cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дублінскі рукапіс
Белая Русь
Беларускі пераклад апублікаваны ў часопісе «Спадчына» (1993, № 6).
Вуліца Якуба Коласа (Гомель)
Вуліца Якуба Коласа — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Названая ў 1930-я гады ў гонар Якуба Коласа. Працягласць 990 м, ад праспекта Касманаўтаў да завулка Якуба Коласа. У 1930-я гады забудоўваецца драўлянымі 1-павярховымі дамамі сядзібнага тыпу. Сучаснае аблічча вуліцы пачало фармавацца з канца 1970-х гадоў.
Антанас Мяркіс
Анта́нас Мяркі́с (Antanas Merkys, 1 лютага, паводле інш. звестак 20 лютага, в. Баёрай, цяпер Купішкіскі раён — , Уладзімірская вобласць) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, апошні прэм'ер-міністр даваеннай незалежнай Літоўскай Рэспублікі.
Біяграфія
Экстэрнам скончыў гімназію ў Рызе. Вывучаў права ў Юр'еўскім універсітэце (цяпер Тарту). Скончыў юрыдычны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта (1916).
Падчас Першай сусветнай вайны мабілізаваны ў расійскую армію. У 1915 чыгуначны камендант у Коўне, Кашадарах, Кейданах. Пазней служыў на Румынскім фронце.
Вісентэ Лопес і Планес
Алехандра Вісентэ Лопес і Планес (Alejandro Vicente López y Planes;  — ) — аргенцінскі пісьменнік і палітык. Займаў пасаду прэзідэнта Аб’яднаных правінцый Рыа-дэ-ла-Платы з 7 ліпеня па 18 жніўня 1827 г. Аўтар тэксту гімна Аргенціны. Пахаваны на могілках Рэкалета.
Антанас Мяркіс
Біяграфія
У 1919 годзе добраахвотнікам уступіў у Літоўскую армію. Быў кіраўніком юрыдычнага аддзела міністэрства аховы краю (гэта значыць міністэрства абароны). Займаў пасаду міністра аховы края (гэта значыць міністра абароны) у трох кабінетах — Пранаса Давідайціса (12 сакавіка 1919 — 12 красавіка 1919), Мікаласа Сляжавічуса (12 красавіка 1919 — 21 жніўня 1919), Аўгусцінаса Вальдзямараса (17 снежня 1926 — 9 жніўня 1927). Выйшаў у адстаўку ў званні падпалкоўніка.
У 1927—1932 гадах быў губернатарам Клайпедскага края. У 1933—1939 гадах займаў пасаду бургамістра Каўнаса. Старшыня саюза гарадоў (1934—1939). Член IV Сойма Літоўскай Рэспублікі (1936—1940). Пасля перадачы Вільнюса Літве ўвосень 1939 года паўнамоцны прадстаўнік урада ў Віленскім краі.
17 ліпеня 1940 года быў арыштаваны НКУС і вывезены ў Саратаў. У 1941 годзе Мяркіс і яго сям'я былі пасаджаны ў турму. У 1954 годзе вызвалены з турмы без права вяртання ў Літву. Быў паселены ва Уладзімірскай вобласці, дзе і памёр.
Нійдэ (правінцыя)
Нійдэ (Niğde), правінцыя ў цэнтральнай частцы Турцыі. Плошча 14,3 тыс. кв. км. Насельніцтва 378 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Нійдэ.
Атэміс (Акмолінская вобласць)
Атэміс — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Акмол. Код КАТА — 116630300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 345 чалавек (178 мужчын і 167 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 432 чалавек (227 мужчын і 205 жанчын).
Дырк Шубель
Дырк Штэ́фен Шу́бель (Dirk Steffen Schuebel; нар. 23 кастрычніка 1965) — нямецкі дыпламат і эканаміст.
Біяграфія
Нарадзіўся ва Усходняй Германіі. Вышэйшую адукацыю атрымаў у.
З 1997 года працаваў у Еўракамісіі. У Бруселі займаўся стасункамі з Венгрыяй у справе далучэння да Еўрасаюза. З’яўляўся кіраўніком прадстаўніцтва Еўракамісіі ва Украіне.
У 2009—2013 гадах — кіраўнік дэлегацыі Еўрапейскага Саюза ў Малдове. Пасля гэтага працаваў у аддзелу двухбаковых стасункаў з краінамі Усходняга партнёрства. З ліпеня 2019 — кіраўнік прадстаўніцтва Еўрасаюза ў Беларусі ; замяніў на гэтай пасадзе Андрэа Віктарын.
Рымскі міжнародны ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт заснаваны ў Рыме ў 1996 годзе Інстытутам палітычных даследаванняў імя Святога Пія V як Вольны ўніверсітэт імя Святога Пія V. Назва была зменена ў 2010 годзе на Свабодны ўніверсітэт інавацый і арганізацыі. Цяперашняя назва датуецца сакавіком 2013 года. З 2011 года ўніверсітэт кіруецца Фондам даследаванняў міграцыі і інтэграцыі тэхналогій.
NGC 2783B
NGC 2783B (іншыя абазначэнні — UGC 4856, MCG 5-22-17, ZWG 151.26, HCG 37B, FGC 857, KCPG 192A, PGC 26012) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Левыкі
Левыкі (Левыки) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 3 жыхары (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 35 км на паўночны ўсход ад Рудні, за 18 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 36 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Пераходны ўрад Ірака
Пераходны ўрад Ірака (ПУІ; الحكومة العراقية الانتقالية) — орган дзяржаўнай улады ў Іраку ў 2005—2006 гадах, мэтай якой з’яўлялася распрацоўка новай канстытуцыі і выбараў у ніжнію палату парламента.
Гісторыя
20 сакавіка 2003 кааліцыя ў складзе ЗША, Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Польшчы ўрываецца ў Ірак, дзе за лічаныя тыдні разбівае сілы прэзідэнта Садама Хусейна. 1 мая Джордж Буш малодшы, тагачасны прэзідэнт ЗША, абвясціў пра канчатковы разгром урадавай арміі.
На тэрыторыі акупаванай краіны сфармавана Упраўленне па аднаўленню і гуманітарнай дапамогі Іраку, што пазней, на падставе рэзалюцыі 1483 Савета Бяспекі ААН і гуманітранага права, ператворана ў Часовы орган кааліцыі (ЧОК), які ажыццяўляў кантроль над Іракам. Орган стаў адказны за перабудову Ірака, аднаўленне эканомікі, стварэнне новых інстытутаў, прадастаўленне ўсялякіх паслуг насельніцтву і падрыхтоўку да перадачы ўлады іракцам. Першапачаткова адміністрацыю ўзначаліў адстаўны генерал Джэй Гарнер, але хутка ён быў зменены Полам Брэмерам. Палітыка ЧОК мела на ўвазе дэмакратызацыю, актыўную работу з мясцовым насельніцтвам, змаганне з культам асобы Садама Хусейна і ідэалагічнымі ўяўленнямі, сфармаванымі ў гады яго прэзідэнтсва, улік інтарэсаў этнарэлігійных суполак.
13 ліпеня быў створаны кансультатыўны орган пры кааліцыйнай адміністрацыі — Часовы кіраўнічы савет Ірака (ЧКСІ), які складаўся з 25 членаў, правадыроў плямёнаў і палітыкаў. У этнічным і канфесійным плане савет уключаў у сябе 13 шыітаў, 5 сунітаў, 5 курдаў (таксама сунітаў), аднаго туркемана і аднаго асірыйца. Орган уяўляў сабой шырокі спектр палітычных і рэлігійных рухаў Ірака; тым не менш з часам выявілася безгрунтоўнасць дадзенай структуры і прынятых ёю рашэнняў. Першапачаткова меркавалася, што ЧКСІ стане кансультатыўным органам пры ЧОК, аднак вельмі хутка кіраўнік савета стаў вызначаць парадак дня і актыўна ўключаўся ў працэс прыняцця палітычных рашэнняў. Тым не менш Пол Брэмер валодаў правам вета ў дачыненні да рашэнняў, вынесеных ЧКСІ.
1 чэрвеня 2004 года ў Багдадзе было абвешчана аб старэнні Часовага ўрада Ірака (ЧУІ), які замяніў ЧКСІ. Пазней, 28 чэрвеня, свае паўнамоцтвы ЧПІ перадала часовая кааліцыйная адміністрацыя. Калі яна была ліквідавана, у ЧПІ з’явілася магчымасць адмовіцца ад прысутнасці замежных сіл у краіне, аднак падобнай заявы не прагучала. Нягледзячы на існаванне сфармаванага ўрада, на справе сітуацыю спрабавалі кантраляваць амерыканскія ваенныя структуры і сотні саветнікаў, ад якіх залежалі прыняцце і ход ажыццяўлення палітычных рашэнняў. Пры іх падтрымцы ЧУІ 30 студзеня 2005 года правяла правінцыйныя выбары. Адначасова праводзяцца выбары ў Нацыянальную асамблею (парламент), на якіх перамагае шыіцкі блок «Аб’яднаны іракскі альянс», падтрыманы шыіцкім духоўным лідарам Алі Сістані, атрымаўшы 140 месцаў з 275. Другое месца было ў блока аб’яднаных курдскіх партый на чале з Масудам Барзані і Джалалам Талабані з 75 месцамі. Трэцяй найбуйнейшай палітычнай сілай, якая стаяла на свецкіх пазіцыях, стаў «Іракскі спіс» Аяда Алаўі з 40 месцамі.
3 мая таго ж года ўзнікае Пераходны ўрад Ірака (ПУІ). 15 кастрычніка ён прадстаўляе новы праект канстытуцыі краіны, які 25-га быў ухвалены на рэферэндуме. 15 снежня пад кіраўніцтвам ПУІ праходзяць выбары ў ніжнюю палату парламента Ірака — Савет прадстаўнікоў. Ужо 20 мая 2006 года ПУІ перадае свае паўнамоцтвы першаму пастаяннаму ўраду на чале з прэм’ер-міністрам Нуры аль-Малікі.
Хайнаньская аперацыя
Хайнаньская аперацыя — японская дэсантная аперацыя па захопу острава Хайнань падчас Япона-кітайскай вайны.
Ход аперацыі
У пачатку лютага 1939 года японскія дэсантныя караблі з порта Гуанчжоў з войскамі ў 20 тысяч чалавек, выйшлі ў моры для правядзення дэсантнай аперацыі на востраве Хайнань.
Японцы падзяліліся на дзве групы: адна група, якая прыкрывалася 6 баявымі караблямі, накіравалася да паўночнага ўзбярэжжа вострава Хайнань; другая група пры падтрымцы авіяносца і некалькіх эсмінцаў рушыла да паўднёвага ўзбярэжжа вострава.
10 лютага пачалася высадка дэсанту на паўночным узбярэжжы. Японцы прасоўваліся пад прыкрыццём бамбардзіроўшчыкаў і карабельнай артылерыяй. Падчас баёў на ўзбярэжжы кітайская армія пашкодзіла 2 японскіх транспартных судна і патапілі 1 баржу з японскімі салдатамі. Японскія часці захапілі гарады Цзюньчжоў і Хайкоў.
11 лютага пачалася высадка на паўднёвым узбярэжжы. Яна таксама ўвянчалася поспехам японскіх сіл.
Неўзабаве востраў быў цалкам захоплены японскімі войскамі.
Мозг
Мозг — цэнтральны аддзел нервовай сістэмы пазваночных жывёл, утвораны нервовымі і гліяльнымі клеткамі і іх адросткамі. У пазваночных жывёл (у тым ліку і ў чалавека) адрозніваюць галаўны мозг, размешчаны ў поласці чэрапа, і спінны, які знаходзіцца ў пазваночным канале.
Аддзелы мозгу
Мозг сысуноў складаецца з наступных аддзелы:
Розум і мозг
У філасофіі свядомасці адрозніваюцца паняцці розум і мозг, і адзначаюцца супярэчнасці адносна іх дакладных адносін, якія прыводзяць да праблемы «розум—цела».
Мозг вызначаецца як фізічная і біялагічная матэрыя, якая змяшчаецца ў межах чэрапа і адказная за асноўныя электрахімічныя нейронавыя працэсы. З пункту гледжання сучаснай навукі, мозг уяўляе сабою найскладаную нейронавую сетку, якая вырабляе і апрацоўвае велізарную колькасць лагічна звязаных электрахімічных імпульсаў, і ўнутраны свет чалавека, у тым ліку яго розум, з’яўляецца прадуктам гэтай працы.
У сучаснай навуковай супольнасці пункт гледжання пра тое, што розум ёсць прадукт працы мозгу, з’яўляецца пануючай. Гэтак жа лічаць прыхільнікі штучнага інтэлекту, выказваюцца таксама думай, што розум камп’ютарападобны, алгарытмічны. Пункты гледжання — параджальнасці розуму мозгам і камп’ютарападобнасцю розуму — не абавязкова адбывацца адначасова адзін з аднам.
Існуюць розныя меркаванні наконт узаемапранікнення мозгу і такіх паняццяў, як свядомасць, розум, развага, дух, душа, памяць, некаторыя нават мяркуюць, што розум існуе ў пэўным сэнсе незалежна ад мозгу ці мае дачыненне да парафенаменаў. Існуюць гіпотэзы, якія апісваюць мозг як прымач.
Памер мозгу ў сысуноў
Маса мозгу (кг) як функцыя масы цела (Мт, кг) для розных груп сысуноў
Мозг у культуры
З-за ключавога значэння мозгу ў арганізме тэма мозгу папулярная. У старажытнасці з'яданне мозгу пераможанага чалавека або жывёлы нароўні з іншымі часткамі цела сімвалізавала атрыманне сіл праціўніка. У сярэднявечча мозг разумеўся як цэнтр жыцця, нароўні з сэрцам. У наш час тэма мозгу шырока распаўсюджана ў відэагульнях і фільмах, у прыватнасці, фільмах пра зомбі.
Беларуска-ўкраінская граніца
Беларуска-ўкраінская граніца — дзяржаўная граніца працягласцю каля 1 084 км. Пачынаецца ад патройнага сутыку з Польшчай на захадзе і цягнецца да патройнага сутыку з Расіяй на ўсходзе.
Гісторыя
Сучасная дзяржаўная граніца паходзіць з верасня 1939 года — часоў далучэння Заходняй Беларусі да БССР і Заходняй Украіны да УССР.
Аднак граніца мае гістарычныя карані, бо прыблізна гэтаксама праходзіў падзел паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім згодна з Люблінскай уніяй. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай падобны выгляд мела мяжа паміж Гродзенскай і Мінскай губернямі з аднаго боку і Валынскай і Кіеўскай — з іншага.
У першай палове 20 стагоддзя на захадзе падобныя межы падзялялі Палескае і Валынскае ваяводствы міжваеннай Польскай Рэспублікі, а на ўсходзе — савецкія рэспублікі БССР і УССР.
Упершыню мяжа паміж савецкімі рэспублікамі была прызнана Дагаворам паміж БССР і УССР ад 12 снежня 1990 года.
На сённяшні дзень дзяржаўная граніца рэгулюецца Дамоваю паміж Беларуссю і Украінай аб дружбе, дабрасуседстве і супрацоўніцтве ад 17 чэрвеня 1995. Дамова аб Дзяржаўнай граніцы паміж Беларуссю і Украінай ад 12 мая 1997 у той самы год была ратыфікавана Вярхоўнай Радай Украіны, а ў 2010 і Нацыянальным сходам Рэспублікі Беларусь, аднак бакі не абмяняліся ратыфікацыйнымі граматамі.
Паводле слоў старшыні Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Беларусі Ігара Рачкоўскага працягласць працы па дэмаркацыі граніцы можа заняць да 10 год і патрабуе Br51 млрд.
Падчас візіту Аляксандра Лукашэнкі ў Кіеў 18 чэрвеня 2013 года баку падпісалі пратакол аб абмене ратыфікацыйнымі граматамі па дагаворы аб граніцы ад 12 мая 1997 года. Працэс ратыфікацыі завяршыўся нягледзячы на тое, што Украіна так і не выплаціла дзяржаўны доўг, на існаванні якога настойваў афіцыйны Мінск.
Падчас візіту ў Мінск прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі 26 жніўня 2014 года прэзідэнт Украіны заявіў аб гатоўнасці паскарэння працэсу дэмаркацыі мяжы з Беларуссю.
Хуан Мануэль дэ Росас
Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Артыс дэ Росас-і-Лопес-дэ-Асорніа (Juan Manuel José Domingo Ortiz de Rosas y López de Osornio;, Буэнас-Айрэс — , Саўтгемптан) — аргенцінскі ваенны і палітычны дзеяч, генерал-капітан (губернатар) Буэнас-Айрэса з 8 снежня 1829 г. па 17 снежня 1832 года (1-ы раз) і з 13 красавіка 1835 г. па 3 лютага 1852 (2-гі раз).
Лежуева
Лежуева (Лежуево) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 42 км на паўночны захад ад Рудні, за 31 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 43 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Косці (тэлесерыял)
«Косці» (Bones) — амерыканскі дэтэктыўны тэлесерыял пра судовых антраполагаў і ФБР. Прэм’ера адбылася на канале Fox Network 13 верасня 2005 года.
Сюжэт
Серыял прысвечаны расследванню злачынстваў спецыяльным агентам ФБР Сілі Бутам з дапамогай каманды антраполагаў з Джэферсанаўскага інстытута (алюзія на Смітсанаўскі інстытут) пад кіраўніцтвам доктара Тэмперанс Брэнан. Доктар Брэнан і яе каманда, як правіла, атрымліваюць справы, дзе ад цела забітага засталіся толькі косці або рэшткі, якія ўжо згнілі. Акрамя злачынстваў у серыяле таксама раскрываюцца асабістыя ўзаемаадносіны паміж асноўнымі персанажамі, уключаючы патэнцыйны раман паміж Бутам і Брэнан.
Кэці Райкс з’яўляецца дыпламаваным антраполагам, які здзяйсняе судмедэкспертызу для ФБР, і вобраз доктара Брэнан у кнігах шмат у чым з’яўляецца яе альтэр-эга. Кэці Райкс таксама выступае прадзюсарам гэтага серыяла. У серыяле Брэнан таксама піша дэтэктыўныя раманы, прычым гераіню яе раманаў клічуць Кэці Райкс.
Паслуга
Паслу́га — дзеянне або дзейнасць кагосьці на карысць іншай асобы. «Мэтанакіраваная дзейнасць, вынікі якой маюць праяву ў карысным эфекце».
У камерцыі — працоўная мэтазгодная дзейнасць, вынікі якой адлюстроўваюцца ў карысным эфекце, асаблівым спажывецкім кошце. Асаблівасцю паслугі з'яўляецца супадзенне ў часе і ў прасторы працэсаў вытворчасці, рэалізацыі і спажывання яе спажывецкага кошту.
Значэнне паслуг
Сярод фактараў, якія стымулююць развіццё рынку паслуг, дамінуючымі з'яўляюцца паскоранае развіццё навукова-тэхнічнага прагрэсу і звязаны з інтэнсіфікацыяй вытворчасці рост даходаў насельніцтва.
У сучасным грамадстве сфера паслуг, задавальняючы шырокі спектр грамадскіх і індывідуальных патрэбнасцей, спрыяе эфектыўнаму развіццю эканамічных і сацыяльных адносін.
Класіфікацыя паслуг
У міжнародным гандлі разглядаюць больш за 600 разнавіднасцяў паслуг, аб'яднаных у такія класіфікацыйныя групы як :
NGC 2785
NGC 2785 (іншыя абазначэнні — UGC 4876, MCG 7-19-42, ZWG 209.35, IRAS09120+4107, PGC 26100) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гендар
Ге́ндар (gender, ад genus «род») — сацыяльная катэгорыя, якая вызначае асаблівасці полавых паводзін і грамадскай стратэгіі асобы.
Пол і гендар
Паняцце гендарная роля запазычаў з граматыкі і ўвёў у навукі пра паводзіны сексолаг Джон Мані, якому ў 1955 пры вывучэнні інтэрсексуальнасці і транссексуальнасці трэба было размежаваць агульнапалавыя ўласцівасці, пол як фенатып, ад сексуальна-генітальных, сексуальна-эратычных і сексуальна-пракрэатыўных якасцей. Затым яно стала шырока выкарыстоўвацца сацыёлагамі, юрыстамі і амерыканскімі феміністкамі.
У грамадскіх навуках і асабліва ў фемінізме «гендар» набыў вузейшае значэнне, пазначаючы «сацыяльны пол», гэта значыць сацыяльна вызначаныя ролі, ідэнтычнасці і сферы дзейнасці мужчын і жанчын, якія залежаць не ад біялагічных палавых адрозненняў, а ад сацыяльнай арганізацыі грамадства. Цэнтральнае месца ў гендарных даследаваннях займае праблема сацыяльнай няроўнасці мужчын і жанчын.
У краінах, дзе развіта дакументарнае пацверджанне асобы, сацыяльны пол звычайна супадае з замацаваным у дакументах полам, гэта значыць з пашпартным полам, выключаючы выпадкі трансгендарнасці.
Звычайна ў грамадстве можна адрозніць два гендары — мужчынскі і жаночы, аднак набор гендараў бывае значна шырэйшы, у прыватнасці, у Тайландзе адрозніваюцца пяць гендараў, уключаючы катой і два гендары лесбіянак, якія адрозніваюцца маскуліннасцю і фемініннасцю. У чукчаў да канца XX стагоддзі адрозніваліся мужчыны-гетэрасексуалы, мужчыны-гетэрасексуалы, якія насілі жаночую адзежу, мужчыны-гомасексуалы, што насілі жаночую адзежу, жанчыны-гетэрасексуалкі і жанчыны, якія насілі мужчынскую адзежу. Пры гэтым нашэнне адзежы магло азначаць і выкананне адпаведных сацыяльных функцый.
HMS C12
HMS C12 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906-1907 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 9 верасня 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 19 студзеня 1908 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Ардросане, дзе была ўключана ў Дзевятую падводную флатылію.
6 кастрычніка 1918 года лодка была патоплена ў выніку сутыкнення з мінаносцам у заліве Хамбер. Карабель быў падняты і адрамантаваны.
У 1920 годзе лодка была прададзена на металалом.
Ступені параўнання
Ступе́ні параўна́ння — граматычная катэгорыя якасных прыметнікаў, утвораных ад іх прыслоўяў і безаасабовых слоў (прэдыдактываў), якая выказвае адносную розніцу або перавагу ў якасці, што ўласціва прадметам, дзеянням або станам.
Традыцыйна адрозніваюць 3 ступені параўнання:
Часам разглядаюць тоесную ступень (экватыў) — параўнальныя абароты са значэннем аднолькавай ступені якасці (напрыклад, «та­кой же ум­ный, как…», «aussi grand que…).
У беларускай мове
У беларускай мове адрозніваюць 3 ступені параўнання.
Адрозненні ў ступені якасці таксама перадаюцца спалучэннямі (напрыклад, «больш моцны», «смялей за ўсіх», «старэйшы за яго»), якія з’яўляюцца складанымі (аналітычнымі) формамі вышэйшай і найвышэйшай форм параўнання.
ARPANET
ARPANet (ад Advanced Research Projects Agency Network) ― камп’ютарная сетка, створаная ў 1969 годзе ў ЗША Агенцтвам Міністэрства абароны ЗША па перспектыўных даследаваннях і якая з’явілася прататыпам сеткі Інтэрнэт. 1 студзеня 1983 года яна стала першай у свеце сеткай, якая перайшла на маршрутызацыю пакетаў даных. У якасці маршрутызуемага выкарыстоўваўся IP, які і дагэтуль з’яўляецца асноўным пратаколам перадачы дадзеных у сетцы Інтэрнэт. ARPANet спыніла сваё існаванне ў чэрвені 1990 года.
ФК Вольфсбург
«Вольфсбург» (VfL Wolfsburg) — нямецкі футбольны клуб з горада Вольфсбург. Заснаваны ў 1945 годзе. Чэмпіён Германіі 2009 года, уладальнік Кубка Германіі 2015 года. Клуб вырас з мультыспартыўнага клуба для супрацоўнікаў завода па вытворчасці аўтамабіляў «Фольксваген» у горадзе Вольфсбург, і з’яўляецца даччынай кампаніяй Volkswagen Group.
1938—1946
Горад Вольфсбург быў заснаваны ў 1938 годзе як горад для рабочых завода Volkswagen. Першым футбольным клубам, які асацыюецца з аўтазаводам, быў «BSG Volkswagenwerk Stadt des KdF-Wagen». Гэтая каманда гуляла ў Гаўлізе Ост-Гановер у сезонах 1943/44 і 1944/45.
12 верасня 1945 года быў заснаваны новы клуб — «VSK Вольфсбург». яго форма была бела-зялёнай і цяпер яна таксама выкарыстоўваецца. 15 снежня 1945 года ў клубе адбыўся крызіс, які амаль спыніў яго існаванне, бо ўсе ігракі за выключэннем аднаго пакінулі клуб. Ёзэф Маер, адзіны пакінуты ігрок, працаваў разам з Вілі Гілбертам па адраджэнні каманды і набору новых ігракоў. За год была створана новая каманда вядомая цяпер як «VfL Вольфсбург». У канцы лістапада 1946 года клуб згуляў таварыскую гульню з «Шальке 04» на стадыёне, які належыць «Фольксвагену», стаўшы такім чынам пераемнікам «BSG Volkswagenwerk Stadt des KdF-Wagen» і атрымаўшы спонсарскую падтрымку кампаніі.
1946—1963
«Вольфсбург» павольна, але ўстойліва прагрэсаваў у наступныя сезоны. Яны перамаглі ў некалькіх аматарскіх першынствах, але былі няздольныя прасунуцца наперад у плэй-оф на павышэнне, пакуль нарэшце, у 1954 годзе, не перамаглі футбольны клуб «Гайдэр» з лікам 2:1, што дазволіла клуба прабіцца ў Оберлігу Поўнач. Тым не менш Вольфсбург змагаўся за выжыванне ва ўсіх наступных сезонах, пакуль нарэшце не вылецеў у 1959 годзе. У 1963 годзе, на момант стварэння першай прафесійнай нямецкай футбольнай лігі — Бундэслігі, Вольфсбург зноў гуляў у Оберлізе Поўнач, якая ў той час была другой па значнасці лігай.
1963—1997
«Вольфсбург» знаходзіўся ў другім дывізіёне наступны тузін гадоў, на той момант іх найлепшым дасягненнем было другое месца ў 1970 годзе. Гэтае другое месца дазволіла ім змагацца ў плэй-оф за выхад у Бундэслігу, але там яны выглядалі слаба і прабіцца ў галоўную лігу Германіі не здолелі.
З сярэдзіны 1970-х і да пачатку 1990-х гадоў «Вольфсбург» гуляў у аматарскай Оберлізе Поўнач. Паслядоўныя фінішы на першым месцы ў 1991 і 1992 гадах, а затым і поспех у плэй-оф дазволіў ім выступаць у сезоне 1992/93 у Другой Бундэслізе. «Вольфсбург» бесперапынна дамагаўся пэўнага поспеху на працягу ўсіх 1990-х. Каманда выйшла ў фінал Кубка Германіі ў 1995 годзе, дзе прайграла мёнхенгладбахскай «Барусіі» з лікам 0:3. Фінішаваўшы другім у сезоне 1996/97, «Вольфсбург» усё ж такі здолеў прабіцца ў Бундэслігу.
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
Мікалас Сляжавічус
Мікалас Сляжавічус (Mykolas Sleževičius,, в. Драмблей, Ковенская губерня, Расійская імперыя (цяпер — , Літва) — , , Літва) — літоўскі палітык, тройчы прэм'ер-міністр Літвы ў 1918—1919, 1919 і 1926 гадах.
Біяграфія
Скончыў гімназію ў Мітаве ў 1901 годзе і юрыдычны факультэт Наварасійскага ўніверсітэта ў Адэсе ў 1907 годзе. Вярнуўшыся на радзіму, далучыўся да Літоўскай дэмакратычнай партыі, якая бараніла інтарэсы дробнага сялянства, супрацоўнічаў у газетах «Lietuvos ūkininkas» і «Lietuvos Žinios». Пасля пачатку Першай сусветнай вайны эвакуіраваўся ў Варонеж, дзе ў 1917 годзе разам з іншымі прадстаўнікамі правага крыла партыі стварыў Літоўскую сацыялістычную сялянска-дэмакратычную партыю, быў намеснікам старшыні Вярхоўнага савета Літвы ў Расіі. У 1918 годзе арыштаваны, неўзабаве вызвалены і выехаў на радзіму, дзе 26 снежня 1918 года пасля падзення першага ўрада краіны на чале з Аўгусцінасам Вальдзямарасам узначаліў новы кабінет (да 12 сакавіка 1919), а з 12 красавіка па 7 кастрычніка 1919 года зноў займала гэта пасаду. Хоць Сляжавічус адхіліў прапановы ўзмацніць сваю ўладу, якія зыходзілі з ваенных колаў, ён распачаў крокі па наборы добраахвотнікаў у нацыянальныя ўзброеныя сілы (паколькі апалчэння было недастаткова для барацьбы з польскімі нацыяналістычнымі фарміраваннямі), а таксама спробу зямельнай рэформы. Падчас польска-літоўскай вайны ў 1920 годзе Сляжавічус заняў пасаду старшыні Камітэта абароны.
Пахаваны на Пятрашунскіх могілках у Каўнасе.
Трацічны сектар эканомікі
Трацічны сектар эканомікі (у трохсектарнай мадэлі эканомікі) — сфера паслуг. Пераход да пануючай трацічнай эканомікі звязаны з ростам прадукцыйнасці працы ў прамысловасці, у сувязі з чым вызваляліся рэсурсы для развіцця сферы паслуг. Да сферы паслуг адносяць транспарт, сувязь, гандаль, турызм, ахову здароўя і г.д.
Часта з трацічнай сферы эканомікі вылучаюць чацвярцічную — інфармацыйную. Гэта — інфармацыйныя тэхналогіі, адукацыя, навуковыя даследаванні, глабальны маркетынг, банкаўскія і фінансавыя паслугі і іншыя паслугі, звязаныя не з вытворчасцю як такой, а з яе планаваннем і арганізацыяй.
Грамадства, якое існуе ва ўмовах пануючага трацічнага сектара эканомікі, завуць постіндустрыяльным.
Сямігадовая вайна
Сямігадовая вайна (1756—1763) — буйны ваенны канфлікт XVIII стагоддзя, адзін з самых маштабных канфліктаў Новага часу. Сямігадовая вайна ішла як у Еўропе, так і за акіянам: у Паўночнай Амерыцы, у краінах Карыбскага басейна, Індыі, на Філіпінах. У вайне прынялі ўдзел усе еўрапейскія вялікія дзяржавы таго часу, а таксама большасць сярэдніх і дробных дзяржаў Еўропы, некаторыя індзейскія плямёны. Уінстанам Чэрчылем вайна нават была названа «першай сусветнай вайной». Вайну лічаць каланіяльнай, бо ў ёй сутыкнуліся каланіяльныя інтарэсы Вялікабрытаніі, Францыі і Іспаніі, а таксама першай акопнай — з-за прымянення ў вайне вялікай колькасці рэдутаў і іншых хуткаўзведзеных умацаванняў — і першай артылерыйскай вайной: колькасць гармат у ёй з 1756 — 2 на 1000 штыкоў, з 1759 года — 3-4 гарматы на 1000 штыкоў і 5-6 гармат у 1761 годзе.
Асноўнае супрацьстаянне ў Еўропе адбывалася паміж Аўстрыяй і Прусіяй з-за Сілезіі, страчанай Аўстрыяй у папярэдніх Сілезскага войнах. Таму Сямігадовую вайну называюць таксама трэцяй Сілезскай вайной. Першая (1740—1742) і другая (1744—1748) Сілезскія войны з’яўляюцца складовай часткай вайны за аўстрыйскую спадчыну. У шведскай гістарыяграфіі вайна вядомая як Памеранская вайна (швед. Pommerska kriget), у Канадзе — як «заваявальная вайна» (анг.: The War of the Conquest) і ў Індыі як «Трэцяя Карнацкая вайна» (анг.: The Third Carnatic War). Паўночнаамерыканскі тэатр вайны называюць франка-індзейскай вайной.
Пазначэнне «сямігадовая» вайна атрымала ў 1780-х гадах, да таго пра яе казалі як пра «нядаўнюю вайну».
Насенныя расліны
Насе́нныя раслі́ны, або сперматафіты (Spermatóphyta) — вышэйшыя (сасудзістыя) расліны, што утвараюць насенне. Да насенных раслін адносяць голанасенныя і пакрытанасенныя, або кветкавыя расліны. Іншыя вышэйшыя расліны: дзеразападобныя, мохападобныя, папараці, хвошчападобныя, псілотавыя і рыніяфіты насення не утвараюць. У насенных раслін гаметафіт рэдукаваны і развіваецца на спарафіце. Размнажэнне насеннем — прагрэсіўнае прыстасаванне ў параўнанні з размнажэннем спорамі. Адыгрываюць важную ролю ва утварэнні расліннага покрыва Зямлі і ў гаспадарчай дзейнасці чалавека.
International Plant Names Index
International Plant Names Index (IPNI — Міжнародны паказальнік навуковых назваў раслін) — сайт у сетцы Інтэрнэт, які забяспечвае доступ да базы даных навуковых (лацінскіх) назваў раслін. Рэсурс створаны з мэтай стандартызацыі інфармацыі, якая ўваходзіць у батанічную наменклатуру. База змяшчае назвы насенных раслін і папараці, якія выкарыстоўваюцца біялагічнай сістэматыкай. Найбольш шырока прадстаўлены назвы таксонаў рангу віду і роду. Запісы базы даных уключаюць асноўныя бібліяграфічныя звесткі пра першасныя крыніцы, якія выкарыстоўвалі гэтыя назвы. Стандартныя скарачэнні (абрэвіятуры) імёнаў аўтараў назваў даюцца ў адпаведнасці з рэкамендацыямі Міжнароднага кодэкса батанічнай наменклатуры і на аснове даных кнігі «Authors of Plant Names», якія абнаўляюцца і дапаўняюцца.
Сайт і база даных створаны сумесна трыма арганізацыямі: Каралеўскімі батанічнымі садамі К'ю (Index Kewensis), (Gray Herbarium Index ) і  (APNI), якія падалі батанічныя звесткі для гэтага рэсурсу.
Сайт пачаў сваю працу ў 1999 годзе. Доступ да інфармацыі, размешчанай у базе сайта, падаецца бясплатна. Рэсурс паведамляе назвы раслін, якія сустракаліся ў навуковых публікацыях, але не рэгламентуе іх выкарыстанне ў батанічнай наменклатуры.
Падобны праект Index Fungorum змяшчае звесткі пра назвы грыбоў.
Рабрыхінскі раён
Рабрыхінскі раён (Ребри́хинский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Рабрыха.
Геаграфія
Раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Алтайскага края. Мяжуе на паўднёвым захадзе з Мамантаўскім раёнам, на поўначы з Цюменцаўскім і Шалаболіхінскім раёнамі, на паўночным усходзе — з Паўлаўскім раёнам, паўднёвым усходзе — Тапчыхінскім і Алейскім раёнамі. Плошча раёна — 2678,9 км².
Пранас Давідайціс
Пранас Давідайціс (Pranas Dovydaitis,, в. Рункей, Сувалкская губерня, Царства Польскае, Расійская імперыя (цяпер — , Літва) — , , СССР) — літоўскі палітык і навуковец, прэм'ер-міністр Літвы з 12 сакавіка па 12 красавіка 1919 года.
Біяграфія
Скончыў гімназію ў Марыямпале і юрыдычны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, дзе ў 1912 годзе абараніў дысертацыю. Вярнуўшыся на радзіму, рэдагаваў па чарзе часопісы «Viltis» (Надзея) і «Saulės» (Сонца), дзе супрацоўнічаў з Антанасам Смятонам. З 1916 года выкладае ў ковенскай гімназіі, дырэктарам якой стаў пазней. У 1918 годзе выбраны ад хрысціянска-дэмакратычнай партыі ў Літоўскую Тарыбу, разам з астатнімі членамі якой падпісаў 16 лютага таго ж года Акт аб незалежнасці Літвы. У наступным годзе на працягу месяца ўзначальваў урад краіны пасля адстаўкі Мікаласа Сляжавічуса.
Затым вярнуўся да выкладчыцкай дзейнасці — спачатку ў гімназіі і на вышэйшых курсах у Каўнасе, а з 1922 года стаў прафесарам філасофіі гісторыі зноў заснаванага Універсітэта Вітаўтаса Вялікага. З 1931 года — намеснік старшыні рэдакцыйнай калегіі «Літоўскай энцыклапедыі». Пасля ўваходжання Літвы ў склад СССР спачатку звольнены, а затым арыштаваны. Забіты ў турме.
Рагозна (Брэсцкі раён)
Раго́зна (, Рогозно) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета. Размешчана за 25 км на поўдзень ад Брэста, 12 км ад чыгуначнай станцыі Дубіца, на р. Спанаўка (прыток р. Заходні Буг), на поўначы меліярацыйныя каналы, на ўсходзе — г. Крушына, вакол лес. 10 км на ўсход ад мяжы з Польшчай, 18 км да поўначы ад мяжы з Украінай. Транспартныя сувязі па прасёлачнай, затым аўтадарозе Брадзяцін—Знаменка.
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Птушкафабрыка Медна» (цэнтр — в. Медна).
Гісторыя
У 18 стагоддзі вёска вядома пад назвай Рагознечка ў Берасцейскім павеце і ваяводстве. Уладанне паноў Бельскіх, з 1823 года — Галіцкіх і Ясінскіх. У 1868 годзе вёска ў складзе маёнтка Медна ў Мяднянскай воласці. У 1873 годзе ўладальнікам маёнтка быў князь Баратынскі. У студзені 1873 года брэсцкі павятовы спраўнік паведамляў гродзенскаму губернатару, што сяляне в. Рагозна аказалі яму супраціўленне, таму ў вёску была пастаўлена «ваенная экзекуцыя ў размеры адной роты». У 1890 годзе сяляне Рагазнянскага сельскагаспадарчага таварыства мелі 349 дзес. зямлі. Працавала школа граматы.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Мяднянскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну нямецка-фашысцкія акупанты спалілі 124 двары, загубілі 147 жыхароў.
Нурэсіль
Нурэсіль — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Ваздвіжанскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 19 км на паўночны ўсход ад цэнтра сяла Акмол. Код КАТА — 116637100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1094 чалавекі (537 мужчын і 557 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1690 чалавек (857 мужчын і 833 жанчыны).
Азербайджанфільм
Азербайджанфільм імя Джафара Джабарлы (Azərbaycanfilm) — азербайджанская кінастудыя мастацкіх і дакументальных фільмаў. Заснавана ў 1920 годзе ў Баку пры Наркамасветы рэспублік. Першапачаткова называлася Азербайджанскае фота-кінаўпраўленне ў 1923—1926, «Азгоскіно» (1926—1930), «Азеркіно» (1930—1934). «Аздзяржкінпром» (1934), «Азерфільм» (1935—1939), «Бакінская кінастудыя» (1939—1959). З 1960 года — «Азербайджанфільм» імя Дж. Джабарлы.
У розныя часы на кінастудыі здымаліся такія вядомыя фільмы, як «Дваццаць шэсць камісараў», «Аршын Малы-Алан», «Не бойся, я з табой!», Дакументальны «Заваёўнікі мора», «Допыт», «Перад зачыненымі дзвярамі», «Іншае жыццё» «Чорцік пад лэбавым шклом», «Прыватны візіт у нямецкую клініку» і іншыя.
Качаткова
Качаткова — жаночая форма прозвішча Качаткоў.
Аляксей Карэла
Карэла Аляксей — майстар разьбярнай і сталярнай справы 17 стагоддзя. Паходзіў з Беларусі.
Працаваў у Аружэйнай палаце Маскоўскага Крамля. У 1684—1685 гадах у складзе арцелі беларускіх разьбяроў і цесляроў рабіў крэслы, куфэркі, шафу, ківот і іншае для царскіх харомаў.
Саюз за нацыянальны прагрэс
Саюз за нацыянальны прагрэс (Union pour le Progrès national, УПРОНА) — палітычная партыя Бурундзі дамінуючая роля ў якой належала тутсі. У 1981 была прынятая першая канстытуцыя Бурундзі, згодна з якой кандыдатам на вышэйшую пасаду можа быць толькі лідар адзінай легальнай палітычнай арганізацыі краіны — Саюза за нацыянальны прагрэс.
Пасля абвяшчэння незалежнасці, у кіруючай партыі ўзніклі рознагалоссі. Частка лідараў хуту выступалі за правядзенне ў краіне рэформ і за палітычны саюз з Руандай і Бельгіяй, а шавіністычна настроеныя тутсі былі супраць прадастаўлення хуту роўных з імі правоў.
Паўстанне 1863 года на Пружаншчыне
Паўста́нне 1863 года на Пружа́ншчыне — ваенныя дзеянні паўстанцкіх аддзелаў з Царства Польскага, а пасля таксама ўласных фарміраванняў і аддзелаў з суседніх паветаў Гродзенскай губерні, у склад якой уваходзіў Пружанскі павет. На той час ягоная тэрыторыя займала землі сучасных Пружанскага, часткі Бярозаўскага і Камянецкага раёнаў Брэсцкай вобласці, а таксама Гайнаўскага павета Падляскага ваяводства (Польшча).
Ваенныя дзеянні на тэрыторыі павета распачалі польскія аддзелы Рамана Рагінскага, Станіслава Сангіна і Браніслава Рыльскага, якія яшчэ да выдання маніфеста Літоўскага правінцыйнага камітэта перайшлі мяжу Гродзенскай губерні. Яны імкнуліся такім чынам распаўсюдзіць паўстанне далей на ўсход. Першыя ўласныя аддзелы ў Гродзенскай губерні пачалі стварацца ў сакавіку — красавіку 1863 года. Найбольшую актыўнасць у Пружанскім павеце праявілі аддзелы Урублеўскага. Уласны аддзел сфарміраваў пружанскі памешчык Фелікс Улодак, з якім пазней прыняў удзел у Мілавідскай бітве. Дзейнічалі аддзелы з суседніх Ваўкавыскага, Слонімскага, Гродзенскага паветаў.
Касцяк паўстання склала дробная шляхта і жыхары мястэчак. У Гродзенскай губерні адсотак сялян сярод удзельнікаў паўстання быў большым, чым ва ўсіх іншых беларускіх губернях. Аднак шырокай падтрымкі дабіцца не атрымалася з прычыны перавагі «белых» і антыпольскай прапаганды расійскага ўрада.
На задушэнне паўстання былі кінутыя вялізныя сілы. За карнымі аперацыямі на Гродзеншчыне асабіста сачыў віленскі генерал-губернатар Міхаіл Мураўёў, які за сваю жорсткасць у задушэнні паўстання атрымаў мянушку «вешальнік». У насельніцтва ладзіліся ператрусы ў мэтах пошуку паўстанцкай зброі; за дапамогу паўстанцам або падазраваных ва ўдзеле шляхціцаў высылалі з краю, а іхняя маёмасць секвестравалася.
Да канца 1863 года паўстанне на Пружаншчыне было задушанае. Пасля гэтага распачалася палітычная рэакцыя і татальная русіфікацыя, усталяваўся рэжым выключных законаў.
Абвяшчэнне паўстання
года Цэнтральны нацыянальны камітэт у Варшаве выдаў маніфест з заклікам да паўстання. У адмысловай адозве да насельніцтва Літвы і Беларусі Цэнтральны камітэт ад імя Часовага нацыянальнага ўрада заклікаў падтрымаць паўстанне, якое пачалося ў Польшчы ў ноч на 23 студзеня.
На тэрыторыі сучаснай Беларусі паўстанне рыхтаваў Літоўскі правінцыйны камітэт, які стварыў гродзенскую, мінскую, навагрудскую, беластоцкую і іншыя рэвалюцыйныя арганізацыі. Гурткі дзейнічалі ў Брэст-Літоўску, Слоніме, Ваўкавыску, Пружанах, Кобрыне. Атрымаўшы першую вестку пра пачатак паўстання ў Польшчы, 1 лютага ЛПК звярнуўся да насельніцтва Літвы і Беларусі з маніфестам, які паўтараў асноўныя палажэнні маніфеста і дэкрэтаў Часовага нацыянальнага ўрада.
Першыя аддзелы
Аднак першыя паўстанцкія аддзелы на Пружаншчыне з’явіліся яшчэ да адозвы Літоўскага правінцыйнага камітэта, у канцы студзеня 1863 года. Некаторыя польскія камандзіры, якія імкнуліся распаўсюдзіць паўстанне на ўсход, рухаліся на Гродзенскую, Мінскую губерні і далей. Такім чынам на Пружаншчыне дзейнічалі аддзелы пад кіраўніцтвам Рамана Рагінскага, Станіслава Сангіна і Браніслава Рыльскага. Найбольш паспяхова дзейнічала злучэнне Рагінскага. Пасля паражэння пад Сямятычамі яно, нягледзячы на пераслед праціўніка, здолела праз Пружанскі павет дайсці да Мінскай губерні, робячы рэйды па вёсках.
1863 года каля вёскі Каралёў Мост Пружанскага павета адбылася сутычка аддзела Рагінскага з расійскімі войскамі пад камандаваннем флігель-ад’ютанта Носціца і падпалкоўніка Вімберга ў складзе 5 рот Пскоўскага палка, 3 рот Рэвельскага палка, казакаў 24-га Данскога палка і 4 гармат. Сілы былі няроўныя, частка паўстанцаў вымушаная была адступіць назад у Польшчу, астатнія са стратамі схаваліся ў пушчы. Як паведамлялася ў афіцыйным данясенні, «з шайкі загінулі 12 чалавек, патанулі 5, узятыя ў палон 4 і на другі дзень 16».
Аднак ужо назаўтра,, аддзел паўстанцаў з 200 чалавек, узброеных ружжамі, пісталетамі, кінжаламі, захапіў мястэчка Шарашова, дзе быў прыхільна сустрэты местачкоўцамі. Тут паўстанцы прыдбалі паўкажушкі, боты, вопратку і, узяўшы 93 рублі казённых грошай у сельскім праўленні, рушылі ў кірунку да Пружанаў.
Пружаны без аніякага супраціву былі ўзятыя аддзелам Сангіна і Рагінскага з 100 чалавек. Жыхары горада прыхільна паставіліся да паўстанцаў, а ўлады не здолелі даць ім адпор. Начальнік пружанскай каманды ўнутранай варты ўцёк, пераапрануўшыся ў сялянскае адзенне. З цэйхгаўза паўстанцы забралі ўсю зброю, амуніцыю, патроны. У казне ўзялі 10 808 руб., выпусцілі з турмы ўсіх вязняў і напалі на кватэру гараднічага. Меркавана гэты напад на казначэйства стаўся першым у часе паўстання, таму яно і так званая «белая турма» ахоўваліся адно інваліднай камандай на чале з паручнікам Платонам Галаўнёй. Ужо праз пяць дзён Міністэрства фінансаў прыняло загад аб адпаведнай ахове ўсіх дзяржаўных фінансавых устаноў. У доме фельдмаршала (імаверна, Палацык) была зладжаная сустрэча каліноўцаў з мясцовай шляхтай і купцамі; добраахвотнікамі ў паўстанцы запісаліся некалькі шляхціцаў. Па рашэнні Польскага нацыянальнага ўрада павятовым начальнікам быў прызначаны Міхал Жукоўскі, які меў маёнтак Лукомер каля Малеча, а памочнікам — Медард Скачынскі з Галенаў.
Адсюль частка паўстанцаў на чале з Станіславам Сангіным і Браніславам Рыльскім накіравалася назад на Семятычы, аднак яны былі разбітыя пад в. Рэчыца Пружанскага павета. Сангін у гэтым баі загінуў, а Рыльскі з 9 паўстанцамі трапіў у палон.
Рагінскі праз Кобрынскі павет рушыў углыб Палесся, маючы намер узняць на паўстанне мясцовых сялян і шляхту. 25—26 лютага ягоны аддзел пацярпеў паражэнне пад Боркамі (цяпер у Ганцавіцкім раёне) ад царскага падраздзялення пад камандаваннем Альбертава. Канчаткова паўстанцы былі разбітыя ў Слуцкім павеце, дзе іх урэшце здолелі дагнаць расійскія войскі. 3 сакавіка Раман Рагінскі трапіў у палон у маёнтку шляхціца Млынскага каля Турава.
Уласныя аддзелы
Першыя аддзелы ў Гродзенскай губерні пачалі стварацца толькі ў сакавіку — красавіку 1863 года. Сігналам для выступу з’яўляліся вусныя або пісьмовыя загады, якія перадавалі сябрам паўстанцкай арганізацыі. На ўзбраенні меліся паляўнічыя стрэльбы, косы, пікі і дубінкі.
Аддзел Урублеўскага
Першы бой аддзела адбыўся пад Пілатоўшчынай або Валіламі ў Сакольскай (Крынскай) пушчы. Паўстанцы атрымалі цяжкае паражэнне і ўцяклі, пакінуўшы вазы, скарб, афіцыйную пячатку ваяводы Духінскага і 32 чалавекі забітымі. Аднак неўзабаве аддзел атрымаў падмацаванне, потым пад націскам карнікаў перайшоў у Пружанскі і Ваўкавыскі паветы, дзе працягнуў барацьбу.
Аддзел Улодака
20 красавіка быў сфарміраваны паўстанцкі аддзел каля карчмы Пінак у ваколіцах Сяльца. Яго дзеяннямі кіраваў шляхціц Фелікс Улодак (мянушкі Шчасны, Самуха, Здзяхоўскі), які меў маёнткі Кабакі ў Пружанскім і Матыкалы ў Брэсцкім паветах. Пасля паўстання яны былі канфіскаваныя. Аддзел Улодка налічваў каля 100 чалавек і дзейнічаў на тэрыторыі цяперашніх Пружанскага, Бярозаўскага, Іванаўскага раёнаў. Харчаванне куплялі або забіралі ў сялян. Так пра гэта казаў удзельнік аддзела Улодка адстаўны падпаручнік Станіслаў Трамбіцкі:
21 мая 1863 года браў удзел у бітве пад Мілавідамі.
Аддзел Яна Ваньковіча (псеўданім Ляліва), які дзейнічаў пачаткова на Падляшшы, а потым перайшоў у Кобрынскі павет, перайшоў на Пружаншчыну. года за некалькі кіламетраў ад Чорнага возера, непадалёк ад в. Пескі, іхні аб’яднаны аддзел прыняў бой з царскімі войскамі (2 роты пяхоты і некалькі дзясяткаў казакаў). Пасля гэтага адышоў у Пінскі павет.
Аддзел Стравінскага
Ваўкавыскі паўстанцкі аддзел на чале з паручнікам Мурамскага пяхотнага палка Густавам Стравінскім утварыўся ў асноўным з сялян, моладзі, дробнай шляхты і аднадворцаў мястэчка Лыскава і вакольных вёсак. Аддзел налічваў 136 чалавек і падзяляўся на стралкоў, касінераў і коннікаў.
Стравінскі правёў 2 мая паспяховую бітву з царскімі войскамі ў Міхалінскіх лясах ля Бярозы-Картузскай, браў удзел у Мілавідскай бітве. Пэўны час пры ягоным аддзеле знаходзіўся галоўны штаб паўстанцаў Гродзенскай губерні.
Іншыя
У ноч з 2 на 3 мая 1863 года паўстанцкі аддзел быў створаны з жыхароў мястэчка і маёнтка Сялец, горада Пружаны і яшчэ некалькіх мястэчак. Дыслацыраваўся каля Сяльца. Пружанскі павятовы военачальнік даносіў камандаванню, што праследаваць гэтыя аддзелы без ведання мясцовасці немагчыма.
Баявыя дзеянні
13 мая ля в. Смалярка адбыўся бой паўстанцаў Ф. Улодка з расійскімі войскамі.
14—15 мая ў Міхалінскіх лясах, ля в. Міхалін адбыўся бой паўстанцаў Густава Стравінскага («Млотка») з расійскімі войскамі. Дапамога, што падаспела, уратавала царскія войскі ад разгрому.
22 мая адбылася бітва пад Мілавідамі. Тут сабраліся 5 аддзелаў паўстанцаў агульнай колькасцю каля 800 чалавек: Агульнае камандаванне здзяйсняў Ляндэр (палкоўнік Лянкевіч). Паўстанцам супрацьстаялі 5 рот жаўнераў з 4 гарматамі. Цягам некалькіх гадзін царскія войскі не здолелі ўзяць лагер, адступіўшы з вялікімі стратамі. Уначы паўстанцы неўпрыкмет пакінулі лагер.
23 мая на Пружаншчыну прыйшоў аддзел паўстанцаў з Ваўкавыскага павета. У в. Броўск яны адабралі ў лесніка зброю, 30 мая ва ўрочышчы Броўск спалілі канцылярыю лясніцтва, узялі казённыя грошы і адышлі ў Ваўкавыскі павет.
года адбылася жорсткая сутычка аддзела пад кіраўніцтвам пружанскага шляхціца Улодка «Шчаснага» з расійскім войскам ля вёскі Ласасін. Паўстанцы пацярпелі цяжкія страты: 40 чалавек забітымі. Урублеўскі з часткай аддзела здолеў вырвацца з акружэння. Пасля бою казакі налічылі на адным левым флангу 127 забітых, у палон быў узяты беластоцкі памешчык Рафал Карыцкі.
24 мая адбыўся вялікі бой у Ружанскай пушчы, дзе батальён Неўскага пяхотнага палка атакаваў частку аддзела Лянкевіча, якая не ўдзельнічала ў Мілавідскай бітве, і нанёс ёй адчувальныя страты.
8 чэрвеня адбыўся бой з расіянамі над ракой Сцярцежай у Ружанскай пушчы. Духінскі быў адрэзаны ад асноўнай часткі аддзела Урублеўскага, і апошні тройчы вадзіў жаўнераў у атаку, каб адбіць Духінскага. Пасля паспяховага наступу паўстанцы адышлі, забіраючы параненых.
У сярэдзіне чэрвеня да аддзела Урублеўскага далучыліся сілы Аляксандра Лянкевіча і Густава Стравінскага з Ваўкавыскага і Гродзенскага паветаў. Неўзабаве аддзел перанёс лагер з Пераездзіка ў Вялікі Кут.
Уночы з 14 на 15 чэрвеня аддзел Ануфрыя Духінскага размясціўся на старой базе ваўкавыскага аддзела. года коннікі Казіміра Кабылінскага з гэтага аддзела ўварваліся ў Ружаны з боку Слоніма. Спачатку схапілі каменданта, адабралі зброю і 65 рублёў 12 капеек. Пасля, акружыўшы кашары, паранілі 4 жаўнераў, забралі 22 карабіны, 903 набоі, значную частку амуніцыі і іншыя рэчы. У канцылярыі знішчылі афіцыйныя паперы і архівы.
15 чэрвеня з лагера на захад ваяводства выправіліся 96 паўстанцаў на чале з Юльянам Эйтміновічам, 16 чэрвеня — 56 чалавек Лянкевіча. Удзень года да лагера наблізіліся ворагі, што гналіся за Кабылінскім і яго людзьмі. Ля мястэчка Лыскава паўстанцы на чале з Урублеўскім аказалі моцны супраціў маскоўцам, якія вымушаныя былі адысці, пакінуўшы 11 чалавек забітымі і 17 параненымі. У паўстанцаў загінуў Пётр Радавіцкі і трое параненыя.
15 жніўня камандзір паўстанцаў Духінскі атрымаў адстаўку і выехаў за мяжу. Пасля гэтых падзей Урублеўскі на прапанову Кастуся Каліноўскага быў афіцыйна прызначаны камандуючым усімі ўзброенымі сіламі Гродзенскай губерні. Яго аддзел змяніў тактыку, падзяліўшыся на драбнейшыя аддзелы па 20—30 чалавек. На поўначы Ваўкавыскага павета дзейнічаў «Янка з-пад Гародні», на поўдні — «Юзік з Беластока» (Засуліч) з аддзелам на 120 чалавек; да Шарашова пайшоў «Марэль», у Белавежскую пушчу — «Галабурда»; група з 60 чалавек на чале з Вашкевічам рушыла ў Бельскі павет, яшчэ 60 чалавек на чале з Талкінавым — у Сакольскі павет. Камандзіры атрымалі інструкцыю выкарыстоўваць любую магчымасць для абнародавання мясцовым жыхарам маніфеста Нацыянальнага ўрада.