cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кірыл (Патрыярх Маскоўскі)
Біяграфія
14 лістапада 1989 года быў прызначаны Старшынёй Аддзела знешніх царкоўных зносін Маскоўскай Патрыярхіі, сталым членам Свяшчэннага Сінода па пасадзе. З 1990 года — старшыня камісіі Свяшчэннага Сінода па адраджэнні рэлігійна-маральнага выхавання і дабрачыннасці, член Сінадальнай біблейскай камісіі. 25 лютага 1991 года ўзведзены ў сан мітрапаліта. З 1993 года — сустаршыня, з 1995 года — намеснік Старшыні Сусветнага Рускага Народнага Сабора. З 1994 года ганаровы прэзідэнт Сусветнай канферэнцыі Рэлігія і свет. З 26 лютага 1994 года — член Сінадальнай багаслоўскай камісіі. У 1995—2000 гадах старшыня Сінадальнай працоўнай групы па выпрацоўцы канцэпцыі Рускай Праваслаўнай Царквы па пытаннях царкоўна-дзяржаўных адносін і праблемах сучаснага грамадства; пад яго кіраўніцтвам распрацаваныя Асновы сацыяльнай канцэпцыі Рускай Праваслаўнай Царквы, прынятыя ў 2000 годзе Юбілейным Архірэйскім Саборам. З 1994 года вядзе духоўна-асветніцкую праграму «Слова пастыра» на Першым канале, якую працягвае і па абранні на Патрыяршы пасад.
6 снежня 2008 года, на наступны дзень пасля смерці Патрыярха Алексія II, на паседжанні Свяшчэннага Сінода пад старшынствам мітрапаліта Санкт-Пецярбургскага і Ладажскага Уладзіміра (Катлярова) тайным галасаваннем быў абраны Патрыяршым Месцаахоўнікам.
27 студзеня 2009 года Памесным Саборам РПЦ быў абраны Патрыярхам Маскоўскім і всея Русі, набраўшы 508 галасоў з 677; гэта значыць 75 %.
Інтранізацыя адбылася 1 лютага 2009 года падчас літургіі ў Храме Хрыста Збавіцеля.
Курмангазы
Курмангазы:
Вялікая Кітайская сцяна
Вялікая Кітайская сцяна  — найбуйнейшы помнік архітэктуры. Праходзіць па паўночным Кітаі на працягу 6350 км.
Гісторыя
Будаўніцтва першай сцяны пачалося ў III стагоддзі да н.э. у час кіравання імператара Цынь Шы-хуандзі (дынастыя Цынь), у перыяд «Ваюючых дзяржаў» (475—221 гг. да н.э.) для абароны дзяржавы ад набегаў качавога народа хуну. У будаўніцтве ўдзельнічала пятая частка тагачаснага насельніцтва краіны, г.зн., каля мільёна чалавек.
Сцяна павінна была служыць крайняй паўночнай лініяй магчымай экспансіі саміх кітайцаў, яна павінна была засцерагаць падданых «Сярэдняй імперыі» ад пераходу да паўкачавогу вобразу жыцця, ад зліцця з варварамі. Сцяна павінна была выразна зафіксаваць межы кітайскай цывілізацыі, спрыяць кансалідацыі адзінай імперыі, толькі што складзенай з шэрага заваяваных царстваў.
Замлычы
Замлычы (За́мличі) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Гамер Камінгс
Гамер Стыль Камінгс (Homer Stille Cummings,, , ЗША — , Стэмфард, Канектыкут, ЗША) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч. Займаў пасаду Генеральнага пракурора ЗША пры прэзідэнце Франкліне Рузвельце.
Адукацыю атрымаў у Ельскім універсітэце.
Беліца (Гардзееўскі раён)
Беліца (Белица) — пасёлак у Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Тварышынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Згадваецца з сярэдзіны XIX стагоддзя як хутар (іншыя назвы — Пятроўск, Якаўцава Беліца) у складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года пасёлак абвяшчаўся часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года пасёлак уключаны ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ён ўвайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала пасёлак разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
Пасля аварыі на ЧАЭС пасёлак аднесены да зоны радыеактыўнага забруджвання і мае статус зоны пражывання з ільготным сацыяльна-эканамічным статусам.
Дзмітрыеўка
Назву Дзмітрыеўка маюць:
Тампіка
Тампіка (Tampico) — горад у Мексіцы, уваходзіць у муніцыпалітэт Тампіка штата Тамауліпас. Насельніцтва 303.635 чалавек. Горад абслугоўвае міжнародны аэрапорт Хенераль Франсіска Хаўер Міна.
Гісторыя
У 1554 годзе горад заснаваў Фрай Андрэс дэ Ольмас.
Пясочна-Будскі сельсавет
Пясо́чна-Бу́дскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Пясочная Буда.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Хутаранскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў складзе Церахоўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Грабаўскага сельсавета.
Запуст
Запуст (Запуст) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Смальянскі сельсавет
Смалья́нскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Смальяны.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Смальянскі сельсавет у складзе Коханаўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Смальяны. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Смальянскага местачковага Савета.
27 верасня 1938 года ўтвораны зноў як Смалянскі сельсавет у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці БССР у сувязі з ліквідацыяй Смальянскага местачковага Савета. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Коханаўскага раёна. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шыбецкага сельсавета. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Аршанскага раёна, з 25 снежня 1962 года — у складзе Талачынскага раёна, з 12 лютага 1965 года — у складзе Аршанскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Смалянскага сельсавета 27 населеных пунктаў. 18 красавіка 2000 года вёска Смаляны перайменавана ў Смальяны, а сельсавет — у Смальянскі. 24 верасня 2011 года вёска Агранамічная была ўключаная ў склад Смальянаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1886 чалавек, з іх 93,7 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Стэрэаскоп
Стэрэаско́п — аптычны бінакулярны прыбор для прагляду «аб’ёмных» фатаграфій.
Прынцып працы прыбора заснаваны на тым, што калі сфатаграфаваць якую-небудзь сцэну з дзвюх пунктаў, размешчаных на некаторай адлегласці адзін ад аднаго (прыкладная адлегласць паміж вачамі чалавека), а затым размясціць атрыманую пару здымкаў (так званая стэрэапара) так, каб адно вока бачыла толькі адзін здымак, а іншае вока — другі, то чалавек убачыць «аб’ёмны» малюнак.
У склад стэрэаскопа можа ўваходзіць паралаксаметр.
Іванаў Бор
Іва́наў Бор (, Иванов Бор) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лашанскага сельсавета.
Прай (Італія)
Прай (Pray) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 1 997 чалавек (2021 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 217,54 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 13867. Тэлефонны код — 015.
Зашчыціў
Зашчыціў (За́щитів) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Прай (Італія)
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Тармазное выпрамяненне
Спектр тармазнога выпрамянення неперарыўны і абрываецца пры найбольшай магчымай энергіі, роўнай пачатковай энергіі электрона.
Тармазное рэнтгенаўскае і гама-выпрамяненне, вылучаныя хуткімі электронамі пры іх рассеянні ў электрычным полі атамных ядраў і электронаў у рэчыве, выкарыстоўваюцца ў тэхніцы, медыцыне, у даследаваннях па біялогіі, хіміі і фізіцы.
NGC 1050
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вінаградаўскі раён (Архангельская вобласць)
Вінаградаўскі раён (Виногра́довский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (Вінаградаўская муніцыпальная акруга, з 2021 года) у складзе Архангельскай вобласці (Расія). Адміністрацыйны цэнтр знаходзіцца ў пасёлку Бярэзнік.
Геаграфія
Вінаградаўскі раён прыраўнаваны да раёнаў Крайняй Поўначы. Вінаградаўскі раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Архангельскай вобласці, у сярэднім цячэнні ракі Паўночнай Дзвіны, дзе ў яе ўпадаюць левы прыток Вага і правы прыток Ваеньга.
На мяжы з Халмагорскім раёнам урэз паверхні вады ў Паўночнай Дзвіне знаходзіцца на адзнацы 7 метраў над узроўнем мора — гэта найніжэйшы пункт раёна. На мяжы з Верхнятоемскім раёнам урэз вады ў Паўночнай Дзвіне знаходзіцца на адзнацы 20 метраў над узроўнем мора. Ва ўсходняй частцы раёна, на водападзеле басейнаў рэк Пінегі і Паўночнай Дзвіны, знаходзіцца найвышэйшы пункт раёна — 235 метраў над узроўнем мора. Раён размешчаны ў тайговай зоне. Клімат умерана кантынентальны.
Плошча раёна 12,56 тыс. км². Плошча зямельнага фонду: 1256077 га (на 01.01.1996 года). Плошча ляснога фонду: 1184025 га.
Працягласць раёна з поўначы на поўдзень 130 км, з захаду на ўсход 170 км.
Мяжуе на захадзе з Плясецкім раёнам і гарадской акругай Мірнай, на паўночным захадзе з Халмагорскім раёнам, на паўночным усходзе з Пінежскім раёнам, на паўднёвым усходзе з Верхнятоемскім раёнам, на паўднёвым захадзе з Шэнкурскім раёнам.
Валянціна Іосіфаўна Градовіч
Валянціна Іосіфаўна Градовіч (15 мая 1928, Вінаградаўка — 31 мая 1995, Мінская вобласць) — цялятніца саўгаса «Раванічы» Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці, Беларуская ССР. Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Член ЦК Кампартыі Беларусі.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1928 годзе ў сялянскай сям’і ў вёсцы Вінаградаўка Чэрвеньскага раёна. У 1945 годзе скончыла сярэднюю школу ў вёсцы Раванічы. З 1945 года працавала на садовым участку саўгаса «Раванічы». З 1947 года — цялятніца на саўгаснай ферме, дзе прапрацавала наступныя трыццаць гадоў.
Неаднаразова ўдзельнічала ва Усесаюзнай выстаўцы ВДНГ СССР у Маскве.
Па выніках  (1959—1965) сярэднясутачнае прыбаўленне ў замацаванага за Валянцінай Градовіч маладняку буйной рагатай жывёлы склаў 950 грамаў. Указам  ад 22 сакавіка 1966 года была ўдастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
Клінцы (значэнні)
Назву Клінцы маюць:
Валянціна Іосіфаўна Градовіч
Біяграфія
У 1971 годзе абіралася дэлегатам XXVII з’езда Кампартыі Беларусі, членам Цэнтральнага камітэта.
Памерла 31 мая 1995 года.
Памяць
Імя В. І. Градовіч змешчана на таблічцы на Алеі Герояў Чэрвеньскага раёна ў горадзе Чэрвень, адкрытай ў 2010 годзе.
Заячыці
Заячыці (За́ячиці) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014 (23-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 2014 года.
Віталь Стахіевіч
Біяграфія
У 1993—1999 гадах вучыўся ў Рэспубліканскім каледжы пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, у 1999—2004 гадах — у Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, і ў 2004—2007 гадах — у Амстэрдамскай кансерваторыі. Вучань беларускай піяністкі Зоі Качарскай і нарвежскага піяніста Хокана Аўстбё.
Лаўрэат і дыпламант міжнародных конкурсаў у Вільнюсе, Антверпене (Бельгія), Таранта (Італія), Мар'янскіх Лазнях (Чэхія); дыпламант нацыянальнага конкурсу ў Нідэрландах.
Двойчы браў удзел у Мінскім міжнародным конкурсе піяністаў. У 2000 годзе іграў на першым і другім турах, атрымаў дыплом за найлепшае выкананне абавязковага твору беларускага кампазітара (Ганна Кароткіна. «Легенда пра караля Стаха»), падзяліўшы яго з двума іншымі ўдзельнікамі. У 2005 годзе прайшоў у фінал і атрымаў дыплом. Ад 2004 года стала жыве ў Нідэрландах.
Дыскаграфія
У 2001 годзе запісаў сольны кампакт-дыск на італьянскай фірме Agora з творамі Франца Шуберта:
Выконваў партыю фартэпіяна на кампакт-дыску De Sneeuwman, супольны запіс з Аркестрам брусельскага опернага тэатра De Munt.
У 2008 годзе запісаў сольны кампакт-дыск на галандскай фірме EDS-Music з творамі Сяргея Пракоф'ева:
Канцэртнае жыццё
Выступаў з Дзяржаўным акадэмічным сімфанічным аркестрам Беларусі, Дзяржаўным камерным аркестрам Беларусі, Нацыянальным сімфанічным аркестрам Мексікі, Еўрапейскім фестывальным аркестрам (Бельгія) і Аркестрам брусельскага опернага тэатра De Munt.
Аснову рэпертуара Віталя Стахіевіча складаюць творы Шуберта, Шапена, Ліста, Пракоф'ева, Рахманінава. Выступае з канцэртамі ў Беларусі і за мяжой.
Казённыя Боркі
Казённыя Бо́ркі (, Казённые Борки) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лашанскага сельсавета.
Хутаранскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Пясочна-Будскага сельсавета.
Клецкі раённы выканаўчы камітэт
Клецкі раённы выканаўчы камітэт — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Клецкага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Мінскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Клецкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Клецка, у будынку на пл. Маякоўскага, 10, пабудаваным у 1972 годзе.
Уладзімір Васільевіч Дубіна
Уладзімір Васільевіч Дубіна (, в. Віцім Клецкага раёна — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў паляводам у ордэна Леніна племянным заводзе «Чырвоная Зорка». У 1945 годзе ўзначаліў звяно па вырошчванні шматгадовых траў. У 1947 годзе звяно пад яго кіраўніцтвам атрымала з гектара па 5,4 цэнтнера канюшыны.
Звання Героя Сацыялістычнай Працы ўдастоены ў 1949 годзе.
Узнагароджаны медалём «За перамогу над Германіяй».
Норман Дэвіс
Норман Дэвіс (Ivor Norman Richard Davies; нар., г. Болтан, Вялікі Манчэстэр, Англія) — брытанскі гісторык. Асноўнай тэматыкай даследаванняў была гісторыя Польшчы, сваю вядомасць у англамоўных краінах набыў дзякуючы навуковым працам па гісторыі Еўропы і Брытанскіх астравоў.
Біяграфія
Вышэйшую адукацыю Айвар Норман Рычард Дэвіс атрымаў у Магдаленскім каледжы Оксфардскага ўніверсітэта на кафедры гісторыка Элана Джона Персіваля Тэйлара. Некаторы час працаваў у Грэноблі і Оксфардзе, потым збіраўся накіравацца ў Савецкі Саюз, каб збіраць навуковыя матэрыялы для сваёй дысертацыі, але так і не змог атрымаць візу. Знайшлося альтэрнатыўнае рашэнне — Кракаўскі ўніверсітэт Ягелонаў. У Кракаве Дэвіс пачаў даследаваць гісторыю польска-савецкай вайны, а паколькі для тагачаснай афіцыйнай польскай гістарычнай навукі вайна «не існавала», аўтар змяніў назву сваёй працы на «Брытанская знешняя палітыка ў адносінах да Польшчы 1919—1920 гадоў». Пасля таго, як Дэвіс у 1973 годзе атрымаў у Кракаве доктарскі тытул, праца выйшла пад назвай «''Белы арол, чырвоная зорка. Польска-савецкая вайна 1919—1920 гадоў''».
Вытворная функцыі
Функцыю, якая мае канечную вытворную на нейкім мностве, называюць дыферэнцава́льнай на гэтым мностве.
Працэс знаходжання вытворнай называецца дыферэнцава́ннем.
Азначэнне
Няхай у некаторым наваколлі пункта x_0 \in \R вызначана функцыя
Вытворную функцыі y=f(x) у пункце x_0 звычайна абазначаюць адным з наступных спосабаў Падрабязней пра ўжыванне кожнага са спосабаў гл. раздзел.
Заўвага: Вытворная f'(x_0) функцыі f у пункце x_0 па азначэнні ёсць лімітам, а таму можа існаваць або не, і быць канечнай ці бесканечнай.
Дыферэнцавальнасць
Функцыя адной зменнай
f(x)
называецца дыферэнцава́льнай у пункце
x0
, калі існуе канечны лік
A
, такі што ў некаторым наваколлі
U(x0)
пункта
справядліва роўнасць дзе
o(x-x0)
ёсць бесканечна малая велічыня пры
x → x0
.
Тэарэма
Заўвага: для функцыі адной зменнай існаванне канечнай вытворнай і дыферэнцавальнасць функцыі ў пункце раўназначныя між сабою. Аднак у выпадку функцый некалькіх зменных гэта не так: з дыферэнцавальнасці функцыі ў пункце вынікае існаванне частковых вытворных, але не наадварот (гэта значыць, з існавання частковых вытворных у пункце, увогуле кажучы, не вынікае дыферэнцавальнасць функцыі).
Вытворныя вышэйшых парадкаў
Вытворныя вышэйшых парадкаў вызначаюцца зваротным чынам праз вытворныя ніжэйшых парадкаў. А іменна, прымаем па азначэнні, што вытворная нулявога парадку — гэта сама функцыя: Калі функцыя f дыферэнцавальная ў x_0, то вытворная першага парадку вызначаецца як Няхай цяпер вытворная
n
-га парадку f^{(n)} вызначана ў некаторым наваколлі кропкі x_0 і дыферэнцавальная. Тады
(n+1)
-ая вытворная вызначаецца як вытворная
Вытворныя вышэйшых парадкаў абазначаюцца адным з наступных спосабаў: Падрабязней пра абазначэнні гл. раздзел.
Лейбніцавы абазначэнні
Абазначэнні, уведзеныя Готфрыдам Лейбніцам, былі аднымі з першых. Яны і дагэтуль шырока ўжываюцца ў выпадку, калі ўраўненне
разглядаецца як функцыянальная залежнасць паміж залежнай і незалежнай зменнымі. Першая вытворная абазначаецца як
Калісь такі запіс разглядалі як дзель двух бесканечна малы́х.
x
) запісваюць як
Па сутнасці, такія абазначэнні — скарачэнне для кратнага прымянення аператара вытворнай. Напрыклад,
У Лейбніцавых абазначэннях вытворную функцыі
y
у пункце
Абазначэнні Лейбніца дазваляюць пазначаць зменную дыферэнцавання (у назоўніку «дробу»). Гэта асабліва зручна для частковых вытворных. Таксама такія пазначэнні дапамагаюць запомніць правіла цэпа :
Лагранжавы абазначэнні
Гэтыя абазначэнні былі ўведзены Жазэфам-Луі Лагранжам, і з'яўляюцца аднымі з самых распаўсюджаных сучасных абазначэнняў дыферэнцавання. У гэтых абазначэннях вытворную функцыі
f(x)
запісваюць як
f′(x)
ці проста
f′
, выкарыстоўваючы сімвал штрыха. Таму такія абазначэнні часам называюць штрыхавымі. Гэткім жа чынам пазначаюць другую і трэцюю вытворныя, а менавіта: Ужо для чацвёртай вытворнай ставіць штрыхі становіцца нязручным, і ўзнікае патрэба ўдасканалення гэтых абазначэнняў. Некаторыя аўтары запісваюць парадак вытворнай рымскімі лічбамі ў верхнім індэксе, іншыя ж запісваюць парадак арабскімі лічбамі ў дужках: Апошняе абазначэнне лёгка абагульняецца на адвольны парадак вытворнай: запіс
f(n)
для n-ай вытворнай функцыі
f
Ньютанавы абазначэнні
Ньютанавы абазначэнні для дыферэнцавання, таксама называныя кропкавымі абазначэннямі, выкарыстоўваюць кропкі, якія размяшчаюцца над іменем функцыі і сваёю колькасцю пазначаюць парадак вытворнай. Такім чынам, калі
, тады запісы абазначаюць адпаведна першую і другую вытворныя
y
па зменнай
t
. Гэтыя абазначэнні выкарыстоўваюцца амаль выключна для пазначэння вытворных па часе, маючы на ўвазе, што незалежная зменная функцыі — гэта час (г.зн. адлюстроўвае ход часу). Такія абазначэнні шырока распаўсюджаныя ў фізіцы (асабліва ў механіцы) і галінах матэматыкі, звязаных з фізікаю, такіх як дыферэнцыяльныя ўраўненні. І хоць гэтыя абазначэнні непрыдатныя для запісу вытворных высокіх парадкаў, на практыцы ўжываюцца толькі вытворныя малых парадкаў.
Ойлеравы абазначэнні
Ойлеравы абазначэнні выкарыстоўваюць дыферэнцыяльны аператар
D
, прымяненне якога да функцыі
f
дае першую вытворную
Df
. Другая вытворная абазначаецца як
D2f
, а n-ая вытворная абазачаецца як
.
Няхай
— функцыя. Каб падкрэсліць зменную, па якой адбываецца дыферэнцаванне, да сімвала
далучаюць ніжні індэкс
. Тады Ойлеравы абазначэнні запісваюцца як Аднак звычайна, калі і так зразумела, якую зменную маюць на ўвазе, ніжні індэкс апускаюць, так, напрыклад, робяць, калі
x
адзіная зменная ў выразе.
Ойлеравы абазначэнні зручныя для запісу і развязання лінейных дыферэнцыяльных ураўненняў.
Тангенс вугла нахілу датычнай прамой
Калі функцыя мае канечную вытворную ў пункце x_0, то ў наваколлі U(x_0) яе можна прыблізіць лінейнай функцыяй Функцыя f_l вызначае датычную да графіка f у пункце x_0. Лік f'(x_0) роўны вуглавому каэфіцыенту або тангенсу вугла нахілу датычнай прамой.
Хуткасць змянення функцыі
Хай s=s(t) — закон прамалінейнага руху. Тады ёсць імгненная хуткасць руху ў момант часу t_0. Другая вытворная ёсць імгненнае паскарэнне ў момант часу t_0.
Наогул, вытворная функцыі y=f(x) у пункце x_0 выражае хуткасць змянення функцыі ў пункце x_0, гэта значыць хуткасць працякання працэсу, апісанага ўраўненнем y=f(x).
Прыклады
дзе праз \sgn пазначана функцыя знака. Калі ж x_0 = 0, то
Правілы дыферэнцавання
ёсць сталая функцыя, то
f
і
g
.
ў любых пунктах
x
, дзе
g(x) ≠ 0
— адваротная да
(гэта значыць
g(f(x)) = x
f(g(y)) = y
), то
Кейла
Ке́йла (Keila, Kegel) — горад і гарадскі муніцыпалітэт у павеце Хар’юмаа на паўночным захадзе Эстоніі. Адміністрацыйны цэнтр воласці Кейла. Размешчаны на рацэ Кейла. Насельніцтва — 10 тыс. чалавек (2011). Чыгуначны вузел.
Гісторыя
Вёска Кейла паўстала на беразе аднайменнай ракі прыкладна 1000 гадоў таму. Па заваёве ў 1219 годзе датчане збудавалі тут драўляную парафіяльную царкву. Пад канец XIII стагоддзя замест яе была ўзведзена мураваная царква. Першыя пісьмовыя згадкі пра паселішча (Keikŋl) датаваныя 1241 годам.
У XV-XVI стагоддзях тэрыторыя ля царквы актыўна засялялася, а Лівонскі ордэн на паўднёвым усходзе збудаваў маленькі замак. Паселішча разам з царквой было знішчана падчас Лівонскай вайны 1558—1583 гадоў. Царква была адноўлена ў 1596, аднак з-за чумы і голаду 1601—1602 гадоў амаль усё насельніцтва вымерла, і цягам трох стагоддзяў Кейла з'яўлялася маленькай вёсачкай. У 1862 годзе ля царкоўнага двара была пастаўлена статуя Марціна Лютэра (знішчаная ў 1949). У 1867 на ферме Вяльяатса была адчынена першая школа. З адкрыццём чыгункі Рэвель — Балтыйскі Порт Кейла атрымала новы штуршок для развіцця. У 1885 тут адбыўся першы песенны фестываль, у якім узялі ўдзел 19 хораў.
У 1905 было завершана будаўніцтва чыгуначнай галіны да Хаапсалы. У 1925 годзе Кейла атрымала статус пасёлка з самакіраваннем, а 1 мая 1938 года атрымала статус горада.
За савецкім часам на ўскрайку горад быў збудаваная ваенная база, дзе стаяў танкавы полк. Пасля здабыцця незалежнасці база была зруйнавана, цяпер на гэтым месцы знаходзіцца жылы раён. У 1950—1962 гадах Кейла была адміністрацыйным цэнтрам раёна. Гэта, а таксама пабудова электрыфікаванай чыгункі да Таліна, паспрыялі далейшаму хуткаму яе развіццю.
Адукацыя
Працуе некалькі школ:
Насельніцтва
Паводле перапісу 2000 года, у Кейлі пражывалі 9388 чалавек, з іх 82,8% — эстонцы, 12,1% — рускія, 1,8% — украінцы, 0,9% — фіны, 0,7% — беларусы, 0,2% — літоўцы, 0,1% — палякі, 0,1% — татары, 0,1% — немцы, 0,1% — латышы.
У 2009 годзе — 9873 чалавекі.
У 2011 годзе — 10 014 чалавек.
Шэйпічы (вёска, Мінск)
Шэ́йпічы, Шэ́пічы — колішняя вёска, з 1959 года ў складзе Мінска.
Гісторыя
У 1492—1506 гадах вялікі князь Аляксандр Ягелончык дараваў сяло Шэйпічы Абраму Езафовічу. У 1507 годзе вялікі князь Жыгімонт I Стары пацвердзіў сяло Шэйпічы старосце Смаленскага места і менскаму войту Абраму Езафовічу. У 1557 годзе сяло, дзяржаўная ўласнасць. У 1667 годзе маёнтак, шляхецкая ўласнасць.
У 1800 годзе вёска ў Мінскім павеце, дзяржаўная ўласнасць, 7 двароў, 19 жыхароў. У 1917 годзе вёска Сеніцкай воласці Мінскага павета; 6 двароў, 52 жыхары. З 1934 года ў Менскім раёне. У 1940-я — 1950-я гады побач вырас аднайменны пасёлак нелегальнай забудовы. У 1959 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Ленінскі раён. Бальшыня вясковай забудовы захавалася на вуліцы Шэйпічы.
У 2016 годзе зацверджаная назва Шэйпічы для праектаванай станцыі чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна на скрыжаванні вуліц Пляханава і праспекта Ракасоўскага. Аднак пазней ад гэтай станцыі адмовіліся, змяніўшы схему лініі на кальцавую.
IC 3973
IC 3973 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Ваеньга
Ва́еньга (Ва́еньга) — рака ў Вінаградаўскім раёне Архангельскай вобласці Расіі, правы прыток Паўночнай Дзвіны.
Выток Ваеньгі знаходзіцца паблізу водападзелу Паўночнай Дзвіны і Пінегі, на вышыні 201 метр над узроўнем мора. Вусце ракі знаходзіцца на 334 км па правым беразе ракі Паўночная Дзвіна, на вышыні 9 метраў над узроўнем мора. У верхнім цячэнні Ваеньга працякае па тэрыторыі Клонаўскага заказніка. Упадае ў Паўночную Дзвіну каля пасёлка Усць-Ваеньга. У верхнім цячэнні (да вёскі Ніжняя Ваеньга) у рэчышчы шмат парогаў і перакатаў. Даўжыня ракі — каля 218 км. Плошча вадазборнага басейна — каля 3370 км². Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Выдатак вады — 30,4 м³/с. Ледастаў з канца кастрычніка — пачатку лістапада па канец красавіка.
Казліў (Лакачынскі раён)
Казліў (Козлі́в) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Джон Абізаід
Джон Філіп Абізаід (John Philip Abizaid, جونبي زيد, нар. 1 сакавіка 1951) — амерыканскі генерал ліванскага паходжання. У 2003—2007 гадах узначальваў Цэнтральнае камандаванне ЗША. У 2016—2018 гадах з’яўляўся саветнікам міністрв абароны Украіны, а пасля прызначаны паслом ЗША ў Саудаўскай Аравіі.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 красавіка 1951 года, у Рэдвуд-Сіці, Паўночная Каліфорнія, ЗША. Абізаід, напалову араб па нацыянальнасці, вырас у каталіцкай сям’і. Продкі прыехалі ў Амерыку яшчэ ў XIX стагоддзі. Яго бацька, удзельнік Другой сусветнай, адзін выхоўваў Джона, пасля таго як маці хлопчыка памерла ад раку.
Адукацыя
У 1973 годзе скончыў навучанне ў Ваеннай акадэміі ЗША ва Уэст-Пойнце, Нью-Ёрк; на базавых і прасунутых курсах падрыхтоўкі афіцэраў пяхотных палкоў; у штабным каледжы Узброеных Сіл (JFSC); і ваенным каледжы (U. S. Army War College Senior Fellowship) пры Гувераўскім інстытуце. Ён атрымаў ступень магістра гуманітарных навук у даследаванні Блізкага Усходу ў Гарвардскім універсітэце (Harvard University), а таксама вучыўся ў Іарданскім універсітэце ў Амане (University of Jordan, Amman) па праграме Джорджа Олмстэда (George Olmsted). Надаф Сафран (Nadav Safran), кіраўнік Гарвардскага цэнтра па Блізкім Усходзе, успамінаючы пра 100-старонкавую працу Абізаіда па пытаннях абароннай палітыкі Саудаўскай Аравіі, заявіў, што «гэта была лепшая праца за 30 гадоў яго практыкі ў Гарвардзе».
Ваенная служба
Пасля ваеннай акадэміі ЗША атрымаў званне другога лейтэнанта пяхотнага палка. Ён пачаў сваю ваенную кар’еру ў 504-м парашутна-дэсантным палку 82-й паветрана-дэсантнай дывізіі ў Форт-Брэг, Паўночная Караліна. Абізаід камандаваў 2-м і 1-м батальёнамі рэйнджараў падчас уварвання ў Грэнаду. Джон таксама камандаваў 3-м батальёнам 325-га палка ПДВ баявой групы ў Вічэнца, Італія, падчас вайны ў Персідскім заліве, і разгарнуў свой батальён у Паўночным Іраку, каб забяспечыць прыкрыццё для курдаў.
Яго брыгада знаходзілася пад камандаваннем 504-га парашутнага пяхотнага палка з 82-й паветрана-дэсантнай дывізіі. Ён служыў памочнікам камандуючага 1-й бранятанкавай дывізіяй у Босніі і Герцагавіне. Пасля гэтага Абізаід служыў у якасці 66-га каменданта Ваеннай акадэміі ЗША ва Уэст-Пойнце, дзе яму ўдалося перамагчы дзедаўшчыну і абнавіць навучальны план. Пазней ён прыняў камандаванне 1-й пяхотнай дывізіі 'Big Red One' ў Вюрцбургу, Германія, ад Дэвіда Л. Грэнджэма (David L . Grange), а таксама ўдзельнічаў у аперацыі ў Іраку.
Саветнік МА Украіны
У верасні 2016 года разам з брытанскім генералам Нікам Паркерам, прызначаны саветнікамі міністра абароны Украіны Сцяпана Палтарака. Іх прызначэнне адбылося ў рамках падпісання новага пагаднення аб абаронным супрацоўніцтве паміж Украінай і ЗША.
Пасол у Саудаўскай Аравіі
13 лістапада 2018 года прызначаны прэзідэнтам Трампам паслом ЗША ў Саудаўскай Аравіі.
Куарэн’я
Куарэнья (Quaregna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 1413 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 259 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 13854. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Антэна
Антэна — прыбор, прызначаны для выпраменьвання і рэгістрацыі (прыёму) радыёхваль. Дзеянне прыёмнай антэны заснавана на ператварэнні энергіі радыёвыпраменьвання ў энергію пераменнага электрычнага току. Прасцейшай антэнай з'яўляецца металічны стрыжань, т. н. паўхвалевы рэзанансны вібратар. Калі гэты вібратар злучыць з генератарам электрамагнітнага выпраменьвання, то ён зможа як выпраменьваць у прастору электрамагнітныя хвалі ў радыёдыяпазоне, так і рэгістраваць іх, бо электрамагнітныя хвалі будуць індукаваць у ім электрычных ток. Найбольш эфектыўна працуе вібратар, даўжыня якога роўная палове даўжыні прымаемай хвалі. Такім чынам, антэны прымаюць электрамагнітнае выпраменьванне толькі вызначанай хвалі, велічыня якой залежыць ад памеру і канструкцыі антэны.
Антэны валодаюць накіраваным дзеяннем, гэта значыць напружанасць прымаемай ці выпраменьваемай імі энергіі залежыць ад кірунку.
Зборная Цёркса і Кайкаса па футболе
Гісторыя
Футбольная федэрацыя Астравоў Цёркс і Кайкас была сфарміравана у 1996 годзе, і ў 1998 годзе стала членам ФІФА. Сваю першую гульню на афіцыйных спаборніцтвах зборная Цёркса і Кайкаса правяла супраць зборнай Багамскіх астравоў у рамках кваліфікацыі чэмпіяната свету па футболе 2002. У рамках адбору зборная пацярпела самае буйное паражэнне да Сент-Кітса і Невіса з лікам 8:0.
У 2007 годзе ў рамках праграмы ФІФА, федэрацыя завяршыла будаўніцтва першага стадыёна.
6 лютага 2008 года зборная дасягнула сваёй першай перамогі над зборнай Сент-Люсіі з лікам 2:1 у рамках адбора на чэмпіянат свету 2010, але ў другой сустрэчы пацярпела паражэнне (2:0) і выбыла з турніру.
Соф’я Андрэеўна Лабко
Соф’я Андрэеўна Лабко (, в. Кухчыцы Клецкага раёна — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
Амаль трыццаць гадоў працавала ў калгасе «Савецкая Беларусь». 14 гадоў, да выхаду ў 1979 годзе на пенсію, была звеннявой па вырошчванні лёну. Звяно пад яе кіраўніцтвам штогод прыносіла багатыя ўраджаі, было найлепшым у гаспадарцы. Шэсць-сем цэнтнераў льносямян, дзевяць-дзесяць цэнтнераў валакна — такі быў звычайна вынік працы звяна.
За працоўныя поспехі звеннявая была ўзнагароджана бронзавымі і залатым медалямі ВДНГ.
Калпыціў
Калпыціў (Колпи́тів) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Рудня-Прыбыткаўскі сельсавет
Ру́дня-Прыбы́ткаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Рудня-Прыбыткаўская.
IC 3975
IC 3975 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Калінінск (Уздзенскі раён)
Калі́нінск (, Калининск) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лашанскага сельсавета.
Тадж-Махал
Тадж-Махал (ताज महल) — маўзалей-мячэць, змешчаны ў Агры, Індыя, на беразе р. Ямуна (архітэктары, верагодна, Устад-Іса і інш.). Пабудаваны па загадзе імператара Вялікіх Маголаў Шах-Джахана ў памяць аб жонцы Мумтаз-Махал, памерлай пры родах (пазней тут быў пахаваны і сам Шах-Джахан).
Усярэдзіне маўзалея размешчаныя дзве магільні — шаха і яго жонкі. На самай справе, месца іх пахавання знаходзіцца там жа, дзе і магільні, але пад зямлёй. Час будаўніцтва адносяць прыкладна да 1630—1652. Тадж-Махал уяўляе сабой пяцікупальны будынак вышынёй 74 м на платформе, з 4 мінарэтамі па кутах (яны злёгку нахіленыя ў бок ад магільнага склепа для таго, каб у выпадку разбурэння не пашкодзіць яго), да якога прымыкае сад з фантанамі і басейнам.
Сцены выкладзеныя з паліраванага паўпразрыстага мармуру з інкрустацыяй з самацветаў. Былі выкарыстаныя біруза, агат, малахіт, сердалік і інш. Мармур мае такую асаблівасць, што пры яркім дзённым святле ён выглядае белым, на світанку ён выглядае ружовым, а ў месяцавую ноч серабрыстым.
На будаўніцтва комплексу было запрошана больш за 20 000 майстроў са ўсіх канцоў імперыі, а таксама майстры Сярэдняй Азіі, Персіі і Блізкага Усходу. На другім беразе ракі павінен быў размяшчацца будынак-блізнюк з чорнага мармуру, але ён не быў пабудаваны. Злучаць гэтыя два будынкі павінен быў мост з шэрага мармуру.
З левага боку ад магільнага склепа знаходзіцца мячэць з чырвонага пясчаніка. Справа — дакладная копія мячэці. Увесь комплекс мае восевую сіметрыю. Магільны склеп мае цэнтральную сіметрыю адносна магільні Мумтаз-Махал. Адзіным парушэннем гэтай сіметрыі з'яўляецца магільня Шах-Джахана, якую збудавалі там пасля яго смерці.
Сымон Фаміч Куніцкі
Сымон Фаміч Куніцкі (, Гарані, Мінскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі крытык, літаратуразнавец.
Біяграфія
Вучыўся ў вясковай школе, на рабфаку ў Менску.
У 1931 годзе скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1931—1936 гадах працаваў вучоным сакратаром Інстытута мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР. Быў сябрам БелАПП.
26 лістапада 1936 года арыштаваны, асуджаны на 10 год зняволення. Рэабілітаваны 18 снежня 1954 года.
Памёр, верагодна, на Калыме 14 кастрычніка 1940 года.
Творчасць
З 1929 года пачаў выступаць як крытык. У калектыўных зборніках, у часопісах «Маладняк», «Полымя рэвалюцыі» і іншых перыядычных выданнях змяшчаў рэцэнзіі, нарысы і літаратурна-крытычныя артыкулы пра творчасць Я. Купалы, Я. Коласа, А. Александровіча, С. Баранавых, В. Каваля, М. Лынькова, Б. Мікуліча, Я. Скрыгана, Х. Шынклера і інш.
Уладзімір Пятровіч Мацейка
Уладзімір Пятровіч Мацейка (, в. Сухлічы Клецкага раёна — ) — Герой Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
Працаваў паляводам у племянным заводзе «Чырвоная Зорка». У 1949 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР Уладзімір Пятровіч Мацейка ўдастоены звання Героя Сацыялістычнай Працы.
Канюхы (Лакачынскі раён)
Канюхы (Коню́хи) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Літарал (праграмаванне)
У інфарматыцы літарал — гэта спосаб запісу нязменных велічыняў у зыходным кодзе. Амаль усе мовы праграмавання маюць такі спосаб запісу для атамарных велічыняў, такіх як цэлыя, з нефіксаванай коскай, радкі і булевыя тыпы. Некаторыя таксама маюць натацыю для пералікаў і складаных значэнняў, прыкладам масіваў, структураў і аб'ектаў.
У некаторых аб'ектна-арыентаваных мовах (такіх як ECMAScript) літаралы могуць задаваць аб'екты. Натацыя з выкарыстаннем дужак, што таксама ўжываецца для задання масіваў, ёсць тыповай для аб'ектавых літаралаў:
Метады такога аб'екта могуць апісвацца пры дапамозе функцыянальных літаралаў:
Гэткія аб'екты падобныя да ананімных класаў у іншых мовах, такіх як Java.
Коммерсантъ
Коммерсантъ — расійская грамадска-палітычная штодзённая газета, якая выходзіць з панядзелка па суботу. Сярэдні тыраж складае 61 тысячу экзэмпляраў. Уладальнік - бізнесмен Алішэр Усманаў.
Газета выдаецца з 1989 году. Газета асвятляе палітычныя, сацыяльныя і эканамічныя тэмы. Існуюць таксама англамоўная версія навіннага сайта выдання. З 2010 года таксама вяшчае радыё «Коммерсантъ FM», звязанае з навінавым профілем штодзённай газеты.
Галоўны офіс газеты знаходзіцца ў Маскве.
Тэрмаэлектрычныя прыёмнікі
Тэрмаэлектрычныя прыёмнікі — прыборы, якія ўжываюцца для рэгістрацыі інфрачырвонага цеплавога выпраменьвання. Іх дзеянне заснавана на тэрмаэлектроннай эмісіі, яны рэагуюць на паглынутае выпраменьванне праз награванне свайго адчувальнага элемента. Тэрмаэлектрычныя прыёмнікі рэгіструюць выпраменьванне ў шырокім спектральным дыяпазоне. Для надзейнай абароны прыёмніка ад старонняга цеплавога ўздзеяння пры рэгістрацыі ІЧ-выпраменьвання (8-12 мкм) яго падвяргаюць глыбокаму астуджэнню вадкім азотам ці геліем. Прыкладамі тэрмаэлектрычных прымачоў могуць служыць балометры і рэльефаграфічныя прыёмнікі.
Пасынкі (біялагічны заказнік)
«Па́сынкі» — дзяржаўны біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці.
Біялагічны заказнік «Пасынкі» знаходзіцца на паўночным узбярэжжы возера Нарач, паміж вёскамі Чараўкі і Пасынкі Мядзельскага раёна. Функцыянуе на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Нарачанскі».
Агульная плошча заказніка складае 10 га (0,1 км²). Асноўнае прызначэнне заказніка — захаванне ў натуральным стане ўнікальнага прыродна-ландшафтнага комплексу поўдня Беларускага Паазер’я. На тэрыторыі заказніка прадстаўленыя арыгінальныя спалучэнні раслінных сем’яў рэдкіх і ўнікальных відаў, якія занесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.
Заказнік цікавы для культурна-даведкавых і экалагічных мэт.
Ахоўная тэрыторыя выконвае значную ролю ў падтрыманні экалагічнага балансу, які склаўся ў лугавых прыбярэжных экасістэмах возера Нарач.
У склад рэдкіх відаў, якія сустракаюцца на тэрыторыі заказніка, уваходзяць:, , , , , , , , , ,  і іншыя.
Струменная помпа
Струме́нная по́мпа — прылада для нагнятання (інжэктар) або адсмоктвання (эжектар) вадкіх або газападобных рэчываў, транспартавання гідрасумесей (гідраэлеватар).
Прынцып дзеяння струменнай помпы заснаваны на захапленні напамоўваемага (адпампоўваемага) рэчыва струменем вадкасці, пары ці газу, які выцякае з сапла з вялікай хуткасцю. Адрозніваюць вадкаструменныя, параструменныя і газаструменныя помпы.
Асноўнымі элементамі струменнай помпы з’яўляюцца рабочае сапло, прыёмная камера, камера змешвання і дыфузар.
Струменныя помпы выкарыстоўваюцца у сістэмах падачы паліва, зварачных гарэлках, пад’ёму вады са свідравін (эрліфты), там, дзе немагчыма выкарыстанне звычайных помп (напрыклад, у агрэсіўным асяроддзі) і інш. Валодаюць нізкім ККДз, але добрай надзейнасцю.
Джон Літау
Джон Лі́таў (па-англійску: John Lettou; XV стагоддзе) — адзін з англійскіх першадрукароў, заснавальнік друкарні ў Лондане.
Паходжанне
Пра ранняе жыццё амаль нічога невядома. Мянушка Літаў паказвае на яго замежнае паходжанне. Пры ўмове, што Lettou — гэта старажытнаанглійская назва Літвы, ён быў ураджэнцам ВКЛ. У гэтым выпадку, па-беларуску яго імя гучыць як Ян (Іван) Літвін. Але англійскі даследчык Эдвард Говард Даф у сваёй кніжцы "Першадрукі" (Early Printed Books) сцвяржае, што кнігі Джона Літаў вельмі падобныя да тых, што ў свой час надрукаваў Мацей Мараўскі, які дзейнічаў у Неапалі. Аднак у іншай сваёй кніжцы "Пачаткі кнігадрукавання ў Англіі" (Early English printing), Даф адзначае аднолькавасць манеры друку (за выключэннем некаторых вялікіх літараў) Джона Літоў і Яганэса Брэмера "Булле", які ў 1478 і 1479 г. надрукаваў дзве кнігі ў Рыме.
Дзейнасць
У 1480 г. распачаў сваю друкарскую дзейнасць у Лондане. Першай з яго друку выйшла індульгенцыя Джона Кейдала ўдзельнікам змагання з туркамі. Першай кнігай, якую ён надрукаваў, была "Quaestiones Antonii Andreae super duodecim libros metaphysicae Aristotelis" (1480), другой — "Thomas Wallensis super Psalterum" (1481). Абедзьве кнігі былі выдадзены на сродкі Уільяма Уілкака, пра якога нічога невядома, акрамя таго, што ў 1487 г. ён жыў у Лондысэлі. Стыль, які ўжываў Джон Літаў, пасля быў запазычаны Уільямам Кэкстанам. Акрамя гэтага, Літаў першы ў Англіі пачаў выкарыстоўваць напісанне тэкста ў дзве калонкі.
Трохі пазней да Літаў далучыўся Уільям дэ Манчлія (верагодна, з гораду Мішлен у Бельгіі). У асноўным яны друкавалі зборнікі законаў, але невядома, ці быў гэта ўрадавы заказ. Толькі адна з вядомых пяці іх кніг (Tenores Novelli) мае выхадныя дадзеныя, але ніводная не мае даты выдання. Паводле калафона, друкарня размяшчалася ў Лондане, "juxta ecclesiam omnium sanktorum" (каля касцёла Усіх Святых), але, паколькі такіх касцёлаў было шмат, вызначыць дакладнае месца немагчыма. Пасля выдання гэтых пяці кніг імя Літаў больш не ўзгадваецца. У 1483 г. Уільям дэ Манчлія заснаваў уласную друкарню.
Электрамагнітная індукцыя
Электрамагні́тная інду́кцыя — з’ява ўзнікнення электрарухаючай сілы індукцыі ў контуры, які або знаходзіцца ў спакоі ў магнітным полі, якое змяняецца ў часе, або рухаецца ў пастаянным магнітным полі так, што магнітны паток праз паверхню, абмежаваную контурам, змяняецца. З'ява была адкрыта Майклам Фарадэем.
Гісторыя адкрыцця
У 1831 годзе Майкл Фарадэй правёў серыю доследаў, якія дазволілі ўстанавіць наступныя факты:
Ва ўсіх разгледжаных выпадках электрычны ток у ланцугу гальванометра ўзнікаў толькі пры змяненні магнітнага патоку праз паверхні, абмежаваныя віткамі шпулі, падключанай да гальванометра. Прычым значэнне сілы току, які ўзнікаў у контуры, не залежала ад спосабу змянення магнітнага патоку, а вызначалася толькі скорасцю яго змянення.
Закон Фарадэя
Колькасна электрамагнітная індукцыя вызначаецца законам Фарадэя:
Такім чынам, электрарухаючая сіла, што індуцыруецца ў контуры, тым большая, чым хутчэй змяняецца магнітны паток праз паверхню, абмежаваную гэтым контурам.
Індукцыйны ток
Электрычны ток, які ўзнікае ў замкнутым праводным контуры пры любым змяненні магнітнага патоку праз паверхню, абмежаваную гэтым контурам, называюць індукцыйным токам.
Для існавання току ў замкнутым электрычным ланцугу неабходна, каб на свабодныя зараджаныя часціцы дзейнічалі пабочныя сілы, г. зн. у ланцугу павінна быць крыніца электрарухаючая сіла (ЭРС). Крыніцай гэтых пабочных сіл з’яўляецца магнітны паток, змяненне якога з цягам часу стварае ў ланцугу ЭРС. Гэту ЭРС называюць электрарухаючай сілай індукцыі або ЭРС індукцыі. Калі ланцуг замкнуты, ЭРС індукцыі стварае індукцыйны ток, г. зн. узнікненне індукцыйнага току з’яўляецца другасным эфектам.
Згодна з правілам Ленца індукцыйны ток, які ўзнікае ў замкнутым праводным контуры, мае такі напрамак, што створаны ім магнітны паток праз паверхню, абмежаваную контурам, супрацьдзейнічае змяненню магнітнага патоку, якім выклікаецца гэты індукцыйны ток. Гэта азначае, што пры ўзрастанні магнітнага патоку магнітнае поле індукцыйнага току накіравана супраць знешняга поля, а пры змяншэнні — магнітнае поле індукцыйнага току накіравана так жа, як і знешняе поле.
Карытныця (Лакачынскі раён)
Карытныця (Кори́тниця) — вёска ў Лакачынскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Міхаіл Міронавіч Мартынюк
Міхаі́л Міро́навіч Мартыню́к (, Ліхачы, Пружанскі павет Палескага ваяводства, Другая Рэч Паспалітая —, , Расія) — савецкі і расійскі навуковец. Доктар фізіка-матэматычных навук, заслужаны прафесар Расійскага ўніверсітэта дружбы народаў.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і Мірона Мікалаевіча Мартынюка, быў старэйшым у сям’і з яшчэ шасцю дзецьмі. З 1933 года навучаўся ў Ліхацкай польскай школе, з 1938 — у пружанскай гімназіі імя Адама Міцкевіча , пасля прыходу Саветаў перайшоў у сярэднюю школу № 2 і ўвесну 1941 года скончыў 7 класаў.
З пачаткам ВАВ Ліхачы былі акупаваныя нацыстамі. 17 ліпеня 1942 года Міхалаў бацька быў расстраляны немцамі з усімі мужчынамі вёскі ў пакаранне за напад партызанаў на паліцэйскі ўчастак, сам Міхась уратаваўся толькі дзякуючы веданню нямецкай мовы. Пасля сканчэння акупацыі служыў у зенітным артылерыйскім палку і працаваў настаўнікам нямецкай мовы ў мясцовай школе. У 1947 скончыў Пружанскае педагагічнае вучылішча, навучаўся завочна ў Беларускім дзяржаўным універсітэце, працаваў настаўнікам у вёсках Краснае, Руднікі, мястэчку Малечы, горадзе Івацэвічы.
У 1955 годзе пераехаў у Маскву, дзе выкладаў у электратэхнічным тэхнікуме. У 1959 годзе паступіў у аспірантуру. З 1963 года выкладаў фізіку ва ўніверсітэце дружбы народаў імя Патрыса Люмумбы. Прафесар кафедры дастасоўнай фізікі, заслужаны прафесар універсітэта.
Аўтар больш як 120 навуковых прац і навучальных дапаможнікаў, у тым ліку двух манаграфій.
Руцкі
Руцкі — прозвішча.
Касцюкі (Уздзенскі раён)
Касцюкі́ (, Костюки) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лашанскага сельсавета.