Ганцавіцкі_раён
Першая сусветная вайна
Падчас Першай сусветнай вайны Ганцаўшчына знаходзілася ў прыфрантавой паласе. Руска-германскі фронт праходзіў літаральна ў некалькіх кіламетрах ад Ганцавіч: ад Целяхан па Агінскім канале ў бок Пінска. Чыгунка Баранавічы — Ганцавічы —Лунінец была важнейшай дарогай, якая забяспечвала патрэбы фронту. Ганцавічы сталі адным з пунктаў фарміравання падраздзяленняў для адпраўкі на фронт прыбываючых сюды запасных часцей. Сярод большасці салдат у той час пераважаў рэвалюцыйны настрой. На тэрыторыі, у непасрэднай блізкасці ад якой вяліся баявыя дзеянні, было вельмі неспакойна. Многія мясцовыя жыхары пакідалі яе і эвакуіраваліся на ўсход, у Расію. Перамога лютаўскай рэвалюцыі 1917 г., звяржэнне царскага самадзяржаўя і прыход улады Часовага ўрада Керанскага ў Ганцавічах і навакольных вёсках, салдацкіх часцях выклікалі ўзмацненне ўплыву рэвалюцыйных партый, якія агітавалі за спыненне імперыялістычнай бойні. Аб гэтым гаворыцца і ў тэлеграме галоўнакамандуючага Заходнім фронтам манархіста генерала В. І. Гуркі, накіраванай ім 13 мая 1917 г. у Стаўку. Сапраўды, рэвалюцыйны настрой у салдацкіх масах і сярод насельніцтва ўзрастаў. Вайна даўно ўсім абрыдла, і ніхто не хацеў ваяваць. Сведчанне таго наступнае паведамленне генерала Гуркі ў Стаўку: «Солдаты отказываются идти в наступление. 26 июня 1917 г. Западный фронт. Под влиянием революционной пропаганды солдаты 15-й пехотной дивизии и Астраханского казачьего полка не повиновались приказу командования о применении оружия против 703-го н 704-го пехотных полков, отказавшихся пойти в наступление». Многія салдаты, знясіленыя вайной, незадаволеныя палітыкай Часовага ўрада на яе працяг да «перамаганоснага канца», горача падтрымлівалі бальшавіцкія ідэі на хутчэйшае спыненне бессэнсоўнай ваеннай авантуры. Не выклікае ніякага здзіўлення, што калі ў Петраградзе ўспыхнула Кастрычніцкае ўзброенае паўстанне і да ўлады прыйшлі Саветы рабочых і салдацкіх дэпутатаў, г. зн. у Расіі перамагла савецкая ўлада, іх горача падтрымалі байцы часцей, размешчаных у Ганцавічах. Літаральна на дзесяты дзень (4 лістапада 1917 г.) пасля звяржэння Часовага ўрада адбыўся масавы мітынг салдат Ганцавіцкага гарнізона. Ён прыняў наступную пастанову: «Сход Ганцавіцкага гарнізоннага Савета пры ўдзеле 700 чалавек салдат гарнізона, заслухаўшы паведамленне старшынствуючага аб стварэнні рэвалюцыйнага камітэта другой арміі, пастанавіў паслаць брацкае прывітанне і выражэнне поўнай гатоўнасці стаць як адзін чалавек па першым патрабаванні армейскага рэвалюцыйнага камітэта на абарону рэвалюцыі і рэвалюцыйнай сацыялістычнай улады». У выніку гэтага ў Ганцавічах быў арганізаваны першы Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў, а ўжо 17 лістапада перамогу ў ім атрымалі прадстаўнікі бальшавіцкіх арганізацый. У мястэчку быў створаны атрад Чырвонай гвардыі. Адным з першых на вёсцы ў снежні 1917 г. рэвалюцыйны сялянскі камітэт быў створаны ў Дзяніскавічах. У яго склад увайшлі найбольш палітычна падрыхтаваныя людзі, якія з першых дзён перамогі Кастрычніцкай рэвалюцыі безагаворачна сталі на яе бок. Гэта Сільвестр Антонавіч Зялёнка (старшыня камітэта), Апанаси Цімафеевіч Долмат, Іван Рыгоравіч Зялёнка, Дзмітрый Сямёнавіч Карпеня, Ігнат Сямёнавіч Швайка. Падпарадкоўваліся яны Круговіцкаму валасному рэўкому, які на той час узначальваў таксама дзяніскавец Сямён Ігнатавіч Карпеня. 19 — 21 лістапада ў Мінску адбыўся III з’езд Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў заходняй вобласці. Сярод 560 дэлегатаў былі прадстаўнікі Ганцавіч, Сіняўкі, Нясвіжа, Лунінца. Парадак дня работы з’езда ўключаў пытанні: даклады з месцаў, бягучы момант, зямельнае пытанне, аб арганізацыйнай рабоце, выбары новага выканкома Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў. У дакладах і выступленнях пераважная большасць дэлегатаў ад мясцовых Саветаў адзначала, што пасля перамогі Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі Саветы пачалі актыўна абараняць інтарэсы працоўных, паспяхова разгортваць работу па правядзенні ў жыццё дэкрэтаў II Усерасійскага з’езда Саветаў. У рэзалюцыі па пытанні аб бягучым моманце з’езд запісаў, што Савет Народных Камісараў, створаны II Усерасійскім з’ездам Саветаў рабочых і салдацкіх дэпутатаў, з’яўляецца сапраўды ўладай народнай, уладай Саветаў. З’езд выбраў абласны Савет з 35 чалавек і бюро абласнога Савета з трох чалавек. Час быў неспакойны, вірлівы і савецкая ўлада на Ганцаўшчыне пратрымалася нядоўга — з 4 лістапада 1917 г. да 16 лютага 1918 г.