cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзень Украінскага казацтва
Гісторыя свята
28 ліпеня 2023 года святкаванне перанесена з 14 кастрычніка на 1 кастрычніка праз пераход украінскіх цэркваў на новы стыль.
Жынішкесу
Жынішкесу — сяло ў Зайсанскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратальскай сельскай акругі. Код КАТА — 634635200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 87 чалавек (45 мужчын і 42 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 46 чалавек (25 мужчын і 21 жанчына).
Мыслабаж
Мы́слабаж (, Мыслобож) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Начаўскага сельсавета.
Ле Дык Тхо
Ле Дык Тхо (Lê Ðức Thọ, сапраўднае імя – Фан Дзінь Кхай, Phan Đình Khải; 1911 — ) — в'етнамскі палітык, дыпламат, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1973).
Біяграфія
З маладосці ўдзельнічаў у дзейнасці в'етнамскага камуністычнага руху. Правёў некалькі гадоў у французскай турме. Быў адным з заснавальнікаў Камуністычнай партыі Індакітая (1930). У перыяд Індакітайскага вайны працаваў у цэнтральным камітэце партыі на поўдні В'етнама. У 1955-1986 гадах быў членам Палітбюро Партыі працоўных В'етнама (з 1976 - Камуністычнай партыі В'етнама).
Падчас В'етнамскай вайны Ле Дык Тхо ўзначальваў паўночнав'етнамскую дэлегацыю на мірных перамовах у Парыжы; на гэтай пасадзе ён вёў і таемныя перамовы з Генры Кісінджэрам. Пасля некалькіх гадоў цяжкіх перамоў 27 студзеня 1973 быў падпісаны Парыжскі дагавор аб спыненні агню і аднаўленні міру ў В'етнаме. За свае намаганні ў дасягненні пагаднення Ле Дык Тхо сумесна з Кісінджэрам атрымаў Нобелеўскую прэмію міру за 1973, але адмовіўся ад яе, заявіўшы, што пагадненне не паклала канец вайне. Сапраўды, грамадзянская вайна ў В'етнаме працягвалася і скончылася перамогай паўночнав'етнамскіх войскаў у 1975.
Паведамлялася, што Ле Дык Тхо кіраваў (не зусім зразумела, на якой пасадзе) в'етнамскім уварваннем у Камбоджу ў 1978–1979 гадах.
Арэхаўка (Капыльскі раён)
Арэ́хаўка (, Ореховка) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Браткаўскага сельсавета.
NGC 7000
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 7001
NGC 7001 (іншыя абазначэнні — PGC 65905, UGC 11663, MCG 0-53-16, ZWG 374.37, NPM1G -00.0540, IRAS20585-0023) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бабулін гладыш
ААТ «Бабулін гладыш»— прадпрыемства па вытворчасці малочнай прадукцыі. Размяшчаецца ў Магілёве.
Арцём Аляксандравіч Лапухін
Дасягненні
Бронзавы прызёр Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 400 м комплексным плаваннем.
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2011 года на дыстанцыях 200 м і 400 м комплексным плаваннем.
Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2013 года на дыстанцыях 200 м і 400 м комплексным плаваннем.
Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2014 года на дыстанцыі 200 м комплексным плаваннем.
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м комплексным плаваннем.
Кабыргатал (Зайсанскі раён)
Кабыргатал — сяло ў Зайсанскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратальскай сельскай акругі. Код КАТА — 634635300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 35 чалавек (18 мужчын і 17 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 76 чалавек (40 мужчын і 36 жанчын).
Яўген Уладзіміравіч Красноў
Яўген Красноў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Віцебск».
Малодшы брат Яўгена, Мікіта Красноў, таксама футбаліст.
Клубная кар’ера
З 2017 года, пасля выхаду магілёўскага «Дняпра» ў Вышэйшую лігу, пачаў гуляць за дубліруючы склад клуба. У жніўні 2017 года разам з іншымі маладымі ігракамі падпісаў паўнавартасны трохгадовы кантракт з магіляўчанамі.
У лютым 2019 года, калі стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», накіраваўся на прагляд у сталічны клуб, але не падышоў і пазней далучыўся да «Іслачы», з якой у сакавіку 2019 года падпісаў трохгадовы кантракт. Спачатку рэгулярна прыцягваўся да асноўнай каманды, дзе часцей заставаўся на лаўцы запасных, часам з’яўляючыся на полі, а са жніўня 2019 года стаў выступаць толькі за дубль. У 2020 годзе зноў стаў прыцягваццца да асноўнай каманды, дзе часцей выхадзіў на замену ці заставаўся на лаўцы запасных.
У ліпені 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў «Іслач» і далучыўся да «Віцебска». У сезоне 2020 у складзе віцебскай каманды з’яўляўся на полі эпізадычна, а ў 2021 годзе замацаваўся ў стартавым складзе. У студзені 2022 года падоўжыў кантракт з «Віцебскам».
Васіль Васільевіч Лявонцьеў
Біяграфічныя звесткі
Член Нацыянальнай Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, Брытанскай акадэміі. Замежны член Расійскай АН.
Даследаванні
В. Лявонцьеў распрацаваў метад эканоміка-матэматычнага аналізу «затраты-выпуск» для вывучэння міжгаліновых сувязей, структуры эканомікі і складання міжгаліновага балансу («Даследаванне структуры амерыканскай эканомікі», 1953); выкарыстоўваецца больш як у 50 краінах для прагназавання і праграмавання эканомікі. Значны ўклад зрабіў у прагноз развіцця сусветнай эканомікі («Будучае сусветнай эканомікі», 1977).
У гонар В. Лявонцьева названы шэраг эканамічных з'яў — напрыклад, мадэль Лявонцьева і парадокс Лявонцьева.
NGC 7002
NGC 7002 (іншыя абазначэнні — PGC 66009, ESO 235-43) — эліптычная галактыка (E1) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Аляксандравіч Ключароў
Павел Іванавіч Беспальчук (, г. Варонеж — ) — беларускі вучоны-інфекцыяніст, заслужаны дзеяч навукі Беларусі, доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар (1971).
Біяграфія
У 1943 годзе скончыў Ленінградскую Ваенна-медычную акадэмію (Самарканд).
У 1946 годзе быў загадчыкам скурна-венералагічнага аддзялення раённай паліклінікі ў Горках Магілёўскай вобласці, выкладаў на вайсковай кафедры Беларускага сельскагаспадарчага інстытута ў Горках(1946—1948).
1957—1971 гадах быў дацэнтам кафедры інфекцыйных хвароб Мінскага медыцынага інстытута, адначасна быў дэканам курса (1957—1958), намеснікам дырэктара інстытута па навучальнай працы (1958—1961). У 1958 годзе прысвоена навуковае званне дацэнта. У 1961—1986 гадах рэктар Мінскага медычнага інстытута.
NGC 7003
NGC 7003 (іншыя абазначэнні — PGC 65887, UGC 11662, MCG 3-53-8, ZWG 448.27, IRAS20584+1736) — галактыка ў сузор’і Дэльфін.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Віржыні Шыманец
Віржынí Шыманéц (часам Шыманек; Virginie Symaniec;, Мезон-Лафіт, Францыя) — французская даследчыца беларускага тэатра, лінгвістка, гісторык і выдавец беларускага паходжання. Пісьменніца і перакладчыца з беларускай на французскую мову.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1968 годзе ў Францыі ў сям’і Лявона Шыманца і Мары-Франс Сіро. Пляменніца Івонкі Сурвілы. Бацька Лявон Шыманец узначальваў арганізацыю беларусаў Францыі «Хаўрус», з’яўляючыся паслом інтарэсаў беларускай нацыі ў Францыі.
Віржыні Шыманец — доктарка тэатральных даследаванняў (Інстытут тэатральных даследаванняў, Парыж, 2000). Спецыялістка па культурных адносінах і па культурнай палітыцы Беларусі. Габілітаваная доктарка (Парыж, EHESS, 2010).
Дзейнасць
З 1996 года на працягу 10 гадоў узначальвала парыжскую асацыяцыю «Les Perspectives biélorussiennes» (Беларускія перспектывы). Працавала ў выдавецтве L’Harmattan, у якім кіравала серыяй, прысвечанай Беларусі. У 2011 годзе заснавала выдавецтва «Le Ver à Soie» (Шаўкапрад) у Парыжы. Перакладае з беларускай і з рускай моў. З беларускай мовы пераклала п’есу «Тутэйшыя» Янкі Купалы. Пад кіраўніцтвам В. Шыманец у супрацы з А. Лапатнёвай быў перакладзены на французскую мову раман А. Бахарэвіча «Дзеці Аліндаркі». Гэта першы ў гісторыі раман, перакладзены на французскую непасрэдна з беларускай мовы.
Піша не толькі навуковыя тэксты і кнігі, а таксама прозу. У 2019 годзе дэбютавала як пісьменніца з кнігай «Barnum» (Ятка).
Абарона Мадрыда
Абарона Мадрыда — самая працяглая кампанія грамадзянскай вайны ў Іспаніі.
Кампанія 1936 года
З першых дзён франкіскага бунту яго кіраўнікі надавалі вялікае значэнне авалоданню Мадрыдам. Захопам сталіцы яны разлічвалі вырашыць галоўную задачу — скінуць рэспубліканцаў і зацвердзіць у краіне сваю ўладу. Першая спроба мяцежнікаў авалодаць горадам была прадпрынята ў ліпені 1936 года. Аднак паўнавартасная бітва пачалася восенню.
Да пачатку лістапада паўстанцы ўжо займалі прадмесці Мадрыда, спробы адкінуць іх апынуліся беспаспяховымі. У гэты час урад пераехаў у Валенсію. Мабілізаваўшы амаль усё мужчынскае насельніцтва, рэспубліканцы атрымалі колькасную перавагу над праціўнікам. Да ўрадавай арміі далучаліся савецкія ваенспецы і інтэрнацыянальныя брыгады. Нацыяналісты атрымалі дапамогу з Італіі і Германіі.
У рэшце рэшт рэспубліканцы адкінулі франкістаў.
У канцы года мяцежнікі ажыццявілі яшчэ адну спробу ўзяць Мадрыд падчас т.зв. «Туманнай бітвы», але і ў гэты раз яны пацярпелі няўдачу.
Кампанія 1937 года
У пачатку лютага франкісты ўдарылі з боку ракі Харама. У ходзе баёў нацыяналісты страцілі сілы для далейшага прасоўвання. Да 27 лютага спыніліся і лакальныя сутычкі — горад зноў быў утрыманы, аднак рэспубліканцам так і не ўдалося адкінуць паўстанцаў назад за Хараму на першапачатковыя пазіцыі.
У сакавіку пачалося новае наступленне, цяпер ужо з боку Гвадалахары. На гэты раз ініцыятыву ўзялі італьянскія войскі, якія разлічвалі перарэзаць дарогу на Сарагосу. У дадзены раён былі тут жа сцягнуты дадатковыя сілы, дзякуючы чаму ўдалося дамагчыся разгрому італьянцаў.
Кампанія 1938 года
У пачатку 1938 года рэспубліканцам удалося сарваць чарговае наступленне франкістаў у выніку паспяховых дзеянняў у Тэруэльскай аперацыі. Пад Мадрыдам абодва бакі трымалі абарону. Навучаныя горкім вопытам, пасля вясновых паражэнняў на розных франтах рэспубліканцы пачалі будаваць палявыя ўмацаванні.
У далейшым наступальныя аперацыі паўстанцамі не праводзіліся з-за недастатковай замежнай дапамогі. Нацыяналісты пасля канфлікту з Германіяй (Франсіска Франка адмовіўся перадаць іспанскую здабываючую прамысловасць пад кантроль немцаў, а Адольф Гітлер у адказ на гэта спыніў пастаўкі нямецкай зброі) не маглі распачаць атаку на добра ўмацаваны і абаронены горад.
Аднак агульная сітуацыя складвалася неспрыяльна для ўрада.
Увосень Савецкі Саюз, не здолеўшы знайсці агульную мову са шматпартыйным кіраўніцтвам Іспаніі і расчараваўшыся ў канфлікце на фоне няўдач, скараціў аб’ёмы ваеннай дапамогі. Савецкія спецыялісты пакінулі краіну. Таксама пачалося расфармаванне і іншых замежных злучэнняў.
Кампанія 1939 года
У сакавіку 1939 года, з прычыны ўнутраных праблем, у Мадрыдзе адбыўся дзяржаўны пераварот. Новыя ўлады паспрабавалі заключыць з нацыяналістамі мірнае пагадненне. Многія падраздзяленні рэспубліканцаў капітулявалі або пераходзілі на бок франкістаў. Толькі ў шэрагу гарадоў і раёнаў войскам нацыяналістаў прыйшлося правесці баявыя аперацыі па поўным іх авалоданні. У канчатковым выніку, ужо 28 сакавіка без бою быў заняты Мадрыд, а да 1 красавіка ўся тэрыторыя Іспаніі апынулася за паўстанцамі.
Пашкоўцы
Пашко́ўцы (, Пашковцы) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Начаўскага сельсавета.
Браткава (Капыльскі раён)
Бра́ткава (, Братково) — аграгарадок у Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Браткаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 25 км на паўднёвы захад ад горада Капыль, за 140 км ад Мінска, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Цімкавічы.
Нача (Ляхавіцкі раён)
На́ча (, Нача) — аграгарадок у Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр Начаўскага сельсавета.
Назва
Назва ад назвы ракі Нача, на якой паселішча ўзнікла. Назва ракі Нача балцкага паходжання.
Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera, пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).
ГЭС гідравузла № 7 Кобрын
Міні-ГЭС «Кобрын» — нізканапорная міні-гідраэлектрастанцыя на гідравузле № 7 «Кобрын» воднай сістэмы Дняпроўска-Бугскага канала, у г. Кобрын Брэсцкай вобласці.
Нача (Ляхавіцкі раён)
Назва
Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цекці».
ГЭС гідравузла № 7 Кобрын
Вызначаная магутнасць — 200 кВт. Гадавая выпрацоўка электраэнергіі 675 тыс. кВт*г. Уведзена ў эксплуатацыю 29 снежня 2009 года.
Нача (Ляхавіцкі раён)
Назва
Назва Нача значыць «Плыткая (рака)». Назва звязаная з хуткасцю рачной плыні.
ГЭС гідравузла № 7 Кобрын
Знаходзіцца на балансе РУЭБП «Дняпроўска-Бугскі водны шлях».
Нача (Ляхавіцкі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км на ўсход ад Ляхавічаў, за 232 км ад Брэста, на рацэ Начы.
Каскара
Каскара — сяло ў Зайсанскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратальскай сельскай акругі. Код КАТА — 634635400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 106 чалавек (53 мужчыны і 53 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 73 чалавекі (35 мужчын і 38 жанчын).
Спіс аб’ектаў PGC (1949001—1950000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1949001—1950000)
Гэры Бекер
Гэры Стэнлі Бекер (анг. Gary Stanley Becker; нар., Потсвіл, штат Пенсільванія — , Чыкага) — амерыканскі эканаміст.
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы 1992 г. «за распаўсюд сферы макраэканамічнага аналізу на цэлы шэраг аспектаў чалавечых паводзінаў і ўзаемадзеяння, уключаючы нярынкавыя паводзіны». Вучыўся ў Прынстане; ступень доктара атрымаў у Чыкагскім універсітэце. Працаваў у Калумбійскім і Чыкагскім універсітэтах. Прэзідэнт Амерыканскай эканамічнай асацыяцыі ў 1987 г. Прэзідэнт Таварыства эканомікі працы (1997). Узнагароджаны медалём Дж. Б. Кларка (1967). Лаўрэат прэмій Ф. Сейдмана (1979). (1985), Джона Команса (1987) і А. Сміта (1991). Уваходзіць у кансультацыйны савет часопіса Review of Economics of the Household.
NGC 7004
NGC 7004 (іншыя абазначэнні — PGC 66019, ESO 235-46, FAIR 938) — галактыка ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стральба ў Накханратчасіме
Стральба ў Накханратчасіме — масавае забойства здзейсненае 8 лютага 2020 года горадзе Накханратчасіма, (правінцыя Накханратчасіма, Тайланд), калі 32-гадовы сяржант Узброеных сіл Тайланда Джакрапант Тома, расстраляўшы сваіх таварышаў па службе і дэзерціраваўшы з ваеннай базы, адкрыў бязладную стральбу па грамадзянскім асобам ля гандлёвага цэнтра «Terminal 21». Затым ён захапіў у закладнікі больш за 20 чалавек. У выніку дзеянняў злачынца загінулі па меншай меры 30 чалавек і яшчэ больш за 63 атрымалі раненні.
Падазраваны
Старэйшы сяржант 1-га класа Джакрапант Тома (4 красавіка 1988 г. — 9 лютага 2020), нарадзіўся ў правінцыі Чаяпхум. Да гэтага інцыдэнту ён знаходзіўся на ваеннай базе Суратампхітак, дзе і адбылася першая стральба. Раней ён праходзіў падрыхтоўку ў якасці унтэр-афіцэра і быў дасведчаным стралком.
Ход падзей
У суботу 8 лютага 2020 году каля 15:30 па мясцовым часе 32-гадовы сяржант Джакрапант Тома на ваеннай базе «Surathampithak» застрэліў свайго камандзіра палкоўніка Анантарота Красе і яшчэ двух таварышаў па службе. Пасля чаго, узброіўшыся штурмавой вінтоўкай і па меншай меры 700 патронамі да яе, у поўнай ваеннай экіпіроўцы (бронекамізэлька і каска) ён на армейскім пазадарожніку HMMWV дэзерціраваў з месца нясення службы.
Адразу пасля гэтага Тома прыехаў у горад, дзе адкрыў бязладную стральбу па мінакам, у выніку якой было забіта і паранена яшчэ некалькі чалавек. Затым дэзерцір пад’ехаў на аўтамабілі да гандлёвага цэнтра «Тэрмінал 21» стрэліў па будынку з гранатамёта і адкрыў агонь людзям. Усе свае дзеянні злачынец трансляваў у прамым эфіры на асабістай старонцы ў Facebook, якая ў канчатковым выніку была выдаленая адміністрацыяй сайта. Расстраляўшы людзей на ўваходзе ў гандлёвы цэнтр, Тома пракраўся ў будынак, дзе працягнуў весці агонь, і захапіў у закладнікі каля 20 чалавек, з якімі забарыкадаваўся ў адным з памяшканняў на 4 паверсе.
Пасля праваахоўнікі пачалі штурм ГЦ, падчас якога адзін паліцэйскі загінуў, яшчэ некалькі атрымалі раненні. Сам злачынец быў забіты.
Пасля трое чалавек памерлі ад ран у бальніцы.
Вясёлае (Капыльскі раён)
Вясёлае (, Весёлое) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Браткаўскага сельсавета.
NGC 7005
NGC 7005 — группа звёзд ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Перахрэсце (Ляхавіцкі раён)
Перахрэ́сце (, Перехрестье) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Начаўскага сельсавета.
У 1940—1959 гадах цэнтр Перахрэсцеўскага сельсавета, у 1974—1979 гадах цэнтр Рачканскага сельсавета.
NGC 7006
NGC 7006 (іншае абазначэнне — GCL 119) — шаравое скопішча ў сузор’і Дэльфін.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Microsoft Bob
Microsoft Bob — графічная абалонка для аперацыйных сістэм Windows 3.1, Windows 95 і Windows NT, якая была выпушчана кампаніяй Microsoft 10 сакавіка 1995 як больш простая альтэрнатыва стандартнаму Program Manager. У асяроддзі Bob сістэма прадстаўлялася ў выглядзе дома з некалькімі пакоямі, а ўзаемадзеянне з праграмамі ажыццяўлялася праз інтуітыўна-зразумелыя дзеянні: карыстальнік мог выбраць гадзіннік на шафе, каб паставіць будзільнік, або блакнот на стале, каб пачаць рэдагаваць тэкставы дакумент. Праграма дазваляла дадаваць новыя пакоі, а таксама прадметы і ўпрыгожванні для іх, і выбіраць стыль жылля сярод некалькіх варыянтаў: сучасны, рэтра альбо сярэднявечны.
Праграма не здолела атрымаць шырокае распаўсюджанне сярод карыстальнікаў Windows і была знята з продажу ў пачатку 1996. Некаторыя элементы абалонкі перажылі яе правал і з'яўляліся ў іншых прадуктах Microsoft: віртуальны дапаможнік-праваднік па дому, сабака Ровер, з'яўляўся ў Windows XP, а падобныя дапаможнікі былі дададзены да Microsoft Office 97. Дызайн шрыфту Comic Sans таксама быў натхнёны стылем Microsoft Bob, але ў самой праграме ён не выкарыстоўваўся.
Цімафей Максімавіч Пецольд
Цімафей Максімавіч Пецольд (пры нараджэнні Томас Максавіч Пецольд; нар. 25 кастрычніка 1934, г. Мінск) — беларускі навуковец, спецыяліст у галіне будаўнічых канструкцый, будынкаў і збудаванняў. Доктар тэхнічных навук (1986), прафесар (1988). Акадэмік Беларускай інжынерна-тэхналагічнай акадэміі (1991), Беларускай акадэміі архітэктуры (1997).
Паходжанне
Дзед Георгій Эміліевіч Пецольд (1877—1941) працаваў выкладчыкам нямецкай мовы ў АССР Немцаў Паволжа. У час голаду 1920-1930-х гг. памерла ягоная жонка, і ён, атрымаўшы дазвол, разам з двума сынамі выехаў ў кірунку роднага Дрэздэна. У дарозе ён захварэў і страціў на шляху прытомнасць, праз што яго выкінулі разам з дзецьмі з цягніка ў Менску. Яго падабрала і выхадзіла Аляксандра Паўловіч (з Валахановічаў). У 1923—1930 гадах загадчык кафедры замежных моў БДУ. Атрымаў кватэру ў доме «Асветнік-камунар» (не захаваўся), пабудаваны працаўнікамі Наркамата асветы ў пачатку 1930-х гадоў на вуліцы Свярдлоўскай. Арыштаваны 20 мая 1938 года, асуджаны на 15 гадоў лагераў. Пасля трохгадовага турэмнага зняволення быў расстраляны ў 1941 годзе ў Пяцігорску разам з другой жонкай, Аляксандрай Аўгустаўнай (1900—1941), якая таксама была выкладчыцай нямецкай мовы.
Бацька Макс Георгіевіч Пецольд (1909—1957), сын Георгія Эміліевіча, ажаніўся з Ганнай Несцераўнай Ярота (са Старавойценкаў), дачкой Аляксандры Паўловіч ад першага шлюбу. Першы муж Ганны, эстонец Георгій Ярота, не вярнуўся з Масквы. Макс Пецольд быў хірургам, працаваў галоўным ўрачом паліклінікі № 1 у Оршы. Арыштаваны ў дзень пачатку Вялікай Айчыннай вайны, 22 чэрвеня 1941 года. З прычыны хуткага наступу немцаў вывезены ў Саратаў. Асуджаны 29 красавіка 1942 года «асобай нарадай» як агент нямецкіх разведорганаў паводле арт. 58 КК РСФСР на 10 гадоў лагераў у Карагандзінскай вобласці. Адбываў пакаранне ў Джэзказгане, вызвалены з лагераў 1956 годзе па «берыеўскай» амністыі. Пражыў яшчэ год.
Старэйшы брат бацькі, Эміль Георгіевіч Пецольд (1907—1938), выкладаў нямецкую мову ў ваенным вучылішчы, рэпрэсаваны як агент германскай разведкі.
Жыццё
Том Максавіч Пецольд нарадзіўся 25 кастрычніка 1934 года. У 1942 годзе вывезены з Оршы на працы ў Ліцманштат (цяпер Лодзь) разам з маці і сястрой Маяй Георгіеўнай. Маці працавала на тэкстыльнай фабрыцы, якая абслугоўвала нямецкую армію. Дзяцей размеркавалі ў асобныя лагеры. Пасля Ганну Нестараўну ўзялі ў медыцынскі пункт, далі талоны на ежу і жыллё пры фабрыцы. Ёй удалося вывесці сваіх дзяцей з лагераў. Вярнуліся ў 1946 годзе на радзіму.
У 1953 годзе скончыў сярэднюю школу № 4 у Мінску. У 1958 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва». У школьныя і студэнцкія гады займаўся плаваннем і водным пола, выступаючы за зборную рэспублікі. Пад кіраўніцтвам дацэнта Н. П. Фралова з захапленнем займаўся студэнцкай навуковай працай і па хадайніцтве яго і прафесара С. С. Атаева быў размеркаваны ў Інстытут будаўніцтва і архітэктуры АН БССР, створаны ў 1957 годзе.
У 1950-я гг. у ІБІА працавала вялікая колькасць маладых навукоўцаў, многія з якіх да прыходу ў навуку мелі за плячамі вопыт працы ў праектных і будаўнічых арганізацыях, сярод іх доктар тэхнічных навук І. М. Ахвердаў, кандыдаты тэхнічных навук М. П. Блешчык, Л. К. Лукша, К.  Сікержыцкі, І. В. Смех, І. М. Кедзіч, В. Ф. Залога, Л. Ф. Бярозаўскі, У. І. Скрыба і інш. Працаваў спачатку малодшым навуковым супрацоўніка, пасля стаў кіраўніком лабараторыі жалезабетонных канструкцый і навукова-эксперыментальнай базы інстытута. Браў удзел і кіраваў навуковымі даследаваннямі ў вобласці стварэння і ўкаранення папярэдне напружаных армацэментавых панэляў памерамі 3 х 12 м для пакрыццяў прамысловых будынкаў, жалезабетонных скляпенняў паўпрахадных каналаў цеплатрас, канструкцый пакрыццяў (фермаў і пліт) з лёгкіх бетонаў для прамысловых будынкаў, шматпустотных пліт стэндавага безапалубнага фармавання.
У 1962—1968 гг. Т. М. Пецольд займаўся пытаннямі стварэння тэорыі разліку і ўкаранення, армаваных шклапластыкавай арматурай (пліты пакрыцця, шпалы, калоны). Даследаванні вяліся ў кантакце з вядучымі навукова-даследчымі і праектнымі інстытутамі СССР: Дзяржбуда СССР (НДІЖБ), праектным інстытутам № 1 (ПІ-1), Цэнтральным навукова-даследчым інстытутам прамысловых будынкаў (ЦНДІпрамбудынкаў, г. Масква), Навукова-даследчым інстытутам будаўнічых канструкцый (НДІБК, г. Кіеў).
У 1968 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю па даследаванні працы гнуткіх сціснутых папярэдне напружаных калон (навуковыя кіраўнікі — праф. Р. І. Бердзічэўскі і кандыдат тэхнічных навук А. А. Светаў з НДІЖБ).
Пасля з удзелам і пад кіраўніцтвам Т. М. Пецольда быў праведзены вялікі аб’ём выпрабаванняў новых жалезабетонных канструкцый (пліты тыпу «дынакор», безраскосныя папярэдне напружаныя фермы, блок-пакоі аб’ёмнага домабудавання, канструкцыі новых серый каркасаў ІІ-20 і ІІ-04 і інш.), якія ўпершыню ўкараняліся на будоўлях Беларусі. Акрамя гэтага, выконваліся працы па рэканструкцыі будынкаў і збудаванняў.
З 1972 года загадчык кафедры «Будаўнічыя канструкцыі», з 1978 года  — «Жалезабетонныя і каменныя канструкцыі» БПІ. Актыўна займаўся ўдасканаленнем і абсталяваннем навукова-эксперыментальнай базы сучасным абсталяваннем, што дазволіла пашырыць аб’ём навуковых даследаванняў з наступным укараненнем у будаўніцтва прагрэсіўных жалезабетонных канструкцый і новых канструктыўных схем будынкаў і збудаванняў. Пры кафедры былі створаны дзве навукова-даследчыя лабараторыі, адна з якіх займалася навуковымі даследаваннямі ў вобласці стварэння новых канструкцый, другая — пытаннямі рэканструкцыі будынкаў і збудаванняў.
З 1974 г. пад кіраўніцтвам Т. М. Пецольда пры ўдзеле НДІЖБ, праектнага інстытута «Белпрампраект», ПІ-1, Мінбуда і Мінэнерга БССР распачата комплексная праца па стварэнні, даследаванні і ўкараненні ў будаўніцтва танкасценных жалезабетонных канструкцый кальцавога і полага прамавугольнага сячэння, якія вырабляюцца метадам цэнтрыфугавання. У яе рамках праведзены шырокія эксперыментальныя даследаванні тэхналогіі цэнтрыфугавання танкасценных апорных канструкцый, распрацаваны і ўкаранёныя тэхналагічныя лініі з раменнымі і ролікавымі цэнтрыфугамі. Вялікі аб’ём тэарэтычных даследаванняў быў прысвечаны стварэнню тэорыі разліку танкасценных цэнтрыфугаваных канструкцый, вузлоў спалучэнняў элементаў і г.д. Для ўкаранення вынікаў названых даследаванняў у практыку праектавання распрацаваны адзіны ўніфікаваны сартымент цэнтрыфугаваных танкасценных канструкцый і пакет праграм для аптымальнага праектавання, створаны тыпавыя серыі калон аднапавярховых вытворчых будынкаў (бяскранавых і з маставымі кранамі), шматпавярховых вытворчых будынкаў і тэхналагічных эстакад прамысловых прадпрыемстваў. На Аршанскім камбінаце жалезабетонных канструкцый засвоены выпуск кальцавых і прамавугольных полых калон, бэлек і іншых элементаў. У БССР з выкарыстаннем цэнтрыфугаваных калон і рыгеляў пабудавана больш за 500 розных аб’ектаў і тэхналагічных эстакад. Вырабы выкарыстоўваліся таксама пры ўзвядзенні розных аб’ектаў Мінэнерга ў іншых рэгіёнах СССР. Цэнтрыфугаваныя вырабы, якія не патрабавалі даводкі на будуемых аб’ектах, дазволілі зэканоміць да 30 % арматурнай сталі і 40 % бетону, зменшыць энергаёмістасць канструкцый да 15 %, у 2 разы паменшыць кошт перавозкі.
У 1984 годзе Ц. Пецольд абараніў у НДІЖБ годзе доктарскую дысертацыю у вобласці даследаванняў і ўкараненні жалезабетонных канструкцый будынкаў і збудаванняў. У 1985 г. па ініцыятыве Пецольда ў інстытуце «Белпрампраект» створаны аддзел эксперыментальных канструкцый (АЭК). У цесным кантакце з навукоўцамі аддзел распрацоўваў новыя канструктыўныя сістэмы і канструкцыі будынкаў і збудаванняў. Так, пры навуковым кіраўніцтве Пецольда сумесна з НДІЖБ (прафесар У. А. Кляўцоў), Белпрампраектам (С. Г. Смірноў), ПІ-1 (Р. А. Гершанок) і ЦНДІпрамбудынкаў (А. Я. Розенблюм) упершыню ў практыку будаўніцтва ўкаранёныя каркасы аднапавярховых вытворчых будынкаў з дыяфрагмамі цвёрдасці. Гэта дазволіла, напрыклад, зменшыць расход бетону і арматуры да 20 % на будуемым філіяле МТЗ у Смаргоні.
З 2006 года ажыццяўляе навуковае кіраўніцтва Цэнтрам навуковых даследаванняў і выпрабаванняў будаўнічых канструкцый (ЦНДВБК) БНТУ, а з 2007 г. працуе па сумяшчальніцтве галоўным навуковым супрацоўнікам ДП «Інстытут НДПТІБ імя С. С. Атаева», дзе працягвае кіраваць даследаваннямі і ўкараненнем новых канструктыўных сістэм індустрыяльнага домабудавання, аказвае навукова-практычную дапамогу ў пытаннях рэканструкцыі будынкаў і збудаванняў і падрыхтоўкі кадраў вышэйшай кваліфікацыі. Акрамя таго, увесь час прыцягваецца кіраўніцтвам РУП «Галоўдзяржбудэкспертыза» для выканання экспертных заключэнняў па ўнікальных будаўнічых праектах.
Навуковая дзейнасць
На базе шматгранных даследаванняў фарміравалася навуковая школа ў вобласці тэорыі і практыкі жалезабетону, новых канструктыўных сістэм будынкаў і збудаванняў. Пад яго навуковым кіраўніцтвам абаронены 23 кандыдацкія дысертацыі, у тым ліку 6 — замежнымі аспірантамі, у час кіраўніцтва кафедрай — 6 доктарскіх дысертацый.
Узначальвае экспертны савет у вобласці будаўніцтва і энергетыкі Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь. З 1996 г. — старшыня савета Д02.05.09 пры Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (БНТУ) па абароне доктарскіх дысертацый. Член савета Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта (БрДТУ) па абароне кандыдацкіх дысертацый. У якасці апанента па шматлікіх доктарскіх і кандыдацкіх дысертацыях выступаў у Маскве, Ленінградзе, Кіеве, Харкаве, Палтаве, Мінску і Брэсце.
Кіраваў і ўдзельнічаў у праектаванні, рэканструкцыі і будаўніцтве больш як 1000 аб’ектаў жыллёвага, грамадзянскага і прамысловага прызначэння. Пад яго навуковым кіраўніцтвам пабудаваны Нацыянальная бібліятэка Беларусі і грамадска-гандлёвы цэнтр «Сталіца» на плошчы Незалежнасці ў Мінску, з’яўляўся навуковым кансультантам па праектаванні і будаўніцтву МКСК «Мінск-Арэна».
Грамадская дзейнасць
Член калегіі і прэзідыума навукова-тэхнічнага савета Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі, прэзідыума Саюза будаўнікоў Рэспублікі Беларусь, намесніка старшыні БГА «Архітэктары і дзеячы будаўнічых навук», кіраўніка Нацыянальнага камітэта Рэспублікі Беларусь у Міжнароднай федэрацыі па бетоне (fib). Шмат гадоў уваходзіў у склад рэдкалегіі ўсесаюзнага часопіса (Масква), у наш час з’яўляецца членам рэдакцыйных калегій і актыўным аўтарам часопісаў «Архітэктура і будаўніцтва», «Будаўнічая навука і тэхніка» (Мінск), «Веснік ПДУ» (Полацк), «Веснік БрДТУ» (Брэст), а таксама «Engineering structures and technologies» (Літва).
Узнагароды
Ганараваны звання «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (1992); узнагароджаны Граматай Вярхоўнага Савета БССР (1980); прэміяй Савета Міністраў БССР (1983), Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (1994); залатым (1986) і сярэбранымі (1967, 1977) медалямі ВДНГ СССР, ордэнам Пашаны (2008) і медалямі, Ганаровымі граматамі МінВНУ БССР, Міністэрства адукацыі, Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва і Дзяржкамітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь, нагрудным знакам у гонар 40-годдзя Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Ганаровы прафесар БрДТУ.
Сям’я
Жонка — Вольга Мітрафанаўна Матусевіч, інжынер-будаўнік, праектыроўшчык, дачка і зяць — інжынеры-будаўнікі, кандыдаты тэхнічных навук, унук — выпускнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, матэматык-праграміст. Сястра, Мая Георгіеўна Ярота, 25 гадоў выкладала нямецкую мову ў Беларускім політэхнічным інстытуце, выйшла замуж за Арустама Аванесавіча Харазянца, спартсмена-баскетбаліста, які быў загадчыкам кафедры спартыўных гульняў у Беларускім дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры.
Улкен Каратал
Улкен Каратал — сяло ў Зайсанскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратальскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 32 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра, горада ]Зайсан. Код КАТА — 634635500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 842 чалавекі (445 мужчын і 397 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 874 чалавекі (457 мужчын і 417 жанчын).
Рачканы
Рачканы́ (, Рачканы) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Начаўскага сельсавета.
У 1959—1974 гадах цэнтр Рачканскага сельсавета.
ГЭС гідравузла № 8 Залуззе
Міні-ГЭС «Залуззе» — нізканапорная міні-гідраэлектрастанцыя на гідравузле № 8 «Залуззе» воднай сістэмы Дняпроўска-Бугскага канала на рацэ Мухавец, каля вёскі Залуззе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці.
Вызначаная магутнасць — 180 кВт. Гадавая выпрацоўка электраэнергіі 955 тыс. кВт*г. Уведзена ў эксплуатацыю 25 ліпеня 2011 года.
Знаходзіцца на балансе РУЭБП «Дняпроўска-Бугскі водны шлях».
Галоўны інжэнер праекту — кіраўнік комплекснага праектна-ізыскальнага аддзела РУЭБП «Дняпроўска-Бугскі водны шлях» В. В. Падгурскі. Кошт будаўніцтва — 1,6 млрд. руб. (ліпень 2010), у т.л. кошт абсталявання болей за 1 млрд. руб. Абсталяванне пастаўлена фірмай «S. + M. Jank» (Аўстрыя). Тэрмін акупнасці міні-ГЭС — прыкладна 7 гадоў.
Апошняе наступленне (1939)
Апошняе наступленне (Ofensiva final) — апошняя ваенная аперацыя падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі, праведзеная ваенным камандаваннем франкістаў супраць Другой Іспанскай Рэспублікі ў канцы сакавіка 1939 года.
Перамовы
Пасля дзяржаўнага перавароту 5 сакавіка 1939 года, арганізаванага палкоўнікам Сехісмунда Касада, і адхілення ўрада Хуана Негрына ад улады, сфармаваны Савет нацыянальнай абароны неадкладна паспрабаваў дамагчыся пагаднення з урадам Франка аб дасягненні «ганаровага міру», але мяцежнікі настойвалі на безумоўнай капітуляцыі Рэспублікі.
19 сакавіка Франка пагадзіўся прыняць рэспубліканскіх прадстаўнікоў, і Касада 23 сакавіка адправіў у Бургас сваіх эмісараў — падпалкоўніка Нара і маёра Артэгу — для прамых перамоваў з бокам нацыяналістаў. У той жа дзень на аэрадроме Гаманаль адбыліся перамовы, на якіх прадстаўнікі Франка пацвердзілі, што будзе прынята толькі безумоўная капітуляцыя рэспубліканскіх войск, што на працягу двух дзён рэспубліканская авіяцыя павінна быць перададзена франкістам, а 27 сакавіка павінна быць абвешчана на ўсіх франтах спыненне агню, каб войскі нацыяналістаў маглі пачаць наступленне. Да гэтага рэспубліканскія сілы павінны здацца і здаць сваю зброю. Што тычыцца рэпрэсій, якіх асцерагаліся рэспубліканцы, Франка даў толькі цмяное слоўнае абяцанне «справядлівасці для тых, хто не здзяйсняў злачынстваў», не даўшы ніякіх дадатковых тлумачэнняў. Нарэшце, 25 сакавіка эмісары Франка заявілі, што рэспубліканская авіяцыя яшчэ не здалася, абвінаваціўшы Касада ў тым, што ён «не кантралюе сваю армію і, такім чынам, не ў стане весці перамовы». Тут жа былі спынены ўсе перамовы. Рэспубліканскія эмісары вярнуліся ў Мадрыд раніцай 26-га, каб паскорыць пералёт авіяцыі, адкак было ўжо занадта позна.
Наступленне
Усяго праз некалькі гадзін пасля заканчэння перамоваў з двума прадстаўнікамі Савета нацыянальнай абароны Франка аддаў загад аб пачатку наступлення на ўсіх франтах.
Першыя аперацыі прайшлі на паўднёвым фронце, дзе 26 сакавіка Мараканскі армейскі корпус пад камандаваннем генерала Ягуэ і Андалузскі армейскі корпус пад камандаваннем генерала Муньёса Кастэльянаса прасунуліся ў напрамку Пасабланка—Пеньярая і Аканья, сустрэўшы вельмі слабы супраціў, так як многія рэспубліканскія пазіцыі былі ўжо пакінуты, рэспубліканская армія ў Эстремадурэ і Андалусіі склала зброю, а гарады былі запоўнены белымі сцягамі перад набліжэнне войскаў франкістаў. 29 сакавіка Мараканскі корпус Ягуэ дасягнуў Сьюдад-Рэаля і Пуэртальяна; Андалузскі армейскі корпус заняў Байлен і Лінарэс, у той час як Кардоўскі армейскі корпус пад камандаваннем генерала Бурбона ўвайшоў у Хаэн, а Гранадскі корпус прасоўваўся ўздоўж узбярэжжа ў бок Альмерыі.
Кенсай (Усходне-Казахстанская вобласць)
Кенсай — аул у Зайсанскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кенсайскай сельскай акругі. Код КАТА — 634637100.
Апошняе наступленне (1939)
Наступленне
На Цэнтральным фронце Таледскі і Наварскі армейскія карпусы, а таксама італьянцы, прасунуліся з Талавера-дэ-ла-Рэйна і Таледа на поўдзень, заняўшы 27 сакавіка гарады Полан, Мора, Аргес і Гальвес. На Левантыйскім фронце карпусы Ургеля і Арагона прасунуліся ад Торэ-дэль-Бурга, Масегаса і Сіфуэнтэса да Мадрыда і Валенсіі. Яны нідзе не сустрэлі супраціву. Рэспубліканскія часткі і падраздзяленні стыхійна распаліся да 28 сакавіка. Некаторыя салдаты абдымалі адзін аднаго, радуючыся канцу вайны.
Дзягцяныя
Дзягця́ныя (, Дегтяные) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавета.
Кенсай (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1015 чалавек (482 мужчыны і 533 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражываў 891 чалавек (436 мужчын і 455 жанчын).
Апошняе наступленне (1939)
Наступленне
Наступленне франкісцкай арміі цэнтра таксама не сустрэла ніякага супраціву, таму што на Мадрыдскім фронце рэспубліканскія салдаты пачалі пакідаць акопы, асабліва пасля таго, як па радыё былі перададзены знакамітыя «Саступкі генералісімуса», якія абяцалі «добразычлівае стаўленне» да вайскоўцаў, што выступалі за спыненне барацьбы. Салдаты прыбывалі ў цэнтральныя раёны горада, садзіліся ў метро ў Куатро-Камінас і адпраўляліся дадому, або пераязджалі на другі бок Мадрыда, у Вальекас, каб адправіцца да Міжземнага мора. У адных месцах на фронце паміж салдатамі з абодвух бакоў адбываліся братання, у іншых месцах рэспубліканскія салдаты пераходзілі на бок франкістаў.
Дзягцяныя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Браткаўскага сельсавета.
Апошняе наступленне (1939)
Наступленне
У Левантэ Арагонскі армейскі корпус генерала Рафаэля Гарсія Валіньё, які надыходзіў у бок Валенсіі, сустрэў невялікі супраціў, таму што ў гэтым горадзе ўсё яшчэ былі сканцэнтраваны рэспубліканскія войскі, якія жадалі абараніць бежанцаў, што планавалі пакінуць Іспанію з валенсійскага порта. Калі гэтыя бежанцы ў другой палове дня 28 сакавіка адправіліся ў Алікантэ, рэспубліканскія войскі спынілі супраціў і пакінулі Валенсію, пакінуўшы яе ў руках франкісцкай пятай калоны, якая выйшла з падполля.
Мікалай Крыштопа
Мікалай Крыштопа (нар. ) — беларускі кёрлінгіст.
Слуцкая халодная сінагога
Слуцкая халодная сінагога ці Мураваная сінагога на Школішчы — колішняе іўдзейскае сакральнае збудаванне ў горадзе Слуцку, Мінскай вобласці.
Мікалай Крыштопа
Кар’ера
Быў членам нацыянальнай мужчынскай і змяшанай парнай зборных камандаў Беларусі.
Слуцкая халодная сінагога
Гісторыя
Першыя згадкі пра яўрэяў у Слуцку адносяцца да другой паловы XVI стагоддзя. На пачатку ХVIII стагоддзя была афіцыйна заснавана слуцкая абшчына.
Апошняе наступленне (1939)
Наступленне
Такім чынам, 29 сакавіка Валенсія і Алікантэ былі практычна ў руках пятых калон яшчэ да прыходу войскаў нацыяналістаў. У гэты ж час Галісійскі армейскі корпус пад камандаваннем генерала Аранды заняў Сагунту, а Кастыльскі армейскі корпус увайшоў у Сегорбэ. На наступны дзень італьянцы з дывізіі «Літорыа» занялі Альмансу, Рэкену, Вільену і Эльду і ўвайшлі ў Алікантэ. У гэты ж дзень 83-я дывізія пад камандаваннем генерала Марціна Алонса з трыумфам увайшла ў Валенсію. 31 сакавіка 4-я дывізія Наварскага армейскага корпуса генерала Каміла Алонса Вега заняла Мерсію і Картахену.
Мікалай Крыштопа
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод мужчын
Слуцкая халодная сінагога
Гісторыя
Мураваную сінагогу называлі халоднай, яна была ўзведзена пад канец XVIII стагоддзя коштам багатага купецкага роду Ізерлісаў: Абрама і яго сына Еўны.
Мікалай Крыштопа
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд
Апошняе наступленне (1939)
Наступленне
1 красавіка 1939 года ў апошняй ваеннай зводцы пераможца Франсіска Франка напісаў: «Сёння, калі Чырвоная Армія ўзятая ў палон і раззброена, Нацыянальная армія выканала сваю апошнюю баявую задачу. Вайна скончана».
Мікалай Крыштопа
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных пар
Адкрыты Кубак Беларусі па кёрлінгу
Слуцкая халодная сінагога
Гісторыя
Пасля рэвалюцыі сінагога была закрыта і да вайны ў ёй дзейнічала гарадская хлебапякарня.
У лютым 1943 года тэрыторыя забудовы Школішча, на тэрыторыі якога нямецкія захопнікі стварылі гета, была зруйнавана падчас карнай аперацыі разам з сінагогай.
Архітэктура
У плане мела выгляд прамавугольніка, пакрываў будынак двухсхільны дах. Шырокія тарцовыя сцены галоўнага і тыльнага фасадаў завяршалі фігурныя трохлопасцевыя франтоны. Пасярэдзіне франтона галоўнага фасада мелася круглае акно (люкарна), на франтоне тыльнага фасада — тры меншыя круглыя вокны і шырокая арачная ніша над імі. Па версе сцен праходзіў прафіляваны карніз. Будынак, акрамя галоўнага фасада, па перыметры абкружала невысокая крытая прыбудова з прамавугольнымі аконнымі і ўваходнымі праёмамі. Там размяшчаліся крамы і навучальныя класы. Сцены асноўнага аб’ёму вышэй прыбудовы праразалі выцягнутыя ўгару лучковыя аконныя праёмы. Галоўны фасад з уваходам пасярэдзіне вылучаўся двума магутнымі валютамі, якія падтрымлівалі рытм выгнутых ліній франтона. З іх дапамогай рабіўся плаўны пераход ад сцен галоўнага аб’ёму да прыбудоў, узмацняўся дэкаратыўны эфект фасада. У агульных рысах слуцкая халодная сінагога адпавядала традыцыйнай архітэктурнай схеме, якой з XVII стагоддзя прытрымліваліся пры будаўніцтве сінагог у ВКЛ і Украіне. Па архітэктуры яна адносілася да помнікаў позняга барока.
Хахокам
Хахо́кам (Hohokam) — археалагічная культура Паўночнай Амерыкі. Існавала ў IV — XV стст. н. э. на тэрыторыі амерыканскага штата Арызона і мексіканскага штата Санора.
Асаблівасці
Носьбіты культуры хахокам былі пераважна земляробамі. Яны жылі ў сухім клімаце, дзе вырошчванне раслін на вялікіх плошчах патрабавала ірыгацыі. Хахокамцы дасягнулі значных поспехаў у будаўніцтве каналаў. Каналы будаваліся так, каб сцёк вады адбываўся па ўхілу. У сярэднім ўхіл складаў каля 30-70 см на мілю. Такім чынам да 1300 г. арошвалася каля 4452 га. Гэта дазволіла стварыць адну з самых шчыльных папуляцый ў Паўночнай Амерыцы. Будаўніцтва і абслугоўванне ірыгацыйнай сістэмы патрабавалі сумеснай працы тысяч людзей, земляробы павінны былі каардынаваць свае намаганні для адкрыцця шлюзаў ў пэўны час. Вырошчвалі бавоўнік, кукурузу, фасолю, гарбузы, агаву і амарант. Усе гэтыя расліны патрапілі на поўнач з Месаамерыкі.
Рамеснікі хахокам выраблялі мноства розных прадметаў з дрэва, косці, каменя і гліны. На каменных паліраваных пасудзінах выразалі выявы людзей і жывёл. Знаходзяць складаныя касцяныя шпількі і трубкі, кошыкі з доўгіх шыпоў і іголак, антрапаморфныя гліняныя лялькі і г. д. Але найвышэйшага развіцця дасягнула мастацтва керамікі. Майстры ўжывалі некалькі тэхналогій абпалу і роспісу сваіх вырабаў. Кераміка з розных вёсак магла адрознівацца адна ад аднай.
Важную ролю адыгрываў гандаль рознымі таварамі з прадстаўнікамі іншых старажытных культур амерыканскага паўднёвага захаду, а таксама Месаамерыкі. Людзі хахокам вывозілі баваўняныя тканіны і керамічныя вырабы, у абмен атрымлівалі ўпрыгажванні з бірузы і ракавінак, медныя званочкі, люстэркі з пірыту і сланца.
Да V — VIII стагоддзяў мясцовае насельніцтва будавала простыя зямлянкавые жытлы. Людзі капалі неглыбокія яміны, ўсталёўвалі каркас і накрывалі яго дзёрнам і саманам. Аднакамерныя жытлы ў вёсках групіраваліся ў кварталы. Магчыма, жыхары кварталаў складалі вялікія пашыраныя сем'і. Вылучаліся адмысловыя месцы для смеццевых ям і ям для захавання прадуктаў. Ежу гатавалі ў вялікіх падземных печах на адкрытых пляцоўках. Асновай харчавання былі мякаць агавы, кукуруза і гарбузы.
У канцы 1 — пачатку 2 тысячагоддзяў з'явіліся храмавыя насыпныя платформы. Да 1250 г. людзі перасяліліся ў надземныя хаціны з саману. У вялікіх вёсках капалі авальныя корты, магчыма для рытуальнай гульні ў мяч.
Заняпад
Заняпад культуры хахокам адбыўся да адкрыццяў Калумба паміж 1200 г. і 1450 г., калі большасць вёсак былі пакінуты. Сучасныя даследчыкі тлумачаць гэта рэзкім ростам насельніцтва ў 1100 — 1300 гг. і засухай, якая пачалася пасля пахаладання ў пачатку XIV ст. Ірыгацыйная сістэма, створаная хахокамцамі, не здолела пракарміць усіх. Прамымі нашчадкамі стваральнікаў культуры хахокам звычайна лічаць індзейцаў піма.
Антон Канстанцінавіч Латкін
Дасягненні
Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2013 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем.
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2013 года на дыстанцыях 50 м і 100 м вольным стылем, а таксама ў эстафеце 4 × 50 м вольным стылем. Бронзавы прызёр на дыстанцыі 200 м вольным стылем.
Чэмпіён Беларусі на кароткай вадзе 2014 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем.
Чэмпіён Беларусі 2016 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем. Срэбраны прызёр у эстафеце 4 × 100 м вольным стылем. Бронзавы прызёр на дыстанцыі 100 м вольным стылем.
Барыс Алегавіч Юрцін
Барыс Алегавіч Ю́рцін (н., г. Чыта) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1958 годзе Львоўскі політэхнічны інстытут. У 1958—1963 гадах працаваў у інстытуце «Кузбасгарпраект» у Новакузнецку, у 1963—1971 гадах у Алма-Аце, у 1971—1973 гадах намеснік начальніка Галоўнага архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення ў Мінску, у 1973—1990 гадах начальнік майстэрні, галоўны архітэктар майстэрні, галоўны архітэктар праектаў інстытута «Мінскпраект».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. Пражываў у Мінску.
Творчасць
Выканаў у аўтарскім калектыве праекты планіроўкі забудовы Ніжнеастроўскай плошчы ў Новакузнецку, мікрараёнаў № 1, 2 у г. Новаілійску, № 10, Сайрак, Кактэм у Алма-Аце.
Асноўныя работы: добраўпарадкаванне берагавой зоны р. Свіслач у раёне вул. Пуліхава (1976—1990), добраўпарадкаванне бульвара па вул. Ракасоўскага (1975—1977), спартыўны комплекс «Працоўныя рэзервы» (1980—1984), рэканструкцыя тэрыторыі стадыёна «Дынама» (1980), архітэктурна-мастацкае афармленне станцыі метро «Парк Чалюскінцаў» (1984), рэканструкцыя парку імя Чалюскінцаў (1986) , стварэнне архітэктурна-ландшафтных комплексаў усходніх раёнаў горада на аснове Сляпянскага водна-паркавага паўкальца (Дзяржаўная прэмія СССР 1989), рэканструкцыя ўчастка праспекта Ф. Скарыны (пл. Незалежнасці — Філімонава, 1984—1985), добраўпарадкаванне тэрыторыі, прылеглай да гасцініцы «Беларусь» (1989, усіх кіраўнік аўт. калектыву), Міхайлаўскага сквера і інш.
Узнагароды
Узнагароджаны дыпломам і медалём СА СССР за Вілейска-Мінскую водную сістэму (1984). Дзяржаўная прэмія СССР за архітэктурна-ландшафтныя комплексы ўсходніх раёнаў Мінска (1989, у аўтарскім калектыве).
Сям'я
У шлюбе з архітэктарам Верай Юрціной.
Ёахім Франк
Ёахім Франк (Joachim Frank, нар., Зіген, Германія) — нямецка-амерыканскі біяфізік з Калумбійскага ўніверсітэта і лаўрэат Нобелеўскай прэміі. Ён лічыцца заснавальнікам адначасцічнай крыаэлектроннай мікраскапіі (cryo-EM), за якую ён атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі ў 2017 годзе разам з Жакам Дзюбашэ і Рычардам Хендэрсанам. Ён таксама ўнёс значны ўнёсак у структуру і функцыю рыбасомы бактэрый і эўкарыёт.
Жыццё і кар’ера
Франк нарадзіўся ў Зігене ў раёне Вайдэнаў. Пасля завяршэння ступені бакалаўра па фізіцы ва Універсітэце Фрайбурга (1963) і ступені дыплома пад кіраўніцтвам Вальтэра Рольвагена ў Мюнхенскім універсітэце Людвіга Максіміліяна з дысертацыяй «Даследаванне другаснай электроннай эмісіі золата пры тэмпературы яго плаўлення» (1967), Франк атрымаў ступень доктара філасофіі ў Тэхнічным універсітэце Мюнхена для навучання ў аспірантуры лабараторыі Вальтэра Хопэ ў Інстытуце Макса Планка з дысертацыяй «Даследаванні электронных мікрафатаграфій высокага раздзялення з выкарыстаннем метадаў розніцы малюнкаў і рэканструкцыі» (1970). Дысертацыя даследуе выкарыстанне лічбавай апрацоўкі малюнкаў і аптычнай дыфракцыі пры аналізе электронных мікрафатаграфій, а таксама выраўноўванне малюнкаў з дапамогай функцыі крос-карэляцыі.