cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вэлыка Горажанна
Вэлыка Горажанна (Ве́лика Го́рожанна) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 4483
NGC 4483 (іншыя абазначэнні — UGC 7649, MCG 2-32-103, ZWG 70.136, VCC 1303, PGC 41339) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Латарыца
Ла́тарыца (Латориця; Latorica) — рака ва Украіне (Закарпацкая вобласць) і Славакіі, левы прыток Бодрага, басейн Цісы.
Бярэ пачатак з крыніц на паўднёвых схілах Верхавінскага хрыбта. У верхнім цячэнні даліна V-падобная, месцамі каньёнападобная, рэчышча парожыстае, з астравамі. У сярэднім цячэнні даліна пераважна скрынкападобная, шырынёй ад 1-2 да 4,5 км. Ніжні ўчастак мае невыразную шырокую даліну, шырыня поймы дасякае 4-6 км, рэчышча тут звілістае, з рукавамі, на асобных участках каналізаванае.
Жыўленне дажджавое і снегавое. Водны рэжым вызначаецца паводкавым перыядам з сакавіка па жнівень. На асобных участках у нізоўі рэчышча абвалаванае.
Ваду выкарыстоўваюць для прамысловых патрэб, у ніжнім цячэнні — для арашэння. На берагах — зоны адпачынку, развіваецца водны турызм.
Вэрбіж
Вэрбіж (Ве́рбіж) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Хаанья (воласць)
Хаанья (Haanja) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Вырумаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 170 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2006 года складала 1201 чалавек.
Рымела
Рымела (Rimella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 134 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 13020. Тэлефонны код — 0163.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Arcangelo Michele.
Халзакова
Халзакова (Холзаково) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Здэнек Гржыб
Здэнек Гржыб (Zdeněk Hřib; нар. ) — чэшскі палітык, з 2018 года гарадскі галава Прагі.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў медыцынскі факультэт Карлава ўніверсітэтета (2006). У 2008—2018 гадах працаваў у кампаніі AQUASOFT (з 2016 Solitea Business Solutions), якая займалася распрацоўкай сістэмы электронных рэцептаў, укаранёнай у Чэхіі з 2011 года (з 2018 года яна цалкам замяніла папяровыя рэцэпты). У студзені 2018 года ўвайшоў у склад рады дырэктараў Усеагульнай медыцынскай страхавой кампаніі Чэшскай Рэспублікі.
З 2013 года афіцыйна зарэгістраваны як прыхільнік Чэшскай піратскай партыі, з 2016 года выступаў як дарадца партыі па пытаннях аховы здароўя, у 2017 годзе стаў членам партыі. На муніципальных выборах 2018 года ўзначаліў спіс кандыдатаў ад Піратскай партыі ў муніцыпальны сход Прагі. Быў абраны ў склад муніцыпальных дарадцаў. Па выніках кааліцыйнага пагаднення, падпісанага 25 кастрычніка Піратскай партыяй і саюзнымі ёй рухамі Здэнек Гржыб стаў прыматарам (мэрам) Прагі.
У жніўні 2019 года мэр Здэнек Гржыб урачыста ўзняў вясёлкавы сцяг на будынку гарадской адміністрацыі Прагі на знак падтрымкі руху сексуальных меншасцей, далучыўся да «гей-прайду».
Падтрымаў перайменаванне плошчы «Пад каштанамі», каля якой месціцца амбасада Расіі ў Чэхіі, у «Плошчу імя Барыса Нямцова». Урачыстае перайменаванне адбылося ў пятую гадавіну забойства ў Маскве апазіцыйнага палітыка Барыса Нямцова.
Мікаэла Кутуан
Мікаэла Кутуан (нар., Кот-д’Івуар) — івуарыйская футбалістка, паўабаронца. Выступала за зборную Кот-д’Івуара.
Біяграфія
У красавіку 2019 года падпісала кантрак з гродненскім «Нёманам», дзе правяла сезон, згуляўшы 11 матчаў і забіўшы 1 гол.
У 2014 годзе дэбютавала за зборную Кот-д’Івуара.
Слуцкі Псалтыр
Слу́цкі псалты́р — помнік стараславянскага пісьменства XI стагоддзя, знойдзены ў Слуцку ці яго наваколлях Д. М. Струкавым. Цяпер гэты псалтыр згублены.
Знаходка і страта
У 1867 годзе на Случчыне быў знойдзены ўнікальны помнік старажытнарускага пісьма XI стагоддзя — «Слуцкі Псалтыр». Гэтую рэдкую рукапісную кнігу выявіў вандруючы па паўночна-заходніх губернях Расійскай імперыі рускі мастак і археолаг Д.М. Струкаў. У 1864 годзе мастак быў запрошаны для ўдзелу ў мастацкай экспедыцыі па Паўночна-Заходнім краі, галоўнай задачай якой было адшуканне старажытнарускіх помнікаў. У ходзе экспедыцыі Струкаў замаляваў акварэллю цэлы рад захаваных помнікаў культуры і архітэктуры, знешні выгляд многіх з якіх цяпер вядомы толькі па яго малюнках. Падарожнічаючы па Мінскай губерні, мастак і выявіў згаданы старажытны Псалтыр.
Пяць лістоў рукапісу Струкаў перадаў акадэміку І. І. Сразнеўскаму, вядомаму знаўцу старажытнаславянскага пісьма. У 1868 годзе акадэмік выдаў стараславянскі тэкст новаадкрытага помніка ў сваёй працы «старажытнаславянскія помнікі юсавага пісьма».
Пасля таго як акадэмік І. І. Сразнеўскі даследаваў новаадкрыты рукапіс, лісты старажытнага Псалтыра Струкаў вярнуў у месца іх ранейшага захоўвання. На жаль, пры выданні звестак аб гэтым рэдкім помніку акадэмік не ўказаў яго месцазнаходжанне, і толькі назва рукапісу — «Слуцкі Псалтыр» — сведчыла аб яго паходжанні. Магчыма, Псалтыр захоўваўся ў нейкім слуцкім храме.
Неўзабаве аддзяленне рускай мовы і славеснасці імператарскай Акадэміі навук звярнулася да Менскага архіепіскапа Міхаіла (Галубовіча) з просьбай аказаць садзейнічанне ў адшуканні гэтага каштоўнага рукапісу. Уладыка даручыў гэтую справу памочніку наглядчыка Слуцкага духоўнага вучылішча А. Хвалебнаву і выкладчыку Мінскай духоўнай семінарыі А. Тавараву, але пошукі выніку не прынеслі.
У 1905 годзе ўжо іншы Мінскі архірэй Міхаіл (Цемнарусаў) паспрабаваў адшукаць старажытны рукапісны Псалтыр, звярнуўшыся праз «Мінскія епархіяльныя ведамасці» да духавенства епархіі, але таксама безвынікова. Рускі філолаг-славіст С. П. Кульбакін у 1917 годзе пісаў пра «Слуцкі Псалтыр», што ён «ў цяперашні час невядома дзе знаходзіцца».
Невядома пра яго месцазнаходжанне і па гэты дзень. Такім чынам, усё, што сёння мы ведаем аб гэтым помніку стараславянскага пісьменства, ўзята толькі з публікацыі акадэміка І. І. Сразнеўскага.
Нельга выключаць, што такое загадкавае знікненне Слуцкага псалтыра можа тлумачыцца тым, што ён трапіў у поле зроку калекцыянераў і быў тайна набыты і вывезены з Беларусі.
Апісанне
Знойдзены Псалтыр уяўляў сабой рукапіс, пісаны на пергаменце ў чацвёрку па 28 радкоў на старонцы некалькі скошаным уставам, то доўгімі, то кароткімі радкамі. У ім не было тлумачэнняў, але тэкст псалмоў быў напісаны з такімі інтэрваламі, што заставалася месца для іх прыпіскі. Падобных помнікаў XI стагоддзя ў Расійскай імперыі было ўсяго толькі тры: Псалтыр Чудаўскага манастыра, Псалтыр імператарскай Публічнай бібліятэкі і так званы Яўгеніеўскі Псалтыр (14 лістоў).
Музей прыкладнога мастацтва (Вена)
Музей прыкладнога мастацтва (ням.: Museum für Angewandte Kunst), спрошчаная назва MAK — музей дэкаратыўнага мастацтва, які знаходзіцца ў Вене, Аўстрыя. Музей размешчаны ва унутраным горадзе (Innere Stadt),1. У 2015 годзе гэта быў першы музей, якія пачаў карыстацца паслугай Bitcoin для набыцця твораў мастацтва.
Іван Фёдаравіч Штэйнер
Іван Фёдаравіч Штэйнер (літаратурны псеўданім Іван Прылуцкі;, вёска Беражное, , Брэсцкая вобласць) — беларускі літаратуразнавец, літаратурны крытык, пісьменнік, краязнавец.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 верасня 1953 года ў вёсцы Беражное Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Скончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага універсітэта ў 1975 годзе. Працаваў дырэктарам школы, метадыстам абласнога Інстытута ўдасканалення настаўнікаў.
З 1978 года ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Францыска Скарыны. Закончыў аспірантуру, абараніў кандыдацкую (1982) і доктарскую (1994) дысертацыі па гісторыі і тэорыі балады і славянскіх паэтычных узаемасувязях. З 1983 года — загадчык кафедры беларускай літаратуры. У 1995 атрымаў вучонае званне прафесара, у гэтым жа годзе абраны членам-карэспандэнтам Міжнароднай Акадэміі навук Еўразіі.
Навуковая і творчая дзейнасць
Мае больш 200 навуковых прац, з якіх звыш 20 манаграфій і калектыўных зборнікаў, 4 метадычныя дапаможнікі, 1 вучэбны дапаможнік з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Дваццаць пяць гадоў з'яўляецца галоўным рэдактарам навуковага зборніка «Беларуская літаратура». Пад яго кіраўніцтвам і пры непасрэдным ўдзеле падрыхтаваны цыкл кніг, прысвечаных культуры Мазыра, Светлагорска, Рэчыцы (апошнія — да Рэспубліканскага свята «Дажынкі»). Звыш 25 гадоў узначальвае навукова-педагагічную школу «Рэгіянальны, агульнанацыянальны і агульначалавечы ўзроўні ў літаратуры і фальклоры: духоўная спадчына беларусаў у сусветным кантэксце».
За перыяд 2000—2008 гг. пад кіраўніцтвам Штэйнера былі падрыхтаваны і абаранілі кандыдацкія дысертацыі 8 аспірантаў. Навуковыя работы яго аспірантаў Ю. Я. Сальнікавай. (2000) і М. М. Воінавай-Страха (2007) былі прызнаны лепшымі навуковымі даследаваннямі маладых вучоных рэспублікі па гуманітарных дысцыплінах і атрымалі прэмію Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Яны ж былі ўдастоены званняў лаўрэатаў рэспубліканскага конкурса студэнцкіх і аспіранцкіх навуковых работ.
З'яўляецца членам рэдакцыйных калегій газеты творчай інтэлігенцыі Беларусі «Літаратура і Мастацтва» і 5 навуковых часопісаў, тры з якіх — рэспубліканскія. З'яўляецца членам 2-х спецыялізаваных саветаў па абаронах доктарскіх дысертацый, рэгулярна выступае ў якасці афіцыйнага апанента на абаронах кандыдацкіх і доктарскіх дысертацый.
2 верасня 2011 года дэбютаваў ў якасці пісьменніка, пад псеўданімам Іван Прылуцкі (па прозвішчы старажытнага шляхецкага роду Прылуцкіх да якога ён належыць). Прэзентаваў сваю кнігу «Мудрости зачало и конецъ…: драма» (Мн., 2011) 1.
Мацільда (каралева Англіі)
Маці́льда, ці Мод (Matilda, саксонская форма імя — Maud ці Maude, 1102 — 10 верасня 1167), — каралева Англіі ў 1141 годзе, дачка і спадчынніца караля Генрыха I. Адхіленне Мацільды ад прастола пасля смерці Генрыха I у 1135 годзе выклікала працяглую грамадзянскую вайну ў Англіі паміж прыхільнікамі Мацільды і Стэфана Блуаскага. У 1141 годзе Мацільдзе атрымалася ненадоўга захапіць англійскі прастол, але ўтрымаць уладу ў сваіх руках яна не змагла. Грамадзянская вайна завяршылася ў 1154 годзе каранацыяй сына Мацільды Генрыха II Плантагенета. У сувязі з тым, што першым мужам Мацільды быў імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых V, яна стала вядомай у Англіі пад імем імператрыца Мацільда (Empress Matilda).
Сяргей Аляксандравіч Ігумнаў
Сяргей Аляксандравіч Ігумнаў (нар. , Мінск) — беларускі урач-псіхіятр. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2003).
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Педыятрыя», 1990), Дзяржаўны навуковы цэнтр Расійскай Федэрацыі — Інстытут біяфізікі (дактарантура, спецыяльнасці «Псіхіятрыя», «Радыебіялогія», 1999).
Працаваў у Рэспубліканскім дыспансеры радыяцыйнай медыцыны (Мінск, 1991—1995), Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі (1995—2002), Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2002—2003), Навукова-даследчым інстытуце медыка-сацыяльнай экспертызы і рэабілітацыі (Мінск, 2004—2005, загадчык лабараторыі), Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2005—2009, загадчык кафедры судовай медыцыны), Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры псіхічнага здароўя (Мінск, 2009—2012, дырэктар), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2013, лячэбны факультэт, кафедра псіхіятрыі, наркалогіі і медыцынскай псіхалогіі, прафесар), Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (2005—2009, 2013—2014), медыцынскім цэнтры «Лодэ» (Мінск, з 2015, урач-псіхатэрапеўт), Нацыянальным навуковым цэнтры наркалогіі — філіял Нацыянальнага медыцынскага даследчага цэнтра псіхіятрыі і наркалогіі імя У. П. Сербскага (Масква, 2016—2018, загадчык аддзялення псіханаркалогіі), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (2003—2004 і з 2018, Інстытут псіхалогіі, кафедра клінічнай і кансультатыўнай псіхалогіі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: праблема распрацоўкі методык дыягностыкі, экспертызы і рэабілітацыі пацыентаў розных узроставых груп, якія пакутуюць на псіхічныя расстройствы і паводзінскія дэвіяцыі; вывучэнне аддаленых нейрабіялагічных, нейрапсіхіятрычных і псіхалагічных наступстваў тэхнагенных аварый.
Узнагароды
Ганаровыя граматы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1999, 2007), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003), прэмія НАН Беларусі (2011).
Міжрэгіянальнае аб’яднанне беларусаў Расіі
Міжрэгіянальнае аб’яднанне беларусаў Расіі (МАБР) (Межрегиональное Объединение Белорусов России, МОБР) — агульнарасійскае аб’яднанне беларускай дыяспары. Знаходзіцца ў апазіцыі да створанай пры падтрымцы беларускіх улад Федэральнай нацыянальна-культурнай аўтаноміі «Беларусы Расіі».
Заснаванне
Упершыню размовы пра неабходнасць стварэння агульнарасійскай арганізацыі беларускае дыяспары ўзніклі падчас правядзення Першага З’езда Беларусаў Свету ўлетку 1993. На З’ездзе адбылося некалькі сустрэчаў кіраўнікоў супольнасцей Масквы, Новасібірска, Санкт-Пецярбурга і іншых з абмеркаваннем гэтага пытання пры падтрымцы Рады ЗБС «Бацькаўшчына». Улетку 1997 года ЗБС «Бацькаўшчына» праводзіла ў Беластоку чарговую навукова-культурную канферэнцыю «Культура Беларускага Замежжа». На гэты сход ад Расіі прыехалі кіраўнікі 5-і самых буйных суполак з Санкт-Пецярбурга, Іркуцка, Масквы, Новасібірска і Калінінграда. Адбылося абмеркаванне пытання правядзення Устаноучага З’езда паміж кіраўнікамі гэтых аб’яднанняў. Паміж старшынямі пецярбурскага і маскоўскага таварыстваў было дасягнутае пагадненне пра правядзенне ў пачатку 1999 года ў Маскве З’езда беларусаў Расіі. Станоўча паставіўся да гэтага пагаднення і пазней увайшоў у Аргкамітэт З’езда прадстаўнік Іркуцка Алег Рудакоў, а старшыня Новасібірскага таварыства ўстрымаўся і пазней перайшоў у ФНКА. Прадстаўнік Калінінграда Шаховіч паведаміў, што яго суполка ўваходзіць у аб’яднанне Беларусаў Балтыі і ўдзельнічаць у расійскіх справах не збіраецца. Аргкамітэт з’езда вырашыў правесці З’езд беларусаў РФ 27 сакавіка 1999 года.
Спачатку добрае стаўленне з боку расійскіх урадавых структур 11 студзеня 1999 змянілася на супрацьлеглае, бо дзейнасць Аргкамітэта З’езда Беларусаў супярэчыла «працэсу аб’яднання Беларусі і Расіі».
Наёмніцтва ў Афрыцы пасля 1960 года
Наёмніцтва ў Афрыцы пасля 1960 года — феномен у афрыканскай ваеннай гісторыі, звязаны з адраджэннем класічнага найміцтва і яго эвалюцыяй да прыватных ваенных кампаній.
Гісторыя развіцця
Практыка найміцтва амаль прыпынілася з пачаткам індустрыяльнай эпохі і ў гады сусветных войн. Адраджэнне гэтай сферы прыйшлося на 60-я гады XX стагоддзя, калі разгарнулася дэкаланізацыя Афрыкі. У афрыканскіх краінах каланіяльныя адміністрацыйныя структуры распаліся, а ўзброеныя сілы знаходзіліся ў стадыі фарміравання. Тут неадкладна пачалася ўзброеная барацьба за ўладу. У дадзенай сітуацыі ўрадам маладых дзяржаў апынуліся неабходныя прафесійныя вайскоўцы, асабліва з вопытам баявых дзеянняў.
Рэакцыя сусветнай супольнасці на іх дзейнасць была пераважна негатыўнай. У заходняй ліберальнай прэсе і ў СМІ сацыялістычных краін можна было сустрэць эпітэты «подлыя найміты», «адкіды грамадства», «шалёныя сабакі вайны на службе імперыялістаў». Правая прэса заходніх краін не выказвалася пра ваенных авантурыстаў абразліва, але была вельмі стрымана ў заявах. Зрэшты, часам гучалі і рамантызаваныя ацэнкі. Самі ж наёмнікі аддавалі перавагу лічыць сябе змагарамі з камунізмам.
У 60-я і 70-я гады найміцтва знаходзілася ў росквіце. Найбольшай папулярнасцю яно карысталася ў ЗША з-за шматлікіх ветэранаў В’етнама, якія з цяжкасцю прыстасоўваліся да мірнага жыцця. Менавіта ў гэты перыяд пачалася кар’ера самых знакамітых ваенных авантурыстаў XX стагоддзя — Боба Дэнара і Майкла Хоара. У той жа час на наймітаў сталі глядзець як на бандытаў, чаму спрыялі шматлікія выпадкі катаванняў і забойстваў. «Салдаты ўдачы» змагаліся як правіла ў інтарэсах пэўных заходніх краін для вырашэння розных палітычных пытанняў.
З канца 70-х і да пачатку XXI стагоддзя адбыўся заняпад класічнага найміцтва. Крызіс быў выкліканы Луандыйскім працэсам і шэрагам правалаў ваенных авантурыстаў, пасля чаго заходнія ўрады страцілі давер да «дзікіх гусей». Класічныя найміты апынуліся выцеснены ў маргінальнае поле, хоць і не зніклі цалкам. На іх месца прыйшлі афіцыйна зарэгістраваныя прыватныя ваенныя кампаніі (ПВК). Доўгі час дзейнасць такіх арганізацый хавалася. Яны, як і свае папярэднікі, былі інструментамі «бруднай палітыкі».
Пасля 1991 года ў дадзенай сферы адбыліся істотныя змены. У сувязі з падзеннем сацблока велізарная колькасць вайскоўцаў у былым СССР была выкінута з арміі. Многія воінскія часці расфарміроўвалі, а спецыялістаў звальнялі на пенсію. Некаторыя сыходзілі самі з-за нізкіх заробкаў. Не ўсе змаглі прыстасавацца да «грамадзянцы», таму частка звольненых пайшла ў найміты. Афрыка стала галоўным месцам для замежных падзаробкаў. Прыток спецыялістаў з былога СССР спарадзіў выцясненне ўраджэнцаў Захаду.
З 2018 года сярод наймітаў нарасцілі сваю прысутнасць супрацоўнікі расійскай ПВК «Вагнер». Фарміраванне ў самыя кароткія тэрміны зарэкамендавала сябе самым надзейным партнёрам у сферы бяспекі для ўрадаў на кантыненце.
Прадстаўнікі інтарэсаў
Наймітаў у Афрыцы можна падзяліць на два тыпу:
У сувязі з усім вышэйпералічаным дзейнасць наймітаў у Афрыцы разглядаецца як форма неакаланіяльнай палітыкі.
Замежныя ўрады і спецслужбы
Падчас і пасля барацьбы за незалежнасць краін кантыненту заходнія дзяржавы выкарыстоўвалі наймітаў, каб уплываць на грамадзянскія войны і ўнутранапалітычную сітуацыю ў новаствораных дзяржавах. Дзейнасць замежных баевікоў шмат у чым спрыяла прыходу да ўладу сіл, дружалюбна настроеных да былых каланізатараў. Стаўка на наёмнікаў была абгрунтавана тым, што яны не былі вайскоўцамі ўзброеных сіл зацікаўленай дзяржавы і афіцыйна з ёй ніяк не звязаны. Такім чынам былыя метраполіі жадалі ўтрымаць афрыканскія краіны ў сферы свайго ўплыву і абараніць свае эканамічныя інтарэсы. У тых ці іншых выпадках найміты выкарыстоўваліся для дапамогі паўстанцаў, правядзення пераваротаў, абароны непапулярных лідараў і палітычнага запалохвання.
У кантэксце Халоднай вайны найміты выкарыстоўваліся па ідэалагічных меркаваннях. Белы дом і яго саюзнікі прыцягвалі «дзікіх гусей» для падтрымкі паўстанцкіх, пераважна правых, фракцый у рамках глабальнай барацьбы супраць сацыялістычных сіл. Ваенных авантурыстаў часта набіралі з ліку ідэалагічных радыкалаў, якія пранікліся глыбокай нянавісцю да камунізму. Акрамя таго, многія былі прыхільнікамі і правых рухаў. Выкарыстанне наймітаў дазволіла Злучаным Штатам захаваць свой афіцыйны нейтралітэт у афрыканскай палітіцы і войнах, пры гэтым неафіцыйна актыўна ўдзельнічаючы ў падтрымцы правых дыктатур. У сваю чаргу Вялікабрытанія пасродкам наймітаў супрацоўнічала з арміяй Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі, абыходзячы міжнароднае эмбарга супраць апартэіду.
Самы паспяховы выпадак работы наёмнікаў пад крылом замежных спецслужбаў — Кангалезскі крызіс, дзе «салдаты ўдачы» змаглі фактычна пераламаць ход вайны на карысць урада. У далейшым гэты вопыт ўжываўся заходнімі краінамі ў Анголе і Біяфры, але там такія мерапрыемствы не мелі поспеху. Сярод сучасных прыкладаў можна адзначыць дзейнасць групы Вагнера, якая фактычна адстойвае інтарэсы ўрада Расіі.
Транснацыянальныя карпарацыі
Новая эра наёмніцтва — прыватныя ваенныя кампаніі — цесна звязана з кантролем і здабычай рэсурсаў у Афрыцы, напрыклад, нафты і каштоўных камянёў. Бізнес-мадэль заключаецца ў абароне багатых рэсурсамі раёнаў у абмен на права здабычы. Звычайна гэта робіцца з дапамогай некалькіх карпарацый рознай накіраванасці, пры гэтым ПВК атрымліваюць адну з найбольшых частак даходу. Урад краіны ў сваю чаргу выкарыстоўвае замежнікаў для сілаваго ўмацавання сваёй улады. У гэтым сэнсе дзеянні наймітаў расцэньваюцца як неакаланіялізм. Пры гэтым ПВК амаль нічога не робяць для забеспячэння доўгатэрміновай стабільнасці дзяржавы і абыходзяцца вельмі дорага.
Менавіта гэтая бізнес-мадэль была рэалізавана ў Сьера-Леонэ ў 1990-х гадах. З пачаткам грамадзянскай вайны паўстанцы хутка захапілі найважнейшыя эканамічныя раёны краіны, дзе здабываліся карысныя выкапні. Каб абараніць сталіцу і аднавіць кантроль над захопленымі вобласцямі, урад наняў паўдёваафрыканскую Executive Outcomes. Арганізацыі плацілі 1,25 мільёна долараў у месяц. Улады таксама прадаставілі канцэсіі на здабычу карысных выкапняў Branch Energy, горназдабыўной кампаніі, якая часткова належыла Executive Outcomes Ltd.
Расійская ПВК «Вагнер» таксама ўжывала падобную схему. Так, напрыклад, на тэрыторыі Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі з 2019 года яна кіравала алмазнай гандлёвай кампаніяй Diamville. Больш за тое, адной з прычын дзейнасці вагнераўцаў у краіне называлася жаданне афіцыйнай Масквы атрымаць кантроль над прыроднымі рэсурсамі. Інтарэсы наймітаў і расійскага ўрада заключаліся ў адваёве шахтаў ва ўзброеных апазіцыі.
Халодная вайна
У пачатку 60-х былое Бельгійскае Конга ахапіла грамадзянская вайна. Тады ж атрады наймітаў упершыню праявілі сябе. Аднымі з першых замежных баевікоў у канфлікце задзейнічалі. Самым баяздольным замежным падраздзяленнем катангцаў стаў атрад «Каманда 4» пад пачаткам Майка Хоара, які ў снежні 1961 года расфармавалі, але былы камандзір сабраў новую групу — «Каманда 5». Паралельна фармуецца група Боба Дэнара — «Каманда 6». Жан Шрам, яшчэ адзін буйны дзеяч заходнееўрапейскага найміцтва, кіраваў падраздзяленнем «Каманда 10». Гэтыя фарміраванні змагаліся ўжо на баку. Афіцыйныя ўлады заручыліся паслугамі наймітаў з-за нежадання ЗША наўпрост дапамагаць у падаўленні паўстання Сімба. У цэлым, у Кангалезскім крызісе на тым ці іншым баку змагаліся ўраджэнцы Вялікабрытаніі, Францыі, Заходняй Германіі, ПАР, Радэзіі, Ірландыі, Іспаніі, Бельгіі і Італіі.
У канцы 60-х найміты змагаліся ў Біяфры. Немец Рольф Штайнер узначальваў 4-ю брыгаду камандас арміі сепаратыстаў. Сярод яго падначаленых — брытанец Тафі Уільямс. ВПС Б’яфры курыраваў паляк Ян Зумбах. Сярод іншых кіраўнікоў авіяцыі былі канадзец Лін Гарысан, швед Карл Густаў фон Розен і радэзіец Джэк Малак.
Паралельна «салдаты ўдачы» адзначыліся ў Радэзіі падчас вайны ў бушы. Тут замежнікі служылі ў сухапутных часцях, сілах спецпрызначэння і ВПС. У Радэзійскай лёгкай пяхоце ваявала асабліва шмат немцаў і датчан. У 1-м батальёне тэрытарыяльнага Радэзійскага палка пры садзейнічанні Боба Дэнара сфарміравана 7-я асобная французская рота пад камандаваннем адстаўнога маёра Ласапсьёна з 11-га ўдарнага парашутнага палка арміі Францыі, які да гэтага служыў у асабістай гвардыі прэзідэнта Габона. Яго намеснікамі сталі маёр Лавіёла (былы сяржант Замежнага легіёну) і чарнаскуры антылец капітан Тумі — першы чорны афіцэр у радэзійскай арміі.
На мяжы стагоддзяў
Пасля 1991 года адбыўся прыток «дзікіх гусей» з былых савецкіх рэспублік. У асноўным у якасці пілотаў і тэхнікаў яны, пераважна ўкраінцы і расіяне, прынялі ўдзел у грамадзянскай вайне ў Анголе і эфіопа-эрытрэйскай вайне, а таксама змагаліся ў Заіры ў складзе шматнацыянальнага атрада «Белы легіён». Прыкметна, што найміты з постсавецкай прасторы часам змагаліся за розныя фракцыі і перыядычна сутыкаліся адзін з адным у баях.
Адзін з першых вядомых выпадкаў прыцягнення ўраджэнцаў былога СССР — верталётная эскадрылья паўднёваафрыканскай ПВК «Executive Outcomes» падчас грамадзянскай вайны ў Сьера-Леонэ (гэтая кампанія адначасна дзейнічала ў Анголе ). У падраздзяленні, якім камандаваў былы афіцэр арміі ПАР Карл Албертс, служылі выхадцы з Расіі, Украіны і Беларусі. Паралельна з імі ў краіне працавала група наёмных інструктараў з і ўраджэнцаў заходніх краін ад арганізацыі GSG (Gurkha Security Guards Limited). Кантынгент узначальваў амерыканец Роберт Мак-Кензі.
Ужо ў пачатку 2000-х найміты адзначыліся ў Кот-д’Івуары. Падчас Першая Івуарыйскай вайны на баку ўрада змагалася адна тысяча «салдат удачы» з суседняй Ліберыі. У ВПС краіны працавалі наёмныя пілоты і тэхнікі з Францыі, ПАР, Украіны, Балгарыі, Расіі і Беларусі. Апошнія атрымаюць найбольшую сярод усіх вядомасць за лік здарэння з бамбардзіроўкай французскай ваеннай базы ў 2004 годзе. Іншым месцам, дзе служылі пілоты-найміты, было ДР Конга, дзе працавалі выхадцы з былога СССР.
Іншым буйным выпадкам прыцягнення наймітаў у баявыя дзеянні стала грамадзянская вайна ў Лівіі. Тут ваявалі «дзікія гусі» пераважна з краін Чорнай Афрыкі (Ліберыя, Эрытрэя, Мазамбік, Лесота, Гамбія, Судан, Танзанія, Бенін, Тога, Маўрытанія, Самалі, Камерун, ЦАР, Ангола, Чад, Гвінея, Нігерыя, Кот-д’Івуар). Была інфармацыя і аб наёмніках з Алжыра, Афганістана, Шры-Ланкі, Украіны, Ceрбіі, Румыніі, Расіі і Беларусі.
У наступным у шэрагу «гарачых кропках» разгарнулі дзейнасць вагнераўцы. З 2018 года яны падтрымлівалі армію фельдмаршала Хафтара ў Лівійскім канфлікце і ўрад Фастэна-Аршанжа Туадэры ў грамадзянскай вайне ў ЦАР, а з 2019 года далучыліся да барацьбы супраць ісламістаў у Мазамбіку.
Лобсанг Сангай
Лобсанг Сангай (, Дарджылінг) — тыбецкі палітычны дзеяч, кіраўнік тыбецкага ўрада ў выгнанні, абраны 27 красавіка 2011 г. у выніку галасавання тыбецкай дыяспары (55 % галасоў). Сангай атрымаў доктарскую ступень у галіне міжнароднага права ў Гарвардскім універсітэце.
У 2004 годзе атрымаў Прэмію Янга К. Кіма з адзнакай па доктарскай дысертацыі, а таксама прэмію Фулбрайта для тыбецкіх эмігрантаў на навучанне ў Гарвардскім універсітэце, дзе атрымаў ступень магістра, а затым доктара права.
Федэральная нацыянальна-культурная аўтаномія беларусаў Расіі
Федэра́льная нацыяна́льна-культу́рная аўтано́мія «Белару́сы Расі́і» (ФНКА) (Федеральная национально-культурная автономия «Белорусы России» (ФНКА)) — агульнарасійскае аб’яднанне беларускай дыяспары.
Стварэнне
Ідэя стварэння арганізацыі беларускай дыяспары ў Расіі, якая была бы лаяльнай да дзеючай улады Беларусі, узнікла ў 1997 годзе. 5 лютага 1997 года ў Мінску адбылася афіцыйная «нарада прадстаўнікоў беларускіх суполак» па пытанні правядзення З’езда беларусаў Расіі для ўтварэння агульнарасійскай арганізацыі беларусаў. Нарада адбывалася пад дахам грамадска-культурнага таварыства «Радзіма», якое ў савецкі час было прыдаткам структур КДБ па працы з дыяспарай.
2 красавіка 1999 года ў Маскве адбыўся Устаноўчы з’езд пры ўдзеле дэлегатаў ад рэгіянальных нацыянальна-культурных аўтаномій (РНКА) і грамадскіх арганізацый беларусаў Рэспублікі Комі, Рэспублікі Карэлія, Краснадарскага края і іншых. На З’ездзе прысутнічалі прадстаўнікі ўрадаў РФ і РБ. Зарэгістраваная 6 жніўня 1999 года.
Дзейнасць
2 кастрычніка 2002 года на Другім з’ездзе быў абраны новы Савет з 43 чалавек, прыняты Статут. Аўтаномія складаецца з 13 РНКА, якія ўключаюць больш за 70 арганізацый беларусаў.
У чэрвені 2011 года Аўтаномія перадала шэраг гісторыка-культурных каштоўнасцей у фонды Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі і музея ў Нясвіжы.
Баня-Лукская фондавая біржа
Баня-Лукская фондавая біржа — фондавая біржа у Баня-Луцы, Боснія і Герцагавіна. Была заснавана 9 мая 2001 года.
Дзейнасць
У 2006 годзе на біржы мелі лістынг акцыі 807 кампаній, а капіталізацыя рынку акцый склала 5,3 млрд долараў ЗША.
Эклектыка (архітэктура)
Экле́ктыка — архітэктурны стыль, які быў папулярны ў XIX—пач. XX ст., у якім адна праца ўключае элементы з гістарычна папярэдніх стыляў. Выкарыстанне рознастылявых формаў, як правіла, носіць некрытычны характар, то выяўляецца ў неадпаведнасці аб'ёмна прасторавай кампазіцыі будынка і яго мастацкага вобразу функцыянальнаму прызначэнню, канструкцыйнай аснове.
У архітэктуры Беларусі эклектызм панаваў з сярэдзіны XIX ст. З'явіліся новыя тыпы будынкаў, канструкцыйныя прыёмы класіцызму былі практычна вычарпаныя. Вырашэнні фасадаў і інтэр'ераў будынкаў характарызаваліся дэкаратыўнасцю, спалучэннем рознастылявых (готыка, барока, мадэрн, неабарока і інш.) формаў і элементаў. Сярод помнікаў эклектызму: Касцёл Святой Варбары ў Віцебску, Магілёўскі пазямельна-сялянскі банк. Эклектычнасцю архітэктурных вырашэнняў вызначаюцца горадабудаўнічыя структуры канца XIX—пач. XX ст.: забудовы вуліц Леніна і Савецкай у Гомелі, Ажэшкі ў Гродне і інш. Архітэктура 1940—50-х арыентавалася на традыцыйныя прыёмы рэнесансу і класіцызму (забудова часткі праспекта Незалежнасці ў Мінску. Эклектызм часткова закрануў катэджнае будаўніцтва 1980 — пач. 1990-х гадоў.
Мовы Еўрапейскага Саюза
Мовы Еўрапейскага Саюза — мовы, якія выкарыстоўваюцца насельніцтвам краін-членаў ЕС, у тым ліку 23 афіцыйныя мовы ЕС: англійская, балгарская, венгерская, галандская, грэчаская, дацкая, ірландская, іспанская, італьянская, латышская, літоўская, мальтыйская, нямецкая, партугальская, польская, румынская, славацкая, славенская, фінская, французская, чэшская, шведская і эстонская.
Еўрапейскі тур PTC 2014/2015 – Этап 5 (снукер)
Еўрапейскі тур PTC 2014/2015 – Этап 5 (таксама вядомы як Адкрыты чэмпіянат Лісабона 2014 (Lisbon Open 2014)) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 14 снежня 2014 года ў Casal Vistoso Sports Centre, у Лісабоне, Партугалія. Прызавы фонд турніру склаў €125,000, з якіх €25,000 атрымаў пераможца.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў €125,000, як і на ўсіх астатніх турнірах серыі PTC 2014/2015, якія праходзілі ў Еўропе. Пераможца спаборніцтва атрымаў €25,000.
Згодна з грашовай рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста стаў адлюстроўваць суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады. Аднак, у адрозненні ад падліку ачкоў у сезонах 2012/2013 і 2013/2014, калі снукерыст, які прайграваў у першым жа матчы на турніры, атрымліваў у рэйтынг колькасць ачкоў у два разы меншую за колькасць прызавых грошай, з сезона 2014/2015 снукерыст, які прайгравае ў сваім першым матчы, увогуле не атрымлівае рэйтынгавых ачкоў.
Вяземскае княства
Вяземскае княства — феадальная дзяржава ў верхнім цячэнні Дняпра і Угры. Вылучылася са складу Смаленскага княства ў 1239 годзе (паводле іншых меркаванняў, у 1219 годзе), калі Вязьма была аддадзена ў валоданне князю Андрэю Уладзіміравічу Доўгай Руцэ, які стаў родапачынальнікам князёў Вяземскіх. У склад Вяземскага княства, магчыма, уваходзіў Дарагабуж (ёсць меркаванне, што, наадварот, Вязьма да свайго вылучэння належала Дарагабужскаму ўдзелу). У 1300 годзе князь Андрэй Міхайлавіч Вяземскі дапамог дарагабужцам перамагчы смаленскага князя Аляксандра Глебавіча. Пазней вяземскія князі зноў трапілі ў залежнасць ад Смаленскага княства. Княствам сумесна кіравалі дзве дынастыі з прадстаўнікоў смаленскай галіны князёў і мясцовых вяземскіх уладароў.
У пачатку XV стагоддзя пачалася барацьба за Вяземскае княства паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Вялікім княствам Маскоўскім. У 1403 годзе горад раптоўна захапіў мсціслаўскі князь Лугвен Альгердавіч. Пад уладай Вялікага Княства Літоўскага вяземскія князі захавалі свае ўладанні. Масква па-ранейшаму імкнулася распаўсюдзіць свой уплыў на Вязьму, але паходы 1406, 1408, 1445 гадоў былі безвыніковыя. Паводле дагавора 1449 года рускія землі падзелены на сферы ўплыву Вялікага Княства Літоўскага і Вялікага княства Маскоўскага, Вязьма была прызнана за Вялікім Княствам Літоўскім.
Адразу пасля далучэння да Вялікага Княства Літоўскага Вяземскага і Смаленскага княстваў, усталявання ўлады вялікага князя літоўскага над Вярхоўскімі княствамі была створана сістэма кіравання шэрагам перыферыйных княстваў і ўладанняў, на чале якой стаяў смаленскі намеснік. Вяземскія князі са сваімі баярамі і слугамі ўваходзілі ў склад смаленскага апалчэння, падпарадкоўваліся ў ваенных адносінах смаленскаму намесніку і сплачвалі штогадова асобы падатак — пасошчыну, якая паступала ў смаленскую скарбніцу. Вяземскае княства амаль стагоддзе вызначала ўсходнюю граніцу Вялікага Княства Літоўскага. Яго межы на захадзе дасягалі вярхоўяў Дняпра, на ўсходзе, відаць, заходзілі за р. Гжаць, на поўначы ўключалі ў свой склад горад Хляпень на р. Вазуза і амаль што даходзілі да Волгі. Паўднёвую граніцу Вяземскага княства ўтварала рака Угра. Землеўладальнікамі ў княстве былі не толькі прадстаўнікі мясцовых родаў, але і прышлыя. Шэрагам вяземскіх валасцей валодалі князі Глінскія (Тур’е, Судзілаў, Шацельшча). Пану Івану Хадкевічу належала хляпеньская воласць Рагачоў.
З 1487 года Расійская дзяржава пачала ажыццяўляць арганізаваны ваенны націск на Вяземскае княства. Аднак на маскоўскі бок перайшоў толькі адзін князь Андрэй Юр’евіч — дробны вяземскі землеўладальнік. Іншыя вяземскія князі, на чале са старэйшым князем Міхаілам Дзмітрыевічам, засталіся верныя свайму гаспадару. Зімой 1492—1493 гадоў маскоўскае войска (5 палкоў) на чале з Данілам Шчанём захапіла Вязьму. Шмат вяземскіх князёў трапіла ў палон і было адвезена ў Маскву, а потым, пасля прынесенай прысягі, размеркавана як памешчыкі ў далёкія рэгіёны. Тыя вяземскія князі, што ўратаваліся (Жылінскія, Казлоўскія, Крашынскія), атрымалі новыя ўладанні і пасады ў межах Вялікага Княства Літоўскага. 3 мая 1495 года ў Вязьме з’явіўся маскоўскі намеснік. Былое Вяземскае княства ў складзе Расійскай дзяржавы было пераўтворана ў край памеснага землеўладання.
NGC 4484
NGC 4484 (іншыя абазначэнні — MCG -2-32-13, IRAS12262-1122, PGC 41087) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Nitraria komarovii
Nitraria komarovii — від раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Расліна дасягае 1-1,4 метра ў вышыню. Лісце чарговае, простае, сакавітае. Кветкі жаўтлява-белыя.
Арэал
Натуральнымі абласцямі распаўсюджання з'яўляюцца Каўказ, Расія (Ніжняя Волга), Казахстан, Туркменістан, Аўстралія, Цэнтральная Азія, Афрыка, Аравія і Палестына.
Граманцішке
Граманці́шке (Gramantiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Грышкішке. Насельніцтва 6 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Валевачскі сельсавет
Валева́чскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Валевачы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Смілавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Смілавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чэрвеньскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Грабёнкаўскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2215 чалавек, з іх 92,7 % — беларусы, 4,9 % — рускія, 0,9 % — украінцы, 0,5 % — палякі.
Спаса-Увазнясенская царква (Вельямовічы)
Спаса-Увазнясенская царква — праваслаўны храм у вёсцы Вельямовічах Брэсцкага раёна. Знаходзіцца на заходнім ускрайку вёскі.
Гісторыя
Першая драўляная царква ў Вельямовічах была ўзведзена ў 1631 годзе як уніяцкая пад тытулам Святога Сімяона. Па хадайніцтве брэсцкага епіскапа Ігнація ў сярэдзіне XIX стагоддзя замест трухлявага храма было вырашана ўзвесці мураваную царкву.
Праект распрацаваў у 1864 годзе гродзенскі архітэктар Іван Калянкевіч. Падрад на будаўніцтва ўзялі мяшчане Чарнігаўскай губерні І. Завенка, Г. Назараў, І. Цітоў і В. Хмельнікаў паводле кантракту ад 1 жніўня 1865 года. 14 верасня 1868 года царква была асвечана.
Агароджу царквы спраектаваў у 1868 годзе Мсціслаў Барташэўскі. Аднак, яна была няскончана, і ў 1870 годзе Гродзенская губернская канцылярыя даручыла яму скласці каштарыс на «прывядзенне агароджы ў належны стан».
У канцы ХІХ стагоддзя прыход налічваў 1183 вернікаў, дзейнічала царкоўна-прыходская школа. У часе Другой сусветнай вайны будынак быў пашкоджаны. У 1946 годзе ў ім меліся 22 абразы на палатне і дрэве і залачоны напрастольны крыж, драўляны трох’ярусны іканастас знаходзіўся ў дрэнным стане.
У 1961 годзе будынак быў зачынены і разрабаваны, доўгі час знаходзіўся ў разбураным стане. Пры гэтым царква лічылася помнікам архітэктуры.
18 чэрвеня 2011 года епіскап Іаан асвяціў адбудаваную царкву. Прыход пад кіраўніцтвам настаяцеля Алексія Лагашава аб’ядноўвае 4 вёскі, дзейнічаюць нядзельная школа і бібліятэка. Будынак царквы з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэгіянальнага значэння.
Архітэктура
Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю. Прасторавая кампазіцыя складаецца з чатырох кананічных частак — да асноўнага кубападобнага аб’ёму праз трапезную далучаны званіца, паўкруглая апсіда. Асноўны аб’ём завершаны 5-купаллем. У сілуэце будынка дамінуе 3-ярусная шатровая званіца з макаўкай.
Атынкаваныя фасады насычаны архітэктурнай пластыкай, запазычанай са старажытнарускага дойлідства, — аркатурныя паясы, візантыйскія спараныя арачныя аконныя праёмы, аб’яднаныя агульнай кілепадобнай аркай, філёнгавы цокаль, вуглавыя лапаткі, какошнікі, зубчастыя фрызы. Ніжні чацверыковы ярус званіцы завершаны какошнікамі, сярэдні дэкарыраваны прамавугольнымі нішамі і аконнымі праёмамі. Званіца завершана 8-гранным шатром з макаўкай. Зала храма была перакрыта шатровым скляпеннем на ветразях, трапезная — крыжовым.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Бангладэш
У спісе аб'ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Бангладэш значыцца 3 найменні, што складае каля ад агульнага ліку ( на  год). Акрамя гэтага, па стане на 2010 год, 5 аб'ектаў на тэрыторыі Бангладэш знаходзяцца ў ліку кандыдатаў на ўключэнне ў спіс сусветнай спадчыны.
Спіс
У дадзенай табліцы аб’екты размешчаны ў парадку іх дадання ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Кандыдаты ў спіс
У табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс. У дадзеным спісе паказаны аб'екты, прапанаваныя ўрадам Бангладэш ў якасці кандыдатаў на ўнясенне ў спіс Сусветнай спадчыны.
Снегапад
Снегапад - выпадзенне снегу з аблокаў.
Снегапад характарызуецца інтэнсіўнасцю, то ёсць колькасцю ападкаў у мм пласта вады за гадзіну ці суткі. Інтэнсіўнасць слабага снегападу менш 0,1 мм/г, сярэдняга 0,1-1 мм/г, моцнага (густога) - больш за 1 мм/г.
Лік сняжынак у 1 м³ паветра пры слабым снегападзе складае менш за 10, пры сярэднім 10-100, пры густым больш за 100 і можа дасягаць многіх тысяч.
Працягласць снегападу звычайна назад прапарцыйная яго інтэнсіўнасці.
Снегапад без ветру называюць спакойным снегападам, пры ветры - верхавой мяцеліцай. Па хуткасці падзення сняжынак кажуць аб хлопец у паветры (менш 0,1 м/с), павольным ссяданні (0,1-0,3 м/с), ўмеранай хуткасці падзення (0,4-0,8 м/с) і хуткім падзенні (звыш 0,8 м/с).
Па вільготнасці часціц снегападу адрозніваюць сухія, вільготныя (прыліпаюць да прадметаў) і мокрыя (растаюць пры ўдары).
Моцныя снегапады часцяком прыводзіць да заносы на дарогах, могуць прыводзіць да абрыву ліній электраперадачы, пашкоджання будынкаў і г. д. Моцныя снегапады ў гарах прыводзяць да няўстойлівасці снежнага полага на схілах і сходу лавін.
Вельмі моцны снегапад - працяглае інтэнсіўнае выпадзенне снегу з аблокаў, якое прыводзіць да значнага пагаршэння бачнасці і цяжкасці руху транспарту (колькасць ападкаў 20 мм і больш за 12 гадзін). Моцныя снегапады (снежныя заносы) паралізуюць транспарт, выклікаюць пашкоджанне дрэў, ліній электраперадач, будынкаў (ціск пласта снегу). За перыяд шматгадовых назіранняў сярэднія максімальныя за зіму нагрузкі могуць перавышаць 250 кг/м2, нагрузкі ад разавых снегападаў - 100 кг/м2, а зблізку вобласці ўстойлівага снегавога полага - нават удвая больш праявы стыхійных сіл прыроды ў зімовы перыяд. Яны ўзнікаюць у выніку багатых снегападаў, якія могуць працягвацца ад некалькіх гадзін да некалькіх сутак. Заносы ўплываюць на працу транспарту, камунальна-энергетычнага гаспадаркі, устаноў сувязі, сельскагаспадарчых аб'ектаў. Моцныя мяцеліцы - перанос снегу над паверхняй зямлі моцным ветрам (магчыма ў спалучэнні з выпадзеннем снега), які прыводзіць да пагаршэння бачнасці, намеці транспартных магістраляў, поўнага спынення руху транспарту (працягласць не менш за 12 гадзін пры сярэдняй хуткасці ветру 15 м/с і больш). Чым слабей завіруха (невысокая хуткасць ветру), тым больш доўгі час яна можа працягвацца. Слабыя і звычайныя мяцеліцы доўжацца да некалькіх сутак, больш моцныя - да некалькіх гадзін. Следствам мяцеліцы таксама з'яўляюцца снежныя заносы.
Вядомыя асобы Хмяльніцкага
Вядомыя ўраджэнцы Хмяльніцкага:
Вэрын (Мыкалаіўскі раён)
Вэрын (Верин) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сядзібна-паркавы комплекс Дабрынецкіх (Вельямовічы)
Сядзібна-паркавы комплекс Дабрынецкіх — колішняя сядзіба ў вёсцы Вельямовічах Брэсцкага раёна. Захаваўся пейзажны парк.
Гісторыя
Сядзіба вядома з XVI стагоддзя. Паводле «Кнігі запісаў» сяло Вельямовічы ў 1558 годзе размяшчалася каля возера і мела мяжу з выганамі маёнтка Бярніцкага і сёламі Таратунавічы, Памаранцы, Семянічкі. У 1772 годзе вёска мела назву Вілановічы.
3 1862 года маёнтак Вельямовічы належаў роду Юльяна Канапінскага, пасля задушэння паўстання Кастуся Каліноўскага канфіскаваны і распрададзены. Напярэдадні Першай сусветнай вайны тут былі два фальваркі. Адна сядзіба належала роду Саковічаў, другая — Дабрынецкім. Пасля вайны Саковіч адну частку фальварка прадаў Ялавіцкаму, другую — Дабрынецкім.
Пасля Другой сусветнай вайны невялікі Вельямовіцкі палац быў поўнасцю знішчаны.
Парк
Рэшткі пейзажнага парку займаюць плошчу каля 3 га. Парк у плане мае форму прамавугольніка. Пейзажная частка парку размешчаная перад парадным партэрам, абмежавана па заходнім краі дзвюма сажалкамі. У асноўным растуць ліпа, ясень, граб, клён, конскі каштан і інш. За паркавым партэрам размяшчаўся невялікі сад з прагулачнымі маршрутамі па грабавай алеі, уздоўж ліпавай пасадкі і глыбокага яра з ручаём.
Гірскэ (Мыкалаіўскі раён)
Гірскэ (Гірське́) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ласва (воласць)
Ласва (Lasva) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Вырумаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 172,1 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2006 года складала 1773 чалавекі.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — вёска Ласва.
Д-біт
Д-біт — разнавіднасць панку, якую прыдумаў гурт Discharge.
Гондар
Гондар (Gondor) — у свеце Толкіна краіна людзей ва «Уладары Пярсцёнкаў».
Гісторыя
Заснаваны Элендзілам пасля падзення Нуменара ў 3320 г. Другой Эпохі на беразе заліва Белфалас. У той час сталіцай быў горад Асгіліят.
Пазней род каралёў быў перарваны з-за Ісілдура, які забраў Адзіны Пярсцёнак у Саўрана (і забіў яго). Гэты род быў вернуты толькі ў 3019-3020 гг., калі, пасля канчатковага падзення Саўрана, каралём стаў Арагорн.
Народ Гондара
Гондарцы — народ Гондара, людзей у свеце Толкіна. Прыйшлі раней Рахірымаў.
У 3320 г. Другой Эпохі, утварыўся Гондар (і Арнор).
У 3019 г. Трэцяй Эпохі, гондарцы абаранялі да канца Міжзем'е ад Мордара (Мордарцы).
Янка Ліманоўскі
Янка (Іван Міхайлавіч) Ліманоўскі (, каля Дзісны —, Рычтан-Парк, Ілінойс, ЗША) — беларускі пісьменнік, літаратурны крытык, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў рэальнае вучылішча. Вучыўся на агранамічных курсах. У час 1-й сусветнай вайны, у 1915 годзе мабілізаваны ў расійскую армію. У сакавіку 1918 года ўступіў у РСДРП(б). У 1919—1920 гадах служыў у Чырвонай Арміі, ваенны камісар дывізіі, удзельнік польска-савецкай вайны.
У 1920—1930 гадах на розных ваенных і савецкіх наменклатурных пасадах. Працаваў у Наркамаце земляробства БССР. Быў членам прэзідыума секцыі беларускай мовы і літаратуры Інбелкульта, Цэнтральнага бюро «Маладняка», адным з арганізатараў і кіраўнікоў (членам сакратарыята) БелАПП.
Актыўна ўдзельнічаў у літаратурна-грамадскім жыцці, выступаў з прамовай на I з’ездзе БелАПП («Маладняк» № 1, 1929), на Х з’ездзе Саветаў («Маладняк» № 3, 1931), уваходзіў у аргбюро літаб’яднання Чырвонай Арміі і Флоту і г. д.
Працаваў намеснікам дырэктара Інстытута літаратуры і мастацтва АН БССР, дырэктарам БДТ-2 у Віцебску.
Рэдагаваў газету «Камуніст» (Бабруйск), член рэдкалегіі часопісаў «Полымя», «Маладняк».
У час 2-й сусветнай вайны, на акупаванай тэрыторыі — загадчык літаратурнай часткі Менскага гарадскога тэатра. Летам 1944 года з адступленнем немцаў выехаў Германію. Затым эмігрыраваў у ЗША. У 1951—1955 гадах дырэктар управы БІНіМа. Некаторы час сябра Рады БНР, але затым выйшаў з яе.
У сярэдзіне 1950-х гадоў Ліманоўскі спрабаваў заняць пасаду кіраўніка беларускай рэдакцыі Радыё «Вызваленьне». Без узгоды з Радай БНР, ён пачаў самастойна дамаўляцца з заснавальнікамі радыёстанцыі і атрымаў дазвол. Гэта выклікала гучны водгук і кепскую рэакцыю ў асяроддзі беларускай эміграцыі, і таму яго прызначэнне не адбылося.
Некалькі разоў наведваў СССР, у т. л. Мінск у 1969 годзе. Падчас быцця ў Мінску жніўнем 1969 года яму наладзілі сустрэчу ў Саюзе пісьменнікаў, у кабінеце адсутнага М. Танка, у ёй бралі ўдзел П. Глебка, А. Бачыла, А. Бажко, А. Кулакоўскі, Л. Прокша, У. Карпаў, У. Гніламёдаў і іншыя. Паводле ўспамінаў У. Гніламёдава, удзельнікі пыталіся пра лёс даваенных пісьменнікаў, эмігрантаў Майсея Сяднёва, Казака, Алеся Салаўя, а сам Ліманоўскі адчувальна цярпеў настальгію, захапляўся Мінскам, казаў, што ён прыгажэйшы нават за Вашынгтон, хваліўся, што накупіў два чамаданы школьных падручнікаў беларускай мовы і літаратуры і павязе ў ЗША, агулам паводзінамі і рысамі быў падобны да «савецкага чалавека».