cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казімір Францавіч Градзіцкі
Медыцынская дзейнасць у Нароўлі
Вялікую ўвага надаваў пытанням распаўсюлення навуковых ведаў і паляпшэнню медыка-санітарнай справы ў Нараўлянскім раёне. У 1920—1930 гг. скончыў курсы ўдасканалення ўрачоў у Петраградзе, у Цэнтральным інстытуце ўдасканалення ўрачоў у Маскве. Акрамя таго, удзельнічаў у акруговых з’ездах участковых урачоў Мазырскай акругі ў 1928—1929 гг.
Па прычыне пагаршэння свайго здароўя, у 1936 г. Казімір Градзіцкі перайшоў у нараўлянскай раённай бальніцы з пасады галоўнага ўрача на пасаду загадчыка радзільнага аддзялення і жаночай кансультацыяй, дзе прапрацаваў да 21 жніўня 1941 г.
Пасля пачатку вайны Германіі супраць СССР, у жніўні 1941 г. быў прызваны ў Чырвоную армію і прызначаны на пасаду ардынатара медыка-санітарнага батальёна 200-й стралковай дывізіі. У верасні 1941 г. у баі пад вёскай Тарасаўка Палтаўскай вобласці быў кантужаны, трапіў у нямецкі палон і неўзабаве адпраўлены ў лагер для савецкіх ваеннапалонных у пасёлак Аржыца. Разам з двума таварышамі Градзіцкаму ўдалося збегчы і вярнуцца ў акупаваную фашыстамі Нароўлю, дзе ён пачаў працаваць другім урачом у нараўлянскай раённай бальніцы. Праз студэнтку IV курса Мінскага медыцынскага інстытута Г. І. Кручок Казімір Градзіцкі наладзіў сувязь з савецкай партызанскай брыгадай імя С. М. Кірава, якую забяспечваў медыкаментамі, інструментарыем і каштоўнай інфармацыяй, бо добра ведаў нямецкую мову і меў даверлівыя стасункі з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі ў Нароўлі.
Паступова медыцынскі персанал Нараўлянскай раённай бальніцы пачаў таемна пераходзіць у партызанскія атрады. А 18 верасня 1943 г. усе ўрачы (у тым ліку Казімір Градзіцкі са сваімі сынамі Даніілам і Юзафам) і большасць сярэдняга персаналу, якія яшчэ працавалі ў бальніцы, захапіўшы з сабой інструменты, медыкаменты, перавязачны матэрыял, таемна пайшлі ў партызанскі атрад. Казімір Градзіцкі спачатку далучыўся да савецкай партызанскай брыгады імя С. М. Кірава, а пасля быў залічаны начальнікам санітарнай часткі дыверсійнага партызанскага атрада імя Ф. Э. Дзяржынскага, у складзе якога з баямі прайшоў тэрыторыю Заходняй Украіны і Польшчы. Разам з байцамі не раз хадзіў на адказныя баявыя заданні. У цяжкіх умовах ваеннага часу, нярэдка прама на партызанскіх вазах з саломай, Казімір Градзіцкі правёў больш за 50 складаных медыцынскіх аперацый, чым заслужыў у атрадзе паважлівую мянушку «партызанскі акадэмік» за свой прафесіяналізм.
У 1944 г. вярнуўся ў Нароўлю, дзе канца свайго жыцця працаваў акушэрам-гінеколагам нараўлянскай раённай бальніцы, уклаў шмат часу і энергіі ў справу аднаўлення сістэмы аховы здароўя ў Нараўлянскім раёне ў пасля ваенны час, асабліва ў галіне аховы мацярынства і дзяцінства. З’яўляўся ўзорам самаахвярнасці, мэтанакіраванасці і працавітасці. Напісаў мемуары.
Смерць і пахаванне
Памёр 27 ліпеня 1959 г. у Нароўлі пасля працяглай хваробы ў бальніцы, якой прысвяціў 40 гадоў сваёй медычнай дзейнасці.
На пахаванне Казіміра Градзіцкага ў Нароўлі прышло шмат людзей (як мясцовых жыхароў, так і прылеглых паселішчаў), што з’явілася вялікім прызнаннем яго заслуг.
Побач з магілай Казіміра Градзіцкага на нараўлянскіх могілках знаходзіцца магіла яго сына Юзафа Казіміравіча Градзіцкага (12.08.1926—14.12.1982), і бацькоў — Франца Аляксандравіча Градзіцкага (03.10.1863—1922) і яго жонкі Тэклі Андрэеўны Градзіцкай (1861—1937) з роду Ліневічаў (Ляневічаў).
Узнагароды і званні
За баявыя заслугі, адданую службу людзям, выдатныя дасягненні ў медыцыне атрымаў узнагароды і званні:
Характарыстыка ад сяброў
Практыкант Казіміра Градзіцкага, доктар медыцынскіх навук, прафесар Эдуард Іосіфавіч Збароўскі высока ацаніў чалавечыя якасці і прафесіяналізм свайго нараўлянскага настаўніка: ''«Яго праца ў глыбінцы была прыкладам. Ён не пакідаў радзільнага аддзялення па 2-3 сутак, калі бачыў небяспеку для жыцця маці і дзіцяці. І персанал працаваў з такой жа адказнасцю. Летам Казімір Градзіцкі хадзіў па мястэчку [Нароўлі], у белым ільняным касцюме, з кійком. Акуратная бародка выклікала асаблівы давер да яго аблічча»''.
Ушанаванне памяці
На драўляным жылым доме Юзафа Ліневіча 1912 года, які цяпер служыць рэзідэнцыяй Нараўлянскага гісторыка-этнаграфічнага музея (1982), па вул. Кастрычніцкай (д. 12) была размешчана мемарыяльная шыльда з імем Казіміра Францавіча Градзіцкага.
Яраслаўскі павет
Яраслаўскі павет (Powiat jarosławski) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Ярослаў. Займае плошчу 1029,15 км². Насельніцтва — 121 658 чалавек (на 2015 год).
Масток
Назву Масто́к маюць:
Дубы
Назву Дубы́ маюць:
NGC 3562
NGC 3562 (іншыя абазначэнні — UGC 6242, MCG 12-11-11, ZWG 334.13, PGC 34134) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ларс Лагербек
Ларс Лагербек (Lars Lagerbäck; нар., Катрынехольм, Швецыя) — шведскі футбольны трэнер.
Уялы (Чаглінская сельская акруга)
Уялы — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чаглінскай сельскай акругі. Код КАТА — 115659900.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 288 чалавек (151 мужчына і 137 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 217 чалавек (122 мужчыны і 95 жанчын).
Тупаі
Тупаі (Tupai) — атол у групе астравоў Таварыства (Французская Палінезія). Агульная плошча — 38 км². Плошча сушы — 11 км².
Атол месціцца за 16 км на поўнач ад Бора-Бора. Уяўляе сабой шырокі край рыфа, які амаль цалкам атачае неглыбокую цэнтральную лагуну з пясчаным дном. Край увянчаны двума асноўнымі масівамі сушы, па адным на паўночным і паўднёвым баках, і трыма меншымі астраўкамі, размешчанымі на ўсходнім баку атола.
Тупаі знаходзіцца ў прыватнай маёмасці. На ім быў пабудаваны аэрадром. Перыядычна наведваецца людзьмі.
Стромкі Бераг
Стро́мкі (Круты́) Бе́раг, прадмесце Стромкі Бераг — гістарычная мясцовасць Мінска, размешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы горада, на поўдзень ад Гарадскога сада. Паводле Івана Сацукевіча, дакладнае размяшчэнне прадмесця — спадзісты схіл Свіслачы, каля чыгуначнай станцыі Мінск-Усходні.
На захадзе ад Стромкага Берага месцяцца Кашары, на паўночным захадзе — цэнтральны раён Новае Места, на паўночным усходзе — Даўгабродскае прадмесце, на поўдні — Тры Карчмы
Сучаснасць
Назва прадмесця нідзе не ўжываецца.
Дударава
Назву Ду́дарава маюць:
Ляхавіцкі строй
Ляхавіцкі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення Цэнтральнай Беларусі. Бытаваў у ХІХ — пачатку ХХ ст. на тэрыторыі Ляхавіцкага, Нясвіжскага і Клецкага раёнаў.
Жаночае адзенне
Аснову летняга жаночага касцюма складалі кашуля, спадніца, фартух, пояс, гарсэт. Кашулю кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі, аздаблялі вузкімі паскамі чырвонага натыкання, якія кампанаваліся ў гарызантальныя шлякі, размешчаныя на грудзях, рукавах, плечавых устаўках, адкладным каўняры. У строгім арнаменце амаль адсутнічаў рамбічны і раслінны ўзор. Шырокая, кроеная з 4—5 полак шарсцянкі спадніца (выбіванка, андарак, плацянковая спадніца) вызначалася суладдзем сакавітых разнаколерных (у вясёлкавай гаме) гарызантальных шлякоў, якія чаргаваліся з цёмна-сінім, цёмна-зялёным, бурачковым ці чорным колерам фону. Прасавалася ў дробныя складкі. Фартух шылі з 2 полак кужалю, аздаблялі, як і кашулю. Аднаполкавы фартух шылі са стракатых тканін. Вузкі пояс, тканы геаметрычнымі ўзорамі ў чырвона-зялёным каларыце, завязваўся спераду. Гарсэты цёмна-сінія, зялёныя, чорныя ў выглядзе безрукаўкі з баскай-клінкамі ці накшталт кароткага ліфа з адразной баскай на спіне. Галаўныя ўборы — падвічка, намітка ці хустка, аздобленыя букетамі кветак, зеляніны, гірляндачкай (гафрыраванай разнаколернай паперай, сабранай у веер). Нагрудныя і шыйныя ўпрыгожанні — пацеркі, тасёмкі, стужкі, абразкі.
Мужчынскае адзенне
Мужчынскае адзенне складалі кашуля навыпуск, пояс і шарачковыя нагавіцы. Галаўнымі ўборамі былі саламяныя капелюшы, упрыгожаныя чырвонымі стужкамі, кветкамі, каласкамі жыта. Верхняе мужчынскае і жаночае адзенне — сярмяга са складкамі на спіне, кароткая копта з нашыўкамі чорнага аксаміту, блакітны каптан з чырвонымі выкладамі на грудзях і рукавах.
Цыбінка
Цыбінка (Cybinka) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Слубіцкага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Цыбінка. Займае плошчу 5,32 км². Насельніцтва — 2655 чалавек (на 2004 год).
NGC 3563
NGC 3563 (іншыя абазначэнні — NGC 3563A, KCPG 277B, UGC 6234, ZWG 156.14, MCG 5-27-14, NPM1G +27.0306, PGC 34025) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3563, NGC 3563A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вальядалід
Вальядалі́д (ісп.: Valladolid) — горад у Іспаніі, сталіца аднайменнай правінцыі і Аўтаномнай Супольнасці Кастылія і Леон. насельніцтва- 322.000 чалавек (2004).
Геаграфія
Горад размешчаны на рацэ Пісуэрга ў месцы яе зліцця з Эсгевай і ледзь вышэй яе ўпадзення ў Дуэра.
Эканоміка
У горадзе маецца аўтазавод кампаніі Renault, іншыя буйныя прамысловыя прадпрыемствы.
Культура
З 1956 года праходзіць адзін з найстарэйшых фестываляў Еўропы — Міжнародны кінафестываль у Вальядалідзе, таксама вядомы як Seminci. Дзякуючы яму іспанскія гледачы пазнаёміліся з такімі імёнамі, як Інгмар Бергман, Луіс Буньюэль, Франсуа Труфо, Анджэй Вайда, Федэрыка Феліні, Эрмана Олмі і Ылмаз Гюней. Фестываль вядомы як свайго роду «выпрабавальны палігон» для фільмаў, якія былі забаронены ці мелі неадназначную адзнаку ў грамадстве. Менавіта тут у 1975 годзе адбылася іспанская прэм'ера фільма Стэнлі Кубрыка «Завадны апельсін». Seminci заўсёды характарызаваўся сваёй гатоўнасцю ісці на рызыку і ўводзіць новае ў сваю праграму.
Ермакі
Назву Ермакі́ маюць:
Лінахамары
Лінахамары (Лиинахама́ри) — населены пункт у Печангскім раёне Мурманскай вобласці Расіі, порт у Печангскай губе. У Лінахамары дзейнічае порт на ўзбярэжжы Печангскай губы (былая база СФ ВМФ). У пасёлку размяшчаецца памежная застава і сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў рыбалоўчы калгас «Печангскі промысел». Бліжэйшая чыгуначная станцыя — Печанга (15 км).
Конрад Эміль Блох
Конрад Эміль Блох (ням.: Konrad Emil Bloch, 21 студзеня 1912, Ныса, Германская імперыя (цяпер Польшча) —, Лексінгтан, штат Масачусетс, ЗША) — нямецка-амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1964) (сумесна з Федорам Ліненам) «за адкрыцці, якія датычацца механізмаў і рэгуляцыі абмену халестэрыну і тлустых кіслот».
Еськаўка
Назву Е́ськаўка маюць:
Васіль Іванавіч Кандратовіч
Васіль Іванавіч Кандратовіч (, в. Клінск, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі інжынер-эканаміст.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 года. Член КПСС з 1932 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Браў удзел у распрацоўцы генпланаў Бабруйска, Мінска, Магілёва, Оршы, Полацка (1945—1948), схемы размяшчэння прадукцыйных сіл БССР (1957), у распрацоўцы праектаў Заслаўскага вадасховішча, абваднення р. Свіслач, інжынернага абсталявання Мінска (1945—1950), у даследаванні праблем горадабудаўніцтва.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1949, 1958), Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1956).
NGC 3563B
NGC 3563B (іншыя абазначэнні — MCG 5-27-13, KCPG 277B, NPM1G +27.0305, ZWG 156.14, KCPG 277A, PGC 34012) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Маларыцкі строй
Маларыцкі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Заходнім Палессі. Бытаваў у 19 — сярэдзіне 20 ст. пераважна ў Маларыцкім і на поўдні Кобрынскага раёнаў.
Жаночае адзенне
Адметны архаічнасцю, класічнай завершанасцю форм адзення, арыгінальнымі галаўнымі ўборамі замужніх жанчын, выкарыстаннем багата аздобленых дэкаратыўных тканін. Летні жаночы гарнітур складалі кашуля, спадніца, фартух.
Кашулю шылі з прамымі плечавымі ўстаўкамі і адкладным каўняром. Аздаблялі чырвона-карычневым геаметрычным арнаментам, скампанаваным у папярочныя палосы ў верхняй частцы рукава, на плячах, манішцы і па краі каўняра.
Гарманічным спалучэннем натуральнага колеру бела-шэрай і карычнева-чырвонай воўны, белага лёну і пянькі вылучаюцца пругкія накшталт лямцу святочныя спадніцы — буркі, характэрныя толькі для Маларыцкага строю. Фартух (1- і 2-полкавы) часта меў дэкаратыўныя вышытыя завязкі. Падпяразвалі спадніцу тканым на кроснах чырвоным поясам.
Асаблівую выразнасць касцюму надавала намітка, якую, у адрозненне ад намітак іншых строяў, багата аздаблялі вышыўкай: разеткамі-зоркамі на адным рагу і ўзорыстым шлякам на двух краях. У касцюме свацці своеасаблівай маляўнічасцю вызначаўся галаўны ўбор (каробачка-лямец, аздобленая разнаколернымі паскамі саціну, шоўку, тасёмкамі, пацеркамі і двума пукамі-рожкамі пярэстафарбаванага пер'я).
Шыйныя і нагрудныя ўпрыгожанні — пацеркі, крыжыкі, лычманы (3, 5, 7 круглых медальёнаў-абразкоў, прымацаваных да тасёмкі).
Мужчынскае адзенне
У мужчынскі гарнітур уваходзілі кашуля навыпуск, пояс і нагавіцы; галаўны ўбор — саламяны капялюш. Верхнім адзеннем былі світы-латушкі з белага, шэрага або цёмна-карычневага валенага сукна, кажухі.
Елгаўская дыяцэзія
Гісторыя
2 снежня 1995 года Ян Павел II выпусціў булу Apostolicum ministerium, якой заснаваў Елгаўскую дыяцэзію, вылучыўшы яе з Ліепайскай дыяцэзіі.
Масток (Магілёўскі раён)
Масто́к (, Мосток) — аграгарадок у Магілёўскім раёне, каля аўтадарогі Орша-Магілёў. Цэнтр Мастоцкага сельсавета. За 15 кіламетраў на поўнач ад Магілёва.
Хеймір Хадльгрымсан
Хеймір Хадльгрымсан (Heimir Hallgrímsson; нар., Вестманаэяр, Ісландыя) — ісландскі футбольны трэнер. У 2013—2018 гадах — галоўны трэнер нацыянальнай зборнай Ісландыі.
Ісакаўка (Акмолінская вобласць)
Ісакаўка — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Ісакаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 115663100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 889 чалавек (454 мужчыны і 435 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 610 чалавек (320 мужчын і 290 жанчын).
Мохавічы (Лідскі раён)
Мо́хавічы (, Моховичи) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Тарноўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 10 км на паўднёвы захад ад Ліды.
Гісторыя
Вопіс парафій Лідскага дэканата 1784 года згадвае вёску Мохавічы ў Белагрудскай парафіі як уласнасць князя Ігнацыя Масальскага, біскупа віленскага.
З 1939 года ў БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Няклюдаўскі сельсавет
Няклюдаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Няклюдава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад Аболецкага сельсавета Коханаўскага раёна перададзены вёскі Мошава і Гравы. 15 кастрычніка 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Рыдамльскага сельсавета.
TF1
TF1 — прыватны французскі тэлеканал, кантралюемы холдынгам TF1 Groupe, вялікая частка якога належыць кангламерату Bouygues. Сярэдняя доля рынка канала — 24 %, што робіць яго найбольш папулярным хатнім тэлеканалам. Канал з'яўляецца найбуйнейшым Еўрапейскім тэлеканалам па памеры яго аўдыторыі. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Парыжы.
Канал быў заснаваны ў 1935 годзе пад назвай Radio-PTT Vision. Пасля назвы канала неаднаразова змяняліся.
Слубіцы
Слубіцы (Słubice) — горад на захадзе Польшчы, на рацэ Одра, адміністрацыйны цэнтр Слубіцкага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Слубіцы. На 30 чэрвеня 2008 года ў горадзе пражывала жыхароў.
У горадзе знаходзіцца гістарычны Алімпійскі стадыён, а таксама іншыя турыстычныя аб’екты, помнікі архітэктуры.
Якаў Ігнатавіч Міхалап
Якаў Ігнатавіч Міхалап (1904—1964) — літаратуразнавец, кандыдат філалагічных навук (1947), дацэнт (1954).
Жалудова
Назву Жалудо́ва маюць:
Якаў Ігнатавіч Міхалап
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па тэорыі і гісторыі беларускай літаратуры, творчасці Францішка Багушэвіча. Сярод апублікаванага:
Мастоўскі строй
Жаночае адзенне
Жаночы гарнітур складалі кашуля, спадніца з цёмна-сіняй даматканкі, кроеная з 6 кліноў, або андарак з 4 прамавугольных полак (чырвона-малінавага колеру ў вузкія гарызантальныя разнаколерныя паскі), белы або цёмны фартух, аздоблены фальбонамі і карункамі, катанка (накшталт кофты) з белага ці шэрага валенага сукна, аблямаваная чорным аксамітам. Галаўныя ўборы жанчын — каптур, даматканая ці крамная хустка, упрыгожанні — каралі, стужкі, крыжыкі.
Мужчынскае адзенне
Мужчынскае адзенне істотных мясцовых адрозненняў ад іншых строяў Панямоння не мела. Вопраткі былі белая або шэрая світа, кажух.
Харабалі
Харабалі (Харабали) — горад (з 1974 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Харабалінскага раёна Астраханскай вобласці. Насельніцтва 18,2 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1789 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Ахтуба (рукаў Волгі), за 142 км на поўнач ад Астрахані. Ваколіцы горада папулярныя сярод рыбаловаў-аматараў, ёсць некалькі спецыялізаваных турбазаў.
Чыгуначная станцыя Харабалінская на лініі Верхні Баскунчак — Астрахань. За 40 км на поўдзень ад горада размешчаныя разваліны Сарай-Бату, былой сталіцы Залатой Арды, археалагічны помнік 13 стагоддзя. За 70 км на поўдзень ад горада — Калмыцый хурул (будыйскі манастыр), архітэктурны помнік 19 стагоддзя.
Лясгас, цагельня, прадпрыемствы па перапрацоўцы сельскагаспадарчай сыравіны. У Харбалінскім раёне знаходзіцца палігон Ашулук.
Матавоз
Матавоз — лакаматыў з рухавіком унутранага згарання (пераважна аўтамабільнага тыпу) невялікай магутнасці (да 220 кВт). Выкарыстоўваецца для манеўровых і дапаможных работ на магістральных, пад’язных і іншых чыгуначных пуцях.
Гданьскае ваяводства
Гданьскае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя часы:
Жаркі
Назву Жаркі́ маюць:
Жаўрук шэры
Апісанне
Невялікі памерамі жаўрук. Ад найбольш падобных нашых відаў жаўрукоў — палявога і баравога — адрозніваецца меншымі памерамі, больш кароткай і шырокай у аснавання дзюбай, заўважна кароткім кіпцюром на заднім пальцы.
Пашырэнне
Пераважна асела жыве ў стэпах з гліністай, пясчанай або засоленай глебай у Паўночнай Афрыцы, Іспаніі, у Турцыі і на ўсход ад яе вакол Чорнага і Каспійскага мароў у Цэнтральнай Азіі і да Манголіі і Кітая.
Некаторыя азіяцкія папуляцыі з поўначы арэала мігруюць на поўдзень зімой. Гэты від вельмі рэдка залятае ў паўночную і заходнюю часткі Еўропы. Гняздуе ў вельмі невялікай колькасці на поўдні Украіны. У 2020 годзе шэры жаўрук адзначаны ў Беларусі на Гарадзеншчыне
Асаблівасці біялогіі
Гэта птушка сухіх адкрытых прастораў, яна аддае перавагу больш сухім і пустынным глебам, чым. Гняздуецца на зямлі, адкладаючы 2-3 яйкі. Сілкуецца насеннем і казуркамі.
Вежа TF1
Вежа TF1 (Tour TF1) — небаскроб, штаб-кватэра французскага тэлевізійнага канала TF1. Вышыня небаскроба 59 метраў. Ён мае 14 паверхаў агульнай плошчай 45000 м². Будынак быў пабудавана ў 1992 годзе будаўнічай фірмай Bouygues па плане архітэктара Ражэра Сабо вядомага праектамі яшчэ 3 небаскробаў у Дэфансе. З 1-га чэрвеня 1992 у будынку размяшчаецца штаб-кватэра тэлеканала TF1 які пераехаў сюды з папярэдняй лакацыі ў вежы Манпарнас.
Вежа TF1 знаходзіцца на набярэжнай Point du jour у прыгарадзе Парыжа, Булонь Біянкур.
Ванадзор
Ванадзор (Վանաձոր) — трэці па велічыні горад Арменіі пасля Ерэвана і Гюмры. Адміністрацыйны цэнтр марза Лары.
Транспарт
Горад знаходзіцца на чыгуначнай лініі Тбілісі-Гюмры. Адлегласць па аўтамагістралі да Ерэвана 125 кіламетраў, да Тбілісі — 146 кіламетраў. Цэнтр шашэйных дарог на Ерэван (Дыліжан — Севан), Гюмры, Тбілісі (Алавердзі), Ташыр. Развіта ўнутрыгарадская сетка маршрутных таксі (20 маршрутаў), таксі.
Культура і адукацыя
У Ванадзоры функцыянуе школа жывапісу, творы яе найбольш адораных выхаванцаў з поспехам дэманструюцца на рэспубліканскіх і міжнародных выставах. У прапагандзе жывапісу вялікую ролю адыгрывае мясцовая карцінная галерэя. Адным з цэнтраў культурнага жыцця горада з'яўляецца дзяржаўны драматычны тэатр імя Аванэса Абеляна. Лялечны тэатр.
У Ванадзоры дзейнічаюць шэраг вышэйшых навучальных устаноў:
NGC 3564
NGC 3564 (іншыя абазначэнні — ESO 377-18, MCG -6-25-6, AM 1108-371, PGC 33923) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Твігі
Дама Леслі Лоўсан (Lesley Lawson, прозвішча пры нараджэнні — Хорнбі, Hornby; нар., ) — брытанская супермадэль, актрыса і спявачка. Вядомая пад псеўданімам Твігі (Twiggy, літаральна — «тоненькая, далікатная», ад twig — «трасцінка»). Дама-камандор ордэна Брытанскай імперыі (DBE, 2018).
Біяграфія
Леслі Хорнбі нарадзілася ў прыгарадзе Лондана ў сям’і сярэдняга дастатку. У 16 гадоў яна пазнаёмілася з модным лонданскім цырульнікам Леанарда і стала тварам яго салона прыгажосці. Першая фотасесія Леслі з кароткай стрыжкай была зроблена фатографам Бары Латэганам. Ён і прыдумаў дзяўчыне запамінальны псеўданім — Твігі.
У 1970 годзе Твігі нечакана заяўляе, што заканчвае кар’еру мадэлі.
У 1971 годзе Твігі была ўзнагароджана дзвюма прэміямі «Залаты глобус» за ролю ў экранізацыі мюзікла «Бойфрэнд», затым выйшла на сцэну ў ролі Элізы Дулітл у «Пігмаліёне». У 1990-я агітавала супраць выкарыстання натуральнага меха ў індустрыі моды. Твігі ўвесь час выступала на тэлебачанні: напрыклад, у 1976 годзе яна была запрошаная ў якасці госці на папулярную лялечную тэлеперадачу «Мапет-шоу». Таксама яна выступала ў якасці суддзі ў папулярным тэлешоу «Топ-мадэль па-амерыканску» з 5-га па 9-ы сезон.
У 1971 годзе выйшаў першы альбом Твігі.
Кот Матроскін
Кот Матроскін — выдуманы кот, папулярны персанаж твораў дзіцячага пісьменніка Эдуарда Успенскага. Упершыню з'явіўся ў аповесці «Дзядзька Фёдар, сабака і кот» ў 1973 годзе.
На аснове твораў Успенскага былі створаны савецкія мультфільмы з удзелам Ката Матроскіна: («Трое з Прастаквашына», «Канікулы ў Прастаквашына», «Зіма ў Прастаквашына» (хоць першы мультфільм, дзе Матроскін з'явіўся ў 1975 годзе, называўся «Дзядзька Фёдар, сабака і кот: Матроскін і Шарык»)
Апісанне
Кот Матроскін — паласаты размаўляючы кот. Схільны да рацыянальнага мыслення: аддае перавагу з усяго здабываць матэрыяльную карысць. Перыядычна нагадвае аб тым, што яго мянушка — гэта «прозвішча такое». Бяздомны сталічны кот, які некалі жыў у прафесара Івана Трафімавіча Сёміна, які вывучаў мову жывёл; там ён і навучыўся разумець чалавечую мову і размаўляць на ёй. Потым нейкі час жыў у пад'ездзе шматпавярховага жылога дома. Пасля знаёмства з хлопчыкам па імі Дзядзька Фёдар знаходзіць свой дом у вёсцы Прастаквашына. Ён вельмі гаспадарлівы, разважлівы і эканомны, часам да крайнасці: напрыклад, малаком сваёй каровы ён аднойчы заняў усе якія знаходзяцца ў доме ёмістасці. Умее чытаць, пісаць і лічыць. З яго асаблівых талентаў вядома уменне вышываць і шыць на машынцы, а таксама гуляць на гітары і спяваць лірычныя песні з элементамі самааналізу і зваротам да асабістаму досведу. Любіць пакепліваць над лагодным Шарыкам, хоць у цэлым ставіцца да яго нядрэнна. Адзінае, што яго засмучае, — адсутнасць практычнай карысці ад Шарыка.
У больш позніх творах з цыклу пра Прастаквашына, персанаж зведаў сур'ёзную эвалюцыю, захаваўшы, тым не менш, свае асноўныя рысы. У 90-я гг. Матроскін застаецца беражлівым гаспадаром і дэманструе незвычайны розум і вынаходлівасць, якія мяжуюць з выкрутлівасцю, што дазваляе яму добра ўпісацца ў новыя жыццёвыя рэаліі (гл. «Цётка дзядзькі Фёдара, або Уцёкі з Прастаквашына») і нават праявіць прадпрымальніцкую ініцыятыву (гл. «Новыя парадкі ў вёсцы Прастаквашына»). У тэкстах гэтага часу Матроскін выглядае як найбольш прыстасаваны да новых умоў жыцця з усіх персанажаў цыклу, які ўмее знаходзіць выхады з мноства неадназначных сітуацый. У кнізе «Цётка дзядзькі Фёдара», падчас дэбатаў перад выбарамі мэра Прастаквашына, кот відавочна сімпатызуе кандыдату, высказывающему падкрэслена рынкавую і капіталістычную пазіцыю, тлумачачы гэта Шарыку тым, што той "... за тых заступаецца, хто шмат працуе і шмат хоча мець. Ён за такіх, як я".
Агучванне
Цяпер ужо самога Табакова пастаянна параўноўваюць з Матроскіным і нават дораць адпаведныя падарункі. У разуменні дзяцей Табакоў і Матроскін — адна і тоя ж асоба, інакш як растлумачыць пытанні аб густах Матроскіна, адрасаваныя Алегу Табакову.
Прататып
Прататыпам ката Матроскина стаў прыяцель Эдуарда Успенскага — Анатоль Тараскін, рэдактар кіначасопіса «Фіціль», які быў дамавітым, грунтоўным і разважлівым. Першапачаткова аўтар так і назваў ката — Тараскін, але Анатоль, даведаўшыся пра гэта, угаварыў гэтага не рабіць, баючыся карыкатурнасці.
Па прызнанні мастачкі-мультыплікатара, у трылогіі Уладзіміра Папова яна малявала Матроскіна з голасу Алега Табакова.
У культуры
Вобраз ката Матроскіна, як і іншых персанажаў з Прастаквашына, выкарыстоўваецца ў анекдотах. Як правіла, іх распавядаюць, імітуючы характэрную інтанацыю Алега Табакова. Пры гэтым самі анекдоты могуць мець непрыстойны характар і расказвацца людзьмі далёка не дзіцячага ўзросту.
У лістападзе 2008 года ў горадзе Лухавіцы Маскоўскай вобласці адбылося ўрачыстае адкрыццё помніка паштару Печкіну. Сярод персанажаў скульптурнай кампазіцыі прысутнічаюць Матроскін і Шарык. Бронзавая кампазіцыя вышынёй амаль у два метра ўсталяваная насупраць будынка мясцовай пошты. Аўтар помніка — Паліна Гарбунова.
У жніўні 2015 года, у год 80-годдзя Алега Паўлавіча Табакова, у Саратаве адкрылі помнік, другі фігурай якога стаў кот Матроскін. Аўтар — скульптар Андрэй Шчарбакоў.
Скураты (Ваўкавыскі раён)
Скураты́ (, Скураты) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з XVIII ст. У 1796 г. належала Зыгмунту Грабоўскаму, былому крайчаму ВКЛ. У 1836 г. прыватная вёска, 15 двароў, 95 жыхароў.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 31 двор, 50 жыхароў.
Матусевіч
Матусевіч — беларускае прозвішча.
Васіль Шаўчэнка
Васіль Шаўчэнка (памёр 25 снежня 1925 года, Васількі, Бялыніцкі раён, Магілёўская акруга) — беларускі атаман, былы царскі афіцэр, які кіраваў антыбальшавіцкім атрадам на Магілёўшчыне (збольшага ж атрад знаходзіўся ў Бялыніцкім раёне), меў мянушку Бацька. Змагаўся з савецкай уладай цягам 1919—1925 гадоў за Вольную Беларусь.
Біяграфічны нарыс
Разам з братам у 1919 годзе Васіль пачаў свой паўстанцкі шлях. У 1921 яны, абодва афіцэры царскага войска, былі арыштаваныя і асуджаныя да смяротнага пакарання. Але прысуд застаўся на паперы, браты з турмы ўцяклі, каб за тры гады стаць «гаспадарамі» Магілёўскай акругі.
Васіль Шаўчэнка не пакідаў без увагі выпадкі рабаўніцтва сялян як з боку савецкіх функцыянераў, так і з боку іншых атаманаў. Ён забяспечваў вольніцу ў лесе: сяляне беспакарана гналі самагонку, нарыхтоўвалі дровы. На бюро прызнавалі, што людзі атамана падтрымліваюць. «Ён забараніў рабаваць сялян, карыстаецца іх сімпатыяй і аўтарытэтам», — гучала ў выступах.
Паляванне Скатнічэнкі
У верасні 1924 года каля вёскі Княжыцы (10 вёрстаў ад Магілёва) восем добра ўзброеных баевікоў Шаўчэнкі напалі на атрад міліцыянераў пад камандаваннем начальніка раённага аддзела Скатнічэнкі. Падчас перастрэлкі і рукапашнага бою загінуў агент крымінальнага вышуку і быў паранены яшче адзін супрацоўнік аддзялення.
У снежні Скатнічэнка з шасцю міліцыянерамі паспрабаваў зноў абкласці Шаўчэнку ў вёсцы Навасёлкі, на поўдзень ад Магілёва. Але атаман за некалькі гадзінаў да з’яўлення карнікаў пакінуў Навасёлкі.
Агентура, купленая ўладаю за соль і мануфактуру, паведаміла, што баевікі накіраваліся ў вёску Пушча. Скатнічэнка і яго людзі абкружылі пасёлак, прачасалі хутары паблізу. Насустрач трапіўся мясцовы жыхар, які ахвотна паведаміў, што «банда» пры падыходзе міліцыі схавалася ў лесе. Міліцыянеры вырашылі даць сабе кароткі адпачынак, зайшлі ў хату добразычлівага Дуброўскага (так сябе назваў жыхар) напіцца вады. І былі сустрэтыя стрэламі. Шаўчэнка са сваімі партызанамі хаваўся ў другім пакоі. У хаце застаўся цяжка паранены міліцыянер Ялыніч, астатнія выбеглі на двор і пачалі страляць па вокнах. Міліцыянеры Арлоў і Тарасенка паспрабавалі падпаліць хутар. Арлоў быў застрэлены. Людзі Шаўчэнкі кінулі з вокнаў хаты некалькі бомбаў і, карыстаючыся разгубленасцю міліцыянераў, уцяклі.
Агентура
Цягам 1924 года спробы знішчыць атамана рабіліся не раз. У аддзел Шаўчэнкі засылалі ўзброеных агентаў, якія мусілі забіць атамана, што ў іх не ўдалося. Таксама намагаліся ўсыпіць яго морфіем і схапіць, але гэтае гэтаксама не спрацавала. «Ён узброены да зубоў, хітры і смелы», — тлумачылі сілавікі адсутнасць вынікаў.
Нарада
Паводле агентурных даных, Шаўчэнка меў да сотні ўкрывальнікаў. Імёны 90 чалавек былі вядомыя чэкістам. Кіраўнік міліцыі прапанаваў пачынаць з укрывальнікаў. Браць іх першымі, каб паказаць, што «савецкая ўлада зусім не мяккая».
Прынятая пастанова засведчыла:"Наяўнасць банды Шаўчэнкі і яе дзейнасць варожа адбіваецца на палітычным стане акругі. Банда… падрывае аўтарытэт улады, разбэшчвае сялян і стварае сабе аўтарытэт."У дакуменце асобным радком згадвалася пра неабходнасць дадатковых сродкаў на буйную аперацыю. Запланавана было пачаць з арыштаў хаўруснікаў і ўкрывальнікаў. У вёскі накіроўваліся спецыяльныя карныя аддзелы. «Працу па ліквідацыі гэтай банды лічыць ударна-баявой», — з пафасам заклікала пастанова сходу.
Аперацыя па знішчэнні
Сам Яўхім Кроль пакінуў сталіцу, каб знішчыць «бацьку» Магілёўшчыны. За пяць гадоў сваёй вайны Шаўчэнка надта раззлаваў улады.
Ліквідацыя ў Васільках
Паводле агентурных звестак, атаман знаходзіўся на хутары селяніна Рыжковіча каля Васількоў. Група захопу пад кіраўніцтвам міліцыянера Паўлоўскага з пяці чалавек спынілася каля дома Рыжковіча. Міліцыянеры запыталіся ў гаспадара наконт ягонага госця. Вясковец няветліва адказаў, што нічога і нікога не ведае. У гэты момант Шаўчэнка стрэліў з акна хаты і забіў старшага міліцыянера Бялыніцкага раёна Царанкова. Пачалася перастрэлка, у ёй атаман загінуў. Пра ліквідацыю «бандыта» паведаміла зводка данясенняў па Магілёўскім крымінальным вышуку ад 25 снежня 1924 года.
Далейшы лёс атрада
Нават без атамана шаўчэнкаўцы працягвалі дзейнічаць: пасля гібелі Васіля яго аддзел узначаліў нейкі Зяньчук, пра якога нічога пакуль не вядома. Толькі ў красавіку 1926 варшаўскія газеты паведамілі, што ў Магілёве да расстрэлу прысудзілі 43 паўстанцаў «банды Васіля (Базыля) Шаўчэнкі». Тады ж савінкаўская газета «За свабоду» скупа напісала пра некаторыя факты з жыцця атамана.
Асоба
У юбілейным зборніку, прысвечаным 10-годдзю беларускай міліцыі, Яўхім Кроль пакінуў цікавыя, нават з рамантычным адценнем, успаміны пра ліквідацыю Шаўчэнкі. Аўтар дэманстраваў імкненне да аб’ектыўнасці, павагу да ворага. Але такі падыход цалкам быў і ў яго інтарэсах. Чаго вартая перамога над слабым нікчэмным праціўнікам. Начальнік не шкадаваў эпітэтаў у адрас атамана: «Шыракаплечы, рэлігійны, выдатны стралок… Ён быў пагрозай савецкіх работнікаў», — прызнаваў Кроль.
Збройны майстар у мінулым, Шаўчэнка выдатна страляў.
Выгляд
У юбілейным зборніку, выдадзеным да 10-годдзя беларускай міліцыі, ёсць здымак забітага атамана. Бачна, што ўжо нежывое і закасцянелае цела маладога мужчыны падцягнулі і прыставілі да сцяны адмыслова для здымка, дадаўшы побач у якасці аздаблення бомбы і карабін. На жаль, пакуль не знойдзеныя прыжыццёвыя здымкі Васіля Шаўчэнкі, хаця, як сведчаць крыніцы, іх у вялікай колькасці раздавалі міліцыянерам і агентам падчас карных аперацый.
Пазней, падобна на тое, што Кроль перачытаў свой артыкул пра атамана і заўважыў ягоную залішнюю кампліментарнасць. Як бы спахапіўшыся, ён знаходзіць для Шаўчэнкі абразлівыя эпітэты. Прыгадвае не да месца «ламброзаўскі чэрап», а шырокія скулы і кірпаты нос атамана падаюцца яму чамусьці «жывёльнымі».
Тактыка
Атаман трымаўся тактыкі, якая дазваляла яму паспяхова дзейнічаць і пазбягаць пастак ДПУ. Пры ім звычайна было не больш як 3—7 чалавек. Але яго невялікая група па сігнале за адну ноч вырастала ў сотню.
Лунінецкі раён
Луніне́цкі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Брэсцкай вобласці. Утвораны 15 студзеня 1940 года. Падзелены на 11 сельсаветаў. Цэнтр раёна — горад Лунінец.
Геаграфія
Лунінецкі раён знаходзіцца на ўсходзе Брэсцкай вобласці. На поўначы мяжуе з Ганцавіцкім раёнам, на паўночным усходзе — з Салігорскім раёнам Мінскай вобласці, на ўсходзе — з Жыткавіцкім раёнам Гомельскай вобласці, на поўдні — са Столінскім раёнам, на захадзе — з Пінскім раёнам. Плошча — 2,8 тыс. км².
Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Пінскай вобласці. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 19 сельсаветаў: Бастынскі, Бродніцкі, Вулькаўскі 1-шы, Вулькаўскі 2-гі, Валуцкі (Вялуцкі), Гаўрыльчыцкі, Гарадоцкі, Гоцкі, Дварэцкі, Дрэбскі, Дзятлавіцкі, Краснавольскі, Лахвенскі, Лоўчанскі, Лугскі, Лунінскі, Любачынскі, Чучавіцкі, Язвінскі. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваныя Бастынскі, Бродніцкі, Вулькаўскі 1-шы, Вулькаўскі 2-гі, Гоцкі, Дрэбскі, Краснавольскі, Лоўчанскі сельсаветы, створаны Вулькаўскі сельсавет. 26 красавіка 1956 года ў склад Ленінскага раёна перададзена вёска Гоцк. 8 верасня 1959 года Валуцкі сельсавет перайменаваны ў Бастынскі, скасаваны Лугскі сельсавет. 20 студзеня 1960 года далучаны Любанскі, Мікашэвіцкі, Рыдзігераўскі, Сінкевіцкі сельсаветы і рабочы пасёлак Мікашэвічы скасаванага Ленінскага раёна. 8 сакавіка 1960 года скасаваны Любанскі сельсавет. 27 чэрвеня 1961 года скасаваны Мікашэвіцкі сельсавет, яго населеныя пункты перададзены ў Мікашэвіцкі пассавет. 25 снежня 1962 года далучаны Малькавіцкі сельсавет скасаванага Ганцавіцкага раёна і вёска Багданаўка скасаванага Лагішынскага раёна. 14 студзеня 1963 года далучаны Хорастаўскі сельсавет скасаванага Старобінскага раёна Мінскай вобласці, які 30 красавіка 1965 года перададзены Салігорскаму раёну той жа вобласці. 30 ліпеня 1966 года Малькавіцкі сельсавет перададзены ў склад адноўленага Ганцавіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лунінецкага раёна 13 сельсаветаў, 65 населеных пунктаў. 1 снежня 1975 года ліквідаваны Любачынскі сельсавет, яго тэрыторыя далучана да Дварэцкага сельсавета. 14 жніўня 1979 года Гаўрыльчыцкі сельсавет перададзены Салігорскаму раёну. 11 жніўня 1980 года створаны Багданаўскі сельсавет, скасаваны Язвінскі сельсавет, яго тэрыторыя перададзена Дварэцкаму сельсавету.
Прырода
Сярэдняя тэмпература студзеня- 3 градусы, ліпеня-+ 18 градусаў. Ападкі — 640 мм за год, вегетацыйны перыяд — 205 сутак.
Карысныя выкапні
Граніт, торф, пясок, гліна, сапрапель.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна складае 75,7 тыс. чалавек (2009). У Лунінцы пражывае каля 24 тыс. чал., у Мікашэвічах — каля 14 тыс.чал. Раён налічвае 80 сельскіх населеных пунктаў. У 1995 годзе насельніцтва раёна налічвала 58,3 тыс. чалавек.
Транспарт
У Мікашэвічах размяшчаецца рачны порт «Мікашэвічы».
Славутасці
На тэрыторыі раёна знаходзіцца 8 помнікоў архітэктуры, сярод якіх лунінецкая Свята-Крыжаўзвіжанская царква (1921), 81 помнік гісторыі, у тым ліку абеліскі, брацкія магілы, 6 помнікаў археалогіі.
Помнік прыроды: векавыя дубы (в. Кажан-Гарадок).
Нарыманаў
Нарыманаў (Нариманов) — горад (з 1984 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Нарыманаўскага раёна Астраханскай вобласці. Насельніцтва 10,9 тыс. чалавек (2005).
У 1967 годзе сяло Ніжняво́лжскае было ператворана ў рабочы пасёлак Ніжняво́лжск. У 1984 годзе Ніжняволжску быў прысвоены статус горада і назва ад прозвішча дзяржаўнага і партыйнага дзеяча Нарымана Кербалай Наджаф аглы Нарыманава. Горадаўтваральнае прадпрыемства — суднабудаўнічы завод «Лотас». Нафтавы тэрмінал.
Горад размешчаны на правым беразе Волгі, за 48 км ад Астрахані.
Пётр Скуратовіч
Пётр Скурато́віч ( — красавік 1940) — польскі ваенны дзеяч, генерал брыгады Войска Польскага (1939).
Нарадзіўся ў вёсцы Вялікія Філіпкавічы Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні (зараз у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). У 1909 годзе скончыў Полацкі кадэцкі корпус. У 1909—1911 гадах вучыўся ў Елісаветградскім кавалерыйскім вучылішчы. З 1917 года служыў у 1-м кавалерыйскім палку генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага, з 1918 года ў Войску Польскім. Камандаваў шэрагам польскіх кавалерыйскіх злучэнняў, Цэнтрам навучання кавалерыстаў у горадзе Грудзёндз. У 1939 годзе быў інтэрніраваны ў СССР і ў красавіку 1940 года загінуў у лагеры для ваеннапалонных.
Конрад фон Юнгінген
Біяграфія
Конрад фон Юнгінген нарадзіўся каля 1355 года, верагодна, у Юнгінгене, Вюртэмберг.
У студзені 1394 года пачаўся новы паход на Літву, у якім бралі ўдзел мноства французскіх і нямецкіх рыцараў, у тым ліку атрад стралкоў з Бургундыі. Наступаючым войскам удалося разбіць Вітаўта і прыступіць да аблогі Вільні. На восьмы дзень аблогі пад Вільню прыбыў магістр Лівоніі Венемар фон Бругеноэ. Пасля вычарпання прыпасаў крыжакі былі вымушаны адступіць.
Пад кіраўніцтвам Конрада Тэўтонскі ордэн у 1398 годзе на востраве Готланд перамог піратаў, якія зімавалі там. Ён загадаў разбурыць умацаванні «лікедэлераў» у Ландэскроне, крэпасць у Сліце і, меркавана, так званы «Палац Лойста». З тых часоў Балтыйскае мора было амаль вызвалена ад піратаў, а тых, што засталіся (сярод іх Клаус Сцёртэбекер) былі вымушаны бегчы ў Паўночнае мора.
У 1393 годзе пад кіраўніцтвам Конрада ва Усходняй Прусіі было заснавана паселішча Сенсбург, дзе Ордэн яшчэ ў 1348 годзе ўзвёў драўляную крэпасць. У 1397 годзе па ініцыятыве Конрада пачалося будаўніцтва замка Рагніт.
У 1398 годзе паміж Тэўтонскім ордэнам і Вялікім Княствам Літоўскім было складзена Салінскае пагадненне, паводле якога Жмудзь пераходзіла пад уладу крыжакоў і ўсталёўваўся трывалы мір паміж бакамі.
Сканаў 30 сакавіка 1407 года ў замку Марыенбург, дзе і быў пахаваны.
Смерць вялікага магістра была вельмі незвычайнай. Урач прапісаў Конраду ў якасці лячэння ад жоўцевага каменя палавыя зносіны, аднак цнатлівы рыцар адмовіўся выконваць прадпісанне, што і звяло яго ў магілу.
Закары Куінта
Закары Джон Куінта (Zachary John Quinto; нарадзіўся 2 чэрвеня 1977 года) — амерыканскі акцёр, які атрымаў вядомасць дзякуючы ролі серыйнага забойцы Сайлара ў серыяле «Героі» і ролі камандора Спока ў фільме 2009 года «Зорны шлях».
Біяграфія
Куінта — напалову італьянец, напалову ірландзец. Нарадзіўся ў Пітсбургу, штат Пенсільванія. Скончыў каталіцкую школу ў 1995 годзе і Універсітэт Карнегі-Мелана ў 1999 годзе.
На тэлебачанні ўпершыню з'явіўся ў кароткім серыяле «Іншыя» (2000 год). Пазней здымаўся ў такіх хітовых тэлесерыялах, як «CSI», «Дакрананне анёла», «Зачараваныя», «Кліент заўсёды мёртвы», «Лізі Макгуайр» і «Драгнет». У 2004 годзе ён атрымаў ролю другога плану ў серыяле «24». У ролі Адама Каўфмана Куінта з'яўляўся ў кожным эпізодзе трэцяга сезону гэтага серыяла за выключэннем аднаго. У 2006 годзе Закары стаў здымацца ў сіткаме Торы Спелінг, «So NoTORIous», а таксама ў навукова-фантастычным серыяле «Героі», дзе ён мае ролю серыйнага забойцы Сайлара.
У 2007 годзе Куінта выказаў зацікаўленасць у выкананні ролі маладога Спока ў адзінаццатым фільме з серыі «Зорны шлях». 26 ліпеня 2007 года было абвешчана, што Куінта зацверджаны на ролю Спока ў чарговым фільме «Зорнага шляху», выхад якога на экраны адбыўся 7 мая 2009 года.
Куінта — адкрыты гей, здзейсніў камінг-аўт 17 кастрычніка 2011 года.
The Prodigy
The Prodigy (у перакладзе з англ. — «цуд») — брытанскі музычны калектыў, які ўтварыўся ў 1990 годзе і арыентаваны на электронную музыку. Нараўне з Fatboy Slim, The Chemical Brothers і The Crystal Method, The Prodigy з’яўляюцца піянерамі жанру бігбіт, які набыў папулярнасць у 1990-я і 2000-я гады. Гурт з’явіўся на андэграўнднай рэйв-сцэне ў пачатку 1990-х гадоў і з таго часу мае вялікую папулярнасць і вядомасць ва ўсім свеце. Усяго ў свеце прададзена больш за 25 мільёнаў экзэмпляраў альбомаў калектыву. Станам на лістапад 2018 года агульны аб’ём продажаў альбомаў The Prodigy ў Вялікабрытаніі складае 4 707 982 экзэмпляры.
Гурт заваяваў мноства ўзнагарод на працягу ўсёй кар’еры, у тым ліку дзве прэміі «BRIT Awards», адну ўзнагароду ад часопіса Q, чатыры прэміі «MTV Video Music Awards», дзве прэміі ад часопіса Kerrang! і шэсць узнагарод «MTV Europe Music Awards». Таксама гурт двойчы быў намінаваны на прэмію «Грэмі». У 2012 годзе The Prodigy былі прызнаныя «найлепшым танцавальным гуртом сучаснасці» па версіі часопіса Mixmag.
The Prodigy змаглі стварыць сваё непаўторнае гучанне, выкарыстоўваючы ў музыцы элементы розных стыляў, пачынаючы ад хардкор-тэхна, індастрыялу і брэйкбіту ў пачатку 1990-х гадоў і заканчваючы электра-рокам з вакальнымі элементамі панка ў больш позні час. У цяперашні час у склад гурта ўваходзяць музыка-мультыінструменталіст Ліям Хоўлет і вакаліст і MC Максім Рэаліці. Раней удзельнікамі The Prodigy былі танцор і вакаліст Кіт Флінт (1969—2019), клавішнік і танцор Лірой Торнхіл і танцорка Шаркі, якая пакінула гурт яшчэ ў пачатку кар’еры.
Навагрудскі строй
Навагрудскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Панямонні. Бытаваў у 19 — пачатку 20 ст. ў Навагрудскім, Карэліцкім, Слонімскім і Лідскім раёнах.
Жаночае адзенне
Аснову летняга жаночага гарнітура складалі кашуля-гарсоўка, андарак, фартух, гарсэт або бурносік. Кашулю-гарсоўку кроілі з гесткай, з прамым або сабраным на каўнерац рукавом, вузкім стаячым, утвораным брыжыкамі каўняром або без каўняра. Дробнаўзорысты геаметрычны арнамент вышыўкі чырвонымі, чорнымі баваўнянымі ніткамі кампанаваўся ў вузкія паскі і размяшчаўся ўздоўж швоў злучэння гесткі са станам, па лініі разрэзу пазухі, на каўняры, нізе рукавоў. Андарак у клетку буйнога рапорту (найчасцей зялёна-блакітнага, зялёна-сіняга ці фіялетавага колераў) прасавалі ў буйныя складкі, падпяразвалі вузкім дэкаратыўным поясам. Аднаполкавы фартух кроілі са скругленым нізам, аздобленым фальбонай. Гарсэт з чорнай шарсцянкі меў баску ў выглядзе 6—8 клінкоў. Кароткі бурносік з белага валенага сукна шылі з маляўнічымі складкамі на спіне. Галаўныя ўборы — намітка або чорны ці чырвоны з круглымі вушкамі і ўзорыстымі шаўковымі стужкамі-завязкамі каптур, аздоблены па краях вушак каляровай аблямоўкай, парчовай тасёмкай, вышыўкай. Дзявочы галаўны ўбор — хустка з прышпіленай кветкай ці пяром. Шыю ўпрыгожвалі пацеркамі, стужкамі.
Мужчынскае адзенне
Мужчынскае адзенне складалі кашуля, нагавіцы, камізэлька (з сіняй ці чорнай шарсцянкі з меднымі гузікамі, стаячым каўняром), касынка-каляшыйка. Галаўныя ўборы — саламяныя капелюшы, фуражкі. Верхнім адзеннем былі: бурнос, сярмяга, капота, спанцэрка, кажух.
Федэральная рада беларускіх арганізацый у Аўстраліі
Федэральная рада беларускіх арганізацый Аўстраліі (ФРБАА) — агульнааўстралійскі беларускі прадстаўнічы орган.
Гісторыя
ФРБАА створана ў 31 снежня 1976 — 3 студзеня 1977 гг. на 1-й сустрэчы беларусаў Аўстраліі ў Мельбурне з мэтай каардынацыі дзеянняў беларускіх арганізацый у Аўстраліі і рэпрэзентацыі беларусаў у аўстралійскім грамадстве і для беларускіх арганізацый у іншых краінах. Рабочы орган — Выканаўчы камітэт.
На 2-й сустрэчы 29 снежня 1977 — 2 студзеня 1978 гг. у Сіднеі Выканаўчы камітэт пераабраны ў складзе: старшыня Міхась Зуй, намеснік старшыні і скарбнік Уладзімір Сідлярэвіч, сакратар Міхась Лужынскі. У склад Рады ўвайшлі 11 арганізацый:
На 3-й сустрэчы 5 — 9 студзеня 1979 г. у Адэлаідзе з Рады выйшлі Беларускае аб’яднанне ў Аўстраліі (яго кіраўнік Міхась Зуй сышоў з пасады старшыні Выканаўчага камітэта), Беларуска-аўстралійскае незалежнае аб’яднанне ў Новым Паўднёвым Уэльсе, Беларускі вызваленчы фронт і Беларускі жаночы камітэт у Вікторыі.
Федэральная рада аб’яднала беларускія згуртаванні ў Новым Паўднёвым Уэльсе, Вікторыі, Паўднёвай і Заходняй Аўстраліі. Дзейнічае паводле статута. Выканаўчы камітэт ФРБАА ажыццяўляе агульнае кіраўніцтва, каардынацыю супрацоўніцтва паміж арганізацыямі ў правядзенні нацыянальных святкаванняў, культурных мерапрыемстваў, выконвае прадстаўнічую ролю ў міжнародных арганізацыях. Пры ФРБАА створаны Фонд дапамогі ахвярам Чарнобыля. У 2002 рада аб’ядноўвала ў якасці калектыўных членаў 8 беларускіх араганізацый, у т.л. Беларускае аб’яднанне ў Заходняй Аўстраліі, Беларускі цэнтральны камітэт у Вікторыі, Беларускае аб’яднанне ў Паўднёвай Аўстраліі, Беларускі культурна-грамадскі клуб у Феерфілдзе і інш.
Кіраўніцтва
Старшыні Выканаўчага камітэта
Ганс Франк
Ганс Міхаэль Франк (Hans Michael Frank, 23 мая 1900, Карлсруэ — 16 кастрычніка 1946, Нюрнберг) — нямецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч, адвакат, рэйхсляйтар (1934). У 1940—1945 годах — генерал-губернатар акупаванай Польшчы (так званага «Генерал-губернатарства»). Адзін з галоўных арганізатараў маштабнага тэрору ў дачыненні польскага і габрэйскага насельніцтва Польшчы. Пасля сканчэння войны арыштаваны і прысуджаны да смяротнага пакарання смерцю на Нюрнбергскім працэсе.
NGC 3565
NGC 3565 (іншыя абазначэнні — ESO 570-8, NPM1G -19.0363, PGC 33701) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сяргей Рыгоравіч Канавалаў
Сяргей Рыгоравіч Канавалаў (, г. Арэнбург — ?) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут у 1951 годзе. Працаваў у праектных арганізацыях Душанбэ, Ташкента. З 1966 года — галоўны архітэктар праектаў, галоўны спецыяліст па архітэктуры ў Мінскпраекце, з 1977 года — архітэктар Мінскага ВА «Гарызонт».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Пражываў у Мінску.
Творчасць
Ва Узбекістане запраектаваў шэраг адміністрацыйных, гандлёвых будынкаў, санаторый і медыцынскіх устаноў (1951—1966).
Асноўныя працы ў Беларусі: рэспубліканскі інтэрнат персанальных пенсіянераў у пасёлку Ждановічы (1975), рэканструкцыя сквера з фантанам на Цэнтральнай плошчы у Мінску (1969), ў пасёлку Ждановічы (са скульптарам З. І. Азгурам).
Узнагароды
Дыплом 1 ступені СА СССР ва Усесаюзным аглядзе-конкурсе за серыю тыпавых праектаў жылых дамоў (1965, у аўтарскім калектыве). Узнагароджаны ордэнамі «Чырвоная Зорка», польскімі «Крыж храбрых», «Сярэбраны крыж заслугі» (двойчы), медалямі (1942—1945).
Кастамараўка (Акмолінская вобласць)
Кастамараўка — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ісакаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 115663400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 446 чалавек (209 мужчын і 237 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 287 чалавек (143 мужчыны і 144 жанчыны).
Нэцішын
Нэці́шын (Нетішин) — горад абластнога значэння на поўначы Хмяльніцкай вобласці Украіны на рацэ Гарынь. Горад-спадарожнік Хмяльніцкай АЭС.