cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кісцяні (Рагачоўскі раён)
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 21 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Рагачоў, за 142 км ад Гомеля.
Каля аграгарадка знаходзіцца гарадзішча мілаградскай культуры, якое датуецца 2-й паловай I-га тысячагоддзя да н.э. — пачатку I ст. н.э.
Гісторыя
Згадваецца ў 1756 годзе як вёска ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.
У 1924—1960 гадах і з 1963 года па наш час цэнтр Кісцянёўскага сельсавета. У 1960—1963 гадах вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Ліўшыц
Ліўшыц — прозвішча.
Шыпуліна (Шумілінскі раён)
Шыпу́ліна (, Шипулино) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мішневіцкага сельсавета.
Знаходзіцца каля правага берага ракі Усыса.
Хентай
Хента́й (変態 або, «вычварэнства» ) — жанр японскай анімацыі (анімэ), коміксаў (мангі), а таксама малюнкаў адпаведнай стылістыкі, асноўным элементам якіх з’яўляюцца змяшчэнне ў іх эратычных або парнаграфіных сцэн. Яго з’яўленне і развіццё абумоўлена спецыфічна японскім культурна-гістарычным стаўленнем да эстэтыкі і сексуальнасці, сваю ролю таксама згулялі некаторыя юрыдычныя і эканамічныя рэаліі Японіі. Слова «хентай» распаўсюджана ў заходнім свеце і СНД, а ў самой Японіі выкарыстоўваюцца іншыя тэрміны, напрыклад: дзюхати-кин (18禁).
БелДжы
«БелДжы» — беларуска-кітайская аўтамабілебудаўнічая кампанія, заснаваная ў 2011 годзе. Інвестары, станам на 2023 год — Рэспубліка Беларусь, Zhejiang Jirun Automobile Co (уваходзіць у Zhejiang Geely Holding Group), CITICC International Investment Limited, Shenzhen Shentou Investment Co.
Гісторыя
СЗАТ «БелДжы» зарэгістраваны Мінскім абласным выканаўчым камітэтам 23 снежня 2011 года. Інвестары — ААТ БелАЗ (Беларусь, 50 % акцый), Geely (Кітай, 32,5 %) і ААТ БАТЭ (Беларусь, 17,5 %). 30 снежня 2011 года прадпрыемства зарэгістравана як рэзідэнт свабоднай эканамічнай зоны «Мінск».
Зборка аўтамабіляў наладжаная на арандаваных плошчах барысаўскага завода «Аўтагідраўзмацняльнік». Першыя мадэлі «Geely SC7» былі сабраны ў лютым 2013 года. З кастрычніка 2013 плануецца з’яўленне ў продажы красовера «Geely Emgrand X7». Колькасць супрацоўнікаў складала 128 чалавек. У 2013 годзе на прадпрыемстве сабралі каля 2,5 тыс. аўтамабіляў.
У сакавіку 2015 года пачалося будаўніцтва новага завода для вытворчасці поўнага цыклу. 17 лістапада 2017 года адбылося яго ўрачыстае адкрыццё і з канвеера сышоў першы аўтамабіль.
Вытворчасць
На тэрыторыі плошчай 118 га размешчаныя цэхі зваркі, афарбоўкі і зборкі. Цэх зваркі складаецца з лініі маторнага адсека (ручная лінія, дзе зварваецца пярэдні ланжэрон), лініі падлогі (зварваюцца элементы падлогі), галоўнай зварачнай лініі і лініі рэгулявання. Цэх зборкі складаецца з лініі інтэр’ера, лініі шасі і лініі фінішнай зборкі. Магутнасць пры рэжыме работы ў адну змену — 30 тысяч машын.
Станам на лістапад 2021 года на заводзе выпускаюцца Geely Coolray і Atlas Pro, а таксама вядзецца буйнавузлавая зборка Tugella.
Мадора
Мадо́ра (, Мадора) — вёска ў Беларусі, у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца ў напрамку на паўночны ўсход ад горада Рагачоў, на рацэ Мадорка.
Гісторыя
Згадваецца ў 1756 годзе як слабада Мядэра ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.
У 1924—1954 гадах цэнтр Мадорскага сельсавета. Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кісцянёўскага сельсавета, да 19 верасня 1963 года — у склад Старасельскага сельсавета. Пасля — у складзе Кісцянёўскага сельсавета.
Белае (Бешанковіцкі раён)
Бе́лае (, Белое) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Марціна Бек
Марціна Бек (дзявочае прозвішча — Глагаў) (Martina Beck (Glagow); нар., Гарміш-Партэнкірхен, Баварыя, ФРГ) — нямецкая біятланістка, трохразовы сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2006 года ў індывідуальнай гонцы, гонцы пераследу і эстафеце, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2010 года ў эстафеце, трохразовая чэмпіёнка свету, шматразовы прызёр чэмпіянатаў свету, уладальніца Кубка свету сезона 2002/2003, уладальніца шэрагу малых Кубкаў свету, у тым ліку ў гонцы пераследу сезону 2002/2003 і ў мас-старце сезона 2005/2006.
Абалянка (Шумілінскі раён)
Абаля́нка (, Оболянка) (да 30 ліпеня 1964 года Паўшля́хты ) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Ліў-Грэтэ Пуарэ
Была замужам з мая 2000 года за французскім біятланістам Рафаэлем Пуарэ. Пасля 13 гадоў сумеснага жыцця прынялі рашэнне развесціся. Маюць трох дачок:
Ліў-Грэтэ заваявала тры алімпійскія медалі і ў сезоне 2003—2004 выйграла агульны залік Кубка свету па біятлоне. Маючы тры чэмпіёнскія тытулы, заваяваныя ў 2000 і 2001 гадах, яна на чэмпіянаце свету 2004 у нямецкім Оберхофе ў якасці першай біятланісткі ў гісторыі выйграла чатыры залатыя медалі аднаго чэмпіянату. Разам шлюбная пара Пуарэ ўзяла 7 з 10 магчымых залатых медалёў чэмпіянату.
26 сакавіка 2006 Ліў-Грэтэ Пуарэ завяршыла сваю спартыўную кар’еру.
Шчыбрын
Шчы́брын (, Щибрин) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.
Да 2000 года ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Вёска знаходзіцца на рацэ Дабрыца (прыток Дняпра).
Гісторыя
Згадваецца ў 1756 годзе як Шчыбрынская Слабада ў Рагачоўскім войтаўстве Рагачоўскага староства.
Якаў Ісакавіч Клейнбок
Якаў Iсакавіч Клейнбок (Клейнбок Яков Исаакович, Брэст-Літоўск — , ) — савецкі вучоны ў галіне ветэрынарыі. Доктар вет. навук, прафесар. Член-кар. АН КазССР (1954). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі КазССР (1945).
Біяграфія
Скончыў Алма-Aцінскі зооветэрынарны інстытут (1932). У 1932-33 працаваў на Алма-Ацінскім біякамбінаце, у 1933-61 — у Алма-Ацінскім зааветэрынарным інстытуце (асістэнт, загадчык кафедры). У 1941-53 член прэзідыўма Казахскага філіяла Усесаюзнай акадэміі сельска-гаспадарчых навук імя Леніна.
Асноўныя даследванні звязаныя з праблемамі паталогіі страўнікава-кішачнага тракта каня. Распрацаваў метады прафілактыкі і тэрапіі лёгачных і страўнікава-кішачных захворванняў цялятаў з ужываннем антыбіётыкаў.
Каці Вільхельм
Каці Вільхельм (Kati Wilhelm; нар., Шмалькальдэн, акруга Зуль, ГДР) — нямецкая біятланістка, першая ў гісторыі трохразовая алімпійская чэмпіёнка па біятлоне, пяціразовая чэмпіёнка свету, пераможца агульнай заліку Кубка свету 2005/06, уладальніца шасці Малых Кубкаў свету. Лепшая нямецкая спартсменка 2006 года.
Беркавічы
Бе́ркавічы (, Берковичи) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Бузаны
Бузаны́ (, Бузаны) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Астровенскага сельсавета, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Пліскага сельсавета , да 21 верасня 1987 года — у склад Астровенскага сельсавета , да 8 красавіка 2004 года — у склад Пліскага сельсавета.
Балотнікі (Шумілінскі раён)
Бало́тнікі (, Болотники) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Смолка (рака)
Смо́лка — рака, пратока на мяжы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці і Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці. Даўжыня 3 км. Выцякае з паўночнага захаду возера Вішнеўскае, упадае ў возера Свір з поўдня. Шырыня рэчышча 2—5 м. Хуткасць плыні 0,15 м/с. Вадазбор пад лесам, забалочаны. У русле маецца шлюз-рэгулятар.
Яленава
Яле́нава (, Еленово) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.
Да 19 верасня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Тамгалы
Петро́гліфы археалагі́чнага ландша́фту Тамгалы́ (Танбалы́) — адзін з найбольш старажытных і яркіх помнікаў наскальнага мастацтва Сямірэчча, з 2004 года з’яўляецца аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Тут у канцы 1950-х гадоў было выяўлена свяцілішча з вялікай колькасцю наскальных малюнкаў, яго вывучэнне пачалося ў 1970-1980-я гады. Урочышча Тамгалы размешчана ў 170 км на паўночны захад ад горада Алма-Аты ў гарах Анракай.
Большасць петрогліфаў размешчана ў ніжняй частцы галоўнай цясніны і ў прылеглай да яе з захаду бакавой цясніне, а таксама ў 7 саях, размешчаных на паўночны захад ад асноўнай цясніны. Агульная колькасць малюнкаў у галоўнай цясніне — каля 2000. Усе яны ўмоўна падзеленыя на 7 груп. Адлік груп ідзе ад вусця цясніны.
Сустракаюцца выявы сонцагаловых божастваў, пераадзетых, воінаў-паліцаносцаў, шлюбных пар, парадзіх, а таксама шматфігурныя кампазіцыі з выявамі людзей і жывёл, сцэны палявання на жывёл і сцэны ахвярапрынашэння быкоў. Сюжэты з выявамі калясніц сустракаюцца рэдка. Вядомы шматлікія салярныя знакі.
Большая частка петрогліфаў адносіцца да эпохі бронзы. Малюнкі, выкананыя ў сакскім «звярыным» стылі, размешчаны ў асноўным асобна ад больш старажытных петрогліфаў, але ў некаторых выпадках дапаўняюць ці нават перакрываюць іх. Сярэдневяковыя наскальныя малюнкі выбітыя на сопках вакол цясніны і ў прылеглых бязводных саях. Цэнтральны комплекс вылучаецца найбольшай канцэнтрацыяй петрогліфаў і, як мяркуецца, алтароў, што паказвае на магчымае цырыманіяльнае прызначэнне гэтага месца для ахвярапрынашэнняў.
Акрамя петрогліфаў у Тамгалы выяўлена вялікая колькасць старажытных пахаванняў: каменныя скрыні-цысты сярэдняга і позняга бронзавага веку, курганы з зямлі і камянёў перыяду ад ранняга жалезнага веку да цяперашняга часу.
Янкаў Лог
Я́нкаў Лог (, Янков Лог) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісцянёўскага сельсавета.
Да 19 верасня 1963 года пасёлак уваходзіў у склад Старасельскага сельсавета.
Вядзерава
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Астровенскага сельсавета, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Пліскага сельсавета , да 21 верасня 1987 года — у склад Астровенскага сельсавета , да 8 красавіка 2004 года — у склад Пліскага сельсавета.
Хелена Экхальм
Хелена Экхальм (Hanna Helena Ekholm, у дзявоцтве Юнсан (Jonsson),, Хельгум, Салефтэа, Вестэрнорланд, Швецыя) — шведская біятланістка, трохразовы чэмпіёнка свету, уладальніца Кубка свету (2008/09), уладальніца чатырох Малых кубкаў свету (у заліку індывідуальных гонак (2010/11, 2011/12), спрынт (2008/09) і мас-стартаў (2008/09)).
Асмолавічы (Рагачоўскі раён)
Асмо́лавічы (, Осмоловичи) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Жазэф Жак Сезар Жофр
Жазэ́ф Жак Сеза́р Жофр (Joseph Jacques Césaire Joffre;, Рывесальт Дэпартамента Усходнія Пірэнеі, Францыя — , ) — французскі ваенны дзеяч, маршал Францыі з 1916, член Французскай акадэміі (1918).
Біяграфія
Удзельнік франка-прускай вайны 1870—1871 гадоў і каланіяльных войнаў у Індакітаі і Афрыцы.
У 1911—1914 гадах — начальнік Генеральнага штаба, падчас Першай сусветнай вайны — галоўнакамандуючы, атрымаў перамогу на Марне.
У 1914—1916 гадах — галоўнакамандуючы французскай арміяй.
Са снежня 1916 года — ваенны саветнік урада.
Памёр 3 студзеня 1931 года ў Парыжы.
Маўзалей Хаджы Ахмеда Ясаві
Маўзалей Хаджы Ахмеда Ясаві (Қожа Ахмет Ясауи кесенесі) — маўзалей на магіле паэта і прапаведніка Хаджы Ахмеда Ясаві, размешчаны ў горадзе Туркестане у Туркестанскай вобласці Казахстана. З’яўляецца цэнтральным аб’ектам на тэрыторыі гісторыка-культурнага музея-запаведніка «Хазрэт-султан».
Гісторыя будаўніцтва
Цяперашні маўзалей быў узведзены праз 233 гады пасля яго смерці па загадзе Тамерлана. У 1395 годзе Тамерлан нанёс паражэнне хану Тахтамышу, правіцелю Залатой Арды і спаліў сталіцу арды Сарай-Берке. У гонар гэтай перамогі палкаводзец вырашыў пабудаваць новы, грандыёзны мемарыяльны комплекс на месцы ранейшага маўзалея Хаджы Ахмеда Ясаві, які к таму часу стаў вельмі старым. У гэтым рашэнні Тамерлан кіраваўся як рэлігійнымі перакананнямі, так і палітычнымі мэтамі. Узводзячы маўзалей на магіле паважанага чалавека, ён сцвярджаў сваю ўладу і мацаваў свой аўтарытэт сярод качэўнікаў стэпу. Некаторыя гісторыкі лічаць, што Тамерлан сам прыняў асабісты ўдзел у састаўленні праекта для будучага маўзалея і даваў інструкцыі яго будаўнікам.
Тамерлан сам вызначыў асноўныя памеры будынка, у прыватнасці, дыяметр вялікага купала павінен быў раўняцца 30 гязам (адзінка меры даўжыні, роўная 60,6 см). Гэтым модулем (гязам) вызначаліся памеры ўсіх астатніх частак збудавання. Ва ўказе Тамерлана ўтрымліваліся таксама рэкамендацыі адносна некаторых дэкаратыўных дэталей будынка і яго ўнутранага ўбрання.
Яшчэ ў 1385 годзе па загадзе Тамерлана на месцы магілы Ясаві быў закладзены манастыр суфіяў, паслядоўнікаў Ясаві, але завяршэнне будаўніцтва мячэці спынілася адразу пасля яго смерці ў 1405 годзе. Пасля смерці Тамерлана недабудаваным застаўся толькі ўваходны партал.
Пры будаўніцтве гэтага будынка персідскія дойліды ўжывалі шэраг наватарскіх архітэктурных і будаўнічых рашэнняў, якія былі выкарыстаныя пры ўзвядзенні Самарканда, сталіцы імперыі Цімурыдаў. Сёння маўзалей з’яўляецца адным з самых значных і добра захаваных збудаванняў той эпохі.
У часы Казахскага ханства маўзалей быў рэзідэнцыяй казахскіх ханаў.
Асаблівасці маўзалейнага комплексу
Мемарыяльны комплекс Азрэт-султан акрамя самога маўзалея Хаджы Ахмеда Ясаві ўключае ў сябе мноства іншых збудаванняў пабудаваных побач з ім у розныя гады, а іменна сярэдневяковую лазню (монша), келля (хільвет) дзе жыў Ясаві пасля спаўнення яму 63 гадоў, маўзалей праўнучкі Тамерлан а і дачкі астранома Улугбек а Рабіі — Султан Бегім, маўзалей казахскага хана Есіма, шыльдэхана і іншыя помнікі даўніны, сярод якіх цудам захаваны падземны дом для разважанняў Кумшык-ата. У цэлым увесь комплекс аб’ектаў часам называецца «гісторыка-культурнай рэзервацыяй».
Маўзалей Ясаві складаецца з велізарнага, прамавугольнага будынка (46,5x65,5 метраў) з парталамі і купаламі. Вышыня арачнага партала 37,5 метраў, вышыня галоўнага купала 44 метры, дыяметр 22 метры. Таўшчыня знешніх сцен — амаль 2 метры, сцены цэнтральнай залы — 3 метры таўшчынёй. Будынак мае велізарны ўваходны партал і мноства купалоў. Вакол цэнтральнай залы размешчана больш чым 35 памяшканняў. Дзверы пахавальні ўпрыгожаныя выдатнай разьбой па слановай косці і дрэве.
Маўзалей мае адзін з самых вялікіх цагляных купалоў у Цэнтральнай Азіі. Купал для мусульман быў сімвалам адзінства і гасціннасці. Іменна таму была нададзена асаблівая ўвага памеру і выгляду купала.
Надмагільны камень святога быў прывезены з Тэбрыза.
Па сваіх маштабах маўзалей Ахмеда Ясаві роўны мячэці Бібі-Ханым ў Самаркандзе (Узбекістан).
Памяшканні маўзалея
Маўзалей Хаджы Ахмеда Ясаві складаецца з васьмі памяшканняў рознага характару, якія групуюцца вакол цэнтральнага, самага вялікага ў комплексе зала для тай казана (қазандық): маўзалей, мячэць, вялікі і малы палацавыя залы (ақсарай), бібліятэка (кiтапхана) і гаспадарчы комплекс, у які ўваходзяць калодзежная (құдықхана), сталовая (асхана), жылыя і іншыя памяшканні.
Казандык
Казандык — памяшканне для тай казана. Гэта параднае памяшканне комплексу, квадратнае ў плане са старанамі, роўнымі 18,2 м, пакрыта самым вялікім з захаваных у Сярэдняй Азіі сфераканічным купалам з адзінарнай абалонкай. Па восях сцен памяшкання ўладкованыя высокія стральчатыя нішы, дэкараваныя ганчавымі сталактытамі. Прапорцыі памяшкання, яго вышыня (39 м), бель сцен у цьмяным асвятленні ствараюць атмасферу спакою, глыбокай павагі і урачыстасці.
Пахавальня
Пахавальня (кабырхана) Хаджы Ахмеда Ясаві — гэта квадратнае (7,5х7,5) купальнае памяшканне, з неглыбокімі, але шырокімі, у палавіну даўжыні кожнай сцяны, арачнымі нішамі. У цэнтры памяшкання надмагілле (3,25х2х2,2 м), абліцаванае бледна-зялёным арнамент ам. Паломнікі, як правіла, сюды не дапускаліся. Яны здзяйснялі малітву ля ўвахода ў пахавальню.
Малая мячэць
Малая мячэць (месца для малітваў) — адно з самых цікавых памяшканняў комплексу па канструкцыі і дэкору. Крыжападобнае ў плане, яно ўвянчана вельмі незвычайны купалам, быццам выразаным з перламутр а і усталяваным на параўнальна высокім барабане, у якім маюцца светлавыя праёмы.
Малы і вялікі палацы
Палацы, вялікі і малы, ўяўляюць сабой двусветные залы. У XVI—XVIII стст., калі ў горадзе Туркестане знаходзілася рэзідэнцыя казахскіх ханаў Старэйшага і Сярэдняга жузаў, яны выкарыстоўваліся як палацавыя памяшканні.
Вялікі палац — гэта ўнікальнае палацава памяшканне першапачаткова прызначалася для збору дэрвішаў, сходаў рэлігійных абшчын. У зале праводзіліся дыпламатычныя прыёмы, ваенныя перагаворы, сходы феадальнай знаці. Тут знаходзяцца ханскае крэсла і скіпетр.
На ўваходзе ў памяшканне вялікага палаца можна ўбачыць надмагільны камень вядомага казахскага кіраўніка Абылай хана, які памёр у 1781 годзе.
Бібліятэка
Бібліятэка (кiтапхана) прымыкае да галоўнага зала з захаду, як бы ўраўнаважваючы ў плане прылеглы з усходу малы палац. У гэтай зале размяшчалася бібліятэка старажытных рукапісных кніг, друкаваных выданняў. Таксама тут перапісваліся кнігі і вялося справаводства.
Калодзежная
Калодзежная (құдықхана) — памяшканне з калодзежам (құдық), які, па адной версіі, быў выкапаны у час будаўніцтва комплексу, каб забяспечыць будаўнікоў вадой; па іншай версіі — у час супраціўлення гарадскога насельніцтва джунгарам, якія ўварваліся ў межы Казахскага ханства у XVIII ст. Ваду з гэтага калодзежа лічылі святой, ёю напаўнялі тай казан і раздавалі паломнікам у дні мусульманскіх свят.
Іраклій (Лісоўскі)
Іраклій Лісоўскі (свецкае імя Іосіф; 1734, Полацкае ваяводства — ) — царкоўны дзеяч Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі. Уніяцкі архіепіскап полацкі (з 1784), мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі (з 1806, без зацверджання Папам Рымскім).
Біяграфія
Прадстаўнік беларускага шляхецкага роду Лісоўскіх герба «Вожык». Навучаўся ў школе пры кляштары дамініканцаў у Вушачах, дзе ўступіў у ордэн базыльян Св. Іасафата.
Быў ігуменам Полацкага манастыра пры Сафійскім саборы, а з 1778 — архімандрытам Ануфрыеўскага манастыра (Мсціслаўскае ваяводства). З 1780 член кансісторыі Полацкай уніяцкай епархіі.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) і скасавання таго ж года Кацярынай II уніяцкіх епархій (апроч Полацкай) фактычна кіраваў усімі ўніятамі Расійскай імперыі.
Падтрымліваў утварэнне Галоўнай семінарыі пры Віленскім універсітэце (1803), адкрыў семінарыю для белага духавенства ў Полацку (1806).
Быў прыхільнікам ачышчэння абраднасці ад лацінскіх пазычанняў. Склаў і даслаў у Рым на зацверджанне службоўнік з паралельнымі царкоўна-славянскім і лацінскім тэкстам.
Ва ўнутрыцаркоўнай барацьбе абапіраўся на падтрымку царызму. У 1795 забараніў уніяцкім святарам процідзейнічаць схіленню (часам гвалтоўнаму) сваіх вернікаў у праваслаўе. У 1805 спрыяў выданню загаду Пецярбургскай рымска-каталіцкай калегіі аб скасаванні базыльянскіх манастыроў.
Брыцікі (Шумілінскі раён)
Бры́цікі (, Бритики) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Лацінскія войны
Лацінскія войны — узброеныя канфлікты паміж Рымскай Рэспублікай і Лацінскім саюзам лацінскіх абшчын, якія атачалі Рым. Вылучаюцца дзве Лацінскія войны: У абедзвюх войнах перамогу атрымаў Рым.
Горкі (Бешанковіцкі раён)
Го́ркі (, Горки) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Ваўчкі (Шумілінскі раён)
Ваўчкі́ (, Волчки) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Сандрын Баі
Сандрын Баі (Sandrine Bailly; нар., Беле, Рона-Альпы) — французская біятланістка, прызёр Алімпійскіх гульняў 2006 года ў эстафеце, чэмпіёнка свету 2003 года ў гонцы пераследу, шматразовы прызёр чэмпіянатаў свету, уладальніца Кубка свету сезона 2004/2005. Атрымала 20 перамог на этапах Кубка свету, 14 разоў была другой і 5 разоў трэцяй.
Музей В. К. Бялыніцкага-Бірулі (Магілёў)
'''Музей імя В. К. Бялыніцкага-Бірулі''' — музей, адкрыты 24 снежня 1982 года ў Магілёве як філіял Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. Размешчаны ў 2-павярховым мураваным асабняку, помніку архітэктуры XVII стагоддзя. Экспазіцыя музея знаёміць з жыццём і творчасцю беларускага мастака В. К. Бялыніцкага-Бірулі. Фонд музея налічвае 114 твораў жывапісу, 39 прадметаў этнаграфіі і побыту, 81 адзінку фотаматэрыялаў і інш. Агульная плошча музея 712 м², плошча экспазіцыйных памяшканняў 484 м².
З 15 красавіка 2013 года закрыты на капітальны рамонт.
Экспазіцыя
У мансардзе музея знаходзіцца выставачная зала, дзе адбываюцца выстаўкі выяўленчага мастацтва з фондаў Нацыянальнага мастацкага музея, Саюза мастакоў Беларусі, дзіцячай творчасці.
Каменка (Курганскі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Вішня (Шумілінскі раён)
Ві́шня (, Вишня) (да 30 ліпеня 1964 года Падрасала́й ) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Дзягілева (Бешанковіцкі раён)
Дзя́гілева (, Дягилево) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Музей гісторыі Магілёва
Гісторыя
Рашэннем аб заснаванні музея прадугледжвалася прадастаўленне для размяшчэння экспазіцыі будынка былога архірэйскага палаца — помніка архітэктуры канца 18 ст., але ў 2002 г. палац быў перададзены Магілёўскай епархіі Беларускага экзархата Рускай праваслаўнай царквы. У маі 1999 г. Магілёўскі гарвыканкам выдзеліў для размяшчэння службовых памяшканняў і выставачнай залы музея 1-ы паверх будынка па вул. Ленінскай, 13, дзе музей прыняў першых наведвальнікаў. Спачатку дзейнічалі зменныя выстаўкі, 30.11.2005 г. адкрылася экспазіцыя «Магілёў часоў магдэбургскага права, 16 — 18 ст.». Пасля адбудовы гарадской ратушы ў 2008 годзе музей пераведзены ў яе.
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў музея, у тым ліку дырэктар Аляксей Бацюкоў, падпісаўся пад адкрытым пісьмом з патрабаваннем адстаўкі прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі, спынення гвалту і праследу мірных грамадзян, расследавання і прыцягненне да адказнасці ўсіх вінаватых у гвалце, вызвалення ўсіх палітвязняў і затрыманых на мірных акцыях пратэсту грамадзян, правядзення новых, сумленных і празрыстых выбараў. У выпадку невыканання ўмоў калектыў пагражаў абвясціць забастоўку.
Дзейнасць
Музей праводзіць выставачную дзейнасць, прадстаўляючы наведвальнікам выстаўкі з уласных фондаў і фондаў іншых музеяў Беларусі, і арганізаваныя гарадамі-пабрацімамі і партнёрамі Магілёва. У 2007 г. на базе музея адбылася міжнародная навуковая канферэнцыя «Культура праз прызму духоўнасці». Музей з’яўляецца ініцыятарам і арганізатарам міжнароднай навуковай канферэнцыі «Гісторыя Магілёва: мінулае і сучаснасць», якая праводзіцца з 1998 г. (раз у 2 гады).
Болцікскі
Бо́лцікскі — ручай у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Страча. Даўжыня 2,3 км. З’яўляецца пратокай паміж возерам Вялікі Болцік і ракой Страча. Вадазбор пад лесам, часткова забалочаны. Рэчышча натуральнае, шырынёй да 3 м, у сярэднім і ніжнім цячэнні камяністае. У сярэднім цячэнні створаны дзве сажалкі.
Данілаўка (Бешанковіцкі раён)
Дані́лаўка (, Даниловка) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета.
Гаравыя 1 (Шумілінскі раён)
Гаравы́я 1 (, Горовые 1) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Курганне (Рагачоўскі раён)
Курга́нне (, Курганье) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 46 км у напрамку на ўсход ад горада Рагачоў, за 89 км ад Гомеля, за 4 км на захад ад аўтадарогі.
Карл Нойберг
Карл Нойберг (Carl Neuberg;, Гановер — , Нью-Ёрк) — нямецкі біяхімік. Прыват-дацэнт у Берлінскім універсітэце па хіміі з 1904 года, ў 1906 годзе атрымаў званне экстраардынарнага прафесара, прафесар (1916); у 1938 годзе эміграваў, працаваў у Ерусаліме і Нью-Ёрку.
Асноўныя працы па абмене вугляводаў, закісанню, ферментам. Адкрыў шэраг ферментаў (піруватдэкарбаксілазу, b-глюкуранідазу і інш.), а таксама прамежкавы прадукт абмену вугляводаў — фруктоза-6-фасфат (эфір Нойберга).
Юноша (герб)
Ю́ноша (Junosza) — шляхецкі герб. У чырвоным полі срэбны баран, які стаіць на зялёнай траве. У клейнодзе пяць страусіных пёраў. Першая згадка ў крыніцах — 1335 год.
Іншыя назвы — Ягня, Агнец (Agnus), Баран (Baran), Бараны (Barany).
Атум
Атум (егіп. jtm, itmw, «Дасканалы») — у егіпецкай міфалогіі бог першатварэння і сонца, які ўзначальваў геліопальскую дзявятку багоў, адно з найстаражытнейшых бостваў.
Этымалогія імя
Верагодна, «Атум» паходзіць ад старажытнаегіпецкага «дасканалы», альбо «той, хто сам сябе стварыў».
Знешні выгляд
Часцей малявалі як чалавека ў падвойнай кароне, якая сімвалізавала панаванне над землямі Верхняга і Ніжняга Егіпту. Яго зааморфнымі іпастасямі былі хтанічныя жывёлы — нярэдка іхнеўмона (мангуст), змяя ці скарабей, які ўзнікае з-пад зямлі.
Атум у міфалогіі
Паводле геліопальскага міфа, Атум узнік з першабытнага хаосу (першапачатковага акіяну), які ў міфах насіў імя Нун. Акіян Нун часам называецца яго першазданным бацькам. У «Тэкстах пірамід» (накшталт выслоўя 1587) Атум апісваецца як «прыгорак» у акіяне, які народжвае ўсіх іншых багоў. Перад тым як Неба аддзялілася ад Зямлі, Атум быў адзіным гаспадаром усяго існага. З дапамогай сама-суполення ён зачаў і нарадзіў («выліў з уласнага рота», «выплюнуў») першую шлюбную пару багоў — бога паветры Шу і багіню вільгаці Тэфнут. Як першаістоты ў іншых міфалогіях (скандынаўскі Імір), Атум — двухполае, андрагіннае боства. Андрагінія ў дадзеным выпадку — сімвал абсалютызацыі, самадастатковасці творцы, які спалучае і мужчынскі, і жаночы пачатак. Ад Шу і Тэфнут нарадзіліся Геб (бог зямлі) і Нут (багіня неба), а ўжо ад іх — багі Асірыс, Ісіда, Сет і Нефтыда. Па іншаму міфу, бог паветры Шу — гэта подых, які выйшаў з носу Атума, а багіня вільгаці Тэфнут — гэта сліна, якая выйшла з яго рота. Разам гэтая пара багоў увасабляла сілы, неабходныя дзеля жыцця.
Пад сама-суполенням першабога Атума егіпцяне маглі разумець мастурбацыю. Рука бога, якая ўдзельнічала ў гэтым працэсе, часта персаніфіцыравалася як багіня Іусат (жаночы пачатак Атума). Пазней, аднак, багіня Ісуат («рука Атума») нярэдка малявалася як самастойная асоба, жонка бога. Наогул касмаганічныя міфы егіпцян, хоць і паходзяць непасрэдна ад вуснай народнай традыцыі, носяць значны след міфатворасці жрэцтва.
У міфе аб знішчэнні людзей Атум (ці Нун) узначальвае сход багоў, на якім багіні-ільвіцы Хатор-Сехмет было даручана пакараць людзей, якія паўсталі супраць Ра, каб звергнуць яго. У іншым міфе раз'юшаны Атум пагражае знішчыць усё, што ён стварыў, ператварыць свет у водную стыхію.
У Кнізе Мёртвых (глава 175) Атум распавядае Асірысу пра канец сусвету, калі ўсё створанае ён зноў разбурыць, а сам зноў ператварыцца ў змяю.
Трэба адзначыць, што ў старажытных егіпцян не было адзінай сістэмы касмаганічных міфаў: Атум лічыўся першастваральнікам у Геліопалі, Амон — у Фівах, у Элейфанціне — Хнум, у Мемфісе — Птах, у Гермопалі — Тот.
У «Тэкстах пірамід» Атум лічыцца ўвасабленнем вячэрняга сонца (Херпі — ранішняга, Ра — дзённага).
Эвалюцыя культу
Упершыню сустракаецца ў «Тэкстах пірамід». У Мемфісе паходжанне Атума вялі ад Птаха, нават атоесамлівалі з гэтым богам. Таксама Атум атоесамліваўся з Херпі (Атум-Херпі ў шэрагу выслоўяў «Тэкстаў пірамід» завецца стваральнікам Асірыса), з Апісам (Апіс-Атум). Да яго набліжалі Асірыса («Жывы Апіс-Асірыс — уладар неба Атума з двума рогамі на галаве»). Нават Атон — адзіны бог, культ якога на кароткі тэрмін зацвердзіў фараон Ахенатон, першапачаткова лічыўся іпастассю Атума. З цягам часу культ Атума адціскваецца культам бога Ра і нават атоесамліваецца з ім. У адным з гімнаў сцвярджаецца наступнае:
Вітаем цябе, Амон-Ра-Атум-Гор далягляду,
Каб напоўніць свет сваёй прыгажосцю,
Прыгожымі вобразамі ззяючы над зямлёй, -
Бо ён болей боскі за ўладароў зямлі...
Дух твой на небе далёкі ад людзей,
Але промні твае прабіраюцца ў пекла...
У "Тэкстах пірамід" Асірыс і Гор разглядваюцца як боствы, варожыя памерламу фараону, а Атум-Ра - як дружалюбная сіла. Наогул сонечны Атум-Ра нярэдка супрацьпастаўляецца хтанічнаму богу Асірысу. У свяшчэнным возеры ў Карнаке Атуму быў прысвечаны гранітны скарабей. У Геліопалі ўшаноўваўся сакральны камень "бенбен", які лічыўся першым праяўленнем Атума.
Ясон Смагаржэўскі
Ясон Смагаржэўскі ( — ) — царкоўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Уніяцкі архіепіскап полацкі (1762—1780), мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі (з 1780). Кавалер Ордэна Св. Станіслава (1767).
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Смагаржэўскіх герба «Юноша», што паходзілі з Ваўкавыскага павета. Спярша быў рымска-каталіком, аднак каля 1731 уступіў у ордэн базыльянаў Св. Іасафата.
Вывучаў тэалогію і філасофію ў Грэчаскім калегіуме ў Рыме (1734—1740). У 1740 зрабіўся святаром. 3 1747 был генеральным афіцыялам і вікарыям Кіеўскай мітраполіі. Каля 1752—1758 на даручэнне мітрапаліта Ф. Грабніцкага знаходзіўся ў Рыме.
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай 16 верасня 1772 мусіў прысягнуць на вернасць Кацярыне II, у выніку чаго атрымаў 2 дэканаты мітрапаліцкай епархіі (Гомельскі і Рагачоўскі, 1773) і Смаленскую епархію (1778). Гэта паставіла пад яго ўладу ўсе парафіі ў землях, уключаных у склад Расійскай імперыі.
З прычыны супрацьстаяння памкненням уладаў Расійскай імперыі ў рэлігійнай сферы 2 ліпеня 1780 Кацярына II пазбавіла Я. Смагаржэўскага расійскага падданства. Выехаў у Рэч Паспалітую, жыў у сваёй рэзідэнцыі ў горадзе Радамысль (Кіеўскае ваяводства). Заснаваў семінарыі ў Радамыслі і Жытоміры.
Намаганні Я. Смагаржэўскага не спынілі агульнай тэндэнцыі паслаблення Грэка-Каталіцкай Царквы.
Гаравыя 2 (Шумілінскі раён)
Гаравы́я 2 (, Горовые 2) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Аляксей Андрэевіч Бялыніцкі-Біруля
Аляксе́й Андрэ́евіч Бялы́ніцкі-Біру́ля (, маёнтак Бабкі (Бабіна?), Аршанскі павет, Магілёўская губерня, цяпер  — ) — вучоны-натураліст, падарожнік. Член-карэспандэнт АН СССР. Прафесар Ленінградскага ўніверсітэта. Траюрадны брат беларускага жывапісца Вітольда Каэтанавіча Бялыніцкага-Бірулі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і прыродазнаўца, які наладзіў у сваім маёнтку метэаралагічную станцыю. Пасля заканчэння гімназіі ў Вязьме ў 1886 гозе скончыў прыродазнаўчае аддзяленне Пецярбургскага ўніверсітэта (1891).
На працягу многіх гадоў (1893—1937) працаваў у Заалагічным музеі Пецярбургскай акадэміі навук. Прымаў удзел у экспедыцыі на Шпіцберген (1899) і ў першай рускай Палярнай экспедыцыі Акадэміі навук на судне «Зара» пад кіраўніцтвам Э. Толя ў якасці даследчыка фаўны і флоры Таймырскага паўвострава і Новасібірскіх астравоў у Ледавітым акіяне. Мае навуковыя працы (больш за 100) па сістэматыцы і біягеаграфіі розных груп беспазваночных, птушак і млекакормячых. Памёр 18 чэрвеня 1937 г., пахаваны ў Пецярбургу.
Малашкавічы (Рагачоўскі раён)
Мала́шкавічы (, Малашковичи) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Серабранскага сельсавета.
Доўгае (Астровенскі сельсавет)
До́ўгае (, Долгое) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Новы Крыўск
Но́вы Крыўск (, Новый Кривск) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Жаркі (Бешанковіцкі раён)
Жаркі́ (, Жарки) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета.
Перакоп (Рагачоўскі раён)
Перако́п (, Перекоп) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Грудзінава (Шумілінскі раён)
Грудзі́нава (, Грудиново) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Жыгалы
Жыга́лы (, Жигалы) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Астровенскага сельсавета, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Пліскага сельсавета , да 21 верасня 1987 года — у склад Астровенскага сельсавета , да 8 красавіка 2004 года — у склад Пліскага сельсавета.
Рыскоў
Рыско́ў (, Рысков) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета, у 1939—1954 гадах яго цэнтр.
Антон Нябаба
Анто́н Няба́ба — адзін з кіраўнікоў казацка-сялянскіх атрадаў на тэрыторыі Беларусі падчас антыфеадальнай вайны 1648—1651 гадоў. Родам з горада Карастышаў Кіеўскага ваяводства (цяпер у Жытомірскай вобласці ва Украіне). Летам 1648 года дзейнічаў на тэрыторыі ўздоўж ракі Прыпяць, граміў маёнткі шляхты і каталіцкага духавенства. У верасні 1648 года далучыўся да паўстання гараджан Пінска, разам з імі 5—9 кастрычніка 1648 года абараняў горад ад войска Вялікага Княства Літоўскага на чале са стражнікам ВКЛ Рыгорам Мірскім. Далейшы лёс невядомы.
У мастацтве
У гонар Антона Нябабы названа вядомая балада М. Танка
Задоры (Шумілінскі раён)
Задо́ры (, Задоры) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Гродзенская беларуская гімназія
Гродзенская беларуская гімназія — навучальная ўстанова ў Гродне, якая існавала ў першай палове XX стагоддзя.
У сярэдзіне кастрычніка 1920 года дэлегацыю БНК прыняў гродзенскі стараста А. Розен, які паабяцаў перадаць для беларускага прытулку і гімназіі, якія часова размясціліся па вул. Сафійскай (цяпер Леніна), памяшканне, забяспечыць іх харчаваннем і, наогул, падтрымаць беларускую адукацыю. 20 лістапада 1920 года Гродзенскі БНК звярнуўся да прэзідэнта Гродна Э. Лістоўскага з просьбай аб дапамозе.
Гімназія пачала працу 29 лістапада 1920 дзякуючы намаганням Тарашкевіча і Іваноўскага на месцы сучаснага драматычнага тэатра. Пасля навучальная ўстанова была пераведзена ў Архірэйскі дом (зараз вул. Горкага 2/2).
Настаўнікамі ў ёй працавалі: П. Тамашчык, В. Кулікоўскі, У. Курбскі, Я. Натусевіч, Адам Трыпус, А. Мальчэўская, Г. Кухарчук, М. Алюшкава, Сяргей Баран, Аляксандра Смоліч і праз кароткі час Сымон Рак-Міхайлоўскі.
Для дзяцей не з горада пры гімназіі існавала «бурса», інтэрнат па Іерусалімскай вуліцы (сучасная Антонава). Каб засяліцца ў бурсе, трэба было прывезьці з сабой: сорак фунтаў жытняй і дзесяць ячменнай мукі, дзесяць крупы, два фунты сала, свой ложак, сеннік і два камплекты спальнай бялізны.
Польскія ўлады ў 1921 годзе спынілі дзяржаўнае фінансаванне гімназіі. Таму ў новым навучальным годзе заняткаў яна не распачала.
Intetics
Intetics (Інтэцікс) — амерыканская тэхналагічная кампанія. Галоўны офіс знаходзіцца ў Нейплсе (Фларыда, ЗША).
Мае 10 прадстаўніцтваў у 6 краінах: Беларусь (Мінск), Украіна (Кіеў, Харкаў, Адэса, Вінніца), Польшча (Кракаў), ЗША (Ролі), Германія (Дзюсельдорф), Англія (Лондан).
Гісторыя
Intetics заснавана Барысам Канцавым у 1995 годзе. Першая назва кампаніі «Client-Server Programs».
Назва Intetics створана ў 2003 годзе праз зліццё асноўных прынцыпаў кампаніі ў адно слова — Internet, Technology і Ethics.
У 2019 годзе кампанія стала Залатым партнёрам IT Arena 2019, найбуйнейшай падзеі сферы інтэрнэт-тэхналогій ва Украіне.
У 2020 годзе Intetics стала адным з распрацоўнікаў мабільнага дадатку ДЗЕЯННЕ.
Новы вэбсайт Intetics быў узнагароджаны ў 3 намінацыях: Best Application Service Provider Website, Best Software Website, Best International Business Website ад Web Marketing Association.
Дзейнасць
Intetics забяспечвае распрацоўку прыкладнога праграмнага забеспячэнне, стварэнне асобных прафесійных каманд, ацэнку якасці прадукцыі, рашэнняў, пабудаваных з SMAC, RPA, AI/ML, IOT, блокчэйн, GIS/UAV/LBS тэхналогіямі. На аснове бізнес-мадэлей Offshore Dedicated Team® і Remote In-Sourcing®, Technical Debt Reduction Platform (TETRA™), SLAs для праграмнай інжынерыі, Intetics дапамагае арганізацыям капіталізаваць глабальны талент. Інжынерная экспертыза кампаніі пабудавана на фрэймворку Predictive Software Engineering.
Intetics працуе ў сферах адукацыі, аховы здароўя, лагістыкі, навукі пра жыццё, фінансаў, страхавання, камунікацый, карыстальніцкіх ERP, CRM, інтэлектуальнай аўтаматызацыі і геапрасторавых рашэнняў.
Кліентыі Intetics — стартапы, прадпрыемствы, карпарацыі, кампаніі са спісу Fortune 500 у розных галінах.
Кампанія мае сертыфікаты ISO 9001 (якасць) і ISO 27001 (бяспека).
Intetics — партнёр Microsoft Gold, Amazon і UiPath.
Кіраўніцтва
Заснавальнік і СЕО кампаніі — Барыс Канцавы, які ў 2017 годзе стаў першым членам Forbes Technology Council з Усходняй Еўропы.
Узнагароды
У 2006—2008, 2010—2017, 2019—2020 кампанія знаходзілася ў рэйтынгу IAOP’s Best Global Outsourcing 100.
У 2010—2018 кампанія ўвайшла ў спіс Software 500.
У 2014 годзе Intetics увайшла ў спіс Inc 5000.
У 2017 і 2019 Intetics стала пераможцам прэміі ACQ5 Global Awards.
Івашка Яцкевіч Уладыка
Івашка Яцкевіч Улады́ка (XV ст. — пасля 1504) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат. Пісар гаспадарскі. Цівун віленскі (зг. 1496), дзяржаўца маркаўскі (зг. 1496).
Intetics
Узнагароды
У 2020 годзе Intetics увайшла ў Топ-100 лепшых b2b кампаній у ІТ галіне (рэйтынг Clutch).
Івашка Яцкевіч Уладыка
У літаратуры даюцца розныя варыянты імя па бацьку — Яськавіч, Ясковіч, Яцкавіч і іншыя.
Intetics
Узнагароды
Intetics уключана ў 5 катэгорый GSA UK Shortlist.
Івашка Яцкевіч Уладыка
Вядомы з 1483 года як пісар Канцылярыі вялікага князя Казіміра, падпісваўся «Ивашко Яцкевич Владыка, писарь». Потым служыў у Канцылярыі і пры вялікім князю Аляксандры. У лістападзе—снежні 1492 года «писарь Иван Владычка Яцкович» удзельнічаў у вялікалітоўскім пасольстве ў Маскву, якое паведамляла пра заняцце бацькоўскага стальца вялікім князем Аляксандрам і перадавала скаргі на памежныя крыўды маскоўскіх падданых. Тады Івашку Уладыку было даручана весці перамовы з дзякам.
Intetics
Узнагароды
Intetics уключана ў рэйтынг Top Android Development Companies.
Івашка Яцкевіч Уладыка
Таксама вядома прыходна-расходная кніга «писаря господарского Ивашки Яцковича» на збор гаспадарскай даніны з Задзвінскіх воласцей і расход гэтых грошай, скончаная 21 сакавіка 1496 года. Паводле Юзафа Вольфа, апошняя згадка Івашкі Уладыкі тычыцца 1499—1500 гадоў, Аляксандра Груша адзначае, што Івашка не жыў ужо ў ліпені 1499 года, таксама вядомы прывілей вялікага князя Аляксандра ад 22 снежня 1500 года пану Андрэю Дрожчы на Рымавідаўскі дварэц па Івашку Уладыку як нябожчыку. Аднак «Яцкевич Иван Владычко» згаданы сярод паслоў яшчэ ў 1504 годзе.
Intetics
Узнагароды
Новы вэбсайт Intetics узнагароджаны ў 3 намінацыях — Best Application Service Provider Website, Best Software Website, Best International Business Website ад Web Marketing Association.
Івашка Яцкевіч Уладыка
Атрымаў ад гаспадара Рымавідаўскі («Римовидовский») дварэц у Поразаве Ваўкавыскага павета. Большасць астатніх яго ўладанняў было ў Маркаўскім, Менскім і Лагойскім паветах — людзі на рацэ Волме ў сяле «Завидчичи», купленыя ў князя Сямёна Чартарыйскага ў 1493 годзе сяло Сялец і палова Калодзезяў, купленае сяльцо Прылеп, двор «Гоголица» з людзі на рацэ Качыне. У 1493 годзе прадаў двор Гаголіца з людзьмі і сенажацямі на рацэ Качыне, у тым ліку набытымі ў менскіх мяшчан і іншых асоб, пісару гаспадарскаму Федку Рыгоравічу.
Быў жанаты з княжной Марыяй, дачкой князя Васіля Збаражскага. Пра іх нашчадкаў Юзаф Вольф нічога не паведамляе. Вядома дачка Ганна, да 1512 года была ўжо ў шлюбе з князем Васілём Іванавічам Саламярэцкім.
Сярод пісараў гаспадарскіх двое мелі мянушку або прыдомак «Уладыка» — Федка, сучаснік, і Аляксандр, у сярэдзіне XVI ст., — магчыма, сваякі або нашчадкі Івашкі Уладыкі.
Стары Крыўск
Стары́ Крыўск (, Старый Кривск) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Карастышыў
Горад размешчаны на рацэ Цецераў, за 28 км ад Жытоміра.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра горад адносіцца да 1499 года, калі вялікі князь літоўскі Аляксандр падарыў паселішча баярыну Кміту Аляксандравічу. З 1565 года Карастышаў пераходзіць ва ўласнасць сям'і Алізараў і становіцца цэнтрам іх зямельных уладанняў. У пачатку XVII стагоддзя ў горадзе будуюцца замак і касцёл. У 1634 годзе пракладзены драўляны мост цераз Цецераў.
У 1779 годзе Карастышаў атрымаў Магдэбургскае права і дазвол на правядзенне 7 кірмашоў на год. У 1793 годзе Карастышаўскія землі ўвайшлі ў склад Расійскай імперыі.
У другой палове XIX стагоддзя тут пачалі працаваць папяровая і запалкавая фабрыкі, вінакураны завод, бровар і гута. Пабудаваны каменны мост цераз Цецераў.
У 1873 годзе з Кіева ў Карастышаў пераведзена адна з першых ва Украіне настаўніцкіх семінарый.
1883 год — заснавана метэаралагічная станцыя.
Эканоміка
Карастышаў — адзін з самых вядомых на тэрыторыі Украіны і за яе межамі цэнтраў граніта-здабыўной і апрацоўчай прамысловасці. Раней у горадзе і яго ваколіцах здабывалі граніт, асноўны колер якога абумоўлены колерам палявога шпату — шэрага. Тут сустракаюцца лабрадарыт, габра, шэры граніт. Цяпер карыстаюцца галоўным чынам прывазной сыравінай з Жытомірскага, Малынскага, Карасценскага і іншых раёнаў Жытомірскай вобласці, а таксама Кіраваградскай, Мікалаеўскай, Днепрапятроўскай абласцей. У горадзе працуе некалькі соцень прыватных прадпрыемстваў па апрацоўцы граніту, вырабы якіх вядомыя па ўсёй Украіне.
Культура і адукацыя
У наш час у Карастышаве працуюць 6 школ, сярод якіх адна школа-інтэрнат, Карастышаўскі педагагічны каледж імя І. Я. Франко, Карастышаўскі аграрны ліцэй.
Альвара Арбелоа
А́львара Арбело́а Ко́ка (Álvaro Arbeloa Coca; нар., , Іспанія) — былы іспанскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Іспаніі (2008—2014), у яе складзе чэмпіён свету і Еўропы. Гуляў пераважна на пазіцыі правага абаронцы, аднак мог гуляць у якасці цэнтральнага абаронцы. Падчас свайго вяртання ў Мадрыд часцяком гуляў з правага боку абароны.
Раннія гады
Альвара быў падпісаны мадрыдскім «Рэалам» ў зусім юным узросце і пачаў выступаць за юнацкую каманду клуба, якую ў той час трэніраваў Рафаэль Бенітэс. З цягам часу ён стаў сталым іграком рэзервовай каманды і двойчы згуляў за асноўны склад, аднак так і не здолеў там замацавацца. 24 ліпеня 2006 года Арбелоа перайшоў у «Дэпартыва», матываваўшы гэты трансфер жаданнем рэгулярна гуляць.
«Ліверпул»
Неўзабаве ён прыцягнуў увагу «Ліверпула», і 31 студзеня 2007 года перайшоў у гэты англійскі клуб. Сума ўгоды склала 2,5 мільёна фунтаў, прычым 50 % з іх атрымаў «Рэал». Яго дэбют у «Ліверпуле» адбыўся 10 лютага ў матчы супраць «Ньюкасла», які скончыўся паражэннем яго каманды. Альвара ў гэтай сустрэчы выйшаў на замену Джэрмейну Пенанту. Аднак паўнавартасным яго дэбютам варта лічыць матч супраць «Барселоны» на «Камп Ноу», які адбыўся 21 лютага ў рамках 1/8 розыгрышу Лігі чэмпіёнаў. Арбелоа выйшаў на гэту гульню ў стартавым складзе на пазіцыю левага абаронцы. Ягонай прамой задачай было зачыніць у гаспадароў Ліянеля Месі.
7 красавіка 2007 года Арбелоа забіў свой ​​першы гол за «Ліверпул», стаўшы тым самым першым за 14 з паловай гадоў іграком «Ліверпула», якія носяць футболку з другім нумарам, які вызначыўся ў афіцыйным матчы, і першым за такі ж тэрмін другім нумарам, які забіў гол у Прэм'ер-лізе. Перад сезонам 2007/08 Альвара змяніў нумар «2» на нумар «17», які вызваліўся пасля сыходу з каманды Крэйга Беламі.
Вяртанне ў «Рэал»
29 ліпеня 2009 года было абвешчана, што «Рэал» і «Ліверпул» дасягнулі пагаднення аб перадачы Арбелоа ў іспанскі клуб. Сума трансферу склала 5 млн фунтаў стэрлінгаў.
Улетку 2016 года Арбеоа ў якасці свабоднага агента пакінуў «Рэал» і 31 жніўня 2016 года падпісаў кантракт з «Вест Хэм Юнайтэд». Аднак правёў за лонданцаў толькі ты матчы: тры ў чэмпіянаце Англіі і адзін у Кубку лігі. У маі 2017 года «Вест Хэм» абвясціў, што не будзе падаўжаць кантракт з абаронцам, і ў чэрвені 2017 года Арбелоа абвясцяў аб завяршэнні кар’еры.
Зборная
27 сакавіка 2008 года адбыўся дэбют Альвара ў нацыянальнай зборнай Іспаніі. На 73-й хвіліне таварыскага матча супраць італьянцаў Арбелоа выйшаў на замену Серхіа Рамасу.
Клубныя
«Рэал Мадрыд»
Міжнародныя
Іспанія
Захарава (Беларусь)
Заха́рава (, Захарово) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Обальскага сельсавета.
Замялочча
Замяло́чча (, Замелочье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Замашэнне
Замашэ́нне (, Замошенье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астровенскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета.
Часлаў Пяткевіч
Біяграфія
Працаваў на Палессі, Кіеўшчыне, Смаленшчыне, у Лодзі. Дзякуючы знаёмству з Казімірам Машынскім, з 1923 года ў Варшаве, супрацоўнічаў у аддзеле этналогіі Інстытута антрапалагічных і этналагічных навук Варшаўскага навуковага таварыства. З 1928 у этнаграфічнай камісіі АН у Кракаве.
Даследаваў матэрыяльную і духоўную культуру насельніцтва Палесся, пераважна беларусаў, іх заняткі і павер’і. У часопісе «Ziemia» («Зямля») змясціў артыкулы і нарысы «Дарогі на Рэчыцкім Палессі ў другой палове XIX стагоддзя» (1926), «Хойнікі» і «Палессе ў канцы XIX стагоддзя. Пажары ў барах і на балотах» (1927), «Душа і смерць у вераваннях беларусаў» (1930), «Вялікдзень на Беларусі» (1932); у часопісе «Pamietnik Warszawskiі» («Варшаўскі дзённік») — «Мёртвыя ў вераваннях беларусаў» (1931); у часопісе «Wiadomosci ludoznawcze» («Этнаграфічныя звесткі») — «Земляробчыя боствы ў вераваннях беларусаў» (1933). У першай грунтоўнай манаграфіі «Рэчыцкае Палессе: Этнаграфічныя матэрыялы. Ч. 1. Матэрыяльная культура» (Кракаў, 1928) падрабязна расказаў пра розныя заняткі палескіх сялян: збіральніцтва, бортніцтва, пастухоўства і жывёлагадоўлю, земляробства і агародніцтва, нарыхтоўку прадуктаў харчавання; даў дэталёвае апісанне рамёстваў і шматлікіх прафесійных прылад працы, ілюструючы ўласнымі малюнкамі: бондарства, стальмахоўства, будаўніцтва, апрацоўка валакна, скуры, воску, металаапрацоўка.