cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Плывунцы
Арэал
Адрозніваецца каля 4000 відаў. Пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды. На Беларусі каля 100 відаў, найбольш трапляюцца, , , , ; занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Спосаб жыцця
Драпежнікі. Некаторыя віды знішчаюць лічынак камароў-крывасмокаў, іншыя — малявак рыб.
Развіццё з поўным ператаарэннем. Акукліваюцца ў глебе паблізу вады.
Крапіўна (Клімаўскі раён)
Крапіўна (Крапивна) — сяло ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чолхаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Крапіўна ўпамінаецца ў 1683 годзе як уладанне Рубцаў, у сяле мелася драўляная царква, якая пазней была перабудавана.
Да Лютаўскай рэвалюцыі сяло ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1917 годзе тут была ўсталявана савецкая ўлада, адноўленая пасля перыяду германскай акупацыі ў 1918 годзе. У 1919 годзе сяло перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Чуравіцкага раёна Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Клімаўскім раёне Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Чуравіцкага раёна Бранскай вобласці. З 1956 года зноў у Клімаўскім раёне.
Чыгуначны транспарт
Чыгу́начны тра́нспарт служыць для перавозкі грузаў і пасажыраў па чыгунках.
Шляхі зносін чыгуначнага транспарту ўключаюць: рэйкавыя чыгункі са штучнымі збудаваннямі (масты, эстакады, тунелі), прыпыначныя пункты і вузлы з эксплуатацыйнымі збудаваннямі (вакзалы, дэпо, майстэрні), сродкамі энергазабеспячэння (кантактныя сеткі і цягавыя падстанцыі электрыфікаваных участкаў чыгунак), аўтаматыкі і тэлемеханікі (сігналізацыі, цэнтралізацыі і блакіроўкі) і інш. Адрозніваюць чыгункі агульнага карыстання і прамысловага транспарту (пад'язныя пуці прамысловых прадпрыемстваў, лесавозныя, руднічныя, заводскія і інш.), гарадскія (трамвай, метро). Бываюць шырокакалейныя (1520 мм, 1435 мм, 1676 мм), вузкакалейныя (1000, 914, 891, 672 мм і інш). Чыгуначны транспарт мае электрычную, дызельную (цеплавозную), турбінную і паравую цягу.
Гісторыя чыгунак
Чыгункі пачалі з'яўляцца напачатку XIX стагоддзя ў Вялікабрытаніі, Бельгіі і Францыі. У канцы XIX стагоддзя чыгункі з'явіліся ў Расійскай Імперыі. Да канца ХХ ст даўжыня чыгунак свету дасягнула 1,3 млн км.
Чыгуначны пуць
Чыгуначны пуць — складаная канструкцыя, якая складаецца з верхняй і ніжняй будовы шляху.
Падтрыманнем чыгуначнага пуці ў спраўным стане займаюцца дыстанцыі пуці.
Рухомы склад
Рухомы склад бывае: цягавы — гэта лакаматывы, (цеплавозы, электравозы, паравозы), электрацягнікі, дызель-цягнікі і нецягавы - вагоны (пасажырскія, грузавыя), а таксама адмысловы рухомы склад.
Цягнік — гэта сфармаваны і счэплены ланцужок вагонаў з адным ці некалькімі дзейснымі лакаматывамі ці маторнымі вагонамі, які мае ўсталяваныя сігналы.
Даўжыня чыгуначнай сеткі розных краін
У шмат якіх краінах даўжыня чыгуначнай сеткі скарачаецца. Так, у ЗША ў 1920-м было больш 400 000 км чыгунак.
Дзяржавы без чыгуначнага транспарта
Ісландыя, Марцініка, Трынідад і Табага, Сент-Кітс і Невіс, Антыгуа і Барбуда, Багамскія астравы, Сейшэльскія астравы, Сент-Люсія, Барбадас, Тувалу, Палаў, Мікранезія, Маршалавы астравы, Усходні Тымор, Папуа-Новая Гвінея, Бутан, Мальдыўскія астравы, Грэнада, Дамініка, Сент-Вінсент і Грэнадзіны, Тонга, Руанда, Бурундзі, Маўрыкій, Лесота, Емен, Бахрэйн, Катар, Самоа, Кірыбаці, Вануату, Гвінея-Бісау, Заходняя Сахара, Буркіна-Фасо, Каба-Вердэ, Сан-Тамэ і Прынсіпі, Экватарыяльная Гвінея, Каморскія астравы, Беліз.
Жывапіс
Чыгунка цікавіць мастакоў. Карціны на чыгунцы пісаў Клод Манэ, Вінцэнт ван Гог, Эдуард Манэ, Гюстаў Кайбот.
Вакзал Сен-Лазар намаляваны на палотнах шматлікіх мастакоў. Шматлікія імпрэсіяністы жылі недалёка ад Сен-Лазара на працягу 1870-х і 1880-х гадоў.
Таксама чыгунку маляваў Уладзімір Гаўрылавіч Казанцаў.
Кіно
Чыгунка і чыгуначны транспарт з'яўляюцца для кінематаграфістаў адным з самых упадабаных месцаў дзеяння. Фільмаў, у якіх месцам дзеяння служыць чыгунка, толькі сусветным кінематографам зняты дзясяткі. Уласна кажучы, сусветны кінематограф пачаўся з кароткаметражнага фільма братоў Люм’ер «Прыбыццё цягніка на вакзал Ла Сьёта» (1895).
Плывунец аблямаваны
Плывунец аблямаваны (Dytiscus marginalis) — від плывунцоў сямейства жукі-плывунцы.
Апісанне
Тулава мае выцягнутую форму, якая дазваляе лёгка перасоўвацца ў вадзе. Афарбоўка — ад цёмна-карычневай да чорнай, лапкі — жоўтыя з шырокай памяранцава-жоўтай аблямоўкай па ўсім тулаве і галаве. Самцы драбнейшыя за самак, і іх можна адрозніць па гладкім надкрылы. У абодвух палоў вялікія шырокія плоскія галовы, моцныя пярэднія лапкі і вострыя магутныя мандыбулы для разразання здабычы. Таксама плывунцы ўмеюць добра лётаць, але робяць гэта рэдка, у асноўным тады, калі ўмовы іх жыцця ў ранейшым вадаёме становяцца неспрыяльнымі і ўзнікае неабходнасць перабрацца ў іншы вадаём.
Памер: 27-35 мм.
Арэал і экалогія
Сустракаецца па ўсёй Заходняй Еўропе да Азіі ў вадаёмах са стаячай вадой або слабым цячэннем, дзе шмат дробных вадзяных насякомых, дробнай рыбы і жаб.
СКБ-Банк Арэна
СКБ-Банк Арэна — спартыўнае збудаванне ў Екацерынбургу. Хатняя арэна ФК Урал Екацярынбург.
Скароднае (Ельскі раён)
Скаро́днае (, Скородное) — аграгарадок (да 2011 г. вёска ) у Ельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр Скараднянскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца на левым беразе Славечна, за 35 км у напрамку на паўднёвы захад ад Ельска, за 212 км ад Гомеля, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Славечна.
Падлеснае (Акмолінская вобласць)
Падлеснае — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Енбекскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 19 км к юго-западу от центра города Аколь. Код КАТА — 113253400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 245 чалавек (132 мужчыны і 113 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 95 чалавек (43 мужчыны і 52 жанчыны).
Свята-Міхайлаўская царква (Крапіўна)
Свята-Міхайлаўская царква — драўляны храм у с. Крапіўна Клімаўскага раёна Бранскай вобласці. Помнік архітэктуры рэгіянальнага значэння.
Архітэктура
План царквы хрыжавы, некалькі выцягнуты па падоўжнай восі і падоўжаны прыстаўленай да трапезнага дзядзінца пад званіцай. Ва ўсходніх кутах крыжа невялікія дыяконнік і ахвярнік. Уваходы — галоўны праз дзядзінец, бакавы — праз левы прыдзел. Асобны ўваход у дыяконнік.
Царква пабудавана на цагляным цокале, сцены абабітыя цесам, перакрыцці плоскія, за выключэннем уласна царквы, перакрытай васьмігранным драўляным сардам. Дахі — з дахавай сталі.
Дзюсі
Дзю́сі (англ. Ducie) — атол на поўдні Ціхага акіяна. Уваходзіць у склад брытанскай заморскай тэрыторыі астравы Піткэрн. Плошча сушы — 0,7 км².
Прырода і геаграфія
Атол знаходзіцца ў 470 км ад вострава Піткэрн, складаецца з 4 каралавых астраўкоў — Акадыя, Пандора, Вествард і Эдвардс. Найбуйнейшы з іх — Акадыя (каля 55 га). Найвышэйшы пункт знаходзіцца на востраве Вествард (4,6 м). Агульная плошча сушы — 0,7 км².
У цэнтры атола месціцца лагуна глыбінёй да 16 м.
Сталых вадацёкаў і крыніц пітной вады на паверхні астравоў няма.
Клімат трапічны пасатны, даволі вільготны. Сезонная розніца тэмператур не перавышае 7 °C.
На астравах гняздуюцца птушкі, у тым ліку каля 70 % усіх экзэмпляраў буравеснікападобнай птушкі Pterodroma ultima. У хмызняках жывуць яшчаркі — белапузыя сцынкі. Адзіны сысун — палінезійскі пацук, аднак яго пагалоўе было амаль цалкам знішчана ў мэтах аховы птушак.
Лагуну насяляе 138 відаў рыб. Астравы таксама наведваюць марскія чарапахі.
Гісторыя
Атол Дзюсі быў адкрыты 26 студзеня 1606 г. іспанскім мараплаўцам П. Ф. дэ Кірасам. 16 сакавіка 1791 г. паўторна адкрыты брытанцам Эдвардам Эдвардсам, які на судне «Пандора» безвынікова шукаў паўстанцаў з «Баўнці» (гл. астравы Піткэрн).
У 1867 г. амерыканскі ўрад рэкамендаваў сваім грамадзянам браць атол у валоданне для здабычы гуана. Але ў 1893 г. ён быў анэксаваны Вялікабрытаніяй.
Дзюсі шмат разоў наведваўся маракамі і вучонымі, аднак застаўся бязлюдным. У 1961 г. было рэкамендавана зрабіць яго «востравам для навукі», а пазней — надаць статус Рамсарскага ўгоддзя (гл. Рамсарская канвенцыя).
Скароднае
Скаро́днае — тапонім у Беларусі.
Бабруйскі крапасны ваенны шпіталь
Бабруйскі крапасны ваенны шпіталь — ваенная медыцынская ўстанова, якая размяшчалася ў Бабруйскай крэпасці і працавала з 1810 па 2013 гады.
Гісторыя
У 1810 годзе ў Бабруйску быў адкрыты ваенна-часовы шпіталь. Падчас вайны з Напалеонам шпіталь у Бабруйску меў 2243 койкі. Пасля заканчэння вайны Бабруйскі шпіталь стаў адным з пяці пакінутых ваенных шпіталяў на тэрыторыі сучаснай Беларусі.
Медыкі шпіталя нароўні з грамадзянскімі ўрачамі прымалі ўдзел у барацьбе з інфекцыйнымі захворваннямі падчас эпідэмій. З сярэдзіны XIX стагоддзя і ў наступныя гады беларускія ваенныя шпіталі ператварыліся ў буйныя лячэбныя ўстановы, якія аказвалі стацыянарную медыцынскую дапамогу не толькі вайскоўцам, але і грамадзянскаму насельніцтву. Напрыклад, Бабруйскі ваенны шпіталь ў 1870 годзе меў сярэдні штодзённы лік хворых 619, з іх 235 грамадзянскіх асоб і 79 жонак і дзяцей ваеннаслужачых.
У 1887 годзе шпіталь быў перафарміраваны ў мясцовы лазарэт на 200 месцаў.
У пачатку ХХ стагоддзя пры шпіталі Бабруйскай крэпасці працавалі курсы медсясцёр.
Будынак
Праекціроўкай большасці крапасных будынкаў і збудаванняў Брэсцкай крэпасці займаўся рускі архітэктар А. Я. Штаўберт. Уся ўнутраная планіроўка Бабруйскай крэпасці выканана пры яго актыўным удзеле, у тым ліку і ваенны шпіталь на 600 месцаў. Шпіталь быў пабудаваны на прынцыпах абарончых казармаў. Пабудова праходзіла ў 3 этапы ў перыяд з 1829 па 1835 гады. Гэта адзіны будынак на тэрыторыі Бабруйскай крэпасці, які першапачаткова будаваўся ў 3 паверхі (астатнія 2-х і 1-павярховыя). З-за гэтага архітэктару прыйшлося знізіць вышыню памяшканняў другога паверха з 3,9 м да 3,2 м.
Характэрна, што будынак на працягу ўсяго існавання не мяняў прызначэння: заставаўся ваенным шпіталем да самага канца. Апошняя афіцыйная назва ўстановы — «290-ы ваенны медыцынскі цэнтр Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь». Тут лячыліся салдаты тэрміновай службы, афіцэры, вайскоўцы запасу або ў адстаўцы і члены іх сем’яў.
Мантэкрыста
Мантэкрыста (Isola di Montecristo, у перакладзе з італьянскай «Гара Хрыста») — востраў у Міжземным моры, уваходзіць у склад Тасканскага архіпелага.
Плошча - усяго 12 км ², але ён з'яўляецца адным з самых вядомых астравоў Міжземнага мора, галоўным чынам, дзякуючы раману А. Дзюма "Граф Монтэ-Крыста".
Мантэкрыста быў вядомы яшчэ ў часы плаванняў фінікійцаў, але засяленне пачалося з XI стагоддзя, калі на востраве быў пабудаваны манастыр. У XVI стагоддзі адбыўся напад піратаў, і да канца XIX стагоддзя востраў служыў прыстанкам піратаў і кантрабандыстаў.
У наш час востраў абвешчаны запаведнікам, доступ туды строга абмежаваны. Толькі нешматлікія групы турыстаў і навуковых работнікаў наведваюць востраў. На востраве пастаянна пражывае толькі сям'я наглядчыка.
Mercedes-Benz Sprinter
Mercedes-Benz Sprinter — сямейства малатанажных аўтамабіляў кампаніі Mercedes-Benz.
Існуе чатыры варыянты даўжыні кузава (тры варыянты колавай базы) і тры варыянты вышыні даху, мае двухсхільныя або аднасхільныя колы задняй восі. Грузападымальнасць шасі да 3350 кг.
Даступна вялікая колькасць мадыфікацый: пасажырскі мікрааўтобус, маршрутнае таксі (19+7 месцаў), міжгародні мікрааўтобус (да 20 месцаў), грузавы фургон, бартавы грузавік, аўтарэфрыжэратар, спецыялізаваныя аўтамабілі (хуткая дапамога, перасоўны штаб, маніпулятар, кран) і інш.
Даступныя варыянты з поўным прывадам і АКПП. Існуе магчымасць пакупкі шасі.
Як у Еўропе, так і ў Беларусі шырока распаўсюджана практыка пераабсталявання і даабсталявання Mercedes-Benz Sprinter у іншых вытворцаў кузава.
Храпкаўскі сельсавет
Хра́пкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Храпкаў.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Барысаўшчынскага і Паташынскага сельсаветаў.
Палеская літаратура
Палеская літаратура — галіна ў літаратуры, створаная на палескіх гаворках. У нейкіх выпадках можа з’яўляцца часткай беларускай ці ўкраінскай літаратур.
БКМ-Stadler 853
БКМ-Stadler 853 Мяцеліца — трохсекцыйны шасцівосевы трамвай сумеснай вытворчасці беларускага заводу «Белкамунмаш» і швейцарскай Stadler Rail. Дызайн трамвая быў распрацаваны Рэспубліканскім камп’ютарным цэнтрам машынабудаўнічага профілю (падраздзяленне Аб’яднанага інстытута машынабудавання Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі). Пабудаваны ў 2014 годзе.
Палеская літаратура
Пісьменнасць
У асноўным карысталіся кірыліцай, але лацінскі правапіс не быў забыты. Таму нейкія выдавецтвы працавалі адразу на абодзьвух варыянтах пісьменнасці.
БКМ-Stadler 853
Падлога салона нізкаўзроўневая, што дазваляе лягчэй ажыццяўляць пасадку асобам з абмежаванымі магчымасцямі і пасажырам з дзіцячымі вазкамі.
Палеская літаратура
Пісьменнасць
Кірылічны правапіс быў больш падобны да ўкраінскага.
БКМ-Stadler 853
Эксплуатацыя
У 2015—2017 гадах праходзіў тэставыя выпрабаванні ў Расіі: у Маскве (люты—чэрвень 2015 года), Самары (чэрвень 2015 года — красавік 2016 года), Краснадары (ліпень 2016 года — сакавік 2017 года).
Палеская літаратура
XVI і XVII стагоддзі
Палеская літаратура бярэ свой пачатак з XVI—XVII стагоддзяў. Першымі аўтарамі палескіх твораў з’яўляюцца Франц Савіч і Мікалай Янчук. Абодва пісалі вершы і паэмы. Вядома, што Францам Савічам былі напісаныя такія вершы як «Памятнік» і «Там блізка Пінска» (які захаваўся).
XVIII — пачатак XX стагоддзі
У 1866 годзе публікуецца п’еса вядома беларускага драматурга Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча «Пінская шляхта», якая ўпершыню была напісана на пінчуцкай гаворцы.
БКМ-Stadler 853
Эксплуатацыя
Пасля выпрабаванняў у Краснадары трамвай B85300М вярнуўся на завод, а ў ліпені 2017 года быў перададзены ў доследную эксплуатацыю на лініях Мінска. Праз тры месяцы трамвай вярнулі на завод.
Палеская літаратура
XVIII — пачатак XX стагоддзі
У 1901 годзе асобныя палескія словы і фразы выкарыстоўвае ў сваім аповедзе «Срэбны воўк» Аляксандр Купрын. У 1906 і 1907 гадах выдаліся першыя слоўнікі, падручнікі.
БКМ-Stadler 853
Эксплуатацыя
Са жніўня 2018 года па красавік 2019 года эксплуатаваўся ў Санкт-Пецярбургу.
IC 3666
IC 3666 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Дзева.
БКМ-Stadler 853
Эксплуатацыя
Летам 2019 года працаваў у Мінску падчас Еўрапейскіх гульняў.
Палеская літаратура
Другая палова XX стагоддзя
У ваенны пэрыяд палескія творы афіцыйна не друкуюцца. Але знойдзены вершы звычайнага народа. Напрыклад, былі знойдзены і апублікаваны ў сетку вершы Аляксандры Дзягель «Пахаронка» (1945) і «Разлука» (1951).
БКМ-Stadler 853
Эксплуатацыя
З верасня 2020 года — у Харкаве (Украіна).
Палеская літаратура
Нашыя часы
У 2006 годзе выходзіць слоўнік штучнай лабарскай гаворкі.
У 2018–2019 гадах выходзяць два зборнічкі паэзіі на роднай заходнепалескай гаворцы беларуска- і рускамоўнай паэтэсы Надзеі Момлік.
У 2021 годзе Аляксей Дзікавіцкі выдае аўтарскі зборнік вершаў і апавяданняў на пінчуцкай гаворцы палескай мовы «Оньдэ». Кнігу прэзентавалі ў Вільнюсе, Польшчы і ва Украіне. Выдадзена каля 500 экзэмпляраў.
Дунаявецкі раён
Дунаявецкі раён (Дунаєвецький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Хмяльніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Дунаіўці (Дунаївці).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 63205 чалавек, плошча — 1180 км².
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 43 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 83 сяла.
Яхідна (міфалогія)
Яхі́дна, Эхідна (Ἔχιδνα) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі велічэзная напаўжанчына-напаўзмяя.
Дачка Форкія і Кето, якая жыла пад зямлёй у кілікійскіх Арымах, або дачка Тартара і Геі , або дачка Перанта і Стыкс , або дачка Фанета.
Сястра і жонка Тыфона, маці двухгаловага сабакі Орфа, трохгаловага Кербера , Лярнейскай гідры , Нямейскага льва (ад Тыфона ці Орфа), Хімеры , Сфінгі , Калхідскага Цмока (па версіі) і Эфона (арла Зеўса, які дзюбаў печань Праметэя).
Малявалася ў выглядзе жанчыны з прыгожым тварам і плямістым змяіным целам, сумяшчаючы ў сабе прыгажосць і люты характар. Завецца стогаловай. Выкрадала падарожнікаў.
Паводле Піндара, яна прагрызлася на святло з чэрава маці. З яхіднай параўноўваў Гая Калігулу Тыберый.
У розных варыянтах міфаў Яхідна была забіта Гераклам, Белерафонтам ці Эдыпам. Яшчэ па адным варыянце, была задушана ў сне Аргусам.
Colymbetinae
Colymbetinae — падсямейства плывунцоў.
1910 год у гісторыі кіно
1910 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
M101 (аб’ект Месье)
M101 (каталог Месье), галактыка Круцёлка (Pinwheel) — спіральная галактыка (тып Sc) (магчыма, аб’ект M102 дубліруе M101) у сузор’і Вялікай Мядзведзіцы.
Прачытаўшы, спаліць
«Прачытаўшы, спаліць» (Burn After Reading) — чорная камедыя 2008 года рэжысёраў Джоэла і Ітана Коэнаў.
Сюжэт
Вашынгтон — горад не толькі палітыкаў і сакрэтных службаў, але і самых звычайных амерыканцаў. Былога агента знешняй разведкі Осбарна Кокса звальняюць з працы за алкагалізм, пасля чаго ягоная жонка Кэці збіраецца падаваць на развод. Адвакат раіць ёй таемна праверыць фінансавае становішча мужа, і Кэці капіруе з камп’ютара мужа шэраг дакументаў, разам з пачаткам ягоных мемуараў. Сакратарка адваката губляе копію дыска з запісам у гардэробе фітнес-цэнтра, дзе працуе 40-гадовая самотная жанчына Лінда Ліцке. Ёй патрэбны грошы на касметычную аперацыю, і калі дыск з дакументамі трапляе да яе, яна спрабуе вярнуць яго Коксу за ўзнагароду, якая пакрыла б кошт аперацыі…
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 8 кінаўзнагародамі і яшчэ 32 намінацыяй.
Y-храмасомны Адам
Y-храмасомны Адам — паняцце з археагенетыкі, якое азначае найбольш блізкага агульнага продка ўсіх сучасных людзей па мужчынскай лініі. Гэта імя не азначае аднаго пэўнага чалавека, паколькі генетычныя даследаванні пастаянна мяняюць ацэнкі жыцця бліжэйшага агульнага продка.
Y-храмасомны Адам алегарычна названы ў гонар біблейскага Адама, але ён не быў першым або адзіным мужчынам свайго часу. Y-храмасома чалавека з'яўляецца палавой храмасомай, якая перадаецца выключна ад бацькі да сына, і ад Y-храмасомы «Адама» павінны паходзіць Y-храмасомы ўсіх сённяшніх мужчын. Сучаснікі Y-храмасомнага Адама і мужчыны, якія жылі да няго мелі іншую Y-храмасому, аднак іх род па мужчынскай лініі з часам быў абарваны, і такім чынам, нашчадкі Y-храмасомнага Адама па мужчынскай лініі з часам выціснулі з папуляцыі людзей іншыя Y-храмасомныя гаплагрупы.
Часавыя рамкі
Прыблізны час існавання Y-храмасомнага Адама вызначаецца метадам малекулярнага гадзінніка: ведаючы колькасць аснаванняў у храмасоме і частату іх мутацый, можна вызначыць, колькі прайшло часу з моманту з'яўлення храмасомы. Y-храмасома мае маленькую даўжыню і нізкую частату мутацый. Гэта запавольвае ідэнтыфікацыю палімарфізму храмасомы і, як следства, зніжае дакладнасць ацэнкі частаты мутацыі Y-храмасомы.
Першапачатковыя даследаванні (Томсан і сааўтары, 2000 год) паказалі, што Y-храмасомны Адам жыў каля 59 тысяч гадоў таму.
Больш познія даследаванні (Круцыяні і сааўтары, 2011 г.) далі больш раннія даты жыцця — 142 000 гадоў таму.
У сакавіку 2013 года ў артыкуле ў часопісе American Journal of Human Genetics група даследчыкаў заявіла, што з'явілася інфармацыя аб новай гаплагрупе, што значна аддаліла час Y-храмасомнага Адама — ад 581 000 да 237 000 гадоў таму (з максімальнай верагоднасцю 338 000 гадоў таму).
Тым не менш, у жніўні 2013 года з'явіліся новыя звесткі аб тым, што Адам жыў 156-120 тысяч гадоў таму з максімальнай верагоднасцю 138 тысячы гадоў таму.
Па дадзеных параўнання Y-храмасомы неандэртальца з пячоры Эль-Сідрон і афрыканца з гаплагрупай A00 час падзелу ліній неандэртальцаў і сучасных людзей ацанілі па Y-храмасоме ў 588 тыс. гадоў таму (95% даверны інтэрвал: 806-447 тыс. гадоў назад), а час з'яўлення Y-храмасомнага Адама — у 275 тыс. гадоў таму (95% даверны інтэрвал: 304-245 тыс. гадоў таму).
Мітахандрыяльная Ева
Існуе падобнае малекулярна-біялагічная паняцце — «Мітахандрыяльная Ева». Падобна да таго, як Y-храмасома перадаецца толькі ад бацькі да сына, так і мітахандрыяльная ДНК перадаецца толькі па матчынай лініі. Таму навукоўцы змаглі ўсталяваць час жыцця апошняга агульнага продка ўсіх людзей па мацярынскай лініі. ДНК мітахондрый значна карацей Y-храмасомы і часцей муціруе.
Барталамеа Плаціна
Барталамеа Сакі (Bartolomeo Sacchi), вядомы пад мянушкай Плаціна (, П'ядэна, Ламбардыя —, Рым) — італьянскі гуманіст і бібліятэкар.
Плаціна вучыўся з 1449 года ў Мантуі. У 1457 годзе пераехаў у Фларэнцыю, дзе вучыўся ў філосафа Johannes Argyropulos, а ў 1462 годзе ў Рым. Правёў 4 месяца ў 1464-65 гадах у турме замка Святога Анёла за тое, што пагражаў Папе Саборам, затым пры Папе Паўлу II быў арыштаваны за прыналежнасць да акадэміі Пампонія Лэта (Pomponius Laetus). Пасля смерці Папы Паўла II Плаціна пры Папе Сіксце IV у 1475 годзе ў буле «Ad decorem militantis Ecclesiae» быў прызначаны першым бібліятэкарам сучаснай Ватыканскай апостальскай бібліятэкі. Фрэска Мелоца да Форлі адлюстроўвае гэта падзея. У 1481 годзе Плаціна памёр ад чумы ў Рыме.
Кастыядас
Кастыядас (Castiadas) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
Насельніцтва складае 1407 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 103 км². Паштовы індэкс — 9040. Тэлефонны код — 070.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Embrace Ukraine. Strengthen the Union
'''Embrace Ukraine. Strengthen the Union''' (Прымі Украіну. Умацуй Саюз, Прийми Україну. Зміцни Союз) — камунікацыйная кампанія, запушчаная Урадам Украіны 29 мая 2022 года ў падтрымку ўступлення Украіны ў Еўрапейскі Саюз, у прыватнасці, атрыманне статусу кандыдата на сяброўства ў Еўрапейскім Саюзе 25-26 чэрвеня 2022 года.
Вытокі
28 лютага, пасля пачатку маштабнага расійскага ўварвання падчас расійска-ўкраінскай вайны, Украіна афіцыйна падала заяўку на сяброўства ў Еўрапейскім Саюзе і завяршыла ўсе неабходныя працэдуры. 25-26 чэрвеня 2022 года адбудзецца сустрэча лідэраў ЕС, на якой будзе разгледжана рашэнне аб наданні Украіне статуса кандыдата.
28 мая 2022 года ў гарадах Еўразвяза пачаліся мірныя вулічныя акцыі пратэсту ў падтрымку статусу кандыдата ў сябры ЕЗ у чэрвені. У прыватнасці, акцыі пройдуць у Мілане, Вене, Бруселі, Берліне, Парыжы, Празе, Варшаве, паведаміла віцэ-спікер Вярхоўнай Рады Украіны Алена Кандрацюк. Таксама, паводле слоў пасла Украіны ў Чэхіі Яўгена Перабініса, подпісы будуць сабраны і перададзены ў Еўрапейскую раду да пасяджэння 23 чэрвеня ў Бруселі: Большасць грамадзян ЕС – 71% – лічаць, што Украіна з'яўляецца часткай еўрапейскай сям'і. Аднак важна, каб і палітыкі пачулі голас сваіх грамадзян і прынялі неабходнае рашэнне па прававым замацаванні статусу Украіны. Гэта будзе значным крокам да нашай перамогі за свабодную, еўрапейскую будучыню Украіны. Украіна – гэта Еўропа! Еўропа гэта Украіна!
Пачатак кампаніі
29 мая 2022 года віцэ-прэм’ер-міністр па пытаннях еўрапейскай і еўраатлантычнай інтэграцыі Вольга Стэфанішына заклікала падпісаць петыцыю аб афіцыйным прызнанні Украіны краінай-кандыдатам на ўступленне ў Еўрапейскі Саюз, нагадаўшы аб гэтым і петыцыі аб Яшчэ адным «інструментам уплыву і перакананні» можа стаць амерыканская анлайн-платформа Change.org: Сёння ўся Украіна падтрымлівае сяброўства ў Еўразвязе. На чацвёрты дзень вайны Прэзідэнт Украіны падаў заяўку на сяброўства ў Еўрапейскім Саюзе, і мы разлічваем атрымаць статус кандыдата. Украіна адназначна гатовая да гэтага кроку, прыхільнасць украінцаў да прынцыпаў дэмакратыі і свабоды не выклікае сумненняў; З 2014 года мы правялі шэраг рэформ і ўкаранілі значную частку заканадаўства ЕС. Цяпер мы вядзем цесны дыялог са сталіцамі ЕС па гэтым пытанні, і гэтая камунікацыйная кампанія павінна падтрымліваць і ўмацоўваць наш дыялог. Моцная Еўропа, Еўропа будучыні магчыма толькі з Украінай.
Мікалай Радзівіл (палкоўнік літоўскіх войск)
Мікалай Радзівіл (Mikołaj Radziwiłł; 20 кастрычніка 1746 — 3 мая 1795) — палітычны і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага ў Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў з літоўскага магнацкага роду Радзівілаў, прадстаўнік шыдлавецкай лініі нясвіжска-алыцкай галіны. Старэйшы сын Леана Міхала Радзівіла, стражніка польнага літоўскага, і Ганны Мыцельскай. Ён нарадзіўся ў 1746 годзе. У 1751 годзе страціў бацьку. Выхоўваўся пад апекай маці. У маладыя гады ён закахаўся ў Марыю Чартарыйскую, але маці была супраць шлюбу, бо Радзівілы і Чартарыйскія былі палітычнымі супернікамі. Толькі пасля смерці Ганны Мыцельскай Мікалай Радзівіл змог бы ажаніцца са сваёй каханай, але яна на той момант ужо мела шлюб. У выніку, ён ажаніўся з прадстаўніцай роду Гаўдзіцкіх.
Выбраў вайсковую кар’еру. У 1786 годзе атрымаў чын палкоўніка літоўскай арміі. Разам з тым ён уступіў у масонскае таварыства. Неўзабаве атрымаў Радашковіцкае староства. Узнагароджаны ордэнам Святога Губерта, а затым Белага Арла. У 1789 годзе стаў кавалерам ордэна Святога Станіслава. Памёр у 1795 годзе, не пакінуўшы спадчыннікаў. Усю яго маёмасць атрымаў у спадчыну брат Мацей.
Джыліа
Джыліа (Isola del Giglio) — востраў і італьянская камуна ў Міжземным моры, уваходзіць у склад Тасканскага архіпелага. Агульная плошча — 23,8 кв. км, насельніцтва — 1458 чал. Галоўны населены пункт — Порто-Джыліа.
Гісторыя
Нараджэнне вострава адбылося прыблізна 4,5—5 мільёнаў гадоў таму. Ён быў заселены ў Жалезным веку. Пазней, магчыма, служыў крэпасцю этрускаў. У часы рымлян быў важнейшай базай у Тырэнскім моры. Тут здабываўся граніт. Пра востраў згадваюць Гай Юлій Цэзар ў «Запісах аб Гальскай вайне», а таксама паэт Клаўдзій Рутылій Намацыян. У 1241 г. ля вострава сіцылійскім флотам быў знішчаны флот Генуэзскай рэспублікі.
Выдатныя мясціны
Востраў — папулярны міжземнаморскі курорт, месца дайвінгу. Захаваліся рэшткі рымскай вілы I—II ст. н. э., замак Джыліо, царква Сан-Пьетра.
Хаста (каляндар Бхарація)
Хаста (हस्त, hasta): накшатра календара Бхарація ў рашы Кан'я. Група з 3 зорак, галоўная з іх, верагодна, адпавядае 29g Дзевы (араб. Парыма, у зорных каталогах: HD-110380).
Вадарод
Вадарод — першы хімічны элемент у табліцы Мендзялеева. Абазначаецца сімвалам H (ад hydrogenium «утваральнік вады»; ад старажытнагрэчаскага ύδρω «вада» і γίγνομαι «станавіцца», «узнікаць», «утварацца»). Самы пашыраны элемент у космасе, складае каля палавіны масы Сонца, большасці зорак. У складзе арганічных злучэнняў вадарод маюць усе раслінныя і жывёльныя арганізмы.
Гісторыя адкрыцця
Газападобны вадарод упершыню штучна атрыманы ў пачатку 16-га стагоддзя, падчас змешвання металаў з моцнымі кіслотамі. У 1766—1781 гг. Генры Кавендыш стаў першым, хто зразумеў, што газападобны вадарод — гэта самастойнае рэчыва. У 1783 г. Лавуазье першы атрымаў вадарод з вады і даказаў, што вада ёсць хімічным злучэннем вадароду з кіслародам. Адсюль і назва вадароду.
Уласцівасці
Пры звычайных тэмпературы і ціску, вадарод уяўляе сабой газ без колеру, смаку і паху, нетаксічны, лёгкі на загаранне. Двухатамны газ з малекулярнай формулай H2.
Тэмпература плаўлення -259,1 °С, кіпення -252,6 °С, шчыльнасць вадкага вадароду 70,8 кг/м³ (-235 °С). Вадарод і яго сумесі з паветрам і кіслародам пажара- і выбухованебяспечныя (грымучы газ).
Малекула вадароду двухатамная. Пры звычайных умовах узаемадзейнічае толькі з фторам і хлорам (на святле), пры павышаных тэмпературах у прысугнасці каталізатараў — з кіслародам (утвараецца вада), галагенамі (галагенавадароды), азотам (аміяк). Са шчолачнымі і шчолачназямельнымі металамі, элементамі III—IV груп перыядычнай сістэмы ўтварае гідрыды. Аднаўляе аксіды і галагеніды металаў да металаў, ненасычаныя вуглевадароды (гідрагенізацыя). Лёгка аддае электрон, у водных растворах пратон Н існуе ў выглядзе іона гідраксонію, утварае вадародную сувязь.
Вадарод лёгка ўтварае кавалентныя сувязі з большасцю неметалаў, таму ў Зямных умовах атамарны вадарод сустракаецца рэдка. Вадарод адыгрывае вялікую ролю ў акісляльна-аднаўляльных рэакцыях, калі адбываецца абмен пратонамі паміж малекуламі ў растворы.
Ва ўтварэнні іоннай сувязі атам вадароду можа ўдзельнічаць як у выглядзе адмоўна зараджаных часціц — аніёнаў H- (т.зв. гідрыду), так і ў выглядзе дадатна зараджаных часціц H+. Катыён H+ абазначаны так, нібы складаецца з голага пратона, але ў рэчаіснасці катыёны вадароду ў іоннай сувязі заўсёды сустракаюцца ў выглядзе больш складаных утварэнняў.
Ізатопы
Вадарод мае тры ізатопы: процій 1H, дэйтэрый ²H (або D), і трыцій ³H (або T). Процій і дэйтэрый стабільныя, а трыцій — радыеактыўны з перыядам паўраспаду 12,5 гадоў.
Найбольш распаўсюджаны ізатоп вадароду — процій, які мае адзін пратон і не мае нейтронаў. Як самы просты з атамаў элементаў, атам вадароду часта выкарыстоўвалі у тэарэтычных разліках і мадэляванні. Напрыклад, атам вадароду — гэта адзіны нейтральны атам, для якога можна аналітычна развязаць ураўненне Шродынгера. Вывучэнне энергетычных узроўняў і сувязей у атаме вадароду адыграла ключавую ролю ў развіцці квантавай механікі.
Атрыманне
Прамысловая вытворчасць ажыццяўляецца ў асноўным шляхам канверсіі метану: CH4 + 2H2O = 4H2 + CO2
Радзей атрымліваюць з дапамогай больш энергаёмістых метадаў, такіх як электроліз вады, газіфікацыя вадкага і цвёрдага паліва (вадзяны газ).
Выкарыстанне
Газападобны вадарод выкарыстоўваецца для сінтэзу аміяку, хлорыстага вадароду, метылавага і вышэйшых спіртоў, вуглевадародаў, для гідрагенізацыі тлушчу, таксама для зваркі і рэзкі металаў вадародна-кіслародным полымем. Вадкі вадарод выкарыстоўваецца ў якасці ракетнага і аўтамабільнага паліва. Ізатопы вадароду знайшлі прымяненне ў атамнай энергетыцы.
Вадарод з'яўляецца крыніцай праблем у металургіі, бо можа павялічваць крохкасць многіх металаў, што ўскладняе праектаванне трубаправодаў і ёмістасцей.
IC 3668
IC 3668 — галактыка тыпу GxyP (частина галактики) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Agabinae
Agabinae — падсямейства плывунцоў, налічвае прыблізна 350 відаў.
Джызан
Джызан — горад у Саудаўскай Аравіі. Цэнтр аднайменнай адміністрацыйнай акругі. Насельніцтва — 120 000 чал. (2009), 105 198 чал. (2013). Знаходзіцца на паўднёвым захадзе Саудаўскай Аравіі, каля мяжы з Еменам, на беразе Чырвонага мора, насупраць астравоў Фарасан.
Клімат вельмі гарачы і засушлівы (пустынны).
Урупінка
Урупінка — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Урупінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 37 км на заход ад цэнтра горада Аколь. Код КАТА — 113255100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1649 чалавек (827 мужчын і 822 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1590 чалавек (808 мужчын і 782 жанчыны).
Zoom
«Zoom» — праграма для арганізацыі, распрацаваная кампаніяй «». Яна дае сэрвіс, які дазваляе падлучаць адначасова да 100 прылад бясплатна, з 40-хвілінным абмежаваннем для бясплатных акаўнтаў. Карыстальнікі маюць магчымасць павысіць узровень абслугоўвання, выкарыстоўваючы адзін з тарыфных планаў, з максімальнай колькасцю падключэнняў да 500 чалавек адначасова, без абмежаванняў па часе.
Свята-Ушэсцеўская царква (Агароднікі)
Свята-Ушэсцеўская царква — мураваны праваслаўны храм у в. Агароднікі Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Першае згадванне аб храме датуецца 1668 годам.
У 1942 годзе храм згарэў, а на яго месцы быў пабудаваны часовы храм, які быў асвячоны 15 студзеня 1946 года.
У 1990 годзе пачалася рэканструкцыя храма. Вакол храма быў заліты новы падмурак і збудаваны сцены. 8 лістапада 1997 года храм быў асвячоны мітрапалітам Філарэтам.
Архітэктура
Вырашана ў стылізаваных формах царкоўнага дойлідства другой паловы XIX — пачатку XX стагоддзяў.
Сонечны сарас 154
Сонечны сарас 154 — серыя з 71 сонечнага зацьмення, якая пачалася 19 ліпеня 1917 года і будзе працягвацца да 25 жніўня 3179 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Свята-Ушэсцеўская царква (Агароднікі)
Архітэктура
Падоўжна-восевую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю складаюць прытвор-званіца, кубападобная малітоўная зала, апсіда. У сілуэце дамінуюць шацёр 2-яруснай 4-граннай званіцы з макаўкай, 8-грнны светлавы барабан з цыбулепадобнай галоўкай над шатровым дахам малітоўнай залы, макаўка над апсідай. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі розных памераў аконнымі прёмамі і нішамі з рэльефнымі крыжамі ў прасценках. Уваход аформлены арачным ганкам-рундуком пад 2-схільным пакрыццём.
Куршановічы
Гісторыя
Сяло вядома ў XIX ст. Да Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1917 годзе тут была ўсталявана савецкая ўлада, адноўленая пасля перыяду германскай акупацыі ў 1918 годзе. У 1919 годзе сяло перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Чуравіцкага раёна Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Клімаўскім раёне Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Чуравіцкага раёна Бранскай вобласці. З 1956 года зноў у Клімаўскім раёне.
Тартар
Та́ртар (Τάρταρος) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі  — найглыбейшая бездань, а таксама яе чароўная персаніфікацыя, якая знаходзіцца пад Аідам, куды пасля тытанамахіі Зеўс зрынуў Кронаса і тытанаў, і дзе іх пільнавалі сторукія волаты Гекатанхейры, дзеці Урана. Там жа былі заменчаны старэйшыя кіклопы. Адзінымі, хто мог выйсці адтуль, былі Нікта і яе нашчадкі.
Гэта цёмная бездань, якая настолькі ж аддалена ад паверхні зямлі, наколькі ад зямлі неба: па словах Гесіёда, меднае кавадла ляцела б ад паверхні зямлі да Тартара на працягу 9 дзён. Тартар быў акружаны патройным пластом цемры і жалезнаю сцяной з жалезнымі варотамі, узведзенымі Пасейдонам.
Паводле Гесіёда, узнік услед за Хаосам і Геяй. Паводле Эпіменіда, народжаны ад Аэра і Нікты. Паводле іншых аўтараў, як персаніфікацыя гэтай бездані, Тартар быў сынам Эфіру і Геі.
У наступнай традыцыі
У пазнейшыя часы значэнне Тартара змянілася: пад ім сталі мець на ўвазе ніжнія прасторы ў царстве грэшнікаў.
У сярэднявечча тартарам сталі зваць найбольш закінутыя і аддаленыя куткі зямлі. Гл. таксама Тартарыя.
У наш час можна пачуць выраз «праваліцца ў тартарары», што азначае тое ж, што і «праваліцца пад зямлю», гэта значыць «знікнуць», «перастаць існаваць».
Signal
«Signal» — кліенцкая праграма для і інтэрнэт-тэлефаніі са. Асноўны акцэнт у распрацоўцы робіцца на і. Праграма для «Android» можа быць таксама выкарыстана для адпраўкі і атрымання незашыфраваных SMS.
Абранне вечнасці
Апісанне кнігі
Манаграфія прысвечана ўнікальным духоўным здабыткам старажытнасці, «залатому стагоддзю» беларускай філалогіі, — да гэтай пары найменей вывучаным старонкам беларускага пісьменства. Новае па метадалагічных падыходах (канцэпцыя агульнафілалагічнай цэласнасці) даследванне разглядае найбагацейшыя пласты старажытнасці і духоўныя явы сучаснасці ў адзінстве гісторыка-літаратурнага працэсу, у арганічнай пераемнасці мінулых і сённяшніх звенняў нацыянальнага Адраджэння. Адрасуецца філолагам, гісторыкам, культуролагам, шырокаму чытачу, можа быць выкарыстана ў якасці навучальнага дапаможніка для курсаў тэорыі і гісторыі беларускай мовы і літаратуры.
Іншыя дадзеныя
Навуковы рэдактар і аўтар пасляслоўя доктар гуманітарных навук, прафесар І. Я. Квін. Рэцэнзенты: доктар гуманітарных навук, прафесар М. Б. Шэр; доктар гуманітарных навук, прафесар Ян Чыквін.
Юлія Сяргееўна Дубень
Юлія Дубень (нар., Мазыр) — беларуская футбалістка, паўабаронца жаночай футбольнай каманды «Дынама-БДУФК (Мінск)».
Біяграфія
З’яўляецца выхаванкай мазырскай СДЮШАР. У 2012 годзе папоўніла склад жаночай каманды «Мінск».
З 2014 года футбалістка пачала выступаць за асноўны склад ЖФК «Мінск». За гэты час стала шасціразовай чэмпіёнкай Беларусі, шэсць разоў заваёўвала Кубак краіны, а таксама чатыры разы выйгравала жаночы Суперкубак Беларусі. З 2014 па 2019 гады ў Жаночай Лізе паўабаронца правяла 102 гульні, у якіх забіла 92 галы. З’яўляецца рэкардсменкай «Мінска» па ліку праведзеных гульняў Лігі чэмпіёнаў УЕФА сярод жанчын: на яе рахунку 21 сустрэча.
У другой палове сезона-2020 была аддадзена ў арэнду «Зорцы-БДУ». За гэтую каманду футбалістка адгуляла сем матчаў, у якіх забіла тры галы.
У лютым 2021 года падпсала кантракт з «Дынама-БДУФК».
Бурайда
Бурайда (بريدة‎) — горад у цэнтральнай частцы Саудаўскай Аравіі. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Эль-Касім. Размешчаны на вышыні 607 м над узроўнем мора. Насельніцтва — чалавекі (паводле звестак перапісу 2004 года). Большасць будынкаў у горадзе — глінабітныя, гэтак жа, як і ў іншых гарадах Неджда. Аэрапорт, які выконвае як унутраныя, так і міжнародныя рэйсы. Бурайда злучана са сталіцай краіны, Эр-Рыядам, трасай даўжынёй 317 км. Універсітэт.
M108 (аб’ект Месье)
M108 (каталог Месье) — спіральная галактыка (тып Sc(s)III) у сузор’і Вялікай Мядзведзіцы.
Клаўдзій Рутылій Намацыян
Клаўдзій Рутылій Намацыян (Claudius Rutilius Namatiānus) — рымскі дыдактычны паэт і дзяржаўны дзеяч пачатку V стагоддзя, родам з Галіі, язычнік. Сустракаецца варыянт імя Нуманцыян (Numantianus).
Біяграфія
Намацыян паходзіць з паўднёвай Галіі, дзе, па некаторых здагадках, яго род валодаў значным маёнткам. У Рыме, пры імператары Ганорыі ў 412 годзе ён займаў пасаду магістра афіцый (лац. magister officiorum), дзе кіраваў замежнымі справамі, паштовай службай і майстэрнямі зброі. У 414 годзе стаў прэфектам Рыма (лац. praefectus urbi). У 416 годзе (па іншых дадзеных, 417 годзе), праз шэсць гадоў пасля спусташэння Рыма Аларыхам I ён марскім шляхам вярнуўся на радзіму, у Галію, якую ў той час спусташалі вестготы - каб выратаваць сваю маёмасць ад варвараў. Сваё марское падарожжа з Рыма ў Галію ён апісаў у элегічнай паэме «Аб маім вяртанні».
IC 3669
IC 3669 — галактыка тыпу GxyP (частина галактики) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пішынас
Пішынас (Piscinas) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Карбонія-Іглезіяс.
Насельніцтва складае 886 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 63 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 9010. Тэлефонны код — 0781.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Dytiscinae
Апісанне
Жукі сярэдніх і буйных памераў; даўжыня ад 8 да 40 мм.
Ізяслаўскі раён
Ізяслаўскі раён (Ізяславський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Хмяльніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ізяслаў (Ізяслав).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 45233 чалавекі, плошча — 1250 км².
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 29 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 91 сяло.
Мелоца да Форлі
З 1476 да 1481 працаваў у Рыме для папы Сікста IV і яго пляменніка, уладара Форлі — Джыралама Рыярыа. Для апошняга ён выбудаваў на Марсавым полі палац, пасля перабудаваны ў палацца Альтэмпс. Да гэтага часу адносіцца адзін з лепшых твораў Мелоца — роспіс бібліятэкі Ватыкана. Ад роспісу захаваўся фрагмент «Заснаванне Ватыканскай бібліятэкі Папам Сікстам IV» (1477 год, Ватыканская пінакатэка). Кампазіцыя, якая нагадвае працы П'ера дэла Франчэскі, выканана як групавы партрэт на фоне складанага архітэктурнага інтэр'еру бібліятэкі.
У рымскі перыяд былі выкананы роспісы плафона апсіды царквы Св. Апосталаў па замове кардынала. Ад гэтага жывапісу ацалелі два фрагменты: «Хрыстос, які ўзносіцца на неба» (знаходзіцца на лесвіцы Квірынальскага палаца) і «Анёлы, якія іграюць на музычных інструментах» (у рызніцы сабора Св. Пятра).
Іншыя вядомыя творы: роспісы сакрысціі Сан Марка ў Ларецкім свяцілішча (1478 год); фрэскі ў Палацца Дукале ва Урбіна (1473—1475).
Ваенна-прамысловы комплекс
Ваенна-прамысловы комплекс (ВПК) — сімбіятычны альянс ваеннай прамысловасці, узброеных сіл і звязаных з імі дзяржаўнага апарату, навукі і сродкаў масавай інфармацыі. Пачаў фарміравацца ў Вялікабрытаніі і Францыі ў 1880—1890-х як следства іх ваенна-марскога суперніцтва. Падчас Другой сусветнай вайны адпаведныя комплексы ўзніклі ў Германіі, Японіі, ЗША і СССР.
Тэрмін уведзены амерыканскім прэзідэнтам Дуайтам Эйзенхаўэрам у 1961. Тэрмінамі «ваенная эканоміка» і «ваенны карпаратызм» апісваюцца роднасныя паняцці.
Агульныя звесткі
У савецкі час у Беларусі на ВПК працавала больш за 100 прадпрыемстваў — пераважна радыёэлектроннай прамысловасці і прыладабудавання. Беларуская эканоміка была састаўной часткай народнай гаспадаркі СССР, большасць функцыянальна завершаных узораў баявой тэхнікі выраблялася на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі.
Пасля распаду СССР Беларусь здолела захаваць матэрыяльна-тэхнічную базу для падтрымання ўзбраення ў баяздольным стане, а вытворцы абачліва ўстрымаліся ад суцэльнай канверсіі, правялі неабходныя рэформы, дзякуючы якім спад агульнага аб'ёма вытворчасці быў неістотны. Беларускія прадпрыемствы ВПК здолелі адаптавацца да новых эканамічных умоў: да 70% прадукцыі прызначаецца для экспарту і, перш за ўсё, у Расію. У той жа час у мадэрнізацыі беларускага парка ўзбраенняў удзельнічаюць і расійскія прадпрыемствы (каля 200), развіваецца ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва з украінскім бокам.
Найбольшага прагрэсу ВПК Беларусі ўдалося дасягнуць у кірунку распрацоўкі і стварэння перспектыўных аўтаматызаваных сістэм кіравання войскамі, лічбавых картаграфічных сістэм, прыцэльных комплексаў для танкаў і баявых машын пяхоты, базавых шасі пад мантаж разнастайных комплексаў ваеннага прызначэння, разведвальна-дыверсійных машын, навігацыйна-пілатажных сістэм, а таксама сучаснай элементнай базы: інтэгральных мікрасхем і іншых паўправадніковых элементаў.
Паспяхова ідзе мадэрнізацыя ваеннай тэхнікі, што знаходзіцца на ўзбраенні беларускай арміі і армій іншых краін свету. Сярод мадэрнізаваных узораў ваеннай тэхнікі варта адзначыць многафункцыянальныя знішчальнікі МіГ-29БМ і Су-27БМ1, верталёт Мі-8МТКО1, сістэму залпавага агню «Град» на базе шасі МАЗ («БелГрад»), перасоўны пункт кіравання і навядзення знішчальнай авіяцыі, транспартна-зараджальная машына, вылічальныя комплексы спецыяльнага прызначэння, аўтаматызаваная сістэма апрацоўкі палётнай інфармацыі «Дзвіна-М», прыцэльныя прыстасаванні да стралковай зброі, поўнапрывадны аўтамабіль павышанай праходнасці «МАЗ» з калёснай формулай 4х4 грузападымальнасцю 6 т, сродкі радыёэлектроннага процідзеяння, спецыяльная тэхніка Пагранічных войск, трэнажорныя комплексы рознага прызначэння, імітацыйныя сродкі для навучання і падрыхтоўкі разлікаў і спецыялістаў Узброеных сіл.
Практычна ўся наменклатура ўзбраення і тэхнікі сучаснай арміі (больш 4 тысяч найменаванняў) можа быць адрамантавана на беларускіх прадпрыемствах, што робіць Беларусь прывабным партнёрам па ваенна-тэхнічнаму супрацоўніцтву для многіх краін свету.
Дзяржаўнае кіраванне ВПК
Для правядзення дзяржаўнай палітыкі ў ваенна-прамысловай сферы, каардынацыі дзейнасці рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, іншых дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных Ураду Рэспублікі Беларусь, па пытаннях ВПК у 2004 створаны Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт Рэспублікі Беларусь. На яго ўскладзены функцыі фарміравання праграм развіцця ВПК, арганізацыі і каардынацыі іх выканання, ліцэнзавання выпуску прадукцыі ваеннага прызначэння. У веданне Дзяржкамваенпрама былі перададзены ўнітарныя прадпрыемствы Міністэрства абароны, а таксама шэраг прадпрыемстваў Міністэрства прамысловасці. У канцы 2004 прынята Канцэпцыя ваенна-тэхнічнай палітыкі Рэспублікі Беларусь на 2005—2015. У 2005 — Дзяржаўная праграма ўзбраення на 2006—2015.
Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва
Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва — дзейнасць у галіне міжнародных адносін, звязаная з распрацоўкай, вытворчасцю, экспартам/імпартам прадукцыі, работ і паслуг ваеннага прызначэння: узбраення, ваеннай тэхнікі, вынікаў інтэлектуальнай дзейнасці і правоў на іх, інфармацыі ў ваенна-тэхнічнай галіне.
У шэрагу краін створаны спецыяльныя ўрадавыя агенцтвы для ажыццяўлення ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва. У ЗША ў структуры Міністэрства абароны функцыяніруе Упраўленне супрацоўніцтва ў галіне ваеннай бяспекі (Defense Security Cooperation Agency), якое прадастаўляе фінансавую і матэрыяльна-тэхнічную дапамогу, перадачу прадукцыі, работ і паслуг ваеннага прызначэння, а таксама забяспечвае кантакты прадстаўнікоў ваенных ведамстваў. У Расіі з 2004 працуе падведамасная Міністэрству абароны Федэральная служба па ваенна-тэхнічным супрацоўніцтве.
Ваенна-тэхнічнае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
Стварэнне эфектыўнай ваеннай арганізацыі Рэспублікі Беларусь патрабуе прыцягнення значных арганізацыйных, матэрыяльных, фінансавых рэсурсаў, частка якіх можа быць атрымана галоўным чынам ці выключна шляхам ажыццяўлення ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва з іншымі дзяржавамі.
Найлепшыя вынікі дасягнуты ў супрацоўніцтве з расійскім бокам. Вядзецца сумесная распрацоўка і вытворчасць сучасных узораў узбраення і ваеннай тэхнікі, адбываецца абмен навукова-тэхнічнай інфармацыяй, вядуцца пастаўкі прадукцыі для ўзброеных сіл абедзвюх дзяржаў.