cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Квікборн (Пінеберг)
Квікборн (Quickborn) — горад у Германіі, у зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Уваходзіць у склад раёна Пінеберг. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 43,21 км². Афіцыйны код — 01 0 56 041.
Аляксандр Уладзіміравіч Цацоха
Аляксандр Уладзіміравіч Цацоха (,, БССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V і VI скліканняў. Кандыдат медыцынскіх навук, дацэнт.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 студзеня 1956 года ў г. Мінску.
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа»; клінічную ардынатуру па спецыяльнасці «Хірургія»; вочную аспірантуру на кафедры аператыўнай хірургіі і тапаграфічнай анатоміі Віцебскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута.
Працаваў у Віцебскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце, дзе прайшоў шлях ад асістэнта да загадчыка кафедры; дырэктарам установы адукацыі «Віцебскі дзяржаўны медыцынскі каледж».
З'яўляўся дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць пятага і дваццаць шостага скліканняў, быў старшынёй пастаяннай камісіі па сацыяльнай сферы, сацыяльнай абароне насельніцтва і справах моладзі.
У 2012—2016 гадах — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», нагрудным знакам «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь», шэрагам юбілейных медалёў.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дзвюх дачок.
Цусіма
Цусіма (対 马) — група астравоў у Японскім моры. Належыць Японіі (адносіцца да прэфектуры Нагасакі, да 1872 года быў самастойнай адміністрацыйнай адзінкай — правінцыяй Цусіма). Размешчаны ў Карэйскім праліве паміж Карэяй і паўднёвым японскім востравам Кюсю. Агульная плошча — 696,3 км². Насельніцтва — 34,4 тыс. жыхароў (2010).
Гісторыя
У 1949 годзе, праз год пасля абвяшчэння Рэспублікі Карэя, прэзідэнт Лі Сын Ман высунуў тэрытарыяльныя прэтэнзіі да акупаванай амерыканскімі войскамі Японіі на Цусіму і заявіў пра гістарычную прыналежнасці вострава да старажытнай карэйскай дзяржавы Сіла. Адпаведны законапраект быў разгледжаны ў паўднёвакарэйскай Нацыянальнай Асамблеі 22 сакавіка 1949 года, але быў адкладзены на стадыі парламенцкага камітэта. У канцы 1949 года Лі Сын Ман адмовіўся ад гэтай ідэі, бо прызнаў, што працяг спору прывядзе да канфлікту з іншымі дзяржавамі. Дзяржаўны дэпартамент ЗША, падводзячы вынікі справы, заявіў, што сіласкі кантроль над востравам скончыўся ў 500 годзе, а ў 17 ст. Цусіма была канчаткова мірна і добраахвотна ўключана ў склад японскай метраполіі, што не выклікала ніякіх пратэстаў у тагачаснага кіраўніцтва Карэі.
Міклаш Немет
Мі́клаш Не́мет (нар., Монак, Венгрыя) — венгерскі палітык, апошні прэм’ер-міністр Венгерскай народнай рэспублікі (23 лістапада 1988 — 23 мая 1990). Прадстаўнік Венгерскай сацыялістычнай рабочай партыі.
Біяграфія
Скончыў Эканамічны ўніверсітэт імя Карла Маркса, адзін год навучаўся ў Гарвардзе. У 1976 годзе ўступіў у ВСРП. З 1981 года працаваў у аддзеле эканамічнай палітыкі ВСРП, у 1986 годзе ўзначаліў аддзел. У 1987 годзе стаў сакратаром эканамічнай палітыкі ЦК ВСРП, а 24 лістапада 1988 года быў прызначаны кіраўніком Савета міністраў (прэм’ер-міністрам). Пры ім пачаліся эканамічныя рэформы і мірны дэмантаж сацыялістычнай сістэмы. Былі перапахаваны ахвяры паўстання 1956 года; бежанцам з ГДР, якія збіраліся ў Венгрыі, было дазволена перайсці мяжу з Аўстрыяй, каб шукаць палітычнага сховішча ў ФРГ.
У 1990 годзе сышоў у адстаўку на карысць былога дысідэнта Ёжэфа Антала. У 1990—2000 был віцэ-прэзідэнтам Еўрапейскага банка рэканструкцыі і развіцця.
Царква Святых Апосталаў (Венецыя)
Царква Святых Апосталаў, Санці Апастолі (італ. Santi Apostoli) — царква ў Венецыі, у раёне Канарэджа на аднайменнай плошчы. Непадалёк, на Гранд-канале размяшчаецца Ка д’Ор.
Яўген Яўгенавіч Анегін
Яўген Яўгенавіч Анегін (нар., Кастрама, Расія — ) — вучоны ў галіне электроннага машынабудавання. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1986), доктар тэхнічных навук (1982), прафесар (1989).
Царква Святых Апосталаў (Венецыя)
Побач з царквой знаходзіцца капліца, пабудаваная ў рэнесансным стылі і спраектаваная Маура Кадучы. У капліцы знаходзіцца грабніца Марка Корнера працы Туліа Ламбарда.
Яўген Яўгенавіч Анегін
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1955). З 1956 года вядучы канструктар Мінскага завода аўтаматычных ліній. З 1963 года вядучы канструктар, начальнік аддзела, галоўны інжынер, намеснік начальніка канструктарскага бюро дакладнага электроннага машынабудавання (КБТЭМ) Міністэрства электроннай прамысловасці СССР (Мінск). З 1971 года намеснік генеральнага дырэктара па навуковай рабоце навукова-вытворчага аб’яднання «Планар», галоўны інжынер КБТЭМ, з 1974 года генеральны дырэктар НВА «Планар», начальнік КБТЭМ.
Навуковая дзейнасць
Даследаванні ў галіне тэорыі праектавання прэцызійнага тэхналагічнага абсталявання для вытворчасці вялікіх і звышвялікіх інтэгральных схем, прынцыпаў яго пабудовы і тэхналогіі вырабу. Распрацаваў новыя фізічныя і тэхналагічныя прынцыпы пабудовы оптыка-механічнага і зборачнага абсталявання ў вытворчасці вырабаў мікраэлектронікі і сродкі для іх рэалізацыі.
Аўтар каля 100 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій, 46 вынаходак.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1981), Кастрычніцкай рэвалюцыі (1986), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1976), медалём.
Вікторыя Іванаўна Лук’янец
Вікторыя Іванаўна Лук’янец (Viktoria Lukianets, 20 лістапада 1966 года, Кіеў, УССР, СССР) — адна з самых тытулаваных украінскіх оперных спявачак, Народная артыстка Украіны (2001). У яе актыве — дзясяткі выступленняў на прэстыжных сусветных сцэнах, у прыватнасці ў Метрапалітэн-опера і Ла Скала. Яна салістка Венскай оперы, а з 1998 года яшчэ і незалежная выканаўца.
Біяграфія
Вікторыя нарадзілася ў Кіеве. Сваю музычную адукацыю пачала ў раннім узросце, да пяці гадоў з урокаў гульні на фартэпіяна. Вучыцца спеву пачала ва ўзросце 14 гадоў, пазней паступіла ў Кіеўскую дзяржаўную кансерваторыю імя П. Чайкоўскага, якую паспяхова скончыла ў 1989 годзе. У гэтым жа годзе яна пачала сваю прафесійную кар’еру ў Акадэмічным тэатры оперы і балета імя Тараса Шаўчэнкі.
У 1990 годзе ў Токіа атрымала 1-ую прэмію на міжнародным конкурсе вакалістаў (1990 Tokyo International Vocalists Competition) Канцэртнай асацыяцыі «Музыку народу» (The Min-On Concert Association) і ў Вене на міжнародным конкурсе Моцарта (International Mozart Competition" in Vienna). У 1991-м ёй прысудзілі 1-ю прэмію на міжнародным конкурсе Марыі Калас у Афінах. Далей дэбютавала ў Італіі, Францыі, Партугаліі, Японіі і Грэцыі.
У 1993 годзе яна дэбютавала ў Венскай дзяржаўнай оперы, у ролі Царыцы ночы у оперы Моцарта «Чароўная флейта» і стала ўлюбёнкай венскай публікі. На гэтай сцэне яна выконвала партыі Джыльды (Рыгалета), Віялеты (Травіята), Оскара (Баль-маскарад), Адыні (Любоўны напой), Эльвіры (Пурытанін), Разіны (Севільскі цырульнік), Лючыя (Лючыя дзі Ламермур), Афеліі (Гамлет), Алімпіі (Казкі Гофмана).
У 1995 годзе — лаўрэат фестывалю ў Зальцбургу і дэбютавала ў італьянскім тэатры Ла Скала. Вікторыя Лук’янец выступала з вядомымі сусветнымі тэнарамі — Пласіда Дамінга, Хасэ Карэрасам і Лучана Павароці.
Вікторыя Лук’янец выступае на галоўных оперных сцэнах свету: Метрапалітэн-опера у Нью-Ёрку, Ла Скала у Мілане, Каралеўскі тэатр Ковент-Гардэн у Лондане, Опера Бастылія у Парыжы, Баварская дзяржаўная опера у Мюнхене, Гамбургская дзяржаўная опера, Нямецкая дзяржаўная опера у Берліне, Стары тэатр (Aalto-Musiktheater Essen) ў Эсэне, Жэнеўскі Вялікі тэатр, Каралеўская опера Валоніі ў Льежы.
Сярод самых паспяховых апошніх выступаў можна адзначыць яе спевы ў «Кантаце» Моцарта у Венскім музычным таварыстве ў Wiener Musikverein, партыя Разауры у оперы «Хітрая ўдава» Вольфа-Ферары на сцэне Опернага тэатра Ніцы, партыя Берты у оперы «Прарок» Джакома Меербера і партыя Віялеты ў «Травіята» Джузэпэ Вердзі у Буэнас-Айрэсе.
Вядомы італьянскі рэжысёр Франка Дзэфірэлі назваў імёны «трох вялікіх Травіят» — Марыі Калас, Тэрэзы Стратас і Вікторыі Лук’янец.
Яе бельканта параўноўваюць з галасамі прымадонаў мінулага стагоддзя Амеліты Галі-Курчы і Адэліні Паці. У яе рэпертуары больш за 50 вядучых партый на сямі мовах, а гастрольны графік складзены на гады наперад.
На канцэртах Вікторыі Лук’янец часта побач з опернымі арыямі ганаровае месца займаюць украінскія народныя песні, якія яна выконвае як з сімфанічнымі, так і з народнымі аркестрамі. 22 жніўня 2014 года ў Кіеве адбыўся канцэрт «Скарбы Украінскай народнай песні», на якім Вікторыя Лук’янец спявала ў суправаджэнні Нацыянальнай заслужанай капэлы бандурыстаў Украіны імя Г. І. Майбарады.
Асабістае жыццё
Ужо шмат гадоў запар Вікторыя Лук’янец з мужам і дачкой жывуць у Аўстрыі, дзе яна салістка Венскай оперы. А з 1998 года яшчэ і незалежная выканаўца.
Пляменніца Вікторыі Саламія Лук’янец у 2011 годзе стала «Гонарам краіны» у намінацы «Рэдкі талент».
Глубля
Глубля — возера ў Мядзельскім раёне. Плошча 0,47 км². Найбольшая глыбіня 26,8 м. Даўжыня 1,15 км. Найбольшая шырыня 0,51 км. Даўжыня берагавой лініі 3,3 км. Аб’ём вады 5,05 млн м³. Плошча вадазбору 1,43 км². У басейне р. Страча, за 35 км на паўночны захад ад г. Мядзел, за 2 км на паўночны-ўсход ад в. Альшэва, у межах ландшафтнага заказніка Блакітныя азёры. Схілы катлавіны вышынёй да 35 м, пясчаныя, параслі лесам. Берагі зліваюцца са схіламі, на паўночным-захадзе і паўдні забалочаныя. Мелкаводдзе вузкае, пясчанае, глыбей дно сапрапелістае. Вызначаецца высокай празрыстасцю і чысцінёй вады, маляўнічым наваколлем. Упадае ручай з воз. Глубелька, выцякае ручай у р. Страча. Шырыня паласы надводнай расліннасці 4—20 м, падводная расліннасць пашырана да глыбіні 7 м.
У 1929—1930 г узровень вады ў возеры быў штучна павышаны прыблізна на 1 м для запаўнення Альшэўскіх рыбаводных сажалак. Пазней рыбалоўная гаспадарка прыйшла ў заняпад, а падвышэнне ўзроўню вады вылілася ў забалочанасць прыбярэжнай паласы.
Шапаваліўка (Ахтырскі раён)
Шапаваліўка (Шапова́лівка) — вёска ў Ахтырскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Груньскай вясковай абшчыны.
Вілак’яра
Вілак'яра (Villachiara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 1283 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 77 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 25030. Тэлефонны код — 030.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Chiara.
Рэйд на Абу-Кемаль (2008)
Рэйд на Абу-Кемаль — дэсантная атака, учыненая 26 кастрычніка 2008 года атрадам спецыяльнага прызначэння ЗША, першы напад амерыканцаў на тэрыторыі Сірыі. У ходзе ваеннай аперацыі чатыры амерыканскіх ваенных верталёта перасеклі мяжу з Сірыяй, высадзілі дэсант і атакавалі недабудаваны ферму ў вёсцы Машахдэх, недалёка ад горада Абу-Кемаль. У выніку загінулі 9 чалавек, 14 атрымалі раненні. Паводле заявы амерыканскага бока, мэтай нападу была сетка баевікоў «Ісламскай дзяржавы», якія пракраліся ў Сірыю з-за мяжы для здзяйснення дыверсій ў Іраку супраць ЗША і іракскага ўрада. Паслам ЗША і Ірака быў заяўлены афіцыйны пратэст ад уладаў Сірыі ў сувязі з гэтым «сур’ёзным нападам».
Шалудзькы (Ахтырскі раён)
Шалудзькы (Шолу́дьки) — вёска ў Ахтырскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Груньскай вясковай абшчыны.
Эрмасільё
Дэвіз горада: ісп. La Ciudad del Sol - Горад-Сонца, Горад-Утопія. Важны транспартны вузел, паветраныя перавозкі абслугоўвае Міжнародны аэрапорт Эрмасільё. Цэнтр раёна абрашанага земляробства. Баваўнянаачышчальная, маслабойная, лёгкая, хімічная прамысловасць, вытворчасць будматэрыялаў. Універсітэт.
Мелькавічы
Ме́лькавічы (, Мельковичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Негарэльскага сельсавета.
Карл IV Люксембургскі
Карл IV (Karl IV., Karel IV.;,  — , ) — кароль Германіі з 11 ліпеня 1346, кароль Чэхіі з 26 жніўня 1346 пад імем Карал I (каранаваны 2 верасня 1347), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 5 красавіка 1355.
Біяграфія
Сын чэшскага караля Іаана Сляпога з Люксембургскай дынастыі і князёўны Элішкі Пржэмыслаўны, нарадзіўся ў 1316 годзе ў Празе, пры нараджэнні быў названы Вацлаў/Венцэль (Václav, Wenzel, Вячаслаў). Выхоўваўся ў Парыжы. У 15-летнім узросце (1331) быў прызначаны намеснікам у створаным яго бацькам каралеўстве ў Паўночнай Італіі і сутыкнуўся там з супраціўленнем і інтрыгамі. У 18 гадоў (1334) стаў намеснікам бацькі ў Чэхіі. З прычыны выгнання яго брата Іагана з Ціроля і часовага кіравання Карлам гэтай краінай, на якую меў віды Баварскі дом, узнік глыбокі разлад паміж Вітэльсбахамі і Люксембургамі, які прывёў да шэрагу войн.
З імем Карла звязаны «залатое стагоддзе» Чэхіі. Ён добра ведаў чэшскую мову, клапаціўся пра развіццё гарадоў і шмат увагі надаваў сельскай гаспадарцы. Карл завёз у Чэхію вінаградную лазу з Бургундыі і слівавыя дрэвы з Латарынгіі, уладкаваў вадаёмы для гадоўлі рыб: так з'явіліся знакамітыя чэшскія карпы.
Карл застаўся ў гісторыі як аўтар першай у сярэдневяковай Еўропе свецкай аўтабіяграфіі і ініцыятар складання новай гістарычнай хронікі.
Гайдэ (Гольштэйн)
Гайдэ (Heide) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Уваходзіць у склад раёна Дзітмаршэн. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 31,8938 км². Афіцыйны код — 01 0 51 044.
У горадзе знаходзіцца помнік культуры, воданапорная вежа, пабудаваная ў 1903 годзе.
Карл IV Люксембургскі
Абранне каралём
Яшчэ пры жыцці імператара Людвіга IV Баварскага, Карл, з дапамогай Папы Клімента VI, дамогся абрання пяццю курфюрстамі германскім каралём. Пры гэтым ён пайшоў на падпісанне абмежавальных умоў, у выкананні якіх прымушаны быў прынесці клятву Папе ў Авіньёне. Тым не менш, пасля смерці імператара (1347) Карлу не атрымалася адразу ўзысці на імперскі трон. Па пачыне Вітэльсбахаў быў абраны каралём Эдуард III англійскі, калі ж той адмовіўся — маркграф мейсенскі Фрыдрых II Суровы, затым граф Гюнтэр фон Шварцбург, які неўзабаве цяжка захварэў, пагадзіўся адрачыся за грошы, і памёр. 25 ліпеня 1349 Карл IV паўторна каранаваўся ў Ахене. З Вітэльсбахамі Карл IV прымірыўся жаніцьбай на Ганне, дачцы курфюрста пфальцкага, і абяцаннем пасялення іх у Брандэнбургу дзе ён сам, тым часам, апекваў Лжэ-Вальдэмара.
Карл IV пайшоў на вялікія саступкі князям. У Залатой буле 1356 года курфюрсты атрымалі амаль суверэнныя правы ў сваіх княствах. Парадкаванне абрання на прастол ухіліла ўмяшанне Папы пры выбарах, што выклікала разлад з авіньёнскім дваром. Канфлікт з Папай быў уладжаны дараваннемдзесяціны і выданнем так званай каралінскай булы для абароны льготаў духавенства.
Значнай заслугай Карла IV стала заснаванне саюзаў земскага свету.
Паходы ў Італію
Два разу Карл IV здзяйсняў паходы ў Італію: у 1354 годзе, каб каранавацца ў Мілане каралём і ў Рыме імператарам (1355), у другі раз — у інтарэсах Папы, для вайны з міланскімі Вісконці. Але пра развіццё свайго спадчыннага ўладання, Чэхіі, Карл клапаціўся больш, чым пра імперыю.
Пасланы Карлам у якасці палоннага ў Авіньён, Кола ды Рыенца пагадніўся з Інакенціем VI, і вярнуўся ў Італію ўвосень 1353 года як прадстаўнік пантыфіка, каб супрацоўнічаць з іспанскім кардыналам, але смог толькі здабыць ганебную смерць на прыступках Капітолія. Гібан пісаў пра гэта: «Капітолій стаяў зараз на крыві Рыенцы, калі Карл IV спусціўся з Альп, каб каранавацца каронай Італіі і Імперыі».
Петрарка верыў у Карла IV, але затым глыбока ў ім расчараваўся. Карл быў каранаваны ў Рыме кардыналам Остыі ў велікодны дзень 1355 года, а затым вярнуўся ў Прагу, як пісаў паэт: «з каронай, якую ён атрымаў без адзінага ўдару мяча, з кашалём, поўным манет, які ён прывёз пустым; але з малой славай за добрыя справы, і з вялікай ганьбай за зневажэнне імператарскай велічы. О! калі б твой прадзед і дзед сустрэлі цябе на альпійскім перавале, што б яны сказалі, ты падумаў? Імператар рымлян па імі, па праўдзе ты ўсяго толькі кароль багемскі».
Кіраванне ў Германіі
Дваранству ў гарадах ён даў шмат палёгак; у 1350 годзе выдаў новае ўкладанне, якое, аднак, пазней прымушаны быў адмяніць, заахвочваў горназаводства і земляробства, зрабіў Влтаву да Эльбы суднаходнай, пабудаваў у Празе «новы горад» (Новае места), Градчаны, і знакаміты пражскі Карлаў мост, заснаваў там архібіскупства і ў 1348 годзе першы ў імперыі ўніверсітэт (па ўзоры парыжскага), прыцягнуў у Прагу вялікую колькасць мастакоў і рамеснікаў.
Праз першую сваю жонку, са згоды Вітэльсбахаў, забяспечыў сабе вялікую частку Верхняга Пфальца; праз другую жонку, Ганну Яворскую, набыў княствы Явор і Свідніца (1368); годам раней ён купіў Лужыцкую зямлю. Майстэрска скарыстаўшыся разладамі ў доме Вітэльсбахаў, Карл здолеў дамагчыся завяшчанні сабе брадэнбургскай маркі маркграфамі Людовікам і Атонам (1368), а неўзабаве пасля таго (1373) пакінуты адзін у жывых Атон, за ўзнагароду, павінен быў адмовіцца ад маркі.
За вялікія сумы грошай і пасля доўгіх высілкаў Карл IV дамогся абрання свайго сына Венцэля сваім пераемнікам (1376). Вялікія выдаткі Карла IV прымушалі яго абкладаць цяжкімі падаткамі і закладваць імперскія гарады, што павяло да заснавання швабскага гарадскога саюза (1376). Паміраючы ў Празе, Карл пакінуў Чэхію, Сілезію і рымскую карону Венцэлю, Брандэнбург — Жыгімонту, Лужыцкія землі — Іагану, трэцяму са сваіх сыноў.
КрАЗ-255Б
КрАЗ-255Б — сямейства грузавых аўтамабіляў з колавай формулай 6х6, якое выраблялася Крамянчугскім аўтазаводам з 1967 па 1993 год. Уяўляе сабой далейшае развіццё сямейства КрАЗ-214.
Армянская кухня
Адна з любімых закусак — армянская каўбаса суджук — утрымлівае часнок, перац, карыцу і іншыя вострыя прыправы, дзякуючы якім каўбаса набывае характэрны пах і густ.
З мясных прадуктаў перавага аддаецца ялавічыне і бараніне, свініна выкарыстоўваецца рэдка. Высока цэніцца рыба. Папулярная далма (галубцы) — загорнутая ў вінаграднае лісце начынка з мяснога фаршу, рысу і зеляніны. Традыцыйная страва — шашлык, а найбольш любімая — кюфта, пругкія мясныя шарыкі, якія з'яўляюцца адным з кампанентаў у супы.
Для прыгатавання розных страў шырока выкарыстоўваюць муку і крупы. З мукі гатуюць своеасаблівы від локшыны — арышту, з пшанічнай мукі — кашу з мясам курыцы — харысу. Папулярны пловы з рысу.
На кожным стале Арменіі ганаровае месца займае нацыянальны хлеб — лаваш, які ўяўляе сабой тонкія аладкі, выпечаныя на сценках тандыра — круглай глінянай печы. У многіх раёнах рэспублікі захаваўся старажытны звычай выпякаць восенню лаваш пра запас на некалькі месяцаў. Яго высушваюць, складаюць стосікам і ў такім выглядзе захоўваюць. Сухі лаваш увільгатняюць вадой, хаваюць на паўгадзіны пад ручніком, і ён зноў робіцца мяккім.
У Арменіі любяць печыва: найбольш папулярныя гата — круглая салодкая аладка з падрумяненай мучной начынкай і пухлава — з арэхавай начынкай. Не застаюцца па-за ўвагай і іншыя прысмакі.
NGC 5999
NGC 5999 (іншыя абазначэнні — OCL 946, ESO 178-SC1) — рассеянае скопішча ў сузор’і Навугольнік.
Армянская кухня
У харчаванні часта выкарыстоўваюць фасолю, рыс, гарох.
NGC 5999
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Армянская кухня
Сярод малочна-кіслых напояў папулярны мацун, прыгатаваны з каровінага, авечага малака або малака буйваліцы. Разведзены вадой мацун добра асвяжае ў гарачы дзень.
Істотнае месца ў харчаванні займаюць розная садавіна: грушы, яблыкі, вінаград, слівы, абрыкосы, кізіл, дыні, кавуны і інш.
З вінаграднага соку рыхтуюць дашаб — духмяны сіроп цёмна-вішнёвага колеру, які мае лячэбныя ўласцівасці.
Армяне прытрымліваюцца наступнага рэжыму харчавання: лёгкі сняданак, лёгкі абед і каларыйная вячэра (50-60 % дзённага рацыёну).
Лінія Сталіна (гісторыка-культурны комплекс)
Гісторыка-культурны комплекс «Лінія Сталіна» — фартыфікацыйных гістарычны комплекс на тэрыторыі Беларусі, створаны да 60-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне па ініцыятыве беларускага дабрачыннага фонду «Памяць Афгана». Уяўляе сабой кавалак так званай «Лініі Сталіна», якая была збудавана на старой (да 1939 года) заходняй мяжы СССР. Ініцыятыва была падтрымана Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь — Аляксандрам Лукашэнкам. У стварэнні комплексу прымалі ўдзел дзяржаўныя і грамадскія арганізацыі, прадпрыемствы, а таксама падраздзяленні інжынерных войскаў Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.
Комплекс быў адкрыты 30 чэрвеня 2005 года. Уяўляе сабой ваенна-гістарычны музей пад адкрытым небам. Гістарычная аснова музея — даўгачасныя агнявыя пункты (ДАПы) Мінскага ўмацаванага раёна. Узноўлены і абсталяваны ротны ўчастак ўмацаванага раёна; адноўленыя два кулямётныя ДАПы, артылерыйскія паўкапаніры, камандна-назіральны пункт. Па даваенных чарцяжах адноўлена інжынернае абсталяванне мясцовасці. У экспазіцыі — усе віды акопаў, траншэі і супрацьтанкавыя равы, пазіцыі для стралковых аддзяленняў, бліндажы для сховішчы асабістага складу, акопы для гармат, надаўбні — драўляныя, бетонныя, металічныя, драцяныя загароды розных тыпаў.
У музеі сабраная экспазіцыя ваеннай тэхнікі, артылерыі, танкаў, авіяцыі, стралковай зброі. На тэрыторыі комплексу таксама размешчаны адзін з помнікаў Сталіну ў Беларусі.
Комплекс размешчаны каля вёскі Лашаны Мінскага раёна за 20 км на паўночны захад ад Мінска.
Ёжэф Антал
Ёжэф А́нтал (,,  — , ) — венгерскі палітык, прэм’ер-міністр Венгрыі ў 1990—1993 гг.
Скончыў Будапешцкі ўніверсітэт, дзе вывучаў венгерскую мову і літаратуру, гісторыю і архівазнаўства. Працаваў архівістам у Дзяржаўным архіве і настаўнікам у школе. Удзельнічаў у паўстанні 1956 года на баку антыкамуністаў. Пасля гэтага яму было забаронена працаваць настаўнікам. Пазней ён працаваў бібліятэкарам і вывучаў гісторыю медыцыны. У канцы 1980-х стаў актывістам Венгерскага дэмакратычнага форума, 21 кастрычніка 1989 года быў абраны яго прэзідэнтам. 23 мая (траўня) 1990 года быў прызначаны прэм’ер-міністрам Венгрыі пасля таго, як ВДФ перамог на парламенцкіх выбарах. Актыўна ажыццяўляў ліберальныя рэформы, якія, аднак, негатыўна адбіліся на матэрыяльным становішчы большасці насельніцтва.
Памёр 12 снежня 1993 года.
Царква Успення Прасвятой Багародзіцы (Блужа)
Царква Успення Прасвятой Багародзіцы — колішні храм у Блужа Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці, у 2017 г. разпачата адбудова. Уваходзіць у 1-ую Пухавіцкую благачынную акругу
Гісторыя
Гэты храм быў унікальным творам народнага дойлідства, праяўленнем таленту яго стваральнікаў. Унутры, у разным іканастасе, было 11 старажытных абразоў, у тым ліку славуты абраз Маці Божай. Абразы і іканастас былі перанесеныя яшчэ з уніяцкай царквы, якая была тут раней.
Царква ў Блужы на гэтым месцы стаяла даўно. Па архіўных дакументах вядома, што ў 1725—1754 гг. уладальнікамі Блужы былі Адам і Аўгусціна Троські. Яны пабудавалі, апекаваліся і рамантавалі уніяцкую царкву святых бессярэбранікаў Казьмы і Дзям’яна. У 1832 г. царкву рамантавалі сяляне з дапамогаю новых уладальнікаў Блужы — Тэафіліі і Пятра Завадскіх. Гэта царква таксама была уніяцкая, называлася Прачысценская, ці Успенская. У «Алфавитным реестре наследных имений Минской губернии Игуменского уезда» 1810-1820-х гг. пералічваюцца храмы гэтай мясцовасці. Большасць з іх былі уніяцкімі, было і некалькі каталіцкіх касцёлаў.
У 1839 г. уніяцтва на Беларусі было скасавана расійскім царом, і ўсе уніяцкія храмы гвалтам ператвораны ў праваслаўныя. Так і Блужская царква з уніяцкай ператварылася ў праваслаўную.
У 1879 г. праваслаўнай царкве належала 100 дзес. зямлі, прыход налічваў каля 1600 чалавек. У 1879 г. праваслаўнай царкве належала 100 дзес. зямлі, прыход налічваў каля 1600 чалавек.
У кнізе «Описание церквей и приходов Минской епархии», выдадзенай у Мінску ў 1879 г., гаворыцца, што Блужская царква «до такой степени ветхая, что даже не годна к починке». Відаць, хутка пасля гэтага, у 80-90-я гг. ХІХ ст., была пабудавана новая царква, што прастаяла да 1962 г. (яе вы бачыце на фатаграфіі). У Блужы сярод старажылаў захавалася памяць пра нейкага «героя Шыпкі», «палкоўніка», які ахвяраваў грошы на будаўніцтва царквы. Ёсць мяркаване, што «герой Шыпкі» — гэта ўдзельнік руска-турэцкай вайны 1877—1878 гг. Блужанцы распавядалі нам, што побач з царквой знаходзіўся склеп, дзе быў пахаваны фундатар з жонкай. На жаль, імя гэтага чалавека не захавалася ў памяці блужан.
Архітэктура
Храм восевай кампазіцыі, складаўся з 4-х частак:
Быў яшчэ ганак слупавой канструкцыі з балюстрадай.
Храм стаяў на каменным падмурку, а дах быў накрыты ліставым жалезам. Сцены гарызантальна ашаляваны дошкамі. Ніжэй карніза будынак акаймоўваў разны падзор, а вокны аздоблены ліштвамі.
Бярэжа (возера, Браслаўскі раён)
Бярэжа — возера ў Браслаўскім раёне.
Плошча 1,93 км². Найбольшая глыбіня 8,2 м. Даўжыня 2,2 км. Найбольшая шырыня 1,4 км. Даўжыня берагавой лініі 6,4 км. Аб’ём вады 7,8 млн м³. Плошча вадазбору 11,6 км². У басейне р. Друйка, на паўночна-заходняй ускраіне г. Браслаў. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Схілы катлавіны вышынёй 2—7 м, разараныя, заходнія пад лесам; берагі нізкія, на ўсходзе высокія, пясчаныя. Дно пясчанае, месцамі сапрапелістае. Зарастае, шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці 200—300 м. Злучана пратокамі з азёрамі Святца і Ельна, упадае ручай з возера Загноек.
Батабас
Батабас — сяло ў Шчарбакцінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Галкінскай сельскай акругі. Код КАТА — 556837300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 110 чалавек (59 мужчын і 51 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 100 чалавек (53 мужчыны і 47 жанчын).
Хузум
Хузум (Husum, Hüsem) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Шлезвіг-Гольштэйн, на беразе Паўночнага мора. Уваходзіць у склад раёна Паўночная Фрысландыя. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 25,20 км². Афіцыйны код — 01 0 54 056.
Афіцыйнай мовай у населеным пункце, апроч нямецкай, з’яўляецца паўночнафрызская.
Бранская вобласць
Бранская вобласць (Брянская область) — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны на захадзе еўрапейскай часткі краіны, на мяжы з Украінай і Рэспублікай Беларусь. Створана 5 ліпеня 1944 года. Да гэтага яна ўваходзіла ў склад Арлоўскай вобласці.
Геаграфія
Ляжыць у заходняй частцы Усходне-Еўрапейскай раўніны, займаючы сярэднюю частку басейна Дзясны і лясісты водападзел паміж ёй і Акой. Крайнія пункты: паўночны 54° паўн. ш., паўднёвы 52° 10' паўн. ш., заходні 31° 10' у. д., усходні 35° 20' у. д.
Вобласць мяжуе на поўначы са Смаленскай вобласцю, на захадзе — з Гомельскай вобласцю і Магілёўскай вобласцю Рэспублікі Беларуь, на ўсходзе — з Калужскай вобласцю і Арлоўскай вобласцю і на поўдні — з Курскай вобласцю, Чарнігаўскай і Сумскай абласцямі Украіны.
Насельніцтва
Буйнейшыя гарады Бранск, Клінцы, Навазыбкаў. Гарадскія пасёлкі: Вышкаў, Клімава, Пагар. З 2006 года на тэрыторыі Бранскай вобласці існуе 287 муніцыпальных утварэнняў, у тым ліку 7 гарадскіх акруг, 27 муніцыпальных раёнаў, 30 гарадскіх паселішчаў, 223 сельскія паселішчы.
Нацыянальны склад: рускія (96,3 %), украінцы (1,5 %), беларусы (0,56 %)
Беларусы Браншчыны
Беларусы, аўтахтоннае насельніцтва Браншчыны, маюць глыбокія гістарычныя карані, звязаныя са шматвяковай гісторыяй узаемадзеяння Браншчыны з беларускімі землямі. Заходнюю частку Браншчыны засяляюць палехі — субэтнічная група славян, якая мае шмат агульных рыс з беларусамі, але ў Расіі разглядаецца як частка рускага этнаса.
Аднак ва ўмовах працяглай русіфікацыі шмат беларусаў асеміляваліся. Тым не менш, згодна з перапісам насельніцтва Расійскай імперыі 1897 года ў паветах Чарнігаўскай і Арлоўскай губерняў пражывалі людзі, якія лічылі сябе беларусамі:
Дадзеныя перапіса таксама сведчаць аб тым, што толькі невялікая частка насельніцтва Браншчыны нарадзілася на ў беларускіх губерніях. Трэба вылучыць Магілёўскую губерню, з якой на Браншчыну перасялілася некалькі тысяч чалавек. Аднак, улічваючы агульную колькасць насельніцтва і аб’ём унутраных перасяленняў, лічбы ад Магілёўскай губерні застаюцца нязначнымі.
Прысутнасць беларусаў на браншчыне паўплывала і на мясцовую лінглістыку, так у пачатку мінулага стагоддзі на тэрыторыі Браншчыны сфармаваліся беларускія дыялекты, на захадзе. А за ўмоўнай рысай Трубчэўск-Рослаў, пачаліся пераходныя дыялекты ад беларускага да так званага паўднёварускага, ці палехскага.
Прычыны міграцыі былі розные, у тым ліку эканамічныя. Так напрыклад вядома, калі перасяленцы з беларускіх губерняў закладалі новыя вёскі, такія як Глажанка, Далісічы, Малінаўка, Міхайлаўскі і Толвінка. Але адсутнасць беларускай адукацыі і культуры цалкам асемілявалі нашчадкаў перасяленцаў.
Наяўнасць беларускага насельніцтва, распаўсюд беларускіх гаворак і амаль цалкам увайшла ў склад Беларускай Народнай Рэспублікі (разам з Бранскам), так і ў склад абвешчанай камуністамі Савецкай Беларусі (мяжа праходзіла на ўсход ад Бранска), аднак хутка ўсе гэтыя тэрыторыі (разам з Гомелем, Магілёвам, Віцебскам) Масква далучалы да складу РСФСР, у далейшым вярнуйшы да складу Беларусі толькі палову этнічных тэрыторый.
Сёння на тэрыторыі Браншчыны вылучаюць тры групы моў, у тым ліку старадубскую, на якую да гэтага часу моцна ўплываюць украінскую і беларускую мовы.
Але значнай праблемай беларусаў усходу з’яўляецца нацыянальная самасвядомасць, так напрыклад чалавек можа мець беларускія карані, прытрымлівацца беларускіх традыцый і звычаяў, у тым ліку адзення, страў і гд, нават размаўляць па-беларуску, але ўспрымаць сябе як рускага. Такая сітўацыя склалася даўно, і верагодна таму Браншчына і Смоленшчына засталіся ў складзе РСФСР неглядзячы на беларускую большасць і сёння, напрыклад верхняволжскія беларусы.
Праблемы самасвядомасці адлюстраваны ў краязнаўчай кніге «Навазыбкаўскі павет» выдадзенай у 1925 годзе ў Навазыбкаве, у якой прыведзена наступная фармуліроўка на конт мясцовага насельніцтва:
З гэтага выцякае, што нават расійскім даследчыкам было разумела, што павет заселяе беларускі этнас, але паводле перапісу за 28 год да выдання гэтага матэрыяла, сябе лічыла беларусамі толькі 0.19% насельніцтва павету.
Лясны пажар
Лясны пажар — стыхійнае, некантралюемае распаўсюджванне агню па лясных плошчах. Прычыны ўзнікнення пажараў у лесе прынята дзяліць на натуральныя і антрапагенныя. Асноўная прычына ўзнікнення лясных пажараў — дзейнасць чалавека, на сённяшні дзень доля натуральных пажараў (ад маланак) складае каля 7—8%. Такім чынам, існуе вострая неабходнасць працы супрацьпажарных службаў, кантролю над захаваннем пажарнай тэхнікі бяспекі. Памеры пажараў робяць магчымым іх візуальнае назіранне нават з космасу. Найбольш распаўсюджанымі з натуральных прычын лясных пажараў на Зямлі звычайна з'яўляюцца маланкі.
У маладых лясах, у якіх шмат зеляніны, верагоднасць узгарання ад маланкі істотна ніжэй, чым у лясах узроставых, дзе шмат сухіх і хворых дрэў. Такім чынам, у прыродзе яшчэ задоўга да чалавека існавала своеасаблівая раўнавага. Экалагічная роля лясных пажараў заключалася ў натуральным абнаўленні лясоў.
Часам пажары выклікаюць штучна. Такія пажары прынята называць кіраванымі. Мэтай кіраваных пажараў з'яўляецца: знішчэнне пажаранебяспечных гаручых матэрыялаў, выдаленне адходаў лесанарыхтовак, падрыхтоўка ўчасткаў для пасадкі саджанцаў, барацьба з насякомымі і хваробамі лесу, а таксама наўмысны падпал лесу з мэтай наступнай яго вырубкі.
Петэр Бораш
Пе́тэр Бо́раш (,, Надзьбаём, Венгрыя) — венгерскі палітык, прэм’ер-міністр Венгрыі ў 1993-94.
Скончыў юрыдычны факультэт Будапештскага ўніверсітэта; удзельнічаў у паўстанні 1956 года на баку антыкамуністаў. У канцы 80-х пачаў удзельнічаць у апазіцыйнай партыі Венгерскі дэмакратычны форум. Ва ўрадзе Ёжэфа Антала быў міністрам унутраных спраў. Пасля смерці Антала стаў новым прэм’ер-міністрам. На парламенцкіх выбарах 1994 года ВДФ выступіў няўдала, і Бораш сышоў у адстаўку 15 ліпеня 1994 года. Пазней Бораш стаў дарадцам Віктара Орбана. У 2009 годзе Бораш адышоў ад кіраўніцтва партыяй з-за серыі канфліктаў, а ў 2010 годзе выйшаў з партыі. На сённяшні момант займаецца распрацоўкай новай канстытуцыі па даручэнню прэм’ер-міністра Віктара Орбана.
Аляксандр Папкоў
Аляксандр Папкоў:
Райнбек
Райнбек (Reinbek) — горад у Германіі, у зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Уваходзіць у склад раёна Штармарн. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2012 года). Займае плошчу 31,23 км². Афіцыйны код — 01 0 62 060.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Партрэт Міхала ІІ Караля Радзівіла
Захаваўся фотаздымак у Інстытуце мастацтва Польскай акадэміі навук. У анатацыі запісаны пад знакам пытання, як партрэт Міхала Казіміра Радзівіла Рыбанькі. Аднак знешні выгляд і адзенне партрэтаванага не адпавядаюць ХVIII стагоддзю. Гіпатэтычна можа быць выявай падчашага літоўскага. Партрэт па сваёй стылістыцы вельмі нагадвае вобразы Януша XI Радзівіла або караля Яна Казіміра, створаныя мастаком Даніэлем Шульцам. Магчыма, гэта яшчэ адзін партрэт, які належыць яго пэндзлю.
Пасля 1939 г. партрэт трапіў у Мінск, адкуль вывезены ў Германію ў 1944 г. Гіпатэтычна быў вернуты ў Мінск у 1947 г. У вопісе вернутых каштоўнасцей ёсць партрэт маладога казака (палатно, алей. 103×81), які пазней паступіў у ДММ БССР, адкуль перададзены ў маскоўскае мастацкае вучылішча памяці 1905 года. На жаль, не засталося фотаздымка вернутага партрэта, каб адназначна сцвярджаць пра тоеснасць.
Аляксандр Уладзіміравіч Канюк
Біяграфія
Нарадзіўся 11 ліпеня 1960 года ў Гродне.
Скончыў сярэднюю школу № 7 г. Гродна. У 1982 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Правазнаўства».
З 1982 па 1984 год — камандзір мотастралковага ўзвода 3-га гвардзейскага танкавага палка 3-й гвардзейскай танкавай дывізіі 7-й танкавай арміі Беларускай ваеннай акругі.
З 1984 года працаваў на розных пасадах у ваенных трыбуналах.
У 1993—1997 гадах быў суддзёй Беларускага ваеннага суда.
З 1997 года — старшыня Мінскага міжгарнізоннага ваеннага суда.
З 2006 па 2009 год працаваў суддзёй і старшынёй Беларускага ваеннага суда.
З красавіка 2009 года быў суддзёй і намеснікам старшыні Вярхоўнага суда.
20 верасня 2011 года Аляксандр Канюк быў прызначаны Генеральным пракурорам Рэспублікі Беларусь. 9 верасня 2020 года Аляксандр Лукашэнка вызваліў Аляксандра Канюка ад пасады Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь.
19 лістапада 2020 года прызначаны амбасадарам Беларусі ў Арменіі.
Міжнародныя санкцыі
31 жніўня 2020 года Аляксандр Канюк быў уключаны ў спіс асоб, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што «сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае задушэнне мірных пратэстаў».
2 кастрычніка 2020 года было аб’яўлена, што Канюк трапіў у санкцыйны спіс ЕС. Акрамя ЕС, яго ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя. 20 лістапада да кастрычніцкага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна.
Ротавірусы
Ротавірусы (Rotavirus) — род з сямейства рэавірусаў.
Вірыён ікасаэдрычнай формы, дыяметрам 65-75 нм. Геном прадстаўлены двухнітачнай РНК, якая складаецца з 11 фрагментаў. Капсід двухслойны, пабудаваны па кубаідальным тыпе. Вылучана чатыры серавары, дзве групы (A і не A) і дзве падгрупы (1 і 2).
Паразітуюць у малпаў, рагатай жывёлы, свіней, коней, сабак, птушак. Часты ўзбуджальнік гастраэнтэрытаў у дзяцей ва ўзросце 6-24 месяцаў. Дыягназ устанаўліваюць электроннай мікраскапіяй фільтратаў калу, заражэннем нованароджаных мышэй, выяўленнем нарастання антыцел у РН, РЗК, ІФА.
Вілануова-суль-Клізі
Вілануова-суль-Клізі (Villanuova sul Clisi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 4720 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 524 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 25089. Тэлефонны код — 0365.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Матфей.
NGC 6000
NGC 6000 (іншыя абазначэнні — ESO 450-20, MCG -5-37-3, IRAS15467-2914, PGC 56145) — галактыка ў сузор’і Скарпіён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сафія Юр’еўна Андруховіч
Сафія Юр’еўна Андруховіч (Софі́я Ю́ріївна Андрухо́вич; 17 лістапада 1982, Івана-Франкоўск, Украінская ССР) — украінская пісьменніца, перакладчыца і публіцыстка.
Біяграфія
Нарадзілася 17 лістапада 1982 года ў Івана-Франкоўску у сям’і пісьменніка Юрыя Андруховіча.
Скончыла прыродазнаўчы ліцэй у родным горадзе (2000) і Украінскую акадэмію друкарства
Замужам за пісьменнікам Андрэем Бондарам. 10 сакавіка 2008 года нарадзіла дачку Варвару.
Грамадская пазіцыя
Падпісала петыцыю да прэзідэнта Расіі з патрабаваннем вызваліць украінскага рэжысёра Алега Сянцова.
Дзмітрый Фёдаравіч Усцінаў
Дзмі́трый Фё́даравіч Усці́наў (17 (30 кастрычніка) 1908, Самара — 20 снежня 1984, Масква) — савецкі палітычны і ваенны дзеяч.
У 1976—1984 гадах міністр абароны СССР. Маршал Савецкага Саюза (1976), двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1942, 1961), Герой Савецкага Саюза (1978).
Другая Усебеларуская канферэнцыя
Другая Усебеларуская канферэнцыя  — нарада беларускіх палітычных дзеячаў у эміграцыі, адбылася 12 — 16 кастрычніка 1925 года ў Берліне.
Склікана А. І. Цвікевічам. Ёсць вынікам расколу ў беларускім эмігранцкім асяроддзі, а таксама перамен, што адбыліся ў 1921—1925 гг. у БССР і Заходняй Беларусі пасля Першай Усебеларускай канферэнцыі (Прага, 1921 г.).
У літаратуры за 1-й і 2-й канферэнцыямі замацаваліся назвы Усебеларускіх палітычных канферэнцый або Нацыянальна-палітычных нарад.
Перадгісторыя
У 1921—1925 гады Ліга Нацый прызнала ўсходнія межы Польшчы з СССР; выявілася немагчымасць атрымаць якіх-небудзь саступак для беларускай культуры ў Польшчы з боку польскіх улад ; урад Літвы страціў зацікаўленасць у падтрымцы беларускага асяродка ў літоўскай сталіцы (Каўнасе), дзе Аляксандр Цвікевіч выконваў функцыі прэм’ера беларускага эміграцыйнага ўраду БНР (Старшыні Рады міністраў БНР) ; улады БССР сістэматычна і ў рознай форме заахвочвалі эмігрантаў вярнуцца ў Беларусь (савецкую) і далучацца да працы на карысць бацькаўшчыны і беларускай нацыянальнай культуры ; у 1924 г. адбылося ўзбуйненне тэрыторыі БССР.
Для беларусаў сярод станоўчых мерапрыемстваў савецкага ўрада БССР найбольш важнай, нават вызначальнай, была беларусізацыя. Узбуйненне тэрыторыі БССР у 1924 годзе і пераход арміі на тэрытарыяльна-міліцэйскую сістэму камплектавання (што, здавалася, набліжала ідэю стварэння ўласнага беларускага войска) дапаўнялі карціну змяненняў у Савецкай Беларусі.
Раскол беларускай палітычнай эміграцыі пачаўся пасля Генуэзскай канферэнцыі (1922), дзе Старшыня Рады Міністраў Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР) Вацлаў Ластоўскі і міністр замежных спраў Аляксандр Цвікевіч прызналі права Літоўскай Рэспублікі на Вільню і Віленскі край. В. Ластоўскі пасля спрабаваў правесці нацыянальна-палітычную нараду, каб яго дзейнасць была ўхвалена, а Старшыня Рады БНР П. Крачэўскі забараніў яе правядзенне. Была ўтворана Дзяржаўная калегія БНР, а затым адноўлена Рада Міністраў БНР (1923). Абавязкі яе Старшыні выконваў А. Цвікевіч, які нібыта прызнаў памылковасць свайго ўчынку.
На настроі часткі беларускай палітычнай эміграцыі і дзейнасць А. Цвікевіча ўплывалі падзеі ў БССР. У шэрагах КП(б)Б існавала моцная плынь праціўнікаў беларускай культуры. Інтарэсы ж беларускай культуры прадстаўлялі З. Жылуновіч, А. Чарвякоў, У. Ігнатоўскі і інш. VII з’езд КП(б)Б канстатаваў, што ў асяроддзі работнікаў культуры і асветы БССР былі моцныя ідэалы «адраджэння буржуазна-дэмакратычнай дзяржаўнасці», г.зн. БНР. Але пасля XII з’езда РКП(б) (1923) прыняў рэзалюцыю па нацыянальным пытанні, і ЦБ КП(б)Б мусіла ўзяць курс на беларусізацыю і каранізацыю. Станоўчы вобраз савецкага рэжыму стваралі таксама распачатая ў 1921 новая эканамічная палітыка (НЭП) і абвешчаная ў 1923 г. амністыя былым праціўнікам бальшавіцкай улады.
У Польскай Рэспубліцы, куды ўваходзіла Заходняя Беларусь урад пачаў наступленне на беларускае школьніцтва і культуру. Стаўка левых сіл на ўзброеную барацьбу не апраўдала сябе, а парламенцкіх метадаў барацьбы было недастаткова. Вынікам было стварэнне Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ), куды ўвайшлі ў т.л. А. Канчэўскі, І. Лагіновіч, Л. Родзевіч і інш. Важную ролю ў КПЗБ стаў адыгрываць эмісар Менска М. Гурын-Маразоўскі. Пад уплывам падзей у БССР, у кантакце з КПЗБ левыя сябры Беларускага пасольскага клуба С. Рак-Міхайлоўскі, Б. Тарашкевіч і інш. стварылі самастойную фракцыю — Беларускую сялянска-работніцкую грамаду, якая для ЦК КП(б)Б стала «трыбунай партыі ў польскім сейме», яны перайшлі ў КПЗБ і пачалі падрыхтоўку да стварэння масавай аднайменнай арганізацыі (БСРГ).
Большасць дзеячаў Рады і ўрада БНР і Заходняй Беларусі лічылі НЭП, беларусізацыю і каранізацыю стабільным курсам бальшавікоў. Гэта амаль цалкам задавальняла іх, бо па сваіх перакананнях яны былі сацыялістамі. Аляксандр Цвікевіч спадзяваўся, што пачнецца і дэмакратызацыя савецкага рэжыму.
Кіраўніцтва БССР разгарнула супраць беларускай эміграцыі ідэалагічнае наступленне. 11 чэрвеня 1923 года была прынята сумесная пастанова ЦВК СССР і БССР аб амністыі. Гэта дало магчымасць вярнуцца на радзіму многім дзеячам культуры і навукі (працэдура прадугледжвала адмову ад сваіх палітычных перакананняў).
У 1925 годзе для працы сярод беларусаў замежжа накіраваліся па маршруце Варшава — Прага — Берлін прадстаўнікі Савецкай Беларусі З. Жылуновіч і М. Чарот. У час паездкі высветлілася, што эміграцыя саспела да пэўнай саветызацыі. 14 жніўня 1925 года ЦК КП(б)Б вызначыў умовы правядзення беларускай нацыянальна-палітычнай нарады (яе планавалася склікаць у Берліне), асноўнай мэтай форуму мела стаць прызнанне за Менскам ролі адзінага цэнтра культурнага і палітычнага жыцця беларусаў.
Аляксандр Цвікевіч не хаваў свайго намеру пераехаць у Менск (БССР). Перад вяртаннем прадстаўнікі ўрада БССР і ўрада СССР угаварылі Цвікевіча правесці ў Берліне Беларускую нацыянальна-палітычную канферэнцыю.
Падрыхтоўка канферэнцыі
11.8.1925 ЦК КП(б)Б зацвердзіў план паездкі З. Жылуновіча і М. Чарота ў Прагу. 14.8.1925 ЦК КП(б)Б прыняў пастанову, у якой лічыў мэтазгодным скліканне А. Цвікевічам у Берліне беларускай канферэнцыі пры 7 абавязковых умовах, адна з іх — папярэдняе прызнанне Менска як адзінага культурнага і палітычнага цэнтра, на які павінен арыентавацца беларускі рух Польшчы, Літвы, Латвіі і іншых краін; адмова ад арыентацыі на Лігу Нацый; папярэдняя, да канферэнцыі, «перадача паўнамоцтваў БНР Ураду БССР у форме дэкларацыі». Пасля прыняцця гэтых умоў групай Цвікевіча меркавалася фінансаваць апошнюю. Восенню 1925 ЦК КП(б)Б адзначаў, што група Цвікевіча «падладжваецца пад нас з надзеяй задаволіць нас мандатамі Урада БНР; падладжваючыся пад нас, яна ў той жа час імкнецца ўмацаваць сваё становішча, яна яшчэ хоча адыгрываць палітычную ролю». А. Цвікевіч не адмаўляўся ад намеру стварыць Усебеларускі нацыянальны цэнтр. КП(б)Б ставіла сваёй задачай «не дапусціць арганізацыі якога б ні было камітэта беларускай эміграцыі», таму што стварэнне такога цэнтра «толькі затармозіць развіццё беларускага руху савецкай арыентацыі». ЦК КП(б)Б імкнуўся «ліквідаваць групу Цвікевіча з тым, каб частка яе пасля ліквідацыі БНР прыехала ў Менск». У кастрычніку 1925 у Прагу для работы сярод эміграцыі выехалі З. Жылуновіч, М. Чарот і Я. Купала.
Яшчэ ў 1919 годзе Народная рада БНР (чые паўнамоцтвы прызнала Найвышэйшая рада БНР, а потым і Першая Усебеларуская канферэнцыя) выдала пастанову, паводле якой урад БНР не меў права прымаць самастойныя палітычныя рашэнні. Падрыхтоўка да канферэнцыі вялася тайна ад Старшыні Рады БНР П. Крачэўскага.
2 верасня 1925 года ў Празе адбылася сустрэча паміж А. Цвікевічам і савецкімі ўпаўнаважанымі, было канчаткова зацверджана месца і час склікання канферэнцыі (Берлін, кастрычнік 1925 года), на яе арганізацыю перадаваліся грашы. Паралельна А. Цвікевіч вёў перагаворы з Літвой, і паводле некаторых даных Каўнас таксама выдзеліў грашовую суму.
У ЦК КП(б)Б праходзілі нарады, у цэнтры ўвагі якіх знаходзілася падрыхтоўка Берлінскай канферэнцыі. Сярод пагроз разглядалася магчымасць, што В. Ластоўскі можа выкарыстаць яе супраць БССР. Паміж КП(б)Б і НКЗС у Маскве паўсталі пэўныя супярэчнасці, кіраўніцтва Кампартыі Беларусі адзначала:
Пры гэтым у ЦК лічылі немэтазгодным удзел у нарадзе латвійскай беларускай групы. Напярэдадні абмяркоўвалася магчымасць стварыць замест Рады БНР за мяжой Беларускі камітэт. Аднак ЦК партыі быў катэгарычны: «Беларускі камітэт, калі б ён быў падабраны на Берлінскай канферэнцыі, нават пры ўмове складання паўнамоцтваў БНР, апынецца сілай супраць СССР, будзе мець ілюзіі ў беларускім пытанні, што паслабляюць пазіцыю СССР; яго ўтварэнне будзе БССР разглядацца як выступленне супраць БССР». Прынцыповым для Менска было выкананне наступных умоў: «гучная» дэкларацыя Цвікевіча, складанне паўнамоцтваў БНР, уезд у БССР прыхільнікаў арыентацыі на БССР.
Правядзенне канферэнцыі
Канферэнцыя адкрылася ў Берліне 12 кастрычніка 1925 года. На ёй прысутнічалі: ад урада БНР А. Цвікевіч, Л. Заяц, В. Захарка, У. Пракулевіч, ад Заходняй Беларусі — А. Галавінскі, ад Беларускай калоніі ў Латвіі — К. Езавітаў, прыбылі і некаторыя іншыя дэлегаты — усяго 17 чалавек. Савецкую Беларусь прадстаўлялі З. Жылуновіч і намеснік паўнамоцнага прадстаўніка СССР у Польшчы А. Ульянаў.