cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Захар Уладзіміравіч Волкаў
Клубная кар’ера
У жніўні 2020 года быў дыскваліфікаваны АБФФ на 2 гады па справе аб дагаварных матчах. У кастрычніку 2020 года рашэнне АБФФ было распаўсюджана ФІФА на ўсе спаборніцтвы пад яе эгідай. Тым не менш, абаронца застаўся ў складзе БАТЭ. У верасні 2021 года на паседжанні КДК АБФФ да астатняга тэрміну дыскваліфікацыі было прынята рашэнне аб адтэрміноўцы на два гады, такім чынам абаронца зноў атрымаў магчымасць выступаць ва ўнутраных спаборніцтвах.
У студзені 2022 года на правах арэнды далучыўся да расійскага клуба «Хімкі», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У жніўні 2022 года арэнда была падоўжана на сезон 2022/23 з правам выкупу. У лютым 2023 года арэнды была спынена, і абаронца вярнуўся ў БАТЭ. Правёў першую палову сезона 2023 у якасці асноўнага іграка барысаўчан.
У ліпені 2023 года перайшоў у «Хімкі» на рэгулярнай аснове.
Міжнародная кар’ера
11 лістапада 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы са зборнай Украіны. У ліпені 2017 года выступаў за другую зборную Беларусі на Кубку Караля ў Тайландзе.
З 2018 года пачаў прыцягвацца да збораў нацыянальнай зборнай Беларусі. 9 верасня 2019 года дэбютаваў у зборнай, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Уэльса (0:1).
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Руслан Ісаакавіч Хадаркевіч
Руслан Хадаркевіч (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца барысаўскага БАТЭ і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
З 2010 года пачаў выступаць за клуб «Бяроза-2010» у Другой лізе і ў наступным сезоне дапамог камандзе атрымаць пуцёўку ў Першую лігу. У пачатку 2014 года стаў іграком мазырскай «Славіі», але не здолеў замацавацца ў складзе і ўлетку пакінуў каманду. Неўзабаве далучыўся да «Іслачы», аднак так і не згуляў за гэты клуб.
У сакавіку 2015 года падпісаў кантракт з клубам «Смалявічы-СТІ», у якім здолеў замацавацца ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы. У студзені 2017 года прыбыў на прагляд у «Славію» і ў выніку праз тры гады зноў стаў іграком мазырскага клуба. Пачынаў сезон 2017 у аснове мазыран на пазіцыі правага абаронцы, аднак з ліпеня па кастрычнік не гуляў з-за траўмы, толькі ў канцы сезона вярнуўся на поле. У сезоне 2018, трывала гуляючы ў аснове, дапамог «Славіі» перамагчы ў Першай лізе.
У першай палове 2019 года заставаўся асноўным абаронцам мазыран у Вышэйшай лізе. У ліпені 2019 года пакінуў «Славію» і стаў іграком салігорскага «Шахцёра». У 2019 годзе з’яўляўся на полі нерэгулярна, а ў сезоне 2020 замацаваўся ў стартавым складзе салігорцаў і дапамог выйграць чэмпіёнства. У лютым 2021 года падоўжыў кантракт з «Шахцёрам». У 2021—2022 гадах выкарыстоўваўся для ратацыі, часцей заставаўся на лаўцы запасных.
У снежні 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў салігорскі клуб і неўзабаве далучыўся да мінскага «Дынама». У складзе мінскай каманды заставаўся на лаўцы запасных. У ліпені 2023 года па пагадненні бакоў пакінуў сталічны клуб, так і не правёўшы ніводнага матча, і хутка падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ.
Міжнародная кар’ера
У лістападзе 2020 года быў упершыню выкліканы ў нацыянальную зборную Беларусі. Дэбютаваў у зборнай 2 чэрвеня 2021 года ў таварыскім матчы супраць Азербайджана (1:2), адгуляўшы на полі ўсе 90 хвілін.
Глеб Вячаслававіч Шаўчэнка
Глеб Шаўчэнка (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца расійскага клуба «Тарпеда» з Масквы і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец мазырскай СДЮШАР-1, з 2015 года пачаў выступаць за дубль мясцовай «Славіі», а ў сезоне 2016 стаў таксама часам прыцягвацца да асноўнага складу. 3 ліпеня 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць мінскага «Дынама» (0:1).
У сакавіку 2017 года падоўжыў кантракт з мазырскім клубам. Сезон 2017 пачынаў, звычайна выходзячы на замену, а ўлетку замацаваўся ў стартавым складзе «Славіі». Пачатак сезона 2018 прапусціў з-за траўмы, у чэрвені вярнуўся на поле і неўзабаве стаў гуляць у стартавым складзе, дамапог мазыранам атрымаць перамогу ў Першай лізе. У 2019—2020 гадах быў асноўным іграком мазыран у Вышэйшай лізе, стаў часцей выступаць на пазіцыі абаронцы.
У студзені 2021 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», дзе таксама замацаваўся ў стартавым складзе.
У ліпені 2023 года стаў іграком маскоўскага «Тарпеда», падпісаўшы трохгадовы кантракт.
Міжнародная кар’ера
Увосень 2017 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
10 лістапада 2017 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў на поле ў стартавым складзе ў таварыскім матчы са зборнай Літвы на пазіцыі апорнага паўабаронцы і быў заменены ў другім тайме. У далейшым стаў асноўным іграком моладзевай зборнай.
2 чэрвеня 2021 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць Азербайджана (1:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме.
Гарады за жыццё
Гісторыя
У свеце акцыя «Гарады за жыццё» адбываецца штогод з 2002 года 30 лістапада, бо ў гэты дзень ў 1786 годзе ў княсте Таскана ўпершыню ў гісторыі Еўропы было адмененае смяротнае пакаранне.
30 лістапада ў розных краінах свету асвятляюць пражэктарамі славутыя помнікі архітэктуры, каб нагадаць пра неабходнасць адмены смяротнага пакарання.
«Гарады за жыццё» у Беларусі
З 2010 году ў Мінску 30 лістапада актывісты Кампаніі «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання» запальваюць знічы там, дзе славуты Касцёл святых Сымона і Алены.
30 лістапада 2013 года каардынатар Кампаніі праваабаронцы супраць смяротнага пакарання Андрэй Палуда разам з праваабаронцай Тамарай Чыкуновай наведалі Рым, дзе каля Калізея прайшла акцыя «Гарады за жыццё, гарады супраць пакарання смерцю». Каля асветленага Калізея, дзе сабралася некалькі соцен рымлян, з інфармацыяй аб наяўнасці смяротнага пакарання ў Беларусі выступіў Андрэй Палуда.
Інтэрсекс
Інтэрсекс – абагульняючае паняцце, якое аб’ядноўвае шырокі спектр анатамічных варыяцый, сустраканых у прыродзе.
Паводле даных даследаванняў, частата нараджэння людзей з інтэрсекснасцю складае каля 1,7% ад усіх народжаных.
Інтэрсекснасць дае знаць пра сябе ў розных канфігурацыях чалавечай цялеснасці. Напрыклад, чалавек можа нарадзіцца са знешнімі прыкметамі жаночага полу, але пры гэтым мець унутраную анатомію, у большай меры адпаведнай мужчынскаму. Ці геніталіі чалавека ўяўляюць сабой “нешта сярэдняе” ад абодвух палоў, напрыклад, “дзяўчынка” можа нарадзіцца з значна большым клітарам ці без адтуліны ў похве, а “хлопчык” можа нарадзіцца з вельмі маленькім пенісам ці з машонкай, якая раздзелена так, што больш падобная на палавыя губы. Таксама можа сустракацца варыянт генетычнай структуры, калі некаторыя клеткі чалавека маюць ХХ-храмасомы, а некаторыя – ХY, ці XYY і XXY.
Інтэрсекснаць больш карэктнае паняцце за "ітэрсексуальнасць", якая мае ў сваім складзе паняцце “сексуальнасць”, што ёсць адсылкай да сексуальнай арыентацыі. Але інтэрсекс — не пра арыентацыю, не пра гендэрную ідэнтычнасць, а пра біялагічныя варыяцыі. Інтэрсекс можа быць як гетэрасексуальным, так і гомасексуальным, і асексуальным.
Інтэрсексы з'яўляюцца аб'ектамі дыскрымінацыі грамадствам, і, у першую чаргу, прымусовага хірургічнага і медыцынскага ўмяшання, каб упісаць іх целы ў агульнапрынятыя бінарныя катэгорыі.
Прымусовае лячэнне інтэрсекс-людзей сёння прызнаецца парушэннем правоў чалавека. З адпаведнымі заявамі выступаюць міжнародныя і нацыянальныя арганізацыі па правах чалавека і этыцы. У 2015 годзе Мальта стала пешай дзяржавай, якая забараніла медычнае ўмяшанне па змене палавой анатоміі без згоды пацыента, у тым ліку ў адносінах да інтэрсекс-людзей.
Уладзіслаў Ігаравіч Барысенка
Уладзіслаў Барысенка (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца калінкавіцкай «Вертыкалі».
Клубная кар’ера
Нарадзіўся ў Калінкавічах, але ў малым узросце пераехаў у Мінск, дзе пачаў займацца футболам у школе «Змена», але пазней перабраўся ў «Дынама». У складзе дынамаўцаў дайшоў да дубля, аднак за асноўную каманду не згуляў.
У ліпені 2017 года быў аддадзены ў арэнду наваполацкаму «Нафтану». Замацавацца ў асноўным складзе навапалачан не здолеў, выступаў у асноўным за дубль.
У пачатку 2018 года праходзіў прагляд у «Смалявічах» і «Мінску», але беспаспяхова, і ў сакавіку далучыўся да «Ліды». У складзе лідчан стаў выхадзіць на замену, а з чэрвеня не з’яўляўся на полі з-за траўмы. У жніўні 2018 года пакінуў лідскі клуб, і ў верасні 2018 года далучыўся да «Чысці».
У пачатку 2019 года праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне», аднак у выніку пачаў сезон у складзе клуба «Слонім-2017». У ліпені 2019 года пакінуў слонімскую каманду.
У красавіку 2020 года далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта», дзе гуляў да канца сезона 2020. З лета 2021 года стаў выступаць у Другой лізе за калінкавіцкую «Вертыкаль».
Міжнародная кар’ера
26 сакавіка 2017 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы ў стартавым складзе таварыскага матча супраць Латвіі (3:4).
Разважанка
Разважа́нка, Разважча́нка, Развазча́нка — рака ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Нёман. Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 35 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,2‰. Пачынаецца на схілах Навагрудскага ўзвышша за 1,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Аляксандравічы, ад вёскі Русакі да вёскі Ганчары цячэ сярод лесу, упадае ў Нёман за 0,6 км на поўнач ад вёскі Ганчары. У сутоках з ручаём Барадзінка створана сажалка.
Хімічная атака на Хан-Шэйхун
Інцыдэнт з хімічнай зброяй у Хан-Шэйхуне адбыўся 4 красавіка 2017 года. Насельніцтва сірыйскага горада Хан-Шэйхун (правінцыя Ідліб) было паранена баявымі атрутнымі рэчывамі. У выніку загінула не менш за 89 чалавек, пацярпела больш за 550 чалавек. Гэта стала сто семдзесят пятай вядомай атакай з ужываннем хімічнай зброі за час грамадзянскай вайны ў Сірыі. . Падзеі ў Хан-Шэйхуне паслужылі падставай для ракетнага ўдару ВМС ЗША па авіябазе Эш-Шайрат, нанесенай 7 красавіка.
Хіматака 4 красавіка стала самым смяротным выкарыстаннем хімічнай зброі ў сірыйскай грамадзянскай вайне пасля хімічнага нападу на Гуту ў 2013 годзе, выклікаўшы вялікі рэзананс у міжнароднай супольнасці. ААН двойчы паспрабавала прыняць рэзалюцыю, якая асуджае сірыйскі ўрад, аднак дакумент быў ветаваны Расіяй.
Абставіны атакі
Падчас нападу горад знаходзіўся пад кантролем ісламісцкай групоўкі Хаят Тахрыр аш-Шам, раней вядомай як Фронт аль-Нусра. Па паведамленні Мунзэра Халіла (Mounzer Khalil), які з’яўляецца кіраўніком аховы здароўя Ідліба, авіяўдар адбыўся раніцай 4 красавіка ў 06:30 мясцовага часу. Сведкі паведамілі пра з’яўленне дзіўнага паху, пасля чаго з’явіліся бачныя сімптомы атручвання.
У адрозненне ад атручвання хлорам, у дадзенай атацы загінула шмат людзей, якія знаходзіліся на вуліцы. Не было тыповага для хлору зялёнага дыму. Характар ​​паражэнняў паказвае на нервова-паралітычны рэчывы і іншыя таксіны. Іншыя сімптомы ўключалі холад у канечнасцях, зніжэнне частоты сардэчных скарачэнняў, а таксама нізкая крывяны ціск.
Колькасць загінулых склала 72 чалавекі па стане на 5 красавіка.
Версія ЗША
Дзяржсакратар ЗША Рэкс Тылерсан у эфіры амерыканскага тэлеканала CBS выказаў меркаванне, што адказнасць за паразу насельніцтва ляжыць на Расіі, паколькі менавіта яна ў свой час узяла на сябе адказнасць за працэс знішчэння запасаў хімзброі ў Сірыі і гарантавала поўную забарону яго вытворчасці. Са слоў Тылерсана :[не так важна], ці была Расія саўдзельнікам, ці яе спецыялісты апынуліся некампетэнтнымі, ці ж сірыйскі ўрад іх перахітрыў — [у любым выпадку, расійскі бок] не выканаў свае абавязацельствы перад міжнароднай супольнасцю. 20 красавіка кіраўнік ваеннага ведамства ЗША Джэймс Мэціс заявіў, што Сірыя нібыта ўсё яшчэ захоўвае хімічную зброю і парушае міжнародныя дамоўленасці.
Расійская версія
Прадстаўнікі расійскага боку паведамілі, што параза атрутнымі рэчывамі з’яўляецца вынікам ўдару урадавых войскаў па ваеннай хімічнай фабрыцы.
Са слоў расійскага боку, аб’ектам авіяцыйнага ўдару сірыйскіх самалётаў стаў «вялікі склад зброі і боепрыпасаў тэрарыстаў» на ўсходніх ўскраінах горада Хан-Шэйхуна. Паводле паведамлення Мінабароны РФ, па іх дадзеных аб’ектыўнага кантролю, авіяўдар адбыўся 3 красавіка 2017 года ў 11: 30-12:30 мясцовага часу. Назіральнікі адзначаюць, што заява расійскага міністэрства абароны аб выбуху аб’екта, на якім выраблялася хімічную зброю, не падмацоўваецца ніякімі разведвальнымі дадзенымі, хоць расійскія войскі размяшчаюць тэхнічнымі сродкамі, здольнымі вырабляць аэрафотаздымку.
14 кастрычніка дырэктар Дэпартамента па пытаннях нераспаўсюджвання кантролю над узбраеннямі МЗС РФ Міхаіл Ульянаў на падставе фотаздымкаў пацярпелых у выніку інцыдэнту ў Хан-Шэйхуне дзяцей зрабіў выснову аб тым, што яны «падвергліся ўздзеянню псіхатропных рэчываў». Міхаіл Ульянаў таксама выказаў сумнеў, што ў Хан-Шэйхуне была прыменена авіябомба.
Пасля, на падставе заявы Дзярждэпу ЗША аб ужыванні хімзброі групоўкай «Хаят Тахрыр аш-Шам» у правінцыі Ідліб расійскія прадстаўнікі зрабілі выснову аб тым, што амерыканскі бок фактычна прызнала віну групоўкі ў хіматацы.
Рэакцыя
У Міністэрстве замежных спраў Расіі, са спасылкай на дадзеныя арганізацыі «Шведскія лекары за правы чалавека». назвалі пастановачнымі відэаматэрыялы хімічнай атакі ў Сірыі, якія распаўсюджваюцца заходнімі СМІ. Па словах афіцыйнага прадстаўніка МЗС РФ Марыі Захаравай, «ўся гэтая задума носіць відавочна правакацыйны характар».
7 красавіка ВМС ЗША нанеслі ракетны ўдар па авіябазе Эш-Шайрат крылатымі ракетамі «Тамагаўк» па загадзе прэзідэнта ЗША Дональда Трампа. Дональд Трамп абвясціў дадзеную акцыю адказам на «ўжыванне хімічнай зброі» ў Хан-Шэйхуне сірыйскімі войскамі.
Расследаванне
6 красавіка Міністэрства аховы здароўя Турцыі паведаміла, што згодна з яго экспертызай, у пацярпелых было выяўлена атручэнне нервова-паралітычным газам зарын.
6 красавіка Арганізацыя па забароне хімічнай зброі (АЗХЗ) заявіла аб пачатку расследавання па справе аб магчымым ужыванні хімзброі ў Сірыі. Выснова была агучана генеральным дырэктарам АЗХЗ 20 красавіка: пры авіяўдары 4 красавіка ў сірыйскім Ідлібе выкарыстоўваўся зарын або яго аналаг нервова-паралітычнага дзеянні ; дадзенае заключэнне было зроблена на падставе пробаў, атрыманых ад 10 ахвяраў нападу, якія былі прааналізаваны ў чатырох лабараторыях. У той жа час расследаванне не было поўным, так з-за боязі за ўласную бяспеку прадстаўнікі АЗХЗ не наведвалі месца прымянення атрутнага рэчыва ў горадзе Хан-Шэйхун, з прычыны чаго не былі ўзятыя пробы грунту (што з’яўляецца неабходнай пры правядзенні падобных расследаванняў) на прадмет наяўнасці атрутных рэчываў, а таксама не былі вывучаны рэшткі боепрыпасаў, начыненых зарынам або аналагічным нервова-паралітычным газам, нібыта скінутых ВПС САР. Тым не менш, грунтуючыся толькі на ўскосных доказах, 26 кастрычніка эксперты сумеснай місіі ААН і АЗХЗ распаўсюдзілі у ААН даклад, у якім «з высокай верагоднасцю» ўсклалі віну на сірыйскія ўлады за выкарыстанне зарына 4 красавіка 2017 года ў Хан-Шэйхуне.
Рышар Жэранян
Рышар Жэранян (Richard Jeranian, Ռիշար Ժերանյան, нарадзіўся 17 ліпеня 1921 года ў Сівасе—2019) — французскі мастак і літограф армянскага паходжання.
Біяграфія
Рышар Жэранян правёў дзяцінства ў Францыі, цікавіўся музыкай і малярствам. Вучыўся ў Марсэлі, потым у акадэміях Жуліян і Гранд-Шамьер. Браў удзел у Другой сусветнай вайне, з 1944 года служыў у ВПС Францыі, праходзіў службу ў Алжыры і Марока да 1946 года. Пасля вайны ён шмат падарожнічаў, наведваў Ліван, СССР і Іран, супрацоўнічаў з фондам Галуста Гюльбенкяна. У 1988 годзе ён збіраў сродкі для стварэння шпіталя для дзяцей, пацярпелых у выніку Спітакскага землетрасення.
Раман Уладзіміравіч Крывулькін
Раман Крывулькін (нар., Лісуны, Аршанскі раён) — расійскі і беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Нарадзіўся ў вёсцы Лісуны каля Оршы ў Беларусі, але ва ўзросце 6 гадоў з сям’ёй пераехаў у Санкт-Пецярбург. У Санкт-Пецярбургу пачаў займацца футболам, пазней далучыўся да СДЮШАР «Зеніт», выступаў у першынстве горада. У 2015 годзе перайшоў у маскоўскі ЦСКА, дзе стаў выступаць за моладзевую каманду. Часам прыцягваўся да трэніровак з асновай ЦСКА, але так і не згуляў за асноўны склад у афіцыйных матчах.
У лютым 2017 года накіраваўся на прагляд ў беларускі клуб «Крумкачы», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. 2 красавіка 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць «Віцебска» (1:0). Пазней здолеў замацавацца ў стартавым складзе каманды.
У ліпені 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў «Крумкачы» і неўзабаве стаў іграком мінскага «Тарпеда». У складзе «Тарпеда» замацаваўся ў аснове. У лістападзе 2017 года падоўжыў кантракт з тарпедаўцамі на два гады. Пачатак сезона 2018 прапусціў з-за траўмы, а з чэрвеня стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе. У маі 201 года не гуляў з-за траўмы, пасля вярнуўся ў склад.
У ліпені 2019 года пакінуў «Тарпеда» і неўзабаве далучыўся да «Слуцка», дзе стаў асноўным абаронцам. У снежні 2019 года падоўжыў кантракт са слуцкім клубам. У сезоне 2020 заставаўся іграком асновы, са жніўня па кастрычнік адсутнічаў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў склад. У снежні 2020 года пакінуў «Слуцк».
У студзені 2021 года стаў іграком клуба «Ленінградзец» з трэцяга расійскага дывізіёна. Пакінуў клуб па заканчэнні сезона 2021/22.
Міжнародная кар’ера
У 2014 годзе выступаў за зборную Санкт-Пецярбурга на міжнародных моладзевых турнірах — мемарыяле Гранаткіна і Кубку Садружнасці, быў прызнаны найлепшым абаронцам абодвух турніраў.
У сакавіку 2017 года атрымаў выклік у моладзевую зборную Беларусі, аднак у афіцыйных матчах так і не згуляў за яе.
Ілья Уладзіміравіч Трачынскі
Ілья Трачынскі (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца рагачоўскага «Макслайна».
Клубная кар’ера
Пачынаў дарослую кар’еру ў дублі салігорскага «Шахцёра», але за асноўную каманду так і не згуляў. У 2011 годзе гуляў у Вышэйшай лізе за «Віцебск», аднак правёў толькі 6 матчаў за сезон, а каманда вылецела ў Першую лігу. У 2012—2014 гадах гуляў у Першай лізе за «Віцебск», «Іслач» і «Смалявічы-СТІ».
У 2015 годзе пераехаў у Літву, стаўшы іграком дэбютанта A Лігі — клуба «Уцяніс». Спачатку быў іграком асновы, але ў канцы сезона страціў месца ў складзе. У 2016 годзе выступаў за іншы літоўскі клуб «Шылас», якому дапамог атрымаць перамогу ў другім дывізіёне і выйсці ў A Лігу.
У студзені 2017 года прыбыў на прагляд у «Слуцк», з якім у выніку падпісаў кантракт. У складзе каманды стаў выхадзіць на замену ў канцы матча. 25 чэрвеня 2017 года адзначыўся сваім першым голам у Вышэйшай лізе, калі пасля выхаду на замену ў канцы сустрэчы паразіў браму «Віцебска», чым прынёс случанам перамогу з лікам 1:0. У жніўні 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў слуцкі клуб і пазней далучыўся да «Оршы».
У пачатку 2018 года далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта» і пачаў у яго складзе сезон 2018, стаў капітанам каманды. У студзені 2019 года перайшоў у мінскі НФК, пакінуў каманду ў жніўні таго ж года і далучыўся да «Слоніма-2017» , дзе гуляў да канца сезона, быў адным з асноўных ігракоў.
У красавіку 2020 года стаў іграком рагачоўскага «Дняпра», які на наступны год змяніў назву на «Макслайн». Па выніках сезона 2021 дапамог камандзе выйсці ў Першую лігу. У лютым 2022 года падоўжыў пагадненне з рагачоўскім клубам. Сезон 2022 пачынаў, выходзячы на замену, аднак хутка замацаваўся ў стартавым складзе. Дапамог камандзе па выніках сезона выйсці ў Вышэйшую лігу, забіўшы вырашальны гол у стыкавых матчах супраць дзяржынскага «Арсенала». Аднак, клуб не быў дапушчаны да ўдзелу ў элітным дывізіёне.
Міжнародная кар’ера
У 2009 годзе згуляў у адным матчы за малодшую моладзевую зборную Беларусі (да 20 гадоў).
Лілія Міхайлаўна Грыневіч
Лілія Міхайлаўна Грыневіч (Лілія Михайлівна Гриневич; нар., , УССР) — украінскі дзеяч адукацыі, палітык. Міністр адукацыі і навукі Украіны (2016—2019). Член палітычнага савета партыі «Народный фронт».
Абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Тэндэнцыі дэцэнтралізацыі кіравання адукацыяй у сучаснай Польшчы» (2005).
З 2006 г. па 2009 г. — начальнік Галоўнага ўпраўлення адукацыі і навукі Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі.
Дэпутат Вярхоўнай Рады VII и VIII скліканняў.
Жыватворны агонь
Жыватворны агонь (Ἅγιο Φῶς — Святое Святло) — агонь, які выносіцца з Труны Гасподняй на асобым богаслужэнні, якое праводзіцца штогод у Вялікую суботу, напярэдадні праваслаўнага Вялікадня ў храме Уваскрэсення Хрыстова ў Іерусаліме. Вынас велікоднага агню сімвалізуе выхад з Труны «Святла Сапраўднага», гэта значыць уваскрэслага Ісуса Хрыста.
Першыя пісьмовыя паведамленні сведак пра цудоўнае з’яўленне «Святога Святла» ў Труне Гасподняй датуюцца IX стагоддзем.
У наш час цырымонію праводзяць святары Іерусалімскай праваслаўнай царквы, Іерусалімскага патрыярхата Армянскай апостальскай царквы, а таксама Копцкай і Сірыйскай цэркваў.
Служба транслюецца ў прамым эфіры ў Арменіі, Балгарыі, Грузіі, Грэцыі, Расіі, Украіне, а таксама на Кіпры, у Ліване, Егіпце і іншых краінах. Акрамя таго, Жыватворны агонь адмысловымі авіярэйсамі штогод дастаўляюць у Балгарыю, Беларусь, Грузію, Грэцыю, Малдову, Польшчу , Расію Сербію, Украіну, дзе яго з урачстасцю сустракаюць дзяржаўныя і царкоўныя лідары.
Сімвалічнае значэнне
Служба Вялікай суботы ў храме Труны Гасподняй сімвалічна паказвае Мукі Хрыстовы, Пахаванне і Уваскрэсенне Ісуса Хрыста. Сам вынас Святога Святла сімвалізуе выхад з Труны Святла Сапраўднага, гэта значыць уваскрэслага Ісуса Хрыста. У дачыненні да Агню, які выносіцца з Труны, самі ўдзельнікі цырымоніі — грэчаскія і армянскія святары — выкарыстоўваюць не слова «Агонь», а «Святло» (Φως, Լույս).
Апісанне цырымоніі
Іерусалімскі Патрыярх праходзіць храм Святога апостала Якава і накіроўваецца праз паўднёвыя дзверы ў алтар храма Уваскрэсення. Армянскае, копцкае і сірыйскае праваслаўнае духавенства, якое ўвайшло пасля Іерусалімскага Патрыярха, накіроўваецца да яго і прамаўляюць зварот. Пасля гэтага пачынаецца хросны ход, які тры разы абыходзіць Кувуклію, мармуровую капліцу над пячорай Труны Гасподняй, дзе і быў, паводле падання, пахаваны Ісус Хрыстос.
Пасля заканчэння хроснага ходу Іерусалімскі Патрыярх распранаецца і заходзіць у Кувуклію ў суправаджэнні армянскага архімандрыта. Грэчаскі Патрыярх моліцца на Труне Гасподняй. Усё заціхае, людзі моляцца, чакаючы сыходжання Агню.
Праз некаторы час, праведзены ў напружаным чаканні і малітве, унутры Кувукліі з’яўляецца святло, у храме раздаецца звон. З акенцаў Кувукліі з’яўляюцца падпаленыя пучкі свечак, якія падаюцца грэчаскім Патрыярхам і армянскім архімандрытам. Ад іх свечак Агонь запальваюць бегуны, пасля чаго Агонь хутка распаўсюджваецца па храме.
Ганна Сяргееўна Рызатдзінава
Ганна Сяргееўна Рызатдзінава (Га́нна Сергі́ївна Різатді́нова, нар., , Украіна) — украінская гімнастка. Бронзавая прызёрка Алімпійскіх гульняў 2016 года у індывідуальным шматбор'і, чэмпіёнка свету ў практыкаваннях з абручом (2013), шматразовая прызёрка чэмпіянатаў свету і Еўропы, іншых міжнародных спаборніцтваў.
Спартыўная кар'ера
Пачала займацца мастацкай гімнастыкай ва ўзросце 5 гадоў. Першы трэнер — Вераніка Бяляева. Маці, Аксана Валер'еўна Рызатдзінава, таксама трэнер па мастацкай гімнастыцы ў Сімферопалі.
2012
У 2012 годзе стала восьмай на чэмпіянаце Еўропы ў Ніжнім Ноўгарадзе, і шматразовым прызёрам этапаў Кубка свету.
2013
На Чэмпіянаце свету ў Кіеве, які праходзіў з 28 жніўня па 1 верасня, Ганна выступала ў 6 дысцыплінах і заваявала залаты і два сярэбраныя медалі.
2014
На спаборніцтвах чэмпіянату свету ў Баку (чэрвень 2014) і Ізміры (восень) заваявала бронзавыя ўзнагароды — у шматбор'і, у практыкаваннях з булавамі і стужкай, камандным першынстве.
2015
У верасні на ліцэнзійным чэмпіянаце свету ў Штутгарце Рызатдзінава заваявала чатыры бронзы (у практыкаваннях са стужкай, абручом і булавамі, а таксама ў камандным першынстве — разам з Вікторыяй Мазур і Элеанорай Раманавай), атрымаўшы алімпійскую ліцэнзію. Яна таксама стала чацвёртай у практыкаваннях з мячом і пятай — у індывідуальным шматбор'і.
2016
На чэмпіянаце Еўропы ў ізраільскім Халоне, які праходзіў у новым фармаце (толькі шматбор'і, без фіналаў у асобных відах), Ганна атрымала бронзавую ўзнагароду.
20 жніўня Ганна заваявала бронзавы медаль на спаборніцтвах па мастацкай гімнастыцы ў індывідуальным шматбор'і на Алімпійскіх гульнях 2016 у Рыа-дэ-Жанэйра (Бразілія).
Наракорцкія пячоры
Парк вядомы вялікай колькасцю добра захаваных выкапняў астанкаў жывёл (у тым ліку многіх прадстаўнікоў аўстралійскай мегафаўны), якія ў 1994 годзе занесены ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Наракорт, сумесна з паркам Рыверслей, уваходзяць у сусветную дзясятку найважнейшых месцазнаходжанняў закамянеласцяў і з'яўляюцца выдатнай ілюстрацыяй асноўных этапаў эвалюцыі унікальнай аўстралійскай фаўны.
Ксенія Мустафаева
Ксенія Мустафаева (Kséniya Moustafaeva, нар., , Беларусь) — французская гімнастка беларускага паходжання. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2016 года у індывідуальным шматбор'і, а таксама чэмпіянатаў свету і Еўропы, іншых міжнародных спаборніцтваў.
Спартыўная кар'ера
Пачала займацца мастацкай гімнастыкай падчас пражывання ў Беларусі ва ўзросце 4 гадоў. Трэнер гімнасткі — Святлана Мустафаева (маці). Першы дэбют у міжнародных спаборніцтвах адбыўся ў 2013 годзе ў Францыі.
2016
Ксенія апынулася на 10 месцы (68.240 балаў) на спаборніцтвах па мастацкай гімнастыцы ў індывідуальным шматбор'і на Алімпійскіх гульнях 2016 у Рыа-дэ-Жанэйра (Бразілія).
Віталь Віктаравіч Рушніцкі
Віталь Рушніцкі (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Стэнлес» з Пінска.
Клубная кар’ера
У маладосці трапіў у структуру мінскага «Дынама» і ўжо ў 15-гадовым узросце пачаў гуляць за дубль. Пазней прыцягваўся да асноўнага складу, але так і не дэбютаваў. У пачатку 2008 года перайшоў у самарскія «Крылы Саветаў», дзе таксама гуляў за моладзевы склад. Другую палову 2009 года правёў у бабруйскай «Белшыне», пасля вяртання ў Самару перастаў з’яўляцца на полі і пакінуў клуб.
У 2011 годзе далучыўся да клуба беларускай Першай лігі «Ведрыч-97», у другой палове сезона гуляў за «Смаргонь». У 2012 годзе стаў іграком узбекскага «Шуртана», які ўзначальваў беларускі трэнер Ігар Крывушэнка, пазней вярнуўся ў «Смаргонь». Сезон 2013 распачаў у «Полацку», аднак неўзабаве ў клубе пачаліся фінансавыя праблемы, і Віталь разам з большасцю ігракоў клуба пакінуў каманду.
У сезоне 2014 гуляў у Другой лізе за клуб «Колас-Дружба», з 11 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. На наступны год перайшоў у пінскую «Хвалю», за якую ў сезоне 2015 забіў 12 галоў. Паспяхова пачаў сезон 2016, пасля першай паловы чэмпіянату з 13 галамі ўзначальваў спіс бамбардзіраў Другой лігі.
У ліпені 2016 года перайшоў у «Слуцк». 29 ліпеня дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы з мазырскай «Славіяй» (1:0). Пазней страціў месца ў старце, стаў часцей заставацца на лаўцы запасных. У сезоне 2017 працягваў з’яўляцца на полі, выхадзячы на замену. 3 чэрвеня 2017 года забіў свой першы гол у Вышэйшай лізе, праз хвіліну пасля выхаду на замену паразіўшы браму «Іслачы», чым прынёс слуцкаму клубу перамогу з лікам 2:1. У ліпені 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў «Слуцк».
У жніўні 2018 года падпісаў кантракт з «Лідай», па заканчэнні сезона 2018 пакінуў лідскі клуб. У 2019—2020 гадах гуляў у Другой лізе у складзе пінскага «Стэнлеса», быў найлепшым бамбардзірам каманды.
У студзені 2021 года пачаў трэніравацца з «Хваляй» і ў лютым падпісаў з ёй кантракт. У сезоне 2021 чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У лютым 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Хвалю». Хутка зноў далучыўся да «Стэнлеса», у сакавіку быў афіцыйна прадстаўлены ў якасці іграка каманды. У сакавіку 2023 года было абвешчана, што Рушніцкі застанецца ў «Стэнлесе» на сезон 2023, аднак у красавіку пакінуў клуб і далучыўся да «Новай Прыпяці» з Альшанаў. У жніўні 2023 года вярнуўся ў «Стэнлес».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за юнацкія зборныя Беларусі ў кваліфікацыях чэмпіянату Еўропы.
Тускарора
Тускарора (саманазва: Tuska:rù:rę) — індзейскі народ, жыхары ЗША і Канады. Паходзяць з Паўночнай Караліны. Тускарора — шосты па ліку народ, які далучыўся да канфедэрацыі іракезаў. Агульная колькасць — 17 420 чал.
Гісторыя
Продкі тускарора і чэрокі з'явіліся на тэрыторыі сучаснай Паўночнай Караліны ў пачатку 2 тысячагоддзя н. э. Да XVII ст. яны ўяўлялі 3 самастойныя групы, што насялялі ўзбярэжжа Атлантычнага акіяна:
У пачатку XVIII ст. яны падзяляліся на 2 палітычныя аб'яднанні — паўночнае і паўднёвае.
З 1653 г. на ўзбярэжжы сяліліся еўрапейскія каланісты. Адносіны паміж імі і тускарора доўгі час заставаліся мірнымі. Але 22 верасня 1711 г. паўднёвае аб'яднанне нечакана пачало ваенныя дзеянні супраць брытанскіх перасяленцаў. У 1713 г. яны былі разбіты. Каля 1,5 тысячы тускарора мігрыравалі ў Нью-Ёрк, дзе ў 1722 г. далучыліся да канфедэрацыі іракезаў.
Паўночныя тускарора ў 1718 г. падпісалі мірны дагавор з калоніяй Паўднёвай Караліны. Яны моцна пацярпелі ад эпідэмічных захворванняў, асабліва жоўтай ліхаманкі, іх тэрыторыі часцяком парушаліся самавольнымі перасяленцамі. Многія паўночныя тускарора мігрыравалі на поўнач услед за паўднёвымі. Пасля 1804 г. у Паўночнай Караліне заставалася толькі некалькі дзесяткаў сем'яў.
Падчас Амерыканскай рэвалюцыі большасць тускарора, што мігрыравалі на поўнач, прынялі бок Вялікабрытаніі. Пасля паражэння частка тускарора разам з лаялістамі пакінула тэрыторыю ЗША і асела ў Антарыа. Астатнія былі вымушаны прыняць нейтралітэт і ў 1803 г. заключылі пагадненне з ЗША, згодна якому атрымалі аўтаномную рэзервацыю ў штаце Нью-Ёрк. У 1813 г. група тускарора на поўначы штата Нью-Ёрк здолела аказаць супраціўленне брытанскай дэсантнай аперацыі, у той час як амерыканскія добраахвотнікі разбегліся. Пазней гэты подзвіг быў ушанаваны манументам.
У пачатку XIX ст. урад рэзервацыі абвясціў нацыю тускарора. Ён імкнуўся інтэграваць усіх тускарора ўсходу ЗША. Гэты працэс цягнуўся да 2010 г. Тускарора Канады інтэграваны ў тутэйшае аб'яднанне іракезаў (шасці нацый) і маюць статус першаснай нацыі.
Асаблівасці культуры
Галоўнымі заняткамі тускарора здаўна былі земляробства, рыбалоўства, збіральніцтва і паляванне. Асабліва важнае значэнне мела вырошчванне кукурузы. Пасля з'яўлення англійскіх калоній удзельнічалі ў здабычы і гандлі футрам.
Тускарора Паўночнай Караліны будавалі сталыя паселішчы ўздоўж рэк. Вылучаліся вялікія ўмацаваныя паселішчы teethha, так званыя "гарады", і малыя вёскі. Вёскі звычайна знаходзіліся ў падпарадкаваным стане ў адносінах да "гарадоў". Паляванне і збіральніцтва вымушала насельніцтва весці сезонныя міграцыі. Пры гэтым яны сяліліся ў крытых карою вігвамах. Тускарора карысталіся прыладамі з медзі, апраналіся ў вопратку са скур дзікіх жывёл, фарбавалі валасы ў чырвоны колер, каб адрознівацца ад іншых плямён.
Асновай традыцыйнага грамадства з'яўляюцца роды. Адлік сваяцтва вядзецца па лініі маці. У мінулым мужчыны пасля жаніцьбы пераязджалі ў род жонкі. У кожным родзе існуе пасада родавай маці — жанчыны, якая зацвярджае правадыроў і мае права суда. Аднак у астатнім кіраўніцтва залежыць ад мужчын. Правадыры абіраюцца мужчынскай радай. Рада вырашае найбольш важныя пытанні.
Фальклор тускарора блізкі да іншых іракезаў, асабліва анандага. Вылучаюцца цыклы міфаў пра стварэнне свету, прыгоды казачных істот. Звычайна кожны міф утрымоўвае пэўную практычную выснову. Традыцыйная музыка амаль не захавалася. У другой палове XX ст. узнікла чарага прафесійных спевакоў, якія працуюць у такіх напрамках, як блюз, кантры, інды-поп.
Viverricula indica
Viverricula indica належыць да сямейства віверавых, атрада драпежных. Адзін з самых маленькіх прадстаўнікоў роду. Даўжыня яго цела не больш 55 см, вага — 2 кг. Яго адрознівае даволі вузкая галава з шырокімі вушамі. Мех яе жорсткі шэра-бурага колеру, на якім шмат цёмна-бурых плям. Хвост са шматлікімі кольцамі.
Месцы пражывання
Жыве ад падножжа Гімалаяў па ўсёй Індыі, акрамя абласцей, прылеглых да Інда, і заходняй частцы Раджастхана: на Цэйлоне, у Асаме, Паўднёвым Кітаі, на Малакскім паўвостраве, Суматры, Яве і, верагодна, на іншых паўднёваазіяцкіх астравах. Водзіцца ён і на Сакотры, куды, верагодна, завезены, на Каморскіх астравах і на Мадагаскары. Жыве яна ў норах або паміж скаламі, у лясах, часам каля чалавечых жылля, а часам нават у іх. Мясцовыя жыхары кажуць, што яна лёгка лазіць па дрэвах і блукае нярэдка і днём.
Размнажэнне
Прыносіць тры-пяць дзіцянятаў.
Від і людзі
На радзіме карыстаецца вялікай пашанай дзякуючы цыбету, ужыванне якога вельмі папулярна сярод мясцовых жыхароў. Гэтым рэчывам малайцы апырскваюць сваё жылле, але гэты пах невыносны для еўрапейцаў.
Сілкуючыся кававымі зернямі, «удзельнічае» ў падрыхтоўцы самага дарагога гатунка кавы ў свеце «Kopi Luwak» або «Кава цыветы». Жывёлы наядаюцца спелымі зернямі, але яны не пераварваюцца і выходзяць з экскрэментамі. Гэты працэс адбываецца на астравах Суматра, Ява і Сулавесі інданезійскага архіпелага, Філіпінах (дзе канчатковы прадукт называецца Kape Alamid), у В'етнаме і ў кававых правінцыях Паўднёвай Індыі. Фермеры збіраюць гэтыя зерні і прадаюць перакупнікам. Лічыцца, што энзімы (ферменты) у страўніку цыветы паляпшаюць смак кавы, расшчапляючы бялкі, якія надаюць кавы яго горкі смак. Вычышчанае зерне злёгку абсмажваюць, каб не знішчыць складаны водар, які атрымліваюць у выніку гэтага працэсу. У 2004 годзе ў выніку віруса SARS былі знішчаны тысячы цывет, але з-за гэтага попыт на каву не змяніўся.
Tiliqua occipitalis
Tiliqua occipitalis — від яшчарак з роду Tiliqua.
Апісанне
Дасягае ў даўжыню да 40-45 см. Адзін з найбольш яркаафарбаваных відаў роду. Афарбоўка верхняга боку цела светла-карычневая або крэмавая з шырокімі цёмнымі папярочнымі палосамі няправільнай формы. Ад вока да шыі праз скроневую вобласць праходзіць шырокая чорная паласа. Кончык морды цёмны. Пярэднія канечнасці светлыя, верхні бок задніх канечнасцяў чорны.
Арэал
Сустракаецца ў Заходняй і Паўднёвай Аўстраліі, Новым Паўднёвым Уэльсе, штаце Вікторыі і на крайнім поўдні Паўночнай тэрыторыі. Жыве ў пустынях, паўпустынях, хмызняковых зарасніках. Актыўнасць дзённая. Ноччу хаваецца пад камянямі, раслінным смеццем, у норах трусоў.
Рэкс Тылерсан
Рэкс Уэйн Тылерсан (Rex Wayne Tillerson; нар., Уічыта-Фолс, Тэхас, ЗША) — дзяржаўны сакратар ЗША з 1 лютага 2017 года.
Старшыня савета дырэктараў і галоўны кіраўнік нафтавай кампаніі «ExxonMobil» (1 студзеня 2006 года — 1 студзеня 2017 года).
Сяргей Сямёнавіч Сабянін
Сяргей Сямёнавіч Сабянін (Серге́й Семёнович Собя́нин, нар. года, сяло Няксімваль, Бярозаўскі раён, Ханты-Мансійская нацыянальная акруга, Цюменская вобласць) — расійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.
Мэр Масквы (21 кастрычніка 2010 года надзелены паўнамоцтвамі мэра Маскоўскай гарадской думай, з 12 верасня 2013 года, пасля перамогі на выбарах). Вядомы як адзін з лідараў партыі «Адзіная Расія», з 2001 года ўваходзіць у яе Вышэйшы савет, з’яўляецца членам прэзідыума маскоўскага Рэгіянальнага савета партыі, а таксама з сакавіка 2011 па снежань 2012 года ўзначальваў маскоўскае аддзяленне «Адзінай Расіі». Сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 1 класа (2006).
Раней Сабянін займаў пасады кіраўніка горада Кагалыма (1991—1993), старшыні Думы (парламента) Ханты-Мансійскай акругі (1994—2000). У студзені 1996 года ў сваёй пасадзе стаў членам Савета Федэрацыі, у лютым 1996 года — членам, а ў ліпені 1998 — старшынёй Камітэта па канстытуцыйным заканадаўстве і судова-прававых пытаннях. Пасля 2000 года займаў пасады губернатара Цюменскай вобласці (2001—2005), кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта Уладзіміра Пуціна (2005—2008), кіраўніка апарата ўрада ў рангу віцэ-прэм’ера РФ (2008—2010). На прэзідэнцкіх выбарах 2008 года ўзначальваў перадвыбарчы штаб Дзмітрыя Мядзведзева.
Бергенскі музей
Бергенскі музей — музей г. Берген, Нарвегія. З'яўляецца часткай Бергенскага ўніверсітэта, размешчаны ў двух будынках (1865 і 1927 года пабудовы), на тэрыторыі кампуса. Быў заснаваны ў 1825 годзе Вільгельмам Фрайманам Корэн Крысці. Побач з музеем батанічны сад і дэндрапарк.
Культурная і гістарычная калекцыя маюць аддзелы археалогіі, мастацтва і гісторыі культуры. Багата прадстаўлена нарвежскае мастацтва, народнае мастацтва, аб'екты 17-18-га стагоддзяў і царкоўнага мастацтва.
Прыродная калекцыя прадстаўляе артэфакты заалогіі, геалогіі і батанікі. У пачатку 20 ст. куратарам музея быў нарвежскі археолаг Хокан Шэтэліг.
Хокан Шэтэліг
Хокан Шэтэліг ( — ) — нарвежскі археолаг. З 1901 года куратар Бергенскага музея. У 1915—1942 гг. прафесар Бергенскага ўніверсітэта.
Член Нарвежскай акадэміі навук. Член-карэспандэнт Брытанскай акадэміі (1938).
Камандор Каралеўскага Нарвежскага ордэна Святога Олафа (1946).
Сонечны вазок
Сонечны вазок (Solvognen) — мініяцюрная скульптурная выява вазка эпохі бронзавага веку, выяўленая селянінам у трундхольмскім балоце на паўночна-заходнім беразе вострава Зеландыя ў 1902 годзе, якая з тых часоў з'яўляецца жамчужынай збору Нацыянальнага музея Даніі ў Капенгагене (уваходзіць у дацкі культурны канон).
Акрамя чатырохколавай павозкі, у скульптурную групу ўваходзяць малюнак Соль (Сонца) у выглядзе 25-сантыметровага бронзавага дыска, пазалочанага з правага боку, і кабыла, якая яго вязе і таксама адлітая з бронзы. Пазалота нанесеная толькі на адзін бок сонечнага дыска: мабыць, старажытныя лічылі, што гэтым бокам Сонца звернута да Зямлі падчас руху вазка днём, а процілеглым, непазалочаным бокам — падчас яго зваротнага падарожжа ў начны час сутак. Сонечны вазок з Трундхольма можа быць датаваны XVIII—XVII стст. да н. э. (адзін час з нябесным дыскам з Небры). Характэрна тое, што ён уяўляе сабой калясніцу: у кожнага кола — па чатыры спіцы. Першыя сапраўдныя калясніцы з'яўляюцца ў Еўропе толькі ў эпоху Жалезнага веку (этруская калясніца з Монтэлеоне, VI ст. да н. э.).
Міф пра сонечнае бажаство, якое ездзіць па небе на калясніцы, з'яўляецца тыповым для індаеўрапейскіх народаў (пар. калясніца Геліяса, старажытнаіндыйская Вімана). У германскай традыцыі ён упершыню зафіксаваны ў эпоху сярэднявечча: багіня Соль аб'язджае нябесны звод на калясніцы, запрэжанай коньмі па імя Арфак і Алсвід, а бажаство дня Дагр — на конях Хрымфаксі («шэранегрывы») і Скінфаксі («светлагрывы»).
Анжэрскі апакаліпсіс
«Анжэрскі апакаліпсіс» — серыя шпалераў, якія прадстаўляюць сцэны Адкрыцця Яна Багаслова. Знаходзяцца ў французскім горадзе Анжэ. Шпалеры створаны між 1373 і 1381 гадамі для Людовіка I Анжуйскага. Першапачаткова серыя складалася з сямі частак, кожная з якіх складалася з чатырнаццаці шпалераў, сямі з чырвоным і сямі з сінім фонам, а таксама малюнкі вялікай фігуры пад балдахінам, якая прадстаўляе самога Іаана. Да нашых дзён дайшлі толькі 64 шпалеры, выстаўленыя ў спецыяльным музеі на тэрыторыі Анжэрскага замка. Гэта самая вялікая ў свеце серыя сярэднявечных шпалераў.
Уладзімір Іванавіч Рамашкін
Уладзімір Іванавіч Рамашкін (Йовлань Оло ;, Дубенскі раён, Мардоўская ССР, СССР — 29 жніўня 2002 Саранск) — дзеяч макшанскага, каратайскага, церуханскага і эрзянскага культурнага адраджэння канца XX стагоддзя, фалькларыст, музыкант, кінадакументаліст. Эрзя.
Анжэрскі апакаліпсіс
Гісторыя
Кардоны для шпалераў былі выкананы ў 1375-1379 гадах нідэрландскім мастаком Жанам дэ Бандолем, які працаваў пры двары французскага караля Карла V. Крыніцай для кампазіцый, увасобленых у серыі дываноў, паслужылі мініяцюры з рукапісных «Каментароў да Апакаліпсісу» (X стагоддзе) Беатуса з Льебаны, манускрыпт належаў Карлу V. Шпалеры былі замоўленыя прыдворнаму ткачу Нікаля Батаю для Людовіка I Анжуйскага. Па ўсёй бачнасці, шпалеры былі выкананы ў Парыжы, у майстэрні Нікаля Батая, Раберам Пуасонам. Яны былі завершаны каля 1381 года. У XV стагоддзі Рэнэ Добры, герцаг Анжуйскі і кароль Неапаля, падарыў іх Анжэрскаму сабору.
Уладзімір Іванавіч Рамашкін
Біяграфія
У 1975 годзе Уладзімір Рамашкін скончыў дырыжорска-харавое аддзяленне Саранскага музычнага вучылішча імя Л. П. Кірукова (клас кандыдата мастацтвазнаўства Мікалая Іванавіча Баяркіна), у 1980 годзе — дырыжорска-харавы факультэт Казанскай кансерваторыі (клас педагога Аляўціны Уладзіміраўны Булдаковай), у 1986 — аспірантуру пры НДІМЛГЭ (сектар фальклору і мастацтва).
Анжэрскі апакаліпсіс
Гісторыя
Шпалеры выкананы з шоўку і воўны, выкарыстаны раслінныя фарбавальнікі — індыга, корань марэны, кармін і іншыя. У кожнага колеру не больш пяці адценняў.
Уладзімір Іванавіч Рамашкін
Біяграфія
У 1980 - 1989 гадах з'яўдляўся быў навуковым супрацоўнікам сектара фальклору і мастацтва Мардоўскага навукова-даследчага інстытута мовы, літаратуры і гісторыі. У 1986 годзе выйшла яго манаграфія «Пра некаторыя асаблівасці традыцыйнага песеннага мастацтва мардвы-каратаяў», у якой апісаў фальклор каратайскіх сёлаў у Татарскай АССР. Пазней Уладзімір Рамашкін выступіў як сцэнарыст і кінематаграфіст, пры яго ўдзеле былі створаны дакументальныя фільмы «Каратаі» (Каратаи) і «Вытокі» (Истоки). Здымаўся ў музычнай тэлестужцы "Пра што спявае «Торама»" (О чем поет «Торама»). З 1990 выкладаў музычныя дысцыпліны ў Рэспубліканскім вучылішчы культуры ў Саранску.
Анжэрскі апакаліпсіс
Гісторыя
У канцы XVIII і пачатку XIX стагоддзя серыя шпалераў панесла істотную шкоду, паколькі была выстаўлена ў галерэі з вялікімі вокнамі, і фарбы выцвели пад дзеяннем сонечнага святла. Паміж 1843 і 1870 гадамі шпалеры былі адрэстаўраваны.
Уладзімір Іванавіч Рамашкін
Біяграфія
Найбольш вядомая праца Уладзіміра Рамашкіна — стварэнне этнамузычнага гурта Торама, у рэпертуар якой увайшлі эрзянскія, макшанскія, каратайскія песні. Рэпертуар гурта аб'ядноўваў традыцыі розных этнаграфічных груп, што насяляюць мардоўскі край. Гурт быў часткова сямейным: да актыўнага ўдзелу ў ім Уладзімір Рамашкін прыцягнуў сваіх сыноў — Віталя і Андрэя.
Анжэрскі апакаліпсіс
Гісторыя
У канцы 1930-х гадоў цыкл уважліва вывучаў рэфарматар мастацтва шпалеры Жан Люрса, які называў «Анжэрскі апакаліпсіс» «Сікстынскай капэлай, выкананай з воўны». Даследаванні знакамітай серыі дапамаглі Люрса сфармаваць асноўныя прынцыпы шпалернага ткацтва XX стагоддзя, шмат у чым абапіраюцца на досвед сярэднявечных майстроў.
Уладзімір Іванавіч Рамашкін
Біяграфія
У апошнія гады жыцця, у кантакце з рускім рэканструктарскім рухам, Уладзімір Рамашкін узначаліў маладзёжны рух «Од Вий» (Новая сіла).
Анжэрскі апакаліпсіс
Сюжэты
З сямі першапачаткова вырабленых частак захаваліся шэсць. Ансамбль шпалераў мае ў даўжыню 103 метра ў вышыню каля 4,5 метра. Кожная частка ўтрымоўвала 7 сініх і сем чырвоных шпалераў, кожная з якіх падзелена на дзве часткі, верхнюю і ніжнюю. Шпалеры не проста з'яўляюцца ілюстрацыяй да Апакаліпсісу, але і ўтрымліваюць інфармацыю аб палітычным і эканамічным жыцці Францыі XIV стагоддзя.
Уладзімір Іванавіч Рамашкін
Біяграфія
Гурт Торама працягвае канцэртаваць і запісваць альбомы.
Tiliqua nigrolutea
Tiliqua nigrolutea — яшчарка з сямейства сцынкавых.
Знешні выгляд
Буйная яшчарка даўжынёй 35-50 см. Афарбоўка верхняга боку цела цёмная: ад шакаладна-карычневай да чорнай з дробнымі плямамі крэмавага, ружовага або аранжавага колеру, якія зліваюцца ў папярочныя палосы. Галава афарбаваная святлей цела. Асобіны з паўночных частак арэала, якія насяляюць у горных раёнах, як правіла, буйней і афарбаваныя цямней, а светлыя плямы ў іх ярчэй, чым у сцынкаў з раўнінных месцапражыванняў на поўдні арэала.
Распаўсюджванне
Вузкаарэальны від. Сустракаецца на паўднёвым-усходзе Аўстраліі, у паўночнай частцы Тасманіі і на некаторых прылеглых астравах у Басавым праліве.
Харчаванне
Харчуецца пераважна расліннай ежай: лісцем, кветкамі і пладамі. Можа паляваць на бесхрыбтовых (напрыклад, слімакоў і смаўжоў) і дробных пазваночных (грызуноў).
Размнажэнне
Як і ўсе віды роду Tiliqua, від жывародны. У Тасманіі гэты сцынк з'яўляецца пасля зімоўкі ў канцы верасня. Спарванне адбываецца ў кастрычніку. У сакавіку—красавіку самкі нараджаюць да 8 дзіцянятаў.
Палеанталогія
Выкапні астанкі Tiliqua nigrolutea былі знойдзены ў плейстацэнавых адкладах месцазнаходжання Наракорт на паўднёва-усходзе Аўстраліі.
Ахоўны статус
У сувязі з разбурэннем месцапражыванняў колькасць гэтага вузкаарэальнага віду месцамі скарачаецца.
Ісламскае мастацтва
Сірыя, Ірак, Анатолія
Роберт Хіленбранд мяркуе, што сярэднявечныя ісламскія тэксты пад назвай Макамат, скапіяваныя і праілюстраваныя Ях’я ібн Махмуд аль-Васіці, былі аднымі з самых ранніх «кніжных журнальных столікаў». Яны былі аднымі з першых тэкстаў, якія адлюстроўвалі паўсядзённае жыццё ў ісламскім мастацтве, адлюстроўваючы гумарыстычныя гісторыі і практычна не дэманструючы спадчыны выяўленчых традыцый.
Open Space
Open Spáce (Адкрытая прастора ; ) — беларускі брыт-поп, поп-рок і інды-рок гурт з Мінска. Пачаў граць у сярэдзіне нулявых з англамоўным рэпертуарам з невялікай колькасцю беларускамоўных песень, але з 2012 года года змяніў мову напісання большасці твораў на рускую. «Поп-рок праект года» на «Рок-каранацыі–2009», «Найлепшы рок-выканаўца (калектыў)» на «Нацыянальнай музычнай прэмііі–2012». З 2006 года гурт выпусціў два паўнавартасных альбома ў дадатак да шэрагу самотнікаў і сінглаў, аднак пасля васьмігадовага перыяду аўтарскай творчасці ператварыўся з большага ў кавер-гурт. Акрамя таго, з марта 2017 года франтмен гурта Віталь Маціеўскі прасоўвае пабочны сінці-поп дуэт з басістам Андрэем Канаплянікам «Day of Days», таксама з чэрвеня 2018 года ён піша музыку для свайго сольнага электроннага праекта «MATIVI».