cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Замак Сюры
Гісторыя замка
У 1972 годзе, калі Акінава вярнулася ў склад Японіі, замак абвясцілі важным гістарычным помнікам дзяржаўнага значэння. У 1986 годзе пачаліся комплексныя рэстаўрацыйныя работы па аднаўленню палаца, сцен, варот, будынкаў, садоў. У 1992 годзе замак увайшоў у склад Акінаўскага дзяржаўнага культурнага запаведніка.
У 2000 годзе замак Сюры разам з яшчэ васьмю гусуку і утакі быў прызнаны часткай сусветнага спадчыны ЮНЕСКА.
31 кастрычніка 2019 года ў замку адбыўся чарговы пажар. Агонь цалкам знішчыў сем будынкаў, уключаючы галоўны будынак комплексу.
Выгін
Выгін (Ви́гін) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
IC 1061
IC 1061 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Няндама
Ня́ндама (Няндома) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Няндамскага раёна Архангельскай вобласці. Насельніцтва 22,4 тыс. чал. (2005). Чыгуначаня станцыя на лініі Конаша—Архангельск, за 342 км на поўдзень ад Архангельска.
У горадзе дзейнічаюць прадпрыемствы чыгуначнага транспарта, мясакамбінат, бройлерная птушкафабрыка, прадпрыемствы лясной прамысловасці.
1990 год у гісторыі кіно
1990 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Лапатка (архітэктура)
Лапа́тка — вертыкальны выступ на сцяне будынка без базы і капітэлі. Вядома ў архітэктуры Заходняй Еўропы, у сярэдневяковым дойлідстве Расіі і Беларусі. Лапаткі звычайна ўспрымалі цяжар ад падпружных арак скляпенняў. Адначасова былі элементамі рытму і дэкору фасадаў, аздабляліся рустам, філёнгамі і інш. У драўляным дойлідстве ў выглядзе лапатак часам вырашалася шалёўка астаткаў зрубаў, якая аздаблялася дэкаратыўнымі разнымі накладкамі, размалёўкай. У некаторых збудаваннях XVIII-XIX стст. пад уплывам мураванай архітэктуры лапаткі аздаблялі канелюрамі або рустам.
Фёдар Сцяпанавіч Тарасевіч
Фёдар Сцяпанавіч Тарасевіч (4 чэрвеня 1911, в. Слабодка, Клічаўскі раён — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Магілёўскай і Гомельскай абласцях.
Біяграфія
З 1929 года рабочы-шкловыдзімальшчык. З 1931 года ў Чырвонай Арміі. Член КПСС з 1939 года. Скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзе (1940). У партызанах з сакавіка 1942 года: начальнік штаба атрада, камандзір групы, з кастрычніка 1942 года камандзір 720-га партызанскага атрада, у лістападзе 1942 — лютым 1943 гадоў камандаваў 4-й Клічаўскай партызанскай брыгадай, у лютым 1943 — лютым 1944 гадоў камандаваў 8-й Рагачоўская партызанскай брыгадай, адначасова член Рагачоўскага РК КП(б)Б. У 1944—1970 гадах у Прэзідыуме Вярхоўнага Савета БССР.
Цэле
Цэле (Celje; Cilli) — горад у Славеніі, трэці па велічыні населены пункт краіны і адзін з цэнтраў гістарычнай вобласці Ніжняя Штырыя. Насельніцтва горада — 37 834 чалавека, насельніцтва акругі — 48 081 чалавек (2002 г.)
Цэле размешчаны ў зліцця рэк Савінья, Ложніца і Ваглайна, ля падножжа ўзгорка, на якім знаходзіцца старажытны Цэльскі замак. Горад увайшоў у гісторыю як цэнтр графства Цэле (XIV—XV стст.), якое было адзіным незалежным этнічна славенскім дзяржаўным утварэннем у перыяд сярэднявечча.
Валыця (Кастопільскі раён)
Валыця (Воли́ця) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Патасі
Патасі (P’utuqsi, Potosí) — сталіца аднайменнага дэпартамента ў Балівіі, аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Горад Патасі размешчаны ў 164 км ад сталіцы Балівіі Сукрэ. Ён лічыцца самым высокім у свеце (размешчаны на вышыні каля 4100 м над узроўнем мора). Горад быў заснаваны 10 красавіка 1545 г. і меў назву тады Вілля-Імперыял-дэ-Карлас у гонар іспанскага караля Карласа V. Індзеец Дыега Уальпа годам раней знайшоў у гары Сера-Рыка паклады срэбнай руды. Яго адкрыццё, якое мела вагу для іспанскіх захопнікаў, прывяло да нараджэння горада.
У сярэдзіне 17 ст. Патасі ператварыўся ў самы багаты горад Амерыкі і самы вялікі ў свеце прамысловы комплекс. Здабыча срэбнай руды ажыццяўлялася некалькімі фабрыкамі, якія працавалі з выкарыстаннем гідраўлічнай энергіі. У сувязі з драпежніцкай эксплуатацыяй і знясіленнем радовішчаў срэбра ў другой палове 18 ст. пачаўся заняпад горада.
У 20 ст. Патасі заставаўся цэнтрам здабычы алавяных і вальфрамавых руд. Горад захоўвае сляды былой велічы — барочныя царквы, Манетны двор Каса-Рэал-дэ-Манеда, асабняк Каса-дэ-ла-Трэс-Партадэс, «Крыштальны палац», Сабор Патасі і многія іншыя будынкі.
Нядальскі сельсавет
Няда́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бягомльскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Нядаль.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Бягомльскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Бягомльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Лепельскай акругі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мсціжскага сельсавета.
Жалезнікі (Расонскі раён)
Жале́знікі (, Железники) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварышчанскага сельсавета. У 2004 — 2005 гадах у складзе Краснапольскага сельсавета.
Ялашаўцы
Я́лашаўцы (, Ялошевцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
У 1940—1965 гадах вёска ў складзе Вялікабаярскага сельсавета, у 1965—1966 гадах — у складзе Шчучынскага сельсавета.
Дэлемон
Горад паўстаў прыкладна каля 1200 г. Амаль увесь час з’яўляўся летняй рэзідэнцыяй базельскага біскупа. У 1815 г. горад увайшоў у Швейцарскую канфедэрацыю.
Дэлемон праславіўся, як выдатны вытворца швейцарскіх гадзіннікаў.
Лары Пэйдж
Лорэнс Эдвард «Лары» Пэйдж (, ЗША) — амерыканскі камп’ютарны распрацоўшчык і прадпрымальнік, вядомы як сузаснавальнік Google Inc.
Бізнэс
У 1998 годзе Лэры Пэйдж і Сяргей Брын, аспіранты Стэнфардскага ўніверсітэту, заснавалі Google Inc. У 2007 годзе Пэйдж, разам з Брынам і Эрыкам Шмідтам былі змешчаны на першае месца ў спісе 50 найгалоўнейшых у Сеціве людзей.
Пароскатэнь
Пароскатэнь (Поро́скотень) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Галавын
Галавын (Голови́н) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Яблонна (гміна, Люблінскае ваяводства)
Ябло́нна (Jabłonna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любэльскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Яблонне-Маёнтку. Плошча гміны складае 130,98 км². Станам на 2010 год у гміне Яблонна пражывалі 7693 чалавекі, шчыльнасць — 57,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 18 населеных пунктаў.
Жалезны крыж
Жале́зны крыж (Eisernes Kreuz) — прускі і нямецкі вайсковы ордэн. Заснаваны Фрыдрыхам Вільгельмам III 10 сакавіка 1813 за баявыя заслугі ў вайне за вызваленне Германіі ад Напалеона. Аўтарства эскіза прыпісваюць Карлу Фрыдрыху Шынкелю.
Ордэн уручаўся ўсім катэгорыям ваеннаслужачых незалежна ад рангу або саслоўя. Узнагароджанне ордэнам адбывалася паслядоўна ад ніжэйшай ступені да вышэйшай. Ордэн аднаўляўся з кожнай новай вайной.
Жалезны Крыж стаў першай еўрапейскай узнагародай, якая ўручалася выключна за подзвіг — нягледзячы на званне, або сацыяльны статус. Ордэн карыстаўся павагай і папулярнасцю ў народзе і арміі.
Сярод узнагароджаных прускім вайсковым ордэнам «Жалезнага Крыжа» 2-й ступені быў герцаг (1819) — заснавальнік.
Існавала некалькі версій — 1813, 1870, 1913—1914, 1939 гадоў. У ніжняй частцы ордэна паказваўся год.
Да 1918 было тры ступені:
У гады Першай сусветнай вайны, ордэн уручалі масава, што некалькі знізіла яго прэстыж.
Жалезны крыж у Люфтвафэ
Для Люфтвафэ існавала спецыяльная сістэма балаў або «пунктаў». Напрыклад, 0,5 пункта давалі за знішчэнне аднаматорнага самалёта, 1 пункт — за 1 самалёт-знішчальнік, 3 пункты — за чатырохматорны бамбардзіроўшчык і г. д. Начныя перамогі ацэньваліся ўдвая вышэй. Для ўзнагароджання Жалезным крыжом 1 класа дастаткова было набраць 5 пунктаў.
Дэнацыфікацыя
Пасля вайны ў сувязі з дэнацыфікацыяй выявы свастыкі і яе публічны паказ сталі супрацьзаконнымі. Гэта тычылася і ўзнагарод з выявай. У 1957 нямецкае заканадаўства дазволіла зноў насіць перапрацаваныя ўзнагароды, атрыманыя падчас Другой сусветнай вайны, але ўсе нацысцкія сімвалы узнагарод былі прыбраны. Жалезны Крыж па версіі 1957 страціў свастыку ў цэнтры аверса, а замест яе там з’явіліся тры дубовых лісты з парай жалудоў.
Дзяніс Аляксандравіч Чакалаў
Дзяніс Аляксандравіч Чакалаў (нар., Растоў-на-Доне) - сучасны расійскі пісьменнік-фантаст.
Біяграфія
Скончыў філасофскі факультэт Растоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Асоба ў кантэксце сучаснай інфармацыйнай культуры». Аўтар шэрагу кніг па філасофіі і грамадскіх навуках, у тым ліку «Найноўшы філасофскі слоўнік», «Гісторыя сусветнай культуры», «Гісторыя рэлігій» (частка ў суаўтарстве).
З 2003 па 2009 год у Маскве і Санкт-Пецярбургу выйшла 24 раманы Дзяніса Чакалава. Фантастычныя і дэтэктыўныя апавяданні, навуковыя артыкулы аўтара публікуюцца ў розных часопісах і газетах.
Ведунья
Хроники Вечности (пенталогія)
Хроники Танаиса (пенталогія, незавершана)
Асобныя творы
Трылеры:
Non-fiction:
Ліда (станцыя)
Лі́да (, Лида)  — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчана ў горадзе Лідзе. Вузел чыгунак на Вільнюс, Баранавічы, Гродна, Маладзечна.
Мовы Расіі
Мовы Расійскай Федэрацыі — мовы, распаўсюджаныя на тэрыторыі гэтай дзяржавы. Яны адносяцца да 14 моўных сем'яў — індаеўрапейскай, алтайскай, уральскай, юкагіра-чуванскай, картвельскай, абхаза-адыгскай, нахска-дагестанскай, сіна-тыбецкай, семіцкай, эскімоска-алеуцкай, чукоцка-камчацкай, енісейскай, аўстраазіяцкай, айнскай; ніўхская мова з'яўляецца ізаляванай.
Пасля кожнай мовы пазначана колькасць тых, што размаўляе на ёй у Расіі: або паводле перапісу 2010, або (калі даныя перапісу лічацца недакладнымі) паводле ацэнкі лінгвістаў (2002 г.). У апошнім выпадку перад імі стаіць значок тыльды (~).
Індаеўрапейская сям'я
З індаеўрапейскіх моў у Расіі прадстаўлены славянская, іранская, германская, армянская, грэчаская, індаарыйская, раманская, балтыйская і албанская галіны. Усяго: 40 жывых моў і 1 кніжная.
Абхаза-адыгская сям'я
Усяго: 4 жывыя мовы і 2 вымерлыя
Нахска-дагестанская сям'я
Усяго: 42 мовы
Картвельская сям'я
Усяго: 4 мовы
Уральская сям'я
Усяго: 23 жывыя мовы і 5 вымерлыя
Алтайская сям'я
Усяго: 41 мова
Енісейская сям'я
Усяго: 2 жывыя мовы
Юкагіра-чуванская сям'я
Усяго: 2 жывыя мовы
Чукоцка-камчацкая сям'я
Усяго: 4 жывыя і 3 вымерлыя мовы.
Эскімоска-алеуцкая сям'я
Усяго: 4 жывыя мовы і 2 вымерлыя.
Айнская сям'я
Усяго: 2 вымерлыя
Семіцкая сям'я
Усяго: 2 мовы і 1 кніжная/замежная
Сіна-тыбецкая сям'я
Усяго: 2 жывыя мовы і 1 кніжная
Паташня (Барадзянскі раён)
Паташня (Пота́шня) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Крань
Крань (Kranj) — горад на рацэ Сава ў паўночна-заходняй частцы Славеніі, за 20 км на паўночны захад ад сталіцы краіны — Любляны. Насельніцтва горада — 35 587 чалавек па дадзеных перапісу 2002 г. Насельніцтва ўсяго раёна складае 51 225 чалавек. Крань — самы вялікі горад рэгіёна Гарэньска і чацвёрты па велічыні горад краіны пасля Любляны, Марыбара і Цэле.
Новачаркаск
Новачаркаск (Новочеркасск) — горад у Растоўскай вобласці Расіі. Знаходзіцца на правым рукаве Дона — Аксаі. Чыгуначная станцыя, вузел аўтадарог.
Прыбліза кожны пяты жыхар горада з’яўляецца студэнтам. ВНУ горада:
Спіс краін па індэксу ўспрымання карупцыі
Індэкс успрымання карупцыі (англ. Corruption Perceptions Index, CPI) — паказчык, які адлюстроўвае адзнаку ўзроўню ўспрымання карупцыі аналітыкамі і прадпрыемцамі па стабальнай шкале. Складаецца міжнароднай няўрадавай арганізацыяй «Transparency International» штогод з 1995 года.
Методыка разліку
Індэкс грунтуецца на некалькіх незалежных апытаннях, у якіх прымаюць удзел міжнародныя фінансавыя і праваабарончыя эксперты, у тым ліку з Азіяцкага і Афрыканскіх банкаў развіцця, Сусветнага банку і амерыканскай арганізацыі Freedom House. Індэкс уяўляе сабой адзнаку ад 0 (максімальны ўзровень карупцыі) да 100 (адсутнасць карупцыі).
Некаторыя даследчыкі выказваюць асцярогі, што паколькі Індэкс успрымання карупцыі сам грунтоўна ўплывае на ўспрыманне карупцыі жыхарамі краін (увесь час цытуецца у СМІ), а таксама змяншае магчымасці эканамічнага развіцця, ён з'яўляецца прароцтвам, якое спаўняецца само па сабе.
Ксенія Максімаўна Пагарэлая
Ксенія Максімаўна Пагарэлая (нар., Краснадар) — беларуская арганістка, арганістка полацкага Сафійскага сабора. Арганізатар адзінага ў Беларусі Міжнароднага фестывалю арганнай музыкі «Званы Сафіі» ў Полацку, які праводзіцца з 1996 года.
Біяграфія
Скончыла Маскоўскую дзяржаўную кансерваторыю імя П. І. Чайкоўскага па класе фартэпіяна (прафесар М. А. Фёдарава) і па класе аргана (прафесар Л. И. Ройзман) у 1983 годзе. Удзельнічала ў майстар-класах В. Зерэра, Ю. Гембальскага, Э. Коймана, І. Трумера, К. ван Кутэна. Па заканчэнні навучання з’яўлялася выкладчыкам кафедры спецыяльнага фартэпіяна ў Далёкаўсходнім інстытуце мастацтваў (Расія, Уладзівасток). З 1987 года з’яўляецца салісткай канцэртнай залы «Сафійскі сабор».
З 1991 года працуе ў Полацкай дзіцячай школе мастацтваў, з 2004 па 2011 гг. выкладала фартэпіяна і арган у Віцебскім філіяле Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.
Узнагароды
Узнагароджана граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Віцебскага абласнога ўпраўлення культуры, Полацкага гарадскога выканаўчага камітэта, Полацкага гарадскога Савета дэпутатаў. Прысвоена ганаровае званне «Жанчыны года Полацка» (1999), «Жанчыны года Віцебшчыны» (2003), Ганаровага грамадзяніна горада Полацка (2009), прысуджана прэмія імя Героя Савецкага Саюза З. Тусналобавай-Марчанка (2007). Медаль Францыска Скарыны.
Тарф’янэ
Тарф’янэ (Торф'яне́) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 1062
IC 1062 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Заазер’е (Расонскі раён)
Заазе́р'е (, Заозерье) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Да 7 сакавіка 1978 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Расонскага пассавета, да 16 лютага 1996 года ўваходзіла ў склад Бірузоўскага сельсавета.
Баяды (Ленінскае сельскае паселішча)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Баяды абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Смаленскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Да вёскі ад райцэнтра цягнецца аўтадарога. Ля вёскі працякае рака Аляксееўка.
Зябер двухнадрэзаны
Зябер двухнадрэзаны, Жабрэй, Зябер двухрасшчэплены, Зелянчук (Galeopsis bifida) — аднагадовая кветкавая травяністая расліна роду сямейства. Расце ў Еўропе і Азіі, таксама ў некаторых правінцыях Канады і штатах ЗША.
Экалогія
Расце на абочынах дарог, у садах, сельскагаспадарчых угоддзях, вільготных пустках, часам і ў лесе.
1998 год у гісторыі кіно
1998 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Майданіўка (Барадзянскі раён)
Майданіўка (Майда́нівка) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гута (Кастопільскі раён)
Гута (Гу́та) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Таламела
Таламела (Talamello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 1118 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 106 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 61010. Тэлефонны код — 0541.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Арлова Гара
Арло́ва Гара́ (, Орлова Гора) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Да 2002 года вёска ўваходзіла ў склад Берштаўскага сельсавета, у 2002 — 2013 гадах — у складзе Навадворскага сельсавета.
Партатыўны медыяпрайгравальнік
Партатыўны медыяпрайгравальнік або партатыўны медыяплэер (ПМП, англ.: portable media player) (таксама ўключае звязаныя з імі лічбавы аўдыяпрайгравальнік/аўдыяплэер (ЛАП, англ.: digital audio player)) — гэта партытыўная бытавая элетронная прылада, здольная захоўваць і прайграваць лічбавыя медыя, такія як аўдыя, відарысы і відэа-файлы. Даныя звычайна захоўваюцца на кампакт-дысках (CD), лічбавых відэа-дысках (DVD), дысках Blu-ray (BD), флэш-памяці, microdrive'ах або цвёрдых дысках; ранейшыя ПМП выкарыстоўвалі фізічныя носьбіты, але сучасныя прайгравальнікі выкарыстоўваюць флэш-памяць. З іншага боку, аналагавыя партатыўныя аўдыяпрайгравальнікі прайграюць музыку з нелічбавых носьбітаў, якія засноўваюцца на аналагавых медыя, такія як касетныя плёнкі або вінілавыя пласцінкі.
Лічбавыя аўдыяпрайгравальнікі (ЛАП) часта распаўсюджваліся як MP3-прайгравальнікі, нават калі яны таксама падтрымлівалі іншыя фарматы файлаў і тыпы медыя. Тэрмін ПМП быў уведзены пазней для прылад, якія мелі дадатковыя магчымасці, такія як відэапрайграванне. Яны з’яўляюцца партатыўнымі, утрымліваючы ўнутраныя або замяняльныя батарэі, абсталяваныя раздымам для навушнікаў 3.5 мм, які можа выкарыстоўвацца для навушнікаў або для падключэння да бумбоксаў, палічных стэрэасістэм або падключэння да аўтамабільнага аўдыя і дамашніх стэрэа, як правадных, так і бесправадных з падключэннем праз, напрыклад, Bluetooth. Некаторыя прайгравальнікі таксама ўключаюць радыё-наладку, запіс голасу і іншыя функцыі.
Пётр Ільіч Рогач
Пётр Ільіч Рогач (нар., в. Старына, Пастаўскі павет, Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — беларускі географ, спецыяліст у напрамку эканамічнай геаграфіі. Кандыдат геаграфічных навук (1973), дацэнт (1985).
Біяграфія
Нарадзіўся 14 верасня 1939 года ў вёсцы Старына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
У 1963 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна па спецыяльнасці «Геаграфія», а ў 1967 годзе — магістратуру. Атрымаў ступень кандыдата геаграфічных навук у 1973 годзе.
Сферай навуковых інтарэсаў з’яўляюцца эканамічная і сацыяльная геаграфія, рэгіянальная эканоміка, эканоміка Рэспублікі Беларусь, краязнаўства.
Працаваў з 1977 года ў Беларускім дзяржаўным інстітуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (з 1992 года — Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт) на факультэце эканомікі і менеджменту, кафедра эканомікі прыродакарыстання, дацэнт, у 1983—1993 гадах — загадчык кафедры эканамічнай геаграфіі.
Узнагароджаны ганаровымі граматамі ЦК КПСС, Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР, Савету Міністраў СССР (1987), медалём «20 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг».
Апублікаваў вялікую колькасць артыкулаў і выданняў, у тым ліку і ў сааўтарстве.
Жалын (Кастопільскі раён)
Жалын (Жа́лин) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Электрамот
Электрамот (Electromote) — першы ў свеце электрычны транспартны сродак, які атрымоўваў сілкаванне ад кантактнай сеткі, які, фактычна, з’яўляўся першым тралейбусам. Ён быў прадстаўлены грамадскасці 29 красавіка 1882 вынаходнікам доктарам Вернерам фон Сіменсам у Халензее, прыгарадзе Берліна, Германія. Першая тралейбусная лінія працягласцю 540 м (591 ярд) дзейнічала з 29 красавіка па 13 чэрвеня 1882 года. Маршрут пачынаўся ад станцыі Берлін-Халензее, ішоў да штрасэ 5 (цяпер Ёахім-Фрыдрых-штрасэ) і штрасэ 13 (цяперашняя Яхан-Георг-штрасэ), перасякаючы Курфюрстэндам на Курфюрстэнплац.
Electromote, пабудаваны кампаніяй Siemens & Halske AG, уяўляў сабой чатырохколавую фурманку з прывадам на заднія колы ад двух электрарухавікоў магутнасцю 2,2 кілавату праз ланцуговую перадачу. Тралейбус атрымліваў сілкаванне ад кантактнай сеткі пастаяннага току напругай 550 вольт пры дапамозе гнуткага кабеля, які цягнуў невялікую васьміколавую каляску («Kontaktwagen»), кая кацілася па кантактных правадах.
Гэты эксперыментальны транспартны сродак ужо адпавядаў усім тэхнічным крытэрыям тыповага тралейбуса. Па заканчэнні выпрабаванняў 13 чэрвеня 1882 года лінія была зачынена, а 20 чэрвеня дэмантавана.
Мыхайлэнкіў
Мыхайлэнкіў (Михайле́нків) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ставок (Кастопільскі раён)
Ставок (Ставо́к) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Лічбавы медыяпрайгравальнік
Лічбавы медыяпрайгравальнік або лічбавы медыяплэер (англ.: digital media player), таксама вядомы як плыневая прылада (streaming device) або плыневая прыстаўка (streaming box) — гэта тып бытавой электронікі, прызначаны для захоўвання, прайгравання або прагляду лічбавага медыякантэнту. Як правіла, медыяпрайгравальнікі прызначаны для інтэграцыі ў канфігурацыю хатняга кінатэатра і падлучэння да тэлевізара і/або AV-рэсівера.
Асаўскі сельсавет
Асаўскі́ сельсавет:
Майскія жукі
Майскія жукі, або Майскія хрушчы (Melolontha) — род насякомых сямейства пласцініставусых, якія жывуць у Еўропе і Азіі.
Да сярэдзіны 1950-х гадоў былі вельмі шырока распаўсюджаны і, з'яўляючыся шкоднікамі раслін, у асобныя гады прыносілі істотны ўрон сельскай гаспадарцы. У сувязі з масавым выкарыстаннем пестыцыдаў іх папуляцыя рэзка скарацілася, а ў шэрагу рэгіёнаў яны зніклі зусім. У пачатку 1980-х гадоў, пасля забароны прымянення шэрагу пестыцыдаў, іх колькасць пачала аднаўляцца. На Беларусі 2 віды:,.
Мыкулычы (Барадзянскі раён)
Мыкулычы (Мику́личі) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Вяленье
Вяленье (Velenje) — горад у цэнтральнай частцы Славеніі. Насельніцтва горада — 26 742 чалавек па дадзеных перапісу 2002 г. Насельніцтва ўсяго раёна складае 33 331 (2002).
Праз горад праходзіць аўтамабільная дарога Драваград — Жалец.
Зябер прыгожы
Зябер прыгожы, Зябра (Galeopsis speciosa) — аднагадовая травяністая расліна роду зябер сямейства ясноткавыя. Шырока распаўсюджанае пустазелле. Выкарыстоўваецца ў якасці лекавай расліны.
Вяленье
У наваколлях горада вялікія залежы бурага вугля, што спрыяла развіццю горада ў XX стагоддзі, як буйнага прамысловага цэнтра. У 1981 г. пасля смерці прэзідэнта Югаславіі І. Броз Ціта горад быў пераназваны ў Цітава Вяленье. Ранейшае імя было вернута гораду ў 1991 годзе пасля абвяшчэння незалежнасці Славеніі.
Мухамад Аль-Харэзмі
Мухамад ібн Муса Харэзмі (перс. محمد بن موسی خوارزمی, Mohammad ebne Mūsā Khwārazmī, узб. Muhammad ibn Muso Al Xorazmiy, Харэзм; каля  — каля ) — вялікі узбекскі матэматык, астраном і географ, заснавальнік класічнай алгебры.
Вяленье
У Вяленье размешчанна штаб-кватэра канцэрна Gorenje, вырабляльніка бытавой тэхніцы.
Мухамад Аль-Харэзмі
Звестак пра жыццё аль-Харэзмі захавалася не многа. Значны перыяд свайго жыцця ён правёў у Багдадзе, узначальваў пры халіфе аль-Мамуне (813—833) бібліятэку «Дома мудрасці». У 827 годзе ўдзельнічаў у вымярэнні даўжыні градуса зямнога мерыдыяна на раўніне Сінджара. Пры халіфе аль-Васіку (842—847) узначальваў экспедыцыю да хазараў. Апошняе ўпамінанне пра яго датавана 847 годам.
Аўтар кнігі «Пра індыйскае злічэнне», якая паспрыяла папулярызацыі дзесятковай пазіцыйнай сістэмы запісу лікаў ва ўсім Халіфаце. У 12 стагоддзі яна была перакладзена на лацінскую мову і адыграла вялікую ролю ў развіцці еўрапейскай арыфметыкі і ўкараненні інда-арабскіх лічбаў. Імя аўтара ў лацінізаванай форме (Algorismus, Algorithmus) стала абазначаць ва ўсёй сярэдневяковай Еўропе ўсю сістэму дзесятковай арыфметыкі. Адсюль бярэ пачатак сучасны тэрмін алгарытм, упершыню выкарыстаны Лейбніцам.
Навуковая дзейнасць
Аль-Харэзмі нарадзіўся ў эпоху вялікага культурнага і навуковага ўздыму. Пачатковую адукацыю ён атрымаў у выдатных навукоўцаў Маверанахра і Харэзму. На радзіме ён пазнаёміўся з індыйскай і грэчаскай навукай, і да Багдада ён ужо склаўся як навуковец. .
У 819 годзе аль-Харэзмі пераехаў у прыгарад Багдада, Катрабулу. У Багдадзе ён правёў значны перыяд свайго жыцця, узначальваючы пры халіфе Абдулаху аль-Мамуне (813—833) Дом Мудрасці (араб. «Байт аль-хікма»). Да таго, як стаць халіфам, аль-Мамун быў намеснікам усходніх правінцый Халіфата, і не выключана, што з 809 года аль-Харэзмі быў адным з прыдворных навукоўцаў аль-Мамуна. У адным са сваіх твораў аль-Харэзмі з пахвалой адазваўся аб аль-Мамуне, адзначаючы ягоную «любоў да навукі і імкненне набліжаць да сябе навукоўцаў, працягваючы над імі крыло свайго заступніцтва і дапамагаючы ім у растлумачэнні таго, што для іх незразумела, і ў палягчэнні таго, што для іх цяжка». .
«Дом мудрасці» быў свайго роду Акадэміяй навук, дзе працавалі навукоўцы з Сірыі, Егіпта, Персіі, Харасана і Маверанахра. У ёй знаходзілася бібліятэка з вялікай колькасцю старажытных рукапісаў і астранамічная абсерваторыя. Тут на арабскую мову былі перакладзены многія грэчаскія філасофскія і навуковыя працы. У гэты ж час там працавалі Хаббаш аль-Хасіб, Аль-Фаргані, Ібн Турк, Аль Кіндзі і іншыя выбітныя навукоўцы.
Зялёная Рошча (Расонскі раён)
Зялёная Ро́шча (, Зелёная Роща) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Мухамад Аль-Харэзмі
Навуковая дзейнасць
Па замове халіфа аль-Мамуна аль-Харэзмі працаваў над стварэннем прылад для вымярэння аб’ёму і даўжыні акружнасці Зямлі. У 827 годзе ў пустыні Сінджар аль-Харэзмі прымаў удзел у вымярэнні даўжыні градуса дугі зямнога мерыдыяна з мэтай удакладніць велічыню акружнасці Зямлі, знойдзеную ў старажытнасці. Вымярэнні, зробленыя ў пустыні Сінджар, заставаліся непераўзыдзенымі па дакладнасці на працягу 700 гадоў.
Прыкладна ў 830 годзе Мухамад ібн Муса аль-Харэзмі стварыў першы вядомы арабскі трактат па алгебры. Аль-Харэзмі прысвяціў два свае творы халіфу аль-Мамуну, які аказваў заступніцтва навукоўцам Багдаду.
Уклад у сусветную навуку
Аль-Харэзмі ўпершыню прадставіў алгебру як самастойную навуку аб агульных метадах рашэння лінейных і квадратных ураўненняў, даў класіфікацыю гэтых ураўненняў.
Працы аль-Харэзмі перакладаліся з арабскай на лацінскую мову, а затым на новыя еўрапейскія мовы. На іх аснове ствараліся разнастайныя падручнікі па матэматыцы. Працы аль-Харэзмі адыгралі важную ролю ў станаўленні навукі эпохі Адраджэння і аказалі плённы ўплыў на развіццё сярэднявечнай навуковай думкі ў краінах Усходу і Захаду.
Матэматыка
Аль-Харэзмі распрацаваў падрабязныя трыганаметрычныя табліцы, якія змяшчаюць функцыі сінуса, косінуса, тангенса і катангенса. У XII і XIII стагоддзях на падставе кніг аль-Харэзмі былі напісаны на латыні працы «Carmen de Algorismo» (Аляксандр з Вільдзьё) і «Algorismus vulgaris» (Іаан Сакрабоска), якія захоўвалі актуальнасць яшчэ шмат стагоддзяў. Да XVI стагоддзя пераклады яго кніг па арыфметыцы выкарыстоўваліся ў еўрапейскіх універсітэтах як асноўныя падручнікі па матэматыцы.
Астраномія
Аль-Харэзмі з’яўляецца аўтарам сур’ёзных прац па астраноміі. У іх ён распавядае пра календары, разліках сапраўднага становішча планет, разліках паралаксу і зацьмення, складанні астранамічных табліц (зідж), вызначэнні бачнасці Месяца і т. д. У аснову ягоных работ па астраноміі ляглі працы індыйскіх астраномаў. Ён ажыццявіў дасканалыя разлікі пазіцый Сонца, Месяца і планет, сонечных зацьменняў. Астранамічныя табліцы Аль-Харэзмі былі перакладзены на еўрапейскія, а пазней і кітайскую, мовы. .
Геаграфія
У галіне геаграфіі аль-Харэзмі напісаў «Кнігу карціны зямлі» (Кітаб сурат аль-ард), у якой ён удакладніў некаторыя погляды Клаўдзія Пталемея. Кніга ўключала апісанне свету, карту і спіс каардынат найважнейшых месцаў. Нягледзячы на ​​тое, што карта аль-Харэзмі была дакладнейшай за карту старажытнагрэчаскага астранома, яго працы не замянілі пталемееву геаграфію, якая выкарыстоўвалася ў Еўропе. Выкарыстоўваючы свае ўласныя адкрыцці, аль-Харэзмі адкарэктаваў даследаванні Пталемея па геаграфіі, астраноміі і астралогіі. Для складання карты «вядомага свету» аль-Харэзмі вывучыў працы 70 географаў. .
Гісторыя
Мухамад ібн Муса аль-Харэзмі быў аўтарам першай кнігі па сусветнай гісторыі, складзенай прадстаўніком Цэнтральнай Азіі. На жаль, ягоная «Кніга гісторыі» («Кітаб ат-та’рых») захавалася толькі ва ўрыўках. Ланцуг здабыванняў з «Кнігі гісторыі» дазваляе ўсталяваць, што складанне аль-Харэзмі было напісана ў форме аналаў, гэта значыць летапісы. Падзеі ў ёй выкладаліся паслядоўна, па гадах. Напрыклад, ён прыводзіў звесткі аб часе нараджэння Аляксандра Македонскага, аб датах нараджэння, пачатку дзейнасці і смерці заснавальніка ісламу Мухамада, аб смерці Мухамада, пачатку праўлення халіфа Абу Бакра, ваенных дзеяннях арабаў супраць Візантыі і Ірана ў 631—653 гг., аб заваёве арабамі Сірыі, Ірака, Ірана і Маверанахра, аб вайне арабаў з хазарамі ў 728—731 г. «Кніга гісторыі» была завершана ім каля 830 г.
Навуковыя працы
Аль-Харэзмі быў аўтарам 9 твораў:
Кітаб аль-джэбр ва-ль-мукабала
Аль-Харэзмі вядомы перш за ўсё сваёй «Кнігай аб папаўненні і супрацьпастаўленні» («Аль-кітаб аль-мухтасар фі хісаб аль-джабр ва-ль-мукабала»), якая адыграла найважнейшую ролю ў гісторыі матэматыкі. Ад слова аль-джабр (у назве) паходзіць слова алгебра. Сапраўдны арабскі тэкст страчаны, аднак змест вядомы па лацінскім перакладзе 1140 года англійскага матэматыка Роберта Чэстэрскага. Рукапіс, які Роберт Чэстэрскі назваў як «Кніга аб алгебры і ал-мукабале», захоўваецца ў Кембрыджы. Іншы пераклад кнігі выкананы іспанскім габрэем Іаанам Севільскім. Яна задумвалася як пачатковае кіраўніцтва па практычнай матэматыцы «Кітаб аль-джабр…» і ў першай (тэарэтычнай) сваёй частцы пачынаецца з разгляду ўраўненняў першай і другой ступені, а ў двух заключных раздзелах пераходзіць да практычнага ўжывання алгебры ў пытаннях меравызначэння і атрымання спадчыны. Слова аль-джабр («папаўненне») азначала перанясенне адмоўнага члена з адной часткі ўраўнення ў іншую, а аль-мукабала («супрацьпастаўленне»)— скарачэнне роўных членаў у абедзвюх частках ураўнення.
Тэарэтычная частка
У тэарэтычнай частцы свайго трактата аль-Харэзмі дае класіфікацыю ўраўненняў 1-й і 2-й ступені і вылучае шэсць відаў квадратнага ўраўнення ax^2+bx+c=0: Такая класіфікацыя тлумачыцца патрабаваннем, каб у абедзвюх частках раўнання стаялі дадатныя члены.
Ахарактарызаваўшы кожны від ураўненняў і паказаўшы на прыкладах правілы іх рашэння, аль-Харэзмі дае геаметрычны доказ гэтых правілаў для трох апошніх відаў, калі рашэнне не зводзіцца да простага здабывання кораня.
Для прывядзення квадратна кананічных відаў аль-Харэзмі ўводзіць два дзеянні. Першае з іх, аль-джабр, складаецца ў перанясенні адмоўнага члена з адной часткі ў іншую для атрымання ў абедзвюх частках дадатных членаў. Другое дзеянне — аль-мукабала — складаецца ў прывядзенні падобных членаў у абедзвюх частках ўраўнення. Акрамя таго, аль-Харэзмі ўводзіць правіла множання мнагачленаў. Ужыванне ўсіх гэтых дзеянняў і ўведзеных вышэй правілаў ён паказвае на прыкладзе 40 задач.
Практычная частка
У практычнай частцы аўтар прыводзіць прыклады прымянення алгебраічных метадаў у вырашэнні гаспадарча-бытавых пытанняў, вымярэнні зямель, будаўніцтва каналаў і т. д.. У «Главе пра здзелкі» разглядаецца правіла для знаходжання невядомага члена прапорцыі па трох вядомых членах, а ў «Главе аб вымярэнні» — правілы для вылічэння плошчы розных шматвугольнікаў, набліжаная формула для плошчы круга і формула аб’ёму ўсечанай піраміды. Да яго далучана таксама «Кніга аб завяшчаннях», прысвечаная матэматычным задачам, якія ўзнікаюць пры падзеле спадчыны ў адпаведнасці з мусульманскім кананічным правам.
«Алгебра» ал-Харэзмі, якая паклала пачатак развіцця новай самастойнай навуковай дысцыпліны, пазней каментавалася і ўдасканальвалася шматлікімі ўсходнімі матэматыкамі (Ібн Турк, Абу Каміл, ал-Караджы і інш.). Гэтая кніга была двойчы перакладзена ў ХІІ стагоддзе на лацінскую мову і адыграла надзвычай важную ролю ў развіцці матэматыкі ў Еўропе. Пад непасрэдным уплывам гэтай працы знаходзіўся такі выдатны еўрапейскі матэматык XIII стагоддзя, як Леанарда Пізанскі.
Алгарытм
Лацінскі пераклад кнігі пачынаецца словамі «Dixit Algorizmi» (сказаў аль-Харэзмі). Паколькі сачыненне аб арыфметыцы было вельмі папулярнае ў Еўропе, то латынізаванае імя аўтара (Algorizmi або Algorizmus) стала намінальным, і сярэднявечныя матэматыкі так называлі арыфметыку, заснаваную на дзесятковай пазіцыйнай сістэме злічэння. Пазней еўрапейскія матэматыкі сталі зваць так усякае вылічэнне па строга вызначаных правілах. У цяперашні час тэрмін алгарытм азначае набор інструкцый, якія апісваюць парадак дзеянняў выканаўцы для дасягнення выніку рашэння задачы за канчатковую колькасць дзеянняў.
Кніга пра індыйскае злічэнне
Аль-Харэзмі напісаў «Кнігу пра індыйскае злічэнне», якая спрыяла папулярызацыі Арабскія лічбы арабскіх лічбаў і дзесяцічная сістэма злічэння дзесятковай пазіцыйнай сістэмы запісу лікаў ва ўсім Халіфаце, аж да Мусульманскай Іспаніі. Арабскі тэкст быў згублены, аднак захаваўся яго лацінскі пераклад XII стагоддзя «Algoritmi de numero Indorum». Лацінскі пераклад не захаваў многія падрабязнасці арыгінальнага тэксту аль-Харэзмі.
У кнізе апісана знаходжанне дзесятковага ліку, які складаецца з дзевяці арабскіх лічбаў і нуля. Магчыма, аль-Харэзмі стаў першым матэматыкам, які выкарыстоўваў нуль у запісе ліку. У арыгінале «Кнігі пра індыйскі рахунак» быў апісаны метад знаходжання квадратнага кораня, аднак у лацінскім перакладзе яго няма. .
Праз дзвесце гадоў пасля напісання «Кнігі пра індыйскае злічэнне» індыйская сістэма распаўсюдзілася па ўсім ісламскім свеце. У Еўропе «арабскія» лічбы ўпершыню згадваюцца каля 1200 года. Арабскія лічбы першапачаткова выкарыстоўваліся толькі ва ўніверсітэтах. У 1299 годзе ў італьянскай Фларэнцыі быў выдадзены закон, які забараняў выкарыстанне арабскіх лічбаў. Але паколькі арабскія лічбы сталі шырока выкарыстоўвацца італьянскімі купцамі, то да XVI ст. уся Еўропа перайшла на іх. . Да пачатку XVIII ст. у Расіі выкарыстоўвалася кірылічная сістэма злічэння, пасля чаго яна была заменена на сістэму злічэння, заснаваную на арабскіх лічбах.
Астранамічныя табліцы (зідж)
Астраномія займала вядучае месца сярод дакладных навук на сярэднявечным Усходзе. Без яе нельга было абысціся ні ў арашальным земляробстве, ні ў марским і ў сухапутным гандлі. Да IX ст. з’явіліся першыя самастойныя працы па астраноміі на арабскай мове, сярод якіх асаблівае месца займалі зборнікі астранамічных і трыганаметрычных табліц (зіджы). Зіджы служылі для вымярэння часу, з іх дапамогай вылічаліся становішчы свяцілаў на нябеснай сферы, сонечныя і месяцовыя зацьменні.
Да першых зіджаў адносіцца «Зідж аль-Харэзмі», які паслужыў асновай сярэднявечных даследаванняў у гэтай галіне як на Усходзе, так і ў Заходняй Еўропе. Хоць «Зідж аль-Харэзмі» у асноўным з’яўляецца апрацоўкай «Брахмагупхута-сіддханты», шматлікія дадзеныя ў ім прыведзены на пачатак персідскай эры Ездзігерда, і нараўне з арабскімі назвамі планет, у табліцах ураўненняў планет персідскія назвы. Да гэтага зіджу прымыкае таксама «Трактат аб вылічэнні эры яўрэяў і іх святах». «Кніга гісторыі» аль-Харэзмі, якая згадваецца ў розных крыніцах, не захавалася.
Кніга пачыналася з падзелу аб храналогіі і календары, што было вельмі важна для практычнай астраноміі, бо з-за рознасці календароў цяжка было вызначыць дакладную датыроўку. Існавалі месяцавыя, сонечныя і месяцава-сонечныя календары, розныя пачаткі летазлічэння прыводзіла да мноства розных каляндарных эр і ў розных народаў адна і тая ж падзея датавалася па-рознаму. Аль-Харэзмі апісваў ісламскі і юліянскі каляндар (каляндар «румаў»). Ён таксама супаставіў розныя эры, сярод якіх найстаражытная эра Індыі (пачалася ў 3101 да н.э.) і «эра Аляксандра» (пачыналася 1 кастрычніка 312 да н.э.). Паводле разлікаў аль-Харэзмі, пачатак ісламскай эры летазлічэння адпавядае 16 ліпеня 622 года. Аль-Харэзмі прыняў мерыдыян, які праходзіць праз месца, званае Арын, у якасці пачатковага мерыдыяна, ад якога вёўся адлік часу; І. Ю. Крачкоўскі атаясаміў Арын з горадам Уджайн у Індыі. У «Зіджы» гаворыцца пра «Купал Арына», паколькі лічылася, што мерыдыян Уджайна супадаў з мерыдыянам вострава Шры-Ланка, які нібыта ляжыць на экватары; паводле ўяўленняў індыйскіх географаў, у «сярэднім месцы» Зямлі, кропцы перасячэння нулявога мерыдыяна і экватара, знаходзіцца нейкі «купал», або «Купал Уджайна». У арабскім напісанні словы Уджайн і Арын мала адрозніваюцца, таму «Купал Уджайна» ператварыўся ў «Купал Арына», ці проста Арын.
Вярблюджая воўна
Вярблюджую поўсць збіраюць з двухгорбага вярблюда, які сустракаецца ў Азіі ад усходняй Турцыі да Кітая і Сібіры. Буйнымі краінамі-пастаўшчыкамі вярблюджай воўны з’яўляюцца Манголія, Тыбет, Афганістан, Іран, Расія, Кітай, Новая Зеландыя і Аўстралія.
Збор і вытворчасць
Настрыг поўсці ў дарослых асобін бактрыянаў за год — ад 8 да 15 кг, ён залежыць ад узросту і полу. Вярблюджую поўсць можна збіраць шляхам, расчэсвання або збору ўручную валокнаў, якія выпадаюць натуральным чынам на працягу шасці-васьмітыднёвага сезона позняй вясной.
Пасля збору грубыя і тонкія валасы падзяляюцца. Затым валакна для выдалення бруду і смецця перад звіваннем у пражу, прыдатную для ткацтва або.
Выкарыстанне
Нашэнне адзення з вярблюджай воўны згадваецца ў Бібліі. Вярблюджую поўсць традыцыйна выкарыстоўвалі для вырабу намётаў, дываноў і плашчоў берберы і іншыя народы, якія ўтрымлівалі вярблюдаў. Яе высокія тэрмарэгулявальныя ўласцівасці забяспечваюць высокую ізаляцыю.
Адзначаецца, што чыстая вярблюджая воўна выкарыстоўвалася для пашыву заходняга адзення з XVII стагоддзя, а з XIX стагоддзя выкарыстоўваліся сумесі, якія змяшчаюць вярблюджую воўну. Першым модным брэндам, які папулярызаваў вярблюджую воўну ў вопратцы, быў, брытанскі вытворца, які спецыялізаваўся на выкарыстанні тонкіх ваўняных тканін для паліто і касцюмаў. Ён стаў папулярным у ЗША ў 1920-х і 1930-х гадах і быў прадстаўлены праз спартыўную гульню, калі гульцы насілі паўсядзённае паліто з вярблюджай воўны паміж матчамі.
Вярблюджая воўна можа быць для стварэння тканін, падыходных для паліто, верхніх світараў і ніжняй бялізны. Доўгія больш грубыя валасы можна выкарыстоўваць у якасці асновы для дываноў.
Хоць у большай частцы вярблюджай поўсці захоўваецца натуральнае адценне залацістай дубільнай кары, поўсць можна фарбаваць.
Блакітны Каран
Блакітны (Сіні) Каран  — туніскі куфічны рукапіс Карана блакітнага колеру, створаны ў прамежак паміж канцом IX стагоддзя і пачаткам X стагоддзя для мусульман Кайруана. Рукапіс лічыцца адным з самых мастацкіх асобнікаў Карана, а таксама адным з найвялікшых твораў ісламскага мастацтва і адным з самых дарагіх рукапісаў.
Першае згадванне пра рукапіс — у 1293 годзе, калі ён быў уключаны ў каталог бібліятэкі Вялікай мячэці ў Кайруане. Некаторыя даследчыкі выказваюцца ў карысць Іспаніі. Большасць даследчыкаў згодныя з месцам і часам стварэння рукапісу Сіняга Карана, хоць Элейн Джордж мяркуе, што яго можна датаваць эпохай ранняга Абасідскага халіфата.
Рукапіс выкананы тэхнікай залатога (хрызаграфія) і срэбнага пісьма на пергаменце, цалкам афарбаваным у колер індыга. Выкарыстана чырвонае чарніла. Гэта вядомы ўзор мусульманскай каліграфіі, званы «адным з найбольш мудрагелістых раскошных рукапісаў». Гісторык мастацтва Ясір Табаа пісаў, што «мімалётнае ўздзеянне» залатых літар на паверхні індыга «заклікана зацвердзіць веру мутазілітаў у стваральнасць і цудоўную сілу Слова Божага». Рукапіс складаўся з 7 тамоў і ўтрымліваў 600 старонак, якія разышліся па свеце ў часы Асманскай імперыі. У 1923 годзе ў Стамбуле некаторыя старонкі рукапісу набыў калекцыянер Ф. Р. Марцін, пасля прадаўшы іх у Еўропе. У 1977 годзе ў распараджэнні Christie's аказаліся рукапісы, падобныя на старонкі з Сіняга Карана, але дакладна не вядома, чым яны з’яўляюцца сапраўды.
Сёння вялікая частка старонак знаходзіцца ў Нацыянальным інстытуце мастацтваў і археалогіі Туніса, а астатнія ў іншых музеях па ўсім свеце. З 1983 года ў Нацыянальным музеі ісламскага мастацтва ў захоўваюцца 67 старонак. Таксама старонкі рукапісу захоўваюцца ў Бібліятэцы Чэстара Біці ў Дубліне, у Метраполітэн-музеі ў Нью-Ёрку, ў Кувейце і прыватных калекцыях. 24 красавіка на аўкцыёне Sotheby’s адну са старонак купілі за £ 250 520.
Старонкі маюць розныя памеры: у Лос-Анджэлескім акружным музеі мастацтваў — 28,25 х 37,46 сантыметраў, хоць ёсць і такія, памер якіх больш чым 31 х 41 см.
Кожная сура ўпрыгожана больш чым 20 срэбранымі разеткамі, а літары выпісаны золатам; каштоўны металічны тэкст разам з насычаным індыга сведчыць аб магчымым паходжанні з абшараў дынастыі Фацімідаў, якія кіравалі Паўночнай Афрыкай у гэты час і імкнуліся гэтым творам мастацтва показать сваё багацце і моц Візантыйскай імперыі, якая панавала тады ў Анатоліі. Раскошныя рукапісы візантыйцаў напісаны залатым і сярэбраным чарнілам на пурпурным пергаменце. Залатое чарніла рабілі з парашковага золата. Дэкор на краях старонак, мог быць з міхраба Кордаўскай саборнай мячэці. Гэты ўзор — адзіны ўцалелы з усіх фацімідскіх Каранаў. Ранейшыя поўныя спісы Карана: і
Землетрасенне ў Мексіцы (2012)
Землетрасенне ў Мексіцы — землетрасенне магнітудай 7,4, якое адбылося 20 сакавіка 2012 года ў 12:02 па мясцовым часе (21:02 па мінскім) у паўднёва-усходняй частцы Мексікі. Эпіцэнтр землетрасення размяшчаўся каля Аметэпека. Пры невялікай глыбіні гіпацэнтра (10-20 км) землетрасенне выклікала моцныя штуршкі ў штатах Герэра і Аахака, а таксама ў раёне ціхаакіянскай берагавой лініі. Значныя падземныя штуршкі адчуваліся на адлегласці ў сотні кіламетраў, у тым ліку ў Мехіка і Гватэмале.
У выніку землетрасення было разбурана каля 200 дамоў, пацярпелі як мінімум 11 чалавек, двое загінула, 2,5 мільёна чалавек засталіся на час без электрычнасці.
Белае (Пачынкаўскі раён)
Белае (Белое) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Белае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Смаленскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Геаграфія
Вёска стаіць ра рэчцы Смародзінка (прытока Лучасянкі).
2004 год у гісторыі кіно
2004 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Майдан (Кастопільскі раён)
Майда́н (Майда́н) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Бабынці
Бабынці (Ба́бинці) — пасёлак гарадскога тыпу ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Лёзна (станцыя)
Лё́зна (, Лиозно, нарматыўная назва — )  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў гарадскім пасёлку Лёзна; на лініі Завольша — Віцебск, паміж прыпыначным пунктам Чарніцы і прыпыначным пунктам Шахі.
Апісанне
Станцыя размешчана паміж асноўнай часткай гарадскога пасёлка і прамысловай зонай. У станцыі пяць пуцей, пяты пуць кароткі. Праз станцыю праходзіць шаша. На станцыі часта доўга стаяць грузавыя цягнікі, перакрываючы пераезд. На станцыі вядуцца грузавыя работы.
IC 1063
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сінск
Назву Сінск маюць:
Малы Мыдск
Малы Мыдск (Ма́лий Мидськ) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Алах
Алах (الله  ) — арабскае слова, якое азначае Бога. У ісламе слова Алах традыцыйна выкарыстоўваецца ў любой мове, што азначае як уласна Бога, так і адно з яго імёнаў.
Паводле веры мусульман, Алах — стваральнік і кіраўнік усяго існага. Акрамя яго ніхто не валодае гэтымі якасцямі. Існаванне Алаха з’яўляецца неабходным для сусвету, а яго адсутнасць немагчымае. У Алаха няма роўных, і ў гэтым выяўляецца Яго абсалютнае адзінства.
Алах — імя ўласнае, яно адпавядае сапраўднаму Богу, Творцу і Госпаду ўсяго існага, ўладальніку ўсіх выдатных імёнаў і якасцяў, Цэламу, Адзінаму. Алах вечны і не мае пачатку і канца. Спасціжэнне Яго чалавечым розумам немагчыма. Аднак некаторыя Яго атрыбутыўныя якасці паддаюцца прыблізнаму апісанню катэгорыямі чалавечага паняццевага апарата, г.зн., напрыклад, магчыма казаць пра Яго існаванне або дасканаласць.
Астапішкі
Астапі́шкі (, Остапишки) — былы хутар у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Астрынскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Навадворскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2018 годзе.
Яблонна Ляцка (гміна)
Ябло́нна Ля́цка (Jabłonna Lacka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакалоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Яблонне Ляцкай. Плошча гміны складае 149,4 км². Станам на 2004 год у гміне Яблонна Ляцка пражывалі 5127 чалавек, шчыльнасць — 34,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Ясы
Ясы (Iaşi)  — горад на паўночным усходзе Румыніі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага жудзецу, былая сталіца Малдаўскага княства, цэнтр Заходняй Малдовы. Другі па велічыні горад у краіне пасля Бухарэста, насельніцтва 362 142 чалавекі (2016).
Гісторыя
Да 1862 года Ясы былі сталіцай Малдаўскага княства. З аб’яднаннем Малдавіі і Валахіі, у 1859—1862 гадах у Ясах знаходзіўся адзін з двух урадаў Румыніі.
У 1916—1918 гадах у Ясах знаходзіўся ўрад Румыніі, які падтрымліваў саюзныя адносіны з Антантай (Бухарэст быў акупаваны аўстрыйскімі войскамі).
Яўрэі складалі значную частку, а перыядычна і большасць насельніцтва, пачынаючы з XVIII стагоддзя. У Ясах паўстаў першы яўрэйскі тэатр, які граў на ідыш. Падчас Другой сусветнай вайны большая частка яўрэйскага насельніцтва была дэпартавана ў Трансністрыю; большасць тых, хто выжыў рэпатрыявалася ў Ізраіль у пасляваенныя гады. З 127 сінагог засталася толькі адна.
У наш час горад сумнавядомы вялікай колькасцю злодзеяў-кішэннікаў, у сувязі з чым горад таксама называюць «школай кішэннікаў».
Сафія Пшыбіляўскене
Сафíя Пшыбіляўскéне (Sofija Pšibiliauskienė, пры нараджэнні Сафія Іваноўская (Іванаўскайце/Ivanauskaitė) 16 верасня 1867, маёнтак Парагі, каля Шаўляў, Літва — 15 сакавіка 1926, маёнтак Парагі, Літва) — літоўская пісьменніца, сястра Марыі Ластоўскай. Больш вядомая пад псеўданімам Lazdynų Pelėda (Лаздзíну Пялéда, гэта значыць Ляшчынная Сава).
Псеўданім
Lazdynų Pelėda — унікальная з'ява ў гісторыі літоўскай літаратуры. Дзве сястры Іваноўскія — Сафія Пшыбіляўскене і Марыя Ластоўская — з канца 19 ст. да 1926 года падпісвалі і публікавалі свае празаічныя творы — апавяданні, аповесці, раманы — пад супольнай літаратурнай мянушкай — Лаздзіну Пяледа. Дакладнае аўтарства некаторых іх твораў дасюль не ўстаноўленае. Лічыцца, што большая частка твораў напісаных пад супольным псеўданімам, належыць пяру Сафіі Пшыбіляўскене.