cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алесь Адамовіч
Творчая дзейнасць
У 1985 годзе кінафільм «Ідзі і глядзі» атрымаў першую прэмію і залаты прыз на XIV Маскоўскім кінафестывалі і абышоў экраны многіх краін свету, атрымаўшы велізарны рэзананс. Па ўспамінах Элема Клімава, замежнікаў карціна ўражвала настолькі, што падчас сеансаў за мяжой ля кінатэатраў дзяжурылі карэты «хуткай дапамогі».
Творы Адамовіча пра вайну, перакладзеныя на 21 мову, не пакінулі абыякавым нікога ў цывілізаваным свеце. У яго жыцці былі яшчэ дзве тэмы, хвалюючыя пісьменніка, акрамя вайны. Гэта Курапаты і Чарнобыль. Алесь Адамовіч-адзін з ініцыятараў стварэння ў Беларусі Фонду «Дзеці Чарнобыля», дзякуючы якому мільёны дзяцей прайшлі аздараўленне за мяжой.
Задоўга да Чарнобыльскай катастрофы пісьменніка хвалявала тэма атама. Яшчэ ў 1981 годзе ён напісаў: «На планеце няма надпісу на нейкія дзверы:«запасны выхад». Няма куды будзе бегчы ў выпадку ядзернага пажару». Адным з першых на зямлі беларускі пісьменнік усвядоміў магчымасць гібелі чалавецтва і біў у званы.
У красавіцкую ноч 1986-га, калі выбухнуў рэактар на Чарнобыльскай АЭС, Адамовіч ляцеў на самалёце на поўдзень, у санаторый Жалезнаводска. Пісьменнік стаў шукаць магчымасць разбурыць сцяну сакрэтнасці вакол Чарнобыля, апытваў навукоўцаў-фізікаў, медыкаў Мінска і Масквы аб магчымых наступствах катастрофы. Пасля гэтага напісаў ліст М. С. Гарбачову, тагачаснаму генсеку КПСС, каб данесці да яго і сусветнай грамадскасці сапраўдныя маштабы бедства, які напаткаў Беларусь. З’явілася рэальная магчымасць уплываць на ход падзей. Беларускае партыйнае кіраўніцтва замест таго, каб выкарыстоўваць належным чынам інтэлектуальны патэнцыял і арганізатарскія здольнасці Алеся Адамовіча, арганізавала ў друку абструкцыю, абвінаваціўшы яго ў пацыфізме, панікёрстве, святатацтве і клікушстве. У выніку пісьменнік быў вымушаны пакінуць Мiнск і пераехаць на працу ў Маскву, дзе восенню 1987 года быў абраны дырэктарам Усесаюзнага НДІ кінамастацтва.
Трагедыю Чарнобыля для Беларусі Адамовіч ставіў у «Пякельны ланцужкцу» з Курапатамі і Хатынню. «Вінаватых Чарнобыля трэба судзіць — пісаў ён. — Бо калі не спыніць гэтую безадказнасць, гэтую кругавую паруку і вялікую хлусню на ўсіх узроўнях, мы не выратуемся і ад Чарнобыля, і ад непазбежных новых катастроф». Адамовіч выдатна разумеў: не будзе суда — у свядомасці людзей нічога не зменіцца.
У 1986 годзе скончыў пацыфісцкую аповесць-антыўтопію «Апошняя пастараль» (апублікаваная ў часопісе «Новы свет» у 1987 г.). Быў старшынёй журы кароткаметражнага кіно на XV Маскоўскім міжнародным кінафестывалі (1987, ліпень). Выйшла кніга апавяданняў і эсэ «Маленне аб будучыні».
У 1987 годзе Алесь Адамовіч скончыў сцэнар «..Імя гэтай зорцы Чарнобыль» для мастацкага фільма, рэжысёрам якога павінен быў стаць вядомы амерыканец Стэнлі Крамер. Сцэнар ужо быў ухвалены кінакампаніяй Columbia Pictures. Шкада, што Крамер не змог здымаць карціну з асабістых прычын, бо тады мог атрымацца эпахальны фільм, які б данёс да чалавецтва маштаб аварыі і бяду беларускага народа.
У 1988 годзе ў Алеся Адамовіча з’явілася магчымасць апублікаваць кіраўніка рамана «Карнікі» — «Дублёр» («Дружба народаў», 1988, № 11), над якой працаваў некалькі гадоў. У 1989 годзе пісьменнік быў абраны народным дэпутатам СССР. Ён актыўна выкарыстаў трыбуну з’ездаў для выступаў за перабудову, дэмакратызацыю і галоснасць. Публіцыстыка Адамовіча апошніх гадоў сабраная ў яго кнігах «Адваяваліся!» (1990), «Мы-шасцідзясятнікі».(1991). У дні жнівеньскага путчу 1991 года ў Маскве знаходзіўся ў шэрагах абаронцаў Белага дома. Гэтыя падзеі адбіў у публіцыстычна-мемуарным эсэ «Дзякуй, хунта!»(надрукаваны на беларускай мове ў часопісе «Беларусь», 1992, № 9-11, затым дапрацаваны — у часопісе «Нёман», 1994, № 9, асобнай кіраўніком дакументальнай аповесці «Падарожжа з Мінска ў Маскву і назад»).
21 снежня 1991 года перанёс цяжкі інфаркт міякарда. Знаходзячыся ў 1992 годзе ў клініцы, а затым у падмаскоўным санаторыі спяшаўся скончыць творчыя планы, задумы. Скончыў аповесць «Венера, ці як я быў прыгоннікам»(надрукаваная ў часопісе «Нёман» № 6,7). У часопісе «Знамя» № 12 апублікаваная аповесць «Нямы».
У № 1 часопіса «Нёман» за 1993 год надрукаваў эсэ «Самалячэнне ад камунізму». Скончыў і апублікаваў аўтабіяграфічную аповесць «Vixi» у часопісе «Дружба народаў» № 10 (скарочаны варыянт), у часопісе «Полымя» № 11 — на беларускай мове. Дапоўнены аўтарам тэкст гэтай аповесці надрукаваны ў часопісе «Нёман», 1994, № 1.
У 1994 годзе на праваслаўныя Каляды і стары Новы год прыехаў у Мiнск. Удзельнічаў у працы Сойму БНФ. Збіраў дамы гасцей: радню, блізкіх сяброў. Ездзіў у Глушу, пабываў на могілках брата (яго старэйшы брат памёр 7 мая 1992 года) і бацькоў. На могілках паказаў месца побач з магілай брата, дзе завяшчаў сябе пахаваць. У Мінску аддаў у рэдакцыю часопіса «Нёман» дакументальную аповесць «Падарожжа з Мінска ў Маскву і назад». Яна надрукаваная ў № 8,9 таго ж года.
26 студзеня 1994 года выступаў у Вярхоўным Судзе Расійскай Федэрацыі з прамовай у абарону маёмасных правоў Саюза пісьменнікаў, Міжнароднага Літфонду ў падтрымку непадзельнасці уласнасці пісьменнікаў былога СССР. Вярнуўся на сваё месца ў зале, спытаў у суседа, як ён выступіў, пасля чаго здарыўся другі, апошні інфаркт. Пахаваны ў Глушы 30 студзеня 1994 года, недалёка ад могілак бацькоў, бабулі, побач з братам.
Кінематаграфічная спадчына
Кінематаграфічнае спадчына Адамовіча важкая. У 1969 годзе рэжысёр Ігар Калоўскі з Адамовічам і іншымі аўтарамі стварылі Дакументальны фільм «Хатынь, 5-ы кіламетр». У 1967—1969 гадах Віктар Тураў паставіў дылогію «Вайна пад стрэхамі» і «Сыны сыходзяць у бой» па матывах раманаў Адамовіча, у карцінах гучалі песні Уладзіміра Высоцкага і сам бард зняўся ў кароткім эпізодзе. У 1975—1978 гадах выйшаў цыкл з чатырох дакументальных карцін, створаных Віктарам Дашуком па кнізе «Я з вогненнай вёскі». У 1985 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» Элем Клімаў паставіў мастацкі фільм «Ідзі і глядзі», у аснове якога творы «Хатынская аповесць» і «Карнікі».
Тыя, хто ведаў пісьменніка асабіста, кажуць, што душу Адамовіч укладваў абсалютна ва ўсё, чым займаўся. Калі фарбаваў плот, то так, што прыехалі з ім на дачу прасілі даць і ім пэндзлік у рукі, калі прысутнічаў на здымках фільма «Ідзі і глядзі», то бесперапынна сачыў за працэсам увесь дзень, а па начах пісаў», - успамінае фатограф Яўген Коктыш. На здымках «Ідзі і глядзі» акцёры ніяк не маглі ўжыцца ў ролі людзей ваеннага часу. Як толькі камера выключалася, пачыналі весці бяздзейныя гутаркі. Элем Клімаў спытаў рады ў Адамовіча: «Што рабіць, як стварыць у здымачнай групе патрэбную атмасферу?» Алесь Міхайлавіч сказаў: «Пастаўце ім песні ваенных гадоў». Дзіўна, але пасля таго, як на здымачнай пляцоўцы сталі круціць тыя мелодыі, усё змянілася», - распавядае Яўген Фаміч.
Кінафільм «Ідзі і глядзі» атрымаў першую прэмію і залаты прыз на XIV Маскоўскім кінафестывалі і абышоў экраны многіх краін свету. Па ўспамінах Элема Клімава, замежнікаў карціна ўражвала настолькі, што падчас сеансаў за мяжой ля кінатэатраў дзяжурылі карэты хуткай дапамогi.
Вайна
Падчас Вялікай Айчыннай вайны маці Аляксандра, ратуючы сына ад згону ў Германію, у школьным пасведчанні выправіла дату яго нараджэння на больш познюю. Алесь з 14 гадоў разам з маці і братам браў удзел у дзейнасці антыфашысцкага падполля. З 1943 года быў сувязным у партызанскім атрадзе, а потым і байцом. Гэтыя падзеі не проста пакінулі след у душы, але і падштурхнулі пазней да стварэння шэрагу бліскучых мастацкіх твораў. З-пад пяра пісьменніка выйшлі дылогія «Партызаны» («Вайна пад стрэхамі» і «Сыны сыходзяць у бой»), «Хатынская аповесць», «Я з вогненнай вёскі» (сумесна з Янкам Брылем і Уладзімірам Калеснікам), «Карнікі», «Блакадная кніга» (сумесна з Даніілам Граніным).[2].
У аўтабіяграфіі А. Адамовіч распавядаў пра свой ваенны лёс так:
«З 1928 года жылі ў працоўным пасёлку Глуша на Бабруйшчыне, там заспела вайна, прайшлі праз падполле, якое ў Беларусі было ў кожным, нават паменш нашай Глушы, пасёлку, паселішчы, калі там не стаялі партызаны, а з 3 сакавіка 1943-га і па пачатак 1944-га я праваяваў шараговым партызанскага атрада імя Кірава...».
Маці стала актыўнай удзельніцай Глушанскага падполля з верасня 1941 года: будучы загадчыцай мясцовай аптэкі, яна прывозіла з Бабруйска медыкаменты і забяспечвала імі партызан атрада імя Кірава, разам са сваімі дзецьмі выконвала розныя заданні і даручэнні.
У пачатку 1943 года Ганна Мітрафанаўна з сынамі «пайшла ў лес», у партызанскі атрад імя Кірава 37-й брыгады імя Пархоменкі Мінскага злучэння. Аляксандр, ідучы ў партызаны, бохан хлеба, якi паклала яму ў сумку маці, замяніў на аднатомнік Пушкіна.
Некаторы час выконваў гаспадарчыя работы ў лагеры, пазней удзельнічаў у баях у Бабруйскім і Кастрычніцкім раёнах, бачыў смерць у твар. У канцы 1943 года частка атрада злучылася з Савецкай Арміяй, перайшла лінію фронту.
У пачатку 1944 года па камандзіроўцы Цэнтральнага штаба партызанскага руху Аляксандр быў накіраваны ў горад Ленінагорск на Алтаі, дзе ў эвакуацыі жыла яго родная цётка. Вучыўся ў Ленінагорскім горна-металургічным тэхнікуме і адначасова працаваў. І Дзень Перамогі ён сустрэў там. Алесь Адамовіч узнагароджаны медалём «Партызану Айчыннай вайны».
Пасля вайны
Вярнуўшыся ў 1945 годзе ў Глушу, ён экстэрнам здаў іспыты за сярэднюю школу і паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Скончыўшы ў 1950 годзе Універсітэт, паступіў у аспірантуру.
Алесь Адамовіч так узгадваў аб тым, што прывяло яго ў літаратуру:
«Кожны, хто піша, ведае той галоўны штуршок у жыцці, які зрабіў яго літаратарам. Для адных гэта была рэвалюцыя, Грамадзянская вайна. Для мяне і многіх маіх аднагодкаў-Айчынная вайна і XX з'езд. Два штуршкі – два «эпіцэнтры». Без другога і пра вайну распавядалі б па-іншаму. Або наогул не расказвалі б».
З 1948 года Алесь Адамовіч пачаў пісаць раман «Сыны сыходзяць у бой». 25 лістапада нечакана памёр бацька. Міхаіл Іосіфавіч паехаў на грузавіку да парадзіхі, а машына сапсавалася. Тады лекар пайшоў пешшу праз ноч, віхуру, прастудзіўся, вярнуўся дадому з высокай тэмпературай, здарыўся інсульт. Смерць бацькі моцна ўразіла пісьменніка.
У 1950 годзе Аляксандр Міхайлавіч выступіў у друку як крытык. Аб’ектам былі праблемы раманнага жанру, творчага стылю, мастацкай індывідуальнасці. З першых публікацый выявіўся байцоўскі тэмперамент, шырата кругагляду, чуласць да праўды, ваяваў з вульгарна-сацыялагічнымі шаблонамі, эстэтычнай глухатой крытыкі. Нажыў на крытычным полі нямала ворагаў: на змену «сталінскім кадрам» ішлі маладыя, такія ж абаронцы літаратурнага правінцыялізму, якія для дасягнення «перамогі» не грэбавалі супрацоўніцтвам з карнымі органамі.
Грамадская дзейнасць
Творчыя саюзы:
Грамадска-палітычная дзейнасць
У 1989—1991 гадах-народны дэпутат СССР ад Саюза кінематаграфістаў СССР, уваходзіў у Міжрэгіянальную дэпутацкую групу.
Актыўна падтрымліваў стварэнне Беларускага Народнага Фронту і яго ініцыятывы[5]. Быў сустаршынёй грамадскай рады гісторыка-асветнага таварыства «Мемарыял» (з 1989), сябрам бюро клуба «Маскоўская трыбуна» (з 1989), членам Каардынацыйнага савета руху «Красавік» (з 1990). У 1989—1992 гадах-сустаршыня Міжнароднага фонду «Дапамога ахвярам Чарнобыля».
Падпісаў «ліст 42-х».
Памяць
У Глушы ёсць вуліца Адамовіча, захаваліся дом Адамовічаў і аптэка, дзе працавала маці пісьменніка. У Глушы дагэтуль жывыя людзі, якія добра ведаюць і памятаюць сям’ю Адамовічаў. У беларускіх гарадах Стаўбцы, Барысаў, Івацэвічы і аграгарадку Калодзішчы ёсць вуліцы, названыя ў гонар Адамовіча. У цэнтры Масквы (па адрасе Вялікі Казіхінскі завулак, 17) у 1996 годзе адкрыта мемарыяльная дошка ў гонар беларускага пісьменніка і вядомага грамадскага дзеяча. Мемарыял зроблены з бронзы Даніэлем Мітлянскім. Партрэт пісьменніка выяўлены на фоне зламанай галінкі дуба з лісцем.
У 2006 годзе выйшаў фільм «Franz + Polina» рэжысёра Міхаіла Сегала па матывах аповесці Алеся Адамовіча «Нямы». У 2009 годзе па «Блакаднай кнізе» рэжысёрам Аляксандрам Сакуравым зняты дакументальны фільм «Чытаем блакадную кнігу». Кінастудыя «Ленфільм» 4 мая 2017 года выпусціла поўнаметражную карціну «Тры дні да вясны» рэжысёра Аляксандра Касаткіна, у аснову сцэнарыя карціны пакладзены эпізоды з «Блакаднай кнігі».
9 лістапада 2019 года ў Глушы адкрыты бюст Алеся Адамовіча, пастаўлены каля Дома культуры на вуліцы Кастрычніцкай, якую ў 1996 годзе пасялковы савет і мясцовыя жыхары хацелі перайменаваць у вуліцу Алеся Адамовіча. Улады тады ініцыятыву не ўхвалілі. Праз 22 гады паставіць бюст пісьменніка пагадзіліся, а грошы на яго ахвяравала грамадскасць, асноўнымі мецэнатамі былі Юрый Зісер і Святлана Алексіевіч. Аўтары бюста — скульптары Гэнік Лойка і Яўген Білей.
Узнагароды
Прэміi
Ян Няміра
Ян Няміра (2-ая пал. 14 ст. — 1422/1423) — баярын літоўскі, канюшы вялікакняжацкі (узг. 1398), намеснік полацкі (узг. 1412—1413).
Літоўскі баярын Няміра (Nammyr) упершыню згаданы сярод сведак пры Салінскім дагаворы (1398) як канюшы (marschalcus equorum; Pferdemarschalk) вялікага князя Вітаўта. Дакладна невядома ці тоесны ён пазнейшаму баярыну Няміру, згаданаму разам з безыменнымі братамі ў дакументах Віленска-Радамскай уніі (1401). Таксама нейкі баярын Няміра з хросным імем Ян (Iohannus) часта сустракаецца сярод сведак на дакументах 1404—1411 гадоў, магчыма менавіта ён разам Зіновіям Братошычам правіў у 1412 пасольства Ягайлы, Вітаўта і Лугвена ў Ноўгарад па справах вайны з лівонскімі немцамі. "А король Ягаило и Витовтъ и Лугвенъ въскинуша грамоты възметныи к Новугороду генваря въ 2, а рекъ тако король и Витовтъ, что: «были есте намъ нялися: сложать ли Нҍмци намъ, и вамъ было Нҍмцом також сложити, а с нами за одино стати и закрҍпитися на обҍ сторонҍ в запасъ; а что бы то ся пригодило, а ино бы с того ничего не было. И мы пакъ посылалҍ бояръ своих, Немира и Зҍновья Братошичя, стоите ли в том словҍ въ прежреченом; и вы Немиру отвҍчалҍ: не можеть Новъгород того учинити, какъ есме с Литовьскымъ мирни, такъ есме и с Нҍмци мирны. Мы князя Лугвеня вывелҍ от вас к собҍ, а с Нҍмци есме миръ вҍчныи взялҍ, и съ Угры и со всими нашими граничникы мирны есме; а вы слова своего забывъ, и не издержалҍ, какъ были есте намъ нялися. А еще ваши люди намъ лаялҍ, нас беществовалҍ и соромотилҍ, насъ погаными звалҍ; а над то надо все нашего ворога Юрьева Святославлича сына Федора принялҍ есте»." Верагодна гэты, згаданы між 1404—1412 гадамі, Ян Няміра ў 1413 ужо як намеснік полацкі прыняў пры Гарадзельскай уніі (1413) ад біскупа кракаўскага Войцеха Ястрабца герб «Ястрабец». Пячатку з гэтым гербам і легендай + s(igillum) x iohan(n)is x de x wselub x Ян Няміра як адзін са сведак з польска-літоўскага боку прывесіў да дакументаў Мельніцкага міру (1422).
Куншалган
Куншалган — аул у Ярэйментаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Куншалганскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 55 км на поўдзень ад цэнтра горада Ярэйментаў. Код КАТА — 114645100.
Палец рукі
Пальцы рук чалавека
У норме ў чалавека на кісці рукі размешчана пяць пальцаў, кожны з якіх мае ўласную назву: вялікі, указальны, сярэдні, безыменны і мезенец. Вялікі палец супрацьпастаўлены астатнім, што забяспечвае разнастайнасць захопнай функцыі кісці. Пальцы рук чалавека прыстасаваныя да дакладных дзеянняў, якія дазваляюць выконваць тонкую працу. Высілак цягліц перадаецца пальцам у асноўным з іншых аддзелаў рукі пры дапамозе звязак.
Шкілет
Шкілет кожнага з пальцаў кісці складаецца з некалькіх костак, якія называюцца фалангамі. Праксімальныя фалангі злучаюць астатнюю частку пальца з пястнымі косткамі. Між фалангамі размяшчаюцца рухомыя міжфалангавыя суставы.
Дактыласкапія
На кончыках пальцаў рук з унутранага боку скура ўтварае унікальны малюнак, які складаецца з канцэнтрычных разор. Унікальная індывідуальнасць малюнка гэтых разор дазваляе ідэнтыфікаваць чалавека па адбітках пальцаў, што шырока выкарыстоўваецца ў крыміналістыцы і прыладах абароненага доступу.
NGC 3251
NGC 3251 (іншыя абазначэнні — IC 2579, UGC 5684, MCG 4-25-23, ZWG 124.29, IRAS10264+2621, PGC 30892) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Леў.
Нестар Ларанс
Нестар Ларанс (du Lurans, Dulaurans, Diuloran; ? —, ) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, камісар Часовага Нацыянальнага ўрада на Літве, член Аддзела кіраўніцтва правінцыямі Літвы.
Біяграфія
Паходзіў з французскага роду. Бацька Станіслаў Ларанс быў капітанам у 1-ым палку пяхоты ў 1807—1809 гадах, губернскім сакратаром Царства Польскага. Каля 1861 года быў чыноўнікам у Вільні, прымаў удзел у будаўніцтве чыгункі Санкт-Пецярбург — Варшава.
Быў прызначаны эмісарам Цэнтральнага нацыянальнага камітэта, удзельнічаў у падрыхтоўцы да паўстання на Літве. Пасля выбуху паўстання ў лютым 1863 года выехаў у Варшаву, дзе Часовы нацыянальны ўрад прызначыў яго членам Аддзела кіраўніцтва правінцыямі Літвы, у якім ён быў камісарам. Пасля канфлікту з старшынёй аддзела Якубам Гейштарам і перадачы пячаткі Кастусю Каліноўскаму, па выніках следства Нацыянальны ўрад вывеў яго са складу Аддзела і пазбавіў статусу камісара. Выехаў у Познань, дзе зблізіўся з коламі землеўласнікаў. У красавіку 1864 года быў прызначаны камісарам Нацыянальнага ўрада ў Германіі, з сядзібай у Дрэздэне.
Пасля паўстання жыў на эміграцыі ў Парыжы. Памер у 1868 годзе.
Літаратура
Stefan Kieniewicz, Nestor Laurans, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XVI, 1971, s. 579—580.
Брыле
Брыле (Brielle) — невялікі горад у заходніх Нідэрландах каля Ротэрдама (Паўднёвая Галандыя), які праславіўся ў гады Нідэрландскай рэвалюцыі, калі 1 красавіка 1572 года стаў першым горадам, вызваленым гёзамі. Насельніцтва 15 тыс. чалавек. Порт.
Ёжэф Катана
Ё́жэф Ка́тана (Katona József; 1792—1830) — венгерскі драматург.
Ёжэф Катана вывучаў юрыспрудэнцыю, у 1810 годзе атрымаў званне адваката. Напісаў некалькі драм, якія мелі вялікі поспех: «Банк-бан» (Bánk Bán,(1821), «Іштван I, кароль венгерскі» (1813), «Разбурэнне Іерусаліма» і інш. Займаўся перакладамі з нямецкай мовы. Імя Ёжэфа Катаны носіць адзін з вядомых тэатраў Будапешта.
Эліна Міхайлаўна Світоліна
У юніёрах — пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2010); фіналістка аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Уімблдан-2012); фіналістка аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў парным разрадзе (Уімблдан-2010); былая першая ракетка свету ў юніёрскім рэйтынгу.
Агульная інфармацыя
Нарадзілася ў сям’і Алены і Міхаіла Світоліных; мае старэйшага брата Юліяна. Бацькоў у нейкі момант зацікавіла ідэя зрабіць з сына прафесійнага тэнісіста, а ўжо паралельна ў гэты від спорту была ўцягнута і дачка. Світоліна ў тэнісе з пяці гадоў. Улюбёнае пакрыццё — хард і грунт.
16 ліпеня 2021 года ажанілася з вядомым французскім тэнісістам Гаэлем Манфісам, з якім сустракалася з 2019 года, а 15 кастрычніка 2022 года ў пары нарадзілася дачка — Скай.
Пачатак кар’еры
У 2010 годзе на юніёрскім этапе кар’еры выйграла Адкрыты чэмпіянат Францыі. У тым жа годзе выйшла ў парны фінал юніёрскага розыгрышу Уімблданскага турніру сумесна з расіянкай Ірынай Храмачовай. У жніўні 2011 года ў Турцыі выйграла першы ў кар’еры тытул на турнірах цыклу ITF. У кастрычніку перамагла на турніры ITF у Нігерыі з прызавым фондам 25 000 долараў.
У сакавіку 2012 года перамагла на 25-тысячніку ў Тунісе. У красавіку таго ж года згуляла першыя матчы за зборную Украіны ў адборачным раўндзе Кубка Федэрацыі. У супрацьстаянні з камандай ЗША Світоліна згуляла два адзіночных матчы, у тым ліку і супраць знакамітай Серэны Уільямс, але не здолела дапамагчы зборнай, прайграўшы абедзве сустрэчы. У ліпені 17-гадовая спартсменка выйшла ў фінал юніёрскага Уімблданскага турніру, дзе прайграла Эжэні Бушар. У канцы таго ж месяца Світоліна дэбютуе ў WTA-туры, згуляўшы на турніры ў Баку. У жніўні адбыўся яе дэбют і на дарослым турніры серыі Вялікага шлема. Эліна здолела прайсці кваліфікацыйны адбор на Адкрыты чэмпіянат ЗША. У першым раўндзе яе суперніцай стала Ана Іванавіч, якой украінская тэнісістка прайграла ў двух сэтах. У верасні Світоліна выйграла 50-тысячнік ITF у Тэлаві, абыйграўшы ў фінале суайчынніцу Лесю Цурэнка. У лістападзе ёй удалося выйграць трафей на турніры серыі WTA 125 у Пуне.
У студзені 2013 года згуляла на першым Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі, дзе ў першым матчы прайграла тагачаснай пятай ракетцы свету Анжаліцы Кербер з лікам 2-6, 4-6. Пасля Аўстраліі Эліна здолела зрабіць пераможны дубль на 75-тысячніку ITF у Эйлаце, выйграўшы адзіночныя і парныя спаборніцтвы. У лютым Світоліна ўпершыню паднялася ў першую сотню сусветнага жаночага рэйтынгу. На Адкрытым чэмпіянаце Францыі яна прайшла ў другі раўнд, абыйграўшы на старце № 36 у свеце Раміну Апрандзі. На Уімблданскім турніры Эліна ў першым раўндзе прайграе францужанцы Марыён Барталі, якая стала чэмпіёнкай таго розыгрышу. У ліпені яна вышла ў паўфінал на турніры ў Бадгастайне, а праз тыдзень на турніры ў Баку заваявала свой першы тытул WTA. У фінале Світоліна перайграла Шахар Пеер — 6-4, 6-4 і перамясцілася ў рэйтынгу ў топ-50. Пасля гэтай перамогі Эліна выйграла 75-тысячнік ITF у Данецку. На Адкрытым чэмпіянаце ЗША яна ў першым раўндзе абыйграла сеяную Дамініку Цыбулкаву, але ў другім раўндзе прайграе Крысціне Макхейл. Па выніках сезона яна заняла 40-е месца ў рэйтынгу.
2014—2015 (1/4 фіналу на Ралан Гарос і топ-20)
На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2014 года здолела перамагчы Святлану Кузняцову і Алівію Рагоўска і ўпершыню выйшла ў трэці раўнд, дзе саступіла Слаан Стывенс. На турніры ў Парыжы ўкраінская тэнісістка выйшла ў 1/4 фіналу. У сакавіку яна прайшла ў чацвёрты раўнд на турніры серыі Premier Mandatory ў Маямі. У маі на турніры ў Нюрнбергу Эліна выйшла ў паўфінал. На кортах Ралан Гарос яе вынікам стаў выхад у другі раўнд і пройгрыш там Ане Іванавіч. У чэрвені яна праходзіць у стадыю 1/4 фіналу ў Хертагенбасе, а на Уімблдане выбывае ўжо ў першым раўндзе.
У ліпені 2014 года на турніры ў Стамбуле выйшла ў чвэрцьфінал, а ў парным розыгрышы здолела выйграць тытул, выступаючы ў дуэце з Місакі Доі. Праз тыдзень яна змагла абараніць чэмпіёнскі тытул на турніры ў Баку, дзе ў фінале гэтым разам абыйграла Бояну Яваноўскі — 6-1, 7-6(2). У жніўні ў матчы другога раўнда прэм’ер-турніру ў Цынцынаці Світоліна перайграла № 4 у свеце Петру Квітаву (6-2, 7-6(2)), а ў выніку выйшла ў чвэрцьфінал, дзе ізноў саступіла Іванавіч. На Адкрытым чэмпіянаце ЗША яе ўжо ў першым раўндзе абыйграе Палона Херцаг. У верасні Эліна здолела выйсці ў паўфінал турніру ва Ухані і абыйграць для гэтага ў 1/4 фіналу № 8 у свеце Анжаліку Кербер. У кастрычніку яна згуляла яшчэ ў адным паўфінале на турніры ў Осацы. Па выніках сезона 2014 года Світоліна заняла ўжо 29-ю пазіцыю ў жаночым рэйтынгу.
На старце сезона 2015 года Світоліна выйшла ў паўфінал на турніры ў Брысбене, здолеўшы абыйграць тэнісістку з топ-10 Анжаліку Кербер, але прайграўшы затым другой ракетцы свету Марыі Шарапавай. На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі яна прайшла ў трэці раўнд, дзе ў суперніцы Эліне выпала лідарка сусветнага тэніса Серэна Уільямс. Яна змагла ўзяць адзін сэт у амерыканкі, але прайграла з агульным лікам 6-4, 2-6, 0-6. У сакавіку на прэстыжным турніры ў Індыян-Уэлсе Світоліна прайшла ў чацвёрты раўнд. Перайшоўшы ў красавіку на грунт, яна спачатку выйшла ў паўфінал на турніры ў Багаце, а затым выйграла тытул на турніры ў Маракешы. Ён стаў для яе трэцім на асноўных спаборніцтвах асацыяцыі і заваявала яго Світоліна, абыйграўшы ў фінале Цімею Бабаш — 7-5, 7-6(3). Добрага для сябе рэзультату Эліна дасягнула на Адкрытым чэмпіянаце Францыі. Падчас турніру яна здолела абыйграць: Яніну Вікмаер, Юлію Пуцінцаву, Аніку Бек і Алізэ Карнэ. У выніку Світоліна ўпершыню выйшла ў чвэрцьфінал Вялікага шлема, дзе шлях далей ёй заступіла сербка Ана Іванавіч. Гэты рэзультат дазволіў украінскай спартсменцы ўвайсці ў топ-20.
На Уімблданскім турніры 2015 года Эліна прайграла ў другім раўндзе. Напрыканцы ліпеня яна змагла заваяваць парны прыз турніру ў Стамбуле, раздзяліўшы перамогу са сваёй партнёркай Дар’яй Гаўрылавай. На пачатку жніўня Світоліна выйшла ў 1/2 фіналу на турніры ў Станфардзе. На турніры ў Цынцынаці ў яе атрымалася выйграць у чвэрцьфінале ў шостай ракеткі свету Луцыі Шафаржавай, але ў паўфінале Эліна ізноў прайграла Серэне Уільямс. Адкрыты чэмпіянат ЗША завяршыўся для яе на стадыі трэцяга раўнда, дзе яна пацярпела паражэнне ад № 13 у свеце Кацярыны Макаравай. Напрыканцы сезона Світоліна прыняла ўдзел у турніры пад назвай Трафей эліты WTA і змагла на ім выйсці ў паўфінал. Па выніках сезона яна зберагла месца ў першай дваццатцы, заняўшы 19-ю пазіцыю.
2016—2017 (тры тытулы серыі Прэм’ер 5 і № 3 у свеце)
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2016 года завяршыўся на стадыі другога раўнда. У лютым на турніры ў Дубаі яна здолела абыйграць пятую ў свеце Гарбінье Мугурусу і прайсці па выніку ў паўфінал. На пачатку сакавіка Эліна заваявала чэмпіёнскі тытул на турніры ў Куала-Лумпуры, выйграўшы для гэтага ў фінале ў Эжэні Бушар — 6-7(5), 6-4, 7-5. На Прэм’ер-турніры ў Маямі ўкраінка трапіла ў чацвёрты раўнд, дзе прайграла расіянцы Кацярыне Макаравай. На Адкрытым чэмпіянаце Францыі ў маі Світоліна спынілася ў кроку ад 1/4 фіналу, прайграўшы на стадыі чацвёртага раўнда лідару сусветнай класіфікацыі Серэне Уільямс. На Уімблдане яна выбыла ў другім раўндзе, прайграўшы Яраславе Шведавай. У жніўні Эліна прыняла ўдзел у першых для сябе Алімпійскіх гульнях, якія праходзілі ў Рыа-дэ-Жанэйра. У адзіночным разрадзе яна правяла серыю добрых матчаў, перамогшы Андрэу Петкавіч, Хезер Уотсан, а таксама ў трэцім раўндзе сенсацыйна абыйграўшы першую ракетку свету Серэну Уільямс (6-4, 6-3). Развіць поспех Світоліна не змагла і ў чвэрцьфінале прайграла Петры Квітавай з разгромным лікам 2-6, 0-6. У парным разрадзе ў альянсе з Вольгай Саўчук яна прайграла ў першым жа раўндзе.
У жніўні 2016 года Світоліна выйшла ў фінал на турніры ў Нью-Хейвене, дзе ў барацьбе за тытул прайграла Агнешцы Радваньскай — 1-6, 6-7(3). На Адкрытым чэмпіянаце ЗША ўкраінская тэнісістка завяршыла барацьбу ў трэцім раўндзе. Найлепшым дасягненнем верасня для яе стаў выхад у паўфінал у Токіа. Яшчэ двойчы ў 1/2 фіналу Світоліна згуляла ў кастрычніку на турнірах у Пекіне і Маскве. На турніры ў Кітаі яна да таго ж у трэцім раўндзе абыйграла дзеючую № 1 Анжаліку Кербер — 6-3, 7-5. Напрыканцы сезона Світолінай удалося выйсці ў фінал на турніры Трафей эліты WTA. У кроку ад перамогі яе спыніла чэшка Петра Квітава (4-6, 2-6). Эліна на працягу ўсіх сваіх сямі сезонаў, у якіх яна выступала на прафесійным узроўні, паступальна паляпшала свой рэйтынг па выніках года. Не стаў выключэннем і 2016 год, у якім яна заняла выніковае 14-е месца.
У студзені 2017 года Світоліна, дзякуючы перамозе ў 1/4 фіналу турніру ў Брысбене над першай ракеткай свету немкай Анжалікай Кербер (6-4, 3-6, 6-3) і выхаду ў паўфінал, паднялася ў рэйтынгу WTA на 13-ю пазіцыю. На аўстралійскім чэмпіянаце яна прайшла ў трэці раўнд, дзе прайграла расіянцы Анастасіі Паўлючэнкавай. Дзякуючы адмове ад матчаў дзвюх пар у міксце, дуэт Світолінай і Крыс Гучонэ здолеў выйсці ў паўфінал. Пасля выступленняў у Аўстраліі Світоліна змагла заваяваць свой пяты адзіночны тытул WTA. Адбылося гэта на турніры ў Тайбэі, дзе ў вырашальнай сустрэчы Эліна перамагла Пэн Шуай з лікам 6-3, 6-2.
У лютым 2017 года Світоліна выйграла першы ў кар’еры турнір катэгорыі WTA Прэм’ер 5. Першая ракетка Украіны ў паўфінале турніру ў Дубаі выбіла № 2 у свеце Анжаліку Кербер у другі раз у сезоне, а ў фінале здабыла перамогу над датчанкай Каралінай Вазняцкі з лікам 6:4, 6:2. Трыумф у Дубаі прынёс Світолінай 900 рэйтынгавых ачкоў і дзясятае месца ў абноўленай версіі сусветнага рэйтынгу WTA, першае трапленне ў топ-10 адзіночнага рэйтынгу ў гісторыі жаночага тэніса Украіны. У сакавіку на турніры ў Індыян-Уэлсе Світоліна ў чацвёртым коле прайграла іспанцы Гарбінье Мугурусе — 6:7, 6:1, 0:6. Пасля турніру ў Індыян-Уэлсе Эліна Світоліна займала трэцяе месца ў Чэмпіёнскай гонцы WTA. На турніры ў Маямі ўжо ў другім раўндзе Эліна церпіць паражэнне ад амерыканкі Бетані Матэк — 5:7, 4:6.
У сярэдзіне красавіка Світоліна выступіла за зборную Украіны супраць Германіі. Світоліна прайграла ў трох сэтах першы матч Юліі Гёргес, а ў другім упэўнена перамагла першую ракетку свету Анжаліку Кербер — 6:4, 6:2. Пасля гульні за зборную яна адправілася на грунтовы турнір у Стамбул і заваявала тытул. У фінале яна абыйграла бельгійку Элізэ Мертэнс з лікам 6:2, 6:4. Пасля зрыву на Прэм’ер-турніры вышэйшай катэгорыі ў Мадрыдзе (пройгрыш украінкі ўжо ў першым раўндзе Чжэн Сайсай), Світоліна трыумфальна выступіла на турніры серыі Прэм’ер 5 у Рыме. Яна паслядоўна абыйграла Алізэ Карнэ з Францыі, немку Мону Бартэль і лідарку Чэмпіёнскай гонкі Караліну Плішкаву. У паўфінале іспанка Гарбінье Мугуруса адмовілася працягваць матч ужо ў першым сэце, а ў фінале ўкраінка здабыла перамогу над пераможцай Мадрыдскага турніру Сімонай Халеп з Румыніі — 4:6, 7:5, 6:1. Гэта другі буйны трыумф Эліны Світолінай у сезоне (пасля Дубая). Эліна набрала 900 рэйтынг-ачкоў і амаль паўмільёна прызавых у еўра. 22 мая 2017 года Світоліна стала лідаркай Чэмпіёнскай гонкі, апярэдзіўшы Караліну Плішкаву і Яхану Конту, а ў рэйтынгу WTA яна стала шостай у свеце. На Адкрытым чэмпіянаце Францыі Світоліна ў другі раз у кар’еры выйшла ў чвэрцьфінал, у якім Сімона Халеп перамагла яе, узяўшы рэванш за паражэнне ў Рыме.
На Уімблданскім турніры 2017 года Світоліна ўпершыню дайграла да чацвёртага раўнда, у якім прайграла Алене Астапенка. У жніўні Світоліна выйграла трэці тытул серыі Прэм’ер 5 у сезоне. Яна стала пераможцай турніру ў Таронта. На шляху да тытула яна абыйграла адразу чатырох тэнісістак з топ-10: Вінус Уільямс, Гарбінью Мугурусу, Сімону Халеп і ў фінале Караліну Вазняцкі. Агулам Эліна перамагла ў пяці фіналах WTA з пяці ў 2017 годзе. 14 жніўня пасля трыумфу ў Таронта Эліна Світоліна ізноў стала лідаркай Чэмпіёнскай гонкі, перамясціўшыся ў адзін крок з пятага месца. Рэйтынг WTA Світолінай на 14 жніўня стаў чацвёртым у свеце. На Адкрытым чэмпіянаце ЗША ўкраінская тэнісістка дайграла да чацвёртага раўнда і пасля турніру з 11 верасня паднялася на найвышэйшую ў сваёй кар’еры — трэцюю пазіцыю ў рэйтынгу WTA. 25 верасня Эліна Світоліна ўпершыню ў кар’еры і ў гісторыі ўкраінскага жаночага тэніса кваліфікавалася на Выніковы турнір WTA ў Сінгапуры. У кастрычніку на турніры вышэйшай катэгорыі ў Пекіне Світоліна выйшла ў чвэрцьфінал. На Выніковым турніры яна не змагла выйсці з групы, здабыўшы перамогу над Халеп, але прайграўшы Вазняцкі і Гарсіі. Па выніках сезона яна заняла 6-е месца ў рэйтынгу.
2018—2019 (перамога на Выніковым турніры і два паўфіналы Вялікага шлема)
Сезон 2018 года Світоліна пачала з перамогі. 6 студзеня яна выйграла Прэм’ер-турнір у Брысбене. У фінале Эліна абыйграла Аляксандру Сасновіч з Беларусі з лікам 6:2, 6:1. Тытул стаў дзясятым на турнірах WTA ў яе кар’еры. 8 студзеня рэйтынг WTA ўкраінскай тэнісісткі падняўся з шостага месца да чацвёртага ў свеце. На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі Эліна ўпершыню прайшла ў чвэрцьфінал, дзе прайграла Элізэ Мертэнс з Бельгіі. 29 студзеня Світоліна ізноў стала трэцяй ракеткай свету і пратрымалася на гэтай пазіцыі тры тыдні. У лютым на турніры ў Досе ў трэцім коле Світоліна прайграла будучай пераможцы гэтага турніру Петры Квітавай (4:6, 5:7). На наступным для сябе турніры ў Дубаі Эліна заваявала свой другі тытул у сезоне. У паўфінале ў двух сэтах была пераможана немка Кербер з топ-10. У фінальным матчы Світоліна абыйграла Дар’ю Касаткіну з Расіі — 6:4, 6:0. Яе прызавыя склалі больш за паўмільёна долараў ЗША. Эліна страціла рэйтынгавыя ачкі праз паніжэнне статусу турніру ў Дубаі да Прэм’ера і апусцілася ў рэйтынгу WTA на чацвёртае месца ў свеце, прапусціўшы Мугурусу з Іспаніі.
У сакавіку 2018 года на турніры ў Маямі Світоліна змагла выйсці ў чвэрцьфінал. Грунтовую частку сезона яна пачала ў красавіку з чвэрцьфіналу ў Штутгарце. 20 мая Эліна абараніла тытул у Рыме. У фінале гэтага турніру Світоліна прайграла толькі чатыры геймы першай ракетцы свету Сімоне Халеп — 6:0, 6:4. Яна перамагла ўжо ў восьмым фінале запар. На Адкрытым чэмпіянаце Францыі дайшла толькі да трэцяга раўнда, дзе саступіла Міхаэле Бузарнеску з лікам 3:6, 5:7.
11 чэрвеня 2018 года па выніках грунтовай часткі турніраў Эліна апусцілася на пятае месца ў свеце паводле рэйтынгу WTA. На траве яна згуляла толькі два турніры (чвэрцьфінал у Бірмінгеме і пройгрыш у першым раўндзе Уімблдану). У жніўні на турніры ў Таронта Світоліна змагла дайграць да паўфіналу, у якім саступіла Слаан Стывенс. На наступным прадстаўнічым турніры ў Цынцынаці яна дабралася да чвэрцьфіналу. Адкрыты чэмпіянат ЗША завяршыўся для Світолінай у чацвёртым раўндзе паражэннем ад Анастасіі Севаставай. У канцоўцы сезона Світоліна ў другі раз у кар’еры згуляла на галоўным выніковым турніры — Фінал тура WTA. Яна надзвычайна добра правяла турнір найлепшых тэнісістак сезона, выйграўшы ўсё пяць матчаў. У сваёй групе ўкраінская тэнісістка абыйграла Квітаву, Плішкаву і Вазняцкі і выйшла ў паўфінал з першага месца. Тут Эліна абыйграла ўжо Кікі Бертэнс з Нідэрландаў. 28 кастрычніка ў фінале Выніковага турніру ў Сінгапуры Світоліна абыйграла Слаан Стывенс з лікам 3:6, 6:2, 6:2. Яна стала першай прадстаўніцай Украіны, якой удалося выйграць гэты турнір. З сёмага месца ў рэйтынгу Світоліна паднялася на чацвёртае па выніках 2018 года.
2019 год Світолина пачала з паражэння ў першым раўндзе на турніры ў Брысбене беларусцы Аляксандры Сасновіч. На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі яна дайшла да чвэрцьфіналу другі год запар, дзе саступіла ў двух сэтах чэмпіёнцы таго турніру Наомі Осацы. У лютым на турніры ў Досе (Катар) Эліна выйшла ў паўфінал, дзе саступіла румынцы Сімоне Халеп — 3:6, 6:3, 4:6. 18 лютага яна паднялася на 6 месца ў свеце ў рэйтынгу WTA. Элина згуляла на турніры ў Дубаі, дзе абараняла мінулагодні тытул, але гэтым разам дайшла да паўфіналу, у якім прайграла Беліндзе Бенчыч — 2:6, 6:3, 6:7(3). У сакавіку на прэстыжным турніры ў Індыян-Уэлсе яна дайшла да паўфіналу, дзе прайграла будучай чэмпіёнцы Б’янцы Андрэеску ў трох сэтах.
Пасля паражэння ў першым для сябе матчы турніру ў Маямі Світоліна зрабіла перапынак у выступленнях да мая і вярнулася на корт на турніры ў Мадрыдзе. У матчы першага раўнда Адкрытага чэмпіянату Францыі Эліна Світоліна выйграла ў Вінус Уільямс са ЗША з лікам 6:3, 6:3. У трэцім раўндзе яна пакінула турнір, прайграўшы з такім жа лікам іспанцы Гарбінье Мугурусе. На Уімблдане Світоліна ў першым раўндзе абыйграла Дар’ю Гаўрылаву (7:5, 6:0). У другім раўндзе яна прайшла расіянку Маргарыту Гаспаран. Далей у трэцім раўндзе перамагла грачанку Марыю Сакары, у чацвёртым харватку Петру Марціч, а ў 1/4 фіналу чэшку Караліну Мухаву. У першым у кар’еры паўфінале Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе Світоліна згуляла супраць Сімоны Халеп і прайграла ёй з лікам 1:6, 3:6.
У жніўні 2019 года на турнірах серыі Прэм’ер 5 у Таронта і ў Цынцынаці Світоліна прайграла ў чвэрцьфінале і трэцім раўндзе адпаведна. Абодва матчы яна прайграла Сафіі Кенін. На Адкрытым чэмпіянаце ЗША Эліна дайшла, як і на Уімблдане, да паўфіналу. Яна на шляху перайграла Уітні Осігвэ, Вінус Уільямс, Даяну Ястрэмскую, Мэдысан Кіз і Яхану Конту. У 1/2 фіналу Світоліна прайграла амерыканцы Серэне Уільямс з лікам 3:6, 1:6. Рэзультат у Нью-Ёрку дазволіў украінскай спартсменцы вярнуцца на трэцяе месца сусветнага рэйтынгу. Увосень на азіяцкіх Прэм’ер-турнірах ва Ухані і Пекіне(???). На Выніковы турнір Світоліна прыехала ў статусе мінулагадовай пераможцы. У сваёй групе яна выйграла ўсе тры матчы: у Плішкавай, Халеп і Кенін. У паўфінале яна прайшла Белінду Бенчыч і другі год запар згуляла ў фінале. Гэтым разам украінская тэнісістка не здолела выйграць тытул, саступіўшы Эшлі Барці — 4:6, 3:6. Выніковай пазіцыяй у рэйтынгу 2019 года стала шостае месца.
2020—2022 (вяртанне ў топ-5 і бронза на Алімпіядзе)
Сезон 2020 года Эліна пачала з паражэння ў першым раўндзе турніру ў Брысбене ад Даніэль Колінз са ЗША. Напрыканцы студзеня ў трэцім раўндзе Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі Світоліна не змагла перайграць іспанку Гарбінье Мугурусу. У лютым на турнірах у Дубаі і Досе яна прайграла ў стартавых матчах Джэніфер Брэдзі і Амандзе Анісімавай. 8 сакавіка Світоліна стала пераможцай турніру ў Мантэрэі. У фінале яна абыйграла Марыю Баўзкову з Чэхіі — 7:5, 4:6, 6:4.
З меркаванняў бяспекі падчас пандэміі Світоліна прапусціла Адкрыты чэмпіянат ЗША і працягнула выступленні з верасня на турніры ў Рыме, дзе дайграла да чвэрцьфіналу. Затым, напрыканцы верасня, яна выйграла турнір у Страсбуры, адолеўшы ў фінале Алену Рыбакіну (6:4, 1:6, 6:2). У кастрычніку на Адкрытым чэмпіянаце Францыі Світоліна дайшла да чвэрцьфіналу, саступіўшы ў двух сэтах 131-ай ракетцы свету, аргенцінцы Надзе Падаросцы (2:6, 4:6).
У 2022 годзе ў рэйтынгу WTA (Жаночай тэніснай асацыяцыі) Эліна Світолина заняла 37 месца і страціла званне першай ракеткі Украіны, яе апярэдзіла, заняўшы 35 месца, Ангеліна Калініна. Гэта адбылося ў тым ліку і праз сыход у дэкрэт Эліны, якая на пачатку сезона знаходзілася на чацвёртым месяцы цяжарнасці.
Вяртанне Світолінай з дэкрэту было адзначана перамогай у тэнісным турніры ў Страсбуры 27 мая 2023 года над Ганнай Блінкавай. На Адкрытым чэмпіянаце Францыі ў чэрвені Эліна дайшла да 1/4 фіналу, дзе саступіла Арыне Сабаленка ў двух сэтах з лікам 6:3, 6:4. На Уімблданскім турніры ў ліпені Эліна дабілася значнага поспеху, перамогшы спачатку ў трох сэтах беларуску Вікторыю Азаранка з лікам 2:6, 6:4, 7:6(9), а затым першую ракетку свету Ігу Свёнтак з лікам 7:5, 6:7(5), 6:2. У паўфінале Уімблдану Світоліна прайграла Маркеце Вандроўшавай з лікам 6:3, 6:3. У выніку Світоліна вярнулася ў топ-30, заняўшы 27-ю пазіцыю і зноў стаўшы першай ракеткай Украіны.
Выніковае месца ў рэйтынгу WTA паводле гадоў
Паводле звестак з афіцыйнага сайта WTA.
Перамогі (17)
* колькасць перамог у адзіночным разрадзе + колькасць перамог у парным разрадзе.
Перамогі (7)
* колькасць перамог у адзіночным разрадзе + колькасць перамог у парным разрадзе.
Гісторыя выступленняў на турнірах
Станам на 18 кастрычніка 2021 года
Для таго, каб прадухіліць блытаніну і падвойванне ліку, інфармацыя ў гэтай табліцы карэктуецца толькі па сканчэнні ўдзелу там дадзенага гульца.
К — пройгрыш у кваліфікацыйным турніры.
Тадэвуш Паўлікоўскі
Тадэвуш ПАЎЛІКОЎСКІ (Tadeusz Pawlikowski; 9.11.1861, с. Мядыка Падкарпацкага ваяв., Польшча — 28.9.1915) — польскі рэжысёр і тэатральны дзеяч; рэфарматар польскай сцэны.
Музычную адукацыю атрымаў у Вене, Лейпцыгу, Веймары, тэатральную — у Веймары і Майнінгене (у Л. Кронека). У 1882-93, 1908-12 выступаў як тэатральны і музычны крытык у прэсе Кракава і Львова. У 1898-99 і 1913-15 дырэктар і рэжысёр Кракаўскага, у 1900-06 Львоўскага гарадскіх тэатраў. Ставіў п'есы М. Метэрлінка, Г. Ібсена, Г. Гаўптмана, М. Горкага, А. Чэхава, А. Стрындберга і інш. Прапагандаваў сучасныя яму формы інсцэнізацыі.
Панкрац
Панкрац (Pankrác) — раён Прагі, Чэхія. Размешчаны паўднёвей цэнтра горада на ўзгорках на правым беразе ракі Влтава. У наш час уваходзіць у склад акругі Прага 4. Назва раёна паходзіць ад мясцовай старадаўняй царквы Святога Панкрація Рымскага, перабудаванай у XVIII стагоддзі ў стылі барока.
У раёне была размешчана знакамітая Панкрацкая турма, і для жыхароў Чэхіі слова Панкрац звычайна асацыюецца менавіта з гэтай турмой.
Пачынаючы з 1970-х гадоў у Панкрацы збудавана некалькі вышынных жылых будынкаў, якія змянілі ландшафт Прагі. У Панкрацы размешчана аднайменная станцыя Пражскага метро.
Ельяшэвіч
Ельяшэ́віч — беларускае прозвішча.
Краатанскі заліў
Заліў Краата́н (Croatan Sound) — лагуна, частка ўзбярэжжа Паўночнай Караліны, аддзеленая ад Атлантычнага акіяна бар'ернымі астравамі. Прыкладная плошча — 386 км².
У заліве Краатан месціцца востраў Раанок, на якім была заснавана першая англійская калонія ў Паўночнай Амерыцы (1585 г.).
Кесон (архітэктура)
Кесон (ад caisson «скрыня») — у архітэктуры: паглыбленне на столі, унутраных паверхнях арак, скляпенняў, звычайна квадратнай ці іншай шматкутнай формы. Служыць для мастацкага аздаблення перакрыццяў і паляпшэння акустыкі памяшканняў.
NGC 3252
NGC 3252 (іншыя абазначэнні — UGC 5732, MCG 12-10-49, ZWG 333.39, IRAS10303+7401, PGC 31278) — спіральная галактыка з перамычкай (SBd) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Экстраліга 2021/2022
Экстраліга 2021/2022 (43-і жаночы чэмпіянат Польшчы па футболе) — чэмпіянат Польшчы па футболе сярод польскіх жаночых каманд 2021—2022 года.
Ніка Ракіціна
Ніка Ракіціна (сапраўднае імя — Людміла Багданава;, ) — рускамоўная пісьменніца Беларусі.
Біяграфія
Скончыла Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны (1980) па спецыяльнасці — беларуская i руская мовы i літаратура. Пасля заканчэння ўніверсітэта працавала ў сярэдніх школах Гомеля, вучылася ў аспірантуры Iнстытута літаратуры Акадэміi навук Беларусі, у метадычным кабінеце пры гарадскім аддзеле адукацыі. Цяпер, ужо 15 гадоў, працуе ў гомельскім абласным Палацы творчасці дзяцей i моладзі, кіраўніком літаратурнага аб'яднання НЛА (Незвычайнае Літаратурнае Аб'яднанне).
Піша вершы, аддае перавагу фантастыцы. Аўтар паэтычнага зборніка, больш як 60 публікацый, у тым ліку вершаў, апавяданняў.
Першы грамадзянін Беларусі, які ўдастоены самай прэстыжнай прэміi Еўрапейскага саюза навуковай фантастыкі (2008).
Каратал (Ярэйментаўскі раён)
Каратал — сяло ў Ярэйментаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Куншалганскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 66 км на поўдзень ад цэнтра горада Ярэйментаў. Код КАТА — 114645200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 234 чалавекі (119 мужчын і 115 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 147 чалавек (79 мужчын і 68 жанчын).
Кесон
Назва канструкцыйных элементаў у розных галінах чалавечай дзейнасці:
Сугучна: г. Ке́сан (Ке́сан-Сіці) на Філіпінах.
Ала Сяргееўна Ельяшэвіч
Ала Сяргееўна Ельяшэ́віч (нар. 27 мая 1949, г. Мінск) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка Аўтаномнай Рэспублікі Крым (1999).
Біяграфія
У 1971 годзе скончыла тэатральны факультэт Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Актрыса драмы і кіно» (курс У. А. Маланкіна). З 1972 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.
У 2020 годзе засталася сярод 13 акцёраў трупы, якія не сышлі ў жніўні з тэатра ў знак пратэсту супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў, жорсткага разгону пратэстоўцаў, катаванняў затрыманых, ціску на тэатр і звальнення дырэктара Паўла Латушкі.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1976 года.
Творчасць
У бягучым рэпертуары (2020) выконвае ролі: Бона Сфорца («Чорная панна Нясвіжа» А. Дударава); Таіса («Зямля Эльзы» Я. Пуліновіча).
Вуліца Войкава (Полацк)
Вуліца Войкава — вуліца ў цэнтры Полацка. Разделена на 2 адрэзкіː першы ад вуліцы Еўфрасінні Полацкай да вуліцы Свярдлова, другі ад вуліцы Пушкіна да Юбілейнай вуліцы.
Аляксандр Дзмітрыевіч Свін’ін
Аляксандр Дзмітрыевіч Свін’ін (16 (28) мая 1831—1913) — рускі вайсковы дзеяч, генерал ад артылерыі, камандзір Асобнага корпуса памежнай варты (1893—1908).
Вуліца Войкава (Полацк)
Гісторыя
У XI—XII стагоддзях тэрыторыя вуліцы паміж дамамі № 1 і № 5 ужо была часткай Вялікага пасада, і на ёй размяшчалася вытворчасць плінфы. У XII стагоддзі ў Полацку было пабудавана не менш за 10 мураваных храмаў, а гэта патрабавала вялікую колькасць будаўнічых матэрыялаў.
Аляксандр Дзмітрыевіч Свін’ін
Біяграфія
Адукацыю атрымаў у Дваранскім палку (пасля Канстанцінаўскае артылерыйскае вучылішча). Удзельнічаў у Польскім паходзе 1863, ўдзельнічаў у руска-турэцкай вайне 1877—1878 (у 1877 быў паранены).
Вуліца Войкава (Полацк)
Гісторыя
З XVII стагоддзя вуліца згадваецца пад назвай Невельская. Яна ішла ад умацаванняў Ніжняга замка да паркана Вялікага пасада. У паркане была зроблена Невельская праязная брама, і вуліца працягвалася за межамі крапасной сцяны.
Да Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Полацку быў шляхецкі клуб, гэтак званы «Высакародны сход». Размяшчаўся ён на вул. Невельскай каля цяперашняга дому афіцэраў. Меў глядзельную залу з балконам і ложамі, більярдавую залу, буфет, бібліятэку. Тут ставіліся аматарскія спектаклі, ладзіліся спектаклі гастралюючых тэатраў, балі-маскарады, танцавальныя вечарыны, шляхецкія сходы і г.д. У часе Першай сусветнай вайны частка клуба была забрана пад вайсковую палявую пошту. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі тут адкрыўся гарадскі тэатр, дзе выступалі гастралюючыя групы актораў аперэты, драмы, оперы, аматарскія драмгурткі, ладзіліся канцэрты, сходы, мітынгі, дыспуты, чыталіся лекцыі і г.д. Дырэктарам тэатра перад вайной быў Бярковіч, да яго — С. Р. Кюльбах
Аляксандр Дзмітрыевіч Свін’ін
Біяграфія
Узнагароджаны ўсімі імператарскімі расійскімі ордэнамі, уключаючы зорку ордэна св. Аляксандра Неўскага з дыяментамі, шматлікімі замежнымі ордэнамі, у тым ліку — французскім ордэнам Ганаровага легіёна.
Вуліца Войкава (Полацк)
Гісторыя
Падчас Першай сусветнай вайны вуліца былай перайменавана немцамі ў Newel-Str.
Аквіла (штандар)
Аквіла (aquila — «арол») — знак легіёна ў старажытнарымскай арміі ў выглядзе арла, зроблены са срэбра ці золата і размешчаны на тычцы, часта ўпрыгожаны металічнымі кольцамі. З'явіўся разам з рэформай Марыя. Воіна, які нёс аквілу на маршы, называлі аквіліферам.
Група Ананке
Група Ананке — група рэтраградна-нерэгулярных спадарожнікаў Юпітэра, якія маюць падобныя арбіты і, магчыма, агульнае паходжанне. Назва групы паходзіць ад назвы найбуйнейшага аб’екта ў групе.
Склад групы
Колькасць спадарожнікаў налічвае ад васьмі да шаснаццаці, у залежнасці ад дакладнага вызначэння для гурта. Восем спадарожнікаў, адназначна залічваюцца да групы Ананке (у парадку аддаленасці ад Юпітэра): S/2003 J 16, Мнемэ, Эвантэ, Гарпаліке, Праксідыке, Тыёнэ, Ананке і Іакастэ. Астатнія восем: Эўпорыэ, S/2003 J 3, S/2003 J 18, Артазіэ, Тэльксіноэ, Герміпэ, Гелікэ і S/2003 J 15.
Хіраптэралогія
Хіраптэралогія — раздзел заалогіі (тэрыялогіі), які вывучае рукакрылых сысуноў, такіх як кажаны.