cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Афорт
Афорт (eau-forte — азотная кіслата, літаральна — «дужая вада»), таксама аквафортэ (acquaforte), медзярыт — разнавіднасць гравюры на метале, тэхніка станковай графікі глыбокага друку, якая дазваляе атрымліваць адбіткі з друкарскіх форм («дошак»), у працэсе стварэння выявы праводзіцца траўленне іх паверхні кіслотамі. Вядомы з пачатку XVI стагоддзя. У тэхніцы афорта працавалі Альбрэхт Дзюрэр, Жак Кало, Рэмбрандт і шматлікія іншыя.
Агава сціснутая
Агава сціснутая (Agave stricta) — сукулент, від роду сямейства. Вельмі дэкаратыўны від. Радзіма віду — Мексіка (Пуэбла).
Марфалогія
Лісце сакавітае, прамое ці крыху выгнутае, ля аснавання пашыранае і рэзка пераходзіць у лінейнае, на канцы коратка завостранае, па краі злёгку храшчаватае, канчатковая калючка да 2 см даўжынёй. Кветканос выкідвае даўжынёй да 2,5 м. Разетка густааблісцвенная, круглявай формы. З узростам становіцца шматразеткавай, утвараючы групы.
Размнажэнне
Насеннем і адводкамі.
Прыродны арэал
Мексіка
Пісталет
Пісталеты могуць дадаткова камплектавацца каліматарнымі прыцэламі, лазернымі цэлеўказальнікамі, глушыцелем і тактычным ліхтаром. Таксама на некаторых пісталетах прадугледжана ўсталяванне прыклада.
XV-XIX стагоддзі
Першыя пісталеты з'явіліся ў XV стагоддзі. Яны ўяўлялі сабой насаджаны на драўляную калоду кароткі ствол з кнотавым замком. Леанарда да Вінчы вынайшаў калясцовы замок для пісталета (які заводзіўся ключом) - гэта адзінае яго вынаходства, якое атрымала прызнанне пры жыцці.
Пісталеты таго часу былі вельмі розныя па прыладзе і прызначэнню. Кароткія пісталеты (пуферы) ужываліся для стральбы ва ўпор. Доўгія кавалерыйскія пісталеты мелі дастатковую паражальную здольнасць на далёкасці да 30-40 метраў па неабароненай мэце. Звычайныя пісталеты з калясцовым або крамянёвым замкамі, маглі прабіць сталёвы даспех таўшчынёй да 3 мм, пры ўмове стрэлу ва ўпор. Даўжэйшыя рэйтарскія пісталеты верагодна маглі прабіваць цяжэйшыя даспехі. Хуткасць пісталетных куль была ў межах 300-350 м/с, а кінетычная энергія ў межах 1000 Дж. Тэхнічная дакладнасць гладкаствольных пісталетаў дазваляла трапіць у мішэнь 30 на 30 см з адлегласці 30 метраў, што не нашмат горш кучнасці сучасных пісталетаў.
У XVII—XVIII стагоддзях калясцовы замок быў выцеснены ўдарна-крэмневым, меней надзейным у плане асечак, але затое больш прасцейшым у зараджанні, таннейшым і не такім адчувальным да бруду.
У першай палове XIX стагоддзя ўдарна-крамянёвы замок змяніўся капсульным (які і прымяняецца ў наш час).
Маўры
Маўры (Mauri) — назва ў сярэднявечнай Заходняй Еўропе мусульманскага насельніцтва Пірэнейскага паўвострава і заходняй часткі Паўночнай Афрыкі — арабаў і бербераў, якія захапілі гэтыя тэрыторыі падчас другой хвалі арабскіх заваёўванняў.
Арабскае заваёўванне Пірэнейскага паўвострава
У канцы VII ст. арабы, зрабіўшы сваім апорным пунктам г. Кайруан на ўсходзе сучаснага Туніса, заваявалі Паўночную Афрыку, да 709 дайшлі да Танжэра і берагоў Атлантычнага акіяна. У 711 арабы і берберы на чале з Тарыкам ібн-Зіядам высадзіліся на Пірэнейскім паўвостраве. Па разгроме вестготаў 19 ліпеня 711 года ля возера Ханда і перамозе ля Эсіхі арабскія войскі ўзялі Кордаву, Таледа — сталіцу Вестгоцкага каралеўства і іншыя гарады.
Войска прыбылага ў 712 з Паўночнай Афрыкі Мусы ібн Нусайра заняло Медыну-Сідонію, Кармону, Севілью і Мерыду.
Да 718 годзе Пірэнейскі паўвостраў, за выняткам невялікай часткі на поўначы, занялі арабы. У 720 яны ўварваліся ў Галію, занялі Септыманію і Нарбон. Наступнае іх пасоўванне ў Еўропу было спынена пасля разгрому арабскіх войскаў франкскай конніцай і пяхотай Карла Мартэла каля Пуацье 4 кастрычніка 732. У 759 Піпін Кароткі выбіў арабаў з Нарбона і Септыманіі.
На заваяваных іспанскіх землях арабы ўтварылі эмірат, які ўваходзіў у склад халіфата Амеядаў. У 756 годзе Амеяды заснавалі незалежны Кардоўскі эмірат, а ў 929 — Кардоўскі халіфат.
Мясцовым свецкім і царкоўным землеўладальнікам, якія выявілі пакору заваёўнікам, пакінулі частку земляў, што належалі ім раней, разам з сялянамі. Большасць земляў перайшла да новай зямельнай шляхты з ліку заваёўнікаў. Найбольш урадлівыя землі поўдня і паўднёвага-ўсходу занялі самі арабы; у цэнтральнай і паўночнай частках краіны арабы рассялілі шматлікія плямёны бербераў, што служылі ў іх войску.
Найбольшай магутнасці арабская дзяржава дасягнула пры Абдарахмане III (валадарыў у 912—961). Развіццё феадальных адносін прывяло ў канцы X стагоддзя да паслаблення цэнтральнага ўрада. У 1031 Кардоўскі халіфат распаўся на мноства дробных эміратаў. Гэта ў канчатковым рахунку прывяло да яго падзення.
Рэканкіста
Асяродкі супраціву арабскаму заваёўванню паўсталі яшчэ ў VIII ст. на поўначы паўвострава:
З 924 годзе каралеўства Астурыя змяніла назву на Леон (па назве новай сталіцы). У 1035 Кастылія стала самастойным каралеўствам. У гэтым жа годзе незалежным каралеўствам стаў Арагон. Зацікаўленасці развіцця Рэканкісты патрабавалі аб'яднання і цэнтралізацыі ўтвораных на поўначы і ўсходзе паўвострава самастойных іспанскіх дзяржаў. У 1037 (канчаткова ў 1230) аб'ядналіся ў адзінае каралеўства Леон і Кастылія. На паўночным усходзе палітычная гегемонія перайшла ў XI ст. да Арагона.
Вырашальны этап Рэканкісты пачаўся пасля распаду ў 1031 годзе Кардоўскага халіфата. У 1085 кастыльцы ўзялі Таледа, які стаў сталіцай Леона-Кастыльскага каралеўства. Дробныя арабскія дзяржавы, якія сутыкнуліся з гэтай пагрозай, заклікалі на дапамогу Альмаравідаў з Паўночнай Афрыкі, якія, апасля перамогі ў 1086 пры Салацы прыпынілі ход Рэканкісты, і падпарадкавалі сабе ўсю мусульманскую Іспанію. Аднак у 1118 Арагон адваяваў у маўраў Сарагосу.
У 1212 пры бітве пры Лас Навас дэ Таоса аб'яднаныя сілы Кастыліі, Арагона і Навары атрымалі вырашальную перамогу над войскам Альмахадаў ( што ў сярэдзіне XII ст. выціснулі з Іспаніі Альмаравідаў). У 1236 годзе кастыльцы ўзялі Кордаву, у 1248 — Севілію; у 1229—35 Арагон адваяваў Балеарскія астравы, у 1238 — Валенсію. партугальцы вызвалілі ў 1249—50 тэрыторыю Алгарві (поўдзень сучаснай Партугаліі). Да сярэдзіны XIII ст. у маўраў засталася толькі невялікая тэрыторыя на поўдні — Гранадскі эмірат. На захадзе Рэканкісту праводзіла Партугалія (у 1095—1139 графства, намінальна залежнае ад Леона; з 1139 — каралеўства, у 1143 прызнанае незалежным і Леонам).
У 1492 Рэканкіста скончылася ўзяццем Гранады — апошняй апоры мусульман на Пірэнейскім паўвостраве. Араба-берберскае насельніцтва, пакінутае ў Іспаніі, гвалтоўна звярталі ў хрысціянства. У 1492 з Іспаніі выгналі яўрэяў, у 1502 — маўраў, якія не прынялі хрысціянства.
Габон
Габо́н (Gabon), Габо́нская Рэспу́бліка (République gabonaise) — дзяржава на заходнім узбярэжжы Атлантычнага акіяна ў Цэнтральнай Афрыцы. Тэрыторыя — 267,7 тыс. кв. км. Насельніцтва — амаль 2 млн чалавек. Сталіца — Лібрэвіль. Нацыянальнае свята — Дзень незалежнасці (17 жніўня 1960). Дзяржаўная мова — французская. Грашовая адзінка — франк фінансавай супольнасці краін Цэнтральнай Афрыкі — КФА. Вялікія запасы мінеральных рэсурсаў дазволілі Габону стаць адной з самых багатых краін Трапічнай Афрыкі паводле ВУП на душу насельніцва.
Этымалогія
Ад партугальскага «Gabão», што азначае «плашч з капюшонам»; такую назву партугальскія мараплаўцы далі эстуарыю ракі Мбе праз яго спецыфічную форму.
Гісторыя
Першымі жыхарамі габонскай зямлі былі пігмеі. Яны жылі невялікімі групамі ў трапічных лясах, асноўнымі іх заняткамі былі паляванне і збіральніцтва. У X—XIII стст. пачалася міграцыя плямёнаў банту да ўзбярэжжа Атлантычнага акіяна. На ўсходзе і поўдні Габона рассялілася племя тэке, на поўначы — племя мпонгвэ. У XIX ст. ў Габон прыйшло племя фанг, якое, адцяснуўшы ранейшых жыхароў, стала самай шматлікай этнічнай групай краіны. Да з'яўлення еўрапейцаў мясцовае насельніцтва жыло першабытна-абшчынным ладам і не мела нават зародкаў дзяржаўнасці.
Каланіяльны перыяд
У 1472 г. партугальскі капітан Руй Сікейра першым з еўрапейцаў наведаў узбярэжжа Габона, яму ж краіна абавязана сваёй назвай. У XVII—XVIII стст. у Габон сталі прыплываць галандцы, французы, іспанцы. Яны абменьвалі свае тавары (соль, крэмневыя стрэльбы, порах, бусы, алкагольныя напоі і інш.) на слановую косць, эбеновое дрэва, воск, мёд, пальмавы алей. У прыбярэжных раёнах ствараліся гандлёвыя факторыі і каталіцкія місіі. У пачатку XVIII ст. на ўзбярэжжы паўстала каралеўства Арунгу, што стала буйным пастаўшчыком рабоў і праіснавала да свайго распаду ў 1873 г. У сярэдзіне XIX ст. ў рэгіёне ўзмацніліся пазіцыі Францыі. У 1849 г. французы захапілі партугальскі карабель гандляроў рабамі, і вызваленыя французамі афрыканцы заснавалі паселішча Лібрэвіль, цяперашнюю сталіцу Габона. У канцы стагоддзя пачалося пранікненне французаў ва ўнутраныя раёны краіны. У 1880 г. П’ер дэ Браза заснаваў горад Франсвіль на ўсходзе сучаснага Габона. Каланізатары стварылі плантацыйную гаспадарку і транспартную інфраструктуры, пачалі распрацоўку карысных выкапняў. Падчас Другой сусветнай вайны каланіяльныя ўлады вырашылі падпарадкоўвацца Вішысцкаму ўраду і на тэрыторыі краіны адбыліся баі паміж мясцовымі ўзброенымі сіламі і корпусам Шарля дэ Голя.
У 1946—1958 гг. Габон меў статус «заморскай тэрыторыі» Францыя з выбарнай Тэрытарыяльнай асамблеяй і прадстаўніцтвам ў французскім парламенце. У лістападзе 1958 г. Габон стаў самакіраванай аўтаноміяй у складзе Французскага Супольнасці.
Перыяд незалежнасці
17 жніўня 1960 г. Габон аб'явіў незалежнасць. У 1961 г. на ўсеагульных выбарах на пасаду прэзідэнта быў абраны экс-прэм'ер-міністр, лідар Габонскага дэмакратычнага блока Леон Мба. Першы прэзідэнт спрабаваў нейтралізаваць апазіцыю, уключыўшы ў склад урада кіраўніка партыі Габонскі дэмакратычны і сацыяльны саюз (ГДСС) Жана-Ілера Абаму. Гэтая мера не прынесла жаданага выніку, і ў 1963 Ж.-І. Абам быў выведзены са складу ўрада. У 1964 прэзідэнт Л. Мба распусціў парламент і заклікаў да правядзення новых выбараў, у той час войска здзейсніла спробу дзяржаўнага перавароту. Адхілены ад улады Л. Мба быў адноўлены на пасадзе прэзідэнта дзякуючы ўмяшанню французскіх войскаў, якія дзейнічалі ў адпаведнасці з вайсковай дамовай паміж Габон і Францыяй 1961 г. Абам быў арыштаваны за ўдзел у перавароце. Пазней ў 1964 г. адбыліся парламенцкія выбары, па выніках якіх ГДБ атрымаў большасць мандатаў у парламенце, а Л. Мба захаваў за сабой пасаду прэзідэнта.
Пасля смерці Л. Мба ў 1967 г. прэзідэнтам Габона стаў былы віцэ-прэзідэнт Бонга Андзімба. У наступным годзе ён увёў аднапартыйную сістэму, адзінай кіруючай партыяй стала створаная ім Габонская дэмакратычная партыя (ГДП). У 1973 г. Бонга быў пераабраны на чарговы 7-ы тэрмін. Тады ж ён перайшоў з каталіцтва ў іслам і стаў называцца Амарам Бонга. У 1970-я гады эканоміка Габона хутка развівалася. У 1979 і 1986 А. Бонга Андзімба быў пераабраны на 7-ы тэрмін.
Пад вялікім унутраным і знешнім ціскам (у краіну былі пасланыя французскія войскі з мэтай падтрымкі ўлады) паклаў канец аднапартыйнай сістэме ў 1990 г. і дазволіў правесці шматпартыйныя і альтэрнатыўныя прэзідэнцкія выбары. У 1991 г. была прынята новая Канстытуцыя. У 1993, 1998 і ў лістападзе 2005 г., Бонга Андзімба зноў абіраўся на пасаду прэзідэнта краіны.
Пасля смерці дыктатара Габон стаў больш дэмакратычнай краінай.
У 2009 г. Алі бен Бонга Андзімба выйграў прэзідэнцкія выбары, а ў жніўні 2016 г. перамог на новых выбарах. Апазіцыя, чыйго кандыдата Жана Пінга прэзідэнт абышоў менш чым на 6 тыс. галасоў, вынікі выбараў не прызнала, заявіўшы пра фальсіфікацыі, пасля чаго ў Лібрэвілі прайшлі масавыя беспарадкі, падчас якіх быў спалены будынак парламента. Аднак Канстытуцыйны суд Габона прызнаў перамогу Алі бен Бонга Андзімбы, і ў канцы верасня 2016 г. ён зноў быў абвешчаны кіраўніком дзяржавы.
У студзені 2019 г. была здзейснена спроба дзяржаўнага пераварота ваеннымі з «Патрыятычнага руху вайскоўцаў і спецслужбаў Габона».
Дзяржаўны лад
Габон — унітарная прэзідэнцкая рэспубліка. Дзейнічае Канстытуцыя 1991, у якой замацаваныя палітычны плюралізм і прынцып падзелу ўлад. Пасля смерці Амара Бонга ў барацьбе за пост прэзідэнта дэмакратычным шляхам перамог яго сын — Алі бен Бонга Андзімба. Маецца пост віцэ-прэзідэнта.
Парламент двухпалатны, верхняя палата — Сенат (91 дэпутат, старшыня Рэне Радэмбіна Коніке) абіраецца непрамым галасаваннем органамі мясцовай улады на 6 гадоў; ніжняя — Нацыянальны сход (120 дэпутатаў, старшыня Гі Ндзуба Ндама) абіраецца прамым усеагульным галасаваннем тэрмінам на 5 гадоў.
Урад прызначаецца прэзідэнтам і складаецца з 41 члена. Прэм'ер-міністр — Эмануэль Ісозе-Нгадэт (2018).
У Габоне налічваецца каля 25 палітычных партый і 3 буйных прафаб'яднання. Вядучай палітычнай сілай з'яўляецца кіруючая Габонская дэмакратычная партыя (ГДП), заснаваная ў 1968. Найболей буйныя апазіцыйныя рухі (іх дзейнасць легалізаваная з 1990) — Вышэйшы савет супраціву (ВСС), які аб'яднаў 9 партый, Саюз габонскага народа (СГН, старшыня — П. Мамбунду), і Нацыянальнае аб'яднанне лесасекаў (НАЛ).
Адміністрацыйна Габон падзелены на 9 правінцый.
Насельніцтва
Натуральны прырост насельніцтва — 1,92 % (2017). У апошнія гады падвысіліся паказчыкі смяротнасці і захворвання СНІДам (3,6 % у 2016 годзе, 16 месца ў свеце).
Этнічны склад: каля 50 плямёнаў і нацыянальных груп, у асноўным, народнасці банту. Найболей шматлікія — фанг, або пангве, (каля 40 %), бануну, пуну, сангу (каля 30 %), а таксама балеле, бакота, мпонгвэ, у лясістай мясцовасці пражываюць качавыя плямёны пігмеяў. У краіне налічваецца 170 тыс. іншаземцаў, у т.л. 15 тыс. еўрапейцаў, галоўным чынам французаў (6 тыс.). Рэлігія: 80 % насельніцтва вызнае хрысціянства (пераважная большасць — каталікі), 10 % — іслам, распаўсюджаныя таксама мясцовыя анімістычныя вераванні.
Нешматлікае насельніцва размешчана нераўнамерна. Большасць габонцаў жыве на атлантычным узбярэжжы, трэцяя частка — у сталічнай агламерацыі Лібрэвіля (707 тысяч чалавек у 2015). Прыродныя ўмовы не спрыялі шырокаму сельскагаспадарчаму асваенню тэрыторыі, таму Габон адносіцца да высакаурбанізаваных краін свету — 87,6 % у 2017
Эканоміка
Габон багаты прыроднымі рэсурсамі, эканоміка мае пераважна сыравінную арыентацыю. ВУП на душу насельніцтва — каля 20000 долараў — у Габоне адзін з найбольшых у трапічнай Афрыцы. Тым не менш, даходы размяркоўваюцца нераўнамерна: 20 % насельніцтва валодаюць 90 % даходаў, а трэцяя частка насельніцтва жыве за рысай беднасці (2010). Вельмі выскокі ўзровень беспрацоўя, асабліва сярод моладзі (да 25 гадоў працаўладкавацца не могуць не менш за 60 %).
Адносная эканамічная стабільнасць забяспечваецца за кошт экспарту прадукцыі здабыўных галін прамысловасці. Вядучы сектар — нафтавы (84 % ад агульнага аб'ёму экспарту ў валютным злічэнні і 46 % бюджэтных паступленняў). Пік здабычы нафты прыйшоўся на 1997 год (370 тыс. барэляў у дзень). Сёння (2016) здабываюць каля 220 тыс. барэляў у дзень, або 11,4 млн т., дзве траціны здабычы прыходзіцца на кампаніі «Таталь-Габон» і «Шэл-Габон». У 2016 годзе Габон вярнуўся ў АПЕК, куды ўваходзіў у 1975-1994. Паводле некаторых прагнозаў, запасы нафты вычарпаюцца ўжо ў 2025 годзе. Тым не менш, толькі ў канцы 2010-х Габон пачаў распрацоўваць праграму постнафтавай эканомікі.
Габону належыць 2-ое месца ў свеце па здабычы марганцавай руды (яе экспарт складае больш за 3,25 млн т. на год). Разведаныя запасы уранутрымліваючых руд — 40 тыс. тон. Маюцца радовішчы жалезнай руды, барыту, тальку, волава, свінцу, ніобію, малібдэну, тытану, фасфату, золата, алмазаў. Прамысловыя запасы каштоўных парод драўніны ацэньваюцца ў 4 млрд куб. м. (штогадовы экспарт — 1,8 млн кубаметраў).
Сярод галін апрацоўчай прамысловасці развітыя толькі лёгкая і харчовая. Больш за 70 % электраэнергіі вырабляецца на ГЭС
Сельская гаспадарка развіта слаба (5 % ВУП). Вырошчваюцца кава і какава, цукровы трыснёг, алейная пальма, унутраныя патрэбы ў харчаванні за кошт уласнай вытворчасці забяспечваюцца на 8—10 %, прадукты імпартуюцца.
Працягласць аўтадарожнай сеткі складае парадку 8 тыс. км. Асноўны марскі порт — Порт-Жанціль, праз які ажыццяўляецца экспарт нафты. Чыгункі практычна адсутнічаюць. Міжнародныя аэрапорты знаходзяцца ў Лібрэвілі, Порт-Жанцілі і Франсвілі.
Культура
Дзяржаўная радыётрансляцыйная сетка і мясцовае вяшчанне працуюць кругласутачна на французскай і мясцовых мовах. Маецца некалькі нацыянальных тэлевізійных каналаў.
Клэновэ (Валодарскі раён)
Клэновэ (Клено́ве) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1686
NGC 1686 (іншыя абазначэнні — MCG -3-13-19, PGC 16239) — спіральная галактыка (Sbc) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 1299
NGC 1299 (іншыя абазначэнні — MCG -1-9-28, KUG 0317-064, IRAS03176-0626, PGC 12466) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Давыдкава (Смаленская вобласць)
Давыдкава (Давыдково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кронверкская вуліца
Кронверкская вуліца — вуліца ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Кронверкскага праспекта да Вялікай Пушкарскай вуліцы.
Вуліцу праклалі ў XVIII стагоддзі, у сучасных межах сфармавалася ў першай трэці XIX стагоддзя. Яе назва звязана з тым, што ў яе створы знаходзіцца Кронверк Петрапаўлаўскай крэпасці. Да 1856 года звалася Пакроўскай вуліцай (ад Пакроўскай, або Мацфіеўскай, царквы — не захавалася), а таксама Мацвееўскім праспектам і (у 1820-х гадах) Кронверкскім праспектам. У той час канцавы паўночна-ўсходні ўчастак гэтай вуліцы ішоў трохі заходней, чым цяпер, такім чынам, што працягам гэтай вуліцы з’яўлялася сучасная вуліца Падкавырава (апошняя захоўвала назву Пакроўская да 1923 года). Змяненне канфігурацыі вуліцы і, адпаведна, змяненне яе назвы ў 1850-х гг. былі звязаны з пашырэннем тэрыторыі Пакроўскай царквы.
З 1923 па 1937 год Кронверкская вуліца насіла імя В. Э. Кінгісепа.
Каржыха (Валодарскі раён)
Каржыха (Коржи́ха) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 4332
IC 4332 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Мараны
Мараны — тэрмін, якім хрысціянскае насельніцтва Іспаніі і Партугаліі звала яўрэяў, якія прынялі хрысціянства і іх нашчадкаў, незалежна ад ступені добраахвотнасці звароту (канец XIV—XV стст.).
Як правіла, мараны і іх нашчадкі ўпотай працягвалі захоўваць пэўнасць іўдаізму (цалкам або часткова. Яўрэйская традыцыя разглядае маранаў як найбольш значны гурт анусім, літар. `прымушаныя`) — яўрэяў, гвалтоўна звернутых у іншую рэлігію.
Шматлікія мараны таемна працягвалі вызнаваць іўдаізм і з прычыны гэтага з'яўляліся галоўным аб'ектам пераследаў іспанскай інквізіцыі, як і марыскі (мусульмане, якія прынялі хрысціянства ў аналагічнай сітуацыі).
Акіра Ёсіна
Акіра Ёсіна (吉野 彰;, Суйта, Японія) — японскі хімік, супрацоўнік карпарацыі Asahi Kasei і прафесар універсітэта Мейдзё ў Нагоі. Стварыў першую бяспечную, жыццяздольную літый-іонную батарэю, якая стала шырока выкарыстоўвацца ў мабільных тэлефонах і ноўтбуках. Ёсіна быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па хіміі ў 2019 годзе разам з Стэнлі Уітынгемам і Джонам Гудэнафам.
Ранняе жыццё і адукацыя
Нарадзіўся ў Суйце, Японія, 30 студзеня 1948 года. Скончыў сярэднюю школу Кітана ў горадзе Осака ў 1966 годзе. Атрымаў ступень бакалаўра ў 1970 годзе і ступень магістра ў 1972 годзе, адначасова быў як інжынерам Кіёцкага ўніверсітэта, так і меў ступень доктара інжынерыі ўніверсітэта Осакі ў 2005 годзе.
У гады каледжа Ёсіна наведваў курс, які выкладаў Кэн’іці Фукуі, першы азіят, які стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па хіміі.
Кар’ера
Усю сваю неакадэмічную кар’еру правёў у карпарацыі Asahi Kasei. Адразу пасля заканчэння магістратуры ў 1972 годзе пачаў працаваць у Asahi Kasei. Пачаў працаваць у лабараторыі Кавасакі ў 1982 годзе, а ў 1992 годзе атрымаў званне менеджара па распрацоўцы прадуктаў для іонных батарэй. У 1994 годзе ён стаў менеджарам тэхнічнага развіцця вытворцы LIB A&T Battery Corp., сумеснай кампаніі Asahi Kasei і Toshiba. Asahi Kasei зрабіў яго стыпендыятам у 2003 годзе, а ў 2005 годзе — генеральным дырэктарам уласнай лабараторыі. З 2017 года з’яўляецца прафесарам універсітэта Мейдзё, і яго статус у Asahi Kasei змяніўся на ганаровага стыпендыята.
Даследаванні
У 1981 годзе Ёсіна пачаў даследаванні акумулятарных батарэй з выкарыстаннем поліацэтылену. Поліацэтылен — электраправодны палімер, адкрыты Хідэкі Сіракавай, які пазней (у 2000 годзе) будзе ўдастоены Нобелеўскай прэміі па хіміі за сваё адкрыццё.
У 1983 годзе Ёсіна выпусціў прататып акумулятарнай батарэі з выкарыстаннем аксіду літыя-кобальту (LiCoO2) (адкрыты ў 1979 годзе) у якасці катода і поліацэтылена ў якасці анода. Гэты прататып, у якім сам матэрыял анода не ўтрымлівае літыя, а іоны літыя мігруюць з LiCoO2 у анод падчас зарадкі, быў прамым папярэднікам сучаснай літый-іоннай батарэі (LIB).
Поліацэтылен меў нізкую рэальную шчыльнасць, што азначала вялікую ёмістасць, патрэбны вялікі аб’ём батарэі, а таксама праблемы з нестабільнасцю, таму Ёсіна перайшоў на вугляродзісты матэрыял у якасці анода і ў 1985 годзе сканструяваў першы прататып LIB і атрымаў асноўны патэнт.
Так з’явіўся цяперашні літый-іонны акумулятар.
LIB у гэтай канфігурацыі была камерцыялізавана Sony ў 1991 годзе і A&T Battery ў 1992. Ёсіна апісаў праблемы і гісторыю працэсу вынаходніцтва ў кнізе ў 2014 годзе.
Ёсіна выявіў, што ў якасці аноднага матэрыялу падыходзіць вугляродзісты матэрыял з пэўнай крышталічнай структурай і гэта анодны матэрыял, які выкарыстоўваўся ў камерцыйным LIB першага пакалення. Ёсіна распрацаваў зборшчык току з алюмініевай фальгі, які ўтварыў пласт пасівацыі для забеспячэння высокага напружання батарэі пры нізкіх коштах, а таксама распрацаваў функцыянальную мембрану-сепаратар і выкарыстанне дадатковага тэмпературнага каэфіцыента (ДТК) для дадатковай бяспекі.
Рулонная структура LIB была задумана Ёсіна для забеспячэння вялікай плошчы паверхні электродаў і забеспячэння высокага разраду току, нягледзячы на нізкую праводнасць арганічнага электраліта.
У 1986 годзе Ёсіна замовіў вытворчасць партыі прататыпаў LIB. Зыходзячы з даных выпрабаванняў бяспекі з гэтых прататыпаў, Міністэрства транспарту Злучаных Штатаў выступіла з лістом, у якім гаворыцца, што батарэі адрозніваюцца ад металічнай літыевай батарэі.
Востраў Дрыгальскага
Востраў Дрыга́льскага (Drygalsky Island) — востраў у Антарктыцы, у сярэдзіннай частцы мора Дэйвіса (Паўднёвы акіян).
Плошча вострава 204 км². Вышыні да 327 м. Паверхня вострава пакрытая лёдам. Берагі абрывістыя.
Востраў адкрыты ў 1912 годзе аўстралійскай антарктычнай экспедыцыяй пад кіраўніцтвам Д. Моўсана. Названы ў гонар нямецкага географа, геафізіка, палярнага даследчыка Э. Дрыгальскага. Упершыню востраў даследаваны савецкай Антарктычнай экспедыцыяй у 1956 годзе.
Кармазоўскі сельсавет
Кармазо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Кармазы.
Па стану на 1 студзеня 1947 года ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў.
Касіўка (Валодарскі раён)
Касіўка (Косі́вка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Дубовы Лог (Чэрвеньскі раён)
Дубо́вы Лог (, Дубовый Лог) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавета.
NGC 1687
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жаўтушнік лакфіёлавы
Жаўту́шнік лакфіёлавы, жаўтушка (Erysimum cheiranthoides) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая Травяністая расліна вышынёй да 100 см з прамастойным, баразнаватым, апушаным сцяблом. Лісце чаргаванае, суцэльнае, злёгку зубчастае па краі. Ніжняе лісце на чаранках, верхняе — сядзячае. Кветкі з чатырма пялёсткамі, ярка-жоўтага колеру, у гронках. Плод — чатырохгранны стручок даўжынёй 2—4 см, накіраваны коса ўверх.
Распаўсюджанне і экалогія
Расце на лугах, узлесках, па берагах вадаёмаў, у парках і садах, каля дарог, на травяністых схілах, пустках і аблогах. Цвіце ў маі—кастрычніку. Святлолюбівая расліна, добра пераносячая цень, ксерафіт, мезавфіт, мезатроф і эўтроф.
Выкарыстанне
У насенні расліны маецца да 48 % тлустага алею. Лекавая расліна.
Beretta 92
Beretta 92 — серыя паўаўтаматычных пісталетаў, вытворчасці італьянскай кампаніі Beretta. Першая мадэль была створана ў 1972 годзе.
Гісторыя
Пісталет Beretta 92 эвалюцыянаваў з ранніх мадэляў, асабліва з Beretta M1922, Beretta M1934 і Beretta M1951. Beretta 92 атрымала новы УСМ і ўдасканалены механізм замыкання ствала. Beretta 92 са зваротнай спружынай пад ствалом мае некаторае вонкавае падабенства з Colt M1911, да якога абвыклі амерыканцы, але ўвесь механізм Beretta 92 іншы. Напрыклад, зваротная спружына гуляе дадатковую ролю ў замыканні ствала. Рама пісталета выраблена з лёгкага сплава.
Палонны (карціна)
«Палонны» (The Captive) — карціна англійскага мастака Джозэфа Райта, зробленая ў 1774 годзе, якая захоўваецца ў Мастацкай галерэі Ванкувера. «Палонны Стэрна» — вельмі падобная карціна, выстаўленая Райтам у 1778 годзе і якая захоўваецца ў Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі.
Апісанне
Карціна апісвае адчай вандроўцы, які аказваецца заключаны у замежнай турме. Сюжэт карціны заснаваны на аднайменнай главе знакамітай кнігі Лорэнса Стэрна «сентыментальнае падарожжа па Францыі і Італіі», дзе галоўны герой, Ёрык, аказваецца заключаным у Бастыліі за тое, што страціў пашпарт. Ёрыка пазней вызваляюць, таму што, мяркуючы па ім, прымаюць яго за важную асобу, а менавіта — прыдворнага блазна (Ёрыкам клікалі блазна, згаданага ў трагедыі Уільяма Шэкспіра «Гамлет»). Падарожжа галоўнага героя адбывалася ў 1762 годзе, калі Вялікабрытанія ваявала з Францыяй і заключэнне было рэальна магчымым для вандроўцы з варожай краіны.
Гісторыя
Першую карціну Джозэф Райт маляваў падчас свайго знаходжання ў Рыме ў 1774 годзе. Паводле яе завяршэння мастак павінен быў адаслаць твор у Вялікабрытанію. Згадванне ў тагачасным рахунку, задакументаванае Левелін Джуіт, паказвае, што Джозаф Райт ледзь не дабіўся права пераправіць яе без падаткаў, аднак пазней абставіны ўсё-ткі вымусілі яго аформіць пераклад згодна з дзяржаўным падаткаабкладаннем.
У мастацкіх колах вяліся дыскусіі адносна таго, ці з'яўляецца зняволены рымлянінам. Таксама былі спрэчкі з нагоды таго, што намаляванаму палонніку лепш бы было быць апранутым.
З гэтай карціны ў 1779 годзе Томасам Райдэрам была зробленая гравюра, апублікаваная ў 1786 годзе Джонам і Джозіяй Бойдзеламі. Аднак, раннія асобнікі гравюры ў стылі мецца-цінта аўтарства Джона Рафаэля Сміта, выкананай па заказу Джона Мілнеса, выйшлі ў свет абмежаванай колькасцю ў дваццаць штук да таго, як эстамп быў знішчаны.
Валентныя электроны
Валентныя электроны — электроны, якія удзельнічаюць у ўтварэнні хімічных сувязяў паміж атамамі. Для хімічных элементаў галоўных падгуп Перыядычнай сістэмы гэта электроны знешняга энергетычнага ўзроўню, для элементаў пабочных падгруп, апрача таго, яшчэ і электроны другога звонку энергетычнага ўзроўню (выключэнне — падгрупа цынку: Zn, Cd, Hg).
NGC 1300
NGC 1300 (іншыя абазначэнні — ESO 547-31, MCG ?3-9-18, UGCA 66, IRAS03174-1935, PGC 12412) — спіральная галактыка з перамычкай, знаходзіцца на адлегласці каля 70 мільёнаў светлавых гадоў у сузор’і Эрыдан. Памер NGC 1300—110 тысяч светлавых гадоў, гэта трохі больш нашай галактыкі, Млечны Шлях.
Выява атрымана з касмічнага тэлескопа Хабл у верасні 2004 года. Яна з'яўляецца адной з самых вялікіх выяў тэлескопа Хабл, якія паказваюць галактыку цалкам.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Лыхачыха
Лыхачыха (Лихачи́ха) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 4333
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Борціджадас
Борціджадас (Bortigiadas) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ольбія-Тэмпіа.
Насельніцтва складае 820 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 77 км². Паштовы індэкс — 7030. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Заходне-Гарохаўскае падняцце
Заходне-Гарохаўскае падняцце (ад назвы вёскі Гарохаў у Калінкавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім і Калінкавіцкім раёнах Гомельскай вобласці, у межах Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай у 1969 годзе па падсалявых і верхнесаляносных дэвонскіх адкладах. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых, міжсалявых, верхнесаляносных дэвонскіх і надсалявых адкладах.
Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Заходне-Гарохаўскае падняцце — спадзістая паўантыкліналь субшыротнага распасцірання, абмежаваная на поўдні Паўднёва-Капаткевіцкім разломам. Памеры 13×1,5 км. Амплітуда каля 100 м. Па міжсалявых адкладах Заходне-Гарохаўскае падняцце — структурны нос субшыротнага распасцірання, на паўднёвым захадзе якога адсутнічаюць міжсалявыя адклады. У плане супадае са скляпеннем падсалявога падняцця. Па паверхні верхняй солі падсалявому падняццю адпавядаюць дзве невялікія антыкліналі памерам 3×2 і 5,5×1,5 км і амплітудай менш за 50 м.
Фарміраванне Заходне-Гарохаўскага падняцця пачалося пераважна ў лівенскі час і інтэнсіўна працягвалася ў задонска-ялецкі (позні дэвон) час. Да пачатку лебядзянскага часу падсалявое падняцце было сфарміравана. Рост Заходне-Гарохаўскага падняцця працягваўся і ў больш позні час і звязаны з працэсамі саляной тэктонікі ў верхняй саляноснай тоўшчы.
Дыгул (рака)
Дыгу́л (Kali Digul) — рака ў Інданезіі, на востраве Новая Гвінея, у правінцыі Папуа.
Даўжыня ракі каля 600 км. Плошча вадазбору каля 23 000 км². Сярэдні расход вады каля 1600 м³/с, аб’ём сцёку каля 50 км³/год. Выток ракі знаходзіцца ў гарах Джаявіджая. Працякае па забалочанай нізіне. Упадае Арафурскае мора. Рэчышча звілістае. Рака паўнаводная, суднаходная амаль да вярхоўяў.
Лабачыў
Лабачыў (Лобачі́в) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Астралэнцкі павет
Астралэнцкі павет (Powiat ostrołęcki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Астралэнка (не ўваходзіць у яго, з’яўляючыся горадам на правах павета). Займае плошчу 2094,49 км². Насельніцтва павета складае 88,5 тыс. чалавек (на 2018 год).
Мячэць Эфем Бей
Гісторыя і архітэктура
Падчас камуністычнага рэжыму ў Албаніі, мячэць была зачынена да 18 студзеня 1991 года, калі, нягледзячы на ​​апазіцыю сярод камуністычных уладаў, дзесяць тысяч чалавек яе адкрылі. Так быў пакладзены пачатак падзення камунізму ў Албаніі.
На фрэскі мячэці - дрэвы, вадаспады і масты; карціны нацюрморта, рэдкасць у ісламскім мастацтве.
Экскурсіі ў мячэці праводзяцца штодня, за выключэннем часу малітоўнага набажэнствы.
NGC 1301
NGC 1301 (іншыя абазначэнні — ESO 547-32, MCG -3-9-22, IRAS03183-1853, PGC 12521) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
2025
2025 (дзве тысячы дваццаць пяты) год па грыгарыянскім календары — невысакосны год, які пачынаецца ў сераду. Гэта 2025-ы год нашай эры, 25-ы год 3-га тысячагоддзя, 25-ы год XXI стагоддзя, 5-ы год 3-га дзесяцігоддзя XXI стагоддзя, 6-ты год 2020-х гадоў.
Па рашэнні ААН 2025 год быў абвешчаны Міжнародны годам захавання леднікоў.
IC 4334
IC 4334 — галактыка тыпу S0    R  ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Логвын
Логвын (Ло́гвин) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Паўднёва-Гарохаўскае падняцце
Паўднёва-Гарохаўскае падняцце (ад назвы вёскі Гарохаў у Калінкавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Калінкавіцкім і Петрыкаўскім раёнах Гомельскай вобласці, ва ўсходняй частцы Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1973 годзе па падсалявых дэвонскіх адкладах сейсмічнымі даследаваннямі. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах.
Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Паўднёва-Гарохаўскае падняцце — паўантыкліналь паўночна-заходняга распасцірання ў межах тэктанічнага блока, які ўзнімаецца на паўднёвы захад да аднайменнага разлому амплітудай 300 м. Памер 8×2 км, мінімальная адзнака паверхні фундамента ў скляпенні -4300 м, падсалявых адкладаў -3900 м, амплітуда 100 м. Па паверхні міжсалявых адкладаў падняцце — антыклінальная складка паўночна-заходняга распасцірання памерам 3×1,5 км з адзнакай у скляпенні -3100 м і амплітудай 100 м. Скляпенне яе ссунута на 1 км на паўночны ўсход адносна скляпення падсалявога падняцця. Па паверхні верхняй саляноснай тоўшчы не вылучаецца.
NGC 1688
NGC 1688 (іншыя абазначэнні — ESO 119-6, AM 0447-595, IRAS04476-5953, PGC 16050) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Замасточча (Чэрвеньскі раён)
Замасто́чча (, Замосточье) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавета.
Кузняцова (Вяземскі раён)
Кузняцова (Кузнецово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Крастоўка (прыток Сярэдняй Неўкі)
Крастоўка (Кресто́вка) — вадацёк у Санкт-Пецярбургу, які злучае Малую Неўку і Сярэднюю Неўку. Даўжыня каля 0,75 км, шырыня каля 30 метраў, глыбіня каля 3 м. Сярэднегадавы расход вады — каля 10 м³/с.
Падзяляе Крастоўскі і Каменны востраў. Уздоўж рэчышча пралягае набярэжная. Рух маламерных суднаў па рацэ забаронены.
Крываноскі сельсавет
Крывано́скі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Крываносы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Палажэвіцкага сельсавета.
Па стану на 1 студзеня 1947 года ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў.
Аляксей Мікалаевіч Крастоўнікаў
Біяграфія
У 1912 годзе завяршыў навучанне на фізіка-матэматычным факультэце Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1923 годзе паспяхова скончыў Першы Ленінградскі медыцынскі інстытут.
З’яўляецца аўтарам больш за 200 навуковых прац. Аналізаваў і вывучаў ўплыў фізічных практыкаванняў на функцыі фізіялагічных сістэм арганізма, а таксама на раскрыццё складаных умоўнарэфлекторных сувязяў у працэсе спартыўнай трэніроўкі. Ён распрацаваў методыку эксперыментальнага вывучэння рухальнага, глядзельнага і вестыбулярнага аналізатараў пры занятках спортам і фізічнымі практыкаваннямі. З’яўляецца аўтарам самых першых у Расіі манаграфій і падручнікаў па фізіялогіі фізічных практыкаванняў. У гады Вялікай Айчыннай вайны вывучаў пытанні тэорыі і методыкі лячэбнай фізкультуры, праводзіў працу па арганізацыі лячэбнай фізкультуры ў шпіталях.
Тайна Элг
Тайна Элісабет Элг (Taina Elisabeth Elg, нар. 9 сакавіка 1930) — фінска-амерыканская актрыса і танцоўшчыца.
Хорск (гміна)
Гміна Хорск (Gmina Chorsk) — вясковая гміна ў міжваеннай Польшчы, якая ўваходзіла ў склад Столінскага павета Палескага ваяводства. Сядзіба была размешчана ў Хорску.
Гісторыя
Першапачаткова гміна ўтворана ў складзе Мазырскага павета. 7 лістапада 1920 года гміна была далучана да ўтворанага Лунінецкага павета, які быў пад уладай Упраўлення прыфрантавых і этапных тэрыторый. 19 лютага 1921 года разам з усім Лунінецкім паветам увайшла ў Палескае ваяводства, уключыўшы ў сябе вясковую мясцовасць Давыд-Гарадка. З 1 студзеня 1923 года гміна ўвайшла ў склад новаўтворанага Столінскага павета. 18 красавіка 1928 года да гміны далучана частка тэрыторый скасаванай гміны Плотніца.
У выніку польскага паходу Чырвонай Арміі ў верасні 1939 года і ўз’яднання Заходняй Беларусі з Беларускай ССР гміна скасавана.
Населенныя пункты
Згодна з першым перапісам насельніцтва Польшчы, які прайшоў 30 верасня 1921 года, у гміне налічвалася 44 населеныя пункты.
Мармулііўка
Мармулііўка (Мармулі́ївка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1303
NGC 1303 (іншыя абазначэнні — MCG -1-9-29, NPM1G -07.0123, PGC 12527) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Эрыдан.
Граматычны лік
Лік (у граматыцы) — граматычная катэгорыя, якая выказвае колькасную характарыстыку прадмета.
Падзел на адзіночны і множны лік, магчыма, з’яўляецца перажыткам той аддаленай эпохі, калі лічэнне рэдка ўжывалася на практыцы, і граматычных формаў, што азначалі «адзін» і «шмат», было дастаткова ў большасці практычных выпадкаў.
Шмат якія мовы не маюць граматычнага ліку (у тым ліку сучасная кітайская — першая ў свеце па колькасці носьбітаў). У шматлікіх мовах свету ёсць два лікі — адзіночны і множны. У некаторых мовах ёсць таксама парны лік, траісты лік, чацвярны лік ці паукальны лік (для пазначэння невялікай колькасці аб’ектаў).
Напрыклад, у старажытнарускай мове існаваў парны лік, рэшткі якога прасочваюцца для парных аб’ектаў, такіх як «вушы», «плечы» і да т.п. і пры выкарыстанні некаторых слоў з лічэбнікамі ад 2 да 4: дзве ракі, тры ракі, чатыры ракі, але пяць рэк… і да т. п.
Да моў, якія маюць парны лік, належаць арабская, славенская, ісландская і іншыя, а таксама шматлікія старажытныя мовы: стараславянская, старажытнагрэчаская, гоцкая, санскрыт і іншыя.
Мовы, што не маюць граматычнай катэгорыі ліку, тым не менш валодаюць усімі магчымасцямі для перадачы сэнсу колькасці. Звычайна гэта робіцца даданнем слоў, аналагічных беларускім «адзін», «два», «некалькі», «кожны», «шмат» і гэтак далей. У беларускай мове колькасны сэнс можа перадавацца абодвума метадамі або іх спалучэннем. У некаторых мовах, напрыклад, венгерскай, множны лік не спалучаецца з іншымі спосабамі выказвання колькасці: virág «кветка»; virágok «кветкі»; hat virág «шэсць кветак».
У беларускай мове, нароўні з адзіночным і множным лікамі, ёсць наступныя з’явы лікавага характару:
У беларускай мове множны лік без лічэбнікаў і іншых слоў, якія тлумачаць колькасць, можа мець наступныя значэнні:
Наяўнасць розных значэнняў у множнага ліку нярэдка выкарыстоўваецца для наўмыснага ўвядзення ў зман, напрыклад: «лекары лічаць нашы лекі лепшым сродкам ад бессані».
Ёсць розныя метады падання множнага ліку:
Некаторыя аўтары лічаць паданнем множнага ліку таксама злічальныя словы (нумаратывы, класіфікатары), напрыклад, у выразах «сорак галоў быдла», «тры скарыначкі хлеба» слова «галоў», «скарыначкі» з’яўляюцца нумаратывамі. Гэты пункт гледжання не з’яўляецца агульнапрынятым.
Говард Джэйкабсан
Говард Джэйкабсан (Howard Jacobson; ) — брытанскі пісьменнік і журналіст. Больш вядомы як аўтар камічных навел, сюжэт якіх круціцца каля вобразаў брытанскіх яўрэяў. Лаўрэат Букераўскай прэміі 2010 года.
Біяграфія
Джэйкабсан нарадзіўся ў 1942 годзе ў Манчэстэры. Ён скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт, нейкі час чытаў лекцыі ва Універсітэце Сіднею, аднак пазней вярнуўся выкладчыкам у Кембрыдж.
Творчасць
Як пісьменнік Джэйкабсан найбольш вядомы гумарыстычнымі гісторыямі пра брытанскіх яўрэяў. Адна з такіх гісторый распавядаецца і ў «Праблеме Фінклера». Раман стаў першай адкрыта гумарыстычнай гісторыяй, якая атрымала Букераўскую прэмію за ўсю яе гісторыю.
IC 4335
IC 4335 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фуэртэвентура
Фуэртэвенту́ра (Fuerteventura) — вулканічны востраў у Атлантычным акіяне, у групе Канарскіх астравоў. Адміністрацыйна падпарадкаваны астраўной правінцыі Лас-Пальмас (Іспанія).
На востраве развіты турызм.
Будуза
Будуза (Buddusò) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ольбія-Тэмпіа.
Насельніцтва складае 4035 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 218 км². Паштовы індэкс — 7020. Тэлефонны код — 079.
Мельзіна
Мельзіна (Мельзино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Падляшскае ваяводства (1513—1795)
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Ваяводскі соймік праводзіўся ў Дарагічыне, там жа склікалася паспалітае рушэнне. Павятовыя соймікі праходзілі ў Дарагічыне, Мельніку і Бельску. Мясцовая шляхта абірала двух дэпутатаў на вальны сойм Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў, а таксама шасцёх дэпутатаў у Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага.
Мельзіна
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Будуза
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Літоўскае бюро ЦК КПЗБ
Літоўскае бюро ЦК КПЗБ. Дзейнічала ў 1930 – 1938 гг. Утворана ЦК КПЗБ у канцы 1930 г. з мэтай актывізацыі нелегальнай прапаганды сярод літоўскага насельніцтва Віленшчыны. У сувязі з тым, што ў некаторых паветах Віленскага ваяводства значную частку насельніцтва складалі літоўцы, пасля III канферэнцыі КПЗБ (1925 г.) пачала выдавацца камуністычная літаратура на літоўскай мове, сярод літоўскага насельніцтва ўзніклі партыйныя арганізацыі. У канцы 1930 г. паводле рашэння ЦК КПЗБ пры Віленскім акруговым камітэце КПЗБ створана Літоўскае бюро КПЗБ, у 1931 г. пераўтворана ў Літоўскае бюро пры ЦК КПЗБ. Ббюро мела секцыі па рабоце сярод сялян, моладзі, падпольную друкарню, дзе выдавала газету, часопіс, адозвы і брашуры, супрацоўнічала з легальнымі арганізацыямі беларускага нацыянал-вызваленчага руху. У 2-й палове 1930-х гг. праводзіла работу па стварэнні антыакупацыйнага, дэмакратычнага народнага фронту ў краі. Існавала да роспуску КПП і КПЗБ (1938 г.).
Матвііха (Валодарскі раён)
Матвііха (Матві́їха) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кампрадор
Прыкладамі такой дзейнасці з’яўляюцца, напрыклад, абслугоўванне інтарэсаў замежнага капіталу ў сваёй краіне і аказанне дапамогі замежнаму капіталу ў яго канкурэнцыі з нацыянальным капіталам. Таксама такой дзейнасцю з’яўляецца гандаль прыроднымі рэсурсамі сваёй краіны на сусветных рынках з вывазам атрыманага прыбытку ў замежныя дзяржавы. Таксама такой дзейнасцю з’яўляецца алюмінія, які ёсць прыхаванай формай экспарту электраэнергіі і атрымання прыбытку з заніжанай урадам (у параўнанні з сусветнай) цаны на яе, зніжанай з меркаванняў дапамогі развіццю нацыянальнай эканоміцы.
Сваёй дзейнасцю кампрадоры набліжаюць сітуацыю, калі ў краіне адсутнічае нацыянальны капітал, і ўсе інфраструктурныя і прамысловыя аб’екты належаць замежнаму капіталу.
NGC 1690
NGC 1690 (іншыя абазначэнні — UGC 3198, MCG 0-13-27, ZWG 394.30, PGC 16290) — галактыка ў сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Малаплотніцкая шкляная мануфактура
Малапло́тніцкая шкляна́я мануфакту́ра — колішняя мануфактура, якая дзейнічала ў 1842—1898 гадах у маёнтку Малая Плотніца (цяпер вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці). Вырабляла ліставое шкло, бутэлькі і іншы посуд. У 1879 годзе працавала 16 чалавек, выпушчана 90 скрынак ліставога шкла, 100 тысяч штук бутэлек і іншага посуду. У 1898 годзе працавала 80 чалавек.
Крынкаўскі сельсавет (Старадарожскі раён)
Кры́нкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Крынка.
Утвораны 5 красавіка 1936 года ў складзе Старадарожскага раёна БССР у выніку разбуйнення Дараганаўскага сельсавета. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дараганаўскага сельсавета.
Станам на 1 студзеня 1947 года ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў.
Захум’е
Захум'е (харв. Zahumlje, серб. Захумље), сярэднявечнае сербскае княства, размяшчалася ў сённяшняй Герцагавіне і Паўднёвай Далмацыі (сучасная Рэспубліка Харватыя).
Захум'е атрымала сваю назву ад гары Хум (За + Хумам).
У Захум'е кіравальнай дынастыяй былі Вушэвічы, якія былі выхадцамі з заходняй часткі Белай Сербіі. Яны звалі сябе чырвонымі харватамі, хоць у часы візантыйскага імператара Канстанціна VII, яны былі сербамі. Захум'е рашуча супрацьстаяла любым спробам кантролю з боку Вялікіх сербскіх князёў на поўначы, і ў выніку яе валадары атрымалі, тытул Вялікага князя для сябе.
Зямля Захум'е межавала з Травуніяй, Паганіяй, Сербіяй і Харватыяй.
Пад сербскай уладай, для палягчэння кантролю Захум'е было падзелена на два княства: Верхняе Захум'е і Ніжняе Захум'е. Верхняе неўзабаве было ўключана непасрэдна ў Сербію, Ніжняе працягвала існаваць.
Захум'е стала васалам Харватыі ў часы Таміслава, у наступным залежыла ад Сербіі, якую ўзначаліла Дукля. Пасля доўгага дынастычнага змагання Захум'е анексуе Паганію і з часам становіцца часткай Вялікага Княства Рашка.
Санкт-Пецярбургскі крэматорый
Санкт-Пецярбургскі крэматорый — крэматорый, размешчаны на паўночным усходзе Санкт-Пецярбурга, у Чырвонагвардзейскім раёне. Адносіцца да Санкт-Пецярбургскага ДУП «Рытуальныя паслугі». Адзіны крэматорый на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга і сумежных рэгіёнаў.
Пабудаваны ў 1970—1973 гадах па праекце архітэктараў А. С. Канстанцінава, Д. С. Гольдгара, Н. М. Захар’інай. Размешчаны ў гістарычным раёне Ручаі, па Шафіраўскім праспекце, дом 12. У крэматорыі працуюць 14 печаў, 9 рытуальных залаў (цэнтральны, вялікі, тры сярэднія і чатыры малыя), калумбарый, могілкі, кафэ і медпункт.
На тэрыторыі крэматорыя знаходзіцца рытуальнае агенцтва № 5 (уваходзіць у структуру ТАА «Санкт-Пецярбургская рытуальная кампанія»).
У цяперашні час у крэматорыі спальваюць да 150 трупаў у дзень.
Кан’юнктура
Кан’юнктура (conjunctura, ад conjungo — звязваю, складаю) — парадыгма, якая адлюстроўвае збег абставін, мноства падзей, надыходзячых у якой-небудзь вобласці чалавечай дзейнасці (на якой-небудзь тэрыторыі) і характарызуюць яе ў пэўны перыяд часу; збег абставін, абстаноўка, якая склалася, становішча, якое стварылася, комплекс умоў, які сфармаваўся, сітуацыя, якая стварылася ў гэтай галіне ў дадзены перыяд часу.
Кан’юктуру характарызуюць:
і іншыя эканамічныя паказчыкі.
Мыхайліўка (Валодарскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кан’юнктура
Тэрмін універсальны і знаходзіць прымяненне ў многіх галінах, часцей за ўсё сустракаецца ў эканоміцы, фінансах, палітыцы, сацыялогіі, філасофіі, псіхалогіі, культуралогіі.
NGC 1304
NGC 1304 (іншыя абазначэнні — NGC 1307, MCG -1-9-30, NPM1G -04.0146, PGC 12575) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Кан’юнктура
Спрыяльная кан’юнктура рынку азначае стабільны рост колькасці і аб’ёмаў гешэфтаў пры адпаведным росце цэнаў.
NGC 1304
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 1304, NGC 1307.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.