cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яйкі Фабержэ
Словазлучэнне «Яйкі Фабержэ» стала сінонімам раскошы і эмблемай багацця імператарскага дома і дарэвалюцыйнай Расіі.
Базіліка Канстанціна (Трыр)
Гісторыя
У канцы XIX стагоддзя скульптарам Густавам Каўпертам было створана пяць мармуровых скульптур для базілікі, якія адлюстроўваюць Ісуса Хрыста і чатырох евангелістаў. Да нашых дзён захаваліся толькі галовы статуй.
У 1944 годзе базіліка моцна пацярпела ад запальных бомбаў, але да 1956 годзе была адноўлена і зноў адкрылася як дзеючы пратэстанцкі храм.
У 1986 годзе базіліка Канстанціна, разам з іншымі збудаваннямі рымскага перыяду, Кафедральным саборам Трыра і царквой Маці Божай, была ўключана ў спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Русілкі
Русі́лкі (, Русилки) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Коззе
Ко́ззе (, Козье) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салтаноўскага сельсавета.
Рудыя (Бешанковіцкі раён)
Руды́я (, Рудые) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Коззе
У 1926—1927 гадах цэнтр Козскага сельсавета.
Рудыя (Бешанковіцкі раён)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Украінскія навіны
«Украінскія навіны» (Українські новини) — інфармацыйнае агенцтва Украіны, заснаванае ў другой палове 1997 года. На 2014 г. выпускала 27 зводак паведамленняў, у тым ліку 11 штотыднёвых і 7 штомесячных аглядаў, на ўкраінскай, англійскай і рускай мовах. Агулам штодня пастаўляла каля 300 навін звыш 10 тыс. пакупнікам. Мела рэпартэраў ва ўсіх абласцях Украіны.
Гісторыя
У другой палове 1997 г. Міхаіл Каламіец заснаваў агенцтва на аснове эканамічнай рэдакцыі «Укрінфарм-бізнес-навін», якую стварыў у 1993 г. і дзе ад таго часу працаваў рэдактарам да сваёй гібелі ў 2002 годзе. У 2000 г. палову акцый набыла «Агенцтва гуманітарных тэхналогій», што належала дэпутату Вярхоўнай Рады Украіны ад. У 2004 г. спадкаемцы заснавальніка прадалі «Агенцтву гуманітарных тэхналогій» другую палову акцый. У маі 2006 г. агенцтва займела прэс-цэнтр (плошча 95 кв.м. на 70 месцаў) для нарадаў, прэзентацыяў, круглых сталоў, семінараў і трэнінгаў. На пачатку 2009 г. — фотаслужбу «Украінскае фота». У лютым 2013 г. украінскі прадпрымальнік набыў «У. А. Інтэр Медыя» разам з агенцтвам за $2,5 мільярды.
Ражышча
Ражы́шча (, Рожище) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Навакраснае
Навакра́снае (, Новокрасное) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салтаноўскага сельсавета.
Саннікі (Бешанковіцкі раён)
Саннікі́ (, Санники) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Ручэй (Асіповіцкі раён)
Ручэ́й (, Ручей) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Старакраснае
Старакра́снае (, Старокрасное) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салтаноўскага сельсавета.
Семянцова (Бешанковіцкі раён)
Семянцо́ва (, Семенцово) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Сасновы (Асіповіцкі раён)
Сасно́вы (, Сосновый) — пасёлак у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Слабодка (Асіповіцкі раён)
Слабо́дка (, Слободка) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Дзень незалежнасці Украіны
Дзень незалежнасці Украіны (День Незалежности України) — галоўнае дзяржаўнае свята Украіны. Адзначаецца штогод 24 жніўня ў гонар прыняцця Вярхоўнай Радай УССР Акта абвяшчэння незалежнасці Украіны, што прынята лічыць датай утварэння дзяржавы Украіна ў яе сучасным выглядзе.
Гісторыя
20 лютага 1992 года Вярхоўная Рада Украіны прыняла пастанову «Аб Дні незалежнасці Украіны», згодна з якой указана лічыць дзень 24 жніўня Днём незалежнасці Украіны і штогод адзначаць яго як дзяржаўнае агульнанароднае свята Украіны.
Святкаванне
З 2005 года ўрачыстасці ў Кіеве з нагоды свята пачынаюцца малебнам у Сафійскім саборы з удзелам прадстаўнікоў розных рэлігійных канфесій і кіраўніцтва дзяржавы.
Храналогія
Хронологія (ад χρόνος — час і λόγος — вучэнне) — як агульнае паняцце: паслядоўнасць гістарычных падзей у часе; апісанне і вывучэнне таго, як адбываліся пэўныя падзеі ў часе (гістарычна).
Храналогія займае адну з ключавых пазіцый сярод гістарычных навук. Любая версія развіцця тых ці іншых падзей яўна ці няяўна ўлічвае іх адноснае і абсалютнае размяшчэнне ў часе і прасторы.
Мікалай Андрэевіч Маркевіч
Мікалай Андрэевіч Маркевіч (, Дунаець, Шосткаўскі раён — ) — гісторык, этнограф, паэт, лексікограф.
Аўтар фундаментальнай пяцітомнай працы «Гісторыя Маларосіі» (1842—1843), якая была крыніцай натхнення для Тараса Шаўчэнкі (у прыватнасці, для твораў «Гайдамакі», «Трызна», «Гамалія»). Сабраў больш як 6000 рукапісаў, актаў і дакументаў па гісторыі Украіны, склаў да іх паказальнік.
Сябраваў з М. Гогалем, І. Катлярэўскім, Т. Шаўчэнкам, А. Пушкіным, К. Рылеевым.
Беларускае оптыка-механічнае аб’яднанне
Беларускае оптыка-механічнае аб’яднанне (скарочана: БелОМА) — беларускі вытворца аптычнай, оптыка-механічнай і оптыка-электроннай апаратуры, аб’яднанне прадпрыемстваў оптыка-механічнай прамысловасці СССР і Рэспублікі Беларусь. Заснавана ў 1971 годзе на базе Мінскага механічнага завода імя С. І. Вавілава.
У 2022 годзе БелОМА апынуўся пад санкцыямі Еўрасаюза (Чорны спіс Еўрасаюза), ЗША, Швейцарыі і Японіі. 12 траўня 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць НТЦ «ЛЭМТ», 27 траўня – супраць ММЗ імя С. І. Вавілава, а 1 ліпеня – супраць генеральнага дырэктара БелОМА Аляксандра Мароза, дырэктара НТЦ «ЛЭМТ» Аляксея Шкадарэвіча і некалькіх прадпрыемстваў аб’яднання.
Старадворцы (Бешанковіцкі раён)
Старадво́рцы (, Стародворцы) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Памятныя мясціны
На паўднёвай ускраіне вёскі брацкая магіла 25 савецкіх воінаў, загінуўшых у чэрвені — пачатку ліпеня 1944 г. у час Вялікай Айчыннай вайны. У 1969 годзе на магіле ўстаноўлены абеліск.
Іосіф Карнілавіч О’Рурк
Іосіф Карнілавіч О’Рурк (, Дэрпт —, маёнтак Уселюб) — расійскі вайсковы і дзяржаўны дзеяч, палкаводзец перыяду напалеонаўскіх войнаў.
Іосіф О’Рурк нарадзіўся ў 1772. Уступіў да войска Расійскай імперыі і яго першай ваеннай акцыяй стаў удзел у другой бітве ля Цюрыха супраць французскай арміі. Пазней, О’Рурк стварыў свой асабісты полк і адправіўся ў Сербію, каб змагацца там супраць турак. Вырашальнай стала перамога пад Варварыным.
О’Рурк скончыў сваю ваенную кар’еру ў чыне генерала дывізіі. Ён пасяліўся ў сваім маёнтку Уселюб паблізу Навагрудка і памёр у 1849.
Троіцкая
Тро́іцкая (, Троицкая) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Бушаўка (Рэчыцкі раён)
Бу́шаўка (, Бушевка) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заходаўскага сельсавета.
Гісторыя
Заснавана ў пачатку XX ст. сялянамі з Бушаўкі (цяпер Буда-Кашашёскі раён) і мясцовых суседніх вёсак. Спачатку называлася Нова-Бушаўкай. У 1931 годзе ў вёсцы арганізаваны калгас. Падчас 2-й сусветнай вайны (18.04.1943) карнікі спалілі жыўцом у калгасным клубе мужчын вёскі — 80 чалавек, а таксама 2 жыхароў суседніх Елізаравічаў, а затым і самую вёску. На франтах вайна загінула 14 жыхароў Бушаўкі. Ахвяры карнікаў пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі.
Старыя Ранчыцы
Стары́я Ра́нчыцы (, Старые Ранчицы) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Бітва пры Вімі
Бі́тва пры Вімі́ (9 красавіка 1917 — 12 красавіка 1917) — бітва паміж канадскімі і германскімі войскамі ў раёне хрыбта Вімі падчас Першай сусветнай вайны. Канадскім войскам удалося захапіць раён Вімі.
Увесну 1917 года, на Заходнім фронце пачалося агульнае наступленне войскаў Антанты. У красавіку падчас наступлення Нівеля, адбылася бітва пры Арасе. 9 красавіка ў наступ перайшлі брытанскія войскі, ім удалося захапіць першую абарончую лінію і уклініцца ў германскую абарону на 20-ці кіламетровым участку. Але развіць далейшы поспех яны не змаглі. Парушылася ўзаемадзеянне пяхоты з артылерыяй.
Аднак канадскім дывізіям спрыяў поспех. Умела узаемадзейнічаючы з артылерыяй канадцы да 12 красавіка поўнасцю захапілі раён Вімі. Пад Вімі брытанцы таксама выкарыстоўвалі танкі, аднак тыя завязлі ў вязкім грунце каля хрыбтоў Вімі. Але варта адзначыць частковы поспех трох англійскіх танкаў, якія без артылерыйскай падтрымкі 11 красавіка захапілі вёску Маншы.
У 1936 годзе ў раёне Вімі быў адкрыты мемарыял у памяць аб загінуўшых канадскіх салдатах падчас бітвы пад Вімі Рыжэм.
Васількова (Рэчыцкі раён)
У 1926—1931 гадах цэнтр Васількоўскага сельсавета.
Генадзь Уладзіміравіч Грушавы
Генадзь Уладзіміравіч Грушавы (,  — ) — заснавальнік і старшыня дабрачыннага фонду «Дзецям Чарнобыля», доктар філасофскіх навук (1994), прафесар (1995), дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі 12-га склікання.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў мінскую школу № 50, якая спецыялізавалася на фізіцы і матэматыцы. Аднак паступіў на філасофскі факультэт БДУ, дзе выкладаў з 1973 г. да сваёй смерці. З 1991 прарэктар Інстытута сучасных ведаў.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
У 1975 абараніў кандыдацкую, а пазней і доктарскую дысертацыю па філасофіі. Даследаваў гісторыю філасофскай і грамадска-палітычнай думкі Заходняй Еўропы і Беларусі часоў Адраджэння і Асветніцтва, тэарэтыка-метадалагічныя праблемы пазнання, грамадскай філасофіі і паліталогіі. Аўтар працы «Аказіяналізм Нікаля Мальбранша» (1978).
Грамадска-палітычная дзейнасць
Адзін з арганізатараў Беларускага народнага фронту «Адраджэнне». У 1989 г. узначаліў Камітэт БНФ «Дзеці Чарнобыля», які 20 лістапада 1990 ператварыўся ў дабрачынны фонд «Дзецям Чарнобыля» і дапамог больш як 2 млн жыхароў Беларусі. У 1993 г. фонд налічваў 14 тыс. членаў. Фонд накіраваў 160 тыс. дзяцей на аздараўленне за мяжу і да 2000 года ўвёз у Беларусь лекаў на суму каля $500 млн.
У Вярхоўным Савеце ўваходзіў у фракцыю Апазіцыя БНФ. Пасля рэферэндуму 1996 года грамадскія аб’яднанні 15-ці раёнаў Беларусі сабралі 116 тыс. подпісаў супраць скасавання яго дэпутацкіх паўнамоцтваў. У 1997 быў адным з заснавальнікаў Асамблеі НДА. З сакавіка 1997 г. па сакавік 1998 знаходзіўся ў Германіі праз пагрозу арышту. У 1999 атрымаў нарвежскую праваабарончую узнагароду памяці прафесара Торалфа Рафто.
Укрінфарм
Паслугі
Агенцтва штодня выпускае стужку па 200 фотаздымкаў. 5 дзён на тыдзень распаўсюджвае стужку па 100 тэкставых паведамленняў за суткі і 5 старонак анонсаў падзей двойчы на дзень. 6 дзён на тыдзень рассылае па падпісцы зводкі па 40 паведамленняў. Штоаўторак выпускае веснік «Панарама плюс» (20 матэрыялаў). Штосераду ажыццяўляе рассылку раскладу перадачаў 25 тэлеканалаў Украіны і Расіі.
Дзень Свабоды (Украіна)
Дзень Свабоды (День Свободи) — дзяржаўнае свята ва Украіне, якое афіцыйна існавала з 2005 па 2011 год. Свята адзначалася штогадова, 22 лістапада, у дзень пачатку аранжавай рэвалюцыі 2004 года.
30 снежня 2011 Прэзідэнт Украіны Віктар Януковіч указам № 1209/2011 адмяніў Дзень Свабоды, фактычна аб'яднаўшы яго з Днём саборнасці 22 студзеня. Аб'яднанае свята атрымала назву Дзень саборнасці і Свабоды Украіны.
Ł
Ł, ł — літара лацінскага алфавіта, што выкарыстоўваецца ў польскай, кашубскай, лужыцкіх мовах, у беларускай лацінцы, а з неславянскіх моў — у венецыянскай, вілямовіцкай мове, у мовах наваха, інупіяк, дэнэ сулінэ, догрыб.
У славянскіх мовах Ł пазначае гук, што ўзыходзіць да агульнаславянскага непалаталізаванага [l].
Упершыню пазначэнне цвёрдага і мяккага польскіх гукаў [l]/[l'] рознымі літарамі сустракаецца ў арфаграфічным трактаце Якуба Паркашовіца, напісаным каля 1440 года (захаваўся ў спісах 1460—1470-х): для мяккага гуку ён прапанаваў літару ў выглядзе рукапіснага \ \ell, а для цвёрдага — l з рыскай, што йдзе налева дагары (нешта падобнае да Ч); зрэшты, прыкладаў ужывання такое арфаграфіі не захавалася.
Пазначаць мяккі гук літарай L, а цвёрды — перакрэсленай Ł упершыню прапанаваў Станіслаў Забароўскі, які ў 1514—1515 надрукаваў у Кракаве кнігу «Orthographia seu modus recte scribendi et legendi Polonicum idioma quam ultissimus»; ён жа лічыцца «бацькам» польскае літары Ż, астатнія ж прапанаваныя ім напісанні не прыжыліся, хоць сама ідэя выкарыстання для польскага пісьменства дыякрытычных знакаў замест змены формы ўласна літар таксама належыць яму. Першапачаткова Ł абазначала велярызаваны (цвёрды) гук, і такое вымаўленне захавалася і ў цяперашні час на ўсходзе Польшчы і ў мове польскай меншасці ў Літве, Беларусі, Украіне. Вымаўленне гэтага гуку падобнае да вымаўлення беларускага цвёрдага Л. Да сярэдзіны XX ст. вымаўленне цвёрдага Ł з’яўлялася абавязковым для работнікаў радыё і тэлебачання, а таксама ў сцэнічнай мове, з-за чаго атрымала назву «ł aktorskie». У сучаснасці ж польскае Ł пераважна пазначае гук, блізкі да беларускага Ў або англійскага W. Гэтак ładny («прыгожы, ладны») вымаўляецца як /ˈўадны/, słowo («слова») — /ˈсўова/, і ciało («цела») — /ˈч’аўа/. Разам з тым, старое вымаўленне літары Ł (як беларускага [л]) у Польшчы з’яўляецца цалкам зразумелым, але ў большасці рэгіёнаў лічыцца штучным.
У мове наваха Ł выкарыстоўваецца для пазначэння безгалосага альвеалярнага латэральнага фрыкатыўнага гуку [ɬ], падобнага да гуку валійскай мовы, які пазначаецца Ll.
У венецыянскай Ł пазначае слабое (якое пераходзіць у [e] і нават цалкам выпадае ў вымаўленні) інтэрвакальнае [l]. Напрыклад, "la gondoła " можа вымаўляцца як «la gondola», «la gòndoa» ці «la gòndoea».
Літару Ł ужываюць таксама для запісу некаторых скандынаўскіх дыялектаў.
Камп’ютарны ўжытак
Паводле Юнікода, ł адпавядае U+0142, Ł — U+0141. У сістэме LaTeX уводзіцца камандай \l.
V Літоўскі корпус
V літоўскі корпус — запланаваны корпус паўстанцкіх сіл у перыяд нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863—1864 гадоў, аднак з-за недахопу персаналу і абмежаваных фанансавых сродкаў інсургенты не здолелі сфарміраваць яго ў рэшце рэшт. Корпус павінен быў быць пазней пад камандаваннем палкоўніка Баляслава Ябланоўскага-Длускага.
Фарміраванне
Галоўнай мэтай па захопу ўлады паводле Рамуальда Траўгута было пераўтварэнне партызанскіх атрадаў у сапраўдныя ўзброеныя сілы. Дэкрэт ад 15 снежня 1863 года мусіў быў пачаць фарміраванне рэгулярных фарміраванняў аж да ўзроўню корпуса. Акрамя таго, дэкрэт абмяжоўваў самадзейнасць існуючых ужо фарміраванняў і забараняў іх самавольнае стварэнне і роспуск.
Павел Міхайлавіч Базілеўскі
Па́вел Міха́йлавіч Базіле́ўскі (Базилевський Павло Михайлович,, Зацішша, Херсонская губерня, Расійская імперыя — , Вялікабрытанія) — падпалкоўнік Арміі Украінскай Народнай Рэспублікі (ў эміграцыі — генерал-харунжы). З’яўляецца прадстаўніком знакамітага Роду Базілеўскіх.
Падчас украінска-савецкай вайны 1917—1921 — актыўны вайсковы дзеяч. Пасля заканчэння вайны эміграваў у Польшчу, дзе спыніўся ў Калішы ў лагеры для інтэрнаваных. У Другой сусветнай вайне ўдзельнічаў на баку саюзнікаў, ваювавшы ў Арміі Уладзіслава Андэрса. У 1950—1970 гг. узначальваў Саюз украінскіх эмігрантаў. У 1964 г. абраны главой Таварыства ўкраінскіх камбатантаў у Вялікабрытаніі.
Уборак (вёска, Асіповіцкі раён)
Убо́рак (, Уборок) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1911 годзе у Ігуменскім павеце была пабудавана чыгуначная лінія Верайцы―Градзянка, якая мела станцыі Лапічы і Уборак, з адгалінаваннем на Завішын. Ва Уборках з'явіліся вадакачка, воданапорная вежа. Стараннямі Марыі Магдалены Радзівіл адкрылася пачатковая школа.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Алег Скрыпка (укр. Олег Скрипка) — украінскі музыкант, вакаліст, кампазітар, лідар гурту «Воплі Відоплясова».
Біяграфія
Алег Скрыпка нарадзіўся ў горадзе Саветабад Ленінабадцкай вобласці Таджыцкай ССР (сёння г. Гафураў Сагдыйскага вілаяту Таджыкістана) у сям'і ўкраінскіх перасяленцаў.
Вырас у Мурманскай вобласці Расіі.
1986 скончыў Радыётэхнічны факультэт Кіеўскага політэхнічнага інстытута (цяпер Нацыянальны тэхнічны універсітэт Украіны «КПІ»). У гэтым жа годзе быў створаны гурт"ВВ".
У 1987 "ВВ" становіцца членам кіеўскага рок-клуба, набывае першую прэмію на кіеўскім рок-фэсце «Рок-парад», выпускае свой хіт «Танці».
У 1990 годзе гурт ажыццяўляе турнэ па Францыі і Швейцарыяй, падчас якога ў адной з найбуйнейшых газет Францыі Le Monde выходзіць матэрыял пра "ВВ".
У 1991 Скрыпка, будучы яшчэ савецкім інжынерам, са сваім гуртам трапляе ў Францыю па культурным абмене паміж СССР і еўрапейскімі краінамі з падачы ўжо тады вядомага музычнага крытыка Арцемія Троіцкага. У 1991—1996 гадах яны пражываюць у Францыі і гастралююць па краіне, паралельна выступаючы на вуліцах. Там з'явіліся іх першыя дыскі — запісы жывых выступаў Або або (1991) і Закустика (1993).
Чым больш Скрыпка знаходзіўся за мяжой, то больш сумаваў па Радзіме. Па яго ж прызнанню менавіта ў Францыі ён стаў Украінцам. Прыехаўшы туды рускамоўным, апалітычным рокерам, ужо ў сярэдзіне 90-х ён размаўляў толькі па-ўкраінску.
У 1996 годзе Скрыпка вяртаецца ў Кіеў і з тых часоў актыўна канцэртуе ў Украіне і за мяжой, рэгулярна наведвае Маскву.
У 2000 годзе "ВВ" выступае ў Рызе, Лондане, дае канцэрт у Маскоўскім палацы моладзі, далей — тур гарадамі Сібіры.
Луцыя Балзукевіч
Луцыя Балзукевіч (Łucja Bałzukiewicz,, Вільня — , Люблін) — польскі мастак з вядомай дынастыі. Дачка скульптара Вінцэнта Балзукевіча, сястра мастакоў Баляслава і Юзафа Балзукевічаў.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
У 2004 Алег Скрыпка становіцца адным з арганізатараў фестывалю "Країна мрій", гэты фестываль пачаў сваю гісторыю праз 10 гадоў пасля выхаду песні і альбома ВВ з такой жа назвай. Пад гэтай эгідай.
Луцыя Балзукевіч
Біяграфія
У 1907—1909 жыла у Парыжы, вывучала жывапіс у Вольгі Базнаньскай, прадстаўніцы «Mіodej Polski» і Анры Мартэна (1860—1943). У Парыжы Луцыя займалася капірваннем твораў старых майстроў з экспазіцыі Луўра, працавала ў майстэрні, назірала за працаю старэйшых калегаў і мэтраў, наведвала мастацкія выстаўкі, круцілася ў колах шматлікай парыжскай калоніі выхадцаў з земляў былой Рэчы Паспалітай.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
Алег Скрыпка ўдзельнічае таксама ў рознабаковай выдавецкай і асветніцкай дзейнасці. У 2007 годзе Алег Скрыпка праяўляе выдатныя танцавальныя таленты і набывае другое месца ў праекце "Танцы з зоркамі-2". Сярод многіх прыхільнікаў, якія актыўна галасавалі за пару Скрыпка - Дружыніна былі тагачасны саветнік прэзідэнта Украіны Мікалай Жулінскі і яго жонка Галіна.
Луцыя Балзукевіч
Біяграфія
З 1909 па 1946 гады яна жыла ў Вільні, працавала настаўнікам малявання ў гімназіі Лялевеля. У 1919 годзе наведвала Кракаў і Закапанэ. З 1946 года пераехала жыць у Люблін.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
У 2008 годзе Міністэрства культуры і турызму Украіны высунула кандыдатуру Алега Скрыпкі на прысваенне Шаўчэнкаўскі прэміі ў якасці «рэжысёра-пастаноўшчыка этнічнага фестывалю Країна мрій. Аднак Алег сказаў на гэта: "Фестываль Країна Мрій як самабытная культурная з'ява заслугоўвае вылучэння, і будзе няправільна выдзіраць для ўзнагароджання толькі кагосьці аднаго, хто мае дачыненне да Краіны мрій: вакол фестывалю штогод працуе вельмі шмат людзей!
Луцыя Балзукевіч
Біяграфія
У пасляваенны перыяд рабіла, у асноўным, афарбаваныя рэлігійныя роспісы для многіх касцёлаў у Любліне. Таксама пісала пейзажы, нацюрморты і партрэты. З 1967 года была членам Таварыства заахвочвання кансерватыўных мастакоў. У 1962 і 1970 гадах у Любліне адбыліся дзве персанальныя выстаўкі Луцыі Балзукевіч.
Адзінкавыя творы, захаваныя з даваеннага перыяду, захоўваюцца нашчадкамі ў Варшаве і ў музейных зборах Вільні, Варшавы і Коўна, а таксама ў касцёлах Гродна.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
У 2009 годзе група актывістаў прапанавала вылучыць Алега Юр'евіча кандыдатам у Прэзідэнты Украіны, але Скрыпка адмовіўся.
Луцыя Балзукевіч
Творчасць
Луцыя Балзукевіч працавала ў жанрах партрэта і пейзажа, кветкавым нацюрморце, пісала інтэр’еры архітэктурных помнікаў, займалася рэлігійным жывапісам. З 1911 яе творы пачалі экспанаваць у Вільні. У 1914 годзе Луцыя прэзентавала свой жывапіс у Варшаве, у вядомым мастацкім салоне Фелікса Рыхлінга. У міжваенны перыяд у Вільні яна ўдзельнічала ў вядомай выставе мастацтва і рамёстваў 1924 года, дзе экспанаваліся чатыры яе карціны, і выставе віленскіх мастакоў 1931 года, на экспанавалася восем яе твораў.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
У 2012 годзе стаў трэнерам у талент-шоў «Голас краіны. Новая гісторыя »на канале 1+1. А потым узяў на сябе трэнерскія абавязкі ў праекце «Голас. Дзеці », дзе раскрывае сакрэты поспеху на «дарослай» сцэне дзецям 6—14 гадоў.
Луцыя Балзукевіч
«Помнік Тызенгаўзу ў фарным касцёле ў Гродне»
Сярод архітэктурных інтэр’ераў Луцыі Балзукевіч ёсць напісаны ў 1913 годзе «Помнік Тызенгаўзу ў фарным касцёле ў Гродне», які сведчыць пра наведванне гэтага месца. Даследчык творчасці мастака, мастацтвазнаўца Наталля Маліноўская-Франке так апісвае твор: "Помнік напісан у рэалістычнай манеры на палатне памерам 55 х 35 см. Уражанне манументальнага, буйнапамернага твора дасягаецца кампазіцыйнай пабудовай, у якой цэнтральнае месца адводзіцца выцягнутаму па вертыкалі помніку, прыбудаванаму да канструктыўнай апоры скляпення, што падзяляе ўнутраную прастору касцёла на цэнтральную і бакавую навы. Святло, што падае на помнік злева, высвечвае і падкрэслівае аб’ём мармуровай жаночай постаці і барэльефныя часткі абеліска. Больш асветленыя прасторы наваў па баках помніка паглыбляюць прастору карціны і падкрэсліваюць яе манументальнасць. Падобны эфект ствараюць і дзве прыступкі перад абеліскам, на гарызанталях якіх разліваецца святло з вокнаў бакавой навы. Колеравая гама карціны цёплая, стрыманая, пабудаваная з адценняў карычневага, ажыўленая дробнай жывапіснай прапрацоўкай асобных элементаў. Заўважная адсутнасць дэкаратыўнай каванай агароджы, да якой сёння ўсе прызвычаіліся і нават не ўяўляюць помнік без яе. Магчыма, агароджы яшчэ не было, а магчыма, мастак прыбрала яе са сваёй кампазіцыі для надання большай выразнасці і манументальнасці ўсяму твору."
Алег Юр’евіч Скрыпка
Біяграфія
У 2015 годзе прысвечаны ў байцы батальёна Дняпро-1.
Луцыя Балзукевіч
Стылістыка
Творы Луцыі Балзукевіч належаць розным напрамкам жывапісу. Сустракаюцца творы з мадэрністычнай дэкаратыўнасцю («Падворак. Жанчына, якая корміць птушак»), і сімвалічныя сваім містычным настроем інтэр’еры касцёлаў («Помнік Тызенгаўзу ў фарным касцёле ў Гродне», «Сакрыстыя ў касцёле бэрнардынаў у Вільні»), вытанчаны па малюнку і каларыце сецэсійны абраз «Святы Губерт» і рэалістычныя партрэты Антонія Вівульскага і Вінцэнта Сляндзінскага. Агульны рэалістычны падыход да трактоўкі вобраза Сляндзінскага, які напісан у 1913 годзе «акутваецца рухомай аўрай светлавых плямаў на твары, валасах, адзенні і фоне, што надае вобразу таямніцу і рамантычны настрой».
Алег Юр’евіч Скрыпка
Сям'я
Першая жонка — францужанка Мары Рібо, пражылі сем гадоў. Пазнаёміліся яны пасля прыезду ў Парыж у пачатку 1990 Мары была адзінай дзяўчынай у кампаніі, якая ведала англійскую, перакладала і дапамагала мець зносіны ўсім. Мары была актрысай, скончыла тэатральную школу. Спачатку працавала ў тэатральна-музычным кабарэ, потым стала мэнэджэрам "ВВ". Калі музыкант вырашыў вярнуцца на Радзіму, шлюб шлюб распаўся: Мары не захацела пакідаць родную краіну.
Луцыя Балзукевіч
«Падворак. Жанчына, якая корміць птушак»
Каля 1910 года Луцыя Балзукевіч напісала жанравую карціну «Падворак. Жанчына, якая корміць птушак». Мастацтвазнаўца Наталля Маліноўская-Франке так аналізуе твор:
''У карціне гучаць каларыстычныя водгукі твораў вельмі папулярных у тыя часы на Гродзеншчыне і Віленшчыне мастакоў В. Вайса «Макі» і Генрыха Вейсенгофа «Поле макаў»: сіне-зялёная колеравая гама з дадаткам сонечнай жоўтай і яркай чырванню кветкаў мальвы.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Сям'я
У грамадзянскім шлюбе з 1997 года з Наталляй Сыдзь. У гэтым шлюбе нарадзілася чацвёра дзяцей: сыны — Раман (нар. 25 ліпеня 2005 года) і Усцім (нар. 4 лютага 2008) і дачкі — Алеся (нар. 21 чэрвеня 2010) і Зарана (нар. 11 кастрычніка 2012).
Луцыя Балзукевіч
«Падворак. Жанчына, якая корміць птушак»
У Балзукевічавай амаль цэнтрычнай кампазіцыі, што разгортваецца вакол часткова спілаванага дрэва, на якім месціцца галубятня, пануе рух сярод стлумленых птушак, нахіленай постаці жанчыны, спалоханых, у палёце, галубоў і перакрыжаваных лініяў цэнтра кампазіцыі, створаных актыўнай дыяганаллю драбіны, прысунутай да галубятні, і сцежкі, лінія якой скіравана ў іншы бок. Пры гэтым дынаміка твора ўспрымаецца жывой, але не экспрэсіўнай. Дзякуючы плаўным лініям сцежкі, лёгка і мякка скрыўленаму плоту, ледзьве заўважнай дэфармацыі ў абрысах сонечнай драўлянай хаты пад старою пацямнелаю страхою. У гэтым творы банальны сюжэт праз сакавіты каларыт і арыгінальна пабудаваную дынамічную кампазіцыю стварае небанальны настрой.''
Абраз «Святы Губерт»
Выяўлен даследчыкамі ў 1994 годзе ў Касцёле Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Гродзенскай вобласці (вёска Новы Двор). Абраз быў напісаны Луцыяй Балзукевіч у яе майстэрні на вуліцы Замкавай у Вільні ў 1934 годзе. Ён заключаны ў дэкаратыўную разьбяную дубовую раму з выявамі лістоў дуба і жалудоў. Святы Губерт — заступнік паляўнічых і горада Гродна, а выява аленя з залатым крыжам паміж рагамі пераўтварылася ў геральдычны сімвал Гродна.
Алег Юр’евіч Скрыпка
Цікавыя факты
Ведае ўкраінскую, рускую, французскую, англійскую і іспанскую мовы. З дзяцінства катаецца на горных лыжах.
Луцыя Балзукевіч
Абраз «Святы Губерт»
Наталля Маліноўская-Франке так апісвае гэты твор: ''Сюжэт абраза звязаны з цудам: Губерту падчас палявання з’яўляецца алень з залатым крыжам паміж рагамі, што прымусіла разгульнага арыстакрата кардынальна перамяніцца ў глыбокаверуючага духоўнага чалавека, якога за хрысціянскае дабрадзейнае жыццё пазней прызналі святым. Абраз Балзукевіч перадае той момант, калі ўкленчаны перад аленем Губерт са здзіўленнем, разгубленасцю і хваляваннем углядаецца ў цудоўнага аленя з ззяючым паміж рагамі крыжам. У правай руцэ Губерта — дзіда, за плячыма — арбалет, паабапал яго — сабакі. Кампазіцыя вельмі лаканічная і вельмі дэкаратыўная. Зеленавата-сіняя, размытая шэрым, колеравая гама стварае выразны эфект позняга вечара, дамінуючая сецэсійная гнуткая лінія, плоскія колеравыя плямы, дэкаратыўная сцэнаграфія кампазіцыі нагадваюць вітражы Станіслава Выспяньскага і палотны іншых майстроў «Mіodej Polski». Бадай, гэта адзіны на Гродзеншчыне і на Беларусі захаваны твор Луцыі Балзукевіч, рэдкі абраз, стылістычна звязаны з мадэрнам, і самы прыгожы сецэсійны абраз, створаны, захаваны і вядомы ў нашай краіне.''
Ліцвін (возера)
Ліцві́н — возера ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Прыпяць, за 22 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Калінкавічы, за 0,4 км на захад ад аграгарадка Юравічы.
Луцыя Балзукевіч
Абраз «Святы Губерт»
Відавочна, што «Святы Губерт» Луцыі Балзукевіч працягвае традыцыі ХІХ стагоддзя, калі практычна кожны майстар жывапісу, ад Францішка Смуглевіча да Казіміра Альхімовіча, працаваў у сакральным жывапісе, ствараючы абразы, у якіх адлюстроўваў духоўныя пошукі нашага народа і стылістычныя навацыі часу.
Ліцвін (возера)
Плошча паверхні возера 0,19 км². Даўжыня 2,25 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 4,68 км.
Катлавіна возера старычнага тыпу. Схілы катлавіны спадзістыя і ўмерана стромкія. Вышыня схілаў да 4 м, у паўночнай частцы да 13 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі пясчаныя, усходнія зліваюцца са схіламі катлавіны. У возера ўпадаюць ручаі і меліярацыйныя каналы. У паўднёвай частцы выцякае ручай у раку Прыпяць.
У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, гусцяра, плотка, краснапёрка, акунь, лінь, карась і іншыя віды рыб.
Стаськава
Ста́ськава (, Стаськово) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Дзеканне
Дзе́канне — афрыкатызацыя мяккіх зубных выбухных зычных [dʲ] і [tʲ], г.зн. вымаўленне  [дз']  і  [ц']  на месцы першапачатковых  [д']  і  [т']  мяккіх, уласцівае беларускай, польскай мовам, некаторым паўночнарасійскім гаворкам (напрыклад: хадзіць, chodzić).
Лінейная пяхота
Лінейная пяхота — від пяхоты, які складаў аснову сухапутных войскаў з сярэдзіны XVII да сярэдзіны XIX стагоддзя.
Лінейная пяхота з'явілася ў XVII стагоддзі. Напачатку XVII стагоддзя шведскі кароль Густаў II Адольф значна палегчыў мушкет і забяспечыў яго колавым замком. Пасля гэтага можна было страляць не з падстаўкі, а прама з рук. З гэтага часу ад стралкоў не патрабавалася фізічнай сілы і спрыту. Да таго ж на новы мушкет патрабавалася менш жалеза і ў масавай вытворчасці ён апынуўся танней. Аднак, пры Густаве-Адольфе ў шведскім войску зброяю з колавым замком была забяспечана толькі кавалерыя. Пяхота атрымала мушкеты з колавым замком ужо пасля смерці Густава-Адольфа.
З масавым распаўсюджваннем ручной агнястрэльнай зброі ў пяхотных часцях з сярэдзіны XVII стагоддзя на палях бітваў стала панаваць лінейная тактыка, паводле якой пяхота будавалася ў доўгія тонкія лініі і вяла інтэнсіўны залпавы агонь.
Лінейная тактыка патрабавала строгай дысцыпліны і простых, але даведзеных да аўтаматызму прыёмаў. Пры навучанні ўжывалася муштра і целавыя пакаранні. Гэта зрабіла немагчымым камплектаванне радавога складу з дваранаў. Была створана лінейная пяхота — масавая разнавіднасць пяхоты, якая камплектуецца на аснове гвалтоўных рэкруцкіх набораў з сялян (асабліва прыгонных) або вербавання наймітаў. Толькі афіцэрскі склад заставаўся дваранскім.
Лінейная пяхота хутка стала асноўным і найбольш масавым відам пяхоты ў еўрапейскіх краінах. Мушкетнікі і грэнадзёры, былыя раней элітнымі войскамі, паступова ў шматлікіх краінах увайшлі ў склад лінейнай пяхоты, перайшлі да лінейнай тактыкі і сталі камплектавацца з прастачынаў.
Восаў (Рэчыцкі раён)
У 1926—1927 гадах цэнтр Восаўскага сельсавета.
Лінейная пяхота
Тактыка
Лінія складалася з 2-х, 3-х ці 4-х шэрагаў воінаў. Каб не замінаць стральбе задніх шэрагаў, першы шэраг мог станавіцца на калена. Лінія прызнавалася асноватворнай баявой пабудоваю і прарыў лініі лічыўся паразаю. Пяхота навучалася страявым прыёмам, асноўнай мэтай якіх з'яўлялася хуткае разгортванне лініі і манеўры. Пяхота, адмыслова прызначаная для выкарыстання лінейнай тактыкі, атрымала назву лінейнай пяхоты. Але лінія была не адзінай яе баявой пабудовай. Пры пагрозе абыходу варожаю конніцаю яна будавалася ў карэ (квадрат) з пустою сярэдзінай (такое карэ складалася з чатырох ліній, накіраваных тварам вонкі квадрата). У нападзе магла выкарыстоўвацца не толькі звычайная, але і скошаная лінія (такую пабудову выкарыстоўваў Фрыдрых II і яго паслядоўнікі). Для штурму крэпасцей і іншых умацаваных пунктаў, а таксама для нападу ў складанай мясцовасці (дзе рух лініі сустрэў бы перашкоды) выкарыстоўвалася пастраенне ў іншы стулены строй — калону.
Пасля Вялікай французскай рэвалюцыі французскія войскі, а затым і войскі некаторых іншых краін сталі камплектавацца на аснове ўсеагульнай ваеннай павіннасці, таму яны не ўмелі атакаваць у разгорнутай лініі, а атакавалі ў калоне. У лінію яны будаваліся толькі ў абароне.
Узбраенне і экіпіраванне
Лінейная пяхота была ўзброена мушкетамі. У сярэдзіне XVII стагоддзя мушкеты былі абсталяваны багнетам, што дазволіла ёй абараняцца ад непрыяцельскай конніцы. У канцы XVII стагоддзя мушкеты былі заменены лягчэйшымі і таннымі пяхотнымі стрэльбамі з крэмневым замком («крамянёўкамі», вагаю ў 5 кг і калібрам 17,5 мм) спачатку ва Францыі, а затым і ў іншых дзяржавах. У шматлікіх краінах для новых стрэльбаў захавалася назва «мушкет». Як мушкеты, так і стрэльбы былі гладкаствольнымі і мелі вельмі нізкую дакладнасць. Але ў іх была важная перавага — шпаркасць зараджання: яны стралялі тройчы ў хвіліну, у той час як наразныя карабіны — толькі раз на хвіліну.
Асноўная маса лінейнае пяхоты не мела ніякага ахоўнага рыштунка. Толькі тыя, якія ўвайшлі ў яе былыя элітныя атрады маглі захоўваць па традыцыі асобныя элементы абароны, напрыклад, медныя шапкі ў грэнадзёраў.
Суадносіны з іншымі відамі пяхоты
У першыя часы лінейная пяхота складала невялікую частку ад усёй пяхоты. Яна не магла супрацьстаяць конніцы, таму асноўнай масай пяхоты заставаліся пікінеры. З вынаходствам багнета патрэба ў пікінерах адпала, і паступова лінейная пяхота стала большасцю.
Акрамя лінейнай пяхоты, існавалі элітныя войскі (галоўным чынам, ахова манархаў і Папы) і лёгкая пяхота, не выкарысталая лінейнай тактыкі і ўзброеная першапачаткова аркебузамі. Лінейная пяхота, у якой мушкеты і стрэльбы з багнетам былі цяжэй аркебузаў, стала звацца таксама цяжкаю пяхотай. Аркебузы неўзабаве выйшлі з ужывання, але ў канцы XVIII стагоддзя з'явілася новая разнавіднасць лёгкае пяхоты — стрэлкі рассыпнога строю (егеря, карабінеры і іншыя), узброеныя дарагімі наразнымі карабінамі (штуцарамі) без багнету і навучаныя прыцэльнай стральбе і выкарыстанню натуральных хованкаў і зморшчынаў мясцовасці.
У Францыі ў эпоху рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войнаў фармальна працягваў існаваць падзел на гвардыю, лінейную і лёгкую пяхоту. Але Напалеон быў праціўнікам наразной зброі, таму фактычна і лінейныя, і «лёгкія» палкі мелі аднолькавую тактыку і ўзбраенне (гладкаствольныя стрэльбы). І ў лінейных, і ў «лёгкіх» палках напалеонаўскай Францыі меліся батальёны, набраныя з салдат, якія асабліва праславіліся, што змагаліся ў рассыпном страю (але ўзброеных гладкаствольнымі стрэльбамі).
Заход лінейнай пяхоты
Да сярэдзіны XIX стагоддзя з'явіліся «наразныя мушкеты», якія спалучалі дакладнасць штуцараў і хуткастрэльнасць мушкетаў. Яны ўхілілі асноўны недахоп лёгкае пяхоты. Падчас Крымскай вайны расійская лінейная пяхота (пяхотныя палкі) несла цяжкія страты ад агню французскіх зуаваў, узброеных «наразнымі мушкетамі». З іншага боку, англійская лінейная пяхота ваявала ў той вайне даволі ўдала (прыкладам з'яўляецца тонкая чырвоная лінія).
У сярэдзіне XIX стагоддзя былі вынайдзены казназарадныя вінтоўкі, з укараненнем якіх стралковыя войскі атрымалі адчувальную перавагу над лінейнай пяхотай. Неўзабаве пасля Крымскай вайны ў Расіі лінейная і лёгкая пяхота былі аб'яднаныя ў адзіныя стралковыя войскі, якія выкарыстоўвалі наразную зброю і рассыпную тактыку. Пры гэтым пяхота падзялілася на стралкоў, пяхотныя палкі і грэнадзёрскі корпус(не лічачы гвардыі). Стралкі мелі то ж узбраенне але лепшую стралковую падрыхтоўку.
У ЗША да пачатку грамадзянскай вайны лінейнай пяхоты амаль не было (бо ў барацьбе з індзейцамі яна была бескарысна). Напачатку грамадзянскай вайны як паўночнікі, так і паўднёўцы сфарміравалі некалькі лінейных палкоў, але яны панеслі цяжкія страты і фактычна былі знішчаны. Пасля грамадзянскай вайны лінейныя палкі ў ЗША не ствараліся.
Да 1870 года ў шматлікіх нямецкіх дзяржавах усё яшчэ існавала лінейная пяхота. У Францыі пад уплывам аўтарытэту Напалеона з 366 пяхотных батальёнаў 300 звалася лінейнымі. Хоць яны не падвяргаліся паліцавай дысцыпліне, а ў 1866 атрымалі вінтоўкі Шаспа, тым не менш, яны па-ранейшаму абараняліся ў лініях і атакавалі ў стуленых калонах. Падчас Франка-прускай вайны лінейная пяхота масава гінула абапал ад агню вінтоўкаў (а ў французаў — і ад шрапнелі нямецкае наразное артылерыі). З 1871 годзе ў Германскай імперыі войскаў пад назвай Linieninfanterie не стала.
Рост хуткастрэльнасці вінтоўкаў і вынаходства ў 1883 годзе кулямёта Максім прывялі да таго, што стуленыя строі лінейнае пяхоты сталі трываць велізарныя страты і не даходзілі да дыстанцыі штыкавога бою. Гэта прывяло да поўнай адмовы ад лінейнай пяхоты на мяжы XIX—XX стагоддзяў.
Аднак ва ўзброеных сілах Вялікабрытаніі назва «лінейная пяхота» захавалася для пазначэння неэлітных войскаў з простым узбраеннем (у адрозненне ад гвардыі, дэсантнікаў, марской пяхоты і т. д.). Брытанская лінейная пяхота характарызуецца меншым часам навучання ў параўнанні з іншымі брытанскімі пешымі часцямі:
Ад лінейнай пяхоты варта адрозніваць так званыя лінейныя батальёны ў расійскім войску 1803—1917 гадоў — падраздзяленні, раскватараваныя па лініі мяжы імперыі, гэта значыць погранвойска, хоць з 1897 года іх дапоўніў корпус памежнай варты, больш прэстыжны і эфектыўны. Тым не менш, лінейныя батальёны былі асноваю расійскіх войскаў падчас заваёвы Туркістану.
Уборак (пасёлак, Асіповіцкі раён)
Убо́рак (, Уборок) — пасёлак (да 2016 г. станцыя ) у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Ялцоўка
Ялцо́ўка (, Елцовка) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Хізава
Хізава́ (, Хизова) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Ямпаль (Асіповіцкі раён)
Я́мпаль (, Ямполь) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лапіцкага сельсавета.
Бозак
Бо́зак (, Бозок) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпеньскага сельсавета.
Заходы (Рэчыцкі раён)
Захо́ды (, Заходы) — аграгарадок у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Цэнтр Заходаўскага сельсавета.
Елізаравічы
Еліза́равічы (, Елизаровичи) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заходаўскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Рудзецкага (Рудзецка-Алізараўскага) сельсавета.
Лузафоны
Лузафоны (ад Lusitania – рымская правінцыя Лузітанія, антычная назва Партугаліі + φωνή – гук) — у шырокім сэнсе партугаламоўнае насельніцтва планеты: Бразіліі, Партугаліі, Анголы, Мазамбіка, Усходняга Тымора і інш. Лузафонія склалася ў рамках пяцісотгадовай Партугальскай імперыі. Пад лузафонамі разумеюць як носьбітаў партугальскай мовы як роднай, так і людзей, якія валодаюць і карыстаюцца ёй у той ці іншай ступені, напрыклад мясцовыя народы розных афрыканскіх краін, у якіх партугальская мова з'яўляецца дзяржаўнай, карэнныя жыхары Тымора, Макаа і іншых рэгіёнаў свету, а таксама імігранты з іншых краін у Бразіліі і Партугаліі. Агульная колькасць партугаламоўных — каля 220 мільёнаў чалавек (2000 год), з іх у Бразіліі каля 190 млн.
Хмяльнік (Бешанковіцкі раён)
Хмяльні́к (, Хмельник) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Брыцалавічы
Брыца́лавічы (, Брицаловичи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпеньскага сельсавета.
Храпавішчына
Храпаві́шчына (, Храповищино) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Ã
Ã/ã (А-тыльда; А/а з тыльдай) — дыякрытычная графема, якая выкарыстоўваецца ў некаторых мовах свету. З сусветных моў найбольш шырока сустракаецца ў партугальскай, з-за чаго часам выкарыстоўваецца як нефармальны сімвал гэтай мовы (гл. лузафонія).
Выкарыстанне
У партугальскай мове гук, які пазначаецца літарай Ã/ã, узнік шляхам назалізацыі лацінскіх спалучэнняў an і am: germana > irmã «сястра». Ã такім чынам перадае насавы цэнтральны неакруглены галосны гук, хоць яго дакладная якасць змяняецца ад адкрытага да сярэднезакрытага ў залежнасці ад дыялекту. Выкарыстоўваецца таксама для запісу насавых дыфтонгаў ãe і ão.
Транскрыпцыйны алфавіт
У Міжнародным фанетычным алфавіце /ã/ пазначае насавы адкрыты неакруглены галосны, напрыклад, у французскай транскрыпцыі слова maman [mamã] «мама».
Галоўная рыначная плошча (Трыр)
Галоўная рыначная плошча (Гаўптмаркт, Hauptmarkt) — адна з самых вялікіх плошчаў у Трыры (Германія), размешчаная перад гарадскім Кафедральным саборам Святога Пятра.
Апісанне
Плошча ўзнікла ў X стагоддзі і з тых часоў заўсёды была месцам скрыжавання найважнейшых гандлёвых вуліц Трыра і цэнтрам гандлю. У 958 годзе на плошчы па загадзе архібіскупа быў узведзены каменны крыж — адзін з найстарэйшых сярэдневяковых рыначных крыжоў, якія захаваліся да нашых дзён.
Крыж пастаўлены на рымскай гранітнай калоне, якая ў Сярэднявеччы служыла таксама ганебным слупом — месцам здзяйснення гарадскога правасуддзя. Капітэль, якая нясе крыж, з’явілася ў каралінгскую эпоху. Крыж мае скругленыя вуглы ў стылі англійскіх і ірландскіх крыжоў VIII—IX стагоддзяў. Арыгінал сярэдневяковага крыжа з 1964 года захоўваецца ў Гарадскім музеі манастыра Святога Сімяона, на калоне ўсталявана яго копія. Фантан Святога Пятра, нябеснага заступніка Трыра, створаны ў 1594—1595 гадах скульптарам Гансам Гофманам па ўзоры нюрнбергскага Фантана дабрадзейнасцей. Васьмівугольная купель фантана ўпрыгожана фігурамі чатырох дабрадзейнасцей — Справядлівасці з мячом і вагамі, Сілы з разбітай калонай, Умеранасці з віном і вадой, і Мудрасці з люстэркам. Паміж імі размешчаны скульптуры анёлаў і жывёл (гусяў, львоў, дэльфінаў, арлоў, малпаў). Зверху кампазіцыя ўвянчана фігурай Святога Пятра.
Архітэктурны ансамбль плошчы ўтвораны будынкамі эпохі Адраджэння, барока, класіцызму і позняга гістарызму, захаванымі падчас гістарычнай рэканструкцыі прыкладна на дзве траціны, а таксама шматлікімі пабудовамі ў стылі нямецкага неарэнесансу.
Найбольшую цікавасць сярод захаваных гістарычных будынкаў уяўляюць Штайпэ, Чырвоны дом і царква Святога Гангольфа. Будынак (Steipe) пабудаваны ў 1430 годзе ў гатычным стылі як дом сходаў і прыёмаў муніцыпалітэта. У 1481—1483 гадах будынак быў перабудаваны. Штайпэ завершаны стромкім вальмавым дахам з зубцамі па перыметры. Першы паверх аформлены адкрытымі спічастымі аркадамі, калоны якіх (на яны называюцца «Steipen») далі назву будынку. Паміж аркадамі размешчаны статуі нябесных заступнікаў Трыра — Святога Якава Старэйшага, Святой Алены, Святых Пятра і Паўла. На другім паверсе на вуглах будынка ўсталяваны скульптуры двух рыцараў у латах.
Да XVIII стагоддзя будынак выкарыстоўваўся таксама як ратуша. Пасля поўнага разбурэння ў гады Другой сусветнай вайны Штайпэ быў адноўлены ў першапачатковым выглядзе. Цяпер на першым паверсе будынка размешчана кафэ, на верхніх паверхах — Музей цацак. з фасадам з пясчаніку ў барочным стылі пабудаваны ў 1684 годзе архітэктарам Вольфгангам Штупелерам для сакратара Трырскага сабора. На трэцім паверсе ў цэнтры фасада ўсталявана статуя Святога Антонія Падуанскага, які глядзіць уніз. У час Другой сусветнай вайны дом быў цалкам разбураны, у 1968—1970 гады адноўлены ў адпаведнасці з арыгіналам.
На франтоне Чырвонага дому выбіта ў камені выслоўе легендарнага заснавальніка Трыра —, паводле якога Трыр старэйшы за Рым на 1300 гадоў. (Гэта сцвярджэнне падвяргаецца сумневу сучаснымі гісторыкамі, тамушто лічыцца, што Трыр быў заснаваны ў 16 годзе да нашай эры рымскім імператарам Аўгустам, у гонар якога ён называўся ў старажытнасці Аўгуста Трэверарум). Рыначная царква Святога Гангольфа (1500) схавана за дамамі, з плошчы бачная толькі яе вежа — на плошчу выходзіць толькі барочная бакавая брама царквы.
Яўрэйская брама вядзе з Галоўнай рыначнай плошчы ў Яўрэйскі квартал Трыра.
Кастрычніцкая вуліца (Мінск)
Кастрычніцкая вуліца (Октябрьская улица) — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска.
Дрыгавіцкая зямля
Дрыгавіцкая зямля (Дрего́вицька земля́) — адмінінстрацыйная адзінка першага ўзроўню Украінскай Народнай Рэспублікі. Адміністрацыйным цэнтрам з'яўляўся горад Мазыр. (Мо́зир) На захадзе межавала з Падляшшам (Підля́шшя), на поўначы мела выхад да дзяржаўнай мяжы з Беларускай Народнай Рэспублікай, на ўсходзе — з Севершчынай (Сі́верщина), на поўдні — з Чарнігаўшчынай (Черні́гівщина), Драўлянскай зямлёй (Древля́нська земля), Пагарыннем (Погори́ння) і Валынню (Воли́нь). Большая частка тэрыторыі зямлі цяпер уваходзіць з склад Беларусі, а менавіта Гомельскай і Брэсцкай абласцей. Паўднёва-заходняя частка Зямлі ўваходзіць у склад Украіны (часткі Ровенскай і Валынскай абласцей).
Кастрычніцкая вуліца (Мінск)
Назва
Упершыню згадваецца як Ляхаўская, па назве прадмесця Ляхаўка, у якім пралягала, яшчэ ў XVI стагоддзі як сухапутная дарога, якая праходзіць каля Свіслачы. З 1804 года вуліца называлася Ніжне-Ляхаўскай (адной з некалькіх). У савецкія часы кароткі час насіла імя Лекерта, потым перайменавана ў вуліцу Варашылава, у час нямецкай акупацыі 1941—1944 гг. — У Лукавіне (in der Scleife) вуліца, пасля вайны вернута савецкая назва. У 1961 годзе перайменавана ў Кастрычніцкую.
Дрыгавіцкая зямля
Стварэнне
Зямля была створана паводле Закона «аб адміністрацыйна — тэрытарыяльным падзеле УНР» які быў прыняты 2 — 4 сакавіка 1918 года. Замест губерняў ствараліся новыя адмінінстрацыйныя адзінкі — «Землі» (Зе́млі, ў ад. ліку Земля́). Усяго, паводле новага адміністрацыйна — тэрытарыяльнага падзелу УНР стваралася 32 Зямлі.
Кастрычніцкая вуліца (Мінск)
Гісторыя
Гістарычна вуліца адносілася да Ляхаўскага прадмесця, якое праз зручнае размяшчэнне на беразе Свіслачы ў канцы XIX стагоддзя пачало шчыльна забудоўвацца прамысловымі прадпрыемствамі. За два дзясяткі гадоў тут з’явілася некалькі гарбарань, вінны склад, дрожджава-вінакурны завод, чыгуналіцейны завод «Гігант», якія і склалі індустрыяльны воблік ваколіцы.
Дрыгавіцкая зямля
Скасаванне
Арганізацыя ўлады не была канчаткова скончана. Пасля дзяржаўнага перавароту 29 красавіка 1918 года і стварэння гетманату, Дрыгавіцкая зямля, як адміністрацыйная адзінка была скасавана.
Кастрычніцкая вуліца (Мінск)
Гісторыя
4 чэрвеня 1893 года браты Самуіл і Файвіш Ракаўшчыкі арганізавалі паўсаматужную вытворчасць спірту і пякарскіх дрожджаў, а праз пару гадоў узвялі вінакурны завод (№ 14). Спачатку на прадпрыемстве працавалі не больш за дваццаць чалавек. На няцотным боку вуліцы ў 1895 годзе размяшчаліся гарбарныя майстэрскія Рубіна, Сальмана, Гольтберга, Дэна і Імпрата. У той час адсутнічалі вентыляцыя, электрычнасць, а для адводу сцёкавых вод выкарыстоўвалася выкапаная ў двары студня.
Завод «Гігант», на якім працавалі ўсяго 12 чалавек, у 1907—1908 гг. размяшчаўся ў драўляным будынку, які стаяў на месцы самага старога корпуса сённяшняга Мінскага заводу імя Кастрычніцкай рэвалюцыі (№ 16). У чыгунна-ліцейным і металаапрацоўчым цэхах выраблялі сельскагаспадарчае і хатняе начынне. Ужо да 1910 годзе на вінакураным заводзе братоў Ракаўшчыкоў налічвалася каля 150 рабочых месцаў. Прадпрыемства, абсталяванае найноўшым тэхнічным абсталяваннем, выпускала прадукцыю высокай якасці. Этыкетка з выявай раку і надпісам «Бр. Раковщикъ» стала паказчыкам якасці прадукта. Праз пару гадоў пасля адкрыцця заводу браты сталі пастаўляць прадукцыю для імператарскага двара.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі вінакураны завод братоў Ракаўшчыкоў нацыяналізавалі. Пачынаючы з 1917 года яго не разоў пераназывалі ў гарэлкавы, спірта-гарэлкавы, лікёра-гарэлкавы.
У савецкія часы прадпрыемствы ўзбуйнілі. Толькі каля 1927 года на гарбарным прадпрыемстве (№ 25) з’явілася машынная зала, гарбарная сыравіна і хромавая вытворчасць. У гэтым жа годзе завод атрымаў назву «Бальшавік». Вытворчасць перапынілася толькі на час Вялікай Айчыннай вайны, затым была адноўлена. У 1930 годзе «Энергія» перайменавана ў завод імя Клімента Варашылава. У 1933 годзе па ініцыятыве рабочых заводаў імя Варашылава і «Бальшавік» на вуліцы было пабудавана разваротнае кольца трамвая.