cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юрась Зянковіч
Палітычная дзейнасць
У сакавіку 2021 года пісаў пра стварэнне дружын народнай самаабароны, тады ж ён раскрытыкаваў Святлану Ціханоўскую за ініцыятыву перамоў з уладамі. Паводле дадзеных ФСБ Расіі, Ю. Зянковіч пасля кансультацый у ЗША і Польшчы прыбыў у Маскву для сустрэчы з прадстаўнікамі Узброеных сіл Беларусі, каб пераканаць іх удзельнічаць у ваенным перавароце з удзелам мясцовых і ўкраінскіх нацыяналістаў.
Быў затрыманы спецслужбамі 11 красавіка 2021 года ў Маскве. У дачыненні да яго распачата крымінальная справа па частцы 1 артыкула 357 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь («Змова або іншыя дзеянні, учыненыя з мэтай захопу дзяржаўнай улады»).
5 верасня 2022 года судом Мінскага раёна Ю. Зянковіч быў прысуджаны да 11 гадоў пазбаўлення волі.
Лімна (рака)
Лі́мна — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці і Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Бася (басейн Дняпра).
Даўжыня Лімны 14 км. Плошча вадазбору 62 км². Пачынаецца ў Аршанскім раёне каля вёскі Казловічы 1, вусце — прыкладна за 1,6 км у напрамку на захад ад вёскі Сялец Горацкага раёна. Рэчышча каналізаванае. Асноўны прыток — ручай Мілаўка (справа). У басейне ракі каля вёскі Лямна (Аршанскі раён) невялікае возера (сажалка).
Джымі Вэйлз
Біяграфія
Вучыўся ў Обурнскім універсітэце, потым у Універсітэце Алабамы. Пасля заканчэння ўніверсітэта Вэйлз вырашыў напісаць дысертацыю на атрыманне навуковай ступені доктара філасофіі ў вобласці фінансаў. Для гэтага ён паступіў на курсы ва ўніверсітэтах Алабамы і Індыяны і пачаў выкладаць у абодвух. Але дысертацыю ён так і не напісаў. Вэйлз заняўся гандлем каштоўных папер у Чыкага і хутка разбагацеў. У сярэдзіне 1990-х Вэйлз заснаваў пошукавую сістэму «Bomis», праз якую можна было купіць некаторыя арыгінальныя матэрыялы, уключаючы матэрыялы для сталых «Bomis Babes». Цяпер Вэйлз ужо не ўваходзіць у раду дырэктараў «Bomis» і, па большай частцы, займаецца сваімі вікі-праектамі. Хоць ён дагэтуль з'яўляецца мажарытарным акцыянерам кампаніі «Боміс».
У сакавіку 2000 года Вэйлз стварыў свабодную энцыклапедыю «Нупедыя» і наняў Лары Сэнгера на пасаду галоўнага рэдактара. Энцыклапедыя складалася вучонымі на добраахвотнай аснове, артыкулы энцыклапедыі праходзілі экспертную ацэнку.
Фонд Вікімедыя
15 студзеня 2001 года Вэйлз і Лары Сэнгер стварылі Вікіпедыю. Сайт быў першапачаткова прызначаны для папярэдняй распрацоўкі матэрыялаў, якія потым былі б размешчаны ў Нупедыі. Але бурны ўзрост Вікіпедыі хутка зрабіў яе галоўным праектам. Галоўным чынам, распрацоўкай Вікіпедыі на ранніх этапах займаўся Сенгер, а Вэйлз падаваў капітал. Бо фармальна Сенгер быў наняты на працу Вэйлзам, той лічыць сябе адзіным заснавальнікам Вікіпедыі, хоць Сенгер працягвае зваць сябе «сузаснавальнікам». Неўзабаве Лары Сенгер пакінуў праект і абрынуў на Вэйлза крытыку, намаляваўшы яго чалавекам, які ненавідзіць эліту і ўсё элітарнае («decidedly anti-elitist»). Заява Сенгера пра адстаўку дагэтуль вісіць на яго старонцы ўдзельніка ў англійскай Вікіпедыі.
У сярэдзіне 2003 года Джымі Вэйлз стварыў Фонд Вікімедыя, некамерцыйную арганізацыю са штаб-кватэрай у Тампе, штат Фларыда. Фонд павінен быў падтрымліваць Вікіпедыю і яе брацкія праекты. З тых часоў Вэйлз, які з'яўляецца прэзідэнтам і членам рады дырэктараў Фонду, актыўна займаецца іх прасоўваннем.
У 2004 годзе з'явіліся чуткі пра тое, што Вэйлз сказаў, што выдаткаваў 500 000 долараў на вікі-праекты. Распачатая кампанія па зборы сродкаў на падтрыманне вікі-праектаў аказалася вельмі паспяховай. На пачатак 2005 года Фонд Вікімедыя ўжо цалкам утрымоўваўся грантамі і ахвяраваннямі.
Вэйлза часам іранічна завуць «Велікадушным дыктатарам» Вікіпедыі, хоць ён адмаўляецца ад гэтага тытула і рэдка дае ўказанні вікіпедыйнай супольнасці. Пры падрыхтоўцы нумара часопіса Wired, прысвечанага Вікіпедыі, высвятлілася, што «Бог-Кароль Вікіпедыі» ездзіць на машыне Хёндэ, хоць мае «Ферары». Нягледзячы на стварэнне Фонду Вікімедыя, Вэйлз захоўвае абсалютную ўладу над праектам. У дадатак да ўласнай персоны, ён прызначыў у раду дырэктараў двух бізнес-партнёраў, якія не з'яўляюцца рэдактарамі Вікіпедыі (а яшчэ два члены з'яўляюцца рэдактарамі). Такім чынам, у радзе з пяці чалавек Джымі Вэйлз са сваімі партнёрамі заўсёды захоўвае дамінантную большасць. Ён запэўнівае, што калі двое членаў-рэдактараў Вікіпедыі прагаласуюць за штосьці, ён аддасць свой голас у іх карысць.
Іншыя праекты
Натхнёны поспехам Вікіпедыі, Вэйлз супольна з Анджэлай Бізлі заснаваў камерцыйны праект Вікія.
Ёсць яшчэ цэлы шэраг вікі-праектаў, заснаваных на праграмным забеспячэнні MediaWiki, да якіх у той ці іншай ступені мае дачыненне Джымі Вэйлз.
Меркаванні і крытыка
Па меркаванні публіцыста Аляксандра Геніса,
Джымі Вэйлз — тыповы геній электроннага веку. Сарамлівы выдатнік, заўзяты аматар камп'ютарных гульняў, прыхільнік свабодалюбівай філасофіі Айн Рэнд, прыхільнік анархічнай сацыяльнай прылады, Вэйлз зачаў Вікіпедыю ў вольны час, нават не падазраючы, што яна стане самым вялікім сеткавым праектам. <…> Самае цікавае, што калі Джымі Вэйлз спыталі, у чым канчатковая мэта Вікіпедыі, ён сказаў: «Ні ў чым, адна забава».
Былы супрацоўнік кампаніі Novell Джэф Мэркі, абвінаваціў Джымі Вэйлза ў тым, што ў 2006 Вэйлз прапанаваў яму за грошы выправіць артыкул у Вікіпедыі.
Эсмеральдас (правінцыя)
Эсмеральдас (ісп.: Esmeraldas) — адна з 22-х правінцый Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр — Эсмеральдас. Месціцца ў паўночна-заходняй частцы краіны, на ўзбярэжжы Ціхага акіяна, на поўначы мяжуе з Калумбіяй на ўсходзе з правінцыямі Карчы і Імбабура, на поўдні з правінцыямі Пічынча і Манабі. Плошча 15.573 км². Насельніцтва — 385.223.
NGC 381
NGC 381 (іншае абазначэнне — OCL 317) — рассеянае скопішча ў сузор’і Касіяпея.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
1892 год у гісторыі кіно
1892 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Губічы (Мінскі раён)
Гу́бічы (, Губичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрашыцкагарадоцкага сельсавета.
Размешчаны на беразе Дубраўскага вадасховішча на рацэ Усяжа, на шашы.
IC 124
IC 124 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Алег Уладзіміравіч Гарошка
Алег Гарошка (,, БССР) — беларускі хакеіст, абаронца мінскага клуба «Дынама», які гуляе ў КХЛ.
Клубная
Алег Гарошка пачаў сваю прафесійную кар'еру ў 2008 годзе ў складзе бабруйскага «Шынніка», выступаючы да гэтага за фарм-клуб «Гомеля». У сваім дэбютным сезоне Алег правёў на пляцоўцы 43 матчы, набраўшы 8 (1+7) пунктаў, пасля чаго ён атрымаў прапанову ад роднага гродзенскага «Нёмана». У складзе роднага клуба Гарошка выступаў на працягу двух сезонаў, стаўшы ў сезоне 2010/11 сярэбраным прызёрам чэмпіянату Беларусі.
20 ліпеня 2011 года Алег, нягледзячы на шматлікія праблемы, падпісаў пробны кантракт тэрмінам на паўтары месяца з мінскім Дынама». 5 верасня кіраўніцтва мэнскага клуба прыняло рашэнне падоўжыць пагадненне з Гарошка на адзін сезон. 12 верасня ў матчы супраць омскага «Авангарда» Алег дэбютаваў у Кантынентальнай хакейнай лізе, а ўжо 2 лістапада набраў свой першы пункт у КХЛ, зрабіўшы дзейсную перадачу ў гульні супраць маскоўскага «Спартака».
Міжнародная
Разам са зборнай Беларусі Гарошка прымаў удзел у чэмпіянаце свету 2011 года, на якім зборная краіны стала толькі чатырнаццатай, а сам Алег набраў 1 (0+1) пункт у 6 праведзеных матчах.
Алесь Юркойць
Алесь Юркойць (, Варняны, Астравецкі раён) — беларускі краязнаўца і грамадскі дзяяч.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся на Астравеччыне. Скончыў геаграфічны факультэт БДУ (1993).
Алесь Юркойць вядомы як адзін з рухавікоў беларускага нацыянальнага жыцця ў рэгіёне, стварыў краязнаўчае таварыства «Вільняр». Усталяваў памятныя камяні і шыльды паэтам Казіміру Сваяку ў Вільні і Янку Быліну ў Клюшчанах; адкрыў музей братоў Стаповічаў у вёсцы Барані; арганізаваў міжнародныя пленэры жывапісцаў і скульптараў, паэтычны слэм; правёў шмат лекцый, кніжных прэеэнтацый, вандровак і экскурсій; паставіў помнік у вёсцы Слабодка да юбілею паўстання Кастуся Каліноўскага; адшукаў 20-ы пункт Дугі Струвэ; арганізаваў «Касінерскі фэст».
Амаль 20 гадоў адпрацаваў інспектарам на Ашмянскай мытні. З жонкай Ганнай гадавалі трох дзетак.
Вясной 2015 году былі затрыманыя больш за паўсотні супрацоўнікаў пункту пропуску «Каменны Лог». Супраць мытнікаў завялі пяць крымінальных спраў за спрыянне ў «кантрабандзе кветак». Віны не прызнаў, у верасні 2017 Алеся Юркойця асудзілі на 7 гадоў. Яму і судоваму працэсу ашмянскіх мытнікаў прысвечаная кніга Сяргея Дубаўца «Тантамарэскі» (2019).
24 сакавіка 2021 пасля 6-гадовага зняволення Алесь Юркойць выйшаў на волю.
Бангка
Ба́нгка (Bangka, ад व्याख्यानं, літаральна «волава») — буйны востраў ля ўсходняга ўзбярэжжа Суматры. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Бангка–Белітунг. Плошча — 11 942 км². Насельніцтва (2008 г.) — 245 000 чал., пераважна кітайцы і малайцы.
Геаграфія
Востраў Бангка месціцца ў 13 км на ўсход ад вострава Суматра, у 92 км на захад ад вострава Белітунг, у 351 км на поўнач ад Джакарты, у 365 км на паўднёвы ўсход ад Сінгапура, у 9380 км на паўднёвы ўсход ад Мінска. Даўжыня — 221,5 км, найбольшая шырыня — 116 км.
Геалагічная будова вострава нагадвае суседні паўвостраў Малака, складаецца з гранітаў і сланцаў, пакрытых пясчанымі і алювіяльнымі глебамі, асадкавымі пародамі. Паверхня большасцю ўзгорыстая (да 700 м) з густой сеткай рэк. На захадзе сустракаюцца балоцістыя нізіны. Карысныя выкапні — волава, свінец, жалеза, вальфрам, марганец.
Клімат экватарыяльны вільготны. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — каля 3000 мм. У выніку здабычы волава першародныя лясы вострава Бангка былі амаль вынішчаны, пераважаюць культурныя насаджэнні.
Гісторыя
Востраў Бангка вядомы з пісьмовых крыніц з сярэдзіны 1 тысячагоддзя н. э. У XVIII ст. ён належыў султану Палембанга. У 1710 г. на Бангке былі знойдзены радовішчы волава. Для іх эксплуатацыі на востраў увозіліся кітайскія рабочыя. У 1812 г. тэрыторыя была перададзена султанам Брытанскай Ост-Індскай кампаніі, якая ў сваю чаргу ў 1814 г. перадала яго Нідэрландскай Ост-Індскай кампаніі ў абмен на Кочы ў Індыі.
Галандскія прадпрымальнікі заснавалі на Бангке плантацыі белага перцу, які карыстаўся значным попытам як у Еўропе, так і ў Кітаі. Аднак галоўны прыбытак давала здабыча волава, якую спачатку кантралявала Ост-Індская кампанія, а потым дзяржава. У сувязі з сусветнай эканамічнай дэпрэсіяй 1929—1933 гг. узровень здабычы значна знізіўся. Адміністрацыя была вымушана перадаць радовішчы кітайскім прадпрымальнікам. Для іх заахвочвання былі зніжаны падаткі, дазваляўся гандаль опіумам. Колькасць кітайскага насельніцтва хутка вырасла.
У 1942—1945 гг. востраў Бангка быў акупаваны Японіяй. Японскія салдаты учынілі на ім разню палонных аўстралійскіх салдатаў і медсясцёр.
У 1949 г. востраў стаў часткай незалежнай Інданезіі. Вытворчасць волава была нацыяналізавана. У 1960-ыя гг. выкарыстоўваўся як месца высылкі камуністаў.
У 2000 г. увайшоў у склад зноў створанай правінцыі Бангка–Белітунг.
Эканоміка
Традыцыйна эканоміка вострава засноўвалася на здабычы волава і вырошчванні перачных культур. У наш час найбольш важнай галіной становіцца турызм. Востраў Бангка часцяком разглядаецца як альтэрнатыва знакамітаму Балі.
Дзейнічаюць 4 марскія порты, найбуйнейшы ў Пангкал–Пінанге. Плануецца будаўніцтва АЭС.
Акрэсціна
«Акрэ́сціна» (Окрестина) — комплекс месцаў зняволення ў Мінску, размешчаны па 1-м завулку Акрэсціна (адсюль назва), на рагу вуліцы Кулібіна і завулка Талаша. Комплекс складаецца з прыёмніка-размеркавальніка для непаўналетніх (дом № 38), ізалятара часовага ўтрымання (№ 36А) і цэнтра ізаляцыі правапарушальнікаў (№ 36) ГУУС Мінгарвыканкама. Часта выкарыстоўваецца рэжымам Аляксандра Лукашэнкі для катаванняў праціўнікаў рэжыму.
«Акрэсціна» стала хадзячай назвай, «патрапіць на Акрэсціна» азначае быць затрыманым, або проста патрапіць у турму. З 2020 года стала сімвалам катаванняў мірных грамадзян, нязгодных з фальсіфікацыямі на выбарах.
Падзеі 2020—2021 гадоў
У дзень выбараў 9 жніўня 2020 года, адразу пасля галасавання, па ўсёй тэрыторыі Беларусі пачаліся масавыя пратэсты. Прычынай стала падазрэнне ў фальсіфікацыі вынікаў выбараў на карысць дзеючага прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. Наступныя два дні адбываліся сутыкненні пратэстуючых з сілавікамі, у адказ на гэта ўладамі была праведзена карная аперацыя па спыненні пратэстаў. Акрэсціна стала адным з галоўных месцаў, куды звозілі затрыманых у Мінску пратэстоўцаў. Выпушчаныя затрыманыя сведчылі пра здзекі і катаванні людзей пасля затрыманняў.
Вядомы выпадак, калі пасля збіцця ў ізалятары на Акрэсціна 33-гадоваму Аляксею Жуку ўрачы зрабілі шэраг аперацый на назе, наклаўшы 30 швоў. Паводле іх слоў, прамаруджанне з медыцынскай дапамогай усяго на адзін дзень прывяло б да ампутацыі нагі. 13 жніўня ў СМІ з’явіліся сведчанні пра жорсткае абыходжанне з затрыманымі ў Цэнтры ізаляцыі правапарушальнікаў у Мінску на завулку Акрэсціна: у камеры, разлічаныя на чацвярых, змяшчалі па 20-30 чалавек; людзей прымушалі агаворваць сябе; неабходная медыцынская дапамога не аказвалася; затрыманым доўгі час не давалі ваду і ежу, іх беспадстаўна збівалі дубінкамі. Таксама з’явіўся аўдыёзапіс, на якім чутныя стогны і крыкі людзей меркавана з-за сцен ізалятара на Акрэсціна. У гэты ж дзень праваабаронцы звярнуліся да кіраўніка МУС Юрыя Караева з патрабаваннем спыніць нялюдскае абыходжанне з затрыманымі.
17 жніўня, паводле інфармацыі Генпракуратуры, больш за 600 грамадзян заявілі пра збіццё і катаванні ў месцах зняволення. У той жа дзень каля 500 медыцынскіх работнікаў і іх прыхільнікаў сабраліся перад уваходам у Міністэрства аховы здароўя з патрабаваннем забяспечыць доступ урачоў на Акрэсціна і ізалятара на вуліцы Валадарскага ў Мінску для агляду пацыентаў і вырашэння пытання аб шпіталізацыі. 19 жніўня архібіскуп-мітрапаліт Мінска-Магілёўскі Тадэвуш Кандрусевіч памаліўся пад сценамі ізалятараў, якія сталі сімвалам катаванняў мірных грамадзян, нязгодных з фальсіфікацыямі на выбарах.
21 жніўня а 18 гадзіне ў Мінску пачалася масавая мірная акцыя «Ланцуг пакаяння». Яе ўдзельнікі, якія заклікалі да спынення гвалту, выстраіліся ўздоўж дарог у жывыя ланцужкі — ад месца пахаванняў ахвяр масавых рэпрэсій канца 1930-х гадоў ва ўрочышчы Курапаты, што на паўночнай ускраіне горада, да месца жорсткага збіцця і катаванняў затрыманых у ЦІП на завулку Акрэсціна, размешчанага на паўднёвым захадзе горада. 22 жніўня на плошчы Перамогі адбылася акцыя «Мая камера», арганізаваная сваякамі і сябрамі тых, хто стаў вязнямі ЦІП на Акрэсціна. Удзельнікі намалявалі на асфальце контуры камеры, разлічанай на шасцярых чалавек, і ўсталі туды разам з мэтай паказаць, як гэта было.
14 верасня тэлеканал «СТБ» паказаў рэпартаж прапагандыста рэжыму Лукашэнкі Рыгора Азаронка пра нібыта камфортныя ўмовы ўтрымання ў ізалятары на Акрэсціна, у рэпартажы начальнік ізалятара адмаўляў прымяненне гвалту ў дачыненні да затрыманых. Тэлесюжэт выклікаў шматлікую крытыку ў СМІ. 11 кастрычніка 2020 года ў інтэрнэце было абнародавана відэа, у якім вязняў Акрэсціна праводзяць праз шэрагі міліцыі і сіл бяспекі і бесперапынна збіваюць.
У красавіку 2021 года вязні Акрэсціна паведамілі пра рэгулярнае катаванне, калі падлогу камер залівалі хлорам і перакрывалі падачу кіслароду ў камеры. Напрыклад, кіраўнік АГП Мікалай Казлоў быў дастаўлены ў бальніцу праз атручванне хлорам у цэнтры ізаляцыі. Таксама атрымалі агалоску сведчанні, як у аднамесных камерах утрымлівалася па восем чалавек. Іншыя сведчанні пацвярджаюць вышэйназваныя катаванні хлоркай і перанаселенасцю камер, напрыклад, у камеры на чатыры ложкі было 18 чалавек і людзі спалі на падлозе, але многія стаялі, бо месца ўсім не хапала, а таксама, што на вязняў ішоў псіхалагічны і фізічны ціск, калі білі за адмову падтакнуць людзям у балаклавах, якія паведамлялі зняволеным, што ў іх «цяпер правоў няма». Акрамя таго, стала вядома пра выдачу пад запіс прасцінаў, якія перад уваходам у камеру адбіраліся. Спаць вязням было амаль нельга: пастаянна ўключанае святло, абуджэнні кожныя 1,5-2 гадзіны, калі хтосьці ўдзень спаў на падлозе (не было ні матрацаў, ні падушак) і вартаўнікі гэта бачылі, то тыя адчынялі камеру і вылівалі тазік хлоркі. Чалавеку з эпілепсіяй на ягоныя скаргі лекарка сказала, што «ў змагароў усё добра», а ў шпіталізацыі з-за прыпадкаў было адмоўлена. Перадач ад сваякоў адміністрацыя аддавала вязням толькі малую частку, у той час як у непалітычных былі і матрацы, і перадачы. Таксама ёсць сведчанні пра спробы вярбоўкі з боку аператыўнікаў, пагрозы пасадзіць за інтэрв’ю СМІ, узлом акаўнтаў сацыяльных сетак вязняў падчас іх зняволення. У чэрвені 2021 года атрымаў агалоску выпадак, калі жанчыне, якая адбывала арышт на Акрэсціна ў студзені — лютым 2021 года, выдалілі. Прычынай стала пераахалоджванне праз тое, што, паводле яе слоў, у камеры, як на вуліцы, стаяў мароз і спаць прыходзілася на ледзяной падлозе.
Паводле сведчанняў сядзеўшых у чэрвені 2021 года, вязні ў перапоўненых камерах вымушаныя былі спаць на падлозе, прычым увесь час гарэла святло, а іх будзілі па некалькі разоў за ноч і ладзілі ператрусы. На прагулкі зняволеных не вадзілі, пагражалі зачыніць фортку. Перадачы аддавалі толькі на вахце па сканчэнні тэрміну зняволення і ў няпоўным выглядзе.
Станам на чэрвень 2021 года аніводнай крымінальнай справы па факце катаванняў на Акрэсціна заведзена не было. Паводле адваката Андрэя Мачалава, сярод кліентаў якога былі пацярпелыя, якія хацелі завядзення крымінальных спраў па факце катаванняў на Акрэсціна, усе факты катаванняў у сваю вытворчасць прыняў цэнтральны апарат Следчага камітэта, які праводзіў праверку, але, калі тагачасны яго кіраўнік Іван Наскевіч паставіў пытанне пра гэта на нарадзе сілавікоў, адразу быў звольнены.
У лістападзе 2021 года Аляксандр Лукашэнка прызнаў у інтэрв’ю BBC, што на Акрэсціна збівалі людзей.
17 сакавіка 2022 года Вярхоўны камісар ААН па правах чалавека Мішэль Бачэлет пацвердзіла, што ў адносінах да затрыманых удзельнікаў пратэстаў супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года прымяняўся сэксуальны гвалт, у дачыненні мужчын і жанчын.
Санкцыі ЕС, ЗША, іншых краін
Кіраўнікі і супрацоўнікі комплексу месца зняволенняў станавіліся суб’ектам забароны на паездкі і замарожвання актываў Еўрапейскім Саюзам як частка Чорнага спісу Еўрасаюза. Згодна з рашэннем Савета Еўрапейскага саюза ад 2 кастрычніка 2020 года Іван Сакалоўскі, дырэктар цэнтра ізаляцыі Акрэсціна, быў уключаны ў спіс за «бесчалавечнае і прыніжаючае годнасць абыходжанне, у тым ліку з прымяненнем катаванняў, у дачыненні да грамадзян, затрыманых у ізалятары». Яго ж уключылі ў свае санкцыйныя спісы Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя. 20 лістапада да кастрычніцкага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна.
Згодна з рашэннем Савета Еўрапейскага саюза ад 21 чэрвеня 2021 года ў ліст былі дададзены чарговыя службовыя асобы: Яўген Урублеўскі, старшы сяржант міліцыі, які паводле сведкаў і паведамленняў СМІ асабіста прымаў удзел у жорсткіх пабоях затрыманых мірных жыхароў, за «бесчалавечнае і прыніжаючае годнасць абыходжанне, уключаючы катаванні, у дачыненні да грамадзян, якія ўтрымліваюцца ў Цэнтры ізаляцыі правапарушальнікаў», Яўген Шапецька, дырэктар цэнтра ізаляцыі, за «жудасныя ўмовы ў цэнтры ізаляцыі і бесчалавечнае і прыніжаючае годнасць абыходжанне з грамадзянамі, якія ўдзельнічалі ў мірных акцыях пратэсту і былі затрыманыя», Ігар Кенюх, кіраўнік Ізалятара часовага ўтрымання, за «жудасныя ўмовы і за бесчалавечнае і зневажальнае годнасць абыходжанне, уключаючы збіццё і катаванні» і «ціск на медыцынскі персанал з мэтай выдалення лекараў», Глеб Дрыль і Уладзімір Лапыр, намеснікі кіраўніка Ізалятара часовага ўтрымання, за «жудасныя ўмовы і бесчалавечнае і зневажальнае годнасць абыходжанне, уключаючы збіццё і катаванні» ў дачыненні да затрыманых грамадзян. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. 9 жніўня гэтыя ж службовыя асобы патрапілі пад санкцыі ЗША.
21 чэрвеня 2021 года цэнтры ўтрымання на Акрэсціна былі дададзены да спісу спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША, за, паводле відавочцаў, фізічны гвалт, у тым ліку катаванні і бесчалавечныя ўмовы падчас затрымання, — парушэнні правоў чалавека, звязаныя з палітычнымі рэпрэсіямі.
Хракавіцкі сельсавет
Гісторыя
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Хракавіцкі (Старахракавіцкі) сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Просмыцкага і Чамярыскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Брагінскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Хракавіцкага сельсавета 8 населеных пунктаў. 15 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чамярысы, сельсавет перайменаваны ў Чамярыскі.
26 сакавіка 1987 года цэнтр Савіцкага сельсавета перанесены ў вёску Старыя Хракавічы, сельсавет перайменаваны ў Хракавіцкі. 20 студзеня 2005 года з даных па ўліку населеных пунктаў як фактычна неіснуючая выключана вёска Чэрнеў. 17 лістапада 2005 года скасавана вёска Цалуйкі. 20 жніўня 2008 года рашэннем Брагінскага райсавета дэпутатаў былі ліквідаваныя населеныя пункты Выграбная Слабада, Вярховая Слабада, Жэрднае, Ляды, Нежыхаў, Новы Сцепаноў, Перасяцінец, Піркі, Пучын, Стары Сцепаноў, Сувіды. 1 снежня 2009 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Чамярыскага сельсавета.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў: вёскі Грушнае, Двор-Савічы, Новая Грэбля, Новыя Хракавічы, Просмычы, Савічы, Старыя Хракавічы, пасёлкі Калінінскі і Ленінскі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (7 населеных пунктаў) — 858 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы, 2,2 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Усяжа
Назву Уся́жа маюць:
Старажытны Усход
Старажытны Усход — гісторыяграфічны тэрмін для абазначэння сукупнасці вельмі далёкіх па геаграфічных і гаспадарчых умовах абласцей, аселых і качавых народаў, якія існавалі ў перыяд гісторыі, штр храналагічна і генетычна папярэднічаў элінізму і хрысціянству. Лацінскае слова oriens, якое азначае «ўзыход» (ад «там, дзе сонца ўзыходзіць») мае аналагі ў шмат якіх мовах: «Левант» (< фр. levant «узыход»), Анатолія (< стар.-гр. Ανατολία), «Mizrah» на іўрыце (זריחה азначае «ўзыход»), «sharq» на арабскай мове (شرق) і «Краіна Узыходнага Сонца» ў адносінах да Японіі. Процілеглы тэрмін «Захад» паходзіць ад лацінскага слова occidens («там, дзе сонца садзіцца»).
Упершыню падзел навакольнага свету на Захад і Усход здзейснілі фінікійскія мараплаўцы. Але ўсеагульнае прызнанне падзелу свету на элінізаваны і раманізаваны Захад і «варварскі Усход» атрымаў у антычным свеце ў грэкаў і рымлян. Грань паміж Усходам і Захадам увесь час змянялася, але проціпастаўленне захоўвалася. Найбольш навочна гэта праявілася ў распадзе Рымскай імперыі на дзве часткі: Заходнюю і Усходнюю. У Сярэднявеччы Усходам для хрысціянскага свету стала і радзіма гэтага паняцця — Грэцыя, захопленая туркамі-асманамі. У Новы час, калі ішоў працэс стварэння еўрапейскімі дзяржавамі, перш за ўсё Вялікабрытаніяй і Францыяй, вялізных каланіяльных імперый, большая частка краін Усходу трапляе ў залежнасць ад метраполій. Гэта яшчэ больш узмацняе проціпастаўленне «перадавога» капіталістычнага Захаду і «адсталага» кансерватыўнага Усходу.
Верхні Ландзех
Верхні Ландзех (Ве́рхний Ла́ндех) — пасёлак гарадскога тыпу ў Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Верхняландзехаўскага раёна і Верхняландзехаўскага гарадскога паселішча. Размешчаны на паўднёвым усходзе вобласці, паблізу ракі Ландзех, за 85 км ад чыгуначнай станцыі Шуя. Ільінская царква (1790), Петрапаўлаўская царква.
Навабелічы
Навабе́лічы (, Новобеличи) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Сахле-Ворк Зеўдэ
Сахле-Ворк Зеўдэ (ሳህለወርቅ ዘውዴ; нар. ) — эфіопскі дыпламат, першая жанчына-прэзідэнт Эфіопіі. Была абраная прэзідэнтам членамі Федэральнай парламенцкай асамблеі 25 кастрычніка 2018 года. Зеўдэ працавала дыпламатам, спецыяльным прадстаўніком генеральнага сакратара ААН Антоніу Гутэрыша пры Афрыканскім саюзе і кіраўніком аддзялення Арганізацыі Аб’яднаных Нацый пры Афрыканскім саюзе на ўзроўні намесніка генеральнага сакратара Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.
Артэмісія I
Артэмісія I (Ἀρτεμισία) — кіраўніца Карыі, падданая персідскага валадара Ксеркса. Магчыма, мела тытул сатрапа. Удзельніца марской бітвы пры Саламіне.
Дакладныя гады жыцця Артэмісіі невядомы. Згодна Герадоту, яе бацька Лігдамед быў галікарнасцам. Маці паходзіла з Крыта. Пасля смерці мужа, сатрапа Карыі, яна ўзначаліла яго валоданні. У 480 г. да н. э. прыняла ўдзел у бітве пры Саламіне на баку персаў. Герадот паведамляў, што ў Артэмісіі ў той момант гадаваўся маленькі сын. Яна падрыхтавала і сама ўзначаліла 5 караблёў, на якіх плылі малаазіяцкія дарыйцы. Уплыў Артэмісіі быў значным. Герадот паведамляў, што да яе парадаў прыслухоўваўся сам Ксеркс. Артэмісія выступала супраць вялікай бітвы паміж флатамі персаў і грэкаў, паколькі лічыла, што грэкі пераўзыходзяць персаў на моры "як мужчына жанчыну". Аднак Ксеркс не паслухаў парады.
Калі бітва пры Саламіне персамі была ўжо прайграна, карабель, на якім плыла кіраўніца Карыі, пераследваўся афінянамі. Каб пазбегнуць сутычкі з ворагам, Артэмісія пратараніла карабель саюзнікаў. Афіняне вырашылі, што яна перайшла на іх бок, і скончылі пераслед. Цікава, што за захоп Артэмісіі ў палон грэчаскае камандаванне абяцала 1000 драхм.
Служкі Ксеркса прынялі патоплены Артэмісіяй карабель за грэчаскі і паведамілі валадару аб яе гераізме. Ксеркс нібы на гэта заўважыў: "Мае мужчыны ператварыліся ў жанчын, а жанчыны ў мужчын". Пасля няўдалай бітвы Артэмісія параіла Ксерксу адступіць з Грэцыі, хаця яго сухапутная армія ўсё яшчэ ўяўляла значную сілу. На гэты раз персідскі ўладар пагадзіўся з ёю. Артэмісія вярнулася са сваімі караблямі і сынамі Ксеркса ў Эфес і больш не прымала ўдзел у вайне.
Грэбенская базавая школа
Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Грэбенская базавая школа Пухавіцкага раёна» — установа сярэдняй адукацыі ў а. г. Наваполле Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Да Другой сусветнай вайны дзеці вучыліся ў Дудзіцкай сямігадовай школе, якая была спалена немцамі ў 1943 годзе.
У 1952 годзе пачалося будаванне новай школы ў в. Наваполле. У кастрычніку 1955 года была адчыніна. У гэтым жа годзе Дудзікая сярэдняя школа была пераназвана ў Грэбенскую сярэднюю школу.
З 1 верасня 2013 года школа атрымала новы статус: ДУА «Грэбенская базавая школа Пухавіцкага раёна».
Фамілія (партыя)
Фамі́лія (польск. Familia) — партыя, створаная у сярэдзіне XVIII ст. З'яўлялася аб'яднаннем магнацкіх родаў Чартарыйскіх і Панятоўскіх, якое імкнулася правесці сацыяльныя і палітычныя рэформы ў Рэчы Паспалітай. Канфедэрацыя Фамілія (польск. Familia) 1764 - 1766 лічыцца канфедэратыўным дзяржаўным пераваротам.
Склад Фаміліі
Лідэрам партыі быў Канцлер вялікі літоўскі Міхал Фрыдэрык Чартарыйскі. Знакамітымі членамі Фаміліі былі: ваявода рускі Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі, генерал падольскіх земляў Адам Казімір Чартарыйскі, каронны падкаморы Казімір Панятоўскі, аўстрыйскі генерал Анджэй Панятоўскі, Міхал Ежы Панятоўскі, Станіслаў Панятоўскі, Міхал Казімір Агінскі, вялікі гетман Літвы Міхал Юзэф Масальскі, біскуп віленскі Ігнацы Якуб Масальскі, ваявода паморскі Павел Міхал Мастоўскі, падскарбі вялікі літоўскі Ежы Дэтлаф Флемінг, ваявода інаўроцлаўскі Анджэй Геранім Замойскі, стражнік вялікі каронны Станіслаў Любамірскі, біскуп плоцкі іеранім Антоні Шэптыцкі і біскуп куяўскі Антоні Казімір Астроўскі
Ранні перыяд дзейнасці
З 1743 года, Фамілія знаходзілася ў саюзе з саксонскім міністрам Генрыкам Брюлем. У 1752 годзе Фамілія далучылася да апазіцыі супраць двара Аўгуста III Саксонскага і міністра Брюля. Праціўнікамі Фаміліі выступалі прадстаўнікі партыі гетманскай (пад кіраўніцтвам Францішка Ксаверыя Браніцкага і Станіслава Патоцкага).
Канвакацыйны сейм 1764г
Праз дзяржаўны пераварот, здзейснены з дапамогай расійскай арміі, Фамілія вырашыла паспрабаваць рэфармаваць палітычны лад Рэчы Паспалітай. Іх мэтай было ўпарадкаванне цэнтральнай каралеўскай ўлады і сканчэнне анархіі, якая ўзнікла ў выніку злоўжывання шляхецкімі «вольнасцямі». Напрыклад, ліквідацыя Ліберум вета ў сейме. Яны патрабавалі павышэння ролі сейма і правядзення фіскальнай і ваеннай рэформ.
Віталь Лазаравіч Гінзбург
Віталь Лазаравіч Гінзбург (, Масква, СССР —, Масква, РФ) — савецкі і расійскі фізік-тэарэтык, акадэмік АН СССР (1966—1991) і РАН (1991—2009), доктар фізіка-матэматычных навук (1942), лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2003).
Фамілія (партыя)
Канвакацыйны сейм 1764г
У пачатку 1764 г. кіраўнікі Фаміліі Анджэй Геранім Замойскі і Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі прасілі Кацярыну II увесці расійскія войскі ў Рэч Паспалітую, каб падтрымаць іх у сутычках з сіламі гетманскай партыі і падтрымаць выбары свайго кандыдата на польскі трон. Неўзабаве адбылася расейская інтэрвэнцыя ў колькасьці 7 тыс. чал. жаўнераў, а прыватныя войскі Чартарыйскага былі пераведзены на аплату расейцаў. У выніку з 7 мая па 23 чэрвеня 1764 г. у Варшаве адбыўся канвакацыйны сейм для падрыхтоўкі да абрання Станіслава Аўгуста Панятоўскага, які адначасова правёў шэраг важных рэформаў ладу Рэчы Паспалітай. Сярод іншага, адмяняліся прыватныя павіннасці, уводзілася агульная пошліна ў дзяржаўны скарб, адмянялася права liberum veto пры галасаванні па фіскальных і ваенных справах, уводзілася забарона дэпутатам прысягаць па даручэнні дэпутатаў, сістэма мер і ваг была уніфікавана, скасаваны юрыдыкі і служкі.
З-за праекту раўнапраўя іншаверцаў, які прасунуў расейскі пасол Мікалай Рэпнін падчас Сейма 1776 г., саюз Станіслава Аўгуста Панятоўска і Чартарыйскіх быў ліквідаваўся, праз намер Чартарыйскіх выкарыстаць расейскую дапамогу для ўмацаваньня сваіх палітычных пазыцый, якія павінны былі ім даць магчымасць узамцнення незалежнасці краіны ў перспектыве. З гэтага часу, Станіслаў Аўгуст Панятоўскі мог разлічваць толькі на падтрымку Расіі.
Сеймы 1766 г. і 1768 г. адмянілі большасць карысных для дзяржавы сістэмных змен, унесеных Фаміліяй на канвакацыйным сойме 1764 г.
Свята-Успенская царква (Мокрае)
Свята-Успенская царква — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Мокрае Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры паселішча на вул. Савецкая, 84.
Гісторыя
Пабудавана ў 1992—1994 гадах.
Архітэктура
Вырашана 3-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: прамавугольныя ў плане прытвор і маллітоўная зала, 5-гранная апсіда. У сілуэце пануюць драўляныя 8-гранныя шатровая званіца з макаўкай над прытворам і светлавы барабан над 2-схільным дахам цэнтральнага кубападобнага аб’ёму. Тры ўваходы адзначаны 4-слуповымі ганкамі пад 2-схільнымі пакрыццямі. Фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі.
Дах (фестываль)
«Дах» (DACH) — міжнародны фестываль эксперыментальнага мастацтва.
У 2001 годзе ў берлінскім кунстхаўсе «Тахелес» адбылася выстаўка беларускага мастацтва пад назвай «Дах». Куратарамі выстаўкі былі Алесь Тарановіч («Эротыч») і Ігар Ермакоў. З 2003 года «Дах» паступова набывае рысы фестывалю. Пракуратарства бяруць на сябе мастакі Зміцер Юркевіч («Мітрыч») і Алесь Родзін («Дзю»).
Поль Андро
Поль Андро (Paul Andreu,  — 11 кастрычніка 2018) — сучасны французскі архітэктар, які спраектаваў міжнародныя аэрапорты Парыжа (імя Шарля дэ Голя, Арлі), Шанхай, Маніла, Джакарты, Брунея, Абу-Дабі, Дубая, Каіра і іншых гарадоў. Кіраваў дабудоўкай Вялікай аркі Дефанс у Парыжы. У XXI стагоддзі распрацаваў і ажыццявіў маштабны праект Нацыянальнага Цэнтра выканальніцкіх мастацтваў у гістарычным цэнтры Пекіна.
Янкішкі (вёска)
Я́нкішкі (, Янкишки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1988 года вёска ўваходзіла ў склад Мулярскага сельсавета.
IC 125
IC 125 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маары астравоў Кука
Ма́ары астравоў Кука або Маоры астравоў Кука (саманазва Māori Kūki 'Āirani) — народ, карэннае палінезійскае насельніцтва астравоў Кука. Колькасць на астравах Кука (2016 г.) — 17 459 чалавек. У выніку эміграцыі многія маары астравоў Кука жывуць за межамі радзімы, галоўным чынам у Новай Зеландыі, дзе ў 2018 г. іх налічвалася 11925 чалавек.
Вызначэнне
Маары астравоў Кука пераважна называюць карэнных насельнікаў паўднёвай групы астравоў Кука, сярод якіх колькасна і культурна дамінуюць жыхары Раратонга. Яны размаўляюць на палінезійскай мове, блізкай да навазеландскіх маары і таіцян. У выніку працэсаў культурнай уніфікацыі да маары астравоў Кука таксама стала прынята дадаваць некаторых насельнікаў паўночнай групы астравоў, хаця яны карыстаюцца адрозным дыялектам і адасоблены ад жыхароў Раратонга традыцыйным ладам жыцця. У склад маары астравоў Кука, аднак, не ўваходзяць пукапука (Пукапука) і тангарэва (атол Тангарэва), якія захоўваюць асабістыя палінезійскія мовы і адрозніваюцца па паходжанню, а таксама жыхароў атола Палмерстан, што маюць еўрапейска-палінезійскае паходжанне.
Гісторыя
Паўднёвая група астравоў Кука была населена палінезійцамі ў IV — VI стст. н.э. Згодна паданням продкамі маары астравоў Кука былі выхадцы з астравоў Таварыства. З кан. XVIII ст. яны мелі сталыя кантакты з еўрапейскімі мараплаўцамі. У 1821 г. на востраве Раратонга высадзіліся брытанскія місіянеры. Яны ўсталявалі фактычны кантроль над мясцовым насельніцтвам, хаця ў 1858 — 1888 гг. існавала манархічная дзяржава Раратонга. Па запыту каралевы Макея Такау, яе ўладанні трапілі пад пратэктарат Вялікабрытаніі. У 1901 г. - пад пратэктарат Новай Зеландыі. У 1965 г. Астравы Кука атрымалі аўтаномію. У 2003 г. мова маары астравоў Кука набыла афіцыйны статус.
Культура
У выніку эканамічных пераўтварэнняў і эміграцыі культура маары астравоў Кука перажывае значны крызіс. Традыцыйна мясцовыя тубыльцы займаліся сельскай гаспадаркай і ловам рыбы. Земляробства (вырошчваюць какосавую пальму, цытрусавыя, каву і інш.) ўсё яшчэ застаецца важным заняткам, аднак з-за састарэлай сістэмы абшчыннага кіравання зямлёй яно губляе сваю эфектыўнасць. Саматужны лоў рыбы як занятак, што можа забяспечыць матэрыяльна, у нашыя дні не практыкуецца. Амаль не захаваліся традыцыйныя драўляныя жытлы кікаў з саламянымі стрэхамі. Па сведчанню даследчыкаў, хутка губляюцца нацыянальная мова, рамёствы, кухня і іншыя прыкметы, якія адрозніваюць маары ад астатніх палінезійцаў.
Найлепш захаваліся спеўныя і танцавальныя традыцыі, казкі, легенды і сямейныя паданні.
Мова
Мова маары астравоў Кука належыць да малайска-палінезійскай групы аўстранезійскіх моў. У XIX ст. была распрацавана пісьмовасць на аснове лацінкі. У 1880 г. на мову маары астравоў Кука пераклалі Біблію. З 2003 г. мае афіцыйны статус на Астравах Кука.
1812
1812 — высакосны год, пачаўся ў сераду. 1812 год нашай эры, 812 год 2 тысячагоддзя, 12 год XIX стагоддзя, 2 год 2-га дзесяцігоддзя XIX стагоддзя, 3 год 1810-х гадоў.
NGC 382
NGC 382 (іншыя абазначэнні — UGC 688, ARP 331, MCG 5-3-52, VV 193, ZWG 501.86, 4ZW 38, KCPG 23A, PGC 3981) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Семіты
У старажытнасці семіты засялялі тэрыторыю Бліскага Усходу. За сваю гісторыю здолелі стварыць шэраг буйных і магутных імперый, распаўсюджвалі сваю культуру і мову.
Да семіцкіх народаў прыналежаць: арабы, яўрэі, асірыйцы і інш.
Валгаградская вобласць
Плошча 112,9 тыс. км² (78 % складаюць землі сельскагаспадарчага прызначэння). Клімат вобласці кантынентальны, засушлівы. Паўночна-заходняя частка знаходзіцца ў зоне лесастэпу, усходняя — у зоне паўпустынь, набліжаючыся да сапраўдных пустыняў. Сярэднегадавая колькасць ападкаў на паўночным захадзе да 500 мм, на паўднёвым усходзе — меней 300 мм. Асноўныя рэкі Волга (з прытокамі Еруслан, Ахтуба, Балыклейка, Шчарбакоўка і інш.), Дон (за прытокамі Хапёр, Мядзведзіца, Ілоўля, Чыр, Данская Царыца, Мышкава, Аксай і інш.), а таксама Сморагда, Хара, Цэпь, якія ўпадаюць у возера Эльтон.
На тэрыторыі вобласці 1506 населеных пунктаў, змешчаных у складзе 39 муніцыпальных утварэнняў (6 гарадоў абласнога падпарадкавання і 33 сельскія раёны).
Ільінскае-Хаванскае
Ільінскае-Хаванскае (Ильи́нское-Хова́нское) — пасёлак гарадскога тыпу ў Іванаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ільінскага раёна і Ільінскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны за 90 км на захад ад Іванава, за 53 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Тэйкава. Дрэваапрацоўчая вытворчасць, сельская гаспадарка. Царква Мікалая Цудатворца (2004).
Андралогія
Андралогія (грэч. ανδρικός - мужчынскі + стар.-грэч. Λόγος - вучэнне) — вобласць медыцыны, якая вывучае мужчын, мужчынскую анатомію і фізіялогію, захворванні мужчынскай палавой сферы і метады іх лячэння.
Эсмеральдас (горад)
Эсмеральдас — прыбярэжны горад на паўночным захадзе Эквадора. Знаходзіцца ў аднайменным кантоне і з'яўляецца сталіцай правінцыі Эсмеральдас. У горадзе ёсць міжнародны марскі порт, які выходзіць да Ціхага акіяну, і невялікі аэрапорт, прычым порт — галоўны ў гэтай частцы краіны. Эсмеральдас — галоўны гандлёвы цэнтр у рэгіёне, праз яго вывозяцца сельскагаспадарчыя прадукты і піламатэрыялы. Але прамысловае развіццё горада адстае. Эсмеральдас з'яўляецца домам для большасці афраэквадорцаў.
Чыжоўка (Слуцкі раён)
Чыжо́ўка (, Чижовка) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Радае Доманавіч
Радае Доманавіч ( — ) — сербскі пісьменнік, журналіст і настаўнік, найбольш вядомы сваімі кароткімі сатырычнымі апавяданнямі.
Біяграфія
Радае Доманавіч нарадзіўся ў вёсцы Аўсішце ў цэнтральнай Сербіі ў сям’і мясцовага настаўніка і прадпрымальніка Мілаша Доманавіча і Персіды Доманавіч, нашчадка Паўле Цукіча, аднаго з ваеначальнікаў Першага і Другога сербскага паўстання. Дзяцінства правёў у вёсцы Горне Ярушыца, якая знаходзіцца недалёка ад Крагуеваца. Там жа ён вучыўся ў пачатковай школе. Потым скончыў сярэднюю школу ў Крагуевацы і філасофскі факультэт Бялградскага ўніверсітэта, дзе ён вывучаў сербскую мову і гісторыю.
У 1895 годзе Доманавіч атрымаў сваё першае прызначэнне — пасаду выкладчыка ў Піроце, на поўдні Сербіі, рэгіёне, які толькі нядаўна быў вызвалены ад акупацыі Асманскай імперыяй. У Піроце сустрэў Яшу Проданавіча (1867—1948), настаўніка і актывіста, сяброўства з якім сфармавала яго палітычныя погляды. Таксама там жа ён сустрэў сваю будучую жонку Наталлю Ракетыч (1875—1939), небагатую школьную выкладчыцу з Сремскіх Карлаўцаў, якая будзе падтрымліваць яго на працягу ўсяго яго жыцця і ад якой народзіцца тры дзяцяці.
Пасля ўступлення ў апазіцыйную Народна-радыкальную партыю Доманавіч трапіў пад рэпрэсіі рэжыму дынастыі Абрэновічаў. Напрыканцы 1895 года настаўнік быў сасланы выкладаць ва Ўран, а ў 1896 годзе пераведзены зноў, ужо ў Лeскaвац. Пісьменніцкая кар’ера Доманавіча пачалася падчас яго настаўніцтва, калі ў 1895 годзе ён апублікаваў свой першую аповесць у кірунку рэалізму. Пасля свайго першага публічнага выступу супраць урада ў 1898 годзе і ён, і яго жонка былі звольненыя з дзяржаўнай службы, і Доманавіч пераехаў з сям’ёй у Бялград.
У Бялградзе ён пачаў працаваць з калегамі-пісьменнікамі ў тыднёвіку «Зорка» і апазіцыйнай палітычнай газеце «Рэха». У гэты час ён пачаў пісаць і публікаваць свае першыя сатырычныя апавяданні, такія як «Дэман» і «Адмена запалу». Слава прыйшла да Радае пасля публікацыі апавяданняў «Правадыр» (1901) і «Страдыя» (1902), у якіх аўтар адкрыта крытыкаваў рэжым і выкрываў яго крывадушнасць і памылкі.
Пасля перавароту, які паклаў канец кіраванню Аляксандра Абрэновіча ў 1903 годзе, Доманавіч, будучы на ​​піку папулярнасці, атрымаў пасаду пісара ў Міністэрстве адукацыі. Новы ўрад дазволіў яму выехаць у Германію дзеля атрымання спецыялізацыі. Правёўшы год у Мюнхене, Доманавіч вярнуўся ў родную Сербію, але адразу расчараваўся з-за адсутнасці якіх-небудзь рэальных змен у сербскім грамадстве. На радзіме ён стварыў палітычны штотыднёвік «Страдыя», у якім працяггнуў крытыкаваць слабасці новай дэмакратыі, але яго артыкулы больш не мелі той ранейшай сілы і натхнення.
Радае Доманавіч памёр прыкладна а 00:30 17 жніўня 1908 года ва ўзросце 35 гадоў пасля працяглай барацьбы з хранічнай пнеўманіей і туберкулёзам. Пісьменнік быў пахаваны на Новых могілках Бялграда.
Значная частка неапублікаваных твораў літаратара згубіліся падчас Першай сусветнай вайны.
Літаратурныя творы
Выбраныя найбольш вядомыя творы Радае Доманавіча:
Апавяданні «», «Кляймо» і «» перакладзены на беларускую мову Ганнай Тарасевіч.
IC 126
IC 126 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ранні Новы час
Ранні Новы час — заканчэнне Сярэднявечча адзначылася ростам значэння цэнтралізаванага дзяржаўнага кіравання. Яркімі прыкладамі гэтага росту служаць завяршэнне феадальных міжусобіц — такіх як Вайна пунсовай і белай ружы ў Англіі, аб'яднанне рэгіёнаў — Арагон і Кастылія ў Іспаніі.
Зялёныя боты
Зялёныя боты — труп альпініста ў ярка-зелёных бацінках, які з’яўляецца шырока вядомай адзнакай вышыні метраў на паўночна-заходнім схіле Эверэста.
Янковічы
Янко́вічы (, Янковичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1988 года вёска ўваходзіла ў склад Мулярскага сельсавета.
Супрановіч
Супрановіч — прозвішча.
Джордж Бернард Шоу
Джордж Бернард Шоу (George Bernard Shaw;, Дублін, Ірландыя, Вялікабрытанія — , Эят-Сент-Лорэнс, Англія, Вялікабрытанія) — ірландскі пісьменнік; адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў «новай драмы», рэфарматар тэатральнага мастацтва.
Біяграфічныя звесткі
Служыў клеркам, з 1876 у Лондане, займаўся журналістыкай, быў мастацкім рэцэнзентам, музычным аглядальнікам, тэатральным крытыкам. Цікавіўся сацыялістычнымі ідэямі, адзін з заснавальнікаў «Фабіянскага таварыства».
Творчасць
На яго творчасць паўплывалі Г. Ібсен і рускія пісьменнікі. Дэбютаваў як раманіст: «Нясталасць» (1879, выд. 1930), «Неразумны шлюб» (1880), «Прафесія Кэшэля Байрана» (1882) і інш. Сусветную вядомасць яму прынеслі камедыі і сацыяльна-псіхалагічныя драмы; сярод апошніх вялікае месца займаюць т.зв. драмы ідэй, п’есы-дыскусіі. Стварыў цыклы «П’есы непрыемныя» («Дамы́ ўдаўца», паст. 1892; «Сэрцаед», «Прафесія місіс Уорэн», абедзве паст. 1905), «П’есы прыемныя» («Зброя і чалавек», паст. 1894; «Кандыда», «Выбраннік лёсу», абедзве паст. 1897; «Пажывём — пабачым!», паст. 1899), «П’есы для пурытан» («Вучань д’ябла», паст. 1897; «Ператварэнне капітана Брасбаўнда», паст. 1900; «Цэзар і Клеапатра», паст. 1901). П’есы «Другі востраў Джона Буля» (паст. 1904), «Маёр Барбара» (паст. 1905) — сатыра на палітычнае жыццё Англіі. Драма «Дом, дзе разбіваюцца сэрцы» (паст. 1920), пенталогія «Назад да Мафусаіла» (паст. 1922), трагедыя «Святая Іаанна» (паст. 1923) напоўнены драматызмам і філасофскім роздумам. Аўтар камедый «Пігмаліён» (паст. 1913), «Каляска з яблыкамі» (паст. 1929), «Дрэнна, ды праўда» (паст. 1932), «Мільянерка» (паст. 1936), тэарэтычных і публіцыстычных прац і інш.
Яго творы адметныя значнасцю сацыяльна-палітычнай і маральна-этычнай праблематыкі, філасофскай глыбінёй, вастрынёй канфлікту, багаццем мастацкай палітры, у якой гратэск, іронія, парадокс, выразны публіцыстычны пачатак спалучаюцца з інтэлектуалізмам, умоўнасцю, падтэкстам.
Каменка (Іванаўская вобласць)
Каменка (Ка́менка) — пасёлак гарадскога тыпу, з 2005 года ўтварае Каменскае гарадское паселішча (муніцыпальна-тэрытарыяльная адзінка) Вічугскага раёна Іванаўскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Сунжа (прытоку Волгі), за 2 км ад яе ўпадзення ў Волгу, за 25 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Вічуга (на лініі Іванава — Кінешма). Насельніцтва — 3433 чалавекі (2021).
Таўрыйск
Таўры́йск  — горад муніцыпальнага значэння Херсонскай вобласці Украіны, падпарадкаваны Навакахоўскаму гарсавету. За 86 км па аўтадарогах, 116 км па чыгунцы ад Херсона.
Магнус Гёста Мітаг-Лефлер
Магнус Густаў (Гёста) Мітаг-Лефлер (Magnus Gustaf (Gösta) Mittag-Leffler;, Стакгольм — , Юрсхальм) — шведскі матэматык.
Скончыў Упсальскі ўніверсітэт у 1872 годзе. Прафесар універсітэтаў у Гельсінгфорсе (з 1877 года) і Стакгольме (з 1881 года). Работы прысвечаны тэорыі аналітычных функцый. У 1882 годзе заснаваў адзін з найбуйнейшых матэматычных часопісаў — Acta Mathematica. Вядомым вучнем Мітаг-Лефлера быў фінскі матэматык Ялмар Мелін.
Памяць свету
Памяць свету (Memory of the World) — праграма Арганізацыі Аб'яднаных Нацый па пытаннях адукацыі, навукі і культуры (ЮНЕСКА) па абароне сусветнай дакументальнай спадчыны. Заснавана ў 1992 годзе. Мэты праграмы:
У рамках праграмы з 1997 гады вядуцца рэестры дакументальнай спадчыны (на міжнародным, рэгіянальным і нацыянальным узроўнях). Уключэнне помніка ў міжнародны рэестр ажыцяўляецца праз зацвярджэнне кандыдатуры Міжнародным кансультатыўным камітэтам, які з'яўляецца вышэйшым органам кіравання праграмай, і ўхваленне яго Генеральным дырэктарам ЮНЕСКА.
Ігар Віктаравіч Петрышэнка
Ігар Віктаравіч Петрышэнка (, вёска Неглюбка, Веткаўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі дыпламат і дзяржаўны дзеяч.
Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі (2012—2018). З 18 жніўня 2018 года Намеснік Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў з залатым медалём Вільнюскае вышэйшае каманднае вучылішча радыёэлектронікі СПА (1986), з адзнакай — Ваенны Чырванасцяжны інстытут (1992) і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (1998).
У 1986—1996 гадах праходзіў службу ва Узброеных Сілах на афіцэрскіх пасадах.
У 1999—2001 гадах — начальнік упраўлення міждзяржаўнага супрацоўніцтва Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. З 2001 года па люты 2003 года — намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю — начальнік упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
З лютага па жнівень 2003 года — намеснік начальніка ўпраўлення Расіі і Саюзнай дзяржавы Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. Са жніўня 2003 года па снежань 2007 года — саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі. Са снежня 2007 па люты 2008 года — начальнік упраўлення Расіі і Саюзнай дзяржавы Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. З лютага 2008 года па 2012 год — першы намеснік Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
18 жніўня 2018 года прызначаны Намеснікам Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь.
22 лістапада 2019 года прадстаўляў афіцыйную дэлегацыю Беларусі на перапахаванні ўдзельнікаў паўстання 1863—1864 гадоў у Вільні.
У чэрвені 2022 года Петрышэнка трапіў у санкцыйны спіс Канады.