cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Загарадны праспект (Санкт-Пецярбург)
Загарадны праспект (За́городный проспект) — праспект у Санкт-Пецярбургу паміж Уладзімірскай плошчай і Маскоўскім праспектам. Узнік у 1730-х гадах за мяжой горада (адсюль назва). З другой паловы XVIII стагоддзя забудоўваўся каменнымі дамамі (дом 8, 15, 32). У 1829—1831 гадах пабадаваны будынак Тэхналагічнага інстытута (архітэктар А. І. Постнікаў, Э. Х. Анерт). У 1836—1839 гадах пабудаваны будынак жаночга аддзялення Абухаўскай бальніцы (архітэктар П. С. Паўлаў), цяпер адна з клінік Ваенна-медыцынскай акадэміі (д. 47). У 1837 годзе адкрыты Царскасельскі вакзал, цяпер Віцебскі вакзал. У XIX — пачатку XX стагоддзяў сфарміраваўся архітэктурны ансамбль на перакрыжаванні сучаснага Загараднага праспекта, вуліц Раз’езджай, Рубінштэйна і Ламаносава («Пяць вуглоў»). У 1902 годзе пабудаваны дом 44 (архітэктар Л. П. Шышко), у 1902—1903 гадах — дом 13 (архітэктары А. М. і М. І. Багданавы), у 1913 годзе — дом 11 (архітэктар А. Л. Лішнеўскі), у 1914—1916 гадах — дом 27 для фабрыканта І. Я. Кузняцова (архітэктар Б. М. Вялікоўскі, А.Розенберг). У 1930—1931 гадах пабудавана Пажарнае дэпо (дом 56, архітэктар І.Капцюг). У 1955 годзе адкрыты станцыі метро «Пушкінская» і «Тэхналагічны інстытут».
Форн’ёт (спадарожнік)
Гісторыя адкрыцця
Форн'ёт быў адкрыты ў серыі назіранняў, пачынаючы з 12 снежня 2004 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 4 мая 2005 года. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне S/2004 S 8. Уласная назва была прысвоена 5 красавіка 2007 года.
Кабакі
Назву Кабакі́ маюць:
Эвалдс Вілкс
Э́валдс Вілкс (Ēvalds Vilks; сапраўднае імя Э́валдс Ла́ціс (Ēvalds Lācis);, г. Валка, Латвія — ) — латышскі пісьменнік.
Творчасць
Друкаваўся з 1941 года. Першы зборнік «Людзі адной праўды» (1949) пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны. У зборніках апавяданняў «У асеннія дні» (1955, Дзяржаўная прэмія Латвіі, 1957), «Зялёнае дрэва» (1960), «З-за мінуты спазнення» (1961), «Дзікун» (1968), «Добры знаёмы» (1973) і інш. праблемы сучаснасці, характары людзей працы, карціны роднай прыроды. Яго творы вызначаюцца паглыбленым раскрыццём сац. вытокаў псіхалогіі чалавека.
Пераклады
На беларускую мову асобныя творы Вілкса пераклаў М. Арочка.
Эрыпа (спадарожнік)
Эрыпа (Erriapus) (S/2000 S10) — 28-ы нерэгулярны спадарожнік Сатурна, кручэнне супадае з кірункам кручэння планеты. Быў адкрыты Брэтам Глэдманам, Джонам Кавелаарсам і іншымі астраномамі ў 2000 годзе, якія далі спадарожніку часовую назву S/2000 S 10. Ён быў названы Эрыпа ў жніўні 2003 года ў гонар Эрыпэ, волата кельцкай міфалогіі. Назва была зменена ў канцы 2007 года з давальнага склону згодна з дзеючымі правіламі пераўтварэння для лацінскай мовы.
У дыяметры Эрыпа складае каля 10 кіламетраў і звяртаецца вакол Сатурна ў сярэднім на адлегласці ў 17.342.000 км за 871 дзень.
Эрыпа адносіцца да гальскай групы нерэгулярных спадарожнікаў, якія круцяцца па звычайнай арбіце, і якія маюць светла-чырвоны колер. Мяркуюць, што Эрыпа паходзіць ад разарванага нябеснага цела, ад якога паходзіць уся гэтая група спадарожнікаў, ці ён з'яўляецца адарваным фрагментам спадарожніка Альбіёрыкса.
Арэна Карынтыянс
«Арэна Карынтыянс» (Arena Corinthians) - футбольны стадыён у Сан-Паўлу, Бразілія. Павінен стаць хатняй арэнай футбольнага клуба «Карынтыянс». Стадыён будзе змяшчаць 48 тысяч гледачоў. Але пад час Чэмпіяната свету па футболе 2014 колькасць месцаў павялічана да 60 тысяч.
Джэні Томпсан
Джэніфер Элізабет «Джэні Бэт» Томпсан (Jennifer Elisabeth ("Jenny Beth") Thompson, нар. ) — амерыканская плыўчыха, адна з самых тытулаваных спартсменак свету. Уладальніца 12 алімпійскіх медалёў, у тым ліку 8 залатых (усе — у эстафетным плаванні). 18-разовая чэмпіёнка свету: 7 тытулаў заваявала ў 50-метровых басейнах, 11 — на кароткай вадзе. Спецыялізавалася ў плаванні вольным стылем (спрынт) і батэрфляем. У 2006 годзе атрымала дыплом доктара, у цяперашні час працуе анестэзіёлагам у адной з бальніц Бостана.
Кавалёўскі сельсавет
Назву Кавалё́ўскі сельсавет маюць:
Кавалічы
Назву Кавалічы маюць:
Ягорава
Ягорава — жаночая форма прозвішча Ягораў.
Наперстаўка пурпуровая
Наперстаўка пурпуровая, Палечнік чырвоны (Digitalis purpurea) — від шматгадовых (у культуры — двухгадовых) травяністых раслін сямейства. Раней, у іншых класіфікацыях, расліну адносілі да сямейства.
Этымалогія
Батанічная назва паходзіць ад digitus, што азначае пярсцёнак, палец: вяночак нагадвае напарстак.
Марфалогія
Сцеблы 30-120 см вышынёй, прамыя, бароздавыя, могуць быць раўнамерна пакрытыя лісцем, густа пакрытыя простымі і залозістымі валасінкамі.
Батанічнае апісанне
Лісце аксаміцістае, зверху цёмна-зялёнае і рассеяна пакрыта валаскамі, знізу сіваватае, лямцавае ад доўгіх, мнагаклеткавых, часта ападальных і залозістых валасінак, з моцна выступаючым сеткаватым жылкаваннем, край ліста нераўнамерна гародкавы, радзей пілаваты. Разеткавае і ніжняе сцябловае лісце 12-20 (35) см даўжынёй і 3-7 (11) см шырынёй, яйкападобнае або даўгавата-яйкападобнае, завостранае, рэзка адцягнутае ў доўгі, 3-11 см, хвосцік. Верхняе сцябловае лісце кароткачаранковае або сядзячае, у два ці больш разоў менш ніжніх, яйкападобнае або яйкападобна-ланцэтнае.
Каробачка 8-12 мм даўжынёй, 6-9 мм шырынёй, яйкападобная, тупая, густа пакрыта залозістымі валасінкамі. Насенне вельмі дробнае, карычняватае, ячэістае, авальнае або чатырохгранна-прызматычнае, 0,6—0,9 мм даўжынёй і 0,4—0,6 мм шырынёй. Цвіце ў чэрвені—ліпені.
Від апісаны з Заходняй Еўропы.
Арэал
Еўропа: Данія, Фінляндыя, Ірландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Бельгія, Чэхаславакія, Германія, Італія (Сардзінія), Францыя (уключаючы Корсіку), Партугалія, Іспанія; Паўночная Афрыка: Марока.
Гэта вельмі непатрабавальная і доўгаквітнеючая дэкаратыўная расліна, якая папулярна ў садаводаў. Звычайна вырошчваецца як двухгадовая расліна.
Від не адыграў ніякай ролі ні ў народнай медыцыне, ні ў народных павер’ях Заходняй Еўропы, у адрозненне ад Digitalis ferruginea, якая з’яўляецца лекавай раслінай.
Кавалішкі
Назву Кавалішкі маюць:
Бефінд (спадарожнік)
Бефінд (ірл. Bebhionn) — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн з прамым арбітальным абарачэннем. Названы імем волаткі з кельцкай міфалогіі. Таксама пазначаецца як Сатурн XXXVII. Належыць да Гальскай групы.
Андрыянаў
Андрыянаў — прозвішча.
Рэвалюцыйны трыбунал (Францыя)
Рэвалюцыйны трыбунал (Tribunal révolutionnaire) — суд, створаны ў Парыжы Нацыянальным Канвентам падчас Французскай рэвалюцыі для суда над палітычнымі злачынцамі і тымі, хто стаў пазней адным з найбольш магутных «рухавікоў» так званай «Эпохі тэрору».
Навіны пра паражэнне французаў у Бельгіі выклікалі ў Парыжы народны рух, і 10 сакавіка 1792 года па прапанове Дантона Канвент абвясціў стварэнне надзвычайнага крымінальнага суда, які атрымаў афіцыйную назву Рэвалюцыйнага трыбунала паводле дэкрэта ад 20 кастрычніка 1793 года.
Суд складаўся з суддзі, пракурора і двух іх намеснікаў, усе яны прызначаліся Канвентам; усе яго рашэнні не падлягалі апеляцыі ці касацыі. Грамадскім абвінаваўцам пры Рэвалюцыйным трыбунале быў Фук'е-Тэнвіль, суддзёй — Кафіналь-Дзюбай.
Да тэрмідарыянскага перавароту Рабесп'ер выкарыстоўваў Рэвалюцыйны трыбунал як орган рэвалюцыйнага тэрору для знішчэння сваіх палітычных праціўнікаў; з 10 чэрвеня 1794 года падсудным было забаронена наймаць адваката, а адзінай мерай пакарання, якая выносілася судом, стала смяротнае пакаранне смерцю. За недоўгачасовы тэрмін было пакарана смерцю амаль тры тысячы чалавек.
Скасаваны 31 мая 1795 года пасля падзення Рабесп'ера.
Ахвяры рэвалюцыйнага трыбунала
Па прысудзе Рэвалюцыйнага трыбунала былі гільяцінаваны:
Спіс аб’ектаў PGC (935001—936000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (935001—936000)
Хуберт ван Ініс
На Гульнях у Антверпене Ініс атрымаў чатыры залатыя медалі і два сярэбраныя. Ён стаў чэмпіёнам у стральбе па рухомай птушцы на 28 м, 33 м, і сярод каманд на 33 м і 50 м. Другія месцы ён займаў у стральбе па рухомай птушцы на 50 м на 28 м сярод каманд. У астатніх спаборніцтвах Ініс не прыняў удзел.
Альбіёрыкс (спадарожнік)
Альбіёрыкс (Albiorix) — трыццаты па аддаленасці ад планеты натуральны спадарожнік Сатурна. Быў адкрыты 12 снежня 2000 г. М. Холманам і Т. Спарам і атрымаў часовае абазначэнне S/2000 S 11. Яго таксама пазначаюць Сатурн XXVI. Назва спадарожніка паходзіць ад аднаго з імёнаў бога ў кельцкай міфалогіі, больш вядомага як Тэўтат.
Альбіёрыкс мае дыяметр каля 32 кіламетраў і круціцца на адлегласці каля 16 401,6 тыс. кіламетраў ад Сатурна. Ён мае перыяд звароту 784,226 дзён, нахіл арбіты 38 ° да плоскасці экліптыкі (33,08 ° да экватара Сатурна), эксцэнтрысітэт арбіты - 0,521.
XXIV з’езд КПБ
Дваццаць чацвёрты з'езд Камуністычнай партыі Беларусі. Адбыўся 17 — 19 лютага 1960 г. у Мінску. Прысутнічалі 702 дэлегаты з рашаючым і 90 з дарадчым голасам ад 203 447 членаў і кандыдатаў у члены партыі.
Вынікі з'езда
Выбраў ЦК КПБ у складзе 115 членаў і 51 кандыдата ў члены, Рэвізійную камісію КПБ з 33 членаў.
Мікалай Яфімавіч Андрыянаў
Мікалай Яфімавіч Андрыянаў (Никола́й Ефи́мович Андриа́нов;, Уладзімір — , Уладзімір) — савецкі гімнаст, займае трэцяе месца ў гісторыі Алімпійскіх гульняў па колькасці заваяваных медалёў ва ўсіх відах спорту (15), з якіх 7 былі залатымі. Шматразовы чэмпіён свету, Еўропы і СССР. Заслужаны майстар спорту СССР (1972), заслужаны трэнер СССР.
Член КПСС з 1979 года, член ЦК УЛКСМ і кандыдат у члены Бюро ЦК УЛКСМ (1978—1982).
Піфей
Піфей (Πυθέας, каля 380 — каля 310) — старажытнагрэчаскі купец, падарожнік, географ, які паходзіў з заходнеміжземнаморскай калоніі Масалія (сучасны Марсель).
Біяграфія
Піфей каля 325 года да н.э. здзейсніў падарожжа ўздоўж берагоў Паўночнай Еўропы. Кніга Піфея «Пра акіян» з апісаннем яго падарожжа да нашых дзён не дайшла, аднак на яе спасылаюцца Страбон, Пліній Старэйшы, Палібій і іншыя антычныя аўтары, часта каб аспрэчыць яго звесткі. Антычныя гісторыкі звалі яго лгуном і фантазёрам.
Лічыцца, што ён адкрыў паўвостраў Брэтань, астравы Ірландыя і Брытанія, які ён апісаў як трохвугольны і палічыў памеры яго бакоў (перабольшыўшы іх, але прапорцыі былі дакладныя), абагнуў Брытанію, адкрыў Ірландскае і Паўночнае моры, даследаваў востраў Зеландыю і часткова Скандынаўскі паўвостраў. Зваротны шлях Піфей здзейсніў або морам, або па сушы (рэкамі Рэйн і Рона). Не толькі гэта застаецца нявысветленым з яго падарожжа па Паўночнай Еўропе: навукоўцы да гэтага часу спрачаюцца наконт апісанай Піфеем ледзянога вострава Туле, размешчанага за палярным кругам (паводле апісання Піфея, палярны дзень там доўжыцца цэлы месяц), высоўваючы розныя версіі, што гэта была за краіна, — ад Грэнландыі, Ісландыі да Фарэрскіх астравоў; таксама незразумела, ці дасягнуў Піфей узбярэжжа Балтыйскага мора, але, верагодна, дасягнуў вострава Гельгаланд, які славіўся сваім бурштынам.
Да таго ж Піфей дакладна апісаў і даў назвы германскім плямёнам, кельтам і, як мяркуюць навукоўцы, саамы (у Піфея названы finoi). Менавіта дзякуючы Піфею Брытанія з тых часоў стала агульна ўжывальнай назвай вострава.
У вобласці матэматычных даследаванняў Піфей вылічыў нахіл плоскасці экліптыкі ад плоскасці нябеснага экватара.
Любоў Іванаўна Ягорава
Любоў Іванаўна Ягорава (Любо́вь Ива́новна Его́рова; нар., Северск, Томская вобласць, РСФСР) — савецкая і расійская лыжніца, шасціразовая алімпійская чэмпіёнка, трохразовая чэмпіёнка свету, уладальніца Кубка свету (1993), Заслужаны майстар спорту СССР (1991), Заслужаны майстар спорту Расіі (1994), Герой Расійскай Федэрацыі (1994), «за выдатныя дасягненні ў спорце, мужнасць і гераізм, праяўленыя на XVII зімовых Алімпійскіх гульнях 1994 года»). Палітычны дзеяч з 2007 года.
Па колькасці залатых узнагарод на зімовых Алімпійскіх гульнях сярод жанчын саступае толькі Марыт Б'ёрген (8) і дзеліць другое месца з Лідзіяй Скоблікавай.
XXVI з’езд КПБ
Дваццаць шосты з'езд Камуністычнай партыі Беларусі. Адбыўся 3 — 5 сакавіка 1966 г. у Мінску. Прысутнічалі 724 дэлегаты з рашаючым і 57 з дарадчым голасам ад 343 000 членаў і кандыдатаў у члены партыі.
Праца з'езда
Адобрыў палітычную і практычную работу КПБ за справаздачны перыяд, падкрэсліў, што вялікі ўплыў на дзейнасць рэспубліканскай партыйнай арганізацыі зрабілі кастрычніцкі, лістападаўскі (1964 г.), сакавіцкі і вераснеўскі (1965 г.) Пленумы ЦК КПСС. Ухваліў праект Дырэктыў XXIII з'езда КПСС па пяцігадоваму плану развіцця народнай гаспадаркі СССР на 1966 — 1970.
Вынікі з'езда
Выбраў ЦК КПБ у складзе 133 членаў і 59 кандыдатаў у члены, Рэвізійную камісію КПБ з 40 членаў.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013 (Беларусбанк—чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат па футболе сярод беларускіх каманд 2013 года.
У студзені 2013 года «Беларусбанк» стаў генеральным партнёрам чэмпіянату.
У турніры прымала удзел 12 каманд. Турнір прайшоў па новым фармаце: спачатку ўсе каманды гулялі два кругі, пасля якіх падзяляліся на дзве шасцёркі. Каманды першай шасцёркі гулялі яшчэ два кругі і разыгрывалі месцы з 1 па 6, каманды другой шасцёркі тым жа чынам вызначалі месцы з 7 па 12. Усяго, такім чынам, чэмпіянат доўжыўся 32 туры (22 на першым этапе і 10 пасля падзелу на шасцёркі).
Чэмпіёнскі тытул восьмы раз запар заваяваў клуб БАТЭ з Барысава (усяго 10 тытулаў).
Па выніках сезона клуб «Славія-Мазыр», які заняў апошняе месца, выбыў у Першую лігу. Магілёўскі «Дняпро», які заняў 11 месца, прыняў удзел у стыкавых матчах за права выступлення у Вышэйшай лізе ў сезоне 2014 года, дзе перайграў «Гарадзею» (3:1, 0:0) і захаваў месца ў вышэйшым дывізіёне.
Клубы, якія страцілі месца ў Вышэйшай лізе па выніках сезона 2012
Ніводзін клуб не выбыў з Вышэйшай лігі ў Першую
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У 23-м чэмпіянаце Беларусі па футболе прымалі удзел футбольныя клубы з усіх абласцей краіны.
Першы этап
Заўвага. Пры роўнай колькасці ачкоў мінскае «Дынама» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Гомель», а «Тарпеда-БелАЗ» вышэй за «Белшыну» дзякуючы перавазе ў асабістых сустрэчах.
Асістэнты
Крыніца: Football.By
Па турах
{| Cellpadding="0" CellSpacing="1" style="font-size:100%; border:1px solid #a0a0a0; padding:1px; text-align:center;"
Рэйхсляйтар
Рэйхсляйтар (Reichsleiter; Імперскі кіраўнік) — вышэйшы партыйны функцыянер, які кіраваў адной з галоўных сфер дзейнасці НСДАП.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2013
Стыкавыя матчы
Па выніках сезона клуб «Дняпро», які заняў перадапошняе месца, быў вымушаны бараніць сваё месца ў Вышэйшай лізе ў стыкавых матчах супраць «Гарадзеі» (другое месца ў Першай лізе). Па суме дзвюх сустрэч «Дняпро» захаваў месца ў вышэйшым дывізіёне, а «Гарадзея» засталася ў Першай лізе.
Рэйхсляйтар
Як правіла, рэйхсляйтар узначальваў адно з галоўных упраўленняў нацысцкай партыі ў сістэме Імперскага кіраўніцтва НСДАП («Рэйхсляйтунгэ»). Ранг рэйхсляйтара прысвойваўся асабіста Адольфам Гітлерам і не быў непасрэдны ўвязаны з той партыйнай пасадай, якую займаў функцыянер. Гэта быў свайго роду тытул, які пазначаў прыналежнасць яго носьбіта да вышэйшай эліты нацысцкай партыі.
Усяго да краху Германіі ў 1945 годзе ён быў прысвоены 25 партыйным кіраўнікам, у большасці выпадкаў — пасля прыходу нацыстаў да ўлады. Пяцёра з іх падчас вайны былі пазбаўлены гэтага тытула (Бальдур фон Шырах, Рудольф Гес, Вільгельм Грым, Ганс Франк, Рыхард Вальтэр Дарэ); трое загінулі (Эрнст Ром, Адольф Хюнляйн і Віктар Лютцэ).
Віктар Іванавіч Чукарын
Віктар Іванавіч Чукарын (, Чырвонаармейская, Данецкая губерня —, ) — савецкі гімнаст, заслужаны майстар спорту СССР (1951), заслужаны трэнер УССР (1972), дацэнт (1963), загадчык кафедры гімнастыкі Львоўскага інстытута фізічнай культуры (з 1971), кавалер ордэна Леніна (1957). Абсалютны чэмпіён Алімпійскіх гульняў (1952, 1956), свету (1954), СССР (1949—1951, 1953, 1955); чэмпіён Алімпійскіх гульняў (6 узнагарод у 1952 годзе, 5 узнагарод у 1956 годзе, усяго 11 алімпійскіх узнагарод), свету (1954), СССР (13 узнагарод у 1948—1956) у асобных відах. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
XXIII з’езд КПБ
Дваццаць трэці (нечарговы) з'езд Камуністычнай партыі Беларусі. Адбыўся 14 — 15 студзеня 1959 г. у Мінску. Прысутнічала 645 дэлегатаў з рашаючым і 83 з дарадчым голасам ад 187 909 членаў і кандыдатаў у члены партыі.
Праца з'езда
Падрыхтоўка да з'езда супала са святкаваннем 40-годдзя БССР і КПБ, узнагароджаннем рэспублікі другім ордэнам Леніна. Гэта вызначыла характар разгляду праекта дырэктыў, на працягу якога ўпор рабіўся перш за ўсе на дасягненні. У дакладзе адзначаліся вынікі эканамічнага развіцця Беларусі ў 1956 — 1958 гг. аб'ем прамысловай вытворчасці павялічыўся на 41%, у лік дзеючых увайшлі Мінскія заводы аўтаматычных ліній, трактарных запчастак, гадзіннікавы, электратэхнічны, ацяпляльнага абсталявання, камвольны камбінат, Полацкі завод шкловалакна, 1-я чарга Васілевіцкай, 2-я чарга Смалявіцкай ДРЭС, пачаўся выпуск новых відаў машын, прыбораў, агрэгатаў (у т.л. мадэлі трактара «Беларусь», 40-тоннага самазвала). Валавая прадукцыя сельскай гаспадаркі ў 1953 — 1958 вырасла ў 2,2 раза, у т.л. жывёлагадоўлі ў 3,1 раза. Павялічваліся масштабы капітальнага і жыллёвага будаўніцтва. У 1958 г. пабудавана 1,7 млн м2 жылля, у вёсцы — 28 тыс. дамоў. Аднак дакладчык і выступаючыя ў спрэчках (24 чал.) адзначалі недахопы ў развіцці народнай гаспадаркі, невыкананне вялікай колькасці заданняў прамысловых і сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, марудны рост прадукцыйнасці працы, вялікія выдаткі на выпуск адзінкі прадукцыі, вялікія аб'емы незавершанага будаўніцтва і інш. Асабліва нездавальняючым быў стан навукова-тэхнічнага прагрэсу ва ўмовах, калі высокаразвітыя краіны ўступалі ў новую стадыю навукова-тэхнічнай рэвалюцыі. 3'езд ухваліў кантрольныя лічбы развіцця народнай гаспадаркі СССР на 1959 — 1965 гг. і дырэктыўныя ўстаноўкі для Беларусі.
Уцёкі з Нью-Ёрка
«Уцёкі з Нью-Ёрка» (Escape from New York) — амерыканскі навукова-фантастычны баявік 1981 года ад рэжысёра Джона Карпэнтэра. Падзеі разгортваюцца ў 1997 годзе ў Злучаных Штатах, якія загразнулі ў бандытызме і пераўтварылі востраў Манхэтэн ў турму спецыяльнага рэжыма. Былы салдат Снэйк Пліскін павінен за 22 гадзіны знайсці і выратаваць прэзідэнта ЗША і запіс яго прамовы, чый самалёт патрапіў у катастрофу пасярод вострава-турмы.
Сцэнарый для фільма быў напісаны Джонам Карпэнтэрам яшчэ ў сярэдзіне 1970-х гадоў, як рэакцыя на Уотэргейцкі скандал, але ён не змог пераканаць спонсараў у неабходнасці зняць фільм. Але ў пачатку 1980-х гадоў у Карпэнтэра было дастаткова сродкаў і ўплыву, каб рэалізаваць сцэнарый. Дапрацаваць сцэнарый фільма Карпэнтэру дапамог Нік Касл, з якім Карпэнтэр ужо супрацоўнічаў падчас здымак «Хэлоўіна» (1978).
Аладар Герэвіч
Аладар Герэвіч (Gerevich Aladár;, Ясберэнь, Аўстра-Венгрыя — , , Венгрыя) — венгерскі фехтавальшчык на шаблях і рапірах, 7-разовы алімпійскі чэмпіён і 14-кратны чэмпіён свету. Чэмпіён Алімпійскіх гульняў 1948 года ў асабістых спаборніцтвах, чэмпіён Гульняў 1932, 1936, 1948, 1952, 1956 і 1960 гадоў у складзе каманды Венгрыі. Чэмпіён свету 1935, 1951 і 1955 гадоў у індывідуальным заліку; 1931, 1933, 1934, 1935, 1937, 1951, 1953, 1954, 1955, 1957 і 1958 гадоў — у камандным заліку. Кавалер Срэбнага Алімпійскага ордэна (1988). Член Вугорскага алімпійскага камітэта з 1989 года. Самы тытулаваны спартсмен на алімпіядах у гісторыі спартыўнага фехтавання.
Уцёкі з Нью-Ёрка
Фільм таксама ўяўляе сабой прыклад, калі стужка з невялікім бюджэтам атрымала вялікі камерцыйны поспех, а потым зрабілася культавай.
Сюжэт
Турма на востраве Манхэтэн была створана як рэакцыя на хвалі гвалта і бандытызма, якія ўзраслі на 400% і накрылі Злучаныя Штаты ў 1970-80-х гадах. Усе вязні турмы асуджаныя на пажыццёвае зняволнне і не маюць аніякіх шанцаў калі-небудзь выйсці з турмы. Востраў аточаны 15-мятровым мурам, а ўсе тунэлі і масты, якія вядуць у Манхэтэн зруйнаваны ці замініраваны, каб не даць нікому збегчы. Востраў рэгулярна патрулюецца па вадзе, але паліцыі і ахове забаронена высаджвацца на востраў.
Тым часам ідзе Трэцяя Сусветная Вайна, і амерыканскі прэзідэнт (Дональд Плэзанс) вяртаецца з трохбаковага саміта паміж ЗША, СССР і Кітаем. Самалёт прэзідэнта атакуюць тэрарысты, але таму ўдаецца выратавацца ў спецыяльнай выратавальнай капсуле, якая прызамляецца ў цэнтры Манхэтэна. Вязні турмы захопліваюць прэзідэгта ў палон і патрабаюць ад уладаў неадкладна вызваліць усіх, хто знаходзіцца на востраве.
Для выратавальнай місіі камісар паліцыі Нью-Ёрка Боб Хаўк (Лі ван Кліф) вырашае прыцягнуць былога салдата спецыяльнага падраздзялення амерыканскага войска, які пайшоў крымінальным шляхам, Снейка Пліскіна (Курт Расэл). У абмен на згоду Хаўк прапануе Пліскіну зняць з таго ўсе абвінавачванні. Пліскін неахвотна пагаджаецца выканаць місію, але, негледзячы на гэта, Хаўк робіць яму прышчэпку-імплант мікраскапічных выбуховак, якія выбухнуць праз 24 гадзіны ў соннай артэрыі. Так Хаўк выпашае пераканацца, што Пліскін не кіне выкананне задання і не ўцячэ. Выбухоўкі можна абясшкодзіць толькі за 15 хвілін да заканчэння 24-гадзіннага тэрміна і толькі з дапамогай рэнтгенаўскага выпраменьвання.
Пліскін прызямляецца на глайдэры-нівідзімцы на даху Сусветнага Гандлёвага Цэнтра і пачынае пошукі прэзідэнта. Неўзабаве ён сустракае кіроўцу мясцовага таксі Кебі (Эрнэст Боргнейн), які адвозіць таго да Гаральда Хэлмана (Гары Дын Стэнтан) па мянушцы Мозг. Апошні з'яўляецца сябрам самага буйнога хаўруса бандытаў турмы пад кіраваннем самаабвешчанага Герцага Нью-Ёрка (Айзэк Хэйс). Герцаг трымае прэзідэнта ў закладніках з намерам выкарыстоўваць яго ў якасці жывога шчыта падчас уцёкаў з Манхэтэна праз мост на 69-ай вуліцы. Пліскін разам з Мозгам і яго дзяўчынай Мэгі (Адрыен Барбо) пранікаюць у лагер Герцага з намерам вызваліць прэзідэнта, але самі трапляюць у палон.
Пліскіна прымушаюць біцца на рынге дзеля забавы, у той час, як Мозг і Мэгі акручваюць памочніка Герцага Рамэра, забіваюць таго і ўцякаюць з прэзідэнтам. Пліскін далучаецца да ўцекачоў, якім дапамагае Кэбі на сваім таксі. Яны намагаюцца праехаць праз замініраваны мост, утой час як Герцаг пераследуе іх са сваімі саюзнікамі. Таксі Кэбі трапляе на міну і ўшчэнт разбіваецца. Кэбі гіне падчас выбуха, Мозг неўзабаве таксама падрываецца на міне і Мэгі вырашае застацца з ім. Пліскін разам з прэзідэнтам дабіраюцца да мура. Прэзідэнта падымаюць першага і ён застрэльвае Герцага. Пліскіна таксама ратуюць і абясшкоджваюць выбухоўкі ў яго крыві.
Хаўк прапануе Пліскіну працаваць на яго, але той адмаўляецца. Прэзідэнт вырашае прадэманстраваць запіс прамовы з нагоды саміта, якая павінна эскаліраваць вайну далей, але на касеце аказваецца запіс песні ў стылі свінг. Пліскін сыходзіць і па дарозе знічтажае касету з сапраўднай прамовай.
Здымачны працэс і пракат
Знайсці месца для здымак было вельмі цяжкай задачай для Карпэнтэра, якому трэба было паказаць постапакалптычны, брудны і напалову разбураны Нью-Ёрк. Здымаць непасрэдна ў Нью-Ёрку было б цяжка, бо немагчыма было знайсці патрэбных планаў. Таму было вырашана камандзіраваць менеджара па падбору мясцовасці для здымкаў у падарожжа з мэтай знайсці самы дрэнны горад у ЗША. У выніку на ролю Нью-Ёрка выбралі горад Іст-Сент-Луіс у штаце Ілінойс, таму што ў ім прысутнічалі неабходныя панарамы з разбуранымі і бруднымі дамамі, якія перажылі вялікі пажар 1976 года. Мост на 69-ай вуліцы таксама знайшлі ў Іст-Сент-Луісе.
Фільм выйшаў у пракат 23 мая 1981 года ў Японіі. Амерыканская прэм'ера адбылася 10 ліпеня 1981 года. На першым тыдні праката фільм амаль што акупіў усе сродкі, якія былі затрачаны на здымкі. У выніку фільм акупіў свій бюджэт у больш чым 4 разы.
Сіквел
У 1996 годзе Карпэнтэр зняў своеасаблівы сіквел Уцёкаў з Нью-Ёрка пад назвай Уцёкі з Лос-Анджэлеса з Куртам Расэлам у галоўнай ролі.
Пятрушка кучаравая
Пятрушка кучаравая, Пятрушка (Petroselinum crispum) — від роду  сямейства.
Культывуецца паўсюдна. Часам дзічэе.
Сцябло прамое, галінастае. Лісце бліскучае, трохкутнае, двойчыперыстарассечанае, цёмна-зялёнае, зверху бліскучае.
Хімічны склад
Па ўтрыманні вітамінаў пятрушка пераўзыходзіць многія віды гародніны і садавіны. У зеляніны яе маецца да 0,2 % аскарбінавай кіслаты, да 0,01 % караціну, тыямін, рыбафлавін, рэтынол, нікацінавая кіслата, багаты набор мінеральных соляў (жалеза, калія, магнію, кальцыю, фосфару), флаваноіды, бялкі, вугляводы, пекцінавыя рэчывы, фітанцыды.
Усе часткі расліны валодаюць прыемным рэзкім смакам, які абумоўлены наяўнасцю эфірнага алею. Утрыманне эфірнага алею ў пладах 2-7 %, у свежай расліне 0,016—0,3 %, у сухіх каранях — да 0,08 %. Ён ўяўляе сабой лёгкарухомую вадкасць зелянява-жоўтага колеру. Асноўным кампанентам эфірнага алею з пладоў і каранёў з'яўляецца апіёл (або камфара пятрушкі). Акрамя таго, у алеі з пладоў ўтрымліваюцца α-пінен, мірыстыцын, сляды неідэнтыфікаваных альдэгідаў, кетонаў, фенолаў, а таксама стэарынавая і пальміцінавая кіслоты і петрасілан.
Батанічнае апісанне
Двухгадовая расліна вышынёй 30-100 см з верацянападобным патоўшчаным коранем.
Цвіце ў чэрвені — ліпені. Кветкі зелянява-жоўтыя. Плады даўгавата-яйкападобныя.
У пладах знойдзеныя эфірны алей, фуракумарын бергаптен і флавонавыя гліказід апіін. У іх утрымліваецца да 22 % тлустага алею, якое складаецца з петразелінавай (70-76 %), алеінавай (9-15), лінолевай (6-18) і пальміцінавай (3 %) кіслот. У кветках пятрушкі выяўленыя кверцэцін і кемпферол, у каранях — апігенін, слізі. Лісце і карані пятрушкі ў сушоным і ў свежым выглядзе шырока ўжываюцца для араматызацыі ў кулінарыі і кансервавай прамысловасці. Эфірны алей, які атрымліваецца з пладоў і лісця, выкарыстоўваецца пры кансерваванні. Пятрушка валодае рэзкім пахам, саладкаватым рэзкім і даўкім смакам. Больш за ўсё яна выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі страў з гародніны, розных салат і супоў з мяса. Дробна нарэзаную зеляніну або цёрты корань дадаюць да варанай рыбы, дзічыны (галоўным чынам птушкі), да маянэзу і страў з бульбы.
Камета Шумейкераў — Леві 9
Камета Шумейкераў — Леві 9 (D/1993 F2) — кароткаперыядычная камета, якая стала першым (і да ліпеня 2009 г адзіным) нябесным целам, падзенне якога на Юпітэр (ліпень 1994 г.) было зафіксавана астраномамі. Гэты выпадак стаў першым з назіраных сутыкненняў двух нябесных цел Сонечнай сістэмы.
Адкрыццё
Камета была адкрыта 24 сакавіка 1993 года ў абсерваторыі Маўнт Паламар мужам і жонкай Юджынам і Кэралін Шумейкерамі і Дэвідам Леві. Яна ўжо ў момант адкрыцця ўяўляла сабой ланцужок фрагментаў. Разлікі паказалі, што да свайго адкрыцця, 7 ліпеня 1992 г., камета прайшла ў 15 000 км ад хмарнага покрыва Юпітэра, і прыліўныя сілы струшчылі яе на 21 асобны фрагмент, памерамі да 2 км у папярочніку, якія расцягнуліся ланцужком на 200 тыс. км.
Параметры перад сутыкненнем
У пачатку 1994 камета мела наступныя параметры арбіты: пэрыгелій 5,381 а. е.; эксцэнтрысітэт 0,216; нахіл арбіты да экліптыкі 6 ° 00 '; аргумент перыцэнтра 354 ° 53'; даўгата ўзыходзячага вузла 220 ° 32 '; сярэдняя анамалія 242,7 °; Сідэрычны перыяд 18,0 гадоў. Абсалютная зорная велічыня каметы 6m.
Падзенне на Юпітэр
Пры чарговым збліжэнні з планетай ў ліпені 1994 года ўсе фрагменты каметы ўрэзаліся ў атмасферу Юпітэра з хуткасцю 64 км/с, выклікаўшы магутныя абурэнні хмарнага покрыва (назіралася 21 сутыкненне, бо некаторыя фрагменты да падзення распаліся). Падзенне фрагментаў адбывалася з 16 па 22 ліпеня. Падзенне каметы было прадказана і назіралася як з Зямлі, так і з космасу. Кропкі падзення фрагментаў знаходзіліся ў паўднёвым паўшар'і Юпітэра, на процілеглым па адносінах да Зямлі паўшар'і, таму моманты падзення візуальна назіраліся толькі апаратам «Галілеа», які знаходзіўся на адлегласці 1,6 а.а. ад Юпітэра. Аднак абурэнні ў атмасферы Юпітэра, якія ўзніклі пасля падзення, назіраліся з Зямлі пасля павароту Юпітэра вакол сваёй восі.
Першы фрагмент A увайшоў у атмасферу Юпітэра ў 20:16 UTC 16 ліпеня. Пры гэтым узнікла ўспышка з тэмпературай 24000 К, воблака газаў паднялося на вышыню да 3000 км, у выніку яго магчыма было назіраць з Зямлі.
Найбольш буйны фрагмент G сутыкнуўся з атмасферай 18 ліпеня ў 07:34 UTC. У выніку праз некалькі гадзін у атмасферы ўзнікла цёмная пляма дыяметрам 12 000 км (амаль дыяметр Зямлі), ацэначнае энергавылучэнне складала 6.000.000 мегатон у трацілавым эквіваленце (у 750 разоў большы за ўвесь ядзерны патэнцыял, назапашаны на Зямлі).
Святлана Аляксееўна Рамашына
Святлана Аляксееўна Рамашына (Светла́на Алексе́евна Рома́шина; нар. г., ) — расійская спартсменка, выступае ў сінхронным плаванні. Сяміразовая алімпійская чэмпіёнка, 21-разовая чэмпіёнка свету, 13-разовая чэмпіёнка Еўропы. Выступае ў дуэце з Наталляй Ішчанка (у 2009—2012 і ў 2015—2016 гадах) і са Святланай Калеснічэнка (у 2013—2014 гадах і з 2019 года), а таксама ў сола і групе. Самая тытулаваная спартсменка ў гісторыі сінхроннага плавання. У зборнай Расіі з 2005 года.
Кэралін Шумейкер
Кэралін Джын Спелман Шумейкер (анг. Carolyn Jean Spellmann Shoemaker, ) — амерыканскі астраном і адзін з першаадкрывальнікаў каметы Шумейкераў - Леві 9. Удава Юджына Шумейкера.
Да 2002 Шумейкер адкрыла 32 каметы і больш за 800 астэроідаў. Узнагароджана медалём Джэймса Крэйга Уотсана (1998).
Юджын Шумейкер
Юджын Шумейкер (Eugene Shoemaker, поўнае імя: Eugene Merle Shoemaker;, Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія — , Аліс-Спрынгс, Аўстралія) — вядомы амерыканскі вучоны геолаг, планетолаг. Заснавальнік новага кірунку — астрагеалогіі. Праславіўся на ўвесь свет як адзін з першаадкрывальнікаў каметы Шумейкераў-Леві 9, якая ўрэзалася ў Юпітэр.
Першы чалавек, рэшткі якога былі пахаваныя на Месяцы. Прах Юджына Шумейкера адправілі на борце апарата Lunar Prospector. Кратар на паўднёвым полюсе спадарожніка, куды трапіў апарат, атрымаў назву «кратар Шумейкер». Узнагароджаны Медалём Джэймса Крэйга Уотсана (1998).
Наталля Сяргееўна Ішчанка
Наталля Сяргееўна Ішчанка (Ната́лья Серге́евна И́щенко; нар., , РСФСР, СССР) — расійская спартсменка, якая выступала ў сінхронным плаванні. Пяціразовая алімпійская чэмпіёнка, 19-разовая чэмпіёнка свету, 12-разовая чэмпіёнка Еўропы, абсалютная чэмпіёнка Еўропы 2010 года і першая сінхраністкі ў гісторыі чэмпіянатаў Еўропы, якой удалося выйграць усе 4 віды. Член зборнай Расіі з 2002 года, заслужаны майстар спорту Расіі.
5 красавіка 2017 года Наталля Ішчанка завяршыла спартыўную кар’еру, заняла пасаду намесніка старшыні ўрада — міністра спорту Калінінградскай вобласці.
Фута-Джалон
Фута-Джалон (Fouta-Djallon, мова фульбэ: Fuuta Jaloo) — горны рэгіён у Афрыцы, у цэнтральнай частцы Гвінеі, на Верхнегвінейскім узвышшы. Найбуйнейшую частку Фута-Джалон займае правінцыя Лабэ.
Вышыня да 1573 метраў. Плато Фута-Джалон з’яўляецца вытокам для трох вялікіх рэк Заходняй Афрыкі — Нігер, Сенегал і Гамбія. Таксама на плато знаходзіцца выток ракі Канкурэ. Уяўляе сабой пласкагор’е, пакрытае трапічных лесам. Клімат — пераважна засушлівы.
Фута-Джалон заселена пераважна прадстаўнікамі народа фульбэ. У адрозненне ад большасці іншых фульбэ, жыхары гэтага горнага рэгіёну вядуць аселы лад жыцця. Мясцовая мова горных фульбэ з’яўляецца адной з нацыянальных моў Гвінеі. Насельніцтва Фута-Джалон вырошчвае збожжавыя культуры і маіс, а таксама гародніну. Развіта жывёлагадоўля.
Вэлта Вілціня
Вэ́лта Э́йнаўна Ві́лціня (Velta Vilciņa, сапраўднае імя — Аўсма; 13 снежня 1928 — 8 студзеня 1995) — латышская савецкая, і. Народная артыстка СССР (1965). Народны артыст СССР (1965).
Біяграфія
Вэлта Вілціня нарадзілася 13 снежня 1928 года ў мястэчку Упэсгрыва, цяпер у Мэрсрагскім краі Латвіі.
У 1948 годзе скончыла балетную студыю пры Рыжскім тэатры оперы і балета (педагог І. Стродэ). У 1949—1973 гадах салістка гэтага тэатра.
У 1956 і 1958  годзе выступала на сцэне Вялікага тэатра (партыі Зарэмы і Джульеты), уваходзіла ў гэтыя гады ў склад яго трупы падчас гастроляў тэатра ў Лондане і Бруселі.
Член КПСС з 1963 года. Дэпутат Вярхоўнага Савета Латвійскай ССР 7-га склікання і Вярхоўнага Савета СССР 6-га склікання.
Памерла 8 студзеня 1995 года ў Рызе. Пахавана на Лясных могілках.
Творчасць
Сярод партый: Баранеса («Саета свабоды» А. Скултэ), Скайдрытэ («Стабурадзе» А. Калніньша, Дзяржаўная прэмія Латвіі, 1958), Адэта—Адылія, Аўрора («Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Жызэль («» A. Адана), Джульета («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), Кармэн («Кармэн-сюіта» Ж. Бізэ—Р. Шчадрына) і інш.
Міхаіл (Казачынскі)
Міхаіл (свецкае імя Мануіл Іванавіч Казачынскі;, Ямпіль — , Слуцк) — архімандрыт і прэфект Кіеўскай духоўнай акадэміі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і польскага шляхціча.
У 1733 годзе скончыў Кіева-Магілянскую акадэмію. У 1736 годзе быў пасвечаны ў святары і прызначаны рэктарам усіх школ Бялградска-Карлавацкай мітраполіі.
Шмат падарожнічаў па славянскіх землях і Германіі, заснаўваў некалькі вучылішчаў у Сербіі. У 1739 годзе прыняў манаства. З 1739 па 1744 год быў прэфектам Кіева-Магілянскай акадэміі, дзе выкладаў філасофію. У 1746 годзе прызначаны архімандрытам Выдубіцкага манастыра, з 1748 года — архімандрыт Слуцкага Траецкага манастыра.
Надрукаваў панегірык «Найяснейшай непераможнай Імператрыцы» (Кіеў, 1744) і «Філасофія Арыстоцелева» (Кіеў, 1745). Абодва творы напісаны на трох мовах (рускай, лацінскай і польскай) і маюць шмат тонкасцей схаластычнага красамоўства.
Жэрмэна Хэйнэ-Вагнэрэ
Жэ́рмэна Хэ́йнэ-Ва́гнэрэ (Žermēna Heine-Vāgnere; нар. 23 чэрвеня 1923,, Латвія) — латышская камерная (лірыка-драматычнае сапрана), ,. Народны артыст СССР (1969). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Латвіі (1957).
Біяграфія
У 1950 годзе скончыла Латвійскую кансерваторыю. У 1950—1975 гадах салістка Латвійскага тэатра оперы і балета.
Актыўна выступала як канцэртная спявачка. Гастралявала па гарадах СССР і за мяжой (Югаславія, Румынія, Балгарыя, Венгрыя, Ісландыя, Фінляндыя, Польшча, ГДР).
Выкладала ў Латвійскай кансерваторыі. Ганаровы прафесар Латвійскай музычнай акадэміі імя Я. Віталса (2000).
Дэпутат Вярхоўнага Савета Латвійскай ССР 5-га склікання.
Творчасць
Дасканалае вакальнае майстэрства спалучаецца ў яе творчасці з яркім драматычным талентам. Сярод партый: Банюта («Банюта» А. Калніньша), Спідола («Агонь і ноч» Я. Медыня), Гундэга («Прынцэса Гундэга» А. Скултэ), Леанора, Дэздэмона, Ліда, Тоска, Віялета («Трубадур», «Атэла», «Аіда», «Тоска», «Травіята» Дж. Вердзі), галоўныя партыі ў операх Р. Вагнера «Тангейзер», «Лаэнгрын», «Валькірыя» і інш. Выканала партыі сапрана ў 9-й сімфоніі Л. Бетховена, «Рэквіеме» Вердзі, «Асуджэнні Фаўста» Г. Берліёза і інш.
Мармуровы палац (Санкт-Пецярбург)
Мармуровы палац (Мраморный дворец) — палац у гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга. Будаваўся ў 1768—1785 гадах. З 1992 года — філіял Дзяржаўнага Рускага музея.
Палац знаходзіцца на 1-м Адміралцейскім востраве, у квартале, абмежаваным Дварцовай набярэжнай, плошчай Суворава, Мільённай вуліцай і Мармуровым завулкам.
На ўсход ад будынка размешчаны Троіцкі мост. На поўдзень ад будынка знаходзяцца казармы Паўлаўскага лейб-гвардыі палка. Насупраць заходняга фасада знаходзяцца Расійскі марскі рэгістр суднаходства, з другога боку плошчы Суворава — Інстытут Культуры.
Гісторыя сучаснай Грэцыі
Гісторыя сучаснай Грэцыі ахоплівае гісторыю Грэцыі з прызнання яе незалежнасці ад Асманскай імперыі вялікімі дзяржавамі (Вялікабрытаніяй, Францыяй і Расійскай імперыяй) пасля вайны за незалежнасць у 1828 годзе да сённяшняга дня.
Перадумовы
У 16 і 17 стагоддзях у Грэцыі пачалі з'яўляцца ідэі і перспектывы для звяржэння асманскага валадарства. У 18 стагоддзі грэчаскія купцы сталі дамінаваць у гандлі Асманскай Імперыі, ствараць супольнасці па ўсім Міжземнамор'і, на Балканах і ў Заходняй Еўропе. Нягледзячы на тое, што асманскае заваяванне пазбавіла Грэцыю значных еўрапейскіх інтэлектуальных рухаў, такіх як Рэфармацыя і Асветніцтва, гэтыя ідэі разам з ідэаламі Французскай рэвалюцыі і рамантычнага нацыяналізму пачалі пранікаць у Грэцыю з дапамогай гандлёвай дыяспары. У канцы 18 стагоддзя найбольш уплывовы грэчаскі пісьменнік і інтэлектуал Рыгас Ферэас арганізаваў комплексны нацыянальны рух, накіраваны на вызваленне ўсіх балканскіх народаў і стварэнне «Балканскай рэспублікі». У 1797 годзе ён быў арыштаваны аўстрыйскімі чыноўнікамі ў Трыесце і разам з сябрамі быў дэпартаваны ў Белград і перададзены ўладам Асманскай Імперыі, пасля чаго ў чэрвені 1798 года яны былі задушаныя, а іх целы скінутыя ў Дунай. Іншы грэчаскі інтэлектуал Адамантыяс Караіс быў сведкам Французскай рэвалюцыі, пасля чаго пераконваў заможных грэкаў будаваць школы і бібліятэкі для далейшай адукацыі грэчаскага насельніцтва, лічыўшы, што паглыбленне адукацыі неабходна для працвітання грэчаскага народа і краіны. Яго мэтай было стварэнне дэмакратычнай Грэцыі, як у Залаты век Пярыкла, але ён не дажыў да канца вайны за незалежнасць.
Праўленне Отана (1832 – 1863 гады)
Валадаранне Отана прыпала на трывожныя часы, аднак яму ўдалося ўтрымацца на троне на працягу 30 гадоў перш чым ён з жонкай Амаліяй пакінулі Грэцыю на борце брытанскага ваеннага карабля. У першыя гады кіравання ад яго імя правілі баварскія рэгенты і былі вельмі непапулярнымі сярод грэкаў, спрабуючы навязаць ім нямецкія ідэі жорсткай іерархічнай улады і не пускаючы іх на найбольш значныя дзяржаўныя пасады. Тым не менш, яны заклалі асновы грэчаскай адміністрацыі, арміі, судовай сістэмы і сістэмы адукацыі. Отан шчыра жадаў стварыць у Грэцыі добры ўрад, аднак пакутаваў ад двух галоўных перашкод: рымска-каталіцкай веры і бяздзетнага шлюбу з каралевай Амаліяй. Гэта азнчала, што ён не мог быць каранаваны як кароль Грэцыі паводле праваслаўнага абраду і не мог стварыць дынастыю.
Баварскія рэгенты правілі да 1937 года, калі былі адкліканы па патрабаванню Брытаніі і Францыі, і Отан прызначыў грэчаскіх міністраў, але чыноўнікі з Баварыі па-ранейшаму складалі большасць адміністрацыі і арміі Грэцыі. Расла незадаволенасць грэкаў тым, што ў краіне адсутнічалі заканадаўчая ўлада і канстытуцыя, у выніку чаго ў верасні 1843 года ў Афінах успыхнула паўстанне, пасля якога была створана Нацыянальная асамблея і канстытуцыя. Паводле канстытуцыі, быў створаны двухпалатны парламент, які складаўся з Асамблеі і Сената. Улада перайшла да палітыкаў, большасць якіх складалі камандзіры ў вайне за незалежнасць супраць Асманскай Імперыі.
У грэчаскай палітыцы 19 стагоддзя пераважала нацыянальнае пытанне. Большасць грэкаў працягвала жыць пад уладай Асманскай імперыі, і грэкі марылі пра іх вызваленне і аднаўленне дзяржавы, якая будзе ахопліваць усе грэчаскія землі са сталіцай у Канстанцінопалі. Гэтыя планы мелі назву «Вялікая ідэя» (Μεγάλη Ιδέα). Яна падтрымлівалася амаль бесперапыннымі паўстаннямі супраць асманаў на ўсіх грэкамоўных тэрыторыях, уключаючы Крыт, Фесалію і Македонію.
Калі ў 1853 годзе ўспыхнула Крымская вайна, Грэцыя ўбачыла магчымасць атрымаць грэчаскія тэрыторыі, якія знаходзіліся пад кантролем Асманскай імперыі. Грэкі мелі значную падтрымку ў Расійскай імперыі, але расійскі ўрад лічыў занадта небяспечным дапамагаць Грэцыі пашыраць свае ўладанні. Калі расіяне атакавалі асманаў, грэчаскія войскі ўварваліся ў Фесалію і Эпір. Для таго, каб блакаваць далейшы грэчаскі наступ, англічане і французы, якія ваявалі ў саюзе з Асманскай імперыяй, занялі галоўны грэчаскі порт Пірэй з красавіка 1854 года па люты 1857 года. Грэкі, спадзяючыся на перамогу Расійскай імперыі, падбухторвалі бунты на Эпіры і Крыце, але расіяне прайгралі вайну, і Грэцыя не зрабіла ніякіх поспехаў паводле яе вынікаў.
Новае пакаленне грэчаскіх палітыкаў усё больш нецярпіма ставілася да ўмяшання караля Отана ў справы Урада. У 1862 годзе кароль адхіліў прэм'ер-міністра, былога адмірала Канстантынаса Канарыса, найбольш уплывовага палітыка таго перыяду. Гэта выклікала ваенны мяцеж, які вымусіў Отана прыняць непазбежнае рашэнне пакінуць краіну.
Праўленне Георга (1864 – 1913 гады)
Грэкі прапанавалі Вялікабрытаніі зрабіць сына каралевы Вікторыі прынца Альфрэда новым грэчаскім каралём, але на гэта рашэнне было накладзена вета з боку іншых дзяржаў. Замест гэтага новым каралём Грэцыі стаў малады дацкі прынц Георг. Ён быў вельмі папулярным сярод грэкаў і пагадзіўся, каб яго сыны прынялі грэчаскую праваслаўную веру. У якасці ўзнагароды за прыняцце прабрытанскага караля Англія саступіла Грэцыі Іанічныя астравы.
Па патрабаванню Англіі і караля Георга Грэцыя прыняла больш дэмакратычную канстытуцыю ў 1864 годзе. Паўнамоцтвы караля былі скарочаны, сенат адменены, а права голасу атрымалі ўсе дарослыя мужчыны. Тым не менш, грэчаская палітыка па-ранейшаму заставалася вельмі дынастычнай. Асобы з такімі прозвішчамі, як Заіміс, Раліс і Трыкупіс, неаднаразова станавіліся прэм'ер-міністрамі.
Нягледзячы на тое, што партыі, у асноўным, канцэнтраваліся вакол асобных лідараў, існавалі дзве шырокія палітычныя тэндэнцыі: лібералы на чале з Харылаасам Трыкупісам, а пазней Элефтэрыясам Венізеласам, і кансерватары на чале з Тэадорасам Дэліянісам, а пазней Фрасівуласам Заімісам. Трыкупіс і Дэліяніс дамінавалі ў грэчаскай палітыцы канца 19 стагоддзя, па некалькі разоў займаючы пасаду прэм'ер-міністра. Трыкупіс выступаў за супрацоўніцтва з Вялікабрытаніяй у замежных справах, стварэнне інфраструктуры і карэннай прамысловасці, павышэнне ахоўных тарыфаў і прагрэсіўнае сацыяльнае заканадаўства. Дэліяніс падтрымліваў грэчаскі нацыяналізм і прасоўваў вялікую грэчаскую ідэю.
На працягу ўсяго 19 стагоддзя Грэцыя заставалася вельмі беднай краінай. У краіне не хапала сыравіны і матэрыялаў, інфраструктуры і капіталу. Сельская гаспадарка знаходзілася на нізкім узроўні, а асноўнымі экспартнымі таварамі былі парэчка, разынкі і тытунь. Некаторыя грэчаскія купцы і землеўладальнікі багацелі, і Пірэй стаў буйным портам, але сялянства заставалася за мяжой беднасці. Грэцыя заставалася ў даўгах перад Лонданскімі фінансавымі дамамі.
У 1890-м годзе Грэцыя была практычна банкрутам. Беднасць панавала ў сельскай мясцовасці і на астравах і паслаблялася толькі маштабнай эміграцыяй у ЗША. Тым не менш, у будаўніцтве камунікацый і інфраструктуры быў дасягнуты прагрэс і ў Афіных былі ўзведзены вялікія грамадскія будынкі. Нягледзячы на дрэнную фінансавую сітуацыю, Афіны арганізавалі адраджэнне Алімпійскіх гульняў у 1896 годзе, якія сталі вялікім поспехам. Падчас кіравання Георга I у Грэцыі была распрацавана парламенцкая сістэма. Першапачаткова заставалася і не спрыяла нестабільнасці каралеўская прэрагатыва ў выбары прэм'ер-міністра да ўвядзення прынцыпу парламенцкага даверу ў 1875 годзе рэфармістам Харылаасам Трыкупісам. Кліентызм і частыя выбарчыя ўзрушэнні заставаліся нормай у грэчаскай палітыцы і тармазілі развіццё краіны.
Карупцыя і павелічэнне падаткаў Трыкупіса (для стварэння неабходнай інфраструктуры, такой як Карынфскі канал), перагружаныя слабой эканомікай краіны, прымусілі Грэцыю прыняць дэкларацыю дзяржаўную неплацежаздольнасці і накладанне органа Міжнароднага фінансавага кантролю, каб расплаціцца з крэдыторамі краіны.
Іншым палітычным пытаннем у 19 стагоддзі была грэчаская мова. Грэчаскі народ размаўляў на мове, якую называлі «дымотыка», аднак адукаваная эліта лічыла яе сялянскім дыялектам і была поўная рашучасці аднавіць веліч старажытнагрэчаскай мовы. Такім чынам, урадавыя дакументы і газеты публікаваліся на «катарэвусе», якую не магла зразумець большасць простых грэкаў. Лібералы выступалі за прызнанне дымотыкі нацыянальнай мовай, але кансерватары і Царква супрацівіліся гэтаму. Калі Новы Запавет быў перакладзены на дымотыку ў 1901 годзе, у Афінах успыхнулі беспарадкі, якія прывялі да падзення ўраду. Гэтае пытанне заставалася актуальным у Грэцыі да 1970-х гадоў.
Таксама востра стаяла пытанне пра вызваленне грэкамоўных правінцый Асманскай імперыі. Крыцкае паўстанне (1866–1869) моцна ўзняло нацыяналістычныя настроі. Такім чынам, падчас вайны Расійскай імперыі і Асманскай імперыі (1877–1878) грэкі спачувалі расійскаму боку, аднак краіна была занадта бедная, каб афіцыйна ўступіць у вайну. Тым не менш, у 1881 годзе ў рамках Берлінскага дагавора Грэцыі былі перададзеныя Фесалія і невялікая частка Эпіра.
Бунты на Крыце рэгулярна працягваліся, а ў 1897 годзе ўрад Тэадораса Дэліяніса пад ціскам грамадства абвясціў вайну Асманскай імперыі, аднак дрэнна навучаная і абсталяваная грэчаская армія была разбіта туркамі. Дзякуючы ўмяшанню вялікіх дзяржаў, Грэцыя страціла толькі невялікія тэрыторыі на мяжы з асманскай імперыяй, а на Крыце была створана аўтаномная Крыцкая дзяржава на чале з Георгам I.
Нацыяналістычныя настроі сярод грэкаў у асманскай імперыі працягвалі расці, у выніку чаго ў 1890-я гады пастаянныя ўзрушэнні адбываліся ў Македоніі, дзе грэкі супрацьстаялі не толькі асманам, але і балгарам у «змаганні за Македонію». У 1908 годзе ў Асманскай імперыі ўспыхнула Младатурэцкая рэвалюцыя. Скарыстаўшыся ўнутранымі беспарадкамі, Аўстра-Венгрыя анексавала тэрыторыю Босніі і Герцагавіны, а Балгарыя абвясціла сваю незалежнасць. На Крыце мясцовае насельніцтва на чале з маладым палітыкам Элефтэрыясам Венізеласам абвясціла Саюз з Грэцыяй, правакуючы чарговы канфлікт. Тое, што грэчаскі ўрад на чале з Дымітрыясам Ралісам быў не ў стане выкарыстаць сітуацыю і прыяднаць Крыт да Грэцыі, раздражняла многіх грэкаў, асабліва маладых афіцэраў, якія ўтварылі таемнае таварыства «Ваенная ліга».
Антыўрадавае паўстанне ў Гудзі 15 жніўня 1909 года стала пераломным у сучаснай грэчаскай гісторыі. Паколькі ваенныя не мелі досведу ў палітыцы, яны запрасілі ў якасці палітычнага дарадцы Элефтэрыяса Венізеласа. Ён хутка зарэкамендаваў сябе ў якасці магутнага палітычнага дзеяча, а яго саюзнікі перамаглі на выбарах у жніўні 1910 года. У кастрычніку 1910 года Венізелас стаў прэм'ер-міністрам, пасля чаго дамінаваў у грэчаскай палітыцы на працягу наступных 25 гадоў.
Балканскія войны
Вясной 1912 года шэраг пагадненняў паміж балканскімі краінамі (Грэцыяй, Балгарыяй, Чарнагорыяй і Сербіяй) утварыў «Балканскую лігу», якая абвясціла вайну Асманскай імперыі ў кастрычніку 1912 года. Асманы пацярпелі паразу на ўсіх франтах у Першай балканскай вайне, у выніку чаго саюзнікі намагаліся хутка захапіць як мага больш тэрыторый. Грэкі занялі Фесалонікі, вялікія часткі Эпіра і Яніны, а таксама Крыт і астравы Эгейскага мора.