cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іанійцы
Паходжанне і рассяленне
Герадот у апісанні жыхароў Пелапанеса пералічваў кінурыяў - карэнных насельнікаў паўвострава, "адзінае іанійскае племя на Пелапанесе", якое пад уладай Аргаса стала дарыйскім. Аднак Герадот не лічыў, што іанійцы мелі паўднёвагрэчаскае паходжанне: "Іанійскае племя ніколі не пакідала сваёй зямлі". Ён тлумачыў асаблівасці іанійцаў паходжаннем ад пеласгаў, даіндаеўрапейскага карэннага насельніцтва Грэцыі. Часткова старажытны гісторык сам абвяргае сваю думку, калі апавядае пра рассяленне іанійцаў.
Такім чынам, у X - IX стст. іанійцы пакінулі поўдзень Грэцыі, які раней насялялі разам з ахейцамі, замацаваліся ў Атыцы, дзе асімілявалі больш старажытных жыхароў і адкуль перасяліліся на астравы цэнтральнай часткі Эгейскага мора (найбольш значныя Дэлас, Хіас, Самас), на ўзбярэжжы Малой Азіі заснавалі вобласць Іонія з заможнымі гарадамі Мілет, Факея, Эфес, Прыена і інш. Герадот называў афінян першымі з іанійскага племені. Іонія стала першай вобласцю Старажытнай Грэцыі, адкуль пачаўся росквіт культуры ў класічную эпоху. Пазней афіняне і іншыя іанійцы пабудавалі калоніі ў Прычарнамор'і, факейцы асвойвалі Заходняе Міжземнамор'е.
Мова
Іанійскі дыялект старажытнагрэчаскай мовы з'яўляўся асновай літаратурнай мовы Элады.
Падгорнае (Урджарскі раён)
Падгорнае — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акшакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636437300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 174 чалавекі (96 мужчын і 78 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 63 чалавекі (28 мужчын і 35 жанчын).
Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Мінск)
Вуліца Багдана Хмяльніцкага — вуліца ў Савецкім раёне Мінска. Названа ў гонар Багдана Хмяльніцкага (1595—1657), украінскага гетмана. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.
Размяшчэнне
Вуліца ідзе ад праспекта Незалежнасці, перасякае вуліцы Якуба Коласа, Беламорская, Цнянская і заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Куйбышава.
Уладзімір Аляксандравіч Дударэнка
Уладзімір Аляксандравіч Дударэ́нка  — вучоны, матэматык і педагог, кандыдат педагагічных навук (1980), прафесар (1996). Заслужаны настаўнік БССР (1974).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Варатын Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. У 1956 годзе скончыў Мазырскі педагагічны інстытут імя Н. К. Крупскай і выкладаў у ім да 1960 г. на кафедры матэматыкі. У 1961—1962 гг. дырэктар школы № 6, у 1962—1963 гг. на партыйнай рабоце — інструктар, загадчык аддзелам Мазырскага гаркама КПБ. У 1963—1981 гг. У. А. Дударэнка на пасадзе дырэктара Мазырскага політэхнікума. У 1979 годзе скончыў аспірантуру пры НДІ зместу і метадаў навучання Акадэміі педагагічных навук СССР. З 1981 года ў Мазырскім дзяржаўным педагагічным універсітэце: у 1983—1997 гг. на пасадзе рэктара, у 1996—2002 гг. загадчык кафедрай матэматыкі і інфарматыкі, з 2002 года — загадчык кафедрай матэматычнага аналізу.
Навуковая дзейнасць
Праводзіў даследаванні па распрацоўцы і ўдасканаленні зместу і структуры матэматычных дысцыплін для вышэйшых навучальных устаноў. Аўтар 42 навуковых прац, у тым ліку 8 вучэбных дапаможнікаў.
Сярод апублікаванага:
Мярковічы
Мярко́вічы (, Мерковичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Свяціцкае Урочышча
Свяціцкае Урочышча (Светицкое Урочище) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Смятанінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Драган Джоканавіч
Драган Джоканавіч  (Драган Ђокановић, Dragan Đokanović) (, Сараева) — сербскі палітык, прэзідэнт i заснавальнік Дэмакратычнай партыі федэралiстаў (Демократска Странка Федералиста (1990). Быў мiнiстрам Рэспублікі Сербскай (1993—1994). Нарадзіўся ў 1958 годзе ў Сараева. Пачатковую і сярэднюю школу скончыў у Сараева. Вывучаў медыцыну у Сараеўскім універсітэце. Спецыяльнасць: Педыятр. Жанаты, двое дзяцей.
Алтыншакы
Алтыншакы — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Алтыншакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636439100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1961 чалавек (988 мужчын і 973 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1463 чалавекі (754 мужчыны і 709 жанчын).
Мюон
Мюо́н, мю-мезон — нестабільная зараджаная элементарная часціца, якая мае спін ½, час жыцця 2,2 мікрасекунды і масу прыкладна ў 207 разоў большую за масу электрона; адносіцца да лептонаў.
Адмоўна зараджаны
μ−
і дадатна зараджаны
μ+
Па гістарычных прычынах, мюоны часам называюць мю-мезонамі, хоць яны не з’яўляюцца мезонамі ў сучасным уяўленні фізікі элементарных часціц.
У стандартнай мадэлі фізікі элементарных часціц мюон (разам з электронам, таонам і адпаведнымі відамі нейтрына) уваходзіць у сямейства лептонаў і з’яўляецца адным з фундаментальных ферміёнаў. Як і астатнія лептоны, мюон, відаць, бесструктурны і не складаецца з нейкіх іншых элементарных часціц.
Адзінае прынцыповае адрозненне мюона ад электрона — маса мюона, якая ў 207 разоў большая за масу электрона. Па іншых, не звязаных з масай, уласцівасцях мюон вельмі падобны на электрон, і з гэтай прычыны мюон можна разглядаць як вельмі цяжкі электрон.
На Зямлі мюоны рэгіструюцца ў касмічных прамянях, яны ўзнікаюць у выніку распаду зараджаных піонаў. Піоны ствараюцца ў верхніх слаях атмасферы першаснымі касмічнымі прамянямі і маюць вельмі кароткі час распаду — некалькі нанасекунд. Час жыцця мюонаў дастаткова малы — 2,2 мікрасекунды, тым не менш гэта элементарная часціца — рэкардсмен па часу жыцця, і даўжэй за яе не распадаецца толькі свабодны нейтрон. Аднак мюоны касмічных прамянёў маюць скорасці, блізкія да скорасці святла, так што з-за спецыяльнай тэорыі адноснасці іх лёгка выявіць ля паверхні Зямлі.
Гісторыя
Мюоны былі эксперыментальна выяўлены ў касмічных праменях амерыканскімі фізікамі К. Андэрсанам і у Калтэху ў 1936—1937 гадах. Андэрсан заўважыў адмоўна зараджаныя часціцы, якія, праходзячы скрозь магнітнае поле, адхіляліся не так крута, як электроны, але круцей, чым пратоны. Было зроблена дапушчэнне, што іх электрычны зарад роўны зараду электрона, і таму для тлумачэння адрознення ў адхіленні было неабходна, каб гэтыя часціцы мелі прамежкавую масу (якая ляжыць недзе паміж масай электрона і масай пратона).
Па гэтай прычыне Андэрсан першапачаткова назваў новую часціцу «мезатрон», выкарыстоўваючы прыстаўку «меза-» (ад грэчаскага слова «прамежкавы»). Неўзабаве пасля гэтага былі выяўлены іншыя часціцы прамежкавай масы і быў прыняты больш агульны тэрмін мезон для абазначэння любой такой часціцы. У сувязі з неабходнасцю розных абазначэнняў для розных тыпаў мезонаў, мезатрон быў перайменаваны ў «мю-мезон» (ад грэчаскай літары «мю»). Да таго, як быў адкрыты пі-мезон, мюон лічыўся кандыдатам на ролю пераносчыка моцнага ўзаемадзеяння, які быў неабходны ў незадоўга да таго распрацаванай тэорыі Юкавы. Аднак было выяўлена, што мюон не ўступае ў моцныя ўзаемадзеянні, і некаторы час (да адкрыцця пі-мезона) такія паводзіны мюона заставаліся загадкай.
Апісанне
Асноўныя крыніцы мюонаў — распад піонаў і каонаў, якія інтэнсіўна нараджаюцца пры сутыкненнях адронаў, працэс нараджэння пар
μ−
μ+
фатонамі высокіх энергій, распады гіперонаў, «зачараваных» часціц і інш.
Па сваіх уласцівасцях ва ўсіх вядомых узаемадзеяннях
паводзіць сябе аналагічна электрону, ад якога адрозніваецца толькі масай (
μ
— e-універсальнасць).
Слабае ўзаемадзеянне мюонаў выклікае іх распад на электрон (ці пазітрон) і адпаведнае нейтрына, што вызначае час жыцця мюонаў у вакууме.
У рэчыве павольныя мюоны страчваюць энергію на іанізацыю атамаў і могуць спыняцца. Пры гэтым
прыцягваецца ядром атама і ўтвараецца мезаатам, а
далучае да сябе электрон і ўтвараецца мюоній.
Мюонныя атамы
Мюоны былі першымі адкрытымі элементарнымі часціцамі, якія не сустракаліся ў звычайных атамах. Адмоўныя мюоны могуць, аднак, фарміраваць мюонныя атамы, замяняючы электроны ў звычайных атамах. Рашэнне ўраўнення Шродзiнгера для вадародаподобнага атама паказвае, што характэрны памер атрымліваемых хвалевых функцый (гэта значыць бораўскі радыус, калі разглядаецца атам вадароду са звычайным электронам) адваротна прапарцыянальны масе часціцы, якая рухаецца вакол атамнага ядра. З-за таго, што маса мюона больш чым у дзвесце разоў пераўзыходзіць масу электрона, памер атрыманай «мюоннай атамнай арбіталi» у столькі ж разоў меншы за аналагічную электронную. У выніку, ужо для ядраў з зарадавым лікам Z = 5-10 памеры мюоннага воблака параўнальныя ці не больш чым на парадак пераўзыходзяць памеры ядра, і някропкавасць ядра пачынае аказваць моцны ўплыў на выгляд хвалевых функцый мюона. Як вынік, вывучэнне іх энергетычнага спектра (інакш кажучы, ліній паглынання мюоннага атама) дазваляе «зазірнуць» у ядро і даследаваць яго ўнутраную структуру. Таксама малыя памеры атамаў дазваляюць атамным ядрам моцна зблізіцца і зліцца, што выкарыстоўваецца для ажыццяўлення тэрмаядзернага сінтэзу (гл. мюонны каталіз).
Мюонiй
Дадатны мюон, спынены ў звычайнай матэрыі, можа звязаць электрон і ўтварыць мюонiй (Mu) — атам, у якім мюон дзейнічае як ядро. мюонiя і, такім чынам, яго бораўскі радыус блізкія да адпаведных велічынь для вадароду, з прычыны чаго гэты караткажывучы атам ў першым прыбліжэнні паводзіць сябе ў хімічных рэакцыях як звышлёгкі ізатоп вадароду.
Практычнае выкарыстанне
У 1965 годзе Луіс Альварэс прапанаваў выкарыстоўваць мюоны, якія ўзнікаюць у зямной атмасферы пад дзеяннем касмічных прамянёў, для прасвечвання егіпецкіх пірамід з мэтай пошуку не выяўленых пакуль поласцей — пахавальных камер. Ідэя заключалася ў тым, што з тых напрамкаў, дзе знаходзяцца поласці, павінен прыходзіць больш моцны паток мюонаў, паколькі паветра ў поласцях прапускае больш мюонаў, чым вапняковыя блокі, з якіх зроблена піраміда. У 1967 годзе такім чынам была вывучана прыкладна пятая частка піраміды Хафры. Поласці выявіць не ўдалося. У 2016 годзе мюонны сканер выявіў поласць у пірамідзе Снофру. У пазнейшых працах (2017), якія абапіраюцца на тры розныя метады дэтэктавання мюонаў, было ўстаноўлена, што над Вялікаю галерэяй піраміды Хеопса знаходзіцца 30-метровая поласць. Цэнтр камеры размяшчаецца на 40-50 метраў вышэй падлогі «Камеры царыцы», па даўжыні яна параўнальная з Вялікаю галерэяй.
Гэты метад атрымаў далейшае развіццё ў пачатку XXI стагоддзя ў сувязі з задачай выяўлення ядзернай кантрабанды. Дэтэктаванне мюонаў, якія прайшлі скрозь груз, дазваляе вызначыць наяўнасць у ім цяжкіх элементаў, у тым ліку, свінцу, урану і плутонію. Цяжэйшыя элементы мацней адхіляюць мюоны ў актах рассейвання, таму, усталяваўшы газаразрадныя дэтэктары зверху і знізу доследнага аб’екта і параўноўваючы трэкі мюонаў у іх, можна вызначыць наяўнасць падазроных элементаў.
Гэты метад атрымаў назву мюоннай тамаграфіі. Работы па яго распрацоўцы былі пачаты ў Лос-Аламаскай нацыянальнай лабараторыі ў 2003 годзе пад кіраўніцтвам Крыстафера Морыса. У 2012 годзе былі праведзены першыя тэсты доследнага ўзору ў тэрмінале Фрыпарта на Багамскіх астравах. Тэсты паказалі, што абсталяванне вызначае наяўнасць падазроных матэрыялаў з практычна стопрацэнтнай надзейнасцю.
У 2015 годзе былі зроблены выпрабаванні метаду мюоннай тамаграфіі як метаду неразбуральнага кантролю ў электраэнергетыцы для ацэнкі ступені, стану засавак і вымярэння таўшчынь сценак труб.
Святаяннік зграбны
Святаяннік зграбны (Hypericum elegans) — травяністая расліна роду сямейства.
Арэал
Расце ў Еўропе.
Лічынкі матылькоў віду харчуюцца на святаянніку зграбным.
Мятлічына (Бяларуцкі сельсавет)
Мятлі́чына (, Метличино) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Сяло імя Айтбая
Сяло імя Айтбая — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Алтыншакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636439200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1291 чалавек (646 мужчын і 645 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1003 чалавекі (498 мужчын і 505 жанчын).
Ханс Фройдэнталь
Ханс Фройдэнталь (Hans Freudental, Лукенвальдэ, Германія -, Утрэхт, Нідэрланды) — матэматык, член Нідэрландскай каралеўскай акадэміі навук, прафесар Утрэхцкага ўніверсітэта, аўтар прац у галіне алгебраічнай тапалогіі.
Біяграфія
Ганс Фройдэнталь нарадзіўся ў 1905 годзе ў Германіі. Матэматычную адукацыю атрымаў у Берлінскім універсітэце, дзе вучыўся з 1923 па 1930 год. Доктарскую дысертацыю абараніў у 1930 годзе. Да 1946 года быў асістэнтам Амстэрдамскага ўніверсітэта, а з 1946 г. заняў пост прафесара на кафедры чыстай і прыкладной матэматыкі Утрэхцкага ўніверсітэта. Член Каралеўскай Нідэрландскай акадэміі, замежны член Каралеўскай Фламандскай акадэміі, ганаровы доктар Берлінскага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
У матэматыцы Фройдэнталь працаваў у «рамантычным кірунку». Яго навуковай творчасці ўласціва шырыня і разнастайнасць тэм, багацце ідэй і метадаў. Аўтар больш за 200 прац па тапалогіі, тэорыі груп Лі, аналізу, геаметрыі, матэматычнай логіцы, філасофіі і гісторыі навук (у тым ліку кнігі "Лінкас: праект мовы для зносінаў з іншапланетнымі цывілізацыямі). Вядомы таксама як бліскучы папулярызатар і арганізатар шэрагу міжнародных сімпозіумаў.
Семенкава (Смаленскі раён)
Семенкава (Семенково) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 80 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на поўдзень ад Смаленска, за 12 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Ластаўка. За 16 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сож (вёска)
Сож (Сож) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 59 жыхароў (2007).
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Прудзішча (Лагойскі раён)
Пру́дзішча (, Прудище) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
У 1925—1954 гадах цэнтр Прудзішчанскага сельсавета. Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бяларуцкага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Слабада (Дзівасаўскае сельскае паселішча)
Слабада (Слобода) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі. За 8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Войцех Янавіч Манівід
Войцех Янавіч Манівід (? — ) — літоўскі баярын, сын Івашкі Манівідавіча. У 1475 згадваецца як намеснік новагародскі, імаверна заняў гэты урад яшчэ ў 1471 г. Займаў таксама пасады кашталяна віленскага (з 1465) і падстолія (1475). На Войцеху Янавічу скончылася мужчынская лінія нашчадкаў Войцеха Манівіда.
Прысёлкі
Прысёлкі (, Присёлки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Лайбулак
Лайбулак — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Алтыншакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636439300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 735 чалавек (368 мужчын і 367 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 575 чалавек (282 мужчыны і 293 жанчыны).
Нацыянальны парк Ітатыая
Нацыянальны парк Ітатыая (Parque Nacional do Itatiaia) — найстарэйшы нацыянальны парк Бразіліі. Заснаваны 14 чэрвеня 1937 г. на падставе Федэральнага Дэкрэта 1713, падпісанага прэзідэнтам Жэтуліу Варгаса. У цяперашні час плошча парку складае каля 300 км². Парк размешчаны ў гарыстай мясцовасці на стыку штатаў Мінас-Жэрайс і Рыа-дэ-Жанэйра, на яго тэрыторыі знаходзяцца адны з самых высокіх горных вяршыняў Бразіліі. З-за гэтага парк валодае багатай і разнастайнай флорай і фаўнай, а таксама адрозніваецца вялікай разнастайнасцю клімату.
Назва «Ітатыая» паходзіць з мовы тупі і азначае «скалы з шматлікімі кропкамі». Нацыянальны парк Ітатыая знаходзіцца ў горнай сістэме Сера-да-Мантыкейра, вышэйшая кропка парку, Агульяс-Неграс, знаходзіцца на вышыні 2878 м над узроўнем мора. Парк адкрыты для турыстаў і падзелены на дзве тэрыторыі, верхнюю і ніжнюю. Уезд на ніжнюю тэрыторыю знаходзіцца непасрэдна каля горада Ітатыая. На ніжняй тэрыторыі знаходзіцца інфармацыйны цэнтр з музеем. Верхняя тэрыторыя не звязаная з ніжняй аўтамабільнай дарогай, і даступная праз іншы ўезд. З верхняй тэрыторыі пачынаецца сцежка для ўздыму на Агульяс-Неграс.
Тэкебулак
Тэкебулак — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Алтыншакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636439400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 332 чалавекі (168 мужчын і 164 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 226 чалавек (116 мужчын і 110 жанчын).
Маніфест аб секулярызацыі манастырскіх зямель (1764)
Маніфест аб секулярызацыі манастырскіх земляў — ключавы дакумент рэформы 1764 года, мэтай якой была секулярызацыя манастырскіх земляў на карысць дзяржавы. Падпісаны імператрыцай Кацярынай Другой года. Апублікаваны года.
Маніфест аб’явіў аб адабранні зямель і прыгонных сялян з манастырскай уласнасці і перадачы іх у дзяржаўную казну. З гэтага часу былой маёмасцю Сінода, архірэйскіх кафедраў і манастыроў, у валоданні якіх датуль знаходзілася звыш 900 тысяч сялянскіх душ мужчынскага полу і 8,5 млн дзесяцін зямельных угоддзяў, стала кіраваць Калегія эканоміі. Манастырам былі пакінуты толькі невялікія сады, агароды і пашы. Былыя манастырскія сяляне былі абвешчаныя «эканамічнымі» і абкладзены аброкам, з якога Калегія эканоміі выдзяляла пэўную суму на ўтрыманне манастыроў, архірэйскіх дамоў і духоўна-навучальных устаноў. Сума вызначалася так званым «штатам» манастыра.
Прыкладна трэць манастыроў была падзелена на «штаты» — першы, другі і трэці, паводле якіх манастыру пералічваліся канкрэтныя сумы грошай; некаторыя мясціны абвешчаныя «заштатнымі» і не фінансаваліся. Астатнія — прыкладна дзве траціны манастыроў, якія існавалі да таго часу, — скасаваныя, а манаскія ў іх пераведзены ў бліжэйшыя «штатныя» манастыры. Кляштары, у якіх было занадта мала зямлі, вызваляліся ад падаткаў і не ўключаліся ні ў адну з гэтых катэгорый.
Разанава (Хохлаўскае сельскае паселішча)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 9 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 11 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Гнёздава на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Няклея
Някле́я  — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Сосніца, за 37 км на паўночны ўсход ад Полацка, каля вёскі Труды.
Плошча паверхні 0,95 км². Даўжыня 3,04 км, найбольшая шырыня 0,52 км. Найбольшая глыбіня дасягае 7,2 м, сярэдняя 2,9 м. Аб’ём вады ў возеры 2,76 млн м³, мінералізацыя да 150 г/л, празрыстасць да 1,8 м. Плошча вадазбору 24,8 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, моцна выцягнутая з захаду на ўсход і складаецца з двух плёсаў. Найбольшыя глыбіні ва ўсходнім плёсе. Плёсы злучае пратока шырынёй 60 м і глыбінёй 3,6 м. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, спадзістыя, месцамі стромкія вышынёй да 10 м. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, пясчаныя. У паўднёвай і ўсходняй частках возера берагі зліваюцца са схіламі катлавіны. Падводная частка катлавіны карытападобнай формы. Мелкаводдзе займае каля 29 % плошчы возера, ва ўсходнім плёсе вузкае. Дно возера на мелкаводдзі выслана пяскамі і апясчаненымі адкладамі, на большых глыбінях — крэменязёмістым сапрапелем.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. У возера ўпадаюць ручаі, ручай з возера Талакнянік, выцякае рака Няклейка ў возера Жэльцы. Расліннасць распаўсюджваецца да глыбіні 2,2 м. Прыбярэжная надводная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці 3—50 метраў ад берага возера.
У возеры водзяцца лешч, шчупак, плотка, гусцяра, акунь і іншыя віды рыб.
Фрэдэрык Тэадор Эме
Фрэдэрык Тэадор Эме (? — ) — беларускі медык-хірург, уролаг. Фактычны заснавальнік хірургічнай і уралагічнай навукі ў Беларусі.
Арыстабул з Касандрыі
Арыстабул (Ἀριστόβουλος; каля 375 г. да н. э. — не раней за 301 г. да н. э.) — старажытнагрэчаскі інжынер і пісьменнік, паплечнік Аляксандра Македонскага.
Месца нараджэння Арыстабула не вядома. Мяркуецца, што ён мог паходзіць з Факіды. Суправаджаў войска Аляксандра Македонскага падчас паходу на ўсход. Па загаду Аляксандра ўзнавіў магільню Кіра Вялікага.
Пасля смерці Аляксандра жыў у Касандрыі ў Македонія. Заставіў пасля сябе мемуары, якія не дайшлі да нашага часу, але цытаваліся пазнейшымі антычнымі пісьменнікамі.
Мар’я Кубашэц
Мар’я Кубашэц (в.-лужын. Marja Kubašec, 7 сакавіка 1890, вёска Хасаў каля Будзішына, Саксонія, Германія — 13 красавіка 1976, Будзішын, ГДР) — дзіцячая лужыцкая пісьменніца, перакладчыца і педагог. Пісала на верхнялужыцкай мове.
Біяграфія
Нарадзілася 7 сакавіка 1890 года ў лужыцкай вёсцы Хасаў у ваколіцах Будзішына. З 1902 г. па 1909 год вучылася ў педагагічным ліцэі ў Эрфурце. З 1909 па 1911 год працавала настаўніцай у Дуйсберге, з 1911 па 1925 год — настаўніцай у Кроствіцы. У 1911 годзе ўступіла ў культурна-асветніцкую арганізацыю «Маціца сербская». З 1920 па 1922 год была рэдактарам студэнцкай газеты «Serbski Student» і з 1920 г. па 1923 год была рэдактарам дзіцячага часопіса «Raj». У 1923 годзе выдала ў Будзішыне сваё першае сачыненне навэлу «Wusadny». Падчас працы ў Кроствіцы напісала дзіцячыя аповесці «Palčiki w krawcowni», «Palčik w kowarni», «Jank a Hanka», якія выдаў у 1932 годзе асобнай кнігай пад назвай «Tři hodowne hry za dźěći». З 1925 па 1938 год была настаўніцай у сярэдняй школе ў вёсцы Польчніцы і з 1946 па 1952 год — настаўніцай у Радзіборы і Будзішыне. З 1952 па 1956 год працавала навуковым супрацоўнікам на Сербскіх педагагічных курсах у Будзішыне.
Памерла 13 красавіка 1976 года ў Будзішыне.
Скрыпарава (Смаленскі раён)
Скрыпарава (Скрипорово) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Папільня (Сноўскі раён)
Папі́льня (Попі́льня) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Ніз (Суражскі раён)
Ніз (Низ) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
На карце 1941 года адзначаны як пасёлак з 31 дваром.
Курыная вайна
Перадгісторыя
З пачатку XVI ст. ў шэрагах шляхты Кароны паўстала праграма змяненняў у палітыцы каралеўскага двара, якая тычылася многіх, часта анахранічных аспектаў унутранай палітыкі. Найбольш важныя пастулаты рэформаў датычыліся судовай і адміністрацыйнай сістэмы. Нягледзячы на тое, што ў Кароне існавалі некаторыя кадыфікаваныя законы (Статут Ласкага, Formula processus), яны былі састарэлымі і няпоўнымі, што прыводзіла да маніпуляцыі імі. Прадстаўнікі магнацкіх родаў аб'ядналі некалькі дзяржаўных, царкоўных, земскіх урадаў, што прывяло да злоўжыванняў і пазбаўлення абавязкаў менш важных урадаў. Таксама вялікая частка маёмасці была перададзена ў рукі магнатам, што прывяло да зніжэння прыбытку дзяржавы, выдаткаў на тэхнічнае абслугоўванне войска, якое, у сваю чаргу, перадавалася шляхце шляхам штогадовага ўвядзення надзвычайных падаткаў на яго ўтрыманне, склікання паспалітага рушэння. Адначасова з гэтам, каралева Бона Сфорца займалася скупкай каронных маёнткаў, якія з-за дрэннага кіраўніцтва магнатаў былі збанкрутаваны. Незадаволенасць часткі шляхты было і за правядзенне элекцыі vivente rege іх 10-гадовага сына Жыгімонта Аўгуста, які фармальна пачаў правіць сумесна з бацькам.
Рокаш
З-за незадаволенасці палітыкаю каралеўскага двара, які абапіраўся выключна на магнатаў, сярод шляхты пачаў пашырацца «Эгзэкуцыйны рух». Шляхта, якая сабралася пад Глынянамі, замест таго, каб рыхтавацца да кампаніі супраць гаспадара Малдаўскага княства Пятра IV Рарэша, правяла рокашавы сейм, на якім былі прыняты прэтэнзіі да караля з 36 пунктаў (кадыфікацыя права,.
Кароль прыбыў у Львоў 13 жніўня з дворам і войскам, спрабаваў дамовіцца са шляхтай і ў выніку распусціў паспалітае рушэнне. Рокаш працягваўся да 9 верасня 1537 г., калі кароль у Ніжнім замку Львова быў вымушаны змірыцца з патрабаваннямі і папрасіць прабачэння перад прадстаўнікамі шляхты: кашталян кракаўскі Валентый Дэмбіньскі, маршалак Пасольскай ізбы Ян Серакоўскі, каралеўскі падчашы Марцін Збароўскі, чашнік каронны Пётр Збароўскі і інш. Ён гарантаваў спыненне неправамернага завалодання кароннымі землямі Бонай Сфорцай, абрання наступнага караля на элекцыйным Сойме шляхтай, але не прызнаваў правы шляхты на рокаш. Кароль спрабаваў праз суд прыцягнуць да адказнасці кіраўнікоў рокашу за абразу каралеўскай годнасці. Толькі пачынаючы з 1570-х гадоў большасць прэтэнзій шляхты была заканадаўча ўрэгулявана, а з выбарамі караля шляхтай, пачаўся працэс паслаблення каралеўскай улады.
Ірына Хадарэнка
Ірына Хадарэнка, сапр. Шумская (Ирина Ходоренко; нар., ) — беларуская паэтэса, перакладчык, публіцыст, культуролаг, грамадскі дзеяч.
Біяграфічныя звесткі
Мае музычную адукацыю па класу фартэпіяна. Скончыла БДЭУ (1997), потым аспірантуру (2000) і дактарантуру (2014) Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў. З 2000 да 2016 гг. працавала выкладчыкам у Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў; мае званне прафесара. У 2002 паспяхова абараніла кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «тэорыя і гісторыя культуры». Стажыравалася ў Варшаўскім і Ягелонскім універсітэтах. Навучалася ў Гарвардскім універсітэце. У 2016 годзе пераехала ў Нью-Ёрк. Узначальвае Беларускую Асветніцкую Лігу Амерыкі.
Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 2000), Беларускага ПЭН-цэнтра (з 2011). Стыпендыятка праграмы «Gaude Polonia» Міністэрства культуры і нацыянальнай спадчыны Польшчы (2010).
Творчасць
З 1989 года рэгулярна выступае ў рэспубліканскім друку. Перакладае з польскай і рускай мовы. З'яўляецца аўтарам шматлікіх публікацый у навуковых і перыядычных айчынных выданнях, таксама друкавалася ў «Беларускім дайджэсце», альманаху "Беларус" (ЗША) і літаратурна-аналітычным часопісе «Сакавік» (Канада).
Яе творы былі перакладзены на рускую, украінскую, польскую, англійскую, нямецкую мовы.
Нікольскі (Суражскі раён)
Нікольскі (Никольский) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Пішчанка (Сноўскі раён)
Пясча́нка ці Пішча́нка (Піща́нка) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Сібілева
Сібілева (Сибилево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 4 км на паўночны захад ад Смаленска, за 3 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Брагінская. За 6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бахты
Бахты — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Бахцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636441100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3236 чалавек (1640 мужчын і 1596 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2511 чалавек (1247 мужчын і 1264 жанчыны).
Сухая Гара
Суха́я Гара́ (, Сухая Гора) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бяларуцкага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Лясное (Суражскі раён)
Лясное (Лесное) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Узнік як пасёлак Лясны ў канцы 1960-х гг.
Сучасную назву мае з 1970 года.
Плёхіў (Сноўскі раён)
Плёхіў (Пльо́хів) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Пажар на АС-31
Падводны апарат
Навукова-даследчы глыбакаводны апарат прызначаны для вывучэння прыдоннай прасторы і дна Сусветнага акіяна ў інтарэсах Ваенна-марскога флоту Расіі. Па афіцыйных даных ён не нёс узбраення і мог апускацца на глыбіню да 6000 метраў, экіпаж складаў 25 чалавек. Пры гэтым Пентагон заяўляў, што АС-31 з’яўляўся дыверсійным апаратам, які мог выкарыстоўвацца для разбурэння падводнай інфраструктуры. Станцыя была спушчаная на ваду ў жніўні 2003 года. «Лашарык» уваходзіў у склад Галоўнага ўпраўлення глыбакаводных даследаванняў Мінабароны Расіі, вядомага як «Падводная разведка», і падпарадкоўваўся непасрэдна міністру абароны краіны.
Як меркаваў Ваенна-марскі інстытут ЗША, атамная глыбакаводная станцыя АС-31 «Лашарык» прызначалася для разгортвання ў Паўночнай Атлантыцы. Амерыканская экспертная арганізацыя пісала, што «аварыя адбылася падчас летняга перыяду эксплуатацыі лодак Галоўнага ўпраўлення глыбакаводных даследаванняў Мінабароны Расіі, што папярэднічаюць работам па разгортванні ў Паўночнай Атлантыцы. Рэсурс The Barents Observer удакладняў, што АС-31 «Лашарык» мог «транспартаваць невялікія прылады для ваенных мэтаў, прызначаныя для размяшчэння на марскім дне».
Узгаранне
Паводле афіцыйнай версіі ўзгаранне адбылося ў ходзе правядзення вымярэнняў рэльефу дна. Дзякуючы своечасовым, самаадданым і разумным дзеянням падводнікі цаной сваіх жыццяў ліквідавалі ачаг узгарання, выратавалі сваіх таварышаў і глыбакаводных апарат.
Пажар узнік у адным з адсекаў. Пасля гэтага адбылася серыя выбухаў, якую адчулі на лодцы-носьбіце — апарат у гэты момант знаходзіўся ў працэсе стыкоўкі з ёю.
Па даных расійскага выдання «Коммерсант», трагічныя падзеі пачалі развівацца падчас стыкоўкі станцыі з лодкай-носьбітам. Менавіта тады на борце АС-31 у акумулятарным адсеку з’явіўся дым. Камандзір загадаў праверыць дыхальныя апараты і перайсці на носьбіт усім, хто не будзе задзейнічаны у барацьбе за жывучасць. У выніку борт АС-31 пакінулі шэсць чалавек, а дзесяць афіцэраў-гідранаўтаў засталіся на станцыі, працягнуўшы барацьбу за жывучасць карабля. Пазней агляд дастаўленага на базу АС-31 паказаў, што гідранаўты патрацілі ўсе сродкі пажаратушэння, якія былі на борце. Пасля таго як некаторыя падводнікі пачалі губляць прытомнасць, камандзір АС-31 запытаў у камандзіра лодкі-носьбіта дазволу эвакуявацца на носьбіт. Каб дапамагчы ім падняцца з АС-31 у носьбіт, у шлюзавай прыладзе іх сустракалі чацвёра гідранаўтаў з другога экіпажа. У момант падрыхтоўкі экіпажа да эвакуацыі адбыўся выбух, які забраў жыцці ўсіх чатырнаццаці маракоў. Пазней эксперты ўстанавілі, што выбухнула акумулятарная батарэя.
Як сказаў міністр абароны Расіі Сяргея Шайгу, узгаранне адбылося ў акумулятарным адсеку. Ядзерная энергетычная ўстаноўка не пацярпела, і ён выказаў спадзяванне на даволі кароткія тэрміны па аднаўленні апарата.
Узгаранне прывяло да гібелі 14 маракоў-падводнікаў у выніку атручвання прадуктамі гарэння, у тым ліку 7 капітанаў 1-га рангу, 3 капітанаў 2-га рангу, 2 капітаў 3-га рангу, капітан-лейтэнанта і падпалкоўніка медыцынскай службы.
Расследаваннем здарэння занялася аператыўна-следчая група ў складзе супрацоўнікаў з Дэпартамента ваеннай контрразведкі ФСБ і Галоўнага ваеннага следчага ўпраўлення СКР.
Спіс загінуўшых
Спіс загінуўшых :
Усе загінуўшыя былі прыпісаны да вайсковай часці 45707 у Пецяргофу.
Памяць
Указам прэзідэнта РФ аб пасмяротных званнях і ўзнагародах загінулым званне Героя Расійскай Федэрацыі прысвоена А. У. Васкрасенскаму, Д. А. Апарыну, Д. А. Салаўёву і К. Ю. Сомаву. Ордэнам Мужнасці ўзнагароджаны У. Л. Абанкін, А. В. Аўдонін, А. С. Васільеў, С. П. Данільчанка, Д. У. Далонскі, М. І. Дубкоў, К. А. Іваноў, В. С. Кузьмін, У. Г. Сухінічыў і М. І. Філін.
Імёны загінулых былі ўвекавечаны ў Кранштацкім Марскім саборы.
Пахаванне прайшло 6 ліпеня 2019 года ў Санкт-Пецярбургу на Серафімаўскі могілках. У грамадзянскай паніхідзе прынялі ўдзел намеснік міністра абароны генерал-палкоўнік Андрэй Картапалаў, камандуючы войскамі Заходняй ваеннай акругі генерал-палкоўнік Аляксандр Жураўлёў, камандуючы ВМФ РФ адмірал Мікалай Яўменаў, часова выконваючы абавязкі губернатара Пецярбурга Аляксандр Бегла і старшыня гарадскога Заканадаўчага сходу Вячаслаў Макараў.
Соф’іна (Смаленскі раён)
Соф’іна (Софьино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 14 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 10 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Лубня. За 8 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сурскі
Сурскі — прозвішча.
Прывільнэ (Сноўскі раён)
Прыві́льнэ (Приві́льне) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Сямкова (Лагойскі раён)
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бяларуцкага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Пэтрыўка (Сноўскі раён)
Пэтрыўка (Петрі́вка) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Святаяннік валасісты
Святаяннік валасісты (Hypericum hirsutum) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе, Алжыры, заходняй Азіі да паўночна-заходняга Кітая і паўночнага Ірана.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна, 50-100 см вышынёй, часта са шматлікімі сцебламі. Сцябло мала разгалінаванае, цыліндрычнае, верхняя частка разгалінаваная, драўняная аснова. Сцябло і лісце пакрытыя густымі валасінкамі. Лісце коратка чарашковае, даўгавата-яйкападобнае або эліптычнае, 1.7-5 см даўжынёй, з рассеянымі чорнымі кропкавымі залозкамі. Суквецце — шырокая, шчыльная, шмат-разгалінаваная гронка. Пялёсткаў і чашалісцікаў 5; тычынак шмат. Пялёсткі залаціста-жоўтыя, 8-10 мм даўжынёй. Плод — 3-чаткавая скрыначка. Насенне карычневае, ≈ 1 мм.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, Алжыры, заходняй Азіі да паўночна-заходняяга Кітая і паўночнага Ірана.
Ва Украіне від расце ў лясах, хмызняках, у Закарпацці, Прыкарпацці, Лесастэпе, звычайна; у паўночнай частцы Стэпу і Крыму ў перадгор’ях (у букавых лясах), рэдка.
Радзвінэ
Радзвінэ (Ра́двине) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Алёшкін (Суражскі раён)
Алёшкін (Алёшкин) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Рагізкы
Рагізкы (Рогі́зки) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Тукалаўка
Ту́калаўка (, Тукаловка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяларуцкага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бяларуцкага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Аляксандр Георгіевіч Длатоўскі
Аляксандр Георгіевіч Длатоўскі (нар., Мінск) — беларускі дызайнер, выкладчык.
Біяграфія
Скончыў Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум па спецыяльнасці архітэктура (1958). Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (цяпер Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў) па спецыяльнасці «Прамысловае мастацтва» (1971).
Сакалова (Смаленскі раён)
Сакалова (Соколово) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сенькін Роў
Сенькін Роў (Сенькин Ров) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Заснаваны ў 1924 годзе, названы па імені першапасяленца (Сямён Еўдакімавіч Гарэльчанка), які атрымаў участак каля яра (рва).
У XX ст. працавалі калгасы «Сенькін Роў», «Верны шлях» і «Радзіма». На карце 1941 года адзначаны як паселішча з 26 дварамі.
Бестэрэк (Урджарскі раён)
Бестэрэк — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бестэрэкскай сельскай акругі. Код КАТА — 636443100.
Сенькін Роў
Гісторыя
Пасля вайны з Сенькіна Рва перавезлі на цэнтральную сядзібу, клуб і ўсе гаспадарчыя пабудовы.
Бестэрэк (Урджарскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1848 чалавек (923 мужчыны і 925 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1811 чалавек (912 мужчын і 899 жанчын).
Аляксандраўскі (Кулажское сельскае паселішча)
Аляксандраўскі (Александровский) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Узгадваецца з сярэдзіны XIX ст. як хутар.
У сярэдзіне ХХ ст. у складзе калгаса «Чырвоная зара».
Красны Бор (Суражскі раён)
Красны Бор (Красный Бор) — пасёлак у Суражскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Заснаваны ў 1920 годзе жыхарамі вёскі Дрокаў. Пасёлак налічваў 36 двароў. Працавалі калгасы «Чырвоны Бор» і ім. Суворава. На карце 1941 года адзначаны як паселішча з 16 дварамі.
Сальнэ (Сноўскі раён)
Сальнэ (Са́льне) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Ісэкай
Ісэкай (異世界) гэта японскі паджанр фэнтэзі і фантастыкі. Сюды ўваходзяць раманы, лёгкія раманы, фільмы, манга, анімэ і відэагульні, дзе сюжэт круціцца вакол асоб або груп, якія трапляюць у іншы свет. Гэта можа быць фантастычны свет, віртуальны свет, паралельны свет, іншая планета, іншы гістарычны час і г.д., дзе яны мусяць адаптавацца і/або асімілявацца да новых умоў. Ісэкай з’яўляецца адным з самых папулярных жанраў анімэ, і ісэкайныя гісторыі маюць шмат агульных тропаў — напрыклад, магутны галоўны герой, які здольны змагаючыся перамагчы большасць жыхароў іншага свету дзякуючы атрыманай звышздольнасці. Такі сюжэтны прыём звычайна дазваляе аўдыторыі пазнаваць новы свет з той жа хуткасцю, што і герой на працягу іх квэста ці жыцця. Калі галоўныя героі пераносяцца ў свет, падобны да гульні, жанр можа перасякацца з літрпг.
Канцэпцыя ісэкая бярэ пачатак у японскіх народных казках, такіх як Урасіма Таро. Аднак першымі сучаснымі ісэкаямі стаў раман Харукі Такачыха «Воін з таго свету» і тэлесерыял Ёсіюкі Томіна Seisenshi Dunbine.
Характарыстыка
Жанр можна падзяліць на два тыпы: "перанос у іншы свет" (異世界転移) і "перараджэнне ў іншым свеце" (異世界転生). У гісторыях пра «перанос у іншы свет» галоўны герой пераносіцца ў іншы свет (падарожнічаючы ў яго або будучы прызваны ў яго). У апавяданнях пра «рэінкарнацыю ў іншым свеце» галоўны герой трапляе ў іншы свет пасля смерці ў свеце рэальным.
У многіх прыкладах галоўны герой — звычайны чалавек, які набывае перавагу ў новым асяроддзі дзякуючы таму, што сучасныя рэчы ў рэальным свеце разглядаюцца як «незвычайныя» ў іншым свеце. Гэта могуць быць фізічныя характарыстыкі, такія як колер валасоў ці вачэй, або звычайныя паўсядзённыя навыкі, якія яны набылі ў папярэднім жыцці, такія як кулінарыя, інжынерыя, базавая адукацыя або медыцына, якія ў сучасным рэальным свеце нашмат больш развітыя, чым у свеце ў якім адбываецца сюжэт.
У той час як галоўны герой класічнага ісэкая звычайна з’яўляецца «абраным героем», ёсць шэраг альтэрнатыўных поглядаў на гэтую канцэпцыю. Адной з тэндэнцый з’яўляецца пераўвасабленне галоўнага героя ў цела малаістотнага пабочнага персанажа ці нават злыдня (як у Otome Game no Hametsu Flag shika Nai Akuyaku Reijou ni Tensei shiteshimatta). Ёсць нават выпадкі, калі галоўныя героі становяцца нечалавечымі істотамі, як, напрыклад, у «Tensei shitara Slime Datta Ken», дзе герой перараджаецца ў слізь з асаблівымі здольнасцямі, або нават у неадушаўлёныя аб’екты, як магічны онсэн.
Таксама існуе варыяцыя ісэкая вядомая як «зваротны ісэкай», дзе сюжэт распавядае пра істот з фэнтэзійнага сусвету, якія былі перанесены на сучасную Зямлю або перарадзіліся на ёй, напрыклад анімэ Laidbackers і Re:Creators.
У многіх творах ісэкай перасякаецца з жанрамі гарэма і літрпг, дзе галоўны герой атрымлівае ўвагу некалькіх патэнцыйных любоўных інтарэсаў, якія могуць быць або не быць людзьмі. Адным з прыкладаў гэтага з’яўляецца Isekai Meikyū de Haremu o.
Гісторыя
Канцэпт ісэкая мае карані ў старажытнай японскай літаратуры, у прыватнасці ў гісторыі пра рыбака Урасіму Таро, які ратуе чарапаху і трапляе ў дзівоснае падводнае царства. Правёўшы там, як ён лічыў, чатыры-пяць дзён, Урасіма вяртаецца ў сваю родную вёску і апынаецца праз 300 гадоў у будучыні. Іншымі папярэднікамі ісэкая з’яўляюцца партальныя фантастычныя апавяданні з англійскай літаратуры, у прыватнасці раманы «Прыгоды Алісы ў краіне цудаў» (1865), «Цудоўны чараўнік з краіны Оз» (1900), «Пітэр Пэн» (1904) і «Хронікі Нарніі» (1950).
Сучасныя творы
Самыя раннія сучасныя японскія апавяданні жанра ісэкай уключаюць раман Харукі Такачыха «Воін з іншага свету» (1976), хрысціянскае анімэ «Суперкніга» сумеснай вытворчасці Tatsunoko Production CBN (1981) і анімэ «Seisenshi Dunbine» Ёсіюкі Томіна (1983). Самым раннім анімэ жанру ісэкай, у якім галоўны герой апынуўся ў пастцы віртуальнага свету відэагульні, быў фільм Super Mario Bros.: The Great Mission to Rescue Princess Peach! (1986), заснаваны на папулярнай відэагульні Super Mario Bros. (1985); у анімэ-экранізацыі Марыё гуляе ў відэагульню, якая ажывае, што робіць яе родапачынальнікам паджанру ісэкая пра трапленне ў відэагульні.
Руда (Сноўскі раён)
Руда́ (Руда́) — вёска ў Сноўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сноўскай гарадской абшчыны.
Ісэкай
Сучасныя творы
Ролевая прыгодніцкая гульня Moon: Remix RPG Adventure (1997), і франшызы Digimon Adventure (1999) і .hack (2002) былі аднымі з першых работ, якія прадстаўляюць канцэпцыю ісэкая як віртуальнага свету, пазней працягнутую Sword Art Online (2002, як веб-раман). Яшчэ адзін анімэ ісэкай з 2000-х — Magical Shopping Arcade Abenobashi (2002).
Папулярным лёгкім раманам і анімэ пра ісэкай у 2000-х быў Zero no Tsukaima (2004), у якім галоўны герой Сайта прызваны з сучаснай Японіі ў фантастычны свет галоўнай гераіняй Луізай. Гэты твор папулярызаваў жанр ісэкай у вэб-раманах і лёгкіх раманах, разам з вэб-сайтам выдавецтва карыстальніцкіх раманаў Shōsetsuka ni Narō (скарочана Наро). Фан-фікшн Zero no Tsukaima стаў папулярным на Наро ў канцы 2000-х гадоў, у выніку спарадзіўшы на сайце жанр раманаў ісэкай, які таксама вядомы як Наро (なろう系). Аўтары фан-фікшн па Zero no Tsukaima з часам пачалі пісаць арыгінальныя раманы ў жанры ісэкай, напрыклад Re:Zero (2012). Анімэ-адаптацыя Sword Art Online у 2012 годзе папулярызавала жанр ісэкай ў анімэ, што прывяло да публікацыі большай колькасці ісэкаяў на Наро, пасля адаптаваных у анімэ. Прыкладна ў гэты час быў уведзены тэрмін «ісэкай».
Пазнейшыя творы, такія як Knight’s & Magic і Youjo Senki (абодва 2010), уключалі смерць і перараджэнне герояў у іншым свеце. Самым уплывовым раманам жанру ісэкай у гэтым плане быў Mushoku Tensei (2012), які пачынаўся як раман Наро і папулярызаваў паджанр ісэкай праз рэінкарнацыю, усталяваўшы пры гэтым шэраг агульных тропаў ісэкая. Mushoku Tensei быў самым папулярным раманам Наро на працягу шэрагу гадоў, і, такім чынам, служыў кропкай адліку для шматлікіх пісьменнікаў ісэкаяў, якія рушылі ўслед за ім.
Жанр ісэкай стаў настолькі папулярным у пачатку і сярэдзіне 2010-х, што пачаў выклікаць негатыўныя водгукі як у Японіі, так і за мяжой з боку тых, хто лічыў, што яго зрабілася зашмат на рынку мангі і анімэ. У 2016 годзе японскі конкурс апавяданняў, арганізаваны Bungaku Free Market і Shōsetsuka ni Narō, наклаў поўную забарону на любыя заяўкі, маючыя ў жанрах ісэкай. У 2017 годзе выдавец Kadokawa таксама забараніў ісэкай-апавяданні ва ўласным конкурсе раманаў у стылі анімэ/манга У маі 2021 года Kadokawa абвясціла, што ў ліпені таго ж года адкрые «Музей Ісэкая».