cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аўтамабіль Янкі Купалы
Гісторыя
Да 1982 года аўтамабіль выстаўляўся ў філіяле музея Янкі Купалы ў Вязынцы Маладзечанскага раёна, пасля чаго сваім ходам быў перавезены ў філіял музея Янкі Купалы ў Ляўках, дзе выстаўляўся да 2009 года.
У лістападзе 2009 года міністр культуры Беларусі Павел Латушка даручыў адрэстаўраваць аўтамабіль. Chevrolet быў перавезены ў Мінск, дзе быў адрэстаўраваны з дапамогай кампаніі «Мінск-Лада», афіцыйнага прадстаўніка Chevrolet у Беларусі. Першапачаткова прадстаўнік Chevrolet прапанаваў цалкам аднавіць аўтамабіль да стану, каб ён мог ездзіць, але супрацоўнікі музея не пагадзіліся з гэтай прапановай, бо ў такім выпадку аўтамабіль перастаў бы быць арыгінальным музейным экспанатам, таму Chevrolet зведаў толькі касметычны рамонт.
Адноўлены аўтамабіль дэманстраваўся ў Мінску з 16 па 18 красавіка 2010 года каля будынку Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы, пасля чаго быў перавезены назад у філіял музея ў вёсцы Ляўкі, дзе захоўваецца цяпер.
Апісанне аўтамабіля
Аўтамабіль Chevrolet Master Deluxe GA выпускаўся амерыканскай кампаніяй Chevrolet толькі на працягу 1937 года і з’яўляецца дастаткова рэдкім варыянтам мадэлі Chevrolet GA. Выпускаліся некалькі варыянтаў гэтай машыны: двухмясцовае купэ, спартыўнае купэ на чатыры месцы, двухдзверны седан на пяць месцаў, чатырохдзверны седан на чатыры месцы. Апошніх было выпушчана 2221 адзінка. Агулам на працягу 1937 года былі выпушчаныя 519 024 адзінкі мадэлі Chevrolet GA.
Chevrolet GA Янкі Купалы быў зроблены ў Варшаве фірмай Lilpop, Rau & Loevenstein, якая выпускала аутамабілі паводле ліцэнзыі амерыканскай фірмы ў 1937—1939.
Магутнасць рухавіка Chevrolet Master Deluxe GA складала 85 конскіх сілаў, максімальная хуткасць — 110 км/г, вага — 1270 кг, аб’ём рухавіка — 3,5 літры, расход паліва — 14 літраў бензіна на 100 км.
Цяпер аўтамабіль мае рэгістрацыйны аўтамабільны нумар СССР узору 1946 года БН 57-20.
Уладзіміраўскае (Сафонаўскі раён)
Уладзіміраўскае (Владимировское) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 8 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 11 км на ўсход ад горада Сафонава, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Вержа. За 2,5 км на ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Дураўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Джанкойскі раён
Джанкойскі раён (Джанкойський район, Джанкойский район, Canköy rayonı) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Адміністрацыйны цэнтр — горад Джанкой.
Гісторыя
Раён быў утвораны ў 1921 годзе. Уваходзіў у склад Крымскай АССР, потым Крымскай вобласці РСФСР, якая ў 1954 годзе была перададзена УССР. З 1991 года ў незалежнай Украіне.
18 сакавіка 2014 года Джанкойскі раён уключаны ў склад Рэспублікі Крым Расійскай Федэрацыі. 16 жніўня 2022 года ў выніку дыверсіі здарылася ўзгаранне на складзе воінскай часці, дэтанацыя боепрыпасаў, нанесены ўрон грамадзянскім аб’ектам, у тым ліку ЛЭП, электрастанцыі, чыгуначнаму палатну, жылым дамам.
Рора
Рора (Rorà) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 262 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 21 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 10060. Тэлефонны код — 0121.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Ганна.
Загрузка аперацыйнай сістэмы
У дачыненні да камп’ютараў, загрузка аперацыйнай сістэмы — гэта працэс запуску аперацыйнай сістэмы пасля уключэння камп'ютара. Загрузачная паслядоўнасць — гэта шэраг аперацый, якія выконвае камп'ютар пасля уключэння, каб загрузіць аперацыйную сістэму.
Загрузчык аперацыйнай сістэмы
Галоўны артыкул : Загрузчык аперацыйнай сістэмы.
Большасць камп'ютарных сістэмаў можа выконваць толькі код, які знаходзіцца ў памяці (пастаяннай альбо аператыўнай). Сучасныя аперацыйныя сістэмы захоўваюцца на цвёрдым дыску, значна радзей - на загрузачным КД ці флэш-дыску. Адразу пасля уключэння сілкавання камп'ютар не мае аперацыйнай сістэмы ў сваёй аператыўнай памяці. Камп'ютарнае абсталявання не можа само выконваць такія складаныя аперацыі, як загрузка праграмы з дыску. Такім чынам, атрымліваецца парадокс: каб загрузіць аперацыйную сістэму ў памяць, патрэбна ўжо загружаная аперацыйная сістэма.
Выйсцем з гэтай сітуацыі з'яўляецца выкарыстанне адмысловай невялічкай праграмы, называемай загрузчык аперацыйнай сістэмы (boot loader). Яго адзіная задача - загрузка іншай праграмы для запуску аперацыйнай сістэмы. Звычайна загрузчык складаецца з некалькіх частак нарастаючай складанасці, якія выклікаюць адна другую, а апошняя - запускае аперацыйную сістэму. Англамоўная назва — bootstrap — параўноўвае працэс з выцягваннем самаго сябе за шнуркі ад ботаў.
Гісторыя
Раннія камп'ютары мелі рад пераключальнікаў на пярэдняй панэлі, што дазваляла аператару ўводзіць інструкцыю загрузкі ў двайковым выглядзе ў памяць камп'ютара непасрэдна перад перадачай кіравання цэнтральнаму працэсару. Згодна з інструкцыяй загрузкі працэсар загружаў аперацыйную сістэму ў памяць са знешняга носьбіта, такога як папяровая лента, перфакартка або дыскавод.
Сучасныя камп'ютары звычайна ўтрымліваюць код, падобны згаданай інструкцыі загрузкі, ў пастаяннай памяці.
Загрузачная паслядоўнасць
Адразу пасля ўключэння сілкавання, цэнтральны працэсар IBM-PC-сумяшчальнага персанальнага камп'ютара выконвае інструкцыю BIOS, што знаходзіцца ў памяці па адрасе F000:FFF0 (для 286 і 386SX працэсараў, адрас гэтага сегмента коду будзе 0xFF0000, і 0xFFFF0000 для 386-х). Гэты адрас знаходзіцца блізка да верхняй мяжы сістэмнай памяці, і ўтрымлівае інструкцыі пераходу, якія перадаюць выкананне праграме старту BIOS. Гэтая праграма выконвае тэст-па-ўключэнні (power-on self test, POST) каб праверыць, што абсталяванне працуе нармальна, а таксама ініцыялізуе яго. Потым BIOS пераходзіць да спісу загружальных прыстасаванняў. Калі BIOS знаходзіць працуючае загружальнае прыстасаванне, то чытае і выконвае змесціва загрузачнага сектара.
Існуюць і іншыя тыпы загрузачных паслядоўнасцяў, сярод якіх можна адзначыць IPL (Initial Program Load) мэйнфрэймаў IBM System/360.
Загружальныя прыстасаванні
Базавая сістэма ўводу-вываду (BIOS) сучасных персанальных камп'ютараў падтрымлівае загрузку з розных прылад. Гэта цвёрдыя дыскі (і падзелы на цвёрдых дысках), гнуткія дыскі, аптычныя дыскі, прылады SCSI, прывады Zip, LS-120, сеткавыя карты з ужываннем інтэрфейсу PXE, і USB-прылады.
Звычайна BIOS дазваляе карыстальніку задаваць парадак загрузкі. Напрыклад, калі прывад аптычных дыскаў пазначаны як першае загружальная прылада, а цвёрды дыск - як другая, BIOS спачатку паспрабуе выканаць загрузку з аптычнага прываду, а калі спроба не атрымаецца (напрыклад, адсутнічае дыск у прывадзе), будзе выконваць загрузку з цвёрдага дыску.
Фондавая біржа Буэнас-Айрэса
Фондавая біржа Буэнас-Айрэса (Bolsa de Comercio de Buenos Aires) — цэнтральная аргенцінская гандлёвая пляцоўка, на долю якой прыходзіцца да 95 % усіх біржавых аперацый у краіне. Заснавана ў 1854 годзе на базе Гандлёвага банка, з’яўляецца найстарэйшай біржай Лацінскай Амерыкі. Ажыццяўляе таргі акцыямі, аблігацыямі, апцыёнамі і ф’ючэрсамі. Уяўляе сабой самакіравальную некамерцыйную арганізацыю.
Банкаўскі веснік
Банкаўскі веснік — інфармацыйнае выданне, часопіс Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь. Выходзіць з красавіка 1992 года ў Мінску на беларускай і рускай мовах. Публікуе законы, пастановы, указы і іншыя дакументы Прэзідэнта, Вярхоўнага Савета і Кабінета Мінстраў Беларусі, нарматыўныя акты Нацыянальнага банка па пытаннях фінансава-банкаўскай дзейнасці, агляды, кансультацыі спецыялістаў і іншае.
Эрл
Эрл (earl, eorl) — тытул вышэйшай арыстакратыі англасаксонскай Брытаніі ў XI стагоддзі, што з'явіўся пад уплывам дацкай заваёвы. Скандываўская форма эрла гучала як «ярл». Але ў самой Даніі гэтае слова з цягам часу было выцеснена словам «герцаг» (duke). У самой сярэднявечнай Брытаніі слова замацавалася і выкарыстоўвалася як эквівалент кантынентальнаму графу (у больш ранейшы час яно выкарыстоўвалася як эквівалент герцагу).
У цяперашняй Брытаніі эрл з'яўляецца прадстаўніком класа пэраў, што ў сацыяльнай іерархіі стаіць на прыступку ніжэй за маркіза і вышэй за віконта. У англійскай мове ніколі не існавала жаночая форма слова эрл — жонка эрла клічыцца графіняй (як на кантыненце).
Метрапалітэн Буэнас-Айрэса
Метрапалітэн Буэнас-Айрэса — сістэма ліній хуткаснага транспарту Буэнас-Айрэса, адкрыты 1 снежня 1913 года.
Гісторыя
У 1909 годзе гарадскі савет Буэнас-Айрэса падпісаў кантракт з Англа-Аргенцінскай трамвайнай кампаніяй (CTAA) на будаўніцтва і эксплуатацыю на працягу 80 гадоў трох ліній метрапалітэна: ад Майскай плошчы да будынка Першай хунты (цяпер лінія А) ад Канстытусьёна да Рэтыра (цяпер лінія С) ад Майскай плошчы да Палерма (цяпер лінія D).
Кампанія пабудавала толькі адну лінію. Першая лінія метро, ​​якая праходзіла ад Майскай плошчы да плошчы Місерэрэ, была адкрыта 1 снежня 1913 года. 1 красавіка 1914 г лінія была дабудавана да станцыі Рыа-дэ-Жанейра, а 1 ліпеня - да будынка Першай хунты.
У 1912 годзе кампанія Lacroze Hermanos атрымала права на будаўніцтва другой лініі метро, ​​якая цяпер называецца лінія B. Лінія была адкрыта 17 кастрычніка 1930 г.
У 1933 Іспана-амерыканская кампанія грамадскіх работ і фінансаў (CHADOPYF) пачала будаўніцтва астатніх ліній метрапалітэна.
З 1939 метрапалітэн падпарадкоўваўся Транспартнай карпарацыі горада Буэнас-Айрэса, з 1952 года - Галоўнай адміністрацыі транспарту Буэнас-Айрэса, з 1963 года - установе «Метрапалітэн Буэнас-Айрэса».
У 1994 годзе па рашэнні прэзідэнта Карласа Саўла Менема метрапалітэн быў аддадзены ў канцэсію фірме Metrovías SA.
Сэцэсія (Старажытны Рым)
Сэцэ́сія (secessio, ад secedo — выходжу) — дэманстратыўны адыход плебеяў (secessio plebis) у Старажытным Рыме у 494, 449, 445, 342 і 287 гадах да н.э. на Авенцінскі ўзгорак або Свяшчэнную гару, якія ў той час знаходзіліся па-за межамі горада.
Сэцэсія была эфектыўнай формай барацьбы плебеяў супраць патрыцыяў за свае палітычныя і сацыяльныя правы, бо масавы адыход насельніцтва з Рыма (а асноўная маса гараджан складалася з плебсу) паралізаваў эканамічнае жыццё горада.
Верагодна ўжо пасля першай сэцэсіі 494 г. да н.э. у Старажытным Рыме для абароны правоў прышлага насельніцтва былі ўведзены пасады народных трыбунаў і эдылаў.
Вясёлае
Назву Вясёлае маюць:
Вышэйшы інстытут рэлігійных навук Святога Тамаша Аквінскага
Вышэйшы інстытут рэлігійных навук святога Тамаша Аквінскага (Institutum Superius Scientiarum Religiosarum a Sancto Thoma Aquinate in civitate Kioviensi) — вышэйшая навучальная установа ў Кіеве, філіял Папскага Універсітэта св. Тамаша Аквінскага. Інстытут заснаваны ў 1992 годзе і знаходзіцца пад кіраваннем ордэна Дамініканцаў. Юрыдычны адрас: 04119, Україна, м. Київ, вул. Деревлянська-13.
Гісторыя
Інстытут пачаў сваю дзейнасць у 1992 як Каледж каталіцкай тэалогіі святога Тамаша Аквінскага, заснаваны ордэнам Дамініканцаў (прапаведнікаў). Асобамі, якія прывялі да паўстання Інстытут, былі айцец Аляксандр Хауке-Лігоўскі (ОР) і ксёндз Андрэй Касьяненка (ОР). Айцец Аляксандр стаў першым кіраўніком каледжа. Першым дырэктарам каледжа, а пасля, інстытута, стаў айцец Рыгор Беднаж (ОР). Пасля яго ад’езду ў Рым, выконваючы абавязкі дырэктара быў айцец Андрэй Камінскі (ОР).
У лютым 2000 года Каледж стаў філіялам Папскага універсітэта святога Тамаша Аквінскага «Angelicum» у Рыме. 5 мая 2000 згодна з дэкрэтам Кангрэгацыі «Аб каталіцкай адукацыі» («De Educatione Catholica») атрымаў назву Інстытут рэлігійных навук з правам падаваць універсітэцкую ступень магістра рэлігійных навук (дыплома дзяржаўнага ўзору пакуль не дае).
У 2004 годзе новым Дырэктарам Інстытута прызначаны ксёндз Пётр Октаба (ОР).
У лістападзе 2008 года Адам Дабжынскі (OP) стаў трэцім дырэктарам Інстытута, на гэтай пасадзе Пятра Октаба (OP). Сёння дырэктарам Інстытута яўляецца ксёндз Андрэй Камінскі (ОР). Віцэ-дырэктар — ксёндз Здзіслаў Шманьда (ОР). Сакратар — Кацярына Расудіна.
У інстытуце працуе каля 40 выкладчыкаў, у тым ліку прафесары з Кіева-Магілянскай Акадэміі, Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі, Універсітэта імя Драгаманава і інш. Таксама тут выкладаюць айцы-дамініканцы.
У снежні 2007 года адбыўся канчатковы пераезд у новае памяшканне на вуліцу Якіра-13, для фінансавання рэмонту памяшкання былі прададзены старыя карпусы па адрасе Борычев Ток, 11б.
Сучаснасць
Інстытут яўляецца каталіцкай навучальнай установай для вернікаў, адкрыты як для хрысцінаў іншых дэнамінацый, так і тых, хто цікавіцца філасофска-тэалагічным пытаннямі і імкнецца распаўсюдзіць свае веды аб хрысціянскіх каранях еўрапейскай культуры.
Акрамя Дамініканцаў Генеральнага вікарыята Расіі і Украіны ў Інстытуце выкладаюць выдатныя спецыялісты розных навучальных устаноў Украіны, а таксама Польшчы, Італіі, Швейцарыі, Францыі, Вялікабрытаніі і ЗША.
Канфесійны склад студэнтаў па стану на 2008 год:
Заняткі накіраваныя не толькі да студэнтаў, якія хочуць атрымаць ступень магістра, але таксама і да студэнтаў і выкладчыкаў іншых навучальных устаноў і ўсіх зацікаўленых філасофскімі і тэалагічнымі, культурнымі пытаннямі г.д.. Ёсць і магчымасць навучання вольным слухачам.
Праграма навучання прадугледжвае заняткі па філасофіі, тэалогіі і гуманітарных навук (гістарычных і грамадскіх), а таксама класічных (іўрыт, грэчаская мова, лацінская мова) і сучасных моў (англійская мова, італьянская мова, польская мова).
Студыі доўжацца пяць гадоў, па заканчэнні якіх студэнты здаюць магістэрскі экзамен (абарона навуковай працы) і атрымліваюць дыплом магістра рэлігійных навук, выдадзены Папскім універсітэтам св. Тамаша Аквінскага «Angelicum» у Рыме.
Заняткі доўжацца з панядзелка па пятніцу з 18:00 да 21:00, а заняткі па мовах — ад 16:30 да 18:00.
Рашэтнікава (Гагарынскі раён)
Рашэтнікава (Решетниково) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Войнаўшчына
Гісторыя
Упершыню згадваецца пад 1258 годам у Наўгародскім 1-м летапісе «Придоша Литва с Полочаны к Смоленьску и взяша Воищину на щит». Напэўна, пасля гэтага як умацаванне не аднаўлялася, цяпер на яго месцы гарадзішча Царковішча за 0,7-0,8 км ад вёскі.
Летапісную Вайшчыну атаясняюць з гарадзішчам Царковішча ўсе даследчыкі з XIX ст. Паводле археалагічных даследаванняў, у сярэдзіне XIII ст. Вайшчына была феадальнай сядзібай.
NGC 4287
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жанна Отэрдаль
Жанна Луіза Отэрдаль (Jeanna Oterdahl;, Удэвала, Швецыя — ) — шведская пісьменніца.
Працавала настаўніцай шведскай мовы ў Гётэбаргу з 1901 па 1935 год, была выкладчыкам і актывісткай руху квакераў.
Аўтар шматлікіх кніг для дзяцей і юнацтва. Пісала раманы, казкі, апавяданні, псалмы, дзіцячыя вершы, некаторыя з якіх рабіліся песнямі і заставаліся папулярнымі цягам усяго ХХ стагоддзя, і інш. У 1959 годзе была ўзнагароджана медалём Нільса Хольгерсана.
Памерла 27 ліпеня 1965 года. Пахаваная ў Гётэбаргу на Усходніх могілках.
Андрыеяўка
Андрые́яўка (Andriejauka) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цвярачускай сянюніі. Размешчана за 5 км на захад ад Цвярачуса, за 2 км ад граніцы з Беларуссю, на аўтамабільнай дарозе. Насельніцтва 18 чал. (2001 г.). На поўдзень ад вёскі знаходзіцца Эрзветас.
Універсальнае мноства
Універса́льнае мно́ства (уніве́рсум) — мноства, якое ўключае ў сябе ўсе магчымыя элементы. Калі некаторы аб’ект з’яўляецца элементам якога-небудзь мноства, то ён адначасова з’яўляецца і элементам універсальнага мноства.
Тэарэтычна можна разглядаць «абсалютны універсум», які месціць усе магчымыя элементы ўсіх мностваў. Але вызначыць такое мноства немагчыма або, прынамсі, надзвычай цяжка. Таму ў рэальнасці за ўніверсальнае мноства прымаюць мноства ўсіх аб’ектаў, якія маюць дачыненне да той ці іншай канкрэтнай задачы.
Avicennia
Avicennia — род раслін сямейства Acanthaceae (раней яго звычайна адносілі да сямейства.
Названая Лінеем у гонар знакамітага персідскага лекара Авіцэны.
Апісанне
Вечназялёныя дрэвы трапічных краін з характэрнымі лісцем — бялёсым з ніжняга боку, і з кветкамі, якія сядзяць блізка адна да адной.
Для відаў роду характэрная вівіпарыя — прарастанне насення адбываецца ў плодзе, які не страціў сувязь з матчынай раслінай, але ў адрозненне ад многіх іншых мангравых раслін яго праростак прарывае сценку плоду толькі пасля яго ападзення.
Значэнне і ўжыванне
Карой віду Avicennia nitida у Бразіліі карыстаюцца як дубільным сродкам.
Віды
Па інфармацыі базы даных The Plant List, род уключае 8 відаў:
Рур (правінцыя Турын)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Варанцова (Сафонаўскі раён)
Варанцова (Воронцово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 20 км на ўсход ад горада Сафонава, за 7 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Гасціжа. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.
Bielarus na varcie (альбом)
«Bielarus na varcie» (Беларус на варце) — шосты паўнафарматны альбом гурту «Молат». На дадзены момант гэтаксама з'яўляецца апошнім для гурту.
Назва
Альбом атрымаў назву ў гонар патрыятычнага часопіса «Беларус на варце» часоў Другой сусветнай вайны.
Пра песні
Песні з альбома з'яўляюцца рэканструкцыямі патрыятычных песень беларускіх нацыяналістаў падчас Другой сусветнай вайны.
Ігнат Мартынавіч Будзіловіч
Ігнат Мартынавіч Будзіловіч (, Валынская губерня, цяпер Украіна —, Орша; Псеўданімы: Каткоў, Ян Піховіч) — кіраўнік паўстання 1863—1864 гадоў у Беларусі.
Біяграфія
З небагатай шляхты. Скончыў (1859), служыў падпаручнікам у  ў Маскве. Далучыўся да рэвалюцыйнай арганізацыі, падтрымліваў цесныя сувязі з паплечнікам К. Каліноўскага Л. Звяждоўскім, які быў пераведзены па службе з Вільні ў Маскву.
У красавіку 1863 года ўцёк з вайсковай часці і з Л. Звяждоўскім выехаў на Магілёўшчыну для арганізацыі паўстанцкіх атрадаў. Пад псеўданімамі Каткоў і Ян Піховіч узначаліў паўстанцкі атрад у Аршанскім павеце. Наступаў на Бабінавічы і Лёзна. У канцы красавіка 1863 года пад Пагосцішчам атрад І. Будзіловіча ўступіў у бой з царскімі войскамі і быў разбіты. Будзіловіча арыштавалі, пасля чатырохмесячнага следства асуджаны ваенным судом да расстрэлу.
Фінвал
Фінва́л, Селядцовы кіт (Balaenoptera physalus) — млекакормячае з сямейства паласацікавых. З'яўляецца блізкім суродзічам блакітнага кіта і другой паводле велічыні жывёлай планеты. Пашыраны ва ўсіх акіянах планеты.
Даўжыня да 27,3 м (пераважна 20 м), маса каля 100 тон. Спіна цёмна-шэрая, бруха белае, з 70-90 (да 114) палосамі. На баках цела шмат светла-шэрых плямак. Пласціны кітовага вуса (каля 360 пар) шэра-блакітныя, вышынёй да 90 см. Корміцца дробнымі ракападобнымі, чароднай рыбай, галаваногімі малюскамі.
Сабурава (Смаленская вобласць)
Сабурава (Сабурово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Радзівілы
Радзіві́лы — вялікалітоўскі арыстакратычны род, які ўзнік у XV ст. як галіна роду Осцікавічаў. Род Радзівілаў не меў сабе роўных па колькасці асоб, што займалі найвышэйшыя дзяржаўныя пасады. На працягу гісторыі Вялікага Княства Літоўскага, а затым і Расійскай імперыі, нязменна заставаліся сярод найбагацейшых магнатаў.
Этымалогія прозвішча
Паводле лінгвістычных рэканструкцый, уласнае імя Радзівіл з'яўляецца адаптацыяй літоўскага складанага (двухасноўнага) імя Rаdіvіlаs — Rаdvіlаs. Мусіць, слушным з'яўляецца меркаванне, што першая частка імя Рад звязана са словамі літоўскай мовы rаstі, rаdо, што азначае «знаходзіць, знайшоў». У пацвярджэнне гэтаму прыводзяцца літоўскія словы rаdvіlа, rаdvіlаs — «той, каго знайшлі — падкідыш». На карысць балцкага паходжання першай часткі прозвішча сведчыць гняздо роднасных прозвішчаў і тапонімаў, якія сустракаюцца ў літоўскай мове: Радвіла, Радвілавічус, Радвілішкіс і інш.
Станіслаў Нагорскі
Станісла́ў Наго́рскі ( — ) — польскі адвакат і грамадскі дзеяч. Другі муж Элізы Ажэшкі.
Радзівілы
Этымалогія прозвішча
Другі кампанент імя — «віл», на думку вучоных-лінгвістаў, па сваім паходжанні звязаны з генетычна роднаснымі словамі: літоўскім vаlіа «воля», vіtіs «надзея», старажытнаіндыйскім vіrаs «жаданне, выбар», верхненямецкім wаlа «выбар». У пацвярджэнне гэтаму прыводзяць факт, што ў складзе старажытных і сучасных літоўскіх імён даволі часта сустракаецца кампанент віл: Vіlgаrdаs, Vіlmаntаs. Такім чынам, дапускаецца, што першапачаткова імя Радзівіл літаральна змяшчала пажаданне або загад: няхай ён знойдзе, здабудзе волю.
Станіслаў Нагорскі
Біяграфія
Атрымаў юрыдычную адукацыю, працаваў адвакатам. Да 1866 года кіраваў referatem гарадзенскай ізбы грамадзянскага суда. У 1883 стаў старшынёй Гродзенскага таварыства дабрачыннасці. У 80-х гадах з'яўляўся адным з заснавальнікаў і кіраўнікоў польскіх грамадскіх арганізацый у месце.
Набыў дом на вул. Мураўёўскай, дзе пражываў разам з першай жонкай Леакадзіяй (пам. 1894), пасля яе смерці — з Элізай Ажэшкай. Разам пахаваныя на фарных могілках Гародні.
Дзонг-кэ
Дзонг-кэ (дзонгкха; дзонг-кэ རྫོང་ཁ, Вайль rdzong-kha, лац. Dzongkha) — афіцыйная мова Каралеўства Бутан. Дзонг-кэ азначае «мова, на якой размаўляюць у дзонгах» (дзонгі — манастыры-крэпасці ў Бутане). Мова адносіцца да сіна-тыбецкай моўнай сям'і і па сваёй структуры найбольш блізкая да тыбецкай.
Дзонг-кэ з'яўляецца роднай для людзей, якія жывуць у васьмі заходніх раёнах Бутана (Вангдзі-Пходранг, Пунакха, Тхімпху, Гаса, Папара, Хаа, Дага і Чукха). Носьбіты гэтай мовы таксама пражываюць на індыйскай тэрыторыі, якая некалі належыла Бутану, у прыватнасці, у наваколлях горада Калімпонг (Заходняя Бенгалія). Дзонг-кэ абавязковая для вывучэння ва ўсіх школах Каралеўства Бутан.
Радзівілы
Этымалогія прозвішча
Таксама, існуе версія, што імя Радзівіл — славянскае. У славянскіх мовах даволі часта сустракаюцца складаныя імёны з кампанентам Рад, які літаральна абазначае старажытнае слова радети «клапаціцца аб нечым». Вядомы такія старажытныя славянскія імёны, як Радамір (той, хто клапоціцца аб міры), Радаслаў (той, хто дбае аб славе) і да т.п. Знаходзяць падставы і для таго, каб і другі кампанент імя «віл» лічыць славянскім, непасрэдна звязаным са словам воля. Пацвярджэннем гэтага з'яўляецца ўкраінскае слова вільный (вольны). Такім чынам, у славянскай версіі паходжання, імя Радзівіл азначае «той, хто клапоціцца пра волю».
Паходжанне
Заснавальнік роду — Осцік-Крысцін, які пры Гарадзельскай уніі (1413) прыняў ад палякаў герб «Трубы» («Тромбы»). Паходзіў Осцік, верагодна, з літоўскіх баяраў Кернаўскай зямлі, хоць познія легенды і звязвалі родапачынальніка Осцікаў Сірпуція з родам літоўскіх князёў, але большасць сучасных даследчыкаў скептычна ставіцца да княжацкага паходжанця Осцікаў і Радзівілаў. Больш верагодна, што Осцік быў намеснікам (старостай) кернаўскім, вакол Кернава размяшчаліся і яго вотчынныя маёнткі: Шырвінты, Упнікі і Муснікі. З чатырох сыноў Осціка найбольш значным быў старэйшы — Радзівіл Осцікавіч, які даў пачатак роду Радзівілаў. Нашчадкі аднаго з малодшых сыноў Осціка — Станіслава Осцікавіча пакінулі за сабой прозвішча Осцікавічаў.
Упершыню Радзівіл узгадваецца ў грамаце «вялікага князя» Свідрыгайлы Альгердавіча ад 03.11.1436 года, напісанай у Перамышлі (тэкст граматы змешчаны ў кнізе «Ревизия пущ и переходов звериных в бывшем Великом княжестве Литовском, с присовокуплением на входы в пущи и на земли». — Т.1. — Вильна, 1867. — С.327—328). Дакумент адлюстроўвае падзеі грамадзянскай вайны паміж Свідрыгайлам і Жыгімонтам Кейстутавічам за спадчыну вялікага князя Вітаўта. Паводле граматы, Свідрыгайла Альгердавіч перадае ўладанні Радзівіла свайму «вернаму слуге» пану Федзьку Вайніловічу. Адзначалася, што Радзівіл выкрыў і аддаў на згубу Жыгімонту Кейстутавічу свайго гаспадара і сястрынца Свідрыгайлы — князя Мітку Давыдавіча. «А сам тот истый Радивил у тых речох избег и именье поверг у Городку, тое истое, што есмо дали пану Федку Войниловичу. Тот Радивил у Подолью умер, а тыми учынки и тыми речьми своими неподобными именье стратил на веки и детем своим».
XV—XVI стагоддзі
Сын Радзівіла Осцікавіча — Мікалай Радзівілавіч атрымаў пасля смерці Алехны Судзімонтавіча пасады ваяводы віленскага і канцлера, якія затым перайшлі да яго старэйшага сына, таксама Мікалая Мікалаевіча Радзівілавіча (Радзівіла). Удвух яны трымалі гэтыя важнейшыя пасады трэць стагоддзя — з 1491 па 1522. Увесь гэты час няўхільна павялічвалася колькасць радзівілаўскіх маёнткаў. Яшчэ Радзівіл Осцікавіч да бацькоўскіх Шырвінтаў, Муснікаў і Упнікаў далучыў Біржы і Кейданы ў Жамойці, Нягневічы на Новагародчыне, Бастынь на Піншчыне і інш. Мікалай Радзівілавіч выслужыў Дубінкі і яшчэ некалькі маёнткаў у Літве, Ліпскую воласць на Палессі. Шлюб з Соф'яй Манівідаўнай прынёс яму спадчыну рода Манівідаў: Геранёны, Жупраны, Солы, Хаценчыцы, вялікую Харэцкую воласць, з Докшыцамі, Тумілавічамі, Даўгінавам, Мільчай, Зембінам і іншымі сёламі ў вярхоўях Бярэзіны і Віліі. У канцы жыцця Мікалай Радзівілавіч атрымаў Райгрод і Ганядзь на Падляшшы (цяпер у Польшчы), якія раней нелажалі з'ехаўшаму ў Маскву князю Міхаілу Глінскаму.
Другі брат, Ян-Мікалай, атрымаў Старыя Муснікі ў Літве, Геранёны і частку Харэцкай воласці, таксама яго ўладанні значна павялічыліся пасля шлюбу з Ганнай, дачкой Станіслава Кішкі, за якой пасагам была частка мантыгірдаўскай спадчыны: Алыка, Дуброва, Лахва, Нядрэска, Нясвіж, Узда, Шацк. Трэці брат Юрый (Ежы), уладальнік Біржаў, Дубінкаў, Жупранаў і інш., таксама ажаніўся з прадстаўніцай роду Кішкаў — Барбарай, дачкой Станіслава ад другога шлюбу. Маці Барбары паходзіла з паноў Кучукаў, і гэты шлюб прынёс Юрыю Радзівілу кучукаўскую спадчыну: Салечнікі і Жырмуны на Віленшчыне, Шчучын і Дакудаў у Панямонні, Палонна на Валыні, Вязынь на Меншчыне і інш. Яшчэ адзін сын Мікалая Радзівілавіча, Войцех, стаў віленскім біскупам — вышэйшай духоўнай асобай у дзяржаве.
Уяўленне пра памеры ўладанняў Радзівілаў дае Попіс войска ВКЛ 1528 года. У гэты час уладанні Мікалая, князя на Мядзеле і Ганядзі, былі падзелены на 4 часткі паміж яго сынамі і ўдавой, Альжбетай Багданаўнай з Саковічаў. Сыны ставілі ў войска 179 коннікаў, а маці — 260. Такім чынам, да падзелу гэта латыфундыя давала 439 коннікаў (прыкладна столькі ж, як і ўладанні Альбрэхта Гаштоўта, — наступіка М. М. Радзівіла на пасадах ваяводы віленскага і канцлера). Удава Яна, Ганна Кішчанка, якая ў 1528 была жонкай Станіслава Кезгайлы, з маёнткаў свайго сына М. Я. Радзівіла ставіла 246 коннікаў, а Юрый (Ежы) Радзівіл — 261.
Старэйшая галіна Радзівілаў, князёў на Мядзеле і Ганядзі, згасла ў 1542 годзе. Пасля гэтага галоўныя іх маёнткі Райгрод, Ганядзь і Мядзел перайшлі да вялікага князя, а астатнія былі падзелены паміж трыма дачкамі Яна Мікалая — апошняга прадстаўніка гэтай галіны. Дзве з іх не пакінулі нашчадкаў, а трэцяя, Ганна, унесла радзівілаўскія маёнткі ў род свайго мужа Станіслава Кішкі. Сын Яна — Мікалай Чорны і сын Юрыя — Мікалай Руды сталі пачынальнікамі дзвюх далейшых галін Радзівілаў: князёў на Нясвіжы і Алыцы і князёў на Біржах і Дубінках. Іх узвышэнню спрыяў раман сястры Мікалая Рудога Барбары з Жыгімонтам Аўгустам, які тайна абвянчаўся з ёю. У 1547 годзе імператар свяшчэннай Рымскай імперыі Карл V прызнаў за братамі тытул князеў рымскай імперыі Reichsfürst і князеў праз радство і адопцыю Радзівілаў "даўнімі князямі Свірскімі". У 1547 годзе вялікі князь Жыгімонт Аўгуст прызнаў Мікалая Радзівіла Чорнага і яго брата Яна князямі на Нясвіжы і Алыцы, а Мікалая Радзівіла Рудога князем на Біржах і Дубінках. Праз некалькі гадоў Барбара Радзівіл пры загадкавых абставінах памерла, але Радзівілы былі ўжо на вяршыні магутнасці. Мікалай Чорны ў 1551 годзе заняў два найвышэйшых урада (ваяводы віленскага і канцлера), і Віленскае ваяводства аказалася ў руках Радзівілаў на больш за паўстагоддзя: ад Мікалая Чорнага перайшло да Мікалая Рудога, потым да сына Рудога Крыштафа Перуна, урэшце да сына Чорнага Крыштафа Сіроткі.
Капенгаген (камуна)
Капенгаген (Københavns Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Ховедстадэн. Плошча — 88,25 км², што складае 0,20 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 509861 чал. (мужчыны — 251736, жанчыны — 258125; іншаземныя грамадзяне — 62696).
Радзівілы
XV—XVI стагоддзі
У 2-й палове XVI ст. Радзівілы засталіся адзіным з магнацкіх родаў літоўскага паходжання. Вялікія змены адбыліся ў рэлігійным жыцці: пашыралася Рэфармацыя, у сувязі з чым Мікалай Чорны і Мікалай Руды, як і вялікая колькасць іншых паноў, перайшлі з каталіцызму ў кальвінізм. Магнацтва пачало адчуваць моцны націск з боку больш дробнай шляхты, якая дамагалася павялічэння сваёй ролі ў палітычным жыцці. Пры гэтым шляхта імкнулася да больш цеснага саюзу з Польшчай — як з прычын знешнепалітычных (ВКЛ цярпела паражэнні ад Маскоўскай дзяржавы), так і ўнутрыпалітычных (шляхта ВКЛ хацела мець такія ж палітычныя правы, якімі карысталася шляхта польская). Магнаты таксама хацелі збліжэння з Польшчай, але на ўмовах дзяржаўнай самастойнасці ВКЛ, імкнуліся захаваць пры гэтым свае прывілеі.
У 1569 г., нягледзячы на супраціўленне магнатаў (у т.л. Радзівілаў), была заключана Люблінская унія. Крыху раней, у 1564, паны-рада «добраахвотна» адмовіліся ад статуса прывілеяванага саслоўя, фармальна атрымаўшы такія ж правы, як і простая шляхта. Але фактычная вага палітычных дзеячаў залежала ад памераў іх маёнткаў, і магнаты працягвалі ставіць амаль выключна сваіх прадстаўнікоў на найвышэйшыя дзяржаўныя пасады.
Вялізныя ўладанні роду тым часам усё пашыраліся. Мікалай Радзівіл Чорны набыў у 1555 годзе Налібакі, Солы і Свядасць, у 1558 — Клецк і Давыд-Гарадок, таксама Высокае пад Бярэсцем, а праз шлюб з дачкой польскага магната Шыдлавецкага — Шыдловец у Польшчы. Яго сын у 1567 ставіў у войска ўжо 539 коннікаў (пры тым, што ў гэтым годзе адзін коннік ставіўся не з 8, а з 10 сялянскіх службаў), Мікалай Руды ставіў 400 коннікаў. Яго ўладанні павялічыліся за кошт Валожына, Рубяжэвічаў на Ашмяншчыне, Смалявічаў, Плісы, Гарадзішча, Станькава і Жыціна на Меншчыне, Уселюба пад Новагародкам.
Сыны Мікалая Рудога засталіся пратэстантамі. Старэйшы, Мікалай, пры падзеле бацькаўскіх маёнткаў атрымаў Дубінкі, Жырмуны, Мядзел, Жупраны, Салешнікі, Дакудаў, Беліцу і шмат іншых маёнткаў. Яго брату Крыштафу Пяруну дасталіся Біржы, Валожын, Віжуны, Вязынь, Жыцін, Койданаў, Рубяжэвічы, Смалявічы, Станькаў, Уселюб і інш. Пазней Крыштаф набыў Астрашыцкі Гарадок на Меншчыне, шлюб з князёўнай Кацярынай з Астрожскіх прынёс яму Глуск і Копысь, а паўторны шлюб з яе малодшай сястрой Альжбетай, удавой Януша Кішкі, — Асташын у Новагародскім павеце і Венграў на Падляшшы. Крыштаф Пярун быў таксама старостам барысаўскім, гаенскім, жыжморскім, мейшагольскім. У 1600 г. ён дамогся шлюбу свайго сына Януша з апошняй прадстаўніцай князёў Алелькавічаў-Слуцкіх, Соф'яй, такім чынам Слуцкае княства перайшло ў рукі Радзівілаў. Да гэтага часу Радзівілы ўспрынялі польскую (і ўвогуле заходнееўрапейскую) культуру, але засталіся гарачымі патрыётамі Вялікага Княства Літоўскага, праціўнікамі палітычнага паглынання яго Польшчай. На іх грошы ствараліся першыя друкарні ў Берасці, Нясвіжы. Этнічная свядомасць іх мела падначаленае становішча адносна палітычнай.
XVII-XVIII стагоддзі
У наступных пакаленнях колькасць адначасова дзеючых Радзівілаў часам перасягала дзесятак. Аўтарытэт слуцка-біржанскай галіны, найбольш уплывовай у 1-й пал. XVII ст., быў моцна падарваны пераходам Януша і Багуслава Радзівілаў на бок шведаў у час «Патопу». Гэтая галіна скончылася ў 1669 г., а яе вялізныя ўладанні перайшлі да адзінай дачкі Багуслава — Людвікі Караліны. Першым мужам яе быў электар брандэнбургскі, другім — князь нейбургскі. Дочкі Людвікі Караліны, княжны нейбургскія, валодалі радзівілаўскай спадчынай да 1744 г., пасля чаго яна была далучаная да ўладанняў нясвіжскай галіны Радзівілаў. Сярод гэтых маёнткаў найбольшымі тэрытарыяльна былі Слуцкае княства (цягнулася больш чым на 100 км, да самай Прыпяці), Гарадзішча са Смалявічамі (тэрыторыя гэтых уладанняў пачыналася ад усходняй ускраіны Менска, ад вёсак Сляпянка і Уручча, і цягнулася ажно за Жодзіна) і інш.
Род алыцкіх ардынатаў праіснаваў усяго 2 пакаленні. У 1667 г. яго ўладанні зліліся з нясвіжскай ардынацыяй, якой валодаў Міхал Казімір — унук Мікалая Крыштафа Сіроткі. Міхал Казімір далучыў да сваіх уладанняў і спадчыну згаслага роду Зяновічаў, у т.л. вялікія маёнткі Смаргонь, Глыбокае. У канцы XVII ст. згасла і клецкая галіна Радзівілаў, яе ўладанні дасталіся брату Міхала Казіміра — Дамініку. Яго нашчадкі ўтварылі другую галіну ардынатаў клецкіх.
У 2-й пал. XVII — пач. XVIII ст. Радзівілы, застаючыся багацейшымі землеўладальнікамі на ВКЛ, у палітычным сэнсе трымаліся ўпоравень з іншымі магнацкімі родамі (Сапегамі, Пацамі, Агінскімі). Новы перыяд іх гегемоніі прыпадае на апошняе паўстагоддзе існавання Рэчы Паспалітай, калі дзейнічалі Міхал Казімір Рыбанька з братам Еранімам, а затым сын Рыбанькі Караль Станіслаў па мянушцы Пане Каханку.
Злучыўшы нясвіжскую і алыцкую ардынацыі з былымі ўладаннямі княжан нейбургскіх, яны дасягнулі фантастычнага багацця. Колькасць іх падданых лічылася сотнямі тысяч. Шмат паданняў засталося пра самадурства Ераніма і пра дзівосы Пане Каханку, які сапернічаў раскошай з імператрыцай Кацярынай II, улетку ездзіў на санях па дарозе пасыпай соллю і г.д. Радзівілы былі буйнейшымі палітычнымі фігурамі свайго часу, вядомымі мецэнатамі. Нясвіжская бібліятэка была адной з лепшых у Еўропе.
Род Радзівілаў працягваецца і далей, у XIX, XX і XXI стст.
NGC 4288
NGC 4288 (іншыя абазначэнні — UGC 7399, MCG 8-23-6, DDO 119, ZWG 244.6, PGC 39840) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Готфрыд Хонегер
Готфрыд Хонегер (ням.: Gottfried Honegger;,  — ) — швейцарскі мастак, графік і скульптар, адзін з вядомых прадстаўнікоў канкрэтнага мастацтва.
Жыццё і творчасць
Пачынаў сваю творчую дзейнасць у 1938 годзе мастаком па рэкламе. Прыехаўшы ў Нью-Ёрк у 1957 годзе, дзе ён потым правёў тры гады, вёў жыццё вольнага мастака. З 1960 года жыў і працаваў у Парыжы, Канах і ў Цюрыху. У апошнія гады жыў у Цюрыху; ён быў у шлюбе з мастачкай-ілюстратарам Варай Лаватэр.
З’яўляўся прыхільнікам такіх плыняў, як канкрэтнае мастацтва і канструктывізм. Пачынаючы з сярэдзіны 1960-х гадоў, ствараў скульптуры для месцаў грамадскага карыстання. Яго працы можна ўбачыць на вуліцах і плошчах Цюрыха (Volume 18, 1968, і Struktur 28, 1970) і Вадуца (Division, 1989, і Monoform 29, 1991), у парку скульптур Гейдэльберга (Gelben Pliage C115, 20 Monoform 26) і інш.
У 1987 годзе ён становіцца адным з заснавальнікаў Фонду канструктыўнага і канкрэтнага мастацтва Цюрыха (Stiftung für Konstruktive und Konkrete Kunst Zürich). Сумесна з Сібілам Альберс-Бар’ер ён у 1990 г. адкрывае ў французскім Муан-Сартуа на Рыўеры Дом канкрэтнага мастацтва (Espace de l’Art Concret), у 1997 г., там жа — дзіцячае мастацкае атэлье Мастацтва, у 2004 годзе там жа для фонду Альберс-Ханегер быў пабудаваны будынак-музей.
Персанальныя выстаўкі работ Г. Хонегера ў перыяд з 1984 па 2010 г. прайшлі ў шэрагу музеяў і галерэй Еўропы, у тым ліку ў Парыжы, Цюрыху, Базелі, Вадуцы і інш.
Сімферопальскі раён
Сімферо́пальскі раён (Сімферопольський район, Aqmescit rayonı) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Адміністрацыйны цэнтр — Сімферопаль.
Каралёва (Гагарынскі раён)
Каралёва (Королёво) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Тытульны ліст
Тытульны ліст, або тытул - аркуш кнігі, звычайна першы і загалоўны, на якім змешчаныя выхадныя звесткі (прозвішча аўтара, назву кнігі, выдавецтва, месца і год выдання.).
Тытул бывае ардынарны (1-старонкавы), разваротны, разгорнуты, або расхінуты (2-аркушавы, з авантытулам і контртытулам — 1-й і 2-й старонкамі, на якіх змяшчаюць асноўныя выхадныя звесткі). Тытульны ліст упершыню з'явіўся ў кнізе венецыянскага друкара Э. Ратдольта (1476), ва ўсходне-славянскім друку — у выданнях Ф. Скарыны. Каб паўтарыць або дапоўніць звесткі тытульнага ліста, у рукапісных кнігах і старадруках у канцы змяшчалі калафон — пасляслоўе з выхаднымі звесткамі, часам з друкарскай або выдавецкай маркай.
Андрыкавас
Андрыка́вас (Andrikavas) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Наўясіс Даўгелішкіса. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Фарныя могілкі
Каталіцкія фарныя могілкі — даўнія могілкі каталіцкай грамады Гродна. Тэрыторыя могілак абмежавана вуліцамі Прыгараднай, Падольнай і 4-м завулкам Падольным. На іншым боку завулка размешчаны Праваслаўныя могілкі.
Гісторыя
Уладкаванне могілак «ex urbem» было часткай плана гарадскіх пераўтварэнняў, распачатых у Рэчы Паспалітай яшчэ ў часы караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Паводле рашэння Камісіі Паліцыі Абодвух Народаў Рэчы Паспалітай у 1791 могілкі ва ўсіх буйных гарадскіх асяродках краіны пераносіліся па-за горад. У выніку гэтага рашэння ў 1792 ля ўсходняга ўскрайку Гродна былі заснаваныя новыя фарныя каталіцкія могілкі.
У цэнтры некропаля ў 1822 годзе на сродкі К. Студніцкага пабудавана Капліца ў імя Найсвяцейшага Збавіцеля па праекце архітэктара Карла Багеміле. Званіца была дабудавана ў 1907 годзе. На яе фасадзе ёсць дзве мемарыяльныя дошкі: адна прысвечана абаронцам Гродна ў 1939 годзе, другая — ахвярам сталінскага тэрору.
Асаблівую ўвагу заслугоўваюць надмагільныя помнікі працы Б. Шушкевіча, Г. Забароўскага і інш.
Закрытыя ў 1973 годзе. У 1986 паводле рашэння Гродзенскага аблвыканкама старыя гродзенскія каталіцкія могілкі атрымалі статус помніка абласнога значэння.
Вядомыя асобы, пахаваныя на могілках
Побач з капліцай знаходзіцца квартал, у якім пахавана каталіцкае духавенства, напрыклад, францысканец Мельхіёр Фардон, а таксама манахіні брыгіткі і назарэтанкі, у тым ліку мастачка Марыя Гажыч (у манастве Паўла).
На могілках таксама пахаваны салдаты Польскай рэспублікі, якія загінулі падчас польска-савецкай вайны 1919—1920 гадоў.
Універсітэт Брытанскай Калумбіі
Універсітэт Брытанскай Калумбіі (University of British Columbia) — адзін з самых вядомых універсітэтаў Канады, знаходзіцца ў горадзе Ванкувер.
На тэрыторыі ўніверсітэта знаходзіцца Цэнтр выканальніцкіх відаў мастацтва Чань, пры якім функцыянуе Канцэртная зала Чань Шунь.
Паласіа Барола
Італьянскі архітэктар Марыа Паланці пабудаваў гэты палац па просьбе бізнесмена Луіса Барола, Паланці быў аўтарам унікальных элементаў дызайну будынка, такіх як: дзвярныя клямкі, свяцільні і рашоткі ліфта. 7 ліпеня 1923 г будынак быў адкрыты для публікі, да 1935 з'яўлялася самым высокім будынкам у горадзе, калі было пабудавана Эдыфісіа Каванах.
Першы ўладальнік планаваў выкарыстоўваць будынак у якасці гасцініцы. Сёння гэта офісны будынак (у ім размешчаны 520 арганізацый). Асвятленне будынка складае 300.000 кандэл і ў верхняй частцы будынка знаходзіцца маяк, які працуе ў адмысловых выпадках. Будаўніцтва абышлася 4.500.000 аргенцінскіх песа, на будаўніцтва пайшло 650 тон сталі 3.500 тон цэглы і 70000 бочак цэменту, а таксама дэкаратыўныя матэрыялы, такія як карарскі мармур.
Паласіа Барола пабудаваны ў неагатычным стылі, вышыня будынка 100 метраў (22 паверхі). Паланці склаў праект будынка, абапіраючыся на «Боскую камедыю» Дантэ Аліг’еры. Паверхі будынка архітэктар падзяліў на тры часткі: склеп сімвалізуе пекла, паверхі з 1-га па 14-й з'яўляюцца алегорыяй пекла а паверхі з 15-га па 22-і - рай.
Будынак мае 9 ліфтоў, у будынку знаходзіцца 20-метровая зала з распісанай столлю. У верхняй частцы будынка ўсталяваны маяк, дзякуючы якому будынак відаць нават з Уругвая. У 2009 годзе будынак быў рэстаўраваны. У 1997 годзе будынак быў абвешчаны гістарычным помнікам.
Роста
Роста (Rosta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 4218 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 527 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 10090. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Michele Arcangelo.
Буйная белая свіння
Буйная белая — парода свіней, выведзеная ў сярэдзіне 19 стагоддзя ў Вялікабрытаніі складаным узнаўленчым скрыжаваннем мясцовых познаспелых даўгавухіх свіней са скараспелымі кітайскімі і мнагаплоднымі неапалітанскімі.
Пашыраны ў краінах Еўропы, ЗША, Канадзе, Кітаі, Карэі, Японіі, Новай Зеландыі.
Апісанне
Свінні моцнай канстытуцыі, з тулавам сярэдняй даўжыні, сярэднім кумпяком, з моцнымі правільна пастаўленымі нагамі, маюць невялікую галаву, прамастаячыя вушы.
Маса дарослых кныроў 310—350 кг, матак 230—250 кг і больш, даўжыня тулава адпаведна 183 і 167 см, пладавітасць 11-12 парасят за апарос.
На Беларусі
На Беларусі выведзены беларускі тып буйной белай пароды — БКБ-1 (1975) і заводскія тыпы — «Мінскі» адкормачны і «Віцебскі» мясны (1990).
Буйная белая парода — асноўная планавая парода ўніверсальнага кірунку прадукцыйнасці на Беларусі (больш за 70 % ад агульнага пагалоўя пародных свіней). Гадуецца амаль паўсюдна, выкарыстоўваецца для прамысловага скрыжавання з іншымі пародамі, для мяснога і беконнага адкорму маладняку і для сальнага — дарослых жывёл.
Дом па вуліцы Інтэрнацыянальнай, 7 (Мінск)
Дом па вуліцы Інтэрнацыянальнай, 7 — будынак у Мінску, размешчаны ў гістарычным цэнтры. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Архітэктура
Прымыкае да дома №5. Двухпавярховы, прамавугольны ў плане, накрыты двухсхільным дахам. Галоўны фасад несіметрычнай кампазіцыі, складаецца з двух частак з рознай вышынёй другога паверха. Кожная з частак сіметрычная. Плоскасць сцяны першай, якая прымыкае да дома № 5, члянёна пілястрамі, на другім паверсе з канелюрамі і іанічнымі капітэлямі, вокны першага паверха прамавугольныя ў простых ліштвах, другога — лучковыя, аздоблены ліштвамі, лучковымі сандрыкамі, ляпнінай, падаконнымі плітамі, па цэнтры — балкон з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё). Другая частка дома заніжаная, фасад вырашаны аналагічна першай частцы, але з іншымі формамі дэкаратыўнай апрацоўкі. Пад карнізам праходзіць пояс сухарыкаў. Выкарыстоўваецца як жылы.
Хрэнавая
Хрэнавая (Хреновая) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Новазаранскі сельсавет
Новазара́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Новая Зара.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Кашчынскі сельсавет у складзе Халопеніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Кашчына. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Халопеніцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Лепельскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. 7 ліпеня 1961 года ў склад сельсавета з Красналуцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Амосаўка і Забор’е). З 6 студзеня 1965 года ў складзе Чашніцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 23 населеныя пункты. 22 красавіка 1980 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Новая Зара, сельсавет перайменаваны ў Новазаранскі. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пачаевіцкага сельсавета (8 населеных пунктаў: вёскі Андрыянава, Баліна, Гілі, Кушняроўка, Маскоўская Гара, Плаўнік, Сарочына і Тураўшчына).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1332 чалавекі, з іх 94,8 % — беларусы, 4,0 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Варатынава
Варатынава (Воротыново) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 15 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 2 км на паўночны захад ад горада Сафонава, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Вапец. За 4 км на паўночны захад ад вёскі чыгуначная станцыя Максімава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Вышегорского сельскага паселішча.
Гісторыя
У 1894 годзе вёска належала духаўшчынскаму купцу Аляксандру Ягоравічу Яншыну, які вылучыў у арэнду мясцоваму земству дом пад размяшчэнне бальніцы. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Патрыс Леконт
Патрыс Леконт (Patrice Leconte;, ) — французскі і.
Біяграфія
Паступіў у Вышэйшую школу кінаадукацыі (I.D.H.E.C.), якую скончыў у 1969 годзе. Да 1975 года працаваў мастаком у часопісе «Pilote», здымаў камедыйныя кароткаметражкі. У 1975 годзе дэбютуе на шырокім экране. У 1978 годзе рэжысёр паставіў маладзёжную карціну «Загарэлыя», у 1979 годзе зняў працяг працяг «Загарэлыя на лыжах». Пасля шэрагу паспяховых камедый рэжысёр здымае баявік з лёгкім камедыйным ухілам — «Спецыялісты» (1985).
Зняў трагікамедыйную трылогію «Муж цырульніцы» (1991), «Танга» (1993), «Водар Івон» (1994). Аднак гэтыя фільмы не набылі такой папулярнасці, як карціна «Насмешка», адзначаная прэміяй «Сезар» за фільм і рэжысуру і намінаваная на «Оскар». У 1998 годзе рэжысёр зняў «Адзін шанец на дваіх» — баявік з Аленам Дэлонам, Жанам-Полем Бельмандо і Ванэсай Парадзі. Яе ён запрасіў на галоўную ролю ў фільме «Дзяўчына на мосце» (1999), дзе яе партнёрам стаў Даніэль Атой. Цікавасць гледачоў і крытыкі выклікала драма «Удава з вострава Сен-П’ер» (2000). Сярод апошніх фільмаў рэжысёра — «Фелікс і Лола» (2001), «Чалавек з цягніка» (2002), «Вуліца асалод» (2002).