cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сусанна Міхайлаўна Самбук
Біяграфія
Скончыла Ленінградскі ўніверсітэт у 1949 годзе. З 1953 года працавала ў Ленінградскім дзяржаўным музеі Кастрычніцкай рэвалюцыі. У 1957—1983 гадах у Інстытуце гісторыі АН БССР.
Навуковая дзейнасць
Даследавала гісторыю Беларусі XIX — пачатку XX ст.: праблемы сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху, палітыкі царызму, грамадска-палітычнай думкі, народніцтва і нацыянальнага руху. Адзін з аўтараў 2-томнай «Гісторыі БССР» (т. 1, 1961), 5-томнай «Гісторыі Беларускай ССР» (т. 2, 1972), «Гісторыі Мінска» (1967).
Афіцэры Генеральнага штаба
Афіцэ́ры Генера́льнага шта́ба — катэгорыя афіцэраў узброеных сіл прылічаных да Генеральнага штаба.
Гісторыя
У Рускай імператарскай арміі ў апошняй трэці XIX стагоддзі — пачатку XX стагоддзя такімі лічыліся афіцэры, якія скончылі поўны курс Мікалаеўскай Акадэміі Генеральнага штаба і прылічаныя да Генеральнага штаба (гэта значыць якія мелі права з часам атрымаць пасаду па Генеральнаму штабу).
Да наіменавання чыну афіцэраў пасля прылічэння да Генеральнага штабу дадавалася назва апошняга, напрыклад: «Генеральнага Штаба капітан», якая захоўвалася і пры павышэнні ў чынах, на ўвесь час знаходжання ў спісах Генеральнага штаба.
У штабах (ад ваенна-акруговых — з 1864 года да дывізіённых), а таксама упраўленнях асобных брыгад, крэпасцяў меліся спецыяльныя пасады, якія павінны былі замяшчацца толькі чынамі Генеральнага штаба.
Воўчык (Канатопскі раён)
Воўчык (Во́вчик) — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Прая
Пра́я (Praia) — сталіца і найбуйнейшы горад Каба-Вердэ, на паўднёвым беразе вострава Сант’ягу. Насельніцтва складае 124 661 чалавек (2008).
Заснаваны ў канцы XV стагоддзя. Порт на Атлантычным акіяне, вузел марскіх транспартных сувязей. Прадпрыемствы па перапрацоўцы рыбы і морапрадуктаў. Заводы — жалезабетонных керамічных вырабаў, будаўнічых матэрыялаў; фабрыкі — тэкстыльная, швейная, абутковая, мэблевая. Медыцынскі цэнтр па барацьбе з лепрай.
Кікладская культура
Кікла́дская культура — археалагічная культура ранняга бронзавага века (4 — 2 тысячагоддзі да н. э.), распаўсюджаная на Кікладскіх і некаторых іншых астравах Эгейскага мора.
Гістарычныя асаблівасці
Кікладская культура лічыцца адной з найстаражытнейшых археалагічных культур бронзавага века ў Еўропе. Яе паходжанне звязваюць з земляробчымі культурамі суседняй Малой Азіі. Існавала ў прамежку часу паміж 3200 — 1900 гг. да н. э. і паўплывала на развіццё ранняй мінойскай культуры на Крыце.
Тагачасныя жыхары Кікладскіх астравоў засвоілі занятак комплекснай сельскай гаспадаркай, спалучалі вырошчванне збожжавых культур, масліны і вінаграду з пчалярствам, жывёлагадоўляй і рыбалоўствам. Паміж астравамі існаваў сталы абмен. Асабліва важнымі былі здабыча і гандаль абсідыянам. У 3 тысячагоддзі да н. э. узнікаюць протагарадскія ўмацаваныя паселішчы. Адным з найбольш ранніх з’яўляецца паселішча Паліохні на востраве Лемнас. Яно было абаронена масіўным мурам і займала плошчу каля 4500 м². Да сярэдзіны 3 тысячагоддзя да н. э. падобныя паселішчы з моцнымі мурамі і вежамі былі пабудаваныя і на іншых Кікладах. Пабудовы ўнутры ўмацаванняў падобныя адна на адну, шматпакаёвыя, магчыма прыстасаваныя для пашыраных сем’яў. Пабудоў, падобных на цытадэлі або палацы, не выяўлена, таму мяркуецца, што кікладскае грамадства яшчэ не мела ясна акрэсленага пласта насельніцтва, які стаяў вышэй за іншых.
Для кікладцаў былі характэрны разнастайныя формы мастацтва, асабліва вядомы мармуровыя чалавекападобныя постаці. Усяго налічваецца каля 1400 выяў, але толькі 40 % з іх захаваліся і вывучаны дастаткова добра. Кікладскія пахаванні ўтрымоўваюць значную колькасць прадметаў паўсядзённага побыту.
Археалогія
Кікладская культура была выяўлена ў 1880-ых гг. брытанскімі археолагамі. Падзяляецца на некалькі лакальных астраўных культур. Акрамя таго, прынята вылучаць наступныя этапы развіцця, якія ахопліваюць 4 — пачатак 2 тысячагоддзяў да н. э.:
Апошні этап (MCII) вызначаны асіміляцыяй мінойскай культурай.
Пазнейшыя этапы культуры Кікладскіх астравоў (MCIII, LCI, LCII, LCIII) не пазбаўлены мясцовай арыгінальнасці, аднак не разглядаюцца як самастойныя.
Рамэа і Джульета
Рамэа і Джульета (Romeo and Juliet) — трагедыя Уільяма Шэкспіра, напісана ў 1594—1595 гадах, упершыню надрукавана ў 1597 годзе. Сюжэт узяты з апублікаванай у 1562 годзе аднайменнай паэмы Артура Брука, крыніца якой — навела італьянскага пісьменніка Матэо Бандэла. Гэты самы сюжэт вядомы і па навеле італьянскага пісьменніка Луіджы Да Порта «Гісторыя двух высакародных каханкаў» (1524).
Упершыню тэкст на беларускай мове ў перакладзе Кандрата Крапівы быў надрукаваны ў 1954 годзе.
Тэатральныя пастаноўкі ў Беларусі
Значнай падзеяй у тэатральным жыцці Беларусі была пастаноўка трагедыі «Рамэа і Джульеты» у 1946 годзе Беларускім тэатрам імя Я.Купалы — рэжысёр Л.Літвінаў. У галоўных ролях Б.Платонаў (Рамэа) і І.Ждановіч (Джульета). «Рамэа і Джульета» таксама ставілася ў Гомельскім абласным драматычным тэатры (1962, рэжысёр: Л.Эльстан), Магілёўскім абласным драматычным тэатры (1972, рэжысёр У. А. Караткевіч) і Беларускім тэатры імя Якуба Коласа (1986, рэжысёр Валерый Мазынскі).
Латгалія
Латгалія — усходні гісторыка-культурны рэгіён Латвіі. Займае прыкладна ¼ частку тэрыторыі краіны. Уключае 6 раёнаў з цэнтрамі: Балві, Лудза, Рэзэкнэ, Прэйлі, Даўгаўпілс, Краслава. Насельніцтва — латгальцы, беларусы, рускія, латышы, палякі, яўрэі.
У Латгаліі здаўна быў вельмі цесны кантакт з суседнімі беларускімі раёнамі. Беларуская мова аказала моцны ўплыў на латгальскую, многія з ранніх латгальскіх выданняў (у тым ліку Буквароў) друкаваліся беларускімі друкарнямі (полацкімі езуітамі, віленскімі базыльянамі).
У Індрскай, Піедруйскай (Прыдруйскай) і Робэжніекскай воласцях Краслаўскага раёна беларусы, паводле перапісу 2000 года, складаюць большасць насельніцтва.
Гістарычна раён уздоўж Заходняй Дзвіны ў Латвіі ўвайшоў у сферу ўплыву Полацкага княства. Палачане збіралі даніну з мясцовых плямёнаў латгалаў, пра што ўзгадвае ў сваёй «Хроніцы Інфлянтаў» Генрых Латвійскі.
Назва
Назва Латгалія ад назвы краю Latgala (у пісаных крыніцах XI—XIII стагоддзяў летьгола, Lethigalli, Лотыгола). Другая аснова ад агульнабалцкага *galas «канец, край» (> мясціна, край, зямля).
Першая аснова гідранімічнага паходжання, ад напэўна не ідэнтыфікаванай ракі з назвай тыпу *Lata / *Leta, якую параўноўваюць з літоўскімі гідронімамі Latava, Latuva, Lat-upis (рэкі), Lat-ežeris (возера), латышскімі (у задзвінскім Відзэмэ) Late, Lat-upe. Далей да індаеўрапейскага *lat- «цекці».
Назвы многіх рэгіёнаў, утвораныя ад назваў балцкіх плямёнаў, звязаныя менавіта з гідронімамі, якія найчасцей таксама не захаваліся і не ідэнтыфікуюцца. Назвы Галіндыя, Натангія (прускія землі), Яцвязь, Судовія (зямля роднасных яцвягам судоваў), Селія , Нальшаны, імаверна і Літва, звязваюцца з гідронімамі з асновамі Gal-ind-, Nat-ang-, Jat-(а)v-, Sūd-(а)v-, Sel-, Nal-š-, Liet-(u)v-. Мяркуецца, што на адпаведных рэчках маглі знаходзіцца сакральна-рэлігійныя цэнтры пэўнага рэгіёна (племені).
Воўкавічы (Мінскі раён)
Во́ўкавічы (, Волковичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца каля аўтамабільнай дарогі і Воўкавіцкага вадасховішча на рацэ Пціч.
Вядомыя асобы
На мясцовых могілках пахаваная графіня, жонка Ежы Чапскага.
Курляндыя
Курземе (Kurzeme, Kurāmō), раней Курляндыя або Куронія — гістарычная вобласць Латвіі, якая ўваходзіла ў склад уладанняў Лівонскага ордэна, Рэчы Паспалітай, Расійскай Імперыі.
У шырокім разуменні Курземе — уся частка цяперашняй Латвіі на паўднёвы захад ад Даугавы, т. б. на левым яе беразе. Межы яе амаль супадаюць з межамі Курляндскай губерні ў Расійскай імперыі.
У вузейшым разуменні Курземе — заходняя частка цяперашняй Латвіі, да нямецкай заваёвы населеная куршамі і лівамі, т. б. прыкладна сучасныя Ліепайскі, Вентспілскі, Талсінскі, Кулдыгскі, Салдускі раёны. Рэшту, меншую частку «вялікага Курземе», складае Земгале ў шырокім разуменні або Земгале ў вузкім разуменні і Селія (яна жа Аўгшземе, Аўгшкурземе).
Гісторыя
Засялялі гэту вобласць лівы — па Рыжскім заліве, куршы — у заходняй частцы, земгалы — у сярэднім Курземе; на поўдні жылі літоўскія плямёны. Лівы — фінскае племя, куршы, земгалы, леты і іншыя — балтыйскія. Са з’яўленнем нямецкіх каланістаў у XII ст. пачынаецца новы этап гісторыі Курземе. У канцы XII ст. з гандлярамі-каланістамі з’явіліся і першыя місіянеры. У 1230 годзе жыхары Курземе прымаюць хрысціянства і абяцаюць разам з немцамі ваяваць супраць язычнікаў. Лівонскаму ордэну Курземе падпарадкавана ў 1253 годзе. Пасля шэрагу параз Лівонскі ордэн трапляе ў залежнасць спачатку ад Рэчы Паспалітай, затым ад Расіі. Курляндыя канчаткова далучанна да Расійскай імперыі ў 1795 годзе, дзе склала Курляндскую губерню.
Маісеенка
Маісе́енка — беларускае прозвішча.
Сцэна ў садзе Раўндхэй
«Сцэна ў садзе Раўндхэй» (Roundhay Garden Scene) — нямы англійскі кароткаметражны кінаролік, самы першы вядомы кінафільм у гісторыі кінематографа, датаваны 14 кастрычніка 1888 года. Ён зняты за паўтары гады да першага фільма «Прывітанне Дыксана».
Грузкэ (Канатопскі раён)
Грузкэ (Гру́зьке) — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Грузкэ было ў складзе Грузчанскай воласці Пуціўльскага павета Курскай губерні.
Кароль Лір
Кароль Лір — трагедыя Уільяма Шэкспіра, напісана ў 1605—1606 гадах, упершыню надрукавана ў 1608 годзе. Легендарная гісторыя караля Ліра — адна з найбольш старажытных у Брытаніі, яна бытавала яшчэ ў кельцкіх сагах. Першая літаратурная апрацоўка яе зроблена англійскім летапісцам Джэфры Манмуцкім у яго лацінскай «Гісторыі каралёў Брытаніі» (1135). Асноўная сюжэтная лінія трагедыі Шэкспіра пра караля Ліра і яго дочак узята непасрэдна з «Хронік Англіі, Шатландыі і Ірландыі» Р.Холіншэда (1577) і з паэмы Э.Спенсэра «Каралева Фей» (1590), сюжэтная лінія пра Глостэра і яго сыноў запазычана з рамана Ф.Сідні «Аркадзія» (1590).
Пастаноўкі тэатраў Беларусі
Трагедыя пастаўлена ў Рускім тэатры Беларусі імя М.Горкага ў 1953 годзе рэжысёрам В. Фёдаравым. «Кароль Лір» таксама быў пастаўлены ў Беларускім тэатры імя Якуба Коласа ў 1965 годзе рэжысёрам А. Падабедам з Анатолем Трусам у галоўнай ролі.
2020 г — Свабодны тэатр Free theatre пад кіраўніцтвам Мікалая Халезіна.
Дэпціўка
Дэпціўка (Де́птівка) — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Салі Гарднер галопам
«Салі Гарднер галопам» (Sallie Gardner at a Gallop) — картатэка з 12 фотакартак, якія ўваходзяць у серыю з шасці картатэк, створаных. Атрымала сусветную вядомасць як адзін з першых фільмаў у гісторыі. Кожная картатэка складаецца з шасці-дванаццаці «» фатаграфій, якія паказваюць рух каня. Мэйбрыдж зняў фатаграфіі ў чэрвені 1878 года.
Дадзеную серыю і далейшыя падобныя эксперыменты з хранафатаграфіяй можна разглядаць як важны крок у развіцці кінематографа. Фатаграфіі былі надрукаваныя ў выпуску часопіса «» 19 кастрычніка 1878 года.
Здымку Мейбрыджу замовіў, прамысловец і наезнік, які паспрачаўся з двума прыяцелямі, што падчас ёсць моманты, калі конь не дакранаецца зямлі ніводным з капытоў. Даказаць гэта можна было толькі з дапамогай фатаграфіі, бо чалавечае вока не здольнае ўсачыць за хуткімі рухамі каня. На здымках відаць, што ўсе чатыры нагі ў нейкай фазе руху сапраўды адначасова не датыкаюцца зямлі, хаця гэта адбываецца толькі тады, калі канечнасці «сабраныя» пад целам, а не «выцягнутыя» наперад і назад, як гэта малявалі ў жывапісе.
Пута
Пу́та, мн. л. пуці (putus — маленькі хлопчык), Амарэ́та (літар. «Амурчык» amoretto, памяншальнае ад amor — каханне) — выява хлопчыка з крыламі, якая сустракаецца ў мастацтве Рэнесансу і барока. Сімвалізуе прадвесніка зямнога ці анёльскага духу. Паходзіць з грэчаскай і рымскай міфалогіі.
Зэмгалэ
Зэмгалэ, Земгалія, або Семігалія (Zemgale) — адна з пяці гістарычных абласцей Латвіі, названая па старажытнаму балтыйскаму племю земгалаў. Размешчаная на поўдні краіны па левым беразе Заходняй Дзвіны і мяжуе з Селіёй, Аўкштотай і Курляндыяй. У Сярэднія стагоддзі Семігалія, была часткай Курляндыі і ў яе складзе стала складовай часткай Латвіі. Таму ў гербе Латвіі яна не прадстаўленая асобнай зорачкай, а толькі ў звязку з Курляндыяй.
У XIII стагоддзі захопленая нямецкімі рыцарамі, стала часткай Лівоніі. З 1561 у Курляндскім герцагстве (у 1596-1617 самастойнае Земгальскае герцагства), у 1795-1917 усходняя частка Курляндскай губерні Расійскай імперыі.
Ландшафт Семігаліі - раўнінны. Акрамя Заходняй Дзвіны важнай ракой з'яўляецца Ліелупе. Найболей буйнымі гарадамі Семігаліі з'яўляюцца былая сталіца Елгава, а таксама Бауска. Галоўнай турыстычнай славутасцю рэгіёна з'яўляецца Рундальскі палац пад Баускай.
Забалацце (Шчомысліцкі сельсавет)
За́балацце (, Заболотье) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Дубынка (Канатопскі раён)
Дубынка (Дуби́нка) — вёска ў Канатопскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Дубынка было ў складзе Грузчанскай воласці Пуціўльскага павета Курскай губерні.
Алелі
Але́лі (ад ἀλλήλων адзін аднаго, узаемна), алеламорфы — розныя формы (станы) аднаго і таго ж гена. Размешчаны ў аднолькавых участках (локусах) гамалагічных (парных) храмасом і кантралююць кірункі развіцця адной і той жа прыкметы (напрыклад, белы ці чырвоны колер кветкі).
Дворыцкая Слабада
Дво́рыцкая Слабада́ (, Дворицкая Слобода) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Алелі
Алелі ўзнікаюць пры любой змене структуры гена ў выніку мутацый або ўнутрыгенных рэкамбінацый (магчымая колькасць алеляў кожнага гена практычна незлічоная). Кожны ген можа знаходзіцца не менш як у двух алельных станах, адзін з якіх звычайна забяспечвае максімальнае развіццё прыкметы — дамінантная алель, другі прыводзіць да частковай або поўнай страты або змены прыкметы — рэцэсіўная алель.
Гарадзішча (Шчомысліцкі сельсавет)
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў Метрыцы ВКЛ у 1547 годзе. У Попісу войска ВКЛ 1567 года ёсць звесткі, што з гарадзішчанскага маёнтка ставілі 2 "коні". У 1582 годзе мястэчка, панскі двор, стадола, праводзіліся таргі.
Вёскай валодалі Палубінскія, Статкевічы, пазней на працягу 250 гадоў Пішчалы.
У XVIII ст. у Гарадзішчы была карчма і млын. У 1756 годзе пабудавана драўляная ўніяцкая Мікалаеўская царква.
У 1839 годзе царква пераведзена ў праваслаўе. Да 1864 года Гарадзішча было цэнтрам Гарадзішчанскай воласці. У 1894 годзе каля храма пабудавана званіца.
Царква зачынена савецкай уладай і разбурана ў 2-ю сусветную вайну.
У 2017 годзе на плошчы у вёсцы ўстаноўлены памятны знак з нагоды 470-годдзя паселішча (адлічанага ад 1547 года).
Юзаф Ясінскі
Юзаф Ясінскі (2-я палова XVIII стагоддзя — ) — медык, антраполаг.
Біяграфія
Скончыў медыцынскую школу ў Гродне, Віленскі ўніверсітэт у 1789 годзе, атрымаў ступень доктара філасофіі, медыцыны і хірургіі.
Працаваў урачом у магнацкім доме Абуховічаў, потым у Навагрудку.
Навуковая дзейнасць
У 1810 напісаў кнігу «Антрапалогія пра фізічныя і маральныя ўласцівасці чалавека» (апублікавана ў 1818 у Вільне на польскай мове). Адзін з першых антраполагаў у Беларусі, упершыню выклаў задачы і сутнасць антрапалогіі як вучэння пра чалавека ў цэлым з прыцягваннем дадзеных анатоміі, фізіялогіі, медыцыны, філасофіі. Староннік віленскай эвалюцыйнай школы.
Елгава
Е́лгава (да 1917 года Мітава; Jelgava, Mitau, Mitawa) — горад (з 1573 года) у Латвіі, на рацэ Ліелупе.
Насельніцтва 66,1 тыс. жыхароў (2006).
Горад размешчаны на адлегласці 41 км ад Рыгі.
Населены пункт вядомы з 1226 года, замак заснаваны ў 1265 годзе. У 1561—1795 гг. Мітава была сталіцай Курляндскага герцагства, пазней (1796—1920) гг. Курляндскай губерні. На беразе ракі стаіць палац, збудаваны Б. Ф. Растрэлі ў 1738—1740 гг.
Ліелупэ
Ліелупэ (Lielupe — вялікая рака) — рака ў Латвіі. Даўжыня 119 км. Вадазбор 17,6 тыс. км². Упадае ў Рыжскі заліў (адзін рукаў у Даўгаву). Суднаходная. На рацэ: гарады Елгава і Калнцыемс, у нізоўі, паміж левым берагам і ўзбярэжжам Рыжскага заліва, — горад Юрмала, на правым беразе — Прыедайне, які ўваходзіць у склад Юрмалы.
Пхеньян
Пхенья́н (평양) — сталіца, адміністрацыйны, культурны і гістарычны цэнтр Паўночнай Карэі. Насельніцтва 3,7 млн жыхароў (2005).
Клімат
Клімат мусонны, з рэзкім адрозненнем пораў году і сезонаў засухі і дажджоў. Тэмпература паветра ў студзені −8 °C, у ліпені 24 °C. Гадавая колькасць ападкаў каля 1000 мм.
Аляксандр Ігаравіч Шамко
Алякса́ндр І́гаравіч Шамко́ (нар., ) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Міністр спорту і турызму (з 2012 па 2018 гады).
Біяграфія
Скончыў Мінскі політэхнічны тэхнікум (1987), Камандна-інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь (2000), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2009).
У 1987—1989 гадах служыў ва Узброеных Сілах.
З 1989 году праходзіў службу на розных пасадах у органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях. У 2007—2008 гадах — начальнік дзяржаўнага пажарнага аварыйна-выратавальнай установы «Рэспубліканскі атрад спецыяльнага прызначэння» Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь. У 2008—2012 гадах — намеснік міністра па надзвычайных сітуацыях.
З 2012 года — міністр спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра. 15 лютага 2018 Аляксандр Лукашэнка вызваліў ад займаных пасадаў міністра спорту і турызму Аляксандра Шамко і міністра лясной гаспадаркі Міхаіла Амельяновіча за непрыняцце дзейсных мер па барацьбе з карупцыяй і эканамічнымі правапарушэннямі ў падведамасных арганізацыях.
Рыжскі заліў
Рыжскі заліў (Rigas juras licis, Liivi laht) — заліў на ўсходзе Балтыйскага мора паміж Латвіяй і Эстоніяй. Часткова аддзелены ад астатняга мора эстонскай востравам Эзель (Саарэмаа). Найважныя гарады на ўзбярэжжы Рыжскага заліва — Рыга і Пярну. У Рыжскім заліве — эстонскі востраў Рухну.
Лецкаўшчына
Ле́цкаўшчына (, Лецковщина) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Рабат
Рабат (الرباط) — сталіца і адзін з самых вялікіх гарадоў Марока, размяшчаецца на захадзе краіны, на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна ў вусці ракі Бу-Рэгрэг. Насельніцтва налічвае 1,7 млн чалавек.
Гісторыя
У 1150 паблізу антычнага паселішча Сале Альмахады пабудавалі крэпасць, якая стала ядром умацаванага паселішча і базай для ваенных экспедыцый арабаў у Андалусію.
З XVII ст. пачалося хуткае развіццё горада ў выніку масавага перасялення сюды з Іспаніі андалускіх мусульман (маўраў) — умелых рамеснікаў, гандляроў і мараплаўцаў. З 1666 Рабат у складзе шэрыфскай дзяржавы Алаўітаў. У XIX ст. важны палітычны і эканамічны цэнтр Марока. У 1912—1956 Рабат — адміністрацыйны цэнтр французскай зоны пратэктарату. У 1930—1950-я цэнтр нацыянальна-вызваленчай барацьбы.
З 1956 сталіца незалежнага Марока.
Жанна Станіславаўна Сахарава
Жанна Станіславаўна Сахарава (нар., пас. Кляны, Дубровенскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працавала ў Краснаярску, з 1963 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Белпрампраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): панчошная фабрыка ў Брэсце (1966), корпус аўтатранспартнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута (1973), комплекс будынкаў электратэхнічнага завода (1986) у Мінску, комплексы «Лясное», «Таньчына» (1983).
Задзвея
Задзве́я (, Задвея) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Вольнаўскага сельсавета. Размешчана за 30 км на паўднёвы ўсход ад Баранавічаў, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Пагарэльцы на лініі Баранавічы — Мінск, на рацэ Дзвеі.
Гісторыя
Вядома з XV стагоддзя як маёнтак у Новагародскім павеце, належаў Чамровічам, з 1464 года да 1471 года — Гаштольдам.
У XVII—XVIII стагоддзях маёнтак Задзвея — уласнасць шляхцічаў Макушынскіх і Чачотаў. Чачоты пабудавалі тут касцёл і палац (не захаваліся). У 1909 годзе ў Жухавіцкай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, дзейнічала царкоўна-прыходская школа.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Паланэцкай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. Побач з вёскай размяшчаўся фальварак Задзвея, у якім 11 дамоў, 41 жыхар.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей. Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Паланечкаўскага сельсавета, пасля — у склад Галынкаўскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 28 вяскоўцаў.
Новая Вёска (Шчомысліцкі сельсавет)
Но́вая Вёска (, Новая Вёска) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Малінаўка (Шчомысліцкі сельсавет)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Аблога Срэбраніцы
Абло́га Срэ́браніцы (баснійская: Opsada Srebrenice, сербская: Опсада Сребреницe) — трохгадовая аблога горада Срэбраніца ва ўсходняй частцы Босніі і Герцагавіны, якая доўжылася з красавіка 1992 года па ліпень 1995 года падчас Баснійскай вайны.
Гісторыя
Пасля нападу Югаслаўскай народнай арміі (JNA) і сербскай добраахвотніцкай гвардыі (SDG), горад быў канчаткова абложаны арміяй Рэспублікі Сербскай (VRS) у маі 1992 года. У чэрвені 1995 года камандуючы арміі Рэспублікі Босніі і Герцагавіны (ARBiH) у анклаве, Насер Орыч, пакінуў Срэбраніцу і збег у горад Тузла. Ягоным наступнікам стаў Раміз Бечыравіч.
У ліпені 1995 году Срэбраніца была захоплена падчас аперацыі пад кодавай назвай Operation Krivaja '95 аб'яднанымі сіламі Рэспублікі Сербскай і шматлікіх ваенізаваных фарміраванняў, якія ўключаны сотні грэчаскіх і рускіх добраахвотнікаў. Наступствам захопу горада стала разня мужчынскага насельніцтва горада (было забіта 8000 баснійскіх мужчын і хлопчыкаў), і лічыцца найбуйнейшым актам масавага забойства ў Еўропе з канца Другой сусветнай вайны. Гэтае злачынства было вызначана як генацыд міжнароднымі крымінальнымі судамі. У выніку, генерал VRS Радзіслаў Крсціч быў прызнаны вінаватым Міжнародным крымінальным трыбуналам па былой Югаславіі (МТБЮ) у забойстве, пераследзе і генацыдзе. Генерал VRS Здраўка Талімір быў таксама прызнаны вінаватым у генацыдзе. Абодва былі асуджаныя на пажыццёвае зняволенне. Ратка Младзіч, камандуючы VRS падчас вайны, быў абвінавачаны ў разні ў Срэбраніцы. Камандзір баснійскіх сіл у анклаве Насер Орыч, быў прызнаны вінаватым у няздольнасці прадухіліць жорсткае абыходжанне вайскоўцаў VRS да зняволеных, якiя ўтрымлiваліся ў Срэбраніцы ў перыяд з верасня 1992 года па сакавік 1993 года. Тым ня менш, яго прысуд быў адменены ў 2008 годзе.
Сарны
Сарны (Сарни) — горад у Ровенскай вобласці Украіны, на рацэ Случ. Адміністрацыйны цэнтр Сарнэнскага раёна. Насельніцтва 28,6 тыс. чал. (2009).
Знаходзяцца за 92 км на поўнач ад Роўна, за 85 км ад беларуска-ўкраінскай граніцы. Чыгуначны вузел (лініі на Роўна, Ковель, Корасцень, Лунінец).
Гісторыя
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам у 1921 годзе ўвайшлі ў склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, цэнтр павета Палескага ваяводства. З 16 снежня 1930 года ў Валынскім ваяводстве.
Эканоміка
Металаапрацоўчая прамысловасць; ільнаперапрацоўчы, масларобны заводы, мэблевая фабрыка.
Славутасці
Дзейнічае Сарнэнскі гісторыка-этнаграфічны музей.
Трэцяя французская рэспубліка
Трэцяя французская рэспубліка (La Troisième République) — французская дзяржава, якая існавала з 1870 года, калі абвалілася Другая французская імперыя, да 1940 года, калі Францыя была пераможана Нацысцкай Германіяй у Другой сусветнай вайне, у выніку чаго быў усталяваны рэжым Вішы.
Рухну
Рухну (Ruhnu, Runo, Ronu) — востраў у Рыжскім заліве Балтыйскага мора. Плошча 11,88 км². Належыць Эстоніі.
Востраў, як і суседнія астравы Маанзундскага архіпелага, быў у XI—XIX стст. населены ў асноўным балтыйскімі шведамі, якія яго пакінулі падчас Другой Сусветнай вайны. Тады ж прэтэнзіі на востраў выставіла і Латвія. Пры савецкай уладзе на востраве з'явілася шмат эстонскіх перасяленцаў (парадку 400 чалавек). Аднак, пасля моцнага марскога шторму ў пачатку 1990-х гг. большасць жыхароў эвакуіравалася. Паводле перапісу насельніцтва 2007 года на востраве пражывалі 64 жыхара. У 2011 г. колькасць астравіцян паменьшылася да 55.
Пфеніг
Пфеніг (Pfennig) — нямецкая разменная манета вартасцю ў 1/100 маркі, якая мела хаджэнне да ўводзін еўра.
Знак пфеніга
Знак пфеніга — вялікая літара d — выкарыстоўваўся да 1960-х.
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па снукеры 2011
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2011 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 па 24 ліпеня 2011 года на арэне стадыёна Бендыга, у Бендыга, Аўстралія. Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2011 стаў 13-м розыгрышам турніру. Прызавы фонд турніру склаў А$, з якіх А$ атрымаў пераможца.
Новы Двор (Шчомысліцкі сельсавет)
Но́вы Двор (, Новый Двор) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Устыніўка
Устыніўка (Устинівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Устыніўскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Пасёлак размешчаны на рацэ Бэрэзіўка (прыток Інгула). Назва, па легендзе, паходзіць ад казака-першапасяленца Устына.
Салькавэ
Салькавэ (Салькове) — пасёлак гарадскога тыпу ў Гайваранскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны на рацэ Паўднёвы Буг. На поўдзень ад пасёлка размешчана запаведнае ўрочышча "Салькаўскае".
Янгон
Янго́н (раней Рангу́н, ရန်ကုန်, MLCTS: Rangun) — горад у М’янме, былая сталіца краіны (з 6 лістапада 2005 рэзідэнцыя ўрада перанесена ў Найп’да).
Насельніцтва: 6 млн чалавек (2007)
Гісторыя горада
Горад быў заснаваны на месцы монскага паселішча Дагон, узнікненне якога датуецца каля 500 г. н. э. Гэта была невялікая рыбацкая вёска вакол пагады Шведагон. У 1753 г. кароль Алаўнпая заняў Ніжнюю Бірму і пераназваў горад у Горад Рангун, што азначае канец варожасці. Горад перажыў вялікі пажар у 1841 г. і разбурэнні падчас другой англа-бірманскай вайны 1852 г.
Геаграфія
Янгон размешчаны ў Ніжняй М’янме ў зліцця рэк Янгон і Бага прыкладна ў 30 км ад заліва Мартабан.
Клімат
Клімат Янгона паводле класіфікацыі кліматаў Кёпена — трапічны мусонны. З мая па кастрычнік доўжыцца сезон дажджоў, у які выпадае большая частка гадавой нормы ападкаў; у сухі сезон (з лістапада па красавік) колькасць ападкаў мінімальна. У сухі сезон надвор’е спякотнае: сярэдні максімум дасягае +37 °C у красавіку, сярэдні мінімум пры гэтым +24,3 °C.
Міхаіл Гардзеевіч Драздоўскі
Міхаі́л Гардзе́евіч Драздо́ўскі (Михаил Гордеевич Дроздовский; 19 кастрычніка года, горад Кіеў — 14 студзеня 1919 года, горад Растоў-на-Доне) — рускі военачальнік, Генеральнага штаба генерал-маёр (1918). Удзельнік Руска-японскай, Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў.
Адзіны з камандзіраў Рускай арміі, які здолеў сфармаваць добраахвотніцкі атрад і прывесці яго арганізаванай групай з фронту Першай сусветнай вайны з Яс у Новачаркаск на злучэнне з Добраахвотніцкай арміяй у лютым — красавіку 1918 года. Камандзір 3-й пяхотнай дывізіі ў Добраахвотніцкай арміі.
Калнцыемс
Калнцыемс (Kalnciems) — сяло (з 1991 г.) у Латвіі, у Елгаўскам раёне, рэгіён Земгале. Сяло і прылеглыя палі размясціліся ўздоўж левага берага ракі Ліелупе на працягу 12 км. У 1991-2010 гадах мела статус горада.
Гісторыя
Калнцыемс як населены пункт пачаў стварацца ў канцы XIX стагоддзя, з адначасовым развіццём цаглянай прамысловасці. Прыкладна ў 1880 годзе прадпрымальнік Несцераў заснаваў завод, пазней атрымалы назву «Purmali». З 1934 па 1940 гг. побач з пасёлкам знаходзілася Калнцыемская катарга. Катаржнікі працавалі ў кар'ерах мясцовай каменяломні. У горадзе працуе Калнцыемскі камбінат будаўнічых матэрыялаў.
У 1949 годзе Калнцыемсу прысвоілі правы пасёлка гарадскога тыпу. Бягучы статут горада быў вызначаны Прэзідыўмам ЛР 14 лістапада 1991 г. Праз Калнцыемс праходзіць маршрут міжгароднага аўтобуса Рыга-Ліепая.
Насельніцтва
У 2005 годзе налічалася 2548 жыхароў. На 2000 год рускія складалі 46,8 % жыхароў, латышы — 39,8 %, беларусы — 5,8 %, палякі — 2,9 %, украінцы — 2,3 %, літоўцы — 1,1 %.
Спасылкі
Сайт гарадскога самакіравання
Род-Таўн
Род-Таўн (Road Town) — горад на Брытанскіх Віргінскіх астравах, сталіца тэрыторыі, размешчаны на востраве Тартола. Горад знаходзіцца ў падковападобнай гавані Род-Харбар пасярэдзіне паўднёвага ўзбярэжжа вострава. Насельніцтва горада - каля 9400 чалавек (2004).
Назва паходзіць ад марскога тэрміна "анг. the roads"- рэйд, дзе судны могуць стаяць на якары недалёка ад берага. У мора быў адваяваны ўчастак плошчай 67 акраў пад назвай Вікхэм-Бэй (Wickham Bay), які стаў цэнтрам турызму. Самы стары будынак у горадзе - гэта былая каралеўская турма на Мэйн-стрыт (Main Street), пабудаваная ў 1840-я гады.
Горад з'яўляецца адным з асноўных цэнтраў фрахтавання яхт ў Карыбскім басейне.
Нарвежская крона
Крона (krone, norsk krone, мн. л. kroner) — нацыянальная валюта Нарвегіі. Складаецца з 100 эры.
Гісторыя
Крона як сродак плацяжу ў Нарвегіі была ўведзена ў 1875 г.
Манеты
У цяперашні час хаджэнне маюць манеты вартасцю 50 эры, 1, 5, 10 і 20 крон.
Банкноты
У цяперашні час хаджэнне маюць банкноты вартасцю 50, 100, 200, 500 і 1000 крон.
Абменны курс
Курс нарвежскай кроны адчувальна вар’іруецца з года ў год, адбіваецца залежнасць эканомікі краіны ад ваганняў коштаў на нафту. Да прыкладу, у студзені 2002 г. курс кроны да долару ЗША складаў 1 USD = 9 NOK, а ў ліпені таго жа года ўжо 1 USD = 7,36 NOK. у красавіку 2006 1 USD = 16 NOK
Малекулярная генетыка
Малекуля́рная гене́тыка — навука пра спадчыннасць і зменлівасць жывых істот на субклетачным і малекулярным узроўні; раздзел генетыкі і малекулярнай біялогіі. Вывучае заканамернасці і малекулярныя механізмы захавання, узнаўлення і перадачы спадчыннай інфармацыі.
Даныя малекулярнай генетыкі выкарыстоўваюцца ў медыцыне, прамысловасці, сельскай гаспадарцы, складаюць аснову многіх біялагічных навук.
Гісторыя
Вылучылася ў самастойны кірунак у сярэдзіне 20 стагоддзя ў сувязі з доказам ролі малекул ДНК і РНК у спадчыннасці і ўкараненнем у біялогію новых фізічных і хімічных метадаў даследаванняў.
У развіццё малекулярнай генетыкі вялікі ўклад зрабілі амерыканскія вучоныя А. Д. Хершы, Дж. Ледэрберг, Дж. Уотсан, А. Корнберг, М. Нірэнберг, Х. Г. Карана, Д. Балтымар, французскія вучоныя Ф. Жакоб, Ж. Мано, англійскі вучоны Ф. Крык, савецкія вучоныя А. А. Баеў, А. С. Спірын, Г. К. Скрабін і іншыя.
Вывучаны механізмы функцыявання і структура ДНК і РНК, расшыфраваны генетычны код, адкрыта адваротная транскрыпцыя, высветлена роля і механізмы дзеяння ферментных сістэм у рэплікацыі, транскрыпцыі, трансляцыі і рэпарацыі генаў; створана аперонная мадэль рэгуляцыі экспрэсіі генаў.
Стварэнне рэкамбінантнай малекулы ДНК (амерыканскі вучоны П. Берг, 1972) паклала пачатак развіццю генетычнай інжынерыі. Вядуцца работы па малекулярна-генетычным карціраванні геномаў, лакалізацыі і кланіраванні генаў. У шэрагу арганізмаў вызначана нуклеатыдная паслядоўнасць ДНК усяго генома.
Створаны генетычна мадыфікаваныя мікраарганізмы, расліны і жывёлы з генамі, каштоўнымі для сельскай гаспадаркі, медыцыны і інш.
У 1997 годзе англійскія вучоныя адкрылі магчымасць кланіравання жывёл з адной саматычнай клеткі.
На Беларусі
На Беларусі праблемы малекулярнай генетыкі распрацоўваюцца з канца 1960-х гадоў.
Значны ўклад у развіццё малекулярнай генетыкі зрабілі Р. Р. Ганчарэнка, М. А. Картэль, Г. І. Лазюк, У. А. Пракулевіч, Ю. К. Фамічоў і іншыя.
Даследаванні вядуцца ў інстытутах Нацыянальнай АН Беларусі: генетыкі і цыталогіі, біяарганічнай хіміі, эксперыментальнай батанікі, лесу, Цэнтральным батанічным садзе; БДУ, НДІ спадчынных і прыроджаных захворванняў.
Вывучаюцца малекулярныя структуры і функцыянаванне геномаў раслін, роля паўторных паслядоўнасцей ДНК у геномах, генетычная трансфармацыя раслін, мітахандрыяльныя і хларапластныя геномы.
Высвятляюцца генетычная арганізацыя храмасом фітапатагенных бактэрый і генетыка бактэрыяфагаў, малекулярныя механізмы генетычнай рэгуляцыі сінтэзу ферментаў у бактэрыяльнай клетцы.
Даследуюцца праблемы спадчынных заган развіцця.
Прылуцкая Слабада
Прылу́цкая Слабада́ (, Прилукская Слобода) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Корац
Корац, таксама Корэць (Корець) — горад у Ровенскай вобласці Украіны, на рацэ Корчык. Адміністрацыйны цэнтр Корацкага раёна. Насельніцтва 8446 чал. (2001). Знаходзіцца за 63 км ад Роўна, за 33 км ад чыгуначнай станцыі Наваград-Валынскі.
Прэм’ер-дывізіён Лігі Ірландыі
Прэм’ер-дывізіён Лігі Ірландыі (League of Ireland Premier Division, Príomhroinn Sraith na hÉireann) — найвышэйшы дывізіён чэмпіянату Ірландыі па футболе. У турніры бяруць удзел 10 клубаў, сезон праходзіць з сакавіка па ліст апад, кожная каманда праводзіць па 36 матчаў. Большасць гульняў праходзіць па пятніцах, некаторыя — у суботу і нядзелю. З 2000 па 2008 гады насіў назву Eircom Premier League, у цяперашні момант тытульным спонсарам з’яўляецца кампанія Airtricity, такім чынам афіцыйная назва турніру — SSE Airtricity Premier League.
Корац
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Корац (Корческ) у Валынскім княстве датуецца 1150 годам. У XIV ст. у складзе Вялікага Княства Літоўскага; уладанне князёў Астрожскіх, якія пабудавалі тут мураваны замак.
Прэм’ер-дывізіён Лігі Ірландыі
Чэмпіянат быў створаны ў 1985 годзе, калі было прынята рашэнне падзяліць Лігу Ірландыі на два дывізіёны: Прэм’ер-дывізіён і Першы дывізіён. З 1921 года чэмпіёнамі Ірландыі станавіліся 19 клубаў, бягучым чэмпіёнам (сезона 2021 года) і найбольш тытулаваным клубам з’яўляецца «Шэмрак Роверс» з 19 перамогамі.
Прылучкі
Прылу́чкі (, Прилучки) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
Корац
Гісторыя
У 1612—1619 гадах у Корцы жыў Лаўрэнцій Зізаній. У пачатку XVII ст. Самуэль і Караль Карэцкія заснавалі ў месце кляштар францысканцаў з касцёлам Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Станам на 1629 год у Корцы было 1124 дымы.
У 1754—1767 гг. у горадзе пабудаваны ўніяцкі Уваскрасенскі манастыр. У 1776—1781 гг. у Корцы працавала яўрэйская друкарня. У 1788 годзе ў горадзе пачаў працаваць фарфорава-фаянсавы завод; апроч таго, Юзаф Клеменс Чартарыйскі заснаваў суконную мануфактуру і майстэрню па вырабе кунтушовых паясоў. З 1791 года ў Гарынскім павеце.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Валынскай губерні. У 1873 годзе адбылося адкрыццё аднайменнай чыгуначнай станцыі.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам у 1921 годзе ўвайшоў у склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ровенскім павеце Валынскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе Украінскай ССР. З ліпеня 1941 па студзень 1944 знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.
Эканоміка
Прадпрыемствы лёгкай і харчовай прамысловасці.
Скандынавія
Скандынавія — гісторыка-культурны рэгіён на поўначы Еўропы, цэнтрам якога з’яўляецца Скандынаўскі паўвостраў.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Андрэй Баранок (нар., ) — беларускі футбаліст (паўабаронца) і трэнер.
Скандынавія
Данія, Нарвегія і Швецыя прызнаюць адзін аднаго часткамі Скандынавіі. Акрамя таго, у Скандынавію часта ўключаюць Ісландыю і Фінляндыю, а таксама Фарэрскія астравы, збліжаючы гэты тэрмін з паняццем Паўночная Еўропа.
У нямецкай і ў айчыннай геаграфічнай традыцыі Данія звычайна не ўключаецца ў склад Скандынавіі.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Сын, Мікіта Баранок, таксама футбаліст.
Скандынавія
Гісторыя
Скандынаўскі рэгіён быў каланізаваны паўночнагерманскімі плямёнамі ў другой палове 1-га тысячагоддзя новай эры. На працягу шматлікіх стагоддзяў скандынаўскія дзяржавы неаднаразова аб’ядноўваліся ў палітычныя звязы, найбольшым з якіх была Кальмарская унія (1397—1523), аб’ядналая пад адной каронай усё скандынаўскія каралеўствы (Данію, Нарвегію і Швецыю), з залежнымі тэрыторыямі — Фінляндыяй, Ісландыяй і Грэнландыяй.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Клубная кар’ера
Большую частку кар’еры правёў у «Віцебску», у 2008—2009 гадах гуляў за «Гомель». Застаўся ў «Віцебску» і пасля вылету клуба з Вышэйшай лігі па выніках сезону 2011.
У студзені 2013 года падпісаў кантракт з наваполацкім «Нафтанам». У «Нафтане» звычайна выхадзіў на замену ў канцы мачта, толькі ў жніўні з’яўляўся ў стартавым складзе на пазіцыі апорнага паўабаронцы.
Скандынавія
Гісторыя
Сучаснае выкарыстанне тэрміна Скандынавія звязана з дацка-прускімі войнамі сярэдзіны XIX стагоддзя за Шлезвіг і ўзнікненнем нацыянальна-палітычнага руху за аб’яднанне Швецыі, Даніі і Нарвегіі ў адзіную дзяржаву.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Клубная кар’ера
Пасля заканчэння сезону ў студзені 2014 года вярнуўся ў «Віцебск», дзе стаў трывалым іграком асновы. У снежні 2014 года забіў два мячы ў стыкавых матчах супраць магілёўскага «Дняпро», што дазволіла віцябчанам пасля трохгадовага перапынку вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
Бузульнік сібірскі
Бузульнік сібірскі (Ligulária sibírica) — від шматгадовых травяністых раслін з роду  сямейства ; тыпавы від гэтага роду.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Клубная кар’ера
У студзені 2015 года падоўжыў кантракт з «Віцебскам». У сезоне 2015 заставаўся асноўным апорным абаронцам віцебскага клуба. У першай палове 2016 года звычайна гуляў у асноўным складзе, пазней стаў часцей выхадзіць на замену. У сезоне 2017 заставаўся на лаўцы запасных, гуляў за дубль. У канцы сезону абвясціў аб завяршэнні кар’еры, апошні матч правёў 26 лістапада 2017 года супраць мінскага «Дынама» (1:4).
Бузульнік сібірскі
Арэал віду ахоплівае амаль усю тэрыторыю Еўропы, а таксама Сібір.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Клубная кар’ера
У 2021 годзе пачаў у якасці аматара выступаць за клуб «Гарадоцкія львы» ў Другой лізе.
Бузульнік сібірскі
Часам бузульнік сібірскі культывуюць як дэкаратыўнаю садовую расліну.
Андрэй Генадзевіч Баранок
Трэнерская кар’ера
У жніўні 2018 года ўзначаліў дубліруючы склад «Віцебска».
Бузульнік сібірскі
Занесены ў Чырвоную кнігу Цвярской вобласці, вырошчваецца ў Батанічным садзе ЦвДУ
Біялагічнае апісанне
Сцябло прамое, неразгалінаванае, бароздавае, голае, полае. Ніжняе лісце чарашковае, ля аснавання похвава-пашыранае; ліставая пласцінка вялікая, сэрцападобна-трохкутная, тупая, востразубчастая. Сцябловае лісце меншага памеру, з похвавым аснаваннем, сцяблоабдымнае, верхняе — ланцэтнае, лускаватае, чырванавата-карычневае.
Шматлікія кошыкі сабраны ў густую, пышную гронку: асобныя кошыкі вырастаюць у пазухах прыкветкаў. Абгортка аднарадная, лісточкі абгорткі (8—10) лінейныя, ложа няплёнкавае. Язычковыя кветкі залаціста-жоўтыя, даўгавата-яйкападобныя, сярэднія трубчастыя. Цвіце з ліпеня па верасень.
Плод — яйкападобная сямянка з брудна-белым чубком.
Арэал
Гемікрыптафіт, распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі ў міжземнаморскай, умеранай і субкантынентальнай кліматычных абласцях.
Расце ў сырых зацененых месцах на гумусных глебах: каля вадаёмаў, у зарасніках хмызняку, алешніку, па берагах ручаёў, на багністых тарфяных лугах — ад нізін да перадгор’яў.
Падвіды
Адрозніваюць чатыры падвіда:
Скандынавія
Мовы
Асноўныя скандынаўскія мовы паходзяць ад агульнай стараскандынаўскай мовы, і адносяцца да паўночнай галіны германскай моўнай групы. Большасць дыялектаў нарвежскай, шведскай і дацкай моў узаемна зразумелыя. Ісландская і фарэрская мовы таксама паходзяць ад стараскандынаўскай, але захавалі значна больш архаічных рысаў.
Фінская мова адносіцца зусім да іншай моўнай сям’і — фіна-ўгорскіх моў. У той жа час, у Фінляндыі пражывае значная шведская меншасць, і шведская з’яўляецца адной з дзяржаўных моў.
Дзярноўка
Дзярно́ўка, Дзярнова — рака ў Талачынскім і Аршанскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Адроў (басейн Дняпра).
Графствы Паўночнай Ірландыі
Паўночная Ірландыя, адна з чатырох частак Вялікабрытаніі, складаецца з шасці графстваў Ольстэра, якія вядомыя пад абрэвіятурамі FATLAD і FATDAD.
Дзярноўка
Даўжыня ракі 21 км, з іх 8 км на тэрыторыі Талачынскага раёна. Плошча вадазбору 99 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 м/км. Выток за 1 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Воўкавічы Талачынскага раёна. Упадае ў Адроў прыкладна за 0,4 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Рэпухава. Вадазбор у межах Аршанскага ўзвышша. Рэчышча часткова каналізаванае (7 км ад вытоку да вёскі Вязьмічы Аршанскага раёна і 2,2 км каля аграгарадка Смальяны).
Графствы Паўночнай Ірландыі
Да пачатку 1970-х гадоў Паўночная Ірландыя складалася з шасці традыцыйных графстваў і двух гарадоў-графстваў (Белфаст і Дэры). Пасля рэформы 1973 года графствы не маюць уласнай адміністрацыі, а падзелены на 26 раёнаў з уласнымі органамі. Тым не менш, захоўваецца выдача аўтамабільных нумароў, паштовых кодаў па графствах.
Уладзімір Зянонавіч Завітневіч
Уладзімір Зянонавіч Завітне́віч (, в. Ліцвяны каля Узды, цяпер  — сакавік ) — беларускі археолаг і гісторык, прафесар (1904).
Біяграфія
У 1875 годзе скончыў Мінскую духоўную семінарыю, а ў 1878 годзе — Пецярбургскую духоўную акадэмію. Працаваў настаўнікам у Варшаве і Кіеўскай духоўнай акадэміі. Вывучаў старажытнарускую гісторыю. У 1885—1892 гг. даследаваў каля 700 пахаванняў дрыгавічоў у 82 курганных могільніках. Даследаваў археалагічныя помнікі ў в. Чэрнікаўшчына на Койданаўшчыне. Вызначыў межы рассялення дрыгавічоў. Яго высновы выкарыстоўвалі ў сваіх працах А. Грушэўскі, Я. Карскі, А. Спіцын і іншыя гісторыкі і археолагі. У 1890-я гг. супрацоўнічаў з газетай «Минский листок».
Дзярноўка
На правым беразе ракі ў аграгарадку Смальяны знаходзіцца помнік архітэктуры XVII стагоддзя — руіны замка «Белы Ковель».
Адміністрацыйны падзел Швецыі
Тэрыторыя Швецыі падзелена на 21 лен (län; традыцыйна — губерня). Лены ў сваю чаргу падзелены на 290 гарадоў і камун.
Кожны лен мае ўласнае кіраўніцтва — губернскую адміністрацыю (sv:länsstyrelse), якая складаецца з губернатара (sv:landshövding) і губернскіх саветнікаў (sv:länsråd), якое прызначае ўрад Швецыі і якое з'яўляецца яго прадстаўніком, а таксама прадстаўніком парламента — рыксдага. Задачай адміністрацыі з'яўляецца каардынацыя мясцовага кіравання ў адпаведнасці з палітыкай урада і рыксдага і, разам з тым, з улікам мясцовых асаблівасцей і патрабаванняў.
Прадстаўнічыя органы гарадоў - гарадскія думы (sv:stadsfullmäktige), якая выбіраецца насельніцтвам, выканаўчыя - гарадскія ўправы (sv:stadsstyrelse), якія складаюцца з гарадскіх саветнікаў (sv:borgarråd), якія выбіраюцца гарадской думай.
Прадстаўнічыя органы камун - камунальныя думы (sv:kommunfullmäktige), якія выбіраюцца насельніцтвам, выканаўчыя - камунальныя ўправы (sv:kommunstyrelse), якія складаюцца з камунальных саветнікаў (sv:kommunråd), якія выбіраюцца камунальнай думай.
Спіс ленаў
Кожны лен у сваю чаргу складаецца з муніцыпалітэтаў ці камун, якіх у наш час налічваецца 290.
Гісторыя
Падзел краіны на лены быў уведзены ў 1634 па ініцыятыве графа Акселя Оксеншэрна з мэтай мадэрнізацыі сістэмы кіравання. Падзел на лены замяніла сабой падзел на правінцыі. У выніку паражэння ў вайне супраць Расіі 1808—1809 і па ўмовах заключанага ў 1809 Фрыдрыхсгамскага мірнага пагаднення Швецыя была вымушана перадаць Расіі свае ўсходнія тэрыторыі — цяперашнюю Фінляндыю і Аландскія астравы. Разам з гэтым зведаў вялікія змены падзел краіны на лены, але сама мадэль захавалася дагэтуль. У Фінляндыі першапачатковая сістэма ленаў захавалася да 1997, калі была праведзена рэформа, якая паменшыла іх колькасць.
Стары падзел
Падзел Швецыі на правінцыі, які існаваў раней, а таксама больш агульны падзел на рэгіёны цяпер страцілі палітычнае значэнне, але захавалі немалую культурную і гістарычную значнасць. Акрамя таго, назвы рэгіёнаў Гёталанд, Свеаланд і Норланд часта выкарыстоўваюцца ў геаграфічным кантэксце.
Строчыца
Стро́чыца (, Строчица) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчомысліцкага сельсавета.
На паўночны ўсход ад вёскі, за ракой Пціч размешчаны Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту. За 1,5 км на паўночны захад знаходзіцца г.зв. Строчыцкае гарадзішча (болей вядомае як Гарадзішча на Менцы).
У 1924—1939 гадах цэнтр Строчыцкага сельсавета.
Алэксандрыўка (Кіраваградская вобласць)
Алэксандрыўка (Олександрівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Алэксандрыўскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны, раённы цэнтр каля адміністрацыйнай мяжы з Чаркаскай вобласцю. У грамаце, выдадзенай у 1785 г. каралём Станіславам Аўгустам ўладальніку паселішча Феліцыяну Піляўскаму, яна ўпершыню згадваецца як мястэчка. Пазней — у Чыгырынскім павеце Кіеўскай губерні.
Траскун амурскі
Траскун амурскі (Syringa reticulata amurensis, або Syrínga amurénsis) — падвід віду роду  сямейства.
Распаўсюджанне
Радзіма траскуна амурскага — Маньчжурыя, Прыморскі і Хабараўскі краі, Амурская вобласць, Кітай, паўвостраў Карэя. Расце ў змешаных нізінных лясах і хмызняковых зарасніках, радзей на лясістых схілах. У горы падымаецца да 600 м над узроўнем мора.
Апісанне
Дрэва да 10 м, радзей 12-15 м вышынёй і 20-30 см дыяметрам, радзей мнагаствольны лістападны куст.
Кара цёмна-шэрая або бурая, з добра прыкметнымі белымі папярочнымі чачавічкамі. Маладыя парасткі чырвона-бурыя.
Лісце 5-11 см даўжынёй, зялёнае, эліпсападобна-сэрцападобнае падобнае з лісцем.
Суквецці буйныя шырокамяцёлкавыя да 20-25 см даўжынёй і да 20 см у дыяметры. Кветкі белыя або злёгку крэмавыя, дробныя 5-6 мм у дыяметры, з моцным пахам. Цвіце ў канцы чэрвеня — ліпені. Цвіценне доўжыцца 2 тыдні. Адзін з найбольш марозаўстойлівых і засухаўстойлівых бэзаў. Добра пераносіць гарадскія ўмовы. Размнажаецца насеннем і зялёнымі тронкамі. Першыя два гады расце павольна.
Драўніна белая, цвёрдая і цяжкая.
Жыве да 90-100 гадоў. У культуры з 1855 года.
Расліна атрымала народную назву «траскун» за тое, што сырыя дровы гараць з моцным трэскам, раскідваючы іскры і вуглі на некалькі метраў.
Адміністрацыйны падзел Вялікабрытаніі
Злучанае Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі складаецца з 2 адміністрацыйна-палітычных частак (гістарычных правінцый):
Вялікабрытаніі: Паўночнай Ірландыі: