cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Андскі кот
Знешнасць
Андскі кот знешне моцна нагадвае пампаскага ката, які жыве ў тым жа рэгіёне. Адрозненні абодвух відаў да гэтага часу з’яўляюцца аб’ектам навуковых даследаванняў, у распараджэнні навукоўцаў ёсць толькі лічаныя асобнікі з музеяў. Даўжыня цела каля 70 см, даўжыня хваста — 45 см, вага — ад 4 да 7 кг. Поўсць даволі доўгая для абароны ад халадоў, афарбоўка шэра-карычневая з чорнымі плямамі. На хвасце чорны кольцападобны ўзор.
Арэал
Андскі кот з’яўляецца самым рэдкім відам каціных у Паўднёвай Амерыцы. Часцей за ўсё ён сустракаецца ў Андах, дзе яго арэал распасціраецца ад паўднёвага Перу праз паўднёвы захад Балівіі да паўночнага захаду Аргенціны. Аддае перавагу жыццю на вялікай вышыні ад 3000 да 5000 м над узроўнем мора.
Сілкаванне
Андскі кот, імаверна, сілкуецца дробнымі сысунамі.
Статус аховы
Навукоўцы мяркуюць, што колькасць папуляцыі андскіх катоў вельмі невялікая. Па гэтай прычыне андскія каты пералічаныя ў Вашынгтонскай канвенцыі па абароне відаў. Канвенцыя забараняе ўсякі гандаль прадуктамі, вырабленымі з андскіх катоў. Забарона датычыцца продажу ўжо выкарыстаных прадуктаў.
Сістэматыка
У многіх навуковых працах андскі кот вылучаецца ў асобны род Oreailurus. Больш новыя сістэматыкі, напрыклад паводле Уілсана і Рыдара (2005), адносяць яго да тыгровых катоў (Leopardus), да якіх адносіцца і ацэлот.
Асіяс Берт Старэйшы
Асіяс Берт Старэйшы (, 1580 —, 1624) — нідэрландскі жывапісец у стылі барока. Ён стаў вядомы як мастак нацюрмортаў, асабліва кветкавых кампазіцый. Берт таксама быў майстрам у Антверпенскай гільдыі Святога Лукі; некаторымі з яго вучняў былі Франс ван дэр Борх, Франс Ікенс, Адрыяен ван Ньюланд I, Паўлюс Понціус і Ян Вілемсен. Берт таксама працаваў з Пітэрам Паўлем Рубенсам.
Берт быў бацькам Асіяса Берта Малодшага.
NGC 5077
NGC 5077 (іншыя абазначэнні — MCG -2-34-27, UGCA 347, PGC 46456) — эліптычная галактыка (E3) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Людміла Яўгенаўна Жогаль
Біяграфія
Нарадзілася 23 мая 1930 года ў Кіеве.
У 1954 годзе скончыла Львоўскі інстытут дэкаратыўнага мастацтва. Яе настаўнікамі былі Й. Бокшай, В. Манастырскі, Р. Сельскі і іншыя.
Сама стварала эскіз будучага габелена. Потым рабіла кардон у натуральны памер будучага твора. Творы майстрыні выконвалі ўручную на Рэшэцілаўскай фабрыцы мастацкіх вырабаў. Галоўная тэма твораў мастачкі — кветкавяы габелены. Працувала ў рэдкай тэхніцы габеленаў — манфлёр.
У 1980-я гады была старшынёй Саюза мастакоў УССР. Пасада дазваляла падарожнічаць свеце (наведала Францыю, Італію, Нарвегію, Ліван, Егіпет, Кубу, Швецыю, Данію).
Некалькі гадоў яна была выкладчыкам, кіравала аддзелам керамікі ў Акадэміі архітэктуры. У апошнія гады загадвала кафедрай мастацкага тэкстылю і мадэлявання касцюма ў Інстытуце дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і дызайну імя М. Байчука.
Найважнейшым укладам мастачкі ў развіццё ўкраінскага мастацтва другой паловы ХХ — пачатку ХХІ ст. ёсць распрацаваная ёю сістэма сінтэтычнага ўзаемадзеяння архітэктурнага інтэр’еру і мастацкай тканіны. Шмат і плённа працавала мастацтвазнаўца як тэарэтык выяўленчага і дэкаратыўнага мастацтва. Яна аўтар кніг і больш за 100 артыкулаў па сінтэзе мастацтваў.
Творы Л. Я. Жогаль упрыгожваюць інтэр’еры Кабінета міністраў Украіны, Падліковай палаты, Кіеўскага гарадскога савета, Пасольстваў Украіны ў Грэцыі, Аўстрыі, Бразіліі, кіеўскага Дома кіно, гасцініц «Кіеў», «Русь», «Дняпро», іншых афіцыйных і грамадскіх устаноў, захоўваюцца ў многіх музеях Украіны і іншых краін (Італіі, Францыі, Нарвегіі), экспануюцца на выставах сучаснага ўкраінскага мастацтва.
З 1978 па 2011 гады адбыліся 23 персанальныя выставы мастачкі.
Памерла 15 красавіка 2015 года ў Кіеве.
Грамадства
Грамадства — сацыяльнае ўтварэнне, якое ўяўляе сабой галоўную ўмову жыццядзейнасці людзей, увасобленую ў канкрэтна-гістарычных формах і тыпах. Грамадства — шматзначнае паняцце, якое ў агульнапрынятым сэнсе азначае групу людзей, што характарызуецца агульнымі інтарэсамі і можа мець адрозненні ў культуры і адмысловыя ўстановы. Грамадства таксама можна азначыць як арганізаваную групу людзей, звязаных разам у рэлігійных, дабрачынных, культурных, навуковых, палітычных, эканамічных і іншых мэтах.
Вылучаюць шэраг абавязковых прыкмет сучаснага грамадства: наяўнасць пэўнай сукупнасці надзеленых воляй і свядомасцю індывідаў; існаванне агульных інтарэсаў; узаемадзеянне і супрацоўніцтва ў імя агульных мэтаў; стварэнне дзяржавы і рэгуляванне праз яе розных інтарэсаў; магчымасць развіцця і ўдасканалення грамадскіх інстытутаў шляхам іх рэфармавання і інш. Пры гэтым першаснай адзінкай грамадства лічыцца абстракгны індывід, а само грамадства асацыіруецца з сукупнасцю індывідаў. Аднак гэтыя прыкметы не лічацца вычарпальнымі і не прымаюцца ў якасці сукупнага крытэрыю для вызначэння чалавечага грамадства.
У гісторыі філасофіі, сацыялагічнай і прававой думкі ўсталявалася разуменне грамадства як сукупнасці людзей, аб'яднаных у адзінае цэлае па аб'ектыўных або суб'ектыўных прычынах. Геракліт лічыў грамадства адным з выяўленняў усеагульнага розуму (логасу), Дэмакрыт — штучным прадуктам працяглата натуральна неабходнага развіцця. Сакрат і Платон імкнуліся адшукаць аснову грамадства ў думцы пра яго, яго ідэі. Арыстоцель выводзіў паняцце грамадства з неабходнасці зносін свабрдных і раўнапраўных людзей. Існавалі трактоўкі грамадства як злучэння многіх людзей, аб'яднаных агульнасцю патрэб, інтарэсаў, згоднасцю ў пытаннях права (Цыцэрон). Мысляры Н. Макіявелі, Т. Гобс бачылі ў грамадстве сродак сацыяльнага кантролю над сутнасцю індывіда і яго ўтаймавання. У перыяд буржуазных рэвалюцый у Заходняй Еўропе моцныя пазіцыі набылі розныя варыянты дагаворнай тэорыі грамадства (Г. Гроцый, Д. Дзідро). У процівагу грамадскаму дагавору Г. Гегель прапанаваў у якасці фактара, што фарміруе грамадства, шматбаковую ўзаемную залежнасць індывідаў у сумесным, найперш эканамічным, жыцці. У другой палове XIX ст. ўзнікла матэрыялістычная тэорыя грамадства (К. Маркс, Ф. Энгельс, У. Ленін, Г. Пляханаў). Яна аспрэчвае тое, што ключавое значэнне для грамадства мае індывід. Паняцце грамадства ў матэрыялістычным разуменні ўключае ўсю сукупнасць грамадскіх з'яў і інстытутаў, абумоўленых неабходнасцю ўзаемадзеяння людзей, іх разнастайнымі сувязямі і адносінамі. Грамадства на пэўнай ступені развіцця — гэта грамадска-эканамічная фармацыя, якая мае ўнутраную структуру і зменьваецца па аб'ектыўных законах.
У апошняй трэці XX ст. атрымалі прызнанне канцэпцыі, у якіх найважнейшым фактарам устанаўлення разнастайных сувязей паміж індывідамі і пераўтварэнняў у грамадстве лічыцца навукова-тэхнічны прагрэс і выкліканыя ім сацыяльна-эканамічныя вынікі. Асабліва вылучаюцца тэорыі індустрыяльнага грамадства, дзе асноўнай крыніцай складанага комплексу грамадскіх узаемасувязей паміж людзьмі выступае індустрыялізацыя, прагрэс навукі і тэхналогій, у прыватнасці, стварэнне сусветнай сістэмы камунікацыі і ўзнікненне глабальнага грамадства. Пашыранымі сацыяльна-эканамічнымі версіямі індустрыяльнага грамадства з'яўляюцца тэорыя дабрабыту і канцэпцыя аб «дзяржаве працвітання». Лагічным працягам тэорыі індустрыяльнага грамадства з'яўляюцца тэорыі постіндустрыяяьнага грамадства і інфармацыйнага грамадства. Існуюць таксама канцэпцыі адкрытых і закрытых грамадстваў.
Грамадства — асноватворная катэгорыя філасофіі і сацыялогіі. Філасофска-тэарэтычны аналіз грамадства магчымы толькі на базе даследвання яго ідэальнай мадэлі. На працягу ўсёй гісторыі чалавецтва адбываўся пастаянны пошук гэтай мадэлі і спробы яе апісаць.
Фрыкцыя (сексалогія)
Фры́кцыя (frictio — трэнне) — зваротна-паступальны рух, які здзяйсняецца палавым членам падчас палавога акту.
Фрыкцыі складаюць фрыкцыйную стадыю цыкла ад увядзення палавога члена да эякуляцыі. Падчас трэння палавога члена аб сценкі похвы адбываецца стымуляцыя генітальных эрагенных зон, нарастанне і накапленне нервовага ўзбуджэння, пры досыць высокім узроўні якога, вынікам з'яўляецца аргазм, якія праяўляецца ў мужчын у выглядзе эякуляцыі. Фрыкцыі могуць быць рознымі па частаце, амплітудзе, інтэнсіўнасці і рытме.
Паводле ўяўленняў сучаснай навукі звычайная найменшая колькасць фрыкцый роўная 68 (пры працягласці капулятыўнай стадыі 1 хвіл 14 с), найбольшае (калі мужчына не выкарыстоўвае адмысловыя тэхнікі) — 270. Пры працягласці капулятыўнай стадыі роўнай 3 хвіл 34 с, сярэдняя колькасць фрыкцый — 62.
Педра Беругетэ
Біяграфія
Па здагадках, вучыўся жывапісу ў Саламанцы ў Фернанда Гальега. У маладосці адправіўся ў Італію, дзе працаваў пад заступніцтвам Федэрыга да Мантэфельтра, герцага Урбінскага. Ва Урбіна Беругетэ працаваў разам з Юстусам ван Гентам над серыяй партрэтаў сучаснікаў Знакамітыя мужы (папа Сікст IV і інш.), пазнаёміўся з Мелоца да Форлі і П'еро дэла Франчэска. У 1483 вярнуўся ў Кастылію. Працаваў у саборы Святой Марыі Таледскай. Па замове Тарквемады распісаў цэнтральны алтар манастыра Св. Фамы ў Авілі. Таксама працаваў у храме Ушэсця ў Санта-Марыя-дэль-Кампа, у манастыры Мірафлорэс пад Бургасам. Апошнія гады жыцця працаваў у родным горадзе.
У яго творчасці спалучаюцца традыцыі італьянскага, фламандскага і іспанскага мастацтва.
Сын — мастак Алонса Беругетэ.
Рубеж (Валожынскі раён)
Рубе́ж (, Рубеж) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Анатоль Цімафеевіч Пікулеў
Анатоль Цімафеевіч Пі́кулеў (Анатолий Тимофеевич Пикулев;  — ) — беларускі вучоны ў галіне біяхіміі і радыебіялогіі, доктар біялагічных навук (1971), прафесар (1972). Заслужаны работнік народнай адукацыі БССР (1989).
Біяграфія
Нарадзіўся ў станіцы Глазуноўская (зараз у Кумылжанскім раёне Валгаградскай вобласці Расіі). У 1955 годзе скончыў Валгаградскі медыцынскі інстытут і ў 1958 годзе аспірантуру пры кафедры біяхіміі. Быў накіраваны ў Кемераўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, дзе займаў пасады асістэнта, дацэнта кафедры біяхіміі. З 1961 года А. Ц. Пікулеў працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце. Спачатку займаў пасаду дацэнта кафедры фізіялогіі і біяхіміі раслін, у 1964—1993 гг. — загадчыка кафедрай біяхіміі. Адначасова ў 1973—1980 гг. на пасадзе дэкана біялагічнага факультэта.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Уваходзіў у склад навукова-метадычнага аб’яднання біялогіі і геаграфіі Міністэрства народнай адукацыі БССР, навукова-метадычных саветаў універсітэта і біялагічнага факультэта, навуковых саветаў Акадэміі навук СССР і Акадэміі навук БССР па радыебіялогіі і біяхіміі, саветаў па прысуджэнні вучоных ступеняў пры інстытутах біяарганічнай хіміі і радыебіялогіі АН БССР і Маскоўскім дзяржаўным універсітэце, рэдакцыйнай калегіі часопіса «Вестник БГУ».
Сярод апублікаваных прац:
Чырваназоркавая вуліца (Мінск)
Чырваназоркавая вуліца — вуліца ў Савецкім і Першамайскім раёнах Мінска.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Незалежнасці, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Платонава. Перасякаецца з вуліцамі Берасцянскай, Смалячкова, Залатая Горка і Горным завулкам. Ідзе паралельна вуліцы Казлова і бульвару Мулявіна.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Плошча Перамогі».
Іўдзель
Іўдзель (Ивдель) — горад (з 1943) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 17,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1831 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Іўдзель, за 535 км ад Екацярынбурга. Дрэваапрацоўчы камбінат, прадпрыемства па эксплуатацыі магістральных газаправодаў, упраўленне лесанарыхтоўчых аперацый, лясгас.
Цывілізацыя
Цывілізацыя (ад civilis — грамадзянскі, цывільны) разглядаецца як цэласнасць матэрыяльнай і духоўнай культуры чалавецтва, сукупны вынік сацыяльна-культурнай дзейнасці розных грамадскіх сістэм, кожная з якіх развіваецца па ўласцівых ёй законах, але робіць свой уклад у сацыяльны прагрэс, у рашэнне глабальных праблем сучаснасці (антычная цывілізацыя, сучасная цывілізацыя і інш.).
Само зараджэнне цывілізацыі азначала, што над прыроднымі, лакальнымі, вузкаэгаістычнымі сувязямі і інтарэсамі людзей былі створаны свядома рэгулюемыя чалавекам сацыяльныя інстытуты, закліканыя забяспечыць «выжывальнасць» і далейшае ўдасканаленне чалавечага роду.
Французскія філосафы-асветнікі XVIII ст. выкарыстоўвалі паняцце «цывілізацыя» для абазначэння высокаразвітага грамадства, заснаванага на пачатках розуму, справядлівасці і рэлігійнай талерантнасці. Культура сфармавалася раней цывілізацыі, якая, наадварот, узнікла на той стадыі гістарычнага развіцця, што прыйшла на змену эпосе варварства. Цывілізацыя узнікла ў выніку т.зв. «неалітычнай рэвалюцыі», падчас якой адбыўся пераход ад спажывальнай (збіральніцтва, паляванне і рыбалоўства) да вытворнай гаспадаркі (земляробства і жывёлаводства). Вылучаюцца некалькі стадый у развіцці цывілізацыі: аграрна-традыцыйная (характэрная для рабаўладальніцкага і феадальнага грамадстваў); індустрыяльная (характэрная для капіталізму); постіндустрыяльная, ці інфармацыйная (узнікла ў другой палове ХХ ст. пад уплывам навукова-тэхнічнай рэвалюцыі, хуткага развіцця высокіх тэхналогій і павелічэння інфармацыйных патокаў). Найбольш важнымі прыкметамі цывілізацыі лічацца ўтварэнне дзяржавы, узнікненне пісьменнасці, аддзяленне земляробства ад рамяства, расслаенне грамадства на класы, з'яўленне гарадоў. Існуюць розныя класіфікацыі цывілізацый: кантынентальная (напр., еўрапейская, азіяцкая); нацыянальная (напр. французская, нямецкая); рэгіянальная (паўночнаафрыканская) і інш. У Беларусі пачаткам развіцця цывілізацыі лічыцца VIII—IX ст., калі былі створаны першыя дзяржавы-княствы (Полацкае, Турава-Пінскае, Смаленскае княствы), узнікла пісьмовая традыцыя, з'явіліся і хутка развіваліся гарады, выдзялілася рамяство як асобны від вытворчай дзейнасці.
У некаторых сацыяльных тэорыях цывілізацыя — эпоха ўпадку і дэградацыі ў супрацьвагу цэласнасці, арганічнасці культуры (О. Шпенглер, М. Бярдзяеў і інш.).
Лычаны
Лычаны (Лича́ни) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Мантана (Балгарыя)
Мантана (Монтана) — горад у Балгарыі, на беразе ракі Агоста. Знаходзіцца ў Мантанскай вобласці, уваходзіць у абшчыну Мантана.
Сулу (архіпелаг)
Сулу (Sulu) — архіпелаг на захадзе Ціхага акіяна. Уваходзіць у склад Філіпінаў. Агульная плошча — 4 068 км². Насельніцтва (2010 г.) — 1 378 162 чал.
Геаграфія
Архіпелаг Сулу выцягнуты на 450 км паміж буйнымі астравамі Калімантан і Мінданаа. З паўночнага захаду ён амываецца морам Сулу, з паўднёвага ўсходу — морам Сулавесі.
Клімат экватарыяльны вільготны. На працягу года сярэдняя тэмпература вагаецца ад +24°C да +32°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў перавышае 2000 мм. Найбольш дажджлівы і хмарны месяц — кастрычнік. Найбольш спякотныя месяцы — красавік і май.
Архіпелаг Сулу знаходзіцца ў зоне частых тайфунаў і землятрусаў.
Прырода
Архіпелаг Сулу знакаміты сваімі трапічнымі лясамі. Вылучаюцца прыбярэжныя лясы, мангравыя зараснікі, нізінныя дажджавыя лясы, хмызнякі. Шырока прадстаўлены дыптэракарпавыя, міртакветныя і мальпігіякветныя расліны, пальмы і папараці.
Для наземнай фаўны характэрны дробныя сысуны і яшчаркі. Астравы насяляюць 189 відаў птушак, 22 з якіх — эндэмікі. У навакольных водах сустракаюць марскіх чарапах, дэльфінаў, акул, розныя віды каралаў.
Гісторыя
Упершыню архіпелаг узгадваецца ў пісьмовых крыніцах каля 1365 г. як частка марской імперыі Маджапахіт. У пачатку XV ст. узнік султанат Сулу. Яго росквіт прыйшоўся на канец XVII — пачатак XVIII ст. з ростам гандлёвай актыўнасці і пірацтва на захадзе Ціхага акіяна. У 1521 г. архіпелаг быў адкрыты іспанскай экспедыцыяй на чале Х. С. Элькана. Пашырэнне іспанскіх калоній на Філіпінах прывяло да канфлікту паміж султанатам і еўрапейскім каралеўствам. Пасля шматлікіх войн у 1851 г. іспанцы захапілі Джало, дзе знаходзілася рэзідэнцыя султанаў Сулу.
У 1898 г. Філіпіны былі акупаваны ЗША. У вайне з іспанцамі амерыканскае камандванне імкнулася прыцягнуць дапамогу мусульман Сулу і Манданаа, а таму падпісалі з імі дагавор, у якім абяцалі ўзнавіць аўтаномію султаната пад пратэктаратам ЗША і захаваць рабства. Пасля перамогі артыкул пра рабства быў выдалены амерыканскімі палітыкамі, што стала падставай для мусульманскага паўстання 1899 — 1913 гг. У 1904 г. Тэадор Рузвельт адмяніў дзеянне дагавора. У 1917 г. аўтаномія Сулу была скасавана.
Файт Штос
Файт Штос (Veit Stoß), або Віт Ствош (Wit Stwosz) (каля 1447 — ) — выдатны нямецкі гатычны скульптар. Працаваў у Кракаве i Нюрнбергу.
Сулу (архіпелаг)
Гісторыя
У 1989 г. архіпелаг увайшоў у склад аўтаномнага рэгіёна ў мусульманскім Мінданаа (з 2019 г. — Бангсамора).
Файт Штос
Стваральнік шэдэўра позняга гатычнага стылю — разнога алтара Марыяцкага касцёла ў Кракаве. З 1477 па 1496 гг. працаваў у Кракаве, потым вярнуўся ў Нюрнберг. Адпаведна ў творчасці Штоса адрозніваюць кракаўскі і нюрнбергскі перыяды.
Створаны Штосам па заказу нямецкай абшчыны Кракава ў 1477—1489 гг. у Марыяцкім касцёле алтар з'яўляецца найбуйнейшым гатычным разным алтаром ў свеце (вышыня — 13 м, шырыня — 11 м, вышыня фігур да 2,80 м).
Аляксей Аляксандравіч Цяслюк
Аляксей Цяслюк (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік.
Клубная кар’ера
Нягледзячы на тое, што нарадзіўся ў Брэсцкай вобласці, футболам пачаў займацца ў Гомелі, першая футбольная школа — гомельскі клуб «Спартак».
З сезона 2011 пачаў выступаць за дубль «Гомеля». 2 лютага 2012 года, пасля выпуску з цэнтру падрыхтоўкі рэзерву, падпісаў першы прафесійны кантракт з «Гомелем» тэрмінам на 3 гады. Сезон 2012 правёў у дублі, дзе згуляў 25 матчаў, забіў 5 галоў і аддаў 2 галявыя перадачы.
Летам 2012 года Аляксея заўважылі скаўты маскоўскага «Спартака» падчас таварыскага матча паміж юнацкімі зборнымі Расіі і Беларусі. З 31 ліпеня да 10 жніўня 2012 года Цяслюк праходзіў прагляд у моладзевай камандзе «чырвона-белых». Прагляд падпісаннем кантракта не скончыўся і ігрок вярнуўся ў «Гомель». У сезоне 2012 разам з партнёрамі па камандзе стаў пераможцам першынства дублюючых складаў каманд Вышэйшай лігі.
У студзені 2013 года разам з іншымі ігракамі «залатога дубля» быў пераведзены ў асноўную каманду «Гомеля». 30 чэрвеня 2013 года Аляксей дэбютаваў за «Гомель» у матчы чэмпіянату Беларусі супраць брэсцкага «Дынама», выйшаўшы на замену ў дадатковы час. У далейшым працягваў гуляць за дубль у сезонах 2013—2014, часам з’яўляўся ў асноўнай камандзе, выходзячы на замену.
У сакавіку 2015 года падоўжыў кантракт з гамяльчанамі. 10 красавіка 2015 года забіў свой першы гол за «Гомель» у Вышэйшай лізе, які дапамог перамагчы «Белшыну» 2:0. Гэты гол стаў таксама першым голам чэмпіянату 2015. У далейшым Цяслюк здолеў замацавацца ў аснове «Гомеля», з 5 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды ў сезоне пасля Генадзя Блізнюка.
Па заканчэнні сезона 2015 цікавасць да Цяслюка праяўляла мінскае «Дынама», а ў лютым 2016 года нападнік ездзіў на прагляд у кіеўскае «Дынама-2». Аднак у выніку ў сакавіку 2016 года падоўжыў кантракт з «Гомелем» на два гады. Па выніках сезона 2016 дапамог «Гомелю» вярнуцца ў Вышэйшую лігу. Сезон 2017 пачынаў у стартавым складзе гамяльчан на пазіцыі цэнтральнага нападніка, пазней страціў месца ў аснове і стаў пераважна выхадзіць на замену. У снежні 2017 года яшчэ на год падоўжыў кантракт з гомельскім клубам.
У жніўні 2018 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы» да канца сезона. Са жніўня да кастрычніка адсутнічаў з-за траўмы, пазней зноў стаў з’яўляцца на полі. У снежні 2018 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Гомель».
У пачатку 2019 года рыхтаваўся да новага сезона з гомельскай камандай, аднак у сакавіку 2019 года перайшоў у брэсцкі «Рух». У складзе брэсцкай каманды чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2020 года разарваў кантракт з «Рухам» і стаў трэніравацца з «Гомелем», з якім неўзабаве падпісаў пагадненне. Спачатку з’яўляўся ў стартавым складзе каманды, пазней страціў месца ў аснове.
У пачатку 2021 года трэніраваўся з рэчыцкім «Спадарожнікам», а пазней далучыўся да пінскай «Хвалі», з якой у сакавіку падпісаў кантракт. Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, з 12 галамі стаў яе найлепшым бамбардзірам у сезоне. У студзені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў пінскі клуб і неўзабаве стаў іграком гомельскага «Лакаматыва». Пакінуў «Лакаматыў» у снежні 2022 года.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія зборныя Беларусі. Улетку 2013 года выступаў за малодшую моладзевую зборную Беларусі (да 20 гадоў).
16 студзеня 2015 года дэбютаваў у зборнай да 21 года ў матчы супраць Туркменістана на Кубку Садружнасці. У гэтым матчы адзначыўся голам, які прынёс беларусам перамогу 1:0.
Лукас Пакета
Лукас Талентыну Каэлью ды Ліма (Lucas Tolentino Coelho de Lima), больш вядомы як Лу́кас Пакета́ (Lucas Paquetá; нар. 27 жніўня 1997 года) — бразільскі футбаліст, атакуючы паўабаронца англійскага клуба «Вест Хэм Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Бразіліі. Мянушка футбаліста паходзіць ад назвы вострава, у ваколіцах якога бразілец гадаваўся.
«Фламенгу»
Займацца футболам пачаў у акадэміі клуба «Фламенгу», да якога далучыўся ў веку 10 гадоў. Ужо ў 15 гадоў лічыўся адным з самых тэхнічна даравітым футбалістам свайго ўзросту. У сакавіку 2016 года Пакета далучыўся да складу прафесійнай каманды клуба, склаўшы дагавор да 2020 года. Дэбют спартсмена адбыўся 5 сакавіка 2016 года, калі Лукас выйшаў у пачатковым складзе ў матчы Лігі Карыёка ў матчы супраць «Бангу» з лікам 3:1. Свой першы гол у прафесійнай кар’еры забіў 19 лютага 2017 года ў пераможным матчы супраць «Волты-Рэдонды» (4:0). Віднымі трапленнямі ў браму іграка былі галы ў фінале Кубка Бразіліі 2017 года супраць «Крузейру» і ў фінале Паўднёваамерыканскага кубка 2017 года супраць аргенцінскага «Індэпенд’ентэ». Абодва матчы скончыліся ўнічыю 1:1, але ў выніку двойчы клуб станавіўся толькі другім.
«Мілан»
10 кастрычніка 2018 года інфармацыйныя агенцтвы ва ўсёй Бразіліі і Італіі паведамілі, што паводле ўзгодненага дагавора Пакета за 35 мільёнаў еўра далучыўся да складу італьянскага «Мілана». Клуб з Апенінаў апярэдзіў у барацьбе за іграка французскі «Пары Сен-Жэрмен». 12 студзеня 2019 года футбаліст дэбютаваў у складзе клуба, правёўшы на пляцоўцы 85 хвілін матча супраць «Сампдорыі» (2:0) ў розыгрышу Кубка Італіі. Спачатку ігрок часта выходзіў на пляцоўку і нават здабыў галявы асістэнцкі пункт у матчы супраць «Ромы» 3 лютага 2019 года і гол у матчы супраць «Кальяры» праз тыдзень 10 лютага. У наступным, і ў асаблівасці ў наступным сезоне 2019/20 Пакета ўжо меў няшмат гульнявога часу, а канчатак сезона наогул правёў на лаўцы запасных.
«Алімпік Ліён»
30 верасня 2020 года французскі клуб «Алімпік» з Ліёна абвясціў аб набыцці Пакеты, склаўшы з іграком пяцігадовы кантракт за 20 мільёнаў еўра. У новым клубе ігрок атрымаў новы подых і сезон 2021/22 паўабаронца скончыў у статусе найлепшага замежнага іграка чэмпіянату Францыі. Папярэдні сезон быў такім жа паспяховым, гэта значыць у кожны з двух сезонаў бразілец адзначаўся 9 разоў у матчах Лігі 1.
«Вест Хэм Юнайтэд»
29 жніўня 2022 года англійскі «Вест Хэм Юнайтэд» абвясціў пра пераход іграка ў склад клуба за рэкордную для англічанін суму, якую, аднак, не абвясцілі. Мяркуецца, што было выдаткавана больш за 50 мільёнаў фунтаў. 31 жніўня паўабаронца дэбютаваў у складзе новага клуба ў матчы Прэм’ер-лігі супраць «Тотэнхэм Хотспур» (1:1).
Міжнародная кар’ера
Ігрок пачаў прыцягвацца яшчэ да юнацкай і моладзевай зборных Бразіліі. У 2018 годзе быў уключаны ў пашыраны спіс зборнай Бразіліі на чэмпіянат свету 2018, але ў выніку ў фінальны спіс не трапіў. Ужо па сканчэнні чэмпіянату свету быў выкліканы ў склад зборнай на матчы супраць зборных ЗША і Сальвадора. 7 верасня дэбютаваў у нацыянальнай камандзе, замяніўшы на 71-й хвіліне Філіпі Каўтынью, у матчы супраць зборнай ЗША. Свой першы гол у колерах Бразіліі адправіў у браму зборнай Панамы ў таварыскім матчы, які ладзіўся 23 сакавіка 2019 года. У маі 2019 года стала вядома, што Пакета возьме ўдзел у сваім першым афіцыйным турніры — Кубку Амерыкі 2019. 6 ліпеня 2021 года адзначыўся голам у браму зборнай Перу ў паўфінале Кубка Амерыкі 2021.
Дасягненні
«Фламенгу»:
Бразілія:
Галіль (аўтамат)
Галi̇́ль, таксама Галi̇́л (גליל, Galil) — ізраільскі аўтамат, распрацаваны канструктарам Ісраэлем Галілі на аснове аўтамата Калашнікава.
Гісторыя
Нягледзячы на перамогу ў Шасцідзённай вайне, камандаванне Цахала выявіла, што FN FAL, якія стаялі на ўзбраенні Ізраіля, былі меней прыстасаваны да ўмоў бою ў пустэльні, чым аўтаматы Калашнікава, з якімі ваявалі арабы. У выніку было прынята рашэнне аб стварэнні новага аўтамата пад патрон 5,56×45 мм, які б змог замяніць FN FAL.
У 1969 годзе адпаведныя прататыпы былі прадэманстраваны інжынерамі Узіэлем Галем і Ісраэлем Галілі, у выніку чаго перавага была аддадзена варыянту Галілі, у аснове якога ляжала канструкцыя фінскага аўтамата Valmet Rk 62 (копія АК), ліцэнзія на вытворчасць якога была набыта Ізраілем і які сам з’яўляўся ліцэнзійным варыянтам аўтамата Калашнікава. У 1973 годзе аўтамат Галіля паступае на ўзбраенне пад пазначэннем Galil, пры гэтым яго вытворчасць была наладжана кампаніяй Israel Military Industries з выкарыстаннем набытага ў Фінляндыі абсталявання.
Вытворчасць штурмавых вінтовак «Галіль» у Ізраілі была спынена ў 2006 годзе, у 2007 годзе «Галіль» былі канчаткова зняты з узбраення ЦАХАЛ (некаторая колькасць засталася на ўзбраенні рот ганаровай варты і асобных небаявых падраздзяленняў). У 2006 годзе ліцэнзія і абсталяванне для вытворчасці зброі былі прададзены ў Калумбію, у выніку чаго калумбійская кампанія «INDUMIL» стала адзіным вытворцам гэтае зброі ў свеце.
Апісанне
З пункту гледжання ўнутранай канструкцыі Galil аналагічны аўтамату Калашнікава за выключэннем ужывання іншага патрона. Аўтаматыка працуе за кошт адводу часткі парахавых газаў з канала ствала праз газаадводную адтуліну, прасвідраваную пад вуглом 30 градусаў назад непасрэдна ў газавую камеру. Газавы поршань храміраваны. Ручка затвора ў адрозненне ад аўтамата Калашнікава загнута ўверх для таго, каб яе можна было выкарыстоўваць аберуч. Злева над пісталетнай ручкай маецца дадатковы сцяжок засцерагальніка-пераводніка рэжымаў стральбы.
Дыяптрычны прыцэл мае 2 становішчы: для стральбы на далёкасці 0-300 м і 300—500 м. Таксама маецца прыстасаванне з трыма кропкамі, якія свецяцца (адна на мушцы і дзве на прыцэле) для стральбы ва ўмовах нізкай асветленасці на далёкасці да 100 м. Аўтамат можа страляць вінтовачнымі гранатамі, пры гэтым выкарыстоўваюцца магазіны на 12 халастых патронаў. Таксама можа выкарыстоўвацца багнет-нож.
У аўтамата ёсць дзве асаблівасці, якія прызначаны для змагання са шкоднымі жаўнерскімі звычкамі. Так, у прыклáдзе маецца ключ для адкаркоўвання піўных бутэлек (раней для гэтых мэт карысталіся «губкамі» магазіна, што нярэдка цягнула за сабой небяспечныя наступствы). .
Пісталетная ручка выканана з пластыка, як і цаўё на позніх варыянтах (на ранніх цаўё было драўляным). Металічны шкілетны прыклáд складваецца на правы бок.
Адным з недахопаў зброі з’яўляецца цэлік, змесцаваны на вечку ствольнай скрынкі, якоя дэмантуецца пры кожнай зборцы-разборцы зброі, што ў сутнасці выключае магчымасці дакладнай прыстрэлкі. Яшчэ адной праблемай Galil з’яўляецца яго вялікая маса — 3,95 кг, што больш, чым у M16А1 (2,97 кг).
Магаданская вобласць
Магаданская вобласць — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны на паўночным усходзе краіны. Мяжуе з Чукоцкай аўтаномнай акругай, Камчацкім краем на поўначы, Якуціяй на захадзе і Хабараўскім краем на поўначы. З усхода абмываецца водамі Ахоцкага мора. Утворана 3 снежня 1953 года. Адміністрацыйны цэнтр — горад Магадан — заснаваны ў 1939 годзе.
Колькасць насельніцтва 171,6 тыс. чалавек (2006). Удзельная вага гарадскога насельніцтва 93,9 %. Нацыянальны склад: рускія 80,18 %, украінцы 9,89 %, эвены 1,38 %, беларусы 1,19 %, татары 1,1 %, каракі 0,49 %, інгушы 0,44 %, немцы 0,43 %, ітэльмены 0,35 %, асобы, якія не ўказалі сваю нацыянальнасць 0,33 %.
Геаграфія
Берагавая лінія парэзана буйнымі залівамі — Анадырскім, Крыжа, Шэліхава, і губамі — Чаунскай, Калючынскай, Пенжынскай, Гіжыгінскай. Далёка на ўсход вылучаецца Чукоцкі паўвостраў. Большая частка вобласці гарыстая. Пераважаюць нагор’і і пласкагор’і, якія перамяжоўваюцца з шырокімі нізінамі. Паўднёвы захад вобласці займае Калымскае нагор’е з вышынямі ад 600 да 1713 м. На паўночным захадзе — хрыбты Чэргэ, Палярны і іншыя, якія адносяцца да горнага ланцуга Чэрскага, паднімаюцца да 2500 м. На паўночным усходзе — Чукоцкае нагор’е і Анадырскае пласкагор’е. Нізіны — Анадырская, Чаунская, Ванкарэмская, Гіжыгінская, Ямская і Тауйская. Клімат вобласці рэзка кантынентальны, на ўзбярэжжах — халодны, марскі. Зіма доўжыцца 7-8 месяцаў. Мінімальныя тэмпературы ад −60 да −65 °C. Сярэдняя тэмпература студзеня ва ўнутраных частках вобласці −38 °C, на ўзбярэжжы Ахоцкага мора ад −19 да −23 °C, Паўночнага Ледавітага акіяна ад −24 да −28 °C. Лета кароткае і прахалоднае, частыя туманы. Сярэдняя тэмпература ліпеня на Ахоцкім узбярэжжы 11-12 °C, на Арктычным 3-6 °C, ва ўнутраных раёнах 14-16 °C. Ападкаў выпадае ў сярэднім 300—350 мм у год, на ўзбярэжжах Ахоцкага і Берынгава мораў 500—700 мм у год. Тэрыторыя вобласці ляжыць у зоне распаўсюджвання шматгадовамерзлых парод (за выключэннем Ахоцкага ўзбярэжжа). Вегетацыйны перыяд 100—105 сут. Рэкі належаць да басейнаў Паўночнага Ледавітага і Ціхага акіянаў, найбольш буйныя — Калыма, Анадыр, Каркадон, Хасын. Большасць рэк адносіцца да горных.
У тундры пераважаюць глеева-балотныя і тарфяніста-глеевыя глебы, у тайзе — разнавіднасці падзолісты тыпу, у горных раёнах — горна-тайговыя і горна-тундравыя глебы. Для сельскай гаспадаркі найбольш прыдатныя алювіяльныя глебы рачных далін.
NGC 5079
NGC 5079 (іншыя абазначэнні — MCG -2-34-30, IRAS13169-1226, PGC 46473) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мантальда-Барміда
Мантальда-Барміда (Montaldo Bormida) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 672 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 121 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Архангел Міхаіл.
Купал Узнясення
Купал Узнясення, Куба́т аль-Мірадж (قبة المعراج, Qubbat al-Miraj) — манумент (не мячэць) на Храмавай гары ў Іерусаліме, побач з мячэццю Аль-Акса. Пабудаваны ў памяць пра ўзнясенне прарока Мухамеда на нябёсы, у суправаджэнні ангела Джабраіля, якое адбылося ў 619 годзе. Размешчаны на поўнач ад Купала Скалы (Куба́т ас-Сахра).
Гісторыя стварэння
Час першай пабудовы купала прыблізна вызначаецца эпохай амеядаў ці абасідаў (яго згадваюць у 903 годзе Ібн аль-Факіх і ў 985 годзе Аль-Мукадасі) у ліку двух «малых купалаў», нароўні з Купалам Прарока (Кубат Джыбрыль). Купал Узнясення, які існуе цяпер, пабудаваў пры аюбідах у 1200 годзе губернатар Іерусаліма Izz ad-Din az-Zanjili, выкарыстоўваўшы для гэтага матэрыял з разбуранай пабудовы крыжакоў.
Адзначаецца, што Купал Узнясення капіруе ўвянчаную купалам капліцу, раней пабудаваную крыжакамі на месцы ўзнясення Ісуса Хрыста.
Марыя Юр’еўна Стэфюк
Марыя Юр’еўна Стэфюк (Марія Юріївна Стеф’юк; нар. ) — савецкая і ўкраінская оперная спявачка (лірыка-каларатурнае сапрана). Народная артыстка СССР (1985). Герой Украіны (2008).
Біяграфія
У 1981 годзе брала ўдзел у Міжнародным фестывалі імя М. П. Мусаргскага, дзе яна выканала партыю Парасі («Сарачынскі кірмаш» М. П. Мусаргскага) на сцэне тэатра «Ла Скала» (Мілан). Выступае ў канцэртах, у асноўным у камерным жанры. Таксама ў рэпертуары творы савецкіх і замежных кампазітараў, украінскія народныя песні. Гастралюе за мяжой: Канада, ЗША, краіны Заходняй Еўропы і інш.
Запісваецца на радыё і кампакт-дыскі.
З 2000 года выкладае на кафедры сольных спеваў у Нацыянальнай музычнай акадэміі Украіны ім. П. Чайкоўскага (прафесар). У 2009 годзе выступіла ў Львоўскай філармоніі разам з капэлай бандурыстаў. З 2010 года — член Камітэта па Нацыянальнай прэміі Украіны імя Тараса Шаўчэнкі.
Мэтэльнэ
Мэтэльнэ (Метельне) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 1329
NGC 1329 (іншыя абазначэнні — ESO 548-15, MCG -3-9-42, PGC 12826) — спіральная галактыка (Sa) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Пітэр Хігс
Пітэр Уэйр Хігс (Peter Ware Higgs; нар. года, Ньюкасл-апан-Тайн, Англія) — брытанскі фізік-тэарэтык, член Каралеўскага Таварыства Эдынбурга, член Лонданскага каралеўскага таварыства, у цяперашні час прафесар у адстаўцы (emeritus) у Эдынбургскім універсітэце. Навучаўся ў Каралеўскім каледжы Лондана, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы за 2013 сумесна з Франсуа Энглерам за адкрыццё базона Хігса.
П. Хігс найбольш вядомы дзякуючы прапанаваным ім у 1960-х гадах механізмам спантанага парушэння электрослабой сіметрыі, які тлумачаць паходжанне масы элементарных часціц, у прыватнасці мас вектарных W і Z-базонаў. Механізм Хігса прадказвае існаванне новай часціцы, хігсаўскага базона. Аб адкрыцці часціцы было абвешчана 4 ліпеня 2012 года на прэс-канферэнцыі ЦЕРН (сам Хігс заявіў з гэтай нагоды, што не чакаў эксперыментальнага пацверджання яго тэорыі пры сваім жыцці). Механізм Хігса лічыцца супольнасцю фізікаў адным з асноўных кампанентаў Стандартнай Мадэлі. П. Хігс прыдумаў механізм Хігса падчас горнай прагулкі ў раёне Эдынбурга і, вярнуўшыся ў лабараторыю, заявіў, што ў яго ўзнікла «грандыёзная ідэя».
За дасягненні ў галіне тэарэтычнай фізікі П. Хігс быў узнагароджаны шэрагам прэмій і медалёў. У прыватнасці, ён лаўрэат медаля Дзірака, які прысуджаецца Інстытутам фізікі (Лондан) і прэміі 1997 года ў галіне фізікі часціц і фізікі высокіх энергій, якая прысуджаецца Еўрапейскім фізічным таварыствам.
Адкрыццё базона Хігса прызнана навуковым прарывам 2012 года.
Капітал
Капітальныя ўкладанні матэрыяльных і грашовых сродкаў у эканоміку, вытворчасць называюць капіталаўкладаннямі ці інвестыцыямі.
Мыкавэ
Мыкавэ (Ми́кове) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 5080
NGC 5080 (іншыя абазначэнні — MCG 2-34-7, ZWG 72.46, NPM1G +08.0323, PGC 46440) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Машчаныця (Ківэрцаўскі раён)
Машчаныця (Мощани́ця) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Раз’езд 335 км
Раз’езд 335 км — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839907.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 13 чалавек (5 мужчын і 8 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 5 чалавек (3 мужчыны і 2 жанчыны).
Мантэкастэла
Мантэкастэла (Montecastello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 359 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 47 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 15040. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Zeno vescovo.
NGC 1328
NGC 1328 (іншыя абазначэнні — NPM1G -04.0149, PGC 12805) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
L’Estaca
«L’Estaca» (Слуп) — пратэставая песня каталонскага барда Льюіса Льяка. У 1968 годзе ён напісаў мелодыю і тэкст песні пра барацьбу простага народу з рэжымам, пра неабмінальны заняпад дыктатуры. Песня была забароненая ў Франкісцкай Іспаніі.
Папулярызацыя
Сусветная папулярнасць гімна супраціву тлумачаць найпростымі патройнымі паўторамі — дзевяцінотнай хадой прыпеўкі і трохразовым паўторам слова. Таксама кажуць, што значна больш, чым прыгажосць мелодыі, на эпідэмічнае распаўсюджванне мелодыі паўплывала забарона песні франкістамі.
Папулярны правансальскі неатрубадур Патрык першым запісаў пераспеў (1972), па-французску «Слуп» праспяваў Жак-Эміль Дэш (1974), па-баскску — Горка Кнор (1976). Першая харавая каталонская версія з’явілася ў 78-м годзе ў «Coral Sant Marcal». Тады ж адгукнуліся шведы з «Göteborgs visgrupp». Грэцкая «Tora tora» Васіліса Папаканстанціну таксама датычыцца гэтага года. Зараз існуе больш за 150 варыянтаў песні, запісаных у мностве стыляў, і кожны дзень на «Ютубе» з’яўляюцца новыя ролікі-пераробкі. Сам тэкст адаптавалі сотні разоў.
У Каталоніі
«L’Estaca» з’яўляецца гімнам прыхільнікаў каманды па рэгбі Перпіньян з Перпіньяна ў Паўночнай Каталоніі ў Францыі.
У снежні 2019 года Каталонія вырашыла адзначыць 50-годдзе творчага шляху свайго паэта. Адкрылася вялікая выстава пра жыццё і творчасць Люіса Льяка. Восем залаў былі названыя ў гонар яго вядомых песень, загалоўкі напісаны на белых дрэвах, якія ўздымаюць голыя галіны да неба. Іх здабылі з песні "Нібы голае дрэва" (СOM un arbre nu).
У Басконіі
Песня таксама была праспявана ў Більбаа ў Краіне баскаў 16 верасня 2017 года ў падтрымку Каталонскага рэферэндуму аб незалежнасці 2017 года, які быў запланаваны на 1 кастрычніка, перад натоўпам, які налічваў каля 32 000 чалавек.
У Польшчы
У Польшчы ў 1980-я гады песня атрымала вялікую вядомасць, дзякуючы Яцку Качмарскаму, які напісаў да песні свой тэкст. Песня таксама стала гімнам прафсаюза Салідарнасці.
У Беларусі
Беларускі варыянт «Разбуры турмы муры» з’яўляецца перакладам з польскага варыянта «Mury» Яцка Качмарскага. Пераклад зрабіў беларускі паэт Андрэй Хадановіч. Упершыню ён быў праспяваны на «Плошчы 2010» пратэстоўцамі пад кіраўніцтвам аўтара беларускага варыянта.
У Тунісе
Лакаджына і Ясер Джерадзі зрабілі версію песні, якая стала гімнам Туніскай рэвалюцыі ў 2011 годзе.
Мандрагора
Мандрагора (Mandragora, ст.-белар.: Мандрагорас, Мандрагора ад Μανδραγόρας) — род шматгадовых траў сямейства Паслёнавыя. Корань расліны часам нагадвае чалавечае цела; магчыма, па гэтай прычыне ў старажытных вераваннях і ў сярэдневяковай алхіміі мандрагоры прыпісваліся магічныя якасці, часта звязаныя з працягам роду.
Магдалена Лундблад
Магдалена Лундблад (Magdalena Lundblad,, Тыбле, парафія Стакгольм-Нэс (парафія Кунгсэнген) — , ) — шведская балерына, якая з 1773 па 1786 выступала ў Каралеўскім балеце Оперы ў Стакгольме.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і карчмара Нільса Ліндблада і Ганны Крысціны Дзюбуа. Яе брат Фрэдрык Ульрык згадваецца ў 1775 годзе як удзельнік масоўкі Каралеўскай оперы.
У 1770 годзе Магдалена значыцца ў складзе ''«Dansseus wid Kongl. Franska Comedie Tropp»'', згадваецца разам з Шарлотай Слотсберг як адна з дзвюх мясцовых танцоўшчыц, якія складалі першую трупу Каралеўскага балета пры яго заснаванні ў 1773 годзе. Трупа складалася пераважна з французскіх танцораў з, тэты факт робіць яе адной з першых у Швецыі прафесійных балетных танцоўшчыц. Магдалена Лундблад таксама згадваецца як выбітная балерына ў 1770-х і 1780-х гадах, у той час, калі ў шведскім балеце дамінавалі замежныя артысты.
У 1780 годзе рэжысёр апісвае Магдалену Лундблад і Шарлоту Слотсберг як сапраўды шматабяцаючыя таленты, якія маглі б стаць яшчэ больш дасканалымі з дадатковым навучаннем, і як адзіныя шведскія танцоўшчыцы ў Каралеўскім балеце, якія маглі замяніць танцоўшчыцу-прэм’ера : у 1781 годзе яны былі адзінымі другімі танцоўшчыцамі ў балеце.
Магдалена Лундблад памерла ад раку ў 1786 годзе.
Алашань (пустыня)
Алаша́нь — пустыня ў Цэнтральнай Азіі, у Кітаі, на паўночны ўсход ад гор Наньшань. Плошча пустыні складае 170 тыс. км². Хвалістая раўніна (вышынёй 800—1660 м). Чаргуюцца групы невялікіх скалістых кражаў, і плоскіх выцягнутых паніжэнняў, занятых масівамі рухомых пяскоў, барханамі, салёнымі азёрамі, саланчакамі і.
Цэнтральная частка складзена з дакембрыйскіх парод, перакрытых плашчом чацвярцічных пяскоў; на ўзвышшах у паўднёвай і паўночнай частках выходзяць на паверхню палеазойскія і мезазойскія адклады. Радовішчы вугалю, нафты, соляў. Клімат рэзка кантынентальны.
Насельніцтва рэдкае. Качавая жывёлагадоўля.
Гідраграфія
Рачная сетка прадстаўлена часовымі вадацёкамі, рэчышчы якіх напаўняюцца вадой толькі летам у перыяд мусонных дажджоў ці ліўневых ападкаў. Найбольшыя рэкі Жашуй і Шуйхэ. Азёры Саго-Нур і Шара-Бурду.
Флора і фаўна
Асноўныя ландшафты: гобі — драбнасопачнік і астраўныя хрыбты, раскіданыя на раўніне з шчэбеневымі глебамі і рэдкай хмызняковай расліннасцю (, эфедра і інш.); масівы барханных пяскоў з беднай стэпавай расліннасцю (карагана, салянкі, палын і інш.); цайдамы — паніжэнні з блізкімі грунтавымі прэснымі водамі і травяністай расліннасцю (рагоз, трыснёг, чарот, пажарніца); саланчакі з флорай (паташнікі, семітранкі, салянкі); саксаульнікі з чорнага саксаулу з семітранкамі ў ніжнім ярусе. Жывёльны свет:, пустынны заяц, суслікі, пясчанкі, тушканчыкі, паўзуны (чарапахі, яшчаркі, змеі), трапляюцца дзікія аслы.
Парк Грутас
Парк Грутас (Grūto parkas; неафіцыйная назва Сталінскі свет) — скульптурны сад помнікаў савецкай эпохі і выстаўка іншых савецкіх сімвалаў часоў Літоўскай ССР. Парк заснаваны ў Друскеніках у 2001 годзе бізнесменам Вілюмасам Малінаўскасам.
Гісторыя
Пасля абвяшчэння Літвой незалежнасці ў 1990 годзе некаторыя помнікі былі дэмантаваныя і вывезеныя з месцаў, дзе стаялі. Малінаўскас звярнуўся да ўладаў з просьбай аддаць яму ў маёмасць некаторыя помнікі для стварэння прыватнага музею. Музей быў створаны ў Дзукійскім нацыянальным парку, які нагадваў Гулаг: драўляныя сцежкі, вартавыя вежы, агароджа з дротам.
Існаванне падобнага парку ад пачатку было спрэчным. Некаторыя ідэі гэтак і не былі рэалізаваныя, напрыклад, дастаўка наведвальнікаў у цягніку, у якім вязняў транспартавалі ў лагеры. Парк Грутас і Вілюмас Малінаўскас атрымалі ў 2001 годзе Антынобелеўскую прэмію Міру. Са студзеня 2007 году ў парка патрабуюць выплату ганарараў мастакам, якія стваралі некаторыя помнікі.
Лія Авейсаўна Каджар
Лія Авейсаўна Каджар, прынцэса персідская (, Баку —, Мінск) — беларускі архітэктар, мастак, педагог.
Біяграфія
Паходзіць з дынастыі Каджараў, нарадзілася ў сям’і інжынера Султана Авейса Каджара (сына Алі Кулі Мірзы аглы Каджара) і настаўніцы Тамары Мікалаеўны Дзідзікашвілі (Тбілісі, 1902 — Баку, 18.08.1978). Мела брата. Скончыла ў 1952 годзе Акадэмію мастацтваў у Ленінградзе.
У 1953—1959 гадах Лія Авейсаўна працавала ў Белдзяржпраекце. У 1962—1966 гадах у «Мінскпраекце», у 1967—1976 гадах старшы выкладчык кафедры інтэр’еру і абсталявання Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута, пазней мастаком у Мінскім мастацкім вытворчым камбінаце Мастацкага Фонду БССР.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1955 года. Пражывала ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: жылы дом па Ленінскім праспекце (1960), комплекс жылых будынкаў і гандлёвых прадпрыемстваў па вул. Апанскага (1964), жылых будынкаў з крамамі па вул. Рэспубліканскай (1965), інтэрнат з кафэ па вул. Караля (1966) у Мінску; у аўтарскім калектыве: помнік ахвярам фашызму ў в. Трасцянец (1958), жылы дом з крамай і кафэ «Бульбяная» па Ленінскім праспекце (1958), інтэр’еры рэстаранаў, кафэ, фае ў гасцініцах «Матэль» і «Планета» (1982) у Мінску, санаторый «Беларусь» у Сочы (1959), мемарыяльны комплекс «Вязынка» (1972), вакзал на ст. Вязынка (1973), будынак РК КПБ і райвыканкама ў г. Шчучыне (1978).
Сям’я
З 1950 года была ў шлюбе са сваім аднакурснікам Сяргеем Сцяпанавічам Мусінскім. З 1953 года сям’я пражывала ў Мінску. У іх нарадзіліся дочкі Таццяна Сяргееўна (мастацтвазнаўца) і Яўгенія Сяргееўна (мастак ДПМ, сябра СМБ), які жывуць у Мінску, і сын Іван Сяргеевіч Мусінскі (навучаўся на фізічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта), які жыве ў Маскве.
Рудня (Валожынскі раён)
Ру́дня (, Рудня) — хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Насовычы
Насовычы (Носо́вичі) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Астэрадон
Астэрадон (Asterodon) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню апублікаваная ў 1894 годзе.
Краб (архітэктура)
Краб (Krabbe) — крукападобны дэкаратыўны элемент, які часта прысутнічае ў гатычнай архітэктуры. Выкананы часцей за ўсе ў форме выразанага з каменя закручанага лісця, пупышак або кветак, устаноўленых праз роўныя прамежкі на шпілі, пінаклях, вімпергах і іншых элементах гатычных будынкаў.
Алена Міхайлаўна Підгрушная
Алена Міхайлаўна Підгрушная (Олена Миха́йлівна Підгру́шна;, ) — украінская біятланістка, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў эстафеце, чэмпіёнка свету ў спрынце 2013 Нове-Места-на-Мораве, майстар спорту міжнароднага класа, 5-разовая чэмпіёнка Еўропы, чэмпіён Еўропы 2009 года ў эстафеце, сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы сярод юніёраў (2007, эстафета), бронзавы прызёр чэмпіянату свету сярод юніёраў (2006, індывідуальная гонка), пераможца і прызёр этапаў Кубка свету па біятлоне ў эстафетах.
Узнагароджана ордэнам княгіні Вольгі III ступені (за важны асабісты ўклад у развіццё і папулярызацыю фізічнай культуры і спорту ва Украіне, дасягненне высокіх спартыўных вынікаў і шматгадовую плённую прафесійную дзейнасць).
Біяграфія
Алена Підгрушная нарадзілася 9 студзеня 1987 года ў Легніцы. Выступае за спартыўнае таварыства «Колас». Першы і цяперашні трэнер — Ігар Пачынок, трэнер (зборнай) — Яўген Калупаеў. Сярод спартыўных дасягненняў — залаты прызёр этапу Кубка свету 2009 у Рупольдзінгу (эстафета), бронзавы прызёр чэмпіянату свету сярод юніёраў і юнакоў 2006, сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы 2007 сярод юніёрак, залатая медалістка ў складзе эстафетнай каманды чэмпіянату Еўропы 2009 года (г. Уфа, Расія), сярэбраная медалістка ў складзе эстафетнай каманды чэмпіянату Еўропы 2010 года (г. Отэпя, Эстонія).
На чэмпіянаце свету 2011 года ў Ханты-Мансійску атрымала «срэбра» у эстафеце 4х6 км, аднак з-за парушэнні антыдопінгавых правілаў Аксанай Хвастэнка Міжнародны саюз біятланістаў пазбавіў украінскую жаночую эстафетную чацвёрку другога месца ў гонцы чэмпіянату свету па біятлоне 2011. Скончыла Цярнопальскі нацыянальны педагагічны ўніверсітэт (выкладчык фізічнай культуры і спорту).
У 2013 годзе пабралася шлюбам з праварадыкальным дэпутатам Вярхоўнай Рады Аляксеем Кайдай. У тым жа годзе, стаўшы ў складзе эстафетнай каманды пераможцай другога этапу кубка свету па біятлоне, Підгрушная, фінішыруючы на апошнім этапе, узяла сцяг, які быў падораны заўзятарамі зборнай і прайшоў разам з імі эстафету па мностве гарадоў Украіны. Характэрна, што лозунг «Разом до перемоги» (Разам да перамогі), які з’явіўся на сцягу яшчэ ўлетку 2013 супаў з апазіцыйным лозунгам прынятым пазней актывістамі Еўрамайдана, а на цырымоніі ўзнагароджання ўкраінскія біятланісткі выказалі падтрымку Еўрамайдана, што было аспрэчана афіцыйным сайтам федэрацыі біятлону Украіны.
111-я артылерыйская брыгада
111-я гвардзе́йская Кё́нігсбе́ргская Чырванасця́жная, о́рдэна Куту́зава II ступе́ні артылеры́йская брыга́да — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — горад Брэст.
Гісторыя
Напачатку ліпеня 1941-га часць перакінулі на Заходні фронт пад Віцебск, дзе на станцыі Рудня яе ваяры прынялі бой з нямецкай арміяй. Увосень 1941 года брыгада прымала актыўны ўдзел у абароне Масквы, за што ў студзені 1942 года адной з першых артылерыйскіх часцей атрымала найменне гвардзейскай.