cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Спіс кіраўнікоў Навары
Гэта спіс каралёў Памплоны, пасля Навары. Памплона, назва сталіцы, ужывалася як адзіная ці асноўная назва каралеўства да уніі з Арагонам (1076—1134). Аднак тэрытарыяльнае абазначэнне Навара ўвайшло ва ўжыванне ў якасці альтэрнатыўнага імя ў канцы X стагоддзя, хоць ужывалася значна радзей. Арагонскія каралі стварылі графства пад назвай Навара ў цэнтральнай частцы каралеўства Памплона. Пасля аднаўлення незалежнасці (з 1134 г.) каралеўства называлася Навара.
Дынастыя Іньігес (каля 824—905)
Генрых III Наварскі стаў каралём Францыі Генрыхам IV, і з гэтага часу карона Навары перайшла да каралёў Францыі. У 1620 г. Ніжняя Навара ўключана ў склад Францыі, хоць французскія каралі працягвалі насіць тытул Кароль Навары да 1791 г.; пасля ён быў адноўлены з 1814 па 1830 г. у перыяд Рэстаўрацыі.
Прэтэндэнты на трон Іспаніі з карлісцкай галіны Бурбонаў выкарыстоўвалі іспанскую Навару як апору ў гады т.з. Карлісцкіх войн, але яны таксама прэтэндавалі на ўсе тытулы іспанскай кароны.
Цяперашнія прэтэндэнты
Хуан Карлас I, царствуючы кароль Іспаніі (якой належыць асноўная частка гістарычнай наварскай тэрыторыі), носіць тытул кароль Навары як частку яго пашыранай тытулатуры, атрыманай у спадчыну ад ранейшых манархаў Іспаніі (каралёў Кастыліі і Арагона).
Шведская антарктычная экспедыцыя
Шве́дская антаркты́чная экспеды́цыя (1901—1903) — экспедыцыя пад кіраўніцтвам Ота Нордэншэльда і Карла Антона Ларсена.
Ота Нордэншэльд, шведскі геолаг і географ, арганізаваў экспедыцыю да Антарктычнага паўвострава. Кіраўніцтва было ўскладзена на дасведчанага палярніка Карла Антона Ларсена, які да гэтага ўзначальваў кітабойную выведвальную місію ў 1892—1893 гадах. Таксама ў экспедыцыі прынялі ўдзел сем навукоўцаў і шаснаццаць афіцэраў. 16 кастрычніка 1901 года судна «Антарктыка» пад камандаваннем Ларсена выйшаў з Гётэборга і ўзяў курс на Антарктыку.
Нягледзячы на ​​шматлікія цяжкасці і сумны вынік, экспедыцыя лічыцца паспяховай з навуковага пункту гледжання, паколькі было даследавана заходняе ўзбярэжжа Зямлі Грэяма, архіпелаг Палмера і востраў Джэймса Роса. Навукоўцам атрымалася сабраць каштоўныя геалагічныя ўзоры, а таксама ўзоры марской фауны. Гэтая калекцыя зрабіла Нордэншэльда знакамітым, але сама экспедыцыя разарыла яго.
З гэтай экспедыцыяй звязаны два ключавых антарктычныя астравы: востраў Сноў-Хіл, дзе Нордэншэльд і яго пяць калегаў правялі дзве зімоўкі (адну запланаваную і адну вымушаную ў сувязі з затапленнем судна «Антарктыка»), і востраў Пуле, на які высадзілася каманда патанулага судна і заставалася там з лютага па лістапад 1903 года.
Ота Нордэншэльд напісаў кнігу аб экспедыцыі: «Антарктыка, ці два года сярод ільдоў Паўднёвага Полюса»
Хайхэ
Хайхэ  — рака на ўсходзе Кітая. Утвараецца пры зліцці рэк Байхэ, Вэйхэ, Цзыяхэ і Дацынхэ. Ад вусця ракі Вэйхэ да ўпадзення ў Бахайскі заліў Жоўтага мора мае даўжыню 102 км, а ад яе вытоку — 1090 км. Працякае па Вялікай Кітайскай раўніне праз горад Цяньцзінь.
На прытоках Хайхэ знаходзіцца сталіца Кітая — горад Пекін.
Ян XXIII
Ян XXIII, Іаан XXIII, святы (свецкае Анджэла Джузэпэ Ранкалі, Angelo Giuseppe Roncalli; 25.11.1881, Сота-іль-Монтэ каля г. Бергама, Італія — 3.6.1963) — Папа Рымскі (1958—1963).
Вучыўся ў духоўнай семінарыі ў Бергама, атрымаў тэалагічную адукацыю ў Рыме і прыняў сан свяшчэнніка (1904). У 1919—21 рэктар семінарыі. 3 1925 біскуп, у 1925—53 прадстаўнік Ватыкана ў шэрагу краін. У 1953 атрымаў сан кардынала. У 1953—58 патрыярх Венецыі.
Праводзіў курс ватыканскай палітыкі, накіраваны на абнаўленне царкоўнага жьшця і аб’яднанне з іншымі хрысціянскімі цэрквамі; выступаў за мірнае суіснаванне дзяржаў з розным грамадскім ладам, за раззбраенне і мірнае вырашэнне спрэчных міжнародных пытанняў. Склікаў Першы сінод для Рымскай дыяцэзіі ў Латэранскім саборы, адначасова першы сінод у гісторыі Рыма (24.1 — 31.1.1960). 3 мэтай прыняцця каталіцкай царквой новага курсу і ўмацавання яе пазіцый склікаў Другі Ватыканскі сабор (11.10.1962), на якім абмяркоўваліся царкоўныя рэформы. У першы раз прыняў на аўдыенцыі англіканскага архіепіскапа.
Абвешчаны багаслаўлёным у 2000, рэшткі цела перанесены з падзямелляў Ватыкана ў сабор Св. Пятра. У 2014 абвешчаны святым.
DVD-прайгравальнік
DVD-прайгравальнік або DVD-плэер (DVD player) — прылада, якая прайграе дыскі DVD-Video і DVD-Audio, двух розных і несумяшчальных тэхнічных стандартаў. Першы DVD-прайгравальнік быў створаны Тайваньскай фірмай Tatung Company пад кіраўніцтвам Pacific Digital у 1994 годзе.
Таксама, DVD-плэер гэта праграма на камп’ютары, прызначаная для прайгравання DVD-відэа на камп’ютары.
Існуе вялікая колькасць прылад, здольных прайграваць DVD-дыскі рознага змесціва і фармату. Да асноўных можна аднесці:
Тэхнічныя дэталі
DVD-прайгравач мае павінны выконваць наступныя задачы:
The Elder Scrolls IV: Oblivion
The Elder Scrolls IV: Oblivion — камп’ютарная ролевая гульня у жанры Action RPG з адкрытым светам, распрацаваная амерыканскай кампаніяй Bethesda Game Studios і выдадзеная кампаніямі Bethesda Softworks і 2K Games для Microsoft Windows і Xbox 360 у і для PlayStation 3 у. У 2006 годзе таксама была выпушчана гульня для мабільных тэлефонаў, распрацаваная кампаніяй Vir2L Studios.
Гульня з’яўляецца часткай серыі The Elder Scrolls. Яе дзеянне адбываецца ў выдуманай правінцыі Сірадзіл, у сталіцы Тамрыэльскай імперыі — Імперскім горадзе — і яго наваколлях. У адпаведнасці з сюжэтам гульні галоўны герой супрацьстаіць арганізацыі «Міфічны Світанак», якая пакланяецца прынцу даэдра Мерунесу Дагону і якая спрабуе адкрыць у варожы свет дэманаў — Аблівіён. Як і ў папярэдніх гульнях серыі, свет «Oblivion» цалкам адкрыты для даследавання — гулец можа свабодна падарожнічаць па ім, самастойна знаходзячы цікавыя месцы і заданні.
Распрацоўка Oblivion пачалася ў 2002 году адразу пасля выхаду папярэдняй часткі серыі — Morrowind. Oblivion выкарыстала палепшаны фізічны рухавічок Havok і распрацаваную самой студыяй Bethesda сістэму штучнага інтэлекту Radiant AI, якая дазволіла зрабіць паводзіны негульнявых персанажаў нашмат больш складаным і праўдападобным. Ужыванне метадаў працэдурнай генерацыі дазволіла распрацоўнікам паскорыць стварэнне рэалістычных ландшафтаў. У адрозненні ад папярэдніх гульняў серыі, у Oblivion усе дыялогі з негульнявымі персанажамі агучаныя.
Oblivion атрымала захопленыя адзнакі прэсы і шэраг узнагарод ад розных выданняў і арганізацый, у тым ліку ўзнагароду «Гульня года»; асаблівых пахвал ганараваліся графіка, шырокі свет гульні і штучны інтэлект негульнявых персанажаў. Гульня набыла і вялікі камерцыйны поспех — да 2007 года было прададзена звыш 3 мільёнаў копій гульні. Для Oblivion былі выпушчаныя два буйныя афіцыйныя дадаткі: Knights of the Nine («Рыцары Дзевяці») і Shivering Isles («Дрыготкія Астравы»), а таксама восем дробных афіцыйных плагінаў, якія дадаюць новыя лакацыі, квэсты і магчымасці. Выданне The Elder Scrolls IV: Oblivion Game of the Year Edition, якое ўключае абодва дапаўненні, было выдадзена восенню 2007 года.
Сюжэт
Дзеянне Oblivion адбываецца пасля падзей The Elder Scrolls III: Morrowind, хоць гульня не з’яўляецца прамым сіквелам да яго або да іншых гульняў серыі.
Месцам дзеяння з’яўляецца Сірадзіл, цэнтральная правінцыя Тамрыэля, кантынента, на якім разгортваюцца падзеі ўсіх гульняў серыі.
Гісторыя пачынаецца з таго, што імператар Урыэль Септым VII, які суправаджаецца Клінкамі — сваімі целаахоўнікамі — прыбывае ў турму Імперскага горада, дзе пратаганіст адбывае тэрмін за неназванае злачынства. Імператар і Клінкі бягуць ад забойцаў Міфічнага Світанку, даэдрычнага культу, якія забілі траіх сыноў імператара. Урыэль Септым і Клінкі сыходзяць праз катакомбы, выкарыстоўваючы сакрэтны ўваход у камеры пратаганіста. Там, на іх і на персанажа гульца, нападаюць асасіны Міфічнага Світанка. Імператар давярае герою Амулет Каралёў, які носіцца імператарамі Тамрыэля, і даручае перадаць яго Джофры, грандмайстру Клінкоў. Пасля гэтага адзін з асасінаў забівае імператара. Затым галоўны герой трапляе ў адкрыты свет Сірадзіла.
З-за адсутнасці ва Урыэля Септыма спадчыннікаў руйнуецца бар’ер паміж светам людзей і паралельным светам Аблівіёнам. Па ўсім свеце адкрываюцца шматлікія брамы ў Аблівіён, праз якія ў Тамрыэль урываюцца магічныя істоты, званыя Даэдра. Джофры кажа пратаганісту, што адзіны спосаб зачыніць браму назаўжды — гэта знайсці чалавека каралеўскай крыві, які зойме пасад і запаліць пры дапамозе Амулета Каралёў Драконаў Агонь у Імперскім горадзе. Як высвятляецца, такі чалавек ёсць — Марцін, святар у горадзе Кватч, які з’яўляецца незаконнанароджаным сынам імператара. Прыбыўшы ў Кватч, герой выяўляе, што горад разбураны даэдра, а ўваход у горад заступае брама Аблівіёна. Зачыніўшы яе, ён знаходзіць Марціна і пераконвае яго пайсці разам з ім да Джофры ў манастыр Вейнан.
Па вяртанні высвятляецца, што манастыр падвергся нападу Міфічнага Світанка і што Амулет Каралёў скрадзены. Пратаганіст суправаджае Джофры і Марціна ў Храм Уладара Аблокаў, крэпасць Клінкоў. Там Марціна прызнаюць імператарам і перадаюць яму камандаванне, а герой адпраўляецца на пошукі амулета. Сабраўшы інфармацыю, ён спрабуе трапіць у таемнае месца збору Міфічнага Світанка. Там ён становіцца сведкам таго, як лідар культу Манкар Камаран збягае з амулетам праз партал. Герой прыносіць адкрыўшую партал кнігу Марціну і высвятляе спосаб зноў яго адкрыць. Для гэтага пратаганісту трэба знайсці даэдрычны артэфакт, даспех першага імператара з дынастыі Сэптымаў і Вялікі Велкіндскі Камень. Атрымаўшы іх, Марцін раскрывае, што апошні неабходны інгрэдыент — гэта Вялікі Сігільскі Камень з Вялікіх Брам, падобных тым, што разбурылі Кватч. Марцін і Джофры вырашаюць дазволіць даэдра атакаваць горад Брума, каб адчыніць браму. Атрымаўшы камень, герой іх зачыняе.
Марцін стварае ў храме партал, праз які праходзіць пратаганіст. Мінуўшы монстраў і перашкоды, герой сутыкаецца з Камаранам, забівае яго і вяртае Амулет Марціну. Клінкі адпраўляюцца ў Імперскі горад, каб запаліць Драконаў Агонь і пакласці канец уварванню Даэдра. Яны выяўляюць, што горад атакаваны даэдра і Прынцам Разбурэння, Мерунесам Дагонам. Пратаганіст і Марцін прабіваюцца да Агню. Марцін разбівае амулет, каб злучыцца з духам Акатоша, Дракона-Бога Часу, і стаць яго ўвасабленнем. Пасля бітвы Марцін адпраўляе Дагона назад у Аблівіён і ператвараецца ў статую вялізнага дракона.
Распрацоўка
Праца над The Elder Scrolls IV: Oblivion пачалася ў 2002 годзе адразу пасля выхаду папярэдняй гульні серыі — The Elder Scrolls III: Morrowind, а ў сярэдзіне верасня 2004 гульня была афіцыйна анансаваная. Гульня распрацоўвалася амерыканскай кампаніяй Bethesda Softworks. Кен Ролстан — галоўны дызайнер папярэдняй гульні серыі — узначаліў каманду распрацоўнікаў. 3 лютага 2005 года Bethesda заключыла пагадненне з Take-Two Interactive аб публікацыі і выхадзе Oblivion. Згодна з умовамі пагаднення, Bethesda захоўвае поўны кантроль над распрацоўкай гульні і правы на выхад магчымых сіквел, а Take-Two будзе выдаваць гульню сваёй даччынай кампаніяй, [2K Games]. У выніку, версіі для PC і Xbox 360 былі сумесна апублікаваны 2K Games і Bethesda.
Афіцыйная дата выхаду версій для PC і Xbox першапачаткова была прызначаная на 22 лістапада 2005 года, але распрацоўшчыкі адклалі выхад да 21 сакавіка 2006 года.
Чэпінг (камуна)
Камуна Чэпінг (Köpings kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестманланд у цэнтральнай Швецыі.
Чэпінг 160-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Чэпінг.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 24 846 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Мікалай Паўлавіч Ахлопкаў
Мікалай Паўлавіч Ахлопкаў (2 (15) .5.1900,  —, ) — савецкі рэжысёр, народны артыст СССР (1948). Член КПСС з 1952 года.
Біяграфія
У 1918 годзе пачаў выступаць як акцёр. У 1921 годзе паставіў на гарадской плошчы Іркуцка «Масавае дзейства» у гонар 1-га Мая, у 1922 годзе ў іркуцкім Маладым тэатры — «Містэрыю-Буф» Маякоўскага. З 1923 года акцёр Тэатра імя Меерхольда, адначасова вучыўся ў Дзяржаўных тэатральных майстэрнях пад кіраўніцтвам У. Э. Меерхольда. У 1930—1937 гадах узначальваў Рэалістычны тэатр, у 1938—1943 рэжысёр і акцёр Тэатра імя Вахтангава, у 1943—1966 гадах галоўны рэжысёр Маскоўскага тэатра драмы (з 1954 — Маскоўскага тэатра імя Маякоўскага). Рэжысёр імкнуўся да спектакляў героіка-патэтычнай накіраванасці, яркай публіцыстычнасці, падкрэсленай тэатральнасці, яму былі асабліва блізкія трагічныя канфлікты, якія адлюстроўваюць духоўную сілу чалавечай асобы. Вялікае значэнне Ахлопкаў надаваў сінтэтычнай выразнасці тэатральнага мастацтва. Лепшыя спектаклі: «Маці» па Горкаму, «Жалезны паток» паводле Серафімавіча (абодва ў 1933), «Арыстакраты» Пагодзіна (1935) — у рэалістычнага тэатра; «Фельдмаршал Кутузаў» Салаўёва (1940), «Сірано дэ Бержерак» Ростан (1942) — у Тэатры імя Вахтангава; «Маладая Гвардыя» паводле Фадзеева (1947), «Гамлет» Шэкспіра (1954), "Гасцініца «Асторыя» Штэйна (1956), «Іркуцкая гісторыя» Арбузава (1960), «Медэя» Еўрыпіда (1961) — у Тэатры імя Маякоўскага. Паставіў у Вялікім тэатры оперы «Маці» Хрэннікава і «Дзекабрысты» Шапорына. У 1920-х гадах пачаў працаваць у кіно, выступаў як рэжысёр і акцёр. Найбольш значныя ролі ў кіно — Васіль Буслаеў («Аляксандр Неўскі»), Васіль («Ленін у Кастрычніку», «Ленін у 1918 году»), камісар Вараб’ёў («Аповесць пра сапраўднага чалавека»), Батманаў («Далёка ад Масквы») і інш. Выкладаў у ДІТМ (прафесар).
Узнагроды
Сталінскіі прэміі (1941, 1947, 1949 г. — двойчы; 1951 — двойчы). Узнагароджаны ордэнам Леніна, 3 іншымі ордэнамі, а таксама медалямі.
Германская антарктычная экспедыцыя (1901—1903)
Герма́нская антаркты́чная экспеды́цыя (Экспеды́цыя «Га́уса», Gauß-Expedition [па назве даследчага судна], 1901—1903) — першая нямецкая экспедыцыя ў Антарктыку, якая ўзначальвалася ветэранам экспедыцый у Грэнландыю, прафесарам геалогіі і геафізікі Берлінскага ўніверсітэта Эрыхам фон Дрыгальскім.
Экспедыцыя
З 1865 года Георг фон Наймаер спрабаваў арганізаваць нямецкую экспедыцыю ў Антарктыду, але яна адбылася толькі праз дзесяцігоддзі. Дрыгальскі быў абраны кіраўніком экспедыцыі астатнімі яе ўдзельнікамі і яму было дазволена пабудаваць карабель спецыяльна для гэтай экспедыцыі. Карабель назвалі «Гаус» у гонар Карла Фрыдрыха Гауса. Экспедыцыя фінансавалася Вільгельмам II, які вылучыў на яе 1 200 000 залатых марак. Сабраныя ў ходзе экспедыцыі навуковыя дадзеныя заклалі аснову для свабоды меркавання ў падыходзе да навуковых тэорый і для разумення новай канцэпцыі Аляксандра Гумбальта.
Задачай экспедыцыяй было даследаванне невядомай тэрыторыі Антарктыды, якая ляжыць на поўдзень ад архіпелага Кергелен. Экспедыцыя стартавала з Кіля 11 жніўня 1901 года ў складзе трыццаці двух мужчын, у тым ліку пяці афіцэраў, пяці навукоўцаў і толькі двух членаў імператарскіх ВМС, нягледзячы на ​​крыніцу фінансавання экспедыцыі. 22 лістапад 1901 года карабель прыбыў у Кейптаўн, дзе прабыў да 7 снежня, папаўняючы запасы гаручага і правізіі.
Невялікая частка каманды засталася на Кергеленскіх астравах, куды яны прыбылі 2 студзеня 1902 года, у той час як асноўная частка каманды рушыла ўслед далей на поўдзень. Эрых фон Дрыгальскі нанёс кароткі візіт на востраў Херд і даў першую ўсеабдымную навуковую інфармацыю аб геалогіі, флоры і фаўне вострава. Дрыгальскі даследаваў невядомы на той момант рэгіён Антарктыды на поўдзень ад архіпелага Кергелен. Выбар гэтай вобласці паміж морам Уэдэла і Зямлёй Эндэрбі вынікае з ініцыятывы і размеркавання намаганняў міжнароднай супольнасці па вывучэнні Антарктыкі, зацверджанай прэзідэнтам Каралеўскага геаграфічнага таварыства Клементам Маркхэмам. Падчас экспедыцыі мела месца некаторае супрацоўніцтва з брытанскай антарктычнай экспедыцыяй, якая дзейнічала ў той жа час у іншай частцы кантынента.
Нягледзячы на ​​тое, што карабель быў заціснуты льдамі на працягу амаль 14 месяцаў на адлегласці прыкладна 70 км да берагавой лініі, да лютага 1903 года экспедыцыя выявіла новыя тэрыторыі ў Антарктыдзе — 21 лютага 1902 года Зямлю Вільгельма II з вулканам Гаусберг. 16 сакавіка карабель зноў прыбыў у Кейптаўн для папаўнення запасаў харчавання і гаручага, аднак германскі ўрад праз сваё пасольства адмовіў у далейшым фінансаванні экспедыцыі, загадаўшы Дрыгальскаму вяртацца ў Германію.
Дрыгальскі быў першым даследчыкам, які выкарыстаў газавы аэрастат у Антарктыдзе.
Экспедыцыя прыбыла назад у Кіль 23 лістапада 1903 года. Пазней Дрыгальскі напісаў хроніку экспедыцыі і рэдагаваў аб'ёмныя навуковыя дадзеныя: з 1905 па 1931 год ён апублікаваў 20 тамоў і 2 атласы з апісаннем экспедыцыі.
Ліна Хедлунд
Ліна Марыя Хедлунд (Lina Maria Hedlund, нарадзілася 28 сакавіка 1978, Больнэсэ, Швецыя) — шведская спявачка, член трыа Alcazar.
Музычная кар’ера
Ліна некалькі разоў удзельнічала ў конкурсе Мелодыфестывалін — нацыянальным адборы Швецыі на «Еўрабачанне». Яна дэбютавала на Мелодыфестываліне 2002 са сваёй сястрой Ханай Хедлунд, выканаўшы песню «Big Time Party» і заняўшы 9-е месца ў фінале. У 2004 годзе яна выступала ўжо сольна з песняй «Nothing Can Stop Me», якая трапіла ў раўнд другога шанцу, але не выйшла ў фінал. У тым жа годзе Ліна выпускае сінгл «Lady Bump».
У 2007 годзе Ліна стала членам гурта Alcazar, даўшы першы канцэрт у Лондане. У гурце таксама спявалі Тэс Меркель і Андрэас Лундстэдт. Гурт выступаў у абноўленым складзе на Мелодыфестываліне 2009 з песняй «Stay the Night», патрапіўшы ў фінал і заняўшы там 5-е месца. У 2010 годзе гурта дайшоў да раўнда другога шанцу з песняй «Headlines», у 2014 годзе з песняй «Blame It on the Disco» выходзіць прама ў фінал і там займае 3-е месца.
У 2014 годзе ўвсеь гурт Alcazar апавяшчаў вынікі галасавання Швецыі на Еўрабачанні-2014. 22 мая 2015 Ліна як член шведскага журы ўдзельнічала ў галасаванні журы на «Еўрабачанні» ў Вене. Афіцыйныя ацэнкі шведскага журы былі абвешчаныя на наступны дзень пасля фіналу конкурсу.
Кіно, тэатр і тэлебачанне
У 2005 годзе Ліна гуляла ў мюзікле «Сонца, паветра і вада» (Sol, vind och vatten) Тэда Гердэстада у Кітайскім тэатры. У 2011 годзе стала вядучай музычнага шоў «Copycat Singers» на тэлеканале TV3, а таксама стала аглядальніцай відэакліпаў на сайце digitallive.eu. Таксама Ліна вядома як актрыса агучвання: яна агучвала шэраг персанажаў у шведскім дубляжы поўнаметражных мультфільмаў.
Асабістае жыццё
Замужам за музыкам і тэлевядучым Насімам алі-Факірам. 20 сакавіка 2012 года нарадзіла сына Ціла. 6. кастрычніка 2016 нарадзіла сына Эйдэ.
Міжзорны газ
Міжзорны газ — гэта разрэджанае газавае асяроддзе, якое запаўняе ўсю прастору паміж зоркамі. Міжзорны газ празрысты. Поўная маса міжзорнага газу ў Галактыцы перавышае 10 мільярдаў мас Сонца або некалькі адсоткаў сумарнай масы ўсіх зорак нашай Галактыкі. Сярэдняя канцэнтрацыя атамаў міжзорнага газу складае менш за 1 атам ў см³. Асноўная яго маса складзеная паблізу плоскасці Галактыкі ў слаі таўшчынёй некалькі сотняў парсек. Шчыльнасць газу ў сярэднім складае каля 10-21 кг/м³. Хімічны склад прыкладна такі ж, як і ў большасці зорак: ён складаецца з вадароду і гелію (90% і 10% па ліку атамаў, адпаведна) з невялікай прымессю больш цяжкіх элементаў. У залежнасці ад тэмпературы і шчыльнасці міжзорны газ знаходзіцца ў малекулярным, атамарным альбо іанізаваным стане. Назіраюцца халодныя малекулярныя аблокі, разрэджаны міжвоблачны газ, аблокі іанізвванага вадароду з тэмпературай каля 10 тыс. К. (туманнасць Арыёна), і шырокія вобласці разрэджанага і вельмі гарачага газу з тэмпературай каля мільёна К. Ультрафіялетавыя прамяні, у адрозненні ад промняў бачнага святла, паглынаюцца газам і аддаюць яму сваю энергію. Дзякуючы гэтаму гарачыя зоркі сваім ультрафіялетавым выпраменьваннем награваюць навакольны газ да тэмпературы прыкладна 10 000 К. Нагрэтае газ пачынае сам выпраменьваць святло, і мы назіраем яго як светлую газавую туманнасць. Больш халодны, «нябачны» газ назіраюць радыёастранамічнымі метадамі. Атамы вадароду ў разрэджанам асяроддзі выпраменьваюць радыёхвалі на даўжыні хвалі каля 21 см. Таму ад абласцей міжзорнага газу бесперапынна распаўсюджваюцца патокі радыёхваль. Прымаючы і аналізуючы гэта выпраменьванне, навукоўцы даведваюцца аб шчыльнасці, тэмпературы і руху міжзорнага газу ў касмічнай прасторы.
Сталь
Сталь (stal ад Stahl) — дэфармуемы сплаў жалеза з вугляродам (і іншымі элементамі), утрыманне вугляроду ў якім ад 0,02 % да 2,14 %. Вуглярод з'яўляецца найбольш распаўсюджаным матэрыялам для легіравання жалеза, але шэраг іншых легіравальных элементаў выкарыстоўваюцца таксама, як марганец, хром, ванадый і вальфрам. Вуглярод і іншыя элементы выступаюць у якасці ацвярджальніка, прадухіляючы дыслакацыі ў крышталічнай рашоткі атама жалеза. Вар'іруючы колькасць легіруючых элементаў і формы іх прысутнасці ў сталі можна кантраляваць такія якасці, як цвёрдасць, пластычнасць і трываласць на разрыў сталі. Сталь з павышаным утрыманнем вугляроду можа зрабіцца мацнейшай за жалеза, але таксама менш пластычнай за яго.
Сплавы з утрыманнем вугляроду вышэй за 2,1 % вядомыя як чыгун за іх ніжэйшую тэмпературу плаўлення і добрыя ліцейныя якасці. Сталь таксама адрозніваецца ад кованага жалеза, якое можа ўтрымліваць невялікую колькасць вугляроду, але сталь уключае шлакавыя дамешкі. Гэтыя два адметныя фактары павялічваюць супраціўленне сталі да ржавення і павялічвае сварываемасць.
Хоць сталь была выраблена ў першыню рознымі неэфектыўнымі метадамі задоўга да эпохі Адраджэння, яе выкарыстанне стала больш распаўсюджаным пасля вынаходства больш эфектыўных метадаў вытворчасці, якія былі распрацаваны ў XVII стагоддзі. З вынаходствам Бесемераўскага працэсу ў сярэдзіне XIX стагоддзя, сталь стала матэрыялам таннай масавай вытворчасці. Далейшыя папраўкі ў працэс, як канвертарная вытворчасць, знізіла сабекошт прадукцыі пры адначасовым павышэнні якасці металу. Сёння сталь з'яўляецца адным з найбольш распаўсюджаных матэрыялаў у свеце, з вытворчасцю больш за 1,3 млрд тон штогод. Яна з'яўляецца асноўным кампанентам у будаўніцтве, элементах інфраструктуры, інструментаў, караблёў, машынабудаванні, прыбораў і зброі. Сучасная сталь мае некалькі розных марак, якія вызначаюцца арганізацыяй па стандартызацыі.
Бакен
Ба́кен (baken) — плывучы знак, які ўсталёўваецца на якары для абазначэння навігацыйных небяспек на шляху руху суднаў або для агароджы фарватара. Бакен вырабляюць з драўніны або металу; мае канічную, цыліндрычную або шарападобную форму. Ноччу на бакене запальваюць сігнальны агонь чырвонага (правы бераг) або белага (левы бераг) колеру. Каля населеных пунктаў (у месцах масавага скопішча агнёў) дапускаецца замена белага агню зялёным. Асвятленне на бакене пераважна электрычнае. Часам на бакены абсталёўваюць гукавыя сігнальныя прылады.
Ота Нордэншэльд
Ні́льс О́та Гу́стаў Но́рдэншэльд (Nils Otto Gustaf Nordenskjold, нар., Сёбелё, блізу Ёнчэпінга — пам. , Гётэбарг) — шведскі палярны даследчык і геолаг.
Біяграфія
Ота Нордэншэльд з’яўляўся пляменнікам выдатнага шведскага вучонага і даследчыка Арктыкі Адольфа Эрыка Нордэншэльда. Пасля заканчэння ўніверсітэта ва Упсале ён у 1894 годзе абараняе доктарскую працу па геалогіі, пазней займае пасады дацэнта і прафесара (з 1905 года — прафесар геаграфіі і этнаграфіі ўніверсітэта ў Гётэборгу). У канцы XIX стагоддзя Нордэншэльд узначальвае некалькі геолага-мінералагічных экспедыцый у Патагоніі, а ў 1898 — у Аляску і раён Кландайк.
У 1901 годзе ён, разам з капітанам Карлам А. Ларсенам, кіруе шведскай антарктычнай экспедыцыяй. Пасля прыпынку ў Буэнас-Айрэсе судна «Антарктыка» з удзельнікамі экспедыцыі ўвайшло ў зону дрэйфуючых льдоў. Тут Нордэншэльд з пяццю спадарожнікамі высадзіўся на востраве Сноў-Хіл, разлічваючы прабыць у Антарктыцы да вясны наступнага года. Экспедыцыйнае судна сышло на поўнач, аднак было зацёрта сярод ільдоў і 12 лютага 1903 года затанула. 16 членам экіпажа разам з капітанам атрымалася высадзіцца на вулканічны востраў Пуле. Вандроўцы былі выратаваны аргентынскім карветам «Уругвай», які праходзіў паблізу, і ў снежні 1903 года дастаўлены ў Буэнас-Айрэс. Нягледзячы на ​​марскую катастрофу, шведская экспедыцыя разглядалася як сур’ёзны навуковы поспех (які абярнуўся, зрэшты, для Нордэншэльда сур’ёзнымі фінансавымі стратамі).
У 1909 годзе вучоны праводзіць даследаванні ў Грэнландыі, у пачатку 20-х гадоў — у Перу і Чылі.
Навуковае прызнанне
У гонар Ота Нордэншэльда быў названы шэраг геаграфічных аб’ектаў: ​​возера Нордэншэльда ў Торэс-дэль-Пайн (Чылі), частка акіянскага ўзбярэжжа на ўсходняй частцы Антарктычнага паўвострава, ледавік і гара на востраве Паўднёвая Георгія і інш.
Алешнікі
Але́шнікі (, Олешники) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Спіс епіскапаў Фараса
Спіс змяшчае імёны 27 епіскапаў сабора, у ім пазначаны працягласць епіскапату і месяц смерці епіскапа. Найстарэйшая частка спіса датуецца прыблізна 902 годам. Спіс напісаны на грэчаскай і копцкай мовах, відавочны ўплыў старажытнанубійскай арфаграфіі. Гэты помнік архітэктуры не захаваўся дастаткова добра ў асноўным з-за ўплыву вільгаці. На аснове спіса была ўстаноўлена храналогія развіцця жывапісу ў Фарасе (дзякуючы звычаю, згодна з якім епіскап не пазней, чым на другі год пасля ўступлення на пасаду, змяшчаў у саборы свой партрэт), што дапамагло ў вызначэнні гісторыі нубійскага і копцкага жывапісу ў перыяд з пачатку VIII да канца XIII стагоддзя.
Апісанне
Спіс мае памеры 58×87 см, першапачаткова знаходзіўся на сцяне ў нішы ў паўднёва-ўсходнім куце сабора ў Фарасе (справа ад выявы Спаса Эмануіла, размешчанай ў цэнтры нішы), у цяперашні час знаходзіцца ў Нацыянальным музеі Судана ў Хартуме. Напісаны чорнымі чарніламі, складаецца з 31 радка, кожны з якіх разбіты на пяць слупкоў, у якіх знаходзяцца (злева направа): 1. Імя, 2. Слова «гадоў», 3. Гады епіскапату, 4. Месяц смерці, 5. Дзень смерці епіскапа. Запісы аб апошніх епіскапах уключаюць дадатковыя дадзеныя: утрымліваюць тытул «Епіскап Пахораса», імя духоўнага айца і ўзрост памерлага.
Па стылі спіса можна зрабіць выснову, што яго складалі розныя людзі. Першых пятнаццаць пазіцый былі напісаныя адным чалавекам, запісы 19 і 20 таксама выканаў адзін і той жа пісец. Акрамя таго, у выпадку імёнаў 16 і 20 прыкметная рэстаўрацыя запісаў: літары або ўсё імя былі напісаныя паўторна чорнай тушшу іншым пісцом, не тым, які рабіў першапачатковы запіс.
Пералічаныя ў спісе епіскапы
У 1005 годзе пасаду епіскапа сабора ў Фарасе заняў мелькіт Мар’янас (Marianos), аднак яго імя не было ўключана ў спіс. Ён займаў сваю пасаду, хутчэй за ўсё, да 1031 года і памёр у 1036 годзе. Надмагільны надпіс называе месцам яго смерці Каср Ібрым, што, як мяркуецца, стала прычынай пропуску яго імені ў спісе. Вобраз епіскапа Мар’янаса пад абаронай Божай Маці з немаўлём Хрыстом захаваўся ў саборы, і ў цяперашні час знаходзіцца ў Польшчы, у Нацыянальным Музеі ў Варшаве.
1877 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1877 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Ндола
Ндола (Ndola) — горад на паўночным захадзе Замбіі. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Капербелт. Заснаваны ў 1902 годзе. 528 330 жыхароў (2013). Вузел чыгунак і аўтадарог. Канцавы пункт нафтаправода з Дар-эс-Салама (Танзанія). Міжнародны аэрапорт.
Эканоміка
Цэнтр прамысловасці каляровых металаў; развіты нафтаперапрацоўчая, аўтазборачная, шынная, харчовая, металаапрацоўчая, цэментная, мэблевая прамысловасць. ЦЭС.
Прыпутні (Ічнянскі раён)
Прыпутні (Припу́тні) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
1878 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1878 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Гіпакрат
Гіпакрат (Ιπποκράτης, Hippokrates) (каля 460 да н.э., востраў Кос — каля 377 да н.э.) старажытнагрэчаскі доктар, «бацька медыцыны», якая ў тым ліку і яго высілкамі вылучылася з філасофіі ў асобную навуку.
У філасофскім плане, Гіпакрат, праўдападобна, прымыкаў да Геракліта. Ён разглядаў медыцыну як даследчую эксперыментальную навуку. Медыцынская школа Коса доўга карысталася вялікай павагай (свяцілішча Асклепіён на Косе). За працы Гіпакрата выдаваліся многія пазнейшыя псеўдагіпакратаўскія творы.
Пачатковую медыцынскую адукацыю Гіпакрат атрымаў ад бацькі — лекара Геракліда. Дзеля навуковага ўдасканалення ў маладосці Гіпакрат шмат вандраваў і вывучаў медыцыну ў розных краінах па практыцы мясцовых лекараў і па абетных табліцах, якія вывешваліся ў бажніцах Эскулапа.
Гісторыя яго жыцця малавядомая, нават дакладна невядома, колькі пражыў Гіпакрат — 83 ці 104 гады. Існуюць падантьні і аповяды пра яго біяграфію, але яны маюць легендарны характар. Імя Гіпакрата стала зборным, калектыўным, і многія творы з 70 прыпісваных яму, належаць іншым аўтарам, пераважна яго сынам. Сапраўднымі даследчыкі прызнаюць ад 8 да 18 твораў. Гэта трактаты — «Аб вятрах», «Аб паветрах, водах і мясцовасцях», «Прагностыка», «Аб дыеце пры вострых хваробах», першая і трэцяя кнігі «Эпідэмій», «Афарызмы» (першыя чатыры раздзелы), хірургічныя трактаты «Пра суставы» і «Пра пераломы», што з'яўляюцца шэдэўрамі «Зборніка». Існуе некалькі твораў Гіпакрата этычнага напрамку: «Клятва», «Закон», «Пра лекара», «Пра добрапрыстойныя паводзіны», «Настаўленні».
Агрыпіна Альгердаўна
Дачка вялікага князя літоўскага Альгерда і яго першай жонкі Марыі.
Гіпакрат
Ён меркаваў, што хваробы людзям пасылаюць не багі, яны ўзнікаюць па розных, прычым цалкам натуральных, прычынах. Гіпакрат першым паставіў медыцыну на навуковы фундамент і пачаў ачышчаць ад філасофскіх тэорый, што часта супярэчылі рэчаіснасці, і панавалі над даследчай эксперыментальнай навукай.
Агрыпіна Альгердаўна
У 1354 годзе, паводле Супрасльскага і Акадэмічнага летапісаў, выдадзена замуж за суздальска-гарадзецкага князя Барыса Канстанцінавіча.
Гіпакрат
Гіпакрат таксама аўтар вучэння аб чатырох тыпах тэмперамента — халерык, меланхолік, сангвінік, флегматык — заснаванага на ўяўленні аб суадносінах у целе чалавека чатырох вадкасцей (крыві, слізі, жоўтай і чорнай жоўці). Даў заснаванае на гумаральным прынцыпе апісанне эмацыйных праяваў.
Агрыпіна Альгердаўна
У 1392 годзе вялікі князь маскоўскі Васіль Дзмітрыевіч, падарункамі і абяцанкамі атрымаў ад хана ярлык на Ніжагародскае княства. Затым Васіль адправіў у Ніжні Ноўгарад сваіх людзей, ніжагародскія баяры здрадзілі князю Барысу, яго з жонкай і дзецьмі ў кайданах па загадзе Васіля развезлі па розных гарадах, дзе Агрыпіна і памерла ў зняволенні.
Гіпакрат
Па адной з версій Гіпакрат таксама далучыўся да стварэння Вермуту. Лічыцца, што ён упершыню склаў рэцэпт у 460 годзе да нашай эры.
Віктар Анатолевіч Васільеў
Віктар Анатолевіч Васільеў (нарадзіўся года, ) — расійскі вучоны-матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1992), акадэмік РАН. З 14 верасня 2010 года — прэзідэнт Маскоўскага матэматычнага таварыства. Правадзейны член РАН (2003). Ардынарны прафесар (2013). Член вучонага савета Нацыянальнага даследчага ўніверсітэта «Вышэйшая школа эканомікі».
Кунегунда Чэшская
Кунегунда Чэшская (студзень 1265 — 27 лістапада 1321) — дачка Пшэмысл Отакара ІІ і Кунегунды Галіцкай, унучка князя Расціслава Міхайлавіча, праўнука князя Рамана Мсціславіча.
Верб’е
Ве́рб’е (, Вербье) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Кунегунда Чэшская
Біяграфія
Для замацавання чэшска-нямецкіх мірных адносін яе заручылі з Гартманам, сынам нямецкага караля Рудольфа I Габсбурга. Заручыны разарвалі з-за пачатку новай вайны і гібелі Пржэмысл Отакара ІІ ў бітве пад Сухімі Крутамі. Кунегунду саслалі ў кляштар кларысак ў Празе, адкуль яе забраў брат, кароль Чэхіі Вацлаў II і выдаў замуж за свайго тагачаснага саюзніка князя Баляслава ІІ Мазавецкага. Праз тры гады пазіцыі Баляслава ІІ у Польшчы ўзмацніліся дзякуючы атрыманню ім у спадчыну уладанняў старэйшага брата і ён перайшоў у лагер ворагаў чэшскага караля. Ён не прызнаў каранацыі каралём польскім Вацлава II, у 1300 годзе здзейсніў паход на Мазовію. Кунегунду праз два гады Баляслаў Мазавецкі адаслаў назад у Прагу. Там яна ўступіла ў бенедынцінскі кляштар Св. Юрыя, дзе да смерці была абатысай. Кунегунда Чэшскую лічаць першай чэшскай паэтэсай.
Сезон 2016/2017 «Алімпіі» Гродна
У сезоне 2016—2017 жаночага баскетбольнага клуба Алімпія з Гродна прымаў удзел:
Сварычыўка
Сварычыўка (Свари́чівка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Францішак Умястоўскі
Францішак Янавіч Умястоўскі (, Вільня, Расійская імперыя — кастрычнік, мясцовасць Катынь Смаленскай вобласці, Расія) — беларускі празаік, паэт, публіцыст, грамадскі дзеяч. Карыстаўся літаратурным псеўданімам «Дзядзька Пранук».
Паходжанне і сям’я
Належаў да кальвінісцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Умястоўскіх гербу «Рох III», прадстаўнікі якога ў XVIII стагоддзі займалі розныя земскія пасады ў Ашмянскім павеце Вялікага Княства Літоўскага і Ашмянскім павеце Віленскай губерні Расійскай імперыі ў першай палове XIX стагоддзя.
Нарадзіўся ў дваранскай сям’і Яна Ануфрыевіча Умястоўскага і Ганны Аляхновіч. Дзед Францішка — Ануфрый Умястоўскі — быў удзельнікам Лістападаўскага паўстання (1830—1831) і таму расійскай уладай быў пазбаўлены маёнтка. Сям’я Францішка была беднай, не мела маёнтка, таму, хоць і мела шыкоўны радавод, ужо адносіла не да катэгорыі маянткоўцаў, а катэгорыі малазаможнай дваранскай інтэлігенцыі. Ажаніўся з Геленай Дунін-Марцінкевіч, якая паходзіла з каталіцкага дваранскага роду.
Стрыечным братам Францішка Умястоўскага быў Францішак Аляхновіч.
Літаратурная і грамадская дзейнасць
Першы твор (верш «Вецер») апублікаваў на беларускай мове ў «Каляднай пісанцы на 1904 год» (Санкт-Пецярбург, 1903). У 1906 годзе браў удзел у выданні газеты «Наша доля». У 1908 годзе жыў у вёсцы Існаўда Віцебскай губерні. На працягу 1908—1914 гадоў друкаваў апавяданні ў газеце «Наша ніва». Апавяданні «Страх», «У лесе», «Доктар ад каўтуна», «Не мужыцкі розум» напісаны пад відавочным уплывам беларускага фальклору. Перакладаў творы Оскара Уайльда і Мікалая Гогаля. Уваходзіў у кола тых дзеячаў беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху, якія ўключыліся ў склад ліберальна-дэмакратычнай плыні руху краёўцаў. Друкаваў свае артыкулы ў газеце «Kurier Litewski», якая была галоўнай трыбунай «краёвасці».
Падчас Першай сусветнай вайны быў мабілізаваны ў расійскую армію.
З 1919 года быў сярод галоўных стваральнікаў беларускіх ваенных фарміраванняў і быў прадстаўніком Цэнтральнай беларускай школьнай рады ў Вільні. У верасні 1920 года ўзначаліў Беларускую вайсковую камісію, якая займалася арганізацыяй беларускага войска. Планавалася, што разам з польскімі арміямі беларускае войска будзе змагацца ў ходзе польска-савецкай вайны з бальшавікамі для ажыццяўлення праекту польска-беларускай федэрацыі, дэклараванай Пілсудскім. Пасля жыў у Вільні.
У 1919 годзе напісаў артыкул пра гісторыю выдання газеты «Наша доля». На матэрыялах вайны напісаў апавяданне «Стася» (1921). Выступаў пераважна як публіцыст. У 1927—1928 гадах выдаваў паланафільскую газету «Беларускі дзень» і часопіс «Беларуская культура». У 1928 годзе адышоў ад грамадскай і культурна-асветніцкай дзейнасці.
Гібель
З пачаткам Другой сусветнай вайны быў мабілізаваны як паручнік запасу ў 1939 годзе ў польскую армію. 18 верасня 1939 года трапіў у савецкі палон. Інтэрнаваны ў лагер у Казельску. Загінуў у Катыні.
Шынскатэберг (камуна)
Камуна Шынскатэберг (Skinnskattebergs kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестманланд у цэнтральнай Швецыі.
Шынскатэберг 148-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Шынскатэберг.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 4 377 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 2 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Вуліца Русу
Вуліца Русу (традыцыйная беларуская назва — Ру́ская ву́ліца ; Rusų gatvė) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільнюса, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцы Літарацкую і свой гістарычны працяг (цяпер вуліца Майроніса) да моста ў Зарэчча.
Архітэктурныя дамінанты вуліцы — цэрквы Прачысценская і Спаская (перабудаваная ў жылы дом), помнікі архітэктуры XIV—XIX стагоддзяў.
Гісторыя
Атрымала сваю назву ад Рускага Горада, да якога яна праходзіць. У гістарычных крыніцах упамінаецца як Мітрапаліцкая (ад іншай назвы Рускага Горада — юрыдыкі мітрапалітаў Кіеўскай, галіцкай і ўсяе Русі мітраполіі), Спаская (ад Спаскай царквы) і Прачысценская (ад Прачысценскай царквы).
Да 1-й паловы XX ст. была даўжэйшай і даходзіла да скрыжавання з Зарачанскай вуліцай і моста на Зарэчча. На гэтым працягу гістарычнай трасы (вуліца Майроніса) у наш час апынулася Прачысценская царква, што раней стаяла на самой вуліцы.
4 верасня 2016 года літоўскія ўлады ўрачыста адкрылі шыльду з назвай вуліцы на рускай мове і выявай купалоў-цыбулінаў. З нагоды адкрыцця выступіў расійскі фальклорны ансамбль «Аринушка». У гэты ж дзень невядомыя замазалі шыльду карычневай фарбай.
1879 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1879 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Ян Матэйка
Ян Алёйзы Матэ́йка (Jan Alojzy Matejko;,  — , ) — польскі мастак.
Жыццяпіс
Нарадзіўся дзевятым з адзінаццаці дзяцей у сям'і Матэйкаў. Маці памерла рана і старэйшы брат Францішак меў глыбокі ўплыў на адукацыю Яна Матэйка. У 1852 годзе, калі яму было 14 гадоў, Матэйка пачаў навучацца ў Кракаўскай Акадэміі мастацтваў. Яго настаўнікамі былі сярод іншых Войцех Карнэлі Сатлер (Wojciech Korneli Sattler) і Уладзіслаў Лушкевіч (Władysław Łuszczkiewicz). Яшчэ тады Ян Матэйка меў сур'ёзныя праблемы з вачамі, але нягледзячы на гэта ён лічыўся адным з самых таленавітых вучняў акадэміі. Пасля заканчэння акадэміі ў 1858 годзе Матэйка быў два гады вучням Германа Абшутца (Hermann Anschütz) ў Мюнхене. З 1859 па 1860 гады мастак працаваў у Вене з Крысціянам Рубенам (Christian Ruben), вярнуўся ў Кракаў і ў 1873 годзе заняў пасаду дырэктара Акадэміі мастацтваў.
У Матэйка і яго жонкі Тэадоры было пяцёра дзяцей, самая малодшая дачка памерла незадоўга пасля нараджэння.
Гарады Гомельскай вобласці
У Рэспубліцы Беларусь крытэрыі аднясення населеных пунктаў да катэгорый устаноўлены Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 мая 1998 г. № 154—З «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным дзяленні і парадку вырашэння пытанняў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання Рэспублікі Беларусь». Згодна з артыкулам 8 гэтага закона, гарады дзеляцца на наступныя падкатэгорыі :
Карта размяшчэння гарадоў Гомельскай вобласці
Гарады з насельніцтвам:
Спіс гарадоў Гомельскай вобласці
Назвы лацініцай у спісе прыводзяцца адпаведна з афіцыйнымі правіламі транслітарацыі.
Слэнг
Слэнг (slang) — моўны стыль, у якім свядома, знарок адмаўляюцца прынятыя нормы, пераназываюцца пэўныя паняцці (продкі замест бацькі, тачка на месцы машына), можа дэманстравацца грубасць, цынізм.
Напрыклад, моладзевы слэнг замяняе «бацькі» на «продкі», «машыну» на «тачку», ужываюцца такія выразы, як «балдзець» (атрымліваць задавальненне), «урубіцца» (зразумець).
Сэлыхіў
Сэлыхіў (Се́лихів) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
1881 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1881 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Сэзькы
Сэзькы (Се́зьки) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Валянціна Пятроўна Навойчык
Валянціна Пятроўна Навойчык (нар., Столін, Беларусь) — беларуская баскетбалістка, пазнее трэнер.
Біяграфія
У 1975 годзе пачала займацца баскетболам у мясцовай ДЮСШ. Першым трэнерам быў Аркадзь Матусевіч. Тры сезоны правяла ў дублі сталічнага «Гарызонта», пяць — у складзе брэсцкага «Педінстытута», дзесяць гадоў аддала «Алімпіі». Тройчы была срэбным прызёрам чэмпіянату, шмат разоў — бронзавым, два разы трымала ў руках Кубак Беларусі.
Ступакіўка
Ступакіўка (Ступакі́вка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Цысі
Біяграфія
Будучая імператрыца нарадзілася ў 1835 годзе ў сям’і, якая належала да слыннага маньчжурскага роду. Яе ўзыходжанне да вяршынь улады пачалося ў 1853 годзе, калі яна стала адной са шматлікіх жонак імператара Сяньфэна. Праз тры гады яна ўжо была адной з галоўных фігур пры двары, бо нарадзіла бяздзетнаму да таго часу манарху спадкаемца. Уплыў Цысі на слабога і хворага імператара набыў такую моц, што многія дзяржаўныя справы вырашаліся толькі праз яе. Яна прымала даклады чыноўнікаў, падпісвала паперы і нават выказвала свае меркаванні на афіцыйных прыёмах, што было нечуванай справай для тагачаснага Кітая. Калі ў 1861 годзе Сяньфэн памёр, спрактыкаваная ў вядзенні інтрыг Цысі здолела адсунуць на другі план сваіх супернікаў і стаць усемагутнай кіраўніцай Кітая пры малалетнім імператары. Імператрыца цягам амаль паўстагоддзя заставалася самым уплывовым чалавекам у краіне, тым часам як на троне паспелі змяніць адзін аднаго яе сын Тунчжы (1861—1873) і пляменнік Гуансюй (1875—1908), абодва прадстаўнікі дынастыі Цын.
Ганявічы (Лагойскі раён)
Ганяві́чы (, Ганевичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Тарасіўка (Ічнянскі раён)
Тара́саўка ці Тара́сіўка (Тара́сівка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Тышкіўка (Ічнянскі раён)
Тышкіўка (Ти́шківка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Naviny.by
«naviny.by» (Беларускія навіны, Белорусские новости) — даччыны сайт навінаў інфармацыйнага агенцтва «БелаПАН». Інтэрнэт-газета «Беларускія навіны» пачала працу 1 студзеня 2002 года. Яна стала першай у сваім родзе ў Байнэце і публікуе навіны дня. У 2007 годзе «БелаПАН» і «naviny.by» сталі незалежнымі.
Дамен «naviny.by» разам з сайтам «БелаПАН» і шэрагам іншых сеткавых рэсурсаў Беларусі быў заблакаваны беларускімі ўладамі 20 снежня 2014 года. Са жніўня 2020 года з-за асвятлення акцый пратэсту ў Беларусі доступ на сайт «naviny.by», а таксама да шэрагу іншых сеткавых рэсурсаў Беларусі ў самой Беларусі таксама быў зноў заблакаваны. З красавіка 2021 года беларускія ўлады блакіруюць і люстэрка асноўнага сайта.
У студзені 2022 года Naviny.by перазапусцілі свой тэлеграм-канал пад назвай «Позірк. Навіны з Беларусі». У красавіку 2023 года праект «Позірк» прызналі экстрэмісцкім матэрыялам.
Узнагароды і прэміі
2006 год — «» ў намінацыі «Рунэт за межамі Ru» (сумесна з БелаПАН).
Еўрапейская кухня
Еўрапейская кухня, таксама заходняя або кантынентальная — абагульняючы тэрмін для абазначэння разнастайных кухань краін Еўропы, а таксама кухань Паўночнай Амерыкі, Аўстралаліі, Акіяніі і Лацінскай Амерыкі, якія падвергліся еўрапейскаму ўплыву. Еўрапейскія кухні адрозніваюцца ў залежнасці ад краіны, рэгіёну, умоў жыцця, культурных традыцый і пераваг у ежы - тым не менш іх аб'ядноўвае "еўрапейскае", мацерыковае паходжанне. Нягледзячы на адрозненні - агульным для еўрапейскай кухні з'яўляюцца багацце мясных і агароднінных страў, а таксама другасная роля розных прыпраў і соусаў пры гатаванні (з-за характэрнага жадання захаваць праўдзівы густ кампанентаў), багацце вырабаў з ужываннем пшанічнай мукі. Да таго ж нярэдка перад ужываннем таго ці іншага стравы ўжываецца «аперытыў» - якасныя спіртныя напоі спрыяюць узмацненню апетыту і паляпшэнню стрававання.
Шырокае прымяненне ў еўрапейскай кухні знаходзяць яйкі - у смажаным, вараным выглядзе, у выглядзе аднаго з інгрэдыентаў мучных страў, і нават у выглядзе асновы для некаторых напояў. На працягу стагоддзяў назіраюцца інтэграцыйныя працэсы, у ходзе якіх стравы з розных кухняў Еўропы знаходзяць адабрэнне і прыхільнікаў у краінах, для якіх характэрныя іншыя кухонныя традыцыі. Умоўна еўрапейскую кухню можна падзяліць на ўсходне-еўрапейскую, паўночна-еўрапейскую, паўднёва-еўрапейскую і заходне-еўрапейскую. Больш падрабязна пра той ці іншай кухні можна даведацца ў спісе артыкулаў ніжэй па катэгорыях. У якасці прыкладу прыведзены некаторыя стравы з той ці іншай кухні.
Кароткі працоўны дзень
«Кароткі працоўны дзень» (Krótki dzień pracy) — палітычны тэлефільм, зняты ў 1981 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім.
Фільм апавядае пра ў Радаме з пункту гледжання першага сакратара ваяводскага камітэту Польскай аб’яднанай рабочай партыі. Сітуацыя, адлюстраваная ў фільме, рэальная, але ўсе героі выдуманыя.
Спіс графаў і герцагаў Анжуйскіх
Графы Анжэра
''Прызначаліся каралём і выконвалі ў графстве судовую, адміністрацыйную і ваенную функцыі. Пасада і ўладанні графа сталі спадчыннымі па пастанове Карла II Лысага ў 877 годзе.''
Герцагі Анжуйскія
Пасля смерці Карла дзю Мэн (1481) Анжу далучана да каралеўскага дамена.
Герцагі Анжуйскія (Апанаж)
''Луі-Станіслас-Ксаўе, будучы Людовік XVIII (у 1814—1824), быў апошнім, хто атрымаў тытул герцага Анжуйскага ў 1775 годзе. Аднак легітымісцкія прэтэндэнты на прастол Францыі (а з 2004 года — і арлеанісцкія) працягвалі і працягваюць карыстацца гэтым тытулам, але чыста намінальна.''
Рыгор Раманавіч Шырма
Рыго́р Рама́навіч Шы́рма (, в. Шакуны, цяпер, Брэсцкая вобласць — , ) — беларускі харавы , , , фалькларыст, грамадскі дзеяч, публіцыст, літаратуразнавец.
Дзеяч беларускага культурнага і палітычнага руху ў Заходняй Беларусі, арганізатар беларускіх хораў у Вільні. Мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Дзяржаўнай акадэмічнай харавой капэлы БССР (1939—1970). Сабраў больш за 2 тысячы беларускіх народных песень. Выдаў першыя зборнікі Міхася Васілька, Максіма Танка, Сяргея Крыўца.
Прозвішча
Прозвішча Шырма таго ж паходжання, што і літоўскія антрапонімы (прозвішчы) Šìrma (Širmà), Širmelis, Širmulis, Širmonis, якія звязаныя з літоўскім širmas «сівы; шэраваты». Прозвішча вядомае ўжо ў XVI—XVII стагоддзях.
Маладыя гады
Нарадзіўся 8 (20) студзеня 1892 года ў вёсцы Шакуны Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У вялікай сям’і Рыгора Шырмы спевакамі былі ўсе, пачынаючы з бондара дзеда Васіля па мянушцы Майстровіч. Добра спявалі дзянна Ганна Іванаўна Шырма, яе дачка Алеся. Найлепшыя калыханкі Шырма пачуў ад маці Тэадоры Дзям’янаўны. Таленавітым выканаўцам быў бацька Раман Васільевіч (~1863—1947), які двойчы прызываўся ў расійскую армію і ведаў багата казацкіх, рэкруцкіх і салдацкіх песень. Праз беднасць сям’і з шасцігадовага ўзросту Рыгору Шырму даводзілася працаваць па найме, першую асвету атрымаў у «школе граматы», дзе працавалі найманыя настаўнікі. Адзін з настаўнікаў-семінарыстаў добра ведаў спевы, і Рыгор у гэты час пачаў спяваць у хоры.
У 1904 употай ад бацькі з 15 капейкамі ў кішэні Шырма пешкі накіраваўся ў Пружаны, каб паступіць у. Праз год стаў найлепшым вучнем, іграў на струнных інструментах і ўдзельнічаў у аркестры і хоры вучылішча. На светапоглядзе Шырмы адбілася тое, што ў хоры не спявалі беларускія песні. Скончыў школу на выдатна.