cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Універсальная партыя
Універсальная партыя (big tent) — тэрмін, які выкарыстоўваецца ў дачыненні да палітыкі палітычнай партыі, яка дазваляе або заахвочвае шырокі спектр палітычных поглядаў сярод яе членаў.
Алесь Плотка
Алесь Baisan Плотка (28 лістапада, год невядомы, г. Гомель) — беларускі музыка і літаратар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў чарнобыльскай зоне за савецкім часам, выступае пад псеўданімам Байсан (на марскім слэнгу — «зямляк»). Хварэў на сухоты.
Музыка
Франтмэн гурту Sož і голас праекта Baisan&Yasinski.
Альбомы:
Baisan & Bedzvin — Bloodlands (single, 2023)
Sož — Apošnija Tancory (EP, 2022)
Baisan & Yasinski — Baranavičy Centraĺnyja (LP, 2021)
Baisan & Frantisz — Śmierć Biełaruskaja (LP, 2021)
TerraKod — Paspality (LP, 2015)
JazzLatex community — The best of 2006—2008 (LP, 2008)
Кліпы:
Sož — Stotis (2022)
Sož — Malako (2020)
Baisan & Buben — F5 (2014)
Пяснярства:
Песні на словы ёсць у рэпертуары гуртоў Vopli Vidopliassova (беларуская версія культавай песні «Танці»), Naka, Пирятин, Yellow Brick Road, Gods Tower, Sciana, Батьківський комітет, Юлка Каціч, «Сразу Май», Піліп Беспамылковы, Kawa, Atesta, Bigi, IvoryGod, Evthanasia.
Літаратура
Кнігі:
«Байсан» (выд. «Кнігазбор», Мінск, 2015 г.) — зборнік паэзіі.
«Лотас на асфальце» (выд. «Люта Справа», Кіеў, 2020 г.) — зборнік паэзіі.
Bloodlands 20/22: Belarus/Ukraine (выд. «Скарына», Лондан, 2023 г.)— арт-бук фота і вершаў у суаўтарстве з фатографамі Алесем Пілецкім і Станіславам Крупажам.
Пераклады:
«Свінні» (выд. «Янушкевіч», Варшава, 2023) — пераклад з расейскай раману Аляксандра Чарнухі.
Пераклаў з украінскай нізкі вершаў Анжэлы Багачэнка  і Вано Кругера, Алега Коцарава.
Лічбавая паэзія: супраца з Бубенам і Нарушэвічам
Альбомы:
Tancy z Bubnam — B 52 (Улад Бубен і беларускія паэты) (2012)
Baisan & Buben — Iamb’n’Bass (2013)
Baisan & Buben — Skweee Belarus (2014)
Buben Naruszewicz Baisan — Bulbahuana (2017)
Buben Naruszewicz Baisan — Enighet Ensamhet (2017)
Buben Naruszewicz Baisan — Papiarosy LIVE at Azgur (на вершы Юрко Іздрыка) (2017)
Buben Naruszewicz Baisan — 1937 (на вершы паэтаў «расстралянага адраджэння») (2018)
Buben Naruszewicz Baisan — Z nažom na sonca (на вершы Тодара Кляшторнага) (2018)
Відэа-канцэрты:
Naruszewicz & Baisan — Вершы Анжэлы Багачэнка (2018)
Buben Naruszewicz Baisan — Паэма Міхася Чарота «Карчма» (Live in Rakau) (2018)
Грамадская дзейнасць
Арганізатар чытання і онлайн-трансляцыі перакладу «Анегіна» на беларускую мову, які лічыўся згубленым 80 гадоў. 29 кастрычніка 2017-га году глава твору была прачытаная ў прамым эфіры, як у прэм’ерным 1936-ым, калі трансляцыя ішла на увесь Мінск праз рэпрадуктары. Дэкламавала народная артыстка Беларусі Зінаіда Бандарэнка.
Праграма «1937» на вершы паэтаў трыццатых была запісаная на студыі дзяржаўнага радыё, яе прэзентацыя адбылася ў праграме «Тэрыторыя гуку» на Першым канале. Пад акампанэмэнт Леаніда Нарушэвіча і Ўлада Бубена дэкламуюцца вершы Юлія Таўбіна, Яўгеніі Пфляўмбаўм, Алеся Дудара, Міхася Чарота, Уладзімера Дубоўкі. Там жа быў запісаны альбом «З нажом на Сонца» паводе паэмы «Калі асядае муць» Тодара Кляшторнага. «''Мы цешымся, што афіцыйная прэзентацыя адбылася на цэнтральным радыёканале, бо менавіта там мусяць гучаць нацыянальныя героі. Сёння мы імкнемся вярнуць паэзію 30-х у сучасны кантэкст, калі ўжо не кожны счытае сэнс вокладкі з фарамі машыны пад домам»''.
Адзін са стваральнікаў брэнду грамадскай кампаніі «Будзьма беларусамі!»
NGC 7756
NGC 7756 — зорка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лабішынскі дэканат
Лабішынскі дэканат — дэканат Быдгашчскай дыяцэзіі Рымска-каталіцкага касцёлу Польшчы.
214
216 — невысакосны год, пачынаецца ў суботу
Ёнбён
Геаграфія
На поўначы павет мяжуе з паветам Пакчхон гэтай жа правінцыі, на захадзе — з паветам Тхэчхон, на поўдні ад яго знаходзіцца правінцыя Пхёнан-Намдо. Прыродны ландшафт ўяўляе сабой пераважна гарыстую мясцовасць. Найвышэйшы пункт павета — Хянджок-сан у паўночнай яго частцы (향적산, 香積山, 805 м). Лясныя масівы — у першую чаргу хваёвыя, каштанавыя і дубовыя — займаюць 51 % тэрыторыі.
Клімат і эканоміка
Клімат — умерана-кантынентальны. Сярэднегадавая тэмпература на тэрыторыі павета + 8,4 °C, у студзені яна апускаецца да −10,4 °C і ў жніўні можа падымацца да +23,7 °C. Клімат даволі вільготны, гадавая колькасць ападкаў складае прыблізна 1400 мм. Летам ідуць моцныя дажджы.
Здабыўная прамысловасць на тэрыторыі Ёнбёна распрацоўвае радовішча золата і графіту, а таксама сыравіны для керамічнай індустрыі. У сельскай гаспадарцы выкарыстоўваецца 40 % ад агульнай плошчы. Тут вырошчваюцца бабы, тытунь і кукуруза. Павет Ёнбён з’яўляецца буйным цэнтрам шаўкаводства ў Карэі. Працуюць таксама прадпрыемствы тэкстыльнай, лёгкай і харчовай прамысловасці.
Афіцэрскія курсы БКА
Афіцэрскія курсы БКА — курсы падрыхтоўкі афіцэраў для Беларускай краёвай абароны, якія дзейнічалі ў Мінску з сакавіка па чэрвень 1944 года і выкладаліся Францішкам Кушалем.
Ёнбён
Клімат і эканоміка
На тэрыторыі павета Ёнбён знаходзіцца ядзерны навукова-даследчы цэнтр у Ёнбёне.
Афіцэрскія курсы БКА
Дзейнасць
Першыя курсы пачаліся ў сярэдзіне сакавіка 1944 года. Слухачоў на іх было нават болей, чым разлічвалі — 50 афіцэраў і 200 унтэр-афіцэраў. У першай палове красавіка 1944 года, пасля сканчэння гэтых курсаў, усе яны здалі экзамен у прысутнасці фон Готберга. Пасля гэтага, у канцы красавіка 1944 года, былі адкрытыя другія курсы.
Ёнбён
Славутасці
На тэрыторыі Ёнбёна знаходзяцца руіны некалькіх храмаў і крэпасцей — Чхонджуса (천주사, 天柱寺), Соунса (서운사, 棲雲寺 або 西雲寺), Чхаронсан (철옹성, 鐵甕城), якія адносяцца да эпохі дынастыі Каро. Маляўнічы горны перавал Яксандон, знакаміты сваімі лячэбнымі травамі, тэрмальнымі крыніцамі і вадаспадамі, якія знаходзіцца за 2 км на захад ад павятовага горада Ёнбён.
Афіцэрскія курсы БКА
Дзейнасць
Аднак, акрамя перападрыхтоўкі афіцэраў і унтэр-афіцэраў, галоўнай задачай Мінскіх курсаў было, на думку кіраўніцтва Беларускай краёвай абароны, прыцягнуць на іх моладзь, якая яшчэ не служыла ў войску. Атрымаўшы згоду фон Готберга, Беларуская цэнтральная рада правяла адпаведныя прапагандысцкія дзеянні і, адначасова з трэцімі курсамі перападрыхтоўкі, у Мінску ў 15 чэрвеня 1944 года была адкрытая афіцэрская школа, у якую было прынята 250 кандыдатаў. Збольшага гэта былі дзецюкі са скончанай сярэдняй адукацыяй і амаль ўсе сябры Саюза беларускай моладзі. Іх навучанне павінна было цягнуцца шэсць месяцаў, пасля чаго яны б атрымалі першыя афіцэрскія званні. Але гэтаму не было наканавана збыцца, бо ўжо 29 чэрвеня 1944 года афіцэрская школа мусіла эвакуявацца з Мінска, каб не патрапіць пад удар наступальнай Чырвонай Арміі.
Ёнбён
Славутасці
У Ёнбёне захаваліся будыйскія храмы Соунса (1345 года) і Чхонджуса (1684 года), якія з’яўляюцца выдатнымі помнікамі карэйскай сярэднявечнай архітэктуры.
Афіцэрскія курсы БКА
Дзейнасць
У ліпені 1944 года з Беларусі былі эвакуяваныя шматлікія нацыянальныя паліцыйна-ваенныя фарміраванні, у тым ліку афіцэрская школа БКА. Яны сканцэнтраваліся на тэрыторыі Усходняй Прусіі і Паўночнай Мазовіі, а ў верасні ўжо былі ў Берліне.
Вынікі дзейнасці
Усяго з сакавіка па чэрвень 1944 года на курсах у Мінску было перападрыхтавана каля 150 афіцэраў і 600 унтэр-афіцэраў. Паводле Кушаля, з ваеннага і палітычнага пункту гледжання, гэта былі вельмі добрыя афіцэры і унтэр-афіцэры, цалкам адданыя ідэі стварэння нацыянальных беларускіх узброеных сіл. Адзіным недахопам было тое, што іх было яўна замала, каб утварыць такія ўзброеныя сілы.
Сычоўка (Мсціслаўскі раён)
Сычо́ўка (, Сычёвка) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. За 24 км на паўднёвы захад ад Мсціслава, 81 км ад Магілёва, 6 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша-Сураж.
Геаграфія
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты. Праз вёску праходзяць меліярацыйныя каналы, злучаныя з р. Чорная Натапа (прытокам Сажа). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Мсціслаў-Магілёў.
Назва
Назва напэўна паходзіць ад прозвішча Сыч ці вытворнага ад яго. Мясцовая народнай этымалогіі выводзіць назву ад быццам значнай у гэтых мясцінах колькасці сычоў (Athene) -- начных драпежных птушак сямейства савіных.
Гісторыя
У 1897 г. вёска, 13 двароў, 71 жыхар, у Доўгавіцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні, куды таксама ўваходзілі і невялікія паселішчы Старожня, Ходасы-1, Ходасы-2. У 1909 г. — 16 двароў, 106 жыхароў.
У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 г. да 28 верасня 1943 г. вёска была акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У пасляваенны час да Сычоўкі далучаны вёскі Ходасы-1, Ходасы-3. Станам на 1999 год у складзе племсаўгаса імя Тэльмана.
Станам на 2016 год у складзе Мсціслаўскага «Райаграпрамтэхзабеспячэння».
Таксама вядома, што побач з дарогай у вёску раней была яшчэ адна вёска — Мышаное, якую ў Вялікую Айчынную вайну спалілі немцы, потым яна не аднавілася, а ацалелыя жыхары пераехалі ў Сычоўку. Каля гэтых дзвюх вёсак размешчаны могілкі.
Цяпер Сычоўка амаль запусцела, бо жыхары пераязджалі ў а.г. Ходасы, бліжэй да чыгункі і цэнтру саўгаса.
На месцы Сычоўкі (за 7 км ад а.г. Ходасы) ёсць крыніца, вада з якой здаўна лічылася гаючай і за ёю прыходзілі людзі з акругі. Паблізу раней была даволі вялікая драўляная царква са званіцай. На пачатку 2010-х ходасавец А. А. Сцепаненка ўпарадкаваў крыніцу і прывёз абраз з Кіева-Пячэрскай лаўры, а айцец Мікалай асвяціў крыніцу на царкоўнае свята Узвіжання.
Уласаўцы (Івацэвіцкі раён)
Ула́саўцы (, Власовцы) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жытлінскага сельсавета.
Ежа
Ежа — усё прыдатнае да яды і піцця чалавекам. Асноўнае прызначэнне ежы быць крыніцай энергіі для жыццядзейнасці арганізма, аднак немалаважным з'яўляецца атрыманне асалоды ад яе. Ежа складаецца з харчовых прадуктаў, а таксама з харчовых вырабаў і харчовых дабавак, якія перад спажываннем гатуюць, нават калі ядуць сырымі, ад чаго яны робяцца ежай. Сукупнасць спосабаў і метадаў гатавання гатавання ежы завуць кулінарыяй. Сукупнасці пэўных харчовых прадуктаў у спалучэнні з спосабамі і метадамі гатавання завуць стравамі або напоямі. Пэўныя сукупнасці страў завуць кухнямі, напрыклад нацыянальнымі або рэгіянальнымі.
Найбольш распаўсюджаныя метады гатавання ежы – абіранне, разбіранне, драбненне, тэрмічная апрацоўка, сушэнне, саленне, вяленне, марынаванне, кансерваванне, расфасоўка і пакаванне.
Некаторыя тыпы і віды страў і напояў – гарнір, салат, смажаніна, суп, соус, рагу, пюрэ, пудынг, віно, піва і інш.
Канстанцін Міхайлавіч Бандарэнка
Канстанцін Міхайлавіч Бандарэнка (, в. Кучын, Кармянскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2016), дацэнт (1987).
Біяграфія
Працаваў у Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 1976; гісторыка-філалагічны факультэт, кафедра гісторыі Беларусі і ўсходніх славян, прафесар, у 1992—2002 — загадчык кафедры, 2000—2003 — рэктар ІПК і ПК, 2003—2017 — рэктар універсітэта).
Навуковыя інтарэсы: гісторыя палітычных партый Расіі і Беларусі пачатку XX ст.
Узнагароды
Узнагароды: званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», медаль СССР «За працоўную доблесць» і інш.
Анджэй Фрыч-Маджэўскі
Анджэй Фрыч-Маджэўскі (Andrzej Frycz Modrzewski, ;, в. Лодзінскага ваяводства, Польшча — восень 1572) — польскі публіцыст, асветнік-гуманіст, грамадска-палітычны дзеяч.
Біяграфія
У 1517—1522 гадах вучыўся ў Ягелонскім універсітэце (Кракаў).
Доўгі час жыў у Германіі, дзе сустракаўся з М. Лютэрам і Ф. Меланхтанам.
З 1547 года — сакратар караля Жыгімонта II Аўгуста, з 1553 года — войт у Вольбужы.
Творчасць
Асноўная праца — грамадска-палітычны трактат на лацінскай мове «Аб удасканаленні Рэчы Паспалітай» (Кракаў, 1551; Базель, 1554), у якім абгрунтавана праграма антыфеадальнага, дэмакратычнага развіцця краіны. Фрыч-Маджэўскі выступаў супраць падпарадкавання дзяржавы інтарэсам прывілеяваных саслоўяў, у абарону чалавечай годнасці асобы, за цярпімасць і свабоду мыслення, развіццё навукі і секулярызацыю асветы, стварэнне нацыянальнай царквы і інш. На польскую мову ўпершыню перакладзены Ц. Базылікам і выдадзены Я. Карцанам у 1577 годзе ў Лоскай друкарні з прадмовай А. Волана.
У канцы жыцця Фрыч-Маджэшскі пісаў творы, прысвечаныя тэалагічнай тэматыцы, хрысціянскай этыцы і рэформе царквы. Яго погляды зрабілі ўплыў на развіццё польскай і еўрапейская грамадска-палітычнай і філасофскай думкі.
Сенненскае Загор’е
Се́нненскае Заго́р’е (, Сенненское Загорье) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вераб’евіцкага сельсавета.
Іозеф Радэцкі
Іага́н Іо́зеф Ве́нцэль (Антон Франц Карл) граф Радэ́цкі фон Ра́дэц (Johann Josef Wenzel Graf Radetzky von Radetz, Jan Josef Václav Radecký z Radče;, Тршэбніцы — , Мілан) — аўстрыйскі военачальнік і дзяржаўны дзеяч, з чэшскай дваранскай сям'і, фельдмаршал (1836); найбольш выбітны палкаводзец Аўстрыі свайго часу.
Біяграфія
Маладым афіцэрам удзельнічаў у турэцкай вайне 1790 года, вылучыўся ў бітвах пры Марэнга і Гогенліндэне. Прызначаны ў 1813 членам ваеннага савета, дзейна працаваў над рэарганізацыяй аўстрыйскай арміі, асабліва клапоцячыся пра камандзіроўкі за мяжу маладых афіцэраў для завяршэння ваеннай адукацыі. У бітве пры Лейпцызе ён аказаў вялікую паслугу ў якасці начальніка штаба князя Шварцэнберга.
У 1848 годзе ён спрабаваў сілай здушыць рэвалюцыю, але пасля 5-дзённага боя на вуліцах Мілана павінен быў (уначы 23 сакавіка) з 15-ці тысячнай арміяй адступіць у Верону; там ён умацаваўся і, скарыстаўшыся бяздзейнасцю ворага, напачатку мая перайшоў у наступ. Разбіўшы сардынцаў пры Санта-Лучыа 6 мая, ён адважным і майстэрскім флангавым рухам перайшоў Мінча ў Мантуі і атрымаў новую перамогу пры Куртатоне, але не дасягнуў сваёй мэты — вызваленні абложанай сардынцамі Песк'еры (здалася 31 мая).
Дубашынскі Двор
Дубашы́нскі Двор (, Дубошинский Двор) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 11 лютага 1974 года хутар уваходзіў у склад Камянполлеўскага сельсавета.
Торы (прыпыначны пункт)
Торы (Tori) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Торы павета Пярнумаа. Знаходзіўся ў мястэчку Торы на лініі Леле — Мыйзакюла.
Гісторыя
Прыпыначны пункт была адкрыта разам з чыгуначнай лініяй у 1927 годзе. Першапачаткова прыпынак меў дзве дарогі і адгалінаванне на кар’ер. Будынак вакзала быў пабудаваны па стандартным дызайне Леона Ёхансана, быў разбураны падчас Другой сусветнай вайны.
У 2017 годзе ўрад Эстоніі прыняў рашэнне не ўкладваць 17 000 000 еўра ў рамонт 70-кіламетровай чыгуначнай трасы Пярну — Леле. Рэгулярны рух цягнікоў паміж Пярну і Леле быў спынены 8 снежня 2018 года.
Мітаўская аперацыя
Міта́ўская апера́цыя (5 студзеня — 11 студзеня года) — наступальная аперацыя рускіх войскаў у ходзе Першай сусветнай вайны, якая праводзілася ў раёне горада Мітава (Елгава) сіламі 12-й арміі Паўночнага фронту (камандуючы — генерал Р. Д. Радка-Дзмітрыеў). Ёй супрацьстаяла 8-я германская армія. У Латвіі Мітаўская аперацыя вядомая як Калядныя баі (Ziemassvētku kaujas).
У ходзе Мітаўскай аперацыі Рускія войскі яшчэ аддалілі лінію фронту ад Рыгі. За 7 сутак баёў 12-я армія прасунулася на 2—5 км, улічваючы, што пазіцыі немцаў у гэтым раёне былі надзвычай грунтоўныя.
Аператыўны вопыт Мітаўскай аперацыі — прымяненне камбінаваных спосабаў атакі (раптоўнай атакі без артылерыйскай падрыхтоўкі і атакі пасля кароткай, але магутнай артылерыйскай падрыхтоўкі), а таксама вопыт аператыўнай маскіроўкі ў мітаўскай аперацыі быў шырока выкарыстаны ў кампаніях 1917—1918 гадоў на іншых франтах.
215
215 (дзвесце пятнаццаты) год па юліянскім календары — невысакосны год, які пачынаўся ў нядзелю
Палітыка Румыніі
Сучасная Румынія — шматпартыйная дэмакратыя, прэзідэнцка-парламентска рэспубліка, дзе захоўваецца прынцып падзелу ўладаў. Главой рэспублікі з'яўляецца прэзідэнт, вышэйшы заканадаўчы орган — двухпалатны Парламент. Румынская Канстытуцыя 1991 была створана пад уплывам французскай канстытуцыі Пятай Рэспублікі. У 2003 у асноўны закон былі ўнесены дапаўненні дзеля адпаведнасці дэмакратычным стандартам ЕС.
Выканаўчая ўлада
Прэзідэнт абіраецца прамым усенародным галасаваннем на пяцігадовы тэрмін (з абмежаваннем у 2 тэрміны). Прэзідэнт прызначае прэм'ер-міністра, які ў сваю чаргу фарміруе кабінет міністраў. У 2016 прэзідэнтам быў абраны лідар Нацыянальнай Ліберальнай партыі Румыніі Клаус Яханіс, у мінулым настаўнік фізікі і школьны інспектар, у 2000–2014 — мэр роднага горада Сібіу — сталіцы трансільванскіх немцаў. Пасаду прэм'ера ў студзені 2018 заняла член Сацыяльна-дэмакратычнай партыі Віярыка Дэнчылэ, першая ў гісторыі Румыніі жанчына-прэм'ер-міністр.
Заканадаўчая ўлада
Двухпалатны парламент складаецца з сената (Senat) і палаты дэпутатаў (Camera Deputaților); у першым 136 крэслаў, у другой — 329. Выбары ў абедзьве палаты праходзяць па мажарытарнай сістэме раз на чатыры гады. Да 2003 працэдура прыняцця законаў патрабавала іх ўзгаднення Сенатам і Палатай дэпутатаў па аднолькавай схеме. Рэферэндум надаў заканатворчасці характар руху ад ніжняе палаты да верхняй. Месца паседжанняў парламента — Парламенцкі палац у Бухарэсце — самы высокі адміністрацыйны будынак свету (84 метры).
Знешняя палітыка
Са снежня 1989 Румынія праводзіць знешнюю палітыку, арыентаваную на захад (ЕС, ЗША), у нейкім сэнсе павярнуўшыся да былых саюзнікаў спінай. У 2004 Румынія стала паўнавартым сябрам НАТА. Траян Бэсеску — прэзідэнт у 2004–2014 — падпісаў пагадненне з ЗША аб стварэнні амерыканскіх ваенных баз на ўсходзе краіны. У 2009 Хілары Клінтан назвала Румынію адным з самых надзейных саюзнікаў ЗША.
У ХХІ стагоддзі Румынія прымярае ролю правадніка інтэграцыі паміж чарнаморскімі суседзямі са складу былога СССР (Малдова, Украіна, Грузія) і Еўрапейскім саюзам. Наяўнасць значнай венгерскай меншасці абумоўлівае неабходнасць падтрымліваць сяброўства з Венгрыяй. Асаблівыя адносіны ў Румыніі з Малдовай — постсавецкай краінай, што гістарычна і моўна звязана з Румыніяй вельмі шчыльна. У пачатку 1990-х у Малдове быў створаны палітычны рух, што меў на мэце ўз'яднанне з Румыніяй. У 2005 годзе ўжо ўзгаданы Бэсеску высунуў план аб'яднання Румыніі і Малдовы да ўступлення Румыніі ў ЕС. Гэты план не знайшоў падтрымкі з боку кіраўніцтва Малдовы.
Беларуска-румынскія адносіны
20 снежня 1991 Румынія прызнала незалежнасць Рэспублікі Беларусь і 14 лютага 1992 года былі ўсталяваныя дыпламатычныя адносіны паміж дзвюма краінамі. У 1992 годзе Румынія адкрыла пасольства ў Мінску, завулак Калінінградскі 12. Яго кіраўніцтва забяспечваецца на ўзроўні часовага паверанага ў справах. У 1994 годзе Рэспубліка Беларусь адкрыла ў Бухарэсце генеральнае консульства, якое ў 1995 годзе было пераўтворана ў пасольства. У верасні 1997 у Вільнюсе, прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ў рамках міжнароднай канферэнцыі сустрэўся з румынскім калегам Эмілем Канстанцінеску; у лістападзе 1999 сустрэча паўтарылася падчас саміта АБСЕ.
У ХХІ ст. ключавым мерапрыемствам на двухбаковым палітычным трэку стаў афіцыйны візіт у Рэспубліку Беларусь Міністра замежных спраў Румыніі Т. Мелешкану (9-10 лістапада 2017 года), падчас якога ён сустрэўся з кіраўніком беларускага МЗС і Прэм'ер-міністрам Андрэем Кабяковым. У беларускім парламенце маецца рабочая група па супрацоўніцтве з Румыніяй, якую ўзначальвае Петрашова В.В., аналагічная група ёсць і ў Бухарэсце.
Мікалай Арцёмавіч Рашэтнікаў
Мікалай Арцёмавіч Рашэтнікаў (19 снежня 1902, вёска Стары Талачын, Талачынскі раён — 27 лістапада 1982) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Віцебскай вобласці.
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 13
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 13 — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці. Пабудаваны ў XX ст. з цэглы. Разам з дамамі № 15 і 17 уяўляе сабой вялікім аб'ёмны будынак, які мае адзіны план сіметрычнай кампазіцыі, адзіны дваровы фасад. У будынках размешчаны Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры.
Архітэктура
Дом № 13 уяўляе сабой двухпавярховы будынак, падзелены па гарызанталі карнізным поясам. Другі паверх дома члянёны лучковымі вокнамі ў простых ліштвах, некаторыя з іх дапоўнены лучковымі сандрыкамі. Цэнтр агульнага з дамамі № 15 і 17 дваровага фасада вылучаны неглыбокім рызалітам з плоскімі лапаткамі па вуглах і ступеньчатым атыкам. Бакавыя рызаліты дваровага фасада завершаны трохвугольнымі люкарнамі. На другім паверсе праходзіць лёгкая драўляная галерэя, на якую вядзе лесвіца.
Луіза Лабэ
Луіза Лабэ (Louise Labé; сапраўдныя імя і прозвішча Луіза Шарлі, Charly; мянушка Прыгожая канатчыца, La Belle Cordière;,  — , Парсьё-ан-Домб пад Ліёнам) — французская паэтэса, гаспадыня літаратурнага салона.
Біяграфія
Жыццё Луізы Лабэ прайшло ў Ліёне і яго ваколіцах. У яе час Ліён стаў буйным прамысловым і гандлёвым цэнтрам. Акрамя таго праз яго праходзілі шляхі з Парыжа ў Італію. Італьянскі ўплыў у Ліёне быў вельмі прыкметным.
Луіза Лабэ была дачкой Ліёнскага фабрыканта-канатчыка і была выдадзена замуж за яго калегу па цэху, багатага канатчыка і фабрыканта Перэна. Паколькі яна па сведчанні ўсіх знаёмых была яшчэ і надзвычай прывабная, за ёй замацавалася мянушка «Прыгожая канатчыца» (La belle Cordière). Сапраўднае прозвішча яе бацькі Шарлі або Шарльё. Першым шлюбам ён ажаніўся з удавой фабрыканта-канатчыка Лабэ і атрымаў у спадчыну ад яе разам з фабрыкай і прозвішча. Луіза была дачкой ад другога шлюбу. Яе маці памерла ў 1525 годзе, трэцім шлюбам бацька ажаніўся з маладой дзяўчынай. Звестак пра адносіны Луізы з мачахай не захавалася.
Луіза ведала грэчаскую, латынь і італьянскую мовы. Пазнаёмілася з філасофскімі, гістарычнымі і літаратурнымі творамі, як антычнага свету, так і новай італьянскай літаратуры, у тым ліку з паэзіяй Дантэ і Петраркі. Адным з яе настаўнікаў быў Марыс Сэў, найвядомейшы паэт Ліёна гэтай эпохі, ён назаўжды застаўся яе сябрам і ўвёў дзяўчыну ў кола літаратараў і мастакоў. Іншы абавязковай часткай адукацыі былі навучанне спеву і гульні на музычных інструментах. Любімым інструментам Луізы стала лютня. Але Луіза, што было сапраўды незвычайным для таго часу, разам са старэйшым братам навучалася і мужчынскім заняткам: гімнастыцы, фехтаванню, верхавой яздзе.
У 1555 годзе паэтэса вырашыла выдаць свае сачыненні. Вядомы ліёнскі выдавец Жан дэ Турн выдаў яе кнігу, а ў наступным годзе выдаў яшчэ два выданні.
Джэкі Уілсан
Джэкі Уілсан (Jackie Wilson, поўнае імя — Джэк Лерой Уілсан малодшы (Jack Leroy Wilson, Jr.);  — ) — афраамерыканскі спявак з Дэтройта, працаваў на стыку рытм-энд-блюзу і рок-н-ролу.
Першы вакальны гурт Джэкі Уілсан стварыў у 17 гадоў. Пасля неаднаразовай змены складу ён атрымаў назву «The Dominoes». Разам з гуртом удзельнічаў у шоу Алана Фрыда «Баль месяцовага пса» ў сакавіку 1953 года, якое было арганізавана ў Кліўлендзе на стадыёне «Арэна», якая ўмяшчае 10 000 гледачоў. Майкл Джэксан лічыў яго сваім настаўнікам танцаў. Прыняў іўдаізм.
Найлепшыя запісы Уілсана былі напісаныя і спрадзюсаваныя ў канцы 1950-х дэтройтцам Беры Гордзі — будучым заснавальнікам гіганта гуказапісу «Motown Records». Сінгл, які выйшаў у сакавіку 1958 года «Lonely Teardrops» заняў 1-е месца ў чартах чорнай музыкі, 7-е месца ў Billboard Hot 100.
216
216 — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. Гэта 216 год нашай эры, 216 год 1 тысячагоддзя, 16 год III стагоддзя, 6 год 2-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 7 год 210-х гадоў.
NGC 7757
NGC 7757 (іншыя абазначэнні — PGC 72491, UGC 12788, VV 407, MCG 1-60-37, Arp 68, ZWG 407.59, UM 7, IRAS23461+0353) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога», а таксама ўключаны ў атлас пекулярных галактык.
Гумарэска (літаратура)
Гумарэ́ска (Humoreske ад Humour — гумар) — невялікі вершаваны або празаічны твор жартаўлівага зместу.
У сюжэтнай аснове звычайна смешная прыгода, камічнае бытавое здарэнне, а аб’ект асмяяння — жыццёвая з’ява або загана ў чалавечым характары, якія не маюць адзнак сацыяльнай шкоднасці ці небяспечнасці.
Эмацыянальна-стылявым ладам наблтжаецца да анекдота, фабліо, фацэцыі.
Выбары ў Эстоніі
На тэрыторыі Эстоніі праводзяцца выбары ў: Рыйгікогу (эст.: Riigikogu. Заканадаўчы орган), выбары ў саветы мясцовага самакіравання, выбары ў Еўрапарламент і выбары прэзідэнта.
Працэдура выбараў
Грамадзяне маюць магчымасць быць абранымі ў якасці дэпутата ў саветы мясцовага самакіравання на чатыры гады. Дзень выбараў у савет - трэцяя нядзеля кастрычніка выбарчага года. Грамадзянін Эстоніі і грамадзянін Еўрасаюза, які да дня выбараў дасягнуў 16-гадовага ўзросту з пастаянным местам жыхарства, адрасныя дадзеныя якога ўнесены ў рэестр насельніцтва Эстоніі, якое знаходзіцца ў адпаведнай установе мясцовага самакіравання або горадзе, мае права галасаваць. Права галасаваць мае іншаземец, які пражывае ў Эстоніі на падставе дазволу на пастаяннае пражыванне і які законна пражываў у межах мясцовага самакіравання або горадзе не менш за пяць апошніх гадоў да дня выбараў. Кандыдатам у дэпутаты мае права вылучыцца кожны грамадзянін Эстоніі з правам голасу і грамадзянін Еўрапейскага Саюза, пастаяннае месца жыхарства якога знаходзіцца ў адпаведнай сельскай мясцовасці або горадзе не пазней за 1 жніўня выбарчага года.
Сем членаў Еўрапарламента абіраюцца ад Эстоніі тэрмінам на пяць гадоў. Вынікі выбараў вызначаюцца ў адпаведнасці з прынцыпам прапарцыянальнасці. Права голасу мае грамадзянін Эстоніі, які да дня выбараў дасягнуў 18 гадоў. Грамадзянін Еўрапейскага саюза, які не мае грамадзянства Эстоніі і да дня выбараў дасягнуў 18-гадовага ўзросту і мае пастаяннае месца жыхарства ў Эстоніі, г.зн. адрасныя дадзеныя яго пражывання ўнесены ў рэестр насельніцтва Эстоніі і не быў пазбаўлены права голасу ў краіне свайго паданства/грамадзянства, мае права голасу.
Не менш як адна пятая частка членаў Рыйгікогу мае права вылучаць кандыдата ў Прэзідэнты Рэспублікі. Прэзідэнт Рэспублікі абіраецца тайным галасаваннем. Кожны член Рыйгікогу мае права на адзін голас. Абраным аб'яўляецца кандыдат, за якога прагаласавала дзве траціны членаў Рыйгікогу. Калі Прэзідэнт Рэспублікі не быў абраны ў трэцім туры галасавання, Старшыня Рыйгікогу ў месячны тэрмін склікае выбарчы орган для абрання Прэзідэнта Рэспублікі. Выбарчы орган складаецца з членаў Рыйгікогу і прадстаўнікоў мясцовых урадавых саветаў. У склад выбарчага органа ўваходзяць 101 - 347 дэпутатаў Рійгікогу і 246 прадстаўнікоў мясцовых урадавых саветаў.
Выбарчыя акругі
Выбары ў Рыйгікогу праходзяць у дванаццаці шматмандатных акругах:
Выбары ў Еўрапарламент праходзяць па адной нацыянальнай акрузе.
Дубоўка (Новапагосцкі сельсавет)
Дубо́ўка (, Дубовка) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Да 17 снежня 1971 года хутар уваходзіў у склад Наўгародскага сельсавета.
Чэрвеньскае наступленне
Чэ́рвеньскае наступле́нне (Наступленне Керанскага, 29 чэрвеня — ліпень 1917 года) — апошняе наступленне рускіх войскаў у час Першай сусветнай вайны. Наступленне было бліскуча падрыхтавана камандаваннем, але правалілася з-за катастрафічнага падзення дысцыпліны ў рускіх войсках.
Карта побыту
Карта побыту — дакумент, які выдаецца замежніку, які атрымаў дазвол на часовае пражыванне, дазвол на пастаяннае пражыванне, дазвол на пражыванне доўгатэрміновага рэзідэнта Еўрапейскага Саюза, дадатковую абарону, згоду на знаходжанне па гуманітарных меркаваннях або статус бежанца ў Рэспубліцы Польшча.
Леў Вітальевіч Наважылаў
Леў Вітальевіч Наважылаў ( — ) — дырэктар вытворчага аб’яднання «Палімір» (1974—1997), дэпутат Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2 склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся ў п. Цейкава Іванаўскай вобласці. Пасля заканчэння Іванаўскага хіміка-тэхналагічнага інстытута працаваў на Саратаўскім хімкамбінаце (майстар, начальнік цэха). З 1967 года — начальнік вытворчасці «Нітрон» ВА «Палімір»; на працягу шэрагу гадоў займаў розныя кіруючыя пасады, узначальваў гэтае прадпрыемства.
Пад яго кіраўніцтвам і пры непасрэдным садзейнічанні пабудаваны Палац культуры і спорту «Хімік» і іншыя значныя аб’екты горада Наваполацка: 6 дзіцячых садкоў, 3 агульнаадукацыйныя школы, музычная школа, Дом піянераў, гарадская паліклініка, гарадская бальніца, Дом быту і Дом гандлю, Палац спорту і культуры, гарадская лазня, друкарня.
Старшыня Федэрацыі вадналыжнага спорту Віцебскай вобласці. Неаднаразова абіраўся дэпутатам гарадскога і абласнога Савета дэпутатаў. З 2000 года па 2004 год быў дэпутатам ад горада Наваполацка ў Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па жыллёвай палітыцы, будаўніцтву, гандлі і прыватызацыі.
Узнагароды
У 1985 годзе Льву Вітальевічу прысвоена званне Герой Сацыялістычнай Працы «Ганаровы хімік». Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга і медалямі, а таксама Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР і Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. У 1998 годзе прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Наваполацка».
Памяць
Імя Л. В. Наважылава ўвекавечана на мемарыяльнай дошцы на доме, дзе ён жыў, і ў назве алеі ў цэнтры Наваполацка.
Хларафіл
Хларафіл (ад Χλωρός, «зялёны» і φύλλον, «ліст») — зялёны пігмент, які абумоўлевае афарбоўку хларапластаў раслін у зялёны колер. Пры яго ўдзеле ажыццяўляецца працэс фотасінтэзу. Па хімічнай будове хларафілы з'яўляюцца магніевыя комплексы розных тэтрапіралаў. Хларафіла маюць парфірынавую будову і структурна блізкія да гему. Хларафіл зарэгістраваны ў якасці харчовай дабаўкі Е140.
Джузэпэ Джусці
Джузэпэ Джусці (Giuseppe Giusti;  — ) — тасканскі паэт-сатырык.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 мая 1809 года ў Мансумана.
Набыў вядомасць дзякуючы вершам і песням (аўтарскае вызначэнне жанру — «жарты», scherzi), якія абапіраліся як на італьянскія сатырычныя традыцыі, так і на творчасць П’ера Беранжэ. Прыхільнік аб’яднання Італіі; крытыкаваў амбіцыі італьянскіх «тыранаў малога фармату» і аўстрыйскія ўлады, якія валодалі ў той час паўночнай часткай краіны, мяшчан, «якія купляюць» тытулы і інш. Быў схільны да яркіх філасофскіх фармулёвак; талент яго прызнаваўся практычна ўсімі сучаснікамі. Сур’ёзна займаўся Дантэ, працаваў над каментарамі да «Боскай камедыі».
У 1848 годзе, у перыяд рэвалюцый і хваляванняў у Еўропе, актыўна ўдзельнічаў у палітычнай дзейнасці, абіраўся ў парламент, але неўзабаве расчараваўся ў дробязнай палітычнай барацьбе і пакінуў сваё месца.
Памёр у Фларэнцыі 31 мая 1850 года.
Поўны збор яго вершаў выдаў у другой палове стагоддзя будучы нобелеўскі лаўрэат Джазуэ Кардучы.
217
217 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 217 год нашай эры, 217 год 1 тысячагоддзя, 17 год III стагоддзя, 7 год 2-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 8 год 210-х гадоў.
Элвіс Кастэла
Дэклан Патрык Мак-Манус (Declan Patrick MacManus; нар., ), больш вядомы як Элвіс Кастэла (Elvis Costello) — брытанскі спявак і кампазітар, які аказаў вялікі ўплыў на развіццё сучаснай поп-музыкі. Спачатку быў удзельнікам паб-рок-сцэны, да канца 1970-х гадоў ён стаў адным з самых папулярных выканаўцаў новай хвалі, а пасля атрымаў рэпутацыю, магчыма, самага аўтарытэтнага аўтара-выканаўцы пасля Боба Дылана. Сем альбомаў Элвіса Кастэла ўваходзілі ў UK Top 20, а Brutal Youth (1994) падняўся да № 2. Самымі паспяховымі сінгламі гэтага выканаўцы былі «I Can not Stand Up For Falling Down» (№ 4, 1980) і «A Good Year for the Roses» (№ 6, 1981). У 2004 годзе імя музыканта было ўнесена ў спіс 50 найвялікшых выканаўцаў усіх часоў па версіі часопіса Rolling Stone.
NGC 7758
NGC 7758 (іншыя абазначэнні — PGC 72497, ESO 606-10, NPM1G -22.0413) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тамара Цімафееўна Сарокіна
Тамара Цімафееўна Саро́кіна (нар. ) — беларускі вучоны, псіхіятр, доктар медыцынскіх навук (1978), прафесар (1979).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Улукаўе (цяпер — Гомельскі раён Гомельскай вобласці). У 1945 годзе скончыла сярэднюю школу, у 1950 годзе — Мінскі медыцынскі інстытут. У 1950—1953 гадах клінічны ардынатар кафедры псіхіятрыі інстытута. У 1954—1957 гадах праходзіла навучанне ў аспірантуры і ў 1957 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. У 1957—1971 гадах асістэнт, у 1971—1973 — дацэнт, 1973—1989 — загадчык, з 1989 — прафесар кафедры псіхіятрыі. Адначасова ў 1973—1989 гадах займала пасаду галоўнага судовага псіхіятра Міністэрства аховы здароўя БССР.
Навуковая дзейнасць
Т. Ц. Сарокінай належаць больш за 160 навуковых прац, у тым лік 3 навучальных дапаможнікаў для студэнтаў па клініка-эксперыментальных даследаваннях шызафрэніі, спадчыннай схільнасці да яе, расстройстве псіхікі ў жанчын у перыяд цяжарнасці. Сааўтар шэрагу манаграфій, аўтар навукова-папулярных брашур па праблемах псіхіятрыі.
Кіравала падрыхтоўкай 3 доктарскіх і 7 кандыдацкіх дысертацый. Член праўленняў навуковых таварыстваў неўрапатолагаў і псіхіятраў СССР, БССР і Беларусі, генетыкаў БССР, атэстацыйнай камісіі па псіхіятрыі, псіхіятрычнага савета Міністэрства аховы здароўя БССР. Абіралася дэпутатам Фрунзенскага раённага Савета Мінска (1950—1953).
Тамістэ (прыпыначны пункт)
Тамістэ (Tammiste) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Торы павета Пярнумаа. Знаходзіўся ў вёсцы Тамістэ на лініі Леле — Мыйзакюла.
Гісторыя
Прыпынак быў адкрыты разам з лініяй у 1927 годзе.
У студзені 2011 года прыпынак быў закрыты, і замест яго быў адкрыты прыпыначны пункт Пулі за 7 км ад Пярну.
У 2017 годзе ўрад Эстоніі прыняў рашэнне не ўкладваць 17 000 000 еўра ў рамонт 70-кіламетровай чыгуначнай трасы Пярну — Леле. Рэгулярны рух цягнікоў паміж Пярну і Леле быў спынены 8 снежня 2018 года.
Усполле
Успо́лле (, Усполье) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. На правым беразе ракі Чорная Натапа.
Назва
Паводле падання, назва ўзнікла ад размяшчэння паселішча на ўскрайку лесу паблізу поля, а не на самім полі (адкрытай мясцовасці), бо людзям было шкада забудоўваць з цяжкасцю раскарчаваныя ад лесу плошчы.
Гісторыя
Мясцовасць была заселена ўжо ў 7 ст. да н.э. - 4 ст. н.э. пра што сведчаць выяўленыя паселішчы земляробаў, а таксама гарадзішча на паўднёвай ваколіцы вёскі і курганныя групы на паўднёвы ўсход ад вёскі.
Паводле падання, у час Паўночнай вайны на старажытным гарадзішчы было ўзведзена фартыфікацыйнае збудаванне і стаяла батарэя рускай арміі.
Згадваецца ў 1758 годзе як вёска ў Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ.
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай, большасць мясцовай ваколічнай шляхты (каталікоў) не была прызнана ў дваранскіх правах. Ужо на пачатку XIX ст. на шляхецкіх (каталіцкіх) могілках пачынаюць хаваць і мужыкоў (праваслаўных), хоць у вёсцы ёсць і другія, мужыцкія (праваслаўныя), могілкі.
З 1,5 км на захад ад вёскі ёсць крыніца, якая калісьці лічылася гаючай. Праваслаўныя веруючыя наведвалі гэтую крыніцу, служылі там малебны. Станам на 2017 год крыніца вельмі забалочана, застаўся маленькі ключ, веруючыя ўжо не наведваюцца да яго.
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. У 1918 годзе адкрыта працоўная школа 1-й ступені, дзе ў 1925 годзе вучылася 82 чалавекі. У 1940 годзе — 91 двор.
У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 г. да 28 верасня 1943 г. акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія спалілі вёску. Пасля вайны адбудавана.
Станам на 2016 год у складзе Мсціслаўскага «Райаграпрамтэхзабеспячэння».
Агульныя звесткі
У 2014 годзе Успольскую базавую школу закрылі, вучні з Усполля ездзяць у суседнюю Ходасаўскаю школу.
Станам на 2016 год працуе аддзяленне сувязі, пошта і магазін.
Каля будынка Дома культуры помнік 102 землякам, загінулым у гады Вялікай Айчыннай Вайны, у 1965 годзе пастаўлены абеліск.
Лясныя пажары ў Расіі (2021)
Лясныя пажары ў Расіі (2021) — з чэрвеня 2021 года ахапілі таежныя лясы ў Сібіры і на Далёкім Усходзе. Лясныя пажары пачаліся ўслед за і засухай. Да 16 жніўня 2021 года выгарэла больш за 17 млн гектараў — гэта больш чым усе іншыя пажары ў свеце разам узятыя, як мінімум з часоў з’яўлення першых спадарожнікавых назіранняў за Зямлёй (з канца XX стагоддзя). Упершыню ў гісторыі чалавецтва (як мінімум са з’яўлення спадарожнікавага назірання) дым ад лясных пажараў дасягнуў Паўночнага полюса.
Якуція
У Якуціі, па дадзеных Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Саха, 5 ліпеня на тэрыторыі плошчай прыкладна 5720 квадратных кіламетраў гарэла больш за 250 пажараў. 29 ліпеня ў Якуціі пажар ахапіў 3 млн га лесу, задымленне назіралася ў 100 населеных пунктах. Спадарожнік Aqua НАСА таксама зрабіў здымкі буйных пажараў, якія бушуюць на Камчатцы. У горадзе Якуцк таксічны дым, які ўтварыўся ў выніку пажараў, ахутаў горад, знізіўшы якасць паветра да узроўняў, апісваных як «паветраны апакаліпсіс». Аэрапорт Якуцка адмяняе рэйсы. Пажары і дым вымусілі закрыць Калымскую аўтамагістраль. Было абвешчана надзвычайнае становішча, ваенныя самалёты і верталёты выкарыстоўваліся для тушэння пажараў і стварэння аблокаў, каб выклікаць дождж. Суднаходнай паведамленне ўздоўж Лены было прыпынена. 17 ліпеня Расспажыўнагляд фіксуе ў Якуцку забруджванне паветра, якое перавышае норму па канцэнтрацыі ўзважаных часціц РМ2.5 ў дзевяць разоў. , кіраўнік рэспублікі, сказаў, што пажары былі ў асноўным наступствамі змены клімату, да чаго дадалося незвычайна малая колькасць ападкаў у гэтым годзе. Служба паветранай аховы лясоў Расіі ў ліпені паведаміла, што больш паловы пажараў не было патушана. Лясныя пажары ахапілі таксама лесу ў Амурскай вобласці.
7 жніўня ў Якуціі згарэла сяло Горнага улуса. З-за моцнага ветру верхавыя пажары пагражаюць яшчэ 12 населеных пунктах. З 8 жніўня 2021 года ў Якуціі ўведзены рэжым надзвычайнай сітуацыі па прычыне набліжэння лясных пажараў да населеных пунктаў і эканамічных аб’ектаў. На тэрыторыі нацыянальнага парку «Ленскія слупы» перыядычна ўспыхваюць пажары.
11 жніўня СМІ паведамілі пра першую ахвяру лясных пажараў і пра тое, што плошча лясных пажараў у Якуціі можа перавысіць 6 млн га.
Карэлія
19 ліпеня ў Карэліі быў часткова перакрыты рух на федэральнай трасе "Р-21 «Кола». Цалкам эвакуіраваны пасёлак Найстен’ярві. Агонь ўшчыльную падышоў да пасёлка Суоёкі . Пажары былі названыя нечаканымі, было абвешчана надзвычайнае становішча.
Чэлябінская вобласць
9 ліпеня ў Чэлябінскай вобласці з-за лясных пажараў былі эвакуіраваны жыхары двух населеных пунктаў — пасёлкаў Запасное і Джабык Карталінскага раёна.
Іншыя рэгіёны
Буйныя лясныя пажары былі зафіксаваныя таксама ў Валагодскай, Арэнбургскай і іншых абласцях. У Ліпецкай вобласці і ў Мардовіі гарэў Варонежскі запаведнік. У рэспубліцы Бурація ў паветры было перавышана ўтрыманне шкодных для здароўя кампанентаў. .
9 жніўня ў 4 раёнах Башкартастана працягвалі гарэць лясы на агульнай плошчы 1,9 тыс. га. Рэспубліканскія ўлады запэўнівалі, што сіл і сродкаў для барацьбы з агнём дастаткова. Аднак валанцёры, якія дапамагалі тушыць узгарання, настойвалі на тым, што для эфектыўнага супрацьстаяння агню патрабавалася яшчэ больш людзей, тэхнікі і абсталявання.
20 жніўня ў Рэспубліцы Марый Эл увялі рэжым надзвычайнай сітуацыі з-за лясных пажараў. У дачным пасёлку Стеклянны ў горадзе Первамайск Ніжагародскай вобласці пажарам было знішчана 11 будынкаў. Рэжым надзвычайнай сітуацыі ўведзены ў закрытым горадзе Сароў.
22 жніўня плошча пажару ў нацыянальным парку Бузулуцкі бор у Самарскай вобласці дасягнула 100 га. у сяле Нямчанка агонь знішчыў 16 будынкаў, у сяле Канавалаўка − 2. З-за ляснога пажару ў Самарскай вобласці на Паўднёва-Уральскай чыгунцы паміж Масквой, Арэнбургам і Орскам спыненыя тры пасажырскія цягнікі далёкіх зносін.
У Ніжагародскай вобласці і Рэспубліцы Мардовія з 24 жніўня 2021 года ўведзены рэжым надзвычайнай сітуацыі з-за хуткага распаўсюджвання агню. Спынена чыгуначнае і аўтамабільнае паведамленне паміж Саровым і Арзамасам. Плошчу пажараў у Ніжагародскай вобласці на 24 жніўня складае 300 гектараў.
Ацэнка маштабаў пажараў
Па дадзеных Раслегаса з пачатку года па 29 ліпеня пажары закранулі 11,5 млн гектараў (115 тыс. квадратных кіламетраў). 70 % гэтай плошчы прыпадае на Цюменскую, Омскую, Новасібірскую вобласці і Якуцію.
Згодна з артыкулам The Washington Post ад 11 жніўня 2021 года маштаб пажараў у Сібіры больш, чым усе іншыя пажары ў свеце разам узятыя. Дадзеныя Мінпрыроды сведчаць, што ў 2021 годзе згарэла больш 77 тыс. км² лесу, аднак паводле дадзеных Greenpeace гэтыя лічбы Мінпрыроды ў два разы менш лічбаў шкоды Greenpeace, так як ўлічваюць толькі шкоду лясах у запаведніках і паблізу населеных пунктаў.
10 жніўня 2021 года Greenpeace апублікаваў дадзеныя, што з 1 студзеня па 10 жніўня пажарамі знішчана 16 млн гектараў (160 тыс. км²) лесу.
Да 16 жніўня выгарала больш за 17 млн гектараў. Гэта максімум за ўсе гады спадарожнікавых назіранняў.
Кароткатэрміновыя наступствы
У жніўні 2021 года сібірскія пажары сталі прычынай смогу і пагаршэння бачнасці ў Чэлябінскай вобласці, Свярдлоўскай вобласці, ХМАО, Цюменскай вобласці, Пермскім краі , Іркуцкай вобласці , Краснаярскім краі , Рэспубліцы Тыва , на Ямале.
Доўгатэрміновыя наступствы
Пры пажарах вялікая колькасць вугляроду можа быць выкінута ў атмасферу з раней прамерзлай глебы, асабліва тарфянікаў, якія працягвалі гарэць з мінулага года.
Прычыны
Вызначэнне прычын пажараў абцяжарваюць цяжкасці з маніторынгам заканамернасцяў змены вышыннага струйного плыні і змены клімату ў Расіі. Пажары былі адным з некалькіх экстрэмальных пагодных з’яў, якія адбыліся.
Мікалай Васілевіч Бялоў
Мікалай Васілевіч Бялоў:
Сідарава
Сідарава — жаночая форма прозвішча Сідараў, тапонім.
Альхоўка (Навагрудскі раён)
Альхо́ўка (, Ольховка) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Ацмінаўскага сельсавета.
Яблонка (Івацэвіцкі раён)
Ябло́нка (, Яблонка) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жытлінскага сельсавета.
Забор’е (Новапагосцкі сельсавет)
Забо́р'е (, Заборье) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Да 11 лютага 1974 года вёска ўваходзіла ў склад Камянполлеўскага сельсавета.
Яблонка (Івацэвіцкі раён)
У 1940—1954 гадах цэнтр Яблонкаўскага сельсавета. Да 2 сакавіка 1981 года вёска ўваходзіла ў склад Яглевіцкага сельсавета.
Акмолінская вобласць (Расійская імперыя)
Акмолінская вобласць — вобласць Расійскай імперыі. Створана 19 мая 1854 года з часткі Омскай вобласці і Вобласці сібірскіх кіргізаў з цэнтрам у Омску. З 1868 года — Акмолінская вобласць.
Акмолінская вобласць у XIX стагоддзі займала значна бо́льшую тэрыторыю і была самой шырокай вобласцю ў Сярэднеазіяцкіх уладаннях Расіі, куды ўваходзіла разам з Уральскай, Тургайскай, Сяміпалацінскай, Сямірэчанскай, Ферганскай, Сырдар’інскай, Самаркандскай і Закаспійскай абласцямі.
Насельніцтва вобласці ў 1887 годзе складала 463 347 чалавек, сярод іх — амаль 100 000 казахаў. Падзялялася на паветы: Акмолінскі, Какчатаўскі, Омскі, Петрапаўлаўскі і Атбасарскі (Атбасар).
NGC 7759
NGC 7759 (іншыя абазначэнні — PGC 72496, MCG -3-60-18) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Вадаліў.
Акмолінская вобласць (Расійская імперыя)
Вобласць геалагічна падзялялася на тры часткі, якія рэзка адрозніваліся адна ад адной па сваіх фізічных уласцівасцях. Паўночная частка была ўтворана нізіннай і ля Іртыша пясчанай, багатай саланчакамі і салёнымі азёрамі (Дэнгіз) раўнінай.
NGC 7759
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Акмолінская вобласць (Расійская імперыя)
Сярэдняя частка, парэзаная невысокімі камлюкамі, абрашалася рэкамі Ішымам, Нурай і Сары-Су. Хоць яна месцамі камяністая і бязлесая, але, паводле ацэнкі географаў пачатку XX ст., месцамі прыдатная да засялення. Тут былі сканцэнтраваны радовішчы карысных выкапняў: золата, медзь і каменны вугаль.
Паўднёвая частка — пустэльны, бязводны стэп, які распасціраецца ад вытокаў Сары-Су да ракі Чу. Галоўным горадам вобласці быў Акмолінск (цяпер Астана), на рацэ Ішым, на месцы яго найбольшага збліжэння з Нурай, заснаваны ў 1862 годзе, быў злучаны пікетнай дарогай з гарадам Каркаралінск, фортам Амкаў і Какчатавам і служыў зборным пунктам для караванаў, што ішлі з Ташкента і Бухары. У вобласць уваходзілі таксама гарады Омск і Петрапаўлаўск, якія знаходзіліся ля паўночнай мяжы вобласці.
Хейлі Вікенхайзер
Хейлі Вікенхайзер (Hayley Wickenheiser;, Шонаван, Саскачэван) — канадская хакеістка. Амплуа — нападнік. Трохразовая алімпійская чэмпіёнка 2002, 2006 і 2010 гадоў. Шасціразовая чэмпіёнка свету. Разам з Джэйн Хефард з'яўляецца самай тытулаванай хакеісткай Канады. У 2000 годзе прымала ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях у Сіднеі ў спаборніцтвах па сафтбол. Канадкі, якімі кірава Хейлі, выступілі няўдала, выйграўшы толькі адзін матч з 7 і занялі апошняе месца. Пасля Гульняў у Сіднеі Хейлі завяршыла сваю кар'еру ў сафтболе. У 2008 годзе выступала ў якасці каментатара сафтбола на Алімпіядзе ў Пекіне.