cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Конрад фон Фейхтванген
Біяграфія
Паходзіў з нямецкага рода. Аб часе ўступлення ў ордэн — не вядома. У 1279 г. на генеральным сходзе крыжакоў Тэўтонскага ордэна, атрымаў пасаду ландмайстра ў Прусіі, а таксама ландмайстра ў Лівоніі. Пасля прыбыў у Прусію, дзе прабыў да 1280 г. Затым адправіўся ў Германію, дзе прасіў звольніць яго з пасад, спасылаючыся на немагчымае адначасовае кіраванне дзвюма правінцыямі. Аднак быў пазбаўлены толькі ад улады ў Прусіі, застаючыся на чале лівонскай правінцыі, куды адправіўся тым жа годам. Пратрымаў функцыі кіраўніка да 1281 г., вярнуўся ў Германію. Патрапіў у блізкае акружэнне вялікага магістра Хартмана фон Гельдрунгена. У 1282 г. стаў комптурам правінцыі Франконія, а ў 1284 г. ландмайстрам Германіі. Гэта апошняя пасада, якую займаў да абрання вялікім магістрам.
Стаў трынаццатым вялікім магістрам, валадарыў у 1291—1297 гадах. У першым годзе яго панавання, мамлюкі занялі горад Акру, апошнюю крэпасць крыжакоў у Іерусалімскім каралеўстве. Між тым у горадзе знаходзілася галоўная рэзідэнцыя ордэну, Конрад фон Фейхтванген перанёс яе ў Венецыю. Апроч спробы затрымацца ў міжземнаморскім рэгіёне, аб чым сведчыць месца новай сталіцы, Конрад вялікую ўвагу надзяляў Прусіі і Лівоніі. Пад час вяртання з другога падарожжа ў Прусію, раптоўна памёр. Пахаваны ў Празе, дзе знаходзіўся ў час смерці.
Зялёнкі (Мядзельскі раён)
Зялёнкі (, Зелёнки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Гісторыя
У 1904 г. вёска Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, 141 жыхар. У 1908 г. 22 двары, 138 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Ляшчынскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей, з 09.08.1978 г. у Нарацкім сельсавеце. У 1940 г. 24 двары, 135 жыхароў. У верасні 1943 г. гітлераўцы спалілі 21 вясковую гаспадарку, забілі 5 жыхароў. Пасля Вялікай Айчыннай вайны вёска адноўлена. У 1950 г. арганізаваны калгас «1 Мая». З 1979 вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «Нарач» (цэнтр — вёска Чараўкі).
Таталітарызм
Таталітары́зм (усеўладдзе; totus — увесь) — дзяржаўны лад, пры якім пануючыя вярхі цалкам падпарадкуюць жыццё грамадства сваёй уладзе. Асноўныя рысы: манапалізаванне ўлады адной палітычнай партыяй і безумоўная ўлада яе правадыра, усеахопнае кіраванне дзяржавы ўсімі галінамі грамадскага жыцця, апора ўрада на і безмаёмныя слаі насельніцтва, шырокае выкарыстанне гвалту і запалохвання ў якасці сродкаў захавання і ўмацавання ўсеўладнага ўрада, ваенізаванне гаспадаркі і грамадскага жыцця, адхіленне большасці насельніцтва ад удзелу ва ўтварэнні і дзейнасці дзяржаўных і грамадзянскіх устаноў, забарона дзейнасці скіраваных на народаўладдзе ўстаноў і здушэнне супраціву, панаванне агульнай для ўсіх утапічнай ідэалогіі з абгрунтаваннем патрэбы ва ўсеўладным урадзе нібыта ў якасці сродку перабудовы грамадства дзеля ўсеагульнага дабра і лепшай будучыні.
Вытокі панятку ў вучэнні пра цэласнасць у XIX стагоддзя. Крытыкі фашысцкага ўраду Італіі і  надалі тэрміну ў 1920-я гады грамадзянскую накіраванасць. Тэарэтыкі фашызму і  (Італія), Эрнст Юнгер і  (Германія) выкарыстоўвалі паняцце для абгрунтавання патрэбы ў фашысцкім усеўладным урадзе, усеўладнай дыктатуры, усеўладнай дзяржаве, усеахопнай  і ўсеахопным мабілізаванні. У 1930—1940-я гады прадстаўнікі распрацоўвалі аглядна-крытычнае тлумачэнне панятку ў якасці грамадскай прылады захавання ўлады ў руках правадыра, усеахопнага панавання ваеннага ўрада і здушэння супраціву, шырокага запалохвання і поўнага бяспраўя асобы (Тэадор Адорна, Герберт Маркузэ і Эрых Фром). У 1950—1980-я гады аналітычны паняцце выкарыстоўваўся для асуджэння камуністычнага дзяржаўнага ладу (, Збігнеў Бжазінскі і ).
475
475 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 475 год нашай эры, 475 год 1 тысячагоддзя, 75 год V стагоддзя, 5 год 8-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 6 год 470-х гадоў.
Гродзенская дыяцэзія
Гро́дзенская дыяцэ́зія — каталіцкая дыяцэзія (епархія) ў Беларусі. Утворана 13 красавіка 1991, уваходзіць у склад Мінска-Магілёўскай мітраполіі. Займае тэрыторыю Гродзенскай вобласці. Цэнтр у Гродне. Аб’ядноўвае Астравецкі, Ашмянскі, Бераставіцкі, Ваўкавыскі, два Гродзенскіх (Усход і Захад), Дзятлаўскі, Іўеўскі, Лідскі, Мастоўскі, Навагрудскі, Радунскі, Сапоцкінскі, Смаргонскі, Слонімскі і Шчучынскі дэканаты. Да дыяцэзіі адносіцца Гродзенская семінарыя.
Гісторыя
Гродзенская дыяцэзія была заснавана Папам Янам Паўлам II 13 красавіка 1991 года. У Буле «Qui Operam» Пантыфік адзначае: «На вечную памяць перадаём гэтую справу, каб у Саюзе Савецкіх Рэспублік быў адноўлены каталіцкі Касцёл, для духоўнай карысці супольнасці католікоў лацінскага абраду, што пражываюць у Гродзенскай акрузе ў Рэспубліцы Беларусь».
Катэдрай біскупа стаў гродзенскі касцёл св. Францішка Ксаверыя, які 17 сакавіка 1991 года была ўзведзена ў ранг малой базілікі.
У 1991 годзе ў яе склад увайшло 119 парафій, якія належалі да даваеннай Віленскай архідыяцэзіі, 4 парафіі — да Пінскай дыяцэзіі і 7 парафій — да Ломжынскай. У межах новай дыяцэзіі аказалася каля 900 тысяч жыхароў, з якіх каля паловы дэкларавалі сваю прыналежнасць да каталіцкага Касцёла.
З 1993 года парафіі дыяцэзіі, паводле праекта кс. праф. Тадэвуша Крахеля, былі аб’яднаны ў 15 дэканатаў, а з 1997 года — у 16. Беручы пад увагу аддаленыя тэрыторыі некаторых парафій і дэканатаў ад сталіцы дыяцэзіі, біскуп заснаваў у 2007 годзе 2 душпастырскія акругі дыяцэзіі: Гродзенскую і Лідскую.
Генерал-капітанства Філіпіны
Генерал-капітанства Філіпіны (Capitanía General de las Filipinas) — адміністрацыйная адзінка Іспанскай імперыі, якая існавала ў 1574—1898 гадах.
У XVI стагоддзі іспанскія мараплаўцы адкрылі шмат астравоў у Ціхім акіяне, абвясціўшы іх уладаннямі іспанскай кароны. Для кіраўніцтва тэрыторыямі, якія засяляліся і заваёўваліся, было створана генерал-капітанства, якое ў адміністрацыйным плане ўваходзіла ў склад віцэ-каралеўства Новая Іспанія. Да 1591 года рэзідэнцыяй генерал-капітана быў Сан-Мігель, з 1591 года сталіцай генерал-капітанства стала Маніла.
У падпарадкаванні генерал-капітана знаходзіліся не толькі Філіпінскія астравы, але і ўся Іспанская Ост-Індыя. У час рэформаў Бурбонаў каралеўскім дэкрэтам ад 17 ліпеня 1784 года ў Маніле было ўтворана інтэнданцтва, у чыё распараджэнне былі перададзены пытанні эканомікі і фінансаў, а ў наступныя гады былі створаны дадатковыя інтэнданцтвы на шэрагу філіпінскіх астравоў, аднак у 1787 годзе яны былі ліквідаваны, а іх функцыі вернутыя ў распараджэнне генерал-капітанства.
Генерал-капітанства спыніла існаванне ў 1898 годзе, калі філіпінскімі паўстанцамі была абвешчана Першая Філіпінская рэспубліка. У выніку іспана-амерыканскай вайны 1898 года большасць ціхаакіянскіх астравоў, якія належалі Іспаніі, перайшлі пад кантроль ЗША, а астатнія былі ў 1899 годзе прададзены Германіі.
Вярцехава
Вярцехава (Вертехово) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Ключыкаўскага сельскага паселішча.
Гусеў
Гусеў — рускае прозвішча, тапонім. Дэрыват з суфіксам -еў ад прозвішча Гусь: Гус-еў — «які належыць Гусю».
Празнікі
Пра́знікі (, Празники) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вердаміцкага сельсавета.
Мары (горад)
Мары (Mary) — горад на поўдні Туркменістана, цэнтр Марыйскага велаята. Чацвёрты па велічыні горад Туркменістана. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Туранскай нізіны на тэрыторыі Мургабскага аазіса ў дэльце ракі Мургаб, якая бярэ свой пачатак у гарах Афганістана. З поўдня горад абгінае Каракумскі канал. Буйны чыгуначны вузел, важны вузел аўтадарог.
Насельніцтва — 126 141 чалавек (2010).
Кастылья-ла-Нуэва
Кастылья-ла-Нуэва (Castilla la Nueva — «Новая Кастылія») — гістарычная вобласць у Іспаніі.
Гістарычна Новай Кастыліяй, у адрозненне ад Старой, сталі называць тэрыторыю, вызваленую ад арабаў у перыяд ад узяцця Таледа ў 1085 годзе да бітвы пры Лас-Навас-дэ-Талоса ў 1212 годзе.
У 1833 годзе, у рамках пабудовы цэнтралізаванай дзяржавы, каралеўскім дэкрэтам Іспанія была падзелена на 49 правінцый. У склад вобласці ўвайшла большая частка каралеўства Таледа. Першапачаткова Кастылья-ла-Нуэва ўключала пяць правінцый: Таледа, Сьюдад-Рэаль, Куэнка, Гвадалахара і Мадрыд. У 1982 годзе на яе тэрыторыі было ўтворана аўтаномная супольнасць Кастылія — Ла-Манча. Мадрыд быў вылучаны ў асобную супольнасць, але яшчэ ў 1978 годзе была далучана правінцыя Альбасэтэ ад рэгіёна Мурсія.
Калеснікі (Манастыршчынскі раён)
Калеснікі (Колесники) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Татарскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Валерый Аляксеевіч Шчукін
Валерый Аляксеевіч Шчукін (,, СССР — , Мінск) — беларускі палітык, дэпутат Вярхоўнага Савета РБ 13-га склікання, праваабаронца, журналіст, член «Беларускага Хельсінкскага камітэта», ганаровы член «Беларускай асацыяцыі журналістаў», палітвязень.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 сакавіка 1942 года ва Уладзівастоку (цяпер Прыморскі край, Расійская Федэрацыя). У 1951 г. сям’я вярнулася ў БССР, у Талачынскі раён, на радзіму маці. Скончыў беларускую пачатковую школу, пасля бацькі перавялі яго ў рускую школу ў Мінску.
З 15 гадоў працаваў слесарам на мінскім заводзе буддэталяў. Служыў у войску. У 1964 г. скончыў Ленінградскае вышэйшае ваенна-марское інжынернае вучылішча. 27 гадоў адслужыў на Ціхаакіянскім флоце, капітан другога рангу ў адстаўцы. Пасля службы вярнуўся ў Беларусь. Жыў у Полацку, з 1987 г. па 1995 г. працаваў машыністам крана-трубаўкладчыка.
Актыўна выступаў за імпічмент прэзідэнта А. Лукашэнкі ў 1996 г. Пасля антыканстытуцыйнага рэферэндуму ў Беларусі (1996 г.), выкліканага абвастрэннем адносін паміж прэзідэнтам і парламентам, які значна пашыраў паўнамоцтвы прэзідэнта, В. Шчукін канчаткова перайшоў на дэмакратычныя пазіцыі, у адкрытую апазіцыю да прэзідэнта і выканаўчай улады. 6 гадоў быў членам Цэнтральнага Камітэта ПКБ. У 1998 г. быў выключаны з партыі камуністаў Беларускай.
Як незалежны журналіст супрацоўнічаў з беларускімі незалежнымі выданнямі, газетамі «Народная Воля», «Товарищ».
У 2003 годзе быў пазбаўлены прапіскі ў інтэрнаце ў Полацку. На працягу наступных чатырох гадоў шмат начэй правёў на чыгуначным вакзале ў г. Віцебску ў знак пратэсту супраць незаконнага высялення, але справядлівасці так і не дабіўся.
В. Шчукін удавец, мае двух дзяцей і сямёра ўнукаў.
В. Шчукін лаўрэат нацыянальнай прэміі ў галіне абароны правоў чалавека «Хартыі-97».
У 1996—2003 годах жыў у Полацку.
Памёр 10 кастрычніка 2020 года. Пахаваны на Чыжоўскіх могілках у Мінску.
Храналогія пераследу
В. Шчукін шмат разоў затрымліваўся міліцыяй, быў караны адміністрацыйнымі штрафамі і арыштамі за ўдзел у апазіцыйных акцыях.
Падчас першага адміністрацыйнага арышту ў 1998 г. у прыёмніку-размеркавальніку ў Мінску дабіўся, каб зняволеным выдавалі лыжкі з ручкамі. Перад гэтым лыжкі для арыштаваных выдаваліся без ручак.
В. Шчукіна і абвінавачванні ў адрас прэзідэнта А.Лукашэнкі, якія мелі месца ў жніўні 1997 года на 30-м ралі за свабоду слова ў Беларусі. 22 лістапада 1997 г. В. Шчукін на некалькі гадзін быў затрыманы міліцыяй пасля ўдзелу ў сустрэчы апазіцыйных дэпутатаў Вярхоўнага Савета Беларусі.
У кастрычніку 1999 г. В. Шчукін быў адным з заяўляльнікаў мітынгу і шэсця «Марш Свабоды». Гарадскімі ўладамі шэсце было забароненае, ён адмовіўся ад свайго подпісу і 17 кастрычніка 1999 г. пайшоў на «Марш Свабоды» ў якасці звычайнага ўдзельніка. Правядзенне «Марша свабоды» суправаджалася сур’ёзнымі сутыкненнямі дэманстрантаў з міліцыяй. 19 кастрычніка 1999 года В. Шчукін быў выкліканы ў Савецкі РАУС па позве, дзе быў затрыманы. Пры затрыманні В. Шчукін быў моцна збіты (ім пададзеная скарга ў пракуратуру Савецкага раёна г. Мінска). Тры дні В. Шчукін знаходзіўся ў ізалятары часовага ўтрымання, а пасля прад’яўлення яму абвінавачання па арт. 186.3 КК РБ накіраваны ў СІЗА № 1. Абраная для В. Шчукіна мера стрымання, арышт, потым была зменена на падпіску аб нявыездзе.
17 красавіка 2001 года за арганізацыю «Марша Свабоды» (1999) быў абвінавачаны ў арганізацыі і ўдзеле ў групавых дзеяннях, якія груба парушылі грамадскі парадак, і аштрафаваны гарадскім судом г. Мінска (суддзя Т. Высоцкая) па арт.186-3 КК РБ на 30 базавых велічынь. Іншы фігурант гэтай крымінальнай справы, Мікола Статкевіч, быў асуджаны на штраф у 100 базавых велічыняў.
Затрыманы 25 сакавіка 2000 г. на Дзень Волі ў Віцебску разам з Уладзімірам Плешчанкам. Асуджаны на 10 сутак адміністрацыйнага арышту.
7 чэрвеня 2001 года за ўдзел 18 мая 2001 года ў акцыі «Ланцуг неабыякавых людзей» быў асуджаны судом Ленінскага раёна г. Мінска, суддзя А. Шылько, на 10 сутак адміністрацыйнага арышту. Падчас акцыі быў затрыманы і жорстка збіты супрацоўнікамі міліцыі.
16 студзеня 2001 г. В. Шчукін спрабаваў трапіць на першую адкрытую прэсавую канферэнцыю міністра ўнутраных спраў Уладзіміра Навумава, які адказваў на пытанні, звязаныя з праблемай знікнення людзей у Беларусі В. Шчукін спрабаваў рэалізаваць сваё права на атрыманне інфармацыі і ўвайсці на прэс-канферэнцыю з пасведчаннем члена БАЖ. Але трое супрацоўнікаў аховы будынку павалілі В. Шчукіна на падлогу, пры гэтым былі разбіты дзве шыбы ў дзвярах, аб якія В. Шчукін парэзаў нагу. Па выкліку журналістаў прыехала «хуткая дапамога». В. Шчукін быў дастаўлены ў ваенны шпіталь у аддзяленне мікрахірургіі з траўмай сярэдняй цяжкасці.
20 сакавіка 2001 г. В. Шчукін быў асуджаны  Цэнтральным судом г. Мінска (суддзя А. Ільіна) па арт. 399.1 КК РБ (злоснае хуліганства) на тры месяцы арышту. Пакаранне адбываў у жодзінскай турме. 20 сутак правёў у карцэры. 12 верасня 2001 г. быў вызвалены. Падчас зняволення В. Шчукіна сябры «Маладога Фронту» правялі каля жодзінскай турмы акцыю пратэсту, пасля якой яны былі затрыманыя міліцыяй.
Быў арганізатарам марша пратэсту «Так жыць нельга», які адбыўся 19 красавіка 2002 г. Быў затрыманы, моцна збіты. «Хуткая дапамога» адвезла В. Шчукіна ў ваенны шпіталь. На наступны дзень міліцыяны забралі В. Шчукіна з шпіталю, ён быў асуджаны судом Партызанскага раёна г. Мінска на 15 сутак арышту разам з іншымі арганізатарамі і ўдзельнікамі акцыі: М. Халезіным, З. Бандарэнкам, Ю. Хашчавацкім, А. Атрошчанкавым і іншымі.
29 ліпеня 2002 г. быў асуджаны судом Бераставіцкага раёна (суддзя М. Панок) на 15 сутак адміністрацыйнага арышту. В. Шчукін накіроўваўся ў г. п. Вялікая Бераставіца, дзе адбывалася разбурэнне храму Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.
26 сакавіка 2007 г. В. Шчукіна чарговы раз выклікалі на допыт у Першамайскі РУУС г. Віцебска. Яму прад’явілі абвінавачанне паводле арт. 189 ч. 2 Крымінальнага кодэксу РБ — «знявага, нанесеная ў друкаваным творы», выкліканае тым, што напярэдадні выбараў у мясцовыя Саветы В. Шчукін вырабіў і распаўсюдзіў улёткі з крытыкай аб парушэнні заканадаўства супрацоўнікамі акружных выбарчых камісій гораду. У сувязі з гэтым следчы Гердаў вынес пастанову пра ўжыццё да В. Шчукіна падпіскі аб нявыездзе. Аднак В. Шчукін такой падпіскі не даў, заявіўшы, што для яго, як для палітыка і журналіста, лепей сядзець у СІЗА. В. Шчукін быў прызнаны вінаватым і аштрафаваны.
Затрыманы 3 ліпеня 2011 г. на Прывакзальнай плошчы ў Мінску падчас «маўклівай» акцыі. Адбыў адміністрацыйнае пакаранне 5 сутак арышту. 8 ліпеня 2011 г., пасля адбыцця пакарання, невядомыя ў грамадзянскім запіхалі В. Шчукіна ў легкавы аўтамабіль і вывезлі за горад у поле.
29 сакавіка 2012 г. затрыманы ў будынку суда ў г. Орша, дзе адбываўся адміністрацыйны працэс супраць старшыні Беларускай партыі аб’яднаных левых «Справядлівы свет» С. Калякіна, старшыні АГП А. Лябедзькі, сакратара кампаніі «Еўрапейская Беларусь» А. Атрошчанкава, якіх знялі з цягніка Мінск-Масква ноччу 28 сакавіка. Міліцыя забараніла прысутнічаць на судзе ахвотным. В. Шчукін лёг на дол у дзвярах, дзе адбываўся працэс, каб іх не зачынілі. Ноч правёў у міліцыі. 30 сакавіка 2012 г. суддзёй Т. Рыбаковай быў асуджаны на штраф у 34 базавых велічыні.
Быў актывістам грамадзянскай кампаніі «Наш дом». У 2010 г. двойчы затрымліваўся міліцыяй за перавоз газеты «Наш дом» і праваабарончых брашур, якія былі канфіскаваны 25 сакавіка і 8 жніўня 2010 г. 26 сакавіка судом Буда-Кашалёўскага раёна і 1 кастрычніка 2010 г. судом Ленінскага раёна г. Магілёва быў прызнаны вінаватым у вырабе, дастаўцы і распаўсюдзе друкаванай прадукцыі, вырабленай з парушэннем беларускага заканадаўства і аштрафаваны кожны раз на 30 базавых велічыняў.
19 красавіка 2011 г. міліцыя ў Мінску ўварвалася ў кватэру дачкі В. Шчукіна, дзе сабраліся актывісты грамадзянскай кампаніі «Наш Дом», быў затрыманы ў Фрунзенскім РУУСе разам з праваабаронцам з Віцебску Паўлам Левінавым і кіраўніцай «Нашага Дому» Вольгай Карач.
Затрыманы 25 сакавіка 2017 года на Дзень Волі. Быў моцна збіты ў Заводзкім РАУС Мінска. Дастаўлены ў ваенны шпіталь з гіпертанічным крызам.
1 мая 2017 года Фрунзенскім судом г. Мінска (суддзя М. Ярохіна) за ўдзел у акцыі пратэсту на Кастрычніцкай плошчы ў Мінску аштрафаваны на 10 базавых велічынь.
Лабзова
Лабзо́ва (, Лобзово) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Курылавіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Азёркаўскага сельсавета.
476
476 — высакосны год, пачаўся ў чацвер. 476 год нашай эры, 476 год 1 тысячагоддзя, 76 год V стагоддзя, 6 год 8-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 7 год 470-х гадоў.
Чырвонакастрычніцкі сельсавет
Назву Чырвонакастры́чніцкі сельсавет маюць:
Андрэй Уладзіміравіч Савіных
Андрэй Уладзіміравіч Савіных (нар., Мінск) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
У 1979—1984 гадах вучыўся ў Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце замежных моў, магістр лінгвістычных навук. У 1988—1990 гадах вучыўся ў Інстытуце павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў пры Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі, магістр бізнес-адміністравання. 2011 год — Брытанскі інстытут сертыфікаваных менеджараў, дыплом у сферы фінансавага менеджменту і фінансавага аналізу.
Са снежня 2013 года і да 12 верасня 2019 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Турэцкай Рэспубліцы.
На парламенцкіх выбарах 2019 года абраны дэпутатам у Палату прадстаўнікоў Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Погляды і выказванні
У канцы кастрычніка 2021 года Андрэй Савіных у эфіры YouTube-канала «Главный. Тур» заявіў, што «На Захадзе насамрэч няма дэмакратыі, а ў Беларусі ў рэальным сваім сэнсе яна прысутнічае». Нягледзячы на гэта, яго дачка вучылася і жыве ў Вялікабрытаніі /
Карл Юнас Ловэ Альмквіст
Карл Юнас Ловэ Альмквіст (Carl Jonas Love Almqvist,, Стакгольм — ) — шведскі пісьменнік, паэт-рамантык, рамантык-крытык палітычнай эканоміі, рэаліст, кампазітар і сацыяльны крытык.
Біяграфія
У 1815 годзе скончыў універсітэт Упсалы.
Літаратурную дзейнасць пачаў як рамантык. У эпіка-драматычнай паэме «Амарына» (1822) паказаў распад паўфеадальнага грамадства. Рэалістычнае адлюстраванне рэчаіснасці пераважае ў творах, сабраных пад назвай «Кніга шыпшыны» (т.1-14, 1832—1851).
Аўтар раманаў «Паляўнічы замак» (1832), «Капліца», «Палац», «Шэльнурскі млын» (усе 1838), «Можна» (1839), «Габрыэль Мімансо» (1841-42), «Тры пані Смолана» (1842—1843, рэлігійны містыцызм); зборнік вершаў «Песні» (1849).
Пад уплывам ідэй утапічнага сацыялізму напісаны «Асновы еўрапейскай незадаволенасці» (1838), «Паэзія і палітыка» (1839)
Дворышча (Угранскі раён)
Дворышча (Дворище) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Ключыкаўскага сельскага паселішча.
Царква ў гонар Адсячэння галавы Іаана Прадцечы (Була)
Царква ў гонар Адсячэння галавы Іаана Прадцечы — праваслаўны храм у в. Була (Івацэвіцкі раён). Размешчана ў баку ад вёскі, у полі. Узор народнага драўлянага дойлідства. Адзначана ў 1871 г.
Архітэктура
Царква вырашана прамавугольным у плане працяглым зрубам, накрытым двухсхільным дахам, пераходзячым над трохграннай апсідай у вальмавы. З боку франтальнага фасада ў дах урэзана чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай, над апсідай узведзены цыбулепадобны купалок на васьмігранным барабане. Арачны ўваходны праём аформлены чатырохслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём; над ім у цэнтры трапецападобнага фігурнага зашытага шчыта круглая люкарна. Гарызантальна ашаляваныя фасады апяразаны разным падзорам, рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў простых дашчаных ліштвах і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.
Інтэр’ер
У інтэр’еры мастацкую каштоўнасць уяўляе алтарны абраз-фератрон «Маці Божая з дзіцем» і «Апостал Фама» (мяжа XVIII—XIX стст., палатно на дошцы, драўляная шата), абраз «Укрыжаванне з прадстаячымі» (мяжа XVIII—XIX стст., палатно, алей).
Sternbergia
Sternbergia — род шматгадовых травяністых цыбульных раслін сямейства. Уключае 8 відаў, распаўсюджаных у Міжземнамор’і, на Балканах, у Закаўказзі, Іране і на поўдні Сярэдняй Азіі.
Род названы ў гонар батаніка.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя цыбульныя травяністыя расліны. Лісце рэмнепадобнае. Цвітуць восенню ці вясной у залежнасці ад віду. Кветкі адзінкавыя, жоўтыя, у белыя. Тычынак шэсць, тры з іх карацей астатніх, пылавікі прымацаваныя аснаваннем. Завязь трохгнёздавая, слупок трохграневы ніткападобны, лычык галоўкавы. Плод — мясістая нераскрывальная каробачка, насенне шарападобнае.
Вырошчванне
здаўна вырошчваецца ў кветніках Паўднёвай Еўропы і Англіі, часта натуралізуецца. Іншыя віды вырошчваюцца ў калекцыях у якасці вяснова- або асеннеквітнеючых мнагалетнікаў адкрытага грунту (у раёнах з мяккімі зімамі) або ў гаршковай культуры.
Красацінка (Манастыршчынскі раён)
Красацінка (Красатинка) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Татарскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
477
477 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 477 год нашай эры, 477 год 1 тысячагоддзя, 77 год V стагоддзя, 7 год 8-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 8 год 470-х гадоў.
Мядзелка (вёска)
Мя́дзелка (, Мяделка) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варапаеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы, пазней у складзе гміны Варапаева Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
NGC 112
NGC 112 (іншыя абазначэнні — UGC 255, MCG 5-2-13, ZWG 500.21, KAZ 24, IRAS00241+3125, PGC 1654) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Андрамеда.
Мядзелка (вёска)
Гісторыя
З 1939 года ў БССР.
NGC 112
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алег Мікалаевіч Іваноў
Алег Мікалаевіч Іваноў (нар.) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1984), аспірантуру гэтага інстытута (1987), курсы Цэнтра палітычных і дыпламатычных даследаванняў пры МЗС Вялікабрытаніі (1994).
У 1987—1992 гг. — Асістэнт кафедры агульнай гігіены Мінскага медыцынскага інстытута. У 1992—1995 гг. — Другі, першы сакратар аддзела міжнароднага супрацоўніцтва па праблемах чарнобыльскай катастрофы Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 1995—1999 гг. — Саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Швейцарскай Канфедэрацыі / Пастаяннага прадстаўніцтва пры міжнародных арганізацыях у Жэневе.
У 1999—2001 гг. — Начальнік упраўлення экалагічнага і навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
У 2009—2014 гг. — саветнік-пасланнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі. У 2014—2016 гг. — намеснік начальніка ўпраўлення еўразійскай інтэграцыі Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
З сакавіка 2016 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Таджыкістан.
Стакгольмская фондавая біржа
Стакгольмская фондавая біржа — фондавая біржа, знаходзіцца ў Стакгольме, Швецыя. Заснаваная ў 1863 годзе, біржа з'яўляецца асноўнай сярод краін Паўночнай Еўропы. Біржа ўвайшла ў склад групы OMX ў 1998 годзе, а з 2003 года былі аб'яднаны гандлёвыя аперацыі з фондавай біржай Хельсінкі. Да 1990 года таргі біржы праходзілі ў будынку Шведскай акадэміі на плошчы Стуртар'ет. Біржа працуе з панядзелка па пятніцу (акрамя святочных дзён) з 9.00 да 17.30.
Канадскія Скалістыя горы
Канадскія Скалістыя горы — горны масіў на захадзе Канады, які з'яўляецца часткай Ціхаакіянскіх Кардыльераў. Найвышэйшы пункт — гара Робсан (3 954 м), самы нізкі — рака Ліярд (305 м). Канадскія Скалістыя горы выцягнуты з поўначы на ​​поўдзень на 603 км у межах Канады, займаюць плошчу 93 409 км². Канадскія Скалістыя горы складаюцца з слаістых асадкавых парод, такіх, як вапнякі і сланцы. Канадскія Скалістыя горы геалагічна маладзейшыя за амерыканскія Скалістыя горы. Пяць нацыянальных паркаў размешчаны ў канадскіх Скалістых гарах: Банф, Ёха, Уотэртан-Лэйкс, Джаспер і Кутэней. Расліннасць — пераважна лясы, горна-тайговыя на поўначы і сасновыя на поўдні.
Альвен (значэнні)
Альвен ці, у іншым варыянце напісання, Альфен (Alfvén) — шведскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Пуцкі
Пу́цкі (, Пуцки) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вердаміцкага сельсавета.
Яськава даліна
Яськава даліна (Jaśkowa Dolina) — мясцовасць і вуліца ў Гданьску ў раёне Ужэшч.
Пачатак Яськавай даліны знаходзіцца на скрыжаванні з Грунвальдзкай аллеяй каля гандлёвага цэнтра "Манхэтэн". У забудове ніжняй часткі Яськавай даліны пераважаюць вілы канца ХІХ — першай паловы ХХ стагоддзяў у стылі прыгарадных палацца. Верхняя частка вуліцы, забудаваная ў 1970-1980-я гады, уяўляе сабой перш за ўсё мікрараён тыповай шматпавярховай забудовы. Паралельна з вуліцай праходзіць турыстычны шлях "Пагоркамі Труймяста". Паўночна-заходняя частка мясцовасці — гэта былая частка Аліўскіх лясоў, адрэзаная ад астатняга ляснога масіву новымі ўнутрыгарадскімі забудовамі, якая называецца Яськаў лес ці Гай Гутэнберга. Раней гэта было папулярным месцам адпачынку. У 2016 годзе была рэвіталізавана былая паркавая планіроўка, у рамках якой была адноўлена гістарычная скульптура Фартуны. У непасрэднай блізкасці ад вуліцы таксама размешчаны Лясны тэатр 1911 года.
Кракаўскі з’езд
Кракаўскі з'езд (Кракаўскі кангрэс) (Zjazd krakowskiZjazd krakowski) ― сустрэча еўрапейскіх манархаў, якая была арганізавана па ініцыятыве польскага караля Казіміра III Вялікага і прайшла ў Кракаве ў з 22 па 27 верасня 1364 года. Падставай для склікання сходу, хутчэй за ўсё, быў прапанаваны крыжовы паход супраць туркаў, але галоўным чынам на з'ездзе абмяркоўваліся пытанні еўрапейскай дыпламатыі, звязаныя з падтрыманнем мірных адносін і балансу сіл у Цэнтральнай Еўропе, а таксама ўзгаднення агульнага адказу на турэцкую пагрозу ў рамках праекта саюза цэнтральна-еўрапейскіх дзяржаў.
Удзельнікамі і гасцямі польскага караля былі Карл IV, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі, кароль Венгрыі Людовік I, дацкі кароль Вальдэмар IV Атэрдаг, кароль Кіпра, мазавецкі князь , свініцкі князь Болька II, апольскі князь , герцаг Аўстрыі , князь Паморска-Вальгастскі , герцаг Памераніі , герцаг Верхняй Баварыі Ота V і курфюрст Брандэнбурга Людвіг VI Рымлянін.
Кангрэс, які праходзіў у маляўнічых мясцінах, меў сваёй мэтай паказаць уладу, багацце і магутнасць польскага караля. Вестка аб ім разнеслася па ўсёй Еўропе. Банкет, арганізаваны гарадскім саветам, быў праведзены ў доме кракаўскага купца Мікалая Вяржынека. Нагодай для свята, якое, па словах храніста Яна Длугаша, доўжылася 21 дзень, стала нядаўняя вяселле імператара Карла IV і Лізаветы Памеранскай, унучкі Казіміра.
Шэраг даступных сярэдневяковых крыніц не заўсёды сыходзяцца на адной і той жа даты. Магчыма, на самой справе мелі месца два асобных з'езда: адзін у 1363 годзе, які быў звязаны з шлюбам, і яшчэ адзін у 1364 годзе, калі прайшоў палітычны сход манархаў. У 1364 годзе сярод пытанняў, якія абмяркоўваліся былі атрыманне ў спадчыну польскага прастола, ратыфікацыя мірнага дагавора паміж Людовікам I і Карлам IV, дзе пасярэднікамі выступалі Казімір III і Болька II. Важнай гістарычнай крыніцай з'яўляецца верш Гіёма дэ Машо, які апісаў банкет у доме Вяржынека.
Кунітака Суэока
(末岡 圀孝; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1940 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Завальны
Завальны (Завальный) — пасёлак станцыі ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак станцыі быў акупаваны гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалены ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Ключыкаўскага сельскага паселішча.
Цісканіна ў Сане (2023)
19 красавіка 2023 года каля 20:20 перад школай у старым цэнтры Саны (Емен) сабраўся вялікі натоўп : былі жанчыны і дзеці, у асноўным малазабяспечаныя. Людзі, напярэдадні заканчэння Рамадана, чакалі атрымаць па 5000 еменскіх рыялаў (19 долараў ЗША) на чалавека. Гэта было часткай традыцыйнай міласці Закят аль-Фітр, арганізаванай мясцовымі гандлярамі. Падчас раздачы грошаў апалчэнцы-хусіты стралялі ў паветра, спрабуючы прывесці натоўп у парадак. Адна куля выпадкова трапіла ў электрычны провад, у выніку чаго ён выбухнуў, выклікаўшы паніку і цісканіну.
Падчас трагедыі па меншай меры 90 чалавек загінулі і 322 чалавекі атрымалі раненні.
Пасля інцыдэнту хусіты неадкладна ачапілі школу і закрылі доступ людзям, у тым ліку журналістам. Іх прадстаўнікі заявілі, што кампенсуюць кожнай сям’і загінулых адзін мільён рыялаў (каля 4000 долараў), а кожнаму параненаму — 200 000 (каля 800 долараў).
Галубенькі
Галубе́нькі (, Голубеньки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Гісторыя
У 1847 г. вёска маёнтка Антанізберг Кабыльніцкай воласці Свянцянскага павета Віленскай губерні, валоданне братоў Галкаў, 4 двары, 21 жыхар. У 1904 г. 3 вёскі: Галубенькі (39 жыхароў), Галубенькі 1-я (18 жыхароў), Галубенькі 2-я (32 жыхары). У 1907 г. існавалі 2 вёскі: 17 і 27 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Ляшчынскім сельсавеце Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай, з 20.01.1960 г. Мінскай абласцей, з 09.08.1979 г. у Нарацкім сельсавеце. У 1949 г. вяскоўцы арганізавалі калгас імя Я. Коласа. Пазней вёска знаходзіцца ў складзе калгасу імя Чапаева, з 1979 г. — калгаса «Нарач» (цэнтр — вёска Чараўкі).
Вольга Іванаўна Русілка
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1981), з 1984 працуе ў Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя Машэрава, загадчык кафедры беларускай літаратуры, кандыдат філалагічных навук, дацэнт.
Мікалай Васільевіч Сергіенка
Мікалай Васільевіч Сергіенка (нар., Ахтырка, Сумская вобласць, Украінская ССР) — беларускі ваенны і палітык. Палкоўнік.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 красавіка 1952 года ў горадзе Ахтырка Сумскай вобласці Украінскай ССР.
Скончыў Саратаўскае вышэйшае ваенна-хімічнае каманднае вучылішча (афіцэр хімічных войскаў), Ваенную акадэмію хімічнай абароны імя С. К. Цімашэнкі. Праходзіў ваенную службу ў якасці камандзіра ўзвода, роты, начальніка радыётэхнічнай групы палка засечкі і разведкі ядзерных выбухаў, намесніка камандзіра, камандзіра батальёна хімічнай абароны ў Афганістане, начальніка штаба — намесніка камандзіра палка хімічнай абароны. Выконваў абавязкі камандзіра палка хімічнай абароны ў перыяд ліквідацыі вынікаў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Пражываў у г. Баранавічы, працаваў начальнікам штаба грамадзянскай абароны Баранавічаў.
1 красавіка 2001 года на паўторных выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога склікання ў другім туры галасавання абраны дэпутатам ад Баранавіцкай-Усходняй выбарчай акругі № 5. З’яўляўся членам Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па праблемах чарнобыльскай катастрофы, экалогіі і прыродакарыстанню. Быў членам дэпутацкага аб’яднання «За саюз Украіны, Беларусі і Расіі» («ЗУБР»), дэпутацкай групы «Сябры Балгарыі».
На парламенцкіх выбарах 2004 года ізноў балатаваўся па Баранавіцкай-Усходняй выбарчай акрузе № 5. Пасля абрання дэпутатам працаваў намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па праблемах чарнобыльскай катастрофы, экалогіі і прыродакарыстанню.
З 2009 года працаваў намеснікам генеральнага дырэктара РУП «Мінскэнерга».
Жанаты, мае двух сыноў, якія таксама сталі ваеннымі.
Альберт-канал
Глыбіня канала — 3,4 м, пасля 1997 года Алберт-канал можа прапускаць судны грузападымальнасцю больш за 9000 тон (клас-VI). На канале шэсць шлюзаў, розніца вышынь — 56 м (пяць шлюзаў вышынёй каля 10 м і адзін 5,7 м).
Цярэнцій Луцэвіч
Цярэнцій Луцэвіч (да студзеня 2013 года Вобга Цьенчэн; нар., ) — беларускі футбаліст камерунскага паходжання, абаронца наваполацкага «Нафтана».
Клубная кар’ера
Нарадзіўся ў Камеруне, але мае беларускае грамадзянства. З 2008 года гуляў у мінскіх клубах, у асноўным за дубліруючыя склады. Спачатку быў нападнікам, потым перакваліфікаваўся ў абаронцу.
У 2012 годзе гуляў у арэндзе за «Гомель» (у асноўным за дубль) і «Віцебск» (дзе стаў іграком асновы).
У студзені 2013 года зноў быў аддадзены ў арэнду «Гомелю». Спачатку толькі выхадзіў на замену, але потым замацаваўся ў асноўным складзе на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. Па заканчэнні тэрміну арэнды ў канцы 2013 года вярнуўся ў «Дынама».
У сакавіку 2014 года стаў іграком «Бярозы-2010». У складзе бярозаўскага клуба зноў стаў выкарыстоўвацца на пазіцыі нападніка. У выніку, з 10 галамі стаў найлепшым бамбардзірам «Бярозы-2010» у сезоне 2014.
У студзені 2017 года праходзіў прагляд ва ўкраінскім клубе «Александрыя», але не падышоў. Пазней некаторы час трэніраваўся з «Тарпеда-БелАЗ», а ў лютым адправіўся ва ўзбекскі клуб «Нефтчы» і неўзабаве падпісаў кантракт. У чэрвені 2017 года пакінуў «Нефтчы» і неўзабаве папоўніў склад «Мінска». У «Мінску» стаў асноўным абаронцам, аднак па заканчэнні кантракта ў лістападзе 2017 года пакінуў каманду.
У студзені 2018 года трэніраваўся са «Смалявічамі», а ў лютым адправіўся на прагляд у тбіліскае «Дынама», які скончыўся беспаспяхова. Вярнуўшыся ў Беларусь, у сакавіку 2018 года падпісаў са «Смалявічамі» кантракт. Неўзабаве замацаваўся ў аснове смалявіцкай каманды, аднак па выніках сезона 2018 «Смалявічы» выбылі ў Першую лігу.
У студзені 2019 года стаў іграком «Гомеля». Пачынаў сезон 2019 у стартавым складзе, з ліпеня стаў выхадзіць на замену. У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Гомель» і неўзабаве папоўніў склад казахстанскага клуба «Кызыл-Жар» з Петрапаўлаўска. У жніўні 2020 года разарваў кантракт з «Кызыл-Жарам», так і не згуляўшы за яго, і неўзабаве вярнуўся ў «Гомель» , дзе звычайна выхадзіў на замену.
У студзені 2021 года пакінуў «Гомель», пасля чаго праходзіў прагляд у мінскім «Энергетыку-БДУ», але беспаспяхова. У красавіку 2021 года стаў іграком «Белшыны», якой па выніках сезона 2021 у якасці трывалага іграка стартавага складу дапамог вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
Міжнародная кар’ера
Згуляў у двух матчах за моладзевыя зборныя Беларусі.
478
478 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 478 год нашай эры, 478 год 1 тысячагоддзя, 78 год V стагоддзя, 8 год 8-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 9 год 470-х гадоў.
Аляксандр Францавіч Хайноўскі
Аляксандр Францавіч Хайноўскі (нар., г. Глыбокае, Віцебская вобласць) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт (1993), Інстытут дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «міжнародныя адносіны» (2013).
У 1993—1994 гг. — аташэ, упраўленне двухбаковага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў. У 1994—1997 гг. — трэці сакратар Пасольства Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Бельгія / Прадстаўніцтва Рэспублікі Беларусь пры Еўрапейскіх Супольніцтвах.
У 1997—2000 гг. — трэці, другі, першы сакратар, выконваючы абавязкі начальніка аддзела, консульскае ўпраўленне, Міністэрства замежных спраў. У 2000—2003 гг. — першы сакратар Пасольства Беларусі ў Венгрыі. У 2003—2006 гг. — намеснік начальніка ўпраўлення міжнароднай бяспекі і кантролю за ўзбраеннямі, Міністэрства замежных спраў. У 2006—2010 гг. — саветнік Пасольства Беларусі ў Венгрыі. З 2010 да лістапада 2012 года — начальнік аддзела Заходняй Еўропы, галоўнае ўпраўленне Еўропы Міністэрства замежных спраў.
З 30 лістапада 2012 па 13 лістапада 2018 года  — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Венгрыі і Рэспубліцы Славенія (па сумяшчальніцтве), у 2013—2018 гадах па сумяшчальніцтве таксама ў Босніі і Герцагавіне.
Валодае беларускай, рускай, французскай, англійскай, венгерскай і іспанскай мовамі.
Жанаты.
Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне
Перадгісторыя
У верасні 1939 года, на падставе сакрэтнага Дадатковага пратакола да дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і Савецкім Саюзам (пакт Молатава-Рыбентропа), усходняя частка Польшчы была занята савецкімі войскамі і неўзабаве  — у склад БССР былі ўключаны Баранавічы, Пінск, Гродна, Брэст, Беласток. Такім чынам, мяжа СССР на беларускім участку была адсунута ад Мінску на некалькі сотняў кіламетраў на захад і ператварылася ў мяжу паміж Савецкім Саюзам і германскай зонай акупацыі Польшчы. Да моманту нападу Германіі на СССР велізарныя ваенныя сілы былі сканцэнтраваны паблізу мяжы з абодвух бакоў.
Абарона
Першай значнай падзеяй Вялікай Айчыннай вайны на беларускай зямлі стала абарона Брэсцкай крэпасці, якая доўжылася каля месяца. У ходзе баёў загінула каля 2 тыс. абаронцаў крэпасці. Апошнім 23 ліпеня трапіў у палон маёр Гаўрылаў. Супраціў савецкіх войск у раёне Гродна быў менш удалым. У першы ж дзень вайны масіраванай бамбардзіроўцы падвергнуўся Мінск. 26 чэрвеня савецкі лётчык Гастэла на здзейсніў агністы таран нямецкай калоны на дарозе Маладзечна — Радашковічы. Аднак сталіца Беларусі пала ўжо 28 чэрвеня 1941 года. У той жа дзень быў захоплены Бабруйск. Значная частка савецкіх войск у Беларусі (заходні фронт) апынулася ў акружэнні (звыш за 200 тыс. чал.). Пры спробе вырвацца з акружэння быў захоплены ў палон генерал Карбышаў. Пасля камандуючы Заходнім фронтам генерал Паўлаў быў адхілены ад пасады, адкліканы ў Маскву і расстраляны. 6 ліпеня савецкія войскі паспрабавалі контратакаваць немцаў у Віцебскай вобласці, але ў выніку 9 ліпеня быў страчаны Віцебск. Падчас баёў за Віцебск трапіў у палон сын Сталіна старшы лейтэнант Якаў Джугашвілі. 10 ліпеня нямецкія войскі з танкавага корпуса Гудэрыяна дасягнулі Днепра ў раёне Магілёва і прыступілі да фарсіравання ракі. 14 ліпеня ў ар’ергардных баях за Оршу савецкія войскі ўпершыню ўжылі рэактыўныя гранатамёты «». 17 ліпеня пачаўся штурм Магілёва, цалкам горад перайшоў пад кантроль немцаў 26 ліпеня. Рэшткі савецкіх войск адступілі на ўсход, за Дняпро. Тэрыторыя Беларусі цалкам апынулася пад уладай немцаў, а германа-савецкі фронт Другой сусветнай вайны зрушыўся на ўсход (28 ліпеня савецкія войскі пакінулі Смаленск).
Акупацыя
Беларускія землі разам з Прыбалтыкай былі ўключаны ў склад рэйхскамісарыята Остланд. На акупаванай немцамі тэрыторыі практыкавалася масавае знішчэнне яўрэйскага насельніцтва (Халакост у Беларусі). Для гэтай мэты былі створаны. У нечалавечых умовах утрымліваліся.
Аднак нямецкія ўлады спрыялі этнічным беларусам, праводзячы палітыку вайсрутэнізацыі. Былі ўведзены элементы мясцовага самакіравання, напрыклад, Беларуская цэнтральная рада пад старшынствам Радаслава Астроўскага. Дазваляўся да выкарыстання бела-чырвона-белы сцяг. Гэта спрыяла такой з’яве як беларускі калабарацыянізм. Так у шэрагі Беларускай Краёвай Абароны (камандзір Іван Ермачэнка) было мабілізавана да 28 тыс.чалавек. Па ўзоры Гітлерюгенда быў створаны Саюз беларускай моладзі.
Вызваленне
Для вызвалення Беларусі ад нямецкай акупацыі савецкае камандаванне сфармавала Беларускі фронт, на чале якога стаў генерал Ракасоўскі.
23 чэрвеня пачалася аперацыя «Баграціён», падчас якой 26 чэрвеня быў вызвалены Віцебск, 27 чэрвеня — Орша , а 3 ліпеня — Мінск. Вызваленне Мінска з 1996 года стала адзначацца як Дзень незалежнасці Рэспублікі Беларусь.
4 ліпеня быў вызвалены Полацк. 15 ліпеня 1944 года савецкія войскі з баямі ўвайшлі ў Гродна, які быў вызвалены ад немцаў ужо на наступны дзень. 28 ліпеня 1944 года савецкія войскі ўзялі Брэст.
Страты
У ходзе Вялікай Айчыннай вайны Беларусь панесла каласальныя людскія страты. Калі на пачатак вайны ў краіне пражывала 9 млн чалавек, то ў канцы вайны насельніцтва рэспублікі скарацілася на траціну і склала 6 млн чалавек. Істотна скарацілася яўрэйская дыяспара Беларусі. У гады вайны на беларускіх землях загінула звыш за 2 млн чалавек (з іх амаль палову складалі яўрэі), каля 400 тыс. чалавек былі вывезены на прымусовыя работы ў Германію.
Памяць
У Беларусі існуюць шматлікія манументы і мемарыялы, прысвечаныя Вялікай Айчыннай вайне:
Частка мемарыялаў прысвечаны знішчаным у гады вайны вёскам: Дальва,, Хатынь і. Некаторыя мемарыялы нагадваюць аб фашысцкіх лагерах смерці: Малы Трасцянец. Іншыя прысвечаны тэме Халакоста: Яма.
Лупачы
Лупачы́ (, Лупачи) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Курылавіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Азёркаўскага сельсавета.
479
479 — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 479 год нашай эры, 479 год 1 тысячагоддзя, 79 год V стагоддзя, 9 год 8-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 10 год 470-х гадоў.
Пруднікі (Пастаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Ключыкі (Угранскі раён)
Ключыкі (Ключики) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Ключыкаўскага сельскага паселішча.
NGC 113
NGC 113 (іншыя абазначэнні — MCG 1-2-16, PGC 1656) — галактыка (E-S0) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Скраблы
Скраблы́ (, Скреблы) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вердаміцкага сельсавета.
Зыкава
Назву Зы́кава маюць:
Лі Ю Хён
(李 裕瑩; нар. — ) — былы японскі футбаліст. У 1940 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
OMX Group
Канцэрн OMX — шведскі канцэрн (афіцыйная назва OMX AB). Заснаваны ў 2003 г. OMX — аператар Nordic Exchange, кантралюе парадку 80% рынку каштоўных папер Скандынавіі і Прыбалтыцы. У склад канцэрна ўваходзяць некалькі біржаў:
Выручка ў 2006 г. — $516,7 млн, чысты прыбытак — $121 млн, капіталізацыя — $2,5 млрд. C 2008 года канцэрн OMX афіцыйна ўваходзіць у склад NASDAQ OMX Group.
Томскі трамвай
Томскі трамвай — трамвайная сістэма, якая пачала працаваць у Томску 25 красавіка (па іншых дадзеных — 1 мая 1949 года. Першымі вагонамі былі КТМ/КТП-1. Працягласць ліній складае 45,7 км. У цяперашні час у горадзе дзейнічаюць 5 маршрутаў, на якіх працуе 30 вагонаў трамвая.
Эксплуатуе трамвай Томскае гарадское ўнітарнае муніцыпальнае прадпрыемства «трамвайны-парк». Усе вагоны абслугоўвае адзін парк.
Пуцькава (Пастаўскі раён)
Пу́цькава (, Путьково) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варапаеўскага сельсавета.
Мікрафон
Мікрафон – электраакустычная прылада, якая пераўтварае гук у электрычны сігнал. Мікрафоны выкарыстоўваюцца ў мностве прыладаў, сярод якіх тэлефоны, дыктафоны, слыхавыя апараты, гуказапісвальная і кінаапаратура, партатыўныя радыёстанцыі, мегафоны, студыі радыё, тэлебачання і гуказапісу, сістэмы распазнавання голасу і інтэрнэт-тэлефаніі. Мікрафоны выкарыстоўваюць і для не-акустычных мэт, такіх як ультрагукавая дэфектаскапія і датчык удару.
Віцебская дыяцэзія
Ві́цебская дыяцэ́зія — каталіцкая дыяцэзія (епархія) у Беларусі. Створана загадам Яна Паўла II па просьбе кардынала Казіміра Свёнтка 13 кастрычніка 1999 года, уваходзіць у склад Мінска-Магілёўскай мітраполіі. Першым біскупам прызначаны Уладзіслаў Блін. Віцебская дыяцэзія супадае па межах з Віцебскай вобласцю. Да ўтварэння Віцебскай дыяцэзіі гэтая тэрыторыя ўваходзіла ў Мінска-Магілёўскую архідыяцэзію. Віцебская дыяцэзія аб’ядноўвае Аршанскі, Браслаўскі, Віцебскі, Докшыцкі, Глыбоцкі, Лепельскі, Мёрскі, Полацкі і Пастаўскі дэканаты.
Мікрафон
Большасць сучасных мікрафонаў выкарыстоўвае змену ёмістасці кандэнсатара з палярызаваным дыэлектрыкам (т.зв. электрэтны мікрафон, разнавіднасць кандэнсатарнага мікрафона), таксама распаўсюджаны мікрафоны з выкарыстаннем электрамагнітнай індукцыі (дынамічны мікрафон), п'езаэлектрычнага эфекту, і мадуляцыі святла для атрымання электрычнага сігналу з механічных вібрацый. Гістарычна першым быў вугальны мікрафон, які цяпер не ўжываецца.
Віцебская дыяцэзія
Гісторыя
13 мая 2000 года у віцебскім кафедральным касцёле св. Барбары адбыліся першыя з моманту стварэння Віцебскай дыяцэзіі прэзбітарскія пасвячэнні, якія атрымалі пяцёра дыяканаў — Марат Казлоўскі, Вячаслаў Барок, Ян Пугачоў, Валянцін Станкевіч і Алег Буткевіч, будучы ардынарый Віцебскай дыяцэзіі. На святой Імшы з гэтай нагоды прысутнічаў і Апостальскі Нунцый у Беларусі арцыбіскуп Дамінік Грушоўскі.
У 2004 годзе заснаваныя дыяцэзіяльныя структуры, створаны дыяцэзіяльная курыя Віцебскай капітулы, дыяцэзіяльны суд.
У 2001 годзе біскуп Уладзіслаў Блін здзейсніў першую кананічную візітацыю парафій у новастворанай Віцебскай дыяцэзіі. Наступныя візітацыі праходзілі ў 2006—2007 гадах і 2010—2012 гадах.
У 2004 годзе ў дыяцэзіі налічалася 83 парафіі ў дзевяці дэканатах. Сваё пастырскае служэнне няслі 93 святары і 75 законных сясцёр; у дыяцэзіяльных і законных семінарыях вучылася 42 клерыка.