cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сон Е Джын
Веравызнанне і філантропія
27 лютага 2020 года Сон ахвяравала 100 мільёнаў вон арганізацыі Community Chest of Korea у сваім родным горадзе Тэгу, каб дапамагчы іх барацьбе з распаўсюджваннем COVID-19. 8 сакавіка 2022 года яна разам з Хён Бінам ахвяравала 200 мільёнаў вон асацыяцыі Hope Bridge Disaster Relief, якая на той момант займалася дапамогай пацярпелым ад вялікага ляснога пажару, які пачаўся ва Ульджыне, правінцыя Кёнсанбок, і распаўсюдзіўся на Самчок, правінцыя Канвон.
Краснявіцы
Краснявіцы (Krośniewice) — горад у Польшчы, размешчаны за 65 км на поўнач ад Лодзі і за 150 км на захад ад Варшавы. Уваходзіць у склад Кутноўскага павета Лодзьскага ваяводства, Сядзіба вяскова-гарадской гміны Краснявіцы. Чыгуначная станцыя. Плошча 2,96 км². Насельніцтва 4,5 тыс. чалавек.
Лошыцкія селішчы
Лошыцкія селішчы — археалагічныя помнікі: селішчы на тэрыторыі Лошыцкага сядзібна-паркавага комплекса ў Мінску.
Селішча—1
Знаходзіцца ў лукавіне правага берага р. Свіслач. Плошча каля 2,5 га. Культурны пласт 0,2—0,6 м. Адкрыў у 1990 годзе і даследаваў 68 м² у 2005—2006 гадах Ю. А. Заяц. Выяўлены прыпечныя ямы наземных жытлаў рэшткі майстэрні па апрацоўцы металаў. Знойдзены жалезныя нажы, сашнік, шыла, крэсіва, наканечнікі стрэл, бронзавыя спражкі, накладкі і наканечнікі паясоў, фібула, бразготка, крыжык, скроневае сяміпрамянёвае кольца, касцяны грэбень, керамічны посуд і тыгель.
Датуецца 2-й паловай X — 1-й паловай XIII стст.
B-мезон
B-мезоны — мезоны, якія складаюцца з b-антыкварка і верхняга, ніжняга , дзіўнага ці чароўнага  кварка.
Спалучэнне b-антыкварка і t-кварка лічыцца немагчымым з-за кароткага часу жыцця апошняга. Спалучэнне b-антыкварка і b-кварка з'яўляецца не B-мезонам, а.
Упершыню B-мезоны былі выяўлены ў 1983 годзе на дэтэктары.
B-мезон-антымезонныя асцыляцыі
Нейтральныя B-мезоны, B0 і B, могуць спантанна ператварацца ў свае антычасціцы і наадварот. Гэта з'ява называецца. Існаванне асцыляцыі нейтральных B-мезонаў з'яўляецца адным з асноўных прадказанняў Стандартнай мадэлі элементарных часціц. Яна была вымерана ў сістэме і склала каля, а ў сістэме  — каля Δms = ± стат. ± сіст. пс−1. Вымярэнні праводзіліся ў лабараторыі Фермі. Першая ацэнка ніжняй і верхняй граніц велічыні асцыляцыі для сістэмы была праведзена таксама лабараторыяй Фермі ў.
Раней на CDF фізікі вымералі скорасць пераходаў рэчыва-антырэчыва для B мезона, састаўленага з цяжкага прывабнага кварка, звязанага моцным ядзерным узаемадзеяннем з дзіўным антыкваркам. Цяпер яны дасягнулі стандарту для адкрыццяў у вобласці фізікі часціц, дзе імавернасць памылковых назіранняў павінна быць доказна меншая, чым 5 к 10 млн. . Для вынікаў CDF гэта імавернасць яшчэ меншая, 8 к 100 млн. .
Рональд Котлак, які піша для, назваў часціцу «эксцэнтрычнай» («bizarre») і заявіў, што мезон «можа адкрыць дзверы ў новую эру фізікі» з-за яго даказанага ўзаемадзеяння са «злавесным царствам антыматэрыі» («spooky realm of antimatter»).
14 мая 2010 года фізікі з Нацыянальнай паскаральнай лабараторыі Фермі паведамілі, што для матэрыі асцыляцыі затухаюць на 1 % часцей, чым для антыматэрыі, што можа памагчы растлумачыць перавагу рэчыва над антырэчывам у назіраемым Сусвеце. Тым не менш, вынікі, атрыманыя пасля апрацоўкі вялікіх аб'ёмаў даных з дэтэктара LHCb, не паказалі някіх істотных адхіленняў ад Стандартнай мадэлі.
Рэдкія распады
B-мезоны з'яўляюцца важнай пробай для аналізу квантавай хромадынамікі. Розныя незвычайныя каналы распаду B-мезонаў адчувальныя да фізічных працэсаў за межамі Стандартнай мадэлі. Вымярэнне гэтых рэдкіх прадуктаў распаду ўстанаўлівае абмежаванні на новыя часціцы. Эксперымент LHCb шукаў і назіраў некалькі гэтых распадаў, такіх як Bs → µ+µ−.
Іна Юр’еўна Шэшкіль
І́на Ю́р’еўна Шэ́шкіль (у шлюбе — Іванова; нар., Макінск, Акмолінская вобласць) — савецкая, казахстанская і беларуская біятланістка, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету (1992), удзельніца Алімпійскіх гульняў (1994, 1998) і Кубка свету. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Казахстан.
Біяграфія
Пачала займацца спортам у дзіцячым узросце пад кіраўніцтвам свайго бацькі, які працаваў трэнерам у ДЮСШ г. Макінска. Затым паступіла ў спартыўны інстытут у Алма-Аце, скончыла яго ў 1992 годзе. Выступала за клуб ЦСКА (Алматы).
B-мезон
Рэдкія распады
21 лютага 2017 года калабарацыя LHCb аб'явіла, што рэдкі распад нейтральнага B-мезона на два процілегла зараджаныя каоны назіраўся са 5σ.
Іна Юр’еўна Шэшкіль
Біяграфія
У сакавіку 1991 года атрымала перамогу на юніёрскім першынстве СССР у спрынтарскай гонцы.
У сезоне 1991/92 была ўключана ў зборную СССР, з-за распаду СССР выступала за так званую «Аб’яднаную каманду» (СНД). Дэбютавала на апошнім этапе Кубка свету сезона 1991/92 у Новасібірску, у індывідуальнай гонцы заняла дзевятае месца. На гэтым жа этапе праводзілася камандная гонка, якая мела статус чэмпіянату свету 1992 года, у якой Шэшкіль разам з Аленай Бяловай, Анфісай Разцовай і Святланай Пячэрскай выйгралі сярэбраныя медалі.
Пачынаючы з сезона 1992/93 выступала за зборную Казахстана. У 1994 годзе ўдзельнічала ў зімовай Алімпіядзе ў Лілехамеры, у індывідуальнай гонцы, была 29-й, а ў спрынце спатыкнулася перад фінішам і заняла чацвёртае месца, саступіўшы 3,9 секунд бронзаваму прызёру Валянціне Цэрбе.
У 1996 годзе стала бронзавым прызёрам чэмпіянату свету па летнім біятлоне ў спрынце. Таксама ў 1996 годзе стала двухразовай пераможцай зімовых Азіяцкіх гульняў у спрынце і індывідуальнай гонцы, а ў эстафеце зборная Казахстана заняла другое месца.
Прымала ўдзел у чэмпіянаце свету 1997 года ў Брэзне, лепшым вынікам у асабістых відах стала 21-е месца ў індывідуальнай гонцы. У 1998 годзе стартавала на сваіх другіх Алімпійскіх гульнях, у японскім Нагана, дзе была 20-й у спрынце, 54-й — у індывідуальнай гонцы і 11-й — у эстафеце. Пасля Алімпіяды выступленне казахстанскіх спартсменаў было прызнана няўдалым, у зборнай змяніўся трэнерскі штаб, і спартсменка вырашыла пакінуць каманду.
У сезоне 1998/99 перайшла ў зборную Беларусі, па запрашэнні сваёй сяброўкі Святланы Парамыгінай і новага галоўнага трэнера зборнай Аляксандра Папова. У сваім першым сезоне выступала толькі на Кубку Еўропы, дзе атрымала перамогі ў трох асабістых гонках, шэсць разоў была другой, і два разы — трэцяй, а таксама не менш двух разоў перамагала ў эстафетах ў складзе зборнай Беларусі. Па выніках сезону стала ўладальніцай Кубка Еўропы. Летам 1999 года стала сярэбраным прызёрам чэмпіянату свету па летнім біятлоне ў эстафеце.
На наступны год удзельнічала ў Кубку свету, але не зарабіўшы ні аднаго ачка ў залік турніру, завяршыла кар’еру. Апошнім буйным спаборніцтвам для спартсменкі стаў летні чэмпіянат свету 2000 года, дзе яна не паднялася вышэй 13-га месца.
Лепшым вынікам у асабістых відах на Кубку свету (за выключэннем чацвёртага месца на Алімпіядзе-1994) стала пятае месца ў спрынце ў сезоне 1995/96 на этапе ў Брэзне.
Асабістае жыццё
Замужам за казахстанскім біятланістам Валерыем Івановым. Мае дачку (1995 г. н.). Пасля завяршэння кармеры пераехала ў Башкартастан, у горад Міжгор’е.
Геркулес Фарнезскі
Геркулес Фарнезскі — адна з найбольш знакамітых скульптур антычнасці, у наш час выстаўлена ў Нацыянальным археалагічным музеі ў Неапалі.
Скульптура ўяўляе сабой рымскую (ці, магчыма, выкананую ў афінскай майстэрні Глікона) копію III стагоддзя з грэчаскага арыгінала IV стагоддзі да н.э., які не дайшоў да нас і аўтарства якога належыць Лісіпу ці камусьці са скульптараў яго кола. Паводле ўспамінаў італьянскага натураліста Улісэ Альдравандзі, запісанх у 1592, статуя была выяўлена ў 1546 пры раскопках руін Тэрм Каракалы (пабудаваны ў 216 г.). Знаходка неўзабаве папоўніла калекцыю пармскага герцага Алесандра Фарнезэ, пляменніка Папы Паўла III. Перш чым заняць месца ў музейнай экспазіцыі ў Неапалі, статуя размяшчалася ў асабістых пакоях герцага ў Палацца Фарнезэ ў Рыме, дзе, паводле сведчання Джорджыа Вазары, яе атачалі фрэскі з выявай подзвігаў герцага, выкананыя Федэрыка Цукары ў 1566—1569.
Эндру Джонсан
Эндру Джонсан (Andrew Johnson,  — ) — 17-ы прэзідэнт ЗША з 1865 па 1869, першапачаткова прадстаўнік Дэмакратычнай партыі, абраны ў 1864 віцэ-прэзідэнтам пры рэспубліканцы А. Лінкальне (у той час блок, які яны прадстаўлялі, называўся «Нацыянальны саюз»).
Біяграфія
Джонсан аддаваў перавагу хуткай рэканструкцыі зноў далучаных штатаў да Саюзу. Яго планы не давалі абароны былым рабам, і ён меў канфрантацыю з Кангрэсам, ў якім дамінавалі рэспубліканцы. Канфрантацыя скончылася імпічментам прэзідэнта. Джонсан стаў першым прэзідэнтам, якому вынеслі імпічмент, аднак ён быў апраўданы большасцю ў Сенаце ў адзін голас.
Джонсан нарадзіўся ў Ролі (Паўночная Караліна, ЗША). Быў вучням краўца, працаваў у некалькіх гарадах, перш чым пераехаў у Грынвіль, штат Тэнесі. Служыў у якасці члена муніцыпальнай рады і мэрам перад тым, як быў абраны ў Палату Прадстаўнікоў штату Тэнесі ў 1835 годзе. Пасля кароткай службы у Сенаце Тэнесі, Джонсан быў абраны у федэральную Палату Прадстаўнікоў ў 1843 годзе, дзе ён служыў пяць двухгадовых тэрмінаў. Ён стаў губернатарам Тэнесі на чатыры гады, і быў абраны заканадаўчым органам у Сенат у 1857. За час службы ў Кангрэсе, ён дабіваўся праходу закона пра хомстэды, які быў прыняты пасля таго як ён пакінуў крэсла Сенатара ў 1862.
Калі Паўднёвыя рабаўладальніцкія штаты ўключна Тэнесі пакінулі саюз, каб сфармаваць Канфедэратыўныя Штаты Амерыкі, Джонсан застаўся ў Саюзе, Джонсан быў адзіным сенатарам ад Канфедэратыўнага штата, які не сышоў ў адстаўку пасля таго як штат выйшаў з Саюзу. У 1862 годзе Лінкальн назначыў яго ваенным губернатарам Тэнесі пасля таго як штат быў адбіты. У 1864 годзе, Джонсан у якасці ваеннага дэмакрата і паўднёвага юніяніста, быў лагічным выбарам для Лінкальна, які хацеў дасласць паведамленне грамадству пра нацыянальную лучнасць паўночных і паўднёвых штатаў у сваёй прадвыбарчай кампаніі; Лінкальн перамог. Калі Джонсан прысягаў у якасці Віцэ-прэзідэнта ў сакавіку 1865 года, ён гаварыў няскладную прамову. Пазней ён адасобіўся, каб пазбегнуць публічнага абсмейвання. Шасцю тыднямі пазней, пасля забойства Лінкальна, ён заняў пасаду прэзідэнта.
Індыйскае пісьмо
Інды́йскае пісьмо́ — група пісьменнасцей Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі, якія звязаны агульнасцю паходжання і адзіным (фанетычным) прынцыпам пабудовы алфавіта. Акрамя Індыі, Бангладэша, Пакістана, Непала і Шры-Ланкі пашырана і ў суседніх раёнах.
Пранікненне індыйскага пісьма ў сумежныя з Індыяй краіны адбылося ў 1-м тыс. да н.э. і было ў многім звязана з пашырэннем там будызму і будыйскай літаратуры.
Індыйскае пісьмо мае некалькі дзясяткаў разнавіднасцей.
Гісторыя
У самой Індыі пісьменнасць існуе больш за 5 тыс. гадоў. Самыя старажытныя варыянты індыйскага пісьма не дэшыфраваны.
Агульная характарыстыка
Агульнаіндыйскае пісьмо — складовае, адпавядае фанетычнай сістэме індыйскіх моў. Кожная літара абазначае склад з аднаго галоснага ці зычнага з галосным «а». Астатнія галосныя абазначаюцца дадатковымі знакамі, ужываецца поліфункцыянальны значок.
У алфавітах асобных моў знакі індыйскага пісьма істотна вар'іруюцца. Алфавіт хіндзі, ці санскрыту, лічыцца фанематычным, у іншых мовах суадносіны паміж фанемай і графемай парушаны.
Параўнальныя табліцы
Ніжэй прадстаўлены табліцы знакаў з некаторых асноўных індыйскіх пісьменнасцей. Вымаўленне выкладзена ў транскрыпцыі Нацыянальнай бібліятэкі ў Калькуце і ў МФА. Вымаўленне прыведзена, дзе магчыма, для санскрыту; у іншых выпадках — для адпаведнай мовы. Некаторыя знакі ў табліцах не прадстаўлены.
Галосныя
У кожным слупку злева прадстаўлены самастойныя знакі для галосных, справа — у спалучэнні з зычным «k» (гэта значыць ku, ko і г.д.).
Гары Потэр і філасофскі камень
«Гары Потэр і філасофскі камень» (Harry Potter and the Philosopher's Stone) — першы раман з серыі пра Гары Потэра брытанскай пісьменніцы Джаан Роўлінг. Галоўны герой рамана Гары Потэр — незвычайны хлопчык, які раптам выяўляе ў сябе дзіўныя здольнасці. Ён адпраўляецца вучыцца ў школу для чараўнікоў, дзе заводзіць блізкіх сяброў, а таксама і ворагаў: на першым годзе навучання Гары сутыкаецца са спробай вяртання злога чарадзея Лорда Валдэморта, які забіў яго бацькоў, але не здолеў забіць самога хлопчыка, якому быў усяго год. Пасля той смяротнай для бацькоў хлопчыка і Валдэморта сустрэчы ў Гары застаўся шрам у выглядзе маланкі.
Сюжэт
У Гары Потэра няпростае жыццё, з яго пастаянна здзекуюцца цётка і дзядзька, Вернан і Петунія Дурслі, а таксама іх распешчаны сын Дадлі. Дзесяць гадоў таму памерлі бацькі Гары, і цяпер ён вымушаны жыць у сям’і Дурсляў. Жыццё Гары змяняецца ў адзінаццаты дзень нараджэння, калі хлопчык атрымлівае ліст, што ён прыняты ў Школу Чарадзейства і Магіі Хогвартс. Ліст даставіў паўгігант Рубеус Хагрыд пасля таго, як папярэднія лісты былі знішчаны Дурслямі. Хагрыд падрабязна расказвае пра мінулае Гары, яго бацькоў Джэймса і Лілі Потэр, якія былі чараўнікамі, і пра тое, як іх забіў самы злы і магутны цёмны чараўнік усіх часоў, лорд Валдэморт. Гэта прывяло Гары ў дом да цёткі і дзядзькі. Валдэморт не толькі не здолеў забіць Гары, але і страціў свае сілы. Ён быў вымушаны хавацца, і гэта зрабіла Гары вельмі папулярным сярод магічнай супольнасці.
Хагрыд знаёміць Гары са светам чараўнікоў, прыводзячы яго ў Крывы завулак, схаваную вуліцу ў Лондане. Там Гары ўпершыню бачыць багацце, якое яму пакінулі ў спадчыну бацькі ў банку Грынгатс. У Крывым завулку ён атрымлівае ў падарунак ад Хагрыда саву, Хэдвігу, купляе розныя школьныя прылады і чароўную палачку. Пазней ён даведаецца, што яго палачка мае ядро з той жа крыніцы, што і палачка Валдэморта. У Крывым завулку Гары асэнсоўвае, наколькі ён сапраўды вядомы сярод чараўнікоў. Яго называюць «хлопчык, які выжыў». Праз месяц Гары пакідае дом Дурсляў, каб патрапіць на «Хогвартскі экспрэс» з сакрэтнай платформы 9 3⁄4 на чыгуначнай станцыі Кінгс-Крос. У цягніку ён знаёміцца з калегам-першакурснікам Рональдам Уізлі, і разам яны сустрэнуць Герміёну Грэйнджэр, чые снабізм і любоў да заклінанняў першапачаткова выклічуць у хлопцаў непрыманне. У цягніку Гары таксама становіцца ворагам яшчэ аднаго першакурсніка, Драка Малфоя, які прадузята ставіцца да Рона праз фінансавыя цяжкасці яго сям’і.
Пасля прыбыцця ў Хогвартс, першакурснікі з дапамогай Размеркавальнага капелюша трапляюць на адзін з факультэтаў, які найбольш адпавядае іх асобе. Усяго ў Хогвартсе 4 факультэты: Грыфіндор, Слізэрын, Хафлпаф і Рэйвэнкло. Слізэрын мае змрочную рэпутацыю, там вучыліся многія вядомыя цёмныя чараўнікі, таму Гары не хоча, каб Размеркавальны капялюш накіраваў яго на гэты факультэт. Праўда, Капялюш сцвярджае, што Слізэрын можа быць добрым месцам для Гары. Але хлопчык апынаецца ў Грыфіндоры разам з Ронам і Герміёнай, а Драка размяркоўваюць у Слізэрын, дзе вучылася ўся яго сям’я.
З першых заняткаў у Хогвартсе Гары выяўляе ў сабе здольнасць лётаць на мятле. Яго прымаюць у каманду Грыфіндора па квідычы (папулярны ў свеце чараўнікоў спорт) у якасці лаўца. У Гары не складваюцца адносіны са школьным настаўнікам, прафесарам Снэйпам, які выкладае зеллязнаўства і адначасова з’яўляецца дэканам Слізэрына. Снэйп заўжды дзейнічае на карысць вучняў свайго факультэта і пастаянна шукае магчымасці пакараць Гары і яго сяброў. Малфой заваблівае Гары і Рона на двубой у трафейным пакоі, каб вывесці іх са сваёй спальні ноччу, і ўпотай расказвае Філчу, вартаўніку школы, дзе яны будуць знаходзіцца. Герміёна спрабуе спыніць хлопцаў, але ў выніку вымушана ісці з імі. Каля ўвахода ў гасцёўню Грыфіндора яны знаходзяць свайго аднакурсніка Нэвіла Лангботама, які спіць на падлозе, бо забыў пароль, каб патрапіць унутр. Пасля таго, як сябры разумеюць, што Малфой іх ашукаў, яны ўцякаюць. Потым яны знаходзяць вялізнага трохгаловага сабаку, які стаіць на варце над люкам у забароненым калідоры на чацвёртым паверсе. Святкаванне Хэлаўіна ў школе перапыняецца ўварваннем троля. Ён трапляе ў жаночую прыбіральню, дзе ад сяброў хаваецца Герміёна. Аднак яе ратуюць Гары і Рон, і ўсе трое становяцца найлепшымі сябрамі. Яны звязваюць нядаўнюю траўму нагі Снэйпа, а таксама яго паводзіны і здагадваюцца, што прафесар шукае спосаб прайсці праз сабаку і ўвайсці ў люк.
Сябры наведваюць хаціну Хагрыда каля падножжа школы і знаходзяць газетнае паведамленне пра спробу рабавання сховішча Грынгатса — таго самага сховішча, якое наведвалі Хагрыд і Гары, калі апошні даставаў школьныя прыналежнасці. Далейшая разважлівасць Хагрыда дазваляе ім зразумець, што аб’ект, які знаходзіцца пад гэтым люкам, — гэта Філасофскі камень, які дае карыстальніку неўміручасць, а таксама здольнасць ператвараць любы метал у чыстае золата. Гары таксама паведамляе ў лесе кентаўру Фірэнцы, што змову з мэтай скрасці Камень арганізоўвае не хто іншы, як сам Валдэморт, які плануе выкарыстаць яго для аднаўлення свайго цела і вяртання да ўлады. Калі дырэктара школы Альбуса Дамблдора няпраўдай выманьваюць з Хогвартса, Гары, Герміёна і Рон баяцца, што крадзеж непазбежны, і самі праходзяць праз люк.
Яны сутыкаюцца з шэрагам перашкод, кожная з якіх патрабуе ўнікальных навыкаў, якімі валодаюць сябры. Напрыклад, Рон мусіць ахвяраваць сабой у гульні ў чарадзейныя шахматы ў натуральную велічыню. У апошнім пакоі Гары, які застаўся без сяброў, знаходзіць прафесара Квірэла, настаўніка абароны ад цёмных мастацтваў, які прызнаецца, што менавіта ён спрабаваў забіць Гары. Спачатку зачараваўшы мятлу, а потым прапусціўшы ў школу троля, у той час як Снэйп наадварот спрабаваў абараніць Гары. Квірэл дапамагае Валдэморту, твар якога прарос на ягонай патыліцы, але ўвесь час хаваецца за вялізным турбанам, знайсці Філасофскі камень, каб аднавіць яго цела. Квірэл выкарыстоўвае Гары, каб пераадолець апошнюю перашкоду, Люстэрка Амар, прымушаючы хлопца стаць перад ім. Люстэрка прызнае адсутнасць прагнасці Гары да Каменя і таемна кладзе яго хлопцу ў кішэню. Калі Квірэл спрабуе схапіць камень і забіць Гары, яго плоць гарыць пры кантакце са скурай хлопчыка і ператвараецца ў пухіры. Шнар у Гары пачынае гарэць ад болю, і ён страчвае прытомнасць.
Праз тры дні ён прачынаецца ў школьным лазарэце, дзе Дамблдор тлумачыць, што выжыванне супраць Валдэморта звязана з тым, што маці Гары ахвяравала жыццём, каб яе сын мог жыць. Гэта пакінула на Гары магутныя ахоўныя чары, якія жывуць у ягонай крыві, і гэта выклікала апёкі рук Квірэла пры кантакце з Гары. Таксама Дамблдор прызнаецца, што менавіта ён адправіў Гары мантыю-няўгледку. Валдэморт пакінуў Квірэла паміраць, а Камень быў знішчаны. Насычаны падзеямі навучальны год заканчваецца апошнім святам, падчас якога Грыфіндор выйграе Кубак школы. На лета Гары вяртаецца на Крушынавую вуліцу і не паведамляе Дурслям, што чараўнікі, якія не дасягнулі паўналецця, не могуць карыстацца магіяй. Гэта абяцае яму шмат спакою і весялосці на канікулах.
Галоўныя героі
Сярод іншых супрацоўнікаў: каржакаватая настаўніца травазнаўства і дэкан Хафлпафа, прафесар Маккорань, нізенькі і маленькі настаўнік заклінанняў, а таксама дэкан Рэйвэнкло, прафесар Флітвік, нудны настаўнік гісторыі магіі, прафесар Бінс, прывід якога, відаць, не заўважыў уласную смерць, і мадам Бух, трэнерка па квідычы, строгая, але ўважлівая і метадычная настаўніца. Палтэргейст Назола бадзяецца па замку і прычыняе непрыемнасці паўсюль, дзе толькі можа.
Ацэнкі
У Брытаніі раман атрымаў большасць літаратурных прэмій, журы якіх складалася з дзяцей. Таксама раман атрымліваў літаратурныя прэміі ў ЗША. Кніга дасягнула вяршыні спісу фантастычных бэстсэлераў паводле версіі «Нью-Ёрк Таймс» («New York Times») у жніўні 1999 года і заставалася ў ім сярод найлепшых на працягу 1999—2000-х гг. Раман быў перакладзены на іншыя мовы, а ў 2001 годзе паводле яго знялі аднайменны фільм.
Збольшага водгукі на раман былі вельмі прыхільныя. Крытыкі ацанілі надзвычайнае ўяўленне аўтаркі, добры гумар, прастату, прамы стыль і добрую сюжэтабудову, але некаторыя крытыкі скардзіліся на тое, што ў канцоўцы твору падзеі развіваюцца залішне хутка. Стыль Роўлінг параўновалі з Джэйн Осцін, адной з яе ўлюбёных пісьменніц, а таксама з Роальдам Далем, творы якога дамінавалі сярод дзіцячых апавяданняў да з’яўлення Гары Потэра, і старажытнагрэчаскім казачнікам Гамерам. У той час, як некаторыя крытыкі сцвярджалі, што кніга вяртаецца да твораў пра школы-інтэрнаты віктарыянскай эпохі караля Эдуарда, іншыя гаварылі, што гэты жанр займае трывалае месца ў сучасным свеце, асвятляючы сённяшнія этычныя і сацыяльныя праблемы.
«Гары Потэр і філасофскі камень», як і астатнія кнігі з серыі, неаднаразова крытыкаваўся паасобнымі рэлігійнымі групамі, таксама твор забаронены ў некаторых краінах праз абвінавачванні у спрыянні вядзьмарству. Але ж некаторыя хрысціянскія крытыкі пісалі, што кніга з’яўляецца добрым прыкладам хрысціянскіх каштоўнасцей, у тым ліку сілай самаахвярнасці і прыняццем людзьмі важных рашэнняў, якія фарміруюць іх характары. Педагогі лічаць «Гары Потэр і філасофскі камень» і яго сіквелы важнай дапамогай у паляпшэнні пісьменнасці ў сувязі з велізарнай папулярнасцю кніг. У некаторых замежных школах серыю кніг пра Гары Потэра выкарыстоўваюць на дапаможных уроках па педагогіцы, сацыялагічным аналізе і маркетынгу.
Беларускія пераклады
14 снежня 2019 года выдавецтва «Янушкевіч» выдала пераклад кнігі. Перакладчыца — Алена Пятровіч.
XIV стагоддзе
XIV стагоддзе (чатырна́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1301 года і скончылася 31 снежня 1400 года.
IC 5209
IC 5209 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
У пошуках Доры
«У пошуках Доры» (Finding Dory) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2016 года. Сіквел мультфільма «У пошуках Нэма».
Сюжэт
Доры — блакітны хірург, сіняя добразычлівая рыбка, якая пакутуе праваламі ў памяці. Доры імкнецца пазбавіцца ад сваёй хваробы і знайсці сваю сям'ю.
NGC 2601
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эўбюры
Эўбюры (Avebury) — брытанскі хендж; найбуйнейшае рытуальнае эбудаванне ў Еўропе.
Знаходзіцца каля г. Марлбара, на поўдні Англіі. Плошча каля 11,5 га, абкружана ровам і насыпам з 4 сіметрычнымі выхадамі. Уздоўж унутранага краю рова пастаўлены пліты з пясчаніку, у цэнтры — два кальцы з камянёў (дыяметр 91,4). Унутры кольцаў камянёвыя кладкі, адна з іх нагадвае літару «V». Каля паўднёвага ўваходу пачынаецца алея менгіраў (2 паралельныя рады камянёў), якая цягнецца да рытуальнай пабудовы на Овертан-Хіле. На тэрыторыі Эўбюры выяўлены паселішча, пахаванні, фрагменты керамікі неаліту і бронзавага веку. Помнікі складаюць адзіны археалагічны комплекс.
Рою Кабаясі
Рою Кабаясі (小林陵侑; нар., Хацімантай, Японія) — японскі скакун з трампліна, алімпійскі чэмпіён 2022 года на нармальным трампліне, першы ў гісторыі Японіі ўладальнік Кубка свету (сезон 2018/19). Трэці скакун у гісторыі скачкоў з трампліна пасля Свена Ханавальда і Каміля Стоха, які заваяваў Вялікі шлем, выйграўшы ўсе этапы Турнэ чатырох трамплінаў у 2019 годзе.
Малодшы брат японскага скакуна з трампліна Дзюнсіра Кабаясі.
Астрамечаўскі сельсавет
Астраме́чаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Астрамечава.
Глікон
Глікон (Γλυκών) — паводле некаторых міфаў, увасабленне бога Асклепія. Лукіян распавядае, што культ быў вынайдзены ў яго час Аляксандрам з Абанотыха, які ад яго імя прамаўляў вяшчунствы.
Адлюстроўваўся ў выглядзе змея з ільвінай галавой, быў звязаны з культам Фартуны. Культ атрымаў распаўсюджванне ў Рымскай імперыі ў II стагоддзі, з сярэдзіны II да сярэдзіны III стагоддзя яго выява з’яўлялася на манетах.
Ганна Георгіеўна Гарчакова
Ганна Георгіеўна Гарчакова — дырэктарка Беларускага дзіцячага хоспіса, адна са стваральніц сістэмы аказання паліятыўнай дапамогі дзецям у Беларусі, актывістка хоспіснага руху і паліятыўнай дапамогі.
Біяграфія
Нарадзілася ў Санкт-Пецярбургу, біёлаг па першай адукацыі, па другой — псіхолаг, таксама праходзіла навучанне ў арганізацыі Chіldren’s Hospіce Іnternatіonal (CHІ). Працавала ў даследчым інстытуце, потым на месцы выхавацелькі ў анка-гематалагічным дзіцячым цэнтры, з часам стала кіраўніцай псіхолага-педагагічнага аддзела. Працуе ў Беларускім дзіцячым хоспісе з моманту яго стварэння 11 лістапада 1994 года. У першыя гады існавання хоспіса таксама выязджала на дом да хворых дзяцей — як псіхолаг.
Мае дачку.
Узнагароды
Жанчына года Беларусі (2009).
Дырэктар Беларускага дзіцячага хоспіса і яе калектыў атрымалі прэмію «За духоўнае адраджэнне» па выніках 2018 года.
NGC 2602
NGC 2602 (іншыя абазначэнні — MCG 9-14-69, ZWG 263-56, ARAK 169, PGC 24099) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
XV стагоддзе
XV стагоддзе (пятна́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1401 года і скончылася 31 снежня 1500 года.
Забара
Забара — прозвішча.
Мануэль Нар’ега
Мануэль Антоніа Нар’ега Марэна (Manuel Antonio Noriega; 11 лютага 1934, горад Панама, Панама — 29 мая 2017) — панамскі ваенны дзеяч, камандуючы Нацыянальнай гвардыі, дэ-факта кіраўнік Панамы ў 1983—1989 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся 11 лютага 1934 года ў Панаме. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі ў Нацыянальным інстытуце Панамы, Нар’ега скончыў ваеннае вучылішча Чарыльяс у Перу. У 1962 годзе ў званні малодшага лейтэнанта ён пачаў службу ў другой ваеннай акрузе Нацыянальнай гвардыі, пасля атрымаў званне капітана і пасаду кіраўніка батальёна. У 1968 годзе ў званні маёра Нацыянальнай гвардыі, Нар’ега падтрымаў дзяржаўны пераварот, ажыццёўлены генералам Амарам Тарыхасам. У 1969 годзе быў прызначаны на пасаду кіраўніка Упраўлення ваеннай разведкі і контрразведкі Генеральнага штаба.
Пасля гібелі Тарыхаса ў авіякатастрофе ў 1981 (па адной з версій, арганізаванай Нар’егам) Нар’ега быў прызначаны начальнікам генеральнага штаба ўзброеных сіл пры новым ваенным урадзе. У 1983 годзе стаў камандуючым нацыянальнай гвардыі, а неўзабаве і фактычным кіраўніком дзяржавы. Звергнуты ў 1989 годзе ў выніку ваеннай аперацыі ЗША ў Панаме.
У 1995 годзе суд Панамы завочна прызнаў Нар’егу вінаватым у палітычных забойствах і прысудзіў яго да 20 гадоў турмы.
Памёр 29 мая 2017 года ў Панаме.
Дэвід Лойд Джордж
Дэвід Лойд Джордж ( і David Lloyd George;, г. Манчэстэр, Вялікабрытанія — ) — брытанскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, дыпламат; 53-і прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі. Граф Двайфар (1945). Адзіны валіец на пасадзе прэм’ер-міністра і адзіны прэм’ер-міністр, роднай мовай якога не была англійская.
Атрымаў юрыдычную адукацыю. 3 1890 дэпутат палаты абшчын ад Ліберальнай партыі, выступаў супраць англа-бурскай вайны 1899—1902. 3 1905 міністр гандлю, з 1908 міністр фінансаў (на ўзор Германіі правёў у 1908 сацыяльную рэформу — закон аб пенсіі па ўзросце, абавязковае страхаванне ад хвароб і беспрацоўя з 1911), з 1915 міністр ваеннага забеспячэння, у 1916—22 прэм’ер-міністр (у 1916 і ваенны міністр) Вялікабрытаніі. Адзін з галоўных удзельнікаў Парыжскай мірнай канферэнцыі 1919—20 і аўтараў Версальскага мірнага дагавора 1919. Падтрымліваў Грэцыю ў час грэка-турэцкай вайны 1919—22, садзейнічаў заключэнню кампраміснага англа-ірландскага дагавора 1921. Кіраўнік брытанскай дэлегацыі на Генуэзскай канферэнцыі 1922. У 1926—31 лідар Ліберальнай партыі. Пасля прыходу да ўлады ў Германіі А. Гітлера (1933) выступаў у яго падтрымку, аднак хутка зразумеў сваю памылку. У 1945 член палаты лордаў.
Галееўка-2
Галееўка-2 (Галеевка-2) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ліпаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Галееўка-2 абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Гразеняцкага сельскага паселішча.
Экстраліга 2013/2014
Экстраліга 2013/2014 (35-ы жаночы чэмпіянат Польшчы па футболе) — чэмпіянат Польшчы па футболе сярод польскіх жаночых каманд у сезоне 2013/2014.
Уладзімір Уладзіміравіч Будкевіч
Уладзімір Уладзіміравіч Будкевіч (нар., Магілёў) — беларускі музыкант (фагот), педагог. Прафесар (1993), Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (1980).
Біяграфія
Скончыў Магілёўскае музычнае вучылішча (клас Т. С. Варашэнь). У 1967 годзе па конкурсе быў залічаны ў аркестр ДАВТ оперы і балета ў групу фаготаў.
1978—1986 — канцэртмайстар групы фаготаў ДАВТ.
1973—1986 — па сумяшчальніцтве працаваў на кафедры духавых інструментаў Белдзяржкансерваторыі.
У 1986 годзе прыняты па конкурсе на пастаянную работу ў Белдзяржкансерваторыю выкладчыкам па класе фагота.
З’яўляўся дэканам аркестравага факультэта акадэміі музыкі РБ. За перыяд працы падрыхтаваў 35 выканаўцаў па спецыяльнасці «фагот», якія працуюць у творчых калектывах Рэспублікі Беларусь, а таксама ў краінах далёкага і блізкага замежжа. 18 выпускнікоў станавіліся лаўрэатамі розных конкурсаў. Найбольш яркія выхаванцы: А. Фромаў, А. Дамброўскі, А. Батальёнак, А. Мурзіч, А. Халомкін, П. Лук’янёнак, Л. Калеснеў, С. Рамановіч, А. Атрашкевіч.
Падрыхтаваў чатыры асістэнта-стажора, пяць магістрантаў.
Творчасць
Супрацоўнічаў з ансамблем «Актэт драўляных духавых інструментаў» (мастацкі кіраўнік Б.Нічкоў). Гастраляваў па Расіі, Італіі, Францыі, Польшчы, Германіі, Украіне, ЗША, Літве.
На працягу многіх гадоў супрацоўнічае з беларускімі кампазітарамі — В. Солтанам, К. Літвінам, Л. Мурашкай, В. Даўгалёвым. Падчас плённага супрацоўніцтва з’явілася шмат твораў для фагота.
Узнагароды
Узнагароджаны граматамі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, медалём імя Францыска Скарыны (2007), Ганаровым знакам акадэміі музыкі (2022).
Старабільскі раён (1923—2020)
Старабільскі раён (Старобільський район) — колішняя адміністрацыйная адзінка ў складзе Луганскай вобласці Украіны, існавала ў 1923—2020 гадах. Адміністрацыйны цэнтр — Старабільск (Старобільськ).
Насельніцтва раёна на 1 студзеня 2015 года складала 45 695 чалавек, плошча — 1580 км².
У 2020 годзе ў ходзе адміністрацыйнай рэформы раён быў скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новага Старабільскага раёна.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 гарадскога і 21 сельскага саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак сельскага тыпу і 57 вёсак.
IC 5210
IC 5210 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
2010-я
2010-я гады — дзесяцігоддзе, якое ахоплівае гады з 2010 па 2019.
XVI стагоддзе
XVI стагоддзе (шасна́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1501 года і скончылася 31 снежня 1600 года.
Андрэ Жак Гарнерэн
Андрэ-Жак Гарнерэн (Andre-Jacques Garnerin; 31 студзеня 1769 — 18 жніўня 1823) — вядомы французскі паветраплавальнік і першы ў свеце парашутыст.
22 кастрычніка 1797 года А. Ж. Гарнерэн здзейсніў першы ў гісторыі чалавека скачок з парашутам з паветранага шара, саскочыўшы з вышыні каля 1 км над адным з паркаў Парыжа. У 1793 годзе, пасля таго як ён стаў тэхнічным інспектарам французскай арміі, Андрэ Жак стаў актыўна займацца магчымасцямі тэхнічнай рэалізацыі выкарыстання паветраных шароў ў ваенных мэтах.
Эн Ветэмаа
Эн Ве́тэмаа (Enn Vetemaa; нар., , Эстонія) — эстонскі пісьменнік. Заслужаны пісьменнік Эстоніі (1977).
Біяграфія
Друкуецца з 1958. Скончыў у 1959 годзе Талінскі політэхнічны інстытут, у 1965 годзе Талінскую кансерваторыю.
Творчасць
Аўтар паэтычных зборнікаў «Пераломны ўзрост» (1962), «Гульня ў снежкі» (1966), цыкла «маленькіх раманаў» («Манумент», 1965; «Стомленасць», 1967; «Рэквіем для губнога гармоніка», 1968; «Яйкі па-кітайску», 1969), рамана «Серабрыстая стужка» (1977). У творах узнімае маральна-этычныя праблемы, праблемы узаемаадносін сучасніка з грамадствам, крытыкуе цынічна-спажывецкія адносіны яго да жыцця. Майстар сацыяльнага гратэску (п’есы «Вячэра на пецярых», 1974; «Зноў гора ад розуму», 1975; «Ружоўнік», паст. 1976), камедыёграф («Сусана, або Школа майстроў», нап. 1974, і інш.). Зрабіў стылізаванае пералажэнне народнага эстонскага эпасу «Успаміны Калевіпоэга» (1971).
Правілы адбору
Пра́вілы адбо́ру ў фізіцы — умовы, якія вызначаюць магчымасць пераходу квантавых сістэм (ядраў, атамаў, малекул і інш.) з пачатковага стану ў канчатковы пры фізічных працэсах, звязаных з выпрамяненнем і паглынаннем энергіі.
Правілы адбору выражаюць выкананне пэўных законаў захавання ў дадзеным працэсе і фармулююцца ў выглядзе суадносін паміж квантавымі лікамі. Аснова тэарэтычнага вызначэння правіл адбору — патрабаванне адрознення ад нуля імавернасці пераходу паміж пачатковым і канчатковым станамі сістэмы, напрыклад, імавернасць дыпольных пераходаў, звязаных з выпрамяненнем святла атамам, адрозніваецца ад нуля пры змене квантавых лікаў:
ΔL = ±1
,
Δs = 0
або
±1
(за выключэннем, калі
у пачатковым і канчатковым станах), дзе
L
і
s
— адпаведна квантавыя лікі поўнага моманту імпульсу электроннай абалонкі, арбітальнага моманту і агульнага спінавага моманту электронаў.
Пераходы, якія падпарадкоўваюцца правілам адбору дыпольнага выпрамянення, называюцца дазволенымі, у адваротным выпадку — забароненымі (іх імавернасць у атамах вельмі малая).
Адпаведныя правілы адбору існуюць у ядзернай спектраскапіі і фізіцы элементарных часціц.
Сяргей Аляксандравіч Ясенін
Сярге́й Алякса́ндравіч Ясе́нін (, сяло Канстанцінава, Разанская губерня —, Ленінград) — рускі паэт, адзін з самых папулярных і вядомых рускіх паэтаў XX стагоддзя.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў царкоўна-настаўніцкую школу ў Спас-Клепіках (1912). У 1912—15 працаваў канторшчыкам, карэктарам, вучыўся ў Народным універсітэце імя А. Шаняўскага ў Маскве, удзельнічаў у Сурыкаўскім літаратурна-музычным гуртку. Паводле афіцыйнай версіі скончыў жыццё самагубствам.
Быў жанаты з Айседорай Дункан.
Творчасць
Друкаваўся з 1914 (верш «Бяроза»). 3 першых зборнікаў «Радуніца» (1916), «Блакіт», «Ператварэнне», «Сельскі часаслоў» (усе 1918) выступіў як тонкі лірык, майстар глыбока псіхалагізаванага пейзажу, пясняр вясковай Русі, знаўца народнай мовы і народнай душы. У 1919—23 уваходзіў у групу імажыністаў. У кнізе «Масква кабацкая» (1924), паэмах «Кабыліныя караблі» (1920), «Чорны чалавек» (апубл. 1926) трагічнае светаадчуванне, душэўны неспакой. У паэмах «Балада пра дваццаць шэсць», кнізе «Русь Савецкая» (абедзве 1924) імкненне спасцігнуць паслярэвалюцыйную Расію. У паэме «Ганна Снегіна» (1925) рамантычнае каханне на фоне рэвалюцыйных падзей у роднай вёсцы. Пачуццём душэўнага прасвятлення, светлага кахання, шчырай любові да Радзімы прасякнуты цыкл вершаў «Персідскія матывы» (1925). Выразнымі рысамі паэзіі Сяргея Ясеніна з'яўляюцца персаніфікацыя прыродных з'яў, багатая палітра фарбаў з мноствам адценняў, надзвычайная меладычнасць.
NGC 2603
NGC 2603 (іншае абазначэнне — PGC 3133653) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бляйбтрой
Бляйбтрой, Блайбтрой (Bleibtreu):
Летнія Алімпійскія гульні 1948
Летнія Алімпійскія гульні 1948 (1948 Summer Olympics), афіцыйна вядомыя як Гульні XIV Алімпіяды, праходзілі ў Лондане з 29 ліпеня па 14 жніўня 1948 года. Гэта былі першыя Алімпійскія гульні пасля 12-гадовага перапынку з-за Другой сусветнай вайны. Папярэднія гульні праводзіліся ў Берліне; у 1940 годзе былі адменены Гульні ў Токіа, а ў 1944 годзе Гульні ў Лондане.
Алімпійскія гульні 1948 года вядомыя таксама як «Суровыя Гульні» (англ. Austerity Games), бо праводзіліся ў спартанскіх умовах, у абстаноўцы пасляваеннай разрухі і падчас аднаўлення разбураных сусветнай вайной нацыянальных гаспадарак. Для Алімпіяды не было ўзведзена ніводнага новага збудавання, таму атлеты спаборнічалі ва ўмовах, максімальна набліжаных да спартанскіх.
На гульнях пра сябе заявіла галандская лёгкаатлетка Фані Бланкерс-Кун, якая заваявала чатыры залатыя медалі, прычым падчас спаборніцтваў яна была цяжарная. У дзесяцібор’і перамогу атрымаў 17-гадовы амерыканец Роберт «Боб» Мэціяс, які стаў самым маладым алімпійскім чэмпіёнам. У спартыўнай гімнастыцы разгромную перамогу атрымала зборная Фінляндыі: лідар каманды Вейка Хухтанен стаў чэмпіёнам у мнагабор’і, у камандным першынстве не было роўных менавіта фінскай зборнай, а ў практыкаваннях на кані Хухтанен і яго таварышы Паава Аалтанен і Хейкі Савалайнен і зусім выйгралі адразу тры залатыя медалі, пакінуўшы срэбра і бронзу без прысуджэння. У футболе поспех святкавала зборная Швецыі, ведзеная ударным трыо Грэ-Но-Лі ў складзе Гунара Грэна, Гунара Нордаля і Нільса Лідхальма.
Летнія Алімпійскія гульні 1932
Летнія Алімпійскія гульні 1932 (1932 Summer Olympics), афіцыйна вядомыя як Гульні X Алімпіяды, праходзілі ў Лос-Анджэлесе з 30 ліпеня па 14 жніўня 1932 года.
XVII стагоддзе
XVII стагоддзе (сямна́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1601 года і скончылася 31 снежня 1700 года.
Цэнтр радыётэхнікі НАН Беларусі
Цэнтр радыётэхнікі НАН Беларусі быў створаны ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2016 годзе ў сувязі з узніклай патрэбай распрацовак у галіне радыётэхнікі. Дырэктарам з’яўляецца член-карэспандэнт Сяргей Міхайлавіч Кастраміцкі.
ГЭС гідравузла № 12 Стахава
Міні-ГЭС «Стахава» — нізканапорная міні-гідраэлектрастанцыя на гідравузле № 12 «Стахава» воднай сістэмы Дняпроўска-Бугскага канала, каля вёскі Стахава Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Вызначаная магутнасць — 692 кВт (2017 год). Гадавая выпрацоўка электраэнергіі 5045,6 тыс. кВт*гадзін. Будаўніцтва пачалося ў 2013 годзе. 1-ы гідраагрэгат уведзены ў эксплуатацыю ў лістападзе 2015 года, 2-і — у снежні 2015 года. Знаходзіцца на балансе РУЭБП «Дняпроўска-Бугскі водны шлях».
Менелай з целам Патрокла
У 1771 годзе Антон Менгс, быўшы не здаволены маньерысцкай «рэстаўрацыяй» скульптараў XVI стагоддзя, вырашыў выправіць іх агрэхі і выканаў гіпсавы варыянт скульптурнай групы. Яшчэ адзін варыянт той жа гераічнай кампазіцыі, які паходзіць з маўзалея Аўгуста, з XVI стагоддзя фігураваў у зборы Медычы пад імем Аякса; яго можна пабачыць у палацца Піці. Знакамітая рымская статуя Пасквіна, мабыць, першапачаткова ілюстравала той жа сюжэт.
Летнія Алімпійскія гульні 1928
Летнія Алімпійскія гульні 1928 (1928 Summer Olympics), афіцыйна вядомыя як Гульні IX Алімпіяды, праходзілі ў Амстэрдаме з 28 ліпеня па 12 жніўня 1928 года.
Пралетарская вуліца (Гомель)
Вуліца Пралетарская (былая Фельдмаршалаўская) — вуліца ў цэнтральнай частцы горада Гомеля. Працягласць 1150 м, ад плошчы Леніна да вуліцы Фрунзэ.
Назвы
Гістарычная назва — Фельдмаршалаўская, нададзена ў гонар аднаго з былых уладальнікаў Гомеля, фельдмаршала П. А. Румянцава-Задунайскага. У 1920-я гады была перайменавана савецкай уладай ў гонар пралетарыяту. Сучаснае аблічча вуліцы фармавалася ў 1960-70-я гады.
Гісторыя
Адна з найстарэйшых вуліц горада (на картах з'яўляецца з пачатку 19 стагоддзя). З'яўлялася прамым працягам вуліцы — Румянцаўскай (цяпер Савецкая), цэнтрам так званай Спасавай слабады (стараабрадскага селішча, узніклага ў канцы 17 ст.) і часткі Кагальнага рова (гістарычны раён горада Гомеля). У забудове пераважалі 1 і 2-павярховыя цагляныя і драўляныя хаты сядзібнага тыпу. На вуліцы размяшчаліся лакавы завод, чыгуналіцейная, кравецкая і карэтная майстэрні, крамы, цэнтральныя гарадскія публічныя лазні, дзіцячы прытулак княгіні Паскевіч, царкоўна-прыхадская вучэльня, стараабрадская царква (званіца захавалася ў двары адміністрацыйных будынкаў). Значэнне вуліцы ўзрасло з узвядзеннем новага моста праз раку Сож. Забудова прадстаўленая ў асноўным жылымі 1 і 2-павярховымі дамамі. Пры будоўлі вуліца падзяліла былое рэчышча Гаміюка на дзве часткі (сучасныя назвы Лебядзіная сажалка і Кагальны роў).
IC 5211
IC 5211 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
XVIII стагоддзе
XVIII стагоддзе (васямна́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1701 года і скончылася 31 снежня 1800 года.
Распаўсюджванне COVID-19 у Новай Зеландыі
Першы пацверджаны выпадак захворвання каранавіруснай інфекцыяй COVID-19 на тэрыторыі Новай Зеландыі быў выяўлены 28 лютага 2020 года. Па стане на 2 красавіка 2020 года ў Новай Зеландыі афіцыйна было выяўлена 797 пацверджаных выпадкаў, з іх 92 паправіліся, 1 лятальны. Выпадкі віруса COVID-19 былі зарэгістраваныя ва ўсіх рэгіёнах дзяржавы. Па стане на 10 красавіка 2020 года зарэгістравана 1 283 хворых (1 015 пацверджаных і 268 магчымых выпадкаў). На падставе ацэнкі насельніцтва краіны ў снежні 2019 года, складае 4 951 500 чалавек, гэта дало краіне 204,99 пацверджаных выпадкаў на мільён насельніцтва (259,11 пацверджаных і верагодных выпадкаў на мільён насельніцтва).
Новая Зеландыя ўвяла строгія абмежавальныя меры ў самым пачатку эпідэміі. Былі хутка перакрытыя мяжы, уведзены строгі каранцін для ўсіх, хто вяртаўся з-за мяжы, закрыты для наведванняў грамадскія месцы, кавярні і рэстараны (ім было забаронена нават працаваць на вынас або праз сэрвісы дастаўкі). Дзякуючы гэтым мерам краіне фактычна ўдалося прадухіліць эпідэмію.
27 красавіка Прэм’ер-міністр Новай Зеландыі Джасінда Ардэрн заявіла, што краіне «ўдалося пазбегнуць горшага» ў сувязі з эпідэміяй каранавіруснай інфекцыі, і эпідэмія ў краіне спыненая. На працягу некалькіх апошніх дзён у Новай Зеляндыі выяўлялі толькі адзінкі новых выпадку заражэння. Усяго ў краіне зафіксавана 1469 выпадкаў, памерлі 19 чалавек.
Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 2,4 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 2 тыс. смерцяў.
Il Popolo d’Italia
Пасля вайны газета стала асацыявацца з новым фашысткім рухам пад кіраўніцтвам Беніта Мусаліні. На працягу ўсяго перыяду фашысцкага праўлення ў Каралеўстве Італія, Il Popolo d’Italia афіцыйна заставалася незалежнай прыватнай газетай, асобнай ад Нацыянальнай фашысцкай партыі і італьянскай дзяржавы. Аднак газета атрымлівала сродкі ад партыі і дзяржавы, а таксама пастаянную падтрымку з боку прыватнага сектара і паслядоўна прасоўвала фашысцкі пункт гледжання на злабадзённыя пытанні.
Пасля падзення фашысцкага рэжыму ў Італіі ў 1943 годзе, газета была забаронена.
Аўгуст Війра
А́ўгуст Петэравіч Ві́йра (August Wiera;, , каля Тарту, Эстонія — , Тарту) — эстонскі тэатральны дзеяч, рэжысёр, дырыжор; заснавальнік эстонскага музычнага тэатра.
У 1878—1903 гадах кіраўнік эстонскай тэатральнай трупы «Ванемуйнэ». Пад яго кіраўніцтвам у 1883 годзе пастаўлены першы музычны спектакль на эстонскай мове — опера «Прэцыёза» К. М. Вебера. Сярод іншых пастановак: аперэты «Карневільскія званы» Р. Планкета (1885), «Цыганскі барон» І. Штрауса (1889), опера «Іосіф у Егіпце» Э. Мегюля (1899); творы эстонскай драматургіі — «Вар’яцтва Муру Міку» (1880) і «Адстаўны салдат» (1886) Ю. Кундзера, «Гэтакі мульк» Л. Койдулы (1884), п’есы класікаў, у т.л. Вальтэра, Мальера, У. Шэкспіра і інш.
Насельніцтва Малдовы
Малдова адносіцца да краін з невялікай колькасцю насельніцтва. У СНД яна апярэджвае толькі Арменію. Розніца ў амаль што паўмільёна чалавек паміж колькасцю насельніцтва паводле перапісу (2,998 млн) і паводле цякучага ўліку (3,45) тлумачыцца тым, што перапіс насельніцтва ўлічвае таксама членаў сямей, што часова знаходзяцца за мяжой. Перапіс і цякучы ўлік не закранаюць тэрыторыі самаабвешчанай Прыднястроўскай Рэспублікі, дзе пражывае каля паўмільёна чалавек.
Дынаміка
Ужо трэцяе дзесяцігоддзе насельніцтва Малдовы, як і ў астатніх постсавеціх краінах Усходняй Еўропы, змяншаецца хуткімі тэмпамі. Перапіс 2014 налічыў жыхароў Малдовы на 11,3 % менш за папярэдні, 2004 года. У 1991 у Малдаўскай ССР жыло каля 4,36 млн чалавек, сёння, наяўнае насельніцтва Малдовы і Прыднястроўе складзенае разам не дацягвае і 3,5 млн. Асноўная прычына дэпапуляцыі — вялікі міграцыйны адток насельніцтва: у 2017 годзе натуральнае змяншэнне склала −1 чалавек на 1000, міграцыйнае — −9 чалавек на 1000. З’язджаюць кваліфікаваныя кадры, у першую чаргу, моладзь: складаная эканамічная сітуацыя ў краіне не дазваляе яе жыхарам знайсці працу. Малдаўская Служба інфармацыі і бяспекі падлічыла, што 600 тысяч да аднаго мільёна малдаўскіх грамадзян (амаль 25 % насельніцтва) працуюць за мяжой.
Этнічны склад
Этнахаронім «малдаване» гістарычна адносіўся да жыхароў Малдаўскага княства. Пасля таго, як княства аказалася падзеленым паміж Расіяй, Румыніяй і Аўстрыяй (Букавіна), менавіта жыхары расійскай Бесарабіі працягвалі называць сябе малдаванамі (сельскія ў большай ступені, чым адукаваныя гарадскія). Сёння малдаване складаюць 75,1 % насельніцтва краіны (перапіс 2014 на кантралюемай Кішынёвам тэрыторыі), 6,6 % — украінцы (у 2004 — 8,3 %). З 2,5 да 7 % з часу папярэдняга перапісу павялічылася колькасць асоб з румынскай самаідэнтыфікацыяй. Доля рускіх склала 4,1 %, і ў параўнанні з 2004 яна зменшылася на 1,9 %. Такім чынам, славянскі субстрат паступова выцясняецца раманскім. На поўдні краіны ў аўтаномнай вобласці пражывае цюркамоўны народ гагаузы, іх у Малдове 4,6 %.
Мовы
Дзве траціны малдаван называюць сваю родную мову малдаўскай, трэцяя частка — румынскай. Руская з’яўляецца роднай для 9,5 %, гагаузская — 4,2 %.
Рэлігійны склад
Малдова — традыцыйна праваслаўная краіна: 96,8 % насельніцтва назвалі сябе праваслаўнымі, яшчэ каля 2 % адносяцца да пратэстанцкіх дэнамінацый.
Размяшчэнне і рассяленне
Малдова, нягледзячы на дэпапуляцыю, застаецца адной з найбольш густанаселеных дзяржаў былога СССР, у першую чаргу, дзякуючы высокай шчыльнасці сельскага насельніцтва, раўнамерна размеркаванага па тэрыторыі краіны. Больш за палову насельніцтва краіны дагэтуль складаюць сельскія жыхары — 2034,1 тыс. чалавек, або 57,3 %, у гарадскіх паселішчах пражываюць 1516, 8 тыс. чалавек ці 42,7 %. . Буйнейшы горад — сталічны Кішынёў (каля 650 тыс.), за ім ідуць Ціраспаль* (148 тыс.), Бэлць (або Бельцы, 144 тыс.), Бендэры* (93 тыс.), Рыбніца* (50 тыс.). Пазначаныя зорачкай гарады знаходзяцца ў непрызнаным Прыднястроўі, якое можна разглядаць як адносна высокаўрбанізаванае. У Малдове ж толькі ў двух агламерацыях насельніцтва перавышае 50 тыс. чал.
XX стагоддзе
XX стагоддзе (двацца́тае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1901 года і скончылася 31 снежня 2000 года.
Асноўныя падзеі:
Віктар Якаўлевіч Гапановіч
Віктар Якаўлевіч Гапано́віч ( — ) — беларускі вучоны ў галіне отарыналарынгалогіі, доктар медыцынскіх навук (1969), прафесар (1973). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.