cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Украінская паўстанчая армія
Ідэалогія УПА
Паводле палітычнай арыентацыі, ідэалогія УПА належыць да ўльтранацыяналістычных арганізацый, мэтай якой было стварэнне "Украіны для ўкраінцаў". Ідэі сацыяльнага міру і гармоніі і ксэнафобіі да іншых нацыянальнасцей (найперш супраць палякаў, расійцаў, яўрэяў), набліжалі іх у гэтым да еўрапейскага нацыянал-сацыялізму. На чале створанай Украіны мела стаяць толькі адна партыя - АУН, а дзяржава мела кіравацца праз палітычныя эліты, без якога-небудзь прадстаўніцтва ў выглядзе парламенту ці іншых палітычных партый.
Памяць аб УПА пасля вайны
Стаўленне да УПА пасля вайны застаюцца досыць спрэчлівым. На Украіне вядзецца актыўная дыскусыя вакол пытання надання ветэранам УПА гонару ветэранаў Другой Сусветнай вайны і ўшанавання УПА як вызваленчага руху. Аднак, за час існавання незалежнай Украіны, моцных змен у тым кірунку не адбылося. 12 верасня 1997 кабінет маністраў Украіны пастанавіў стварыць камісыю па даследванню дзейнасці УПА. 14 кастрычніка 2006 года, прэзідэнт Украіны Віктар Юшчанка падпісаў дэкрэт, паводле якога, УПА надаецца статус вызваленчага руху. Аднак, гэты дэкрэт не быў ухвалены парламентам Украіны і застаўся актам прапагандычным. Штогод Юшчанка вітае ветэранаў УПА з нагоды стварэння гэтае арміі, а 12 кастрычніка 2007 загадам Віктара Юшчанка лідару УПА Раману Шухевічу быў нададзены статус Героя Украіны. Сітуацыя з намаганнем Юшчанкі праз парламенцкі закон надаць УПА статус вызваленчага руху паўтарылася і ў 2008 годзе. Падтрымліваюць ушанаванне УПА ўкраінскія нацыяналістычныя партыі, а сама ідэя карыстаецца большай папулярнасцю сярод жыхароў Заходняй Украіны. Супраць ушанавання выступае "Партыя рэгіёнаў" і камуністыя.
Супраць ушанавання УПА выступаюць суседзі Украіны - Польшча і Расія. У Польскай Рэспубліцы перапісы паказваюць, што 49% палякаў нічога не ведае адносна тых падзей, 17% штосьці слыхалі, але дакладна не ведаюць, 20% "ведаюць, але мала" і толькі 14% добра ведае аб людабойстве нацыяналістамі палякаў у часе II Сусветнай вайны. 11 ліпеня 2003 у памяць 60-годзя забойстваў у Парыцку, прэзідэнт Польшчы Аляксандр Кваснеўскі і Украіны Леанід Кучма адкрылі там помнік забітым. Прэзідэнт Кваснеўскі тады паведзіў: "Трэба аднак, тутай выразіць маральны пратэст супраць ідэалогіі, якая давяла да "антыпольскай акцыі", заініцыяванай праз Арганізацыю Украінскіх Нацыяналістаў і Украінскай Паўстанчай Арміі. Ведаю, што тыя словы могуць зачапіць. Але жадная цэль, ані жадная вартасць, нават такая важная, як вольнасць і суверэннасць народу не можа апраўдаць людабойства, рэзні цывільных, насілле і гвалты..." 29 кастрычніка 2007 — праект надання статусу генацыду рэзні палякаў украінцамі ў 1942—1944 на Валыні быў адрэгаваны праз чатырох польскіх еўрадэпутатаў выбраных з лістоў "Лігі польскіх сем'яў" і прэзентаваны дэлегацыям да Еўрапейскага Парламента. Праект аднак, не быў адданы на галасаванне. . У Польшчы дзейнічае "Агульнапольскі Камітэт Будовы Помніка Ахвяр Людобойства дакананага праз АУН-УПА". 15 ліпеня 2009 Сейм Польскай Рэспублікі прыняў ухвалу "у справе трагічнага лёсу палякаў на Усходніх Крэсах" дзе кажацца аб распачатай праз Арганізацыю Украінскіх Нацыяналістаў і Украінскую Паўстанчую Армію на Крэсах II Рэчы Паспалітай так званай антыпольскай акцыі - масавых забойствай з характарам этнічнай чысткі....
16 чэрвеня 2009 у парламенце Літвы была ўрачыста адкрыта выстаўка ў якой ухвалёўваецца памяць УПА. У адкрыцці выстаўкі, прыгатаванай праз украінскі бок, узяў удзел віцэспікер Сэйму Літвы Альгіс Кашэта, дырэктар Цэнтру Бадання Людабойства і Руху Адпору Жыхароў Літвы Тэрэзія Бірутэ-Бірускаітэ, пасол Літоўскага Сэйму Даліа Коудытэ, еўрапасол Вітаўтас Ландсіукпшы, пасол Украіны на Літве Ігар Пракапчук. Наступная выстаўка будзе прэзентавана ў Рызе і Таліне.
Прушкаў (гміна)
Пру́шкаў (Prószków) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апольскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Прушкаве. Плошча гміны складае 121,23 км². Станам на 2004 год у гміне Прушкаў пражывалі 9860 чалавек, шчыльнасць — 81,3 чал./км².
Эрыванскае ханства
Эрыванскае ханства — феадальнае валоданне, што ўтварылася ў 1747 годзе на часткі тэрыторыі беглербегства Чухур-Саад пасля смерці Надзір-шаха Афшора і падзення яго дзяржавы. Ханства размяшчалася на тэрыторыях гістарычнай Усходняй Арменіі. Сёння былая тэрыторыя ханства падзелена паміж сучаснай Рэспублікай Арменія і турэцкім ілам Ыйдыр.
У 1604 годзе Эрывань быў адваяваны ў туркаў-асманаў персідскім шахам Абасам I. Шах высяліў з горада ўсіх жыхароў, як хрысціянаў і іўдзеяў, так і мусульманаў. Сярод дэпартаваных з Усходняй Арменіі, пераважную большасць складалі армяне, лік якіх на момант высялення складаў звыш 250,000 чалавек.
Пасля зацверджання ў рэгіёне ўлады дынастыі Сефевідаў горад стаў цэнтрам беглербегства. Першым беглербегам быў прызначаны палкаводзец Аміргунэ-хан (1604—1628). Пасля смерці Надзір-шаха (1747) пасада кіраўніка (з тытулам хана) стала спадчыннай. Ханства было анексавана Расійскай імперыяй па завяршэнні руска-персідскай вайны 1826—1828 гадоў і аб'яднана з Нахічэванскім ханствам у адзіную Армянскую вобласць, стаўшы цэнтрам прыцягнення для армянскай іміграцыі.
Насельніцтва
З прыходам да ўлады дынастыі Сефевідаў, увесь Іран і іншыя краіны, непасрэдна падначаленыя кызылбашам, былі падзелены на улькі (феадальныя надзелы) паміж кіраўнікамі тых ці іншых плямён. У той жа час, шырокія тэрыторыі перадаваліся ў карыстанне ваярам з гэтых плямён. З такіх тэрыторый старое насельніцтва, зазвычай, выганялася. Так адбывалася, у прыватнасці, у Арменіі. Так у XVI стагоддзі ў Ерэванскую вобласць былі паселены часткі цюркскіх кызылбашскіх плямён устаджлу, алпаут і байт, пры шаху Абасе I былі паселены таксама плямёны ахча-кайюнлу хаджар; яшчэ раней тут зацвердзіліся курдскія плямёны чамішкізек, хнуслу і пазукі. Паміж 1600—1810 гадамі адбываецца масавае перасяленне мусульманаў з Персіі і Сярэдняй Азіі ва Усходнюю Арменію. Усяго ва Усходнюю Арменію было пераселена парадку 90 000 мусульман, у тым ліку 54000 цюркаў, 25 000 курдаў і 10 000 персаў.
Нягледзячы на войны, уварванні і перасяленні, армяне, цалкам імавернае, аж да XVII стагоддзя, усё яшчэ складалі большасць насельніцтва Усходняй Арменіі, аднак гвалтоўнае перасяленне парадку 250 000 армян персідскім шахам Абасам I рэзка скараціла армянскае насельніцтва рэгіёна. У выніку войн, што доўжыліся стагоддзямі, да 1804 года насельніцтва горада Эрывані скарацілася да 6 000. Яно зноў пачало павялічвацца пры апошнім хане, і ў 1827 перавысіла 20 000. У выніку шматвяковых выгнанняў і эміграцый армяне складалі толькі 20 % насельніцтва горада. Этнічны склад насельніцтва ўсяго ханства да падпісання мірнага дагавора паміж Расіяй і Персіяй (1828) складалі мусульмане (персы, азербайджанцы, курды) і армяне.
У 1779 годзе, падчас свайго паходу на Эрывань, цар Грузіі Іраклій II перасяліў у Грузію частку армянскага насельніцтва Эрыванскага ханства.
У 1795 годзе, аселае насельніцтва Эрыванскага ханства складала 122 000 чалавек, з якіх 90 000 (73,7%) армян і 30 000 (24,6%) цюркаў. Апроч аселага насельніцтва, было гэтак жа качавое насельніцтва, што складалася з цюркаў і курдаў, а гэтак жа персідскія салдаты, якія праходзілі тут вайсковую службу.
У 1795—1826 гадах, пачынаецца новая хваля антыармянскіх рэпрэсій, якая прывяла да ўцёкаў 70 000 армян, большасць з якіх беглі ў Расію, меншая ж частка — каля 20 000, беглі ў Грузію. Нягледзячы на гэта ў 1831 годзе, праз 3 гады пасля далучэння вобласці да Расіі, тут жыло яшчэ 20 100 армян-старажылаў.
У выніку гэтых антыармянскіх рэпрэсій, у 1826 годзе насельніцтва Эрыванскага ханства складала ўжо ўсяго 110 120 чалавек і складалася з 31 588 аселых і паўаселых і 23 222 качавых азербайджанцаў (каля 10 000 сем'яў), 25 237 курдаў (5 223 сем'яў), 10 000 персаў (вайсковая эліта) і 20 073 армян (3 498 сем'яў). Каля 90 000 чалавек былі мусульманамі.
Гісторыя
Сталіцай вобласці была горад-крэпасць Эрывань. Крэпасць пабудавана ў 1582—1583 гадах пры асманах, якія захапілі рэгіён у 1554 годзе.
Эрывань была заваявана Сефевідамі ў туркаў-асманаў у 1604 годзе ў кіраванне шаха Абаса Вялікага, які прызначыў першым беклербекам Эрывані свайго набліжанага Аміргунэ-хана. З падзеннем дзяржавы Сефевідаў Эрывань была зноў занята туркамі, і па руска-турэцкага дагавору 1724 года. Пётр I прызнаў турэцкі пратэктарат над ханствам. Аднак ужо ў 1731 персідскія войскі пад камандаваннем Надзір-шаха зноў адваявалі ў туркаў гэтыя землі. Пасля забойства Надзір-шаха ў 1747 годзе і ўнутраных закалот у Іране, насталых пры слабой Зендскай дынастыі, Эрыванскае ханства, як паказвае амерыканскі гісторык Тадэвуш Свентахоўскі, разам з іншымі ханствамі Закаўказзя і Азербайджана ўступіла ў паўвекавы перыяд фактычнай незалежнасці, пры намінальнай уладзе Зендаў. Правіцелі Эрыванскага ханства прыналежалі да цюркскага племя каджараў, паселенаму ў рэгіёне ў пачатку XV стагоддзя Тамерланам, гэтак жа як і кіруючая ў Іране дынастыя Каджараў.
З пачатку XVIII стагоддзя армяне Эрыванскага ханства вядуць барацьбу за нацыянальнае вызваленне. гэтым змаганні яны былі падтрыманы грузінскім царом Вахтангам VI, а таксама насельніцтвам Гянджы. Армянскія паўстанцы актыўна бралі ўдзел у змаганні мелікстваў Сюніка і Карабаха (1724—1728) супраць турэцкай улады, а таксама ў руска-іранскіх войнах 1804—1813, 1826—1828 на боку Расіі.
У сакавіку 1828 з тэрыторый Эрыванскага і Нахічэванскага ханстваў была ўтворана Армянская вобласць, куды было дазволена перасяляцца армянам з Ірана і Турцыі, частка з якіх гэтым дазволам скарысталася і пры заступніцтве ўрадоўцаў царскай Расіі перайшлі на тэрыторыю наватворнай вобласці.
Архітэктура
У перыяд дынастыі Каджараў Эрывань была вельмі багатая. Горад ахапляў плошчу больш, чым адну квадратную мілю, і яго наваколле і сады пакрывала прыблізна 18 міль. Гарадскія і архітэктурныя ўзоры ў Эрывані паўтаралі агульныя схемы і праекты блізкаўсходніх гарадоў таго перыяду. У горадзе знаходзіліся больш за 1700 будынкаў, 850 крам, 8-9 мячэцяў, 7 цэркваў, 10 лазняў, 7 вялікіх караван-сараяў, 5 плошчаў (майданаў), 2 кірмашы і 2 школы-медрэсэ. Гісторык XVIII стагоддзя Сімяон Ерэванцы апісвае 21 армянскіх цэркваў і манастыроў Эрыванскага ханства.
Эрыванская крэпасць
Эрыванская крэпасць была пабудавана асманамі, а менавіта губернатарам Фархад-пашай у 1582—1583 гадах і стала грунтам абароны супраць нападаў Сефевідаў. Крэпасць некалькі разоў пераходзіла ў рукі персаў і назад. У 1604 годзе захоплена шахам Абасам, але потым вернута пад кантроль асманаў. У 1635 годзе яна зноў была захоплена сефевідамі. Канчаткова кантроль Персіі замацаваўся ў 1639 годзе з падпісаннем дагавора.
Уваход і выхад з крэпасці ўжыццяўлялася праз тры магутныя прыгонныя вароты: «Тэбрызскія» з паўднёвага боку, «Мейданскія» з паўночнага боку, і «Кёрпю», якія выводзілі проста на мост. Над кожнымі варотамі вывешваўся сцяг.
Наталля Мікалаеўна Эйсмант
Наталля Мікалаеўна Э́йсмант (у дзявоцтве – Сялюн, на тэлебачанні – Кірса́нава; , , БССР) — беларуская тэлевядучая, прэс-сакратар Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Нарадзілася 16 лютага 1984 года ў Мінску. Скончыла Мінскае музычнае вучылішча, у 2007 г. — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёр драматычнага тэатра і кіно». У мінскім Беларускім дзяржаўным акадэмічным музычным тэатры выконвала дзіцячыя ролі.
З 2007 года працавала рэдактарам агенцтва тэлевізійных навін, карэспандэнтам спецыяльнага аддзела выпуску галоўнай дырэкцыі «» Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Беларусі. Вяла выпускі мінскіх «Навін рэгіёна», выніковую інфармацыйную праграму «Панарама» і разам з мужам Іванам Міхайлавым (Эйсмантам) інфармацыйна-аналітычную праграму «Галоўны эфір». Працавала таксама ў праграме «Пра мастацтва».
6 лістапада 2014 года прызначана прэс-сакратаром прэзідэнта Беларусі. У пачатку 2017 г. яе функцыі былі пашыраны: паводле ўказа прэзідэнта № 40, у іх пералік былі ўключаны каардынацыя дзейнасці буйных дзяржаўных СМІ, фарміраванне праз СМІ грамадскай думкі пра дзейнасць прэзідэнта і г.д. Прэс-сакратар стаў прыраўноўвацца паводле паўнамоцтваў да памочніка прэзідэнта Палітолаг Вольф Рубінчык адзначыў у сувязі з гэтым пашырэннем, што Н. Эйсмант «увойдзе, умоўна, у сямёрку самых уплывовых дзяржаўных службоўцаў, хоць дагэтуль наўрад ці трапляла ў дваццатку».
Выказванні Наталлі Эйсмант пра дыктатуру як магчымы «брэнд» Беларусі, пра «запыт» на дыктатуру ў свеце, зробленыя ў сакавіку 2019 года, атрымалі ў Беларусі розгалас, былі паддадзены жорсткай крытыцы і асмяянню.
Санкцыі ЕС, ЗША і іншых краін
6 лістапада 2020 года Эйсмант была ўключана ў Чорны спіс Еўрасаюза. Савет Еўрапейскага саюза прызнаў Эйсмант адказнай за каардынацыю медыя-дзейнасці Лукашэнкі, уключаючы падрыхтоўку заяў і арганізацыю публічных выступленняў, падтрымку рэжыму Лукашэнкі, у тым ліку ў межах кампаніі рэпрэсій і запалохвання, якая праводзіцца дзяржаўным апаратам пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года. Згодна з рашэннем ЕС, у прыватнасці, сваімі публічнымі заявамі ў абарону прэзідэнта і крытыкай актывістаў апазіцыі, а таксама мірных дэманстрантаў, зробленымі пасля прэзідэнцкіх выбараў, яна паспрыяла сур’ёзнаму падрыву дэмакратыі і вяршэнства закону ў Беларусі.
24 лістапада 2020 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Акрамя таго, Эйсмант у свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя.
21 чэрвеня 2021 года таксама была ўнесена ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
У 2022 годзе ў сувязі з расійскім уварваннем ва Украіну супраць Эйсмант ўвялі санкцыі Японія, Украіна і Новая Зеландыя.
Дачыненне да забойства Рамана Бандарэнкі
Паводле дадзеных «BYPOL», праз атрыманыя аўдыёзапісы і нумароў мабільных тэлефонаў аб’яднанню ўдалося дакладна ўсталяваць кола асоб, якія маюць дачыненне да забойства мінчука Рамана Бандарэнкі, які памёр у шпіталі пасля таго, як быў збіты. Эйсмант уваходзіць у гэты лік.
Асабістае жыццё
З 2010 года ў шлюбе з тэлевядучым Іванам Міхайлавічам Эйсмантам.
Другая Мексіканская імперыя
Другая Мексіканская Імперыя (Segundo Imperio Mexicano) — манархічная дзяржава, якая існавала з 1863 па 1867 год на тэрыторыі сучаснай Мексіканскай Рэспублікі. Узнікла падчас французскай інтэрвенцыі, якая падтрымала ў якасці імператара Максіміліяна I Габсбурга. Падзенне імперыі прывяло да пакарання смерцю імператара і аднаўлення рэспублікі.
Разнаскурыя нематоды
Апісанне
Развіты палавы дымарфізм. Самкі (даўжыня 0,4—1,1, шырыня 0,28—0,97 мм) круглыя або колбападобныя, белыя (маладыя), карычневыя (палаваспелыя), нерухомыя. Самцы (даўжыня 0,9—1,3, шырыня 0.01—0,03 мм) празрыстыя, чэрвепадобныя. Самкі адкладваюць яйцы ў слізістыя мяшкі або захоўваюць іх унутры цела. За год даюць 1 пакаленне. Зімуюць лічынкі 2-га ўзросту, яйцы, змешчаныя ў цысты.
Значэнне
Узбуджальнікі нематодных хвароб раслін. На Беларусі ачагамі на бульбе, бураках, аўсе і іншых раслінах трапляюцца, , , нематоды.
Меры барацьбы: супрацьнематодныя хімічныя сродкі, выключэнне з севазвароту на 2-3 гады культур, пашкоджаных гельмінтамі.
Бернадоты
Бернадоты — кіруючая дынастыя каралеўства Швецыі, бярэ пачатак ад напалеонаўскага маршала Бернадота.
Інфармацыя з брашуры Шведскага інстытута з серыі «Агульныя даныя пра Швецыю».
Чабатароў
Чабатароў — прозвішча.
Ісфахан
Ісфаха́н ( — esfahān) — горад у Іране на беразе ракі Заяндэ, за 340 км на поўдзень ад Тэгерана. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Ісфахан, трэці па велічыні горад Ірана (пасля Тэгерана і Мешхеда). Насельніцтва — 1583 тыс. чалавек (2006).
У 1598 годзе шах Абас I Вялікі перанёс у Ісфахан сталіцу Ірана. У горадзе размешчана вялікая колькасць помнікаў ісламскай архітэктуры XI-XIX стагоддзяў. Асабліва знакаміты плошча Імама і пятніцкая мячэць — помнік Сусветнай спадчыны. У Іране горад часта называюць Нах-е джахан («Палова свету»).
Скульптура Божай Маці «Знаменне»
Скульптура Божай Маці «Знаменне» — скульптура Божай Мацi ў горадзе Лагойску, Беларусь. Знаходзіцца на ўездзе ў горад з боку Мінска па Мiнскай вулiцы.
Апісанне помніка
Вобраз Божай Маці ўзяты з іконы, святыні мясцовай Свята-Мікалаеўскай царквы, у аб’ёмныя скульптурныя формы. Помнік мае і сваю адметнасць: у Багародзіцы на галаве — карона, што рэдка сустракаецца на праваслаўных іконах. Адзенне яе мае форму царскага ўбору, гэта сімвалізуе, што яна царыца неба і зямлі. Жоўты круг вакол галавы — знак святасці. Раскінутыя ў бакі рукі Багародзіцы як бы прасціраюць пакроў над Лагойскам: Божая Маці будзе аберагаць горад і ўсіх яго жыхароў.
Колі-суль-Веліна
Колі-суль-Веліна (Colli sul Velino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 500 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 38 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 2010. Тэлефонны код — 0746.
Татар’я
Татар'я́ (, Татарья) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Імянінскага сельсавета.
Колі-суль-Веліна
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Псары (гміна)
Пса́ры (Psary) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бэндзінскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Псарах. Плошча гміны складае 45,98 км². Станам на 2004 год у гміне Псары пражывалі 11 086 чалавек, шчыльнасць — 241,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 12 населеных пунктаў.
Адворня
Адво́рня (, Адворня) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Гісторыя
У XIX ст. вёска ў складзе Чарсцвядскай воласці Лепельскага павета Віцебскай губерні. У 1905 г. 14 двароў, 135 дзесяцін зямлі, належала Янаўскаму сельскагаспадарчаму таварыству. Адносілася да Апанаскавіцкай праваслаўнай царквы Святога Духа.
З 20 жніўня 1924 г. вёска ў складзе Сарочынскага сельсавета Ушацкага раёна. 17 дзяцей з вёскі наведвалі працоўную школу 1-й ступені ў в. Ляснеўшчына. Паводле перапісу 1926 г., 21 двор. У 1930 г. арганізаваны калгас. У 1941 г. — 20 двароў. На 2000 г. 27 двароў.
Уміе Кочак
Уміе Кочак (Ümmiye Koçak; нар. 1957) — турэцкая жанчына, актрыса тэатра і кіно, спецыялізуецца на праблемах жанчын у сельскай мясцовасці Турцыі. Яе імя згадваецца ў падручніках па грамадазнаўстве, якія выдаюцца Міністэрствам народнай адукацыі, абавязковымі для вучняў 5-га класа пачатковай школы.
Біяграфія
Яна нарадзілася ў вёсцы Чэлемлі правінцыі Адана ў 1957 годзе. Пачатковую школу закончыла ў сваёй вёсцы. Але яна не знайшла магчымасці працягваць адукацыю. Пасля шлюбу ў 1982 годзе яна пераехала ў Арсланкёй, невялікае паселішча ў правінцыі Мерсін, дзе жыве да гэтага часу. Арсланкёй з’яўляецца горным паселішчам у гарах Таўр за 50 км на поўнач ад Мерсіна. Яна маці траіх дзяцей.
Тэатральная і кінакар’ера
Яна, хоць і недастаткова адукаваная, захаплялася чытаннем. У 2001 годзе яна стварыла жаночы тэатр пад назвай Arslanköy Kadınlar Tiyatro Grubu («Жаночая тэатральная група Арсланкёй») у сваім маленькім горадзе. Яна паставіла тры п’есы. У 2006 годзе калектыў удзельнічаў у Міжнародным тэатральным фестывалі Sabancı ў Адане.
Затым яна напісала сцэнарый фільма Yün Bebek («Шарсцяная лялька») пра жыццё вясковых жанчын. Яна таксама зняла фільм, які прынёс ёй вядомасць. У 2013 годзе фільм удзельнічаў у 2-м Нью-Ёркскім еўразійскім кінафестывалі і атрымаў узнагароду. Пазней яна грала ў тэлевізійных серыялах. Сюжэт якіх адлюстроўваў трагедыю вясковай жанчыны Хаціджы і яе дачкі Эліф. Другі муж Хаціджы Алі і асабліва маці Алі пастаянна абражалі Хаціджэ і Эліф. Эліф, якая церпіць прыгнёт, атрымлівае палёгку, калі знаходзіць ваўняную ляльку. У фільме зняліся Айшэ Армут, Ознур Армут і Сехер Кувадзір. У фільме няма мужчынскіх персанажаў, акрамя сілуэту ў адной сцэне. Дэбют фільма адбыўся падчас 49-га Міжнароднага кінафестывалю ў Анталіі ў 2012 годзе ў якасці пазаконкурснага фільма. Пазней фільм таксама трансляваўся на тэлеканале Турэцкай радыётэлевізійнай карпарацыі (TRT).
У 2017 годзе яна ўдзельнічала ў тэлерэкламе Turk Telecom з партугальскім футбалістам Крышціяну Раналду.
Пётр Трызна
Пётр Трызна (? — 1633) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Ваявода парнаўскі (з 1628), староста бабруйскі.
Біяграфія
Заснаваў у Бабруйску рэзідэнцыю езуітаў.
Валодаў Занкамі і Андрэевічамі ў Ваўкавыскім павеце, Дзямідкавічамі, Кольчыцамі, Мышкавічамі, Цейкавічамі, Хомічамі, Глыбокавічамі, Паўлавічамі, Дваранінавічамі, Міхалёвым, Плёсамі, Кавалёвым, Аўсімавічамі, Варатынню, Качэрычамі, Ясным Лесам (заснаваў паселішча) і Вітліным ў Бабруйскім старостве.
Тульская (станцыя метро)
«Ту́льская» (Ту́льская) — станцыя Серпухаўска-Ціміразеўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Альшаны (Ушацкі раён)
Альша́ны (, Ольшаны) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
У 2004 — 2005 гадах у складзе Вяркудскага сельсавета.
MAN F2000
MAN F2000 – сямейства грузавых аўтамабіляў нямецкай фірмы MAN Nutzfahrzeuge AG. Складалася з грузавікоў колавай формулы 4x2, 4x4, 6x2, 6x4, 6x6, 8x4, 8x6 i 8x8.
Прадстаўлена ў 1994 годзе. У 1995 годзе атрымала тытул Грузавы аўтамабль года ("Truck of the year").
Апісанне
MAN F2000 вырабляўся як шасі колавай формулы 4x2, 4x4, 6x2, 6x4, 6x6, 8x4, 8x6, 8x8 (з колавай базай 3500-5275 мм, поўнай масай 18-48 т) і седлавыя і седлава-баластныя цягачы 4x2, 6x2, 6x4, 8x4 (колавай базай 3575-4525 мм, поўнай масай 19-41 т). Магло мець кабіну трох тыпаў: дзённая, спальная стандартная і спальная з падвышаным дахам.
Абсталеўваўся адным з трох рухавікоў: радныя 6-цыліндравыя аб'ёмам 12 л (у трох варыянтах магутнасці — 310, 360 або 410 к.с.), 12,8 л магутнасцю 460 к.с., і V-падобным дзесяціцыліндравым рухавіком магутнасцю 600 к.с. Рухавікі спалучаліся са скрынкамі перадач ZF або Eaton.
Іншыя вытворцы
Кабіна і кампаненты F2000 выкарыстоўваліся даччынымі кампаніямі MAN — аўстрыйскімі маркамі і, на грузавіках сумеснага беларуска-нямецкага прадпрыемства МАЗ-MAN. Пасля набыцця MAN-ам брытанскай кампаніі, кабіна F2000 з'явілася на грузавіках серый ECS і ECM.
Пасля зняцця з вытворчасці і замены на серыю TGA, кабіна F2000 атрымала новае жыццё ў Кітаі, дзе яе выкарыстоўвалі некалькі брэндаў, у тым ліку Shaanxi, «CCAT» і «Youngman». Shaanxi таксама пастаўляла кабіну F2000 украінскай кампаніі КрАЗ і расійскай «Тонар».
Арганічная сельская гаспадарка
Арганічная (экалагічная) сельская гаспадарка — методыкі сельскагаспадарчай вытворчасці, заснаваныя на адмове ад сінтэтычных хімічных рэчываў (угнаенняў і фармакалагічных прэпаратаў).
Кабель
Кабель (Kabel, kabel ) — адзін ці некалькі ізаляваных праваднікоў (токаправодных жыл), змешчаных у ахоўную абалонку (звычайна герметычную). Выкарыстоўваецца для перадачы на адлегласць электраэнергіі (сілавы кабель) або сігналаў (кабель сувязі). Злучаецца кабельнымі муфтамі. Пракладваюцца ў зямлі спецыяльнымі машынамі — кабелеўкладчыкамі, у вадзе з дапамогай кабельных суднаў. Пры пракладцы ў адным кірунку вялікай колькасці кабеляў (больш за 20), што характэрна для энергаёмістых прамысловых прадпрыемстваў, выкарыстоўваюцца кабельныя збудаванні: тунэлі, галерэі, эстакады, каналы.
Пшчэў (гміна)
Пшчэў (Pszczew) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мендзыжэцкага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пшчэве. Плошча гміны складае 177,64 км². Станам на 2004 год у гміне Пшчэў пражывалі 4173 чалавекі, шчыльнасць — 23,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Пражская (станцыя метро)
«Пражская» (Пра́жская) — станцыя Серпухаўска-Ціміразеўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Канчэрв’яна
Канчэрв'яна (Concerviano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 343 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 16 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 2020. Тэлефонны код — 0765.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ігар Рурыкавіч
Ігар Рурыкавіч — князь кіеўскі (912—945); сын Рурыка.
Пры валадарстве Ігара русы двойчы нападалі на прыкаспійскія землі Азербайджанскага ханства, няўдала ў 913 і адносна няўдала ў 943 гадзе. Сам Ігар двойчы хадзіў у паходы на Візантыю, няўдала (941; грэчаскі агонь) і адносна ўдала (944).
Злучаныя Штаты Калумбіі
Злучаныя штаты Калумбіі (Estados Unidos de Colombia) — дзяржава ў Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, якая існавала ў другой палове XIX стагоддзя.
Гісторыя
У 1860 годзе ў Канфедэрацыі Гранадзіна адбылася грамадзянская вайна, выкліканая незадаволенасцю ліберальных палітыкаў спробамі кансерватараў заразаць правы тэрыторый і ўмацаваць цэнтралізаваную ўладу. У 1862 годзе ліберал, экс-прэзідэнт Новай Гранады генерал Томас Сіпрыяна дэ Маскера арыштаваў прэзідэнта Гранадзіны, абвясціў прэзідэнтам сябе, перанёс сталіцу ў Багату і прызначыў часовы ўрад, а Канфедэрацыю Гранадзіна пераназваў у Злучаныя штаты Новай Гранады (Estados Unidos de Nueva Granada). У 1863 годзе, каб даць легальны базіс завяршэнню грамадзянскай вайны, на канферэнцыі ў Рыанегра была прынята новая Канстытуцыя, у адпаведнасці з якой краіна ператваралася ў Злучаныя штаты Калумбіі.
Ігар Рурыкавіч
Праявіў сябе як нерашучы і няўмелы военачальнік. Называецца карысталюбным і сквапным; у летапісных звестках менавіта праяве сквапнасці прыпісваецца яго гібель у паходзе супраць драўлян.
Розмары Клуні
Розмары Клуні (Rosemary Clooney,  — ) — амерыканская эстрадная спявачка і актрыса сярэдзіны ХХ стагоддзя.
Злучаныя Штаты Калумбіі
Гісторыя
Абмежаванні палітычнай і ваеннай улады цэнтральнага ўрада, накладзеныя новай Канстытуцыяй, прывялі да таго, што ў наступныя гады ў краіне адбылося парадку 40 грамадзянскіх войн мясцовага характару і адна агульнанацыянальная (у 1876—1877 гадах).
Розмары Клуні
Біяграфія
Кар'еру спявачкі пачала ў 1940-я гады, выступала ў дуэце са сваёй роднай сястрой Бэці. У першай палове 1950-х гадоў Розмары стала адной з найпапулярнейшых спявачак Злучаных Штатаў Амерыкі. Яе песні «Come On-a My House» (1951), «Half As Much» (1952), «Hey There» (1953) і «This Ole House» (1954) займалі першыя радкі ў амерыканскіх топ-спісах найбольш паспяховых музычных твораў (гл. Billboard Hot 100).
Ігар Рурыкавіч
За смерць князя Ігара драўлянам жорстка адпомсціла яго жонка — вялікая княгіня кіеўская Вольга.
Розмары Клуні
Біяграфія
У 1953 годзе Розмары выйшла замуж за ўладальніка ўзнагароды «Оскар» кінаакцёра Хасэ Фэрэру. У гэтым шлюбе нарадзіліся сыны Мігель і Рафаэль, якія таксама, як і бацька, сталі кінаакцёрамі. З надыходам эпохі рок-н-ролу папулярнасць спявачкі пачала змяншацца. У артысткі пачаліся праблемы з псіхікай, асабліва пасля таго, як яна стала сведкам забойства Роберта Кенэдзі. Сітуацыя з псіхічным станам ускладнялася тым, што Розмары Клуні прымала наркотыкі.
Памерла Розмары Клуні 29 чэрвеня 2002 года ад раку лёгкіх.
Злучаныя Штаты Калумбіі
Гісторыя
У 1886 годзе пад ціскам прэзідэнта Рафаэля Нуньеса ў краіне была прынята новая Канстытуцыя, якая ператварыла саюз штатаў у цэнтралізаваную Рэспубліку Калумбія.
Мульча
Му́льча (Mulch «мяккі») — штучны слой якога-небудзь ахоўнага матэрыялу на паверхні глебы, пакладзены для захавання вільгаці, рэгулявання тэмпературы, паляпшэння ўрадлівасці, скарачэння росту пустазелля, знешняй прывабнасці насаджэнняў. У якасці мульчы выкарыстоўваюць кампосты, тарфяную крошку, перагной, адкіды, адходы дрэваапрацоўкі (апілкі, папера і інш.), іржышча збожжавых, лісце, салому, палімерныя матэрыялы і інш.
Гісторыя
Мульчыраванне паверхні глебы вакол культурных раслін ужывалася ўжо ў старажытнасці ў рэгіёнах, схільных да засухі або выветрывання гумусу пасля ўзворвання. Выпадкі пакрыцця глебы друзам вядомы ў гістарычнай практыцы земляробаў пустыні Негеў у Ізраілі, старажытнарымскага Міжземнамор’я, перуанскай Атакамы, паўночнага захаду Аргенціны, пустыні Арызона, Канарскіх астравоў, цэнтральнага Кітая, Новай Зеландыі, вострава Рапануі і г. д. У сярэдзіне XVII ст. у Англіі мульчой называлі гной, лісце або зямлю, якімі захілялі маладыя парсткі і хмызнякі. Мульчыраванне як важны аграрны прыём шырока распаўсюдзілася ў другой палове XX ст. разам з развіццём ланшафтнага садоўніцтва і пермакультуры.
Асаблівасці ўжывання
Мульчыраванне як аграрны прыём праводзіцца для дасягнення наступных вынікаў:
Для падвышэння эфектыўнасці мульчыраванне можа чарагавацца з іншымі прыёмамі. Напрыклад, для паляпшэння ўрадлівасці мульчу злучаюць з мінеральнымі ўгнаеннямі. Адным з важных вынікаў ужывання мульчы можа стаць істотнае скарачэнне працы па апрацоўцы глебы. Разам з гэтым, мульчыраванне патрабуе ўліку такіх фактараў, як уласцівасці матэрыялу мульчы, адлегласць ад ствала культурных раслін, таўшчыня і шырыня пластоў мульчы. У іншым выпадку мульчыраванне прыводзіць да скарачэння азоту ў глебе, парушэння паветраабмену, назапашвання ў глебе атрутных рэчываў, пагаршэння мікрабіялагічнага асяроддзя і загнівання частак раслін, выпадковага распаўсюджвання насення пустазелля і інш.
Вусач вясковы
Вусач вясковы (Arhopalus rusticus) — від жукоў-вусачоў з падсямейства.
Арэал
Распаўсюджаны ў лясах Еўропы, Паўночнай Афрыцы, Азіі і Паўночнай Амерыкі.
Экалогія
Лічынкі развіваюцца ўнутры розных хвойных дрэў, такіх як хвоя, піхта, лістоўніца, але ў прыватнасці елка. Дарослыя насякомыя актыўныя ў начны час сутак, праводзячы час на кармавых раслінах; могуць прылятаць на штучную крыніцу святла. Жыццёвы цыкл адной асобіны доўжыцца два-тры гады. Даўжыня цела імага 10-30 мм.
Eihelstraat
Eihelstraat (Эйхельстрат) — беларуская рок-група, якая выконвае песні на рускай мове.
Першапачаткова група ўтворана ў 2001 годзе ў горадзе Экла (Бельгія) фронтмэнам Вячаславам Эйхелем. Гурт праіснаваў кароткі час, і распадаецца ў жніўні таго ж года. Неўзабаве Вячаслаў Эйхель вяртаецца ў Беларусь і набірае новы калектыў, пакінуўшы старую назву.
Заліў Прынцэсы Шарлоты
Залі́ў Прынцэ́сы Шарло́ты (Princess Charlotte Bay) — заліў у паўночна-ўсходняй частцы Аўстраліі, які абмывае паўвостраў Кейп-Ёрк у штаце Квінсленд. З’яўляецца часткай Каралавага мора.
Заліў знаходзіцца прыкладна за 350 км на паўночны ўсход ад горада Кэрнс. У яго заходняй частцы размешчаны астравы Фліндэрс і мыс Мелвіл. З’яўляецца часткай Нацыянальнага марскога парку Грэйт-Барыер-Рыф, а таксама абмывае берагі Нацыянальнага парку Лейкфілд. У заліў упадаюць рэкі Нарманбі, Бізант, Норт-Кенэдзі і Морхед.
Арцюшкі
Арцю́шкі (, Артюшки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Мосарскага сельсавета.
Сяргей Яўгенавіч Пукст
Сяргей Яўгенавіч Пукст  — беларускі, аранжыроўшчык, піяніст, гітарыст, музычны.
Біяграфія
Нарадзіўся года ў Мінску. Сын беларускага піяніста Яўгена Пукста, унук кампазітара Рыгора Пукста. Скончыў у 1986 годзе музычную школу пры Дзяржаўнай кансерваторыі па класе кларнета.
Пачынаў кар’еру ў панк-гурце «Король пчёл». У гэты ж час скончыў Мінскае мастацкае вучылішча па спецыяльнасці «апрацоўка дрэва, косці і камня», у 1996 годзе — Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт. Пасля яшчэ вучыўся на падрыхтоўчым аддзяленні Акадэміі мастацтваў.
У 1997 годзе запісаў першы сольны альбом «Сны» у стылі, які акрэсліваўся як «нігілістычны джаз». Альбом «Strange Glamour» (2004) названы альбомам года па версіі «Белгазеты». Удзельнік праекту «Тузін. Перазагрузка», для якога запісаў сваю першую песню па-беларуску «Трыумф волі». Для праекту «Тузін. Немаўля» напісаў музыку да фільма «Кастусь Каліноўскі» (1927). «Последний альбом» у выкананні «Pukstband» быў прызнаны рок-альбомам года на ўзнагародах Experty.by. У 2015 годзе «Pukstband» быў перайменаваны ў «Pupkorn». Адзін з аўтараў праекта «True Litwin Beat».
Суха Бэскідзка
Суха Бэскідзка (Sucha Beskidzka, да 1965 года — Суха) — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 60 км на паўднёвы захад ад Кракава і за 350 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Сухскага павета Малапольскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 27,65 км². Насельніцтва 9,3 тыс. чалавек.
Спіс аб’ектаў PGC (1719001—1720000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1719001—1720000)
Асацыяцыя кінакампаній
Асацыяцыя кінакампаній (MPA, Motion Picture Association, першапачаткова: Motion Picture Producers and Distributors of America (MPPDA) і Motion Picture Association of America (MPAA)) — амерыканская некамерцыйная арганізацыя, якая аб’ядноўвае найбуйнейшых кінавытворцаў, закліканая адстойваць іх бізнэс-інтарэсы і развіваць і распаўсюджваць кіно як бізнес і як мастацтва па ўсім свеце. З’яўляецца членам Міжнароднага альянсу інтэлектуальнай уласнасці.
Гісторыя
У 1922 годзе кіраўнікі найбуйнейшых студый Галівуда (Paramount Pictures, 20th Century Fox, Loews, Universal Studios, Warner Bros., Columbia Pictures, United Artists і RKO Pictures) Сэмуэл Голдвін, Луіс Маер, Джэс Ласкі і Джозеф Шэнк арганізавалі сумесную арганізацыю: «Motion Picture Producers and Distributors Association of America», каб змагацца з дзяржаўнай цэнзурай у кіно. Першым прэзідэнтам асацыяцыі стаў.
Назва
У 1945 годзе Асацыяцыя змяніла назву «Motion Picture Producers and Distributors Association of America» на «Motion Picture Association of America», а ў 2019 годзе на «Motion Picture Association».
Дзейнасць
Асацыяцыя вядомая ўласнай сістэмай пракатных рэйтынгаў фільмаў. Для вызначэння рэйтынгу MPA для кожнага канкрэтнага фільма ствараецца спецыяльная камісія, якая праглядае яго. Пасля прагляду і абмеркавання адбываецца галасаванне, падчас якога фільму прысвойваюць яго будучы рэйтынг.
У цяперашні час дзейнасць арганізацыі сканцэнтравана галоўным чынам на ахове аўтарскіх правоў і лабіяванні ўзмацнення жорсткасці заканадаўства ў гэтай сферы.
Асацыяцыя кінакампаній таксама праводзіць рэкламныя кампаніі, каб перашкаджаць пірацтву.
Міжнародная дзейнасць
Па ўсім свеце Асацыяцыя кінакампаній дапамагае мясцовым праваахоўным органам змагацца з пірацтвам.
У свеце ёсць офісы MPA:
Члены асацыяцыі
Зараз членамі Амерыканскай кінаасацыяцыі з’яўляюцца сем найбуйнейшых галівудскіх студый:
Chrysotoxum elegans
Chrysotoxum elegans — від журчалак. Сустракаецца на поўдні мацерыковай Еўропы. Лічыліся, што лічынкі сілкуюцца каранёвай тлёй.
Уілмінгтан (Дэлавэр)
Уілмінгтан (Wilmington) — горад на паўночным усходзе ЗША, найбуйнейшы горад штата Дэлавэр. Насельніцтва ў межах горада каля 73 тыс. (2000), з прыгарадамі — да 500 тыс. (дзве траціны насельніцтва ўсяго штата). Горад з’яўляецца часткай агламерацыі Філадэльфіі.
Прыродныя ўмовы
Уілмінгтан размешчаны на правым беразе ракі Дэлавэр, паблізу ўпадзення ў яе рэк Крысцін і Брэндзіўайн (паміж якімі знаходзіцца цэнтральная частка горада). Уілмінгтан знаходзіцца ў паўночнай «гарлавіне» паўвострава Дэлавэр, які аднайменны штат дзеліць з Мэрылендам.
Рыгор Арсенавіч Вячэрскі
Рыгор Арсенавіч Вячэрскі (, в. Садоўшчына, Барысаўскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі вучоны-кардыёлаг, доктар медыцынскіх навук, прафесар (1983). У 1990—1995 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.
Уілмінгтан (Дэлавэр)
Прыродныя ўмовы
Дзякуючы блізкасці акіяна клімат у горадзе мяккі: сярэдняя тэмпература ў зімовыя месяцы −5—0 °C, з чэрвеня па верасень 15—20 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1086 мм, яны выпадаюць адносна раўнамерна на працягу ўсяго года.
Рыгор Арсенавіч Вячэрскі
Біяграфія
Працаваў загадчыкам катэдры функцыянальнай дыягностыкі Беларускага дзяржаўнага інстытуту ўдасканаленьня ўрачоў.
Палітычнай дзенасць
Першапачаткова сябра КПСС, потым у Дэмакратычным клюбе (да 1992 году), г. Мінск. У 1990 годзе быў выбраны дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання ад Барысаўскай сельскай выбарчай акругі № 54.
Аляксандр Львовіч Парвус
Аляксандр Львовіч Парвус (сапр. Ізраіля Лазаравіча Гельфанда;, г. Беразіно — , г. Берлін) — дзеяч сацыял-дэмакратычнага руху, публіцыст.
Біяграфія
У дзяцінстве разам з бацькамі пераехаў у Адэсу, дзе пад уплывам многіх абставін становіцца рэвалюцыянерам сацыял­дэмакратам. У 19 гадоў ён едзе ў Швейцарыю. Там заканчвае Базельскі ўніверсітэт і абараняе доктарскую дысертацыю аб работах Маркса. Пасля непрацяглага сяброўства з нямецкімі сацыял­дэмакратамі пераносіць сваю ўвагу на расійскіх рэвалюцыянераў. Кіраўнікі радыкальнага крыла Ленін, Мартаў і Патрэсаў задумалі з 1900 года выпускаць за мяжой газету «Іскра» і тайна перапраўляць яе ў Расію. Парвус прапанаваў ім для гэтага сваю мюнхенскую кватэру, за што атрымаў членства ў рэдакцыі і права друкавацца на першых старонках. У гэты ж час з ім пазнаёміўся Леў Троцкі, які назваў Парвуса несумненна выдатнай марксісцкай фігурай і ў той жа час адзначаў: «У ім заўсёды было штосьці шалёнае і ненадзейнае».
У гісторыю Кастрычніцкай рэвалюцыі увайшоў ў ролі «купца рэвалюцыі», які аказаў вялікае садзейнічанне ў яе фінансаванні. Пачаўшы з артыкула ў балканскіх газетах «Урачыстасць сацыялізма можа быць дасягнута толькі перамогай Германіі над Расіяй, бо толькі Германія з’яўляецца носьбіткай высокай культуры…». У студзені 1915 года напрасіўся на прыём да нямецкага пасла і заявіў: перамагчы Расію можна толькі ўчыніўшы ў ёй рэвалюцыю і раскалоўшы на некалькі дзяржаў і адлюстраваўшы ў складзенай запісцы на 20 старонках, якая сёння вядомая як «Мемарандум Парвуса». На рэвалюцыййную дзейнасць Парвус атрымаў мільён марак, хаця прасіў пяць мільёнаў.
У лютым 1917 года ў Расіі царскі рэжым быў звергнуты. Для таго, каб узначаліць далейшую барацьбу, бальшавікам трэба было як мага хутчэй трапіць са Швейцарыі ў Петраград. Ленін быў гатовы прыняць любую дапамогу і Парвус пераканаў нямецкага міністра замежных спраў Брокдорфа ў хутчэйшым спансіраванні прыходу бальшавікоў да ўлады і было выдаткавалі яшчэ пяць мільёнаў марак.
Пасля перамогі Кастрычніцкай рэвалюцыі, прыбыўшы ў Стакгольм, папрасіў у савецкіх эмісараў дазволу прыехаць у Расію, на што Ленін даў катэгарычную адмову, падкрэсліўшы, што «рэвалюцыю нельга рабіць бруднымі рукамі».
У 1918 годзе быў вымушаны як «агент бальшавікоў» пакінуць Швейцарыю і пасяліцца ў Швененвердзеры, непадалёк ад Берліна.
Святаслаў Ігаравіч
Святаслаў Ігаравіч (942? — ) — князь кіеўскі (каля 960—972).
Сын Ігара. Фармальна быў князем з 945 года, але праз малалецтва ўладу здзяйсняла яго маці княгіня Вольга.
Увесь час свайго валадарства правёў у войнах. У 960-я гады здзейсніў паспяховыя паходы супраць хазараў, на Паўночны Каўказ супраць ясаў і касогаў, на волжскіх балгараў, канечна падпарадкаваў вяцічаў, захапіў Тмутаракань. У 967/968 годзе ўварваўся ў Балгарыю, тады праціўніцу Візантыі, і спрабаваў далучыць частку балгарскай зямлі да сваіх уладанняў; пабудаваў горад Пераяславец, куды хацеў перанесці сталіцу з Кіева. Адбіў паход печанегаў на Кіеў (968). Пасля смерці княгіні Вольгі (969) аддаў Русь сваім тром сынам, а сам вярнуўся ў Балгарыю (970), пачаў вайну з Візантыяй, пасля поспехаў на пачатку, пацярпеў поўнае паражэнне. Пры вяртанні ў Кіеў вясною 972 года Святаслаў быў перахоплены войскам печанегаў і забіты.
Святаслаў апісваецца ў візантыйскім летапісе як чалавек сярэдняга росту, з плоскім носам, блакітнымі вачыма і густымі бровамі, рэдкай барадой і густымі вусамі. Валасы на галаве былі выстрыжаны, пакінута адной пасма, якая адзначала яго высакароднасць. Моцная шыя, шырокія грудзі, целасклад вельмі стройны. Белая вопратка нічым не адрознівалася ад вопраткі іншых, апроч чысціні.
Пшчулкі (гміна)
Пшчу́лкі (Pszczółki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гданьскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пшчулках. Плошча гміны складае 49,84 км². Станам на 2004 год у гміне Пшчулкі пражывалі 8954 чалавекі, шчыльнасць — 179,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Абарона Мінска (1941)
Абарона Мінска — баявыя дзеянні савецкіх войскаў у чэрвені — ліпені 1941 года ў раёне Мінска. З’яўляецца часткай наступальнага плана Барбароса.
Перадумовы
Наступленне ў Беларусі планавалася германскім генштабам наступным чынам. 3-я танкавая група ва ўзаемадзеянні з войскамі 9-й арміі прарывае савецкую абарону на паўночны ўсход ад Сувалак і, рухаючыся праз Вільнюс, выходзіць да Мінска. 9-я армія часткай сваіх сіл надыходзіць услед за 3-й танкавай групай для ачысткі і замацавання занятага раёна, а астатнімі сіламі рухаецца ў агульным кірунку Гродна з мэтай раздзялення і знішчэння акружаных войскаў Чырвонай Арміі. 2-я танкавая група, таксама ва ўзаемадзеянні з пяхотай, пераадольвае ўмацаваную лінію ўздоўж мяжы на паўночны захад ад і на поўдзень ад Брэста, а ў далейшым наступае ў агульным кірунку на Баранавічы і Мінск, каб у раёне Мінска злучыцца з 3-й танкавай групай. Ад Мінска нямецка-фашысцкія войскі павінны былі наступаць на Смаленск, з ходу пераадольваючы водныя перашкоды: Бярэзіну, Заходнюю Дзвіну, Дняпро.
Ход баявых дзеянняў
Нямецкія матарызаваныя корпусы, якія прасоўваліся на ўсход, 24 чэрвеня натыкнуліся на другі эшалон савецкага Заходняга фронту. 47-ы мотакорпус нямецкай 2-й танкавай групы сутыкнуўся з трыма савецкімі дывізіямі ў раёне Слоніма, якія затрымалі яго на суткі, а 57-ы мотакорпус 3-й танкавай групы — з 21-м стралковым корпусам у раёне Ліды.
У гэты час нямецкі 39-й мотакорпус, прасоўваючыся ў аператыўнай пустаце, 25 чэрвеня выйшаў на подступы да Мінска. Да сталіцы Беларусі прарваліся тры танкавыя дывізіі (7-я, 20-я і 12-я), усяго да 700 танкаў, на наступны дзень да іх далучылася 20-я матарызаваная дывізія. 26 чэрвеня былі занятыя Маладзечна, Валожын і Радашковічы. 7-я нямецкая танкавая дывізія абыйшла Мінск з поўначы і накіравалася да Барысава. У ноч на 27 чэрвеня яе перадавы атрад заняў Смалявічы на ​​шашы Мінск — Масква.
Мінск абараняў 44-ы стралковы корпус камдзіва В. А. Юшкевіча, які заняў пазіцыі Мінскага ўмацаванага раёна, а таксама 2-і стралковы корпус (камандзір — генерал-маёр А. М. Ермакоў); усяго ў раёне Мінска знаходзіліся 4 савецкія стралковыя дывізіі. 27 чэрвеня камандаванне над войскамі, абараняліся Мінск, прыняў штаб 13-й арміі (камандуючы — генерал-лейтэнант П. М. Філатаў), які толькі што выйшаў з-пад удару ў раёне Маладзечна. Наркам абароны СССР маршал С. К. Цімашэнка аддаў загад: Мінск ні ў якім разе не здаваць, нават пры ўмове поўнага акружэння войскаў, яго абараняць. У гэты ж дзень савецкая 100-я стралковая дывізія правяла контратаку на Астрашыцкі Гарадок на поўнач ад Мінска, але яна была адбіта.
Тым часам 26 чэрвеня нямецкі 47-ы матарызаваны корпус 2-й танкавай групы заняў Баранавічы, падыходзячы да Мінска з паўднёвага захаду. 27 чэрвеня ён захапіў Стоўбцы, а 28 чэрвеня — Дзяржынск.
28 чэрвеня каля 17:00 часткі нямецкай 20-й танкавай дывізіі ўварваліся ў Мінск з паўночнага захаду. Дзве дывізіі 44-га стралковага корпуса засталіся ўтрымліваць пазіцыі на захад ад Мінска, у той час як 2-і стралковы корпус адышоў на ўсход ад Мінска на рубеж ракі Волма.
У выніку ахопаў нямецкіх 2-й і 3-й танкавай груп у Налібоцкай пушчы апынуліся акружаныя рэшткі 3-й, 10-й і часткі 13-й і 4-й армій. Да 8 ліпеня баі ў Мінскім «катле» былі завершаны.
Вынік бітвы
Паражэнне пад Мінскам нанесла сур’ёзны ўдар Чырвонай Арміі. У «катле» пад Мінскам былі ўзяты ў палон некалькі соцен тысяч чалавек, захоплены тысячы танкаў і гармат, а таксама іншыя шматлікія ваенныя трафеі.
Разгром Заходняга фронту пад Мінскам адкрыў нямецкім войскам прамы шлях на Смаленск і Ленінград.
Маральны эфект
Паражэнне пад Мінскам аказала моцнае псіхалагічнае ўздзеянне на савецкае кіраўніцтва. 28 чэрвеня І. В. Сталін сказаў членам Палітбюро : Ленін пакінуў нам вялікую спадчыну, а мы, яго нашчадкі, усё гэта прасралі…
Савецкае інфармбюро пра здачу Мінска не паведаміла.
Людміла Іванаўна Краснадубская
Людміла Краснадубская (1927) — дзяячка беларускага нацыянальнага супраціву, сябра глыбоцкай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП). Пляменніца Янкі Пачопкі.
Біяграфія
Нарадзілася ў сялянскай сям’і ў 1927 г. у в. Краўцы Дзісенскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка). Пачатковую адукацыю атрымала ў польскай школе ў суседняй вёсцы Лучайка, скончыла тры класа. Потым перайшла вучыцца ў школу імя Юзафа Пілсудскага ў вёсцы Падорцы. Пра навучанне ў польскіх школах Людміла Краснадубская пазней успамінала так: «Усё тут было прасякнута польскім духам. Я гэта адчула, хоць была тады зусім дзіцем. Такая тут была варожасць да ўсяго беларускага. За беларускае слова, сказанае на перапынку — на ўроку, ясная справа, размаўляць трэба было толькі па-польску — вучню запісвалі штраф 5 грошай, каб затым бацькі разлічваліся». З дзяцінства набыла свядомы беларускі патрыятызм ад матчынага брата Янкі Пачопкі, які за польскім часам быў рэдактарам часопіса «Праваслаўны беларус», што выдаваў Беларускі пасольскі клуб у Варшаве.
Падчас савецкай акупацыі ў верасні 1939 г. працягвала вучобу ў Шкунцінскай школе, дзе правучылася два гады і вучылася таксама падчас нямецкай акупацыі. Пасля паступіла ў настаўніцкую семінарыю ў Паставах: «У семінарыі мне адкрывалася столькі дагэтуль малавядомага, а то і невядомага, такога ж цікавага, узварушлівага для душы пра нашу Беларусь! У нас, аказваецца, была вартая захаплення гісторыя. Нас нікому не рыхтавалі прыслужваць. Немцам мы ніколі не прыслужвалі. Нас вучылі быць патрыётамі Беларусі». Працягнула вучобу ў педагагічнай навучальні ў Глыбокім, якая адчынілася пасля адыхода немцаў узамен семінарыі. З вяртаннем саветаў прыйшла і русіфікацыя, як успамінала Людміла Краснадубская: «Мяне, як і іншых навучэнцаў, зразумела, затурбавала, што мы нібыта не ў Беларусі вучыліся. Усяго і было беларускага, што ўрокі роднай мовы і літаратуры. Па-беларуску з намі размаўлялі толькі выкладчыкі гэтых прадметаў». У Глыбоцкай педнавучальні далучылася да нелегальнай беларускай моладзевай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў, якая планавала развіваць беларускую культуру: «Сваю таямніцу мне даверылі Васіль Мядзелец і Антон Фурс. Да хлопцаў гэтых я з дзяўчатамі часам заходзіла. Хлопцы неякі адкрылі мне, што сярод навучэнцаў ёсць такая арганізацыя — Саюз Беларускіх Патрыётаў. Растлумачылі, што ў яе чыста патрыятычныя, чыста культурна-асветныя задачы — трэба ж неяк процідзейнічаць той русіфікацыі, якая вядзецца ў навучальні. Вядома, я выказала згоду далучыцца».