cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзесяціногія ракападобныя
Апісанне
Даўжыня цела да 80 см, размах клюшняў да 3 м. Характэрная прыхмета — зліццё сківічных сегментаў галавы з груднымі і пераўтварэнне трох пярэдніх пар канечнасцей грудзей у нагасківіцы, якія ўдзельнічаюць у перадачы корму да ротавай адтуліны; 5 пар задніх грудных ног хадзільныя (адсюль назва); на некаторых часта развіваюцца клюшні. Галава і грудзі ўкрыты зверху галавагрудным шчытом (карапаксам). Вочы сцябліністая, фасетачныя.
Пашырэнне
Больш пашыраны ў морах, менш — у прэсных вадаёмах і на сушы; на Беларусі жывуць прадстаўнікі роду.
Асаблівасці біялогіі
Раздзельнаполыя. Самкі (акрамя крэветак) выношваюць яйцы на брушных ножках. Лічынкі рэзка адрозніваюцца ад дарослых; у многіх развіццё прамое. Кормяцца жывёльным і раслінным кормам.
Класіфікацыя
Выдзяляюцца 2 падатрады — (крэветкі) і  (рачныя ракі, амары, лангусты, крабы, ракі-пустэльнікі). Больш за 8500 відаў.
Кучына (Слуцкі раён)
Ку́чына (, Кучино) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вясейскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Амговіцкага сельсавета. З 2009 па 2016 год у Сорагскім сельсавеце.
Маташнік
Маташнік
Якаў Палачанін
Якаў Палачанін (XIII стагоддзе) — удзельнік супраць шведаў, якія напалі на Наўгародскую зямлю.
Біяграфія
Родам з Полацка. Лоўчы князя Аляксандра Яраславіча. Згодна «», адзін з 6 храбрых і моцных людзей, якія адзначыліся ў бітве.
У культуры
Алесь Пісьмянкоў напісаў пра Якава Палачаніна верш.
Якаў Палачанін ёсць адным з галоўных герояў рамана Леаніда Дайнекі «Меч князя Вячкі» (1987).
У расійскім фільме «», які выйшаў у пракат у 2008 годзе, ролю Якава Палачаніна сыграў Сямён Алегавіч Мендэльсон.
IC 83
IC 83 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Кіт.
Галоўны Рынак (Кракаў)
Галоўны Рынак (Rynek Główny) — плошча ў польскім Кракаве, з'яўляецца цэнтрам. Сфарміравана ў XIII стагоддзі. Займае тэрыторыю каля 40 000 м², з'яўляецца адной з найбуйнейшых сярэднявечных плошчаў у Еўропе.
Мае квадратную форму, з даўжынёй бакоў каля 200 метраў, на ёй знаходзяцца палацы і цэрквы. У цэнтры размешчаны суконныя рады, перабудаваныя ў 1555 годзе ў стылі італьянскага рэнесансу. З боку ад суконных радоў стаіць раманскі і  1898 года, на другім баку — вежа ратушы. Над плошчай узвышаюцца гатычныя вежы Марыяцкага касцёла.
Гісторыя
З’яўляўся гандлёвай плошчай. Кракаў быў разбураны ў 1241 годзе Залатой Ардой, а ў 1257 годзе пры Баляславе V атрымаў Магдэбургскае права, у выніку яго гандлёвае значэнне ўзрасло. У гэты перыяд плошча набыла свае цяперашнія абрысы. На ёй першапачаткова размяшчаліся шматлікія нізкія рынкавыя павільёны, адміністрацыйныя будынкі і кальцавая дарога. Казімір Вялікі загадаў пабудаваць першапачаткова гатычныя суконныя рады і ратушу, якая заняла прыкладна чвэрць плошчы (знесена ў 1820 годзе). Кракаў на той час быў сталіцай Каралеўства Польскага, з 1387 года з’яўляўся членам Ганзы і быў еўрапейскім цэнтрам гандлю.
Акрамя гандлёвых функцый, Галоўны Рынак быў сведкам многіх гістарычных падзей. Дзякуючы свайму размяшчэнню на Каралеўскім шляху, тут праходзілі ўрачыстыя цырымоніі, якія наведвалі дыпламаты і высокапастаўленыя замежныя госці на шляху ў Вавель. Казімір Вялікі склікаў тут у 1364 годзе ў Кракаўскі з’езд, на якім сабраліся арыстакраты з усёй Еўропы. З нагоды выйграных бітваў з Вялікім княствам Маскоўскім у 1514 годзе літоўскі князь Канстанцін Астрожскі праводзіў тут парад перамогі, і ў 1531 годзе польскі шляхціц Ян Амор Тарноўскі адзначаў на плошчы новую перамогу. 10 красавіка 1525 года герцаг Альбрэхт прынёс на плошчы васальную прысягу польскаму каралю Жыгімонту I, што адлюстравана на карціне. Кароль Ян III Сабескі тут святкаваў сваю перамогу над Асманскай імперыяй пасля Венскай бітвы 1683 года.
Пасля таго, як Жыгімонт III перанёс у 1596 годзе польскую сталіцу з Кракава ў Варшаву, у Кракаве па-ранейшаму праводзіліся каранацыі і каралеўскія пахаванні. 24 сакавіка 1794 года Тадэвуш Касцюшка прыняў на Галоўным Рынку прысягу да вызвалення і аднаўлення незалежнасці Польшчы, што паклала пачатак паўстанню Касцюшкі. Падчас ў Другой сусветнай вайне плошчу перайменавалі ў Адольф-Гітлер-Плац. Помнік Адаму Міцкевічу быў разбураны, яго аднавілі пасля вайны.
У 1978 годзе плошча як частка старога горада была ўключана ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Плошча сёння
На плошчы мноства рэстаранаў і кафэ. У склепе царквы Святога Адальберта дзейнічае невялікі археалагічны музей. Таксама ў падвальным памяшканні будынка, званага «» дзейнічае кабарэ «». Антон Хавелка адкрыў у 1876 годзе кафэ «Пад пальмай», якое дзейнічае і цяпер.
Галоўны Рынак з'яўляецца арэнай шматлікіх грамадскіх мерапрыемстваў і ўрачыстасцяў. Да іх ставяцца штогадовыя, , гала-канцэрты і вялікае святкаванне Новага года.
NGC 352
NGC 352 (іншыя абазначэнні — MCG −1-3-71, IRAS00596-0430, PGC 3701) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ігар Аляксандравіч Кудраўцаў
Ігар Аляксандравіч Кудраўцаў (, Уфа, Башкірыя, Расія — ) — беларускі інжынер шляхозў зносін — будаўнік, спецыяліст у галіне чыгуначнага пуці, пошукаў і праектавання чыгунак, асноў і фундаментаў будынкаў і збудаванняў. Доктар тэхнічных навук (1995), прафесар (1996).
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (будаўнічы факультэт, 1970), Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (аспірантура, 1977). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1977, факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва, у 1986—1992 — загадчык кафедры «Інжынерная геалогія, асновы і фундаменты», з чэрвеня 1992 — кафедры «Будаўнічыя канструкцыі, асновы і фундаменты», у 1994—1997 — дэкан факультэта).
Навуковыя інтарэсы: уплыў хвалевых працэсаў на ўласцівасці грунтоў і дынамічных уздзеянняў на надзейнасць работы будаўнічых канструкцый; даўгавечнасць будаўнічых канструкцый, будынкаў і збудаванняў.
Валянціна Іванаўна Міронава
Біяграфія
Нарадзілася 4 лютага 1953 года ў в. Грэбень Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава, эканаміст. Пасля заканчэння вучобы працавала інспектарам аддзела па перасяленню і арганізаванаму набору рабочых, інжынерам-эканамістам аддзела пераразмеркавання і перападрыхтоўкі рабочых, старшым інжынерам-эканамістам аддзела хімічнай, лёгкай і мясцовай прамысловасці, вядучым эканамістам, начальнікам аддзела прамысловасці саюзна-рэспубліканскага і рэспубліканскага падпарадкавання Дзяржкампрацы БССР. Была начальнікам аддзела працы і заработнай платы трэста № 6, намеснікам начальніка аддзела працы і заработнай платы аб’яднання «Мінскаблсельбуд», начальнікам аддзела прававога абеспячэння працы, сацыяльнай абароны і ўзроўню жыцця насельніцтва ўпраўлення па працы і сацыяльнай абароне насельніцтва Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, намеснікам начальніка ўпраўлення па працы і сацыяльнай абароне насельніцтва Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, намеснікам старшыні камітэта па працы і занятасці насельніцтва Мінскага абласнога выканаўчага камітэта — начальнікам упраўлення абласной службы занятасці, начальнікам упраўлення абласной службы занятасці насельніцтва пры камітэце па працы Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, начальнікам упраўлення абласной службы занятасці насельніцтва Мінскага абласнога выканаўчага камітэта. Намеснік старшыні камітэта па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Мінскага абласнога выканаўчага камітэта. Была старшынёй абласной арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання.
Узнагароды
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана юбілейнымі медалямі «60 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, нагрудным знакам «За актыўную працу ў сістэме Дзяржкампрацы СССР». .
Будкевіч
Будкевіч — беларускае прозвішча.
Саламія Амвросьеўна Крушальніцкая
Саламія Амвросьеўна Крушальніцкая (Соломія Амвросіївна Крушельницька,, с. Бялявінцы — ) — украінская спявачка (лірыка-драматычнае сапрана), педагог. Заслучаны дзеяч мастацтваў Украіны (1951).
Біяграфія
Скончыла Львоўскую кансерваторыю ў 1893 годзе, выкладала ў ёй (з 1946 года — прафесар). Спявала ў буйнейшых оперных тэатрах Еўропы, Амерыкі. Валодала моцным голасам прыгожага тэмбру і вялікага дыяпазону. Выконвала драматычныя і лірычныя партыі: Таццяна, Ліза («Яўген Анегін», «Пікавая дама» Пятра Чайкоўскага), Галька, Ганна («Галька», «Страшны двор» Станіслава Манюшкі), Чыа-Чыа-сан (аднайменная опера Дж. Пучыні), Аіда, Дэздэмона («Аіда», «Атэла» Дж. Вердзі), Эльза, Лізавета («Лаэнгрын», «Тангейзер» Р.Вагнера), Саламея, Электра (аднайменныя оперы Р.Штраўса) і іншыя. З 1923 года выступала толькі ў канцэртах.
Пахавана на Лычакіўскіх могілках у Львове. Яе імя носіць Львоўскі нацыянальны тэатр оперы і балета.
Клемансі
Насельніцтва складае 2185 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 797 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 14,53 км ² (па займаемай плошчы 88 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 395 м. (63 месца з 116 камун), найменшая 311 м. (107 месца з 116 камун).
Спасылкі
Clemency
Оцкавічы
О́цкавічы (, Оцковичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Падбел
Падбел (Tussilágo) — манатыпны род кветкавых раслін сямейства.
Адзіны від — падбел звычайны (Tussilágo fárfara) — шматгадовая травяністая расліна.
Назва
Падбел звычайны, падбел, подбял , маташнік, маць-мачыха, паўбел , лопух , камчужная трава.
Апісанне
Расліна вышынёй 5—25 см, з паўзучым, галінастым карэнішчам, з якога ўвесну развіваюцца павуцініста-апушаныя, шчыльна ўсаджаныя чырванавата-бураватым лускападобным лісцем кветаносныя сцяблы. Прыкаранёвае зялёнае лісце доўгачаранковае, шчыльнае, сэрцападобнае, вуглавата-няроўназубчастае, скурастае, з верхняга боку голае, знізу — лямцавае, адрастае пасля цвіцення. Суквецці — кошыкі, адзіночныя, дыяметрам 2-3 см, пасля цвіцення паніклыя. Лісцікі абгорткі аднарадковыя. Кветкі жоўтыя: краявыя — несапраўднаязычковыя, песцікавыя, пладаносныя, з вузкаязычковым вяночкам, сярэдзінныя — трубчастыя, двухполыя, бясплодныя, з 5-зубчастым вяночкам. Плод — лінейна-падоўжаная сямянка з белым шаўкавістым чубком, які ў 5 разоў даўжэйшы за сямянку.
Пашырэнне
Пашыраны ва ўмераным поясе Еўразіі, у Паўночнай Афрыцы, Паўднёвай Амерыцы (як заносная расліна). Сустракаецца па ўсёй Беларусі. Расце на адхонах, пустках, каля дарог, па берагах канаў, рэк, ручаёў. Цвіце ў красавіку—маі.
Значэнне і выкарыстанне
Лекавая расліна (адхарквальны, процізапаленчы і вяжучы сродак). Ранневясновы меданос.
Мікалай Фядосавіч Лызікаў
Мікалай Фядосавіч Лызікаў (, в. Баронькі, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1969), прафесар (1969). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Пасля заканчэння сямі класаў Баронькаўскай пачатковай сярэдняй школы ў 1936 годзе паступіў вучыцца ў Магілёўскую фельчарска-акушэрскую школу, якую паспяхова скончыў у 1939 годзе. Па заканчэнні вучобы яго накіравалі ў суседнюю вёску Гаўрыленка працаваць загадчыкам фельчарска-акушэрскага пункта.
У кастрычніку 1939 года быў прызваны ў Чырвоную армію і накіраваны ў 125-ю стралковую дывізію санітарным інструктарам за 8 кіламетраў ад мяжы з Усходняй Прусіяй. З першага дня Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у баях, быў паранены.
Афіцэрскае званне ваенфельчарам было прысвоена ў 1942 годзе. У чэрвені 1944 года быў прызначаны на пасаду старшага ад’ютанта асобнага медыка-санітарнага батальёна, быў цяжка паранены ў баі.
Пасля вайны ў 1951 годзе скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут, працаваў у ім да 1991 года (у 1959—1985 гадах — загадчык кафедры акушэрства і гінекалогіі). Навуковыя інтарэсы: ускладненні цяжарнасці і родаў.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны». Прысвоена ганаровае званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР». Узнагароджаны трыма Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР. Усесаюзнае навуковае таварыства акушэраў-гінеколагаў абрала яго «Ганаровым членам таварыства».
IC 84
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уільям Лернд Марсі
Скончыў Універсітэт Браўна ў 1808 годзе, і быў прыняты ў калегію адвакатаў ў 1811 годзе, служыў у арміі Злучаных Штатаў у якасці капітана добраахвотнікаў падчас вайны 1812 года. Займаў шэраг адказных палітычных пастоў, у прыватнасці з 1833 па 1838 год займаў пасаду губернатара штата Нью-Ёрк, быў таксама сенатарам і дзяржаўным сакратаром ЗША (1853—1857), ваенным міністрам ЗША (1845—1849).
Варшава-Заходняя
Варшава-Заходняя (Warszawa Zachodnia) — буйны транспартны вузел у Варшаве, які ўключае аднайменныя чыгуначную станцыю і аўтавакзал.
Чыгуначная станцыя
Станцыя была пабудавана ў рамках рэканструкцыі Варшаўска-Венскай чыгуначнай лініі ў 1919–1933 гадах. Пасля Другой сусветнай вайны станцыя не развівалася і адыгрывала другарадную ролю. Толькі ў 1970-я гады платформы былі злучаны падземным тунэлем з прыпынкам прыгараднай чыгункі, а ў 1980 годзе іх інтэгравалі з аўтавакзалам 20 мая 2012 года суседні прыпыначны пункт Варшава-Воля на кальцавой лініі быў афіцыйна ўключаны ў склад станцыі як платформа № 8.
16 чэрвеня 2011 года Польская чыгунка і славацкая кампанія падпісалі кантракт на будаўніцтва новага вакзальнага комплекса разам з офісным цэнтрам у рамках дзяржаўна-прыватнага партнёрства. У канцы 2014 года было пачата будаўніцтва вакзала з паўднёвага боку (ад Іерусалімскіх алей). 9 снежня 2015 года абноўленая станцыя была адкрыта. У канцы кастрычніка быў адкрыты і першы з 2 запланаваных офісных будынкаў, а ў снежні ў яго перанеслі свае штаб-кватэры кампаній ПКП, ПКП Інтэрсіці і ПКП Інфарматыка. 22 чэрвеня 2017 года ПКП падпісала кантракт на праект грунтоўнай рэканструкцыі станцыі, якая ўключае, у тым ліку, пашырэнне падземнага пераходу з 8 да 60 метраў і падаўжэнне яго да 8-й платформы (у перспектыве да 9-й), будаўніцтва новай платформы, размяшчэнне там новага вакзала з залай чакання, касамі і магазінамі, поўнае перакрыццё даху і замена паверхні платформ, а таксама ўстаноўка там эскалатараў і пад'ёмнікаў. Па класіфікацыі Польскай чыгункі станцыя мае вышэйшую катэгорыю "Прэміум".
Аўтавакзал
Аўтавакзал размяшчаецца на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі ў бок Іерусалімскіх алей і кальцавога скрыжавання імя Сібірскіх ссыльных. Гэта самы вялікі аўтавакзал у Варшаве. Аператарам станцыі з'яўляецца аўтатранспартнае прадпрыемства "Палонус". З 2017 года плануецца рэканструкцыя вакзала з мэтай аптымізацыі руху аўтобусаў. У планах таксама прадугледжана перспектыва будаўніцтва новага вакзальнага будынка, размешчанага над трамвайным прыпынкам і дарогай. Завяршэнне работ запланавана на 2023 год.
Аўтавакзал быў спраектаваны архітэктарам Зыгмунтам Клапоцкім для міжгародніх і прыгарадных аўтобусных маршрутаў у левабярэжнай частцы горада. Ён быў адкрыты ў студзені 1980 года, замяніўшы аўтавакзал на вул. Жытняй.
Ён абслугоўвае 130 перавозчыкаў, мае 11 платформаў. Штомесяц аўтавакзал абслугоўвае 14 тысяч аўтобусаў, у тым ліку 1 800 міжнародных. Штомесяц у 2015 годзе на станцыі прадавалася каля 100 тысяч білетаў на аўтобусы. На аўтавакзале працуе зала чакання, магазіны, пункты абслугоўвання абанентаў мабільнай сувязі і інш.
Хільда Карлен
Хільда ​​Марыя Карлен (Hilda Maria Carlén; нар., Істад, Мальмёхус) — шведская футбалістка, брамнік клуба «Лінчэпінг» і жаночай зборнай Швецыі. Сярэбраны прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года. Дачка шведскага гандбаліста Пера Карлена.
Клубная кар’ера
Выступала да 2009 года за «Хаменхег». З 2009 года гулец «Мальмё», была рэзервісткай Каралін Енсан і Туры Б’ёрг Хельгадоцір. На правах арэнды правяла сезон 2010 у складзе «Лінчэпінга», рэзервісткам брамніка Сафіі Лундгрэн; за клуб выступала ў адным матчы Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2010/2011 супраць славенскага клуба «КРКА». У 2013 годзе выступала за «Хамарбю» ў асноўным складзе, у 2014 годзе прадстаўляла «Пітэа» і дэбютавала ў матчы супраць «Лінчэпінга» 13 красавіка 2014 года (перамога 1:0). Правяла 20 гульняў у сезоне, намінаваная на прэмію «Брамнік года» (швед. Årets målvakt).
Кар’ера ў зборнай
У 2009 годзе Карлам была выкліканая ў зборную на чэмпіянат Еўропы сярод дзяўчат да 19 гадоў, які праходзіў у Беларусі, а ў 2010 годзе — на матчы чэмпіянату свету сярод дзяўчатаў не старэйшыя за 20 гадоў у Германіі. Дэбютавала за асноўную зборную 12 лютага 2015 года матчам супраць Фінляндыі, у тым жа месяцы ўключана ў заяўку на Кубак Алгарвэ. У траўні 2015 года ўключана ў склад на чэмпіянат свету ў Канадзе. У складзе зборнай Швецыі заваявала сярэбраныя медалі Алімпіяды ў Рыа-дэ-Жанэйра.
Ляхава (Слуцкі раён)
Ля́хава (, Ляхово) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сорагскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Амговіцкага сельсавета.
Валдай
Валдай (Валдай) — горад (з 1770) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Валдайскага раёна Наўгародскай вобласці. Насельніцтва 17,3 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 15 стагоддзі.
Горад размешчаны ў найбольш высокай частцы Валдайскага ўзвышша, за 140 км на паўднёвы ўсход ад Вялікага Ноўгарада, на беразе Валдайскага возера. Чыгуначная станцыя.
Турыстычны цэнтр.
Святы Элігій
Святы патрон залатых і сярэбраных спраў майстроў, чаканшчыкаў; горада Балонні.
Дзень памяці ў Каталіцкай Царквы - 1 снежня.
Біяграфія
Элігій нарадзіўся ў беднай сям'і. У юнацкім узросце навучаўся ювелірнай справе. Згодна з агіяграфічнымі крыніцамі Элігій вырабіў для франкскага караля Хлотара II 2 ювелірныя прадметы, пасля чаго Хлотар II прызначыў яго каралеўскім ювелірам і майстрам манетнага двара. Пры Дагаберце I Элігій быў скарбнікам каралеўскага двара. Акрамя гэтага ён выконваў дыпламатычныя функцыі пры адносінах паміж франкамі і бретонцами. Будучы каралеўскім ювелірам, Элигий надаваў немалы час дабрачыннай дзейнасці, фінансаваў пабудову каталіцкіх цэркваў, бальніц.
Пасля смерці Дагаберта I Элігій быў абраны біскупам гарадоў Нуаён (каля 641) і Турнэ, стаўшы тут пераемнікам памерлага святога Акарыя. 13 мая 641 года Элігій быў пасвечаны ў сан біскупа. У сваёй пастырскай дзейнасці займаўся прапаведніцтвам сярод мясцовых язычнікаў, засноўваў манастыры і будаваў царквы.
Элигий памёр 1 снежня 660 года. У 667 годзе мошчы Элігія былі змешчаныя ў кафедральным саборы Нуаёна яго пераемнікам святым Мамеленам.
Юзаф Арлоўскі
Юзаф Арлоўскі (Józef Orłowski; 16 красавіка 1742 — 28 снежня 1807, Коньскаволя каля Пулаваў) — польскі ваенны.
Біяграфія
Прадстаўнік польскага шляхецкага роду Арлоўскіх герба «Любіч». Сябар Тадэвуша Касцюшка, з якім вучыўся ў Варшаўскай рыцарскай школе з 1766 года. У 1769 годзе сябры атрымалі каралеўскую стыпендыю і адправіліся ў Францыю, дзе вучыліся ў парыжскай ваеннай акадэміі.
З 1789 года да 1792 года камендант Каменца-Падольскага. Прыхільнік Канстытуцыі 3 мая; быў сябрам Згуртавання прыхільнікаў урадавай канстытуцыі. Падчас паўстання Касцюшкі прызнаны генерал-лейтэнантам. У чэрвені пасля адстаўкі Станіслава Макраноўскага ён быў прызначаны камендантам Варшавы і камандуючым узброеных сіл Мазавецкага княства, стаўшы адказным за арганізацыю абароны сталіцы. Удзельнічаў у прыняцці рашэнняў па правядзенні ваенных аперацый у наваколлях польскай сталіцы. Пасля паланення Тадэвуша Касцюшкі Юзаф Арлоўскі стаў членам ваеннай рады пад кіраўніцтвам Томаша Ваўжэцкага. 8 лістапада 1794 года перадаў варшаўскі гарнізон пад начальствам караля Станіслава Панятоўскага, каб палегчыць перамовы з А. Суворавым аб капітуляцыі польскай сталіцы. Пасля капітуляцыі Варшавы і здушэння паўстання Юзаф Арлоўскі ўдзельнічаў у камісіі па ліквідацыі кадэцкага корпуса. Неўзабаве пасля гэтага ён пасяліўся ў Пулавах, дзе знаходзіўся пры двары князя Адама Ежы Чартарыйскага. У 1807 годзе Юзаф Арлоўскі памёр у Каньскаволі і быў пахаваны каля касцёла.
Ансгар
Біяграфія
Нарадзіўся ў Пікардыі 8 верасня 801 года, атрымаў адукацыю ў абацтве Корб каля Ам’ена, у 14 гадоў даў манаскі зарок і ў 823 годзе быў пераведзены ў новаствораны кляштар у Корве ў Вестфаліі.
Прабыўшы з 829 г. некаторы час у Швецыі, Ансгар у 831 годзе прызначаны быў першым біскупам у Гамбургу, тэрыторыя епархіі якога ў той час ахоплівала ўсю германскую поўнач. Калі дацкія вікінгі напалі ў 845 годзе на Гамбург і разрабавалі горад, Ансгар быў вымушаны бегчы. У 847 годзе, па скасаванні епіскапства, ён быў прызначаны біскупам у Брэмен, адкуль з поспехам працягваў справу распаўсюджвання хрысціянства ў Даніі і Швецыі.
Ансгар пабудаваў царкву ў Хедэбю ў 850 годзе, а за 20 гадоў перад гэтым заснаваў там школу. У 861 годзе распачаў місіянерскае падарожжа ў Швецыю, а ў 862 годзе схіліў караля Ютландыі Хорыка II да прыняцця хрысціянства. Гэты кароль пабудаваў царкву ў Рыбе і Ансгар пакінуў у ёй у якасці святара лепшага з сваіх вучняў, Рымберта.
Ансгар памёр 3 лютага 865 года ў Брэмене, дзе і цяпер знаходзіцца царква яго імя. Каталіцкая царква прылічыла яго да ліку святых. Ім складзены жыццяпіс святога Вілегада. Яго ўласнае жыццё апісана Рымбертам, які быў яго пераемнікам у біскупскай епархіі.
Франчэска дэль Коса
Франчэска дэль Коса (Francesco del Cossa; каля 1435, Ферара - 1477, Балоння) — італьянскі мастак.
Шмат працаваў у Ферары. Быў адным з лідзіруючых мастакоў ферарскай школы разам з Казіма Тура і Эрколе дэ Раберці.
У пачатку 1470-х гадоў пераехаў у Балонню, дзе распісваў алтар капліцы Грыфоні ў царкве Сан-Петроніа (1473). Цэнтральная панэль алтара знаходзіцца ў Нацыянальнай Галерэі Лондана.
Юлія Карлернес
Юлія Карлернес (Julia Karlernäs; нар., Турсбю, Вермланд) — шведская футбалістка, якая выступае на пазіцыі паўабаронцы за шведскі клуб «Пітэа» і жаночую зборную Швецыі.
Кар’ера ў зборнай
Юлія Карлернес ўпершыню была выкліканая ў галоўную жаночую зборную Швецыі ў чэрвені 2018 года. 30 жніўня таго ж года яна дэбютавала за нацыянальную каманду, выйшаўшы на замену ў адборачным матчы жаночага чэмпіянату свету 2019 года супраць Украіны, які праходзіў на стадыёне Гамла Улеві ў Гётэбаргу. У другім сваім матчы за зборную Карлернес упершыню выйшла ў стартавым складзе. У гэтай гульні, якая адбылася ў кастрычніку 2018 года, шведкі атрымалі перамогу над Нарвегіяй з лікам 2:1.
Карлернес не была ўключана ў склад зборнай на Кубак Алгарве 2019 года. Галоўны трэнер каманды Петэр Герхардсан сказаў, што ёй трэба ўдасканальвацца, каб дасягнуць узроўню, неабходнага для выступленняў на міжнародным узроўні. Расчараваная Карлернес вырашыла працягваць гуляць за свой клуб, але прызналася, што яна наўрад ці будзе абраная для ўдзелу на чэмпіянаце свету па футболе сярод жанчын 2019 года ў Францыі.
IC 85
IC 85 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium latifolium
Allium latifolium — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірана.
Распаўсюджанне
Эндэмік паўночна-заходняга Ірана.
NGC 353
NGC 353 (іншыя абазначэнні — UGC 641, MCG 0-3-58, ZWG 384.58, IRAS00598-0213, PGC 3714) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандра Леанідаўна Чарткова
Аляксандра Леанідаўна Чарткова (нар., в. Ельня Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі ўрач і палітык.
Біяграфія
Скончыла 2-і Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут імя М. І. Пірагова, урач-лячэбнік. Пасля заканчэння інстытута працавала ўрачомінтэрнам па тэрапіі, урачом-тэрапеўтам гарадской бальніцы № 17 г. Уфы Башкірскай АССР, урачом-тэрапеўтам, намеснікам галоўнага ўрача па медыцынскаму абслугоўванню сельскага насельніцтва Краснапольскай цэнтральнай раённай бальніцы Магілёўскай вобласці, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення, намеснікам галоўнага ўрача па лячэбных пытаннях Чэрыкаўскай цэнтральнай раённай бальніцы Магілёўскай вобласці. Галоўны ўрач установы аховы здароўя «Чэрыкаўская цэнтральная раённая бальніца».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны», юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Падаляхнішкі
Падаляхні́шкі (, Подолехнишки) — былы хутар у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Камайскага сельсавета. Ліквідаваны 20 чэрвеня 2008 года.
Лекавыя расліны
Ле́кавыя расліны (plantae medicinalis), або зёлкі — шырокая група раслін, органы або часткі якіх з’яўляюцца сыравінай для атрымання сродкаў, якія выкарыстоўваюцца ў народнай, медыцынскай або ветэрынарнай практыцы з лячэбнымі або прафілактычнымі мэтамі.
Найбольш шырока лекавыя расліны прадстаўлены ў народнай медыцыне. Як лекавыя расліны у пачатку XXI стагоддзя шырока ўжываюць аер, алоэ, брусніцы, дзівасіл, святаяннік, календула, журавіны, маліна, падбел, мята, абляпіха, трыпутнік, рамонак, салодка, крываўнік, шыпшына і многія іншыя.
Станам на пачатак 2010 года па дадзеных Міжнароднага саюза аховы прыроды (IUCN), было апісана каля 320 тысяч відаў раслін, з іх толькі невялікая частка (21 тысяча відаў) актыўна выкарыстоўваецца ў медыцыне.
64-я партызанская брыгада імя В. П. Чкалава
'''64-я партызанская брыгада імя В. П. Чкалава''' — партызанская брыгада, створаная ў студзені 1943 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Любанскага, Слуцкага, Старадарожскага, Старобінскага раёнаў. 30 чэрвеня 1944 года брыгада (1115 партызан, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Склад
Брыгада была арганізавана на базе атрадаў:
Таксама ў склад брыгады ўваходзілі:
Гісторыя
Партызаны ў жніўні 1943 года перабілі каля 2,3 тысячы рэек. У лістападзе — снежні 1943 года падарвалі 9 эшалонаў, 78 аўтамашын, 9 мастоў, збілі 1 самалёт, удзельнічалі ў разгроме гарнізона ў вёсцы Макарычы Старадарожскага раёна, разбілі гарнізон у вёсцы Белічы Слуцкага раёна.
Памяць
У 1965 годзе ў вёсцы Пярэспа Любанскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.
Беата Кольматс
Беата Кольматс (Beata Kollmats; нар., Швецыя) — шведская футбалістка, якая выступае за шведскі клуб «Гётэбарг», які грае ў Дамалсвенскане. Першапачаткова яна была паўабаронцам, але пазней стала цэнтральным абаронцам.
Біяграфія
У снежні 2010 года, ва ўзросце 18 гадоў, Кольматс падпісаў кантракт са шведскім клубам «Карарберг/Гётэбарг», які выступаў у Дамалсвенскане, вышэйшым дывізіёне ў іерархіі жаночага клубнага футбола ў Швецыі. Яна дэбютавала за клуб 7 мая 2011 года ў матчы супраць «Пітэа», у якім яе каманда выйграла з лікам 6:0. Гэты матч застаўся адзіным для Кольматс у тым сезоне, у якім «Гётэбарг» таксама выйграў Кубак Швецыі.
На працягу сезону 2012 гады Беата Кольматс выходзіла ў стартавым складзе 5 разоў у сваіх 11 матчах за «Гётэбарг», адыграўшы ў агульнай складанасці 496 хвілін. «Гётэбарг» у тым сезоне прайграў з лікам 1:2 на шведскім Суперкубку 2012 года камандзе «ЛдБ Мальмё». У красавіку 2013 года «Гётэбарг» перамог чэмпіёна Швецыі 2012 «Цюрэса», тым самым заваяваўшы Суперкубак Швецыі. Кольматс вярнулася ў склад «Гётэбарга» у сезоне 2013 года. У жніўні таго ж года Кольматс атрымала траўму (расколіну рэбра) пасля сутыкнення з брамнікам Крысцін Хамарстрэм.
Беата Кольматс была прызначаная капітанам «Гётэбарга» у красавіку 2018 года, змяніўшы на гэтым месцы Элін Рубенсан. У верасні 2018 года Кольматс правяла жудасны для сябе матч супраць «Хамарбю», забіўшы два галы ва ўласныя вароты, якія прынеслі суперніку перамогу з лікам 2:1, і ў канцоўцы той жа гульні была вынесеная з поля са страсеннем мозгу.
Віктар Іосіфавіч Язневіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1957 годзе ў Гродне, тут вучыўся ў школе, зацікавіўся фантастыкай, пазнаёміўся з польскай мовай. Затым працягваў навучанне ў Мінску. У 1979 скончыў факультэт прыкладнай матэматыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У студэнцкія гады захапіўся творчасцю Станіслава Лема, паклаўшы пачатак сваёй калекцыі. Затым працуе на Мінскім вытворчым аб’яднанні вылічальнай тэхнікі.
З 1999 у вольны ад асноўнай працы час пачаў перакладаць на рускую мову артыкулы Станіслава Лема, прысвечаныя камп’ютарам і інфармацыйным тэхналогіям, а пасля — і працы на філасофскія, літаратурныя, публіцыстычныя і іншыя тэмы, а таксама апавяданні. Перакладаў таксама С. Лема з польскай на беларускую і з рускай на польскую мовы.
Пераклады Віктара Язневіча былі апублікаваны ў кнігах-зборніках выдавецтва АСТ (Масква): «Молох» (2005, «Тайна китайской комнаты», «Мегабитовая бомба», «Мгновение», артыкулы і апавяданні), «Так говорил… Лем» (2006, зборнік інтэрв’ю), «Мой взгляд на литературу» (2009, «Мой взгляд на литературу», «Sex Wars», артыкулы і апавяданне), «Хрустальный шар» (2011), а таксама друкаваліся ў часопісах («Компьютерра», «Химия и жизнь», «Знание — сила», «Przegląd Filozoficzno-Literacki» і інш.) і газетах. Пра лемаўскую творчасць Віктар Язневіч апублікаваў больш за 30 артыкулаў у Беларусі, Расіі, Польшчы, Украіне, Балгарыі. Яго калекцыя налічае больш за 700 кніг Станіслава Лема і пра яго ды іншыя матэрыялы.
IC 86
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Томаш Новак
Клубная кар’ера
Гуляў за розныя польскія клубы. У сакавіку 2012 года перайшоў у «Гомель». Трывала трапляў у аснове гомельскага клуба. У сакавіку 2013 года вярнуўся ў Польшчу, стаўшы іграком клуба «ГКС Багданка», які ўлетку 2013 года вярнуў былую назву «Гурнік».
З 2016 па 2019 года гуляў за «Заглэмбе» з Сасноўца, а ў ліпені 2019 года далучыўся да «Падбяскідзя». У лютым 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў клуб «Рэкорд» з чацвёртага дывізіёна, а летам перайшоў туды на трывалай аснове.
Міжнародная кар’ера
У 2010 годзе правёў тры матчы за нацыянальную зборную Польшчы.
Чацвёрты флот ВМС ЗША
Чацвёрты флот ЗША (United States Fourth Fleet) — аператыўны флот амерыканскіх ваенна-марскіх сіл ЗША у Паўднёвай Атлантыцы. Існаваў у 1943—50 гады, адноўлены летам 2008 года, нягледзячы на пратэсты кіраўнікоў Бразіліі, Аргенціны і Венесуэлы.
Згодна з Міністэрстваи абароны ЗША аднаўленне флоту мае на мэце перашкоды наркагандлю, правядзенне гуманітарных аперацый, ажыццяўленне актаў добрай волі і правядзенне сумесных вучэнняў з партнёрамі па рэгіянальнай бяспецы.
Поўнае ўкамплектаванне флоту чакаецца не раней 2009 года. На сярэдзіну 2008 года ў яго складзе дзейнічаюць два ўніверсальных дэсантных карабля USS Kearsarge і USS Boxer (USS Boxer (LHD-4)).
Людміла Раманаўна Сяўко
Людміла Раманаўна Сяўко (нар., Гродна) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я. Купалы (настаўнік пачатковых класаў), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (выкладчык англійскай мовы).
Працавала фактурыстам склада на базе «Аблкаапгасгандлю», камплектоўшчыцай інструменту рамонтна-механічнага цэха Гродзенскага хімічнага камбіната, кладаўшчыцай вяслярнай базы, зброевым майстрам Гродзенскага абласнога савета «Дынама». Пасля заканчэння вучобы была трэнерам-выкладчыкам па кулявой стральбе Гродзенскага абласнога савета «Дынама», трэнерам-выкладчыкам па кулявой стральбе дзіцячай юнацкай спартыўнай школы № 1 Ленінскага раённага аддзела народнай адукацыі г. Гродна, настаўнікам пачатковых класаў сярэдняй школы № 26 Кастрычніцкага раённага аддзела адукацыі г. Гродна, намеснікам старшыні Гродзенскай гарадской арганізацыі Беларускага прафсаюза работнікаў адукацыі і навукі. Старшыня Гродзенскай гарадской арганізацыі Беларускага прафсаюза работнікаў адукацыі і навукі.
Крычка пярэстаносая
Крычка пярэстаносая (Thalasseus sandvicensis) — птушка атрада сеўцападобных сямейства крачкавых.
Людміла Раманаўна Сяўко
Біяграфія
Была намеснікам старшыні Гродзенскага гарадскога Савета дэпутатаў. Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га і 4-га склікання.
Крычка пярэстаносая
Апісанне
Даўжыня каля 40 см, важыць ад 180 да 310 г., размах крылаў ад 100 да 110 см. Доўгая, тонкая чорная дзюба, на канцы светла-жоўтага колеру. Верхняя бок крылаў светла-шэрага колеру, ніжняя бок і шыя белыя. Верх галавы і хахол на патыліцы чорнага колеру. Самцы і самкі афарбаваны аднолькава. Крык нагадвае карканне «кэррык». Працягласць жыцця да 23 гадоў.
Месцапражыванне
Насяляе еўрапейскае ўзбярэжжа Паўночнага, Балтыйскага, Міжземнага, Чорнага, Каспійскага мораў і Атлантыкі. У Цэнтральнай Еўропе знаходзіцца з сакавіка па верасень. Узімку пералятаюць ў Паўднёвую Еўропу і Паўднёвую Афрыку. Селіцца на берагах і невялікіх астравах на плыткаводдзе, багатым кормам. Дзве самыя значныя гнездавыя калоніі размешчаны на незаселеных астравах Халіг, Нордэрааг і востраве Трышэ, на ўзбярэжжы Паўночнага мора.
Людміла Раманаўна Сяўко
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскага эканамічнага супольніцтва.
Крычка пярэстаносая
Месцапражыванне
Пара птушак назіралася на тэрыторыі рыбгаса Днепрабугскі 23 мая 2011 года. Гэта першы выпадак назірання такога віду птушак на Беларусі.
Харчаванне
Здабывае корм, ныраючы за ім з паветра. Сілкуецца галоўным чынам дробнай рыбай, а таксама марскімі чарвякамі, малюскамі і насякомымі.
Размнажэнне
Палавая спеласць надыходзіць праз 3 — 4 гады. Аддае перавагу гняздуецца на невялікіх незаселеных выспах, утварачы вялізныя калоніі. Перыяд гнездавання з мая па ліпень. Калонія птушак можа налічваць ад 1000 да 9000 пар, пры гэтым на адным квадратным метры можа размясціцца да 10 пар птушак. Зграі птушак могуць эфектыўна абараняцца ад ворагаў, яны гучна крычаці, кружаці над імі шчыльным воблакам і паліваюць памётам. Гняздо — ямка велічынёй 20 см знаходзіцца ў дзюнах або на водмелі. Самец і самка выседжваюць 1 — 3 яйкі прыкладна 24 дні. Праз 2 дня птушаняты пакідаюць гняздо і даследуюць разам наваколлі. Праз 4 — 5 тыдняў птушаняты становяцца самастойнымі, але яшчэ некаторы час бацькі прыносяць ім корм. Прылівы і чалавек наносяць вялікі ўрон папуляцыі.
XIX акруга Парыжа
19-я акруга Парыжа (фр. Arrondissement des Buttes-Chaumont) знаходзіцца на паўночна-ўсходнім краі горада. Гэта адна з васьмі акруг, утвораных у 1860 годзе ў момант далучэння да горада навакольных населеных пунктаў. У склад 19-й акругі ўвайшлі Бельвіль (фр.Belleville), Ля Вілет (фр. La Villette), часткі тэрыторыі Абервілье (фр.Aubervilliers) і Пантэн (па-французску Pantin).
Кортыеў орган
Кортыеў орган — рэцэпторная частка слыхавога аналізатара, размешчаная ўнутры перапончатага лабірынта. У працэсе эвалюцыі ўзнікае на аснове структур органаў бакавой лініі.
Успрымае ваганні валокнаў, размешчаных у канале ўнутранага вуха, і перадае ў слыхавую зону кары вялікіх паўшар'яў, дзе і фармуюцца гукавыя сігналы. У кортыевым органе пачынаецца першаснае фарміраванне аналізу гукавых сігналаў.
Гісторыя вывучэння
Адкрыты італьянскім гістолагам Альфонса Корці (Alfonso Corti; 1822-1876).
Размяшчэнне
Кортыеў орган размяшчаецца ў спіральна завітым касцяным канале ўнутранага вуха — уліткавым ходзе, запоўненым эндалімфай і перылімфай. Верхняя сценка ходу прылягае да т. зв. лесвіцы ўваходу і называецца рэйснеравай перапонкай; ніжняя сценка, якая мяжуе з т. зв. барабаннай лесвіцай, ўтворана асноўнай перапонкай, якая прымацоўваецца да спіральнай касцяной пласцінкі.
NGC 354
NGC 354 (іншыя абазначэнні — UGC 645, MCG 4-3-37, MK 353, ZWG 480.37, IRAS01005+2204, PGC 3763) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Новы Гуткоў
Но́вы Гутко́ў (, Новый Гутков) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сорагскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Амговіцкага сельсавета.
Сяўко
Сяўко — прозвішча.
Міхаіл Фёдаравіч Лойка
Міхаіл Фёдаравіч Лойка (, мяст. Ярэмічы Карэліцкага р-на — ) — беларускі эканаміст, географ, матэматык.
Біяграфія
Паходзіў з сялянскай сям’і. Скончыў агульнаадукацыйныя курсы А. Чарняева ў Пецярбургу (1912). З 1921 — у Маскве, быў загадчыкам Бюро беларускіх секцый Наркамасветы РСФСР, прадстаўніком Наркамасветы БССР пры Наркамасвеце РСФСР. У 1924 выкладаў геаграфію ў беларускім сектары Камуністычнага універсітэта нацыянальных меншасцяў Захаду. У 2-й пал. 1920-х вучыўся ў Маскоўскім інстытуце народнай гаспадаркі. Актыўна ўдзельнічаў у беларускім студэнцкім руху ў Маскве. У 1931-33 працаваў вучоным сакратаром, намеснікам дырэктара Інстытута эканомікі Беларускай акадэміі навук. Пасля — загадчык кафедры эканамічнай геаграфіі Мінскага педінстытута. Выдаў кнігі «Фізічная геаграфія» (1932, у сааўт.), «Геаграфія. Фізічная і палітычная карта свету». Вып. 1-2 (1932-33, у сааўт.). У 1920-я — пач. 1930-х выпусціў некалькі навучальных дапаможнікаў па матэматыцы.
Быў жанаты, гадаваў траіх дзяцей. Арыштаваны 3.12.1936 у Менску. Асуджаны «тройкай» НКВД 22.9.1937 як «член контррэвалюцыйнай арганізацыі» і «польскі шпіён» да ВМП з кан­фіскацыяй ма­ёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны трыбуналам БВА 29.10.1957.
Калючынская вуліца (Гродна)
Калючынская вуліца - вуліца ў цэнтральнай частцы горада Гродна. Размешчана паміж вуліцай Тэльмана і Савецкай плошчай. Працягласць - каля 500 метраў. Вуліца мае гістарычную назву, за час свайго існавання змяніла больш за дзесятак назваў: Калючынская (1560), уліца Калючынская, якая ідзе ад Гарадніцы да Рынку (1680), вуліца Калючынская, якая ідзе з Рынку каля школ (1775), Калюжынская (1775-1783 гг.), Калужанская (1824), Каложанская, Турэмная (1903), Каложская + Вендзэнная(1922), Калючынская + Злотарская (1937), Марыенбургштрасэ, Пасіянарыі, Калючынская.
Упершыню вуліца ўзгадваецца ў "Памеры на валокі горада Гродна" ў 1560, аднак яна магла ўтварыцца значна раней. Вуліца выходзіяа з паўночна-ўсходняга рагу рынку у кірунку Гарадніцы. Сваю назву атрымала ад прозвішча самага буйнога домаўладальніка - Калючыны (у "Памеры..." адзначалася: "Калючына мае дом дваранскі"). У XVI ст. забудова была драўлянай, на ёй, акрамя шляхціча Калючыны, жылі рамеснікі: каваль Іванка, Марцін хлебнік, кушнер Міхалка, Сеўка чабатар, Мацей рагознік, Хведар замочнік.
У XVII - XVIII ст. вуліца ператварылася ў другасную гарадскую артэрыю і стала выконваць ролю дадатковай адносна вуліцы Віленскай і вуліцы Златарскай. Камісарская рэвізія 1680 г. адзначала больш шчыльную забудову вуліцы, але дамы таксама былі драўлянымі. Тады ж паступова пачалося выцясненне з ліку ўладальнікаў нерухомасці мяшчан: восем надзелаў належала гарадскім рамеснікам, а чатыры - магнатам і царкве. Сядзібамі на Калючынскай валодалі езуіты, дамініканцы, а таксама Радзівілы, юрыдыка якіх раскінулася ўздоўж усходняга боку вуліцы. У XVIII ст. склад насельніцтва значна памяняўся: тут былі пабудаваны дамы гродзенскага маршалка Юндзіла, Віленскага біскупа, магнатаў Тызенгаўзаў і Александровічаў.
У XIX ст. назва Калючынская трансфармавалася спачатку ў "Калужанскую" а затым "Каложанскую", а частка сучаснай вуліцы Калючынскай каля цяперашней Савецкай плошчы называлася Турэмнай вуліцай ці завулкам Турэмным. БУдынкі на вуліцы моцна пашкоджаны пажарам 1885, пасля якаго вуліца пачала забудоўвацца каменнымі дамамі, і ў 1910 большасць будынкаў былі ўжо каменныя.
На 1907 г. па вул. Калажанскай дамамі валодалі: № 1 (скрыжаванне з вул. Іванаўскай) - Салавейчык; № 2 - Карасік; № з - Ратнер; № 4 - Зідранскі; № 5 - Рыман; № 6 - Ліпшыц; № 7 - Чарток; № 8 - Катхе; № 9 - Катхе; № 10 - Ліфшыц; №11 - Левандоўскі; № 12 - Сокал; № 13 - Пік; № 14 - Катхе (з 1910 - Паплаўскі); № 15 - Фрумкін; № 1б - Кнотц; № 17 (скрыжаванне з Гімназічным завулкам) - Сірэйскі; № 18 - Гажанскі; № 20 (скрыжаванне з вул. Паліцэйскай) - пляц лютэранскага таварыства. У 1907 па вул. Турэмнай дамамі валодалі: № 8 - Яноўскі; № іо - Фрайдовіч; а ў 1910 па вул. Турэмнай ад вул. Параднай да вул. Паліцыйнай, дамамі валодалі: № 1 (скрыжаванне з вул. Паліцэйскай) - турма; № 2 - Курляндскі; №4 - Яноўскі; №6 (скрыжаванне з завулкам Гімназічным) - Фрайдовіч.
На Калючынскай у розны час мясціліся даходныя дамы, канторы, дзяржустановы, гатэль "Пецярбург", электрамлын, дзве харчовыя, мануфактурная і тытунёвая крамы, а таксама камера судовага прыстава Шастакоўскага пры Акружным судзе (1894), кватэра прыватнага паверанага Лінке (1895), упраўленне начальніка артылерыі 2-га корпуса(1903); агенцтва 2-га Расійскага страхавога таварыства, агенцтва Паўночнага страхавога таварыства (дом Кнота). Па вул. Турэмнай мясцілася прыватнае яўрэйскае жаночае вучылішча.
3 1930-х гг. пачалася называцца зноў Калючынская, а з прыходам савецкая ўлады ў 1944 вуліца перайменавана Пасіянарыі.
Напачатку 1990-x быў пад выглядам рэканструкцыі амаль поўнасцю быў знесены квартал насупраць турмы (былой вуліцы Турэмнай) - дамы Прэйскага, Фрайдовіча і Яноўскага. Таксама існуе пагроза, што з магчымым зносам дома па вул. Калючынскай № 23 пад выглядам рэканструкцыі і будаўніцтвам гандлёвага цэнтра, найбольш старадаўняя частка вуліцы поўнасцю страціць сваю гістарычную планіроўку.
Bell UH-1 Iroquois
Bell UH-1 Iroquois — амерыканскі лёгкі шматмэтавы верталёт. Распрацаваны фірмай Bell Helicopter Textron у 1950-х. Па стане на 2020 год застаецца 3-м па колькасці ваенным верталётам у свеце.
Верталёт класічнай аднашрубнай схемы з двухлопастнай апорнай шрубай і двухлопастнай руляврй шрубай. Канструкцыя фюзеляжа паўманакокавая, якая складаецца з двухмеснай кабіны пілота, грузавога адсека і хваставой бэлькі. Функцыі прыстасаванні для пасадкі выконваюць сталёвыя лыжы. Сілавая ўстаноўка размешчана ў верхняй частцы фюзеляжа і складаецца з аднаго або двух рухавікоў у залежнасці ад мадыфікацыі верталёта. Паліўная сістэма складаецца з двух бакаў (625 л.), якія размяшчаюцца за кабінай пілотаў. Верталёт можа несці кулямётнае і ракетнае ўзбраенне.
Рэстаўрацыя (значэнні)
Рэстаўрацыя (ад restauratio — аднаўленне):
Чугуіў
Чугýіў, або Чугýеў  — горад, цэнтр Чугуіўскага раёна Харкаўскай вобласці Украіны. Размешчаны на р. Северскі Данец. Чыгуначная станцыя на лініі Бэзлюдзіўка — Куп’янск. Праз Чугуеў праходзіць аўтамабільная дарога Кіеў — Растоў-на-Доне. Насельніцтва — 31 993 жыхароў (2019).
Гісторыя
Вядомы з 1627 года (горад з 1780 года). З 1817 года — цэнтр акругі ваенных паселішчаў. У 1819 годзе адбылося паўстанне ваенных пасяленцаў, жорстка падаўленае царскімі войскамі. З 1857 года пазаштатны горад Зміеўскага павета Харкаўскай губерні. З 1932 года раённы цэнтр Харкаўскай вобласці.
Эканоміка
Заводы: паліўнай апаратуры, рамонтны, будматэрыялаў; мэблевы камбінат; цэх мастацкай вышыўкі. Прадпрыемствы харчовай (мясакамбінат і інш.) прамысловасці.
Славутасці
Карцінная галерэя. Дом-музей І. Я. Рэпіна.
Роза Лагеркранц
Русэ Эльса Лагеркранц (Rose Elsa Lagercrantz, народжаная Шміт (швед. Schmidt), нар., , Швецыя) — шведская пісьменніца.
Русе Лагеркранц піша пераважна дзіцячую літаратуру. Яе першая кніга «Лета Тул» (Tullesommar) была апублікавана ў 1973 годзе. Яна з’яўляецца найбольш вядомай дзякуючы кнігам пра «Метэборга» і апавяданню «Дзяўчынка, якая не хацела цалавацца», якія былі ўдастоены Аўгустоўскай прэміі ў 1995 годзе. Яна таксама атрымала Прэмію Астрыд Ліндгрэн і Медаль Нільса Хольгерсана. Яе кнігі былі перакладзеныя на розныя мовы. З 1966 года яна замужам за Хуга Лагеркранцам.
XVIII акруга Парыжа
18-я акруга Парыжа, Arrondissement de la Butte-Montmartre, з’яўляецца адной з 20 муніцыпальных акруг Парыжа. Яна аб’ядноўвае большую частку былых камун Манмартр і Ля Шапель і вёскі Кліньянкур (Clignancourt), якія былі ўключаны ў рысу горада 1 студзеня 1860.
Галоўную частку акругі займае ўзгорак Манмартр, а на ўсходзе — шматлікія чыгуначныя пуці, што вялі да размешчаных у суседняй 10-м акрузе Ўсходняга (Gare de l’Est) і Паўночнага (Gare du Nord) вакзалаў.
Падлявонавічы
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Дварчанскага сельсавета.
IC 87
IC 87 — галактыка тыпу SB? (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лары Сэнгер
Лоўрэнс Марк Сэнгер, больш вядомы як Лары Сэнгер (Lawrence Mark «Larry» Sanger; нарадзіўся 16 ліпеня 1968) — адзін з заснавальнікаў і галоўны рэдактар Вікіпедыі ў перыяд працы ў кампаніі «Боміс» («Bomis»).
Біяграфія
Лары Сэнгер нарадзіўся ў горадзе Бельвэ (штат Вашынгтон), а вырас у Анкорыджы, на поўдні Аляскі. Ён стаў бакалаўрам філасофіі ў Каледжы Рыда ў 1991 годзе. У 2000 годзе Універсітэт штата Агая прысвоіў яму статус доктара філасофіі. У сваёй навуковай дзейнасці Сэнгер даследаваў праблему мэта-апраўданняў, яго тэзіснае эсэ звалася «Epistemic Circularity: An Essay on the Problem of Meta-Justification».
З канца красавіка па канец ліпеня 2001 года жыў у Іжэўску
Вікіпедыя
У 2000 годзе заснавальнік кампаніі «Боміс» («Bomis») Джымі Вэйлс наняў Лары Сэнгера ў якасці галоўнага рэдактара для новай вольнай энцыклапедыі «Нупедыя» (Nupedia). Энцыклапедыя складалася навукоўцамі на добраахвотнай снове, артыкулы энцыклапедыі праходзілі экспертную адзнаку. Таму развіццё Нупедыі праходзіла вельмі павольна.
Пасля знаёмства з канцэпцыяй вікі, Лары Сэнгер прапанаваў Вэйлсу ўжыць гэту канцэпцыю ў дачыненні энцыклапедыі, каб паскорыць напаўненне Нупедыі. Гэта прывяло да стварэння вэб- сайта Вікіпедыі, які першапачаткова задумваўся для папярэдняй распрацоўкі матэрыялаў, якія потым былі б змесцаваны ў Нупедыі. Так 15 студзеня 2001 года Сэнгер стаў адзіным у гісторыі Вікіпедыі аплачваным рэдактарам. Ён прапрацаваў у гэтай пасадзе да сваёй адстаўкі 1 сакавіка 2002 года. Афіцыйнай прычынай адстаўкі было абвешчана скарачэнне штата. Працуючы галоўным рэдактарам Вікіпедыі, Сэнгер прыдумаў самую назву праекта — «Вікіпедыя», а таксама сфармуляваў асноўную частку палітыкі, прынцыпаў і кіраўніцтваў Вікіпедыі і яе супольнасці.
Адстаўка
У сваім развітальным лісце, Лары Сэнгер напісаў, што не можа больш займацца Вікіпедыяй нават на добраахвотнай аснове, бо ў яго няма для гэтага досыць вольнага часу. Пазней у сваёй заяве ён дадаў, што « ў праекце існавала атрутная сацыяльная і палітычная атмасфера», з якой ён не мог мірыцца. І ўсё ж пасля звальнення Сэнгера праект Вікіпедыі працягнуў свой бурны ўзрост і ўвайшоў у сотню самых папулярных сайтаў Сусветнага павуціння. Нупедыя ж без удзелу Сэнгера спыніла сваё існаванне ў тым жа 2002 годзе.
У снежні 2004 года Лары Сэнгер напісаў для сайта «Kuro5hin» крытычны артыкул. У ёй ён заявіў, што хоць «высока шануе вартасці Вікіпедыі», і што добра ведае і падтрымвае «місію і памяркоўную палітыку Вікіпедыі», але ўсё ж у праекта маюцца сур'ёзныя праблемы. Сэнгер напісаў, што існуе крызіс даверу да праекта з боку грамадства, і што праект злучыў «цяжкіх людзей, тролляў і іх натхніцеляў у злаякасную пухліну». Гэтыя праблемы, па меркаванні Сэнгера, выцякаюць з-за «анты-элітарызма» праекта, яго пагарды да ўсяго элітарнага і нябытнасці павагі да экспертаў. Гэты артыкул Лары Сэнгера выклікаў шырокі рэзананс у асяроддзі блоггераў і нават у сродках масавай інфармацыі.