cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паўстанне 1863 года ў Ігуменскім павеце
Асноўныя падзеі
Самым моцным і баяздольным атрадам Мінскай губерні лічыўся Ігуменскі, які ўзначальваў Станіслаў Ляскоўскі (псеўданім Собэк). Ядро яго сфарміравалася яшчэ 17 красавіка 1863 годзе ў Багушэвiчах — маёнтку Свентаржэцкага. Адным з першых ў Багушэвічы прыбыў адстаўны штабс-ротмістр Гектар Карказовіч. У сельскім праўленні Свентаржэцкі сарваў са сцяны царскі партрэт, зачытаў «друкаваны маніфест, аб’явіў, каб не плаціць ніякіх падаткаў i не даваць рэкрута і што зямлю ён дорыць сялянам». Усе ж кнігі і паперы ў канцылярыі паўстанцы знішчылі. Адсюль паўстанцы адправіліся ў Ляды, злучыўшыся з Ляскоўскім, які па дарозе ў атрад, ледзь не трапіў у бяду, бо быў арыштаваны выпадкова сустрэтымі царскімі афіцэрамі, і давялося яго вызваляць. У Лядах Ляскоўскі аб’явіў сябе камандзірам. 3 паўстанцамі застаўся і камісар Свентаржэцкі, таму Ігуменскі атрад часта называлі таксама «партыяй Свентаржэцкага».
Са шляхты Суціна ў атрад паўстанцаў пайшлі: Казімір Захарэвіч, 25 гадоў, Франц Корзюк, 25 гадоў, Антон Гарэцкі, 32 гады, Гіляры Татур, 19 гадоў (у іншым месцы Захарый), Франц Акаловіч, 17 гадоў, Іван Матус (Матусевіч ?)74.
Атрад складаў з 150 чалавек, быў падзелены на групы — шосткі, па 6 чалавек, і плутоны — 5 шостак. Штаб складалі: Ляскоўскі — галоўны ваенны начальнік, Свентаржэцкі — ваенны камандзір, Мельхіёр Ваньковіч — касір, Альгерд Гансецкі — загадчык правіянту і Баляслаў Акуліч. Зрабілі ўмацаванні, што дазволіла доўгі час стрымліваць націск царскіх войскаў.
«…З гэтага боку Суціна я знайшоў мост раскіданым, і з бярвёнаў і маставой насцілкі складзена нешта накшталт рэданта, а на самым беразе рэчкі насыпаны вал, каб абстрэльваць вугал рэ­данта і ўвесь даволі глыбокі брод; наогул цяжка даступная балотная мясцовасць размяшчэннем маставых прыкрыццяў да таго ўмацавалася, што ўзяць яе адной пяхотай без значнай страты было немагчыма».
Менш паспяховай для паўстанцаў ста­ла сутычка пад Лядамі 29 красавіка, дзе карнікам удалося захапіць абоз iнсургентаў.
У маі выступленні мяцежнікаў у Мінскай губерні дасягнулі найбольшага размаху. Царскія войскі паўсюдна праследавалі атрады паўстанцаў, якія накіроўваліся ў Ігуменскія лясы. Сярод іх быў штабс-капітан Мельхіёр Чыжык з сарака мяцежнікамі, якія засталіся з 200 чалавек пасля сутычкі з вайскоўцамі. Яму ўсё ж удалося выйсці з гэтай групай паплечнікаў у Ігуменскія лясы і праз некаторы час далучыцца да паўстанцаў на чале з Ляскоўскім.
9 мая 1863 года адбыўся жорсткі бой за некалькі вёрст ад вёскі Юравічы. У рапарце камандзіра царскіх войскаў адзначана, што адшукаць паўстанцаў было надзвычай цяжка, бо Ляскоўскі «ўвёў у шайцы (так у дакументах называліся паўстанцы) парадак і дысцыпліну, строга караючы парушальнікаў, прывучыў паўстанцаў здымацца з пазіцыі за некалькі хвілін; займаючы ж для начлегаў заўсёды самыя непраходныя лясы, ён захоўвае найвялікшыя перасцярогі».
«Камандуючы атрадам з 3 рот Вялікалуцкага палка і 50 казакоў маёр Грыгореў 10-га чысла гэтага мая данёс, што 9-га чысла а 3-яй гадзіне апоўдні ён дагнаў за 5 вёрст ад вёскі Юравічы шайку Свентаржэцкага, дзе мяцежнікі зрабілі завалы з тоўстых ссечаных дрэў, з-за якіх пры нападзе на iх біліся на смерць, кожны завал трэба было браць прыступам. Жорсткі бой працягваўся 2 гадзіны, пасля якога мя­цежнікі (іх, паводле меркавання маёра Грыгорева, было да 400 чалавек) кінуліся бегчы у розныя бакі. Атрад гнаўся за імі больш за 2 вярсты. Надыход вечара прымусіў спыніць праследаванне.
У гэтым дзеле забіта мяцежнікаў у саміх завалах 19, узята ў палон раненых 5, аб колькасці забітых і параненых пры праследаванні яшчэ невядома; з нашага боку забіты Вялікалуцкага палка падпаручнік Іваноў, ніжніх чыноў 9, цяжка па­раненых 23, з іх памерла 3, лёгка паране­ных 9, з іх 5 паступіла ўжо ва фронт, кантужаных 2, цяжка паранены казак 1 (памёр), кантужаны 1.
10-га чысла прывезена а 8-ай гадзіне вечара ніжніх чыноў 23; з іх 1 памер.
11-га чысла з’явіліся да мяне трое па­раненых інсургентаў з партыі Свентаржэцкага, што разам з ім уцяклі, і потым, бо не маглі за ім ісці, адпушчаны Ляскоўскім, якія паказваюць, што ў партыі іх у часе бою было 120 чалавек. Пасля ж спынення бою іх сабралася 30 чалавек, начавалі вёрстах у трох ад месца бітвы і назаўтра накіраваліся на Раванічы…».
Гэты дакумент сведчыць пра мужнасць і баявое майстэрства паўстан­цаў Ляскоўскага, пра даволі вялікія стра­ты царскіх войскаў, і дае падставу лічыць, што не шмат інсургентаў удзельнічала ў баі. Забітыя паўстанцы і салдаты былі пахаваны ў Юравічах.
Пасля Юравіцкай бітвы Б. Свентаржэцкі перадаў камандаванне С. Ляскоўскаму і з’ехаў за мяжу.
23 мая 1863 года больш як 40 паўстанцаў уварваліся ў Багушэвічы і павесілі на перакладзіне варот уласнага дома мясцовага свяшчэнніка Данілу Канапасевіча. Называецца некалькі прычын гэтага жорсткага ўчынку. Адна з іх — за тое, што «парваў адозву рэвалюцыйнага камітэта, у якой была абяцана сялянам зямля, калі яны далучацца да мяцяжу». Перад гэтым ён знайшоў на сваім стале запіску мяцежнікаў такога зместу: ''«Отец Конапасевич! Твои укоры слишком жестоки, и потому будь уверен, что ты останешься жить только тогда, когда ни одного из нас не останется в живых»''.
Ёсць і такія звесткі: «Повешен повстанцами за агитацию крестьян помогать войскам в поимке повстанцев и жестокое обращение с пленными повстанцами».
Працуючы над раманам «Каласы пад сярпом тваім», Уладзімір Караткевіч адшукаў у архівах наступнае: ''«…У 20 вёрстах ад Ігумена, ля вёскі Юравічы, … былі захоплены палонныя. Пачалася расправа. Адзін з параненых паўстанцаў прасіў піць, і тады поп Канапасевіч, грунтуючыся, відаць, на вучэнні аб хрысціянскай літасці, насыпаў яму ў рот пяску. Пазней гэтага папа паўстанцы павесілі на перакладзіне ўласных варот, чым далі афіцыйнай прэсе падставу крычаць аб злачынствах.»''
«Сегодня, т.е. 25 мая, получен мною рапарт Якшицкага тысячскага следующего содержания: 24 числа мая месяца шайка мятежников в три часа по полудню в одной версте от д. Якшицы перешли большую дорогу и направились на казённую д. Каменичи, о чем донёс Вашему Превосходительству, послал лист присовокупив, что об этом мною сообщено и Вашему начальнику, подполковнику Бурскаму.
Уездный исправник майор (Костров)» Поспехі атрада Ляскоўскага прыцягвалі ў яго шэрагі новых валанцёраў. У канцы мая свежую групу, сфарміраваную ў Мінску, прывёў Ваньковіч-Леліва. Па некаторых звестках, праз некалькі дзён той жа ўвішны Леліва з’явіўся ў атрад з новымі людзьмі з горада.
Сітуацыя ў Мінскай губерні, у першую чаргу на Ігуменшчыне, хвалявала галоўнага душыцеля паўстання генерал-губернатара Паўночна-Заходняга краю Мураўёва, які з Вільні кіраваў усімі аперацыямі. У другой палове мая ён прызначае ў Мінск часовым ваенным губернатарам з вялікімі паўнамоцтвамі генерала Забалоцкага. Аб звярынай лютасці апошняга пісаў у свой час А. І. Герцэн. Камандаваць войскамі ў Ігуменскім павеце замест падпалкоўніка Чурскага даручылі вопытнаму генералу Русінаву.
«9-га а 6-ай гадзіне раніцы пачаўся канцэнтрычны рух у пушчу, дзесяццю ротамі, з Раванічаў, Дубаўручча, Юравічаў, Мiкулічаў. На працягу 14 гадзін няспыннай і стамляльнай хады абшукана большая частка лесу. Шмат было слядоў, сустракаліся пакінутыя бівакі, трапляліся нават незатушаныя вогнішчы з яснымі прыкметамі нядаўняга знаходжання мяцежнікаў, але шайкі не адкрыта».
Частка паўстанцаў на чале з Ляскоўскім пры выхадзе з акружэння наткнулася на атрад царскіх салдат пад камандай падпалкоўніка Жукава. 13 чэрвеня адбыўся бой у гу­стым лесе каля фальварка Лочын. Страты паўстанцаў склалі: 4 забітыя, 1 паранены і 18 палонных. Пасля бою затрымана яшчэ 10 інсургентаў, у тым ліку Гектар Карказовіч.
Паводле Прадпісання мінскага ваеннага губернатара Забалоцкага, каля 40  палонных «из шайки Свенторжецкого и Коркозевича» 22 чэрвеня 1863 года павінны быць прыведзены з Ігумена ў Мінск для расследавання і прыняцця адпаведных мер.
Паводле гістарычных сведчанняў, уладам тады здавалася, што ўсё скончана.
«Няспынныя рухі атрадаў, зробленыя ў першай палове чэрвеня, мелі вышкам калі не канчатковае знішчэнне, то поўнае рассе­янне шаек Свентаржэцкага, Карказовіча (узятага пасля бою 13 чэрвеня ў палон) і Ляскоўскага… Некаторыя з мяцежнікаў праз адну адсутнасць ежы ўжо дабравольна аддаліся войскам і сялянам для прадстаўлення іх мясцоваму начальству. Так зрабіў адзін з прадвадзіцеляў Гектар Кар­казовіч…
Ды і сам Баляслаў Свентаржэцкі, як відаць з апошніх вельмі верагодных паказанняў аднаго селяніна, што размаўляў з ім, даведзены да такога становішча, пры якім думка аб самагубстве не раз мусіла западаць яму ў галаву. Што ж да Ляскоў­скага, то ён нібы знік з выбранай ім для сваёй злачыннай дзейнасці арэны».
Адносна Свентаржэцкага царскі дакумент не памыляўся: ён такі не вытрымаў цяжкасцей партызанскай вайны і адразу пасля апісаных падзей уцёк за мяжу. Але ва ўсім астатнім спадзяванні ўлад былі марныя. Заставаліся яшчэ Ляскоўскі, Трусаў, некалькі дзесяткаў загартаваных у баях і паходах байцоў. Прайшло ўсяго некалькі тыдняў, і 23 ліпеня, паблізу вёскі Валадута, людзі Ляскоўскага захапілі ў палон царскага генерала Грунта — начальніка 3-яй рэзервовай дывізіі. Ён быў адпушчаны пад слова гонару, што не стане ваяваць з інсургентамі.
15 верасня 1863 г. ваенны начальнік Ігуменскага павета генерал-маёр Русінаў даносіць мінскаму ваеннаму губернатару пра аколіцы і вёскі Ігуменскага павета, што прымалі ўдзел у паўстанні. Першы населены пункт у гэтым спісе — аколіца Суцін. «''Чрез околицу Суцин неоднократно проходили мятежницкие шайки в апреле и мае месяцах, и при таковых переходах пользовались продовольствием от местных жителей. Из Сутина гораздо более, чем из других околиц, присоединилось шляхты к шайкам''». Ігуменскі ваенны начальнік прапануе выселіць 7 сем’яў з Суціна ў Сібір.
''«Бачачы з рапарту вашага правасхадзіцельства ад 3 кастрычніка за № 2192, што мяцежнікі яшчэ знаходзяць прыстанак у некаторых паветах Мінскай губерні, а асабліва ў Ігуменскім, прашу зрабіць строгую заўвагу генералу Русінаву і прадпісаць яму абавязкова знішчыць гэтыя шайкі, прычым, ці не знойдзеце патрэбным прызначыць іншага ваеннага начальніка Ігуменскага павета на месца генерала Русінава. Прашу ваша правасхадзіцельства прыняць рашучыя захады, каб спыніць мяцежнікам усе сродкі харчавання і ўжываць сельскую варту для канчатковага ачышчэння паветаў ад гэтых валацуг».''
На пачатку лістапада 1863 года магілёўскі губернатар Беклямішаў атрымаў звесткі, што атрад Ляскоўскага хаваецца ў лясах за 30 вёрст ад межаў Магілёўскай губерні. 12 лістапада ён заклапочана пісаў Мураўёву, што
«існаванне гэтай шайкі… тым небяспечней, што пры пэўных акалічнасцях яна можа паслужыць ядром для больш значнай банды і выклікаць новыя беспарадкі на мяжы Магілёўскай губерні, чаму спрыяе і мясцовасць, пакрытая лясамі і балотамі»
Па загаду Мураўёва супраць паўстанцаў зноў накіраваліся войскі з боку Мінска і Магілёва. У няспынных баях сілы паўстанцаў паступова слабелі. Як сведчаць паказанні штабс-капітана Мельхіёра Чыжыка, які пакінуў атрад Ляскоўскага і Трусава ў канцы кастрычніка 1863 года, у ім заставалася ўсяго 75 байцоў.
Бачачы бязвыхаднасць далейшай барацьбы, Станіслаў Ляскоўскі ў снежні 1863 года распусціў Ігуменскі паўстанскі атрад.
5 мая 1864 г. ваенны начальнік Ігуменскага павета генерал-маёр Русінаў даносіць у рапарце мінскаму генерал-губернатару што патрабуе значна большага пакарання для Суціна: выселіць усе 42 шляхецкія сям’і (адна, 43-я сям’я, можа быць пакінута на месцы, бо перайшла ў праваслаўе) і 17 сем’яў суцінскіх яўрэяў. Бо яўрэі суцінскія «сильно подозреваются в способствовании мятежникам, как в доставлении продовольствия, так и в передаче разных сведений, к чему по врождённому им корыстолюбию отказать не могут». «Все они находятся между собой в тесном родстве и дружбе. Жители оной околицы показали крайнее упорство в зловредных действиях против правительства, до этого времени я удерживался от выселения оной только вследствии обширности околицы Суцін. В ней 43 двора с 284 душами обоего пола. Теперь же я убеждён, что выселить всю сутинскую шляхту тем более необходимо, что следить за Суціном нет возможности, так как околица расположена на острове, окруженном глубокими болотами, прекращающими сообщение не только с окрестными местностями, но и между отдельными домами самой околицы».
Асобныя паўстанцы трымаліся ў мінскіх лясах, напрыклад, Васіль Канапацкі, які распачынаў паўстанне разам з Антонам Трусавым 19 красавіка 1863 года, здаўся ўладам толькі ў кастрычніку 1866 года.
Вынікі і наступствы
Пасля падаўлення паўстання з яго ўдзельнікамі жорстка расправіліся. Тых, хто здаўся ўладам, саслалі ў Сібір. Сярод іх — усіх жыхароў вёскі Валадута, а таксама сялян, дробную шляхту іншых вёсак і ваколіц Ігуменшчыны. Паводле афіцыйных дакументаў, часовы ваенны губернатар Мінскай губерні прадпісваў начальніку Ігуменскага павета неадкладна выслаць з Суціна ў Томскую губерню «22 двора менее благонадёжных… Имущество переселяемых продать, кроме домов и сельских снарядов, которые поступят тем, которые будут поселены на их местах… Об остальных же донести, если признано будет вредным оставить их на настоящем месте жительства».
Баляслаў Свентаржэцкі, не вытрымаўшы цяжкасцей мяцежнай вайны, уцёк за мяжу. Жыў у Францыі. Пэўны час быў у кіруючых органах польскай эміграцыі. Скончыў ваенную акадэмію, прымаў удзел у франка-прускай вайне 1870—1871 гадоў. У 1888 годзе ў Вільні скончыў жыццё самагубствам.
Па спецыяльнаму загаду Мураўёва маёнтак Свентаржэцкіх у Багушэвічах быў спалены, а месца, дзе ён знаходзіўся, зруйнавана. Паводле звестак, на якія спасылаецца краязнаўца Андрэй Цісецкі, камандзір Ігуменскага атрада мяцежнікаў Станіслаў Ляскоўскі пасля таго, як у снежні 1863 года распусціў сваіх паплечнікаў, некаторы час жыў у зямлянцы непадалёку Ігумена. Сюды яму раз на тыдзень прыносілі ежу. Затым праз Пецярбург па падробленаму пашпарту выехаў за мяжу. Жыў у Францыі і Бельгіі.
Уцёкшыя за мяжу паўстанцы, у тым ліку Станіслаў Ляскоўскі, Антон Трусаў і іншыя, былі завочна прыгавораны да пакарання смерцю. Баніфацый Крупскі, уладальнік паселішча Мар’іна Горка і фальварка Падблонь, расійскія ўлады канфіскавалі яго маёмасць, а самога выслалі ў Сібір. За верную службу «царю и отечеству» Мар’іну Горку перадалі царскаму чыноўніку Макаву.
Былога доктара з Ігумена, а ў 1863 годзе паўстанцкага грамадзянскага начальніка Ігуменскага павету Францішка Навіцкага саслалі на катаргу.
Мельхіёр Чыжык, займеўшы падроблены пашпарт, збіраўся выехаць за мяжу. Накіраваўшыся ў Пецярбург, ён завітаў у Ельню да сябра і там заявіў аб сабе мясцовай паліцыі. Ваенны суд прыгаварыў Чыжыка да пакарання смерцю, але палявы аўдытарыят замяніў гэты прысуд катаргай у рудніках на 20 гадоў. Адбываў ён пакаранне ў Забайкальскай вобласці ў турме, дзе ўтрымліваліся ад 398 да 567 сасланых ўдзельнікаў паўстання. За Чыжыкам паследавала і яго нарачоная панна Гедройц, дзе на далёкай поўначы яны пабраліся шлюбам.
Пісьменнік Уладзіслав Вейсенгоф з Русаковіч, бацька вядомага жывапісца Генрыка Вейсенгофа быў сасланы ў Сібір. Маці Генрыха, з дзецьмі з’ехала ўслед за мужам у ссылку.
28 верасня 1864 года ігуменскі павятовы суд асуджае ігуменскага мешчаніна Берку Нахімавіча Суціна за тое, што «двойчы прымаў мяцежнікаў у сваім доме і выдаваў ім харчаванне … да пазбаўлення ўсіх грамадзянскіх правоў і высылку на тры гады ў калужскую арыштанцкую роту». Уся маёмасць, якая існвала і якая магла з’явіцца ў асуджанага па спадчыне ад бацькоў, канфіскавалася. Ігнацію Сцяпанавічу(Стэфанавічу) Вернікоўскаму: пазбавіць дваранскага звання і саслаць у Сібір. Пасля продажы з публічных таргоў усёй яго рухомай і нерухомай маёмасці, атрыманы кошт шоў на папаўненне дзяржаўных выдаткаў па яго перасяленні ў Томскую губерню.
За ўдзел ў паўстанні 1863 года уладальніка маёнтка Блонь, царскія ўлады канфіскавалі і перадалі яго ва ўладанне чыноўніку Бонч-Асмалоўскаму, сапраўднаму стацкаму саветніку, члену Губернскай Прысутнасці па сялянскіх справах.
Шляхце за ўдзел у паўстанні забаранялася збірацца разам па некалькі чалавек, нават на сямейныя святы.
Касцёл
Былі звольнены са службы чыноўнікі-католікі. На іх месца прывезлі з Расіі служачых, якім аддалі канфіскаваныя маёнткі.
Асобы рымска-каталіцкага святарства, сасланыя ў адміністрацыйным парадку, як правіла, накіроўваліся ў Заходнюю Сібір. У параўнанні са свецкімі іх каралі больш сурова. У прыватнасці, маглі прысуджаць да катаргі за малазначныя ўчынкі — чытанне маніфестаў, пракламацый і адозваў, захаванне патрыятычнай літаратуры.
Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання расійскія ўлады гвалтоўна перарабілі Дукорскі касцёл у царкву Маскоўскага патрыярхату.
Справа айца Даніл Канапасевіч
У сярэдзіне чэрвеня 1863 г. былі пайманы ўдзелінікі  смяротнага пакарання айца Даніла Канапасевіча: шляхцічы Альбін Цяльшэўскі, Уладзіслаў Баратынскі, Баляслаў Акуліч, а таксама Якаў Саковіч і Аляксандр Падалецкі. Іх судзіў ваенна-палявы суд 119-га Каломенскага пяхотнага палка. Цяльшэўскі на судзе сцвярждаў, што вымушаны быў прыняць удзел у забойстве пад пагрозай смерці з боку Ляскоўскага, што прыехаў у вёску, калі Канапасевіч ужо быў пайманы, хаця сам прывёў «паляўнічых» да яго хаты, а таксама заявіў, што адной з галоўных прычын забойства было тое, што айцец Даніл быццам бы жорстка абыйшоўся з нейкім «раненым Рудзінскім». Пры гэтым ніякіях падрабязнасцей у чым менавіта гэта выражалася, ён не ўказаў. Іншыя арыштаваныя не падзцвердзілі словы Цяльшэўскага.
Цяльшэўскага, Акуліча, Саковіч, Падалецкага суд прыгаварыў да растрэлу, Баратынскага — да 20 гадоў катаргі. Цяльшэўскаму, Саковічу і Падалецкаму растрэл быў заменены павешаннем. Яны былі павешаны публічна ў Багушэвічах на двары былого маёнска Свянтаржэцкага.
Літый
Літый (Lithium) Li — хімічны элемент І групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 3. Канфігурацыя электронных абалонак: 2s1. Належыць да шчолачных металаў. Атамная маса 6,941. Ізатопы: 6Li (7,42 %) и 7Li (92,58 %) — стабільныя.
Адкрыты ў А. Арфведсонам у 1818 годзе. Упершыню атрыманы ў свабодным выглядзе Г. Дэві ў 1818 годзе.
28-е месца па распаўсюджанасці ў зямной кары: 6,5*10−3 % па масе.
Простае рэчыва: метал серабрыста-белага колеру, вельмі лёгкі, мяккі, пластычны (можна рэзаць нажом). Шчыльнасць: 534 кг/кубічны метр, тэмпература плаўлення — 179 градусаў Цэльсія, тэмпература кіпення — 1350 градусаў Цэльсія.
Прыродныя крыніцы: асноўныя прамысловыя запасы — рапа салёных азёраў. Мінералы: спадумен, петаліт, лепідаліт. Буйнейшыя радовішчы злучэнняў літыю — у Канадзе, ЗША, ПАР, Бразіліі. Металічны Л. атрымліваюць шляхам электролізу расплаўленай сумесі хларыдаў Л. і калію.
Хімічна актыўны шчолачны метал, на паветры хутка цямнее, бо акісляецца, лёгка загараецца пры кантакце з вадою, энергічна рэагуе з вадою і кіслотамі, пры павышаных тэмпературах злучаецца з галагенамі, серай, вугляродам, крэмніем, азотам. Валентнасць: 1. Ступень акіслення ў злучэннях: +1.
— кампанент розных сплаваў, цепланосьбіт у атамных рэактарах, зыходны элемент для атрымання трытыю;
— піратэхніка (афарбоўвае полымя ў малінавы колер);
— арганічныя злучэнні Л. — кампаненты машынных змазак, каталізатары;
— як кампанент электралітаў у электрычных акумулятарах (шчолачных, літыйіённых, літыйпалімерных).
Жаданы (Вінніцкі раён)
Жаданы (Жадани́) — вёска ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Канстанцін Бодзін
Канстанцін Бо́дзін — кароль Дуклі з 1081 па 1101 год і цар Балгарыі пад імем Пятра III на працягу кароткага перыяду ў 1072 годзе. Даты яго нараджэння і смерці невядомыя.
Паходжанне
Канстанцін Бодзін быў сынам жупана Дуклі Міхайла I, унукам Стэфана Воіслава і яго жонкі, унучкі балгарскага цара Самуіла.
Цар Балгарыі
У 1072 годзе балгары ў Скоп'і паднялі паўстанне супраць візантыйскага кіравання. Правадыром паўстання быў Георгій Войцех, выхадзец з балгарскай знаці. Паўстанацы звярнуліся з просьбай да Міхайла I адправіць да іх аднаго са сваіх сыноў, спадчыннікаў балгарскай царскай дынастыі, каб ён не заняў балгарскі прастол.
Увосень 1071 года Канстанцін Бодзін, сёмы сын Міхайла, прыбыў у Прызран з невялікай войскам і сустрэўся з Войцехам і іншымі правадырамі паўстання. Яны суправадзілі яго ў Скоп'е і абвясцілі балгарскім царом пад імем Пятра III. Гэта імя павінна было нагадваць пра цароў Пятра I, які памёр у 970 годзе, і Пятра II Дэляна, які быў правадыром папярэдняга вялікага паўстання супраць Візантыі ў 1040-1041 гадах.
Войскі новаабвешчанага цара ўзялі Ніш і Охрыд, але пацярпелі паражэнне ля Касторыі. Візантыйскія войскі перайшлі ў контрнаступленне і ўзялі Скоп’е пры дапамозе Георгія Войцеха, які здрадзіў Пятру III. Затым Пётр III быў узяты ў палон у бітве і адпраўлены ў Канстанцінопаль разам з Войцехам. Апошні памёр па дарозе, у той час як Пётр III быў пасаджаны ў турму, спачатку ў Канстанцінопалі, затым у Антыёхіі.
Кароль Дуклі
Каля 1078 года выратаваны з палону венецыянскімі купцамі і вернуты да бацькі. Неўзабаве пасля гэтага, у 1081 годзе, Міхаіл Ваіслаўлевіч памёр, і Канстанцін Бодзін стаў яго спадчыннікам.
Сям'я
Быў у шлюбе з Яквінтай з Бары, меў ад яе дзяцей, уключаючы
Гірныкы (Дубенскі раён)
Гірныкы (Гі́рники) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Васілій Вялікі
Васі́лій Вялі́кі (Μέγας Βασίλειος, каля 330,  —, ), вядомы таксама як Васілій Кесары́йскі  — свяціцель, архіепіскап Кесарыі Кападокійскай, царкоўны пісьменнік і багаслоў. Адзін з трох Кападокійскіх айцоў царквы, разам з Рыгорам Ніскім і Рыгорам Багасловам. Яму прыпісваюцца вынаходніцтва іканастаса і складанне літургіі Васілія Вялікага. Аўтар шматлікіх пропаведзяў і лістоў (захавалася не менш за трыста), перакананы абаронца кіновіі.
Замужанне (прыпыначны пункт)
Замужа́нне (, Замужанье)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Замужанне; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж станцыяй Прыяміна і станцыяй Навасады.
Далынскэ (Ананьіўскі раён)
Далынскэ (Доли́нське) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Зарукаўнэ
Зарукаўнэ (Зарука́вне) — вёска ў Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Градкы
Градкы (Гря́дки) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Турэц 1
Турэ́ц 1 (, Турец 1) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Дружэлюбіўка (Ананьіўскі раён)
Дружэлюбіўка (Дружелю́бівка) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Czasopis
«Czasopis» («Часопіс») — беларускі інфармацыйна-культурны часопіс, які выдаецца Аб’яднаннем беларускіх журналістаў у Польшчы. Выходзіць з красавіка 1990 ў горадзе Беласток (Польшча) на польскай і беларускай мовах.
Выданне змяшчае штомесячны агляд грамадска-палітычных і культурных падзей на Беласточчыне, у Беларусі, Польшчы і ў свеце. Асвятляецца становішча беларускай нацыянальнай супольнасці, царкоўнае жыццё ў Польшчы і на Беласточчыне, гісторыя праваслаўных прыходаў і цэркваў.
«Czasopis» друкуе ўспаміны ўдзельнікаў гістарычных падзей у Польшчы і на Беларусі, артыкулы пра дзеячаў беларускай культуры, творы беларускіх пісьменнікаў Беласточчыны. Друкуюцца дыскусійныя матэрыялы, лісты чытачоў, інтэрв’ю. Аўтарскую рубрыку мае вядомы пісьменнік і публіцыст з Беласточчыны Сакрат Яновіч.
У часопісе змяшчаюцца таксама: каляндар падзей, агляд друку, рэцэнзіі, прэзентацыі.
Выданне ілюстраванае.
Галоўны рэдактар — Ю. Хмялеўскі.
Маціяс Маер
Маціяс Маер (Matthias Mayer, нар., Санкт-Файт-ан-дэр-Глан) — аўстрыйскі гарналыжнік, чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2014 года ў хуткасным спуску. Віцэ-чэмпіён свету 2008 года сярод юніёраў у супергіганце.
Сын віцэ-чэмпіёна Алімпійскіх гульняў 1988 года ў супергіганце Хельмута Маера.
Спартыўная кар'ера
Дэбютаваў на чэмпіянатах свету па гарналыжным спорце ў 2013 годзе ў Шладмінге, дзе заняў пятае месца ў супергіганце, 10-е — у суперкамбінацыі і 13-е ў хуткасным спуску.
Маціяс сенсацыйна выйграў золата ў хуткасным спуску на Гульнях у Сочы, хоць да таго моманту ні разу не трапляў нават у тройку лепшых на этапах Кубка свету ў гэтай дысцыпліне.
Дытынычы
Дытынычы (Дити́ничі) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Мікалаеўская чыгунка
Мікалаеўская чыгунка (Николаевская железная дорога; да 1855 года — Санкт-Пецярбурга-Маскоўская, Санкт-Петербурго-Московская, з 1923 года — Акцябрская, Октябрьская) — чыгунка ў Расійскай імперыі, пабудаваная ў сярэдзіне XIX стагоддзя для забеспячэння чыгуначных зносін паміж Санкт-Пецярбургам і Масквой. Рух адкрыты ў 1851 годзе.
Пазней да Мікалаеўскай чыгункі былі далучаны іншыя лініі. Дарога праходзіла па тэрыторыях Санкт-Пецярбургскай, Маскоўскай, Наўгародскай, Цвярской, Пскоўскай, Віцебскай і Смаленскай губерняў.
Санта-Фэ (правінцыя)
Санта-Фэ (Santa Fe) — правінцыя ва ўсходняй частцы Аргенціны. Правінцыя з'яўляецца часткай Цэнтральнага рэгіёну Аргенціны.
Сталіца правінцыі — горад Санта-Фэ.
Санта-Фэ мяжуе з правінцыямі: Чака, Буэнас-Айрэс, Карыентэс, Энтрэ-Рыас, Кордава і Сант'яга-дэль-Эстэр.
Правінцыя з'яўляецца адной з самых густанаселеных ў краіне. У сталіцы, Санта-Фэ, пражываюць 380 000 жыхароў. Самы буйны горад Расарыё знаходзіцца на поўдні правінцыі (908 000 жыхароў).
Наўгародскі раён
Наўгародскі раён (Новгоро́дский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Наўгародскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр знаходзіцца ў горадзе Вялікі Ноўгарад, які не ўваходзіць у склад раёна. Другая па колькасці насельніцтва адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Наўгародскай вобласці.
Геаграфія
Плошча — 4 596,6 км² (сельскагаспадарчыя ўгоддзі — 1110 км², лесу — 2642 км²). На захадзе раён мяжуе з Бацецкім і Шымскім, на ўсходзе — з Малавішэрскім і Красцецкім раёнамі, на поўначы Наўгародскі раён мяжуе з Чудаўскім, на поўдні — са Старарускім і Парфінскім раёнамі, а на паўночным захадзе з Ленінградскай вобласцю: на захадзе з Лужскім і на поўначы з Тосненскім раёнамі.
Асноўныя рэкі — Волхаў, Вішэра, Мста, Піцьба, Керэсць, Палісць, Вяронда, Відагашч, Ніша, Вяража.
На поўдні раёна размешчана возера Ільмень.
Жорнышчэ (Вінніцкі раён)
Жорнышчэ (Жо́рнище) — вёска ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Старобінскі раён
Старо́бінскі раё́н — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1962 гадах.
З 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскай, з 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкай акрузе, з 20 лютага 1938 года ў Мінскай, з 20 верасня 1944 года ў Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 года ў Мінскай абласцях.
16 ліпеня 1954 года скасаваныя Лістападавіцкі, Мазуршчынскі, Чырвонаазёрскі сельсаветы, Сухамільскі сельсавет перайменаваны ў Новацярушскі, вёска Забярэзінец перададзена ў склад Любанскага раёна. 8 жніўня 1959 года да раёна далучаны Акцябрскі і Жываглодавіцкі сельсаветы, гарадскі пасёлак Чырвоная Слабада з падпарадкаванымі пассавету населенымі пунктамі Зацішша, Колас, Малы Рожан, Стары Дуб, Шыбіна, а таксама вёскі Мазалі, Пірачыцы, Пружанка і пасёлкі Ветка, Гаць, Герасімаўка, Грыбаўня, Дзедавічы, Доўгае, Зайкава, Ленавічы, Лапаціна, Новы Луг, Падарожжа, Раёўка, Танежыцкай МТС, Ябланава Танежыцкага сельсавета скасаванага Чырвонаслабодскага раёна, утвораны рабочы пасёлак Салігорск. 20 студзеня 1960 года да раёна далучаны Мілевіцкі, Хорастаўскі, Яскавіцкі сельсаветы скасаванага Ленінскага раёна Брэсцкай вобласці. 11 красавіка 1960 года Мілевіцкі сельсавет перададзены ў склад Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.
25 снежня 1962 года раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Любанскага раёна.
IC 835
IC 835 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шматслойнае шкло
Шматслойнае шкло або трыплекс — гэта два ці больш слаёў арганічнага або сілікатнага шкла, якія злучаны паміж сабой спецыяльнай палімернай плёнкай, здольнай пры ўдары ўтрымліваць аскепкі. Як правіла, вырабляецца з дапамогай прэсавання пры нагрэве. Адметнасцю гэтага тыпу шкла з’яўляецца тое, што яно не рэжацца алмазным разаком.
Шматслойнае шкло ўжываецца пры шкленні транспартных сродкаў (аўтамабіляў, чыгуначнага рухомага саставу, самалётаў і г. д.), вокнаў і фасадаў будынкаў, выкарыстоўваецца пры браніраванні.
Існуе спецыяльнае шкло з падвышанымі шумапаглынальнымі ўласцівасцямі, з электраабаграваннем, каляровае, люстранае, электрахромнае і г. д.
Якасць склейвання шматслойнага шкла вызначаецца якасцю клею (плёнкі) і якасцю падрыхтоўкі паверхні. Якасць паверхні шкла вызначае ступень адгезіі. У выпадку нераўнамернай ачысткі паверхні магчыма ўтварэнне абласцей з нізкай трываласцю склейвання. Для кантролю якасці паверхні ўжываюць прыборы для вымярэння кантактнага вугла змочвання паверхні. Паверхня лінзаў для забеспячэння належнай якасці гатовага шклопакета павінна быць гідрафобнай, што характарызуецца досыць малым кантактным вуглом.
Гісторыя
Шматслойнае шкло было вынайдзена ў 1903 годзе французскім хімікам Эдуардам Бенедыктусам, натхнёным пасля лабараторнай аварыі. Шкляная колба, пакрытая пластычнай масай нітрату цэлюлозы пасля падзення была разбурана, аднак не распалася на часткі. Бенедыктусам былі выраблены шклопластыкавыя кампазіты для аўтамабільнага шкла з мэтай зніжэння траўматызму ў дарожна-транспартных здарэннях. Аднак шкло было не адразу прынята аўтамабільнымі вытворцамі, але стала шырока выкарыстоўвацца ў акулярах процівагазаў падчас Першай сусветнай вайны. Бяспечнае шкло рабілі наступным чынам: паміж двума гладкімі паверхнямі шкла ўкладвалі празрыстую цэлюлозную пласціну і асаблівым хімічным спосабам злучалі між сабою. У 1928 годзе гэтае шкло выраблялася ў выглядзе не асабліва буйных пласцін.
Вытворчасць
Вытворчасць шматслойнага шкла — досыць складаны і працаёмкі працэс. Для вырабу шматслойнага шкла выкарыстоўваюць адзін з найбольш распаўсюджаных тэхналагічных працэсаў на цяперашні момант — "вакуумнага ламініравання". Гэты працэс можна падзяліць на наступныя этапы:
Варта адзначыць, што існуюць і іншыя тэхналагічныя працэсы, напрыклад, аўтаклаўны. Аднак, вышэйапісаны працэс з'яўляецца самым бяспечным, а значыць — і самым распаўсюджаным.
Рамонт шматслойнага шкла
Шматгадовая практыка паказала, што многія віды механічных пашкоджанняў шматслойнага шкла могуць быць паспяхова адрамантаваны. У працэсе рамонту на шкле з пашкоджанай вобласці выдаляецца паветра з дапамогай вакуумнай помпы. Затым з дапамогай інжэктара высокага ціску запампоўваецца палімерная смала, якая застывае пад дзеяннем ультрафіялетавага выпраменьвання. Пры рамонце, зробленым належным чынам, трываласць пашкоджанай вобласці будзе адноўлена на 90...95% ад першапачатковай.
Утылізацыя
З-за асаблівасці сваёй структуры (наяўнасці слоя палімернай плёнкі паміж вонкавым і ўнутраным слаямі шкла) гэты тып шкла не падлягае перапрацоўцы, як гэта адбываецца са звычайным шклом. Аднак шэраг даследаванняў, праведзеных у гэтым накірунку, паказваюць на магчымасць перапрацоўкі метадам сепаратнай фрагментацыі. Сутнасць гэтага метаду заключаецца ў выкарыстанні спецыяльнага абсталявання, дзе адбываецца фрагментацыя шкла і яго аддзяленне ад плёнкі механічным чынам.
Доўгэ Полэ (Дубенскі раён)
Доўгэ Полэ (До́вге По́ле) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Казулішкі
Казу́лішкі (, Козулишки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Лычкавіцкага сельсавета, потым у складзе Галавічпольскага сельсавета, да 2002 года — у складзе Бакштаўскага сельсавета.
Зэлэніўка (Бахмацкі раён)
Зэлэніўка (Зеле́нівка) — вёска ў Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. У вёсцы размешчаны драўляны касцёл немцаў-каланістаў 18 ст.
Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў 1767 годзе. Створана немцамі-каланістамі. Называлася Кляйн Вердэр. У 1945 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР в. Вердэр перайменавана ў Зэлэніўку.
Савеленкі
Саве́ленкі (, Савеленки) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Герб Аргенціны
Герб Рэспублікі Аргенціна (ісп.: Escudo de la República Argentina) — афіцыйна прыняты ў 1944 годзе і заснаваны на знаках, якія прысутнічаюць у гісторыі Аргенціны з пачатку XIX стагоддзя.
Апісанне
На авальным бела-блакітным геральдычным шчыце (колеры аргенцінскага сцяга) намаляваны поціск рукі на фоне фрыгійскага каўпака, што сімвалізуе нацыянальны дэвіз Аргенціны: «Саюз і свабода» (ісп.: En unión y libertad). Узыходзячае над шчытом сонца — сімвал, які ілюструе словы з дзяржаўнага гімна: «Узыходзіць над абліччам зямлі новая і слаўная нацыя» (ісп.: Se levanta a la faz de la tierra una nueva y gloriosa nación). Шчыт апраўлены галінкамі лаўра, змацаваных бела-блакітнай стужкай.
Мараўская Славакія
Мараўская Славакія, Славацка (Moravské Slovácko) — этнаграфічная вобласць у Маравіі на паўднёвы ўсход ад Брно. На поўначы і паўночным захадзе Мараўскую Славакію абмяжоўваюць масівы Жданіцкага лесу і Хршыбаў, на поўдні рака Дыя. Тэрытарыяльна прыналежыць раёнам Годанін, Угерске-Градзіштэ, часткова Злін і Бржэцлаў. Акрамя таго, у склад Мараўскай Славакіі часам уключаюць і славацкі Голіч.
Жыхары рэгіёна завуць сябе мараўскімі славакамі, размаўляюць на «славацкім» (slovacky) дыялекце чэшскай мовы, пераходным да славацкай (slovensky). Рэгіён багатымі фальклорнымі традыцыямі.
Уладзімір Міхайлавіч Лабанкоў
Уладзімір Міхайлавіч Лабанкоў (нар., Тарту, Эстонія) — расійскі і беларускі хірург. Доктар медыцынскіх навук (Расія, 2008; Беларусь, 2009), прафесар (спецыяльнасць «Клінічная медыцына», 2009). Член Беларускай асацыяцыі хірургаў (1993), Расійскага таварыства хірургаў-гастраэнтэролагаў (2007), Еўрапейскага таварыства хірургаў (ESS, 2007), Міжнароднай асацыяцыі хірургаў, гастраэнтэролагаў і анколагаў (IASGO, 1997).
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: хірургія; гастраэнтэралогія; грамадскае здароўе і ахова здароўя; клінічная эпідэміялогія і хронабіялогія хірургічных хвароб.
Жэрэбковэ
Жэрэбковэ (Жеребко́ве) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дубовыця (Дубенскі раён)
Дубовыця (Дубо́виця) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Аб’ектна-рэляцыйная база даных
Аб’ектна-рэляцыйная база даных (АРБД), або аб’ектна-рэляцыйная сістэма кіравання базамі даных (АРСКБД), гэта сістэма кіравання базамі даных (СКБД) падобная на, але з аб’ектна-арыентаванай мадэлю баз даных: аб’екты, класы і наследаванне непасрэдна падтрымліваецца ў схемах баз даных і ў мове запытаў. Акрамя таго, гэтак жа, як і ў чыста рэляцыйных сістэмах, падтрымліваецца пашырэнне мадэлі даных карыстальніцкімі тыпамі даных і метадамі.
Прыклад аб’ектна-арыентаванай мадэлі базы даных
Можна сказаць, што аб’ектна-рэляцыйная база даных з’яўляецца залатой сярэдзінай паміж рэляцыйнымі базамі даных і аб’ектна-арыентаванымі базамі даных (базы даных аб’ектаў). У аб’ектна-рэляцыйных баз даных, падыход, па сутнасці, такі ж як і ў рэляцыйных: даныя захоўваюцца ў базе і маніпулююцца ўсе разам з дапамогай запытаў на спецыяльнай мове запытаў. Але таксама існуюць АРСКБД, у якіх база даных з’яўляецца, па сутнасці, пастаянным сховішчам аб’ектаў для праграмнага забеспячэння, напісанага на аб’ектна-арыентаванай мове праграмавання. Такія базы даных маюць праграмнае API для захоўвання і атрымання аб’ектаў (каб праграма магла працаваць з данымі ў базе праз API без выкарыстоўвання спецыяльны мовы запытаў), і маюць слабую ці ўвогуле могуць не мець падтрымкі мовы запытаў.
Калыны (Ананьіўскі раён)
Калыны (Ка́лини) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дзядзькавычы (Дубенскі раён)
Дзядзькавычы (Дя́дьковичі) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
IC 836
IC 836 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Дракон.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шумэйкіў
Шумэйкіў (Шуме́йків) — вёска ў Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Жорніў
Жорніў (Жо́рнів) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Заазершчына (прыпыначны пункт)
Заазе́ршчына (, Заозёрщина, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 4,2 км на паўднёвы захад ад вёскі Чорныя Брады, за 5,5 км на паўночны захад ад вёскі Заазершчына.
Бой пры Сесеньі і Эсківіясе
Бой пры Сесеньі і Эсківіясе — танкавая атака Народнай арміі Рэспублікі 29 кастрычніка 1936 года на пасёлкі Сесенья і Эсківіяс падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Населеныя пункты размешчаны недалёка ад Таледа, 30 км на поўдзень ад Мадрыда. Адлегласць паміж самімі селішчамі складае 8 км.
Дадзенае сутыкненне стала першым баявым ужываннем савецкіх танкаў Т-26. Бой таксама вядомы першым у гісторыі танкавым таранам, які правёў экіпаж Сямёна Асадчага. За подзвіг падчас рэйду пасмяротна ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза Мікалай Сяліцкі, стаўшы першым ураджэнцам Беларусі з гэтай узнагародай.
Напярэдадні
У пачатку кастрычніка 1936 года Савецкі Саюз адправіў у дапамогу рэспубліканскім войскам групу кадравых вайскоўцаў 3-й і 4-й механізаваных брыгад (Старыя Дарогі і Бабруйск, Беларуская ваенная акруга) з 50-ю машынамі Т-26 для навучання іспанцаў. Па плане, за месяц ваенспецам трэба было падрыхтаваць да 100 танкістаў. Заняткі пачаліся 17 кастрычніка, аднак неўзабаве навучанне рэзка перапыніла камандаванне. Справа ў тым, што нацыяналісты, захапіўшы Талавера-дэ-ла-Рэйна і Таледа, пачалі прасоўвацца да Мадрыда. У канцы кастрычніка яны ўзялі некалькі навакольных гарадоў, прарваўшы першую лінію абароны сталіцы, і апынуліся ў 30 км ад яе. Рэспубліканскі ўрад прэм’ер-міністра Франсіска Ларга Кабальера вырашыў затрымаць прасоўванне паўстанцаў да Мадрыда за кошт савецкіх спецыялістаў.
26 кастрычніка была сфарміравана 1-я рота з 15 танкаў. Для яе падабраны савецкія танкавыя інструктары і спецыялісты з 4-й мехбрыгады. Камандзірам прызначаны капітан Поль Арман (у Іспаніі дзейнічаў пад псеўданімам «Маёр Грэйзэ»). Самыя лепшыя навучэнцы-рэспубліканцы ўвайшлі ў экіпажы ў якасці стралкоў. Злучэнне дзейнічала пад крылом брыгады Энрыке Лістэра.
Задачай Лістэра было атакаваць праціўніка ў напрамку Сесеньі, вызваліць гэты стратэгічна важны гарадок, каб адкінуць мяцежнікаў на паўднёвы захад. Рота Армана павінна была распачаць некалькі контратак у розных напрамках, уключаючы дадзенае мястэчка. Разведка рэспубліканцаў далажыла, што Сесенья войскамі праціўніка не занята. Таму савецкія танкісты думалі, што сустрэнуцца са сваімі. Аднак нацыяналісты ў гэтым раёне мелі кавалерыйскі атрад на чале з палкоўнікам Хасэ Манастэрыа Ітуартэ, мараканцаў-рэгуларэс і роту танкетак.
Напярэдні з’явіўся загад кіраўніка ўрада Кабальера : Зыходзячы з гэтай заявы можна зразумець, што камандаванне ўскладала на савецкія танкі вялікія надзеі, мяркуючы, што яны здольны пераламаць ход вайны. Падобныя меркаванні былі і ў асяроддзі звычайных вайскоўцаў. 28 кастрычніка ваенны карэспандэнт Кальцоў у сваім дзённіку запісаў наступнае :
Сесенья
Рэспубліканскія войскі ў гэтым сектары не правялі разведку, у выніку было незразумела, у чыіх руках знаходзіцца гарадок. Спярша Арман вылучыў для разведкі адзін танкавы ўзвод, але затым высунуў да Сесеньі ўсю групу, так і не разабраўшыся, што там адбываецца.
На галоўнай плошчы адпачывалі пехацінцы і артылерысты мяцежнікаў, якія прынялі савецкія танкі за італьянскія. Арман высунуўся з люка галаўной машыны і павітаў афіцэра рэспубліканскім прывітаннем, прыняўшы яго за саюзніка і папрасіўшы па-французску прыбраць з дарогі гармату, якая замінала руху. Нацыяналіст, не пачуўшы слоў з-за працуючых матораў, з усмешкай спытаў, ці італьянец ён. Тут капітан раптам заўважыў мараканскіх рэгуларэс і зачыніў люк танка.
Т-26 наехалі на натоўп праціўніка, пачалі ціснуць усіх гусеніцамі і расстрэльваць з кулямётаў і гармат. Адзін з мараканскіх эскадронаў кавалерыі быў загнаны ў вузкую вуліцу, дзе не змог разгарнуцца. Коні пачалі шалець, уставаць на дыбкі, скідаючы вершнікаў і падаючы самі. Тры гарматы, кінутых у хаосе паўстанцамі, былі раздушаны гусеніцамі. Праз дваццаць пяць хвілін танкі выпадкова выйшлі з Сесеньі, пакінуўшы ў пасёлку жывую сілу праціўніка. Зразумеўшы, што яны выскачылі з мястэчка, Арман разгарнуў машыны на другі круг.
Байцы войскаў нацыяналістаў, пакуль праціўнік разгортваўся назад, зацягнулі некалькі гармат на дахі дамоў, адкуль абстрэльвалі атрад. Гэта ледзь не загубіла танкістаў, якіх выратавала толькі дрэнная прыстрэлка. Экіпажы стралялі наўскасяк пад карнізы будынкаў, што прыводзіла да абвальвання дахаў з паўстанцамі і гарматамі. Бой разбіваўся на асобныя ачагі. У розных месцах байцы Армана аўтаномна душылі агнявыя кропкі ворага. Адзін з танкістаў пакінуў сваю машыну, каб перарэзаць тэлефонныя драты, але быў забіты.
Мараканцы апрабавалі супраць Т-26 вінтоўкі і ручныя гранаты, якія іх наогул не бралі. Тады яны сцямілі вырабіць запальныя сумесі (як мяркуецца, гэта быў бензін ) заліць іх у бутэлькі і закідаць танкі. Мяцежнікам усё ж удалося падбіць адну машыну, але астатнія рушылі далей на захад у напрамку Эсківіяса.
Эсківіяс
Калона выехала на шашу за Сесеньяй. Арман, не маючы выразнай задачы, некаторы час блукаў у тыле мяцежнікаў і нават дасягнуў Эсківіяса, дзе ўступіў у бой з разрозненымі падраздзяленнямі праціўніка.
Наперад вырваўся экіпаж Мікалая Сяліцкага. Тут яго каманда знішчыла некалькі машын з боепрыпасамі, а раней у Сесеньі — батарэю горных гармат. Экіпаж не заўважыў танкавы роў, упаў у яго, але змог выбрацца, хоць і з пашкоджанай гусеніцай. Арман пакінуў у дапамогу Сяліцкаму два танкі пад камандаваннем Паўлава і Бяляева, але той заявіў, што зможа справіцца сам і адпусціў падмогу.
На іншым канцы мястэчка Т-26 нечакана натыкнуліся на італьянскія танкеткі, якія суправаджала батарэя 65-мм гармат. Абаронцы хутка разгарнулі гарматы ў баявы парадак. Батарэя была раздушана, але пры гэтым быў знішчаны адзін савецкі танк, а другі падбіты. У сваю чаргу Т-26 прыцэльным трапленнем разнеслі адну машыну, а другую скінуў гусеніцамі ў кювет танк лейтэнанта Сямёна Асадчага. Гэта быў першы ў гісторыі танкавы таран. Пасля гэтага атрад Армана, прайшоўшы яшчэ 20 кіламетраў па тылах праціўніка, узяў курс назад у Сесенью.
Тым часам экіпаж Сяліцкага з пашкоджанай правай гусеніцай уварваўся ў адзін з унутраных двароў і пад прыкрыццём каменнай сцяны пачаў абстрэльваць паўстанцаў. Італьянскі агнямётны «Fiat» быў знішчаны прамым трапленнем. На падмогу падышла батарэя 75-мм гармат і, размясціўшыся ў мёртвым куце, пачала абстрэльваць савецкі танк, які быў знішчаны праз паўгадзіны.
На зваротным шляху група заўважыла знішчаны Т-26 Сяліцкага. Загінуў і сам камандзір, і механік Мозылеў. Аднак вежавы стралок Белікін застаўся ў жывых. Цела Сяліцкага было знявечаны: адрэзаны язык, на грудзях выразаная зорка. Мараканцы ліквідавалі экіпаж, калі байцы папраўлялі гусеніцу.
Вынікі
Нацыяналісты, адбіўшы атаку праціўніка, аднавілі наступленне. 4 лістапада захоплены Хетафэ (13 км на поўдзень ад Мадрыда), а 8 лістапада паўстанцы пачалі франтальную атаку на сталіцу. Такім чынам, контрнаступленне рэспубліканцаў правалілася. Як адзначаў расійскі гісторык Мікалай Платошкін, прычынай было «нездавальняючае ўзаемадзеянне танкаў з пяхотай, дакладней поўная адсутнасць такога». Падобная думка знаходзіць сваё пацверджанне ва ўспамінах ваеннага карэспандэнта Кальцова. Паводле яго дзённіка, пасля вяртання з рэйду танкісты спыталі ў іспанскага камандзіра, чаму ж адстала пяхота. Той адказаў, што яны «яшчэ не навучыліся ўзаемадзейнічаць». Прычынамі няўдалай атакі называліся таксама адсутнасць разведкі, неэфектыўная падтрымка артылерыі, страта радыёсувязі паміж танкамі.
Аднак некаторы эфект ад рэйда Т-26 быў. Так, напрыклад, напалоханы вялікімі стратамі мяцежны камандзір Хасэ Энрыке Варэла зняў з фронту некалькі воінскіх часцей і накіраваў іх на ахову сваіх флангаў. Потым паўстанцам вельмі бракавала гэтых войскаў у прыгарадах Мадрыда. Самі машыны паказалі сваю эфектыўнасць у баях супраць італьянскіх танкетак і пяхоты праціўніка
Па савецкіх дадзеных, усяго ў гэтым рэйдзе было знішчана больш за батальёна пяхоты (600 чалавек ), два эскадроны кавалерыі, 2 італьянскіх танка, 30 грузавікоў і 10 75-мм гармат. Уласныя страты склалі 3 танкі і 9 чалавек загінулых (6 савецкіх і 3 іспанскіх танкіста), 6 чалавек было паранена.
Джон Кэйл
Біяграфія
У сем гадоў пачаў браць урокі гульні на фартэпіяна. У 12 гадоў граў на аргане ў мясцовай царкве, пазней - у школьным аркестры, але ўжо на альце і толькі таму, што астатнія інструменты былі разабраны іншымі. У 1957 ездзіў у складзе Валійскага юнацкага аркестра на гастролі за мяжу. Вывучаў музыку ў Лонданскім універсітэце.
Пры садзейнічанні Аарона Копленда Кэйл перабраўся ў ЗША, дзе навучаўся ў найвялікшых авангардных кампазітараў таго часу. Удзельнічаў у музычным калектыве Ла Монтэ Янга «Theater of Eternal Music» (таксама вядомым як «Dream Syndicate» - не блытаць з музычнай групай 1980-х), які граў эксперыментальную музыку.
Казачэ (Ананьіўскі раён)
Казачэ (Коза́че) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.