cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Асвейскае
Гідраграфія
Каля 80% плошы дна возера ўкрыта гліністымі іламі, крэменязёмістымі і тонкадэтрытавымі сапрапелямі. Уздоўж паўночна-ўсодніх берагоў дно выслана заіленым пяском. Сапрапель высцілае 65% плошчы азёрнай чашы, сярэдняя магутнасць адкладаў 3 м, найбольшая 7,5 м.
Экалогія
Вада мяккая, слабамінералізаваная, гідракарбанатная. Кіслародная насычанасць добрая ўвесь год. Празрыстасць вады дасягае 2,3 м.
Возера адносіцца да эўтрофнага тыпу. Прыток вады ў вадаём адбываецца, галоўным чынам, за кошт ападкаў. Апошнія 20 гадоў возера інтэнсіўна зарастае надводнай расліннасцю і паступова страчвае сваё значэнне ў якасці рыбапрамысловага вадаёма і месца гнездавання вадаплаўных птушак. Найбольш верагодная прычына такіх змяненняў — зніжэнне ўзроўню вады. Для пад’ёму і стабілізацыі ўзроўню вады ў возеры, у 1951 годзе на канале Дзегцяроўка было ўзведзена гідратэхнічнае збудаванне са шлюзам-рэгулятарам, загараджальнай дамбай і водападводзячым каналам. Аднак цяпер дамба знаходзіцца ў нездавальняючым тэхнічным стане. Другой меркаванай прычынай зніжэння ўзроўню вады могуць быць вынікі торфараспрацовак, якія праводзіліся недалёка ад возера.
Возера Асвейскае — буйнейшае ў рэгіёне Паазер’я месца размнажэння і паслягнездавой канцэнтрацыі некаторых паляўнічых відаў вадаплаўных птушак: качкі-крыжанкі (Anas platyrhynchos), нырка-сівака (Aythya ferina) і лыскі (Fulica atra). Акрамя таго, возера і навакольныя тэрыторыі з’яўляюцца месцам пастаяннай канцэнтрацыі водна-балотных відаў птушак у перыяд міграцый вясной і восенню.
Водзяцца лешч, шчупак, язь, карась, мянтуз, сазан; ёсць вугор. У трысняговых зарасніках сустракаюцца андатра і бабёр.
Возера выкарыстоўваецца ў рыбнай гаспадарцы, у рэкрэацыйных мэтах. З’яўляецца ядром Асвейскага ландшафтнага заказніка. На беразе Асвейскага возера знаходзіцца паляўніча-рыбалоўная база Верхнядзвінскай ЛПГ.
На беразе возера размясціўся гарадскі пасёлак Асвея, пасёлак Чапаеўскі і вёскі Вялікае Сяло, Асвеіца, Канчаны і іншыя.
Кныш
Кныш — невялікі круглы піражок з запечанымі ўнутры (або выкладзеным на паверхні, паміж прыўзнятымі краямі) тварагом або іншай начынкай: варэннем, або пасераванай цыбуляй са скваркамі.
Вельмі характэрнымі для XIX ст. былі кнышы з грачнёвай кашай і цыбуляй са скваркамі, якія падаваліся ў сярэднезаможных дамах як дадатак да мясных страў. На пачатку XX ст. слова спрабаваў зберагчы Вацлаў Ластоўскі, абараняючыся ад экспансіі рускай ватрушкі. Паводле яго, «кнышы пякуцца з тварагом, макам, каноплямі і канфітурамі». Страва гэтая украінска-беларускага, не польскага паходжання; даўней палякі казалі «Русь пячэ кнышы памерлым» (існаваў звычай пячы кнышы на Дзяды); але як зазвычай, у нас не засталося ані слова, ані з’явы, то цяпер толькі дзякуючы пaлякам і захавалася нейкая памяць пра кнышы. Колішнія кнышы падобныя да ватрушак і нават берлінеры. Беларускае кныш (книш), хутчэй за ўсё, паходзіць ад knitschel — галушка з мукі.
Ліцана
Насельніцтва складае 10297 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 221 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 74020. Тэлефонны код — 099.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Gaetano Thiene, San Pasquale.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Жаўтагузка
Жаўтагузка (Euproctis similis) — матыль падсямейства ваўнянак.
Апісанне
Крыла (размах 30-45 мм) белыя, пярэднія, асабліва ў самцоў, іншы раз з маленькімі чорнымі плямамі на заднім краі. Канец брушка жаўтаваты. Самец меншы за самку.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўропе, Сібіры, на Далёкім Усходзе. На Беларусі водзіцца ў лісцевых лясах.
Асаблівасці біялогіі
Лёт назіраецца ў ліпені-верасні. Вусені ў верасні-маі развіваюцца на лісцевых дрэвах, шкодзяць дубу, ліпе, глогу, зрэдку пладовым дрэвам, ружам.
Крупеня
Крупеня, крупнік, кулеш — рэдкая страва з ячных або прасяных круп. Забельваюць малаком або вараць з мясам, бульбай. Часам вараць на сыроватцы, са свіной крыві і круп.
Навасэліўка (Любашыўскі раён)
Навасэліўка (Новосе́лівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Грузкэ (Макарыўскі раён)
Грузкэ (Гру́зьке) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Юзаф Юдзіцкі
Юзаф Юдзіцкі (1719 — 1797) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
З 1783 генерал-лейтэнант, камандзір 1-й дывізіі войска ВКЛ, потым шэф 4-га палка булавы польнай. 1 чэрвеня 1792 прызначаны галоўнакамандуючым войскам ВКЛ падчас вайны з Расіяй, але 10 чэрвеня 1792 разбіты расійскімі войскамі пад Мірам і праз тыдзень заменены на пасадзе галоўнакамандуючага Міхалам Забелам. У 1793 служыў у расійскім войску. У 1797 у складзе дэлегацыі Мінскай губерні прысутнічаў на каранацыі Паўла I.
Кавалер ордэна Святога Станіслава (1777)
Сям'я
З роду Юдзіцкіх герба ўласнага «Радван зменены», сын Міхала. Быў двойчы жанаты: спачатку з Марыяй, дачкой Марцыяна Міхала Агінскага, а потым з Алаізай, дачкой Альбрэхта Радзівіла. Дзякуючы другому шлюбу атрымаў ад цесця Рэчыцкае староства. Меў сыноў Яна, Станіслава і Юзафа.
IC 2966
IC 2966 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) ў сузор’і Муха.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Новаалэксандрыўка (Любашыўскі раён)
Новаалэксандрыўка (Новоолекса́ндрівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Стыў Фосет
Джэймс Стывен Фосет (James Stephen Fossett;, Джэксан, штат Тэнесі — , штат Каліфорнія) — амерыканскі бізнесмен, паветраплавальнік, яхтсмен, саўладальнік фірмы Scaled Composites, мільярдэр. Вядомы сваімі шматлікімі падарожжамі і рэкордамі ў паветраплаванні і парусным спорце. 3 верасня 2007 года загінуў, разбіўся на аднаматорным самалёце.
Навакарбіўка
Навакарбіўка (Новока́рбівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Брашэвіцкі сельсавет
Брашэ́віцкі сельсавет (Брашевичский сельсовет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Брашэвічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Імянінскага сельсавета Антопальскага раёна перададзена вёска Пацы. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Брашэвіцкага сельсавета было 10 населеных пунктаў.
Забуяння
Забуяння (Забуя́ння) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Віктар Міхайлавіч Арэшнікаў
Віктар Міхайлавіч Арэшнікаў (Виктор Михайлович Орешников;  — ) — савецкі мастак-жывапісец, педагог, майстар партрэта. Народны мастак СССР (1969). Лаўрэат двух Сталінскіх прэмій трэцяй ступені (1948, 1950).
Біяграфія
Віктар Арэшнікаў нарадзіўся 7 (20) студзеня 1904 года ў Пермі. У 1918 годзе вучыўся ў Пермі, у прыватнай мастацкай школе І. І. Туранскага, затым у Пермскіх вышэйшых мастацка-прамысловыя майстэрняў (з 1921 — Пермскі мастацкі тэхнікум) у У. А. Абаленскага. У 1927 годзе скончыў ВМАТЭІН ў Ленінградзе, майстэрня К. С. Пятрова-Водкіна. У 1936 годзе скончыў аспірантуру Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, майстэрня І. І. Бродскага.
У 1930—1987 гадах выкладаў у Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, кіраўнік творчай майстэрні манументальнага жывапісу (1948—1950). З 1953 па 1977 гады — рэктар інстытута. Кандыдат мастацтвазнаўства (1937). Доктар мастацтвазнаўства (1948). Прафесар (1949). Кіраваў творчай майстэрняй жывапісу Акадэміі мастацтваў СССР у Ленінградзе (з 1960).
Персанальныя выставы мастака адбыліся ў Ленінградзе (1954, 1974, 1985) і Маскве (1975). У 1989—1992 гадах ужо пасля смерці мастака яго творы з поспехам былі прадстаўлены на выставах і аўкцыёнах рускага жывапісу L 'Ecole de Leningrad ў Францыі.
Парашутны спорт
Парашутны спорт — скачкі з парашутам з лятальных апаратаў, від авіяцыйнага спорту. Уключае ўласна спартыўныя скачкі (адзіночныя і групавыя) на дакладнасць прызямлення ў мішэнь радыусам 0,16 м з вышынь 800—1200 метраў і зацяжныя з выкананнем акрабатычных фігур у свабодным падзенні з вышынь 1800—2200 метраў. У праграмы спаборніцтваў таксама ўключаюцца і іншыя віды скачкоў: вышынныя з вышынь 7000 м і больш; акрабатычныя; камбінаваныя; парашутнае магабор’е: скачкі на дакладнасць прызямлення, стральба з малакалібернай вінтоўкі, бег (крос), плаванне і інш.
Узнік у канцы 1920-пачатку 1930-х гадоў. Міжнародная парашутная камісія ў складзе Міжнароднай авіяцыйнай федэрацыі (ФАІ) з 1950 года. Першы чэмпіянат свету адбыўся ў 1951 годзе ў Югаславіі. Рэкорды свету ФАІ рэгіструе ў 46 відах скачкоў. Найбольш развіты парашутны спорт у Германіі, ЗША, Канадзе, Польшчы, Расіі, Францыі і інш.
На Беларусі парашутны спорт развіваецца з 1930-х гадоў. Федэрацыю парашутнага спорту Беларусі створана ў 1995 годзе. Чэмпіянаты рэспублікі праводзяцца з 1953 года. Сярод беларускіх спартсменаў — чэмпіён свету і абсалюітны чэмпіён Еўропы — У. Гурны, чэмпіёны свету В. Слабадзянюк, М. Дзмітраў.
NGC 882
NGC 882 (іншыя абазначэнні — UGC 1789, MCG 3-6-52, ZWG 462.1, ZWG 461.73, NPM1G +15.0088, PGC 8874) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Авен.
Нікапальскі раён
Нікапальскі раён (Нікопольський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Нікапаль (Нікополь).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 41338 чалавек, плошча — 1943 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 15 сельскіх саветаў.
Грыгарыянскі этрускі музей
Грыгарыянскі Этрускі музей (Museo Gregoriano Etrusco) — адзін з грыгарыянскіх музеяў Ватыкана, размешчаны ў палацы Інакенція VIII і будынку часоў Папы Пія IV.
Этрускі музей быў заснаваны па загаду Папы Рымскага Рыгора XVI і адкрыты ў 1837 годзе. Асновай для яго стварэння паслужылі знаходкі, выяўленыя пры археалагічных раскопках (з 1828 года) антычных паселішчаў у паўднёвай Этрурыі. Вялікая частка экспанатаў знойдзена пры раскопках 1836—1837 гадоў у некропалі пры Сорба (на поўдзень ад Чэрветэры).
Археалагічныя знаходкі з IX—I стагоддзяў да н. э. размешчаны ў 22 залах музея. Тут выстаўлены шматлікія прадметы побыту этрускаў з керамікі, бронзы, золата і серабра. Да экспанатаў музея таксама адносяцца бронзавая статуя Марса (IV стагоддзе да н. э.), мармуровы партрэт (герма) Афіны (фрагмент з Парфенона, V стагоддзе да н. э.). Частку музея займаюць старажытнагрэчаскія сасуды, знойдзеныя ў некропалях этрускаў, а таксама прадметы побыту рымлян (Antiquarium Romanum) з бронзы, сцякла, тэракоты і керамікі.
Этрурыя
Этрурыя  (Etruria, Hetruria) — паўночна-заходняя вобласць старажытнай Італіі, межавала на поўначы з Лігурыяй, Галіяй і зямлёй венетаў, на ўсходзе — з Умбрыяй па рацэ Тыбр, на паўднёвым захадзе — з Лацыумам; заходнюю мяжу яе складала названае па імені жыхароў краіны — тырэнаў — Тырэнскае, ці Тускае, мора.
Ангольская катлавіна
Ангольская катлавіна — падводная катлавіна на ўсходзе паўднёвай часткі Атлантычнага акіяна, паміж мацерыковым схілам Афрыкі, Паўднёва-Атлантычным хрыбтом і яго адгор'ем — Кітовым хрыбтом.
Катлавіна з'яўляецца мезазойскім прагінам акіянічнага ложа. Глыбіні ў ёй змяняюцца ад 4000 да 6000 м ; максімальная глыбіня дасягае 6050 м. Асадкавыя пароды дна — глабігерынавы глей і чырвоная гліна.
Вулька
Назву Ву́лька маюць:
Алірэза Акбары
Алірэза Акбары (21 кастрычніка 1961 — 14 студзеня 2023) — іранскі палітык, намеснік з 2000 па 2008 год пры генерале  падчас прэзідэнцтва рэфарматара Махамада Хатамі.
У 2019 годзе Акбары быў арыштаваны і прысуджаны да пакарання смерцю па абвінавачванні ў шпіянажы на карысць МІ-6 і Вялікабрытаніі.
Біяграфія
У 1988 годзе стаў членам ваеннай арганізацыі, якая забяспечыла спыненне агню паміж Іранам і Іракам падчас ірана-іракскай вайны.
У 2000-я гады лічыўся набліжаным міністра абароны Алі Шамхані, які прызначыў яго сваім намеснікам. Пасля заканчэння сваёй дзейнасці на пасадзе ў 2008 годзе, пераехаў у Вялікабрытанію.
У 2019 годзе падчас паездкі на радзіму быў арыштаваны і абвінавачаны ў шпіянажы на брытанцаў. Сцвярджалася, што Акбары адыграў ролю ў забойстве вядучага іранскага навукоўца-ядзершчыка Махсена Фахрызадэ, забітага ў выніку нападу 2020 года пад Тэгеранам. Палітык не прызнаўся ў непасрэдным удзеле ў змове, але сказаў, што брытанскі агент запытваў інфармацыю пра яго. Урад Вялікабрытаніі заяўляў, што гэтыя сцвярджэнні не адпавядалі рэчаіснасці.
14 студзеня 2023 года Акбары быў павешаны.
Новаваздвыжэнка
Новаваздвыжэнка (Нововоздви́женка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Уільям Парсанс (лорд Рос)
Уільям Парсанс, 3-і граф Рос (William Parsons, 3rd Earl of Rosse; 1800—1867) — брытанска-ірландскі астраном і грамадскі дзеяч, вядомы як стваральнік шэрагу магутных тэлескопаў-рэфлектараў, найбуйнейшы з якіх — 72-цалевы «Левіяфан», пабудаваны ў 1845 годзе, заставаўся найбуйнейшым тэлескопам свету да пачатку XX стагоддзя. З 1807 па 1841 гады насіў тытул «барон Оксментаўн».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Ёрку, у сям'і, будучага ірландскага пэра. Атрымаў адукацыю ў дублінскім Трыніці-каледжы і Оксфардскага ўніверсітэта, які скончыў у 1822 годзе з адзнакай па матэматыцы. Пасля смерці бацькі ў 1841 годзе ён атрымаў у спадчыну тытул графа і маёнтак у графстве Офалі (Ірландыя).
У 1836 годзе ажаніўся з Мэры Філд, у шлюбе ў іх нарадзілася 13 дзяцей, з якіх толькі чацвёра дажылі да паўналецця :
Нароўні з навуковай, Уільям Парсанс займаўся палітычнай дзейнасцю: ён быў членам Палаты абшчын (1821—1834) і Палаты лордаў (1845—1867) Парламента Вялікабрытаніі, пэрам Ірландыі (1845—1867), канцлерам Трыніці-каледжа Дублінскага ўніверсітэта (1862—1867), прэзідэнтам Лонданскага каралеўскага таварыства (1848—1854).
Навуковыя даследаванні
На працягу ўсяго жыцця Уільям Парсанс актыўна займаўся астраноміяй і тэлескопабудаваннем, з 1824 года ён быў членам Каралеўскага астранамічнага таварыства. У 1840-х гадах ён пабудаваў тэлескоп з дыяметрам люстэрка 72 цалі (1.83 метра), які за свой памер атрымаў неафіцыйную назву, пастаўлены ў замку Бір, графства Офалі. Будаўніцтва «Левіяфана» было распачата ў 1845 годзе і працягвалася да 1847 года. «Левіяфан» заставаўся найбуйнейшым тэлескопам у свеце да пачатку 20 стагоддзя. Тэлескоп лорда Роса лічыўся цудам тэхнікі, яго выявы шырока распаўсюджваліся на тэрыторыі Брытанскай імперыі. Выкарыстоўваючы гэты тэлескоп для назіранняў, Уільям Парсанс правёў каталагізацыю вялікай колькасці галактык.
У час назіранняў Парсанс выявіў спіральную прыроду некаторых туманнасцей, вядомых сёння як спіральныя галактыкі. у прыватнасці, ён першым выявіў спіральную структуру галактыкі М51, пазней якая атрымала назва «Вір», яго малюнкі нагадваюць сучасныя фатаграфіі гэтай галактыкі.
Праводзячы назіранні на 36-цалевым тэлескопе, Парсанс даў назву Крабападобнай туманнасці.
Адной з галоўных задач даследаванняў Парсанса было аспрэчанне небулярнай гіпотэзы, паводле якой планеты і зоркі сфарміраваліся з газавых туманнасцей пад дзеяннем сілы гравітацыі. Парсанс лічыў, што туманнасці маюць не газападобную, а зорную прыроду, але ў сілу недастатковай магутнасці тэлескопаў пакуль немагчыма адрозніць, што яны складаюцца з зорак. Рос і яго аднадумцы сцвярджалі, што ім удалося знайсці доказы таго, што туманнасць Арыёна складаецца з асобных зорак, што мела б значныя наступствы для касмалогіі, а таксама філасофіі. Праціўнікам Парсанса ў гэтым пытанні быў Джон Гершэль, які, абапіраючыся на вынікі ўласных назіранняў, сцвярджаў, што туманнасць Арыёна з'яўляецца «сапраўднай» (гэта значыць газападобнай).
Адным з вялікіх прыхільнікаў тэлескопа Парсанса быў ірландскі палітык Томас Лефрой, які сказаў: «Планета Юпітэр, якая праз звычайнае шкло падаецца не больш як добрай зоркі, выглядае ўдвая большай за месяц, бачны няўзброеным вокам. <…> Але геній бачны ва ўсіх дэталях гэтага монстра — як канструкцыі, так і кіраванні ім. Тэлескоп важыць шаснаццаць тон, і ўсё ж лорд Рос кіруе ім у адзіночку, а два чалавекі з лёгкасцю паднімуць тэлескоп на любую вышыню».
Пасля смерці Уільяма Парсанса яго сын, Лоўрэнс Парсанс, апублікаваў вынікі назіранняў бацькі, у тым ліку адкрытыя ім 226 аб'ектаў NGC, у кнізе «Observations of Nebulae and Clusters of Stars Made With the Six-foot and Three-foot Reflectors at Birr Castle From the Year 1848 up to the Year 1878» (Scientific Transactions of the Royal Dublin Society Vol. II, 1878).
У. Парсанс быў абраны замежным членам Пецярбургскай АН (1852).
Тэлескопы лорда Роса
Лорд Рос пабудаваў вялікую колькасць тэлескопаў-рэфлектараў, найбольш вядомыя з іх:
Памяць
У 1935 г. Міжнародны астранамічны саюз прысвоіў імя У. Парсанса кратару на бачнаму баку Месяца.
IC 2967
IC 2967 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Іваніўка (Любашыўскі раён)
Іваніўка (Іва́нівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Баян-Хангорскі аймак
Агульныя звесткі
Аймак Баянхангор займае плошчу ў 115 978 км². Колькасць насельніцтва — 75 690 чалавек (на канец 2010 год). Шчыльнасць насельніцтва — адна з самых нізкіх у Манголіі і складае 0,65 чал./км². Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Баянхангор. Аймак Баянхангор быў утвораны ў 1941 годзе. Уключае ў сябе 20 самонаў.
Геаграфія
Аймак Баянхангор размешчаны ў цэнтральнай і паўднёва-заходняй частках Манголіі. На поўдні праходзіць дзяржаўная мяжа паміж Манголіяй і Кітаем. На захадзе ён мяжуе з Гобі-Алтайскім, на паўночным захадзе ад яго знаходзіцца Дзабханскі, на поўначы — Ара-Хангайскі, на ўсходзе Увэр-Хангайскі, на паўднёвым усходзе — Паўднёва-Габійскі аймакі.
На поўначы аймака ляжаць пакрытыя лесам Хангайскія горы. З поўдня да іх прымыкае раўніна з мноствам салёных азёр (Даліна Азёраў), якая ў сваю чаргу на поўдні мяжуе з Гобі-Алтайскім хрыбтом. Яшчэ паўднёвей, за хрыбтом і аж да мяжы з Кітаем, распасціраецца пустыня Гобі. Найбуйнейшыя з салёных азёр аймака — Бон-Цаган-Нур і Арог-Нур, размешчаныя на вышыні адпаведна 1311 м і 1216 м над узроўнем мора (апошняе часцяком перасыхае). У аймаке маюцца гарачыя гаючыя крыніцы, тэмпература вады ў якіх дасягае 50 °C, якія знаходзяцца ў гарах, на паўночны ўсход ад цэнтра аймака, горада Баянхангор.
Клімат
Клімат рэзка кантынентальны, сярэдняя тэмпература студзеня −20 градусаў, ліпеня +18 градусаў. Штогадовая норма ападкаў 216 мм.
Гаспадарка
У Баянхангор добра развіта жывёлагадоўля, вырошчваюць агародніна і садавіна.
У 2013 годзе міністэрства горнаруднай прамысловасці заявіла, што з такімі запасамі сланцавых радовішчаў, якія ёсць у шэрагу аймакаў, у тым ліку Баянхангор, Манголія можа быць на сотні гадоў забяспечана нафтай і газам. Усяго плануецца здабываць 6700 тон нафты кожныя суткі. На тэрыторыі аймака здабываюць золата, каменны вугаль, торф, вальфрам, крышталь, мармур, берылій і іншыя карысныя выкапні.
Славутасці
На тэрыторыі самона Баян-Ова размешчана палеалітычная пячорная стаянка Цаган-Агуй. Гэты рэгіён быў заселены ў старажытныя часы. Даўжыня пячоры — 41,4 м, плошча 182,4 м кв., аб’ём 826 м куб. Сярод мясцовага насельніцтва распаўсюджаная легенда, што ў 1930-я гады ХХ стагоддзя там хаваўся ад рэпрэсій адзін з мясцовых манахаў. Усяго ў пячоры было знойдзена 9000 знаходак, сярод іх кітайская манета 1078—1089 гадоў, фрагмент бяросты з старамангольскім надпісам, пасавая бронзавая падвеска. Па сведчаннях мангольскіх навукоўцаў на сценах пячоры ёсць наскальныя малюнкі, якія датуюцца ад неаліту да эпохі бронзы, аднак знайсці гэтыя малюнкі не ўдаецца. У самоне Галут мангольскія археолагі знайшлі пахаванне, якое адносіцца да перыяду імперыі Кок-цюрак, якія ў 7-8 стагоддзі аднавілі сваю дзяржаву на тэрыторыі Манголіі. У прыватнасці былі знойдзены каменныя пліты, на адной з якіх высечаныя тры радкі напісаныя старацюркскім алфавітам. Камяні ўстаноўлены па кірунку на ўсход сонца займаюць адлегласць 800 метраў. Устаноўлена, што гэта пахаванне з’яўляецца помнікам знакамітаму арыстакрату кок-цюркскага перыяду.
Джэксан (Тэнесі)
Джэксан (Jackson) — горад у ЗША, у штаце Тэнесі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай сталічнай вобласці, найбуйнейшы горад на тэрыторыі акругі Мадысан. З’яўляецца восьмым па колькасці насельніцтва горадам штата. Клімат — вільготны субтрапічны. Сярэдняя тэмпература студзеня складае −1 °C, ліпеня −33 °C. Першае еўрапейскае паселішча ў гэтай мясцовасці было заснавана ў 1820 годзе. Горад быў названы ў гонар генерала Эндру Джэксана, героя Вайны 1812 года і будучага прэзідэнта. Афіцыйным годам заснавання горада лічыцца 1821 год.
Зурыўка
Зурыўка (Зурі́вка) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Мандурыя
Мандурыя (Manduria) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Таранта.
Насельніцтва складае 31742 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 163 чал./км². Займае плошчу 197 км². Паштовы індэкс — 74024. Тэлефонны код — 099.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Papa Gregorio I.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Катэрыніўка Пэрша
Катэрыніўка Пэрша (Катери́нівка Пе́рша) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Калыніўка (Макарыўскі раён)
Калыніўка (Кали́нівка) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Капіталійскі Брут
Капіталійскі Брут — этруская бронзавая скульптура.
Шэдэўр позняй этрускай партрэтнай скульптуры. Гэты бюст вельмі рэдкі па захаванасці (з інкруставанымі вачамі і непашкоджанай паверхняй валасоў, шчок, ілба) — адзін з найважнейшых твораў таго складанага часу, калі здзяйсняўся пераход ад этрускай культуры да рымскай. У датаванні яго няма аднагалоснасці паміж вучонымі. Час яго ўзнікнення вызначаецца шырокімі рамкамі III—I стагоддзяў да н. э.
Ян Лаштуўка
Ян Лаштуўка (нар., Гавіржаў, Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, брамнік остраўскага «Баніка» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі. Вядомы па выступах за ўкраінскія «Шахцёр» і «Дняпро».
Раннія гады
Выступаў за чэшскія клубы «Карвіна» і «Банік», з апошнім атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Чэхіі 2003/04.
«Шахцёр»
Наступным крокам яго кар’еры стала трапленне ў склад украінскага топ-клуба «Шахцёр». У новай камандзе Ян згуляў некалькі матчаў у Лізе чэмпіёнаў і Кубку УЕФА.
«Фулхэм»
31 жніўня 2006 года на правах арэнды Ян перайшоў у склад англійскага клуба «Фулхэм», незадоўга да закрыцця трансфернага акна. Дэбютаваў у складзе новага клуба 2 снежня 2006 года ў матчы супраць «Блэкберн Роверс», якая скончылася перамогай з лікам 2:0.
«Бохум»
Наступны сезон Ян зноў правёў у арэндзе, на гэты раз у нямецкім «Бохуме», які спрабаваў замяніць пакінуўшага клуб Яраслава Дробнага.
«Вест Хэм Юнайтэд»
3 жніўня 2008 года Лаштуўка перабраўся ў англійскі «Вест Хэм Юнайтэд» на гадавую арэнду. Дэбют чэшскага брамніка адбыўся 23 верасня ў розыгрышу на Кубак Англійскай лігі, дзе «Вест Хэм Юнайтэд» сустракаўся супраць «Уотфарда».
«Дняпро»
4 жніўня 2009 года Лаштуўка падпісаў трохгадовы кантракт з украінскім клубам «Дняпро» з Днепрапятроўска за 3 млн еўра. Пакінуў «Дняпро» па заканчэнні кантракту ў маі 2016 года.
Вяртанне ў Чэхію
У жніўні 2016 года падпісаў кантракт з родным клубам «Карвіна». У ліпені 2017 года перабраўся ў пражскую «Славію», а ў студзені 2018 года вярнуўся ў «Банік».
Міжнародная кар’ера
Лаштуўка быў упершыню прызваны ў каманду зборнай Чэхіі ў маі 2010 года. Дэбютаваў за зборную 3 верасня 2011 года на стадыёне «Хэмпдэн Парк» супраць зборнай Шатландыі ў рамках адборачнага матчу да чэмпіянату Еўропы 2012.
NGC 900
NGC 900 (іншыя абазначэнні — UGC 1843, MCG 4-6-20, ZWG 483.23, NPM1G +26.0061, PGC 9079) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Авен.
Вулька (Брашэвіцкі сельсавет)
Ву́лька (, Вулька) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Брашэвіцкага сельсавета.
Некропаль Мантэроці
Некропаль Мантэроці — антычны этрускі некропаль каля горада Тарквінія ў Італіі. Уключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА нароўні з некропалем у Чэрветэры.
Казачы Яр
Казачы Яр (Коза́чий Яр) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Neomochtherus pallipes
Neomochtherus pallipes — від двухкрылых сямейства.
Конкавіцкі сельсавет
Ко́нкавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Конкавічы.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 746 чалавек, з іх 97,3 % — беларусы.
Казычанка
Казычанка (Козича́нка) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кірыл Міхайлавіч Цапянкоў
Кірыл Цапянкоў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца брэсцкага «Дынама».
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у родным Шклове, пазней займаўся ў магілёўскай СДЮШАР-7, гуляў на юнацкім узроўні за магілёўскі «Дняпро». Летам 2020 года далучыўся да брэсцкага «Руха», дзе гуляў за дубль, а неўзабаве стаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 22 лістапада 2020 года ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме.
У сезоне 2021 рэгулярна трэніраваўся з асноўнай камандай «Руха», але гуляў пераважна за дубль. У асноўнай камандзе за сезон правёў 4 матчы, адзначыўся аднім голам у браму брэсцкага «Дынама». У пачатку 2022 года рыхтаваўся да новага сезона з «Рухам», аднак у лютым каманда знялася з Вышэйшай лігі. Нарэшце, у красавіку 2022 года падпісаў кантракт з брэсцкім «Дынама» да ліпеня з магчымасцю падаўжэння на год. У складзе дынамаўцаў хутка стаў іграком асновы. У снежні 2022 года падоўжыў кантракт да канца сезона 2023.
Міжнародная кар’ера
У верасні 2022 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
Афрыканска-Антарктычны хрыбет
Афрыканска-Антарктычны хрыбет — падводны хрыбет у Індыйскім акіяне, размешчаны паміж 0—35° у.д. Працяг Паўднёва-Атлантычнага хрыбта.
Хрыбет уяўляе сабою меза-кайназойскае скляпеннае ўзняцце акіянічнага ложа. Мае працягласць 3000 км з захаду на ўсход, дзе пераходзіць у вулканічнае плато Кразэ. Максімальная шырыня — 450 км. Глыбіні 3000—4000 м, на асобных вяршынях меншаюць да 315 м на ўсходзе і 413 м на захадзе. Хрыбет складзены пераважна з дыятомавых глеяў.
Камарыўка (Любашыўскі раён)
Камарыўка (Комарі́вка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Камарыўка (Макарыўскі раён)
Камарыўка (Комарі́вка) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 2968
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Снукерны сезон 2015/2016
Снукерны сезон 2015/2016 уяўляў сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 1 чэрвеня 2015 года і 2 мая 2016 года.
Снукерысты, якія патрапілі ў мэйн-тур
Усе снукерысты, пералічыныя ніжэй, атрымалі прафесійныя карткі на два сезоны.
Рэйтынг
Ніжэй прадстаўлены змены ў рэйтынгу снукерыстаў, якія ўваходзілі ў топ-16, па меншай меры, па выніках аднаго з пералікаў на працягу сезона. Тлустым шрыфтам вылучана найвышэйшая пазіцыя, якую займаў снукерыст у сезоне.
NGC 901
NGC 901 (іншае абазначэнне — PGC 212967) — галактыка ў сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Крычунавэ
Крычунавэ (Кричу́нове) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Паўднёва-Атлантычны хрыбет
Паўднёва-Атлантычны хрыбет — састаўная частка падводнага Сярэдзінна-Атлантычнага хрыбта Атлантычнага акіяна, размешчаная на поўдзень ад разлома Чэйн (каля экватара).
Хрыбет цягнецца ў мерыдыянальным кірунку на 10,5 тыс. км, у раёне вострава Бувэ адхіляецца ў шыротным кірунку, пераходзячы ў Афрыканска-Антарктычны хрыбет. Моцна рассечаны. Глыбіня над хрыбтом вагаецца ад 1800 да 3400 м (у паўднёвай частцы). На схілах хрыбта размешчаны шэраг падводных вулканаў. Некаторыя вяршыні ўтвараюць вулканічныя астравы (востраў Узнясення, востраў Святой Алены, Трыстан-да-Кунья, Бувэ).
Васіль Андрыянавіч Літвінчук
Васі́ль Андрыя́навіч Літвінчу́к (, в. Галік, — ) — беларускі, рэдактар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў в. Галік Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Бацька — арганізатар партызанскай групы — загінуў у сутычцы з фашыстамі ў 1944 годзе, маці памерла ў партызанскім атрадзе імя Шыша ў 1943.
З верасня 1949 па 1950 гады — літсупрацоўнік радыёвяшчання ў Драгічыне. Далей — сакратар Антопальскай райгазеты, рэдактар газеты пры палітаддзеле Антопальскай МТС, з 1954 па 1959 гады — намеснік рэдактара Драгічынскай райгазеты, з 1960 — яе рэдактар.
У 1960 годзе закончыў факультэт журналістыкі Белдзяржуніверсітэта імя У. І. Леніна. У 1962 годзе ўзначаліў лунінецкую міжраённую газету. З 1970 — другі сакратар Лунінецкага РК КПБ, а з 1974 — старшыня Лунінецкага райвыканкама. З 1983 па 1991 гады — начальнік упраўлення Брэсцкага аблвыканкама па справах выдавецтваў, паліграфіі і кніжнага гандлю. З гэтай пасады пайшоў на заслужаны адпачынак.
Творчасць
Аўтар кніг:
Прызнанне
Узнагароджаны шматлікімі ордэнамі і медалямі СССР, Ганаровымі граматамі Савета Міністраў БССР.
Узнагароджаны медалём «За баявыя заслугі».
Ракітаўка
Ракі́таўка, Кветанка — рака ў Беларусі, у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці і Крупскім раёне Мінскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Марціна-Франка
Марціна-Франка (Martina Franca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Таранта.
Насельніцтва складае 49521 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 168 чал./км². Займае плошчу 295 км². Паштовы індэкс — 74015. Тэлефонны код — 080.
Ракітаўка
Даўжыня ракі 21 км. Вадазбор сярэднеўзгорысты, плошча 119 км². Пачынаецца за 2,3 км ад вёскі Гара (Чашніцкі раён) і ўпадае ў возера Сялява каля аграгарадка Калодніца (Крупскі раён). Рэчышча на працягу 13 км ад вытоку каналізаванае. Прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.
Марціна-Франка
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino, Santa Comasia.
Эміль Хегле Свендсен
Эмі́ль Хе́гле Све́ндсен (Emil Hegle Svendsen; нар., ) — выбітны нарвежскі біятланіст, адзінацаціразовы чэмпіён свету, трохразовы алімпійскі чэмпіён Гульняў у Ванкуверы-2010, Сочы-2014 і ўладальнік Кубка свету. Чацвёрты ў гісторыі біятланіст, якому ўдалося выйграць 10 і больш залатых медалёў на чэмпіянатах свету па біятлоне сярод мужчын (пасля Аляксандра Ціханава, Франка Лука і Уле-Эйнара Б’ёрндалена). Другі біятланіст пасля Уле-Эйнара Б’ёрндалена, якому ўдалося выйграць залатыя медалі ва ўсіх дысцыплінах чэмпіянату свету.
Марціна-Франка
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Эміль Хегле Свендсен
Біяграфія
Эміль Хегле Свендсен з дзяцінства захапляўся лыжнымі гонкамі, але пасля перайшоў у біятлон. У 2002 годзе адбылося яго першае буйное міжнароднае спаборніцтва — Чэмпіянат свету сярод юніёраў у Рыднаўне. Ужо ў наступным годзе Свендсен выйграе два медаля чэмпіянату свету сярод юніёраў 2003 у польскім Кастэліска, а ў 2004 і 2005 гадах становіцца чатырохразовым чэмпіёнам свету сярод юніёраў. Таксама ў сваім актыве Свендсен мае бронзу юніёрскага чэмпіянату свету 2005 года па лыжных гонках. У 2005 годзе Свендсен дэбютуе ў Кубку Еўропы, дзе ў першай жа гонцы займае прызавое трэцяе месца, што дазволіла яму выступаць за асноўны склад зборнай Нарвегіі.
Пастаянна трапляючы ў дзесятку мацнейшых на спаборніцтвах этапаў Кубка свету, Свендсен атрымлівае права выступіць у мас-старце на Зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года, дзе ён заняў шостае месца. У агульным заліку Кубка свету сезона 2006/2007 года Эміль Хегле Свендсен заняў семнаццатае месца.
Свендсен адрозніваецца не толькі высокімі хуткаснымі якасцямі, але і даволі дакладнай стральбой.
10 красавіка 2018 года Свендсен заявіў аб завяршэнні сваёй спартыўнай кар’еры.
Раман Іванавіч Мельнік
Раман Іванавіч Мельнік (, Моршын, Стрыйскі раён, Львоўская вобласць, УССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Палкоўнік міліцыі. Кіраўнік адміністрацыі Ленінскага раёна Мінска (з 2021).
Біяграфія
Нарадзіўся 29 мая 1964 года ў п. Моршын Стрыйскага раёна Львоўскай вобласці.
Скончыў Новараздольскі політэхнічны тэхнікум, Львоўскую спецыяльную сярэднюю школу міліцыі і начсаставу МУС СССР, а таксама Акадэмію міліцыі МУС Беларусі.
У органах унутраных спраў з 1985 года. Служыў на розных пасадах у Стрыйскім ГАУС Львоўскай вобласці і Заводскім РУУС Мінска. У 1985 годзе пазваёміўся ў Моршыне з будучай жонкай, Таццянай, праз два гады яны ажаніліся.
Займаў пасаду намесніка начальніка міліцыі грамадскай бяспекі і спецыяльнай міліцыі ГУУС Мінгарвыканкама, кіраваў Фрунзенскім РУУС Мінска, знаходзіўся на пасадах намесніка і першага намесніка начальніка МДУ ДА МУС, намесніка начальніка МГБ ГУУС, першага намесніка начальніка ГУАПП МГБ МУС — начальніка ўпраўлення прафілактыкі.
З 2012 года да 28 мая 2021 года працаваў начальнікам галоўнага ўпраўлення аховы правапарадку і прафілактыкі міліцыі грамадскай бяспекі МУС Беларусі, пасля чаго сышоў у адстаўку са службы ў праваахоўных органах.
18 чэрвеня 2021 года прызначаны кіраўніком адміністрацыі Ленінскага раёна Мінска
Крупнік
Кру́пнік — старадаўні алкагольны напой, накшталт лікёру, са спірту (ці акавіты), мёду і спецый (цынамон, ваніль, гваздзікі, імбір і мускатны арэх). Вядомы ў Польшчы і ВКЛ з XVIII ст., быў у пэўным сэнсе канкурэнтам нямецкага пуншу. Традыцыйна крупнік падавалі гарачым у малых фарфоравых філіжанках, але ў менш фармальных умовах пілі і са шкляніц, або нават з драўляных ці цыновых лыжак. Існаваў рытуал “палення” крупніку — усе інгрэдыенты складваліся ў вялікую гліняную місу і падпальваліся; паступова палаючая сумесь набірала цёмнаянтарны колер і спецыфічны карэнны водар; па знаку гаспадыні ўсе сабраныя адначасова дзьмулі на полымя, каб яго згасіць. Майстэрства прыгатавання крупніку лічылася ў XIX ст. неабходнай вартасцю гаспадыні шляхецкага дому, да некаторых майстрыняў госці з'язджаліся адмыслова дзеля гэтай нагоды з акругі радыюсам 80 км. Асабліва славіліся крупнікі з Коўна. У ВКЛ таксама былі папулярнымі фруктовыя крупнікі, у якія дадаваліся малінавы або вішнёвы сокі, журавіны і г.д. У наш час крупнік вырабляецца прамыслова ў Польшчы і Літве.
Рэцэпт
1 л спірту, 1 кг мёду, 1 л вады. Дадаткі: 1 галінка цынамону, 1 мускатны арэх, 6 гваздзікоў, 2 карані імбіру, 1 галінка ванілі, кавалак апельсінавай скуркі. (Можна таксама ўжываць сушаныя кветкі ружы, руты, ягады ядлоўцу і г.д.)
Дадаткі зварыць з паловай вады (без апельсінавай скуркі, якую ўкінуць за хвіліну да канца варкі) ў высокім рондлі са шчыльным вечкам (найлепей у скараварцы), каля 10 хвілін. Мёд зварыць з рэштай вады і дадаць адвар са спецый. Змяшаць са спіртам, трымаючы далёка ад агню. Далей не варыць, толькі даліць гарачай вады да агульнага аб'ёму 1 л. Пакінуць на некалькі дзён адстаяцца. Чым болей вытрымліваецца крупнік (рэкамендуецца 3 – 6 месяцаў), тым больш празрыстым і прыемным на смак ён робіцца. Падаваць гарачым або халодным.
Некропаль
Некропаль (даслоўна «горад мёртвых», νεκρος — мёртвы, πολις — горад) — вялікія могілкі (падземныя галерэі, склепы, камеры), размешчанае на ўскраіне старажытных гарадоў (у Егіпта, Малой Азіі, Этрурыі), з грабніцамі і каменнымі надмагіллямі.
Капцэвіцкі сельсавет
Капцэ́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — пасёлак Капцэвічы.
Некропаль
Некропалем таксама звычайна звалі магільнік ці месца вялікай колькасці пахаванняў.
Капцэвіцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Петрыкаўскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска (з 15 ліпеня 1935 г. па 24 жніўня 1951 г. рабочы пасёлак) Капцэвічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Петрыкаўскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Петрыкаўскім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 26 сакавіка 1987 года ў склад Петрыкаўскага сельсавета перададзены вёскі Аголічы, Аголіцкая Рудня, Беразнякі, Свабода, пасёлак Белалескае.
Некропаль
У прыватнасці, так завуць комплекс пахаванняў старажытнага свету, напрыклад, Дыпілонскі некропаль у старажытных Афінах, у Старажытным Егіпце — некропаль горада Фівы з грабніцамі фараонаў і знаці, і шматлікіх інш.
Рымляне часцей размяшчалі некропалі ўздоўж дарог для напамінку тым, хто жыве пра подзвігі продкаў (найбольш вядомы — Рымскія катакомбы ўздоўж Апіевай дарогі).
Капцэвіцкі сельсавет
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 1552 чалавекі, з іх 93,2 % — беларусы.
Мала Васыліўка
Мала Васыліўка (Мала́ Васи́лівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
ArXiv.org
arXiv.org — найбуйнейшы бясплатны архіў электронных публікацый навуковых артыкулаў і іх прэпрынтаў па фізіцы, матэматыцы, астраноміі, інфарматыцы і біялогіі.
Кулебяка
Кулебяка, кулебяк — пірог з начынкай, традыцыйная руская страва, якая атрымала шырокае распаўсюджанне ў свеце.
ArXiv.org
Апісанне
Большасць публікацый архіва даступна ў зыходным выглядзе ў фармаце TeX (і яго варыянтах), але можна таксама запампаваць дакументы, якія генеруюцца аўтаматычна ў фарматах PostScript і PDF. Частка артыкулаў выкладваецца аўтарамі ў фарматах, адрозных ад (а менавіта, PDF, PostScript і HTML).
Існуе магчымасць аформіць e-mail-падпіску на спіс новых артыкулаў з іх анатацыямі. Можна падпісацца або на ўсе артыкулы, або на артыкулы толькі па цікавай тэматыцы, напрыклад: вылічальный геаметрыі, дыскрэтнай матэматыцы і інш.
Кулебяка
Гісторыя
Пачатковыя старарускія кулебякі гатаваліся з XVII ст., выключна з дражджавога цеста, з некалькімі праслойкамі фаршу — з капусты, грэчневай кашы, крутых яек, сушанай і варанай рыбы, грыбоў, цыбулі і інш. Мяркуюць, што назва паходзіць ад нямецкага Kohlgebäck — «запечаная (ў цесце) капуста». У XIX ст. французскія кулінары, якія працавалі ў Расіі, надалі кулебякам міжнародную вядомасць і адаптавалі іх рэцэптуру пад патрабаванні «высокай кулінарыі»: іх пачалі гатаваць з больш далікатнага «французскага» цеста, у якасці начынкі ўжываць дзічыну, шампіньёны, рыс, ласося і г.д. Мода на кулебякі пад французскім уплывам трапіла і на двары шляхты Польшчы, Беларусі, Літвы, дзе кухмістры мясцовых магнатаў стваралі свае арыгінальныя рэцэпты кулебякаў («а-ля Сапега», «а-ля Радзівіл» і г.д.)
ArXiv.org
Апісанне
Пры даданні ў архіў публікацыя аўтаматычна дадаецца ў базу цытавання Citebase. Гэта дазваляе ацаніць індэкс цытавання, гэта значыць фармальную прыкмету значнасці артыкула.
Кулебяка
Прыгатаванне
Традыцыйны кулебяк робіцца з дражджавога цеста, раскатанага ў прамавугольнік таўшчынёй 1 см; у цэнтр выкладаецца фарш, часта з некалькіх розных пластоў, загортваецца, старанна зляпляецца. Згорнуты кулебяк выкладаецца швом уніз на нашмараваную тлушчам бляху, пакідаецца на пэўны час, каб цеста «падышло». Перад запяканнем у духоўцы нашмароўваецца яйкам і наколваецца ў некалькіх месцах відэльцам. Кулебяк звычайна падаюць парэзанымі на кавалкі, палітыя таплёным маслам — як самастойную страву і як дадатак да булёнаў, супоў.
ArXiv.org
Апісанне
Артыкулы архіва могуць быць зменены іх аўтарамі; пры гэтым, як правіла, застаюцца даступнымі і раннія варыянты.
Гісторыя
Архіў быў створаны Полам Джынспаргам у 1991 годзе ў Лос-Аламаскай нацыянальнай лабараторыі і першапачаткова прызначаўся для фізічных артыкулаў, але паступова ўзніклі раздзелы, прысвечаныя іншым навукам.
Старое даменнае імя архіва — xxx.lanl.gov было зменена таму, што некаторыя праграмы-фільтры блакіравалі доступ да сайта, успрымаючы xxx як указанне на парнаграфічны змест. Тым не менш старое даменнае імя працягвае падтрымлівацца нароўні з асноўным — arxiv.org. Існуе некалькі дзясяткаў люстэркаў архіва (у тым ліку было люстэрка і ў Расіі, але ў красавіку 2012 года яно было закрыта).
У наш час архіў спансуецца і абслугоўваецца Карнельскім універсітэтам ЗША, часткай чыёй бібліятэкі і лічыцца.
Статыстыка
Да канца лістапада 2011 года ў архіве змяшчалася больш за716,688 публікацый за ўвесь перыяд існавання, а сярэднямесячнае папаўненне публікацыямі ў 2011 годзе па кірунках склала: Такім чынам, кожны месяц дадавалася ў сярэднім 8000—9000 артыкулаў, з якіх асноўная маса даводзіцца на фізіку і матэматыку.
Брашэвічы
Брашэ́вічы (, Брашевичи) — аграгарадок у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Брашэвіцкага сельсавета.
NGC 903
NGC 903 (іншыя абазначэнні — NPM1G +27.0093, PGC 9097) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 2969
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Палац Нарышкіных-Шувалавых
Палац Нарышкіных-Шувалавых — помнік архітэктуры XIX стагоддзя ў Санкт-Пецярбургу. Знаходзіцца на рагу Набярэжнай ракі Фантанкі, дом 21 і Італьянскай вуліцы, дом 39. Будынак тыповы для эпохі архітэктурнай эклектыкі (спалучэнне элементаў позняга класіцызму і неарэнесанса).
Гісторыя
Палац у яго цяперашнім выглядзе быў пабудаваны ў некалькі этапаў. Левая частка будынка ўзведзена ў 1780-х гг. Варанцовымі па праекце невядомага архітэктара. Флігель справа ад старога дома прыбудаваны ў 1821—1822 гг. новым уладальнікам участка, Д. Л. Нарышкіным (магчыма, па праекце К. І. Росі).
Э. Д. Нарышкін прадаў нерухомасць свайму кузену Л. А. Нарышкіну, пры якім ажыццёўлена рэканструкцыя шэрагу ўнутраных памяшканняў (архітэктар Бернар дэ Сімон), абедзве часткі будынка аб’яднаны адзіным фасадам (архітэктар М. Я. Яфімаў) — у 1844—1849 гг.
З 1846 года палацам валодалі Соф’я Львоўна Нарышкіна і яе муж Пётр Паўлавіч Шувалаў, потым іх сын і нявестка. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі да 1925 года яго займаў музей дваранскага побыту. У савецкі час палац неаднаразова змяняў сваё прызначэнне. У 1918 г. ён быў нацыяналізаваны. У 1919—1923 (1925) гг. тут быў Музей побыту. Затым калекцыі Шувалава былі перададзеныя розным музеям.
У яго сценах размяшчаліся Дом друку, Дом тэхнікі, а пасля 1965 года — Дом дружбы і міру з народамі замежных краін. У 2001 годзе перад будынкам палаца на спуску набярэжнай Фантанкі ўсталяваны памятны знак «Блакадная палонка».
Саркафаг мужа і жонкі
Саркафаг мужа і жонкі (Sarcofago degli Sposi) — знакаміты этрускі саркафаг з некропаляў у Чэрветэры, які ўваходзіць у склад экспазіцыі Нацыянальнага музея этрускага мастацтва на віле Юлія III у Рыме. Вышыня — 114 см, даўжыня — 190 см. У старажытнасці быў распісаны. Датуецца другой паловай VI ст. да н.э.
Тэракотавы саркафаг складаны па пластычным дэкоры. Муж і жонка паказаны напаўляжачымі, локцямі яны абапіраюцца на падушку. Мужчына ласкава паклаў руку на плячо жанчыны, якая прытулілася да яго грудзей. Абагульнена трактаваны буйныя рысы твару, міндалепадобныя вочы, прыўзнятыя ва ўсмешцы вусны. Нягледзячы на лаканізм, стрыманасць пластыкі, анатамічныя скажэнні, скульптару ўдалося перадаць настрой спакою, пачуццё унутранай згоды паміж гэтымі людзьмі.
Помнік належыць да групы саркафагаў, якія паўтараюць форму чалавечага цела. Яго ўнікальнасць у тым, што ён адлюстроўвае дзве фігуры, мужчынскую і жаночую, якія балююць у замагільным свеце. Гэты сюжэт прадстаўлены таксама ў старажытнагрэчаскага вазапісу. На элінскі ўплыў паказваюць такія дэталі, як форма ложа, заплеценыя косы, міндалепадобная форма вачэй і усмешкі на тварах.
Клапоцячыся пераважна пра аздабленне твараў і перадачу жэстаў, ніжнюю палову целаў мастак адлюстраваў схематычна. У Чэрветэры быў знойдзены яшчэ адзін саркафаг падобнай працы, меркавана рукі таго ж майстры.
The Astrophysical Journal
The Astrophysical Journal (, скар. ApJ, Astrophys. J.) — навуковы часопіс, які выдаецца ў ЗША і ў якім публікуюцца артыкулы па астрафізіцы і астраноміі. Заснаваны ў 1895 годзе астраномамі Джорджам Хейлам і Джэймсам Кілерам. Імпакт-фактар часопіса ў 2011 годзе — 6,024.
З 1953 года часопіс публікуецца разам з The Astrophysical Journal Supplement Series (, ApJS), якія змяшчаюць дадаткі да часопіса. Абодва выданні публікаваліся выдавецтвам Чыкагскага ўніверсітэта для амерыканскага астранамічнага таварыства. Са студзеня 2009 года публікацыяй часопіса займаецца выдавецтва.
The Astrophysical Journal Letters (, ApJL) — яшчэ адзін дадатак, якое дазваляе хутка публікаваць кароткія нататкі да значных апублікаваных артыкулаў.
Мыхайліўка (Любашыўскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дмытрыўскэ (Любашыўскі раён)
Дмытрыўскэ (Дми́трівське) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Шыцікі
Шыцікі — таксама Ручайнікі, тапонім.
Заплазы (вёска)
Заплазы (Заплази) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вацлаў Піларж
Ва́цлаў Пі́ларж (Václav Pilař; нар., Хлумец-над-Цыдлінау, Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, паўабаронца клуба «Градзец-Кралавэ» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі.
«Вікторыя» Пльзень
У сезоне 2011/12 ён перайшоў на правах арэнды ў клуб «Вікторыя» Пльзень.
«Вольфсбург»
Пасля адмовы падпісваць кантракт з «Вікторыяй», у лістападзе 2011 года Піларж падпісаў кантракт з «Вольфсбургам». У студзені 2012 года было абвешчана, што Вацлаў далучыцца да «Вольфсбурга» летам, але застанецца ў Чэхіі напярэдадні чэмпіянату Еўропы 2012.
У «Вольфсбургу» не замацаваўся, не правёўшы за клуб ніводнага матча. Сезон 2013/14 правёў у арэндзе ў «Фрайбургу», а ў чэрвені 2014 года на правах арэнды вярнуўся ў «Вікторыю». У снежні 2014 года падпісаў з чэшскім клубам кантракт на 2,5 гады.
Вяртанне ў Чэхію
Пасля сезона 2014/15 выпаў з асноўнага складу «Вікторыі» з-за траўм. У першай палове 2018 года гуляў у арэндзе ў ліберацкім «Словане», а ў ліпені 2018 года перайшоў у «Сігму» з Оламаўца.
У жніўні 2020 года далучыўся да клуба «Ябланец», а ў маі 2022 года было абвешчана аб вяртанні паўабаронцы ў «Вікторыю». У чэрвені 2023 года перайшоў у «Градзец-Кралавэ».
Міжнародная кар’ера
Вацлаў выступаў за юнацкую і моладзевую каманду Чэхіі. 4 чэрвеня 2011 года ён дэбютаваў за нацыянальную зборную Чэхіі ў матчы супраць зборнай Перу. Свой першы гол за зборную забіў у першым матчы чэмпіянату Еўропы 2012 супраць зборнай Расіі.
IC 2970
IC 2970 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маруджа
Маруджа (Maruggio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Таранта.
Насельніцтва складае 5510 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 112 чал./км². Займае плошчу 48 км². Паштовы індэкс — 74020. Тэлефонны код — 099.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы san Giovanni Battista e san Cristoforo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 904
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Светлагорскае благачынне
Светлагорская благачынная акруга, Светлагорскае благачынне — акруга ў Гомельскай і Жлобінскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці.
Прыход храма ў імя Святых Першавярхоўных апосталаў Пятра і Паўла
Адрас: вул. Авіяцыйная, 65. Прастольнае свята: дзень памяці св. апосталаў Пятра і Паўла (12 ліпеня). Храм адчынены штодня з 9 да 17 гадзін, акрамя панядзелка. Службы праводзяцца: аўторак, пятніца, субота — вячэрняе богаслужэнне з 17.00 гадзін; серада, субота — Бажэственная літургія з 8.00; нядзеля і святочныя дні — Бажэственная літургія з 9.00.