cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Светлы Шлях
Све́тлы Шлях (, Светлый Шлях) (да 14 снежня 1981 года Швалі ) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрышкаўскага сельсавета.
Спіс зорак сузор’я Паўднёвай Рыбы
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Паўднёвай Рыбы да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Іван Іванавіч Канановіч
Іван Іванавіч Канановіч (нар., вёска Кукавічы, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларускі пісьменнік.
Біяграфія
Скончыў Вялікараёўскую СШ (1956), Баранавіцкае вучылішча сельскай гаспадаркі (1956), Мінскае ПТВ-9 (1962), Беларускі дзяржаўны універсітэт (1968).
Працаваў трактарыстам у Цімкавіцкай МТС, на цаліне, слесарам-рамонтнікам, інжынерам не Мінскім аўтазаводзе, у шматтыражцы «Автозаводец». З 1982 у выдавецтве «Мастацкая літаратура»
Аўтар кніг «Заводскія світанні» (1978), «Белы чыгун» (1981), «Цёплы камень» (1985), «Асобая зона» (1992).
Марта Гэлхарн
Марта Эліс Гэлхарн (Martha Ellis Gellhorn; – ) — амерыканская аўтар раманаў, шляхавых нарысаў і журналістка, якая лічыцца адной з найвялікшых ваенных карэспандэнтаў 20 стагоддзя. Яна пісала практычна пра кожны буйны сусветны канфлікт, які адбываўся падчас яе 60-гадовай кар'еры. Была трэцяй жонкай амерыканскага пісьменніка Эрнэста Хемінгуэя з 1940 па 1945 гады. Ва ўзросце 89 гадоў, захварэўшы і амаль цалкам аслепшы, скончыла жыццё самагубствам. Журналісцкая прэмія Марты Гэлхарн (Martha Gellhorn Prize for Journalism) названа ў яе гонар.
Сяргей Папкоў
Сяргей Папкоў:
Бронеаўтамабіль
Бронеаўтамабі́ль — аўтамабіль, як правіла за аснову ўзяты грузавік, пазней спецыяльны аўтамабіль, абсталяваны бранёй і ўзбраеннем, кулямётным або гарматным. З'явіўся перад Першай сусветнай вайной у розных дзяржавах. У перыяд Першай і Другой сусветных войнаў бранявы аўтамабіль у адрозненне ад колавага бронетранспарцёра, не быў прызначаны для транспартавання дэсанта і па комплексе задач быў падобны да лёгкіх танкаў гэтага перыяду (асабліва ў СССР). Таксама ў той час гэтыя машыны былі часцяком распрацаваны на базе аўтамабіляў, напрыклад англійскі бранявы аўтамабіль «Ролс-Ройс».
Хмелеўка
Хме́леўка (, Хмелевка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрышкаўскага сельсавета.
Міжпазваночныя дыскі
Міжпазваночны дыск (discus intervertebralis) — эластычнае валакністапазваночнае злучэння паміж пазванкамі.
Міжпазваночныя дыскі адносяцца да храстковых злучэнняў костак (так званы сімфіз), падобна да мижлабковога дыску лабковага сімфіза. Міжпазваночный сімфіз адрозніваецца ад валакніста храстковага дыска гэтага сустава.
У пазваночніку чалавека налічваюць 23 міжпазваночныя дыскі. Іх колькасць у іншых млекакормячых залежыць ад колькасці пазванкоў. Паміж чэрапам і першым шыйным пазванком і паміж першым і другім шыйнымі пазванкамі межпозвонковыя дыскі адсутнічаюць. Міжпазваночныя дыскі складаюць прыкладна 25% агульнай даўжыні хрыбетніка.
Піа Бароха
Піа Бароха-і-Несі (Pío Baroja y Nessi; – ) — іспанскі пісьменнік-натураліст баскскага паходжання. Першыя яго творы з'явіліся ў 1900 годзе. У раманах «Барацьба за жыццё» (1904), «Апошнія рамантыкі» (1906) і іншых крытыкаваў буржуазнае таварыства манархічнай Іспаніі, царкву, рэлігію. З 1913 па 1935 выдадзена серыя яго гістарычных раманаў — «Мемуары чалавека дзеянні». У палітычных поглядах Бароха быў непаслядоўным: не прызнаючы Рэспубліку, ён разам з тым адмовіўся падтрымаць Франка і крытыкаваў яго палітыку ў галіне культуры.
Кастусь Качан
Канстанцін Іванавіч Качан (, в. Лаўрышава, Шчорсаўскі сельсавет, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі мастак-пейзажыст.
Біяграфія
У 1975 годзе скончыў фізічны факультэт БДУ.
З 1977 па 1980 быў вольным слухачом Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута, браў урокі жывапісу.
З 1980 бярэ ўдзел у мастацкіх выставах.
З 1987 — член Беларускага саюзу мастакоў.
Працуе ў станковым жывапісу ў жанрах нацюрморту, пейзажу. Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музее, фондах Саюзу мастакоў Беларусі, Міністэрстве культуры Расіі, у Траццякоўскай галерэі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва, Беларускім музеі народнай архітэктуры і побыту, Гродзенскім гісторыка-археалагічным музеі, Доме-музеі Адама Міцкевіча, а таксама ў прыватных калекцыях Беларусі і замежжа.
20 чэрвеня 2014 у гістарычным цэнтры Навагрудку, у будынку, збудаваным па праекце архітэктара Лявонція Зданевіча, была адкрыта персанальная карцінная галерэя Кастуся Качана, якая ўключае дзве выставачныя залы і майстэрню мастака. У цырымоніі адкрыцця прымалі ўдзел прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь Міхаіл Мясніковіч, міністр культуры Барыс Святлоў, генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Уладзімір Пракапцоў, старшыня Беларускага саюза мастакоў Рыгор Сітніца.
Мельбурн
Ме́льбурн (Melbourne //, мясцовае маўленне таксама []) — другі па велічыні горад у Аўстраліі, цэнтр штата Вікторыя, якая размясцілася вакол заліва Порт-Філіп. Колькасць насельніцтва з прыгарадамі складае каля 3,8 мільёна чалавек (па ацэнках на 2007).
Горад лічыцца адным з асноўных камерцыйных, прамысловых і культурных цэнтраў Аўстраліі. Мельбурн таксама часта завуць «спартыўнай і культурнай сталіцай» краіны, бо ў ім праходзяць шматлікія спартыўныя і культурныя падзеі ў жыцці Аўстраліі. Горад знакаміты сваім спалучэннем віктарыянскай і сучаснай архітэктуры, шматлікімі паркамі і садамі, шматаблічным і шматнацыянальным насельніцтвам. У 1956 годзе Мельбурн прымаў у сябе летнія Алімпійскія гульні, а ў 2006 годзе — Гульні Садружнасці. Тут жа 1981 годзе праходзіла сустрэча глаў дзяржаў Брытанскай Садружнасці нацый, а ў 2006 годзе — саміт G20, у якім прынялі ўдзел кіраўнікі дзевятнаццаці найбольш развітых краін.
Мельбурн быў заснаваны вольнымі пасяленцамі ў 1835 годзе як сельскагаспадарчае паселішча на беразе ракі Яры (гэта адбылося праз 47 гадоў пасля з’яўлення першага еўрапейскага паселішча ў Аўстраліі). Дзякуючы залатой ліхаманцы ў Вікторыі горад хутка ператварыўся ў метраполію і стаў да 1865 года самым буйным і найважнейшым горадам Аўстраліі. Але ўжо напачатку XX стагоддзя ён саступіў пальму першынства Сіднею.
У перыяд з 1901 года, калі была ўтворана Федэрацыя Аўстраліі, і да 1927 года, калі сталіцай дзяржавы стаў горад Канбера, у Мельбурне размяшчаліся аўстралійскія ўрадавыя ўстановы.
Адукацыя і культура
Мельбурн — культурная і спартыўная сталіца Аўстраліі. У горадзе праводзіцца вялікая колькасць штогадовых культурных мерапрыемстваў, тут размешчаны шматлікія найбуйнейшыя аўстралійскія музеі і выстаўкі. Унікальная і мясцовая архітэктура.
Музычная культура мае глыбокія карані ў горадзе. Шматлікія вядомыя аўстралійскія музыканты з’яўляюцца выхадцамі з Мельбурна. У апошнія гады горад набыў папулярнасць у свеце як адзін з асноўных цэнтраў стрыт-арта. Гэты від сучаснага гарадскога мастацтва стаў папулярны ў Мельбурне настолькі, што гэта знайшло адлюстраванне ў даведніках. Горад лічыцца адным з асноўных сусветных цэнтраў віктарыянскай архітэктуры (1837—1901), у якім захавалася вялікая колькасць будынкаў гэтага стылю. Архітэктурнае аблічча горада таксама не магчыма ўявіць без выдатных узораў сучаснай архітэктуры, якія з’явіліся ў Мельбурне пачынаючы з сярэдзіны XX стагоддзя.
Тэатральнае жыццё ў Мельбурне вельмі разнастайнае. Горад з’яўляецца домам для Нацыянальнага балета Аўстраліі. Каралеўскі мельбурнскі філарманічны аркестр быў заснаваны ў горадзе ў 1853 годзе і з’яўляецца найстарэйшым прафесійным аркестрам Аўстраліі і адзіным, якія носяць званне «Каралеўскі». У Мельбурне размешчана больш тэатраў, чым у любым іншым горадзе Аўстраліі. Таксама горад з’яўляецца асноўным цэнтрам аўстралійскай моды. Тут штогод праходзіць Мельбурнскі фестываль моды. У горадзе працуе Мельбурнскі ўніверсітэт.
Сродкі масавай інфармацыі
Найбуйнейшымі газетамі Мельбурна з’яўляюцца Herald Sun, прыналежная Руперту Мёрдаку, і The Age, што належыць кампаніі Fairfax, а таксама вячэрні таблоід mX, які таксама выпускае Мёрдак. Агульнанацыянальная газета The Australian выходзіць у Мельбурне ў выглядзе спецяльнага выпуску для Вікторыі. Гэта газета таксама прыналежыць Мёрдаку. Мёрдак Ньюс Груп выпускае некалькі штотыдневых часопісаў і валодае больш за 50 % акцый Fairfax, такім чынам, усе штодзенныя газеты, якія выходзяць у Мельбурне, уваходзяць у імперыю Мёрдака. Самая буйная ў Аўстраліі муніцыпальная медыякампанія — Leader Newspapers — выпускае 33 мясцовых штотыднёвыя газеты, якія асвятляюць праблемы раёнаў і муніцыпалітэтаў Мельбурна.
У Мельбурне выходзяць у эфір тры камерцыйных тэлеканала: Seven, Nine і Ten, а таксама тры грамадскіх: ABC, SBS і муніцыпальны канал C31. У Мельбурне вяшчаюць вялікая колькасць радыёстанцый, якія галоўным чынам належаць тром асноўным сеткам горада: DMG Radio Australia, Austereo і Southern Cross Broadcasting.
Турызм
Турызм з’яўляецца найважнейшай складальнікам эканомікі Мельбурна. Па даных на 2004 год горад наведала 7,6 мільёнаў аўстралійскіх турыстаў і 1,88 мільёнаў турыстаў з-за мяжы. Благодаря проведению в городе большого количества спортивных соревнований международного уровня здесь широко распространён спортивный туризм. Сярод турыстов, якія наведваюць горад, значную частку складаюць маладыя людзі, якія вандруюць як бэкпекеры. Дзякуючы правядзенню ў горадзе вялікай колькасці спартыўных спаборніцтваў міжнароднага ўзроўня тут шырока распаўсюджаны спартыўны турызм. У 2008 годзе Мельбурн упершыню абагнаў Сідней па такім паказчыку, як колькасць грошай, патрачаная ў горадзе аўстралійскімі турыстамі
Ірландская Свабодная дзяржава
Ірландская Свабодная дзяржава афіцыйна спыніла існаванне 29 снежня 1937 года пасля прыняцця новай канстытуцыі, якая паслужыла кардынальным этапам пераўтварэння дамініёна ў сучасную Ірландыю.
Эйстэйн I Магнусан
Эйстэйн I Магнусан (Øystein I Magnusson, каля  — ) — кароль Нарвегіі з 1103 па 1123 год.
Біяграфія
Эйстэйн быў старэйшым сынам караля Магнуса III, народжаным ад невядомай наложніцы нізкага паходжанняЗаконных дзяцей у Магнуса не было, таму пасля яго гібелі ў Ірландыі ў 1103 годзе суправіцелямі Нарвегіі фармальна сталі Эйстэйн і два яго малодшыя браты, Сігурд I Крыжак і Олаф Магнусан. Олаф памёр у 1115 годзе, не дасягнуўшы паўналецця, а Эйстэйн і Сігурд заставаліся суправіцелямі да смерці Эйстэйна ў 1123 годзе, пасля чаго Сігурд застаўся аднаасобным кіраўніком Нарвегіі.
З 1107 па 1110 год Сігурд браў удзел у крыжовым паходзе, і Эйстэйн быў фактычна аднаасобным кіраўніком краіны. Хоць яго адносіны з Сігурдам былі даволі напружанымі, ім удалося пазбегнуць адкрытага канфлікту. Эйстэйн у значнай ступені адказны за эканамічнае і культурнае развіццё Нарвегіі ў пачатку XII стагоддзя. Пры ім былі пабудаваны некалькі цэркваў, заснавана абацтва Мункеліў у Бергене. Ён заваяваў для Нарвегіі гістарычную вобласць Емтланд у паўночнай Швецыі, паводле «Кругу Зямнога» Сноры Стурлусана; Емтланд заставаўся ў складзе Нарвегіі да 1645 года.
Джэймс Блант
Джэймс Хіліер Блант (James Blunt, сапраўднае імя James Hillier Blount, нар. 22 лютага 1974) — англійскі спявак, музыкант і аўтар.
Раннія гады
Джэймс нарадзіўся ў сям’і патомнага ваеннага брытанскага палкоўніка Чарльза Бланта (Blount) і яго жонкі Джэйн. Дзяцінства яго прайшло ў Англіі, на Кіпры і ў Германіі, дзе служыў бацька, афіцэр Корпуса армейскай авіяцыі. Цяга бацькі перадалася сыну, і ў 16 гадоў Джэймс атрымаў ліцэнзію пілота. Джэймс паступіў у Брыстольскі ўніверсітэт на факультэт авіябудаўніцтва. Пасля яго заканчэння ён быў павінен не менш 4 год адслужыць у войску.
Служба ў арміі
Джэймс прайшоў падрыхтоўку ў Каралеўскай Ваеннай Акадэміі Сандхёрст, быў малодшым лейтэнантам у палку Life Guards Дварцовай кавалерыі, дзе даслужыўся да звання капітана. У 1999 годзе пад час бамбардзіровак Югаславіі Блант камандаваў танкавым падраздзяленнем у войсках НАТО на македона-югаслаўскай мяжы. Джэймс звольніўся з арміі 1 кастрычніка 2002 года.
Нараўне з прадстаўнікамі каралеўскай сям’і з’яўляецца Ганаровым гвардзейцам.
Дадатковая інфармацыя
Джэймс — выдатны спартсмен, у арміі ён быў капітанам каманды па горным лыжам. Як і ўсе англічане, ён любіць футбол. Яго любімы клуб — Чэлсі. У Джэймса маецца дом непадалёк ад хатняга стадыёна Чэлсі — Стэмфард Брыдж.
Музычная кар’ера
У 2002 годзе, узяўшы некалькі дэмазапісаў вельмі сумніўнай якасці, Джэймс пакінуў армію, каб прысвяціць увесь свой час музыцы. Ён сабраў на дэма свае лепшыя песні і на працягу некалькіх месяцаў сумеў заключыць дамову на менеджмент і запіс альбома. Джэймсу пашчасціла сустрэцца з Ліндай Перы, аўтарам песен і прадзюсарам шматлікіх музыкантаў, сярод якіх Пінк і Крысціна Агілера.
Неўзабаве ён падпісаў кантракт з яе гуказапісваючай студыяй Custard Records.
Урэшце, у 2003 годзе, Джэймс Блант паехаў у Каліфорнію запісваць свой першы альбом. Па начах ён прападаў у начных клубах, а днём увесь свой час прысвячаў працы над пластынкай разам з Томам Ротракам, прадзюсарам Элтана Джона.
Пасля аглушальнага поспеху балады «You’re Beautiful» крытыкі пачалі параўноваць Джэймса Бланта з самім Элтанам Джонам.
У маі 2013 года Джэймс скончыў запіс 3-га студыйнага альбома Some Kind of Trouble, прадзюсарам якога стаў Том Ротрак, які працаваў з ім над першымі двума пласцінкамі — Back To Bedlam і All The Lost Souls. 4-ты альбом пад назвай Moon Landing выйшаў у кастрычніку 2013 года.
16 верасня 2014 выйшаў сінгл «When I Find Love Again», які з'яўляецца першым сінглам з перавыдаваемага альбома «Moon Landing: Apollo Edition», выхад якога плануецца на 3 лістапада 2014 года.
5 кастрычніка 2014 года Джэймс Блант упершыню даў канцэрт у Мінску.
Грэгары Хэнкок Хемінгуэй
Грэгары Хэнкок Хемінгуэй (Gregory Hancock Hemingway;  — ), таксама вядомы як Глорыя Хемінгуэй (Gloria Hemingway) — трэці і самы малодшы з дзяцей пісьменніка Эрнэста Хемінгуэя. Ён стаў лекарам і аўтарам мемуараў пра жыццё з Эрнэстам Хемінгуэем. У сярэдзіне 1990-х яму зрабілі аперацыю па змене пола.
Чарняўшчына (Мінскі раён)
Чарня́ўшчына (, Чернявщина) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрышкаўскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Заслаўскага пассавета, да 9 жніўня 1979 года ўваходзіла ў склад Заслаўскага сельсавета.
Уладзімір Ігаравіч Пяцігорац
Уладзімір Пяцігорац (нар., Мінск) — беларускі футбаліст, брамнік клуба «Мінск».
Клубная кар’ера
У студзені 2013 года падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». У жодзінскім клубе стаў трэцім брамнікам. Свой адзіны матч у аснове правёў 7 ліпеня 2013 года супраць «Гомеля», у гэтым матчы прапусціў гол з чужой паловы поля ад Аляксандра Карніцкага.
У лютым 2014 года вярнуўся ў «Гарадзею», дзе стаў другім брамнікам пасля Сімаса Скіндэрыса. У студзені 2015 года падоўжыў кантракт з «Гарадзеяй». У сезоне 2015 з’явіўся на полі толькі двойчы, абодва разы ў матчах Кубка Беларусі.
У лютым 2016 года праходзіў прагляд у гродзенскім «Нёмане» і «Лідзе», але беспаспяхова. У выніку, папоўніў склад мінскага «Тарпеда», дзе стаў асноўным брамнікам. У снежні 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў сталічны клуб, аднак у лютым 2018 года вярнуўся ў каманду і неўзабаве падпісаў новае пагадненне. Сезон 2018 пачынаў у дублі тарпедаўцаў, пазней стаў рэзервовым брамнікам, на полі з’явіўся ў адным матчы.
У сакавіку 2019 года па ўзаемнай згодзе разарваў кантракт з «Тарпеда» і неўзабаве далучыўся да бабруйскай «Белшыны». У складзе каманды чаргаваўся на полі з Сяргеем Туранком, дапамог бабруйчанам перамагчы ў Першай лізе. У студзені 2020 года стала вядома, што брамнік пакідае «Белшыну».
У лютым 2020 года стаў іграком рэчыцкага «Спадарожніка». Стаў асноўным брамнікам каманды, разам з ёй выйшаў у Вышэйшую лігу. У лютым 2021 года падоўжыў кантракт са «Спадарожнікам». У першай палове 2021 года быў другім брамнікам «Спадарожніка» пасля Канстанціна Рудзянка.
Джонка
Джонка — грузавое драўлянае ветразевае судна з шырокімі і высока прыўзнятымі кармой і носам. Мае 2-4 мачты. Ветразі чатырохвугольнай формы з цыновак і бамбукавых рэек. Асадка невялікая, грузападымальнасць да 600 т. На джонцы перавозяць грузы, выкарыстоўваць як жыллё. Распаўсюджаны ў Паўднёва-Усходняй Азіі.
Уладзімір Ігаравіч Пяцігорац
Клубная кар’ера
У ліпені 2021 года перайшоў у дзяржынскі «Арсенал». У складзе каманды чаргаваўся з Данілам Сокалам, разам з «Арсеналам» трэці раз запар перамог у Першай лізе. У студзені 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў клуб, пасля чаго некаторы час праходзіў прагляд у петрыкаўскім «Шахцёры». У лютым 2022 года пачаў трэніравацца з магілёўскім «Дняпром», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. Стаў другім брамнікам каманды, саступіўшы канкурэнцыю Уладзіміру Жураву. У лютым 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў магілёўскі клуб.
У сакавіку 2023 года стаз іграком «Мінска».
Міжнародная кар’ера
У 2010 годзе выступаў за моладзевую зборную Беларусі.
Вермонт
Вермонт (Vermont, ад Vert mont — зялёная гара) — штат на паўночным усходзе ЗША, у рэгіёне Новая Англія. Увайшоў у склад ЗША ў 1791 як 14-ты штат. Адзін з самых маленькіх штатаў ЗША: па плошчы (24,9 км²) — 45-ы, па колькасці жыхароў (621 тыс. чал.) — 49-ы з усіх 50 штатаў. Сталіца — Мантпіліер, буйнейшы горад — Берлінгтан.
Геаграфія
Штат знаходзіцца на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна. Мяжуе з Канадай, а таксама са штатамі Нью-Гэмпшыр, Масачусетс і Нью-Ёрк.
Вайна за незалежнасць Ірландыі
Вайна за незалежнасць Ірландыі (Cogadh na Saoirse, Cogadh Angla-Éireannach, Irish War of Independence, Tan War, Anglo-Irish War) — узброены канфлікт паміж Ірландскай Рэспублікай і Вялікабрытаніяй у 1919—1921 гадах.
Перадумовы
Напачатку XIX стагоддзя англічане канчаткова далучылі Ірландыю да Брытанскай Імперыі, пасля чаго ірландцы здзейснілі шэраг спроб здабыць незалежнасць. Усе яны былі няўдалымі, і кожны раз Ірландыя зноў трапляла пад англійскі ўплыў. Нядаўняе паўстанне 1916 года, задушанае англійскімі войскамі, усё яшчэ было актуальна. Становішча ў Ірландыі ў той час вельмі абвастрылася, асабліва пасля таго, як англійскі парламент не стрымаў абяцання падаць краіне шырэйшую аўтаномію.
Пачатак вайны
21 студзеня 1919 года 73 дэпутаты англійскага парламента, якія абвясцілі сябе паўнамоцным парламентам Ірландыі, прынялі дэкларацыю аб суверэнітэце Ірландыі, абвясціўшы Ірландскую Рэспубліку, і запатрабавалі неадкладнай вываду англійскіх войскаў з тэрыторыі нядаўна абвешчанай дзяржавы. Быў сфарміраваны часовы ірландскі рэспубліканскі ўрад. Прэзідэнтам рэспублікі быў абраны лідар ірландскай нацыяналістычнай партыі Дэ-Валер. Пасля абвяшчэння незалежнасці ІРА правяла шэраг тэрактаў супраць прадстаўнікоў англійскіх улад у Ірландыі і пачала актыўныя баявыя дзеянні. Англійская паліцыя спрабавала прадухіліць тэракты і знішчаць членаў ІРА пры падтрымцы англійскай арміі. На фоне баёў паміж ІРА і англійскімі войскамі 15 красавіка на тэрыторыі графства Лімерык узнікае дзяржава Савецкі Лімерык. 27 красавіка дзяржава Савецкі Лімерык самараспусцілася. 26 лістапада 1919 года ўспыхнула антыанглійскае ўзброенае паўстанне ў Дубліне. Пачалася партызанская вайна.
Раскол у Ірландыі
Пакуль на поўдні і ў цэнтры Ірландыі ішла партызанская вайна, 10 сакавіка 1920 года савет ольстэрскіх нацыяналістаў правёў галасаванне ў горадзе Белфасце, паводле якога краіна падзялялася на дзве суверэнныя дзяржавы з уласнымі парламентамі — на Паўночную Ірландыю і Паўднёвую. 21 ліпеня таго ж года паміж прыхільнікамі партыі «Шын Фейн» і ольстэрскімі нацыяналістамі адбыліся ўзброеныя сутыкненні ў Белфасце. 12 снежня англічане ўвялі ў горадзе Корк ваеннае становішча. У Вялікабрытаніі становішча пагоршылася з-за выдаткаў на вайну. Пракацілася хваля страйкаў шахцёраў. 24 мая 1921 гады адбыліся выбары ў парламент Паўднёвай Ірландыі без папярэдняй агітацыі. Абсалютную большасць (124 крэслы з 128) атрымала партыя «Шын Фейн». 7 чэрвеня пачынае працу парламент Паўночнай Ірландыі, прэм'ер-міністрам у якім стаў Д. Крэйг, што канчаткова раскалола Ірландыю. Тым часам Ірландская рэспубліка 10 чэрвеня падпісала перамір'е з Вялікабрытаніяй. На наступны дзень, 11 чэрвеня, салдаты ІРА спынілі баявыя дзеянні.
Наступствы
6 снежня 1921 года Вялікабрытанія прызнала Ірландыю як англійскі дамініён Ірландская свабодная дзяржава, заключыўшы з ёй кампрамісны англа-ірландскі дагавор 1921 года. Паўночная Ірландыя ўвайшла ў склад Вялікабрытаніі. Аднак 16 снежня таго ж года, у дзень ратыфікацыі дагавора Паўночнай Ірландыі і Вялікабрытаніі лідар ірландцаў Эйман дэ Валера, былы прыхільнік дагавора, нечакана выступіў катэгарычна супраць уз'яднання з Вялікабрытаніяй. Гэта і паслужыла працягам канфлікту, які выражаўся цяпер у палітычным і ідэалагічным супрацьстаянні і працягваецца дагэтуль у шасці раёнах Паўночнай Ірландыі, якія ўваходзяць у склад Вялікабрытаніі.
Шубнікі (Мінскі раён)
Шу́бнікі (, Шубники) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрышкаўскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Заслаўскага пассавета, да 9 жніўня 1979 года ўваходзіла ў склад Заслаўскага сельсавета.
Маньяра (возера)
Маньяра (Lake Manyara) — плыткае возера ў частцы Вялікай рыфтавай даліны ў Танзаніі. Апісанае Эрнэстам Хэмінгуэям як «мілае [возера] … у Афрыцы». Адрозніваецца разнастайнасцю ландшафтаў і дзікай прыроды.
Багданы
Багданы́ — тапонім.
Эртагрул
Эртагрул (أرطغل, Ertuğrul;  — ) — цюркскі валадар, сын Сулейман Шаха, бацька заснавальніка Асманскай дынастыі. Уладарыў у 1227—1281 гадах.
Пасля смерці бацькі прыняў уладу над плямёнамі кайы. Румскі султан Кай-Кубад I даў яму ўдзел каля Анкары. У час ўладарства Эртагрула пачынаецца ўзмацненне кайы. Пасля смерці Эртагрула ўлада перайшла да яго сына, Асмана I, заснавальніка Асманскай дынастыі і першага манарха Асманскай імперыі.
Шчокі
Шчо́кі (, Щёки) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрышкаўскага сельсавета.
Белянкоў
Белянкоў — прозвішча.
Агаста
Агаста:
Агастэс Джон
Агастэс Эдвін Джон (Augustus Edwin John,, Тэнбі, Пембрукшыр — , Фордынгбрыдж, Хэмпшыр) — англійскі мастак-постімпрэсіяніст.
Біяграфія
Вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў Слэйда ў Лондане ў 1894—1898 гадах. З 1903 года член «Новага англійскага мастацкага клуба». Прэзідэнт Каралеўскага таварыства жывапісцаў-партрэтыстаў у 1948-53 гадах. Буйны майстар рэалістычнага партрэта (Б.Шоу, каля 1913-14; Т.Гардзі, 1923 і інш.), аўтар жанравых карцін («Жанчына, якая ўсміхаецца», 1910; «Жабракі», каля 1912-14, і інш.), а таксама дэкаратыўных кампазіцый, афортаў і літагравюр.
Олаф Магнусан
Біяграфія
У жніўні 1103 года кароль Нарвегіі Магнус III Галаногі загінуў у баі з ірландцамі ў Ольстэры. Ён не меў законных дзяцей ад шлюбу са шведскай прынцэсай Маргарэт Інгідотэр, але ў яго было трое сыноў ад наложніц: Эйстэйн (1088—1123), Сігурд (1089—1130) і Олаф. Пасля смерці Магнуса Галаногага Эйстэйн, Сігурд і Олаф сталі сумесна кіраваць, падзяліўшы Нарвегію паміж сабой. 15-гадовы Эйстэйн стаў кіраваць на поўначы, а 14-гадовы Сігурд — на поўдні. Уладаннямі чатырохгадовага Олафа старэйшыя браты сталі кіраваць разам.
Олаф Магнусан быў высокі ростам, прыгожы сабой, вясёлы норавам і просты ў зносінах. Ён карыстаўся любоўю сваіх падданых. У снежні 1115 года 16-гадовы Олаф захварэў і сканаў.
Кароль Нарвегіі Олаф памёр падлеткам, таму пазней яго нават не сталі ўлічваць пры нумарацыі каралёў, і Олаф Хокансан у XIV стагоддзі кіраваў пад імем Олаф IV.
Кайы
Кайы (Kayı, літаральна "вялікія", "высокія") — старажытнае племя цюркаў-агузаў, што паходзіла з падгаліны базоклар ("шэрыя стрэлы"). Лічылі сябе прамымі нашчадкамі Гюн-хана, сына хана Агуза, легендарнага заснавальніка саюза агузаў. Некаторыя даследчыкі атаесамляюць кайы з паўночнакаўказскай Кайтагскай дзяржавай, якая існавала з VIII ст. на тэрыторыі Дагестана.
Каля XII ст. кайы з'явіліся на ўсходзе Анатоліі і пасля руйнавання сельджукскай дзяржавы атрымалі незалежнасць. Згодна запісам XV ст. да гэтага племені належыў Асман I, заснавальнік Асманскай імперыі.
Раймандс Вэёніс
Ра́ймандс Вэ́ёніс (Raimonds Vējonis: нар. 15 чэрвеня 1966) — латвійскі палітычны дзеяч, Прэзідэнт Латвіі (2015—2019).
Біяграфія
Нарадзіўся 15 чэрвеня 1966 года ў Пскоўскай вобласці (РСФСР). Маці — руская, бацька — латыш. Латышская мова — родная, выдатна валодае рускай і добра — англійскай мовамі.
У 1989 годзе скончыў факультэт біялогіі Латвійскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. Стучкі, педагог.
Шмат гадоў быў міністрам навакольнага асяроддзя і частку з іх — таксама міністрам навакольнага развіцця, пазней — Міністрам абароны Латвіі.
Дэпутат Маданскай думы і 9, 10 Сейма Латвіі.
Жанаты, мае двух дзяцей.
Прэзідэнт
3 чэрвеня 2015 года падчас галасавання ў Сейме быў абраны Прэзідэнтам Латвійскай Рэспулікі. З пятай спробы за яго прагаласавалі 55 дэпутатаў з 99.
Яўген Ігаравіч Белянкоў
Кар’ера
Выхаванец моладзевай сістэмы «Цмокі-Мінск». У 2012—2015 гадах выступаў за БК «Цмокі-Мінск-2». З2015 года вяступае за асноўны склад «Цмокаў».
Агаркі
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рагаўскога сельсавета.
Велікоднае паўстанне
Велікоднае паўстанне — няўдалае паўстанне ірландскага народа супраць брытанскіх улад, якое адбылася ў Дубліне ў 1916 г.
Перадпасылкі
На той час Ірландыя ўваходзіла ў склад Брытанскай імперыі. Барацьба ірландскіх рэспубліканцаў за аўтаномію для Ірландыі доўжылася доўгі час. Брытанскі ліберальны ўрад на гэта выпусціў трэці акт парламенцкай аўтаноміі ад 1914 г. для дваццаці шасці раёнаў (сёння Рэспубліка Ірландыя), а астатнія шэсць раёнаў (цяпер Паўночнай Ірландыі) "часова" заставаліся пад уладай Лондана.
Кушлікаўскі сельсавет
Ку́шлікаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Кушлікі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Валынецкага раёна Полацкай акругі БССР. 9 сакавіка 1929 года раён быў перайменаваны ў Боркавіцкі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Боркавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Полацкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Адамоўскага сельсавета.
Ашнарава
Ашна́рава (, Ошнарово) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шаршунскага сельсавета.
Канстанцін Юльянавіч Канановіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і дробнага служачага. Агульную адукацыю атрымаў у Гомельскай 6-класнай прагімназіі і Чарнігаўскай гімназіі. Закончыўшы з адзнакай у кастрычніку 1899 г. медыцынскі факультэт Кіеўскага ўніверсітэта, працаваў земскім урачом у мястэчку Уваравічы Гомельскага павета. Лячыў хворых і пісаў першую навуковую працу, вывучаў стан урачэбнай дапамогі сельскаму насельніцтву і назіраў за будаўніцтвам бальніцы, займаўся санітарна-гігіенічнымі пытаннямі.
У чэрвені 1906 г. пераехаў у Магілёў, атрымаў пасаду ўрача земскай управы. Пасля праходжання спецыялізацыі ў Пецярбургу па захворваннях вуха, горла і носа ў тым жа годзе стаў першым спецыялістам па гэтых хваробах у Магілёўскай губерні.
На працягу сваёй урачэбнай дзейнасці напісаў звыш 50 навуковых прац, надрукаваў больш 60 папулярных артыкулаў. Быў арганізатарам першага губернскага з’езда ўрачоў, які адбыўся ў 1907 г.
Значным фактычным статыстычных матэрыялам напоўнена манаграфія К. Ю. Канановіча. У ёй коратка апісана гісторыя сельскай медыцынскай часткі ў губерні, паказаў на крайні недахоп лячэбных і санітарных устаноў. Прапановы К. Ю. Канановіча ляглі ў аснову многіх рэкамендацый першага з’езда ўрачоў Магілёўскай губерні, які адбыўся ў 1907 годзе.
У маі 1911 г. заняў пасаду магілёўскага санітарнага ўрача. Па яго прапанове ў горадзе быў створаны шэраг санітарных устаноў: прышчэпачны пункт, лабараторыя, дэзінфекцыйна-транспартнае бюро і інш., пачата рэгістрацыя інфекцыйных хворых, імунізацыя насельніцтва.
Будучы ваенным урачом, у 1914—1918 гг. узначальваў санітарна-эпідыміялагічную службу ў павятовым аддзеле аховы здароўя, працягваючы адначасова працаваць як спецыяліст.
У гады Вялікай Айчыннай вайны добраахвотна ўступіў у Чырвоную Армію, паехаў на фронт і працаваў там па спецыяльнасці. Узнагароджаны ордэнам Леніна і медалямі.
15 сакавіка 1954 г. К. Ю. Канановіч памёр у г. Уладзіміры.
Гарбачэўскі сельсавет
Гарбачэ́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Гарбачэва.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Расонскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расонскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 верасня 1957 года да сельсавета далучана частка скасаванага Дзмітраўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Дварышча, Дзмітрава, Межава, Мікуленкі, Петракова, Сопіна і Шчунькі). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна. 17 ліпеня 1964 года да сельсавета далучана частка скасаванага Дудчынскага сельсавета (11 населеных пунктаў: Антонава, Галубова, Дарчына, Дзейчына, Дразды, Дудчына, Крывашапава, Крыжы, Латышы, Старына, Ямна), у склад Парэцкага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Дварышча, Межава, Петракова, Скуратава, Харытонава і Цясны). З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Расонскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Гарбачэўскага сельсавета 19 населеных пунктаў. У сакавіку 1977 года ў склад Заборскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Антонава, Галубова, Дзейчына, Дудчына, Крывашапава, Латышы і Старыца), у склад сельсавета з Бірузоўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Дварышча, Межава, Петракова і Харытонава). 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана частка скасаванага Заборскага сельсавета (8 населеных пунктаў: Антонава, Галубова, Грышына, Дудчына, Латышы, Старыца, Хоцькава, Шнітаўка). 29 снежня 2021 года скасавана вёска Петракова.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 578 чалавек, з іх 88,6 % — беларусы, 9,9 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Ян Анзельм Вільчак
Ян Анзельм Вільчак (? — студзень 1649) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Паходзіў з незаможнага шляхецкага рода Вільчкаў з Ашмянскага павета. Пачынаў кар’еру ў якасці падсудка ашмянскага (з 1621). Пазней здолеў праявіць сабе пры каралі Уладзіславе. У 1633 і 1639 быў маршалкам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, а ў 1635 годзе стаў старостам ашмянскім, якім заставаўся да смерці.
У 1640 атрымаў сенатарскую годнасць, стаўшы полацкім кашталянам. У 1644 быў прызначаны троцкім кашталянам.
Ян Анзельм Вільчак быў другім мужам Сюзаны Гасеўскай, дачкі Аляксандра Гасеўскага.
Эйрык II Ганіцель Папоў
Эйрык II Магнусан (,  — ) — конунг Нарвежскай Дзяржавы з 1280 па 1299 год. Мянушка prestahatari перакладаецца па-рознаму («Ганіцель папоў», «Граза царквы», «Ненавіснік святароў» і да т.п.). Старэйшы з сыноў Магнуса VI, што дажылі да паўналецця. Маці Эйрыка была Інгеборга, дачка дацкага караля Эрыка IV і Юты Саксонскай, праўнучкі Альбрэхта Мядзведзя (які, у сваю чаргу, быў прапраўнукам Олафа Святога).
У 1281 годзе Эйрык ажаніўся з Маргарэт, дачкой шатландскага караля Аляксандра III. Праз два гады нарадзілася іх дачка, Маргарэт Нарвежская Дзева, пры гэтым сама Маргарэт памерла або пры родах, або адразу пасля родаў. Пасля гібелі Аляксандра III Маргарэт Нарвежская Дзева павінна была атрымаць у спадчыну шатландскі трон, але ў шасцігадовым узросце памерла па дарозе каля Аркнейскіх астравоў. У другім шлюбе з Ізабелай Брус, сястрой караля Шатландыі Роберта Бруса. Дачка Інгеборг ад гэтага шлюбу выйшла замуж за Вальдэмара Магнусана. У Эйрыка не было сыноў, таму яго спадчыннікам стаў брат, Хокан V Святы. Паколькі сыноў не было і ў Хокана, са смерцю апошняга згасла дынастыя Інглінгаў, і Нарвегія да 1905 года страціла незалежнасць.
Кіраванне Эйрыка было адзначана канфліктам з царквой, з-за чаго ён атрымаў мянушку «prestahatari» («ганіцель папоў»). Агульная лінія, аднак, была характэрнай для гэтага этапу гісторыі Нарвегіі, калі арыстакраты ўсімі сіламі спрабавалі пашырыць сваю ўласную ўладу і паменшыць уладу царквы.
Эйрык памёр 15 ліпеня 1299 года і быў пахаваны ў старым саборы Бергена, знесеным у 1531 годзе.
Жамчужненскі сельсавет
Жамчу́жненскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Жамчужны.
Гісторыя
Утворанs 18 сакавіка 1985 года. У склад сельсавета ўвайшлі пасёлак Жамчужны Навамышскага сельсавета, вёскі Альбінкі, Гардзейчыкі, Дзекалы, Дзеткавічы, Дубішча, Небыты, Сасновая, Сеўрукі, Спачынак, Цівунцы, Цяплівады Палонкаўскага сельсавета і вёскі Бор, Важгінты, Звераўшчына, Пераносіны, Свіраны скасаванага Перхавіцкага сельсавета.
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 1 аграгарадок і 16 вёсак :
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 4698 чалавек, з іх 84,5 % — беларусы, 8,6 % — палякі.
Агаста (Джорджыя)
Агаста (Augusta) — горад ва ўсходняй частцы амерыканскага штата Джорджыя, порт на рацэ Савана, адміністрацыйны цэнтр акругі Рычманд. З прыгарадамі насельніцтва складае 528 тыс. жыхароў (трэці вынік па штаце).
Заснавана ў 1736 годзе заснавальнікам калоніі Джорджыя, Джэймсам Оглтарпам, і названая ў гонар маці караля, Аўгусты Саксен-Гоцкай. Падчас Амерыканскай рэвалюцыі, калі ў гэтых краях праходзіла лінія фронту, Агаста некалькі разоў станавілася сталіцай штата. У Грамадзянскую вайну паўднёўцы выпрацоўвалі тут асноўную частку сваіх боепрыпасаў.
Мейкан
Мейкан (Macon) — горад у цэнтральнай частцы штата Джорджыя, ЗША, адміністрацыйны цэнтр акругі Біб (невялікая частка горада заходзіць на тэрыторыю суседняй акругі Джоўнс). Паводле перапісу 2000 г., у горадзе пражывала 97606 чалавек. Паводле перапісу 2007, у Мейканскай метраполіі (уключаючы прыгарады) пражывала, паводле ацэнак, 229846 чалавек.
Бірузоўскі сельсавет
Бірузо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Бірузова.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Парэцкі сельсавет у складзе Расонскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Парэчча. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Матылёва. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расонскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 12 мая 1959 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Расонскага пассавета перададзена вёска Шлях. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Расонскага раёна. 17 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з Гарбачэўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Дварышча, Межава, Петракова, Скуратава, Харытонава і Цясны), цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак саўгаса «Расоны», які 21 студзеня 1969 года атрымаў назву Бірузова. 19 красавіка 1973 года Парэцкі сельсавет перайменаваны ў Бірузоўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бірузоўскага сельсавета 12 населеных пунктаў. У сакавіку 1977 года ў склад Гарбачэўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Дварышча, Межава, Петракова і Харытонава). 7 сакавіка 1978 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Расонскага пассавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Азярцы, Альбрэхтава, Грачушына і Заазер’е). 16 лютага 1996 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Альбрэхтава, сельсавет перайменаваны ў Альбрэхтаўскі.
Спіс зорак сузор’я Райскага Птаха
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Райскага Птаха да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Стэйтсбара
Стэйтсбара (Statesboro) — горад у ЗША, у штаце Джорджыя, адміністрацыйны цэнтр акругі Булак.
Горад размешчаны ва ўсходняй частцы штата Джорджыя, у межах Прыатлантычнай нізіны, на вышыні 77 м над узроўнем мора. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША плошча горада складае 35,9 км², з іх прыкладна 0,9 км² (2,6 %) займаюць адкрытыя водныя паверхні.
Мікалай Леанідавіч Латышонак
Мікалай Леанідавіч Латышонак (нар., Забор’е, Мёрскі раён, Віцебская вобласць, БССР) — беларускі ваенны, памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па агульных пытаннях (з 2018). Палкоўнік (2004).
Біяграфія
Нарадзіўся 14 лістапада 1964 года ў вёсцы Забор’е Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Пасля тэрміновай службы ва Узброеных Сілах СССР паступіў у Разанскае вышэйшае Паветрана-дэсантнае каманднае вучылішча, якое скончыў у 1988 годзе. У 2011 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
З 1988 года па 1993 год праходзіў службу ва Узброеных сілах на тэрыторыі Казахстана, а затым да 1995 года ў пагранічных войсках Беларусі.
У 1995 годзе перайшоў у Службу бяспекі прэзідэнта Беларусі, дзе прайшоў шлях ад старшага афіцэра да начальніка ўпраўлення асабістай аховы. У 2003 годзе Латышонак працаваў на пасадзе старэйшага ад’ютанта 1-га аддзялення 1-га аддзела ўпраўлення асабістай аховы Службы бяспекі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Латышонак уваходзіў у самы блізкі круг Аляксандра Лукашэнкі, рэгулярна суправаджаючы яго ў камандзіроўках. Са жніўня 2017 года знаходзіцца ў запасе.
Багданы (Брэсцкі раён)
Багданы́ (, Богданы) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дамачаўскага сельсавета. Размешчаны за 57 км на поўдзень ад Брэста, 14 км ад чыгуначнай станцыі Дубіца, на ўсходзе меліярацыйныя каналы, на захадзе — рака Заходні Буг (прыток Нарава).
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Брэстрайаграсэрвіс» (цэнтр — г. п. Дамачава).
Планіровачна складаецца з кароткай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі сялянскімі хатамі.
Гісторыя
У XIX стагоддзі вядома як прыселак у Дамачаўскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Дамачаўскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 3 вяскоўцы, 1 прапаў без вестак.
Да 8 верасня 1959 года ў складзе Ліпінкаўскага сельсавета.
Воўкаўшчына (Мінскі раён)
Во́ўкаўшчына (, Волковщина) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шаршунскага сельсавета.
Грыфін (Джорджыя)
Грыфін (Griffin) — горад у ЗША, у штаце Джорджыя, адміністрацыйны цэнтр акругі Сполдзінг. Горад размешчаны на паўночным захадзе цэнтральнай часткі штата Джорджыя. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША плошча горада — 37,8 км², з іх прыкладна 0,3 км² (0,55 %) — адкрытыя водныя паверхні.
Валдоста
Валдоста (Valdosta) — горад у ЗША, на поўдні штата Джорджыя. Заснаваны 7 снежня 1860 года. Носіць мянушку «Горад Азалій», у сакавіку праводзіцца штогадовы фестываль Азалій. Горад размешчаны ў прыбярэжнай раўніннай тэрыторыі штата Джорджыя. Ландшафт горада плоскі. Знаходзіцца за 388 км на поўдзень ад горада Атланты, сталіцы штата Джорджыя. Агульная плошча горада — 78.4 км².
Карчоўскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Карчо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Карчова.
Гісторыя
Утвораны як Скробаўскі сельсавет у складзе Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Скробава. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Карчова, сельсавет перайменаваны ў Карчоўскі сельсавет. У 1970 годзе скасавана вёска Дольнае Скробава (злілася з вёскай Горнае Скробава). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Карчоўскага сельсавета было 14 населеных пунктаў. 26 чэрвеня 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Гарадзішчанскага сельсавета.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 1 пасёлак, 1 аграгарадок і 12 вёсак:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1056 чалавек, з іх 95,0 % — беларусы, 2,8 % — рускія, 1,7 % — палякі.
Олбані (Джорджыя)
Олбані (Albany) — горад у ЗША, у штаце Джорджыя, адміністрацыйны цэнтр акругі Даўэрці. Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы штата Джорджыя, на беразе ракі Флінт. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША плошча горада складае 144,7 км².
Даблін (Джорджыя)
Даблін (Dublin) — горад у акрузе Ларэнс, штат Джорджыя, ЗША. Паводле перапісу 2010 года, у горадзе пражывала 16 201 чалавек.
Марыета (Джорджыя)
Марыета (Marietta) — горад ЗША, адміністрацыйны цэнтр акругі Коб у штаце Джорджыя. З’яўляецца прыгарадам Атланты. У 2000 годзе насельніцтва горада складала 58 478 жыхароў.
Гайдукоўка (Мінскі раён)
Гайдуко́ўка (, Гайдуковка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шаршунскага сельсавета.
Канечная група
Кане́чная гру́па ў агульнай алгебры — група, якая змяшчае канечную колькасць элементаў (гэты лік называецца яе парадкам).
Далей будзем карыстацца мультыплікатыўнымі абазначэннямі, г.зн. аперацыя ў групе будзе абазначацца як множанне; адытыўныя групы з аперацыяй складання агаворваюцца асобна. Адзінку мультыплікатыўнай групы будзем абазначаць сімвалам 1.
Канечныя групы шырока выкарыстоўваюцца як у самой матэматыцы, так і ў розных сумежных тэхнічных і прыродазнаўчых навуках, напрыклад, у крыптаграфіі, крышталяграфіі, атамнай фізіцы, тэорыі арнаментаў і інш. Канечныя групы пераўтварэнняў цесна звязаны з сіметрыяй даследуемых аб'ектаў.
Уласцівасці і звязаныя азначэнні
Тэарэма Кэлі: табліца множання элементаў канечнай групы ўтварае лацінскі квадрат.
Парадак элемента g канечнай групы G — найменшы натуральны лік m такі, што g^m=1. Парадак вызначаны для кожнага элемента канечнай групы.
Тэарэма Лагранжа: парадак любой падгрупы канечнай групы з’яўляецца дзельнікам парадку групы. Прыклад для прыведзенай сістэмы вылікаў: тэарэма Эйлера ў тэорыі лікаў.
Дзель парадку групы на парадак падгрупы называецца індэксам гэтай падгрупы і абазначаецца G : H. Напрыклад, у вышэйназванай групе кватэрніённых адзінак (парадку 8) ёсць падгрупа \{1; -1\} парадку 2 і індэкса 4, а таксама падгрупа парадку 4 і індэкса 2.
Тэарэма Кашы (1815): любая група, парадак якой дзеліцца на просты лік p, мае элемент парадку p.
Калі ўсякаму дзельніку
k
парадку групы адпавядае падгрупа парадку
, то група называецца лагранжаваю. Не ўсякая група лагранжава — напрыклад, парадак групы паваротаў дадэкаэдра роўны 60, але падгруп парадку 15 у яе няма. Дастатковыя ўмовы існавання падгрупы зададзенага парадку (пры некаторых дадатковых дапушчэннях) устанаўліваюць тэарэмы Сілова. Прыкладам лагранжавай групы з’яўляецца сіметрычная група S_4.
Сумежныя класы і фактар-група
Няхай H — падгрупа парадку m у канечнай групе G парадку n. Будзем лічыць элементы g, g' \in G эквівалентнымі па падгрупе H, калі існуе h \in H такое, што ~g=g'h. Лёгка праверыць, што гэта дачыненне эквівалентнасці ў групе G. Яно разбівае групу на неперасечныя класы эквівалентнасці, якія называюцца (левымі) сумежнымі класамі, усе яны змяшчаюць па m элементаў, лік класаў роўны індэксу падгрупы. Кожны элемент g \in G уваходзіць у сумежны клас, утвораны ўсімі магчымымі здабыткамі g на элементы падгрупы H.
Калі падгрупа H з’яўляецца нармальнаю, то можна перанесці групавую аперацыю на мноства сумежных класаў, вызначыўшы: Вынік такой аперацыі не залежыць ад выбару прадстаўнікоў g_1, g_2 і ператварае мноства сумежных класаў у групу, якая называецца фактар-групаю. Яна абазначаецца G / H. Парадак фактар-групы роўны індэксу адпаведнай падгрупы.
Канечныя цыклічныя групы
Самую простую структуру маюць канечныя цыклічныя групы, усе элементы якіх можна прадставіць як паслядоўныя ступені некаторага элемента
a
дзе
n
— парадак групы.
Элемент a называецца ўтваральным (ці першаісным) для дадзенай групы. Колькасць утваральных элементаў для групы парадку n роўная \varphi(n) (функцыя Эйлера). Прыклад: група каранёў з адзінкі.
Цыклічныя групы заўсёды камутатыўныя (абелевы) і лагранжавы.
Іншыя ўласцівасці:
Групы з простым парадкам
Няхай парадак групы — просты лік p, тады спраўджваюцца наступныя ўласцівасці. Больш агульным і больш складаным з’яўляецца выпадак, калі парадак групы — ступень простага ліку; такія групы прынята называць p-групамі.
Простыя групы
Канечная група называецца простаю, калі ўсе яе нармальныя падгрупы трывіяльныя (г.зн. супадаюць альбо з адзінкаваю падгрупаю, альбо з усёю групаю). Гл. іх агульную класіфікацыю.
Абелевы групы
Асноўная тэарэма (Фрабеніус): усякую камутатыўную канечную групу можна прадставіць як прамую суму p-груп. Гэта вынік агульнай тэарэмы аб структуры канечнаспароджаных абелевых груп для выпадку, калі група не мае элементаў бесканечнага парадку.
Колькасць розных груп заданага парадку
На практыцы бывае важна ведаць, колькі розных груп мае заданы парадак n (ізаморфныя групы не адрозніваюцца) і колькі з гэтых груп камутатыўныя.
Гісторыя
Першыя даследаванні канечных груп праводзіліся задоўга да з’яўлення самога тэрміна, і прысвечаны яны былі канкрэтным прыкладам гэтай структуры. Упершыню такая патрэба ўзнікла пры даследаванні алгебраічных ураўненняў на вырашальнасць у радыкалах, для чего Лаrpанж, Руфіні і Абель глыбока даследавалі групы падстановак каранёў мнагачленаў. У 1771 годзе Лагранж адкрыў для цыклічных груп падстановак тэарэму, якая пазней была названа яго імем і мае цалкам агульны характар. Абель істотна дапоўніў дасягненні Лагранжа, а паколькі ён высветліў ролю камутатыўных груп падстановак у данай праблеме, такія групы з тае пары называюцца абелевымі. У 1815 годзе Кашы даказаў, што ўсякая група, парадак якой дзеліцца на просты лік p, валодае элементам парадку p. Доказ меў агульны характар, хаця Кашы таксама абмежаваўся групаю падстановак.
Другім аб'ектам для будучай тэорыі сталі адытыўныя групы вылікаў. Найпрасцейшая нетрывіяльная група з двух элементаў разглядалася яшчэ Лейбніцам, а змястоўную тэорыю гэтай структуры для адвольнага модуля далі Эйлер і Гаус.