cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандра Шаўчэнка
Біяграфія
Вучылася і выступала за РДВАР. У 2016 годзе перайшла ў мінскія «Цмокі», дзе правяла 4 ігравых гады. У ліпені 2020 года папоўніла склад «Растоў-Дона-ПФУ».
Выступала за зборнуб U-20 (2017—2019).
Поршань
Поршань перадае рух каленчатаму валу, таксама з дапамогай поршневых кольцаў, герметызуе цыліндр.
Большасць поршняў рухавікоў унутранага згарання вырабляюцца са сплаваў алюмінію і крэмнію.
Baggage battles
«Baggage Battles» (Багажныя баі) ― амерыканскі дакументальны фільм, які выпускаўся «» з 2012 па 2016 год. Першы эпізод шоу выйшаў у эфір 11 красавіка 2012 года. 5 сезон быў створаны ў Канадзе для «Travel Channel International» і канадскай «CMT Network».
Лорэнс і Салі Марцін таксама з’яўляюцца перыядычнымі ацэншчыкамі «Storage Wars». Уільям Лерой з’явіўся адзін раз у «», а Джордан Хэмбро з’явіўся тройчы ў «Baggage battles».
Спін-оф, прысвечаны Уільяму Лерою «Billy Buys Brooklyn», выпусціў у эфір першыя 20 серый у 2021 годзе. Марк Мэер з’явіўся ў першым сезоне.
Антыфашысцкі абарончы вал
Антыфашысцкі абарончы вал (Antifaschistischer Schutzwall) — прапагандысцкі выраз у ГДР, які выкарыстоўваўся на афіцыйным узроўні ў дачыненні да Берлінскай сцяны. З 1950-х гадоў у ГДР лічылася, што апазіцыя ў першай сацыялістычнай дзяржаве на нямецкай зямлі не можа мець каранёў, таму любыя дзеянні супраць дзяржавы загадзя лічыліся ініцыяванымі Захадам і, такім чынам, не пераможанымі там фашысцкімі сіламі. Пасля падзей 17 чэрвеня 1953 года, якія лічыліся ў ГДР фашысцкім путчам, краіна была вымушана абараняцца ад фашызму.
У 1971 годзе пошта ГДР выпусціла памятныя маркі і канверты да 10-годдзя Берлінскай сцяны. Карэспандэнцыю ў гэтых канвертах і з гэтымі маркамі пошта ФРГ вяртала адпраўніку.
Французскі Замежны легіён
Французскі Замежны легіён або Замежны легіён (Légion étrangère / Лежыа этранжэр) — вайсковае злучэнне, якое ўваходзіць у склад сухапутных войскаў Францыі і камплектуецца пераважна з замежнікаў.
У асобныя перыяды сваёй гісторыі легіён налічваў звыш сарака тысяч чалавек асабовага складу. Так, у жніўні 1914 года 5 маршавых палкоў Замежнага легіёну налічвалі 42883 добраахвотніка, прадстаўнікоў больш чым 52 нацыянальнасцяў. Па стане на 2018 год каля 8900 чалавек з больш чым 100 краін праходзяць службу ў 11 паліцах легіёну.
Гісторыя
Французскі легіён быў створаны 9 сакавіка 1831 года каралём Луі-Філіпам I на аснове некалькіх палкоў-папярэднікаў. Адным з гэтых палкоў быў Régiment de Hohenlohe пад камандаваннем нямецкага князя і французскага маршала Людвіга Алаіза фон Гагенлоэ. Гэты полк ваяваў за раялістаў у рэвалюцыйных войнах і пазней служыў французскаму каралю Карлу X.
Паколькі Францыя планавала каланізацыю Алжыра, ёй была трэба значная колькасць салдат для службы за межамі краіны. У гэты час у Францыі, і асабліва ў Парыжы, пасялілася шмат замежнікаў. Са стварэннем легіёну кароль Луі-Філіп мог атрымаць патрэбныя войскі і заадно скараціць у краіне колькасць «непажаданых» слаёў насельніцтва. Таму ён на наступны дзень выдаў закон (la Loi du 9 mars 1831) аб тым, што замежны легіён можа выкарыстоўвацца толькі за межамі кантынентальнай Францыі. Афіцэры для новага падраздзялення былі набраныя з войска Напалеона, а ў салдаты вербаваліся ўраджэнцы Італіі, Іспаніі, Швейцарыі, іншых еўрапейскіх краін, а таксама французы, у якіх былі праблемы з законам. Тады ж была закладзена традыцыя — не пытацца імя навабранца.
У лістападзе 1854 года Легіён прымаў удзел у бітве пад Інкерманам у Крымскай вайне. Ён быў задзейнічаны ў большасці французскіх каланіяльных войнаў, пазней і ў місіях па захаванні свету. Самае вялікае паражэнне Легіён пацярпеў у бітве пры Д’енб’енфу (1954).
Днём славы замежнага легіёна стала 30 красавіка 1863 года, калі падчас мексіканскай экспедыцыі адбылася бітва пры Камероне. Перад ротай легіянераў пад камандаваннем капітана Данжу была пастаўлена задача разведаць наваколлі Апала Вердэ ў чаканні канвою з гарматамі, прыстасаваннямі для аблогі і трыма мільёнамі франкаў наяўнымі, якія прызначаліся для французскіх войскаў, што аблажылі Пуэблу. Высунуўшыся пасля паўночы 30 красавіка, легіянеры сутыкнуліся з мексіканцамі раніцай таго ж дня. Усведамляючы бясспрэчную перавагу мексіканцаў (1200 пяхотнікаў і 800 кавалерыстаў) капітан Данжу са сваімі людзьмі заняў будынак у вёсачцы пад назвай Камарон. Каб забяспечыць бяспеку канвою, мексіканцам было неабходна ўтрымацца любой цаной. Ведаючы, што яны абложаны і выратаваць іх можа толькі цуд, легіянеры далі слова стаяць да канца. Больш за дзесяць гадзін яны супрацьстаялі арміі мексіканцаў. Нягледзячы на прапановы здацца, легіянеры аддалі перавагу смерць бясслаўнаму палоне. Іх самаахвяраванне дазволіла канвою бесперашкодна дабрацца да Пуэблы.
Пад зялёна-чырвоным сцягам Замежнага легіёну з заснавання да канца 1980-х гадоў служыла больш за 600 000 чалавек з усяго свету. За гэты час звыш 36 000 легіянераў загінула ў баі.
Месцы дыслакацыі
У XXI стагоддзі падраздзяленні легіёна былі дыслакаваныя ў наступных месцах:
Узбраенне
Характэрнай асаблівасцю легіёну з’яўляецца адсутнасць вялікай колькасці цяжкага ўзбраення і бронетэхнікі. Асноўным штатным зброяй з’яўляецца французская штурмавая вінтоўка FAMAS (з 2017 года нямецкая HK416), для агнявой падтрымкі прымяняюцца бельгійскія кулямёты FN Minimi, FN MAG або французскі AA-52. Снайперы выкарыстоўваюць французскую снайперскую вінтоўку FR-F2 або амерыканскую буйнакаліберную вінтоўку Barrett M82. Для барацьбы з бронетэхнікай праціўніка легіянеры выкарыстоўваюць СТРК «Мілан», для артылерыйскай падтрымкі-120-мм мінамёт МО-120-РТ. Традыцыйна легіянеры носяць і камплект экіпіроўкі пяхотніка FELIN, прыняты на ўзбраенне УС Францыі.
З узораў бронетэхнікі, даступнай для легіянераў, вылучаюцца наступныя:
Найм
У адрозненне ад іншых французскіх ваенных падраздзяленняў, кантракт на службу ў Легіёне могуць падпісаць толькі мужчыны ва ўзросце ад 17,5 да 39,5 гадоў, прычым ад тых, каму не споўнілася 18 гадоў, патрабуецца пісьмовая згода бацькоў або апекуноў. Першы кантракт падпісваецца на 5 гадоў. Наступныя могуць быць падпісаныя на тэрмін ад 6 месяцаў да 5 гадоў. На працягу першага пяцігадовага кантракту ў легіянера маецца магчымасць атрымаць званне капрала, а пасля і сяржанта. Пасля трох гадоў службы легіянер мае права запытаць французскі від на жыхарства. Каб стаць афіцэрам, трэба мець французскае грамадзянства. Таму асноўны афіцэрскі склад — французы, кадравыя вайскоўцы, якія скончылі вайсковыя вучылішча і абралі легіён для праходжання службы.
Даўжанка
Назву Даўжанка маюць:
Самары-Арыхаві
Самары-Арыхаві (Самари-Оріхові) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Самарыўскай вясковай абшчыны.
Сітня (рака)
Сі́тня — рака ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Друць (басейн Дняпра). Даўжыня 8,8 км.
Пачынаецца за 1 км на поўдзень ад вёскі Дубоўка, вусце ў пасёлку Круглае. Рэчышча ад вёскі Альшанікі 1 да вусця на працягу 6 км каналізаванае.
Новыя Клёнкі
Но́выя Клёнкі (, Новые Клёнки) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сачыўкаўскага сельсавета.
Капаткевіцкі раён
Капатке́віцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1931 гг. і ў 1935—1962 гг. Утвораны 17 ліпеня 1924 у Мазырскай акрузе (да ліпеня 1930 г.). Цэнтр — мястэчка (з 27 верасня 1938 года гарадскі пасёлак) Капаткевічы.
Гісторыя
Утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Капаткевічы. 20 жніўня 1924 года падзелены на 9 сельсаветаў: Беседкаўскі, Капаткевіцкі, Кашэвіцкі, Колкаўскі, Лучыцкі, Навасёлкаўскі, Пціцкі, Церабаўскі, Чалюшчавіцкі. 21 жніўня 1925 года створаны Галоўчыцкі сельсавет, які 5 верасня 1929 года перайменаваны ў Новагалоўчыцкі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 8 ліпеня 1931 года раён скасаваны, Беседкаўскі і Церабаўскі сельсаветы перададзены ў склад Мазырскага раёна, Капаткевіцкі, Кашэвіцкі, Колкаўскі, Лучыцкі, Навасёлкаўскі, Новагалоўчыцкі, Пціцкі і Чалюшчавіцкі — у склад Петрыкаўскага раёна.
Ваза (карціна)
«Ваза» — аўтапартрэт Леона Бакста, намалёваны алеем на халсце ў 1906 годзе.
Апісанне
Панно «Ваза (Аўтапартрэт)» нясе ў сабе заметны адблеск версальных пейзажаў Бенуа і галантных сцэн Сомава. У гэтым творы няма характэрнага для мастакоў «Міра мастацтва» звароту да мінулых эпох, шматзначнасць сэнсу нараджаецца ў ім у выніку гульні майстра з планамі карціны і асобна.
Мілан (СТРК)
«Мілан» (Milan — Missile d´infanterie léger antichar, літаральна «лёгкая пяхотная супрацьтанкавая ракета») — франка-германскі пераносны супрацьтанкавы ракетны комплекс (СТРК), распрацаваны сумесна кампаніямі «Aérospatiale» і «Messerschmitt-Bölkow-Blohm».
СТРК «Мілан» быў прыняты на ўзбраенне ў 1972 годзе і разам з амерыканскім TOW атрымаў найбольш шырокае распаўсюджванне сярод выкарыстоўваных у свеце СТРК. Ставіцца да супрацьтанкавых ракетных комплексаў другога пакалення. Ракетны комплекс складаецца з пускавой трубы-кантэйнера з ракетай і пускавы ўстаноўкі, якая складаецца з прыцэла, электроннага блока, пульта кіравання і крыніцы харчавання.
Лячэбны факультэт ГрДМУ
Лячэбны факультэт — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Гісторыя
Гісторыя лячэбнага факультэта — гэта гісторыя Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў БССР і Загадам Міністэрства аховы здароўя БССР у 1958 годзе быў арганізаваны Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут з прыёмам у 1958/59 вучэбным годзе 250 чалавек на лячэбны факультэт.
У пачатку 1990-х гадоў факультэт называўся лячэбна-прафілактычным і праводзіў падрыхтоўку па спецыяльнасці лячэбна-прафілактычная справа. Выпускнікі атрымлівалі кваліфікацыю ўрача па спецыяльнасці лячэбная справа. З 2000 года выпускнікі атрымлівалі кваліфікацыю ўрача па спецыяльнасці лячэбная справа.
Адукацыя
У цяперашні час лячэбны факультэт забяспечвае ажыццяўленне адукацыйнай і навуковай дзейнасці, вучэбна-метадычнай работы ў рамках профілю адукацыі «Ахова здароўя», накірунку адукацыі 79 01 «Прафілактыка, дыягностыка, лячэнне, рэабілітацыя і арганізацыя аховы здароўя», спецыяльнасці 1 — 79 01 01 «Лячэбная справа». Факультэт ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй па спецыяльнасці 1 — 79 01 01 «Лячэбная справа».
Дэканы
Вышэйшым органам кіравання факультэтам з’яўляецца Савет лячэбнага факультэта. Усімі відамі дзейнасці кіруе дэкан. На працягу ўсяго перыяду існавання факультэта дэканамі з’яўляліся:
Пінас
У кругасветным плаванні Дрэйка меліся 4 разборныя пінасы, якія згулялі вялікую ролю ў выведцы іспанскіх берагоў і сувязі паміж караблямі. Да канца плавання ўсе былі страчаны.
У пачатку XVII стагоддзя на поўначы Еўропы зʼявіўся пінас, які нагадваў флейт, але які значна адрозніваўся ад яго меней увагнутымі шпангоўтамі і плоскай кармою. Пярэдняя частка карабля сканчалася амаль прастакутнай папярочнай пераборкаю, якая распасціраецца па вышыні ад палубы да паўбака. Такая форма пярэдняй часткі карабля праіснавала да пачатку XVIII стагоддзя. Пінас быў даўжынёю да 44 м, меў тры шчоглы і магутны бушпрыт. На грот- і фок-шчоглах паднімалі прамыя ветразі, на бізань-шчогле — бізань і над ёю круйсель, а на бушпрыце — блінд і бом-блінд. Водазмяшчэнне пінасаў 150—800 т. Прызначаліся яны галоўным чынам для гандлёвых мэтаў.
Замошша (Даўгінаўскі сельсавет)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгінаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Даўгінава Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 17 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Мільчанскага сельсавета.
Жадэіт
Жадэі́т — мінерал з групы піраксенаў, сілікат натрыю і алюмінію NaAl(Si2O6). Упершыню знойдзены ў Бірме і апісаны ў 1863 годзе.
Крышталізуецца ў манакліннай сінгоніі. Колер белы, жоўты, ізумрудна-зялёны, зеленаваты, сінявата-зялёны, чорны. Колер рысы белы. Шчыльнасць 3,25—3,35 г/см³. Цвёрдасць 6—6,5 па шкале Моаса. Прымесі жалеза, марганцу, магнію, кальцыю, калію, вады.
Муса
Насельніцтва складае 1060 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 267 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 22010. Тэлефонны код — 0344.
Жадэіт
Паходжанне і радовішчы
Утвараецца ў метамарфічных горных пародах пад вялікім ціскам і адносна нізкай тэмпературы. Утварае навалы ў серпенцінах у выглядзе лінз, жылападобных утварэнняў. Утварае лінзы ў гнейсах.
Муса
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio vescovo e martire.
Жадэіт
Паходжанне і радовішчы
Радовішчы жадэіту ў Расіі (Заходні Саян, поўдзень Краснаярскага края, Прыпалярны Урал), у Верхняй М’янме, Гватэмале, ЗША, Казахстане, Кітаі, Мексіцы, Японіі.
Выкарыстанне
Жадэіт выкарыстоўваецца ў якасці вырабнога каменя.
Іван Вазаў
Іван Мінчаў Вазаў (Иван Вазов;, Сопат, Асманская імперыя, сучасн. Балгарыя — ) — балгарскі пісьменнік, класік балгарскай літаратуры.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і гандляра. Пачатковую адукацыю атрымаў у мясцовай школе. У 15-гадовым узросце выпраўляецца вучыцца ў Калофер. Праз год Вазаў вучань гімназіі ў Плоўдзіве, захапляўся паэзіяй. У 1868 г. бацька ненадоўга адклікае сына дадому, але хутка пасылае яго ў Румынію да свайго брата — на стажыроўку ў гандлярстве. Тут Іван Вазаў піша вершы, якія друкуе ў эмігранцкай балгарскай перыёдыцы, а гандлем зусім не цікавіцца. Урэшце ён перабіраецца ў горад Браіл, дзе трапляе ў асяроддзе балгарскіх рэвалюцыянераў-эмігрантаў і пераймаецца іх патрыятычнымі настроямі, ідэяй узброенай барацьбы за вызваленне Балгарыі з асманскага ярма. У Браіле, а затым у Галацы Вазаў сустракаецца з Хрыстам Боцевым, а таксама з іншымі балгарскімі пісьменнікамі-рэвалюцыянерамі. У 1872 г. Вазаў вяртаецца ў Балгарыю, нейкі час працуе на поўдні края настаўнікам, затым каля двух гадоў перакладчыкам у французскіх і нямецкіх інжынераў на будаўніцтве чыгункі Сафія — Кюстандзіл. У 1875 г. перабіраецца ў Сопат і ўступае ў адноўлены мясцовы рэвалюцыйны камітэт. Балгарыя рыхтуецца да ўзброенага паўстання. У гэты час акрэслілася творчае крэда Вазава як паэта-грамадзяніна, рэвалюцыянера і патрыёта. Паўстанне было падрыхтавана слаба, пачалося заўчасна (у красавіку 1876) і было разгромлена. Баючыся арышту, Вазаў выехаў у Румынію, дзе выдаў — пад псеўданімам Пейчын — першую кнігу вершаў «Сцяг і гусла» (1876). Праз год — пад уласным імем — зборнік паэзіі «Пакуты Балгарыі», яшчэ праз год — зборнік «Вызваленне», прысвечаны руска-турэцкай вайне, у якой удзельнічалі і балгарскія апалчэнцы. Звязваючы надзеі на вызваленне з Расіяй, Вазаў вітае прыход рускага войска вершам «Здраствуйце, братушкі!». Ён працуе пісарам пры губернатары ў Свіштове, пасля каля года пражыў у горадзе Русе, а вясной 1879 стаў старшынёй акруговага суда ў Бярковіцы. Увосень наступнага года знаходзіць прыстанішча і працу ў Плоўдзіве. Разам з Канстанцінам Валічкавым на працягу пяці гадоў выдае газету «Народны голас», выступае як публіцыст і крытык, удзельнічае ў грамадскім і культурным жыцці маладой Балгарскай дзяржавы. 3 1886 рэдагуе навукова-літаратурны часопіс «Навука».
У Плоўдзіве, Вазаў стварае «Эпапею забытых» — цыкл патэтычных одаў у гонар выдатных герояў нацыянальна-вызваленчай барацьбы. З-пад яго пяра выходзяць і класічныя ўзоры балгарскай грамадзянскай лірыкі: «Свабодзе», «Новыя могілкі над Сліўніцай», «Не гасі тое, што не гасне», «Балгарская мова». На плоўдзіускі перыяд жыцця прыпадае пачатак працы Вазава-празаіка. За прозу ён бярэцца, змушаны цяжкімі матэрыяльнымі абставінамі. Але ўжо першая аповесць «Мітрафан» (1881, пазней названа «Мітрафан і Дармідольскі»), у аснове якой — успаміны з жыцця ў гарадку Бярковіцы, засведчыла наяўнасць белетрыстычнага таленту. Асабліва гэта пацвердзілі дзве наступныя аповесці: «Беспрытульныя» — пра жыццё балгарскіх рэвалюцыянераў-эмігрантаў у Румыніі, і «Дзядзькі» — пра дзяцінства пісьменніка ў Сопаце ў акружэнні па-народнаму каларытных чалавечых характараў і тыпаў.
Увосень 1886 г. Іван Вазаў быў вымушаны пакінуць радзіму. Прычына — рэзкае ўзмацненне антырускіх настрояў у афіцыйных колах Балгарыі і небяспека быць арыштаваным. Колькі месяцаў ён жыве ў Стамбуле, пасля апынаецца ў Адэсе, дзе ў якасці палітычнага эмігранта жыве са студзеня 1887 да сакавіка 1889. 3 Адэсы ён робіць паездкі ў Кіеў, Пецярбург, Маскву, глыбей знаёміцца з жыццём Расіі і з рускай літаратурай.
У Адэсе Вазаў піша раман «У ярме». Вярнуўшыся ў 1889 годзе на радзіму, друкуе яго ў серыйным выданні міністэрства народнай асветы «Зборнік для народнай творчасці, навукі і літаратуры» (1889-90). Пад загалоўкам кнігі аўтар пазначыў: «Раман у трох частках з жыцця балгар напярэдадні Вызвалення». Гэта раман пра падрыхтоўку, пачатак і разгром Красавіцкага паўстання, нарастанне рэвалюцыйнай сітуацыі ў краіне, пра тое, як простыя людзі — рамеснікі і сяляне, настаўнікі і ўрачы — пранікаліся ўсведамленнем нацыянальна-вызваленчай барацьбы, выспявалі да ідэі паўстання і ўліваліся ў баявыя атрады. Падзеі ў рамане адбываюцца на працягу года — ад вясны 1875 да вясны 1876, калі паўстанне было задушана. У цэнтры ўвагі — лёс, учынкі, клопаты і думы маладога балгарына Бойчы Агнянава; ён прафесійны рэвалюцыянер, змагар і бунтаўнік па натуры, свядомы і перакананы вораг асманскай дэспатыі. 3 цеплынёй і любасцю абмаляваны вобразы яго паплечнікаў. У процівагу ім выразна пададзены ў рамане вобразы тых, каго доўгая няволя і падачкі чужынцаў-заваёўнікаў зрабілі халуямі і здраднікамі. У невысокай палітычнай і маральнай свядомасці многіх суайчыннікаў бачыць Вазаў адну з прычын няўдачы паўстання. У рамане маляўніча апісаны народны побыт балгараў, іх гаспадарчы ўклад, звычаі і традыцыі, фальклор, а перад усім — непаўторна-каларытныя народныя характары. Па-майстэрску абмаляваны гарадскія і сельскія дамы і падворкі, манастыры і цэрквы, заезныя дамы, корчмы, кавярні, цырульні, горы і цясніны, лясы і дубровы. Мова рамана жывая, эмацыянальная, лексічна і фразеалагічна свабодная, з пераходамі ад строгага і дакладнага рэалістычнага пісьма да фальклорна-бытавой вуснамоўнай стыхіі і да адкрытай публіцыстычнасці.
3 1889 г. Вазаў пастаянна жыве ў Сафіі. Плённа працуе ў паэзіі (кнігі «Песні вандроўніка», 1899, «Пад нашым небам», 1900, «Пад гром перамогі», 1914, «Запахнуў мой бэз», 1917, «Новыя водгукі», 1917, «Не загіне!», 1920, і інш.). У вершах, напісаных на сумежжы стагоддзяў, востра праяўляецца крытычна-выкрываўчы пафас. Пасля рамана «У ярме» напісаны раманы з сучаснага жыцця балгар «Новая зямля» (1896) і «Казаларская царыца» (1903), гістарычны раман з эпохі канца XIII ст. «Святаслаў Тэрцер» (1907), аповесці «Іван Аляксандр» (1907), «Нора» (1908), кнігі апавяданняў «Драпіны і плямы» (1895, у 2-х т.), «Бачанае і чутае» (1901), «Стракаты свет» (1902) і інш. Названыя раманы і аповесці не сталі новым мастацкім дасягненнем, затое апавяданні, асабліва кароткія, вызначаюцца высокім рэалістычным майстэрствам. У гэты ж перыяд з-пад пяра Вазава выходзіць каля дзесятка п'ес, найбольш вядомыя сярод якіх — гістарычныя драмы «Да краю бездані» (1908), «Барыслаў» (1909), «Івайла» (1911), камедыі з сучаснага жыцця «Кандыдаты славы» (1901), «Шукальнікі цёплага месцейка» (1903).
Быў момант, калі пад ударамі крытыкі Вазаў быў гатоў схіліцца да таго, каб адмовіцца ад літаратурнай працы. Менавіта тады (1897) ён даў згоду стаць міністрам народнай асветы, праўда, цягнулася гэта дзяржаўная служба толькі паўтара года.
У 1920 годзе Івану Вазаву было прысвоена ганаровае званне «народнага паэта».
Ушагаванне памяці
Яго імя носіць Нацыянальны тэатр Івана Вазава ў Сафіі.
Беларускія пераклады
На беларускую мову яго творы перакладалі Н. Гілевіч, У. Аніскевіч.
Ларыса Філалогаўна Аляксеева
Ларыса Філалогаўна Аляксеева (, Луцк, Валынская вобласць) — 1998 ) — беларуская савецкая спявачка (лірыка-каларатурнае сапрана). Народная артыстка БССР (1944).
Біяграфія
Скончыла у Маскве (1936). У 1937—1941 і 1944—1946 салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР. У часы вайны, а таксама ў 1946—1948 салістка Вялікага тэатра СССР. Працавала ў Свярдлоўскім і Кіраўскім тэатрах. У 1950—1954 гадах салістка Маскоўскай філармоніі.
Патоцкі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 695 чалавек, з іх 95,3 % — беларусы, 2,3 % — рускія, 1,7 % — украінцы.
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 29 населеных пунктаў:
Мілан (значэнні)
Мілан:
Ружаны
Этымалогія
Існуе некалькі версій датычна паходжання тапоніма «Ружаны». Паводле першай з іх, якой пры­трымлі­ва­ецца большасць гісторыкаў, мястэчка атрымала сваю назву ў гонар ружы — кветкі, якая асабліва шануецца хрысціянамі.
Згодна з другой версіяй назва паселішча пайшла ад словаў «рог», «раздарожжа», што сведчыла пра яго аддаленае размяшчэнне.
Таксама існуе легенда, паводле якой назву мястэчку даў яго ўладар у гонар сваіх улюбёных дачок — Ружы і Ганны.
У мінулыя часы паселішча называлася Ражаная, Ражана, Ружана.
Вялікае Княства Літоўскае
Вядомыя з 1552 года як Рожаны, уладанне Тышкевічаў. З 1598 года належалі Сапегам, тут размяшчалася адна з галоўных рэзідэнцый роду. Уваходзілі ў Слонімскі павет Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Праз паселішча праходзіла так званая Вітаўтава дарога, што злучала Оршу з Люблінам. Пазней гэтая дарога завецца «гасцінцам вялікім».
Паводле ўскосных звестак, ужо ў XVI стагоддзі у Ружанах была вялікая яўрэйская грамада.
У 1598 годзе вялікалітоўскі канцлер Леў Сапега набыў Ружаны з суседнімі фальваркамі за 30 000 коп грошаў ад Барташа Брухнальскага, каб стварыць тут адну з галоўных рэзідэнцый роду.
20 чэрвеня 1637 года кароль Уладзіслаў Ваза надаў Ружанам магдэбургскае права і герб: «у срэбным полі вянок чырвоных руж, у цэнтры — постаць Св. Казіміра з крыжам і лілеяй у руках». Новыя ўласнікі збудавалі свой замак на ўзгорку каля мястэчка. Ужо ў 1644 годзе вялікалітоўскі падканцлер Казімір Леў Сапега прымаў у ім караля Уладзіслава Вазу, у гонар чаго паставілі памятную шыльду. У 1655 годзе, у часы вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў, Віленскі капітул, ратуючыся ад маскоўскіх захопнікаў, змясціў у палацы мошчы св. Казіміра — нябеснага заступніка Вялікага Княства Літоўскага.
Станам на 1687 год у Ружанах 427 будынкаў і 2 рынкі; царква, касцёл з невялікім шпіталем, базыльянскі манастыр, кляштары дамініканцаў і кармелітаў (1617, у 1850 разбураны), базыльянская школа, кафельны і цагляны заводы.
У 1698 годзе разбураныя падчас грамадзянскай вайны шляхты з Сапегамі.
У Паўночную вайну 1700—1721 мястэчка ізноў разбуранае, пацярпеў у тым ліку і палац Сапегаў. У 1706 годзе ў Ружанах спыняўся Карл XII.
За Аляксандрам Міхалам Сапегам мястэчка стала асяродкам вялікасвецкага жыцця для ўсіх вакольных земляў. Для замежных гасцей, якія праяжджалі праз Ружаны ў Пецярбург і назад, ладзіліся шыкоўныя балі, салюты, феерверкі. Архітэктар Ян Самуэль Бекер разбудаваў Ружанскі палац у познебарочным стылі. Цягам 1765—1791 гадоў тут дзейнічаў адзін з найслыннейшых тэатраў Літвы, таксама працавалі паперня, скураная і палатняная мануфактуры, карэтная фабрыка, вырабляліся дываны. 3 разы на год ладзіліся кірмашы. У 1784 канцлер Аляксандр Міхал Сапега прымаў у палацы караля і вялікага князя Станіслава Аўгуста Панятоўскага.
Пад уладай Расійскай імперыі
У 1795 годзе ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай Ружаны апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, дзе сталі цэнтрам воласці Слонімскага павета Слонімскай, з 1797 года Літоўскай, урэшце з 1801 — Гродзенскай губерняў.
У 1812 годзе французскія войскі разрабавалі і спустошылі мястэчка.
Пасля задушэння вызваленчага паўстання ў 1831 годзе расійскія ўлады канфіскавалі ў Сапегаў ружанскія ўладанні (у тым ліку ўнікальную бібліятэку і архіў), а ў 1834 годзе размясцілі ў палацы ткацкае прадпрыемства.
У часы нацыянальна-вызваленчага паўстання ў 1863 годзе каля Ружанаў адбыўся бой з расійскімі карнікамі. У 1875 годзе ў мястэчку адбыўся пажар, які доўжыўся пяць гадзін і знішчыў у тым ліку яўрэйскую сінагогу XVI ст. .
У XIX ст. у мястэчку працавалі 2 гарбарныя заводы, палатняная і 3 суконныя фабрыкі, 2 вадзяныя млыны; 2 праваслаўныя царквы, школа, касцёл. Станам на 1897 год было 769 дамоў, 5 дробных прадпрыемстваў, народнае вучылішча.
Станам на 1910 год у Ружанах дзейнічала Талмуд Тора, у 1914 годзе было 26 прадпрыемстваў. У Першую сусветную вайну ў жніўні 1914 года пажар знішчыў галоўны корпус палаца.
Пад уладай Польшчы
У студзені 1919 мястэчка на некалькі дзён занялі бальшавікі. 29 студзеня 1919 Ружаны з рук бальшавікоў адбіў Віленскі аддзел Польскага войска пад камандаю ротмістра Уладзіслава Дамброўскага. 7 чэрвеня 1919 мястэчка ўвайшло ў склад Брэсцкай акругі Грамадзянскай Управы Усходніх Зямель — часовай польскай адміністрацыйнай адзінкі. У 1920—1921 дзейнічаў лагер для інтэрнаваных № 18, дзе знаходзіліся салдаты 3 Данскога казацкага палка і грамадзянскія асобы (850—900 чалавек). Пасля пераводу інтэрнаваных у Остраў-Камарова лагер быў зачынены.
Беларусь
У 1939 Ружаны ўвайшлі ў БССР, дзе 15 студзеня 1940 атрымалі статус пасёлка гарадскога тыпу і сталі цэнтрам раёна. У 1940 годзе 678 дамоў, працавалі электрастанцыя, 2 прадзільныя фабрыкі, 2 гарбарныя кустарныя прадпрыемствы, 6 лесазаводаў, 4 млыны, 4 цагельныя, 2 бетонныя, 2 шкіпінарныя заводы, 2 фабрыкі калёснай мазі, кустарная вытворчасць глінянага і драўлянага посуду. 2 школы, клуб, амбулаторыя, аптэка, кінатэатр, лазня, пошта, тэлеграф.
Пратасевіч
Пратасевіч — беларускае прозвішча.
Ружаны
Беларусь
У Другую сусветную вайну з 23 чэрвеня 1941 да 13 ліпеня 1944 года мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. Тут было створана гета, насельнікі якога пасля былі знішчаны ў лагеры смерці Трэблінка. У 1944 пажар знішчыў будынкі тэатра і манежа палацавага комплекса.
З 1962 у Пружанскім раёне.
Адукацыя
У Ружанах працуюць сярэдняя, музычная і дзіцяча-юнацкая спартыўная школы, 2 дашкольныя ўстановы.
Медыцына
Медыцынскія паслугі надае местачковая бальніца.
Культура
Дзейнічаюць дом культуры, 2 бібліятэкі.
Тэрэбавычы
Тэрэбавычы (Тере́бовичі) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Самарыўскай вясковай абшчыны.
Дварышчанскі сельсавет
Назву Двары́шчанскі сельсавет маюць:
Свята-Увядзенскі стаўрапігіяльны жаночы манастыр (Багушы)
Свята-Увядзенскі стаўрапігіяльны жаночы манастыр ― жаночы манастыр у вёсцы Багушы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Манастыр заснаваны ў 2000 годзе у адным з закінутых хутароў Смаргоншчыны. 12 ліпеня 2000 года распачата будаўніцтва храма. У 2005 годзе мітрапаліт Філарэт асвяціў манастырскі храм.
Генадзь Рыгоравіч Мармыш
Генадзь Рыгоравіч Мармыш (нар., в. Воля-Крупіцы, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2001).
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1980). Працаваў у Слонімскай цэнтральнай раённай бальніцы (1982—1985, урач-хірург), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1985, лячэбны факультэт, кафедра агульнай хірургіі, прафесар, з 2000 — дэкан факультэта).
Навуковыя інтарэсы: хірургічная гастраэнтэралогія; панкрэаталогія; біліярная хірургія.
Узнагароды
Знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2003), ганаровыя граматы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2008), Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2012) і інш.
Хабарышчэ
Хабарышчэ (Хаба́рище) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Самарыўскай вясковай абшчыны.
Генры Кісінджэр
Генры Альфрэд Кісінджэр (Alfred Henry Kissinger, пры нараджэнні насіў імя Хайнц Альфрэд Кісінгер, ням. Heinz Alfred Kissinger, нар. 27 мая 1923, Фюрт, Баварыя) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат і эксперт у галіне міжнародных адносін. Дзяржаўны сакратар ЗША з 1973 па 1977 год, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1973). У 2002 годзе Генры Кісінджэр узначаліў спіс 100 вядучых інтэлектуалаў свету.
Войска Запарожскае
Войска Запарожскае — агульная назва казацкіх ваенна-палітычных утварэнняў XVI—XVIII стагоддзяў.
Ва ўкраінскай гістарыяграфіі гэты тэрмін часцей за ўсё мае адно з трох значэнняў:
З 1634 года на межах Запарожскай Сечы існавала пяць галоўных апорных пунктаў (мытняў). У сувязі з гэтымі пяццю пунктамі ўнутраны адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Запарожжа падзяляўся на 5 паланак. Кожная тэрытарыяльная адзінка мела ўмацаваны паланкавы форт, дзе жыў палкоўнік са старшынай.
У кожнай паланцы былі палкоўнік (паланкавы), асавул, пісар, 3 лаўнікі і 3 падчашых. Кожны палкоўнік меў знак улады — пярнач, які заўсёды насіў на поясе, малы сцяг (харугву), які насіў сцяганосец перад сабой падчас урачыстасцей, а таксама пячатку.
Першыя паходы
У XVI стагоддзі галоўным цэнтрам рассялення казакоў стала Запарожжа, або Ніз (тэрыторыя Дняпроўскіх парогаў). Адсюль і назва казакоў — запарожскія або ніжнія казакі. Казакі засноўвалі ўмацаваныя паселішчы - сечы. Першымі арганізатарамі сечы былі «ўходнікі», якіх чаркаскія і канеўскія старасты пасылалі на промысел у Сярэдняе і Ніжняе Падняпроўе. Штогод групы ўходнікаў на чале з выбарнымі атаманамі выходзілі за парогі, дзе ў абароненых ад раптоўных нападаў ворагаў месцах будавалі часовае жыллё і памяшканні для апрацоўкі і захоўвання рыбнай прадукцыі. Да сярэдзіны XVI стагоддзі колькасць казакоў была надзвычай малая, яны не адыгрывалі самастойнай ролі ў памежных справах. Аднак з 1540-х гадоў сітуацыя мяняецца. У гэты час адбыліся першыя паходы казакоў на турэцкія гарады Ачакаў, Белгарад і Бендэры.
Запарожская Сеч
Запарожская Сеч узнікла ў XVI стагоддзі. Адсутнасць прамых доказаў пакідае дыскусійным пытанне аб дакладным часе і месцы яе ўзнікнення. Ідэя стварэння фарпоста на паўднёвых межах Вялікага княства Літоўскага ўзнікла яшчэ ў 20-30-я гады XVI стагоддзя, але рэалізавана яна была толькі князем Дзмітрыем Вішнявецкім, які ў 50-я гады XVI стагоддзя падчас экспедыцыі на парогі Дняпра на востраве Малая Хорціца пабудаваў крэпасць. Жыццё казацтва адзінай супольнасцю ў спецыфічных умовах паўднёвага памежжа спрыяла зараджэнню ваенна-палітычнай арганізацыі запарожскага грамадства, яе мадэлі. Замак, пабудаваны князем, стаў прататыпам казацкага ўмацавання, якое, замацаваўшыся на востраве Тамакіўка ў 60-70-х гадах XVI стагоддзя, атрымала назву Запарожскай Сечы.
Сама Запарожская Сеч — горад-крэпасць. На тэрыторыі крэпасці звычайна знаходзіліся плошча, царква, курэні, каморы, адміністрацыйныя будынкі. Сцены крэпасцей запарожскіх казакоў складаліся з земляных валоў і драўляных умацаванняў. На падкантрольных Сечы землях існавалі казацкія хутары — зімнікі. У XVIII стагоддзі на Запарожжы была ўведзена адміністрацыйна-тэрытарыяльная сістэма кіравання — «паланкі».
Па этнічнаму паходжанню запарожскія казакі былі ў асноўным выхадцамі з Русі. Шэрагі запарожцаў папаўняліся таксама татарамі, палякамі і прадстаўнікамі іншых народаў. Прававая сістэма Запарожскай Сечы грунтавалася на звычаёвым праве, аснову якога складалі вусна ўсталяваныя звычаі і нормы. Вышэйшым органам улады на Сечы была рада, у якой мелі права ўдзельнічаць усе казакі. Казацкія рады, згодна з традыцыяй, збіраліся штогод 1 студзеня, каб пераабраць кашавога атамана і старшыну. Выканаўчая ўлада належала кашавому атаману і цэнтральнаму кіруючаму органу Сечы — кошу.
Галоўнай галіной эканомікі Запарожскай Сечы былі промыслы, а менавіта паляванне, жывёлагадоўля, бортніцтва, пчалярства, здабыча солі. Казакі мелі гандлёвыя адносіны з татарамі і іншымі суседзямі, вялі ўнутраны гандаль. Значны прыбытак мела Сеч ад ваенных паходаў.
У другой палове XVI — XVII стагоддзі запарожскія казакі здзейснілі дзесяткі паходаў на Ачакаў, Кілію, Ізмаіл, Акерман, іншыя апорныя пункты Асманскай імперыі ў Паўночным Прычарнамор'і, дасягнулі берагоў Малой Азіі, у прыватнасці, крэпасцей Сіноп і Трапезунд. У канцы XVI — пачатку XVII стагоддзяў запарожскія казакі ўдзельнічалі ў войнах, якія вялі Рэч Паспалітая ў Лівоніі і Маскоўскай дзяржаве. Запарожцы прымалі актыўны ўдзел у казацка-сялянскіх паўстаннях у Рэчы Паспалітай, таму менавіта ў Сечы ў 1648 годзе пачалося паўстанне Багдана Хмяльніцкага. З 1649 года Запарожская Сеч уваходзіла ў склад Гетманшчыны. У часы Руіны гетманы страцілі кантроль над Запарожскай Сеччу, а сама Сеч нават вылучала сваіх кандыдатаў на гетманства. У 1709 годзе запарожцы падтрымалі выступленне гетмана Івана Мазепы супраць маскоўскага цара. У 1711 годзе Сеч перайшла пад абарону Крымскага ханства, а ў 1734 годзе ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. Гісторыя Запарожскай Сечы скончылася ў 1775 годзе, калі Запарожская крэпасць была разбурана царскім войскам.
Гетманшчына
Гетманшчына як дзяржава сфарміравалася ў гады Хмяльніччыны. У 1648 годзе казацкі сотнік Багдан Хмяльніцкі падняў паўстанне на ўкраінскіх землях у складзе Рэчы Паспалітай. Атрымаўшы шэраг перамог над каронным войскам — пад Жоўтымі Водамі, Корсунем, Піляўцамі і Зборавам, Хмяльніцкі ў 1649 годзе заключыў з каралём Янам ІІ Казімірам Збораўскі мір, паводле якога выканаўчая і судовая ўлада ў Кіеўскім, Чарнігаўскім і Брацлаўскім ваяводствах належалі праваслаўнай шляхце і казацкай старшыне; гетман войска Запарожскага меў права ўтрымліваць 40-тысячнае войска.
Пасля цяжкага паражэння казацкага войска ў бітве пад Берасцечкам у 1651 годзе улада гетмана абмежавалася Кіеўскім ваяводствам. У 1652 годзе Хмяльніцкі ўзяў рэванш за паражэнне пад Берасцечкам, разбіўшы кароннае войска пад Батагом. Ненадзейнасць саюза з Крымскім ханствам, няўдача малдаўскага паходу 1653 года прымусілі Багдана Хмяльніцкага актывізаваць пошукі новых саюзнікаў. У студзені 1654 года у Пераяславе адбылася рада, на якой было прынята рашэнне аб ваенным пагадненні Гетманшчыны з Масковіяй (дакладны змест пагаднення невядомы, бо арыгінал страчаны).
У 1654-1657 гадах Гетманшчына працягвала праводзіць даволі экспансіянісцкую палітыку. Так, на працягу 1654—1657 гадоў Хмяльніцкі пашырыў межы Гетманшчыны на поўначы да Чавус, а падчас перамоваў з прадстаўнікамі семігарадскага князя, які прэтэндаваў на карону Рэчы Паспалітай, патрабаваў «Русь да Віслы». У 1657 годзе гетман Іван Выгоўскі, прапаноўваючы саюз Швецыі, хацеў пашырыць межы «да Прусіі» шляхам далучэння да Гетманшчыны Берасцейскага і Новагародскага ваяводстваў.
У пачатку XVIII стагоддзя Левабярэжная Гетманшчына спрабавала вывесці Івана Мазепу з-пад уплыву Масквы, але разам са сваім саюзнікам, шведскім каралём Карлам XII пацярпела паражэнне ў Палтаўскай бітве. На Левабярэжжы гетманскі ўрад з 1722 па 1727 год замяняла Маларасійская калегія, з 1734 па 1750 год — «Праўленне гетманскага ўрада». У 1764-1783 гадах Левабярэжжа канчаткова ўвайшло ў склад Расійскай імперыі.
Рэестравае войска
Казацтва на тэрыторыі Падняпроўя вядома з канца XV ​​стагоддзя. Але як асобны сацыяльны стан казацтва пачало фарміравацца толькі ў другой палове XVI стагоддзя. Пачатак гэтаму працэсу паклала зацвярджэнне ўрадам Рэчы Паспалітай рэестравага войска ў 70-я гады XVI стагоддзя. Асноўныя элементы сацыяльных прывілеяў рэестравае казацтва, верагодна, пераняла ў баяр і шляхты. За рэестравымі казакамі замацоўваўся шэраг правоў і прывілеяў: вызваленне ад дзяржаўных падаткаў і павіннасцей, асобнае адміністрацыйнае падпарадкаванне і судаводства, права валодання зямельнымі ўладаннямі.
З-за ўдзелу казакоў у паўстаннях канца XVI — першай паловы XVII стагоддзяў улады Рэчы Паспалітай сталі бачыць у казаках пагрозу. Адсюль з'явілася некалькі пастаноў Варшаўскага вальнага сейма, якія значна абмяжоўвалі і нават скасоўвалі казацкія правы. Іх поўнае аднаўленне было зафіксавана ў Збораўскім дагаворы 1649 года і «Сакавіцкіх артыкулах» 1654 года. Прававыя нормы гэтых дакументаў адзначалі ператварэнне казацтва ў сацыяльны стан Гетманшчыны. Палітычныя і эканамічныя рычагі ўлады пераходзілі ў рукі старшыны, якая кансалідавалася ў прывілеяваны сацыяльны пласт.
Колькасць рэестравага войска змянялася ў залежнасці ад розных сацыяльна-палітычных фактараў. У 1572 годзе вызначаны рэестр казацкага войска — 300 асоб, у 1578 годзе — 500 асоб, у 1583 годзе — 600 асоб, у 1590, 1596 і 1617 гадах — 1 тыс. асоб, у 1619 годзе — 3 тыс. асоб, у 1625 годзе — 6 тыс. асоб, у 1630 годзе — 8 тыс. асоб, у 1635 годзе — 7 тыс. асоб, у 1638 годзе — 6 тыс. асоб. Войска Гетманшчын па Збораўскай дамове павінна было складаць 40 тыс. асоб, па Белацаркоўскай дамове - 20 тыс. асоб, па Пераяслаўскай - 60 тыс. асоб. Гадзяцкім дагаворам вызначалася 30-тысячнае рэестравае і 10-тысячнае «зацяжное» войска. У Левабярэжнай Гетманшчыне ў другой палове XVI стагоддзя дзейнічала Глухаўскае пагадненне, якое прадугледжвала 30-тысячны рэестр.
Яна Вадзімаўна Зінкевіч
Яна Вадзімаўна Зінкевіч (Яна Вадимівна Зінкевич; 2 ліпеня 1995) — украінскі медык-добраахвотнік. Начальніца медыцынскага ўпраўлення і рэабілітацыі байцоў Украінскай Добраахвотніцкай Арміі (да 2016 года — Добраахвотніцкага ўкраінскага корпуса «Правы сектар») падчас вайны на ўсходзе Украіны. Камандзір Медыцынскага батальёна «Гаспітальеры».
За перыяд актыўнай фазы АТА, пачынаючы з 2014 года, асабіста выцягнула і выратавала больш за дзве сотні параненых украінскіх салдат з перадавой. Стварыла і доўгі час кіравала медыцынскім батальёнам «Гаспітальеры», што з моманту стварэння выратаваў больш за 2500 параненых украінскіх воінаў і грамадзянскіх асоб з перадавой.
Пасля перанесеных аперацый і рэабілітацыі перасоўваецца ў інваліднай калясцы.
Біяграфія
Да вайны рыхтавалася да паступлення ў медыцынскі ўніверсітэт. У 2017 годзе мара спраўдзілася: Яна Зінкевіч паступіла ў Дзяржаўную медыцынскую акадэмію.
Палітыка
На выбарах у парламент у ліпені 2019 года Яна была абрана дэпутатам ад партыі «Еўрапейская салідарнасць». У жніўні стала вядома, што Зінкевіч узначаліць новаствораную камісію па пытаннях ветэранаў у Вярхоўнай Радзе. Таксама была абраная сакратаром здароўя нацыі, медыцынскай дапамогі і медыцынскага страхавання ў Вярхоўнай Радзе Украіны IX склікання (з 29 жніўня 2019 года). Старшыня падкамітэту па ваеннай медыцыне.
У жніўні 2020 года заняла другое месца ў спісе сярод самых папулярных у сацсетках ровенскіх нардэпаў.
ДТЗ з «Гаспітальерамі»
5 снежня 2015 года каля 04:00 на трасе Днепр-Данецк аўтамабіль медбатальёна «Гаспітальеры» з Янай Зінкевіч на пасажырскім сядзенні і Максімам Караблевым («Стралком») за рулём з-за нездавальняючага стану аўто і гумы вынесла з трасы, у выніку чаго ён 7 разоў перакуліўся. Падчас ДТЗ Зінкевіч атрымала поўны пералом пазваночніка, параплегію, пераломы паловы рэбраў і ключыцы, пашкоджанні ўнутраных органаў, гемопнеўматоракс, кантузію сэрца і лёгкіх, але, правёўшы некалькі месяцаў у бальніцы, змагла выжыць. У выніку ДТЗ мае пажыццёвую інваліднасць і перасоўваецца на колавым крэсле. Максім караблеў не атрымаў небяспечных для жыцця пашкоджанняў.
Узнагароды
У сакавіку 2021 года Яна Зінкевіч стала адной з 36 украінак, твар і сілуэт якіх сталі правобразам украінскай серыі лялек «Барбі» «Barbie: спадарыня Украіны»
Асабістае жыццё
У снежні 2015 года Яна Зінкевіч і Максім Кораблеў (намеснік Яны) патрапілі ў аўтакатастрофу паблізу Дняпра. Аўтамабіль на слізкім асфальце зляцеў з трасы і некалькі разоў перакуліўся. Зінкевіч вылецела з машыны і атрымала траўму пазваночніка. Пасля лячэння і рэабілітацыі перасоўваецца на інваліднай калясцы.
Пасля Максім Кораблеў паклікаў яе замуж у прамым эфіры канала «1+1». На пачатку мая 2016 года Яна паведаміла аб сваёй цяжарнасці, яна знаходзілася на чацвёртым месяцы.
27 мая 2016 года Яна выйшла замуж за 27-гадовага Максіма Кораблева. Вясельная цырымонія адбылася ў Варанцоўскім парку Дніпра. Яна вырашыла захаваць сваё прозвішча.
31 кастрычніка Яна нарадзіла дачку Багдану. Зінкевіч выхоўвае дачку самастойна. У лістападзе 2016 года праз некалькі дзён пасля нараджэння дзіцяці (менш чым праз паўгода пасля шлюбу) муж Яны Максім Кораблев пакінуў сям’ю і пакінуў Яну з нованароджанай.
У студзені 2017 года Зінкевіч атрымала афіцыйны развод.
Стараселле (Іванаўскі раён)
Старасе́лле (, Староселье) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сачыўкаўскага сельсавета.
Свята-Георгіеўская царква (Чудзін)
Свята-Георгіеўская царква — праваслаўны храм у Чудзіне Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Велікодны заяц
Велікодны заяц (велікодны трус) — велікодны сімвал у культуры некаторых краін Заходняй Еўропы і ЗША. Сімвал мае паганскія карані і ўзыходзіць да святаў, прысвечаных урадлівасці і вясне.
Свята-Георгіеўская царква (Чудзін)
Гісторыя
На могілках. Пабудавана ў 1867 г. з дрэва. Была прыпісана да Спаса-Праабражэнскай царквы в. Будча. Перад царквой пастаўлена 1-ярусная вертыкальна ашаляваная званіца з шатровым пакрыццём. У 1898 г. пры царкве пабудавана драўляная царкоўнапрыходская школа.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Прамавугольны выцягнуты па падоўжнай восі зруб завершаны 3-граннай апсідай, з супрацлеглага фасада далучаецца прамавугольны прытвор з ганкам. Яруснасць храма ствараюць рознавялікія 2-схільныя дахі зрубаў, цэнтральны завершаны гранёным барабанам з шатровым верхам.
Велікодны заяц
Паводле нямецкай традыцыі (верагодна з 13 ст.), велікодны заяц на свята пакідае ў падарунак паслухмяным дзецям гняздо з рознакаляровымі яйкамі. У ЗША традыцыя была завезеная нямецкімі мігрантамі ў 18 ст., шырокае распаўсюджанне атрымала пасля Грамадзянскай вайны.
Велікодныя зайцы, прызначаныя для ежы, вырабляюцца з марцыпану ці шакаладу.
Оксна
О́ксна — рака ў Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 104 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,8 ‰.
Ракетны ўдар па тэрыторыі Польшчы (2022)
Днём 15 лістапада 2022 года дзве ракеты ўпалі на тэрыторыі Польшчы ў раёне вёскі Пшэводаў у Люблінскім ваяводстве прыкладна ў пяці кіламетрах ад мяжы з Украінай. Ракетныя ўдары адбыліся на фоне маштабнай расійскай атакі на ўкраінскія гарады і энергетычныя аб’екты.
Удар
Пра падзенне дзвюх ракет першым паведаміла польскае мясцовае радыё Zet. Па звестках Radio Lublin, інцыдэнт адбыўся а 15:40 на перагрузачных вагах, куды заязджаюць трактары з грузамі. Паводле папярэдніх высноў, трактар, які заехаў на шалі, раптам выбухнуў. Радыё таксама паведамляла аб гібелі двух чалавек. Аднак як пазней паведаміла радыё Zet са спасылкай на свайго журналіста Марыюша Гершэўскага, ракеты патрапілі ў зернесушылкі. Пазней на рэгіянальным навінавым сайце lublin112.pl з’явілася інфармацыя аб тым, што ракета выбухнула непасрэдна побач з прычэпам трактара і пакінула вялікую варонку на месцы выбуху. Двое загінулых — супрацоўнікі збожжасховішча.
Рэакцыя
Неўзабаве расійскі фондавы рынак паказаў рэзкае падзенне.
Пасля ракетных удараў прэм’ер-міністр Польшчы Матэвуш Маравецкі склікаў экстраннае пасяджэнне Камітэта па справах нацыянальнай бяспекі і абароны. Афіцыйны прадстаўнік урада Пётр Мюлер заклікаў не публікаваць непацверджаную інфармацыю. Польскія ВПС паднялі ў паветра знішчальнікі, а ў пасёлак прыбыла армія і пракуратура.
Улады Польшчы павысілі боегатоўнасць некаторых воінскіх часцей. Таксама абмяркоўвалася пытанне, ці прыводзіць у дзеянне артыкул 4 дагавора НАТА, які прадугледжвае кансультацыі паміж краінамі-членамі альянсу, калі бяспека альбо тэрытарыяльная цэласнасць адной з іх знаходзіцца пад пагрозай.
Датычнасць
Як адзначыла выданне Lublin112, на знойдзеных аскепках ракеты няма маркіроўкі, каб вызначыць паходжанне снарада. На апублікаваных у сацсетках здымках абломкаў ёсць прыкметныя адтуліны на частках, якія злучаюць адсекі, што нагадваюць часткі снарадаў ад зенітна-ракетных комплексаў С-300 (стаяць на ўзбраенні і Расіі, і Украіны).
Журналіст выдання Polsat News ва Украіне Матэвуш Лахоўскі напісаў, што абломкі, якія былі знойдзеныя ў Пшэвадуве, — часткі расійскай крылатай ракеты Х-101.
Польскі ваенны эксперт Яраслаў Вольскі выказаў меркаванне, што гэта магла быць расійская крылатая ракета або ракета ўкраінскай СПА. У МЗС краіны заявілі пра снарад расійскай вытворчасці. Ведамства выклікала пасла РФ.
Па звестак амерыканскай разведкі, тэрыторыю Польшчы перасеклі менавіта расійскія снарады, аб чым паведаміла Associated Press са спасылкай на высокапастаўленага чыноўніка. У той жа час Пентагон заявіў, што не можа пацвердзіць паведамленні, ці сапраўды расійскія ракеты ўпалі ў пасёлку.
Мінабароны Расіі назвала паведамленні польскіх СМІ «наўмыснай правакацыяй у мэтах эскалацыі абстаноўкі» і заявіла, што краіна не наносіла ўдараў па аб’ектах, якія знаходзяцца паблізу ўкраінска-польскай мяжы. У сваю чаргу прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі абвінаваціў у здарэнні расійскі бок.
Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заявіў, што «з пункту гледжання траекторыі малаімаверна, што яна была выпушчана з Расіі, але мы паглядзім». Генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг агучыў тую ж версію: альянс не убачыў прыкмет магчымага нападу Расія на яго.
Польскі прэзідэнт Анджэй Дуда заўважыў, што дакладных доказаў таго, хто запусціў ракету, няма. Пазней, па заяве кіраўніка дзяржавы, прыкмет наўмыснага нападу няма, і ракета, імаверна, была выкарыстана ўкраінскай СПА. Ён назваў здарэнне «няшчасным выпадкам». Генеральны сакратар НАТА пацвердзіў версію. Як заявіў Столтэнберг, прычынай інцыдэнту, імаверна, стаў украінскі снарад, выпушчаны, каб абараніць украінскую тэрыторыю ад расійскіх крылатых ракет.
Падобныя выпадкі
29 снежня 2022 года, меркавана, ракета запушчаная з украінскага ЗРК С-300 упала паблізу вёскі Гарбаха Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Паводле Мінабароны Беларусі, ракета была збіта сродкамі супрацьпаветранай абароны Беларусі. Разглядаецца версія, што інцыдэнт аналагічны лістападаўскаму выпадку ў Польшчы.
Фрэдэрык Пасі
Фрэдэрык Пасі (Frédéric Passy;  — ) — французскі палітычны дзеяч, міратворац і эканаміст. Заснавальнік і першы кіраўнік «Міжнароднай Лігі свету» (1868). Актыўны ўдзельнік стварэння Міжнароднага міжпарламенцкага саюза (1889). У 1901 сумесна з А. Ж. Дзюнанам стаў першым лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру.
Джозеф Мур
Джозеф Гаральд Мур (Joseph Harold Moore; 27 красавіка 1914 — 27 снежня 2006) — генерал-лейтэнант ВПС ЗША, удзельнік Другой сусветнай і В’етнамскай войнаў.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Фларэнцыі, штат Паўднёвая Караліна, у 1914 годзе. Правёў сваё дзяцінства і школьныя гады ў Спартанбургу, дзе ён скончыў сярэднюю школу, два гады вучыўся ў каледжы Уофарда, а затым у каледжы стагоддзя Луізіяны ў Шрыўпарце. У чэрвені 1937 года Мур паступіў на ваенную службу ў якасці курсанта авіяцыі. У чэрвені 1938 года атрымаў званне пілота і званне другога лейтэнанта ў ваенна-паветраным корпусе.