cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Глыбоцкі дом рамёстваў
Гісторыя
Упершыню ідэя адраджэння традыцыйных рамёстваў выразна прагучала на Глыбоччыне ў сярэдзіне 80-х гадоў мінулага стагоддзя. Тады ж быў створаны і клуб народных майстроў «Крыніца», які ў хуткім часе атрымаў званне народнага. Творчае аб’яднанне, у склад якога ўваходзіла каля 350 мясцовых умельцаў, узначальвала Аліна Юргель.
Майстры прымаюць актыўны ўдзел у афармленні ўсіх традыцыйных святаў Глыбокага і Глыбоцкага раёну: Вішнёвага фэсту, Дударскага Рэю, купалля, дажынак, мядовага спасу і інш.
Кіруе творчым калектывам народны майстар Беларусі Святлана Скавырка. У гарадскім пасёлку Падсвілле працуе філіял Дома рамёстваў. У 2010 гадзе пры Доме Рамёстваў адчыніўся салон-крама сувеніраў.
Алесь Касцень
Алесь Касцень, поўнае імя Аляксандр Дзмітрыевіч Касцень (23 красавіка 1955, Касцяні Пастаўскага раёна — 17 верасня 2009, Паставы) — беларускі паэт, празаік, журналіст, краязнавец.
Біяграфія
Скончыў СШ № 2 у Паставах, факультэт журналістыкі БДУ. Працаваў журналістам у рэгіянальных газетах «Звязда» (цяпер «Пастаўскі край»), «Народнае слова», «Вольнае Глыбокае». Шмат гадоў супрацоўнічаў з рэдакцыяй газеты «Звязда»,
Жыў у Паставах.
Дзейнасць і творчасць
Удзельнічаў ва ўстаноўчым сходзе Таварыства вольных літаратараў, выдаў у пастаўскай друкарні першы нумар ТВЛ-аўскага часопіса «Калосьсе». Адзін з арганізатараў лiтаратурна-выдавецкай справы ў рэгіёне. Пад кіраўніцтвам Алеся Касцяна дзейнічала пастаўскае літаратурнае аб’яднанне «Світанак», яго намаганнямі ў Паставах выйшлі зборнікі вершаў мясцовых аўтараў «Рунь», «Рунь-92», «Рунь-93», «Рунь-2001». Удзельнічаў у падрыхтоўцы да выдання літаратурна-культуралагічнага часопіса «Барвы» (2004). Браў удзел у літаратурным семінары «Даўжанскiя вечары-96», прысвечанага памяці Уладзіміра Дубоўкі.
Як паэт вядомы кнігамі «Зруб», «Правінцыялы», «13 чарачак і гляк», «Лязо душы». Таксама аўтар кніг прозы «Золата дзядулі», «Вясковыя і местачковыя гісторыі», «Каменьчыкі ў кірзавым боце», аповесць-успаміны пра Паставы «Мястэчка маёй любові» выйшла ўжо пасля смерці аўтара. Вялікую папулярнасць меў яго цыкл эсэ «Простыя рэчы» у «Звяздзе».
Таксама аўтар шэрагу артыкулаў на краязнаўчыя тэмы ў мясцовым перыядычным друку.
Пётр Кузьміч Краўчанка
Пятро́ Кузьмі́ч Кра́ўчанка  — беларускі дзяржаўны дзеяч, палітык, дыпламат і гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1976).
Біяграфія
Нарадзіўся 13 жніўня 1950 года ў Смалявічах.
У 1972 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Быў сакратаром Мінскага гарадскога камітэта КПБ (1985—1990).
У 1990 годзе быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання, але ўжо ў гэтым ж годзе прызначаны быў Міністрам замежных спраў БССР, у сувязі з чым яго мандат скончыўся. Міністрам быў да 1994 года.
У 1995 годзе быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, з'яўляўся старшынёй Камісіі Вярхоўнага Савета па міжнародных справах.
Пасля дыпламатычнай працы да 2010 года працаваў у Расіі і адначасова выкладаў у Беларускім інстытуце правазнаўства на пасадзе прафесара міжнароднага публічнага права.
Сям’я
Жанаты, мае двух дзяцей.
Электрычнасць
Электры́чнасць — агульны тэрмін, які апісвае сукупнасць з’яваў, якія абумоўлены існаваннем, рухам і ўзаемадзеяннем электрычнага зарада.
Гісторыя
Электрычнасць вывучаецца са старажытных часоў, але істотныя навуковыя адкрыцці з’явіліся толькі ў 17 і 18 стагоддзях.
Існуе меркаванне, што электрычнасць першымі адкрылі персы. У 1936 каля Багдада была знойдзена так званая багдадская батарэйка, якая нагадвае гальванічны элемент і, як мяркуецца, выкарыстоўвалася для пакрыцця матэрыяла металам з дапамогай электрычнасці.
Інтэнсіўна пачала вывучацца электрычнасць у 18 ст., яркім вынаходнікам гэтага часу стаў Бенджамін Франклін, які праславіўся сваім эксперыментам з лятучым змеем, калі ён даказаў, што маланка ўяўляе сабою электрычны разрад. Ён запусціў у навальнічную хмару змея, на другім канцы якога быў прывязаны металічны ключ. Праз некаторы час, пасля пачатку навальніцы, з ключа пачалі з’яўляцца іскры, што і з’яўляецца доказам электрычнасці навальнічнага воблака.
У канцы 19 ст., інжынеры прыстасавалі электраэнергію для прамысловага і дамашняга выкарыстання (прас, кухонны камбайн і г. д.). За гэты перыяд адбылося значнае пашырэнне вытворчасці і развіццё шматлікіх тэхналогій, заснаваных на электраэнергіі. Сёння выкарыстанне электраэнергіі з’яўляецца асновай сучаснага індустрыяльнага грамадства.
Канстанцін (Гаранаў)
Мітрапаліт Канстанцін (свецкае імя Алег Аляксандравіч Гаранаў; нар., Казахстан) — праваслаўны дзеяч, мітрапаліт.
Біяграфія
У 1974 годзе скончыў Вінніцкі медыцынскі інстытут. У 1983 годзе паступіў у Маскоўскую духоўную семінарыю. У 1989 годзе скончыў Маскоўскую духоўную акадэмію.
2 сакавіка 1990 годзе ўзведзены ў сан ігумена. 20 сакавіка 1990 года прызначаны рэктарам Мінскай духоўнай семінарыі. У верасні 1990 года ўзведзены ў сан архімандрыта.
19 лютага 1992 года прызначаны кіраўнікам Навагрудскай епархіі. З 1996 года — у Расіі.
25 лютага 2003 года ўзведзены ў сан архіепіскапа.
Аргенцінская кухня
Аргенцінская кухня — сукупнасць традыцыйных страў Аргенціны. Адрозніваецца значным уплывам еўрапейскай кухні, спалучае рысы італьянскай і іспанскай кухні, індзейскіх страў, афрыканскай і крэольскай кухні.
Ваенна-паветраныя сілы Кот-д’Івуара
Ваенна-паветраныя сілы Кот-д’Івуара (L'armée de l'air Ivoirienne) — від войск Узброеных сіл Рэспублікі Кот-д’Івуар. Раней называліся Групай паветранага транспарту і сувязі Кот-д’Івуара (Groupement Aérien de Transport et de Liaison — GATL). У 2004 годзе тэхнапарк ВПС краіны быў амаль цалкам знішчаны.
Аргенцінская кухня
Кухня розных рэгіёнаў Аргенціны
Улічваючы гастранамічныя перавагі насельніцтва, тэрыторыю Аргенціны можна падзяліць на чатыры часткі:
Паўночны захад
Паўночна-заходняя частка Аргенціны была менш схільная да ўплыву эмігрантаў, таму яна захавала старажытныя даіспанскія традыцыі. Менавіта таму ў рацыёне да гэтага часу граюць значную ролю традыцыйныя маіс, бульба, перац, плады ражковага дрэва (ісп. taco) і ятоба. Таксама з гародніны маюць значэнне кіноа, амарант, фасоля, памідоры, гарбузы, авакада, чаёт.
Ваенна-паветраныя сілы Кот-д’Івуара
Гісторыя
Падчас грамадзянскай вайны 2002—2007 гадоў урад Л. Гбагбо выкарыстоўваў ВПС супраць паўстанцкіх сіл. Так, 4 лістапада 2004 года прэзідэнт Гбагба загадаў аднавіць паветраныя налёты на паўстанцаў. 6 лістапада iвуарыйскi Су-25 па памылцы разбамбаваў французскую базу блізу Буаке, забіўшы дзевяць французскіх салдат і амерыканскага рабочага, пераблытаўшы іх з паўстанцамі. У адказ французскія войскі здзейснілі напад на аэрапорт Ямусукра, знішчыўшы два Су-25 і тры верталёта Мі-24, яшчэ два вайсковыя верталёта былі імі збіты над Абіджанам. Праз гадзіну пасля нападу на лагер французская армія ўстанавіла кантроль над аэрапортам Абіджана і запытала падмацавання з базы ў Габоне. Прэзідэнт Гбагбо абвінаваціў Францыю ў падтрымцы паўстанцаў.
Аргенцінская кухня
Паўночны захад
Як і ў іншых рэгіёнах Аргенціны, найважнейшым прадуктам харчавання з’яўляецца ялавічына, але разам з ёй у ежу ўжываюць таксама мясцовых жывёл, у прыватнасці ламу, і завезеных іспанцамі: коз, авечак, свіней. З усіх гэтых жывёл робяць каўбасы, пучэра, эмпанады, асада, чаркі і чаркікан.
Ваенна-паветраныя сілы Кот-д’Івуара
Гісторыя
У 2005 годзе, нягледзячы на ​​эмбарга СБ ААН на аказанне ваеннай дапамогі і пастаўкі зброі ў Кот-д’Івуар, для аднаўлення ваенна-паветраных сіл краіны таемна прыбыла група з 10 авіятэхнікаў з Беларусі і Украіны.
На 2007 год, паводле інфармацыі Aviation Week & Space Technology, у эксплуатацыі знаходзіліся шэсць лятальных апаратаў: адзін Ан-32, адзін Cessna 421, два верталёта Eurocopter SA 365 Dauphin, адзін VIP-самалёт Gulfstream IV і адзін верталёт Мі-24. Акрамя таго, Deagel.com паведаміў пра два штурмавіках МіГ-23. Аднак не ўсе лятальныя апараты знаходзіліся ў спраўным стане.
Аргенцінская кухня
Паўночны захад
Традыцыйнымі стравамі паўночнага захаду з’яўляюцца эмпанады і локра, а таксама кукурузны пірог тамале і ўміты, запечаныя ў кукурузным лісце.
Ваенна-паветраныя сілы Кот-д’Івуара
Гісторыя
У 2011 годзе ў парушэнне санкцый ААН у краіну былі пастаўлены тры ветралёта Мі-24, што выклікала міжнародны скандал. Як мяркуецца, пастаўкі вяліся з Беларусі, аднак дадзеная інфармацыя не была даказана. Апошняя пастаўка для ВПС Кот-д’Івуара ажыццявіла Балгарыя ў чэрвені 2018 года, прадаўшы два транспартных самалётаў Ан-26Б.
Уніформа і эмблемы
Эмблемай ВПС служыць малюнак пчалы і двух крылаў. Эмблему гэтую носяць на тулье фуражкі і на пагонах паўсядзённай формы, часам на грудзях над правым кішэняй. Нацыянальных знакаў для пілотаў у Кот-д’Івуары няма, замест гэтага звычайна носяць французскія, мараканскія ці тых краін, дзе атрымалі лётную адукацыю.
Аргенцінская кухня
Паўночны захад
Рэгіён мае значныя плошчы вінаграднікаў, таму віно з’яўляецца важнай часткай рацыёну яго насельніцтва. Таксама п’юць мясцовы від піва пад назвай алоха.
Сярод дэсертаў разнастайныя прысмакі з батата, айвы і чаёта, бліны пата, баланчаа і аньяпа, казіныя сыркі з мёдам, амброзіяй.
Паўночны ўсход
Паўночна-усходняя зона адзначана значным уплывам індзейцаў гуарані. Асноўнымі прадуктамі харчавання з’яўляюцца маніёк, рыс, прэснаводная рыба, якой поўныя ракі Парана і Уругвай, і напой матэ.
Традыцыйнымі стравамі з’яўляюцца чыпа з маніёк, юкі, сыру, яек, сала і солі, мбеху на аснове маніёк і соку юкі, булён рэвірэ, парагвайскі суп. Таксама распаўсюджаныя эмпанады, якія тут часта гатуюць з рысу.
У ежу ўжываюць асада — запечанае на камянях мяса капібара, кайманаў, зебу, кароў.
У рэгіёне расце вялікая колькасць садавіны, таму традыцыйным з’яўляецца ўжыванне сокаў і мёду, какосаў, асяродку пальмы. Таксама на мерапрыемствах прымаюць сок кактуса ўклея.
Цэнтр
Цэнтральны рэгіён падвергнуўся значнаму ўплыву еўрапейскай культуры, асабліва італьянскай і іспанскай. Зараз амаль нічога не засталося ад традыцыйнай кухні гаўча, акрамя асада, дульсэ дэ лечэ, локра (locro), матэ, бліноў, піражкоў і рысавай кашы з малаком.
Італьянскае паходжанне маюць папулярныя тут піца і макароны. Макароны часта запраўляюцца сырам рыкота, які таксама выкарыстоўваецца ў аргенцінскіх дэсертах і ў таматным соусе тука. Таксама з поўначы Італіі паходзяць папулярныя ў Аргенціне палента і асабука.
Пад уплывам іспанцаў у аргенцінскай кухні з’явіліся такія дэсерты, як чурас, ансаімаза, альфахоры, тарыхы, пончыкі-бунюэлі (buñuelo), такія стравы, як тарцілья, тэфтэлі, мандонга, кракеты, хамон і іншыя. Таксама з Іспаніі паходзіць распаўсюджаны ў Аргенціне ласунак — дульсэ дэ лечэ (dulce de leche) — варанае згушчанае малако.
Уплыў французскай кухні можна адзначыць у такіх стравах, як амлет (або яечная тарцілья), і ў многіх халодных закусках.
Пад уплывам англічан сталі папулярнымі наліснікі (panqueques) і хлебцы эсканэс, а таксама гарбата.
З рускай кухні ў Аргенціну прыйшоў салат аліўе, які тут называюць рускім салатам.
Уплыў нямецкай кухні найбольш прыкметны ў ласунках, у прыватнасці ў круасанах (medialunas), берлінскіх пончыках (borla de fraile), салодкіх рулетах (piononos).
Іншымі традыцыйнымі дэсертамі з’яўляюцца пірог пастафрола, бісквіты, кексы, чорны торт Шварцвальд (Torta de la Selva Negra), яблычны штрудэль, флан, разнастайныя фруктовыя салаты, пудынгі (Budín), тарты, узбітыя вяршкі (шантыльскі крэм), дэсерт балькарке, пеіска, мантэколь, печыва, карамель і іншыя.
Поўдзень
Атлантычнае ўзбярэжжа дазваляе атрымліваць асалоду ад разнастайнасці і вялікай колькасці акіянічнай рыбы, якую выкарыстоўваюць для прыгатавання асада, паштэтаў і касуэл. Акрамя рыбы і ялавічыны, на поўдні Аргенціны ўжываюць свініну, казляціна, бараніну, аленіну.
Перад з’яўленнем іспанцаў індзейцы ўжывалі ў ежу мяса гуанака, браняносцаў, страўсаў нанду, курапатак і віскашэй. Мяса гатавалі пад гарачымі камянямі разам з перцам і соллю. Толькі ў XIX стагоддзі пачалі варыць мяса разам з гароднінай. Таксама традыцыйнымі стравамі былі ньяка (мука з пшаніцы, кукурузы і ячменю), хлеб з насення араўкарыі, прыправа меркен, прысмакі льяа-льяа, садавіна.
Чылійскія імігранты прывезлі такія стравы, як куранта і мілкаа.
Традыцыйнымі напоямі з’яўляюцца піва, матэ, белае віно тыпу рыслінга.
Новае радыё
Новае радыё — беларуская радыёстанцыя, створаная ў жніўні 2003 года, і запушчаная ў эфір 1 мая 2004 года Федэрацыяй прафсаюзаў Беларусі, на частаце 98,4 FM у Мінску.
2004 год
Першапачаткова музычны фармат уяўляў сабой мікс з 100 % музыкі беларускай вытворчасці, вяшчанне вялося з 7 раніцы да 24 гадзін ночы. Прысутнічала некалькі лінейных радыёвядучых, а гэтак жа праграмы па заяўках. У жніўні 2004 адбыліся кадравыя змены ў кіраванні, дзякуючы гэтаму лагатып, эфірная адзежа і фармат станцыі былі зменены. Усё гэта зараз нагадвала аналаг маскоўскай радыёстанцыі «», якая вяшчала ў Мінску на іншай чашчыні да 1 красавіка 2003 года. Эфір станцыі ўтрымліваў мінімум павольных і сумных песень (якія прысутнічалі толькі ў рубрыцы «Опа, медлячок», якая выходзіла ў сярэдзіне кожнай музычнай гадзіны). Кіроўныя музычных эфіраў адсутнічалі цалкам, праграма па заяўках была пераназвана ва «У всех на ушах» і выходзіла ў рэжыме нон-стоп, прымаючы заяўкі праз тэлефон, а пазней, па адкрыцці, праз сайт радыёстанцыі. Выпускі навін, як і раней, выходзілі кожную гадзіну, акрамя таго, вельмі хутка вяшчанне стала кругласутачным. Станцыя супрацоўнічала з украінскімі калегамі «Радiо Столиця 105.5 FM», пра што сведчыў адзіны эфірны голас у музычных застаўках радыёстанцый, а гэтак жа некалькі вясёлых рубрык украінскай вытворчасці (напрыклад, «Веселі Яйця» і «Сіні верабей»). Пазней украінская радыёстанцыя была выкуплена іншым уладальнікам і расфармавана, супрацоўніцтва новага ўкраінскага гаспадара з «Новым Радыё» было спынена.
2005 год і беларуская музыка
Не паспеўшы сысці ад «беларускага фармату», станцыі прыйшлося ў яго вярнуцца на тры чвэрці, бо 1 студзеня 2005 года набыў моц закон аб 75%-ым напаўненні музычных эфіраў беларускіх радыёстанцый музыкай мясцовай вытворчасці. За гэты перыяд станцыя пару разоў спыняла вяшчанне па розных чынніках і некалькі разоў мяняла ўнутранае кіраванне і амаль увесь калектыў.
2007—2009 і Electronic Dance Station
У 2007—2009 гады зноў заўважана з’яўленне некалькіх лінейных ді-джэяў, а гэтак жа паступовая змена музычнага фармату ў бок «Electronic Dance Station» (змяніўся і лагатып), запуск некалькіх музычных шоў, у тым ліку сусветнага маштабу, напрыклад «Nocturnal (by Matt Darey)», усе яны спынілі эфір 1 красавіка 2010 года ў сувязі з чарговымі кадравымі перастановамі і будучай зменай фармату.
2010
У наш час з 1 ліпеня 2010 года зноў запушчаны новы фармат радыёстанцыі, інтэрпрэтаваны як. У эфіры абноўлена музычнае афармленне, з’явіліся новыя галасы вядучых.
Рэгіянальнае вяшчанне радыёстанцыі
Першапачаткова эфір радыёстанцыі вёўся толькі на горад Мінск і вобласць з 2-кілаватнага перадатчыка ў аграгарадку Калодзішчы пад Мінскам, на чашчыні 98,4 Мгц.
З 15 чэрвеня 2006 года пачата вяшчанне ў горадзе Брэсце на 92,8 FM, якое пазней перарывалася з 15 студзеня па 15 мая 2007 года з-за выйсця з ладу антэны з прычыны мінулага ўрагану. Перадатчык знаходзіцца на ДК прафзвязаў, вуліца Маскоўская, 275 і яго магутнасць не перавышае 100 Вт, маючы малы радыус прыёму.
З мая 2008 года — Віцебск, 98,7 FM (перадатчык меркавана на ДК прафзвязаў, сапраўдная магутнасць не вядомая)
Кастрычнік 2008 года — Гродна, 92,9 FM (вёска Панямунь ў рысе горада, караткахвалевая шчогла РТПЦ, 500 Вт, 29 км)
Лістапад 2009 года — Гомель, 106,7 FM (РТПЦ 1 кВт, 39 км)
1 снежня 2010 года — Магілёў, 95,7 FM (РТПС у аграгарадку Палыкавічы (Магілёў) 0,5 кВт, 40 км)
Пецяявесійская царква
Пецяявесійская царква — лютэранская царква ў Пецяявесі, што ў Фінляндыі.
Старая царква ў цэнтральнай Фінляндыі, пабудавана з бярвення ў 1763—1765 гг. Гэта правінцыйная лютэранская царква з'яўляецца тыповым прыкладам архітэктурных традыцый, якія з'яўляюцца ўнікальнымі для Усходняй Скандынавіі.
Царква занесена ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
NGC 2689
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 5289
IC 5289 — галактыка тыпу RN2 ў сузор’і Скульптар.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Добрушскі раён
До́брушскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскай вобласці. Утвораны ў 1926 годзе. Раён мяжуе з Веткаўскім і Гомельскім раёнамі Гомельскай вобласці, Навазыбкаўскім, Злынкаўскім і Клімаўскім раёнамі Бранскай вобласці Расійскай Федэрацыі, Чарнігаўскім раёнам Чарнігаўскай вобласці Украіны. Тэрыторыя раёна падзелена на 13 сельскіх саветаў, у склад якіх уваходзяць 85 населеных пунктаў і гарадскі пасёлак Церахоўка.
Гісторыя
12 лютага 1935 года Добрушскі раён утвораны зноў, у яго склад уключаны 10 сельсаветаў: Ачоса-Руднянскі, Дзям’янкаўскі, Мар’інскі сельсаветы з Веткаўскага раёна; Жгуна-Будскі нацыянальны рускі і Жгунскі сельсаветы з гарадской рысы горада Гомеля; Агародня-Гомельскі, Кармянскі, Крупецкі, Пераростаўскі, Харошаўскі сельсаветы Церахоўскага раёна. У 1937 годзе Жгуна-Будскі нацыянальны рускі сельсавет рэарганізаваны ў беларускі. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Жгунскі і Харошаўскі сельсаветы. 17 снежня 1956 года да раёна далучаны Сівінскі і Старазакружскі сельсаветы Веткаўскага раёна, 25 снежня 1962 года — гарадскі пасёлак Церахоўка, Баршчоўскі, Васільеўскі, Гардуноўскі, Глыбоцкі, Грабаўскі, Дубраўскі, Кругавец-Калінінскі, Кузьмініцкі, Ленінскі, Маркавіцкі, Насовіцкі, Пракопаўскі, Усохабудскі, Уцеўскі сельсаветы скасаванага Церахоўскага раёна. 7 сакавіка 1963 года Добруш атрымаў статус горада абласнога падпарадкавання. 6 студзеня 1965 года Сівінскі і Старазакружскі сельсаветы перададзены Веткаўскаму раёну; 18 студзеня 1965 года Глыбоцкі, Грабаўскі (акрамя пасёлка Кавалёў), Маркавіцкі, Пракопаўскі сельсаветы — Гомельскаму раёну; Ачоса-Руднянскі сельсавет перайменаваны ў Кругоўскі. 8 снежня 1966 года скасаваны Гардуноўскі сельсавет, утвораны Івакаўскі сельсавет. 2 верасня 1975 года Жгуна-Будскі сельсавет перайменаваны ў Жгунскі, 25 лютага 1977 года Мар’інскі сельсавет — у Рассветаўскі. 28 кастрычніка 1991 года скасаваны Агародня-Гомельскі сельсавет, 23 студзеня 1995 года — Кругоўскі сельсавет. 22 жніўня 1997 года горад Добруш і Добрушскі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 1 снежня 2009 года скасаваны Васільеўскі, Дзям’янкаўскі і Дубраўскі сельсаветы, 27 снежня 2022 года — Кузьмініцкі сельсавет.
Прамысловасць
Найбольш развітыя галіны прамысловасці: папяровая, лёгкая, харчовая і вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Ігар Мікалаевіч Асінскі
Ігар Мікалаевіч Асінскі (нар. 6 мая 1949, в. Заессе, Чашніцкі раён) — беларускі журналіст. Кандыдат гістарычных навук.
Біяграфія
У 1971 годзе скончыў факультэт журналістыкі БДУ. Працаваў у рэдакцыях газет «Мінская праўда», «Советская Белоруссия», асабістым карэспандэнтам АПН у БССР, галоўным рэдактарам БелТА, карэспандэнтам ТАСС у Германіі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар 10 манаграфій і публіцыстычных кніг, у тым ліку па праблемах германістыкі, сцэнарыя фільма «Его закрыли в шар земной», які быў удастоены ў 1989 годзе прэміі прафсаюзаў Беларусі.
Напісаў кнігу «Рыцари истины» — пра філосафаў старажытнай Грэцыі.
Трабавічы
Да 15 снежня 1980 года вёска ўваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Паводка ў Бразіліі (2009)
Паводка ў Бразіліі у 2009 годзе — стыхійнае бедства, якое закранула пяць паўночна-усходніх штатаў Бразіліі. У выніку праліўных дажджоў да 5 мая 2009 года 19 чалавек загінула і 186 тыс. засталіся без прытулку.
Найбольшая шкода нанесены штату Мараньян, дзе загінула 6 чалавек і прынамсі 40 700 чалавек засталіся без прытулку.
Гэта другая па сіле паводка ў басейне ракі Амазонкі за сто гадоў і наймацнейшая ў Бразіліі за апошнія 20 гадоў.
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2024
Чэмпіянат Еўропы па футболе 2024 года (2024 UEFA European Football Championship, 2024 UEFA-Fußball-Europameisterschaft або Еўра 2024, UEFA Euro 2024) — 17-ы розыгрыш чэмпіянату Еўропы па футболе, футбольнага турніру, які праводзіцца кожныя чатыры гады сярод нацыянальных зборных, якія ўваходзяць у склад УЕФА. У групавым этапе турніру згуляюць 24 зборныя. 27 верасня 2018 года было абвешчана, што турнір пройдзе ў Германіі.
Сястра Тона
Сястра Тона — партрэт жанчыны албанскага мастака Кола Ідрамена, намаляваны ў 1883 годзе. Карціна з'яўляецца часткай калекцыі Нацыянальнай галерэі мастацтваў Албаніі . Яе называюць «албанскай Мона Лізай».
На партрэце адлюстравана сястра мастака Тона. Карціна стала адным з найвялікшых дасягненняў мастака і лічыцца першым псіхалагічным партрэтам албанскага мастацтва часоў нацыянальнага Адраджэння. Мадэль апранутая ў традыцыйныя для скутарской дзяўчыны касцюм, як падкрэслівае яе сарамлівасць і духоўную чысціню.
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2013/2014
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2013/2014 — 22-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе сярод жанчын.
Скача чырвоная конніца
Скача чырвоная конніца, Конніца Будзённага на маршы — карціна Казіміра Малевіча. У цяперашні момант захоўваецца ў Рускім музеі. Напісаная ў 1928—1932 гадах, дакладная дата невядомая, на шматлікія свае познія карціны Малевіч ставіў больш раннюю дату.
NGC 2690
NGC 2690 (іншыя абазначэнні — UGC 4647, MCG 0-23-8, ZWG 5.20, PGC 24926) — спіральная галактыка (Sab) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Скача чырвоная конніца
Апісанне
Карціна падзеленая на тры часткі: неба, зямля і людзі (чырвоная конніца). Шырыня зямлі і неба суадносяцца ў прапорцыі 0,618 (залатое сячэнне). Конніца з трох груп па чатырох вершніка, кожны вершнік расплываецца, магчыма конніца з чатырох шэрагаў. Зямля намаляваная з 12 колераў.
З’яўленне чырвонай паласы
Згодна з легендай спачатку карціна складалася толькі з рознакаляровых гарызантальных палос. І вось нехта сказаў: «Нешта ў вас не адлюстраваны гераізм грамадзянскай вайны». Тады Казімір Малевіч на адной з гарызантальных палос гэтай карціны адным махам намаляваў чырвоную хвалістую лінію.
IC 5291
IC 5291 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
HMS А12
HMS А12 — брытанская падводная лодка тыпу А. Пабудавана ў 1904-1905 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 8 сакавіка 1905 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 23 верасня 1905 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Ардросане.
У маі 1920 года яна была прададзена на металалом.
Івоніч-Здруй
Івоніч-Здруй (Iwonicz-Zdrój) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Івоніч-Здруй. Займае плошчу 5,82 км². Насельніцтва — 1963 чалавекі (на 2004 год).
Віктар Станіслававіч Абуховіч
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны сельскагаспадарчы інстытут (спецыяльнасць «Заатэхнія», 1959), Беларускі навукова-даследчы інстытут жывёлагадоўлі (аспірантура, 1968).
Працаваў галоўным заатэхнікам Жалудоцкага раённага ўпраўлення сельскай гаспадаркі Гродзенскай вобласці, інспектарам Гродзенскага вытворчага калгасна-саўгаснага ўпраўлення. Быў супрацоўнікам Беларускага навукова-даследчага інстытута жывёлагадоўлі (1967—1988, старшы навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі арганізацыі і эканомікі вытворчасці ялавічыны, загадчык аддзела тэхналогіі вытворчасці ялавічыны), выкладчыкам Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (з 1989, прафесар кафедры аграбізнесу). Навуковыя інтарэсы: праблемы інтэнсіфікацыі жывёлагадоўлі ў комплексах індустрыяльнага тыпу; аграпрамысловая інтэграцыя суб’ектаў гаспадарання ў прадуктовым падкомплексе.
IC 5292
IC 5292 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Q-код
«Кю-код» (Q-code) умоўны літарны код для тэлеграфнай радыёсувязі.
Быў складзены тады, калі ў шырокі ўжытак ўвайшоў радыёабмен берагу з караблямі. Найбольш распаўсюджаныя словы, выразы і фразы былі закадаваныя трохлітарнымі спалучэннямі, у якіх першай літарай абавязкова была Q (адсюль назва).
Сесіл Фрэнк Паўэл
Сесіл Фрэнк Паўэл (Cecil Frank Powell; 5 снежня 1903, Тонбрыдж, Вялікабрытанія — 9 жніўня 1969, Белана, Італія) — брытанскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1950) «за распрацоўку фатаграфічнага метаду даследавання ядзерных працэсаў і адкрыццё мезонаў, ажыццёўленае з дапамогай гэтага метаду».
АКСМ-321
Адносіцца да трэцяга пакалення тралейбусаў, якія распрацаваны заводам. Мадэль тралейбуса эксплуатуецца ў Беларусі, Украіне, многіх гарадах Расіі, а таксама ў Кіргізіі, Латвіі, Малдове і Сербіі.
Гісторыя
У 2000 годзе на «Белкамунмашы» пабудавалі першы тралейбус мадэлі 321. Першы асобнік адправілі на экспарт у Рыгу (Латвія), дзе машына праходзіла абкатку, а пасля засталася на пастаянную эксплуатацыю. У Мінску «321-ы» з’явіўся ў 2004 годзе. Асобнік № 2 быў выфарбаваны ў серабрысты колер і працаваў у асноўным на 9-м маршруце.
Першы рэстайлінг адбыўся ў 2009 годзе: серыйныя машыны атрымалі новыя круглявыя колавыя аркі з накладкамі ў колер кузава і «выпрастаную» ніжнюю лінію вокнаў па бартах і пярэдні бампер новай формы таксама ў колер кузава. З’явіліся новыя галаўныя фары, уніфікаваныя з фарамі грузавых аўтамабіляў МАЗ (вытворца — ААТ «Рудзенск», г. Рудзенск). Абноўленаму тралейбусу далі ўласнае імя «Сябар».
БКМ-Е321
БКМ-Е321— беларускі нізкападлогавы электробус вялікай умяшчальнасці для гарадскiх пасажырскіх перавозак, які выпускаецца з 2019 года на заводзе Белкамунмаш. Эксплатуецца ў Мінску і Гянджы, Азербайджан.
Апісанне канструкцыі
Тралейбус з’яўляецца двухвосевым нізкападлогавым гарадскім тралейбусам вялікай умяшчальнасці. Кузаў тралейбуса мае апорную канструкцыю. Ашалёўка даху і бакавін выконваецца з лістоў высокатрывалай ацынкаванай сталі. Трубы каркаса, ашалёўка кузава, дно кузава, паверхні рамы-фермы, масты і некаторыя іншыя элементы апрацоўваюцца антыкаразійнымі эмалямі. Кузаў таксама пакрываецца фасфатнай фарбай, якая абараняе метал ад карозіі. Кузаў мае тэрмін службы не менш за 10 гадоў. Перадок тралейбуса, а менавіта яго ашалёўка, выконваецца з шклапластыку. Бампер тралейбуса выкананы са сталі і аздоблены шклапластыкавай абалонкай. Бампер складаецца з трох частак.
Ветравая шыба тралейбуса АКСМ-321 панарамнага тыпу, шклоачышчальнікі тралейбуса гарызантальнага тыпу (устаноўлены адзін пад адным). Большасць тралейбусаў АКСМ-321 абсталёўваюцца электроннымі маршрутаўказальнікамі такіх вытворцаў як «Інтэграл», «МЕМЗ», «АГІТ» і шэраг іншых. Тралейбус мае тры маршрутаўказальніка, якія знаходзяцца спераду, ззаду і на правай бакавіне. Бакавыя люстэркі задняга віду сферычнага тыпу. Люстэркі аснашчаны антыблікавым пакрыццём і электрападагрэвам. Маторны адсек тралейбуса размешчаны ў заднім звесе з левага боку.
Рухавік
АКСМ-321 можа камплектавацца рознымі электрарухавікамі: ДК-211БМ (170 кВт, Расія), асінхронным Škoda (185 кВт, Чэхія), асінхронным АНТ-155 (185 кВт, Беларусь), а таксама асінхроннымі рухавікамі ДТА-1У1 (180 кВт, Расія) і АТЧД-250 (150 кВт, Расія). Тралейбус абсталяваны пнеўматычнай сістэмай штангаўлоўлівання, якая забяспечвае дыстанцыйнае зняцце штанг з правадоў кантактнай сеткі. Токапрымачы фіксуюцца ўздоўж восі тралейбуса. Акрамя гэтага, тралейбус абсталяваны дзвюма шпулькамі, прымацаванымі да задняй панэлі, унутры якіх размешчаны адмысловыя барабаны на якія намотваюцца канаты для звычайнага зняцця штанг з кантактнай сеткі. Задок выкананы са шклапластыка.
Хадавая частка
Тралейбусы абсталёўваюцца мастамі Raba або ZF. Для сілкавання нізкавольтных контураў тралейбуса ўжываецца статычны пераўтваральнік, які пераўтварае ўваходнае напружанне 550 В у 28 В. Пры адсутнасці напружання на токапрымачах, сілкавання нізкавольтных контураў можа ажыцяўляцца праз акумулятарныя батарэі (12 В). Па замове магчыма ўсталёўка кандэнсатарных батарэй для аўтаномнага ходу.
Тралейбус АКСМ-321 абсталяваны пнеўматычнай падвескай. Пярэдняя падвеска тралейбуса двухбаллонная, залежная. Задняя — залежная пнеўматычная. Пругкія элементы падвескі — пнеўмабалоны, акрамя забеспячэння мяккасці ходу, прадастаўляюць тралейбусу магчымасць нахіляцца на прыпынках направа, праз што ўзровень падлогі паніжаецца на некалькі сантыметраў для палягчэння пасадкі інвалідаў і пасажыраў з дзіцячымі калыскамі. Тармазная сістэма тралейбуса двухступеністая, двухконтурная. Тармазныя механізмы пярэдніх колаў з’яўляюцца дыскавымі (масты ZF) або барабаннымі (масты RABA). Тармазныя механізмы вядучага моста барабаннага тыпу Raba, дыскавага — ZF Passau. Акрамя гэтага, тралейбус абсталяваны антыблакавальнай сістэмай ABS.
Салон
У салон тралейбуса вядуць тры дзверы паваротна-ссоўнага тыпу, аналагічныя дзвярам аўтобуса МАЗ-103 (з 2011 года дзверы аналагічныя дзвярам аўтобуса МАЗ-203). Дзверы маюць сістэму супрацьзаціскання пасажыраў, а таксама сістэму блакавання руху пры адчыненых дзвярах (праўда, гэтая функцыя даволі часта адключаецца эксплуатуючымі арганізацыямі). У большасці тралейбусаў (акрамя прызначаных для Масквы, Кішынёва, Бельцаў) пярэдняя створка пярэдніх дзверэй выдзелена для ўваходу і выхаду кіроўцы з кабіны. Дзверы адчыняюцца аўтаномна, прывад дзвярэй — пнеўматычны. Тралейбус мае нізкі ўзровень падлогі каля ўсіх уваходаў, а вышыня падлогі складае 36 сантыметраў над узроўнем зямлі. У сярэдніх дзвярах прадугледжана адкідная апарэль. Падлога салона зроблена з бакелізаванай фанеры таўшчынёй 12 мм, якая аздоблена няслізкім зносаўстойлівым лінолеўмам. Фанера мацуецца да падставе кузава (раме-ферме). Ашалёўка салона выконваецца з пластыку шэрага і белага колераў. Поручні тралейбуса выкананы з тонкай сталёвай трубы, якая пафарбавана палімернай фарбай, што паляпшае яе устойлівасць да карозіі. Фарба устойлівая да механічнага зносу і сонечнага святла. Поручні знізу мацуюцца да падлогі салона, зверху — да столі. Вертыкальныя поручні могуць аснашчацца кнопкамі падачы сігналу кіроўцу з мэтай прыпынку тралейбуса па патрабаванні. Гарызантальныя поручні могуць быць абсталяваны скуранымі ручкамі для большай зручнасці. У 2011 годзе быў зменены дызайн поручняў і шкляных перагародак на аналагічны дызайну ў аўтобусе МАЗ-203. У салоне размяшчаецца 26 сядзенняў, поўная ўмяшчальнасць тралейбуса складае 115 чалавек (101, згодна з патрабаваннямі ЕЭК ААН). Сістэма вентыляцыі салона прадстаўлена вялікімі ссоўнымі форткамі (на тралейбусах, якія выпушчаны пасля 2012 года, з’явілася 2 вентылятара салона). Адзіны істотны недахоп вентыляцыйнай сістэмы — адсутнасць дахавых люкаў праз кампаноўку электраабсталявання на даху. Па замове пакупніка магчыма ўстаноўка кандыцыянера, як для кіроўцы, так і пасажырскага салону. Сістэма ацяплення ў пасажырскім салоне прадстаўлена трыма электракаларыферамі, з двума рэжымамі абагрэву і магутнасцю 4 кВт (2 шт.) і 6 кВт — (1 шт.). У кабіне кіроўцы змяшчаецца электакаларыфер магутнасцю ў 6 кВт.
Прыборная панэль тралейбуса зроблена ў выглядзе паўкругу, што падае кіроўцу хуткі доступ да ўсіх неабходных органаў кіравання. Пасярэдзіне прыборнай панэлі размешчаны блок з паказальнмі прыборамі: пасярэдзіне размешчаны вялікі круглявы спідометр (VDO, Германія), які мае электронны адометр, злева і справа ад спідометра размяшчаюцца манометры і паказальнік напружання ў бартаой сетцы. На частцы тралейбусаў гэтыя прыборы замененыя электронным дысплеем. З 2011 года ўсталёўваецца новая панэль, аналагічная па форме тралейбусу мадэлі 420. Справа і злева ад паказальных прыбораў размешчаны клавішы адкрыцця і закрыцця дзвярэй, уключэння аварыйнай сігналізацыі, кіравання кірункам руху тралейбуса (пры неабходнасці тралеўбус можа рухацца назад). Злева ад кіроўцы змяшчаецца дадатковая бакавая панэль, на якой размешчаны рычаг ручнога тормазу, падобны на джойстык, кіраванне сістэмай штангаўлоўлівання і іншыя органы кіравання. На левай частцы прыборнай панэлі змешчаны клавішы кіравання ўключэннем ацяплення і вентыляцыі, унутранай і вонкавай светлатэхнікі.
Лічба
Лічба — знакі, якія ўжываюцца ў той ці іншай сістэме злічэння для абазначэння і запісу лікаў. У агульнапашынарай дзесятковай сістэме злічэння ўжываюцца арабскія лічбы. У вузкім сэнсе — знакі 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
Найбольш раннім з’яўляецца запіс лікаў словамі, які захоўваўся, напрыклад, у матэматыкаў Сярэдняй Азіі і Блізкага Усходу да 10 стагоддя. З развіццём эканомікі ўзнікла неабходнасць стварэння больш дасканалых спосабаў абазначэння лікаў і распрацоўкі прынцыпаў іх запісу (сістэм лічэння). Самыя старажытныя лічбы з’явіліся ў 3-2 тысячагоддзі да н.э. (Вавілон, Старажытны Егіпет, Кітай). Напрыклад, вавілонскія лічбы ўяўлялі сабой клінапісныя знакі для абазначэння лікаў 1, 10 і 100 (ці толькі 1 і 10); астатнія натуральныя лікі запісвалі з дапамогай іх злучэння. У егіпецкай іерагліфічнай нумарацыі існавалі асобныя знакі для абазначэння адзінак дзесятковых разрадаў. З 1-га тыс. да н.э. многія народы (грэкі, фінікійцы, арабы, армяне і іншыя) з алфавітным пісьмом лічбы абазначалі літарамі алфавіта; у славянскай нумарацыі ставіўся спецыяльны знак (цітла). У сярэднія вякі ў Еўропе карысталіся рымскай нумарацыяй, у якой асобнымі знакамі (рымскімі лічбамі) можна было запісаць любы лік да мільёна. Больш дасканалая нумарацыя ўзнікла ў Індыі не пазней 5 стагоддзя; у Еўропу яе перанеслі арабы (адсюль назва арабскія лічбы); сучасная дзесятковая сістэма злічэння вядома з 15 стагоддзя.
Зборная Албаніі па футболе
Зборная Албаніі па футболе прадстаўляе Албанію на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыццяўляе кантроль і кіраванне зборнай, з’яўляецца Федэрацыя футбола Албаніі.
Чорны чацвер (1951)
Чорны чацвер — дзень, калі падчас Карэйскай вайны ВПС ЗША страцілі больш за 10 бамбавікоў B-29, збітых ці падбітых савецкімі знішчальнікамі МіГ-15.
Баявыя задачы ВПС ЗША
12 красавіка 1951 гады буйная групоўка амерыканскіх ВПС вылецела на баявое заданне. Іх мэтай было знішчэнне стратэгічна важнага чыгуначнага маста праз раку Ялуцзян, па якім ажыццяўлялася забеспячэнне паўночнакарэйскай арміі з боку Кітая.
Аснову групоўкі складалі 48 бамбавікоў B-29 "Superfortress", якіх суправаджалі паўтары сотні знішчальнікаў F-80 і F-84.
Баявыя дзеянні
36 савецкіх самалётаў МіГ-15 былі падняты па трывозе і накіраваліся насустрач амерыканскай групоўцы. Яны атакавалі суперніка зверху і ў пікіраванні расстралялі амерыканскія B-29.
120 амерыканскіх лётчыкаў, якія выскачылі з парашутам з падбітых самалётаў, патрапілі ў палон да паўночнакарэйцаў.
Сярод савецкіх знішчальнікаў падчас гэтай бітвы страт не было.
Наступствы
Адным з важных наступстваў «чорнага чацвярга» стала адмова амерыканцаў ад масіраваных бамбардзіровачных налётаў.
У далейшым бамбардзіроўкі выконваліся самалётамі-адзіночкамі і пераважна ноччу, што значна знізіла ўрон ад іх бамбардзіровачных налётаў.
NGC 2691
NGC 2691 (іншыя абазначэнні — UGC 4664, IRAS08515+3943, MCG 7-18-64, ZWG 208.68, MK 391, ZWG 209.6, KUG 0851+397, PGC 25020) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2005
Турнір праходзіў у два кругі. Чэмпіёнскі тытул даволі ўпэўнена заваяваў клуб «Шахцёр» з Салігорска (першы тытул у гісторыі клуба).
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.
Вынікі матчаў
Заўвагі. 1. Пры роўнай колькасці ачкоў «Тарпеда» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за БАТЭ дзякуючы большай колькасці перамог. 2. У радках паказаны вынікі хатніх матчаў камандаў, у слупках — гасцявых.
Тадулінскі Свята-Успенскі манастыр
Тадулінскі Свята-Успенскі манастыр — колішні манастыр базыльянаў у в. Тадуліна, знаходзіўся ў маляўнічай мясцовасці на беразе воз. Вымна (у ранейшыя часы — Тадулiнскае) у Віцебскім раёне.
Гісторыя
Манастыр базыльянаў быў фундаваны ў 1740 князем Тадэвушам Агінскім — вялікім пісарам ВКЛ, кашталянам віцебскім і троцкім, ваяводам троцкім.
Мураваны ўніяцкі храм у стылi вiленскага барока ў Тадуліне быў пабудаваны ў 1769—74 гг. на месцы драўлянай царквы Успеньня Найсвяцейшай Багародзіцы. Асвячэнне царквы здзейсніў архібіскуп Полацкі Іраклій Лісоўскі.
Пасля скасавання Уніі манахі Тадулінскага манастыра асабліва вызначыліся сваёй моцнай верай і нежаданнем пераходзіць у праваслаўе. Апошні ігумен Тадулінскага базыльянскага манастыра а. Сільвестр Букоўскі за нежаданне пераходзіць у праваслаўе быў сасланы ў Екабпілскі манастыр, дзе ён памёр у 1849 годзе, не адмовіўшыся ад каталіцкай веры, пра што засведчыў у сваім тэстаменце.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі з мэтай захавання ранейшага ладу жыцця манахіні вымушаны былі арганізаваць калгас. Але Суражскі райвыканкам прапанаваў манашкам ісці да сваякоў або ў адзін з навакольных калгасаў. Памяшканні і маёмасць манастыра адышлі калгасу, арганізаванаму ў в. Слабада. Частка земляў была перададзена калгасам іншых вёсак. Значная колькасць элементаў унутранага ўбрання, абразоў, асабліва з пакрыццём каштоўнымі металамі, была вывезена ўладамі.
У гады Вялікай Айчыннай вайны манастыр быў зруйнаваны.
Дняпрэц (вадасховішча)
Дняпрэц — вадасховішча ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці на рацэ Дняпрэц, за 7 км ад горада Горкі, каля населеных пунктаў Буды, Кварцяны і Паляшчыцы.
Вадасховішча створана ў 1979 г. у мэтах арашэння. Плошча паверхні 0,98 км². Даўжыня 6 км, найбольшая шырыня 0,3 км,. Найбольшая глыбіня 9 м, сярэдняя 4,5 м. Аб’ём вады 4,42 млн. м³. Плошча вадазбору 59 км². Ваганні ўзроўню вады на працягу года 5 м. Слабапраточнае. Сярэдні шматгадовы сцёк 15,4 млн. м³.
У вадасховішчы водзяцца лешч, шчупак звычайны, язь, лінь, плотка, краснапёрка, акунь і іншыя віды рыб.
Чэмпіянат свету па баскетболе 2023
Чэмпіянат свету па баскетболе 2023 года (2023 FIBA ​​World Cup, Piala Dunia Bola Basket FIBA ​​2023, FIBAバスケットボールワールドカップ2023) ― дзевятнаццаты для мужчынскіх нацыянальных зборных, які праводзіцца пад эгідай ФІБА. Гаспадарамі турніру сталі Інданезія, Японія і Філіпіны. Гэта будзе другі турнір у межах новага цыкла, які стартаваў у 2019 годзе.
Чакаецца, што ў турніры прымуць удзел 32 каманды. Як было абвешчана 9 снежня 2017 года, гэта будзе першы чэмпіянат свету, які пройдзе ў некалькіх краінах: Філіпінах, Японіі і Інданезіі з 25 жніўня па 10 верасня 2023 года. Гэта першы чэмпіянат свету, які пройдзе ў Інданезіі, і другі, які пройдзе як на Філіпінах, так і ў Японіі, бо яны ўпершыню прынялі турнір у і  гадах адпаведна.
Чэмпіёнскі тытул будзе абараняць зборная Іспаніі.
Канфлікт у Паўднёвым Кардафане і Блакітным Ніле
Канфлікт у Паўднёвым Кардафане і Блакітным Ніле — узброенае супрацьстаянне на тэрыторыі штатаў Паўднёвы Кардфан і Блакітны Ніл у 2011—2020 гадах. Удзельнікамі канфлікту выступалі цэнтральны суданскі ўрад у Хартуме і розныя мяцежныя групоўкі.
Перадгісторыя
У 2005 годзе ў Судане скончылася грамадзянская вайна. Баевікі заключылі з урадам пагадненне, паводле якога павінен быў прайсці рэферэндум аб незалежнасці паўднёвых рэгіёнаў. Так як большая частка насельніцтва падтрымала сепарацыю, то ў 2011 годзе была абвешчана новая дзяржава — Паўднёвы Судан.
Нягледзячы на тое, што Паўднёвы Кардафан размешчаны на поўнач ад дзяржаўнай мяжы паміж Суданам і Паўднёвым Суданам, у ім пражывае мноства абшчын, якія падтрымліваюць Паўднёвы Судан, асабліва ў раёне Нубійскіх гор. Падчас грамадзянскай вайны жыхары краю сумесна з паўстанцамі-паўднёўцамі вялі барацьбу з цэнтральнай уладай.
Найбольш складаная сітуацыя склалася вакол горада Аб’ей. Прыналежнасць населенага пункта была прадметам спрэчак бакоў. У маі 2008 года падчас сутыкненняў паміж уладамі і Народнай арміяй вызвалення горад быў амаль цалкам разбураны, па некаторых даных, тады ў ім было знішчана да 90% будынкаў, а ўсе жыхары вымушаны былі пакінуць горад, з іх ад 30 да 50 тысяч (у большасці прадстаўнікі народа дзінка) беглі на Поўдзень.
Паўстанцкая дзейнасць
Асноўным апазіцыйным фарміраваннем у штатах Паўднёвы Кардафан і Блакітны Ніл стаў Народна-вызваленчы рух Судана–Поўнач. Групоўка заснавана асобнымі прадстаўнікамі Народнай арміі вызвалення. Разам з Вызваленчым рухам Судана і Рухам за справядлівасць і роўнасць арганізацыя ўвайшла ў кааліцыю «Суданскі рэвалюцыйны фронт».
Мяцежнікі распаўсюдзілі сваю дзейнасць як на Паўднёвы Кардафан, дзе іх узначальваў Абдэлазіз аль-Хілу, так і Блакітны Ніл, дзе кіраўніком стаў Малік Агар.
Падзеі чэрвеня 2011 года
6 чэрвеня 2011 года, незадоўга да запланаванага на 9 ліпеня абвяшчэння незалежнасці Поўдня, паміж сіламі Паўночнага і Паўднёвага Судана ўспыхнуў узброены канфлікт. Гэта адбылося пасля дасягнення абодвума бакамі пагаднення аб вывадзе войскаў з горада Аб’ей. Суданская армія заявіла, што баевікі напалі на паліцэйскі ўчастак і выкралі зброю. У сваю чаргу паўстанцы выступілі з заявай, што войска паўночнікаў паспрабавала сілай раззброіць іх падраздзяленні.
14 чэрвеня ААН абвінаваціла суданскі ўрад у правядзенні «інтэнсіўнай бамбардзіроўкі» паблізу мяжы паміж Поўначчу і Поўднем, якая прывяла да «велізарных пакут» мірнага насельніцтва ў Паўднёвым Кардафане. У выніку авіяцыйных удараў прыблізна 140 000 чалавек сталі бежанцамі. Офісы агенцтва па аказанні дапамогі былі разрабаваны, цэрквы спустошаны, а будынкі разбураны. Гуманітарныя работнікі адзначалі, што этнічныя нубійцы сталі аб’ектам агрэсіі з боку ўзброеных сіл Судана, а таксама арабскіх баевікоў. Рабі Абдэль-Латыф Эбаід, саветнік міністра інфармацыі, адмаўляў гэты факт, заявіўшы, што ўлады атакаюць толькі баевікоў.
15 чэрвеня прэзідэнт ЗША Барак Абама заклікаў да перамір’я, настойліва заклікаўшы бакі «выконваць свае абавязкі», каб не дапусціць вяртання да грамадзянскай вайны. 19 чэрвеня прэзідэнт Судана Амар аль-Башыр абвінаваціў праціўніка ў «здрадзе» ў Паўднёвым Кардафане. Тым часам суданская армія заявіла, што мае намер працягнуць ваенную аперацыю ў Паўднёвым Кардафане, у тым ліку бамбардзіроўкі, да падаўлення паўстання. Адначасна актывізаваліся вакол сталіцы штата Кадуглі.
Развіццё канфлікту
У канцы жніўня і пачатку верасня 2011 года баявыя дзеянні ахопліваюць Блакітны Ніл. У канцы снежня баевікі кааліцыі «Суданскі рэвалюцыйны фронт» пачалі наступленне на Паўночны Кардафан, але былі разбіты. У студзені 2015 года баявыя дзеянні ўзмацніліся, так як урад аль-Башыра, напярэдадні выбараў, паспрабаваў аднавіць кантроль над тэрыторыяй, якая была захоплена ўзброенай апазіцыяй.
У сярэдзіне 2017 года раскалолася гропоўка «Народна-вызваленчы рух Судана–Поўнач». Адзін лагер узначаліў Абдэлазіз аль-Хілу, а іншы — Малік Агар. Першы настойваў на стварэнні свецкай дзяржавы і перамовы з урадам аль-Башыра, на што Агар не пагаджаўся.
У 2020 годзе, ужо пасля звяржэння Башыра і ўсталяванні новага ўрада, фракцыі Агара і Хілу падпісалі ўсёабдымнае мірнае пагадненне з пераходным урадам Судана. Паводле дамовы, яны абавязаліся ўдзельнічаць у пераходзе да дэмакратыі ў Судане мірнымі сродкамі.
Ахвяры
Па стане на кастрычнік 2014 года канфлікт закрануў каля двух мільёнаў чалавек, больш за 500 000 чалавек пакінулі свае дамы. З іх каля 250 000 іх беглі ў Паўднёвы Судан і Эфіопію. Агульная колькасць загілых на 2011—2012 гады склала 643 −1500 чалавек. Станам на 2014 год, паводле Radio Dabanga, урадавыя сілы страцілі 600−650 байцоў, а баевікі — 750. За 2013—2014, паводле Radio Tamazuj, толькі ў Блакітным Ніле загінулі 2530 байцоў фарміраванняў, лаяльных Башыру.
Чацвёртая халерная пандэмія
Чацвёртая халерная пандэмія (таксама IV пандэмія халеры, fourth cholera pandemic) — чарговае распаўсюджванне халеры на вялікія адлегласці ад Індыі. Меркаванае месца паходжання — дэльта Ганга. Характэрная хуткім распаўсюджваннем хваробы з дапамогай чыгунак і караблёў пасля адкрыцця Суэцкага канала, які «забяспечыў» кур’ерскі хуткі правоз інфекцыі з Індыі ў Еўропу. Цяпер халера пранікала туды не за два-тры гады, а праз некалькі тыдняў. Караблі, якія адплылі тады з егіпецкай Александрыі, разнеслі яе ў парты Італіі, Францыі, Іспаніі. Працягвалася на працягу 1863—1875 гадоў.
Распаўсюджванне пандэміі
На тэрыторыю Расійскай імперыі халера пранікла ў гэты раз з Заходняй Еўропы. Тады было заўважана, што войскі заўсёды пазней жыхароў і ў меншай ступені пакутавалі ад халеры. Калі салдаты захворвалі, то лягчэй радавых грамадзян хварэлі халерай, і параўнальна менш іх памірала. Гэту няроўнасць варта прыпісаць асаблівасцям салдацкай ежы, якая нават летам, са знікненнем запасаў квашанай капусты і буракоў, мела ўсё ж такі ў аснове кіслы хлеб, квас і іншыя прадукты, якія падтрымлівалі ў страўніку пераважна кіслую рэакцыю харчовай сумесі, якая пагібельна дзейнічае на халерныя вібрыёны.
Падчас гэтай пандэміі халера распаўсюдзілася на Маларосію ў жніўні 1865 года з Канстанцінопаля, спачатку ў Адэсу, а з 1866 года — амаль да ўсіх абшчын Маларосіі. У 1869—1870 гады захворванне халерай у Еўропе спынілася, за выключэннем Расійскай імперыі. Найбольшы яе пік у Маларосіі быў у 1870 годзе, калі захварэла 633 318 чалавек, а памерла 238 027, аднак гэта не азначае, што апублікаваныя сапраўды дакладныя колькасці. Было шмат няўлічаных хворых і памерлых сярод беднякоў. У Кіеве, напрыклад, летам 1871 года за дзень памірала да 140 чалавек. У 1872 годзе за два тыдні памёр 1151 жыхар горада. Вышук, арганізаваны ваенным губернатарам, паказаў, што шмат гараджан у прыгарадах або таемна скідалі трупы ў Днепр, або хавалі іх у адасобленых месцах. Гэта адбывалася таму, што лячэнне было платным. Не ва ўсіх гарадах была бясплатная. У тым жа Кіеве, у прыватнасці, даступнай для простага люду была адна толькі Кірылаўская бальніца, ды і то дзень знаходжання ў ёй каштаваў 7 рублёў 20 капеек, у той час, як штодзённая зарплата кваліфікаванага рабочага не перавышала 2 рубля 50 капеек. Заставаліся нешматлікія ўстановы для паломнікаў пры кляштарах і тэрмінова пераробленыя пад «складаванне» халерных хворых начлежкі для бедных, куды прыносілі дзясяткі жыхароў горада проста паміраць.
Паводка ў краінах Паўночнага мора (2007)
Паводка ў краінах Паўночнага мора ў 2007 годзе — выкліканы штормам высокі прыліў, які адбыўся на берагах Паўночнага мора ў ноч з 8 на 9 лістапада 2007 года. Пацярпелыя краіны: Нідэрланды, Вялікабрытанія, Германія, Данія, Нарвегія і Бельгія.