cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ладзейнапольскі раён
Геаграфія
Раўнінны рэльеф, абсалютныя вышыні 0-150 метраў над узроўнем мора. У заходняй частцы раёна знаходзіцца Прыладажская нізіна, у цэнтральнай — Свірская нізіна, ва ўсходняй — Ладзейнапольскае ўзвышша. Адклады торфу.
Клімат раёна умерана кантынентальны. Сярэдняя тэмпература чэрвеня +17 °C, са студзеня −10 °C. Гадавая колькасць ападкаў — 600—800 мм. Абсалютны мінімум тэмператур −48 °C, максімум +34 °C. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Свір, Аяць, Паша.
У раёне пераважаюць моцнападзолістыя і сярэднепадзолістыя глебы, а ў даліне ракі Свір — алювіяльныя. Таксама маюцца тарфяныя і балотныя глебы.
258
258 — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 258 год нашай эры, 258 год 1 тысячагоддзя, 58 год III стагоддзя, 8 год 6-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 9 год 250-х гадоў.
NGC 7840
NGC 7840 (іншае абазначэнне — PGC 1345780) — лінзападобная галактыка ў сузор’і Рыбы. Была адкрыта 29 лістапада 1864 года нямецкім астраномам Альбертам Мартам.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Allium brevipes
Allium brevipes — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Грэцыі, Албаніі, Македоніі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Грэцыі, Албаніі, Македоніі.
Круглы
Кру́глы (, Круглый) — пасёлак у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Трасцінскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Янаўскага сельсавета.
Стрэмсунд (камуна)
Камуна Стрэмсунд (Strömsunds kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Емтланд у цэнтральнай Швецыі на мяжы з Нарвегіяй.
Стрэмсунд 6-я па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Стрэмсунд.
У камуне пачынаецца турыстычная дарога Вільдмарксвэген.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 12 165 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Хельсінкскі ўніверсітэт мастацтваў
Хельсінкскі ўніверсітэт мастацтваў (Taideyliopisto) — фінская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Хельсінкі.
Агульная характарыстыка
Гэта адзіны ўніверсітэт у Фінляндыі, які забяспечвае адукацыю ў галіне мастацтва. Універсітэт размешчаны ў асноўным у Хельсінкі, але ён таксама працуе ў Куапіа (дэпартамент царкоўнай музыкі) і Сейняёкі (дэпартамент папулярнай і народнай музыкі). Універсітэт складаецца з трох акадэмій, якія раней былі незалежнымі ВНУ: акадэмія выяўленчага мастацтва (да 2013 года — Фінская акадэмія выяўленчых мастацтваў), акадэмія Сібеліуса і тэатральная акадэмія (да 2013 года — Хельсінкская тэатральная акадэмія). Агульная колькасць студэнтаў — каля 2 тысяч (на 2019 год).
Правда (газета)
«Праўда» («Правда») — газета Камуністычнай партыі Расійскай Федэрацыі, заснаваная ў маі 1912 года ў Санкт-Пецярбургу. Выходзіць тройчы на тыдзень.
Гісторыя
— года ў Празе (Чэшскае каралеўства, Цыслейтанія, Аўстра-Венгрыя; цяпер Чэхія) адбылася 6-я канферэнцыя РСДРП, якая на прапанову Уладзіміра Леніна (сапр. Ульянаў) скасавала грашовую падтрымку венскай газеты «Праўда» Тракайскага на карысць стварэння аднайменнай бальшавіцкай газеты ў якасці штодзённай. 5 мая года ў Санкт-Пецярбургу выйшаў першы нумар штодзённай газеты «Праўда». Афіцыйным выдаўцом да снежня 1912 г. быў бальшавіцкі дэпутат Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі Мікалай Палатаеў. Частку тыража выраблялі ў друкарні на поўначы Нарвегіі ў губерні Фінмарк. Адтуль газету перапраўлялі ў бочках з селядцом у Архангельск. Наклад газеты складаў каля 40 000 асобнікаў. Са снежня 1912 г. выдаўцом стаў бальшавіцкі дэпутат Дзяржаўнай думы 4-га склікання Аляксей Бадаеў. Сакратаром рэдакцыі працаваў Вячаслаў Молатаў (сапр. Скрабін). 16 ліпеня г. газету «Праўда» ўпершыню зачынілі. Сярод 356 нумароў 49 канфіскавалі і 21 аштрафавалі. Цягам 2 гадоў газету зачынялі яшчэ 7 разоў, пасля чаго тая працягвала выходзіць пад змененымі назвамі: «Рабочая праўда» (13 ліпеня — 1 жніўня 1913 г., 17 нумароў — 12 канф., 2 аштр.), «Паўночная праўда» (1 жніўня — 7 верасня, 31 нумар — 20 канф., 3 аштр.), «Праўда працы» (11 верасня — 9 кастрычніка, 52 нумары — 21 канф., 2 аштр.), «За праўду» (1 кастрычніка — 5 снежня), «Пралетарская праўда» (7 снежня 1913 г. — 21 мая 1914 г., 92 нумары) і «Працоўная праўда» (23 мая — 21 ліпеня г., 35 нумароў).
18 сакавіка г. газета аднавіла выпуск у Петраградзе ў якасці органа ЦК РСДРП (бальшавікоў). Наклад газеты «Праўда» дасягаў 85 000 асобнікаў дзякуючы грашовай падтрымцы ўрада Германскай імперыі, якая ажыццяўлялася праз член Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі Аляксандра Парвуса (нар. 1867, Беразіно). 3 снежня 1917 г. нямецкі дзярж.сакратар замежных спраў Рыхард Кюльман пісаў нямецкаму імператару Вільгельму II: «Толькі тады, калі бальшавікі сталі атрымліваць ад нас пастаянны прыток сродкаў праз розныя каналы і пад рознымі біркамі, яны сталі ў стане паставіць на ногі свой галоўны орган „Праўду“, весці энергічную прапаганду і значна пашырыць першапачаткова вузкую базу сваёй партыі».
18 ліпеня г. газету зачынілі пасля здушэння ў Петраградзе з удзелам бальшавікоў. Надалей цягам 4 месяцаў газету выдавалі пад іншымі назвамі: «Лісток „Праўды“», «Рабочы і салдат», «Пралетары», «Рабочы» і «Рабочы шлях». 9 лістапада г. газета аднавіла выпуск над назвай «Праўда» ў выніку кастрычніцкага перавароту бальшавікоў у Петраградзе. З 16 сакавіка 1918 г. пачала выдавацца ў Маскве. У 1918 г. газета «Праўда» займела найбольшы тыраж у РСФСР, бо бальшавіцкі ўрад зачыніў выданні, незалежныя ад Расійскай камуністычнай партыі (бальшавікоў). 5 мая абвясцілі Днём савецкага друку, бо ў той дзень выйшаў яе першы нумар у 1912 годзе. 2 сакавіка 1930 г. генеральны сакратар Усесаюзнай камуністычнай партыі Іосіф Сталін выдаў у «Праўдзе» свой артыкул «Запамарока ад поспехаў» пра «перагіны на месцах» у калектывізацыі сельскай гаспадаркі СССР. У маі 1934 г. газета займела ўласную буйную друкарню ў Маскве. У 1975 г. тыраж газеты дасягнуў 10,6 млн асобнікаў, бо для членаў КПСС падпіска была абавязковай.
19 жніўня 1991 г. Дзяржаўны камітэт па надзвычайным становішчы ў СССР (ДКНС СССР) выдаў Пастанову № 2, якой загадаў: «Часова абмежаваць пералік выпусканых цэнтральных, маскоўскіх гарадскіх і абласных грамадска-палітычных выданняў» 9 газетамі, сярод якіх была «Праўда». 22 жніўня 1991 г. расійскі прэзідэнт Барыс Ельцын (1991—1999) падпісаў Указ аб прыпыненні выдання газеты за падтрымку Жнівеньскага путчу ДКНС. У верасні 1991 г. газета ўзнавіла выпуск у якасці агульнапалітычнай пад кіраўніцтвам былога член ЦК КПСС Генадзя Селязнёва. Для кіравання выданнем стварылі Грамадскую раду на чале з былым старшынёй Савету міністраў СССР Мікалаем Рыжковым. У 1992 г. для выдання газеты стварылі ЗАТ «Праўда інтэрнешнл», 55% акцый якога набыў грэчаскі выдавец Яніс Янікас. Пасля таго, як 4 кастрычніка 1993 г. прэзідэнт Ельцын разагнаў Вярхоўны Савет Расіі, Міністэрства друку Расіі прыпыніла выхад газеты. Пасля абрання новым гал.рэдактарам Віктара Лінніка 21 кастрычніка выданне аднавілі. Ад красавіка 1997 г. стала органам Камуністычнай партыі Расійскай Федэрацыі (КПРФ) пад кіраўніцтвам гал.рэдактара Аляксандра Ільіна, што зацвердзіў пастановай 6-ы з’езд КПРФ. На 2001 г. выходзіла тройчы на тыдзень і асвятляла гаспадарчыя, культурныя і палітычныя навіны Расіі і Садружнасці незалежных дзяржаў, у тым ліку Беларусі. Мела рубрыкі: «Падзеі, факты, версіі», «Пульс планеты», «Традыцыям верныя» і «Вецер падарожжаў». Да 2003 г. выходзіла некалькі аднайменных газетаў пакуль ішоў судовы разбор за таварны знак. У чэрвені 2010 г. тыраж склаў 100,3 тыс. асобнікаў. У студзені 2011 г. амерыканскае прадпрыемства інфармацыйных паслуг «Усходні погляд» (East View; Мінеапаліс, штат Мінесота) аблічбавала архіў выпускаў газеты.
Сунчыцы
Су́нчыцы (, Сунчицы) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Брольніцкага сельсавета.
Лупаўшчына
Лу́паўшчына (, Луповщина) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Друя, пазней у складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дзятлава
Дзя́тлава  — горад ва ўсходняй частцы Гродзенскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Дзятлаўскага раёна, на р. Дзятлаўка. Размешчаны за 165 км на паўднёвы ўсход ад Гродна, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня на лініі Баранавічы—Ліда. Аўтамабільныя дарогі злучаюць горад са Слонімам, Лідай, Навагрудкам. Насельніцтва 8 008 чал. (2022).
Назва
Пад 1498 годам назва фіксуецца як Sdzieciolo. Ужо ў 1511 г. зафіксаваная форма Zdzięcioł , якая датрывала амаль да нашых дзён — так афіцыйна называлася мястэчка у даваеннай Польшчы. Гэтая форма назвы ад пачатку была арыентаваная на польскае dzięcioł «дзяцел».
Адпачатная балцкая форма гэтай рачной назвы засведчаная ва ўжыванні носьбітамі мясцовай аўтахтоннай літоўскай гаворкі: Zietela.
Сярод мясцовых літоўскамоўных жыхароў так называлі само мястэчка, рэчку і зніклае на сёння возера, праз якое рэчка цякла і якое старыя жыхары яшчэ памяталі. На сёння, са знікненнем літоўскамоўнага астраўка пад Дзятлавам, пра старую назву сведчыць толькі мікратапонім (назва выгану каля ракі ля вёскі Засецце) "Пазытэлі".
Рачная назва Zietela ўтварылася з дапамогай пашыральніка -el- ад карацейшай назвы возера, якая засведчаная ў старарускім Іпацьеўскім летапісе. У 1253 г. дасланае князем Таўцівілам літоўскае войска выйшла насустрач войску галіцка-валынскага князя Данілы, што ішло ад Пінска, і ад возера «Зъято» гнала іх "праз балоты да ракі Шчары" .
Па цячэнні ракі Дзятлаўкі ніжэй за Дзятлава сапраўды яшчэ на даваенных картах пазначанае праточнае возера, выцягнутае з захаду на ўсход (яго ўсходні край упіраўся б у цяперашнюю вуліцу Вахоніна ў Дзятлаве).
Назва «Зъято» гэта яцвяжскі гідронім, які аднаўляецца як *Zeitō. Па-літоўску назва гучала б як Žieta, але ў заходнябалцкіх мовах (да якіх належала і яцвяжская) ž пераходзіла ў z. Пачатковы зычны Z- у назве Zietela гэта яцвяжскі моўны след. Але ў гэтай літуанізаванай яцвяжскай назве адбыўся пераход яцвяжскага дыфтонга -еі- у літоўскае -іе- .
Азёрная назва *Zeitō пайшла ад балцкага кораня *žei- / ži- "гарэць; свяціць, ззяць", далей да індаеўрапейскага *ĝei- «ззяць; мігцець». Яна значыла «Блішчастае (возера)» і была матываваная блішчастасцю воднай гладзі.
Паводле географа В. Жучкевіча, усе формы пазнейшай назвы мястэчка Дзентел, Здентел, Здетеле, Здетел, Здетель з’яўляюцца паланізаванымі ад асновы са значэннем «дзяцел».
Шэраг версій падае кніга «Памяць» (Дзятлаўскі раён). Паводле версіі У. Данільчыка, айконім Здзечало мог утварыцца ад таго ж корня, што і слова «сядло» ці «сяло», бо ва ўсходніх славян гуказлучэнне «дл» перайшло ў адзін гук «л» (мыдла — мыла). Таксама назву Дзянцёл паселішча магло атрымаць праз прозвішча або мянушку чалавека, які мог атрымаць мянушку або прозвішча ад свайго прафесійнага занятку — дзяўблення калодаў для пчолаў, начовак, карытаў, чаўноў (дзёўб, як дзяцел). Згодна з «яўрэйскай» версіяй, на розніцу ў вымаўленні назвы (Здзенцел, Здзечаль, Здзенцель, Здэтэль, Зэтэль, Зэтэля, Зецял, Дзенцёл, Дзенцёлкі, Дзенцел, Зецел, Здзечало) маглі паўплываць мясцовыя яўрэі, бо на мове ідыш няма спалучэння «дз» і гэта прывяло да яго замены на «з», і замест «Здзецел» атрымалася «Зецел».
У 1866 годзе ўлады Расійскай імперыі з мэтай русіфікацыі колішняга Вялікага Княства Літоўскага склалі спіс населеных пунктаў, назвы якіх «перакруцілі ў час польскага панавання ў краі» (подверглись извращению во время польского господства в здешнем крае) і якім неабходна надаць «тутэйшыя расійскія назвы» (местные русские названия). Адным з пунктаў гэтага спісу было перайменаванне Здзецела ў Дзятлава. Такім чынам, назва Дзятлава пачала ўжывацца адносна нядаўна.
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню згадваецца ў 1440—1450-х гадах пад назвай Здятел (Здзяцел). У гэты час паселішча ўваходзіла ў склад Троцкага ваяводства. Каля 1492 года вялікі князь Казімір фундаваў тут будаванне касцёла. У 1498 годзе вялікі князь Аляксандр перадаў воласць Здзяцел гетману вялікаму Канстанціну Астрожскаму ў вечнае карыстанне з правам заснавання мястэчка. Апошні ў пачатку XVI стагоддзя збудаваў у мястэчку драўляны замак, які некаторы час меў важнае абарончае значэнне (у дакументах упамінаецца як двор Здетело) і драўляную царкву (1508).
Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Здзяцел увайшоў у склад Слонімскага павета Новагародскага ваяводства. На 1580 год тут было 118 двароў і 5 вуліц. У пачатку XVII стагоддзя Здзіцел (Здзицел) перайшоў ва ўладанне да Сапегаў. У 1624—1646 гадах Казімір Леў Сапега заснаваў у мястэчку касцёл, пры якім дзейнічаў шпіталь. З 1655 года Здзецелам валодалі князі Палубінскія, з 1685 года — Радзівілы. На 1689 год — 126 двароў і 9 вуліц.
У часы Вялікай Паўночнай вайны ў студзені 1708 года ў ваколіцах Здзецела некаторы час знаходзілася асноўная групоўка расійскіх войскаў. У самім мястэчку на працягу тыдня кватараваў цар Пётр I. Пасля Здзяцел занялі шведы, якія спалілі яго разам з замкам. У 1743 годзе мястэчка пацярпела ад пажару. У 1751 годзе Радзівілы пабудавалі ў Здзяцеле палац. На 1784 год тут было 176 двароў, 5 вуліц і 3 завулкі; працавалі 3 млыны, школа і шпіталь. У канцы XVIII стагоддзя мясцовасць перайшла ў валоданне Солтанаў.
Расійская імперыя
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Здзецел апынуўся ў складзе Расійскай імперыі. Апошні ўладальнік мястэчка Станіслаў Солтан прымаў удзел у паўстанні 1830—1831 гадоў, за што расійскія ўлады канфіскавалі яго маёнткі.
На 1878 год у Здзецеле было 118 двароў; дзейнічалі мураваны касцёл, драўляная царква і 2 сінагогі; працавалі народнае вучылішча, паштовая станцыя, валасная ўправа, магазін, крамы, 6 заезных двароў, корчмы; у аўторкі праводзіліся кірмашы.
Найноўшы час
На 1914 год працавалі ватная фабрыка, 5 мёдаварняў, лесапільня, цагельня і 2 гарбарныя заводы. У Першую сусветную вайну са жніўня 1915 года да 1918 года мястэчка занята германскімі войскамі.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, дрэваапрацоўчай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Празуюць АСП «Дзятлаўскі вінна-гарэлкавы завод», ААТ «Дзятлаўскі сыраробны завод», ДП «Дзятлаўская сельгастэхніка», ПУП «Дзятлаўскі каапнарыхтпрам» Дзятлаўскага раённага спажывецкага таварыства. Гасцініцы «Ліпічанка», «Дзядзя Ваня».
Культура
Дзейнічаюць Дзятлаўскі гісторыка-краязнаўчы музей, дом культуры, кінатэатр, 2 бібліятэкі. Выдаецца раённая газета «Перамога».
Адукацыя
У горадзе працуюць 3 сярэднія школы і школа-інтэрнат.
Медыцына
Медыцынскае абслугоўванне насельніцтва ажыццяўляе гарадская бальніца.
Франсуа дэ Гіз
Франсуа I Латарынгскі (François I le Balafré de Lorraine, duc de Guise; 17 лютага 1519, Бар-ле-Дзюк — 24 лютага 1563, Арлеан) — 2-і герцаг дэ Гіз (1550—1563), граф, затым герцаг Амальскі і Пэр Францыі, маркіз дэ Маен, барон, затым прынц дэ Жуанвіль, вялікі камергер і вялікі лоўчы Францыі. Французскі ваенны і дзяржаўны дзеяч часоў Рэлігійных войнаў у Францыі, старэйшы сын Клода I (20 кастрычнка 1496 — 12 красавіка 1550), герцага дэ Гіза, і Антуанеты дэ Бурбон-Вандом (1493—1583).
Сям’я Франсуа Гіза
Жонка: (з 29 красавіка 1548 ) Ганна д'Эстэ (1531—1607), графіня дэ Жызор, дачка Эркале II д'Эстэ, герцага Ферары, Мадэны і Рэджыё і Рэнэ Французскай, дачцы караля Людовіка XII. Мелі 7 дзяцей:
Біяграфія
Франсуа ўславіўся ў 1552 годзе абаронай Меца супраць 60000 арміі імператара Карла V, выратаваў гонар французскай зброі ў бітве пры Рэнці (1554), ваяваў у 1556—1557 гг. у Італіі, адняў у 1558 г. у англічан Кале пасля двухсотгадовага валадарства і ўзяў Тыянвіль.
Пры слабым каралю Францыску II, жанатым на яго пляменніцы, Марыі Сцюарт, Гіз, разам з братам, Шарлем Гізам, кардыналам Латарынгскім, забраў у свае рукі ўсю ўладу ў Францыі. З фанатычнай лютасцю Гіз пераследваў пратэстантаў і знішчыў амбуазскую змову, прычым узяў у палон прынца Кандэ.
Алексіна (Смаленскі раён)
Алексіна (Алексино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхноўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 13 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 2 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 6 км на поўнач ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Дачная-1 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Зарачаны (Лідскі раён)
Зарача́ны (, Заречаны) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Выбары народных дэпутатаў РСФСР (1990)
Выбары народных дэпутатаў РСФСР адбыліся 4 сакавіка 1990 г. 1068 дэпутатаў было абрана на З’ездзе народных дэпутатаў Расіі на 5 гадоў, 86 % з іх — члены КПСС, астатнія беспартыйныя. Нягледзячы на фармальную забарону на стварэнне іншых партый, рух у КПСС «Дэмакратычная Расія», вакол якой гуртаваліся шматлікія апазіцыйныя арганізацыі, удзельнічала ў выбарах і выйграла 148 месцаў.
Абраны З’езд пачаў працу 16 мая 1990 г. з абрання народнага дэпутата РСФСР Б. М. Ельцына Старшынёй Вярхоўнага Савета і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце.
Шматлікія члены КПСС, якія ўдзельнічалі ў выбарах, пасля пакінулі кампартыю. Дзейнасць КП РСФСР была прыпынена ў жніўні 1991 г., пасля паразы ДКНС, і забаронена разам з КПСС у лістападзе таго ж года. Роўна праз год Канстытуцыйны суд зняў забарону з дзейнасці першасных арганізацый КПРФ.
Пасля разгону З’езду народных дэпутатаў і Вярхоўнага Савета Расіі ў 1993 г. наступныя парламенцкія выбары былі праведзены ў новы парламент — Федэральны Сход. У далейшым (у наш час) выбары праводзіліся толькі ў адну з яго палат — Дзяржаўную думу.
259
259 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 259 год нашай эры, 259 год 1 тысячагоддзя, 59 год III стагоддзя, 9 год 6-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 10 год 250-х гадоў.
Ідштайн
Ідштайн (Idstein) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Уваходзіць у склад раёна Райнгау-Таўнус. Насельніцтва 22 863 чал. (на 30 чэрвеня 2007 года). Плошча 79,6 км².
Камка (Карукіўскі раён)
Ка́мка (Ка́мка) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Восіпава (Цёмкінскі раён)
Восіпава (Осипово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Аляксей Іванавіч Залескі
Аляксей Залескі (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ».
Старэйшы брат Аляксея, Андрэй, таксама з’яўляецца футбалістам.
Клубная кар’ера
З 2010 года пачаў выступаць за дубль мінскага «Дынама». У сезоне 2011 ужо дэбютаваў у асноўнай камандзе, калі ў двух апошніх турах выхадзіў у стартавым складзе дынамаўцаў. У 2012 годзе, аднак, ужо гуляў толькі за дубль.
У лютым і сакавіку 2015 года быў на праглядзе ў «Граніце» і «Слуцку», але не падышоў ніводнаму з клубаў. У сакавіку 2015 года зноў трэніраваўся з «Бярозай-2010», аднак у красавіку ўсё ж перайшоў у «Слуцк» на правах арэнды. Дэбютаваў у асноўнай камандзе «Слуцка» 3 мая 2015 года, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы супраць «Граніта» (1:2). Неўзабаве здолеў замацавацца на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. Па заканчэнні сезона вярнуўся з арэнды ў «Дынама».
У студзені 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Віцебск» і далучыўся да «Промня» на трывалай аснове. У сакавіку 2019 года «Прамень» пераехаў у Магілёў у аб’яднаўся з мясцовым «Дняпром», Аляксей трапіў у склад аб’яднанай каманды. Быў асноўным абаронцам магілёўскага клуба, з 5 галамі стаў другім бамбардзірам каманды, аднак па выніках сезона 2019 «Дняпро» страціў месца ў Вышэйшай лізе.
У студзені 2020 года перайшоў у «Мінск», дзе стаў іграком стартавага складу. Па заканчэнні кантракта ў студзені 2021 года пакінуў «Мінск». Пазней далучыўся да казахстанскага «Каспія» і ў сакавіку быў афіцыйна прадстаўлены ў якасці іграка клуба. Спачатку часцей выхадзіў на замену, пазней замацаваўся ў стартавым складзе каманды.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія зборныя розных узростаў. У 2013—2016 гадах — ігрок моладзевай зборнай Беларусі.
Агародніцкі сельсавет (Шчучынскі раён)
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Халечынскі сельсавет у складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Халечыны. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Агародніцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Агароднікі. 5 чэрвеня 1959 года ў склад Гардзеевіцкага сельсавета перададзена вёска Дзярванцы. З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Шчучынскага раёна. 23 сакавіка 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гардзеевецкага сельсавета.
Віталь Алегавіч Квашук
Віталь Квашук (нар., ) — украінскі футбаліст, паўабаронца кіпрскага клуба «Іпсонас».
Клубная кар’ера
Выхаванец кіеўскага «Дынама» і данецкага «Металурга». Ва ўкраінскай Прэм’ер-лізе дэбютаваў 1 снежня 2012 года ў матчы супраць днепрапятроўскага «Дняпра». З чэрвеня 2013 года выступаў у луганскай «Зары», у асноўным складзе якой дэбютаваў 24 жніўня 2014 года ў кубкавым матчы супраць «Крэміня».
У студзені 2016 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Тарпеда-БелАЗ», па выніках якога ў лютым падпісаў кантракт. У чэрвені 2016 года разарваў пагадненне з жодзінцамі і неўзабаве стаў іграком данецкага «Алімпіка». Аднак ужо верасні па пагадненні бакоў пакінуў данецкі клуб, не згуляўшы ніводнага матча.
У лютым 2017 года пасля прагляду перайшоў у «Віцебск». Замацаваўся ў аснове віцебскай каманды, стаў выступаць у асноўным на пазіцыі правага паўабаронцы. У студзені 2018 года пачаў трэніравацца з гродзенскім «Нёманам», з якім у лютым падпісаў кантракт.
У ліпені 2018 года перайшоў у азербайджанскі клуб «Сабах». У студзені 2019 года зноў апынуўся ў Беларусі, стаўшы іграком «Гомеля». Замацаваўся ў якасці лідара каманды, з 14 галамі стаў другім бамбардзірам Вышэйшай лігі, але не здолеў выратаваць гомельскі клуб ад вылету ў Першую лігу. У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Гомель».
У лютым 2020 года стаў іграком латвійскага клуба РФШ, аднак ужо ў ліпені пакінуў каманду, так і не згуляўшы за яе. У студзені 2021 года далучыўся да «Арыса» з другога дывізіёна Кіпра і па выніках сезона 2020/21 дапамог клубу выйсці ў элітны дывізіён. У жніўні 2022 года перайшоў у «Іпсонас».
Фізаліс сунічны
Фізаліс сунічны, фізаліс апушаны (Physalis pubescens) — від кветкавых раслін сямейства паслёнавых.
Апісанне
Радзіма фізаліса — Цэнтральная і Паўднёвая Амерыка. Завезены ў Еўропу, дзе вырошчваецца ў культуры.
Сунічны фізаліс пачынае плоданосіць прыкладна праз 100 дзён пасля пасадкі і да восені. Спелыя плады мяняюць афарбоўку сваёй чашачкі (яна становіцца блякла-жоўтай) і ападаюць на зямлю. Плады невялікія (да 12 мм) і вагою да 10 грамаў. На выгляд яны бурштынава-празрыстыя і нагадваюць колер хурмы ці мандарына.
Спелая ягада мае прыемны водар, смакам нагадвае суніцы, ананас, агрэст. Сунічны фізаліс ужываюць свежым, выкарыстоўваюць у якасці ўпрыгожання кулінарных вырабаў, вараць варэнне, джэмы, сушаць.
Сарты
Сарты адрозніваюцца ў асноўным велічынёй пладоў і памерамі расліны.
Яўлампій Мікалаевіч Бяспоясаў
Яўлампій Мікалаевіч Бяспоясаў (, в. Анфімаўская, Краснаборскі раён, Архангельская вобласць — ) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай і Пінскай абласцей у гады Вялікай Айчыннай вайны.
З 1930 г. у Чырвонай Арміі. У партызанах з лістапада 1941 года: камандзір групы, атрада, начальнік штаба атрада, камандзір 1-й Клічаўскай партызанскай брыгады, у жніўні 1943 — ліпені 1944 г. 208-га партызанскага палка імя І. В. Сталіна. У 1950 г. на адміністрацыйна-гаспадарчай працы ў Мінскай вобласці.
Малуноўка
Малуно́ўка (, Молуновка) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Трасцінскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Янаўскага сельсавета.
Вышэйшая школа нацыянальнай абароны
Вышэйшая школа нацыянальнай абароны (Maanpuolustuskorkeakoulu) — фінская дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Хельсінкі.
Агульная характарыстыка
Установа дзейнічае пры Міністэрстве абароны Фінляндыі і дае вышэйшы ўзровень адукацыі ў ваеннай галіне. Яна размешчана ў раёнах Сандхамн і Кронахаген у Хельсінкі. Афіцэры фінскіх узброеных сіл і памежнай аховы праходзяць падрыхтоўку менавіта тут. Тут вайскоўцы атрымліваюць ступені бакалаўра, магістра і доктара. Мова выкладання — фінская.
Diapensiaceae
Diapensiaceae — невялікае сямейства кветкавых раслін парадку Верасакветныя.
Арэал
Прадстаўнікі сямейства растуць у халодных і ўмераных абласцях паўночнага паўшар’я, галоўным чынам у горных і арктычных абласцях ЗША і Азіі: Бірмы, Кітая, Японіі.
Сямейства змяшчае 20 відаў у сямі родах.
Лысагорка
Лысаго́рка (, Лысогорка) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2006 года ўваходзіў у склад Даўгінаўскага сельсавета.
Сялец (Навагрудскі раён)
Сяле́ц (, Селец) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Брольніцкага сельсавета.
Бодэнскае возера
Бодэнскае возера (Bodensee) знаходзіцца ў Перадальпах на мяжы Германіі, Швейцарыі і Аўстрыі. Калі гаворка ідзе пра Бодэнскае возера, маюцца на ўвазе тры вадаёмы: Верхняе возера (Obersee), Ніжняе возера (Untersee) і Рэйн (Seerhein), які злучае абодвы гэтых вадаёмы. Возера знаходзіцца ў старажытналедавіковай даліне на вышыні 395 м і мае плошчу 536 км² пры даўжыні 63 км і глыбінях да 254 м.
Марына Аляксееўна Ладыніна
Марына Аляксееўна Ладыніна (Мари́на Алексе́евна Лады́нина; 11 (24).6.1908 — ) — савецкая тэатра і кіно, народная артыстка СССР (1950).
Біяграфія
Працавала сельскай настаўніцай, у 1933 годзе скончыла ГIТIС. У 1933—1935 гадах актрыса МХАТ. У кіно дэбютавала ў фільме «Варожыя сцяжыны» (1935, роля Лінкі). Стварала ў савецкім кіно, пераважна ў яскравых, маляўнічых музычных камедыях І. А. Пыр’ева, шэраг лірычных вобразаў маладых сучасніц. Яе гераіні жыццярадасныя, беззапаветна адданыя Радзіме. Асноўныя ролі: Марынка («Багатая нявеста», 1938 г.), Мар’яна Бажан («Трактарысты», 1939), Глаша («Свінарка і пастух», 1941 г.), Наташа («Сакратар райкама», 1942), Вара («А шостай гадзіне вечара пасля вайны», 1944 г.), Наташа («Паданне пра зямлю Сібірскую», 1948), Перасветава («Кубанскія казакі», 1950). Сталінская прэмія (1941, 1942, 1946, 1948, 1951). Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Эстэрсунд (камуна)
Эстэрсунд 36-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Эстэрсунд.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 59 479 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 10 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Міхаіл Іванавіч Дзямчук
Міхаі́л Іва́навіч Дзямчу́к (, в. Дзявяткі, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР — ) — савецкі і беларускі вучоны і дзяржаўны дзеяч, член-карэспандэнт НАН Беларусі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР у галіне навукі і тэхнікі. Міністр народнай адукацыі БССР (1989—1991).
Біяграфія
Нарадзіўся 28 мая 1946 года ў вёсцы Дзявяткі Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. У 1968 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (дыплом з адзнакай).
Кар’ера: Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1986), доктар фізіка-матэматычных навук (1983), прафесар (1985). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1996).
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1986—1990), народны дэпутат СССР (1989—1991).
Дзяржаўная прэмія БССР 1986 года за распрацоўку і ўкараненне ў практыку оптыка-фізічных даследаванняў статыстычных метадаў часовага аналізу хуткапераменных патокаў светлавога выпраменьвання.
Аўтар больш за 300 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфій і 40 вынаходстваў.
Асноўныя працы:
Падпарожскі раён
Падпарожскі раён (Подпоро́жский райо́н) — тэрытарыяльнае і муніцыпальнае ўтварэнне ў паўночна-ўсходняй частцы Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Падпарожжа. Быў утвораны ў верасні 1927 годзе. З 1963 па 1965 год уваходзіў у склад Ладзейнапольскага сельскага раёна.
Геаграфія
Плошча раёна — 7,83 тыс. км² (10,46 % плошчы вобласці). Мяжуе на поўначы — з Карэліяй (Алонецкі, Пражынскі і Прыанежскі раёны); на паўднёвым усходзе — з Валагодскай вобласцю (Выцягорскі і Бабаеўскі раёны); на поўдні — з Ціхвінскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым захадзе — з Ладзейнапольскім муніцыпальным раёнам. Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 275 км. З усходу тэрыторыя раёна абмываецца водамі Анежскага возера.
Каратэ ў Беларусі
Каратэ ў Беларусі
Са з’яўленнем каратэ ў СССР у канцы 1970-х, хваля захаплення гэтым навамодным у той час відам японскага адзінаборства закранула і БССР. Колькасць секцый каратэ хутка павялічвалася. Найболей папулярнымі і вядомымі інструктарамі ў Беларусі таго часу былі Алег Кірыенка, Леанід Лушчык, Пётр Калінін, Андрэй Вількін, Валерый Буяк, Аляксандр Ляцецкі (Мінск), Аляксандр Кажамякін (Наваполацк). У 1978—1983 каратэ актыўна развівалася. Аднак, у маі 1984 года ў Крымінальны кодэкс СССР увялі артыкул для пераследу за заняткі каратэ, бо за папярэднія два гады на афіцыйных спаборніцтвах адбылося пяць смяротных здарэнняў, сведкам аднаго з якіх стаўся беларускі інструктар Алег Кірыенка. За выкладанне гэтага баявога мастацтва пагражала зняволенне да 5 год. Мастацтва захавалася ў Беларусі дзякуючы яго выкладанню пад выглядам дзюдо ў ваенна-патрыятычных клубах «Юны дэсантнік» і «Дзяржынец», а таксама ў фізкультурна-аздараўленчых камбінатах — пад прыкрыццём боксу і ў дзіцячых спартыўных школах — пад прыкрыццём іншых відаў спорту. У час Перабудовы была адноўлена федэрацыя баявых мастацтваў, у каратэ ў БССР пачаўся новы этап развіцця. З’явілася некалькі федэрацый па асобных відах і стылях каратэ. У Беларусі каратэ працягвала сваё развіццё, праходзяць спаборніцтвы, беларускія спартсмены ўдзельнічаюць і перамагаюць у міжнародных спаборніцтвах.
14 лютага 2009 года прайшоў міжнародны турнір па каратэ, прысвечаны 30-годдзю гэтага баявога мастацтва ў Беларусі. У спаборніцтве ўдзельнічалі маладыя спартсмены з 8 краін, былі ўшанаваныя ветэраны каратэ Беларусі і краін СНД.
Кола дзі Рыенца
Кола дзі Рыенца (Cola di Rienzo), сапр. Нікола дзі Ларэнца Габрыні (Nicola di Lorenzo Gabrini; —  — італьянскі палітычны дзеяч.
Паводле адукацыі натарыус. 3 1334 жыў у Рыме, вывучаў антычныя помнікі і літаратуру. Падзяляў гуманістычныя погляды Ф. Петраркі, марыў аднавіць дзяржаўны лад старажытнай Рымскай рэспублікі і былую веліч Рыма; у прамовах выкрываў беззаконні феадальных магнатаў, якія апанавалі Рым у час авіньёнскага паланення папаў. Пасля перамогі народнага паўстання (май 1347) і абвяшчэння Рымскай рэспублікі Кола дзі Рыенца абраны яе народным трыбунам (кіраўніком). Ён адабраў у феадалаў замкі, упарадкаваў падаткі, скасаваў мытныя пошліны, 1.8.1347 абвясціў аднаўленне правоў рымскага народа, а Рым — сталіцай свету. У снежні 1347 скінуты феадальнай клікай Калона і ўцёк. У 1350 арыштаваны архіепіскапам Прагі (шукаў там падтрымкі імператара Карла IV) і зняволены ў папскай турме Авіньёна (Францыя); у 1352 адлучаны ад царквы. Новы Папа Інакенцій IV выкарыстаў Кола дзі Рыенцу для аднаўлення сваіх правоў у Папскай вобласці і накіраваў яго туды ў канцы 1353 з палітычнай місіяй. 1.8.1354 Кола дзі Рыенца з дапамогай наёмнікаў увайшоў у Рым і зноў узначаліў Рымскую рэспубліку. Аднак павелічэнне падаткаў, праведзенае з мэтай забяспечыць утрыманне наёмных войск для барацьбы з феадаламі, і тыранічныя метады яго кіравання выклікалі народнае паўстанне 8.10.1354, у час якога ён забіты.
Страты ISAF у вайне ў Афганістане
Паводле даных міністэрстваў абароны ЗША, Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Швецыі, а таксама незалежнага інтэрнэт-сайта iCasualties.org, станам на 31 снежня 2014 года, агульная колькасць загінуўшых замежных ваеннаслужачых ISAF у Афганістане складае 3 486 чалавек, з якіх 2356 ваенныя ЗША, 453 Вялікабрытаніі, 158 Канады, 86 Францы, 54 Германіі, 48 Італіі, 43 Даніі, 41 Аўстраліі, 40 Польшчы, 35 Іспаніі, 27 Грузіі, 25 Нідэрландаў, 21 Румыніі, 14 Турцыі, 11 Новай Зеландыі, 10 Нарвегіі, 10 Чэхіі, 9 Эстоніі, 7 Венгрыі, 6 Швецыі, 3 Латвіі, 3 Славакіі, 2 Фінляндыі, 2 Партугаліі, 2 Іарданіі, 1 Бельгіі, 1 Літвы, 1 Албаніі, 1 Рэспублікі Карэя.
У выніковых лічбах, прыведзеных на падставе даных сайта icasualties.org не ўлічаны:
Разам з імі, у Афганістане загінулі ад 1900 да 3937 супрацоўнікаў прыватных ваенных кампаній, пераважна грамадзяне ЗША.
Існуе меркаванне аб прыніжэнні страт міжнароднай кааліцыі ў Афганістане, асабліва гэта тычыцца амерыканскай арміі. Так, у красавіку 2004 года з’явіліся паведамленні, што каля 5000 амерыканскіх і брытанскіх вайскоўцаў, якія загінулі ў Афганістане, таемна знаходзіліся ў маразільных камерах Кіпра і паступова перапраўляліся ў Штаты праз медыцынскія цэнтры ў Германіі і на Блізкім Усходзе. Па даных КВІР Ірана, рэальная колькасць загінулых вайскоўцаў ЗША вышэй у 2,5 разы, гэта значыць каля 5800 чалавек. Прычынай таму мог паслужыць той факт, што ў лік афіцыйных страт не ўлічваюцца вайскоўцы з замежным грамадзянствам і тыя, хто памёр у шпіталі.
Да ўсіх даных страты не ўключаюцца пятнацаць вайскоўцаў міратворчага кантынгенту ААН і супрацоўнікаў службы бяспекі ААН, якія знаходзіліся ў Афганістане ў рамках місіі United Nations Assistance Mission in Afghanistan, восем вайскоўцаў Індыі і індыйскіх спецслужбаў і пяць супрацоўнікаў паліцыі краін Еўрасаюза, што не з’яўляюцца ваеннаслужачымі ISAF.
Віктар Сцяпанавіч Шавялуха
Ві́ктар Сцяпа́навіч Шавялу́ха ( —, Масква) — савецкі беларускі і расійскі вучоны, палітычны дзеяч. Сакратар ЦК КПБ (1974—1979). Дэпутат Дзяржаўнай Думы першага (1994—1995) і другога скліканняў (1995—1999), член фракцыі КПРФ. Член ЦК КПРФ. Старшыня грамадскай арганізацыі «Расійскія вучоныя сацыялістычнай арыентацыі» да 2014 года.
Спецыяліст у галіне фізіялогіі і біятэхналогіі раслін, селекцыі і раслінаводства. Доктар біялагічных навук (1972), прафесар, сапраўдны член УАСГНІЛ (1985), акадэмік Расійскай акадэміі навук (2013).
Біяграфія
З 15 гадоў пачаў працаваць слесарам на шахтах і чыгунцы ў гарадах Крывым Рогу і Пяціхаткі Днепрапятроўскай вобласці.
У 1955—1958 гадах — галоўны аграном вучэбна-вопытнай гаспадаркі. У 1958—1960 гадах — начальнік Яраслаўскага абласнога ўпраўлення сельскай гаспадаркі. У 1960—1962 гадах — першы намеснік старшыні Яраслаўскага аблвыканкама. У 1962—1964 гадах — першы намеснік старшыні Яраслаўскага аблвыканкама і начальнік абласнога ўпраўлення сельскай гаспадаркі Яраслаўскай вобласці.
У 1964—1973 гадах — старшы выкладчык, дацэнт, прафесар, загадчык кафедры раслінаводства Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1973—1974 гадах — дырэктар Беларускага НДІ земляробства.
У 1974—1979 гадах — сакратар ЦК Кампартыі Беларусі. У 1979—1984 гадах — намеснік міністра сельскай гаспадаркі СССР. У 1984—1993 гадах — акадэмік-сакратар Усесаюзнай (Расійскай) акадэміі сельскагаспадарчых навук (УАСГНІЛ-РАСХН), загадчык кафедры біятэхналогіі Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі імя К. А. Ціміразева.
У 1984—1992 гадах — член прэзідыума, акадэмік-сакратар Аддзялення раслінаводства і селекцыі УАСГНІЛ. У 1992—1997 гадах — акадэмік-сакратар Аддзялення раслінаводства і селекцыі РАСХН, з 1997 года — член прэзідыума РАСХН. У 1986—2007 гадах — загадчык кафедры сельскагаспадарчай біятэхналогіі.
Аўтар шасці манаграфій і больш за 200 навуковых публікацый.
Праца ў Дзяржаўнай Думе і «РВСА»
У снежні 1993 года абраны дэпутатам Дзяржаўнай Думы першага склікання па спісе КПРФ. Быў намеснікам старшыні Камітэта па адукацыі, культуры і навуцы, членам фракцыі КПРФ.
У кастрычніку 1995 года быў уключаны ў агульнафедэральны спіс КПРФ на выбарах у Дзярждуму. Быў абраны дэпутатам Дзяржаўнай Думы другога склікання па выніках галасавання па агульнафедэральнай акрузе. Адначасова Шавялуха балатаваўся па Універсітэцкай аднамандатнай выбарчай акрузе № 201 г. Масквы, але заняў там другое месца пасля П. Р. Буніча. Увайшоў у склад фракцыі КПРФ. Член Камітэта па адукацыі і навуцы (старшыня падкамітэту па навуцы).
Член ЦВК КПРФ (1993—1995), член ЦК КПРФ (з 1995 года).
Старшыня грамадскай арганізацыі «Расійскія вучоныя сацыялістычнай арыентацыі» (РВСА) да 2014 года. На гэтай пасадзе яго змяніў І. І. Нікітчук.
Аляксандраўка (Смаленскі раён, Смаленская вобласць)
Аляксандраўка (Александровка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхноўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 167 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 2 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Ясенная. За 3 км на поўнач ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Дачная-1 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
Былое сяльцо Аляксандраўскае.
Да Вялікай Айчыннай вайны ў Аляксандраўцы быў створаны цыганскі саўгас "Кастрычнік", які неаднаразова быў удзельнікам Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўкі. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года. Падчас акупацыі немцамі былі расстраляныя 180 цыган. Побач з сялом знойдзена буйное старажытнарускае паселішча, якое суадносіцца са старажытнарускім сялом Ясянскім, пра якое гаворыцца ў Статутнай грамаце князя Расціслава Мсціславіча.
Тай
Тай (саманазва Tày, літаральна «чалавек») — тайскі народ на поўначы В’етнама і поўдні Кітая. Некаторыя прадстаўнікі тай таксама жывуць у Францыі і ЗША. Агульная колькасць (2021 г.) — 1 863 700 чал.
Паходжанне
Тай — нашчадкі мігрантаў, якія перасяліліся на поўдзень Кітая і поўнач В’етнама паміж 4 і 1 тысячагоддзямі да н. э. з далін на поўдзень ад ракі Янцзы. Суседзі-в'еты называлі іх тхо, аднак у наш час гэты тэрмін выкарыстоўваецца толькі для в'ет-мыонгскага племяннога насельніцтва Паўночнага В'етнама. Сярод кітайцаў распаўсюджаны тэрмін па-дай (岱依族).
Культура
Тай жывуць на ніжніх схілах гор і займаюцца пераважна сельскай гаспадаркай. Вырошваюць галоўным чынам рыс, але таксама клубневыя культуры, кукурузу, садавіну і гародніну.
У мінулым тай не мелі адзінага палітычнага саюза. Вёскі разам з навакольнымі землямі лічыліся маёмасцю правадыроў, а астатнія жыхары — іх падданымі. Сем'і былі пашыранымі. У казках і легендах узгадваюцца матрылакальныя шлюбы, але ў гістарычны час яны не зафіксаваны. Сексуальныя зносіны да шлюбу не забаронены, але выбар нявесты залежыць ад бацькоў жаніха. Будучая жонка ацэньваецца імі з пункту гледжання дабрабыта яе сям'і, сацыяльнага статусу і гараскопу.
Рэлігія
Большасць вернікаў спавядае будызм. Шырока распаўсюджаны культ продкаў, розныя віды магіі, асабліва астралогія. У культуры кітайскіх тай назіраецца пэўны ўплыў даасізму. Тай вераць у існаванне асобых хатніх духаў і духаў нараджэння. У мінулым агульнавясковыя рытуалы выпраўлялі правадыры. Іх улада лічылася свяшчэннай.
Мова
Мова тай належыць да тайскай сям'і моў, мае шэраг дыялектаў. Да пачатку XX ст. тай карысталіся піктаграфічным пісьмом. Пазней быў распрацаваны алфавіт на аснове в'етнамскай лацінскай графікі.
Новікава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Казыліўка
Казыліўка (Кози́лівка) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Новікава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Арцём Аляксандравіч Радзькоў
Арцём Радзькоў (нар., ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2006—2013).
Клубная кар’ера
Выхаванец магілёўскага футбола, хутка апынуўся ў барысаўскім БАТЭ, дзе спачатку гуляў за дубль, потым стаў іграком асновы. У 2007 годзе быў прызнаны найлепшым абаронцам чэмпіянату, пасля чаго перайшоў у падмаскоўныя «Хімкі». Праз год вярнуўся ў барысаўскі клуб.
У верасні 2013 года быў аддадзены ў арэнду грозненскаму «Цераку».
Па заканчэнні тэрміну арэнды пакінуў БАТЭ і ў снежні 2013 года падпісаў кантракт на 2,5 гады з турэцкім клубам «Генчлербірлігі». Далучыўся да новага клуба ў студзені 2014 года. У першай палове 2014 года згуляў за каманду 5 матчаў, так і не здолеўшы замацавацца ў асноўным складзе. Пазней увогуле выбыў з-за траўмы. Так і не здолеўшы аднавіцца пасля пашкоджання, у 2015 годзе пакінуў «Генчлербірлігі» і пачаў займацца агенцкай дзейнасцю. У чэрвені 2016 года афіцыйна абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевыя зборныя Беларусі. У 2006—2013 гадах выступаў за нацыянальную зборную.
Трэнерская кар’ера
У лютым 2017 года далучыўся да трэнерскага штаба мінскай «Зоркі-БДУ» ў якасці трэнера юнацкай каманды, а пазней стаў працаваць і ў асноўнай камандзе. У верасні 2019 года ўвайшоў таксама ў трэнерскі штаб Сяргея Яромкі ў моладзевай зборнай Беларусі.
Пакінуў «Энергетык-БДУ» ў снежні 2019 года. Сярод новых меркаваных месцаў працы называліся брэсцкі «Рух» і магілёўскі «Дняпро», аднак у выніку ў студзені 2020 года спецыяліст вярнуўся ў сталічны клуб. У ліпені 2020 года зноў пакінуў «Энергетык-БДУ».
У сезоне 2022 пад кіраўніцтвам Радзькова каманда доўгі час ішла ўверсе табліцы і прэтэндавала на медалі, у выніку заняла пятае месца, што стала паўтарэннем найлепшага выніку ў гісторыі «Іслачы», паказанага раней у 2019 годзе. Па выніках сезона быў прызнаны найлепшым трэнерам чэмпіянату Беларусі.
У снежні 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў «Іслач».
Доўжык (Карукіўскі раён)
Доўжык (Довжик) — пасёлак у Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Прыпыначны пункт
Прыпы́начны пункт — месца прыпынку пасажырскіх цягнікоў, на якім абсталяваныя платформы ці пасадачныя пляцоўкі для пасажыраў. Звычайна прыпыначны пункт размяшчаецца ўздоўж галоўных пуцей прыгарадных участкаў чыгункі і служыць для пасадкі і высадкі пасажыраў.
На прыпыначных пунктах могуць знаходзіцца касы і білетныя аўтаматы; пуці прыпыначных пунктаў абсталяваныя выходнымі светафорамі.
Палац віцэ-адміністратара (Гродна)
Палац віцэ-адміністратара — трохпавярховы будынак у Гродне, помнік архітэктуры. У розныя часы быў вядомы як палац віцэ-адміністратара, кватэра паўнамоцнага расійскага пасла, дом Дзяконскага, палац Валіцкага, архірэйскі дом, будынак Медінстытута. Пабудаваны ў стылі класіцызм. Месціцца па адрасе вуліца М. Горкага, 2/2, гістарычнай Гарандзіцкай вуліцы.
Гісторыя
У сярэднія вякі ўчастак, на якім стаіць палац, прымыкаў да Віленскага тракту. Мяркуецца, што тут месцілася царква Святога Мікалая, якая была прыходскім храмам фальварка і вёскі Гарадніцы. У 1560 годзе яна ўпамінаецца ўжо як каталіцкі касцёл. Да сярэдзіны ХVIII ст. ад храма застаўся толькі крыж і могілкі.
Уласна будынак быў пабудаваны ў 1776—1793 гадах як частка раёна Гарадніцы архітэктарам Ёганам Мёзерам. Падвальны паверх выкарыстоўваўся пад гаспадарчыя патрэбы, верхні трэці (18 пакояў) — пад пасольства. У хуткім часе палац быў перададзены каралём Станіславам Аўгустам Панятоўскім падскарбію Антонію Дзяконскаму. У 1797 годзе будынак апынуўся ва ўласнасці вядомага навукоўца, авантурыста і філантропа Міхала Валіцкага, а перад вайной 1812 года у палацы квартэраваў Данскі казачы корпус Мацвея Платава. Пасля заняцця горада французамі тут быў штаб французскай арміі. У 1849 годзе дом быў прададзены Леапольдам Валіцкім праваслаўнаму ведамству, у чыёй уласнасці будынак быў амаль сто гадоў. Тут месціліся духоўная кансісторыя, жытло для святароў, архірэйская рэзідэнцыя. У Архірэйскім доме была царква Святога Іаана Прадцечы, у 1875 годзе яна была асвечана ў гонар Віленскіх пакутнікаў Антонія, Іаана і Яўстафія. Таксама ў доме дзейнічалі Сафійскае брацтва і царкоўна-археалагічны камітэт, а пазней музей (у 1911 годзе яго старшынёй быў І. Глебаў, а загадчыкам «старажытнасховішча» — К. Міхалоўскі) і навуковы цэнтр. У 1901 годзе ў палацы працавала іконная школа Постнікава і Струпінскага. У 1919 годзе ў доме месцілася Беларуская вайсковая камендатура і штаб 1-га беларускага палка. У 1921 годзе тут была беларуская гімназія. Пасля 1939 года і далучэння Заходняй Беларусі да БССР, у будынку знаходзіліся пераважна навучальныя ўстановы: у 1946 годзе — дом піянераў, з 1947 годзе, а з 1952 года пасля рэканструкцыі — медінстытут. У 2009 годзе будынак быў перададзены Беларускай праваслаўнай царкве Маскоўскага патрыярхату.
Архітэктура
Палац — помнік архітэктуры ранняга класіцызму. Будынак трохпавярховы, прамавугольны ў плане, накрыты вальмавым дахам. Галоўны фасад вылучаны неглыбокім рызалітам, крапаваным буйнымі лапаткамі, і завершаны прамавугольным франтонам. Палац мае калідорную планіроўку. На першым паверсе захаваліся цыліндрычныя сляпенні з распалубкамі. Інтер’ер будынка зменены. Перад палам і па яго баках быў разбіты парк рэгулярнай планіроўкі, цяпер парк часткова адноўлены.
Пагранічнік
Паграні́чнік (, Пограничник) — пасёлак у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Трасцінскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Янаўскага сельсавета.
Прыазерскі раён
Прыазерскі муніцыпальны раён (Приозе́рский муниципальный район) — муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Прыазерск.
Геаграфія
Плошча — 3597,5 км². Размешчаны ў паўночнай частцы Карэльскага перашыйка, на заходнім беразе Ладажскага возера. Мяжуе на поўначы — з Рэспублікай Карэліяй (Лахдэнпохскі раён); на поўдні — з Усевалажскім муніцыпальным раёнам; на захадзе — з Выбаргскім муніцыпальным раёнам. З паўночнага ўсходу тэрыторыя раёна абмываецца водамі Ладажскага возера.
Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 145 км.
Эдуард Аляксандравіч Акулін
Эдуард Акулін, Эдуард Аляксандравіч Акулін (нар., в. Вялікія Нямкі, Веткаўскі раён, Гомельская вобласць, БССР) — беларускі паэт, перакладчык, бард.
Выхаванне і адукацыя
Нарадзіўся 7 студзеня 1963 г. у вёсцы Вялікія Нямкі на Веткаўшчыне.