cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Якаўлевіч Крукоўскі
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За заслугі ў выяўленчым мастацтве», медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі (2019).
Не йди
Лiрыка
Боже, як швидко з нами все сталось
Може нам так просто здалось, що ангелам вдалось не все? ...
Дэвід Мак-Мілан
Дэвід Мак-Мілан (David William Cross MacMillan; нар., Белсхіл, Шатландыя) — брытанска-амерыканскі хімік-арганікаў, спецыяліст па арганічным сінтэзе, піянер у галіне асіметрычнага арганічнага каталізу. Заслужаны Універсітэцкі прафесар Прынстанскага ўніверсітэта, член Лонданскага каралеўскага таварыства (2012) і Нацыянальнай АН ЗША (2018), член-карэспандэнт Эдынбургскага каралеўскага таварыства (2013).
Біяграфія
Скончыў Універсітэт Глазга (бакалаўр хіміі, 1991). Доктарскія даследаванні праводзіў пад кіраўніцтвам прафесара Лары Овермана ў Каліфарнійскім універсітэце ў Ірвайне (з 1990). Уласную кар’еру пачаў у 1998 годзе ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі. У 2000 годзе перайшоў у Каліфарнійскі тэхналагічны інстытут, з 2004 года імянны прафесар (Earle C. Anthony Professor) хіміі. З 2006 года імянны прафесар (A. Barton Hepburn Professor) на кафедры хіміі Прынстанскага ўніверсітэта, у 2010—2015 гг. загадваў гэтай кафедрай, цяпер імянны заслужаны Універсітэцкі прафесар хіміі (James S. McDonnell Distinguished University Professor of Chemistry).
З 2009 па 2014 гады галоўны рэдактар «Chemical Science (journal)».
Беларускі культурна-грамадскі клуб
Гісторыя
Афіцыйна зарэгістраваны 14 снежня 1973 г. Створаны ў складзе: старшыні М.Антух, скарбнік Язэп Шкода, сакратар Міхась Лужынскі. Усяго было ва ўправе 12 дырэктараў: доктар Язэп Малецкі, Оля Тамашэўская, Ганна Калпяка, Язэп Шкода, Лявон Дзядзюля, Віктар Ліпскі, Янка Гавенчык, Кастусь Хаванскі, К.Каваль, Кастусь Сіткоўскі і Алесь Алехнік. Управа рэгулярна пераабіралася.
Асноўнымі кірункамі дзейнасці клуба было наладжванне нацыянальных мерапрыемстваў беларусаў. Пры клубе існаваў Жаночы камітэт, якім у розныя гады кіравалі Надзея Лужынская, Вольга Тамашэўская, Лёля Сіткоўская.
БКГК быў сябрам Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі ад яе заснавання да 1991 г., калі з прычыны рознагалоссяў з кіраўніцтвам Рады абвясціў аб сваім выхадзе з арганізацыі. Аднак клуб працягваў дзейнасць у Сіднеі.
У 1972 г. прайшло набыццё памяшкання (Беларускі дом) у раёне Файрфілд у Сіднеі. Грошы на набыццё завяшчаў грамадксі дзеяч Адам Чурыла. У перыяд старшынства Міхася Лужынскага клуб налічваў 198 чалавек.
Пасля стварэння БКГК фактычна спыніўся падзел беларусаў на прыхільнікаў БЦР і Рады БНР. «Зарганізаваўшы ў 1966-м Беларускі культурна-грамадcкі клуб, мы адкінулі ўсю палітыку, дамовіліся забыць усе старыя крыўды і рухацца далей адзіным фронтам». С.68.
Маскалэнкы (Багуслаўскі раён)
Маскалэнкы (Москаленки́) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Новая Беліца (Гомель)
Новая Беліца, або проста Беліца — былы горад, далучаны да Гомеля як прадмесце ў 1854 годзе; былое прадмесце ў паўднёва-ўсходняй частцы горада, на левым беразе р. Сож. У наш час тэрыторыя Новай Беліцы ўваходзіць у склад Навабеліцкага раёна горада.
Тэрыторыя былога прадмесця ўмоўна абмежавана на поўначы 1-я вул. Луначарскага і зав. Бабушкіна, на ўсходзе вуліцамі Паркавай, Кааператыўнай, Войкава, на поўдні 1-м Севастопальскім завулкам і вул. Кавалерыйскай, на захадзе левым берагам ракі і возерам Шапар (Шатыр).
Гісторыя
Акалічнасці ўзнікнення Новай Беліцы звязаны з імем графа, генерала-фельдмаршала П. А. Румянцава-Задунайскага, якому ў 1775 годзе па ўказу расійскай імператрыцы Кацярыны II «падараваны для пацехі» Гомель, які з'яўляўся ў той час адным з павятовых цэнтраў Рагачоўскай правінцыі. Новы ўладальнік, які лічыў залішняй прысутнасць у Гомелі павятовых чыноўнікаў, чые функцыі пасля прыгнечання паўстання пад правадырствам Е. Пугачова значна пашыраліся, скарыстаўшыся сваім уплывам, асабістымі сувязямі ў сенаце і добразычлівасцю імператрыцы, настаяў на пераўтварэнні Гомеля ў прыватнаўласніцкае мястэчка (1777) пры ўмове ўзвядзення побач з ім новага павятовага цэнтра. Месца для новага цэнтра было знойдзена зы 3 вярсты ад Гомеля, на левым беразе р. Сож. Там, у нізіннай мясцовасці, паміж пяскоў і балот існавала каля 20 стараверскіх двароў, якія зваліся Шчакатоўскай дачай, і два дамы перасяленцаў з вёскі Каранёўка (цяпер у Гомельскім раёне), што зваліся Каранёўскай дачай (дача — казённы ўчастак зямлі пад лесам).
Будаўніцтва Новай Беліцы вялося ў 1777—1786 гг. У гэты перыяд павятовая адміністрацыя знаходзілася ў мястэчку Беліца за 20 км на паўночны захад ад Гомеля, якое і дало назву новаму павятоваму цэнтру. У 1770-я гады Новая Беліца складалася з адной вуліцы ўздоўж дарогі на Гомель (вул. Шашэйная, цяпер вуліца Ільіча). У 1778 г. зацверджаны генеральны план горада, вырашаны ў рысах класіцызму. Планавалася пабудаваць прамавугольны ў плане населены пункт з 52 ідэнтычных квадратных кварталаў, абнесеных земляным валам, з 3 плошчамі: у цэнтры з адміністрацыйным будынкам, на поўначы з хлебнымі і мяснымі радамі, на поўдні з гаўпвахтай і магазінам. На поўдні планавалася пабудаваць раён з 2 прамавугольнымі кварталамі і плошчай з магазінам і цэйхгаўзам. Генплан галоўным чынам быў выкананы, спарадкавана планіровачная структура, аднак горад набыў больш маляўнічы характар, падпарадкаваны рэльефу мясцовасці: асноўныя плошчы былі вынесены да набярэжнай р. Сож, цэнтрам кампазіцыі стаў гасціны двор, з поўначы і поўдня ад якога былі сфарміраваны 2 плошчы. З усходу да асноўнай тэрыторыі горада прылягаў фарштат, з паўднёвага захаду — кварталы купецкіх складаў. У 1781 г. гораду пададзены герб: «у блакітным полі рысь, якая ляжыць». У 1786 г. у Новую Беліцу пераведзена павятовая адміністрацыя. З 1796 г. горад — цэнтр Беліцкага павета Беларускай, з 1802 г. — Магілёўскай губерні. У пачатку ХІХ ст. стала адным з месцаў, куды падлягалі перасяленню жыхары Гомеля ў сувязі са зносам забудовы старога горада. Выкліканы да жыцця штучнымі мерамі, новы горад доўгі час гібеў: складаўся цалкам з драўляных пабудоў і доўгі час не меў нават уласнай царквы. У 1788 г. гарадскія ўлады па прычыне малога даходу не змаглі адпусціць і 500 руб., неабходных на забеспячэнне невялікага вучылішча. У пачатку XIX ст. некалькі дамоў навабеліцкіх старавераў прынялі аднаверства і клапаталі пра стварэнне у горадзе царквы, але з-за малой колькасці аднаверцаў гэты намер не ажыццявіўся. У 1828 г. у Новай Беліцы пабудавана Васільеўская праваслаўная царква (неўзабаве згарэла), у 1842 г. пабудавана Мікольская праваслаўная царква (не захавалася). З 1831 да 1890-х гадоў у мястэчку дзейнічаў цукровы завод. У сярэдзіне XIX ст. навабеліцкім жыхарам была перададзена царква скасаванага ў 1850 г. стараверскага Пахом'ева манастыра ва ўрочышчы Чонскі абрыў, якая была перабудавана ў драўляную Аляксандра-Неўскую царкву (асвячоная ў 1861 г.; не захавалася).
У 1852 г. новы ўладальнік Гомеля князь І. Ф. Паскевіч-Эрыванскі дамогся пераводу павятовага цэнтра з Новай Беліцы назад у Гомель. Новая Беліца была абвешчана пазаштатным горадам, а ў 1854 г. далучана да Гомеля як прадмесце. У канцы XIX — пачатку XX стст. Новая Беліца ўяўляла сабой тыповую гарадскую ўскраіну. На жоўтым сыпкім пяску (у наш час некаторыя навабеліцкія вуліцы маюць своеасаблівую напаўуласную назву — «На пясках») абапал дарогі на Гомель размяшчаліся шэрагамі прамыя і шырокія вуліцы, забудаваныя драўлянымі хатамі.
Цэнтральнай вуліцай Новай Беліцы з'яўлялася вул. Шашэйная (цяпер вуліца Ільіча). У 1880 г. у прадмесці былі 3 каменныя і 302 драўляныя дамы, 2 драўляныя праваслаўныя царквы, 2 яўрэйскія малітоўныя школы, аднакласнае прыхадское вучылішча з жаночай зменай, 4 крупадзёркі і 4 ветракі; пражывала 869 чалавек жаночага і 777 чалавек мужчынскага полу. Сувязь з Гомелем ажыццяўлялася па драўляным мосце цераз р. Сож. У пачатку XX у Новай Беліцы існавалі запалкавая фабрыка «Везувій», лесапільная фабрыка і лесапільна-бандарны завод (цяпер «Гомельдрэў»), гарадскія бойні (цяпер мясакамбінат). Новая Беліца адгружала каля 60 тысяч пудаў лясных і часткова хлебных грузаў у год. Жыхары галоўным чынам былі заняты на мясцовай і гомельскай фабрыках, займаліся адходнымі промысламі. Сухая, здаровая мясцовасць, блізкасць хваёвага леса і маляўнічае возера Шапар прыцягвалі ў Новую Беліцу гомельскіх дачнікаў (дачная мясцовасць размяшчалася за лініяй чыгункі).
Станам на 1914 г. адносілася да 1-й паліцэйскай часці Гомеля.
Жывакост крымскі
Жывако́ст крымскі (Symphytum tauricum) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Двухгадовая і шматгадовая травяністая расліна вышынёй 50—60 (20—90 ) см са стрыжнёвым коранем. Сцябло тонкае, прамастойнае, разгалінаванае ў верхняй частцы. У першы год жыцця ўтварае разетку лісця, якое адмірае пасля зімоўкі. Лісце на чаранках, простае, апушанае і мае шараватае адценне. Кветкі з пяццю пялёсткамі, светла-жоўтага колеру, у завітках. Плод — арэшак цёмна-шэрага колеру.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і Малой Азіі. Ценевынослівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце па берагах вадаёмаў, на стэпавых схілах, узлесках, камяністых россыпах, горных і прыморскіх лугах, каля дарог. Цвіце ў красавіку—маі. Пасля цвіцення расліна адмірае. Размнажаецца толькі насеннем.
Клічаўскія баі
Клічаўскія баі — баі партызанскіх фарміраванняў Магілёўскай вобласці супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у гарадскім пасёлку Клічаў 20 сакавіка 1942 і 21 красавіка 1943 гадоў.
IC 4315
IC 4315 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Клічаўскі бой (1943)
Клічаўскі бой — бой партызанскіх фарміраванняў Магілёўскай вобласці супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у гарадскім пасёлку Клічаў 21 красавіка 1943 года.
Бой
У адпаведнасці з планам, 2-я Клічаўская партызанская брыгада ва ўзаемадзеянні з 5-й Клічаўскай партызанскай брыгадай і ротай партызан 1-й Клічаўскай брыгады ў 3 гадзіны раніцы 21 красавіка пачала наступаць на Клічаў з поўдня, уздоўж правага берага ракі Ольса, 5-я Клічаўская партызанская брыгада (атрады 61-ы, 620-ы, 760-ы) — уздоўж цэнтра пасёлка. Ведаючы пра канцэнтрацыю партызан 227-га атрада 2-й Клічаўскай брыгады ў раёне зыходнага становішча, гітлераўцы спрабавалі знішчыць атрад. Партызаны прынялі бой і разбілі праціўніка. У 4 гадзіны раніцы 21 красавіка 1943 года партызаны пры падтрымцы артылерыйскага і мінамётнага агню ўварваліся ў Клічаў і занялі яго, за выключэннем умацаваных пазіцый гарнізона. Аднак праціўнік атрымаў падмацаванне, выкліканая авіяцыя правяла масавую бамбардзіроўку. Паводле загаду ВАГ партызаны адышлі.
Пуцілкавічы (курганны могільнік)
Пуцілкавічы  — курганны могільнік XII—XIV стст. каля в. Пуцілкавічы Ушацкага раёна Віцебскай вобласці.
Апісанне
Раскопкі ў Пуцілкавічах Ф. Л. Вярэнька праводзіў у 1887—1891 гадах. Усяго было раскапана 36 пахаванняў (земляных курганоў і курганоў, абкладзеных камянямі). Сярод знаходак — гліняныя гаршчкі, жалезныя сякеры і нажы, упрыгажэнні, сярэбраны куфічны дырхем, рэшткі тканін (ільняной і золататканай). Асаблівую цікавасць уяўляюць жаночыя ўпрыгажэнні. Гэта бронзавыя бранзалеты, пярсцёнкі, падковападобныя фібулы (зашпількі для адзення), шыйныя грыўні, бразготкі і падвескі ў выглядзе плоскіх стылізаваных конікаў, а таксама разнастайныя пацеркі. Сярод пацерак — рознакаляровыя шкляныя, золаташкляныя, літыя бронзавыя, бурштынавыя, а таксама пацеркі, зробленыя з костачак сліў.
Клічаўскі бой (1943)
Бой
У выніку бою гарнізон страціў забітымі і параненымі каля 70 салдат і афіцэраў. Партызаны захапілі 3 кулямёты, мінамёт, 37 вінтовак, у баі страцілі 3 чалавекі.
NGC 1256
NGC 1256 (іншыя абазначэнні — ESO 547-23, MCG -4-8-52, PGC 12032) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Грэм Грын
Грэм Грын (Graham Greene;  — ) — англійскі пісьменнік, драматург і літаратурны крытык. Яго работы — гэта даследаванне маральных і палітычных праблем сучаснага свету.
Раннія гады
Грэм Грын нарадзіўся ў сям'і дырэктара прывілеяванай школы Чарльза Грына і Марыян Рэйманд Грын, старэйшай кузіны Роберта Льюіса Стывенсана. У сям'і быў чацвёртым з шасці дзяцей.
Грэм вучыўся ў беркхэмстэдскай школе. Там жа сталыя насьмешкі аднакласікаў прывялі Грына да некалькіх спробаў самагубства і ў выніку вымусілі кінуць школу. Далей ён вучыўся ў каледжы Баліёл у Оксфардзе.
Грэм Грын меў прыродны дар да пісьменніцтва, і за тры гады ў Баліёле ён апублікаваў больш за 60 паэм, аповедаў і нарысаў, большасць з якіх выйшлі ў студэнцкім часопісе «Оксфард Аутлук» і ў «Вэстмінстэрскай штотыднёвай газеце».
У 1926 годзе ён звяртаецца ў каталіцтва, тлумачачы гэта так: «Я павінен быў знайсці рэлігію, супамерную з маімі грахамі». Калі крытыкі прыняліся даследаваць пытанні веры ў яго кнігах, Грын выяўляў незадаволенасць, кажучы, што ненавідзіць выраз «каталіцкі пісьменнік».
Праца і сям'я
З 1926 года новае месца жыцця Грына — Лондан. З 1926—1930 гадоў працуе літаратурным рэдактарам і кінакрытыкам у лонданскай «Таймc», потым у «Спектэйтэры» да 1940 года.
У 1927 годзе ён мае шлюб з Віўен Дэйрэл-Браўнінг. Нягледзячы на чатыры дзіцячыя кнігі, Грын не быў добрым сем'янінам. Пасля распаду шлюбу ў яго было некалькі захапленняў, сярод якіх у 1950 г. шведская актрыса Аніта Б'ёрк. Палюбоўніцы Грына часцей былі замужнімі іншаземкамі.
У 1938 Грын распачаў адносіны з Дораці Гловер, тэатральнай касцюмеркай, яны былі моцна захоплены адно адным да канца 40-х. Яна пачынала кар'еру як кніжны ілюстратар пад імем Дораці Крэйгі і пісала дзіцячыя кнігі, сярод якіх «Нікі, негр і пірат» (1960).
Грэм Грын памёр 3 красавіка 1991 года у швейцарскім горадзе Вевэ.
Творчасць
Аўтар раманаў «Чалавек унутры» (1929), «Стамбульскі экспрэс» (1932, экранізаваны ў 1934), «Мяне стварыла Англія» (1935), «Сіла і слава» (1940, экранізаваны ў 1962), «Сутнасць справы» (1948), «Ціхі амерыканец» (1955), «Наш чалавек у Гаване» (1958, экранізаваны ў 1959), «Цаной страты» (1961), «Камедыянты» (1966, экранізаваны), «Ганаровы консул» (1973), «Чалавечы фактар» (1978), «Доктар Фішэр з Жэневы, або Банкет з бомбай» (1980), «Мансеньёр Кіхот» (1982) і інш.
Пісаў публіцыстыку, вершы, апавяданні, п'есы, кінасцэнарыі, літаратурна-крытычныя эсэ, аўтабіяграфічныя творы. Аддаваў перавагу праблемам індывідуальнай віны і адказнасці, выбару і лёсу, сумлення і абавязку, разглядаў «цёмныя глыбіні» чалавечага духу. Глыбокае раскрыццё палітычных падзей спалучаецца з дасканалым псіхалагізмам, багаццем падтэкстаў, парадаксальнасцю вобразаў і сітуацый. Многія яго творы напісаны ў дэтэктыўна-прыгодніцкім жанры.
Беларускія пераклады
Раманы «Стамбульскі экспрэс», «Хто прайграе, бярэ ўсё», «Доктар Фішар з Жэневы» пераклаў на беларускую Вадзім Небышынец.
Літаратура
Лявонава Е. Грын //
Палавэцкэ (Багуслаўскі раён)
Палавэцкэ (Полове́цьке) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кадзішча
Ка́дзішча (, Кадище) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Раваніцкага сельсавета.
Насельніцтва
Колькасць жыхароў: 24 (1897), 60 (1926), 64 (1960), 2 (1997), 0 (2013).
Стрэлка (значэнні)
Стрэлка — шматзначны тэрмін.
Бабадын
Бабадын (Babadin) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Зайцавыя
Апісанне
Адрозніваецца 10-12 родаў, сярод іх зайцы і трусы. Даўжыня цела ад 28 да 51 см. Хвост кароткі. Вушы ў зайцаў доўгія, у трусоў кароткія, у амерыканскіх трусоў прыкметна вар’іруюць. Поўсць густая; афарбоўка ад брудна-жоўтай, шэрай і брудна-белай да цёмна-карычневай, у паласатых зайцаў з цёмна-бурымі палосамі на жоўта-шэрым фоне. Ногі з моцнымі скрыўленымі кіпцюрамі; заднія даўжэйшыя за пярэднія.
Пашырэнне
Шэраг відаў знахо­дзіцца пад паг­розай знікнення з-за скарачэння плошчаў прыродных біятопаў.
Асаблівасці біялогіі
Актыўныя круглы год; як правіла, уначы або ў прыцемках. Перамяшчаюцца звычайна скачкамі; пры небяспецы ратуюцца ўцёкамі, развіваюць хуткасць да 70 км/гадз. Зайцы спецыяльных сховішчаў не ладзяць; трусы рыюць складаныя норы. Некаторыя віды амерыканскіх трусоў вядуць паўводны спосаб жыцця. Ёсць віды, што перамяшчаюцца па ствалах дрэў, а сховішчы знаходзяць у дуплах.
Кормяцца рознымі травамі, карой, парасткамі, часам каранямі дрэў.
Большасць зайцавых размнажаюцца некалькі разоў у год; у прыплодзе 2-8 (у трусоў да 15) дзіцянят.
Шэраг відаў могуць дасягаць вялікай колькасці, наносячы пры гэтым урон лясной і сельскай гаспадарцы (галоўным чынам садаводству). У месцах акліматызацыі здольныя канкурыраваць з мясцовай фаўнай і нават змяняць прыродныя ландшафты. З’яўляюцца асновай харчавання многіх драпежнікаў. Абгрызаючы галінкі і падрост, значна ўплываюць на дынаміку ўсёй экасістэмы.
Промысел і развядзенне
Традыцыйныя аб’екты спартыўнага і прамысловага палявання (дзеля футра і мяса).
Развіваецца трусагадоўля.
Спаса-Праабражэнская царква (Віцебск)
Віцебская Спаса-Праабражэнская царква. Існавала ў XVII ст. на тэрыторыі Узгорскага замка. Пабудавана з дрэва ў традыцыі Віцебскай школы дойлідства. Драўляная пабудова складалася з высокіх прамавугольных у плане асноўнага аб’ёму і гранёнай апсіды, накрытых двухсхільнымі дахамі, і трох’яруснай званіцы (2 ніжнія ярусы чацверыковыя, вярхі з высокімі вузкімі вокнамі ўвянчаны васьмерыковым купалам). Асноўны аб’ём завяршаўся галоўкай на высокім барабане. Фасады расчляняліся высока размешчанымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Вядома паводле «Чарцяжа места Віцебска 1664 года», на якім храм пазначаны на месцы Прачысценскай (Успенскай) царквы.
Паташня (Багуслаўскі раён)
Паташня (Пота́шня) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Маркграфства Брандэнбург
Маркграфства Брандэнбург (Markgrafschaft Brandenburg) — адно з найбольш значных княстваў у Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое існавала з 1157 года аж да ліквідацыі імперыі ў 1806 годзе. Таксама вядомае як Марка Брандэнбург (Mark Brandenburg), гэта княства сыграла ключавую ролю ў гісторыі Германіі і Цэнтральнай Еўропы.
Брандэнбург развіўся з Паўночнай маркі, заснаванай на тэрыторыі рассялення славянскіх Вендаў. Кіруючыя гэтай дзяржавай маркграфы па Залатой буле 1356 года атрымалі прэстыжны тытул курфюрстаў, які дазваляў ім галасаваць на выбарах імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі. Дзяржава была таксама вядома як Курфюрства Брандэнбург (Kurfürstentum Brandenburg).
Гісторыя
Гогенцолерны ўзышлі на трон Брандэнбурга ў 1415 годзе. Пад кіраваннем Гогенцолернаў Брандэнбург імкліва развіваўся і ў XVII стагоддзі атрымаў у спадчыну герцагства Прусія. Утвараная дзяржава Брандэнбург-Прусія была ў XVIII стагоддзі ператворана ў каралеўства Прусія, якое нароўні з Аўстрыяй стала вядучай дзяржавай у Германіі на працягу XVIII стагоддзя. Нягледзячы на тое, што тытулам кіраўнікоў гэтай дзяржавы быў «кароль Прусіі», цэнтрам аб'яднанай дзяржавы працягвала заставацца сталіца Брандэнбурга — Берлін.
Вербанія
Вербанія (Verbania) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Маркграфства Брандэнбург
Гісторыя
Маркграфства Брандэнбург было ліквідавана сумесна з архаічнай Свяшчэннай Рымскай імперыяй у 1806 годзе, аднак у 1815 годзе яно было заменена Прускай правінцыяй Брандэнбург. Кіруемая дынастыяй Гогенцолернаў, Прусія дамаглася аб'яднання Германіі ў 1871. Назва «марка Брандэнбург» сёння выкарыстоўваецца для неафіцыйнага абазначэння федэральнай зямлі Брандэнбург у Германіі.
NGC 1667
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 1667, NGC 1689.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вербанія
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittore il Moro.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Карнатака
Карнатака (Karnataka), штат на поўдні Індыі. Гранічыць са штатамі Гоа на паўночным захадзе, Махараштра на поўначы, Андхра-Прадэш на ўсходзе, Тамілнад на паўднёвым усходзе, Керала на паўднёвым захадзе, абмываецца Аравійскім морам на захадзе. Займае 8-е месца сярод штатаў па плошчы (192 000 км2, 5,8% плошчы краіны) і 9-е па насельніцтву (52,8 млн. чалавек, 2001). Адміністрацыйны цэнтр — Бангалор, горад-пабрацім Мінска.
Гісторыя
Утвораны ў 1956 як штат Майсур (State of Mysore), перайменаваны ў Карнатака ў 1973.
Тэрыторыя заселеная чалавекам з палеаліту. У старажытнасці тут размяшчаліся адны з самых магутных індыйскіх імперый — Нандаў, Маур'яў, Віджаянагара. Глыбокія культурныя, філасофскія і рэлігійныя традыцыі.
Эканоміка
Прамысловасць высокатэхналагічная (электроніка, прыборабудаванне, аэракасмічная прамысловасць, інш.). Тут базіруюцца «Hindustan Aeronautics Limited», «National Aerospace Laboratories», «Bharat Heavy Electricals Limited», «Indian Telephone Industries», «Bharat Earth Movers Limited», «Hindustan Machine Tools». На тэрыторыі штата размяшчаецца шэраг вядучых нацыянальных навукова-даследчых цэнтраў: «Indian Space Research Organization», «Bharat Electronics Limited», «Central Food Technological Research Institute».
Карнатака — адзін з цэнтраў індыйскай ІТ-індустрыі, тут працуюць больш за 2 тысячы фірм у гэтай галіне, у т.л. найбуйнейшыя індыйскія фірмы-распрацоўшчыкі праграмнага забеспячэння «Infosys» і «Wipro».
Тут жа знаходзяцца і 158 з 320 біятэхналагічных фірм Індыі.
Высокаразвіты банкаўскі сектар.
Насельніцтва
84 % насельніцтва — індуісты, 12 % — мусульмане, 2 % — хрысціяне, 0,8 % — джайністы, 0,7 % — будысты.
Афіцыйная і найбольш распаўсюджаная мова — канада (родная для 65 % насельніцтва). Лінгвістычныя меншасці гавораць на урду (9,7 %), тэлугу (8,3 %), маратхі (4 %), тамільскай (3,8 %), хіндзі (2 %) і інш.
(Усе лічбы — паводле перапісу 2001). Буйныя гарады — Мангалур.
IC 4316
IC 4316 — галактыка тыпу IBm/P ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Помнік дэ Рышэльё
Помнік дэ Рышэльё (таксама вядомы як помнік Дзюку, Рышэльё, герцагу, бронзавы дзюк) — бронзавы манумент у поўны рост у Адэсе, прысвечаны Арману Эмануэлю дзю Плесі, герцагу дэ Рышэльё, адкрыты ў 1828 годзе. Першы помнік, усталяваны ў Адэсе.
Перадгісторыя
Дэ Рышэльё ўдзельнічаў у штурме Ізмаіла, а праз пяць гадоў надоўга пасяліўся ў Расіі. У 1803 годзе Рышэльё стаў кіраўніком горада, а з 1805 па 1814 генерал-губернатарам Адэсы.
Адэсіты называлі яго «наш Дзюк» і лічылі заснавальнікам горада, хоць да таго часу Адэсе было ўжо 8 гадоў. Стараннямі новага кіраўніка горада горад ператварыўся ў буйны.
Калі Бурбоны вярнулі сабе трон, Дзюк з’ехаў у Францыю, дзе стаў прэм'ер-міністрам ва ўрадзе Людовіка XVIII. Памёр 16 мая 1822 года ва ўзросце 56 гадоў у Парыжы ад кровазліцця ў мозг
Гісторыя стварэння
Атрымаўшы гаротныя весткі з Парыжа, граф звярнуўся з заклікам да насельніцтва пачаць збор сродкаў на збудаванне помніка Рышэльё. У мані 1823 года на пасаду Наварасійскага генерал-губернатара заступіў граф М. С. Варанцоў замовіў помнік вядомаму скульптару І. П. Мартасу. Ён стаў адным з апошніх тварэнняў гэтага выбітнага рускага майстра.
Помнік уяўляе сабой бронзавую статую Рышэльё ў рымскай тозе са скруткам у руцэ і трыма латуневымі гарэльефамі, якія сімвалізуюць земляробства, гандаль і правасуддзе.
Закладзены 30 чэрвеня 1827 года.
Працамі па ўстаноўцы помніка кіраваў архітэктар. Адкрыццё бронзавага помніка Дзюку адбылося 22 красавіка 1828 года.
Падчас Крымскай вайны англа-французская эскадра. Адно з ядраў выбухнула на плошчы каля помніка і пашкодзіла яго пастамент асколкам. Пасля вайны на месцы пашкоджання была ўсталяваная чыгунная латка са стылізаваным гарматным ядром.
Апісанне
Скульптура і гарэльефы адлітыя ў бронзе ліцейным майстрам у Пецярбургу. Пастамент выбітнага пецярбургскага архітэктара А. І. Мельнікава і архітэктара. Манумент у стылі класіцызму, уяўляе сабой пастаўленую на п’едэстал бронзавую статую А.-Э. Рышэльё. Велічыня фігуры некалькі больш натуральнай. Квадратны ў плане пастамент з карнізам з ружовага паліраванага граніту з берага ракі Паўднёвы Буг (каля Вазнясенска), падораны Херсонскім абшарнікам Скаронінскім, аздоблены майстрам Паала Джэрары. Падставай пастамента служыць стылабат у форме ўсечанай піраміды з мясцовага вапняку з чатырма прыступкамі з граніту.
На гранях пастамента ў прастакутных нішах устаноўлены пліты і гарэльефы. На фасаднай — латуневая залачэнне пліта з надпісам:
ГЕРЦОГУ ЕММАНУИЛУ ДЕ РИШЕЛЬЕ УПРАВЛЯВШЕМУ СЪ 1803 ПО 1814 ГОДЪ НОВОРОССIЙСКИМ КРАЕМЪ И ПОЛОЖИВШЕМУ ОСНОВАНIЕ БЛАГОСОСТОЯНИЮ ОДЕССЫ БЛАГОДАРНЫЕ КЪ НЕЗАБВЕННЫМЪ ЕГО ТРУДАМЪ ЖИТЕЛИ ВСЕХЪ СОСЛОВIЙ СЕГО ГОРОДА И ГУБЕРНИЙ ЕКАТЕРИНОСЛАВСКОЙ ХЕРСОНСКОЙ И ТАВРИЧЕСКОЙ ВОЗДВИГЛИ ПАМЯТНИКЪ СЕЙ ВЪ 1826 ГОДѣ ПРИ НОВОРОССIЙСКОМ ГЕНЕРАЛЪ-ГУ-БЕРНАТОРѣ — ГРАФѣ ВОРОНЦОВѣ
На трох бакавых баках — бронзавыя гарэльефныя выявы, якія сімвалізуюць гандаль, правасуддзе і земляробства.
Размяшчэнне ў горадзе
Адрас: Прыморскі бульвар, 9.
Помнік звернута тварам да мора, прама перад ім, якая вядзе да Марскога вакзала. Ззаду помніка — два, якія ўтвараюць паўкруглую плошчу, далей —. Помнік ўдала спалучаецца з навакольнай забудовай і Пацёмкінскай лесвіцай.
У культуры
Пошта Украіны выкарыстала выяву помніка пры стварэнні канверта.
Адэсіты кажуць: «Паглядзі на Дзюка з другога » або «Паглядзі на Дзюка з люка». Калі глядзець на помнік з вадаправоднага люка злева ад яго, то скрутак і зморшчыны адзення Дзюка надзвычай падобныя на мужчынскія геніталіі. У песні «Прагулка па Адэсе» факт пра люк адлюстраваны так: «Улыбаясь Дюку, по  хожу; со второго люка на него не гляжу…»
Касцёл Святых Анёлаў-Ахоўнікаў (Раготна)
Касцёл Анёлаў-Ахоўнікаў — каталіцкі храм у аграгарадку Раготне Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік архітэктуры позняга класіцызму.
Гісторыя
Парафія створана ў 1400 годзе, сённяшні касцёл пабудаваны ў 1840 годзе. У 1866 годзе быў ператвораны ў Раства-Багародзіцкую царкву і перабудаваны па праекце гродзенскага архітэктара Мікалая Ціхвінскага. У 1920-я гады быў вернуты католікам. У 1947 годзе зачынены, пераабсталяваны ў краму, вернуты ў 1988 годзе. Зноў асвячоны ў 1989 годзе. На 1997 годзе налічвалася 845 парафіян.
Архітэктура
Вырашаны магутным прамавугольным ў плане аб’ёмам, накрытым двухсхільным дахам. Галоўны фасад фланкіраваны чацверыковымі вежамі-званіцамі і вылучаны шасцікалонным порцікам з вялізным антаблементам. Фасады рытмічна члянёны лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасценках. На трохвугольным франтоне порціка і гранях вежаў — арачныя нішы і аконныя праёмы.
NGC 1258
NGC 1258 (іншыя абазначэнні — ESO 547-24, MCG -4-8-53, PGC 12034) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Аперацыя «Грымоты»
Грымоты (Rolling Thunder) — кодавая назва кампаніі бамбардзіровак Дэмакратычнай Рэспублікі В’етнам авіяцыяй ЗША падчас В’етнамскай вайны. Аперацыя праводзілася са 2 сакавіка 1965 па 31 кастрычніка 1968 падчас прэзідэнцтва Ліндана Джонсана і была самай працяглай бамбардзіровачнай кампаніяй пасля заканчэння Другой сусветнай вайны.
Папярэднія падзеі
29 кастрычніка 1964 года Уільям П. Бандзі (саветнік прэзідэнта ЗША) выступіў з прапановай у якасці акта адплаты за тую ці іншую буйную акцыю В’етконга на поўдні В’етнама нанесці масіраваны ўдар па аб’ектах на тэрыторыі ДРВ сіламі авіяцыі ЗША, і гэтую прапанову падтрымалі галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі ЗША ў раёне Ціхага акіяна адмірал Уліс Шарп і Аб’яднаны камітэт начальнікаў штабоў.
18 лістапада 1964 амерыканскія самалёты F-100 і T-28 здзейснілі ўварванне ў паветраную прастору ДРВ з паветранай прасторы Лаоса і атакавалі адзін з раёнаў правінцыі Куанг-Бінь. 27 лістапада 1964 было апублікавана паведамленне ТАСС, у якім СССР ацаніў дзеянні ЗША як грубы замах на суверэнітэт ДРВ.
У канцы студзеня 1965 года Аб’яднаны камітэт начальнікаў штабоў прадставіў спіс мэтаў для нанясення ўдараў з паветра, у рамках праграмы, якая атрымала назву «Палаючае дзіда» (англ. «Flaming Dart»).
У ноч з 6 на 7 лютага 1965 сілы НФВПВ атакавалі амерыканскі аэрадром пад Плейку і размешчаную ў сямі кіламетрах ад яго верталётную базу ў Кэмп-Халауэй. 137 амерыканцаў атрымалі раненні, дзевяць загінулі, было таксама выведзена з ладу і знішчана шаснаццаць верталётаў і пашкоджана шэсць самалётаў. Практычна адразу ж прэзідэнт ЗША Л. Джонсан загадаў нанесці ўдар па мэтам у рамках праграмы «Палаючае дзіда». Рэйд апынуўся не занадта паспяховым, паколькі грамадзянскія асобы, якія прымалі рашэнне аб яго правядзенні, не змаглі ўлічыць магчымасцяў авіяцыі і асаблівасцяў аб’ектаў, але ўрад ЗША публічна абвясціла аб «адэкватным акце адплаты».
10 лютага НФВПВ атакавалі месцы раскватаравання сяржанцкага складу ЗША ў Куі-Нгоне, забіўшы 23 і параніўшы 21 вайскоўца. У адказ самалёты ВМФ ЗША разбамбілі ваенны лагер у Чань-Хоа на поўдні ДРВ, а паўднёвав’тнамскія лётчыкі атакавалі Віт-Ту-Лу. У гэты раз урад ЗША ахарактарызавала аперацыі як агульны адказ «на пастаянныя праявы агрэсіі з боку В’етконга і паўночных в’етнамцаў».
13 люты 1965 года прэзідэнт ЗША Джонсан распарадзіўся аб пачатку сумеснай з Паўднёвым В’етнамам праграмы ўзважаных і абмежаваных паветраных рэйдаў па выбарачным мэтам на тэрыторыі ДРВ, якая атрымала найменне «Грымоты» і працягвалася тры з паловай гады.
Правядзенне
Першы авіяналёт на ДРВ у рамках праграмы «Грымоты» быў выкананы 2 сакавіка 1965.
21—22 жніўня 1967 года вялікія групы самалётаў ВПС ЗША здзейснілі налёты на паўночныя і паўднёвыя прыгарады і цэнтральную частку Ханоя, у выніку налёту была разбіта бальніца ў цэнтральным раёне Хоан Кіем недалёка ад возера Вернутага мяча. Акрамя таго, 21—22 жніўня 1967 года авіяцыя ЗША нанесла бомбавыя ўдары па дамбах на рацэ Зыонг у раёне Дангань і Зіялан, а 23 жніўня 1967 — скінула 700 бомбаў на дамбы на рацэ Тралі.
Вынікі
У ходзе стратэгічных бамбардзіровак ДРВ праходзілі выпрабаванні новыя ўзоры ўзбраення і авіятэхнікі ВПС ЗША (у прыватнасці, менавіта тут мела месца першае баявое прымяненне самалётаў F-4 і F-111).
Асаблівасцю з’яўлялася знішчэнне грамадзянскага насельніцтва і аб’ектаў грамадзянскай інфраструктуры ДРВ, якія не мелі ваеннага значэння, (у тым ліку, спаленне цэлых вёсак), а таксама знішчэнне пасеваў на рысавых палях з мэтай выклікаць неўраджай і голад на тэрыторыі ДРВ.
«Убамбіць у каменны век»
Названая фраза стала крылатай і рэгулярна цытавалася ў кантэксце амерыканскага імперыялізму. Сам жа Лемей пасля адмаўляўся ад аўтарства фразы, спасылаючыся на тое, што быў занадта стомленым, каб вычытваць цалкам тэксты стэнаграм яго інтэрв’ю пасля літаратурнай апрацоўкі, яго апалагетамі фраза спісвалася на занадта вольны пераказ Кантарам слоў генерала.
Каса (значэнні)
Каса — шматзначны тэрмін.
Разкопанці
Разкопанці (Розко́панці) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Спіс аб’ектаў PGC (854001—855000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (854001—855000)
Карл Фердынанд Коры
Біяграфія
З'яўляецца членам Нацыянальнай АН ЗША. Скончыў Пражскі ўніверсітэт (1920).
Адкрылі працэс рэсінтэзу глікагену з малочнай кіслаты (цыкл Коры), выдзелілі глюкоза-1-фасфат («эфір Коры») і ўстанавілі яго ролю ў абмене вугляводаў, раскрылі біяхімічныя механізмы дзеяння інсуліну.
Валерый Фёдаравіч Байнёў
Валерый Фёдаравіч Байнёў (нар., г. Балхаш, Карагандзінская вобласць, Казахстан) — эканаміст і спецыяліст у галіне электратэхнічных комплексаў і сістэм. Доктар эканамічных навук (2001), кандыдат тэхнічных навук (1995), прафесар (2004).
Біяграфія
Скончыў Мардоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. П. Агарова ў 1992 годзе па спецыяльнасці «Прамысловая электроніка». Працаваў у навукова-венчурным прадпрыемстве «Эліал» (г. Саранск, з 1992 — інжынер-праграміст); Мардоўскім дзяржаўным універсітэце (з 1995); Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2000 — эканамічны факультэт, кафедра менеджменту, прафесар, з 2014 — загадчык кафедры інавацыйнага менеджменту).
Навуковыя інтарэсы: энергетыка; эканоміка энергетыкі; эканоміка прамысловасці; прамысловая палітыка; інавацыйная палітыка. Пазапрафесійная дзейнасць: літаратурная творчасць (паэзія).
Саварка
Саварка (Са́варка) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Трыглаў (значэнні)
Назву Трыглаў маюць:
Бенджамін Ліст
Бенджамін (Бен’ямін) Ліст (Benjamin List; нар., Франкфурт-на-Майне, Германія) — нямецкі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2021) сумесна з Дэвідам Мак-Міланам.
Пляменнік лаўрэата Нобелеўскай прэміі Хрысціяны Нюслайн-Фольхард. У 1993 годзе атрымаў ступень бакалаўра на факультэце хіміі Беплінскага вольнага ўніверсітэта. У 1997 годзе атрымаў доктарскую ступень ва Франкфурцкім універсітэце імя Гётэ. З 1999 па 2003 год працаваў у Навукова-даследчым інстытуце Скрыпса ў Ла-Холье, ЗША. Прафесар Кёльнскага ўніверсітэта, дырэктар і прафесар Інстытута даследавання вугалю Таварыства Макса Планка. Таксама працуе галоўным даследчыкам Інстытута даследавання хімічных рэакцый у Універсітэце Хакайда. Згодна з Google Scholar, індэкс Хірша Ліста — 95.
У 2005 годзе Ліст быў запрошаным прафесарам ва ўніверсітэце Гакусюін у Токіа, у 2008 годзе — ва ўніверсітэце Сангюнгван. З 2004 года — ганаровы прафесар Кёльнскага ўніверсітэта (Інстытута арганічнай хіміі). У 2018 годзе быў абраны членам Германскай акадэміі прыродазнаўцаў «Леапальдзіна». У 2019 годзе Ліст выступіў з пленарнай лекцыяй на навуковым форуме Таварыства нямецкіх хімікаў.
У 2021 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі «за развіццё асіметрычнага арганакаталізу» разам з Дэвідам Мак-Міланам.
NGC 1668
NGC 1668 (іншыя абазначэнні — ESO 251-30, MCG -7-10-23, AM 0444-444, PGC 15957) — галактыка ў сузор’і Разец.
Трыглаў
Трыглаў (Triglav) — найвышэйшая гара Славеніі і ўсёй былой Югаславіі. Вышыня — 2 864 м. Трыглаў — нацыянальны сімвал Славеніі, намаляваны на гербе і сцягу краіны. Разам з наваколлем гара Трыглаў абвешчана адзіным нацыянальным паркам Славеніі.
NGC 1668
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сонечны сарас 129
Сонечны сарас 129 — серыя з 80 сонечных зацьменняў, якая пачалася 3 кастрычніка 1103 года і будзе працягвацца да 21 лютага 2528 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» (Ліда)
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Адшуканне загінулых» — мураваны праваслаўны храм у г. Ліда Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Балгарына, 18.
Гісторыя
Прыход быў зарэгістраваны 30 мая 1998 года. У 1999 годзе было добраўпарадкавана памяшканне для часовага здзяйснення набажэнстваў. У 2002 годзе было распачата будаўніцтва храма з цэглы. 24 мая 2015 года храм быў асвячоны епіскапам Парфірыем.
Селішча (курганны могільнік)
Селішча  — курганны могільнік X стагоддзя каля в. Селішча Ушацкага раёна Віцебскай вобласці.
Апісанне
У 1990 годзе даследаваннямі курганоў на Ушаччыне займалася археолаг Л. У. Дучыц. Раскопкі праводзіліся каля вёсак Селішча, Рыбакі, Кублічы.
Селішчанская курганная група (мясцовая назва Французскі могільнік, Напалеонаўскія магілы, Магілы воінаў) зараз размешчана за 0,1 км на поўдзень ад вёскі, за школай, каля сучасных могілак. Да часу правядзення раскопак тут захавалася 52 насыпы. Вышыня іх ад 1 да 3 метраў, дыяметр ад 5 да 10 м. Было раскапана 16 курганоў. У іх знойдзены нож, расплаўленыя шкляныя пацеркі, вялікія ярка-лімонныя пацеркі, фрагменты пласцінчатых і дротавых упрыгажэнняў, глінянае праселка. Рэчы датуюцца X стагоддзем. У адным з курганоў знойдзены галаўны вяночак са спіральных пранізак, бранзалетападобныя скроневыя кольцы і бранзалет са стылізаванымі звярынымі галоўкамі. Мяркуючы па рэчах, пахаванне адбылося ў пачатку XI стагоддзя.
У курганах з пахаваннямі па абрадзе трупапалажэння знойдзены ножыкі, гліняны посуд, дротавыя бранзалетападобныя скроневыя кольцы і разнастайныя шкляныя пацеркі (золаташкляныя бочкападобныя, сінія, упрыгожаныя белымі ромбікамі, бісерныя, лімонкі, невялікія сярэбрашкляныя і інш.).
На падставе знойдзеных рэчаў і абрадаў пахавання Селішчанскі курганны могільнік датуецца канцом X — пачаткам XII стагоддзя. Этнічная прыналежнасць пахаваных вызначаецца як балта-славянская (крывічанская).
Джордж Эліят
Псеўданім
Мэры Эн выкарыстоўвала мужчынскі псеўданім, каб пазбегнуць распаўсюджанага ў грамадстве віктарыянскай эпохі стэрэатыпа аб няздольнасці жанчыны пісаць нічога акрамя любоўных раманаў. Дадатковай прычынай выкарыстання псеўданіму стала жаданне пісьменніцы ахаваць сваё прыватнае жыццё ад публічнага нагляду і прадухіліць магчымыя скандалы датычна яе ўзаемаадносін з ужо жанатым Джорджам Генры Льюісам, з якім яна жыла больш за 20 гадоў.
Кай
Кай (Kei) — архіпелаг на захадзе Ціхага акіяна. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Малуку. Плошча — 1438 км².
Геаграфія
Архіпелаг Кай месціцца на мяжы Арафурскага мора і мора Банда. Усяго налічвае 77 астравоў, аднак населены толькі 13. Найбуйнейшы востраў Кай-Бесар займае плошчу каля 550 км².
Архіпелаг мае складаную геалагічную пабудову. Аснова буйных астравоў складаецца з метамарфічных горных парод. Назіраюцца шырокія пласты мергелю і гліны. Для ўзбярэжжаў і малых астравоў характэрны вапняковыя глебы каралавага паходжання. Астравы знакаміты сваімі белымі пляжамі. Архіпелаг знаходзіцца ў зоне частых землятрусаў.
Клімат трапічны вільготны. Сярэдняя тэмпература на працягу года вагаецца ад +23°C да +31°C. Найбольш вільготны месяц — студзень, калі колькасць ападкаў дасягае 373 мм.
Бекава (Пензенская вобласць)
Бе́кава (Бе́ково) — пасёлак гарадскога тыпу ў Пензенскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Бекаўскага раёна. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне рабочы пасёлак Бекава са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе.
Геаграфічнае становішча
Пасёлак размешчаны на паўднёвым захадзе Пензенскай вобласці на правым беразе ракі Хапёр, за 154 км ад Пензы. Чыгуначная станцыя Бекава Паўднёва-Усходняй чыгункі (адкрыта 22 лютага 1874 года), канцавая станцыя Бекаўскай галіны Тамбоўска-Саратаўскай лініі.
Эканоміка
Асноўныя галіны эканомікі пасёлка прадстаўлены, у асноўным, прадпрыемствамі харчовай прамысловасці і сельскай гаспадаркі:
У пасёлку размяшчаюцца аддзяленні Расійскага сельскагаспадарчага банка і Ашчадбанка.
Остраўскі ўніверсітэт
Гісторыя
У 1953 годзе ў Опаве была адкрыта Вышэйшая педагагічная школа, якая рыхтавала настаўнікаў для пачатковай школы. Яе функцыі былі перададзеныя ў 1959 годзе створанаму Педагагічнаму інстытуту, сядзібай якога стала ўжо Острава. У 1964 годзе інстытут атрымаў статус самастойнага педагагічнага факультэта. 28 кастрычніка 1991 года з гэтага факультэта быў створаны асобны ўніверсітэт пад сучаснай назвай.
Уладзімір Рыгоравіч Ісачанка
Уладзімір Рыгоравіч Іса́чанка (нар. 15, або , г.  — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1998). Член Саюза архітэктараў СССР (1967), Беларускага саюза архітэктараў.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1941 годзе баец батальёна знішчальнікаў г. Гомеля. У 1941—1942 гадах рабочы калгаса «Ніжнія Сергі» Свярдлоўскай вобласці. У 1943-50 гадах радавы, старшы сяржант у складзе 4-й, 6-й і 10-й інжынерна-сапёрных брыгад Савецкай Арміі. У 1950—1951 гадах інспектар кватэрна-эксплуатацыйнага ўпраўлення Чырванасцяжнай Беларускай ваеннай акругі. Член КПСС з 1947 года.
З 1951 года працаваў старэйшым архітэктарам, а пасля галоўным архітэктарам Ваенпраекта № 92 ЧБВА. Скончыў у 1958 годзе БПІ.
У 1974—2010 гадах працаваў у БелНДІПгорадабудаўніцтва: галоўны спецыяліст па архітэктуры, в. а. намесніка дырэктары па архітэктуры, галоўны архітэктар праектаў.
Творчасць
Асноўныя работы: на Цэнтральнай плошчы Барысава (1954—1957), дамы афіцэраў у Лідзе (1954—1956), Баранавічах (1958—1960), Мінску (Уручча; 1968; паўтораны ў Тбіліскай і Свярдлоўскай ваенных акругах), Мазыры (1966—1969), Гродне (1967—1974), лёгкаатлетычны манеж ва Уруччы (1976, у сааўтарстве), прафілакторый у Наваполацку (1982), Палац культуры ў Лідзе (1979—1994) , лёгкаатлетычны манеж Мінск-Усходні (1967—1976; паўтораны ў Саратаве і Ліпецку); прафілакторый-санаторый у Наваполацку (1978—1980; паўтораны ў Гродне і пад Мінскам (1995—1997)); турысцкая база БВА ў Ждановічах (1967—1970).
генеральныя і дэталёвыя планы гарадоў гарадоў Ліда (1991—1993), Ашмяны (1990—1991), Жалудок (1990), Рось (1991−1992), Ваўкавыск (1991—1992), Казлоўшчына (1992), Свіслач (1992—1994), Астравец—Гудагай (1993), Поразава (1994), Бярозаўка (1993—1995), Радунь (1994), Воранава (1995), Краснасельскі (1995), Шчучын (1996), Краснаполле (1996), Слонім (1997), Тураў (1998), Чэрыкаў (2000), Слаўгарад (2002), Гродна (2003), Аўгустоўскі канал (2004). Дэталёвыя планы гарадоў Ліда-Паўднёвы ўсход (1973), Ліда-Поўнач, I этап (1995), Слонім-Паўночны Захад (1997), Рось (1992), Жлобін-Поўнач (1992), Жлобін-Лебядзёўка (1993), Жлобін-Дняпроўскі (1997), Жлобін—Цэнтральная плошча (1993), Жлобін—Прывакзальная плошча (2000), Гродна — Дзевятоўка (2004). Гродна — гістарычны цэнтр (2005).
Удзельнічаў у распрацоўцы Прагнозаў тэрытарыяльнага развіцця дзевяці гарадоў (1992), Схемы тэрытарыяльнай арганізацыі: Свіцязянскага заказніка (2002), Аўгустоўскага канала (тэрытарыяльная арганізацыя і інвестыцыйныя праекты 2004, праект ахоўных зон, 2005), Гродзенскага раёна (2006), Гродзенскай вобласці (2008), Прыгранічнай зоны «Тры Пушчы» (2006).
Аўтар звыш 50 публікацый і навуковых прац, звязаных з распрацоўкай будаўнічых нормаў і правілаў, палажэнняў і рэкамендацый, экспертызай заканадаўчых і нарматыўных дакументаў, у т.л. «Рэкамендацыі па распрацоўцы праектаў раённай планіроўкі адміністрацыйных раёнаў» (Мінскі філіял ЦНДІПГорадабудаўніцтва, 1975); «Рэкамендацыі па планіроўцы раёнаў індывідуальнай забудовы ў гарадах і гарадскіх пасёлках (ОП 10-83)» (БелНДІПгорадабудаўніцтва, 1983); інструкцыя «Аб парадку планіроўкі, забудовы і добраўпарадкавання раёнаў індывідуальнага жыллёвага будаўніцтва ў гарадах і пасёлках гарадскога тыпу Беларускай ССР. РКН-46-80 (Дзяржбуд БССР, 1984, 1990); Праект Закона аб архітэктуры і горадабудаўніцтве ў Рэспубліцы Беларусь» (Камісія Вярхоўнага Савета РБ, 1990—1992). «Праграма тэрытарыяльнай арганізацыі прыгранічных зон Рэспублікі Беларусь і Рэспублікі Польшча». НИР 60н.94. (1994-96). Укараненне новай тэхналогіі распрацоўкі Рэгіянальнага плана Гродзенскай вобласці на аснове лічбавых карт (2001).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), Айчыннай вайны II ст. (1985); граматамі Вярхоўнага Савета БССР (1949, 1980), 16-ю медалямі. Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь (1998).
Сям’я
Мае дачку Ладу Уладзіміраўну Ісачанка.
Кораб
Ко́раб (, Короб) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Раваніцкага сельсавета.
Сэмыгоры
Сэмыгоры (Семиго́ри) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1262
NGC 1262 (іншыя абазначэнні — MCG -3-9-14, IRAS03132-1604, PGC 12107) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 4317
IC 4317 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сімяонаўская царква (Віцебск)
Віцебская Сімяонаўская (Богаяўленская) царква. Знаходзілася на правым беразе Заходняй Дзвіны, на вуліцы Богаяўленскай (сучасная вуліца Энгельса). Вядома паводле «Чарцяжа места Віцебска 1664 года». Двухзрубны драўляны будынак складаўся з прамавугольнага ў плане асноўнага аб’ёму і алтарнай часткі, завершаных двухсхільнымі дахамі. Цэнтр асноўнага аб’ёму быў увянчаны высокай складанай па форме купальнай вежачкай з дэкааратыўным крыжам. У 1790—1805 гг. на месцы старой была пабудавана мураваная царква. У 1812 г. згодна з загадам Напалеона ў храме размясцілі гарматы, а вокны былі перароблены ў амбразуры. Царква неаднаразова перабудоўвалася і добраўпарадкоўвалася коштам і намаганнямі гараджан. Асабліва актыўныя рамонтныя работы ў храме праводзіліся ў 1870, 1874, 1876, 1887 гг. Аднапавярховы будынак царквы ў плане меў выгляд падоўжанага крыжа. Архітэктура галоўнага фасада храма была вытрымана ў стылі класіцызму: трохвугольны франтон, плоскія пілястры, паўцыркульныя аркі і нішы. На вонкавых сценах царквы былі фрэскі, 2 званіцы (5 званоў) па вуглах упрыгожвалі пілястры. У 1841 г. пры храме была адчынена багадзельня (у доме свяшчэнніка, на 1-м паверсе; у 1899 г. пераведзена ў падвальны паверх царкоўнага дома). У 1898 г. ў межах царкоўнай агароджы (зроблена ў 1882 г.) узведзены будынак для царкоўна-прыходскай школы, якая дзейнічала з 1896 г.
Сыныця (Багуслаўскі раён)
Сыныця (Сини́ця) — вёска ў Багуслаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Шамкенд
Шамкенд (Şamkənd) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Патрыярхат (царква)
Патрыярхат — тэрмін вытворны ад патрыярх; абазначае тую ці іншую памесную Царкву, першы епіскап якой мае дадзены тытул. У вузейшым сэнсе азначае інстытут патрыяршаства ці царкоўна-кананічную юрысдыкцыю таго ці іншага патрыярха.
Ардэм Патапуцян
Ардэм Патапуцян (Ardem Patapoutian; нар., , Ліван) — амерыканскі малекулярны біёлаг і нейрабіёлаг. Працуе ў Медыцынскім інстытуце Говарда Х’юза (HHMI). Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2021).
Біяграфія
Ардэм Патапуцян нарадзіўся 2 кастрычніка 1967 года ў Бейруце, у армянскай сям’і. Навучаўся у Амерыканскім універсітэце Бейрута на працягу года, перш чым эміграваць у ЗША ў 1986 годзе. Скончыў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе, у 1990 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне цыталогіі і біялогіі развіцця, а ў 1996 годзе — ступень доктара філасофіі ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце. Аспірантам Патапуцян працаваў з Луі Райхартам у Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска. У 2000 годзе ён стаў дацэнтам ў Навукова-даследчым інстытуце Скрыпса. У перыяд з 2000 па 2014 год ён дадаткова працаваў у Даследчым фондзе Novartis. З 2014 года Патапуцян працуе даследчыкам у Медыцынскім інстытуце Говарда Х’юза (HHMI).