cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трыазіны
Трыазіны — шасцічленныя араматычныя гетэрацыклы, якія змяшчаюць у кольцы 3 атамы азоту. У адпаведнасці з размяшчэннем эндацыклічных атамаў азоту існуюць тры тыпы трыазінаў: 1,2,3-трыазіны, 1,2,4-трыазіны і 1,3,5-трыазіны. 1,3,5-трыазіны таксама называюць сім-трыазінамі (сіметрычнымі трыазінамі), 1,2,4-трыазіны — асім-трыазітамі (несіметрычнымі трыазінамі), а 1,2,3-трыазіны - віц-трыазінамі (віцынальнымі трыазінамі). Найбольш добра вывучаны Сім-трыазіны, першыя прадстаўнікі якіх былі атрыманы і апісаны ў першай палове XIX стагоддзя: Фрыдрых Вёлер сінтэзаваў цыануравую кіслату (1,3,5-трыгідроксі-Сім-трыазін) піролізам мачавіны ў 1829 г.
Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе U-18
Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе U-18 — мужчынская зборная каманда да 18 гадоў, якая прадстаўляе Беларусь на турнірах па баскетболе.
Берынга
Востраў Берынга — буйнейшы востраў у складзе Камандорскіх астравоў.
Размешчаны да ўсходу ад Камчацкага паўвострава, у Берынгавым моры. Даўжыня вострава каля 90 км, шырыня — 24 км. Плошча каля 1700 км². Вышыні да 751 м. Геаграфічныя каардынаты 55° 0' паўн. ш. 166° 15' у.д.
Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Алеуцкага раёна Камчацкага края Расіі. На востраве знаходзіцца адзіны населены пункт — сяло Нікольскае з насельніцтвам 752 жыхары (2005, па перапісе 2002 года — 808 чалавек), з якіх каля 300 — алеуты.
Пераважае тундравая расліннасць, у далінах лугі і зараснікі каменнай і хмызняковай бярозы. Лежбішчы марскіх коцікаў і сівучай.
На востраве ў 1741 годзе памёр і пахаваны Вітус Берынг.
Дзіброва (Бахмуцкі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Бахмуцкім раёне Данецкай вобласці Украіны.
Георгій Паўлавіч Кандрусевіч
Кар’ера
Баскетболам пачаў займацца ў 16 гадоў у мінскай СДзЮШАР №10. Першы трэнер — Міхаіл Аркадзевіч Фейман. У 2000 годзе скончыў Акадэмію фізічнага выхавання і спорту.
Гульнявая кар’ера: РТІ (1996—2001), РТІ-АЗАА-2 (1999), «Бротна» (Боснія і Герцагавіна, 2001/02), «Гродна-93» (2002/03), РШВСМ (2003/04), «Віталюр» (2004—2006), АЗАА (2006—2008), «Фера-ЗНТУ» (Украіна, 2008—2012). Скончыў кар’еру гульца летам 2012 года.
Трэнерская кар’ера: «Свіслач» (другі трэнер, 2012/13), «Цмокі-Мінск-2» (2013—2019), «Цмокі-Мінск-рэзерв» (з 2019). У 2013—2018 і з 2021 года — галоўны трэнер моладзевай зборнай Беларусі (U-20). Заваяваў з ёй сярэбраныя медалі Еўрапейскага Кубка Выкліку-2021.
Медны
Медны (Медный) — другі па велічыні востраў у складзе Камандорскіх астравоў.
Размешчаны на ўсходзе ад Камчацкага паўвострава, у Берынгавым моры, у некалькіх дзесяткаў кіламетраў ад вострава Берынга. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Алеуцкага раёна Камчацкага края Расіі.
Востраў быў адкрыты ў 1741 годзе экспедыцыяй Вітуса Берынга. У канцы 19 стагоддзя на востраве з’явіліся першыя пасяленцы — алеуты, якія перасяліліся з вострава Ату Алеуцкіх астравоў і заснавалі пасёлак Праабражэнскае.
У 1867 годзе востраў быў прададзены ЗША разам з Аляскай, аднак пазней Расія захавала кантроль над ім.
Кіявец (Валожынскі раён)
Кіяве́ц (, Киевец) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавета.
Джыролама Саванарола
Джыралама Саванаро́ла (Girolamo Savonarola;, Ферара — , Фларэнцыя) — італьянскі дамініканскі святар, былы манах, дыктатар Фларэнцыі з 1494 па 1498 год.
Трыгатрон
Трыгатрон (ад trigger — пускавая прылада, пускавы сігнал і (элек)трон) — разнавіднасць кіравальнага іскравога разрадніка з халодным катодам для кіравання высокімі напружаннямі і вялікімі токамі (звычайна 10-100 кВ, 20-100 Ка і да мегаампераў).
Джыролама Саванарола
Біяграфія
Паходзіў з старадаўняга Падуанскага роду. Джыралама быў трэцім дзіцем у сям’і Нікола Саванарола і яго жонкі, мантуанкі Алены Буанакорзі. Яго дзядуля, Мікеле Саванарола, быў вядомым урачом. Бацька Саванарола рыхтаваў сына да медыцынскай кар’еры і імкнуўся даць яму адпаведную адукацыю. У маўклівым і удумлівым юнаку рана выявіўся аскетызм, любоў да разважанняў і глыбокая рэлігійнасць.
Італія ў той час была ахоплена гуманістычным рухам, адным з найбуйнейшых цэнтраў якога была Фларэнцыя, дзе гуманізм пры Ларэнца Медычы адрозніваўся эпікурэйскі-паганскім напрамкам.
Няўдалая любоў да дачкі фларэнційскага выгнанца Строцы і захапленне сярэднявечнымі багаслоўскімі сачыненнямі (асабліва Фамой Аквінскім) прывялі Саванарола да рашучасці паступіць у манастыр.
Манастырскае жыццё
У 1475 годзе ён таемна збег з роднай хаты ў Балонню, у дамініканскі манастыр, пакінуўшы дома напісаную ім кнігу «Аб пагардзе сусветам».
У манастыры ён вёў суровае жыццё, адмовіўся ад грошай, якія меў, свае кнігі падарыў манастыру, пакінуўшы сабе толькі Біблію, ўзбройваўся супраць манастырскай раскошы і прысвячаў вольны ад малітваў час вывучэнню бацькоў царквы.
І ў манастыры выяўляліся паэтычныя схільнасці Саванарола: ён напісаў верш «Аб падзенні царквы», дзе паказваў, што ў людзей няма ўжо ранейшай чысціні, вучонасці, хрысціянскай любові, а галоўнай прычынай гэтаму — заганнасць пап. Настаяцель манастыра даручыў Саванарола навучаць пачаткоўцаў і ўсклаў на яго абавязак прапаведніка.
У 1482 годзе яго паслалі прапаведаваць у розныя гарады, таксама ў Ферары, адкуль з прычыны распачатай вайны з Венецыяй яму загадалі адправіцца ў Фларэнцыю, у вядомы тады манастыр Сан-Марка.
Тут Саванарола, ужо славіцца як навуковец, быў прызначаны ганаровым чытальнікам пры браціі і настаўнікам паслушнікаў. У 1483 годзе Саванарола няўдала прапаведаваў ў царкве Сан-Ларэнца.
Гэта прымусіла яго заняцца выпраўленнем сваіх недахопаў. Ён адправіўся прапаведаваць у невялікае мястэчка Сан-Джыміньяна, дзе прабыў два гады, захапляючы слухачоў сваімі прамовамі.
Ла-Лоджа
Насельніцтва складае 7461 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 540 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 10040. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giacomo il Maggiore.
Баргета-Санта-Спірыта
Баргета-Санта-Спірыта (Borghetto Santo Spirito) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 5332 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 999 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 17052. Тэлефонны код — 0182.
З’ява твару і вазы з садавінай на беразе мора
«З’ява асобы і вазы з садавінай на беразе мора» — карціна іспанскага мастака Сальвадора Далі, напісаная ў 1938 годзе. Знаходзіцца ў музеі.
Апісанне
Дадзеная праца мастака дэманструе метамарфозы, утоеныя сэнсы і контуры прадметаў. У цэнтры карціны размешчана ваза з садавінай. Ножка гэтай вазы гуляе ролю пераносся ў твары, які выяўляецца ў гэтай метамарфозе. У верхняй частцы карціны відаць не тое мора, не тое валасы, а таксама горы, невялікі горад і неба. У той час як пярэдні план займае большую частку ўвагі гледача, на заднім плане можна ўбачыць некаторыя дзеянні некалькіх людзей, а таксама яшчэ адну вазу з садавінай. Таксама ў метамарфозах карціны хаваюцца выявы двух сабак.
NGC 5405
NGC 5405 (іншыя абазначэнні — UGC 8928, MCG 1-36-14, ZWG 46.36, IRAS13586+0756, PGC 49906) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тыбр
Тыбр (іт. Tevere, лац. Tiberis) — рака на Апенінскім паўвостраве, трэцяя па працягласці сярод рэк Італіі. Выток ракі знаходзіцца ў Апенінах, вобласць Эмілія-Раманья, даўжыня 405 км, плошча басейна каля 18 тыс. км², сярэдні расход каля 260 м³/с. Тыбр працякае праз вобласці Умбрыя і Лацыё і ўпадае ў Тырэнскае мора, утвараючы дэльту. Тыбр набыў сабе славу як рака, якая працякае праз Рым, які быў заснаваны на яе ўсходнім беразе.
Акрамя мноства сучасных канструкцый, Тыбр перасякаюць некалькі старажытных мастоў, часткова захаваныя (Мост Святога Анёла, Мульвіеў мост) ці цалкам захаваныя (мост Фабрыцыуса) з моманту сваёй пабудовы.
Генры Морган
Сэр Генры Морган (Henry Morgan; каля 1635 — 25 жніўня 1688 гг.) — англійскі мараплавец і пірат валійскага паходжання, тройчы лейтэнант-губернатар Ямайкі.
Біяграфія
Генры Морган нарадзіўся ў Ланрэмні (зараз прыгарад Кардыфа) прыкладна ў 1635 г. Яго бацька Роберт Морган быў заможным землеўладальнікам.
Згодна папулярнай легендзе, Генры Морган быў выкрадзены ў Брысталі і прададзены ў якасці нявольніка на Барбадасе, потым адтуль збёг на Ямайку, толькі ў 1655 г. захопленую англічанамі ў іспанцаў. Аднак сам Генры Морган аспрэчваў факт прыналежнасці да нявольнікаў у судзе. Пазней было выяўлена, што яго дзядзька Эдвард Морган быў віцэ-губернатарам Ямайкі. Такім чынам, вандроўка маладога валійца да свайго сваяка на далёкі востраў у Новым Свеце была заканамернай для развіцця яго кар’еры.
Прынята лічыць, што Генры Морган з’явіўся на Ямайцы ў 1658 г., аднак ніякіх запісаў да 1665 г. пра яго няма. У той час англійскі ваенны кантынгент у Вест-Індыі быў абмежаваным, да таго ж кар’ера ў арміі і каралеўскім флоце не была прыбытковай. Таму Генры Морган стаў капёрам. У 1665 г. ён прыняў удзел у пірацкай экспедыцыі ў іспанскія валоданні, якая працягвалася 22 месяцы. Пасля вяртання Морган атрымаў ад губернатара прапанову захапіць Гавану. Замест гэтага ён здзейсніў напад на востраў Пінас, што стала першай паспяховай самастойнай акцыяй пірата.
У 1668 г. ён разам з французамі разрабаваў заходняе ўзбярэжжа Гаіці. Прыбытак аказаўся не вялікім, да таго ж паміж англічанамі і французамі ўспыхнула сварка. Каб загасіць незадаволенасць каманды, Генры Морган вырашыўся на адчайны ўчынак і захапіў добра ўмацаваны іспанскі горад Партабела. Англійскія піраты 14 дзён займаліся рабаваннем і забойствамі. Захоп Партабела значна ўзвысіў аўтарытэт Генры Моргана сярод капёраў. Каб не выклікаць незадаволенасці ямайскага губернатара, які рабіў выгляд перад каронай, што стрымлівае пірацкую дзейнасць, Морган заявіў, што выратаваў 11 англічан, якія знаходзіліся ў Партабела пад арыштам.
У 1669 г. Генры Морган накіраваўся да возера Маракайба, дзе спаліў крэпасці ўжо пакінутыя іспанскімі салдатамі, але ў выніку апынуўся ў пастцы, паколькі іспанскі флот перагарадзіў выхад да мора. Але Морган падмануў іспанцаў, выйшаў са сваімі караблямі з возера, да таго ж атрымаў выкуп за заложнікаў.
Каб не хваляваць далей каралеўскія ўлады, пасля вяртання з Маракайба Генры Морган часова адмовіўся працягваць кар’еру капёра. Ён набыў на Ямайцы зямлю і ажаніўся з Марыяй, дачкой Эдварда Моргана. У 1670 г. паміж Іспаніяй і Англіяй быў падпісаны мірны дагавор, таму зыход вядомага пірата выглядаў даволі натуральна.
Мірнае жыццё працягвалася ўсяго год. Ужо ў жніўні 1670 г. губернатар звярнуўся да Генры Моргана з запытам забяспечыць бяспеку англійскіх мараплаўцаў, на якіх быццам бы рабілі напады іспанскія ваенныя судны. Замест гэтага Морган арганізаваў цэлую кампанію, накіраваную на захоп Панамы, прамежкавага пункта перавозкі срэбра з Перу ў Іспанію. Многія капёры, якія за кароткі мірны час апынуліся ў абавязках да ліхвяроў, падтрымалі гэтую ідэю. У 1671 г. экспедыцыя дасягнула месца прызначэння. Панама не была добра ўмацавана, таму піраты здолелі захапіць і разрабаваць горад. Некаторыя мірныя жыхары паспелі збегчы і падпаліць свае дамы, што значна страціла прыбыткі рабаўнікоў.
Пасля вяртання з Панамы на Ямайку Генры Морган атрымаў падзяку губернатара. Аднак яго дзеянні парушалі мірны дагавор. Улетку 1671 г. прызначаны каралеўскімі ўладамі новы губернатар арыштаваў свайго папярэдніка. У 1672 г. Генры Морган таксама быў дастаўлены ў Англію і пасаджаны ў Таўэр. Згодна правілам той пары, у турме ён быў вымушаны плаціць з уласнай кішэні за ежу і ахову, аднак яму дазвалялася перамяшчацца па Лондану і заводзіць карысныя знаёмствы.
У 1674 г., калі над Ямайкай навісла пагроза французскага ўварвання, кароль Карл II Сцюарт адпусціў Генры Моргана на Ямайку ў званні віцэ-губернатара, да таго ж прысвяціў яго ў рыцары. Морган усяго тройчы займаў пасаду лейтэнант-губернатара Ямайкі. У канцы жыцця ён пакутваў ад шматлікіх хвароб. Памёр 25 жніўня 1688 г. у маёнтку Лоўрэнсфілд на Ямайцы. Дзяцей не меў.
Паўночны востраў
Назву Паўночны востраў маюць:
ჩრდილოეთი კუნძული Северный
Звышцякучае цвёрдае цела
Звышцякучае цвёрдае цела (Supersolid) — тэрмадынамічная фаза квантавай вадкасці, якая прадстаўляе сабой цвёрдае цела са ўласцівасцямі звышцякучай вадкасці.
Уласцівасці суперсаліда
Вядома, што пры астуджэнні квантавай вадкасці (кандэнсату Бозэ — Эйнштэйна) да пэўнай тэмпературы яна набывае звышцякучыя ўласцівасці (напрыклад, нулявую глейкасць, гэта значыць не валодае трэннем). Магчымасць звышцякучасці квантавых крышталёў была прадказана яшчэ ў 1969 годзе Андрэевым і Ліфшыцам, а таксама незалежна Чэстарам і Легетам, аднак эксперыментальна не было выяўлена ніякіх анамалій в уласцівасцях цвёрдага гелія. Толькі ў 2004 годзе Мозэс Чан і Юн Шон Кім з Пенсільванскага ўніверсітэта, праводзячы эксперыменты з вярчальным ківачом, запоўненым сітаватым шклом з цвёрдым геліем, выявілі некласічны момант інерцыі, які інтэрпрэтавалі, як пераход часткі крышталя ў звышцякучі стан.
У 2009 годзе фізікі з Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі атрымалі газ рубідыю ў стане звышцякучага цвёрдага цела.
У навуковых артыкулах тэрмін «supersolid» апісвае не цвёрдае цела, а хутчэй крышталь, які валодае звышцякучасцю. У дадзеным выпадку газападобны рубідый размеркаваўся па ячэйкам, якія ўтвораныя полем аптычнай рашоткі, гэта значыць атамы былі вымушаны ўтварыць крышталь, па сутнасці застаючыся разрэджаным газам).
Міхаіл Васільевіч Аўдзееў (пісьменнік)
Міхаіл Васільевіч Аўдзееў (,  —, ) — рускі пісьменнік і літаратурны крытык.
Звышцякучае цвёрдае цела
Уласцівасці суперсаліда
Гэта дасягненне з’яўляецца наступным крокам у даследаванні бозэ-статыстыкі і фазавых пераходаў, так як раней існавалі толькі тэарэтычныя працы, якія прадугледжваюць магчымасць такога стану матэрыі. Улічваючы, што параметрамі аптычнай рашоткі ў дадзеным эксперыменце лёгка кіраваць, даследчыкі атрымалі зручны эксперыментальны спосаб вывучэння фазавых станаў бозэ-газу пры розных велічынях многіх параметраў — шчыльнасць газу, пастаянная рашоткі, сіла ўзаемадзеяння паміж атамамі. Гэта можа дапамагчы ў тлумачэнні высокатэмпературнай звышправоднасці і іншых з’яў, дзе дагэтуль няма канчатковага рашэння па механізме, і, хоць прапанавана шмат тэарэтычных здагадак, не было надзейных метадаў прамой праверкі.
Міхаіл Васільевіч Аўдзееў (пісьменнік)
Біяграфія
Паходзіў са старажытнага і заможнага казацкага роду. Першапачатковую адукацыю атрымаў дома пад кіраўніцтвам Тамаша Зана, сасланага па справе філаматаў. Вучыўся ва Уфімскай гімназіі і ў Пецярбургскім інстытуце інжынераў шляхоў зносін.
Аўдзееў — сучаснік і паплечнік Тургенева, які карыстаўся значнай вядомасцю. Дэбютаваў у друку ў 1838 годзе аповяданнем «Стальное кальцо». Асаблівую цікавасць выклікалі яго: «Тамарын» (1852), з яго новым тыпам дзелавога чалавека, ідучага на змену бліскучым, але нікчэмным Пячорыным, і «Падводны камень» (1860), які трактуе пытанні свабоднага кахання. Месца дзеяння раманаў Аўдзеева — дваранскія гнёзды з бясконцымі спрэчками герояў, выхаваных у ціхай утульнасці памешчычага жыцця і ва ўніверсітэцкіх кружках. Гэтыя новыя людзі справы слаба ўдаюцца пісьменніку; яго ідэі эмансіпацыі жанчын не ідуць далей свабоды палавых адносін. Варта адзначыць таксама кнігу «Наша грамадства ў героях і гераінях літаратуры за 50 гадоў (1820—1870)», выдадзеную ў 1874 і 1907 гадах.
Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе U-16
Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе U-16 — мужчынская зборная каманда да 16 гадоў, якая прадстаўляе Беларусь на турнірах па баскетболе.
Дзіброва (Стрыйскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Леанід Сяргеевіч Ханкевіч
Леанід Ханкевіч (нар. ) — беларускі футбаліст, нападнік польскага клуба «Куявяк» з Коваля.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў дублі жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ», адкуль улетку 2012 года перабраўся ў «Смалявічы-СТІ». Разам з камандай атрымаў перамогу ў Другой лізе і на працягу чатырох сезонаў выступаў у Першай лізе, дзе стаў адным з асноўных нападнікаў.
У сакавіку 2017 года перайшоў у мінскі «Прамень». У сезоне 2017 хутка захапіў лідарства ў табліцы бамбардзіраў Першай лігі, аднак у канцы сезона саступіў першынства аднаклубніку Юрыю Казлову, застаўшыся на другім месцы. У пачатку 2018 года разам з «Промнем» рыхтаваўся да новага сезона, аднак у лютым 2018 года накіраваўся ў «Белшыну», якой у выніку быў аддадзены ў арэнду.
У чэрвені 2018 года датэрмінова вярнуўся ў «Прамень» і пазней быў заяўлены за каманду на другую палову сезона ў Вышэйшай лізе. 21 ліпеня 2018 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць брэсцкага «Дынама» (1:1), правёўшы на полі ўсе 90 хвілін і адзначыўшыся голам. Спачатку гуляў у стартавым складзе, з кастрычніка страціў месца ў аснове.
У першай палове 2020 года заставаўся без каманды, а ў ліпені далучыўся да «Смалявічаў». Спачатку выхадзіў на замену, пазней стаў з’яўляцца ў стартавым складзе каманды. У снежні 2020 года пакінуў «Смалявічы».
У пачатку 2021 года трэніраваўся з «Крумкачамі» і брэсцкім «Дынама», а ў лютым стаў іграком «Смаргоні», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У ліпені 2021 года пакінуў клуб. Пасля праходзіў прагляд у мазырскай «Славіі», а ў жніўні далучыўся да пінскай «Хвалі», дзе звычайна выхадзіў на замену. У снежні 2021 года па пагадненні бакоў пакінуў пінскі клуб.
У лютым 2022 года далучыўся да польскага клуба «Улацлавія», а летам перабраўся ў «Куявяк» з Коваля.
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Стакгольмская канферэнцыя ААН
Канферэнцыя Арганізацыі Аб'яднаных Нацый па праблемах навакольнага асяроддзя чалавека (таксама вядомая як Стакгольмская канферэнцыя) — міжнародная канферэнцыя, якая прайшла пад эгідай Арганізацыі Аб'яднаных Нацый у Стакгольме, Швецыя 5-16 чэрвеня 1972 года. Гэта была першая буйная канферэнцыяй ААН па міжнародных праблемах аховы навакольнага асяроддзя, якая адзначыла паваротны момант у развіцці міжнароднай экалагічнай палітыкі.
Калі Генеральная асамблея ААН вырашыла склікаць Стакгольмскую канферэнцыю, па ініцыятыве ўрада Швецыі, Генеральны сакратар ААН У Тан запрасіў Морыса Стронга ў якасці Генеральнага сакратара канферэнцыі.
Канферэнцыя была адкрыта шведскім прэм'ер-міністрам Улафам Пальмэ і генеральным сакратаром Куртам Вальдхаймам, каб абмеркаваць глабальны стан навакольнага асяроддзя. Прысутнічалі прадстаўнікі 113 краін, 19 міжурадавых агенцтваў, і больш чым 400 міжурадавых і няўрадавых арганізацый, канферэнцыя была шырока прызнана пачаткам сучаснай палітыкі ў галіне экалогіі і асведчанасці грамадскасці аб глабальных праблемах аховы навакольнага асяроддзя.
На канферэнцыі была ўзгодненая дэкларацыя, якая змяшчае 26 прынцыпаў адносна навакольнага асяроддзя і развіцця; план дзеянняў з 109 рэкамендацыямі, і рэзалюцыяй.
Некаторыя сцвярджаюць, што гэтая канферэнцыя, і што яшчэ больш важна навуковыя канферэнцыі, папярэднія гэтай, аказала рэальны ўплыў на экалагічную палітыку Еўрапейскага эканамічнай супольнасці (якае пазней стане Еўрапейскім саюзам). Напрыклад, у 1973 ЕС стварыў Упраўленне аховы навакольнага асяроддзя і аховы спажыўцоў, і склаў першую праграму акцый у абарону навакольнага асяроддзя. Такі павышаны інтарэс і даследчае супрацоўніцтва магчымае праклалі шлях да далейшага разумення глабальнага пацяплення, якое прывяло да такіх пагадненняў як Кіёцкі пратакол.
Ланца-Тарынезэ
Ланца-Тарынезэ (Lanzo Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П'емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 5368 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 518 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 10074. Тэлефонны код — 0123.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Пётр.
Адольф Буш
Адольф Георг Вільгельм Буш (Adolf Georg Wilhelm Busch;,  — , Гілфард, штат Вермонт) — нямецкі , канцэртмайстар і. Сын музычнага майстра Вільгельма Буша, брат дырыжора Фрыца Буша і віяланчэліста Германа Буша.
Біяграфія
Вучыўся ў Боне ў Хуга Грутэрса (з дачкой якога Элізай у 1913 годзе ажаніўся), затым у Кёльнскай кансерваторыі ў Фрыца Штайнбаха і Брама Элдэрынга і ў Берлінскай музычнай акадэміі. З 1912 годзе граў у аркестры Венскага канцэртнага таварыства, з 1919 года выкладаў у Берлінскай музычнай акадэміі. У 1919 годзе заснаваў струнны квартэт Буша, вядомы сваімі запісамі ўсіх квартэтаў Бетховена; пры выкананні фартэпіянных квінтэтаў і ў дуэтах і трыа сталым партнёрам Буша выступаў Рудольф Сёркін, які ажаніўся пасля з дачкой Буша Ірэнай.
Аленіна
Аленіна:
Агасціна Кіджы
Агасціна Кіджы ( — ) — італьянскі банкір, які крэдытаваў пап Юлія II і Льва X, Чэзарэ Борджыа і сямейства Медычы. Быў заступнікам Рафаэля, які пабудаваў для яго палац, пазней атрымаўшы назву Фарнезіна.
Надмагілле Агасціна Кіджы ў царкве Санта-Марыя-дэль-Попала фігуруе ў рамане «Анёлы і дэманы» і пастаўленым па яго матывах фільме.
Дом Грынгаўза
Дом Грынгаўза — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Інтэрнацыянальная, 14. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Гісторыя
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная і мураваная забудова, якая належала мінскім мяшчанам Радштэйнам. У 1877 годзе яны прадалі свой пляц з будынкамі мешчаніну Гілелю Вечарэвіну. Гэтыя будынкі былі значна пашкоджаны падчас вялікага пажару 1881 года. Пасля пажару Вечарэвін ўзгадніў у Мінскай гарадской управе праект на ўзнаўленне свайго мураванага двухпавярховага дома з надбудовай трэцяга паверха.
У 1885 годзе новы ўладальнік пляца купец Невах Грынгаўз з боку Турэмнай вуліцы пачаў будаўніцтва новага вялікага мураванага дома, якое было цалкам скончана ў 1886 годзе.
Гэта было прамавугольнае ў плане двухпавярховае збудаванне, накрытае двухсхільным дахам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад, які фланкіравалі лапаткі з рустам і філёнгамі, быў падзелены на 2 ярусы прафіляванай цягай. У цэнтры будынка знаходзілася шырокая праязная арка, перакрытая скляпеннямі. Абапал аркі былі выкананы такія ж самыя лапаткі, як на вуглах будынка. Аконныя і дзвярныя праёмы першага паверха прамавугольныя, на другім паверсе — лучковыя з сандрыкамі. На другім паверсе знаходзіліся два балконы з металічнымі кратамі. Адначасова на тэрыторыі пляца быў пабудаваны вялікі двухпавярховы флігель, а таксама комплекс гаспадарчых пабудоў.
У 1894 годзе гэтыя будынкі набыў мінскі банкір Леапольд Лур’е. Паводле інвентарызацыі 1910 года ўсе памяшканні ў доме Лур’е выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры (у будынку было 6 кватэр).
Пасля 1920 года будынак быў нацыяналізаваны і выкарыстоўваўся пад камунальныя кватэры. У 1920—1930-я гады ў былым доме Грынгаўза дабудаваны трэці паверх, які да 1941 года не быў атынкаваны.
У гады Вялікай Айчыннай вайны будынак не пацярпеў. Пасля вайны быў атынкаваны трэці паверх будынка і часткова зменена яго планіроўка, а таксама закладзены дзвярныя праёмы з боку вуліцы. Да канца XX стагоддзя былы дом Грынгаўза выкарыстоўваўся пад жылыя кватэры.
Архітэктура
Вырашаны аналагічна дому № 12 і з’яўляецца яго працягам. Трохпавярховы, накрыты двухсхільным дахам. Мае сіметрычную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фасада. Галоўны фасад расчлянёны карнізнымі паясамі. Аконныя праёмы 1-га паверха — прамавугольныя, на 2-м паверсе лучковыя без ліштваў з прамымі сандрыкамі, на 3-м наверсе — паўцыркульныя. У цэнтры высокі лучковы арачны праезд, фланкіраваны руставанымі лапаткамі. Сіметрычна па фасадзе размешчаны невялікія балконы. Выкарыстоўваецца як жылы.
Гэта канец
«Гэта канец» (This Is the End) — амерыканскі камедыйны фільм-катастрофа 2013 года. Дэбютны фільм Сэта Рогена і Эвана Голдберга ў якасці рэжысёраў і сцэнарыстаў. У фільме зняліся сам Сэт Роген, Джэй Барушэль, Джэймс Франка, Джона Хіл, Крэйг Робінсан, Дэні Мак-Брайд, Майкл Сера і Эма Уотсан. Яны граюць самі сябе, але з у пэўнай ступені выдуманымі ці перабольшанымі характарамі, ва ўмовах наступу глабальнага апакаліпсісу. Фільм быў выпушчаны 12 чэрвеня 2013 года і меў камерцыйны поспех, а таксама спрыяльныя водгукі ад крытыкаў. У сувязі з поспехам фільма, «Columbia Pictures» зладзіла паўторны рэліз фільма 6 верасня 2013 года.
Віла Фарнезіна
Віла Фарнезіна (Villa Farnesina) — помнік архітэктуры і жывапісу Высокага Адраджэння, размешчаны на левым беразе Тыбра ў Рымскім раёне Трастэверэ.
Віла была пабудавана ў 1506—1510 гадах для сіенскага банкіра Агасціна Кіджы па праекце Бальдасарэ Перуцы. Гэта была першая ў Рыме віла палегчанага, «павільённага» тыпу, адкрытая ў бок саду і рэкі, без унутраных панадворкаў і пакояў для аўдыенцый. Закліканы падмануць вочы сценапіс лоджый належыць пэндзлю Рафаэля, Джуліа Рамана, Себасцьяна дэль П’ёмба і іль Садомы.
У 1577 годзе вілу набыло сямейства Фарнезэ, якое спачатку разлічвала злучыць яе адмысловым мастом з палаца Фарнезэ, размешчаным на другім боку Тыбра. Віла захавала імя Фарнезэ і ў XVIII стагоддзі, калі ёю валодалі неапалітанскія Бурбоны, зараз жа ў ёй засядае старадаўняя «акадэмія рысевокіх».
Дзіброва (Більмацкі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Більмацкім раёне Запарожскай вобласці Украіны.
Бабінка
Бабінка:
Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні аб’ектаў аховы здароўя
Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні аб’ектаў аховы здароўя — праектны інстытут у Мінску. Размешчаны па вул. Кульман, 2-319. Уваходзіць у структуру Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
Заснаваны ў 1989 годзе. Асноўны кірунак дзейнасці: праектаванне і будаўніцтва аб’ектаў аховы здароўя.
Аляксей Аляксандравіч Хадкевіч
Аляксей Хадкевіч (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Левы паўсярэдні швейцарскага клуба «Базель» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі.
Кар’ера
У снежні 2018 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт са СКА і неўзабаве далучыўся да румынскага клуба «Васлуй». Аднак, праз праблемы з дакументамі не згуляў за каманду ў сезоне 2018/19, па выніках якога яна выйшла ў элітны румынскі дывізіён, у сезоне 2019/20 згуляў за «Васлуй» у 22 матча чэмпіянату Румыніі, забросіў 40 мячоў.
У чэрвені 2020 года перайшоў у швейцарскі «Базель».
Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх (Магілёўцы)
Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва ХVIII стагоддзя ў вёсцы Магілёўцы Пружанскага раёна. Палац у цяперашні час займае.
Федзькава
Федзькава:
Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх (Магілёўцы)
У валоданні Быхаўцаў
На думку Рамана Афтаназы, аднапавярховы дом быў пабудаваны ў сярэдзіне XVIII стагоддзя Быхаўцамі, а прыблізна праз 100 гадоў значна павялічаны за кошт дабудовы бакавых крылаў.
Да 1863 года маёнткам Магілёўцы валодаў Аляксандр Быхавец, ад якога ён перайшоў да яго сыноў Казіміра і Сяргея, генерал-маёраў расійскага войска.
У валоданні Дзяконскіх
У канцы 1870 — пачатку 1880-х гадоў, пасля смерці братоў Казіміра і Сяргея Быхаўцаў, якія не пакінулі нашчадства, вялікі родавы маёнтак Магілёўцы перайшоў да Казіміра Дзяконскага (? — 1913), сына іх сястры Юліі (1825—1858) ад Яўстафія Дзяконскага (1820—1894). На той час маёнтак налічваў 3 607 дзесяцін зямлі. Сярэдні валавы прыбытак з яго складаў каля 6 650 рублёў срэбрам.
Казімір Дзяконскі ажаніўся са Стэфаніяй з Талочкаў, дачкой уладальнікаў маёнтка Вердамічы Эдварда Талочкі і Марыі з роду Маршалковічаў.
Няпярэдадні Першай сусветнай вайны маёнтак у Магілёўцах быў цэнтрам мясцовага свецкага жыцця.
Дзяцей пара не мела. У красавіку 1909 года Казімір Дзяконскі склаў тэстамент, паводле якога ён пакінуў сваю спадчыну жонцы Стэфаніі «за выключэннем родавых нерухомых маёмасцяў». Аднак, Стэфаніі пакідалася права пажыццёва валодаць гэтай родавай маёмасцю. Доля Стэфаніі складала 1/7 частку маёнтку Магілёўцы.
Афіцыйна сваю маёмасць мог пакінуць жонцы і брату Юліяну, таксама бяздзетнаму ўдаўцу. Пасля смерці мужа ў 1913 годзе Стэфанія пачала ўладкоўваць спадчынныя справы такім чынам, каб захаваць свае інтарэсы і пакінуць маёмасць Альбіну. Большая частка маёнтка Магілёўцы адносілася да катэгорыі родавых, а значыць атрымаць іх мог бліжэйшы родзіч мужчынскага полу. З той прычыны, што Альбін не быў усыноўлены, 6/7 частак маёнтку Магілёўцы пераходзіла ва ўладанне брата Казіміра, Юліяна.
У снежні 1913 года было складзена пагадненне паміж Стэфаніяй, Альбінам і бацькамі Альбіна. Пагадненне абвяшчала згоду ўсіх бакоў на імкненне перадаць Альбіну маёнтак Магілёўцы, а Стэфаніі пры гэтым быў забяспечаны грашовы штогадовы прыбытак і пражыванне ў доме. Размова ішла нават пра тое, што Альбін купіць у яе 1/7 частку маёнтку.
У сакавіку 1914 года да маёнтка Магілёўцы належалі фальваркі Разалін, Янін, Лібертполь, Гута і хутары Копань, Полька, Сосенкі і Крупа. Агулам маёнтак з фальваркамі і хутарамі складаў 5081 дзесяцін зямлі, з іх 3607 дзесяцін зручнай і 1474 дзесяцін незручнай зямлі.
У часы Першай сусветнай вайны дом і гаспадарка значна пацярпелі. Перасоўванні войска прыносілі значны ўрон, гэта былі патравы збожавых і рэквізіцыі. У верасні 1915 года ў маёнтку Магілёўцы рэквізіцыю жыта, аўсу, пшаніцы, канюшыны, вікі, саломы і бульбы праводзіў маршалак шляхты Гарадзенскага павета, у чым выдаў квітанцыю на 120 000 рублёў прадстаўніку Дзяконскай, яе брату Юліяну Эдуардавічу Талочку. У 1920 годзе былі зроблены падлікі стратаў маёнтка ад расійскіх і нямецкіх войск. Верагодна, кампенсаваць маглі толькі тое, што было занатавана на паперы. Рэквізіцыя прадуктаў на суму 120 610 рублёў на патрэбы расійскага войска склала 8 % ад перадваеннага кошту маёнтка (1,5 млн рублёў). У лютым 1916 года расійскія ўлады кампенсавалі Стэфаніі 104 410 рублёў. Страты ад дзеянняў немцаў склалі 9 % ад кошту маёнтку або 161 049 рублёў, якія ніхто не кампенсаваў. З дакументаў відаць, як значна ад немцаў у 1915—1918 г. пацярпеў дом Дзяконскіх і прыватныя рэчы гаспадароў. У спісе забраных немцамі прадметаў значыцца вопратка, абутак, коўдры, залатыя ўпрыгажэнні, калье з манетаў. Рэквізавалі таксама мэблю з кабінета і сталовай — шафу, камод, столікі. Аднак, упраўляючаму немцы выдалі даведкі аб рэквізіцыі.
У 1916 годзе Стэфанія Дзяконская ўсынавіла Альбіна Міхала і арганізавала яго шлюб з Соф’яй Малінскай (1893—?). У кастрычніку 1921 года Стэфанія пакінула тэстамэнт на карысць Альбіна Міхала. Стэфанія Дзяконская памерла ў 1924 годзе ў Магілёўцах ва ўзросце 58 гадоў ад анеўрызмы сэрца і была праз тыдзень пахавана побач з мужам на могілках каля касцёла Сэрца Хрыстовага ў Лыскаве.
Пасля ўварванні савецкіх войскаў на тэрыторыю Заходняй Беларусі ў верасні 1939 года паэт Альбін Дзяконскі быў арыштаваны і перавезены ў Мінск, дзе перабываў прынамсі да сакавіка 1940 года. Далейшы яго лёс невядомы. Жонка Дзяконскага выехала ў Варшаву. Родавая капліца Быхаўцаў была знішчана, парк закінуты. Палац у цяперашні час займае псіхіятрычная бальніца.
Архітэктура
У пакоі, які насіў назву «скарбца», меліся краты, так як там змяшчаўся вельмі каштоўны збор старадаўняй зброі і манет. Унутраная прастора бібліятэкі была аформлена мэбляй з карэльскай бярозы, вялікім круглым сталом на 20 асоб, 3 жырандолямі з каляровага венскага шкла. Кнігазбор складаўся з 3 тысяч тамоў. У цэнтры бібліятэкі стаяў вялікі стол, а ўздоўж сцяны дыван, разлічаны на 20 чалавек. Каля сцен стаялі шафы з кнігамі. У нішах віселі жырандолі з каляровага венецыянскага шкла.
У кніжным зборы мелася каля 3 тыс. кніг, у тым ліку ўнікальны рукапіс Беларускага летапісу (так званая «Хроніка Быхаўца»), створанага ў 60 — 70-я — гажы XVI стагоддзя на старабеларускай мове кірыліцай. У творы змяшчалася гісторыя Вялікага Княства Літоўскага ад легендарных часоў да 1506 года. У 1834 годзе Аляксандр Быхавец перадаў гэты твор гісторыку Тэадору Нарбуту, які ў гэты час працаваў над 10-томнай «Старажытнай гісторыяй літоўскага народа».
Парк
Каля сядзібы меўся стары парк. У ім раслі векавыя ліпы, клёны, таполі. Вакол палаца знаходзіліся вялікія газоны, клумбы і кусты. Невялікая частка парку, абнесеная нізкім мурам з боку параднага ўезда, называлася «цялятнікам» і была абсаджана мноствам кветак у адпаведнасці з порамі года. Парк спускаўся ў нізіну і называўся там «звярынцам». У ім мелася маляўнічая сажалка з белымі лілеямі. У парку быў пастаўлены стол на невялікай гранітнай ножцы. Пры Дзяконскіх парк перапланавалі. Ад старой кампазіцыі засталіся 37 ліпавых дрэў, якія вялі да партэра. Зараз, у сувязі з існаваннем на тэрыторыі сядзібы бальніцы, захавалася толькі частка гэтага паркавага комплексу — невялікія пералескі, дрэўныя групы з лістоўніц, ліп, бяроз, соснаў, елак, клёнаў, таполяў белых,, чарнаклёнаў.
Борджа-Верэццы
Насельніцтва складае 2357 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 807 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 17022. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 5406
NGC 5406 (іншыя абазначэнні — UGC 8925, MCG 7-29-31, ZWG 219.38, IRAS13582+3909, PGC 49847) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Насонава
Насонава — тапонім.
Дзіброва (Багарадчанскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Багарадчанскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Лаўрыяна
Лаўрыяна (Lauriano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П'емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1407 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 101 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 10020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Benigno (santo.
Добрына (возера, Сенненскі раён)
До́брына — возера ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Бярозка, за 10 км на паўночны ўсход ад горада Сянно, каля вёскі Цыганкі.
Плошча паверхні 0,46 км², даўжыня 1,49 к, найбольшая шырыня 0,47 км. Даўжыня берагавой лініі 3,6 км. Найбольшая глыбіня дасягае 19,1 м, сярэдняя каля 4,9 м. Аб’ём вады 3,52 млн. м³. Пл. вадазбору 2,1 км².
Катлавіна Добрына лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 2—4 м, спадзістыя. У паўночнай частцы возера вышыня схілаў катлавіны дасягае 13 метраў. Берагавая лінія возера слабазвілістая. Берагі вышынёй да 0,6 м. Падводная частка катлавіны складанай будовы. Літаральная зона спадзістая, шырынёй да 300 м. Сублітаральны схіл стромкі. Дно возера да глыбіні 10—12 метраў складзена з пяскоў і апясчаненага ілу, глыбей дно выслана высакапопельным гліністым ілам.
Возера Добрына мезатрофнае, слабапраточнае. Упадаюць некалькі ручаёў (у т. л. з возера Зелянец) і выцякае ручай у возера Бярозаўскае. Надводная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці да 20 м ад берага, падводная пашырана да глыбіні 3,5 м.
У возеры водзяцца акунь, шчупак, плотка, краснапёрка і іншыя віды рыб.
Градчаны
Градчаны (Hradčany, Hradschin) — адзін з чатырох гістарычных раёнаў Прагі, якія захоўвалі да 1784 г. права на самакіраванне.
Старая імператарская рэзідэнцыя Пражскі град і сумежны крапасны горад Градчаны размешчаны на прасторным скалістым узгорку левага берага ракі Влтавы. Назва раёна адбылося ад слова «hrad», што на чэшскай мове азначае «замак, крэпасць, умацаванае паселішча».
Пэлчыцы
Пэлчыцы (Pełczyce, Bernstein — Бернштайн) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 500 км на паўночны захад ад Варшавы, за 75 км на паўднёвы ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Хашчэнскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пэлчыцы. Займае плошчу 13,07 км². Насельніцтва 2,6 тыс. чалавек.
Дзіброва (Далынскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Далынскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Калоідныя сістэмы
Калоідныя сістэмы, калоіды (κόλλα — клей +  — выгляд; «тыя, хто маюць выгляд клею») — дысперсныя сістэмы, прамежкавыя паміж сапраўднымі растворамі і грубадысперснымі сістэмамі — завісь, у якій дыскрэтныя часціцы, кроплі ці бурбалкі дысперснай фазы, якія маюць памер ад 1 да 100 нм, размеркаваныя ў дысперсійным асяроддзі, звычайна бесперапынным, якое адрозніваецца ад першай па складзе або агрэгатным стане. У свабоднадысперсных калоідных сістэмах (дымы, золі) часціцы не выпадаюць у асадак.
Калоідныя сістэмы, якія прымяняюцца ў хімічным аналізе
З калоідных сістэм найбольшае значэнне для хімічнага аналізу маюць гідразолі — двухфазныя мікрагетэрагенныя дысперсныя сістэмы, якія характарызуюцца гранічна высокай дысперснасцю, у якіх дысперсійным асяроддзем з'яўляецца вада — найбольш часта ўжывальны ў аналітычнай практыцы растваральнік. Сустракаюцца таксама арганазолі, у якіх дысперсійным асяроддзем з'яўляюцца няводныя (арганічныя) растваральнікі. У выніку малекулярнага счаплення часціц дысперснай фазы з золяў пры іх каагуляцыі ўтвараюцца гелі. Пры гэтым не адбываецца падзелу фаз; іншымі словамі, пераход золяў у гель не з'яўляецца фазавым ператварэннем.
Пры ўтварэнні гелю ўсё дысперсійнае асяроддзе (напрыклад, вада ў гідразолі) трывала звязваецца паверхняй часціц дысперснай фазы і ў ячэйках прасторавай структуры геля. Гелі здольныя вд аднаўляць сваю прасторавую структуру ў часе, але пасля высушвання надыходзіць разбурэнне іх структуры і яны губляюць гэту здольнасць.
Дзіброва (Калушскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Калушскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Паўночны востраў (Новая Зеландыя)
Паўночны востраў — адзін з двух галоўных астравоў Новай Зеландыі, аддзелены ад Паўднёвага вострава пралівам Кука шырынёй 35 кіламетраў. На Паўночным востраве пражывае большая частка насельніцтва Новай Зеландыі, тут жа знаходзіцца самы буйны горад краіны — Окленд (1,3 мільёна жыхароў) і сталіца Уэлінгтан (300.000 жыхароў). Плошча вострава складае 114.597 км².
Прырода
На востраве шмат актыўных вулканаў і гейзераў. Самым высокай гарой з’яўляецца вулкан Руапеху (вышыня 2.794 метры).
Насельніцтва
Мовы: маары (афіцыйная), англійская (афіцыйная).
Вялікія гарады:
Турнэпс
Батанічнае апісанне
Двухгадовая травяністая расліна. Лісце апушчанае, светла-зялёнага колеру. Кветкі жоўтыя. Плод — стручок.
Распаўсюджанне
Турнэпс распаўсюджаны толькі ў культуры. Вырошчваюць турнэпс, як правіла, на корм жывёле. Кармавыя гатункі даюць ураджай 400—500 ц/га (да 1000) ц/га караняплодаў і да 150 ц/га лісця. Ва ўраджайныя гады караняплоды нярэдка не змяшчаюцца нават у вялікім вядры.
Найбольшыя плошчы ў Германіі, Даніі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе, Аўстраліі і інш. Форма караняплода цыліндрычная, авальная, шарападобная; афарбоўка — белая, фіялетавая, жоўтая. Добра расце на суглінкавых і дзярнова-падзолістых супясчаных глебах. Захоўваюць у сховішчах, капцах, траншэях.
Аляксей Канстанцінавіч Талстой
Аляксей Канстанцінавіч Талстой (, Пецярбург —, c. Красны Рог, зараз Почапскі раён Бранскай вобласці) — рускі пісьменнік, граф, член-карэспандэнт Пецярбургскай АН.
Біяграфічныя звесткі
У 1835 вытрымаў экзамен на чын пры Маскоўскім універсітэце. Займаў высокія дыпламатычныя (1837—1840) і прыдворныя пасады. З 1861 у адстаўцы.
Творчасць
Першая фантастычная аповесць «Ваўкалак» (1841, пад псеўд. Краснагорскі). З 1854 у час. «Современник» друкаваў парадыйна-сатырычныя вершы, напісаныя з братамі Жамчужнікавымі пад псеўданімам Казьма Пруткоў. У творах «Сон Папова» (нап. 1873, апубл. 1878), «Гісторыя дзяржавы Расійскай…» (1883) высмейваў царскую бюракратыю, у рамане «Князь Сярэбраны» (1862), драматычнай трылогіі «Смерць Іаана Грознага» (1866), «Цар Фёдар Іаанавіч» (1868, не дазволена да пастаноўкі, паст. 1898), «Цар Барыс» (1870, паст. 1891) драматызм палітычнай барацьбы ў Расіі XVI—XVII ст.
Аўтар праніклівай лірыкі, з ярка выяўленым музычным пачаткам, псіхалагічных навел у вершах («Средь шумного бала, случайно…», «То было раннею весной»). Многія вершы пакладзены на музыку П. Чайкоўскім, М. Рымскім-Корсакавым, М. Мусаргскім, С. Рахманінавым і інш.
На беларускую мову асобныя вершы А. К. Талстога пераклалі Вацлаў Ластоўскі, Валянцін Таўлай, Хведар Жычка.
Бой пры Сталовічах (1771)
Бой (бітва) пры Сталовічах (23 верасня 1771) — бітва каля мяст. Сталавічы ў час Барскай канфедэрацыі. Расійскае войска пад кам. Суворава разбіла войска канфедэратаў пад камандаваннем Агінскага.
Спачатку сілы канфедэратаў складаліся з атраду вялікага гетмана Міхал Агінскага (1000 ч., 10 гармат); пазней на дапамогу падышоў атрад кавалерыі Юзафа Бяляка (1000 ч.). Расійскі атрад генерал-маёра Суворава складаўся з 900 ч. з 8 гарматамі.
Перад падзеямі
Яшчэ ў пачатку верасня 1771 г., пасля атрымання весткі пра бітву пад Бездзежам, А. Сувораў, насуперак загадам, 1 верасня выйшаў з 1000 чал. і 8 гарматамі з-пад Любліна. Тым часам, на землях ВКЛ вялікі гетман Агінскі спрабаваў не дапусціць злучэння расійскіх атрадаў і разбіць іх паасобку. У маі ён сабраў пад сваё камандаванне 2 тыс. чал. войска ВКЛ. 26 жніўня каля в. Рудзькі Пінскай эканоміі разбіў батальён з 500 салдат палкоўніка А. Альбічава. 30 жніўня (10 верасня) у мястэчку Хомск заклікаў разрозненыя сілы канфедэратаў злучыцца для абароны «веры, вольнасці і незалежнасці». Раніцай 22 верасня Сувораў знаходзіўся пад Косавам; войска Агінскага ў ноч з 22 на 23 верасня стаяла лагерам у Сталавічах. У ноч на 23 верасня атрад Суворава, зрабіўшы за суткі значны марш, падышоў да Сталавічаў з боку вёскі Сачыўка. Канфедэраты не выставілі варту, і таму з'яўленне расійскага войска не было заўважана.
Бітва
Каля 2 гадзін у ноч на 23 верасня пяхота і кавалерыя А. Суворава пераправіліся па грэблі цераз балота і раптоўна ўварваліся ў Сталавічы з поўдню, атакуючы лагер канфедэратаў з ходу. Сувораў з ходу разгарнуў свае сілы ў дзве лініі — пярэдняя лінія пад гарматным агнём з мястэчка прайшла ў Сталавічы грэбляй, за ёю ўварвалася кавалерыя на чале з маёрам А. Рылеевым. Сярод канфедэратаў пачалася паніка. Агінскі спрабаваў наладзіць абарону, але яму не ўдалося сабраць ніводнага баяздольнага атрада. Першай уцякла кавалерыя канфедэратаў, якая начавала на рынку, за ёй — пяхота.
Пасля падзей
Міхал Агінскі ратаваўся ўцёкамі ў Прусію. Сувораў накіраваўся на Пінск, каб захапіць штаб і світу вялікага гетмана. Юзаф Бяляк з уланамі адышоў на месца сваёй сталай дыслакацыі ды адправіў вялікаму князю літоўскаму Станіславу паведамленне, якім тлумачыў свой удзел у дзеяннях войска ВКЛ на карысць Барскай канфедэрацыі, бо як вайсковец быў абавязаны загадамі вялікага гетмана літоўскага, а цяпер, калі вялікі гетман пакінуў Рэч Паспалітую, не перадаўшы камандаванне нікому, прызнае над сабою яго найвышэйшую і непасрэдную ўладу. Вялікі князь выбачыў Юзафу Беляку яго правіны. Але Дрэвіч, робячы від, што не ведае пра каралёва выбачэнне, учыніў расправу над некалькімі сотнямі ўланаў Беляка.
Параза канфедэрацкага войска пры Сталовічах адыграла вырашальную ролю і ў лёсе кампаніі, якую праводзіў на поўначы ВКЛ Шыман Касакоўскі, бо супраць яго павярнуліся тыя расійскія войскі, якія дзейнічалі супраць Агінскага. 12 верасня ў Купішках Касакоўскі выдаў апошнюю адозву да абывацеляў ВКЛ і 25 верасня пакінуў межы краіны, каб злучыцца з канфедэратамі ў Польшчы, на чым барацьба канфедэратаў у ВКЛ скончылася.
Ацэнкі
Большасць польскіх даследчыкаў усю адказнасць ускладаюць на Міхала Агінскага. Лічыцца, што лічэбная перавага канфедэратаў, і іх баявы дух, прыўзняты пасля перамогі пад Бездзежам, маглі кампенсаваць ваеннае майстэрства, дысцыплінаванасць і вывучанасць расійскага войска. Асабліва крытычна выказваўся Ё. Крашэўскі, які назваў паразу пад Сталовічамі «ганебнай»:
"«Дваццаць чалавек бараніла дом, у якім ён [М.-К. Агінскі] знаходзіўся з д'Асэ, сваёй каханкай. Гетман, якога прымусілі перарваць кампазіцыю оперы, ратаваўся ўцёкамі праз акно, — жаўнераў, службу, сакратароў, увесь двор, касу, канцылярыю, артылерыю забралі маскалі… Непрытомны, не могучы вымавіць ні слова, са шчэпаццю табакі, ўзятай механічна ў хвіліну нападу, трапіў Агінскі за мяжу…»"
Асуджае Агінскага і М. Старжэнскі, ён піша пра няўдалае месца размяшчэння лагера, пра п'янства афіцэраў, якое працягвалася ўсю ноч, пра недысцыплінаванасць у арміі, з-за якой, напрыклад, уланы Беляка, якім было загадана несці варту, не толькі не выканалі загаду, але не ўдзельнічалі і ў самым баі.
Сам Агінскі абвінавачваў у здрадзе свайго даверанага сакратара Хамінскага, з гэтым меркаваннем згаджаліся і сучаснікі, ускладаючы на Хамінскага галоўную ролю ў сталовіцкіх падзеях. Сучаснік падзей А. Кітовіч піша:
"«Калі паведамлялі гетману, што расіяне на яго наступаюць, Хамінскі пярэчыў тым звесткам супрацьлеглымі, нібы найсвяжэйшымі, прынесенымі шпегамі, што нідзе паблізу непрыяцель не заўважаны. Калі прыбеглі да Хамінскага першыя дазоры, апавядаючы, што іх пераследуюць казакі, ён іх аблаяў, быццам баязліўцаў, настрашаных начнымі марамі. Калі па расіянах, якія ўжо набліжаліся, хацелі страляць з гарматаў, знайшлі тыя набітыя замест пораху і куляў гноем. І толькі тады, калі ўжо расіяне ўваходзілі ў лагер, Хамінскі пабег будзіць гетмана, які спаў моцным сном…»"
На адказнасці Агінскага ізаляванасць яго выступлення — не былі наладжаныя кантакты і ўзгоднены дзеянні з Шыманам Касакоўскім і з тэрытарыяльнымі шляхецкімі канфедэрацыямі на тэрыторыі ВКЛ. Праўда, якія б прычыны ні прывялі да сталовіцкага разгрому, выступленне войскаў ВКЛ у гістарычным плане нічога не вырашала. Асноўная правіна Міхала Агінскага і яго паплечнікаў ў Генеральнасці, што прычыніліся да паглыблення падзелу грамадства, замест таго, каб спрыяць аб'яднанню ўсіх сілаў. Сведчанне гэтаму і далучэнне Міхала Агінскага да акта канфедэрацыі, што штурхаў караля і «Фамілію» да Расіі, і вышэйказаная няўзгодненасць дзеянняў з тэрытарыяльнымі шляхецкімі канфедэрацыямі.
Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання
Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання (Белдзіпрагандаль) — праектны інстытут у Мінску. Размешчаны па вул. Веры Харужай, 29-1009. Уваходзіць у структуру Міністэрства гандлю Рэспублікі Беларусь.