Рымска-каталіцкая_духоўная_калегія
У адказ на паўстанні 1830—1831 і 1863—1864 гадоў расійскія ўлады прынялі цэлы комплекс антыкаталіцкіх мер. Адной з іх стала перадача ўсіх нешматлікіх пытанняў, па якіх расійскія каталікі яшчэ маглі звяртацца да Святога Прастолу, у выключнае вядзенне духоўнай калегіі. Такім чынам, знаходзячыся пад выключным кантролем духоўнай калегіі Каталіцкая царква Расіі дэ-факта апыналася ў стане схізмы ў адносінах да Рыма. Гэтая сітуацыя была катэгарычна непрымальная для Святога Прастола — 21 кастрычніка 1867 года Папа Пій IX абнародаваў энцыкліку Levate, у якой асудзіў Рымска-каталіцкую духоўную калегію як нелегітымны орган улады і забараніў расійскім каталіцкім біскупам прымаць удзел у яе працы. Канфлікт быў вырашаны кампрамісным шляхам: у 1873 годзе расійскія ўлады пагадзіліся выключыць з вядзення калегіі тыя пытанні, на якіх настойваў Рым, і ператварыць калегію ў непасрэдна адміністрацыйную ўстанову. Пасля гэтага Папа пагадзіўся прызнаць калегію законным органам кіравання каталіцкімі дыяцэзіямі ў Расійскай імперыі і зняў забарону на ўдзел у яе працы лацінскага духавенства. Пасля змены канфесіянальнай сітуацыі ў 1905 годзе спробы рэарганізацыі каталіцкай царквы ў Расійскай імперыі зноў актывізаваліся. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі, у сакавіку 1917 г. кіруючым архідыяцэзіяй Я. Цепляком быў распрацаваны праект рэформы кіраўніцтва царквы, паводле якога Калегія скасоўвалася, як не адпавядаючы каталіцкім канонам орган. Аўтарам праекту адзначалася, што Статут іншаземных веравызнанняў не адпавядае Кананічнаму праву рымска-каталіцкай царквы і накіраваны на яе абмежаванне. Таму значнае месца ў праекце належала скасаванню Рымска-каталіцкай калегіі. У праекце адзначалася неабходнасць самавызначэння развіцця канфесіі і яе прадстаўніцтваў пад кіраўніцтвам дыяцэзіяльных біскупаў, што тычылася стварэння парафій, кляштароў і дыяцэзій, адсутнасць неабходнасці рэгістрацыі таварыстваў. Мітрапаліт таксама настойваў на аднаўленні непасрэдных стасункаў з Рымам і прызначэнні прадстаўніка Апостальскай сталіцы пры ўрадзе (нунцыя). У сферы веравызначэння патрабавалася дазваланне распаўсюджваць каталіцызм, а пераходы з іншых веравызнанняў па самавызначэнні прыватных асоб дазволіць па дасягненні паўналецця. Адначасова, навучэнцы-каталікі ў свецкіх установах набывалі роўныя правы ў вывучэнні катэхізісу. У сямейным праве прадугледжавалася прызнанне законным шлюбу, узятага ў рымска-каталіцкай царкве, калі адзін з будучых супружнікаў з’яўляўся каталіком, незалежна ад веравызнання другога, пры гэтым скасаванне шлюбу некаталіцкім органам не лічылася паўнаважным. Аналагічна вырашалася пытаннне аб выхаванні дзяцей. У эканамічнай сферы, паводле праекту царква вяртала права набываць маёмасці, як іншыя юрыдычныя асобы. Акрамя таго прадугледжваўся зварот сродак і маёмасці царквы, якія былі засяроджаны ў казне або канфіскаваны. Пры адсутнасці магчымасцяў звароту, прадугледжвалася кампенсанцыя ў пераліку на сучасны кошт. Усяго, па падліках складальніка праекту, штогадовая сума з 1844 г. склала 678 227 руб. 85 кап. і павінна была паступіць у распараджэнне мітрапаліта. Праект рэформы быў прадстаўлены Часоваму ўраду 10 красавіка 1917 г. і была створана камісія з удзелам прадстаўнікоў духавенства і зацікаўленых міністэрстваў для перагляду нарматыўнай базы дзейнасці рымска-каталіцкай царквы пад кіраўніцтвам С. Катлярэўскага. Пры гэтым канчатковае рашэнне належала веданню склікаючамуся Устаноўчаму сходу. Па выніках дзейнасці камісіі быў распрацаваны законапраект «Аб змене дзеючых законапалажэнняў па справах рымска-каталіцкай царквы ў Расіі», разгледжаны ўрадам 10 ліпеня і зацверджаны 25 жніўня (апублікаваны 2 верасня). Аднак фінансаванне рымска-каталіцкай царквы з дзяржаўных сродкаў было прыпынена. Спрэчнымі заставаліся сродкі, засяроджаныя фондамі царквы ў казне, у звароце якіх было адмоўлена каталіцкаму духавенству. Прадугледжвалася выдаваць фіксіраваную суму ад утворанага ў выніку аб’яднання обер-пракуратуры і дэпартамента духоўных спраў іншаземных веравызнанняў Міністэрства веравызнанняў, аднак кампенсацыя канфіскаваных маёмасцяў і сродкаў не агаворвалася. Рымска-каталіцкую калегію планавалася замяніць з’ездам рымска-каталіцкіх дыяцэзіяльных кіраўнікоў, таму яе сфера дзейнасці абмяжоўвалася адміністрацыйна-тэрытарыяльнымі і фінансавымі справамі. Аднак Часовы ўрад не разгледзеў выпрацаваны законапраект і дзейнасць Калегіі працягвалася да 1918 года.