раку, кіруючыся да скрыжавання вуліц Вялікай Татарскай і Замкавай, далей ішла па Уваскрасенскай і Нова-Раманаўскай да Койданаўскай вуліцы, якая адасабляла другую часць ад Трэцяй.
Раён Нямігі — гістарычны цэнтр Мінска, з якога пачынаўся горад. Але з развіццём капіталізму Другая часць зрабілася месцам канцэнтрацыі гарадскога гандлю, пераважна рознічнага, які абслугоўваў найбяднейшых гараджан і прыезджых сялян. Тут размяшчаліся мясныя рады, Рыбны рынак і шматлікія крамкі.
Забудова часці вылучалася вялікай шчыльнасцю. Асобныя камяніцы нават не мелі ўласных двароў. На вуліцах не высыхаў бруд і практычна адсутнічала зеляніна.
Кварталы гандлёвага раёна з’яўляліся месцам пражывання яўрэйскага насельніцтва.
Рэлігія ў Кот-д’Івуары
Кот-д’Івуар — свецкая дзяржава, дзе большая частка насельніцтва з’яўляюцца язычнікамі. Другая па колькасці рэлігійная група — мусульмане, трэцяя — хрысціяне. Аднак у апошні час колькасць монатэістаў стала павялічвацца, а політэістаў — змяншацца.
Да 2006 года 55 % карэннага насельніцтва Кот-д’Івуара прытрымліваліся традыцыйных язычніцкіх вераванняў і культаў (анімалізм, фетышызм, культ продкаў, сілы прыроды і інш.).
25 % грамадзян — мусульмане (пераважна суніты). У Кот-д’Івуары ісламскія місіянеры з’явіліся ў познім сярэднявеччы. Зараз мусульмане жывуць у асноўным у паўночных раёнах краіны. У канцы 1990-ых і пачатку 2000-ых колькасць мусульман значна павялічылася. Прычынай гэтаму стаў наплыў мігрантаў з суседніх мусульманскіх краін.
Хрысціянства вызнаюць 20 % насельніцтва (католікі — 85 %, пратэстанты — 15 %). Распаўсюджванне хрысціянства пачалося ў канцы XIX ст. Першапачаткова адзінымі хрысціянамі ў краіне былі толькі французскія каланісты. Аднак у другой палове XX стагоддзя жыхары Паўднёвага Кот-д’Івуара пачалі маштабна мяняць свае рэлігійныя погляды.
Рэлігійныя абшчыны звычайна мірна суіснуюць. Пераход з адной рэлігіі ў іншую лічыцца індывідуальным выбарам кожнага чалавека. Многія сем’і маюць змешаны рэлігійны фон. Рэлігійная цярпімасць таксама з’яўляецца часткай дзяржаўнай палітыкі. Грошы для будаўніцтва мячэцяў і цэркваў вылучаюцца з дзяржаўнай казны. Урад заклікае мусульман і хрысціян удзельнічаць у праектах іншых рэлігійных абшчын.
IC 1000
IC 1000 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Моргенштэрн (музыкант)
Алішэр Тагіравіч Валееў (Алишер Тагирович Валеев), больш вядомы пад псеўданімам Моргенштэрн (Morgenshtern; нар., Уфа) — расійскі рэп- і поп-спавак, музыкант, шоўмэн.
Апроч музычнай дзейнасці Моргенштэрн саўладальнік рэстаранаў «Kaif Provenance» і «Kaif Burger», а таксама заснавальнік інтэрнэт-СМІ ў Telegram «Не Моргенштэрн».
Раннія гады
Музыкай цікавіўся з дзяцінства. Падлеткам катаўся з сябрамі на скейтбордах, здымаў гэта на відэа, яны сябе называлі Others Crew. Некаторы час вучыўся ў педагагічным універсітэце, пасля быў выключаны праз занадта адкрытую, на думку рэктара, дзейнасць на YouTube. Падпрацоўваў кур’ерам, мыйшчыкам аўтамабіляў, а таксама быў вулічным музыкантам. Быў лідарам рок-гурту пад «ММД CREW». Супрацоўнічаў з рэп-спеваком Face, рабіў постпрадакшн для відэакліпаў «Гоша рубчинский» і «Megan Fox».
2017—2018: пачатак кар’еры, дэбютны міні-альбом Hate Me
Першую вядомасць атрымаў дзякуючы парадыйным відэаролікам у рамках уласнага праекту «#ИзиРеп» на YouTube. Пазней выпусціў відэакліп-дыс на Юрыя Хаванскага, дзе выклікаў яго на рэп-батл у рамках пляцоўкі Versus Battle. Хаванскі спачатку адмовіўся ад паядынку, арґумэнтуючы сваю пазіцыю тым, што Моргенштэрн «не яго ўзроўню хайпу», аднак пазьней зьмяніў сваё рашэньне, папрасіўшы ганарар у выглядзе двух мільёнаў рублёў. Алішэр жа адказаў, што батлы за грошы яму нецікавыя.
17 лютага 2018 года выпусціў дэбютны альбом «Hate Me», а таксама відэакліп на трэкі «Дикий» (Дзікі) ды «Insomnia». У жніўні 2018 года здзейсніў перформанс, выпусціўшы рэкламны відэаролік, атрымаўшы за яго 500 тысяч рублёў (паводле Алішэра), паказальна спаліў 100 тысяч рублёў і 2 верасьня выпусціў відэакліп «Вот так» (Вось так), які па стане на 4 верасня ўваходзіў у ТОП-8 найпапулярнейшых музычных кампазіцый сацыяльнай сеткі «У Кантакце».
4 кастрычніка 2018 года схаваў усё відэа на сваім канале, а ўжо 13 кастрычніка выпусціў альбом «До того как стал известен» (Да таго як стаў вядомым), які складаўся выключна з трэкаў, выпушчаных яшчэ да папулярнасці Алішэра. Потым у сацыяльных сетках пачалі хадзіць здагадкі пра тое, што гэта не той альбом, які меў выйсці насамрэч, і ўсе чакалі на зусім іншы матэрыял. У першы дзень альбом пабіў рэкорд па рэпостах у сацыяльнай сетцы «У Кантакце», сабраўшы 50 000 рэпостаў за суткі, і абагнаўшы папярэдні рэкорд, які належаў Lizer’у. Пазней на канале быў выпушчаны ролік, у якім Алішэр нібыта прызнаўся ў тым, што ўвесь гэты час ён быў камерцыйным праектам, мэтаю якога было зараблянне грошай і прасоўванне творчасці. У доказ Алішэр запрасіў нібыта свайго прадзюсара, які пацьвердзіў блогеравы словы. Праз 4 дні выйшаў ролік, у якім Алішэр аспрэчвае ўсе свае словы пра тое, што ён ёсьць праектам, кажа пра тое, што ён канчае з відэаблогінгам і пачынае сур’ёзна займацца музыкай, а таксама зразае свае дрэды і набівае новае тату.
16 лістапада быў выпушчаны кліп на кампазіцыю «Уфф… Деньги…» (Уфф... Грошы...), у якім па словах Моргенштэрна ён канчаткова хавае свой стары вобраз.
2019: «Усміхніся, дурань!» і рост папулярнасці
1 студзеня 2019 года выходзіць альбом пад назваю «Улыбнись, дурак!» (Усміхніся, дурань), які ў першыя 10 дзён пераадолеў адзнаку ў 10 000 000 праслухаванняў у сацыяльнай сетцы «У Кантакце». У альбоме прынялі ўдзел выканаўцы 4Teen ды ЛСП, а таксама відэаблогер Дзмітрый Ларын. Пасля «Зеленоглазые деффки» (Зялёнавокія дзеўкі), запісаная пры ўдзеле ЛСП трапіла ў топ-30 сусветнага рэйтынґу па версіі сайту «Genius», а таксама ў топ-10 музычнага чарту «У Кантакце».
17 лютага 2019 года выдаліў усё відэа на сваім канале, выпусціўшы «апошні кліп», у якім абвясціў, што дзейнасць на платформе YouTube больш не прыносіць яму задавальнення і ён збіраецца выдаліць свой канал, адправіцца на пошукі новай справы, ад якой у яго «загарацца вочы гэтак жа моцна, як калісьці загарэліся ад ютуба». Быў запушчаны стрым з таймерам адваротнага адліку. Таксама ў гэты дзень Моргенштерн прыйшоў госцем на «Ларын шоу лайв», правёўшы сумесны дабрачынны стрым з Дзмітрыем Ларыным. Блогеры сабралі амаль 62 тысячы рублёў на дапамогу бяздомным жывёлам.
20 лютага 2019 года выйшаў выпуск ютуб-шоу «шоу без назвы» з удзелам Дзмітрыя Ларына і Моргенштэрна, куды апошні прыйшоў развітацца з ютубам і адказаць на пытанні вядучых і гледачоў. 21 лютага 2019 года на сваім канале правёў прамую трансляцыю, у якой абвясціў, што ў выніку чатырохдзённага абдумвання пасля запуску таймера адваротнага адліку перадумаў выдаляць канал і папрасіў у гледачоў прабачэння.
28 лютага 2019 года паведаміў у сваёй афіцыйнай суполцы «ВКонтакте», што амаль усе відэа на ягоным канале былі адноўлены: «не ўдалося вярнуць пару кліпаў, ізірэпаў і размоў, галачку забралі, але агулам усё ок» і анансаваў новы відэаролік пра канцэртны тур.
30 жніўня 2019 года Моргенштэрн выпусціў трэк і кліп пад назвай «Новы конь». Да канца года кліп набраў больш за 28 мільёнаў праглядаў.
1 лістапада 2019 года выйшаў сінгл «Сумная песня» Thrill Pill пры ўдзеле Ягора Крыда і Моргенштэрн.
15 лістапада 2019 года выйшаў сумесны сінгл з Клавай Кокай «Мне пох». 3 снежня 2019 года выйшаў музычны кліп на песню.
20 снежня 2019 года выпусціў сінгл і кліп пад назвай «Yung Hefner», у якім паведаміў пра намерах запісаць у студзені альбом у жывым эфіры за тыдзень.
2020: «Легендарная пыл»
31 студзеня 2020 года наведаў шоу «Вячэрні Ургант», дзе разам з Іванам Ургантам і Slava Marlow запісалі рэп-трэк.
8 сакавіка 2020 года выйшаў сінгл з кліпам пад назвай «малая» сумесна з Шарлотам.
30 красавіка 2020 года правёў анлайн-канцэрт на платформе ад МТС, у якім пераспяваў некалькі сваіх хітоў у стылі рок.
25 чэрвеня 2020 расійская версія часопіса Forbes апублікавала спіс «40 самых паспяховых зорак Расіі да 40 гадоў» за 2020 год, у якім Алішэр Моргенштэрн заняў 21 радок з агульным прыбыткам за год 1,5 мільёны долараў.
1 ліпеня 2020 года быў апублікаваны сніпет новага трэка «Ice», афіцыйны рэліз адбыўся 31 ліпеня 2020 года. Цікавасць публікі да выхаду сінгла Моргенштэрн падаграваў відэазваротамі да неназванага артыста, з якім мусіла быць сумесная песня. У саміх відэазваротах Алішэр казаў, што выканавец ігнаруе яго на працягу двух тыдняў, і ў выпадку, калі ён не адгукнецца на працягу сутак, Алішэр выпусціць трэк без указання аўтарства другога выканаўца. Як пазней аказалася, гэта быў чарговы перформанс ад Алішэра.
4 верасня 2020 года выйшаў сінгл «Lollipop» сумесна з Элджэем з семплам песні Руки Вверх! «Песенька», ужо другой сумеснай працай артыстаў. Крыху пазней, тым самым днём, быў выпушчаны музычны відэакліп у стылі дыска.
У 2020 годзе Моргенштэрн даў інтэрв’ю рускамоўнаму аўтарскаму інтэрнэт-шоу «вДудь», апублікаванае 3 лістапада 2020 года.
13 лістапада 2020 года Моргенштэрн выпусціў песню «Watafuk?!», запісаную сумесна з амерыканскім рэперам Lil Pump. Праз дзень пасля выхаду песні анімаванае відэа, выпушчанае на афіцыйным YouTube-канале Моргенштэрна, набрала пяць мільёнаў праглядаў і ўзначаліла Трэнды расійскага сегмента YouTube.
28 лістапада 2020 года выпусціў песню «Кліп за 10 млн» разам з відэакліпам, якія ёсць рэкламным ролікам. Музычнае відэа знята для Альфа-Банка, са слоў Алішэра, за 10 мільёнаў рублёў, тры з якіх будуць разыграныя пазней. Месяцам пазней, 28 снежня 2020 года, выйшаў сінгл пад назвай «Cristal & Моёт». Разам з сінглам быў апублікаваны кліп, у якім Моргенштэрн падвёў вынікі 2020 года.
2021: Million Dollar: Hapiness и Million Dollar: Business
2 красавіка 2021 года выпусціў сумесны з DJ Smash сінгл і відэакліп «Новая хваля», у якім знялася выканаўца арыгінальнай і новай версіі песні спявачка Людміла Сакалова.
28 красавіка 2021 года адбыўся выхад хорар-альманаха «Кошмары музыкантов», у якім Моргенштэрн зняўся ў адным з эпізодаў.
4—5 мая 2021 года ў сетках стала распаўсюджвацца інфармацыя, што Моргенштэрна нібыта забралі ў армію. 7 мая 2021 года выйшаў сінгл і музычнае відэа «Дула» з рэкламай камп’ютарнай гульні War Thunder.
17 мая 2021 года на канале выканаўца з’явіўся відэакліп «Show». 21 мая 2021 года выйшаў альбом Million Dollar: Happiness, у якім трэк з’явіўся як уступ. Ужо праз тыдзень, 28 мая 2021 года, быў выпушчаны яшчэ адзін альбом — Million Dollar: Business.
15 ліпеня 2021 года стрымінгавы сэрвіс Spotify назваў Моргенштэрна самым праслухваным выканаўцам з Расіі за год існавання сэрвісу на тэрыторыі РФ.
31 жніўня 2021 года, у дзень вяселля Моргенштэрна, на YouTube-канале ўкраінскага журналіста Дзмітрыя Гордана выйшла двухгадзіннае інтэрв’ю з Алішэрам, запісанае ў чэрвені ў Турцыі.
19 лістапада 2021 года Следчы камітэт Расійскай Федэрацыі пачаў праверку ў дачыненні Алішэра на прапаганду наркотыкаў праз кліп на песню «Pablo». Паводле версіі следства, у кантэнце, размешчаным у 2013—2021 гадах, могуць змяшчацца заклікі, якія схіляюць да ўжывання наркотыкаў.
23 лістапада 2021 года старшыня Следчага камітэта Аляксандр Бастрыкін заявіў, што рэпер Моргенштэрн «па сутнасці справы гандлюе наркотыкамі ў сацыяльных сетках». Неўзабаве пасля гэтага Моргенштэрн пакінуў Расію і перабраўся ў Дубай, а ўсе яго раней запланаваныя канцэрты ў краіне адменены. Пра ад’езд з Расіі і праверку ад Следчага камітэта Алішэр запісаў песню «Домой», выпушчаную 10 снежня 2021 года.
У снежні 2021 года член Грамадскай палаты Кацярына Мізуліна заявіла, што музыкант атрымлівае фінансаванне з-за мяжы за выкарыстанне пэўных тэм у сваіх песнях. Па словах палітыка, гэтую інфармацыю яна атрымала з СМІ, але якіх менавіта, яна не ўдакладніла.
2022: Last One
14 студзеня 2022 года выпусціў сінгл і відэакліп «Почему?», другі рэліз выканаўца пасля эміграцыі з Расіі пасля абвінавачванняў ад старшыні Следчага камітэта Расіі.
14 сакавіка 2022 года выпусціў сінгл і відэакліп «12». Першы трэк Моргенштерна ў новым вобразе, прымеркаваны да дня нараджэння яго малодшага брата — Эміра. Раней ён з’яўляўся ў скіце ў Алішэра на яго альбоме «Усміхніся, дурань!», для якога ён таксама намаляваў вокладку. У песні Алішэр закранае тэму ўварвання Расіі ва Украіну тым, што дадаў фрагмент з інтэрв’ю Дзмітрыя Гордана тэлеканалу «Дождж», а таксама словы маці прадзюсара сінгла. Таксама ў сінгле рэпер пакінуў адсылку на песню «То густо, то пусто» выканаўцаў Schokk & Oxxxymiron. Спачатку песня выйшла на яго асабістым тэлеграм-канале, а пазней выпушчана на лічбавых пляцоўках. У першы дзень выхаду сінгла, ён заняў 1 месца ў сусветным чарце Genius.
8 красавіка 2022 года рэпер выпусціў сінгл «Селяви», прымеркаваны да раставання з яго жонкай, Дыларай Зінатулінай.
26 красавіка 2022 года выпусціў сінгл «Номер», прысвечаны вяртанню Алішэра да бязладных палавых сувязяў пасля раставання з Дыларай.
У чэрвені 2022 года анансаваў апошні альбом на рускай мове пад назвай Last One. Сярод гасцей альбома The Limba, ЛСП, Элджэй і Entype. «А потым я, як Ваня Face, пайду на англійскай пісаць», пракаментаваў анонс альбома музыкант. 21 кастрычніка выйшаў шосты студыйны альбом на лэйбле Bugatti Music.
24 чэрвеня 2022 года выпусціў сінгл «Известным» сумесна з The Limba.
8 ліпеня 2022 года выйшаў сінгл і відэакліп «Daleko», спрадзюсаваны лонданскім музычным прадзюсарам Aarne і ўвайшоў у яго дэбютны студыйны альбом AA Language.
22 ліпеня 2022 года выйшаў сінгл «5:00 AM» сумесна з беларускім хіп-хоп-выканаўцам ЛСП.
3 жніўня 2022 года выйшаў сінгл «Сколько стоит любовь» сумесна з The Limba, Niletto і Boombl4, запісаны ў прамым эфіры на Twitch.
31 жніўня 2022 года выйшаў новы выпуск Насці Іўлеевай «Агент-шоу», у якім быў прадэманстравана новая песня Моргенштэрна і Vacio, пасля чаго Алішэр «кінуў страйк» і відэаролік быў заблакаваны YouTube за парушэнне аўтарскіх правоў. «Морген, для цябе гэта быў падарунак, які ты не захацеў прыняць. Вы разам падвялі велізарная колькасць людзей. Vacio, пачынаць свой творчы шлях з такога стаўлення да гледачоў і калег не вельмі крута», пракаментавала Іўлеева блакаванне відэа. 1 верасня 2022 года сінгл выйшаў на лічбавых пляцоўках.
9 верасня 2022 года выйшаў сінгл «Bugatti» сумесна з Arut, за які Arut заплаціў Алішэру мільён долараў. 24 верасня выйшаў музычны відэакліп, зрэжысаваны Аляксандрам Раманавым.
11 лістапада 2022 года выйшаў дыс «Я убил Марка» на Oxxxymiron ў адказ на дыс Мірона на Алішэра пад назвай «Bassline Business». Дыс Моргенштэрна адсылае да студыйнага альбома Oxxxymiron «Горгород», у канцы якога па сюжэце галоўны герой па імі Марк гіне, а імя забойцы застаецца невядомым, а таксама сінглу Мірона «Кто убил Марка?».
Асабістае жыццё
З 2017 па кастрычнік 2019 года сустракаўся з Дыларай Зінатулінай, аднак пара разышлася ў кастрычніку 2019 года пасля прапановы Алішэра зрабіць адносіны адкрытымі. Улетку 2020 года сышліся ізноў і 31 жніўня 2021 года ажаніліся ў Маскве. Прапанову Алішэр зрабіў у ліпені 2021 года падчас здымак кліпа «Nominalo», на што Дылара адказала «так». 8 красавіка 2022 года выйшаў сінгл «Селяви», дзе Алішэр намякае на развод з Дыларай. 9 красавіка 2022 года Дылара апублікавала відэаролік на YouTube, дзе паведаміла пра раставанне з Моргенштэрнам.
Бізнес і ўласнае медыя
У 2020 годзе стала вядома пра намер Моргенштэрна адкрыць рэстаран у Маскве. 25 чэрвеня 2020 года Алішэр Моргенштэрн і Эдуард Папоў, больш вядомы як аўтаблогер пад псеўданімам «Янис Грек» і адзін з удзельнікаў YouTube-канала «Команда А», зарэгістравалі ТАА «Кайф», а 26 кастрычніка 2020 года на апошнім паверсе офіснага будынка на Вялікай Дзмітраўцы адкрыўся рэстаран «Kaif Provenance». 25 лістапада 2021 года ўстанова часова закрыта, бо не мела ліцэнзіі на продаж алкаголю пры яго наяўнасці ў меню. 17 чэрвеня 2022 года Алішэр абвясціў пра закрыццё рэстарана, пасля чаго 30 чэрвеня апублікаваў фатаграфію білета на самалёт да Масквы і заклікаў слухачоў браніраваць месцы ў рэстаране. У названы ў авіябілеце дзень Алішэр не вярнуўся ў Расію, а закрыццё рэстарана было піяр-ходам. Замест закрыцця рэстаран прайшоў рэбрэндынг.
26 верасня 2021 года Моргенштэрн адкрыў бургерную «Kaif Burger» на Нікольскай вуліцы ў Маскве.
10 студзеня 2022 года заявіў пра адкрыццё новага медыя: зачысціў пасты ў сваім тэлеграм-канале, пераназваў яго ў «не Моргенштэрн» і паставіў аватарку з чырвоным пытальнікам на белым фоне, пародыю на сімволіку Навальнага. У стартавым пасце Моргенштэрн паабяцаў незалежнае свабодалюбнае выданне. За тыдзень існавання новага СМІ яго аўдыторыя ўзрасла з 370 да 900 тысяч чалавек на фоне прыцягнення аўдыторыі праз раздачу грошай. Забаўляльны кантэнт выдання нічым не адрозніваўся ад падлеткавых паблікаў.
9 лістапада 2022 года стала вядома, што Моргенштэрн выйшаў са складу акцыянераў рэстарана Kaif Provenance, перадаў сваю долю актываў іншаму саўладальніку ўстановы Эдуарду Папову, больш вядомаму пад псеўданімам «Янис Грек».
Дыскаграфія
Студыйныя альбомы
Ацэнкі
У расійскай прэсе выказваліся палярныя ацэнкі дзейнасці Моргенштэрна. Напрыклад, асноўным інструментам яго прасоўвання называлі эпатаж.
Малыя Лазіцы
Малы́я Лазі́цы (, Малые Лозицы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Таўкачоўскага сельсавета.
Краева
Кра́ева (, Краева)  — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 2,1 км на паўночны захад ад вёскі Старое Сяло; на лініі Віцебск — Полацк, паміж станцыяй Старое Сяло і прыпыначным пунктам Ужляціна.
Неўскі раён
Неўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Санкт-Пецярбурга. Размешчаны на паўднёвым усходзе горада і з’яўляецца адзіным раёнам, размешчаным на абедзвюх берагах Нявы. Утвораны ў сакавіку 1917 года шляхам пераўтварэння Шлісельбургскага ўчастка, які меў да рэвалюцыі статус прыгарада, у паўнавартасны гарадскі раён. Мяжуе з раёнамі: Краснагвардзейскім, Фрунзенскім, Цэнтральным, Колпінскім, Усевалажскім раёнам Ленінградскай вобласці. Плошча Неўскага раёна — 6,2 тысячы га. Насельніцтва раёна — 538 323 (2021).
Млечха
Мле́чха (म्लेच्छ) — санскрыцкі тэрмін для пазначэння чужынцаў, якія размаўляюць на іншай незразумелай мове, маюць іншыя рэлігійныя традыцыі. Па значэнню блізкі да старажытнагрэчаскага тэрміна варвар.
Тэрмін упершыню сустракаецца ў старажытных індыйскіх тэкстах «Шатапатха-брахмана». У «Махабхараце» апісваюцца як народ з узбярэжжа на чале валадара Анга, народжаны з хваста свяшчэннай каровы Нандыні, варожы Пандавам. У пазнейшых творах млечха атаесамляюцца з асурамі, чужынцамі, што не ведаюць санскрыта. Тэрмін меў грэблівы характар.
Джанкой
Джанкой (Джанкой, Джанкой, Джанкой, Canköy) — горад рэспубліканскага падпарадкавання у Крыме, адміністрацыйны цэнтр Джанкойскага раёна. З 2014 г. фактычна з’яўляецца часткай Расіі. Размешчаны на Паўночнакрымскай раўніне з тыпова-палыновымі і кавыльна-сухімі стэпамі на каштанавых саланчаковых глебах, за 90 км ад Сімферопаля. Упершыню згадваецца ў 1855 г., статус горада атрымаў у 1926 г.
Падчас Другой сусветнай вайны быў акупаваны нацысцкімі войскамі.
Гужна (гміна, Мазавецкае ваяводства)
Гу́жна (Górzno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гарвалінскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гужне. Плошча гміны складае 90,84 км². Станам на 2004 год у гміне Гужна пражывалі 6153 чалавекі, шчыльнасць — 67,7 чал./км².
Мураўёўка (Шчучынскі раён)
Мураўёўка (, Муравьёвка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Саломыр
Саломыр (Соло́мир) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Леанід Альбінавіч Савіцкі
Леанід Альбінавіч Савіцкі (нар., г. Варкута, СССР) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.
Клубная кар’ера
Выступаў за каманды «Волга» і «Іскра» з Ніжняга Ноўгарада (1977—1979), «Спутнік» (Мінск) (1980—1983). У 1986 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры па спецыяльнасці «Трэнер па футболе». З 1984 па 1989 гады з’яўляўся начальнікам і старэйшым трэнерам ФК «Спутнік» (Мінск), які стаў чэмпіёнам, уладальнікам Кубка і Суперкубка БССР. З 1989 па 1992 год працаваў трэнерам ДЮСШАР-5 г. Мінска.
З 1992 па 1999 гады і з 2001 па 2005 гады працаваў у мінскім «Тарпеда». У 2007 годзе — старшы, а ў 2008—2009 гадах — галоўны трэнер ФК «Лакаматыў» (Мінск). У 2010—2011 гадах — галоўны трэнер ФК «Камунальнік» (Слонім).
Праз паўстагоддзя паэзіі
«Праз паўстагоддзя паэзіі» (Pół wieku poezji później) — польскі незалежны фэнтэзійны фільм 2019 года, падзеі якога разгортваюцца ў сусвеце Вядзьмара. Прэм’ера адбылася на сэрвісе YouTube 10 снежня 2019 года.
Вядомыя асобы Баранавічаў
Вядомыя ўраджэнцы Баранавічаў:
Праз паўстагоддзя паэзіі
Сюжэт
Дзеянне фільма адбываецца праз 36 гадоў пасля падзей, апісаных Анджэем Сапкоўскім у яго кнігах пра Геральта. Галоўныя героі — сын барда Люціка, Трыс Мерыгольд і апошні ведзьмак Ламберт. Яны палююць за маладой чарадзейкай, якая скрала кнігу загавораў.
Сінічанка (вёска)
Сіні́чанка (, Синиченка) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бобрскага сельсавета.
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Шэйкаўскага сельсавета.
Абраміўка (Вышгарадскі раён)
Абраміўка (Абра́мівка) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Тыхавыж
Тыхавыж (Тихови́ж) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Байгетабе
Байгетабе́ (Бәйгетөбе) — сяло ў Макацкім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Байгетабінскай сельскай акругі. Код КАТА — 235231100.
Утворана ў 2013 годзе шляхам вылучэння са складу пасёлка Макат.
Аб’яднаны інстытут энергетычных і ядзерных даследаванняў «Сосны»
Аб’яднаны інстытут энергетычных і ядзерных даследаванняў «Сосны» (АІЭЯД «Сосны») — дзяржаўная навуковая ўстанова, якая знаходзіцца ў мінскім мікрараёне Сосны. З’яўляецца пераемнікам Інстытута ядзернай энергетыкі АН БССР.
Гісторыя
Інстытут быў створаны ў 1965 годзе як НДІ ядзернай энергетыкі АН БССР. Першым дырэктарам Інстытута быў акадэмік Андрэй Капітонавіч Красін, адзін са стваральнікаў першай у свеце АЭС у Обнінску. У 1962 годзе на навукова-даследчай пляцоўцы быў уведзены ў эксплуатацыю ядзерны рэактар ІРТ-2000. Аб’ект лічыўся стратэгічным, таму яго ахову забяспечваў КДБ. Недалёка ад інстытута размясціліся ваенныя часці Пагранічных войскаў. З 2001 да 2004 года генеральным дырэктарам аб’яднанага інстытута быў Аляксандр Міхалевіч. У 2002 годзе Інстытут праблем энергетыкі НАН Беларусі, Інстытут радыяцыйных фізіка-хімічных праблем, Інстытут радыеэкалагічных праблем і прадпрыемства «ИТЦ-Сосны» увайшлі ў склад Аб’яднанага інстытута энергетычных і ядзерных даследаванняў.
Інстытут размясціўся прыкладна за 7 км ад Мінска па Магілёўскай шашы. Побач быў пабудаваны пасёлак для яго супрацоўнікаў.
У інстытуце працуюць больш за 380 супрацоўнікаў, з іх — 150 навуковых супрацоўнікаў, у тым ліку 45 кандыдатаў навук і 15 дактароў навук. Супрацоўнікі інстытута выкладаюць у БДУ, БДТУ, БНТУ, БДАТУ, Міжнародным дзяржаўным экалагічным універсітэце імя А. Д. Сахарава. Студэнты гэтых ВНУ праходзяць у інстытуце практыку, выконваюць курсавыя і дыпломныя работы.
У Інстытуце створана эксперыментальная база для правядзення фундаментальных даследаванняў і рашэнні прыкладных задач. Таксама Інстытут працуе над праблемамі забеспячэння эфектыўнай і бяспечнай эксплуатацыі ядзерных рэактараў і абсталявання АЭС. Асноўныя мэты праводзімых даследаванняў — распрацоўка і ўкараненне навукова-тэхнічных прапаноў па аптымізацыі тэхналагічных працэсаў, якія павышаюць ядзерную, радыяцыйную і экалагічную бяспеку, фізічную абарону, эфектыўнасць аб’ектаў выкарыстання атамнай энергіі, уключаючы Беларускую АЭС. Напрыклад, пахаванне радыеактыўных адходаў, абыходжанне з ядзерным палівам, якое адпрацавала.
Для вырашэння гэтых задач плануецца стварыць у Інстытуце навукова-эксперыментальную і вытворчую базу са шматмэтавым даследчым ядзерным рэактарам, вакол якога будзе сфарміраваны нацыянальны Цэнтр ядзерных даследаванняў і тэхналогій.
З 2015 года НАН Беларусі і Дзяржкарпарацыя «Росатом» абмяркоўваюць будаўніцтва даследчага ядзернага рэактара на базе Аб’яднанага інстытута энергетычных і ядзерных даследаванняў — «Сосны». У 2017 годзе быў падпісаны адпаведны мемарандум па супрацоўніцтве, на гэты час распрацаваны асноўныя тэхнічныя патрабаванні да цэнтра і яго шматмэтавага даследчага рэактара. Рыхтуецца пагадненне паміж урадамі Беларусі і Расіі аб супрацоўніцтве ў стварэнні гэтага цэнтра.
«Памір»
Адным з галоўных праектаў была распрацоўка мабільнай АЭС на колавым шасі. Рэактарная ўстаноўка атрымала назву «Памір». Галоўным канструктарам праекта быў Васіль Несцярэнка. Усяго было сабрана два камплекты мабільнай АЭС, адзін з якіх паспеў цалкам прайсці выпрабаванні.
Рэактарны і турбагенератарны блокі былі размешчаны на шасі двух цягачоў. Пульт кіравання і памяшканні для персаналу былі размешчаны яшчэ на двух аўтамабілях. Усяго станцыю абслугоўвала 28 чалавек. Устаноўка была разлічана на перавозку чыгуначным, марскім і авіяцыйным транспартам — самым цяжкім кампанентам быў рэактарны аўтамабіль, які важыў 60 тон.
Пасля Чарнобыльскай аварыі распрацоўкі перапыніліся, а абодва камплекты «Паміра», якія існавалі на той момант, былі знішчаны. Адзіная дэталь, якая захавалася адгэтуль, — металічная канструкцыя актыўнай зоны рэактара, усталяваная на тэрыторыі інстытута ў выглядзе часткі манумента «Паміра».
У выніку Інстытут зараз мае некаторыя запасы ўзбагачанага ўрану, які выкарыстоўваецца ў навуковых мэтах.
Сучасныя распрацоўкі
На гэты момант сярод праектаў Інстытута варта адзначыць даследаванні па пераўтварэнні доўгажывучых радыеактыўных ядзер у стабільныя з дапамогай нейтронаў. Навукоўцы спрабуюць дабіцца таго, каб радыеактыўныя элементы, напрыклад, элементы адпрацаванага паліва атамных станцый, якія застаюцца небяспечнымі на працягу некалькіх соцень або тысяч гадоў, перапрацоўваць у элементы, якія распадаюцца на працягу гадзін або нават секунд.
Для гэтага ў Інстытуце быў збудаваны «падкрытычны» рэактар малой магутнасці. Гэта значыць, што ў ім маса радыёактыўнага матэрыялу менш крытычнай масы, пры якой ідзе актыўнае выдзяленне энергіі. Пры гэтым рэактар загружаны ўранам-235 агульнай масай 70 кг.
Свята-Пакроўская царква (Алекшыцы)
Царква ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы — праваслаўны храм у в. Алекшыцы Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 1865—1871 гг. з цэглы паводле праекта гродзенскага губернскага архітэктара Віктара Міхаэліса.
Гісторыя папярэднага храма звязана з імем Ганны Міхайлаўны Масальскай, якая ў 1620 годзе завяшчала яму «сумы пенезеи на церковь заложения Илии Пророка в ымению Олексичах у повете городенском лежачое, где их милость панове родичи мои в церкви лежат».
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кананічную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю складаюць 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, прамавугольная трапезная і апсіда, кубападобны аб’ём малітоўнай залы. У сілуэце пануюць шацёр з макаўкай на званіцы і цыбулепадобны купал на 8-гранным барабане над цэнтральным аб’ёмам. У малюнку аконных праёмаў выкарыстана форма гатычнай стральчатай аркі. Інтэр’ер упрыгожаны насценнай размалёўкай.
Нацыянальны парк Тыведэн
Лес Тыведэн — адзін з трох буйных лясоў цэнтральнай Швецыі, які гістарычна падзяляў плямёны гётаў на поўдні (Гёталанд) і свеяў на поўначы (Свеаланд); іншыя - гэта Цюлескуген і Кольмардэн.
Лес Тыведэн стаіць на гранітных скалах.
Вялікі ўклад у фарміраванне цяперашняга ландшафту лесу ўняслі ледавікі ледніковага перыяду, які таялі каля 11 тысяч гадоў таму назад. Ледавікі неслі з сабой велізарныя валуны, да гэтага часу раскіданыя па раёне і моцна абцяжарваюць перамяшчэнне.
З-за беднасці глебы флора і фаўна лесу небагатыя, асноўным відам дрэў з'яўляецца хвоя, якая, дзякуючы павярхоўнаму тыпу каранёвай сістэмы, можа развівацца ў тонкім (1-2 см) пласце урадлівай глебы. Некаторыя ўчасткі пакрытыя ягелем. У пэўных месцах растуць пралеска і ляшчына. Большая частка лесу ў нацыянальным парку каля Стэнкела вырасла пасля вялікага пажару ў 1835 годзе.
З буйных жывёл у лесе назіраюцца алені і ласі. У лік дробных млекакормячых, якія насяляюць лес, уваходзяць лісы, барсукі, куніцы, вавёркі. Ёсць вялікая папуляцыя глушцоў, іншыя птушкі, якія сустракаюцца ў лесе — Сыч касматаногі і Трохпальцы дзяцел, для якога Тыведэн з'яўляецца паўднёвай мяжой арэала.
Парк займае самую недаступную частку лесу, т.зв. Трольтывен.
Афіцыйнай мэтай парку з'яўляецца захаванне лесу, азёр і расколін у натуральным першапачатковым выглядзе, бесперашкоднае ператварэнне лесу ў некрануты.
Асноўныя славутасці:
Па парку праходзіць вузкая грунтавая дарога, працягласць пешаходных маршрутаў складае 25 км. У многіх месцах пракладзены гаці і зладжаны лесвіцы і парэнчы, без якіх перамяшчэнне было б вельмі складаным, а месцамі - і немагчымым.
Канвентхаус
Канвентхаўс (Konventhaus) — замак-кастэль рэгулярнай формы з комплексам жылых, сакральных і гаспадарчых пабудоваў, згрупаваных вакол невялікага ўнутранага двара і маючых абарончыя прыстасаванні на знешнім перыметры.
Канвентхаўс быў вынайдзены Тэўтонскім ордэнам, таму ў нямецкамоўнай традыцыі яго наўпрост называюць Konventhaus ці Deutschordensburg (замак Тэўтонскага ордэна). Сама ідэя і форма канвентхаўса бярэ свой пачатак ад рэгулярных замкаў-кастэляў нямецкага тыпу, ці штаўфэнаўскіх кастэляў.
Алупка
Алупка — горад ва Украіне, у складзе Ялцінскага гарадскога савета Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Размешчаны на Паўднёвым беразе Крыму (працягласць 4,5 км), за 17 км ад Ялты, з якой злучаны аўтобуснымі і марскімі маршрутамі. Гарадскі транспарт — адзін кальцавы маршрут аўтобуса. За 100 км ад Сімферопаля.