cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пружаны
Гісторыя
Вядомы з 1487 года як Дабучын, княжацкі двор у складзе Кобрынскага княства Вялікага Княства Літоўскага. Пасля смерці кобрынскага князя Івана Сямёнавіча Дабучын перайшоў да ягонай жонкі Фядоры, у 1519 годзе паводле прывілея вялікага князя Жыгімонта Старога перайшоў да маршалка Вацлава Касцевіча і ўвайшоў у Кобрынскае староства. З 1520 года ў Кобрынскім павеце Падляшкага ваяводства. З 1532 года належаў каралеве Боне Сфорцы, да сярэдзіны XVI стагоддзя пераўтварыўся ў цэнтр ганчарнага рамяства і гандлю, потым належала дачцэ Боны Ганне Ягелонцы. У 1563 годзе — 1250 жыхароў, 7 вуліц, 278 гаспадарак. Існаваў «каралеўскі двор» — драўляны палац з гаспадарчымі пабудовамі. З 1566 года ў Берасцейскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. Ганна Ягелонка 3 мая 1588 года надала гораду магдэбургскае права, герб і дазвол на 2 кірмашы на год, прывілеем замацавана сучасная назва Пружаны, вядомая і раней. На гербе (які некалі перайшоў да роду Сфорца ад роду Вісконці) выяўлены ў срэбраным полі звілісты блакітны вуж з залатой каронай, з пашчы якога з’яўляецца дзіця бачнае ўжо на палову. На думку некаторых гісторыкаў паходжанне назвы Пружаны звязана з пасяленнем каля Дабучына прусаў. Прывілей пацверджаны 6 мая 1589 года граматай Жыгімонта Вазы з наданнем дадатковых прывілеяў (4 кірмашы на год). У інвентары Пружан за 1597 год адзначаны палац, 2 флігелі, гаспадарчыя пабудовы, млын. З пачатку XVII стагоддзя Пружаны славіліся вытворчасцю задымленага чорнага глінянага посуду і кафлі. Горад моцна разбураны падчас войнаў XVII—XVIII стагоддзяў (ацалела 1/5 пабудоў), да канца XVIII стагоддзя адноўлены, у 1791 годзе — 2094 жыхароў.
З 1795 года ў складзе Расійскай імперыі, горад, цэнтр Пружанскага павета; Кацярына II падаравала Пружанскі ключ графу, генералу-фельдмаршалу Румянцаву-Задунайскаму, які хутка распрадаў іх Трэнбіцкаму, Булгарыну, Улодкам і Швыкоўскаму. У руска-французскую вайну (1812) Пружаны занятыя і разрабаваныя напалеонаўскімі войскамі. У 1817 годзе ў горадзе налічваецца 824 жыхары. У 1838 годзе ў горадзе тры забрукаваныя вуліцы; дзейнічала дваранскае вучылішча (130 вучняў), бальніца, аптэка. Каля горада працавала цагельня. Сярод павятовых гарадоў Гродзенскай губерні з’яўляюцца самым бедным, але нягледзячы на гэта ў сярэдзіне XIX стагоддзя ў Пружанах кожную зіму адбываліся тэатральныя пастаноўкі. У 1845 годзе атрымаў іншы герб (у светла-карычневым полі яліна, на галінах якой вісіць паляўнічая труба). У 1857 годзе — 5665 жыхароў, працавалі бровар, гарбарны і мукамольны заводы. У час паўстання 1863—1864 гадоў на Пружаншчыне дзейнічалі аддзелы Рамана Рагінскага, Станіслава Сангіна і Браніслава Рыльскага, 13 лютага 1863 года Пружаны былі заняты паўстанцамі. У 1897 годзе ў горадзе 7634 жыхары, з якіх 67,5 % іўдзеяў, 25,6 % праваслаўных, 6,2 % католікаў; 14 дробных прадпрыемстваў, павятовае і прыходскае вучылішчы, 2 царквы, касцёл, сінагога, некалькі іудзейскіх малітоўных дамоў, 6 бальніц. У XIX — першай палове XX стагоддзяў Пружаны вядомы як цэнтр ганчарнага рамяства.
У студзені 1919 года Пружаны на некалькі дзён занялі бальшавікі. 30 студзеня 1919 года з рук бальшавікоў адбіў яе Віленскі атрад Польскага войска пад кіраўніцтвам ротмістра Уладзіслава Дамброўскага. 7 чэрвеня 1919 года Пружаны увайшлі ў склад Брэсцкай акругі Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх зямель — часовай польскай адміністрацыйнай адзінкі. У 1921—1939 гадах у складзе Польскай Рэспублікі, цэнтр Пружанскага павета Палескага ваяводства. Дзейнічала Таварыства беларускай школы.
З верасня 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 года цэнтр Пружанскага раёна. У час Вялікай Айчыннай вайны акупаваны 23 чэрвеня 1941 года, акупанты стварылі тут гета, дзе ўтрымлівалі да 10 тыс. чалавек і загубілі больш за 4 тыс. чалавек. Падчас вайны на 70 % былі знішчаны жылыя пабудовы. Вызвалены 17 ліпеня 1944 года.
Эканоміка
У 1998 годзе ў Пружанах дзейнічалі прадпрыемствы машынабудавання, харчовай (масласырзавод, кансервавы і плодакансервавы заводы), лёгкай, будматэрыялаў (камбінаты будаўнічых матэрыялаў) прамысловасці, завод радыёдэталей. Ільнозавод, лясгас, друкарня. Гасцініцы «Верас», «Мухавец». Сядзіба «Пружанская» (турыстычныя паслугі). Пружаны — цэнтр ганчарнага рамяства.
Культура
5 сярэдніх, вочна-завочная, музычная, юнацка-спартыўная школы, 8 дашкольных устаноў, 2 бібліятэкі, Дом культуры, бальніца.
Нематэрыяльная спадчына
20 сакавіка 2023 года традыцыйнаму роспісу на шкле ў горадзе Бярозе, аграгарадку Спораве, аграгарадку Стрыгінь Бярозаўскага раёна і горадзе Пружаны, вёсцы Слабудка, вёсцы Новыя Засімавічы Пружанскага раёна быў нададзены статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі.
Паўстанне на Каменшчыне
Паўстанне на Каменшчыне 1754—1756 гадоў — буйное ўзброенае выступленне сялян у 50-я гг. XVIII ст., якое адбылося на паўднёвым усходзе Беларусі, ва ўладанні віленскага капітула Каменшчына (Мазырскі павет). Хваляванні тут пачаліся яшчэ ў 1736 г. і працягваліся з перапынкамі больш за два дзесяцігоддзі. Прычынай іх быў непасільны прыгнёт, які доўгі час трывалі сяляне ад адміністрацыі капітула. У ходзе паўстання узброеныя атрады сялян супроцьстаялі радзівілаўскім жаўнерам і ў рэшце рэшт былі разбіты.
Першы год паўстання. Проба моцы
У 1754 г. сялянскія хваляванні перараслі ва ўзброенае выступленне. Немалую ролю ў гэтым адыграў гайдамацкі рух. У 1754 г. паўстанне гайдамакаў адбылося на Жытоміршчыне, якая непасрэдна мяжуе з Каменшчынай. Трэба думаць, што невыпадкова ў гэты ж час супраць сваіх прыгнятальнікаў са зброяй у руках выступілі сяляне Камянецкай воласці.
Самыя раннія звесткі аб камянецкім вытупленні адносяцца да верасня 1754 г. Пад гэтай датай значыцца загад гетмана аб накіраванні ва ўладанне дзвюх харугваў для падаўлення сялянскага выступлення. Напэўна, гэта ім удалося, бо ў снежні салдаты былі адазваны на папярэдняе месца дыслакацыі.
Другі год паўстання. Поспехі сялян
Аднак барацьба ва ўладанні не спынілася. У кастрычніку 1755 г. сяляне зноў узяліся за зброю і тым жа дзвюм харугвам, як і год назад, прыйшлося зноў выпраўляцца ва ўладанне капітула. На гэты раз такой сілы для ўціхамірвання падданых не хапіла, бо Радзівіл праз месяц накіраваў на Каменшчыну яшчэ чатыры харугвы колькасцю 70 коннікаў на чале са шляхціцам Панятоўскім. Аднак і такой сілы для падаўлення выступлення было яўна недастаткова.
Трэці год паўстання. Параза
У лісце Радзівілу 8 студзеня 1756 г. Панятоўскі паведамляў, што паўстала ўся Камянецкая воласць, у якой налічваецца звыш 700 сялянскіх двароў.
Сяляне пры падыходзе харугваў да ўладання пакідалі свае вёскі і накіроўваліся да мястэчка Славечна, дзе мелі намер згуртавацца і аказаць узброенае супраціўленне войску. Так і адбылося. Сялянскі атрад пераняў карнікаў яшчэ перад Славечнам. Нечакана для шляхецкага атрада прыгонныя пасля абстрэлу коннікаў перайшлі ў атаку. Невялікае злучэнне Панятоўскага не здолела вытрымаць націску і пачало адступаць. Спачатку адступленне мела арганізаваны характар. Адыходзячы, харугвы аказвалі некаторае супраціўленне, але затым кінуліся ва ўцёкі. Ім прыйшлося адысці да Убарці, мястэчка, якое размяшчалася на адлегласці 10 міль ад Каменшчыны. Тут яны вырашылі затрымацца да таго часу, пакуль не падыдзе дапамога ад Радзівіла, бо ўжо не мелі ахвоты з наяўнай сілай ісці супраць паўстаўшых сялян.
Да сустрэчы радзівілаўскага войска рыхтаваліся і паўстанцы. Яны працягвалі падыходзіць да Славечна і стваралі там умацаваны лагер. Іх налічвалася некалькі тысяч. Усёй воласцю яны далі клятву “змагацца да апошняга, хоць і галовы прыйшлося б пакласці”.
У лютым 1756 г. да карнага атрада прыбыло 55 карнікаў, а ў сакавіку з Нясвіжа падышла пяхота з гарматамі. Акрамя таго, да Оўруча па загаду Радзівіла была накіравана гетманская міліцыя.
Панятоўскі са сваімі людзьмі выступіў з Убарці, каб злучыцца пад Оўручам з міліцыяй, а потым атакаваць лагер паўстанцаў. Пасля аб’яднання пад яго камандаваннем налічвалася ўжо каля 400 чалавек. Гэта былі і гусары, і лёгкая конніца, і пяхота з артылерыяй. З гэтай сілай ён мог разлічваць на поспех у сутычцы з сялянскім атрадам, таму адразу накіраваўся да Славечна.
Гэта быў пачатак жорсткай расправы, якую ўчынілі пераможцы над паўстанцамі. Потым на месца экзекуцыі яны сагналі ўсё дарослае насельніцтва Камянецкай воласці і пачалі выконваць прысуды: адных удзельнікаў сялянскага руху каралі смерцю, іншых — білі бізунамі. Перад адыходам з мястэчка Панятоўскі загадаў чатырох кіраўнікоў паўстання пасадзіць на палі, а 10 сялянскіх важакоў прывязаць да гармат і накіраваць у Нясвіж на суд да Радзівіла.
Прычыны паразы. Вынікі паўстання
Такім чынам, паўстанне на Каменшчыне, якое мела лакальны характар, патрывала паразу. У ім, як і ў паўстанні сялян Крычаўскага староства, а таксама ў іншых узброеных выступленнях прыгонных, праявіліся тыповыя для феадальнай эпохі рысы — раз’яднанасць сялянскага руху, яго непаслядоўнасць, якая вынікала з рознасці інтарэсаў асобных катэгорый сялянскага стану.
Але разам з тым безвыніковымі сялянскімі выступленні назваць нельга, бо пасля іх становішча сялян на некаторы час паляпшалася і ліквідаваліся найбольш жорсткія праявы феадальнага прыгнёту. Так здарылася і на Каменшчыне, калі капітул быў вымушаны пайсці на паслабленне павіннасцей.
Літаратура
Гісторыя Беларусі: У 6 т. Т. 3. Беларуь у часы Рэчы Паспалітай (XVII-XVIII) – Мінск, 2007. С. 146-148. Аўтар: Павел Алегавіч Лойка
Аль-Ідрысі
Аль-Ідрысі (Абу Абдалах Мухамед ібн Мухамед ібн Абдалах аш-Шэрыф ал-Ідрыс; 1099 або  — 1161 або ) — славуты арабскі географ.
Паходзіў з арыстакратычнага роду, атрымаў дасканалую адукацыю ў Кардоўскім універсітэце. З 1139 года працаваў у Палерма пры двары нарманскага караля Сіцыліі Ражэра II. Да 1154 года (шаувал 548 год хіджры) скончыў вялікую каляровую карту свету (Charta Rogeriana ці Tabula Rogeriana) на 70 аркушах з суправаджальным тэкстам да яе на арабскай мове пад назвай Kitab nuzhat al-mustak fi htirak al-afak («Кніга — забаўлянне для стомленага ў вандраваннях па абласцях свету»), вядомым пад назвай «Кніга Ражэра». Згодна з арабскай традыцыяй, Charta Rogeriana арыентаваная на поўдзень, а не на поўнач, як сучасныя карты.
Тэрыторыя сучаснай Беларусі прадстаўленая ў асноўным на аркушы 65 (5 секцыя VII клімату паводле класіфікацыі Ідрысі) Паказаныя горад Мінск («Муніска») — першая выява горада на карце, «возера Тэрмі» — верагодна, Прыпяцкія балоты. Дняпро («Днабрус») пададзены ад вытокаў Бярэзіны («Бельцес»). Ёсць падставы атаясаміць горад «Бармунію» (аркуш 55) з Брэстам. Яшчэ шэраг аб'ектаў можна лакалізаваць у Беларусі гіпатэтычна, напрыклад, горад «Барманза» ля сутокаў Дняпра і Бярэзіны. Услед за іншымі мусульманскімі аўтарамі Ідрысі згадваў «тры віды русаў», у тым ліку Артанію, але другаснасць інфармацыі Ідрысі не дазваляе звязаць апошнюю з якім-небудзь пэўным рэгіёнам.
Праца Ідрысі з'явілася вяршыняй класічнай арабскай картаграфіі і далёка пераўзыходзіла паўнатой і дакладнасцю любыя вядомыя карты свету XII—XIII стагоддзяў.
Арон Ісакавіч Вайнштэйн
Аро́н Іса́кавіч Вайнштэ́йн (, Вільня —, Масква) — сацыял-дэмакрат, сіяніст-сацыяліст, актыўны дзеяч Бунда.
Біяграфія
З сям’і цівуна. У 1897 годзе скончыў яўрэйскі Настаўніцкі інстытут у Вільні.
З 1892 года член Бунда (псеўданім Рахміэл). Удзельнічаў у яўрэйскім рабочым руху ў Варшаве, Вільні, быў рэдактарам выданняў Бунда, у тым ліку газеты «Дэр Бунд». У 1901—1921 член ЦК Бунда. У 1907 годзе дэлегат V (лонданскага) з’езда РСДРП і трох яе наступных канферэнцый. З мая 1907 па снежань 1911 года член ЦК РСДРП ад Бунда. У 1914—1917 у ссылцы ў Сібіры.
У красавіку 1917 года на 10-й канферэнцыі Бунда абраны старшынёй ЦК Бунда, заставаўся ім да 1921 года. Займаў цэнтрысцкую, затым абарончую пазіцыю .9 чэрвеня 1917 года на I Усерасійскім з’ездзе Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў па пытанні вайны падтрымаў пазіцыю меншавікоў і эсэраў. Спрачаючыся з Леніным, казаў: Таварыш Ленін запэўніваў нас, што як толькі сцяг сацыялістычнага паўстання, а не такое, якое цяпер перамагло, пераможна пройдзе па рускай зямлі, як толькі ўрад будзе цалкам складацца з Саветаў, то адразу Расіі прыбягуць на дапамогу прыгнечаныя нацыі і краіны … гэта Турцыя, гэта Персія, гэта Кітай, то бок краіны з найбольш адсталай сацыяльнай структурай, з найбольшымі перажыткамі старых, я скажу, паўварварскіх часоў. Вось гэтыя краіны, абяцае нам таварыш Ленін, злітаваць з намі для таго, каб разам з імі несці па Еўропе чырвоны сцяг сацыялізму … нічога агульнага гэтая канцэпцыя … з марксізмам не мае, але яна мае вельмі шмат агульнага з бакунізмам. Вайнштэйна падтрымаў Г. В. Пляханаў. 10 жніўня 1917 года на пасяджэнні УЦВК абвясціў рэзалюцыю, якая была прынятая: «У Дзяржаўнай нарадзе ў Маскве ўдзельнічаць», «адзіным сродкам для выратавання краіны і рэвалюцыі з’яўляецца згуртаванне ўсіх жывых сіл Расіі вакол моцнага рэвалюцыйнага ўрада». 19 жніўня абраны ў Прэзідыум аб’яднальнага з’езда меншавікоў, які абвясціў стварэнне РСДРП (аб’яднанай).
25 верасня абраны членам выканкама Петраградскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў па спісе меншавікоў. 12 кастрычніка на закрытым пасяджэнні выканкама Петрасавета галасаваў супраць стварэння Ваенна-рэвалюцыйнага камітэта, а 25 кастрычніка на экстраным пасяджэнні Петрасавета Вайнштейн, М. І. Бройда, М. І Лібер абвясцілі заяву, што фракцыя меншавікоў «складае з сябе ўсякую адказнасць за згубныя наступствы змовы і… заяўляе аб сваім сыходзе з складу Прэзідыума і выканаўчага камітэта Савета». 29 кастрычніка на перамовах з Вікжэлем выказаўся супраць удзелу бальшавікоў у «аднастайным сацыялістычным урадзе». 3 лістапада на злучаным пасяджэнні меньшавіцкай фракцыі Часовага савета Расійскай рэспублікі, Петраградскага савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў і членаў ЦК РСДРП(б) заявіў, што «да бальшавікоў трэба ставіцца так жа, як і да царызму». 21—23 лістапада ў Бярдзічаве на Надзвычайным з’ездзе прадстаўнікоў армій Паўднёва-Заходняга фронту ўдзельнічаў у абмеркаванні пытання аб уладзе. У снежні 1917 года адкрываў 8-ы з’езд Бунда, дзе заявіў, што Бунд з’яўляецца «рашучым праціўнікам бальшавіцкай дыктатуры».
Пасля 1917 года ў Мінску, старшыня Гарадской думы. Член рэдкалегіі галоўнай бундаўскай газеты на ідышы «Дэр Вэкер» («דער וועקער», «Будзільнік»). У 1920 годзе ўступіў у РКП(б), быў уключаны ў Цэнтральнае бюро КП(б) Беларусі. Пасля канферэнцыі Бунда ў 1920 годзе ўзначаліў пераход большасці членаў бунда ў РКП(б). Член Ваенна-рэвалюцыйнага камітэта Беларусі.
NGC 4415
NGC 4415 (іншыя абазначэнні — UGC 7540, MCG 2-32-52, ZWG 70.78, VCC 929, PGC 40727) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Арон Ісакавіч Вайнштэйн
Біяграфія
У 1921—1922 член ЦБ КП(б) Беларусі. Старшыня СНГ Беларускай ССР, намеснік старшыні Савета Народных Камісараў БССР. У 1922—1923 старшыня Савета Працы і Абароны Кіргізскай (Казахскай) АССР. У 1923—1930 член калегіі Наркамата фінансаў СССР. З 1930 года арбітр Галоўнага арбітражу пры СНК СССР.
NGC 4415
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Арон Ісакавіч Вайнштэйн
Біяграфія
9 лютага 1938 года арыштаваны па абвінавачванні ў прыналежнасці да антысавецкай арганізацыі. Памёр у турме. У 1956 годзе пасмяротна рэабілітаваны.
Жонка ― Рахіль Яхілеўна Сухенькая, удзельніца сіянісцкага руху Ха-шомэра ха-цаір («Малады рабочы»).
.mil
.mil — агульны дамен верхняга ўзроўню. Арганізацыя, якая спансіруе — DoD Network Information Center. Сэрвіс для рэгістрацыі — DoD NIC Registry Services.
Дамен .mil зарэзерваваны для выкарыстання выключна Міністэрствам абароны ЗША.
NGC 3469
NGC 3469 (іншыя абазначэнні — MCG -2-28-24, NPM1G -14.0358, PGC 32912) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гуадалканал
Гуадалканал (Guadalcanal) — востраў у Ціхім акіяне, у групе Саламонавых астравоў. Плошча 5,3 тыс. км². Насельніцтва 109 382 чал. (1999). Складзены ў асноўным кайназойскімі вулканічнымі пародамі. Вышыня да 2439 м. Плантацыі какосавай пальмы. Здабыча золата. На Гуадалканале — адміністрацыйны цэнтр Саламонавых астравоў — горад Ханіяра.
Ярс
РС-24 «Ярс» (Індэкс ГРАУ РВСП 15П165М (шахтны) і 15П155М (рухомы) па дагаворы СНВ РС-12М2Р) — расійскі стратэгічны ракетны комплекс з цвёрдапаліўнай міжкантынентальнай балістычнай ракетай мабільнага і шахтавага базавання з галаўной часткай, якая раздзяляецца.
Распрацаваны Маскоўскім інстытутам цеплатэхнікі пад кіраўніцтвам акадэміка РАН Ю. С. Саламонава. З’яўляецца мадыфікацыяй ракетнага комплекса «Топаль-М». Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі не раскрываюцца. У перспектыве павінна замяніць МБР УР-100Н і скласці разам з «Топалем-М» аснову ўдарнай групоўкі Ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння Расійскай Федэрацыі. На аснове РС-24 вялася распрацоўка баявога чыгуначнага ракетнага комплекса «Баргузін». На дадзены момант распрацоўка баявога чыгуначнага ракетнага комплекса «Баргузін» спынена.
Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі
Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі не раскрываюцца, дадзеная інфармацыя носіць меркаваны характар.
Вядома, што ў параўнанні з «Таполей-М» ТПК «Ярса» мае больш высокі ўзровень абароненасці ад паражэння стралковай зброяй. У паўтара раза быў павялічаны гарантыйны тэрмін эксплуатацыі комплекса, а ўкараненне тэхнічных рашэнняў і мер супрацьпажарнай абароны абсталявання павысіла ядзерную бяспеку. Таксама палепшаны характарыстыкі сродкаў сувязі і базавага шасі на аснове васьміоснай МЗКЦ-79221 вытворчасці Мінскага завода колавых цягачоў.
Для «Ярса» не патрэбна спецыяльная інжынерная падрыхтоўка мясцовасці. Комплекс можа заходзіць у лясную мясцовасць і маскіравацца пад кронамі дрэў, калі шырыня і даўжыня пускавой устаноўкі дазваляюць прайсці паміж дрэвамі, і можа быць разгорнуты ў баявое становішча ў лічаныя хвіліны.
Комплекс «Ярс» абсталяваны сістэмай пераліку палётных заданняў, што дазваляе весці стральбу ракетай мабільнага комплекса з любой кропкі маршруту патрулявання і не прывязвацца да загадзя прызначаных пазіцый пуску.
Пяцігорскае (Акмолінская вобласць)
Пяцігорскае — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Пяцігорскай сельскай акругі. Код КАТА — 115465100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 797 чалавек (381 мужчына і 416 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 551 чалавек (268 мужчын і 283 жанчыны).
Зваротнае ўраўненне
Зваро́тнае ўраўне́нне — алгебраічнае ўраўненне віду: дзе каэфіцыенты, якія стаяць на сіметрычных адносна сярэдзіны месцах, роўныя, г.зн.
.
Ураўненне чацвёртай ступені
Разгледзім зваротнае ўраўненне чацвёртай ступені віду дзе
a
,
b
і
— некаторыя лікі, прычым
a ≠ 0
.
не з'яўляецца коранем зыходнага ўраўнення пры
t
, вярнуцца да зыходнай пераменнай.
Ураўненні, падобныя на зваротныя
Калі для каэфіцыентаў ураўнення выконваецца роўнасць тады такое ўраўненне можна звесці да квадратнага ўраўнення адносна
t
падстаноўкай
Адсюль, напрыклад, вынікае, што ўраўненне зводзіцца да квадратнага адносна
Ураўненні пятай і вышэйшых ступеней
Для зваротных ураўненняў вышэйшых ступеней справядлівыя наступныя сцвярджэнні:
і пасля дзялення мнагачлена ў левай частцы гэтага ўраўнення на двухчлен
, прыводзіцца да зваротнага ўраўнення цотнай ступені.
Юбілейны медаль «25 год Службе бяспекі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь»
Юбілейны медаль «25 год Службе бяспекі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь» — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь. Заснавана 1 ліпеня 2019 года ўказам № 253 прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Служба бяспекі прэзідэнта створана ў кастрычніку 1994 года на базе ўпраўлення аховы і групы «Альфа» КДБ, а таксама галоўнага ўпраўлення дзяржаховы МУС. У 2019 годзе Служба бяспекі адзначае свой 25-гадовы юбілей.
Памела Андэрсан
Памела Дэніз Андэрсан (Pamela Denise Anderson; нар. ) — амерыканская, фотамадэль, канадскага паходжання.
Найбольш вядомыя ролі ў фільмах «Выратавальнікі Малібу» (1992—1997), «Шоўгёлз» (1995), «Вельмі страшнае кіно» (2003), «Борат» (2006), «Супергеройскае кіно» (2008).
Дзяўчына месяца часопіса Playboy у лютым 1990 года. Прапагандыст вегетарыянства.
Аўтава (гістарычны раён Санкт-Пецярбурга)
Аўтава — гістарычны раён на паўднёвым-захадзе Санкт-Пецярбурга. Размешчаны ў Кіраўскім раёне горада.
Гісторыя
Яшчэ ў дапятроўскі час у гэтых краях знаходзілася некалькі вёсак - Лаўрола, Ніпрола, Лахці ля Мора, Валакюля і іншыя.
На дапятроўскіх картах на месцы цяперашняга Аўтава бачная вёска Autova (Аўтава) (план 1699 года) або Autovo (на карце Бергенгейма, складзенай ім у XVIII стагоддзі па архіўных дадзеных 1676 года). Спасылаючыся на гэтыя дадзеныя многія даследчыкі выводзяць сучасную назву мясцовасці ад фінскага «аўтто», «аўціё», што азначае «пустка», «пустынны».
У 1801 г. на 7-ю вярсту Пецяргофскай дарогі з Кранштата быў пераведзены завод, які атрымаў назву «Пецярбургскі чыгуналіцейны завод» (пазней «Пуцілаўскі завод», затым «Кіраўскі завод»).
У 1824 годзе моцнае паводка практычна знішчыла вёску Аўтава і суседнюю Емельянаўку. На месцы змытых вёсак былі зробленыя насыпы вышынёй 4-5 м і на казённыя грошы выбудаваныя новыя вёскі. Гэтая забудова захоўвалася аж да канца 1930-х гг.
У пачатку XX стагоддзя Аўтава - рабочая ўскраіна Санкт-Пецярбурга. Асноўная маса жыхароў працавала на Пуцілаўскім заводзе.
Па назве мясцовасці названая станцыя метро «Аўтава» (адкрыта ў 1955).
Цэнтрам раёна стала Круглая (з 1958 - Камсамольская) плошча.
Жарна
Жа́рна (, Жарна) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1836 г. прыватная вёска, 8 двароў, 63 жыхары. У 1914 г. 25 двароў, 135 жыхароў. .
Насельніцтва
Плошча 32,31 га, працягласць межаў — 3 617 метраў
Памятныя мясціны
Побач з вёскай старажытныя могілкі XVI — XVIII ст.
ФК ПМЦ Паставы
ПМЦ — былы беларускі футбольны клуб з горада Паставы, прадстаўляў Пастаўскі Мэблевы Цэнтр. Заснаваны ў 2006 годзе, тады ж пачаў выступаць у Другой лізе. Першапачаткова з’яўляўся фактычна фарм-клубам мінскага МТЗ-РІПА, у ПМЦ гулялі пераважна дублёры і рэзервісты мінскай каманды. На наступны год, аднак, ПМЦ ужо стаў поўнасцю самастойным клубам, і ў выніку перамог у Другой лізе. У сезоне 2008 ПМЦ выступаў у Першай лізе, аднак заняў апошняе месца.
Па заканчэнні сезону 2008 заснавальнік клуба, мясцовы прадпрымальнік Анатоль Бабічаў вырашыў рыхтаваць уласных ігракоў, замест таго каб запрашаць у каманду прыезджых. У выніку каманда ПМЦ спыніла выступы на рэспубліканскім узроўні, замест яе з’явілася дзіцячая футбольная акадэмія ПМЦ. Каманда ж стала выступаць толькі на абласным узроўні. Лепшыя выпускнікі пастаўскай акадэміі сталі трапляць у вядучыя беларускія клубы, а некаторыя — нават у клубы расійскай Прэм’ер-лігі.
У лістападзе 2014 года з-за фінансавых цяжкасцяў футбольная акадэмія ПМЦ у Паставах спыніла свё існаванне.
Вядомыя ігракі
У клубе гулялі маладыя футбалісты з МТЗ-РІПА, сярод іх будучыя ігракі моладзевай зборнай Беларусі:
NGC 4416
NGC 4416 (іншыя абазначэнні — UGC 7541, IRAS12242+0811, MCG 1-32-63, ZWG 42.105, MK 1326, VCC 938, PGC 40743) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Пімен (Патрыярх Маскоўскі)
Пімен (свецкае імя Сяргей Міхайлавіч Ізвекаў; 10 (23) ліпеня 1910, Багародск, Маскоўская губерня —, ) — Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі (з 3 чэрвеня 1971 па 3 мая 1990).
NGC 3470
NGC 3470 (іншыя абазначэнні — UGC 6060, MCG 10-16-38, ZWG 291.16, KCPG 259A, PGC 33040) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ізбіца Куяўска
Ізбіца Куяўска (Izbica Kujawska, Mühlental) — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на захад ад Варшавы і за 80 км на поўдзень ад Торуні. Уваходзіць у склад Улацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ізбіца Куяўска. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 2,24 км². Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек.
Скураеды
Скурае́ды (Dermestidae) — сямейства жукоў падатрада.
Цела скураедаў авальнай формы, пакрыта валасінкамі або лускавінкамі. Даўжыня 1,3—12 мм. Афарбоўка цёмна-карычневая або чорная са стракатым малюнкам. Галава невялікая. Вусікі кароткія, булавападобныя. Цела лічынак авальнае, верацёнападобнае або паўцыліндрычнае.
Распаўсюджанне
Сямейства налічвае каля 900 (каля 1200 ) відаў. На тэрыторыі Беларусі налічваецца 20—30 відаў. Сярод іх, , ,.
Тасаткель (Акмолінская вобласць)
Тасаткель — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Тасаткельскай сельскай акругі. Код КАТА — 115469100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 732 чалавекі (359 мужчын і 373 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 344 чалавекі (178 мужчын і 166 жанчын).
Вячаслаў Мікалаевіч Руцай
Вячаслаў Мікалаевіч Руцай (, Мінск — ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся года ў Мінску. У юнацтве марыў стаць вялікім скрыпачом, заняткі ў музычнай школе кінуў, але са скрыпкай яшчэ доўга не расставаўся. Нейкі час займаўся ў прыватнай мастацкай студыі Якава Кругера, што тады размяшчалася ў Мінску ў двухпавярховым мураваным будынку кандытара Венгржэцкага на рагу вуліц Захар’еўскай і Петрапаўлаўскай. Захапляўся таксама тэатрам. Як студэнт педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Руцай адначасова працаваў у Мінскім гарадскім тэатры (з 1920 г. БДТ-1) акцёрам-статыстам і памочнікам дэкаратара. У 1923 годзе яго накіравалі ў Маскву, у Беларускую драматычную студыю для навучання акцёрскаму майстэрству. Настаўнікамі па тэатральнай студыі былі акцёры, ,  і А. Патоцкі, пра якога Руцай пазней ўспамінаў:
Руцай кінуў тэатр і перайшоў у прыватную маскоўскую студыю мастака М. Шапшала, каб трошкі падвучыцца новай прафесіі і паспрабаваць паступіць у Вышэйшыя мастацка-тэхнічныя майстэрні. Паступіў ва ВХУТЕМАС у 1924 годзе.
Упершыню прадставіў некалькі сваіх твораў на выстаўцы ў 1926 годзе.
У 1930 годзе Руцай разам з жонкай Лізаветай Анісімавай і земляком-беларусам Георгіем Ніскім скончыў ВХУТЕИН і адразу ж быў прызваны на гадавую службу ў армію. Служыў у Ленінградзе. Увесь вольны час праводзіў у залах Эрмітажа і Рускага музея. Пасля арміі вярнуўся ў Менск, дзе ўзначаліў вячэрнюю рабочую студыю выяўленчага мастацтва пры Доме мастака па вуліцы Інтэрнацыянальнай.
У першай палове 1930-х гг. вярнуўся на радзіму ў Віцебск, дзе некалькі гадоў выкладаў у мастацкім тэхнікуме (вучылішчы). Яго вучнямі былі такія вядомыя потым беларускія мастакі, як Я. Красоўскі, М. Тарасікаў, Г. Бржазоўскі, С. Андруховіч, М. Беляніцкі, К. Касмачоў, У. Сухаверхаў.
Вярнуўся ў Маскву, дзе ўладкаваўся на працу ў тэхнікум ў якасці загадчыка вучэбнай часткі. Выкладаў у студыях маскоўскага Дома піянераў Баўманскага раёна, Дома вучоных, Дома культуры МДУ на Ленінскіх гарах. Такая сціплая, малапрыкметная праца і дапамагла яму выжыць у эпоху сталінскіх рэпрэсій.
Першы буйны дзяржаўны заказ атрымаў праз сем гадоў, калі напісаў карціну «Выезд зенітнай батарэі ў поле» для выстаўкі «15 гадоў РСЧА». У 1939 годзе адбылася першая персанальная выстаўка ў Маскве, якая атрымала шмат добрых водгукаў у СМІ. Быў надрукаваны і сціплы каталог выстаўкі, выдадзены Маскоўскім саюзам савецкіх мастакоў — накладам 300 экзэмпляраў, з уступным артыкулам вядомага тады крытыка Мікалая Машкоўцава, які заўсёды рэзка выступаў супраць усялякіх праяў авангардызму ў мастацтве.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, удзельнічаў у бітвах пад Масквой і на Курскай дузе, вызваляў Бранск і гарады роднай Беларусі, Латвіі і Літвы. Вайну скончыў у званні гвардыі маёра на пасадзе намесніка камандзіра палка па страявой частцы. Вярнуўся ў Маскву інвалідам.
Руцай
Руца́й — прозвішча.
Шпакоўшчына (Полацкі раён)
Шпако́ўшчына (, Шпаковщина) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета. Да 2004 года цэнтр Шпакоўшчынскага сельсавета. За 36 кіламетраў на захад ад горада Полацк, 140 кіламетраў ад Віцебска.
Тэарэма Безу
Тэарэма Безу сцвярджае, што астача ад дзялення мнагачлена P(x) на мнагачлен (x-a) роўная P(a).
Будзем лічыць, што каэфіцыенты мнагачлена змяшчаюцца ў некаторым камутатыўным кальцы з адзінкай (напрыклад, у полі рэчаісных ці камплексных лікаў).
Доказ
Падзелім з астачаю мнагачлен P(x) на мнагачлен x-a: Паколькі, то R(x) — мнагачлен ступені не вышэй чым 0. Падстаўляючы x=a, маем, і таму P(a) = R(a).
Прыкладанні
Тэарэма Безу і вынікі з яе дазваляюць лёгка знаходзіць рацыянальныя карані алгебраічных ураўненняў з рацыянальнымі каэфіцыентамі.
Любень Куяўскі
Любень Куяўскі (Lubień Kujawski) — горад у Польшчы, размешчаны за 150 км на захад ад Варшавы і за 80 км на паўднёвы ўсход ад Торуні. Уваходзіць у склад Улацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Любень Куяўскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 2,31 км². Насельніцтва 1,4 тыс. чалавек.
Ігнацій Карлавіч Абламовіч
Ігнацій Карлавіч Абламовіч (1787—1848, Астравок, Валынская губерня) — ардынарны прафесар, фізік. Быў першым прафесарам, які чытаў фізіку ў Кіеўскім універсітэце.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецага роду Абламовічаў герба «Абданк». Нарадзіўся ў сям’і Кароля Абламовіча і Ганны з Эйсмонтаў. Меў братоў Вікенція і Іосіфа (нар. 1803), дактароў медыцыны Віленскага ўніверсітэта.
года паступіў у настаўніцкую семінарыю пры Віленскім універсітэце, пасля заканчэння курсу года прызнаны магістрам філасофіі з прызначэннем у Мінскую гімназію выкладчыкам фізікі ( года).
З года  памочнік загадчыка фізічнага кабінета Віленскага ўніверсітэта. З года быў старшым настаўнікам фізікі ў Віленскай гімназіі. З года  ад’юнкт-прафесарам хіміі Віленскага ўніверсітэта.
З года  на працягу 6 гадоў удасканальваўся ў навуках за граніцай, пераважна ў Парыжы, слухаў курсы хіміі, фізікі і прыродазнаўчыя гісторыі.
З 1827 года выкладчык прыродазнаўчых навук у Валынскім (Крамянецкім) ліцэі. У 1834 годзе пераведзены ў адкрыты ў Кіеве Універсітэт Святога Уладзіміра, дзе служыў на пасадзе ардынарнага прафесара да выхаду на пенсію ў 1837 годзе.
Памёр у Астраўку падчас халеры 1848 года.
Навуковая і выкладчыцкая дзейнасць
Рукапісу не друкаваў. Найбольш вядомыя напісаныя ім па даручэнні начальства: «Праект выкладання тэхналогіі для прафесійных вучылішчаў» і «Канспект курсу тэхналогіі, які мусіць выкладацца ва ўніверсітэце Св. Уладзіміра». Займаўся таксама тэхналагічнай хіміяй; фізіку ва ўніверсітэце Св. Уладзіміра чытаў паводле Бедана і Пулье.
Артыкул у Энцыклапедычным слоўніку Бракгаўза і Эфрона характарызуе яго наступным чынам: ''«Паводле слоў гістарыёграфа Кіеўскага ўнів. Шульгіна, Абламовіч быў „найбольш здольным, але і найменш карысным з усіх прафесараў крамянецкага складу“. Працаваў ён мала, пісаў яшчэ менш; выкладчык па Пулье і Бедане. Фізічны кабінет (з Крамянецкага ліцэя) быў у жаласным стане і за ўвесь час Абламовіча не папаўняўся»''.
Schistocerca gregaria
Schistocerca gregaria — від роду сямейства  падсямейства. Шкоднік сельскагаспадарчых культур у Афрыцы, Азіі і на Блізкім Усходзе, які прыносіць сур’ёзны ўрон сельскай гаспадарцы ўжо на працягу некалькіх тысячагоддзяў. З’яўляецца магчыма самым небяспечным шкоднікам з усяго сямейства, у асноўным з-за крайняй пражэрлівасці, высокай хуткасці і далёкасці пералётаў , а таксама інтэнсіўнасці размнажэння (за год паспяваюць развіцца 2-5 пакаленняў). Асабліва моцна ад шкодніцтва гэтага віду пакутуюць краіны, дзе сельская гаспадарка, у прыватнасці ўраджайнасць сельскагаспадарчых культур, аказвае вялікі ўплыў на эканамічную абстаноўку і.
Арэал
Субтрапічная і трапічная зоны Афрыкі, Аравійскі паўвостраў і Індастан.
Спосаб жыцця
Аддае перавагу цепламу клімату і пясчаным глебам. Пры багацці ежы вядзе адзіночны спосаб жыцця, але пры дэфіцыце корму ўтварае велізарныя калоніі (якія налічваюць дзесяткі мільёнаў асобін), якія пачынаюць актыўны пошук багатых ежай тэрыторый. Калоніі здзяйсняюць пералёты ў асноўным раніцай ці вечарам, на адлегласці да 100 км.
Харчаванне
Харчуецца рознымі (у тым ліку сельскагаспадарчымі) травамі, хмызнякамі, дрэвамі, ядучы іх лісце, сцеблы, кветкі і плады. У сярэднім за дзень кожная асобіна з’ядае колькасць корму роўную яе вазе.
NGC 4417
NGC 4417 (іншыя абазначэнні — UGC 7542, MCG 2-32-53, ZWG 70.80, VCC 944, PGC 40756) — лінзападобная галактыка (SB0) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Шчыгол
Шчыгол чорнагаловы, шчыгол, шчыгел (Carduelis carduelis) — птушка сямейства ўюрковых атрада вераб’інападобных.
Апісанне
Даўжыня цела 12-16 см, размах крылаў 21-25,5 см, маса каля 20 г. Палавы дымарфізм адсутнічае. Стракаты, апярэнне яркае: вакол дзюбы шырокае чырвонае кальцо, крылы і хвост чорныя, на крылах папярочная жоўтая паласа, спіна карычневая, цемя і патыліца чорныя. Маладыя больш карычневыя, з падоўжнымі рыскамі і без чырвонага на галаве.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя поўначы), Малая Азія, Блізкі Усход, Цэнтральная і Паўднёва-Заходня Азія, на ўсход да воз. Байкал і на поўдзень да паўночна-заходняй Манголіі і Непала, Паўночная Афрыка. інтрадуцыраваны на Азорах і Астравах Зялёнага Мыса, Бермудах, на поўдні Аўстраліі і Тасманіі, Новай Зеландыі і месцамі ў паўднёва-ўсходняй частцы Паўднёвай Амерыкі.
Насяляе групы дрэў на не вельмі сухіх месцах і паміж палямі, ускрайкі вільготных дрэвастояў, прырэчныя дрэвы, а таксама могілкі, паркі і сады, маладыя лесапасадкі, зараснікі ўздоўж вадацёкаў, берагі лясных тарфянікаў, часта паблізу ад чалавечага жылля. У Швейцарыі даходзіць да 1000—1300 м (у канцы лета і ўвосень — да 2400 м), у Татрах — да 950 м, у Туркменіі і Таджыкістане — да 2500-3500 м над у.м. У паслягнездавы перыяд — палі з пасевамі складанакветных раслін і збожжавых.
Паўночныя папуляцыі рэгулярна вандруюць, папуляцыі з цэнтральнай і паўднёвай частак арэала — аселыя. Насяляе лісцевыя і мяшаныя разрэджаныя лясы, культурныя ландшафты. На Беларусі звычайны на гнездаванні і на зімоўцы від.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца насеннем траў, насякомымі.
Гняздо: моцна «ўціснутае» ў развілку галінак, звычайна на канцы гарызантальнай галіны лісцевага дрэва. Знешняя частка з расліннага пуху і воўны, якія шчыльна пераплецены з сухімі траўкамі, мохам, лішайнікам, бярозавай карой, расліннымі валокнамі і карэньчыкамі; унутраная — з расліннага пуху і воўны. Высцілка з расліннага пуху з прымессю валосся, шэрсці або некалькіх пёраў.
Нясе 4—6 яец. Яйкі даволі падоўжаныя, з завостраным вузейшым канцом, белыя або светла-блакітна-белыя з даволі рэдкімі плямкамі: глыбокія — ружова-чырвоныя, рэдка шэра-фіялетавыя; паверхневыя — цёмна-чырвоныя або вішнёвыя, утвараюць кальцо на шырэйшым канцы (рэдка без плямак). Памеры: 17,5 х 13 мм.
Калюноў
Калюноў — прозвішча.
Гуапарэ
Гуапарэ (Rio Guaporé, Río Iténez) — рака ў заходняй Бразіліі, на мяжы з Балівіяй. Рака бярэ пачатак у бразільскім штаце Мату-Гросу, прыблізна ў 150 км ад Понтыс-і-Ласерда. Далей цячэ ў заходнім напрамку каля 120 км да Віла-Бела-да-Сантысіма-Трындадзі, дзе злучаецца з ракой Алегрэ (парт.: Rio Alegre). Пасля гэтага яна цячэ на поўнач на працягу 180 км і становіцца мяжой паміж бразільскім штаце Мату-Грос і Рандонія на паўночным усходзе і балівійскімі дэпартаментамі Санта-Крус і Бені на паўднёвым захадзе. Па мяжы яна цячэ да ўпадзення ў раку Мамарэ.
NGC 3471
NGC 3471 (іншыя абазначэнні — UGC 6064, MCG 10-16-39, MK 158, ZWG 291.18, IRAS10560+6147, PGC 33074) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аблога Жадавіля
Аблога Жадавіля — бітва, якая адбылася ў ходзе міратворчай місіі ААН падчас кангалезскага крызісу 1960—1966 гадоў. Рота «А» 35-га батальёна Ірландскай арміі са складу міратворчага кантынгенту ААН у Конга, размешчаная ў Жадавілі, была атакавана сіламі адной з бакоў канфлікту, т. зв. «Жандармерыяй Катангі», лаяльнай Маізу Чомбэ. Нападнікі шматкроць пераўзыходзілі сілы ААН і мелі цяжкае ўзбраенне. У складзе сіл Чомбэ знаходзілася таксама група белых наймітаў.
Перадумова
30 чэрвеня 1960 года Бельгійскае Конга (зараз Дэмакратычная Рэспубліка Конга) са сталіцай у Леапольдвілю пасля многіх дзесяцігоддзяў валадарства Бельгіі абвясціла незалежнасць. Першым прэзідэнтам незалежнай рэспублікі стаў Жозэф Касавубу. Аднак у паліцыі і ўзброеных сілах новай краіны пачаўся хаос, выкліканы адсутнасцю усякай дысцыпліны. Праблема пагаршалася тым, што фактычна краіна была сабрана з тэрыторыі шэрагу плямёнаў і этнасаў, якія мелі абсалютна розныя мовы і менталітэт. Ужо праз некалькі тыдняў багатыя меддзю, кобальтам, уранам і алмазамі паўднёвая правінцыя Катанга і ўсходняе Касаі абвясцілі незалежнасць. У краіне ўспыхнула грамадзянская вайна. Пры гэтых умовах Бельгія ўвяла войскі ў краіну, у адкрытую падтрымаўшы сепаратыстаў Катангі.
Каб хоць неяк урэгуляваць сітуацыю, ААН накіравалі ў Конга міратворчыя сілы. У яго склад уваходзіў 32-і ірландская міратворчы батальён з салдат-добраахвотнікаў. Усяго батальён, сабраны літаральна за некалькі дзён, налічваў 689 чалавек.
У верасні 1961 году прыблізна сто пяцьдзясят ірландскіх салдат адправіліся ў Катангу, у мястэчка Жадавіль — для абароны мясцовага белага насельніцтва. Прычыны, па якіх невялікі атрад паслалі ў раён, адкуль нядаўна сышоў куды большы кантынгент, невядома. Ад штаб-кватэры іх адлучала парадку 90 міль. Таму, улічваючы варожасць мясцовых жыхароў і нават жандараў, ірландцы абгрунтаваліся побач з мястэчкам і пачалі капаць траншэі.
Баі
У ноч з 12 на 13 верасня байцы Катангі занялі пошту і радыёстанцыю ў Жадавілі. Раніцай, прыклада ў сем, падчас каталіцкай імшы, каля 30 жандараў і салдат на джыпах і пешшу атакавалі размяшчэнне міратворцаў. Да свайго здзіўлення, яны заспелі ірландцаў у траншэях гатовымі да абароны — хоць вялікая частка гарнізона сапраўды сабралася на імшу. Пасля дзесяціхвіліннай перастрэлкі мясцовыя адступілі. Камендант Патрык Куінлан атрымаў паведамленне ад разведкі, што да праціўніка падыходзяць падмацаванні. Ужо ў 11:30 міратворцы трапілі пад мінамётных абстрэл. Аднак «блакітныя каскі» накрылі разлікі сваім агнём і знішчылі іх.
Ноччу варожы самалёт, пілатуемы бельгійскім наймітам, разбамбаваў пазіцыі ірландцаў.
У наступныя два дні міратворцы адбілі ад двух да дзесяці нападаў. Толькі адзін раз да іх прыляцеў шведскі верталёт з вадой, але дадзенага рэсурсу было мала.
Шведскія, ірландскія і непальскія салдаты са складу войск ААН на БТРах спрабавалі прабіцца да абаронцаў пад агнём сепаратыстаў. Яны рухаліся па дарогах, заваленым стваламі дрэў, расстрэльваючы барыкады з 84-мм безадкатных гармат, але прасоўваліся занадта павольна. Калону бамбаваў усё той жа самалёт. Трое непальцаў і індыйцаў былі забіты, яшчэ пяцёра і адзін ірландзец паранены. Групе дапамогі трэба было пераадолець умацаваны мост, што невялікімі сіламі зрабіць было немагчыма, абысці таксама. Заставалася вяртацца. На зваротным шляху калона трапіла ў засаду, страціўшы яшчэ дзясятак салдат параненымі. Пры сутыкненні некалькіх машын загінулі два гурхка, дзесяць атрымалі траўмы.
Наступныя падзеі
На працягу прыкладна аднаго месяца ірландцы знаходзіліся ў палоне, пакуль іх не абмянялі. Пасля вызвалення рота «А» была вернута на сваю базу. Праз некаторы час байцы Куінлана зноў прынялі ўдзел у баявых дзеяннях. У снежні таго ж года рота «А» была вернута дадому ў Ірландыю.
Урад Ірландыі не надаваў асаблівага значэння бітве за Жадавіль, і ні адзін ірландскі салдат не атрымаў ніякіх узнагарод за ўдзелу ў тых баях. Больш за тое, у вачах грамадскасці міратворцы паўсталі як трусы і здраднікі, паколькі здалі горад сепаратыстам. Куінлан прапанаваў кіраўніцтву прадставіць некалькіх байцоў, якія ўдзельнічалі ў аблозе, да Ваеннай медалі за доблесць, вышэйшай вайсковай узнагароды Ірландыі.
Ветэраны аблогі Жадквіля былі незадаволены адмовай камандавання прызнаць іх подзвіг і ачарненнем рэпутацыі іх камандзіра. Пасля працяглай кампаніі за прызнанне, у 2004 годзе тагачасны міністр абароны Вілі О’Ды пагадзіўся правесці дэталёвае вывучэнне тых падзей. Расследаванне міністэрства абароны зняло з Куінлана і роты «А» абвінавачванні ў правінах і баязлівасці.
Тактыка Куінлана ў Жадавілі паўплывала на наступныя навучальныя праграмы і была занесена ў ваенныя падручнікі ўсяго свету як лепшы прыклад абароны па перыметры.
Памяць
У 2005 годзе на тэрыторыі казармаў у Атлане быў узведзены памятны камень у знак удзячнасці байцам роты «А» 35-га батальёна.
У 2016 годзе рэжысёр Рычы Сміт зняў фільм «Аблога Жадавіля». Стужка заснавана на дакументальнай кнізе Дэклан Паўэра «Аблога Жадавіля: Забытая бітва ірландскай арміі» (The Siege at Jadotville: The Irish Army's Forgotten Battle, 2005). Галоўную ролю, а менавіта каменданта Патрыка Куінлана, сыграў Джэймі Дорнан.
Столін
Сто́лін (афіц. транс.: Stolin) — горад у Брэсцкай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Столінскага раёна, на р. Гарынь. За 245 км на усход ад Брэста, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Гарынь на лініі Лунінец—Сарны (Украіна). Аўтадарогі на Пінск і Давыд-Гарадок. Насельніцтва 13 269 чал. (2017).
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў XII—XIII ст. сярод гарадоў «погоринских» (на р. Гарынь).
Вядомы з XVI ст. як мястэчка ў Пінскім павеце Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Прыватнае ўладанне з драўляным замкам, належала Саламярецкім, Вішнявецкім, Солтанам, Скірмунтам, Стахоўскім. З XVII ст. горад. Падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 года у верасні 1655 года Столін быў спалены казакамі І. Залатарэнкі. Пры вызваленні войскамі ВКЛ Пагарыння на подступах да Століна адбылася вялікая няўдалая для іх бітва. Пасля гэтых падзей замак прыйшоў у заняпад. У 1792—1793 гадах цэнтр Запінскага павета Берасцейскага ваяводства.
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 г. у складзе Расійскай імперыі, мястэчка, цэнтр воласці Пінскага павета Мінскай губерні. У 1816 тут адкрытая першая ў Беларусі школа ўзаемнага навучання, у якой вывучалі асновы аграноміі. У 1897 годзе у Століне 250 двароў, дзейнічала пачатковае вучылішча, бровар, смалакурня. З лютага 1918 да студзеня 1919 года акупіраван нямецкімі войскамі. 25 снежня 1918 года ў Століне прайшоў з’езд старшынь валасных рэўкомаў і камандзіраў партызанскіх фарміраванняў.
З 1921 года — у складзе Польшчы. У 1919—1939 цэнтр гміны Пінскага (да 7 лістапада 1920 года), Лунінецкага паветаў (да 1922 года), а ў 1923—1939 гадах цэнтр Столінскага павета Палескага ваяводства. У 1931—1939 гадах у Століне дзейнічала рота сапёраў Корпуса аховы памежжа «Столін». У выніку польскага паходу Чырвонай Арміі ў верасні 1939 года і ўз’яднання Заходняй Беларусі з Беларускай ССР, Столін увайшоў у склад Беларускай ССР. З 15 студзеня 1940 года цэнтр Столінскага раёна Пінскай, а з 1954 года Брэсцкай абласцей.
З 12 ліпеня 1941 да 7 ліпеня 1944 гадоў Столін пад нямецкай акупацыяй, з 1 верасня 1941 года цэнтр Столінскай акругі генеральнай акругі «Валынь—Падолле» рэйхскамісарыята «Украіна». У студзені 1944 года савецкія партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» і атрады злучэння С. А. Каўпака разграмілі Столінскі гарнізон немцаў.
У 1954 годзе, па ініцыятыве і на базе збораў краязнаўца Б. В. Міралюбава, быў створаны і адкрыты Столінскі краязнаўчы музей.
Адукацыя
У Століне знаходзіцца адна гімназія, дзве сярэднія школы, тры яслі-сада, школа мастацтваў, дом дзіцячай творчасці.
Прафесійна-тэхнічная адукацыя: Сярэдне-спецыяльная адукацыя:
Культура
Культура горада прадстаўлена домам культуры, Столінскім краязнаўчым музеем, мастацкай галерэяй і двума бібліятэкамі (дзіцячай і дарослай).
Рэлігія
У Століне жывуць прадстаўнікі розных плыняў хрысціянства: праваслаўныя (маюць Свята-Ушэсцеўскую царкву), евангельскія хрысціяне-баптысты (маюць малітоўны дом непадалёк ад радзівілаўскага парка), каталікі (страцілі касцёл за савецкім часам). Вялізная іўдзейская суполка горада была амаль цалкам знішчана нямецкімі акупантамі ў 1942 годзе ва ўрочышчы Стасіна. Нешматлікімі яўрэямі Століна ў 1999 годзе была зарэгістравана яўрэйская абшчына. Пазней былі ўтвораны арганізацыі Столінскае яўрэйскае культурна-асветніцкае грамадскае аб’яднанне «МОСТ» і абшчына прагрэсіўнага іўдаізма «Яхад».
Жорнаўка (Ваўкавыскі раён)
Жо́рнаўка (, Жорновка) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з 1615 года, пражывала 29 сем'яў, мелі 22 валокі зямлі, 15 каней і 47 валоў. Згодна інвентара 1615 года належала да маёнтка Петухова (цяпер Ізабелін). Працавала карчма. З 18-га стагоддзя па 1850-я гады належыла графам Грабоўскім, уладальнікам мястэчка Ізабелін. У 1836 года прыватная вёска, 21 двор, 116 жыхароў. З 1861 года ў Ізабелінскай воласці. У 1905 г. дзве вёскі адна побач другой, 140 і 75 жыхароў. У 1914 г. вёскі зліліся ў адну, 33 дамоў, у якіх пражывалі 75 мужчын і 104 жанчын. У 1921 г. 29 двароў, 133 жыхароў. У 1930 г. 38 двароў. На 1.01.2004 г. 30 двароў, 50 жыхароў.
Вераб’іныя
Вераб’іныя (Passeridae) — сямейства невялікіх аселых, радзей качавых, птушак з атрада вераб'інападобныя.
Жорнаўка
Назву Жо́рнаўка маюць:
Вераб’іныя
Апісанне
Даўжыня 10-18 см. У афарбоўцы апярэння пераважаюць бурыя, рудыя, шэрыя і жоўтыя тоны, часам з чорнымі і белымі меткамі. У шэрагу відаў выяўлены палавы дымарфізм. Прадстаўнікі сямейства маюць кароткія ногі, многія віды па зямлі перасоўваюцца скачкамі.
Пашырэнне
Падзяляюцца на 6 родаў, выдзяляецца да 40 відаў. Жывуць у саваннах, стэпах, пустынях і горных раёнах Еўропы, Азіі і Афрыкі. Некаторыя віды завезены ў Амерыку, Аўстралію і Новую Зеландыю. Многія прадстаўнікі вераб’іных звязаныя з чалавекам (сінантропныя віды), некаторыя віды пашкоджваюць збожжавыя. Найбольш шырока распаўсюджаныя і.