cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зацішша (Мінск, паўночная)
Гісторыя
У канцы 2014 года Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых складовых частак Мінска прапанавала назву «Зацішша» для праектуемай станцыі трэцяй лініі мінскага метрапалітэна. Аднак у 2015 годзе ўладамі была зацверджаная назва Станцыя метро Івана Мележа.
Герой Савецкага Саюза
Званне ўпершыню ўстаноўлена Пастановай ЦВК СССР ад 16 красавіка 1934, дадатковы знак узнагароды для Героя Савецкага Саюза — медаль «Залатая Зорка» — заснаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 жніўня 1939. У адпаведнасці з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 14 мая 1973 разам з медалём «Залатая Зорка» герою ўручаліся таксама ордэн Леніна (вышэйшая ўзнагарода СССР) і грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.
Закон Ома
Закон Ома — фізічны закон, які ўсталёўвае сувязь паміж сілай электрычнага току, напружаннем і супраціўленнем.
Закон быў сфармуляваны нямецкім фізікам Георгам Омам у 1826 годзе на аснове эксперыментальных дадзеных. Дакладнае тэарэтычнае абгрунтаванне закону Ома дае квантавая механіка, але ён можа быць атрыманы і з дапамогай спрошчанай класічнай электроннай тэорыі праводнасці.
Закон Ома для аднароднага ўчастка электрычнага ланцуга пастаяннага току кажа, што сіла току прама прапарцыянальна напружанню на ўчастку і адваротна прапарцыянальна супраціўленню гэтага ўчастка. Гэта залежнасць выражаецца формулай
дзе I — сіла току, U — электрычнае напружанне, R — супраціўленне.
Гэтая ж формула справядліва і для неаднародных участкаў пры адпаведным удасканаленні паняцця напружання.
У гэтым артыкуле тлумачыцца форма закону Ома для неаднародных участкаў, а таксама дакладна размяжоўваюцца паняцці "напружанне", "падзенне напружання", "рознасць патэнцыялаў", "убытак патэнцыялу".
Рознасць і ўбытак
Хай у пэўным пункце 1 электрычнага поля патэнцыял роўны \varphi_1, а ў пункце 2 — \varphi_2.
Рознасцю патэнцыялаў паміж пунктамі 1 і 2 будзем называць велічыню.
Убыткам патэнцыялу паміж пунктамі 1 і 2 будзем называць велічыню.
Такім чынам, убытак патэнцыялу ёсць рознасць патэнцыялаў з супрацьлеглым знакам.
Ніжэй у гэтым артыкуле будуць выкарыстоўвацца менавіта гэтыя тэрміны. У літаратуры рознасцю патэнцыялаў нярэдка называюць рознасць, у той жа час пад рознасцю іншых фізічных велічынь разумеюць менавіта "другое мінус першае" (напрыклад, рознасцю тэмператур называюць велічыню (t_2-t_1)). Такое разыходжанне тлумачэння паняцця рознасці ўносіць дадатковую блытаніну.
Калі парадак пунктаў значэння не мае і не ўказваецца, паняцці рознасці і ўбытку звычайна маюць аднолькавы сэнс: яны абазначаюць модуль рознасці.
Электрастатычнае і электрастацыянарнае поле
Пры апісанні руху заражаных часціц у правадніку пры працяканні току нярэдка кажуць, што гэты рух адбываецца пад уздзеяннем электрастатычных сіл. Але, як вядома, электрастатыка займаецца вывучэннем узаемадзеяння зарадаў у стане спакою, да таго ж у электрастатыцы сцвярджаецца, што на макраўзроўні напружанасць поля ўнутры правадніка роўна нулю. Таму для апісання азначанага дзеяння мы далей у артыкуле будзем ужываць тэрмін "электрастацыянарнае поле" замест "электрастатычнага". Можна лічыць, што ўласцівасці электрастацыянарнага поля вельмі падобныя да ўласцівасцей электрастатычнага. Вядома, што насамрэч існуе толькі адзінае электрамагнітнае поле, а ўвядзенне дадатковых палёў спрашчае апісанне пэўных фізічных з'яў. Магнітныя з'явы ў гэтым артыкуле не разглядаюцца, як і праваднікі ў стане звышправоднасці, якія маюць нулявое (роўна нуль, а не прыблізна) супраціўленне і для якіх закон Ома не мае сэнсу.
Напружанне
Пры характарыстыцы электрастатычнага поля разглядаюць адносіну работы электрастатычных сіл па перамяшчэнні зараду q паміж дзвюма кропкамі поля да значэння гэтага зараду; гэта, па азначэнні, ёсць убытак патэнцыялу:
Гэтыя суадносіны правільныя не толькі для электастатычнага, але і для электрастацыянарнага поля.
На ўчастку электрычнага ланцуга могуць дзейнічаць не толькі электрастацыянарныя сілы, але і староннія, таму работа A па перамяшчэнні зарадаў на гэтым участку складаецца з работы электастацыянарных сіл і работы старонніх сіл  (зразумела, трэба ўлічваць, што работа можа быць як дадатнай, так і адмоўнай велічынёй):
Напружаннем на такім участку называецца адносіна работы A па перамяшчэнні зарадаў на гэтым участку да значэння зараду, які перамяшчаецца:
У гэтым выпадку маецца на ўвазе работа ўсіх сіл, якія дзейнічаюць на дадзеным участку ланцуга (як электрастацыянарных, так і старонніх).
Такім чынам, удасканаленае азначэнне выглядае так: напружанне роўна адносіне работы ўсіх сіл, як электрычнай, так і неэлектрычнай прыроды, якія ўдзельнічаюць на дадзеным участку ў пераносе электрычнага зараду, да значэння зараду, які пераносіцца. Звычайна, аднак, пад напружаннем разумеюць неадмоўную велічыню (у формуле (4) дроб можна ўзяць пад знак модуля).
Закон Ома для аднароднага ўчастка электрычнага ланцуга
Участкі электрычнага ланцуга, на якіх электрычны ток ствараецца толькі электрастацыянарным полем, называюцца аднароднымі.
Закон Ома для такіх участкаў выражаецца формулай (1). Такім чынам, сіла току прама прапарцыянальна напружанню на ўчастку і адваротна прапарцыянальна супраціўленню гэтага ўчастка.
Тыповым прыкладам аднароднага ўчастка электрычнага ланцуга з'яўляецца рэзістар. Разгледзім рэзістар супраціўленнем R, хай па ім працякае ток сілай I у кірунку ад пункта 1 з патэнцыялам \varphi_1 да пункта 2 з патэнцыялам \varphi_2 (гл. малюнак). Нагадаем, што пад кірункам працякання току разумеюць кірунак руху дадатна заражаных часціц. Відавочна, што пры такім выбары пунктаў выконваецца няроўнасць.
Чаму роўна напружанне на рэзістары?
Такім чынам, напружанне на рэзістары роўна ўбытку патэнцыялу паміж пунктамі 1 і 2 і роўна рознасці патэнцыялаў паміж пунктамі 2 і 1 (менавіта ў такім парадку). Для пазначэння гэтай жа велічыні ўжываецца і электратэхнічны тэрмін "падзенне напружання". Калі не задаецца парадак пунктаў і кірунак току, усе чатыры паняцці можна вольна ўжываць з аднолькавым значэннем.
З выкарыстаннем (5) формулу (1) можна перапісаць у выглядзе
Закон Ома для неаднароднага ўчастка ланцуга
На ўчастках ланцуга, акрамя электрастацыянарных сіл, могуць дзейнічаць і неэлектрастацыянарныя, г.зн. староннія, сілы. Участак, на якім дзейнічаюць староннія сілы, называюць неаднародным участкам ланцуга.
Разгледзім ланцуг, які складаюць пры зарадцы акумулятара. У ім "+" і "−" — палюсы крыніцы сілкавання, ад якой заражаецца акумулятар. Знешні ланцуг ABC складаецца з двух участкаў. Участак AB уяўляе сабой рэастат, с дапамогай якога рэгулюецца сіла току ў ланцугу, участак BC — гэта акумулятар. Хай модуль электрарухаючай сілы (ЭРС) акумулятара роўны (дадатная велічыня). Зразумела, што, каб ішоў працэс зарадкі, ЭРС знешняй крыніцы сілкавання павінна перавышаць ЭРС акумулятара. Пры зарадцы акумулятара ток цячэ па прыведзеным ланцугу ў кірунку ад "+" полюса крыніцы сілкавання да "−" полюса.
На ўчастку ABC у працэсе зарадкі дзейнічаюць не толькі электрастацыянарныя, але і староннія сілы; такім чынам, гэты ўчастак з'яўляецца неаднародным.
Работа на неаднародным участку вылічваецца па формуле (3). Падзелім левую і правую часткі роўнасці (3) на велічыню, для акрэсленасці, дадатнага зараду q, які пераносіцца па кірунку цячэння току:
Прааналізуем гэту роўнасць. Адпаведна з (4), левая частка — гэта напружанне U на неаднародным участку ABC электрычнага ланцуга. Першы член правай часткі — гэта ўбытак патэнцыялу (гл. (2)) паміж пунктамі A і C. Пазначым патэнцыял пункта A як \varphi_1, С — як \varphi_2.
Звернем увагу на другі член правай часткі роўнасці (7). Гэта \mathcal{E} — электрарухаючая сіла акумулятара, бо, па азначэнні, ЭРС — гэта адносіна работы старонніх сіл да велічыні дадатнага зараду, які пераносіцца ад адмоўнага полюса да дадатнага полюса акумулятара. Але ж у нашым выпадку фактычна дадатны зарад пераносіцца ад дадатнага полюса акумулятара да адмоўнага, таму
Улічваючы гэта, роўнасць (7) можна перапісаць у агульным выпадку наступным чынам:
а ў прымяненні да нашага лангуга з улікам (8) гэта можна запісаць і так:
З формулы (4) відаць, што, наогул, напружанне на дадзеным участку ланцуга роўна алгебраічнай суме ўбытку патэнцыялу і ЭРС на гэтым участку. Калі ж на ўчастку дзейнічаюць толькі электрастацыянарныя сілы, то ЭРС роўна нулю і мы пераходзім да формулы (5).
Такім чынам, паняцці напружання і ўбытку патэнцыялу супадаюць толькі ў асобным выпадку: калі на ўчастку ланцуга дзейнічаюць толькі электрастацыянарныя сілы ці дзейнасць старонніх сіл скампенсавана.
З (1) і (9), закон Ома для неаднароднага ўчастка ланцуга мае выгляд
Гэты выраз можна перапісаць у выглядзе
Дадатны кірунак абыходу
Практычнае выкарыстанне прыведзеных формул выклікае значныя цяжкасці, бо трэба вельмі ўважліва сачыць за знакамі ўсіх фізічных велічынь, парадкамі праходжання пунктаў і кірункамі цячэння токаў.
Значна спрасціць выкарыстанне, напрыклад, формулы (12) можа выбранне так званага дадатнага кірунку абыходу (ДНА). Трэба ўлічваць наступныя факты.
Калі разглядаецца замкнуты электрычны ланцуг (контур), звычайна гавораць пра дадатны кірунак абыходу контуру (ДКАК).
Закон Ома для поўнага ланцуга
На малюнку адлюстраваны замкнуты электрычны ланцуг пастаяннага току. ЭРС крыніцы сілкавання роўна \mathcal{E} (неадмоўная велічыня), яе ўнутранае супраціўленне r, супраціўленне знешняга ўчастка ланцуга (нагрузкі) R, на супраціўленне правадоў не звяртаем увагі. Ток сілы I цячэ ў кірунку, пазначаным зялёнымі стрэлкамі. Абяром ДКАК у адпаведнасці з кірункам працякання току (ДКАК пазначаны на малюнку чырвонымі стрэлкамі).
Па закону Ома для знешняга ўчастка ланцуга 1'2' (гэты ўчастак аднародны) маем:
Відавочна, што, , бо пункты 1 і 1′, 2 і 2′ адпаведна злучаны праваднікамі, якія мы ўмоўна лічым ідэальнымі.
Атрымліваем сістэму:
Знойдзем суму гэтых роўнасцей, атрымаем
адкуль
Формула (16) выражае закон Ома для поўнага ланцуга: сіла току ў поўным ланцугу роўна электрарухаючай сіле крыніцы сілкавання, падзеленай на суму супраціўленняў знешняга і ўнутранага ўчасткаў ланцуга.
Напружанне ≠ убытак патэнцыялу
Падкрэслім яшчэ раз, што ў агульным выпадку паняцці напружання і ўбытку (ці рознасці) патэнцыялаў не супадаюць.
Звернемся да папярэдняга прыкладу ланцуга, дзе рэзістар супраціўленнем R падключаны да батарэі с ЭРС \mathcal{E} і ўнутраным супраціўленнем r.
У ланцугу будзе цячы, як было высветлена, ток сілай I (гл. (16)). Напружанне на рэзістары (аднародным участку) будзе роўна ўбытку патэнцыялу паміж вывадамі рэзістара — пунктамі 1′ і 2′, рознасці патэнцыялаў паміж пунктамі 2′ і 1′ і будзе роўна IR. У той жа час напружанне на батарэі не будзе роўна напружанню на рэзістары. Напружанне на батарэі не будзе роўна і ўбытку патэнцыялу на яе клемах. Сапраўднае значэнне напружання на батарэі можна вылічыць па формуле Ir ці (14).
Трэба асабліва падкрэсліць, што напружанне на адключанай ад ланцугу крыніцы сілкавання роўна нулю, бо не ідзе перанос зарадаў і не ажыццяўляецца работа. Але, безумоўна, убытак (ці рознасць) патэнцыялаў на вывадах крыніцы адрозніваецца ад нуля.
Надпіс на звычайнай АА-батарэйцы "1,5 В" кажа пра намінальнае значэнне ЭРС. Калі мы далучаем да батарэйкі вальтметр, ён вымярае напружанне на ім самім, і чым супраціўленне вальтметра больш у параўнанні з унутраным супраціўленнем батарэйкі, тым менш значэнне, якое паказвае прыбор, адрозніваецца ад ЭРС батарэйкі. У любым выпадку напружанне на батарэйцы ў час вымярэння будзе роўна рознасці ЭРС і напружання на вальтметры.
Прыведзенае ў гэтым артыкуле тлумачэнне паняцця напружання супярэчыць агульнапрынятаму, бо звычайна паняцці напружання і рознасці патэнцыялаў атаясамліваюць. На шчасце, у большасці выпадкаў у штодзённым жыцці зразумела, аб чым менавіта ідзе гаворка.
Скарыстанне закону Ома пры рашэнні задач
Разлік аднародных участкаў электрычных ланцугоў па формуле (1) звычайна не выклікае цяжкасцей.
Для разліку складаных ланцугоў з вузламі зручна выкарыстоўваць правілы Кірхгофа, якія з'яўляюцца следствам закону Ома і фундаментальнага закону захавання электрычнага зараду.
Разбяром адну задачу на вылічэнне рознасці патэнцыялаў паміж пэўнымі пунктамі электрычнага ланцуга, у якім прысутнічае некалькі крыніц ЭРС.
Умова
Дадзены электрычны ланцуг (гл. схему), які складаецца з двух рэзістараў і чатырох батарэй. Пра іх вядома наступнае:
Патрабуецца знайсці рознасць патэнцыялаў паміж пунктамі A і С.
Рашэнне
Зразумела, ва ўмове пад ЭРС батарэй разумеюцца модулі значэнняў ЭРС (без уліку спосабу ўключэння батарэй у канкрэтным ланцугу).
Адвольна абяром дадатны кірунак абыходу контуру (ДКАК) і пазначым яго чырвонымі стрэлкамі. Вызначыць сапраўдны кірунак працякання току ў дадзеным ланцугу адразу немагчыма. Таму хай літара I пазначае сілу току з улікам ДКАК: I=|I|, калі кірунак працякання току супадае з ДКАК, і I=-|I|, калі ток цячэ ў кірунку, адваротным ДКАК.
Разгледзім участак ABC. Запішам для яго закон Ома ў форме (12) з улікам абранага ДКАК. Поўнае супраціўленне ўчастка ABC роўна суме супраціўлення рэзістара R_1 і ўнутраных супраціўленняў батарэй r_1 і r_2. Што датычыцца электрарухаючых сіл, ЭРС першай батарэі бяром са знакам "–" (бо, фармальна, другі пры руху па ДКАК полюс гэтай батарэі "–"), а ЭРС  другой батарэі трэба ўзяць са знакам "+" (другі пры руху па ДКАК полюс "+"). Такім чынам, атрымаем роўнасць
Аналагічна разглядаем участак CDA. Атрымліваем роўнасць
Зложым роўнасці (17) і (18), атрымаем
Адсюль знойдзем I:
Рыгор Іванавіч Шавякоў
Біяграфія
Бацькі — Іван Рыгоравіч і Ксенія Паўлаўна Шавяковы. Шавяковы гадавалі шасцярых дзяцей. Чацвярых сыноў: Івана, Міхаіла, Мікалая, Рыгора і дзвюх дачок: Яўгену і Ганну.
Пасля школы паступіў у Маскоўскую ветэрынарную акадэмію. Пасля акадэміі працаваў у адным з раёнаў Разанскай вобласці. У 1936 годзе закончыў Маскоўскі ветэрынарны інстытут.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны прызваны ў Чырвоную Армію. У палявых паходных лазарэтах ваенветурач Шавякоў лячыў параненых і хворых коней. З 1943 годзе быў начальнікам хірургічнага аддзялення ветэрынарнага лазарэта фронту. Пасля вайны і да 1948 года служыў у Беларускай ваеннай акрузе.
Пасля дэмабілізацыі — у Ваўкавыскім раёне ён трохі прабыў галоўным ветврачом. З мая 1950 года — дырэктар, з 1975 года — старшы інспектар па кадрах племзавода «Рось». Член ЦК КПБ у 1961—1966 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1955—1963 гадах, дэлегат ХХI з’езда КПСС.
Памёр 13 студзеня 1986 года. Пахаваны ў г. п. Рось, на магіле ўсталяваны бюст. Імем Шавякова названая вуліца ў г. п. Рось. У музеі баявой і працоўнай славы племзавода «Рось» экспануюцца матэрыялы пра яго.
Узнагароды
Званне Героя прысвоена за поспехі ў развіцці сельскай гаспадаркі і ўкараненне ў вытворчасць дасягненняў навукі і перадавога вопыту.
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Кастрычніцкай рэвалюцыі, Айчыннай вайны II ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі.
NGC 1357
NGC 1357 (іншыя абазначэнні — MCG -2-10-1, IRAS03309-1349, PGC 13166) — спіральная галактыка (Sab) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Салета
Салета (Soleto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 5527 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 191 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 73010. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Падуанскі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Білібінскі раён
Білі́бінскі раён — адміністрацыйны раён на захадзе Чукоцкай аўтаномнай акругі Расіі. Заснаваны ў 1930 годзе і да 1961 года называўся раён Усходняй Тундры. Цэнтр раёна першапачаткова размяшчаўся ў сяле Астраўное, затым быў пераведзены ў Анюйск, а ў 1961 годзе — у горадзе Білібіна. У 1970 годзе ў Білібіна была ўведзеная ў строй прыёмная станцыя сістэмы спадарожнікавай сувязі «Арбіта», якая ўпершыню забяспечыла прыём на Чукотцы перадач Цэнтральнага тэлебачання з Масквы.
Насельніцтва раёна складае 8215 чалавек. Усяго налічваецца 5 сельскіх населеных пунктаў (Анюйск, Ілірней, Амалон, Астраўное, Кепервеем), 1 горад (Білібіна) і 2 пасёлкі гарадскога тыпу — Аліскерава (3 жых.) і Сустрэчны (незаселены). У раёне пражываюць малыя народы Поўначы — чукчы, эвены, юкагіры.
Асноўныя галіны эканомікі — электраэнергетыка (Білібінская АЭС), здабыча золата, аленегадоўля. Аэрапорт.
Уладзімір Міхайлавіч Гараеў
Біяграфія
Скончыў БДУ ў 1962 годзе. З 1977 года загадчык кафедры Беларускага інстытута народнай гаспадаркі.
Спартыўная кар’ера
Чэмпіён СССР  і гадоў у трайным скачку.
Асабістага рэкорду ў 16,65 метраў дасягнуў у 1962 годзе ў Кіеве.
Пераможца і прызёр міжнародных і ўсесаюзных спаборніцтваў.
IC 3151
IC 3151 — галактыка тыпу SBa (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Казімір Рагоўскі
Казімір Рагоўскі (Kazimierz Rogowski; 9 чэрвеня 1728, Беларусь — 15 чэрвеня 1810, Вільня ) — езуіцкі тэолаг, філосаф, пісьменнік, педагог.
Біяграфія
Скончыўшы езуіцкія школы ў Слоніме, 13 жніўня 1745 г. уступіў у Вільні ў Таварыства Ісуса. Пасля выпрабаванняў у навіцыяце (1745—1747) асвойваў педагагічнае майстэрства пад кіраўніцтвам прафесара Ігнація Петрыцыя ў Слуцку (1747—1748). Вывучаў філасофію ў Навагрудку (1748—1751), а пасля сканчэння гэтага курса выкладаў у мясцовым калегіуме ў гімназічных класах (1751—1756). Тэалогію вывучаў у Полацкім езуіцкім калегіуме (1756—1759) і Віленскай акадэміі (1759—1760), дзе на добрым узроўні авалодаў грэчаскай мовай і ў 1759 г. быў высвечаны на ксяндза.
У 1760—1761 гг. выкладаў у Слоніме. У 1761—1763 гг. — прафесар паэтыкі і моў у Віленскай акадэміі. У верасні 1762 г. выступіў з урачыстай прамовай з нагоды пачатку новага навучальнага года ў віленскай альма-матэр (Oratio… adversus iniquas studiosorum juvenum querelas et postulations (Вільня, 1762)). У 1762 г. атрымаў у акадэміі ступень доктара філасофіі і вольных навук. Прафесар філасофіі для свецкіх студэнтаў у Крожах (1763—1764).
Дзякуючы свайму багатаму педагагічнаму вопыту быў прызначаны прафесарам рыторыкі настаўніцкай семінарыі для семінарыстаў-езуітаў у Вільні пры касцёле Св. Ігнація (1765—1768). Прафесар філасофіі (1768—1770), прафесар маральнай тэалогіі і грэчаскай мовы, а таксама асістэнт тэалагічнага факультэта (1770—1773) Віленскай акадэміі. У 1772 г. атрымаў ступень доктара тэалогіі.
Пасля скасавання Таварыства Ісуса папам Кліментам XIV (1773) застаўся ў Віленскай акадэміі як прафесар філасофіі, а потым красамоўства, лацінскай і грэчаскай. У 1781 г. на ўрачыстай цырымоніі адкрыцця навучальнага года выступіў з прамовай, у якой патлумачыў значэнне валодання гэтымі мовамі. Даваў прыватныя лекцыі для менш паспяховых студэнтаў. У 1783 г. звольнены з пасады з атрыманнем пенсіі ў памеры 800 злотых на год. У 1798 г. быў запрошаны аднавіць выкладчыцкую кар’еру, гэтым разам на пасадзе прафесара грэчаскай мовы (да 1804 г.).
Творчасць
Апрача значнай колькасці прамоў на адкрыццё і заканчэнне навучальнага года апублікаваў шэраг панегірычных твораў: Żal powszechny abo Threny żałobne po śmierci Michała Sapiehy, Podkanclerzego, podczas aktu solennego pogrzebu, imieniem Rezydencji Słonimskiej SJ (Вільня, 1761); ''Oratio sub auspiciis magni nominis Rever. Caroli Karp, canonici'' (Вільня, 1762). Выдаў тэзісы па філасофіі і падручнік рыторыкі Gnomae orationis gemmae sive sententiae variae variis ex authoribus sacris et profanis… collectae (Вільня, 1792), які змяшчаў лацінскія і грэчаскія выказванні.
Васылькіўскі раён (Кіеўская вобласць)
Васылькіўскі раён (Васильківський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Васылькіў (Васильків).
Герой Сацыялістычнай Працы
Герой Сацыялістычнай Працы — ганаровае званне ў СССР з 1938 па 1991 гады, вышэйшая ступень адрознення за працу.
Васылькіўскі раён (Кіеўская вобласць)
Гісторыя
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Герой Сацыялістычнай Працы
Узнагароджанай асобе ўручаліся медаль «Серп і Молат», ордэн Леніна і грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР. У адрозненне ад звання Героя Савецкага Саюза, не прысвойвалася замежным грамадзянам.
Васылькіўскі раён (Кіеўская вобласць)
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 4 пасялковых і 39 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 4 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 65 сёлаў.
Ціма Парвела
Ціма Парвела (Timo Parvela;, Ювяскюля, Фінляндыя) — фінскі пісьменнік.
Паходзіць з сям'і настаўнікаў і сам некаторы час выкладаў у школе. Падзеі серыі яго кніг пра Элу адбываюцца менавіта там. Паводле дадзеных бібліятэк Фінляндыі, кнігі пра Элу і яе сяброў уваходзяць у топ-10 самых чытаных сярод дзяцей.
Апавяданні «Эла і шантажыст», «Эла ў тэатры», «Элін клас падарожнічае» (першае выданне), «Эла і злачынца», «Эла і Патэ», «Эла і Задзірака», «Эла ў начной школе» (другое выданне) на беларускую мову пераклала Алена Казлова.
Беларуская думка (газета)
«Беларуская думка» — газета дэмакратычнага кірунку. Выдавалася з 28 красавіка да 27 ліпеня 1919 у Вільні на беларускай мове. Выходзіла 3 разы на тыдзень. Рэдактары I. Вайцяховіч. У. Знамяроўскі, Э. Падгайскі.
У газеце супрацоўнічалі прадстаўнікі радыкальнай інтэлігенцыі пераважна сацыялістычнай арыентацыі. Мела рубрыкі «Беларусь» (з месцаў), «Апошнія навіны», «3 газет», «У Вільні» і інш. Паслядоўна выступала за цэласнасць і непадзельнасць Беларусі, выкрывала анексійныя планы правых сіл Польшчы, польскіх нацыянал-дэмакратаў, заклікала да аб'яднання ўсе дэмакратычныя элементы краю без розніцы веравызнання і нацыянальнасці, узнімала надзённыя пытанні жыцця розных пластоў і груп насельніцтва (інтэлігенцыі, служачых, бежанцаў і інш.).
Шырока асвятляла падзеі на Беларусі, у т. л. работу Беларускага з'езда Віленшчыны і Гродзеншчыны, канферэнцыі Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў Гродзеншчыны, настаўніцкага з'езда, праблемы беларускай школы, пытанні арганізацыі войска для абароны рэспублікі, апублікавала мемарандум урада Беларускай Народнай Рэспублікі да старшыні мірнай канферэнцыі ў Парыжы. Друкавала матэрыялы па гісторыі Беларусі і яе грамадскай думкі (аўтары Я. Лёсік, Т. Грыб пад псеўд. Т. Глеба), актуальных праблемах палітыкі (арт. «Перад новай вайной», «Палітычныя перспектывы і Беларусь», «Што нам дасць мір з Нямеччынай?»); на канкрэтных фактах акупацыйнай рэчаіснасці аналізавала польска-беларускія адносіны (Р. Зямкевіч пад псеўд. Юры Алелькавіч, Раман Суніца), радыкальна ставілася да зямельнага пытання («Зямельная рэформа ў Польшчы», «У справе зямельнай рэформы»).
Выйшла 56 нумароў. Закрыта польскай акупацыйнай адміністрацыяй.
Бараўлянскі сельсавет (Віцебскі раён)
Бараўля́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Мазалава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лосвідскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — маёнтак Бараўляны. З 29 кастрычніка 1924 года ў складзе Кузняцоўскага раёна, з 26 сакавіка 1927 года ў складзе Віцебскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Віцебскім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Мазалава. 15 лютага 1931 года сельсавет уключаны ў гарадскую рысу Віцебска. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе адноўленага Віцебскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Даўжанскага сельсавета. 22 снежня 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Мазалаўскага сельсавета.
Беларуская думка (часопіс, Заходняя Беларусь)
«Беларуская думка» — штотыднёвы грамадскі, літаратурны і сельскагаспадарчы часопіс у Заходняй Беларусі. Выдаваўся з 2 кастрычніка 1930 да 1932 у Гродне на беларускай мове. Адказны рэдактар і выдавец А. Лукашык (№ 1), потым Л. Лукашык.
У праграме часопіса абвешчана пра яго незалежнасць, імкненне ўсебакова інфармаваць чытача, бараніць інтарэсы беларускага сялянства. Асвятляў беларускі грамадскі рух на Гродзеншчыне, жыццё вёскі, заклікаў беларускую інтэлігенцыю арганізоўваць культурна-асветную работу. Апублікаваў даклад Р. Астроўскага «Беларуская справа высоўваецца на парадак дзённы польскім грамадзянствам» (1931, № 9) пра змену адносін польскага ўрада да беларускага пытання. Пісаў пра падзеі ў Польшчы і за мяжой, пра жыццё ў СССР і БССР, у т. л. і пра сталінскія рэпрэсіі; друкаваў матэрыялы па рэлігіі, праве, сельскай гаспадарцы. На старонках газеты змешчаны артыкулы да 10-годдзя з дня смерці А. Гаруна, Ядвігіна Ш., літаратурныя творы Ф. Аляхновіча, А. Бартуля, Г. Леўчыка, М. Журбы, М. Крапіўніцкага, Я. Коласа, Я. Купалы ды інш.
Кніга Апостал
кніга «Апостал», «Дзяянні і пасланні апосталаў» — ананімны раннехрысціянскі твор, уключаны ў склад Новага запавету Бібліі пасля тэкстаў кананічных евангелляў.
У гэтым помніку расказваецца аб распаўсюджванні хрысціянства пасля смерці Ісуса Хрыста. У цэнтры яго першай часткі дзейнасць іерусалімскіх вучняў Хрыста, у другой частцы — пропаведзь апостала Паўла, выказаная ў форме яго 14 пасланняў да розных асоб і народаў. Аўтар гэтага царкоўнага помніка (а ім, хутчэй за ўсё, з’яўляецца адна і тая ж асоба, што склада і Евангелле ад Лукі) выкарыстаў пісьмовыя крыніцы, напісаныя рознымі аўтарамі, літаратурна іх апрацаваў і дапоўніў, не дамогшыся, аднак, поўнага адзінства, не ўнікнуўшы ўсіх супярэчнасцей паміж асобнымі часткамі. Пытанне аб часе складання кананічнага тэксту «Апостала» спрэчнае. Артадаксальная багаслоўская літаратура адносіць яго да 2-ой пал. 1 ст. «Апостал» з’яўляецца важнай крыніцай для вывучэння гісторыі ранняга хрысціянства.
NGC 1358
NGC 1358 (іншыя абазначэнні — MCG -1-10-3, PGC 13182) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Паліян
Паліян, або паліяр (саманазва பழையர்) — малы народ на поўдні Індыі. Ізаляваныя групы насяляюць горныя раёны ўздоўж Заходніх Гатаў. Налічваецца каля 7,6 тыс. чалавек у штаце Тамілнад і 2,8 тыс. чалавек у штаце Карнатака. Размаўляюць на тамільскай мове.
У адрозненні ад тамілаў, паліян маюць ясна выяўленыя рысы аўстралоіднай расы, знешне падобныя на ведаў Шры-Ланкі. У мінулым займаліся вандроўным збіральніцтвам і паляваннем, будавалі часовыя жытлы паміж скаламі. У нашы дні практыкуюць падсечнае земляробства, працуюць па найму на плантацыях, хаця для горных жыхароў збіральніцтва ўсё яшчэ мае важную ролю. Некаторыя перасяліліся ў даліны і займаюцца сучаснай сельскай гаспадаркай.
У грамадстве забаронены гвалтоўныя канфлікты, не заахвочваецца канкурэнцыя. У выпадку пагрозы жыхары пэўнай вёскі могуць пакінуць наседжанае месца.
Традыцыйная рэлігія — анімізм, шанаванне шматлікіх духаў прыроды і продкаў. Вылучаецца пласт шаманаў тхеварадзі, пасрэднікаў паміж светам людзей і духамі.
IC 3152
IC 3152 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дом па Савецкай вуліцы, 7 (Пінск)
Дом па Савецкай вуліцы, 7 — будынак у гістарычным цэнтры Пінска. Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя. У будынку размяшчаецца медустанова.
Архітэктура
Цагляны аднапавярховы дом уяўляе сабой складаны ў плане аб’ём з двухсхільным дахам. Вулічны фасад вырашаны плоскасна і расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі. У яго дэкоры выкарыстаны прафіляваны карніз, вуглавыя лапаткі. Унутры дом падзелены перагародкамі на шэраг пакояў. Уваход з боку двара.
Астап Васілевіч Лапскі
Астап Васілевіч Лапскі (, с. Гуцкі, Кобрынскі павет, Палескае ваяводства —, Варшава) — мовазнаўца-асветнік, выкладчык кафедры ўкраінскай філалогіі Варшаўскага ўніверсітэта, паэт.
Біяграфія
Скончыў школу — чатыры класы на польскай мове, два на рускай. Працоўную дзейнасць пачаў у рамеснай майстэрні ў Кобрыне. Менавіта ў гэты час у рукі будучага паэта патрапіў «Кабзар» Тараса Шаўчэнкі, які паўплываў на фарміраванне яго светапогляду і нацыянальнай свядомасці.
Перад вызваленнем Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у чэрвені 1944 года Лапскія разам са шматлікімі іншымі сваімі землякамі рушылі на Захад і аселі пад горадам Лодзь у цэнтральнай Польшчы.
Пасля вайны вучыўся ва Уроцлаўскім і Варшаўскім універсітэтах, вывучаў русістыку, затым з 1953 года пачаў украінскія студыі. З 1957 года працаваў выкладчыкам украінскай мовы і літаратуры ў сталічным універсітэце на кафедры ўкраінскай філалогіі. Быў рэдактарам на Польскім радыё. Супрацоўнічаў з украінскімі выданнямі ў Польшчы, з рэдакцыяй штотыднёвіка «Наша слова» і лінгвістычнай рэдакцыяй Польскага радыё.
Крызіс камуністычнай улады ў Польшчы адлюстраваўся і на яго лёсе. За прыналежнасць да грамадзянскага руху «Салідарнасць» у 1981 года яго звольнілі з працы, дзесяць гадоў «прасядзеў дома». Вымушанае беспрацоўе стала і працяглым творчым антрактам. Толькі атрыманая Украінай незалежнасць у 1991 года дала штуршок для творчага ўздыму. Ён зноў пачаў працаваць на Польскім радыё, дзе з’явілася праграма для слухачоў ва Украіне.
9 сакавіка 2007 года стаў лаўрэатам Нацыянальнай прэміі Украіны імя Тараса Шаўчэнкі за зборнікі вершаў «Себе: розжукую?!» («Себя ищу»), «Обабіч: істини?!» («По обе стороны истины»). Атрымаў ён яе ва ўкраінскім пасольстве ў Варшаве і стаў адзіным лаўрэатам гэтай прэміі з замежных украінамоўных аўтараў. Таксама лаўрэат Міжнароднай прэміі імя Багдана Лепкага.
Памёр 20 кастрычніка 2012 года ў Варшаве. Пахаваны на варшаўскіх праваслаўных могілках.
Творчасць
Астап Лапскі — вядомы ў Польшчы ўкраінамоўны літаратар і перакладчык, выдаў дзясятак кніг прозы і паэзіі на ўкраінскай мове, школьныя падручнікі ўкраінскай мовы і літаратуры. Дасягнуў высокага майстэрства ў творчасці, набыў павагу і пашану як дзеяч асветы сярод украінскай дыяспары Польшчы. Ведаючы некалькі замежных моў, шмат займаўся перакладамі.
Яго называюць «патрыярхам украінскіх паэтаў у Польшчы». Яго вершы друкаваліся ў часопісах «Наша слова», «Наша культура», у альманахах «Гомін», «Дукля», «Прапор», а таксама ў часопісах «Жовтень», «Слідами пам’яті», «Зерна», «Сучасність», «Над Бугом і Нарвою», ва «Украінскім календары», у газеце «Берестейский край». Яго творы ўвайшлі ў анталогію ўкраінскай літаратуры Берасцейшчыны «До тебе, світе» (2003). Да 70-годдзя паэта пабачыла свет кніжка «Мое самовизначэння» (1996).
Асобна выйшлі тры зборнікі паэта, выдадзеныя ўкраінскім архівам: «Мій по читачу» (Варшава, 2000), «Обабіч: істини?!» (Варшава, 2003), «Себе: розжукую?!» (Варшава, 2003). Творчая асоба паэта была кавана і гартавана ў барацьбе з матэрыяльнымі і маральнымі цяжкасцямі, за апошнія гады выдала творы асаблівага майстэрства і моцы. Астап Лапскі не падобны ні на аднаго ўкраінскага паэта, яго паэтычныя стыль і свет, манера і выраз не маюць аналагаў.
Спіс захворванняў жыта
Гэты артыкул — спіс захворванняў, згрупаваных па ўзбуджальніку.
Грыбковыя захворванні
[анаморф]
=
= [тэлеаморф]
[тэлеаморф]
Ганна Сцяпанаўна Пячонкіна
Ганна Сцяпанаўна Пячонкіна (нар. ) — беларускі харавы,. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1997).
Спіс захворванняў жыта
Грыбковыя захворванні
var. canadensis
= [тэлеаморф] =
віды роду віды роду віды роду
[анаморф] =
Сіні маршрут (Венгрыя)
Сіні маршрут (Országos Kéktúra, сокращённо OKT) — нацыянальны венгерскі пешаходны маршрут. З'яўляецца часткай сеткі еўрапейскіх пешаходных маршрутаў.
Гісторыя
Нацыянальны сіні маршрут, ці проста сіні маршрут стаў аднім з першых пешаходных маршрутаў у Еўропе. Гэтая дарога была ўпершыню апісана ў 1938 годзе, яго даўжыня ў той час складала 910 км. Пасля Другой сусветнай вайны многія венгерскія турысты пачалі хадзіць па гэтаму маршруту, пагэтаму секцыя спартыўнага турызму будапештскага таварыства «Лакаматыў» абвясціла ў 1952 годзе нацыянальны паход па «сіняму» шляху. У 1961 годзе арганізацыю і кіраванне рухам «Сіні маршрут» узяла на сябе асацыяцыя «Сябры прыроды».
Першыя гады аб «Сінім маршруце» ведалі ў асноўным толькі спартыўныя турысты, пакуль у пачатку 1980-ых гадоў на венгерскім тэлебачанні не была паказана серыя рэпартажаў аб ім. Аўтарам рэпартажаў быў журналіст Паль Роцкенбаўэр, які разам са здымачнай групай прайшоў маршрут за 76 дзён.
Даўжыня маршруту складае больш за 1128 км, ён ідзе ад гары Гешрыбенштайн на мяжы з Аўстрыяй праз Будапешт да населеннага пункта Халахаза ля мяжы са Славакіяй. У 1983 годзе ўсходняя частка маршруту увайшла ў склад міжнароднага маршруту сяброўства Айзэнах — Будапешт (ЕВ), адзінага міжнароднага маршруту сацыялістычных краін усходняй Еўропы (ён праходзіў праз ГДР, Польшчу, Чэхаславакію і Венгрыю). Сёння большая частка «Сіняга маршруту» інтэгравана ў еўрапейскі міжнародны пешаходны маршрут E4 (Гібралтар — Пірэнеі — Бодэнскае возера — Балатон — Рыла — Крыт). Да «Сіняга маршруту» дадалісь яшчэ два венгерскіх маршруты «Rockenbauer Pál Dél-dunántúli Kéktúra» и «Alföldi Kéktúra», якія цяпер зрэдку разглядаюцца як яго частка.
Уладзімір Вадзімавіч Красоўскі
Уладзімір Вадзімавіч Красоўскі (нар.22 лістапада 1950, Бангкок) — рэгент архіерэйскага хору ў Радасце-Скарбяшчанскім саборы ў Сан-Францыска. Член Царкоўна-музычнай камісіі Рускай Праваслаўнай Царквы.
Біяграфія
Уладзімір Красоўскі нарадзіўся 22 лістапада 1950 гады ў Бангкоку ў сям’і эмігрантаў з Расіі, Вадзіма і Ларысы Красоўскіх.
У сярэдзіне 1950-х гадоў, яго сям’я пераехала жыць у ЗША, штат Каліфорнія. Паралельна з амерыканскай школай ён наведваў парафіяльную гімназію пры храме «Усіх святых у зямлі Расійскай прасіялых» у Бурлингейме, дзе выкладаліся рускую мову, геаграфія, гісторыя і закон Божы. Уладзімір скончыў універсітэт у Сан Францыска і атрымаў ступень бакалаўра па рускай літаратуры і музыцы, затым тры гады вывучаў архітэктуру.
Першыя навыкі іканапісу набыў у М. С. Задарожнага пры роспісы храма «Усіх святых у зямлі Расійскай прасіялых» у Бурлингейме (будаўніцтвам храма кіраваў бацька Ўладзіміра). У 1969 па 1978 год быў памочнікам іканапісца бацькі Кіпрыяна (Пыжова) са Свята-Траецкага манастыра ў Джорданвилле, які быў запрошаны ў Сан-Францыска для роспісу Кафедральнага сабора і іншых праваслаўных храмаў у Каліфорніі. На працягу некалькіх гадоў ездзіў у іканапісную майстэрню ў Свята-Траецкі манастыр, каб ўдасканаліцца ў іканапісе.
У 1979 годзе, Уладзімір Красоўскі замяніў на пасадзе рэгента архіерэйскага хору свайго настаўніка і настаўнікі Міхаіла Сяргеевіча Канстанцінава (1904—1982).
У 1985 годзе, атрымаўшы благаславенне бацькі Кіпрыяна ён пакінуў сваю службу ў страхавой кампаніі і цалкам прысвяціў сябе іканапісу.
На працягу наступных гадоў распісаў каля 10 праваслаўных храмаў у ЗША. Напісаў некалькі дзясяткаў абразоў для храмаў і манастыроў у Расіі, а таксама для ўзнёслых расійскіх асоб і духавенства.
У цяперашні час мае сваю іканапісную майстэрню і з’яўляецца рэгентам архіерэйскага хору ў Радасце-Скарбяшчанскім саборы ў Сан-Францыска.
Спадчына Радасце-Скарбяшчаскага Архірэйскага хору
Семидесятиголосный хор Сабора Найсвяцейшай Багародзіцы спявае ў аднайменным Рускім праваслаўным саборы. Хор складаецца ў асноўным з рускіх спевакоў, іміграваць у ЗША з Расіі, Кітая і розных краін Еўропы. Ён быў сфармаваны ў добра наладжаны інструмент дзякуючы майстэрству Міхаіла Сяргеевіча Канстанцінава (1904—1982), які меў вялікі досвед працы ў якасці опернага спевака і дырыжора Саборнага хору, Сімфанічнага аркестра і оперы ў Кіеве. Хор праспяваў шмат канцэртаў у San Francisco Bay Area з такімі вялікімі артыстамі як тэнар сталічнай оперы Мікалай Гедда. Выйшаўшы на пенсію ў 1979 годзе, Канстанцінаў перадаў хор свайму маладому вучню Уладзіміру Красоўскаму, які захаваў высокую якасць спеваў і артыстычнасць ў складзе хору. Уладзімір Красоўскі, цяперашні рэгент архіерэйскага
хору, навучаўся гульні на фартэпіяна ў В. Касцевіч трынаццаць гадоў. Працягваючы музычную адукацыю ў Дзяржаўным універсітэце Сан-Францыска, Красоўскі таксама навучаўся ў Міхаіла Канстанцінава дырыжыраванні і мастацтву рускага харавога спеву. Стаўшы дырыжорам Моладзевага хору Святых Кірылы і Мяфодзія ў 1970 годзе, ён ператварыў яго з десятиголосного хору ў моцны семидесятиголосный хор, але пакінуў гэты пост ў 1979 годзе пасля прызначэння ў Радасце-Скарбяшчанскі Архірэйскі хор.
== Узнагароды ==
Керкена
Керкена (قرقنة) — архіпелаг у заліве Габес на ўсходзе Туніса. Агульная плошча - 159,7 км². Насельніцтва (2014 г.) - 15 501 чал.
Геаграфія
Архіпелаг Керкена месціцца ў 18,7 км ад туніскага горада Сфакс. Складаецца з 6 астравоў. Найбуйнейшы з іх — Шаркі (110 км²). Паверхня нізкая. Найвышэйшы пункт дасягае ўсяго 13 м над узроўнем мора. Значную частку берагоў займаюць пясчаныя пляжы і саланчакі. Плошча апошніх з кожным годам расце.
Карысныя выкапні: фасфаты, нафта.
Клімат сухі міжземнаморскі. Для архіпелага характэрны частыя вятры і недахоп вільгаці.
Прырода
З-за сталага засушлівага надвор'я дзікая флора абмежавана ксерафітамі. Астравіцяне вырошчваюць пальмы. На астравах спыняюцца пералётныя птушкі. У 2012 г. Керкена была абвешчана рамсарскім угоддзем.
Гісторыя
Архіпелаг Керкіна вядомы са старажытных часоў. У II ст. да н. э. рымляне пабудавалі тут буйны порт. У V ст. н. э. у дакументах узгадвалася хрысціянскае Керкінскае епіскапства. У сярэднявеччы архіпелаг быў амаль пакінуты жыхарамі з-за пірацтва.
У 1941 г. каля берагоў архіпелага адбыўся напад брытанскіх ваенных сіл на нямецка-італьянскі марскі канвой.
Гаспадарка
Аснова эканомікі архіпелага — рыбалоўства. Прыбярэжныя жыхары займаюцца ловам васьміногаў. Сельская гаспадарка абмежавана вырошчваннем пальм і дробнай жывёлагадоўляй. Прыбыткі ад здабычы нафты пакуль невялікія. Дадатковую галіну складае турызм, прычым значная частка наведвальнікаў — тунісцы.
Яўген Сяргеевіч Боткін
Яўге́н Сярге́евіч Бо́ткін (Евгений Сергеевич Боткин;, Царскае Сяло — 17 ліпеня 1918, Екацярынбург) — расійскі ўрач, лейб-медык сям’і Мікалая II, дваранін, святы Рускай праваслаўнай царквы. Паходзіў з роду маскоўскіх купцоў Боткіных, сын вядомага доктара Сяргея Пятровіча Боткіна. Расстраляны разам з царскай сям’ёй.
Планеты зямной групы
Плане́ты зямно́й гру́пы — 4 планеты Сонечнай сістэмы: Меркурый, Венера, Зямля і Марс. Па будове і саставу да іх блізкія некаторыя каменныя астэроіды, напрыклад, Веста.
Асноўныя характарыстыкі
Планеты зямной групы маюць высокую шчыльнасць і складаюцца пераважна з сілікатаў і металічнага жалеза (у адрозненне ад газавых планет і каменна-ледзяных карлікавых планет, аб'ектаў пояса Койпера і аблокі Оарта). Найбольшая планета зямной групы — Зямля — больш чым ў 14 разоў саступае па масе найменш масіўнай газавай планеце — Урану, але пры гэтым прыкладна ў 400 разоў масіўней найбольшага вядомага аб'екта пояса Койпера.
Планеты зямной групы складаюцца галоўным чынам з кісларода, крэмнія, жалеза, магнію, алюмінія і іншых цяжкіх элементаў.
Дзве дальнія з планет зямной групы (Зямля і Марс) маюць спадарожнікі і (у адрозненне ад усіх планет-гігантаў) ніводная з іх не мае кольцаў.
Экзапланеты зямнога тыпу
Лічыцца, што землепадобныя планеты найбольш спрыяльныя для ўзнікнення жыцця, таму іх пошук прыцягвае пільную ўвагу грамадскасці. Так у снежні 2005 года вучоныя з Інстытута касмічных навук (Пасадэна, Каліфорнія) паведамілі пра выяўленне падобнай на Сонца зоркі, вакол якой меркавана фармуюцца скалістыя планеты. У далейшым былі выяўлены планеты, якія толькі ў некалькі разоў масіўней Землі і, верагодна, павінны мець цвёрдую паверхню.
Прыкладам экзапланеты зямнога тыпу можа служыць звышзямля. У наш час (на кастрычнік 2009 года) знойдзена 28 звышземляў.
Беларуская думка (часопіс, ЗША)
«Беларуская думка» — грамадска-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс.
Выдаецца на беларускай мове, у Нью-Ёрку — Саўт-Рыверы (ЗША). Выдавец Беларускае выдавецкае таварыства. Рэдактар М. Кавыль. Адстойвае ідэі незалежнасці Беларусі, інфармуе пра найважнейшыя падзеі на Бацькаўшчыне, пра жыццё беларускай эміграцыі. Друкуе ўспаміны, палемічныя артыкулы, творы пісьменнікаў Беларусі і беларускага замежжа, у т.л. Я. Золака, М. Кавыля, Л. Случаніна. Распаўсюджваецца ў ЗША, Канадзе, Вялікабрытаніі, Аўстраліі, Польшчы, Беларусі. Да 2014 года выйшла 72 нумары.
Сутоцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лёзненскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Сутокі. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Лёзненскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Новая Бель. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Яськаўшчынскага сельсавета.
Лубенікоўскае падняцце
Лубеніко́ўскае падня́цце (ад назвы вёскі Лубенікі ў Брагінскім раёне) — тэктанічная структура ў Брагінскім і Хойніцкім раёнах Гомельскай вобласці, на ўсходзе паўночнага схілу Хойніцкага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну, на мяжы з Брагінскім выступам. Выяўлена сейсмаразведачнымі работамі. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых, міжсалявых і верхнесаляносных дэвонскіх адкладах.
Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Лубенікоўскае падняцце — трохвугольны блок паменамі 12×16×21 км. На паўднёвым усходзе падняцце аддзяляецца разломам паўночна-ўсходняга распасцірання ад Мікуліцкага і Шкуратоўскага блокаў. На поўначы разлом субшыротнага распасцірання амплітудай 200—1000 м аддзяляе Лубенікоўскае падняцце ад Паўночна-Хойніцкага і Майскага блокаў. Паверхня падсалявых адкладаў апускаецца на поўнач ад адзнак -1000 да -2400 м. Па паверхні міжсалявых адкладаў блокавы характар падняцця захоўваецца, яно становіцца больш пакатым. Па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы найбольш высокай частцы Лубенікоўскага падняцця адпавядае структурны нос паўднёва-ўсходняга распасцірання, які прымыкае на паўднёвым усходзе да зоны выкліньвання саляноснай тоўшчы. У заходняй апушчанай частцы блока невялкае Усходне-Хойніцкае падняцце, у паўночнай — Паўднёва-Майская сінкліналь. Па падэшве карбону Лубенікоўскае падняцце невыразнае. Сфарміравалася падняцце ў познафранскі і фаменскі час позняга дэвону.
Спекія
Спекія (Specchia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 4971 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 199 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 73040. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicola di Mira.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Какосавая вайна
Какосавая вайна (Coconut War, Guerre de la noix de coco) — узброенны канфлікт, які адбываўся з 30 ліпеня па верасень 1980 года на выспах Новыя Гебрыды паміж паўстанцамі з арганізацыі «NaGriamel» з аднаго боку і ўрадам Вануату, войскамі Вялікабрытаніі, Францыі, Папуа — Новай Гвінеі Саламоновых астравоў з іншага. Канфлікт распачаўся пасля абвяшчэння рэспублікі Вануату.
Перадгісторыя
У XIX стагоддзі Новыя Гебрыды былі спрэчнай тэрыторыяй паміж Вялікабрытаніяй і Францыяй. У сакавіку 1906 года была падпісана дамова, па якой Новыя Гебрыды сталі сумесным уладаннем Трэцяй французскай рэспублікі і Брытанскай імперыі, што значыць, што астравы станавіліся франка-брытанскім кандамініумам. Захоп астравоў карэнных народаў спрычыніўся да фарміравання руху «NaGriamel» пад кіраўніцтвам Джымі Стывенса, які меў шатланскія і танганскія карані («NaGriamel» — састаўнае слова ад мясцовых назваў раслін, на якія было пакладзена табу, — «namele» і «nagria»). Гэты рух выступаў за замацаванне права землеўладання за карэннымі жыхарамі астравоў, а таксама за адраджэнне традыцыйных каштоўнасцяў. У 1970-х гадах Брытанія працягнула палітыку дэкаланізацыі, надавая незалежнасць сваім калоніям, што вызваляла яе ад шэрагу абавязацельстваў. Пазіцыя Францыі была кардынальна іншай. У аснове французскай знешняй палітыцы ў канцы 1960-х гадоў былі імперыялістычныя погляды, французская адміністрацыя, такім чынам, супрацьстаяла адміністрацыйным зменам на астравах, якія шкодзілі французскай сферы ўплыву на архіпелагу.
У лістападзе 1974 года на франка-брытанскай урадавай канферэнцыі была прынята рашэннеаб стварэнні на выспах новага заканадаўчага органа, які павінен бы быў выбірацца ўсім насельніцтвам, — Прадстаўнічай асамблеі (павінна была разпачаць сваю працу з 1975 года) Першыя выбары ў Прадстаўнічую асамблею былі праведзены ў лістападзе 1975 года, хаця правадыры Паўночнага і Паўднёвага акругоў не былі выбраныя яшчэ год да лістапада 1976 года.
На выбарах 1975 года Навагебрыдская нацыянальная партыя атрымала 17 з 29 месцаў в Прадстаўнічай асамблеі. Першае паседжанне Асамблеі адбылося ў лістападзе-снежні 1976 года. Навагебрыдская нацыянальная партыя, якую перайменавалі ў Партыю Вануаку, адкрыта патрабавала правядзення ў кандамініуме ўсенароднага рэферэндума, на якім бы было паднята пытанне аб незалежнасці Новых Гебрыд. Гэта выклікала незадаволенасць сярод іншых партый выспаў.