cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ірак
Рэльеф
Большая частка Ірака размешчана ў межах Месапатамскай нізіны, якая з’яўляецца перадавым прагінам, што раздзяляе дакембрыйскую Аравійскую платформу і маладыя нагор’і Альпійска-Гімалайскага рухомага пояса. Паўночная частка Месапатамскай нізіны ўяўляе сабой дэнудацынна-акумуляцыйную раўніну вышынёй 200—500 м, ускладненай асобнымі масівамі вышынёй да 1460 м (горы Сінджар), паўднёвая частка Месапатаміі — забалочаная алювіяльная нізіна вышынёй не больш за 100 м. Ускраіна Аравійскай платформы, якая заходзіць у Ірак з паўднёва-захаду, размешчана ў межах Сірыйска-Аравійскага пластовага плато вышынёй да 900 м, занятага Сірыйскай пустыняй і пустыняй Эль-Хіджара. На поўначы Ірака працягваецца невысокія хрыбты Армянскага нагор’я, пераходзячыя на паўночным усходзе краіны ў сярэдневышынныя хрыбты Іранскага нагор’я з вышэйшым пунктам Ірака — гарой Чэеха Дар (3611 м). Гэтыя горныя раёны характарызуюцца падвышанай сейсмічнасцю.
Карысныя выкапні
Асноўнымі карыснымі выкапнямі Ірака з’яўляюцца нафта і газ, радовішча якіх працягваюцца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход краіны ўздоўж Месапатамскага перадавога прагіну і адносяцца да нафтагазаноснага басейна Персідскага заліва. У Сірыйскай пустыні прамыслова значныя радовішчы фасфарытаў, якія належаць Усходне-Міжземнаморскаму фасфарытаноснаму басейну. Таксама ў краіне маюцца радовішчы серы, гіпсу, тальку, азбесту, паваранай солі, глін, вапнякоў, храмітаў, жалезных, свінцова-цынкавых, медных, нікелевых руд і іншых карысных выкапняў.
Клімат
Клімат у Іраку кантынентальны, з сухім і выключна гарачым летам і адносна дажджлівай прахалоднай зімой, на поўначы субтрапічны, на поўдні трапічны. Сярэднія тэмпературы студзеня павялічваюцца з поўначы на поўдзень ад 7 да 12 °C (у гарах ляжыць снег), сярэднія тэмпературы ліпеня паўсюдна 34 °C (у асобныя дні могуць дасягаць 48 °C). Гадавая колькасць ападкаў 50-150 мм на раўнінах і да 1500 мм у гарах. Летам на поўдні частыя пыльныя буры.
Гідралогія
Галоўнымі воднымі артэрыямі краіны з’яўляюцца Тыгр і Еўфрат, якія перасякаюць Месапатамскую нізіну з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і зліваюцца ў нізоўях у Шат-эль-Араб, якая ўпадае ў Персідскі заліў. Воды Еўфрата, які не мае ў Іраку значных прытокаў, выдаткоўваюцца на арашэнне. Тыгр з прытокамі Вялікі Заб, Малы Заб і Дыяла размяшчае гідраэлектрастанцыямі. Рэгулярнае суднаходства магчыма ў асноўным па рацэ Шат-эль-Араб. Увесну на рэках здараюцца паводкі, для барацьбы з якімі створаны наліўныя вадасховішча, якія дазваляюць выкарыстоўваць назапашаную ваду ў сухі сезон. Паніжэнні Месапатамскай нізіны маюць шмат азёрамі: Тартар, Эль-Мільх, Эль-Хамар, Эс-Саад, Эль-Хабанія. У пустынях падчас дажджоў працякаюць часовыя вадацёкі.
Урадлівыя алювіяльныя глебы даліны Тыгра і Еўфрата, якія выкарыстоўваюцца з часоў цывілізацыі Старажытнай Месапатаміі, у выніку шматвяковай нерацыянальнай практыкі абрашаных земляробства ў многіх месцах ператварыліся ў саланчакі, такыры, пясчаныя пустыні. Але і цяпер тут пераважаюць абрашаныя зямлі. Большую частку астатняй тэрыторыі Ірака займаюць пустынныя стэпы, паўпустыні і трапічныя пустыні (на поўдні). Лясы, якія займаюць 2 % плошчы краіны, растуць у гарах (дубы, фісташкі, ядловец, якія змяняюцца да падножжа маквісам і калючымі хмызнякамі) і па далінах буйных рэк (тамарыкс, вярбы, туранга еўфрацкая). Верхнія схілы самых высокіх хрыбтоў занятыя альпійскімі лугамі. На поўдні Ірака вырошчваюць фінікавыя пальмы.
Жывёлы
Жывёлы Ірака ў выніку дэградацыі месцаў пражывання і ваенных дзеянняў, моцна абяднёныя, а ахоўныя тэрыторыі (якія маюць невысокі статус аховы) займаюць усяго 0,001 % плошчы краіны. З буйных млекакормячых захаваліся воўк, гіена, персідская антылопа, газель, каракал, шакал. Шмат грызуноў, гадаў і небяспечных членістаногіх (скарпіён, фаланга, саранча). У дэльце рэк Тыгр і Еўфрат, а таксама ў балотах па іх плыні і ў возеры Тартар насяляюць балотныя кракадзілы. У краіне гняздуецца 170 відаў птушак (у тым ліку амаль зніклыя эндэмікі Ірака — іракская чарацянка і іракская драздовая тымелія) і зімуе 230 відаў птушак (рэдкія кучаравы пелікан, ружовы фламінга…). Міжнародны саюз аховы птушак прапануе ўключыць у склад ахоўных тэрыторый Ірака арніталагічных тэрыторый міжнароднага значэння.
Эканоміка Ірака
Ірак — аграрна-індустрыяльная краіна. У пачатку XXI ст. Ірак быў краінай з рэгуляванай дзяржавай капіталістычнай эканомікай, аснова якой — здабыча нафты. Дзярж. сектар цалкам кантраляваў нафтавую прам-сть і энергетыку. Высокаразвітыя такія галіны прамысловасці, як нафтаздабываючая, нафтаперапрацоўчая, газавая, цэментная, металургічная, электраэнергетыка, машынабудаванне і інш. Ёсць завод па вытворчасці рухавікоў, азотных угнаенняў, сельскагаспадарчых машын, а таксама электратэхнічны і металургічны заводы, фабрыка па вытворчасці верхняга адзення, саматужныя промыслы. У сельскай гаспадарцы пераважае экстэнсіўнае земляробства. Галоўныя харчовыя культуры — пшаніца, ячмень, рыс, гародніна, цытрусавыя, тытунь, бавоўна. Разводзяць буйны рагатую жывёлу, авечак, коз. У краіне вядуцца работы па ірыгацыі і механізацыі сельскагаспадарчай вытворчасці, а таксама стварэнне буйных аграпрамысловых комплексаў. Транспарт: аўтамабільны, марскі, рачны, часткова — чыгуначны, развіты трубаправодны. Асноўныя іракскія парты ў Персідскім заліве — Басра, Умм-Каср, Фаа і Эз-Зубайр. Рачны порт — Багдад. У краіне ёсць два міжнародных аэрапорта — у Багдадзе і Басры і больш за 100 мясцовых аэрапортаў (у Хадыце, Кіркуку, Масуле і інш.).
Насельніцтва
Насельніцтва Ірака — каля 25 млн чал., з якіх 70-80 % складаюць арабы, курды — 15-20 %, туркаманы, асірыйцы і інш. — 5 %.
Пераважная рэлігія — іслам: 97 % вернікаў — мусульмане (60-65 % — шыіты, 32-37 % — суніты), астатняе насельніцтва вызнае хрысціянства (нестарыяне, халдзеі, грыгарыяне).
Дзяржаўны лад
8 чэрвеня 2004 СБ ААН прыняў рэзалюцыю № 1546, у якой зафіксаваны графік палітычнага працэсу на пераходны перыяд, які завяршаецца ў снежні 2005. У студзені 2005 прайшлі выбары ў Пераходную нацыянальную асамблею (ПНА), у красавіку быў сфарміраваны Пераходны ўрад Ірака (ПУІ). Праект сталай Канстытуцыі Ірака быў зацверджаны на рэферэндуме ў кастрычніку. У снежні 2005 прайшлі новыя агульнаіракскія выбары, па выніках якіх на аснове канстытуцыі былі фарміраваны сталыя органы ўлады.
22 красавіка 2006 былі ажыцёўлены прызначэнні на галоўныя дзяржаўныя пасады. Джалала Талабані (курд) перавыбралі на пост прэзідэнта. Віцэ-прэзідэнтамі сталі А. Абдельмахдзі (шыіцкая Аб’яднаная іракская кааліцыя) і Т. Хашэмі (суніцкі Фронт іракскай згоды). Старшынёй парламента быў абраны суніт М. Машхадані, яго намеснікамі зацверджаныя курд А. Тэйфур і шыіт Х. Атыя. Урад быў даручана сфарміраваць прэм’ер-міністру Н. Малікі, члену кіраўніцтва шыіцкай партыі «Даава».
З’яўленне канстытуцыйных органаў улады фармальна азначае завяршэнне палітычнага працэсу ў Іраку. Праблематыка іракскага ўрэгулявання, аднак, застаецца на павестцы дня.
На тэрыторыі краіны находзяцца Шматнацыянальныя сілы (ШНС), створаныя для выканання задач падтрымання і забеспячэнні бяспекі «у мэтах паспяховага завяршэння палітычнага працэсу». ШНС дзейнічаюць пад адзіным амерыканскім камандаваннем, яго касцяк складаюць падрадзяленні войскаў ЗША.
У лістападзе 2007 Дж. Буш і Н. Малікі зацвердзілі «Дэкларацыю аб прынцыпах», якая прадугледжвае падрыхтоўку двухбаковага дагавора, якая юрыдычна замацоўвае доўгатэрміновае базіраванне амерыканскіх войскаў у Іраку. 18 снежня 2007 СБ ААН прыняў рэзалюцыю № 1790 аб чарговым падаўжэнні мандата ШНС на адзін год, якое павінна стаць апошнім.
У краіне фактычна ідзе партызанская вайна, назіраецца высокі ўзровень гвалту і тэрарыстычнай актыўнасці.
Канстытуцыя
Канстытуцыя Ірака — асноўны закон, прыняты на ўсенародным рэферэндуме 15 кастрычніка 2005 года. Канстытуцыя складаецца з 5 раздзелаў, некаторыя з раздзелаў дзеляцца на главы, а главы — на тэматычныя часткі. Канстытуцыя ўтрымлівае пастаянныя і часовыя палажэнні, тэрмін дзеяння апошніх паказаны ў самым асноўным законе. Усяго з улікам часовых палажэнняў Канстытуцыя Ірака налічвае 144 артыкула.
Адносіны паміж Іранам і Іракам
Іран быў катэгарычна супраць амерыканскага ўварвання ў Ірак. Нягледзячы на прахалодныя адносіны паміж краінамі пасля заканчэння ірана-іракскай вайны, Садам Хусейн, адназначна, уяўляў для Ірана меншую пагрозу, чым амерыканцы. Адносіны паміж Іранам і Іракам ускладніліся неўзабаве пасля перадачы амерыканцамі ўлады ў Іраку часоваму ўраду ў сярэдзіне 2004 года. Тэгеран адмовіўся прызнаць новыя ўлады, а міністр абароны Ірака ў газетнай інтэрв’ю абвінаваціў Іран у прамым умяшальніцтве ва ўнутраныя справы Ірака, захопе некалькіх баявых самалётаў, перададзеных Ірану Садамам Хусейнам у 1991 годзе, перад пачаткам вайны ў Персідскім заліве. Тэгеран адмовіўся, заявіўшы, што перамовы з гэтай нагоды будзе весці толькі з дэмакратычна абранымі ўладамі Ірака. Духоўны лідар Ірана Алі Хаменеі абвінаваціў часовы ўрад Ірака ў «прыслужніцтве» амерыканцам.
Адначасова ў Эн-Наджафе зноў успыхнула шыіцкае паўстанне. Пры гэтым лідара паўстання, Муктаду ас-Садра, амерыканскія сродкі масавай інфармацыі лічаць «чалавекам Тэгерана». Міністр абароны Ірака прама абвінаваціў Іран у арганізацыі гэтага бунту, падтрымцы Муктады ас-Садра, і назваў Іран «ворагам нумар адзін». У рэчаіснасці ён як іракскі нацыяналіст, вельмі нязручны для Ірана. Тэгеран, у сваю чаргу, заклікаў сваіх грамадзян адмовіцца ад паездак у Ірак, у тым ліку ад паломніцтва ў святыя для шыітаў гарады Эн-Наджаф і Кербела.
7 жніўня пасольства Ірана ў Багдадзе падвергнулася мінамётнаму абстрэлу, а на наступны дзень да антыіранскія кампаніі нечакана далучыліся іракскія баевікі. Групоўка «Ісламская армія ў Іраку» скрала іранскага консула ў Кербеле, абвінаваціўшы яго ў распальванні міжканфесійнага канфлікту паміж шыіцкай і суніцкіх суполкамі краіны.
Тым не менш 2 лістапада 2004 года міністр замежных спраў Ірака Хашыяр Зібары заявіў, што Ірак мае намер у бліжэйшы час заключыць мірнае пагадненне з Іранам. Гэта дазволіла б канчаткова вырашыць вострыя праблемы, якія захоўваюцца ва ўзаемаадносінах дзвюх краін. Сярод іх пагранічны спрэчка адносна раёна Шат-эль-Араб уздоўж паўднёва-ўсходняй мяжы з Іранам, іранскія патрабаванні кампенсацый ад Багдаду за прычыненую матэрыяльны ўрон у ходзе ірана-іракскай вайны 1980—1988 гадоў, лёс ваеннапалонных.
21 лістапада 2005 года новы прэзідэнт Ірака Джалал Талабані наведаў Іран упершыню амаль за 40 гадоў.
На пачатку красавіка 2006 года прэзідэнт Егіпта Хосні Мубарак заявіў, што Ірак знаходзіцца пад поўным уплывам Ірана і менавіта Тэгеран кантралюе сітуацыю ў краіне. Гэты пункт гледжання на тое, што адбываецца ў Іраку, выказваецца ў арабскім свеце ўсё часцей. Іарданскія ўлады, напрыклад, мяркуюць, што Ірак знаходзіцца на парозе поўнамаштабнай грамадзянскай вайны, якая можа завяршыцца яго распадам.
28 ліпеня 2009 года сотні іракскіх паліцыянтаў і салдат здзейснілі штурм лагера Ашраф каля Багдада, у якім жылі каля 3,5 тыс. бяззбройных іранскіх бежанцаў, членаў левай рэвалюцыйнай арганізацыі Маджахедзін-э Халк, якія атрымалі ў якасці бежанцаў від на жыхарства яшчэ пры Садаме і знаходзяцца ў непрымірымай апазіцыі да кіруючай у Іране ўлады. Як заявіў прэс-аташэ гэтай арганізацыі, сем чалавек забіта, ёсць мноства параненых. Многія з бежанцаў мелі падвойнае грамадзянства або від на жыхарства ў Еўропе, Канадзе і Злучаных Штатах. На думку невядомага аўтара АПН Паўночна-Захад, ліквідацыя лагера была зроблена па патрабаванні Ірана.
З іншага боку, напярэдадні акупацыі Ірака, ад Рабочай партыі Курдыстана (PKK), якая раней вяла баявыя дзеянні, выкарыстоўваючы базы на тэрыторыі іракскага Курдыстана, выключна на тэрыторыі Турцыі, аддзялілася групоўка Партыя свабоднай жыцця Курдыстана (PJAK), якая пачала весці баявыя дзеянні на тэрыторыі Ірана.
Турэцкія СМІ сцвярджаюць, што РКК карыстаецца ваеннай і фінансавай падтрымкай ЗША. Афіцыйна Вашынгтон абвясціў РKК тэрарыстычнай арганізацыяй
ААН і Ірак
16 верасня 2004 года Генеральны сакратар ААН Кофі Анан, упершыню за 18 месяцаў даючы міжнародна-прававую ацэнку ваеннай аперацыі ЗША і іх саюзнікаў у Іраку, заявіў, што напад на Ірак было незаконным і супярэчыў статуту ААН. Да пачатку баявых дзеянняў ён настойваў, што ЗША, перш чым напасці на Ірак, павінны атрымаць згоду Савета Бяспекі ААН. З пачаткам уварвання генеральны сакратар ААН ухіліўся ад іракскай праблемы і нават выканаў патрабаванні ЗША, загадаўшы інспектарам ААН пакінуць Ірак, каб захаваць іх жыцця ў ходзе амерыканскіх бамбардзіровак.
ААН спачатку абмяжоўвалася гуманітарным супрацоўніцтвам з амерыканскімі ваеннымі, але ў жніўні 2003 года спыніла і гэту дзейнасць пасля таго, як у Багдадзе было падарвана будынак місіі ААН і загінуў спецпрадстаўнік Кофі Анана Серджа Віера дзі Мела.
Толькі ў 2004 годзе ЗША звярнуліся да ААН з тым, каб зрабіць створаныя імі новыя іракскія ўлады легітымнымі. Эксперты ААН заявілі, што ў цяперашняй сітуацыі занадта рана фарміраваць парламент краіны, паколькі сапраўдныя дэмакратычныя выбары немагчымыя. ЗША да парады не прыслухаліся і працягнулі дзеянні па ўласным графіку, што выклікала крытыку з боку генеральнага сакратара ААН.
Гэта заява прагучала праз некалькі дзён пасля таго, як дзяржаўны сакратар ЗША Колін Паўэл прызнаў, што ЗША не змогуць знайсці ў Іраку якую-небудзь зброю масавага паражэння, а бо менавіта яго выяўленне і ліквідацыя былі вылучаны ЗША як асноўная прычына для ўварвання ў Ірак.
Кофі Анан абвясціў іракскую кампанію незаконнай менавіта тады, калі сітуацыя вакол Ірана напалілася да мяжы, і яго заяву можна лічыць спробай не дапусціць развіцця падзей па іракскаму сцэнарыі. 18 снежня 2011 года былі выведзены апошнія сілы ЗША з Ірака. Ваенныя, што засталіся, ахоўваюць амбасаду ЗША, а таксама засталіся некаторыя афіцэры ў Іракскай арміі.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2011
37-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 11 снежня 2011 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
Шкло
Шкло — цвёрды аморфны неарганічны матэрыял, які атрымоўваецца праз хуткае астуджэнне расплаву без яго крышталізацыі. На ўзроўні атамаў цвёрдае шкло захоўвае аморфную структуру, пазбаўленую далёкага парадку, уласцівую вадкасцям. Шкло крохкае і анізатропнае. Пры награванні яно паступова размякчаецца і не мае акрэсленай тэмпературы плаўлення.
Да шклоўтвараючых адносяць тыя неарганічныя рэчывы, якія пры досыць хуткім астуджэнні расплаву не крышталізуюцца, а дубянеюць, захоўваючы аморфную будову. Звычайна расплавы шклоўтвараючых рэчываў маюць больш высокую глейкасць у параўнанні з расплавамі нешклоўтвараючых рэчываў.
Шклоўтвараючыя рэчывы
Да шклоўтвараючых рэчываў адносяць:
Простыя рэчывы: Аксіды: Фтарыды: і інш.
Некаторыя віды шкла
У залежнасці ад асноўнага шклоўтвараючага рэчыва, якое выкарыстоўвалася, шкло бывае аксідным (сілікатнае, кварцавае, германатнае, фасфатнае, баратнае), фтарыдным, сульфідным і г. д.
Базавы метад атрымання сілікатнага шкла гэта награванне сумесі кварцавага пяску (SiO2), соды (Na2CO3) і вапняку або крэйды (CaCO3). У выніку атрымоўваецца хімічны комплекс з складам Na2O*CaO*6SiO2. У прамысловыя маркі шкла звычайна ўваходзяць злучэнні магнію і алюмінію.
Кварцавае шкло атрымоўваюць плаўленнем крэмнязёмнай сыравіны высокай чысціні (звычайна кварцыт, горны крышталь), яго хімічная формула — SiO2. Кварцавае шкло можа быць таксама прыроднага паходжання, яно ўтвараецца пры трапленні маланкі ў паклады кварцавага пяску.
Адрозніваюць асобныя віды шкла паводле сферы яго ўжытку:
Вачы
Вачы (Ваччи, Вачи) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Кулінскага раёна. Утварае сельскае паселішча сяло Вачы як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчана за 100 км на паўднёвы захад ад горада Махачкала, у даліне ракі Хуніх (басейн ракі Казікумухскае Койсу). Насельніцтва — 887 чалавек (2019).
Міхайлаўка (Міхайлаўскі раён, Прыморскі край)
Міха́йлаўка (Миха́йловка) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Міхайлаўскага раёна Прыморскага края (Расія). Размешчана за 13 км ад горада Усурыйска. Чыгуначная станцыя Дубінінскі. Насельніцтва — 8618 чалавек (2021).
Апатовак (гміна)
Апато́вак (Opatówek) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Калішскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Апатоўку. Плошча гміны складае 104,27 км². Станам на 2014 год у гміне Апатовак пражывалі 10758 чалавек, шчыльнасць — 103,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Эрнст Гайнкель
Эрнст Гайнрых Гайнкель (Ernst (Heinrich) Heinkel;, Грунбах — , Штутгарт) — нямецкі авіяканструктар, заснавальнік фірмы Heinkel.
Біяграфія
Эрнст Гайнкель нарадзіўся 24 студзеня 1888 года ў Грунбаху (Вюртэмберг).
З 1907 па 1911 гады вучыўся ў Штутгарцкім політэхнічным інстытуце. Авіяцыяй зацікавіўся пасля наведвання Міжнароднай выстаўкі ў Франкфурце ў 1909 годзе, у тым жа годзе прыступіў да будаўніцтва свайго першага самалёта тыпу біплана Фармана. У 1911 годзе здзейсніў палёт на гэтым самалёце, але пацярпеў аварыю і атрымаў сур’ёзныя раненні. Працаваў канструктарам у Ф. Шнайдэра, затым перайшоў у кампанію «Альбатрос эркрафт». У 1914 годзе стаў тэхнічным дырэктарам і галоўным канструктарам самалётабудаўнічай фірмы «Ганза унд Брандэнбургішэн флюгцойгверке». За гады Першай сусветнай вайны Гайнкелем было створана больш за 30 тыпаў самалётаў, якія выкарыстоўваліся арміямі Германіі і Аўстрыі.
Фірма «Гайнкель»
У 1922 годзе заснаваў самалётабудаўнічую фірму ў Ростаку (Германія), якая існавала да 1945 года. У пачатку 1930-х гадоў пабудаваў сямімесны транспартны самалёт Не 70, на якім у 1933 годзе быў пастаўлены рэкорд скорасці — 375 кіламетраў у гадзіну. У наступныя гады стварыў пікіруючы бамбардзіроўшчык Не 50 і знішчальнік Не 51. Да сярэдзіны 1930-х гадоў фірма «Гайнкель» уяўляла сабой магутны авіяцыйны канцэрн, які мае сваё канструктарскае бюро, серыйныя заводы, авіяцыйныя майстэрні і лётна-даследчую базу. Усё новае і перадавое ў дасягненнях авіяцыйнай навукі неадкладна ўвасаблялася ў канструкцыях створаных ім самалётаў. Фірмай выпускалася больш за 100 тыпаў самалётаў (навучальныя, пасажырскія, разведчыкі, бамбардзіроўшчыкі, знішчальнікі і інш.). У 1939 годзе пабудаваў першыя вопытныя рэактыўныя самалёты He 176 (з ракетным рухавіком) і Heinkel He 178 (з турбарэактыўным рухавіком Пабста фон Огайна). Двухматорныя бамбардзіроўшчыкі Гайнкеля He 111 шырока выкарыстоўваліся ў Другой сусветнай вайне.
У 1938 годзе Гайнкелю прысуджана, разам з Фердынандам Поршэ і Фрыцам Тотам, новазаснаваная (1937) Нямецкая нацыянальная прэмія ў вобласці мастацтваў і навук, якую ён падзяліў пароўну (па 50 тыс. марак) з Вілі Месершмітам.
З 1950 года Гайнкель кіраваў самалётабудаўнічай фірмай у Штутгарце.
У часы нацыянал-сацыялізму, 1933—1945 гады
Пасля прыходу да ўлады нацыянал-сацыялістаў, Гайнкель становіцца членам НСДАП. У тым жа годзе новаўтвораныя ВПС Германіі, факт стварэння якіх, у першыя часы, трымаецца ў сакрэце, даручаюць авіяцыйным кампаніям прыступіць да распрацоўкі і вырабу баявых самалётаў. Асаблівую ўвагу кіраўніцтва Люфтвафэ атрымаў двухматорны самалёт He-111, першапачаткова заяўлены транспартным самалётам, з перспектывай стварэння на яго аснове бамбардзіроўшчыка. У Араніенбургу пад Берлінам у перыяд 1936—1937 гадоў будуецца велізарны авіяцыйны завод па выпуску бамбардзіроўшчыка He-111. Пры афіцыйных візітах главы дзяржавы завод павінен уяўляць сімвал германскай прамысловай моцы. Хоць прадпрыемства ў Араніенбургу насіла назва Heinkel-Werke Oranienburg, яно тым не менш знаходзілася цалкам і цалкам ва ўласнасці германскіх ВПС і было выкуплена Гайнкелем значна пазней.
У паваенныя гады
У паваенныя гады Э. Гайнкель займаўся канструяваннем матацыклаў, мотаролераў і веласіпедаў.
Эрнст Гайнкель памёр 30 студзеня 1958 года, пакінуўшы пасля сябе 154 выкананых канструкцый самалётаў і 13 самалётных катапульт, а таксама пяць рэактыўных самалётаў. За свае заслугі Гайнкель атрымаў тытул прафесара, а таксама навуковую ступень доктара навук Штутгарцкага політэхнічнага інстытута і Ростакскага ўніверсітэта.
Беламорская (станцыя метро)
«Беламорская» (Беломорская) — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Беларуска-аргенцінскія адносіны
Беларуска-аргенцінскія адносіны — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Аргенцінскай Рэспублікай. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўстаноўлены 6 лістапада 1992 года. Пратакол аб усталяванні дыпламатычных адносін быў падпісаны ў штаб-кватэры ААН у Нью-Ёрку Пастаянным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь пры ААН Генадзем Бураўкіным і Пастаянным прадстаўніком Аргенцінскай Рэспублікі пры ААН Хорхэ Васкесам.
У сакавіку 2000 года ў Аргенцінскай Рэспубліцы адкрыта Пасольства Рэспублікі Беларусь. Пасол Аргенцінскай Рэспублікі ў Расійскай Федэрацыі акрэдытаваны ў Рэспубліцы Беларусь па сумяшчальніцтву.
У кастрычніку 2004 года адбыўся афіцыйны візіт у Аргенціну Міністра замежных спраў Беларусі Сяргея Мартынава. У ходзе візіту дасягнуты дамоўленасці аб актывізацыі двухбаковага супрацоўніцтва на міжнароднай арэне, развіцці гандлёва-эканамічных сувязяў, прапрацоўцы магчымасці наладжвання навукова-тэхнічнага супрацоўніцтва. Падпісаны міжурадавыя пагадненні аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве і аб узаемных бязвізавых паездках па дыпламатычных і службовых пашпартах, а таксама пагадненне аб супрацоўніцтве паміж міністэрствамі замежных спраў і пагадненне аб супрацоўніцтве ў галіне стандартызацыі і сертыфікацыі.
У 2009 годзе ў Буэнас-Айрэсе адбыліся кансультацыі знешнепалітычных ведамстваў Беларусі і Аргенціны. У 2012 годзе Пасол Аргенцінскай Рэспублікі ў Расійскай Федэрацыі быў акрэдытаваны па сумяшчальніцтву ў Рэспубліцы Беларусь.
У беларускім парламенце створана рабочая група па супрацоўніцтве з Аргенцінай. Пытанне стварэння аналагічнай структуры ў аргенцінскім парламенце знаходзіцца ў стадыі распрацоўкі.
У верасні 2014 года прайшоў візіт Намесніка міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь А. Я. Гур’янава ў Аргенціну. На сустрэчах у Міністэрстве замежных спраў абмяркоўваліся перспектыўныя напрамкі актывізацыі двухбаковага супрацоўніцтва. Адначасова праведзены шэраг сустрэч у міністэрствах навукі і тэхналогій, сельскай гаспадаркі, нацыянальнай абароны, рэгіянальнай улады і бізнесу ў ходзе якіх падкрэслівалася важнасць неабходнасці паглыблення эканамічнага ўзаемадзеяння з абавязковым удасканаленнем дагаворна-прававой базы, як асновы далейшага развіцця адносінаў паміж краінамі.
У студзені 2015 года ў ходзе ўрачыстых мерапрыемстваў, прысвечаных уступленню на пасаду Прэзідэнта Балівіі Эва Маралеса, адбылася сустрэча Кіраўніка спраў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Віктара Шэймана з Віцэ-прэзідэнтам Аргенцінскай Рэспублікі Амада Буду.
У маі 2015 года адбыўся візіт дэлегацыі МЗС Аргенціны (на ўзроўні начальнікаў упраўленняў) у Мінск для абмеркавання пытанняў двухбаковага супрацоўніцтва ў палітычнай і эканамічнай сферах.
Сяргей Леанідавіч Лагун
Сяргей Леанідавіч Лагун (27 мая 1988, в. Дзёрнавічы, Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць, Беларуская ССР — 22 красавіка 2011, Наваполацк, Віцебская вобласць) — спартсмен-інструктар зборнай каманды Рэспублікі Беларусь па цяжкай атлетыцы, чэмпіён свету і Еўропы сярод юніёраў, удзельнік Алімпійскіх гульняў, сярэбраны і бронзавы прызёр чэмпіянатаў свету. Загінуў у аўтакатастрофе.
Бясядскі сельсавет
Бяся́дскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Бясяды.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лагойскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лагойскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Янушкавіцкага сельсавета.
Стыя
Стыя (Stia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 2990 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 48 чал./км². Займае плошчу 63 км². Паштовы індэкс — 52017. Тэлефонны код — 0575.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine Maria.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Канфедэратыўныя Штаты Амерыкі
Канфедэратыўныя Штаты Амерыкі, КША (Confederate States of America, C.S.A.) — дзяржава, існаваўшая з 1861 па 1865 у Паўночнай Амерыцы. З'явілася ў выніку сецэсіі 11 паўднёвых штатаў ЗША. У грамадзянскай вайне Канфедэрацыя процістаяла ЗША. Пасля паражэння распалася, а мяцежныя штаты вярнуліся пад кантроль федэральнага ўрада ў час доўгага працэсу Рэканструкцыі Поўдня.
Кожны штат аб'явіў сваю сецэсію ад Злучанных Штатаў пасля таго, як у лістападзе 1860 года прайшлі выбары прэзідэнта ЗША, на якіх перамог Лінкальн, які быў супраць распаўсюджвання рабства. У лютым 1861 года, перад тым як Лінкальн заняў пост прэзідэнта, быў абвешчаны ўрад Канфедэрацыі, але ён быў абвешчаны па-за законам урадам ЗША.
Літаратура
Агульныя працы Эканамічная і сацыяльная гісторыя Палітычная гісторыя Крыніцы
Небраска
Небраска (Nebraska) — штат у цэнтральнай частцы ЗША.
Геаграфія
Небраска размешчана на Вялікіх раўнінах, на захад ад ракі Місуры. Плошча штата — 200,3 км². Небраска мяжуе з наступнымі штатамі: Паўднёвая Дакота, Каларада, Ваёмінг, Канзас, Аява, Місуры.
Сталіца штата — горад Лінкальн. Таксама ёсць буйны горад Омаха. Па тэрыторыі штата працякае рака Плат.
Гісторыя
1 сакавіка 1867 года Небраска ўвайшла ў склад ЗША і стала 37-ым штатам.
Якаўлеўка (Прыморскі край)
Якаўлеўка (Я́ковлевка) — сяло ў Прыморскім краі Расіі, адміністрацыйны цэнтр Якаўлеўскага раёна. Якаўлеўка — важны адміністрацыйны, эканамічны, навуковы, культурны, транспартны і прамысловы вузел Прыморскага края. Насельніцтва — 4930 чал. (2016). Размешчана прыблізна за 37 км на паўночны-паўночны ўсход ад Арсеньева на рацэ Арсеньеўка (да 1972 — Даўбіхэ).
Паруснікавыя
Па́руснікавыя (Istiophoridae) — сямейства рыб атрада.
Падзяляюцца на 3 роды: кап’яносцы, або кап'ярылы — 6 відаў, марліны — 3 віды, паруснікі — 2 віды. Пашыраны ў трапічных і субтрапічных водах Атлантычнага, Індыйскага і Ціхага акіянаў. Жывуць пераважна ў прыбярэжнай зоне. Развіваюць скорасць да 130 км/гадз.
Даўжыня да 5 м, маса да 900 кг. Рыла падоўжанае. Першы спінны плаўнік доўгі і высокі, нагадвае парус (адсюль назва), у час руху здольны ўкладвацца ўздоўж спіны. Грудныя плаўнікі звычайна доўгія і вузкія.
Пётр Лазаравіч Войкаў
Пётр Войкаў (,  —, ) — савецкі дзяржаўны дзеяч, дыпламат.
Біяграфія
Прымаў удзел у расстрэле царскай сям’і і знішчэнні слядоў забойства — падпісаў дакумент пра выдачу вялікай колькасці сернай кіслаты для знішчэння забітых.
З 1924 года працаваў паўнамоцным прадстаўніком СССР у Польшчы. Забіты на вакзале ў Варшаве Барысам Кавердам, які да таго браў удзел у дзейнасці Часовай беларускай рады Арсеня Паўлюкевіча.
Войкаў быў з пашанаю пахаваны ў некропалі Крамлёўскага мура ў Маскве. Каверда быў асуджаны польскім судом да пажыццёвага зняволення, але 15 чэрвеня 1937 года быў амніставаны і вызвалены.
Ходасы (станцыя)
Хо́дасы (, Ходосы)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Ходасы; на лініі Орша-Цэнтральная — Крычаў I, паміж прыпыначным пунктам Пячкавічы і прыпыначным пунктам Валоўнікі.
Стараверства
Стараве́рства, або Ста́раабра́дства — цячэнне ў рускім праваслаўі, прадстаўнікі якога не прымаюць царкоўнай рэформы патрыярха Нікана і цара Аляксея Міхайлавіча.
З моманту ўзнікнення стараверы стала праследаваліся свецкімі і царкоўнымі ўладамі з рознай ступенню інтэнсіўнасці. У 1905 годзе маніфестам імператара Мікалая II стараверы былі легалізаваны. У 1971 годзе Руская праваслаўная царква зняла з іх пракляцце.
Стараверскія грамады акрамя Расіі знаходзяцца ў Беларусі, Літве, Латвіі, Эстоніі, ва Украіне, у Румыніі, Малдове, Польшы, ЗША, Канадзе, шэрагу краін Паўднёвай Амерыкі, Аўстраліі.
Стараверы ў Беларусі
Беларусь была адной з краін, куды стараверы ўцякалі ад праследавання маскоўскіх улад. Найбуйнейшыя пасяленні старабрадцаў у Беларусі склаліся і да нашага часу захаваліся ў шэрагу раёнаў Віцебскай вобласці, у Бабруйску і Бабруйскім раёне і г.д. Дзяржаўная мяжа давала абарону ад праследавання, але не заўсёды надзейную: за Кацярынай II расійскія войскі ладзілі адмысловыя карныя паходы на Ветку. На Беларусі стараверы вольна друкавалі кнігі ў Гродне, Вільне, Супраслі, Магілёве; тыя кнігі потым таксама таемна распаўсюджваліся ў Расіі, дзе былі забаронены.
Старабрадцы ў Беларусі ўтвараюць адмысловую этнаканфесійную групу рускіх, якая выразна ўсведамляе сваю самастойнасць ад астатніх рускіх (як тых, што жывуць у Расіі, так і тых, што прыехалі ў Беларусь). У якасці этноніма адзначана выкарыстанне тэрміна «маскаль», (прынамсі — на Віцебшчыне) — як навакольнымі беларусамі, так і ў якасці саманазвы. На поўдні Беларусі беларускае атачэнне выкарыстоўвае абразлівы тэрмін «кацап» (ка(к)цап — «цап» па-ўкраінску казёл, таму што стараверы прынцыпова не галіліся і нават не стрыглі бароды і вусы), які ў апошнія часы некаторымі нашчадкамі старавераў выкарыстоўваецца таксама як саманазва.
Стараверы захоўвалі архаічныя рускія гаворкі (у тым ліку даследчыкі адзначалі адмысловыя маскоўскія архаічныя рысы), якія не зазналі наступных змен, характэрных для рускай мовы і гаворак метраполіі. Але затое — трапілі пад беларускі ўплыў (а месцамі адбыўся і поўны пераход на беларускую мову, пры захаванні нацыянальнага самаўсведамлення).
Цікава, што найбольш развітыя, найбольш разнастайныя формы беларускіх узораў на рушніках фіксуюцца акурат у тых мясцінах (Ветка, раён Лепельшчыны), дзе захоўваюцца пасяленні старавераў.
Заполле (Вялікадолецкі сельсавет)
Запо́лле (, Заполье) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Добрасць
До́брасць, Задобрасць — рака ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 87 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 ‰. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Дарлівае, вусце на паўднёвай ускраіне горада Крычаў. Цячэ па Аршанска-Магілёўскай раўніне. Ад вытоку да аграгарадка Касцюшкавічы (8,8 км) і на працягу 1,8 км ад вусця рэчышча каналізаванае. Каля вёскі Калініна на рацэ плаціна і сажалка.
Каля ракі вёскі Макаўе, Хацілавічы, Свадкавічы, Сакольнічы, Калініна, аграгарадок Касцюшкавічы.
Уладзіміра-Аляксандраўскае
Уладзіміра-Аляксандраўскае (Влади́миро-Алекса́ндровское) — сяло ў Прыморскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Партызанскага муніцыпальнага раёна; утварае Уладзіміра-Аляксандраўскае сельскае паселішча.
Колькасць рускіх па суб’ектах Расійскай Федэрацыі
Паводле дадезных перапісу 2002 года ў Расіі пражывае 115 889 107 рускіх (79,8% ад агульнай колькасці насельніцтва).
Навалакскае
Навалакскае (Новола́кское, Бони-Эвла) — сяло ў Дагестане. Адміністрацыйны цэнтр Навалакскага раёна Дагестана. Утварае сельскае паселішча сяло Навалакскае як адзіны населены пункт у яго складзе. Сяло размешчана за 16 км на паўднёвы захад ад Хасавюрта, на левым беразе ракі Ярыксу, насупраць вёскі Чапаева. Побач з Навалакскім знаходзіцца гара Аймантэ вышынёй 819 м.
Табора
Табо́ра (Tabora) — горад у цэнтральнай частцы Танзаніі, адміністрацыйны цэнтр вобласці Табора.
Горад заснаваны ў пачатку XIX стагоддзя арабскімі купцамі і гандлярамі рабамі. З'яўляецца гандлёвым цэнтрам і транспартным вузлом. Дзейнічаюць аэрапорт, прадпрыемствы харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасці.
Каля горада дом-музей Д. Лівінгстана.
Востраў (Гомельскі раён)
Во́страў (, Остров) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
Інстытут хіміі новых матэрыялаў НАН Беларусі
Інстытут хіміі новых матэрыялаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі быў утвораны ў 1998 годзе. Знаходзіцца на вуліцы Францыска Скарыны, 36.
Гісторыя
Інстытут створаны Пастановай Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ад 22 кастрычніка 1998 года на базе Хіміка-тэхналагічнага цэнтра і Аддзела кінетыкі і рэакцыйнай здольнасці Інстытута фізіка-арганічнай хіміі НАН Беларусі. З 1998 года па 2007 год Інстытут уваходзіў у Аддзяленне хіміі і навук аб Зямлі. З 2007 па 2020 год знаходзіўся ў Аддзяленні фізіка-тэхнічных навук, у складзе НПЦ НАН Беларусі па матэрыялазнаўстве. У 2020 г. Інстытут выдзяляецца са складу НПЦ па матэрыялазнаўстве і вяртаецца ў склад Аддзялення хіміі і навук аб Зямлі.
Дыаксан
Дыаксан (дыэтылендыаксід) — хімічнае злучэнне з формулай C4H8O2, цыклічны просты эфір.
Ужываецца ў арганічнай хіміі ў якасці палярнага апратоннага растваральніка. У асноўным выкарыстоўваецца як стабілізатар 1,1,1-трыхлорэтана. Мае саладкавы пах падобны з ​​пахам дыэтылавага эфіру. Дыаксан пабочны прадукт этаксіліравання ў вытворчасці матэрыялаў для касметыкі, а менавіта натрый лаўрыл сульфату. Паводле Proposition 65 у Каліфорніі дыаксан прызнаны канцэрагенам.
Апінагура Гурна (гміна)
Апінагу́ра Гу́рна (Opinogóra Górna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Цеханоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Апінагуры Гурне. Плошча гміны складае 139,76 км². Станам на 2008 год у гміне Апінагура Гурна пражывалі 6074 чалавекі, шчыльнасць — 43,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 39 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 42 населеныя пункты.
Карата (Дагестан)
Карата (Карата) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Ахвахскага раёна Дагестана. Адлегласць да горада Махачкала — 170 км, да бліжэйшай чыгункі — 130 км.
Томас Хардзі
Томас Хардзі (Thomas Hardy;, Гаер Бокхэмптан — ) — Макс-Гейт, Дорчэстэр) — англійскі раманіст і.
Паэзія Хардзі, якая пачала друкавацца ў 1890-х, здыбыла вялікую прыхільнасць і моцна паўплывала на сучасную англійскую паэзію. Адзін з сваіх вершаў — «Чорны дрозд» — аўтар адмыслова апублікаваў на наступны дзень пасля Новага года (1 студзеня 1901).
Біяграфія
Томас Хардзі нарадзіўся ў Гаер Бокхэмптане, паселішчы на ўсходзе ад Дорчэстэра ў графстве Дорсэт, Англія. Дзед Хардзі быў вольны земляробам. Яго бацька Томас (пам. 1892) быў каменячосам і будаўніком, маці — Джэмайма (пам. 1904) была надзвычай начытанай асобай, але не ўмела пісаць. Яна дала Томасу першую адукацыю задоўга да яго паступлення ў сельскую школу (1848). Некалькі гадоў наведваў дорчэстэрскую «акадэмію» юных джэнтэльменаў пад загадам містара Ласта. Тут ён вывучаў лацінскую і паказаў неблагія акадэмічныя здольнасці. У шаснаццаць гадоў Томас Хардзі паступіў вучнем да мясцовага царкоўнага архітэктара Джэймса Хікса (James Hicks), што стала своеасаблівым кампрамісам паміж воляю яго бацькі, які жадаў, каб сын абраў духоўную кар’еру, і самім юным Томасам, якога захапляла старажытная гісторыя свайго края. Хардзі практыкаваўся ў архітэктурнай майстэрні да свайго пераезду ў Лондан (1862), дзе актыўна ўдасканальваў свае веды па архітэктуры пад кіраўніцтвам вядомага архітэктара Артура Блумфілда (Arthur Bloomfield). У 1866 атрымаў дыплом архітэктара. Наступныя пяць гадоў Хардзі ўдзельнічаў у архітэктурна-рэстаўрацыйных працах па аднаўленні царкоўных збудаванняў і, паводле яго біёграфаў, дабіўся значнага поспеху ў абраным абсягу дзейнасці. У 1871 Хардзі вярнуўся ў Дорчэстэр для працы па праектаванні і аднаўленні цэркваў. У 1870 у часе архітэктурнай вандроўкі па рэстаўрацыі парафіяльнай царквы Св. Джуліі ў Корнуале, Хардзі спаткаўся з Эмай Лавініяй Гіфард (Emma Lavinia Gifford), з якой яны пабраліся ў 1874. Пад канец 1884 Хардзі пабудаваў у Дорчэстэры дом, Макс Гейт, для сябе і для Эмы (дзяцей яны не мелі). У 1910 Томас Хардзі стаў кавалерам ордэна Заслуг. Нягледзячы на тое, што пазней ён жыў асобна ад сваёй супругі, яе заўчасная смерць у 1912 ад сэрцавага спохвату была моцным ударам для ўжо сталага пісьменніка. Пасля яе смерці Хардзі ажыццявіў падарожжа па асноўных корнуальскіх мясцінах, якія тычыліся іх узаемаадносін. Гэтае падарожжа адлюстравалася ў яго вершах 1912—1913 гг. У 1914 ён ажаніўся са сваёй сакратаркай Флорэнс Эмілі Дагдэйл (Florence Emily Dugdale), якая была на 39 гадоў маладзейшаю за яго. Зрэшты, ён так і не здолеў змірыцца са смерцю першай жонкі і імкнуўся пераадолець смутак праз напісанне вершаў.
З Флорэнс Дагдэйл ён пражыў у Макс Гейце да самой сваёй смерці. У снежні 1927 ён захварэў на плеўрыт і памёр 11 студзеня 1928 а дзявятай увечары, папярэдне прадыктаваўшы жонцы перадсмяротны верш. Яго цела было пахавана ва Вэстмінстэрскім абацтве, а сэрца — у магіле Эмы ( 50.71802°N, -2.41009°W ), непадалёк ад месца нараджэння пісьменніка.
Раманы
першай буйною працаю Томаса Хардзі стаў вострасатырычны раман «Бядняк і лэдзі» (The Poor Man and the Lady, 1868). Рукапіс спярша быў адасланы ў выдавецтва Макмілана. Выдавец быў абураны рэвалюцыйнымі настроямі і крытычнымі ідэямі аўтара і перадаў рукапіс лонданскай фірме «Chapman & Hall», літаратурным касультантам якой быў Джордж Мерэдыт. Ён выклікаў маладога Томаса Хардзі і параіў не друкаваць раман, загадзя асуджаны на ганенне афіцыяльнай крытыкай, а пачаць з вострасюжэтнага твора, разлічанага на масавага чытача. Паводле звестак сучаснікаў Хардзі, ён знішчыў рукапіс рамана, ад якога да нашых дзён засталіся толькі часткі.
Наступным творам літаратара стаў раман «Адчайныя сродкі» (Desperate Remedies, 1871), выдадзены безыменна. Публікацыя рамана забяспечыла Хардзі адносную матэрыяльную самастойнасць.
Раман «Пад зялёным дрэвам» (Under the Greenwood Tree, 1871), заклаў пачатак цыкла «раманаў характара і асяроддзя», таксама званых «ўэсекскімі раманамі» праз аб’яднанасць месца дзеяння ўсіх твораў у выдумленым свеце пад назвай «Уэсекс». Упершыню гэтай найменне Хардзі ўжыў у 1874. Ён пазычыў яго з старажытнай англійскай гісторыі і выкарыстаў для абазначэння некалькіх паўднёва-заходніх графстваў краіны (Дорсэтшыр, Дэваншыр, Бёркшыр). У прадмове да аднаго з сваіх раманаў Хардзі пісаў:
Хардзі паклаў у аснову цыкла вядомае выказванне Наваліса: «Характар — гэта лёс» і разгледзіў станаўленне індывідуума ў вызначаным сацыяльным асяроддзі. У раманах «характара і асяроддзя» горад і вёска супрацьпастаўляюцца як спаконвечныя варожыя пачаткі. Хардзі цяжка перажываў разбурэнне жыццёвага ўкладу сельскай Англіі і збядненне і гібель многіх сялянскіх сем’яў пад уціскам гарадскіх форм жыцця.
Цыкл «ўэсекскіх раманаў» утрымлівае сем твораў, якія ствараліся на працягу апошняй чвэрці XIX стагоддзя — з пачаткам 70-х да сярэдзіны 90-х гг.:
Падзеі, апісаныя ў гэтых раманах, разгортваюцца ў 1830—1870-х гадах.
Побач з «раманамі характара і асяроддзя» Томас Хардзі ствараў і «рамантычныя гісторыі і фантазіі» (Romances and Fantasies) — «Пара блакітных вачэй» (A Pair of Blue Eyes, 1873), «Трубач драгунскага палка» (The Trumpet-Major, 1880), «Двое на вежы» (Two on a Tower, 1882) і «Каханая» (The Well-Beloved, 1897), а таксама «раманы выяўленчыя і эксперыментальныя» (Novels of Ingenuity) — «Адчайныя сродкі» (Desperate Remedies, 1871), «Рука Этэльберты» (The Hand of Ethelberta, 1871) і «Безуважная» (A Laodicean, 1871).
Жанравыя асаблівасці
З пункту гледжання тэорыі рамана, Хардзі заставаўся ў рэчышчы рэалістычнай традыцыі, пераўтварыўшы свае раманы ў раманы-трагедыі, дзе сюжэтныя элементы высокай трагедыі гарманічна спалучаюцца з дынамічнай кампазіцыяй, характэрнай для авантурнага любоўнага рамана, і глыбокай сацыяльна-псіхалагічнай праблематыкай. Хардзі быў схільны да драматызацыі рамана, арыентуючыся, як ён сам адзначаў, на трагедыі Сафокла. Працэс драматызацыі рамана Хардзі лічыў заканамернасцю эпохі: у жанры рамана пачалі вырашацца праблемы, да якіх раней звярталіся ў драме.
Свае меркаванні пра задачы рамана ён выклаў у артыкулах «Карыснае чытанне мастацкай літаратуры» (The Profitable reading of fiction, 1888) і «Шчырасць у англійскай літаратуры» (Candour in English Fiction, 1890). Тут ён пісаў пра тое, што роля рамана ў жыцці грамадства ўзрасла ў параўнанні з іншымі літаратурнымі жанрамі, паколькі менавіта раман з найбольшаю поўнасцю выказвае філасофска-этычныя пошукі сучаснікаў, супярэчнасці рэчаіснасці і іх трагічны характар.
Мэтай рамана ён бачыў праўдзівае адлюстраванне жыцця і канфліктаў паміж людзьмі.
Тэмы і погляды
Паводле характара светаўспрымання Хардзі быў смутнаглядцам, і яго смутнагляд мае шмат агульнага з смутнаглядам Тэкерэя. У адрозьенні ад Джордж Эліёт, Хардзі лічыў, што не только век герояў, але і век шчаслівых людзей беззваротна сыйшоў у мінулае. Сучаснасць, у сваю чаргу, перапоўненая найглыбейшага трагізму. Пры гэтым варта адзначыць уплыў на Хардзі філасофіі Шапенгаўэра, чыі смутнаглядныя ўяўленні аб сутнасці свету як неразумнай волі, якая падпарадкоўвае сабе лёс чалавека, атрымалі сваё распаўсюджанне ў другой палове XIX стагоддзя. Трагічнае караніцца не столькі ў несправядлівасці сацыяльнага ладу грамадства, сколькі ў самім уладкаванні свету, варожым чалавеку. Хардзі закранаў не толькі праблемы, актуальныя для грамадства яго эпохі, але і так званыя вечныя праблемы, якія з’яўляюцца невырашальнымі па сваёй сутнасці, бо адносяцца да вобласці чалавечае душы, характара, лёсу і кону. Тэма кону, што няўмольна пераследуе чалавека, Хардзі пазычыў з класічных трагедый.
Суб’яна
Суб'яна (Subbiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 6265 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 80 чал./км². Займае плошчу 78 км². Паштовы індэкс — 52010. Тэлефонны код — 0575.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Visitazione della Beata Vergine Maria.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Язэп Салавей
Язэ́п Салаве́й (? —, ) — беларускі нацыянальны дзеяч, журналіст.
Перад Першай сусветнай вайной працаваў рабочым у Вільні. Адзін з лідараў беларускага нацыянальнага руху ў акупаванай кайзераўскімі войскамі Вільні ў 1915—1918 гадах, член Беларускай сацыял-дэмакратычнай работніцкай групы, Беларускага народнага камітэта, Віленскай беларускай рады. Прафсаюзны актывіст, член «Беларускага камітэта ахвярам вайны».
З сярэдзіны 1917 да канца 1918 года рэдактар газеты «Гоман». У 1924—1926 гадах быў рэдактарам заходнебеларускай паланафільскай газеты «Грамадскі Голас».
Раптоўна памёр проста на вуліцы каля будынку рэдакцыі 21 студзеня 1926. Менавіта нечаканасцю смерці без афіцыйнай перадачы рэдактарскіх паўнамоцтваў тлумачыцца спыненне выхаду «Грамадскага голасу» і перайменавання яго ў «Беларускае слова».
Пакроўка (Акцярбскі раён, Прыморскі край)
Пакроўка (Покро́вка) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Акцябрскага раёна Прыморскага края Расіі. Размешчана на паўднёвым захадзе края на рацэ Раздольнай. Адлегласць да Уладзівастока па аўтадарозе — 134 км, да мяжы з Кітаем — 30 км. Насельніцтва — 8687 чалавек (2021). Заснавана ў 1880 годзе.
Фалангізм
Фалангізм (falangismo) — палітычная ідэалогія, якая ўзнікла ў Іспаніі. Яе прытрымліваліся такія партыі як Фаланга саветаў нацыянальнага сіндыкалісцкага наступлення і Традыцыяналісцкая іспанская фаланга саветаў нацыянальнага сіндыкалісцкага наступлення.
Сутнасць
Першапачатковы маніфест руху, «Праграма фалангі з дваццаці шасці пунктаў», аб’яўляў падтрымку адзінства Іспаніі і барацьбу з рэгіянальным сепаратызмам, усталяваннем дыктатуры на чале з фалангай, выкарыстоўваючы палітычны гвалт як сродак дасягнення мэтаў. Маніфест таксама заклікаў да нацыянал-сіндыкалізму ў эканоміцы і выступаў за прамысловую экспансію і павагу да прыватнай уласнасці. Ідэалогія надае вялікую ўвагу рымска-каталіцкай ідэнтычнасці Іспаніі, хоць пры гэтым прытрымліваецца свецкіх поглядаў. Адзін з пастулатаў ідэалогіі абвяшчае, што дзяржава павінна мець вышэйшую ўладу над нацыяй. Фалангізм падкрэслівае неабходнасць татальнай улады і іерархізму.
У даследчым асяроддзі мае месца дыскусія вакол прыналежнасці фалангізму да фашызму: адны разглядаюць яго як адзін з фашысцкіх кірункаў, а іншыя як самастойную ідэалогію.
Будынак паліклінікі (Мінск)
Будынак паліклінікі — будынак паліклінікі ў Мінску па вуліцы Мяснікова, 26.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1928—1931 гадах па праекце архітэктара Герасіма Якушкі. Адзін з першых у Беларусі спецыялізаваных будынкаў лячэбных устаноў. Першапачаткова паліклініка, пасля кардыялагічны дыспансер, цяпер ў будынку размешчана Галоўнае ўпраўленне Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь па горадзе Мінску.
Архітэктура
Будынак Г-падобны ў плане, з роўнымі па даўжыні крыламі, на тарцах якіх размешчаны амаль квадратныя ў плане 2—3-павярховыя аб’ёмы са схільнымі дахамі. Аб’ёмы злучаны двухпавярховай вуглавой часткай, якая на галоўным фасадзе вырашана паўкругам. Крывалінейны абрыс надае кампазіцыі будынка пластычнасць і выразнасць. Фасады тарцовых аб’ёмаў пазбаўлены дэкору, у вуглавой частцы прасценкі вылучаны рустам. Найбольш складаную канфігурацыю плана і кампаноўку памяшканняў мае аб’ём паўночна-ўсходняга тарца. У ім 2 уваходы, галоўны злучаны непасрэдна з лесвічнай клеткай, якая выступае на фасадзе.
Пётр Барташэвіч
Пётр Барташэвіч (, Вільня — ) — беларускі каталіцкі царкоўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1914 годзе ў Вільні, дзе скончыў школу і гімназію. У 1934 паступіў вучыцца ў Віленскую каталіцкую духоўную семінарыю. У 1939 атрымаў ступень магістра тэалогіі. 16 чэрвеня 1940 у Вільні арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі ўдзяліў яму прэзбітэрскае пасвячэнне.
Спачатку служыў вікарыем у Шумску, а пазней — у віленскай Кальварыі. У кастрычніку 1941 г. быў накіраваны на працу ў Зембіне пад Мінскам, але не трапіў туды. Па просьбе Антонія Зянкевіча, тагачаснага генеральнага вікарыя біскупа, застаўся ў парафіі ў Глыбокім.
У 1943 годзе быў пробашчам парафіі ў Пярплішчы, у 1946 г. — пробашчам парафіі ў Крулеўшчызне. Восенню быў арыштаваны і прывезены ў Полацк. Яго абвінавацілі ў тым, што ён не верыць у моц Чырвонай арміі, прымушаў дзяцей маліцца і актыўна ўдзельнічаў у сустрэчах святароў.
Ксёндз Пётр звярнуўся ў Гродна, дэкан Міхал Арановіч накіраваў яго ў Адэльск. 13 чэрвеня 1955 г., пасля атрымання адпаведных дакументаў, пачаў там працу. Займаўся моладдзю, пры касцёле арганізаваў спартыўныя спаборніцтвы. Яго выхаванцам з'яўляецца Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч. У адэльскай школе дзеці не ўступалі ў піянеры і камсамол, улады вінавацілі ў гэтым ксяндза.
У 1963 г. ён быў вымушаны пакінуць парафію ў Адэльску і накіравацца ў Жалудок, дзе выконваў функцыі пробашча. Дзякуючы старанням кс. Пятра ў Вышэйшую духоўную семінарыю ў Рызе быў прыняты Антоні Ханько, будучы канцлер біскупскай курыі ў Гродне. Ксёндз Пётр разам з кс. Юзафам Грасевічам заснаваў патаемную супольнасць сясцёр Маці Божай Міласэрнасці. У 1990 г. ён стаў папскім прэлатам.
Памёр ў 1991 годе ў Жалудку, дзе быў пахаваны каля магілы сваёй маці.
Партызаны (Рагачоўскі раён)
Партыза́ны (, Партизаны) (да 30 ліпеня 1964 года Сіпо́раўка ) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўскага сельсавета.
Вакол лес.
Размяшчэнне
У 23 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Рагачоў (на лініі Магілёў — Жлобін), 96 км ад Гомеля.
Гідраграфія
Каля вёскі бярэ пачатак рака Струменка (прыток ракі Днепр).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Рагачоў — Доўск. Планіроўка складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы з 2 завулкамі, да якой з поўначы далучаецца кароткая прамалінейная вуліца, якая перакрыжоўваецца другой кароткай прамалінейнай вуліцай. Забудова двухбаковая, пераважна драўляная, сядзібнага тыпу.