cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галоўнае ўпраўленне ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама
Санкцыі
Новы кіраўнік ГУУС Мінскага гарвыканкама Міхаіл Грыб летам 2021 года быў уключаны ў санкцыйныя спісы ЕС, ЗША , Швейцарыі.
Жыткавіцкі сельсавет
Жы́ткавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — мястэчка Жыткавічы, пазней вёска Кажановічы.
Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жыткавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жыткавіцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Жыткавіцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя далучана да Руднянскага сельсавета.
Яўсебій Лапацінскі
Яўсебій Мар’ян Лапацінскі (Euzebiusz Łopaciński; 1882—1961) — архівіст.
Біяграфія
Паходзіў з каталіцкага шляхецкага роду Лапацінскіх герба «Любіч». Сын юрыста і дзяржаўнага дзеяча Станіслава Лапацінскага і Тэклі з Борхаў. Яўсебій Мар’ян Ян Станіслаў Лапацінскі нарадзіўся 1 сакавіка 1882 года ў Кіеве, дзе ў тыя часы яго бацька займаўся адвакацкай дзейнасцю. У сямейным і сяброўскім коле Яўсебія звалі «Зібі», а сам ён часам падпісваўся «Ananke», «E.L.».
Пасля заканчэння класічнай гімназіі ў Рызе Яўсебій паступіў вольным слухачом на гуманітарны факультэт Ягелонскага ўніверсітэта, дзе цалкам паглыбіўся ў любімую з дзяцінства гісторыю. Правучыўся там нядоўга, з 1903 па 1904 год, пазней працягнуў адукацыю ў Дорпаце, але не скончыў. У пачатку 1905 года ў Інфлянтах пачаліся і паўстаўшыя латышы «пачалі паліць замкі баронаў, а саміх баронаў забіваць». Таму бацька адправіў сына падалей ад бяды ў Вільню.
Захапленне гісторыяй праявілася ў Яўсебія рана і вельмі здзіўляла сямейнае кола. Людміла Хмялеўская ў сваёй кнізе пра род Лапацінскіх прыводзіць два сведчанні :
У 1905 годзе пазнаёміўся з 18-гадовай Ядвігай Аленай Марыяй Патвароўскай. Заручыны адбыліся на новы год у Балценіках. А праз год, 6 чэрвеня 1906 года пабраліся шлюбам у Кафедральным касцёле Святога Станіслава і Святога Уладзіслава, у бакавой капэле Святога Казіміра, у прысутнасці вялікай колькасці сваякоў і сяброў. Аднак у пазней знойдзенай метрыцы напісана, што шлюб адбыўся ў касцёле Святога Духа. Сведкамі на шлюбе ў маладых выступілі Аляксандр Горват, князь Юльян Пузына, Уладзіслаў Цеханавецкі, Антон і Геранім Кеневічы (родныя дзядзькі Ядвігі). Бацькамі Ядвігі былі прадстаўнікі старых родаў з усходняй Беларусі Ксаверы Патвароўскі і Клацільда Кеневіч, парафіяне Петрыкаўскага касцёла. Дзед Клацільды Геранім Антонавіч Кеневіч (1796—1884) быў харужым Мазырскага павета, а бацька яго жонкі Кацярыны Ігнат Тадэвушавіч Горват пэўны час займаў пасаду мазырскага гродскага суддзі.
Антон Кеневіч у сваіх успамінах апісаў шлюб Лапацінскіх, а таксама дадаў перасцярогу, якая спраўдзілася. Шлюб маладым даваў тагачасны віленскі біскуп Эдвард Роп, будучы магілёўскі мітрапаліт і сваяк Лапацінскіх. Бацька Антона быў гэтаму не рады і сцвярджаў, што ведае некалькі сям’яў, якія паблаславілі да шчаслівага сужэнства біскупы. Усе яны былі нешчаслівымі, а некаторыя нават распаліся. Маладыя перабраліся ў стары палац у Лявонпалі, які адмыслова для сям’і сына аднавіў Станіслаў Лапацінскі. Сядзіба, пабудаваная ў XVIII стагоддзі на высокім беразе Дзвіны, доўгі час была нежылая. У якасці помсты за ўдзел дзеда Ігната ў паўстанні яе спалілі расійскія казакі. Каб будынак не прыйшоў у непатрэбны стан яго наноў пакрылі дахам, але ніхто там не жыў.
Але перад тым як асесці ў родавым маёнтку Яўсебій з жонкай адправіліся ў вандроўку па Еўропе, нейкі час прабавілі ў Швейцарыі, у Халанеўскіх, сваякоў Борхаў.
Неўзабаве пасля нараджэння ў 1907 годзе дачкі Тэклі, каля 1911 года, Яўсебій пакінуў сям’ю і адправіўся ў даволі працяглае турнэ па Еўропе з жанчынай, якая прыглядала за яго дачкой. Сваякі выказвалі думку, што, магчыма, тут не абыйшлося без «майстра інтрыгі» — каханай ягонага бацькі Станіслава Лапацінскага, ахмістрыні Юзэфы. Яўсебій быў у Францыі, Швейцарыі і Італіі, дзе замацоўваў тэарэтычныя веды, атрыманыя падчас вучобы.
Каля 1911 года Яўсебій Лапацінскі прыехаў у Варшаву і паступіў на працу ў аддзел рукапісаў бібліятэкі Красіньскіх. У гэты час малады гісторык-архівіст распачаў збор сваёй уласнай калекцыі медалёў, малюнкаў і карцін, навукова-дакументальных матэрыялаў, якая па стане на 1914 год ацэньвалася як «велізарная», але была цалкам страчана ў час Першай сусветнай вайны. Сам Лапацінскі часы вайны перачакаў у Пецярбургу.
У 1918 годзе гісторык вяртаецца ў Вільню, дзе застае карціну татальнага хаосу ў архіўнай справе. Царскія ўлады падчас эвакуацыі з Вільні вывезлі за горад частку найстаражытных дакументаў, а рэшту, не маючы часу займацца паперамі, скінулі ў некалькі віленскіх двароў. Вацлаў Студніцкі, былы дырэктар віленскага гарадскога архіва, і Яўсебій Лапацінскі аператыўна наладзілі ратаўнічыя працы і не далі гэтым дакументам знікнуць без следу або разбегчыся па прыватных зборах. Савецка-польская вайна прымусіла яго ізноў з’ехаць, цягам 1921—1922 гадоў ёх вандраваў ад Торуня да Брацлаўшчыны. Працаваць давялось перакладчыкам, войтам, кіраўніком камітэта асветы і інш.
Вярнуўшыся ў Вільню Яўсебій Лапацінскі займаў да да 1927 года пасаду віцэ-дырэктара Дзяржаўнага архіва. Гэта быў перыяд напружанай архіўнай працы, збораў матэрыялаў па гісторыі Вільні, Вялікага Княства Літоўскага. Асобае месца ў гэтых пошуках занялі раскіданыя па розных архівах і зборах звесткі, датычныя вялікалітоўскіх мастакоў, скульптараў, рамеснікаў і іншых творчых асобаў.
У 1931 годзе Яўсебій Лапацінскі, ужо дасведчаны архівіст, раптоўна зацікавіўся продкамі паэта-земляка Адама Міцкевіча. Яго публікацыі ў такіх папулярных выданнях — «Słowo», «Kurjer Wileński», якія друкаваліся ў 1931—1933 гадах, мелі сенсацыйны характар. Па-першае, на падставе некалькіх знойдзеных дакументаў, Лапацінскаму ўдалося абвергнуць міф паходжання маці паэта Барбары Маеўскай ад нейкіх габрэяў-франкістаў, прыняўшых хрост. Лапацінскі давёў, што Маеўская паходзіла са старога наваградскага роду, які карыстаўся гербам «Стары конь». Узбуджаныя прыхільнікі «франкізма» не пакінулі публікацыю без увагі, нападаючы на гісторыка з абразамі. Па-другое, у адной з публікацый Яўсебій Лапацінскі распавёў пра трагічную гісторыю, якая здарылася з бацькамі прабабкі Міцкевіча Лешчылоўскай. За «апастазію» і «бігамію» (дваяжэнства) яе бацьку, Яна Лешчылоўскага па прысуду Галоўнага Трыбунала ВКЛ кат абезгаловіў у Новагародку. Па-трэцяе, архівіст раскрыў не самыя прыемныя старонкі «чытанкі» пра саміх Міцкевічаў, паказаўшы, што продкі паэта былі арганічнай часткай цёмнай масы дробнай шляхты Вялікага Княства. Змагаючыся за сваё становішча яна ашуквала, удзельнічала ў наездах, або сама цярпела ад іх, гінула ў фальваркавых міжусобіцах, ці ў выніку вулічных наваградскіх боек. Такія факты, асабліва ў міжваеннай Польшчы, не маглі спрыяць папулярызацыі знаходак Лапацінскага. Як у тыя часы пісаў вядомы публіцыст Тадэвуш Бой-Жаленскі, клопатам сына паэта Уладзіслава і шмат каго яшчэ, Міцкевіч «пераўтварыўся» ў ХХ стагоддзі ў «недатыкальнае божышча», «нацыянальнага прарока».
У 1936 годзе ў Вільні выйшла кніга Антона Мілера «Teatr polski i muzyka na Litwie», наклад якой прысвячаўся памяці Станіслава і Тэклі з Борхаў Лапацінскіх, і быў прафінансаваны іх сынам Яўсебіем Лапацінскім. У прадмове аўтар выказаў падзяку Лапацінскаму за знаходку ў віленскіх архівах неверагоднай каштоўнасці дакументаў, якія паходзілі з тайнай канцылярыі віленскіх генерал-губернатараў і датычыліся да стаўлення акупацыйных улад да тэатра ў былым ВКЛ.
У 1945 годзе Лапацінскі перабраўся з СССР у Польшчу, дзе працягваў займацца архіўнай справай. У гэты час яго асноўныя працы былі прысвечаны гісторыі мастацтва Польшчы. Ён супрацоўнічаў з такімі варшаўскімі ўстановамі, як, Упраўленне ўрбаністыкі і архітэктуры ПАН і Камісія па даследаванні старой Варшавы. Сваёй добразычлівасцю, ведамі і дапамогай Яўсебій Лапацінскі заслужыў вялікію пашану ў навуковым асяродку новай радзімы.
Памёр 19 красавіка 1961 года. Пахаваны на варшаўскіх Павонзках.
У варшаўскім Нацыянальным цэнтры даследаванняў і дакументацыі помнікаў (KOBiDZ) захоўваецца 120 тэчак з матэрыяламі архівіста, якія вядомы як «Teki Lopacinskiego». У адной з іх захоўваецца рукапіс «Dzwony na Litwie» («Званы на Літве»), у якім апісаны званы, якія знаходзіліся ў касцёлах Гродзенскай, Мінскай, Віленскай, Сувальскай і Ковенскай губерняў. У спіс дададзены і званы, якія пасля 1923 года СССР перадаў Польшчы. Верагодна, гаворка вядзецца пра званы з тэрыторыі Усходняй Беларусі (БССР). Родавы архіў Лапацінскіх захоўваецца ў Вільні, дзе яго пакінуў перад ад’ездам сам Яўсебій Лапацінскі.
Сям’я
У першым шлюбе з Ядвігай з Патвароўскіх (1885—1963), дачкой Ксаверыя Патвароўскага (1858—1887) і Клацільды з Кеневічаў (1863—1919) меў адзіную дачку Тэклю (1907—2004). Тэкля пабралася шлюбам з Францішкам Ксаверыем Якса-Канарскім (1913—1945).
З 1933 года ў другім шлюбе з Аляксандрай Чалушчанка (?1900-1983).
Нікабарскія астравы
Нікаба́рскія астравы (Nicobar Islands) — архіпелаг з 19 астравоў у Індыйскім акіяне, паміж Бенгальскім залівам і Андаманскім морам. Частка саюзнай тэрыторыі Індыі Андаманскія і Нікабарскія астравы. Плошча 1841 км². Насельніцтва (2011 г.) — 36 819 чал., значную частку складаюць карэнныя нікабарцы.
Геаграфія і прырода
Нікабарскія астравы з'яўляюцца часткай астраўной дугі, якая ўзнікла ў выніку сутыкнення геалагічных пліт Інда-Аўстралійскай і Еўразійскай. Гэта даволі сейсманебяспечны рэгіён. Буйныя астравы ўяўляюць сабою вяршыні падводнага хрыбта, у той час як самыя малыя ўтварыліся дзякуючы каралам. Найбольшы востраў Вялікі Нікабар займае плошчу 1045,1 км².
Клімат субэкватарыяльны і трапічны мусонны. Штогадовая сярэдняя тэмпература вагаецца ад 22 да 30° C. Штогадовыя ападкі складаюць 3000 - 3800 мм, прычым большасць прыходзіцца на сезон мусонаў (летні перыяд).
Нікабарскія астравы вылучаюцца ў самастойны экарэгіён. Флора сушы падзяляецца на арэалы прыбярэжных мангравых лясоў і ўнутраных вечназялёных і лістападных трапічных і субтрапічных лясоў. На некаторых астравах маюцца шырокія лугі, якія ўзніклі хутчэй за ўсё ў выніку ўмяшання чалавека.
У адрозненні ад суседніх Андаманскіх астравоў, Нікабарскія астравы не былі злучаны ў мінулым з мацерыком. Мясцовая прырода развівалася ізалявана, што прывяло да адноснай беднасці фаўны і з'яўлення шматлікіх эндэмічных відаў птушак. Сустракаюцца таксама пацукі, яшчаркі, казуркі.
Гісторыя
Мяркуецца, што першыя людзі, якія з'явіліся на Нікабарскіх астравах у каменным - жалезным вяках дзвюмя міграцыйнымі хвалямі і з Паўднёва-Усходняй Азіі, у выніку, склалі супольнасць нікабарцаў.
З пачатку нашай эры Нікабарскія астравы былі прамежкавым пунктам спынення гандлёвых караблёў паміж Індыяй і Зондскім архіпелагам. Пра іх існаванне паведамлялі Пталемей і Марка Пола. Сучасная назва ўзнікла ў выніку скажэння дравідыйскай назвы "Голыя людзі", як гандляры называлі мясцовых тубыльцаў. З XVI ст. астравы ўключалісь у склад розных індыйскіх дзяржаў, але рэчаіснага кантролю яны тут не мелі.
У 1869 г. анэксаваны Вялікабрытаніяй. У 1872 г. адміністрацыйна аб'яднаны разам з Андаманскімі астравамі. У 1942 - 1945 гг. акупаваны Японіяй.
У 1947 г. увайшлі ў склад Індыі.
Нікабарскія астравы моцна пацярпелі падчас цунамі 2004 г.
Насельніцтва
Гл. Нікабарцы
Мсцівоеў (гміна)
Мсціво́еў (Mściwojów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Яворскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мсцівоеве. Плошча гміны складае 71,83 км². Станам на 2004 год у гміне Мсцівоеў пражывалі 4062 чалавекі, шчыльнасць — 56,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Абухіў
Абу́хаў ці Абу́хіў (Обухів) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Абухіўскага раёна і гарадской грамады. Плошча — 24,2 км². Насельніцтва — 33,237 чал. (01.01.2017).
Пленум Цэнтральнага камітэта КПБ
Пле́нум Цэнтра́льнага камітэ́та Камуністы́чнай па́ртыі Белару́сі — пасяджэнне абраных з'ездам КПБ членаў і кандыдатаў у члены ЦК КПБ; орган калектыўнага кіраўніцтва.
Згодна са Статутам КПСС склікаўся не радзей за адзін раз у чатыры месяцы. Выбіраў Бюро і сакратароў ЦК, зацвярджаў старшыню Партыйнай камісіі, загадчыкаў аддзеламі ЦК, рэдактараў партыйных газет і часопісаў.
Бібона
Бібона (Bibbona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ліворна.
Насельніцтва складае 3211 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 49 чал./км². Займае плошчу 66 км². Паштовы індэкс — 57020. Тэлефонны код — 0586.
Заступнікам населенага пункта лічыцца апостал Варфаламей.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ямпальскі сельсавет
Я́мпальскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Ямпаль.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бязуеўскага сельсавета.
Грэбінкы
Грабёнкі  ці Грэбінкы — пасёлак гарадскога тыпу ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці. Насельніцтва 5 705 жыхароў (2016). Заснаваны ў 1612 годзе. Сяло Грабёнкі было валасным цэнтрам Грабёнкаўской воласці Васількаўскага павета Кіеўскай губерні. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1958 года. Свята-Пакроўская царква.
Маякоўская (станцыя метро, Масква)
«Маякоўская» (Маяко́вская) — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Адкрыта 11 верасня 1938 года ў складзе ўчастка «Плошча Свярдлова» (цяпер «Тэатральная») — «Сокал». Калонная трохскляпеністая станцыя глыбокага залажэння з адной астраўной платформай.
IC 1897
IC 1897 — галактыка тыпу SB? (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Людовік II Ягелончык
Людовік II, таксама Лаяш II (Ludvík Jagellonský, II. Lajos, Ludvík II. Jagelović;, , Чэхія — , , Венгрыя) — апошні кароль Чэхіі і Венгрыі з 1516 года, з дынастыі Ягелонаў. Загінуў у Мохацкай бітве.
Біяграфія
Яго бацька заручыў яго яшчэ перад нараджэннем. 22 ліпеня 1515 года ў Вене ў саборы Святога Стэфана адбылося падвойнае вяселле яго і яго сястры Ганны з аўстрыйскімі прынцэсай (Марыя Аўстрыйская) і прынцам (Фердынанд — будучы імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі).
У студзені 1522 года ён быў абвешчаны паўналетнім і быў каранаваны ў Секешфехервары. Краіна, якую ён прыняў, была саслаблена міжусобіцамі. Нягледзячы на дапамогу сваёй разумнай і палітычна адоранай жонкі, Лаяшу не атрымалася арганізаваць адпор турэцкай экспансіі Сулеймана Пышнага. Ён загінуў у бітве пры Мохачы, а яго рэшткі былі знойдзены толькі праз два месяцы.
Антанова (Талачынскі раён)
Антано́ва (, Антоново) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слаўнаўскага сельсавета.
Красноў
Красноў — прозвішча.
Сяргей Пятровіч Ляховіч
Сяргей Пятровіч Ляховіч (нар., ) — беларускі баксёр-прафесіянал, які выступае ў цяжкай вагавой катэгорыі. Чэмпіён свету па версіі WBO (2006).
Біяграфія
У чэрвені 2002 года Ляховіч прайграў накаўтам ў 9-м раўндзе Морысу Харысу.
У снежні 2004 года ён перамог па ачках Дамініка Гуіна.
У красавіку 2006 года Ляховіч перамог па ачках чэмпіёна свету ў цяжкай вазе па версіі WBO Леймана Брустэра.
У лістападзе 2006 года Сяргей Ляховіч на апошняй секундзе апошняга раунда прайграў накаўтам Шэнану Брыгсу.
У лютым 2008 года ён прайграў па ачках ў элімінатары Мікалаю Валуеву.
Дзмітрый Сяргеевіч Меражкоўскі
Д. С. Меражкоўскі яскравы прадстаўнік Срэбранага веку і адзін з заснавальнікаў расійскага сімвалізму, заснавапаложнік новага для расійскай літаратуры жанра гістарыясофскага раману, адзін з піянераў рэлігійна-філасофскага падыходу да аналізу літаратуры, выбітны эсэіст і літаратурны крытык. Меражкоўскі (пачынаючы з 1914 года, калі яго кандыдатуру высунуў акадэмік Нестар Катлярэўскі) неаднакротна прэтэндаваў на суісканне Нобелеўскай прэміі па літаратуры, быў блізкі да яе ў 1933 годзе (калі лаўрэатам стаў Іван Бунін).
Беларускі нацыяналізм
Як палітычны рух беларускі нацыяналізм імкнецца да абароны інтарэсаў тытульнай нацыі ў адносінах з дзяржаўнай уладай: абарона беларускай мовы, звяртанне ўвагі на яе прыніжэнне з боку дзяржаўнай улады, прыняцце ў якасці дзяржаўных сімвалаў гістарычных бел-чырвона-белага сцяга і герба «Пагоня» , развіццё беларускай нацыянальнай самасвядомасці.
Сімволіка беларускага нацыяналізму грунтуецца на старажытным гербе «Пагоня» (ХIII ст.), і бел-чырвона-белым сцягу (распрацаваны Клаўдзіем Дуж-Душэўскім у 1917 годзе). Беларускія нацыяналісты карыстаюцца лозунгам-клічам: «Жыве Беларусь!», і зваротным адказам: «Жыве вечна!». Музычным спевам беларускіх нацыяналістаў з’яляюцца гімн «Пагоня» і духоўны гімн «Магутны Божа».
Гісторычныя перадумовы
Гістарычны падмурак беларускага нацыяналізму: фарміраванне беларускай дзяржаўнасці з Полацкага княства, гістарычная спадчына Вялікага Княства Літоўскага, Паўстанне 1863-1864 гадоў (звяртаецца ўвага на дзейнасць Кастуся Каліноўскага), абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі (1918), дзейнасць Беларускага народнага фронту «Адраджэньне» (1988), дзейнасць партыі БНФ
Ліцвінства
Ліцвінства — філасофска-палітычная плынь у Беларусі, якая грунтуе гісторыю сваёй дзяржавы на спадчыне Вялікага Княства Літоўскага. Галоўная ідэя ідэолагаў ліцвінства палягае ў вяртанні этноніма «ліцвіны» ва ўжытак у дачыненні да цяперашніх беларусаў. Этнонім «ліцвіны», а разам з ім і назва краіны «Літва», супрацьпастаўляюцца этноніму «беларусы» ды назве краіны «Беларусь», бо апошнія прызнаюцца за каланіяльныя перажыткі мінуўшчыны, якімі спрабавалі знішчыць самасвядомасць ліцвінаў.
Нацыянал-анархізм
Нацыянал-анархізм у Беларусі — з’ява новая. Да арганізацый, якія прытрымліваюцца гэтай ідэалогіі, адносіцца «Пошуг», які ўважае за сваю ідэалогію «этна-анархізм». Арганізацыя была заснаваная ў канцы 2012 года або ў 2013 годзе. Упершыню арганізацыя атрымала шырокую вядомасць у 2014 годзе дзякуючы відэа, на якім невядомыя здзіраюць з майкі хлопца надпіс «Я рускі» (Я русский). Этна-анархісты з «Пошугу» выступаюць супраць «культурнага генацыду», які вядзе «да акупацыі ўсходняй імперыяй». Таксама арганізацыя прапануе не плаціць падаткі і штрафы, хаваць справаздачнасць аб эканамічнай дзейнасці, актыўна ўдзельнічаць у шэрым і чорным рынках. Арганізацыя таксама стаіць на экацэнтрычных пазіцыях, таму ейныя сябры з’яўляюцца веганамі ды вегетарыянцамі.
1930-я
Партыя беларускіх нацыянал-сацыялістаў была ўтвораная ў Вільні ў 1933 годзе. Яе ідэолагамі сталі вядомыя беларускія дзеячы: Фабіян Акінчыц, Уладзіслаў Казлоўскі, Альбін Стаповіч, Лявон Дубейкаўскі. Быў таксама заснаваны часопіс «Новы Шлях». Вялікі ўплыў на развіццё беларускай нацыянал-сацыялістычнай думкі мела папулярная ў Еўропе, асабліва ў Германіі, нацыянал-сацыялістычная ідэя, заснаваная на нацыяналізме і антысемітызме.
Спалучэнне нацыянальнай ідэі з сацыялістычнай бачылася як галоўная ўмова аб’яднання і незалежнасці беларускага народа. Будучы адначасна нацыяналістамі і сацыялістамі, беларускія нацыянал-сацыялісты выпрацавалі адпаведную канцэпцыю беларускай дзяржаўнасці і яе ладу.
Беларускі нацыяналізм патрэбны быў як супраціўленне палітыцы паланізацыі і русіфікацыі. Сацыялістычныя погляды вынікалі з крытыкі марксізму, гаспадаркі і палітыкі ў Савецкім Саюзе. Крытыкуючы марксізм, беларускія нацыянал-сацыялісты ставілі яму ў віну ідэю дыктатуры пралетарыяту як зусім не прыдатную ў беларускім, збольшага аграрным, грамадстве. Лічылі, што асновай гаспадаркі павінныя быць кааператывы. Адкідалі марксізм, даказваючы, што кожная нацыя мае свае асаблівасці, і сацыялістычная ідэя мусіць з імі лічыцца. Крытыкуючы сацыялістычнае будаўніцтва ў савецкіх вёсках (калектывізацыю, непісьменнасць старшыняў калгасаў), сацыялістычны лад на вёсцы ўяўлялі як такі стан, пры якім сяляне пазбыліся б усялякай эксплуатацыі, ці то буржуазнай, ці пралетарскай.
Галоўныя вехі беларускага нацыянал-сацыялізму зводзіліся да змагання за незалежнасць і паляпшэнне жыцця, за дабрабыт усяго беларускага народа. Найбольш шкодным для беларусаў лічыўся інтэрнацыяналізм (міжнародны сацыялізм). У ім бачылі пагрозу для самастойнага існавання народаў, асабліва тых, якія мелі нізкую нацыянальную свядомасць.
Галоўнымі лозунгам беларускай нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі было: «Супраць чужога і свайго капіталізму — свой сацыялізм, супраць чужога нацыяналізму — свой нацыяналізм».
Асаблівае месца нацыянал-сацыялісты ў сваёй ідэалогіі адводзілі яўрэям — лічылі іх галоўнымі віноўнікамі эканамічнага заняпаду беларусаў. Палякаў абвінавачвалі ў паланізацыі, а рускіх — у русіфікацыі беларускага народу.
1990-я
У 1994 годзе ў Беларусі была заснаваная беларуская рэгіянальная арганізацыя РНА. Арганізацыя мела прарасійскі характар, прытрымлівалася рускага нацыяналізму і ідэі трыадзінства. Назіральнікі адзначаюць, што пасля смерці ў 2000 годзе тагачаснага лідара беларускага філіяла РНА Самойлава арганізацыя заняпала. Паводле незалежных крыніц, на 2007 год у РНА было ўсяго 20 сяброў.
У 1995 годзе быў заснаваны гурт «Apraxia». Паводле заявы лідара гурту ў інтэрв’ю аднаму з правых часопісаў, «Apraxia» (з 2003 пад назвай «Молат») да ўзнікнення гурту «Оскал» з Віцебска (прыкладна ў 2005) з’яўляўся адзіным гуртом з Беларусі, які адкрыта і канкрэтна заявіў пра прыналежнасць да нацыянал-сацыялістычнага руху.
2000-я
У 2002 годзе ў Мінску быў створаны НСБМ-гурт «P.D. SS. Totenkopf». Асноўнай тэматыкай песень гурту з’яўляецца антысемітызм ды нацыяналізм. У тым жа 2002 годзе быў заснаваны РСК-гурт «Камаедзіца». Удзельнікі «Камаедзіцы» ўважаюць сябе за нацыянал-сацыялістаў, прытрымліваюцца антыхрысціянскіх пазіцый, падтрымліваюць ідэі трыадзінства (аб’яднання народаў Украіны, Расіі ды Беларусі, лічачы іх за адзін народ).
У лістападзе 2005 года была створаная ультраправая арганізацыя скінхэдаў «Белай Воля». Для яе ідэалогіі ўласцівыя папулізм, а таксама спекуляцыя на тэмы сацыяльных праблем — ад нелегальнай міграцыі да падзення ўзроўню нараджальнасці. Натхняльнікі «Белай Волі» вызначылі некалькі патэнцыйных пагроз для беларускага грамадства: транснацыянальныя карпарацыі, расійскія алігархі, лібералізм. Арганізацыя цалкам заняпала ўжо ў 2010 годзе.
2010-я
У 2010-я было створана некалькі НСБМ-гуртоў: «Wehrwolf» (2011), «Dies Nefastus» (2012), «Ulvkros» (2015).
Падзеі
Святкаванне 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. Войскі Вялікага Княства Літоўскага на чале з Вітаўтам разам з войскамі Польскай Кароны ўчынілі разгром нямецкіх рыцараў Тэўтонскага ордэна ў Грунвальдскай бітве ў 1410 годзе, што паклала канец гегемоніі ордэна і змяніла геапалітычнае становішча Вялікага Княства Літоўскага.
500 гадоў бітвы пад Оршай у 2014 годзе. Бітва 8 верасня 1514 года ў час маскоўска-літоўскай вайны (1512—1522) паміж войскамі Вялікага Княства Літоўскага і Вялікага княства Маскоўскага.
У Беларусі 8 верасня ў якасці Дня беларускай вайсковай славы неафіцыйна пачалі адзначаць яшчэ за часамі Перабудовы. А ў гадавіну перамогі 8 верасня 1992 года на плошчы Незалежнасці 12 беларускіх афіцэраў і каля 3000 салдат запасу ўрачыста прысягнулі на вернасць свайму народу і Айчыне. У прыняцці прысягі прымалі ўдзел і палітычныя дзеячы Беларускага Народнага Фронту. Побач стаялі знакаміты пісьменнік Васіль Быкаў, Зянон Пазняк і Анатоль Грыцкевіч.
Штогод адзначаюцца Дзяды (Курапаты), Дзень Волі, Чарнобыльскі шлях і Ноч растраляных паэтаў.
Палітычны стан
Беларускі нацыяналізм праяўляецца не як этнічны, а як грамадзянскі нацыяналізм.
У сучасных умовах у Беларусі існуе шэраг арганізацый з ідэалагічнай асновай беларускага нацыяналізму, у тым ліку Партыя БНФ, Кансерватыўна-Хрысціянская партыя — БНФ, Малады фронт і іншыя. Таксама ёсць шэраг арганізацый у беларусаў замежжа. У канцы 1980-х і пачатку 1990-х гадоў бачным дзеячам беларускага нацыяналізму быў Зянон Пазняк, які з 1996 года знаходзіцца ў эміграцыі.
Беларускі нацыяналізм таксама гістарычна можа быць злучаны з праявамі русафобіі. Пасля пачатку вайны на ўсходзе Украіны ў 2014 годзе шэраг беларускіх нацыяналістаў ваявалі разам з украінскімі ўрадавымі войскамі  Помнік беларусам, якія загінулі за Украіну быў адкрыты 28 сакавіка 2016 года ў сталіцы Украіны Кіеве.
Нацыяналізм меў папулярнасць у пачатку 1990-х гадоў на хвалі крызісу камуністычнай ідэалогіі і эканамічнага крызісу ў краіне, пасля Еўрамайдана ва Украіне (2014), пасля жніўня 2020 года.
Мова
Значная частка беларускіх нацыяналістаў у пісьме выкарыстоўвае беларускую моўную норму, распрацаваную Браніславам Тарашкевічам у 1918 годзе, т. зв. «тарашкевіцы», у меншым памеры, найчасцей беларусамі замежжа, «лацінку» (гл. беларускі лацінскі алфавіт) — варыянт запісу беларускай мовы лацінскім алфавітам.
Старабарысаў
Старабары́саў (, Староборисов) — аграгарадок у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 2 км у напрамку на поўнач ад горада Барысаў, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Барысаў, за 75 км ад Мінска, на аўтамабільнай дарозе Барысаў—Зембін.
Гістарычныя і памятныя мясціны
Захаваліся гарадзішча і селішча, дзе ў XII—XIII стагоддзях размяшчаўся пасад старажытнага Барысава.
Шушанскае
Насельніцтва — 16 846 чал. (2016).
У Шушанскім адбывалку ссылку дзекабрысты, палкоўнік-інжынер Пётр Іванавіч Фаленберг і паручнік Аляксандр Піліпавіч Фралоў. У 1860 годзе ў Шушанскім адбываў ссылку М. В. Петрашэўскі.
Віктар Юр’евіч Сотнікаў
Віктар Сотнікаў (нар., Рубель) — беларускі футбаліст, абаронца барысаўскага БАТЭ.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у Столінскім раёне, а летам 2014 года далучыўся да акадэміі салігорскага «Шахцёра», з 2018 года пачаў гуляць за дубль клуба. Дэбютаваў у асноўнай камандзе 29 ліпеня 2018 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Чысці» (11:0), дзе адгуляў другі тайм. Да сезона 2020 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 25 красавіка 2020 года, выйшаўшы на замену ў канцы матча з брэсцкім «Дынама» (2:0).
У сезоне 2021 стаў часам з’яўляцца ў стартавым складзе каманды, а ў 2022 годзе выхадзіў на замену. У ліпені 2022 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ, падпісаўшы кантракт да канца 2024 года. У барысаўскім клубе стаў выкарыстоўвацца на пазіцыі абаронцы.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2019 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
4 верасня 2020 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы першы тайм адборачнага матча чэмпіянату Еўропы супраць Нідэрландаў (0:7).
Цвярская (станцыя метро)
«Цвярская» (Тверска́я) — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
IC 1898
IC 1898 — галактыка тыпу SBc у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Саадэт Озкан
Саадэт Озкан (Saadet Özkan; 15 чэрвеня 1978, Ізмір, Турцыя) — турэцкая актывістка, змагар за правы дзяцей і супраць гвалту над імі. Будучы настаўніцай у пачатковых класах, даведалася, што яе вучні падвергліся сексуальнаму гвалту з боку дырэктара школы. Нягледзячы на ціск на яе, у яе атрымалася да канца давесці расследаванне гэтых злачынстваў. З’яўляецца лаўрэатам Міжнароднай жаночай прэміі за мужнасць 2017 года.
Надажын (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 16 населеных пунктаў.
Забойства львоўскіх прафесараў
Забойства львоўскіх прафесараў — масавыя забойствы прадстаўнікоў польскай інтэлігенцыі Львова (каля 45 польскіх навукоўцаў і выкладчыкаў, у асноўным Львоўскага ўніверсітэта, членаў іх сем'яў і гасцей, учыненыя ў ліпені 1941 года нямецкімі акупацыйнымі войскамі.
У польскай гістарыяграфіі прынята вызначаць гэтыя падзеі, як «разня львоўскіх прафесараў» (Mord profesorów lwowskich), аднак ахвярамі гэтага злачынства таксама сталі дацэнты львоўскіх універсітэтаў, члены іх сем'яў і суседзі па пакоях навукоўцаў.
Гісторыя
30 чэрвеня 1941 года, праз тыдзень пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны, нямецкімі войскамі быў захоплены Львоў. Нацысты здзейснілі масавыя пакаранні мясцовых жыхароў — палякаў і яўрэяў, выбіраючы сваіх ахвяр па загадзя падрыхтаваных спісах. Большасць людзей у спісах былі польскімі палітыкамі, артыстамі, спартсменамі, вучонымі і святарамі. Гэтая акцыя мела на мэце знішчэнне эліты польскай нацыі — людзей, якія маглі паспрабаваць выступіць выразнікамі польскай грамадскай думкі і звярнуцца да сусветнай грамадскасці.
Сярод ахвяр — прафесар Казімір Бартэль, былы Прэм’ер-міністр Польшчы, які быў пакараны смерцю 26 ліпеня 1941 года, адхіліўшы прапанову гітлераўцаў узначаліць марыянеткавы польскі ўрад, Тадэвуш Бой-Жаленскі, польскі літаратуразнаўца і тэатравы крытык, расстраляны 4 ліпеня 1941 года.
У кастрычніку 1943 года целы расстраляных былі эксгумаваныя, перавезены ў Крыўчыцкі лес і спалены разам з сотнямі іншых трупаў у ходзе мерапрыемстваў па ўтойванні слядоў нацысцкіх злачынстваў.
Казуліцкі сельсавет
Казу́ліцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Казулічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 2-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Кіраўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Падрэцкага сельсавета, у склад Хімоўскага сельсавета Бабруйскага раёна перададзены вёскі Глінішча, Думаноўшчына і Рэкорд. У 1960 годзе ў склад Любоніцкага сельсавета перададзена вёска Кострычы. 22 лютага 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Мышкавіцкага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1305 чалавек, з іх 95,2 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 0,5 % — украінцы, 0,4 % — цыганы.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў: вёскі Казулічы, Каладзіно, Кострыцкая Слабодка, Красніца, Ляскі, Малінаўка, Падказулічча, Падлессе, Падрэчча, Пацава Слабада і Стаўпішча.
Мальдыўскія астравы
Мальдыўскія астравы — група астравоў на паўночным захадзе Індыйскага акіяна. Складаюцца з 26 атолаў, уключаюць каля 2 тыс. дробных каралавых астравоў, утвараюць два паралельныя ланцугі. Частка атолаў абкружана бар’ернымі рыфамі. Плошча 298 км², насельніцтва 298 тыс. чал. (2006). Клімат экватарыяльны мусонны. На астравах дзяржава Мальдывы.
Этымалогія
Існуюць дзве версіі паходжання назвы, паводле якіх у перакладзе з зусім няроднасных моваў тапонім «Мальдывы» азначае прыблізна адно і тое ж:
Геаграфічнае становішча
Мальдыўскія астравы — каралавыя ўтварэнні на вяршынях падводнага хрыбта ў паўночнай частцы Індыйскага акіяна на паўднёвым захадзе ад паўвострава Індастан. Ланцужок з 26 атолаў прасціраецца з поўначы на поўдзень на 960 км ад атола Іхавандзіполу да атола Аду Сіці. Два паралельныя ланцугі атолаў уключаюць каля 1200 дробных каралавых астравоў. Частка іх абкружана бар’ернымі рыфамі.
Прырода
Мальдыўскія астравы сфармаваліся на вяршынях сярэдняй часткі падводнага Чагас-Лакадыўскага хрыбта. Разам з Лакадыўскімі астравамі і архіпелагам Чагас на поўначы і поўдні адпаведна, Мальдывы ўтвараюць агульны экарэгіён. Астравы каралавага паходжання, таму выключна нізінныя і роўныя: сярэдняя вышыня краіны — 1,5 метры над узроўнем мора, найбольшая — усяго 2,4 метры (на атоле Аду).
Клімат субэкватарыяльны мусонны. Сярэдняя тэмпература ўвесь год 24-28 °C. Ападкаў каля 2500 мм у год, яскрава выражанага сухога сезона няма. Рэк і ручаёў няма. Порысты вапняковы грунт не затрымлівае ваду, таму адзначаецца яе недахоп. Раслінны свет вельмі бедны, на каралавых выспачках растуць гаі какосавых пальмаў, хлебнага дрэва. Жывёльны свет: фруктовыя кажаны, чарапахі; у прыбярэжных водах — чарапахі, малюскі, кітовыя акулы.
Чэмпіянат свету па снукеры
Чэмпіянат свету па снукеры (World Snooker Championship) — галоўны прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры.
Пачынаючы з сезону 1973/74 ён уключаны ў спіс рэйтынгавых спаборніцтваў. У цяперашні час чэмпіянат праводзіцца ў Тэатры Крусібл (Crucible Theatre) ў Шэфілдзе, Англія. Гэты турнір з'яўляецца самым важным па прэстыжнасці, рэйтынгавых ачках і прызавых грошах, і праходзіць штогод у канцы сезону. Арганізатарам турніру з'яўляецца Сусветная асацыяцыя прафесійнага більярду і снукеры (WPBSA). Рэкардсменам па колькасці тытулаў з'яўляецца Джо Дэвіс, які выйграў 15 чэмпіянатаў свету да 1946 года. Рэкардсмен сучаснай эры — шатландзец Стывен Хендры з сямю тытуламі.
Раннія гады
Хоць у снукер пачалі гуляць прыблізна ў 1870-х гадах, афіцыйна яго правілы былі зацверджаны арганізацыяй більярда Billiard Association & Control Club (пазней — Billiard Association & Control Council (BA & CC)) у 1919 годзе. Англійскі більярд у той час быў дамінуючай разнавіднасцю більярдных гульняў, і таму ідэі аб арганізацыі рэгіянальных снукерных турніраў з'явіліся толькі ў пачатку 1920-х гадоў. Многія прафесійныя гульцы разумелі патэнцыял гульні і настойвалі на правядзенні чэмпіянату свету. У рэшце рэшт, гэтым непасрэдна заняўся Біл Камкін, уладальнік сеткі більярдных клубаў у Бірмінгеме. Разам Біл і яго сябар Джо Дэвіс распрацавалі і прапанавалі план правядзення спаборніцтва BA & CC. Іх прапанова была прынята.
Першы чэмпіянат свету быў праведзены з лістапада 1926 па май 1927 года ў Бірмінгеме, Англія. У ім прынялі ўдзел 10 гульцоў. Першы матч быў згуляны паміж Мельбурнам Інменам і Томам Ньюменам, а пераможцам усяго першынства стаў англічанін Джо Дэвіс. Ён жа быў адным з арганізатараў турніру. За перамогу Дэвіс атрымаў £6.10 (каля трохсот фунтаў стэрлінгаў па сённяшніх расцэнках), а кубак чэмпіёна ён купіў за свае грошы. Вышэйшы брэйк турніру зрабіў Альберт Коўп, 60 ачкоў.
У наступныя некалькі гадоў чэмпіянат пераносіўся ў розныя гарады, аднак краіна правядзення заставалася адной і той жа. Усе розыгрышы, аж да 1940 выйграваў Дэвіс, акрамя таго, у 1936 годзе ён зрабіў першы афіцыйна зарэгістраваны сэнчуры-брэйк. Адзіным сур'ёзным супернікам быў яго ж малодшы брат Фрэд, у якога Джо выйграў у 1940 годзе ў вырашальным фрэйме.
У большасці выпадкаў фармат турніру ў той час быў аднолькавым: ён праводзіўся па сістэме «чэлендж», гэта значыць чэмпіён аднаго года аўтаматычна выходзіў у фінал наступнага, а праціўнік вызначаўся ў серыі матчаў на выбыванне.
Зямля качэўнікаў
«Зямля качэўнікаў» (Nomadland) — амерыканскі драматычны фільм 2020 года, рэжысёрам, сцэнарыстам і мантажорам якога стала Хлоя Чжаа. Ролю галоўнай гераіні, якая пакідае свой дом, каб вандраваць па Захадзе ЗША, выканала Фрэнсіс Макдорманд. У другараднай ролі зняўся Дэвід Стрэтэйрн, а рэальныя качэўнікі Лінда Мэй, Суонкі і Боб Уэлс сыгралі саміх сябе. Фільм заснаваны на дакументальным рамане Джэсікі Брудэр «Зямля качэўнікаў».
Чэмпіянат свету па снукеры
1960-я і 1970-я гады
У 1969 фармат чэмпіянату свету змяніўся, і была прынята сістэма гульні на выбыванне. Першым пераможцам стаў Джон Спэнсар, аднак наступнае дзесяцігоддзе на чэмпіянаце правіл іншы гулец, валіец Рэй Рыярдан, які выйграў з 1970 па 1978 шэсць тытулаў.
Зямля качэўнікаў
Прэм’ера «Зямлі качэўнікаў» адбылася 11 верасня 2020 года на 77-ым Венецыянскім кінафестывалі, дзе яна заваявала галоўны прыз — «Залатога льва». Карціна таксама атрымала прыз глядацкіх сімпатый на Міжнародным кінафестывалі ў Таронта. Фільм выйшаў у абмежаваны тыднёвы пракат у ЗША 4 снежня 2020 года. 29 студзеня 2021 года ён таксама быў выпушчаны кампаніяй Searchlight Pictures у некаторых кінатэатрах IMAX, а з 19 лютага стаў даступны ў лічбавым фармаце на Hulu.
Фільм здабыў усеагульнае прызнанне ад крытыкаў за рэжысуру, сцэнарый, мантаж, аператарскую работу і акцёрскую ігру, асабліва Фрэнсіс Макдорманд. На 93-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» «Зямля качэўнікаў» атрымала 3 узнагароды: «Найлепшы фільм», «Найлепшая рэжысура» і «Найлепшая актрыса».
Чэмпіянат свету па снукеры
1960-я і 1970-я гады
У 1974 годзе чэмпіянат быў уключаны ў спіс рэйтынгавых спаборніцтваў, з-за чаго павялічыўся яго прэстыж. А ў 1976 на першынство прыйшоў першы буйны спонсар, цыгарэтны брэнд Embassy, які застаўся з турнірам амаль на трыццаць гадоў. Праз год чэмпіянат знайшоў і новы дом, Тэатр Крусібл у Шэфілдзе, а канал BBC пачаў трансляцыі гульняў. Менавіта 1977 і можна лічыць годам нараджэння сучаснага снукеры.
Зямля качэўнікаў
Сюжэт
Пасля закрыцця завода па вытворчасці гіпсакардону ў студзені 2011 года 60-гадовая жанчына Фёрн застаецца без працы і сродкаў на існавання. Наладаваўшы фургон сваім небагатым скарбам, Фёрн становіцца сучаснаю качэўніцай — адной з тых, што вандруюць з штата ў штат у пошуках сезоннага заработку. Уласна ўвесь фільм Фёрн ездзіць па розных штатах, працуе на сезонных работах, спыняецца ў лагерах для гэткіх жа, як і яна, атрымлівае альтэрнатывы і робіць выбар.
Крытыка
Як заўважае ў сваёй кінарэцэнзіі Ірэна Кацяловіч, па сутнасці, «Зямля качэўнікаў» — гэта сучасны вестэрн з тымі ж асвойваннем зямель, простым побытам ды карчмой на адзінай гарадской вуліцы, праўда, збудаванні гэтыя закінутыя, а на вуліцах ніхто не жыве. Рэжысёрка Хлоя Чжаа ўвесь час укручвае знакі мінулага, ажно да дыназаўраў, адсылае да нечага маштабнага кшталту космасу і расцякаецца піетэтам перад прыродай. Абы зрабіць суцэльны пазл з антыподаў звычнаму прыземленаму жыццю, якое тут амаль не бачна — толькі зрэдчас з’яўляецца ў выглядзе «нармальных» чалавечых дамоў, што павінны спакусіць Фёрн.
Чэмпіянат свету па снукеры
Сучасная снукерная эра
З 1997 года таксама была ўведзена невялікая змена ў фармат: паўфіналы сталі гуляць не да 16, а да 17 выйграных партый.
Зямля качэўнікаў
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 230 кінаўзнагародамі і яшчэ 132 намінацыямі. Сярод найбольш значных прэмій:
Чэмпіянат свету па снукеры
Сучасная снукерная эра
У 1980 годзе першынство свету ўпершыню выйграў нееўрапеец (канадзец Кліф Торбурн). А праз год тытул атрымаў новы гулец — Стыў Дэвіс (не сваяк Джо і Фрэду Дэвісам). Ён стаў абсалютным лідарам, выйграўшы ў 1980 х шэсць вышэйшых тытулаў з васьмі згуляных ім фіналаў. Не без удзелу Сціва прайшоў і фінал ЧС-1985, самы знакаміты з усіх, калі-небудзь згуляных у гісторыі Крусібла. Тады Дэніс Тэйлар выйграў у англічаніна 18:17, вырваўшы перамогу на апошнім шары. Гэты 35-фрэймавы паядынак, які скончыўся ў 00-19 ў панядзелак, доўгі час трымаў рэкорд працягласці снукерных матчаў (890 хвілін чыстага часу).
Дэвіс мог дамінаваць у чэмпіянатах і далей, аднак, у канцы 1980-х у мэйн-туры (своеасаблівай вышэйшай лізе снукеры) з'явіўся яшчэ больш адораны гулец — Стывен Хендры. У тыя часы многія эксперты сталі называць Хендры пераемнікам Дэвіса, паколькі як адзін, так і другі ўжо ў пачатку сваёй кар'еры станавіліся практычна непераможнымі на ўсіх спаборніцтвах. Але ў выніку шатландзец пакінуў ззаду Сціва па ўсіх паказчыках, і перш за ўсё па галоўным — колькасці выйграных чэмпіянатаў свету. 90-я гады належалі менавіта Стывену Хендры. Свой першы тытул ён узяў у рэкордныя 21 год і 106 дзён, а апошні, сёмы па ліку, заваяваў у 1999. Стывен Хендры па праве лічыцца самым паспяховым гульцом у гісторыі турніру: нягледзячы на тое, што па колькасці выйграных чэмпіянатаў свету ён займае толькі чацвёртае месца, яго перамогі прыйшліся на час, калі снукер быў ужо даволі развітым відам спорту з высокай гульнявой канкурэнцыяй.
Аднак, у самым пачатку XXI стагоддзя цалкам раскрыўся патэнцыял новага пакалення снукеры, да якога ставіліся перш за ўсё Роні О’Саліван (Англія), Джон Хігінс (Шатландыя) і Марк Уільямс (Уэльс). Менавіта гэтыя тры снукерысты заваёўвалі галоўны трафей чэмпіянату адзінаццаць разоў на траіх : у 1998, 2000—2001, 2003—2004, 2007—2009 і 2011—2013 гадах. З іх 5 тытулаў заваяваў О'Саліван, 4 Хігінс і 2 Уільямс. Менавіта О'Саліван і Хігінс сталі паўнапраўнымі пераемнікамі Стывена Хендры і Сціва Дэвіса, выйграўшы ўдваіх 9 сусветных тытулаў, а таксама згуляўшы адзін з фіналаў паміж сабой (у 2001-м годзе перамог Роні 18:14). І калі Хендры заставаўся найвялікшым гульцом свайго часу, а таксама нябачаным для мінулых гадоў майстрам, Хігінс і О'Саліван адкрылі новую эру снукеры, у якой канкурэнцыя была ўжо ў разы вышэй чым у 90-я гады. З нейкага моманту пытанне аб магчымасці абароны сусветнага тытула хоць нейкім гульцом ужо перастала стаяць на парадку дня, а ў перыяд з 2007 па 2011 чэмпіёны свету нават не маглі дайсці да чвэрцьфіналу наступнага ЧС. Толькі ў 2013-м годзе, атрымаўшы не самую цяжкую сетку турніру (у процівагу папярэдняй) і паказаўшы вельмі моцную гульню, Роні О'Саліван здолеў абараніць свой ​​сусветны тытул.
У сувязі са зменамі ў заканадаўстве Вялікабрытаніі, звязанымі з абмежаваннямі рэкламы тытунёвых вырабаў, кампаніям-вытворцам было забаронена спансіраваць спартыўныя спаборніцтвы на тэрыторыі Злучанага Каралеўства. Але Embassy атрымалі спецыяльны дазвол на працяг спонсарства чэмпіянату свету да 2005 года. Апошнім чэмпіёнам «Embassy Snooker World Championship» стаў англічанін Шон Мёрфі, які выйграў у Мэцью Стывенса, 18:16. Перамога Мёрфі запомнілася не столькі, як апошняя пад спонсарствам Embassy, колькі тым, што сам пераможца заваяваў тытул, выйшаўшы з кваліфікацыйных раўндаў. Гэта быў усяго другі выпадак за гісторыю чэмпіянату ў Крусібле пасля перамогі Тэры Грыфітса ў 1979 годзе.
Падчас правядзення турніру 2005 старшынёй WPBSA было абвешчана, што чэмпіянат будзе праводзіцца ў Тэатры Крусібл як мінімум яшчэ пяць гадоў, а яго новым спонсарам неўзабаве стала найбуйнейшая сетка анлайнавых казіно — 888.com — з ёй у студзені 2006 быў падпісаны 5-гадовы кантракт. З прыходам 888.com былі звязаны многія змены ў стылі афармлення першынства, напрыклад, традыцыйна чырвоны колер арэны Крусібла змянілі на зялёны, а гульцам, як ужо было напісана вышэй, было забаронена курыць і піць алкаголь у зале.
Першым пераможцам турніру пры новым фундатару стаў 2 -гадовы шатландзец Грэм Дотт, які абыграў у драматычным фінале англічаніна Пітэра Эбдана, 18:14. Цікава, што сам Дотт, хоць і ўваходзіў у лік 16 наймацнейшых снукерыстаў, на думку букмекераў з'яўляўся найменш верагодным чэмпіёнам. Але яго перамозе відавочна паспрыяла як эмацыйнае знясіленне суперніка ў паўфінале, так і яго ўласны, «ахоўны» стыль гульні. У выніку Грэм Дотт атрымаў £200000 і трафей чэмпіянату ў абноўленым дызайне.
На чэмпіянаце свету 2007 года быў здзейснены юбілейны, 1000-й сэнчуры-брэйк у гісторыі Крусібла. Аўтарам гэтага дасягнення стаў Джон Хігінс, ён жа стаў пасля чэмпіёнам. А папярэдні пераможца, Дотт, прайграў ужо ў першым раўндзе не вельмі моцнаму суперніку — Іану Мак-Калаху — 7:10. Але абараніць тытул на наступны год не ўдалося і Хігінсу: на першынстве 2008 года ён прайграў у другім раўндзе. На гэты раз чэмпіёнам стаў Роні О'Саліван, які перамог у фінале Алістэра Картэра, 18:8.
У 2012 годзе Алі Картэру ўдалося выйсці ў другі фінал у кар'еры, дзе ён зноў быў пераможаны О'Саліванам. Год праз у 2013-ым у фінал выйшаў адораны, хоць ужо і не вельмі малады Бары Хокінс. На сваім шляху ён перамог маладога Джэка Лісоўскі, Марка Селбі, Дзіна Цзюньхуэй і вельмі моцнага Рыкі Уолдэна. У фінале ж не змог нічога супрацьпаставіць О'Салівану і прайграў 12:18. Зрэшты, Хокінс стаў другім гульцом у гісторыі снукеры, які здолеў выйграць у фінале ў Роні 12 фрэймаў (пасля Хігінса), а таксама адзіным гульцом на Чэмпіянаце 2013 года, які здолеў хаця б на некаторы час у матчы з Роні выйсці ў ліку наперад (3:2).
Пасля чэмпіянату свету 2008 галоўны спонсар, 888.com, так і не выканаўшы свае абавязкі па кантракце, у сувязі з крызісам, спыніў яго спансіраванне. У 2009 букмекерская кампанія Betfred.com стала галоўным спонсарам чэмпіянату свету на наступныя чатыры гады. Такім чынам, галоўны з снукерных турніраў змяніў афіцыйную назву на «Betfred.com World Snooker Championship». А месца правядзення чэмпіянату, па заяве былога кіраўніка WPBSA сэра Родні Уокера, хутчэй за ўсё, застанецца ранейшым да 2015 года — Тэатр Крусібл у Шэфілдзе. Па заканчэнні кантракту з фірмай Betfred спонсарам стала кампанія Betfair з 2013 года.
За апошні час прыкметна вырасла якасць гульні (як у снукеры ў цэлым, так і на чэмпіянаце свету ў прыватнасці) — для параўнання, на турніры 1983 набралася ўсяго 18 соценных серый, а на чэмпіянаце 2009 года — 83. Паказчык ЧС-2009 з'яўляецца рэкордным на дадзены момант.
Геаграфія чэмпіянату і яго ўдзельнікаў
За 83 гады (з невялікімі перапынкамі) сваёй гісторыі чэмпіянат свету пабываў у 13 гарадах і ў 3 краінах свету (Вялікабрытанія (Англія), Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка, Аўстралія). Сярод найбольш паспяховых гульцоў як раней, так і цяпер дамінуюць брытанцы, аднак у апошні час сталі з'яўляцца ўдзельнікі з традыцыйна «неснукерных» краін. З пачатку 90-х у фінальнай стадыі турніру гулялі прадстаўнікі Англіі, Шатландыі, Уэльса, Паўночнай Ірландыі, Ірландыі, Кітая, Аўстраліі, Новай Зеландыі, ПАР, Канады, Нідэрландаў, Ісландыі, Нарвегіі, Фінляндыі, Тайланда, Пакістана, Мальты і Бельгіі.
Сярод найбольш паспяховых небрытанскіх снукерыстаў, якія яшчэ не скончылі сваю кар'еру, можна назваць Ніла Робертсона з Аўстраліі, галандца Стэфана Мазроцыса, які на ЧС-1997 трапіў у 1/8 фіналу, Дзіна Цзюньхуэя і Ляна Вэньбо з Кітая і Тоні Драга з Мальты.
У апошні час перыядычна з'яўляецца інфармацыя аб тым, што чэмпіянат свету можа быць перанесены ў Кітай, але не раней, чым скончыцца дзеючы кантракт з шэфілдскім Крусіблам. Жаданне перанесці турнір у Кітай звязана з высокай папулярнасцю снукеры ў гэтай краіне, а таксама з магчымасцю прыцягнення новых буйных спонсараў.
Тэрміны
Чэмпіянат свету за ўсю гісторыю правядзення толькі некалькі разоў гуляўся на працягу больш аднаго года. Наогул жа тэрміны правядзення гэтага турніру ўстаноўлены ўжо даволі даўно — гэта прыкладна сярэдзіна красавіка — пачатак мая. Да прыкладу, ЧС-2008 праводзіўся штодня з 19 красавіка па 5 мая.