cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Забор’е (Гарадоцкі раён)
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Прудніцкага сельсавета.
Вялікі тэатр
Вялікі тэатр (Большой театр), Дзяржаўны акадэмічны Вялікі тэатр Расійскай Федэрацыі — тэатр оперы і балета; адзін з цэнтраў рускай і сусветнай музычнай тэатральнай культуры.
Заснаваны ў 1776 годзе ў Маскве на базе трупы, створанай і князем П. В. Урусавым. Спектаклі даваліся ў будынку на вуліцы (называўся Пятроўскі тэатр), з 1824 года — у сучасным будынку (архітэктар В. Бавэ, паводле праекта ; рэканструяваны ў 1856 годзе, архітэктар А. К. Кавас). Напачатку ставіліся замежныя і перыя расійскія оперы і балеты, пазней — шэдэўры сусветнай класікі і сучасных кампазітараў). З пачатку 20 стагоддзя сусветнае прызнанне атрымала руская вакальная (Ф. Шаляпін, А. Няжданава, Л. Собінаў) і балетная (К. Гельцэр, ) школы, звязаныя з дзейнасцю Вялікага тэатра. З 1919 года акадэмічны. У 1924-59 гадах у памяшканні былога працаваў філіял Вялікага тэатра, у 1961-89 гадах спектаклі ішлі і ў Крамлёўскім Палацы з’ездаў (сучасны Дзяржаўны Крамлёўскі Палац).
У розныя гады ў тэатры працавалі: дырыжоры, Г. Раждзественскі, Я. Святланаў; спевакі , , С. Лемешаў, І. Казлоўскі, , Г. Вішнеўская, , Алена Васілеўна Абразцова, , Т. Сіняўская, , , , , ; салісты балета Г. Уланава, В. Лепяшынская, М. Сямёнава, М. Плісецкая, Н. Бяссмертнава, К. Максімава, У. Васільеў, М. Ліепа, , , ; рэжысёры , ; балетмайстры Л. Лаўроўскі, Ю. Грыгаровіч.
Прагрэсіўны метал
Прагрэсіў-метал (прагрэсіўны метал ці, скарочана — прог-метал) — гэта спалучэнне прагрэсіўнага рока і хэві-метала.
Прагрэсіў-метал змешвае моцны, гітарна-арыентаваны гук метала са складанасцю кампазіцый, няроўнымі рытмамі і віртуознасцю выканання прагрэсіў-рока. Частка прог-металічных гуртоў адчуваюць моцны ўплыў джаз-ф’южна і класічнай музыкі. Як і ў прагрэсіўным року, кампазіцыі прадстаўнікоў прагрэсіў-метала значна даўжэй за стандартных прадстаўнікоў метала, да таго ж яны часцяком звязаныя ў канцэптуальныя альбомы. Як вынік, прагрэсіўнага метала значна менш у радыёэфіры і тэлебачанні.
Гісторыя
З’яўленне прагрэсіў-метала звязана ў першую чаргу з прагрэсіў-рок-гуртамі ад позніх 1960-х да сярэдзіны 1970-х, такіх як Yes, Pink Floyd, Emerson, Lake and Palmer, Jethro Tull, King Crimson, Genesis, Gentle Giant, Focus, Renaissance, The Alan Parsons Project, ранні Queen, Kansas, Atomic Rooster, Uriah Heep і Rush. Апошнія пяцёра дадавалі значны элемент «металічнасці» ў сваю музыку. Стыль адасобіўся ў сярэдзіне 1980-х. Гурты кшталту Fates Warning, Queensrÿche і Dream Theater узялі адметныя рысы гэтых ранейшых гуртоў (у асноўным кампазіцыйныя адметнасці) і дадалі да гэтага хэві-металічныя асаблівасці, што асацыююцца з раннімі Metallica, Megadeth і Iron Maiden. Вынік можна апісаць як прагрэсіўны рок з гучаннем метала.
Тры асноўныя стыляўтваральнікі заўсёды мелі вельмі адрознае гучанне. Queensryche былі найбольш меладычнымі з іх і таму атрымалі найвялікшы камерцыйны поспех. Dream Theater больш за іншых апіраліся на традыцыйны прог-рок і таксама спачатку вельмі шмат абапіраліся на выканальніцкія здольнасці ўдзельнікаў, ужо пазней закінуўшы большасць прыкмет класічнага прог-рока (акрамя складанасці) у бок больш моднага і вострага металічнага гучання. Fates Warning былі найбольш агрэсіўнымі і цяжкімі. Яны з большага атаясамліваюцца з трэш- і экстрым-метал сцэнамі, якія вывелі іх у выніку да двух іншых выканаўцаў як паўнавартых бацькоў стылю.
Герб Дзятлавічаў
Герб Дзятлавічаў — герб аграгарадка Дзятлавічы Лунінецкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Герб Дзятлавічаў уяўляе сабой варажскі шчыт, у блакітным полі якога намалявана ўверсе сярэбраная лілеяпадобная кветка, унізе — сярэбраны крыж, каля асновы якога размешчаны герб «Размер» — два злучаныя трохвугольнікі.
Сінгл
Сінгл (Single ад Single Play record) — першапачаткова грамафонная пласцінка, на кожным з бакоў якой змяшчалася толькі адна музычная кампазіцыя. Паняцце «сінгл» з'явілася ў 1950-я гады, каб акрэсліць розніцу паміж паўнавартаснымі пласцінкамі і пласцінкамі з адной або дзвюма песнямі. Цяпер сінглы таксама выдаюцца на кампакт-дысках і DVD.
Гісторыя
Першапачатковы стандарт на сінглы быў закладзены ў канцы XIX стагоддзя падчас з'яўлення камерцыйных грамафонных запісаў. Спачатку існавалі шматлікія стандарты дыскаў з рознымі хуткасцямі (ад 18 да 78 абаротаў на хвіліну) і фізічнымі памерамі (да 12" ці 30 сантыметраў), але да 1910 года ўстаялася практыка выкарыстання 10" (25 см) 78 абаротавых дыскаў.
Тэхнічныя адметнасці грамафонных дыскаў вызначылі фармат камерцыйных запісаў напачатку 1900-х. Прымітыўная тэхналогія і характарыстыкі рэкордараў і прайгравальнікаў абмяжоўвалі шчыльнасць запісу дый змушалі выкарыстоўваць вялікія хуткасці кручэння дыскаў дзеля дасягнення прымальнай якасці запісу. Лічба ў 78 абаротаў на хвіліну была абраная на стандарт з-за таго, што прадстаўлены электрычна-прывадны рухавік, які сталі выкарыстоўваць у гукапрайгравальнай апаратуры, меў абаротавую хуткасць 3600 абаротаў на хвіліну і перадаткавы лік 46:1, што забяспечвала хуткасць у 78.26 абаротаў на хвіліну.
Пералічаныя фактары сумесна з дыяметрам дыска ў 10" абумовілі працягласць запісу на кожным баку дыска ў 3 хвіліны. Гэты фармат істотна паўплываў на працэс стварэння музыкі, бо і аўтары, і выканаўцы сталі імкнуцца да таго, каб трапіць у гэтыя межы. Троххвілінны стандарт захоўваўся да 1960-х, калі паляпшэнне тэхнікі запісу і прынцыпова новы мастэрынг дазволілі павялічыць працягласць запісу, сінгл The Beatles 1968 «Hey Jude» доўжыўся 7 хвілін, прадэманстраваўшы гэткім чынам новую свабоду творцаў.
Сінглы змяшчаліся на разнастайных носьбітах, такіх як 7" (18-см), 10" (25-см) і 12" (30-см) вінілавыя дыскі (звычайна разлічаныя на хуткасць у 45 АНХ); 10" (25-см) шэлакавыя дыскі (78 АНХ); касеты, 8- і 12-сантыметровыя (3" і 5") CD-сінглы і 7" (18-см) пластыкавыя флексі-дыскі. Іншыя, менш распаўсюджаныя фарматы, уключалі сінглы на лічбавай кампактавай касеце, DVD, і LD, гэтаксама як і шматлікія разнастайныя нестандартныя вінілавыя дыскі (5″/12 см, 8″/20 см, etc.).
Найбольш распаўсюджаным фарматам сінгла з'яўляецца так званая «саракапятка» (45, ці 7").
45 АНХ стандарт быў прадстаўлены ў 1949 кампаніяй RCA як больш якасная і трывалая замена старым 78 АНХ шэлакавым дыскам. Першыя «саракапяткі» былі манафанічнымі, з запісам на абодвух баках дыска. Стэрэафанічныя запісы набылі распаўсюджанне ў 1960-х, амаль усе запісы на пачатку 1970-х ужо былі стэрэафанічнымі.
Акрамя стандарту на 7" сінглы, распаўсюджанне ў 1970-х дыскатэк прывяло да таго, што дыджэі стварылі попыт на 12" сінглы з большым часам гучання, які дазваляў змясціць дадатковыя танцавальныя міксы трэкаў. Да таго ж, большы памер дыска абумаўляў яго большую трываласць і лепшы дынамічны дыяпазон гуку. Нягледзячы на спад папулярнасці, 12" дыскі застаюцца стандартам на танцавальных пляцоўках.
Продажы сінглаў фіксаваліся ў хіт-парадах, часцяком, у так званых Top-40. Гэтыя спісы публікаваліся ў мас-медыях, такіх як часопісы, тэлевізійныя і радыё-праграмы. Трапіць у хіт-парад мог толькі той сінгл, які адпавядаў гэтак званаму «фармату», які тычыўся як колькасці трэкаў, так і яго даўжыні.
У папулярнай музыцы камерцыйная і мастацкая каштоўнасць сінглаў (у параўнанні з альбомам і EP) істотна змянялася ў розныя часы. Першапачаткова сінглы былі накіраваныя на рынак цінейджараў і дзетак, чыі фінансавыя мажлівасці былі больш абмежаваныя. Росквіт сінглаў прыпаў на 1950-я — пачатак 1960-х, час узнікнення рок-музыкі. У далейшым роля сінглаў паступова змяншалася, а роля альбомаў — павышалася. Да 2000-х роля іх працягвала памяншацца, а з масавым пераходам на CD склалася сітуацыя, калі сінгл і альбом у прамоцыі каштуюць аднолькава, але альбом прадаецца за большыя грошы, таму можна казаць аб амаль суцэльнай адмове ад ужывання сінглаў.
У танцавальнай музыцы склалася іншая сітуацыя, і значная частка танцавальнай музыкі па-ранейшаму распаўсюджваецца на 12" вінілавых сінглах.
Звязанай з'явай можна лічыць з'яўленне рынглаў (ад англійскіх назваў сінгл і рынгтон — мелодыя званка), калі актуальныя сінглы ператвараюцца ў мелодыю званка мабільнага тэлефона. У верасні 2007 Sony BMG прадставіла новы фармат так званага рынгла, які змяшчаў акрамя трох кампазіцый выканаўцы яшчэ і дасягальны з камп'ютара рынгтон на мабільны тэлефон. У працяг гэтай тэндэнцыі сінгл стаў уяўляць сабой сам рынгтон. Рынгтон звар'яцелая жабка, гіт 2004 года, ператварыўся ў чэрвені 2005 у асобны сінгл, які заняў першае месца ў брытанскіх хіт-парадах.
Назва
Іншай распаўсюджанай беларускай назвай сінгла з'яўляецца самотнік. Слова было прыдумана ў калектыве гурта N.R.M., калі той у 2000 годзе запісаў і выдаў свой першы сінгл Samotnik.
Герб Дварца
Герб Дварца — герб аграгарадка Дварэц Лунінецкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Герб Дварца ўяўляе сабой варажскі шчыт, скошаны злева, у правым блакітным полі якога намалявана сярэбраная лілеяпадобная кветка, у левым залатым у левы перавязь размешчаны тры ягады клубніц чырвонага колеру.
Бардыя
Бардыя або Смердыс (Σμέρδις) — прадстаўнік роду Ахеменідаў, малодшы сын Кіра Вялікага.
Імя
Па-персідску яго імя гучала як Бардыя, у той самы час грэкі прыводзяць іншыя варыянты: Ктэсій — Таніяксарх, Ксенафонт — Танааксар, Юстын — Мергіс, а Эсхіл — Мардас. Найбольш жа замацавалася імя Смердыс, якое прыводзяць у сваіх творах Анакрэонт і Алкей.
Жыццё
Быў прызначаны ім кіраваць усходнімі правінцыямі (Бактрыяй і іншым). Паводле афіцыйнае версіі персідскай гістарыяграфіі (якую паўтарае Герадот), ён быў забіты па загаду старэйшага брата Камбіза перад адбыццём апошняга ў Егіпет.
Асцерагаючыся хваляванняў, Камбіз трымаў яго смерць у сакрэце, што дазволіла самазванцу-магу, чыё праўдзівае імя было Гаўмата, абвясціць сябе каралём (11 сакавіка 522 да н.э.), заручыцца падтрымкай незадаволенага Камбізам насельніцтва і кіраваць Персідскай імперыяй на працягу сямі месяцаў. Пэўнага аб гэтым часе вядома мала, за выключэннем указанняў на тое, што Бардыя-Гаўмата на тры гады скасаваў падаткі і ваенную павіннасць, перанёс сталіцу ў Мідыю і разбурыў нейкія храмы.
Бардыя-Гаўмата быў замардаваны 29 верасня змоўшчыкамі на чале з Дарыем, які ўзяў стырны кіравання ў свае рукі, узаконіў сваю ўладу шляхам шлюбу з Парміс, дачкой сапраўднага Смердыса, і ўсталяваў штогадовае свята «збіцця магаў», падчас якога «ніводнаму магу нельга з’яўляцца на вуліцы, і ўсе яны сядзяць дома» (Герадот). Пытанне аб тым, ці быў Бардыя самазванцам, застаецца адкрытым, бо адзінай крыніцай звестак антычных гісторыкаў, відаць, быў сам Дарый і яго Бехістунскі надпіс.
Прыхільнікі традыцыйнае версіі засноўваюцца на тым, што сам Камбіз перад смерцю прызнаўся ў братазабойстве і выкрыў самазванства Гаўматы. Гор Відал, сярод іншых, мяркуе, што гісторыя аб самазванцу была вынайдзеная Дарыем для апраўдання захопу ўлады. Як бы то ні было, Гаўмата не быў апошнім Ілжэбардыем: яшчэ адзін самазванец (Вах'яздата) быў захоплены ратнікамі Дарыя праз год пасля яго прыходу да ўлады.
Барды (Украіна)
Барды (Ба́рди) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Кабішча
Кабі́шча (, Кабище) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
У 1925—1954 гадах цэнтр Кабішчанскага сельсавета.
Марыа Назалі Рока дзі Карнеліяна
Яго Высокапраасвяшчэнства кардынал Марыа Назалі Рока дзі Карнеліяна (Mario Nasalli Rocca di Corneliano), (12 жніўня 1903, П’ячэнца, каралеўства Італія — 9 лістапада 1988, Рым, Італія) — італьянскі курыяльны кардынал, пляменнік кардынала Джавані Батыста Назалі Рока дзі Карнеліяна. Магістр Папскай Палаты з 29 кастрычніка 1958 па 15 жніўня 1967. Прэфект Апостальскага палаца з 15 жніўня 1967 па 9 красавіка 1969. Тытулярны архібіскуп Анцыа з 11 па 20 красавіка 1969. Кардынал-дыякан з дыяканствам S. Giovanni Battista decollato з 28 красавіка 1969 па 30 чэрвеня 1979. Кардынал-святар з тытулам царквы pro illa vice S. Giovanni Battista decollato з 30 чэрвеня 1979.
Білка (Корасценскі раён)
Білка (Бі́лка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Лядзешня (Клімавіцкі раён)
Лядзе́шня (, Ледешня) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілаславіцкага сельсавета.
Да 2 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Галіцкага сельсавета.
Куркі
Ку́ркі (, Курки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Страсмільгінскага сельсавета, да 23 студзеня 2014 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Радунскага пассавета.
Каменка (Гарадоцкі раён)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Прудніцкага сельсавета, да 26 сакавіка 1973 года — у склад Пальмінскага сельсавета , да 12 жніўня 1974 года — у склад Прудніцкага сельсавета.
Герб Вулькі 2
Герб Вулькі 2 — герб аграгарадка Вулька 2 Лунінецкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Герб Вулькі 2 уяўляе сабой варажскі шчыт, у чырвоным полі якога намаляваны перакрыжаваныя залатыя цэп і каса, у ніжняй частцы шчыта — трохвугольны ўскраек блакітнага колеру, на якой размешчана сярэбраная лілеяпадобная кветка.
Рудня-Білкіўска
Рудня-Білкіўска (Рудня-Білківська) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Балярка (Корасценскі раён)
Балярка (Боля́рка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Мажэйкі (Воранаўскі раён)
Мажэ́йкі (, Можейки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Кулі (Гарадоцкі раён)
Кулі́ (, Кули) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Мядзюшы
Мя́дзюшы (, Мядюши) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Мікалаеўка (Клімавіцкі раён)
Мікала́еўка (, Миколаевка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілаславіцкага сельсавета.
Да 2 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Галіцкага сельсавета.
Латыгава (Гарадоцкі раён)
Латы́гава (, Латыгово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Герб Бастыні
Герб Бастыні — герб аграгарадка Бастынь Лунінецкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Герб Бастыні ўяўляе сабой варажскі шчыт, рассечаны «ў слуп», у правым чорным полі якога зверху намалявана лілеяпадобная сярэбраная кветка, левае поле — сярэбранае. У цэнтры шчыта размешчана выява пеўня чырвонага колеру.
Маісеенкі (Гарадоцкі раён)
Маісе́енкі (, Моисеенки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Ахемен
Ахемен (, Ἀχαιμένης) — легендарны заснавальнік роду Ахеменідаў. Кіраваў Персіяй прыблізна ў 705—675 да н.э.
Існуюць некаторыя версіі адносна паходжання яго імя. Грэчаскія гісторыкі, якія даследвалі інда-іранскую этымалогію, лічылі, што імя значыла «уладальнік сяброўскага розуму» (haxā — сябар, manah — розум). Тым не менш, сучасныя даследчыкі лічаць гэту версію памылковай і прапануюць іншую: Haxāmaniš — «натхнёны духам паслядоўнікаў».
Вельмі часта лічыцца легендарнай асобай. Клаўдзій Эліян у «De Natura Animalium» піша, што Ахемен быў выгадаваны арлом. Паводле Платона, Ахемен/Перс быў сынам эфіопскай царэўны Андрамеды і Персея і ўнукам Зеўса (згодна з іншай версіяй быў сынам Эгея). Пазней Перс стаў лічыцца бацькам Ахемена. Бехістунскі надпіс Дарыя І і Герадот называюць яго бацькам Тэіспа, продкам Кіра II і Дарыя І. Аднак Кір II у Вавілонскім цыліндры, дзе пералічыны яго радавод, не ўпамінае Ахемена. У тэксце з Пасаргадаў Кір II называе сябе Ахеменідам, але, магчыма, што гэты тэкст быў складзены пасля смерці Кіра Дарыем І, каб узаконніць свой захоп улады. Як бы ні было, пазнейшыя персідскія цары вельмі шанавалі Ахемена і лічылі яго сваім продкам.
Калі Ахемен быў рэальнай гістарычнай асобай, ён жыў у канцы VIII — пачатку VII да н.э. і быў правадыром аднаго з персідскіх плямёнаў (грэкі называюць яго пасаргады) ці першым персідскім царом, васалам Мідыйскай імперыі. Асірыйскі надпіс цара Сінахерыба сцвярджае, што ў 691 да н.э. асірыйцы ў бітве пад Галюле адбілі напад аб’яднанага войска, у складзе якога былі парсуамаш (персы) і анзан на чале з Ахеменам. Пераемнікам Ахемена на пасадзе кіраўніка персаў быў яго сын Тэісп.
Вэлыкы Ліс (Корасценскі раён)
Вэлыкы Ліс (Вели́кий Ліс) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Насавічы (Воранаўскі раён)
Насавічы́ (, Носовичи) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Да 24 красавіка 1978 года хутар уваходзіў у склад Пашкавіцкага сельсавета, да 23 студзеня 2014 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Радунскага пассавета.
Раманава (Гарадоцкі раён)
Рама́нава (, Романово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Новая Казакоўшчына
Но́вая Казако́ўшчына (, Новая Казаковщина) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Герб Вялікіх Чучавічаў
Герб Вялікіх Чучавічаў — герб аграгарадка Вялікія Чучавічы Лунінецкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Недзведзь
Не́дзведзь (, Недведь) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілаславіцкага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (984001—985000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (984001—985000)
Корынскі кляштар
Корынскі кляштар (Kloster Chorin) — былое цыстэрцыянскае абацтва паблізу мястэчка Корын за 6 км на поўнач ад Эберсвальдэ ў Барніме федэральнай зямлі Брандэнбург.
Кляштар заснаваны ў 1258 годзе брандэнбургскімі маркграфамі пад назвай Марыензэе. Абацтва знаходзілася на мяжы ўладанняў Асканіяў і зямель палабскіх славян. Секулярызаваны ў 1542 годзе.
Яскравы ўзор цаглянай готыкі, помнік архітэктуры і месца правядзення культурных мерапрыемстваў, у прыватнасці, штогадовага фестывалю «Корынскае музычнае лета», які праводзіцца з 1964 года.
Паводле адной з версій, назва Корын мае славянскае паходжанне і роднасная слову «хворы».
Ордэн «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Ордэн «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай» (Ordine al merito della Repubblica Italiana, скарочанае найменне OMRI) — вышэйшы ордэн Італіі.
Главой ордэна з’яўляецца Прэзідэнт Італіі, ён узначальвае Савет ордэна, у які, апроч Прэзідэнта, уваходзяць Канцлер ордэна і 16 членаў. Канцылярыя ордэна знаходзіцца ў Рыме.
Гісторыя ордэна
Заснаваны законам № 178 ад 3 сакавіка 1951 года (набыў моц з 1952 года). Ордэн прызначаны для ўзнагароджання за значныя заслугі перад нацыяй у вобласці літаратуры, мастацтва, эканомікі, дабрачыннасці, грамадскай і гуманітарнай дзейнасці. Узнагароджваюцца грамадзянскія і ваенныя дзяржаўныя служачыя за выдатныя заслугі.
Ордэн замяніў адмененыя ў 1951 годзе каралеўскія ордэны Дабравешчання (Ordine della santissima Annunziata), Кароны Італіі (Ordine della Corona d’Italia) і Святых Маўрыкія і Лазара (Ordine dei Santi Maurizio e Lazzaro)
30 сакавіка 2001 года ўсталяваны новыя ордэнскія знакі.
Кавалер Вялікага крыжа на ланцугу
(1951—2001 гады); (з 2001 года)
Найвышэйшая ступень ордэна. Ступень прызначана для глаў дзяржаў. Знак ордэна носіцца на ланцугу, залатая васьміканцовая зорка на левым боку грудзей.
Кавалер Вялікага крыжа
(1951—2001 гады); (з 2001 года)
Кавалеры носяць знак на зялёна-чырвонай плечавой стужцы і васьміканцовую зорку на левым боку грудзей.
Вялікі афіцэр
(1951—2001 гады); (з 2001 года)
Узнагароджаныя носяць знак на шыйнай стужцы (жанчыны на банце, на грудзі) і чатырохканцовую зорку (да 2001 года — васьміканцовую) на левым боку грудзей.
Камандор
(1951—2001 год); (з 2001 года)
Знак носіцца на шыйнай стужцы, зоркі няма. Жанчыны носяць знак на грудзі, на банце з ордэнскай стужкі.
Афіцэр
(1951—2001 год); (з 2001 года)
Залаты знак, без эмалі, носіцца на левым боку грудзі. Для жанчын прадугледжаны бант з ордэнскай стужкі.
Герб Багданаўкі
Герб Багданаўкі — герб аграгарадка Багданаўка Лунінецкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Герб Багданаўкі ўяўляе сабой варажскі шчыт, перасечаны «ў пояс», у верхнім блакітным полі якога намалявана сярэбраная лілеяпадобная кветка, у ніжнім зялёным — палова кола сярэбранага колеру.
Ордэн «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Кавалер
Сярэбраны знак, без эмалі, носіцца на левым боку грудзей. Для жанчын прадугледжаны бант з ордэнскай стужкі.
Парадак узнагароджання
Ордэнам узнагароджвае Прэзідэнт Італіі са згоды Старшыні Савета Міністраў Італіі. У асобых выпадках, Прэзідэнт можа узнагароджваць па ўласнай ініцыятыве (Motu proprio).
Звычайна, узнагароджанне здзяйсняецца 2 разы ў год — 2 чэрвеня (Дзень заснавання рэспублікі) і 27 снежня (Дзень Канстытуцыі).
Узнагароджваюць ордэнам асоб старэйшых за 35 гадоў. Як правіла, прамежак паміж узнагароджаннямі павінен складаць не менш за тры гады. Сенатары і Дэпутаты не могуць быць узнагароджаны ордэнам да выхаду ў адстаўку.
Саўчонкі (Гарадоцкі раён)
Саўчо́нкі (, Савчёнки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Новыя Смільгіні
Но́выя Смільгі́ні (, Новые Смильгини) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Страсмільгінскага сельсавета, да 23 студзеня 2014 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Радунскага пассавета.
Палачанскі сельсавет
Палача́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Палачаны.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2332 чалавекі, з іх 95,9 % — беларусы, 2,4 % — рускія.
Жуанот Мартурэль
Жуанот Мартурэль (Joanot Martorell; паміж 1405 і 1415, Валенсія — сакавік або красавік 1468, Чірывелья, Валенсія) — валенсійскі пісьменнік, аўтар першага рыцарскага рамана «Тырант Белы», напісанага на валенсійскай каталонскай мове.
Біяграфія
З арыстакратычнай сям’і. Пражыў бурнае жыццё, поўную падарожжаў, рыцарскіх бітваў і любоўных авантур. Да нас дайшлі, у форме афіцыйных пасланняў і завераных герольдам актаў, тры яго выклікі на паядынак. У пошуках арбітра для першага з іх, падставай для якога паслужыла парушэнне шлюбнага абяцання, дадзенага яго сястры, Мартурэль заехаў у Лондан. Да канца жыцця дайшоў да жабрацтва.
Творчасць
Пісаў лісты аб сваіх баявых подзвігах, перавёў стараанглійскую паэму «Гі з Варвіка» (падчас знаходжання ў Англіі), якая часткова ўвайшла ў раман «Тырант Белы». Застаўся вядомы раманам «Тырант Белы», пра які з пахвалой адазваўся Сервантэс у «Дон Кіхоце».
Водгук Сервантэса
— З намі хросная сіла! — Закрычаў святар. — Як, і Тырант Белы тут ? Дайце мне яго, дружа, гэта ж скарбніца асалод і паклады уцех. У ім выведзеныя доблесны рыцар дон Кірыэлейсон Монтальванскі, брат яго, Томас Мантальванскі, і рыцар Фансека, у ім малюецца бітва адважнага Тыранта з догам, у ім апісваюцца хітрасці панны Радасці, шашні ўдавы Патрафіры і, нарэшце, сардэчная схільнасць імператрыцы да яе конюха Іпаліта. Запэўніваю вас, шаноўны сябар, што ў развазе склада гэта лепшая кніга ў свеце. Рыцары тут ядуць, спяць, паміраюць на сваім ложку, перад смерцю складаюць завяшчанні, і яшчэ ў ёй шмат такога, што ў іншых кнігах гэтага гатунку адсутнічае. З усім тым аўтар яе наўмысна нагарадзіў столькі ўсякай марнасці, што яго варта было б прысудзіць да пажыццёвай катаргі. Вазьміце яе з сабой, прачытайце, і вы ўбачыце, што я сказаў пра яе сапраўдную праўду.
Прызнанне
Раман Мартурэля перавыдаецца да гэтага часу, у іспанамоўным свеце існуюць яго пераказы для дзяцей. Майстэрства Мартурэля пільна аналізуе Марыё Варгас Льёса. Фільм паводле рамана зняў каталонскі кінарэжысёр Вісэнтэ Аранда (2006, сярод іншых, у фільме занятыя Вікторыя Абрыль і Джанкарла Джаніні).
Нікі Лаўда
Андрэас Нікалаус Лаўда (Andreas Nikolaus Lauda,,  — ), больш вядомы як Нікі Лаўда — аўстрыйскі аўтагоншчык, трохразовы чэмпіён свету ў класе Формула-1. Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры спартыўны менеджар, затым каментатар нямецкага тэлеканала RTL, эксперт па аўтагонках.
Артаферн I
Артаферн (па-эламску: Irdapirna, Ἀρταφρένης; ? — пасля 493 да н.э.) — персідскі сатрап, прадстаўнік дынастыі Ахеменідаў, сын Гістаспа, брат Дарыя І.
Каля 513 да н.э. прызначаны сатрапам Лідыі замест Атана. У 507 да н.э. прымаў афінскіх паслоў, якія прапанавалі яму «зямлю і ваду» — старажытны знак падпарадкавання. У 499 да н.э. грэчаскі тыран Мілета Арыстагор папрасіў у Артаферна дапамогі ў захопе Наксаса. У адказ Артаферн вылучыў войска на чале з Мегабатам. Аднак не зусім удалы паход паказаў іанійскім грэкам, што персы не непераможныя.
У выніку іанійскія грэчаскія гарады з дапамогай Афінаў паўсталі супраць персаў. Разам яны здолелі нават захапіць сталіцу Лідыі Сарды. Аднак Артаферн, абараніўшы замак, дагнаў адступіўшых грэкаў і разбіў іх. Адбудаваўшы Сарды, ён далучыўся да іншых военачальнікаў, якія ваявалі з паўстанцамі, што пацвярджаецца як Герадотам, так і персепальскімі таблічкамі.
У 493 да н.э., калі паўстанне ўжо было задушана, Артаферн рэарганізаваў кіраванне сваёй сатрапіяй. Грэчаскі астраном Гекатэй Мілецкі папрасіў яго быць міласцівым да пераможаных, і, на дзіва, Артаферн стрымаў дадзенае слова. Гэта апошні вядомы ўчынак Артаферна напасадзе сатрапа Лідыі. Яго пераемнікам на гэтай пасадзе быў яго сын, таксама Артаферн.
Герб Ляхчыцаў
Апісанне
Герб Ляхчыцаў уяўляе сабой варажскі шчыт, у сярэбраным полі якога намалявана жаночая фігура ў чырвона-сініх адзеннях, залатой кароне, якая стаіць на ўскрайку зялёнага колеру і трымае ў правай руцэ залаты меч лязом уніз.
Післяціна
Після́ціна (, Пислятино) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілаславіцкага сельсавета.
Да 2 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Галіцкага сельсавета.
Орлі
О́рлі (, Орли) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Хабаты
Хабаты́ (, Хоботы) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Палюнцы
Палю́нцы (, Палюнцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Сюбараўка
Геалогія
За 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца Кабішаўскае радовішча даламіту (ад назвы былой вёскі Кабішы). Пластавы паклад звязаны з карэннымі адкладамі франкскага яруса (верхні дэвон). Ускрыша ўтворана пяскамі, супескамі, пясчана-жвіровым матэрыялам.
Царква Святога Марціна (Ландсгут)
Калегіяльная царква Святога Марціна (Kollegiatstiftskirche St. Martin und Kastulus) — храм у горадзе Ландсгут, прысвечаны Марціну Турскаму.
Гісторыя
Будаўніцтва царквы пачалося ў 1389 годзе (паводле іншых крыніц, у 1392 годзе) на месцы невялікай царквы, а завяршылася паміж 1500 і 1507 гг. Ва ўзвядзенні храма ўдзельнічала пяць архітэктараў, першым на працягу 26 гадоў быў Ханс фон Бурггаўзен, пазней пахаваны ў царкве. Храм узводзіўся на ахвяраванні гарадскіх жыхароў, таму ў горадзе ён мае неафіцыйную назву «Народны сабор».
У 1598 годзе царква стала калегіяльнай. У 2001 годзе цэрквы Папам Рымскім быў прысвоены статус малой базілікі.
Архітэктура
Будынак з'яўляецца ўзорам баварскага зальнага храма і цаглянай готыкі. Вышыня — 130,6 м. Гэта самая высокая царква Баварыі, самая высокая цагляная царква ў свеце, а таксама адна з найвышэйшых пабудоў з цэглы, якая, паводле некаторых звестак, саступае толькі дымавой трубе Анаконды.
У досыць сціпла аформленым інтэр'еры прыцягвае ўвагу распяцце, адно з найбуйнейшых перыяду позняй готыкі, створанае Майклам Эрхардам у 1495 годзе.
Акрамя цэглы і вапняку пры будаўніцтве выкарыстоўваліся і іншыя матэрыялы. Вокны і парталы царквы святога Марціна выкананы са склюдаванага каменя. Алтар выраблены з пясчаніка ў 1424 годзе, кафедра — з каменя ў 1422 годзе. Высокая і стройная званіца ўвянчана шпілем з каронай. Арган з'явіўся ў царкве ў XVII стагоддзі.
Штральзундская ратуша
Штральзундская ратуша (Stralsunder Rathaus) — ратуша ў горадзе Штральзунд. Будынак ратушы пабудаваны ў XIII стагоддзі і з'яўляецца адным з узораў цаглянай готыкі. Знаходзіцца на плошчы Стары Рынак побач з царквой Святога Мікалая.
Гісторыя
Дакладны пачатак будаўніцтва ратушы невядомы і датуецца прыкладна 1250 годам. Першыя запісы пра дзеючую ратушу датаваны 1271—1278 гг. Спачатку будынак выкарыстоўваўся як гандлёвае памяшканне, сутарэнні і гарышча выкарыстоўваліся пад склады. У XIV стагоддзі, да 1340 года, будынак быў пашыраны, а фасад упрыгожылі статуямі і гербамі. У XVI стагоддзі ва ўсходнім крыле была пабудавана вітая лесвіца, у заходнім крыле — драўляная лесвіца на гарышча, пазней, у 1579 годзе, была збудавана і каменная лесвіца ў стылі Рэнесанс. 12 чэрвеня 1680 года адбыўся пажар, згарэлі драўляныя дах і галерэя ў двары. Пазней дах пакрылі дахоўкай. У снежні 1782 года здарыўся новы пажар, але без сур'ёзных пашкоджанняў. У 1881 годзе пачалася рэканструкцыя пад кіраўніцтвам Эрнста фон Хасельберга, была знята тынкоўка і ратуша прыняла больш сярэднявечны выгляд.
Сёння ў ратушы размяшчаецца гарадская адміністрацыя, бюргершафт і ЗАГС.
Папішкі (Воранаўскі раён)
Папі́шкі (, Попишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Пожар (Галіцкі сельсавет)
По́жар (, Пожар) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мілаславіцкага сельсавета.
Да 2 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Галіцкага сельсавета.
Хартова
Харто́ва (, Хортово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Прудніцкага сельсавета.
Арыярамн
Арыярамн (, Ἀριαράμνης; каля 645 да н.э — ?) — легендарны цар Парсы, ядра будучай Персідскай імперыі.
Імя Ariyāramna перакладаецца як «той, хто прыносіць мір арыям (іранцам)». Верагодна, быў братам Кіра І і сынам Тэіспа, але гэта не пацверджана. У любым выпадку быў прадсташніком роду Ахеменідаў. Згодна з Бехістунскім надпісам, які з'яўляецца ці не адзіным сведчаннем пра Арыярамна, быў першым царом Парсы, якая ўтварылася пасля расколу дзяржавы Тэіспа і ўключала 10 з 12 персідскіх плямёнаў. Пасля захопу яго ўладанняў мідыйскім царом Кіяксарам II, страціў сваю пасаду, якая дасталася ці яго сыну Арсаму, ці Кіру І.
Табліцы з Гамадана
У 1930 у раёне Гамадана былі знойдзеныя 2 залатыя табліцы з тэкстам ад першае асобы на старажытнаперсідскай. На табліцах распавядаецца пра кіраванне Арыярамна і яго сына Арсама. Ніжэй прыведзены тэкст адной з табліц:
''Арыярамн, вялікі цар, цар цароў, цар Персіі, сын цара Тэіспа, унук Ахемена. Кажа цар Арыярамн: Гэтая краіна Персія, якой я валодаю, поўнай добрых коняў, добрых людзей, вялікі бог Агурамазда дараваў яе мне. Міласцю Агурамазды, я цар гэтай краіны. Цар Арыярамн кажа: дапамажы мне Агурамазда.''
Але сёння дадзеныя таблічкі значнай часткай даследчыкаў лічацца падробкай, ці то сучаснай, ці старажытнай, бо былі знойдзены на некантралюемых раскопках.
Пасада (Воранаўскі раён)
Паса́да (, Посада) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Шніці
Шніці́ (, Шнити) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
У 1924—1925 гадах цэнтр Шніцінскага сельсавета.
Булахіўка (Корасценскі раён)
Булахіўка (Бу́лахі́вка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Герб Гарадца
Герб Гарадца — герб вёскі Гарадзец Кобрынскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Герб Гарадца ўяўляе сабой барочны шчыт, у сярэбраным полі якога на залатым ускрайку намаляваны немаўля Ісус Хрыстос у сярэбраных адзеннях, які стаіць на каленах Прачыстай Дзевы Марыі, апранутай у адзенне чырвонага колеру на зялёны хітон, і Святая Ганна ў блакітных адзеннях з сярэбраным покрывам на галаве, якая трымае немаўля за руку; над іх галовамі — залатыя німбы.
Арсам
Арсам (, па-вавілонску: Aršamma, па-эламску: Iršama, Ἀρσάμης; каля 615 да н.э — каля 520 да н.э.) — прадстаўнік дынастыі Ахеменідаў, сын Арыярамна.
Імя Aršāma перакладаецца як «Гераічная моц». Магчыма, пэўны час быў царом Парсы, але адмовіўся ад пасады на карысць Кіра II. Пасля, верагодна, пасяліўся ў сваіх уладаннях, дзе ў спакоі пражыў апошнія гады. Магчыма, працягваў карыстацца тытулам «меншы цар» у параўнанні з «вялікім царом», выконваў функцыі сатрапа. На табліцах, знойдзеных у 1945 у Гамадане, называецца царом Персіі, але гэтыя табліцы шматлікія даследчыкі лічаць падробкай. Яго кіраванне ўзгадваецца таксама ў Бехістунскім надпісе, складзеным яго ўнукам Дырыем I.
Ляшчына звычайная
Ляшчына звычайная (Córylus avellána) — від лістападных дравяністыя кустоў і дрэў роду  сямейства.
Тыпавы від роду.
Назва
Ляшчына звычачайная, арахі, арэшнік, ляшчына , рэх, рахі , арэх.
Батанічнае апісанне
Куст вышынёй 2-5 (да 9) м, часам расце дрэвападобным ; крона яйкападобная або плоска-шарападобная. Кара ствалоў гладкая, светлая, карычнявата-шэрая ці шэра-бурая, папярочна-паласатая; парасткаў — буравата-шэрая, апушаная, залозіста-валасістая. Каранёвая сістэма павярхоўная, магутная. Спачатку развіваецца стрыжневы корань, да трэцяга годзе ідзе ўтварэнне бакавых, магутных, вузлаватых каранёў. Адзін з бакавых каранёў, звычайна, больш магутны і доўгі.
Пупышкі адлеглыя, яйкападобныя або круглявыя, злёгку сціснутыя, даўжынёй да 3 мм, чырванавата-бурыя, голыя або тонка опушенные, па краі расніцавыя. Лісце круглява-зваротна-яйкападобнае, круглявае, часам круглява-яйкападобнае або авальнае, даўжынёй 6-12 см, шырынёй 5-9 см, у вяршыні звычайна звужанае ў лязо або коратка завостранае, часам ўсечаныя з насаджаным лязом, ля аснавання сэрцападобныя, няправільна двойчы-зубчастыя, у верхняй частцы звычайна з 5-6 буйнымі лопасцепадобными зубцамі, зверху цёмна-зялёныя, матавыя, знізу зялёныя; маладыя рассеяна апушаныя, пазней зверху голыя, а знізу апушаныя галоўным чынам па жылках. Хвосцікі залозіста-шчаціністыя, даўжынёй 7-17 мм. Прылісткі даўгавата-яйкападобныя, тупыя, валасістыя, рана ападаюць.
Тычынкавыя шышкі даўжынёй да 5 см ; крыючыя лускі густаапушаныя; пылавікі голыя, зверху з пучком валасінак. Цвіце ў красавіку, да распускання лісця.
Плод — сухі лясны арэх, які не ўскрываецца. растуць цесна па два-пяць, часам адзінкавыя. Пладовая абгортка светла-зялёная, аксамітна апушаная, шырокакубкападобная або званочкавая, адкрытая, амаль адной даўжыні з арэхам, складаецца з двух няправільна рассечана-лопасцевых лісточкаў. Арэх амаль шарападобны або некалькі падоўжаны, даўжынёй 18 мм, дыяметрам 13-15 мм, ад светла- да цёмна-карычневага. У 1 кг 870 пладоў. Сярэдняя ўраджайнасць 1 га саду ў 600 кустоў каля 900 кг.
Працягласць жыцця да 100 гадоў.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае ўсю Еўропу, Каўказ і Сярэдні Усход. Самыя паўночныя натуральныя месцапражыванні ляшчыны звычайнай, дзе яна ўтварае найбольш шырокія зараснікі, знаходзяцца ў Нарвегіі, за Палярным кругам, у прыродным рэзерваце, які знаходзіцца паблізу 68° п. ш., а асобныя менш значныя па плошчы — нават некалькі паўночней дадзенага рэзервата. Культывуецца паўсюдна.
Расце на нармальна ўвільготненай глебе ў шыракалістых, мяшаных лясах пераважна кіслічнага і сніткавага тыпаў, а таксама ў хвойных лясах у выглядзе падлеску, часта на , у гарах сустракаецца аж да мяжы лясной расліннасці, на Каўказе падымаецца да 2100—2300 м над узроўнем мора. У стэпавай зоне распаўсюджаная ў, зарасніках кустоў, па берагах рэк і азёр, на схілах пагоркаў і ў стэпавых разам з , , ,  і , , ,  і іншымі раслінамі. Часам ўтварае чыстыя зараснікі.
Валодае выключнай здольнасцю размножвацца каранёвымі атожылкамі, дзякуючы чаму вельмі хутка займае лясныя высечкі і ў лясной гаспадарцы лічыцца пустазельнай раслінай.
Ценявынослівая, пазбягае адкрытых і награваемых сонцам паўднёвых схілаў.
Патрабавальная да багацця глеб — паспяхова расце на багатых вапнаўтрымальных глебах умеранай і падвышанай вільготнасці, на глыбокіх і друзлых горных, на , дэградаваных чарназёмах, дуброў, на найбольш багатых падзолістых глебах і на поймавых глебах у далінах рэк і ручаёў. На бедных пясчаных і забалочаных сфагнава-тарфяных глебах не сустракаецца.
Хімічны склад
У склад ядра ўваходзяць тлушчы (57,4-62,5 %), крухмал і цукры (2,5 %), вітамін В1, каратын, мікраэлементы, 17 % бялкоў.
Лісце ляшчыны звычайнай утрымліваюць эфірны алей, пальміцінавую кіслату, мірыцытразід, цукрозу; кара — эфірны алей, таніны,, ,.
Лісце і кара ляшчыны ўтрымліваюць дубільныя рэчывы (адпаведна 10 і 7 %).
Значэнне і ўжыванне
Ляшчына звычайная — харчовая, алейная, медадайная, лекавая, таніданосная, фарбавальная, драўняная, дэкаратыўная, фітамеліяратыўная расліна.
У харчаванні
Ядро арэха выкарыстоўваюць у кандытарскай і харчовай прамысловасці: з іх гатуюцца спецыфічныя ласункі, напрыклад, іх уварваюць з мёдам і вінаградам; з сухіх ядраў вырабляецца пажыўная мука, з маладых — малако і раслінныя вяршкі. З насення выціскаюць алей — адзін з лепшых. Жмых перапрацоўваецца на шакалад, халву.
Алей
Асабліва цэніцца алей, які здабываюць з ядра арэха. Алей светла-жоўтага колеру, высокай якасці, які нагадвае па смаку. Па сваіх уласцівасцях ён таксама не саступае міндальнаму алею. Арэхавы алей выдатны тым, што пры гарэнні не копціць.
Медыцынскае выкарыстанне
У навуковай медыцыне кара рэкамендуецца пры пашыраных венах, перыфлебітах, капілярных гемарагіях, адвар з лісця — пры гіпертрафіі прадсталёвай залозы.
У народнай медыцыне арэхі ляшчыны ўжываюць пры нырачнакаменнай хваробы, алей — супраць глістоў, высушаную плюску — пры паносах, адзёру — супраць ліхаманкі, лісце — як антысептычны сродак. Адвар лісця п’юць пры захворваннях печані. Эфірны алей і іншыя складовыя часткі кары ляшчыны валодаюць сасудазвужальным дзеяннем.
У народнай медыцыне ядры арэхаў таксама выкарыстоўваюць у харчаванні як сродак ад гіпалактацыі: 30-10 г у суткі адразу ж павышаюць лактацыю на 40-80 мл.
У ветэрынарыі пылок выкарыстоўваюць для лячэння кішачных захворванняў.
У прамысловасці
Драўніна белая са светла-карычневым адценнем, дробнаслойная, цяжкая, цвёрдая, але гнуткая і лёгка колецца, валодае добрымі механічнымі ўласцівасцямі і ўжываецца для гнутых вырабаў (мэбля, абручы, цыбукі, кіі, пляценне кошыкаў і іншыя вырабы). Дае таксама добры, які ўжываецца для вырабу паляўнічага пораху і малявальных алоўкаў.
Пілавінне ўжываецца для асвятлення воцату і ачышчэння мутных і грубых вінаў.
Лісце і кара ляшчыны ўтрымліваюць дубільныя рэчывы (адпаведна 10 і 7 %), а ў кары знаходзяцца прыродныя фарбавальнікі, якімі можна фарбаваць скуру ў жоўты колер.
Кара змяшчае больш за 8 % танінаў і прыдатная для дубленая скур.
У ландшафтным дызайне
У межах свайго арэалу культывуецца і як дэкаратыўная расліна. Ляшчына звычайная заслугоўвае больш шырокага прымянення ў азеляненні гарадоў. Прыдатная для стварэння груп у парках і лесапарках, амаль не пашкоджваецца шкоднікамі. Мае шэраг дэкаратыўных формаў.
У сельскай гаспадарцы
Шырока выкарыстоўваецца як прышчэпа для вываду высокаўраджайных садовых сартоў. Як падлескавая парода, павышае ўрадлівасць глебаў, добра іх зацяняе, ужываецца ў прыяравых і супрацьяравых лесамеліярацыйных насаджэннях, мае выдатныя ветраахоўныя і глебаахоўныя ўласцівасці.
Каштоўная хмызняковая парода для полеахоўных лясных палос, а таксама для замацавання схілаў, яраў і адхонаў.
Іншае
Плады ляшчыны ў вялікай колькасці ядуцца ляснымі птушкамі і звярамі (вавёркамі, мядзведзямі, свіннямі, мышамі, палёўкамі), таму ляшчына з’яўляецца каштоўным кампанентам кармавой базы гэтых жывёл.
Збор пладоў
Арэхі ляшчыны звычайнай збіраюць у сухое, яснае надвор’е ў стадыі поўнай спеласці, падтрасаючы іх з дрэў. Сабраныя плады сушаць на адкрытым паветры, на сонцы (на працягу шасці-сямі дзён) або ў пладова-агароднінных сушылках пры тэмпературы не вышэй 40° на працягу некалькіх гадзін. Вільготнасць высушаных арэхаў не павінна перавышаць 14-15 %.
З 1 гектара можна сабраць да 2 тон арэхаў.
Таксанамія
Від Ляшчына звычайная ўваходзіць у род падсямейства  сямейства  парадку.
Разнавіднасці
У межах віду вылучаюць некалькі разнавіднасцяў:
Формы і сарты
Сарты ляшчыны звычайнай атрыманы шляхам адбору. Для іх стварэння шляхам гібрыдызацыі і наступнага адбору выкарыстоўваліся і. Фундукjм сёння называюць усе сартавыя ляшчыны, якія гадуюцца на плантацыях, а таксама іх плады, хоць першапачаткова гэту назву ўжывалі выключна да. Сеянцы сартавых ляшчын і арэхі, якія гадуюцца на іх, называюць паўфундуком.
У ходзе культывавання выведзены шэраг формаў:
У культуры
Арэхавы куст быў сімвалам плоцкага кахання і пладавітасці. Загадкі пра арэх і арэшнік маюць падкрэслена эратычны характар. Арэхі клалі за пазуху падчас вянчання і пад ложак пасля вяселля, каб першы нарадзіўся сын.
Паданні пра цвіценне ляшчыны мелі сувязь з паданнем пра папараць-кветку, а яго плады выкарыстоўваліся ў розных магічных рытуалах.
У філатэліі
Выява ляшчыны звычайнай выкарыстоўвалася ў 1979 годзе на паштовай марцы Германіі і ў 2004 годзе на паштовай марцы Беларусі.
Ігар Барысавіч Зелянкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1952 годзе у г. Мінску.
У 1976 годзе скончыў Мінскі медінстытут.
У 1976—1977 гадах — урач-інтэрн 4-й Мінскай гарадской клінічнай бальніцы, у 1977—1978 гадах — урач-уролаг гэтай бальніцы.
У 1978—1980 гадах — урач воінскай часці № 2133 у г. Кінгісеп Эстонскай ССР.
У 1980 годзе вярнуўся ў Мінск і працаваў у Мінскай гарадской клінічнай бальніцы спачатку на пасадзе ўрача-уролага, а затым (1984—1986) — намеснік галоўнага ўрача.
У 1986—1990 гадах загадваў аддзелам, з’яўляўся начальнікам упраўлення аховы здароўя ў Мінскім выканаўчым камітэце.
У 1990—1996 гадах займаў пасады намесніка старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, старшыні Камітэта аховы здароўя і сацыяльнай абароны насельніцтва г. Мінска.
У перыяд з 1996 па 1997 гады — намеснік старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта.
У 1997 —2001 гадах — Міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
У цяперашні час працуе ў Выканаўчым Камітэце СНД намеснікам начальніка аддзела аналітыкі; займаецца грамадскай і педагагічнай дзейнасцю.
Дзейнасць на пасадзе міністра
У гады працы І. Зелянкевіча канцэптуальна замацаваны прафілактычны накірунак развіцця айчыннай аховы здароўя, а прыярытэтам стала першасная меддапамога. У гэтых мэтах вызначаны статус урача агульнай практыкі, адкрыты кафедры і клінічная ардынатура падрыхтоўкі ўрача агульнай практыкі. У сувязі з канцэнтрацыяй спецыялістаў у сталіцы ў 2000—2001 гадах прынята рашэнне аб правядзенні рэструктурызацыі вышэйшай медадукацыі: адкрыты факультэты — стаматалогіі ў Віцебскім, медыка-прафілактычны ў Гомельскім дзяржмедуніверсітэтах.
Падрыхтавана галіновая праграма развіцця сястрынскай службы. Важнай падзеяй стала адкрыццё сучаснага дзіцячага анкагематалагічнага цэнтра, пачаты эксперымент па змене фінансавання на аднаго жыхара. У 1998—2000 г.адах выконваліся 10 навукова-тэхнічных дзяржпраграм па ахове здароўя.
Кандыдат сацыялагічных навук. Тэма дысертацыі — «Сацыяльныя рэсурсы здароўя ў сістэме павышэння якасці жыцця насельніцтва як аб’ект сацыяльнага кіравання: На матэрыялах Рэспублікі Беларусь»
Пацялюнцы
Пацялю́нцы (, Потелюнцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Геаграфія
Каля вёскі бярэ выток рака Нача.
Гісторыя
Да 24 красавіка 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Пашкавіцкага сельсавета, да 23 студзеня 2014 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Радунскага пассавета.
Сямён Іванавіч Гаркуша
Сямён Іванавіч Гаркуша (? — пасля ) — запарожскі казак,. Кіраўнік паўстанцкіх атрадаў на Украіне і Беларусі ў 1770-80-я.
Біяграфія
З прыгонных сялян Мазырскага павета. З 9 гадоў жыў у Запарожскай Сечы. У складзе запарожскага войска ўдзельнічаў у руска-турэцкай вайне 1768-74 гадоў.
Займаўся гандлем з Крымам і ўкраінскім гарадамі. Аднойчы пасля пераследу палякамі страціў усю маёмасць. Пасля гэтага заняўся гайдамацтвам.
Экатып
Асновы тэорыі экатыпаў распрацаваў у 1920-х гг. шведскі вучоны-батанік І. Турэсан.
Адрозніваюць 3 групы экатыпаў паводле фактараў, іх фарміруючых:
Сямён Іванавіч Гаркуша
Біяграфія
У 1783 арыштаваны ў Беларусі, зноў збег, узначаліў атрад паўстанцаў.
У лістападзе 1784 схоплены ў Ромнах, адпраўлены на пажыццёвыя катаржныя работы ў Херсон, дзе і памёр.
У культуры
Пра Сямёна Гаркушу як абаронцу прыгнечаных складзена шмат народных песень і апавяданняў.
Вынарыўка (Корасценскі раён)
Вынарыўка (Винарі́вка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Шпакава
Шпа́кава (, Шпаково) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пальмінскага сельсавета.
Сабор Святога Яна Хрысціцеля (Варшава)
Сабор Святога Яна Хрысціцеля (Archikatedra św. Jana Chrzciciela, Katedra św. Jana) — галоўны каталіцкі храм Варшавы, сабор Варшаўскай архідыяцэзіі. Размешчаны ў Старым горадзе, у складзе якога ўваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Гісторыя
Сабор Святога Яна Хрысціцеля служыць месцам пахавання шэрагу выдатных дзеячаў польскай гісторыі і культуры. У ім пахаваны першы прэзідэнт Польшчы Габрыэль Нарутовіч, пісьменнік Генрых Сянкевіч, мазавецкія князі, мастак Марчэла Бачыярэлі, архібіскуп варшаўскі Стэфан Вышынскі, палітычныя і ваенныя дзеячы, музыканты Каралеўскай капэлы. У 1990-я гады ў сабор быў перанесены прах караля Станіслава Панятоўскага, піяніста і дзяржаўнага дзеяча Ігнацыя Падзярэўскага, прэзідэнта краіны Ігнацыя Масціцкага.
Варонэвэ
Варонэвэ (Воро́неве) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.