cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Георгіевіч Якавенка
Біяграфія
З 1905 і прынамсі да 1916 года выконваў абавязкі ўрачэбнага інспектара пры магілёўскім губернскім праўленні.
Мастышчэ (Валадымырэцкі раён)
Мастышчэ (Мости́ще) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Кемпен
Кемпен (Kempen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Фірзен. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 68,79 км². Афіцыйны код — 05 1 66 012.
Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.
Кавуны
Кавуны́ (, Кавуны) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Бесікты
Бесікты — сяло ў Атыраўскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Атырау. Уваходзіць у склад Каіршахцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 231053200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 856 чалавек (432 мужчыны і 424 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражываў 1021 чалавек (499 мужчын і 522 жанчыны).
Маісеенкі (Гарадзішчанскі сельсавет)
Маісе́енкі (, Моисеенки) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Мыргарад
Мі́ргарад ці Мы́ргарад (Миргород) — горад у Палтаўскай вобласці Украіны. Плошча 19 км². Насельніцтва 41 240 чал. (1 студзеня 2012).
У ХІХ стагоддзі мястэчка Міргарад было ў складзе Міргарадскай воласці Міргарадскага павета Палтаўскай губерні.
Купры
Купры́ (, Купры) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жалудоцкага сельсавета.
Да 17 студзеня 1969 года вёска ўваходзіла ў склад Доўгаўскага сельсавета, да 20 лістапада 1973 года — у склад Жалудоцкага сельсавета , да 26 лютага 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Жалудоцкага пассавета.
Мульчыці
Мульчыці (Му́льчиці) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Рыау
Рыау можа значыць:
IC 765
IC 765 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 5494
NGC 5494 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Цэнтаўра. Бачная зорная велічыня: 12,0. Размер: 2,3' × 2,1'. Прамое ўзыходжанне: 14 гадз. 12 мін. 23,7 сек. Схіленне: -30°38'41".
Сібірскі федэральны ўніверсітэт
Сібірскі федэральны ўніверсітэт (Сибирский федеральный университет) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Краснаярск. Універсітэт быў створаны ў 2006 годзе з пяці краснаярскіх ВНУ.
Структура
У сваім складзе ўніверсітэт мае наступныя структурныя адзінкі:
Цёнісфорст
Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
Нэтрэба (Валадымырэцкі раён)
Нэтрэба (Нетре́ба) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Лідзія Емяльянаўна Сіроткіна
Лідзія Емяльянаўна Сіроткіна (нар., в. Замошша, Сенненскага раёна, Віцебскай вобласці — , Мінск) — беларускі аграном, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1980—1985).
Біяграфія
Скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1957). Галоўны аграном калгаса «Першамайскі» Брагінскага раёна (1957—1960), кіраўнік аддзялення саўгаса «Старасельскі» Віцебскага раёна (1960—1961). 3 1961 года — галоўны аграном, сакратар парткама, намеснік старшыні калгаса імя Леніна (да 1977 года — калгас «Перамога»). У 1982—1995 гг. — старшыня калгаса імя Дзімітрава Талачынскага раёна.
Званне Героя Сацыялістычнай Працы (1973) прысвоена за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і продажы дзяржаве сельскагаспадарчых прадуктаў.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1974—1979), дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, Віцебскага абласнога і Талачынскага раённага Саветаў народных дэпутатаў.
Памерла 24 чэрвеня 2015 года ў Мінску.
Карліўка
Карлаўка ці Карліўка (Карлівка) — горад у Палтаўскай вобласці Украіны. Плошча 16 км². Насельніцтва 15 501 чал. (1 студзеня 2012).
Здраўка Крстанавіч
Здравка Крстанавіч (Здравко Крстановић,  — паэт, празаік, крытык, драматург і журналіст.
Біяграфія
Крстанавіч вучыўся ў сярэдняй школе ў г. Кнін і Спліт. Скончыў Філасофскі факультэт у г. Заграб, профіль: югаслаўскія мовы і літаратура, а таксама літаратурную кампаратыстіку. Да кастрычніка 1991 г. ён жыў у Спліце, і з таго часу ён жыве ў Белградзe.
Ён быў рэдактарам спліцкага выдавецтва Логас, вёў калонку Запісы бессані і крытыку ў Свабоднай Далмаціі, а таксама ў загрэбскім Оку. З 1990 да 1993 гг. рэдагаваў часопіс Сербская Зора. З 1990 па 2002 гг. ён быў журналістам штодзённай газеты Палітыка Экспрэс.
Апублікаваў свой першы верш 1962 г. у Весела свеска і першае апавяданне 1971 г. у Вечернем спісе.
Часопісы
З пачатковай школы супрацоўнічаў з часопісамі:
У гімназіі публікаваў у часопісах:
Падчас студэнцкіх дзён супрацоўнічаў з сербскім культурным таварыствам Прасвета, а ў часопісах Прасвета і Новія летапісы публікаваў літаратурныя артыкулы.
Публікаваў вершы і прозу ў часопісах:
Навакы (Валадымырэцкі раён)
Навакы (Новаки́) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Здраўка Крстанавіч
Творы
Аўтар монодрамы Чалавек у свеце, кропля на лісце / Човек на свиту, капу на листу ў двух рэдакцыях (1979 і 1980), теледрамы Стары / Старац (1983) і сцэнара кароткаметражнага мастацкага фільма Райскі сад / Рајски врт (1990).
Рэдагаваў Лібар Мілянка Смоя / Либар Миљенка Смоје (1981), Эратычныя народныя песні / Еротске народне песме (1984), анталогію сербскай народнай паэзіі Залатая пена з мора / Златна пјена од мора (1990), Дуброўніцкія элегіі / Дубровачке елегије Луя Вайновіча (1997). Свята / Гозба Паўла Соларича (1999) і Цудоўная крыніца / Чудесни кладенац — анталогія сербскай паэзіі ад Барані да Котарскага заліва (2002).
Яго кніга Гісторыі з Ада / Приче из Хада была перакладзеная на некалькі моў з 1992. да 2000 гг. было дванаццаць выданняў.
Узнагароды
Прадстаўлены ў многіх анталогіях і зборніках і пераведзены на дзесяць моў.
Выйграў некалькі літаратурных прэмій і атрымаў прэмію Філіп Вішніч за асаблівы ўнёсак у культуру сербскага народа ў 2002 годзе.
Забаб’е (прыпыначны пункт)
Заба́б'е (, Забабье)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Забаб'е; на лініі Гомель — Жлобін, паміж прыпыначным пунктам Шарыбаўка і станцыяй Салтанаўка.
Астравы Рыау
Астраўная правінцыя Рыау (Provinsi Kepulauan Riau) — правінцыя на паўночным захадзе Інданезіі. Плошча — 8202 км². У склад правінцыі ўваходзяць 2408 астравоў, у тым ліку Рыау, Натуна, Анамбас. Насельніцтва — 1 679 163 чал. Адміністрацыйны цэнтр - Танджунг-Пінанг. Найбуйнейшы востраў і горад - Батам.
Правінцыя Рыау ўтварае асобую эканамічную зону, якая шчыльна звязана з суседнім Сінгапурам. Асноўныя галіны эканомікі — сельская гаспадарка, турызм, транзітны гандаль, суднабудаванне, машынабудаванне, электратэхнічная вытворчасць, здабыча прыроднага газу.
Адміністрацыйны падзел
Правінцыя дзеліцца на пяць акруг (kabupaten) і два гарадскіх муніцыпалітэта (kota):
Часлаў Цыбоўскі
Часлаў Цыбоўскі (1 студзеня 1932 — 7 жніўня 1978) — сябра мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, належаў да смаргонскай групы арганізацыі. Малодшы брат Леакадзіі Цыбоўскай.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 студзеня 1932 г. у Смаргоні Ашмянскага павету Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Гродзенская вобласць).
Вучыўся ў Смаргонскай сярэдняй школе. Восенню 1949 г. разам з сястрой і іншымі вучнымі далучыўся да мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху. Моладзевая арганізацыя, кіраўніком якой быў Расціслаў Лапіцкі, у асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, але ў будучыні планавалася перайсці і да больш актыўных дзеянняў. У хаце бацькоў Леакадзіі і Часлава Цыбоўскіх адбываліся рэгулярныя сходы вучняў-падпольшчыкаў.
Арыштаваны ў лютым 1950 г. Летам таго ж году прыгавораны да расстрэлу ваенным трыбуналам Беларускай ваеннай акругі за прыналежнасць да мядзельска-смаргонскай падпольнай арганізацыі, аднак, як малалетняму, гэтае пакаранне было заменена на 25 гадоў зняволення ў канцлагерах. Тэрмін адбываў на мядзяных рудніках Джэзказгана ў Казахстане, нейкі час разам з Юзафам Качэргай і Канстанцінам Іваноўскім.
У сярэдзіне 50-х гадоў вярнуўся ў Смаргонь з падарваным здароўем і неўзабаве выехаў у Польшчу.
Памёр 7 жніўня 1978 г. Пахаваны ў Дзяржоневе.
Іван Рыгоравіч Паўлоўскі
Іван Рыгоравіч Паўлоўскі (, в. Латыгаль, Сенненскі павет, Віцебская губерня —, Масква) — савецкі дзяржаўны дзеяч. Міністр шляхоў зносін СССР (1977—1982). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР ад Кемераўскай вобласці (1977—1984). Член ЦК КПСС (1981—1986). Кандыдат эканамічных навук (1969).
Біяграфія
Нарадзіўся 5 ліпеня 1922 года ў в. Латыгаль Сенненскага павета Віцебскай губерні.
Пасля заканчэння Аршанскага тэхнікума чыгуначнага транспарту (1941) працаваў на Свярдлоўскай чыгунцы, дзе прайшоў шлях ад дзяжурнага па станцыі да начальніка буйнога чыгуначнага вузла. У 1947—1972 гадах працаваў на Паўднёва-Усходняй, Паўднёва-Уральскай, Прыволжскай чыгунках начальнікам станцыі, першым намеснікам начальніка, начальнікам чыгункі.
У 1972—1977 гадах — намеснік міністра — начальнік Галоўнага ўпраўлення руху, у 1977—1982 гадах — Міністр шляхоў зносін СССР. Быў адхілены ад працы пасля лістападаўскага пленума ЦК КПСС 1982 года, на якім Генеральным сакратаром ЦК КПСС быў абраны Юрый Андропаў, які раскрытыкаваў працу савецкага транспарту.
У 1982—1984 гадах — першы намеснік Пастаяннага прадстаўніка СССР у Савеце эканамічнай узаемадапамогі. З красавіка 1984 года — персанальны пенсіянер саюзнага значэння.
У пачатку 1990-х гадоў быў прызначаны членам Экспертнага савета пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі.
Памёр 22 ліпеня 2007 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Траякураўскіх могілках.
Себасцьян Фетэль
Себа́сцьян Фе́тэль (Sebastian Vettel ; нар. ) — нямецкі аўтагоншчык, пілот Формулы-1. Чатырохразовы чэмпіён свету серыі Формула-1 —, , і  гадоў, пры гэтым станавіўся самым маладым уладальнікам адпаведнай колькасці тытулаў (у 2010 — самы малады чэмпіён, у 2011 — самы малады двухразовы, у 2012 — самы малады трохразовы, у 2013 — самы малады чатырохразовы). Таксама зрабіў мноства дасягненняў у катэгорыі «самы малады» — ён з'яўляецца самым маладым віцэ-чэмпіёнам свету, уладальнікам поўл-пазіцыі (Гран-пры Італіі 2008), пераможцам Гран-пры ў гісторыі Формулы-1 (перамога ў Монцы ў 2008 году), а таксама з'яўляўся самым маладым удзельнікам чэмпіянату, які набраў пункты (Гран-пры ЗША 2007 года) да сезону 2014 года, калі гэты рэкорд быў пабіты расійскім гоншчыкам Даніілам Квятам. У 2010 годзе прызнаны лепшым спартсменам года ў Германіі.
Кар'ера
Да пераходу ў Формулу-1 узначальваў залік пілотаў у сусветнай серыі Renault.
Кар'еру ў Формуле-1 пачаў тэставым пілотам у камандзе BMW з Гран-пры Турцыі 2006 года. Дэбют на трасе адбыўся на Гран-пры ЗША 2007 года, дзе Фетэль замяняў траўміраванага Роберта Кубіцу. Пачынаючы з гран-пры Венгрыі ў сезоне 2007 і да канца 2008 года выступаў за каманду Toro Rosso. З 2009 па 2014 год выступаў за каманду «Рэд Бул», затым з 2015 па 2020 год за «Ферары».
У сезонах 2021 і 2022 гадоў — пілот Aston Martin. У ліпені 2022 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры ў канцы сезона.
Асабістае жыццё
Дзве дочкі: Эмілі (нар. 12.01.2014) і другая дачка Мацільда (нар. у верасні 2015) ад сяброўкі Ханны
Швальмталь (Ніжні Рэйн)
Швальмталь (Schwalmtal) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Фірзен. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 48,11 км². Афіцыйны код — 05 1 66 024.
Вольга Віктараўна Мычко
Вольга Віктараўна Мычко (нар., Мінск) — беларускі ўрач і палітык. З 2016 года — Генеральны сакратар Беларускага Таварыства Чырвонага Крыжа (на грамадскіх пачатках).
Швальмталь (Ніжні Рэйн)
Камуна падзяляецца на 2 сельскія акругі.
Вольга Віктараўна Мычко
Біяграфія
Скончыла Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Працавала ўчастковым урачом, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення 36-й гарадской паліклінікі г. Мінска, намеснікам галоўнага ўрача па медыцынскай частцы 34-й гарадской паліклінікі г. Мінска, галоўным урачом 18-й гарадской паліклінікі г. Мінска, намеснікам генеральнага дырэктара па медыцынскай частцы сумеснага беларуска-амерыканскага прадпрыемства ТАА «Экамедсэрвіс-Інвест», галоўным урачом дзяржаўнай установы «Бальніца паліятыўнага догляду „Хоспіс“». З’яўлялася галоўным пазаштатным спецыялістам па паліятыўнай медыцынскай дапамзе Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Узнагароды
Удастоена ганаровага звання «Мінчанін года».
Узнагароджана ганаровымі граматамі Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, нагрудным знакам «Выдатнiк аховы здароўя Рэспублікі Беларусь».
Логвіны
Ло́гвіны (, Логвины) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жалудоцкага сельсавета.
Да 17 студзеня 1969 года вёска ўваходзіла ў склад Доўгаўскага сельсавета, да 20 лістапада 1973 года — у склад Жалудоцкага сельсавета , да 26 лютага 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Жалудоцкага пассавета.
Павал Добшынскі
Па́вал До́бшынскі (Pavol Dobšinský;, Славашаўцы — , Дрэнчаны) — славацкі евангельскі святар, фалькларыст і збіральнік народнай творчасці, які дзейнічаў у перыяд рамантызму і адносіцца да пісьменнікаў штураўскага пакалення.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і евангельскага параха. Навучаўся ў гімназіях у Рожняве і Мішкальцы. Ад 1840 года навучаўся ў евангельскім ліцэі ў Левачы.
У 1848—1849 далучыўся да рэвалюцыі, а пасля змагаўся ў імператарскім войску. У 1850—1852 быў памочнікам евангельскага параха і этнографа ў Левачы, ад якога і пачаў цікавіцца збіральніцтвам народнай творчасці.
Ад 1852 — памочнік рэдактара ў часопісе «Slovenské pohľady», пасля каплан, у 1858—1861 — прафесар славацкай мовы і літаратуры ў Банскай Шцьяўніцы. З 1861 — святар у Дрэнчанах.
Творчасць
Пісаць пачынаў яшчэ падчас навучання ў ліцэі. Ужо ў гэты час складаў вершы ў рэчышчы штураўскай паэзіі. У асноўным гэта былі прыпадабненні народным песням, патрыятычныя і алегарычныя творы. Перакладаў таксама вершы замежных аўтараў. У розных часопісах паступова выйшлі яго пераклады Байрана, Ламарціна, Міцкевіча. Выдаваў рукапісны часопіс «Holubica», часопіс «Sokol», рэцэнзаваў альманахі «Concordia» і «Lipa».
Найбольшы ўнёсак зрабіў у фалькларыстыку. Яшчэ студэнтам займаўся праблематыкаю народнай славеснасці. Перыядычна публікаваў фалькларыстычныя штудыі, якія пасля ўвайшлі ў кнігу «Úvahy o slovenských povestiach» (1872). Сістэматычна збіраў і запісваў песні, прыказкі, прымаўкі, загадкі, гульні, звычаі і павер’і. Перад публікацыяй прыбраў адтуль эратычнасць і пошасны гумар, дзякуючы чаму гэтая творчасць (першапачаткова прызначаная для дарослых) стала ўлюбёнай і папулярнай і сярод дзяцей. Разам з Аўгустам Гарыславам Шкулцетым склаў і ў 1858—1861 выдаў серыю з 64 казак у шасці тамох пад назвай «Slovenské povesti». Незадоўга перад смерцю выдаў 90 казак у васьмі тамох пад назвай «Prostonárodné slovenské povesti» (1880—1883). Гэтыя складанкі і дагэтуль з'яўляюцца найбольш істотным і рэпрэзентатыўным зборам славацкай фалькларыстыкі.
Навасілкы (Валадымырэцкі раён)
Навасілкы (Новосі́лки) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Зяхіна
Зяхіна (Зяхино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зяхіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
IC 766
IC 766 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор'і Воран.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ронкі-дэй-Леджанары
Ронкі-дэй-Леджанары (Ronchi dei Legionari) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Гарыцыя.
Насельніцтва складае 11 937 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 746 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 34077. Тэлефонны код — 0481.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Казяўкі
Казяўкі (Galerucinae) — падсямейства жукоў з сямейства лістаедаў, якое налічвае 5800 відаў.
Апісанне
Жукі маленькіх і сярэдніх памераў.
Экалогія і месцапражыванні
Вялікая частка прадстаўнікоў падсямейства харчуюцца двухдольнымі раслінамі, і толькі нямногія аддаюць перавагу аднадольным. Невялікая частка відаў — сельскагаспадарчыя шкоднікі. Некаторыя выкарыстоўваюцца ў ролі біялагічнага інструменту ў барацьбе з пустазельнымі раслінамі.
Чыонг Тан Шанг
Чыонг Тан Шанг (Trương Tấn Sang, нар. года, павет Дыкхоа, Ланган, Французскі Індакітай) — прэзідэнт В’етнама (2011—2016) і высокапастаўлены член палітбюро, выканаўчага камітэта кіруючай Камуністычнай партыі. Ён стаў прэзідэнтам краіны па выніках галасавання ў Нацыянальнай асамблеі ў ліпені 2011 года. Чыонг Тан Шанг — член Палітбюро з 1996 года. Ён быў сакратаром партыі ў Хашыміне з 1996 па 2000 г.
Кірыл Трафімавіч Мазураў
Кіры́л Трафі́мавіч Ма́зураў (, в. Рудня Прыбыткаўская, Магілёўская губерня —, , РСФСР, СССР) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Першы намеснік Старшыні Савета Міністраў СССР, член Палітбюро (Прэзідыума) ЦК КПСС (1965—1978), кандыдат у 1957—1965 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 сакавіка (5 красавіка) 1914 года ў в. Рудня Прыбыткоўская. Бацька — Трафім Іванавіч, маці — Агафія Іаакімаўна.
У 1933 годзе скончыў Гомельскі аўтадарожны тэхнікум. Працаваў тэхнікам дарожнага аддзела Парыцкага райвыканкама Бабруйскай вобласці, пасля начальнікам дарожнага аддзела Камарынскага райвыканкама Палескай вобласці. Служыў у Чырвонай Арміі (1936—1938).
З 1939 года на камсамольскай працы. З 1940 года сакратар Брэсцкага абкама камсамола.
У 1943—1947 гадах К. Т. Мазураў — другі, пасля першы сакратар ЦК ЛКСМ Беларусі. У пасляваенныя гады, скончыўшы Вышэйшую партыйную школу пры ВКП(б) (1947), быў першым сакратаром Мінскага гаркама партыі (1948—1950), першым сакратаром Мінскага абкама партыі (1950—1953).
У апараце ЦК КП БССР і СССР
Пасля смерці Сталіна з’яўляўся старшынёй Савета міністраў Беларускай ССР (1953—1956).
Лаўрэнцій Берыя паспрабаваў зрабіць стаўку на нацыяналізм нерасійскіх рэспублік з мэтай заваявання большай улады. Чэрвеньскі 1953 года пленум ЦК КПБ атрымаў загад з цэнтру замяніць расійскага сакратара ЦК КПБ М. Патолічава на другога сакратара — беларуса М. Зімяніна. Апошні ў сваім дакладзе на пленуме крытыкаваў такія «фундаментальныя недахопы і памылкі» КПБ у сферы нацыянальнай палітыкі, як неадпаведнасць долі беларусаў сярод насельніцтва рэспублікі (81 %) іх прадстаўніцтву ў апараце партыйных органаў (62,2 %). М. Зімянін наракаў, што праца апарату ЦК КПБ і СМ БССР, мясцовых партыйных і савецкіх органаў вядзецца на рускай мове, і прапанаваў прыняць рэзалюцыю аб пераводзе справаводства ўрада, рэспубліканскіх і мясцовых партыйных і савецкіх органаў на беларускую мову.
Кірыла Мазураў, які актыўна падтрымаў М. С. Хрушчова пасля смерці Сталіна, а затым прыняў яго бок у час барацьбы з «антыпартыйнай групай», стаў фактычна першым беларусам на чале ЦК КПБ (калі не лічыць Васіля Шаранговіча, які прабыў першым сакратаром толькі некалькі месяцаў у 1937 годзе і быў расстраляны ў 1938).
З імем Кірылы Мазурава звязаны шматлікія поспехі беларускага народу ў развіцці эканомікі, навукі і культуры ў 1953—1965 гадах, рэабілітацыя шматлікіх партыйных і дзяржаўных дзеячаў, мінскіх падпольшчыкаў, партызанскіх камандыраў. На думку былога дырэктара Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь Я. І. Бараноўскага, Кірыла Мазураў увайшоў у гісторыю Мінска і Беларусі як праваабаронца незаслужана абгавораных падпольшчыкаў. Пры Мазураву рады КПБ павялічыліся з 145 тысяч да 296 тысяч членаў. На гады кіравання Мазурава (1956—1965) прыйшлося, напрыклад, будаўніцтва Наваполацкага нафтаперапрацоўчага завода і Наваполацкага хімічнага камбіната «Палімір». Каласальная будоўля тады, у 1958, мела каштарыс 315 мільёнаў рублёў.
Намагаючыся аднавіць беларусізацыю, у студзені 1959 на святкаванні 40-годдзя БССР Кірыла Мазураў зрабіў даклад па-беларуску. У перапынку Мікіта Хрушчоў, які сядзеў у прэзідыуме, пачаў лаяць Мазурава: «Ни черта не понятно!» (бел.: «Ні халеры не разабраць!»). На прыступках БДУ Хрушчоў выказаўся яшчэ больш выразна: «Чем быстрее все мы будем разговаривать по-русски, тем быстрее построим коммунизм» (бел.: «Чым скарэй усе мы будзем гаварыць па-руску, тым скарэй мы пабудуем камунізм»). Прымаў удзел у XV сесіі Генеральнай асамблеі ААН (1960 год) ад нацыянальнага прадстаўніцтва Беларускай ССР у складзе дэлегацыі СССР.
Першы намеснік старшыні Савета Міністраў СССР у 1965—1978 гадах.
У 1968 яго адпраўляюць у Прагу для кіравання ваеннымі дзеяннямі па лініі Палітбюро. Дзейнічаў пад псеўданімам «генерал Трафімаў». Пры яго ўдзеле кіраўнікі Камуністычнай партыі Чэхаславакіі Ду́бчак, Смркоўскі, Шык ды іншыя былі арыштаваны і вывезены ў Маскву.
"В форме полковника (моё воинское звание), называясь генералом Трофимовым, я давал распоряжения нашим военным и гражданским… Главной задачей было уберечь наших солдат от стрельбы…"
Мазураў з Касыгіным і Машэравым сталі ініцыятарамі развіцця перапрацоўкі алмазнае сыравіны ў Беларусі (у Гомелі ў першай палове 1970-х быў створаны завод такога профілю) і работ па разведцы беларускіх радовішчаў алмазаў. Яшчэ ў 1970 А. Касыгін выступіў у Савеце Міністраў СССР з падрабязным дакладам, прапануючы, па-першае, паступова скарачаць вываз з СССР неапрацаваных («сырых») алмазаў, а па-другое, развіваць перапрацоўку алмазаў у шэрагу рэспублік, у тым ліку ў Беларусі і Украіне. Выбар такога рэгіянальнага «прыярытэту», па словах Касыгіна, абумоўлены наяўнасцю ў заходнім рэгіёне Саюза россыпавай алмазнай сыравіны, якую тамасама можна перапрацоўваць разам з якуцкай.
На даручэнне Касыгіна Мазураў вывучаў скандынаўскую сацыяльна-эканамічную мадэль, уключна з метадамі стымулявання вытворчасці працы, павышэння таварнай (а не цэнавай) прадукцыйнасці вытворчасці пры зніжэнні яго фонда- і капіталаёмістасці. «Каманда» Мазурава ў 1968—1972 гадах прапанавала каля 10 адаптаваных да ўмоў СССР варыянтаў, падобных да скандынаўскае практыкі заахвочвання прадпрыемстваў і іхніх працаўнікоў за рост менавіта таварнага выхаду высокаякаснай прадукцыі шырэйшага асартыменту пры адначасовым скарачэнні фонда- і капіталаёмістасці самой вытворчасці на гэтых прадпрыемствах. Было прапанавана правесці эксперыменты прыкладна на 60 прадпрыемствах СССР, у тым ліку на 25 беларускіх і 15 прыбалтыйскіх, якія прадугледжвалі б скарачэнне колькасці планавых для іх заданняў амаль на траціну. Падобныя эксперыменты ў той перыяд з поспехам праводзіліся ў Югаславіі, Кітаі, Чэха­славакіі, Венгрыі, ГДР.
Але такія праекты, як і касыгін­скія эканамічныя рэформы ў цэлым, былі адрынутыя партдзяржнаменклятурай. Паводле некаторых даных, тагачасны старшыня прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Мікалай Падгорны наракаў: «Не дзеля таго мы пасварыліся з Ціта і адхілілі Дубчака, каб паўтараць гэткае ж у сябе». Апрача таго, у СССР з’явіліся «хуткія» экспартна-сыравінавыя грошы праз рост сусветных цэн на нафту. Так што неўзабаве са складу Палітбюро ЦК КПСС і Савета Міністраў СССР быў выведзены не адзін толькі Кірыла Мазураў.
Апошнія гады жыцця
7 красавіка 1974 года ў сувязі з 60-годдзем атрымаў званне Героя Сацыялістычнай Працы. Узнагароджаны 5 ордэнамі Леніна, ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені і медалямі.
З 1978 года — на пенсіі. З 1986 года быў абраны старшынёй Усесаюзнага савета ветэранаў вайны і працы. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 3-9 скліканняў, у 1989 абраны Народным дэпутатам СССР.
Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Ушанаванне памяці
У 2004 годзе, да 90-годдзя К. Т. Мазурава, у Маскве быў зняты дакументальны фільм «Кирилл Мазуров: портрет на фоне эпохи» («Кірыла Мазураў: партрэт на фоне эпохі»).
У мінскім мікрараёне Сухарава адна з вуліц носіць імя Кірыла Мазурава. На фасадзе хаты № 36 па вуліцы Карла Маркса, у якой жыў К. Т. Мазураў, усталяваная памятная дошка.
Таксама яго імём названа адна з галоўных вуліц Гомеля (вуліца Мазурава). У 2022 г. на двух шматпавярховых будынках па гэтай вуліцы быў размешчаны тэматычны мурал з партрэтам К. Т. Мазурава.
Палыці (Валадымырэцкі раён)
Палыці (Поли́ці) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Малыя Сліжы
Малы́я Сліжы́ (, Малые Слижи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Забоззе (прыпыначны пункт)
Забо́ззе (, Забозье)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 1,4 км на ўсход ад вёскі Забоззе.
Іванаўскае (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Іванаўскае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Танджунг-Пінанг
Танджунг-Пінанг (Tanjung Pinang) — адміністрацыйны цэнтр інданезійскай правінцыі Рыау. Размешчаны на востраве Бінтан. Насельніцтва (2010 г.) - 192 493 чал.
Заснаваны ў XVI ст. выхадцамі з суседняга паўвострава Малака. Адыгрываў значную ролю ў малайскай культуры. У XIX ст. далучаны да валоданняў Нідэрландаў. З 1949 г. у складзе Інданезіі.
Асноўныя галіны эканомікі — транзітны гандаль, турызм.
Літаратурна-этнаграфічны музей Якуба Коласа (Пінкавічы)
Літаратурна-этнаграфічны музей Якуба Коласа — літаратурна-этнаграфічны музей, прысвечаны этапу жыцця Якуба Коласа ў вёсцы Пінкавічы, а таксама быту мясцовага насельніцтва таго перыяду.
Гісторыя
У 1904 годзе ў вёску Пінкавічы прыехаў настаўнічаць Канстанцін Міцкевіч. Акрамя настаўніцтва ў вёсцы Міцкевіч займаўся творчасцю, збіраў фальклор, рабіў заметкі аб мясцовым жыцці. У 1905 годзе арыштаваны мясцовымі ўладамі за «рэвалюцыйную дзейнасць», больш Канстанцін Міцкевіч у вёску не вярнуўся.
У 1964 годзе настаўнік Іван Калоша стварыў у Пінкавіцкай школе, якой у 1952 годзе было нададзена імя Якуба Коласа, вугал паэта. У далейшым збіраліся матэрыялы аб жыцці паэта ў вёсцы. У 1990 годзе адбылося святочнае адкрыццё літаратурна-краязнаўчага музея Якуба Коласа.
Заснавальнік музея выкладчык беларускай мовы і літаратуры, краязнаўца Іван Іосіфавіч Калоша (1929-2010).
У 2017 годзе музей атрымаў статус "Народны" і ў гэтым жа годзе каля будынка ўстановы з'явіўся прыродны аб'ект "Калодзеж Якуба Коласа".
Структура
У музеі захоўваюцца запісы выступленняў Якуба Коласа і яго брата Іосіфа Міцкевіча, таксама ўспаміны жыхароў Пінкавічаў пра пісьменніка. Экспазіцыя музея знаходзіцца ў вестыбюле і чатырох залах. У вестыбюлі знаходзіцца бюст пісьменніка, які быў падараны Літаратурна-мемарыяльным музеем Якуба Коласа. На сценах знаходзіцца дзевяць каляровых слайдаў з пейзажамі Пінкавічаў.
Памятны знак Луізе Бойд на тэрыторыі музея
У 2016 годзе на тэрыторыі музея адкрыты памятны знак Луізе Арнер Бойд, якая наведала Пінскае Палессе ў 1934 годзе. Сваімі ўражаннямі яна падзялілася ў часопісе «Геаграфічны агляд» за ліпень 1936 год, а вынікам экспедыцыі стала выданне ў 1937 годзе фотаальбома «Польская правінцыя». Памятны знак усталявалі за сродкі Амбасады ЗША ў Беларусі. На фасадзе выбіты назвы населеных пунктаў Пінскага раёна, якія наведвала Луіза Бойд, і памятныя надпісы на беларускай і англійскай мовах.
Палоўлі
Палоўлі (Поло́влі) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
NGC 55
NGC 55 — галактыка паўднёвага паўшар'я неба, якая знаходзіцца на мяжы сузор’яў Скульптара і Фенікса, бачная амаль з рабра. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
NGC 55 з'яўляецца карлікавай галактыкай тыпу SBm; знаходзіцца параўнальна блізка — на адлегласці 2 мегапарсек, дзякуючы чаму праз вялікія тэлескопы можна распазнаць у ёй асобныя зоркі. Належыць да групы галактык Скульптара, дзе з'яўляецца адной з самых вялікіх. У 2006 годзе з дапамогай арбітальнага тэлескопа XMM-Newton у галактыцы было знойдзена 42 кропкавыя крыніцы рэнтгенаўскага выпраменьвання, у тым ліку 20 рэнтгенаўскіх падвойных зорак, 5 рэштак звышновых і 7 крыніц мяккага рэнтгенаўскага выпраменьвання.
Абдэліла Бенкіран
Абдэліла Бенкіран (4 красавіка 1954, Рабат) — мараканскі палітык ісламісцкай арыентацыі, лідар найбуйнейшай партыі Справядлівасці і развіцця. Пасля перамогі партыі на выбарах 2011 года быў прызначаны прэм’ер-міністрам. Прэм’ер-міністр з 29 лістапада 2011.
Радыжэвэ
Радыжэвэ (Радиже́ве) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Кастамукша
Кастамукша (Костомукша, Koštamuš) — горад (з 1983 года) у Расіі, у складзе Карэліі. Насельніцтва 31,6 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1977 годзе.
Горад размешчаны на поўначы Заходне-Карэльскага ўзвышша, адлегласць да Петразаводска каля 500 км, адлегласць да Санкт-Пецярбурга каля 1000 км. Адлегласць да расійска-фінляндскай мяжы 30 км (прапускны пункт Люця-Вартыўс). Горадаўтваральным прадпрыемствам з’яўляецца горна-абагачальны камбінат ААТ «Карэльскі акатыш». Таксама ў горадзе ёсць дрэваапрацоўка, хлебазавод, фарэлевая гаспадарка.
Бруген (Германія)
Бруген (Brüggen) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Фірзен. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 61,25 км². Афіцыйны код — 05 1 66 004.
Камуна падзяляецца на 3 сельскія акругі.
Адаміўка (Барзнянскі раён)
Адаміўка (Ада́мівка) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Кірпічны Завод (Пачынкаўскі раён)
Кірпічны Завод (Кирпичный Завод) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Лябёдка (вёска)
Лябёдка (, Лебёдка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жалудоцкага сельсавета.
Катляны
Катля́ны (, Котляны) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
IC 767
IC 767 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Акізтагай
Акізтагай — сяло ў Жылыойскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акізтагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 233633100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1379 чалавек (735 мужчын і 644 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 2232 чалавекі (1138 мужчын і 1094 жанчыны).
Княжацкі церам (Гродна)
Княжацкі церам (хорам) — помнік архітэктуры старажытнарускага перыяду Гродзенскай школы дойлідства. Збудаваны хорам у другой палове XII ст.. Знаходзіўся на тэрыторыі Старога замку ў Гродне. Да нашага часу захаваліся рэшткі церама.
Адкрыцце
Вялікі будынак з плінфы знойдзены падчас раскопак Ю. Ядкоўскага. Хорам быў узведзены ў самай непрыступнай частцы замка. Як і Ніжняя царква, церам з вонкавага боку быў упрыгожаны паясамі шліфаваных камянёў. Паколькі будынак размяшчаўся ля сцяны над Нёманам, М. М. Варонін палічыў яго за абарончую вежу. Аднак новыя даследаванні, праведзеныя ў 1981 А. А. Трусавым і П. А. Рапапортам, высветлілі, што меў рацыю першы даследчык — Ю. Ядкоўскі: гэта рэшткі княскага палаца-церама.
Беларускія археолагі А. А. Трусаў, М. А. Ткачоў, А. К. Краўцэвіч у 1985—1987 прадоўжылі вывучэнне ўмацаванняў Старога замка. У 1985 удзел у даследаваннях прымаў ленінградскі археолаг Л. М. Балыпакаў.
Апісанне. Прызначэнне
Ад княжацкага палаца захавалася паўночная частка, вывучэнне якой дало падставу меркаваць, што палац быў 2-павярховы, з перакрыццем па драўляных бэльках. Падмурак будынка складзены з аднаго раду камянёў і бітай плінфы вышынёю 35 — 40 см і апушчаны ў культурны пласт 11 — 12 ст. Сцены зроблены ў тэхніцы роўнаслаёвай муроўкі з плінфы памерам 29,5—31х18—20х4—5 см. На тарцах плінфаў маюцца знакі. Звонку пакладзены рады слаба апрацаваных валуноў. Таўшчыня швоў — 1,5-2 см.
Падчас раскопак выяўлена паўночная сцяна даўжынёю 2,7 м з дзвярным праёмам па цэнтры шырынёю 1,6 м. Пры раскопках будынка знойдзены паліваныя пліткі падлогі XII ст. (у тым ліку і фігурныя), зліткі аплаўленага свінцу (відаць, ад лістоў пакрыцця даху) і шматлікія бытавыя рэчы XII ст.
Першы паверх княжацкага палаца складаўся з 2 памяшканняў — вялікага ў заходняй частцы будынка і малога, падзеленага прасценкам на 2 часткі. У заходняй сцяне вялікага памяшкання справа і злева ад увахода знаходзіліся нішы, перакрытыя аркамі. Таўшчыня муроў каля 1,1 м. Падлога 2-га паверха палаца была выслана паліванымі пліткамі, а дах накрыты свінцовымі лістамі. Да хорама ў канцы 14 — пачатку 15 ст. прыбудавалі з брусковай цэглы новы ганак. На думку П. А. Рапапорта і А. А. Трусава, церам мог выконваць і абарончую функцыю ў канцы 14 — пачатку 16 ст., уваходзячы ў комплекс мураванага замка. На карысць такой думкі сведчаць знаходкі ў памяшканнях палаца каменных гарматных ядзер.
Падчас перабудоў у XVI ст. церам разабралі, і да нашых дзён дайшлі толькі рэшткі паўночнай часткі, якія захаваліся на вышыню да 2 метраў.
Міліца Сербская
Міліца Сербская (Кнегиња Милица; каля 1335 — 11 лістапада 1405) — жонка сербскага князя Лазара Хрэбелянавіча. Паходзіць з княжацкай дынастыі Няманічаў. Яе бацька — князь Вратка, у народнай традыцыі вядомы як Юг-Богдан. Вратка быў праўнукам сына Няманіча Вукана і ўнукам сына Вукана, (у манастве — Давіда). Давід узвёў манастыр Давідавец (манастир Давидовицa). Міліца нарадзілася каля 1335 года, а прыкладна ў 1353 годзе выйшла замуж за Лазара Хрэбелянавіча. Пасля смерці цара Стэфана Ураша Лазар стаў князем Рашкі са сталіцай у Крушавацы.
У князя Лазара і княгіні Міліцы было восем дзяцей: тры сыны (Дабрывой (памёр пры нараджэнні), Стэфан і ) і пяць дочак (,, , і ). Мара была выдадзена за Вука Бранкавіча, Алена — за Джурджа II Балшыча, Драгана — за балгарскага цара Івана Шышмана, Тэадора (Алена) — за бана Ніколу II Гаранскага, а самая малодшая, Алівера — за турэцкага султана Баязіда I.
Калі муж Міліцы ў 1389 годзе загінуў на Косаўскім поле ў бітве з туркамі, яна стала кіраваць Сербіяй пры маленстве яе сыноў. Вяла дыпламатычныя перамовы з Асманскай імперыяй, у 1398 годзе разам з блізкай сяброўкай Аленай (у манастве — Яўфімія), удавой дэспата Углеша Мрняўчэвіча, адправілася да султана Баязіда і прадстаўляла інтарэсы свайго малалетняга сына Стэфана. Пры яе ўдзеле ў Бялград былі перанесены мошчы прападобнай Параскевы Сербскай.
Пасля паўналецця яе сына Стэфана сышла з Аленай у манастыр Любасцінію, які сама ж і заснавала. У ім пастрыглася ў манашкі і атрымала імя Яўгенія. Перад смерцю прыняла схіму з імем Ефрасіння. Сканала 11 лістапада 1405 года і была пахавана ў манастыры.
Сербская праваслаўная царква прылічыла Міліцу да ліку святых, дзень яе памяці - 19 ліпеня (па юліянскім календары).
Міліца займалася літаратурай. Вядомыя яе творы «Малітва маці» (Молитва матере) і «Удаўству майму жаніх» (Удовству мојему женик). Лічыцца што яе літаратурны дар атрымалі ў спадчыну яе дачку Алена Балшыч і сын Стэфан. Дзеці Лазара і Міліцы завуцца Лазаравічамі.
Сяргей Іванавіч Васілёнак
Сяргей Іванавіч Васілёнак (нар., в. Запруддзе, Сенненскага раёна, Віцебскай вобласці — , Масква) — беларускі літаратуразнаўца, гісторык літаратуры і фалькларыст.
Біяграфія
У 1929 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Уваходзіў у БелАПП. Працаваў у Віцебскім (1932—1934) і Магілёўскім педінстытутах. У 1940 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, з 1941 года — дацэнт.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1946—1960 гадах выкладаў беларускую літаратуру і фальклор у Маскоўскім універсітэце, потым у Гомельскім педінстытуце.
Працоўная дзейнасць
Друкаваўся з 1931 года. Складальнік зборніка «Беларускі эпас» (разам з М. Грынблатам і К. Кабашнікавым, 1959), хрэстаматыі для ВНУ «Вусна-паэтычная творчасць беларускага народа» (з I. Гутаравым, 1959). Вывучаў гісторыю старажытнай беларускай літаратуры і фальклору.
Ромэйкы (Валадымырэцкі раён)
Ромэйкы (Ро́мейки) — вёска ў Валадымырэцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Грэфрат
Грэфрат (Grefrath) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Фірзен. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 30,98 км².
Камуна падзяляецца на 4 сельскія акругі.
Хмяльнік (Гарадоцкі раён)
Хмяльні́к (, Хмельник) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета. Да 2004 года з’яўлялася цэнтрам Хмяльніцкага сельсавета. Цэнтр сельскагаспадарчага прадпрыемства. За 59 кіламетраў на паўночны ўсход ад горада і 56 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Гарадок, 98 кіламетраў ад Віцебска.
Таледа
Таледа (Toledo) — горад у цэнтральнай частцы Іспаніі, сталіца правінцыі Таледа і аўтаномнай супольнасці Кастылія — Ла-Манча. Размешчаны да паўднёва-захаду ад Мадрыда на рацэ Таха і з'яўляецца цэнтрам архіепіскапства. Насельніцтва ў 2007 годзе складала жыхароў. У 1986 годзе гістарычны горад Таледа быў уключаны ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Гісторыя
Першыя пастаянныя паселішчы на тэрыторыі горада былі крэпасцямі, узведзенымі ў эпоху кельта-іберыйцаў. У 192 годзе да н.э. рымляне заснавалі тут фарпост Талетум (Toletum). Дзякуючы знаходжанню жалезнай руды каля горада, Таледа ператварыўся ў значны пасёлак, які чаканіў уласныя манеты. Раскопкі шыкоўных віл таго часу сведчаць аб глыбокай раманізацыі паселішча, якое мела свой акведук, да сённяшняга дня цалкам разбураны.
Пасля першых нападаў варвараў былі ўмацаваны антычныя сцены. У 411 годзе горад кароткачасова захапілі аланы. У 418 годзе ён перайшоў да вестготаў і заставаўся іх сталіцай да 711 ​​года. За гэты час Таледа стаў цэнтрам каталіцкага архібіскупства. У Сярэднявеччы Таледскія архібіскупы мелі ўласнае войска і прымалі ўдзел у Рэканкісце і ў іншых ваенных аперацыях іспанскіх каралёў.
Маўры заваявалі сталіцу дзяржавы вестготаў у 712 годзе. Росквіт Таледа пад імем Талайтола прыйшоўся на час іх панавання. Альфонс VI заваяваў горад 25 мая 1085 года. Таледа стаў адной з рэзідэнцый каралёў Кастыліі і заставаўся ёю да 1561 года, пакуль Філіп II не перанёс сваю рэзідэнцыю на 71 км у Мадрыд, які ляжыць якраз пасярод Пірэнейскага паўвострава і прыкладна на аднолькавай адлегласці ад усіх партоў. Аднак Таледа застаўся рэлігійным цэнтрам.
Знакамітыя жыхары
Эль Грэка жыў у Таледа з 1577 года да сваёй смерці ў 1614 годзе і стварыў тут шматлікія шэдэўры, у тым ліку «Пахаванне графа Оргаса» ў царкве Санта-Томэ.
Клемяціна (Пачынкаўскі раён)
Клемяціна (Клемятино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Клемяціна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Анатоль Сяргеевіч Пархута
Анатоль Сяргеевіч Пархута (нар., в. Мілейкі, Івацэвіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі Ігар Дзмітрыевіч Белагорцаў, Анатоль Якаўлевіч Міцянін, Уладзімір Іванавіч Кулін). У 1971—1982 гадах галоўны архітэктар г. Ліды, у 1982—2004 гадах галоўны архітэктар Гродзенскай вобласці, з 2004 года намеснік генеральнага дырэктара ААТ «Гроднажылбуд».
Член Саюза архітэктараў з 1997 года, білет № 42.
Творчасць
Асноўныя працы: генеральныя планы гарадоў Гродна (1983, 1998), Ліды (1991), Смаргоні (1984), Навагрудка (1995, у сааўтарстве з інстытутам «БелНДІПгорадабудаўніцтва»); комплекснае добраўпарадкаванне цэнтра г. Ліды (1972-82, у складзе аўтарскіх калектываў інстытутаў «БелКТИХ», «Белкамунпраект»: архітэктары С. Кандэрада,  Матэйка); комплекснае добраўпарадкаванне гістарычнага цэнтра г. Навагрудка (1998, у складзе аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары А. Б. Тараненка, У. М. Еўдакімаў, Т. М. Макарэвіч, А. Б. Захарчук, А. Ф. Ярашэвіч, І. М. Казлоўскі); рэканструкцыя гістарычнага цэнтра г. п. Мір (2002, кіраўнік аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары А. Б. Захарчук, А. Быстроў, Е.  Тараненка); транспартная развязка па вул. Будзённага ў г. Гродна (2003, сааўтары А. Б. Захарчук, Е. Тараненка, А.  Валканоўскі, А.  Сомаў, галоўны інжынер Р. Б. Кацынель); жылы гарадок «Рось» (1996, у складзе аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары У. М. Еўдакімаў, А.  Быстроў, А. Б. Тараненка, В. В. Васілюк, М. Б. Куняўскі); Лядовы палац спорту ў г. Гродна (1999, у складзе аўтарскага калектыва інстытута «Гроднаграмадзянпраект»: архітэктары М. І. Жучко, У. М. Еўдакімаў, А. Б. Тараненка, галоўны інжынер Р. Б. Кацынель); рэканструкцыя Аўгустоўскага канала (2004—2006, навуковы кіраўнік праекта); грамадска-жылы комплекс «Ліра» па праспекце Касманаўтаў у г. Гродна (2008, сааўтар І. А. Абухаў).
Узнагароды
Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь (1999), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1998, у сааўтарстве) — за архітэктуру жылога гарадка Рось Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці, здадзенага ў эксплуатацыю ў 1994—1997 гадах. Лаўрэат прэміі Мінбудархітэктуры імя У. А. Караля (1999), ордэн «Знак Пашаны» (1986), Ганаровая Грамата Вярхоўнага Савета БССР (1980), Ганаровая Грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Пераклад Новага Запавету Фёдара Клімчука
Пераклад Новага Запавету Фёдара Клімчука — пераклад Новага Запавету на гаворку вёскі Сіманавічаў. Першы пераклад Новага Запавету на загародскую гаворку. Пры працы выкарыстоўваліся адпаведныя пераклады на беларускай, расейскай, царкоўнаславянскай, польскай, украінскай. Выданне асвечанае не было. Фёдар Клімчук займаўся перакладам 15 гадоў, скончыўшы яго ў 2000 годзе.
Перадумовы
Фёдар Клімчук паўстагоддзя займаўся даследаваннем заходнепалескіх гаворак. Падобным перакладам ён хацеў захаваць гаворкі ў тым выглядзе, у якім яны дайшлі да нас. Спадар Клімчук не бачыў вялікіх перспектыў у дыялектаў, але выступае за тое, каб захаваць спадчыну, якая паступова знікае.
Пераклад
Да перакладу Бібліі ён вярнуўся ў 1993 годзе, калі выйшаў на пенсію. Перакладаў доўга і акуратна, выбіраў кожнае слова. Фёдар Клімчук казаў, што, вярнуўшыся да перакладу Новага Запавету, ён пачаў лепей спаць: замест таго каб таблеткі шукаць, пераклаў некалькі радкоў — і ўжо лепей спіцца.
Клімчук закончыў свой пераклад Евангелля ў 2000 годзе.
Выданні
У 2010 годзе тыражом 200 асобнікаў была выдадзеная першая частка на сродкі Станіслава Арцюшчыка. У яе ўваходзілі Чатырохевангелле, Дзеянні Святых Апосталаў, Першае пасланне да Карынфянаў.
Другая частка была надрукаваная ў 2019 годзе накладам 500 паасобнікаў. Новае выданне было большае аб’ёмам на 40 працэнтаў: гэта поўная праца Фёдара Клімчука над перакладам Евангелля. Спадар Клімчук не дажыў да гэтай падзеі ўсяго некалькі месяцаў. Сродкі на выданне збіраліся праз платформу «Ulej». Збор сродкаў і выданне арганізаваў Сяргей Доўгушаў са «Спеўнага сходу» ў рамках праекту «Tradycyja». Заказы на кнігі прыйшлі з розных месцаў Беларусі, а таксама з-за мяжы: з Ангельшчыны і Аўстраліі. Прэзентацыя другога выдання адбылася ў Менску 23 студзеня 2019 года, а 1 сакавіка ў Берасці.
Саграда
Насельніцтва складае 2236 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 158 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 34078. Тэлефонны код — 0481.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мікалай Мануцы
Мікалай Мануцы (?, г. Венецыя, Італія — 1809) — палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў з простага роду, хоць тытулаваўся графам. У маладосці жыў у Мадрыдзе (пасябраваў там з Казановай, потым варагаваў з ім) і Парыжы. Прыкладна ў 1772—1773 гадах з’явіўся ў Варшаве, устанавіў блізкія сувязі з расійскім паслом Оскарам Штакельбергам і каралём польскім і вялікім князем літоўскім Станіславам Аўгустам Панятоўскім.
У 1773 годзе ажаніўся з опсаўскай старасцінай Ядвігай Цеханавецкай з роду Струтынскіх, дачкой старосты шакінаўскага Юзафа Струтынскага. У 1774 годзе атрымаў ад сойма індыгенат (прызнанне свайго шляхецтва), заснаваны на сумнеўных доказах, і Опсаўскае староства ў трыманне.
Далучыўся да групоўкі Ксаверыя Браніцкага і Ігнація Патоцкага, якія імкнуліся скінуць караля, і разам з імі ездзіў у 1776 годзе ў Санкт-Пецярбург. Устанавіў там кантакты з Рыгорам Пацёмкіным, і стаў яго тайным інфарматарам і памочнікам у вядзенні спраў у Рэчы Паспалітай. Удзел у антыкаралеўскіх планах Мануцы быў раскрыты, і ён стаў аб’ектам нападак Штакельберга і Антонія Тызенгаўза. Шляхам ашуканства зрабіў сваёй уласнасцю мястэчка Богін з вакольнымі вёскамі, што належалі да дзяржаўных уладанняў. Гэта выклікала моцны рух супраціву мясцовых мяшчан і сялян, для падаўлення якога ў 1791 годзе былі выкарыстаны войскі.