cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 5051
NGC 5051 (іншыя абазначэнні — ESO 444-1, MCG -5-31-42, AM 1312-280, IRAS13135-2801, PGC 46194) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Падлужжа (Хіславіцкі раён)
Падлужжа (Подлужье) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 0 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Падлужжа абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Падлужжа не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Грандона
Грандона (Grondona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 525 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 20 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Sebastiano (Santo.
Рычард Вітольдавіч Пікель
Рычард Вітольдавіч Пікель (,  — жнівень, ) — савецкі дзяржаўны і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
З лета 1917 г. член Мінскага камітэта РСДРП(б), выканкома Мінскага Савета рабочых дэпутатаў, Паўночна-Заходняга абласнога камітэта РСДРП(б). З лютага 1918 г. член выканкома Заходняй вобласці, старшыня Смаленскага гарадскога Савета і Савета народнай гаспадаркі Заходняй камуны. З 1 студзеня 1919 г. старшыня Савета народнай гаспадаркі ССРБ, член Цэнтральнага бюро КП(б)Б. У красавіку 1919 г. адзін з рэдактараў газеты «Звязда». Член ЦВК ЛітБел ССР, ЦК КП(б)ЛіБ, старшыня Мінскага губрэўкома.
Радванці
Радванці (Радванці́) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Тэрсейра
Тэрсе́йра (Terceira) — востраў у цэнтральнай групе Азорскіх астравоў у Атлантычным акіяне. Плошча - 400,6 км². Насельніцтва (2011 г.) - 56 437 чал. На Тэрсейры знаходзіцца адна са сталіц Азорскіх астравоў — Ангра-ду-Эраіжму.
Геаграфія
Востраў Тэрсейра абрысамі нагадвае авал, выцягнуты з паўночнага захаду на паўночны ўсход. На поўдні вылучаецца невялікі паўвостраў. Знаходзіцца ў 1555,55 на захад ад Лісабона, сталіцы Партугаліі. Даўжыня - 29,58 км. Найбольшая шырыня - 17,84 км.
Мае вулканічнае паходжанне. Суша сфарміравана пераважна базальтамі. Берагі месцамі стромкія. На поўдні вылучаецца шырокі старажытны вулканічны кратар, які мясцовыя жыхары называюць папросту Кальдэйра. Захад вострава ўзняты. Найвышэйшы пункт — гара Санта-Барбара (1021 м). Востраў знаходзіцца ў сейсмічна актыўнай зоне. У 1980 г. і 1981 г. адбыліся моцныя разбуральныя землятрусы.
Клімат умераны міжземнаморскі. Сярэднегадавая тэмпература +17,22 °C. Улетку сярэдняя дзённая тэмпература дасягае +22,2 °C, узімку — +13,8 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1099 мм. Найбольшая вільготнасць назіраецца ў зімовыя месяцы.
Гісторыя
Востраў Тэрсейра быў адкрыты партугальскімі маракамі ў першай палове XIV ст. і доўгі час быў вядомы як ненаселены востраў Ісуса Хрыста. У 1445 г. даследаваны спецыяльна пасланай партугальскай экспедыцыяй. У 1450 г. пачаў засяляцца фламандскімі каланістамі. Аднак як паказалі знаходкі археолагаў пачатку XXI ст. на Тэрсейры маюцца рэшткі значна больш старажытных паселішчаў з IV ст. да н. э. Знойдзены могілкі 2000-гадовай даўніны, рымскія і арабскія надпісы. У 2011 г. археолагамі даследаваны наскальныя малюнкі, што могуць адносіцца да бронзавага века.
У другой палове XV - XVI стст. Тэрсейра развівалася пераважна як земляробчая калонія. Адсюль вывозілі пшаніцу, цукар, тытунь і фарбавальнікі для тканін. Порт Ангра на поўдні вострава з’яўляўся важным транспартным цэнтрам у часы Вялікіх геаграфічных адкрыццяў. У 1766 г. у Ангры было размешчана Азорскае генерал-губернатарства. У XIX ст. на востраў часцяком высылаліся непажаданыя асобы з Партугаліі. Яго наведвалі Чарлз Роберт Дарвін і Педру V. У 1829 г. каля Прая-дэ-Віторыя адбылася марская бітва паміж прыхільнікамі двух партугальскіх манархаў.
У другой палове XX ст. аэрапорт на востраве Тэрсейра ператварыўся ў важны транспартны пункт паветраных трансатлантычных пералётаў, у тым ліку для ваенных самалётаў. У 2003 г. на Тэрсейры сустракаліся Дж. Буш, Х. М. Аснар і Ж. М. Барозу для абмеркавання сітуацыі вакол Ірака.
Інфраструктура
Востраў Тэрсейра падзелены на 2 муніцыпалітэта. Найбуйнейшы — Ангра-ду-Эраіжму. Цэнтр другога знаходзіцца ў паселішчы Прая-дэ-Віторыя на ўсходнім беразе. Тэрсейра — важны транспартны вузел Паўночнай Атлантыкі і адзін з галоўных турыстычных цэнтраў на Азорскіх астравах. У Ангра-ду-Эраіжму працуе буйны марскі порт, каля Прая-дэ-Віторыя — міжнародны аэрапорт.
Востраў Тэрсейра знакаміты ў Партугаліі сваімі бычынымі баямі.
Унрэк
Унрэк — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Шэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 356487100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 853 чалавекі (421 мужчына і 432 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 541 чалавек (280 мужчын і 261 жанчына).
Баранаўка (рака)
Бара́наўка — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток Нёмана. Даўжыня 7 км.
Пачынаецца каля паўночна-заходняй ускраіны вёскі Лугавая, упадае ў Нёман на поўнач ад вёскі Пясочнае. На ўсім працягу каналізаваная. У вярхоўі прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.
Джон Мітчэл Кэмбль
Джон Мітчэл Кэмбль (John Mitchell Kemble;  — ) — англійскі гісторык і філолаг.
Біяграфія
Вучыўся пад кіраўніцтвам братоў Грым у Гётынгене і займаўся пераважна англасаксонскім перыядам. Свае шырокія веды ён праявіў у выданні «Беавульфа» (1833—1837) і ў часопісных артыкулах: «Ueber die Stammtafel der Westsachsen» (1836), «Codex Diplomaticus Aevi Saxonis» (1839). Яго «History of the Saxons in England» (1843) была першай спробай вывучэння ранняй гісторыі Англіі па першакрыніцах. У 1857 годзе ён апублікаваў «State Papers and Correspondence illustrative of the Social and Political State of Europe from the Revolution accession to the of the House of Hanover».
Наталля Вячаславаўна Сумская
Наталля Вячаславаўна Сумская (Наталія Михайлівна Ужвій;, в. Кацюжанка, Вышгарадскі раён, Кіеўская вобласць, УССР) — украінская актрыса і тэлевядучая, лаўрэат Шаўчэнкаўскай прэміі (2008), Народная артыстка Украіны (2000).
Біяграфія
Да 1966 году жыла ў Львове.
У 1977 годзе скончыла Кіеўскі дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва імя І. Карпенкі-Карага (майстэрня Анатоля Рашэтнікава).
З 1977 года — актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Івана Франка.
Таксама працуе ў тэатральнай кампаніі «Бянюк і Хасцікоеў».
Пыцькі
Пыцькі (Пытьки) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Пыцькі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Пыцькі не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Тэцкае наступленне (1969)
Другое Тэцкае наступленне — серыя ваенных аперацый, праведзеных паўночнав’етнамскай арміяй (В’етнамская народная армія, ВНА) падчас вайны ў В’етнаме.
Перадумовы
Па выніках 1968 года сітуацыя складвалася не на карысць камуністаў. Ваенныя аперацыі 1968 года скончыліся паразай НФВПВ. Маральны дух часцей ВНА і асабліва НФВПВ значна ўпаў. На тэрыторыі Паўднёвага В’етнама вялікія поспехі прыносіла амерыканская праграма прымірэння.
Аднак адначасова з гэтым у амерыканскім грамадстве баявыя дзеянні мінулага года выклікалі ўзмацненні антываенных настрояў. 31 кастрычніка былі прыпынены бамбардзіроўкі Паўночнага В’етнама. Пачаліся перамовы, якія прадастаўлялі магчымасць для дасягненняў палітычных пераваг. У гэтым святле новае наступленне абавязкова прывяло бы да ахвяр сярод асабістага складу амерыканскіх войскаў, што ў сваю чаргу выклікала б ўсплёск антымілітарысцкіх настрояў і акцый пратэсту ў ЗША. На перамовах гэта было б важкімі аргументамі для Паўночнага В’етнама.
Ваенныя дзеянні
Наступленне пачалося 22 лютага 1969 года, на гэты раз адразу пасля В’етнамскага Новага года і працягвалася каля трох тыдняў. У розных частках Паўднёвага В’етнама былі праведзены наземныя атакі супраць 125 амерыканскіх ваенных баз і аб’ектаў, але асноўны ўпор рабіўся на мінамётныя і артылерыйскія ўдары яшчэ па 400 аб’ектах.
Другая хваля наступлення пачалася 12 мая, трэцяя — 12 жніўня, чацвёртая — 4 лістапада.
Вынік
Другое Тэцкае наступленне было найбольш буйной аперацыяй камуністычных сіл за год, які прайшоў пасля «першага Тэта». Паводле ацэнкі ЗША і кіраўніцтва Паўночнага В’етнама, наступленне не прынясло ніякіх стратэгічных поспехаў. Намечаныя мэты прызнаны нявыкананымі. За час наступлення загінула больш за 1000 амерыканскіх вайскоўцаў. Насуперак чаканням баявы дух партызан яшчэ больш упаў, дэзерцірства асабістага складу павялічылася. Кіраўніцтва Паўночнага В’етнама надоўга вярнулася да тактыкі партызанскай вайны.
Барунг
Барунг (Nusa Barung) — востраў архіпелага Вялікія Зондскія астравы. Уваходзіць у склад Інданезіі. Плошча — 61 км². З 1920 года з’яўляецца запаведнікам. У наш час незаселены.
Геаграфія
Востраў Барунг месціцца на поўдні інданезійскай правінцыі Усходняя Ява за 140 км на паўднёвы ўсход ад Сурабаі. Мае вулканічнае паходжанне. Паверхня прадстаўлена абрывістымі скаламі, узвышшамі, прыбярэжнымі нізінамі.
Клімат трапічны, знаходзіцца пад уздзеяннем мусонаў.
Прырода
Паверхня вострава Барунг пакрыта мангравымі і раўніннымі трапічнымі лясамі, на ўзвышшах — лугамі і зараснікамі хмызнякоў. Сустракаюцца гібіскус, тэрміналія, плакуновыя і мальпігіякветныя расліны.
Фаўна надзвычай разнастайная. Востраў насяляюць малпы, алені, пітоны, розныя птушкі, у тым ліку чаплі, арланы, птушкі-насарогі, ластаўкі. На берагах размножваюцца марскія чарапахі.
Гісторыя
Барунг быў населены да XVIII ст. паляўнічымі на ластавак. У 1777 г. галандцы заваявалі востраў і выдалілі мясцовых жыхароў на Яву. У 1920 г. Барунг быў абвешчаны запаведнікам. У нашы дні сезонна наведваецца турыстамі.
Завітнэ (Ківэрцаўскі раён)
Завітнэ (Заві́тне) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Трасцянэцкай вясковай абшчыны.
NGC 5052
NGC 5052 (іншыя абазначэнні — UGC 8330, MCG 5-31-165, ZWG 160.171, PGC 46131) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Навікоўшчына
Навіко́ўшчына (, Новиковщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета.
Разбуры турмы муры
«Разбуры турмы муры» (Mury — Муры) — пратэставая песня, якая пазней стала гімнам «Салідарнасці». Таксама стала сімвалам пратэсту ў Беларусі. Песня пазычала мелодыю ў «L’Estaca», тэкст аўтарства Яцака Качмарскага.
У Польшчы
Польскі музыкант Яцак Качмарскі натхніўся пісаць новыя словы на мелодыю «L’Estaca», калі пачуў песню на адной з некалькіх іспанскіх кружэлак, пазычаных у знаёмага ў снежні 1978 года. У выніку атрымаліся «Mury», якія сталі адной з вядомейшых песень пасля прыняцця польскім прафсаюзам «Салідарнасць» яе як свайго гімна і спеваў на шматлікіх мітынгах, сходах, акцыях пратэсту і страйках па ўсёй Польшчы цягам 1980-х гадоў.
У Беларусі
У сувязі з дзвюхмоўнасцю ў Беларусі пашыраныя як беларускі варыянт «Разбуры турмы муры», так і рускамоўны «Стены рухнут».
Беларускі пераклад «Разбуры турмы муры» зрабіў беларускі паэт Андрэй Хадановіч. Упершыню ён быў праспяваны 19 снежня 2010 года на «Плошчы» пратэстоўцамі пад кіраўніцтвам аўтара беларускага варыянта.
Песня таксама набыла папулярнасць падчас прэзідэнцкіх выбараў у 2020 годзе. 25 мая 2020 года на стрыме ў Слуцку блогер і стваральнік YouTube-канала «Страна для жизни» Сяргей Ціханоўскі расказаў, што на мінскай студыі гітарыста Alexander Kiss, які і зрабiў арыгінальную аранжыроўку песні, запісаў у сваім выкананні прыпевы «Стены Рухнут» і беларускамоўны варыянт «Муры». А ўсю песню дапісаў спявак Сяргей Kosmas. У сваім стрыме Сяргей Ціханоўскі заклікаў, каб людзі вучылі яе словы і разам спявалі на беларускіх плошчах падчас выбарчых пікетаў, акцый салідарнасці і палітычных мітынгаў. Варта адзначыць, што Alexander Kiss разам з Сяргеем Kosmas адаптавалі тэкст пад актуальную сітуацыю ў Беларусі і прыдумалі новыя словы ў трэцім і чацвёртым куплетах (арфаграфія аўтарская):
Гуаццора
Гуаццора (Guazzora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 308 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 106 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine Maria.
Разбуры турмы муры
У Беларусі
З 23 чэрвеня 2020 года пачаўся флэшмоб Салідарнасці, у межах якога выкарыстоўвалася песня, але збольшага ў рускім варыянце «Стены рухнут».
У 2020 годзе песня ўвайшла ў патрыятычны музычны альбом «Годныя песні» Вольнага хору.
Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР
Міністэ́рства жыллё́ва-камуна́льнай гаспада́ркі Белару́скай ССР было ўтворана ў 1946 годзе пад назвай Міністэрства камунальнай гаспадаркі БССР на базе Наркамата камунальнай гаспадаркі БССР. Было скасавана ў 1957 годзе, яго функцыі былі перададзеныя Галоўнаму ўпраўленню камунальнай гаспадаркі і энергетыкі пры Савеце Міністраў БССР.
Шарлота Слотсберг
Шарло́та Сло́тсберг (Charlotta Slottsberg, поўнае імя Gustava Charlotta Slottsberg; —) — шведская балерына, адна з першых балерын шведскага Каралеўскага балета. Вядомая палюбоўніца будучага шведскага караля Карла XIII.
Біяграфія
Шарлота Слотсберг нарадзілася 29 мая 1760 года ў Стакгольме. Адзінае дзіця ў сям’і цырульніка Андрэаса Слотберга (Andreas Slottberg, нар. 1723) і танцоркі Лавісы Шарлоты Шубарт (Lovisa Charlotta Schubardt, нар. 1737). Прозвішча яе бацькі насамрэч было Slottberg, але напісанне Slottsberg заўсёды выкарыстоўвалася Шарлотай. Маці і цёткі Шарлоты па матчынай лініі — Ганна (Anna Margareta Schubart, нар. 1740) і Сабіна (Sabina Juliana Schubart, нар. 1748) былі танцоркамі, і ў кастрычніку 1771 года былі зарэгістраваны ў Швецыі як члены балета французскай тэатральнай. Лічыцца, што менавіта ад сваёй маці і цётак яна атрымала сваю пачатковую адукацыю.
Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР
5 лютага 1968 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР Галоўнае ўпраўленне камунальнай гаспадаркі было зноў пераўтворана ў Міністэрства камунальнай гаспадаркі БССР, якое ў 1973 годзе было перайменавана ў Міністэрства жыллёва-камунальнай гаспадаркі БССР. У 1979 годзе была зменена скарочаная назва міністэрства: Мінкамгас БССР на Мінжылкамгас БССР.
Шарлота Слотсберг
Балерына
Танцаваць у якасці балерыны пачала ў 1773 годзе ў тым жа тэатры, дзе працавала яе маці і цёткі. У гэтым жа годзе быў створаны шведскі Каралеўскі балет і Шарлота перайшла ў яго разам з іншай шведскай балерынай — Магдаленай Лундблад. Дэбютавала ў ролі Гіменея ў знакамітай шведскай оперы «Thetis och Pelée» разам з Элізабет Олін і Карлам Стэнбаргам. Затым былі шматлікія іншыя ролі, якія яна грала на сцэне Каралеўскага балета. Яна была сярод першых мясцовых балерын, калі ў шведскім балеце дамінавалі замежныя танцоры. Была любімым партнёрам французскага танцора, які выступаў у Швецыі. Была прызначаная галоўнай балерынай тэатра ў сезоне 1786—1787 гадоў і прапрацавала ў ім па 1789 год. Шарлота Слотсберг лічылася вядучай балетнай танцоўшчыцай Швецыі ў 1770—1780 гадах.
Куртызанка
Шарлота Слотсберг была таксама вядомая як куртызанка, у яе было некалькі заможных палюбоўнікаў, ад якіх яна атрымлівала фінансавую падтрымку. У 1774 годзе, ва ўзросце чатырнаццаці гадоў, Шарлота была палюбоўніцай аўстрыйскага пасла графа Іозефа Клеменса фон Каўніц-Рытберга (Joseph Clemens von Kaunitz-Rietberg). Сярод іншых яе вядомых палюбоўнікаў былі дзяржаўныя дзеячы граф і, а таксама некаторыя іншыя прадстаўнікі арыстакратычных колаў і дыпламатычнага свету.
Разжаліў
Разжаліў (Розжа́лів) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шарлота Слотсберг
Куртызанка
З 1777 года Шарлота была палюбоўніцай прынца Карла (будучы кароль Карл XIII), брата караля Густава III, які стаў самым вядомым з усіх яе палюбоўнікаў. Іх раман з перапынкамі працягваўся каля дваццаці гадоў, лічыўся скандальным, спарадзіў шмат негатыўных чутак пра Карла. Шарлоце Слотсберг ніколі не дазвалялі наведваць каралеўскі двор ці займаць якую-небудзь пасаду афіцыйнай палюбоўніцы з-за яе рэпутацыі куртызанкі. У прынца Карла былі адначасова і іншыя палюбоўніцы, тым не менш Шарлоту ён называў «любімай султаншай гарэма».
Шарлоце Слотсберг прыпісваюць уплыў на герцага Карла, што выклікала ў астатніх варожасць да яе. Казалі, што яна зацікавіла яго культурай, натхняла пісаць п’есы, падтрымлівала яго, калі Карл упадаў у дэпрэсію. У 1790 годзе, па чутках, ёй былі прапанаваны грошы ад караля Густава III у абмен на адмову адносін з Карлам. Як бы там ні было, з 1795 года іх адносіны зрабіліся больш стрыманымі, а з 1797 года спыніліся.
Асабістае жыццё
Дзякуючы сваім сувязям Шарлота набыла значную маёмасць. Яна жыла ў Стакгольме ў раскошна абстаўленай кватэры. У яе таксама была сядзіба ў Ярвамаа побач з Ульрыксдалем. Яна была закахана ў кавалерыста Адольфа Хейтмюлера (Adolf Fredrik Heitmüller), але ў 1799 годзе яна выйшла замуж за афіцэра флота капітана Адольфа Гранхольма (Adolph Granholm).
Шарлота Слотсберг памерла 29 мая 1800 года ў Стакгольме ад сардэчнага прыступу пасля выкідка. Пахаваная з урачыстасцямі ў стакгольмскай царкве Jacobs kyrka.
Да сённяшняга часу захаваліся яе некаторыя лісты. Яна згадваецца ў кнізе «Mistresses of Swedish Royalty», ISBN 9781155371221, ISBN 1155371224.
Уруцкая вуліца (Мінск)
Уруцкая вуліца — вуліца ў мікрараёне Уручча Першамайскага раёна Мінска.
Размяшчэнне
Ідзе з поўдня на поўнач. Перасякаецца з вуліцай Гінтаўта. Ідзе паралельна Астрашыцкай вуліцы.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Уручча».
Сюлі-Прудом
Сюлі-Прудом, сапр.: Рэнэ Франсуа Арман Прудом (Sully-Prudhomme;, Парыж — , Шатне-Малабры пад Парыжам) — французскі паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1901).
Біяграфія
Першы паэтычны зборнік «Стансы і вершы» (Stances et Poèmes, 1865) выйшаў пад псеўданімам Сюлі-Прудом (поўнае імя бацькі) і атрымаў высокую ацэнку ўплывовага крытыка Шарля Агюстэна Сент-Бева. У 1866 выдавец Альфонс Лемер уключыў вершы Сюлі-Прудома ў зборнік «Сучасны Парнас» (Le Parnasse contemporain), які быў маніфестам «парнасцаў» — маладых паэтаў, якія выступілі супраць лірычнай экзальтаванасці рамантычнай школы. А. Лемер таксама перавыдаў «Стансы і вершы» і зборнік санетаў Сюлі-Прудома «Выпрабаванні» (Les Epreuves). На працягу наступных трох гадоў выходзяць напісаныя па матывах антычнага міфа «Аўгіевы стайні» (Les Ecuries d'Augias, 1866), зборнік «Італьянскія замалёўкі» (Croquis italiens, 1866/1868) і «Адзінота» (Les Solitudes, 1869). У гэтых творах гучаць тэмы неўзаемнага кахання, а таксама канфлікту паміж навукай і рэлігіяй. Атрымаўшы адмову ад кузіны, на якой хацеў жаніцца, Сюлі-Прудом застаецца на ўсё жыццё, халасцяком.
У пач. 1870 на працягу некалькіх дзён паміраюць яго маці, дзядзька і цётка, што моцна паўплывала на паэта. У ліпні 1870 пачалася франка-пруская вайна, Сюлі-Прудом уступае добраахвотнікам у апалчэнне. Цяжкасці, выпрабваныя ў час працяглай аблогі Парыжа прускімі войскамі, яшчэ больш аслабілі яго здароўе і, яшчэ зняцця аблогі з французскай сталіцы, у Сюлі-Прудома адняліся ногі. Падчас лячэння ён піша патрыятычныя вершы, якія былі выдадзеныя асобнай кнігай пад назвай «Ваенныя ўражанні» (Impressions de la guerre, 1870).
Наступны значны паэтычны твор Сюлі-Прудома — «Марная пяшчота» (Les Vaines tendresses, 1875) — прасякнуты шчымлівай журбой, як і «Адзінота», у ім вершы цяпер найчасцей ўключаныя ў анталогіі паэта. У паэме філасофскага характару «Справядлівасць» (La Justice, 1878), напісанай у форме дыялогу пад уплывам паэзіі Лукрэцыя, гучыць думка пра тое, што справядлівасць варта шукаць не ў навакольным свеце, а ў душы чалавека. У «Шчасце» (Le Bonheur, 1888), эпічнай паэме з 4 тыс. радкоў, сцвярджаецца, што шчасця чалавек дасягне дзякуючы дапытлівасці, навуцы, дабрадзейнасці і ахвярнасці. Кажучы пра ўплыў гуманістычных ідэалаў Сюлі-Прудома на французскую літаратуру, амерыканскі даследнік французскага паходжання Жан Альбер Бедэ пісаў, што «ён выводзіць паэзію з цемры, у якую яна была надоўга ўведзеная песімізмам пазітывістаў, а таксама вучыць таму, што дарога да шчасця ляжыць праз пакуты, самаахвяраванне і брацкае каханне».
У зборніку артыкулаў «Паэтычны тастамент» (Le Testament poétique, 1900) Сюлі-Прудом выступіў у абарону класічнага французскага вершаскладання, супраць «свабоднага» верша, а таксама раскрытыкаваў сімвалістаў і дэкадэнтаў.
У сваёй вітальнай прамове С. Д. Вірсен, член Шведскай акадэміі, асоба адзначыў, што Сюлі-Прудом «вылучаецца дапытлівым і назіральным розумам, які… прасякнуўся маральнай веліччу чалавека… і з гэтага пункту гледжання ён лепей большасці пісьменнікаў увасабляе тое, што Альфрэд Нобель зваў „ідэалістычнымі тэндэнцыямі ў літаратуры“». З-за хваробы Сюлі-Прудом у цырымоніі ўзнагароджання не ўдзельнічаў, дыплом лаўрэата быў уручаны паслу Францыі ў Швецыі.
Ужо цяжка хворы, паэт звяртаецца да хрысціянскай апалагетыкі Блеза Паскаля і піша трактат «Сапраўдная рэлігія Паскаля» (La Vraie Religion selon Pascal, 1905). У сваім апошнім творы «Псіхалогія свабоднага выбару» (Psychologie du libre arbitre, 1906) Сюлі-Прудом прыходзіць да высновы, што свабода выбару закладзеная ў прыродзе і, такім чынам, апраўданная.
Памёр 7.9.1907 на сваёй віле ў Шатне-Малабры пад Парыжам.
Пісьменнік, у свой час вельмі паважаны як у літаратурных, так і акадэмічных кругах, Сюлі-Прудом цяпер малавядомы, нават у Францыі. Асобныя вершы паэта перакладаюцца, уключаюцца ў анталогіі, аднак цяпер літаратуразнаўцы не надаюць яго творчасці вялікай увагі. Сюлі-Прудом вядомы як заснавальнік літаратурнай прэміі, якую ён заснаваў для маладых французскіх паэтаў на сродкі ад Нобелеўскай прэміі.
Максім Багдановіч выкарыстаў радкі з верша Сюлі-Прудома ў якасці эпіграфа да свайго верша «Зорка Венера». Верш «Разьбітая ваза» перакладзены на беларускую Сцяпанам Ліхадзіеўскім.
Карамыс
Карамыс — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Шэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 356487200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 289 чалавек (164 мужчыны і 125 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 209 чалавек (114 мужчын і 95 жанчын).
Раманіўка (Радэхіўскі раён)
Раманіўка (Рома́нівка) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лычкы
Лычкы (Лички́) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Трасцянэцкай вясковай абшчыны.
Музычная акустыка
Музычная акустыка — раздзел акустыкі, які вывучае фізічныя ўласцівасці музычных гукаў. Як і агульная акустыка, музычная акустыка — міждысцыплінарная навука. У сваіх даследаваннях яна прыцягвае дадзеныя і (часткова) паняційны апарат іншых навук, галоўным чынам, матэматыкі, тэорыі музыкі і псіхалогіі.
Галоўны прадмет музычнай акустыкі — вышыня, дынаміка, тэмбр музычных (г. зн. якія ўжываюцца ў музыцы) гукаў, галоўным чынам з пункту гледжання іх успрымання слыхам і прайгравання (інтанавання) музыкамі-выканаўцамі. Асаблівая вобласць музычна-акустычных даследаванняў — музычныя лады і тэмперацыі.
Музычныя тэарэтыкі (Г. Рыма, П. Хіндэміт) выкарысталі дадзеныя музычнай акустыкі для пабудовы «натуральна-навуковых» канцэпцый музыкі, а фізікі і псіхолагі (Г. Гельмгольц, К. Штумпф, В. Келер) — для стварэння «фізіялагічных» канцэпцый музычнага ўспрымання. У Расіі ўклад у музычную акустыку ўнеслі Н. А. Гарбузаў (распрацаваў так званую зонную тэорыю музычнага слыху), Л. С. Тэрме, А. А. Валодзін, Е. А. Мурзін (стваральнікі электрамузычных інструментаў), Е. В. Назайкінскі. Найбуйнейшыя даследчыкі музычных ладоў і тэмперацый на Захадзе — М. Барбур, М. Ліндлі, Р. Раш.
Дадзеныя музычна-акустычных даследаванняў шырока прымяняюцца на практыцы, асабліва ў выхаванні слыху і адукацыі музыкантаў-выканаўцаў, у канструяванні і наладзе музычных інструментаў (у т. л. рэканструкцыі старадаўніх інструментаў, якія ўжываюцца ў аўтэнтычным выканальніцтвы), у арганізацыі сучаснага гуказапісу (у т. л. аснашчэнне аудыёстудыі), у тэхніцы кампазіцыі электроннай музыкі, у будаўніцтве тэатраў, канцэртных залаў і іншых памяшканняў, якія прадугледжваюць натуральнае і прыемнае распаўсюджванне гуку, і г. д.
Радзькаўка (Хіславіцкі раён)
Радзькаўка (Родьковка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Радзькаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Радзькаўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Мучны клешч
Мучны клешч (Acarus siro)  — від кляшчоў з надатраду акарыформных. Гэты клешч пашкоджвае насенне злакаў, траў, лён, сланечнік, фураж, сушаную садавіну і гародніну, сыр, мучныя прадукты і іншае.
Імага
Агульная даўжыня кляшча: даўжынёй ад 0,3 да 0,67 мм, дзе самка 0,35-0,67, а самец меншы — 0,3—0,4 мм. Самка мае авальнае, амаль бясколернае цела, выразна падзеленае папярочнай баразёнкай паміж другой і трэцяй парай ног; пярэдняя частка цела і ногі маюць больш цёмную афарбоўку. Самец з капулятыўнымі прысоскамі ля анальнай адтуліны і на лапках апошняй пары ног.
Німфа
Німфа з чатырма парамі ног.
Яйка
Яйка авальнай формы, белае.
Шон О’Саліван
Шон Фрэнсіс О'Саліван (Sean Francis O'Sullivan; нар., , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/8 фіналу адкрытага чэмпіянату Шатландыі 2016 года.
У агульнай колькасці займаў 72-і радок у сусветным рэйтынгу два тыдні. За сваю прафесійную кар'еру аформіў больш за 15 соценных брэйкаў і зарабіў больш за 40 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай.
NGC 5053
NGC 5053 (іншае абазначэнне — GCL 23) — шаравое скопішча ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жыдычын
Жыдычын (Жиди́чин) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Жыдычынскай вясковай абшчыны.
Жыдычын размешчаны на аб'язной дарозе Луцка, за 6 км на поўнач ад цэнтра Луцка і за 3 км на ўсход ад дарогі на Ковель.
Эдуард Антонавіч Вальчук
Эдуард Антонавіч Вальчук (, горад Ліда) — беларускі арганізатар аховы здароўя, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і працоўнага. Скончыў сярэднюю школу № 3 у Лідзе ў 1953 г., лячэбны факультэт Мінскага медыцынскага інстытута ў 1959 г. Працаваў галоўным урачом Белагрудскай участковай бальніцы ў Лідскім раёне (1959—1963), галоўным урачом Лідскай гаррайсанэпідстанцыі (1963—1964), галоўным урачом Лідскага раёна і раённай санэпідстанцыі (1964—1967), намеснікам галоўнага ўрача Лідскай ЦРБ (1967—1972), галоўным урачом Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці (1972), урачом аргметадкабінета Лідскай ЦРБ (1972—1975), намеснікам галоўнага ўрача Лідскай ЦРБ (1975—1982).
У 1981 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю «Гісторыя, сучасны стан і перспектывы развіцця лячэбна-прафілактычнай дапамогі сельскаму насельніцтву раёна (на прыкладзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці)» і ў 1982 г. абраны старшым выкладчыкам кафедры сацыяльнай гігіены і арганізацыі аховы здароўя БелДІУУ. Дэкан санітарна-гігіенічнага і фармацэўтычнага факультэта (1987—1992), тэрапеўтычнага факультэта (1992—1995), хірургічнага факультэта (1995—1999), з 1999 па 2005 гг. — Дэкан факультэта сацыяльнай медыцыны, арганізацыі і кіравання аховай здароўя БелМАПА (у 2004 г. перайменаваны ў факультэт грамадскага здароўя і аховы здароўя).
У 1993 г. абраны загадчыкам кафедры сацыяльнай гігіены, эканомікі і кіравання аховай здароўя БелДІУУ (у 2001 г. перайменавана ў кафедру грамадскага здароўя і аховы здароўя), дзе працуе па цяперашні час.
У 1993 г. абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Навуковае абгрунтаванне і распрацоўка сістэмы медыцынскай рэабілітацыі (на прыкладзе сельскіх раёнаў Рэспублікі Беларусь)», у 1994 г. зацверджаны ў званні прафесара. У 1997 г. абраны член-карэспандэнтам Беларускай акадэміі медыцынскіх навук.
Старшыня Беларускага таварыства гісторыкаў медыцыны і фармацыі. Арганізаваў 8-ю, 9-ю і 10-ю Рэспубліканскія канферэнцыі па гісторыі медыцыны і фармацыі (1998, 2001, 2004).
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны праблемам удасканалення медыка-санітарнай дапамогі насельніцтву, у тым ліку сельскай, арганізацыі медыцынскай рэабілітацыі і арганізацыйных пытаннях аховы здароўя насельніцтва.
Аўтар і сааўтар 190 навуковых публікацый, манаграфіі «Асновы арганізацыйна-метадычнай службы і статыстычнага аналізу ў ахове здароўя» і трох іншых манаграфій.
Старшыня Рэспубліканскай праблемнай камісіі па сацыяльнай гігіене і арганізацыі аховы здароўя, Рэспубліканскай атэстацыйнай камісіі па арганізацыі аховы здароўя; член бюро вучонага медыцынскага савета Міністэрства аховы здароўя, замежны член Польскага таварыства гісторыкаў медыцыны і фармацыі, член савета па абароне доктарскіх дысертацый па спецыяльнасці грамадскае здароўе і ахова здароўя, навуковы кансультант выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя», член рэдакцыйных саветаў шэрагу часопісаў, галоўны пазаштатны спецыяліст Міністэрства аховы здароўя па грамадскім здароўю і ахове здароўя. Галоўны рэдактар ​​часопіса «Веснік пенітэцыярнай медыцыны», старшыня рэдакцыйнай калегіі часопіса «Медыцынскія навіны».
LCC Міжнародны ўніверсітэт
LCC Міжнародны ўніверсітэт (LCC tarptautinis universitetas) — літоўская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Клайпедзе.
Агульная характарыстыка
Установа заснаваная ў 1993 годзе сумеснымі намаганнямі літоўскіх, канадскіх і амерыканскіх фондаў. Студэнты ўніверсітэта навучаюцца па шасці праграмах бакалаўрыяту: міжнароднае дзелавое адміністраванне, англійская мова і літаратура, псіхалогія, тэалогія, сучасныя камунікацыі і міжнародныя адносіны і развіццё. Установа таксама прапануе дзве праграмы на суісканне ступеня магістра мастацтваў (M.A.): выкладанне англійскай мовы носьбітам іншых моў і міжнародную праграму менеджменту ў партнёрстве з універсітэтам Тэйлара (штат Індыяна, ЗША).
Ізола-Сант’Антоніа
Насельніцтва складае 778 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Падуанскі.
Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны
Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны (Національна академія Національної гвардії України) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ваеннага профілю, размешчаная ў Харкаве.
Агульная характарыстыка
Нацыянальная акадэмія Нацыянальнай гвардыі Украіны - вялікая шматпрофільная ваенная ўстанова вышэйшай адукацыі, якае ажыццяўляе мэтавую падрыхтоўку ваенных спецыялістаў. Амаль 90 гадоў акадэмія рыхтуе ваенных спецыялістаў розных кваліфікацый. Курсанты акадэміі вучацца па дзяржаўнаму заказу. Пасля атрымання дыпломаў выпускнікі маюць абавязковае працаўладкаванне ў Нацыянальнай гвардыі Украіны і ў іншых сілавых структурах. З 2013 года магчымасць вучыцца ў акадэміі не толькі па грамадзянскіх, але і па ваенных спецыяльнасцях атрымалі і дзяўчаты. Адначасова з атрыманнем абранай спецыяльнасці цывільныя студэнты маюць магчымасць вучыцца па праграме падрыхтоўкі афіцэраў запасу на ваеннай кафедры. Пасля двухгадовага навучання яны атрымліваюць афіцэрскае званне "малодшы лейтэнант запасу".
Лукрэцый
Лукрэцый, Ціт Лукрэцый Кар (Titus Lucretius Carus; ~95 да н.э. — 55 да н.э.) — рымскі паэт і філосаф, паслядоўнік Эпікура.
Пра жыццё Лукрэцыя вядома толькі ад св. Ераніма, які, верагодна цытуючы Святонія, пісаў: «Апоены любоўным зеллем, Лукрэцый пазбавіўся розуму, у прагалы прасвятлення ён напісаў некалькі кніг, пазней выдадзеных Цыцэронам, і пазбавіў сябе жыцця». Цыцэрон, у лісце брату Квінту, да лютага 54 да н.э., згадвае паэму Лукрэцыя «Пра прыроду» і прызнае ў ёй «шматлікія пробліскі генія, а таксама і немалое майстэрства». Антычныя каментатары прызнавалі ўплыў Лукрэцыя на Вергілія. Пазнейшыя паэты антычнасці, напр. Авідзій (43 да н.э. — 17) і Стацый (~ок. 45 — 96), выказвалі захапленне Лукрэцыям, праўда за паэтычны ўзор бралі Вергілія.
Лукрэцый з'яўляецца адным з заснавальнікаў лацінскага вершаскладання, ён пераняў і развіў лацінскі гекзаметр эпічнага паэта Энія (239—169 да н.э.), запазычаў у яго некаторыя архаічныя звароты мовы і традыцыйную фразеалогію гераічнай паэзіі. Лексіку і тэхніку Лукрэцый збольшага пераняў са «З'яў» Арата (у перакладзе Цыцэрона). Магчыма, былі і іншыя ўзоры пра якія даследнікам творчасці Лукрэцыя нічога не вядома. Гісторыя вар'яцтва і самагубства Лукрэцыя пакладзеная ў аснову паэмы А. Тэнісана «Лукрэцый» (Lucretius, 1868).
Паэма Лукрэцыя «Пра прыроду» з'яўляецца самым вялізным з дайшоўшых пераказаў філасофіі Эпікура (~340 да н.э. — 270 да н.э.). У 6-ці кнігах паэмы Лукрэцый паслядоўна асвятляе касмалагічныя гледжанні, у т.л. вучэнне пра атамы і пустэчы як пачаткі, пра спантанае адхіленне атама, канцэпцыю множнасці светаў, аспрэчвае ідэі лёсу (правідэнцтва) і ўдзелу багоў у стварэнні Сусвету, крытыкуе ўяўленні пра неўміручасць душы і перасяленні душ, называе страх перад смерцю нікчэмным. Лічыць, што душа матэрыяльная, таму гіне разам з целам, і смерць для яе — толькі збаўленне ад пакут. У 5-й кнізе Лукрэцый аддае хвалу Эпікуру як герою-дабрадзею, які вызваліў людзей ад забабонаў, страху перад багамі і смерцю і тым самым паказаў людзям праўдзівы шлях да шчасця. У паэме таксама змешчаная канцэпцыя развіцця прыроды і чалавечай культуры, у аснове якой ляжыць паняцце «патрэбы», што палемічна накіравана супраць ідэй пра правідэнцыйнае кіраўніцтва з боку багоў. Паэма паўплывала на Гётэ і Вальтэра, яе ўплыў прасочваецца ў сучаснай англійскай літаратуры, напр. у Э. Спенсара, А. Э. Хаўсмана і інш., наогул паэма аказала значны ўплыў на развіццё матэрыялістычных філасофскіх вучэнняў эпохі Адраджэння і Новага часу.
Лаакоан
Лаакоан, Лаакоант — у старажытнагрэчаскай міфалогіі траянскі прадракальнік, або жрэц. Паводле пашыранага міфа, у час Траянскай вайны Лаакоан разам з двума сынамі быў забіты двума марскімі змеямі за тое, што насуперак волі багіні Афіны намагаўся не дапусціць прыняцця траянцамі ў дар ад грэкаў драўлянага каня, у якім схаваліся грэчаскія воіны (Траянскі конь), і папярэджваў суайчыннікаў аб каварстве ворагаў. Міф пра Лаакоана адлюстраваны ў антычнай літаратуры і выяўленчым мастацтве. Найбольш вядома мармуровая група «Лаакоан» родаскіх скульптараў Агесандра, Атэнадора і Палідора.
Барань (рака)
Бара́нь, Халастоўка — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток Адрова (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 12,6 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,3 ‰. Пачынаецца каля паўночна-ўсходняй ускраіны вёскі Лісуны. На ўсім працягу каналізавана.
Рудэнка (Радэхіўскі раён)
Рудэнка (Руде́нко) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рыгор Іванавіч Кулік
Рыго́р Іва́навіч Кулі́к (, хутар Дуднікава, Палтаўская вобласць, Украіна — ) – савецкі военачальнік. Маршал Савецкага Саюза (1940). Герой Савецкага Саюза (1940).
Біяграфія
Скончыў ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1932). У арміі з 1912 г., удзельнік 1-й сусветнай і грамадзянскай войнаў. З мая 1937 г. начальнік артылерыйскага ўпраўлення РСЧА. З 1939 г. намеснік наркома абароны СССР і начальнік Галоўнага артылерыйскага ўпраўлення. Вызначыўся ў савецкага-фінскай вайне 1939 – 1944 гг.. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны прадстаўнік Стаўкі Галоўнага камандавання на Заходнем фронце, у раёне г. Беласток трапіў у акружэнне. Са жніўня 1941 г. камандуючы 54-й арміяй на Ленінградскім, потым на Варонежскім і Сцяпным франтах. У сакавіку 1942 г. за пралікі ў камандаванні войскамі паніжаны ў званні да генерал-маёра. Пасля 1944 г. намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення фарміравання і камплектавання войск РСЧА, намеснік камандуючага войскамі Прыволжскай ваеннай акругі. З 1946 г. у адстаўцы. 11 студзеня 1947 г. арыштаваны па лжывым абвінавачанні ў «антысавецкай варожай дзейнасці». Расстраляны паводле прыгавору ваеннай калегіі Вярхоўнага суда СССР. У красавіку 1956 г. рэабілітаваны. У 1957 г. пасмяротна адноўлены ў званні Маршала Савецкага Саюза.
Галіна Уладзіміраўна Ласкавая
Галіна Уладзіміраўна Ласкавая (, Менск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працавала ў Омску, з 1964 года — старэйшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце, з 1981 года — галоўны спецыяліст аддзела экспертызы ў Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывала ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): будынкі інстытута культуры (1977), музычнага вучылішча імя Глінкі (1970-я гг.), Міжгаліновага інстытута павышэння кваліфікацыі кіруючых працаўнікоў народнай гаспадаркі па вул. Маскоўскай (1979—1980), Міжнародны выставачны комплекс (1983—1988, з Л. В. Маскалевічам), серыя буйнапанэльных жылых дамоў у Мінску.
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Віктарам Ласкавым.
Навінкі (Валожынскі раён)
Наві́нкі (, Новинки) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Іван Лабза
Іван Лабза — майстар разьбярнай і сталярнай справы XVII ст. Паходзіў з Беларусі. Працаваў у Аружэйнай палаце Маскоўскага Крамля, дзе разам з іншымі майстрамі-беларусамі рабіў ківоты, крэслы і іншыя рэчы для царскага дома. У 1683 г. прымаў удзел ва ўстаноўцы іканастаса ў царкве Данскога манастыра ў Маскве.
Фрыдэберт Туглас
Фрыдэберт Туглас, да 1923 — Фрыдэберт Міхкельсан (Friedebert Tuglas;, мыза Ах’я, Ліфляндская губерня цяпер Пылвамаа — , ) — эстонскі , , , мастацтвазнавец, літаратуразнавец. Член-карэспандэнт Акадэміі навук ЭССР.
Творчасць
Літаратурную дзейнасць пачаў у гімназіі. Вершы і навелы эміграцыйнага перыяду ўвайшлі ў кнігі «Удваіх» (1908), «Пясочны гадзіннік» (1913), «Вечаровае неба» (1913), «Лёс» (1917). У 1915 годзе выйшаў яго першы раман «Фелікс Ормусан». Пасля вяртання ў Эстонію, з друку выходзяць новыя зборнікі навел «Дух прыгнёту» (1920), «Вандраванне душ» (1925), падарожныя нататкі «Падарожжа ў Паўночную Афрыку» (у 3-х тамах, 1928—1930), гісторыка-літаратурныя працы «Юхан Ліў» (1927), «Эстонскае літаратурнае таварыства» (1932), шэраг эсэ і артыкулаў. У 1937 годзе выходзіць раман «Малы Ілімар», па ўспамінах маленства. У пасляваенны перыяд Ф. Тугласам былі напісаныя толькі некалькі навел, апублікаваныя дзённікавыя нататкі пра літаратуру і мастацтва «Маргіналіі» (1966).
Прызнанне
Народны пісьменнік Эстоніі (1946).
Беларускія пераклады
На беларускую мову паасобныя творы Ф. Тугласа перакладалі Ян Скрыган і Сяргей Шупа.
Леў Пятровіч Мацкевіч
Леў Пятровіч Мацке́віч (,  — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны будаўнік БССР (1963).
Біяграфія
Скончыў у 1923 годзе Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, у 1930 годзе Маскоўскі межавы інстытут, ў 1936 — Маскоўскі архітэктурны інстытут. Працаваў землеўпарадчыкам у Маскве, Растове-на-Доне. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. 3 1945 на Беларусі: у 1945—1948 гадах намеснік начальніка Упраўлення па справах архітэктуры пры СМ БССР у Мінску, з 1948 года галоўны архітэктар Мінска і нач. Упраўлення па справах будаўніцтва і архітэктуры Мінгарвыканкама. 3 1962 года выкладчык кафедры архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута, дацэнт.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1945 года. З 1958 па 1961 г. — старшыня праўлення СА БССР. Член КПСС з 1948 года.
Творчасць
Асноўныя работы: генплан Масквы (1935, у сааўтарстве), праекты забудовы 1-й Мяшчанскай вуліцы і плошчаў Яраслаўскай і Краснаваротскай (1937—1939, кіраўнік брыгады), адміністрацыйнага будынка інстытута «Электрахіммет» (1936—1937, у сааўт.) у Маскве; генплан цэнтральнай сядзібы саўгаса «Культура» Разанскай вобласці (1940—1941), генпланы Оршы (1946), Полацка (1946—1947); праекты забудовы плошчаў Леніна (цяпер пл. Незалежнасці; 1947) і Я. Коласа (1947—1951), праспекта Ленінскага (1947—1951), забудовы праспекта Машэрава (1954), вул. Маскоўскай (1948), Казлова (1955), Цэнтральнай пл. (цяпер пл. Кастрычніцкая; 1950—1955), праекты дэталёвай планіроўкі Мінска (да 2000 года), забудовы 2 кварталаў па вул. Даўгабродскай (1954—1955, усе ў сааўтарстве) у Мінску. У 1958—1961 гадах старшыня праўлення Саюза архітэктараў Беларусі.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі (1945), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1949), медалямі.
Бераг (артылерыйскі комплекс)
А-222 «Бераг» — савецкі і расійскі берагавы самаходны артылерыйскі комплекс (артылерыйская сістэма берагавой абароны) калібра 130 мм, прызначаны для паразы малых і сярэдніх надводных караблёў, у тым ліку хуткаходных, з хуткасцю да 100 вузлоў (больш чым 180 км/г), на непасрэдных подступах да узбярэжжы — у прыліўных зонах, востраўных і шхерных раёнах, а таксама для паразы наземных мэтаў. Радыус выяўлення мэтаў да 30 км, радыус паразы да 23 км.
Гісторыя
Распрацоўка самаходнай артылерыйскай устаноўкі пачалася ў АКБ-2 (падраздзяленне завода «Барыкады») у 1976 годзе, у 1980 годзе тэхнічная дакументацыя на новы 130-мм берагавой самаходны АК А-222 «Бераг» была перададзена ў вытворчасць.
У 1988 годзе быў выпушчаны першы дасведчаны ўзор артылерыйскай ўстаноўкі, які быў накіраваны на выпрабаванні.
Апісанне
Да вартасцяў самаходнай артылерыйскай устаноўкі (САУ) адносяцца вялікі калібр, універсальнасць па мэтам і прымяняемых боепрыпасаў, магчымасць работы ў любых рэжымах, аж да цалкам аўтаматычных, высокая хуткастрэльнасць (да 12 стрэлаў у хвіліну).
Вылічальная сістэма карэктуе цэлеўказанне САУ у аўтаматычным рэжыме.
Склад
У склад комплексу «Бераг» уваходзяць ад чатырох да шасці самаходных артылерыйскіх установак калібра 130 мм, мабільны цэнтральны пост з сістэмай кіравання МР-195, а таксама адна—дзве машыны забеспячэння баявога дзяжурства, якія маюць крыніцы энергіі (два агрэгаты па 30 кВт), міні-сталовую, розныя дапаможныя абсталяванні і па адной 7,62-мм вежавай кулямётнай устаноўцы. Для ўсіх машын у якасці базы выкарыстоўваецца аўтамабіль падвышанай праходнасці МАЗ-543М з колавай формулай 8x8.
Віктар Міхаэліс
Віктар Міхаэліс — беларускі архітэктар першай паловы 19 ст. Прадстаўнік архітэктуры класіцызму.
Біяграфія
Лютэранін. Вучань Гродзенскага губернскага архітэктара К. В. Багеміле. У 1826—1849 гадах працаваў Гродзенскім губернскім архітэктарам.
Клэпачыў
Клэпачыў (Клепачі́в) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Жыдычынскай вясковай абшчыны.
Сабаніўка
Сабаніўка (Сабанівка) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Кутыбай
Кутыбай — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Шэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 356487300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 221 чалавек (111 мужчын і 110 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 74 чалавекі (38 мужчын і 36 жанчын).
Рэзалюцыі ЮНЕСКА аб эсперанта
Першае галасаванне
У пачатку 50-ых гадоў у Арганізацыю Аб'яднаных Нацый была накіравана петыцыя аб эсперанта, ад імя 492 грамадскіх арганізацый, у склад якіх уваходзілі больш чым за 15000000 членаў. Таксама петыцыю падпісалі амаль 900 эсперантыстаў з 76 краін. Далей яна была накіравана ў ЮНЕСКА. Акрамя петыцыі для прыняцця рэзалюцыі павінен быў існавць праект, які павінна была прапанаваць адна з краін-членаў ЮНЕСКА. Знайсці такую краіну, якая б прадставіла інтарэсы эсперанта выклікаўся тагачасны прэзідэнт Сусветнай асацыяцыі эсперанта Іва Лапена. Перад канферэнцыяй ён сустракаўся з прадстаўнікамі розных краін, некаторыя зацікавіліся рэзалюцыяй, але не ўзялі на сябе адказнасць прапанаваць праект рэзалюцыі.
Тым часам, у Мантэвідэа была арганізавана выстаўка прысвечаная эсперанта і звязаным з гэтай мовай міжнародным рухам. Выстаўку наведала спадарыня Вальярта зМексікі, якая была настолькі ўражана размовай з Іва Лапэннам, што змагла пераканаць свайго мужа, кіраўніка мексіканскай дэлегацыі, сустрэцца з кіраўнікамі Сусветнай асацыяцыі эсперантыстаў. Сустрэча адбылася, і спадар Вальярта згадзіўся прапанаваць у праграмную камісію праект рэзалюцыі аб эсперанта.
Пытанне аб эсперанта было ўнесена ў парадак дня канферэнцыі і вечарам 4 лістапада пачалося абмеркаванне. Але першае слова было дадзена прафесару Блінкенбергу з дацкай дэлегацыі, які раскрытыкаваў і высмяяў эсперанта. Ён між іншым заявіў, што «пры дапамозе штучнай мовы з'яўляецца магчымасць расказаць аб уругвайсім меню, але не аб літаратурных каштоўнасцях». Наступныя выступленні Лапена і ўругвайскага прадстаўніка дапамаглі змяніць склаўшаеся негатыўнае меркаванне аб эсперанта. У выніку за прапанаваную Мексікай рэзалюцыю прагаласавалі тры дэлегацыі, супраць — 23, устрымаліся 19.
Другое галасаванне
Тым часам, прадстаўнікі Сусветнай асацыяцыі эсперантыстаў звярнуліся за дапамогай да мясцовых эсперантыстаў, і разам яны склалі пісьмо пратэста, якое апублікавалі ў некаторых мясцовых газетах. У пісьме эсперантысты асудзілі вызываючыя паводзіны Блінкенберга. Газеты перадруковывалі пісмьо, дабаўляючы свае каментарыі. Інцыдзент з прамовай Бліненберга пераўтварыўся ў грамадскі скандал. Пад уплывам грамадскай думкі ўдзельнікі дэлегацый таксама сталі схіляцца на бок эсперантыстаў. Тым часам Лапэна падаў у праграмную камісію пратэст з патрабаваннем правесці паўторнае галасаванне. Копія пратэста была паслана ва ўсе дэлегацыі. Паўторны разгляд пытання аб эсперанта адбыўся 10 лістапада. Пасля аб'яўлення пытання спачатку выступіў прадстаўнік Мексікі. Потым брытанская дэлегацыія прапанавала нязнацныя змены ў тэксце, якія былі прыняты і адбылося галасаванне: 30 дэлегацый прагаласавалі за рэзалюцыю, 5 былі супраць і 17, у тым ліку дэлегацыя з СССР, устрымаліся.