cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дукора
Найноўшы час
З 31 ліпеня 1920 года Дукора ўвайшла ў склад БССР, дзе 20 жніўня 1924 года зрабілася цэнтрам сельсавета. У 1926 годзе дзейнічала сямігадовая школа з сельскагаспадарчым ухілам, у якой працавала 11 настаўнікаў. У школе вучыліся не толькі дзеці з Дукоры, але і з навакольных вёсак. У 1926 годзе У. Лабанок скончыў школу. Пры Дукорскай школе былі створаны: бібліятэка, якая налічвала 1000 кніг (1926), пункт па ліквідацыі непісьменнасці сярод дарослых. Працаваў клуб, чытальня. У 1920-х гадах асаблівай папулярнасцю сярод насельніцтва карыстаўся Дукорскі драматычны гурток, удзельнікам яго з’яўляліся будучы пісьменік В. Гарбацэвіч і актрыса Т. Бандарчык.
У пачатку 1930-х гадоў арганізаваны саўгас «Дукора», працавала цыркулярка, майстэрня па рамонту сельскагаспадарчых машын, кузня, валяльная майстэрня. У 1938 годзе статус паселішча панізілі з мястэчка ў вёску.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 4 ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
28 верасня 1967 года да Дукоры былі далучаны в. Дукоркі і в. Харэвічы. Харэвічы цяпер вуліца Блажко. У лютым 1974 года ў Дукоры адкрыты раённы краязнаўчы музей (у 1993 годзе пераведзены ў в. Блонь).
У 2000-я гады паселішча атрымала афіцыйны статус аграгарадка.
Дэмаграфічныя дадзеныя
XIX стагоддзе: XX стагоддзе: XXI стагоддзе:
Яўрэі
Па не вельмі дакладных дадзеных яўрэі пасяліліся ў 1850-х гадах, да гэтага было шмат татар. Яўрэі займаліся гандлем і рамяством. Была цырульня, шаўцы, кавалі, краўцы. Была сінагога. Яўрэйская школа адкрылася пад канец XIX стагоддзя. Перад вайной была пачатковая яўрэйская школа, а з пятага класа — агульная. Падчас вайны, калі прыйшлі немцы, у першыя ж дні ўсіх яўрэяў сагналі разам, абгарадзілі плотам хаты. На расстрэл прыехалі чатыры грузавыя машыны з салдатамі, сярод якіх быў літоўскі атрад з Мінска. Колькі ўсяго загінула дакладна невядома. Прыкладна 400 чалавек. Спісы ніхто не складаў. На месцы расстрэлу ў 1956 годзе ўсталяваны помнік.
Турыстычная інфармацыя
У Дукоре знаходзіцца Музейны комплекс Дукорскі маёнтак.
Сімвалы
У якасці неафіцыйнага геральдычнага знака Дукоры выкарыстоўваецца частка герба Кезгайлаў «Задора», якім карысталіся колішнія ўладальнікі мястэчка Кезгайлы.
Апісанне: у блакітным полі іспанскай тарчы сярэбраная галава льва, з пашчы якога шугае полымя.
Аўтар ідэі: Паўлюк Шапецька. Дата стварэння: 18 кастрычнiка 2012 года.
Гаўрыла Мікалаевіч Верасаў
Біяграфія
У 1929—1933 гг. працаваў арматуршчыкам і інструктарам па арматуры на будоўлях у Магілёве і Мінску, інспектарам Беларускага савета фізкультуры, дырэктарам шахматнай базы Маскоўскага савета прафсаюзаў, станкавым на заводзе стандартных дамоў у Мінску. У 1933 г. паступіў на фізіка-матэматычны факультэт БДУ (скончыў у 1939 г.). У 1933—1941 гг. супрацоўнічаў з шэрагам беларускіх газет. У канцы 1930-х — пачатку 1940-х гадоў працаваў выкладчыкам Мінскага палаца піянераў і Беларускага інстытута фізкультуры.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Добраахвотнікам пайшоў на фронт у ліпені 1941 г., у кастрычніку 1941 г. быў цяжка паранены, лячыўся ў шпіталі да сакавіка 1942 г., пасля чаго служыў літаратурным супрацоўнікам армейскай газеты. У пачатку 1944 г. пераведзены ў распараджэнне Беларускага штаба партызанскага руху. Меў дзяржаўныя ўзнагароды. У ліпені 1944 г. быў залічаны ў апарат Міністэрства замежных спраў БССР, у кастрычніку 1948 г. прыняты ў аспірантуру Акадэміі грамадскіх навук (Масква). У 1940-х і ў 1950-х гг. (з перапынкам) кіраваў шахматна-шашачнай секцыяй, потым федэрацыяй шахмат пры спарткамітэце БССР. Кандыдат гістарычных навук з 1951 года. У 1952 г. працаваў старшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце гісторыі АН БССР. У 1950-я гады ўзначальваў Беларускае таварыства дружбы і культурных сувязей з замежжам, пазней выкладаў у Мінскім інстытуце замежных моў.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1955—59.
Спартыўныя дасягненні
Чэмпіён Мінска па шахматах у 1933, 1935, 1939 гг. , у 1946 г. падзяліў 1—2-е месцы з Р. Гарэнштэйнам. Шасціразовы чэмпіён Беларусі — у 1936, 1939, 1941, 1956, 1958 і 1963 гг. (у 1956 г. падзяліў 1—2-е месцы з Б. Гальдэнавым). Майстар спорту СССР па шахматах з 1937 г. Удзельнік трох чэмпіянатаў СССР. Шахматны тэарэтык, аўтар (1. d4 d5 2. Кc3 Кf6 3. Сg5). Пэўны час займаўся складаннем шахматных задач.
Памяць
З 1990-х гадоў у Мінску рэгулярна праводзяцца Мемарыялы Верасава (турніры па гульні ў шахматы). У кастрычніку 2012 г. быў праведзены Кубак па рашэнні шахматных кампазіцый на прызы бюлетэня «Альбино», прысвечаны 100-годдзю з дня нараджэння Верасава.
Луі дэ Фюнэс
Луі дэ Фюнэс (Louis de Funès, поўнае імя Луі́ Жэрмэ́н Даві́д дэ Фюнэс дэ Галарса, Louis Germain David de Funès de Galarza; 31 ліпеня 1914, Курбевуа — 27 студзеня 1983, Нант) — французскі кінаакцёр, комік, рэжысёр, сцэнарыст.
Біяграфія
Нарадзіўся 31 ліпеня 1914 г. у сям'і юрыста, іспанца па паходжанню. Пасля вайны ўпершыню спрабуе сябе ў кінематографе. Яшчэ раней вучыцца на драматычных курсах Мішэля Сімона. У 1945 г. знімаецца ў сваім першым фільме «Барбізонская спакуса» рэжысёра Жана Стэлі. Першую галоўную ролю (браканьер Бляро) атрымлівае ў фільме «Не злоўлены — не злодзей» (1958). Гэтая стужка робіць яго знакамітым.
Вяршыня папулярнасці прыходзіцца на 1960-я гг., калі Луі дэ Фюнэс прымае ўдзел у трох-чатырох фільмах кожны год. Іграе камічнага камісара Жува ў трылогіі аб Фантамасе рэжысёра Андрэ Юнэбеля. Юнэбель спачатку плануе зняць 10 фільмаў гэтай серыі, але з-за не вельмі вялікай папулярнасці трэцяга («Фантамас супраць Скотланд-Ярда») праект быў закрыты.
Больш за 2 мільёны гледачоў з усяго свету прагледзелі фільмы «Вялікая прагулка» і «Разява», дзе Луі дэ Фюнэс іграў найбольш бачныя і яскравыя ролі. Аналагічны поспех чакаў і серыю фільмаў пра прыгоды жандараў з Сен-Трапэ (1960-70-у гг.) з Фюнэсам у ролі смешнага, але мужнага і знаходлівага паліцэйскага Людавіка Крушо.
Рысы характару
Аліўе, сын акцёра, сцвярджаў, што яго бацька быў вельмі скупы: «Бацька пастаянна насіў на паясным рамяні агромністую звязку ключоў ад усіх шафаў, дзвярэй і скрынь, на якіх, дзе толькі магчыма, былі замкі. Ён скрупулёзна правяраў кожны рахунак. Шэсць разоў ён прымушаў мяне спрабавацца ў кіно, а калі я заявіў, што хачу быць пілотам, пачаў устройваць страшэнныя скандалы. Словам, у сям'і ён быў тыранам». «Ён быў чыстым арыстакратам, які любіў уласную і адзіную жонку, вудзіў рыбу і вырошчваў ружы. Ён не любіў шумнага, штодзённага жыцця. Ён жыў ва ўласным свеце, які стараўся, каб ніхто не кранаў».
Сям'я
Першая жонка — Джэрмэйн Луіз Элодзі Кэрройер. Знаходзіліся ў шлюбе з 27 красавіка 1936 г. па 13 лістапада 1942 г. Маці сына дэ Фюнэса.
Другая жонка — Жанна дэ Фюнэс. Знаходзіліся ў шлюбе з 20 красавіка 1943 г. па 27 студзеня 1983 — да самой смерці акцёра. Маці двух дзяцей дэ Фюнэса.
Клетачнае ядро
Ядро  — абавязковая частка клеткі ў многіх аднаклетачных і ўсіх шматклетачных арганізмаў. Па наяўнасці або адсутнасці ў клетках аформленага ядра ўсе арганізмы падзяляюць адпаведна на эўкарыётаў і пракарыётаў. Ядро — важнейшая структура клетак эўкарыётаў, што змяшчае генетычную інфармацыю (малекулы ДНК), кіруе сінтэзам бялкоў, фізіялагічнымі і марфалагічнымі працэсамі ў клетцы.
Большасць клетак маюць ядро. Зрэдку сустракаюцца двух’ядзерныя (інфузорыя-туфелька) і мнагаядзерныя клеткі (некаторыя пратысты, клеткі грыбоў, папярочнапаласатыя мышачныя валокны). Некаторыя клеткі ў спелым стане не маюць ядра, напрыклад эрытрацыты млекакормячых, клеткі сітападобных трубак кветкавых раслін. Такія клеткі не здольныя да размнажэння.
Будова
Памеры клетачнага ядра 1 мкм — 1 мм. Звычайна ядро мае шарападобную форму, але можа быць лінзападобным, верацёнападобным і нават мнагалопасцевым (у клетках зярністых лейкацытаў). У жывёльнай клетцы ядро звычайна размешчана ў цэнтры, а ў расліннай, як правіла, знаходзіцца на перыферыі клеткі (цэнтральную частку часта займае вакуоля).
Ад цытаплазмы змесціва ядра аддзелена ядзернай абалонкай, якая складаецца з дзвюх мембран. Звонку мембрана мяжуе з цытаплазмай клеткі, у некаторых месцах яна пераходзіць у каналы эндаплазматычнай сеткі. Да вонкавай мембраны ядра прымацоўваюцца рыбасомы. Унутраная мембрана, якая кантактуе з ядзерным сокам, гладкая. Ядзерная абалонка пранізана мноствам пор, праз якія з ядра ў цытаплазму выходзяць субадзінкі рыбасом, малекулы іРНК і тРНК, а ў ядро з цытаплазмы пранікаюць розныя бялкі (у тым ліку ферменты), нуклеатыды, АТФ, неарганічныя іоны і г. д.
Ядзерны сок мае гелепадобную кансістэнцыю, у яго састаў уваходзяць розныя арганічныя і неарганічныя рэчывы. У ядзерным соку размяшчаюцца храмацін і ядзеркі.
Храмацін пад мікраскопам мае выгляд тонкіх цяжаў, дробных гранул або глыбак. Аснову храмаціну складаюць малекулы ДНК, злучаныя са спецыфічнымі бялкамі. У састаў храмаціну ўваходзяць таксама малекулы РНК, сінтэз якіх ажыццяўляецца на ДНК.
Функцыі
Важнейшымі функцыямі ядра з’яўляюцца наступныя:
Функцыі ядра ажыццяўляюцца ў цесным узаемадзеянні з цытаплазмай.
У клетачным ядры адбываецца рэплікацыя (ці рэдупліка́цыя) — падваенне малекул ДНК, а таксама транскрыпцыя — сінтэз малекул РНК на малекуле ДНК. Сінтэзаваныя ў ядры малекулы РНК мадыфікуюцца, пасля чаго выходзяць у цытаплазму. Утварэнне абедзвюх субадзінак рыбасом адбываецца ў адмысловых утварэннях клетачнага ядра — ядзерках. Такім чынам, ядро клеткі з’яўляецца не толькі ўмяшчальняй генетычнай інфармацыі, але і месцам, дзе гэты матэрыял функцыянуе і рэпрадуктуецца.
Дубайскі сельсавет (Пінскі раён)
Ду́байскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — вёска Дубае.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жабчыцкага раёна Пінскай вобласці. Цэнтр — вёска Дубай. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. З 14 кастрычніка 1957 года ў складзе Пінскага раёна. 17 красавіка 1959 года ў склад сельсавета з Невельскага сельсавета перададзена вёска Перахрэсце. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 6 населеных пунктаў. 19 сакавіка 2004 года ўдакладнена назва цэнтра сельсавета — Дубае.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1078 чалавек, з іх 92,9 % — беларусы.
IC 3024
IC 3024 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гунька
Гунька (Гу́нька) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Еўрапейскія аб’яднаныя левыя/Лева-зялёныя паўночных краін
Еўрапейскія аб'яднаныя левыя/Лева-зялёныя паўночных краін (European United Left/Nordic Green Left, GUE/NGL) — левая фракцыя Еўрапейскага парламента.
Гісторыя
16 кастрычніка 1973 года была створана група Камуністы і саюзнікі у Еўрапарламенце. 25 ліпеня 1989 года яна раскалолася на дзве групы: Левае адзінства и Еўрапейскія аб'яднаныя левыя. 12 студзеня 1993 года адбыўся распад групы Аб'яднаных еўрапейскіх левых (GUE). Выбраныя дэпутаты ад Партыі дэмакратычных левых (PDS) перайшлі ў групу Партыі еўрапейскіх сацыялістаў (PES), іншыя члены сталі незалежнымі. 19 ліпеня 1994 года левыя дэпутаты аб'ядноўваюцца ў канфедэратыўнай групе Аб'яднаных еўрапейскіх левых (GUE). 6 студзеня 1995 года група пашыраецца і становіцца Канфедэратыўнай групай Еўрапейскіх аб'яднаных левых і Лева-зялёных паўночных краін (GUE-NGL).
Склад
Дэпутаты Еўрапарламента, якія складаюць групу:
Заўвагі 1 - Партыя з'яўляецца членам Партыі еўрапейскіх левых (PEL) ² - Партыя з'яўляецца назіральнікам PEL ³ - Партыя з'яўляецца членам Лева-зялёных паўночных краін (NGLA) 4 - Партыя ў спісе з Ірландыі
Антоній (Мельнікаў)
Уладыка Антоній (у свеце Анатоль Сяргеевіч Мельнікаў;  — ) — епіскап Рускай Царквы; Мітрапаліт Мінскі і Беларускі да 8 верасня 1975 г., архіепіскап (25 мая 1965 — 29 верасня 1978 г.), з 29 верасня 1978 мітрапаліт Ленінградскі і Наўгародскі, пастаянны член Святога Сінода, багаслоў.
Адукацыя, пачатак ўзыходжання
Нарадзіўся 19 лютага 1924 у Маскве.
У 1944, пасля заканчэння сярэдняй школы, паступіў у Праваслаўны Багаслоўскі інстытут, ператвораны ў 1946 у Маскоўскую Духоўную Акадэмію.
У 1950 скончыў Акадэмію са ступенню кандыдата багаслоўя, у ліпені гэтага ж года ўступіў у лік браціі Свята-Троіцкай Сергіевай Лаўры і быў пастрыжаны ў манаства з імем Антоній (у гонар прап. Антонія Рымляніна).
У 1952 прызначаны інспектарам Саратаўскай духоўнай семінарыі і выконваючым абавязкі сакратара Саратаўскага Епархіяльнага кіравання.
У 1956 узведзены ў сан архімандрыта і прызначаны рэктарам Мінскай духоўнай семінарыі і намеснікам Жыровіцкага Успенскага манастыра. З 1959 ўлады мэтанакіравана зрывалі набор у семінарыю, і да пачатку 1963/1964 навучальнага года яна засталася без выхаванцаў.
Увосень 1963 вызначаны рэктарам Адэскай духоўнай семінарыі з прызначэннем яго намеснікам Успенскага манастыра ў Адэсе.
Архіерэйства
25 мая 1965 прызначаны епіскапам Мінскім і Беларускім.
C 1965 удзельнічаў у шматлікіх замежных паездках ад імя Маскоўскага Патрыярхату.
8 верасня 1975 узведзены ў сан мітрапаліта.
NGC 678
NGC 678 (іншыя абазначэнні — UGC 1280, MCG 4-5-14, ZWG 482.18, A 0147+21, PGC 6690) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Георг Эрнст Шталь
Георг Эрнст Шталь (Georg Ernst Stahl;, Ансбах, Баварыя — , Берлін, Каралеўства Прусія) — нямецкі ўрач і хімік.
Біяграфія
У 1683 годзе скончыў медыцынскі факультэт Іенскага ўніверсітэта. Пасля заканчэння ўніверсітэта стаў там жа прыват-дацэнтам, а затым прафесарам медыцыны. З 1687 — прыдворны ўрач герцага Саксен-Веймарскага Іагана Эрнста. З 1694 — прафесар універсітэта ў Гале. З 1716 — лейб-медык прускага караля Фрыдрыха Вільгельма I. У Берліне ён стаў прэзідэнтам Медыцынскай калегіі — вышэйшай медыцынскай установы Прусіі. Дзякуючы яго намаганням у Берліне была заснавана медыка-хірургічная калегія для падрыхтоўкі ваенных урачоў.
Развіваючы погляды І. І. Бехера, сфармуляваў (упершыню у 1697, падрабязна ў 1703) тэорыю флагістона. Гэтая тэорыя, якая аб’ядноўвала шматлікія звесткі аб працэсах аднаўлення і гарэння, атрымала шырокае распаўсюджванне ў XVIII стагоддзі. Флагістонная тэорыя Шталя стала першай тэорыяй навуковай хіміі, і адыграла важную ролю ў канчатковым вызваленні хіміі ад алхіміі. Работы па даследаванні газаў і працы А. Лавуазье абверглі тэорыю флагістона ў канцы XVIII стагоддзя. У сваіх працах па фізіялогіі Шталь выступаў віталістам.
Тарк’ярола
Тарк'ярола (Torchiarolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брындзізі.
Насельніцтва складае 5067 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 159 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 72020. Тэлефонны код — 0831.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Квота беларускай музыкі ў радыёэфіры
Квота ў памеры мінімум 75 % беларускай музыкі ў радыёэфіры Беларусі была ўсталявана Палажэннем Міністэрства інфармацыі Беларусі ў 2005 годзе і выклікала бурлівую рэакцыю як сярод радыёстанцый і, так і з боку слухачоў. У 2009 годзе патрабаванне было зменена і стала датычыцца толькі эфіра ў. На думку беларускіх музычных экспертаў, квота не адбіваецца пазытыўным чынам на якасці беларускага музычнага прадукту, не дазваляе зрабіць радыёстанцыю, якая спецыялізавалася б на джазавай ці блюзавай музыцы.
Гісторыя з’яўлення і дзеяння
Квота ўсталявана 1 студзеня 2005 года дзяржаўнымі органамі ўлады з мэтай падтрымкі беларускіх выканаўцаў на фоне засілля ў радыёэфіры і  суседзяў Беларусі. Пры прыняцці рашэння беларускія чыноўнікі спасылаліся на вопыт некаторых краін, якія даўно практыкуюць падобныя меры стымулявання нацыянальнага мастацтва (напрыклад, Францыя).
Летам 2009 года пачала з’яўляцца інфармацыя (у тым ліку агенцтва «Інтэрфакс»), што квота беларускай музыкі ў эфіры радыёстанцый будзе зніжана да 50%, але ўпраўленне электронных СМІ Міністэрства інфармацыі абвергла гэта. 15 верасня 2009 года Міністэрствам інфармацыі па выніках паседжання прынята абмежаванне, згодна з якім квота дзейнічае толькі 9 гадзін эфіру за суткі.
Як сведчылі музычныя рэдактары радыёстанцый ніхто не правярае кожны дзень, ці адгучалі беларускія выканаўцы на FM-дыяпазоне гарантаваныя законам 410 хвілін за суткі. Кантроль адбываецца на падставе запыту Мінінфармацыі на радыёстанцыю, якая робіць справаздачу наконт вызначанага дня. Аднак кожная радыёстанцыя сама прызначае гадзіны, у якіх будзе панаваць беларуская музыка. На думку Алены Трашчынскай, кіраўніцы «Радыус FM», галоўная праблема з квотай — нізкая прадуктыўнасць айчынных выканаўцаў, з-за чаго адчуваецца недахоп музычнага матэрыялу.
У некаторых жа радыёстанцый з выкананнем патрабавання Міністэрства інфармацыі аб 75 % прысутнасці ў эфіры беларускіх выканаўцаў праблем не было. Напрыклад, Алег Хаменка, які вёў аўтарскую праграму пра беларускую музыку на «Аўтарадыё», лічыць, што гэта была адзіная з радыёстанцый, якая давала больш як 75 % музыкі беларускіх аўтараў, і ў гэтым сэнсе «Аўтарадыё» паказальнае ў параўнанні з астатнімі станцыямі.
17 студзеня 2017 года ў лісце (№ 01-15/М-2) актывісту з Ліды Валерыю Мінецу ў адказ на яго патрабаванне да мясцовай радыёстанцыі «Тваё радыё» ставіць у эфір і беларускую музыку Міністэрства інфармацыі паведаміла, што дзеючае заканадаўства не ўтрымлівае нормаў пра абавязковую квоту беларускай музыкі ў радыэфіры.
Крытыка
Некаторыя з назіральнікаў адзначаюць, што прыкладам для беларускіх медыя-рэгулятараў мог бы паслужыць досвед Украіны. Ад лістападу 2016 года на мясцовым рынку радыё дзейнічаюць свае квоты — у залежнасці ад фармату, на нацыянальнай мове павінна выконвацца 25—35 % песень, якія гучаць у эфіры.
Адлюстраванне ў культуры
Паводле з’яўлення квоты беларускім жартоўным поп-гуртом «Дранiкi» у вераснi 2009 года выпушчаны альбом «75% беларускай музыкі», які быў ацэнены музычным гiдам «Experty.by» ў 4 балы з 10. Паводле меркавання музычнага крытыка Змітра Падбярэзскага, гэта прадукт для ўнутранага спажывання i будзе пэўны час папулярны ў вельмі абмежаваных колах. Музычны журналiст Сяргей Будкiн лiчыць, што гэты дыск можна палічыць нашым адказам расійскай нізкаякаснай музыцы.
Жлобінскі замак
Жлобінскі замак. Існаваў y XV — XVII стагоддзях y г. Жлобін Гомельскай вобласці.
Апісанне
У ліпені 1654 года, падчас вайны паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай 1654—1667 гадоў, войскі ўкраінскага гетмана І. Н. Залатарэнкі, якія ваявалі на маскоўскім баку, узялі штурмам і спалілі «замак Злобін». Пра гэта паведамляецца ў лісце гетмана ад 15 ліпеня 1654 г. маскоўскаму цару. Іншых пісьмовых звестак пра Жлобінскі замак не выяўлена.
Замчышча выявіў у 1983 годзе М. А. Ткачоў. Замак размяшчаўся на правым беразе Дняпра. Складаўся з уласна замка (60 × 50 м) і падзамка (130 × 60 м), размешчанага на 1,5—2 м ніжэй за замкавы дзядзінец. Увесь комплекс узвышаўся на 3—4 м над прырэчнай жылой зонай сярэдневяковага паселішча. Жлобінскі замак быў умацаваны земляным валам і драўлянымі сценамі-гароднямі з вежамі і брамамі.
Яшчэ да выяўлення замчышча на ім была пабудавана спартыўная школа са стадыёнам. Побач, на месцы колішняга пасаду, цяпер размешчаны гарадскі парк.
Пры археалагічных абследаваннях 2012—2013 гадоў найбольш ранні матэрыял, які быў выяўлены каля замчышча — фрагменты ляпнога глінянага посуду са штрыхаваным арнаментам, якія адносяцца да канца I тысячагоддзя да н. э. — I тыс. н. э. Магчыма, паселішча на месцы замка першапачаткова існавала ў жалезным веку. Побач з замчышчам знойдены фрагменты кафлі, глінабітных печаў, сляды вытворчасці жалеза, глінянае прасліца, бронзавы пярсцёнак і іншыя матэрыялы XVI — XVIII стагоддзяў. Археалагічныя раскопкі не праводзіліся.
Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут
Маскоўскі фізіка-тэхнічны інстытут (МФТІ) (Московский физико-технический институт (МФТИ)) — дзяржаўны
універсітэт Расіі. Заснаваны ў 1946 годзе ў якасьці факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1951 годзе рэарганізаваны ў самастойны інстытут.
За гады свайго існавання МФТІ падрыхтаваў больш за 26 тысяч спецыялістаў. Зараз на 10 факультэтах атрымліваюць адукацыю звыш 4500 студэнтаў і 600 аспірантаў, у тым ліку і студэнты з Украіны і Беларусі.
Механіка-матэматычны факультэт БДУ
Механіка-матэматычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (скарочана «МехМат БДУ») — адзін з найстарэйшых факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Механіка-матэматычны факультэт існуе ўжо больш за 60 гадоў і з году ў год пацвярджае званне аднаго з самых элітных факультэтаў беларускіх ВНУ. Штодня 11 кафедраў рыхтуюць каля 1500 студэнтаў і магістрантаў дзённага і завочнага аддзяленняў — спецыялістаў у галіне матэматыкі, механікі, сістэмнага аналізу і інфармацыйных тэхналогій. Выпускнікі займаюць ганаровыя пазіцыі ў сферы навукі і адукацыі, бізнесу і кіравання, эканомікі і IT-сферы. Сярод іх такія асобы, як Міхаіл Жураўкоў (былы Міністр адукацыі Беларусі), Сяргей Чыжык (першы намеснік Старшыні Прэзідыума НАН Беларусі), Сяргей Абламейка (былы рэктар БДУ), Аляксандр Машэнскі (генеральны дырэктар СП ТАА «Санта Імпэкс Брэст»), Віктар Бабарыка (старшыня Праўлення ААТ «Белгазпрамбанк») і шмат іншых.
МехМат БДУ падтрымлівае навуковыя кантакты з універсітэтамі па ўсім свеце, а лепшыя студэнты факультэта накіроўваюцца на стажыроўку ва ўніверсітэт Ота-фон-Герыке (Магдэбург, Германія). Таксама, дзякуючы цеснага супрацоўніцтва з вядучымі IT-кампаніямі, такімі як EPAM Systems, Itransition, HiQo Solutions, IBA Group, Qulix Systems і іншымі, студэнты маюць выдатную магчымасць праходзіць там вытворчую і пераддыпломную практыкі з далейшым працаўладкаваннем.
У 2016 годзе праведзена паўнаважная змена карпаратыўнага стылю факультэта.
Гісторыя стварэння і станаўлення
Падрыхтоўка спецыялістаў-матэматыкаў ў Беларусі пачалася ў 1923 годзе з адкрыццём у БДУ Фізіка-матэматычнага факультэта. У кастрычнiку 1958 года Фізіка-матэматычны факультэт быў падзелены на Фізічны і Матэматычны. У маі 1970 года на базе трох кафедраў Матэматычнага факультэта быў выдзелены Факультэт прыкладной матэматыкі. У 1975 году Матэматычны факультэт у сувязі з увядзеннем аддзялення механікі перайменаваны ў Механіка-матэматычны.
Цяпер у склад факультэта ўваходзяць 11 кафедраў і навучальных цэнтраў інфармацыйных тэхналогій, на якіх працуюць больш за 30 прафесараў і доктараў навук, каля 65 дацэнтаў і кандыдатаў навук. На факультэце навучаецца больш за 950 студэнтаў на дзённай форме, каля 300 студэнтаў на завочнай форме, 69 магістрантаў, 15 аспірантаў і 3 дактаранта.
Спецыяльнасці вышэйшай адукацыі (1 ступень)
У цяперашні час факультэт вядзе падрыхтоўку па чатырох спецыяльнасцях:
Гарыет Табмен
Гарыет Табмен (Harriet Tubman, народжаная Арамінта Рос (Araminta Ross); каля 1820 года, графства Дорчэстэр, Мэрыленд — 10 сакавіка 1913, Обурн, Нью-Ёрк) — амерыканская абаліцыяністка, гераіня афраамерыканцаў, змагар супраць рабства ў ЗША.
Палац Сапегаў (Львоў)
Пала́ц Сапе́гаў — помнік архітэктуры XVIII ст. ва Львове па вуліцы Каперніка, 40а.
Гісторыя
Быў збудаваны ў 1867 годзе для князя Леона Сапегі паводле праекту архітэктара Адольфа Куна ў стылі французскага барока XVIII ст. (Châteauesque). Будынак двухпавярховы, з мезанінам, галоўны аб'ём мае ў плане форму квадрату, да якога прымыкае прамавугольны флігель. Манументальная агароджа з ажурнымі металічнымі варотамі аддзяляе парадны двор ад вуліцы. Сцены будынку вылучаюцца мяккаю пластыкаю, іхнюю паверхню ўпрыгожваюць рустыкація і выступы пілястраў, разкрыпоўка карнізаў і міжпавярховыя паясочкі.
Нашчадак старадаўняга літоўска-рускага роду, які замовіў для сябе палац, быў адным з найбольш выбітных фундатараў чыгуначнага будаўніцтва ў Галіччыне. Будаўніцтва палаца абышлося практычна так сама дорага, як і будаўніцтва палаца Патоцкіх.
На месцы ўсходняга флігеля палаца, які быў знішчаны бомбай у гады II сусветнай вайны, пабудавалі сярэднюю школу № 9. У 1972 годзе паўстала пытанне пра разборку гэтага будынку.
Палац захаваўся выключна дзякуючы намаганням Львоўскае абласное арганізацыі. Таварыства выступіла з ініцыятываю рэстаўраваць яго за ўласныя сродкі. Да 1976 года адбывалася рэстаўрацыя за сяброўскія складкі і дабрачынныя ахвяраванні. Да цяперашняга часу ў ім размяшчаецца Львоўская абласная арганізацыя таварыства.
Уладзімір Мікалаевіч Вішнеўскі
Уладзі́мір Мікала́евіч Вішне́ўскі (нар., Балотчыцы, Слуцкі раён) — беларускі мастак-графік, кніжны ілюстратар, жывапісец, скульптар, педагог.
Творы
Мастацтвазнавец Ігар Ціткоўскі так характэрызуе творчасць мастака:
Адна з галоўных тэм, што прасочваецца ў творчасці Уладзіміра Вішнеўскага — барацьба дабра і зла. Менавіта раскрыццё гэтай тэмы надае яго кампазіцыям пачуццё дынамікі, унутранай напружанасці і драматызму.
Сюжэты іх звычайна патрабуюць філасофскага, неадназначнага прачытання. Мастак карыстаецца мовай сімвалаў і алегорый, спалучае рэалістычную манеру з гратэскам. Кампазіцыі будуюцца на кантрастных супрацьпастаўленнях светлага і цёмнага, блізкага і дальняга планаў, ракурсаў. Абраная мастаком тэма звычайна раскрываецца ў серыях графічных лістоў. Сярод іх — серыі «Птушкаловы» (каляровы афорт, 1983), «Кірмаш спадзяванняў», «Пабудова чалавека» (1987), «Туга страчанага сусвету» (тэмпера, 1983).
Аформіў кніжныя выданні Якуба Коласа, Кандрата Крапівы, Алеся Разанава, Максіма Лужаніна, Фёдара Дастаеўскага, Алаізы Пашкевіч (Цёткі).
За ілюстрацыі кніг «Вянок беларускіх народных песень» (Мн. 1988) і «Палата кнігапісная» Міколы Нікалаева (Мн. 1993) атрымаў дыпломы беларускіх рэспубліканскіх конкурсаў «Мастацтва кнігі».
Творы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, у прыватных зборах Беларусі і замежжа.
Джурынці
Джурынці (Джури́нці) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Луіджы Пірандэла
Луіджы Пірандэла (Luigi Pirandello; 28 чэрвеня 1867, Агрыджэнта, Італія — 10 снежня 1936) — італьянскі пісьменнік, драматург.
Вучыўся ў Рымскім і Бонскім (Германія) універсітэтах. У 1898 прафесар педагагічнага каледжа ў Рыме.
Дэбютаваў як паэт у 1889 (зборнік «Радасны боль»). Раннія творы напісаны ў традыцыях верызму (зборнікі навел «Каханне без кахання», 1894; «Навелы на год», т. 1-5, 1901-19). У раманах «Адвержаная» (1901), «Нябожчык Матыя Паскаль» (1904) і інш., філасофска-псіхалагічных трагікамедыях «Шэсць персанажаў у пошуках аўтара» (паст. 1921), «Генрых IV» (паст. 1922), «Кожны па-свойму» (паст. 1924), «Сёння мы імправізуем» (паст. 1930) і інш. паказаны вобразы «негераічных» герояў, ілюзорнасць чалавечых ідэалаў, адзінота, няўстойлівасць і недасканаласць грамадскіх адносін, гульня выпадку ў лёсах людзей.
Луіджы Пірандэла адыграў значную ролю ў перабудове італьянскага і еўрапейскага тэатра XX ст. Яму прысуджана Нобелеўская прэмія па літаратуры 1934.
Дом па Ульянаўскай вуліцы, 29 (Мінск)
Архітэктура
Трохпавярховы прамавугольны ў плане будынак размешчаны пад вуглом да вуліцы і павернуты да яе тарцовым фасадам. Пастаўлены на атынкаваным цокалі, які мае пераменную вышыню ў выніку перападу рэльефа. Фасады неатынкаваныя. Блокі лесвічных клетак выступаюць за плоскасць сцяны і завершаны люкарнамі. Прамавугольныя вокны рознай шырыні аздоблены сандрыкамі. Будынак накрыты вальмавым дахам, сцены завершаны прафіляваным карнізам. У аснову планіроўкі пакладзена двухкватэрная секцыя з двухбаковай арыентацыяй трохпакаёвых кватэр.
Мемарыяльная дошка
У 1976 годзе на будынку ўстаноўлена мемарыяльная дошка на ўшанаванне памяці народнага мастака БССР, прафесара І. В. Ахрэмчыка, які ў 1945—1971 гг. жыў у гэтым доме.
Дубмасліўка
Дубмасліўка (Дубма́слівка) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3025
IC 3025 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мінская вясна
«Мі́нская вясна́» — назва акцый пратэсту ў Беларусі, якія прайшлі вясной 1996—1997 гадоў. У пратэстах удзельнічалі не толькі апазіцыйныя партыі, але і праўладныя камуністы.
Перадгісторыя
Супрацьстаянне паміж прэзідэнтам Аляксандрам Рыгоравічам Лукашэнкам і апазіцыяй пачалося яшчэ ў 1995 годзе, падчас першага беларускага рэферэндуму, правядзенне якога было незаконна па Канстытуцыі і Закону аб рэферэндумах. Тады Лукашэнка стаў аказваць ціск на Вярхоўны Савет, які дапамог дасягнуць згоды Савета на правядзенне рэферэндуму. Лідары апазіцыі паспрабавалі арганізаваць галадоўку ў Доме ўрада, аднак іх выгналі адтуль байцы АМАПа, збіваючы пры гэтым. У выніку рэферэндуму была зменена дзяржаўная сімволіка, руская мова атрымала статус дзяржаўнай, прэзідэнт атрымаў права распускаць парламент.
Супрацьстаянне прэзідэнта і апазіцыі назіралася падчас парламенцкіх выбараў 1995 года. Тады прапрэзідэнцкі друк усяляк абвінавачваў апазіцыю ў перашкодзе нармальнага правядзення выбараў. У сваю чаргу, апазіцыя сцвярджала, што супраць яе выкарыстоўваюцца незаконныя метады з мэтай паралізаваць дзейнасць апазіцыйных партый і пралабіраваць у парламент як мага большую колькасць прапрэзідэнцкіх стаўленікаў.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Падчас грамадзянскай вайны і ваеннай інтэрвенцыі 2011 года ў Лівіі прадстаўнікі паўстанцаў, рабочая група ААН і шматлікія СМІ неаднаразова заяўлялі аб дапамозе ўрадавай арміі Муамара Кадафі з боку беларускіх ваенных саветнікаў і наймітаў. Урад Беларусі афіцыйна адмаўляў падобнага роду інфармацыю. Меркаванне ваенных і палітычных аналітыкаў па пытанні беларускага ўдзелу ў канфлікце адрозніваюцца. Адны спасылаліся на слабую доказную базу і магчымую інфармацыйную вайну. Іншыя дапускалі дадзены факт, абгрунтоўваючы яго наяўнасцю моцных даваенных сувязяў дзвюх краін і распаўсюджваннем практыкі найміцтва ў асяроддзі былых вайскоўцаў Узброеных Сіл Беларусі.
Мінская вясна
Перадгісторыя
Напярэдадні падпісання першых інтэграцыйных пагадненняў Беларусі і Расіі апазіцыя ладзіла акцыі пратэсту пад назвай «Мінская вясна». Прычынай пратэстаў з’яўлялася тое, што ўмовы пагадненняў да апошняга моманту не былі вядомыя ні дэпутатам Вярхоўнага Савета, ні простым грамадзянам Беларусі. Таму лідары апазіцыі заявілі, што гэтыя пагадненні могуць прывесці да таго, што Беларусь страціць незалежнасць і пачалі праводзіць акцыі пратэсту.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Так ці інакш, але па абвінавачанні ў супрацоўніцтве з рэжымам Кадафі лівійскімі баевікамі захоплены чацьвёра беларусаў, якія былі вызвалены намаганнямі дыпламатаў і спецслужбаў.
Мінская вясна
24 сакавіка
Першая акцыя адбылася 24 сакавіка. Гэту акцыю арганізаваў Беларускі народны фронт (БНФ), а аргкамітэт асабіста ўзначаліў Васіль Быкаў (вядомы беларускі пісьменнік, дэпутат парламента). Потым удзельнікі акцыі сабраліся на плошчы Незалежнасці ў Мінску і выйшлі на праспект Францыска Скарыны. Паліцэйская мяжа ім перагарадзіла шлях, але ўдзельнікі акцыі прарваліся праз яе і прайшлі шэсцем па праспекце Скарыны. Паводле розных крыніц, у ім прынялі ўдзел ад 20 да 30 тысяч чалавек, якія скандавалі лозунгі: «Жыве Беларусь!», «Незалежнасць!», «Далоў Лукаша!». Па прапанове дэпутата Сяргея Антончыка ўдзельнікі акцыі збіралі грошы «на білет Лукашэнкі ў Маскву». Апазіцыя спрабавала дабіцца тэлетрансляцыі каля будынка тэлерадыёкампаніі. Аднак сілы бяспекі адштурхнулі пратэстоўцаў ад будынка вяшчальніка. Потым удзельнікі акцыі прайшлі да будынка КДБ. Там мітынг скончыўся, і людзі пачалі разыходзіцца. У гэты час на іх напалі падраздзяленні міліцыі спецыяльнага прызначэння. Каля 17-й гадзіны на праспекце Скарыны, каля будынка КДБ, спецназ напаў на дэманстрантаў, збіўшы іх дубінкамі і нагамі. Гэта была першая падобная акцыя сіл бяспекі незалежнай Беларусі. Было арыштавана каля 30 чалавек. Шмат людзей было паранена.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Паралельна гэтаму праходзіла інфармацыя аб удзеле наймітаў з Чорнай Афрыкі, Блізкага Усходу і Усходняй Еўропы, у тым ліку грамадзян такіх краін як Румынія, Сербія, Украіна, Казахстан і Расія. Паслугамі розных замежнікаў карысталіся што ўлады, што і паўстанцы.
Даваеннае становішча
У 2000-х гадах адбылася актывізацыя адносін паміж Беларуссю і Лівіяй, у тым ліку па ваенным кірунку.
3 лістапада 2008 года тагачасны міністр абароны Леанід Мальцаў падчас сустрэчы ў Мінску са старшынёй Усеагульнага часовага камітэта абароны Абу Бакрам Юнісам Джаберам падкрэсліў, што «Лівія з’яўляецца адным з прыярытэтаў знешняй палітыкі Беларусі». Праз год, 16 снежня 2009-га, у Трыпалі з афіцыйным візітам прыехала беларуская дэлегацыя на чале з новым кіраўніком ваеннага ведамства Юрыем Жадобіным. Тады паміж бакамі быў заключаны пратакол аб супрацоўніцтве ў ваеннай галіне.
Мінская вясна
Красавік—май
Самай масавай і жорсткай акцыяй стаў «Чарнобыльскі шлях» 26 красавіка. Напярэдадні па сталіцы хадзілі чуткі, што расійскі спецназ можа быць выкарыстаны для падаўлення пратэстаў у Мінску. Гэта падагравала рашучасць апазіцыі. Падтрымаць беларускія пратэсты прыйшлі ўкраінскія нацыяналісты з УНА-УНСО.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Даваеннае становішча
У той жа час на вучэнні «Захад-2009» у Беларусь прыязджаў малодшы сын Кадафі, Хаміс, камандзір элітнай 32-й брыгады лівійскай арміі. У чэрвені 2010 года лівійскія вайскоўцы прынялі ўдзел у вучэннях з беларускай 11-й асобнай механізаванай брыгадай са Слоніма, якія праходзілі на Абуз-Лясноўскім палігоне пад Баранавічамі.
Як заяўляў саветнік пасольства Беларусі ў Трыпалі Георгій Грамыка, да грамадзянскай вайны і замежнай інтэрвенцыі ў краіне быў размешчаны кантынгент з 500 беларускіх ваенных саветнікаў, інструктараў і спецыялістаў, але з пачаткам баявых дзеянняў частку з іх эвакуявалі. Аднак са слоў ваеннага аташэ Ігара Качугіна, афіцыйна ў краіну вайскоўцы не накіроўваліся. Тым не менш ён не выключыў, што хтосьці мог заключыць індывідуальныя кантракты з лівійскімі сілавымі структурамі.
Мінская вясна
Красавік—май
26 красавіка адбыўся хросны ход па праспекце Скарыны. Ацэнка колькасці ўдзельнікаў вар’іруецца ад 30 да 60 тысяч чалавек. На мітынгу выступіў Зянон Пазняк. Улады не дазволілі акцыю і кінулі спецназ, армейскі спецназ і расійскі АМАП для падаўлення пратэсту. Аднак пратэстоўцы аказалі супраціў. Яны перакулілі міліцэйскія машыны, уступілі ў бойку з праваахоўнікамі. Больш за 30 супрацоўнікаў АМАП і больш за 200 чалавек з унутраных войскаў былі дастаўлены ў бальніцу, а дзясяткі і сотні чалавек у форме выратаваліся падчас пераправы праз раку Свіслач, куды іх кінулі ўдзельнікі акцый пратэсту. Пасля акцыі былі затрыманыя сотні людзей, і Аляксандр Лукашэнка раскрытыкаваў сілавікоў за іх пасіўнасць. Некалькі ўкраінскіх нацыяналістаў былі асуджаныя паводле крымінальнай справы і вызвалены з беларускай турмы напрыканцы 1996—1997 гадоў.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Пазіцыя па канфлікце
Рэспубліка Беларусь стала адной з нямногіх краін, якія падтрымалі Кадафі, не прызналі паўстанцкі Нацыянальны пераходны савет і асудзілі дзеянні блока НАТА. Прадстаўнік Міністэрства замежных спраў заявіў :
Мінская вясна
Красавік—май
1 мая Мікола Статкевіч арганізаваў мітынг, які быў жорстка разагнаны АМАПам.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Пазіцыя па канфлікце
21 красавіка 2011 года прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка выступіў са штогадовым пасланнем беларускаму народу і парламенту краіны, у якім раскрытыкаваў асвятленне заходнімі СМІ лівійскага канфлікту. Таксама ён згадваў пра размову з Кадафі, з якім стэлефанаваўся падчас баявых дзеянняў. Са слоў прэзідэнта, лівійскі лідар таксама застаўся незадаволеным фэйкамі ад СМІ.
Мінская вясна
23 сакавіка
23 сакавіка 1997 года БНФ правёў несанкцыянаванае шэсце па праспекце Скарыны ў Мінску, пасля чаго адбыўся мітынг на плошчы Якуба Коласа. Сутыкненні з міліцыяй пачаліся, бо міліцыя спрабавала арыштаваць некалькіх актывістаў БНФ. Потым удзельнікі акцыі пачалі закідваць камянямі праваахоўнікаў. У выніку былі разбітыя шыбы міліцэйскіх аўтобусаў і службовых аўтамабіляў, а адзін міліцыянт атрымаў траўмы. У адказ міліцыя разагнала акцыю, выкарыстоўваючы гумовыя дубінкі і слезацечны газ. У акцыі пратэсту ўзялі ўдзел 10000 чалавек.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Пазіцыя па канфлікце
Даведаўшыся пра забойства Муамара Кадафі, Лукашэнка сказаў наступнае :
Мінская вясна
1 красавіка
1 красавіка 1997 года прадстаўнікі апазіцыі выйшлі на вуліцы Мінска ў чаканні падпісання пагаднення аб стварэнні саюза паміж Беларуссю і Расіяй. Міліцыя заблакавала ўдзельнікаў акцыі пратэсту на чыгуначным вакзале. Вось як карэспандэнт расійскага тэлеканала НТВ апісаў падзеі таго вечара: «Пастаяўшы адзін супраць аднаго, праціўнікі і прыхільнікі саюзнай дзяржавы затым мірна разышліся. Сённяшнія падзеі каля чыгуначнага вакзала ў Мінску не парушылі спакойнага патоку жыцця ў беларускай сталіцы напярэдадні падпісання шлюбнага кантракту паміж Рэспублікай Беларусь і Расійскай Федэрацыяй».
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Пазіцыя па канфлікце
Як адзначыў палітолаг Сяргей Богдан у эфіры праграмы «Итоги дня» на «Радыё Свабода», забойства лівійскага лідара для беларускага кіраўніцтва было шокам.
Мінская вясна
2 красавіка
На наступны дзень, у дзень падпісання пагаднення, якое апазіцыя назвала «аншлюсам», адбылося некалькі мітынгаў. Праўладныя і апазіцыйныя камуністы сабралі тысячы сваіх прыхільнікаў у парку Горкага, а найбуйнейшы мітынг аб’яднанай апазіцыі адбыўся каля Опернага тэатра. Пасля яго завяршэння дэманстранты накіраваліся ў бок пасольства Расіі. У гэты момант пачаліся крывавыя сутычкі з супрацоўнікамі міліцыі. У сюжэце пра падзеі ў Мінску тыя ж карэспандэнты НТВ ацанілі дзеянні мінскага АМАПу як «асабліва жорсткія». Паводле інфармацыі журналістаў, міліцыя біла дубінкамі ўсіх, хто трапіў пад руку. У той вечар некалькі прадстаўнікоў прэсы, у тым ліку Ірына Халіп і яе бацька, былі жорстка збітыя.
26 красавіка
26 красавіка ў Мінску прайшла акцыя «Чарнобыльскі шлях», у якой прынялі ўдзел каля 25 000 чалавек.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Паведамленні і абвінчаванні
15 лютага, па даных SIPRI, з Баранавічаў у Себху вылецеў транспартнік Іл-76. Самалёт меркавана вёз зброю для войск Кадафі.
У канцы лютага амерыканскае разведвальна-аналітычнае агенцтва Stratfor са спасылкай на ўласныя крыніцы распаўсюдзіла інфармацыю аб тым, што ў расправах над апазіцыяй прымалі ўдзел выхадцы з Усходняй Еўропы — у прыватнасці, з Беларусі, Украіны, Сербіі і Румыніі. Тэлеканал CNN паказаў відавочцаў, якія казалі, быццам у джыпах з АК-47 на плячы раз’язджалі людзі «з усходнееўрапейскай знешнасцю». Замежныя байцы пілатавалі баявую авіяцыю, абстрэльваючы апазіцыю, а таксама праводзілі патруляванне і зачыстку вуліц на аўтамабілях.
Мінская вясна
Вынікі
Пратэсты беларускай грамадскасці паўплывалі на тое, што апошняя версія Дагавора была скарэкціравана з мэтай захавання знешніх прыкмет суверэнітэту Беларусі.
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Паведамленні і абвінчаванні
6 красавіка выдавецтва «Камсамольская праўда» выпусціла артыкул аб удзеле ў баявых дзеяннях у Лівіі на баку Кадафі беларускіх ваенных саветнікаў. Рэдакцыя пісала, што замежнікі займаліся падрыхтоўкай лівійскіх сілавікоў, рамонтам і эксплуатацыяй тэхнікі. Яны не ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях, але пастаянна знаходзіліся на лініі фронту. Паведамлялася і пра наймітаў з індывідуальнымі кантрактамі, і пра дзейных вайскоўцаў Узброеных Сіл Беларусі, сярод якіх былі былыя байцы 334-га атрада са складу 5-й асобнай брыгады спецпрызначэння. Некаторыя з іх, як мяркуецца, праходзілі падрыхтоўку на расійскіх базах спецназа і ўдзельнічалі ў вайне ў Аўганістане. Ваенспецы пераканалі лівійцаў аддаць перавагу ўзброеным пікапам замест бранятэхнікі, а таксама ўнесці ў тактыку некаторыя элементы партызанскай вайны, тым самым знізіўшы эфектыўнасць авіяўдараў НАТА і павялічыўшы мабільнасць арміі. Дзякуючы іх садзейнічанню, у канцы сакавіка—пачатку красавіка войскі Кадафі нават змаглі перайсці ў контрнаступленне на ўсходзе краіны. Рэдакцыя звязалася з нейкім Міхаілам, адным з беларускіх наймітаў. Ён паведаміў, што яго зарплата ў Лівіі складае 3000 долараў. Паводле інфармацыі суразмоўцы, пры ўрадавых узброеных сілах знаходзяцца некалькі сотняў беларусаў.
8 красавіка кіраўнік рабочай групы ААН па выкарыстанні наймітаў Хасэ Луіс Гомес дэль Прада паведаміў аб наяўнасці мноства доказаў выкарыстання Кадафі замежных байцоў. Большасць, па яго словах, з’яўляліся афрыканцамі, аднак, верагодна, сярод іх меліся і беларусы.
Ізноў пра беларускі ўдзел загаварылі ў жніўні—верасні, калі з’явілася інфармацыя аб прысутнасці беларусаў, у тым ліку снайпераў, на паўночным захадзе краіны, дзе яны маглі ўступіць у прамыя сутыкненні са спецпадраздзяленнямі НАТА, ААЭ і Катара. Ібрагім Абдэль Магід, адзін з ваенных кіраўнікоў Нацыянальнага пераходнага савета, заявіў, што апазіцыя была праінфармавана з «некаторых крыніц разведкі» аб прыбыцці на дапамогу кадафістам снайпераў розных еўрапейскіх нацыянальнасцяў, у тым ліку ўкраінцаў, беларусаў і іншых. Група ўвайшла ў Лівію праз порт Нуфейда ў Тунісе, пасля чаго перамешчана ў Трыпалі. Акрамя таго, як паведамлялася, лівійскія паўстанцы выявілі ў будынку спецслужбаў дакументацыю, згодна з якой пастаўкі зброі ў Лівію вяліся беларускай арганізацыяй «Белтэхэкспарт».
Заявы ўладаў
Прэс-сакратар МЗС Андрэй Савіных неадразова заяўляў аб адсутнасці ў Лівіі беларускіх наймітаў або вайскоўцаў. Ён назваў абвінавачванні ва ўдзеле дзяржавы ў канфлікце абсурднымі. Пры гэтым, як выказваў прэс-сакратар, «у дачыненні да Беларусі дапушчана памылка». Што датычыцца інфармацыі ААН, то Савіных і яе раскрытыкаваў, нагадаўшы пра лютаўскі выпадак, калі міжнародная арганізацыя папрасіла прабачэння перад рэспублікай за памылковыя абвінавачванні ў зброевых пастаўках у Кот-д’Івуар. У адказ на публікацыю выдання «Камсамольская праўда» прадстаўнік МЗС заявіў наступнае : Разам з тым улады адмаўлялі нават магчымасць удзелу ў баявых дзеяннях «наймітаў-авантурыстаў». На прэс-канферэнцыі 9 лістапада, адказваючы на пытанне «Радыё Свабода», ці ўдзельнічалі беларусы ў аперацыях у Лівіі, памочнік міністра абароны па пытаннях ваеннай палітыкі генерал-маёр Аляксандр Анісімаў сказаў : Паўторна ў жніўні 2013 года міністр абароны Юрый Жадобін з іроніяй абверг дадзеныя паведамленні.
Аналітыкі і аглядчыкі
Першапачаткова паведамленні аб ваеннай дапамозе ад Беларусі, якія ўзніклі вакол звестак SIPRI аб зброевых пастаўках, спісваліся на следства інфармацыйнай вайны і нечаканасць для заходняй супольнасці зацягвання працэсу звяржэння рэжыму Кадафі.
Як адзначыў намеснік дырэктара Інстытута палітычнага і ваеннага аналізу Аляксандр Храмчыхін, цалкам выключыць ваенныя сувязі паміж Кадафі і Лукашэнкам немагчыма, але доказная база досыць бедная. Ён адным з першых спісаў гэта на нечаканае для Захаду зацягванне канфлікту. Эксперт Інстытута Блізкага Усходу і Расійскага савета па міжнародных справах Сяргей Балмасаў заявіў, што ўсе абвінавачванні ў супрацоўніцтве Мінска і Трыпалі будаваліся на галаслоўных сцвярджэннях дырэктара SIPRI Х’ю Грыфітса.
У той жа час, на думку беларускага ваеннага аналітыка Аляксандра Алесіна, адпраўка ў краіну якой-небудзь зброі здавалася немэтазгоднай, паколькі лівійская армія на той момант была добра забяспечана. Значна большую неабходнасць, як заявіў аглядальнік, прадстаўлялі ваенныя спецыялісты і рамонтнікі, якія б падтрымлівалі баяздольнасць тэхнікі і яе рамонт.
Крыху пазней Алесін у прамым эфіры «Еўрарадыё», калі гаворка зайшла аб артыкуле «Камсамольскай праўды», нагадаў, што беларуская армія неадразова скарачался (асабліва ў 1990-х), шмат кадравікоў былі звольнены, а некаторыя самастойна пакінулі ўзбооеныя сілы з-за нізкай зарплаты. Многія з’ехалі на замежныя заробкі. Былі запатрабаваны лётчыкі, танкісты, тэхнікі-рамонтнікі, спецыялісты спецпадраздзяленняў. Гэта значыць, што размова ідзе пераважна пра адстаўных вайскоўцаў, паколькі афіцыйна дзяржава імкнецца не адпраўляць дзеючыя кадры ў «гарачыя кропкі», нават калі яна зацікаўлена ў канфлікце. Беларусаў у Лівіі, паводле ацэнак аглядальніка, налічвалася ад некалькіх дзесяткаў да некалькіх сотняў. Некаторыя маглі паспець паваяваць у іншых канфліктах у Афрыцы. Так, напрыклад, Алесін згадаў удзел суайчыннікаў у івуарыйскіх падзеях 2004 года.
Палоннікі
У жніўні 2011 года чацвёра грамадзян Беларусі (Валерый Гардзіенка, Ігар Ядзімічаў, Фёдар Труфанаў і Вячаслаў Качура ) былі ўзяты ў палон паўстанцамі ў Трыпалі. Як заяўлялі затрыманыя, у чэрвені праз Туніс яны прыбылі ў Лівію на грамадзянскія работы. Разам з 2 грамадзянамі Расіі і 19 Украіны іх судзілі за «дапамогу» рэжыму Кадафі. Усіх падсудных прысудзілі да 10 гадоў турмы за супрацоўніцтва з лаялістамі.
Увесь гэты час дыпламаты праводзілі перамовы па вызваленні беларусаў з палону. Пытаннем займаліся МЗС Беларусі, кантактная група і КДБ. Важную ролю адыгралі таксама расійскія дыпламаты і кіраўнік Чачні Рамзан Кадыраў.
У чэрвені таго ж года па ініцыятыве кіраўніцтва МЗС Расіі, Дзяржаўнай Думы і кіраўніка Чачэнскай Рэспублікі была створана кантактная група па Лівіі пад кіраўніцтвам Льва Дзяньгова. Каманда займалася пытаннямі затрыманых у краіне расіян. Былі паспяхова завершаны аперацыі па вызваленні членаў экіпажаў танкераў «Міхаіл Чабатароў» і «Тэметэрон», маракоў з судна «Мерле». Акрамя таго, група паралельна праводзіла аналіз становішча ў краіне. У верасні 2017 года, пасля візіту ў Мінск Рамзана Кадырава, спецыялісты Дзяньгова пачалі актыўнае супрацоўніцтва з беларускім бокам. Неўзабаве ён і яшчэ некалькі чалавек вылецелі ў Трыпалі, дзе правялі 2,5 месяца, займаючыся вызваленнем Качуры. Як пазней успамінаў кіраўнік кантактнай групы, перамовы маглі пачацца ў 12 дня, а скончыцца ў 5 раніцы.
29 студзеня 2018 года палоннік быў адпушчаны. Спярша з Трыпалі ён паляцеў у Абу-Дабі, адтуль – у Маскву, і раніцай 2 лютага беларус прыбыў у Мінск. У аэрапорце Качуру сустракалі сын Міхаіл і дачка Алена. Як адзначалі СМІ, раней ён быў начальнікам штаба 334-га атрада спецыяльнага прызначэння. Лівійскі бок падазраваў, што той — снайпер арміі Кадафі.