cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Робат
Робат можа непасрэдна падпарадкоўвацца камандам аператара, можа працаваць па загадзя складзенай праграме альбо прытрымлівацца набору агульных указанняў з дапамогай тэхналогіі штучнага інтэлекту. Гэтыя задачы дазваляюць палегчыць або зусім замяніць чалавечую працу на вытворчасці, у будаўніцтве, пры працы з цяжкімі грузамі, шкоднымі матэрыяламі, а таксама ў іншых цяжкіх або небяспечных для чалавека ўмовах. Робаты таксама здольныя выконваць працы на вялікіх глыбінях і ў космасе.
Нержавеючая сталь
Аўстэніта-ферытныя і аўстэніта-мартэнсітныя сталі
Пры вырабе хімічнай апаратуры, асабліва для працы ў сернай і салянай кіслотах, неабходна ўжываць сплавы з больш высокай каразійнай устойлівасцю, чым аўстэнітныя сталі. Для гэтых мэтаў выкарыстоўваюць сплавы на жалезанікелевай аснове тыпу 04ХН40МТДТЮ і сплавы на нікельмалібдэнавай аснове Н70МФ, на хроманікелевай аснове ХН58В і хроманікельмалібдэнавай аснове ХН65МВ, ХН60МБ.
Робат
Слова «робат» было прыдумана чэшскім пісьменнікам Карэлам Чапекам і яго братам Ёзэфам і ўпершыню выкарыстана ў п’есе Чапека «Р. У. Р.» («Росумскія ўніверсальныя робаты», 1920). Да з’яўлення прамысловых робатаў лічылася, што робаты павінны выглядаць падобна людзям.
Нержавеючая сталь
Вытворчасць і прымяненне
Паводле дадзеных ISSF, сусветны аб’ём выплаўлення нержавеючай сталі ў 2009 годзе склаў 24,579 млн тон Нержавеючыя сталі выкарыстоўваюцца як у дэфармаваным, так і ў адліваным стане.
Зваркі нержавеючых сталяў
Аўстэнітныя нержавеючыя сталі накшталт 12Х18Н9, 12Х18Н10 (прыкладна з такіх пракатваюць ліставую нержавейку) не пераносяць гартавання. Гартаванне выклікае ў іх структурныя змены, з-за якіх пасля гартавання ў сталі пачнецца міжзерневая (міжкрышталітная) карозія. Міжзерневая карозія небяспечная яшчэ і тым, што не выклікае страту таварнага выгляду вырабы, так што выраб/дэталь з нержавейкі, будучы па-ранейшаму прыгожым і бліскучым, пад нагрузкай можа раптам разваліцца, раскалоцца, разбурыцца.
Для абароны ад міжкрышталітнай карозіі ў такія нержавейкі дадаюць тытан (Т) або ніобій (Б) у колькасці 5C-0,6 %. Легіраваныя такім чынам сталі абазначаюцца: 12Х18Н9Т, 12Х18Н9Б, 12Х18Н10Т, 12Х18Н10Б. Адпаведна, аўстэнітныя нержавейкі для зваркі падыходзяць (калі без наступнай тэрмаапрацоўкі) тыя, якія з літарай «Т» ці «Б» у канцы.
Электразварку нержавейкі можна ажыццяўляць кантактнай зваркай, зваркай неплавячымся электродам (вальфрамавым электродам, з аргонам ў якасці ахоўнага газу), паўаўтаматычнай зваркай ў асяроддзі ахоўных газаў (сумесь аргону з вуглякіслым газам), зваркай адзінкавым (пакрытымі) электродамі.
Адзінкавыя (пакрытыя ) зварачныя электроды выпускаюцца не толькі з звычайнай («чорнай») сталі (для зваркі звычайнай сталі), але і з нержавейкі (напр. «УАНДІ-13НЖ» ) — для зваркі дэталяў з нержавейкі. Электрычнае супраціўленне нержавейкі больш, чым эл. супраціўленне звычайнай («чорнай») сталі, таму зварачныя электроды з нержавейкі робяць карацей, чым электроды з звычайнай («чорнай») сталі, так як занадта доўгі нержавейкавы электрод можа расплавіцца (адразу па ўсёй даўжыні) і абрынуцца да таго, як будзе цалкам выдаткаваны.
Для прыварвання дэталі з нержавейкі да дэталі з звычайнай («чорнай») сталі патрэбныя т. зв. пераходныя электроды. У гэтым выпадку да зварцы прад’яўляецца патрабаванне, што зварачны шоў павінен быць з нержавейкі, таму нержавейка, з якой зроблены пераходныя электроды, мае ў сваім складзе павышаную (прыкладна ў паўтара разы ) змест легіруючых элементаў (напр. «Х25Н18…»; «Х23Н15…»). Пераходныя электроды маюць зялёнае пакрыццё.
Зварачныя электроды з блакітным пакрыццём — для зваркі харчовай нержавейкі (бакі, цыстэрны, трубаправоды, лопасці мяшалак і т . п. для харчовай прамысловасці).
Грэмячынск
Грэмячынск (Гремячинск) — горад (з 1949 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Грэмячынскага раёна Пермскага края. Насельніцтва 11,4 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 1941 годзе.
Горад размешчаны па берагах рэчкі Грэмячая, якая ўпадае ў раку Вільву, прыток ракі Усьвы, за 176 км ад Пермі. За 6 км ад горада знаходзіцца бліжэйшая чыгуначная станцыя Баская (лінія Чусаўская — Салікамск).
Сярод прамысловасці вядучае месца займае лесаперапрацоўка, у горадзе працуюць таксама газакампрэсарная станцыя, завод «Аўтаспецабсталяванне». Здабыча вугля спыненая, цагельня зачынена. Грэмячынск пастаўляе ў іншыя рэгіёны Расіі лес і піламатэрыялы, гаражнае абсталяванне, дроташвейныя машыны.
Піксіда
Піксіда (ад πυξίς) — у Старажытнай Грэцыі невялікая круглая (драўляная, першапачаткова — самшытавая) скрыначка з вечкам для захоўвання упрыгожванняў, рэзкіх затавак, мазяў або парашкоў. Вядомая з часоў элінізму назва паходзіць ад грэчаскага слова «самшыт» — pýxos, з якога іх першапачаткова выточвалі.
Да цяперашняга часу захавалася толькі некалькі піксід, выкананых з дрэва. Піксіды таксама вырабляліся з керамікі, алебастру, металу ці слановай косці. Піксіды выкарыстоўваліся жанчынамі для захоўвання ўпрыгажэнняў і касметыкі. Часта сустракаюцца чырвонафігурныя керамічныя піксіды з малюнкамі жыцця жанчын. Піксіды таксама часта знаходзілі ў жаночых пахаваннях.
Піксіды існавалі яшчэ ў эпоху геаметрыкі. Яны былі плоскімі і адрозніваліся вялікім памерам і, мабыць, мелі іншае прызначэнне. У VII ст. да н. э. форма піксід змянілася пад уплывам карынфскага ганчарнага мастацтва, на піксідах выконваўся чорнафігурны роспіс. У VI ст. да н. э. з’явіліся асаблівыя формы піксід — на трох ножках і піксіды Нікасфена. У класічнай Старажытнай Грэцыі асабліва папулярным быў тып піксіды «А» з увагнутымі сценкамі. Тып піксіды «Б» прадугледжваў вечка, якое прыстасоўвалася зверху. У эпоху элінізму піксіды былі некалькі вышэй.
У Сярэдневякоўі піксіды працягвалі вырабляць для богаслужэбных мэтаў (часам выкарыстоўваліся як маленькія рэлікварыі або слоічкі для міры).
Кок (значэнні)
Кок:
Астрэй (міфалогія)
Астрэ́й (Ἀστραῖος, «зорны») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі  — бажаство зорнага неба. Гесіёд лічыў Астрэя тытанам другога пакалення, сынам Крыя і Еўрыбіі, мужам Эас, бацькам вятроў Барэя, Нота, Зефіра і Эўра.
Аднак іншыя схіляліся да таго, што Астрэй быў гігантам, нашчадкам Тартара і Геі.
Беларуская сфрагістыка
Беларуская сфрагістыка: нацыянальны падраздзел сфрагістыкі.
На землях сучаснай Беларусі тэарэтычнай сфрагістыкі не існавала да пач. 19 ст., асноўным кірункам ведаў у гэтай галіне быў практычны. Першай навуковай працай, якая тычылася прадмету дысцыпліны на беларускіх землях, быў «Збор літоўскага права» («Zbiór praw Litewskich…», Познань, 1841), дзе былі паданы 12 табліц з пячаткамі 14—16 ст. Наступным аўтарам стаў Т. Жэброўскі з працай «Аб пячатках старажытнай Польшчы, Літвы» (1865), дзе даў агульны агляд сфрагістыкі як навукі, і разгледзеў пячаткі каралёў польскіх і вялікіх князёў літоўскіх. Адзначаецца, што праца ў пэўнай ступені тэндэнцыйная ў дачыненні да пячатак з кірылаўскімі легендамі і наогул, не цалкам навуковая. выдаў у 1858 першы расійскі альбом пячатак з 500 выявамі пячатак 16—18 ст. («Сборник снимков с древнейших печатей, приложенных к грамотам и другим юридическим актам, хранящимся в Московском архиве Министерства юстиции»), у т. л., пячатак, якія не належаць строга да расійскай сфрагістыкі. выпусціў у 1881 «Збор пячатак…» («Собрание польских и других печатей, принадлежавших императорской академии наук»), дзе значная частка г. зв. «польскіх» пячатак паходзяць з Беларусі. У 1882 быў выпушчаны наступны зборнік «Здымкаў старажытных рускіх пячатак» («Снимки древних русских печатей государственных, присутственных мест и частных лиц»).
Беларускія гарадскія пячаткі ў якасці ілюстрацыйнага матэрыялу былі выкарыстаны ў кнігах М. Балінскага і Т. Ліпінскага «Старажытная Польшча», А. Сапунова «Віцебская старына». У пач. 20 ст. з'явіўся першы сфрагістычны альбом, аўтарства В. Віттыга, прысвечаны гарадскім пячаткам (выйшлі толькі 3 сшыткі, на літары А—К: 1905, 1907, 1914). Перад 1-й сусв. вайной Я. Обст і надрукавалі ў віленскіх штоквартальніках шэраг артыкулаў, прысвечаных гербам і пячаткам. Адзначаецца, што ў малюнках Дмахоўскага сустракаюцца аўтарскія выдумкі пры недахопе фактычнага матэрыялу.
У міжваенны перыяд у Польшчы быў выпушчаны рад артыкулаў з разглядам помнікаў сфрагістыкі наогул, і ў прыватнасці, беларускіх. У гэтых пубікацыях, аднак, дэнамінацыя «беларускі» не ўжывалася, а заўсёды замянялася на «польскі» або «літоўскі», відаць, з палітычных меркаванняў.
Венера Гальгенбергская
Венера Гальгенбергская — «палеалітычная Венера» арыньякскай культуры ўзростам каля 30000 гадоў. Выяўлена ў 1988 г. непадалёк ад г. Штратцынг у Аўстрыі, дзе непадалёк раней была выяўлена Венера Вілендорфская. Вышыня фігуркі складае 7,2 см, маса 10 г. Яна выраблена з зялёнага серпенціну.
Фрэд Хойл
Фрэд Хойл (Fred Hoyle;, Бінглі, Вялікабрытанія — ) — англійскі астраном, папулярызатар навукі, пісьменнік. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1957), Каралеўскага астранамічнага таварыства (1940; у 1971—73 прэзідэнт). Замежны член Нацыянальнай АН ЗША (1969).
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт (1939), дзе і працаваў (з 1967 дырэктар Інстытута тэарэтычнай астраноміі). 3 1975 у Кардыфскім універсітэце.
Навуковыя працы па астрафізіцы, касмагоніі Сонечнай сістэмы, пазагалактычнай астраноміі. Прапанаваў мадэль стацыянарнага сусвету з бясконцым утварэннем рэчыва падчас яго расшырэння (1948), увёў тэрмін «Вялікі выбух» для пачатковай стадыі касмалагічнай эвалюцыі (1950). Пастуляваў асноўныя працэсы нуклеасінтэзу ў зорках (1957, з М. і Дж. Бэрбіджамі, У. А. Фаўлерам). Выказаў гіпотэзу аб занясенні жыцця на Зямлю мікраарганізмамі з міжзоркавай прасторы (тэорыя пансперміі). Аўтар больш як 40 навуковых і навукова-папулярных кніг, навукова-фантастычных раманаў.
Атрымаў Каралеўскі медаль (1974). Яго імем названа малая планета.
Карламан
Карламан можа адносіцца да наступных твараў:
Адэлаіда Савойская
Адэлаіда Савойская (Адэлаіда Мар'енская) (Adèle de Savoie, Adélaïde de Maurienne, каля 1092 —, , , Францыя) — каралева Францыі ў 1115—1137 гадах, жонка караля Францыі Людовіка VI і Мацье I дэ Манмарансі. Адэлаіда была дачкой графа Гумберта II Савойскага і Гізелы Бургундскай.
Біяграфія
Адэлаіда пабралася першым шлюбам у Парыжы, у нядзелю 28 сакавіка 1115 года, з каралём Францыі Людовікам VI Талсцім, які ва ўзросце 33-х гадоў імкнуўся да спакойнага жыцця, хоць у маладосці быў вельмі жвавым.
Адэлаіда была непрыгожай, але вельмі ўважлівай і занадта набожнай. У іх было сем сыноў і дзве дочкі. Роберт I дэ Дро і П'ер дэ Куртэнэ былі заснавальнікамі двух важных фамілій.
У 1153 годзе Адэлаіда атрымала свабоду ад мужа і сышла ў абацтва Манмартр, якое яна заснавала разам са сваім сынам каралём Людовікам VII, і там памерла 18 лістапада 1154 года. Яе магіла знаходзіцца ў царкве Святога Пятра на Манмартры.
Скалярная велічыня
Скаля́рная велічыня (ад  — ступеністы) у фізіцы — велічыня, кожнае значэнне якой можа быць выражана адным рэчаісным лікам. Гэта значыць скалярная велічыня вызначаецца толькі сваім значэннем, у адрозненне ад вектара, які акрамя значэння мае кірунак. Да скалярных велічынь адносяцца даўжыня, плошча, час, тэмпература і г.д.
Лампанг (правінцыя)
Лампанг (тайск. ลำปาง) — правінцыя на поўначы Тайланда ў даліне ракі Ванг, за 600 км ад Бангкока. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі — горад Лампанг. У VII стагоддзі гэтая вобласць належала каралеўству Харыпунчай. У XI стагоддзі гэтыя землі заняла Кхмерская імперыя, а з 1292 года перайшлі ва ўладанні караля Менгрэй. У XVI стагоддзі гэтыя мясціны былі заняты Бірмай. У XVIII стагоддзі землі былі адваяваныя Сіямам.
Ігар Мікалаевіч Гедзіч
Ігар Мікалаевіч Гедзіч (нар., Гродна) — беларускі ваенны, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання. Дырэктар Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра (з 2011).
Біяграфія
Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
IC 3540
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Глынянка (Любамльскі раён)
Глынянка (Глиня́нка) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Вуліца Скрыпнікава (Брэст)
Вуліца Скрыпнікава (гістарычная назва: Новая Стралковая вуліца) — вуліца ва ўсходняй частцы г.Брэста. Пераназвана ў 1964 годзе ў гонар Скрыпнікава. Працягласць 2500 м — ад пуцеправода па вуліцы Мянжынскага да вуліцы Герцэна. Забудаваны пераважна правы бок вуліцы. Да Піянерскай вуліцы пераважае 1-павярховая забудова. На ўсход ад Піянерскай вуліцы забудова складаецца з 5-павярховых дамоў. Да вуліцы прымыкае стадыён «Лакаматыў».
Мая Давыдаўна Львовіч
Мая Давыдаўна Львовіч (Майя Давидівна Львович; 23 красавіка 1933, Адэса, Украіна — 13 ліпеня 2015, Харкаў, Украіна) — украінская і беларуская паэтэса, перакладніца, мовазнаўца. Сяброўка Саюзаў пісьменнікаў Украіны (з 1984) і Беларусі (з 1996).
Біяграфія
Нарадзілася Мая Львовіч 23 красавіка 1933 г. у Адэсе. Яе бацька і маці ў 1930 г. перасяліліся ва ўкраінскі горад з Беларусі, калі пад рэпрэсіі патрапілі іх сем’і. Бацька, скончыўшы Адэскі інстытут сувязі, атрымаў накіраванне на працу ў Харкаў. Туды ў 1938 г. і пераехалі Львовічы з пяцігадовай дачкой. У верасні 1941 г. маці з дочкамі адправілася ў эвакуацыю. Яны аселі ў мястэчку Алга Акцюбінскай вобласці ў Казахстане, дзе правялі каля двух гадоў. Там упершыню пачула ўкраінскую мову, у якую адразу закахалася. У 1957 годзе скончыла Харкаўскі ўніверсітэт. Працавала карэктаркай у харкаўскім выдавецтве «Прапор». У 1971-м яна ўпершыню наведала Беларусь, а потым прыязджала ў Мінск і на Гомельшчыну некалькі разоў. Мая Львовіч называла сябе ўкраінска-беларускай яўрэйкай.
Творчасць
Творчы шлях М. Львовіч пачынала як перакладніца. Валодала нямецкай, чэшскай, польскай, сербскай, рускай, беларускай, украінскай і мовай ідыш. Большасць яе кніг з'яўляліся адразу на дзвюх мовах — па-ўкраінску і па-беларуску: «Цяпельца. Вогник» (Х., 1995), «У зязюльчинім борку. У зозульчинім борку» (К., 2002). Адам Мальдзіс, які быў знаёмы і ліставаўся з ёю, называў яе пяцімоўнай паэткай. Бо акрамя расійскай, украінскай і беларускай моў паэтэса пісала вершы па-сербску і на ідыш. Аўтар пераклала з беларускай на ўкраінскую творы А. Адамовіча, Я. Брыля, У. Калесніка. Шмат перакладала паэзію: Я. Купалу, М. Багдановіча, а таксама шматлікіх іншых паваенных паэтаў і паэтак. Сяргей Панізнік называў яе «сувязысткай творчых матэрыкоў». Напачатку 1960-х гадоў Мая зацікавілася вершамі сербскай паэткі Дэсанкі Максімавіч (1898—1993), народнай паэткі Югаславіі. Маладая перакладніца пераклала найбольш упадабаныя ёй вершы і адправіла іх Д. Максімавіч для аўтарызацыі. У тыя гады паэзія класыкіні югаслаўскай літаратуры Дэсанкі Максімавіч яшчэ не перакладалася на ўкраінскую мову. Д. Максімавіч дасланыя пераклады прыйшліся па душы. Завязалася перапіска. Падборкі вершаў выбітнай сербскай паэткі ў перакладзе М. Львовіч пачалі з'яўляцца на старонках украінскіх рэспубліканскіх часопісаў, пасля ўвайшлі ў зборнік вершаў Д. Максімавіч «Лірика» (Кіеў, 1985). Апрача перакладаў Мая Львовіч сама пісала вершы па-сербску. Адначасова з паэтычнай творчасцю і перакладніцкай дзейнасцю Мая Львовіч актыўна вяла і грамадскую. На яе кватэры часта збіраліся харкаўскія беларусы і беларусісты — на чале з дацэнткай універсітэту Аляксандрай Кавалёвай. Петка таксама рыхтавала ўкраінска-беларускі сінанімічны слоўнік.
Тэрэбоўлянскі раён
Тэрэбоўлянскі раён (Теребовлянський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Тэрэбоўля (Теребовля).
Утвораны ў 1939 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 65728 чалавек, плошча — 1130 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 41 сельскага саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 75 сёл.
Джэймс Франк
Джэймс Франк (James Franck;, — , ) — нямецка-амерыканскі фізік, Нобелеўскі лаўрэат па фізіцы (1925).
Прэмія дадзена «за адкрыццё законаў саўдарэння электрона з атамам» (сумесна з Густавам Герцам). У 1951 годзе ганараваны медалём імя Макса Планка. У 1945 годзе падпісаў зварот да ўладаў ЗША («Даклад Франка») з просьбай не праводзіць атамныя бамбардзіроўкі японскіх гарадоў.
Накхонсітхамарат
Накхонсітхамарат (тайск. นครศรีธรรมราช) — горад у аднайменнай правінцыі на поўдні Тайланда, за 780 км на поўдзень ад Бангкока. Хоць горад калісьці знаходзіўся на ўзбярэжжы Сіямскага заліва, зараз з-за адступлення мора ён апынуўся за 26 км ад берага. У мінулым цэнтр дзяржавы Накхонсіхтамарат (Лігор). Адсюль па Тайландзе распаўсюдзіўся будызм галіны тхеравада.
Юліус Шнор фон Каральсфельд
Біяграфія
Грунтоўна падрыхтаваны бацькам і лейпцыгскай школай Святога Тамаша, у 1811 годзе паступіў у вучні Венскай Акадэміі мастацтваў і далучыўся там да групы маладых мастакоў, якія імкнуліся пракладаць для сябе шляхі, незалежныя ад эклектычнага кірунку яе школы. Прыроджаная схільнасць да рамантызму заахвочвала Юліуса старанна вывучаць, акрамя натуры, творы старажытных нямецкіх і італьянскіх майстроў. Першымі пладамі гэтага вывучэння былі карціны: «Святы Рох, які раздае міласціну» (знаходзіцца ў лейпцыгскім музеі) і «Наведванне сямейства Ісуса Хрыста сямействам Іаана Хрысціцеля» (у Дрэздэнскай галерэі), наіўныя па кампазіцыі, але прасякнутыя цёплым пачуццём.
У 1817 годзе Шнор адправіўся ў Італію і, правёўшы каля года ў Фларэнцыі, пасяліўся ў Рыме. Тут ён далучыўся да гуртка «назарэйцаў», але застаўся верны духу пратэстанцтва, тым часам як іншыя чальцы гэтага гуртка трымаліся каталіцкіх поглядаў. У Рыме ён упрыгожыў залу вілы Масіма (іт. Casino Massimo) фрэскамі, якія паказваюць 23 сцэны з «Бязлісавага Роланда» Арыёста (1820—1826 гады), у якіх выказаліся яго ўдумлівасць у кожную тэму, дзіўны дар кампазіцыі і свежасць. Акрамя таго, з-пад пэндзля Юліуса выйшла некалькі карцін, напісаных алейнымі фарбамі, між іншым: «Шлюб у Кане Галілейскай» (больш чым з 60 фігурамі), «Якаў і Рахіль», «Хрыстос, які дабраслаўляе дзяцей», «Святая Сям’я», «Тры хрысціянскія і тры паганскія віцязі» (па Арыёста) і «Руф на ніве Ваоза». Падчас знаходжання яго ў Рыме ім выкананы таксама шэраг выдатных пейзажных эцюдаў, пасля выдадзеных, у ліку каля сотні, Іарданам (Берлін, 1878).
У 1827 годзе Шнор быў запрошаны ў Мюнхен на пасаду прафесара гістарычнага жывапісу ў Акадэміі мастацтваў.
Эрула
Эрула (Erula) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Насельніцтва складае 807 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 20 чал./км². Займае плошчу 40 км². Паштовы індэкс — 7030. Тэлефонны код — 079.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Людвіг Фердынанд Шнор фон Каральсфельд
Людвіг Фердынанд Шнор фон Каральсфельд (ням.: Ludwig Ferdinand Schnorr von Carolsfeld;, , Прусія, — , , Аўстрыя) — нямецкі мастак, графік і літограф рамантычнага кірунку.
Жыццё і творчасць
Людвіг Фердынанд Шнор фон Каральсфельд быў сынам і вучнем мастака Іагана Фейта Шнора фон Каральсфельда і старэйшым братам мастака Юліуса Шнорр фон Каральсфельда (1794—1872). У 1804 годзе ён паступае ў Вене ў Імператарскую Акадэмію мастацтваў, у клас Генрыха Фрыдрыха Фюгера, і ўваходзіць у кола студэнтаў, на чале якога стаяў Фрыдрых Авербек. Маладыя мастакі імкнуліся выйсці за рамкі акадэмічнага класіцызму, які панаваў у жывапісе таго часу. З гэтага невялікага гуртка з часам развілася такая з’ява ў нямецкім нацыянальным мастацтве, як рух назарэйцаў. Аднак Шнор фон Каральсфельд, у адрозненне ад сваіх сяброў, не парваў канчаткова з класічнай Акадэміяй і не пакінуў яе, застаўшыся жыць і працаваць у Вене. У сваёй творчасці ён знайшоў падтрымку ў Альберта, герцага Саксен-Цешэнскага. Таксама блізкія, сяброўскія адносіны звязвалі жывапісца з рамантыкамі-каталікамі Фрыдрыхам фон Шлегелем і Цахарыясам Вернерам.
У 1818 годзе Шнор фон Каральсфельд падае прашэнне аб прызначэнні яго дырэктарам венскай Акадэміі, аднак яно было адхіленае асабіста канцлерам князем Клеменсам фон Метэрніхам, для якога жывапісец знаходзіўся ў недазваляльна блізкіх адносінах з мяцежнымі мастакамі. У сувязі з гэтай няўдачай Шнор фон Каральсфельд паступае на службу да эрцгерцага Іагана і да 1828 года працуе ў яго сельскім замку Брандхоф. У 1821 годзе ён таксама становіцца настаўнікам Морыца фон Швінда. У тым жа годзе ён пераходзіць з лютэранства ў каталіцтва.
У далейшым Шнор фон Каральсфельд здзяйсняе навучальныя паездкі ў Швейцарыю, Паўднёвую Германію, у Парыж (1834) і ў Паўночную Германію (1837). Пры дапамозе эрцгерцага Іагана ён уваходзіць у лік набліжаных да імператарскага прозвішча дзеячаў мастацтваў і атрымлівае ад яе замовы. У 1835 годзе мастак становіцца членам венскай Акадэміі мастацтваў. З 1841 года ён — захавальнік імператарскай мастацкай галерэі ў палацы Бельведэр.
Пухіраватая іржа ігліцы хвоі
Пухіраватая іржа ігліцы хвоі — хвоі. Яно адносіцца да групы захворванняў, званых, і выклікаецца відам. Хвароба сустракаецца на двухігольных і трохігольных хвоях, часцей за ўсё на хвоі звычайнай.
Сімптомы і шкоднасць
Найбольшую шкоду хвароба наносіць у гадавальніках. Калі гэта адбываецца ў вялікай інтэнсіўнасці, гэта перашкаджае росту раслін і зніжае якасць расады.
Меры аховы
Прадухіліць хваробу альбо, па меншай меры, абмежаваць яе, можна скошваючы альбо знішчаючы гербіцыдамі паблізу гадавальнікаў густыя зараснікі раслін, якія з’яўляюцца другімі гаспадарамі грыба. Калі хвароба ўжо ёсць у гадавальніку, барацьбу з ёй праводзяць шляхам апырсквання расады адпаведнымі фунгіцыдамі.
Будынкі гарадской бальніцы (Магілёў)
Будынкі гарадской бальніцы — будынкі ў Магілёве, размешчаныя па адрасе вул. Боткіна, 2.
Гісторыя
У пасляваенны час створаны новыя будынкі. Цяпер гэта буйная шматпрофільная лячэбна-прафілактычная ўстанова. 3 1973 г.— бальніца хуткай дапамогі.
Архітэктура
Тры мураваныя карпусы сіметрычна размешчаны вакол азялененага курданёра. 2 бакавыя трохпавярховыя Е-падобныя ў плане будынкі галоўнымі прадаўгаватымі фасадамі арыентаваны на лінію забудовы вуліцы. Па цэнтры іх — неглыбокія рызаліты з галоўнымі ўваходамі. Вокны прамавугольныя з ліштвамі, прасценкі рызалітаў руставаныя. Двухпавярховы П-падобны ў плане корпус галоўным прадаўгаватым фасадам арыентаваны на курданёр, сцены яго фасадаў прарэзаны прамавугольнымі вокнамі. Паміж трохпавярховымі будынкамі размешчаны двухпавярховы прамавугольны ў плане адміністрацыйны корпус.
Мемарыяльная дошка падпольшчыкам
Мемарыяльная дошка падпольшчыкам устаноўлена ў 1976 г. на адміністрацыйным корпусе бальніцы.
У снежні 1941 г. урач М. П. Куўшынаў стварыў у бальніцы падпольную антыфашысцкую арганізацыю. У яе ўваходзілі ўрачы С. В. Мармулеўскі. К. А. Влагіна, С. П. Мельнік, муж і жонка Свірагіны, загадчыца кухні А. Пятрова, работніца кухні Е. Лемяшкова і інш. Падпольшчыкі аказвалі медыцынскую дапамогу байцам Чырвонай Арміі, якія не змаглі вырвацца з акружэння і засталіся ў горадзе, перапраўлялі іх у партызанскія атрады. М. П. Куўшынаў вёў разведвальную работу, выдаваў патрыётам фіктыўныя даведкі, каб выратаваць іх ад вывазу ў Германію, садзейнічаў адпраўцы ўрачоў да партызан, забяспечваў партызан медыкаментамі, быў адным з арганізатараў і членам Камітэта садзеяння Чырвонай Арміі. У маі 1943 г. члены групы арыштаваны і закатаваны ў гестапа. М. П. Куўшынаў пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені.
Уільям Алфрэд Фаўлер
Уільям Алфрэд Фаўлер (William Alfred Fowler;, , ЗША — ) — амерыканскі фізік і астрафізік, адзін з заснавальнікаў ядзернай астрафізікі. Член Нацыянальнай АН ЗША (1956).
Біяграфія
Скончыў універсітэт штата Агая (1933). 3 1936 у Каліфарнійскім тэхналічным інстытуце (з 1946 прафесар, у 1963—67 прэзідэнт).
Навуковыя працы ў галіне ядзернай фізікі, ядзернай і рэлятывісцкай астрафізікі, касмалогіі. Распрацаваў тэорыю тэрмаядзернага ўтварэння хімічных элементаў у нетрах зорак (1955). Пастуліраваў асноўныя працэсы нуклеасінтэзу ў зорках (1957; з Ф. Хойлам, М. і Дж. Бэрбіджамі). Прапанаваў механізм выбуху звышновых зорак (1960, з Ф. Хойлам), разлічыў пашыранасць лёгкіх хімічных элементаў на ранніх стадыях расшырэння аднароднага і ізатропнага Сусвету (1967).
Нобелеўская прэмія па фізіцы 1983 (з С. Чандрасекарам). Нацыянальны навуковы медаль ЗША (1974).
Губаха
Губаха (Губаха) — горад (з 1941 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Губахінскага раёна Пермскага краю. Насельніцтва 27,1 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 1755 годзе.
Горад размешчаны па абодвум берагам ракі Косьва, за 219 км ад горада Перм.
Буйнейшым прадпрыемствам Губахі з’яўляецца ААТ «Метафракс», якое вырабляе тэхнічны монаэтыламін, дыэтыламін, фармалін, метанол, уратрапін, пентаэрытрыт і інш. Іншым буйным прадпрыемствам горада з’яўляецца Губахінскі коксахімічны завод, які вырабляе каменнавугальныя лакі, нафталін, каменнавугальны алей, кокс, сульфат амонія, бензол, варволь і іншае.
Аліс Вайдэль
Аліс Элізабэт Вайдэль (Alice Elisabeth Weidel; нар. 6 лютага 1979, Гютэрсла, Германія) — нямецкі дзяржаўны дзеяч з партыі Альтэрнатыва для Германіі. Прымала ўдзел у выбарах у Бундэстаг у 2017 і 2021 гадах.
IC 3541
IC 3541 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аліс Вайдэль
Адукацыя
Мае вышэйшую адукацыю. Скончыла Байрайцкі ўніверсітэт.
Асабістае жыццё
Жыве з партнёркай, з якой выхоўвае 2 дзяцей.
Полк КАП «Вілейка»
Полк Ко́рпуса ахо́вы паме́жжа «Віле́йка» (польск.: Pułk KOP «Wilejka») — пяхотнае падраздзяленне Корпуса аховы памежжа часоў міжваеннай Польскай Рэспублікі, якое размяшчалася ў Вілейцы ў 1929—1939 гадах і прымала ўдзел у Польскай абарончай вайне, а таксама ў абароне дзяржаўных межаў падчас пахода Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь.
Гісторыя
Улетку 1929 г. загадам камандавання Корпуса аховы памежжа была расфармавана трэцяя памежная брыгада, а памежныя адзінкі, якія ўваходзілі ў склад гэтай брыгады, сталі падпарадкоўвацца камандаванню новаўтворанага палка, размешчанага ў Вілейцы. У выніку дзеяння правіла, паводле якога адзінкі Корпуса аховы памежжа атрымлівалі назвы згодна з мясцовасцямі іх размяшчэння, полк адразу займеў назву «Вілейка» і працягваў заставацца ў складзе брыгады «Вільна».
1 сакавіка 1934 года на базе рэзервовага ўзвода пры камандаванні палка была заснавана рэзервовая рота «Вілейка», якая складалася з камандавання, гаспадарчай дружыны і двух узводаў па дзве дружыны ў кожным, а пры школьнай стралковай роце быў сфармаваны школьны кулямётны ўзвод. Абсталяванне і настаўніцкі калектыў узвода складаліся з расфармаванай школьнай кулямётнай роты ў Цэнтральнай унтэр-афіцэрскай школе.
Загадам камандавання ад 23 лютага 1937 года была распачата першая фаза рэканструкцыі Корпуса аховы памежжа «R.3». Адным з яго вынікаў стала рэфармаванне палка «Вілейка» шляхам дадання ў яго склад аднайменнага батальёна, наданне яму статуса адміністрацыйнай адзінкі і рэарганізацыя камандавання. Брыгада «Вільна» была ліквідавана, а полк «Вілейка» стаў непасрэдна падпарадкоўвацца камандаванню КАП. Таксама адбылася рэарганізацыя батальёнаў «Будслаў» і «Краснае», а да таго ж і ўтварэнне новага рэзервовага батальёна «Вілейка». Падраздзяленне стала адміністрацыйным цэнтрам для батальёнаў «Будслаў», «Краснае», «Вілейка», роты сапёраў «Вілейка», узвода жандармерыі «Вілейка», паліцэйскага ўчастка пры палку «Вілейка» і станцыі паштовых галубоў «Смаргонь».
Увесну 1939 г. пачалася аварыйная мабілізацыя часткі сілаў Корпуса аховы памежжа: 23 сакавіка былі мабілізаваны рота сапёраў «Вілейка» і кавалерыйскі эскадрон «Будслаў». Пасля заканчэння мабілізацыі рота сапёраў была перадыслакавана ў раён дзеянняў, а эскадрон кавалерыі — да. 26 сакавіка эскадрон кавалерыі «Будслаў» быў выгружаны на чыгуначнай станцыі Русец на паўночным усходзе ад Велюня і перайшоў у падначаленне камандаванню кавалерыйскага згуртавання «Фелікс». Падчас вераснёвай кампаніі эскадрон пад камандаваннем Мар’яна Шалевіча ваяваў у складзе першага кавалерыйскага палка Корпуса аховы памежжа, у той час як рота сапёраў «Вілейка» да 6 верасня ўваходзіла ў склад роты сапёраў «Пултуцк». У красавіку быў мабілізаваны рэзервовы батальён «Вілейка» камандзіра Вацлава Куфэрскага, які быў перагрупаваны ў раён польскага Жыўца і там увайшоў у склад другога пяхотнага палка.
31 жніўня 1939 года, у першы дзень усеагульнай мабілізацыі, полк прыступіў да стварэння падраздзяленняў 35-й пяхотнай рэзервовай дывізіі. У сувязі з гэтым, падраздзяленне «Краснае» падрыхтавала да мабілізацыі камандаванне і другі батальён 207-га пяхотнага палка, а батальён «Будслаў» утварыў першы батальён і выведвальную роту 207-га пяхотнага палка. У дадатак, у склад палка ўвайшлі батальён «Івянец» і аднаіменны кавалерыйскі эскадрон.
Пасля завяршэння мабілізацыі, рэарганізаваны полк працягнуў ахову савецка-польскай мяжы даўжынёй 227.856 км, а ад 17 верасня працягнуў удзел у баях з савецкімі войскамі.
Напад на полк
А трэцяй гадзіне ночы 4-ы стралковы корпус, 22-я танкавая брыгада, 24-я кавалерыйская дывізія і савецкія памежныя войскі нанеслі ўдар па батальёне «Будслаў» маёра Мечыслава Бачкоўскага, з-за чаго да раніцы былі знішчаны ўсе стражніцы гэтага батальёна, аднак сам ён не быў цалкам разгромлены: памежныя роты «Альковічы» і «Даўгінава» здолелі адступіць да Вілейкі. Каля 14.00 з-за недахопу і страты рыштунка, а таксама ў выніку спалення моста праз Сэрвач, штаб батальёна «Будслаў» пакінуў сваё месца размяшчэння і адышоў спачатку да Вілейкі, а пасля — да Смаргоні. Маёр Бачкоўскі пры адступленні загадаў сканцэнтраваць дзве памежныя і рэзервовую роту, адна з якіх начавала ў вёсцы Маргі.
На батальён «Краснае» і аднайменны кавалерыйскі эскадрон накіравалі свае сілы войскі 100-й стралковай і 36-й кавалерыйскай дывізій і 15-га аддзела аховы памежжа НКУС. 100-я стралковая дывізія камбрыга Аркадзія Ярмакова пры дапамозе артылерыйскага дывізіёна нанесла ўдар па Красным, маючы ў якасці падтрымкі 331-ы стралковы полк маёра Бусулаева.
Батальёну «Івянец» разам з аднайменным эскадронам супрацьстаялі савецкія падраздзяленні ў выглядзе 15-га аддзела аховы памежжа, 3-га корпуса кавалерыйскага корпуса камдзіва Якава Чэравічэнкі і 6-га танкавага батальёна палкоўніка Балотнікава. У баях з гэтымі часткамі батальён «Івянец» пад камандаваннем капітана Ноўрата панёс цяжкія страты і быў знішчаны, але кавалерыйскі эскадрон ацалеў і здолеў адступіць.
Разбурэнне часткі батальёнаў палка «Вілейка» значна аслабіла яго абарончыя здольнасці, аднак 17 верасня чырвонаармейцы не змаглі цалкам знішчыць полк, які яшчэ быў здольны да абароны. Тым не менш, улічваючы значную колькасную перавагу войскаў Чырвонай Арміі, камандзір падраздзялення, падпалкоўнік Юзаф Крамчыньскі, распачаў адыход памежнікаў у бок Вільні.
Генадзь Мадэставіч Міхасевіч
Генадзь Мадэставіч Міхасевіч (1947—1987) — савецкі серыйны забойца. У перыяд з 1971 па 1985 гады здзейсніў 36 даказаных забойстваў жанчын і адзін замах на забойства. Арудаваў на тэрыторыі Віцебска, Полацка, а таксама ў ​​прылеглай сельскай мясцовасці Беларускай ССР.
Біяграфія да забойстваў (1947—1971)
Генадзь Міхасевіч нарадзіўся ў 1947 годзе ў вёсцы Іст Віцебскай вобласці ў звычайнай працоўнай сям’і.
У дзяцінстве быў замкнутым і малагаварлівым хлопцам, што было прычынай частых насмешак дзяўчын. Праз гэта цярпеў на комплекс сексуальнай непаўнацэннасці. Акрамя таго, Міхасевіч амаль штодзень назіраў як бацька-алкаголік ганяе па двары маці. Пра гэта ведалі знаёмыя і здзекваліся з Гены. Гэтыя два факты лічаць цэнтральнымі ў дзяцяча-юнацкім фарміраванні Генадзя.
Быў прызваны ў армію, але не даслужыў — камісаваны праз хваробу на гепатыт.
У 1970 годзе паступіў у Гарадоцкі тэхнікум механізацыі сельскай гаспадаркі. За час навучэння ў тэхнікуме ён неаднакратна наведваўся да бацькоў у роднай вёсцы і там жа здзейсніў свае першыя забойствы.
Злачынствы (1971—1985)
«Калі я яе душу, і яна трапеча, я адчуваю, як па маіх руках у мяне ўліваецца нейкая сіла»
Першае забойства адбылася 14 мая 1971 года. У той дзень Міхасевіч хацеў здзейсніць самагубства з-за таго, што растаўся са сваёй дзяўчынай (пазней следства вызначыла, што растаўся ён з ёй за год да гэтага). Дзеля гэтага ён адрэзаў у Полацку бялізнавую вяроўку. Але па дарозе сустрэў маладую жанчыну, Людмілу Андралаву. Як пазней скажа Генадзь, ён вырашыў «не давіцца з-за бабы, а лепей самому некага задавіць».
29 кастрычніка 1971 маньяк амаль папаўся на гарачым. Калі Міхасевіч схапіў чарговую дзяўчыну, тая пачала вырывацца і крычаць. У гэты момант яе пачулі хлопцы, якія перапужаліся, але з ліхтарыкам пайшлі на крык. Міхасевіч гэта зразумеў і вырашыў не рызыкаваць, і ўцёк з месца злачынства. Дзяўчына засталася жывая, а да следства папаў адзін доказ — вяроўка з крывёю першай групы (у барацьбе Міхасевіч быў укушаны). Аднак у гэты жа дзень забіў і згвалціў іншую дзяўчыну, труп якой быў знойдзены наступнай раніцай.
Наступныя забойствы здзейсніў у 1972 годзе, 15 красавіка і 30 ліпеня (гэтая ахвяра была задушана стэбламі жыта). Яшчэ адну жанчыну забіў у красавіку 1973 года. У гэтым жа годзе скончыў тэхнікум, вярнуўся ў вёску Іст і пачаў працаваць у саўгасе. У 1974 годзе злачынстваў не рабіў.
Для ўсіх сваякоў, калег і сяброў Генадзь працягваў здавацца выдатным і працалюбівым чалавекам. Сам ён зусім не вылучаўся ад астатніх: меў сям’ю, рэдка спатрабляў алкаголь, не паліў, уступіў па ўласным жаданні ў КПСС.
За злачынствы Міхасевіча да гэтага былі асуджаныя 14 чалавек, адзін з іх быў пакараны смерцю, другі аслеп у турме.
Следства і арышт
Для прадухілення забойстваў былі задзейнічаны ўсе органы міліцыі. Былі створаны патрулі дружын. Цікавым фактам з’яўляецца тое, што Міхасевіч быў народным дружыннікам, і, па сутнасці, шукаў сам сябе, таксама правяраючы чырвоныя «Запарожцы».
Калі міліцыя стала масава апытваць мужчын наваколля, маньяк вельмі занепакоіўся. Тады ён вырашыў зваліць віну за свае злачынствы на кагосьці іншага і напісаў лісты ў некалькі газет, дзе адказнасць брала на сябе выдуманая арганізацыя «Патрыёты Віцебска», якая нібыта складалася з мужоў-раўніўцаў. Падобная запіска была засунута Міхасевічам у рот адной з ахвяр. Гэта стала фатальнай памылкай, і праз колькі часу следства вылічыла маньяка па почырку. 9 снежня 1985 года ён быў арыштаваны.
Суд і прыгавор
Забойца 36 жанчын быў прызнаны прытомным. 14 красавіка 1987 года суд прыгаварыў Генадзя Міхасевіча да смяротнага пакарання, прысуд выканалі 25 верасня 1987 года. Паводле іншых даных — 3 лютага 1988 года ў Пішчалаўскім замку.
Казімір Юльянавіч Мэтэ
Казімір Юльянавіч Мэтэ (, в. Бараўляны, Мінскі павет —, Бараўляны) — адзін з арганізатараў Магілёўскага патрыятычнага падполля ў час Вялікай Айчыннай вайны, педагог.
Біяграфія
Паходзіў з польскай сялянскай сям’і. З 1927 года настаўнічаў у Бабруйскім раёне, Менску, Магілёве. Скончыў у 1931 годзе Ленінградскі педагагічны інстытут імя А. Герцэна. Выкладаў у Польскім педагагічным тэхнікуме, быў супрацоўнікам БелАН. Ажаніўся, гадаваў дзіця.
Арыштаваны 7 лістапада 1933 у Мінску. Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ 27.2.1934 як «член ПАВ і за антысавецкую дзейнасць» да 3 гадоў папраўча-працоўных работ. Этапаваны ў Сібірскі канцлагер НКУС (Марыінск, Кемераўская вобласць, Новасібірск). Вызвалены 23 ліпеня 1936 года.
У ліпені 1941 года НКУС Магілёўскай вобласці пакінуты ў тыле немцаў для арганізацыі падпольнай работы. У пачатку 1942 быў у ліку стваральнікаў падпольнай арганізацыі «Камітэт садзеяння Чырвонай арміі», якая аб’яднала многія падпольныя групы, мела сувязі з партызанамі. З сакавіка 1943 года ў партызанах. З 1944 года выкладчык Магілёўскага педагагічнага інстытута. Зноў арыштаваны 8 чэрвеня 1946. Абвінавачваўся ў здрадзе радзіме. Асуджаны не быў.
Вызвалены і рэабілітаваны 8 мая 1947. За актыўны ўдзел у партызанскім руху ў час Другой сусветнай вайны 9 лютага 1949 судзімасць з Мэтэ была знята. У 1948—1964 гадах дырэктар, завуч Бараўлянскай СШ. Па першай справе (№ 14225-с; захоўваецца з фотаздымкам у архіве КДБ Беларусі) рэабілітаваны калегіяй Вярхоўнага суда БССР 29.5.1959.
Аляксандр Гаўланд
Аляксандр Эбергарт Гаўланд (Alexander Eberhardt Gauland; нар. 20 лютага 1949, Хемніц, Саксонія, Германія) — нямецкі палітык з партыі Альтэрнатыва для Германіі. Прымаў удзел у выбарах у Бундэстаг у 2017 годзе.
Петэр Гензель
Пе́тэр Ге́нзель (Peter Hänsel;, , (правінцыя Сілезія) — , , Аўстрыя) — нямецка-аўстрыйскі кампазітар і скрыпач.
Біяграфія
Петэр Гензель вучыўся музыцы ў свайго дзядзькі. У 1787 годзе ўступіў у пецярбургскі аркестр графа Рыгора Аляксандравіча Пацёмкіна. З 1791 года працаваў канцэртмайстарам польскай дваранкі Ізабелы Любамірскай у Вене. Гензель браў урокі ў Іозефа Гайдна, у 1802 годзе ездзіў у Парыж.
Петэр Гензель з’яўляецца аўтарам 35 струнных квартэтаў, 4 квінтэтаў, 3 квартэтаў для флейты і кларнета, 9 дуэтаў для скрыпкі, а таксама розных паланэзаў, ронда, маршаў і г. д.
Свята-Міхайлаўская царква (Забараўцы)
Гісторыя
Пабудавана ў 1996 годзе. 27 красавіка 1996 года была асвячона.
Архітэктура
Пабудавана з дрэва ў традыцыях народнага дойлідства.
Марыя Голуб-Бучынская
Марыя Голуб-Бучынская (1893, вёска Няверышкі (Невярышкі), Віленскі павет, Віленская губерня, Расійская імперыя — 1939, Прага, Чэхаславакія) — беларуская літаратарка, паэтэса і асветніца.
Біяграфія
Год нараджэння Марыі Голуб прыблізны — лічыцца, што яна нарадзілася каля 1893 года. У 1913 годзе жыла і настаўнічала ў Варшаве, дзе пазнаёмілася з Зоськай Верас.
У 1914 годзе разам з маці, сястрой і братам пераехала ў Петраград. Працавала ў польскай школе.
З 1920-х гадоў жыла ў Празе, дзе навучалася на доктарку. У 1925 годзе выйшла замуж, змяніўшы прозвішча на падвойнае: Голуб-Бучынская.
Як урач займалася пытаннямі санітарыі і гігіены, лячэннем і прафілактыкай сухотаў. Працавала ў санаторы Альберцінум (Жамберк, Чэхаславакія).
IQ48
IQ48 — беларускі музычны гурт з Мінску.
Марыя Голуб-Бучынская
Біяграфія
У верасні 1939 года ў Празе, перажываючы пачатак Другой сусветнай вайны, скончыла жыццё самагубствам.
IQ48
Гісторыя
Гурт IQ48 утварыўся ў 2000 годзе. Першапачаткова калектыў складаўся з двух вакалістаў, якія чыталі рэп пад жывы акампанемент гітары і драм-машынкі, а ў 2002 годзе гурт абзавёўся ударнікам, басістам і саксафаністам. Змянілася і музыка калектыву: IQ48 зайгралі мілагучную сумесь рока, хіп-хопу, ска і фанку. Стылістычнымі рамкамі гурт сябе не абмяжоўвае і па гэты дзень, прапаведуючы поўную волю творчасці. Прыблізна ў гэты ж перыяд нарадзіўся і знакаміты слоган калектыву «IQ48 — здаровыя лосі!». Адначасова з гэтым гурт прынцыпова і канчаткова перайшоў на беларускую мову выканання песень. У новым амплуа IQ48 сталі пераможцам рок-фестывалю «Басовішча-2003» (Польшча), паклаўшы пачатак сваім штогадовым выступам на гэтым фестывалі. У 2008 годзе IQ48 выступалі на «Басовішчы» ўжо ў якасці хедлайнераў.
У перыяд 2003—2004 гадоў гурт нечакана пакідаюць саксафаніст Іван Зуеў і другі вакаліст Фрэйд (псеўданім Паўла Зыгмантовіча), які акрамя вакальнай нагрузкі яшчэ і пісаў тэксты. Музыкі вырашылі не шукаць Фрэйду замену, і адзіным вакалістам застаўся Аляксандр Ракавец, месца ж саксафаніста заняў Дзяніс Дзеравенка (ex- Meduza).
У 2004 годзе гурт IQ48 перамог у конкурсе на лепшы гімн чэмпіёна Беларусі па футболу — каманды «Шахцёр» (Салігорск). У гэтым жа годзе гімн быў запісаны і выкананы на ўшаноўванні чэмпіёнскага клуба.
У 2005 годзе кампаніяй «West Records» быў выдадзены дэбютны альбом IQ48 пад назвай «Вар'яты». Плытка была адзначана крытыкамі як адна з лепшых у беларускай альтэрнатыўнай музыцы таго часу, а такія песні, як «Таполі», «Выйсце» і «Карыда» разышліся па масе зборнікаў-кампіляцый і хіт-парадаў. Ужо тады слухачамі быў адзначаны своеасаблівы гумар калектыву ў спалучэнні з уменнем памеркаваць аб надзённым. Па выніках сезону 2005—2006 гадоў кампазіцыя «Выйсце» з альбома «Вар’яты» заняла 2-е месца ў конкурсе на званне «песня года» беларускага інтэрнэт-парталу «Тузін Гітоў».
Перыяд з 2005 па 2006 год гурт правёў, удзельнічаючы ў розных музычных фестывалях як у Беларусі, так і за мяжой (Польшча, Украіна, Прыбалтыка). У 2006 годзе ў Польшчы быў зняты кліп на песню «Святло ў цемры», які трапіў у ратацыю на польскім тэлебачанні. 15 верасня 2006 года гурт «IQ48» выступіў разам з гуртам «Zet» у клубе «Юла». У 2007 годзе з’явіўся кліп на песню «Карыда» (вытворчасць польскай «TV Working Studios»). Улетку таго ж года на фестывалі «Be2gether» гурт «IQ48» выступіў на адной сцэне з сусветнымі зоркамі: Morcheeba, Bloodhound Gang і Therapy. Увесну 2008 года ў рамках беларуска-польскага фестывалю «Solidarny z Białorusią» гурт выступіў перад 15 тысячамі гледачоў, атрымаўшы захопленыя водгукі ў польскай прэсе і на тэлебачанні. Той жа вясной быў зняты яшчэ адзін відэакліп на песню «Гэй, наперад!», пасля чаго гурт у Мінску прыступіў да запісу свайго другога альбому. Праца ў студыі перамяжоўвалася ўдзелам у канцэрце лепшых рок-калектываў Беларусі на ўкраінскім фесце «Be Free», а таксама ў горадзе Гуляйполе разам з гуртамі «Бумбокс» і «Zdob și Zdub», чым заслужыла любоў і ўкраінскіх слухачоў.
Другі альбом IQ48 атрымаў назву «Героі!» паводле адной з песень плыткі і быў выдадзены кампаніяй «West Records». Рэліз адбыўся 17 лістапада 2008 года, а 12 снежня ў адным з найбуйнейшых мінскіх клубаў прайшла яго прэзентацыя. Канцэрт трансляваўся інтэрнэт-радыёстанцыяй «NETradio» у сусветнай сетцы, што дазволіла слухаць яго ў любой кропцы планеты. Альбом IQ48 «Героі!» па выніках продажаў лэйбла ўвайшоў у пяцёрку лепшых.
Гурт актыўна працуе адначасова над дзвюма канцэртнымі праграмамі.
У 2009 годзе з гурту сышоў саксафаніст Дзяніс Дзеравенка, замест саксафону ў гурце зараз гучыць другая гітара, на якой грае Павел Яноўскі. Таксама ў сувязі з пераездам у Польшчу ўвесну з гурту сышоў Кастусь Калеснікаў. У сеціве з’явілася аб’ява, што ў гурт патрабуецца бас-гітарыст, на якую адгукнуўся Юрый Жухараў. Літаральна за тры дні ён падняў рэпертуар IQ48, прайшоў праслухоўванне і з верасня 2009 года пачаў граць у гурце. З ім гурт выступіў 20 лістапада 2009 на 10-годдзі гурту «B:N:». 9 чэрвеня 2009 года гурт выступіў у супольным канцэрце разам з Band A, Vinsent, Rahis у клубе «Графіці».
У 2009 годзе на студыі Паўла Яноўскага «Таксафон» гурт запісаў акустычную праграму, запрасіўшы Уладзіслава Плюшчава (Крамбамбуля) падыграць на бас-гітары. У лістападзе 2009 года IQ48 прапанавалі ў сеціве акустычны альбом «Зрабі сам. Акустыка» ў аўдыё і відэа-версіях. Кліп на песню «Карыда» атрымаў 2-ю прэмію ў «Кліп-марафоне 2009».
У красавіку 2010 года гурт разам з «NETradio» выпускае новы сінгл «Просты хлопец», у які ўвайшлі дзве новыя песні «Просты хлопец» і «Я памёр», у запісу якіх прымаў удзел Юрый Жухараў. У маі 2010 года яго выключылі са складу гурту. На яго месца прыйшоў былы ўдзельнік «Крамбамбулі» Уладзіслаў Плюшчаў. 27 чэрвеня 2010 года на канале «СТБ» было паказана тэлевізійнае шоу «Зорны рынг», у якім прымаў удзел гурт IQ48. Запіс шоу адбываўся яшчэ ўвесну. IQ48 змагаліся за глядацкія сімпатыі з Аляксандрай Гайдук.
У лістападзе 2011 года выйшаў новы альбом «HMR» (перавыдадзены ў 2012).
Марыя Голуб-Бучынская
Дзейнасць
Мастацкія творы Марыі Голуб-Бучынскай адрасаваныя пераважна дзецям. У 1926—1927 гг. яна была самай актыўнай аўтарй дзіцячага дадатку «Зорка» ў віленскай газеце «Biełaruskaja Krynica». Друкавала пад псеўданімамі Niawieryskaja i Hałubka, а таксама крыптанімамі N-ja i H-ka вершы і апавяданні — як свае ўласныя, так і перакладзеныя з чэшскай, украінскай і сербскай моў.
IQ48
Гісторыя
Далей музыкі зрабілі паўзу ў дзейнасці, якую аднавілі ў 2016 годзе. Гэты год адзначыўся сінглам «Зброя» і чацвёртым студыйным альбомам «Трымай свой час». Пасля прэзентацыі дыска 18 снежня ў клубе TNT з IQ48 сышоў адзін з яго заснавальнікаў Яўген Бузоўскі. Як паведаміў Аляксандр Ракавец, з гэтага моманту гурт знаходзіцца на паўзе.
Марыя Голуб-Бучынская
Дзейнасць
У суаўтарстве з З. Верас выдала ў 1927 кнігу «Садок для нашых дзетак», куды ўвайшлі вершы, апавяданні і круцігалоўкі.
Для дарослых пісала артыкулы і брашуры на тэму здароўя, гігіены, таксама фізічнага выхавання.
Таксама перакладала мастацкія творы, якія друкавала ў выданнях «Жаноцкая справа», «Шлях моладзі» і «Biełaruskaja Krynica».
Жывое рэчыва
Жывое рэчыва — сукупнасць жывых арганізмаў у біясферы. Тэрмін уведзены У. І. Вярнадскім, які вылучаў жывое рэчыва ў шэрагу іншых тыпаў рэчываў, якія складаюць біясферу (біягеннае, коснае, біякоснае і інш.)
Жывое рэчыва прадстаўляе сабой мізэрную частку біясферы, аднак менавіта жывому рэчыву належыць, па меркаванні Вярнадскага, галоўная роля ў фарміраванні зямной кары. У склад жывога рэчыва ўваходзяць як арганічныя (у хімічным сэнсе), так і неарганічныя, або мінеральныя, рэчывы. Вярнадскі пісаў:
Ідэя аб тым, што з'явы жыцця можна растлумачыць існаваннем складаных вугляродзістых злучэнняў — жывых бялкоў, беззваротна аспрэчаная сукупнасцю эмпірычных фактаў геахіміі… Жывое рэчыва — гэта сукупнасць усіх арганізмаў. Яго дзеянні з'яўляюцца вынікам усяго яго рэчыва цалкам. Сказаць, што праявы арганізмаў у першую чаргу засяроджаныя ў бялках, а не ў карбанатах, або ў свабодным кіслародзе, імі вырабленым, — гэта аднолькава супярэчыць рэчаіснасці.
Спецыфіка жывога рэчыва складаецца ў наступным:
Праца жывога рэчыва ў біясферы досыць разнастайная. Па Вярнадскаму, праца жывога рэчыва ў біясферы можа выяўляцца ў дзвюх асноўных формах:
а) хімічнай (біяхімічнай) — першы род геалагічнай дзейнасці; б) механічнай — другі род такой дзейнасці.
Біягенная міграцыя атамаў першага роду выяўляецца ў сталым абмене рэчыва паміж арганізмамі і навакольным асяроддзем у працэсе пабудовы цела арганізмаў, ператраўлення ежы. Біягенная міграцыя атамаў другога роду складаецца ў перамяшчэнні рэчыва арганізмамі падчас яго жыццядзейнасці (пры будаўніцтве нор, гнёздаў, пры заглыбленні арганізмаў у грунт), перамяшчэнні самога жывога рэчыва, а таксама прапусканні неарганічных рэчываў праз страўнікавы тракт грунтаедаў, ілаедаў, фільтратараў.
Для разумення той працы, якую здзяйсняе жывое рэчыва ў біясферы, вельмі важнымі з'яўляюцца тры асноўныя палажэнні, якія У. І. Вярнадскі назваў біягеахімічнымі прынцыпамі:
Аддаючы належнае памяці вялікага заснавальніка вучэння аб біясферы, наступнае абагульненне А. І. Перэльман прапанаваў назваць «законам Вярнадскага»:
«Міграцыя хімічных элементаў на зямной паверхні і ў біясферы ў цэлым здзяйсняецца або пры непасрэдным удзеле жывога рэчыва (біягенная міграцыя), або ж яна працякае ў асяроддзі, геахімічныя асаблівасці якога (О2, СО2, H2S і г.д.) пераважна абумоўленыя жывым рэчывам — як тым, што ў цяперашні час засяляе дадзеную сістэму, так і тым, якое дзейнічала на Зямлі на працягу ўсёй геалагічнай гісторыі».