cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каралеўства Прусія
1815: Прусія пасля Напалеона
У выніку рэвалюцыі 1848 года княствы Гогенцолерн-Зігмарінген і Гогенцолерн-Хэхінген (правілы кадэцкай галіна дынастыі Гогенцолерн) былі далучаны да Прусіі ў 1850 годзе.
1848—1871: Войны за аб'яднанне Германіі
За наступныя паўстагоддзя пасля Венскага кангрэса, у Нямецкім саюзе ўзнік канфлікт паміж прыхільнікамі ідэі фарміравання адзінага германскага дзяржавы і захавання цяперашняга сходу невялікіх германскіх дзяржаў і каралеўства. Стварэнне ў 1834 годзе Мытнага саюза Германіі (Zollverein), які выключаў Аўстрыйскую імперыю, павялічыў прускай уплыў на дзяржавы-члены. У выніку рэвалюцыі 1848 года Франкфурцкі парламент прапанаваў каралю Фрыдрыху Вільгельму IV аб'яднаць Германію вакол яго кароны. Фрыдрых Вільгельм адмовіўся ад прапановы на той падставе, што рэвалюцыйныя зборы не могуць прадастаўляць каралеўскія тытулы. Але існавалі дзве іншыя прычыны яго адмовы: у той час было зроблена мала намаганняў, каб пакласці канец унутранай барацьбе за ўладу паміж Аўстрыяй і Прусіяй. Стварэнне Германскай імперыі азначала б канец незалежнасці Прусіі ў рамках федэрацыі.
У 1848 годзе дзеянні Даніі па адносінах да герцагства Шлезвіг і Гольштэйн прывялі да Першай Шлезвігскай вайны (1848-51) паміж Даніяй і Германскім саюзам. У ёй Данія была пераможаны, але Прусія пад знешнім ціскам была вымушаная аддаць ёй абодва герцагства.
У 1850 годзе Фрыдрых Вільгельм выдаў першую канстытуцыю Прусіі. Гэты дакумент — ўмераны па мерках таго часу, але кансерватыўны па сённяшніх стандартах — прадугледжваў дзвюхпалатны парламент. Ніжняя палата, або Ландтаг, абіраўся ўсімі падаткаплацельшчыкамі, якія былі падзеленыя на тры тыпы, чые галасы мелі вагу паводле сумы падаткаў, якія яны выплочвалі. Жанчыны і тыя хто не плацілі падаткі не мелі права голасу. Гэта дазволіла траціне выбаршчыкаў кантраляваць 85 % ад заканадаўчай улады. Верхняя палата, якая ў далейшым была перайменавана ў («Палату лордаў» (Herrenhaus), назначалася каралём. Ён захаваў цалкам выканаўчую ўладу і міністры адчытваліся толькі перад ім. Як вынік, улада землеўладальніцкіх класаў, юнкераў, заставалася непарушнай, асабліва ва ўсходніх правінцыях.
У 1862 годзе Ота фон Бісмарк быў прызначаны каралём Вільгельмам I ў якасці прэм'ер-міністра Прусіі. Ён быў поўны рашучасці аб'яднаць нямецкія дзяржавы пад прускай уладай, і кіраваў Прусіяй падчас трох войнаў, якія ва ўрэшце рэшт дасягнулі гэтай мэты.
Першай з згаданых войнаў была Другая Шлезвігская вайна (1864), якую ініцыявала Прусія заручыўшыся падтрымкай Аўстрыі. Данія пацярпела ў ёй паражэнне і аддала Шлезвіг і Гольштэйн, Прусіі і Аўстрыі адпаведна.
Размеркаванне кіравання Шлезвіг і Гольштэйн стала штуршком да Аўстра-прускай вайне (1866), вядомай таксама як Сямітыднёвая вайна, дзе Прусія, у саюзе з Каралеўствам Італія і рознымі паўночна-германскімі дзяржавамі, аб'явіла вайну Аўстрыйскі імперыі. Аўстрыйская кааліцыя была разбурана і некаторыя нямецкія дзяржавы (Каралеўства Гановер, Вялікае герцагства Гесэ, герцагства Насау і Вольны горад Франкфурт) былі далучаныя да Прусіі. Найважнейшым вынікам гэтых набыткаў стала тэрытарыяльнага злучэнне рэйнскага комплексу ўладанняў Прусіі з астатняй часткай каралеўства. Спрэчныя тэрыторыі Шлезвіг і Гольштэйн перайшлі пад Прускае кіраванне. З улікам гэтых тэрытарыяльных дасягненняў, з'явілася магчымасць аб'яднання прускіх уладанняў у Рэйнланд-Вестфаліі з асноўнай часткай Каралеўства. Менавіта ў гэты час Прусія дасягнула сваёй найбольшай плошчы і займала дзве траціны плошчы Германіі. Прусія заставалася ў гэтых межах да канца 1918 года.
Германскі саюз быў адменены паводле вынікаў вайны. На яго месцы, Прусія аб'яднала 21 дзяржава, на поўнач ад ракі Майн і ўтварыла Паўночна-Германскі Саюз у 1867 годзе.
Прусія стала дамінуючай дзяржавай у гэтым новым утварэнні, маючы чатыры пятых яго плошчы і насельніцтва. Яе амаль поўны кантроль быў замацаваны ў канстытуцыі, напісанай Бісмаркам. Выканаўчая ўлада была ўскладзена на прэзідэнта; афіцыйна была перададзена прускаму каралю, паводле спадчынных правоў. Канцлер даваў справаздачу толькі перад ім. Быў таксама створаны двухпалатны парламент. Ніжняя палата, або Рэйхстаг, абіралася на аснове ўсеагульнага выбарчага права мужчын. Верхняя палата, або Бундэсрат (Федэральны савет) назначалася дзяржаўнай уладай. Бундэсрат на практыцы быў мацней Рэйхстага. Прусія мела 17 з 43 галасоў, і магла лёгка кантраляваць кворум у рамках саюзу з іншымі дзяржавамі. Паўднёвыя нямецкія дзяржавы (за выключэннем Аўстрыі) былі вымушаныя пагадзіцца на ваенныя саюзы з Прусіяй. Бісмарк лічыў што такі шлях аб'яднання Германіі значна лягчэй да рэалізацыі. Хоць кароль Вільгельм быў поўны рашучасці зрабіць тэрытарыяльны захоп Аўстрыі, Бісмарк пераканаў яго адмовіцца ад гэтай ідэі. Бісмарк хацеў каб Аўстрыя не мела ў будучыні ўплыву на нямецкія справы, і адначасова бачыў, што Аўстрыя магла б быць каштоўным саюзнікам у будучыні.
1871—1918: Уздым і падзенне Прусіі
Аднак, карані будучых праблем знаходзіліся ў глыбокіх адрозненні паміж імперскай і прускай сістэмамі. Імперыя мела сістэму ўсеагульнага і роўнага выбарчага права для ўсіх мужчын старэй 25 гадоў. У той жа час, Прусія захавала сістэму галасавання з абмежавальнымі трыма класамі, у якой 17,5 % насельніцтва кантралявала ўсе сферы жыцця. Імперскі канцлер быў, за выключэннем двух перыядаў (студзеня-лістапада 1873 і 1892—1894 гадоў) таксама прэм'ер-міністрам Прусіі, і гэта азначала, што на працягу большай часткі існавання імперыі, каралю/імператару і прэм'ер-міністру/канцлеру давялося шукаць большасці ў выбарчых заканадаўчых органах двух абсалютна розных выбарчых сістэм.
На момант стварэння імперыі, Прусія і Германія мелі прыкладна дзве траціны сельскіх раёнаў. Аднак на працягу 20 наступных гадоў, становішча было адменена, на гарады і мястэчкі ўжо даводзілася дзве трэці насельніцтва. Аднак і ў каралеўстве і ў імперыі, межы акругаў, так і не былі зменены, каб адлюстраваць рост насельніцтва і ўплыў гарадоў і мястэчак. Гэта азначала, што сельскія раёны былі проста пераназваны ў 1890 годзе.
Бісмарк разумеў, што астатняя частка Еўропы крыху скептычна ставіцца да сілы новага Рэйха, і звярнуў сваю ўвагу на захаванне міру накшталт Берлінскага кангрэса.
Вільгельм I памёр у 1888 годзе, і яго на троне змяніў наследны прынц — Фрыдрых III. Новы імператар, быў англафілам і планаваў зрабіць шырокія ліберальныя рэформы. Але ён памёр праз 99 дзён з моманту свайго ўзыходжання на трон. Яго спадчыннікам стаў 29-гадовы сын, Вільгельм II.
Як хлопчык, Вільгельм паўстаў супраць сваіх бацькоў у іх ліберальных спробах, і пакінуў прусаў пад апекай Бісмарка. Новы кайзер хутка сапсаваў адносіны з брытанскай і расійскай каралеўскімі сем'ямі (хоць і быў роднасна звязаны з імі), стаў іх супернікам і нарэшце ворагам. Вільгельм II адхіліў Бісмарка ад пасады ў 1890 годзе і пачаў кампанію мілітарызацыі і авантурызму ў знешняй палітыцы, што ў канчатковым выніку прывяло Германію да ізаляцыі.
Пітсбургскі ўніверсітэт
Пітсбургскі ўніверсітэт (University of Pittsburgh) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Пітсбург, штат Пенсільванія, ЗША.
Каралеўства Прусія
1871—1918: Уздым і падзенне Прусіі
Падчас Аўстра-Вянгерскага канфлікту з Сербіяй кайзер паехаў у адпачынак, і паспешныя планы мабілізацыі некалькіх дзяржаў прывялі да катастрофы — Першай сусветнай вайне (1914—1918). За выхад з вайны, бальшавікі, згодна Брэсцкаму міру (1918 год) пагадзіліся на акупацыю буйных рэгіёнаў заходняй часткі Расійскай імперыі, якія межавалі з Прусіяй. Нямецкі кантроль над гэтымі тэрыторыямі доўжыўся ўсяго некалькі месяцаў, і спыніўся з-за паразы нямецкай арміі і нямецкай рэвалюцыі, якія прывялі да адлучэння кайзера ад трона і яго выгнання.
Пасляваенны Версальскі дагавор, прымусіў Германію несці поўную адказнасць за вайну. Дагавор быў падпісаны ў Версалі, у зале люстэркаў, дзе нямецкая імперыя і была створана.
Пітсбургскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт складаецца з 17 школ і каледжаў у гарадскім кампусе ў Пітсбурзе, дзе знаходзіцца адміністрацыя ўніверсітэта і пражывае і навучаецца каля 28 000 студэнтаў і аспірантаў. Пітсбургскі кампус плошчай 132 акра ўключае ў сябе розныя гістарычныя будынкі, якія з'яўляюцца часткай гістарычнага раёна Шэнлі-Фармз, у першую чаргу яго 42-павярховы цэнтральны будынак у стылі неаготыкі. Універсітэт таксама кіруе чатырма кампусамі ў Заходняй Пенсільваніі, размешчанымі ў Брэдфардзе, Грынсберзе, Джонстаўне і Цітусвіле.
Каралеўства Прусія
1871—1918: Уздым і падзенне Прусіі
Яшчэ да завяршэння вайны ў Германіі ўспыхнула Лістападаўская рэвалюцыя 1918 года, якая прымусіла Вільгельма II 9 лістапада 1918 года адмовіцца і ад прускага прастола, і ад звязанага з ім прастола Германскай імперыі. Каралеўства Прусія было пераназвана ў Вольную дзяржаву Прусія.
Пітсбургскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Былыя і цяперашнія выкладчыкі і выпускнікі ўніверсітэта ўключаюць 6 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, 3 лаўрэатаў Пулітцэраўскай прэміі, 3 лаўрэатаў прэміі Акадэміі мастацтваў і навук, членаў Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук, 7 сенатараў ЗША, 3 міністраў ЗША і 5 губернатараў штатаў ЗША.
Каралеўства Прусія
Склад Прусіі
Асноўныя тэрыторыі Каралеўства Прусіі былі Фрыўльскі Брандэнбург і герцагства Прусія, што ўтварылі Брандэнбург-Прусію.
Памеранія была далучана да Прусіі ў 1648 годзе.
Разам з шэрагам тэрытарыяльных набыткаў ад Швецыі ў 1720 годзе, гэты рэгіён пазней стаў правінцыяй Памераніі.
Прускія поспехі ў Сілезскай вайне прывялі да ўтварэння правінцыі Сілезія ў 1740 годзе.
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе, анексаваныя Каралеўская Прусія і Вармія сталі правінцыяй Заходняя Прусія, тады як герцагства Прусія (разам з часткай Варміі) стала правінцыяй Усходняя Прусія.
Іншая анексіі тэрыторый уздоўж ракі Нетцэ (Netze) прывяла да стварэння акругі Нетцэ. Пасля другога і трэцяга падзелаў Рэчы Паспалітай (1793—1795 гады), Прусія стварыла правінцыі Новая Сілезія, Паўднёвая Прусія, і Новая Усходняя Прусія, з акругай Нетцэ, якая размежавала Заходнюю і Паўднёвую Прусію. Гэтыя тры правінцыі, перайшлі да Царства Польскага згодна рашэнню Венскага кангрэса ў 1815 годзе, за выключэннем заходняй частцы Паўднёвай Прусіі, якая стала складовай часткай Вялікага Княства Пазнаньскага.
Пасля буйных поспехаў на захадзе, дасягнутых Прусіяй пасля Венскага кангрэса, было створана 10 правінцый, кожная з якіх дзяліліся яшчэ на акругі. Гэта правінцыі:
У 1822 годзе, правінцыі Юліх-Клевэ-Берг і Ніжні Рэйн былі аб'яднаны ў правінцыю Рэйн. У 1829 годзе, правінцыі Усходняя і Заходняя Прусія аб'ядналіся ў правінцыю Прусія, але гэтыя правінцыі зноў былі створаны ў 1878 годзе. Княства Гогенцолерн-Зігмарінген і Гогенцолерн-Хэхінген былі анексаваны ў 1850 годзе і ўтварылі правінцыю Гогенцолерн.
Пасля перамогі Прусіі ў 1866 годзе ў Аўстра-прускай вайне, тэрыторыі, якія анексавала Прусія былі рэарганізаваны ў тры новыя правінцыі: Гановер, Гесэ-Насау, і Шлезвіг-Гольштэйн.
Сас (герб)
Сас (Sas) — прыватнаўласніцкі герб, вядомы з сярэдзіны XV ст.. Гербам карысталіся каля 300 родаў Беларусі, Украіны, Літвы і Польшчы, у т.л. Даніловічы, Скольскія, Сялецкія, Урускія, Шаптыцкія.
Нывыці
Нывыці (Ни́виці) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рокфард (Ілінойс)
Ро́кфард (Rockford) — трэці па колькасці насельніцтва горад у штаце Ілінойс, ЗША.
Заснаваны ў 1834 годзе. Знаходзіцца ў акрузе Уінебейга, у паўночна-заходняй частцы штата, паблізу мяжы са штатам Вісконсін, на рацэ Рок.
Насельніцтва
У 1998 годзе насельніцтва горада складала 147 тыс. чалавек. Па дадзеных перапісу 2010 года, колькасць насельніцтва Рокфарда складала 152 871 чалавек, павялічыўшыся на 1,8 % у параўнанні з перапісам 2000 года.
Акустычная фанетыка
Акустычная фанетыка — самастойная навуковая дысцыпліна, якая ўзнікла на стыку лінгвістыкі, фізікі і біяакустыкі, якая вывучае фізічныя ўласцівасці маўленчага сігналу.
Дзякуючы веданню агульных законаў, якія кіруюць ваганнямі, акустычная фанетыка аформілася ў самастойную навуковую дысцыпліну (сярэдзіна 1940-х гадоў), якая прадстаўляе сабой адну з самых распрацаваных раздзелаў фанетычнай навукі. Цэнтральнай вобласцю даследаванняў дадзенай дысцыпліны з'яўляецца акустычная тэорыя гаворкаутварэння, якая вывучае сувязь паміж арганічнай фазай артыкуляцыі і акустычным вынікам артыкуляцыйных працэсаў.
Тор (геаметрыя)
Тор — геаметрычнае цела, атрыманае вярчэннем круга вакол восі, якая ляжыць у плоскасці і не перасякае яго.
Іван Нічыпаравіч Бранавец
Іван Нічыпаравіч Бранавец (, вёска Камароўка, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі гастраэнтэролаг, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Дзюдзеўскую сярэднюю школу (1950) і Мінскі медыцынскі інстытут (1956).
Пасля інстытута на працягу трох гадоў працаваў галоўным урачом Ісернскай участковай бальніцы Слуцкага раёна. Выязджаў у працяглую камандзіроўку ў Казахстан для аказання медыцынскай дапамогі насельніцтву, якія прымалі ўдзел ва ўборцы ўраджаю.
У 1959 г. паступіў у аспірантуру пры кафедры тэрапіі (загадчык — прафесар А. Д. Адэнскі) БелДІУУ, якую скончыў і ў 1963 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Да ацэнкі функцыянальнага стану цягліц сэрца ў хворых гіпертанічнай хваробай».
Пасля аспірантуры працаваў асістэнтам, а з 1969 г. дацэнт кафедры тэрапіі і кардыялогіі БелДІУУ. У 1969—1973 гг. — Дэкан тэрапеўтычнага факультэта БелДІУУ. Неаднаразова абіраўся сябрам партыйнага і прафсаюзнага бюро інстытута, узначальваў групу партыйна-дзяржаўнага і народнага кантролю.
У 1980 г. абраны загадчыкам кафедры гастраэнтэралогіі і дыеталогіі. У 1984 г. абараніў доктарскую дысертацыю «Функцыянальны стан сардэчна-сасудзістай сістэмы ў хворых хранічнымі захворваннямі жоўцевых шляхоў і печані», у тым жа годзе прысвоена званне прафесара. За час працы загадчыкам кафедры (1980—2000) падрыхтавана 20 клінічных ардынатараў, больш за 3000 урачоў-гастраэнтэролагаў, тэрапеўтаў і дыетолагаў. Абаронена 5 кандыдацкіх дысертацый. Неаднаразова ўдзельнічаў у міжнародных кангрэсах, дэкадніках і канферэнцыях. Старшыня праўлення Мінскага абласнога навуковага таварыства тэрапеўтаў. На працягу 1989—2001 гг. быў галоўным дыетолагам Міністэрства аховы здароўя і кіраўніком рэспубліканскага цэнтра дыеталогіі, выконваў абавязкі галоўнага гастраэнтэролага. Быў членам Савета па абароне кандыдацкіх і доктарскіх дысертацый, членам навукова-курортнага Савета, старшынёй Мінскага абласнога і гарадскога фонду міласэрнасці і здароўя.
Па пытаннях кардыялогіі, гастраэнтэралогіі і дыеталогіі апублікаваў 192 навуковыя работы, у тым ліку 7 метадычных рэкамендацый і 3 манаграфіі («Гіпертанічная хвароба і яе прафілактыка», 1968; «Здароўе і харчаванне», 1989; «Даведнік па гастраэнтэралогіі», 1997). Асноўныя тэмы навуковых даследаванняў і распрацовак: захворванні біліярнай сістэмы і печані, язвавая хвароба, харчаванне здаровых і хворых і інш.
З кастрычніка 2000 г. — прафесар кафедры гастраэнтэралогіі і дыеталогіі.
Быкаўка
Назву Быкаўка маюць:
Петраполле (Хіславіцкі раён)
Петраполле (Петрополье) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага селішча. Насельніцтва — 205 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Петраполле абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Петраполле не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 5045
NGC 5045 (іншае абазначэнне — ESO 96-SC5) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Трамвай № 1 (Мінск)
Трамвай № 1 — трамвайны маршрут у горадзе Мінску, маршрутам руху ад ДП «Плошча Мяснікова» да ДС «Зялёны Луг».
Балошынка
Бало́шынка — рака ў Беларусі, у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана).
Трамвай № 1 (Мінск)
Гісторыя
Трамвайны маршрут № 1 адкрыўся 3 кастрычніка 1929 года і працягнуўся ад станцыі Таварнай да Камароўкі, але ўжо з 1 ліпеня 1930 ён быў працягнуты ад Камароўкі да Выстаўкі (раён цяперашняй плошчы Калініна). У такім выглядзе маршрут праіснаваў да пачатку Вялікай Айчыннай вайны.
Балошынка
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 64,5 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,9 ‰. Пачынаецца каля хутара Бяляны, на працягу 7 км цячэ па мяжы з Літвой, упадае ў Вілію за 1 км на паўночны захад ад хутара Балашынка. Вадазбор нізінны. У вярхоўі цячэ праз забалочаную лясістую мясцовасць.
Трамвай № 1 (Мінск)
Гісторыя
У 1943 годзе на Вялікдзень трамвайны рух быў адноўлены акупацыйнымі ўладамі. Пра гэта ў газеце з'явілася наступная абвестка :
У другой палове чэрвеня 1944 адбылося адкрыццё другой чаргі трамвая, падоўжаны маршрут якога звязваў Выстаўку і Таварную станцыю. На лініі працавала чатыры вагоны.
Пры адступленні з Мінска немцы разабралі частка шляхоў, знялі кантактную сетку, вывезлі абсталяванне цягавай падстанцыі. У выніку бамбардзіровак быў разбураны будынак трамвайнага парку, знішчана рэшта ліній і рухомы састаў.
Праз год маршрут № 1 быў адноўлены ў межах станцый Валадарскага — Выстаўка. Праз кароткі час маршрут працягнуўся ад Чыгуначнага вакзала да парка Чалюскінцаў. З кастрычніка 1946 года быў адноўлены даваенны выгляд маршрута «Таварная — Парк Чалюскінцаў». З 18 ліпеня 1948 года маршрут крыху змяніў траекторыю, але канцавыя прыпынкі засталіся тымі ж. Яшчэ дзве падобныя змены чакалі маршрут у 1949 і 1956 гадах. З 1 лістапада 1957 года трамвай № 1 пачаў хадзіць ад ДС Таварная да Сельгаспасёлка, а з 1961 — ад Рэспубліканскай да Сельгаспасёлка.
З 1965 года маршрут быў працягнуты ад Сельгаспасёлка да ДС Зялёны Луг. У 1975 годзе маршрут набывае сучасны выгляд: ад ДС Мясніковіча да ДС Зялёны Луг. У такой форме ён існуе і да гэтага часу.
З 2014 да восені 2018 года быў часова адменены ў сувязі з будаўніцтвам трэцяй лініі метро.
Траса
Вул. Бабруйская, вул. Ульянаўская, вул. Першамайская, вул. Змітрака Бядулі, пл. Змітрака Бядулі, вул. Казлова, пр. Машэрава, вул. Чырвоная, вул. Якуба Коласа, Лагойскі тракт.
Цікавыя факты
У час, калі трамвайныя маршруты мелі колеравую ідэнтыфікацыю, 1-шы маршрут пазначаўся двума чырвонымі агнямі.
Нісімкавічы (археалагічны помнік)
Нісі́мкавічы — група археалагічных (гарадзішча, селішчы, могільнікі) помнікаў каля аграгарадка Нісімкавічы ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі.
Уручча
Уру́чча — шматзначнае слова:
Нісімкавічы (археалагічны помнік)
Гарадзішча
Гарадзішча мілаградскай і зарубінецкай культур. На ім выяўлены рэшткі пабудовы, кераміка, упрыгожанні, прылады працы.
Могільнікі
Курганныя могільнікі радзімічаў (X—XII стагоддзі) з пахавальным абрадам трупаспаленне. На бескурганным могільніку (X—XIII стагоддзі) — пахавальныя абрады трупаспаленне і трупапалажэнне.
Акой (Карагандзінская вобласць)
Акой — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акойскай сельскай акругі. Код КАТА — 356479100.
Васіль Юравец
Васіль Юравец (1904, Грыбаўцы — 1980, Беласток) — заходнебеларускі паэт і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Васіль Юравец нарадзіўся ў вёсцы Грыбаўцы каля Гарадка ў беларускай сям’і. Скончыў пачатковую школу, але далей вучыцца не змог, бо сям’я не мела на гэта сродкаў. Працаваў на тэкстыльнай фабрыцы ў Гарадку.
Калі на Беласточчыне ствараліся гурткі Таварыства беларускай школы, то Васіль Юравец адзін з першых запісаўся ў гэтую арганізацыю. Ён быў не толькі сябрам Гарадоцкага ТБШ, але і сакратаром управы.
У вольны час юнак выступаў з прамовамі перад сваімі землякамі, заклікаў іх уступаць у ТБШ і бараніць беларускую мову.
Пісаў шмат вершаў, якія дасылаў у віленскія беларускія выданні, дзе некаторыя з іх друкаваліся.
Асабліва актыўным Васіль Юравец быў у 1933 годзе. Часопіс «Летапіс Таварыства Беларускай Школы» апублікаваў некалькі яго паэтычных твораў.
Пахаваны на праваслаўных могілках парафіі Усіх Святых у Беластоку.
Амкадор
Уладальнікам 60% акцый таварыства з’яўляецца Бірэндра Махата, родзіч Упендры Махаты — генеральнага консула Непала ў Беларусі.
У студзені 2013 г. у выніку продажу дадатковай эмісіі акцый 53,64% ад статутнага фонду выкупіла ТАА «Інтэрсервіс».
У 2022 годзе «Амкадор» трапіў пад санкцыі Канады і Украіны.
Навы Выткіў
Навы Выткіў (Нови́й Виткі́в) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Алена Васілеўна Ярмантовіч
Алена Васілеўна Ярмантовіч (нар., в. Леснікі, ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
З 1955 года палявод, з 1961 звеннявая калгаса «Сцяг Саветаў» Лідскага раёна. З 1977 года на Лідскай абуткавай фабрыцы.
Званне Героя прысвоена за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак ільна. Дэпутат, член Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР у 1967-71.
Інерцыйны акумулятар
Інерцыйны акумулятар — акумулятар, які звычайна складаецца з масіўнага махавіка, вала, падшыпнікаў і кажуха. Мае мінімальныя страты энергіі на трэнне і супраціўленне паветра. Выкарыстоўваецца ў ветразя, станцыях для выраўноўвання абаротаў генератара, прывода аўтаматрыс і аўтобусаў, у прэсавым абсталяванні і інш.
Гаваццана
Гаваццана (Gavazzana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 164 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 53 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 15063. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
Бал (берагавы ракетны комплекс)
Прызначэнне
Комплекс прызначаны для кантролю тэрытарыяльных вод і праліўных зон; абароны ваенна-марскіх баз, іншых берагавых аб’ектаў і інфраструктуры ўзбярэжжа; абароны ўзбярэжжа на десантанебяспечных напрамках.
На ўзбраенні
У цяперашні час комплексы «Бал» ёсць на ўзбраенні ў берагавых войскаў ВМФ РФ і ваенных маракоў В’етнама. У пачатку 2010-х расійскія ўлады планавалі паставіць комплекс яшчэ і ў Лівію, аднак з-за распачатай там у 2011 годзе грамадзянскай вайны Расія ўвяла эмбарга на ваенныя пастаўкі. Аб’ём выгады карпарацыі «Тактическое ракетное вооружение» ацэньваўся ў € 300 млн.
Цікавасць да ракетнага комплексу «Бал-Э» з’явіўся ў Азербайджана ў 2014 годзе. У планах Баку было абзавесціся як мінімум адным дывізіёнам. У 2018 годзе Расія адмовілася ад паставак берагавога ракетнага комплексу (БРК) «Бал-Э» азербайджанскім вайскоўцам з-за рызык, якія ён можа прадстаўляць для забеспячэння бяспекі мараплаўства караблёў Каспійскай флатыліі.
Галерэя
Берагавы супрацькарабельны ракетны комплекс «Бал-Э» на выставе «МВМС-2013»:
Рабочы факультэт
Першыя рабочыя факультэты ўзніклі ў 1919 годзе пры Камерцыйным інстытуце і іншых ВНУ ў Маскве. Сістэма рабфакаў заканадаўча была аформлена дэкрэтам Савета Народных Камісараў РСФСР «Аб рабочых факультэтах» ад 17 верасня 1920 года. У БССР першы рабфак быў створаны пры Горы-Горыцкім земляробчым інстытуце.
Існавалі індустрыяльна-тэхнічныя, медыцынскія, сельскагаспадарчыя, педагагічныя і іншыя рабфакі з тэрмінам навучання 3 гады (дзённыя) і 4 гады (завочныя).
Ліквідаваны ў 2-й палове 1930-х гадоў з развіццём сярэдніх школ і школ рабочай моладзі.
Нью-Ёркскі дзяржаўны ўніверсітэт у Анеонце
Нью-Ёркскі дзяржаўны ўніверсітэт у Анеонце (State University of New York at Oneonta) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Анеонта, штат Нью-Ёрк, ЗША.
Уваходзіць у сістэму Нью-Ёркскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Міхась Іванавіч Мельнік
Міхась Іванавіч Мельнік (, Майсеевічы) — беларускі паэт.
Навастаўці (Радэхіўскі раён)
Навастаўці (Новоста́вці) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Міхась Іванавіч Мельнік
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Майсеевічы Асіповіцкага раёна. Скончыў філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута імя Я. Купалы.
Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь. Дэпутат Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў. З’яўляецца старшынёй Лідскай гарадской рады ТБМ.
Вершы друкаваліся ў розных перыядычных выданнях, гучалі па радыё і тэлебачанні.
Чукоцкая аўтаномная акруга
Чукоцкая аўтаномная акруга — суб’ект Расійскай Федэрацыі, які размешчаны на крайнім паўночным усходзе краіны. Мяжуе з Якуціяй, Магаданскай вобласцю і Камчацкім краем. Абмываецца водамі Усходне-Сібірскага, Чукоцкага і Берынгава мораў.
Насельніцтва 50,5 тыс. чал. (2006). Шчыльнасць насельніцтва: 0,07 чал./км², удзельная вага гарадскога насельніцтва: 66,3 %. Нацыянальны склад (2002): рускія — 51,9 %, украінцы — 9,2 %, народы Поўначы — 31,3 % (у тым ліку: чукчы — 23,5 %, эскімосы — 2,9 %, эвены — 2,6 %, чуванцы — 1,8 %), беларусы — 1,0 %, іншыя нацыянальнасці — 6,6 %.
У Чукоцкай аўтаномнай акрузе па дадзеных на 2017 год 20 % работнікаў зарабляюць больш за 100 тысяч расійскіх рублёў у месяц. Чукотка займае другое месца ў рэйтынгу ўзроўню заробкаў па рэгіёнах Расіі. У акрузе знаходзіцца адзіная ў азіяцкай частцы Расіі атамная электрастанцыя — Білібінская АЭС.
У склад акругі ўваходзяць астравы Урангеля, Аён, Калючын
Канстанцін IV
У гісторыі Канстанцін IV застаўся з мянушкай «Паганат» (Барадаты), хоць, як відаць, у рэчаіснасці гэта была мянушка яго бацькі, Канстанта II.
Валадаранне
Застаўся ў Канстанцінопалі пасля ад’езду бацькі ў Італію (дзе той быў забіты ў Сіракузах). Быў абвешчаны гараджанамі сталіцы імператарам. Сіракузяне абралі імператарам армяніна, які заклікаў сарацынаў на дапамогу. Але Канстанцін хутка здушыў мяцеж і пакараў яго правадыроў. Затым супраць Канстанціна выступілі яго браты Тыверый і Іраклій, якія мелі тытулы аўгустаў. Абапіраючыся на азіяцкія легіёны, яны запатрабавалі падзяліць з імі ўладу, спасылаючыся на прыклад Святой Троіцы. Але Канстанцін загадаў пакараць смерцю прадстаўнікоў легіёнаў, якія прынеслі яму гэта патрабаванне. Застрашыўшы мяцежнікаў, ён прывёў іх да падпарадкавання. Братам жа дараваў і вызваліў ад пакарання. Калі ж яны ў 682 годзе аднавілі свае замахі, ён загадаў адразаць ім насы (фізічная пачварнасць пазбаўляла правоў на прастол) і пазбавіць іх тытулаў аўгустаў.
Склікаў 6-ы Сусветны сабор (III Канстанцінопальскі) у 680—681, які пацвердзіў асуджэнне монафелітызму (пасля арабскага нашэсця большасць монафелітаў засталася на акупаваных арабамі землях).
Імператар памёр у 33 года ад дызентэрыі, паспеўшы абвясціць свайго сына Юстыніяна II суправіцелем і пераемнікам.
Сям’я
Ад жонкі Анастасіі меў двух сыноў:
Валерый Міхайлавіч Лапцэвіч
Валерый Міхайлавіч Лапцэвіч (, Менск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Член КПСС з 1972 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): заводы электравымяральных прыбораў у Віцебску (1968), карданных валаў у Гродне (1975), інжынерны корпус завода халадзільнікаў у Мінску (1972), блок цэха № 2 БелАЗа ў Жодзіне (1982), філіял Мінскага маторнага завода ў Стоўбцах (1986), манумент «Курган Славы».
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1972), дыпломам і прэміяй СА СССР за інжынерны корпус завода халадзільнікаў у Мінску (1978).
Яструбычы
Яструбычы (Я́струбичі) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ірына Сяргееўна Патаніна
Ірына Сяргееўна Патаніна (нар., , УССР) — украінская паэтэска і пісьменніца.
Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Харкаве. Ва ўзросце трох гадоў з бацькамі пераехала на Поўнач, у трэці па велічыні горад за паўночным палярным кругам — у Варкуту. З васьмі гадоў займалася ў тэатральнай студыі, у школьныя гады пачала пісаць вершы. Ва ўзросце 15 гадоў вярнулася ў Харкаў і жыла ў дзядулі з бабуляй.
Праз год пасля заканчэння школы паступіла на механіка-матэматычны факультэт Харкаўскага нацыянальнага ўніверсітэта ім. В. Н. Каразіна, а затым атрымала другую адукацыю там жа, на кафедры медыя-камунікацый сацыялагічнага факультэта. У студэнцкія ж гады пачала працаваць над літаратурным творам — аўтабіяграфічным раманам.
Баравінка
Баравінка — рака ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Лоша (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 7 км. Пачынаецца за 1,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Смалінец, упадае ў Лошу на паўднёвым захадзе ад вёскі Румок.
Трамбацыты
Трамбацыты (ад грэч. θρόμβος, «згустак» і κύτος, «клетка») — невялікія (2-4 мкм дыяметрам) дыскападобныя бяз'ядзерныя клеткавыя фрагменты, якія цыркулююць у крывацёку, рэагуюць на пашкоджанні сасудаў і граюць крытычна важную ролю ў гемастазе і трамбозе. Трамбацыты ўтвараюцца пры фрагментацыі сваіх папярэднікаў мегакарыяцытаў у касцяным мозгу. З аднаго мегакарыяцыта ўтвараецца ад 5 да 10 тысяч трамбацытаў. Сярэдняя працягласць жыцця трамбацытаў складае 5-9 дзён. Старыя трамбацыты руйнуюцца ў працэсе фагацытозу ў селязёнцы і клеткамі Купфера ў печані.
Вольга Станіславаўна Масілёнене
Вольга Станіславаўна Масілёнене (нар., Мінск, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Сайман Бэдфард
Сайман Бэдфард (Simon Bedford; нар., Брэдфард, графства Заходні Ёркшыр, Англія) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер. Удзельнік чэмпіянату свету 1998 года. Былы 63-ці нумар сусветнага рэйтынгу (2005/2006).
Пачаў прафесійную кар'еру ў 1995 годзе ва ўзросце 19 гадоў, а ў 1998 годзе перамог на трэцім этапе тура Вялікабрытаніі і ўпершыню патрапіў у асноўную стадыю рэйтынгавага турніру, якім стаў чэмпіянат свету, дзе ён саступіў Стыву Дэвісу ў першым матчы з лікам 6:10. У 1999 годзе дайшоў да фіналу Benson and Hedges Championship, пераможца якога атрмліваў права выступаць на Мастэрс (найбуйнейшым запрашальным снукерным турніры), аднак у вырашальным матчы прайграў Алістэру Картэру з лікам 4:9. У 2000 годзе атрымаў другую перамогу на турніры тура Вялікабрытаніі, а ў 2004 годзе ў другі раз патрапіў у 1/16 фіналу рэйтынгавага спаборніцтва на адкрытым чэмпіянаце Еўропы, дзе саступіў Квінтэну Хану з лікам 0:5. У сезоне 2005/2006 упершыню патрапіў у топ-64 сусветнага рэйтынгу, дзе пратрымаўся толькі адзін сезон, пакінуўшы мэйн-тур пасля яго, аднак у 2007 годзе перамог на адным з этапаў Міжнароднай адкрытай серыі і ў 2008 годзе вярнуў сабе прафесійны статус і ў трэці раз дайшоў да 1/16 фіналу рэйтынгавага турніру на Гран-пры, дзе быў пераможаны Пітэрам Эбданам з лікам 5:1. У 2011 годзе ўпершыню патрапіў у 1/8 фіналу нізкарэйтынгавага спаборніцтва на адным з этапаў серыі PTC. На адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2013 года ў матчы супраць Бары Пінчэса, які доўжыўся 449 хвілін і 46 секунд, усталяваў рэкорд самага доўгага матча да пяці перамог у снукернай гісторыі. У 2014 годзе пакінуў мэйн-тур, скончыўшы сезон на 99-й пазіцыі.
За сваю прафесійную кар'еру аформіў больш за 40 соценных брэйкаў, а таксама зарабіў больш за 100 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы ў топ-200 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.
Абражанне маястату
Абражанне маястату (ображанье маестату; ад majestas — вялікасць, гонар) — юрыдычны тэрмін часоў ВКЛ, які азначаў замах на дзяржаўную ўладу; у шырокім сэнсе слова — дзяржаўная здрада, замах на гонар і годнасць гаспадара (вялікага князя), распаўсюджанне лжывых, ганебных чутак пра яго. Лічылася цяжкім крымінальным злачынствам, якое ў адпаведнасці з артыкуламі Статута Вялікага княства Літоўскага 1588 г. каралася смерцю. Ад крымінальнай адказнасці вызваляліся асобы, што зрабілі гэта «з глупства або шаленства».
Гур-Эмір
Гур-Эмір (Go'ri Amir ад  — «Грабніца эміра») — маўзалей азіяцкага заваёўніка Аміра Цімура (таксама вядомага як Тамерлан) у Самаркандзе (Узбекістан).
Помнік рэстаўраваўся ў 1950-х гадах (вонкавыя купалы і глазур), больш маштабныя работы па яго аднаўленні былі пачаты ў 1967 годзе.
Мельцінова
Мельціно́ва (, Мельтиново) — былы хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Івянецкага сельсавета.
NGC 5046
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Марыя Авакумаўна Пазнанская
Марыя Авакумаўна Пазнанская (Марі́я Аваку́мівна Позна́нська;, Пэтрашыўка, Кіеўская губерня — ) — украінская паэтэса.
Біяграфія
Нарадзілася 15 ліпеня 1917 года ў сяле Петрашэўка ў сялянскай сям’і.
У 1937 годзе паступіла на дашкольнае аддзяленне Белацаркоўскага педвучылішча. Тады ж у раённай газеце быў надрукаваны яе першы верш. У 1939 годзе першыя дзіцячыя вершы паэтэсы надрукаваны ў часопісе «Жаўценя».
Падчас вайны працавала ў калгасе ў Варонежскай вобласці. У 1949 годзе скончыла Кіеўскі педагагічны інстытут (зараз Нацыянальны педагагічны універсітэт імя М. П. Драгаманава).
З 1947 года — член Саюза пісьменнікаў.
С-400
С-400 «Трыумф» (індэкс ГРАУ — 40Р6, па кадыфікацыі МА ЗША і НАТА — SA-21 Growler, літаральна «Буркун» ) — расійскі зенітны ракетны комплекс (ЗРК), зенітная ракетная сістэма вялікай і сярэдняй далёкасці. С-400 прызначана для знішчэння ўсіх сучасных і перспектыўных сродкаў паветрана-касмічнага нападу (у тым ліку гіпергукавых ).
Прынята на ўзбраенне 28 красавіка 2007 года. На 2021 год «у паветрана-касмічных сілах больш за 70% зенітных ракетных палкоў пераўзброеныя на сістэмы С-400. На чарзе пастаўка ў войскі комплексу С-500, выпрабаванні якога ўжо паспяхова завяршаюцца».
«Трыумф» — найменне экспартнай версіі. Рынкавы кошт аднаго дывізіёна зенітнага ракетнага комплексу С-400 каля 500 млн дол., або больш за 52 млрд руб.
Петухоўшчына (Хіславіцкі раён)
Петухоўшчына (Петуховщина) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 0 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Петухоўшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Петухоўшчыну не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Філіпа Тамаза Марынеці
Эміліа Філіпа Тамаза Марынеці (італ.: Filippo Tommaso Emilio Marinetti; 22 снежня 1876 — 2 снежня 1944) — італьянскі паэт, рэдактар, тэарэтык мастацтва і заснавальнік футурыстычнага руху. Быў звязаны з мастацкай і літаратурнай суполкай «Abbaye de Créteil» (1907—1908). Марынеці найбольш вядомы як аўтар першага Футурыстычнага маніфеста (1909) і адзін з аўтараў Фашысцкага маніфеста (1919).
Біяграфія
Эміліа Анджэла Карла Марынеці (у некаторых дакументах сустракаецца "Філіпа Ахіл Эміліа Марынеці") правёў першыя гады жыцця ў Александрыі. Яго бацька Энрыка быў юрыстам з П’емонта, а маці Амалія — дачкой прафесара літаратуры з Мілана. Яны прыехалі ў Егіпет у 1865 годзе па запрашэнні Ісмаіл-пашы, каб выступаць у якасці юрыдычных дарадцаў для замежных кампаній, якія прымалі ўдзел у праграме мадэрнізацыі Асманскай імперыі.
Яго любоў да літаратуры развівалася яшчэ ў школьныя гады. Яго маці была заўзятым чытатом паэзіі і пазнаёміла маладога Марынеці з італьянскай і еўрапейскай класікай. У сямнаццаць гадоў ён пачаў свой першы школьны часопіс пад назвай "Papyrus". У гэты час езуіты пагражалі выключыць яго са школы за публікацыю ў школьным часопісе скандальных раманаў Эміля Заля.
Спачатку ён вучыўся ў Егіпце, потым у Парыжы, атрымаўшы ступень бакалаўра ў 1894 годзе ў Сарбоне, а ў Італіі скончыў юрыдычны факультэт у Павійскім універсітэце ў 1899 годзе.
Ён вырашыў не станавіцца юрыстам, а развіваць літаратурную кар'еру. Эксперыментаваў з усіма накірункамі літаратуры (паэзія, апавяданне, тэатр), падпісваючы ўсё псеўданімам "Філіп Тамаза Марынеці".
У 1908 годзе Марынеці, які захапляўся аўтагонкамі, патрапіў ў аўтакатастрофу каля Мілана, дзе ён уехаў у кювет, каб не збіць двух веласіпедыстаў. Ён згадаў пра аварыю ў Футурыстычным маніфесце: Марынеці, які адужаў, стаў новым чалавекам, поўным рашучасцю спыніць вычварнасць і дэкаданс пануючай у тыя часы свабоды. Ён абмеркаваў са сваімі сябрамі новую рэвалюцыйную праграму, у рамках якой яны павінны скончыць усе мастацкія адносіны з мінулым, "знішчыць музеі, бібліятэкі, кожны тып акадэміі". Ён напісаў: "Мы будзем праслаўляць вайну — адзіную ў свеце гігіену — мілітарызм, патрыятызм, прыгожыя ідэі, за якія варта памерці і таксама пагарду да жанчын".
Футурызм
Марынеці і Канстанцін Бранкучы былі ўдзельнікамі руху Абат дэ Крэтэль (франц.: L'Abbaye de Créteil). Удзельнікамі з'яўляліся маладыя пісьменнікі Роджэр Алард (адзін з першых кубістаў), П'ер Жан Жуў і Пол Касціё, якія хацелі апублікаваць свае творы з дапамогай гэтага таварыства. Абат дэ Крэтэль — супольнасць, заснаваная восенню 1906 г. мастаком Альбертам Глізесам і паэтамі Рэнэ Аркосам, Анры-Марцінам Барзунам, Аляксандрам Мерсо і Чарльзам Вільдракам. Рух узяў натхненне ў Abbaye de Thélème — элеменце творчасці Франсуа Рабле з яго рамана Гарганцюа і Пантагруэль. Гэты рух быў самаліквідаваны ў пачатку 1908 года.
Марынеці найбольш вядомы як аўтар Футурыстычнага маніфесту, які ён напісаў у 1909 г. Спачатку ён быў апублікаваны па-французску на галоўнай старонцы самай прэстыжнай французскай штодзённай газеты Le Figaro 20 лютага 1909 г. Марынеці заявіў, што "мастацтва сапраўды не можа быць нічым іным, як толькі гвалтам, жорсткасцю і несправядлівасцю". Жорж Сарэль, які паўплываў на ўвесь палітычны спектр ад анархізму да фашызму, таксама аргументаваў важнасць гвалту. Футурызм меў як анархісцкія, так і фашысцкія элементы. Пазней Марынеці стаў актыўным прыхільнікам Беніта Мусаліні. Футурыстычны маніфест чытаўся і абмяркоўваўся па ўсёй Еўропе, але першыя  футурыстычныя  творы Марынеці не мелі такога поспеху. У красавіку ўступная частка ягонай драмы "Le Roi bombance", напісанай у 1905 г., была перарвана гучным, насмешлівым свістам аўдыторыі і самім Марынеці, які такім чынам унёс яшчэ адзін элемент футурызму: "жаданне зламаць '' . Пазней Марынеці выйшаў на паядынак з адным з крытыкаў.
У 1910 годзе з яго першага раману "Mafarka il futurista" былі зняты ўсе абвінавачанні па справе аб непрыстойнасці. У тым годзе Марынеці далучыўся да саюза трох маладых жывапісцаў (Умберта Бачані, Карла Кара, Луіджы Русала), якія прынялі філасофію футурызму. Разам з імі (і з такімі паэтамі, як Альда Палажэшчы) Марынеці распачала серыю Футурыстычных вечароў, тэатралізаваных відовішчаў, падчас якіх футурысты дэкларавалі свае маніфесты перад натоўпам, які збольшага наведваў спектаклі, каб кінуць на сцэну гародніну.
Найбольш паспяховым "здарэннем" таго перыяду стала публікацыя ў Венецыі "Маніфеста супраць мінулай любові". Марынеці патрабуе "запоўніць невялікія смярдзючыя каналы", каб "падрыхтавацца да нараджэння індустрыяльнай і мілітарызаванай Венецыі, здольнай панаваць на вялікай Адрыятыцы, вялікім Італьянскім возеры". У 1911 г. пачалася італа-турэцкая вайна, Марынеці адправілася ў Лівію ў якасці карэспандэнта французскай газеты. Затым ён асвятляў Першую балканскую вайну (1912–1913), назіраючы нечаканы поспех балгарскіх войскаў супраць Асманскай імперыі ў аблозе Адрыянопаля. У гэты перыяд ён таксама шмат наведваў Лондан, які лічыў "футурыстычным горадам", дзе быў арганізаваны шэраг выстаў, лекцый і дэманстрацый футурыстычнай музыкі.
Прыблізна ў той жа час Марынеці працаваў над антыкаталіцкім і антыаўстрыйскім вершаваным раманам "Le monoplan du Pape" (1912) і рэдагаваў анталогію паэтаў-футурыстаў. Але яго спробы абнавіць стыль паэзіі не задаволілі яго.
У рамках сваёй кампаніі па пераадоленні традыцый, Марынеці таксама напаў на традыцыйную італьянскую ежу. Яго Маніфест футурыстычнай кулінарыі быў апублікаваны ў Турынскай Gazzetta del Popolo 28 снежня 1930 года. Сцвярджаючы, што "людзі думаюць, апранаюцца і дзейнічаюць у адпаведнасці з тым, што п'юць і ядуць", Марынеці прапанаваў шырокія змены ў харчаванні. Ён асудзіў макароны, абвінаваціўшы іх ў слабасці, песімізме і недахопе мужчынскай сілы, а таксама прасоўваў у ежу рыс, які вырошчваецца ў Італіі. У гэтым, як і ў іншым сэнсе, прапанаваная футурыстычнай кулінарыя была нацыяналістычнай, адмаўляючы чужыя прадукты і назвы ежы.
У часы фашысцкага рэжыму Марынеці імкнулася зрабіць футурызм афіцыйным дзяржаўным мастацтвам Італіі, але гэта не атрымалася. Мусаліні асабіста не быў зацікаўлены ў адным мастацтве і вырашыў надаваць заступніцтва шматлікім стылям, каб захаваць мастакоў, верных рэжыму. Адкрываючы ў 1923 г. выстаўку мастацкай групы Novecento Italiano, ён заявіў: "Я заяўляю, што гэта далёка не мая ідэя заахвочваць што-небудзь накшталт дзяржаўнага мастацтва. Мастацтва належыць да ўласнай асобы. У дзяржавы ёсць толькі адзін абавязак: не падрываць мастацтва, ствараць гуманныя ўмовы для мастакоў, заахвочваць іх з мастацкага і нацыянальнага пункту гледжання".
Першая сусветная вайна
Марынеці агітаваў за ўдзел Італіі ў Першай сусветнай вайне і, як толькі Італія ўступіла ў вайну, пайшоў у войска. Восенню 1915 г. ён і некалькі іншых футурыстаў, якія ўваходзілі ў склад корпусу веласіпедыстаў, былі размешчаны на возеры Гарда, у правінцыі Трэнціна, высока ў гарах уздоўж італа-аўстрыйскай мяжы. Яны вытрымалі некалькі тыдняў баёў у жорсткіх умовах, перш чым падобныя падраздзяленні, калі іх палічылі непрымальнымі для вайны, былі распушчаны.
Марынеці правёў большую частку 1916 года, падтрымліваючы ваенныя намаганні Італіі прамовамі, журналістыкай і тэатральнай працай, пасля чаго вярнуўся на ваенную службу ў якасці штатнага армейскага афіцэра ў 1917 годзе. У маі таго ж года ён быў цяжка паранены падчас службы ў артылерыйскім батальёне на фронце каля Ізонца. Пасля доўгага аднаўлення ён вярнуўся ў шэрагі і ўдзельнічаў у рашучай перамозе Італіі ў Віторыё-Венета ў кастрычніку 1918 года.
Марынеці і фашызм
У пачатку 1918 г. ён заснаваў Футурыстычную палітычную партыю, якая толькі праз год аб'ядналася з партыяй Беніта Мусаліні. Марынеці быў адным з першых прыхільнікаў італьянскай фашысцкай партыі. У 1919 годзе ён напісаў сумесна з Альчэстэ дэ Амбрысам, арыгінальны маніфест італьянскага фашызму. Ён выступіў супраць пазнейшага ўздыму некаторых палітычных інстытутаў, назваўшы іх "рэакцыйнымі" і з-за агіды з'ехаў з кангрэса фашысцкай партыі ў 1920 г., пасля чаго на тры гады выйшаў з палітыкі. Аднак ён заставаўся прыкметнай сілай развіцця філасофіі фашызму на працягу ўсяго існавання рэжыму.
У фашысцкай Італіі авангарднае мастацтва было дапушчана і нават зацверджана фашысцкімі іерархамі. Але пад канец 1930-х гадоў некаторыя фашысцкія ідэолагі (напрыклад, экс-футурыст Ардэнга Сафіт) пажадалі ўвесці паняцце "дэгенератыўнае мастацтва" у Італіі і асудзілі мадэрнізм, хаця сам рэжым ігнараваў іх прапановы.
17 лістапада 1938 г., пад уплывам Германіі, Італія прыняла расавыя законы, якія дыскрымінавалі італьянскіх яўрэяў. Антысемітская тэндэнцыя ў Італіі вылілася ў напады на сучаснае мастацтва, асуджаныя занадта радыкальна і антынацыяналістычна. У 11 студзеня 1939 года нумар футурыстычнага часопіса Artecrazia Marinetti выказаў асуджэнне падобных нападаў на сучаснае мастацтва, адзначыўшы, што футурызм з'яўляецца італьянскім і нацыяналістычным, а не замежным, і што ў футурызме няма яўрэяў. Акрамя таго, ён сцвярджаў, што яўрэі не ўдзельнічаюць у развіцці сучаснага мастацтва. Нягледзячы на ​​тое, італьянская цэнзура закрыла часопіс.
Марынеці рабіў шматлікія спробы "прымірыць" сябе да рэжыму, стаўшы менш радыкальным і авангардным: пераехаў з Мілана ў Рым, стаў акадэмікам, нягледзячы на ранейшае ​​асуджэнне акадэмій.
Ён быў атэістам, але ў сярэдзіне 1930-х вырашыў падтрымаць уплыў каталіцкай царквы на італьянскае грамадства. 21 чэрвеня 1931 г. у Gazzetta del Popolo Марынеці абвясціў, што "толькі мастакі футурызму здольныя выразна выказаць догмы каталіцкай веры". У апошніх працах, напісаных непасрэдна перад смерцю — "L'aeropoema di Gesù" і "Quarto d'ora di poesia" Марынеці імкнуўся прымірыць сваю наноў набліжаную любоў да Бога і захапленне дзеяннем, якое суправаджала яго на працягу ўсяго жыцця.
У яго характары былі і іншыя супярэчнасці: нягледзячы на ​​нацыяналізм, ён быў інтэрнацыянаяналістам, атрымаў адукацыю ў Егіпце і Францыі, пісаў свае першыя вершы па-французску, выдаваў Футурыстычны маніфест у французскай газеце і ездзіў па Еўропе, каб прасоўваць свае ідэі.
Негледзячы на ўзрост, Марынеці вызваўся да службы падчас Другой італа-абісінскай і Другой сусветнай войнаў, праслужыўшы на Усходнім фронце некалькі тыдняў летам і восенню 1942 г, дзе быў паранены.
Смерць
Ён памёр ад спынення сэрца 2 снежня 1944 г., працуючы над зборнікам вершаў, якія праслаўлялі дасягненні італьянскай флатыліі ў ваенны час.
Казімір Іосіфавіч Бердыган
Казімір Іосіфавіч Бердыган (, вёска Паноры, Дрысенскі павет, Віцебская губерня  — ) — беларускі хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 снежня 1894 года ў вёсцы Паноры Дрысенскага павета Віцебскай губерні (цяпер — Верхнядзвінскі раён Віцебскай вобласці) ў сям’і селяніна. Навучаўся самастойна і толькі ў 1918 годзе паступіў у пяты клас гімназіі для дарослых імя Л. М. Талстога ў Ніжнім Ноўгарадзе, якую скончыў у 1920 годзе. У гэтым жа годзе паступіў на медыцынскі факультэт Ніжагародскага ўніверсітэта. Пасля заканчэння 2-га курса перавёўся ў Ленінградскі медыцынскі інстытут, які скончыў у 1926 г. З 1926 года працаваў у Асвейскай раённай бальніцы. У 1929 годзе быў пераведзены на пасаду ардынатара хірургічнага аддзялення Полацкай акруговай бальніцы, дзе прапрацаваў да 1931 года.
У 1931—1933 гг. — ардынатар стаматалагічнай клінікі Мінскага медыцынскага інстытута, з 1933 па 1940 гг. — Асістэнт той жа клінікі.
У 1940—1941 гг. — выкладчык кафедры стаматалогіі Ваенна-медыцынскай акадэміі імя С. М. Кірава.