cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Івалга звычайная
Апісанне
Даўжыня цела 23—27 см, маса 70—90 г. Апярэнне галавы і тулава ў самцоў залаціста-жоўтае, з чорнымі крыламі і часткай хваста, ад асновы дзюбы да вока ідзе чорная паласа. Самка і маладыя больш аднастайна афарбаваныя. У самак верх цела жаўтавата-зялёны, ніз шаравата-белы з цёмнымі падоўжанымі стракацінамі, крылы і частка хваста больш цёмныя за цела. Дзюба чырвоная. Голас: чысты, флейтавы свіст.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя поўначы), Сібір да Енісея, Цэнтральная Азія, Індыя, Іран, Малая Азія, Паўночна-Заходняя Афрыка.
Насяляе нізіны, ускрайкі лісцевых і мяшаных лясоў; акрамя таго, групы дрэў сярод палёў і паркі з высокімі дрэвамі, сады, старыя алеі і лесапасадкі ўздоўж дарог, прырэчныя лясы. У гарах Швейцарыі даходзіць да вышыні 600 м, у Пірэнеях і Апенінах — да 1000 м, на Сіцыліі — да 1500 м, у Карпатах — 800 м (часам да 1000 м).
Мігруе на далёкія адлегласці, зімуе ў тропіках Азіі і Афрыкі на поўдзень ад Сахары.
Па дадзеных Міжнароднага саюза аховы прыроды, даволі шматлікі від. У сусветнай Чырвонай кнізе авяльга мае статус таксонаў мінімальнага рызыкі (катэгорыя LC).
Асаблівасці біялогіі
Шумная і рухомая, звычайна трымаецца ў кроне дрэў, пераважна лісцяных. Сустракаецца ў адзіночку або парамі. Сілкуецца вусенямі і іншымі насякомымі, а таксама ягадамі.
Гняздо робіць на бакавой галіне высокага дрэва (звычайна лісцевага), далека ад ствала, рэдка паміж дзвюх суседніх галін ці каля ствала, на вышыні ад 4 да 16-18 м над зямлёй, пераважна слаба замаскіраванае. Гняздо вісячае, бакі аплятаюць развілку галін, краі гнязда закручаны ўнутр. Матэрыял: сухое лісце, трава і раслінныя валокны (у знешняй частцы), а таксама кара бярозы, касмыкі шэрсці, часам кавалкі ануч або паперы (ва ўнутранай частцы). Высцілка з тонкай травы (часам з прымессю некалькіх пёраў, воўны, павуціны, малых кавалкаў паперы).
Яйкі (4-5, часам 3-6) даволі падоўжаныя з завостраным вузейшым канцом. Белыя або крэмавыя з ружаватым адценнем і цёмна-вішнёвымі плямкамі (рэдка чорнымі). Памеры: 30х22 мм
Асоба
Асоба — чалавек як суб’ект адносін і свядомай дзейнасці; устойлівая сістэма сацыяльна значных рыс, якія характарызуюць індывіда як члена грамадства або супольнасці.
Асоба фарміруецца пад уплывам грамадскіх адносін, культуры, непасрэднага акружэння і абумоўлена таксама біялагічнымі асаблівасцямі.
Суркоў
Суркоў — прозвішча.
Чарняўскі
Чарняўскі — прозвішча, жаночая форма — Чарняўская.
Кашэвічы (Смаленская вобласць)
Кашэвічы (Кошевичи) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Руднянскім раёне. Размешчана ў паўночна-заходняй частцы вобласці за 40 км на поўнач ад Рудні, за 9 км на ўсход ад мяжы з Беларуссю, на беразе ракі Балаздзіна. Насельніцтва — 268 жыхароў (2007). Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча.
Эканоміка
У вёсцы існаваў дом культуры, сярэдняя школа, сельгаспрадпрыемства «Кашэвічы».
Вялікаохцінскія могілкі
Вялікаохцінскія (Георгіеўскія) могілкі — могілкі ў Чырвонагвардзейскім раёне Санкт-Пецярбурга. Размяшчаюцца паміж праспектам Металістаў, Партызанскай вуліцай, Баксітагорскай і Вялікай Парахаўской вуліцай. Могілкі з’яўляюцца найбуйнейшым некропалем у гарадскіх межах Санкт-Пецярбурга, яны займаюць плошчу больш за 70 гектараў.
Мілуокі
Мілуокі (Milwaukee) — горад на поўначы ЗША, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі ў штаце Вісконсін. Порт на беразе возера Мічыган. Пры насельніцтве 579 тыс. (2005 г.), горад займае першае месца па насельніцтве ў Вісконсіне і 22-е месца ў ЗША.
Махавамса
Махава́мса (палі Mahāvasaa, літаральна "Вялікая дынастыя" або "Вялікі летапіс") - помнік гістарычнай паэтычнай літаратуры Паўднёвай Азіі на мове палі. Пераказвае падзеі 543 г. да н.э. — 1815 г. н.э. З'яўляецца адной са старажытнейшых захаваных да нашага часу хронік.
Склад
Махавамса складаецца з 200000 слоў і падзяляецца на тры часткі:
Першасным складальнікам Махавамсы лічыцца будысцкі манах Махатхера Маханама (V ст. н.э.) з вострава Шры-Ланка, які выкарыстаў разрозненыя запісы сваіх папярэднікаў, што вяліся з III ст. да н.э. Яму належыць аўтарства першай часткі, што апавядае аб заснаванні дзяржавы дынастыі Віджая і працягваецца да кіравання Махасены ў IV ст. н.э.
Другая частка Кулавамса ўзнікла ў XIII ст. Яе магчымым складальнікам з'яўляецца манах і літаратар Тэпа Дхамакіці. Ён апісаў падзеі ад пераносу на Шры-Ланку зуба Буды (зараз захоўваецца ў Канды) у IV ст. да канца кіравання Паракрамбаху Вялікага.
Трэцяя частка пісалася на працягу многіх стагоддзяў і была завершана толькі ў 1815 г.
Упершыню апублікавана ў Еўропе брытанцам Джорджам Тэрнарам (George Turnour) у 1837 г.
Рэдакцыі
Існуе некалькі рэдакцый: спрошчаная Махавамса, якая пачынаецца з візіта на Шры-Ланку Буды, а далей пералічвае ланкійскіх манархаў да 301 г. н.э., тамільская Махавамса, поўная Махавамса. Апошнія дзве рэдакцыі не маюць істотных адрозненняў.
Пячураўка-трашчолка
Пячураўка-трашчолка (Phylloscopus sibilatrix) — птушка з сямейства.
Апісанне
Даўжыня прыкладна ад 11 да 13 см, размах крылаў ад 19 да 24 см. Вага складае прыкладна ад 8 да 13 грамаў. Верхні бок зялёны, грудзі жаўтлява-белыя. У птушанят белы жывот, жоўтае горла і жоўтыя бровы. Самец і самка афарбаваныя аднолькава. Працягласць жыцця да 8 гадоў.
Дэвід Кроненберг
Дэвід Кроненберг (David Cronenberg; нар. 15 сакавіка 1943, Таронта) — канадскі кінарэжысёр і сцэнарыст, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў амерыканскага незалежнага кіно. Зрэдку здымаецца ў фільмах іншых рэжысёраў. У 1999 годзе ўзначальваў журы Канскага кінафестывалю.
Юта Бандароўская
Юта Бандароўская (Бандароўская Ія В.) (, вёска Залазы, Ленінградская вобласць —, хутар Раастоя, Эстонія) — піянер-герой, партызанка 6-й Ленінградскай партызанскай брыгады.
Біяграфія
Пасля зняцця блакады з Ленінграда яна засталася ў партызанскім атрадзе, далучылася да 1-й Эстонскай партызанскай брыгады, якая рушыла на захад на тэрыторыю Эстоніі. Пераправіўшыся праз Чудское возера, дзе знаходзілася лінія фронту, брыгада падвяргалася пастаянным нападам на адкрытай тэрыторыі. 15-гадовая Юта стойка перанесла ўсе гэтыя цяжкасці, без стомы дапамагаючы партызанам. 27 лютага 1944 года Юта падахвоцілася пайсці на разведку. Яна знайшла хутар Раастоя, вольны ад немцаў, куды і прывяла галодных і знясіленых партызан. На наступны дзень у вёску прыйшлі немцы, і Юта разам з іншымі партызанамі ўступіла ў бой са зброяй у руках. У гэтым баі яна загінула ад стрэлаў нямецкага кулямёта з аўтаматам у руках. Яе знайшлі пазней і пахавалі.
Даўгапольскі сельсавет
Даўгапо́льскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Даўгаполле.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года шляхам аб’яднання скасаваных Маскаляняцкага і Селішчанскага сельсаветаў, цэнтр — вёска Даўгаполле. У 1971 годзе скасаваны вёскі Каптуры і Семянюгі, 26 сакавіка 1973 года — вёскі Вялікі Узнор і Марціняты. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 27 населеных пунктаў. 12 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Зарэчча, у жніўні 1988 года вернуты ў вёску Даўгаполле. 26 чэрвеня 1997 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Пралетарскага сельсавета. 29 снежня 2022 года скасавана вёска Беляі.
Квідыч
Квідыч (англ. Quidditch) — выдуманая спартыўная гульня, у якую гуляюць персанажы раманаў Джоан К. Роўлінг пра Гары Потэра. У квідыч гуляюць, лётаючы на мятле. Гульня атрымала назву ў гонар балота Квірдытч, дзе і была прыдуманая.
Правілы гульні
На полі змагаюцца дзве каманды па 7 чалавек у кожнай. Запасныя гульцы прадугледжаны толькі ў тым выпадку, калі гульня зацягнулася настолькі доўга, што гульцы не могуць яе працягваць. Каманды лётаюць на мётлах над авальным гульнявым полем, на канцах якога адзін насупраць аднаго стаяць брамкі ў выглядзе трох круглых кольцаў. Кожны мяч, закінуты ў адно з кольцаў каманды-суперніцы, прыносіць 10 балаў. Мэта гульні — набраць як мага больш балаў да заканчэння гульні. Гульня канчаецца, калі лавец адной з каманд зловіць мяч пад назвай снітч, таму можа доўжыцца неабмежаваны час. Снітч дае 150 балаў.
Правіламі квідычу прадугледжаны штрафныя ўдары.
У кнізе «Гісторыя квідычу», падоранай Герміёнай Гары, згадваецца, што ўсяго існуе 700 спосабаў парушэння правілаў гульні. Хто іх парушыць, той будзе дыскваліфікаваны.
Мячы для гульні
У гульні выкарыстоўваюцца чатыры мячы: адзін квофл, два бладжэра і адзін снітч.
Бладжэр
У кнізе «Гары Потэр і Патаемная зала» падчас матчу Грыфіндор — Слізэрын адзін з бладжэраў, зачараваны дамавым эльфам Добі, раптам «забыўся», што на поле ёсць і іншыя гульцы, і стаў ганяцца толькі за грыфіндорскім лаўцом Гары Потэрам. У рэшце рэшт, бладжэр зламаў Гары правую руку, але Потэр змог злавіць снітч левай.
Мінская (пячора)
Мінская пячора (МН-73) — вапняковая пячора ў Гаграўскім раёне Абхазіі, у горным масіве Арабіка.
Квідыч
Снітч
Снітч, таксама званы Залаты снітч, — маленькі залаты шарык з серабрыстымі крыламі, лятае самастойна і адвольна над полем. Лавец, злавіўшы яго першым, прыносіць сваёй камандзе 150 балаў і заканчвае гульню. Лік, набраны камандамі да гэтага моманту, і з’яўляецца канчатковым. Снітч валодае належнай сістэмай распазнавання «гаспадара», калі ўзнікае спрэчнае рашэнне, таму нават майстар-вытворца снітча праводзіць усю працу ў пальчатках.
Мінская (пячора)
Апісанне
Працягласць пячоры — 290 м, праектыўная даўжыня — 80 м, глыбіня — 270 м, плошча — 280 м², аб’ём — 8000 м³, вышыня ўваходу — 1850 м.
Квідыч
Снітч
У кнізе «Квідыч. Са старажытнасці да нашых дзён» наогул распавядаецца аб гісторыі квідычу і аб з’яўленні ў гульні снітча ў прыватнасці. У 1269 годзе квідычны матч наведаў кіраўнік Савета Ведзьмакоў (Савет Ведзьмакоў папярэднічаў Міністэрству Магіі) Барбарыс Боллтаун. Боллтаун купіў у клетцы маленечкую і спрытную птушачку, залатога сніджэта, і паведаміў прысутным, што гульцу, які зловіць птушку падчас матчу, заснаваная ўзнагарода — сто пяцьдзесят галеонаў (вялізарныя па тых часах грошы). Натуральна, каманды кінулі гульню і кінуліся лавіць сніджэта. Тады абураная гэтым спадарыня Мадэста Кролі выратавала бедную птушачку, выкарыстоўваючы заклён, але ідэя Барбарысу Болттауна змяніла квідыч назаўжды. Неўзабаве залатых сніджэтаў сталі выпускаць на ўсіх гульнях (папярэдне накладваючы такія чары, якія не дазвалялі ім пакідаць межы поля), а ў камандах з’явіўся яшчэ адзін гулец — лавец, задачай якога было злавіць птушку. На жаль, злоў сніджэта часта канчаўся ягонай смерцю, бо птушка была маленькая і далікатная, і лаўцы ў азарце гульні часцяком расціскалі яе ў руках. Са зловай сніджэта гульня спынялася, а камандзе лаўца прысуджаліся яшчэ 150 балаў (у памяць аб тых 150 галеонах). Аднак у XVI—XVII стагоддзях колькасць папуляцыі залатых сніджэтаў настолькі знізілася, што птушак прызналі ахоўным відам. Пачаліся інтэнсіўныя пошукі замены, якая дазволіла б працягваць гульні.
Пасля чараўнікі навучыліся рабіць металічныя снітчы, якія задавальнялі ўсе неабходныя патрабаванні. Маг і каваль Боўмэн Райт, які жыў тады ў Годрыкакавай Западзіне, выкаваў першы залаты снітч. Цяпер вытворчасць снітчаў яшчэ больш удасканалілі. Так, пры іх вырабе чараўнікі працуюць у спецыяльных пальчатках, якія выключаюць кантакт новага снітча з скурай, таму што мячык валодае цялеснай памяццю: ён памятае першага, хто дакранецца да яго голымі рукамі. Гэта зроблена на выпадак, калі ўзнікнуць спрэчкі аб тым, хто яго злавіў.
Мінская (пячора)
Апісанне
Катэгорыя складанасці 3А, пячора вертыкальнага тыпу. Навеска рыштунку патрабуецца ў калодзежах глыбінёй: 40, 50 і 90 м.
Квідыч
Склад каманд
Гульня вядзецца паміж 2 камандамі па 7 гульцоў у кожнай: 3 паляўнічага, 2 загоншчыка, лавец і брамнік.
Мінская (пячора)
Апісанне
Пячора паводканебяспечная, пасля моцнай залевы нават маленькі ручай у меандры ператвараецца ў бурлівую раку глыбінёй па грудзі. Нягледзячы на ​​тое, што за ім ідуць калодзежы, вада доўга не сыходзіць.
Гісторыя
Пячора выяўлена і даследавана ў 1985 годзе экспедыцыяй мінскіх спелеолагаў з клуба «Геліктыт» пад кіраўніцтвам В. В. Ярмохіна і названа ў гонар сталіцы Беларусі — горада Мінска. Пасля перапынку з 1986 года, у 2013 годзе былі адноўленыя даследчыя працы ў пячоры. Пячора была прабіта для хаджэння па тэхніцы SRT да дна. Была праведзена тапаздымка ўсёй пячоры, глыбіня пячоры склала 270 м. Спробы далейшага даследавання не былі паспяховымі, бо адна галіна пячоры сканчаецца сіфонам, другая — непраходным завалам.
Квідыч
Паляўнічыя
Звычайна да паляўнічых прад’яўляюцца наступныя патрабаванні:
Загоншчыкі
Загоншчыкі (англ. Beater) — абараняюць сваю каманду ад бладжэраў, адбіваючы іх бітай, пераважна ў кірунку гульцоў суперніка (гэта дазволена правіламі).
Брамнік
Брамнік — (англ. Keeper) абараняе кольцы сваёй каманды ад квофла.
Лавец
Лавец (англ. Seeker) — гулец, які павінен заўважыць і злавіць снітч раней, чым гэта зробіць лавец праціўнікаў. Пакуль лавец выглядвае «свой» мячык, астатнія гульцы занятыя бладжэрамі і квофлам. Але калі лавец каманды-супраціўніцы пачынае праяўляць якую-небудзь актыўнасць, перашкодзіць яму лічыць сваім абавязкам любы гулец, але ніхто, акрамя лаўцоў, дакранацца да снітча не мае права.
На ролю лаўцоў звычайна выбіраюць лёгкіх і вёрткіх гульцоў. Хоць бываюць і выключэнні. Напрыклад, Віктар Крам адрозніваўся моцнай камплекцыяй і дужым ростам, аднак ён быў прызнаны не толькі лепшым лаўцом балгарскай зборнай, але і, мабыць, усёй Еўропы.
Рыта Марэна
Рыта Марэна (Rita Moreno, нар. 11 снежня 1931) — амерыканская актрыса, спявачка і танцорка, ураджэнка Пуэрта-Рыка. Яна з’яўляецца адзінай жанчынай з дванаццаці чалавек у гісторыі, што выйгралі ўсе галоўныя прэміі шоў-бізнэсу — «Эмі», «Грэмі», «Оскар» і «Тоні», а таксама яна стала другім чалавекам з Пуэрта-Рыка, які выйграў прэмію «Оскар».
Квідыч
Каманды Хогвартса
Склад каманд Хогвартса змяняюцца з цягам часу. Тут таксама запісаныя і гульцы, якія даўно скончылі Хогвартс — людзі, якія некалі гулялі ў квідыч у Хогвартсу.
Чэмпіянат свету па квідычу
Суддзя — Хасан Мустафа (старшыня Міжнароднай асацыяцыі квідычу, Егіпет).
Падчас фінальнага матчу і перад ім прадаваліся розныя талісманы і сувеніры: разеткі, якія выкрыквалі імёны гульцоў зборных, капялюшы ў ірландскім трылістніке, балгарскія шалікі, расшытыя львамі, фігуркі гульцоў і амныноклі.
У пачатку матчу праходзіць традыцыйны парад талісманаў. Талісман Балгарыі — вейлы, Ірландыі — лепрыкон.
Матч скончыўся з лікам 160—170 на карысць Ірландыі, нягледзячы на тое, што злавіў снітч Віктар Крам.
Чэмпіянат школы па квідычу
Чэмпіянат Хогвартса праводзіўся (прынамсі, падчас апісаных у кнігах падзей) па кругавой сістэме ў адзін круг (каманды ўсіх факультэтаў гуляюць адзін з адным па аднаму разу на працягу навучальнага года), гэта значыць усяго за сезон праводзіцца 6 афіцыйных матчаў, а кожны факультэт удзельнічае ў трох гульнях.
Чацвёрты навучальны год
З-за Турніра Трох Чараўнікоў чэмпіянат школы адменены.
Сёмы навучальны год
У гэтай кнізе гульняў па квідычу няма. Большую частку навучальнага году, Гары, Рон і Герміёна хаваюцца ад Цёмнага Лорда. Ці адбываліся ў гэты час гульні ў квідыч і з якім вынікам, невядома. Таксама нічога невядома аб гульнях пасля перамогі над Валан-дэ-Мортам. Больш за тое, у фільме паказана, як Пажыральнікі смерці падчас Бітвы за Хогвартс спальваюць школьны стадыён для гульні ў квідыч. Тым не менш, квідыч ускосна грае ролю ў тым, што адбываецца: Альбус Дамблдор адпісвае Гары Потэру снітч, злоўлены ім у самай першай гульне. Міністр магіі Скрымжар падазрае, што ў падарунку здзейснена нейкая магія. Па патрабаванню Скрымжэра Гары бярэ мяч у руку, але нічога не адбываецца. Пасля сыходу міністра Потэр прыкладвае снітч да вуснаў, успомніўшы, як ён яго злавіў. На снітчы з’яўляецца надпіс «Я адчыняюся пад канец». Калі Гары Потэр даведаецца, што каб Цёмны Лорд памер, трэба памерці самаму Гары, ён успамінае пра снітч і кажа яму: «Я хутка памру», снітч адкрываецца, і ў ім з'яўляецца камень, што ўскрашае памерлых — адзін з трох Дароў Смерці.
Вынік
Гары Потэр быў лаўцом у 9 гульнях. У 7 гульнях з 9 ён злавіў снітч і прынёс сваёй камандзе перамогу. У двух пакінутых (абодва з Пуффендуем) ён не змог злавіць снітч, і Грыфіндор прайграў. У адной з гэтых гульняў на полі з’явіліся дзяментары, з-за чаго Гары страціў прытомнасць і ўпаў на зямлю, у іншы Кормак Маклагген неспадзявана трапіў Гары Потэру адбітым бладжером па галаве, у выніку чаго Гары атрымаў вельмі цяжкую чэрапна-мазгавую траўму.
Яшчэ ў 4 гульнях з удзелам Грыфіндора Гары Потэр не ўдзельнічаў: у адной — з-за таго, што ляжаў у шпітальным крыле пасля бітвы з Квіррэллам, у двух — быў дыскваліфікаваны Далорэс Амбрыдж за бойку з Малфоем пасля гульні (віноўнік бойкі Малфой пакараны не быў), у адной — адбываў пакаранне ў Снэйпа за прымяненне супраць Драко Малфоя заклёну Сектумсемпра. З гэтых 4 гульняў Грыфіндор выйграў 2 і прайграў 2.
Грыфіндор заваяваў Кубак у 3 з 5 апісаных у кнігах чэмпіянатаў. Адзін раз заваяваў Кубак Слізэрын. Адзін чэмпіянат не быў дайграны па меркаваннях бяспекі.
Джыні Уізлі была лаўцом у 3 гульнях. Ва ўсіх 3 гульнях яна злавіла снітч, але ў адной з іх Грыфіндор прайграў з-за дрэннай гульні астатніх членаў каманды.
Квідыч сярод фанатаў
Шматлікія фанаты Гары Потэра спрабавалі адаптаваць правілы квідыча для маглаў. Існуюць розныя варыянты правілаў «квідыч-без-мёцел», але ў Расеі лакальную папулярнасць сярод фанатаў Масквы, Санкт-Пецярбурга, Ніжняга Ноўгарада і Бранска атрымалі правілы, якія ўяўляюць сабой варыяцыю на тэму гандбола. Загонщики выкарыстоўваюць тэнісныя ракеткі, а снітчам з'яўляецца тэнісны мячык.
Нацыянальны парк Гёрэмэ
Нацыянальны парк Гёрэмэ́ (Göreme Tarihî Millî Parkı), музей пад адкрытым небам у Турцыі ў правінцыі Неўшэхір паміж гарадамі Неўшэхір, Ургюп і Аванос. Плошча 300 км². У арэал парка ўваходзяць 6 цэркваў і мноства манастырскіх пабудоў.
Цэрквы на тэрыторыі нацыянальнага парка:
Помнікі па-за тэрыторыяй нацыянальнага парка:
З 1985 разам са скаламі Кападокіі Гёрэмэ ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (Göreme Millî Parkı ve Kapadokyanın Kayalık Bölümleri) за № 357.
Цімафееўка лугавая
Цімафе́еўка лугавая (Phleum pratense) — кветкавая расліна сямейства метлюжковых (злакаў).
Назва
Цімафееўка лугавая, цімафееўка, цімафейка , межавая трава.
Батанічнае апісанне
Шматгадовы рыхлакустовы верхавы злак. Карэнішча кароткае. Сцёблы прамыя, вышынёю да 1 м. Лісце шматлікае, вузкалінейнае, шурпатае. Суквецце — шчыльная цыліндрычная мяцёлка, каласкі дробныя. Плод — зярняўка.
Значэнне і выкарыстанне
Адзін з асноўных кампанентаў сенажатных і пашавых травасумесей. Як кармавую расліну цімафееўку лугавую культывуюць у Еўропе з XVIII ст. Выведзена больш за 50 сартоў.
Крыніца сілкавання
Крыніца сілкавання — радыёэлектронная прылада, прызначаная для забеспячэння разнастайных прылад электрычным сілкаваннем.
Адрозніваюць першасныя і другасныя крыніцы сілкавання.
NGC 2959
NGC 2959 (іншыя абазначэнні — UGC 5202, MCG 12-9-62, ZWG 332.61, KCPG 211A, IRAS09409+6849, PGC 27939) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Асабняк па Савецкай вуліцы, 45 (Бабруйск)
Асабняк — будынак у Бабруйску, размешчаны па Савецкай вуліцы, 45.
Гісторыя
У 2006 годзе да «Дажынак» быў праведзены рамонт, патынкаваны фасады. Будынак пустуе, але знаходзіцца на балансе Цэнтра дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі г. Бабруйска.
Аляксандр Сяргеевіч Педан
Аляксандр Сяргеевіч Педа́н (нар., Хмяльніцкі, УССР) — украінскі тэлевядучы і шоумен.
Біяграфія і кар’ера
Нарадзіўся 24 сакавіка 1982 года ў Хмяльніцкім (УССР). Бацька Сяргей Іосіфавіч і маці Валянціна Мікалаеўна пазнаёміліся ў танцавальным ансамблі пры ўніверсітэце. Аляксандр стаў іх трэцім дзіцём, ён мае двух старэйшых братоў. Пасля заканчэння школы ён паступіў у Хмяльніцкі нацыянальны ўніверсітэт на эканамічны факультэт. У 2004 годзе атрымаў дыплом менеджара-эканаміста. Праз два гады пераехаў у Кіеў.
Аляксандр марыў стаць акцёрам з дзяцінства, у школе ён быў удзельнікам мастацкай самадзейнасці. Скончыў тэатральнае аддзяленне Хмяльніцкай школы мастацтваў. 13 гадоў займаўся ўкраінскімі народнымі танцамі, паколькі бацька быў харэографам Ансамбля ўкраінскага танца.
У 2008 г. Педан стаў адным з вядучых ранішняга шоу «Пад’ём» на Новым канале ў партнёрстве з Фрэймут і Прытулай. Гэтую тройцу вядучых называюць адной з самых паспяховых за ўвесь час існавання ранішняга шоу ва Украіне. Разам з Вольгай і Сяргеем Аляксандр вёў «Пад’ём» да мая 2011 года.
У 2008 г. вядзе шоу «Украіна слязам не верыць» з Машай Ефрасінінай і Сяргеем Прытулай. У 2010—2011 гады стаў удзельнікам шоу «Зрабі мне смешна» з Сяргеем Прытулай, Машай Еўфрасінінай, Дзімай Калядэнка, Андрэем Даманскім, Анастасіяй Касілавай і Сяргеем Кузіным.
У 2010—2011 гады стаў суддзёй шоу «Спявай, калі зможаш» з вядучымі Сяргеем Прытулай і Машай Еўфрасінінай. У 2011 г. стаў вядучым экстрэмальнага шоу «Я — Герой!» з Сяргеем Прытулай і чэмпіёнкай свету па спартыўнай гімнастыцы Ліліяй Падкапаевай. У гэтым жа годзе Аляксандр становіцца вядучым шоу «Інтуіцыя» — свайго першага сольнага праекта на Новым канале.
У сакавіку-чэрвені 2012 года — вядучы шоу «Пакуй валізы!». Сакавік 2012 года — Аляксандр становіцца суддзёй у шоу «Хто зверху?». Вядучыя праекта Вольга Фрэймут і Сяргей Прытула жартам называюць Педана «голасам зверху», «вярхоўным суддзёй», таму што Аляксандра няма ў кадры і гледачы чуюць толькі ягоны голас.
Летам 2012 года разам з Фрэймут і Прытулай вядзе шоу «КабрыяЛета».
10 сакавіка 2013 года на Новым канале стартаваў інфармацыйна-забаўляльны вячэрні праект «Педан-Прытула Шоу». Педан стаў вядучым і крэатыўным прадзюсарам шоу разам з Сяргеем Прытулай. З 2014 года вядзе праект «Сэрца трох», правёўшы тры сезоны гэтага шоу.
У 2016 г. разам з Дзмітрыем Танковічам быў вядучым Украінскага нацыянальнага адбору на Еўрабачанне-2016, дзе перамагла Джамала. Восенню 2016 года пачаў працу над праектам «Зоркі пад гіпнозам».
Усеагульная канфедэрацыя працы — рабочая сіла
Усеагульная канфедэрацыя працы — рабочая сіла (Confédération Générale du Travail - Force Ouvrière) — французскі прафсаюз. Быў заснаваны ў 1948 годзе былымі членамі Усеагульнай канфедэрацыі працы, якія былі незадаволеныя вялікім уплывам камуністаў на прафсаюз.
У 1967 годзе былі раскрыты сувязі прафсаюза з ЦРУ. Так, высветлілася, што ў 1947 годзе, падчас забастоўкі Усеагульнай канфедэрацыі прасаюзаў, амерыканскія прафсаюзныя актывісты Ірвінг Браўн і Джэй Лаўстан на сродкі Давіда Дубінскага спансавалі антыкамуністаў, якія выйшлі з УКП, з мэтай стварэння апазіцыйнага УКП прафсаюза, які ў далейшым атрымаў назву «Рабочая сіла». Пасля таго, як грошы Дубінскага скончыліся, Браўн і Лаўстан звярнуліся за дапамогай да ЦРУ, якое неўзабаве пачало спансаванне антыкамуністычных прафсаюзаў не толькі ў Францыі, але і ў Італіі.
Сяргей Плыткевіч. Чалавек з фотаапаратам
'''«Сяргей Плыткевіч. Чалавек з фотаапаратам»''' — беларускі дакументальны фільм, зняты на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе. Фільм дэманстраваўся ў межах анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.
Фальк
Фальк — прозвішча, тапонім.
Zygaena angelicae
Zygaena angelicae — від молей сямейства. Сустракаецца ў Цэнтральнай Еўропе, ад Грэцыі да паўднёвай Германіі і Цюрынгіі.
Апісанне
Размах крылаў 30-33 мм. Лёт імага з ліпеня па сярэдзіну жніўня з аднаго пакалення ў год.
Экалогія
Лічынкі харчуюцца  на відах , радзей  і, магчыма, . Зімуюць лічынкі, якіх можна знайсці з верасня і, пасля зімоўкі, да чэрвеня наступнага года.
Генуэзская рэспубліка
Генуэзская рэспубліка — сярэдневяковая дзяржава.
Утварылася пасля распаду імперыі Карла Вялікага, кіравалася консуламі. Нягледзячы па разбурэнне Генуі ў 935 годзе сарацынамі, Генуэзская рэспубліка рабілася ўсё болей магутнай, і ў 958 годзе была фармальна прызнана італьянскім каралём Берэнгарам II. З 1000 года пачалася значная гандлёвая экспансія генуэзцаў, у выніку была створана магутная марская рэспубліка, якая валодала апорнымі пунктамі, гандлёвымі базамі і паселішчамі на большай частцы Міжземнамор’я і берагах Чорнага мора. Удзел у крыжовых паходах яшчэ болей пашырыў яе гандлёвыя рынкі і ператварыў Генуэзскую рэспубліку ў магутную марскую дзяржаву. Многія стагоддзі Генуя ўладарыла на морах, супернічала і вяла зацяжныя войны са сваімі галоўнымі сапернікамі — Пізай і Венецыяй. У 1104 годзе генуэзскі флот налічаў 70 караблёў. Марской моцай Генуэзскай рэспублікі карысталіся многія еўрапейскія валадары. З 1120 года тэрыторыя Генуэзскай рэспублікі павялічвалася за кошт падначалення суседніх прыбярэжных месцаў — Савоны, Альбенга і інш. Каля 1177 года Генуя падпарадкавала сабе Манака, Ніцу і Манферат, пазней захапіла астравы Эльбу, Корсіку і Сардзінію. Генуэзцы кантралявалі гандаль з Усходам і ў канцы XII ст. паводле дагавора з Візантыяй манапольна гаспадарылі на марскіх гандлёвых шляхах, якія праходзілі ўздоўж крымскага ўзбярэжжа, выцесніўшы Венецыянскую рэспубліку. Пра колішнюю магутнасць Генуі нагадваюць руіны крымскіх генуэзскіх крэпасцей у Інкермане, Судаку, Феадосіі. Аднак з канца XIV ст. пачаўся павольны заняпад ваеннай магутнасці Генуі.
Беларускі пасляваенны антысавецкі супраціў (1944—1957)
Белару'скі паслявае'нны антысаве'цкі супраці'ў адбываўся ў перыяд з 1944 па 1957 гады. У сучаснай гістарыяграфіі Рэспублікі Беларусь не афішуюцца згадкі і інфармацыя пра пасляваенны антыбальшавіцкі супраціў. Афіцыйная прапаганда ўзгадвае толькі пра «фашысцкіх недабіткаў ды бандгрупы». Тым не менш, пасляваенны нацыянальны беларускі супраціў — прыклад змагання тысячаў беларускіх патрыётаў за дзяржаўную незалежнасць. Практычна ўсе кіраўнікі беларускага супраціву станам на пачатак XXI стагоддзя загінулі альбо памерлі. Іхнія ўспаміны да ўзгаданнага часу застаюцца не надрукаванымі. Асноўныя матэрыялы аб супраціве апынуліся ў закрытых архівах спецслужбаў розных краін. Таму даследчыкі вымушаныя абапірацца на нешматлікія публікацыі, архіўныя зборы, а таксама на прыватныя ўспаміны апошніх жывых удзельнікаў тагачасных падзей.
Перадумовы
Беларускі вызвольны рух падчас і пасля Другой сусветнай вайны з’яўляецца працягам збройнай барацьбы за незалежнасць Беларусі, якая ішла ў 1918—1925 гадах. У той час каталізатарам узнікнення масавага беларускага збройнага руху стала польска-савецкая вайна, а вынікам — паўстанне Беларускай Народнай Рэспублікі, акупаванай больш моцнымі на той час суседзямі. Падчас акупацыі Усходняй Беларусі Савецкай Расіяй, а Заходняй Беларусі Польшчай нямала беларусаў марылі пра аднаўленне дзяржаўнасці. Формы змагання былі рознымі, нязменнай заставалася толькі мэта — вольная і незалежная Беларусь. Рэпрэсіі акупантаў не знішчылі вызвольнага руху, на месца палеглых прыходзіла моладзь. Яшчэ ў верасні 1939 году беларускія патрыёты — і нацыяналісты, і сацыялісты — ўзяліся за зброю. Яны ўзнялі паўстанне на Палессі і спрабавалі стварыць Заходнебеларускую Рэспубліку са сталіцай у Пінску. Аднак уварванне Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь сарвала іх планы. Ад гэтага часу пачынаецца антысавецкае партызанскае змаганне. Да пачатку нямецка-савецкай вайны ў Заходняй Беларусі дзейнічалі больш за беларускіх партызанаў. Найбольш вядомы — атаман Якуб Харэўскі.
Беларускі партызанскі і канспіратыўны рух існаваў і падчас нямецкай акупацыі 1941—1944 гадоў. Яны збіралі сілы для збройнага выступу супраць любых акупантаў і для аднаўлення незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі. Дзеячы беларускага супраціву гінулі ад рук нацыстаў, бальшавікоў, польскіх «акоўцаў». У снежні 1942 году гестапа знішчыла ксяндза Вінцэнта Гадлеўскага, ідыёлага супраціву.
Рашэнне аб арганізацыі супраціву
Тым часам у 1943 годзе на усходнім фронце наступіў пералом. Германія цярпела паразу за паразай, стала рэальным вяртанне бальшавікоў. У гэтай сітуацыі тагачасны беларускі нацыянальны актыў прыняў няпростае рашэнне. У беларускага супраціву не было ўласных рэсурсаў для пачатку вызвольнай барацьбы на два франты. Спробы наладзіць сувязь з заходнімі саюзнікамі вынікаў не далі. Не хапала не толькі зброі, але і дасведчаных камандзіраў. Таму, калі вясной 1944 года немцы прапанавалі беларускім дзеячам — кіраўнікам Беларускай цэнтральнай рады і Беларускай краёвай абароны — паўдзельнічаць у арганізацыі канспірацыйнай сеткі антысавецкага супраціву, яны пагадзіліся. Нямецкія спецслужбы планавалі падрыхтаваць і пакінуць у тыле бальшавікоў вялізны дыверсійны фронт ад Балтыкі да Чорнага мора. Быў распрацаваны тайны план пад кодавай назвай «Любімая котка» (Liben Kätchen). Пачалася падрыхтоўка людзей і матэрыяльна-тэхнічнай базы. Калі ў Латвіі канспірацыйная сетка атрымала назву «Лясныя коткі» (Forstlichekatze), ва Украіне — «Стэпавы кот» (Steppenkatze), на Смаленшчыне і Браншчыне — «Дзікі кот» (Wilde Katze), дык у Беларусі — «Чорны кот» (Schwarze Katze). На яго кіраўніка беларускі нацыянальны актыў прапанаваў немцам таленавітага вайскоўца маёра Міхала Вітушку. Пасля заканчэння кангрэсу ў Мінску Вітушка сустрэўся з паэткай і генеральным сакратаром Рады БНР Ларысай Геніюш. У сваіх успамінах яна занатавала яго словы:
Антысавецкі супраціў на тэрыторыі Беларусі быў падзелены на тры часткі: галіна-поўнач, галіна-цэнтр і галіна-поўдзень. Кожная з галін мела свайго кіраўніка. У сваю чаргу камандзіры падначальваліся галоўнаму штабу беларускага партызанскага руху, які быў размешчаны ў бункеры пад Варшавай. Усе гады партызанскага і канспірацыйнага змагання ім кіраваў Міхал Вітушка.
Падрыхтоўка супраціву
Нямецкімі інструктарамі былі падрыхтаваны каля партызанаў і патаемнікаў. Большая частка іх летам 1944 года засталася ў Беларусі і чакала загадаў ад Міхала Вітушкі. Некалькі атрадаў прайшлі падрыхтоўку ў Германіі, а ў Беларусь і Польшчу прыбылі пазней. Для партызанскай барацьбы на тэрыторыі Беларусі вясной-летам 1944 года былі пабудаваныя бункераў. Удзельнік падрыхтоўкі сеткі бункераў на тэрыторыі Заходняй Беларусі ўзгадвае, што будаўніцтва бункераў ажыццяўлялі ваеннапалонныя пад наглядам нямецкіх інжынераў. Бункеры, глыбінёю 2—2,5 метры, былі бетанаваныя. Сістэмы вентыляцыі адводзіліся на 20—25 метраў ад бункера. Звычайна, у бункеры было некалькі пакояў, сховішча для зброі і прадуктаў.
Усе беларускія атрады, пакінутыя ў Беларусі ў межах плана «Liben Kätchen» былі забяспечаныя радыёсувяззю, яўкамі, зброяй, боепрыпасамі, дакументамі, бланкамі і пячаткамі савецкіх вайсковых і цывільных устаноў, грашыма, медыкаментамі. Планавалася, што гэтых запасаў хопіць на 5—10 гадоў дзейнасці. Паводле аднаго з удзельнікаў супраціву іх сапраўды хапіла аж да 1951 года. Дзякуючы гэтым бункерам большая частка беларускіх партызанаў здолела ператрываць без вялікіх стратаў найбольш цяжкі перыяд — да лета 1945 года. Менавіта за гэты час органамі дзяржбяспекі былі разгромленыя польскае падполле і партызанка. Паводле матэрыялаў КДБ на працягу 1944—1955 гадоў былі выкрытыя толькі бункераў-складаў беларускага супраціву.
Яшчэ адным арганізатарам беларускага супраціву была Беларуская незалежніцкая партыя на чале з Усеваладам Родзькам. Частка патаемных групаў і партызанскіх атрадаў БНП летам 1944 года была пакінутая ў Беларусі. Рэшту сяброў накіравалі ў дыверсійна-выведчыя школы нямецкай вайсковай выведкі. Родзька намагаўся весці ўласную гульню: атрымаўшы ад немцаў дапамогу і падрыхтаваўшы людзей, ён меркаваў перакінуць іх з Германіі ў Беларусь і арганізаваць незалежны ад «Чорнага ката» супраціў.
«Dallwitz» і незалежны супраціў
Яшчэ летам 1944 года ва Усходняй Прусіі быў створаны дыверсійны батальён «Dallwitz», укамплектаваны жаўнерамі і афіцэрамі беларускіх вайсковых і паліцыйных фармацый, сябрамі Саюза беларускай моладзі. Нямала з іх былі сябрамі патаемнай Беларускай незалежніцкай партыі. Кіраваў выведча-дыверсійнай школай у «Dallwitz» маёр Геруліс, намеснікам па навучальнай частцы, а таксама палітычным кіраўніком быў капітан Родзька, а кіраўніком навучальнай часткі — капітан Барыс Рагуля. Камандзірам батальёну «Dallwitz» з беларускага боку быў капітан Ян Гелда, былы афіцэр арміі генерала Станіслава Булак-Балаховіча. Кожная група павінная была праходзіць чатырохмесячны курс падрыхтоўкі ў (Усходняя Прусія, 20 кіламетраў ад Істэрнбурга). Курс навучання ў школе складаўся з тактыкі вядзення партызанскага бою,, тапаграфіі, шыхтавай падрыхтоўкі. Таксама курсанты праходзілі культурна-асветніцкую працу, слухалі лекцыі па гісторыі Беларусі. Радысты праходзілі навучанне ў адмысловай школе пад Данцыгам. Пасля заканчэння курсу групы атрымоўвалі амуніцыю, дакументы, сродкі сувязі, радыёкоды і выпраўляліся, звычайна паветраным шляхам, у вызначаныя раёны Беларусі.
У верасні 1944 года каля Дзятлава, Смаргоні і Вільні была дэсантаваная група сябра БНП Андрэя Вайтовіча. У лістападзе паміж Налібоцкай і Рудніцкай пушчамі быў вікінуты з нямецкага самалёта атрад Мікалая Вітушкі, былога афіцэра Чырвонай арміі. У студзені 1945 года ён загіне і Саветы будуць думаць, што знішчылі маёра Міхала Вітушку. У Беларусь працягвалі перакідваць невялікія групы «Dallwitz» і асобных дэсантнікаў. Немцы патрабавалі ад іх праводзіць дыверсіі на камунікацыях і выведку. Беларускае кіраўніцтва — Родзька, Гелда — загадвала не выконваць нямецкіх інструкыяў, арганізоўваць канспірацыю ды партызанку, аб’яднаныя ў Беларускую вайсковую арганізацыю. Планавалася, што спецыяльны батальён «Dallwitz» будзе налічваць ад да  чалавек. Падрыхтоўка людзей ішла аж да часу капітуляцыі Германіі. Пасля таго, як батальён быў раззброены чэшскімі партызанамі, ён спыніў сваё існаванне, а яго байцы альбо прабіваліся на Захад, альбо у Беларусь і Польшчу. Некаторыя ваявалі яшчэ ў пачатку 1950-х, іншыя, як і Родзька, былі арыштаваныя савецкімі спецслужбамі. Такім чынам, з арыштам Родзькі у чэрвені 1945 года быў сарваны план па арганізацыі незалежнага беларускага супраціву. Найбольш баяздольныя адзінкі БНП альбо далучыліся да «Чорнага ката», як, напрыклад, атрад Антона Бандыка, альбо загінулі ў баях з войскамі НКУС. На Палессі працягвалі дзейнічаць атрады беларускіх партызанаў-грамадоўцаў, яны трымаліся незалежна і ад БНП, і ад «Чорнага ката». Адной з малавядомых постацяў беларускага супраціву, які змагаўся і супраць немцаў, і супраць бальшавікоў за адраджэнне незалежнай Беларусі быў атаман Якуб Харэўскі.
Атрад Якуба Харэўскага і іншыя атрады
З 1943 года атрады Якуба Харэўскага і Івана Перагуда дзейнічалі на Валыні ў ваколіцах Ратна і Любяшова. У гэтых гарадах пасля адыходу немцаў яны захапілі шмат зброі: аўтаматаў, кулямётаў, мінамётаў, гранат і набояў. Пасля вяртання Саветаў атрад Харэўскага разгарнуў партызанскую барацьбу: забіваў чэкістаў, і камуністаў. У кантакт з арганізацыяй Вітушкі атаман Харэўскі ўвайшоў толькі ў лютым 1946 года. Аднак, атрад працягваў дзейнічаць самастойна. З Беларусі Харэўскі вывеў сваіх партызанаў у Польшчу. На Беласточчыне і Падляшшы атрады Івана Перагуда і Якуба Харэўскага працягвалі дзейнічаць аўтаномна. Атрады мелі заданне абараняць беларускае насельніцтва ад бандаў польскіх нацыяналістаў-крымінальнікаў і атрадаў, якія займаліся высяленнем беларусаў у СССР. Там адбываліся збройныя сутычкі з палякамі і з савецкімі вайскоўцамі з перасяленчых місіяў. Праўдападобна, атрад Харэўскага сышоў на захад у канцы 1949 альбо на пачатку 1950 года. Сам атаман напіша пазней:
Дзесьці ў 1947 годзе на Захад групамі перайшоў і атрад Івана Перагуда.
Акрамя згаданых арганізацыйных цэнтраў беларускага супраціву па ўсёй Беларусі дзейнічаў стыхійны партызанскі рух, які ў 1944—1945 гадах налічваў дзясяткі тысяч чалавек. Іх узмацнялі сяляне, незадаволеныя калектывізацыяй, уцекачы ад савецкіх рэпрэсій, рэпатрыянты з Еўропы. Гэты ўзброены рух, які існаваў паралельна з арганізацыяй «Чорны кот», часткова пад яе ўплывам, у некаторых рэгіёнах пратрымаўся аж да канца 1950-х пачатку 1960-х гадоў.
Арышты за антысавецкую дзейнасць
У 1939—1940 і 1943—1953 гадах у БССР за антысавецкую дзейнасць былі арыштаваныя 91.312 чалавек. Па 1941 годзе ёсць звесткі не па БССР, а па арыштаваных у СССР беларусах — 3318 чалавек. Таксама ў статыстыцы няма звестак пра арыштаваных у 1945 годзе СМЕРШам.
У 1944—1945 гг. за антысавецкую дзейнасць больш, чым у БССР, арыштоўвалі толькі ва Украіне. У 1946—1947 гг. другое месца займала Летува, але ў 1948 годзе яго зноў заняла БССР і трымала да 1951 году ўключна.
У паваенны час арыштоўвалі таксама за «шпіянаж на карысць замежных дзяржаваў», за тэрор, дыверсіі, паўстанцтва і «палітбандытызм», бандытызм, сабатаж, шкодніцтва, антысавецкую агітацыю, спробы ўцёкаў за мяжу, выраб і распаўсюд антысавецкіх улётак, антысавецкія выказванні, здраду і пасобніцтва нямецкім акупантам.
1939 год
У БССР за гэты год былі арыштаваныя за антысавецкую дзейнасць 1378 чалавек (ва УССР — 2458), у Заходняй Беларусі — 8818 (у Заходняй Украіне — 9286). Сярод арыштаваных былі толькі 6 удзельнікаў беларускіх «нацыяналістычных контр-рэвалюцыйных арганізацый» (украінцаў такіх было 1172). У СССР у 1939 годзе арыштавалі 3422 беларусы (украінцаў — 6197). Агульны лік арыштаваных у Савецкім Саюзе «антысаветчыкаў» — амаль 45 тысяч чалавек.
1940 год
У БССР былі арыштаваныя за антысавецкую дзейнасць 1094 чалавекі (ва УССР — 4337), у Заходняй Беларусі — 27758 (у Заходняй Украіне — 45.365, у Летуве — 2663). Сярод арыштаваных былі толькі 4 удзельнікі беларускіх «нацыяналістычных контр-рэвалюцыйных арганізацый» (украінцаў — 4828). У СССР у 1940 годзе арыштавалі 5888 беларусаў (украінцаў — 21.856). Агульны лік арыштаваных у Савецкім Саюзе «антысаветчыкаў» — амаль 133 тысячы чалавек.
1941 год
У гэтым годзе ў СССР былі арыштаваныя за антысавецкую дзейнасць 3318 беларусаў (за першае паўгоддзе — 1712, за другое — 1606), а таксама 8382 украінцы, 1085 летувісаў, 1083 латышы, 944 эстонцы. Агулам у СССР за антысавецкую дзейнасць арыштавалі амаль 133 тысячы чалавек. Сярод арыштаваных былі выяўленыя 15 удзельнікаў беларускіх антысавецкіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў» (11 — у першым паўгоддзі), калі ўкраінцаў — 3998, латышоў — 691, летувісаў — 517, эстонцаў — 439.
1942 год
За антысавецкую дзейнасць на тэрыторыі СССР (па-за межамі БССР, акупаванай нацыстамі) былі арыштаваныя 2364 беларусы (менш за 2% ад агульнай колькасці арыштаваных у Савецкім Саюзе «антысаветчыкаў», якіх было амаль 191 тысяча чалавек). Сярод іх выявілі 2 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацыяў і групаў».
1943 год
У гэтым годзе за антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 1041 чалавек (ва УССР — 22736, Смаленскай вобласці РСФСР — 3061). Сярод іх удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў» выяўлена не было. Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 141 тысячу) колькасць беларусаў складала 1826 чалавек.
1944 год
За антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 13.045 чалавек (ва УССР — 30954, Летувіскай ССР — 2584, Латвійскай ССР — 1513, Эстонскай — 2962, Малдоўскай — 2105, Бранскай вобласці РСФСР — 457, Смаленскай вобласці РСФСР — 709). Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (а такіх было больш за 103 тысячы) беларусаў было 10.383 чалавекі.
1946 год
За антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 4373 чалавекі (ва УССР — 22.025, Летувіскай ССР — 4919, Латвійскай ССР — 1651, Эстонскай — 690, Малдоўскай — 876, Бранскай вобласці РСФСР — 450, Смаленскай вобласці РСФСР — 423). Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 91 тысячу) беларусы складалі 5724 чалавекі.
1947 год
У гэтым годзе за антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 2742 чалавекі (ва УССР — 22450, Летувіскай ССР — 4939, Латвійскай ССР — 1620, Эстонскай — 527, Малдоўскай — 534, Бранскай вобласці РСФСР — 603, Смаленскай вобласці РСФСР — 420). Сярод іх было 227 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 67 тысяч) беларусы складалі 3034 чалавекі.
1948 год
За антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 5084 чалавекі (ва УССР — 21783, Летувіскай ССР — 4109, Латвійскай ССР — 2562, Эстонскай — 1478, Малдоўскай — 361, Бранскай вобласці РСФСР — 530, Смаленскай вобласці РСФСР — 703). Сярод іх былі 576 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнаьць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (а такіх было больш за 70 тысяч) беларусы складалі 4937 чалавек.
1949 год
У гэтым годзе за антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 7032 чалавекі (ва УССР — 16106, Летувіскай ССР — 4279, Латвійскай ССР — 3052, Эстонскай — 1447, Малдоўскай — 349, Бранскай вобласці РСФСР — 621, Смаленскай вобласці РСФСР — 520). Сярод іх было 797 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 70 тысяч) беларусы складалі 6162 чалавекі.
1950 год
За антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 4800 чалавек (ва УССР — 17144, Летувіскай ССР — 2930, Латвійскай ССР — 2694, Эстонскай — 2213, Малдоўскай — 356, Бранскай вобласці РСФСР — 439, Смаленскай вобласці РСФСР — 199). Сярод іх былі 250 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 57 тысяч) беларусы складалі 4318 чалавек.
1951 год
У гэтым годзе за антысавецкую дзейнасць у БССР быў арыштаваны 4391 чалавек (ва УССР — 8905, Летувіскай ССР — 3287, Латвійскай ССР — 2270, Эстонскай — 1766, Малдоўскай — 401, Бранскай вобласці РСФСР — 328, Смаленскай вобласці РСФСР — 231). Сярод іх было 246 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 45 тысяч) беларусы складалі 3751 чалавека.
1952 год
За антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 569 чалавек (ва УССР — 3764, Летувіскай ССР — 1072, Латвійскай ССР — 820, Эстонскай — 462, Малдоўскай — 327, Бранскай вобласці РСФСР — 104, Смаленскай вобласці — 104). Сярод іх былі 46 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 16 тысяч) беларусы складалі 652 чалавекі.
1953 год
У гэтым годзе за антысавецкую дзейнасць у БССР былі арыштаваныя 281 чалавек (ва УССР — 2479, Летувіскай ССР — 1029, Латвійскай ССР — 554, Эстонскай — 380, Малдоўскай — 275, Бранскай вобласці РСФСР — 95, Смаленскай вобласці РСФСР — 80). Сярод іх было 20 удзельнікаў беларускіх «буржуазна-нацыяналістычных партый, арганізацый і групаў». Сярод арыштаваных за антысавецкую дзейнасць не толькі ў БССР, але і ва ўсім СССР (такіх было больш за 10 тысяч) беларусы складалі 344 чалавекі.
Босэ
Босэ — прозвішча.
Помнік Кастусю Каліноўскаму (Свіслач)
Помнік Кастусю Каліноўскаму — помнік у г. Свіслачы, прысвечаны рэвалюцыянеру-дэмакрату, кіраўніку паўстання 1863—1864 гг. і нацыянальнаму герою Беларусі і Літвы Кастусю Каліноўскаму, які ў 1855 годзе скончыў Свіслацкую гімназію. Размешчаны па вул. Леніна каля будынка сярэдняй школы.
Помнік устаноўлены ў 1958 годзе і такім чынам з'яўляецца першым і адзіным (станам на 2019 г.) помнікам К. Каліноўскаму на тэрыторыі Беларусі.
Апісанне
Аўтар помніка — скульптар Заір Азгур. Пагрудны бронзавы бюст К. Каліноўскага вышынёй 1,05 м пастаўлены на высокім 3-мятровым пастаменце пірамідальнай формы. Стрыманы парыў, гордая незалежнасць, духоўная актыўнасць героя перададзены ў павароце галавы, смелым позірку, у рысах твару. Кампазіцыя бюста ажыўлена рухам рукі, якая трымаецца за штрыфель фрака. Старанная прапрацоўка форм, дэталей касцюма — фрак, шырокі гальштук — надае вобліку жыццёвую канкрэтнасць і верагоднасць.
Гаральд Андрэевіч Босэ
Гаральд Юліус Босэ (у рускіх тэкстах Гаральд Андрэевіч, Гаральд Эрнеставіч, Юлій Андрэевіч, Harald Julius von Bosse; 17 (29) верасня 1812,, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя — 26 лютага (10 сакавіка) 1894, , Каралеўства Саксонія, Германская імперыя) — архітэктар і мастак перыяду эклектыкі, які жыў і працаваў у Расійскай імперыі. Акадэмік і прафесар Імператарскай Акадэміі мастацтваў, стацкі саветнік.
Кальцоў
Кальцоў — прозвішча.
Інтэркантыненталь Варшава
Інтэркантыненталь Варшава (InterContinental Warszawa) — небаскроб у Варшаве, Польшча. У будынку размешчаны гатэль InterContinental. Вышыня 45-павярховага небаскроба - 154 метра, разам з антэнай - 164 метраў. Будынак спраектаваны групай архітэктараў пад кіраўніцтвам Тадэвуша Спіхала. 23 красавіка 2004 г. адбылося ўрачыстае адкрыццё будынка.
У будынку - 326 нумароў, 12 залаў для пасяджэнняў, бальная зала, саўна, фітнес-клуб, SPA, салярый, 2 бара і 2 рэстарана. На 43 і на 44 паверхах размешчаны басейн. Пад зямлёй размешчана паркоўка на 175 аўтамабіляў.
Камінтэрн (Смаленская вобласць)
Камінтэрн (Коминтерн) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Казіміраўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 42 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 17 км на поўдзень ад Рудні, за 11 км на поўнач ад аўтадарогі. За 13 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.