cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Андрэй Мікалаевіч Мукавозчык
Крытыка
У красавіку 2023 года Мукавозчык заклікаў у эфіры тэлеканала СТБ публічна расстрэльваць беларусаў за публікацыю або перадачу фота і відэа расійскай вайсковай тэхнікі, якая перамяшчаецца па Беларусі. Таксама заяўляў, што трэба працягваць рэпрэсіі супраць беларусаў з уласнымі поглядамі на палітычную сітуацыю ў краіне.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (11 студзеня 2021), лаўрэат XVI Нацыянальнага конкурсу «Залатая Літара» ў намінацыі «Найлепшы аналітычны матэрыял (журналісцкае расследаванне, праблемны артыкул, аўтарская калонка, рэцэнзія) рэспубліканскіх, абласных, раённых, гарадскіх, карпаратыўных друкаваных СМІ, інфармацыйных агенцтваў, сеткавых выданняў» (2020) , Рэспубліканскага творчага конкурсу «Залатое пяро-2020» у намінацыі «Найлепшы аўтарскі праект у інтэрнэце і сацыяльных сетках» (2020).
Санкцыі ЕС і іншых краін
Мукавозчык быў суб’ектам забароны на паездкі і замарожвання актываў Еўрапейскім Саюзам паводле спісу беларускіх чыноўнікаў, адказных за палітычныя рэпрэсіі, падтасоўку вынікаў галасавання і прапаганду. Згодна з рашэннем Еўрапейскага савета ад 21 чэрвеня 2021 года, адзін з асноўных прапагандыстаў рэжыму Лукашэнкі, які друкуецца ў газеце «СБ. Беларусь сегодня», у сваіх артыкулах сістэматычна негатыўна і зневажальна, выкарыстоўваючы падробленую інфармацыю, піша пра дэмакратычную апазіцыю і грамадзянскую супольнасць, з’яўляецца адной з асноўных крыніц прапаганды ў Беларусі, а атрыманыя ўзнагароды («Залатое пяро», «Залатая літара», «За працоўныя заслугі») сведчаць пра падтрымку рэжыму Лукашэнкі і атрыманне выгады ад яго. З той жа фармулёўкай 7 ліпеня 2021 года Мукавозчык трапіў і ў санкцыйны спіс Швейцарыі. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. 2 снежня Мукавозчык быў даданы і ў санкцыйны спіс Вялікабрытаніі.
Французская акупацыя былога ВКЛ у 1812 годзе
= Землі былога ВКЛ пад Расійскай акупацыяй перад Другой Польскай вайной =
Пасля трэцяга падзела Рэчы Паспалітай землі Вялікага Княства Літоўскага апынуліся пад акупацыяй расійскіх немцаў Гальштэйн-Раманавых. Трэба адзначыць, што к моманту апошняга падзела ВКЛ ужо фармальна не існавала. Травеньская канстытуцыя 1791 года ліквідавала ВКЛ і Польскае каралеўства і ператварала федэрацыю ва ўнітарную польскую дзяржаву з канстытуцыйнай манархіяй Рэч Паспалітую, альбо, проста, Польшча. Войны, анархія не дазволілі давесці справу ліквідацыі інстытутаў ВКЛ да канца, гэта дарабілі расійскія немцы.
Спробы стварэння Польскай дзяржавы на землях былога ВКЛ
Шляхта і мяшчане ВКЛ к сярэдзіне 18 ст дастаткова апалячыліся, каб лічыць сябе разам з жыхарамі Польскага каралеўства адзіным польскім народам. Літвінская культура, мова, якія зараз мянуюць беларускімі, існавалі ў асяроддзі прыгонных нявольнікаў. Польскай шляхце ВКЛ як дзяржава была не патрэбная. Літва разглядалася як рэгіен непадзельнай Польшчы, накшталт Мазовіі ці Вялікапольшчы. Польская шляхта, у якой была зямля і нявольнікі, прыстасавалася да расійскай акупацыі. Расійская ўлада гарантавала правы польскай шляхты на маемасць. Але мара жыць у сваей нацыянальнай дзяржаве не памерла. Магнатэрыя распрацоўвала планы аднаўлення польскай дзяржавы на землях былога ВКЛ пад уладай расійскага імператара  Аляксандра Першага.
Вялікае Княства Літоўскае (1811)
= Другая Польская вайна на землях былога ВКЛ =
Другая Польская вайна-такую назву ў 1812 годзе чарговай франка-расійскай вайне даў Напалеон.
= Акупацыйная французская адміністрацыя і калабарацыя = Тэрыторыя былога Вялікага Княства Літоўскага была падзелена на два генерал-губернатарства, якія супадалі з былымі літоўскімі і беларускімі губерніямі Расійскай Імперыі. У гісторыяграфіі ўтварэнні атрымалі назву Літоўскае генерал-губернатарства і Беларускае генерал-губернатарства.
Ні Рэч Паспалітую, ні Польскае Каралеўства, ні ВКЛ Напалеон не аднавіў. Вырашэнне пытання літоўскай дзяржаўнесці Напаляон, як гэта было раней з Княствам Варшаўскім, пакінуў на час сканчэння вайны і падпісання замірэння з расійскім імператарам.
Напалеон дазволіў стварыць палякам Генеральную Канфедэрацыю Польскага Каралеўства-вайскова-палітычны саюз польскай шляхты. Летам-восенню 1812 года да Канфедэрацыі далучылася польская шляхта літоўскага генерал-губернатарства. Шляхтце беларускага генерал-губернатарства было адмоўлена ў далучэнні да хаўруса.
Гвардзейскія французскія часткі з літоўскай шляхты і месцічаў
Створаныя ў 1812 годзе:
Французская адміністрацыя
Літоўскае генерал-губернатарства ўзначальваў генерал-губернатар Ван Дзірк Хогендорп. Рэзідзенцыя ў Вільні.
Генеральная Канфедэрацыя Польскага Каралеўства і Польскае войска канфедэрацыі
Летам-восенню 1812 года польская шляхта з дэпартаментаў генерал-губернатара Хогендорпа далучылася да Генеральнай Канфедэрацыі Польскага Каралеўства. Канфедэрацыя існавала фармальна. Структуры Канфедэрацыі разглядаліся польскай шляхтай як будучы ўрад і войска Польскага Каралеўства. Французская адміністрацыя выкарыстоўвала Канфедэрацыю ў прапагандыскіх мэтах, каб прымусіць шляхту на ахвяры для стварэння палкоў Вялікага войска праз стварэнне польскага.
Органы мясцовага самакіравання
Камісія часовага ўрада ВКЛ-орган мясцовага самакіравання з польскай шляхты ў літоўскім генерал-губернатарстве. Узначальваў камісію генерал-губернатар Ван Дзірк Хогендорп. Склад камісіі:
Падобная камісія была створана ў беларускім генерал-губернатарстве. Яшчэ раней да стварэння Вялікага Княства Варшаўскага камісія з мясцовай шляхты працавала на былых землях Прускага Каралеўства, якія анэксаваў Напаляон. Акупацыйная французская адміністрацыя на акупаваных землях былога ВКЛ дзейнічала па адпрацаванай схеме.
Паліцыя
Органы правапарадку з шляхты ў горадзе. У даследванні Цітова па беларускай геральдыкі была прыведзена выява сургучнай пячаці Менскай паліцыі. На ей Пагоня.
Корпус нацыянальнай гвардыі
Ваенізаваны орган правапарадку з месцічаў. Створана ў Вільне, Менску, Магілеве і іншых месцах. Батальены прадстаўлялі сабой ірэгулярную пяхоту (казакаў), складаліся з рот грэнадзераў, вальціжэраў і фузілераў, як гэта было прынята ў нацыянальнай гвардыіі Княства Варшаўскага.
Корпус нацыянальнай гвардыі былога ВКЛ у 1812 годзе
Міліцыя
Ваенізаваныя органы правапарадку з шляхты і прыгонных у весцы (правінцыі).
Прыватныя шляхецкія вайсковыя фармацыі
Стваралася рота коннай артылерыі, як прыватная міліцыя Тызенгаўза. Французская адміністрацыя на гэтую фармацыю грошаў не давала. У далейшым Тызенгаўз з сваей артылерыяй быў залічаны ў 1813 годзе ў войска Княства Варшаўскага.
Корпус літоўскай жандармерыі
Выконваў функцыю вайсковай паліцыі для падтрымання парадку ў войску.
Корпус літоўскай жандармерыі
Органы мясцовага самакіравання
Камісія часовага ўрада-орган мясцовага самакіравання з польскай шляхты ў беларускім генерал-губернатарстве. Узначальваў камісію генерал-губернатар Магілева.
Рэкруцкі набор у Вялікае войска ў былых беларускіх губерніях
У беларускім генерал-губернатарстве быў праведзены рэкруцкі набор. Быў сфармаваны батальен Першага дапаможнага краацкага палка. Частка рэкрутаў была накіравана ў бурлакі.
= Ахвяры Другой Польскай вайны =
= Літаратура = 1. Andrzej Tomaszewicz. Wojsko Wielkiego Ksiestwa Litewskiego w roku 1812 // Nasz Czas.– 2006.–№18. 2. Baginski W. Dawne guziki polskie.–Krakow: Naklad towarzystwa numizmatycznego, 1899. 3. Bronislaw Gembarzewski. Wojsko Polskie, Ksiestwo Warszawskie 1807-1814. Warszawa, 1905, reprint wyd. Kurpisz, Poznan, 2003. 4. Gaidis H.L. Napolеon's Lithuanian Forces //LITUANUS.–1984.–Volume 30., №1. 5. Guziki. Polskie guziki wojskowe od XVI do konca XX wieku. Przewodnik dla kolekcjonerow.-Warszawa, 1999. 6. Historia 17 pulku ulanow na tle wojsk litewskich 1812-1814 / Jozef Tyszkiewicz w opracowaniu Dariusza Nawrota i Andrzeja Nieuwaznego.– Gdynia: Wydawnictwo "Armagedon Books", 2004. 7. John R. Elting. Napoleonic uniforms vol. I – IV, 1993. 8. Les uniformes de l`Armee Francaise. / Lienhart, Humbert.–Leipzig, 1908. 9. Nawrot D. Litwa I Napoleon w 1812 roky. Katowice, 2008. 10. Акты Виленской археографической комиссии. Т. XXXVII. Вильна, 1912. 11. Вильна в 1812 году. В память столетней годовщины Отечественной войны. Составил Ф. А. Кудринский. С факсимиле Императора Александра I, Наполеона и некоторых русских генералов. Вильна: Издание Управления Виленскаго Учебнаго Округа Типография А. Г. Сыркина, 1912. 12. Вооруженные силы Литовского княжества 1812 года. Кудряшов И.Ю. Москва, 1991. 13. Заходні рэгіён Беларусі ў часы напалеонаўскіх войнаў. 1805-1815 гады. / В. Швед, С. Данскіх.–Гр.: ГрДУ імя Янкі Купалы, 2006. 14. Сборник Императорского Русского исторического общества. Т. 128. Петербург, 1909. 15. Часовая мінская газета. 1812 год.–Мн.: Выд. В.Хурсік, 2008.
Чарлтан Хестан
Чарлтан Хестан (Charlton Heston, пры нараджэнні Джон Чарлз Картэр, John Charles Carter, 4 кастрычніка 1923 — 5 красавіка 2008) — амерыканскі акцёр, лаўрэат прэміі «Оскар» (1960), які сем разоў абіраўся за прэзідэнта Гільдыі кінаакцёраў і доўгі час служыў старшынёй Амерыканскага інстытута кінамастацтва. Найбольш вядомы па фільмах «Бэн-Гур», «Эль-Сід», «Планета малпаў», «Пячаць зла», «Дзесяць запаведзяў».
1926 год у гісторыі музыкі
1926 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Шубарагаш (Акмолінская вобласць)
Шубарагаш — аул у Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карамышаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 53 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114043100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1020 чалавекі (494 мужчыны і 526 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 706 чалавекі (343 мужчыны і 363 жанчыны).
Беклян
Гісторыя
У 1325 годзе род Бетлен пабудаваў тут замак. У 1438 годзе Гергей Бетлен пашырыў замак. Падчас паўстання Ракацы замак некалькі разоў пераходзіў з рук у рукі, куруцы яго спалілі, а ў 1707 годзе імперскія войскі канчаткова зраўнялі з зямлёй, і да гэтага часу ад яго не засталося слядоў.
29 снежня 1848 года ў гэтых мясцінах паўстанцкае войска Юзафа Бема пацярпела паражэнне ад аб’яднанага войска Яблонскага і Карла фон Урбана.
NGC 1276
NGC 1276 — падвойная зорка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бярозава Пасека
Бяро́зава Па́сека (, Берёзова Пасека) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шацкага сельсавета.
IC 4070
IC 4070 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Падолле (Смаленская вобласць)
Падолле (Подолье) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Зборная Емена па футболе
Зборная Емена па футболе — нацыянальная зборная, якая прадстаўляе Емен на міжнародных турнірах і матчах па футболе. Кіруючая арганізацыя — Еменская футбольная асацыяцыя. Правапераемніца зборнай Паўночнага Емена (зборная Паўднёвага Емена не мае пераемніцы). З 1980 года з’яўляецца паўнапраўным членам ФІФА і АФК, таксама член ФФЗА. Зборная Емена (як і зборная Паўночнага Емена) ні разу не ўдзельнічала ў фінальнай стадыі чэмпіянатаў свету. Да 2019 года з’яўлялася адзінай зборнай на Аравійскім паўвостраве, якая ні разу не ўдзельнічала ў Кубку Азіі.
Баташані (жудзец)
Баташані (Județul Botoșani) — румынскі жудзец у рэгіёне Заходняя Малдова, самы паўночны жудзец краіны. Плошча — 4986 км². Мяжуе з Едзінецкім і Рышканскім раёнамі Малдовы — на ўсходзе, з Чарнавіцкай вобласцю Украіны — на поўначы, з жудзецамі Сучава — на захадзе і Ясы — на поўдні.
Курц
Курц — прозвішча.
Кінгстан
Назву Кінгстан маюць:
Бронзаўкі
Бронзаўкі (Cetoniinae) — падсямейства жукоў з сямейства пласцініставусых.
Апісанне
Даўжыня 0,8—11 см. Колер яркі: зялёныя, медна-чырвоныя, фіялетавыя, з металічным бляскам. У некаторых на галаве рогі. Крылы ў час палёту выпростваюцца праз выемкі ў надкрылах.
Віды
Налічваецца каля 2700 відаў. Пашыраны пераважна ў тропіках. На Беларусі часцей трапляецца ;  і. Рэдкія, занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Экалогія
Лятаюць у маі—верасні. Лічынкі С-падобныя, жывуць у трухлявай драўніне, дуплах, пнях, глебе, мурашніках, норах грызуноў. Жукі кормяцца бутонамі, кветкамі, маладымі, пладамі і лісцем пладовых, тэхнічных і дэкаратыўных раслін. Зімуюць лічынкі і жукі. За год адно пакаленне.
Значэнне
Бронзаўкі — прамежкавыя гаспадары, паразіта чалавека і жывёл.
IC 4071
IC 4071 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пан’ёна
Пан’ёна (Pagnona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека.
Насельніцтва складае 439 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 22050. Тэлефонны код — 0341.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
ЖФК Вікторыя Воранава
«Вікторыя» — былы беларускі жаночы футбольны клуб з гарадскога пасёлака Воранава, заснаваны ў 2008 годзе. Выступаў у жаночай лізе чэмпіянату Беларусі. У 2013 годзе быў ліквідаваны.
Прушынскія
Прушынскія (альбо Прашынскія) — сярэднезаможны каталіцкі шляхецкі род ВКЛ і Расійскай імперыі, які карыстаўся гербам «Любіч».
Упершыню згадваюцца ў XVI ст., паходзілі з Падляшша (Вялікае Княства Літоўскае). Прыкладна ў сярэдзіне XVII ст. аселі ў Менскім ваяводстве. У XVIII—XIX стст. валодалі Лошыцай пад Мінскам, дзе разбудавалі Лошыцкі сядзібна-паркавы комплекс.
У наш час адна з вуліц Лошыцы носіць імя графаў Прушынскіх.
Тартумаа
Павет Тарту, таксама Тартумаа (Tartu maakond) — адзін з 15 паветаў Эстонскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Тарту (насельніцтва 100 000). Плошча 2993 км ², насельніцтва 148847 (2006). Складаецца з 22 мясцовых самакіраванняў (3 горада, 19 воласцяў).
Геграфія
Праз Тартускі павет працякае рака Эмайыгі, якая злучае Чудскае возера і возера Выртс'ярв і дзеліць павет на дзве часткі. Для прыроды Тартумаа характэрныя балоцістыя нізіны і ўзгоркавыя раўніны, якія перасякаюцца далінамі. Запаведнікі (забалочаныя землі і некранутыя лясы) займаюць больш за 10 % частцкі тэрыторыі павета.
Прамысловасць
Тыповая прадукцыя Тартускага павета — харчовыя прадукты, мэбля, адзенне, вырабы з пластмасы і будаўнічыя матэрыялы.
Насельніцтва
Для павета, як і ў цэлым для Эстоніі, характэрнае натуральнае змяншэнне насельніцтва. На 01.01.2006 у ім пражывалі 148.112 чалавек. У павеце пераважае эстонскае насельніцтва. Эстонцы у павеце ў цэлым складаюць 82,7 % насельніцтва (у тым ліку ў г. Тарту 79,0 %), рускія 13,8 %, украінцы 1,0 %, фіны 1,0 %, і іншыя 4,2 % (беларусы, немцы, татары, армяне і інш.) Гэта трэці па насельніцтве рэгіён Эстоніі пасля Іда-Вирумаа і сталічнага павета.
Пад’ёлкі (Смаленская вобласць)
Пад’ёлкі (Подъёлки) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Стрэхая
Стрэхая (Strehaia) — горад у Румыніі, у складзе жудзеца Мехедынцы. Узгадваецца ў дакументах пачынаючы з XV стагоддзя. У 1645 годзе гаспадар Мацей Басараб зрабіў ахвяраванне мясцоваму манастыру. З 1671 года населены пункт атрымаў права правядзення штотыднёвых кірмашоў.
У 1921 годзе Стрэхая атрымала статус горада.
Воблака Оарта
Воблака Оарта, гіпатэтычная вобласць Сонечнай сістэмы, існаванне якой было тэарэтычна прадказана Я. Х. Оартам (1950), і якая з’яўляецца крыніцай камет. Імаверна, змяшчае каля 1011 камет такога памеру, які паддаецца назіранням з Зямлі.
Вобласць, відавочна, ляжыць у межах 50 тыс.—150 тыс. а.а. ад Сонца, і змяшчае каметнае рэчыва агульнай масай у межах 1/100—1/10 масы Зямлі.
Існаванне воблака тлумачылася Оартам так, што частка малых планет, якія выйшлі на далёкія арбіты з прычыны гравітацыйнага ўплыву Юпітэра і зорак у ранні перыяд фармавання Сонечнай сістэмы. Прыцягненне Юпітэра і зорак вызначала склад і рух воблака і ў далейшым. Так, у воблака пазней трапілі і такія каметы, якія рухаліся па гіпербалічных арбітах.
Вольга Генадзьеўна Сяргеева
Вольга Генадзьеўна Сяргеева (нар., Мінск) — беларускі суддзя і дзяржаўны дзеяч. Суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2008).
Біяграфія
У 1974 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1975—1992 гадах працавала юрысконсультам, старшым юрысконсультам у гарадах Ахтубінск, Хмяльніцкі, Ленінакан, Ахалкалакі, Ржэў. У 1993—1997 гадах займала пасады галоўнага спецыяліста, намесніка начальніка ўпраўлення − начальніка аддзела заканадаўства аб агульных пытаннях рынку і экалогіі, начальніка ўпраўлення гаспадарчага заканадаўства Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
З чэрвеня па снежань 1997 года працавала начальнікам ўпраўлення нарматыўна-прававой работы ААБ «Беларусбанк».
У 1997—1998 гадах узначальвала ўпраўленне заканадаўства аб дзяржаўным і сацыяльным будаўніцтве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
У 1998—2001 гадах — намеснік Міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
У 2001 годзе перайшла на работу ў Адміністрацыю Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь на пасаду начальніка галоўнага дзяржаўна-прававога ўпраўлення.
З 2013 па 2017 год — прадстаўнік Рэспублікі Беларусь у Еўрапейскай камісіi за дэмакратыю праз права (Венецыянская камісія).
Унесеная ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
Сцяг Арызоны
Сцяг Арызоны (Flag of Arizona) - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Арызона.
Сцяг штата Арызона ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча перасечанае на дзве роўныя часткі. Верхняя частка складаецца з 13 прамянёў чырвонага і залатога колеру (колеры канкістадораў і сцяга Іспаніі), прадстаўляючы 13 першапачатковых акругаў Арызоны (цяпер 15 акругаў), гэтак жа сімвалізуючы маляўнічыя заходы Арызоны. Ніжняя частка сцяга сіняга колеру сімвалізуе свабоду. У цэнтры сцяга змешчана зорка меднага колеру, якая сімвалізуе медную горназдабыўную прамысловасць Арызоны.
У 1910 годзе палкоўнік Чарлз В. Харыс, кіраўнік Арызонскай нацыянальнай гвардыі, распрацаваў сцяг для арызонскай каманды стралкоў, якія выступалі ў нацыянальных спаборніцтвах. Да гэтага моманту каманда з Арызоны была адзінай камандай, якая не мела свайго сцяга.
У апытанні, праведзеным у 2001 годзе Паўночнаамерыканскай Вексілагічнай Асацыяцыяй, Арызонскі сцяг быў названы адным з «10 лепшых сцягоў на кантыненце», заняўшы шостае месца з 72-х Паўночнаамерыканскіх сцягоў.
Пабудова сцяга
Стаўленне вышыні да даўжыні - 2:3. Промні сонца наверсе падзеленыя на трынаццаць роўных доляў, якія, пачынаючы з чырвонага прамяня, напераменку чаргуюцца з залатым промнем. У цэнтры сцяга, медная зорка вышынёй у палову вышыні сцяга. Ніжняя частка сцяга - сіняга колеру, у палову вышыні ад вышыні сцяга. Чырвоны і сіні колер маюць тое жа самае адценне, якое выкарыстоўваецца на сцягу ЗША. Вызначэнне колеру медзі і золата ў законе не агаворваюцца. Прапанаваны памер сцяга - чатыры на шэсць футаў, зорка - два фута вышынёй.
Валок
Вало́к (, Волок) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Мат (Акмолінская вобласць)
Мат — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карамышаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 114043200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 189 чалавекі (82 мужчыны і 107 жанчын). Паводле звестак перапісу 2009 года ў сяле пражывалі 134 чалавекі (68 мужчын і 66 жанчын).
Лошыца
Ло́шыца, або Лошыца 1-я — былая вёска на правым беразе ракі Лошыцы, цяпер мясцовасць у паўднёвай частцы Мінска, у сутоках Лошыцы і Свіслачы.
Назва
Назва Лошыца ад назвы прытока Свіслачы ракі *Лошы (пазнейшая памяншальная форма — Лошыца). Назва балцкага паходжання.
Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось» (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской ).
Назва Лоша (> Лошыца) магла значыць як «Ціхаплынная (рака)», так і «Ласасіная (рака)» або нават «Блішчастая (рака)».
Ранняя гісторыя
Напэўна, у X—XIII стст. мясцовасць басейна ракі Лошыцы складала аднайменную воласць, пра засяленне таго часу сведчаць Лошыцкія селішчы (цяпер у парку) і Лошыцкія курганныя могільнікі (вышэй па цячэнні, каля Лошыцы 2-й). З часам воласць раздрабілася на шэраг маёнткаў.
Вялікае Княства Літоўскае
Магчыма, воласць цалкам («са ўсім, што да Лошыцы слухае») у 1440—1447 гадах вялікі князь Казімір надаў князю Аляксандру Сангушкавічу і загадаў «усім лашычанам» быць яму паслухмянымі. Больш пра наданне нічога не вядома, а князь Аляксандр Сангушкавіч дзейнічаў у іншым рэгіёне, таму атаясненне названай Лошыцы з менскай гіпатэтычнае.
У валадарства ж вялікага князя Казіміра «іменейца» (маёнтачак) «на рацэ… на Лошыцы» ў Пятра Дзержкавіча купіў пісар гаспадарскі Пятрашка Любіч, што ў 1493 годзе яму пацвердзіў вялікі князь Аляксандр, тым самым дакументам яму ж пацверджана і купля «зямлі» на рацэ Лошыцы ў Станкі Біцевіча, але гэтыя маёнтачак і зямля не тычыцца пазнейшых «двароў» Лошыцкіх (гл. Пятроўшчына). Таксама вядома Лошыца Скіндзераўская, якая да 1574 года ўжо належала Яну Курашу (гл. Курасоўшчына), яе сувязь з «дварамі» Лошыцкімі не прасочваецца.
Першыя пэўныя ўладальнікі Лошыцы — Хадкевічы, калі і як атрымалі ўладанне невядома, але з судовай справы 1511 года вынікае, што Лошыца была вотчынным маёнткам Аграфены, дачкі менскага намесніка Івана Хадкевіча і жонкі пазнейшага менскага намесніка князя Багдана Заслаўскага. Князь Багдан атрымаў на ўладанне пацвярджэнне вялікага князя Аляксандра, а ў 1511 годзе судзіўся за Лошыцу з вялікай княгіняй Аленай, да якой маёнтак або яго частка нейкім чынам трапіла.
Прынамсі дзве дачкі князя Багдана — князёўны Марыя і Фядора, атрымалі ў спадчыну па бацьку долі ў Лошыцкім уладанні. Доля Марыі ў 1557 годзе названа як Лошыцкі двор князя Талачынскага (князя Толочинского двора Лошицкого), яе першага мужа. Пазней ён называўся Лошыцай Гарнастаеўскай, па другім мужы Марыі — Іване Гарнастаі. Доля Фядоры, вышэй па рацэ Лошыцы, у 1557 годзе названа як «двор» Сухая Лошыца князя Адзінцэвіча, яе другога мужа (пазней вядомы як Лошыца Адзінцоўская, Лошыца Немаршанская і ўрэшце вёска Лошыца 2-я).
Пасля смерці маці і сясцёр Марыі, Ганны і Фядоры, які памерлі без нашчадкаў, Лошыцкі вотчынны маёнтак цалкам спадкавала князёў Таміла Багданаўна, жонка князя Рыгора Друцкага-Горскага. Пазней маёнтак зноў быў падзелены, ужо паміж іх дзецьмі — 4 сынамі і 4 дочкамі. Першая згадка князёў Друцкіх-Горскіх у сувязі з Лошыцай датавана 1574 годам. Урэшце, у 1597 годзе, пасля раздзелу айчызны і мацярызны з братамі, Лошыцу Гарнастаеўскую як долю спадчыны атрымаў сын Тамілы — князь Фёдар Друцкі-Горскі, Лошыца была яго асноўным маёнткам. Затым ёй валодалі нашчадкі князя Фёдара — сын Рыгор, унук Тэадор Караль, праўнук Міхал Антоні князі Друцкія-Горскія.
З 1703 года князь Міхал Антоні аддаваў Лошыцу і часткі Лошыцкага маёнтка ў пасесію розным асобам, а ў 1719 годзе прадаў Ежы Антонію Прушынскаму. Потым Лошыца перайшла сыну Ежы Антонія і Тэрэзы з Ратомскіх — маршалку Галоўнага трыбунала Юзафу Прушынскаму (1709—1790), кавалеру ордэнаў Белага Арла і Св. Станіслава. З Юзафам звязана фарміраванне барочнай сядзібы 2-й паловы XVIII ст. У гэты час Лошыца вядома па інвентарах 1772, 1777, 1785 гадоў. У 1779 годзе ўладанні падзелены паміж сынамі Юзафа, Лошыцу з фальваркам Весялоўка пад Менскам атрымаў малодшы (шосты) сын Казімір; Новы Двор і Трасцянец — Антоні; Каралішчавічы — староста менскі Станіслаў (1753—1800).
Расійская імперыя
Ад Казіміра Прушынскага Лошыцу ўспадкаваў сын яго брата Антонія — Станіслаў-Ксаверый (пам. 1807), пасля яго смерці ўладальніцай стала жонка Ганна з Сямашкаў, потым іх сыны — Ірэні, які памёр маладым, і за ім Яўстах Прушынскі (1797—1877), мінскі губернскі маршалак (1863—1877). Гэтым часам у Лошыцы часта бываў Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, які сябраваў з Яўстахам. Пры Прушынскіх у XVIII—XIX ст. Лошыца дасягнула найбольшага росквіту, нанава была пабудавана сядзіба з шэрагам гаспадарчых будынкаў.
Пасля смерці Яўстаха Прушынскага, Лошыцкі маёнтак успадкаваў яго пляменнік — Ян Янавіч Любанскі (1820—1884), сын сястры Яўстаха — Тэклі Прушынскай, жонкі Яна Любанскага.
Найбольш паспяховы перыяд развіцця маёнтка звязаны з сынам Яна Янавіча Любанскага і Аляксандры Юзафаўны з Сулістроўскіх — Яўстахам Любанскім (1859 — пасля 1913). Маёнтак стаў адной з найлепшых гаспадарак Мінскай губерні, а Лошыца вядомым месцам свецкага жыцця, тут збіраліся заможныя дваране (Эдвард Вайніловіч, Ежы Чапскі і інш.) і прагрэсіўная інтэлігенцыя губерні. Яўстах Любанскі быў членам камітэта па будаўніцтве касцёла Святога Сымона і Святой Алены ў Мінску, выбіраўся ў мінскую гарадскую і Дзяржаўную думу I-га склікання, быў актыўным членам Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі, старшынёй камітэта Мінскай лясной біржы, добра ведаў стан сельскай гаспадаркі. Пры Яўстаху канчаткова сфарміраваны сядзібна-паркавы комплекс, у тым выглядзе, што захаваўся да цяперашняга часу. У развіцці маёнтка вялікую ролю адыграла і яго жонка Ядвіга (пам. 1905), дачка Гераніма Кеневіча. Пасля трагічнай смерці Ядвігі ў 1905 годзе, у 1913 годзе Яўстах пакінуў сядзібу і выехаў на Каўказ, дзе знік без вестак. Апошнім прыватным уладальнікам Лошыцкай сядзібы быў яго брат Аляксандр Янавіч Любанскі (1863—1932) з Любані.
Найноўшы час
У 1920-я гады НКУС арганізаваў у Лошыцы школу падрыхтоўкі дыверсійных груп для закідвання ў Заходнюю Беларусь.
У 1925 годзе на базе саўгаса «Лошыца-1» адкрыта беларускае аддзяленне Усесаюзнага інстытута прыкладной батанікі і новых культур.
Лошыцкі яр (Чорны Яр) — месца ў Лошыцы, дзе расстрэльвалі ў Першую сусветную вайну, у 1918 годзе, у перыяд сталінскіх рэпрэсій. Гінулі тут салдаты, якія трымалі абарону Мінска ў 1941 годзе. На думку Зянона Пазняка, у гэтым месцы знаходзяцца рэшткі 7—10 тысяч чалавек.
У гады Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня да лістапада 1944 года ў Лошыцы размяшчаўся Беларускі штаб партызанскага руху.
У 1985 годзе вёска Лошыца 2-я была ўключана ў склад Мінска.
З 2000 года пачалося будаўніцтва жылога раёна «Лошыца» побач МКАД, ад якой аддзелены вуліцай Прушынскіх. Мікрараён разлічаны на 50 тысяч жыхароў. Таксама захаваны кварталы індывідуальнай забудовы.
Рэлігія
Паводле візітаў уніяцкіх цэркваў Менскага і Ашмянскага паветаў 1680—1682 гадоў, Лошыца (Łoszyca) належала да парафіі Каралішчавічаў, што сведчыць пра пэўнай колькасці вернікаў уніяцкай царквы ў Лошыцы. Як частка парафіі ўваходзіла ў Менскую пратапопію Менскага сабора.
У Лошыцкім парку захаваліся руіны каталіцкай капліцы 1788 года, узарванай у 1935 годзе, дзе знаходзіўся фамільны склеп Прушынскіх.
З 1997 года ў Лошыцы дзейнічае рымска-каталіцкая парафія Маці Божай Ружанцовай, пабудавана капліца на вуліцы Гашкевіча 1, збіраюцца сродкі на будаўніцтва касцёла «Маці Божай Ружанцовай».
Лашанка
Лаша́нка — рака ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Свіслач (басейн Нёмана). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 143 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2‰. Пачынаецца на ўсходніх схілах Гродзенскага ўзвышша каля вёскі Баранава, упадае ў Свіслач на ўсход ад вёскі Сухая Даліна. У верхнім цячэнні называецца Лікоўка. Асноўныя прытокі — Баярка, Баранава.
Сакуліна (Смаленская вобласць)
Сакуліна (Сакулино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
IC 4072
IC 4072 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тадэвуш Бой-Жаленскі
Тадэвуш Бой-Жаленскі (Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, Tadeusz Boy-Żeleński;, Варшава — , Львоў) — польскі паэт, сатырык, пісьменнік, літаратуразнаўца, тэатральны крытык, лекар. Удзельнік і ПЭН-клуба.
Жыццяпіс
Нарадзіўся ў сям’і кампазітара Уладыслава Жаленскага. У 1906 прылучыўся да польскага літаратурнага кабарэ «» пісаў сатырычныя тэксты, выданыя пазней — у 1911 — пад назваю «Слоўкі» (Słówka).
Вучыўся ў Ягелонскім універсітэце.
У час Першай сусветнай вайны працуе лекарам. З 1919 году пісаў тэатральныя рэцэнзіі для кракаўскага часопіса «» (Czas). Ад 1922 года зноў жыве ў Варшаве.
Пераклаў з французскай мовы на польскую значны рад твораў розных аўтараў, у тым ліку п’есы Мальера, Расіна, Марыво, працы Франсуа Вілона, Вальтэра, Паскаля, Мантэск’ё, Лакло, Брантома, Дэні Дзідро, Мантэня, Русо, Бальзака, Стэндаля, Пруста. Стварыў «Бібліятэку Боя» — блізка як 100 тамоў французскіх перакладаў.
У тыднёвіку «Wiadomości Literackie» выступаў з палітычнымі творамі. Звярнуў увагу на празмерны ўплыў каталіцтва на жыццё палякаў.
У верасні 1939 — пасля таго, як пачалася Другая сусветная вайна — выехаў у Львоў. Савецкай уладай прызначаны кіраўніком на кафедру гісторыі французскай літаратуры Львоўскага ўніверсітэта. Публікаваў артыкулы ў газеце «Czerwony Sztandar». 19 красавіка 1939 падпісаў зварот польскіх пісьменнікаў, прывітаўшы далучэнне Заходняй Украіны да УССР. У снежні 1940 працуе над трохтомным падручнікам польскай літаратуры.
Пасля захопу Львова нямецкім гітлераўскім войскам — ноччу з 3 на 4 ліпня 1941 — знішчальная група пад кіраўніцтвам К. Шонгарта, праводзячы знішчэнне польскай інтэлегенцыі, арыштавала Бой-Жаленскага разам з прафесарам Янам Грэкам і яго жонкай. У тую ж ноч ён быў расстраляны. Месца пахавання невядомае.
Беларускія пераклады
Творы Боя перакладаў на беларускую мову Максім Танк.
1932 год у гісторыі музыкі
1932 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Вядомыя асобы Чэрвеня
Вядомыя ўраджэнцы Чэрвеня:
NGC 1278
NGC 1278 (іншыя абазначэнні — IC 1907, UGC 2670, MCG 7-7-65, ZWG 540.105, PGC 12438) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сялеева (Смаленская вобласць)
Сялеева (Селеево) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кайруан
Гісторыя
Кайруан заснаваны ў 670 годзе Укба ібн Нафі (пляменнікам Амра ібн аль-Аса) на месцы візантыйскай крэпасці як плацдарм для арабскай заваёвы Магрыба і ў сярэднія вякі служыў сталіцай Іфрыкіі спачатку пры Аглабідах, потым — пры Фацімідах і Зірыдах.
Курэссаарэ
Курэссаарэ (Kuressaare, да 1917 г. Арэнсбург, у 1952—1988 гг. Кінгісеп, Kingissepa) — горад у Эстоніі, на востраве Саарэмаа, найбуйнейшы населены пункт і адміністрацыйны цэнтр павета Саарэ. У горадзе размешчаны марская гавань і аднайменны аэрапорт.
Геграфія
Горад размешчаны на паўднёвым беразе найбуйнейшага эстонскага вострава Саарэмаа, на беразе Рыжскага заліва.
Акіян (значэнні)
Акіян, значэнні:
Парласка
Парласка (Parlasco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека.
Насельніцтва складае 146 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 73 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 22040. Тэлефонны код — 0341.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Вялікі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Карла Чыньяні
Карла Чыньяні (іт. Carlo Cignani;,  — , Форлі) — італьянскі жывапісец, прадстаўнік балонскай школы; граф.
Біяграфія
Чыньяні нарадзіўся ў багатай балонскай сям’і, вучыўся спачатку ў Батысты Каіра, а затым у Франчэска Альбані, вывучаў творы Агасціна Карачы, Рэні, Тыцыяна і Карэджа. Шмат працаваў для балонскіх цэркваў, для італьянскай арыстакратыі і для вышэйшых духоўных асоб. У Балонскім Палацца Фарнезэ ім напісаны дзве вялікія фрэскавыя карціны: «Кароль Францыск I, праездам праз Балонню, дбае пра хворых» і «Уезд папы Паўла III у Балонню». Атрымаўшы ад папы Клімента XI за свае талент і працы тытул графа, Чыньяні апошнія дваццаць гадоў жыцця правёў у Форлі, займаючыся фрэскавым роспісам купала ў капэле Мадоны-дэль-фуока, «Мадоны пажару» Сабора. гонар вобраза Мадоны з Дзіцяткам, якое перажыло пажар у храме). На яго працу ў Форлі аказаў значны ўплыў знакаміты роспіс Карэджа ў манастыры Сан-Паола ў Парме. Калі ён адправіўся ў Форлі, Балонская акадэмія, у якой ён быў у той час дырэктарам па папскім прызначэнні, добраахвотна рушыла ўслед туды за ім у поўным сваім складзе. Найважнейшыя яго працы — «Іосіф і жонка Паціфара», «Узнясенне Мадоны» (Асунта), «Нараджэнне Юпітэра» і «Бацькалюбства рымлянкі». Асабліва прывабнымі выходзілі ў мастака постаці маладых жанчын і дзяцей. Яго сын Фелічэ (1660—1724) і пляменнік Паала (1709—1764) таксама былі мастакамі.
Працуючы ў перыяд завяршэння бліскучай эпохі Балонскай школы жывапісу, якая ў другой палове XVII стагоддзя пачынае заняпадаць, Карла Чыньяні і Ларэнца Пазінелі марна імкнуліся ў канцы гэтага стагоддзя ўваскрасіць былую славу балонскіх мастакоў.
Маторыка
Маторыка (motus — рух) — рухальная актыўнасць арганізма або асобных органаў. Пад маторыкай разумеюць паслядоўнасць рухаў, якія ў сваёй сукупнасці патрэбныя для выканання якой-небудзь вызначанай задачы.
Адрозніваюць буйную і дробную маторыку, а таксама маторыку пэўных органаў.
Буйная маторыка
Навыкі буйной маторыкі ўключаюць у сябе выкананне такіх дзеянняў, як перагортванне, нахілы, хада, поўзанне, бег, скачкі і таму падобныя. Звычайна развіццё навыкаў буйной маторыкі прытрымліваецца агульнага шаблона ў вызначаным парадку ва ўсіх людзей.
Развіццё таксама ў цэлым рухаецца зверху ўніз. Першае, што звычайна дзіця вучыцца кантраляваць — гэта рухі вачэй.
Буйная маторыка з’яўляецца асновай, на якую пасля накладваюцца больш складаныя і тонкія рухі дробнай маторыкі.
Дробная маторыка
Дробная маторыка — здольнасць маніпуляваць дробнымі прадметамі, перадаваць аб’екты з рукі ў руку, а таксама выконваць задачы, якія патрабуюць скаардынаванай працы вачэй і рук.
Навыкі дробнай маторыкі выкарыстоўваюцца для выканання такіх дакладных дзеянняў, як «пінцэтны захоп» (вялікім і паказальным пальцамі) для маніпулявання невялікімі аб’ектамі, маляванне, выразанне, засцёгванне гузікаў, вязанне, ігра на музычных інструментах і гэтак далей. Асваенне навыкаў дробнай маторыкі патрабуе развіцця больш дробных мышцаў, чым для буйной маторыкі.
Парушэнні маторных функцый
Існуюе вялікая колькасць захворванняў і функцыянальных расстройстваў рознай этыялогіі, якія цягнуць за сабой збоі ў працы рухальных сістэм чалавека. Ніжэй пералічаны некаторыя з іх:
Маторыка органаў
Пад маторыкай органаў або сістэм органаў разумеюць зладжаную працу цягліц, якія забяспечваюць іх нармальнае функцыянаванне.
Часцей за ўсё размова ідзе пра маторыку страўнікава-кішачнага тракту (гл., ), але паняцце таксама ўжываецца і ў дачыненні да іншых органаў, напрыклад, гавораць аб маторыку жоўцевай або мачавой бурбалак.
Вывучэнне
У 1811 годзе вучоны Чарлз Бэл сфарміраваў тэорыю аб тым, што заднія карэньчыкі спіннога мозгу адказваюць за сэнсарныя функцыі, у той час як пярэднія карэньчыкі адказваюць за маторыку. Тэорыя Бэла была ў 1822 годзе пацверджана французскім фізіёлагам і функцыянальны падзел нервовых галін спіннога мозгу сёння вядомы як закон Бэла-Мажандзі.
Каларатура
Каларатура (coloratura літар. упрыгожванне ад coloro фарбую, афарбоўваю) — хуткія, тэхнічна скаладныя віртуозныя пасажы і мелізмы ў вакальнай партыі. Сустракаецца ў розных відах вакальнай музыкі.
Гісторыя
Упершыню тэрмін каларатура сустракаецца ў некалькіх ранніх неітальянскіх музычных слоўніках: Syntagma musicum (1618), Dictionaire de musique  (1703) і Musicalisches Lexicon  (1732). У гэтых ранніх тэкстах «тэрмін разглядаецца коратка і заўсёды са спасылкай на выкарыстанне ў Італіі».
Тэрмін ніколі не выкарыстоўваўся ў самых вядомых італьянскіх тэкстах пра спевы: Le Nuove musiche Джуліа Качыні (1601/2), Opinioni de' cantori antichi e moderni (1723), Pensieri, e riflessioni pratiche sopra il canto figurato  (1774), Mémoire sur la voix humaine (1841) і Traité complet de l’art du chant  (1840—1847). Таксама не выкарыстоўваўся англійскімі аўтарамі (1726—1814) і  (1808—1872), якія шмат і падрабязна пісалі пра італьянскія спевы таго перыяду, калі ўпрыгожванне была важным.
Апісанне
Асабліва шырока каларатура выкарыстоўвалася ў сольных вакальных нумарах італьянскай оперы XVIII—XIX стагоддзяў, перш-наперш у арыях (у партыях спевакоў-кастратаў, высокіх жаночых галасоў, лірычных тэнараў, басоў-буф). Сярод тыповых прыкладаў оперных партый з шырокім выкарыстаннем каларатуры — партыі Царыцы Ночы ў «Чароўнай флейце» Моцарта і Лючыі ў «Лючыі дзі Ламермур» Даніцэці.
Спевакі часта ўводзілі ў свае партыі дадатковыя шматлікія каларатуры, акрамя прадугледжаных кампазітарам. Каларатура ператваралася ў самамэту, страчвала мастацкае значэнне і зводзілася да тэхнічнай эквілібрыстыкі.
Як глыбока апраўданым і асэнсаваным прыёмам мастацкай характарыстыкі герояў каларатурай карысталіся кампазітары-класікі, у т. л. А. Скарлаці, В. А. Моцарт, Дж. Расіні, Л. Дэліб, Дж. Вердзі, М. Глінка, М. Рымскі-Корсакаў і іншыя. Маляўнічыя і надзвычай складаныя каларатуры маюць шматлікія оперныя арыі эпохі барока (Гендэль, Вівальдзі, Кальдара і інш.).
Сярод вядомых замежных каларатурных спевакоў XX — пачатку XXI стагоддзяў — Чэчылія Бартолі (мецца-сапрана), Джаан Сазерленд (у познім перыядзе творчасці), Інгеборга Хальштэйн, Эдзіта Груберава (усе сапрана). У Расіі ў канцы XIX — XXI стагоддзях вядомасць атрымалі Н. І. Забела-Урубель, А. В. Няжданава, В. У. Барсава, А. К. Катульская, Д. Я. Пантофель-Нечэцкая, Я. С. Мірашнічэнка, Б. А. Рудэнка, А. А. Шагімуратава (усе — сапрана).
У беларускай оперы да каларатуры звярталіся кампазітары Р. Пукст (партыя Марынкі ў аднайменай оперы), Ю. Семяняка (партыя Ірыны ў оперы «Калючая ружа»), Я. Цікоцкі (партыя Марфачкі і Бабы-лапатухі ў операх «Дзяўчына з Палесся» і «Міхась Падгорны») і іншыя.
У сувязі з практыкай выкарыстання каларатуры сфарміравалася паняцце «каларатурных галасоў», здольных лёгка і свабодна выконваць усе магчымыя меладычныя ўпрыгожванні (каларатурнае сапрана). Партыі каларатурнага сапрана выковалі Т. Ніжнікава, Л. Аляксеева, Н. Гайда, М. Гулегіна, Н. Гусельнікава, Л. Златава, Л. Колас, Д. Кроз, Т. Пастуніна, К. Ясінская, Т. Кучынская, Г. Лукомская, Л. Лют, Э. Шаўкавец, А. Шведава і іншыя.
Швейцарыя ў Першай сусветнай вайне
Швейцарыя падчас як Першай, так і Другой сусветнай вайны займала пазіцыю ўзброенага нейтралітэту, што запатрабавала ад краіны асаблівага напружання ўнутраных сіл і правядзення вялікай дыпламатычнай працы.
Нейтралітэт Швейцарыі ў Першай сусветнай вайне
З моманту пачатку вайны ў жніўні 1914 года ў Швейцарыі была праведзена мабілізацыя, якая дазволіла паставіць пад ружжо каля 250 000 чалавек у страявых і 200 000 чалавек ва дапаможных часцях. Такім чынам, швейцарцы мелі падставу лічыць свае межы прыкрытымі практычна на працягу ўсёй вайны і не баяцца перанясення баявых дзеянняў на сваю тэрыторыю.
Пры гэтым асноўным раёнам засяроджвання войскаў была мяжа з Францыяй, пасля ўступлення ў вайну ў 1915 годзе Італіі некаторая колькасць войскаў была сканцэнтравана таксама і на італьянскай мяжы. Швейцарыя з яе 70 % нямецкамоўнага насельніцтва сімпатызавала Цэнтральным дзяржавам, і мяжа з Германіяй была прыкрыта войскамі ў найменшай ступені.
Як толькі стала ясна, што ні Антанта, ні Цэнтральныя дзяржавы парушаць нейтралітэт Швейцарыі не маюць намер, колькасць войскаў на мяжы стала паступова зніжацца, і да лістапада 1916 года дасягнула 38 000 чалавек. У той жа час нават такая колькасць адмабілізованых стварала пэўнае напружанне ў эканоміцы і сацыяльнай сферы. Знаходзячыяся на ваеннай службе гублялі дараванне, якое яны атрымлівалі на ранейшых працоўных месцах, што прыводзіла да росту незадаволенасці насельніцтва. З-за забастовак да канца вайны швейцарская армія панізіла колькасць прызваных у свае шэрагі да 12 500 чалавек.
У ходзе вайны больш за ўсё інцыдэнтаў з пераходамі мяжы Швейцарыі ваюючымі бакамі (каля 1000 раз) прыйшлося на раён перавала Пасі Стэльвіё (Passo dello Stelvio; Stilfser Joch) у Усходніх Альпах, дзе адбываліся сутыкненні паміж італьянскімі і аўстрыйскімі войскамі. Аднак у выніку з часам удалося ўсё ж такі заключыць трохбаковае пагадненне не весці баявых дзеянняў у непасрэднай блізкасці да швейцарскай тэрыторыі.
Лістаногія
Лістаногія (Phyllopoda) — падклас шчэлепаногіх ракападобных.
Выдзяляюцца 2 сучасных атрада: і, і адзін выкапневы.
Распаўсюджанне
Больш за 600 відаў. Пашыраны ўсюды, пераважна ва ўнутраных вадаёмах. Найбольш прымітыўныя з сучасных ракападобных. Выкапнёвыя вядомы з марскіх (кембрый—дэвон) і кантынентальных (карбон—антрапаген) адкладаў. Найбольш вядомыя —, , і інш.
Апісанне
Даўжыня да 30 мм. Большасць з хіцінавай ракавінай, на галаве шчыток. Органы руху — да 7 (зрэдку да 70) пар лістападобных ног (адсюль назва) і другая пара галінастых вусікаў. Вочы фасетачныя.
Раздзельнаполыя, размнажэнне часта шляхам партэнагенезу. Развіццё прамое або з метамарфозай. Кормяцца пераважна мікраарганізмамі, дэтрытам. Фільтратары, індыкатары забруджвання вады. Некаторыя лістаногія (, і інш.) — корм для рыб.
Іосіф Мікалаевіч Вярбіла
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1970; аспірантура, 1973). Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1973, факультэт транспартных камунікацый, кафедра «Будаўніцтва і эксплуатацыя дарог», дацэнт, у 1988—2012 — дэкан факультэта).
Памёр 24 лістапада 2013 года.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: зносастойкасць асфальтабетонных пакрыццяў; тэхналогія і арганізацыя будаўніцтва аўтамабільных дарог.
Сцяг Арэгона
Сцяг Арэгона (Flag of Oregon) - адзін з афіцыйных знакаў амерыканскага штата Арэгон. Сцяг Арэгона быў афіцыйна прыняты 26 лютага 1925 года.
Апісанне
Сцяг выкананы ў цёмна-сінім і залатым колерах, якія з'яўляюцца афіцыйнымі колерамі штата. Сцяг Арэгона з'яўляецца двухбаковым. На пярэднім боку на цёмна-сінім фоне ў залатым колеры размешчаны элементы: шчыт герба з гербам штата, над ім подпіс «Штат Арэгон» (State Of Oregon) і пад ім - 1859, год прыняцця Арэгонам статусу штата. Шчыт акружаны 33 зоркамі, якія сімвалізуюць атрыманне Арэгонам статусу штата 33-м па ліку. На адваротным боку на цёмна-сінім фоне ў золатам колеры намаляваны канадскі бабёр, адзін з сімвалаў штата Арэгон. Сцяг Арэгона з'яўляецца адзіным сярод астатніх сцягоў штатаў ЗША, які мае розныя бакі
Для выкарыстання на парадах дапускаецца аблямоўванне сцяга залатымі махрамі. Для паўсядзённага ж выкарыстання махра не з'яўляецца абавязковай. Суадносіны шырыні сцяга да даўжыні складаюць 3:5.
1934 год у гісторыі музыкі
1934 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
IC 4073
IC 4073 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Валяр’яны
Валяр'я́ны (, Валерьяны) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Атраднае (Буландынскі раён)
Атраднае — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карамышаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 60 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114043400.
Гічыцы
Гі́чыцы (, Гичицы) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Яглевіцкага сельсавета.
Інфраструктура
На тэрыторыі вёскі знаходзяцца: сельскі клуб, крама, бібліятэка.
NGC 1279
NGC 1279 (іншыя абазначэнні — PGC 12449, PGC 12448) — галактыка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тэкіргёл (возера)
Тэкіргёл (Lacul Techirghiol) — возера ў Румыніі, размешчанае на беразе Чорнага мора, за 12 км ад горада Канстанца. На беразе возера знаходзяцца курорты Эфарыя і Тэкіргёл, вядомыя сваімі гразелячэбніцамі, якія выкарыстоўваюць сапрапелевы глей возера.
Плошча паверхні — 14,62 км². Возера ліманнага паходжання і ўтварылася з марскога заліва, які аддзелены ад мора пясчанай касой шырынёй 100 метраў і даўжынёй 3 км. З часам салёнасць возера падвышалася і дасягала ў максімуме 95 г/л.
ФК Пакруойіс
«Пакруойіс» (Futbolo klubas „Pakruojis“) — літоўскі футбольны клуб з Пакруойіса, які існаваў у 2016—2019 гадах.
Гісторыя
«Пакруойіс» быў створаны ў студзені 2016 года, замяніўшы расфарміраваны ў жніўні 2015 года іншы клуб з горада, «Круою». «Пакруойіс» адмаўляў гістарычную сувязь з «Круояй», аднак узяў у свае шэрагі шмат яе былых футбалістаў і галоўнага трэнера Айдаса Дамбраўскаса. Клуб намераваўся ў 2016 годзе выступаць у Першай лізе, аднак не атрымаў ліцэнзію і ў выніку выступіў у зоне «Захад» Другой лігі, дзе атрымаў упэўненую перамогу.
Сезон 2017 у Першай лізе каманда пачала добра і ішла адным з лідараў, аднак няўдалы канец пакінуў яе на 9-м радку. У сезоне 2018 пасля першай паловы турніру «Пакруойіс» ішоў на другім месцы, аднак завяршыў чэмпіянат сёмым. У 2019 годзе каманда заняла апошняе 15-е месца і спыніла існаванне, ігракі і трэнеры ў наступным годзе далучыліся да клуба «СЦ Пакруойіс» з Трэцяй лігі.
Спіс перапончатакрылых Беларусі
Спіс перапончатакрылых няпоўны з-за недастатковай увагі навукоўцаў да гэтай тэмы.