cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Індаеўрапейцы
Паходжанне індаеўрапейцаў
Мадэлі паходжання індаеўрапейцаў можна ўмоўна падзяліць на еўрапейскія і азіяцкія. З еўрапейскіх найбольш распаўсюджаная сярод лінгвістаў і археолагаў курганная гіпотэза, паводле якой прарадзімай індаеўрапейцаў была тэрыторыя Паўночнага Прычарнамор'я ў міжрэччы Дняпра і Волгі, а самі яны ўяўлялі сабой паўкачавое насельніцтва стэпавых раёнаў сучасных усходу Украіны і поўдня Расіі, якое жыло ў гэтых месцах у V—IV тыс. да н.э. З продкамі індаеўрапейцаў звычайна ідэнтыфікуецца насельніцтва, якое адносіцца да Хвалынскай, сярэднестогаўскай і ямнай культурам. У наступным у сувязі з пераходам гэтых плямёнаў да бронзавага веку і прыручэннем каня пачаліся інтэнсіўныя міграцыі індаеўрапейскіх плямёнаў у розных напрамках. Пры гэтым адбывалася моўная асіміляцыя індаеўрапейцамі мясцовага даіндаеўрапейскага насельніцтва, што магло прыводзіць да таго, што сучасныя носьбіты індаеўрапейскіх моў значна адрозніваюцца антрапалагічна.
У эпоху Вялікіх геаграфічных адкрыццяў і наступнай масавай еўрапейскай каланізацыі індаеўрапейскія мовы распаўсюдзіліся ў Амерыцы, Паўднёвай Афрыцы, Аўстраліі, Новай Зеландыі, іншых рэгіёнах, і, за кошт рускай каланізацыі, значна пашырылі свой арэал у Азіі (у якой да гэтай эпохі былі прадстаўленыя досыць шырока).
Іншымі тэорыямі з'яўляюцца анаталійская (сфармуляваная К. Рэнфру), па якой распаўсюджванне індаеўрапейцаў адбывалася з цэнтральнай Малой Азіі і было звязана з распаўсюджваннем сельскай гаспадаркі.
Генетычныя маркеры індаеўрапейцаў
Хоць у цяперашні час да індаеўрапейцаў адносяць па моўнай прыкмеце, 5 тысяч гадоў назад гэта была група генетычна роднасных народаў. Маркерам індаеўрапейскага паходжання, магчыма, з'яўляецца гаплагрупа R1a у Y-храмасоме ў мужчын (аднак у гэтым ёсць вялікія сумненні, бо па дадзеных хуткасці мутацый Y-храмасом мутацыя R1a узнікла больш за 10 тыс. гадоў назад, што нашмат раней чым рассяленне прота-індаеўрапейцаў).
Найбольшая варыятыўнасць маркера R1a сустракаецца ва Усходняй Украіне, што можа паказваць на найбольшую старажытнасць распаўсюджвання яго ў гэтым рэгіёне.
Мора-д’Ора
Мора-д'Ора (Morro d'Oro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Тэрама.
Насельніцтва складае 3468 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 123 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 64020. Тэлефонны код — 085.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сонцава (станцыя метро)
«Сонцава» (Со́лнцево) — станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Грэкі
Грэкі (Έλληνες, эліны) — народ, які насяляе Грэцыю і паўднёвую частку Кіпра (грэкі-кіпрыёты).
Мова
Мова — грэчаская грэчаскай групы індаеўрапейскай сям’і.
Гісторыя
Старажытныя грэкі стварылі высокую антычную цывілізацыю, якая адыграла вялікую ролю ў развіцці культуры Еўропы і Блізкага Усходу.
У Сярэднія вякі грэкі склалі асноўнае ядро Візантыйскай імперыі. Паступова яны асімілявалі мігруючыя з поўначы групы фракійцаў, ілірыйцаў, кельтаў, валахаў, славян, албанцаў. Асманскае панаванне на Балканах (XV ст. — 1-я палова XIX ст.) пакінула значны след у матэрыяльнай культуры і мове грэкаў.
У канцы XVIII ст. сярод грэкаў пачаўся нацыянальна-вызваленчы рух, які спрыяў пераадоленню абласных адрозненняў. У выніку рэвалюцыі 1821-29 была створана грэчаская дзяржава. (Гл. Гісторыя Грэцыі).
Грэкі на Беларусі
У 2009 г. 617 асоб у Рэспубліцы Беларусь вызначылі сваю этнічную тоеснасць як грэкі.
Каменка (прыток Сажа)
Ка́менка — рака ў Краснапольскім і Слаўгарадскім раёнах Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 44 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,6 ‰. Пачынаецца за 1,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Асінаўка Краснапольскага раёна, вусце за 2 км на захад ад вёскі Казакоўка Слаўгарадскага раёна. Рэчышча ад вусця ўгару на працягу 3,5 км каналізаванае.
Каля ракі населеныя пункты Новая Каменка, Старая Каменка (Слаўгарадскі раён)
Каланіяльны менталітэт
Каланіяльны менталітэт — сукупнасць інстытуцыянальных і бытавых установак нейкай супольнасці, якая на пэўным этапе сваёй гісторыі (у мінулым або сучаснай) зведала асаблівасці эканамічнай, палітычнай і культурнай сістэмы каланіялізму (перажыткі, а часам і цэлыя пласты каланіяльнага або пащколониального менталітэту можна выявіць не толькі ў былых калоніях, але і ў метраполіі). Каланіяльны менталітэт у агульных рысах з'яўляецца сінтэзам архаізму, кансерватызму, некаторых плыняў расізму рознай ступені выяўленасці і, вядома ж, мае свае асаблівыя рысы на тэрыторыі розных каланіяльных і посткаланіяльных утварэнняў.
ЗША
У ЗША каланіяльны менталітэт у мінулым найбольш ярка выказваўся ў дачыненні белых англа-саксонскіх пратэстантаў да чорнага і индзейскага насельніцтва. Паказальным быў так званы «Надзір расавых адносін у ЗША» ў 1890-1940 гадах. Некаторыя яго праявы, у якасці анахранізма, захоўваюцца да гэтага часу, нягледзячы на адмену рабства ў 1865 годзе і цэлы шэраг заканадаўчых і судовых мер (расавыя квоты, афирматыўнае дзеянне), накіраваных на барацьбу з наступствамі дыскрымінацыі нябелага насельніцтва. Да ўсяго яшчэ захоўваюцца праявы рэшткаў каланіяльнага менталітэту на бытавым узроўні ставяцца: добраахвотная сегрэгацыя жылля ў некаторых гарадах ЗША, пэўны дысбаланс у адукацыйнай сферы, усё яшчэ захоўваецца сярод людзей з расісцкімі поглядамі правіла адной кроплі крыві, а таксама існаванне асаблівага дыялекту, распаўсюджанага сярод афра-амерыканцаў — эбоникс (афраамерыканскі англійская).
Краіны Лацінскай Амерыкі
Калі ў ЗША, як да, так і пасля вайны за незалежнасць, белыя амерыканцы заўсёды складалі звыш 80 % насельніцтва, то сітуацыя ў Лацінскай Амерыцы была зусім іншай. Да пачатку XX стагоддзя белыя лацінаамерыканцы еўрапейскага паходжання складалі не больш за чвэрць насельніцтва любой лацінаамерыканскай краіны. Акрамя таго, вялікая іх частка змяшалася з чорным і індзейскім насельніцтвам, утварыўшы шматлікія змешаныя і пераходныя расы. Чорнае і карэннае індзейскае насельніцтва асвоіла іспанскі або партугальскую мову, змяшаўшыся як з белымі каланістамі, так і паміж сабой. Працэс інтэнсіўнай метысацыі дазволіў Бразіліі, Мексіцы і іншым лацінаамерыканскім краінам пазбегнуць сегрэгацыі і палярызацыі грамадства па расавай прыкмеце, як у ЗША, дзе каляровае насельніцтва працягвала заставацца прыгнечанай меншасцю. Больш таго, многія чорныя і каляровыя рабы ў Лацінскай Амерыцы атрымлівалі вольныя граматы ад сваіх гаспадароў, часта ўступаючы з імі ў інтымныя адносіны. Але гэтыя працэсы не змаглі да канца выцесніць так званую расавую іерархію ў свядомасці большасці бразільцаў. Белы колер і еўрапеоідныя рысы па-ранейшаму асацыююцца з высокім сацыяльным статусам, а экватарыяльнай і індзейскія прыкметы — з беднасцю і нізкім сацыяльным статусам. Тым не менш, межы паміж рознымі групамі празрыстыя і пераход з адной групы ў іншую, па меншай меры тэарэтычна магчымы. Дадзеная сітуацыя часта абыгрываецца ў рознага роду тэлесерыялах і теленовеллах лацінаамерыканскага вытворчасці («Рабыня Изаура» і інш.).
Азія
У рэспубліцы Філіпіны, а таксама ў рэспубліцы Інданезія, захаванню каланіяльнага менталітэту на тэлебачанні [крыніца не паказаны 2099 дзён] спрыяла каланіяльная дзейнасць еўрапейскіх дзяржаў (Нідэрланды, Іспанія, Партугалія) і ЗША.
Бораўскае шасэ (станцыя метро)
«Бораўскае шасэ» (Бо́ровское шоссе́) — станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
IC 2518
IC 2518 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Варніцы (гміна)
Варні́цы (Warnice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пыжыцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Варніцах. Плошча гміны складае 85,86 км². Станам на 2005 год у гміне Варніцы пражывалі 3,603 чалавекі, шчыльнасць — 42 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Курылава
Куры́лава (, Курилово) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 3 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Аляксандр Камара
Аляксандр Камара (, Брэслаў, пад імем Альфонс Бернхард Качмарофскі —, ) — нямецкі мастак і танцор.
Дзяцінства і юнацтва Аляксандра Камара прайшлі ў Брэслаў. У юным узросце ён уступіў у цыркавую трупу і выступаў як лінаходзец.
Паміж 1920 і 1925 Камара вывучаў жывапіс у Дзяржаўнай акадэміі мастацтваў і рамёстваў у Брэслаў, у Ота Мюлера. З 1929 па 1930 год ён вучыўся ў школе танцаў Мэры Вігман у Дрэздэне. У харэаграфіі Вігмана для «Totenmal» Альберта Тальгофа з 1930 года ён выступаў як саліст пад сцэнічным імем Аляксандр Камараў. Разам са сваёй партнёркай Лізелор Бергман танцаваў на розных сцэнах Германіі. Падчас Другой сусветнай вайны Камара быў прызваны на службу ў якасці танцора на перадавой сцэне ў Расіі, Нарвегіі і Грэцыі. Камара схаваўся ў 1944 годзе, каб ухіліцца ад службы ў войску.
Вярнуўся ў Берлін у 1945 года. У першыя пасляваенныя гады адбылося некалькі выстаў. Дэбютаваў у чэрвені 1946 года ў Берлінскай галерэі Герда Розэна з выставай «Карціны» Аляксандра Камарава. У канцы года ён адмовіўся ад свайго сцэнічнага імя і пачаў называць сябе Камара.
У 1949 годзе Камара быў адным з сузаснавальнікаў легендарнага сюррэалістычнага кабарэ берлінскіх мастаклў «Ванная». Ён далучыўся да адноўленага Deutscher Künstlerbund у 1950 годзе і прыняў удзел у яго першай штогадовай выставе з чатырма карцінамі, у тым ліку шырокафарматнай «Ружовая дама» (1949).
Сонца Перу (ордэн)
Сонца Перу (Orden El Sol del Perú) — вышэйшая дзяржаўная грамадзянская ўзнагарода Перу. Найстарэйшы грамадзянскі ордэн у Амерыцы.
Гісторыя
Ордэн Сонца быў заснаваны 8 кастрычніка 1821 года змагаром за незалежнасць Перу генералам Хасэ Сан-Марцінам пасля ўзяцця Лімы.
Першапачаткова меў тры ступені.
9 сакавіка 1825 года ордэн быў скасаваны па прычыне злоўжыванняў пры ўзнагароджанні ордэнам.
Адноўлены пад назвай Ордэн Сонца Перу у 1921 годзе ў гонар стагоддзя здабыцця незалежнасці Перу. Меў чатыры ступені.
У 1937 годзе дададзена пятая ступень.
Класы
Ордэн складаецца з пяці класаў:
Узнагароджанні
У розны час ордэнам былі ўзнагароджаны старшыня Прэзідыума Вярхоўнага савета СССР Леанід Ільіч Брэжнеў, канцлер Германіі Ангела Меркель, прэм'ер-міністр Польшчы Дональд Туск, Прэзідэнт Расіі Дзмітрый Анатольевіч Мядзведзеў і шматлікія іншыя перуанцы і замежнікі.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дзівін)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у вёсцы Дзівін Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Царква пабудавана ў 1902 годзе з дрэва. Хадайніцтва аб будаўніцтве новай праваслаўнай царквы на месцы струхлелай было пададзена прыхаджанамі ў 1879 годзе.
Сонца Перу (ордэн)
Узнагароджанні
Падчас візіту Крысціны Фернандэс дэ Кіршнер у Перу ў сакавіку 2010 года, яна была ўзнагароджана вышэйшай дзяржаўнай узнагародай краіны — ордэн «Сонца Перу».
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дзівін)
Архітэктура
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Мае чатырохчасткавую аб’ёна-прасторавую кампазіцыю: прытвор-званіца, кароткі бабінец, кубападобны аб’ём малітоўнай залы з нізкімі бакавымі прыдзеламі, пяцігранная апсіда. Дамінуючы франтальны аб’ём набыў складаную зрубную кампазіцыю: над прамавугольным папярочным зрубам прытвора з кубападобнай узвышанай цэнтральнай часткай узведзены трох’ярусны васьмярык званіцы, завершаны шатром з макаўкай. Над пакатым чатырохсхільным дахам асноўнага аб’ёму надбудаваны нізкі чатырохгранны пастамент для васьміграннага барабана, завершанага цыбулепадобным купалам. Уваход арганізаваны праз нізкі прытвор пад двухсхільным дашкам. Гарызантальна ашаляваныя фасады апяразаны разнымі фрызамі і падзорамі. Унутры апсіда вылучана драўляным іканастасам.
Новаперадзелкіна (станцыя метро)
«Новаперадзелкіна» (Новопереде́лкино) — станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
IC 2519
IC 2519 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лука Камбіяза
Лука Камбіяза (іт. Luca Cambiaso,, Манелья, Генуя — , Эскарыял) — італьянскі мастак-ман’ерыст.
Біяграфія
Сын мастака Джавані Камбіяза, вучыўся ў бацькі, сфарміраваўся рана і ўжо ў 15 гадоў займаўся разам з бацькам сценапісам у Генуі. З 1544 года працаваў у цэрквах Генуі і іншых гарадоў Лігурыі, у Рыме. У канцы 1550-х гадоў пасля смерці жонкі ўступіў у сувязь са швагеркай, дазволу бацькі на шлюб з ёй ён так і не атрымаў.
У 1583 годзе прыняў запрашэнне іспанскага караля Філіпа і працаваў у Эскарыяле. Сын Арацыа Камбіязі таксама стаў мастаком.
Вывучаў і капіраваў працы Перына дэль Вагі, Бекафумі і Джавані Пардэнонэ. Склаўся пад уплывам Рафаэля, Парміджаніна і Карэджа. Вядомы таксама як бліскучы малявальшчык.
Варта (гміна)
Ва́рта (Warta) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сярадзкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Варце. Плошча гміны складае 252,91 км². Станам на 2004 год у гміне Варта пражывалі 13 160 чалавек, шчыльнасць — 52 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 48 салецтваў.
Восаўскі сельсавет (Кобрынскі раён)
Во́саўскі сельсавет — былая адміністрацыйна--тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Воса.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзівінскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Маларыцкага раёна. З 25 снежня 1962 года ў Кобрынскім раёне. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 12 населеных пунктаў. 26 чэрвеня 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дзівінскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 647 чалавек, з іх 89,0 % — беларусы, 7,1 % — украінцы.
Каменка (прыток Усысы)
Ка́менка — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Усыса (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 26 км. Плошча вадазбору — 137 км². Пачынаецца за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Малашанкі. Упадае ва Усысу непадалёку ад вёскі Прудок. Асноўны прыток — рака Сутокі.
Уздоўж ракі знаходзяцца аграгарадок Вархі, вёскі Паташня, Зуі 2, Бараўцы, Тросніца.
Бандарчык
Бандарчык — прозвішча.
Аспазія (паэтэса)
Аспазія (Aspazija; сапраўднае імя Ёханна Эмілія Лізетэ Розенберга (Johanna Emīlija Lizete Rozenberga), у замужжы Элза Пліекшанэ (Elza Pliekšāne); —) — латышская паэтэса, драматург, жонка Райніса.
Біяграфія
Нарадзілася 4 (16) сакавіка 1865 года на хутары Даўкшас цяперашняй Заленіецкай воласці.
У школьныя гады пісала вершы на латышскай і нямецкай мовах. У сваім раннім зборніку вершаў «Чырвоныя кветкі», выдадзеным у 1897 годзе, драмах «Жрыца» (1894) і «Сярэбранае покрыва» (латыш. Sidraba šķidrauts, таксама перакладаецца як «Сярэбраная фата», 1901—1905). прынцыпы рамантызму. Выступала за эмансіпацыю і падтрымлівала сацыял-дэмакратычныя ідэі свайго мужа. Разам з мужам знаходзілася на эміграцыі ў Швейцарыі з 1905 па 1920 год, жыла ў Кастаньёле каля возера Лугана. Пасля вяртання на радзіму Аспазіі і Райнісу быў аказаны самы сардэчны прыём, у іх гонар былі перайменаваны два бульвары ў цэнтры Рыгі.
Аспазія была абрана ў склад Устаноўчага сходу ад ЛСДРП, прымала актыўны ўдзел у станаўленні латвійскай дзяржаўнасці, актыўна адстойвала правы жанчын.
Сакмара
Сакма́ра (Сакма́ра, ) — рака ў Расіі, правы прыток ракі Урал. Працякае праз тэрыторыі Башкартастана (348 км) і Арэнбургскай вобласці (412 км).
Прытокі: Бувела, Кугізыл, Шэрда, Талатшы, Сапсал, Таўла, Баткатлы, Кувашлы, Магаш, Малы Юлук, Баракал, Бірмасбаш (Бірмас-Бас), Зілаір (Урман-Зілаір), Азям, Карагала (Катрала), Курачанка (Кураган), Бухарча (Бухарна), Куруіл, Касмарка, Вялікі Ік, Караелга, Салмыш, Каргалка, Сярэдняя Каргалка і інш.
Машана-Сант’Анджэла
Машана-Сант'Анджэла (Mosciano Sant'Angelo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Тэрама.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пскава
Пскава (Пскова́) — рака ў Пскоўскім і Струга-Красненскім раёнах Пскоўскай вобласці, упадае ў раку Вялікую як правы прыток. Даўжыня ракі — 102 км, плошча вадазборнага басейна — 1000 км² (плошча басейна ракі Вялікая ў цэлым — 25 200 км²). Прытокі — Пскавіца, Дрэбенка (левыя); Тарошынка, Мілёўка (правыя).
Ля вусця ракі размешчаны горад Пскоў.
Багараз
Багара́з — прозвішча.
Расказаўка (станцыя метро)
«Расказаўка» (Расска́зовка) — заходняя канцавая станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
IC 2520
IC 2520 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нервовая тканка
Клеткі гліі запаўняюць прастору паміж нейронамі. Яны забяспечваюць харчаванне, ахову і «ўпакоўваюць» нейроны.
Асноўныя ўласцівасці нервовай тканкі — узбудлівасць і праводнасць.
Лазовікі (Шаркаўшчынскі раён)
Лазо́вікі (, Лозовики) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дэвід Янг Кэмеран
Сэр Дэвід Янг Кэмеран (Камеран) ( — ) — шатландскі жывапісец і гравёр.
нарадзіўся ў Глазга, Шатландыя. Прыкладна з 1881 года ён вучыўся ў Школе мастацтваў Глазга, а ў 1885 годзе паступіў у Эдынбургскую школу мастацтваў. Кэмеран стаў кваліфікаваным гравёрам, зрабіўшы сабе імя і атрымаў міжнароднае прызнанне да 1890-х гадоў. У 1889 годзе быў абраны членам Каралеўскага таварыства мастакоў-афартыстаў. Рэгулярна выстаўляўся з 1889 па 1902 год.
Пыхціна (станцыя метро)
«Пыхціна» (Пы́хтино) — будучая станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Свята-Васкрасенская царква (Дзісна)
Свята-Васкрасенская царква — праваслаўны храм у горадзе Дзісна Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада.
Гісторыя
Царква пабудавана ў 1864—1870 гадах з цэглы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кананічную чатырохчасткавую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць кубападобны цэнтральны аб’ём, да якога праз трапезную далучана высокая трох’ярусная васьмігранная званіца, надбудаваная над прытворам. Над цэнтральным аб’ёмам узведзены магутны васьмігранны светлавы барабан пад паўсферычным купалам з макаўкай, над званіцай — цыбулепадобны купал. Уваход аформлены нізкім прытворам пад двухсхільным пакрыццём. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраваны аркатурнымі фрызамі, круглымі люкарнамі.
IC 2521
IC 2521 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Варта Балеславецка (гміна)
Ва́рта Балеславе́цка (Warta Bolesławiecka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Балеславецкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Варце Балеславецкай. Плошча гміны складае 110,44 км². Станам на 2010 год у гміне Варта Балеславецка пражывалі 8 174 чалавек, шчыльнасць — 72,1 чал./км².
Балва
Балва́ (Болва) — рака ў Калужскай і Бранскай абласцях Расіі, левы прыток Дзясны.
Сянная ліхаманка
Сянная ліхаманка, паліноз — сезоннае захворванне, прычынай якога з’яўляецца алергічная рэакцыя на пылок раслін. Мае сезонны характар у залежнасці ад цвіцення раслін. Праяўляецца рынітам, ларынгітам і інш. хваробамі органаў дыхання, слёзацячэннем і свербам у вачах, зрэдку прыступамі бранхіяльнай астмы.
Балва
Даўжыня ракі — 213 км, плошча басейна — 4340 км², сярэдні расход вады ў вусці — 22 м/сек.
Сянная ліхаманка
Лячэнне тэрапеўтычнае.
Балва
Выток Балвы размешчаны каля вёскі Балва, недалёка ад горада Спас-Дземенск Калужскай вобласці, на паўднёвых схілах Смаленскага ўзвышша. Працякае пераважна ў паўднёвым накірунку. Асноўныя прытокі — Кавылінка, Дзягна, Неруч, Непаль, Радзіца (левыя); Пясочня, Колчынка, Верашчэеўка (правыя).
Сянная ліхаманка
Гісторыя адкрыцця
1819 — англійскі ўрач Джон Бостак зрабіў першае афіцыйнае паведамленне аб сянной ліхаманцы, мяркуючы, што яна звязаная з сенам.
1873 — Дэвід Блэклі ўпершыню даказаў, што прычынай сянной ліхаманкі з’яўляецца пылок раслін.
Хелаты
Хела́ты, хела́тныя злучэнні, таксама унутрыкомплексныя злучэнні — клас комплексных злучэнняў, у якіх цэнтральны атам (ці іон) звязаны з двума і больш атамамі ліганду, у выніку чаго ўтвараецца некалькі гетэрацыклаў.
Варткавіцы (гміна)
Варткаві́цы (Wartkowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Паддэмбіцкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Варткавіцах. Плошча гміны складае 141,8 км². Станам на 2011 год у гміне Варткавіцы пражывалі 6329 чалавек, шчыльнасць — 44,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 41 салецтваў.
Хелаты
Найбольш пашыраны хелаты металаў. Характарызуюцца высокай устойлівасцю. Некаторыя хелатныя злучэнні (хларафіл, гемаглабін, вітамін В12 і інш.) адыгрываюць важную ролю ў працэсах жыццядзейнасці.
Выкарыстоўваюцца пры аналізе і раздзяленні хімічных элементаў, для вывядзення цяжкіх і радыеактыўных металаў з арганізма і інш.
Іван Іванавіч Данчанка
Іван Іванавіч Данчанка (нар. 12 кастрычніка 1957, г.п. Скідзель Гродзенскага раёна) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
5 сакавіка 2001 г. Прэзідэнт Беларусі даў згоду на прызначэнне старшынёй Ваўкавыскага райвыканкама, з 30 мая 2001 г. — першы намеснік старшыні Гродзенскага аблвыканкама. 7 лютага 2002 г. Прэзідэнт Беларусі даў згоду на назначэнне першым намесніка старшыні — старшынёй Камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Гродзенскага аблвыканкама. 27 жніўня 2004 г. назначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — галоўным інспектарам па Брэсцкай вобласці. З мая 2006 года — старшыня канцэрна «Белдзяржхарчпрам». З 19 кастрычніка 2012 г. па цяперашні час — генеральны дырэктар СААТ «Камунарка».
Людзінава
Людзінава (Люди́ново) — горад (з 1938 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Людзінаўскага раёна Калужскай вобласці, утварае гарадское паселішча. Насельніцтва — 38 993 чал. (2016). размешчаны на рацэ Непалаць (басейн Дзясны), за 151 км ад Калугі, за 80 км ад Бранска і за 350 км ад Масквы.
Даменіка Кампаньёла
Даменіка Кампаньёла (Domenico Campagnola; 1500,  — 1564, там жа) — італьянскі гравёр, мастак, малявальшчык і ілюстратар кніг эпохі Адраджэння. Адзін з найзначнейшых майстроў падуанскай школы першай паловы XVI стагоддзі.
Біяграфія
Сын нямецкага рамесніка. Прыёмны сын і вучань Джуліа Кампаньёла. Значная частка яго ранняга жывапісу і гравюр прысвечана пейзажам у стылі Тыцыяна.
Пасля смерці настаўніка і бацькі каля 1515 года Дж. Кампаньёла быў адным з найзначнейшых майстроў у Венецыі.
Як і Джуліа Кампаньёла, ён займаўся гравюрай; першыя яго працы, датаваныя 1517 годам, узыходзяць да рымскіх узораў. Яго гравюры, чатырнаццаць з якіх вядомыя, былі створаны ў кароткі прамежак часу ў 1517—1518 гадах, калі ён усё яшчэ быў у маладым узросце; большасць з іх датаваны 1517 годам, падпісваючы іх скарочана «Do.Cap» або «Do.Camp». Раннія гравюры і малюнкі Дж. Кампаньёла паказваюць уплыў нямецкага мастака Альбрэхта Дзюрэра.
Мост Палацкага
Апісанне
Каменны мост складаецца з сямі арак, найбольшы памер у сярэдняй — 32 метры. Пры яго ўзвядзенні ўпершыню ў Празе была выкарыстана тэхналогія з выкарыстаннем кесонаў, якія былі выраблены на фабрыцы Рынгофера (Ringhofferova továrna) на Сміхаве.
Пры будаўніцтве праект улічваў магчымасць пазнейшага пашырэння моста. Так і адбылося, але толькі ў 1950—1951 гадах пасля Другой сусветнай вайны, калі праводзіліся рамонтныя працы. Агульная шырыня была павялічана з 10,7 да 13,9 метраў. Даўжыня моста складае 228,8 метраў.
Першапачаткова мост быў каляровым, у ім выкарыстоўваўся сіні граніт, белы мармур і чырвоны пясчанік, але хутка паверхні выцвіслі. Каларыстычнае рашэнне сімвалічна — гэта трыкалор, колеры нацыянальнага сцяга. Таксама першапачаткова мост быў упрыгожаны скульптурамі працы Іозефа Мысльбека. Яны моцна пацярпелі пры налётах у 1945 годзе і былі перамешчаны ў Вышаград.
Мост стаў першым пражскім мостам, па якім быў пушчаны трамвай.
Да атрымання афіцыйнай назвы мост звалі Подскалскім (Podskalský, па назве паселішча ) ці Каменны мост на Сміхаў (Kamenný most na Smíchov). У 1878 годзе было дана назва ў гонар Францішка Палацкага. У 1940—45 гадах мост зваўся мостам Моцарта, потым была вернута старая назва.
Чарнянскі сельсавет
Чарня́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Чарняны.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзівінскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Азяцкага сельсавета Жабінкаўскага раёна перададзены вёскі Горы, Звозы, Лясавец, Субаты і Шарашоўцы. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Маларыцкага раёна. З 25 снежня 1962 года ў Кобрынскім раёне. У 1964 годзе ў склад сельсавета з Навасёлкаўскага сельсавета перададзена вёска Заор’е. З 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе адноўленага Маларыцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 15 населеных пунктаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1396 чалавек, з іх 89,7 % — беларусы, 7,3 % — украінцы.
Ольдржых Велен
О́льдржых Ве́лен (Oldřich Velen), пры нараджэнні Ольдржых Волек (Oldřich Volek; 15 верасня 1921, Брно-Тураны, Чэхаславакія — 4 мая 2013 ) — чэшскі акцёр. Тэлегледачам вядомы дзякуючы паспяховаму тэлесерыялу «Не судзіце Славакію» паводле аднайменнай кнігі Здэнека Галушкі, дзе ён выканаў адну з галоўных роляў разам з папулярным славацкім акцёрам Ёзэфам Кронерам.
Біяграфія
Цягам шаснаццаці гадоў працаваў у тэатры ў Оламаўцы, некалькі гадоў быў таксама членам акцёрскага калектыва кінастудыі Barrandov Studio, выступаў у легендарным ў Празе.
Быў вельмі паспяховым акцёрам, за сваё жыццё згуляўшы ў амаль 300 фільмах, у тым ліку ў 5 серыях серыяла «Хамяк у начной кашулі» і ў 5 серыях «Вяртання Арабелы».
Пена-Сант’Андрэа
Пена-Сант'Андрэа (Penna Sant'Andrea) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Тэрама.
Насельніцтва складае 1714 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 156 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 64039. Тэлефонны код — 0861.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ліпава (Шаркаўшчынскі раён)
Лі́пава (, Липово) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
IC 2522
IC 2522 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Унукава (станцыя метро)
«Унукава» (Вну́ково) — будучая станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Сутокі (рака)
Суто́кі — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Каменка (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 35 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Пачынаецца за 2 км на захад ад вёскі Малашанкі. Вусце — за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Паташня, прыкладна за 0,5 км на поўдзень ад вёскі Сутокі. Вадазбор у паўднёвай частцы Гарадоцкага ўзвышша.
Каля ракі населеныя пункты Новая Зара, Раслякі, Аўданькі, чыгуначная станцыя Раслякі.
Еўрапейскі тур PTC 2014/2015 – Этап 1 (снукер)
Еўрапейскі тур PTC 2014/2015 – Этап 1 (таксама вядомы як Адкрыты чэмпіянат Рыгі 2014 (Riga Open 2014) і Kaspersky lab Riga Open 2014 ад назвы спонсара) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які прайшоў з 7 па 10 жніўня 2014 года на арэне Рыга ў Рызе, Латвія. Прызавы фонд турніру склаў €125,000, з якіх €25,000 атрымаў пераможца.
Пераможцам турніру стаў чэмпіён свету Марк Сэлбі, які перайграў на сваім шляху да тытула Яна Бэрнса (4:1), Майка Дана (4:0), Джымі Робертсана (4:1), Адыт'ю Мехту (4:1), Пітэра Эбдана ў чвэрцьфінале (4:2), Бары Хокінса ў паўфінальным матчы (4:1) і Марка Алена з Паўночнай Ірландыі ў фінальным паядынку з лікам 4:3. Такім чынам, 31-гадовы англічанін павялічыў свой рэкордны паказчык па колькасці тытулаў серыі PTC, выйграўшы шосты турнір, а таксама здабыў 14-ы прафесійны тытул у сваёй кар'еры і другі ў 2014 годзе (пасля перамогі на чэмпіянаце свету). Апроч таго, гэтая перамога паспрыяла вяртанню Сэлбі на першую пазіцыю ў сусветным рэйтынгу пасля таго, як за месяц да гэтага ён саступіў лідарства Нілу Робертсану.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў €125,000, як і на ўсіх астатніх турнірах серыі PTC 2014/2015, якія праходзілі ў Еўропе. Пераможца спаборніцтва атрымаў €25,000.
Брэйкі, вышэйшыя за 50 ачкоў
У 124 матчах асноўнай стадыі адкрытага чэмпіянату Рыгі гульцы аформілі 36 соценных серый. Колькасць серый, большых за 50 ачкоў, дасягнула 319 брэйкаў, што ў сярэднім азначае каля 2.6 паўсоценных серый у матчы.
Лідарамі па колькасці соценных серый сталі пераможца турніру Марк Сэлбі і чвэрцьфіналіст Марка Фу, якія зрабілі па 4 сэнчуры-брэйкі. Па колькасці серый «50+» лідарам стаў Марк Сэлбі, якія аформіў 21 паўсоценны брэйк. Найвышэйшы брэйк на спаборніцтве ў 142 балы выканаў Марка Фу ў матчы трэцяга раўнда супраць Джо Свэйла.
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага гульца.
Змены ў рэйтынгу
У табліцы прадстаўлены змены ў сусветным рэйтынгу ў рамках топ-64 пад дзеяннем вынікаў адкрытага чэмпіянату Рыгі 2014.
Кальвадос (напой)
Кальвадос (фр.: Calvados) — яблычны брэндзі, які атрымоўваюць шляхам перагонкі сідра, з французскага рэгіёну Ніжняя Нармандыя. Моцнасць — каля 40 градусаў.
Гісторыя
Першае згадванне аб вытворчасці кальвадосу звязана з імем Жыля дэ Губервіля, які ў 1553 г. у сваім «Дзённіку» згадвае аб практыцы дыстыляцыі сідра.
Сваю назву напой атрымаў ад назвы аднаго з дэпартаментаў Нармандыі Кальвадос — спачатку ў размоўнай мове ў сярэдзіне XIX стагоддзя, а пазней было замацавана ў правілах «Appellation d’Origine Contrôlée» (AOC) у 1942 годзе.
Кальвадос
Кальвадос — шматзначны тэрмін
Царква ў гонар Смаленскай іконы Божай Маці (Дзісна)
Царква ў гонар Смаленскай іконы Божай Маці — праваслаўны храм у г. Дзісна Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў 1904 годзе з цэглы, дабудавана ў канцы XX стагоддзю сілікатнай цэглай. Побач з царквой пастаўлена цагляная двух’ярусная чацверыковая шатровая званіца з цыбулепадобнай галоўкай.
Архітэктура
Помнік архітэктуры «цаглянага» стылю. Прамавугольны ў плане аб’ём з пяціграннай апсідай накрыты вальмавым гонтавым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Плоскасныя неатынкаваныя фасады апяразаны карнізам простага профілю з 2-граннымі заломамі на бакавых фасадах, якія рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з прафіляванымі броўкамі. Уваход вылучаны рызалітам і кансольным казырком.
Спіс еўрапейскіх фондавых біржаў
Гэта спіс еўрапейскіх фондавых біржаў.
У Еўропе размяшчаюцца дзве галоўныя пан'еўрапейскія біржы:
Злучальная тканка
Злучальная тканка — тып тканкі шырока прадстаўлены ў многіх органах.
Асноўныя функцыі, віды тканак
Адрозніваюць наступныя віды тканак унутранага асяроддзя:
Іх асноўнымі функцыямі з'яўляюцца:
Для ўсіх тканак унутранага асяроддзя характэрна добра развітое міжклетачнае рэчыва. Так, у косці яно цвёрдае, у крыві — вадкае, а ў храстка — эластычнае і пругкае. Гэтыя адрозненні абумоўлены цеснай гарманічнай узаемасувяззю паміж будовай і функцыямі гэтых тканак.
Кроў і лімфа
Кроў і лімфа — асаблівыя віды тканак унутранага асяроддзя, для якіх характэрна вадкая кансістэнцыя міжклетачнага рэчыва. У крыві ролю міжклетачнага рэчыва адыгрывае асаблівая складаная вадкасць — плазма. У ёй у завіслым стане знаходзяцца форменныя элементы (клеткі) крыві: эрытрацыты, лейкацыты і інш.
Уласна злучальныя тканкі
Уласна злучальныя тканкі — шырока распаўсюджаныя ў арганізме тканкі з развітай сістэмай валокнаў у міжклетачным рэчыве. У залежнасці ад таго, як размяшчаюцца валокны, рыхла або шчыльна, выдзяляюць рыхлую валакністую злучальную тканку (прысутнічае ў сценках крывяносных сасудаў) і шчыльную валакністую злучальную тканку (утварае звязкі і сухажыллі).
У групу ўласна злучальных тканак, акрамя валакністых, уваходзяць тканкі са спецыяльнымі ўласцівасцямі: тлушчавая, пігментная і інш.
Шкілетныя тканкі
Шкілетныя тканкі прадстаўлены храстковай і касцявой. Храстковая тканка адрозніваецца пругкай (жэлепадобнай) кансістэнцыяй міжклетачнага рэчыва. Яна ўтварае міжпазваночныя дыскі, сустаўныя паверхні сучлененых касцей. Касцявая тканка прадстаўлена пласцінкамі міжклетачнага рэчыва, паміж якімі ляжаць касцявыя клеткі. Яна вельмі трывалая і, акрамя функцыі апоры, адыгрывае важную ролю ў абмене мінеральных рэчываў у арганізме.
Федасюк
Федасюк — прозвішча.
Індыйцы
Інды́йцы (Indians, भारतीयों) — палітычная нацыя, грамадзяне і выхадцы з Індыі, таксама агульная назва народаў Індыі. 9 ліпеня 2016 г. у самой Індыі налічвалася 1 327 094 040 чал. .
Вылучаюць некалькі соцен этнасаў. Перапісы ў Індыі не фіксуюць этнічны чыннік жыхароў, аднак вызначаюць мовы і рэлігіі насельніцтва. Перапіс 2001 г. зафіксаваў 122 мовы і 234 дыялекты з колькасцю носьбітаў не меней за 10 000 чал. У 2011 г. 79.8% індыйцаў спавядалі індуізм, 14,23% — іслам, 2,3% — хрысціянства, 1,72% — сікхізм, 0,7% — будызм, 0,37% — джайнізм, 0,9% — іншыя рэлігіі (бахаізм, зараастрызм, сарнаізм і г. д.). Выключэнне складаюць так званыя даліт दलित), або прызнаныя касты і плямёны (Scheduled Castes, Scheduled Tribes) — прадстаўнікі этнічных і этнарэлігійных меньшасцяў, якія маюць пашыраныя правы для захавання сваёй ідэнтычнасці. У 2013 г. спіс даліт налічваў 645 такіх груп.
Найстаражытны антрапалагічны субстрат складалі ведоідная, паўднёваіндыйская і паўднёваазіяцкія расы, пазней часткова выцеснены інда-міжземнаморскай. У выніку іх змяшэння ўзнікла мноства пераходных падтыпаў. Ведоідныя рысы найбольш яскрава праяўляюцца ў малых народаў Паўднёвай і Цэнтральнай Індыі, паўднёваазіякія — на паўночным усходзе краіны і прыгімалайскіх раёнах. На поўначы і ў цэнтральнай частцы Індыі пераважае насельніцтва, якое размаўляе на мовах індаарыйскай групы, на поўдні — дравідыйскай сям'і, у Цэнтральнай Індыі — мунда (аўстраазіяцкая сям'я), на поўначы жывуць горныя народы, якія размаўляюць на мовах цэнтральнай групы сіна-тыбецкай сям'і.
У 2 тысячагоддзі да н.э. пачаў фарміравацца індуізм, які ўвабраў у сябе мноства культаў абарыгеннага насельніцтва (Шывы, Крышны, багінь-маці, інш.). З'явіліся перапасылкі для фарміравання агульнаіндыйскай культуры. Тэндэнцыя называць усіх жыхароў Індыі адзіным словам, якое не было этнонімам, прасочваецца са старажытнаіранскіх надпісаў 6 ст. да н.э. і твораў старажытнагрэчаскіх аўтараў 3-4 ст. да н.э., паходзіць ад ракі Інд.
Сезон 2010 ЖФК Маладзечна
У 2010 годзе жаночы футбольны клуб «Маладзечна» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Чабатарыўка
Чабатарыўка (Чоботарі́вка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Канцавы мозг
I. Шыйныя нервы.
II. Грудныя нервы.
III. Паяснічныя нервы.
IV. Крыжавыя нервы.
V. Хвастцовыя нервы.
2. Прамежкавы мозг.
3. Сярэдні мозг.
4. Мост.
6. Прадаўгаваты мозг.
8. Шыйнае патаўшчэнне.
9. Папярочнае патаўшчэнне.
Прадстаўлены парнымі ўтварэннямі (вялікія паўшар'і), аб'яднанымі мазолістым целам, якое ўяўляе сабой цяж нервовых валокнаў.
Вялікія паўшар'і
Вялікія паўшар'і з'ўляюцца вышйшым аддзелам галаўнога мозга.
У дарослага чалавека вялікія паўшар'і складаюць да 80% масы галаўнога мозга. Зверху яны пакрыты шэрым рэчывам — карой вялікіх паўшар'яў. У кары налічваецца 12—18 млрд. нервовых клетак. Плошча паверхні кары вялікіх паўшар'яў у дарослага чалавека дасягае 2200—2600 см². Чым больш нервовых клетак («шэрага рэчыва») маецца ў мозгу, тым больш складанымі могуць быць сувязі паміж імі і тым больш высокім інтэлектам можа валодаць чалавек. Але адных толькі памераў недастаткова, больш важная арганізацыя мозга. Пры гэтым сярэдняя маса мозга чалавека 1400—1500 г.
Практычна ўсе навыкі, якія набываюцца чалавекам на працягу жыцця, так або інакш звязаны з функцыямі кары вялікіх паўшар'яў. Кара з'яўляецца матэрыяльнай асновай псіхікі. Яна забяспечвае маўленчую, мысленчую дзейнасць і памяць.
Шматлікія барозны (паглыбленні) дзеляць паўшар'і на выпуклыя звіліны (складкі) і долі. Складкаватая будова істотна павялічвае плошчу паверхні і аб'ём кары. Тры галоўныя баразны — цэнтральная, бакавая і цемянна-патылічная — раздзяляюць кожнае паўшар'е галаўнога мозга на долі: лобную, цемянную, патылічную і скроневую. Долі, у сваю чаргу, расчляняюцца барознамі на шэраг звілін.
Розныя ўчасткі кары вялікіх паўшар'яў выконваюць разнастайныя функцыі, таму іх падзяляюць на зоны. Адрозніваюць сенсорныя (адчувальныя), асацыятыўныя і рухальныя (маторныя) зоны. Сенсорныя зоны з'яўляюцца вышэйшымі цэнтрамі разнастайных відаў адчувальнасці, Пры іх пашкоджанні адбываецца парушэнне сенсорных функцый (слепата, глухата і інш.). У патылічнай вобласці кары знаходзіцца зрокавая, у скроневай — нюхальная, смакавая і слыхавая сенсорныя зоны. Зоны скурнага і мышачнага пачуццяў размяшчаюцца за цэнтральнай баразной, а рухальная зона — перад ёй. Самыя вялікія памеры маюць сенсорныя зоны кісцей рук і твару. Найменшыя памеры ў сенсорных зон тулава, сцягна і голені.
Пры паступленні імпульсаў у сенсорныя зоны ўзбуджэнне ўзнікае таксама і ў асацыятыўных зонах. Тым больш у адну і тую ж асацыятыўную зону ўзбуджэнне можа прыходзіць ад розных органаў пачуццяў. Так, напрыклад, у зрокавай асацыятыўнай зоне ўзбуджэнне ўзнікае не толькі ў адказ на зрокавыя, але і на слыхавыя раздражняльнікі. Пры парушэнні функцый асацыятыўных зон чалавек страчвае здольнасць правільна ацэньваць з'явы і падзеі. Асабліва важную ролю ў складаных формах паводзін адыгрываюць лобныя асацыятыўныя зоны кары. Яны забяспечваюць апрацоўку сенсорнай інфармацыі і фарміруюць мэту і праграму дзеянняў. Праграма складаецца з каманд, якія накіроўваюцца да выканаўчых органаў. Ад іх інфармацыя вяртаецца ў лобныя асацыятыўныя зоны, дзе вызначаецца, дасягнута мэта або не. У апошнім выпадку каманда карэкціруецца. 3 развіццём гэтых долей кары ў значнай меры звязаны высокі ўзровень псіхічных здольнасцей чалавека ў параўнанні з жывёламі.
Рухальнымі зонамі называюцца аддзелы кары вялікіх паўшар'яў, якія ажыццяўляюць кіраванне міжвольнымі рухамі. Рухальная функцыя розных частак цела прадстаўлена ў пярэдняй цэнтральнай звіліне. Найбольшую прастору ў ёй займаюць рухальныя зоны кісцей, пальцаў рук і мышцаў твару, а найменшую — мышцаў тулава.
Функцыі паўшар'яў у чалавека
Правае і левае паўшар'і ў чалавека выконваюць розныя функцыі. У левым паўшар'і знаходзяцца цэнтры вуснага і пісьмовага маўлення. Тут жа ажыццяўляюцца працэсы аналізу і сінтэзу інфармацыі, робяцца абагульненні і прымаюцца рашэнні. Забяспечанае левым паўшар'ем слоўна-лагічнае мысленне дазваляе спазнаць сутнасць аб'екта, выйсці за межы індывідуальнага свету. На яго аснове фарміруюцца чалавечыя веды. Яно перадаецца з пакалення ў пакаленне праз запіс слоўных або знакавых сігналаў. Правае паўшар'е ажыццяўляе вобразнае мысленне. Аперыруючы вобразамі аб'ектаў знешняга свету, яно можа ствараць з іх небывалыя, фантастычныя камбінацыі. А гэта — аснова творчасці, прыняцця незвычайных рашэнняў. Выключна вялікае значэнне мае правае паўшар'е для музычнай і мастацкай творчасці. Вядома, што найбольш вядомыя мастакі, паэты, музыканты — гэта людзі з перавагай правапаўшарнага мыслення.
Нягледзячы на функцыянальную асіметрыю, мозг працуе як адзінае цэлае. Абагульняючы інфармацыю, ён забяспечвае адэкватныя паводзіны, мысленне, свядомасць, памяць, працоўную і творчую дзейнасць чалавека.
Валч (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 41 населены пункт.
Вепсы
Вепсы (vepsläižed) — фіна-ўгорскі народ. Пражывае ў Расіі (пераважна ў Карэліі), на Украіне, у Эстоніі (горад Тарту) і ў Беларусі (Віцебская вобласць).
Нікелін (мінерал)
Нікелі́н — мінерал класа арсенідаў, арсенід нікелю, NiAs. У складзе нікеліну 43,92 % нікелю і 56,08 % мыш'яку.
Крышталізуецца ў гексаганальнай сінгоніі. Колер крышталёў светлы медна-чырвоны з металічным бляскам. Непразрысты. Цвёрдасць 5,5—6 па шкале Моаса. Шчыльнасць 7,6—7,8 г/см³. Валодае добрай электраправоднасцю. Раствараецца ў азотнай кіслаце.
Вялікія скопішчы нікеліну выкарыстоўваюцца ў якасці нікелевай руды.
Шэрыданс
Шэрыданс (Sheridan's Coffee Layered Liqueur) — двухкаляровы ірландскі лікёр на аснове віскі ў арыгінальнай двухсекцыйнай бутэльцы, у адной частцы якой знаходзіцца белае ванільна-сметанковае змесціва, у другой — цёмнае кавава-шакаладнае змесціва. У працэсе налівання лікёра яго складовыя часткі выліваюцца з двух гарлавін у неабходнай прапорцыі (1 сметанковая частка на дзве кававыя), прычым кававая частка, як больш цяжкая, часта становіцца ніжняй, у той час як сметанковая, больш лёгкая, аказваецца наверсе.
Упершыню прадстаўлены ў 1994. Вырабляецца ў Дубліне кампаніяй «Thomas Sheridan & Sons».
Ужываецца як сам па сабе, так і ў складзе кактэйляў.
Выгада (Біляіўскі раён)
Выгада (Ви́года) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Бела-Кола
Бела-Кола — газіраваны безалкагольны напой, які вырабляецца Мінскім заводам безалкагольных напояў.
Гісторыя
Напой Бела-Кола вырабляецца Мінскім заводам безалкагольных напояў з 1966 года. З 1985 года завод супрацоўнічае з кампаніяй Pepsi. Напой Coca-Cola на беларускім рынку прадстаўлены кампаніяй «Кока-Кола Беўрыджыз Беларусь» у 1994 годзе, калі Мінскі завод безалкагольных напояў стварыў сумеснае прадпрыемства з кампаніяй «Кока-Кола Амаціл Беларусь». У 1998 годзе кампанія-дыстрыб’ютар Кока-колы ў Беларусі прыпыніла свой бізнес, згодна з распараджэннем Аляксандра Лукашэнкі.
У 2018 годзе «Мінскі завод безалкагольных напояў» падаў іск у суд аб прызнанні прыватнага прадпрыемства «Дарыда» банкрутам у сувязі з парушэннем аўтарскіх правоў (артыкул 146 КК РФ). Як аказалася, прадпрыемства выпусціла напой пад назвай «Бел-Кола», якое, згодна інжынерна-тэхналагічнай экспертызе, фанетычна амаль не адрозніваецца ад назвы «Бела-Кола». Суд вынес рашэнне аб спагнанні з «Дарыды» у карысць Мінскага завода безалкагольных напояў 150 базавых велічынь па артыкуле 201 КК РБ. Па мерках 2018 года гэтая сума роўная 3675 рубель.
З 2022 года прадукцыя Бела-Кола прадаецца на расійскім рынку. Прынцыповым адрозненнем ад Coca-Cola з’яўляцца кафеін. Станам на май 2022 года, у сетцы «Сбермаркет» 1 літр напою каштуе 38 рубелёў.
IC 2523
IC 2523 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Педра дэ Кампанья
Педра дэ Кампанья (Pedro de Campaña; 1503,  — 1586, там жа), сапраўднае імя Пітэр дэ Кэмпенер (нідэрл. Pieter de Kempeneer), таксама быў вядомы як П’ер дэ Шампань (фр. Pierre de Champaigne) і Петэр ван дэ Вельдэ (нідэрл. Peter Van de Velde) — паўднёванідэрландскі (фламандскі) мастак перыяду Рэнесансу, які пераважна працаваў у Іспаніі, Севілья.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бруселі ў вядомай сям’і жывапісцаў і мастакоў габеленаў. Таксама ў Бруселі ён навучаўся ў Бернарда ван Арлі — захаваліся грызайлі гэтага перыяду. У ранні перыяд творчасці працаваў у Італіі, дзе ён старанна вывучаў творчасць Рафаэля, пасля чаго лічыў сябе яго паслядоўнікам.
Як піша яго біёграф Франсіска Пачэка, Кампанья выдатна маляваў, ведаў матэматыку, архітэктуру, скульптуру, а таксама астраномію. (Большасць фактаў біяграфіі мастака вядомы выключна па іспанскіх крыніцах).
У 1537—1562 гг. разам з Луісам дэ Варгасам і скульптарам Тарэджыяна стварыў у Севільі школу жывапісу, якая пазней стала Акадэміяй. Сярод яго вучняў быў Луіс дэ Маралес.
Градэныці
Градэныці (Градени́ці) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Васьнеў (гміна)
Ва́сьнеў (Waśniów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астравецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Васьневе. Плошча гміны складае 111,29 км². Станам на 2004 год у гміне Васьнеў пражывалі 7056 чалавек, шчыльнасць — 63,4 чал./км².
П’етракамела
П'етракамела (Pietracamela) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Тэрама.
Насельніцтва складае 308 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 7 чал./км². Займае плошчу 44 км². Паштовы індэкс — 64047. Тэлефонны код — 0861.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
1977 год у гісторыі астраноміі
1977 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Глінтвейн
Глінтвейн (ням. Glühwein ад glühender Wein — распаленае віно) — гарачы алкагольны напой на аснове віна. Традыцыйна ўжываецца ў Аўстрыі, Германіі, Вялікабрытаніі і скандынаўскіх краінах на калядных кірмашах і святах, якія праводзяцца на адкрытым паветры.
Эсперанта-літаратура
Эсперанта-літаратура — арыгінальная і перакладная літаратура на мове эсперанта.
Гісторыя
Згодна з Concise Encyklopedia of the Original Literature of Esperanto 1887—2007 (Кароткая энцыклапедыя арыгінальнай літаратуры эсперанта 1887—2007) гісторыю эсперанта-літаратуры магчыма падзяліць на 5 перыядаў: