cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вільгельм Адам (1877—1949)
Вільгельм Адам (Wilhelm Adam;, Ансбах — , Гарміш-Партэнкірхен) — генерал-палкоўнік германскай арміі (1939), начальнік Вайсковага ўпраўлення (аналаг генштаба) рэйхсвера ў перыяд да Адольфа Гітлера.
Ржаўка (Слуцкі раён)
Ржа́ўка (, Ржавка) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Беняконі
Беняко́ні (, Бенякони) — аграгарадок у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Беняконскага сельсавета. Насельніцтва 1319 чал. (2004). Знаходзіцца за 12 км на поўнач ад Воранава, на шашы Ліда — Вільня; чыгуначная станцыя на лініі Ліда — Вільня.
Гісторыя
Паселішча вядомае з ХІ-ХІІІ ст., уваходзіла ў склад Нальшанскай зямлі.
У 1-й пал. XVII ст. Беняконі знаходзіліся ва ўладанні Яна Чаплінскага, які ў 1634 заснаваў тут драўляны касцёл Св. Яна Хрысціцеля.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Беняконі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, дзе сталі цэнтрам воласці Лідскага павета Віленскай губерні. У 1880-я тут працаваў млын, існавала пачатковая школа. Паводле вынікаў перапісу (1897) назву Беняконі мелі: сяло ў межах Лідскага павета (26 двароў), дзе існаваў касцёл, валасная ўправа, народнае вучылішча, 2 хлебазапасныя магазіны; сяло ў Ашмянскім павеце, дзе была багадзельня, 2 крамы, піцейны дом; рымска-каталіцкая плябанія і маёнтак.
На 1905 назву Беняконі мелі: сяло Дзевянішкаўскай воласці, чыгуначная станцыя і сяло Беняконскай воласці. У 1910 непадалёк ад Беняконяў утварылася доследная сельскагаспадарчая станцыя (дзейнічала да 1959). У Першую сусветную вайну мястэчка займалі нямецкія войскі.
У 1920 Беняконі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Лідскага павета Навагрудскага ваяводства. У гэты час назву Беняконі мелі мястэчка, фальварак (Беняконі Старыя) і лясная асада. У 1933 у мястэчку дзейнічала паштовае аддзяленне, кожную сераду праводзіліся таргі.
У 1939 Беняконі ўвайшлі ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 сталі цэнтрам сельсавета Воранаўскага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 тут было 502 двары, на 1991 — 545, на 2004 — 515.
Доследная сельскагаспадарчая станцыя
У 1910 г. Віленскае таварыства сельскагаспадарчых даследаванняў, якое адкрыла эксперыментальную станцыю ў Беняконях. Па рэкамендацыі Эдуарда і Рамана Рымшаў у верасні 1910 г. батанік Вацлаў Ластоўскі абследаваў поле паблізу мястэчка і ў выніку выбраў тэрыторыю, ахвяраваную графам Путкамерам (15 га палеткаў). 15 кастрычніка 1910 г. на сходзе Таварыства сельскагаспадарчых даследаванняў было прынятае канчатковае рашэнне аб стварэнні станцыі. Путкамер перадаў на двухгадовае карыстанне станцыі 10-гектарную сядзібу былой сельскагаспадарчай суполкі з грамадскімі будынкамі, што дало магчымасць размясціць рабочых і інвентар, закласці першыя доследы. Механічны аналіз глебаў выканаў прафесар Славамір Міклашэўскі. Вясной 1911 г. па ініцыятыве і паводле планаў інжынера А. Панікоўскага (пазней прэм'ер Польшчы) доследнае поле было дрэнажавана. У траўні на галоўным полі закладзены першыя доследы з рознымі гатункамі бульбы. Летам усталяваны метэаралагічныя прыборы (дажджамер функцыянаваў са студзеня 1911 г.). Восенню былі закладзены доследы з жытам, набыты патрэбныя прылады працы.
Газета «Наша Ніва» пісала ў 1911 г.:
Станцыя была пабудавана за 1 год дзякуючы намаганням сяброў Віленскага таварыства сельскагаспадарчых даследаванняў. Будаўніцтва галоўнага будынка пачалося ў 1912 г. і было закончана ў 1914 г. у час 1-й сусветнай вайны.
Метэаралагічная станцыя, акрамя абавязковых прылад, мела геліёграф для вымярэння сонечнай радыяцыі, у 14 пунктах Віленшчыны арганізавана вымярэнне колькасці ападкаў з дапамогай дажджамера Гельмана. Штомесячныя справаздачы высылаліся ў абсерваторыю ў Санкт-Пецярбург і Цэнтральнае метэаралагічнае бюро ў Варшаве. Выконваліся таксама феналагічныя назіранні. Персанал Беняконскай доследнай станцыі складаўся з дырэктарата В. Ластоўскага, старшага асістэнта Стэфана Змігродскага, трох практыкантаў, двух тэхнічных даглядчыкаў і пяці сезонных супрацоўнікаў для доследаў па зборы ўраджаю.
У 1915 г. Ластоўскі стаў бежанцам і пасяліўся ў Менску.
На пачатку 1920-х гг. Віленская сельскагаспадарчая доследная станцыя ў Беняконях аднавіла сваю працу. Падчас вайны станцыя страціла жывы інвентар, пабудовы і абсталяванне, а таксама частку селекцыйнага матэрыялу. Часткова захавалася толькі бібліятэка. Віленская газета «Слова» пісала ў 1925 г.:
25 верасня 1929 г. прэзідэнт Польшчы Ігнацы Масціцкі наведаў Ліду, пасля чаго выехаў ў Беняконі. У Беняконях прэзідэнт прыняў удзел ва ўрачыстым асвячэнні і адкрыцці новай школы і дазволіў, каб гэтая школа насіла назву «Школа імя прэзідэнта Масціцкага». Тут жа прэзідэнт наведаў даследчую агранамічную станцыю і ўдзельнічаў у паседжанні ваяводскай сельскагаспадарчай камісіі. Увечары Масціцкі накіраваўся ў Вільню.
В. Ластоўскі кіраваў станцыяй на працягу 35 гадоў. Сярод іншых прац, вывеў адаптаванае да прыродных умоў Віленшчыны беняконскае жыта, тыбецкі авёс, авёс Лонгінус, бульбу Альмарыя і раннія гатункі лубіну. У 1945 г. ён пакінуў Беняконі і пераехаў у Познань.
Альпень
Альпе́нь (, Ольпень) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Веляміцкага сельсавета. Размешчаны за 2 км на захад ад Велямічаў, за 3 км на поўдзень ад Давыд-Гарадка, за 10 км на паўночны ўсход ад Рубля.
Гісторыя
Першая згадка пра населены пункт у архіўных дакументах прыпадае на 1479 год. У гэтым годзе княгіня Ганна, удава князя Свідрыгайлы, падарыла Альпень Зяновічу-Альпенскаму. У 1515 годзе князь Фёдар Яраслававіч падарыў Альпень Зяновію Сямёнавічу Ляшкевічу.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі. З 1939 года ў складзе Беларускай ССР.
Насельніцтва
У 1909 годзе ў Альпені было 175 двароў і пражывала 1150 чалавек. У 1939 годзе колькасць насельніцтва вёскі склала 1470 жыхароў. Паводле перапісу 1970 года ў Альпені пражывалі 1536 чалавек. На пачатак 1988 года ў вёсцы было 403 дамы і 857 чалавек (491 жанчына і 366 мужчын). У 1994 годзе зарэгістравана 351 гаспадарка і 689 жыхароў. На пачатак 2000 года ўжо засталіся толькі 323 хаты і 627 жыхароў. У 2002 годзе налічвалася 315 двароў і 635 жыхароў.
Вуліцы
Вёска мае вулічны тып пасялення. Тут налічваецца каля 20 вуліц і 5 завулкаў.
Цікавая інфармацыя
Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, знаходзячыся ў 1849 годзе ў Альпені, напісаў тут верш «Вясна!», які ўвайшоў у зборнікі яго твораў. Верш датаваны 12 мая 1849 года. А ўжо 13 мая ён піша верш «Прыпяць», пад якім напісана: «На водах Прыпяці; мая 13 дня 1849 года».
IC 323
IC 323 — галактыка тыпу *3 (патройная зорка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тамііці Мураяма
Таміі́ці Мурая́ма (нар. ) — японскі палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр Японіі з 30 чэрвеня 1994 года па 11 студзеня 1996 года.
Біяграфія
Мураяма нарадзіўся ў японскім горадзе Оіта ў 1924 годзе ў сям’і рыбака. Вышэйшую адукацыю атрымаў ва Універсітэце Мэйдзі. Сваю палітычную кар’еру ён пачаў як дэпутат гарадскога, а затым прэфектурнага сходу Оіта. У 1972 годзе быў абраны ў палату прадстаўнікоў японскага парламента. З’яўляўся кіраўніком Сацыял-дэмакратычнай партыі (да 1996 г. — Сацыялістычная партыя).
Пасля выбараў 1996 года Мураяму на пасадзе прэм’ер-міністра змяніў Рутара Хасімота — лідар ліберал-дэмакратаў. У 2000 годзе Мураяма прыняў рашэнне сысці з палітыкі.
Вільчынія
Вільчынія (Ільгінія, Ільшнія) — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, за 36 км паўночны захад ад горада Мядзел за 1 км на паўднёвы захад ад Вайшкуны. Уваходзіць у склад Блакітных азёр, належыць да басейну ракі Страча і знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка «Блакітныя азёры».
Возера знаходзіцца ў забалочанай нізіне. Вада гідракарбанатна-кальцыевая, мінералізацыя — 0,95 г/л, pH=3,92.
Карэ (Італія)
Карэ (Carrè) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Насельніцтва складае 3603 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 450 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 36010. Тэлефонны код — 0445.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine.
Дамашанка
Дамашанка (Домашенка) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вялікі Бельт
Вялікі Бельт — праліў паміж астравамі Лолан і Зеландыя на ўсходзе і астравамі Лангелан і Фюн на захадзе. Злучае Балтыйскае мора і праліў Катэгат. Даўжыня праліва складае 115 кіламетраў, найменшая шырыня 3,7 кіламетраў, найменшая глыбіня на фарватары — 11 метраў.
Вялікі Бельт з’яўляецца галоўным з трох дацкіх праліваў, якія звязваюць Катэгат і Балтыйскае мора. Два іншых — Эрэсун і Малы Бельт.
У праліве два астравы: Спрога на поўначы і Лангелан на поўдні. Спрога дзеліць Вялікі Бельт на Усходні і Заходні каналы. Праз Усходні і Заходні каналы пабудаваны Мост Вялікі Бельт, пад Усходнім праходзіць тунэль.
Еўрапейская народная партыя (фракцыя Еўрапейскага парламента)
Група Еўрапейскай народнай партыі (хрысціянскія дэмакраты) (The Group of the European People's Party (Christian Democrats), EPP Group) — правацэнтрысцкая найбуйнейшая фракцыя ў Еўрапейскім Парламенце.
Гісторыя
Хрысціянска-дэмакратычная група заснавана 23 чэрвеня 1953 года як палітычная фракцыя ў Усеагульнай Асамблеі Еўрапейскага аб'яднання вугля і сталі (папярэднік сучаснага еўрапейскага парламента). Група заўсёды гуляла вядучую ролю ў будаўніцтве Еўропы. Група змяніла сваю назву на групу Еўрапейскай народнай партыі (хрысціянска-дэмакратычная група) у ліпені 1979 гады, адразу пасля першых прамых выбараў у Еўрапейскі парламент, а пазней на групу Еўрапейскай народнай партыі (хрысціянскія дэмакраты) і Еўрапейскія дэмакраты ў ліпені 1999 года. Яна змяніла сваю назву назад у групу Еўрапейскай народнай партыі (хрысціянскія дэмакраты) у чэрвені 2009 года.
Мантэг’ю
Мантэг'ю — прозвішча.
Павал Ратаевіч
Павал Ратаевіч (Paweł Ratajewicz;  — ) — польскі акцёр, антрэпрэнёр. Выконваў таксама функцыі дырыжора. Іграў характарныя ролі ў камедыйным рэпертуары. У 1840 годзе быў у трупе Я. Аконьскага «Тэатр розмаітосьці», якая летам выступала ў Друскеніках. Восенню 1852 года трупа пад кіраўніцтвам Р. і С. Навакоўскага выступала ў Гродне. У складзе ўласнай трупы выступаў у Брэсце (чэрвень 1858 — жнівень 1859) і Кобрыне (ліпень 1858 і 1859). Неўзабаве выехаў працаваць у Польшчу. Сучаснікі лічылі Ратаевіча адным з самых жвавых правінцыяльных антрэпрэнёраў.
Скіф (СТРК)
«Скіф» — украінска-беларускі супрацьтанкавы ракетны комплекс, распрацаваны кіеўскім ДККБ «Луч» і мінскай кампаніяй ААТ «Пеленг».
Ракета вырабляецца ў Кіеве на ДАХК «Арцём», прыбор навядзення «ПН-З» — у Мінску на ААТ «Пеленг».
У СТРК «Скіф» прыменена паўаўтаматычная сістэма навядзення па прамяні лазера. Выяўленне цэлі і навядзенне забяспечваецца з дапамогай аптычнага і інфрачырвонага прыцэлаў, што дазваляе весці стральбу ў складаных умовах надвор’я.
Асаблівасць СТРК — магчымасць навядзення ракеты на цэль з закрытых пазіцый і хованак. Іншая адметная рыса — траекторыя палёту ракеты, пасля пуску яна ляціць над лініяй візавання (на вышыні каля 10 м) і зніжаецца на ўзровень цэлі на канчатковым участку палёту. Лазерны прамень пры гэтым свеціць у хвост ракеты і толькі за долю секунды перад ударам перакладаецца на цэль.
Прыняты на ўзбраенне армій Саудаўскай Аравіі, Катара , Алжыра , Марока , М’янмы , Грузіі і Азербайджана.
Вяркудскае
Вярку́дскае возера (Вяркуда) — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Тураўлянка. Знаходзіцца за 17 км на ўсход ад Ушачаў, каля аграгарадка Вяркуды. Належыць да групы Ушацкіх азёр.
Жэгуліна (Навадугінскі раён)
Жэгуліна (Жегулино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Вяркудскае
Плошча паверхні складае 1,8 км². Найбольшая глыбіня возера дасягае 12 м, сярэдняя — 6 м. Даўжыня возера 2,2 км, найбольшая шырыня — 1,3 км. Даўжыня берагавой лініі — 9 км. Аб’ём вады ў возеры складае 10,86 млн м³, плошча вадазбору — 9,1 км².
Жэгуліна (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вяркудскае
Катлавіна возера эварзійнага тыпу. Схілы катлавіны маюць вышыню 25—30 м, стромкія, пераважна знаходзяцца пад лесам. На ўсходзе возера схілы катлавіны спадзістыя, вышыня схілаў складае 5—7 м. Берагавая лінія звілістая. Берагі возера зліваюцца з схіламі катлавіны. На поўдні берагі нізкія, забалочаныя. Падводная частка катлавіны вадаёма карытападобнай формы і складаецца з 2 плёсаў. Літаральная зона пясчаная, глыбакаводная, высланая глеем. У паўднёвай частцы возера востраў.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадаюць ручаі і канал з возера Лінец. На поўначы выцякае ручай у Павульскае возера. Шырыня паласы расліннасці складае да 140 м. Прыбярэжная расліннасць пашырана ў возеры да глыбіні 3 м.
Дыбунькі
Дыбу́нькі (, Дыбуньки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Войстамскага сельсавета.
Allium parvulum
Allium parvulum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Казахстане, Кыргызстане.
Апісанне
Травяністая шматгадовая расліна. Цыбуліна таўшчынёй 5-8 мм. лісця 3-4, даўжынёй 10-15 см. Кветканос вышынёй 10-20 см.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Казахстане, Кыргызстане. Насяляе жвіровыя схілы на ніжніх схілах гор.
Выкарыстанне
Расліна, верагодна, збіраецца з дзікай прыроды для мясцовага выкарыстання дзеля ежы.
Уладзімір Тамашэвіч (мастак)
Уладзімір Тамашэвіч (нар. 22 жніўня 1963, в. Палачаны, Маладзечанскі раён) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 жніўня 1963 г. ў в. Палачаны Маладзечанскага раёна. Скончыў у 1982 годзе Мінскае мастацкае вучылішча імя А. Глебава. Вучыўся ў Васіля Васільева, Леаніда Лапчынскага, Алега Луцэвіча, Алега Маціевіча, Альгерда Малішэўскага. У мастацкіх выстаўках бярэ ўдзел з 1992 г.
Член Беларускага саюза мастакоў з 2000 г.
Творчасць
Працуе ў галіне станкавага жывапісу ў жанры пейзажа і абстрактнай графікі.
Творы захоўваюцца ў фондах Мінскага абласнога краязнаўчага музея (Маладзечна) і ў прыватных зборах Беларусі і замежных краін. Жыве ў Маладзечне.
Персанальныя выстаўкі
Творы экспанаваліся на шматлікіх нацыянальных і гарадскіх выстаўках.
Персанальныя выстаўкі жывапісу — Маладзечна (1994, 1998, 2000, 2003, 2007, 2010, 2012), Заслаўе (2007), Мінск (2013); графікі — Маладзечна (1996, 2010), Эслінген, Германія (2007), Ёнчопінг, Швецыя (2008).
Макараўцы (Пастаўскі раён)
Мака́раўцы (, Макаровцы) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Т38 «Стылет»
Т38 «Стылет» — беларуска-ўкраінскі аўтаматызаваны вайсковы зенітна-ракетны комплекс.
Макараўцы (Пастаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Груздава, з 1927 года ў складзе гміны Паставы Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Т38 «Стылет»
Комплекс з’яўляецца ўсенадворным і прызначаны для абароны падраздзяленняў сухапутных войскаў, прамысловых і ваенных аб’ектаў ад удараў ўсіх тыпаў сучасных і перспектыўных сродкаў паветранага нападу, якія ляцяць на гранічна малых, малых і сярэдніх вышынях.
Макараўцы (Пастаўскі раён)
Гісторыя
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Шыркаўскага сельсавета.
Т38 «Стылет»
Складаецца з баявой машыны Т381, распрацаванай у Беларусі, і двухступеньчатых зенітных кіраваных ракет Т382, распрацаваных у Кіеўскім КБ «Луч». Комплекс «Стылет» узброены 8 ракетамі Т382.
Створаны для замены ЗРК «Аса-АКМ».
IC 325
IC 325 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Прэвентыўная вайна
Прэвентыўная вайна (préventif, ад praevenio — апярэджваю, папярэджваю) — вайна, якую пачынаюць лічачы, што будучы канфлікт непазбежны, і асноўная мэта якой — апярэдзіць агрэсіўныя дзеянні з боку праціўніка.
Прэвентыўную вайну пачынаюць, каб не даць праціўніку змяніць баланс сіл на сваю карысць. З-за пагрозы спекуляцый прэвентыўнымі войнамі міжнароднае права лічыць гэтыя войны актамі агрэсіі. Часта цяжка зразумець, з'яўляецца вайна агрэсіяй ці прэвентыўнымі дзеяннямі.
Прыклады прэвентыўных войн
У 1756 годзе Фрыдрых Вялікі распачаў Сямігадовую вайну, як прэвентыўную, з прычыны атрыманых ім звестак аб фарміраванні вялікай кааліцыі.
Аўстрыйская імперыя вяла такую папераджальную вайну супраць П'емонта ў 1859 годзе, каб перашкодзіць аб'яднанню Італіі, і у 1914 годзе супраць Сербіі, каб пераадолець сілу вялікасербскага руху, які развальваў Аўстра-Венгрыю.
Версія аб прэвентыўнасці нападу кожны раз уваходзіла ў афіцыйныя тлумачэнні рэйха. У 1939-1940 гады фашысцкая прапаганда сцвярджаў, што на вайну Трэці рэйх справакавалі англічане з іх «Палітыкай асяроддзя». Вінавацілі і Ф. Рузвельта за прыхільнасць ідэалогіі «крыжовага паходу» супраць нацыянал-сацыялізму. Напад 22 чэрвеня 1941 года на Савецкі Саюз германскія ўлады гэтак жа аб'яўлялі прэвентыўнай мерай, падставай для якой, нібы, паслужыла канцэнтрацыя савецкіх войскаў на мяжы. Падчас Нюрнбергскага працэсу гэту версію працягваў адстойваць, у прыватнасці, Рыбентроп. Аднак праўдзівасць падобных заяў была юрыдычна адпрэчана сусветнай супольнасцю як зусім няслушнае ўжо на Нюрнбергскім працэсе.
Напачатку 90-х гадоў тэзіс аб прэвентыўнай вайне Германіі супраць СССР атрымаў распаўсюджванне сярод шэрагу расійскіх гісторыкаў і публіцыстаў. Пры гэтым вайна супраць Гітлера, якая планавалася Сталінам, паводле меркаваннях гэтых аўтараў, таксама з'яўлялася б прэвентыўнай. Гэты тэзіс ставіцца пад сумненне ці адпрэчваецца шматлікімі гісторыкамі.
Эрэсун
Э́рэсун (Øresund, Öresund), таксама Зунд (Sund) — праліў паміж востравам Зеландыя (Данія) і Скандынаўскім паўвостравам (Швецыя). Разам з іншымі Дацкімі пралівамі злучае Балтыйскае і Паўночнае мора.
У Эрэсуна размешчаны два буйных горада — Капенгаген і Мальмё, звязаныя адзін з адным Эрэсунскім мастом, які складаецца з уласна моста і тунэля.
Праліў ўзнік каля 8000 гадоў таму, калі вызваленая ад цяжару льдоў ледніковага перыяду Скандынаўская пліта пачала нахіляцца, падняўшыся на поўначы і апусціўшыся на поўдні; воды Паўночнага мора размылі перашыек у раёне цяперашняга Эрэсуна і затапілі шырокія нізінныя тэрыторыі, утварыўшы Балтыйскае мора.
NGC 575
NGC 575 (іншыя абазначэнні — IC 1710, UGC 1081, MCG 3-4-51, KARA 53, ZWG 459.72, PGC 5634) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Галава (возера)
Галава — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Прыпяць, паблізу горада Тураў.
Паходжанне назвы
Слова «галава» ў Жыткавіцкім раёне вядома ў значэннях «паўвостраў на павароце рэчкі», «калена ракі». У іншых раёнах Беларусі «галава» — «вяршыня, выток ракі, пачатак рова», «мель, грыва, якія знаходзяцца на балоце, возеры». Адно з нагаданых значэнняў слова «галава» абумовіла таксама назву невялікіх азёрцаў ля вёскі Вільча — Галоўчыцы.
Палярная зорка
Палярная зорка (Паўночная зорка), α Малой Мядзведзіцы — зорка ў сузор'і Малой Мядзведзіцы.
Бачная зорная велічыня 2. Нябесныя каардынаты: прамое ўзыходжанне 2 гадз.31 хвіл.50 сек.; схіленне 89°15´51´´. Спектральны клас F8 I. Адлегласць ад Сонечнай сістэмы 150 светлавых гадоў.
Строхава
Стро́хава (, Строхово) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
140-ы рамонтны завод
140-ы рамонтны завод — дзяржаўнае прадпрыемства ваенна-прамысловага комплексу Беларусі, якое спецыялізуецца на рамонце і мадэрнізацыі бранятанкавай тэхнікі і рухавікоў да яе. У 2020—2021 гадах завод трапіў пад санкцыі ЕС, Вялікабрытаніі, ЗША і некаторых іншых краін.
Лескавічы
Лескавічы:
140-ы рамонтны завод
1943—1991
Рухомы танка-агрэгатны рамонтны завод № 7 быў створаны па рашэнні Дзяржаўнага камітэта абароны СССР, у маі—жніўні 1943 года ў горадзе Вышні Валачок Калінінскай вобласці РСФСР.
5 красавіка 1945 года завод быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі — «''за прыкладнае выкананне заданняў камандавання ў баях з нямецкімі захопнікамі пры авалоданні горадам Будапешт і праяўленым пры гэтым доблесць і мужнасць"».
Усяго да канца Вялікай Айчыннай вайны завод адрамантаваў 6,5 тысяч танкаў, больш за 3000 рухавікоў, а таксама дзясяткі тысяч агрэгатаў трансмісіі, вузлоў і механізмаў.
У ліпені 1948 года быў перадыслакаваны ў горад Барысаў Мінскай вобласці БССР і ў снежні 1948 года атрымаў новае найменне — 140-ы рамонтны завод.
У 1968 годзе завод асвоіў капітальны рамонт БМП-1, у 1981 годзе — капітальны рамонт танка Т-72, у 1988 годзе асвоіў капітальны рамонт інжынернай машыны разграмадзя ІМР. На базе прадпрыемства сумесна з канструктарска-тэхналагічным цэнтрам ГБТУ Міністэрства абароны СССР адпрацоўваліся тэхналогіі капітальнага рамонту і мадэрнізацыі бранятанкавай тэхнікі і ўзбраення, якія ў наступным ўкараняліся на іншых рамонтных прадпрыемствах. Усяго ў савецкі перыяд прадпрыемствам было адрамантавала больш 13000 баявых машын пяхоты БМП-1 і БМП-2, 1000 танкаў і 77000 рухавікоў.
1990-я гады
Пасля 1991 года прадпрыемства перайшло ў вядзенне Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.
У адпаведнасці з Дагаворам аб звычайных узброеных сілах у Еўропе Беларусь прыняла на сябе абавязацельствы па скарачэнні колькасці бронетэхнікі, пасля чаго на 140-м рамонтным заводзе пачалося знішчэнне перавышальных дазволены ліміт танкаў, бронетранспарцёраў і бронемашын. У сувязі з практычна поўным знікненнем дзяржаўных заказаў у 1990-я гады становішча прадпрыемства ўскладнілася, колькасць рабочых скарацілася з 1800 да 800 чалавек.
Імкнучыся пашырыць спектр паслуг, на заводзе асвоілі капітальны рамонт тэхнікі грамадзянскага прызначэння: чыгуначных автодрезин, автомотрис, цеплавозаў ТГК, а таксама рухавікоў для трактароў «Кіравец» і вялікагрузных аўтамабіляў БелАЗ.
Акрамя таго, на базе шасі падлягаючых ліквідацыі БМП-1 сумесна з УНДІТрансмаш былі распрацаваны аварыйна-выратавальныя машыны «Бярэзіна» і «Алеся», лесапажарныя машыны ЛПМ, а на базе танка — Т-62 — гусенічны цягач «Зубр».
2000-я гады
У пачатку 2000-х гадоў на заводзе пачалася распрацоўка мадэрнізаваных варыянтаў БТР-60ПБ і БТР-70 для Узброеных Сіл краіны і замежных заказчыкаў.
У 2001 годзе завод пачаў распрацоўку мадэрнізаванага варыянту БТР-70 сумесна са славацкай кампаніяй «Metapol», якая прапанавала для ўстаноўкі на бронетранспарцёр свой вежавы баявы модуль «Cobra» (які таксама прапаноўваўся для ўстаноўкі на БМП-1 і на мадэрнізаваны варыянт бронетранспарцёра OT-64 SKOT чэхаславацкай вытворчасці). Дэманстрацыйны ўзор бронемашыны «Кобра-К» (БТР-70 з баявым модулем «Cobra») удзельнічаў у комплексных аператыўна-тактычных вучэннях «Бярэзіна-2002», якія праходзілі з 27 мая па 2 чэрвеня 2002 года, у кастрычніку 2002 года быў прадстаўлены на міжнароднай выставе ўзбраення і ваеннай тэхнікі «SOFEX-2002» у Амане (Іарданія), а пазней — на іншых зброевых выставах. Акрамя таго, была створана бронемашына «Кобра-С» (БМП-1 з баявым модулем «Cobra»), таксама прадстаўленая на зброевых выставах і прапанаваная на экспарт і пачаты работы па мадэрнізацыі аднаго МТ-ЛБ.
Да 2002 года сумесна са спецыялістамі расійскай кампаніі «Логас» на заводзе былі створаны сучасныя электронныя трэнажоры ТБ-172 для падрыхтоўкі экіпажаў танкаў і баявых машын пяхоты. У гэтым жа годзе для вучэнняў «Бярэзіна-2002» былі зробленыя мадэрнізаваны танк Т-72Б (абсталяваны цеплавізійным прыцэлам TISAS) і мадэрнізаваны ўзор БМП-2 (абсталяваны прыцэльна-назіральным комплексам «Рубеж» вытворчасці ААТ «Пеленг».
У 2003 годзе на заводзе ўкаранёна сістэма менеджменту якасці у адпаведнасці са стандартамі ISO 9001-2009 і сістэма кіравання навакольным асяроддзем у адпаведнасці з патрабаваннямі стандарту СТБ ІСО 14001-2005. 30 снежня 2003 года завод перайшоў у вядзенне Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь.
17-20 мая 2005 года на выставе MILEX-2005тбыў прадстаўлены ўзор БМП-2 з прыцэльна-назіральным комплексам «Рубеж-М» вытворчасці ААТ «Пеленг» (мадэрнізаваны на 140-м рамонтным заводзе і прапанаваны на экспарт).
У 2007 годзе завод пачаў распрацоўку мадэрнізаванага варыянту БРДМ-2. Па стане на пачатак 2008 года, прадпрыемства мела магчымасць: У 2009 годзе завод асвоіў капітальны рамонт танкаў Т-80Б, т-80БВ і Т-80БВК.
23 снежня 2009 года Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства было пераўтворана ў адкрытае акцыянернае таварыства.
2010-я гады
30 жніўня 2010 года заводам быў запатэнтаваны мадэрнізаваны варыянт БРДМ-2 (з заменай штатнага бензінавага рухавіка на дызельны рухавік магутнасцю 115 кВт з 5-ступеністай каробкай перадач і новай сістэмай астуджэння). У 2011 годзе завод асвоіў мадэрнізацыю бронемашын БРДМ-2 да ўзроўню БРДМ-2МБ1 (з устаноўкай дызельнага рухавіка і баявога модуля «Адунок»).
26 лістапада 2013 года двое спецыялістаў 140-га завода загінулі ў ходзе тэрарыстычнай атакі на гасцініцу «Амстэрдам» у Сане, сталіцы Емена. Беларусы працавалі пры Міністэрстве абароны краіны і, па некаторай інфармацыі, аказвалі дапамогу ў тэхнічным абслугоўванні танкаў Т-80БВ, закупленых еменскім бокам у Беларусі ў 2010 годзе. Зыходзячы з публікацыі газеты «Во славу Родины», гэта была не адзіная замежная камандзіроўка спецыялістаў завода, і яго работнікі часта выязджаюць у іншыя краіны з мэтай тэхнічнага абслугоўвання машын і дэманстрацыі магчымасцяў выпускаюцца узораў прадукцыі.
У 2014—2015 гады на заводзе была распрацавана бронемашына МБТС «Кайман».
У 2015 годзе на заводзе былі завершаны работы па стварэнні мадэрнізаванага бронетранспарцёра БТР-60МБ1. У студзені 2017 года на заводзе былі завершаны работы па стварэнні мадэрнізаванага бронетранспарцёра БТР-70МБ1, пасля завяршэння выпрабаванняў афіцыйна прынятага на ўзбраенне.
Прадстаўлены ў 2016 годзе на «танкавым біятлоне» варыянт мадэрнізацыі танка Т-72Б у 2017 годзе быў прыняты на ўзбраенне пад найменнем Т-72БМ1.
20-22 мая 2017 года на якая прайшла ў Мінску 8-й міжнароднай выставе ўзбраення і ваеннай тэхнікі «MILEX-2017» быў прадстаўлены дэманстрацыйны ўзор танка Т-72БМЭ, які мадэрнізавалі 140-ы рамонтны завод, кампанія «Белтэхэкспарт» і ААТ «Пеленг» (Менск).
15-18 мая 2019 года на 9-й Міжнароднай выставе ўзбраення і ваеннай тэхнікі «MILEX-2019» 140-ы рамонтны завод прадставіў бронеаўтамабіль «Абаронца» на шасі трохвоснага грузавіка МАЗ-631708.
Міжнародныя санкцыі
17 снежня 2020 года завод быў унесены ў «Чорны спіс Еўрасаюза». Пры абгрунтаванні ўвядзення санкцый Савет Еўрапейскага саюза адзначыў, што завод з’яўляецца часткай Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта, які адказвае за рэалізацыю ваенна-тэхнічнай палітыкі і падпарадкоўваецца Савету міністраў і прэзідэнту, такім чынам якія атрымліваюць выгаду ад сувязі з рэжымам Лукашэнкі і падтрымліваюць яго. Акрамя таго, кампанія вырабляе транспартныя сродкі і бронетранспарцёры, якія выкарыстоўваліся супраць мірных дэманстрацый, якія мелі месца пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, што ўскладае на яе адказнасць за рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці і беларускай дэмакратычнай апазіцыі.
Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя далучыліся да снежаньскага пакета санкцый ЕС 26 студзеня 2021 года. Таксама завод у свае санкцыйныя спісы ўнеслі Вялікабрытанія і Швейцарыя.
2 снежня 2021 года 140-ы рамонтны завод быў уключаны ў санкцыйныя спісы ЗША і Канады.
У снежні 2021 года паведамлялася, што з-за санкцый Еўрапейскага Саюза, накладзеных на 140-ы рамонтны завод, былі спыненыя пастаўкі бранявых лістоў з Фінляндыі, у выніку чаго спынілася вытворчасць БРДМ «Кайман».
У 2022 годзе завод трапіў пад санкцыі Новай Зеландыі, Японіі і Украіны.
Фармоса (правінцыя)
Фармоса (ісп.: Formosa) — правінцыя на паўночным усходзе Аргенціны, частка рэгіёну Гран-Чака. На паўночным усходзе мяжуе з Парагваем, на поўдні з правінцыяй Чака, на захадзе з правінцыяй сальта. Адміністрацыйны цэнтр - Фармоса.
Электронная публікацыя
Электронная публікацыя (таксама званая публікацыяй, лічбавай публікацыяй або інтэрнэт-публікацыяй) уключае ў сябе лічбавую публікацыю электронных кніг, лічбавых часопісаў і распрацоўку лічбавых бібліятэк і каталогаў. Яна таксама ўключае рэдагаванне кніг і часопісаў, якія будуць размешчаны на экране (камп’ютара, электроннага чытальніка, планшэта ці смартфона).
Падрабязней
Нягледзячы на тое, што распаўсюджванне праз Інтэрнэт (таксама вядомае як інтэрнэт-публікацыя або вэб-публікацыя ў выглядзе вэб-сайта) у наш час цесна асацыюецца з электронным выданнем. Існуе мноства па-за сеткавых электронных выданняў, такіх як энцыклапедыі на CD і DVD, а таксама тэхнічныя і даведачныя выданні, якія нацэлены на карыстальнікаў мабільнай сувязі і іншых, хто не маюць надзейнага і высакахуткаснага доступу да сеткі. Электронныя публікацыі таксама выкарыстоўваюцца ў галіне падрыхтоўкі да тэстаў у развітых краінах і тых, што развіваюцца, для навучання студэнтаў (такім чынам часткова замяняючы звычайныя падручнікі) — таму што гэта дазваляе спалучаць змест і аналітыку на карысць студэнтаў. Выкарыстанне электронных выданняў для падручнікаў можа стаць больш распаўсюджаным з Apple Books ад Apple Inc. і перамовамі Apple з трыма найбуйнейшымі пастаўшчыкамі падручнікаў у ЗША.
Электроннае выданне становіцца ўсё больш папулярным у творах мастацкай літаратуры. Электронныя выдавецтвы здольныя хутка рэагаваць на зменлівы попыт рынку, таму што кампаніям не трэба заказваць друкаваныя кнігі і дастаўляць іх. Электроннае выданне таксама робіць даступным больш шырокі асартымент кніг, у тым ліку кніг, якія пакупнікі не знойдуць у стандартных рознічных крамах з-за недастатковага попыту на традыцыйныя «тыражы». Электронная публікацыя дазваляе новым аўтарам выпускаць кнігі, якія наўрад ці будуць прыбытковымі для традыцыйных выдаўцоў. У той час як тэрмін «электронная публікацыя» у асноўным выкарыстоўваецца ў 2010-х гадах для абазначэння інтэрнэт- і вэб-выдаўцоў, гэты тэрмін даўно выкарыстоўваецца для апісання развіцця новых формаў вытворчасці, распаўсюджвання і ўзаемадзеяння з карыстальнікамі праз камп’ютарную вытворчасць тэксту і іншыя інтэрактыўныя медыя.
Чызмон-дэль-Грапа
Чызмон-дэль-Грапа (Cismon del Grappa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Насельніцтва складае 1058 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 31 чал./км². Займае плошчу 34 км². Паштовы індэкс — 36020. Тэлефонны код — 0424.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Зілава (вёска)
Зілава (Зилово) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
IC 326
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свеклавічная (станцыя)
Свеклавічная (Свекловичная) — чыгуначная станцыя Белгарадскага рэгіёна Паўднёва-Усходняй чыгункі. Знаходзіцца ў пасёлку гарадскога тыпу Красная Яруга Краснаяружскага раёна Белгародскай вобласці.
Гісторыя
Станцыя Свеклавічная была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1913 годзе.
Васілёк (значэнні)
Васілёк — шматзначны тэрмін
Смаржок (значэнні)
Смаржок — шматзначны тэрмін
Замэчак (Смаргонскі раён)
Замэ́чак (, Замечек) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 15 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета.
Роўнае
Назву Ро́ўнае маюць:
1906 год у гісторыі літаратуры
1906 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Іванаўскае (Дняпроўскае сельскае паселішча)
Іванаўскае (Ивановское) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 576
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Падаляны (Пастаўскі раён)
Падаля́ны (, Подоляны) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
IC 327
IC 327 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Падаляны (Пастаўскі раён)
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Шыркаўскага сельсавета.
IC 327
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лім-фіёрд
Лім-фіёрд (Lim Fjord, Limfjorden) — сістэма праліваў на поўначы паўвострава Ютландыя ў Даніі, якая злучае Паўночнае мора і праліў Катэгат.
Даўжыня каля 180 км.
Складаецца з азёрападобных пашырэнняў — плёсаў, звязаных паміж сабой вузкімі звілістымі пратокамі. Лім-фіёрд аддзяляе востраў Паўночная Ютландыя ад паўвострава Ютландыя. Пераважныя глыбіні — 3-5 метраў, найбольшая глыбіня — 24 метра. У Лім-фіёрдзе больш за 90 астравоў, найбуйнейшыя з іх — Морс і Фур.
Найважнейшы порт Ольбарг даступны для вялікіх суднаў з усходу, дзе маецца месцамі каналізаваны фарватар, які рэгулярна расчышчаецца. Лім-фіёрд — раён рыбалоўства (селядзец, вугор), у заходняй частцы фіёрда вядзецца здабыча вустрыц.
Юрый Васілевіч Крылоў
Юрый Васілевіч Крылоў (, г. Вілейка, Мінская вобласць — ) — беларускі спецыяліст у галіне анкалогіі, паталагічнай анатоміі. Доктар медыцынскіх навук (1995), прафесар (1998).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1974). Працаваў у Віцебскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1974; лячэбны факультэт, кафедра паталагічнай анатоміі, у 1990—2005 — загадчык кафедры) і адначасова Віцебскам абласным клінічным патолагаанатамічным бюро (2003—2019, начальнік). Навуковыя інтарэсы: паталагічная анатомія; лабараторная і марфалагічная дыягностыка рака страўніка, 5 патэнтаў, 1 вынаходства.
Узнагароды
Ордэн «Знак Пашаны», ганаровыя граматы.
Таковішча
Тако́вішча (, Таковище) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Гародна (возера)
Гародна — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 15 км на паўднёвы захад ад Ушачаў, каля вёскі Белюкоўшчына.
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Альзініца. Плошча Гародны складае 0,17 км². Найбольшая глыбіня возера — 22,9 м. Даўжыня возера — 0,98 км, найбольшая шырыня — 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі — 2,79 км. Аб'ём вады ў возеры складае 1,46 млн м³, плошча вадазбору возера — 28,8 км².
Падводная частка катлавіны мае карытападобную форму. Схілы катлавіны возера маюць вышыню 30—40 м, знаходзяцца пад лесам і хмызняком. Берагі возера зліваюцца з схіламі. Мелкаводдзе вузкае і стромкае, займае каля 6% плошчы.
Дно вадаёма да глыбіні 6—7 м пясчаная, на большых глыбінях высланае глеем.
Надводная расліннасць возера ўтварае перарывістую паласу шырынёй да 5 м. Падводная расліннасць пашыраная да глыбіні 3,5 м. Зарастае прыкладна 18% плошчы дна возера.
Возера Гародна праточнае. Упадаюць 3 ручаі, выцякае ручай у возера Вітава.
Ля возера знаходзіцца вёска Белюкоўшчына.
Краслаўскі край
Краслаўскі край (Krāslavas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Латвіі, у культурна-гістарычных абласцях Латгалія і Селія. Край складаецца з 11 валасцей і горада Краслава, які з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам краю. Насельніцтва на 1 студзеня 2015 года склала 15 854 чалавек. Плошча краю займае 1078,4 км ².
Крэспадора
Крэспадора (Crespadoro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Насельніцтва складае 1536 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 49 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 36070. Тэлефонны код — 0444.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дудзіцкая воласць
Ду́дзіцкая во́ласць — адміністрацыйная адзінка ў складзе Ігуменскага павета Мінскай губерні, існавала з 1860-х гадоў да 1924 года. Адміністрацыйны цэнтр — мястэчка Дудзічы.
Гісторыя
Дудзіцкая воласць утворана ў 1860-х гадах. У 1880-х гадах уключала 9 сельскіх таварыстваў (Азярычынскае, Бахаравіцкае, Грабеньскае, Дудзіцкае, Кашканскае, Крыстампольскае, Церабельскае, Цяплянскае, Ячанскае), 9 грамад, 25 населеных пунктаў (найбуйнейшыя — м. Дудзічы, в. Азярычына, с. Грэбень, с. Асака, Цяпляны, Ячанкі).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Скасавана 17 ліпеня 1924 года ў сувязі з утварэннем Менскай акругі і падзелам на раёны.
Хэнтэй
Хэнтэ́й (Хэнтийн нуруу, Хэнтэй) — нагор’е ў цэнтральнай і паўночнай частках Манголіі. Паўночныя схілы дасягаюць Забайкальскага края Расіі. Вышыня да 2800 м.
Хэнтэй знаходзіцца на водападзеле рэк Паўночнага Ледавітага і Ціхага акіянаў. Складзены пераважна крышталічнымі пародамі.
Ігнаціха (Навадугінскі раён)
Ігнаціха (Игнатиха) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Генадзь Анатолевіч Анісовіч
Генадзь Анатолевіч Анісовіч (,  — ) — беларускі савецкі вучоны ў галіне металазнаўства. З 1972 г. член-карэспандэнт, а з 1984  — акадэмік АН БССР, доктар тэхнічных навук (1970). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1978).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1955 годзе. У 1960—1970 гг. у Фізіка-тэхнічным інстытуце АН БССР, з 1970 года дырэктар Магілёўскага аддзялення Фізіка-тэхнічнага інстытута АН БССР.
Навуковая дзейнасць
Апублікаваў больш за 200 навуковых прац, у тым ліку 6 манаграфій. Мае 155 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходніцтва.
Навуковыя працы па тэхналогіі металаў, цеплафізіцы ліцейных металургічных працэсаў, цеплавым асновам тэхналогіі металаў пры фазавых ператварэннях у металах і сплавах. Даследаваў працэсы фарміравання адлівак пры зацвярдзення металу ў пясчаных, абалонкавых, двухслойных металічных і камбінаваных ліцейных формах, працэс астуджэння адлівак складанай канфігурацыі і прапанаваў спосабы кіравання гэтымі працэсамі пры прымусовым астуджэнні ліцейнай формы і змяненні яе цеплавых уласцівасцей. Распрацаваў метады вызначэння тэрмафізічных уласцівасцей металаў, сплаваў і фармовачных сумесяў, вывучыў спосаб атрымання адлівак і нарыхтовак з чорных і каляровых металаў (ліццё намарожваннем, крышталізацыя пад ціскам).
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія БССР (1990) за даследаванне, распрацоўку і ўкараненне эфектыўных рэсурса-і металлосберегающих экалагічна бясшкодных тэхналагічных працэсаў атрымання высакаякасных адлівак ва ўмовах цэнтралізаванага вытворчасці.
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981), «Знакам Пашаны», медалямі.
У 1999 годзе атрымаў прэмію НАН Беларусі за цыкл работ па тэарэтычных асновах фарміравання адлівак.
IC 328
IC 328 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Зборная Беларусі па біятлоне
Збо́рная Белару́сі па біятло́не — беларуская нацыянальная каманда па біятлоне.
Па прычыне падтрымкі, якую беларускі бок аказвае расійскай агрэсіі супраць Украіны, Міжнародны саюз біятланістаў (IBU) 26 лютага 2022 года прыняў рашэнне, што беларускія біятланісты на этапах Кубка свету будуць выступаць у якасці нейтральных атлетаў — без сцяга і гімна.
Вялікія крыштальныя глобусы
Вялікія крыштальныя глобусы, заваяваныя спартсменамі зборнай Беларусі.
Малыя хрустальныя глобусы
Малыя крыштальныя глобусы, заваяваныя спартсменамі зборнай Беларусі.
Медалі і прызавыя месцы
Медалі і прызавыя месцы, заваяваныя спартсменамі зборнай Беларусі па біятлоне ў асабістых гонках, пачынаючы з сезона 1992—1993.
Копаніха
Ко́паніха (, Копаниха) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 15 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета.
25-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»
Конкурсная праграма
Фільмам адкрыцця кінафестывалю стаў польскі драматычны фільм «Халодная вайна» рэжысёра Паўла Паўлікоўскага. З нагоды адкрыцця юбілейнага «Лістапада» Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка накіраваў сваё віншаванне гасцям і ўдзельнікам кінафоруму. У кінафестывалі прынялі ўдзел 167 карцін, дырэктарам праграм ігравога кіно фестывалю з’яўляецца Ігар Сукманаў. Цырымонія адкрыцця пройдзе ў кінатэатры «Масква» пад слоганам «Пазнаючы белы свет» з прысвячэннем рэжысёру Кіры Муратавай. Падчас цырымоніі будзе ўручаны прыз Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За захаванне і развіццё традыцый духоўнасці ў кінамастацтве». Ганаровымі гасцямі цырымоніі і кінафестывалю стануць актрыса тэатра і кіно Святлана Немаляева і акцёр і рэжысёр з Узбекістана.
Барацьба на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па барацьбе на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся ў Алімпійскім трэніравальным цэнтры ў раёне Бара да Тыхука ў Рыа-дэ-Жанейра з 14 па 21 жніўня 2016 года. Яны ўключалі ў сябе вольную барацьбу (мужчынскі і жаночы разрады) і грэка-рымскую барацьбу (толькі мужчынскі разрад).
Параскі
Пара́скі (, Параски) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
T-кварк
t-кварк (скарачэнне ад топ-кварк top-quark), ці праўдзівы кварк (truth quark) — кварк трэцяга пакалення, мае зарад +(2/3) е. Маючы масу 173,1 ± 1,3 ГэВ/c², ён з'яўляецца самым масіўным сярод усіх часціц Стандартнай Мадэлі; яго маса блізкая да масы ядра рэнію. Час жыцця t-кварка складае 5 с, у 20 разоў менш за часавыя маштабы моцнага ўзаемадзеяння. З-за кароткага часу жыцця ён не паспявае пасля ўзнікнення адранізавацца (стаць часткай адрона) і паводзіць сябе як «голы» кварк; такім чынам, не існуе адронаў, якія ўтрымілівалі б валентны t-кварк (віртуальныя t-кваркі, строга кажучы, прысутнічаюць у любым адроне). Распадаецца амаль заўсёды на b-кварк і W-базон (слабы распад); каля 9 % распадаў адбываюцца з выпраменьваннем лёгкага зараджанага лептона (электрона ці мюона) і адпаведнага нейтрына. Распад з вылетам цяжкага τ-лептона пакуль не назіраўся з дастаткова значнай статыстыкай. Электрамагнітныя каналы распаду заглушаны (радыяцыйны распад у лягчэйшыя u- ці c-кварк па рэакцыях т→γu, т→ γc не выяўлены, эксперыментальная імавернасць такіх рэакцый меншая чым 0,6 %). Аналагічныя слабыя рэакцыі з вылетам замест фатона Z-базона (t→Z0u, t→Z0c) прадказаны, але дакладна пакуль не назіраліся (імавернасць меншая за 14 %). Распад t-кварка за кошт моцнага ўзаемадзеяння забаронены.
Быў адкрыты ў 1995 годзе ў эксперыментах на калайдары Тэватрон у амерыканскай лабараторыі Фермілаб калабарацыямі CDF і D0. Да запуску Вялікага адроннага калайдара Теватрон быў адзіным у свеце эксперыментальным комплексам, дзе магла нарадзіцца пара t-кваркаў. Энергія сутыкнення пратон-антыпратоннай пары ў сістэме цэнтра мас на гэтым паскаральніку роўная 1,96 ТэВ. Пры такой энергіі пары t-кварк + t-антыкварк нараджаюцца з сячэннем каля 7 пікабарн, што супадае з прадказаннем Стандартнай Мадэлі (6,7—7,5 пікабарн для масы t-кварка 175 ГэВ/c²).
Адкрыццё t-кварка канчаткова пацвердзіла рэальнасць кваркаў, закрыўшы нявырашаную праблему фізікі аб іх нерэальнасці.
Юзаф Антонавіч Раўкуць
Юзаф Антонавіч Раўкуць (нар., г. Шчучын) — беларускі артыст балета. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1989).
Біяграфія
Скончыў Беларускае харэаграфічнае вучылішча ў 1972 годзе (клас Н. Малахавай, М. Красоўскага). У 1972—1992 артыст Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў ‎з 1975 года.
Саджа
Саджа (Syrrhaptes paradoxus) — стэпавая птушка сямейства рабковых.
Апісанне
Даўжыня цела 30-44 см, размах крылаў 60-78 см. Хвост доўгі; ногi апераныя разам з пальцамi, заднi палец адсутнiчае. У абодвух полаў перад жывата чорны, тыл — белы. Верх цела пясочнага колеру з чорнымi плямкамi. Самец з аранжавым горлам i, часткова, верхам галавы (на шыi i галаве чорных плямак няма). Ашыйнiк на грудзях не заўсёды добра адзначаны. У самкi на горле падкрэсленае чорным кольца, а чорныя плямкi са спiны пераходзяць на шыю i верх галавы. Голас падае амаль выключна ў час палёту, гарлавыя гукi «карк, кiшэрiк, цiень-цiень».
Пашырэнне
Арэал ад паўночных узбярэжжаў Каспійскага мора ў Заходняй і Цэнтральнай Азіі да ўсходу Кітая і на поўдзень да р. Брахмапутра. Біятоп: пустыні, паўпустыні і стэпы, часта з салёнымi глебамi. Аддае перавагу гліністым, пясчаным і галечным глебам, а не камяністым.
Аселы або пералётны від. Нерэгулярна залятае ў Еўропу; больш шматлікімі гэтыя інвазіі былі ў канцы ХІХ і пачатку XX ст., пасля якіх нават нядоўга гняздзіўся ў Еўропе (на Беларусі пасля 1883 г. не адзначаўся).
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ў ямцы, часам рэдка высланай сухiмi раслінамi, можа знаходзіцца як пад прыкрыццем раслін, так і на адкрытым месцы, дыяметр 10-15 см.
Яйкі (2-3, часам 4) падоўжаныя, набліжаныя да эліптычных, палева-жоўтыя, глініста-шэрыя (часта з жоўтым адценнем) да крэмавых; глыбокія плямы — невыразныя, светла-шэрыя, паверхневыя – светла-карычневыя або карычневыя. Памеры: 42,5 х 29,5 мм.
Ільюшкіна (Навадугінскі раён)
Ільюшкіна (Ильюшкино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Тукумскі край
Тукумскі край (Tukuma novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Курземе. Край складаецца з дзесяці воласцяў і горада Тукумс, які з'яўляецца цэнтрам краю.
Мяжуе з Талсінскім, Мерсрагскім, Энгурскім, Елгаўскім, Добэльскім, Яўнпілскім і Кандаўскім краямі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 33396 чалавек. Плошча краю займае 1199,7 км ².
Stenoptilia pelidnodactyla
Stenoptilia pelidnodactyla — гэта матылёк з сямейства Pterophoridae.
Апісанне
Размах крылаў складае 16-25 мм. Дарослыя знаходзяцца на крыле з мая па верасень.
Сярод харчовых раслін вусеняў каменяломнік зярністы, Saxifraga bryoides, Saxifraga pedemontana, Saxifraga moschata, Saxifraga nervosa, Saxifraga prostii, Saxifraga exarata, Saxifraga aquatica, Saxifraga geranioides і Plantago sempervirens.