cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ядзерная трыяда
Марскі
Асноўным носьбітам міжкантынентальных балістычных ракет на флоце з’яўляюцца атамныя падводныя лодкі. Яны маюць вялікі тэрмін аўтаномнасці і здольны скрытна манеўраваць у межах усяго сусветнага акіяна, і праводзіць запускі ракет з падводнага становішча, а таксама ўсплываючы з-пад льдоў Паўночнага Ледавітага акіяна, што робіць іх выяўленне і знішчэнне да моманту запуску ракет вельмі складанай задачай. Існуюць падводныя лодкі, здольныя несці да 24 МБР, з чатырнаццаццю баявымі часткамі індывідуальнага навядзення кожная (лодкі тыпу «Агая»), што робіць нават адзіночную падводную лодку вельмі небяспечнай. Некаторыя надводныя караблі здольныя несці крылатыя ракеты з ядзернымі баявымі часткамі.
Паветраны
Носьбітам крылатых ракет паветранага базіравання з ядзернымі боегалоўкамі і ядзерных бомбаў з’яўляюцца стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі, здольныя здзяйсняць далёкія пералёты і працяглы час знаходзіцца ў паветры на патруляванні, у тым ліку і каля межаў патэнцыйнага праціўніка. Гэта дае магчымасць палітычнага ціску на праціўніка, забяспечвае хуткае нанясенне ўдару ў выпадку пачатку вайны. Таксама добрай якасцю з’яўляецца магчымасць аператыўнага манеўру сіламі і магчымасць паразіць цэлі практычна ў любым пункце свету.
«Ядзерная трыяда» Расіі
«Ядзерную трыяду» Расіі, згодна актуальнага складу стратэгічных ядзерных сіл Расійскай Федэрацыі, складаюць:
Па стане на пачатак 2020 года ў баявы склад ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння Расіі ўваходзіць каля 320 ракетных комплексаў, здольных несці больш за 1000 ядзерных баявых зарадаў. На баявым дзяжурстве РВСП знаходзяцца: 46 цяжкіх ракет Р-36М2 (SS-18, Satan), 20 (30?) Ракет УР-100Н УТТХ (SS-19), 72 рухомых грунтавых комплексу РТ-2ПМ «Таполя» (SS-25), 60 комплексаў РТ-2ПМ2 «Таполя-М» шахтнага базавання (SS-27), 18 мабільных комплексаў РТ-2ПМ2 «Таполя-М» (SS-27), 78 мабільных комплексу РС-24 «Ярс» і 18 РС-24 «Ярс» шахтнага базавання. Траціна ўсіх ракет — найноўшых тыпаў, з далёкасцю 11-13 тысяч кіламетраў. Усе МБР наземнага базіравання разгорнутыя ў пазіцыйных раёнах адзінаццаці ракетных дывізій трох ракетных войскаў. Геаграфічна злучэння ракетных войскаў Расіі размешчаны такім чынам, што ніякай глабальны ўдар не можа разам вывесці з ладу групоўку РВСП.
Дэмбовец (гміна, Падкарпацкае ваяводства)
Дэмбо́вец (Dębowiec) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ясельскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дэмбоўцы. Плошча гміны складае 85,81 км². Станам на 2010 год у гміне Дэмбовец пражывалі 8468 чалавек, шчыльнасць — 97,3 чал./км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 12 населеных пунктаў.
Ядзерная трыяда
«Ядзерная трыяда» Расіі
Такім чынам, у страі марскіх стратэгічных сіл Расіі па стане на 1 сакавіка 2017 года знаходзіліся 13 атамных падводных лодак з балістычнымі ракетамі ПЛАРБ з 212 пускавымі ўстаноўкамі, здольных несці да 936 ядзерных баявых блокаў, з іх баявое дзяжурства нясуць 10 ПЛАРБ са 160 носьбітамі. Аснову марскіх стратэгічных сіл Расіі складаюць 5 ракетоносцев праекта 667БДРМ «Дэльфін» (Delta IV), аснашчаных 80 (16х5) пускавымі ўстаноўкамі (ПУ) з балістычных ракетамі падводных лодак (БРПЛ) Р-29РМУ2 «Сінь», (SS-23) і іх мадыфікацыяй Р-29РМУ2.1 «Лайнер», яшчэ адна падлодка гэтага праекта знаходзіцца на планавым пераўзбраенні. У страі застаюцца 3 падводныя лодкі праекта 667БДР «Кальмар», (Delta III), аснашчаных 32 (16х2) ПУ ракет Р-29Р, прычым адна лодка дадзенага праекта прайшла рамонт і мадэрнізацыю ў 2011—2016 гадах і вярнулася ў строй у лютым 2017 года. Таксама на баявую вахту заступілі 3 падводныя лодкі праекта 955A «Барэй», аснашчаных 48 (16х3) ПУ са стратэгічнымі ракетамі Р-30 «Булава». Цяжкі ракетаносец праекта 941 «Акула» (Typhoon) перароблены пад выпрабаванні ракет Р-30 «Булава». На ПЛАРБ размешчана больш за 700 ядзерных баявых блокаў. Далёкасць ракет — 8-9,3 тысяч кіламетраў. Да 2020 года аснову марскога кампанента «ядзернай трыяды» Расіі складуць восем «Боры» (на кожнай — 16 БРПЛ «Булава»).
Стратэгічная авіяцыя «ядзернай трыяды» Расіі па стане на 1 мая 2017 года налічвае 60 стратэгічных бамбавікоў Ту-95МС і 16 Ту-160, дыслакаваных на трох авіябазах. Ад іншых кампанентаў «трыяды» расійскую далёкую авіяцыю, званую «доўгай рукой», адрознівае гнуткасць прымянення, бо перанакіраваць самалёт можна прама ў паветры. У 2015 годзе пяць Тую-160 вярнуліся ў строй абноўленымі. Мусяць прайсці мадэрнізацыю і ўсе астатнія баявыя стратэгічныя самалёты гэтай мадэлі.
Па стане на 1 сакавіка 2017 года ў складзе стратэгічных ядзерных сіл Расіі знаходзілася 1765 ядзерных боезарадаў на 523 разгорнутых стратэгічных носьбітах, агульная ж колькасць носьбітаў, разгорнутых і неразвернутых, складала 816.
Цаган-Дабан
Цаган-Дабан — горны хрыбет у Бураціі і Забайкальскім краі Расіі.
Працягласць хрыбта складае 130 км. Максімальная вышыня — 1431 м. Хрыбет складзены гранітамі, метамарфічнымі пароды і базальтамі. У рэльефе пераважаюць сярэднегор'і з больш стромкімі схіламі у рачных далінах. На схілах растуць хваёва-лістоўнічныя лясы.
Краснакаменск (значэнні)
Краснакаменск — тапонім.
Абгар V Укама
Абгар V (Аўгар; Աբգար Ե) — цар Асраены ў 4 г. да н.э. — 7 г. н.э. і 13—50 гг. н.э., з мянушкай Укама або Ухома, гэта значыць «чорны». 15-ы прадстаўнік асраенскай дынастыі Абгарыдаў, кіраўнікоў Асраены, са сталіцай у Эдэсе (Малая Азія). Асраенскае царства было заснавана ў 137 годзе да н.э. і было знішчана пры Каракале ў 216 годзе. Абгар V вядомы дзякуючы сваёй апакрыфічнай перапісцы з Ісусам Хрыстом.
Сведчанні царкоўных гісторыкаў
Паводле армянскага гісторыка Маўсеса Харэнацы, Абгар быў сынам Аршама — сына Арташэса, брата Тыграна II Вялікага. У IV стагоддзі Еўсевій Кесарыйскі заявіў, што выявіў у архівах Эдэсы сірыйскі дакумент, які сведчыць пра перапіску яго з Ісусам Хрыстом. Гэта апавяданне з рознымі дадаткамі з'яўляецца ў сірыйскім рукапісе «Doctrina Addaei» (надрукаваным Георгам Філіпсам у Лондане ў 1876 годзе) і ў розных грэчаскіх пераробках.
Паводле Еўсевія, Абгар, паражоны цяжкай хваробай, просіць дапамогі ў Хрыста, прызнаючы яго Богам ці Сынам Божым, прапануючы Яму сваю рэзідэнцыю для Слова Божага, і што Ісус Хрыстос, адхіляючы прапанову тым, што яго місія звязвае Яго з Іерусалімам, абяцае пасля ўваскрэсення свайго паслаць да яго аднаго з вучняў, які яго і вылечыць. Пасля Уваскрэсення Хрыста, працягвае Еўсевій, апостал Фама паслаў у Эдэсу Фадзея, аднаго з 70 апосталаў, які даў цару вылячэнне і распаўсюдзіў там хрысціянства. Пры гэтым Еўсевій не згадвае пра атрыманне Аўгарам абраза Хрыста.
Гэта апавяданне знаходзіцца ў вельмі цеснай сувязі з паданнем, вядомым па помніках, датаваных канцом IV — пачаткам V стагоддзя, пра адпраўленне Збавіцелем свайго нерукатворнага абраза ў Эдэсу. З гэтага абраза спісваліся з IV стагоддзя шматлікія копіі (так званыя Абгарскія абразы).
Кардынал-дыякан
Кардынал-дыякан — самая ніжэйшая ступень з трох ступеняў кардынальскай годнасці Рымска-каталіцкай царквы. Ступень кардынала-дыякана належыць тым кардыналам, якія не з’яўляюцца дыяцэзіяльнымі біскупамі, або з'яўляюцца службовымі асобамі Рымскай курыі, або святарамі, узведзенымі ў сан пасля іх васьмідзесяцігоддзя. Біскупы, якія ўзначальваюць дыяцэзіі — узведзены ў кардыналы-святары.
Першы з кардыналаў-дыяканаў, які называецца протадыяканам, аб’яўляе імя новаабранага Папы і накладае паліі мітрапалітам або перадае іх прадстаўнікам.
Існуе магчымасць перайсці са ступені кардынала-дыякана на ступень кардынала-прэзбітэра пасля дзесяці гадоў кардынальскага служэння. У гэтым выпадку той, хто пераходзіць на ступень кардынала-прэзбітэра, мае першынства перад тымі кардыналамі, якія былі ўведзеныя ў кардынальскую годнасць пазней за яго.
Гісторыя
Першапачаткова тытул кардынала-дыякана атрымлівалі назіральнікі за працамі цэркваў у розных раёнах Рыма.
Да 1918 года можна было стаць кардыналам-дыяканам, не маючы святарскага сану. Стаць кардыналам-святаром мог толькі святар, а кардыналам-біскупам — толькі біскуп.
Пасля 1918 года было ўсталявана, што ўсе кардыналы, нават кардыналы-дыяканы, павінны быць святарамі, а з 1962 года ўсе кардыналы павінны быць у біскупскім сане, за рэдкімі выключэннямі, калі дазвалялася чалавеку, які стаў кардыналам у старэчым узросце, не станавіцца біскупам (напрыклад, кардынал Раберта Тучы).
Паводле дэкрэта 1587 годзе, выдадзенага Папам Сікстам V, была ўсталявана максімальная колькасць кардыналаў-дыяканаў у Свяшчэннай Калегіі Кардыналаў. Да 1958 года іх было чатырнаццаць, але пры Яне XXIII і Паўлу VI іх колькасць павялічылася. У 2013 годзе налічвалася 43 кардыналы-дыяканы. Пасля таго, як прэлат на працягу дзесяці гадоў быў кардыналам-дыяканам, ён становіцца кардыналам-святаром.
Сённяшні дзень
Калі кардынал-дыякан не ўдзельнічае ў імшы, але ўсё яшчэ служыць і выконвае некаторыя літургічныя функцыі, напрыклад: калі дае папскае блаславенне Urbi et Orbi і ў некаторых момантах на Усяленскіх саборах, кардыналы-дыяканы могуць быць апрануты ў далматыкі, але мітра павінна быць абавязкова белай.
Главой кардыналаў-дыяканаў з'яўляецца кардынал-протадыякан (гэта значыць старэйшы кардынал-дыякан у парадку прызначэння ў Калегіі кардыналаў) — цяпер (2013) гэта французскі кардынал Жан-Луі Таран.
Жывыя кардыналы-дыяканы
Ніжэй прадстаўлены спіс жывых кардыналаў-дыяканаў у парадку старшынства па ўзвядзенні ў сан.
Марыя Матушакайце
Марыя Матушакайце (Marija Matušakaitė;  — 24 лютага 2016) — літоўскі архітэктар, мастацтвазнаўца. Кандыдат мастацтвазнаўства (1970).
Біяграфія
У 1941—1948 вучылася ў Каўнаскім універсітэце. У 1948—1953 гадах працавала архітэктарам, у 1953—1959 гадах старшы архітэктар у Дзяржаўным праектным інстытуце пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР, у 1959—1961 гадах працавала ў Праектным інстытуце гарадскога і сельскага будаўніцтва, у 1961—1963 гадах дырэктар Вільнюскага дома моды, у 1963—1965 гадах у Праектным інстытуце гарадскога будаўніцтва. У 1965—1993 гадах выкладала ў Каўнаскім універсітэце (з 1974 года прафесар).
Навуковая дзейнасць
Даследвала драўляную архітэктуру, партрэтны жывапіс, скульптуру, разьбярства, гісторыю адзення Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVIII стагоддзяў.
Аўтар кніг: «Літоўскі партрэт XVI—XVIII ст.» («Portretas XVI—XVIII a. Lietuvoje», Вільнюс, 1984), «Літоўскія працэсійныя алтары» («Procesijų altorėliai Lietuvoje», Вільнюс, 1998), «Старажытная драўляная скульптура і дэкаратыўная разьба па дрэве ў Літве» («Senoji medžio skulptūra ir dekoratyvinė drožyba Lietuvoje», Каўнас, 1999), «Літоўскае адзенне XVI—XVIII ст.» («Apranga XVI—XVIII a. Lietuvoje», Вільнюс, 2003).
Узнагароды
Лаўрэат Нацыянальнай прэміі Літвы (1998).
Крышылоўшчына
Крышыло́ўшчына (, Крышиловщина) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Крышылоўшчынскага сельсавета.
Сетэр (камуна)
Камуна Сетэр (Säters kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Даларна ў цэнтральнай Швецыі.
Сетэр 164-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Сетэр.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 5 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
6-е Мінскае гарадское благачынне
6-е Мінскае гарадское благачынне, 6-я Мінская гарадская благачынная акруга — акруга ў Мінскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Сергій Комлік.
12 жніўня
12 жніўня — дзвесце дваццаць чацвёрты (дзвесце дваццаць пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Майстар і Маргарыта (опера)
Гісторыя стварэння
Опера створана па аднайменным рамане Міхаіла Булгакава. Лібрэта Ларысы і Яўгена Глебавых. Кампазітар хацеў напісаць оперу яшчэ ў 1975 годзе, калі гэты раман з'явіўся ў часопісе «», але дазвол на напісанне не змог атрымаць.
Царква Усходу
Царква Усходу ( ʿĒ(d)tāʾ d-Maḏn(ə)ḥāʾ), вядомая таксама як Нестарыянская царква, Персідская царква; ܥܕܬܐ ܩܕܝܫܬܐ ܘܫܠܝܚܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝ ܕܡܕܢܚܐ ܕܐܬܘܪ̈ܝܐ) — хрысціянская царква, якая ўзнікла сярод арамеямоўнага насельніцтва Месапатаміі ў I стагоддзі. З'яўляецца часткай усходняга хрысціянства. Царкву Усходу ўзначальвае патрыярх Усходу.
Пасля 1552 года Царква Усходу падзялілася на некалькі цэркваў, асноўнымі з якіх у наш час з'яўляюцца Асірыйская царква Усходу і Халдзейская каталіцкая царква.
Узнікненне
Паводле царкоўнага падання, Царква Усходу ўзнікла сярод хрысціян Парфянскай імперыі і ўсходняй часткі Рымскай імперыі. З'яўленне хрысціянскіх суполак звязваюць з дзейнасцю апосталаў Пятра, які лічыцца першым патрыярхам гэтай царквы (1 Пят. 5:13), і Фамы, а таксама апостала ад 70-ці Адая і яго вучня Марыя, дзякуючы актыўнасці якога царква набыла вядомасць як «царква Мар Марыя». Перапіска Аўгара з Ісусам Хрыстом дазволіла некаторым даследчыкам лічыць Асраену першай краінай, якая прыняла хрысціянства. Імкненне надаць старажытнасці сваёй царкве прывяло, напрыклад, да таго, што нестарыянскі патрыярх, які жыў у канцы VIII стагоддзя, заяўляў, што «хрысціянства ў нас было прынята прыблізна за 500 гадоў да Несторыя і праз дваццаць гадоў пасля ўзнясення нашага Збавіцеля».
Існуюць розныя пункты гледжання на тое, ці была першапачаткова Царква Усходу незалежная: паводле адной з іх, каталікосы Селеўкіі былі абсалютна незалежнымі, паводле іншых яны падпарадкоўваліся або епіскапам Антыёхіі, або Эдэсы.
У адрозненне ад Рымскай імперыі, дзе да 313 года хрысціянства падвяргалася ганенням, цары Парфіі праяўлялі да хрысціян памяркоўнасць.
Пры Сасанідах
Царква перанесла ганенні на хрысціянства ў імперыі Сасанідаў. Многія хрысціяне той эпохі цяпер шануюцца як мучанікі. Рэпрэсіі саслаблі толькі пасля таго, як у Візантыі былі асуджаны не толькі Несторый, прыхільнікі якога апроч змянення веравучэння і багаслоўя падтрымлівалі прыўнясенне ім у абрады кафалічнай царквы элементаў абраднасці Царквы Усходу, але і запазычаныя Несторыем абрады Царквы Усходу, а ў Іране ратаваліся бежанцы-нестарыяне, і Сасаніды перасталі бачыць у прыхільніках царквы агентаў Візантыі. Але самі дагматы царквы ніяк не звязаны з вучэннем Несторыя нягледзячы на прызнанне Несторыя святым (за прыхільнасць да абрадаў, не за яго вучэнне, асабліва ў тым выглядзе, як яно было апісана яго праціўнікамі) і тэрмін «нестарыяне», які неабгрунтавана прыляпіўся да Царквы. У V стагоддзі па рашэнні царкоўнага сабору было прызнана неабавязковай бясшлюбнасць духавенства, уключаючы епіскапаў. Аднак з пачатку VI стагоддзя ў епіскапы стала магчымым пасвячаць толькі тых, хто даў зарок бясшлюбнасці. Святары ж і цяпер могуць жаніцца, не толькі да прыняцця сану, як у праваслаўі, але і пасля пасвячэння. З сярэдзіны XV стагоддзя ўзнік звычай, паводле якога сан патрыярха стаў спадчынным у адной сям'і (ад дзядзькі да пляменніка). Звычай захоўваўся да 1970-х гадоў. Дзякуючы дзейнасці «нестарыян»-місіянераў хрысціянства ўпершыню пракралася ў Сярэднюю Азію, Індыю, Кітай і Манголію. У 334 годзе ўпершыню згадваецца епіскапская кафедра ў Мерве (суч. Мары). Суполкі гэтай царквы ў Індыі вядомыя з IV стагоддзя. У V—VI стст. з'яўляюцца епархіі на тэрыторыі сучасных Емена і Катара.
Цаган-Хуртэй
Цаган-Хуртэй (Сагаан Хүртэй дабаан) — невысокі горны хрыбет на поўдні Забайкалля, на тэрыторыі Бураціі і Забайкальскага края Расіі, размешчаны ў асноўным паміж далінамі рэк Хілок і Худан (басейн Селенгі). Працягласць хрыбта з паўднёвага захаду на паўночны ўсход складае 270 км. Пераважныя вышыні — ад 1200 да 1500 м, вышэйшы пункт — гара Дабата (1586 м). Хрыбет складзены гранітамі, вулканічнымі і асадкавымі пародамі. Пераважае сярэднегорны рэльеф; вяршыні шырокія, плоскія. Схілы спадзістыя, пакрытыя лістовай і хваёвай тайгой.
Царква Усходу
Пры Халіфаце
Епархіі Емена і Катара прыйшлося аб'ядноўваць з Царквой Усходу пасля заваявання Персіі арабамі і вырашаць багаслоўскія спрэчкі, што можа сведчыць пра поўнае прызнанне Халкідонскага сабору ў Катары, адкуль прыбыў Ісак Сірын, у той час як сама Царква, якая ў 486 годзе зганіла Энатыкон Зянона, у VII стагоддзі лічыла, што пагаджальнае веравызнанне Эфескага сабору і Халкідонскі сабор зрабілі занадта вялікія саступкі монафізітам і міяфізітам, а Кірыла Александрыйскага разглядала як монафізіта. Царква Усходу заснавала мітрапалічыя кафедры ў Сяньфу (Кітай, каля 636 г.), Самаркандзе (Туркестан, каля 781 г.), Дамаску (632 г.), Індыі (каля 800 г.) і Іерусаліме (895 г.) Асаблівую цікавасць уяўляе місія Царквы Усходу ў Кітаі, якая дасягнула найвышэйшага росквіту ў VIII —IX стст. У VIII стагоддзі з'яўляюцца епархіі ў Бухары і Ташкенце. У 635 годзе місія царквы Усходу прыбыла ў Кітай. Усталяваная ў 781 годзе каля сталіцы Імперыі Тан Чан'ані (цяпер Сіянь) так званая Нестарыянская стэла стала пасля яе адкрыцця ў 1625 годзе сенсацыяй у Еўропе.
З 766 года рэзідэнцыя патрыярха перанесена з Ктэсіфона ў Багдад. У 1318 годзе налічвалася 30 мітрапалічых кафедраў і 200 епархій. Падчас нашэсця войскаў Тамерлана царква была амаль знішчана, захавалася толькі невялікая колькасць хрысціян у горах Усходняй Анатоліі.
Расколы
У першай палове XV стагоддзя каталікасат Цэрквы Усходу стаў спадчынным. Аднак у 1552 годзе, у выніку высілкаў патрыярха па забеспячэнні пераемнасці ўлады адбыўся  узнікла дзве іерархічныя лініі атрымання ў спадчынну патрыяршаства — традыцыйная, якая перадае тытул па спадчыне, працягнутая патрыярхам Мар Іліяй VI (1558—1576) (лінія Іліі), і працягнутая  выбарная, якая знаходзілася ў саюзе з Рымам (лінія Сулакі).
У 1968 годзе пытанне аб атрыманні ў спадчыну патрыяршага прастола зноў выклікала раскол і прывяла да ўтварэння Старажытнай Асірыйскай царквы Усходу.
Бразільская імператарская дынастыя
Бразільская імператарская дынастыя — галіна дынастыі Браганса, якая кіравала Бразіліяй у часы Бразільскай імперыі (1822—1889).
Бразілія, у той час партугальская калонія, афіцыйна здабыла статус каралеўства ў 1815 годзе, калі было створана Злучанае каралеўства Партугаліі, Бразіліі і Алгарві. З 1808 па 1821 год у Бразіліі знаходзіўся каралеўскі двор Партугаліі, які быў вымушаны пераехаць з Еўропы ў сувязі з напалеонаўскімі войнамі.
Імператары Бразіліі (1822—1889)
Бразільская імперыя заставалася манархіяй да 1889 года, за гэты час яе трон займалі два імператары:
Кіргізскі хрыбет
Кіргізскі хрыбет (Кыргыз Ала-Тоо, Қырғыз жотасы) — горны хрыбет, які абмяжоўвае з поўдня Чуйскую даліну і пустыню Майынкум. Даўжыня хрыбта 375 км. Распасціраецца з усходу на захад ад Баомскай цясніны да горада Тараз. Найбольшая вышыня — 4875 м (пік Заходні Аламедын).
Складзены пераважна асадкавымі і метамарфічнымі пародамі, парфірытамі, гранітамі. Паўночны схіл больш спадзісты і доўгі, чым паўднёвы. На схілах да вышыні 2500 м — стэпы, лясы (елка, арча), вышэй — субальпійскія і альпійскія лугі. З вышыні 3700 м — снежнікі і ледавікі (агульная плошча абляднення 223 км²).
Юлій Якаўлевіч Райзман
Юлій Якаўлевіч Райзман (Юлий Яковлевич Райзман; 15.12.1903, Масква — 10.12.1994) — расійскі кінарэжысёр. Народны артыст Латвійскай ССР (1949). Народны артыст СССР (1964). Прафесар (1960).
Біяграфія
Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце. З 1924 літаратурны кансультант на кінастудыі «Міжрабпом-Русь». Быў асістэнтам рэжысёра Якава Пратазанава. Першыя рэжысёрскія работы: «Круг» (1927), «Катарга» (1928), «Зямля чакае» (1930), «Апавяданне пра Умара Хапцока» (1932). Грамадзянскі пафас, уменне ствараць характары герояў у іх непарыўнай сувязі з духам часу, рэальным асяроддзем у фільмах: «Лётчыкі» (1935), «Апошняя ноч» (1937), «Узнятая цаліна» паводле М.Шолахава (1940), «Машачка» (1942), «Кавалер Залатой Зоркі» (1951), «Урок жыцця» (1955), «Камуніст» (1958), «А калі гэта каханне?» (1962), «Твой сучаснік» (1968), «Візіт ветлівасці» (1973), «Дзіўная жанчына» (1978), «Прыватнае жыццё» (1982), «Час жаданняў» (1984) і інш. Аўтар дакументальных фільмаў: «Да пытання пра перамір’е з Фінляндыяй» (1944), «Берлін» (1945), «Райніс» (1949).
Міхнавіцкі сельсавет
Мі́хнавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Міхнавічы.
Утвораны 21 жніўня 1925 года як Клінскі сельсавет у складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Клінск. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Калінкавіцкім раёне БССР. З 27 верасня 1930 года ў Мазырскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Міхнавічы. З 3 ліпеня 1939 года ў Калінкавіцкім раёне Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 1 кастрычніка 1973 года перайменаваны ў Міхнавіцкі сельсавет. 20 лютага 1975 года ў склад Якімавіцкага сельсавета перададзена вёска Клінск. 26 верасня 2006 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Якімавіцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 2 вёскі: Вецяльская і Міхнавічы.
Рокі (альбом)
«Рокі» — трэці студыйны альбом гурта Brutto, выдадзены ў 2017 годзе на онлайн-мультылэйбле «Пяршак».
Ханна Хірш-Паўлі
Біяграфія
Ханна Хірш-Паўлі нарадзілася 13 студзеня 1864 года ў Стакгольме ў сям'і музычнага выдаўца Абрагама Хірша, яе дзядзька — Адольф Хірш быў мастаком-пейзажыстам. Жывапіс дзяўчынка стала вывучаць з дванаццаці гадоў.
З дзяцінства Ханна сябравала з Евай Боніер, яны разам вырашылі стаць мастачкамі. Разам вучыліся спачатку ў мастацкай Школе для жанчын у Аўгуста Мальмстрэма, куды Ханна паступіла ў 1880 годзе.
Праз год Ханна была прынятая ў Шведскую Каралеўскую Акадэмію мастацтваў у Стакгольме, дзе таксама вучылася разам з Боніер. Іх аднакурсніцай была таксама Карын Берг, якая ў той час была жонкай Карла Ларсана.
У 1885 Ханна за карціну «Пад лямпай» атрымала ў Каралеўскай акадэміі залаты медаль і стыпендыю для працягу вучобы за мяжой. Увосень гэтага ж года Ханна ў кампаніі з сяброўкай Евай адправілася ў Парыж, дзе яны паступілі ў Акадэмію Каларосі. Там яна вучылася з 1885 па 1887 год у майстэрні Паскаля Данье-Бювера і Рафаэля Коліна. У 1886 годзе ў Барбізоне пазнаёмілася са сваім будучым мужам, мастаком Георгам Паўлі.
У 1905 годзе Ханна і Георг пабудавалі вілу ў муніцыпалітэце Нака. У сям'і было трое дзяцей: Торстэн, які нарадзіўся ў 1889 годзе, Георг (1891) і Рут (1896). У 1940 годзе яе сын Георг і яго жонка Ліза загінулі ў аўтамабільнай катастрофе.
У 1935 годзе муж і жонка Георг і Ханна Паўлі падарылі калекцыю карцін мастацкаму музею горада Ёнчэпінга.
Ханна Хірш-Паўлі памерла 29 снежня 1940 года.
Адна з вуліц на паўднёвым захадзе Стакгольма названая ў гонар мастачкі - вуліца Ханны Паўлі. У гэтым раёне горада шмат іншых вуліц таксама названыя ў гонар вядомых жанчын першай паловы ХХ стагоддзя.
Навабеліца
Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Вялікабялевіцкага сельсавета, да 22 ліпеня 1960 года — у склад Семукацкага сельсавета, да 4 чэрвеня 1965 года — у склад Вендаражскага сельсавета.
Вера Клузо
Вера Клузо (Véra Clouzot, народжаная Гібсан-Амаду, Gibson-Amado;  — ) — французская актрыса і сцэнарыст бразільскага паходжання. Бацька — Жылберту Амаду (1887—1969), вядомы бразільскі кангрэсмен, пісьменнік, журналіст і адвакат, экс-прэзідэнт Асацыяцыі міжнароднага права ААН.
Біяграфія
Выйшла замуж за рэжысёра Анры-Жоржа Клузо. Паспела зняцца ў трох фільмах, усе яны пастаўленыя яе мужам. Таксама была сааўтарам сцэнарыя фільма Клузо «Ісціна», у год выхаду якога раптоўна памерла ад інфаркту міякарда. Пахавана на могілках Манмартр.
Цімафеева
Цімафеева — жаночая форма прозвішча Цімафееў.
Андрэй Пузына
Андрэй Пузына (? — 1701) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Быў войскім, падкаморым, старостам упіцкім, кашталян менскі з 1697. Пасол на сойм 1678.
Сям'я
Сын упіцкага земскага маршалка Гераніма Пузыны і Эстэры Скробіч. Ажаніўся з Еўфрасінняй Хжанстоўскай, меў сыноў Крыштафа Дамініка, Стэфана, Юзафа, Гераніма, Міхала, Антонія Міхала і трох невядомых з імя дачок: адна стала манашкай, другая выйшла замуж за Белазора, трэцяя — за Андрэя Казіміра Гелгуда.
Галава з Мшэцкіх Жэгравіцаў
Апісанне
Каменная галава высечана з мясцовага крэйдавага вапняка і мае максімальную вышыню 234 мм і шырыню 174 мм. Скульптура была разбіта як мінімум на пяць кавалкаў у мінулым. Чатыры часткі былі знойдзены ў даволі добрым стане. Аднак, адсутнічае фрагмент або, магчыма, фрагменты, у правай частцы галавы, уключаючы верхнюю частку вуха, і да гэтага часу іх не знайшлі. Моцна стылізаваныя рысы твару праецыююцца на амаль плоскай паверхні, акружанай валасамі з прычоскай аплёткападобнай формы. Найбольш важнымі з’яўляюцца выпуклыя авальныя вочы, фасонныя крывалінейныя бровы, якія адпавядаюць аналагічным чынам паказаным крывалінейным вусам. Рот пазначаны проста выгнутай лініяй. Вушы не натуралістычныя, а хутчэй нагадваюць бутоны лотасу. Шыя сфарміравана ў форме шыйнай грыўні, традыцыйных кельцкіх караляў. Падобную грыўню можна ўбачыць на скульптуры «Паміраючы Гал» з Пергама, створанай у 230 г. да н. э.
Асяроддзе
Візуальныя вобразы латэнскага перыяду характарызаваліся паўсюдным з’яўленнем антрапаморфнага сімвалу галавы, тыповага для Цэнтральнай і Заходняй кельцкай Еўропы. Гэтыя выявы па-майстэрску сплятаюцца ў арнаменты, дзяржальні, упрыгажэнні і рэльефы, створаныя ў асноўным з металаў. Антрапаморфная скульптура сама па сабе была надзвычай рэдкая і толькі некалькі прыкладаў захаваліся да сённяшняга дня. Скульптура Кельцкага героя была знойдзена падчас раскопак 1943 года опідуму Мшэцке Жэгравіцы ў Цэнтральнай Багеміі, Чэхія. Скульптура была закапаная ў катлаване на паўднёва-заходнім рагу квадратнай прасторы, размешчанай у опідуме. Іншыя артэфакты, знойдзеныя ў яме ўключаюць спаленыя косткі жывёл, якія датуюцца канцом латэнскага перыяду LT C2-D1 (прыкл. 150-50 гг. да н. э.), гліняныя чарапкі, кавалкі сапраліту і кавалак жалезнага дроту. Датыроўка ямы пацвярджаецца і тыпалогіяй глінянага посуду, змешчанага ў месцы пахавання скульптуры ў прыкладных межах адсярэдзіны 2-га да сярэдзіны 1-га стагоддзя да н. э.
Сліва дамашняя
Батанічнае апісанне
Дрэва вышынёй да 10 м. Лісце чараньковае, эліптычнае або яйкападобнае. Кветкі белыя або зеленаватыя, адзіночныя або па 2-3 ў суквеццях. Плод — касцянка з мясістым каляплоднікам. Плады ўтрымліваюць цукры, арганічныя кіслоты, вітаміны В, С, К, караціны.
У культуры
На Беларусі сліва дамашняя культывуецца па ўсёй краіне. Пачынае пладаносіць на 3-4-ы год. Перыяд гаспадарчага выкарыстання 12-15 гадоў. Плады выспяваюць у канцы жніўня-верасні.
Шкоднікі
Асноўны шкоднік — слівавая пладажэрка.
Кедровы (Краснаярскі край)
Кедровы (Кедровый) — пасёлак гарадскога тыпу ў Емяльянаўскім раёне Краснаярскага краю Расіі.
У рамках муніцыпальнага ладу ўтварае самастойнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Кедравы са статусам гарадской акругі як адзіны населены пункт у яго складзе.
NGC 7489
NGC 7489 (іншыя абазначэнні — PGC 70532, UGC 12378, MCG 4-54-28, ZWG 475.38, IRAS23050+2243) — спіральная галактыка (Scd) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кубак Беларусі па футболе 1992/1993
Кубак Беларусі па футболе 1992/1993 — другі розыгрыш Кубка Беларусі. Пераможцам Кубка стаў футбольны клуб «Нёман» з Гродна, які ў фінале перамог рэчыцкі «Ведрыч» з лікам 2:1.
1/32 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 27 клубаў:
Па жараб'ёўцы 5 клубаў аўтаматычна прайшлі ў наступны раўнд. Гульні прайшлі 24 і 30 верасня 1992.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/16 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 32 клубы:
Гульні прайшлі 7 кастрычніка 1992.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/8 фінала
Гульні прайшлі 14 кастрычніка 1992.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Чвэрцьфіналы
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніках двух матчаў.
Першыя матчы
Першыя матчы прайшлі 21 кастрычніка 1992.
Адказныя матчы
Адказныя матчы прайшлі 5 лістапада 1992.
Паўфіналы
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніках двух матчаў.
Першыя матчы
Першыя матчы прайшлі 24 сакавіка 1993.
Адказныя матчы
Адказныя матчы прайшлі 2 мая 1993.
Мытны саюз ЕАЭС
Мытны саюз Еўразійскага эканамічнага саюза — адзіная мытная прастора, створаная 6 ліпеня 2010 года ў выніку падпісання Мінскага дагавора аб Мытным кодэксе ад 27 лістапада 2009 года. Гэты міждзяржаўны дагавор аб стварэнні адзінай мытнай прасторы быў падпісаны Расіяй, Беларуссю і Казахстанам.
Расія ад стварэння Мытнага саюза можа атрымаць прыбытак у памеры каля $ 400 млрд, а Беларусь і Казахстан — па $ 16 млрд да 2015 годзе. Поўнае выкарыстанне патэнцыялу Мытнага саюза можа прывесці да скарачэння тэрмінаў перавозкі грузаў з Кітая ў Еўропу прыкладна ў 4 разы.
Гісторыя
Пагадненне аб мытным саюзе тры дзяржавы перападпісвалі 4 разы (у 1995, 1999, 2002, 2008 гадах), з-пад дзеяння якога Расія штораз выключала энерганосьбіты.
У 2012 годзе ўзаемны таваразварот Беларусі, Казахстана і Расіі склаў 12 % ад агульнага знешняга гандлю краін. Пагатоў для Беларусі гэты паказчык дасягаў 48 %, для Казахстана — 18 %, для Расіі — 7 %. 1 студзеня 2015 года Мытны саюз Беларусі, Казахстана і Расіі пераўтварылі ў Еўразійскі эканамічны саюз, да якога 2 студзеня 2015 года далучылася Арменія. 12 жніўня 2015 года ўдзельнікам Мытнага саюза ЕАЭС стаў Кыргызстан.
Пашырэнне Мытнага саюза
З часам да Мытнага саюза могуць далучыцца іншыя члены ЕўрАзЭС — Кыргызстан і Таджыкістан. На саміце ЕўрАзЭС-2010, які адбыўся ў Астане, прэзідэнты Кіргізіі і Таджыкістана заявілі, што іх краіны вывучаюць магчымасць уваходжання ў Мытны саюз.
26 ліпеня 2010 года Прэзідэнт Сірыі Башар Асад выказаў цікавасць Сірыі пра стварэнне зоны свабоднага гандлю з Мытным саюзам Расіі, Казахстана і Беларусі.
8 жніўня 2011 года Прэзідэнт Кыргызстана Роза Атунбаева заявіла пра ўваходжанне ў Мытны саюз.
Таксама, перспектывы ўваходжання ў Мытны Саюз разглядаюць Новая Зеландыя і В’етнам.
Геаграфія Саудаўскай Аравіі
Геаграфічнае становішча
Саудаўская Аравія займае 12 месца ў свеце па плошчы, апярэджваючы Мексіку, саступаючы ДР Конга, буйнейшая краіна Паўднёва-Заходняй Азіі. Займае большую частку буйнейшага ў свеце Аравійскага паўвострава, за выключэннем яго паўднёвых і ўсходніх абласцей. Паколькі межы краіны ў пустынных раёнах дакладна не вызначаны, звесткі аб яе плошчы ў розных крыніцах могуць адрознівацца.
Рэльеф
Саудаўская Аравія займае большую частку Аравійскага паўвострава. Паверхня краіны ўяўляе пласкагор’е, якое ўздымаецца над Чырвоным морам лініяй глыбавых гор Хіджаз. На поўдні Хіджаза паблізу еменскай мяжы ў гарах Асір знаходзіцца вышэйшая кропка краіны — пік Джабаль Сауда, 3133 м у вышыню. Паміж гарамі і берагам Чырвонага мора цягнецца вузкая нізіна Ціхама каля 70 км у шырыню. На ўсходзе горы паступова паніжаюцца ў бок Персідскага заліва. Ва ўнутраных раёнах гэта плато Неджд, дзе лававыя палі, масівы граніту, пясчаніку і вапняку ствараюць шматлікія плато і сталовыя ўзвышшы. На персідскім узбярэжжы пласкагор’е пераходзіць у нізіну Эль-Хаса да 150 км у шырыню.
Клімат
Клімат трапічны, на поўначы — субтрапічны, пустынны або паўпустынны. Надзвычайна высокая тэмпература і адсутнасць ападкаў характэрны для большай часткі краіны. Лета паўсюль надзвычай спякотнае: летнія тэмпературы вышэй за 50 °C — звычайная справа. Сярэдняя летняя тэмпература ліпеня ад 27 °C да 43 °C. Узімку сярэдняя тэмпература ў сярэднім складае +10 C, але фіксаваліся паніжэнні да -11 C, калі выпадаў снег. На поўначы заўважны рэзкія кантрасты сезонных тэмператур. На поўдні ўзімку сярэдняя тэмпература трымаецца каля +20 C. Начная тэмпература ў пустынях можа быць нізкай нават летам, з-за таго што пясок хутка аддае цяпло пасля заходу сонца. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — каля 80 - 110 мм, прычым, большая частка выпадае ў горных раёнах. Пры тым што ападкаў няшмат, існуе мажлівасць нечаканых паводак. У Эр-Рыядзе ўсе 100 мм ападкаў выпадаюць паміж студзенем і маем, у Джадаху (54 мм) — паміж лістападам і студзенем. Адзіны няблага ўвільготнены раён — горы Асір на паўднёвым захадзе краіны (300-500 мм ападкаў).
Унутраныя воды
Сталых паверхневых вадацёкаў няма. Ручаі і рэкі звычайна напаўняюцца пасля рэдкага дажджу. З гор яны імкліва сцякаюць у мора і хутка высыхаюць. Сухія вадацёкі — вадзі — напаўняюцца вадою толькі пасля залеваў. На тэрыторыі Эль-Хасы багата крыніц, што жывяцца артэзіанскімі водамі і абвадняюць аазісы.
Расліннасць і жывёльны свет
Вядомы нацыянальны парк Асір, дзе захоўваюцца такія амаль зніклыя віды дзікіх жывёл, як орыкс (сернабык) і нубійскі горны казёл.
RTAI
RTAI (Real-Time Application Interface) — прыкладны інтэрфейс рэальнага часу, заснаваны на ядры Linux.
Строга кажучы, RTAI не з’яўляецца аперацыйнай сістэмай, як, напрыклад, QNX, але, заснаваны на ядры Linux, і дае магчымасць зрабіць яго цалкам выцясняльным. Linux мае недахоп падтрымкі рэальнага часу, і каб атрымаць адпаведныя паводзіны, трэба ўнесці змяненні ў зыходным кодзе Linux у частках апрацоўкі перарыванняў і палітыках планавання. Такім чынам атрымаецца сістэма рэальнага часу з нізкай затрымкай і высокай прадказальнасцю, але пры гэтым асяроддзе Linux будзе не рэальнага часу (доступ да TCP/IP, графічны дысплэй і ваконная сістэма, і г.д.).
RTAI прапаноўвае такія ж сэрвісы для ядра Linux, дадаючы магчымасці прамысловых АСРЧ. У асноўным, RTAI уяўляе сабой дыспетчар перарыванняў, які ловіць перарыванні з перыферыі і ў выпадку неабходнасці адпраўляе іх да Linux. Гэта не патрабуе глыбокай мадыфікацыя ядра — выкарыстоўваецца канцэпцыя HAL для атрымання інфармацыі ад Linux ды перахопу некаторых функцый. Такі падыход з’яўляецца прычынай простай адаптацыі ў ядры Linux, лёгкага партавання на розныя версіі ядраў — RTAI разглядае Linux як фонавую задачу, якая працуе, пакуль няма ніякай актыўнасці сярод задач рэальнага часу.
Прыкладны інтэрфейс рэальнага часу ў асноўным складаецца з 2 частак:
Гісторыя
RTAI з’яўляецца універсітэцкім праектам, пачатым ў канцы 1990-х Паола Мантэгаза і яго камандай з дэпартамента аэракасмічнай тэхнікі (DIAPM) з політэхнічнага інстытута Мілана. Першапачаткова ён быў распрацаваны як варыянт RTLinux. У студзені 2003 года RTAI аб’яднаўся з праектам Xenomai, які таксама заснаваны на Linux ядры. Як і Linux, RTAI з’яўляецца свабодным праектам.
Падтрымліваюцца архітэктуры працэсараў
RTAI падтрымлівае шэраг архітэктур:
RTAI забяспечвае вызначаны водгук на перарыванні, POSIX-сумяшчальных і родных RTAI задач рэальнага часу.
Чортаў камень Вялецкі
Чортаў камень Вялецкі — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1996). Знаходзіцца каля вёскі Вялец Пліскага сельсавета (Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць), за 1 км на паўднёвы захад ад возера Вялец. GPS-кардынаты — 55.2493, 27.9296
Апісанне
Памеры яго 3,55 х 1,75 м, вышыня 0,8 м. На каменю захавалася каля 30 ямак дыяметрам 5—6 см і глыбінёй каля 3 см. Сценкі ямак загладжаныя, адшліфаваныя і, відавочна, узніклі ад вярчэння трывалых прадметаў. Складзены з ружовага граніту рапаківі.
Валуны з падобнымі ямкамі вядомы ў Прыбалтыцы, Карэліі і Фінляндыі. Лічылася, што максімальная ўсходняя мяжа пашырэння такіх камянёў праходзіла раней па тэрыторыі Латвіі і Літвы. Цяпер тэрытарыяльна вялецкі «чортаў» камень сярод падобных валуноў самы паўднёва-ўсходні. Спецыялісты сцвярджаюць, што ямкі ў камені былі створаны чалавекам прыкладна з 2—2,5 тысячы гадоў таму назад у час абрадаў пакланення продкам, Сонцу або богу ўрадлівасці. Перад увядзеннем хрысціянства хутчэй за ўсё камень звязвалі з культам бога статка Вялесам.
Легенды
Паводле аднаго падання, на камені скакаў і кружыўся чорт і ад яго пятак утварыліся такія ямкі.
Паводле іншага падання, гэты камень падабраў чорт і хацеў ім разбурыць касцёл.
Ян Філіп (археолаг)
Ян Філіп (Jan Filip, 25 снежня 1900, Хацнеёвіцэ, Аўстра-Венгрыя — 30 красавіка 1981, Прага, ЧССР) — адзін з найважнейшых археолагаў-дагісторыкаў цэнтральнай Еўропы.
Біяграфія
Быў прафесарам гісторыі дагістарычнага перыяду ў Пражскім універсітэце, дырэктарам Археалагічнага інстытута, членам Чэхаславацкай акадэміі навук. Аўтар шматлікіх навуковых прац, заснавальнік часопіса «Археалагічныя даследаванні» (Archeologické rozhledy, выдаецца з 1949 года). Стваральнік буйной школы ў чэшскай гістарычнай навуцы — сярод яго вучняў быў, у прыватнасці, буйны археолаг. Карыстаўся аўтарытэтам і за мяжой, тым больш, што наўмысна пазбягаў у сваіх працах палітычна матываваных выказванняў.
Саянскі
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1979 года.
Надзея Міхайлаўна Шарая
Надзея Міхайлаўна Шарая (, в. Высокі Полк, Светлагорскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. З 1970 года — архітэктар, кіраўнік групы кантролю за рэалізацыяй праектнай дакументацыі БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Творчасць
Удзельнічала ў распрацоўцы схем развіцця сеткі населеных месцаў БССР да 2000 г. (1972), комплекснага выкарыстання і аховы водных і зямельных рэсурсаў басейнаў рэк Заходняй Дзвіны (1976), Сожа (1977), у распрацоўцы праектаў планіроўкі адміністрацыйных раёнаў Беларусі, Пскоўскай і Наўгародскай абласцей (1977—1982).
Сяргей Мікалаевіч Філіпаў
Сяргей Мікалаевіч Філіпаў (Сергей Николаевич Филиппов) — савецкі і расійскі камедыйны акцёр тэатра і кіно. Народны артыст РСФСР (1974).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і рабочага класа. Скончыў Ленінградскі эстрадны цыркавы каледж (1933). Выступаў на сцэне Ленінградскага тэатра камедыі (1935-1965).
Чыбіжак
Чыбіжак (Чибижек) — пасёлак у Курагінскім раёне Краснаярскага края Расіі, утварае Чыбіжацкі сельсавет.
Насельніцтва — 142 чал. (2017).
Еўрапейская кінапрэмія 2001
14-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 1 снежня 2001 года ў Берліне.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Дэмбовец (гміна, Сілезскае ваяводства)
Дэмбо́вец (Dębowiec) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Цяшынскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дэмбоўцы. Плошча гміны складае 42,48 км². Станам на 2004 год у гміне Дэмбовец пражывалі 5498 чалавек, шчыльнасць — 129,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 7 населеных пунктаў.
Суславічы
Суславічы (Сусловичи) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Бірылюскі раён
Бірылюскі раён (Бирилюсский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Новабірылюсы.
Stipa pennata
Stípa pennáta — від траў з роду сямейства.
Назва
Відавы эпітэт паходзіць ад pennatus — пяро, яго расліна атрымала за мяккія валаскі, што нагадваюць пер'е, якімі пакрыта яго доўгі асцюк.
Батанічнае апісанне
Гемікрыптафіт. Утварае шчыльную дзярніну, з якой растуць сцеблы да 1,1 м вышынёй.
Сцеблы голыя або слаба-шурпатыя пад вузламі. Сцябловае лісце 4-16 см даўжынёй і да 1,2-3 мм шырынёй, звонку востра-поўсцевая ад шчацінак, якія адхіляюцца. Бясплодныя каласы шэра-зялёныя, 10-15 см даўжынёй, карацей сцябла; лісце знізу голае і гладкае, зверху голае або злёгку шурпатае; язычкі яйкападобна-даўгаватыя, з адтатурчанай трохкутнай верхавінай.
з 8-17 каласоў; яго вось 11-18 см даўжынёй, голы, на ніжнім вузле з пэндзлікам валасінак; каласковыя лускі 5-7,5 см даўжынёй; ніжняя кветкавая луска 17-21 мм даўжынёй, дзве краявыя палоскі валасінак не даходзяць да аснавання асцюка, сярэдняя значна даўжэй бакавых; асцюк у ніжняй частцы закручаны, часткова шурпаты, у верхняй — пёрысты; голая частка асцюка жаўтлявая, пазней карычневая.
Цвіце ў маі-чэрвені. Плоданасіць у чэрвені-ліпені. Размнажаецца насеннем.
Арэал і асяроддзе пасялення
Месцы пасялення — Цэнтральная і Усходняя Еўропа, Перадкаўказзе, Сібір, поўнач Сярэдняй Азіі.
На Украіне — Палессе, баравая тэраса Дняпра, Усходні лесастэп, рачныя і прыморскія пяскі стэпавай частцы краіны. Па рэгіёнах: Кіеўская, Сумская, Чаркаская, Днепрапятроўская, Харкаўская, Данецкая, Луганская, Херсонская, Запарожская вобласці, Крым. Папуляцыі сустракаюцца спарадычна, займаюць невялікую плошчу, што звязана з экалагічнымі асаблівасцямі віду. Пры спрыяльных умовах, асабліва адсутнасці значнага выпасу, дасягае ўзроўню дамінанта.
Умовы месцапражывання
Сухія бедныя псамафітна-стэпавыя цэнозы баравінных пяшчаных тэрас і прыморскіх пяскоў. У стэпавай зоне сустракаецца таксама на супяшчаных глебах, па схілах бэлек. Ксерафіт, псамафіт.
Сінонімы
Паводле The Plant List на 2010 год, у сінаніміку віду ўваходзяць:
Выкарыстанне
Гэты від часта вырошчваюць у садках ў якасці дэкаратыўнага расліны.
Пагрозы і ахова
Пагрозамі з'яўляюцца антрапагенныя фактары: перевыпас свойскай жывёлы, распрацоўка пяшчаных кар'ераў, аблясенне тэрыторыі. Прыродныя: вузкая эколага-цэнатычная амплітуда, нізкая канкурэнтная здольнасць. Пры ўмове запаведнага рэжыму, пасля пашавай дэмутацыі, аднаўляецца адносна добра, але на наступных стадыях сукцэсіі знікае. Занесены ў Чырвоную кнігі Украіны, прыродаахоўны статус — «уразлівы». Ахоўваецца ў (аддзяленне «Стральцоўскі стэп») і  запаведніках і іншых ахоўных аб'ектах.
Сустракаецца на тэрыторыі 15 запаведнікаў, размешчаных у еўрапейскай часткі Расіі, на Каўказе і ў Сібіры, а таксама ў шэрагу стэпаў-заказнікаў. На ахоўных участках неабходны кантроль за станам папуляцый.
Марыя Уладзіміраўна Адамейка
Марыя Уладзіміраўна Адаме́йка (,  — ) — беларуская спявачка. Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1963).
Біяграфія
Нарадзілася года ў Днепрапятроўску, Украіна. Яе бацькі паходзілі з вёскі Жыцькава (Барысаўскі раён), куды неўзабаве і вярнулася ўся сям'я. У школьныя гады ўдзельнічала ва ўсіх конкурсах і канцэртах.
Падчас нямецкай акупацыі Беларусі, ва ўзросце 12 гадоў вывезена ў Германію, дзе біржы працы была прададзена ўладальніку бойні. Там дзяўчынка дапамагала прадуктамі савецкім ваеннапалонным, якія знаходзіліся ў лагеры непадалёк, пакуль не была злоўлена гаспадаром, які жорстка пакараў яе. Потым гаспадар майстэрні, дзе працавала шмат суайчыннікаў, выкупіў Марыю ў мясніка.
У 1949—1952 гады Марыя Адамейка працавала мастацкім кіраўніком Чэрвеньскага РДК, на Смалявіцкай ДРЭС, у спецыяльным Барысаўскім дзіцячым доме.
З 1952 года салістка Дзяржаўнага народнага хору Беларусі. Выканальніца беларускіх народных жартоўных песень і прыпевак (сола і ў дуэце з Г. Аўдзеенка).
Ушанаванне памяці
На будынку Жыцькаўскага Дома культуры ўсталявана мемарыяльная дошка ў гонар Марыі Адамейка.
Алыча
Алыча́, Сліва растапыраная , Вішнясліва (Prunus divaricata) — пладовае дрэва або куст, від роду сліва сямейства ружакветных. Адна з зыходных форм.
Вядома некалькі падвідаў.
Батанічнае апісанне
Калючыя галінастыя шматствольныя дрэвы, часам кусты, з тонкімі буравата-зялёнымі парасткамі, вышынёй 3-10 метраў. Ствол і старыя галіны пакрытыя цёмна-бурай карой.
Лісце яйкападобнае або прадаўгавата-эліптычнае, завостранае да верхавінак.
Янка Жамойцін
Янка Жамойцін (, в. Клімавічы, цяпер частка в. Семашкі, Лідскі раён, Гродзенская вобласць — ) — беларускі пісьменнік-публіцыст, літаратурны крытык, грамадскі дзеяч.
Алыча
Батанічнае апісанне
Кветкі белыя або ружаватыя, з'яўляюцца на парастках трэцяга года, распускаюцца раней за лісце ў пачатку мая. Алыча пышна цвіце і пладаносіць.
Янка Жамойцін
Біяграфічныя звесткі
У 1929—1936 г. вучыўся ў польскай школе ў Скрыбаве і Шчучыне, у 1936—1939 — у польскай гімназіі ў Варшаве, у 1939—1941 — у савецкай дзесяцігодцы ў Лідзе. Падчас ІІ сусветнай вайны на акупіраванай гітлераўцамі тэрыторыі займаўся арганізацыяй навучання дзяцей на беларускай мове ў Лідскай акрузе. У верасні 1942 паступіў на апошні курс сярэдняй школы ў Навагрудак. У 1943 кіраўніцтвам Беларускай незалежніцкай партыі накіраваны ў Саюз беларускай моладзі.
Алыча
Батанічнае апісанне
Плады — невялікія круглявыя сакавітыя зялёныя, жоўтыя, ружовыя, чырвоныя, фіялетавыя ці амаль чорныя касцянкі да 2 см у папярочніку, часам падоўжаныя або пляскатыя, з лёгкім васковым налётам і слабой падоўжнай баразёнкай. Спеюць у жніўні — верасні.
Садовы гном
Садовыя гномікі — невялікія фігуркі ў выглядзе гномаў у чырвоных каўпаках у розных позах, папулярныя ў Еўропе (асабліва ў Германіі) у якасці ўпрыгожвання садоў.
Янка Жамойцін
Біяграфічныя звесткі
У ліпені 1944 пакінуў Беларусь, быў у Германіі, у 1945 пераехаў у Польшчу. Арыштоўваўся ў лістападзе 1945 органамі МДБ. Закончыў у Жэшаве прафесіянальны інстытут права і адміністрацыі (1949). У снежні 1949 арыштаваны паўторна і асуджаны ў Мінску на 25 гадоў. Вызвалены з ГУЛАГа ў 1956. Вярнуўся ў Варшаву ў 1957. Скончыў Варшаўскі ўніверсітэт (1970), атрымаў ступень магістра адміністрацыі. Жыў і працаваў у Варшаве.
Алыча
Распаўсюджанне і экалогія
У дзікім выглядзе і ў культуры алыча распаўсюджаная ў гарыстай мясцовасці на Цянь-Шані, Балканах, у Сярэдняй і Малой Азіі, у Іране, на Паўночным Каўказе і Закаўказзі, у Малдавіі і на поўдні Украіны.
Садовы гном
Першыя садовыя гномікі былі выраблены ў нямецкай зямлі Цюрынгія, у горадзе Грэвенрода, у пачатку XIX стагоддзя, некім Філіпам Грыбелем. У 1847 годзе садовыя гномікі былі завезены у Вялікабрытанію сэрам Чарльзам Ісхемам. З партыі гномікаў, якую набыў Ісхем у Германіі, да нашых дзён захаваўся адзіны — «Лэмпі»; ён застрахаваны на мільён фунтаў стэрлінгаў.
Алыча
Распаўсюджанне і экалогія
Алычу апрацоўваюць у Расіі (у Краснадарскім краі, у Растоўскай, Курскай, Варонежскай, Бранскай абласцях і іншых рэгіёнах), на Украіне, у дзяржавах Азіі і ў Заходняй Еўропе.
На тэрыторыі Беларусі інтрадукавана ў сярэдзіне ХІХ ст. з Паўночнага Каўказа і пашырылася на ўсёй тэрыторыі. Добра прыстасавалася да мясцовых умоў, зімаўстойлівая.
Святлолюбная, засухаўстойлівая расліна, непатрабавальная да глебы і вільгаці.
Гаспадарчае значэнне і выкарыстанне
Алыча і яе культурныя сарты выкарыстоўваюцца як пладовая культура. Ураджайнасць дарослага дрэва да 300 кг. Плады ўтрымліваюць шмат 2,09—5,73 % цукроў, 3,12—3,75 % арганічных кіслот, у тым ліку лімонную і яблычную, і пекціну, вітаміны — C (да 12,6мг%) і каратын. Плады алычы кісла-салодкія, выкарыстоўваюцца свежымі і ў кансерваваным выглядзе (кампот, сіропы, варэнне, павідла, жэле, усходняя пасціла — лаваш з высушанага на сонца пюрэ з размятых сліў, мармелад, сок, віно). Асноўны кампанент грузінскага соусу ткемалі.