cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цімашова (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Узгляддзе
Узгляддзе (Взгля́дье) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Селенгінск
Селенгінск (Селенги́нск) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кабанскім раёне Рэспублікі Бурація. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Селенгінскае». Насельніцтва — 13 740 чал. (2017). Размешчаны на левым беразе Селенгі, за 1,5 км на поўдзень ад яе рэчышча, ля паўночнага падножжа горнага хрыбта Хамар-Дабан.
Васілёк раскідзісты
Васілёк раскідзісты (Centaurea diffusa) — від кветкавых травяністых лугавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Двухгадовая расліна, шаравата-зялёная, шурпатая, больш-менш павуціністая. Сцеблы вышынёй 15—20 см, прамастаячыя, да аснавання разгалінаваныя. Прыкаранёвыя і ніжнія сцябловыя лісце чарашковае, двойчы пёрыстарассечанае, на вузкалінейныя, суцэльныя, завостраныя долі. Верхнія лісці сядзячыя, суцэльныя. Кошыкі адзінкавыя, на канцах шматлікіх галінак рознай даўжыні, утвараюць разгалістыя, мяцёлкавыя суквецці. Кветкі ад бледна-ружовых да бялёсых або белых. Плады — сямянкі, бураватыя са злёгку прыкметным чубком або без яго. Цвіце ў ліпені—верасні. Плады спеюць у жніўні—кастрычніку.
Экалогія
Расце на стэпавых участках, камяністых схілах, прыморскіх пясках. Пустазелле.
Распаўсюджанне
Галарктычны стэпавы від. Сустракаецца ва Украіне ва ўсіх раёнах, акрамя паўночных, у Беларусі.
Выкарыстанне
Добры меданос. Вельмі засухаўстойлівая расліна. Чым гарачэй і сушэй лета, тым больш нектаравыдзяленне. Мёд светлы, празрысты, з тонкім водарам, але гаркаваты на смак у першыя два—тры тыдні.
Ø
Гл. таксама
Падобныя сімвалы:
125-я Капаткевіцкая партызанская брыгада
125-я Капаткевіцкая партызанская брыгада — партызанская брыгада, створаная ў студзені 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Капаткевіцкага і Петрыкаўскага раёнаў. 29 чэрвеня 1944 года брыгада (372 партызаны, тры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны праводзілі аперацыі на чыгуначным участку Лунінец — Гомель, на шашэйных і грунтавых дарогах. У жніўні 1943 года падарвалі больш за 1,7 тыс. рэек, у ноч на 24 чэрвеня 1944 года на ўчастку Старушкі — Бабруйск, больш за 270 рэек, у сакавіку — чэрвені 1943 года, красавіку 1944 года вялі баі супраць карнікаў і па ліквідацыі нямецкіх гарнізонаў, у тым ліку ў вёсцы Муляраўка Петрыкаўскага раёна. У красавіку — чэрвені 1944 года дзейнічалі ў прыфрантавой паласе нямецкіх войск, здабывалі і перадавалі Чырвонай Арміі звесткі разведкі. Камандзіру 78-га дыверсійнага атрада Р. А. Такуеву і камандзіру дыверсійнай групы Ф. А. Малышаву было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Склад
Брыгада была створана на базе атрадаў Капаткевіцкага, «Балотнікава» (І. Н. Глушко), М. Ф. Бабкова, Р. І. Краўца, А. Р. Волкава (з верасня 1943 года — 39-ы атрад), 2-га Капаткевіцкага.
У сакавіку 1943 года атрад Краўца быў перададзены 210-й Капаткевіцкай партызанскай брыгадзе. У чэрвені 2-і Капаткевіцкі атрад быў вылучаны ў самастойны і вызначаны як штабны. У ліпені 1943 года з брыгады былі вылучаны атрады «Балотнікава» і Бабкова і на іх базе створана 130-я Петрыкаўская партызанская брыгада. У верасні 1943 года ў складзе брыгады створаны 55-ы атрад, які 22 лютага 1944 года (55 партызан) злучыўся з Чырвонай Арміяй. У снежні 1943 года на базе 17-га, 27-га і 39-га атрадаў была створана 150-я партызанская брыгада імя Ф. М. Языковіча.
29 чэрвеня 1944 года брыгада ў складзе 45-га атрада імя Маставога, 78-га дыверсійнага і 25-га атрадаў злучылася з Чырвонай Арміяй.
Памяць
У 1975 годзе ў гарадскім пасёлку Капаткевічы і вёсцы Новыя Галоўчыцы Петрыкаўскага раёна ў гонар брыгады былі ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.
Арынбай
Арынбай — сяло ў Жанааркінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Цаліннай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 18 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Атасу. Код КАТА — 354469100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 581 чалавек (294 мужчыны і 287 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 520 чалавек (258 мужчын і 262 жанчыны).
Геаграфія Антыгуа і Барбуды
Дзяржава Антыгуа і Барбуда размешчана на двух адносна вялікіх астравах і шэрагу дробных. Плошча краіны складае 441 кв. км. Сталіца — горад Сент-Джонс на востраве Антыгуа.
Геаграфічнае становішча
Большы з двух галоўных астравоў — Антыгуа, на яго прыпадае 62 % плошчы краіны. Амаль што ўдвая меншая Барбуда ляжыць за 48 км на поўнач. За 56 км на захад ад Антыгуа можна знайсці трэці па велічыні востраў — драбнюткую незаселеную Рэдонду. Берагі астравоў моцна зрэзаныя, з пляжамі, лагунамі і прыроднымі гаванямі, абрамленыя рыфамі і водмелямі.
Рэльеф і клімат
Сучасны рэльеф астравоў абавязаны сваім паходжаннем вапняковым пародам і вулканічнай актыўнасці, прычым уплыў першых значна большы. Самы высокі пункт краіны — Абама на Антыгуа (раней Boggy Peak, перайменаваны у 2009 у гонар першага цёмнаскурага прэзідэнта ЗША) — рэшткі вулканічнага кратара, што ўздымаецца на 402 метры. Вышэйшы пункт Барбуды дасягае ўсяго 42 м. Большая ж частка астравоў уяўляе сабой нізіну, якая не чапляе паўночна-ўсходнія пасаты, і яны праходзяць паўз, не пакідаючы тут дастатковай для фарміравання рачной сеткі колькасці ападкаў (у сярэднім - 990 мм).
Дажджлівы сезон (верасень-лістапад) непасрэдна звязаны з сезонам ураганаў. Антыгуа і Барбуда ляжаць акурат на шляху знакамітых карыбскіх ураганаў, што наведваюць астравы ў сярэднім раз на год. 7 верасня 2017 года ўраган "Ірма" знішчыў 90% пабудоў на востраве Барбуда. . Сярэднегадавая тэмпература +27, сярэднемесячныя адхіляюцца ад гэтай лічбы вельмі нязначна.
Расліннасць
Асабліва распаўсюджаныя на астравах пясчаныя глебы, здольныя падтрымаць існаванне хіба што хмызняковай расліннасці. Толькі на ўзбагачаных вулканічным попелам глебах цэнтральнай раўніны Антыгуа растуць пасаджаныя лясы-плантацыі акацый, махагоняў і чырвоных і белых кедраў, якія займаюць 11 % тэрыторыі вострава. Дзякуючы лесапасадкам, палепшылася сітуацыя з воднымі рэсурсамі і глебамі.
Валянцін Міхайлавіч Цярэнцьеў
Валянцін Міхайлавіч Цярэ́нцьеў (,  — ) — беларускі вучоны ў галіне фізіялогіі раслін. Доктар біялагічных навук (1959). Прафесар (1962). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1980).
Біяграфія
В. М. Цярэнцьеў нарадзіўся ў горадзе Веліж (сучасны раённы цэнтр у Смаленскай вобласці Расіі). У 1936 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. Член КПСС з 1938 года. З 1946 года ў Інстытуце біялогіі Акадэміі навук БССР, з 1951 г. вучоны сакратар прэзідыума АН БССР. У 1948 годзе пад кіраўніцтвам Ц. М. Годнева абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1958 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Основные вопросы физиологии хлебных злаков на торфяной почве». З 1954 г. загадчык лабараторыі, а з 1978 г. навуковы кансультант Інстытута эксперыментальнай батанікі АН БССР.
Навуковая дзейнасць
В. М. Цярэнцьеў займаўся вывучэннем фізіялогіі жыўлення, абмену рэчываў, прадукцыйнасці сельскагаспадарчых раслін, фізіялогіі збожжавых культур на тарфяных глебах, уплыву мікраэлементаў на фарміраванне механічнай тканкі раслін у сувязі з устойлівасцю да палягання, тэхналогіі вырошчвання гароднінных і дэкаратыўных раслін у замкнёных экасістэмах з выкарыстаннем штучных глебаў.
Сярод апублікаваных прац:
Уладзіслаў Ельскі
Уладзіслаў Ельскі (каля 1700 — 1762) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Староста пінскі, палкоўнік пяцігорскі.
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Ельскіх гербу «Пелеш».
У 1756 годзе разам з Янам Масальскім, старостам ваўкавыскім, абіраўся паслом на сойм ад Гарадзенскага павета. У інструкцыі, выдадзенай ім павятовым соймікам, значыліся наступныя пункты: наданне ўрадаў у Вялікім Княстве Літоўскім толькі літвінам, адкрыццё ў Рэчы Паспалітай мынцы, выкананне трыбунальскіх правоў.
У шлюбе з Аленай Бжастоўскай меў сыноў Юзафа, Францішка, Станіслава, Канстанціна.
П’ёцца
П'ёцца (Piozzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 1009 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 72 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano (martire.
Віцітнева
Віцітнева (Вити́тнево) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Іаган Георг Эміль фон Браўсэ
Іаган Георг Эміль фон Браўсэ (, Шчэцін — ) — прускі ваенны дзеяч. У 1788 г. скончыў ваенную акадэмію і паступіў на службу памочнікам афіцэра Генеральнага штаба. У 1812 г. — маёр батальёна грэнадзёраў 1-га кавалерыйскага палка 1-й дывізіі 1-га прускага корпуса, вылучыўся ў баях пад Пружанамі і Слонімам. У 1813 г. у свіце прускага прынца Вільгельма, камандаваў легкаконным палком, пазней — ад’ютант генерал-губернатара на Эльбе і Одэры і крон-прынца ў Швецыі. У 1815 г. генерал-маёр, камандзір 7-й пяхотнай брыгады 2-га корпуса пад камандаванем Пірха 1-га. У 1817 г. камандзір кадэцкага корпуса, у 1834 г. — дырэктар спецыяльнай каралеўскай школы ў Берліне.
Віцітнева
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Наушкі
Наушкі (На́ушки, Наашхи) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кяхцінскім раёне Бураціі. Утварае гарадское паселішча «Наушкінскае» (з 2006 года). Колькасць насельніцтва — 2944 чал. (2017). Размешчаны на правым беразе ракі Селенгі, за 250 км на паўднёвы захад ад Улан-Удэ, у пагранічнай зоне, за 3 км ад мангольскай мяжы. За 35 км ад горада Кяхта. У пасёлку — аднайменная станцыя Усходне-Сібірскай чыгункі.
NGC 4762
NGC 4762 (іншыя абазначэнні — UGC 8016, MCG 2-33-33, ZWG 71.65, VCC 2095, KCPG 356B, PGC 43733) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хлопніна
Хлопніна (Хлопнино) — вёска ў Глінкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Белахолмскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Бярозкіна (Глінкаўскі раён)
Бярозкіна (Берёзкино) — вёска ў Глінкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Берднікаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Карскае мора
Карскае мора — ускраіннае мора Паўночнага Ледавітага акіяна. Назва мора паходзіць ад назвы ракі Кара, якая ўпадае ў яго.
Фізіка-геаграфічнае становішча
Мора абмежавана паўночным узбярэжжам Еўразіі і астравамі: Новая Зямля, Зямля Франца-Іосіфа, Паўночная Зямля, Гейберга. У паўночнай частцы мора знаходзіцца Зямля Візэ — востраў, адкрыты тэарэтычна ў 1924 годзе. Таксама ў мора знаходзяцца астравы Арктычнага інстытута, астравы Весцяў ЦВК.
Мора размешчана пераважна на шэльфе. Шмат астравоў. Пераважаюць глыбіні 50—100 метраў, найбольшая глыбіня 620 метраў. Плошча 893 400 км².
У моры ўпадаюць паўнаводныя рэкі: Об, Енісей, таму салёнасць моцна вагаецца.
Карскае мора — адно з самых халодных мораў Расіі, толькі каля вусцяў рэк тэмпература вады летам вышэй 0 °C. Частыя туманы і штормы. Вялікую частку года мора пакрыта льдамі.
Пратэсты ў Грузіі (2023)
Пратэсты ў Грузіі — серыя вулічных дэманстрацый, якія адбыліся ў Грузіі ў сакавіку 2023 года з прычыны падтрымкі парламентам у першым чытанні новага закона «Аб празрыстасці замежнага ўплыву». На думку незадаволеных, прапанаваны закон перашкаджае свабодзе прэсы.
7 сакавіка ў цэнтры Тбілісі прайшоў мітынг, дэманстранты паспрабавалі перакрыць службовы ўваход у парламент, якім дэпутаты мелі пакінуць будынак. Гэта прывяло да сутыкнення з паліцыяй, якая прымяніла слезацечны газ і вадамёт. Пазней мітынгуючыя прарвалі выстаўленыя металічныя агароджы. Супрацоўнікі МУС затрымалі больш за 60 чалавек ля парламента. Пратэстоўцы пад раніцу 8 сакавіка пакінулі праспект Руставелі.
Прэзідэнт Грузіі Саламэ Зурабішвілі адмяніла свае сустрэчы ў рамках рабочага візіту ў ЗША з-за мітынгаў. Яна падтрымала пратэстуючых.
ЗША і Еўрапейскі Саюз заявілі, што Грузіі будзе цяжка ўступіць у НАТА або Еўрапейскі Саюз, калі гэты закон будзе прыняты. Міжнародныя арганізацыі выказалі занепакоенасць з нагоды законапраекта, заявіўшы, што ён супярэчыць дэмакратычнаму развіццю Грузіі.
9 сакавіка была абвешчана новая акцыя ў Тбілісі. Апазіцыя патрабавала яснасці па адкліканні законапраекта і вызвалення затрыманых.
10 сакавіка грузінскія дэпутаты адхілілі ў другім чытанні законапраект «Аб празрыстасці замежнага ўплыву». Гэты крок быў неабходны для таго, каб ухвалены ў першым чытанні праект быў афіцыйна зняты з разгляду. Галасаванне адбылося, нягледзячы на тое, што парламент быў закрыты на тыдзень з-за ўрону, нанесенага пратэстамі.
Андрэй Аляксеевіч Трафімук
Андрэй Аляксеевіч Трафімук (, вёска Федзькавічы, цяпер, Брэсцкая вобласць — , ) — савецкі і расійскі навуковец беларускага паходжання ў галіне геалогіі і разведкі нафтавых і газавых радовішчаў, доктар геолага-мінералагічных навук, акадэмік Акадэміі навук СССР і акадэмік Расійскай акадэміі навук.
Сыграў адметную ролю ў асваенні «Другога Баку», заснаваў Інстытут геалогіі і геафізікі СА РАН, у ліку першых акадэмікаў пераехаў з Масквы, дзе быў дырэктарам інстытута, у акадэмгарадок у Новасібірску. Грамадзянская пазіцыя А. А. Трафімук не дазволіла прыняць ордэн «За заслугі перад Айчынай», якім ён быў узнагароджаны па ўказе Прэзідэнта РФ у лютым 1998 года, у знак нязгоды з палітыкай дзяржавы ў адносінах да сваіх грамадзян.
Біяграфія
Нарадзіўся жніўні 16 (3 жніўня па старым) 1911 у вёсцы Федзькавічы Кобрынскага павета Гродзенскай губерні, цяпер у складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі.
З 1929 года ён вучыўся на геалагічным факультэце Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Адначасова з 1930 года працаваў начальнікам навукова-даследчай партыі, якая займалася вывучэннем жалезных руд і баксітаў Урала. Пасля заканчэння ўніверсітэта ў 1933 годзе завочна навучаўся ў аспірантуры Казанскага ўніверсітэта. У 1938 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю.
Дыяген
Дыяген Сінопскі (Διογένης ὁ Σινωπεύς, Διογένης της Σινώπης; каля 412 да н.э., Сіноп - 10 чэрвеня 323 да н.э., Карынф) — старажытнагрэчаскі філосаф, вучань Антысфена, заснавальніка школы кінікаў.
Віцітні
Віцітні (Вититни) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Воінскія званні і знакі адрознення РСЧА 1935—1940
Персанальныя воінскія званні ваеннаслужачых сухапутных, паветраных і марскіх сіл РСЧА (1935—1940) — воінскія званні, уведзеныя Пастановамі ЦВК СССР № 19 і СНК СССР № 2135 ад 22 года «Аб увядзенні персанальных ваенных званняў начальніцкага складу РСЧА і аб зацвярджэнні Палажэння аб праходжанні службы камандным і начальніцкім складам РСЧА».
Пастановамі СНК СССР № 2590 і № 2591 ад 02 года для Сухапутных, Ваенна-паветраных і Ваенна-марскіх сіл Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі былі ўведзены форма адзення і знакі адрознення радавога, каманднага і начальніцкага складаў РСЧА.
Абвешчаныя Загадам Народнага камісара абароны СССР (НКА СССР) № 176 ад 03 года.
1935 год
Воінскія званні каманднага і начальніцкага складоў утвараліся з выкарыстаннем двух прыкмет: воінскай спецыяльнасці (роду дзейнасці) і рангу, вызначаўшага службовае прызначэнне носьбіта звання. У агульнай складанасці для камандуючага і начсаставу Сухапутных сіл, ВПС і ВМС РСЧА было ўстаноўлена 63 розных воінскіх званняў.
21 года была апублікавана Пастанова ЦВК і СНК СССР «АБ прысваенні воінскага звання «Маршал Савецкага Саюза» савецкім военачальнікам К. Я. Варашылаву, А. І. Ягорава, М. М. Тухачэўскаму, В. К. Блюхеру і С. М. Буденному.
1937 год
Канчатковае замацаванне адбылося з прыняццем у канцы 1937 года новага Статута ўнутранай службы РСЧА, у якім выразна адлюстравана новае дзяленне ваеннаслужачых на групы ў адпаведнасці з іх службовым становішчам. У прыватнасці, на падставе пункта 10 раздзела I раздзела 2 «Узаемаадносіны паміж ваеннаслужачымі» ажыццяўлялася дзяленне ўсіх ваеннаслужачых на групы ў адпаведнасці з іх службовым становішчам на: Пункт 14 дадзенага Статута (СУС-37) пералічваў персанальныя ваенныя званні, устаноўленыя Пастановамі ЦВК і СНК СССР ад 22 года з дапаўненнямі, уведзеныя Пастановамі ЦВК СССР № 104 і СНК СССР № 1296 ад 5 жніўня 1937года, якія вызначалі персанальныя званні малодшы лейтэнант і малодшы ваентэхнік — «для асоб малодшага каманднага і начальніцкага складу, якія скончылі спецыяльныя кароткатэрміновыя курсы, а таксама для асоб, якія прайшлі ваенную службу ў парадку раздзела X Закона аб абавязковай ваеннай службе», і малодшы палітрук — "для палітработнікаў з асоб малодшага каманднага складу і чырвонаармейцаў, якія не маюць адукацыі ў аб'ёме ваенна-палітычнага вучылішча».
Пруцяле
Пруця́ле (Prūtelė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Грышкішке. Насельніцтва 6 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Воінскія званні і знакі адрознення РСЧА 1935—1940
1939 год
На пазачарговай чацвёртай сесіі Вярхоўнага Савета СССР першага склікання, якая праходзіла ў канцы жніўня — пачатку верасня 1939 года, быў прыняты новы Закон «Аб усеагульным воінскім абавязку». Артыкул 12 гэтага Закона падзяляў камандны (начальнік) склад РСЧА на групы: вышэйшую, старшую, сярэднюю і малодшую.
Варта адзначыць, што вышэйпаказаны падзел начальніцкага складу РСЧА існаваў і раней, так як быў ўзаконены яшчэ ў 1925 годзе першым савецкім Законам «Аб абавязковай ваеннай службе».
У 1928 і 1930 гадах дадзены падзел таксама быў зацверджаны наступнымі савецкімі Законамі «Аб абавязковай ваеннай службе», ужо ў адпаведнасці са службовымі катэгорыямі ваеннаслужачых.
Адпаведнасць каманднага і начальніцкага складаў Чырвонай Арміі і ВМФ СССР да ўвядзення генеральскіх і адміральскіх званняў 7 мая 1940 года
У дзеючай арміі сфарміравалася іерархія ваенных званняў каманднага складу, якая адказвала пабудове вайсковай структуры згодна з прынцыпам патраення: кожнае больш буйное фарміраванне ўключала ў сябе тры больш дробных фарміравання — стралковы ўзвод пад камандаваннем лейтэнанта складаўся з трох аддзяленняў, рота пад камандаваннем капітана (старшага лейтэнанта) — з трох узводаў, батальён пад камандаваннем маёра — з трох рот, полк пад камандаваннем палкоўніка — з трох батальёнаў.
Больш буйныя фарміраванні, буйней палка (брыгада, дывізія, корпус, армія і група армій), якія атрымалі распаўсюджванне на час войнаў са значнай масавасцю, патрабавалі асаблівага падыходу.
Па-свойму развівалася іерархія званняў палітычнага складу і начальніцкага складу.
Згодна з артыкулам 41 Закона «Аб усеагульным воінскім абавязку» ад 01 года, пастановай СНК № 2690 ад 1 верасня 1939 года, абвешчанага загадам НКА № 226 ад 26 года і зацверджанага пастановай СНК № 1342 ад 26 ліпеня 1940 года, былі ўведзеныя воінскія званні падпалкоўніка і старшага батальённага камісара. Паводле загаду № 226 вышэйзгаданыя званні ўводзіліся ў РСЧА з 30 года.
Але да таго часу Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 07 года, абвешчанага загадамі НКА № 112 ад 08 года і НК ВМФ № 233 ад 11 года, уводзіліся генеральскія і адміральскія званні, дзякуючы чаму змянялася уся сістэма званняў вышэйшага каманднага складу Чырвонай Арміі і ВМФ СССР, таму гэта быў ужо наступны этап у гісторыі воінскіх званняў Савецкага Саюза.
Знакі адрознення
Пятліцы адрозніваліся ў залежнасці ад формы прадметаў адзення: на шынялях размяшчаліся ромбападобныя пятліцы, на гімнасцёрках пятліцы ў выглядзе паралелаграма. Пятліцы каманднага складу РСЧА (ад сярэдняга да вышэйшага ўключна) мелі вузкі галун з сукна залатога колеру. На пятліцах радавога, малодшага каманднага, а таксама ўсяго начальніцкага складу (ад малодшага да вышэйшай уключна) залатога галуна не было. Яны мелі акантоўку (выпушку) рознага колеру ў адпаведнасці з прыналежнасцю да службы.
Акрамя пятліц, для асоб каманднага складу (ад сярэдняга да вышэйшага ўключна) прадугледжваліся нарукаўныя знакі ў выглядзе шаўрон, званыя «кутнікамі», якія нашываліся на рукавах шынялёў і гімнасцёрак вышэй абшлагу. Для вышэйшага камсаставу кутнікі выконваліся з залатога галуна шырынёй 1,5 см (для камандармаў 1-га рангу і Маршалаў Савецкага Саюза: 3-см залаты шаўрон, а таксама 1,5-см чырвоны шаўрон — для Маршалаў Савецкага Саюза; нарукаўныя зоркі дыяметрам 6 см — на шынялях, і 5 см — на фрэнчах і гімнасцёрках); для старшага і сярэдняга камандных саставаў — шаўроны з чырвонага сукна: для старшага — шырынёй 1,5 см (для палкоўнікаў — абрамленыя 5-мм залатым галуном), для сярэдняга камсаставу — шырынёй 0,75 см.
Для ваенна-палітычнага складу РСЧА замест нарукаўных шаўронаў прызначаліся чырвоныя зоркі некалькі затупленай формы і дыяметрам 5,5 см, акантаваныя чырвоным шоўкам шырынёй 3 мм, з залатымі сярпом і молатам унутры (для армейскіх камісараў 1-га рангу — залатыя зоркі без сярпа і молата, той жа формы і дыяметра, што і нарукаўныя зоркі камандармаў 1-га рангу).
Курсанты радавога, малодшага кам- і начскладоў ваенных вучылішчаў РСЧА насілі пятліцы, устаноўленыя для радавога і малодшага каманднага (малодшага начальніцкага) складаў адпаведнага роду войскаў, кадры якога рыхтавала вучылішча. На пятліцах курсантаў радавога складу нашывалася жоўтымі ніткамі альбо наносілася жоўтай фарбай па трафарэце шыфроўка ваеннага вучылішча.
Курсанты малодшага каманднага і малодшага начальніцкага складаў замест шыфроўкі ў пятліцах насілі знакі адрознення, адпаведныя свайму воінскаму званню (трыкутнікі малодшага кам- і начскладу). Пастановай СНК СССР № 2591 ад 2 снежня 1935 года для ваеннаслужачых ВМС РСЧА (пасля 30 года — ВМФ СССР) вызначаліся традыцыйныя для флоту нарукаўныя знакі адрознення, званыя «галунамі», і якія мелі 3 тыпу: вузкія — 0,6 см, сярэднія — 1,3 см і шырокія — 3,2 см. Шырыня прасветаў паміж галунамі складала 5 мм. Усяму каманднаму і начальніцкаму складу ВМС РСЧА (акрамя ваенна-палітычнага) таксама было ўстаноўлена нашэнне над галунамі на абодвух рукавах, на адлегласці 2 см ад верхняга краю галуна — пяціканцовых зорак дыяметрам 3 см, вастрыём дагары, аднолькавага колеру з галунамі.
Той жа Пастановай СНК СССР № 2591 для ваенна-палітычнага складу ВМС РСЧА ўсталёўваліся чырвоныя нарукаўныя зоркі дыяметрам 4 см, акантаваныя 2-мм залатым галуном, без сярпа і молата ўнутры.
Ваеннаслужачыя радавога і малодшага каманднага (малодшага начальніцкага) складаў ВМС РСЧА на нарукаўных знаках адрознення насілі чырвоныя зоркі дыяметрам 4,5 см, устаноўленыя Загадам нам. начальніка ВМС РСЧА № 52 ад 16 года «Аб форме адзення асабістага складу ВМС РСЧА і правілах яе нашэння»: радавы склад — без акантоўкі, малодшы камандны і малодшы начальніцкі склады — з залатой акантоўкай.
Акрамя нарукаўных знакаў адрознення, вызначаўшых званне, ваеннаслужачыя радавога і малодшага кам- і начскладаў ВМС РСЧА насілі на левым рукаве шынялёў, бушлатаў, фланэлевых кашуль і кіцелей вышэй локцевага згібу — спецыяльныя знакі па карабельнай спецыяльнасці (штаты), устаноўленыя вышэйзгаданымі Правіламі нашэння формы адзення асабістым складам ВМС РСЧА.
Штаты ўяўлялі з сябе вышытыя чырвонымі ніткамі эмблемы роду службы, змешчаныя ў круг дыяметрам 10,5 см з чырвонай акантоўкай (для ваеннаслужачых звыштэрміновай службы — з жоўтай акантоўкай) — усяго 21 знак. Радавы і малодшы камандны (малодшы начальніцкі) склады, чыіх знакаў па спецыяльнасці Правіламі ўстаноўлена не было, нарукаўных штатаў не насілі.
Курсанты ваенна-марскіх навучальных устаноў (ВМУЗ'ов), паводле дадзеных Правілаў, замест штатаў насілі нарукаўны знак у выглядзе вышытага жоўтымі ніткамі якара з пераплятаючым яго канатам на прамавугольнай нашыўцы з чорнага сукна памерам 6 × 9 см без акантоўкі.
Курсанты вучылішчаў Берагавой абароны (БА) насілі нарукаўны знак у выглядзе вышытых жоўтымі ніткамі перакрыжаваных ствалоў гармат у ромбе з чорнага сукна памерам дыяганаляў 6 × 9,5 см з жоўтай 2-мм акантоўкай, размешчаным большай дыяганаллю вертыкальна.
Акрамя таго ўсім курсантам ВМУЗ'ов ВМС РСЧА вышэй локцевага згібу і ніжэй нарукаўнага якара (або знака БА) прадпісвалася насіць чырвоныя шаўроны («кутнікі») колькасцю ад 1 да 4 — па курсу навучання, на якім у дадзены перыяд навучаўся курсант.
Для радавога і малодшага кам- і начскладу Марской авіяцыі (з 1938 года — ВПС ВМФ СССР) — штатаў не прадугледжвалася. У той жа час, ваеннаслужачым каманднага і начальніцкага складаў (у тым ліку малодшы камандны і малодшы начальніцкі), якія адносіліся да лётна-пад'ёмнага складу Марской авіяцыі, Загадам РВС СССР № 223 ад 27 года прадпісвалася насіць на левым рукаве вышэй локцевага згібу «Знак лётнага складу» у выглядзе крылаў са скрыжаванымі мячамі і прапелерам з чырвонай зоркай.
Аналагічны знак, зацверджаны некалькі раней Загадам РВС СССР № 1030 ад 08 года, насілі ваеннаслужачыя кам- і начскладу, адносіліся да лётна-пад'ёмнага складу Ваенна-паветраных сіл РСЧА.
У 1939—1940 гадах былі ўведзеныя некаторыя новыя воінскія званні (напрыклад падпалкоўнік і старшы батальённы камісар), а таксама некаторыя знакі адрознення. Аднак рэальнае іх ужыванне запазнілася. Такім чынам, на пачатак Вялікай Айчыннай вайны шматлікія ваеннаслужачыя фактычна працягвалі насіць прыведзеныя вышэй знакі адрознення.
Пятлічныя знакі і эмблемы на пятліцах
Да 1936 года ваеннаслужачыя РСЧА працягвалі насіць эмблемы родаў войскаў (службаў) устаноўленыя Загадам РВС СССР № 807 ад 20 года (усяго 24 эмблемы),}} з дапаўненнямі, унесенымі Загадамі РВС СССР:
Аднак цэнтралізаванага вырабу і забеспячэння войскаў эмблемамі арганізавана не было, іх выраб і забеспячэнне імі асабістага складу ўскладалася на самі воінскія часці. Камандаванне гэтых часцей замаўляла выраб эмблем, як правіла, у розных мясцовых кааператыўных арганізацыях тыпу дробных майстэрняў ці арцеляў, часцяком уносячы ў іх дызайн уласныя карэктывы — зыходзячы з асабістых пераваг, альбо наогул аддаючы перавагу больш раннім варыянтам узору 1922 года. Да прыкладу, ваеннаслужачыя Механізаваных войскаў замест 3-х розных эмблем, зацверджаных у 1924 годзе Загадам РВС СССР № 807 для бранявых, танкавых і аўтабранятанкавых часцей — аддавалі перавагу насіць адзіную эмблему Бранявых сіл РСЧА, зацверджаную Загадам РВСР № 1312 ад 29 года. Вышэйшае камандаванне на гэтую «нестатутную самадзейнасць» у большасці выпадкаў глядзела скрозь пальцы.
10 года Загадам НКА СССР № 33 для ваеннаслужачых Сухапутных і Ваенна-паветраных сіл РСЧА вызначаюцца новыя пятлічныя эмблемы, колькасць якіх скарочана да 17. Дадзены набор эмблем праіснаваў практычна без змен да 1942 года (толькі 31 года Загадам НКА СССР № 165 эмблема Чыгуначных войскаў і ВАЗН была заменена на іншую).
На малюнку ніжэй (злева направа):
Пяхота, кавалерыя і ваенна-палітычны склад згодна з Загадам НКА СССР № 33 ад 10 сакавіка 1936 года эмблем па роду войскаў не мелі. Адметнымі знакамі ваенна-палітычнага складу РСЧА з’яўляліся чырвоныя нарукаўныя пяціканцовыя зоркі з сярпом і молатам (для армейскіх камісараў 1-га рангу — залатая зорка без сярпа і молата).
Кораваі
Ко́раваі, або ко́луфа (Suku Korowai) — папуаскі народ на паўднёвым усходзе інданезійскай правінцыі Папуа. Агульная колькасць (2022 г.) — 4 400 чал.
Кораваі жывуць у ізаляванай лясістай мясцовасці. Першы кантакт з еўрапейцамі адбыўся толькі ў 1974 г. Галоўныя заняткі — вандроўнае паляванне і збіральніцтва. Каля часовых паселішчаў займаюцца прымітыўным земляробствам. Вырошчваюць клубневыя, тытунь і бананы. Важную ролю ў сілкаванні і культуры паўседзённага жыцця адыгрывае сагавая пальма.
Падзяляюцца на адносна невялікія родавыя групы, якія займаюць пэўную тэрыторыю. У 1992 г. улады Інданезіі афіцыйна зарэгістравалі два паселішчы Янірума і Мангел, раней створаныя для кораваі хрысціянскімі місіянерамі. У мінулым сталых паселішчаў не было. Кораваі часцяком станавіліся ахвярамі паляўнічых за галавамі — прадстаўнікоў суседніх народаў. Аснова грамадства — малая нуклеарная сям'я, аднак захоўваюцца шчыльныя адносіны з бліжэйшымі сваякамі. Распаўсюджана палігінія. Правадырамі становяцца найбольш паважаныя мужчыны.
Традыцыйныя рэлігійныя вераванні заснаваны на ўяўленні аб шматлікіх духах мболамболап, якія быццам бы насяляюць навакольную прастору. Пасля смерці дух чалавека спускаецца ў свет мёртвых, дзе сустракае продкаў, але з цягам часу можа вяртацца і ўвасабляцца ў новых чальцах сям'і. Шанаванне духаў продкаў — важны элемент рэлігійнай культуры. Лічыцца, што злыя духі лале́а выклікаюць хваробы, смерць і няўдачы. Кораваі таксама вераць у магію. З ёю звязаны рытуальны канібалізм, які шырока практыкаваўся да кантактаў з цывілізацыяй.
Мова кораваі адносіцца да транс-навагвінейскай сям'і папуаскіх моў. Падзяляецца на 3 дыялекты.
Бачэйкаўскі павет
Бачэйкаўскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР і РСФСР ў 1923—1924 гадах. Утвораны 15 лютага 1923 года ў Віцебскай губерні РСФСР у выніку перайменавання Лепельскага павета ў Бачэйкаўскі і далучэння да яго часткі скасаванага Сенненскага павета. Цэнтр — мястэчка Бачэйкава. У склад павета ўваходзілі 9 валасцей:
3 сакавіка 1924 года тэрыторыя павета ўвайшла ў склад БССР. 20 чэрвеня 1924 года павет скасаваны. Бешанковіцкая, Ульянавіцкая і Чашніцкая воласці перададзены ў склад Віцебскага павета, Лепельская, Несінская, Ушацкая і Хоцінская воласці — у склад — Полацкага павета, Лукомльская і Чарэйская воласці — у склад Барысаўскага павета.
Першая Эпоха Міжзем’я
Першая Эпоха Міжзем’я — перыяд часу ў свеце Толкіна.
Першая Эпоха пачалася са з’яўлення Сонца і Месяца. Закончылася перамогай над Моргатам і затапленнем Белерыянда.
Цяцюшнік татарскі
Цяцюшнік татарскі (Euphrasia pectinata) — від раслін з роду сямейства.
Біялагічнае апісанне
Аднагадовая валасіста-апушаная расліна 15-40 см вышынёй. Сцябло ў верхняй частцы разгалінаванае. Лісце супраціўнае, яйкападобныя, зубчастыя. Кветкі белыя, адзінкавыя, пазухавыя. Тычынак 4. Прыкветкі з 4-7 асцюкавата-завостранымі зубцамі з кожнага боку. Цвіце ў маі -верасні. Расце на стэпавых участках, схілах, агаленнях розных парод у лесастэпавай, стэпавай зонах і ў Крыму.
Абідас
А́бідас (Абджу ȝbḏw, Ἄβυδος, ‏أبيدوس Abīdūs) — старажытны горад у Егіпце. Уваходзіў у VIII верхнеегіпецкі ном. Першапачаткова цэнтр шанавання Хентыяменці і Упуаута. У эпоху Старога царства і I пераходнага перыяду Хентыяменці паглынаецца вобразам Асірыса, і Абідас становіцца адным з галоўных асірычных цэнтраў.
Размяшчаецца каля сучаснага населенага пункта Эль-Араба-эль-Мадфуна — у 98 км на поўнач ад Дэндэры.
У 1818 годзе Бэйнксам быў знойдзены «Абідаскі спіс» з іерогліфамі і спісам 76 фараонаў-папярэднікаў Рамсеса II, у 1835 набыты Брытанскім музеем. У храме Сеці I была выяўлена яшчэ адна падобная табліца, якая дапаўняе папярэднюю знаходку. Гэты выяўлены «спіс фараонаў» паслужыў егіптолагам найважнейшым ключом для дэшыфроўкі іерогліфаў і складанні храналогіі дынастый Старажытнага Егіпта.
Дадынастычны і раннедынастычны час
Рэгіён быў населены ўжо ў дадынастычны час; больш таго, да ўзвышэння Мемфіса ў XXX ст. да н.э. Абідас аспрэчваў у Урука гонар называцца самым вялікім і населеным горадам на Зямлі.
Старажытнае царства
У эпоху Старога царства ўжо існаваў храм у Абідасе, ён быў перабудаваны пры Пепі I. Захаваліся імунітэтныя дэкрэты Неферыркары, Тэці і невядомага цара Старажытнага царства мясцоваму жрэцтву. У Абідасе знойдзены пячаткі Усеркафа, Сахуры, Ніўсеры.
I пераходны перыяд і Сярэдняе царства
У эпоху I пераходнага перыяду VIII верхнеегіпецкі ном пераходзіў з рук у рукі падчас барацьбы паміж фіванцамі і гераклеапалітамі, пра што сведчаць «Павучанне Мерыкарэ», помнікі Ініятэфа II і яго сучаснікаў. Захаваліся фрагменты храмаў двайнікоў Ментухатэпа II і Ментухатэпа III. З эпохі XI дынастыі ў Абідасе пачынаецца маштабнае ўзвядзенне памінальных помнікаў чыноўнікамі з розных частак Егіпта. Гэтыя стэлы і капліцы не з'яўляліся грабніцамі, але забяспечвалі тым, хто ўзводіў іх, удзел у цырымоніях культу Асірыса.
Новае царства
Яхмас I XVIII дынастыі пабудаваў тут храм і піраміду. Яна лічыцца апошняй пірамідай фараонаў.
Пры царах XIX дынастыі, Сеці I і яго сыне Рамсесе II былі пабудаваны два храмы, прысвечаныя Асірысу і іншым багам, а таксама кенатаф Сеці I.
У храме Рамсеса II, быў знойдзены знакаміты рэльеф, так званы Абідаскі спіс цароў, у якім пералічаны ў храналагічным парадку імёны фараонаў — папярэднікаў Рамсеса II. Адкрыты ў 1818 г. Уільямам Джонам Бэйнксам, спіс стаў асновай для прац Шампальёна і Лепсіуса. Гэты рэльеф у 1835 г. быў набыты Брытанскім музеем. Верхняя частка рэльефу мае дэфект, але, дзякуючы знойдзенаму ў 1864 г. падчас раскопак у суседнім храме Сеці I іншаму падобнаму рэльефу, названаму табліцай Абідаса, сталі вядомыя астатнія імёны фараонаў.
Гэтыя важныя раскопкі, праведзеныя Агюстам Марыетам, апісаны ў яго працы «Abydos, description des fouilles», (2 т., Paris, 1869—1880) з планамі, малюнкамі і надпісамі.
У часы Страбона на месцы Абідаса было толькі малаважнае паселішча; цяпер — разваліны ў вёскі Эль-Бірбэ, дзе яшчэ і да гэтага часу знаходзяцца сляды Мемнонія. Знойдзены ў гэтай мясцовасці генеалагічны спіс фараонаў XVIII дынастыі знаходзіцца цяпер у Брытанскім музеі.
Каменск (Бурація)
Каменск (Ка́менск) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кабанскім раёне Рэспублікі Бурація. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Каменскае». Насельніцтва — 6747 чал. (2017). У пасёлку — чыгуначная станцыя Цімлюй (УСЧ) на Транссібірскай магістралі. Размешчаны на паўднёвым краі Кударынскага стэпу ля паўночна-ўсходніх адгор’яў хрыбта Хамар-Дабан, за 10 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра — сяла Кабанск.
Любач
Люба́ч (, Любач) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.
Чукоцкае мора
Чукоцкае мора — ускраіннае мора Паўночнага Ледавітага акіяна, размешчана паміж Чукоткай і Аляскай. На Захадзе пралівам Лонга злучаецца з Усходне-Сібірскім морам, на ўсходзе ў раёне мыса Бароў злучаецца з морам Бафорта, на поўдні Берынгаў праліў злучае яго з Берынгавым морам Ціхага акіяна.
Фізіка-геаграфічнае становішча
Плошча 589 600 км². 56 % плошчы дна займаюць глыбіні менш за 50 м, максімальная глыбіня 160 метраў. Тэмпература вады летам ад 4 да 12 °C, зімой ад −1,6 да −1,8 °C.
Берагавая лінія парэзана слаба. Залівы: Калючынская губа, Кацэбу, бухта Шышмарова. З кастрычніка—лістапада па май—чэрвень мора пакрытае льдамі. На поўначы Мыс Ванкарэм.
У мора ўпадаюць рэкі Амгуэма, Наатак.
Комсеніцкі сельсавет
Ко́мсеніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Круглянскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Комсенічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Круглянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Круглянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Шклоўскага раёна БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Круглянскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Бялыніцкага раёна. У красавіку 1963 года ў склад Круглянскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Альшанікі 1, Альшанікі 2, Дубоўка і Шупені). 18 сакавіка 1966 года ў склад адноўленага Цяцерынскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Дразды, Зарэчча, Маліна, Прыгані 1, Прыгані 2, Прыгані 3). З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Круглянскага раёна. 20 лістапада 2013 года ў склад Ляснянскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (аграгарадок Запруддзе, вёскі Ахімкавічы 1, Ахімкавічы 2, Краснагор’е, Петушкі і Тубышкі), а ў склад сельсавета з Цяцерынскага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (вёскі Банькі, Дразды, Зарэчча 1, Крывуліна, Маліна, Папоўка, Прудкі, Прыгані 1, Прыгані 2, Прыгані 3 і Старкі). 29 снежня 2020 года скасавана вёска Старкі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1223 чалавекі, з іх 89,1 % — беларусы, 7,1 % — рускія, 1,1 % — украінцы, 0,7 % — чувашы.
На ростанях
На ростанях — эпічная трылогія класіка беларускай літаратуры Я. Коласа, адзін з першых беларускіх раманаў, які меў вялікае значэнне для развіцця жанру рамана ў беларускай літаратуры. Складаецца з трох частак: «У палескай глушы», «У глыбі Палесся» і «На ростанях». У іх намалявана шырокая карціна жыцця вясковай інтэлігенцыі і працоўнага сялянства пачатку XX стагоддзя.
Трылогія займае выключнае месца ў творчасці пісьменніка, ён працаваў над яе тэкстам літаральна ўсё сваё творчае жыццё. Пачатак напісання першай кнігі адносяць да 1921-22 гадоў, а асобным выданнем увесь твор выйшаў толькі ў 1955 годзе.
Падыход да тэмы, трактоўка вобраза галоўнага героя вызначаліся навізной: Якуб Колас абраў жанравую форму сацыяльна-псіхалагічнай аповесці з шырокім выкарыстаннем аўтабіяграфічнага матэрыялу. Такі шлях і сапраўды быў новы, бо сталай традыцыі мастацкага псіхалагізму, традыцыі псіхааналізу ў «вялікай прозе» беларуская літаратура на пачатку 20-х гадоў яшчэ не выпрацавала.
Першыя подступы
Яшчэ да рэвалюцыі, працуючы настаўнікам, Я. Колас пачаў аповесць «Адзін з сотні», фрагменты якой у перапрацаваным выглядзе былі выкарыстаныя ў аповесці «У палескай глушы». Галоўны герой — Сошкін — меў некаторыя рысы Лабановіча. Брат пісьменніка М. М. Міцкевіч сведчыць, што «гэта ёсць пачатак аповесці „У палескай глушы“. Толькі там Лабановіч завецца Сошкін. А Лабановіч-Сошкін — гэта ў значнай меры аўтапартрэт Коласа ў пэўны перыяд яго жыцця».
У вершах была запісана легенда пра Яшукову гару, пачатая пісьменнікам у Люсіне. Сцэны ў астрозе, якімі заканчваецца трылогія, нагадваюць успаміны Я. Коласа пра зняволенне ў астрозе, надрукаваныя ім скора пасля пераезду ў Мінск.
Праца над тэкстам і публікацыі
У лістападзе 1921 года Я. Колас напісаў Я. Карскаму :
Над гэтай часткай трылогіі ён працаваў у 1921—1922 гадах. Урыўкі з яе друкаваліся ў часопісах: «Вольны сцяг», Мінск, 1921, № 6(8) і «Адраджэнне», Мінск, 1922. Асобным выданнем аповесць упершыню выйшла ў Вільні ў 1923 г., а затым другім і трэцім выданнямі — у Мінску ў 1927 і 1928 гг. У канцы 1928 г. аповесць была выдадзена на харвацкай мове, у 1929 — на рускай, у 1950 — на польскай, у 1956 — на фінскай мовах. Цікава, што сам Я. Колас вызначыў свой першы буйны празаічны твор як «апавяданне», які паводле жанравай прыналежнасці ўяўляе сабой разгорнутую аповесць.
У прадмове да першага выдання аповесці Я. Колас зазначыў, што думае пашырыць і паглыбіць выяўленне жыцця вясковай інтэлігенцыі і сялянства ў сваіх далейшых творах, якія павінны стаць працягам «У палескай глушы».
Другая частка «У глыбі Палесся», якая стала працягам аповесці «У палескай глушы». Часам напісання твора ва ўсіх прыжыццёвых выданнях пазначаюцца 1926—1927 гады, аднак ёсць падставы меркаваць, што пачатак працы прыпадае на 1924 год, бо ў канцы гэтага года ў часопісе «Полымя», № 4 паведамлялася, што Я. Колас ужо напісаў палавіну другой палескай аповесці, якая будзе называцца «У глыбі Палесся».
Да выхаду ў свет асобным выданнем у 1927 годзе гэтая аповесць друкавалася ў часопісах: «Асвета» (1926, № 1) — урыўкі пад загалоўкам «Рэдактар», «Панямонскія ведамасці», «Па мястэчку» і «Трохі фантастыкі»; «Узвышша» (1927, № 2, 3) — раздзелы XIII—XV пад агульнай назвай «На новым месцы» і раздзелы XXI—XXIV; «Полымя» (1927, № 4) — раздзелы XVI, XVIII—XX; «Маладняк» (1927, № 5, 7—8) — раздзелы X—XII, XXVII—XXIX.
Да працы над трэцяй часткай, аднайменнай усёй трылогіі, аўтар прыступіў у 1948 годзе. Дата завяршэння аповесці — 24 чэрвеня 1954 года. Друкавалася ў часопісе «Полымя» (1949, № 2, 11; 1950, № 4, 8; 1951, № 6; 1952, № 11; 1953, № 2, 11; 1954, № 1, 3, 8). Пачатак яе — першыя тры раздзелы — змешчаныя таксама і ў часопісе «Беларусь» (1949, № 1).
Пасля завяршэння трэцяй кнігі трылогіі аўтар палічыў неабходным аб’яднаць цыкл палескіх аповесцей і выдаць іх асобнай кнігай пад агульнай назвай «На ростанях». Рыхтуючы трылогію да друку асобным выданнем (1955), Я. Колас перапрацаваў асобныя месцы і нават цэлыя раздзелы, напісаў новыя, унёс у тэкст шматлікія змены і папраўкі. Істотна перапрацавана ў ідэйных і стылістычных адносінах трэцяя кніга трылогіі «На ростанях». У першых дзвюх аповесцях аўтарскія змены і праўкі носяць пераважна моўна-стылістычны характар. Канчаткова падрыхтаваўшы трылогію да друку Я. Колас у лісце да Яўгена Мазалькова ад 25/VII 1955 г. паведамляў: «Все повести внимательно просмотрены перед сдачей в печать».
Асобным выданнем трылогія «На ростанях» выйшла ў Мінску ў 1955 годзе.
Месца дзеяння
Дзеянне трылогіі адбываецца на тэрыторыі Палесся, Случчыны і Наднямоння. Я. Колас змяняе некаторыя геаграфічныя назвы ў першай кнізе: Люсіна→Цельшына, Мікалаеўшчына→Мікуцічы, Пінкавічы→Выганы, Стоўбцы→Стаўбуны, але апісанні ім дае даволі дакладныя, што робіць іх вядомымі для жыхароў тых месцаў. Ва ўсім творы аўтар згадвае шмат тапонімаў і мікратапонімаў, якія служаць арыенцірамі для вызначэння мясцін, дзе адбываюцца падзеі трылогіі.
Час дзеяння
Першая частка ахоплівае прамежак ад 1902 па 1904 годы. Канчаецца трылогія сцэнаю, для якой аўтар дае дакладную дату — 15 верасня 1911 года. Такім чынам дзеянні трылогіі адбываюцца прыкладна на працягу дзесяцігоддзя.
Назва
Назва трылогіі была дадзена аўтарам з пэўнай мэтай паказаць шырыню праблематык, вялікае кола пытанняў і адказаў на іх, якія Я. Колас падымае ў творы. Пісьменнік настойваў, каб назва «На ростанях» была захавана менавіта такой і ў рускім перакладзе.
Праблематыка трылогіі
Галоўным матывам трылогіі для Я. Коласа стала імкненне паказаць значэнне ролі інтэлігенцыі ў працэсе асэнсавання беларусамі свайго месца ў свеце, сваёй нацыянальнай самасвядомасці.
Асноўным пытаннем, якое ставіць перад сабою галоўны герой з’яўляецца фраза «Для чаго чалавек жыве на зямлі?». У адказе на яго светапогляд Лабановіча змяняецца ад пазіцый забеспячэння ўласнага камфорту і дабрабыту сваёй сям’і праз ланцужок «я→сям’я→бліжэйшае асяроддзе→радзіма→увесь народ» да высновы, што чалавек мае маральны абавязак не толькі сумленна працаваць на сваім месцы, але таксама павінен памятаць пра больш агульныя і далёкія мэты на карысць усяго грамадства.
Трылогія ўздымае пытанні класавых адносін у беларускіх вёсках, праблему непісьменнасці сялян тых часоў, адносіны між людзьмі і г. д. Аўтар паказвае рознакаляровую палітку грамадскага і палітычнага жыцця на фоне маляўнічых краявідаў і прыродных сцэн. Але прырода выступае ў Я. Коласа не толькі фонам, яна актыўны герой яго рамана. Аўтар праводзіць паралелі паміж станам прыроды і станам грамадства. Так, у трэцяй кнізе пасля сцэны разгулу завірухі пісьменнік пераходзіць да разваг аб жорсткай рэакцыі, якая наступіла пасля рэвалюцыі 1905 года.
Аўтабіяграфічнасць
Многія падзеі, у якіх удзельнічаў Лабановіч, адбываліся з самім Я. Коласам. У першую чаргу ўласна асноўная праца жыцця Лабановіча — настаўніцтва ў невялікіх вёсках — была ўзята з аўтабіяграфіі пісьменніка, які пачынаў свой працоўны шлях у в. Люсіна, якая стала правобразам Цельшына.
Амаль усе асноўныя падзеі, з аглядкай на мастацкую перапрацоўку, адбываліся з блізкімі і знаёмымі Я. Коласа. Многія героі маюць сваіх прататыпаў, выступаючы пад іх уласнымі імёнамі ці пад крыху або зусім змененымі. Напрыклад, у вобразе Алеся Садовіча выведзены Аляксандр Антонавіч Сянкевіч, які вучыўся разам з Я. Коласам. Прататыпам рэдактара-выдаўца Уласюка Мікіты Аляксандравіча стаў рэдактар «Нашай нівы» амаль ад пачатку яе выхаду да 1914 г. Аляксандр Уласаў, а ў Ясі і Стафане Ліскоўскіх можна пазнаць братоў Івана і Антона Луцкевічаў. Прататыпам Івана Тадорыка стаў Янка Маўр, з якім Колас сябраваў, а потым і парадніўся праз шлюб сына Коласа Міхася з дачкой Маўра Наталляй. Прататыпам Кандаковіча стаў Сяргей Скандракоў.
Многія эпізадычныя персанажы таксама мелі рэальных прататыпаў (панна Ядвіся — Ядвіга Ігнатаўна Баранцэвіч, Саханюк — настаўнік Дылеўскі, Вольга Віктараўна Андросава — настаўніца Вольга Віктараўна Ганцова, Янка Тукала (ад  — «зямля», «пясок») — настаўнік Сымон Самахвал ці Янка Купала).
Трылогія ў тэатры і кіно
У 1958 інсцэніравана пад назвай «Навальніца будзе» (аўтар п’есы — Алесь Звонак, пастаўлена ў Драматычным тэатры імя Якуба Коласа), у 1960—1961 быў пастаўлены фільм «Першыя выпрабаванні» (аўтары сцэнарыя А. А. Куляшоў і М. Лужанін).