cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)
Кампанія 1655—1657 гадоў
Яшчэ на пачатку 1656 г. кіруючыя колы Рэчы Паспалітай распрацавалі праграму выратавання дзяржавы. Планавалася паслабіць пазіцыі шведаў, схіліць на свой бок брандэнбургскага курфюрста, пасварыць з Расіяй казакаў, дамагчыся дапамогі ад крымскага хана Мехмеда IV Гірэя, нейтралізаваць трансільванскага князя Дзьёрдзя II Ракацы і, што было асабліва важна, падпісаць мір з Аляксеем Міхайлавічам. У справе апошняга кароль Ян Казімір заручыўся пасярэдніцтвам імператара Фердынанда III. Аўстрыйскія паслы браліся дапамагчы памірыць дзве адвеку варагуючыя краіны. Тады была падпісаны т. зв. Віленскі дагавор, які спыняў баявыя дзеянні паміж Рэччу Паспалітай і Расіяй.
Кампанія 1658—1660 гадоў
16 верасня 1658 г. быў падпісаны Гадзяцкі дагавор, якое вызначаў ўзаемаадносіны Украіны і Польскай Кароны. 14 лютага 1659 г. расійскія войскі, дзе знаходзіліся казацкія войскі, што перайшлі на бок Рэчы Паспалітай, і жорстка расправіліся з імі. 1659 год — аблога расійскімі войскамі горада Чачэрска.
Пачынаючы з 1659 года амаль уся Беларусь была ахоплена паўстаннямі «шышоў» (узброеныя атрады сялян і мяшчан) супраць царскіх войскаў. Гэтыя выступленні выкарысталі кіруючыя колы Рэчы Паспалітай для вяртання сваёй улады. Такім чынам 18 чэрвеня 1660 года пад Ляхавічамі быў разбіты шматлікі корпус на чале з ваяводам І. А. Хаванскім. 28 чэрвеня таго ж года аб’яднанае беларуска-літоўскае і польскае войска П. Я. Сапегі і С. Чарнецкага разбіла каля мястэчка Палонка расійскую армію І. А. Хаванскага. Пазней, 3 ліпеня, гэтае ж аб’яднанне вызваліла Менск і тэрыторыю Беларусі да р. Беразіна. 8 кастрычніка 1660 беларуска-літоўскія і польскія войскі адбілі каля Чавусаў наступленне расійскай арміі і вымусілі адступіць да Смаленска.
Кампанія 1661—1667 гг
1 лютага 1661 года адбылося паўстанне ў Магілёве. У выніку гараджане знішчылі 3-тысячны гарнізон расійскіх стральцоў, узялі ў палон салдат гарнізона і трох ваявод. Пазней, у красавіку таго ж года, антырасійскія паўстанні ўспыхнулі ў Дзісне, Себежы і Гомелі. 3 лістапада 1661 года пацярпела паражэнне група расійскіх войск на чале з Хаванскім і Ардын-Нашчокіным пад Вільняй каля вёскі Кушлікі. На тры дні пазней войскі Вялікага Княства Літоўскага на чале з С. Чарнецкім разбілі каля Глыбокага расійскае войска (больш за 18 тыс. чалавек) на чале з І. А. Хаванскім. 2 снежня войскі ВКЛ вызвалілі Вільню. Пасля гэтага варожыя бакі не мелі ні сіл, ні сродкаў для актыўнага працягу вайны. Але ўжо ў 1664 казацкія і расійскія войскі аблажылі гарады Пінск і Магілёў, у Магілёве быў спалены замак.
Андрусаўскае перамір’е
Пасля даўгіх перамоў 30 студзеня 1667 года было заключана Андрусаўскае перамір’е. Згодна з ім Смаленская, Чарнігаўская і Ноўгарад-Северская землі заставаліся ў складзе Расійскай дзяржавы, а беларускае Падзвінне вярталася Вялікаму княству Літоўскаму. Украіна была падзелена па Дняпры: левабярэжжа адыходзіла да Расіі, правабярэжжа замацоўвалася за Рэччу Паспалітай. Вывезены падчас вайны шматтысячны палон вяртанню не падлягаў.
Акупацыйная палітыка маскоўскіх улад
Палітыка маскоўскіх улад адзначалася значнай жорсткасцю да насельніцтва. Уладу ў вызваленых правінцыях бралі ў свае рукі царскія ваяводы. Імкнучыся знайсці падтрымку мясцовых жыхароў, Аляксей Міхайлавіч пакідаў Магдэбургскае права гарадам, прывілеі і г. д.
Асабліва падтрымлівалася праваслаўная царква, ёй раздавалі землі тых, хто аказваў супраціў. Лозунгам маскоўскай палітыкі быў прынцып: «уніі не быць, лацінству не быць, жыдам не быць», што прывяло да закрыцця ўсіх каталіцкіх касцёлаў і навучальных устаноў, уніятаў гвалтоўна пераводзілі ў праваслаўе. Дэ-факта, аднак, і праваслаўныя беларусы, і іхныя суайчыннікі каталіцкага і ўніяцкага веравызнанняў моцна пакутавалі ад дзеянняў царскіх войскаў. Асабліва цяжка было яўрэйскаму насельніцтву. Умацоўваючы праваслаўную царкву ў Беларусі, царскі ўрад імкнуўся цалкам узалежніць яе ад Масквы. У 1655 г. Магілеўскае епіскапства было падпарадкавана непасрэдна патрыярху Нікану. Цяпер епіскапа зацвярджала Масква, даходы ішлі ў Маскву, яна ж трымала пад пільным наглядам мясцовае духавенства. На ўзроўні мясцовай царскай адміністрацыі стаўленне новых уладаў да аднавернага насельніцтва Беларусі выглядала ўжо не так прывабна, як урадавая палітыка. Войска ж наогул не зважала на праваслаўнасць мясцовых жыхароў. Храмы абдзіраліся як пад час ваенных дзеянняў, гэтак і ў гады замірэння.
Сярод усіх магчымых ваенных трафеяў палон лічыўся самай каштоўнай здабычай царскіх воінаў. Да катэгорыі ваеннапалонных маскоўскі ўрад адносіў і мірнае насельніцтва, захопленае на непрыяцельскай тэрыторыі. З першага года вайны царскі ўрад ажыццяўляў праграму вываду насельніцтва з Беларусі на тэрыторыю Маскоўскае дзяржавы. Загад Аляксея Міхайлавіча ад 30 ліпеня 1654 г. паклаў пачатак цэламу заканадаўству, на падставе якога палонных сталі ператвараць у прыгонных. У 1655 г. патрыярх Нікан адкрыта пісаў пра намер Аляксея Міхайлавіча пасяліць на сваіх абязлюдзелых землях 300 000 палонных беларусаў. Узаконенае паляванне на людзей з мэтай пераводу іх у прыгонніцтва ці дзеля продажу набыло на занятых абшарах сама нялюдскія формы. Канфесійная прыналежнасць жыхароў тут не мела аніякага значэння — бралі ўсіх. Асобнай справай быў пошук і вывад беларускіх рамеснікаў. Пры захопе гарадоў іх забіралі, бадай, першымі. Ужо ў 1654 г. з першымі партыямі нявольнікаў на Валдаі апынуліся кафляры з Дуброўні, Амсціслава, Шклова, а ў Маскве — кавалі ды збройнікі з іншых гарадоў. Адным з вядомых майстроў, вывезеных у Маскву, ёсць Самойла Багданаў, разьбяр па косці.
Частымі былі выпадкі зверстваў расійскіх войскаў. Аб гэтым сведчыць, напрыклад, загад цара Аляксея Міхайлавіча: «вверх по Неману реке по обе стороны и те горада воевать, села и деревни и хлеб и сена и всякие конские кормы жечь, а людей побивать и в полон имать и со всем без остатку разорять».
Жоўтэ (Іваніўскі раён)
Жоўтэ (Жо́вте) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)
Вынікі вайны
Мірныя перагаворы пачаліся ў вёсцы Андросава на мяжы Мсціслаўскага і Смаленскага ваяводстваў. Яны цягнуліся амаль 4 гады. Дэлегацыю Расіі прадстаўляў пасол, Рэчы Паспалітай — жамойцкі староста Ю. Глябовіч. Адбылося 39 сустрэч-пасяджэнняў паміж бакамі.
У выніку 30 студзеня 1667 г. было падпісана Андросаўскае перамір’е тэрмінам на 13.5 года. Расія атрымала Смаленшчыну, Чарнігаўшчыну, Левабярэжную Украіну і Кіеў. Землі Беларускага Падзвіння, а гэта Віцебшчына, Полаччына, вярталіся назад у склад Вялікага Княства Літоўскага. Тэрыторыя Княства паменшылася з 370 да 312 тыс.кв.км.
Войны мелі драматычныя вынікі для Вялікага Княства Літоўскага. Беларускія землі знаходзіліся ў стане эканамічнай разрухі, колькасць насельніцтва скарацілася ў 2 разы, аслабла каралеўская ўлада, значна пашырыліся правы магнатаў. У Рэчы Паспалітай узмацніліся ганенні супраць пратэстантаў, арыян, праваслаўных, што прывяло да скасавання рэлігійнай талерантнасці. Дзяржава ўступіла ў паласу працяглага крызісу.
Знам’янка (Іваніўскі раён)
Знам’янка (Зна́м'янка) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Бялёўскае княства
Бялёўскае княства — феадальная дзяржава ва Усходняй Еўропе. Адно з Вярхоўскіх княстваў. Займала невялікую тэрыторыю ў вярхоўях ракі Акі. Вылучылася са складу Навасільскага княства ў пачатку 15 ст. Каля 1406—1408 было захоплена Вітаўтам; пры гэтым бялёўскія князі ад’ехалі ў Маскву разам з літоўскім князем Свідрыгайлам, але вярнуліся ў сваю вотчыну да 1425. Частка зямель Бялёўскага княства была падаравана Вітаўтам тарускім князям — заснавальнікам дынастыі князёў Мезецкіх. У 1437 Бялёў быў заняты выгнанымі з Арды татарамі хана Улуг-Мухамеда. Сумеснае літоўска-маскоўскае войска, якое рушыла на Бялёў, спустошыла яго наваколлі, але было ўшчэнт разбіта татарамі. Пасля таго, як у пачатку 1440-х г. арда Улуг-Мухамеда пакінула Бялёў, бялёўскія князі Фёдар і Васілій Міхайлавічы былі пераселены маскоўскім вялікім князем Васілём II на Волак Ламскі. Аднак неўзабаве яны былі вернуты ў свае ўладанні. 21.04.1459 г. князі Бялёўскія разам з князем навасільскім і адоеўскім Іванам Юр’евічам заключылі пагадненне аб сваім васалітэце з Казімірам IV. У канцы 1487 на бок Масквы перайшоў князь Іван Васільевіч Бялёўскі. У 1492 ён здзейсніў паход на ўладанні сваіх братоў Васілія і Андрэя. Апошнія вымушаны былі таксама перайсці на маскоўскую службу. Такім чынам, астатнія землі Бялёўскага княства былі далучаны да Маскоўскай дзяржавы. Па ўмовах мірнага дагавору 5.02.1494 Бялёў застаўся за Масквой. З маскоўскага боку бялёўская князі пачынаюць аказваць ціск на суседні Мцэнск, які заставаўся за ВКЛ. Невыпадкова пасля захопу Мцэнска ў пачатку 1500 ваяводай у ім стаў Іван Бялёўскі. Пры маскоўскім двары Бялёўскія князі не мелі вялікага значэння. Вотчынныя ўладанні захоўваліся за імі да сярэдзіны 15 ст., але статус удзельнага княства, яны, напэўна, не мелі.
БСБ Банк
Закрытае акцыянернае таварыства «Беларуска–Швейцарскi Банк „БСБ Банк“» — камерцыйны банк у Рэспубліцы Беларусь. 100% статутнага фонду належыць швейцарскім кампаніям: «Swiss Investment Century», «Profinvest Professional and Financial Investment».
Regnellidium diphyllum
Regnellidium diphyllum — від папарацей сямейства марсілеевых, адзіны сучасны прадстаўнік рода Regnellidium.
Ліставая пласцінка ўтрымлівае толькі два лісткі. У астатнім гэтая папараць нагадвае марселію. Вядзе земнаводны спосаб жыцця. Сустракаецца на поўдні Бразіліі.
IC 2798
IC 2798 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вівісекцыя
Вівісекцыя (ад Vivus - жывы і sectio - рассячэнне) — выкананне аперацый на жывой жывёле для вывучэння функцый арганізма, дзеяння лекаў, рэчываў, распрацоўкі метадаў хірургічнага лячэння і г.д. Пры вівісекцыі даследаванне вядзецца падчас самой аперацыі — у вострым вопыце, напрыклад, з дапамогай раздражнення, перасадкі або выдалення таго ці іншага органа. У іншых выпадках, пры хранічным вопыце (пачатак гэтаму метаду паклаў І. П. Паўлаў), аперацыя служыць толькі падрыхтоўкай для далейшых даследаванняў (напрыклад, пры стварэнні фістулы сліннай залозы або страўніка). Вівісекцыя мае вялікае значэнне і ўжываецца ў медыцынскіх і фізіялагічных даследаваннях. Даследванні праводзяць такім чынам, каб пакуты жывёл пры вівісекцыі былі мінімальнымі.
Мішуты (Шаркаўшчынскі раён)
Мішу́ты (, Мишуты) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца каля месца ўпадзення ракі Бярозаўка ў Галбіцу.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства. Да 7 жніўня 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Дулінаўскага сельсавета.
Міцкевіч на скале Аю-Даг
Міцкевіч на скале Аю-Даг — карціна Валянціна Ваньковіча, напісаная і ўпершыню выстаўленая ў 1828 годзе на выставе ў Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Санкт-Пецярбургу. Гэтая карціна прынесла Ваньковічу вядомасць. Дзякуючы міцкевіцкай тэме Ваньковіч заслужыў ганаровае месца класіка ў польскім, літоўскім і беларускім мастацтве, паколькі апынуўся першым мастаком, які захаваў для нашчадкаў натхнёны вобраз стваральніка «Гражыны», «Свіцязі», «Пана Тадэвуша». Партрэт атрымаў такую ​​папулярнасць, што Ваньковічу давялося выканаць некалькі маляўнічых копій, у тым ліку копію яму замовіў і сам герой карціны. Ваньковіч стварыў і ўдалы вобраз паэта для літаграфіі. Калі ў 1829 г. Ваньковіч вярнуўся ў Мінск, ён лічыўся ўжо вядомым мастаком, аўтарам «Партрэта А. Міцкевіча».
Нагодай для стварэння карціны паслужыў вершаваны цыкл Адама Міцкевіча «Крымскія санеты» (1826) і асабліва васямнаццаты санет «Аюдаг», які пачынаецца радкамі:
Партрэт набыў значэнне маніфесту рамантызму ў беларускім жывапісе. Ваньковіч дасягнуў у ім прафесійнай смеласці і прадэманстраваў непаўторную адоранасць.
Апісанне
Карціна намаляваная свабодным і лёгкім мазком, у адзінай плыні формы. Колеры някідкія і злучаюцца ў далікатныя гамы шматслойнага пісьма.
Фігура Адама Міцкевіча адлюстраваная ў профіль. Ён абапёрся локцем на выступ скалы і прытуліў руку да шчакі. Твар паэта падкрэслены густой фрызурай з завіткамі бакенбардаў. Партрэт пабудаваны на спалучэнні мяккіх, чулых і адначасна рашучых і мужных пачаткаў. Мяккі выгіб шыі пераходзіць у форму жывога падбародка. Вусны шчыльна сцятыя.
Адзенне паэта складае элегантная светлая кашуля, пад каўняром якой і на грудзях павязаны шырокі шаўковы шаль, на плечы накінута каўказская бурка.
На выступе скалы за плячыма паэта паказваецца ліра, што, на думку Яўгена Шунейка, пераўтварае скалу Аю-Даг у міфалагічны Алімп і сімвалізуе талент Адама Міцкевіча.
Цікавыя факты
Некаторый час карціна захоўвалася ў карціннай галерэі Палацава-паркавага комплексу Манюшкаў у Смілавічах.
Калыніўка (Іваніўскі раён)
Калыніўка (Кали́нівка) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Карланціна
Карланціна (Carlantino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы S. Donato e S. Rocco.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Спадарожнікі Марса
У планеты Марс ёсць два спадарожніка: Фобас (φόβος «страх») і Дэймас (δείμος «жах»).
Абодва спадарожніка круцяцца вакол сваіх восяў з тым жа перыядам, што і вакол Марса, таму заўсёды павернутыя да планеты адным і тым жа бокам. Прыліўное ўздзеянне Марса паступова запавольвае рух Фобаса, і ўрэшце прывядзе да падзення спадарожніка на Марс. Насупраць, Дэймас аддаляецца ад Марса.
Абодва спадарожніка маюць форму, якая набліжаецца да трохвосевага эліпсоіда, Фобас (26,6×22,2×18,6 км) некалькі большы за Дэймаса (15×12,2×10,4 км). Паверхня Дэймаса выглядае значна гладчэйшай за кошт таго, што большасць кратараў пакрыта тонкакрупчастым рэчывам. Відавочна, на Фобасе, бліжэйшым да планеты і больш масіўным, рэчыва, выкінутае пры ўдарах метэарытаў, або наносіла паўторныя ўдары па паверхні, або падала на Марс, у той час як на Дэймасе яно доўгі час заставалася на арбіце вакол спадарожніка, паступова асаджалася, хаваючы няроўнасці рэльефу.
Цікавыя факты
У яго часы Фобас і Дэймаса не былі вядомыя, і пісьменнік такім чынам сатырычна апісаў астраномаў Лапуты.
Адно з тлумачэнняў — тэорыя пра павелічэнне колькасці спадарожнікаў па меры аддалення ад Сонца. У Зямлі — спадарожнік Месяц, у Юпітэра — чатыры спадарожніка (вядомых на той момант), у Сатурна — пяць. Адпаведна, у Марса павінна быць два. Калі ўлічыць, што на той момант лічылася, што паміж Марсам і Юпітэрам ёсць планета Фаэтон, то ў «прадказанні» няма дзіва.
Сіконій
Сіконій — полае акруглае ўтварэнне ў раслін роду Фікус, да якіх адносіцца, у прыватнасці, інжыр (Ficus carica, ён жа смакоўніца, ён жа фігавае дрэва). Сіконіі інжыра — фігі, адсюль і «фігавае дрэва».
Спелы сіконій часта завуць плодам, хоць строга кажучы гэта не плод, а структура, унутры якой размяшчаюцца аднанасенныя плады. На ўнутраным боку сценкі сіконія размяшчаюцца кветкі. Завязі адных кветак знаходзяцца бліжэй да сценкі, іншых — далей.
Псалом 133
Псалом 133 (134 паводле масарэцкай нумарацыі) уваходзіць у групу псалмоў, якія складаюць песню ўзыходжання. Галоўная тэма гэтага псалма — умаўленне да начнога чування.
Люксембургская мова
Люксембургская мова (уласн. найменне Lëtzebuergesch) — мова штодзённых зносін насельніцтва Люксембурга. З 1984 года — афіцыйная мова Вялікага герцагства Люксембург (нароўні з французскай і нямецкай). Код ISO 639-1 — lb, ISO 639-2 — ltz.
Ужыванне
Закон пра мову, зацверджаны 24 лютага 1984 года (арыгінал — на французскай мове):
Пісьменнасць
Пісьменнасць люксембургскай мовы — на аснове лацінскага алфавіта. Адзіныя і абавязковыя правілы правапісу зацверджаны ўказам ад 10 кастрычніка 1976 года, невялікія змяненні ўнесены 30 ліпеня 1999 года.
Класіфікацыя
За класіфікацыю люксембургскай як асобнай мовы сведчыць тое, што носьбіты стандартнай нямецкай (верхненямецкай — Hochdeutsch) як роднай адчуваюць вялікія цяжкасці ў разуменні люксембургскай гаворкі. Супраць — што няма выразнай моўнай мяжы люксембургскай з суседнімі нямецкімі дыялектамі.
Мішневіцкі сельсавет
Мі́шневіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Мішневічы.
Ласасіна Дольна (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 18 населеных пунктаў.
Мішневіцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сіроцінскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 1 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Старынскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Валатоўкі, Грабянцы I, Грабянцы II, Мазуры, Папялыгі, Саўчонкі і Старыновічы). 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета ўключаны 32 населеныя пункты (Баравая, Гапонава, Гарадзішча, Гарэлая Града, Глушыца, Гульбішча, Заложнае, Замосце, Заполле, Зацішша, Казьяны, Калышкі, Канцы I, Канцы II, Карлава, Корасць, Красамай, Краснаполле, Куксы, Панамары, Панячына, Прудок, Рудня, Саломенка, Скаціца, Слесары, Ставіца, Сураўні, Трухоўка, Хрыпкі, Ціжма і Шавекі), якія да 30 ліпеня 1966 года ўваходзілі ў склад Пралетарскага сельсавета Гарадоцкага раёна. 12 студзеня 1968 года ў склад адноўленага Казьянскага сельсавета перададзены 31 населены пункт (Баравая, Гапонава, Гарадзішча, Гарэлая Града, Глушыца, Гульбішча, Заложнае, Замосце, Заполле, Зацішша, Казьяны, Калышкі, Канцы I, Канцы II, Карлава, Корасць, Красамай, Краснаполле, Куксы, Панамары, Панячына, Прудок, Саломенка, Скаціца, Слесары, Ставіца, Сураўні, Трухоўка, Хрыпкі, Ціжма і Шавекі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мішневіцкага сельсавета 30 населеных пунктаў. 26 верасня 2002 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Казьянскага сельсавета (16 населеных пунктаў: Гарэлая Града, Глушыцы, Гульбішча, Заложнае, Запалянка, Заполле, Казьяны, Калышкі, Красамай, Панамары, Роўнае, Скаціца, Ставіца, Сураўні, Хрыпкі і Шавекі).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1201 чалавек, з іх 95,9 % — беларусы, 2,7 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Казловэ (Іваніўскі раён)
Казловэ (Козло́ве) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2799
IC 2799 — галактыка тыпу SB ў сузор’і Леў.
Выразуб
Выразуб (мясцовая назва віразуб, Rutilus frisii) — прахадная рыба сямейства Карпавых.
Апісанне
Даўжыня да 70 см, вага да 6 кг і болей. Знешне нагадвае плотку, але мае большыя памеры, дробную луску (у бакавой лініі 53-68 лускавінак), адрозніваецца таксама хваставым плаўніком. Глоткавыя косці з магутнымі зубамі. Плавальны пузыр на канцы ўтварае спіраль.
Арэал
Распаўсюджаны ў басейне Чорнага і Азоўскага мора, часта з'яўляецца каля вусцяў рэк. У перыяд размнажэння падымаецца па рэках на нераставанне. Да 1940-ых гг., сустракаўся як прахадная рыба на Беларусі ў басейне Дняпра і яго прытокаў. У літаратуры сустракаюцца апісанні вылава выразубаў і ў пасляваенны перыяд, але лічацца вучонымі памылковымі. Мяркуецца, што пабудаваныя на Дняпры плаціны сталі для гэтай рыбы непераадольнай перашкодай. У цяперашні час нерастуецца ў нізоўях Дняпра і Паўднёвага Бугу.
Асаблівасці біялогіі
Спажывае ў ежу насякомых, чарвякоў і, галоўным чынам, малюскаў.
Палавой спеласці дасягае ва ўросце 4 — 5 гадоў.
Ахова
Ахоўваецца МСАП.
Адрынішчы
Адры́нішчы (, Одринищи) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Камянкоўскага сельсавета.
Гісторыя
Паводле перапісу 1897, вёска ў Слабада-Пырашаўскай воласці Ігуменскага павета, 4 двары, 31 жыхар. На месцы сучаснага паселішча ў пачатку XX ст. знаходзіліся сумежна тры вёскі з назвай Адрынішчы, у іх разам было 16 двароў, 102 жыхары. У савецкі час яны аб'яднаны ў адну вёску.
Мост Адольфа
Мост Адольфа (Новы мост) — мост у горадзе Люксембург, быў пабудаваны з 1900 да 1903, падчас праўлення герцага Адольфа. На той час гэта быў найбуйнейшы каменны мост у свеце. Даўжыня аркі моста — 85 метраў, максімальная вышыня — 42 метры. Агульная даўжыня моста — 153 метры. Мост злучае Верхні і Ніжні горад: дзве часткі Люксембурга.
Бой за перавал Дэбека
Бой пачаўся 6 красавіка 2003 года, калі 26 «зялёных берэтаў» сіл СпП арміі ЗША атрымалі загад захапіць стратэгічна важны перавал. Яго захоп дазваляў перарэзаць шашы 2 і спыніць перамяшчэнне іракскіх войск на поўначы, а таксама даць штуршок да захопу важных нафтавых радовішчаў Кіркука.
Спярша рушыла паветраная атака сіламі бамбардзіроўшчыкаў B-52. Спецназ пры падтрымцы курдскіх апалчэнцаў «Пешмерга» дасягнулі іракскіх пазіцый.
Курды прыступілі да зачысткі міннага поля на падыходзе да перавала. Іракскія войскі атакавалі і прымусілі кааліцыйныя сілы схавацца за пясчанымі ўступамі. Але ў выніку контратакі спецназ і курды прымусілі іракцаў адступіць да верхняй частцы хрыбта і заняць пазіцыі ў бункерах, адначасна паланіўшы каля 20 іракскіх салдат.
Пазней тры іракскія грузавікі пад’ехалі да курдскай пазіцыі, міргаючы фарамі. Гэта была ілжывая спроба капітуляцыі, накіраваная на прыкрыццё апошняй атакі іракскіх войск. У гэты час да пазіцыях кааліцыйных сіл вылучыліся тры іракскіх бронетранспарцёра і тры грузавікі з салдатамі, пры падтрымцы чатырох танкаў Т-55. Кааліцыйныя войскі здзейснілі манеўр і схаваліся за грэбнем, каб контратакаваць. У выніку жорсткі адказ спецназа і курдаў спыніў іракскае прасоўванне і дапамог забяспечыць тактычную перамогу кааліцыі.
Блонскэ
Блонскэ (Бло́нське) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Япет (спадарожнік)
Япет — дваццаць чацвёрты з 62 вядомых спадарожнікаў Сатурна і трэцім па велічыні. Вядомы таксама як Сатурн VIII.
У грэчаскай міфалогіі Япет быў тытанам, сынам Урана, бацькам Праметэя і Атланта і продкам чалавечай расы.
Спадарожнік быў адкрыты Джавані Даменіка Касіні ў 1671 годзе.
Маючы шчыльнасць толькі 1,083 г/см ³, Япет павінен складацца амаль цалкам з вадзянога лёду.
Усе спадарожнікі Сатурна, акрамя Япета і Фебы, знаходзяцца амаль у плоскасці экватара Сатурна. Арбіта Япета нахіленая на 15,47°.
Герман Вільгельм Герынг
Ге́рман Вільге́льм Ге́рынг (Hermann Wilhelm Göring;, паблізу Розенхайма — , Нюрнберг) — палітычны, дзяржаўны і ваенны дзеяч нацысцкай Германіі, рэйхсміністр імперскага міністэрства авіяцыі, рэйхсмаршал (19 ліпеня 1940). 23 красавіка 1945 года па загадзе Гітлера пазбаўлены ўсіх званняў і пасад. Прысудам Нюрнбергскага трыбунала аб’яўлены адным з галоўных ваенных злачынцаў. Скончыў жыццё самагубствам.
Сямёнавічы (Шаркаўшчынскі раён)
Сямёнавічы (, Семёновичи) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы, пазней у складзе гміны Варапаева Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 28 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Жукоўшчынскага сельсавета, да 1963 года — у склад Пяліцкага сельсавета , да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Белькаўскага сельсавета.
Actinella effugiens
Actinella effugiens — від наземных бруханогіх малюскаў атраду сямейства.
Дадзены від з’яўляецца эндэмікам Партугаліі, жыве на востраве Мадэйра. Сустракаецца ў чатырох раёнах. Знаходзіцца пад уплывам выпасу свойскай жывёлы, турызму, распаўсюджвання малюска і грызуноў.
Спасылкі
Actinella effugiens — старонка малюска на сайце знікаючых відаў www.iucnredlist.org
Іяхонія
Іяхонія, Яхонія (יְכָנְיָה) — паводле біблейскіх звестак, сын цара Іякіма, цар іўдзейскі, пераселены Навухаданосарам II у Вавілон. Імя гэтага цара ў розных біблейскіх кнігах падаецца па-рознаму. Нават узрост, у якім Іяхонія ўступіў сеў на царскі сталец, аўтары біблейскіх кніг падаюць па-рознаму. Так, у адных кнігах ён стаў царом, калі яму было 8 гадоў, а ў чацвёртай кнізе «Царствы» у 18 гадоў. Царскі сталец Іяхоніі дастаўся ў самы цяжкі і складаны час. Яго бацька Іяхім спачатку прызнаваў над сабой уладу Навухаданосара, а потым пачаў шукаць шляхі да вызвалення і ўступіў у саюз з егіпецкім фараонам, за што быў жорстка пакараны: Навухаданосар яго паланіў і вывез у Вавілон. Валадарства Іяхоніі было кароткачасовым. Ён пратрымаўся на царскім стальцы толькі 3 месяцы і 10 дзён, пасля чаго быў скінуты Навухаданосарам і заменены братам Матфаніяй, якога вавілонскі цар нерайменаваў у Седэкію. Сам жа Іяхонія быў пасаджаны ў турму, у якой прасядзеў 36 гадоў, пакуль яго не вызваліў сын Навухаданосара.
Згодна з вавілонскай хронікай Іерусалім капітуляваў 2 Адара (16 сакавіка) 597 г. да н.:
"У сёмы месяц (Навухаданосара) у месяцы Чызлеў (лістапад / снежань), цар Вавілонскі сабраў сваё войска, і пасля таго як ён уварваўся ў зямлі Хатыла (Сірыя / Палесціна), ён аблажыў горад Іудзеі. На другі дзень месяца Адара (16 сакавіка), ён захапіў горад і ўзяў цара (Іяхонія) у палон. Ён паставіў на тым месцы цара (Сэдэкія) сваёй воляй, а пасля таго, як атрымаў багатую даніну, ён даслаў (іх) у Вавілон."
Тураўскія дубровы
Тураўскія дубровы — адзін з найбольш каштоўных на Беларусі масіваў дубовых лясоў у Жыткавіцкім і Петрыкаўскім раёнах, у межах нацыянальнага парка «Прыпяцкі». Утвараюць вузкую (да 8 км) паласу на правабярэжжы Прыпяці на ўсход ад г. Тураў (даўжыня каля 50 км) паміж р. Сцвіга і Убарць. Фактычная плошчы дуброў 7,3 тыс. га, патэнцыяльная 11 тыс. га. Дубровы займаюць пойму і нізкую надпоймавую тэрасу Прыпяці, чаргуюцца з алешнікамі ў паніжэннях і лагчынах і поймавымі лугамі каля ракі.
У мінулым Тураўскія дубровы інтэнсіўна высякаліся, найбольш каштоўныя экземпляры зберагліся пераважна ў ахоўнай трохкіламетровай зоне ўздоўж Прыпяці. Частка тэрыторыі Тураўскіх дуброў — высечкі і вытворныя лясы. Тураўскія дубровы маюць важнае водаахоўнае і навуковае значэнне.
Леў Платонавіч Сімірэнка
Леў Платонавіч Сімірэ́нка (Левко Платонович Симиренко;  — ) — вучоны ў галіне пладаводства і памалогіі.
Біяграфія
6 студзеня 1920 года Л. П. Сімірэнка трагічна загінуў пры нявысветленых абставінах.
Памяць
У гонар Л. П. Сімірэнкі названы Інстытут памалогіі Нацыянальнай акадэміі аграрных навук Украіны, вуліцы ў Кіеве, Адэсе, Краснадары, сяле Мэдвэжэ Вушка ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці, завулак у Сімферопалі. У 1980 годзе заснавана Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Украіны за выдатныя навуковыя працы ў галіне садаводства, дэндрабіялогіі і кветкаводства. У 1996 годзе была выпушчана паштовая марка Украіны, прысвечаная Льву Платонавічу Сімірэнку.
Даніла Вячаслававіч Нячаеў
Даніла Нячаеў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца барысаўскага БАТЭ і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
З 2017 года, пасля выхаду магілёўскага «Дняпро» ў Вышэйшую лігу, пачаў гуляць за дубліруючы склад клуба. У жніўні 2017 года разам з іншымі маладымі ігракамі падпісаў паўнавартасны трохгадовы кантракт з магіляўчанамі.
У 2018 годзе стаў прыцягвацца і да асноўнага складу. Дэбютаваў у асноўнай камандзе магіляўчан 24 лістапада 2018 года, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у матчы з мінскім «Дынама» (0:3) на пазіцыі левага абаронцы.
У лютым 2019 года, пасля таго як стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», адправіўся на прагляд у аб’яднаную каманду, але не падышоў і пазней далучыўся да «Ліды». У сакавіку 2019 года афіцыйна папоўніў склад склад аб’яднанай каманды (якая атрымала назву «Дняпро») і быў адпраўлены ў арэнду ў лідскі клуб. У складзе «Ліды» быў трывалым іграком стартавага складу.
У студзені 2021 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ, дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У сакавіку 2023 года з-за забароны Міністэрства спорту і турызму не быў дапушчаны да чэмпіянату Беларусі і пэўны час не ўдзельнічаў у афіцыйных матчах. У ліпені 2023 года нарэшце падпісаў новы кантракт з клубам і неўзабаве прыняў удзел у матчах кваліфікацыі Лігі чэмпіёнаў УЕФА супраць албанскага «Партызані».
Міжнародная кар’ера
4 верасня 2020 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у адборачным матчы чэмпіянату Еўропы супраць Нідэрландаў (0:7).
24 сакавіка 2021 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Гандураса (1:1).
Грамадзянская пазіцыя
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Ловіч (гміна)
Ло́віч (Łowicz) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лавіцкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ловічы. Плошча гміны складае 133,17 км². Станам на 2007 год у гміне Ловіч пражывалі 7405 чалавек, шчыльнасць — 56 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 26 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 30 населеных пунктаў.
Асака прысадзістая
Асака прысадзістая (Carex supina) — травяністая расліна сямейства Асаковыя (Cyperaceae).
Апісанне
Шматгадовая расліна з тонкім кароткім карэнішчам, укрытым бурымі похвамі, і прамастойнымі сцёбламі вышынёй 7—25 см (каля асновы з чырвона-бурымі сеткаватымі похвамі). Ліставыя пласцінкі вузкія, па краі шурпатыя. Суквецце з 2—3 каласкоў, з якіх верхні — мужчынскі лінейна-прадаўгаваты, ніжні — жаночы, амаль шарападобны. Мяшочкі адваротна-яйкападобныя або акруглыя, лімонна-жоўтыя, пазней бурэюць, з кароткім няясназубчастым носікам. Мае 3 рыльцы.
Пашырэнне
Еўрасібірскі стэпавы рэліктавы від, у Беларусі знаходзіцца ў асобных лакалітэтах за паўночнай мяжой арэала. Расце на сухіх астэпаваных схілах узгоркаў і яроў. Трапляюцца невялікія групы.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў канцы красавіка — пачатку траўня, пладаносіць у канцы чэрвеня. Размнажэнне пераважна вегетатыўнае, але магчыма і насеннае.
E8 (матэматыка)
У матэматыцы, E_8 — найбольшая асаблівая простая група Лі. E_8 была адкрыта Вільгельмам Кілінгам ў 1888-1890 гадах, а сучаснае яе абазначэнне прыйшло з класіфікацыі простых алгебр Лі, якую ўвялі Элі Картал і Вільгельм Кілінг. Класіфікацыя вылучае чатыры бясконцых сямейства простых алгебр Лі, якія пазначаюцца A_n, B_n, C_n, D_n, і пяць асаблівых выпадкаў, якія пазначаюцца E6, E7, E8, F4 і G2.
Апісанне
E_8 мае ранг 8 і размернасць 248 (як мнагастайнасць). Вектары сістэмы каранёў вызначаны ў васьмі вымярэннях.
Схема Дынкіна
Схема Дынкіна для Е8 мае наступны выгляд:
Гэтая схема сцісла апісвае будову сістэмы каранёў. Кожны вузел схемы ўяўляе сабой просты корань. Лінія, якая злучае два простых корані, азначае, што яны знаходзяцца пад вуглом 120° адзін да аднаго. Два простых корані, не злучаныя лініяй, артаганальныя.
Матрыца Картала
Матрыца Картала сістэмы каранёў парадку r — гэта матрыца r\times r, элементы якой вызначаюцца простымі каранямі наступным чынам:
дзе — эўклідавы скалярны здабытак, а \alpha_i — простыя карані. Элементы матрыцы не залежаць ад выбару простых каранёў (з дакладнасцю да парадку).
Матрыца Картала для E8 мае выгляд
Вызначнік гэтай матрыцы роўны 1.
Карпіна
Карпіна (Carpino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Насельніцтва складае 4642 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 82 км². Паштовы індэкс — 71010. Тэлефонны код — 0884.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Cirillo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аляксандр Аляксеевіч Байкоў
Аляксандр Аляксеевіч Байкоў (, в. Драздоўка, Дрыбінскі раён — 27 лютага 2023, Дрыбін, Магілёўская вобласць) — трактарыст саўгаса «Дрыбінскі» Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. Герой Сацыялістычнай Працы (1973).
Біяграфічныя звесткі
Беларус, вырас у сялянскай сям’і. Бацька — Аляксей Аўдзеевіч, быў актывістам калектывізацыі і адным з першых камунараў у раёне, удзельнікам Вялікай Айчыннай вайны.
Скончыў пяць класаў Карэбскай няпоўнай сярэдняй школы, курсы трактарыстаў пры Дрыбінскай МТС (1947), курсы механізатараў у Буйнічах. Праходзіў тэрміновую службу ў Савецкай арміі ў Туркестанскай ваеннай акрузе (1949—1952). Працоўную дзейнасць пачаў у 1947 годзе трактарыстам калгаса «Авангард», з 1954 года — брыгадзір Дрыбінскай МТС, з 1955 года — трактарыст калгаса «Шлях Ілліча» (з 1960 года — саўгаса «Дрыбінскі»). Член КПСС з 1966 года.
За кароткі тэрмін Аляксандр Байкоў стаў высакакласным спецыялістам і перадавіком вытворчасці. За змену апрацоўваў больш за 11 гектараў мяккага ворыва. Першым у калгасе стаў прыкатываць глебу, а вызначыўшы ступень нагрузкі трактара, агрэгатаваў адразу некалькі глебаапрацоўчых машын. Па выніках 1973 года на яго рахунак залічылі 2300 га ўмоўнага ворыва пры абавязацельстве ў 1800 га і плане ў 1110 га.
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 9-га склікання ў 1974—1979 гадах. Член Рэвізійнай камісіі Горацкага райкама КПБ і партыйнага бюро саўгаса «Дрыбінскі» ў 1981—1986 гг.
Памёр 27 лютага 2023 года.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна (1971, 1973), медалём «За працоўную адзнаку» (1966), юбілейнымі медалямі. Удастоены ганаровага звання «Заслужаны настаўнік працуючай моладзі Беларускай ССР» (1981). У гонар 90-годдзя А. А. Байкову было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Дрыбінскага раёна» (2019).
Партрэт Войцеха Пуслоўскага
Партрэт маршалка дваранства Слонімскага павета Войцеха Пуслоўскага — карціна Валянціна Ваньковіча, напісаная ім да 1833 года.
Гісторыя карціны
Месца і час напісання карціны дакладна невядомыя. Войцех Пуслоўскі (1762—1833) — прадстаўнік старадаўняга шляхецкага роду Рэчы Паспалітай, вядомы грамадска-палітычны і гаспадарчы дзеяч беларуска-літоўскіх зямель, маршалка дваранства Слонімскага павета, уладальнік шматлікіх маёнткаў у Слонімскім, Кобрынскім, Гродзенскім, Пінскім, Віленскім і іншых паветах Паўночна-Заходняга края. Яго партрэт мог быць замоўлены маладому Ваньковічу як у Вільні, дзе Ваньковіч вучыўся ва ўніверсітэце (1818—1824), так і ў Санкт-Пецярбургу, дзе мастак працягваў сваю адукацыю ў Акадэміі мастацтваў (па 1829 г.). Існуе таксама магчымасць, што партрэт быў напісаны і на слонімскай зямлі. У Войцеха Пуслоўскіх там было некалькі маёнткаў, а Валенцій Ваньковіч, яшчэ будучы студэнтам, часта бываў у тых краях — на радзіме сваёй жонкі Анэлі (з роду Растоцкіх). Партрэт быў напісаны для сямейнай партрэтнай галерэі і быў закліканы захаваць памяць пра прадстаўніка роду.
Апісанне
Захавалася арыгінальная аўтэнтычная рама карціны.
Войцех Пуслоўскі на партрэце Ваньковіча паўстае асобай выдатнай — заможным, прадпрымальным і кемлівым ў справах, франтам і моднікам і пры ўсім гэтым — чалавекам вельмі набожным. На партрэце ён ужо немалады чалавек у традыцыйным шляхецкім сармацкім строі з чырвонай муаравай стужкай, з ордэнам Святой Ганны 1 ступені і са слуцкім поясам. Багаты тканы слуцкі пояс у папярочную чорна-чырвоную палоску, павязаны па апошняй шляхецкай модзе, з выпушчанымі вонкі пэндзлямі колеру старога золата арганічна дапаўняе старапольскі кунтуш шляхціца. Твар шляхціца, добра змадэляваны мастаком, прыцягвае ўнутранай энергіяй, аптымізмам, упэўненасцю ў сабе.
У Беларусі
З 17 лютага да 17 чэрвеня 2012 карціна ўпершыню ў Беларусі выстаўлялася ў Нацыянальным мастацкім музеі.
IC 2800
IC 2800 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сабор люксембургскай Божай Маці
Сабор люксембургскай Божай Маці (люксемб.: Kathedral Notre-Dame, фр.: Cathédrale Notre-Dame, ням.: Kathedrale unserer lieben Frau) - барочны кафедральны рымска-каталіцкі сабор у паўднёвай частцы Люксембурга. Першапачаткова гэта была езуіцкая царква, пабудаваная ў 1613-1621 гадах архітэктарам Ж. дзю Блокам.
Ясенец (рака)
Я́сенец — рака ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны і ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Славечна (басейн ракі Прыпяць).
Даўжыня ракі 63 км. Плошча вадазбору 390 км² (у межах Беларусі даўжыня 23 км, плошча вадазбору 115 км²). Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Пачынаецца каля вёскі Леўкавічы Оўруцкага раёна Жытомірскай вобласці (на паўночным усходзе Оўруцкага кража), цячэ ў межах заходняй часткі Мазырскага Палесся. Вусце каля аграгарадка Скароднае Ельскага раёна. Асноўны прыток — рака Звонка (справа) у Оўруцкім раёне. Пад балотамі і забалочанымі землямі 5 % тэрыторыі вадазбору, пад лесам 61 %. Жыўленне мяшанае, пераважна снегавое. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,33 м³/с.
Водапрыёмнік меліярацыйных сістэм.
PlayStation 4
PlayStation 4 (プレイステーション4) — гульнявая прыстаўка, якая распрацавана кампаніяй Sony Interactive Entertainment. Прадстаўленая як правапераемніца PlayStation 3 падчас прэс-канферэнцыі 20 лютага 2013 года, яна выйшла 15 лістапада ў Паўночнай Амерыцы, 29 лістапада ў Еўропе, Паўднёвай Амерыцы і Аўстраліі і 22 лютага 2014 года ў Японіі. Яна канкуруе з Nintendo Wii U і Switch і Microsoft Xbox One.
Аддаляючыся ад больш складанай Cell-мікраархітэктуры свайго папярэдніка, кансоль мае працэсар AMD Accelerated Processing Unit (APU), пабудаваны на архітэктуры x86-64, які тэарэтычна можа дасягнуць магутнасці 1,84 тэрафлопс; AMD заявілі, што гэта «магутны APU, які быў распрацаваны на сённяшні дзень». PlayStation 4 акцэнтуе увагу на сацыяльным узаемадзеянні і інтэграцыі з іншымі прыладамі і службамі, уключаючы магчымасць прайграваць гульні без самой кансолі на PlayStation Vita і іншых падтрымоўваных прыладах («Remote Play»), магчымасць трансляцыі гульні праз Інтэрнэце або з сябрамі (цераз «Share Play»). Кантролер кансолі быў таксама перапрацаваны і ўдасканалены ў параўнанні з PlayStation 3, з палепшанымі кнопкамі і аналагавымі сцікамі і інтэграванай сэнсарнай панэллю. Кансоль таксама падтрымлівае HDR10 з высокім дынамічным дыяпазонам відэа і прайгравання 4K мультымедыя.
PlayStation 4 была выпушчана для таго, каб заахвоціць новых гульцоў перайсці са старой кансолі, а крытыкі хвалілі Sony за прызнанне патрэбаў сваіх спажыўцоў, за дапамогу індзі-распрацоўнікам. Крытыкі і іншыя студыі таксама высока ацанілі магчымасці PlayStation 4 у параўнанні са сваімі канкурэнтамі; распрацоўшчыкі апісалі адрозненні ў прадукцыйнасці PS4 і Xbox One як «значныя» і «відавочныя». Падвышаны попыт таксама дапамог Sony дасягнуць самых вялікіх продажаў кансолі. На канец снежня 2018 года, было выраблена 94 мільёна кансоляў PlayStation 4, што праўзыходны продажы свайго папярэдніка PlayStation 3.
7 верасня 2016 года кампанія Sony прадставіла PlayStation 4 Pro, новую версію кансолі з абноўленым графічным працэсарам і больш высокай тактавай частатой працэсара для падтрымкі большай прадукцыйнасці і дазволу 4K на падтрымоўваных прыладах. Кампанія таксама выпусціла варыянт арыгінальнай мадэлі з меншым форм-фактарам і выпусціла патч які дадаў падтрымку HDR для усіх кансоляў PS4.
Гульні
Гульні для PlayStation 4 пашыраюцца на дысках Blu-Ray Disc і цераз лічбавую дыстрыбуцыю PlayStation Store. Гульні не маюць рэгіянальнага блакавання. Усе яны павінны быць устаноўлены на жорсткі дыск кансолі, але карыстальнікі могуць пачаць гуляць падчас ўстаноўкі, калі загрузка дасягае пэўнай кропкі. Абнаўлення гульняў і праграмнага забеспячэння сістэмы адбываецца ў фонавым рэжыме і падчас рэжыму чакання.
На верасень 2018 года існуе 1820 гульняў для гэтай прыстаўкі, з іх 423 эксклюзіваў для PlayStation 4. Сярод іх дзесятку самых папулярных склалі: Больш за 50 гульняў падтрымліваюць шаломы віртуальнай рэальнасці. PlayStation 4 здольна эмуляваць некаторыя гульні для папярэдняй PlayStation 2.
Для PlayStation 4 Pro ў 2017 годзе з'явіўся рэжым Boost, які дазваляе старым гульняў, якія не выкарыстоўваюць цалкам магчымасці Pro, працаваць хутчэй і плыўней. У гульнях з абмежаваннем частоты да 30 або 60 кадраў/ з прадукцыйнасць становіцца больш аднастайнай, а ў гульнях з разблакаванай частатой прадастаўляецца значны яе прырост да больш за траціну. Таксама некаторыя гульні запускаюцца хутчэй у рэжыме Boost. Гэта дасягаецца дзякуючы працы цэнтральнага і графічнага працэсара на падвышаных частотах, аднак можа выклікаць нестабільную працу гульняў.
Перад рэлізам
Перад выпускам PS4, яна атрымала пазітыўныя водгукі ад распрацоўшчыкаў і журналістаў. Марк Рэйн з Epic Games пахваліў узмоцненую архітэктуру кансолі Sony, назваўшы яе «фенаменальным апаратным забеспячэннем». Джон Кармак, праграміст і сузаснавальнік студыі Id Software, таксама высока ацаніў дызайн: «Sony зрабілі мудры інжынерны выбар», а Рэндзі Пічфорд з Gearbox Software выказаў задавальненне аб'ёмам памяці ў кансолі. Eurogamer таксама назвалі графічныя магчымасці PS4 уражальнымі і адзначылі яе перспектывы для распрацоўшчыкаў гульняў, у параўнанні з перашкодамі на PlayStation 3.
Шматлікія прафесіяналы галіны распрацоўкі відэагульняў прызналі перавагу PlayStation 4 у параўнанні з Xbox One. Некалькі распрацоўшчыкаў гульняў распавялі пра розніцу паміж канкурэнтамі, выказаўшыся на карысць PS4. ExtremeTech лічаць, што графічны працэсар PS4 мае «сур'ёзную перавагу» над канкурэнтамі, але з-за характару крос-платформавай распрацоўкі гульняў, версіі гульняў для кансоляў маюць падобную графіку. У іншых сцэнарах дызайнеры могуць выкарыстоўваць дадатковыя магутнасці PS4, каб павялічыць частату кадраў, або выводзіць малюнак з высокім дазволам, у выніку чаго гульні ад уласных студый Sony, якія поўнасцю выкарыстоўваюць апаратнае забеспячэнне, «выглядаюць значна лепш, чым на Xbox One».
GameSpot называе PlayStation 4 «выбарам гульца наступнага пакалення», спасылаючыся на яе цану, адсутнасць абмежавання кіравання цыфравымі правамі, і самае галоўнае, намаганні Sony «прызнаць сваіх спажыўцоў» і «паважаць сваю аўдыторыю» як асноўныя фактары.
Пасля рэлізу
Пасля выхаду, PlayStation 4 атрымала вельмі пазітыўныя водгукі крытыкаў. Скотт Лоў з IGN паставіў кансолі ацэнку 8,2 з 10, ўхваляючы канструкцыю DualShock 4 і функцыі сацыяльнай інтэграцыі. Ён крытыкаваў адсутнасць у кансолі праграмных функцый і недастатковае выкарыстанне сэнсарнай панэлі DualShock 4. The Gadget Show апублікавалі аналагічны агляд, заўважыўшы новыя трыгеры і сцікі DualShock 4, на дадатак да новай функцыі аддаленага прайгравання, аднак крытыкавалі недастатковую падтрымку ЗМІ пры запуску. IGN порівнював Xbox One і PlayStation 4 у розных катэгорыях, дазваляючы сваім чытачам галасаваць за іх любімую сістэму. PS4 выйграла ў кожнай прапанаванай катэгорыі, а IGN ўзнагародзілі PS4 у катэгорыі «People's Choice Award».
Алёхаўка (Уздзенскі раён)
Алёхаўка (, Алёховка) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзешчанскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Цялякаўскага сельсавета. З 2009 па 2013 год у складзе Уздзенскага сельсавета.
У 1924 годзе ў вёсцы было 183 жыхары, мясцовыя дзеці вучыліся ў Цялякаўскай школе. Перад Другой сусветнай вайной было 29 двароў, 137 жыхароў. У лютым 1944 года нямецкія акупацыйныя ўлады спалілі вёску і забілі аднаго жыхара.
За 2 км на захад ад вёскі, у пойме р. Алёхаўка знаходзіцца археалагічны помнік — гарадзішча культуры штрыхаванай керамікі.
Понцій Пілат
Понцій Пілат (Pontius Pilatus), рымскі пракуратар Іўдзеі (26—36).
Падчас яго дзесяцігадовага кіраўніцтва ўзмацніўся сацыяльна-палітычны і рэлігійны прыгнёт падуладнага Рымскай імперыі іўдзейскага насельніцтва, што выклікала шэраг народных паўстанняў, якія бязлітасна ім падаўляліся, у выніку чаго Рым вымушаны быў змясціць Пілата. Пастаяннай яго рэзідэнцыяй была Кесарыя, але па святах і для важных адміністрацыйных спраў ён прыязджаў у Іерусалім і там падоўгу затрымліваўся. Меў жорсткі і вераломны характар, Біблія прыпісвае Понцію Пілату зацверджанне смяротнага прыгавору Ісусу Хрысту. Пасля чаго пракуратар узяў вады і памыў рукі перад народам па старадаўняму звычаю, які сімвалізаваў невінаватасць у праліцці крыві. Пракуратар публічна заявіў, што не ён асабіста, а іўдзейскія жрацы хацелі гэтай смерці. Пра далейшы жыццёвы лёс Пілата дакладна нічога невядома. Па сведчанню царкоўна-палітычнага дзеяча 4 ст. Яўсевія Кесарыйскага, ён скончыў жыццё самагубствам, а іншыя сцвярджаюць, што яго пакараў смерцю імператар Нерон.
Нікарцмінда
Нікарцмінда (ნიკორწმინდის ტაძარი) — сабор Грузінскай Праваслаўнай Царквы, размешчаны ў грузінскай гістарычнай вобласці. Знаходзіцца за 14 км на паўднёвы захад ад горада Амбралауры. Унутры сабора роспісы датаваныя XVI—XVII стагоддзямі. На фасадах храма найбагацейшая разьба па камені.
Гісторыя
Збудаваны ў 1010—1014 гадах, падчас валадарання Баграта III і быў адрамантаваны ў 1534 годзе царом з Імерэці. Трохпавярховая званіца побач з саборам была пабудавана ў другой палове XIX стагоддзя.
Архітэктура
Сабор у Нікарцмінда ўяўляе сабой у плане крыжова-купальны храм. Купал ляжыць на барабане, які мае 12 вокнаў з аркатурным поясам і дэкаратыўным архітравам. Барабан ляжыць на шасці парусах. Да падкупальна прасторы прымыкаюць пяць апсід, а масіўны купал ляжыць на паўкалонах. Алтарная апсіда і прымыкаючы да падкупальнаму аб'ёму заходні рукаў ствараюць вялікую ўнутранае прастору. Бабінцы з поўдня і захаду прыбудаваны пазней, але таксама ў XI ст. Інтэр’ер упрыгожаны фрэскамі XVII стагоддзя і багатым арнаментам. Вонкавы абрыс плана — крыжападобны. Камяні з якіх выкладзеныя фасады гладка абцясаны.
Дэкор
Сабор Нікарцмінда прадстаўлены на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Austin FX4
Austin FX4 — аўтамабіль-таксі кампаніі Austin. Выпускаўся з 1958 па 1997 год. На працягу больш за 40 гадоў ажыццяўляў функцыі таксі і за гэты час стаў адным з сімвалаў Лондана. Лічыцца, што лонданскі кэб гэтай мадэлі з’яўляецца самым вядомым таксаматорам у свеце.
За ўвесь час выпуску было выраблена больш за 75 000 асобнікаў.
Гісторыя
FX4 быў сумесным прадуктам «Осцін» і кузаўнога атэлье Carbodies. Дызайнеры — Эрык Бэйлі і Джэк Дональдсан. Аўтамабіль замяніў мадэль FX3, якая была таннай у эксплуатацыі і надзейнай, але пад канец 50-х ужо састарэла, паколькі была распрацавана яшчэ да вайны. Афіцыйная прэм’ера адбылася ў верасні 1958 года на выставе камерцыйнага аўтатранспарта.
Машына выкарыстоўвала трывалае шасі сваёй папярэдніцы, якое было дадаткова ўзмоцнена. Для зніжэння вытворчых выдаткаў, а таксама спрашчэння тэхнічнага абслугоўвання, у канструкцыі аўтамабіля выкарыстоўваліся вузлы і агрэгаты ад іншых мадэляў, якія выпускаліся кампаніяй. Першапачаткова абсталёўвалася дызелем аб'ёмам 2,2 літры і аўтаматычнай скрынкай перадач Borg-Warner. Агрэгаты хадавой часткі выкарыстоўваліся ад аўтамабіля Austin Westminster. Як опцыя была даступная механічная трансмісія ад мадэлі Austin Gypsy.
У 1971 годзе аб'ём рухавіка павялічылі да 2,5 літраў (мадэль FX4D), а ў 1982 замянілі на дызель ад Land Rover аб'ёмам 2,25 літра і магутнасцю 63 к.с. (мадэль FX4R), у той жа час усталявалі ўзмацняльнік руля.