cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Навагрудскі замак
Кансервацыя
Царква ХІІІ стагоддзя, рэшткі якой зараз знаходзяцца пад зямлёй, будзе паказана аплікацыяй. На ўзровень каля 50 сантыметраў будзе раскрыта муроўка палаца. Паніжаць увесь дзядзінец не плануецца. Валы, што былі па перыметры, таксама часткова будуць адкрыты. На самім дзядзінцы ніякіх пабудоў узводзіцца не будзе.
Плануецца таксама зрабіць гарызантальны дрэнаж, каб арганізаваць адвод вады і прыпыніць размыванне грунту паўднёвага схілу.
Паводле пастановы Савета Міністраў ад 3 чэрвеня 2016 года № 437 Навагрудскі замак быў уключаны ў лік 27 аб’ектаў, выдаткі на захаванне якіх (у частцы капітальных выдаткаў) могуць фінансавацца з рэспубліканскага бюджэту.
Замошскі сельсавет (Асіповіцкі раён)
Замо́шскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Замошша.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Лучыцкі сельсавет у складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Лучыцы. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Замошша, сельсавет перайменаваны ў Замошскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Асіповіцкім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. З 20 верасня 1944 года сельсавет у складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Магілёўскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Бабруйскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Асіповіцкага раёна. 26 сакавіка 1987 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Асіповіцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 15 населеных пунктаў: вёскі Агула, Акцябр, Асіповічы II, Асіповічы III, Брадзішча, Булгары, Вялікая Гарожа, Замошша, Засялечча, Літвінава, Лучыцы, Малая Гарожа, Паляна, Прудок і Ясянец.
RS-232
RS-232 (Recommended Standard 232) — фізічны ўзровень для асінхроннага (UART) інтэрфейса. Гістарычна меў шырокае распаўсюджанне ў тэлекамунікацыйным абсталяванні для персанальных камп’ютараў. У цяперашні час усё яшчэ шырока выкарыстоўваецца для далучэння разнастайнага адмысловага абсталявання да камп'ютараў, аднак актыўна выціскаецца інтэрфейсам USB.
RS-232 забяспечвае перадачу даных і некаторых адмысловых сігналаў паміж тэрміналам (Data Terminal Equipment, DTE) і камунікацыйнай прыладай(Data Communications Equipment, DCE) на адлегласці да 15 метраў.
Прынцып працы
RS-232 — правадны дуплексны інтэрфейс. Метад перадачы даных аналагічны асінхроннаму паслядоўнаму інтэрфейсу.
Інфармацыя перадаецца праз правады двайковым сігналам з двума ўзроўнямі напружання. Лагічнаму «0» адпавядае станоўчае напружанне (ад +5 да +15 В для перадатчыка), а лагічнай «1» адмоўнае (ад −5 да −15 В для перадатчыка). Для электрычнага ўзгаднення ліній RS-232 і стандартнай лічбавай логікі UART выпускаецца вялікая наменклатура мікрасхем драйвераў, напрыклад MAX232.
Апроч ліній уваходу і выхаду даных RS-232 рэгламентаваў шэраг неабязковых дапаможных ліній для апаратнага кіравання струменем даных і дадатковых функцый.
Злучальнікі
Прылады для сувязі праз паслядоўны канал злучаюцца кабелями з 9 альбо 25 кантактыми раздымамі тыпу D-sub. Звычайна яны пазначаюцца DE-9 (альбо некарэктна: DB-9), DB-25, CANNON 9, CANNON 25.
Першапачаткова ў RS-232 выкарыстоўваліся DB-25, але, паколькі многія праграмы ўжывалі толькі частку прадугледжаных стандартам кантактаў, стала магчыма ўжываць для гэтых мэтаў 9-штырковыя раздымы DE-9 (D-subminiature), якія рэкамендаваеы стандартам RS-574.
Нумары асноўнага перадаючага і прымаючага даныя кантакта для раз'емаў DE-9 і DB-25 розныя! Для DE-9 кантакт 2 — уваход прымача, кантакт 3 — выход перадатчыка. Для DB-25 наадварот, кантакт 2 — выхад перадатчыка, кантакт 3 — уваход прымача.
Стандарт
Асацыяцыя электроннай прамысловасці (EIA) развівае стандарты перадачы даных. Стандарты EIA маюць прэфікс «RS». «RS» значыць рэкамендаваны стандарт, але зараз стандарты проста пазначаюцца як «EIA» стандарты. RS-232 быў уведдзены ў 1962 году. Стандарт развіваўся, і ў 1969 г.. прадстаўлена трэцяя рэдакцыя (RS-232C). Чацвёртая рэдакцыя была ў 1987 (RS-232D, вядомая таксама як EIA-232D). RS-232 ідэнтычны стандартам МККТТ (CCITT) V.24/V.28, X.20bis/X.21bis і ISO IS2110. Самай апошняй мадыфікацыяй з'яўляецца мадыфікацыя «Е», прынятая ў ліпені 1991 г. як стандарт EIA/TIA-232E. У гэтым варыянце няма ніякіх тэхнічных зменаў, якия магли б прывесци да праблем сумяшчальнасци з папярэдними варыянтами гэтага стандарта.
Абмежаванні
На практыцы ў залежнасці ад якасці ўжыванага кабеля патрэбная адлегласць перадачы даных у 15 метраў можа быць недасяжнай, складаючы кшталту 1,5 м на хуткасці 115200 бод для неэкранаванага плоскага ці круглага кабеля. Гэта выклікана ужываннем аднафазных сігналаў замест дыферэнцыяльных, а таксама адсутнасцю патрабаванняў паводле ўзгаднення прымача (і часта таксама перадатчыка) з лініяй. Дзеля пераадолення гэтага абмежавання, а таксама магчымага атрымання гальванічнай развязкі паміж вузламі, можна ўжыць пераўтваральнікі інтэрфейса:
Юрый Міхайлавіч Брайдэр
Юрый Міхайлавіч Брайдэр (, Орша —, Мінск) — беларускі пісьменнік-фантаст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Оршы, а ўсё сваё жыцце пражыў у Дзяржынску. Скончыў Мінскі тэхнікум сувязі.
Працаваць у службе «Ахова» раённага аддзела ўнутраных спраў. Даслужыўся да звання маёра міліцыі і выйшаў у адстаўку.
Творчасць
Першая спроба пісаць была зроблена яшчэ ў дзяцінстве. Першымі апавяданнямі былі «Нарушитель» і «Индейка». Друкаваўся ў газеце «Знамя юности», часопісах «Рабочая змена», «Неман».
У 1987 годзе разам з Мікалаем Чадовічам выпусціў кнігу «Пасёлак на краю Галактыкі», якая была ўдастоена прэміі Ленінскага камсамола Беларусі. У творах Ю. Брайдэра і М. Чадовіча спалучаюцца інтарэс да парадаксальнага сюжэту, жыццевая назіральнасць пісьменнікаў-рэалістаў, талент сатырыкаў.
Неаднаразова з’яўляўся ўдзельнікам семінараў пісьменнікаў-фантастаў у Санкт-Пецярбурзе, Ялце, Краснаярску. Многія творы пісьменніка трапілі ў спіс намінантаў на літаратурныя прэміі ў вобласці фантастыкі «Бронзовая улитка», «Интерпрескон», «Странник».
Кнігі Ю. Брайдэра выходзяць тыражамі 12-15 тысяч экзэмпляраў. Яны пераведзены на многія мовы свету.
Узнагароды
У 1994 годзе за кнігу «Стрэлы Перуна з раздзяляючымі боегалоўкамі» у Прыднястроўі яны атрымалі першую прэмію.
Галія Ахметаўна Фатыхава
Галія Ахметаўна Фатыхава (, в. Ігрушка, Крупскі раён, Мінская вобласць) — беларускі філолаг, мастацтвазнавец.
Біяграфія
Скончыла ў 1972 годзе БДУ. У 1964—1965 гадах працавала выкладчыцай нямецкай мовы і геаграфіі Гумнаўскай школы, у 1965—1968 гадах загадчыцай сектара ўліку камітэта камсамола завода імя Дзяржынскага. З 1969 года навуковы рэдактар, з 1997 года намеснік галоўнага рэдактара выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя імя П. Броўкі». З 2003 начальнік упраўлення выдавецкіх работ Навучальна-даследчага РУП інтэлектуальнай уласнасці «РУПІУ». Галоўны рэдактар выдавецтва «Энцыклапедыкс» з 2005 года.
Член Саюза мастакоў Беларусі і Саюза журналістаў Беларусі.
Пражывае ў Мінску па вул. Мірашнічэнкі, 17-46.
Навуковая дзейнасць
Аўтар шматлікіх навуковых прац у т.л. артыкулаў для 5-і томнай энцыклапедыі «Літаратура і мастацтва Беларусі», 18-і томнай Беларускай энцыклапедыі, 6-і томнай «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі», однотомной энцыклапедыі «Беларусь», энцыклапедыі «Беларускі Саюз мастакоў» (напісала больш за 300 біяграфій мастакоў), 80-і томнай нямецкай энцыклапедыі «Мастакі ўсіх часоў і народаў»; артыкулаў па выяўленчым мастацтве для Узбекскай, Казахскай, Румынскай, Французскай энцыклапедый. Удзельнічала ў падрыхтоўцы 12-томнай «Беларускай Савецкай Энцыклапедыі», «Кароткай энцыклапедыі» (Беларуская ССР у 5-і тамах), 5-і томнай «Энцыклапедыі прыроды Беларусі», «Збору помнікаў гісторыі і культуры Беларусі», 6-і томнай энцыклапедыі «Пісьменнікі Беларусі», «Ф. Скарына і яго час», «Жывапіс барока Беларусі» і інш.
Пры яе непасрэдным удзеле выдадзены кнігі Э. Скобелева «Узелки на память» (Вузельчыкі на памяць), Н. Ф. Высоцкай «Скульптура и резьба Беларуси» (Скульптура і разьба Беларусі), В. П. Кіселя «Памятники всемирного наследия» (Помнікі сусветнай спадчыны), Г. Я. Адамовіч «З крыніц сусветнай літаратуры» і інш.
Аўтар больш як 18 манаграфій у т.л. «Генрых Бржазоўскі», «Май Данцыг», «Іван Рэй», «Марыя Ісаёнак», «Уладзімір Маскоўскіх» (2 выданні), «Б.Аракчэеў», «Мікалай Валынец», «Віктар Барабанцаў», «Алена Бархаткова», «Уладзімір Уродніч», «Тамара Матвіенка», «Сяргей Давыдовіч», «Яўген Ражкоў», «Яўген Ждан» і інш.
З 1980 апублікавала ў рэспубліканскім перыядычным друку звыш 100 нарысаў і эсэ, прысвечаных творчасці беларускіх мастакоў. Выступае на радыё і тэлебачанні, у праграме «Партрэт у інтэр’еры» і «Hommo esse» паказаны фільмы пра яе дзейнасць.
Узнагароды
Лаўрэат прэміі «За духоўнае адраджэнне» (2000), узнагароджана медалём «За заслугі ў выяўленчым мастацтве» (2000).
Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык
Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык (нар., п. Арэхаўск, Віцебская вобласць; літаратурны псеўданім — Іна Саніна) — беларускі архітэктар і пісьменніца. Кандыдат архітэктуры.
Біяграфія
Беларуска. У 1937 годзе, калі ёй было ўсяго 4 гады, бацька-юрыст, які па маладосці захапіўся рэвалюцыйнымі ідэямі, быў рэпрэсаваны. У гады Вялікай Айчыннай вайны, не здолеўшы эвакуіравацца, разам з маці, фельчарам па прафесіі, бадзяліся па вёсках, каб пракарміцца. Пасля заканчэння вясковай сямігодкі, прыехала ў Мінск.
У 17-гадовым узросце выйшла замуж Іосіфа Абрамавіча Ерусалімчыка, узяла прозвішча мужа. Скончыла ў 1953 годзе архітэктурнае аддзяленне Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума, у 1959 годзе БПІ (выкладчыкі А. П. Воінаў, Н. М. Макляцова, У. А. Чантурыя). Накіравана на працу ў праектны інстытут «Мінскпраект», дзе працавала на пасадзе архітэктара і старэйшага архітэктара да 1966 года. Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. З 1966 года аспірант кафедры архітэктуры БПІ; пасля абароны кандыдацкай дысертацыі, з 1969 года старэйшы выкладчык, затым дацэнт кафедры тэорыі і гісторыі архітэктуры ў БПІ. Чытала курсы лекцый «Гісторыя мастацтваў» і «Гісторыя архітэктуры».
У 1979 годзе з мужам эмігравалі ў Злучаных Штатах Амерыкі, ратуючы сына ад адпраўкі на вайну ў Афганістане. У ЗША працавала ў архітэктурных бюро Нью-Ёрка і Лос-Анджэлеса на пасадзе архітэктара-выканаўцы (рабочыя чарцяжы інтэр’ераў і абсталяванні для прамтаварных крам).
З 1995 года на пенсіі. Прынята ў міжнародны ПЭН-клуб у 1995 годзе. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 2007 года. Член Саюза архітэктараў Беларусі.
Пражывае ў горадзе Лос-Анджэлесе (Каліфорнія, ЗША). Штогод наведвае Мінск, прыезды суправаджаюцца літаратурнымі публічнымі выступленнямі.
Андрэй Уладзіміравіч Нічыпорчык
Біяграфія
Нарадзіўся 17 кастрычніка 1987 года ў Паставах у сям'і ваеннага лётчыка-снайпера Уладзіміра Нічыпорчыка. Бацька 33 гады прысвяціў палётам. Ён займаўся фарміраваннем пілатажнай групы ВПС і СПА «Белая Русь». Маці была настаўніцай у пачатковай школе. Андрэй Нічыпорчык з дзяцінства марыў стаць лётчыкам.
У трэцім класе перайшоў у школу № 9 горада Ліды. Прадстаўляў навучальную ўстанову ў розных спартыўных спаборніцтвах, добра ведаў англійскую мову. У 2005 годзе скончыў школу. Затым паступіў на авіяцыйны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь, які паспяхова скончыў у 2010 годзе.
Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык
Творчасць
Асноўныя працы: серыя тыпавых праектаў жылых дамоў па вул. Валгаградскай (у аўтарскім калектыве); праект забудовы (мікрараён № 1-6) Чыжоўка (у групе А. Шалякіна); рэканструкцыя шэрагу адміністрацыйных будынкаў у Мінску і Дзіцячы парк імя Горкага (у групе Л. Усавай).
Аўтар артыкулаў у часопісе «Архітэктура СССР», БелСЭ, у грамадска-палітычных часопісах БССР; брашуры «Сацыяльная значнасць помнікаў архітэктуры». Актыўна супрацоўнічала з Беларускім таварыствам аховы помнікаў гісторыі і культуры, выступала з лекцыямі пра архітэктуру і выяўленчае мастацтве, пра значэнне захавання культурнай спадчыны Беларусі ў арганізацыях і на прадпрыемствах Беларусі.
Андрэй Уладзіміравіч Нічыпорчык
Біяграфія
З 2016 года служыў камандзірам і інструктарам вучэбна-баявога авіяцыйнага звяна вучэбна-баявой авіяцыйнай эскадрыллі 116-й гвардзейскай штурмавой авіяцыйнай базы, рыхтаваў да палётаў на Як-130 маладых пілотаў. З 2017 года браў удзел у паветраных парадах, дэманстрацыйных палётах. Неаднаразова ўдзельнічаў у вучэннях і міжнародных конкурсах у Беларусі і за мяжой. За сваю службу асвоіў Як-52, Л-39, Су-25, Як-130.
Гібель
19 мая 2021 года разам са сваім вучнем лейтэнантам Мікітам Куканенкам выконваў вучэбна-трэніровачны палёт над Баранавічамі. Экіпаж Як-130 (борт 74) выявіў тэхнічную няспраўнасць. Ад моманту ўзнікнення аварыйнай сітуацыі да падзення самалёта прайшло крыху больш за хвіліну. У гэтых умовах на вышыні каля 50 м экіпажу ўдалося стабілізаваць кірунак палёту і накіраваць Як-130 у адзіную кропку, якая была па-за жылымі пабудовамі. А 12:33 самалёт зваліўся каля двухпавярховак у раёне вуліцы Розы Люксембург, пашкодзіўшы тры дамы.
Пахаваны ў Лідзе.
Сям’я
У загінулага пілота засталася жонка, два маленькія сыны і дачка. На час смерці бацькі старэйшаму сыну шэсць, чатыры дачцэ, самаму малодшаму сыну — паўтара года.
Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык
Творчасць
Перакладае на рускую мову вершы Міхася Пазнякова.
Сям’я
Муж Іосіф Абрамавіч Ерусалімчык (1931—2010), сын — Аляксандр.
Макрэць (Турыйскі раён)
Макрэць (Мокре́ць) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Hydrophis
Hydrophis — род змей з падсямейства марскіх змей. У склад роду ўключаюць 48 відаў.
Апісанне
Агульная даўжыня прадстаўнікоў гэтага роду вагаецца ад 80 см да 2,75 м. Галава вялікая. Тулава вельмі тоўстае. Хвост пляскаты, даволі кароткі, нагадвае ласты. Афарбоўка карычневая, чорная, бурая, жаўтлявая са шматлікімі плямамі рознай велічыні і формы.
Арэал
Насяляюць у водах Індыйскага акіяну і заходніх раёнах Ціхага акіяну.
Спосаб жыцця
Аддаюць перавагу марскім водам, дзе праводзяць усё жыццё. Сілкуюцца рыбай і малюскамі.
Яд досыць небяспечны для чалавека.
Гэта яйцажывародныя змеі. Самкі нараджаюць да 7 дзіцянятаў.
П’ярыё
П'ярыа (Piario) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Вялікі.
Малодзіўка (Турыйскі раён)
Малодзіўка (Моло́дівка) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Аляксей Станіслававіч Ушал
Аляксей Станіслававіч Ушал (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Лінейны венгерскага клуба «Арашхаза» і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў брэсцкім БГК імя Мяшкова, у 2010—2012 гадах гуляў на правах арэнды за сталічныя «Аркатрон» і СКА. У 2012—2014 гадах гуляў за асноўны склад брэсцкага клуба, пасля чаго перайшоў у гродзенскі «Кронан». У 2015 годзе стаў іграком «Гомеля».
У маі 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з мінскім СКА.
Анатоль Паўлавіч Коханаў
Анатолій Паўлавіч Коханаў (, в. Замакроўе,, Гомельская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 лютага 1950 года ў в. Замакроўе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава, эканаміст.
Працаваў галоўным эканамістам калгаса «Чырвоны Кастрычнік» Бераставіцкага раёна; старшынёй СВК «Малабераставіцкі элітгас» Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці.
З'яўляецца заслужаным работнікам сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Пашаны.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае двух сыноў.
Вуліца Лазо
Вуліца Лазо — назва вуліц у розных населеных пунктах дзяржаў былога СССР, названыя ў гонар рэвалюцыянера Сяргея Георгіевіча Лазо.
Ныры
Ныры (Нири́) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Клыні
Клы́ні (, Клыни) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.
Татарка (Асіповіцкі раён)
Тата́рка  — рабочы пасёлак у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Чыгуначная станцыя на лініі Асіповічы—Жлобін. Насельніцтва 705 чал. (2017).
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Асіповічы, за 148 км ад Магілёва, за 4 км ад аўтамабільнай дарогі.
Гісторыя
У 2-й палове XIX стагоддзя вёска ў Ляхавіцкай воласці Бабруйскага павета. Насельніцтва складала 35 жыхароў. З 1873 года — станцыя Лібава-Роменскай чыгункі. З 1924 года ў Асіповіцкім раёне Бабруйскай акругі, з 1938 года ў Магілёўскай вобласці. У 1940 годзе на торфазаводзе працавала 414 рабочых. У 1944—1954 гадах у Бабруйскай вобласці. З 1949 года рабочы пасёлак.
Эканоміка
Прадпрыемствы паліўнай прамысловасці.
Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум
Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум (, Санкт-Пецярбург —, Масква) — рускі інжынер-архітэктар, маскоўскі губернскі архітэктар і маскоўскі губернскі інжынер. Акадэмік архітэктуры.
Адукацыя
Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу 1 студзеня 1840 года ў сям’і лекара. Старэйшы брат інжынера-архітэктара М. Вейдэнбаума, этнографа  і натураліста. Вучыўся ў. У 1852—1859 гадах вучыўся ў Будаўнічым вучылішчы, скончыў яго са званнем архітэктарскага памочніка і чынам Х класа.
Максім Віктаравіч Чыж
Клубная кар’ера
У пачатку 2016 года «Бяроза-2010» спыніла існаванне, і Максім далучыўся да брэсцкага «Дынама», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. 2 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, правёўшы ўсе 90 хвілін у матчы супраць БАТЭ (1:4) на пазіцыі левага абаронцы. Пазней, аднак, быў пераведзены на фланг паўабароны, дзе стаў трывала выступаць у стартавым складзе.
Мочалкы
Мочалкы (Мочалки) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Максім Віктаравіч Чыж
Клубная кар’ера
У першай палове 2017 года стаў радзей з’яўляцца на полі. У ліпені 2017 года быў аддадзены ў арэнду літоўскаму «Атлантасу». Аднак, правёўшы за клуб 6 матчаў, атрымаў траўму і выбыў да канца сезона.
Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум
Прафесійная дзейнасць
У 1859—1865 гадах служыў у віцебскай будаўнічай і дарожнай камісіі ; адначасова з’яўляўся прадстаўніком Санкт-Пецярбургскага страхавога таварыства. У 1865 годзе атрымаў званне інжынера-архітэктара, у тым жа годзе пачаў служыць малодшым архітэктарам будаўнічага аддзялення Віцебскага губернскага праўлення. У 1871—1876 гадах служыў у Санкт-Пецярбургу ў. Адначасова працаваў намеснікам участковага архітэктара І. А. Мерца, складаўся сакратаром камісій па праектаванні гарадской сеткі коннай чыгункі і па разглядзе конкурсных праектаў Ліцейнага моста, служыў архітэктарам  і Рускага страхавога ад агню таварыства.
Максім Віктаравіч Чыж
Клубная кар’ера
У студзені 2018 года пачаў рыхтавацца да новага сезона з брэсцкай камандай. У лютым не трапіў на другі турэцкі збор брэстчан і неўзабаве перайшоў у магілёўскі «Дняпро». У ліпені 2018 года быў аддадзены ў арэнду брэсцкаму «Руху», якому дапамог перамагчы ў Другой лізе. У лістападзе 2018 года разарваў кантракт з магілёўскім клубам.
У студзені 2019 года стаў паўнавартасным іграком «Руха», падпісаўшы аднагадовы кантракт. Дапамог клубу выйсці ў Вышэйшую лігу, дзе ў сезоне 2020 стаў часцей заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Рух».
Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум
Прафесійная дзейнасць
У 1876 годзе прызначаны маскоўскім. Складаўся членам будаўнічых камісій па ўладкаванні ў Крамлі , дабудоўцы будынка Імператарскага гістарычнага музея, пабудове будынка канторы дзяржаўнага банка, пераўладкаванні дома генерал-губернатара і іншых. Складаўся членам камітэта Таварыства апекі аб бедных і дзяцей, якія маюць патрэбу ў абароне дзяцей, участковым апекуном і архітэктарам гэтага Таварыства. У 1908 годзе прызначаны маскоўскім губернскім інжынерам, у 1909 годзе звольнены.
Максім Віктаравіч Чыж
Клубная кар’ера
У красавіку 2021 года далучыўся да «Маларыты». У лютым 2022 года пачаў трэніравацца з пінскай «Хваляй» і ў сакавіку падпісаў кантракт з клубам. Замацаваўся ў стартавым складзе пінскай каманды. У снежні 2022 года пакінуў «Хвалю».
У сакавіку 2023 года папоўніў склад «Нівы» з Доўбізны.
Шарль Альбер Гоба
Шарль Альбер Гоба (Charles Albert Gobat, 21 мая 1843 — 16 сакавіка 1914) — швейцарскі юрыст і палітык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1902) разам з Элі Дзюкаменам.
Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум
Прафесійная дзейнасць
Памёр у Маскве ў 1909 годзе.
Шарль Альбер Гоба
Біяграфія
У 1882 годзе Гоба быў абраны ў Вялікі савет Берна. У тым жа годзе ён быў прызначаны на пасаду папячыцеля Бернскага дэпартамента народнай адукацыі, на якім знаходзіўся на працягу 30 гадоў. На гэтай пасадзе ён ажыццявіў шэраг рэформ: паглыбіў праграму навучання, дамогся павышэння фінансавання адукацыі, а таксама ўвёў курсы прафесійнай падрыхтоўкі для дарослых.
Аляксандр Густававіч Вейдэнбаум
Адрасы
Жыў у Маскве ў, 7 (дом не захаваўся).
Шарль Альбер Гоба
Біяграфія
З 1884 года Гоба з'яўляўся членам Саюзнага савета Швейцарыі, а ў 1890 увайшоў у склад Нацыянальнага савета. У 1889 годзе ўдзельнічаў у першай канферэнцыі Міжпарламенцкага саюза, мэтай якога з'яўлялася актывізацыя сумеснай дзейнасці паміж членамі ўсіх парламентаў для ўмацавання міру і супрацоўніцтва. У 1892 годзе ён старшынстваваў на чацвёртай канферэнцыі саюза, дзе быў абраны дырэктарам Міжпарламенцкага бюро — штаб-кватэры саюза, якая займалася каардынацыяй яго дзейнасці.
Падуст
Падуст (Chondrostoma nasus) — рыба сямейства Карпавых (Cyprinidae).
Апісанне
Дасягае ў даўжыню 50 сантыметраў і вагі 1 — 1,5 кілаграмы. Вельмі рэдка падуст дасягае двух кілаграмаў. З'яўляецца тыповай рачной рыбай. Злёгку сплошчанае з бакоў цела падуста забяспечвае большую хуткасць рыбы. Усе плаўнікі, акрамя хваставога, жаўтавата-аранжавыя. Спінны плаўнік дымкова-шэры.
Пашырэнне
Насяляе глыбокі ўчасткі рэк з умераным цячэннем, пясчаным і камяністым дном, звычайна ў прыдоннай зоне. Трымаецца ля затопленых карчоў, дрэў і буйных кямяністых завалаў, дзе знаходзіць ежу. Пазбягае месцаў са стаячаю вадой або з хуткім цячэннем.
Харчаванне
Падуст харчуецца арганічнымі рэшткамі, што асядаюць на дно вадаёма і рознымі дробнымі доннымі бесхрыбетнымі. Найлепшыя ўмовы харчавання знаходзяцца на невялікай глыбіні, 0,4-1,8 метра, дзе грунт пакрыты дываном з водарасцей.
Формула Рэзерфарда
Фо́рмула Рэ́зерфарда — выраз, які вызначае эфектыўнае сячэнне рассеяння нерэлятывісцкіх зараджаных кропкавых часціц, якія ўзаемадзейнічаюць паводле закону Кулона.
У сістэме цэнтра інерцыі сутыкнутых часціц формула Рэзерфарда мае выгляд дэе
dσ/dΩ
— сячэнне рассеяння ў адзінкавы прасторавы вугал,
θ
— вугал рассеяння,
— ,
m
і
— масы сутыкнутых часціц і
v
— іх адносная скорасць,
Ze
— электрычныя зарады гэтых часціц,
e
— элементарны электрычны зарад.
Формула атрымана Э. Рэзерфардам пры аналізе доследаў па рассеянні α-часціц (1911) і адыграла вызначальную ролю пры фарміраванні навуковых уяўленняў аб будове атамаў.
П’яцца-Брэмбана
П'яцца-Брэмбана (Piazza Brembana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1207 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 185 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 24014. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Martino di Tours.
Збліжэнне мерыдыянаў
Збліжэнне мерыдыянаў — вугал паміж паўночным кірункам сапраўднага мерыдыяна дадзенай кропкі і вертыкальнай лініяй каардынатнай сеткі (ці лініяй, паралельнай ёй). Збліжэнне мерыдыянаў адлічваецца ад паўночнага кірунку сапраўднага мерыдыяна да паўночнага кірунку вертыкальнай лініі. Для кропак, размешчаных на ўсход ад сярэдняга мерыдыяна зоны, велічыня збліжэння станоўчая, а кропак, размешчаных заходней, — адмоўная,
Велічыня збліжэння мерыдыянаў на восевым мерыдыяне зоны роўная нулю і ўзрастае з выдаленнем ад сярэдняга мерыдыяна зоны (усяго Зямля падзелена на 60 зон, кожная па 6° даўгаты) і ад экватара; яе максімальнае значэнне будзе каля палюсоў і не перавышае 3°.
Збліжэнне мерыдыянаў, паказанае на тапаграфічных картах, адносіцца да сярэдняй (цэнтральнай) кропцы ліста; яе велічыня ў межах ліста карты маштабу 1:100000 у сярэдніх шыротах можа адрознівацца на 10—15' ад значэння, падпісанага па карце.
Збліжэнне мерыдыянаў магчыма вылічыць па формуле
,
дзе \gamma — збліжэнне мерыдыянаў, Lo — даўгата асявога мерыдыяна зоны, L — даўгата дадзенай кропкі, B — шырата дадзенай кропкі.
Палінезійцы
Палінезійцы — група сваяцкіх народаў, што насяляюць Палінезію і некаторыя іншыя часткі Акіяніі. Прыблізная агульная колькасць 1,2 — 1,6 млн чал.
Этнічныя групы
Усяго вылучаюць каля 40 розных этнічных груп паленізійцаў, у тым ліку:
Трэба мець на ўвазе, што маары астравоў Кука — гэта не адзіны этнас, а група блізкіх этнасаў, якія размаўляюць на розных мовах, аднак зараз складаюць адзіную палітычную нацыю. Даволі стракатую культурную злучнасць уяўляюць сабою таксама маркізцы. Знешнія паленізійцы — прадстаўнікі розных малых паленізійскіх этнасаў, якія ўжо да прыходу еўрапейцаў насялілі тэрыторыі за межамі Палінезіі, у Мікранезіі і Меланезіі.
На працягу гісторыі ў выніку кантактаў палінезійцаў з іншымі народамі склаліся метысаваныя культурна-этнічныя групы, да якіх адносяць жыхароў вострава Піткэрн, атолаў Нуі і Палмерстан. Даволі буйную культурную групу прадстаўляюць мяшанцы-дэмі ў Французскай Палінезіі.
Паходжанне
Паводле легенд саміх палінезійцаў, яны паходзяць з Гаваікаў. На працягу апошніх двух стагоддзяў таксама выказваліся думкі, што продкамі палінезійцаў маглі быць шумеры, старажытныя яўрэі, выхадцы з Індыі або нават патанулага кантынента Пацыфіда і г. д. Аднак ніводная з гэтых версій не мела істотных навуковых абгрунтаванняў. Не знайшла падцверджання ідэя сталых кантактаў палінезійцаў з жыхарамі Амерыкі. Той факт, што палінезійскія мовы блізкія да моў народаў сучасных Інданезіі, Малайзіі і Філіпін, абарыгенаў Тайваня, дазволіла вучоным ужо ў XIX ст. меркаваць, што прарадзімай палінезійцаў з’яўляецца Ўсходняя Азія. Зараз дамінуе думка, што носьбіты аўстранезійскіх моў сфарміраваліся ў старажытнасці на тэрыторыі Паўднёва-Усходняга Кітая ў выніку змяшэння прадстаўнікоў мангалоіднай і аўстралоіднай рас. Агульныя рысы гэтага змешвання можна назіраць у вобліку сучасных паленізійцаў. У 2 тыс. да н. э. аўстранезійцы рушылі ў бок Паўднёва-Усходняй Азіі.
Вылучэнне продкаў палінезійцаў з агульнай масы аўстранезійскіх народаў адбылося ўжо на тэрыторыі Зондскага архіпелага, дзе археолагамі былі знойдзеныя каменныя сякеры з чатырохгранным перасекам (менавіта іх атаясамляюць з протапаленізійцамі). Але далейшы час і маршрут палінезійцаў у Акіянію пакуль застаецца спрэчным. Найбольш верагодна, што гэта адбылося ў прамежку часу паміж 1400 і 900 гг. да н. э., і што пацвярджаецца сучаснымі генетычнымі даследаваннямі.
Найстаражытнейшым сведчаннем прысутнасці протапаленізійцаў у Акіяніі з’яўляецца кераміка тыпу Лапіта, якая сустракаецца паўсюдна ў Меланезіі з друг. пал. 2 тыс. да н. э. У XIII ст. да н. э. яе носьбіты засялілі астравы Тонга, потым Самоа. Адтуль пачалося рассяленне палінезійцаў па ўсёй Палінезіі.
Культура
К моманту з’яўлення ў Акіяніі еўрапейцаў, палінезійскія народы знаходзіліся на рознай ступені сацыяльнага развіцця. Аднак яны мелі ярка акрэсленыя агульныя рысы матэрыяльнай і духоўнай культуры. Продкі палінезійцаў ведалі ткацтва і кераміку. Менавіта рэшткі старажытнай керамікі дазваляюць прасачыць іх шлях у Палінезію. Але з пачатку 1 тыс. н. э. вытворчасць керамікі спыняецца. Ткацтва было выціскнута пляценнем і вытворчасцю тапы. Адсутнасць на астравах даступных радовішчаў металаў стала прычынай таго, што паленізійцы зусім не ведалі металічных прылад працы. Культура астравіцян была цалкам адаптавана да мясцовых умоў, геаграфіі і клімату.
Палінезійцы славіліся як добрыя мараходы. На маламерных суднах яны пераадольвалі вялізарныя адлегласці, дзякуючы чаму здолелі асвоіць значную частку Ціхага акіяна. Навігатары арыентаваліся па сонцу, зорках, але таксама меліся падабенствы марскіх карт, якія выраблялі з драўляных палачак і каменьчыкаў.
Асноўнай сацыяльнай структурай грамадства доўгі час заставаліся вялікія патрыярхальныя сем’і, якія валодалі зямлёй і аб’ядноўваліся ў тэрытарыяльныя абшчыны.
Да распаўсюджвання хрысціянства рэлігіяй палінезійцаў быў політэізм. У агульнапалінезійскім пантэоне вылучаліся вышэйшыя багі-атуа Тане, Ронга, Ту і Тангароа. Палінезійцы таксама верылі ў забабоны табу і звышнатуральную сілу ману.
Шырока развітае музычнае і спеўнае мастацтва. Распаўсюджаныя музычныя інструменты — драўляны гонг, барабан, свісткі, насавая флейта, труба з ракавін, струнныя лукі. Танцы выконваюць, знаходзячыся на адным месцы. Звычайна, стоячы, але часам і седзячы. Важную сацыяльную ролю мела такое мастацтва як татуіроўка цела.
З Палінезіі паходзяць гавайская гітара, танец хула і сёрфінг.
Мовы
Палінезійскія мовы належаць да ўсходняй групы аўстранезійскай моўнай сям’і.
Усяго налічваецца каля 30 палінезійскіх моў, якія падзяляюцца на тры групы. У найбольш архаічную танганскую групу ўваходзяць мовы танганцаў і ўвеа. Яна звычайна проціпастаўляецца асноўным блізкім адна да адной групам, самаічна-знешняй (цэнтральнай) і усходняй. На мовах самаічна-знешняй (цэнтральнай) групы размаўляюць карэнныя жыхары Заходняй і Цэнтральнай Палінезіі, у тым ліку самоанцы, тувалу, а таксама знешнія паленізійцы і інш. На мовах усходняй падгрупы размаўляюць маары, таіцяне, паўмоту, гавайцы, рапануі і г. д.
Пэрэсіка
Пэрэсіка (Пересі́ка) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Магнітны азімут
Магнітны азімут — вугал, які вымяраецца па ходзе гадзіннікавай стрэлкі ад 0 да 360° паміж паўночным кірункам магнітнага мерыдыяна (кірункам ўстанавіўшайся магнітнай стрэлкі компаса ці бусолі) і кірункам на вызначаны аб'ект.
Магнітныя азімуты вымяраюцца на мясцовасці компасам ці бусоллю, а таксама вызначаюцца па карце паводле вымераных дырэкцыйных вуглоў.
Вугал паміж сапраўдным (геаграфічным) і магнітным мерыдыянамі называецца схіленнем магнітнай стрэлкі (магнітным схіленнем).
Эндру Лі Потс
Эндру Лі Потс (Andrew Lee Potts, нар. 29 кастрычніка 1979, Брэдфард, Заходні Ёркшыр, Вялікабрытанія) — англійскі і.
Біяграфія
Нарадзіўся 29 кастрычніка 1979 года ў Брэдфардзе, Заходні Ёркшыр, Вялікабрытанія. Бацьку клічуць Алан (нар. 1951), а маці Сьюзан. У яго ёсць старэйшая сястра, Сара-Джэйн Потс, таксама актрыса. Скончыў Школу выканальніцкіх мастацтваў Лідса і пачаў сваю кар’еру ў музычным тэатры, адначасна прымаючы ўдзелы ў тэлевізійных праектах і фільмах англійскага тэлебачання, такіх як «Children’s Ward», «Біццё сэрца», «Дэлзіл і Пэскаў», «Сакрэтныя матэрыялы Стрэйнджа», «Вайна Фойла», «Fat Friends», «Дохлая рыба», «Rose and Maloney» і «Тагерт».
Эндру Лі стаў вядомым пасля выхаду на экраны навукова-фантастычнага тэлесерыяла «Партал юрскага перыяду», у ролі Конара Тэмпла (былы студэнт Катэра, які стаў спецыялістам па даследаванню, тэхніцы і абсталяванню), яго партнёркай па пляцоўцы стала Ханна Спірыт, былая ўдзельніца моладзевай папулярнай групы «S Club 7», з якой Эндру Лі заручыўся ў 2008 годзе.
У 2009 годзе яго бацьку, Алану Потсу, які, па словах самога Эндру, стаў своеасаблівым правобразам жыццярадаснага Конара Тэмпла, быў пастаўлены дыягназ — неаперабельны рак. Эндру Лі, які здымаўся тады ў 3 сезоне «Партала юрскага перыяду», атрымаў спецыяльны дазвол ад кінакампаніі пакінуць здымачную пляцоўку ў любы момант, калі гэта спатрэбіцца.
Усяго на рахунку маладога акцёра налічваецца больш 40 роляў.
Галынскі сельсавет
Галы́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Галынь.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Любчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 17 снежня 1956 года ў складзе Навагрудскага раёна. 15 жніўня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Любчанскага пассавета.
Абрам Рэйзен
Абрам (Аўром, Аўрахам) Калманавіч Рэйзен (Рейзін) (, Койданава —, Нью-Ёрк) — яўрэйскі навеліст, паэт і журналіст.
Сям’я
Калман Рэйзен (1848, Койданава — 1921, Мінск) — самавук. Бацька Абрама, Залмана і Сары. Вывучаў іўрыт, а таксама нямецкую, польскую і рускую літаратуру, а потым пісаў артыкулы і песні для розных часопісаў на іўрыце і ідыш. Ён пераклаў на ідыш абраныя творы Фрыдрыха Шылера, Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна і іншых. Аўтар некалькіх фельетонаў у «Ха-Меліц», вершаў на іўрыце (зборнік «Іёна хомія» — «Галубка, якая буркуе», Бярдзічаў, 1893) і на ідыш.
Біяграфія
Вучыўся ў хедары, затым у свайго дзядзькі, знаўцы Талмуда. Пачаткам рускай і нямецкай моў, а таксама граматыкі іўрыту навучыў бацька.
Складаў вершы з дзевяці гадоў. У 1891 годзе адзін з вершаў Рэйзена быў змешчаны ў першым выпуску «Ды ідышы бібліятэк», а ў 1892 годзе філадэльфійская газета «Штот-цайтунг» надрукавала вершы Рэйзена, атрыманыя праз Шалома Алейхема.
Незадаволены прапагандай сіянізму і іўрыту ў «Драпак ід», Рейзен выдаў альманах «Дос цванцікстэ йорхундэрт» («Дваццатае стагоддзе», Варшава, 1900), які адпавядаў поглядам Абрама на «жаргон» ідыш як на мову сучаснай літаратуры і навукі яўрэйскага народу. У 1900 гадах стаў вядомы як аўтар поўных сацыяльнага пратэсту вершаў у народным духу, частка якіх стала папулярнымі песнямі.
Літаратурная дзейнасць Рэйзена была надзвычай прадукцыйная і шматстайная (да 1929 года збор ягоных твораў складаўся з 24 тамоў). Шмат сіл аддаў выданню літаратурных часопісаў на ідыш, а таксама рэдагаванню розных пэрыядычных выданняў і перакладам на ідыш (у тым ліку з рускай мовы і з іўрыту). Надаваў таксама шмат увагі ўдасканаленню школ на ідыш: выданню хрэстаматыяў і кніг для школьнага чытання, сумесна з братам Залманам склаў слоўнік словаў, якія ўвайшлі ў ідыш з іўрыту.
Пасля дзвюх паездак у ЗША канчаткова пасяліўся там напачатку Першай сусветнай вайны. У яго творах (у тым ліку і ў аднаактных п’есах, якія ён пачаў пісаць з 1909 года) з’явіліся амерыканскія рэаліі, але персанажы заставаліся тымі ж жыхарамі Беларусі. У 1928 годзе здзейсніў турнэ па краінах Заходняй Еўропы і Савецкім Саюзе.
Паляна (Турыйскі раён)
Паляна (Поля́на) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Эдуард Сцяпанавіч Качаргін
Эдуард Сцяпанавіч Качаргін (Эдуа́рд Степа́нович Кочерги́н; нар., ) — савецкі і расійскі тэатральны мастак, пісьменнік. Галоўны мастак БДТ ім. Г. А. Таўстаногава з 1972 года. Акадэмік АМ СССР (1991; член-карэспандэнт 1988). Народны мастак РСФСР (1988). Лаўрэат дзвюх Дзяржаўных прэмій СССР (1978, 1984) і Дзяржаўнай прэміі РФ (2001).
Біяграфія
Бацькі Эдуарда Сцяпанавіча былі рэпрэсіраваны ў Ленінградзе. Падчас вайны эвакуіраваны з дзіцячым домам у Сібір. Да 1953 года бадзяўся па Расіі, потым вярнуўся ў Ленінград, да выпушчанай з месцаў зняволення маці.
У 1960 годзе скончыў Ленінградскі тэатральны інстытут імя А. М. Астроўскага (пастановачны факультэт, курс М. П. Акімава). Працаваў у Малым тэатры оперы і балета памочнікам загадчыка мастацка-дэкарацыйных майстэрняў, мастаком Маляўніча-скульптурнага камбіната, затым мастаком Камбіната графічных работ Мастацкага фонду РСФСР.
Бружмель нямецкі
Бружмель нямецкі (Lonicera periclymenum) — павойны куст, від роду сямейства. У дзікім выглядзе расце на лясных узлесках і ў зарасніках кустоў у Заходняй і Цэнтральнай Еўропе, а таксама паўночнай часткі Афрыкі і ў Малой Азіі. Дэкаратыўная расліна.
Батанічным апісанне
Павойны лістападны куст, які дасягае вышыні 4-6 метраў.
Лісце даўжынёй 4-10 см, супраціўнае, на кароткіх хвосціках, верхняе — сядзячае, лісты зрослыя адзін з адным. Форма ліставай пласцінкі яйкападобна-ланцэтная, зваротнаяйкападобная ці авальная. Верхні бок цёмна-зялёны, ніжні шызаваты.
Кветкі жаўтлявыя, часта з чырванаватым адценнем, даўжынёй да 5 см, з прыемным салодкім водарам, асабліва моцным да вечара. Сабраны ў густыя галоўкавыя суквецці. Час цвіцення — май-чэрвень.
Плады ярка-чырвоныя, неядомыя.
Ужыванне
Культывуецца ў якасці дэкаратыўнай расліны, выведзеныя шматлікія сарты з рознай афарбоўкай і формай кветак. Больш цеплалюбная, чым, ва ўмовах сярэдняй паласы Расіі у суровыя зімы можа падмярзаць.
Аркадзь Натанавіч Стругацкі
Арка́дзь Ната́навіч Струга́цкі (,  —, ) — расійскі савецкі пісьменнік, сцэнарыст, перакладчык. Працаваў у суаўтарстве з братам Барысам Стругацкім.
Біяграфія
Бацька — мастацтвазнаўца, маці — настаўніца. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны працаваў на будаўніцтве ўмацаванняў, затым — у гранатнай майстэрні. У канцы студзеня 1942 года разам з бацькам эвакуіраваўся з блакаднага Ленінграда. Цудам выжыў — адзіны з усяго вагона. У Волагдзе пахаваў бацьку. Апынуўся ў горадзе Чкалаў (цяпер — Арэнбург). У горадзе Ташла Арэнбургскай вобласці працаваў на малакапрыёмным пункце, там жа быў прызваны ў армію. Вучыўся ў Акцюбінскім артвучылішчы. Вясной 1943 года быў адкамандзіраваны ў Маскву, у Ваенны інстытут замежных моў. Скончыў яго ў 1949 годзе па спецыяльнасці — перакладчык з англійскай і японскай моў. Быў на выкладчыцкай працы ў Канскай школе ваенных перакладчыкаў, служыў дывізіённым перакладчыкам на Далёкім Усходзе. Дэмабілізаваўся ў 1955 годзе. Працаваў у «Рэфератыўным часопісе», затым рэдактарам у Дзіцячым выдавецтве і Дзяржпалітвыдаце. Апублікаваў 25 раманаў і аповесцяў, апавяданні, некалькі сцэнарыяў. Сумесна з братам прымаў удзел у напісанні сцэнарыяў і працы над фантастычнымі фільмамі, сярод якіх вылучаецца кінафільм «Сталкер» (рэжысёр — А.Таркоўскага).
Быў членам рэдкалегіі розных зборнікаў і перыядычных выданняў: «Свет прыгод», «Бібліятэка сучаснай фантастыкі», «Веды — сіла», з 1985 года — «Уральскі следапыт». Узначальваў метадычную раду па працы з КАФ пры Усесаюзным таварыстве кнігалюбаў, быў членам Усесаюзнага Савета КАФ, затым яго старшыня.
Займаў выбарныя пасады ў секцыі прозы Маскоўскага аддзялення СП РСФСР, Савеце па навукова-фантастычнай і прыгодніцкай літаратуры СП РСФСР, Савеце па фантастыцы і прыгодам СП СССР.
NGC 5866
NGC 5866 (Галактыка Верацяно, іншыя абазначэнні — UGC 9723, MCG 9-25-17, ZWG 274.16, IRAS15051+5557, PGC 53933, M102(?)) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Па ўсёй бачнасці, галактыка адкрыта ў 1781 годзе французскім астраномам П’ерам Мешэнам. Аднак грубая абмыла ў вымярэнні каардынат не дазволіла надалей пацвердзіць адкрыццё. У 1788 годзе незалежна адкрыта англійскім астраномам Уільямам Гершэлем.
Галактыка назіраецца практычна з рабра, што дазваляе бачыць цёмныя вобласці касмічнага пылу, што знаходзяцца ў галактычнай плоскасці.
Галактыка Верацяно знаходзіцца на адлегласці прыкладна ў 44 млн светлавых гадоў. Святлу патрабуецца каля 60 тысяч гадоў, каб перасекчы ўсю галактыку.
Наталля Ігараўна Бяссмертнава
Наталля Ігараўна Бяссмертнава (Ната́лия И́горевна Бессме́ртнова;, , РСФСР, СССР — , , Расія) — савецкая балерына, педагог-рэпетытар; народная артыстка СССР (1976), лаўрэат Ленінскай прэміі (1986), Дзяржаўнай прэміі СССР (1977) і прэміі Ленінскага камсамола (1972).
Анатоль Уладзіміравіч Пятрэнка
Анатоль Уладзіміравіч Пятрэнка (, сяло Нова-Георгіеўскае, Акцябрскі раён, Прыморскі край) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. З 1973 г. — архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце, з 1984 года — архітэктар Кастрычніцкага раёна Мінска.
Творчасць
Асноўныя працы: праекты прафілакторыя на Асіповіцкім вадасховішчы (1976), паліклінікі ў Асіповічах (1979); у аўтарскім калектыве: студэнцкі клуб Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі ў Горках (1982), шматпрофільная бальніца ў Пінску (1982).
Узнагароды
2-я прэмія на Усесаюзным конкурсе за праект чыгуначнага вакзала ў Мінску (1974, у аўтарскім калектыве).
Радовычы (Турыйскі раён)
Радовычы (Радо́вичі) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Паўладарскі раён
Паўладарскі раён (Павлодар ауданы) — раён, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Паўладарскай вобласці, утвораны ў 1928 годзе.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Паўладар.
Лукаш Цясак
Лукаш Цясак (Lukáš Tesák; нар., Ж’яр-над-Гронам, Славакія) — славацкі футбаліст, абаронца клуба «Пагронне» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Славакіі.
Клубная кар’ера
Пачынаў прафесійную кар’еру ў складзе клуба «Дубніца», пазней гуляў у Славакіі за «Жыліну», «Рымаўску Собату», «Сеніцу» і «Татран». У складзе «Жыліны» двойчы станавіўся срэбраным прызёрам чэмпіянату Славакіі (2007/08, 2008/09).
У жніўні 2010 года падпісаў кантракт с луганскай «Зарой», стаўшы такім чынам першым славацкім футбалістам ва ўкраінскай Прэм’ер-лізе. За два сезоны правёў 33 матчы ў чэмпіянаце Украіны і 4 матчы ў Кубку, пасля чаго пакінуў клуб у якасці свабоднага агента.
У ліпені 2012 года перайшоў у маскоўскае «Тарпеда», якое тады выступала ў ФНЛ. Па выніках сезону 2013/14 дапамог камандзе выйсці ў Прэм’ер-лігу, сам быў прызнаны найлепшым абаронцам у сезоне ФНЛ. Пачынаў сезон 2014/15 у Прэм’ер-лізе ў складзе «Тарпеда», але хутка з-за фінансавых праблем пакінуў каманду і стаў іграком тульскага «Арсенала», які таксама толькі атрымаў месца ў Прэм’ер-лізе. Па выніках сезону 2014/15 «Арсенал» зноў вылецеў у ФНЛ, аднак абаронца застаўся ў камандзе.
У студзені 2016 года разарваў кантракт з «Арсеналам» і ў лютым стаў іграком казахстанскага «Кайрата», куды яго запрасіў галоўны трэнер Аляксандр Барадзюк, з якім Лукаш разам працаваў у маскоўскім «Тарпеда». 8 сакавіка 2016 года дэбютаваў у новай камандзе ў матчы за Суперкубак Казахстана супраць «Астаны», у серыі пенальці забіў вырашальны гол, чым прынёс трафей сваёй камандзе (0:0, па пенальці 5:4). У ліпені 2016 года з-за перавышэння колькасці легіянераў у камандзе быў адзаяўлены з «Кайрата» і неўзабаве вярнуўся ў тульскі «Арсенал». 30 кастрычніка 2016 года ў матчы з «Уфой» атрымаў траўму, з-за якой больш не з’яўляўся на полі, і ўзімку пакінуў каманду.
У ліпені 2017 года пасля прагляду падпісаў кантракт з беларускім клубам «Гомель». У складзе «Гомеля» замацаваўся на пазіцыі левага абаронцы. 18 лістапада 2017 года ў матчы з «Мінскам» (2:0) адзначыўся дублем.
У студзені 2018 года пакінуў гомельскі клуб і неўзабаве далучыўся да клуба другога дывізіёна Славакіі «Пагронне».
Уільям Рэндал Крымер
Сэр Уільям Рандал Крымер (Sir William Randal Cremer,  — ) — брытанскі палітык, дэпутат парламента ад Ліберальнай партыі ў 1885—1895 і ў 1900—1908 гг.
У 1865 годзе быў абраны сакратаром Міжнароднай асацыяцыі працоўных, але два гады пазней склаў паўнамоцтвы. Быў адным з заснавальнікаў Міжнароднай арбітражнай лігі і Міжпарламенцкага саюза. За сваю арбітражную дзейнасць, у тым ліку за ўдзел у англа-амерыканскім дагаворы 1897 г. аб трацейскім судзе, быў у 1903 г. удастоены Нобелеўскай прэміі міру, стаў першым лаўрэатам, які атрымаў яе аднаасобна.
Быў кавалерам французскага Ордэна Ганаровага легіёна і нарвежскага Ордэна Святога Олафа. У 1907 годзе быў прысвечаны ў рыцары.
Ордэн Міхая Храбрага
Ордэн Міхая Храбрага — вышэйшая баявая ўзнагарода Румыніі.
Статут
Ордэн з'яўляўся вышэйшай баявой узнагародай Румынскага каралеўства. Уручаўся афіцэрам румынскай і саюзных армій за прыняцце стратэгічна (і тактычна) важных рашэнняў, граматнае і эфектыўнае кіраванне войскамі, якое прывяло ў канчатковым выніку да паспяховага зыходу баявой аперацыі, за мужнасць на полі бою. Ордэнам маглі ўзнагароджвацца вайсковыя часці і караблі.
Паводле статута ордэна, узнагароджаныя карысталіся пажыццёвым правам бясплатнага праезду па чыгунках Румыніі і бясплатнага навучання ў любых навучальных установах. Ім і членам іх сем'яў забяспечвалася бясплатнае медыцынскае абслугоўванне. Акрамя іншых палёгак, узнагароджаныя атрымлівалі за кошт дзяржавы па 5 га ворнай зямлі і сельгазпрыладдзе або ўчастак пад будаўніцтва дома і неабходныя будматэрыялы. Замежнікі, узнагароджаныя ордэнам Міхая Храбрага, ніякіх палёгак не атрымлівалі.
Гісторыя
Ордэн быў заснаваны 26 верасня 1916 года (Каралеўскім Указам № 2968/1916) падчас Першай сусветнай вайны, калі Румынія выступіла на баку Антанты.
Ордэн быў названы ў гонар Міхая Храбрага, легендарнага валашскага кіраўніка, які ў канцы XVI-пачатку XVII стагоддзяў спыніў турэцкую агрэсію і аб'яднаў у адзіную дзяржаву землі Валахіі, Трансільваніі і Малдавіі.
Калі Румынія ўступіла ў Другую сусветную вайну на баку Германіі, ордэн Міхая Храбрага быў паўторна заснаваны 8 кастрычніка 1941 года.
Трэці раз ордэн быў заснаваны 18 кастрычніка 1944 года — пасля таго, як Румынія перайшла на бок антыгітлераўскай кааліцыі і абвясціла вайну Германіі.
У чацвёрты раз заснаваны ў 2000 годзе з заменай кароны на лаўровы вянок і размяшчэннем залатога герба Румыніі ў цэнтры аверса крыжа. На рэверсе новыя даты 1916—2000. Да першага класа ўпершыню дададзена зорка ромбападобнай формы.
Ступені
Ордэн меў тры класы.
Апісанне
Знак ордэна вырабляўся ў выглядзе лілеяпадобнага эмаляванага крыжа цёмна-блакітнага колеру з тонкім залатым контурам. На аверсе ў цэнтры крыжа змешчаны каранаваны вензель караля Міхая I, на ніжнім прамяні год аднаўлення ўзнагароды — 1941. На рэверсе — каранаваны вензель заснавальніка ордэна — караля Фердынанда (з дзвюх люстрана здвоеных літар «F») і год заснавання ордэна — 1916. Крыж увянчаны каронай, пры дапамозе якой злучаецца з ордэнскай стужкай. Знак ордэна I ступені кароны не меў, абодва вензелі і даты размяшчаліся на аверсе. Ордэн III класа насіўся на левым боку грудзей, на стужцы, ордэн II класа — на шыі. Ордэн I класа стужкі не меў і насіўся на левым боку грудзей паміж 2-м і 3-м гузікамі ваеннага мундзіра або на левай нагруднай кішэні. Узнагароджаны ордэнам на цырымоніі ўзнагароджання апранаўся ў параднае ордэнскае адзенне — белую мантыю з нашытай выявай ордэна Міхая Храбрага і белую кучомку.
Стужка ордэна цёмна-чырвонага колеру з вытканымі залатымі кантамі (3 мм) па краях.
Лім (значэнні)
Лім можа значыць: