cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Любыміўка (Андрушыўскі раён)
Любыміўка (Люби́мівка) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Максімон
Максімоны могуць быць электрычна зараджанымі і нейтральнымі, з унутранай гранічна вялікай тэмпературай або быць абсалютна халоднымі, быць чорнай дзіркай 1-га ці 2-га роду, валодаць спінам.
Здагадка аб існаванні часціцы выказана ў 1966 годзе акадэмікам М. А. Маркавым.
Хрусталёў
Хрусталёў — прозвішча.
Мінькіўці
Мінькіўці (Міньківці) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Кальнікі (Лепельскі раён)
Кальнікі́ (, Кальники) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Рэйд (фільм)
«Рэйд» (Serbuan maut даслоўна «Уварванне смерці» або The Raid: Redemption даслоўна «Рэйд: Адплата») — кінафільм рэжысёра Гарэта Эванса, які выйшаў на экраны ў 2011 годзе.
Сюжэт
У трушчобах Джакарты варта непранікальны дом для самых небяспечных забойцаў і бандытаў у акрузе. Да гэтага часу дом лічыўся недатыкальным нават для самых адважных з паліцыі.
Схаваны пад покрывам перадсвітальнай цемры атрад паліцыі, які складаецца большай часткай з навабранцаў, спрабуе здзейсніць захоп крымінальнага логава ў спробе дабрацца да верхняга паверху і арыштаваць галоўнага наркабарона. На ўваходзе ў будынак каманда захоплівае мясцовага жыхара, лекара. Але адзін з байцоў, Рама, адпускае яго ў дом, лічачы, што той добры чалавек.
Але выпадковае сутыкненне з дзіцем рассакрэчвае сілавікоў (навіна аб іх нападзе дасягае наркабарона), будынак замыкаецца, згасае святло, а ўсе выхады заблакаваныя. Бандыты знішчаюць паліцэйскае прыкрыццё на вуліцы і вартавых на ніжніх паверхах. Па калідорах будынка носяцца натоўпы галаварэзаў, якія прагнуць знішчыць няпрошаных гасцей. Апынуўшыся на шостым паверсе, не маючы выхаду, спецназаўцы павінны прабіваць сабе шлях, каб выжыць.
Спецназаўцы трапляюць у пастку на цёмнай лесвіцы. Стрэл, выраблены адным з паліцэйскіх, асвятляе пляцоўку, пасля чаго спецназаўцы аказваюцца пад агнём. Са стратамі ім атрымоўваецца адступіць у адну з пакояў. Праламаўшы драўляны пол, яны трапляюць на пяты паверх. Працягваючы губляць людзей, спецназ вырашае падарваць пакой і калідор, каб знішчыць бандытаў. У жывых застаюцца нямногія — Рама, Дага, паранены Бова, сяржант Джака і лейтэнант. Яны вырашаюць падзяліцца — Рама з параненым адпраўляецца да лекара, якога яны сустрэлі на ўваходзе ў будынак, каб той схаваў яго ў сябе. Іх ледзь не выяўляе адзін з галаварэзаў наркабарона. Пакінуўшы параненага ў лекара, Рама натыкаецца на групу бандытаў і пасля зацятага бою знішчае яе.
Джака, Дага і лейтэнант адпраўляюцца за наркабаронам, каб узяць яго ў закладнікі і пад яго прыкрыццём выйсці з будынка. Джака сумняваецца ў законнасці аперацыі і лічыць, што лейтэнант яе сам справакаваў. Высвятляецца, што аб аперацыі ніхто з іншых паліцэйскіх не ведае, і падмацавання не будзе. У гэты час на групу нападае Шалёны Сабака, першы памочнік боса. Сяржант загадвае Дага ахоўваць лейтэнанта і сыходзіць. Шалёны Сабака адводзіць сяржанта ў свой пакой і кажа, што аддае перавагу сумленнаму, рукапашнаму бою. Бой адзін на адзін стаў для Джака апошнім — Шалёны Сабака згортвае яму шыю.
Рама сустракаецца ў будынку з другім памочнікам наркабарона — Эндзі. Аказваецца, Эндзі з’яўляецца братам Рамы, якога той не бачыў некалькі гадоў. Эндзі вырашае даведацца пра абстаноўку ў будынку і вывесці Раму. Ён адпраўляецца да барону на сустрэчу, але барон ўжо даведаўся, што Эндзі яго падставіў — ён бачыў, як Эндзі адводзіў Раму, праз камеры, якія знаходзяцца на ўсіх паверхах. Ён аддае Эндзі на збіццё Шалёнаму Сабакі.
Рама, выйшаўшы з чарговай пасткі, сустракаецца з астатнімі спецназаўцамі і кажа ім, што Джака мёртвы. Лейтэнант паведамляе Раме свой ​​план — захапіць барона і з дапамогай яго выбрацца з будынка, і яны з боем пачынаюць прарывацца да барона. У адным з пакояў Рама бачыць свайго брата, якога збівае Шалёны Сабака. Адправіўшы Дага з лейтэнантам далей, Рама заходзіць у пакой дапамагчы яму.
Шалёны Сабака, убачыўшы Раму, вызваліў Эндзі. Ён даў зразумець, што збіраецца наладзіць бой з імі двума адначасова. Браты з велізарнай працай і амаль што выпадкова (разбіўшы свяцільнік і ўсадзіўшы абломак шкла ў шыю бандыту) забіваюць Шалёнага Сабаку. Аднак кожны з іх па некалькі разоў быў на грані смерці.
У гэты час лейтэнант і Дага з боем прарваліся да барона. Лейтэнант загадаў Дага надзець на яго кайданкі і, калі той гэта зрабіў, застрэліў яго. Затым ён, прыкрываючыся баронам, выходзіць з будынка, але яго заўважаюць Эндзі і Рама. Лейтэнант страляе па іх, але прамахваецца. Пачынаецца дыялог паміж наркабаронам і лейтэнантам, у якім высвятляецца, што паліцэйская камандаванне загадзя паведаміла наркабарона аб рэйдзе — ён дае хабару начальству лейтэнанта. І што лейтэнант асуджаны ў любым выпадку, так як яго даслалі ў будынак, каб ад яго пазбавіцца. Раз’юшаны словамі барона, лейтэнант застрэліў яго і збіраўся пусціць сабе кулю ў галаву, але ў яго скончыліся патроны.
У канцы фільма Эндзі выводзіць з будынка Раму, арыштаванага лейтэнанта і параненага Бова. На выхадзе яны развітваюцца, Рама спрабуе ўжо ў другі раз пераканаць брата вярнуцца з ім, але той зноў дае яму зразумець, што ў Рамы свае жыццё, а ў Эндзі — свае.
Крытыка
Пасля прэм’еры на Міжнародным кінафестывалі ў Таронта (TIFF) крытыкі і гледачы сышліся ў меркаванні, што «Рэйд» з’яўляецца адным з лепшых баявікоў за апошнія гады.
Нэхварашч (Андрушыўскі раён)
Нэхварашч (Не́хворощ) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Лугавая (Іўеўскі раён)
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Нава Катэльня
Нава Катэльня (Нова́ Котельня) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Аляксандр Мікалаевіч Яфімаў
Аляксандр Мікалаевіч Яфімаў (, Канцяміраўка —, Масква) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, двойчы Герой Савецкага Саюза, Заслужаны ваенны лётчык СССР (1970), маршал авіяцыі (1975), доктар ваенных навук, член Грамадскай палаты РФ. Дэпутат Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР 9—11 скліканняў (1974—1989) ад Кіргізскай ССР.
У Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі (Савецкай Арміі) з мая 1941 года. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1942 годзе скончыў Луганскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў і са жніўня гэтага ж года на пасадзе лётчыка 594-га штурмавога авіяцыйнага палка на фронце.
Да ліпеня 1944 года камандзір эскадрыллі 198-га штурмавога авіяцыйнага палка 233-й штурмавой авіяцыйнай дывізіі 4-й паветранай арміі 2-га Беларускага фронту старшы лейтэнант А. М. Яфімаў здзейсніў 100 баявых вылетаў на разведку і штурмоўку варожых войскаў, аэрадромаў, перапраў і чыгуначных эшалонаў.
26 кастрычніка 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, старшаму лейтэнанту Яфімаву Аляксандру Мікалаевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (№ 4845).
Усяго за гады вайны Яфімаў здзейсніў 288 баявых вылетаў на штурмавіку Іл-2, у ходзе якіх ім асабіста і ў складзе групы знішчана 85 варожых самалётаў на аэрадромах (што з’яўляецца вышэйшым дасягненнем сярод савецкіх лётчыкаў ўсіх радоў авіяцыі) і 8 самалётаў збіта ў паветраных баях, знішчана вялікая колькасць жывой сілы і тэхнікі праціўніка.
18 жніўня 1945 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях капітан Аляксандр Мікалаевіч Яфімаў узнагароджаны другім медалём «Залатая Зорка» (№ 73/2), 21 мая 1951 года яму быў усталяваны помнік у Мілерава.
Куляшы (Лепельскі раён)
Куляшы́ (, Кулеши) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Маставэ (Андрушыўскі раён)
Маставэ (Мостове́) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Павэлкы
Павэлкы (Па́велки) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Малыя Сонтакі
Малы́я Со́нтакі (, Малые Сонтаки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Тарасіўка (Андрушыўскі раён)
Тара́сіўка (Тара́сівка) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Старасілля (Андрушыўскі раён)
Старасілля (Старосі́лля) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Яраповычы
Яраповычы (Яропо́вичі) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Яўген Львовіч Заслаўскі (,, Херсонская губерня — , ) — савецкі і беларускі архітэктар. Адзін з аўтараў генеральнага плана Мінска 1964 года. Кандыдат архітэктуры (1961). Прафесар архітэктуры БНТУ. Заслужаны архітэктар Беларусі (1980).
Нэплі
Нэ́плі (, Непли) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Клейнікаўскага сельсавета. Размешчаны за 12 км на паўночны захад ад Брэста.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 20 мая 1920 года ў Александрыі Херсонскай губерні ў яўрэйскай сям’і.
Нэплі
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Пагранічнік» (цэнтр — аг. Клейнікі).
Яўген Львовіч Заслаўскі
Біяграфія
У 1941 годзе мабілізаваны, служыў у Маскоўскай і Прыволжскай ваеннабудаўнічых акругах. У 1945 годзе дэмабілізаваны, працягнуў вучобу ў Маскоўскім архітэктурным інстытуце, які ў 1949 годзе скончыў з адзнакай.
Ярэшкы (Андрушыўскі раён)
Ярэшкы (Яре́шки) — вёска ў Андрушыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Нэплі
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з 16 стагоддзя як маёнтак — шляхецкая ўласнасць у Берасцейскім павеце Троцкага ваяводства ВКЛ. У 1510 годзе кароль Жыгімонт I Стары зацвердзіў с. Нэпле за магнатам Львом Багавіцінавічам. З 1566 года ў Берасцейскім ваяводстве ВКЛ. У 1769 годзе ўласнасць Нямцэвічаў.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Біяграфія
З 1949 года прызначаны старэйшым архітэктарам, затым — начальнікам аддзела планавання і забудовы Мінска ва Упраўленні па справах архітэктуры пры Савеце Міністраў БССР.
Нэплі
Гісторыя
Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях. З 1868 года вёска ў складзе маёнтка, якім валодаў пан Пуслоўскі. У 1890 годзе цэнтр Нэплінскай сельскай грамады, якой належала 171 дзес. зямлі. Уладальнікам фальварка быў барон Таўбе. Працавала школа граматы.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Біяграфія
З 1953 года стаў кіраўніком майстэрні аб’ёмнага праектавання Мінгарпраекта. У 1960—1980 гадах — выкладчык Беларускага політэхнічнага інстытута. У далейшым ён стаў яго прафесарам. У 1962 годзе ён быў прызначаны першым намеснікам галоўнага архітэктара Мінска. З 1972 года — галоўны архітэктар Мінгарпраекта.
Нэплі
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства. Матэрыяльнае становішча сялян было цяжкім. У сувязі з тым, што вяскоўцы не маглі выплаціць усе падаткі за зямлю, у 1931 годзе была апісана маёмасць 37 гаспадарак.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Біяграфія
З 1973 года — галоўны архітэктар майстэрні раённай планіроўкі Мінскага філіяла ЦНДІП горадабудаўніцтва. З 1978 года — кіраўнік аддзела цэнтраў гарадоў навуковага аддзялення БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Нэплі
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 20 вяскоўцаў.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1952 года. Член КПСС з 1942 года. Пражываў у Мінску.
Памёр 6 ліпеня 2007 года ў Мінску.
Сям’я
Жонка Заслаўскага — Вольга Барысаўна Ладыгіна (1922—2008) — карэнная мінчанка, удзельніца Вялікай Айчыннай вайны, выпускніца Маскоўскага архітэктурнага інстытута, заслужаны архітэктар Беларусі.
Мядзвёдаўка (Лепельскі раён)
Мядзвёдаўка (, Медвёдовка) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Працы
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): Кіраўскі мост цераз Заходнюю Дзвіну ў Віцебску (1952), будынак Беларускага таварыства дружбы і культурных сувязяў з замежнымі краінамі (1956), жылыя дамы па вуліцы Казлова (1958), ПДП жылога раёна Чыжоўка (1964), генпланы (1965, 1974), ТЭА генплана (1983) і ПДП забудовы цэнтра (1973) Мінска, схемы фарміравання гарадскіх і сельскіх населеных месцаў БССР на 2000 г. (1975, 1982) і раённай планіроўкі Брэсцкай, Гомельскай, Мінскай, Магілёўскай вобласці (1977).
Мядзвёдаўка (Лепельскі раён)
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Зацякляскага сельсавета, да 9 ліпеня 1965 года — у складзе Пышнянскага сельсавета.
Яўген Львовіч Заслаўскі
Працы
Аўтар навуковых прац, у тым ліку кніг: «Грамадскія цэнтры раённых населеных месцаў БССР» (Масква, 1963), «Мінск: Паваенны досвед рэканструкцыі і развіцці» (Масква, 1966, у аўтарскім калектыве), «Архітэктурна-планіровачная і прасторавая арганізацыя грамадскіх цэнтраў гарадскіх паселішчаў» (1987).
Навасёлкі (Іўеўскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Масткі (Іўеўскі раён)
Масткі́ (, Мостки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Геалогія
Геалагічны разрэз каля вёскі Масткі прыняты як стрататып адкладаў Налібокскага міжледавікоўя, прадстаўленых алювіяльнай світай Пра-Нёмана ўзростам каля 500 тыс. гадоў.
Гісторыя
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Якаў Валянцінавіч Радына
Якаў Валянцінавіч Радына (, в. Брылькі,, Мінская вобласць — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар (1987), член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, загадчык кафедры функцыянальнага аналізу Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Біяграфія
У 1969 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1969). З 1969 года працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце. У 1972 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Да тэорыі лінейных ураўненняў у тапалагічных вектарных прасторах». У 1987 годзе — доктарскую дысертацыю «Экспаненцыяльныя вектары і дыферэнцыяльныя ўраўненні». З 1975 года — загадчык кафедры функцыянальнага аналізу Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па функцыянальнаму аналізу і яго дадатках: тэорыі аператараў, дыферэнцыяльна-аператарных ураўреннях, спектральнай тэорыі, тэорыі абагульненых функцый, неархімедаву аналізу, матэматычнай фізіцы. Распрацаваў якасную тэорыю лінейных дыферэнцыяльных ураўненняў з рэгулятарнымі аператарамі ў лакальна-выпуклых прасторах. Увёў паняцце вектара экспаненцыяльнага тыпу і на яго аснове пабудаваў функцыянальны падлік, які ўжываецца пры даследаванні дыферэнцыяльных і дыферэнцыяльна-аператарных ураўненнях. Пабудаваў (сум. з А. Б. Антаневічам) тэорыю нелінейных абагульненых функцый (мнемафункцый). Распрацаваў тэорыю абагульненых функцый і мнемафункцый на групе адэляў з ужываннем у матэматычнай і квантавай фізіцы. Даследаваў розныя межавыя задачы для ўраўненняў з частковымі вытворнымі. Быў навуковым рэдактарам першага ў Беларусі «Руска-беларускага матэматычнага слоўніка» (1993), сааўтарам і навуковым кансультантам першай у Беларусі «Матэматычнай энцыклапедыі» (2001).
Аўтар каля 150 навуковых прац, у тым ліку 10 манаграфій, падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў. Навуковыя інтарэсы — функцыянальны аналіз; дыферэнцыяльна-аператарныя ўраўненні; ураўненні з частковымі вытворнымі; матэматычная фізіка; абагульненыя функцыі; неархімедаў, р-адычны і адэльны аналіз; алгебры абагульненых функцый; спектральная тэорыя; квантавая механіка.
Андрыіўка (Іванкіўскі раён)
Андрыіўка (Андріївка) — былая вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Жыхары вёскі пасля аварыі на ЧАЭС былі адселеныя ў вёску Яхны Фасціўскага раёна.
Пяскі (Брэсцкі раён)
Пя́скі (, Пяски) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Клейнікаўскага сельсавета. Размешчаны за 10 км на паўночны захад ад Брэста, 3 км ад чыгуначнай станцыі Скокі.
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Пагранічнік» (цэнтр — аг. Клейнікі).
Гісторыя
У 19 стагоддзі вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў маёнтак Клейнікі, якім валодаў пан Міхневіч. У 1870 годзе — цэнтр сялянскай грамады. Адносілася да Матыкальскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 2 вяскоўцы.
Бычкы (Іванкіўскі раён)
Бычкы (Бички) — былая вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Матэматычная энцыклапедыя
Прысвечаная 80-м угодкам утварэння Тэрміналагічнай камісіі Інбелкульта, энцыклапедыя стала сур’ёзным унёскам і ў развіццё беларускай лінгвістыкі. Тэрміналагічны апарат выдання асаблівы, аўтары энцыклапедыі сваёй галоўнай задачай лічаць «гарманічнае ўвасабленне сістэмы матэматычных паняццяў і дачыненняў паміж імі менавіта ў беларускім слове». У аснову выдання пакладзены прынцып арыентацыі на прыярытэтнае выкарыстанне сродкаў беларускай мовы, на захаванне яе лексічна-семантычных, фанетычна-арфаграфічных і марфемна-словаўтваральных асаблівасцей у матэматычнай тэрміналогіі.
Паўднёвы Ціхаакіянскі мандат
Паўднёвы Ціхаакіянскуй манда́т (南洋庁, Нан'ё:-цё:) — мандатная тэрыторыя, перададзеная Лігай нацый пад кіраванне Японскай імперыі пасля паражэння Германскай імперыі ў Першай сусветнай вайне. Працягваўся з 1919 да 1947.
Гісторыя
У адпаведнасці з умовамі Англа-японскага саюза, пасля пачатку Першай сусветнай вайны 23 жніўня 1914 года Японія абвясціла вайну Германіі, і прыняла ўдзел у сумеснай з англічанамі аблозе Цындаа — нямецкай ваенна-марской базы ў кітайскай правінцыі Шаньдун. На Імператарскі флот Японіі была ўскладзена задача знішчэння германскай Усходне-Азіяцкай крэйсерскай эскадры і абароны суднаходных маршрутаў у Ціхім і Індыйскім акіянах. Падчас выкананні гэтай задачы Імператарскі флот у кастрычніку 1914 года без супраціўлення заняў германскія ўладанні на Марыянскіх, Каралінскіх, Маршалавых астравах і архіпелагу Палау.
Па заканчэнні войны, у выніку Версальскага дагавора, які падагульніў перамовы на Парыжскай мірнай канферэнцыі, была афіцыйна прызнана японская акупацыя былых германскіх калоній у Мікранезіі на поўнач ад экватара, і Японія атрымала мандат Лігі Нацый на кіраванне гэтымі тэрыторыямі. У адпаведнасці з умовамі мандата катэгорыі «C», Японія пачала развіваць астравы як складовую частку сваёй імперыі. Была прынята праграма інтэнсіўнага эканамічнага развіцця і стымулявання іміграцыі. Неўзабаве колькасць японскіх, акінаўских і карэйскіх імігрантаў стала ўдвая пераўзыходзіць колькасць уласна астраўлянінаў.
У 1930-х гадах Імператарскі флот Японіі пачаў узводзіць на падмандатнай тэрыторыі порты, аэрадромы, умацаванні і іншую ваенную інфраструктуру. Праца вялася ўпотай, бо з'яўлялася прамым парушэннем Вашынгтонскага марскога пагаднення. Астравы разглядаліся як «непатапляльныя авіяносцы», і адыгрывалі важную ролю як з пункту гледжання абароны ўласна Японскіх астравоў, гэтак і для планаў наступальнай вайны.
Мандат Лігі Нацый быў фармальна адкліканы Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый у ліпені 1947 года, а кіраванне Падапечнай тэрыторыяй Ціхаакіянскія астравы ўзялі на сябе ЗША.
Буракіўка (Іванкіўскі раён)
Буракіўка (Буря́ківка) — былая вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Жыхары вёскі пасля аварыі на ЧАЭС былі адселеныя ў вёскі Макарыўскага раёна.
Спіс аб’ектаў PGC (2203001—2204000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2203001—2204000)
Падлобныя
Да 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Заазерскага сельсавета.
Прудок (Лепельскі раён)
Прудо́к (, Прудок) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Зацякляскага сельсавета.
Паўлавічы (Іўеўскі раён)
Па́ўлавічы (, Павловичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Свабодная Жызнь
Свабо́дная Жызнь (, Свободная Жизнь) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Старчаняты
Старчаня́ты (, Старченяты) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
У 1940—1961 гадах цэнтр Старчаняцкага сельсавета. Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Графіс
Гра́фіс (Graphis) — род лішайнікаў сямейства графідавых.
Апісанне
Слаявіна ў выглядзе дробназярністай, аліўкава-шэрай, матавай скарыначкі, часам слабапрыкметная або цалкам у субстраце. Пладовыя целы (апатэцыі) шматлікія, доўгія і вузкія, прамыя, дугападобна выгнутыя, часам хвалістыя і разгалінаваныя, утвараюць малюнак, які нагадвае складаныя пісьмёны (адсюль назва). Дыск апатэцыя вузкі, шчылінападобны, чорны, з шызым напылам або без яго. Сумкі 8-споравыя. Споры цыліндрычныя, бясколерныя, потым цямнеюць.
Віды
Вядома 300 пераважна трапічных і субтрапічных відаў, ва ўмераных шыротах — некалькі відаў. На Беларусі пашыраны, расце на гладкай кары лісцевых дрэў.
Значэнне
Індыкатарныя расліны.
Рачыцы
Ра́чыцы (, Рачицы) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Марцін Эванс
Сэр Марцін Джон Эванс (Martin John Evans; нар. ) — англійскі навуковец.
Біяграфія
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт у 1963 годзе. Доктар філасофіі з 1969 года. У 1966—1978 гадах на даследчай і выкладчыцкай працы на кафедры анатоміі і эмбрыялогіі ва ўніверсітэцкім каледжы ў Лондане. У 1978—1999 гадах — працаваў на кафедры генетыкі Кембрыджскага ўніверсітэта. з 1999 года — прафесар генетыкі млекакормячых і дырэктар школы біялагічных навук Кардыфскага ўніверсітэта. Даследаванні Эванса прысвечаны пераважна вывучэнню уласцівасцяў эмбрыянальных ствалавых клетак.
Церабейнаўскі сельсавет
Церабе́йнаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івянецкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Церабейна.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Івянецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Прудскага сельсавета.
Мверу-Вантыпа
Мверу-Вантыпа (Mweru Wantipa, ад Mweru-wa-Ntipa «возера гразі») — возера на паўночным усходзе Замбіі.
Знаходзіцца на плато на вышыні 921 м. Знакаміта моцнымі ваганнямі ўзроўню вады і мінералізацыі. У пачатку XX ст. практычна знікла і ўяўляла сабою сетку балот. У 2005 г. водная паверхня складала 1500 км². Глыбіня да 5 м. Берагі забалочаныя. На паўночным беразе вылучаюцца зараснікі хмызнякоў Ітыгі-Сумбу.
У мінулым возера з'яўлялася важным цэнтрам рыбалоўства. У нашы дні разам з прылеглымі тэрыторыямі ўваходзіць у склад аднайменнага нацыянальнага парка.
Барыс Міхайлавіч Хрусталёў
Бары́с Міха́йлавіч Хрусталё́ў (нар., ) — беларускі вучоны ў галіне машынабудавання. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009; член-карэспандэнт з 2004 года), доктар тэхнічных навук (1998), прафесар (1991). Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь (1995). Навуковы каардынатар Дзяржаўнай праграмы фундаментальных даследаванняў «Будаўніцтва і архітэктура», намеснік старшыні Савета рэктараў вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь, галоўны рэдактар Міжнароднага навукова-тэхнічнага часопіса «Энергетыка», член Нацыянальнага Алімпійскага Камітэта Беларусі. Ганаровы прафесар Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы (2009).
Біяграфія
У 1970 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. З 1976 года працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце асістэнтам, у 1983—1998 гадах — загадчык кафедры, у 1987—1997 гадах — прарэктар па навучальнай працы. У 1997—2000 гадах — першы намеснік Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь. У 2000—2017 гадах — рэктар Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта. У 2004—2008 гадах — намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, навуцы, культуры і гуманітарных пытаннях.
Навуковы і практычны ўклад
Навуковыя працы ў галіне тэорыі аэрадынамікі дысперсных патокаў, метадалогіі праектавання апаратаў і сістэм, якія дазваляюць выкарыстоўваць рэсурсазберагальныя тэхналогіі ачысткі вентыляцыйных выкідаў, метадаў праектавання і разліку сушыльных сістэм, стварэнне неабходнага мікраклімату для жыццядзейнасці чалавека і неабходных параметраў для забеспячэння якаснага правядзення тэхналагічнага працэсу на прадпрыемствах машынабудаўнічай, будаўнічай і іншых галін. Пад яго навуковым кіраўніцтвам створаны высокапрадукцыйныя аўтаматызаваныя сістэмы пнеўматранспарту матэрыялаў, машын і апараты для ачысткі тэхналагічных выкідаў, рэсурсазберагальныя экалагічна чыстыя тэхналогіі ў машынабудаванні і будаўніцтве.
Аўтар больш за 150 навуковых прац, у тым ліку, 3 манаграфій, 3 падручнікаў, 10 вынаходніцтв.
Збаражскія
Збаражскія — княжацкі род герба «Карыбут».
Паходзілі ад князя Васіля Нясвіцкага, які ў сярэдзіне XV ст. валодаў Збаражам на Валыні (адсюль прозвішча). У 1463 яго сыны Васіль, Сямён і Солтан падзялілі бацькаву спадчыну. Васіль атрымаў Збараж і вакольныя сёлы, у 1474 ён загінуў у падпаленым крымскімі татарамі Збаражы. Ад яго сына Міхала пайшоў род Вішнявецкіх, ад сына Сямёна — далейшы род 3баражскіх, ад сына Фёдара — роды Парыцкіх і Варанецкіх. Вызнавалі праваслаўе, з кан. XVI ст. — каталіцтва.
Галоўная рэзідэнцыя — Збаражскі замак. Пасля смерці Юрыя, апошняга прадстаўніка роду, у 1636 значная частка маёмасці перайшла да князёў Вішнявецкіх.
Селішча (Лепельскі раён)
Се́лішча (, Селище) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Яславічы
Я́славічы (, Ясловичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавета.
Тлінкіты
Тлі́нкіты, або тлі́нгіты (саманазва: Łingit Ḵwáan, Tlingit) — індзейскі народ на паўднёвым захадзе Аляскі і поўначы Брытанскай Калумбіі. У мінулым таксама былі вядомы як колашы  (Колоши, Koulischen). Агульная колькасць —.
Паходжанне
Падобна іншым народам на-дэне тлінкіты з’яўляюцца нашчадкамі дзвюх старажытных міграцый перасяленцаў з Азіі ў Паўночную Амерыку. Першая, найбольш буйная, адбылася каля 15 тысяч гадоў таму праз Берынгію. Другая — у прамежку паміж 10 тысячамі і 6 тысячамі гадоў таму. Паходжанне тлінкітаў ад дзвюх розных папуляцый падцвярджаецца генетычнымі даследаваннямі.
Гісторыя
Згодна паданням саміх тлінкітаў, іх продкі насялілі сучасны паўднёвы ўсход Аляскі падчас вывяржэння вулкана Эджком, якое на думку геолагаў адбылося каля таму. Падтрымлівалі шчыльныя культурныя, ваенныя і гандлёвыя сувязі з суседнімі індзейскімі народамі, эскімосамі і алеутамі.
Кантакты з еўрапейцамі пачаліся з 1741 года, калі паўночна-заходні ўскрай Новага Света наведала расійская экспедыцыя на чале Аляксея Чырыкава. Ён дасылаў на бераг, населены тлінкітамі, 2 каманды, але абедзве не вярнуліся. У 1788 годзе расійскія гандляры здолелі ўсталяваць мірныя кантакты з тубыльцамі ў заліве Якутат. У 1796 годзе тут была пабудавана расійская крэпасць. У 1799 годзе Руска-амерыканская кампанія (РАК) абвясціла кантроль над землямі тлінкітаў. Аднак парушэнне расійскімі прамыслоўцамі племянных межаў і вынішчэнне мясцовых жывёльных рэсурсаў хутка прывялі да канфліктаў. Найбольш востры ўзнік у 1802—1804 гадах, калі тлінкіты захапілі крэпасці Якутат і Сітка. У выніку жорсткіх ваенных дзеянняў вялікія згубы панеслі абодвы бакі. РАК атрымала фінансавую шкоду ў памеры не меней за паўмільён рублёў. З дапамогай агнястрэльнай зброі і ваенных караблёў РАК здолела арганізоўваць лоў марскіх футравых звяроў, але не магла весці далейшую каланізацыю края. Узброеныя канфлікты таксама ўспыхвалі ў 1851 і 1855 гадах.
К канцу другога дзесяцігоддзя XIX стагоддзя колькасць марскіх футравых звяроў значна скарацілася. У гэтай сувязі, а таксама пад ціскам царскага ўрада РАК змяніў сваю палітыку ў адносінах да індзейцаў і замест эксплуатацыі рэсурсаў іх прыбярэжных тэрыторый перайшла да гандлю. Акрамя футра тлінкіты гандлявалі бульбай і іншым правіянтам. Арганізоўваліся кірмашы, падчас якіх адорваліся правадыры. У 1842 годзе Мікалай II абвясціў тытул таёна колашаў. Ён быў дадзены тлінкіцкаму правадыру Міхаілу Кухкану.
У 1867—1884 гадах Аляска кантралявалася арміяй ЗША, якая з аднаго боку імкнулася прыцягнуць індзейцаў да супрацоўніцтва, з другога жорстка карала самавольныя ваенныя рэйды. У 1882 годзе ваенны карабель абстраляў тлінкіцкую вёску Ангун. Пасля адкрыцця золата ва ўнутраных раёнах Аляскі колькасць белага насельніцтва стала павялічвалася. Частка зямель тлінкітаў апынулася ў маёмасці прыватных кампаній.
У 1912 годзе для абароны правоў абарыгенаў было створана грамадскае аб’яднанне Братэрства карэнных народаў Аляскі. У 1924 годзе тлінкіты атрымалі права на амерыканскае грамадзянства. Эканамічныя правы тлінкітаў абараняюцца законам Аляскі аб урэгуляванні правоў, прынятым у 1971 годзе. З 1979 года дзейнічаюць міжплемянныя суды.
Матэрыяльная культура
Асноўнымі гаспадарчымі заняткамі тлінгітаў здаўна былі паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва. Паляванне і збіральніцтва адбываліся на працягу года. Палявалі на ластаногіх, футравых звяроў, коз, мядзведзяў і інш. Збіралі ядомае карэнне, ягады, малюскаў. Рыбалоўства мела пераважна сезонны характар. Асабліва важным часам была міграцыя ласося. Таксама лавілі шчупакоў і палтусаў. Паляванне і рыбалоўства лічыліся мужчынскай справай. Збіральніцтва — жаночай. Земляробства ўзнікла ў 1820-х гг. Вырошчвалі пераважна бульбу. Паходжанне тлінкіцкай бульбы спрэчнае. Даследчыкі сцвярджаюць, што яна паходзіць напрасткі ад бульбы з Паўднёвай Амерыкі, а не ад еўрапейскіх гатункаў.
Мужчыны былі вядомы як выдатныя разьбяры. Жанчыны займаліся ткацтвам. Сярод тлінкітаў быў папулярны стыль чылкат — тканіны з казінай поўсці, упрыгожаныя ўзорамі. Галоўным транспартным сродкам з'яўляліся лодкі, якія выдзёўбвалі з бярвенняў і афарбоўвалі.
Дзякуючы багатым прыродным рэсурсам традыцыйная гаспадарка тлінкітаў дазваляла ім не толькі забяспечваць сябе, але і весці шырокі гандаль. Расійскі місіянер XIX ст. заўважаў :
Колашы даволі здольныя, пераўзыходзяць алеутаў кемлівасцю і спрытам ў гандлі. Сярод іх нямала добрых рамеснікаў: варта паглядзець на іх вырабы — баты (невялікія судны), коўдры, плашчы, дзіды, статуі з аспіда і дрэва. Могуць з поспехам цяслярыць, займацца агародніцтвам... Алеуты амаль усе "бяссрэбранікі", а колашы ўмеюць назапашваць прадукты ў дастатку, быць ашчаднымі, схільныя да назапашвання.
Разам з гэтым, яны заставаліся ваяўнічымі. У сутычках выкарыстоўвалі лук, дзіду, булаву. Разам з еўрапейцамі ў землі тлінкітаў трапіла агнястрэльная зброя. Для абароны цела выраблялі панцыры з ласінай або аленевай скуры, да якіх чаплялі кавалкі драўніны, манеты, драўляныя шлемы. Шлемы пакрывалі ўсю галаву, па-мастацку ўпрыгожваліся ў выглядзе масак міфічных жывёл.
Асноўны традыцыйны від паселішча — вёска. Самыя вялікія вёскі маглі ўмяшчаць каля 80 хацін. Хаціны будавалі з хваёвых бярвенняў, знутры аббівалі дошкамі. Дамы былі вялікімі, разлічанымі на пашыраную сям'ю. Каля жытла ставілі татэмныя слупы.
Сацыяльная арганізацыя
Тлінкіты падзяляюцца на тры буйныя экзагамныя групы — Арла, Крумкача і Ваўка. Прадстаўнікі груп Арла і Крумкача займалі марское ўзбярэжжа, група Ваўка сялілася пераважна ва ўнутраных раёнах. Чальцом групы становяцца ад нараджэння па лініі маці. Акрамя таго, у мінулым існавалі рэгіянальныя групы Ḵwáan, што бралі сваю назву па найменню ракі або ўзбярэжжа, каля якога сяліліся. Усяго налічвалася каля 14 такіх рэгіянальных груп. Экзагамныя групы падзяляюцца на матрылінейныя роды. Раней кожны род ствараў сваё паселішча. Роды і групы мелі свае абавязковыя эмблемы ў выглядзе татэмнай жывёлы.
Падзел на экзагамныя групы і роды нават у нашы дні важны пры выбары шлюбнага партнёра. Шлюбы знутры экзагамнай групы забаронены. Лепшым выбарам лічыцца шлюб з дачкой сястры бацькі. Аднак распаўсюджаны шлюбы з прадстаўніцамі роду дзеда або проста іншай экзагамнай групы. У XVIII - XIX стст. сем'і правадыроў звычайна былі палігінічнымі, простых абшчыннікаў — манагамнымі. Разводы разглядаліся як злачынства супраць родаў бацькі і маці. Род вёў супольную гаспадарку. Яго цэнтрам былі вялікія доўгія хаціны, якія будаваліся ў паселішчах. Успадкоўванне адбывалася часцей ад дзядзькі да пляменніка.
Ужо да прыходу еўрапейцаў грамадства тлінкітаў не было роўным. Вылучаўся пласт спадчынных правадыроў родаў. Тлінкіты захоплівалі рабоў, якіх вымушалі выконваць найбольш цяжкую працу, прыносілі ў ахвяры падчас рэлігійных цырымоній, прадавалі, куплялі, абменьвалі. Рабам забаранялася мець шлюб са свабоднымі абшчыннікамі. Дзеці рабынь ад свабодных мужчын заставаліся рабамі. У 1812 г. узгадвалася, што адзін з правадыроў меў адразу 50 рабоў абодвух палоў, але звычайная лічба рабоў пры правадыры была 12. Пры некаторых абставінах рабы атрымлівалі свабоду і ўваходзілі ў род былога гаспадара. Фармальна рабства было адменена пасля далучэння Аляскі да ЗША. У 1886 г. суд горада Сітка канчаткова падцвердзіў абавязаннасць рабаўладальнікаў вызваліць рабоў.
Мастацтва
Тлінкіты вядомы як выдатныя разьбяры па дрэву і майстры гафту. Найбольш адметнымі прыкладамі мастацтва з'яўляюцца драўляныя татэмныя слупы, што ўсталёўваліся ў паселішчах або каля месцаў пахавання з наступнымі мэтамі :
Тлінкіты маюць багаты фальклор — міфы, казкі, легенды, гістарычныя паданні. Асобна вылучаюцца цыкл апавяданняў, прысвечаны Крумкачу, які паўстае як стваральнік свету і трыкстэр. Захаваліся цырыманіяльныя і рытуальныя песні і танцы.
Мова
Мова тлінкіт адносіцца да групы моў на-дэне. Першыя запісы на ёй рабіліся з XIX ст., аднак пісьмовая сістэма пачала распрацоўвацца толькі ў другой палове XX ст. У нашы дні фактычна дзейнічаюць тры арфаграфічныя сістэмы на аснове лацінкі :
Рэлігія
Навакольны сусвет насяляўся духамі yéiks, што маглі ўвасабляцца ў людзях, жывёлах, раслінах, розных прадметах. Вернікі імкнуліся захоўваць паважныя адносіны з yéiks, уласкавіць іх ахвярапрынашэннямі. Лічылася, што пасля смерці чалавечы дух tu-na-jek трапляе ў замагільны свет Kiwa-wa. Пасля знаходжання там ён мае магчымасць адрадзіцца зноў у абліччы нашчадка. Аднак пры наяўнасці грахоў яго чакае "сабачы свет" Ketl-kiwa.
У тлінкітаў меліся шаманы ichet. Але іх функцыі абмяжоўваліся лекаваннем праз магічнае уздзеянне на yéiks і tu-na-jek. Рэлігійныя цырымоніі ўзначальвалі найбольш паважаныя старыя людзі і правадыры. Верылі ў існаванне злых чараўнікоў nukw-sati.
Важную ролю ў грамадскім і рэлігійным жыцці адыгрываў патлач ku.éex’. Звычайна ён уваходзіў у цыкл пахавальных цырымоній, але мог арганізоўвацца ў гонар іншых падзей. Патлач суправаджаўся песнямі, танцамі, спаборніцтвамі, пірамі, шчодрай раздачай маёмасці, а часам яе знішчэннем як формай ахвярапрынашэння. Арганізатарам выступала прыватная асоба. Еўрапейскія перасяленцы і місіянеры разглядалі патлач як злачынныя паводзіны ў адносінах да прыватнай маёмасці. У 1884 - 1951 гг. патлач быў забаронены ў Канадзе. У ЗША таксама дзейнічала забарона да 1934 г.
У XIX ст. пачалося распаўсюджанне хрысціянства праваслаўнымі, а потым пратэстанцкімі місіянерамі. Працэс хрысціянізацыі адбываўся хуткімі тэмпамі ў канцы XIX ст., калі простыя абшчыннікі былі расчараваны ў магчымасцях традыцыйнай рэлігіі абараніць іх ад эпідэмій, а таксама ў сувязі з паступовым заняпадам улады родавых правадыроў.
Бялымшчына
Бялы́мшчына (, Белымщина) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Сітнікі (Лепельскі раён)
Сі́тнікі (, Ситники) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Стары Лепель
Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Стайскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Заазерскага сельсавета.
Юркоўшчына
Юрко́ўшчына (, Юрковщина) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Стайскага сельсавета.
Да 1987 года вёска мела назву імя Чапаева.
Да 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Заазерскага сельсавета.
Стоневічы
Сто́невічы (, Стоневичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Іўеўскага сельсавета.
Гісторыя
У другой палове ХІХ стагоддзя вёска ў Іўеўскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1861 годзе 34 рэвізскія душы, у складзе маёнтка Іўе графіні Замойскай. З сярэдзіны ХІХ стагоддзя ў Іўеўскім графстве. Паводле перапісу 1897 года налічвалася 19 двароў і 147 жыхароў. У 1905 годзе ў вёсцы 157 жыхароў, 164 дзесяціны зямлі, у фальварку Замойскіх 16 жыхароў, 117 дзесяцін зямлі.
У 1921—1939 гадах у Іўеўскай гміне Валожынскага, затым Лідскага паветаў Навагрудскага ваяводства Польшчы. У 1921 годзе ў вёсцы 27 двароў, 138 жыхароў, у фальварку 2 двары, 30 жыхароў.
З 12 кастрычніка 1940 года вёска (21 двор, 173 жыхары) і хутар (9 двароў, 41 жыхар) у Старчаняцкім сельсавеце Іўеўскага раёна. З 1952 года ў складзе калгаса «Ураджай». З 1961 года ў Іўеўскім пасялковым, а з 1962 года Морынскім сельскім Савеце і ў калгасе «Нёман». У 1970 годзе 109 жыхароў, у калгасе «Прынёманскі». У 1999 годзе 28 двароў, 47 жыхароў. З 1986 года ў зоне радыяцыйнага кантролю.
18 красавіка 2017 года пасля скасавання Морынскага сельсавета вёска далучана да Іўеўскага сельсавета.
Вадоль
Вадо́ль (, Водоль) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Луканга
Луканга (Lukanga) — балотны экарэгіён у Цэнтральнай правінцыі Замбіі. Агульная плошча — 2600 км².
Балоты Луканга складаюцца з асноўнай часткі ў западзіне амаль круглявай формы з ярка акрэсленымі берагамі плошчай 1850 км² і поймавых балот уздоўж рэк Луканга і Кафуэ. Доўгі час лічылася, што западзіна з'яўляецца старажытнай астраблемай. Геалагічнае даследаванне 2002 г. паставіла гэта пад сумненне. Западзіна сілкуецца вадою ў вільготны сезон або ў час паводкі ракі Кафуэ.
Балоты Луканга насяляюць 316 відаў птушак. 8 лістапада 2005 г. яны былі абвешчаны Рамсарскім водна-балотным угоддзем.
Традыцыйным заняткам мясцовых жыхароў з'яўляецца рыбалоўства. У 1992 г. было здабыта 2 613 т рыбы. У наш час камерцыйны лоў не вядзецца.
Дабравешчанне Прасвятой Багародзіцы
Дабраве́шчанне, таксама Благаве́шчанне або Звестава́нне (Благовѣщеніе; калька Εὐαγγελισμός [τῆς Θεοτόκου]; Annuntiatio — абвяшчэнне) — евангельская падзея і прысвечанае ёй хрысціянскае свята; абвяшчэнне архангелам Гаўрыілам Дзеве Марыі аб будучым нараджэнні ў плоці ад яе Ісуса Хрыста.
У католікаў і пратэстантаў святкуецца 25 сакавіка. Руская праваслаўная царква і іншыя цэрквы, якія карыстаюцца юліянскі каляндар, святкуюць Дабравешчанне (25 сакавіка) 7 красавіка па грыгарыянскаму календару (у XX—XXI стагоддзях). У праваслаўі ўваходзіць у лік дванадзясятых свят.
Паводле кананічных Евагелляў
Падзеі Дабравешчання апісаны толькі адным евангелістам — апосталам Лукой. У сваім Евангеллі ён паведамляе, што ў шосты месяц пасля зачацця праведнаю Лізаветаю святога Яна Прадцечы Бог паслаў Гаўрыіла ў Назарэт да Дзевы Марыі з весткай пра будучае нараджэнне ёю Збавіцеля свету:
У шосты-ж ме́сяц пасланы быў Ангел Гаўрыіл ад Бога ў места Галіле́йскае, называнае Назарэт, да дзе́вы, зару́чанай з мужам іме́ньнем Язэп, з дому Даві́давага; імя-ж дзе́вы — Марыя. Ангел, увайшоўшы да яе́, сказаў: радуйся, дабрадатная! Госпад з табою; багасла́ўлена ты між жанок. Яна-ж, убачыўшы яго, спалохалася ад слоў яго і разважала, што-б гэта было за прывітаньне такое? І сказаў ёй Ангел: ня бойся, Марыя; бо ты знайшла ласку ў Бога. І вось зачне́ш у чэраве і народзіш Сына і дасі Яму імя: Ісус. Ён будзе вялікі і Сынам Найвышэйшага назаве́цца, і дасьць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго, і цары́ць будзе над домам Якава даве́ку, і царству Яго ня будзе канца. Марыя-ж сказала Ангелу: як гэта будзе, калі я ня знаю мужа? І ў адказ сказаў е́й: Дух Сьвяты найдзе́ на цябе́, і сіла Найвышэйшага ахіне́ цябе́: вось чаму й тое, што народзіцца сьвятое, Сынам Божым назаве́цца. Вось і Альжбе́та, сваячка твая, і яна зачала сына ў ста́расьці сваёй, і гэта ўжо шосты ме́сяц у яе́, хоць і называнай няплоднай. Бо-ж у Бога ніводнае слова ня будзе немагчымым. І сказала Марыя: вось я — слуга Госпада; няхай ста́нецца мне́ па слову твайму. І адыйшоў ад яе́ Ангел.
На думку шэрагу багасловаў, словы архангела Гаўрыіла — «Радуйся, Шчаслівая» — сталі першаю «добраю» весткаю для чалавецтва пасля яго грэхападзення. Феафілакт Балгарскі ў тлумачэнні да Евангелля ад Лукі піша: «Паколькі Гасподзь сказаў Еве: „У хваробе будзеш нараджаць дзяцей“, цяпер гэту хваробу перамагае тая радасць, якую прыносіць Дзеве Ангел, кажучы: радуйся, Шчаслівая! Паколькі Ева была праклята, Марыя цяпер чуе: блаславенная Ты».
Сумняваючыся (па меркаванню Рыгора Неакесарыйскага, апасаючыся парушэння яе дзявоцтва ), Марыя запыталася ў ангела: «як будзе гэта, калі Я мужа не знаю?». На што ангел абяцаў бяссемявае, таямнічае зачацце — «Дух Святы нойдзе на Цябе, і сіла Усявышняга агарне Цябе», а затым пацвярджаючы, «што ў Бога не астанецца бяссільным ніякае слова», прывёў прыклад яе сваячкі Лісаветы.
Марыя, убачыўшы ў словах ангела волю Божую, кажа вельмі значныя словы: «вось, Раба Гасподня; хай будзе Мне па слову твайму». Лічыцца, што ў момант, калі Дзева Марыя сказала гэтыя словы, і адбылося нявіннае зачацце ёю Ісуса Хрыста. Мікалай Кавасіла так каменціруе гэтыя словы: Сваёй пакорнасцю і згодаю, па меркаванню Афанасія Вялікага, Марыя выразіла сваё вызнанне веры. Ён параўноўвае яе са скрыжаллю, «''на якой Пісец піша, што Ён жадае. Гасподзь усяго хай піша і творыць, што хоча''».
Паводле апакрыфічных крыніц
Гісторыя Дабравешчання апісана і ў апакрыфічных тэкстах. Пра падзею расказваецца ў наступных апокрыфах II стагоддзя: «Протаевангелле Якава» і «Кніга аб растве Найблажэннейшай Марыі і дзяцінстве Збавіцеля» (вядома таксама як «Евангелле Псеўда-Матфея»). Апакрыфічныя тэксты не змяняюць агульнае гісторыі пра з’яўленне Дзеве Марыі архангела Гаўрыіла з весткаю аб нараджэнні ад яе Збавіцеля, але дабаўляюць рад падрабязнасцей, якія пазней былі адлюстраваны ў іканаграфіі гэтага свята.
У апокрыфах таксама падкрэсліваецца таямнічая форма зачацця, і на пытанне Марыі «Няўжо Я зачну ад Бога жывога і нараджу, як жанчына любая нараджае?» ангел адказвае: «Не так, Марыя, але сіла Усявышняга агорне Цябе». Пасля адыходу ангела Марыя закончыла прасці шэрсць і аднесла яе першасвяшчэнніку, які блаславіў яе, сказаўшы: «Бог узвялічыў імя Тваё, і Ты будзеш блаславенная ва ўсіх народах на зямлі».
Таксама царкоўнае паданне гаворыць, што Дзева Марыя ў момант з’яўлення ёй ангела чытала ўрывак з кнігі прарока Ісаі з яго прароцкімі словамі: «Вось, Дзева ў чэраве прыме, і народзіць Сына». З гэтай прычыны ў сцэне Дабравешчання Дзеву Марыю часам адлюстроўваюць з раскрытаю кнігаю.
Аб Дабравешчанні ўпамінаецца таксама ў Каране (3:45—51, 19:16—26), дзе гэты сюжэт не мае такога значэння, бо ў ісламе Ісус не Бог, а прарок.
Адміністрацыйны падзел Інданезіі
Інданезія з'яўляецца, згодна з дзеючай канстытуцыяй, унітарнай рэспублікай і дзеліцца на правінцыі (provinsi, часам да гэтага часу практыкуецца стары варыянт напісання propinsi), якіх у цяперашні час налічваецца 34 , уключаючы Асаблівую сталічную акругу Джакарта і Асаблівую акругу Джак'якарта, прыраўнаваныя па статусе да правінцый.
Гісторыя
У аснову дзялення краіны на правінцыі, замацаванага ў дзеючай канстытуцыі 1945 года, закладзена сістэма, прынятая яшчэ галандскай каланіяльнай адміністрацыяй у пачатку XX стагоддзя. Большая частка цяперашніх правінцый была заснавана ў канцы 1940-х — пачатку 1950-х гадоў. У гэты перыяд аформіўся і цалкам прыраўнаваных да правінцыйнаму статус асаблівых акругаў — Джакарты і Джак'якарты (апошняя па форме кіравання з'яўляецца султанатам, які ўваходзяць у склад Рэспублікі Інданезіі).
Правінцыяй Інданезіі ў 1969 годзе была абвешчаная заходняя частка вострава Новая Гвінея, занятая па выніках канфлікту з Нідэрландамі 1961-1962 гадоў (назвы — «Заходні Ірыян» у 1969-1973 гадах, «Ірыян Джая» у 1973-2002 гадах). Статус правінцыі меў таксама акупаваны Інданезіяй ў 1975 годзе Усходні Тымор — да суверэнізацыі гэтай тэрыторыі ў 1999 годзе.
Рэзкае абвастрэнне этнаканфесійных супярэчнасцяў і рост сепаратысцкіх настрояў у шэрагу рэгіёнаў ў кантэксце палітычнага і сацыяльна-эканамічнага крызісу канца 1990-х гадоў падштурхнулі ўрад Інданезіі да комплексу мер па дэцэнтралізацыі дзяржаўнай улады і разузбуйнення адміністрацыйна-тэрытарыяльнага дзялення краіны. Яго найважнейшым элементам стала стварэнне ў перыяд з 1999 па 2007 год новых правінцый — Папуа, Заходняе Папуа, Бантэн, Архіпелаг Рыау, Гарантала. Статус правінцыі быў прадстаўлены Ачэху, які з'яўляўся да гэтага асаблівай акругай. 25 кастрычнік 2012 была створана 34 правінцыя — Паўночны Калімантан, на аснове частцы тэрыторыі правінцыі Усходні Калімантан. Фарміраванне яе адміністрацыйных структур мяркуецца завяршыць да лістапада 2014 года.
Адміністрацыйны лад
Правінцыі узначальваюцца губернатарамі (gubernur), якія, у адпаведнасці з дзеючым законам аб мясцовым самакіраванні, абіраюцца наўпрост мясцовым насельніцтвам (да 2005 года абіраліся мясцовымі органамі заканадаўчай улады) тэрмінам на пяць гадоў. Пасаду губернатара афіцыйна маюць кіраўнікі Джакарты і асаблівай акругі Джак'якарта, часта названыя ў замежных крыніцах «мэрамі».
Заканадаўчая ўлада ў правінцыях і асаблівых акругах ажыццяўляецца мясцовымі Саветамі народных прадстаўнікоў, таксама абіранымі насельніцтвам на пяцігадовы тэрмін.
Асаблівы статус Джакарты, Джак'якарты і трох правінцый — Ачэха, Папуа і Заходняга Папуа — мае на ўвазе надзяленне уладаў гэтых рэгіёнаў некаторымі дадатковымі паўнамоцтвамі ў сацыяльнай, культурнай, духоўнай і іншых сферах. У Ачэху, у прыватнасці, разам з нацыянальным заканадаўствам Інданезіі дзейнічаюць (з абмежаваннямі) законы шарыяту.
Планкаўская эпоха
Планкаўская эпоха — у фізічнай касмалогіі, самая ранняя эпоха ў гісторыі назіранага намі Сусвету, пра якую існуюць якія-небудзь тэарэтычныя здагадкі. Яна працягвалася на працягу планкаўскага часу ад нуля да 10−43 секунд. У гэтую эпоху, прыкладна 13,8 млрд гадоў назад, рэчыва Сусвету мела энергію ~ 1019 ГэВ, шчыльнасць ~ 1097 кг/м³, памер ~ 10−35 м і знаходзілася пры тэмпературы ~ 1032 К.
Лічыцца, што дзякуючы выключна малым памерам Сусвету, квантавыя эфекты гравітацыі пераважалі над фізічнымі узаемадзеяннямі, а сілы гравітацыі былі супастаўныя па велічыні з іншымі фундаментальнымі ўзаемадзеяннямі, і ўсе сілы маглі быць аб’яднаныя. З-за неверагодна высокай тэмпературы і шчыльнасці рэчыва Сусвету, гэты стан быў няўстойлівым і ў працэсе развіцця, вядомага як парушэнне сіметрыі, узніклі звыклыя нам праявы фундаментальных сіл, у прыватнасці гравітацыйнае ўзаемадзеянне аддзялілася ад астатніх фундаментальных узаемадзеянняў.