cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бельэтаж
У тэатры
Складовая частка глядзельнай залы сучаснага тэатра, ніжні ярус балконаў над, амфітэатрам і бенуарам. Балконы, размешчаныя вышэй бельэтажа, носяць назву першага, другога і г.д. ярусаў.
У архітэктуры
У сучаснай архітэктуры жылых дамоў тэрмін «бельэтаж» амаль не выкарыстоўваецца.
Вялікае (возера, Глыбоцкі раён)
Вялі́кае — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Бярозаўка, у паўночна-заходняй частцы горада Глыбокае.
Плошча паверхні возера 0,89 км². Даўжыня 2,15 км, найбольшая шырыня 0,73 км. Даўжыня берагавой лініі каля 5,5 км. Найбольшая глыбіня 5,7 м, сярэдняя 3,4 м. Плошча вадазбору 40,1 км².
Катлавіна возера складаецца з двух плёсаў. Схілы катлавіны вышынёй 3—10 м, усходнія да 18 м. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Мелкаводдзе пясчанае. Астатнюю частку дна высцілае сапрапель. У паўночнай частцы возера востраў плошчай каля 0,7 га. Возера значна зарастае. Упадаюць 5 ручаёў. На поўдні ўпадае каналізаваная пратока з возера Кагальнае, на поўначы выцякае каналізаваная пратока ў возера Падлужнае.
У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, гусцяра, плотка, краснапёрка, акунь, лінь і іншыя віды рыб.
Беразоўскі
Беразоўскі — беларускае, польскае, рускае, украінскае і яўрэйскае прозвішча.
Баркоўшчына (Мядзельскі раён)
Гісторыя
У 1846 вёска аднайменнага маёнтка Вілейскага павета Віленскай губерні, валоданне памешчыка Шчэпановіча, 7 двароў, 68 жыхароў. Маёнтак, акрамя вёскі, складаўся з фальварка і ўчастка вёскі Насілава. У 1868 г. вёска Будслаўскай воласці Вілейскага павета, налічвала 79 жыхароў. У 1886 г. тут працавала школа граматы. У 1904 г. вёска (108 жыхароў) і маёнтак (70 жыхароў) валоданне Шчэпановіча. У 1921 г. вёска (19 двароў, 112 жыхароў) і фальварак (13 жыхароў) у складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводства.
З 12.10.1940 г. у Будслаўскім сельсавеце Крывіцкага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 23.05.1952 г. да 27.03.1959 г. у Вераб’ёўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне. У 1950 г. сяляне вёсак Баркоўшчына і Забегі аб’ядналіся ў калгас імя Кірава. З 1952 вёска ў складзе ўзбуйненага калгаса «Зара», з 1959 г. — калгаса імя Энгельса, з 1965 г — саўгаса «Будслаўскі» (цэнтр — вёска Будслаў), з 04.09.1991 г. — калгаса «Будслаўскі».
Рэнэ Прымевэр Лесон
Рэнэ́ Прымевэ́р Лесо́н (René Primevère Lesson;,  — , ) — французскі ўрач і натураліст.
Біяграфія
Лесон служыў хірургам у перыяд Напалеонаўскіх войнаў на розных французскіх ваенных караблях. У 1820-я гады ў якасці карабельнага ўрача ён прыняў удзел у дзвюх шматгадовых даследчых экспедыцыях у Новую Гвінею. У гэтых паездках Лесон даследаваў прыроду, праяўляючы асаблівую цікавасць да арніталогіі. Пасля свайго вяртання ў Парыж ён апублікоўваў даклад пра свае паездкі, дзе прадставіў грамадскасці вынікі свайго калекцыянавання ў чатырох вялікіх артыкулах.
З 1832 годзе ён вярнуўся на службу ў французскім ваенна-марскім флоце ў Рашфор. Свой вопыт хірурга марскога флоту ён выказаў у 1833 годзе ў даведніку Manuel d’Histoire Naturelle Médicale et de Pharmacologie, ілюстрацыі для якога рабіла яго другая жонка Мары Клеманс Лесон.
Тактыка выпаленай зямлі
Тактыка «выпаленай зямлі» — поўнае знішчэнне любых аб'ектаў прамысловага, сельскагаспадарчага, грамадзянскага прызначэння пры адступленні, каб яны не дасталіся праціўніку.
Гісторыя
Аднымі з першых гэту тактыку выкарыстоўвалі скіфы, што апісана ў Герадота ў кнізе IV. Таксама, падчас Вялікай Айчыннай вайны абодва бакі знішчалі любыя аб'екты (заводы, жылыя дамы, масты, няскошаныя палі, склады харча і ГЗМ, чыгуначныя шляхі і гэтак далей) на пакінутых тэрыторыях. У прыватнасці, былі падарваны шматлікія нафтавыя вышкі Каўказа, каб яны не дасталіся войскам Германіі.
Таксама тэрмін «выпаленая зямля» ўжываецца пры баявых дзеяннях, падчас якіх войскі аднаго боку знішчаюць любыя аб'екты і насельніцтва супрацьстаялага боку. У прыватнасці, генерал А. П. Ярмолаў ужываў даную тактыку на Каўказе напачатку XIX стагоддзя супраць горцаў, з прычыны таго, што, па яго словах, «іншай мовы яны не разумелі».
Адным з найбольш буйных і вядомых выпадкаў ужывання тактыкі «выпаленай зямлі» з'яўлялася аперацыя «Ranch Hand», якую праводзілі ЗША падчас вайны ў В'етнаме з мэтай знішчыць расліннасць джунгляў у Лаосе і Паўднёвым В'етнаме.
Іракская армія ўжывала тактыку «выпаленай зямлі» пры адступленні з акупаванага Кувейта ў лютым 1991 года, падпальваючы кувейцкія нафтавыя свідравіны, што прывяло да экалагічнай катастрофы.
Пратакол I Жэнеўскіх канвенцый ад 1977 г. забараняе знішчэнне крыніц жарчавання і пітнай вады для мірнага насельніцтва падчас баявых дзеянняў. Нягледзячы на гэта, падобная практыка застаецца распаўсюджанай. Сярод краін, якія не ратыфікавалі гэты пратакол — ЗША, Ізраіль, Іран і Пакістан.
Заходняе Ся
Заходняе Ся, Сі-Ся, ці Вялікае Ся, Да-Ся  — дзяржава, якая існавала ў канцы 10 — пачатку 13 ст. на тэрыторыі сучасных кітайскіх правінцый Ганьсу, Шэньсі і Нінся-Хуэйскага аўтаномнага раёна.
Створана народам мінья (тангуты), які ў 7—8 стст. прыйшоў з Тыбета і пасяліўся на плато Ордас як васал кітайскай імперыі Тан.
У 982 г. тангуцкі князь (ван) Цзі-цянь пачаў паўстанне супраць імперыі Сун, якая ў 1006 г. фактычна прызнала незалежнасць Заходняга Ся.
У 1038 г. кіраўнік Юань-хаа (1032—48) прыняў тытул імператара (хуандзі), што паклала пачатак войнам з сунскім Кітаем, якія працягваліся аж да пачатку 12 ст., калі Паўночны Кітай быў захоплены чжурчжэнямі.
З пачатку 13 ст. дзяржава вяла барацьбу з манголамі, знішчана імі ў 1227 г. Тангуцкае насельніцтва асімілявана кітайцамі, ісламізаваныя тангуты сталі асновай сучаснага кітайска-моўнага мусульманскага насельніцтва Паўночна-Заходняга Кітая.
Масцяны
Знаходзіцца ў паўночнай частцы Астравецкага раёна, непадалёк ад мяжы з Віцебскай вобласцю.
Вёска злучана дарогамі з вёскамі Кісялі, Лакцяны і Спонды. Па ўсходняй ваколіцы вёскі працякае рака Струна.
Беймішкі
Бе́ймішкі (, Беймишки) — хутар у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Гісторыя
У 1904 г. маёнтак Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 9 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Кабыльніцкім (з 28.08.1964 г. перайменаваны ў Нарацкі) сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей. Знаходзіцца на тэрыторыі саўгаса «Нарач» (цэнтр — вёска Нарач), з 1991 г. — калгаса «Прыазёрны» (цэнтр — вёска Нарач).
Бенефіс
Бенефі́с (ад bénéfice — прыбытак, карысць) — спектакль, які ладзілі ў гонар аднаго ці некалькіх выступоўцаў акцёраў (напрыклад, як выраз прызнання майстэрства беніфіцыянта ) ці работнікаў тэатра. Увесь збор ад мерапрыемства (поўны бенефіс) ці частка яго (паўбенефіс) цалкам паступаў у карысць гэтага чалавека — за вылікам расходаў па спектаклі.
Спачатку гэта былі прадстаўленні ў кошт аднаразовай матэрыяльнай дапамогі якому-небудзь акцёру, але з часам ператварыліся ў род неафіцыйнай надбаўкі да жалавання.
Гісторыя
Першы бенефіс адбыўся ў Францыі ў 1735 годзе. У Расіі ўвайшлі ў практыку з 1783 (да 1809 дазваляліся таксама драматургам і кампазітарам). У далейшым, калі ўсе тэатры пры Савецкай улады былі нацыяналізаваны, форма бенефісаў, якая прадугледжвае персанальнае матэрыяльнае ўзнагароджанне, была скасаваная ў 1925 годзе пастановай V Усесаюзнага з'езда прафсаюза работнікаў мастацтваў. На Беларусі вядомыя з сярэдзіны 19 ст. 3 2-й паловы 1980-х г. пачалі аднаўляцца.
У цяперашні час тэатральныя бенефісы адраджаюцца.
Паступова з'явіўся другі, пераносны сэнс слова. Так сталі называць любы ўдалы выступ — не толькі акцёрскі, а, скажам, спартыўнай каманды, а часам удалы ўдзел у якой-небудзь справе.
Літаратура
Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).
Рашфор (значэнні)
Рашфор:
Сялец (Горацкі раён)
Сяле́ц (, Селец) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Аўсянкаўскага сельсавета.
Грыбоўцы
Грыбо́ўцы (, Грибовцы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Каркалецкага сельсавета.
Беразняцкі канал
Беразня́цкі кана́л — меліярацыйны канал у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток Галоўнага канала. Даўжыня 30 км. Пачынаецца за 2 км на ўсход ад вёскі Беразнякі, вусце за 3,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ельна Жыткавіцкага раёна. Пабудаваны ў 1949 годзе. Цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці.
ФК Ла Фіярыта
«Ла Фіярыта» (SP La Fiorita) — санмарынскі футбольны клуб, які прадстаўляе горад Монтэджардзіна. Выступае ў чэмпіянаце Сан-Марына па футболе. Клуб заснаваны ў 1967 годзе.
Цзінь (265—420)
Цзінь  — кітайская імператарская дынастыя (265—420).
Адрозніваюць Заходнюю Цзінь (265—316) і Усходнюю Цзінь (317—420).
Першая заснавана палкаводцам Сыма Янем, які ў 280 г. перамог царства У і на кароткі час аб’яднаў дзяржаву; сталіца — г. Лаян. Міжусобіцы канца 3 — пачатку 4 ст. аслабілі імперыю і дазволілі хуну і іншым качавым плямёнам захапіць Паўночны Кітай; у 316 г. імператар Мінь-дзі быў ўзяты імі ў палон.
Адзін з саноўнікаў імперыі Сыма Жуй у 317 г. заснаваў Усходнюю Цзінь; сталіца — горад Цзянькан (цяпер горад Нанкін). У час праўлення Усходняй Цзінь вялася бесперапынная барацьба за уладу паміж знаццю Паўночнага і Паўднёвага Кітая. У 420 г. да улады прыйшла дынастыя Сун (гл. Паўднёвыя і паўночныя дынастыі ў Кітаі).
Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне
Но́белеўская прэ́мія па фізіяло́гіі і медыцы́не (Nobelpriset i fysiologi eller medicin) — найвышэйшая ўзнагарода за навуковыя дасягненні ў галінах фізіялогіі і медыцыны, якая штогод прысуджаецца шведскім Каралінскім інстытутам у Стакгольме. Адна з пяці Нобелеўскіх прэмій, заснаваных у 1895 годзе паводле запавету шведскага хіміка Альфрэда Нобеля, які памёр у 1896 годзе. Гэтыя прэміі прысуджаюцца за выдатныя заслугі ў галінах хіміі, фізікі, літаратуры, міру і фізіялогіі або медыцыны. У адпаведнасці з запаветам Нобеля прэмія знаходзіцца ў падпарадкаванні Фонду Нобеля і прысуджаецца камісіяй з пяці членаў і выканаўчага сакратара, якія выбіраюцца Каралінскім інстытутам. Нягледзячы на тое, што прэмію звчайна называюць «Нобелеўскай прэміяй па медыцыне», у сваім запавеце Нобель падкрэсліваў, што прэмія павінна ўручацца за дасягненні ў «фізіялогіі або медыцыне», у выніку чаго на прыз прэтэндуюць навукоўцы з больш шырокага спектра абласцей. Лаўрэатам першай Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1901 годзе стаў Эміль Адольф фон Берынг з Германіі. Кожны лаўрэат атрымлівае медаль, дыплом і грашовы прыз, які змяняецца з цягам часу. У 1901 годзе фон Берынг атрымаў 150 782 шведскія кроны, што ў снежні 2008 года было эквівалентна 7 731 004 шведскім кронам. Прэмія ўручаецца на штогадовай цырымоніі 10 снежня, у гадавіну смерці Альфрэда Нобеля. За больш чым 100 гадоў існавання прэміі лаўрэаты былі ўзнагароджаны за ўклад у развіццё шырокіх спектраў абласцей, якія адносяцца да фізіялогіі або медыцыны. Больш за 25 лаўрэатаў атрымалі Нобелеўскія прэміі за ўклад у галінах нейрабіялогіі і абмену рэчываў. Лаўрэату Нобелеўскай прэміі 1939 года немцу Герхарду Домагку ўрад не дазволіў атрымаць прэмію. Пазней ён атрымаў медаль і дыплом, але не грошы. З 1901 года Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне не прысуджалася толькі 9 разоў: у 1915, 1916, 1917, 1918, 1921, 1925, 1940, 1941 і 1942 гадах. Па стане на 2016 год прэмію атрымлівалі 211 вучоных, з якіх толькі дванаццаць былі жанчынамі: Герці Коры (1947), Разалін Сасмэн Ялаў (1977), Барбара Мак-Клінтак (1983), Рыта Леві-Мантальчыні (1986), Гертруда Элаян (1988), Хрысціяна Нюслайн-Фольхард (1995), Лінда Бак (2004), Франсуаза Барэ-Сінусі (2008), Элізабет Блэкбёрн (2009), Кэрал Грэйдэр (2009), Май-Брыт Мозер (2014) і Ту Юю (2015). Самым маладым лаўрэатам прэміі на момант атрымання стаў Фрэдэрык Бантынг ва ўзросце 32 гадоў у 1923 годзе, а самым узроставым быў лаўрэат 1966 года Фрэнсіс Пейтан Роўс, якому на момант прысуджэння было 87 гадоў.
Лаўрэаты
1901—1910 • 1911—1920 • 1921—1930 • 1931—1940 • 1941—1950 • 1951—1960 • 1961—1970 • 1971—1980 • 1981—1990 • 1991—2000 • 2001—2010 • 2011—2020 • 2021—…
Белаўшчына
Бе́лаўшчына (, Беловщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Гісторыя
У 1868 г. вёска Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 1 двор, 5 жыхароў. У 1904 г. налічвала 52 жыхары, у 1907 г. — 6 двароў, 60 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Ляшчынскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей, з 09.08.1979 г. у Нарацкім сельсавеце. З 1964 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу імя Чапаева, з 10.02.1979 г. — «Нарач».
Задзежжа
Задзе́жжа (, Задежье) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
У 1924—1926 і 1954—1960 гадах цэнтр Задзежскага сельсавета.
Навалессе (Астравецкі раён)
Навале́ссе (, Новолесье) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Карл Жыгімонт Кунт
Карл Жыгімонт Кунт (Karl Sigismund Kunth; 18 чэрвеня 1788 — 22 сакавіка 1850) — нямецкі батанік.
Біяграфія
У 1806 годзе Кунт паступіў на прыродазнаўчы факультэт Берлінскага ўніверсітэта. У 1838 годзе надрукаваў сваю першую навуковую працу: «Flora Berolinensis» (2-е выд. 1838). Пасля смерці Вільдэнава Кунт распачаў апрацоўку гербарыяў, сабраных А. Гумбальтам і Э. Банпланам; пераехаў у 1813 годзе да Гумбальта ў Парыж, дзе і заставаўся да 1819 года.
У тым жа годзе Кунт вярнуўся ў Берлін, быў прызначаны прафесарам батанікі і віцэ-дырэктарам батанічнага саду; у 1829 годзе абраны ў члены Акадэміі навук.
Асноўныя працы
Сачыненні Кунта адносіліся да найважнейшых прац па сістэматыцы раслін, такія, напрыклад:
З іншых сачыненняў Кунта ў свой час былі вядомыя: «Handbuch der Botanik» (Берлін, 1731); «Lehrbuch der Botanik» (Берлін, 1847); «Anleitung zur Kenntnis sämmtlicher in der Pharmacopoea borussica aufgeführten officinellen Gewächse» (Берлін, 1834) і інш.
Іозеф Гертнер
Іозеф Ге́ртнер (Joseph Gärtner, 12 сакавіка 1732, Кальв — 14 ліпеня 1791, Цюбінген) — нямецкі батанік і урач.
Біяграфія
Іозеф Гертнер вывучаў медыцыну ў Цюбінгене і Гётынгене. Пасля заканчэння вучобы з 1753 па 1756 гады падарожнічаў па Галандыі, Францыі, Італіі і Англіі.
У 1760 годзе стаў прафесарам медыцыны ў Цюбінгене, у 1768 годзе — прафесарам батанікі і дырэктарам батанічнага саду натуральна-гістарычнага кабінета Пецярбургскай Акадэміі навук.
У 1770 годзе браў удзел у экспедыцыі Акадэміі навук на Дон і Волгу. У тым жа годзе з-за неспрыяльнага для яго клімату быў вымушаны вярнуцца ў Кальв.
У 1772 годзе ў яго нарадзіўся сын Карл Фрыдрых, які пазней стаў урачом і батанікам.
Яго найважнейшай публікацыяй з'явілася трохтамовая праца «De Fructibus et Seminibus Plantarum» (1788—1792), у якой Гертнер даў падрабязнае апісанне пладоў і насення 1259 раслін. Гэтай працай ён заклаў асновы марфалогіі плода і насення. Акрамя таго, ён склаў слоўнік раслін на шасці мовах.
Член Лонданскага каралеўскага таварыства з 1762 года, ганаровы член Пецярбургскай Акадэміі навук з 1771 года.
Іозефа Гертнера не варта блытаць з іншым нямецкім батанікам, яго сучаснікам, Готфрыдам Гертнерам (Gottfried Gärtner, 1754—1825), адным з аўтараў працы Oekonomisch-technische Flora der Wetterau (1700—1802). Аўтарства Готфрыда Гертнера ў назвах таксонаў пазначаецца як G.Gaertn., у той час як аўтарства Іозефа Гертнера — як Gaertn.
У гонар Гертнера
У гонар Іозефа Гертнера названы род сямейства.
Баявыя дзеянні
Разнавіднасцямі баявых дзеянняў з'яўляюцца баявыя дзеянні войскаў (сіл) проціпаветранай абароны (ППА), ваенна-паветраных сіл (ВПС), ваенна-марскога флоту (ВМФ) і да т.п.
Склад
Асноўныя віды: Дапаможныя віды:
Характар
На сучасным этапе баявыя дзеянні характарызуюцца наступнымі рысамі: Якасць арганізацыі баявых дзеянняў разам з баявымі ўласцівасцямі ўзбраення і ваеннай тэхнікі вызначаюць эфектыўнасць баявых дзеянняў.
У пажарнай ахове
Баявыя дзеянні — прадугледжанае Статутам арганізаванае ўжыванне сіл і сродкаў пажарнай аховы для выканання асноўнай баявой задачы.
Аператыўнае мастацтва
Аператыўнае мастацтва (АМ) — складовая частка ваеннага мастацтва, займае прамежкавае становішча паміж тактыкай і стратэгіяй.
Вывучае метады падрыхтоўкі і вядзення сумесных і самастойных аперацый (ваенных (баявых) дзеянняў) буйнымі вайсковымі фарміраваннямі — карпусамі, арміямі, групамі армій, франтамі, групамі франтоў, войскамі.
У ваеннай тэорыі заходніх дзяржаў тэрмін «аператыўнае мастацтва» не ўжываецца. Замест яго ўжываюцца паняцці «вялікая тактыка» ці «малая стратэгія».
Ніўе (Астравецкі раён)
Ні́ўе (, Нивье) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Ходараўка (Аўсянкаўскі сельсавет)
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Фронт (вайсковае аб’яднанне)
Фронт прызначаны для выканання аператыўных і аператыўна-стратэгічных задач на адным са стратэгічных ці на некалькіх аперацыйных кірунках і выконвае іх шляхам правядзення аперацый і ваенных (баявых) дзеянняў, як правіла ва ўзаемадзеянні з суседнімі франтамі ці з аб'яднаннямі і злучэннямі, якія ўваходзяць у іх склад, таксама можа ўзаемадзейнічаць з аб'яднаннямі і злучэннямі відаў узброеных сіл дзяржавы ці саюзнікаў, або дзейнічае самастойна.
Пярэдняя частка фронту называецца Лініяй фронту.
Часцяком у прастамоўі фронтам называюць тэатр ваенных дзеянняў, напрыклад, Усходні фронт Першай сусветнай вайны.
Фронтам камандуе камандуючы войскамі фронту, ва УС СССР штатная катэгорыя пасады — генерал арміі.
Беразнякі (Мядзельскі раён)
Беразня́кі (, Березняки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1868 засценак Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 2 двары, 15 жыхароў. У 1904 г. у засценку 24 жыхары, у 1907 г. — 3 двары, 37 жыхароў. У 1921 г. у складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскі) павета Віленскага ваяводства, 6 двароў, 41 жыхар. З 12.10.1944 г. у Лук'янаўскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці. З 1954 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «Пераможца» (цэнтр — вёска Лук'янавічы).
Анхель Дзі Марыя
А́нхель Фабія́н дзі Мары́я Эрна́ндэс (Ángel Fabián di María Hernández; нар., , Аргенціна) — аргенцінскі футбаліст, атакуючы паўабаронца партугальскага клуба «Бенфіка» з Лісабона і нацыянальнай зборнай Аргенціны. Чэмпіён свету 2022 года, уладальнік Кубка Амерыкі 2021 года.
Клубная кар’ера
Дзі Марыя пачаў сваю прафесійную футбольную кар’еру ў 2005 годзе, калі дэбютаваў за родны клуб «Расарыа Сентраль». У студзені 2007 года ён меў магчымасць перайсці ў клуб расійскай Прэм’ер-лігі, калі «Рубін» прапанаваў яму кантракт, аднак ігрок адмовіўся ад такога развіцця кар’еры.
Філіп Баркер Уэб
Філіп Баркер Уэб (Philip Barker Webb, 10 ліпеня 1793 — 31 жніўня 1854) — брытанскі (англійскі) батанік.
Анхель Дзі Марыя
Клубная кар’ера
28 чэрвеня 2010 года мадрыдскі «Рэал» размясціў на сваім сайце інфармацыю, што яны прыйшлі да пагаднення з «Бенфікай» паводле трансферу Дзі Марыі. 7 ліпеня 2010 года Дзі Марыя прыбыў у Мадрыд напрасткі з Буэнас-Айрэса, і прайшоў медыцынскае абследаванне 8 ліпеня. Анхель дэбютаваў 4 жніўня 2010 года ў таварыскім матчы супраць клуба «Амерыка», дзе «Рэал» перамог з лікам 3:2. 22 жніўня Дзі Марыя забіў свой першы гол у іншай таварскай сустрэчы супраць клуба «Эркулес», у якік «Рэал» перамог з лікам 3:1.
Філіп Баркер Уэб
Біяграфія
Філіп Баркер Уэб нарадзіўся 10 ліпеня 1793 года. Ён паходзіў з багатай арыстакратычнай сям'і.
Анхель Дзі Марыя
Клубная кар’ера
26 жніўня 2014 года Дзі Марыя падпісаў пяцігадовы кантракт з «Манчэстэр Юнайтэд», які выклаў за паўабаронцу 59,7 млн фунтаў, што стаў пятым самым дарагім трансферам усіх часоў і самым дарагім брытанскім падпісаннем. Ужо 30 жніўня Анхель дэбютаваў за новы клуб у матчы супраць «Бернлі», які скончыўся з лікам 0:0. Ігрок атрымаў пашкоджанне і быў заменены на 70-й хвіліне.
Філіп Баркер Уэб
Біяграфія
У 1815 годзе Філіп Баркер Уэб атрымаў ступень бакалаўра мастацтваў. 25 сакавіка 1824 года ён быў абраны членам Лонданскага каралеўскага таварыства. Ён быў таксама членам Таварыства антыквараў Лондана (Society of Antiquaries of London), Лонданскага Лінееўскага таварыства і Геалагічнага таварыства Лондана (Geological Society of London).
Анхель Дзі Марыя
Клубная кар’ера
Пасля няўдалага сезона ў складзе «Манчэстэр Юнайтэд» Дзі Марыя вырашыў пакінуць Англію. 6 жніўня 2015 года ігрок падпісаў чатырохгадовы кантракт з французскім «Пары Сен-Жэрмен». Як мяркуецца, сума трансферу склала 63 млн еўра.
Філіп Баркер Уэб
Біяграфія
Філіп Баркер Уэб памёр у Парыжы 31 жніўня 1854 года.
Анхель Дзі Марыя
Клубная кар’ера
У маі 2022 года «Пары Сен-Жэрмен» абвясціў аб сыходзе Дзі Марыі па заканчэнні кантракта. У ліпені 2022 года футбаліст у якасці свабоднага агента падпісаў аднагадовае пагадненне з «Ювентусам». Пакінуў турынскі клуб па заканчэнні сезона 2022/23, а ў ліпені 2023 года стаў іграком «Бенфікі».
Міжнародная кар’ера
Дзі Марыя прымаў удзел на турніры Алімпійскіх гульняў у Пекіне, дзе разам з каманд дамогся залатых медалёў. Анхель быў уключаны ў заяўку зборнай Аргенціны ў якасці аднаго з 23 ігракоў на чэмпіянат свету па футболе 2010. 11 жніўня 2010 года ён забіў першы гол за нацыянальную зборную ў Дубліне ў таварыскім матчы супраць зборнай Ірландыі. Гульня скончылася з лікам 1:0.
Філіп Баркер Уэб
Навуковая дзейнасць
Філіп Баркер Уэб спецыялізаваўся на папарацепадобных, водарасцях і на насенных раслінах.
Анхель Дзі Марыя
Клубныя
«Бенфіка»:
«Рэал»:
Рашфор
Рашфо́р (Rochefort) — гандлёвы порт у французскім дэпартаменце Прыморская Шаранта, на правым беразе ракі Шаранта, за 16 км ад яе ўпадзення ў Біскайскі заліў і вострава Іль-д’Экс з цытадэллю, фортам і маяком.
Гісторыя
Рашфор — класічны прыклад «новага горада», пабудаванага ў эпоху абсалютызму з рацыянальных прычын. Не жадаючы ствараць буйны цэнтр суднабудавання ў мяцежнай Ла-Рашелі (вядомай сваімі гугеноцкімі сімпатыямі), першы міністр Кальбер пераканаў Людовіка XIV у неабходнасці будаўніцтва ў вусце Шаранты новага горада-порта.
Рашфор пачаў будавацца ў 1666 годзе па прынцыпах класіцызму (прамыя шырокія вуліцы і бульвары). За ўзвядзеннем арсенала і ўмацаванняў, у тым ліку на Іль-д’Экс і прылеглых астравах заліва, назіраў асабіста Вабан. Сярод пабудоў таго часу — канатная фабрыка, якая ў XVII стагоддзі лічылася самым доўгім будынкам у Еўропе.
Умацаванне Рашфора працягнулася і пры Напалеоне, які пабудаваў побач з Іль-д’Экс знакаміты форт Баяр. Па іроніі лёсу, менавіта ў гэтых водах Напалеону прыйшлося капітуляваць па заканчэнні Ста дзён (гэта адбылося на борце англійскага карабля «Белерафонт»).
У Рашфоры адбываецца дзеянне мюзікла Жака Дэмі «Дзяўчыны з Рашфора» (1967) з Катрын Дэнёў, Франсуазай Дарлеак, Мішэлем Пікалі і Джынам Келі.
Насельніцтва
Насельніцтва камуны на 2010 год складала 25 140 чалавек.
Казлоўшчына (Верхнядзвінскі раён)
Казло́ўшчына (, Козловщина) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Каркалецкага сельсавета.
Цімохаўка (Горацкі раён)
Цімо́хаўка (, Тимоховка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Аўсянкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як засценак Цімохаўцы ў Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Шэды
Шэ́ды (, Шеды) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Аўсянкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска з млынам у Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Пагулянка (Астравецкі раён)
Пагуля́нка (, Погулянка) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Георг Аўгуст Гольдфус
Вучыўся ў медыка-хірургічным калегіуме ў Берліне, потым перайшоў у Эрлангенскі ўніверсітэт, які ў 1804 годзе скончыў з прысваеннем навуковай ступені дактары філасофіі.
Пасля гэтага ездзіў у Паўднёвую Афрыку. З 1806 года зноў у Эрлангене, з 1811 года дацэнт заалогіі ў мясцовым універсітэце. У 1818 годзе атрымаў званне прафесара заалогіі. Пазней быў зацверджаны на пасадзе прафесара заалогіі і мінералогіі Бонскага ўніверсітэта. У 1839—1940 гадах рэктар гэтага ўніверсітэта.
З 1806 года актыўна вывучае выкапнёвых жывёл на тэрыторыі Германіі.
З удзелам нямецкага палеантолага графа Георга фон Мюнстэра ён выдаў важную працу «Petrefacta germaniae» (1826—1844), у якую спачатку меркавалася даць ілюстрацыі ўсіх акамянеласце беспазваночных жывёл Германіі, але праца выйшла незавершанай, у яе ўвайшлі толькі малюнкі губак, каралаў, ігласкурых і часткі малюскаў.
Аўгуст Бач
Аўгуст Іаган Георг Карл Бач (August Johann Georg Karl Batsch; 1761—1802) — нямецкі міколаг, батанік і брыёлаг.
Кароткая біяграфія
Аўгуст Бач нарадзіўся ў Ене 28 кастрычніка 1761 года. Вучыўся спачатку ў гарадской школе, затым атрымліваў адукацыю дома. У 1772 годзе Бач паступіў у Енскі ўніверсітэт, у 1781 годзе ён атрымаў ступень доктара філасофіі. Енскі ўніверсітэт прысвоіў Бачу ступень доктара медыцынскіх навук у 1786 годзе. У тым жа годзе Аўгуст пачаў выкладаць прыродазнаўчую гісторыю ва ўніверсітэце. У 1787 года Бач ажаніўся з Амаліяй Пфаўндэль. У іх было трое дзяцей — Фрыдрых, Георг Фрыдрых Карл і Караліна. У 1790 годзе Аўгуст Бач заснаваў батанічны сад у Ене. Праз два гады ён стаў прафесарам філасофіі. Бач памёр у 1802 годзе пасля нядоўгай хваробы.
Бач апісаў каля 200 новых для навукі відаў грыбоў.
Быстрая (Горацкі раён)
Бы́страя (, Быстрая) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Валынцава
Валы́нцава (, Волынцево) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Каменка (Верхнядзвінскі раён)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Асвейскага сельсавета.
Цзінь (1115—1234)
Цзінь (, літаральна Залатая) — дзяржава і дынастыя чжурчжэняў (1115—1234). Узнікла ў працэсе барацьбы чжурчжэняў супраць кіданяў, якім яны плацілі даніну.
Заснавальнік і першы імператар (1115—23) дзяржавы Цзінь Агуда завяршыў аб'яднанне чжурчжэняў, распачатае яго бацькам Янкэ, у 1114 узняў паўстанне супраць панавання кіданьскай імперыі Ляо і заняў крэпасці кіданяў на большай частцы Маньчжурыі. У 1115 ён абвясціў сябе імператарам пад імем Мінь і назваў дынастыю Цзінь («Залатая»). У 1116 ён захапіў усю Маньчжурыю, да 1123 — тэрыторыю Ляо ў Паўночным Кітаі.
З сярэдзіны 12 ст. Цзінь — магутная дзяржава Усходняй Азіі, у склад якой уваходзілі тэрыторыі сучасных Паўночна-ўсходняга і Паўночнага Кітая, частка Унутранай Манголіі; у васальнай залежнасці ад Цзінь былі тангуцкая дзяржава Сі-Ся і Карэя.
У 1234 г. Цзінь была знішчана ў выніку мангольскіх заваяванняў.
Падкасцёлак
Падкасцёлак (, Подкостёлок) — вёска ў Беларусі, у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Первамайская (Верхнядзвінскі раён)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Каркалецкага сельсавета, у 1959—1960 гадах яго цэнтр.
Мастэрс Бразіліі 2011 (снукер)
Мастэрс Бразіліі 2011 (Brazil Masters 2011) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 15 па 18 верасня 2011 года на арэне Costão do Santinho Resort, у Фларыянопалісе, Бразілія. Прызавы фонд турніру склаў $200,000, з якіх $40,000 атрымаў пераможца.
Вялікае Марозава
Вялі́кае Маро́зава (, Великое Морозово) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Да 22 лютага 2001 года вёска ўваходзіла ў склад Будскага сельсавета, да 13 чэрвеня 2002 года — у склад Горацкага сельсавета.
Жыж
Жы́жаль (Жыж, Жыжа, Жыжак) — прапанаваны (і, магчыма, выдуманы) фалькларыстам Паўлам Шпілеўскім старажытнабеларускі бог агню.
У духа Жыжаля нібыта верылі ў асноўным на тэрыторыі Мінскай губерні. Паводле ўяўленняў беларусаў Жыжаль жыве пад зямлёй і там выпускае з сябе агонь. Калі ён робіць гэта павольна, то зямля саграваецца, а калі хутка, то ўзнікаюць на зямной паверхні пажары, гінуць сенажаці і лясы, высушваюцца палі і агароды, ад чаго яны робяцца бясплоднымі.
Існавалі выслоўі: «Жыж унадзіўся», г. зн. «сталі часта ўзнікаць засуха ці пажар»; «няўмычны, як Жыж» «неадчэпны, прыліпчывы, як Жыж»; «Жыжка села» абазначэнне лішая, вогніка на вуснах. З інфармацыі П. Драўлянскага можна зрабіць выснову, што Жыжаль — бог толькі падземнага і зямнога агню і не меў дачынення да агню сонечнага, нябеснага.
Узгадваецца сярод ворагаў Пяруна.
У мастацтве
У гонар Жыжаля названы штогадовы беларускі мастацкі фестываль керамістаў і ганчароў «Арт-Жыжаль», які летам 2015 года праводзіўся ўжо ў 13 раз.
Папялішча
Папялі́шча (, Попелище) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Багацькі
Бага́цькі (, Богатьки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Свірскага сельсавета.
Гісторыя
У 1868 г. вёска Свірскай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 102 жыхары. У 1904 г. 202 жыхары. З 12.10.1940 г. у Канстанцінаўскім сельсавеце Свірскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 15.11.1957 г. у Шэметаўскім сельсавеце, з 31.08.1959 г. у Мядзельскім раёне, з 20.01.1960 г. Мінскай вобласці, з 10.05.1960 г. у Свірскім гарпасялковым Савеце. У 1949 г. вяскоўцы стварылі калгас імя Кірава. З 1964 вёска ў складзе саўгаса «Канстанцінава» (цэнтр — вёска Камарова), з 04.09.1991 г. у калгасе з той жа назвай.
У 2013 годзе Свірскі пасялковы савет быў скасаваны, і Багацькі ўвайшлі ў склад Свірскага сельсавета.
Дэвід Прэйн
Дэвід Прэйн (David Prain, 11 ліпеня 1857 — 16 сакавіка 1944) — шатландскі батанік.
Біяграфія
Дэвід Прэйн нарадзіўся 11 ліпеня 1857 года.
Ён быў дэманстратарам анатоміі ў Каледжы хірургаў Эдынбурга ў 1882 і 1883 годзе і ва Універсітэце Абердзіна у 1883 і 1884 годзе.
У 1898 годзе Дэвід Прэйн быў прызначаны дырэктарам Каралеўскага батанічнага саду ў Калькуце. З 1898 па 1905 год ён таксама быў прафесарам батанікі ў Медыцынскім каледжы Калькуты. У 1905 годзе Дэвід Прэйн стаў дырэктарам Каралеўскіх батанічных садоў К'ю.
У маі 1905 года ён быў абраны членам Лонданскага каралеўскага таварыства. Дэвід Прэйн займаў пасаду прэзідэнта Лонданскага Лінееўскага таварыства з 1916 па 1919 год і быў узнагароджаны Медалём Лінея ў 1935 годзе. Ён зрабіў значны ўнёсак у батаніку, апісаўшы мноства відаў раслін.
Дэвід Прэйн памёр 16 сакавіка 1944 года.
Навуковая дзейнасць
Дэвід Прэйн спецыялізаваўся на папарацепадобных, водарасцях і на насенных раслінах.
Бакачы
Назву Бакачы́ маюць:
Садкоўшчына
Садко́ўшчына (, Садковщина) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Каркалецкага сельсавета.
Іерархічная мадэль даных
Паміж аб’ектамі існуюць сувязі, кожны аб’ект можа ўключаць у сябе некалькі аб’ектаў больш нізкага ўзроўню. Такія аб’екты знаходзяцца ў адносінах продка (аб’екта больш блізкага да кораня) і нашчадка (аб’екта больш нізкага ўзроўню), пры гэтым магчымая сітуацыя, калі аб’ект-продак не мае нашчадкаў альбо мае іх некалькі, тады як у аб’екта-нашчадка абавязкова толькі адзін продак. Аб’екты, якія маюць агульнага продка, называюцца блізнятамі (у праграмаванні ўжываецца тэрмін браты).
Занобі Строцы
Занобі Строцы (Zanobi Strozzi;, г. Фларэнцыя — ) — італьянскі мастак і мініяцюрыст. Быў адным з лепшых вучняў Фра Беата Анджэліка.
Біяграфія
Занобі належаў да важнай фларэнційскай. З 1434 па 1439 ён напісаў панэль для, верагодна, «Мадонну з дзіцем з чатырма анёламі», якая цяпер знаходзіцца ў Сан-Марка ў Фларэнцыі.
У 1438 ажаніўся з Нанна Франчэска Строцці і пераехаў у новы дом у Ф’езоле. Каля 1440 ён завяршыў адзінае падпісанае палатно «Дабравешчанне» для, у цяперашні час у Нацыянальнай галерэі ў Лондане. Вазары, у біяграфіі Фра Анджэліка, назваў яго адным з самых адданых паслядоўнікаў дамініканскага манаха, які, верагодна, сустрэў яго ў трыццатыя гады ў Сан-Даменіка.
Ён таксама супрацоўнічаў з і.
Як мініяцюрыст, ён адказваў за распрацоўку некалькіх хораў для царквы Сан-Марка, створаных у перыяд з 1446 і 1454.
Каля 1460 Медычы даручылі яму алтар для царквы ў Фьезоле, якую фінансава падтрымлівалі з-за блізкасці да іх. Твор цяпер знаходзіцца ў.
У 1463 ён быў адказным за ілюстраваны хор Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ, у цяперашні час у ніжняй частцы будынку бібліятэкі Лаўрэнціяна (№ 149, 150, 151), у супрацоўніцтве з Франчэска дзі Антоніа дэль Клерыка.
Белева
Назву Бе́лева маюць:
Уладанні Асманскай імперыі
Асманская імперыя, заснаваная ў другой палове XIII стагоддзя як невялікі бейлік (княства) у Паўночна-Заходняй Малой Азіі, прыступіла да тэрытарыяльнай экспансіі ўжо ў пачатку XIV стагоддзя, у сярэдзіне стагоддзя прыступіла да заваяванняў у Еўропе, а ў XVI стагоддзі захапіла першыя гарады ў Афрыцы. Асманская імперыя бесперапынна пашыралася аж да 1683 года, калі яе армія пацярпела разгромнае паражэнне пад Венай і вымушана была адступіць. З канца XVII стагоддзя і да пачатку XX стагоддзя імперыя ўвесь час страчвала свае ўладанні ва ўсіх трох частках свету.
Ніжэй прыведзены спіс усіх тэрыторый, калі-небудзь якія ўваходзілі ў склад Асманскай імперыі.
Еўропа
Тэрытарыяльныя захопы ў Еўропе Асманская імперыя вяла з 1354 года і па канец XVII стагоддзя. Першым апорным пунктам Турцыі ў Еўропе стаў горад Галіпалі. Да сярэдзіны XV стагоддзя да імперыі былі далучаны Сербія, Балгарыя, Албанія, Крым і большая частка Грэцыі. У 1453 годзе быў заваяваны важны апорны пункт хрысціян на Усходзе, сталіца Візантыі, або ж Другі Рым — Канстанцінопаль. У XVI стагоддзі асманамі былі заваяваны шматлікія астравы ў Эгейскім моры, Венгрыя, Трансільванія, Харватыя і Боснія.
З канца XVII стагоддзя імперыя пачынае страчваць свае ўладанні ў Еўропе, і ўжо да 1913 яе ўладанні ў Еўропе абмяжоўваюцца Канстанцінопалем і Адрыянопалем з наваколлямі.
І тэрыторыі размешчаныя на мяжы Еўропы і Азіі:
Азія
Сваю тэрытарыяльную экспансію ў Азіі Асманская імперыя пачала з захопу візантыйскіх уладанняў у Віфініі і падпарадкаванні цюркскіх княстваў у Малой Азіі ў XIV-XV стст. і скончыла разгромам Сефевідскага Ірана ў XVII стагоддзі.
У XIX стагоддзі значныя тэрыторыі Асманскай імперыі на Каўказе захоплівае Расія, частка тэрыторый дастаецца Вялікабрытаніі.
У 1914—1916 вызваляюцца Асір, Хіджаз, Эль-Хаса.
У 1918 саюзнікі акупуюць турэцкія Сірыю, Палесціну, Ірак.
У 1919—1923 Турцыя адстойвае сваю незалежнасць ужо ў Анатоліі.
Афрыка
Асманская імперыя ў Афрыцы вяла вялікія заваявальныя войны. Першай стала вайна з султанатам Мамлюкаў у 1515-19. У выніку да імперыі адышоў Егіпет; у сярэдзіне XVI стагоддзя асманы сталі прасоўвацца на захад Афрыкі і ўжо да канца стагоддзя захапілі Лівію, Туніс і Алжыр. Апошнія дзве краіны сталі васаламі імперыі.
У XIX стагоддзі асманы страчваюць амаль усе свае ўладанні ў Афрыцы: у пачатку стагоддзя напаўнезалежным становіцца Егіпет; у 1830 французы захопліваюць Алжыр, у 1881 і 1882 у імперыі адымаюць Туніс і Егіпет.
У 1911-1912, у выніку вайны з асманамі, Італія захоплівае апошнія ўладанні імперыі ў Афрыцы: Кірэнаіку, Трыпалітанію і Фецан.
Аб’яднанне (ваенная справа)
Аб'яднанне — вайсковае фарміраванне, якое ўключае некалькі злучэнняў ці аб'яднанняў меншага складу, і (ці) асобных часцей і ўстаноў. У адрозненне ад вайсковых часцей і злучэнняў склад аб'яднанняў, як правіла, нясталы і ў кожным асобным выпадку вызначаецца з улікам уласнага прызначэння, задач і характару тэатра ваенных дзеянняў, тэатра вайны. Існуе залежнасць складу аб'яднання ад складу і задач: у адпаведнасці з імі аб'яднанне можа быць аператыўна-стратэгічным, аператыўным ці аператыўна-тактычным. Акрамя гэтага, існуюць таксама тэрытарыяльныя агульнавайсковыя аб'яднанні, якія ствараюцца для выканання ў адпаведных межах задач і ваенна-адміністрацыйных функцый (напрыклад, ваенная акруга).
Аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне
Аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне складаецца з некалькіх аператыўных аб'яднанняў, асобных злучэнняў і часцей розных відаў узброеных сіл, родаў войскаў, спецыяльных войскаў і службаў. Ва ўзброеных сілах розных краін такімі аб'яднаннямі з'яўляліся фронт (Расія, СССР, Японія), група армій (ЗША, Германія, Францыя, Вялікабрытанія), флот (Расія, СССР, ЗША, Германія, Японія), паветраны флот (Германія). Аператыўна-стратэгічныя аб'яднанні, як правіла, ствараюцца ў ваенны час для рашэння аператыўна-стратэгічных задач; у шэрагу выпадкаў яны існуюць таксама ў мірны час (напрыклад, флоту ВМС ЗША і ВМФ Расіі).
Аператыўна-стратэгічныя аб'яднанні ў відзе франтоў і груп армій аформіліся да пачатку Першай сусветнай вайны і першапачаткова лічыліся стратэгічнымі аб'яднаннямі. Прычынай іх фарміравання стала значнае павелічэнне размаху ваенных дзеянняў і колькасці войскаў, якія ўдзельнічаюць у іх, а таксама неабходнасць прыцягнення да рашэння аператыўна-стратэгічных задач аб'яднанняў і злучэнняў, якія складаюцца з розных родаў войскаў. Кіраўніцтва аператыўна-стратэгічнымі аб'яднаннямі звычайна ажыццяўляе вярхоўнае камандаванне ўзброеных сіл ці камандаванне ўзброеных сіл на тэатры ваенных дзеянняў.
Аператыўнае аб'яднанне
Аператыўныя злучэнні ствараюцца як у мірны, так і ў ваенны час. У склад аператыўнага аб'яднання ўваходзяць некалькі злучэнняў і часцей розных родаў войскаў (сіл), спецыяльных войскаў і службаў. Прызначэннем аператыўнага аб'яднання з'яўляецца выкананне пераважна аператыўных задач шляхам правядзення самастойных і сумесных аперацый (баявых дзеянняў). Аператыўнымі аб'яднаннямі з'яўляюцца армія, флатылія, эскадра, авіяцыя флоту, тактычнае авіяцыйнае камандаванне. Аператыўныя аб'яднанні могуць быць самастойнымі або ўваходзіць у склад аператыўна-стратэгічных аб'яднанняў. Таксама ў некаторых выпадках аператыўныя аб'яднанні могуць падпарадкоўвацца камандаванню ваеннай акругі.
Аператыўна-тактычнае аб'яднанне
Аператыўна-тактычныя ці вышэйшыя тактычныя аб'яднанні ў ваенны час могуць уваходзіць у склад агульнавайсковых армій ці арміі ППА, групы армій ці фронту. У мірны час уваходзяць у склад ваенных акруг. Аператыўна-тактычнае аб'яднанне складаецца са злучэнняў і часцей розных родаў войскаў (сіл), спецыяльных войскаў і службаў аднаго віду ўзброеных сіл; яно прызначана для выканання аператыўна-тактычных і тактычных задач, звычайна ў складзе аператыўнага ці аператыўна-стратэгічнага аб'яднання, а на асобных аперацыйных кірунках невялікай ёмістасці — самастойна. У перыяд Другой сусветнай вайны да аператыўна-тактычных аб'яднанняў адносіліся армейскія, механізаваныя і кавалерыйскія карпусы і інш.
Селішча (Верхнядзвінскі раён)
Се́лішча (, Селище) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Асвейскага сельсавета.
Рэй Рыярдан
Рэй Рыярдан (Ray Reardon;, , графства Монмаўтшыр Уэльс) — валійскі былы прафесійны ігрок у снукер.
Селядцова (Верхнядзвінскі раён)
Селядцо́ва (, Селедцово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каханавіцкага сельсавета.
Бакачы (Мядзельскі раён)
Бакачы́ (, Бокачи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1868 г. вёска Габскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 10 двароў, 69 жыхароў. У 1904 г. вёска (107 жыхароў) і ваколіца (59 жыхароў) Жоснянскай воласці Вілейскага павета. З 1901 у вёсцы працавала школа граматы. У 1921 г. вёска гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 45 двароў і 215 жыхароў. У 1931 г. 47 двароў і 211 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Дзягільскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей.
У 1949 г. у вёсцы створаны калгас «Маладая гвардыя». З 1961 вёска знаходзіўся ў складзе калгасу імя Суворава (цэнтр — вёска Дзягілі), які 30.06.1992 г. рэарганізаваны ў падсобную гаспадарку «Дзягілі» Мінскага маторнага завода.
29 верасня 2006 года Дзягільскі сельсавет быў скасаваны, і Бакачы ўвайшлі ў склад Слабадскога сельсавета.
Пілімы
Пі́лімы (, Пилимы) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Пашкуны
Пашку́ны (, Пашкуны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Дзікае (возера, Петрыкаўскі раён)
Дзі́кае — возера ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Трэмля, за 5 км у напрамку на поўнач ад вёскі Церабаў, за 35 км на паўночны ўсход ад горада Петрыкаў.
Плошча паверхні возера 0,78 (0,58 ) км². Даўжыня 1,2 (0,99 ) км, найбольшая шырыня 0,8 (0,71 )км. Даўжыня берагавой лініі 2,9 км. Найбольшая глыбіня 0,8 м, сярэдняя — 0,6 м. Аб’ём вады ў возеры 0,35 млн м³. Катлавіна возера знаходзіцца ў забалочаным паніжэнні. Вышыня схілаў дасягае 1 м. Берагі забалочаныя, месцамі сплавінныя. На ўсходзе возера злучаецца каналамі з ракой Трэмля.
Тэатр ваенных дзеянняў
Тэатр ваенных дзеянняў (ТВД) — частка сусветнай прасторы, уключаючы касмічнае, у межах якога разгортваюцца групоўкі (фарміраванні) Узброеных Сіл (УС) дзяржавы, кааліцыі дзяржаў і могуць весціся ваенныя дзеянні. Мае кірункі і раёны (зоны).
Перад Першай сусветнай вайной, тэрыторыя для разгортвання і размяшчэнні Дзеючай арміі, называлася «тэатрам ваенных дзеянняў».
Дысцыпліна ў ваеннай справе, якая вывучае тэатры ваенных дзеянняў называецца ваенная геаграфія.
Англасаксонская ваенная справа тэатр ваенных дзеянняў класіфікуе (вызначае) як фарміраванне, у адрозненне ад айчыннай як тэрыторыі ці месца ваенных дзеянняў.
У прастамоўі часцяком называецца фронтам.
Марка Ройс
Дзяцінства і адукацыя
Марка вырас у звычайным раёне Дортмунда ў сціплых умовах з дзвюма старэйшымі сёстрамі. Яго бацька быў слесарам, а маці офісным клеркам. Паводле інфармацыі, Марка пачаў гуляць у футбол ва ўзросце чатырох гадоў. Спачатку ён навучаўся як рознічны прадавец, але пасля абраў будучыню сваёй кар’еры на карысць прафесійнага футбаліста. Кумірам Марка Ройса з’яўляўся чэшскі футбаліст Томаш Росіцкі, які на той момант быў адным з лепшых ігракоў дортмундскай «Барусіі».
«Ройт-Вайс»
Марка нарадзіўся ў Дортмундзе і таму пачынаў гуляць у клубах свайго горада. Марка Ройс пачаў гуляць у футбол ва ўзросце пяці гадоў у мясцовым клубе «Пост Дортмунд». Ігракі былі на два гады старэйшымі. Тым не менш, ён забіў 36 галоў у адным сезоне. Да 6 гадоў займаўся ў клубе «Пост Дортмунд», затым перайшоў у галоўную каманду гораду — «Барусію». Па дасягненні 17 гадоў перайшоў у «Ройт-Вайс» з Алена, каб атрымліваць гульнявую практыку. Дзякуючы таму, што «Рот-Вайс» таксама быў зацікаўлены ў гульцу, Марка змог заваяваць месца ў асноўным складзе. Правёўшы шэсць матчаў за другую каманду і забіваючы ў кожным другім з іх, атрымаў добрыя водгукі аб сваёй гульні і быў узяты ў асноўную каманду на сталай аснове. 29 верасня 2007 года дэбютаваў за каманду ў Рэгіяналлізе ў хатнім матчы 12-га тура супраць аднаклубнікаў з Обергаўзена. Матч скончыўся паражэннем з лікам 1:3, Марка ж на 66-й хвіліне замяніў Гровера Гібсана. Усяго ў свой першы сезон за «Рот-Вайс» згуляў 16 матчаў і забіў 1 мяч, чым дапамог камандзе выйсці ў Другую Бундэслігу.
«Барусія» Дортмунд
4 студзеня 2012 года падпісаў пяцігадовы кантракт з дортмундскай «Барусіяй», але пачаў выступаць за яе толькі з наступнага сезона. За Ройса чэмпіёны Германіі 2011 года заплацілі 17,1 мільёнаў еўра сваім аднаклубнікам з Мёнхенгладбаха, кантракт Марка падпісаў да чэрвеня 2017 года. 24 жніўня 2012 года Ройс дэбютаваў за «Барусію» ў матчы супраць «Вердэра» і ў гэтай жа сустрэчы Ройс забіў свой першы гол за новы клуб. 29 верасня дортмундцы сустракаліся з былым клубам Ройса «Барусіяй» Мёнхенгладбах і перамаглі 5:0, прычым Ройс зрабіў дубль. У Лізе чэмпіёнаў «Барусія» трапіла ў складаную групу з «Рэалам», «Аяксам» і «Манчэстэр Сіці», але Ройс забіў кожнаму з іх, а «Барусія» выйшла з гэтай групы з першага месца. Гэтак, 3 кастрычніка 2012 года Ройс дэбютаваў у Лізе чэмпіёнаў матчам супраць «Манчэстэр Сіці» і адкрыў лік у гэтай сустрычы. Потым, 6 лістапада 2012 года ў матчы супраць «Рэала» на Сант’яга Бернабеу Ройс шыкоўным ударам адкрыў лік у матчы. А 21 лістапада 2012 года на Амстэрдам Арэне Ройс забіў першым мяч сваёй каманды і дапамог «Барусіі» перамагчы «Аякс» з лікам 1:4 і гарантаваць сабе месца ў плэй-оф. 16 лютага 2013 года Ройс робіць хет-трык у матчы супраць «Айнтрахта» з Франкфурта. 9 красавіка 2013 года «Барусія» ў адказным матчы чвэрцьфіналу Лігі чэмпіёнаў сустракалася з «Малагай». Пасля гасцявой нічыі 0:0 «Барусію» задавальняла толькі перамога, але ўжо на 25 хвіліне «Барусія» прапускае, што зусім не ўваходзіла ў планы дортмундцаў. На 40 хвіліне Гётцэ з правага флангу пасуе Ройсу, які вытанчаным і эфектным пасам пяткай выводзіць Левандоўскага сам-насам з брамнікам «Малагі». Левандоўскі робіць лік роўным. Потым «Барусія» мела мноства момантаў, каб забіць, але замест гэтага на 82 хвіліне прапусціла з відавочнага становішча па-за гульнёй. І толькі на 91 дадазенай хвіліне Марка Ройс робіць лік роўным, а на 92 хвіліне, за дзве хвіліны да канца, Сантана з перадачы Ройса выводзіць «Барусію» ў паўфінал Лігі чэмпіёнаў. Гэты матч стаў адным з самых драматычных у гісторыі Лігі чэмпіёнаў, а Ройс стаў адным з герояў матчу. У хатнім паядынку паўфінала Лігі чэмпіёнаў «Барусія» разграміла «Рэал» з лікам 4:1, дзякуючы покеру Левандоўскага. Ужо ў самым пачатку сустрэчы Ройс, абыграўшы ўсю каманду, ледзь не забіў, а на 65 хвіліне зарабіў пенальці, які рэалізаваў Левандоўскі. 11 мая 2013 года ў матчы супраць «Вольфсбурга» Ройс на апошніх хвілінах забіў два мячы і прынёс «Барусіі» нічыю.
У фінале Лігі чэмпіёнаў УЕФА Ройс вызначыўся актыўнай гульнёй, зарабіў пенальці, які рэалізваў Гюндаган, але «Барусія» прайграла «Баварыі» Мюнхен з лікам 2:1. Пасля матчу Ройс сказаў: