cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магілёўскі раён
Гісторыя
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — горад Магілёў. 20 жніўня 1924 года падзелены на 19 сельсаветаў: Бракаўскі, Вендаражскі, Вішоўскі, Вялікабялевіцкі, Гарадзішчанскі, Гаранскі, Дабрасневіцкі, Дасовіцкі, Дашкаўскі, Карабанаўскі, Княжыцкі, Коцінскі, Навасёлкаўскі 1-шы (Навасельскі 1-шы), Навасёлкаўскі 2-гі (Навасельскі 2-гі), Палыкавіцкі, Пашкаўскі, Рафалаўскі, Сялецкі, Цішоўскі. 21 жніўня 1925 года перайменаваны сельсаветы: Карабанаўскі — у Краснапольскі, Коцінскі — у Хонаўскі, Навасёлкаўскі 2-гі (Навасельскі 2-гі) — у Гуслішчанскі, Навасёлкаўскі 1-шы (Навасельскі 1-шы) — у Навасёлкаўскі (Навасельскі). 24 верасня 1926 года ўтвораны Хрыпялёўскі нацыянальны польскі сельсавет. У 1927 годзе ўтвораны Чарназёмаўскі сельсавет. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 2 сакавіка 1931 года да раёна далучаны Амхаўскі, Грабянёўскі, Мастоцкі, Махаўскі, Машанацкі, Слабодкаўскі (Слабодскі), Таранаўскі, Шчэжарскі сельсаветы скасаванага Лупалаўскага раёна. 5 красавіка 1935 года Вішоўскі, Навасёлкаўскі (Навасельскі), Рафалаўскі сельсаветы перададзены Бялыніцкаму раёну. 23 жніўня 1937 года Хрыпялёўскі нацыянальны польскі сельсавет рэарганізаваны ў беларускі. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Бракаўскі, Вялікабялевіцкі, Гарадзішчанскі, Гаранскі, Гуслішчанскі, Дабрасневіцкі, Краснапольскі, Палыкавіцкі, Таранаўскі, Хонаўскі, Хрыпялёўскі, Чарназёмаўскі, Шчэжарскі сельсаветы, Амхаўскі сельсавет перайменаваны ў Нядашаўскі, утвораны Дарскі, Мікалаеўскі і Семукацкі сельсаветы. 21 ліпеня 1956 года Дасовіцкі сельсавет перайменаваны ў Хонаўскі. 22 ліпеня 1960 года скасаваны Грабянёўскі, Дарскі, Махаўскі, Нядашаўскі, Семукацкі, Сялецкі, Хонаўскі сельсаветы, утвораны Бокатаўскі і Вяйнянскі сельсаветы, Мікалаеўскі сельсавет перайменаваны ў Палыкавіцкі. 25 снежня 1964 года да раёна далучаны Сухарэўскі сельсавет Чавускага раёна. 15 студзеня 1965 года зноў утвораны Дарскі сельсавет. 4 чэрвеня 1965 года зноў утвораны Махаўскі і Семукацкі сельсаветы, Бокатаўскі сельсавет перайменаваны ў Хонаўскі. 6 красавіка 1973 года Слабодкаўскі сельсавет перайменаваны ў Сідаравіцкі, Хонаўскі сельсавет — у Заводскаслобадскі. 9 снежня 1975 года Машанацкі сельсавет перайменаваны ў Брылеўскі. 21 чэрвеня 1983 года Дарскі сельсавет перайменаваны ў Кадзінскі, 17 чэрвеня 2006 года Цішоўскі сельсавет — у Буйніцкі. 23 снежня 2009 года скасаваны Брылеўскі сельсавет.
Геаграфія
24 % плошчы раёна займаюць лясы. Асноўныя рэкі раёна: Дняпро з прытокамі Вільчанка, Паўна с Лазнёўкай, Дубравенка, Лахва с Лахвіцай і Жыварэзкай; Друць з прытокамі Арлянка і Грэза (вытокі); Раста з прытокам Рудзея.
На тэрыторыі раёна знаходзяцца возера Безыменнае і вадасховішча Рудзея.
Карысныя выкапні: торф, пяскі, гліны, мінеральныя воды.
Дзяржаўныя заказнікі: Варацей, Пагост, Раманькі.
Транспарт
Праз раён праходзяць чыгункі на Асіповічы, Оршу, Крычаў, Жлобін, аўтамагістраль на Мінск; аўтадарогі на Віцебск, Гомель, Бабруйск, Рагачоў, Слаўгарад, Чэрыкаў. Па Дняпры ажыццяўляецца суднаходства.
Культура, адукацыя, друк
Мясцовая прэса прадстаўлена грамадска-палітычнай газетай «Прыдняпроўская Ніва», гл. . Заснавальнік — Магiлёўскi раённы выканаўчы камiтэт.
Фернанду Энрыкі Кардозу
Ферна́нду Энры́кі Кардо́зу (Fernando Henrique Cardoso, таксама вядомы па сваіх ініцыялах FHC;, Рыа-дэ-Жанэйра) — бразільскі дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт Бразіліі ў 1995—2003 гадах. Першы прэзідэнт Бразіліі, які быў пераабраны на другі тэрмін (у 1998 годзе). Адзін з заснавальнікаў і з 2001 года ганаровы старшыня бразільскай сацыял-дэмакратычнай партыі.
Вуліца Талаша (Мінск)
Вуліца Талаша — вуліца ў Маскоўскім раёне раёне Мінска. Названа ў гонар народнага героя, удзельніка партызанскага руху ў Беларусі ў гады Грамадзянскай вайны (1918—1920) і Вялікай Айчыннай вайны Васіля Ісакавіча Талаша (1844—1946).
Перасячэнні
Ідзе паралельна вуліцы Акрэсціна. Перасякаецца з вуліцамі:
Стамбул (значэнні)
Назву Стамбул маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Мышкі
Назву Мы́шкі маюць:
Кайран (Паўладарская вобласць)
Кайран — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кажамжарскай сельскай акругі. Код КАТА — 553247300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 220 чалавек (108 мужчын і 112 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 144 чалавекі (66 мужчын і 78 жанчын).
Яўген Міхайлавіч Зуеў
Яўген Зуеў (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскай ДЮСШ «Алімпія», гуляў у мінскім «Лакаматыве», жодзінскім «Тарпеда».
У 2007 годзе перайшоў у «Віцебск», пасля правёў два гады ў «Нафтане». У 2011 годзе разам з «Гомелем» выйграў бронзавыя медалі чэмпіянату. Сезон 2012 правёў у мазырскай «Славіі», але рэдка з’яўляўся ў аснове. У лютым 2013 года зноў апынуўся ў «Віцебску», дзе стаў асноўным нападнікам. У чэрвені 2013 года атрымаў траўму, з-за якой прапусціў два месяцы, але пасля вярнуўся ў аснову. Па заканчэнні сезона 2013 пакінуў «Віцебск» і завяршыў прафесійную кар’еру.
Кіліс (значэнні)
Назву Кіліс маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Яўген Міхайлавіч Зуеў
Міжнародная кар’ера
У 2004 годзе гуляў за моладзевую зборную Беларусі.
NGC 3745
NGC 3745 (іншыя абазначэнні — MCG 4-28-4, HCG 57G, VV 282, ARP 320, PGC 36001) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гары Потэр і вязень Азкабана
«Гары Потэр і вязень Азкабана» (Harry Potter and the Prisoner of Azkaban) — трэці раман з серыі кніг пра Гары Потэра, напісанаю Джаан Роўлінг. Раман апісвае трэці год навучання Гары ў школе Вядзьмарства і Чараўніцтва «Хогвартс», у час якога з Азкабана ўцякае Сірыус Блэк — колішні паплечнік Лорда Валдэморта.
Кніга была выдадзена ў Вялікабрытаніі 8 ліпеня 1999 года выдавецтвам «Bloomsbury», а ў Злучаных Штатах 8 верасня 1999 года выдавецтвам «Scholastic Inc». Кніга была хутка напісана, выйшаўшы праз год пасля таго, як Роўлінг пачала пісаць яе. У першыя тры дні пасля выпуску ў Вялікабрытаніі было прададзена 68 тысяч копій, а ўсяго з таго часу прадалі больш за тры мільёны паасобнікаў ува ўсёй краіне. Кніга атрымала прэмію Уітбрэд у 1999 годзе, прэмію Брэма Стокера, прэмію Локус за найлепшы раман жанру фэнтэзі, а таксама ўвайшла ў шорт-лісты іншых прэмій, у тым ліку «Х'юга».
Экранізацыя рамана, што выйшла ў 2004 годзе, сабрала больш за $796 мільёнаў у пракаце, а таксама здабыла станоўчыя водгукі ў прэсе. Відэагульні паводле матываў рамана «Гары Потэр і Вязень Азкабана» былі выпушчаны для некалькіх платформаў і таксама здабылі пахвальныя водгукі.
Беларускія пераклады
Кнігу «Гары Потэр і вязень Азкабана» на беларускую мову пераклала Алена Пятровіч. Пераклад выдавецтва «Янушкевіч» выйшаў 16 кастрычніка 2021 года.
Мардзін (значэнні)
Назву Мардзін маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Мядзведаўка
Назву Мядзве́даўка маюць:
Ян Санціні
Біяграфія
Сучаснікі лічылі Санціні «белай варонай», з прычыны таго, што кожную замову ён вырашаў па-свойму і цураўся пракладзеных сцежак барочнай традыцыі. Яго прыхільнасць да ўскладненых геаметрычных рашэнняў і своеасаблівага сімвалізму зрабіла яго улюбёным архітэктарам манаскіх ордэнаў.
Шэдэўрам яго лічыцца паломніцкі касцёл Святога Яна Непамуцкага, які нагадвае ў плане зорку. Касцёл прызнаны помнікам Сусветнай спадчыны чалавецтва. Са свецкіх пабудоў Санціні найбольш вядомы палац-замак Кінскіх у Хлумцы. Санціні памёр у 46 гадоў, не пакінуўшы пасля сабе вучняў.
Гума (паталогія)
Утвараецца ў
Утварае язвы.
Алег Гарнікевіч
Алег Гарнікевіч (,  —, ) — аўстрыйскі біяхімік, лаўрэат прэміі Вольфа па медыцыне 1979 года.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1926 годзе ў c. Сухаў (увайшло ў Львоў). У 1951 годзе атрымаў ступень доктара ў Венскім універсітэце, у тым жа годзе стаў супрацоўнікам альма-матар. Ён таксама цягам дваццаці гадоў быў старшынёй Інстытута біяхімічнай фармакалогіі. У 1967 годзе пачаў доўгае супрацоўніцтва з Універсітэтам Таронта ў Канадзе, а ў 1992 годзе стаў ганаровым прафесарам гэтай навучальнай установы.
Адным з яго асноўных дасягненняў было адкрыццё таго, што прычынай хваробы Паркінсана з’яўляецца дэфіцыт дафаміну ў галаўным мозгу. Таксама граў ключавую ролю ў развіцці тэрапіі гэтага захворвання левадопай.
Меляузаўскі раён
Меляу́заўскі раён (Мелеузовский район; Мәләүез районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Меляуз.
Гісторыя
Меляузаўскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 84042 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць рускія (44,8 %), далей ідуць башкіры (33,1 %), татары (14,9 %), чувашы (3,4 %) і ўкраінцы (1,2 %).
Шырнак (значэнні)
Назву Шырнак маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Жуан Фігейрэду
Жуан Баптыста Алівейра Фігейрэду (João Baptista de Oliveira Figueiredo;, Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія — , Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія) — бразільскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт Бразіліі ў 1979—1985 гадах.
Мядзвёдаўка
Назву Мядзвёдаўка маюць:
Кетчуп
Кетчуп (ketchup) — соус, у склад якога ўваходзіць таматная паста, воцат, крухмал, соль, цукар, перац і розныя дадаткі.
Этымалогія
Рыбны соус з пладамі быў вынайдзены на тэрыторыі сучаснай Малайзіі (магчыма, будучага Сінгапура), таму назва была запазычана ад інданезійска-малайскага kĕchap, з пэўным пераагучваннем у англійскай мове. У этымалагічных слоўніках прыводзяцца наступныя варыянты запазычвання:
Гісторыя
Прарадзімай кетчупа лічыцца Кітай. У XVII ст. у Англію завезлі з Азіі соус, прыгатаваны з анчоусаў, грэцкіх арэхаў, грыбоў і фасолі. Называўся ён на адным з кітайскіх дыялектаў koechiap, або ke-tsiap. У грубым перакладзе гэта азначае расол засоленай рыбы або малюскаў. У найстарэйшы рэцэпт таматы не ўваходзілі, соус гатавалі з анчоусаў, грэцкіх арэхаў, грыбоў і фасолі, змяшаных са спецыямі, часнаком і віном.
У Англіі яго называлі catchup або ketchup. У канцы XIX ст. у кетчуп пачалі дадаваць таматы. Новы варыянт быў удалым і хутка распаўсюдзіўся па Еўропе. Ад пачатковага варыянта цяпер засталіся толькі малавядомыя рэцэпты кетчупа з грыбоў і алівак.
Машкоўскі сельсавет
Машко́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Машкова.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Аршанскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Аршанскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года ў склад Веравайшанскага сельсавета перададзена вёска Арлоўшчына. 29 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пішчалаўскага (8 населеных пунктаў: Асінаўка, Багрынава, Васкрасенне, Корава, Машкова, Немерава, Папоўка і Слабада) і Веравайшанскага (3 населеныя пункты: Даўжаніцы, Падгайшчына і Стар) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў.
Агры (значэнні)
Назву Агры маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Косцевічы
Назву Ко́сцевічы маюць:
Газімур
Даўжыня — 592 км. Плошча вадазбору 12 100 км². Газімур бярэ пачатак на паўночным захадзе Нерчынскага хрыбта. Цячэ пераважна паміж Баршчовачным і Газімурскі хрыбтамі. Агульны напрамак — з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Берагі абрывістыя, параслі хмызняком. Газімур неглыбокі, дно камяністае, вада празрыстая. Ледастаў у пачатку траўня, замярзае ў пачатку лістапада. Вясною рака значна разліваецца, летам мялее, з-за чаго утвараецца мноства брадоў; зімою, з прычыны невялікай глыбіні, прамярзае месцамі да дна.
Васіль Іванавіч Лебедзеў-Кумач
Васіль Іванавіч Лебедзеў-Кумач (Васи́лий Ива́нович Ле́бедев-Кума́ч, 24.7(5.8).1898, , —, Масква) — савецкі паэт.
Творчасць
Пісаў для эстрады і гукавога кіно (тэксты песень да кінакамедыі «Вясёлыя хлопцы», «Цырк» і інш.). Аўтар «Песні аб Радзіме» (1936), «Марш вясёлых хлопцаў» (1934 — абедзве муз. Ісака Восіпавіча Дунаеўскага) і інш. У гады Вялікай Айчыннай вайны служыў у ваенна-марскім флоце, стварыў у гэты час шмат песень і вершаў: «Свяшчэнная вайна» (1941, музыка А. В. Аляксандрава) і інш. Сталінская прэмія другой ступені (1941).
Праспект Касманаўтаў
Праспект Касманаўтаў:
Косцевічы (Ваўкавыскі раён)
Ко́сцевічы (, Костевичи) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гнезнаўскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з XVII ст. У 1796 г. адна частка яе належала Францішку Рамэру, а другая — плябаніі Гнезнаўскага касцёла. У 1836 г. прыватная вёска, 14 двароў, 49 жыхароў. 07.02.1912 г. адбыліся хваляванні сялян. Загінулі П.Ю.Сендлер, В.А.Антончык, І.В.Радзівон, Я.Я.Піваварчык, В.М.Дзергавец. У 1914 г. 34 двары, 221 жыхар.
Ардахан (значэнні)
Назву Ардахан маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Караой (Паўладарская вобласць)
Караой — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кажамжарскай сельскай акругі. Код КАТА — 553247400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 217 чалавек (100 мужчын і 117 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 164 чалавекі (81 мужчына і 83 жанчыны).
Гуму
Гуму  — прэфектура Японіі, у цэнтральнай частцы вострава Хонсю. Плошча 6,3 тыс. км². Насельніцтва 1 999 332 чал. (2010). Адміністрацыйны цэнтр — Маэбасі. Гуму размешчана на паўднёва-усходнім схіле вулканічнага хрыбта Этыго (вышыня да 2578 м) і на прылеглай да яго часткі нізіны Канто ў межах басейна ракі Тонэ. На схілах — хваёвыя лясы. Рэкі маюць вялікія гідраэнергетычныя рэсурсы.
NGC 3746
NGC 3746 (іншыя абазначэнні — UGC 6597, VV 282, MCG 4-28-5, ARP 320, ZWG 127.6, HCG 57B, PGC 35997) — спіральная галактыка з перамычкай (SBab) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гуміарабік
Гуміарабік раствараецца ў вадзе з утварэннем клейкага слабакіслага раствору. Гуміарабік раней шырока ўжывалі ў многіх галінах прамысловасці як клеючае рэчыва; з развіццём вытворчасці палімераў ён усё больш губляе сваё значэнне.
Бурзянскі раён
Бурзя́нскі раён (Бурзянский район; Бөрйән районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Старасубхангулава.
Геаграфія
Бурзянскі раён мяжуе з Абзялілаўскім, Баймацкім, Зілаірскім, Кугарчынскім, Меляузаўскім, Ішымбайскім і Беларэцкім раёнамі. Плошча раёна складае 4442 км².
Гісторыя
Бурзянскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 16559 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (96,2 %), далей ідуць рускія (2,1 %) і татары (1,3 %).
Бінгёль (значэнні)
Назву Бінгёль маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Мядзведзева
Мядведзева — жаночае прозвішча і тапонім.
Іван Міхайлавіч Кабзун
Іван Міхайлавіч Кабзун (, вёска Барсукі,  — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Беларус. Працаваў у сельскай гаспадарцы, потым набыў спецыяльнасць цесляра. У Чырвонай Арміі ў 1924—1927 гг. З 1930 г. служыў у войсках АГПУ-НКУС, са снежня 1939 г. — у пагранічных войсках. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гг. Пасля савецка-фінляндскай вайны вучыўся ў Вышэйшай школе НКУС. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Камандзір кулямётнага ўзвода 5-га пагранічнага палка лейтэнант І. М. Кабзун 27.01.1940 г. з невялікай групай пагранічнікаў аказаўся ў акружэнні, на працягу 46 дзён вёў няроўны бой, быў цяжка паранены. З астаткамі групы выйшаў з акружэння. Загінуў у 1942 г. Узнагароджаны ордэнам Леніна. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 26.04.1940 г.
Сазаўскі кляштар
Сазаўскі кляштар (Sázavský klášter) — адзін з першых кляштараў у Чэхіі, знаходзіцца ў горадзе Сазава акруга Бенешаў Сярэднечэшскага края. Кляштар адносіўся да ордэна бенедыкцінцаў. У 1962 годзе абвешчаны нацыянальным помнікам культуры Чэхіі.
Гісторыя кляштара
Самае ранняе згадванне пра кляштар адносіцца да 1032 года. Заснавальнікамі Сазаўскага кляштара лічацца князь Чэхіі Ольдржых і Св. Пракоп Сазаўскі, які прапаведаваў з 1009 года. Па легендзе, князь заснаваў кляштар пасля таго як вада, прапанаваная яму Святым Пракопам, ператварылася ў віно. Ольдржых дараваў кляштару пашы і лясы ўздоўж ракі Сазавы.
Сазаўскі кляштар стаў цэнтрам славянскай асветы: Пракоп Сазаўскі імкнуўся развіваць і падтрымліваць традыцыі Кірыла і Мяфодзія, былі наладжаны адносіны з Кіеўскай Руссю. Літургія ў кляштары вялася на стараславянскай мове аж да 1096 года, калі сазаўскія манахі былі выгнаны, а кляштар быў перададзены ордэну бенедыкцінцаў.
З 1097 года манастырская літургія вялася на латыні, гэтак жа як і літаратурныя помнікі, якія ствараліся ў кляштары (Летапіс Манаха Сазаўскага і інш.).
Канстытуцыя Аргенціны
Канстытуцыя Аргенціны — асноўны закон Аргенціны, прыняты ў 1853 годзе, шматкроць рэфармавана (апошняя маштабная рэформа праведзена ў 1994 годзе). Складаецца з прэамбулы, 129 артыкулаў і пераходных правілаў. Усталёўвае федэратыўны дзяржаўны лад і прэзідэнцкую форму праўлення.
Сазаўскі кляштар
Гісторыя кляштара
Каля 1315 года пры абаце Мацеі пачалася перабудова кляштара ў гатычным стылі. Гусіцкія войны перапынілі рэканструкцыю і паступальнае развіццё кляштара. Была скончана рэканструкцыя толькі паўднёвай сцяны з аркадамі і трохпавярховая паўднёвая вежа, хор з бакавымі капэламі і падмуркі прытвора. З таго часу захаваўся недабудаваны гатычны Касцёл Святога Пракопа. У 1421 годзе кляштар быў захоплены гусітамі, якія выгналі з яго ўсіх манахаў. Праз 6 гадоў тэрыторыя кляштара і ўсіх яго памесцяў апынулася ва ўласнасці Валадароў з Кунштата і Падэбрадаў, якія валодалі ёю да пачатку XVI стагоддзя. Да сярэдзіны XVI стагоддзя ў кляштары заставалася ўсяго некалькі манахаў.
У 1785 годзе ў выніку рэформаў імператара Іосіфа II, распачатых у 1781 годзе, кляштар быў секулярызаваны і перабудаваны ў замак. У 1809 годзе Сазаўскі замак і маёнтак былі прададзены Вільгельму Тыгелю з Ліндэнкрона. Апошнім уладальнікам Сазаўскага маёнтка быў Фрыдрых Шварц, сям'і якога замак належаў да 1951 года. У наш час Сазаўскі кляштар-замак з'яўляецца нацыянальным помнікам культуры Чэшскай рэспублікі, у ім размяшчаецца экспазіцыя «Сярэднявечная Сазава» і выстаўка сазаўскага шкла.
Контрразведка
Арганізацыі, якія займаюцца контрразведчыцкай дзейнасцю, часта выконваюць шэраг сумежных функцый у галіне дзяржаўнай бяспекі, напрыклад вядуць барацьбу супраць тэрарызму.
Контрразведка адносіцца да дзейнасці разведвальных арганізацый па прадухіленні паспяховага дазнання і збору разведвальнай інфармацыі пра іх непрыяцельскімі або варожымі разведвальнымі арганізацыямі.
Дзяржаўная разведвальная праграма падтрымлівае агульную абараназдольнасць краіны. Роля контрразведкі заключаецца ў абароне разведвальнага працэсу, прыкрыцці ўразлівасці перад нападамі «умоўнага праціўніка». Адной з праблем контрразведкі з’яўляецца шырокі дыяпазон патэнцыйных пагроз, поўная ацэнка якога з’яўляецца складанай задачай для прэвентыўных дзеянняў і прэвентыўных мер.
NGC 3747
NGC 3747 (іншыя абазначэнні — IRAS11294+7439, PGC 90149) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бітліс (значэнні)
Назву Бітліс маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Касцёл Святога Яна Непамуцкага
Паломніцкі касцёл Святога Яна Непамуцкага на Зялёнай Гары (Kostel svatého Jana Nepomuckého) — касцёл непадалёк ад горада Ждзяр-над-Сазаваў, аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (з 1994 года).
Касцёл, прысвечаны мучаніку Яну Непамуку, быў пабудаваны ў 1720-я гады на Зялёнай гары па праекце Яна Санціні. План будынка мае форму пяціканцовай зоркі (зоркі — адзін з атрыбутаў святога), стыль касцёла — так званая «барочная готыка», якая спалучае рысы неаготыкі і барока. Паломніцкі касцёл атачаюць могілкі.
Сямён Іванавіч Мажайскі
Сямё́н Іва́навіч Мажа́йскі (Семён Ива́нович Можа́йский; ? — каля 1505) — падручны князь літоўскіх і маскоўскіх вялікіх князёў.
З роду Мажайскіх, сын Івана Андрэевіча Мажайскага і княжны з Варатынскіх. Таксама, як і бацька, Сямён служыў Вялікаму княству Літоўскаму. У 1500 перайшоў у падданства Маскоўскай дзяржавы разам з гарадамі Чарнігаў, Старадуб, Гомель і Любеч. Неўзабаве пасля гэтага ён памёр.
Віктар Дзмітрыевіч Кучаравы
Ві́ктар Дзмі́трыевіч Кучара́вы (,  —, Выбаргская губерня, Фінляндыя) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Прыкладна з 1923 па 1938 гг. — старшыня Чэрыкаўскага райвыканкама. 22 мая 1938 года арыштаваны «за развал савецкай работы», пасля перагляду справы ўсе «абвінавачванні» былі адхілены. У 1938 годзе — начальнік райліта, праз месяц назначаны палітруком вучэбнага пункта райсавета Асавіяхіма. У 1939 годзе — дырэктар Чэрыкаўскай школы механізацыі сельскай гаспадаркі. У 1939—1940 гадах — удзельнік савецка-фінляндскай вайны, батальённы камісар. Загінуў 12 лютага 1940 года. Герой Савецкага Саюза (7. 4. 1940).
Ішымбайскі раён
Геаграфія
Ішымбайскі раён мяжуе з Беларэцкім, Бурзянскім, Меляузаўскім, Стэрлітамацкім і Гафурыйскім раёнамі, а таксама з гарадамі Салават і Стэрлітамак, якія ўтвараюць уласныя гарадскія акругі. Плошча раёна складае 4106,06 км².
Гісторыя
Ішымбайскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 88092 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць рускія (42,2 %), далей ідуць башкіры (41,5 %), татары (12,3 %) і чувашы (1,8 %).
Самоа
Само́а (Samoa). Афіцыйная назва — Незалежная Дзяржава Самоа. Плошча — 2,8 тыс. км. кв. Насельніцтва — 170 тыс. чал. (1998 г.). Афіцыйныя мовы — самаанская, англійская.
Астраўная краіна ў Акіяніі, якая займае заходнюю частку астравоў Самоа (астатнюю частку архіпелагу займае Амерыканскае Самоа). Сталіца краіны — горад Апія. Да 1997 года краіна мела назву Заходняе Cамоа.
Прырода
Астравы вулканічнага паходжання, гарыстыя (вышыня да 1885 м, востраў Саваі). Шмат патухлых вулканаў, на востраве Саваі дзеючы вулкан Матавану. Берагі ў многіх месцах акаймаваны каралавымі рыфамі. Клімат субэкватарыяльны і трапічны пасатны, вільготны. Сярэднемесячныя тэмпературы 25—27 °С. Ападкаў 2000—3000 мм, на вяршынях гор да 7000 мм; частыя ўраганы. Шмат горных рэчак і ручаёў. Густыя вільготныя трапічныя лясы з каштоўнымі пародамі дрэў займаюць 47 % тэрыторыі. Мора багатае рыбай. Нацыянальны парк Оле-Пупу-Пуэ на востраве Уполу.
Аляксій II (Патрыярх Маскоўскі)
Аляксíй II (у свеце Аляксей Міхайлавіч Рыдыгер;, , Эстонія — 5 снежня 2008, пас. Перадзелкіна, Маскоўская вобласць) — епіскап Рускай Праваслаўнай Царквы; з 10 чэрвеня 1990 — Свяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі — прадстаяцель РПЦ.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 лютага 1929 года ў Таліне (Эстонія). У 1950 годзе стаў дыяканам, затым свяшчэннікам, прызначаны настаяцелем храма ў горадзе Йыхві (Эстонская ССР). У 1953 годзе скончыў Ленінградскую духоўную семінарыю, атрымаў ступень кандыдата багаслоўя. У 1957 годзе пераведзены ў Тарту, дзе стаў благачынным Тартускай акругі. У 1961 годзе прыняў манаства з імем Аляксій (у гонар іншага, чым пры нараджэнні, святога з такім імем). У тым жа годзе прызначаны епіскапам Талінскім і ўсяе Эстоніі (з 1964 года — архіепіскап, з 1968 — мітрапаліт). З 1961 года таксама намеснік старшыні адзела знешніх сувязяў РПЦ, з 1964 — кіраўнік справамі Маскоўскай Патрыярхіі. У 1971 годзе ўзнагароджаны правам нашэння другой панагіі. У 1984 атрымаў ступень доктара багаслоўя.
У 1986 годзе прызначаны мітрапалітам Ленінградскім і Ноўгарадскім з кіраваннем Талінскай епархіяй. 7 чэрвеня 1990 года на Памесным Саборы абраны Патрыярхам, атрымаў больш галасоў, чым іншыя кандыдаты — Уладзімір (Сабадан) (цяпер прадстаяцель Украінскай праваслаўнай царквы Маскоўскага Патрыярхата) і Філарэт (Дзенісенка) (цяпер кіраўнік некананічнага «Кіеўскага Патрыярхата»).
Узнагароджаны шматлікімі ордэнамі і медалямі РПЦ, СССР, Расіі і іншых дзяржаў.
Памёр 5 снежня 2008 года ў пас. Перадзелкіна Маскоўскай вобласці.
«Чорная каса патрыярха»
Дзякуючы заяве эканомкі патрыярха ігуменні Філарэты (Аляксандра Смірнова) у Арбітражны суд г. Масквы, высветлілася, што на рахунках «Знешпрамбанка» (спыніў дзейнасць 21 студзеня 2016 г.) ляжалі грошы патрыярха, якія павінны былі б дастацца Філарэце па завяшчанні, напісанаму ў 1976 г. Суд задаволіў патрабаванне толькі на 297,5 мільёна рублёў, з заяўленых 305,6 мільёнаў руб. У 2009 г. спадчыну складалася з двух доларавых рахункаў, а таксама рахункаў у еўра і рублях.
Мікалай Андрэевіч Ніканаў
Мікалай Андрэевіч Ніканаў (, в. Камышлейка, Кузнецкі павет, Саратаўская губерня, РСФСР (цяпер — Няверкінскі раён, Пензенская вобласць, Расія) —, СССР) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Пасля заканчэння сямі класаў школы працаваў у калгасе. У 1941 годзе Мікалай Ніканаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 ліпеня 1944 года старшы сяржант Мікалай Ніканаў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
Пасля заканчэння вайны Мікалай Ніканаў быў дэмабілізаваны. Пражываў і працаваў у Маскве. Раптоўна памёр 7 студзеня 1947 года. Пахаваны на Праабражэнскіх могілках (магіла не захавалася).
Адэская нацыянальная акадэмія харчовых тэхналогій
Адэская нацыянальная акадэмія харчовых тэхналогій — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхналагічнага профілю, якая знаходзіцца ў Адэсе.
Гісторыя
Заснавана 20 кастрычніка 1902 года як Адэская школа мукамолаў. Першай і адзінай у краіне вышэйшай навучальнай установай збожжаперапрацоўчага профілю стаў тэхнікум тэхналогіі збожжа і мукі, адкрыты 22 чэрвеня 1922 года на базе Адэскага млынова-тэхнічнага вучылішча. У 1928 годзе тэхнікум быў ператвораны ў Адэскі політэхнікум тэхналогіі збожжа і мукі з трыма факультэтамі: тэхналагічным, механічным і хлебапякарным. Політэхнікум у 1929 годзе быў рэарганізаваны ў Інстытут тэхналогіі збожжа і мукі імя І. В. Сталіна. Найважнейшай вяхой у гісторыі інстытута стаў 1969 год. У выніку рэарганізацыі двух адэскіх ВНУ - Адэскага тэхналагічнага інстытута і Адэскага інстытута харчовай і халадзільнай прамысловасці быў утвораны фактычна новы, найбуйнейшы ў краіне інстытут харчовага профілю. У 1970 годзе Савет Міністраў УССР пераназваў новы інстытут у Адэскі тэхналагічны інстытут харчовай прамысловасці імя М. В. Ламаносава. У такой якасці інстытут праіснаваў да 20 лістапада 1994 года, калі яму быў прысвоены статус акадэміі. З гэтага ж часу ВНУ стала называцца Адэскай дзяржаўнай акадэміяй харчовых тэхналогій.
Муткенава
Муткенава — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Муткенаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 553249100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1226 чалавек (610 мужчын і 616 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1054 чалавекі (511 мужчын і 543 жанчыны).
Даніла Васільевіч Шчаня
Даніла Васільевіч Шчаня (Дании́л Васи́льевич Щеня) — вядомы маскоўскі палкаводзец часоў Івана III і Васіля III. Яго прадзед быў выхадцам з Літвы, якія пасяліўся ў Маскве і ўзяў ў жонкі дачку вялікага князя.
Біяграфія
У 1489 годзе Даніла Шчаня на чале войск колькасцю 64 тысяч аблажыў і ўзяў Хлынаў, чые жыхары часта рабавалі паўночныя землі Маскоўскай дзяржавы. Усе гараджане Хлынова былі пераселеныя ў розныя гарады, найбагацейшыя ў Маскву.
Шчаня прымаў актыўны ўдзел у вайне супраць Літвы і сутыкненнях, якія ёй папярэднічалі. У 1493 годзе Шчаня са сваім сваяком Васіліем Іванавічам Патрыкеевым, таксама вядомым пад імем Васіян Касы, захапілі Вязьму і перадалі яе вялікаму князю маскоўскаму. Падчас Руска-шведскай вайны 1496—1499 войска Шчэні спустошыла Фінляндыю. У 1500 годзе Шчаня разграміў у Бітве на Ведрашы войскі вялікага гетмана літоўскага Канстанцін Астрожскага і ўзяў яго ў палон.
У 1501 годзе Шчаня пацярпеў паражэнне пад Ізборскам ад магістра Лівонскага ордэна Вальтара фон Плетэнберга і войскаў яго саюзніка Аляксандра Ягелончыка. У 1508 годзе Даніла Шчаня і Дзмітрый Шамячыч беспаспяхова трымалі ў аблозе Оршу. У тым жа годзе Шчаня стаў галоўным ваяводам Маскоўскай дзяржавы. У 1514 годзе Шчаня завяршыў сваю ваенную кар’еру ўзяццем Смаленска.
Таварыства Макса Планка
Таварыства навуковых даследаванняў імя Макса Планка (Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften, MPG) — сетка навукова-даследчых арганізацый з галоўным прадстаўніцтвам ў Берліне і філіялам кіравання ў Мюнхене. Таварыства ўключае 80 інстытутаў грамадства Макса Планка і навукова-даследчых падраздзяленняў.
MPG з'яўляецца адной з вядучых і прызнаных ва ўсім свеце навукова-даследчых арганізацый Германіі ў галіне фундаментальных навуковых даследаванняў. Асноўныя напрамкі работы Таварыства перш за ўсё ўключаюць натуральныя, сацыяльныя і псіхалагічныя навукі. MPG супрацоўнічае з універсітэтамі і адукацыйнымі структурамі, аднак захоўвае незалежны статус.
Інстытуты і працоўныя групы MPG
Таварыства Макса Планка ўключае каля 80 навукова-даследчых інстытутаў, а таксама некалькі адмысловых працоўных груп у Германіі і іншых краінах Еўропы:
Генеалогія
Генеалогія (γενεαλογία ад γενεά (genea) — «сям’я» і λόγος (logos) — «слова, веданне, навука»), або радаслоўе — спецыяльная гістарычная дапаможная і прыкладная дысцыпліна; таксама сістэматычны збор звестак пра паходжанне сем’яў, пераемнасць пакаленняў і сваяцтва, прозвішчы і роды — навука пра роднасныя сувязі агулам, іх гісторыю, сямейныя адносіны, лёс асобных членаў сям’і.
У пераносным сэнсе генеалогіяй называюць назіранне з’яваў у паэтапным развіцці, калі на фоне агульнай храналогіі прасочваецца ўзаемасувязь пэўных характэрных рысаў. Напрыклад: «генеалогія навукі», «генеалогія адкрыцця», «генеалогія злачынства» і так далей.
Прадмет генеалогіі
Генеалогія займаецца вывучэннем роднасных узаемасувязяў людзей, гісторыі родаў, паходжання асобных людзей, вызначэннем сваяцкіх сувязяў. Генеалогія звязана з геральдыкай, дыпламатыкай і іншымі гістарычнымі дысцыплінамі. Па выніках даследаванняў складаюць пакаленныя роспісы і генеалагічныя табліцы (дрэвы).
Сям’я як прадмет генеалогіі можа быць,
З пачатку XXI ст., праз навуковы прагрэс, набірае папулярнасць генетычная генеалогія, якая выкарыстоўвае аналіз ДНК чалавека. Гэта новы метад дазваляе выключыць чужых і знайсці сваіх родзічаў з высокай верагоднасцю, у тым ліку, знайсці невядомых сваякоў, якія таксама здалі аналіз ДНК і апублікавалі яго вынікі.
Сямейныя сувязі
Генеалогія — аснова існавання сямейных і роднасных сувязяў у розных іх праявах. Прызнаецца таксама і прававы аспект, розніца паміж законна і незаконнанароджанымі. Разлічваюцца градусы і лініі генеалагічнай роднасці, законна і незаконнанароджанасці па адным агульным продку, ад чаго залежыць напрыклад раздзел маёмасці, юрыдычную перавагу маюць законнанароджаныя нашчадакі гэтага продка.
Праграмнае забеспячэнне
Ёсць праграмныя сістэмы кіравання генеалагічнымі даследаваннямі і аналізам, сярод іх пад вольнымі ліцэнзіямі распаўсюджваюцца прадукты «LifeLines», «GRAMPS» і інш..
Метады даследавання
Праца ўключае ў сябе пошук матэрыялаў і іх праверка (доказная база — метрыкі, пасведчанні, даведкі і інш.), дадатковых крыніц і фактаў пра асоб і сям’ю. Агульнапрынятыя метады: Пасля выяўлення і праверкі фактаў складаюць генеалагічныя табліцы, які адлюстроўваюць сувязі паміж членамі роду, напрыклад, у выглядзе генеалагічнага дрэва, але табліцы могуць мець і іншы выгляд. Таксама вынікі такіх даследаванняў публікуюць як артыкулы, кнігі, сцэнарыі, у сучаснасці папулярныя электронныя публікацыі, напрыклад на сайтах.
У мінулым генеалогія была важнай у асноўным для артыстакратычных сем’яў, але цяпер зацікаўленасць ёю ахапіла ўсе станы грамадства. Цяпер часта вывучаюць генеалогію не асобных сем’яў, а груп неяк звязаных сем’яў — напрыклад, паходжаннем з адной вёскі, удзельнікаў нейкай падзеі, мігрантаў з пэўнага месца і г.д.
У XX ст. бурны рост цікавасці да генеалогіі і пошуку продкаў прычыніўся стварэнню і развіццю генеалагічных таварыстваў і суполак, сямейных кланаў, стварэнню сайтаў і інш.
Абазначэнні ў радаводных дрэвах
Пад імем кожнай персоны ставяцца значкі:
і інш.
Кола (Велікапольскае ваяводства)
Кола (Koło) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Кольскага павета Велікапольскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Кола.
Татараўшчына
Назву Тата́раўшчына маюць:
Алег Мікалаевіч Страхановіч
Алег Страхановіч (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2006—2008).
Клубная кар’ера
У лютым 2013 года перайшоў у клуб Першай лігі «Смалявічы-СТІ», дзе трэнерам быў Юрый Пунтус, з якім Страхановіч працаваў у БАТЭ і МТЗ-РІПА. У кастрычніку 2013, пасля сыходу са смалявіцкага клуба Юрыя Пунтуса, таксама пакінуў клуб.
У лютым 2014 года пачаў трэніравацца ў складзе мазырскай «Славіі», неўзабаве пасля таго як гэту каманду ўзначаліў Юрый Пунтус. У выніку распачаў сезон 2014 у складзе мазырскага клуба ў якасці гуляючага трэнера. Дапамог клубу па выніках сезона 2014 вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У сезоне 2015 трывала гуляў у аснове на пазіцыі атакуючага паўабаронцы. У студзені 2016 года падоўжыў кантракт з мазыранамі. Сезон 2017 пачынаў, выходзячы на замену, пазней стаў часам з’яўляцца ў стартавым складзе. Па выніках сезона 2017 «Славія» страціла месца ў Вышэйшай лізе, і ў снежні 2017 года стала вядома, што Страхановіч пакінуў клуб.
У сакавіку 2018 года паведамлялася аб магчымым завяршэнні кар’еры Страхановічам, аднак у красавіку паўабаронца папоўніў склад клуба Другой лігі «Маладзечна-ДЮСШ-4». Дапамог маладзечанскай камандзе па выніках сезона 2019 выйсці ў Першую лігу.
У красавіку 2020 года далучыўся да «Астраўца», а ў жніўні перайшоў у стаўбцоўскі «Кронан». Пакінуў каманду па заканчэнні сезона 2020.
Міжнародная кар’ера
У 2006—2008 гадах гуляў за нацыянальную зборную Беларусі.
Спіс аб’ектаў PGC (872001—873000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (872001—873000)
Мялешкавічы
Назву Мяле́шкавічы маюць:
Эрзінджан (значэнні)
Назву Эрзінджан маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Хаккары (значэнні)
Назву Хаккары маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Вуліца Гогаля
Вуліца Гогаля — назва вуліц у населеных пунктах розных краін.
Ыйдыр (значэнні)
Назву Ыйдыр маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Мяхі
Назву Мяхі́ маюць:
Раіса Этуш
Раі́са Уладзі́міраўна Э́туш (нар. 20 верасня 1955, Масква) - савецкая і расійская актрыса тэатра і кіно, заслужаная артыстка Расіі.
Біяграфія
Дачка Уладзіміра Этуша і Ніны Крайновай.
Наваполле
Назву Навапо́лле маюць:
Вуліца Герцэна
Вуліца Герцэна — назва вуліц у розных населеных пунктах у гонар рускага дэмакратычнага публіцыста А. І. Герцэна.
Гумус
Гумус (ад Humus — зямля, глеба) — арганічная, звычайна цёмнаафарбаваная, частка глебы, якая ўтвараецца ў выніку біяхімічнага ператварэння раслінных і жывёл рэшткаў.
У склад гумуса ўваходзяць гумінавыя кіслоты (найбольш важныя для урадлівасці глеб) і фульвакіслоты (крэнавыя кіслоты). У гумусе змяшчаюцца асноўныя элементы сілкавання раслін, якія пад уздзеяннем мікраарганізмаў становяцца даступнымі для раслін.
NGC 3748
NGC 3748 (іншыя абазначэнні — MCG 4-28-7, ARP 320, ZWG 127.7, HCG 57E, VV 282, PGC 36007) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Карс (значэнні)
Назву Карс маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Фару
Фару (Faro) — горад і марскі порт на поўдні Партугаліі, цэнтр аднайменнай акругі і муніцыпалітэта, цэнтр гістарычнай правінцыі Алгарві. Насельніцтва — 118 000 жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзіць у рэгіён Алгарві і субрэгіён Алгарві. Уваходзіць у склад гарадской агламерацыі Вялікі Алгарві.
Аэрапорт Фару (код IATA — FAO). Алгарваўскі ўніверсітэт.
Арменія на конкурсе песні Еўрабачанне 2013
Арменія прыняла ўдзел у конкурсе песні Еўрабачанне 2013 у Мальмё, Швецыя. Армянская песня была абрана на аснове ўнутранага адбору па выбары выканаўцы і нацыянальнага фіналу, каб абраць песню, арганізаваных армянскай тэлекампаніяй Грамадскага тэлебачання Арменіі (ARMTV). Рок-гурт Dorians прадстаўляў Арменію з песняй «Lonely Planet» (Адзінокая планета), які кваліфікаваўся з другога паўфіналу конкурсу і заняў 18-е месца ў фінале, атрымаўшы 41 бал.
На Еўрабачанні
16 мая 2013 года Арменія выступала у другім паўфінале за месца ў фінале 18 мая. У другім паўфінале прадзюсары шоў вырашылі, што Арменія будзе выступаць пад 11-м нумарам, пасля Ізраіля і перад Венгрыяй.
Муш (значэнні)
Назву Муш маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Гнезна (Польшча)
Гнезна (Gniezno) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Гнязненскага павета Велікапольскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Гнезна.
Гісторыя
Гнезна ўзнікла ў канцы VIII стагоддзя. У X стагоддзі сталіца старажытнай дзяржавы Пястаў, значны рамесніцкі цэнтр, вёў гандаль з арабамі, падтрымліваў гандлёвыя сувязі з Кіевам. З 1000 года сталіца архіепіскапства, месца каранацыі (да XIV стагоддзя) польскіх каралёў. Гарадскія правы атрымала да 1243 года. З 1793 да 1918 года ў складзе Прусіі (у 1807—1815 гадах уваходзіла ў Варшаўскае герцагства). Адзін з галоўных цэнтраў Велікапольскага паўстання 1918—1919.
Эканоміка
Прамысловасць: гарбарна-абутковая, харчовая, машынабудаўнічая, швейная.
Навасёлкі 1
Назву Навасёлкі 1 маюць:
Абжан
Абжан — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Муткенаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 553249200.
Чэрас
Чэ́рас — возера ў Беларусі, у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Мёрыца (прыток Заходняй Дзвіны), за 6 км на паўночны ўсход ад горада Мёры, каля вёскі Сушкі.
Назва
Назва Чэрас балцкага паходжання.
З шэрагу азёрных назваў Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), Чарэя, сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска.
Ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»).
Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва *Kerėsa (> Kerės-upis), структура якой таксама складаецца з кораня Ker- і пашыральніка -s-. Далей літоўскія гідронімы Kerotis, Kerūlė.
Так жа сама матываваная рачныя назвы Карма (рака на Пасожжы і іншая рака на Верхнім Павоччы), Karmė, Kermėžys, звязаныя з літ. kermėti «нарастаць; абрастаць», už-kermėti «зарастаць».
Далей да індаеўрапейскага *ker- з ідэяй росту ўшыркі, а не ўвышкі (> keras «пень; куст»).
Назва Чэрас звязаная з зарастаннем вады рачнымі раслінамі.
Водаапісанне
Плошча возера складае 0,99 км². Даўжыня 3,29 км, найбольшая шырыня 0,53 км. Даўжыня берагавой лініі 7,74 км. Найбольшая глыбіня 12,8 м. Аб’ём вады 6 млн м³. Плошча вадазбору 7 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 2—4 м, разараныя, месцамі пад хмызняком. Берагі пясчаныя, месцамі пад валунамі. Зарастае да глыбіні 1,5 м. Эўтрофнае, слабапраточнае. Злучана на поўдні пратокай з Грэцкім возерам, на поўначы ручаём з возерам Сілоўскае. Па берагах некалькі крыніц. У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь, мянтуз, акунь, карась і іншыя віды рыб.
Каля возера населеныя пункты Захарні, Літоўчыкі, Новае Сяло, Сушкі.
Ка’ Ларэдан
Аднайменны палацца Ларэдан (Palazzo Loredan in Campo San Stefano) размяшчаецца ў паўднёвай частцы плошчы Сан-Стэфана.
Вуліца Чкалава
Вуліца Чкалава — назва вуліц у населеных пунктах розных краін.
Сан-Фернанда (Кадыс)
Сан-Фернанда (San Fernando) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Кадыс, у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусіі. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Баія-дэ-Кадыс. Плошча — 32 км². Насельніцтва — чалавек (на 2010 год). За 14 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Горад Сан-Фернанда названы ў гонар караля Фердынанда VII, да 1813 года паселішча звалася Ісла-дэ-Леон (Isla de León).
Заступнікамі горада лічацца Святы Хасэ (Іосіф Абручнік) і Нуэстра Сеньёра дэль Кармен (Маці Божая Кармельская).
Стэрлітамацкі раён
Стэрлітама́цкі раён (Стерлитамакский район; Стәрлетамаҡ районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Стэрлітамак, які не ўваходзіць у склад раёна, утвараючы ўласную гарадскую акругу.
Геаграфія
Стэрлітамацкі раён мяжуе з Гафурыйскім, Ішымбайскім, Меляузаўскім, Стэрлібашаўскім, Міякінскім, Альшэеўскім і Аўргазінскім раёнамі, а таксама мяжуе з горадам Салават, які утварае ўласную гарадскую акругу. Плошча раёна складае 2221,60 км².
Гісторыя
Стэрлітамацкі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 42281 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць рускія (35,6 %), далей ідуць татары (23,2 %), башкіры (21,6 %), чувашы (12,3 %), украінцы (2,6 %) і мардва (2 %).
Тунджэлі (значэнні)
Назву Тунджэлі маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Элам
Эла́м (саманазва: 𒁹𒄬𒆷𒁶𒋾, Халтамці) — старажытная краіна на тэрыторыі сучаснага паўднёва-заходняга Ірана, на ўсход ад ракі Тыгр. Існавала як дзяржава ў 3 тысячагоддзі да н. э. — 639 да н. э.
Элам меў шчыльныя сувязі з суседняй Месапатаміяй. Яны ўскладняліся частымі ваеннымі канфліктамі. У выніку Элам заваёўваўся Акадам, трэцяй дынастыяй Ура і Асірыяй, аднак зноў адраджаўся. Эламіты знішчылі трэцюю дынастыю Ура і дынастыю касітаў у Вавілоне. Супрацьстаянне Элама і Асірыі скончылася ліквідацыяй эламскай дзяржавы ў 639 г. да н. э. Пазней Элам быў падзелены паміж Мідыяй і Вавілонам, склаў асобную частку дзяржавы Ахеменідаў.
Гістарычная геаграфія
Назва Элам (клінапіс: 𒉏𒆠), або Эламту (𒉏𒈠𒆠) паходзіць з шумерскай і акадскай моў. Самі насельнікі Элама называлі сваю радзіму Халтамці (𒁹𒄬𒆷𒁶𒋾). Мяркуецца, што гэта можа значыць «краіна літасцівага бога». Яна складалася з 2 няроўных частак. Меньшую займала раўнінная вобласць, што атрымала ў эліністычны перыяд назву Сузіяна паводле найбуйнейшага горада Сузы. Раўніна паступова падвышаецца з поўдня ад Персідскага заліва на поўнач да гор сучаснага Лурэстана і абрашаецца рэкамі Керхэ і Карун. У старажытнасці яны ўпадалі ў Персідскі заліў. Ландшафт старажытнай Сузіяны адлюстроўваўся на цыліндрычных пячатках як звілістыя вадацёкі, у якіх плавалі рыбы. На захадзе яна межавала з забалочанымі землямі ніжняй Месапатаміі і хуткаплынным Тыграм.
На поўначы і ўсходзе ад раўніны пачыналася горная частка. Мяркуюць, што менавіта яна першасна і звалася Эламам. У эламіцкіх надпісах вылучаліся горныя вобласці Аван, Сімашкі і Аншан, на тэрыторыі якіх у 3 тысячагоддзі да н. э. былі створаны дзяржаўныя фарміраванні. Горная частка Элама славілася сваімі багаццямі. Адтуль у Сузіяну і Месапатамію вывозілі лес, медзь, волава, іншыя металы, прыродны камень, коней. Межы ўплыву эламітаў у горным рэгіёне да канца не вызначаны. Яны маглі цягнуцца да Сіялка ў цэнтральнай частцы Іранскага плато.
Навасёлкі 2
Назву Навасёлкі 2 маюць:
Элам
Перыядызацыя
Гісторыю Элама прынята падзяляць на некалькі перыядаў:
Протаэламскі перыяд
Лінейнае пісьмо першасна фіксавала матэрыяльны дабрабыт раўнінных жыхароў. Вельмі часта запісы тычыліся свойскай жывёлы. Протаэламіты трымалі авечак, коз, радзей кароў. Важнасць жывёлагадоўлі была ў тым, што жывёла выступала не толькі як крыніца мяса, малака і воўны, але і як адзінка гандлёвых разлікаў. Відавочна, пашырэнне абмену і гандлю сталі прычынай таго, што ў 3 тысячагоддзі да н. э. горныя раёны на поўнач ад Сузіяны сталі цэнтрам вытворчасці медных сплаваў, у тым ліку бронзы. У протаэламскі перыяд плошча Сузаў дасягнула 11 га, што сведчыць пра рост прадукцыйнасці эканомікі, якая дазваляла існаваць гарадскім паселішчам, у большай ступені залежным ад рамяства і гандлю, чым ад сельскай гаспадаркі.
Стары эламскі перыяд
Першай вядомай узгадкай пра Элам у месапатамскіх крыніцах стала сведчанне пра паспяховае ўварванне ў гэту краіну з боку Энмебарагесі, прадстаўніка першай дынастыі Кіша. Мяркуецца, што гэта адбылося ў 2675 г. да н. э. Паміж 2600 г. да н. э. і 2550 г. да н. э. эламіты перамаглі і паланілі Балулу, апошняга валадара першай дынастыі Ура, але ў выніку былі выгнаны з Шумера дзякуючы валадару Кіша. Варта мець на ўвазе, што запісы пра гэтыя падзеі з’явіліся значна пазней у перыяд трэцяй дынастыі Ура і ў час існавання Вавілона былі ўнесены ў спіс шумерскіх валадароў. У варыянце спіса, складзенага ў 2 тысячагоддзі да н. э. і знойдзенага ў Сузах, прысутнічае запіс пра кіраванне ў Эламе старога перыяда дынастыі з Авана. У ім пералічаны 12 імёнаў валадароў, аднак пра дзейнасць першых сямі нічога не вядома.
Болей падрабязныя звесткі пра Элам з’яўляюцца ў месапатамскіх крыніцах часоў Акадскай імперыі. У спісе ваенных трыўмфаў Саргана I значыцца перамога над Эламам і здабыча, захопленая ў Аване. Сярод пераможаных ворагаў узгадваецца эламскі валадар Лух-ішан, які ў эламскім тэксце выступае як восьмі кіраўнік аванскай дынастыі Хішыпрашыні. Нягледзячы на перамогу, Сарган I далучыў да свайго тытула толькі фармулёўку «заступнік Элама». Сузы і Аван не пералічваліся сярод гарадоў, што ўвайшлі ў склад яго імперыі. Паспяховыя ваенныя кампаніі супраць Элама вялі яго прыемнікі Рымуш і Маніштушу. Тым не меней, акадскі валадар Нарам-Сін быў вымушаны заключыць з Эламам дагавор. Яго тэкст дайшоў да нашага часу на акадскай і эламскай мовах. Ён пачынаецца са згадвання імёнаў эламскіх багоў, некалькіх шумерскіх і акадскіх багоў. Неназваны ў дакуменце валадар Элама сцвярджае: «Вораг Нарам-Сіна — мой вораг, сябар Нарам-Сіна — мой сябар!» Некаторыя даследчыкі лічаць, што дагавор сведчыў аб падпарадкаваным стане Элама ў адносінах да Акада, але таксама выказваецца думка, што ён быў раўнапраўным. У ім зафіксаваны абмен пасланцамі і падарункамі.
Апошнім вядомым прадстаўніком Аванскай дынастыі стаў Пузур-Іншушынак. Дакладны час яго кіравання не вядомы. Некаторыя гісторыкі лічаць, што ён ўзвысіўся пры нашчадках Нарам-Сіна, але ў запісах трэцяй дынастыі Ура ён называецца як сучаснік Ур-Наму. У надпісах ранняга перыяду ён сціпла называў сябе энсі Сузаў і вайскаводам Авана, але на стэле пазнейшых гадоў кіравання ён ужо адзначаны як валадар усёй краіны і чатырох бакоў свету. Дзякуючы паспяховай ваеннай кампаніі Пузур-Іншушынак падначаліў сабе суседнія горныя вобласці. Валадар Сімашкі прызнаў яго вяршэнства. У гонар сваіх перамог ён пабудаваў храм у Сузах. Пузур-Іншушынак быў апошнім манархам Элама, пры якім выкарыстоўвалася лінейнае пісьмо.