cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Белкамунмаш
Пасля рэканструкцыі
Канец 1990-х гадоў стаў для завода пераходным этапам ад капітальнага рамонту на вытворчасць новых тралейбусаў, тады ж прадпрыемства пазбавілася ад спалучэння «рамонтны» у сваёй назве і стала называцца ВА «Белкамунмаш».
Акрамя тралейбусаў у 2001 г. завод выпусціў першы трамвайны вагон АКСМ-60102 з тырыстарнай-імпульснай сістэмай кіравання і двума маторнымі каляскамі. Праз год выпусцілі трохсекцыйны 26-мятровы трамвай АКСМ-743 з пераменным узроўнем падлогі і шасцю дзвярамі.
Нараўне з асноўнай вытворчасцю, Белкамунмаш выпускае аўтамабілі хуткага рэагавання АБР-0, 6 / 100 (ЗіЛ-5301), машыны лесапажарнай аховы першага ходу МЛ-10 («Беларус-356»), пажарную аўтацыстэрну АЦ-30 (МАЗ-54342) і іншую прадукцыю для дарожных, камунальных і будаўнічых работ.
З чэрвеня 2022 года прадпрыемства знаходзіцца ў санкцыйных спісах ЕС (Чорны спіс Еўрасаюза) і Швейцарыі.
Дуобусы
АКСМ-43303А  — сумесны з Stadler Rail AG праект, быў прадстаўлены 30 мая 2013 у Жэневе.
Зубін Мета
Зубін Ме́та (Zubin Mehta; нар., Бамбей, Брытанская Індыя) — індыйскі дырыжор.
Хасэ Насасі
Хасэ Насасі (José Nasazzi Yarza;  — ) — футбаліст зборнай каманды Уругвая. Абаронца. Чэмпіён свету 1930.
Зубін Мета
Біяграфія
Мета нарадзіўся ў арыстакратычнай індыйскай сям’і парсаў, яго бацька Мелі Мета быў вядомым музыкам — скрыпачом і дырыжорам. Мета-малодшы рыхтаваў сябе да кар’еры ўрача, але затым раздумаўся і паступіў у Венскую кансерваторыю, дзе вучыўся дырыжыраванню ў Ханса Свароўскі, паралельна вывучаючы кампазіцыю, гульню на басэтлі і ўдарных. У той жа час займаўся ў музычнай акадэміі Кіджы ў Сіене (Італія) у А. Гальеры і К. Цэкі, дзе пазнаёміўся з Д. Барэнбоймам, сяброўства з якім шмат у чым абумовіла цікавасць Меты да Ізраілю. Пасля заканчэння курса ў 1958 годзе Мета быў запрошаны асістэнтам дырыжора ў Ліверпульскі філарманічны аркестр, у 1960—1967 гадах узначальваў Манрэальскі сімфанічны аркестр, у 1962—1978 гг. быў музычным кіраўніком Лос-Анджэлескага філарманічнага аркестра, у 1978—1991 гг. — Нью-Ёркскага філарманічнага аркестра. У 1969 годзе Мета быў запрошаны ў якасці музычнага кансультанта ў Ізраільскі філарманічны аркестр, у 1977 г. прызначаны яго музычным кіраўніком; поспех Меты ў гэтым калектыве быў настолькі вялікі, што ў 1981 годзе ён быў аб’яўлены яго пажыццёвым кіраўніком. Паралельна ў 1998—2006 гадах Мета ўзначальваў Баварскую дзяржаўную оперу.
Стары горад (Эдынбург)
Стары горад у Эдынбургу (Old Town) — гістарычны цэнтр шатландскай сталіцы, унесены ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА разам з Новым горадам у стылі класіцызм і часткай Вест-Энда з геаргіянскай забудовай. Стары горад захаваў мноства сярэднявечных будынкаў і пабудоў перыяду Рэфармацыі.
Хасэ Насасі
Біяграфія
За сваю кар’еру на прафесійным узроўні правёў за «Белья Віста» (1922—32) — 250 матчаў (8 галоў) і за «Насьяналь» (1932—36) — 90 матчаў (10 галоў).
Зубін Мета
Біяграфія
Мэта адыгрывае значную ролю ў ізраільскай культуры. У 1991 годзе за ўклад у ізраільскую музычную культуру Метэ была прысуджана Дзяржаўная прэмія Ізраіля.
Хасэ Насасі
Біяграфія
У зборнай Уругвая ў 1923 (4 лістапада) — 1936 (20 верасня) Правёў 41 матч.
Стадыён клуба «Белья Віста» названы ў гонар Насасі.
Стары горад (Эдынбург)
Стары горад размешчаны паміж Эдынбургскім замкам і былым Холірудскім абацтвам (цяпер на яго месцы стаіць Халірудскі палац). Галоўнай артэрыяй Старога горада з'яўляецца Каралеўская Міля, якая складаецца з чарады сярэднявечных вуліц. Да яе з абодвух бакоў сыходзяцца вулачкі і тупікі, так што Каралеўская Міля нагадвае па форме рыбін хрыбет. Каралеўская Міля з'яўляецца адной з самых галоўных славутасцяў Эдынбурга, тут размешчана вялікая колькасць невялікіх крамак, якія прадаюць традыцыйныя для Шатландыі віскі, кілты і іншыя сувеніры.
Да іншых славутасцей гістарычнага цэнтра можна аднесці Эдынбургскі ўніверсітэт, Каралеўскі музей Шатландыі, Шатландскі цэнтр спадчыны віскі, некалькі цэркваў і мноства гістарычных пабудоў. Таксама ў межах Старога горада знаходзіцца Грасмаркет, які славіцца шматлікімі пабамі.
Большасць будынкаў Старога горада захавалася з часоў пабудовы і з'яўляецца тыповым узорам сярэднявечнай архітэктуры. Будынкі выкананы з каменю, для іх тыповыя шматлікія высокія вокны. Многія будынкі пакрыты сажай, якая засталася с часоў Сярэднявечча, калі дамы абагравалі вугалем і дровамі, таму ў Старым горадзе пераважае шэры колер. Навейшыя пабудовы адрознівае паверхавасць — у познім Сярэднявеччы насельніцтва горада істотна вырасла, для размяшчэння гараджан будавалі больш высокія дамы. Напачатку XVIII стагоддзя ў Старым горадзе пражывала каля 80 000 чалавек, у нашы дні — каля 20 000.
Рудбекія рассечаная
Рудбекія рассечаная (Rudbeckia laciniata) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў ЗША і Канадзе; натуралізаваны ў Еўропе, Кітаі, Новай Зеландыі.
Апісанне
Расліна каланіяльная, карэнішчы часта падоўжаныя, тонкія, карані кудзелістыя. Шматгадовая расліна, 50-300 см. Лісце зялёнае, ліставыя пласціны ад шырока яйкападобных да ланцэтападобных, усе, акрамя аддаленых, якія 1-2-пёрыста-паасобныя або пёрыста-складаныя, лісточкі / дзелькі 3-11, палі цэлыя або зубчастыя, верхавіны ад вострых да завостраных, паверхні голыя або валасатыя (часам з напаўпразрыстымі плямамі), прыкаранёвыя (часта марнеюць перад цвіценнем) з хвосцікамі, 15-50 × 10-25 см, сцябловыя з хвосцікамі або сядзячыя, большай часткай долькавыя да пёрыстых, 8-40 × 3-20 см Плод 3-4.5 мм; папус да 1.5 мм. Кошыкі 7-12 см у дыяметры. Краёвыя язычковыя кветкі залаціста-жоўтыя; пасярэднія — трубчастыя, цёмна-карычневыя або зелянява-жоўтыя, ці ўсе кветкі (у махрыстых формаў) залаціста-жоўтыя.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў ЗША і Канадзе; натуралізаваны ў Еўропе, Кітаі, Новай Зеландыі; таксама культывуецца.
Выкарыстанне
Дэкаратыўная расліна, пераважна разводзяць формы з махрыстымі кветкамі.
Бальцола
Бальцола (Balzola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1447 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 87 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 15031. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Кабаясі Іса
Кабаясі Іса (小林一茶, таксама вядомы як Ятара (弥太郎, Ятара:; -) — японскі паэт, майстар хайку.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Касівабара правінцыі Сінай (цяпер правінцыя Сінанамаці, прэфектура Нагана), атрымаўшы імя Кабаясі Набуюкі. Яго бацька, селянін, аўдавеў і ажаніўся паўторна, аднак другі шлюб быў нешчаслівым. Ва ўзросце 13 гадоў Іса з'ехаў у Эда (цяперашні Токіа) на заробкі. Ва ўзросце 25 гадоў ён пачаў вывучаць паэзію пад кіраўніцтвам Мідзагуці Самару і Ніракуана Кабаясі Ціку-а ў школе Кацусіка. З часам ён атрымаў заступніцтва Сэйбі Нацумэ. Ва ўзросце 51 года Іса пасля доўгіх падарожжаў вярнуўся ў родныя мясціны.
Творчасць
Паэзія Іса адрозніваецца выкарыстаннем асабістых матываў, дзіцячай шчырасцю, ужываннем мясцовых дыялектаў і дыялогавых формаў. Напісаў больш за 20000 вершаў і велізарную колькасць малюнкаў хайга. Найбольш вядомымі апублікаванымі зборнікамі яго твораў з'яўляюцца «Дзённік смерці майго бацькі» і «Мая вясна».
Беларускія пераклады
На беларускую мову яго творы перакладалі Вольга Гапеева, Макс Шчур.
Берлінскі трамвай
Берлінскі трамвай (Straßenbahn Berlin) - адна з самых буйных і старэйшых трамвайных сістэм свету. Сетка складаецца з 189,4 кіламетраў рэек і 377 прыпынкаў, 22 маршруты. У 2007 годзе Берлінскі трамвай перавёз 167,3 міл. пасажыраў.
Талдысай (Улытаўскі раён)
Талдысай — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі імя Мукана Іманжанава. Код КАТА — 356063300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 116 чалавек (66 мужчын і 50 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 75 чалавек (38 мужчын і 37 жанчын).
Міханавіцкая сярэдняя школа
Міханавіцкая сярэдняя школа — дзяржаўная сярэдняя агульная ўстанова адукацыі ў агр. Міханавічы.
Навучанне вядзецца на беларускай мове. У школе дадаткова вывучаецца кітайская мова.
Гісторыя
У 1908 годзе адкрыта царкоўна-прыхадская школы, якая размясцілася ў гасціным доме вёскі Міханавічы. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі мела статус прымітыўнай школы першага ўзроўню.
З чэрвеня 1941 года па жнівень 1944 года Міханавіцкая школа не працавала. 1 верасня 1944 года ў бараках торфапрадпрыемства на станцыі Міханавічы пачаліся вучэбныя заняткі для дзетак са станцыі Міханавічы, а ў вёсцы Міханавічы аднавіла сваю дзейнасць Міханавіцкая сямігадовая школа. У 1947 годзе ў пасёлку (да 1966 года станцыя) Міханавічы адкрыта вячэрняя школа, а ў 1951 годзе — пачатковая школа.
У 1957 годзе ў сувязі з вялікай колькасцю вучняў 5-7 класаў Міханавіцкай сямігадовай школы, пражываючых у пасёлку сямігадовая школа з вёскі Міханавічы пераводзіцца ў пасёлак Міханавічы. Да гэтага часу быў пабудаваны будынак школы. У старым будынку ў вёсцы Міханавічы размясцілася пачатковая школа.
У 1968 годзе школа стала сярэдняй. Да гэтага часу да былога драўлянага будынка была ўзведзена цагляная прыбудова.
Напрыканцы 80-ых пачатку 90-ых гадоў пасёлак Міханавічы хутка пашыраўся, забудоўваўся. Значна павялічылася колькасць насельніцтва, востра паўстала пытанне аб размяшчэнні школьнікаў устарым будынку сярэдняй школы. У 1989 годзе за кароткі тэрмін быў узведзены новы будынак школы.
У 1990-я адукацыя ў школе пераведзена на беларускую мову.
Напрыканцы 2002 года ў школе створаны гісторыка-краязнаўчы музей «Гісторыя п. Міханавічы»
Анатоль Васілевіч Кухарэнка
Анатоль Васілевіч Кухарэнка (, в. Масцілавічы, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. Працаваў у Мінскпраекце, архітэктарам Ленінскага раёна Мінска.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.
Пермскі трамвай
Пермскі трамвай — сістэма трамвайнага руху г. Перм, адкрыта 7 лістапада 1929 года. Штодня пасажыраў абслугоўваюць пасажыраў 127 трамваяў (у будні), дзейнічае 9 трамвайных маршрутаў. Працягласць трамвайных пуцей — 110 км.
Першая лінія трамвая праходзіла з Матавіліхі праз Разгуляй (дзе знаходзіўся першы трамвайны парк) па вул. Леніна да скрыжавання з вул. Краснаўфімскай (цяпер Куйбышава). У 1931 годзе лінію працягнулі да чыгуначнай станцыі Перм II, пабудавалі яшчэ адну лінію — па вул. Карла Маркса (цяпер Сібірская). У 1949 годзе было пабудавана дэпо Чырвоны Кастрычнік, у 1957 — дэпо Балатовп, лінія ў Асенцы.
Што Расія павінна зрабіць з Украінай
«Што Расія павінна зрабіць з Украінай» (Что Россия должна сделать с Украиной) — артыкул Цімафея Сяргейцава, абнародаваны расійскім інфармацыйным агенцтвам «РИА Новости» 3 красавіка 2022 года.
У артыкуле раскрываўся «падрабязны план генацыду, пачынаючы з поўнай ліквідацыі ўкраінскай дзяржавы». З гэтай нагоды 4 красавіка 2022 года ўкраінскі тэлежурналіст Алег Казанскі адзначыў: «Тут адкрыта бароніцца неабходнасць этнацыду. Гаворка ўжо не пра „дэнацыфікацыю“, а пра „дэўкраінізацыю“. Пра тое, што ўкраінцаў трэба прымусіць адмовіцца ад сваёй нацыянальнасці, мовы і культуры з дапамогай масавых рэпрэсій. Расійская дзяржава ўжо проста адкрыта перайшла да рыторыкі нацысцкіх злачынцаў. Цэлы народ аб’яўляецца няправільным, прапагандуецца неабходнасць знішчэння ўкраінцаў і ўкраінскай дзяржаўнасці. І пасля такіх артыкулаў яны яшчэ спрабуюць апраўдацца за Бучу, сцвярджаюць, што не чынілі там ваенных злачынстваў. Такім чынам, паглядзіце, яны на дзяржаўных сайтах абнародавалі заклікі да генацыду ўкраінцаў». Артыкул быў апублікаваны ў кантэксце працяглага ўварвання Расіі ва Украіну, у той жа дзень, калі пасля адступлення расійскіх войскаў з украінскага горада Буча былі знойдзены целы дзясяткаў мірных жыхароў. Артыкул выклікаў міжнародную крытыку і абурэнне і быў асуджаны як доказ генацыдных намераў.
Змест
Артыкул выступае за «жорсткую цэнзуру» ўкраінскай культуры, маштабнае «перавыхаванне» і «дэўкраінізацыю» ўкраінцаў на тэрыторыях, акупаваных Расіяй падчас уварвання ва Украіну ў 2022 годзе.
Аўтар настойвае на тым, што этнацэнтрызм Украіны з’яўляецца штучным вычварэнствам, што існаванне Украіны як нацыянальнай дзяржавы «немагчыма» , і што нельга дапусціць існавання самога слова «Украіна». На думку аўтара, Украіна павінна быць дэмантаваная і замененая некалькімі дзяржавамі пад непасрэдным кантролем Расіі. Ён дадае, што «этнічны складнік самаідэнтыфікацыі» Украіны таксама будзе адкінуты пасля яе акупацыі Расіяй.
Ён сцвярджае, што ўкраінцы павінны «засвоіць вопыт» вайны «як гістарычны ўрок і адкупленне [сваёй] віны». Пасля вайны ў якасці пакарання могуць быць выкарыстаны прымусовыя работы, турэмнае зняволенне і смяротнае пакаранне. Пасля гэтага насельніцтва будзе «інтэгравацца» ў «рускую цывілізацыю». Аўтар апісвае запланаваныя дзеянні як «дэкаланізацыю» Украіны.
Як піша ў Haaretz Антон Шэхаўцоў, артыкул з’яўляецца пашыранай версіяй артыкула 2016 года расійскага аглядальніка Аляксандра Жучкоўскага, якога звязваюць з расійскім імперскім рухам. У гэтым артыкуле Жучкоўскі заклікаў да дэгуманізацыі ўкраінцаў, кажучы: «Гэта натуральна і правільна, бо мы ваюем не супраць людзей, а супраць ворагаў, […] не супраць людзей, а супраць украінцаў».
Міжнародныя рэакцыі
У красавіку 2022 года дэпутат нямецкага Бундэстага Томас Хайльман падаў у суд на аўтара артыкула. На думку Хайльмана, артыкул можа быць парушэннем Канвенцыі аб папярэджанні генацыду і пакаранні за яго. У маі 2022 года Генеральная пракуратура Украіны распачала дасудовае расследаванне па гэтай справе.
Крытыка
Па словах дырэктара Фінскага інстытута міжнародных адносін Мікі Аалтолы, артыкул паказаў, што расійская ваенная прапаганда «развіваецца ў трывожным кірунку». Як піша Meduza, артыкул з’яўляецца «па сутнасці планам генацыду ўкраінцаў».
Паводле оксфардскага эксперта па справах Расіі Сэмюэла Рамані, артыкул «адлюстроўвае мейнстрым крамлёўскага мыслення». Амерыканскі гісторык Цімаці Снайдэр напісаў, што тэкст «прапагандуе ліквідацыю ўкраінскага народа як такога». Пазней ён адзначыў, што ў ім выкарыстоўваецца спецыяльнае вызначэнне слова «нацыст»: «нацыст — гэта ўкраінец, які адмаўляецца прызнаць сябе рускім». На ягоную думку, артыкул раскрывае генацыдныя намеры Расіі.
Бела-сіне-белы сцяг
Бела-сіне-белы сцяг (Бело-сине-белый флаг) — сцяг, які складаецца з трох гарызантальных роўнавялікіх палос (белай, сіняй і белай), сімвал антываенных пратэстаў у Расіі пасля ўварвання Расіі ва Украіну ў лютым 2022 года падчас расійска-ўкраінскай вайны. Упершыню згаданы ў сацыяльнай сетцы «Твітэр» 28 лютага 2022 года, пасля чаго атрымаў шырокае распаўсюджванне сярод расійскіх апазіцыйных сіл. Паводле слоў актывістаў, сцяг у першую чаргу ёсць сімвалам аб’яднання людзей за мір і свабоду.
Легіён «Свабодная Расія» выкарыстоўвае на нарукаўных шаўронах бела-сіне-белы сцяг замест дзяржаўнага бела-сіне-чырвонага сцяга Расійскай Федэрацыі.
Гісторыя сцяга
Першым вядомым месцам выкарыстання бел-сіне-белага сцяга стаў вэб-сайт віртуальнай дзяржавы «Наўгародская рэспубліка», які з’явіўся ў 2010 годзе. Сцяг быў створаны на аснове фэнтэзійнага сцяга Вялікага Ноўгарада. Паводле слоў стваральніка сайта, амерыканскага праграміста Марціна Постумуса, праект задумваўся як прыклад альтэрнатыўнай гісторыі, у якой войскі Наўгародскай рэспублікі разграмілі войскі Маскоўскага княства ў бітве пад Шэлонам. Упершыню бела-сіне-белы сцяг быў прапанаваны для выкарыстання ў якасці альтэрнатыўнага сцяга Расіі карыстальнікам «Жывога журнала» Андрэем Чудзінавым 22 жніўня 2019 года.
Выкарыстанне сцяга было запушчана 28 лютага 2022 года адным з карыстальнікаў «Твітэра», пасля чаго той атрымаў шырокае распаўсюджванне сярод антываеннай апазіцыі — сцяг пачалі выкарыстоўваць на мітынгах, шэсцях, дэманстрацыях і іншых актах пратэсту, а таксама на адпаведных малюнках і плакатах. Выкарыстанне сцяга было на антываенным мітынгу ў Тбілісі (Грузія), а таксама на мітынгах на Кіпры і ў Екацярынбургу. Паводле паведамленняў некаторых актывістаў, асноўнае адрозненне ад расійскага сцяга — адсутнасць чырвонай паласы — і ёсць сімвал пратэсту, паколькі менавіта гэтак сцяг адмаўляе культ вайны, ваеннай экспансіі, паказвае новую старонку расійскай гісторыі, дзе няма месца самадзяржаўю, мілітарызму, культу гвалту і крыві. Паводле іхнага меркавання, выгляд сцяга ёсць адзіным прэтэндэнтам на званне сапраўднай дэмакратыі ў гісторыі Расіі. Асаблівым сімвалізмам называюць падабенства з беларускім нацыянальным Бела-чырвона-белым сцягам. Самі колеры, паводле меркавання некаторых актывістаў, характарызуюць мір, чысціню, разважлівасць (белы колер), а таксама праўду і справядлівасць (лазурны колер). Сярэдняя блакітная паласа паводле колеру блізкая да сцяга Расіі, які выкарыстоўваўся ў перыяд з 1991 па 1993 год.
Расанскі кодэкс
«Расанскі кодэкс» (Codex Rossanensis; умоўнае абазначэнне: Σ або 042) — унцыяльны манускрыпт VI стагоддзя на грэчаскай мове, які змяшчае тэкст Евангелля паводле Матфея і Евангелля паводле Марка, на 188 пергаментных аркушах (31 x 26 зм) з лакунай у Марк 16,14-20. Назва рукапісу паходзіць ад горада, у якім рукапіс быў знойдзены.
Асаблівасці рукапісу
Расанскі кодэкс напісаны сярэбранымі чарніламі на пурпурным пергаменце. Скарачэнні для слоў «Бог» і «Ісус» (nomina sacra) вылучаны залатымі літарамі. Тэкст на аркушы размешчаны ў дзвюх калонках, па 20 радкоў у кожнай.
Расанскі кодэкс, разам з Сінопскім кодэксам (О), Берацкім кодэксам (Φ) і Пецярбургскім Пурпурным кодэксам (N), належыць да групы пурпурных унцыяльных рукапісаў.
Грэчаскі тэкст рукапісу адлюстроўвае візантыйскі тып тэксту, вельмі блізкі да Пецярбургскага Пурпурнага кодэкса. Рукапіс аднесены да V катэгорыі Аланда. Тэкст рукапісу быў выдадзены Гебхардам (О. von Gebhard) у 1883 годзе.
Гісторыя
Рукапіс быў знойдзены ў 1879 годзе ў Расана на поўдні Італіі. Рукапіс належыць Архібіскупскаму музею г. Расана.
NGC 4973
NGC 4973 (іншыя абазначэнні — IC 847, MCG 9-22-6, ZWG 270.49, ZWG 271.5, NPM1G +53.0149, PGC 45280) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Філетызм
Філатызм (φυλετισμός — расізм, трайбалізм) — тэндэнцыя ў памесных праваслаўных Цэрквах прыносіць агульнацаркоўныя інтарэсы ў ахвяру нацыянальна-палітычным, племянным. Асуджаны як ерась на Памесным Канстанцінопальскім Саборы 1872 года. Гэта паняцце з'явілася ў праваслаўным грэкамоўным асяроддзі ў дачыненні да руху за царкоўную незалежнасць Балгарыі на аснове яе нацыянальнай адасобленасці.
У верасні 1872 года Сабор у Канстанцінопалі пад старшынствам Сусветнага Патрыярха Анфіма VI, упершыню скарыстаў тэрмін як афіцыйнае пазначэнне ерасі, асудзіў яго ў сувязі з балгарскай схізмай (аднабаковым абвяшчэннем балгарскім духавенствам аўтакефаліі сваёй нацыянальнай Царквы, якая тады ўсё яшчэ знаходзілася ў межах Асманскай імперыі).
Прыкладамі ерасі філатызму лічацца спробы стварэння той ці іншай «нацыянальнай царквы» (украінскай, белаускай і інш.) шляхам аднабаковага абвяшчэння аўтакефаліі.
Адной з рыс (хоць і неабавязковых) філатызму з'яўляецца выкарыстанне нацыянальнай мовы ў царкоўным набажэнстве пры забароне здзяйсняць службы на мове той кананічнай Царквы, ад якой адклалася раскольніцкая група, якая незаконна абвясціла сваю аўтакефалію.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1907)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 25 студзеня 1907 года. Сацыял-дэмакратычная партыя (СДПГ) набрала найбольшую колькасць галасоў, але атрымала толькі 43 дэпутацкіх мандата з-за меншай колькасці выбаршчыкаў у сельскіх акругах у параўнанні з гарадскімі. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 105 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 84,7%.
Выбары былі адзначаны нямецкай каланіяльнай вайной у Германскай паўднёва-заходняй Афрыцы супраць герэра і Нама (у той час у Еўропе іх звалі «готэнтоты»). Кансерватары і нацыянал-лібералы выступалі за працяг жорсткай барацьбы з герэра і Нама, сацыял-дэмакраты і члены Партыі цэнтра, крытыкавалі гэтую барацьбу. 13 снежня 1906 года супраць сумы ваенных крэдытаў (26 мільёнаў марак) прагаласавалі партыя Цэнтра, сацыял-дэмакраты і левая ліберальная большасць. Рэйхсканцлер Бернгард фон Бюлаў праз дзень атрымаў ад імператара рэзалюцыю аб роспуску рэйхстага, пасля якой былі праведзены новыя парламенцкія выбары.
Васіль Васілевіч Кушнір
Васіль Васілевіч Кушнір (нар., г. Вязьма, Смаленская вобласць, Расія) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскага «Дынама». Выступаў у складзе каманды «Беларусь». Пазней выступаў за бабруйскі «Шыннік», «Дынама-93» (Мінск).
Два гады Кушнір правёў у Германіі, дзе гуляў за мясцовыя клубы найнізкіх дывізіёнаў. Потым ён вярнуўся ў Беларусь, дзе цягам трох гадоў быў адным з асноўных гульцоў «Славіі» з Мазыра.
Да 2011 года працаваў у слонімскім «Камунальніку». Потым стаў трэнерам жаночай каманды «Зоркая-БДУ». З пачатку 2013 года стаў галоўным трэнерам.
Абсерваторыя Фабра
Абсерваторыя Фабра (Observatori Fabra) — астранамічная абсерваторыя, знаходзіцца на паўночным захадзе Барселоны, Каталонія. Абсерваторыя размяшчаецца на вышыні 415 метраў над узроўнем мора. Адкрыццё абсерваторыі адбылося ў 1904 годзе. Заснавальнікам і першым дырэктарам абсерваторыі на працягу больш трыццаці гадоў быў астраном Хасэ Комас-Сола. У цяперашні час абсерваторыя ўваходзіць у склад Каралеўскай акадэміі навук і мастацтваў у Барселоне. Галоўная дзейнасць накіравана на даследаванне астэроідаў і камет.
Гл. таксама
Астранамічныя абсерваторыі
Pachystachys lutea
Біялагічнае апісанне
Гэта-вечназялёны паўхкуст вышынёй да 90-120 см. Лісце буйное авальнае цёмна-зялёнае, завостранае на канцы і злёгку зморшчанае, да 10 см даўжынёй.
Суквецці коласападобныя да 10 см даўжынёй з жоўтым прыкветнікавым лісцем. Сам кветкі белыя да 5 см даўжынёй.
Цвіце з канца вясны да восені.
П’ер Нара
П’ер Нара (нар. 7 лістапада 1931, Парыж) — французскі гісторык, сябра Французскай акадэміі. Найбольш вядомы па сваіх працах над пытаннем французскай ідэнтычнасці, а таксама ў вобласці сацыялогіі.
Распрацаваў і абгрунтаваў паняцце месца памяці, і тэорыю месцаў памяці, як феномена сучаснай сацыяльнай рэчаіснасці.
Базалуцца
Базалуцца (Basaluzzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1949 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 128 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Gioacchino.
П’ер Булез
П’ер Луі Жазеф Булез (Pierre Louis Joseph Boulez;, Манбрызон — , ) — французскі кампазітар і дырыжор. На працягу многіх гадоў з’яўляўся адным з лідараў французскага музычнага авангарду.
Біяграфія
У дзяцінстве праяўляў здольнасці да музыкі і матэматыкі, наведваў курсы вышэйшай матэматыкі ў Ліёне, але ў 1942 годзе паступіў у Парыжскую кансерваторыю ў клас Аліўе Месіяна, затым прыватна вывучаў серыйную і дадэкафоную тэхніку кампазіцыі ў Рэнэ Лейбавіца, вучня Арнольда Шонберга. Першыя творы Булеза, адзначаныя ўплывам Новай венскай школы, — Санаціна для флейты, Саната для фартэпіяна.
Сусветную вядомасць кампазітару прынеслі кантата «Сонца вод» (прэм’ера ў Парыжы пад кіраваннем Р. Дэзарм’ера, 1950) і Другая фартэпіяная саната (прэм’ера ў аўтарскім выкананні, Дармштат, 1952).
У сярэдзіне 1950-х гадоў Булез звярнуўся да напісання артыкулаў аб эстэтыцы і тэхніцы кампазіцыі, вёў актыўную выкладчыцкую дзейнасць, не спыняючы сачыняць. Кампазітар эксперыментаваў з электроннай, канкрэтнай і мікрахраматычнай музыкай, з 1974 па 1992 год быў старшынёй інстытута IRCAM, які займаўся даследаваннямі ў галіне акустыкі і сучаснай музыкі.
Рэестр помнікаў Польшчы
Рэестр помнікаў (Rejestr zabytków) — спіс гістарычных помнікаў, якія знаходзяцца пад асаблівай прававой аховай у Польшчы. Аналаг беларускага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей.
Гісторыя
I: аддзел аховы нерухомых помнікаў:
II: Аддзел рухомых помнікаў:
Дзеянні па поўнай інвентарызацыі ўсіх польскіх помнікаў былі перарваны пачаткам Другой сусветнай вайны. Пасляваенныя прынцыпы аховы помнікаў былі сфармуляваны Янам Захватовічам у артыкуле «Праграма і прынцыпы захавання помнікаў» у 1946 г. Ян Захватовіч прыняў храналагічны крытэрый і прызнаваў помнікамі толькі аб’екты, узведзеныя да 1850 г. Такі падыход дзейнічаў да прыняцця ў 1962 г. Закона аб ахове культурных каштоўнасцей і музеяў. З 1960-х да пачатку 1970-х гадоў дзейнічала класіфікацыя помнікаў паводле I—IV класаў, у якой найбольш каштоўныя аб’екты таксама вызначаліся як клас «0» (напрыклад, комплекс будынкаў вострава Тумскага ў г. Уроцлаў, Сукенных радоў у Кракаве). У цяперашні час крытэрыі прызнання аб’екта помнікам прадугледжаны ў Законе аб ахове помнікаў і доглядзе за імі ад 23 ліпеня 2003 г. і маюць: гістарычную, мастацкую і навуковую каштоўнасць.
Характарыстыка
У Польшчы рэгістр помнікаў ствараецца на падставе рашэння Ваяводскага кансерватара помнікаў для аб’ектаў з тэрыторыі, адпаведнай дадзенаму ваяводскаму. Адной з формаў аховы помнікаў з’яўляецца занясенне ў рэестр помнікаў.
Працэдура ўключэння
Занясенне ў рэестр помнікаў — гэта адміністрацыйнае дзеянне, якое ажыццяўляецца правінцыйным кансерватарам помнікаў па просьбе боку — уласніка аб’екта, або па службовай пасадзе — без просьбы боку ці яе дэклараванай згоды. Перад унясеннем запісу праводзяцца падрыхтоўчыя дзеянні, якія заключаюцца ў зборы інфармацыйна-дакументальных матэрыялаў, якія пацвярджаюць кошт дадзенага аб’екта, напр. па выніках агляду аб’екта. Працэс завяршаецца вынясеннем WKZ рашэння, якое — калі бакі не выказваюць пярэчанняў і заўваг — набывае законную сілу, і помнік атрымлівае рэгістрацыйны нумар у адпаведнасці з наступным запісам у кнізе рэестра помнікаў.
Структура
Помнік можна аднесці да 3 катэгорый, па якіх вядуцца асобныя кнігі:
Кніга ўліку помнікаў складаецца з наступных рубрык:
Больш помнікаў унесены ў рэестр. Наваколле аб’екта або яго геаграфічная, гістарычная або традыцыйная назва таксама могуць быць занесены ў спіс помнікаў.
Змены ў рэестры
Аб’ект можа быць зняты з уліку, калі ён пашкоджаны ў такой ступені, што страціў гістарычную, мастацкую або навуковую каштоўнасць, або калі не пацверджана яго каштоўнасць, якая з’яўляецца падставай для вынясення рашэння аб унясенні ў рэестр, дзякуючы новым навуковым адкрыццям. З уліку помнікаў таксама выключаюцца прадметы, якія былі ўнесены ў вопіс музея або ўвайшлі ў рэсурс нацыянальнай бібліятэкі. Рашэнні аб выключэнні аб’екта з уліку помнікаў прымаюцца Генеральным кансерватарам помнікаў, які дзейнічае па даручэнні Міністра культуры і нацыянальнай спадчыны. Аднак гэта выключныя выпадкі.
Рэестр помнікаў пастаянна папаўняецца і, напрыклад, у 2006 г. было прынята 805 рашэнняў аб унясенні новых аб’ектаў або комплексаў у рэестр помнікаў, 65 рашэнняў аб выключэнні або іх часткі з уліку помнікаў і 727 рашэнняў аб змяненнях да існуючых рашэнняў. Гэты рэестр апублікоўвае Упраўленне нацыянальнай спадчыны Польшчы, раней Нацыянальным цэнтрам даследаванняў і дакументацыі помнікаў, і адпавядае стану на дату абнаўлення спісу, а не на дату наведвання вэб-сайта.
Летні сад
Летні сад (Ле́тний сад) — паркавы ансамбль, помнік садова-паркавага мастацтва першай трэці XVIII стагоддзя ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Парк быў закладзены па загадзе Пятра I у 1704 годзе і першапачаткова быў рэгулярным.
Перлаўка высокая
Пе́рлаўка высокая (Melica altissima) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і Азіі, натуралізавалася ў Паўночнай Амерыцы. Расце на сухіх лугах, палянах і ўзлесках, камяністых россыпах, па берагах вадаёмаў, каля дарог. Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Цвіце ў чэрвені—ліпені.
Дэкаратыўная расліна.
Джэймс Уатана
Джэймс Уатана (รัชพล ภู่โอบอ้อม; нар., , Тайланд) — былы тайскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца трох рэйтынгавых турніраў, у тым ліку двух адкрытых чэмпіянатаў Тайланда. Былы трэці нумар сусветнага рэйтынгу (1994–1995), з сезона 1992/1993 да сезона 1998/1999 нязменна ўваходзіў у топ-16. Адзін з трох азіяцкіх снукерыстаў (разам з Маркам Фу і Дзінам Цзюньхуэем), якія даходзілі да 1/2 фіналу чэмпіянату свету. За сваю кар'еру выканаў тры максімальныя серыі.
Спіс кіраўнікоў Курпфальца
Ніжэй прыведзены спіс кіраўнікоў Курпфальца.
Пфальцграфы Латарынгіі (915—1085)
Пфальц утварыўся з пфальцграфства Латарынгія, якое з'явілася ў X стагоддзі.
Дынастыя Эцоненаў
На працягу XI стагоддзя менавіта гэта дынастыя кіравала землям на абодвух берагах Рэйна.
Пфальцграфы Рэйнскія (1085—1356)
Пасля смерці Германа II, апошняга з дынастыі Эцоненаў, Пфальц страціў сваё ваеннае значэнне для Латарынгіі. Тэрыторыя пфальцграфства паменшылася да акруг вакол Рэйна, з тых часоў яное насіла назву Пфальцграфства Рэйнскае.
Пфальцграф з дынастыі Гогенштаўфенаў
У 1156 годзе імператар Фрыдрых I Барбароса перадаў гэтыя землі ў спадчыннае валоданне свайму малодшаму брату Конраду.
Пфальцграфы з дынастыі Вельфаў
У 1195 годзе Пфальц перайшоў да дынастыі Вельфаў у выніку шлюбу Генрыха Вельфа з Агнесай, дачкой Конрада Гогештаўфена.
Пфальцграфы з дынастыі Вітэльсбахаў
У пачатку XIII стагоддзя, у выніку шлюбу Агнесы, дачкі Генрыха V і ўнучкі Конрада Гогенштаўфена і Ота, герцага Баварыі, тэрыторыя Пфальца перайшла да дынастыі Вітэльсбахаў, якія з'яўляліся герцагамі Баварыі. У выніку прадстаўнікі гэтай дынастыі былі нейкі час адначасова і герцагамі Баварыі, і пфальцграфамі. Розныя галіны дынастыі Вітэльсбахаў кіравалі Пфальцам да скасавання яго як самастойнай дзяржавы ў 1803 годзе і далей да 1918 года. З гэтага часу леў стаў геральдычным сімвалам гербаў Баварыі і Пфальца.
Пазней, у выніку падзелу тэрыторыі паміж спадчыннікамі Людвіга II у 1294, старэйшая галіна Вітэльсбахаў атрымала і Рэйнскае пфальцграфства, і тэрыторыі ў баварскім «Nordgau» (Баварыя на поўнач ад ракі Дунай) з цэнтрам у горадзе Амберг. Паколькі гэты рэгіён быў палітычна звязаны Рэйнскім пфальцграфствам, ён атрымаў назву «Верхні Пфальц» («Oberpfalz») у адрозненне ад «Ніжняга Пфальца», размешчанага на берагах Рэйна.
Па ўмовах пагаднення, заключанага ў Павіі ў 1329, імператар Людвіг IV, сын Людвіга II, вярнуў Пфальц сваім пляменнікам Рудольфу і Руперту.
Курфюрства Пфальц (1356—1777)
Паводле Залатой булы 1356 года, рэйнскі пфальцграф быў прызнаны адным са свецкіх курфюрстаў. З гэтага часу пфальцграф Рэйнскі звычайна называўся курфюрстам Пфальцкім (Kurfürst von der Pfalz).
Далейшая гісторыя рэгіёна
У 1806 годзе Бадэн стаў Вялікім Герцагствам. На Венскім кангрэсе ў 1814—1815 гадах левабярэжны Пфальц, павялічаны за кошт іншых абласцей, накшталт былога біскупства Шпаер, быў вернуты Вітэльсбахам і стаў фармальна часткай Каралеўства Баварыі ў 1816 годзе і пасля гэтага часу менавіта гэта вобласць стала пераважна вядомая як Пфальц. Вобласць заставалася часткай Баварыі да заканчэння Другой сусветнай вайны, калі была аддзелена і стала часткай новай федэральнай зямлі Рэйнланд-Пфальц.
Дзямідавічы (Валожынскі раён)
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Забрэзскага сельсавета.
Мечыслаў Іванавіч Грыб
Мечыслаў Іванавіч Грыб (, в. Савічы, Навагрудскае ваяводства, Польшча) — беларускі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (1994).
Біяграфія
Скончыў Львоўскае пажарна-тэхнічнае вучылішча (1959), юрыдычны факультэт БДУ (1967). Працаваў інспектарам міліцыі Пліскага райвыканкама Віцебскай вобласці (з 1959), у органах унутраных спраў Віцебска і Віцебскай вобласці (1962—1981). З 1981 начальнік Упраўлення аховы грамадскага парадку МУС БССР, з 1985 начальнік Упраўлення ўнутраных спраў Віцебскага аблвыканкама. У студзені 1985 узначаліў аператыўна-следчую групу па раскрыцці наўмысных забойстваў жанчын на тэрыторыі Віцебскай вобласці, якія здзяйсняліся ў 1971—1985 гадах. У лістападзе 1985 атрымалася выявіць і затрымаць злачынца Генадзя Міхасевіча. Былі даказаныя здзейсненыя ім забойствы 43 жанчын. Следствам таксама было выяўлена, што па гэтай справе 13 чалавек былі пазапраўна асуджаныя. Суд рэабілітаваў 12 пазапраўна асуджаных. Генерал-лейтэнант міліцыі — першы ў Рэспубліцы Беларусь (1993).
Абіраўся дэпутатам раённага, гарадскога, абласнога Саветаў дэпутатаў (1973—1981). У 1990 стаў дэпутатам ВС БССР XII склікання. Член Прэзідыума Вярхоўнага Савета, старшыня пастаяннай Камісіі па пытаннях нацыянальнай бяспекі, абароны і барацьбы з злачыннасцю. Перавыбраны народным дэпутатам ВС РБ у 1995. Старшыня ВС РБ (студз. 1994 — студз. 1996). Старшыня Камісіі па правах чалавека пры Прэзідыўме ВС РБ. Пад старшынствам М. Грыба ВС РБ 15.3.1994 прыняў Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь. Акадэмік грамадскай Міжнароднай акадэміі кіраўнічых і арганізацыйных навук (1994), старшыня Беларускай Еўраатлантычнай Асацыяцыі, член Беларускага Хельсінкскага камітэта.
У апазіцыі да прэзідэнта А. Р. Лукашэнкі. У 1996 пераабраны дэпутатам ВС РБ ХІІІ слікання, член сталай Камісіі па міжнародных справах. Член Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі «Народная Грамада» (1996), першы намеснік старшыні партыі (з 1999). Пасля смерці Г. Карпенкі ўзначаліў Нацыянальны выканаўчы камітэт (ценявы ўрад, створаны апазіцыяй). Падчас выбарчай кампаніі 2001 года ўзначаліў структуры незалежнага назірання за выбарамі. Ад пачатку прэзідэнцкай кампаніі 2006 года — у штабе кандыдата ў прэзідэнты, старшыні Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада) — А. Казуліна.
Каталік. Жанаты, мае двух дзяцей (сын — доктар, дачка — юрыст), унука.
Мыйбулак
Мыйбулак — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Мыйбулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 356065100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 631 чалавек (316 мужчын і 315 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 698 чалавек (391 мужчына і 307 жанчын).
Мікалай Міхайлавіч Смірноў
Мікалай Міхайлавіч Смірно́ў (Николай Михайлович Смирнов;  —  — вучоны ў галіне педыятрыі, доктар медыцынскіх навук (1967), прафесар (1968).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве. У 1941 годзе скончыў 1-ы Маскоўскі медыцынскі інстытут. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1944—1949 гадах ардынатар Дзіцячай клінікі і аспірант 1-га Маскоўскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У 1949—1951 гадах навуковы супрацоўнік Інстытута педыятрыі Акадэміі медыцынскіх навук СССР. У 1951—1956 гадах асістэнт кафедры дзіцячых хвароб 1-га Маскоўскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. З 1956 года М. М. Смірноў у Віцебскім медыцынскім інстытуце, прафесар кафедры дзіцячых хвароб, у 1956—1972 гадах — яе загадчык. З 1980-х гадоў працаваў у Маскве.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар навуковых прац па фізіялогіі і паталогіі кровазвароту, дыхання і стрававання ў дзяцей. Сярод апублікаванага:
З 1979 года ўдзельнік Маскоўскага мужчынскага хору ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны.
NGC 4974
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Љ
Табліца кодаў
У HTML загалоўную літару можна запісаць як  ці , а маленькую - як   ; ці
Басіньяна
Басін'яна (Bassignana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1802 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 15042. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Maria, madre di Gesù.
Генрых VI (пфальцграф Рэйнскі)
Біяграфія
Адзіны сын пфальцграфа Генрыха I (пам. 1227) і яго жонкі Агнесы фон Штаўфен. Выхоўваўся пры двары англійскага караля Іаана Беззямельнага, свайго стрыечнага дзеда. Вярнуўся ў Германію ў 1211/1212 годзе.
Стаў пфальцграфам Рэйнскім у 1212 годзе, калі яго бацька Генрых I па палітычных прычынах адмовіўся ад гэтага тытула на карысць сына. У палітычным плане Генрых Малодшы падтрымліваў спачатку свайго дзядзьку Атона Браўншвайгскага, але ў 1213 годзе перайшоў на бок Фрыдрыха II Штаўфена.
Генрых II быў у шлюбе (1212) з Мацільдай Брабанцкай (1200-1267), дачкой брабанцкага герцага Генрыха I. У сілу маленства жонкі дзяцей у гэтым шлюбе не было.
Генрых Малодшы памёр 16 ці 26 красавіка 1214 года і быў пахаваны ў манастыры Шонау (пад Гайдэльбергам).
Пасля яго смерці імператар Фрыдрых II перадаў пфальцграфства Рэйнскае герцагу Людвігу I Баварскаму як найбліжэйшаму сваяку (мужу сястры Генрыха II).
Мацільда Брабанцкая ў 1224 годзе выйшла замуж за Флорыса IV, графа Галандыі.
Павел Іванавіч Лаўрэнка
Павел Іванавіч Лаўрэнка (, Растоў-на-Доне — 2002) — беларускі інжынер-будаўнік. Заслужаны будаўнік БССР (1972). Кандыдат тэхнічных навук (1959), прафесар (1977).
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі інстытут інжынераў грамадзянскага паветранага флоту ў 1937 годзе. Працаваў кіраўніком будаўніцтва комплексу Мінскага аэрапорта і авіярамзавода, з 1956 года — выкладчык, загадчык кафедры, дэкан будаўнічага факультэта, да 1992 года прафесар кафедры эканомікі будаўніцтва Беларускага політэхнічнага інстытута.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1958 года. Член КПСС з 1944 года. Пражываў у г. Мінск.
Дзейнасць
Удзельнічаў у праектаванні жылога пасёлка Мінскага аэрапорта (1949—1955).
Мае публікацыі, у т.л. падручнікі «Эканоміка архітэктурнага праектавання» (Мінск, 1971, з А. І. Трушкевіч), «Арганізацыя планавання і кіравання праектаваннем і будаўніцтвам» (Мінск, 1985).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1949), медалямі.
Асіпоўка
Асіпо́ўка — рака ў Маларыцкім і Жабінкаўскім раёнах Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Мухавец (басейн Віслы). Даўжыня 38 км. Плошча вадазбору 534 км². Сярэднягадавы расход вады ў вусці каля 1,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.
Асноўны прыток — канал Бона (праваруч).
Пачынаецца ў Маларыцкім раёне з канала, вада падаецца з Лукаўскага вадасховішча праз калектар. Вусце каля вёскі Пятровічы Жабінкаўскага раёна. Цячэ па Брэсцкім Палессі. Даліна невыразная. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу. У верхнім цячэнні да вёскі Чарняны праходзіць праз лясны масіў. Ніжэй вёскі Чарняны выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных сістэм.
Вазапісец Эрэтрыі
Вазапісец Эрэтрыі або эрэтрыйскі вазапісец — ананімны старажытнагрэчаскі атычны вазапісец, які працаваў у тэхніцы чырвонафігурнага вазапісу у апошняй чвэрці 5 ст. да нашай эры. Лічыцца сучаснікам вазапісца Шувалава і адным з самых цікавых мастакоў свайго часу.
Большасць яго яркіх работ напісаны на айнахоях і лекіфах. Маляваныя сцэны ў асноўным ўключаюць значную колькасць фігур, якія рухаюцца групамі, даступных на ўсіх паверхнях вазы. Сярод яго работ вядомыя вазы ў форме жывёл або чалавечых фігур, а таксама канфары ў форме чалавечых галоў. Падобна формам ваз, незвычайнымі былі і героі вазапісных сцэн: у прыватнасці, атлеты, сатыры, менады і міфалагічныя сцэны. У працах вазапісца Эрэтрыі адчуваецца дбайнае вывучэнне жаночай фігуры.
Сярод работ вазапісца Эрэтрыі вядомыя вазы з роспісам па белым фоне, на адной з іх намаляваны Ахілес, які аплаквае Патрокла. Стыль вазапісца Эрэтрыі значна паўплываў на тэхніку больш позніх вазапісцаў, напрыклад, на Мідыя і яго школу.
Гоф
Востраў Гоф (англ. Gough Island) - востраў на поўдні Атлантыкі. Уваходзіць у склад брытанскай заморскай тэрыторыі Астравы Святой Алены, Ушэсця і Трыстан-да-Кунья. Агульная плошча - 91 км².
Геаграфія
Востраў Гоф мае вулканічнае паходжанне. Лічыцца адным з найбольш аддаленых ад буйных масіваў сушы - 350 км. на поўдзень ад архіпелага Трыстан-да-Кунья, 2,7 тыс. км. - на захад ад Кейптаўна, 3,2 тыс. км. - на ўсход ад Бразіліі.
Цэнтральная частка гарыстая. Найвышэйшая кропка - каля 900 м. над узроўнем мора. На востраве маецца шмат крыніц пітной вады, ёсць ручаі і рэкі. Дзякуючы дзеянню вады і тэктанічным зрухам уздоўж берагоў і ў гарах утварыліся пячоры, у якіх у кан. XVIII - пач. ХХ стст. знаходзілі прытулак часовыя насельнікі вострава. Шмат вадаспадаў.
Клімат мяккі вільготны, пераходны да субантарктычнага. Сярэдняя летняя тэмпература (студзень - люты) вагаецца ад 11,1 да 17,4 градусаў па Цэльсію. Сярэдняя зімовая тэмпература (ліпень - верасень) рэдка апускаецца ніжэй за 6,5 градусаў. Аднак дзякуючы паўднёвым вятрам узімку здараюцца снегапады. Снег пакрывае вяршыні гор усе тры зімовыя месяцы. Гадавая норма ападкаў - 3069 мм.
Санта-Марыя (Азорскія астравы)
Санта-Марыя (Santa Maria) — востраў ва ўсходняй групе Азорскіх астравоў у Атлантычным акіяне. Плошча — 96,89 км². Насельніцтва (2011 г.) — 5 552 чал.
Геаграфія
Востраў Санта-Марыя — самы паўднёвы з усіх буйных Азорскіх астравоў. Знаходзіцца за 80,54 км на поўдзень ад вострава Сан-Мігел, за 1410 км на паўднёвы захад ад Лісабона, сталіцы Партугаліі. Даўжыня з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход — 16,58 км. Найбольшая шырыня з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад — 9,17 км.
Мае вулканічнае паходжанне. З’яўляецца самым старым з Азорскіх астравоў. Узнік у выніку вывяржэння каля 7 млн гадоў таму. Знойдзены пароды, якія датуюцца 130—117 млн гадоў. На працягу сваёй доўгай геалагічнай гісторыі некалькі разоў апускаўся пад ваду. Востраў Санта-Марыя адрозніваецца значна меншай сейсмічнай актыўнасцю за астатнія Азоры. Маюцца радовішчы вапны арганічнага паходжання. Найвышэйшы пункт — гара Піку-Альту (587 м).
Клімат міжземнаморскі ўмераны, пераходны да субтрапічнага. Найбольш цёплы месяц — жнівень, калі сярэдняя тэмпература трымаецца каля +22 °C. У найбольш прахалодным месяцы лютым яна паніжаецца да +14 °C, але ніколі не падала ніжэй за +6 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 760 мм.
Гісторыя
Адкрыты ў 1427 г. партугальскімі мараплаўцамі. Згодна паданню, сучасная назва была дадзена ў гонар Св. Марыі першапасяленцамі з поўдня Партугаліі, якія прыбылі ў 1432 г. У 1493 г. Санта-Марыю наведаў Х. Калумб падчас свайго зваротнага плавання пасля адкрыцця Новага Света.
У XVI - XVII стст. на паселішчы астравіцян некалькі разоў рабілі напады французскія, англійскія і асманскія карсары. Для абароны ўзбярэжжа было ўзведзена некалькі крэпасцяў, у тым ліку Сан-Браз і Сан-Жуан-Баптыста. Крэпасць Сан-Браз у Віла-ду-Порту існуе і ў нашы дні. У XIX ст. выхадцы з Санта-Марыі прымалі ўдзел у грамадзянскай вайне ў Партугаліі.
У 1944 г. амерыканцамі быў пабудаваны і адкрыты аэрапорт, які доўгі час выкарыстоўваўся для трансатлантычных пералётаў ваеннай авіяцыі. З канца XX ст. на востраве працуе станцыя ЕКА.
Гоф
Гісторыя
Востраў быў упершыню адкрыты ў ліпені 1505 г. партугальскім мараплаўцам Гансала Альварысам і названы ў яго гонар (парт. Gonçalo Álvares). Але ў 1731 г. ён нанава быў адкрыты брытанскім капітанам Чарльзам Гофам. У 1939 г. востраў быў анэксаваны Вялікабрытаніяй.
Санта-Марыя (Азорскія астравы)
Інфраструктура
Традыцыйна жыхары вострава займаліся вырошчваннем пшаніцы, рубкай і экспартам лесу. У нашы дні лясы Санта-Марыі ахоўваюцца законам. Галоўныя галіны эканомікі — абслугоўванне паветранага і марскога транспарту і турызм.
На востраве існуе некалькі вёсак. Ролю адміністрацыйнага цэнтра выконвае вёска Віла-ду-Порту на паўднёвым усходзе. Тут працуе марскі порт, наладжана сталая паромная сувязь з востравам Сан-Мігел. Важнае эканамічнае значэнне мае аэрапорт на ўсходзе Санта-Марыі. Ён дае працу значнай частцы мясцовых жыхароў.
Гоф
Гісторыя
Маракі звычайна пазбягалі востраў, пакольку яго скалістыя берагі разам са сталымі штармамі лічыліся небяспечнымі для суднаў. Толькі з кан. XVIII ст. сюды сталі наведвацца паляўнічыя на ластаногіх і зборшчыкі гуана. Яны стваралі часовыя паселішчы і жылі тут па некалькі месяцаў. У пач. ХХ ст. на Гофе няўдала вяліся пошукі дыяментаў.
Навуковае даследаванне вострава пачалося ў 1904 г., калі шатландская антарктычная экспедыцыя зрабіла першыя апісанні геалогіі і мясцовага расліннага свету. Брытанскія і нарвежскія палярнікі спыняліся на ім ў 1922 і 1935 гг. Найбольшы поспех мела брытанская кембрыджская экспедыцыя 1955 - 1956 гг., якая зрабіла поўнае даследаванне прыроды, надвор'я і экалогіі Гофа. Пасля экспедыцыі па ініцыятыве ўрада ПАР на востраве была адкрыта метэаралагічная станцыя, якая сёння таксама з'яўляецца даследчай базай.
У 1995 г. Гоф быў абвешчаны прыродным запаведнікам.
Прырода
Дзякуючы ізаляванасці на Гофе захавалася амаль некранутая чалавекам прырода.
Раслінны свет не багаты. Аднак цікавасць прадстаўляюць розныя віды эндэмічных імхоў, а таксама сафоры - дрэвавіднай расліны, якая сустракаецца яшчэ ў Новай Зеландыі.
Гоф славіцца птушынымі базарамі. Усяго яго насяляе каля 50 відаў птушак, у тым ліку 12 відаў альбатросаў, кудлаты пелікан, каралеўскі буравеснік, пінгвіны і г. д. Асабліва вылучаецца рэдкі трыстанскі альбатрос, падобны на паўднёвага альбатроса. Размах яго крылаў дасягае 3,5 м. Ён гняздуецца на вышыні 400 - 700 м. над узроўнем мора, сілкуецца рыбай і ракападобнымі. Эндэмічнымі з'яўляюцца мясцовая аўсянка і страціўшая ўменне лётаць "вадзяная курыца". Каля вострава заўсёды шмат ластаногіх.
Але прырода вострава даволі далікатная. Было заўважана, што пасля наведвання на імхах на некалькі гадоў застаюцца чалавечыя сляды. Разам з чалавекам на Гоф патрапілі мышы, якія ў адсутнасці іншых наземных драпежнікаў распладзіліся і ўяўляюць сабой рэчаісную пагрозу для эндэмікаў.
Ахова
З 1995 г. увесь востраў цалкам уяўляе сабою запаведнік. У 2004 г. да яго таксама быў далучаны востраў Інасесібл. З'яўляецца прыродным аб'ектам сусветнай спадчыны.