cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хана Сенеш
Пераслед Д'юлы Шымона
На прысуд была пададзеная касацыя пракурора, і справа зноў паступіла на судовы разгляд. Пры гэтым высветлілася, што сапраўдныя працэсуальныя паперы справы супраць Ханы Сенеш зніклі, а Д'юла Шымон перастаў з'яўляцца па выкліках суда. За ваеннае злачынства, звязанае з пакараннем смерцю Ханы Сенеш, трыбунал завочна на аснове пункта 5 параграфа 11 закона аб народных судах прысудзіў Д'юлу Шымона да сямігадоваму турэмнага зняволення, адхілення ад пасады і пазбаўлення пенсіі, а таксама да пазбаўлення палітычных правоў тэрмінам на дзесяць гадоў.
Д'юла Шымон не быў затрыманы ні тады, ні пазней. Апошні раз яго бачылі ў Венгрыі ў вакзала ў Сомбатхее 25 лістапада 1946 года. Апошняя запіс, звязаная з яго розысками, датуецца 8 кастрычніка 1970 года. Галоўная ваенная пракуратура запрасіла дакументы працэсу народнага суда 29 чэрвеня 1993 г., як мяркуецца, з мэтай новага юрыдычнага працэсу. Верагодна, Д'юла Шымон пакінуў Венгрыю ў апошнія тыдні 1946 года і, пазбегнуўшы пакарання, памер за мяжой.
Пытанне аб апраўданні і ўзнагароджанні Ханы Сенеш ў Венгрыі
Брытанскае прадстаўніцтва Саюзнай кантрольнай камісіі ў Будапешце афіцыйна звярнулася да вугорскаму Міністэрству абароны па справе Ханы Сенеш 3 мая 1945 года. Па гэтым запыце, згодна прапанове камісіі, награждающей за заслугі перад дэмакратычнай Венгрыяй, прэзідыум Міністэрства абароны прапанаваў 4 кастрычніка 1945 года, каб Савет міністраў прысвоіў старэйшаму лейтэнанту Хане Сенеш (у дакуменце было памылковае імя Этелька) званне капітана запасу. Прапанова не патрапіла на разгляд Савета міністраў, таму што ў венгерскай арміі адсутнічала жаночае званне капітан запасу. 30 лістапада зноў было вылучана прапанову ацаніць заслугі Ханы Сенеш і ўзнагародзіць яе. Аднак працэс тады канчаткова спыніўся, і 25 кастрычніка 1949 года справа была закрытая з заўвагай «Ужо не актуальна».
Больш таго, абвінаваўчы прысуд Хане Сенеш не быў адменены за ўвесь перыяд камуністычнага рэжыму ў Венгрыі. Толькі ў ліпені 1993 года па запыце ўрада Ізраіля венгерская ваенны трыбунал перагледзеў справу Ханы Сенеш. 5 лістапада 1993 года на цырымоніі ў Тэль-Авіве пасол Венгрыі перадаў сям'і Ханы Сенеш рашэнне аб рэабілітацыі і зняцці з іх усіх абвінавачванняў. У цырымоніі прыняў удзел прэм'ер-міністр Ізраіля Іцхак Рабін.
Літаратурная спадчына
Нягледзячы на тое, што творчы перыяд паэткі быў вельмі кароткім, яе вершы набылі шырокую вядомасць і папулярнасць у Ізраілі і фактычна сталі часткай нацыянальнага фальклору. Найбольш вядомае верш, напісанае 14 лістапада 1942 года і ўвайшоў у хрэстаматыю ізраільскай паэзіі, — «Па дарозе ў Кейсарыю» (הליכה לקיסריה — Аліха ле-Кейсарыя). На гэтыя вершы Давідам Зеэві ў 1945 годзе была напісана песня «Мой Бог, мой Бог...» (אלי אלי — Элі, Элі...). Літаратуразнаўца Шуламіт Шаліт піша, што да слоў «Э-лі, Э-лі», паўтараным ў пачатку песні, «не патрабуецца нават нотнай запісу, самі гукі — музыка...» і што нечаканае спалучэнне «ришруш шэль а-маим» (ришруш — шоргат, шорах) ўжытыя не да дрэў і лістя, а да хваляў, «дае адчуваецца адчуванне шоргату вады па гальцы, вады, якая адкочвалася назад у мора... Гэтага гуку, гэтага цуду ў перакладах на рускую нікому не ўдаецца перадаць...». Даследаванне, праведзенае ў 2009 годзе, паказала, што гэта самая папулярная ў Ізраілі песня пра Халакост. Вясной 1944 года ў партызанскім атрадзе ў Югаславіі Хана пазнаемілася з яўрэйскай дзяўчынкай, якая пасівела ад перажытых ею падзей. Гэтай дзяўчынцы яна прысвяціла верш «Дабраславеная запалка» (אַשְׁרֵי הַגַּפְרוּר, Ашрей ха-гафрур), якое таксама стала папулярнай у Ізраілі песняй. Апошні з сталі вядомых вершаў Сенеш было напісана ею 20 чэрвеня 1944 года ў турэмнай камеры і знойдзена пасля яе гібелі ў яе вопратцы : Літаратурная спадчына Ханы Сенеш складае каля 40 вершаў, дзеннік, які яна вяла амаль 10 гадоў, п'еса «Скрыпка», шэраг артыкулаў і тэкстаў публічных выступленняў. Вершы Ханы Сенеш ўключаюцца ў школьныя праграмы не толькі ў Ізраілі, але і ў дыяспары. Філолаг і гісторык літаратуры Галіна Падольская піша, што
Фальварак Ракуцёўшчына
Фальварак Ракуцёўшчына — былая сядзіба шляхціца В. Лычкоўскага на паўднёвым ускрайку вёскі Ракуцёўшчына Маладзечанскага раёна. Цяпер у сядзібе размяшчаны музей Максіма Багдановіча, філіял Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры.
Хана Сенеш
Памяць
Хана Сенеш лічыцца нацыянальнай гераіняй Ізраіля, часам яе называюць «ізраільскай Жаннай д'Арк». Імем Ханы Сенеш названы кібуц на мяжы з Самарыяй, вуліцы ў шэрагу гарадоў краіны і іншыя аб'екты. Да абвяшчэння Дзяржавы Ізраіль яе імя насіў карабель, даваў у Палесціну нелегальных яўрэйскіх бежанцаў. Яе саму і верш «Элі, Элі» ведае кожны ізраільскі школьнік.
Фальварак Ракуцёўшчына
Назва
Назва вёскі Ракуцёўшчына адыменнага (антрапанімічнага) паходжання. Ад балцка-літоўскага аднаасноўнага імя Rakutis, у якім аснова Rak- пашыраная антрапанімічным пашыральнікам -ut-. Гэтая ж аснова ў старабалцкага паходжання двухасноўных імёнах Rak-man'as, Rak-tar'as. Ад гэтага ж антрапоніма тапонімы Ракуцева, Ракуці ў гэтым жа маладзечанска-вілейскім рэгіёне.
Хана Сенеш
Памяць
У 1950 годзе прах Ханы Сенеш быў перавезены ў Ізраіль і з воінскімі ўшанаваннямі перапахаваны на гары Герцля ў Ерусаліме. 7 лістапада 2007 г., праз 63 гады пасля гібелі помнік Хане Сенеш з яўрэйскіх могілак у Будапешце таксама быў перавезены ў Ізраіль. У цырымоніі ўстаноўкі помніка ў кібуце Сдот-Ям прынялі ўдзел пляменнікі Ханы Давід і Эйтан Сенеш, а таксама член урада Ізраіля Амі Аялон, чый дзядзька Йона Розен прымаў удзел разам з Ханой ў дэсантнай аперацыі ў Еўропе.
Фальварак Ракуцёўшчына
Гісторыя
У часы Расійскай імперыі фальварак быў у складзе Вілейскага павета.
Хана Сенеш
Памяць
У кібуце Сдот-Ям створаны «Дом-музей Ханы Сенеш», ён уключаны ў нацыянальны культурна-гістарычны праект «Спадчына» і фінансуецца ўрадам Ізраіля. Музей прымае 15 тысяч наведвальнікаў у год. 13 кастрычніка 2010 года ў Музеі яўрэйскай спадчыны ( англ. ) у Нью-Ёрку адкрылася экспазіцыя, прысвечаная Хане Сенеш, на якой упершыню прадстаўлены матэрыялы з яго асабістага архіва, які быў перададзены на захоўванне музею яе пляменнікамі.
На радзіме Ханы Сенеш ў Будапешце ў яе гонар названа сярэдняя школа і парк (Szenes Hanna ParkSzenes Hanna Park), у якім усталяваны помнік. Імя Ханы Сенеш носіць таксама прыватная яўрэйская школа ў Брукліне (Нью-Ёрк).
Фальварак Ракуцёўшчына
Гісторыя
Летам 1911 года ў сядзібе гасцяваў Максім Багдановіч. «Страніца лепшая ў штодзённіку жыцця!» — так назваў паэт гэты час, тут ён напісаў два цыклы вершаў: «Старая Беларусь» і «Места» (усяго 17 вершаў) і дзве паэмы «Ў вёсцы» і «Вераніка».
У 1921—1945 гадах фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.
Хана Сенеш
Памяць
2-4 верасня 2010 года ў Будапешце адбыліся сумесныя паказальныя выступленні ізраільскіх і венгерскіх парашутыстаў у памяць аб Хане Сенеш. Ва ўрачыстым прыеме з гэтай нагоды прыняў удзел стрыечны брат Ханы, пісьменнік і кампазітар Іван Сенеш.
Фальварак Ракуцёўшчына
Гісторыя
Музеефікацыя ракуцёўшчынскіх мясцін пачалася ў 1970-я гады. У 1977 годзе ў вёсцы Ракуцёўшчына на ўспамін пра быццё тут Максіма Багдановіча пастаўлены два помнікі-валуны — адзін як вечная свечка памяці, на другім выбіты радкі з «Санэта» Багдановіча. У 1981 годзе ў вёсцы каля помніка вядомымі беларускімі пісьменнікамі пасаджаны мемарыяльны «Максімаў сад» (70 дрэў).
У 1994 годзе створаны філіял музея Максіма Багдановіча «Фальварак Ракуцёўшчына», у 2014 годзе праз рэарганізацыю ён стаў філіялам Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры.
Сядзіба
«Фальварак Ракуцёўшчына» ўключае ў сябе: сядзібу Лычкоўскіх (Дом гаспадара, Дом арандатара, гаспадарчую пабудову гумно), тэрыторыю вакол сядзібы, крыніцу Максіма, помнік і пісьменніцкі парк. Музейны комплекс узнавіў планіроўку сядзібы дробнапамеснага шляхціца канца 19-пач. 20 ст. з усімі пабудовамі і агароджай уяўляе замкнёны прамавугольнік прыкладна 50Х50 метраў.
Экспазіцыя музея
Пры стварэнні музея зроблена спроба паказаць жыццё небагатай шляхты ў пач. ХХ ст.
Дамок арандатара
У першую чаргу быў адноўлены «дамок арандатара», дзе жыў М.Багдановіч асобна ад гаспадароў фальварка. У гэтым дамку, як сцвярджаў сам паэт, вельмі добра пісалася. Паколькі да гэтага часу не выяўлена ніводнага прадмета, звязанага з паездкай Багдановіча ў 1911 годзе на Беларусь, у інтэр’еры двух пакояў «дамка арандатара» былі выкарыстаны прадметы побыту ХХ ст., якія знойдзены ў фальварку і навакольных мясцінах: драўляны ложак, стол. На ім размешчаны кнігі французскіх аўтараў, якімі захапляўся М.Багдановіч (П.Верлен, Г.Флабэр, Ш.Бадлер). Над сталом лунае птушка з саломкі, як сімвал паэтычнага натхнення. Цэнтральнае месца займае фотаздымак дзевятнаццацігадовага Максіма Багдановіча, побач − яго адзіны прыжыццёвы зборнік вершаў «Вянок» (1913 г.), фотаздымкі сяброў Антона і Івана Луцкевічаў, В.Ластоўскага, паштоўкі з выявамі Вільні.
Дом гаспадара
У Доме гаспадара ўзноўлены інтэр’еры гасцёўні, кухні, створаны дзіцячы пакой. Самая вялікая частка экспазіцыі размясцілася ў гасцёўні. Рэканструкцыя інтэр’ера гэтага пакоя суправаджалася стварэннем некалькі рамантызаванай атмасферы, на якую звяртала ўвагу ў сваіх успамінах Я.Шабуня. Менавіта тут маладога паэта сустракалі гаспадары з беларускай гасціннасцю і шчырасцю, былі яго суразмоўцамі і дарадцамі. Для стварэння адпаведнага настрою і адлюстравання тагачаснага жыцця шляхціца выкарыстаны кнігі і газеты, якія падкрэсліваюць адукаванасць гаспадара, яго актыўную жыццёвую пазіцыю, цікаўнасць да гісторыі і літаратуры. Асаблівую ўтульнасць пакою надае вялікі круглы стол, які займае цэнтральнае месца і сервіраваны для гарбаты. Экспануюцца фотаздымкі родных гаспадара, Зоф’і Лычкоўскай, Эміліі Шабуні і яе дачкі Яніны, да якой вельмі цёпла ставіўся М.Багдановіч. Кухня ў дамах дробнай шляхты выкарыстоўвалася па сваім прамым прызначэнні − для прыгатавання ежы і захоўвання прадуктаў. Яе інтэр’ер адноўлены часткова, экспануюцца тыповая мэбля і прадметы хатняга ўжытку. Вязанкі часныку і цыбулі, сушаных яблыкаў і зёлак ствараюць адчуванне таго, што тут жывуць сапраўдныя гаспадары, гасцінныя і шчодрыя.
Гумно
Уявіць тагачаснае жыццё беларусаў, «поўнае штодзённага клопату», можна пры наведванні гумна, якое раней служыла для захавання і сушкі снапоў і іх далейшага абмалоту. У экспазіцыі прадстаўлены прылады працы селяніна: сярпы, цапы, жорны, малацілка, веялка, сячкарня, прылады для апрацоўкі ільну. У цэнтры − тагачасныя транспартныя сродкі: сані і воз − узор сталярнай і кавальскай працы. Прадстаўлены таксама вялізныя карабы для захоўвання зерня, пляцёнкі з лазы і саломы, бочкі для квашэння агуркоў і капусты, кубельцы для сала, дзежкі.
Дзейнасць
У музеі ладзяцца мерапрыемствы, прымеркаваныя да Дня памяці (25 траўня) і Дня нараджэння М.Багдановіча (9 снежня), якія ўключаюць ускладанне кветак ля помніка ў Максімавым садзе, правядзенне імпрэз, літаратурных вечарын.
Ракуцёўскае лета
Штогод тут адбываецца свята паэзіі і песні «Ракуцёўскае лета», прысвечанае памяці Максіма Багдановіча: у ліпені на тэрыторыі музея збіраюцца паэты, музыкі і спевакі, ладзяцца выступы на творы М.Багдановіча і іншых беларускіх паэтаў
Хана Сенеш
У мастацтве
Аб Хане Сенеш было напісана мноства кніг, у тым ліку для дзяцей і падлеткаў  (уключаючы нават коміксы ), пастаўлены шэраг тэатральных спектакляў і знята некалькі фільмаў. Яна згадваецца ў многіх творах, некаторыя паэты прысвячаюць ей свае вершы.
Кніга «Хана Сенеш. Жыцце, місія і гераічная смерць», якая ўключае яе дзеннік, лісты і літаратурная спадчына, а таксама шэраг артыкулаў-успамінаў аб ей, складзеная асабіста які ведаў яе па кибуцу гісторыкам Мошэ Брэслаускім, упершыню выйшла на іўрыце ў 1946 годзе. З тых часоў яна вытрымала дзесяць перавыданняў, перакладзеная на венгерскую (1954), іспанскую (1966), англійскую (1971), рускую (1975) і іншыя мовы. Ужо ў 1948 годзе ў Буэнас-Айрэсе была на мове ідыш апублікавана драма чылійскага літаратара Пинхоса Біцберга «Хана Сенеш, яўрэйская гераіня». Дакументальная п'еса «Хана Сенеш» (1958) Аарона Мегеда, ведаў гераіню па кібуцу Сдот-Ям, праз год пасля публікацыі была пастаўлена ў Манрэалі на мове ідыш рэжысерам Дорой Васерман ( франц. ). У 1979 годзе пра подзвіг Ханы Сенеш быў пастаўлены музычны спектакль «Крылы» (вершы Ісраэля Элираза, музыка Марка Копытмана).
У лютым 1986 года Каталін і Гіора Сенеш прысутнічалі на прэм'еры п'есы Давіда Шехтера, прысвечанага Хане. Яе ролю згуляла амерыканская акторка Лоры Вильнер. У 1988 годзе ізраільскі рэжысер Менахем Галан зняў поўнаметражную кинодраму «Вайна Ханы». Ролю Ханы Сенеш адыграла галандская актрыса Марушка Детмерс.
У 1994 годзе Гіора Сенеш звяртаўся ў Вярхоўны суд Ізраіля з патрабаваньнем прыбраць з трохсерыйнага тэлевізійнага фільма пра Рудольфе Кастнере намек, што Хана Сенеш выдала паліцыі месцазнаходжанне двух сваіх таварышаў, як ілжывую інфармацыю, якая ганіць яе памяць. Суд адмовіў у задавальненні петыцыі на падставе прынцыпу свабоды слова. Аднак Кіраванне радые - і тэлевяшчання ўбрана з фільма дадзенае сцвярджэнне.
У 2008 годзе рэжысер Роберта Гроссман (ЗША) зняла дакументальны фільм «Дабраславеная запалка: жыцце і смерць Ханы Сенеш» (Blessed Is the Match: The Life and Death of Hannah Senesh, па радку з верша Ханы Сенеш «Дабраславеная запалка...», напісанага ў Югаславіі). Фільм заснаваны на перапісцы Ханы і яе маці. Ролю Ханы адыграла Мэры Рот, ролю Кацярыны — Марына Ноенкова.
Вобраз Ханы Сенеш ў яўрэйскай нацыянальнай самасвядомасці
Шэраг сучасных даследчыкаў мяркуе, што ў нацыянальнай самасвядомасці ў Ізраілі і ў сионистском руху адбылася кананізацыя ладу Ханы Сенеш — адзінай з сямі загінуўшых яўрэйскіх парашутыстаў з падмандатнай Палесціны.
Каментуючы актыўную папулярызацыю ладу Ханы Сенеш, ізраільскі гісторык Йехиам Вайц лічыць, што яна была звязаная з неабходнасцю паказаць ўклад ишува у барацьбу з нацызмам на фоне супраціву ў яўрэйскіх гета. Гэта прывяло да таго, што імя Ханы Сенеш больш вядома ў Ізраілі, чым імены падпольшчыкаў гета, такіх як Цывья Любеткін, Хайка Гросман і Ружка Корчак. Кіраўнік кафедры яўрэйскай літаратуры Тэль-Авіўскага універсітэта Дан Лаор піша, што гераічны вобраз Ханы Сенеш мэтанакіравана ствараўся як проціпастаўленне пасіўнай рэакцыі яўрэйскіх мас і «адмаўленне дыяспары». Ён таксама надае ўвагу канфлікту вакол тэлевізійнай п'есы пра Кастнере, дзе утрымліваліся ілжывыя і ганяць звесткі аб Сенеш, і разглядае гэта як канфлікт паміж двума прынцыпова рознымі падыходамі да гераізацыі катастрофы еўрапейскага яўрэйства.
Гісторык Джудзіт Тайдор Баумел з універсітэта Бар-Ілана, разбіраючы выкарыстанне гераізму Ханы Сенеш у стварэнні калектыўнай нацыянальнай памяці ў Ізраілі, адрознівае некалькі этапаў у кананізацыі ладу гераіні. У падмандатнай Палесціне пра подзвіг Ханы Сенеш і іншых загінулых парашутыстаў стала вядома вясной 1945 года. Першапачаткова іх памяць была ўвекавечана непасрэдна ў кибуцах і палітычных арганізацыях, да якіх яны належалі да адпраўкі. Толькі пасля адукацыі Дзяржавы Ізраіль пачаліся спробы агульнанацыянальнай кананізацыі загінулых парашутыстаў. Пры гэтым, нягледзячы на яе адносна нядаўнюю рэпатрыяцыю, культ памяці Ханы Сенеш будаваўся як прыклад гераізму жыхароў ишува (нават сабр) і па-за ўсякай сувязі з Халакостам. Толькі калі з канца 1950-х гадоў дваістае стаўленне да ахвяраў Халакоста ў краіне паступова пачало змяняцца, вобраз Ханы Сенеш стаў да пэўнай ступені разглядацца ў кантэксце як ізраільскага, так і общееврейского гераізму. Як адзначае Руті Глік (таксама з універсітэта Бар-Ілана), нягледзячы на, здавалася б, поўную кананізацыю подзвігу Ханы Сенеш, яе дзеннікі і лісты да гэтага часу не былі цалкам пераведзеныя на іўрыт і выдаюцца з купюрамі. Так, пасажы пра цяжкасці адаптацыі на новай радзіме і інтэграцыі ў новую культурна-лінгвістычную сераду апушчаны ва ўсіх сучасных выданнях дзеннікаў Ханы Сенеш на іўрыце.
Каментары
<references group="кам"/>
Малуку
Малуку (Maluku) — правінцыя на ўсходзе Інданезіі. Плошча - 46 914,03 км². Насельніцтва (2014 г.) - 1 708 190 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Амбон.
Правінцыя Малуку была абвешчана ў жніўні 1945 г., аднак канчаткова далучана да Інданезіі толькі ў 1950 г. У 1999 г. і 2004 г. назіраліся сутыкненні паміж мусульманамі і хрысціянамі.
Уключае паўднёвую частку Малукскіх астравоў, астравы Ару, астравы Танімбар, астравы Бабар, астравы Банда, востраў Ветар, астравы Леты, астравы Кай. Падзяляецца на 9 акруг і 2 муніцыпалітэты.
Асноўныя галіны эканомікі — сельская гаспадарка, рыбалоўства, транспарт, турызм. Працуе 24 вышэйшых навучальных устаноў.
Цэліна Бажэнцкая
Блажэнная Цэліна Бажэнцкая ( — ) — заснавальніца, разам з дачкой Ядвігай, Кангрэгацыі Сясцёр Змёртвыхпаўстання, рымска-каталіцкага рэлігійнага інстытута.
Біяграфія
Цэліна нарадзілася ў маёнтку Антавіль, каля Оршы. Была адной з трох дзяцей багатых землеўладальнікаў бацькоў, Ігната і Петранелы Хлюдзінскіх. У 1853 годзе яна выйшла замуж за Юзафа Бажэнцкага. Цэліна нарадзіла чатырох дзяцей, двое з якіх памерлі ў маленстве. Яна дапамагала мужу кіраваць іх маёмасцю і выхавала дзвюх дачок, Цэліну і Ядвігу.
У 1869 годзе ў мужа здарыўся інсульт і ён быў паралізаваны. Шукаючы, лепшае лячэнне для Юзэфа Цэліна разам з сям’ёй пераехала ў Вену. Юзэф памёр праз некалькі гадоў. пасля гэтага Цэліна разам з дачкамі пераехала ў Рым.
У Рыме яна сустрэла айца Пятра Семяненку, сазаснавальніка Кангрэгацыі Уваскрасення, які стаў яе духоўным настаўнікам. У 1882 годзе Цэліна Бажэнцкая разам з дачкой Ядвігаю і двьвума іншымі жанчынамі сталі жыць у якасці рэлігійнай абшчыны. У 1887 Цэліна Бажэнцкая адкрыла першую школу, дзе Джакама Дэла Мансіньёр К’еза (будучы Папа Бенедыкт XV) служыў у якасці капелана.
6 студзеня 1891 Кангрэгацыя Сясцёр Змёртвыхпаўстання была афіцыйна заснавана, і дзве сазаснавальніцы, маці Цэліна Бажэнцкая і яе дачка Маці Ядвіга Бажэнцкая далі абет. Увосень 1891, першы дом Кангрэгацыі быў адкрыты каля Вадавіц ў Польшчы. Іншыя дамы неўзабаве былі адкрытыя ў Балгарыі, Польшчы і ЗША. Маці Цэліна Бажэнцкая працягвала кіраваць інстытутам, пакуль у 1913 не памерла ў Кракаве.
Беатыфікацыя
Яна была прылічаная да ліку блажэнных у Рыме 27 кастрычніка 2007 г. Папам Бенедыктам XVI у базыліцы Іаана Латэранскага. Яе дзень у Каталіцкім Касцёле адзначаецца 26 кастрычніка. Маці Цэліна Бажэнцкая з’яўляецца апякункай наступных устаноў: Пачатковая школа грамадскасці ў Кракаве; Дашкольная ўстанова Сясцёр Змёртвыхпаўстання ў Кентах; Ліцэй Сясцёр Змёртвыхпаўстання ў Познані; Навучальны цэнтр ім. Маці Цэліны Бажэнцкай у Моцажэве.
Памфілія
Памфілія (Παμφυλία, Pamphylia) — у старажытнасці прыбярэжная вобласць у паўднёвай частцы Малой Азіі, паміж Кілікіяй і Лікіяй. У глыбокай старажытнасці была заселена выхадцамі з Грэцыі, якія змяшаліся з мясцовым насельніцтвам. З VI стагоддзя да н.э. Памфілія ўваходзіла ў склад персідскага царства Ахеменідаў, у другой палове IV стагоддзя да н.э. заваявана Аляксандрам Македонскім. Пасля яго смерці належала Неарху, а ў III—II стст. да н.э. уваходзіла ў склад дзяржаў Пталамеяў, Селеўкідаў, Пергама, і разам з імі ўвайшла ў склад Рымскай імперыі пасля 133 года да н.э. У 43 годзе Лікія і Памфілія былі аб’яднаны ў адну рымскую правінцыю. Адметнай асаблівасцю Памфіліі з’яўлялася развітая сельская гаспадарка.
Буйныя гарады ў рэгіёне: Пергэ, Сідэ (глей Анталья), Аспендас, Сіліён.
Прароцтва пра Памфілію ёсць у Настрадамуса (3 цэнтурыя, 60 катрэн)
ВелаГродна
Грамадскае аб'яднанне веласіпедыстаў «ВелаГродна» заснавана з мэтай папулярызацыі веласіпеда, як экалагічнага віда транспарту і сродка актыўнага адпачынку, фармаванню здаровага ладу жыцця, развіццю інфраструктуры і веласіпеднага руху.
Гісторыя
Дзейнасць актыву арганізацыі пачалася ў 2010 годзе. Тады ініцыятыўная група, абраўшая назву «ВелаГродна», узяла на сабе адказнасць за правядзенне акцыі «Крытычная маса», Бардзюрная пятніца , Дзень без аўтамабіля і ішшыя, а таксама вядзення дыалогу з мясцовай ўладай па развіццю велаінфраструктуры.
У кастрычніку 2013 года рашэннем Гродзенскага гарадскога выканаўчага камітэта ВелаГродна атрымала статус афіцыйнай арганізацыі (абласнога значэння).
Веладарожкі
Патрабаванні веласіпедыстаў да мясцовай улады аб стварэнні веладарожак у Гродне пачаліся яшчэ з першых акцый «Крытычная масса» у 2006 годзе.
Ініцыятыўная група «ВелаГродна» абрала іншы шлях да стварэння гарадской велаінфраструктуры. У 2010 годзе веласіпедысты прадставілі гарвыканкаму першую схему веларуху ў горадзе. Актывісты праводзілі і прымалі ўдзел у мерапрыемствах, скіраваных на планаванне з мясцовай уладай развіцця веларуху.
У 2014 годзе ГАВ «ВелаГродна» распрацавала прапановы па развіцці транспартнай сістэмы, у прыватнасці велаінфраструктуры, для ўключэння іх у мясцовую позву ўстойлівага развіцця Гродзенскага рэгіёну, якая распрацоўвалася ў рамках праекта Міжнароднай тэхнічнай дапамогі «Падтрымка рэгіянальнага і мясцовага развіцця ў Рэспубліцы Беларусь».
Актывісты арганізацыі праводзяць маніторынгі будавання і функцыянавання  веламаршрутаў.
Велапаркоўкі
Грамадская кампанія «Забяспеч сабе паркоўку! », якая пачалася ў Гродна а 2012 годзе, накіравана на павелічэнне колькасці велапарковак у горадзе. У рамках кампаніі створана інтэрактыўная мапа, праведзены маніторынг велапарковак, накіравана некалькі соцен лістоў, выдадзена брашура з рэкамендацыямі па ўсталёўцы парковак для веласіпедыстаў. Вынікам працы стала павелічэнне велапарковак у Гродна ў 3 разы толькі за першы год кампаніі.
Інтэрактыўная мапа была створана з мэтай збору інфармацыі аб месцах, дзе ў Гродна неабходныя велапаркоўкі, а таксама інфармацыі аб ужо наяўных. Зборам дадзеных займаюцца ўсе жадаючыя гродзенскія веласіпедысты. Мапа выпушчана пад «вольнай ліцэнзіяй». Гэта дае магчымасць іншым ініцыятыўным групам скарыстацца ёй для маніторынгу сітуацыі з велапаркоўкамі ў сваіх гарадах, што можа паўплываць на паляпшэнне велаінфраструктуры па ўсёй Беларусі.
Спартыўныя мерапрыемствы для аматараў
Актывісты ВелаГродна кожны год праводзяць мерапрыемствы для аматараў веласпорту:
Крос-кантры
Крос-кантры — від спаборніцтваў па маунцінбайку, гонкі па перасечанай мясцовасці са спускамі, зацяжнымі ўздымамі, хуткаснымі і тэхнічнымі ўчасткамі.
У Гродне штогод праходзіць 7 этапаў Кубка.
Веламарафон «Суседзі»
«Суседзі»  — адзін з этапаў марафонаў «Maratony Kresowe» праводзяцца з 2011 года на тэрыторыі Гродзенскага раёна Рэспублікі Беларусь у трэцюю суботу ліпеня. Траса веламарафону пралягае па наваколлях Аўгустоўскага канала ўздоўж дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь з суседнімі Польшчай і Літвой і праходзіць каля ракі Чорная Ганча, абарончых ўзвядзенняў першай і другой сусветных воін. Месца старту і фінішу размешчана паблізу шлюза Дамброўка.
У марафоне прымаюць удзел усе жадаючыя без абмежавання па полу, ўзрост і навыкі. На выбар ўдзельнікам прапанавана тры трасы: Марафон ≈ 60 км, Паўмарафон ≈ 35 км, Мінімарафон ≈ 10 км. Для самых маленькіх (да 6 гадоў) праводзіцца мікра-заезд на 100—200 метраў.
У першым веламарафоне прыняло ўдзел 150 веласіпедыстаў, а ўжо праз 4 гады (у 2014 годзе) — 700 чалавек.
Белае (возера, Расонскі раён, басейн Нішчы)
Плошча паверхні 0,09 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 1,35 км.
ВелаГродна
Веламарафон «Суседзі»
Геаграфія ўдзельнікаў: Беларусь, Польшча, Літва, Украіна, Расія, ЗША, Галандыя і інш.
«Maratony Kresowe» праводзяцца на тэрыторыі Рэспублікі Польшча. Акрамя беларускага марафону «Суседзi», ёсць яшчэ адзін марафон на тэрыторыі Літвы.
Супрацоўніцтва
ВелаГродна ў сваёй дзейнасці супрацоўнічае:
Сяброўства ў ВелаГродна
На пачатак 2017 года ў склад арганізацыі ўваходзіць 101 сябр.
Дзейнасць у арганізацыі прыводзіць не толькі да развіцця веларуху і спартовых перамог, але і да вяселля.
Аб’яднанне беларускіх скаўтаў
Аб’яднанне беларускіх скаўтаў — скаўцкая самастойная непалітычная добраахвотная арганізацыя дзяцей, моладзі і дарослых без абмежаванняў у паходжанні і нацыянальнасці, полу і веравызнання. Заснавана Устаноўчым Соймам 21 сакавіка 1992 года. Афіцыйна зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі РБ 12 жніўня 1992 г. (пасв. аб рэг. № 400). Афіцыйна зліквідавана 25 сакавіка 2005 Вярхоўным судом РБ з ініцыятывы Мінюсту. На момант закрыцця колькасць скаўтаў АБС складала каля 1500 чалавек. Пасля закрыцця АБС працягнула дзейнасць неафіцыйна.
АБС (Аб’яднанне беларускіх скаўтаў) з’яўляецца пераемнікам традыцый беларускага скаўтынгу ў краіне і на чужыне (Згуртаванне беларускіх скаўтаў на чужыне).
Мэты, задачы, прынцыпы, метад дзейнасці
Асноўная мэта дзейнасці — дапамога малодшаму пакаленню ў духоўным, інтэлектуальным, грамадскім і фізічным развіцці, у вырашэнні задач роднай Бацькаўшчыны і ўдзелу ў сусветным маладзёжным руху.
Задачы АБС:
Выхаваўчая праца АБС засноўваецца на прынцыпах скаўтынгу: абавязак перад Богам, адданасць духоўным пачаткам; абавязак перад іншымі, вернасць Бацькаўшчыне ў гармоніі з развіццём свету, узаемаразуменне і супрацоўніцтва з усімі; абавязак у адносінах да сябе, адказнасць за асабістае развіццё, вернасць скаўцкай прысязе і абавязку.
Сяброўства
Сяброўства ў АБС фіксаванае індывідуальнае і калектыўнае. Скаўты падзяляюцца на ўзроставыя ступені (назвы арганізаваным групам даюцца самімі сябрамі):
Прыём у сябры адбываецца на зборцы праз адданне прырачэння (прысягі): «На мой гонар прыракаю, што паводле маёй найлепшай волі і старанняў буду верны Богу і Бацькаўшчыне, пільнавацца правоў скаўта, дапамагаць кожнаму чалавеку ва ўсякім часе і штодзённа рабіць добры ўчынак».
Сябрамі АБС могуць быць грамадзяне Рэспублікі Беларусь, а таксама іншаземныя асобы без грамадзянства, якія прытрымліваюцца скаўцкага прырачэння, абавязкаў скаўта і прымаюць удзел у дзейнасці АБС.
Структура. Выбарныя органы АБС
Найвышэйшым кіроўным органам АБС з’яўляецца Сойм скаўтаў, які склікаецца раз у тры гады і на які дэлегуецца прадстаўнікі ўсіх харугваў.
Кіроўным органам АБС паміж Соймамі з’яўляецца Рада скаўтаў.
Выканаўча-распараджальны орган — Канцылярыя АБС. Кампетэнцыю Канцэлярыі вызначае Рада. Кіруе дзейнасцю Канцэлярыі — Скаўт-канцлер, у яго адсутнасці — Скаўт-падканцлер.
Тэрмін паўнамоцтваў Скаўт-канцлера, Скаўт-падканцлера, сябраў Рады і Канцэлярыі працягваецца не больш за шэсць гадоў. Склад Рады і Канцэлярыі абнаўляецца на кожным Сойме не менш як напалову сяброў.
Сімволіка
Сябры АБС карыстаюцца сімволікай, сугучнай гістарычным традыцыям беларускага народа і сусветнага скаўцакага руху. Эмблема АБС уключае ў сябе агальна скаўцкі сімвал — лілею, якая апаясана стужкай колеру беларускага нацыянальнага сцягу; на самой лілее размежчаны латарынгійскі крыж (які прысутнічаў на былым дзяржаўным гербе Рэспублікі Беларусь «Пагоня».
Сябры АБС маюць скацкія хусцінкі, значкі, форму.
Гісторыя
Праз некаторы час утварыўся яшчэ адзін звяз — з вучняў мінскай школы № 64, пад кіраўніцтвам Уладзіміра Улаховіча. Атрады Грушэцкага і Улаховіча ў хуткім часе наладзілі добрыя сувязі і ўжо напачатку 1991 г., у студзені, зладзілі сваю першую дабрачынную справу — правялі віншаванне Каляд для хворых дзяцей мінскай 1-й гарадской клінічнай бальніцы.
Таксама быў утвораны скаўцкі звяз у Беларускім гуманітарным ліцэе імя Якуба Коласа (пад кіраваннем Вадзіма Сугойдзя). Паступова ўзніклі скаўцкія звязы ў Гродна (кіраўнік Аркадзь Жукоўскі), Маладзечне (кіраўнік Вянглоўскі), Баранавічах.
Напачатку 1991 года Алегам Грушэцкім было надрукавана першае сучаснае беларускае скаўцкае выданне — газета «Скаўт Беларусі». Цікава адзначыць той факт, што газета была надрукавана як выданне Саюза Скаўтаў Беларусі, бо менавіта пад такой назвай на той час неафіцыйна дзейнічалі беларускія скаўцкія звязы, якія потым былі зарэгістраваны як Рэспубліканская грамадская арганізацыя «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў» (у хуткім часе пад назвай Саюз Скаўтаў Беларусі афіцыйна зарэгістравана арганізацыя, узначальваемая Ігарам Касцевічам, сёння гэта БРСА (Белорусская республиканская скаутская ассоциация).
Франка-беларускі летнік
З 31 ліпеня 1991, каля в. Падневічы (Мінская вобласць, Валожынскі раён, пад Ракавам), адбыўся франка-беларускі летнік (французы афіцыйна з’яўляліся куратарамі беларускіх скаўтаў). Шматлікавая колькасць скаўтаў размясцілася на беразе звілістай ракі Іслач. Гэта стала першым сучасным агульнабеларускім скаўцкім злётам, бо ў ім прынялі ўдзел не толькі скаўты, якія потым утварылі «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў», але і «Союз Скаутов Белоруссии», скаўцкая арганізацыя, узначальваемая Ігарам Касцевічам. Такім чынам, на той злёт сабраліся ўсе скаўцкія арганізацыі, якія на той час дзейнічалі на Беларусі. Звяз Уладзіміра Улаховіча толькі перад гэтым прыехаў з ЗША, дзе яны ладзілі летнік з амерыканскімі скаўтамі.
У той час адбылася яшчэ адна значная падзея — адразу з гэтага летніка Алег Грушэцкі адправіўся на 17-ы Сусветны скаўцкі Джамбары (скаўцкі злёт), які праходзіў з 8 па 16 жніўня 1991 года ў Паўднёвай Карэі. Гэты быў першы (і на той час адзіны) беларускі скаўт, які прадстаўляў Беларусь на сусветным Джамбары (па запрашэнні Сусветнага скаўцага кіраўніцтва).
Варта заўважыць яшчэ адзін факт. 19—21 жніўня адбыўся жнівеньскі путч. Французы, ведаючы пра ганенні на скаўтаў падчас савецкай улады, шчыра запрасілі да сябе беларускіх скаўтаў, прапанавалі сваю дапамогу. На шчасце, усё абышлося.
У жніўні 1992 года скаўты з Беларускага гуманітарнага ліцэю прыязджалі да французскіх скаўтаў з візітам у адказ па запрашэнні французскага боку. Яны разам рабілі лагер на поўдні Францыі, у Альпах, на схіле гары, каля гораду Жазье. Скаўцкі лагер з намётаў быў разбіты на вышыні трох тысяч метраў над морам. Сярод скаўтаў жыў і каталіцкі святар, які двойчы ладзіў святую імшу для французскіх і беларускіх падлеткаў. Пад канец горнага лагеру скаўты зрабілі пад’ём на высокую гару заходніх Альп — Манблан. Гару скаўты пакарылі з бел-чырвона-белым сцягам.
Утварэнне арганізацыі. Першы Сойм
21—22 сакавіка 1992 года ў Рэспубліканскім Палацы піянераў і школьнікаў (вул. Кірава, 16) адбыўся Ўстаноўчы Сойм, на якім была ўтворана арганізацыя «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў». На Сойме, апроч прадстаўнікоў-скаўтаў АБС з усіх абласцей, прысутнічалі шаноўна запрошаныя кіраўнікі ССБ, дырэктар Бюро САСР для СНД Аляксандр Бондар, прадстаўнік скаўтаў ЗША Джэрын Вільсан, дэпутаты Вярхоўнага Савета Беларусі, святары розных канфесій (у прыватнасці — ксёндз Ян Матусевіч ), навучэнцы Міжнароднага хрысціанскага цэнтра ў Швейцарыі, былая скаўтка Клецкай гімназіі спадарыня Галіна Дамашэвіч (абрана ганаровым скаўтам), прафесар Адам Мальдзіс і інш..
Вядоўцамі на Сойме выступілі Мікола Гракаў і Алесь Лозка, сцэнар правядзення распрацавала Вольга Харламава. Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь Вольга Галубовіч на адкрыцці Сойма зачытала віншаванне ад Старшыні Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь Станіслава Шушкевіча і ад кіраўніцтва Камітэта па справах моладзі пры Савеце міністраў РБ. З пажаданнямі поспехаў у адраджэнні скаўцкага руху на Беларусі выступілі дэпутаты Лявон Баршчэўскі і Анатоль Лябедзька, і ад Згуртавання Беларускіх Вайскоўцаў Мікалай Станкевіч. Таксама было зачытанае прывітанне ад кіраўнікоў Сусветнай Арганізацыі Скаўцкага Руху Жана Марыльёна і Жака Касіньё.
На Сойме быў абмеркаваны і прыняты Статут Аб’яднання, абраная Рада. Скаўт-канцлерам (кіраўнік) быў абраны Аркадзь Жукоўскі (кіраўнік гродзенскай харугвы). Скаўт-падканцлерам абраны Алесь Лозка. У склад Рады АБС увайшлі: Алег Грушэцкі, Вольга Клімановіч (скаўтка са звязу Уладзіміра Улаховіча) і Кастусь Хадыка (скаўт з Беларускага гуманітарнага ліцэю).
12 жніўня 1992 года Міністэрствам юстыцыі РБ арганізацыя была афіцыйна зарэгістравана як Рэспубліканская грамадская арганізацыя «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў».
Грамадскі свіран з Касарычаў
Грамадскі свіран пачатку XIX стагоддзя з Касарычаў (Глускі раён). Перанесены ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту ў аграгарадку Азярцо, дзе прадстаўлены ў экспазіцыі «Цэнтральная Беларусь».
Аб’яднанне беларускіх скаўтаў
Утварэнне арганізацыі. Першы Сойм
15 лістапада 1992 года адбыўся сход па пытанні стварэння Мінскай харугвы. Харугве было надана імя Вітаўта. Апроч мінскіх скаўтаў прысутнічаў Канцлер АБС сп. Аркадзь Жукоўскі. Сябрамі Рады мінскай харугвы абраны райцы АБС: Алег Грушэцкі, Вольга Клімановіч і Кастусь Хадыка. Абраны Харунжы (кіраўнік харугвы) — Вадзім Сугойдзь (звязовы звязу БГЛ). Таксама абрана пісар — скаўтка Святлана Гурыновіч з БГЛ. Засталося вакантным месца скарбніка.
Грамадскі свіран з Касарычаў
Архітэктуры
Па планіроўцы свіран адносіцца да тыпу магазінаў са скразным праездам. Два ярусы бэлек злучаюць два працяглыя зрубныя блокі і служаць апорнай сістэмай для крокваў чатырохсхільнага даху з заломам у ніжняй частцы. Зруб пастаўлены на стужкавы падмурак, падоўжныя бакі якога загнуты ўверх. У пабудове наяўныя як архаічныя рысы народнага дойлідства (спосаб рубкі вугла са схаваным шыпам, «у ахрапку», гідраізаляцыя з бяросты), так і стылявыя элементы, запазычаныя з мураванай архітэктуры, як двухступеньчаты карніз, дробнапрафіляваныя накладкі, ашаляваныя вароты, залом даху.
Аб’яднанне беларускіх скаўтаў
Першы Джамбары АБС
9-15 ліпеня 1993 г. АБС праводзіць свой Джамбары. Знамянальна, што гэты Джамбары праходзіў каля в. Падневічы, на месцы франка-беларускага летніка, які ў свой час стаў першым агульнабеларускім злётам. На гэтым Джамбары прысутнічалі таксама скаўты з Амерыкі, якіх запрасіла сябра Рады АБС Вольга Клімановіч. Таксама прысутнічалі і скаўты з Прыднястроўя. На гэты час у склад АБС ужо ўваходзілі скаўцкія звязы і харугвы (некалькі звязаў у адной мясціне, горадзе) ў гарадах і мястэчках: Мінску, Маладзечне, Гродна, Баранавічах, Гомеле, Рагачове, Парэчча. Падзея адкрыцця ды жыцця Джамбары асвятлялася Беларускім тэлебачаннем, прысутнічала рэпарцёр Юлія Качанава. На ўрачыстым адкрыцці, пад скаўцкі салют, было запалена вялікае джамбарыйскае вогнішча. Варта заўважыць тое, што гэтае вогнішча, якое ўрачыста запаліў Алег Грушэцкі, было запалена свячой, якую Грушэцкі запаліў ад джабарыйскага агню на 17-м Сусветным Джамбары (1991 г.), у якім ён ганарова браў удзел. Такім чынам Сусветны Джамбарыйскі агонь сімвалічна прыйшоў і на Беларусь.
На той час пад кіраўніцтвам Грушэцкага ўжо быў іншы звяз — «Рыцары».
Першы зімнік
Напачатку 1993 г. скаўты АБС правялі свой першы зімнік, які адбыўся ў в. Парэчча (Слонімскі раён) дзякуючы скаўтам і кіраўніцтву мясцовай школы. Удзел у зімніку прынялі запрошаныя скаўты з Літвы, з Вільнюса, пад кіраўніцтвам Рымаса Кузьмінскаса. Незадоўга да гэтага, на восеньскіх вакацыях 1992 г., мінскія скаўты разам з атрадам Кузьмінскаса хадзілі ў паход з намётамі Вільнюс — Трокі.
У вёсцы ўдзельнікамі лагеру было праведзена святкаванне Каляд. Таксама быў праведзены трэнінг на паразуменне людзей з фізічнымі недахопамі. Гэта заключалася ў тым, што скаўты цэлы дзень хадзілі, хто з завязанай нагой, хто з рукой, хто з вачыма і т. п.. Пры гэтым кожны быў павінен дапамагаць адзін аднаму. Мэта гэтага трэнінгу — паказаць дзецям, наколькі цяжка такім людзям, і наколькі ім неабходна дапамога і спачуванне. Падчас зімніку скаўты наведалі размешчаны побач Жыровіцкі манастыр.
Спыненне афіцыйнай дзейнасці АБС
25 сакавіка 2005 года Вярхоўны суд Беларусі пад старшынствам А. Забары пастанавіў ліквідаваць «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў». Прэтэнзіі Мінюста (які і зарэгістраваў аб’яднанне) да аб’яднання — праблемы з юрыдычным адрасам (размяшчэнне юрыдычнага адрасу ў жылым фондзе), нелегітымнасць Сойму, праведзенага ў 2002 годзе, прызнанага незаконным з-за недастатковай колькасці зарэгістраваных структурных адзінак (толькі Вялейская харугва імя Якуба Ясінскага з’яўлялася юрыдычнай асобай), а таксама адсутнасць юрыдычнага адрасу на пячатцы. На момант закрыцця колькасць скаўтаў АБС налічвала каля 1500 чалавек. Скаўцкія фарміраванні АБС існавалі ў Мінску, Баранавічах, Буйках, Вілейцы, Гомелі, Гродна, Маладзечна, Рагачове, Рубе і інш..
Апошнім Скаўт-канцлерам АБС быў Кастусь Хадыка, які выказаўся, што нягледзячы на закрыццё, скаўты разыходзіцца не будуць. АБС працягнулі сваю дзейнасць ўжо неафіцыйна.
Ярамір Ногавіца
Ярамір Ногавіца, вядомы таксама як Ярэк Ногавіца (нар. 1953) — чэшскі паэт, кампазітар, мультыінструменталіст, аўтар і выканаўца песень. У рэпертуары Ногавіцы, акрамя песень ўласнага сачынення, таксама прысутнічаюць песні Уладзіміра Высоцкага, Булата Акуджавы, Карэла Крыла і іншых. Як аўтар тэкстаў музыкант супрацоўнічаў з такімі зоркамі чэшскай музыкі, як Вера Шпінарава, Марыя Ротрава, Гайдзі Янку і іншымі.
Біяграфія
Ярамір Ногавіца нарадзіўся 7 чэрвеня 1953 года ў Астраве. У цяперашні час ён жыве ў Астраве, хоць з 1978 па 1999 год жыў у Чэскім Цешыне.
Ногавіца пачаў гуляць на гітары з 13 гадоў. Нягледзячы на тое, што ў яго няма музычнай адукацыі, ён самастойна вывучыўся ігры на гітары, скрыпцы, флейце і акардэоне. Акрамя музыкі, часткова самастойна вывучаў рускую мову, большай часткай — па песнях Уладзіміра Высоцкага і Булата Акуджавы.
У школьныя гады разам з сябрамі арганізаваў групу Nautilus Beat, ужо ў гэты час выконваючы песні ўласнага сачынення. Пасля навучання ў агульнаадукацыйнай школе і школе бібліятэчнай справы ў Брно, ён паступіў у політэхнічны універсітэт горнай справы ў Астраве, але не скончыў навучанне. Перакаштаваўшы розныя прафесіі, у 1981 годзе ён стаў працаваць у музычнай сферы. Першапачатковая вядомасць прыйшла да яго як да аўтара тэкстаў. Пачынаючы з песень для мясцовых груп Atlantis, Noe, Majestic, ён дамогся супрацоўніцтва з аддзяленнем Чэшскага Радыё ў Астраве і папулярнымі спявачкамі рэгіёну — Верай Шпінаравай і Марыяй Роттровой. Вядомасць прыйшла да яго, калі ён напісаў сваю першую песню для Марыі Роттровой, якая называлася «Lásko, voníš deštěm» («Ты пахнеш дажджом, любімая»); варта ўдакладніць, што гэта кавер-версія песні гурта Black Sabbath «She's gone».
У 1982 годзе Ногавіца пачаў выконваць свае песні на публічных канцэртах. Адкрыта крытыкуючы зло неабмежаванай палітычнай улады ў сваіх тэкстах, ён хутка стаў адным з самых вядомых чэшскіх выканаўцаў аўтарскай песні. Па зразумелых прычынах яго песні выклікалі незадаволенасць камуністычнай цэнзуры, і, падобна многім іншым выканаўцам, песні якіх ўтрымлівалі палітычны падтэкст, ён сустрэў шмат перашкод на шляху выказвання свайго меркавання. Зрэдку на канцэртах Ногавіца выконваў песні Акуджавы і Высоцкага на мове арыгінала.
У 1985 годзе Ярамір быў запрошаны на фестываль Porta, але яму не дазволілі з'явіцца на сцэне, і фактычна вымусілі пакінуць горад Пльзень, дзе звычайна праходзіць гэты фестываль. Парадаксальна, але ў той момант, калі Ногавіца не меў магчымасці выдаваць свае песні, а сродкі масавай інфармацыі ігнаравалі яго, ён здолеў заваяваць месца ў першай дзясятцы выканаўцаў у апытанні Zlatý slavík («Залаты салавей»). Яго творчасць атрымала шырокае распаўсюджванне сярод грамадскасці ў выглядзе незаконных аматарскіх аўдыёзапісаў і самавыданых песеннікаў.
Першым афіцыйна выдадзеным альбомам Ногавіцы стаў Darmoděj, выпушчаны ў 1988 годзе, незадоўга да падзення камуністычнага рэжыму ў Чэхаславакіі. Darmoděj — гэта спелы і збалансаваны альбом, які сабраў запісы жывых выступаў з канца 1987 па 1988 год. У 1989 годзе выйшаў зборнік песень, азагалоўлены Osmá barva duhy, а годам пазней услед за ім выйшаў зборнік V tom roce pitomém.
Пасля рэвалюцыі 1989 года, калі ў Чэхаславакіі абрынуўся камуністычны рэжым, у Ногавіцы з'явіўся яшчэ больш страшны непрыяцель — алкаголь. Канцэртныя паездкі заканчваліся няскладным лопатам на сцэне і нікчэмным узроўнем выступу. Многія не верылі, што Ногавіца вернецца на сцэну. Тым не менш, Ногавіца знайшоў у сабе сілы перамагчы гэтую звычку і ў яго творчасці абазначыўся новы віток — першы студыйны альбом Ногавіцы пабачыў свет у 1993 годзе. Альбом быў названы Mikymauzoleum і хутка быў прызнаны адным з найвялікшых чэшскіх альбомаў. Аранжыроўка, наватарская для таго часу, была выканана іншым вядомым чэшскім музыкам, Карэлам Пліхалам.
У 1994-95 гадах, Ногавіца засяродзіўся на творах для дзяцей (альбоме і кнізе Tři čuníci), а таксама поўным выданні сваіх тэкстаў Písně Jaromíra Nohavici od A do Ž («Песні Яраміра Ногавіцы ад А да Я»), выпушчаным выдавецтвам Hitbox. Песеннік змяшчаў тэксты, ноты і акорды да 143 песень на 166 старонках. У верасні 1994 года Ногавіца выканаў усе 143 песні ў алфавітным парадку на девяцігадзінным канцэрце ў замку Гельфштэйн.
Наступны студыйны праект Divné století, выдадзены ў 1996 годзе, прынёс Ногавіцы «Анёла» — узнагароду чэшскай Акадэміі папулярнай музыкі. Неўзабаве пасля выхаду Divné století стаў двойчы плацінавым альбомам у Чэхіі. Два гады праз Ногавіца і ансамбль Kapela выпусцілі дыск Koncert; удзел іншых музыкаў у гэтай запісу дапамагло ўявіць музыку Ногавіцы ў новым святле. Альбом у асноўным утрымліваў стары матэрыял, але некалькі раней не выдадзеных песень зрабілі яго яшчэ больш цікавым.
У 2002 годзе Ногавіца разам з групай Čechomor і Карэлам Пліхалам запісаў саўндтрэк і сыграў адну з роляў у фільме рэжысёра Пятра Зялёнкі Rok Ďábla («Год Дэмана»). Фільм быў узнагароджаны галоўным прызам 37-га міжнароднага кінафестывалю ў Карлавых Варах у 2002 годзе, а таксама прызамі некалькіх іншых міжнародных кінафестываляў.
У 2006 годзе, калі з архіваў былі вынятыя некаторыя дакументы ŠtB (дзяржаўнай службы бяспекі Чэхаславакіі), высветлілася, што Ногавіца супрацоўнічаў з гэтай арганізацыяй. У архівах ŠtB быў знойдзены пратакол паведамленняў Ногавіцы аб іншым чэшскім барде Кареле Крыле. У лістападзе 2007 года Яраслаў Гутка апублікаваў песню «Стукач з Цешына», у якой ён абвінаваціў Ногавіцу ў дапамаганні тым, супраць каго ён выступаў у сваіх песнях. Ногавіца прызнае свае кантакты з ŠtB, але, па яго словах, гэтыя паведамленні нікому не нашкодзілі.
У 2008 годзе Ярамір Ногавіца стаў лаўрэатам літаратурнай прэміі імя Бажэны Нямцова, якая прысуджаецца Акадэміяй чэшскай літаратуры. Гэтай узнагародай акадэмія адзначыла высокі паэтычны ўзровень яго альбомаў Pražská pálená і Ikarus.
На 2010 год Ногавіца запланаваў свой першы прыезд у Маскву:
Канцэрт прайшоў 7 мая ў Цэнтральным доме мастака ў рамках праграмы Музея кіно «Чешская кинодесятка». Госцем Яраміра Ногавіцы стаў польскі акардэаніст Роберт Кусьмерскі.
29 чэрвеня 2012 года на фестывалі Noc plná hvězd Ногавіца прадставіў чарговы студыйны альбом Tak mě tu máš, які, як і два папярэдніх дыска Ikarus і V Lucerně, па выніках года заваяваў «Анёла», як самы прадаваны альбом у Чэхіі.
Інтэрнэт
Ногавіца актыўна выкарыстоўвае сетку як для зносін са сваімі прыхільнікамі, так і для публікацыі новых матэрыялаў. 2 студзеня 2012 года выйшаў ужо пяты альбом у фармаце MP3, размешчаны, як і папярэднія ў вольным доступе на сайце музыканта.
25 снежня 2009 года ў якасці каляднага падарунка слухачам на хатняй старонцы Ногавіцы быў запушчаны онлайн відэаканал TV Jarek і радыёканал Radio Jarek. Трансляцыю прагледзелі каля 16 тысяч чалавек з 20 розных краін.
1 студзеня 2011 года на сайце музыканта быў апублікаваны чарговы DVD-рэліз, які таксама як і DVD Z pódia можна спампаваць з дапамогай торэнт-кліента. Новы дыск быў запісаны 12 снежня 2010 года на дабрачынным канцэрце ў царкве Святога Духа ў Астраве пры ўдзеле Роберта Кусьмерскі (акардэон), Паўлы Коваловой (флейта) і Веранікі Лінхартавай (скрыпка), і носіць назву Adventní koncert («Дабрачынны канцэрт»). Сабраныя сродкі (каля 700 тысяч чэшскіх крон) паступяць у распараджэнне царквы Святога Духа.
Катастрофа Ту-154 пад Сочы
Катастро́фа расійскага вайсковага Ту-154 — авіяцыйная катастрофа расійскага вайсковага самалёта з артыстамі і журналістамі, што накіроўваліся ў Сірыю. Адбылася 25 снежня 2016 года над Чорным морам недалёка ад Сочы.
Вайсковы самалёт знік з радараў у 05:40, праз 20 хвілін пасля вылету з Сочы. Ён накіроўваўся ў сірыйскую Латакію. На яго борце было 8 членаў экіпажа і 84 пасажыры. Сярод пасажыраў ляцелі журналісты «Першага канала», НТВ, канала «Звезда», музыканты і артысты ансамбля імя Аляксандрава.
Сярод загінуўшых пасажыраў была расійская доктарка Лізавета Глінка, таксама вядомая як «доктар Ліза».
Герэн
Герэн — прозвішча.
Селігоры
Селіго́ры — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 22 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Полацк, каля вёскі Глыбачка, у басейне ракі Нача.
Назва
Назва возера ад назвы вёскі Селігоры, што была на паўднёвым усходзе ад возера.
Так жа сама з «Латыголава» (ад Латыголь < Lat-gal-) утварылася назва «Латыгорава» (назва на цвярскім Заволжы, побач з в. Літвінава), у выніку дысіміляцыі двух «-л-».
Апроч латгалаў і селаў, на тэрыторыі цяперашняй Беларусі ёсць тапанімічнае сведчанне і пра земгалаў (земіголь) — былы хутар Змігола (< Зимгола), на паўночным ускрайку буйнога балота пад Шаркаўшчынай.
Водаапісанне
Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,42 км. Даўжыня берагавой лініі 1,58 км. Катлавіна возера круглаватая, крыху выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, пераважна спадзістыя. Ёсць некалькі падоўжаных заліваў. У паўночнай частцы ў возера ўпадае меліярацыйная канава.
Малое Хацькова
Мало́е Хацько́ва — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 32 км на ўсход ад горада Полацк, за 9 км на паўночны ўсход ад вёскі Домнікі, у басейне ракі Ценіца.
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км.
Схілы катлавіны слаба выражаны, на поўдні параслі забалочаным хмызняком, на поўначы, паўночным усходзе пад лугам.
Exadel
Exadel — міжнародная ІТ-кампанія, якая займаецца распрацоўкай праграмнага забеспячэння і ІТ-кансалтынгам. Галоўны офіс знаходзіцца ў г. Уолнат-Крык, Каліфорнія, ЗША. На дадзены момант кампанія мае выдзеленыя цэнтры распрацоўкі ў шасці краінах і больш за 900 супрацоўнікаў у розных гарадах ЗША (Уолнат Крык, Каліфорнія i Болдэр, Каларада), Беларусі (Мінск, Гродна, Гомель, Віцебск, Брэст), Украіны (Вiннiца, Харкаў), Літвы (Вільнюс, Клайпеда), Расіі (Екацярынбург, Чалябінск) і Польшчы (Беласток, Шчэцiн). У Беларусі кампанія ўваходзіць у дзясятку найбуйнейшых распрацоўшчыкаў праграмнага забеспячэння з ліку кампаній-рэзідэнтаў Парку высокіх тэхналогій Беларусі (ПВТ).