cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лаўцы (Пастаўскі раён)
Ліквідавана 16 сакавіка 2010 года.
Кома
Ко́ма (каматозны стан; Κῶμα — глыбокі сон) — цяжкі паталагічны стан, які развіваецца востра, характарызуецца прагрэсіўным прыгнётам функцый ЦНС са стратай прытомнасці, рэзкім аслабленнем або адсутнасцю рэакцыі на знешнія раздражненні, згасаннем рэфлексаў да поўнага іх знікнення, парушэннем глыбіні і частаты дыхання, змяненнем тонусу сасудаў, частым або запаволеным пульсам, парушэннем тэмпературнай рэгуляцыі.
У вузкім сэнсе паняцце «кома» азначае найбольш значную ступень прыгнёту ЦНС (за якой ідзе ўжо смерць мозгу), характарызуецца не толькі поўнай адсутнасцю свядомасці, але таксама арэфлексіяй і разладамі рэгуляцыі жыццёва важных функцый арганізма.
Развіваецца з прычыны глыбокага тармажэння ў кары галаўнога мозга, распаўсюджаннем яго на падкорку і іншыя аддзелы ЦНС, пры парушэннях кровазвароту, запаленнях (энцэфаліт, менінгіт, малярыя) у галаўным мозгу, траўмах галавы, пры атручэннях, гепатыце, цукровым дыябеце, урэміі.
Гаўрыіл (архангел)
Гаўрыіл (Αρχάγγελος Γαβριήλ), у каталіцкай традыцыі Габрыэль — паводле іўдзейскіх, хрысціянскіх і мусульманскіх рэлігійных паданняў адзін з вышэйшых анёлаў, які карыстаецца асаблівым даверам бога. Паводле хрысціянскага падання, Гаўрыіл паведаміў дзеве Марыі, што ў яе народзіцца сын божы — Ісус Хрыстос.
Чулымскі раён
Чулымскі раён (Чулымский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Новасібірскай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Чулым.
NGC 453
NGC 453 — патройная зорка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 196
IC 196 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фёлен
Фёлен (люксемб. Feelen, фр. Feulen) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Дзікірх. Камуна Фёлен з'яўляецца часткай кантона Дзікірх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 1545 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 540 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 22,76 км ² (па займаемай плошчы 41 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 488 м. (29 месца з 116 камун), найменшая 259 м. (69 месца з 116 камун).
Shahed 131
Shahed 131, або Герань-1 на расійскім узбраенні — беспілотнік іранскай вытворчасці, які атрымаў вядомасць у кастрычніку 2022 года падчас расійскага ўварвання ва Украіну. Абсталяваны ротарна-поршневым рухавіком мадэлі Shahed −783/788. Баявая частка важыць 15 кг, а далёкасць пуску — 900 км.
Shahed-131 абсталяваны ротарна-поршневым рухавіком Serat-1, які з’яўляецца копіяй ротарна-поршневага рухавіка Beijing Micropilot UAV Control System Ltd MDR-208. Рухавік гэтага тыпу выкарыстоўваўся для беспілотніка падчас атакі на НПЗ Абкайк і Хурайс у 2019 годзе, якая была перададзена ў Сакратарыят ААН у рамках расследаванняў Рэзалюцыі 2231 2020.
Было выяўлена, што блок кіравання палётам Shahed-131 можа звязвацца са спадарожнікамі Iridium, што тэарэтычна дазваляе змяніць траекторыю палёту ў сярэдзіне палёту. Кантролер палёту мае рэзервовую інерцыяльную навігацыйную сістэму на аснове гіраскопа MEMS. Асноўныя інструкцыі атрымлівае з GPS цывільнага класа.
Баявое прымяненне
Упершыню беспілотнік быў заўважаны на Аравійскім паўвостраве, калі паўстанцы-хусіты выкарыстоўвалі яго для нападу на аб’екты Саудаўскай Аравіі.
Быў выкарыстаны падчас расійскага ўварваньня ва Украіну ў 2022 годзе пад расійскай назвай Герань-1.
Краманьёнец
Краманьёнец, неаантрап (Homme de Cro-Magnon — краманьёнскі чалавек) — ранні прадстаўнік сучаснага чалавека ў Еўропе і часткова за яе межамі, якія жылі 40-12 тысяч гадоў назад (перыяд верхняга палеаліту). З'явіліся значна пазней за неандэратальцаў і нейкі час суіснавалі з імі (40—30 000 гадоў таму). Па знешняму выгляду і фізічнаму развіццю фактычна нічым не адрозніваліся ад сучаснага чалавека.
Тэрмін «краманьёнец» можа азначаць у вузкім сэнсе толькі людзей, выяўленых у пячоры Кра-Маньён і жыўшых вакол яе 30 000 гадоў назад; у шырокім сэнсе гэта ўсё насельніцтва Еўропы ці ўсяго света эпохі верхняга палеаліту (40—10 000 гадоў назад).
Колькасць дасягненняў, змен у сацыяльнай арганізацыі жыцця краманьёнца было настолькі вялікім, што ў некалькі разоў пераўзыходзіла колькасць дасягненняў пітэкантрапа і неандэртальца ўзятых разам. Краманьёнцы атрымалі ў спадчыну ад сваіх продкаў вялікі актыўны мозг і дастаткова практычную тэхналогію, дзякуючы чаму ў адносна кароткі тэрмін зрабілі небывалы крок наперад. Гэта праявілася ў эстэтыцы, развіцці зносін і сістэм сімвалаў, тэхналогіі вырабу прылад працы і актыўным прыстасаванні да знешніх умох, а таксама ў новых формах арганізацыі грамадства і больш складаным падыходзе да суродзічаў.
Этымалогія
Назва паходзіць ад скальнага грота Кра-Маньён у Францыі (горад Лез-Эзі-дэ-Таяк-Сірой у дэпартаменце Дардонь, дзе ў 1868 годзе французскі палеаантолаг Луі Лартэ знайшоў і апісаў некалькі шкілетаў людзей з прыладамі позняга палеаліту . Узрост гэтай папуляцыі ацэньваецца ў 30 000 гадоў.
Геаграфія
Важнейшыя выкапневыя знаходкі: у Францыі — Кра-Маньён, у Велікабрытаніі — Чырвоная дама з Пэйвілэнда, у Чэхіі — Дольні-Вестоніцэ і Младзеч, у Сербіі — Лепенскі-Вір, у Румыніі — Пештэра-ку-Оасэ, у Расіі — Маркіна гара, Сунгір, Дзянісава пячора і Аленевостраўскі магільнік, у Паўднёвым Крыме — Мурзак-Коба.
Антрапаметрыя
Аб'ём галаўнога мозгу роўны 1400 -1900 см ³ (больш, чым у сярэдняга сучаснага еўрапейца). Рост каля 180 см. і вышэй. Шырокі і нізкі твар, прамы лоб, выступаючы падбародак, вузкі выступаючы нос. Надвочны валік адсутнічае.
Культура
Краманьёнцы з'яўляліся носьбітамі шэрагу культур эпохі верхняга палеаліту: Гравецкая культура і мезаліту, Тардэнуазская культура, Маглемозэ, Эртэбёле. У далешым тэрыторыі іх абітання перажылі міграцыйныя патокі іншых прадстаўнікоў віду Чалавек разумны (напрыклад, Культура лінейна-лентачнай керамікі). Гэтыя людзі выраблялі прылады не толькі з камня, але і з рогу і костак. На сценах сваіх пячор яны пакінулі малюнкі, на якіх былі паказаны людзі, жывёлы, сцэны палявання. Краманьёнцы майстравалі разнастайныя ўпрыгожванні.
Жылі абшчынамі па 20—100 чалавек і ўпершыню ў гісторыі стварылі пасяленні. У краманьёнцаў, як і ў неандэртальцаў, жытлом былі пячоры, шатры са скур, ва Усходняй Еўропе будавалі зямлянкі, а ў Сібіры — хаціны з каменных пліт. Валодалі членараздзельным маўленнем. Будавалі жытло, апраналіся ў вопратку са скур. Жылі родавым грамадствам, прыручылі сабаку.
Шматлікія знаходкі сведчаць аб наяўнасці культу палявання. Фігуркі жывёл праціналі стрэламі, забіваючы такім чынам жывёлу.
У краманьёнцаў існавалі пахавальныя абрады. У магілу клалі бытавыя рэчы, ежу, упрыгожванні. Нябожчыкаў пасыпалі кравава-чырвонай вохрай, апраналі сетку на валасы, бранзалеты на рукі, на твар клалі плоскія камяні і хавалі ў сагнутым стане (у позе эмбрыёна).
У Дольні-Вестоніцы ў Маравіі знойдзена самая старажытная ў свеце печ для абпалу керамічных статуэтак. Вестоніцкая Венера — з'яўляецца самай старажытнай вядомай навуцы керамічнай статуэткай.
Паходжанне краманьёнцаў
Згодна з адной з версій, краманьёнец з'яўляецца продкам усіх сучасных людзей, з'явіўся ва Усходняй Афрыцы прыкладна 130 000 — 180 000 гадоў назад. Прыкладна 50 000—60 000 гадоў назад яны мігравалі з Афрыкі на Аравійскі паўвостраў і з'явіліся ў Еўразіі. Адна група хутка засяліла ўзбярэжжа Індыйскага акіяна, а другая мігрыравала ў стэпы Цэнтральнай Азіі. Другая група стала продкамі мангольскіх народаў, каўкасіёнаў і большай часткі блізкаўсходняга і паўночнаафрыканскага насельніцтва. Міграцыя ад Чорнага мора ў Еўропу пачалася прыкладна 45 000 гадоў назад, меркавана праз Дунайскі калідор. 20 000 гадоў назад уся Еўропа ўжо была заселена.
Згодна з іншай версіяй, сучасныя прадстаўнікі негроідных і мангалоідных рас фарміраваліся аўтаномна, а краманьёнцы рассяляліся па большай частцы толькі ў арэале неандэртальцаў (Паўночная Афрыка, Блізкі Усход, Сярэдняя Азія, Еўропа). Першыя людзі з краманьёніднымі рысамі з'явіліся 160 000 гадоў назад ва ўсходняй Афрыцы (Эфіопія). Пакінулі яе 100 000 гадоў назад. У Еўропу пранікнулі праз Каўказ да басейна ракі Дон. Міграцыя на Захад пачалась прыблізна 40 000 гадоў назад, а ўжо праз 6 тысяч гадоў з'явіўся наскальны жывапіс у пячорах Францыі.
Шундры
Шундры́ (, Шундры) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельсавета.
Тэхнічны ўніверсітэт «Фрайбергская горная акадэмія»
Тэхнічны ўніверсітэт «Фрайбергская горная акадэмія» (Technische Universität Bergakademie Freiberg) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта i з сядзібай у горадзе Фрайберг.
Агульная характарыстыка
Універсітэт — адзін з вядучых дзяржаўных тэхнічных універсітэтаў Германіі, у якім навучаецца каля 4 300 студэнтаў. У сусветным рэйтынгу ўніверсітэтаў 2021 года ўніверсітэт заняў па адукацыйным кірунку па здабычы карысных выкапняў 17-е месца ва ўсім свеце і 3-е месца ў Еўропе. Цэнтр сусветных рэйтынгаў універсітэтаў ставіў універсітэт у 2020 годзе на 64-е месца сярод нямецкіх універсітэтаў па выніках даследаванняў.
Структура
Сёння вучэльня з'яўляецца вузкаспецыялізаваным тэхнічным універсітэтам, які складаецца з шасці факультэтаў:
1871 год у гісторыі астраноміі
1871 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Кігома
Кігома (Kigoma) — горад у Танзаніі.
IC 197
IC 197 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рэміх (кантон)
Камуны
Акруга складаецца з 10 камун:
Кігома
Горад Кігома размешчаны на крайнім захадзе Танзаніі, каля мяжы з Бурундзі, на паўночна-ўсходнім узбярэжжы возера Танганьіка і з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам танзанійскага рэгіёну Кігома.
Колькасць насельніцтва горада складае 153300 чалавек (на 2003 год). Размешчаны на вышыні 773 метры над узроўнем мора. У горадзе знаходзіцца рэзідэнцыя каталіцкага біскупа.
Кумана
Кумана (Cumana) — горад на паўночным усходзе Венесуэлы. Сталіца і найбуйнейшы горад штата Сукрэ. Насельніцтва — 270 тыс. жыхароў (2001). Горад размешчаны на беразе Карыбскага мора, каля паўднёвага ўваходу ў заліў Караіка, у 300 км на ўсход ад Каракаса. Горад заснаваны ў 1523 годзе — гэта першае пастаяннае паселішча еўрапейцаў у Паўднёвай Амерыцы. Горад моцна пацярпеў падчас землятрусаў 1766, 1797 і 1926 гг.
Крыж Ефрасінні Полацкай
Крыж Еўфрасінні Полацкай — шэдэўр злотніцтва часоў Сярэднявечча, напрастольны крыж, выраблены ў г. Полацку для царквы Святога Спаса па заказу прападобнай ігуменні Ефрасінні Полацкай майстрам Лазарам Богшам у 1161 годзе. Мае шасціканцовую форму, вышыня — 51,8 см. Згублены ў час Другой сусветнай вайны і да гэтага часу не знойдзены. У 1997 годзе брэсцкі ювелір-эмальер М. П. Кузьміч вырабіў копію крыжа ў поўны памер.
Апісанне
Шасціканцовы крыж вышынёй 51,8 см, даўжыня верхняга перакрыжавання — 14 см, ніжняга — 21 см. Аснова выканана з кіпарыса. Да пярэдняй і зваротнай паверхняў прымацавана 21 залатая пласціна з эмалевымі вобразамі малых памераў, да бакавых — сярэбраныя пласціны з надпісам. Крыж аздабляюць 8 каштоўных камянёў і арнамент, край пярэдняга боку крыжа апраўлены ніткай жэмчуга.
Пласціны пярэдняга боку ўяўляюць сабой іканапісную кампазіцыю — вялікі, або пашыраны дэісус. На верхніх канцах крыжа размешчаны паясныя выявы Ісуса Хрыста, Маці Божай і Іаана Прадцечы, у цэнтры ніжняга перакрыжавання — чатыры евангеліста; на канцах — арханёлы Гаўрыіл і Міхаіл, у ніжняй частцы крыжа, пасля перакрыжавання — выявы святых Ефрасінні Александрыйскай, Сафіі і велікамучаніка Георгія (нябесныя заступнікі заказчыцы і яе бацькоў).
У верхнім перакрыжаванні прымацаваны невялікі чатырохканцовы, а ў ніжнім — шасціканцовы крыжыкі.
На адваротным баку крыжа вобразы айцоў царквы — святых Іаана Залатавуста, Васілія Вялікага, Грыгорыя Назіянзіна, апосталаў Пятра і Паўла, першамучаніка Стэфана, велікамучанікаў Дзімітрыя Салунскага і Панцеляймона. Над кожным абразком часткова грэчаскімі, часткова славянскімі літарамі зроблены надпісы.
У сярэдзіне крыжа ў пяці квадратных падпісаных гнёздах знаходзіліся рэліквіі: фрагменты Крыжа Хрыстова з кроплямі яго крыві, камень з грабніцы Божай Маці, часціца з Гроба Гасподняга, часціцы мошчаў святых Стэфана і Панцеляймона, кроў святога Дзімітрыя.
У ніжняй частцы крыжа змяшчаецца аўтарская прыпіска: «Г(оспод)и, помози рабоу своему Лазорю, нареченомоу Богъши, съдѣлавшемоу крьстъ сии црькви С(вя)таго Спаса и Офросиньи».
На усіх бакавых паверхнях былі прымацаваны сярэбраныя пласціны, з іх захавалася 20, маецца жэмчуг; па спіралі ў два рады змешчаны наступны надпіс:
Надпісы — на стараславянскай мове (на салунскім дыялекце Кірыла і Мяфодзія), вядомай як царкоўнаславянская, і на мясцовым дыялекце старажытнабеларускай мовы.
Мемельскае паўстанне
Мемельскае паўстанне, або Клайпедскае паўстанне адбылося ў студзені 1923 года ў Клайпедскім краі. Вобласць, размешчаная на поўнач ад Нёмана, была аддзелена ад Германіі паводле Версальскага дагавора і стала мандатам Лігі Нацый. Кіраваннем тэрыторыяй займалася часовая французская адміністрацыя да таго часу, пакуль не будзе выпрацавана рашэнне. Літва жадала ўз’яднацца з рэгіёнам (частка Малой Літвы) з-за буйной літоўскамоўнай меншасці прускіх літоўцаў і партовага горада Клайпеда (Мемель) — адзінага прымальнага выхаду да Балтыйскага мора для Літвы. Пасля таго, як Канферэнцыя савета паслоў Антанты ў наконт усходніх граніц Польшчы пакідае рэгіён з палітычным статусам, падобным на статус Вольнага горада Данцыг, літоўцы арганізавалі і ўстроілі мяцеж. Прадстаўленае як паўстанне мясцовага насельніцтва, паўстанне не сустрэла супраціўлення ні нямецкай паліцыі, ні французскай арміі.
Мяцежнікамі была створана пралітоўская адміністрацыя, якая звярнулася да Літвы з просьбай пра аб’яднанне, спасылаючыся на права на самавызначэнне. Ліга Нацый прыняла гэта і Клайпедскі край стаў аўтаномнай тэрыторыяй Літоўскай Рэспублікі з 17 лютага 1923 года. Пасля працяглых перамоў у маі 1924 года была падпісана Клайпедская канвенцыя. Канвенцыя афіцыйна прызнавала суверэнітэт Літвы над рэгіёнам і надзяляла Клайпедскі край шырокай заканадаўчай, судовай, адміністрацыйнай і фінансавай аўтаноміяй. Рэгіён быў часткай Літвы да сакавіка 1939 года, калі ён вярнуўся ў склад Германіі пасля ўльтыматуму.
NGC 454-1
NGC 454-1 (іншыя абазначэнні — ESO 151-36, AM 0112-554, PGC 4461) — галактыка ў сузор’і Фенікс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лопуці
Ло́пуці (, Лопути) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Камайскага сельсавета.
Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Кросплатформавае (міжплатформавае) праграмнае забеспячэнне  — праграмнае забеспячэнне, якое працуе больш чым на адной апаратнай платформе і/ці аперацыйнай сістэме. Тыповым прыкладам з’яўляецца праграмнае забеспячэнне, прызначанае для работы ў аперацыйных сістэмах Linux і Windows.
Кросплатформавыя мовы праграмавання
Кросплатформавымі можна назваць большасць сучасных высокаўзроўневых моў праграмавання. Напрыклад, C, C++, Free Pascal — кросплатформавыя мовы на ўзроўні кампіляцыі, гэта значыць для гэтых моў ёсць кампілятары пад розныя платформы.
Не менш важныя для кросплатформавасці стандартызаваныя бібліятэкі часу выканання (runtime library). У прыватнасці, стандартам стала бібліятэка мовы С (гл. POSIX). З буйных кросплатформавых бібліятэк — Qt, GTK+, FLTK, стандартная бібліятэка шаблонаў, Boost, OpenGL, SDL, OpenAL, OpenCL.
Кросплатформавыя асяроддзі выканання
Яшчэ на пачатку эпохі ПК кампанія IBM зрабіла свой персанальны камп’ютар сумяшчальным з CP/M. Гэта дазволіла запускаць на ім ужо існуючыя праграмы.
PHP, ActionScript, Perl, Python, Tcl і Ruby — кросплатформавыя інтэрпрэтавальныя мовы, іх інтэрпрэтатары існуюць для многіх платформ.
Кросплатформавы інтэрфейс карыстальніка
На розных АС — незалежна ад таго, як тэхнічна дасягнута работа ў іх — стандартныя элементы інтэрфейса маюць розныя памеры. Таму простае жорсткае размяшчэнне элементаў інтэрфейса немагчыма — пад іншай АС яны могуць налазіць адзін на другі. Існуе некалькі падыходаў.
У любым выпадку, пад іншымі АС патрабуецца хаця б мінімальнае тэсціраванне, таму што магчымы памылкі кампаноўкі.
Умоўная кампіляцыя
Браўзер Mozilla Firefox мае розныя наборы іконак пад розныя АС.
Прыкладныя праграмы
Вялікая колькасць прыкладных праграм таксама з’яўляюцца кросплатформавымі. Асабліва гэтая якасць уласціва праграмам, першапачаткова распрацаваным для UNIX-падобных аперацыйных сістэм. Важнай умовай іх пераноснасці на іншыя платформы з’яўляецца сумяшчальнасць платформ з рэкамендацыямі POSIX, а таксама існаванне кампілятара GCC для платформы, на якую ажыццяўляецца перанос.
Маскальво
Маскальво (Москальво́) — сяло і порт у паўночна-заходняй частцы вострава Сахалін на беразе Сахалінскага заліва Ахоцкага мора. Уваходзіць у склад Ахінскай гарадской акругі. Клімат умераны мусонны. На паўночна-ўсходняй ускраіне пасёлка Маскальво размешчана метэастанцыя, метэаралагічныя назіранні вядуцца з 1931 года. Побач размешчаны порт Маскальво.
Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Аперацыйныя сістэмы
Сучасныя аперацыйныя сістэмы таксама часта з’яўляюцца кросплатформавымі. Напрыклад, аперацыйныя сістэмы з адкрытым зыходным кодам, напрыклад, NetBSD, Linux, FreeBSD, AROS могуць працаваць на некалькіх розных платформах, часцей за ўсё гэта x86, m68k, PowerPC, Alpha, AMD64, SPARC. Microsoft Windows можа працаваць як на платформе Intel x86, так і на Intel Itanium (дакладней, для Itanium ёсць толькі версіі Windows 2000/XP, Windows 2003 і Windows 2008, пасля чаго падтрымка была згорнута). Аперацыйная сістэма NetBSD з’яўляецца самай пераноснай, яна перанесена на большасць існуючых платформ.
Маскальво
Летам 2006 года берагавая маёмасць і адміністрацыйныя будынкі порта выкупленыя ва ўласнасць сумесным прадпрыемствам ТАА «Сахалін-Шэльф-Сэрвіс». Гідратэхнічныя збудаванні знаходзяцца ў дзяржаўнай уласнасці (аператыўнае кіраванне ФГУП Расмарпорт). У 2006 годзе порт прыняў і апрацаваў 100 суднаў (на 34 % больш за паказчык 2005), з іх 56 — па праекце «Сахалін — 5». Усяго апрацавана 15 тыс. тон грузаў.
Кросплатформавае праграмнае забеспячэнне
Эмуляцыя
Калі праграма не прызначана для выканання (запуску) на азначанай платформе, але для гэтай платформы існуе эмулятар платформы, асноўнай для праграмы, то праграма можа быць выканана ў асяроддзі эмулятара.
Звычайна выкананне праграмы ў асяроддзі эмулятара прыводзіць да зніжэння прадукцыйнасці ў параўнанні з аналагічнымі праграмамі, для якіх платформа з’яўлялася базавай, таму што значная частка рэсурсаў сістэмы спажываецца на выкананне функцый эмулятара.
Фея
Фе́я — персанаж еўрапейскага фальклору, дух, які вядзе схаваны лад жыцця і пры гэтым здольны ўмешвацца ў жыццё чалавека. Папулярны вобраз феі як мініяцюрнай і прывабнай жанчыны сфарміраваўся ў эпоху росквіту рамантызму ў заходняй літаратуры і развіўся ў віктарыянскую эпоху. У шырокім значэнні пад феямі прынята разумець усіх роднасных міфалагічных істот народаў Еўропы, а часам і іншых рэгіёнаў, якія нярэдка кардынальна адрозніваюцца адна ад адной.
Этымалогія
Слова «фея» паходзіць ад fae — англійскага чытання лацінскага слова fata — «лёс». Спачатку пад феямі разумелі розных духаў-памочнікаў і прадказальнікаў будучыні. У сучаснай англійскай мове пераважна ўжываецца не fae, а fairy — так з пачатку XIV ст. называлася зямля, дзе жывуць феі (fairyland). У брытанскім фальклоры лічылася, што аб прысутнасці фей сведчаць знакі на зямлі, падобныя на рукатворныя — кольцы грыбоў, закамянеласці марскіх вожыкаў, а таксама камяні ўздоўж дарог, пракладзеных рымлянамі, якімі пазначалі адлегласці.
Таксама ў германскіх мовах ёсць падобнае слова fey, утворанае ад старажытнаанглійскага fæge — «асуджаны на смерць» або «прызначаны лёсам» і «нясмелы», «нямоглы», ад протагерманскага *faigjo з тым жа значэннем, якія ўзніклі, як і foe — «вораг» ад германскага fehan — «нянавісць» або гоцкага faih — «падман». З ім звязваецца санскрыцкае pisunah — «злосны».
Апісанне
Фей звычайна апісваюць вонкава як людзей, якія маюць магічныя здольнасці. На працягу стагоддзяў паведамлялася пра мініяцюрных фей розных відаў, пачынаючы ад зусім маленькіх да памераў чалавека. Некаторыя маленькія феі маглі павялічваць свае фігуры, каб пераймаць людзей. На Аркнейскіх астравах фей апісвалі як нізкарослых, апранутых у цёмна-шэрае, а часам і ў даспехі. У некаторых фальклорах у фей зялёныя вочы. На некаторых выявах феі паказаны ў абутку, на іншых — басанож. Крылы, хоць і сустракаюцца ў віктарыянскіх і больш позніх творах мастацтва, у фальклоры сустракаюцца рэдка; феі ляталі з дапамогай магіі, часам седзячы на сцёблах амброзіі або на спінах птушак. Сучасныя ілюстрацыі часта ўключаюць крылы стракозы або матыля.
Разжалаваныя анёлы
Хрысціянская догма сцвярджала, што феі былі класам «разжалаваных» анёлаў. У адной гісторыі апісвалася група мяцежных анёлаў, і калі Бог загадаў зачыніць вароты Раю, тыя, хто яшчэ быў на нябёсах, засталіся анёламі, тыя, хто быў у пекле, сталі дэманамі, а тыя, хто быў паміж імі, сталі феямі. Іншыя пісалі, што некаторыя анёлы былі недастаткова набожнымі, але і недастаткова злымі для пекла, і выгнаныя з нябёсаў.
Рэшткі карэннага насельніцтва
Уяўленне пра фей маглі паўстаць у прышлага насельніцтва, якое заваявала мясцовых жыхароў; тубыльцы, якія хаваліся ад заваёўнікаў, або аказвалі ім супраціў, сталі ўяўляцца як нябачныя, помслівыя сілы. У кельцкім фальклоры нярэдка згадваецца «маленькі народ», які, ратуючыся ад захопнікаў, вымушаны быў сысці пад зямлю, у курганы, асабліва ўздоўж брытанскага заходняга ўзбярэжжа. Перавага зялёнага адзення фей тлумачыцца яго прыдатнасцю для маскіроўкі, а выкарыстанне магіі — як сродак супрацьстаяць добра ўзброеным чужынцам з іншых зямель. Часам у фальклоры адзначаецца, што феі баяцца жалеза. Гэта можа сведчыць, што абарыгены не ўмелі яго апрацоўваць, а заваёўнікі валодалі жалезнай зброяй.
Духі памерлых
Феі маюць тыповыя рысы, характэрныя духам продкаў. Землямі фей традыцыйна лічацца месцы пахаванняў, курганы. У іх уладаннях няма змен, бег часу неадчувальны, няма хвароб, старасці. Феі дапамагаюць тым, хто шануе іх, пакідае ім дары, і здзекуюцца з тых, хто гэтага не робіць ці турбуе іх без патрэбы. Адна казка распавядае пра чалавека, злоўленага феямі, які выявіў, што кожны раз, калі ён пільна глядзеў на фею, яна здавалася яго мёртвай суседкай.
Іншапланецяне
Уфолагі нярэдка атаясняюць фей з іншапланецянамі, з-за шматлікіх паралеляў паміж імі ў вераваннях. Так, стэрэатыпныя іншапланетныя карлікі могуць гіпнатызаваць людзей, выкрадаць іх і дзяцей. Выпадкі «выкрадання феямі» або «выкрадання іншапланецянамі» тычацца галоўным чынам працэсу ўспрымання і інтэрпрэтацыі падзеі, калі людзі бачаць і чуюць не тое, што адбываецца на самой справе, а тое, што яны чакаюць або баяцца ўбачыць і пачуць.
Мацей Кажынскі
Мацей Кажы́нскі (Maciej Każyński;  —, Вільня) — спявак (бас), акцёр, рэжысёр і антрэпрэнёр, стваральнік першага пастаяннага тэатра ў Мінску.
Біяграфія
Лічыцца, што ён паспеў папрацаваць адвакатам у Пётркаве Трыбунальскім Люблінскага ваяводства.
Акцёрскую дзейнасць ён пачынаў у 1787 годзе ў Любліне ў калектыве В. Багуслаўскага, аднаго са стваральнікаў польскага тэатра. У 1793 г. М. Кажынскі працаваў у Гродне ў трупе Д. Мараўскага, потым некаторы час у Вільні. Выконваў камедыйныя ролі ў п’есах Ж. Б. Мальера, В. Багуслаўскага, Ф. Багамольца. Валодаючы цудоўным басам, спяваў у операх. Разам з ім у трупе Д. Мараўскага працавала вядомая ў той час актрыса С. Дэшнер.
У красавіку 1801 г. Д. Мараўскі памёр і калектыў распаўся. У гэтым жа годзе М. Кажынскі стварыў у Гродне оперна-драматычную трупу, з якой у пачатку 1802 г. прыехаў у Мінск. Ён працаваў там да 1805 г. і арганізаваў першы пастаянны польскамоўны тэатр. З 1801 па 1819 г. (з перапынкам) з’яўляўся антрэпрэнёрам, рэжысёрам і акцёрам Віленскага тэатра. У рэпертуары трупы М. Кажынскага былі вядомыя оперныя творы «Фраскатана» Дж. Паізіела, «Вясковая радасць» Дж. Сарці, «Чэкіна, або Добрая дачка» Н. Пічыні, «Школа раўнівых» А. Сальеры, «Тачка воцатніка» Л. Мерсье, «Уяўны дурань па каханні» А. Сакіні. Да пастановак М. Кажынскага ў Мінску адносіцца папулярная опера-вадэвіль «Уяўны цуд, або Кракавяне і горцы» Я. Стэфані, дзе ярка выяўлены свабодалюбівыя імкненні перадавой грамадскасці (у 1803 г. паказана ў Маскве; у многіх гарадах забаронена). У гэтым спектаклі, як і ў іншых, Кажынскі з бляскам выканаў басовую партыю. «Польская трупа з Мінска» зацьміла не толькі Рускі, але і мясцовы Французскі тэатр. Аб гэтым пісаў свайму сыну Якаў Булгакаў, вядомы расійскі дыпламат, пасол (і аўтар п’ес), які добра ведаў Кажынскага.
Асабліва ўдаваліся артысту ролі незадачлівых інтрыганаў, шляхетных ветрагонаў, свавольнікаў, бліскучых афіцэраў, камічных палюбоўнікаў. Сярод лепшых вобразаў, створаных артыстам ім на сцэне, — Моргал («Уяўны цуд, або Кракавяне і горцы» Я. Стэфані), Буцэфал («Сельскія спявачкі» В. Ф’ёраванці), Бартола («Севільскі цырульнік» Дж. Расіні), Аксур («Аксур, цар Армуза» А. Сальеры) і інш.
З Мінскім тэатрам М. Кажынскі гастраляваў у Маскве і Гродне (1803), Полацку, Віцебску, Бешанковічах (1805); з Віленскім — у Мінску і Санкт-Пецярбургу (1807).
Ён з’яўляецца таксама аўтарам п’есы «Бацьку айчыны яго ўдзячныя дзеці».
У 1820 годзе Кажынскі пакінуў сцэну. Памер 29 сакавіка 1823 года ў Вільні. Пасля яго смерці тэатрам стала загадваць яго нібыта трэцяя (дакладна не вызначана) жонка Ганна з Кочкаў. Пахавалі Кажынскага ў катакомбах на віленскіх Бернардзінскіх могілках, магіла не захавалася.
Сям’я
Даследчыкі называюць яго другой жонкай Марыю Краеўскую (нар. у 1777 г.). Марыя ў 1795—1798 гадах належала да знакамітай трупы В. Багуслаўскага. Пазней яна перайшла ў трупу Д. Мараўскага ў Вільні. Далей увайшла ў трупу свайго мужа, з якой выступала ў Гродне, Мінску, Вільні. Спявала ў операх, лічылася таленавітай акторкай. Памерла ў 21 студзеня (ст.ст.) 1813 годзе ў Вільні. Праз нейкі час на яе магіле, што ў цэнтры Бернардзінскіх могілак, муж і сын паставілі прыгожы помнік, які захаваўся да нашых дзён.
З Краеўскай меў сына Дыянізія (8 кастрычніка 1795). У сакавіку 1813 года хрост дапоўнілі ў віленскай кафедры. Вучыўся ў Вільні. Дэбют на сцэне бацькавага віленскага тэатра адбыўся ў 17 (28) снежня 1812 года, у драме «Чорны чалавек». А ўжо з красавіка 1813 ён уваходзіць у асноўны склад трупы. У 1833 шанаванага ўсімі артыстамі трупы і публікай Кажынскага абіраюць загадчыкам тэатра. Апошні выступ цяжка хворага на сухоты актора адбыўся за тры тыдні да смерці, якая наступіла 23 студзеня (ст.ст.) 1838 года. Пахавалі Дыянізія, як пісаў Адам Кіркор, у правым крыле катакомбаў (знішчаны пасля вайны) на віленскіх бернардзінскіх могілках. Побач былі магілы бацькі і трэцяй бацькавай жонкі, а таксама маці мастака Адама Шэмеша. Дыянізій перажыў і жонку Ганну Малеўскую, і дзяцей Марыянну-Ганну (нар. 1816 г., Вільня) і Мацея-Андрэя (нар. 17 (29) снежня 1817 г.), які быў ахрышчаны ў мінскай кафедры вясной 1818 года.
Трэцяй жонкай была Ганна Людавіка Кочык. З ёй дзеці:
Сын Віктар нарадзіўся яшчэ да таго, як папярэдняя жонка Марыя Краеўская памерла. Пахаваўшы яе, Кажынскі ажаніўся з Кочык. У шлюбе нарадзіліся:
IC 198
IC 198 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Крэолы
Крэолы (партуг. crioulo «мясцовы ўраджэнец») — паняцце датычнае ўраджэнцаў калоній.
Вызначэнне
У залежнасці ад традыцый пэўнай краіны або мясцовасці можа мець наступныя значэнні:
Сацыяльная гісторыя
Тэрмін «крэолы» шырока выкарыстоўваўся ў еўрапейскай літаратуры і афіцыйных дакументах у XVI—XIX стст. Ён узнік у партугальскіх калоніях першапачаткова для вызначэння нашчадкаў першапасяленцаў партугальскага паходжання, якіх адрознівалі ад мясцовых тубыльцаў.
У Бразіліі і іспанскіх калоніях у Амерыцы крэолы з цягам часу склалі самастойны пласт насельніцтва, які меў прывілігірованы статус у адносінах да нашчадкаў індзейцаў і нават вызваленых рабоў, але знаходзіўся ніжэй за выхадцаў з Пірэнейскага паўвострава (пенінсуларэс). Яны складалі асноўную частку землеўладальнікаў, прадпрымальнікаў і адміністратараў калоній, аднак не маглі займаць вышэйшыя кіраўнічыя пасады, самастойна пераехаць у метраполію і г.д. На думку брытанскага даследчыка Бенедыкта Андэрсана, у выніку гэта прывяло да фарміравання асобнага мясцовага самавызначэння крэолаў, руху за незалежнасць ад метраполіі і стварэнню першых нацыянальных дзяржаў Лацінскай Амерыкі.
Паступова тэрмін «крэолы» пашыраўся. Так, у Луізіяне ў пач. XVIII ст. крэоламі першапачаткова называлі толькі белых ураджэнцаў іспанскага і французскага паходжання, а пазней і нашчадкаў ад сумесных шлюбаў з індзейцамі і неграмі. На Алясцы крэоламі лічылі дзяцей ад шлюбаў рускіх каланістаў з індзейцамі, эскімосамі і алеўтамі. Да бюргераў Шры-Ланкі адносілі асабіста вольных нашчадкаў партугальскіх і галандскіх каланістаў, якія змешваліся з сінгаламі і таміламі. У такім разе крэолы адрозніваліся ад перасяленцаў з Еўропы нават знешне, хаця маглі быць роўнымі з імі з прававога пункту гледжання.
У рэчаіснасці, такія крэолы самі падзялялі сябе па паходжанню, і пачэснае становішча атрымоўвалі тыя, хто быў найменш звязаны з нееўрапейскім насельніцтвам. На Шры-Ланцы ў кан. XIX — пач. XX стст. бюргеры галандскага паходжання нават выступалі за спыненне далейшага расавага змешвання. Яны атаясамлялі сябе больш з метраполіяй (у выпадку Шры-Ланкі кан. XIX — пач. XX стст. гэта былі нават не Нідэрланды, а Вялікабрытанія), чым з тубыльцамі. У Луізіяне, наадварот, атаесамленне з крэоламі набыло большую значнасць пасля далучэння да ЗША і імкнення луізіянцаў адасобіцца ад новых пасяленцаў. Але і ў гэтым выпадку група французскіх крэолаў (нашчадкаў белых французскіх каланістаў) рэзка адасабляла сябе ад іншых крэолаў.
Канчатковым вынікам пашырэння тэрміна «крэолы» стала яго распаўсюджанне на нееўрапейскае насельніцтва, звычайна на нашчадкаў афрыканскіх рабоў (Гаіці, Каба-Вердэ, Сан-Тамэ і Прынсіпі, Маўрыкій і г.д.). Гэта было абумоўлена стратай нашчадкамі рабоў эмацыянальнай сувязі з этнічнымі каранямі продкаў, згубай першаснай мовы на карысць крэольскай гаворкі, асновай якой заўсёды была мова метраполіі. У Ліберыі і Сьера-Леонэ да крэолаў адносілі вызваленых чарнаскурых рабоў з ЗША і брытанскіх калоній, якія стварылі ў XIX ст. у Заходняй Афрыцы свае паселішчы, але адрозніваліся па культуры і мове ад мясцовых племянных груп. У будучым, гэта нават прыводзіла да вострых канфліктаў у барацьбе за ўладу і эканамічныя інтарэсы паміж крэоламі і тубыльцамі.
Крэольскія культуры
Крэольскія культуры ўзніклі ў працэсе, які мае назву крэалізацыя, — узаемнага ўзбагачэння культур у выніку запазычвання элементаў чужой культуры і стварэння на яе аснове новых форм. Найлепш ён вывучаны на прыкладзе стварэння крэольскіх моў. Аднак крэалізацыя закранае і іншыя элементы культуры і вызначае асаблівасці штодзённага побыту, вядзення гаспадаркі, шлюбныя і сямейныя адносіны, сацыяльную структуру грамадства, мастацтва, рэлігійныя вераванні і г.д. Яны ўзнікаюць не проста ў выніку зліцця пэўных рыс двух або болей розных культур, але і ў выніку прыстасавання да мясцовага ладу жыцця, геаграфічных умоў, клімату, гістарычных абставін. Характэрны ў гэтым сэнсе крэольскія кухні. Яны адаптавалі традыцыі, што існавалі раней у Еўропе, Афрыцы або непасрэдна ў калоніі да новых інгрыдыентаў ежы, іх падачы і ўжывання. Так, на Ямайцы першыя каланісты з Іспаніі яўрэйскага паходжання ўвялі звычай шырокага ўжывання розных рыбных страў і прыгатавання падлівак на аснове воцату. Гэта былі шырока распаўсюджаныя і танныя прадукты, якія не трэба было завозіць з Еўропы. Брытанскія каланісты прынеслі звычай ужывання мяса, але яно багата запраўлялася перцам, што не звычайна для брытанскай кулінарыі, затое адлюстроўвае прыстасаванасць захавання харчу ў спякотным трапічным клімаце. Нарэшце, азіяцкія традыцыі леглі ў аснову ўжывання вялікай колькасці гародніны і спецый. Звычай есці хлеб несумненна мае еўрапейскія карані, але на Ямайцы хлеб пякуць не толькі з жыта і пшаніцы, але з кукурузы, якая паходзіць з Амерыкі, і клубняплодаў, што больш адпавядае афрыканскай кухні.
Надзвычай яркімі прыкладамі крэалізацыі з’яўляюцца вядомыя лацінаамерыканскія карнавалы, некаторыя танцы (сальса, танга, ламбада і інш.), музыка (джаз, каліпса, ска, рэгі і інш.) і элементы вопраткі (капелюшы-панамы, стрынгі, понча і інш.).
Бяседныя песні (альбом)
«Бяседныя песні» — беларускі музычны альбом, выдадзены ў 2019 годзе ў межах праекта Сяржука Доўгушава «Tradycyja».
Варонічы (Слонімскі раён)
Варо́нічы (, Вороничи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сялявіцкага сельсавета.
Герб Валожына
Герб Валожына — геральдычны знак горада Валожын у Беларусі.
Апісанне
На шчыце ў чырвоным полі знак залацістага колеру ў выглядзе лацінскай літары W (прыватнаўласніцкі герб «Габданк»). Быў зацверджаны 22 чэрвеня 1998 года.
Пэрыс Хілтан
Пэрыс Уітні Хілтан (Paris Whitney Hilton; нар. 17 лютага 1981, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканская актрыса, спявачка, аўтар песень, фотамадэль і дызайнер. Пэрыс Хілтан - былая спадчынніца сямейнага бізнесу - найбуйнейшай у свеце сеткі гатэляў Hilton Hotels. Вядомасць ёй прынеслі тэлесерыял «Простае жыццё» (2003-2007) (у якім яна згуляла са сваёй сяброўкай Ніколь Рычы) і скандальнае свецкае жыццё, з-за якой у СМІ яна падаецца ў першую чаргу як «свецкая ільвіца».
Алег Сяргеевіч Гайдукевіч
Алег Сяргеевіч Гайдукевіч (нар., Мінск) — беларускі палітык. Член Вышэйшага савета ЛДП, старшыня Ліберальна-дэмакратычнай партыі (з 2019 года). Падпалкоўнік міліцыі.
Біяграфія
У 1998 годзе скончыў з адзнакай Акадэмію Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Правазнаўства», мае кваліфікацыю юрыста. У 2018 годзе прайшоў перападрыхтоўку ў Інстытуце дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Міжнародныя адносіны».
Працаваў оперупаўнаважаным, старшым оперупаўнаважаным АБЭЗ, старшым оперупаўнаважаным аддзела цяжкіх злачынстваў УБЭЗ ГУУС Мінгарвыканкама, намеснікам начальніка АБЭЗ , начальнікам АБЭЗ , першым намеснікам начальніка, начальнікам Партызанскага РУУС г. Мінска, начальнікам Фрунзенскага РУУС г. Мінска, намеснікам старшыні. У 2019 годзе абраны дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Падчас падзей 2020—2021 гадоў
Неўзабаве пасля рэгістрацыі групы 26 мая заявіў, што здымаецца з выбараў на карысць Аляксандра Лукашэнкі, бо «нельга дапусціць злому краіны». Ён дадаў, што не можа «быць прастытуткай», а будзе «адстойваць свае перакананні». 14 ліпеня стаў даверанай асобай кандыдата Лукашэнкі.
У пачатку верасня 2020 года выбаршчыкі Каліноўскай выбарчай акругі № 108 сабралі 700 подпісаў пад лістом аб тым, што «страцілі давер да дэпутата Гайдукевіча». Людзі палічылі, што «дэпутат бяздзейнічаў і не абараніў інтарэсы выбаршчыкаў». Але гэта не дапамагло яго зняць.
У лютым 2021 года выступіў з ініцыятывай прыняцця закона аб так званых замежных агентах, які разглядаецца крытыкамі як патэнцыйны сродак ціску на праваабаронцаў і іншадумцаў з боку рэжыму Лукашэнкі.
Неаднаразова выступаў у СМІ ў абарону рэжыму Лукашэнкі і з ачарненнем дэмакратычнай апазіцыі. Называў «спробай дзяржаўнага перавароту» масавыя пратэсты супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і супраць гвалту карніцкіх структур органаў рэжыму Лукашэнкі ў адносінах да іншадумцаў.
Міжнародныя санкцыі
21 чэрвеня 2021 года быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. Паводле рашэння ЕС, Гайдукевіч «рабіў публічныя заявы, вітаючы перанакіраванне пасажырскага рэйса FR4978 у Мінск 23 мая 2021 года. Гэта палітычна матываванае рашэнне было прынята без належнага абгрунтавання і было накіравана на арышт і затрыманне апазыцыйнага журналіста Рамана Пратасевіча і Соф’і Сапегі і з’яўляецца формай рэпрэсій супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі ў Беларусі». Акрамя таго, Гайдукевіча ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.
9 жніўня 2021 года таксама быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
У 2022 годзе ён трапіў у чорныя спісы Японіі і Украіны.
Аляксееўка (гарадская акруга Кінель)
Аляксееўка (Алексе́евка) — пасёлак гарадскога тыпу ў гарадской акрузе Кінель Самарскай вобласці Расіі. Размешчаны за 10 км ад Кінеля і за 7 км ад Самары. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1920—1930-х гадоў. У 2008 годзе пасёлак увайшоў у склад гарадской акругі Кінель. Насельніцтва — (2021).
Фішбах (Люксембург)
Фішбах (люксемб. Fëschbesch, фр. Fischbach) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Фішбах з'яўляецца часткай кантона Мерш. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 730 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 270 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 19,61 км ² (па займаемай плошчы 59 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 427 м. (37 месца з 116 камун), найменшая 288 м. (98 месца з 116 камун).
Lynx pardinus
Апісанне
Раней часта лічылася падвідам рысі звычайнай. На сённяшні дзень даказана, што гэта два розныя віды, эвалюцыянавалі незалежна адзін ад аднаго ў эпоху плейстацэну. Адрозніваецца ад апошняй больш светлай афарбоўкай і рэзка выяўленымі плямамі, якія надаюць ёй падабенства з афарбоўкай леапарда. Зімой поўсць чэзне і робіцца больш тонкай. Яна таксама напалову меншая за звыйчайную рысь, і таму палюе ў асноўным на дробную дзічыну — зайцоў і трусоў, толькі зрэдку нападае на дзіцянят аленяў.
Найвялікшая папуляцыя ў свеце пражывае ў нацыянальным парку Даньяна.
Вуліца Дзяржынскага (Барысаў)
Вуліца Дзяржынскага (улица Дзержинского) — вуліца ў Барысаве, размешчаная ў гістарычным раёне Старабарысаў.
Гісторыя
Гістарычна частка вуліцы ад рынку на захад, да Бярэзіны называлася Палынскай. Паводле П. Шпілеўскага, такую назву яна атрымала ад таго, што на гэтым месцы была глыбокая сажалка з палыном. Частка вуліцы ад рынку на ўсход называлася Аршанскай, па кірунку да горада Оршы. Палынская (або Бярэзінская) і Аршанская вуліцы згадваюцца ў інвентары 1680 года.
У часы Расійскай імперыі Аршанская вуліца перайменавана ў Маскоўскую, бо выводзіла на маскоўскі тракт. У 1800 г. быў распрацаваны праект рэгулярнай перапланіроўкі Барысава, паводле якога ад плошчы разыходзіліся галоўныя вуліцы — Мінская, Полацкая, Лепельская, Маскоўская. П. М. Шпілеўскі адзначаў, што Барысаў мог пахваліцца даволі шырокімі і прамалінейнымі вуліцамі, якія амаль усе сыходзіліся каля рыначнай плошчы. Паводле слоў Шпілеўскага вуліца Маскоўская была выбрукавана каменем.
У часы нямецкай акупацыі 1940-х гг. перайменавана ў Беларускую вуліцу.
IC 199
IC 199 (також позначається як IC 1778) — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Глыбакаводны гігантызм
Глыбакаводны гігантызм - у заалогіі назва тэндэнцыі некаторых відаў беспазваночных і іншых марскіх жывёл на вялікіх глыбінях дасягаць больш буйных памераў, чым іх блізкія суродзічы на больш глыбінях або на сушы.
Да канца не вывучана, ці з'яўляецца гэты эфект вынікам абмежаванасці ежы і, адпаведна, больш позна дасягальная палаваспеласць ці ж гэта з'яўляецца прыстасаваннем да большага ціску вады.
Фрайберг
Фрайберг (Freiberg) — горад у Германіі.
Гісторыя
Фрайберг — вялікі раённы горад, універсітэцкі цэнтр і цэнтр горназдабыўчай справы прыкладна ў цэнтры Саксоніі, паміж Дрэздэнам і Хемніцам. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам раёна Цэнтральная Саксонія, утворанага ў 2008 годзе, і сядзібай Фрайбергскай горнай акадэміі, заснаванай у 1765 годзе — найстарэйшага існуючага горнага ўніверсітэта ў свеце.
Увесь гістарычны цэнтр горада знаходзіцца пад аховай. Ён, разам з мясцовымі помнікамі гісторыі горназдабыўной прамысловасці, такімі як шахты, уваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА з 2019 года. Да 1969 года горад быў цэнтрам горназдабыўной і металургічнай прамысловасцю каля 800 гадоў. У апошнія дзесяцігоддзі адбываюцца структурныя змены ў галіне высокіх тэхналогій, у галіне вытворчасці паўправаднікоў і сонечнай тэхнікі, што робіць Фрайберг часткай «Сіліконавай даліны» Саксоніі.
1800 год у гісторыі астраноміі
1800 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Гарадок (Глускі раён)
Гарадо́к (, Городок) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
Гісторыя
Упамінаецца з 2-й паловы XV ст. У канцы XVI — пачатку XIX ст. вёска мела назву Гарадок Глуск-Пагарэлы. Належала Гальшанскім, Гаштольдам, Астрожскім, Радзівілам.
З 1783 года ў складзе Расійскай імперыі.У 1847 годзе вёска ў маёнтку Дварэц (Бабруйскі павет). З 1924 года цэнтр Гарадоцкага сельсавета Глускага раёна. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1942—1943 гг. нямецка-фашысцкія захопнікі загубілі ў вёсцы 89 жыхароў.
З 1960 года Гарадок у Завалочыцкім сельсавеце.
Арыжня (рака)
Ары́жня (Арыжна), Аражня, Какланка, Пастовіцкі канал — рака ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці і Глускім і Асіповіцкім раёнах Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Пціч.
Назва
Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня».
Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца». Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona, у назвах азёраў Арлея, Арлейка (на Задзвінні), рэк Арлея (на Верхнім Падняпроўі), Ароса (Ороса) на Верхнім Павоччы , Арэса (недалёка ад Аражні, таксама прыток Пцічы).
Гідранімічны фармант -ng- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Alanga, Babrungas, Stabingis, пруск. Balyngen. Ён шырока выкарыстоўваўся ва ўтварэнні прыметнікаў у літоўскай, латышскай, старапрускай мовах.
Вытокі прытокаў Пцічы Аражня і Арэса (Аражня карацейшая і ўцякае ў Пціч вышэй па цячэнні) недалёка адзін ад аднаго, паабапал Старых Дарог. Гідранімічны комплекс *Ar-(ing-) & *Ar-(es-) на Пцічы, магчыма, адносіўся да мясціны вытокаў гэтых дзвюх рэк, адкуль яны сцякалі б даволі хутка.
Гідраграфія
Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 176 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 м/км. Пачынаецца за 1,8 км на паўднёвы захад ад вёскі Дубное Старадарожскага раёна, цячэ па паўночнай частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Упадае ў Пціч за 3 км ніжэй вёскі Лука Асіповіцкага раёна. Па ніжнім цячэнні ракі праходзіць мяжа паміж Асіповіцкім і Глускім раёнах. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. Асноўны прыток — рака Чарніца (справа).
NGC 455
NGC 455 (іншыя абазначэнні — UGC 815, MCG 1-4-11, ZWG 411.15, ARP 164, PGC 4572) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Марачы (Пастаўскі раён)
Марачы́ (, Морочи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Камайскага сельсавета.
Флаксвейлер
Насельніцтва складае 1667 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 557 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 30,17 км ² (па займаемай плошчы 19 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 387 м. (72 месца з 116 камун), найменшая 208 м. (31 месца з 116 камун).
Тхэджо (кіраўнік Каро)
Тэджо  — першы кіраўнік адзінай Карэі, заснавальнік дынастыі Ван і дзяржавы, якая існавала на тэрыторыі Карэйскага паўвострава ў перыяд з X паводле XIV стагоддзе. Ван Гон кіраваў дзяржавай з 918 (канчаткова ўсталяваў ўладу толькі ў 936) паводле 943 год. Імя і прозвішча — Ван Гон, другое імя — Якчхон. Пасмяротны тытул — Сінсон тэван.
Юнацтва
Ван Гон нарадзіўся ў 877 годзе ва ўплывовай купецкай сям’і з горада Сандо (сёння Кэсон). Яго бацька, Ван Рун (왕륭, 王隆), разбагацеў на гандлі з Кітаем. У той час Карэя была падзелена на, якія вялі паміж сабой вайну за панаванне над усім паўвостравам. Многія мясцовыя лідары і бандыты аб’ядналіся супраць улады аслабелай дзяржавы Сіла. Паўстанец, які набіраў сілу, супрацьстаяў дзяржаве Сіла, узяўшы ў 895 годзе родны горад Ван Гона Сандо.
Вецявічы
Вецяві́чы (, Ветевичи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сялявіцкага сельсавета.
Тхэджо (кіраўнік Каро)
Аб’яднанне Карэі
У 927 годзе мяцежнік захапіў сталіцу дзяржавы Сіла,, забіўшы мясцовага кіраўніка і паставіўшы марыянеткавага манарха. Ван Гон, даведаўшыся пра планы паўстанцаў па захопе Каро, планаваў атаку кавалерыяй на Кён Хвона на яго шляху дадому, але пацярпеў паразу ў бітве, страціўшы высокапастаўленых ваеначальнікаў, у тым ліку Сін Сунгёма, асабіста каранаваўшага Ван Гона. У 935 годзе апошні кароль Сіла,, зразумеўшы, што вярнуць дзяржаву ў яго не выйдзе, звярнуўся за дапамогай да Ван Гона. Ван Гон з радасцю прыняў яго ў размяшчэнне, даўшы Кёнсуну тытул прынца, таксама прыняўшы дачку Кёнсуна ў якасці адной са сваіх жонак. Гэтыя падзеі выклікалі агіду да Кён Хвона. У тым жа годзе старэйшы сын Кён Хвона,, збунтаваўся супраць свайго бацькі і зняволіў яго ў будысцкім храме. У 936 годзе Ван Гон пачаў апошнюю кампанію супраць Сінгёма. Сінгём спрабаваў супраціўляцца, але сутыкнуўся з праблемамі і ўнутранымі канфліктамі і здаўся Ван Гону. Упершыню за доўгі час Карэя была аб’яднаная пад уладай адзінага кіраўніка — дынастыі Каро, і застанецца адзінай аж да заканчэння Другой сусветнай вайны. Ван Гон кіраваў Карэяй да сваёй смерці ад хваробы ў 943 годзе.
Рэмень-рыба
Рэмень-рыба (селядцовы кароль, рэмнецел) (Regalecus glesne) — пелагічная (паўглыбокаводная) рыба, сустракаецца ў цёплых і ўмерана цёплых водах Ціхага, Атлантычнага і Індыйскага акіянаў на глыбіні 50-700 м (даследчыкі называюць таксама глыбіні ад 20 да 200 метраў і нават 1000 метраў), трапляюцца часам на паверхні. Асобныя экземпляры знаходзяць выкінутымі на бераг пасля шторму.
IC 200
IC 200 — галактыка тыпу SBb   R  у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Акадэмічнае веславанне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па акадэмічным веславанні на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся ў лагуне Радрыгу-дэ-Фрэйташ у раёне Капакабана ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 13 жніўня. 14 камплектаў медалёў былі разыграны сярод 550 спартсменаў (331 мужчыны і 219 жанчын).