cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жагаргы Егінсу
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1764 чалавекі (907 мужчын і 857 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1323 чалавекі (688 мужчын і 635 жанчын).
Луі Эжэн Фелікс Неель
Луі Эжэн Фелікс Неель (Louis Eugène Félix Néel;, Ліён, Францыя — ) — французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1970). Палова прэміі «за фундаментальныя працы і адкрыцці, якія тычацца антыферамагнетызму і ферамагнетызму, якія пацягнулі за сабой важныя прыкладанні ў галіне фізікі цвёрдага цела». Другую палову прэміі атрымаў Ханес Альфвен «за фундаментальныя працы і адкрыцці ў магнітнай гідрадынаміцы і плённыя прыкладанні іх у розных галінах фізікі».
Гарэлае (Лагойскі раён)
Гарэ́лае (, Горелое) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Нікольскае (горад)
Горад выцягнуты з поўначы на поўдзень уздоўж аўтадарогі Н223 (Атраднае — Ульянаўка).
У горадзе налічваецца 35 вуліц і завулкаў. Галоўнай магістраллю з'яўляецца Савецкі праспект.
Новая Ладага
Новая Ладага (Но́вая Ла́дога) — горад у Волхаўскім муніцыпальным раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Наваладажскага гарадскога паселішча. Горад размешчаны ў паўночнай частцы раёна ў пачатку аўтадарогі А115, на поўнач ад перасячэння аўтадарог Р21 (E 105) «Кола» і А114 «Новая Ладага — Волагда», за 26 км ад раённага цэнтра горада Волхаў і за 138 км ад Санкт-Пецярбурга.
Горад знаходзіцца на левым беразе ракі Волхаў, у месцы ўпадзення яе ў Ладажскае возера.
Цэнтр горада займае трохвугольны востраў, абмежаваны з поўначы старым Пятроўскім каналам, з паўднёвага ўсходу — ракой Волхаў, з захаду — рукавом таго ж Пятроўскага канала, які злучаецца з ракой.
Андрэй Ястрабец
Андрэй герба «Ястрабец», Андрэй Васіла (Вісіла), Андрэй Паляк (пачатак XIV ст. — 14 лістапада 1398) — францішканін, рэлігійны дзеяч, першы біскуп віленскі (1388—1398).
Вучыўся ў Гнезне, служыў у Кракаве, прапаведваў у Мазовіі, потым місіянер у Літве.
Спаведнік Альжбеты Лакаткоўны. Удзельнічаў у місіі ў Малдавію, у выніку якой утворана Серацкая дыяцэзія, 9 мая 1371 года пастаўлены першым біскупам серацкім. З 1372 года апекаваўся Галіцкай архідыяцэзіяй. З 1374 года сакратар і скарбнік пры двары польскага караля. У 1376—1386 гадах дапаможны біскупам архідыяцэзіі Гнезненскай. Садзейнічаў шлюбу каралевы Ядвігі з вялікім князем літоўскім Ягайлам. Пасля заключэння шлюбу ў 1386 годзе кароль Уладзіслаў Ягайла даў згоду на ўтварэнне Віленскага біскупства. Удзельнічаў у хросце Літвы і ў 1388 годзе пастаўлены першым біскупам віленскім. Заснаваў францішканскія кляштары ў Лідзе і Ашмянах.
Сясьстрой
Сясьстрой (Сясьстро́й) — горад (з 1992 года) у Волхаўскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сясьстройскага гарадскога паселішча. Заснаваны ў 1927 годзе як пасёлак у сувязі з будаўніцтвам Сясьскага ЦБК, на месцы вёскі Насок.
Горад размешчаны ў паўночнай частцы раёна паблізу берага Ладажскага возера на рэках Сясь і Валгомка.
Адлегласць да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Лунгачы — 5 км. За 35 км ад раённага цэнтра горада Волхаў, за 152 ад Санкт-Пецярбурга.
Баркытбел
Баркытбел (да 2011 года Новаандрэеўка) — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баркытбельскай сельскай акругі. Код КАТА — 636479100.
Гамора (фільм)
«Гамора» (Gomorra) — мастацкі фільм 2008 года рэжысёра Матэа Гароне.
Сюжэт
Героі фільма — людзі розных пакаленняў і розных сфер дзейнасці, якія жывуць у Неапалі. Пажылы трымальнік абшчаку, які выплачвае субсідыі сваякам тых, хто адбыў на адсідку. Два вялікаўзроставыя боўдуры, якія канчаткова трацяць галаву, калі ім удаецца разварушыць схованку са зброяй. Трынаццацігадовы разносчык прадуктаў: яму даводзіцца назаўсёды развітацца з сумленнем, каб навесці бандытаў на сваю кліентку. Выпускнік універсітэта, якога ўцягваюць у бізнес па захаванні таксічных адходаў пад дахам мафіі. Таленавіты кравец, якога перакупляюць кітайскія канкурэнты і які ледзь не гіне ад помсты клана.
Усіх гэтых людзей нічога не звязвае. Агульнае толькі адно: усе яны аказваюцца падпарадкаванымі інтарэсам злачыннай супольнасці.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 34 кінаўзнагародамі і яшчэ 41 намінацыяй.
Ліндберг
Ліндберг — прозвішча.
Сара Алпысаўна Назарбаева
Сара Алпысаўна Назарбаева (Сара Алпысқызы Назарбаева; нар. 12 лютага 1941, сяло Кызылжар, Карагандзінская вобласць, Казахская ССР, СССР) — жонка першага прэзідэнта Казахстана Нурсултана Назарбаева.
Біяграфія
Сара Назарбаева нарадзілася 12 лютага 1941 года ў сяле Кызыл-Жар Карагандзінскай вобласці.
З лютага 1992 г. — заснавальнік і прэзідэнт рэспубліканскага дзіцячага дабрачыннага фонду «Бобек».
З ліпеня 1994 г. — прэзідэнт фонду «SOS — дзіцячыя вёскі Казахстана» (Філіял Аўстрыйскага фонду «Киндердорф Интернациональ»).
З сакавіка 1999 г. — старшыня апякунскага савета дабрачыннага фонду «Дэмаграфія».
Аўтар адукацыйнага праекта па адраджэнні маральна-духоўных каштоўнасцяў, які завецца «Самапазнанне»: галоўная яго мэта — адрадзіць агульналюдскія каштоўнасці, навучыць дзяцей жыць у гармоніі з самім сабой і з навакольным светам.
1893 год у гісторыі астраноміі
1893 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Горна (Лагойскі раён)
Го́рна (, Горно) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета. У 1924—1954 гадах цэнтр Горнаўскага сельсавета.
Джо Коўл
Джозеф Джон «Джо» Коўл (Joseph John «Joe» Cole; нар., Лондан, Англія) — былы англійскі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Англіі (2001—2010). Вядомы перш за ўсё дзякуючы выступам за «Чэлсі».
Клубная
Джо нарадзіўся ў Лондане 8 лістапада 1981 года. У 1999 годзе, з’яўляючыся юніёрам, заключыў свой першы кантракт з футбольным клубам «Вест Хэм». У сезоне 2002/03 стаў капітанам гэтай каманды. 6 жніўня 2003 года Коўл падпісаў кантракт з «Чэлсі», які выклаў за іграка 6,6 млн фунтаў, пасля таго як ён адхіліў новы кантракт ад «Вест Хэма». Яго дэбют за «Чэлсі» прыпаў на 13 жніўня ў пераможным матчы Лігі чэмпіёнаў над славацкай «Жылінай» (2:0). Коўл скарыстаўся траўмамі Дэм’ена Дафа і Ар’ена Робена, стаўшы асноўным іграком каманды. У сезоне 2004/05 стаў чэмпіёнам Англіі.
Улетку 2010 года Коўл на правах свабоднага агента пакінуў «Чэлсі». Сам Коўл назваў прычыны, па якіх ён пакінуў клуб, палітычнымі і ніяк не звязанымі ані з футболам, ані з заробкам. 19 ліпеня 2010 года ігрок перайшоў у «Ліверпул» на правах свабоднага агента. У «Ліверпуле» Коўл атрымаў футболку з нумарам «10». 16 верасня 2010 года Джо забіў свой першы мяч у складзе «чырвоных» у матчы Лігі Еўропы ў браму румынскага «Сцяўа». 1 студзеня 2011 года забіў свой першы гол за «Ліверпул» у Прэм’ер-лізе ў матчы супраць «Болтана», дзе мерсісайдцы перамаглі 2:1.
31 жніўня 2011 года Коўл падпісаў гадавы кантракт арэнды з французскім «Лілем». Пасля чаго правёў сезон у клубе свайго юнацтва — «Вест Хэм». У 2014 годзе далучыўся да складу «Астан Вілы». Восенню 2015 года на правах арэнды адправіўся ў клуб трэцяга дывізіёна «Ковентры Сіці», з якім неўзабаве падпісаў паўнавартасны кантракт. 4 мая 2016 года стаў іграком клуба «Тампа Бэй Раўдыс» з другой па значнасці паўночнаамерыканскай лігі NASL.
Міжнародная
Прымаў удзел у гульнях зборнай Англіі падчас чэмпіянату свету 2002 і 2006 і ў Еўра-2004.
Дасягненні
«Чэлсі»:
Благадатнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Благадатнае — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Новаандрэеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 636479300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 426 чалавек (203 мужчыны і 223 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 283 чалавекі (146 мужчын і 137 жанчын).
Дзвінаса (вёска)
Дзвінаса́ (, Двиноса) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Ізбішчанскага сельсавета.
Карын Ліндберг
Карын Ліндберг (швед. Karin Lindberg, у замужжы Ліндэн, швед. Lindén:, Калікс, Швецыя — ) — шведская гімнастка, чэмпіёнка свету, чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 1952 года, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1956 года.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1929 годзе ў Каліксе, вырасла ў Стакгольме. Яна тройчы прымала ўдзел у Алімпійскіх гульнях у катэгорыі «камандныя практыкаванні з прадметам» у складзе зборнай Швецыі. Першы раз Карын ўдзельнічала ў Летніх Алімпійскіх гульнях 1948 года ў Лондане. У 1950 годзе яна ў складзе зборнай перамагла на чэмпіянаце свету. У 1952 годзе на Летніх Алімпійскіх гульнях у Хельсінкі шведкі выйгралі залаты медаль у камандных практыкаваннях з прадметам, апярэдзіўшы зборную СССР і Венгрыі з вынікам 74,2 бала. На Летніх Алімпійскіх гульнях у Мельбурне ў 1956 годзе зборная Швецыі зноў набрала 74,2 балы ў камандных практыкаваннях з прадметам, але ў гэты раз іх вынік пераўзышлі спартсменкі з Венгрыі. Удзельніцы зборнай Швецыі атрымалі сярэбраны медаль.
У 1952 годзе Ліндберг была названая спартсменкай года. У 1955 годзе трапіла ў ДТЗ. Пасля завяршэння кар’еры яна на працягу 17 гадоў вяла ранішнія заняткі гімнастыкай на тэлеперадачы Morgonpasset. Яна была старшынёй Асацыяцыі гімнастыкі акругі Эрэбру ў 1983—1991 гадах. Таксама працавала трэнерам і фармацэўтам.
Белая стужка (фільм)
«Белая стужка» (Das weiße Band; падзагаловак фільма «Нямецкая гісторыя пра дзяцей» Eine deutsche Kindergeschichte) — мастацкі фільм 2009 года рэжысёра Міхаэля Ханэке.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 62 кінаўзнагародамі і яшчэ 48 намінацыямі.
1816 год у гісторыі астраноміі
1816 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Някрасаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Някрасаўка — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Новаандрэеўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 24 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636479400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 722 чалавекі (369 мужчын і 353 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 594 чалавекі (299 мужчын і 295 жанчын).
Спіс Герояў Савецкага Саюза (Беларусь)
Геро́й Саве́цкага Саю́за — найвышэйшая ўзнагарода СССР. Ганаровае званне, якім узнагароджвалі за подзвіг або выдатныя заслугі падчас баявых дзеянняў, а таксама, як выключэнне, у мірны час.
У гэтым спісе прадстаўлены Героі Савецкага Саюза, якія нарадзіліся ў Беларусі. Спіс змяшчае інфармацыю пра нацыянальнасць ўзнагароджанага, сучаснай вобласці Рэспублікі Беларусь, дзе цяпер знаходзіцца месца нараджэння ўзнагароджанага, даце Указа аб прысваенні звання, родзе войскаў, пасадзе, воінскім званні Героя на час надання звання, гадах жыцця з пазначэннем дат паводле новага і старога стыляў (дзе трэба). У асобных табліцах прыводзяцца двойчы ўзнагароджаныя, а таксама горад-герой і крэпасць-герой.
Першымі ўзнагароджанымі былі Мікалай Сяліцкі і Павел Купрыянаў (удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Іспаніі; званне нададзена пасмяротна 31 снежня 1936 года), першым, хто быў удастоены ўзнагароды двойчы як у Беларусі, так і ва ўсім СССР, быў Сяргей Грыцавец (удзельнік Грамадзянскай вайны ў Іспаніі, баях на Халхін-Голе; першы раз званне нададзена 22 лютага 1939 года).
Найбольшая колькасць была ўзнагароджана за час Вялікай Айчыннай вайны (448 беларусаў і ўраджэнцаў Беларусі). Першым узнагароджаным — выхадцам з Беларусі стаў лётчык-знішчальнік Аляксей Антоненка, першым беларусам паводле паходжання — лётчык-бамбардзіроўшчык Мікалай Гастэла. У дзвюх сем'ях было ўзнагароджана два чалавекі (браты Вайнрубы і браты Лізюковы).
Батпакты (Усходне-Казахстанская вобласць)
Батпакты — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Новаандрэеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 636479500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 346 чалавек (170 мужчын і 176 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 278 чалавек (142 мужчыны і 136 жанчын).
Задор’е (Лагойскі раён)
Задо́р’е (, Задорье) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 50 км у напрамку на поўнач ад Лагойска, за 90 км ад Мінска, за 35 км ад чыгуначнай станцыі Будслаў. Каля паўночнай ўскраіны аграгарадка працякае рака Лонва.
Займішча (Лагойскі раён)
За́ймішча (, Займище) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Сегізбай (Усходне-Казахстанская вобласць)
Сегізбай — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Салкынбельскай сельскай акругі. Код КАТА — 636481100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1679 чалавек (864 мужчыны і 815 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1295 чалавек (639 мужчын і 656 жанчын).
Тамірыс
Тамірыс (Τόμυρίς,, прыблізна 570—520 гады да н.э.) — царыца  (βασίλεια) масагетаў, на думку даследчыкаў, скіфскага качавога народа.
Гісторыя
На думку адных даследчыкаў, імёны царыцы Тамірыс (Τομύρι) і яе сына Спаргапіса (Σπαργαπίσης) маюць персідскае паходжанне, на думку іншых імя сына царыцы Том касач напамінае імя скіфскага цара Спаргапіса. Падабенства імёнаў можна вытлумачыць сваяцтвам паміж іранамоўнымі плямёнамі (еўрапейскіх) скіфаў і масагетаў.
Найранейшае апісанне масагетаў, іх царыцы Том касач і яе перамогі над персідскім царом Кірам II Вялікім, пасля спробы апошняга завалодаць царствам масагетаў, прыводзіць Герадот, які піша амаль праз сто гадоў пасля згадваных падзей. Гісторыя Тамірыс і яе перамогі над Кірам была добра вядомая ў антычным свеце і стала легендай; такія пісьменнікі антычнасці як Страбон, Паліэн, Касіядор і Іардан гэтак жа пісалі пра яе.
Герадот паведамляе, што Кір, пяройдучы раку Аракс і паглыбіўшыся на тэрыторыю масагетаў на адзін дзённы пераход, па радзе лідзійца Крэза, уладкаваў масагетам пастку. Персы пакінулі лагер з запасам віна, які абараняла небаяздольная частка, а асноўныя войскі адышлі назад да ракі. Масагеты, як толькі адолелі праціўніка, узлеглі і сталі баляваць, а насыціўшыся ежай і віном, заснулі. Персы ж, прыйдучы, перабілі многіх з іх, а яшчэ больш захапілі ў палон, сярод іншых і сына царыцы Тамірыс, які камандаваў масагетамі, імя якога было Спаргаліс. Пазнаўшы пра гэта, Тамірыс скіравала Кіру ліст: «Згаладалы сыходзь крывёю Кір, … аддай мне майго сына і сыходзь з гэтай краіны бяскарна… Калі ж ты не зробіш гэтага, то клянуся табе сонцам, валадаром масагетаў, я напаю цябе крывёй, хоць ты і ненаедны».
Паводле Герадота, запалонены Спаргапіс угаворвае Кіра зняць з сябе кайданы, а калі ж быў вызвалены і як толькі змог валодаць рукамі, пазбывае сябе жыцця.
Тамірыс жа, калі Кір яе не паслухаўся, сабраўшы ўсё сваё войска, уступіла з Кірам у бой. Большая частка персідскага войска была знішчана тут жа на месцы, а сам Кір загінуў. Па адных сведчаннях, абезгалоўлены труп Кіра быў укрыжаваны, а яго галаву Тамірыс сунула ў вінны мех , напоўнены чалавечай крывёй і дадала наступнае: «''Ты мяне, жывую і атрымалую над табой перамогу ў бітве, загубіў, захапіўшы хітрасцю майго сына. Я ж цябе, як пагражала, напаю крывёй» (па іншай версіі «Ты прагнуў кроў, цар персаў, так пей яе зараз дасыта!''»). Герадот заве гэту бітву самай жорсткай з тых, якія былі ў варвараў.
Карабуйрат
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 524 чалавекі (264 мужчыны і 260 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 463 чалавекі (226 мужчын і 237 жанчын).
Засоўе
Засо́ўе (, Засовье) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета. У 1974 годзе калявёскі знойдзены Засоўеўскі скарб.
Песня
Песня (пѣснь), найбольш простая і распаўсюджаная форма вакальнай музыкі, якая аб'ядноўвае паэтычны тэкст з нескладанай мелодыяй. Песня ў шырокім сэнсе ўключае ў сябе ўсё, што спяваецца, пры ўмове адначасовага спалучэння слова і напева; у вузкім сэнсе — малы вершаваны лірычны жанр, які існуе ва ўсіх народаў і характарызуецца простай музыкальна-славеснай пабудовай.
Грэчаская сістэма злічэння
Грэ́чаская сістэ́ма злічэ́ння – непазіцыйная сістэма злічэння, якая ўжывае ў якасці лічбаў грэчаскія літары, а таксама дадатковыя сімвалы ς (стыгма), Ϙ (копа) і Ϡ (сампі).
Гэтая сістэма прыйшла на змену атычнай, або старагрэчаскай, сістэме, якая панавала ў Грэцыі да III ст. да н.э. Каб іх адрозніць, сістэму, што разглядаецца тут, называюць таксама іанійскай або навагрэчаскай.
Патрэба захоўваць парадак літар дзеля захоўвання іх лікавых значэнняў прывяла да адносна ранняй (4 ст. да н.э.) стабілізацыі грэчаскага алфавіта.
Гэтыя лічбы дазваляюць запісаць лікі ад 1 да 999. Напрыклад,
Дарыга Нурсултанаўна Назарбаева
Дарыга Нурсултанаўна Назарбаева (Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева; нар. 7 мая 1963, Цеміртау Карагандзінская вобласць, Казахская ССР) — палітычны дзеяч Рэспублікі Казахстан, доктар палітычных навук. Старэйшая дачка першага прэзідэнта Казахстана Нурсултана Назарбаева.
Біяграфія
Нарадзілася 7 мая 1963 года ў горадзе Цеміртау Карагандзінскай вобласці Казахскай ССР. 7 кастрычніка 1983 года Назарбаева выйшла замуж за Рахата Аліева. Як сказала сама Дарыга, гэта было каханне з першага позірку. У 1985 годзе ў яе нарадзіўся першы сын Нуралі Аліеў, у 1990 годзе — другі сын Айсултан Назарбаеў, а ў 2000 годзе — дачка Венера. 23 мая 2007 года ў Казахстане супраць Аліева была ўзбуджана крымінальная справа па падозранні ў выкраданні былых членаў кіраўніцтва «Нур банка». У ноч на 12 чэрвеня 2007 года з’явілася інфармацыя, што без згоды Аліева іх шлюб з Назарбаевай быў скасаваны.
Адукацыя
Назарбаева валодае казахскай, рускай, англійскай, італьянскай і нямецкай мовамі.
Палітыка
Пасля гэтых гучных скандалаў Дарыга Назарбаева на некаторы час пайшла ў цень, працягваючы займацца галоўным чынам грамадскай і дабрачыннай дзейнасцю, з’яўлялася дырэктарам фонду Першага Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан, брала ўдзел у міжнародных канферэнцыях і сімпозіумах.
У снежні 2011 года Дарыга Назарбаева вырашыла вярнуцца ў публічную палітыку краіны.
Дэпутат, з 20 сакавіка 2019 года — старшыня Сената Парламента Рэспублікі Казахстан. Пасаду спікера Сената Дарыга Назарбаева заняла адразу пасля таго, як яе бацька Нурсултан Назарбаеў абвясціў, што сыходзіць з пасады Прэзідэнта Казахстана. 2 мая 2020 года указам Прэзідэнта Казахстана Касым-Жамарта Такаева яе паўнамоцтвы, у тым ліку як заканадаўцы, спынены.
Сахан Досава
Саха́н До́сава (Сaxaн Досава; 1879 — 2009) — казахская даўгавечніца.
Біяграфія
Нарадзілася, паводле пашпартных дадзеных, 27 сакавіка 1879 года. Яе бацькі памерлі, заразіўшыся чумой, калі дзяўчынцы было шэсць гадоў.
Выйшла замуж у 18 гадоў, нарадзіла семярых дзяцей (паводле іншых дадзеных васьмярых), якія не перажылі голад 1930-х гадоў. Яе першы муж загінуў у Вялікую Айчынную вайну пад Сталінградам. Пасля вайны Досава выйшла замуж у другі раз, нарадзіўшы траіх дзяцей. Другі муж — Аймакаш — памёр у 1954 годзе.
Памерла Сахан Досава 9 мая 2009 года. У яе засталося 8 унукаў, 12 праўнукаў і 24 прапраўнукі.
Алена Анабэла Васілеўна Фокс
Бэла Фокс — (нар., Мінск, БССР, СССР) — беларуская вядоўца, грамадская актывістка і міграцыйны эксперт.
У 2006 годзе была спікеркай Плошчы Каліноўскага.
У 2014 годзе — кандыдат у дэпутаты на мясцовых выбарах, спікер кампаніі «Сумленная гульня».
Вядома плакатам «Расія — гэта вайна» падчас анексіі Крыма.
У 2017 годзе — сузаснавальніца руху за свабоду адукацыі ў Венгрыі.
У 2020 годзе была абрана міжнародным сакратаром Усебеларускага кангрэса за незалежнасць, які не адбыўся. Удзельнічала ў беларускіх пратэстах, схоплена, потым з’ехала з краіны.
Падчас жыцця ў міграцыі — вядома як вядоўца і спікерка пратэстаў, падтрымлівала стварэнне руху «Супраціў», Штаба аб’яднаных сіл, палка Каліноўскага і радыкальныя метады барацьбы з рэжымам.
У Беларусі знаходзіцца ў крымінальным вышуку па шматлікіх палітычных артыкулах, а яе асабісты тэлеграм-канал быў прызнаны экстрэмісцкім матэр’ялам.
Біяграфія
Нарадзілася 3 мая 1987 года ў Мінску (БССР) у сям’і марскога капітана і інжынера Міністэрства абароны.
Вучылася ў школе з музычным ухілам № 134 горада Мінска, адкуль пазней пераходзіла ў іншыя школы. У 2003 годзе скончыла 75 гімназію з архітэктурна-мастацкім ухілам. У 2006 годзе скончыла сярэднюю агульнаадукацыйную школу № 15 экстэрнам і паступіла ў Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт у Літве на факультэт Паліталогіі і еўрапейскіх даследаванняў. З 2013 па 2014 год вучылася на завочным аддзяленні Еўрапейскага Дыстанцыйнага Універсітэта ў Латвіі на факультэце Кіравання прадпрымальніцкай дзейнасцю. У 2017 годзе скончыла факультэт міжнародных адносін Будапешцкага ўніверсітэта Корвіна, дзе спецыялізавалася на еўраінтэграцыі. У 2019 годзе скончыла Школу Публічнай Палітыкі Цэнтральна-Еўрапейскага ўніверсітэта. У сферы дзяржаўнага кіравання спецыялізавалася на вывучэнні міграцыі і міграцыйнага заканадаўства, а таксама — усходне-еўрапейскай палітыкі. Распрацавала ўнікальны мабільны дадатак і камунікацыйную інфраструктуру ў сувязі з пераходам універсітэта на двухкампусную мадэль падчас пераезду ў Вену.
Грамадская і палітычная актыўнасць
У 2006 годзе стала спікерам Плошчы ў цэнтры Мінска, падверглася гвалту з боку АМАП падчас разгону. З 2008 года стала актыўным сябрам Аб’яднанай Грамадзянскай Партыі, дзе была сакратаром мінскай моладзевай арганізацыі з 2012 па 2014 год. У партыі ўдзельнічала ў правядзенні партыйных кангрэсаў і была спікеркай кампаніі па вызваленні палітвязняў «Сумленная гульня» падчас міжнароднага чэмпіянату па хакеі ў Беларусі у 2014 годзе. Таксама стала кандыдатам у дэпутаты на мясцовых выбарах у тым жа годзе, але перад асноўным днём галасавання ўсе кандыдаты ад партыі знялі свае кандыдатуры ў сувязі з недаверам да ЦВК. Фотаздымак Бэлы з плакатам «Расія — гэта вайна» падчас пікету ля Камароўскага рынку ў Мінску зрабіўся вірусным і трапіў на старонкі Еўрамайдана.
У 2008 і 2010 годзе — садзейнічала каардынацыі па назіранні за выбарамі. У 2010 годзе ўдзельнічала ў масавым пратэсце ў асноўны дзень галасавання разам з кандыдатам у прэзідэнты Яраславам Раманчуком. Ад затрымання была выратавана дэлегацыяй ПА АБСЕ ў гатэлі «Мінск».
У 2017 годзе Бэла стала адным з арганізатараў ў Венгрыі, у сувязі з рашэннем уладаў аб закрыцці шэрагу СМІ і адукацыйных праграм, у тым ліку ЦЕУ. Пратэсты працягваліся два гады і аказалі сур’ёзны ўплыў на папулярнасць партыі Маментум і прыходу да ўлады мэра Будапешта.
У перыяд з 2018 года — актыўна падтрымлівала незалежнасць Беларусі і Украіны, пратэстуючы ля расійскага пасольства ў Венгрыі супраць захопу караблёў у Керчанскім праліве і супраць інтэграцыі Беларусі і Расіі. Падчас адной са сваіх адзіночных акцый парвала партрэт Пуціна на камеру пасольства, каб выказаць салідарнасць з пратэстоўцамі ў Мінску, а таксама запісала дыялог з Сакратаром пасольства, які тлумачыў сутнасць інтэграцыйных працэсаў у Беларусі.
У студзені 2020 года Бэла была абрана міжнародным сакратаром Усебеларускага кангрэса за незалежнасць, які павінен быў адбыцца ў сакавіку. Яна актыўна прасоўвала ідэю яднання беларускай і расійскай апазіцыі з мэтай звяржэння крамлёўскага рэжыму. Пазней Кангрэс быў перанесены на нявызначаны тэрмін праз пандэмію, а Бэла прыняла ўдзел ва ўсіх пратэстах супраць рэжыму Лукашэнкі з 9 жніўня па 16 кастрычніка. 17 кастрычніка 2020 года яна была схоплена і дастаўлена ў Фрунзенскае РУУС Мінска. На судовым працэсе суддзя Марына Фёдарава вызначыла дэталі захопу як «затрыманне АМАПам у цывільным» і пакарала Фокс адміністрацыйным арыштам на 10 сутак за выкрыкі лозунгу «Жыве Беларусь» на жаночым пратэсце «Марш Бліскучых» месячнай даўніны. Доказам абвінавачання паслужыў фотаздымак, на якім Бэлы не было, а паказанні сведак пад змененымі данымі былі прызнаны законнымі, негледзячы на тое, што такая мера прымяняецца толькі ў крымінальных, а не адміністрацыйных справах. Праз двое сутак пасля вызвалення Бэле прыйшла позва на новы судовы працэс, у выніку чаго яна пакінула краіну.
У снежні 2020 года Бэла ўвайшла ў ініцыятыўную групу па стварэнні, а ў лютым 2021 года — стала вядучай міжнароднай цырымоніі адкрыцця. Пазней сярод актывістаў дыяспары адбыўся раскол на падставе рознага бачання дзеянняў супраць рэжыму Лукашэнкі. У выніку частка актывістаў пакінула праект па ініцыятыве «Беларусаў замежжа». Нягледзячы на гэта, Бэла ўзгадваецца сярод фігурантаў крымінальнай справы аб прысваенні ўлады службовай асобы ў прапагандысцкім матэрыяле Ксеніі Лебедзевай, які дэманстраваўся на дзяржаўным тэлебачанні.
У перыяд 2021—2022 гадоў Бэла была спікерам на ўсіх акцыях пратэсту беларускай дыяспары ў Літве, уключаючы антываенны мітынг 27 лютага 2022 года. Пасля мітынгу група невядомых пранікла на тэрыторыю пасольства Лукашэнкі ў Вільні і сарвала чырвона-зялёны сцяг, замяніўшы яго на бел-чырвона-белы. Пасля гэтага сарваны сцяг быў публічна спалены на тэрыторыі пасольства Украіны. У выніку гэтага інцыдэнту сілавікі прыйшлі з ператрусам па месцы прапіскі Бэлы ў Мінску ў сувязі з узбуджэннем крымінальных артыкулаў за распальванне міжнацыянальнай варожасці і здзек з дзяржаўных сімвалаў, хоць сама Бэла ўдзелу ў дадзенай акцыі не прымала.
Бэла дала некалькі інтэрв’ю літоўскай прэсе як міграцыйны эксперт.
З 2021 года Бэла — сталы ўдзельнік.
У 2022 годзе Бэла атрымала грамадзянства Рэспублікі Ужупіс рашэннем Міністра замежных спраў і аўтарам мясцовай Канстытуцыі — Томаса Чапайціса.
Кар’ера ў медыя
У 2005 годзе Бэла стала тэлерэпарцёрам моладзевай праграмы дзяржаўнага тэлебачання «5х5» (праект тэлестудыі «Вока» ).
У 2006 годзе прайшла стажыроўку з Вадзімам Савіным на радыёстанцыі «Юністар» у Мінску.
У 2011-2013 гадах — працавала журналістам інтэрнэт-выдання «Альтэрнатыўная моладзевая платформа» пры ценевым саюзе беларускай моладзі «РАДА».
У 2016 годзе стала адным з аўтараў кантэнту на «Грамадзянскім Радыё».
У 2019 годзе была дэлегатам на медыяфоруме Еўрапейскага Цэнтра за Свабоду Медыя і Прэсы.
У 2020 годзе планавала супрацоўніцтва з Прэс-Клубам Беларусі па пытаннях міжнароднага развіцця, пазней кіраўніцтва было арыштавана. Таксама пісала пра пратэсты для Белсату.
У 2021 годзе заснавала дзве радыёпраграмы на Радыё Унэт, у якіх інтэрв’юявала беларусаў Літвы і замежжа на палітычныя тэмы. Пазней стала вядучай ютуб-эфіраў Штаба аб’яднаных сіл, за што была зволена з радыёстанцыі.
У гэтым жа годзе зрабіла рэпартаж для літоўскага офіса Delfi.
У 2023 годзе была частым госцем студыі тэлеканала Белсат у праграме «План Б».
Тэлеграм-старонка Bella Fox была прызнана экстрэмісцкім матэр’ялам па рашэнні Баранавіцкага суда Беларусі ад 6 ліпеня 2023 года.
Асабістыя погляды
Бэла шмат разоў заяўляла, што з’яўляецца прыхільніцай лібералізму і падтрымлівае «». Таксама ёй блізкая палітыка зялёных і стварэнне разумных гарадоў. Фокс выступае за вызваленне Беларусі ад рэжыму Лукашэнкі, ахову правоў мігрантаў у глабальным кантэксце і стрыманне расійскай ваеннай агрэсіі.
Захапленні
У розныя гады была вакалісткай музычных гуртоў.
З 2016 года захапілася гульнёй у шахматы; прыняла ўдзел у сеансе адначасовай гульні з чэмпіёнкай Еўропы — Вікторыяй Чмілітэ-Нільсэн у Міжнародны Дзень Шахмат 20 ліпеня у 2022 і 2023 годзе, а таксама згуляла з чэмпіёнам свету — Гары Каспаравым у 2022 годзе падчас Форуму Свабоднай Расіі. Ва ўсіх выпадках гуляла даўжэй за ўсіх прэтэндэнтаў.
Узнагароды
Бэла была ўшанавана сярод герояў Рэвалюцыі ў Беларусі знакамітай мастачкай Вольгай Якубоўскай у 2021 годзе.
Радыёпраграма «Доверяй, но проверяй» на ЛРТ, у якой Фокс зрабілася суаўтарам і вядучай, атрымала ўзнагароду Фонду Кантэнту ў Бруселі у 2022 годзе.
Краснае (Лагойскі раён)
Кра́снае (, Красное) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Ізбішчанскага сельсавета.
Карола
Карола (Carola), поўнае імя Карола Хэгквіст (Carola Häggkvist) — шведская поп-спявачка і кампазітар. Нарадзілася ў Стакгольме 8 верасня 1966 года. У 1983, 1991 і 2006 годзе прадстаўляла Швецыю на «Еўрабачанні». У 1991 годзе выйграла конкурс з песняй «Fångad av en stormvind».
1977—1989: Першы поспех і «Främling»
Дэбютны сінгл «Främling» разышоўся тыражом у мільён асобнікаў — рэкорд продажаў у Швецыі, які наўрад ці калі-небудзь будзе пабіты Пасля таго, як Карола заняла трэцяе месца на Еўрабачанні, яна запісвае версіі пераможнай песні на англійскай, нямецкай і нідэрландскай мовах. У 1983 і 1984 гадах яна выпускае тры альбома на студыі Берта Карлсан, і ўсе яны разыходзяцца з неверагоднай хуткасцю.
У 1985 годзе Карола пачынае супрацоўніцтва з гуртом Bee Gees. Яна запісвае альбом Runaway, песні да якога напісалі Морысам і Робінам Гібамі. Альбом дасягае статусу двойчы плацінавага. Пасля гэтага поспеху Карола ненадоўга пакідае поп-сцэну, здзяйсняючы турнэ са сваёй хрысціянскай суполкай, актыўным членам якой яна з’яўляецца, і выпускае канцэртны альбом.
1990—1991: Вяртанне і Fångad av en stormvind
Нечаканае вяртанне Каролы адбылося ў 1990 годзе, калі яна заняла другое месца на «Melodifestivalen» з песняй «Mitt i ett äventyr» і выпусціла новы альбом пад назвай Much More. У наступным годзе яна бярэ рэванш на нацыянальным адборы і выйграе «Melodifestivalen» з песняй «Fångad av en stormvind». На правах пераможцы яна зноў прадстаўляе Швецыю на «Еўрабачанні-1991» у Рыме. Брытанскія букмекеры прадказваюць Кароле другое месца, але яна набірае аднолькавую, найбольшую колькасць ачкоў з Амінай, спявачкай з Францыі. Правілы паказваюць, што ў выпадку нічыёй, пытанне вырашаецца колькасцю максімальных балаў, атрыманых выканаўцамі. Паколькі і колькасць 12 балаў аказалася роўным, пытанне аб пераможцы было вырашана колькасцю дзясятак, якое апынулася на карысць Швецыі. Дзякуючы гэтаму Карола становіцца пераможцам конкурсу песні «Еўрабачанне». Пазней у гэтым годзе яна выпускае Калядны альбом на шведскай мове — Jul, а таксама першую частку зборніка лепшых песень на англійскай мове — Carola Hits.
1992—2004: Туры і новыя альбомы
Карола становіцца першай скандынаўскай выканаўцай, якая выступіла ў Кітаі. У 1992 годзе там таксама выходзіць яе альбом. Пасля 10-гадовай гадавіны знаходжання на сцэне ў 1993 годзе спявачка выпускае альбом у стылі госпел «My Tribute», які быў выпушчаны ў Скандынавіі і іншых 12 краінах свету. У 1994 годзе ў Нідэрландах ёй прысуджаецца тытул лепшай госпел-выканаўцы года. У 1990-я гады Карола працягвае выпускаць альбомы. У 1994 годзе выходзіць яе новы дыск Personligt, які схіляецца ў бок рок-музыкі па гучанні, і да якога песні напісала сама спявачка.
У 1995 годзе Карола дэбютуе ў якасці актрысы мюзіклаў, выконваючы ролю Марыі ў шведскай пастаноўцы спектакля «Гукі музыкі» (The Sound Of Music). Праз тры гады яна выконвае загалоўную тэму ў нарвежскім мюзікле «Свет Сафіі» (Sophie’s World). У 2002 годзе, пасля нядоўгай адсутнасці Карола вяртаецца на тэатральную сцэну, прыняўшы ўдзел у пастаноўцы «Адрынутыя» (Les Miserables) у Лондане.
У 1998 годзе Карола зноў сыходзіць з поп-сцэны і выпускае альбом псалмоў Blott en dag, у 2001 годзе выходзіць альбом яе песень для дзяцей Sov pa min arm. Пазней у тым жа годзе яна выпускае і новы поп-альбом — My Show.
З 2005: «Invincible»
У лістападзе 2005 года Карола пацвярджае, што вяртаецца на «Melodifestivalen» праз 15 гадоў. Яна перамагае на нацыянальным адборы з песняй «Evighet» (Вечнасць). Яна даволі паспяхова прадставіла Швецыю на «Еўрабачанні-2006» у Афінах, заняўшы чацвёртае месца ў паўфінале конкурсу і пятае месца ў фінале. На «Еўрабачанні» была выканана англамоўная версія песні «Invincible» (Непераможны). Амаль адразу пасля «Melodifestivalen» яна выпусціла чарговы поп-альбом Ад nu till evighet. У канцы 2007 года выходзіць яе другі Калядны альбом I denna natt blir världen ny.
У 2008 годзе яна зноў удзельнічае ў «Melodifestivalen» з песняй «One Love» ў дуэце з Адрэааом Джонсанам, але не праходзіць у фінал адбору. Яна таксама выпускае зборнік Främling 25 år, які ўключыў лепшыя кампазіцыі за ўсю яе 25-гадовую творчую кар’еру.
Асабістае жыццё
Была жонкай Рунара Сегаарда, ад якога мае дзіцяці Амадэя (Амадэуса) Сегаарда. У 2004 годзе пайшлі з жыцця абодва бацькі спявачкі.
Сінглы
У дужках указваюцца назвы альбомаў, у якія ўвайшлі дадзеныя сінглы.
Маншук Жыенгаліеўна Маметава
Маншук Жыенгаліеўна Маметава (Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова;, аул Жыекум, Кіргізская АССР — , пад Невелем) — кулямётніца 100-й асобнай стралковай брыгады Калінінскага фронту, гвардыі старшы сяржант. Першая казахская жанчына, якой было прысвоена званне Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзілася 23 кастрычніка 1922 года ў ауле Жыекум Удынскага раёна Уральскай вобласці, цяпер Рэспубліка Казахстан. Казашка.
Бацькі Маншук рана памерлі, і пяцігадовую дзяўчынку ўдачарыла яе цётка Аміна Маметава. Дзіцячыя гады Маншук прайшлі ў Алма-Аце. Сапраўдным імем Маншук было Мансія, і ў дзяцінстве Аміна апай звала яе ласкальна «Маншаім», але паколькі Маншук была маленькай, то не магла вымавіць слова «Моншақ» і ў яе атрымвалася толькі «Манчук». З тых часоў яна стала падпісваць лісты Манчук.
Да вайны скончыла рабфак, два курсы медыцынскага інстытута. Працавала ў апараце Саўнаркама Казахскай ССР, сакратаром намесніка Старшыні Саўнаркама.
У Чырвонай арміі з верасня 1942 года, пісар штаба 100-й Казахскай асобнай стралковай брыгады (8 снежня 1943 года ператворана ў 1-ю стралковую дывізію. Пасля дывізія была ўзнагароджана ордэнам Чырвонага Сцяга, ёй была прысвоена ганаровая назва «Брэсцкая»), потым медсястра. На фронце скончыла курсы кулямётнікаў і была прызначана першым нумарам кулямётнага разліку ў страявую частку.
15 кастрычніка 1943 года ў цяжкіх баях за вызваленне горада Невеля (Невельская наступальная аперацыя) пры абароне панавальнай вышыні, застаўшыся адна з кулямётнага разліку, быўшы цяжка параненай аскепкам у галаву, знішчыла 70 салдатаў праціўніка і загінула смерцю адважных.
Вялікая прыгажосць
«Вялікая прыгажосць» (La grande bellezza) — мастацкі фільм 2013 года рэжысёра Паала Сарэнціна. Галоўную ролю ў фільме выканаў Тоні Сервіла.
Сюжэт
Джэп Гамбардэла адзначае свой 65-ы дзень нараджэння. Ён — вядомы журналіст, які працуе ў глянцавым часопісе. Вось толькі на свяце весела ўсім, акрамя самаго імянінніка. І гэта нягледзячы на тое, што навакол — шык і бляск, годны найлепшага карнавала. Мора закускі, выпіўкі і прыгожых людзей. Яго акружае прыгажосць і чароўнасць Рыма, але нішто не кранае яго глыбока маркотную душу…
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 60 кінаўзнагародамі і яшчэ 77 намінацыямі.
Архегоній
Архегоній, або Архегонія ( — пачатак, — нашчадства) — жаночы орган палавога размнажэння ў вышэйшых споравых (мохападобных, папапацепадобныя і інш) і голанасенных раслін, мнагаклетачны орган палавога размнажэння гаметафітаў; гаметангій, у якім развіваюцца жаночыя гаметы — яйцаклеткі.
Архегоній у вышэйшых раслін — невялікае колбападобнае цельца, якое складаецца з ножкі, ніжняй пашыранай часткі (брушка) і верхняй звужанай часткі (шыйкі). Звонку архегоній абаронены бясплоднымі клеткамі. У брушку архегонія знаходзіцца яйцаклетка.
Аагоній
Аднаклеткавыя жаночыя палавыя органы водарасцей прынята называць аагоніямі. Аднак звычайна альголагі аагоніямі называюць і шматклеткавыя жаночыя гаметангіі харавых водарасцей.
Шалпан
Шалпан — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Шалпанскай сельскай акругі. Код КАТА — 636483100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1608 чалавек (823 мужчыны і 785 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1412 чалавек (717 мужчын і 695 жанчын).
Леснікі (Лагойскі раён)
Леснікі́ (, Лесники) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Ізбішчанскага сельсавета.
1914 год у гісторыі астраноміі
1914 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Згвалтаванне
Згвалтава́нне — у агульным сэнсе — здзяйсненне палавога акту з ужываннем гвалтоўных дзеянняў у адрас аднаго з партнёраў, у вузка юрыдычным сэнсе — прымус жанчыны да палавога акту з ужываннем фізічнага або псіхічнага ўздзеяння.
Згвалтаванне ў сучасным праве
Беларускае права разумее пад згвалтаваннем палавыя зносіны з ужываннем гвалту, або з пагрозай яго ўжывання да пацярпелай або да іншых асоб, або з выкарыстаннем бездапаможнага стану пацярпелай. Непасрэдны аб'ект злачынства: палавая воля, воля выбару партнёра жанчынай. Абавязковая кваліфікацыйная прыкмета: гвалт, або пагроза яго здзяйснення, або бездапаможны стан пацярпелай. Адным з найбольш спрэчных момантаў беларускага заканадаўства з'яўляецца непрызнанне сну як бездапаможнага стану.
Традыцыйна згвалтаванне разумелася як дзеянне з боку мужчыны ў стаўленні да жанчыны. Аднак у цяперашні час у шматлікіх заканадаўствах паняцце пашыранае, пад яго падпадаюць таксама прымус да палавой блізкасці жанчынай мужчыны, жанчынай жанчыны, а таксама мужчынам мужчыны. Беларускае заканадаўства кваліфікуе згвалтаванне ў першапачатковым сэнсе — як сексуальны гвалт мужчыны над жанчынай, іншыя жа сексуальныя злачынствы кваліфікуюцца як «гвалтоўныя дзеянні сексуальнага характару» або «прымус да дзеянняў сексуальнага характару». Асобным відам сексуальнага злачынства з'яўляецца растленне. Звычайнымі жыхарамі Беларусі, далёкімі ад юрыдычных колаў, усе сексуальныя злачынствы звычайна называюцца тэрмінам «згвалтаванне».
Згвалтаванне ва ўсіх заканадаўствах прызнаецца адным з самых цяжкіх відаў злачынстваў. Беларускае заканадаўства прадугледжвае ў якасці пакарання за згвалтаванне (а таксама за гвалтоўныя дзеянні сексуальнага характару) пазбаўленне волі тэрмінам ад 3 да 6 гадоў, а пры наяўнасці абцяжваючых абставін — да 15 гадоў.
Згвалтаванне ў шлюбе стала лічыцца злачынствам параўнальна нядаўна, па меры развіцця фемінізму. Раней практычна ва ўсіх краінах гэта лічылася правам мужа.
Судовая медыцына
Пры расследаванні згвалтавання ў абавязковым парадку ажыццяўляецца судова-медыцынская экспертыза пацярпелай і падазраванага. У пацярпелай праводзіцца гінекалагічны агляд, бяруцца неабходныя аналізы. Акрамя гэтага, даследуецца адзежа і бялізна пацярпелай і падазраванага. Усе атрыманыя ў выніку факты аналізуюцца на прадмет выкарыстання ў якасці доказаў меркаванага згвалтавання. У прыватнасці, знойдзеныя сляды спермы дазваляюць даказаць, што падазраваны здзяйсняў палавы акт з пацярпелай, а выяўленыя на целе пацярпелай і падазраванага сляды барацьбы могуць сведчыць аб тым, што акт не быў добраахвотным. Аднак можна заўважыць, што экспертыза не ўсёмагутная: пры вызначаных акалічнасцях ні сляды ўдараў на целе пацярпелай, ні сляды нядаўняга пазбаўлення некранутасці не даказваюць згвалтаванні (або віны пэўнага падазраванага), у іншых выпадках ніякіх відавочных слядоў можа не быць (напрыклад, калі згвалтаванне выраблена без фізічнага прымусу). Вядомыя нават выпадкі, калі пры згвалтаванні нявінніцы не адбывалася парыву цнатлівай плеўкі.
Экспертыза можа аказацца беспаспяховай, асабліва калі з моманту згвалтавання мінула досыць шмат часу. З прычыны гэтага жанчыне, якая падвергнулася гвалту, рэкамендуецца неадкладна звярнуцца ў праваахоўныя органы, захаваўшы адзежу і бялізну, у якіх яна была на момант згвалтавання, ні ў якім разе не мыючы іх.
Дэніс Габар
Дэніс Габар, таксама Дэнеш Габар (Gábor Dénes;,  — , ) — венгерскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1971) «за вынаходніцтва і развіццё галаграфічнага метаду».
Біяграфія
Габар нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і ў Будапешце 5 чэрвеня 1900 г., і меў пры нараджэнні імя Грынсберг Дзяніс (Grünszberg Dénes), і быў першым сынам Берната Грынсберга (Grünszberg Bernát) і Адэлі Жакобавіч (Jakobovits Adél). У 1902 годзе сям'я атрымала дазвол памяняць прозвішча з Грынсберг на Габар. Ужо ў раннія гады ў яго выявілася цікавасць да фізікі — разам са сваім братам Дзьёрдем рабіў у хатняй лабараторыі вопыты, пра якія ён чытаў у навуковых кнігах і часопісах. Габар атрымаў спецыяльнасць інжынера ў 1920 годзе ў тэхнічным універсітэце Будапешта. З 1921 па 1924 працягнуў навучанне ў Тэхнічным універсітэце Берліна. Пасля абароны дысертацыі ў 1927 годзе пачаў працу ў кампаніі Siemens & Halske AG (сёння кампанія Siemens). За час працы ў кампаніі зрабіў сваё першае вынаходства — ртутныя лямпы высокага ціску. У 1933 годзе пакінуў Германію ў сувязі са станаўленнем рэжыму нацыстаў і выехаў на працу ў Вялікабрытанію, у кампанію Thomson-Houston. У 1947 годзе ён вынайшаў галаграфію, за што і атрымаў у 1971 годзе Нобелеўскую прэмію па фізіцы. Гэта адкрыццё не атрымала камерцыйнага развіцця да з'яўлення лазера ў 1960 годзе. Габар таксама цікавіўся тым, як чалавек чуе і размаўляе. Па выніках гэтых даследаванняў ён стварыў тэорыю гранулярнага сінтэзу. У 1948 Габар перайшоў працаваць у Імперскі каледж Лондана і ў 1958 годзе стаў прафесарам прыкладной фізікі і працаваў там да пенсіі ў 1967 годзе. Пасля выхаду на пенсію жыў у асноўным у Італіі.
Двайковая сістэма злічэння
Двайко́вая (або біна́рная) сістэ́ма злічэ́ння – пазіцыйная сістэма злічэння, якая мае аснову 2. Двайковая сістэма дазваляе запісаць любы лік з дапамогаю ўсяго двух лічбаў (0 і 1). Гэтая сістэма найбольш распаўсюджаная ў вылічальнай тэхніцы.
Двайковая сістэма мае надзвычай простыя правілы складання і памнажэння. Правілы складання і памнажэння адназначных двайковых лікаў можна прадставіць табліцамі з двума радкамі і стоўпчыкамі.
Галоўны недахоп двайковай сістэмы – грувасткасць. Двайковае прадстаўленне ліка патрабуе прыкладна ў 3 разы больш лічбаў, чым дзесятковае. Для пераадолення гэтага недахопу ўжываюць шаснаццаткавую сістэму злічэння. Кожныя чатыры разрады двайковай сістэмы ўзаемна адназначна перадаюцца адным разрадам шаснаццаткавай сістэмы і, такім чынам, шаснаццаткавая сістэма дазваляе запісаць двайковыя лікі ў кампактнай форме. Шаснаццаткавае прадстаўленне ліка ў чатыры разы карацейшае, чым двайковае. Напрыклад,
Таварыства беларускай асветы
Таварыства беларускай асветы (ТБА) — культурна-асветная арганізацыя ў Заходняй Беларусі ў 1932—1937 гг.
Мэты
Паводле статута мэтай ТБА з'яўлялася «праца над развіццём беларускай культуры, пашырэннем школьнай і пазашкольнай асветы беларусаў на іх роднай мове, уздымам маральнага ўзроўню і вывучэннем польскай культуры, культурных адметнасцей іншых народаў, якія жывуць на супольнай з беларусамі тэрыторыі».
Дзейнасць
Таварыства беларускай асветы знаходзілася пад арганізацыйным кіраўніцтвам беларускай санацыі. Першапачаткова было заяўлена, што таварыства не будзе ставіць «вузкіх мэтаў той ці іншай партыі», а абмяжуецца адным культурніцтвам. У 1933 г. пачалі ўтварацца гурткі, адкрыты 33 бібліятэкі-чытальні, наладжваліся лекцыі, спектаклі вандроўных тэатраў, разгорнута выдавецкая дзейнасць. ТБА дамагалася адкрыцця беларускіх школ, умацавання ўцалелых Віленскай і Навагрудскай беларускіх гімназій, выступала супраць паланізацыі, хоць не адмаўляла супрацоўніцтва з польскімі культурна-асветнымі арганізацыямі, асуджала палітычныя рэпрэсіі ў БССР.
Кіраўніцтва ТБА заклікала Таварыства беларускай школы (ТБШ) да сумесных школьных акцый, але імкнулася не дапусціць заходнебеларускую моладзь да ўдзелу ў палітычнай барацьбе. Дзейнасць ТБА жорстка крытыкавалі дзеячы КПЗБ і Беларускай хрысціянскай дэмакратыі (БХД). ТБА праследавалася польскімі ўладамі, адчувала фінансавыя цяжкасці. Эфектыўнай працы таварыства перашкаджалі ўзаемныя спрэчкі. А. Луцкевіч і А. Трэпка імкнуліся адстойваць незалежніцкія погляды, не ўхвалялі паланізацыю, настойвалі на збліжэнні ТБА з БХД; Р. Астроўскі выступаў за супрацоўніцтва з рэжымам санацыі, супраць паразумення з беларускімі хрысціянскімі дэмакратамі. Пасля іх канчатковага разрыву ў 1934 г. дзейнасць ТБА прыйшла ў заняпад. 3-за палітычных меркаванняў таварыства адмовілася далучыцца да заключанага ў лютым 1936 г. пагаднення паміж ТБШ і Беларускім інстытутам гаспадаркі і культуры аб адзінстве дзеянняў у школьнай справе, назваўшы яго «акцыяй Камінтэрна».
Арганізацыя забаронена польскімі ўладамі 20 жніўня 1937 г.
Руская Вікіпедыя
Руская Вікіпедыя (Русская Википедия) — раздзел Вікіпедыі на рускай мове. Заснаваны 11 мая 2001 года. Па асноўных статыстычных характарыстыках, вызначальным ўзровень развіцця моўнага падзелу, Руская Вікіпедыя займае з другога па сёмае месцы, па колькасці пачатых артыкулаў ўваходзіць у дзесятку самых буйных моўных раздзелаў Вікіпедыі. Назва «руская» пазначае не прыналежнасць да якога-небудзь народа або дзяржавы, а мову напісання артыкулаў.
Літургія папярэднеасвячоных дароў
Літургія папярэднеасвячоных Дароў — літургія, падчас якой прапаноўваюцца для прычашчэння Святыя Дары, асвячоныя раней — на папярэдняй поўнай літургіі па чыне Васіля Вялікага або Яна Залатавуста і якія захоўваюцца ў каўчэжцы звычайна на прастоле або, радзей, на ахвярніку.
Шосты Сусветны Сабор 52-м правілам зацвердзіў паўсюднае здзяйсненне Папярэднеасвячонай літургіі ў дні Вялікага Паста, каб не пазбаўляць верных таямнічых зносін з Госпадам і разам з тым не парушаць паста і пакаяння здзяйсненнем урачыстай поўнай літургіі.
У сучаснай практыцы Праваслаўнай Царквы служыцца ў сераду і пятніцу Святой Чатырохдзесятніцы, у храмавыя і дбанныя святы і з панядзелка па сераду Страсной Сядмицы. Да 1930 года ў Кіева-Пячорскай Лаўры таксама здзяйснялася штодня ў се́дмічныя дні Вялікага паста (апроч яго першых двух дзён), што было перажыткам Студзійскага Статуту, які панаваў у Рускай Царкве да XV ст. У цяперашні час гэтая традыцыя страчана.
Асаблівасці:
Замкі Беларусі (дзяржаўная праграма)
Замкі Беларусі — дзяржаўныя праграма Рэспублікі Беларусь на 2012—2018 гады, распрацаваная дзеля стварэнне спрыяльных умоў для захавання, аднаўлення і рацыянальнага выкарыстання аб'ектаў гісторыка-культурнай спадчыны, развіцця ўнутранага і ўязнога турызму. Дзяржпраграма распрацавана ў адпаведнасці з даручэннем Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, дадзеным 16 снежня 2010 года.