cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Артыкулы Канфедэрацыі
Этапы распрацоўкі і ратыфікацыі Артыкулаў Канфедэрацыі
Кангрэс Злучаных Штатаў павінен быць апошняй інстанцыяй па ўрэгуляванню ўсіх спрэчак паміж двумя ці больш Штатамі на прадмет мяжы, юрысдыкцыі ці чаго-небудзь яшчэ; рашэнні, прынятыя Кангрэсам павінны быць заўсёды выкананы. Калі заканадаўчая ці выканаўчая ўлада, ці іншы законны прадстаўнічы орган пэўнага Штата, маючы судовую спрэчку з нейкім іншым Штатам, падае петыцыю аб разгляданні гэтай спрэчкі ў Кангрэс, з тлумачэннем сутнасці спрэчкі і просьбай аб слуханні справы, Кангрэс уведамляе заканадаўчую ці выканаўчую ўладу Штата-адказчыка пра дзень, у які прадстаўнікі старон спрэчкі павінны сабрацца разам і скласці па ўзаемнай згодзе судовую камісію для разбіральніцтва сітуацыі, але, калі згоды па прызначэнню членаў судовай камісіі няма, Кангрэс складае спіс, у які ўваходзяць па тры кандыдата ад кожнага Штата ЗША і кожная з старон па чарзе закрэслівае па аднаму з кандыдатаў, пакуль колькасць прадстаўнікоў не будзе зніжана да трынаццаці, пры гэтым пачынаюць істцы, таксама не менш за сем і не больш за дзевяць чалавек з гэтага спіса павінны быць выбраны жэрабям і асобы, абраныя такім чынам, або пяць чалавек з іх ліку павінны ўвайсці ў склад судовай камісіі для разбіральніцтва спрэчкі і прыняцця канчатковага рашэння, заўсёды рашэнне прыймаецца большасцю галасоў, а калі якая-небудзь з старон не з'явіцца на слуханне справы без тлумачэння прычыны, якая можа быць дастатковай для Кангрэса, альбо калі гэтая старана прысутнічае, але не згаджаецца вылучаць кандыдатаў, Кангрэс сам прызначае тры асобы з кожнага Штата, а сакратар Кангрэса выкрэслівае кандыдатаў замест стараны, якая адмовілася ці адсутнічала, а працэс разбіральніцтва і прыняцця рашэнняў прызначанай такім чынам судовай калегіі застаецца нязменным. Рашэнні такіх судовых калегій з'яўляюцца канчатковымі; калі якая-небудзь з старон адмаўляецца згадзіцца з ім ці мае намер абараняць свае інтарэсы па справе, суд усё роўна прымае рашэнне, якое з'яўляецца канчатковым; у любым выпадку матэрыялы слуханняў, разбіральніцтваў і прынятых рашэнняў перадаюцца Кангрэсу на захаванне ў якасці заканадаўчых актаў для бяспекі старон, прымаўшых удзел у разбіральніцтве: пры гэтым кожны дэлегат, перад тым як прыняць удзел у разбіральніцтве дае прысягу «правільна і справядліва разбіраць справу і прымаць найбольш справядлівае рашэнне, без прадузятасці і надзеі атрымаць узнагароду» на пасаду перад аднім з суддзяў Вярхоўнага суда Штата ці суда больш высокай  інстанцыі таго Штата, дзе будзе праходзіць судовае слуханне, і той надзяляе яго паўнамоцвам, пры ўмове, што аніводзін Штат6 не згубіць тэрыторыю на карысць Злучаных Штатаў.
Усе супярэчанні наконт прыватных зямельных уладанняў, якія могуць мець месца паміж двумя ці болей Штатамі, калі некалькі Штатаў атрымалі на іх гэтыя землі юрысдыкцыю ад Штатаў, якія мяняюць межы сваёй тэрыторыі, акты бязвыплатнай перадачы такой юрысдыкцыі, як усе, так і любы з іх, які лічыцца асновай для ўсталавання такой юрысдыкцыі, перадаецца па просьбе адной з старон спрэчкі у Кангрэс Злучаных Штатаў для прыняцца канчатковага рашэння згодна вышэй апісанай працэдуры разглядання спрэчак тэрытарыяльнай юрыстдыкцыі.
Кангрэс Злучаных Штатаў мае эксклюзіўнае права на вызначэнне сплаву і кошту манет, якія чаканяць як па загаду Кангрэса, так і ў адпаведных Штатах, на вызначэнне стандартаў вагі і меры па ўсім Злучаным Штатам, на вядзенне гандлёвых і іншых зносін з індзейцамі, не жыхарамі якога-небудзь з Штатаў, пры гэтым не павінны парушацца законныя правы асобных Штатаў, на ўсталяване паштовай сувязі паміж Штатамі на ўсёй тэрыторыі Злучаных Штатаў і кіраванне ёй, а таксама на вызначэнне велічыні збораў на паслугі пошты, якія б пакрывалі яе расходы, на прызначэнне афіцэраў сухапутных войскаў на ўсёй тэрыторыі Злучаных Штатаў, акрамя узроўню палкоў і афіцэраў флоту і на кіраванне ўзбореннымі сіламі Злучаных Штатаў.
Кангрэс Злучаных Штатаў мае ўладу склікаць камітэт, які мусіць працаваць падчас перапынкаў працы Кангрэса, яго назва -- «Камітэт Штатаў», у яго склад будуць уваходзіць па аднаму з прадстаўнікоў ад кожнага Штата; а таксама арганізоўваць іншыя камітэты і прызначаць чыноўнікаў на пэўныя пасады для работы з паўсядзённымі пытаннямі жыцця Злучаных Штатаў. Таксама Кангрэс упаўнаважаны выбіраць аднаго з сваіх членаў як старшыню паседжанняў, але ніхто не павінен на працягу трох гадоў быць старшынёй больш за адзін год і вызначаць велічыню збораў, неабходных для работы адпаведных служб і аплаты дзяржаўных расходаў Злучаных Штатаў, браць грашовую пазыку і выдаваць векселя па крэдытам Злучаных Штатаў і перадаваць кожныя 6 месяцаў такія пазычаныя ці выдадзеныя грошы адпаведнаму Штату, будаваць і аснашчаць флот, вызначаць колькасць вайскоўцаў у сухапутнай арміі і патрабаваць ад кожнага Штата адпаведную колькасць людзей у армію, згодна вызначаным прапорцыям белага насельніцтва ў гэтым Штаце; такі набор у армію з'яўляецца абавязковым і заканадаўчыя органы кожнага Штата павінны прызначыць палкавых афіцэраў і даць вайскоўцам неабходнае ўзбраенне і амуніцыю за кошт Злучаных Штатаў, а афіцэры і саладаты з амуніцыяй і зброяй адправяцца на месца сваёй службы ў вызначаны час згодна распараджэнняў Кангрэса. Але калі Кангрэс Злучаных Штатаў вырашыць згодна склаўшымся абставінам, што трэба не праводзіць такія вайсковыя зборы у пэўным Штаце ці сабраць менш людзей, чым адпавядае квоце гэтага Штата, ці больш людзей чым патрабуе квота, то так і павінна быць, калі толькі улада Штата не палічыць немагчымым сабраць і ўкамплектаваць зброяй і амуніцыяй дадатковую колькасць салдат; у такім выпадку Штат адпраўляе ў армію столькі людзей, сколькі яго ўлады палічаць магчымым. Пасля гэтага афіцэры і саладаты з амуніцыяй і зброяй адправяцца на месца сваёй службы ў вызначаны час згодна распараджэнняў Кангрэса.
Кангрэс Злучаных Штатаў ніколі не павінен пачынаць вайну ці даваць каперскія сведчанні ў час міру, а таксама заключаць саюзы і пагадненні, выпускаць у абарот грошы, змяняць вартасць грошай, вызначаць зборы, неабходныя для абароны і развіцця ўсіх Злучаных Штатаў ці якога-небудзь з іх, браць пазыкі, выдаваць крэдытныя білеты, забіраць грошы ў бюджэт, вызначаць колькасць ваенных караблеў, якія трэба пабудаваць ці купіць, і колькасны склад сухапутных і марскіх войскаў і прызначаць камандуючых арміі і флоту без згоды не менш чым дзевяці Штатаў, а таксама вырашаць якія-небудзь яшчэ пытанні, акрамя працягласці паседжанняў, калі на гэта няма згоды большасці Штатаў.
Кангрэс Злучаных Штатаў мае ўладу збірацца для сесіі паседжанняў на працягу года ў любым месцы ў Злучаных Штатах, пры гэтым працягласць сесіі не павінна быць больш за шэсць месяцаў і штомесячна павінен публікавацца журнал паседжанняў, у якім даецца справадзача аб усіх пытаннях, што разглядаў Кангрэс, акрамя матэрыялаў па заключаным саюзам, пагадненням і ваенным аперацыям, наколькі яны патрабуюць сакрэтнасці, таксама галасаванне дэлегатаў Штатаў «за» і «супраць» па кожнаму пытанню павінна заносіцца ў такі журнал, калі таго пажадаюць усе дэлегаты ці некаторыя з іх, за выключэннем вышэй згаданых сітуацый; журнал заховаецца як дакумент, да якога могуць звяртацца органы ўлады асобных Штатаў.
X.
Камітэт усіх Штатаў або дзевяці з іх мае тыя ж паўнамоцтвы, што і Кангрэс, калі апошні знаходзіцца на канікулах паміж сесіямі паседжанняў, пры ўмове, што дзевяць Штатаў згодны на яго дзейнасць і што гэты Камітэт не атрымоўвае ніякай улады прыймаць рашэнні, якія абавязкова патрабуюць, згодна гэтым Артыкулам Канфедэрацыі, дазвол дзевяці Штатаў.
XI.
Канада можа ўвайсці ў склад канфедэрацыі, далучыўшыся да Злучаных Штатаў, і карыстацца ўсімі магчымасцямі, якія дае гэты Саюз, але ўваход якой-небудзь іншай калоніі магчымы толькі з дазволу дзевяці Штатаў.
XII.
Усе крэдытныя білеты, якія выпускаюцца ўладай Кангрэса, а таксама грошы, пазычаныя ад імя Кангрэса Злучаных Штатаў у згодзе з канфедэрацыяй, разглядаюцца як плацежны абавязак, які Злучаныя Штаты ўрачыста прысягаюць вярнуць і выплаціць.
XIII.
Усе Штаты павінны выконваць распараджэнні Кангрэса па ўсім пытанням, якія канфедэрацыя перадала ў веданне Злучаных Штатаў. І кожны Штат абавязаны непарушна выконваць гэтыя Артыкулы Канфедэрацыі, а Саюз павінен быць вечным; нельга ўносіць якія-небудзь папраўкі ў гэтыя артыкулы без атрымання згоды Кангрэса Злучаных Штатаў і паследуючага зацвярджэння змяненняў заканадаўчымі ўладамі кожнага Штата.
І паколькі Вялікаму Ўладару свету было заўгодна схіліць сэрцы кіраўніцтваў Штатаў, якія мы адпаведна прадстаўляем ў Кангрэсе, падтрымаць вышэй названыя Артыкулы Канфедэрацыі і вечны Саюз і ўпаўнаважыць нас ратыфікаваць іх, хай будзе вядома, што мы, дэлегаты, якія падпісаліся ніжэй згодна атрыманым на гэта паўнамоцтвам, ад імя сваіх выбаршчыкаў поўнасцю ратыфікуем і зацвярджаем кожны з Артыкулаў Канфедэрацыі і вечны Саюз, і ўсё, аб чым гаворыцца ў гэтым дакуменце. Таксама мы даем урачыстую прысягу ад імя нашых выбаршчыкаў, што яны будуць падпарадкоўвацца рашэнням Кангрэса Злучаных Штатаў па ўсім пытанням, якія канфедэрацыя перадала ў веданне Злучаных Штатаў. І кожны Штат, які мы прадстаўляем, абавязаны непарушна выконваць гэтыя Артыкулы Канфедэрацыі, а Саюз павінен быць вечным
У сведчанне гэтага мы ставім тут, у Кангрэсе, свае подпісы. Дакумент складзены ў Філадэльфіі ў Штаце Пенсільванія ў дзявяты дзень ліпеня адна тысяча семсот семдзясят восьмага года ад нараджэння Госпада або ў трэці год незалежнасці Амерыкі."
Рагоўскі сельсавет
Назву Раго́ўскі сельсавет маюць:
NGC 1736
NGC 1736 (іншае абазначэнне — ESO 56-EN16) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 1414
NGC 1414 (іншыя абазначэнні — ESO 548-71, MCG -4-9-45, PGC 13543) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Полацкае Евангелле
Полацкае Евангелле — помнік пісьмова-кніжнай культуры, рукапіснае Евангелле-апракас, створанае ў канцы XII — пачатку XIII стагоддзя. Захавалася 172 аркушы.
Гісторыя
Магчыма, Евангелле выкарыстоўвалі як напрастольнае ў полацкім Траецкім манастыры, а пасля захопу горада ў Лівонскую вайну маскоўскім царом Іванам IV яно было і звестак пра яго месцазнаходжанне да XIX ст. няма.
Апісанне
Рукапіс напісаны на пергаменце уставам, почыркам двух пісцоў, у два слупкі. Арнамент ініцыялаў адносяць да старавізантыйскага тыпу. Мова рукапісу мае рысы ўласцівыя мясцоваму крывіцкаму дыялекту. Разметка лінеек здзейснена вострым пісалам. Дзіркі ў пергаменце (частая з’ява ў вырабленых скурах, месцы ўкусаў аваднёў) акуратна заштопаныя.
Рукапіс змяшчае 2 застаўкі (ілюстрацыі), якія, аднак, блага захаваліся праз ужыванне серабра, якое з часам акісляецца. Ужыванне срэбра не характэрна для славянска-візантыйскіх рукапісаў, аднак шырока практыкавалася ў Германіі.
Вельмі цікавыя маргіналіі на палях, датаваныя XIII—XIV ст., напісаныя тагачаснай беларускай мовай.
Полацкае Евангелле — найранейшы са створаных на тэрыторыі Беларусі рукапісаў, захаваны ў такім аб'ёме (170 аркушаў). Старэйшае Тураўскае Евангелле мае толькі 11 аркушаў.
Выданне
Доўгі час рукапіс быў недасяжны і не выдаваўся. У 2010 годзе скончылася рэстаўрацыя Евангелля, якая каштавала 42 тысячы еўра. У 2012 годзе, 4 снежня ў Мінску пачаўся друк факсімільнага выдання, якое пабачыла свет у 2013 годзе разам з матэрыяламі навуковых даследаванняў і ўзноўленым тэкстам помніка.
Людвіг Станіслававіч Чаркас
Людвіг Станіслававіч Чаркас (1923, Віцебская вобласць — 2002, Масква) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза, камандзір кулямётнай роты, старшы лейтэнант.
Біяграфія
Нарадзіўся 9 снежня 1923 года ў горадзе Полацк, цяпер Віцебскай вобласці. З 1935 года жыў у Маскве. Скончыў 8 класаў сярэдняй школы і Маскоўскі палітэхнікум Міністэрства загатовак. Працаваў тэхнікам-механікам.
У Чырвонай Арміі з чэрвеня 1941 года. Ваяваў на Заходнім, 2-м Украінскім і 1-м Беларускім франтах.
Вызначыўся на тэрыторыі Польшчы. 20 студзеня 1945 года яго рота прарвалася на паўночную ўскраіну горада Радзеюў і падчас вулічных баёў нанёсла ворагу значныя страты. Быў паранены, але поля бою не пакінуў.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 лютага 1945 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі старэйшаму лейтэнанту Чаркасу Людвігу Станіслававічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
З 1959 года палкоўнік Чаркас ў запасе. Жыў у Маскве. Працаваў загадчыкам сектара ў НДІ. Памёр 10 красавіка 2002 года. Пахаваны на Траякураўскіх могілках.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі:
IC 4389
IC 4389 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шасціснопы
Шасцісно́пы (, Шестиснопы) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Смілавіцкага сельсавета.
Алег Сяргеевіч Мацкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся 18 снежня 1968 года ў Сянно.
Скончыў сярэднюю школу № 1 г. Сянно. У 1997 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Бухгалтарскі ўлік, кантроль і аналіз фінансава-гаспадарчай дзейнасці», у 2008 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Антыкрызіснае кіраванне прадпрыемствам».
Працоўную дзейнасць пачаў у 1989 годзе слесарам па рамонце аўтамашын Віцебскага падраднага спецыялізаванага ўпраўлення механізаваных дарожна-будаўнічых рамонтных прац. Потым працаваў вадзіцелем, бухгалтарам, галоўным бухгалтарам гэтага ўпраўлення. З 2000 года працаваў у Камітэце дзяржаўнага кантролю Віцебскай вобласці — галоўным кантралёрам-рэвізорам, загадчыкам аддзела па кантролі за работай прамысловасці, паліўна-энергетычнага комплексу, будкомплексу, транспарту і сувязі, намеснікам начальніка эканамічнага ўпраўлення, намеснікам начальніка ўпраўлення кантролю галін гаспадаркі і грашова-крэдытнай сферы.
У чэрвені 2009 года прызначаны намеснікам старшыні Віцебскага аблвыканкама. 17 жніўня 2017 года прызначаны першым намеснікам старшыні Віцебскага аблвыканкама.
8 кастрычніка 2021 года абраны старшынёй Белкаапсаюза.
Грамадская дзейнасць
Быў дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 27 склікання.
З’яўляўся старшынёй праўлення Віцебскай абласной арганізацыі Беларускай федэрацыі аматарскага бокса.
Карл фон Фішэр
Карл фон Фішэр (Karl (Carl) von Fischer;,  — , ) — нямецкі архітэктар, прадстаўнік класіцызму.
Біяграфія
Карл фон Фішэр пачаў вывучаць архітэктуру ў 1796 годзе, затым тры гады вучыўся дойлідству ў Вене. У 1808 годзе стаў прафесарам архітэктуры, першым прафесарам архітэктуры Мюнхенскай акадэміі прыгожых мастацтваў. Пераважная большасць (а менавіта 36) пабудоў аўтарства Фішэра была знішчана ў выніку у гады Другой сусветнай вайны. Дом самаго Фішэра быў разбураны нацыстамі для ўзвядзення на яго месцы «Храма Славы» НСДАП.
Сярод захаваных работ Карла фон Фішэра — будынак мюнхенскага Нацыянальнага тэатра, размешчаныя таксама ў Мюнхене палац прынца Карла і бальніца ля Зэндлінгскіх варот.
Карл фон Фішэр памёр ад рака лёгкіх, выкліканага сухотамі і быў пахаваны на Старых паўднёвых могілках Мюнхена.
Выбаргскі раён (Санкт-Пецярбург)
Выбаргскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Санкт-Пецярбурга. Размешчаны ў паўночнай частцы горада. На ўсходзе мяжуе з Калінінскім раёнам, а на захадзе, акрамя Прыморскага, таксама і Курортным.
У сакавіку-маі 1917 года ў Петраградзе сярод першых пятнаццаці быў утвораны Выбаргскі раён. Пасля рэвалюцыі кінутыя будынкі былі заселеныя простымі рабочымі. 12 ліпеня 1922 года да Выбаргскага раёна быў далучаны Парахаўскі раён. 9 красавіка 1936 года з Выбаргскага раёна выдзелены Краснагвардзейскі раён.
28 студзеня 1952 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР Выбаргскі раён перайменаваны ў Сталінскі. 3 красавіка 1954 года пры ліквідацыі Паргалаўскага раёна Ленінградскай вобласці ў склад Сталінскага раёна былі перададзеныя рабочыя пасёлкі Левашова і Паргалава. У студзені 1958 года раён зноў перайменаваны ў Выбаргскі.
У 1960-я гады ў раёне пачалося масавае жыллёвае будаўніцтва, большасць гістарычных будынкаў паўночнай часткі раёна была знесена. Сучасныя межы раёна ўтварыліся ў 1988 годзе.
Паўстанне джыхадзістаў у Буркіна-Фасо
Паўстанне джыхадзістаў у Буркіна-Фасо — узброены рух ісламскіх радыкалаў на тэрыторыі Буркіна-Фасо, які разнарнуўся ў 2015 годзе.
Ход падзей
З 2015 года на тэрыторыі краіны пачалі актыўную дзейнасць арганізацыі «Ісламская дзяржава» «Ансар уль-Іслам» і «Аль-Каіда». Іх узнікненне тут абумоўлена прысутнасцю ісламарадыкалаў у суседнім Малі. Першы інцыдэнт адбыўся 23 жніўня, калі ва Урсі быў смяротна паранены адзін жандарм. Як мяркуецца, за нападам стаяла групоўка «Бока Харам».
Першапачаткова паўстанцы рабілі асобныя напады, напрыклад, на касцёлы. З 2019 года яны актыўна захоплівалі шырокія тэрыторыі для стварэння «халіфата». Каб выгнаць непажаданае грамадзянскае насельніцтва, ісламісты пачалі блакаваць дарогі, разбураць інфраструктуру, запалохваць і ладзіць масавыя пакаранні смерцю некамбатантаў. З-за дзейнасці баевікоў у некаторых правінцыях быў уведзены рэжым надзвычайнага становішча. У лістападзе 2021 года пасля таго, як тэрарысты забілі 49 вайскоўцаў і 4 мірных жыхароў ля залатой шахты на поўначы краіны, у Буркіна-Фасо ўспыхнулі масавыя пратэсты. Пратэстоўцы выказвалі незадаволенасць недастатковым узроўнем бяспекі і дрэнным забеспячэннем Узброеных Сіл харчаваннем. У выніку пратэстаў з пасады сышоў прэм’ер-міністр Зэрба Ласіна.
На гэтым фоне ў ноч з 23 на 24 студзеня 2022 года быў зрынуты прэзідэнт Рок Кабарэ, а ўлада перайшла да ваеннай хунты «Патрыятычны рух за ахову і аднаўленне». Орган узначаліў падпалкоўнік Поль-Анры Сандаага Даміба. Пераварот першапачаткова падтрымліваўся многімі жыхарамі. Аднак новы рэжым таксама не змог справіцца з экстрэмістамі і нават саступіў некаторыя рэгіёны джыхадзістам і іншым баевікам. Да верасня 2022 года амаль 40% тэрыторыі Буркіна-Фасо кантралявалася недзяржаўнымі сіламі. Тым часам Даміба звольніў міністра абароны і заняў гэтую пасаду сам. Грамадская падтрымка хунты знізілася.
26 верасня калона забеспячэння, якая накіроўвалася ў абложаны паўночны горад Джыба, трапіла ў засаду паўстанцаў. Падчас сутыкнення адзінаццаць салдат загінулі, а 50 грамадзянскіх асоб былі выкрадзены. Здарэнне яшчэ больш падарвала давер грамадскасці да ўрада Дамібы. З гэтай нагоды адбылася чарговая гвалтоўная змена ўлады, і кіраўнікоў дзяржавы стаў капітан Ібрагім Траорэ.
Замежны ўдзел
З самага пачатку ўзброеных сутыкненняў ўлады карысталіся французскай ваеннай дапамогай, але з часам урад, вайскоўцы і грамадскасць пачалі крытыкаваць Парыж з-за неэфектыўнай падтрымкі. У якасці альтэрнатывы французам кіраўніцтва разглядала магчымасць прыцягнення расійскай ПВК «Вагнер».
Ахвяры і бежанцы
У 2021 годзе, як паведамлялася, ад дзеянняў тэрарыстаў загінула больш за 2 тысячы мірных жыхароў.
Адначасова на фоне сутыкненняў у краіне выбухнуў адзін з самых хуткарослых крызісаў унутранага перасялення. За той жа 2021 год 682 000 грамадзян, пераважна жанчын і дзяцей, збеглі са сваіх дамоў у больш бяспечныя месцы. Да лета 2022 года колькасць унутраных перасяленцаў у Буркіна-Фасо ўзрасла да 1,9 млн чалавек.
Уручча (вёска, Мінск)
Уру́чча — колішняя вёска на паўночны ўсход ад Мінска па дарозе на Барысаў, пры вытоку ракі Сляпянка. З 1978 года ў складзе Мінска, цалкам зруйнаваная.
Гісторыя
У 1800 годзе вёска Урэчча (Уречье), уласнасць Дамініка Гераніма Радзівіла, 2 двары, 19 жыхароў. У 1815 годзе ў арэндзе А. Ваньковіча. У 1858 годзе вёска Уруча (Уруче), уласнасць князя. У 1897 годзе вёска Уручча Астрашыцка-Гарадзецкай воласці, 16 двароў, 119 жыхароў; таксама аднаселле Шафарня-Урэчча, двор, 7 жыхароў.
У 1917 годзе вёска ў Астрашыцка-Гарадоцкай воласці Мінскага павета; 19 двароў, 151 жыхар. За гады савецкай улады побач з вёскай вырас аднайменны пасёлак. Вёска ўваходзіла ў склад Зеленалужскага сельсавета Мінскага раёна. У 1941 годзе 40 двароў, 150 жыхароў. У 1978 годзе пасёлак Уручча ўключаны ў межы горада Мінска. 9 жніўня 1979 года ўвайшла ў склад новаўтворанага Бараўлянскага сельсавета. Па ўключэнні ў склад горада вясковыя вуліцы займелі назвы вуліца і завулак Футбалістаў. Вёска цалкам знішчаная пры будаўніцтве мікрараёна Уручча ў 1980-я гады.
NGC 1737
NGC 1737 (іншае абазначэнне — ESO 56-EN20) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4390
IC 4390 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1415
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Кідзекша
У Кідзекшы захаваўся архітэктурны ансамбль XII—XVIII стагоддзяў, які ўключае ранні помнік уладзіміра-суздальскага дойлідства, першую белакаменную пабудову Паўночна-Усходняй Русі — царкву Барыса і Глеба (1152 год, моцна перабудавана ў XVII стагоддзі, фрэскі XII стагоддзя), кубічны аднагаловы трохапсідны храм, манументальнае крапасное аблічча якога яшчэ блізкае да збудаванняў Ноўгарада і Пскова. Пазней да яго дадаліся помнікі, характэрныя для суздальскага дойлідства: Святыя вароты (канец XVII — пачатак XVIII стагоддзяў), якія вялі да спуску на раку, цёплая царква Святога Стэфана (1780), шатровая званіца (XVIII стагоддзе).
Царква Барыса і Глеба з 1992 года з’яўляецца складовай часткай аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА «Белакаменныя помнікі Уладзіміра і Суздаля».
Шлікер
Шлікер (SchlickerSchlicker) — кашападобная, мяккая фарфоравая маса, якая выкарыстоўваецца ў вытворчасці фарфору і складаецца з кааліну, кварцу і палявога шпату. Змяшаная з вадой і падфарбаваная гліна, якая выкарыстоўвалася ў старажытнасці для роспісу керамікі, таксама называецца шлікерам.
У цяперашні час шлікерам называюць водныя завісі саставаў на аснове гліны, якія выкарыстоўваюцца для фармавання керамічных вырабаў метадам ліцця ў кіпрыя, як правіла, гіпсавыя формы. Тыповая вільготнасць шлікера для ліцця фарфору — 30-33 %, для ліцця фаянсу — 33-37 %, шлікера на аснове чырвонаабпальных глін могуць мець вільготнасць і больш за 40 %. Чым менш вільготнасць шлікера, тым хутчэй адбываецца фарміраванне пласта керамічнай масы на паверхні гіпсавай формы, тым менш ўсаджванне пры сушцы і дэфармацыя вырабаў. Для падрыхтоўкі шлікера з нізкай вільготнасцю у яго склад уводзяць дэфлакулянты (развадняльнікі) — вадкае шкло, кальцыніраваную соду, вугляшчолачавы рэагент — у колькасці 0,1-0,5 %.
Генерал кавалерыі
Генерал кавалерыі — воінскае званне у арміях некаторых еўрапейскіх і заакеанскіх краін у 18-ым, 19-ым і 20-ым стагоддзях.
У нямецкіх дзяржавах Прусія, Баварыя, Вюртэмберг і Саксонія, у Аўстра-Венгрыі, Вялікабрытаніі, Расіі, Іспаніі і Японіі існавала чатыры ступені генеральскага чына: ва ўзвастаючым парадку генерал-маёр, генерал-лейтэнант, генерал кавалерыі, генерал ад інфантэрыі (пехоты) альбо генерал ад артылерыі і генерал-палкоўнік. Акрамя гэтага, у некаторых краінах існаваў таксама воінскі чын генерала-фельдмаршала, у некаторых дзяржавах толькі фельдмаршал альбо маршал.
У некаторых краінах існавала толькі тры ступені генеральскага чына, без адзначанага службовага ранга, напрыклад, ва Францыі і Італіі, у некаторых краінах былі толькі два рангавыя класы, напрыклад, у Бельгіі, Даніі і Мексіцы.
Лялька (верш)
«Ля́лька» (Lalka) — сатырычны верш-гутарка Уладзіслава Сыракомлі. У сваім творы паэт высмейвае тых, хто сурова абыходзіўся з простым людам і, не думаючы пра ягоныя патрэбы, прызнаваў сябе за лепшага.
Верш напісаны ў Залуччы 4 верасня 1851 г.
Змест
Апавяданне вядзецца ад асобы малой дзяўчынкі. Яна не можа патлумачыць сабе ўчынкі свайго бацькі датычна простых людзей. Дзяўчынка шкадуе іх, бо яны бедныя і часта галодныя, таму пастанаўляе, што, калі вырасце, будзе пра іх клапаціцца.
Крытыка
Уладзімір Спасовіч пісаў: "Лялька, так непадобная да таго, што ён звычайна пісаў, бо яна хлястае без міласэрнасці ў святым гневе людзей і звычаі, а як вядома, ён сам не належаў зусім да лічбы моцнай рукі майстроў слова."
Пераклады
На ўкраінскую мову перакладаў Міхайла Старыцкі, упершыню апублікаваў у зборніку «З даўняга сшытка. Песні і думы» (З давнього зшитку. Пісні і думи) 1881 г.
У 1927 г. выйшлі два пераклады на беларускую мову аўтарства Браніслава Друцкага-Падбярэскага і Гальяша Леўчыка. Пазней гэты твор перакладаў Уладзімір Дубоўка.
Каралеўства Арагон
Каралеўства Арагон (Reino d'Aragón, Reino de Aragón, Regne d'Aragó) — дзяржава, якая існавала ў 1035—1707 гадах на тэрыторыі сучаснай Іспаніі і Францыі. У розны час складалася з гістарычныя вобласці Арагон, Каталонія, Валенсія і Русільён. З 1707 года Арагон стаў часткай Іспаніі. Сталіцай каралеўства была Сарагоса.
Гісторыя
Ядро будучага каралеўства складала графства Арагон (Хака), якое існавала з 802 года і знаходзілася ў феадальнай залежнасці ад каралеўства Памплоны (Навары). Пасля спынення мясцовай дынастыі ў 943 годзе Арагон апынуўся ўключаны ў склад Навары, кароль якой Гарсія I Санчэс ажаніўся са спадчынніцай графства. Каралі Навары насілі тытул графаў Арагона да 1035 года, калі ўладанні караля Санча III Вялікага былі падзелены. Арагон быў вылучаны ў асобнае каралеўства, якое дасталася незаконнаму сыну Санча, Раміра I.
Ужо пры Раміра пачалося пашырэнне Арагона. Пасля смерці ў 1045 годзе яго брата Гансала Санчэса яго ўладанні, графствы Сабрарбэ і Рыбагорсу атрымаў у спадчыну Раміра. У 1076 годзе яго сын Санча Рамірэс быў выбраны таксама каралём Навары, якая заставалася ў складзе Арагона на правах асабістай уніі да 1134 года.
У 1172 годзе да Арагона было далучана графства Русільён.
У 1229—1235 гадах падчас Рэканкісты былі адваяваны ў маўраў Балеарскія астравы, дзе ў 1276 годзе ўтварылася васальнае каралям Арагона каралеўства Мальёрка, ізноў заваяванае Арагонам у 1344—1349 гадах.
Пасля Сіцылійскай вячэрні ў 1282—1302 гадах каралі Арагона замацаваліся ў Сіцыліі, дзе было ўтворана васальнае Каралеўства Сіцылія, якое пазней ізноў увайшло ў склад Арагона, у 1326 годзе — на Сардзініі, а ў 1442 годзе — у Неапалітанскім каралеўстве.
Пасля шлюбу караля Фердынанда II Каталіка і Ізабелы I Кастыльскай Кастылія і Арагон былі да 1516 года аб’яднаны ў каралеўства Іспанія.
Тытул караля Арагона ўваходзіў у тытулатуру каралёў Іспаніі да 1707 года, калі ён канчаткова знік.
Чандлер (Арызона)
Ча́ндлер (Chandler) — горад у акрузе Марыкопа (Арызона, ЗША). У горадзе размешчаны аэрапорт Чандлер.
Плошча — 150,2 км². Насельніцтва — 236 123 чал.
Амяло
Амяло́ (, Омело) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета, да 2013 года — у склад Калодзежскага сельсавета.
My Lucky Day
«My Lucky Day»  — песня малдаўскага гурта DoReDos, якая ўвайшла ў дзясятку на конкурсе песні Еўрабачанне 2018 ў Лісабоне. Таксама песня мае рускамоўную версію пад назвай «Счастливый день».
Еўрабачанне
24 лютага гурт DoReDos праходзіў нацыянальны адбор «O melodie pentru Europa 2018» для конкурсу «Еўрабачанне», і ў гэты дзень удзельнікі гурта і іх песня былі абвешчаны пераможцамі, пасля чаго яны атрымалі права прадстаўляць сваю краіну на конкурсе «Еўрабачанне». Песня ўдзельнічала ў другім паўфінале конкурсу, які адбыўся 10 мая 2018 года, і здолела выйсці ў фінал. У фінале яны атрымалі 10 месца.
IC 4391
IC 4391 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
NGC 1416
NGC 1416 (іншыя абазначэнні — ESO 482-34, MCG -4-9-48, NPM1G -22.0087, PGC 13548) — эліптычная галактыка (E1) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Цупрык
Цупрык — прозвішча.
Беларускія народныя танцы для забавы і навучання
«Беларускія народныя танцы для забавы і навучання» — музычны альбом капэлы «На таку» і клуба традыцыйнага танца «СІТА», выдадзены ў 2018 годзе.
Ігналіна (значэнні)
Назву Ігналі́на маюць:
Анна Адабеску
Анна Адабеску (Anna Odobescu; нар. ) — малдаўская спявачка, якая прадстаўляла Малдову на конкурсе песні Еўрабачанне 2019 з песняй «Stay». 2 сакавіка 2019 года яна выйграла нацыянальнае адборачнае шоу O melodie pentru Europa.
Скотсдэйл
Скотсдэйл (Scottsdale) — горад у заходняй частцы акругі Марыкопа ў штаце Арызона, ЗША. Горад знаходзіцца ў даліне ракі Солт-Рывер, званай «Далінай сонца», на паўночнай ўскраіне пустыні Санора. На ўсходзе і паўночным усходзе горада пачынаюцца горы Макдаўэл. Тэрыторыя горада складае 477,7 км². Клімат Скотсдэйла сухі, з мяккімі зімамі і вельмі гарачым летам.
NGC 1738
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вікенцій Дзмітрыевіч Дзмітрыеў
Вікенцій Дзмітрыевіч Дзмітрыеў (, с. Гаранава, Ленінградская вобласць — ) — Заслужаны настаўнік БССР. Заслужаны дзеяч фізічнай культуры БССР. Заслужаны трэнер СССР, стваральнік віцебскай школы спартыўнай гімнастыкі.
Біяграфія
У 1945 годзе пачаў займацца гімнастыкай пры Тэхналагічным інстытуце імя Ленсавета, праз тры гады выйграў чэмпіянат Ленінграда. Служыў на флоце ў Ліепаі, на вайсковых спаборніцтвах яго запрасіў у Віцебск дырэктар Віцебскага тэхнікума фізічнай культуры Леанід Кім.
З 1956 года, пасля таго як сур'ёзна траўмаваў калена працаваў трэнерам у таварыстве «Дынама». Скончыў Віцебскі тэхнікум фізкультуры (1958). У 1960 годзе яго вучаніца Ала Ітсан выйграла першынство рэспублікі і стала першым майстрам спорту па спартыўнай гімнастыцы ў Віцебску. Пераможцамі і прызёрамі рэспубліканскіх і ўсесаюзных першынстваў сталі яго вучні Юрый Козараў, Уладзімір Панарын, Уладзімір Віткоўскі і іншыя.
У 1964 годзе пятнаццацігадовая Ларыса Петрык стала абсалютнай чэмпіёнкай СССР, у 1965 годзе яна стала прызёрам Чэмпіянату Еўропы, у 1966 годзе стала чэмпіёнкай свету. На Алімпійскіх гульнях у Мехіка 1968 годзе заваявала два залатыя і адзін бронзавы медалі.
У 1972 годзе прысвоена званне Ганаровы грамадзянін горада Віцебска.
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга, два ордэны «Знак Пашаны».
IC 4392
IC 4392 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нацыянальны парк Алімпік
Нацыянальны парк Алімпік (Olympic National Park) — нацыянальны парк ЗША, размешчаны на паўночным захадзе штата Вашынгтон, на паўвостраве Алімпік. Заснаваны ў 1938 годзе. Нацыянальны парк знакаміты разнастайнасцю біялагічных відаў. Дзякуючы працяглай ізаляцыі паўвострава ад шырокіх мацерыковых прастор тут сфарміравалася ўнікальная флора і фаўна. Да гэтага часу тут сустракаюцца 15 эндэмічных відаў жывёл і 8 эндэмікаў з царства раслін.
Яшчэ адна адметная рыса парку — разнастайнасць раслінных супольнасцяў на параўнальна невялікай тэрыторыі (3735 км²). На тэрыторыі парку — азёры, некранутыя лясы, альпійскія лугі, больш за 60 леднікоў, месцы пражывання дзікіх жывёл, участак узбярэжжа Ціхага акіяна (у берагавой частцы размешчаны пляжы і тры індзейскія рэзервацыі), а ў цэнтральнай частцы знаходзяцца горы Алімпік. Гэты горны хрыбет дасягае вышыні 2400 метраў, дзеліць парк на заходнюю і ўсходнюю часткі, і з'яўляецца вызначальным фактарам у адрозненні кліматычных умоў на захадзе і на ўсходзе. У заходняй частцы парку расце дажджавы лес і выпадае найбольшая ў краіне колькасць ападкаў, а на ўсходнім участку пераважае параўнальна сухі клімат (на Заходнім узбярэжжы ЗША параўнальны толькі з кліматам паўднёвай Каліфорніі).
У 1976 годзе гэты парк стаў Міжнародным біясферным запаведнікам, а ў 1981 годзе ўвайшоў у спіс Сусветнай спадчыны.
Чыгір
Чыгір — прозвішча.
NGC 1417
NGC 1417 (іншыя абазначэнні — MCG -1-10-21, IRAS03394-0451, PGC 13584) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Эстэр Дзюфло
Эстэр Дзюфло (Esther Duflo; нар., ) — французскі эканаміст, прафесар Масачусецкага тэхналагічнага інстытута (ЗША). Лаўрэат прэміі па эканоміцы памяці Альфрэда Нобеля 2019 года «за эксперыментальны падыход да барацьбы з глабальнай беднасцю».
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2017), член-карэспандэнт Брытанскай акадэміі (2016).
Біяграфія
Бацька — прафесар матэматыкі Мішэль Дзюфло. Яе маці Віялен Дзюфло — урач-педыятр.
У старэйшых класах школы вывучала рускую мову. У жніўні 1991 года 18-гадовая Дзюфло разам са сваімі сябрамі была сярод пратэстоўцаў на вуліцах Масквы супраць ГКЧП. У 1993 годзе правяла 10 месяцаў у Маскве, выкладала французскую мову і працавала над магістарскай працай. Адначасова працавала навуковым асістэнтам французскага эканаміста, звязанага з Банкам Расіі, і амерыканскага эканамічнага дарадцы Джэфры Сакса. У 1994 годзе атрымала ступень магістра ў Вышэйшай нармальнай школе ў галіне гісторыі і эканомікі з дысертацыяй па гісторыі першай пяцігодкі ў Савецкім Саюзе. У 1999 годзе атрымала ступень доктара ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце.
Валянцін Іванавіч Даніловіч
Валянцін Іванавіч Даніловіч (, Калодзішчы, Мінскі раён, Мінская вобласць, БССР —, Крым) — савецкі выпрабавальнік парашутнай і касмічнай тэхнікі,. Шасціразовы рэкардсмен свету па парашутным спорце. Першы чалавек у свеце, які пабываў у стане бязважкасці ў самалёце-лабараторыі.
Гілберт (Арызона)
Гілберт (Gilbert, Arizona) — горад у акрузе Марыкопа (Арызона, ЗША).
Валянцін Іванавіч Даніловіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вайскоўца Івана Іосіфавіча і хатняй гаспадыні Марыі Данілаўны Даніловічаў. Дзед працаваў старшынёй калгаса ў Негарэлым, быў расстраляны як польскі шпіён.
Гілберт (Арызона)
Плошча — 121,6 км². Насельніцтва — 207 550 чал.
Валянцін Іванавіч Даніловіч
Біяграфія
У дзяцінстве пераехаў з сям’ёй у вёску Дубовы Лог, дзе пайшоў у школу. Потым жыў у Асіповічах, Лапічах, скончыў школу на Сахаліне.
У 1954 годзе паступіў у Маскоўскі авіяцыйны інстытут, падчас навучання захапіўся парашутным спортам. 11 лютага 1956 года ўстанавіў свой першы сусветны рэкорд у скачках з парашутам на дакладнасць прызямлення. У 1957 годзе стаў удзельнікам сусветнага парашутнага групавога рэкорда.
Падчас вучобы ў інстытуце пачаў займацца фатаграфіяй, удзельнічаў у фотавыстаўках, стаў адным з піянераў паветранай здымкі з замацаваным на ахоўным шлеме фотаапаратам. У 1961 годзе скончыў інстытут па спецыяльнасці «інжынер-электрамеханік», пасля чаго працаваў інжынерам-канструктарам у навукова-даследчым інстытуце парашутабудаўніцтва.
У 1962 годзе ўдзельнічаў ва ўстанаўленні двух сусветных парашутных групавых рэкордаў.
У жніўні 1963 — красавіку 1965 года працаваў старшым інжынерам і парашутыстам-выпрабавальнікам. Выканаў чатыры катапультаванні і каля пяцідзесяці выпрабавальных скачкоў з парашутам. Правёў выпрабаванні некалькіх тыпаў парашутаў і катапультнага крэсла К-5.
Валянцін Даніловіч выпрабоўваў і адпрацоўваў сістэму шлюзавання і выхаду ў адкрыты космас. Для стварэння бязважкасці выкарыстоўваўся самалёт, усярэдзіне якога знаходзіўся макет касмічнага карабля «» са шлюзавай камерай. Лётчык разганяў самалёт да максімальнай хуткасці, браў штурвал «на сябе» і адразу ж «ад сябе»: Ту-104 рабіў «доўгую горку» — ляцеў па «парабале Кеплера». На вяршыні парабалы на 30 секунд стваралася бязважкасць — выпрабавальнік павісаў у паветры, пасля чаго самалёт зноў прымаў гарызантальны палёт, і выпрабавальнік падаў на падлогу.
У 1965 годзе перайшоў на службу ў, дзе працягваў выпрабоўваць парашуты і катапультавыя крэслы. На працягу жыцця зрабіў каля 1000 парашутных скачкоў, 6 спроб катапультавання, удзельнічаў ва ўстанаўленні 3 сусветных парашутных рэкордаў.
20 мая 1970 года Валянцін Даніловіч выпрабоўваў новае катапультнае крэсла на палігоне пад Феадосіяй. З-за памылкі штурмана ён прызямліўся не на сушы, а ў заліве, заблытаўся ў стропах і захлынуўся. Лекары засведчылі смерць ад утаплення. Па іншай версіі, у час катапультавання лётчык атрымаў пералом пазваночніка, што замінала яму дзейнічаць у вадзе.
У далейшым за паспяховае выпрабаванне катапультнага крэсла К-36 быў узнагароджаны званнем Героя Савецкага Саюза.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі. У 1956 годзе прысвоена званне.
Памяць
У 1994 годзе ў музеі школы № 2 горада Асіповічы адкрыўся пакой, прысвечаны Валянціну Даніловічу.
У 2001 годзе камандуючы паветрана-дэсантнымі войскамі Расіі генерал-палкоўнік Георгій Шпак звярнуўся да Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі з просьбай пасмяротна прысвоіць Валянціну Даніловічу званне Героя Беларусі «за вялікі ўнёсак у стварэнне і выпрабаванне новых узораў парашутна-дэсантнай тэхнікі, праяўленыя пры гэтым высокае прафесійнае майстэрства, мужнасць і гераізм».
Тэмпэ (Арызона)
Тэмпэ (Tempe) — горад у акрузе Марыкопа (Арызона, ЗША). У горадзе размешчаны Універсітэт Арызоны і галоўны офіс групы амерыканскіх авіяліній.
Плошча — 102,3 км². Насельніцтва — 175 523 чал.
NGC 1418
NGC 1418 (іншыя абазначэнні — MCG -1-10-22, PGC 13606) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Анаполле
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
Сонечны сарас 125
Сонечны сарас 125 — серыя з 73 сонечных зацьменняў, якая пачалася 4 лютага 1060 года і будзе працягвацца да 9 красавіка 2358 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Доўгавіцкі сельсавет
Доўгавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Доўгавічы. 4 населеных пункта, 1201 жыхары. У 2017 годзе скасаваны, тэрыторыя сельсавета далучана да Ракшынскага сельсавета.
Раёны Беларусі
Раё́н — адміністрацыйная адзінка другога парадку (базавага ўзроўню) ў Беларусі.
Станам на 1 студзеня 2011 г. у Беларусі налічвалася 118 раёнаў. Кожны з раёнаў уваходзіць у склад адной з шасці абласцей краіны (ад 16 да 22 у кожнай вобласці). Мінск вылучаны ў асобную адміністрацыйную адзінку (горад рэспубліканскага падпарадкавання, не ўваходзіць у склад Мінскага раёна Мінскай вобласці), падзелены на 9 гарадскіх раёнаў.
Раёны ў сваю чаргу падзяляюцца на тэрыторыі сельсаветаў, пасёлкаў гарадскога тыпу як адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак і гарадоў раённага падпарадкавання.
Аналагі
Раёны ў Беларусі падобныя да раёнаў у Расіі і федэральнай акругі ЗША. Буйныя гарады Мінск, Гомель, Магілёў, Віцебск, Гродна, Брэст, Бабруйск падзяляюцца на гарадскія раёны.
Фрэнсіс Арнольд
Фрэнсіс Хэмілтан Арнольд (Frances Hamilton Arnold; нар., Эджвуд, Пенсільванія, ЗША) — амерыканская вучоная і інжынер ў галіне бялковай інжынерыі, зрабіла значны ўклад у развіццё накіраванай эвалюцыі ферментаў. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 2018 года за работы па накіраванай эвалюцыі.
Член ўсіх трох Нацыянальных акадэмій ЗША: Акадэміі навук (2008), Інжынернай (2000) і Медыцынскай (2004), а таксама Амерыканскага філасофскага таварыства (2018), замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (2020), імянны прафесар Linus Pauling Professor of Chemical Engineering, Bioengineering and Biochemistry Калтэха. Нацыянальны медаль ЗША ў галіне тэхналогій і інавацый (2013) і ўведзена ў Нацыянальную залу славы вынаходнікаў (2014).
Сюрпрайз (Арызона)
Сюрпрайз (Surprise) — горад у акрузе Марыкопа, штат Арызона, ЗША. Па дадзеных перапісу 2010 года, насельніцтва горада складае 117 517 чалавек. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, плошча горада складае 180 км², з якіх 179,9 км² займае суша і 0,04 км² вада.
Заслаўскі раён
Засла́ўскі раё́н — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Беларускай ССР, якая існавала у 1924—1959 гадах. Цэнтр — мястэчка (пазней — гарадскі пасёлак) Заслаўе.
Гісторыя
Заслаўскі раён быў утвораны з Заслаўскай воласці Мінскага павета 17 ліпеня 1924 года ў складзе Менскай акругі БССР. 20 жніўня 1924 года падзелены на 12 сельсаветаў: Анусінскі, Бараўскі, Бардынскі, Гатовінскі, Заслаўскі, Навадворскі, Ратамскі, Сёмкаў-Гарадоцкі, Слабадскі, Старасельскі, Траскоўшчынскі (Траскоўскі), Шаршунскі. Па дадзеных 1926 года раён меў плошчу 638 км², насельніцтва — 31,0 тыс. чал. 24 верасня 1926 года Заслаўскі сельсавет скасаваны. 13 чэрвеня 1929 года Навадворскі сельсавет перайменаваны ў Рагаўскі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 18 студзеня 1931 года да раёна далучаны Шапялёўскі сельсавет скасаванага Астрашыцка-Гарадоцкага раёна, Бараўскі і Ратамскі сельсаветы ўключаны ў гарадскую рысу горада Мінска. 9 сакавіка 1932 года Бардынскі сельсавет скасаваны, замест яго ўтвораны Гуцянскі і Навадворшчынскі нацынальныя польскія сельсаветы, якія 14 мая 1936 года аб’яднаны ў адзін беларускі Навадворскі сельсавет. 31 ліпеня 1937 года да раёна далучаны Навасадскі, Нарэйкаўскі, Путчынскі нацыянальны польскі, Сталінскі сельсаветы скасаванага Дзяржынскага раёна. 23 жніўня 1937 года Путчынскі нацыянальны польскі сельсавет рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Мінскай вобласці. 27 верасня 1938 года Заслаўе атрымала статус гарадскога пасёлка. 4 лютага 1939 года Навасадскі, Нарэйкаўскі, Путчынскі, Сталінскі сельсаветы перададзены зноў утворанаму Дзяржынскаму раёну. Станам на 1 студзеня 1947 года раён меў плошчу 1,1 тыс. км². У яго склад уваходзілі гарадскі пасёлак Заслаўе і 10 сельсаветаў: Анусінскі (цэнтр — станцыя Радашковічы), Гатовінскі (цэнтр — в. Буцэвічы), Навадворскі (цэнтр — в. Затычына), Рагаўскі, Сёмкаў-Гарадоцкі, Слабадскі, Старасельскі, Траскоўшчынскі, Шапялёўскі, Шаршунскі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Навадворскі, Траскоўшчынскі і Шапялёўскі сельсаветы, утвораны Гаранскі сельсавет. 8 жніўня 1959 года раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Мінскага раёна.
IC 4393
IC 4393 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Луцый Карнелій Сула
Луцый Карнелій Сула, пазней прыняў дадатковае імя Фелікс (Lucius Cornelius Sulla Felix) — старажытнарымскі палітык, дыктатар з 82 па 79 да н.э., консул 88 да н.э. і 80 да н.э..
Пачатак кар’еры
Нарадзіўся ў збяднелай патрыцыянскай сям’і ў 138 да н.э. Атрымаў усебаковую адукацыю. Удзельнічаў у Югуртынскай вайне, у вайне супраць кімвраў і тэўтонаў, а таксама ў Саюзніцкай вайне.
Падзеі 88 года
Быў абраны консулам на 88 да н.э. разам з Квінтам Пампеям Руфам. У канцы года народны трыбун Публій Сульпіцый Руф спрабаваў выкарыстаць незадаволенасць італікаў сваім грамадска-палітычным становішчам (італікі галасавалі апошнімі, таму іх галасы амаль нічога не вырашалі) і з іх дапамогай адхіліць Сулу ад камандвання рымскай арміяй на карысць Гая Марыя. Сула і Пампей Руф спаслаліся на немагчымасць склікання народнага сходу, бо Сульпіцый ужо пераканаў рымскіх плебеяў у неабходнасці прыняцця гэтага рашэння. Тады Сульпіцый са сваімі паплечнікамі заняў форум і стаў патрабаваць неадкладнага дазволу на галасаванне па свайму закону. Аднак пагрозамі і забойствам сына Пампея Руфа Сульпіцый атрымаў дазвол на правядзенне закона. Скора ён быў прыняты, і італікаў пераразмеркавалі, што дало ім значную колькасную перавагу над уласна рымлянамі. Пасля гэтага была прынята пастанова, па якой Сула быў юрыдычна пазбаўлены камандавання арміяй.
Але ж Сула першым трапіў у вайсковы лагер, дзе пераканаў салдат у неабходнасці пайсці на Рым, заняць яго і выгнаць Сульпіцыя і яго паплечнікаў. Нечакана рымская армія парушыла забарону на з’яўленне войскаў у Рыме і ўзяла кантроль над горадам. Сульпіцый, Марый і іншыя (усяго 12 чалавек) былі выгнаны, а Сула і Пампей Руф прынялі шэраг пастаноў, якія абмяжоўвалі правы народных трыбунаў і павялічвалі ролю сената.
Аднак у гэты час у Грэцыі і Малай Азіі цар Мітрыдат VI пагражаў рымскаму валадарству. Таму Сула пакінуў Італію і адправіўся на вайну з Мітрыдатам. Сула планаваў скора скончыць вайну і вяртацца ў Рым. Аднак консул 87 да н.э. Луцый Карнелій Цына здрадзіў рэспубліцы і разам з Марыем і іншымі выгнаннікамі захапіў Рым.
Вірус мазаікі каласоўніку безасцюковага
Вірус мазаікі каласоўніку безасцюковага (Brome mosaic virus, BMV) — хваробатворны вірус мазаікі сямейства.
Луцый Карнелій Сула
Вайна з Мітрыдатам
У некалькіх бітвах Сула разбіў паплечнікаў Мітрыдата, а калі даведаўся пра пагаршэнне сітуацыі ў Рыме, то заключыў з Мітрыдатам мір і вярнуўся ў Італію.
Вірус мазаікі каласоўніку безасцюковага
Апісанне
BMV мае сферычныя часціцы дыяметрам 28-30 нм.
Луцый Карнелій Сула
Грамадзянская вайна
У 83 да н.э. Сула высадзіўся ў Паўднёвай Італіі і пачаў хутка рухацца на Рым. У горадзе Прэнэстэ быў абложаны Гай Марый малодшы — лідар ворагаў Сулы. У бітве каля Колінскіх варот Сула з цяжкасцю перамог апошнія войскі марыянцаў. Галовы варожых лідараў былі адрэзаны, і іх пранеслі вакол Прэнэстэ, пасля чаго жыхары адчынілі вароты. Грамадзянская вайна скончылася.
Вірус мазаікі каласоўніку безасцюковага
Экалогія і эпідэміялогія
Тэмпература інактывацыі віруса 70-75. Вірус належыць да групы тыповых прыродна-очаговых патагенаў і з’яўляецца адным з распаўсюджаных фітавірусаў. Устойлівая цыркуляцыя BMV у прыродзе ажыццяўляецца з дапамогай імага і лічынак, здольных пераносіць вірус з дзікарослага пустазелля на культурныя збожжавыя. BMV заражае віды з прыкладна 50 родаў метлюжковых. З двухдольных раслін у кола раслін-гаспадароў уваходзіць некалькі родаў з шасці сямействаў. У прыродзе вірус захоўваецца на шматгадовых пустазеллях-рэзерватарах, такіх як, і інш.
Луцый Карнелій Сула
Дыктатура
Пасля ўваходжання ў Рым у 82 да н.э. Сула склікаў народны сход і прапанаваў яму прыняць пастанову, па якой Суле даваліся б паўнамоцтвы дыктатара, але на неабмежаваны час.