cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tom Clancy’s EndWar
Сюжэт
У місіі шосты бярэм камандаванне войскамі Еф і адбіваем порц Капенгагена. Пасля заканчэння паведамляецца аб тым што канфлікт у Даніі не перарос у вайну.
У місіі сёмы мы даведаемся, што менавіта РФ арганізавала атакі чацвёртага красавіка. Пад выглядам тэрарыстаў расійскі спецназ укараняе ў еўрапейскую ПРА камп'ютарны вірус «Штылет».
Пасля місіі бачым ролік пра тое што Еф з-за ўкаранёнага віруса атакавала карабель які ляціць да ваеннай касмічнай станцыі. ЗША і РФ аб'яўляюць вайну Еўропе. Але пасля нападу Расіей на Польшчу ЗША аб'яўляюць вайну і РФ.
Ваюючыя бокі і юніты
Усяго ў гульні прысутнічаюць 4 ваюючых бокі, з якіх 3 іграбельных, якія будуць прадстаўлены ў асноўным спецназам. Гэта: Расія, Еўропа, ЗША. Неіграбельной з'яўляецца т. н. «Забытая войска» (па-англійску Forgotten Army) — таемная ваенна-тэрарыстычная арганізацыя, згадваная ў першых місіях. У кожнай з бокоў будзе па 7 класаў юнітаў: стрэлкі, інжынеры, БТР, танкі, САУ, верталёты, а таксама камандна-штабной аўтамабіль з суправаджэннем спецназа (у Расіі) або баявых робатов. Таксама прысутнічаюць магчымасці дадатковай падтрымкі: задзейнічанне атрадаў рэгулярнай арміі, авіяўдар і электрамагнітны імпульс. Пры развіцці юнітаў у казарме, можна паляпшаць іх. Ад простага канвою з некалькіх аўтамабіляў і атрадаў салдат да магутнага канвою з некалькіх атрадаў салдат, бронеаўтамабіль і танкаў — для камандна-штабнога аўтамабіля, узмацнення атакі, абароны, хуткасці перамяшчэння і спецвозможностей — для астатніх войскаў. Але гэта даступна толькі пры праходжанні кампаніі. Спіс юнітаў (пачынаючы з КША па юнитному прынцыпе і з Расіі па прынцыпе бокі)
Су-30
Су-30 (па кадыфікацыі НАТА: Flanker-C — «Фланкер-Ц») — савецкі/расійскі двухмесны шматмэтавы знішчальнік заваявання панавання ў паветры пакалення 4+.
Су-30 прызначаны для знішчэння паветраных мэтаў днём і ноччу, у простых і складаных метэаралагічных умовах, а таксама на фоне зямлі пры ўжыванні актыўных і пасіўных перашкод, кантролю паветранай прасторы, блакіраванні аэрадромаў праціўніка на вялікай глыбіні і дзеянняў па наземным і марскім аб'ектам. Су-30 таксама магчыма выкарыстоўваць для ўпраўлення групавымі баявымі дзеяннямі пры заваёве панавання ў паветры, знішчэнні дэсанту праціўніка ў паветры, а таксама для вядзення паветранай разведкі і знішчэння наземных мэтаў у простых і складаных метэаралагічных умовах.
Гісторыя стварэння
Досвед эксплуатацыі аднамесных знішчальнікаў паказаў, што ў сучасным паветраным баю занадта высокія нагрузкі на лётчыка, выкліканыя неабходнасцю манеўравання і адначасовага кіравання комплексам сучаснага ўзбраення. Гэта ў поўнай меры адносілася і да новага тады Су-27С, таму было вырашана ўвесці ў экіпаж лётчыка-аператара, які мог бы вырашаць тактычныя і навігацыйныя задачы, ажыццяўляць кіраўніцтва групай самалётаў, а пры неабходнасці і браць кіраванне самалётам на сябе, разгружаючы лётчыка пры працяглых палётах. Акрамя таго, другі член экіпажа несумненна дабратворна ўплываў у псіхалагічным плане. Таму яшчэ ў сярэдзіне 80-х гадоў у КБ Сухога пачаліся першыя прапрацоўкі канцэпцыі баявога двухмеснага знішчальніка. Кіраўніком тэмы быў прызначаны І. В. Емяльянаў.
Базавай машынай для распрацоўкі новага праекта стаў двухмесны навучальна-баявы знішчальнік Су-27УБ. У якасці прататыпу быў абраны самалёт-лабараторыя пад шыфрам Т-10Ля-2, аснашчаны штангай дазапраўкі ў паветры.
У 1988 годзе на Іркуцкім авіязаводзе былі пераабсталяваны першыя два Су-27УБ, якія атрымалі ў КБ шыфр Т-10ПУ-5 і Т-10ПУ-6, а на заводзе - выраб «10-4ПУ» і бартавыя нумары 05 і 06. Самалёты абсталявалі сістэмай дазапраўкі ў паветры, новай сістэмай навігацыі, мадэрнізаванымі сістэмай дыстанцыйнага кіравання палётам і сістэмай кіравання ўзбраеннем. Першая машына выйшла на выпрабаванні ўжо восенню 1988 года, пілатавалі завадскія лётчыкі-выпрабавальнікі Г. Е. Буланаў, В. Б. Максіменка, С. В. Макараў і Н. Н. Іваноў, затым выпрабаванні былі працягнутыя ў ЛІІ ім. М. М. Громава..
У серыі новы самалёт атрымаў назву Су-30. Вытворчасць новага самалёта, праз вялікую пераемнасць з навучальна-баявой мадыфікацыяй, было вырашано арганізаваць у Іркуцку.
Асноўныя адрозненні ад самалёта Су-27УБ:
Апроч сваёй асноўнай функцыі — заваявання панавання ў паветры, новы самалёт мог весці працяглае патруляванне ці суправаджэнне больш цяжкіх ударных машын, а таксама выкарыстоўвацца у якасці паветранага пункта кіравання групы знішчальнікаў. Захавалася магчымасць выкарыстання самалёта ў якасцітрэніравальнага. Самалёт прызначаўся у першую чаргу для патрэбаў войск СПА СССР.
Аднак, у сувязі з развалам СССР і цяжкай эканамічнай сітуацыяй, вытворчасць Су-30 вялася вельмі павольна. .
Удзел самалётаў у выставах зацікавіў замежных патэнцыйных пакупнікоў. Так, як Расіі было не да закупак баявых самалётаў, то было вырашана пастаўляць Су-30 замежным пакупнікам, што дазволіла б падтрымаць авіяцыйную прамысловасць. У выніку на базе Су-30 пачаліся працы па экспартных мадыфікацыям.
Першым замоўцам Су-30 стала Індыя. Індыйская мадыфікацыя Су-30К («камерцыйны») нязначна адрозніваецца ад базавай мадэлі складам абсталявання. Усяго было пабудавана 18 машын.
У далейшым самалёт неаднаразова мадэрнізаваўся па запытах розных замежных пакупнікоў і пастаўляўся за мяжу. У XXI стагоддзі на базе адной з апошніх мадыфікацый для Індыі - Су-30МКІ была распрацавана мадыфікацыя для Расеі - Су-30СМ. 21 верасня 2012 года самалёт ўпершыню падняўся ў неба і ўжо да канца года два першыя серыйныя самалёта былі перададзеныя ў ВПС.
РЛС і сістэмы кіравання узбраеннем
Адным з асноўных рашэнняў, укаранёных на Су-30МКІ, стала адкрытая архітэктура бартавога радыёэлектроннага абсталявання (БРЭА).
Су-30 абсталяваны РЛС Н011M Барс, якая забяспечвае агляд прасторы, аўтаматычнае выяўленне і суправаджэнне мэтаў, у тым ліку ва ўмовах блізкага манеўранага паветранага бою, навядзенне на іх авіяцыйных кіруемых ракет тыпаў Р-77, Р-73, Р-27, Х-31, РВВ-АЕ і іншых, а таксама аўтаматычнае радыёлакацыйнае картаграфаванне мясцовасці.
Тыпавая далечыня выяўлення цэляў:
Дзмітрый Аляксандравіч Хварастоўскі
Дзмі́трый Алякса́ндравіч Хварасто́ўскі (,  —, , Вялікабрытанія) — савецкі і расійскі оперны спявак (барытон). Народны артыст Расіі (1995). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя Глінкі (1991).
Су-30
РЛС і сістэмы кіравання узбраеннем
Акрамя гэтага Су-30 абсталяваны аптычнымі станцыямі выяўлення цэляў, кіраванне сістэмамі навядзення ўзбраення ўбудаванае у шолам пілота, што дазваляе пераключаць сістэмы пошуку мэт літаральна паваротам галавы.
Дзмітрый Аляксандравіч Хварастоўскі
Біяграфія
Скончыў Краснаярскае педагагічнае вучылішча імя А. М. Горкага і Краснаярскі інстытут мастацтваў па класе заслужанага дзеяча мастацтваў РФ прафесара К. К. Іофель, вучаніцы М. М. Рыёлі-Слаўцовай — жонкі рускага тэнара П. І. Слаўцова.
Су-30
Сродкі РЭБ
Знішчальнік Су-30, як і бамбардзіроўшчык Су-34, у сваёй канцэпцыі не з'яўляюцца самалётамі, арыентаванымі на скрытнасць, бо актыўна шукаюць паветраныя і наземныя мэты з дапамогай уласных магутных радараў і таму могуць быць лёгка выяўленыя па іх выпраменьванню. Гэтае вылучае Су-30 ад знішчальнікаў пятага пакалення (F-35 і F-22), якія атакуюць цэлі з выключаными радарамі, працуя у групе з самалётам ДРЛВ, якія «падсвечваюць» мэты. Характэрнай асаблівасцю самалётаў пакалення 4++ (Су-30 і Су-34) з'яўляецца магчымасць самастойнага пошуку мэты без дапамогі самалёта ДРЛВ, які з'яўляецца слабым месцам звяна знішчальнікаў пятага пакалення, бо можа быць знішчаны ракетамі далёкага баявога радыўсу, спецыяльна прызначаных для знішчэння самалётаў ДРЛВ, такі як 40Н6Е для С-400, на далечыні 350—400 км. Су-30 і Су-34 больш арыянтаваныя не на скрытнасць, а на ўжыванне магутных сродкаў РЭБ у выпадку выяўлення праціўнікам. Для Су-30 і Су-34 гэтыя модулі РЭБ Л-175В і Л005-С, баявы досвед ужывання якіх паказаў магчымасць нейтралізацыі не толькі радараў знішчальнікаў, з параўнальна невялікім радыўсам дзеяння, але і цэлых комплексаў СПА (такіх як «Кальчуга») пад кіраваннем інтэгрыраваных сістэм.
ЭДСК
Як і на ўсіх самалётах пакалення 4++, у Су-30 выкарыстоўваецца ЭДСК, бо самалёт мае дынамічную няўстойлівасць і кіруецца пасродкам камп'ютара, што дае каманды рулям. ЭДСК на Су-30 дазваляе яму выконваць у аўтаматычным рэжыме «Кобру Пугачова», што дазваляе скідваць захоп Су-30 як мэты з «доплераўскіх радараў».
Дзмітрый Аляксандравіч Хварастоўскі
Біяграфія
Пасля перамогі ў 1989 годзе ў Міжнародным конкурсе оперных спевакоў у Кардыфе меў з 1990 года ангажэмент ў лепшых оперных тэатрах свету: Каралеўскі тэатр Ковент-Гардэн (Лондан), Баварская дзяржаўная опера, Берлінская дзяржаўная опера, тэатр Ла Скала (Мілан), Венская дзяржаўная опера, тэатр Калон (Буэнас-Айрэс), Метрапалітэн-опера (Нью-Ёрк), Лірычная опера ў Чыкага, Марыінскі тэатр Санкт-Пецярбурга, маскоўскі тэатр «Новая опера», оперная сцэна Зальцбургскага фестывалю. З 1994 года жыў у Лондане.
Су-30
Рухавік
Су-30СМ абсталяваны двума двухконтурными фарсіраванымі турбарэактыўнымі рухавікамі з кіруемым вектарам цягі (КВЦ) АЛ-31ФП, што позволяет знішчальніку быць звышманеўраным.
Дзмітрый Аляксандравіч Хварастоўскі
Біяграфія
Аказваў падтрымку маладым калектывам. Запісаў з Валерыем Гергіевым і аркестрам Марыінскага тэатра вакальны цыкл «Песні і скокі смерці» Мадэста Мусаргскага і оперу «Царская нявеста» М. А. Рымскага-Корсакава (партыя Рыгора Бруднага).
Су-30
Галерэя
Су-30 на авіясалоне МАКС-2007: == Лётна-тэхнічныя характарыстыкі ==
Дзмітрый Аляксандравіч Хварастоўскі
Біяграфія
Выконваў творы Г. В. Свірыдава.
19, 21 і 22 лістапада 2009 года прайшлі канцэрты ў Дзяржаўным Крамлёўскім палацы, дзе Хварастоўскі выступіў у новым амплуа, выканаўшы песні І. Я. Крутога на вершы Ліліі Вінаградавай.
Дэніз Гамзе Эргювен
Дэніз Гамзе Эргювен (Deniz Gamze Ergüven, нар., ) — турэцка-французская рэжысёрка.
Нарадзілася ў Анкары. Атрымала ступень магістра па гісторыі ў Яганэсбургу, а потым вывучала кінематаграфію ў французскай кінашколе la Femis. Яе дыпломная праца «Кропля вады» была абрана для паказаў на шматлікіх фестывалях, уключаючы конкурс студэнцкіх прац на Канскім МКФ і МКФ у Лакарна, дзе ганаравалася прызам. Сцэнарый першага поўнаметражнага фільма Дэніз напісала супольна з Аліс Вінакур. У 2014 годзе карціна была знята, а ў 2015 была запрошана ў паралельны конкурс прэстыжнай секцыi «Двухтыднёвік рэжысёраў» Канскага МКФ.
Кейптаўн
Кейптаўн, Капстад (Cape Town, афрыкаанс: Kaapstad, коса: iKapa) — трэці паводле колькасці насельніцтва горад Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі. Размешчаны на паўднёвым захадзе краіны, паблізу Мыса Добрай Надзеі. Сталіца Заходняй Капскай правінцыі, заканадаўчая сталіца ПАР. Уваходзіць у гарадскі муніцыпалітэт Горад Кейптаўн (City of Cape Town). У Кейптаўне размяшчаюцца парламент ПАР і шматлікія ўрадавыя ўстановы. Кейптаўн знакаміты сваёй гаванню і вядомымі на ўвесь свет славутасцямі, такімі як Сталовая гара, Мыс Добрай Надзеі, Кейп-Пойнт. Кейптаўн часта называюць адным з найпрыгажэйшых гарадоў свету, гэта самы наведваемы турыстамі горад Паўднёвай Афрыкі.
Кейптаўн развіваўся як перавалачны пункт для галандскіх караблёў па шляху з Еўропы ва Усходнюю Афрыку, Індыю і іншыя часткі Азіі і іграў вядучую ролю ў гэтай якасці больш 200 гадоў, да адкрыцця Суэцкага канала ў 1869 годзе. Кейптаўн, заснаваны 6 красавіка 1652 года каланістамі пад кіраўніцтвам Яна ван Рыбека, быў першым сталым еўрапейскім паселішчам у Афрыцы на поўдзень ад Сахары. Кейптаўн доўгі час заставаўся сталіцаю і найвялікшым горадам Капскай калоніі (пакуль яго не абагналі Яганэсбург і Дурбан).
Паводле агульнанацыянальнага перапісу 2011 года, насельніцтва Кейптаўна складае 3,7 млн чалавек.
Гісторыя
Пэўных звестак аб тым, калі тут з'явіліся першыя людскія паселішчы, няма. Самыя раннія археалагічныя знаходкі (пячора Пірс-Кейв, побач Фіш-Хукам) адносяцца да часу прыкладна 12 000 гадоў назад. Аб ранняй гісторыі гэтага рэгіёна вядома мала. Першыя пісьмовыя сведчанні датуюцца толькі 1486 годам, калі мыс Добрай Надзеі наведаў партугалец Барталамеў Дыяш.
Васка да Гама таксама абмінуў мыс у 1497 годзе, але рэгулярныя кантакты з еўрапейцамі пачаліся толькі пасля прыбыцця Рыбека ў 1652 годзе. Кейптаўн заснаваны ў 1652 галандцамі пад кіраўніцтвам Яна Ван Рыбека як база забеспячэння караблёў Галандскай Ост-Індскай кампаніі свежымі прадуктамі і мясам. Рыбек працаваў на Галандскую Ост-Індскую кампанію (Verenigde Oost-indische Companie) і павінен быў забяспечыць стаянку для яе суднаў на шляху ў Еўропу. Ускраек Паўднёвай Афрыкі ў то час засялялі ў першую чаргу гатэнтоты, з усходу надыходзілі коса — народ, які адносіцца да сям'і банту.
У пачатковы перыяд горад рос павольна, бо адчуваўся недахоп працоўнай сілы. Каб папоўніць яго, галандцы пачалі імпарт рабоў з Інданезіі і Мадагаскара. Многія з гэтых рабоў уліліся ў каланіяльнае грамадства, а нашчадкі ад змяшаных шлюбаў інданезійцаў, еўрапейцаў і мясцовага насельніцтва ўтварылі некалькі адмысловых этнічных груп, званых «каляровыя» і «бастэры», прычым капскія каляровыя вылучаюцца ў адмысловую падгрупу.
У 1795 годзе брытанскія войскі захапілі горад пасля бітвы пры Мейзенбергу. Па ўмовах мірнага дагавора, заключанага пасля вайны ў 1803 годзе, Капстад быў вернуты галандцам, аднак у тым жа годзе канфлікт аднавіўся, і ў 1806 годзе брытанцы пасля бітвы пры Блаубергу зноў захапілі Каап. Па мірным дагаворы 1814 года гэты рэгіён стаў неад'емнай часткай Брытанскай імперыі. Тэрыторыя, падуладная брытанцам, расла, і была створана Капская калонія, сталіцай якой стаў Кейптаўн.
Адкрыццё алмазных радовішчаў у Заходнім Грыквалендзе і залатых пакладаў на Вітватэрсрандзе (каля цяперашняга Яганэсбурга) у 1869 годзе прывяло да пачатку залатой ліхаманкі і імклівага росту Яганэсбурга за кошт прытоку імігрантаў. Апроч таго, пачаліся трэнні паміж бурскімі дзяржавамі, створанымі падчас Вялікага Трэка і ўзмоцненымі прытокам іншаземцаў-ойтландэраў, і брытанскай каланіяльнай адміністрацыяй. Кульмінацыяй гэтага канфлікту стала Англа-бурская вайна. Перамогшы бурскія дзяржавы (Аранжавую рэспубліку і Трансвааль) і ўзмацніўшы кантроль над здабычай золата і алмазаў, англічане аб'ядналі бурскія рэспублікі з Капскай калоніяй і брытанскім жа ўладаннем Наталь, стварыўшы Паўднёва-Афрыканскі Саюз (ПАС). ПАС быў абвешчаны ў 1910 годзе, і Кейптаўн стаў яго заканадаўчай сталіцай; гэтую функцыю ён захаваў і пасля таго, як у 1961 годзе была створана Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка.
У 1948 годзе на выбарах перамагла Нацыянальная партыя, якая абяцала ўвесці сегрэгацыю па расавай прыкмеце, вядомую як апартэід. Паводле Закона аб групавых абласцях, прыгарады са змяшаным насельніцтвам павінны былі быць альбо вычышчаныя ад «незаконна» жыўшых там жыхароў, альбо зусім знесеныя. У сувязі з гэтай кампаніяй вялікую вядомасць атрымала кейптаўнская Шостая акруга, разбураная ў 1965 годзе. З-за таго, што гэтая зона была абвешчана раёнам для белых, больш чым чорных жыхароў былі прымусова выселеныя. У эпоху апартэіду перавага пры найманні на працу ў Кейптану па законе аддавалася каляровым, а не чорным.
У Кейптаўне жылі шматлікія змагары з апартэідам; частка з іх (у тым ліку Нельсан Мандэла) потым утрымлівалася ў турме на востраве Робен, аддаленым на 10 км ад кейптаўнскага берага. 11 лютага 1990 года Мандэла, праз некалькі гадзін пасля выхаду з турмы, зрабіў знакамітую прамову з балкона Кейптаўнскай ратушы. Пасля таго як апартэід быў адменены ў 1994 годзе, Кейптаўну прыйшлося сутыкнуцца з мноствам праблем, уключаючы ВІЧ і СНІД, сухоты і злачыннасць, у тым ліку звязаныя з наркотыкамі. У тым жа часе ў эканоміцы горада назіраецца сапраўдны бум, асабліва за кошт турызма і рынка нерухомасці, які бурна рос.
Геаграфія
Цэнтр Кейптаўна размешчаны на паўночнай ускраіне Капскага паўвострава. Сталовая гара стварае маляўнічы фон для гарадскога краявіду, яна ўзвышаецца над узроўнем мора больш чым на тысячу метраў, акружаная амаль стромкімі ўцёсамі, такімі як Пік Д'ябла і Галава Льва. Часам над гарой фарміруецца тонкае воблака, званае «абрусам». Сам паўвостраў з'яўляецца невялікім горным ланцугом (звыш 700 вяршынь маюць вышыню больш за 300 м) і канчаецца мысам Кейп-Пойнт. Шматлікія прыгарады Кейптаўна размешчаныя на вялікай раўніне Кейп-Флэтс, якая злучае паўвостраў з мацерыком. Кейп-Флэтс складаецца ў асноўным з пясчаных глебаў і раней былі водмеллю, тады Сталовая гара была востравам.
Клімат
Клімат горада субтрапічны міжземнаморскі.
Дэмаграфія
Па апошніх дадзеных перапісу ПАР 2001 года, насельніцтва Кейптаўна налічвала чалавек (каля 7 % насельніцтва краіны). У горадзе было хатніх гаспадарак, з якіх 87,4 % былі абсталяваны каналізацыяй, 94,4 % пражывала ў больш-менш санітарных умовах з вывазам смецця і штотыднёвай чысткай прыбіральні. 80,1 % хатніх гаспадарак карысталіся электрычнасцю як асноўным сродкам энергіі. Падобная статыстыка збіраецца ў ПАР, дзе значная частка насельніцтва, асабліва негрыцянскага, па-ранейшаму жыве ў досыць бедных умовах (гэта асабліва тычыцца нядаўніх мігрантаў з сёлаў у гарады і абяднелых белых фермераў пасля прыходу да ўлады чорнай большасці). 16,1 % хатніх гаспадарак мелі толькі аднаго главу сям'і, што адлюстроўвае наступствы эпідэміі СНІДа.
Натуральны рух насельніцтва
Дынаміка насельніцтва Кейптаўна, як і ПАР у цэлым, складаная і супярэчлівая, моцна вар'іруе па расавых і моўных групах. У цэлым у горадзе захоўваецца высокая нараджальнасць, асабліва сярод чорнага і каляровага насельніцтва, але яна ніжэй чым у сярэднім па краіне. Пры гэтым, смяротнасць таксама вельмі высокая. Адмысловы ўнёсак у смяротнасць уносяць эпідэмія СНІДу, асабліва ў гарадскіх трушчобах і высокая злачыннасць са значнай колькасцю смерцяў ад агнястрэльнай зброі. Пры гэтым горад мае і значны міграцыйны прырост за кошт чорных мігрантаў-маргіналаў з унутраных рэгіёнаў ПАР і іншых краін Афрыкі.
Расавы склад
Кейптаўн адрозніваецца расавай разнастайнасцю насельніцтва, але таксама і канфліктнымі, супярэчлівымі адносінамі паміж асноўнымі расавымі і этнічнымі групамі, якія традыцыйна канкурыруюць паміж сабой за даволі абмежаваныя эканамічныя рэсурсы горада. Як і ў ЗША, міжрасавыя адносіны характарызуюцца ў мінулым відавочнымі, заканадаўча замацаванымі праявамі расізму, якія ў цяперашні час прынялі ўтоеную форму (дыскрымінацыя, зваротная дыскрымінацыя, сегрэгацыя жылля і г.д.)
Каляровыя
У расавым плане ў горадзе адносна пераважаюць гэтак званыя каляровыя — нашчадкі ад міжрасавых кантактаў азіятаў (у асноўным завезеных як дамашніх слуг і рабоў малайцаў), белых (галандцаў, немцаў і збольшага партугальцаў) і неграў. Каляровыя складаюць 42,4 % насельніцтва. Кейптаўн — культурная сталіца каляровага насельніцтва, роднай мовай якога з'яўляецца афрыкаанс.
Чорныя
Далей па колькасці ідзе негрыцянскае насельніцтва. Вага неграў у Кейптаўне 38,6 %, што істотна ніжэй чым па краіне ў цэлым (каля 80 %). Асноўная маса чорных — нядаўнія мігранты з племянных вёсак на паўночным-захадзе краіны, а таксама выхадцы з іншых, яшчэ меней развітых рэгіёнаў Афрыкі. Пасля прыходу да ўлады чорных пасля 1994 года, адна з задач сучаснага ўрада — павялічыць долю чорных у горадзе і надаць ім рычагі культурнага, палітычнага і эканамічнага ўплыву.
Белыя
Трэці па колькасці расавы кампанент Кейптаўна — белыя, якія складаюць 15,7 % насельніцтва. Іх доля ў горадзе амаль удвая вышэй, чым па краіне ў цэлым (каля 10 %), аднак, белыя неаднастайныя па сваім паходжанні і мове. У прыморскіх раёнах (асабліва на мысе) — асноўная маса мае брытанскае паходжанне і размаўляе на англійскай мове. Да іх прымыкаюць і адносна нядаўнія мігранты з Еўропы (у тым ліку рускія, літоўцы, партугальцы і г. д.) Іншая значная частка белых у горадзе — нашчадкі галандскіх і нямецкіх перасяленцаў 17-18 стагоддзяў (афрыканеры або буры), якія размаўляюць на афрыкаанс. Доля і колькасць белых у горадзе значна скарацілася за апошнія 40 гадоў і асабліва за апошняе дзесяцігоддзе з-за іх інтэнсіўнай эміграцыі ў ЗША, Аўстралію і Вялікабрытанію і нежадання мірыцца са стратай палітычнай улады ў ПАР, але Кейптаўн з-за свайго геаграфічнага становішча і даўняй гісторыі ў значнай і большай чым іншыя гарады ПАР меры захоўвае спрыяльныя ўмовы для захавання хоць бы некаторай часткі белага насельніцтва і ў будучыні.
Эканоміка
Горад Кейптаўн — рэзідэнцыя парламента ПАР. Буйны транспартны вузел. Міжнародны аэрапорт. Хімічная, тэкстыльная, машынабудаўнічая, нафтаперапрацоўчая, дрэваапрацоўчая, харчовая прамысловасць, агранка дыяментаў. Кейптаўн з'яўляецца эканамічным цэнтрам Заходняй Капскай правінцыі, другім галоўным эканамічным цэнтрам у Паўднёвай Афрыцы і трэцім асноўным эканамічным горадам Афрыкі. Горад выступае ў якасці рэгіянальнага цэнтра вытворчасці ў Заходняй Капскай правінцыі. Значная прысутнасць дзяржавы ў горадзе, як то разьмяшчэнне у сталіцы Заходняй Капскай правінцыі нацыянальнага парламэнта, прывяло да павелічэння даходаў і росту ў галінах, якія абслугоўваюць урад.
У Кейптаўне ў апошні час назіраецца бум нерухомасці і будаўнічага рынку, гэта звязана з нядаўнім правядзеннем Чэмпіянату свету па футболе ў 2010 годзе, а таксама з-за росту попыту на загарадныя дамы, дзе многія людзі селяцца на сталае жыццё. Цэнтральны бізнес-раён развіваецца ў рамках праграмы абнаўлення горада, паводле якога плануецца пабудаваць шматлікія новыя будынкі і рэканструяваць старыя.
Кейптаўн мае чатыры буйныя камерцыйныя вузлы: Цэнтральны бізнес-раён, дзе месціцца большасць працоўных месцаў і офісных памяшканняў, Цэнтуры Сіці, Бэлвіль і Клермонт, добра вядомыя сваімі офісамі і штаб-кватэрамі карпарацый. Большасць кампаній, са сваімі штаб-кватэрамі ў горадзе, з'яўляюцца страхавымі кампаніямі, рознічнымі групамі, выдавецтвамі, дамамі дызайну, суднаходнымі кампаніямі, нафтахімічнымі кампаніямі, архітэктурнымі і рэклпмнымі агенцтвамі.
Большая частка тавараў праходзіць праз порт Кейптаўна альбо праз міжнародны аэрапорт Кейптаўна. Большасць буйных суднабудаўнічых прадпрыемстваў маюць свае офісы і вытворчасці ў Кейптаўне. Правінцыя з'яўляецца таксама цэнтрам развіцця энергетыкі для краіны, з існуючай Кёбэрскай АЭС, якая забеспячвае энергіяй патрэбы Заходняга мыса. У апошні час навукоўцы выявілі запасы нафты і прыроднага газу ля ўзбярэжжа ў Атлянтычным акіяне.
Кейптаўн з'яўляецца цэнтрам сферы ІТ-індустрыі ў Афрыцы. Павелічэнне прыбыткаў на 8,5 % у 2010 годзе зрабіла гэтую галіну прамысловасці больш важнай для эканомікі горада.
Чэкман
Чэкман — шматзначны тэрмін.
Острава
О́страва, таксама Астрава — горад на паўночным усходзе Чэшскай Рэспублікі, трэці па насельніцтве ў Чэхіі, адміністрацыйны цэнтр Мараўскасілезскага края і раёна Острава-горад. Размешчаны на месцы зліцця рэк Остравіцэ, Одра і Опава.
Пячунішкес
Пячуні́шкес (Pečiūniškės) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 2 км ад Рымшэ. Насельніцтва 11 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Барсучына (Бярэзінскі раён)
Барсучы́на (, Барсучина) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сялібскага сельсавета.
Прыпай
Прыпай — від нерухомага лёду ў морах, акіянах і іх залівах уздоўж берагоў.
У дынамічным дачыненні марскі лёд падзяляецца на рухомы (дрэйфуючы) і нерухомы. Да нерухомых льдоў належаць прыпай і стамуха.
Прыпай уяўляе сабой прымацаваны да берага або водмелі ледзяны пакроў, які распасціраецца на адлегласць ад некалькіх метраў да сотняў кіламетраў ад берага пры замярзання вады.
Прыпай можа ўзломваць і такім чынам становіцца неабсяжным лёдам.
У высокашыротных раёнах прыпаў можа існаваць па некалькі гадоў і дасягаць таўшчыні 10-20 м.
З мэтай барацьбы з прыпаям на марскіх шляхах выкарыстоўваюцца ледаколы.
Мясрэда
Мясрэ́да — рака ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці і Бярэзінскім і Крупскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Можа (басейн Дняпра).
Кубак Беларусі па футболе 2002/2003
Кубак Беларусі па футболе 2002/2003 — 12-ы розыгрыш Кубка Беларусі. Пераможцам Кубка стаў футбольны клуб «Дынама» з Мінска (трэці раз у гісторыі), які ў фінале перамог мінскі «Лакаматыў» з лікам 2:0.
Мясрэда
Даўжыня ракі 18 км. Плошча вадазбору 48 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Альшанец Бярэзінскага раёна, вусце за 1 км на поўнач ад вёскі Купленка. Цячэ па лясістай мясцовасці, у вярхоўі ўрочышчы Вялікае Балота і Белы Востраў. Вадазбор на паўночнай частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны.
Кубак Беларусі па футболе 2002/2003
1/32 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 16 клубаў:
Астатнія 12 клубаў Другой і Першай ліг па розных прычынах адмовіліся ад удзелу ў Кубку.
Клубы Другой лігі супрацьстаялі клубам Першай лігі. Па жараб'ёўцы 6 клубаў Першай лігі аўтаматычна прайшлі ў наступны раўнд.
Гульні прайшлі 7 жніўня 2002.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/16 фінала
На гэтай стадыі прыняў удзел 25 клубаў:
Клубы ніжэйшых ліг супрацьстаялі клубам Вышэйшай лігі. Па жараб'ёўцы 7 клубаў аўтаматычна прайшлі ў наступны раўнд.
Гульні прайшлі 18 жніўня 2002.
1/8 фінала
Гульні прайшлі 15 верасня 2002.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Чвэрцьфіналы
Гульні прайшлі 22 красавіка 2003.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Паўфіналы
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніках двух матчаў.
Першыя матчы
Першыя матчы прайшлі 8 мая 2003.
Адказныя матчы
Адказныя матчы прайшлі 16 мая 2003.
Вольга Антропава
Во́льга Антро́пава (нарадзілася ў 1983, Полацк) — пераможца конкурсу прыгажосці Міс Беларусь-2004. Таксама заняла першае месца ў конкурсе Топ-мадэль Інтэрнэшнл-2005.
Вялікую частку часу праводзіць у замежных паездках, шмат здымаецца ў рэкламе, стала гераіняй кліпа з удзелам папулярнага турэцкага выканаўца. Яна працавала па кантракце ў мадэльным агенстве ў Стамбуле.
У цяперашні час Вольга склала кантракт з заходнім агенцтвам і працуе ў Маямі.
Марэта
Марэта (Maretto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 387 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 80 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 14018. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Carmine.
Лявонава (Ельнінскі раён)
Лявонава (Лео́ново) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Чэхман
Чэхман, чэкман (czekman — доўгі халат) — верхняе адзенне з ўсходняга паходжання, якое насілі мужчыны ў XVIII стагоддзі, па кроі падобнае на кунтуш і гэтак жа надзявалася паверх жупана.
Лявонава (Ельнінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Чэхман
Вытворчасць
Часцей за ўсё шылі з сукна або аксаміту, з падшэўкай з той жа тканіны, што і жупан. Да сярэдзіны XVIII стагоддзя каўнер быў стаячым, пазней — доўгім, адкладным.
Выкарыстанне
У адрозненне ад кунтуша, чэхман зашпільваўся да шыі, а рукавы апраналіся на рукі, а не адкідваліся. Часам рукавы былі разрэзаныя па знешняму боку да перадплечча.
NGC 4734
NGC 4734 (іншыя абазначэнні — UGC 7998, MCG 1-33-19, ZWG 43.45, IRAS12486+0507, PGC 43525) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Джаміль Поладхан аглы Гасанлі
Джаміль Поладхан аглы Гасанлі (Cəmil Poladxan oğlu Həsənli) — доктар гістарычных навук, прафесар.
Нарадзіўся 15 студзеня 1952 у Білясуварскім раёне Азербайджана.
Прэзідэнцкія выбары ў Азербайджане (2013)
Аднак, Рустам Ібрагімбекаў так і не быў зарэгістраваны ў якасці кандыдата ад Нацыянальнага савета. У выніку, 24 жніўня 2013 года кандыдатам ад Нацыянальнага савета дэмакратычных сілаў быў вылучаны Джаміль Гасанлі.
Іказнь (возера)
Іка́знь (афіц. транс.: Ikazń) — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. У басейне ракі Друйка, за 14 км на ўсход ад горада Браслаў, каля аграгарадка Іказнь.
Плошча паверхні возера 2,38 км². Найбольшая глыбіня 8,4 м. Даўжыня 2,97 км. Найбольшая шырыня 0,8 км. Даўжыня берагавой лініі 12,7 км. Аб'ём вады 7,94 млн. м³. Плошча вадазбору 25,3 км². Катлавіна складанага тыпу, выцягнутая з захаду на ўсход. Схілы катлавіны сугліністыя вышынёй 12—15 м, у верхняй частцы разараныя, на паўднёвым усходзе парослыя лесам. Берагавая лінія звілістая, утвараё вялікую колькасць заліваў і мысоў. Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 30% плошчы. Берагі нізкія (0,3—0,5 м), месцамі абразійныя, пад хмызняком; у паўночна-заходнім заліве сплавінныя. Мелкаводдзе пясчанае і пясчана-галечнае, глыбей дно выслана крэменязёмістым сапрапелем.
На возеры 2 астравы агульнай плошчай 1,2 га. Адзін з іх — востраў Замак. Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Зарастае слаба. Шырыня паласы надводнай расліннасці да 10 м, месцамі адсутнічае. На паўночным захадзе выцякае рака Усвіца, злучаючая Іказнь з возерам Дрывяты. Упадаюць меліярацыйныя каналы.
Каля возера аграгарадок Іказнь, вёскі Калеснікі, Самуйлы. Праходзіць аўтамабільная дарога
Мінскі дзяржаўны аўтамеханічны каледж імя М. С. Высоцкага
'''Мінскі дзяржаўны аўтамеханічны каледж імя М. С. Высоцкага', папярэдняя назва Мінскі аўтамеханічны тэхнікум'' (1945—2001), быў заснаваны ў 1945 годзе і з'яўляецца адным з найстарэйшых ССНУ рэспублікі. За гады свайго існавання каледж выпусціў больш за 20 тысяч выпускнікоў.
У маі 2014 года каледжу было прысвоена імя Героя Беларусі, акадэміка М. С. Высоцкага. На дадзены момант у каледжы навучаецца каля 2 тысяч навучэнцаў дзённага і завочнага аддзялення. МДАК імя М. С. Высоцкага ўключае ў сябе 2 навучальных корпуса, навучальныя майстэрні, навучальны аўтадром і інтэрнат.
З мая 2011 года адкрыты кабінет для вывучэння замежнай мовы, які абсталяваны самай сучаснай тэхнікай.
Гісторыя
29 кастрычніка 1945 Галоўным упраўленнем навучальных устаноў НКСМ тэхнікуму выдзелена грузавая машына з Масквы, на якой быў перададзены груз: навучальныя дапаможнікі, кнігі, папера, спальны інвентар. Створаны прафсаюзны камітэт, першасныя камсамольская і партыйная арганізацыі тэхнікума, а ўжо 29 жніўня загадам НКСМ № 340/с ад 29.08.1945 г. і пастановай Дзяржаўнага камітэта абароны СССР 9905с ад 26.08.1945 г. Мінскі аўтамеханічны тэхнікум увайшоў у строй дзеючых. 31 мая 1945 Загадам Народнага камісарыята сярэдняга машынабудавання (НКСМ) № 287 ад 1945.05.31 г. тэхнікум быў уключаны ў спіс мінскіх навучальных устаноў з указаннем плана прыёму навучэнцаў на 1945/46 навучальны год.
12 сакавіка 1963 года быў здадзены ў эксплуатацыю будынак інтэрната па вул. Касманаўтаў агульнай плошчай 3287 кв. м.
У 1991 годзе здадзены ў эксплуатацыю другі вучэбны корпус, пабудаваны на сродкі МАЗ (генеральны дырэктар — выпускнік тэхнікума Лаўрыновіч М. Ф.). Праз год, у 1992 годзе, пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 07.02.1992 г. тэхнікум прыняты ў рэспубліканскую ўласнасць і падпарадкаванне Міністэрству адукацыі Рэспублікі Беларусь. У гэтым жа годзе быў створаны вылічальны цэнтр.
У 2000 годзе тэхнікум быў узнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. У кастрычніку гэтага года быў адкрыты музей гісторыі тэхнікума. Загадам Міністра адукацыі № 53 ад 5 жніўня 2001 года Мінскі аўтамеханічны тэхнікум быў перайменаваны ў УА «Мінскі дзяржаўны аўтамеханічны каледж».
Музей гісторыі каледжа
У 2000 годзе ў аўтамеханічным тэхнікуме адбылося адкрыццё Музея гісторыі тэхнікума (з 2001 года — каледжа). Актыўную працу па яго стварэнню праводзіў гісторыка-краязнаўчы гурток, якім кіравала ветэран тэхнікума выкладчык гісторыі Г. М. Ганчарова.
Біткойн
Біткойн (Bitcoin, ад  — адзінка інфармацыі «біт» і  — «манета») — электронная пірынгавая валютная сістэма, створаная ў 2009 годзе Сатоcі Накамото, сапраўдная асоба якога (ці групы асоб) застаецца невядомай.
У адрозненні ад іншых валют, біткойн не залежыць ад нейкага цэнтра, што займаецца вытворчасцю валюты. Даныя аб перамяшчэнні грашовых сродкаў захоўваюцца ў размеркаванай БД. Немагчыма распараджацца чужымі грашовымі сродкамі і выдаткаваць адны і тыя ж сродкі двойчы: для забеспячэння бяспекі ўжываюцца крыптаграфічныя метады.
Прынцып аднарангавай сеткі і адсутнасць адміністрацыйнага цэнтра робіць немагчымым дзяржаўнае рэгуляванне і маніпуляцыі курса шляхам змянення грашовай масы. Эмісія біткойна алгарытмічна абмежавана. Біткойн прадугледжвае ананімнае валоданне і перавод грашовых сродкаў.
Біткойн — адна з першых рэалізацый крыптавалюты, апісанай у 1998 годзе Вэй Дай (Wei Dai) у рассыланні шыфрапанкаў.
Агляд
Біткойн заснаваны на запісе перамяшчэння грашовых сродкаў з ужываннем асіметрычнага шыфравання. Усе транзакцыі публічныя і захоўваюцца ў размеркаванай БД. Для прадухілення шматразовай траты адной і той жа сумы сетка рэалізуе нешта накшталт размеркаванага серверу часу, ужываючы ідэю ланцуга хэшаў, кожны з якіх вылічаецца на базе папярэдняга. Для змяншэння памеру БД выкарыстоўваецца дрэвападобнае хэшаванне.
Адрасы
Bitcoin адрас з’яўляецца вынікам пераўтварэння адкрытага ключа карыстальніка. Публічныя ключы, ці адрасы біткойн, выконваюць функцыю канчатковых пунктаў пры адпраўцы і прыёме грашовых сродкаў. Адпаведныя ім прыватныя ключы аўтарызуюць адпраўніка. Адрасы не змяшчаюць ніякай інфармацыі пра іх уладальніка і ў агульным выпадку з’яўляюцца ананімнымі. Кожны ўдзельнік сеткі біткойн мае так званы гаманец, які ўтрымлівае адвольную колькасць пар ключоў. Біткойн ужывае алгарытм ECDSA з параметрамі secp256k1 для стварэння новых пар ключоў. Памер закрытага ключа — 256 біт, а адпаведнага яму адкрытага ключа — 512 біт. Карыстальнік біткойн можа мець мноства адрасоў, ствараючы іх па ўласнай ініцыятыве. Стварэнне новага адрасу ўяўляе сабой стварэнне новай пары ключоў і не патрабуе нават злучэння з сеткай. Стварэнне адрасу толькі для адной транзакцыі ці аднаго карэспандэнта дазваляе захаваць ананімнасць.
Алгарытм стварэння Bitcoin адраса.
Адрасы ў тэкставай форме ўяўляюць сабой радкі даўжынёй да 34 сімвалаў, якія складаюцца з літар лацінскага алфавіта і лічбаў, напрыклад 1PksxEN1zvFoP59qxXTg5cZWixeTqS6Nt9. Існуюць варыянты прадстаўлення адрасоў біткойн у выглядзе QR-кодаў і іншых двухмерных штрыхкодаў, прыдатных для счытвання мабільнымі прыладамі.
Транзакцыі
Магчымы выпадкі, калі неабходна перадаць сродкі, атрыманыя з розных транзакцый некалькім розным карыстальнікам. Для гэтых мэт транзакцыі падтрымліваюць шматлікія ўваходы і выхады. Значэнні з усіх уваходаў сумуюцца і сума распаўсюджваецца па выхадах.
Ланцуг блокаў
Транзакцыі не пацвярджаюцца, пакуль не будуць калектыўнымі намаганнямі сеткі спакаваны ў паслядоўнасць блокаў. Пацверджанне засноўваецца на тым, што праведзеная работа па спакоўцы можа быць хутка праверана, што выключае шматразовае выдаткоўванне адных і тых жа сродкаў ці падробку.
Створаны блок будзе прыняты астатнімі карыстальнікамі толькі ў тым выпадку, калі SHA-256 хэш загалоўка роўны ці ніжэй пэўнай мэты, якая вылічаецца з параметра bits. , то мэтай з’яўляецца. Максімальна магчымая мэта (г.зн. мінімальная складанасць) вызначаецца значэннем bits.
Калі блок не задавальняе мэты, то параметр nounce змяняецца і хэш пералічваецца. Гэты працэс патрабуе мноства цыклаў спроб і памылак, таму што вынік функцыі хэшавання (SHA-256) практычна непрадказальны. Калі задача вырашана, вузел рассылае атрыманы блок усім далучаным вузлам. Іншыя вузлы правяраюць блок, і, калі ён верны, прымаюць яго ў якасці наступнага сапраўднага, гэта значыць дадаюць у ланцуг.
Мэта карэктуецца кожныя 2016 блокаў, у залежнасці ад таго, колькі часу спатрэбілася на іх стварэнне. У ідэале ўся сетка будзе генераваць адзін блок кожныя 10 хвілін, г.зн. на генерацыю 2016 блокаў павінна сысці два тыдні. Калі 2016 блокаў было згенеравана даўжэй чым за два тыдні, то мэта павялічваецца, у адваротным выпадку змяншаецца. Такім чынам, сістэма будзе генераваць блокі з пастаяннай хуткасцю, не залежнай ад магутнасці сеткі.
Любыя транзакцыі не лічацца легітымнымі (не лічацца «пацверджанымі»), пакуль інфармацыя пра іх не будзе згрупавана ў спецыяльныя структуры — блокі. Структура і інфармацыя ў блоках падпарадкоўваюцца зададзеным правілам і яе можна хутка спраўдзіць. Кожны блок заўсёды змяшчае інфармацыю (хэш) ад адным папярэднім блоку. Гэта дазваляе ўсе існуючыя блокі ўявіць у выглядзе ланцуга, які з’яўляецца размеркаванай базай даных і змяшчае інфармацыю аб усіх здзейсненых калі-небудзь аперацыях з біткойнамі.
Такім чынам ланцуг блокаў змяшчае крыптаграфічную гісторыю валодання пэўнай порцыяй біткойн. Калі карыстальнік паспрабуе выкарыстаць калісьці атрыманыя біткойны ізноў, сетка не прыме яго транзакцыю як дзейсную.
Эмісія
Першай транзакцыяй кожнага блока-кандыдата з’яўляецца налічэнне генеруючаму вузлу ўзнагароджвання ў 50 біткойнаў. Пасля стварэння кожных 210 000 блокаў узнагароджванне будзе змяншацца ў 2 разы. Такім чынам, агульная колькасць біткойнаў не перавысіць 21 000 000. У выпадку знікнення часткі гэтых сродкаў з абароту, дадзенае абмежаванне не будзе праблемай, таму што мінімальны аб’ём транзакцыі складае 10−8 біткойн.
Верагоднасць атрымання ўзнагароджання залежыць ад стаўлення вылічальнай магутнасці вузла да сумарнай вылічальнай магутнасці ўсіх вузлоў сеткі. Жадаючыя атрымаць як мага большае ўзнагароджанне імкнуцца задзейнічаць як мага большыя вылічальныя магутнасці для генерацыі: ужыванне вектарных графічных працэсараў (GPU) (у сотні разоў эфектыўней CPU ). Гэты від дзейнасці атрымаў назву «майнінг» (mining — здабыча карысных выкапняў, шахтная распрацоўка), верагодна, з-за падабенства з золатаздабычай. Па меры падзення аб’ёму ўзнагароджання матывацыя карыстальнікаў, верагодна, перамесціцца на збор камісій.
Так як вылічальныя магутнасці сеткі нясталыя, праграмнае забеспячэнне вузлоў праз кожныя 2016 блокаў, а гэта прыкладна кожныя два тыдні, пералічвае патрабаванні да хэшаў блокаў такім чынам, каб падтрымліваць сярэднюю частату генерацыі на ўзроўні 6 блокаў у гадзіну. Такім чынам, хуткасць эмісіі жорстка зададзена самім алгарытмам і не можа быць зменена пабочнымі фактарамі.
Захоўванне даных
У Bitcoin была дададзена сістэма, арганізуючая запісы транзакцый такім чынам, што карыстальнік можа лакальна выдаляць даныя з сваёй базы, якія яму дакладна не спатрэбяцца. Пасля таго, як усе транзакцыі з нейкімі сродкамі былі спакаваны ў блокі, папярэднія транзакцыі з гэтымі сродкамі можна адкінуць для эканоміі месца на дыску. Для таго, каб гэта можна было ажыццявіць без змянення хэша блока, транзакцыі хэшуюцца з дапамогай TTH і ў загаловак блока змяшчаецца толькі вынік дадзенага хэшавання.
Зараз усе карыстальнікі Bitcoin атрымліваюць поўную базу даных (блокі без індэксацыі і аптымізацыі) пасля запуску праграмы ў першы раз. Станам на жнівень 2012 яе памер складае крыху болей за 2 ГБ. Без транзакцый мае памер каля 80 байт. Так як блокі генеруюцца прыкладна кожныя 10 хвілін, то за год будзе збірацца 4.2 МБ блокаў.
Пулы
Для памяншэння ўплыву фактара ўдачы і больш раўнамернага і прадказальнага заробку, карыстальнікі могуць аб’ядноўвацца ў вылічальныя пулы. Уклад карыстальніка ў пул ацэньваецца ў шарах (shares). Шара — гэта кандыдат у подпіс блока, у сярэднім трэба 232 аперацый хэшавання для знаходжання адной шары. Для знаходжання блока ў сярэднім патрабуецца колькасць шар, роўная бягучай складанасці. Існуе 3 асноўных тыпы налічэння ўзнагарод :
У гэтых тыпаў налічэння ёсць наступныя папулярныя варыянты:
Галіна Францаўна Бальчэўская
Галіна Францаўна Бальчэ́ўская (нар., в. Палессе, Мядзельскі раён, Мінская вобласць — ) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка Беларусі (1999).
Біткойн
Пулы
Некаторыя пулы дазваляюць ужываць сумесны майнінг некалькіх крыптавалют адразу, выводзіць сродкі не толькі ў біткойнах, але і ў іншых валютах, у тым ліку ў рублях, доларах і еўра, раздаюць камісію са знойдзеных пулам блокаў карыстальнікам.
Пацверджанне транзакцый
У большасці выпадкаў, пры атрыманні сродкаў, новы ўладальнік не можа адразу ж скарыстацца імі. Гэта звязана з тым, што дадзеная транзакцыя павінна атрымаць пэўную колькасць пацверджанняў, лік якіх можа залежыць альбо ад ужываемага кліента Bitcoin, альбо ад іншых карыстальнікаў, прымаючых гэтыя сродкі. Дадзеная сістэма ўжываецца для змяншэння верагоднасці падвойнай траты сродкаў.
Галіна Францаўна Бальчэўская
Біяграфія
Выхоўвалася ў дзіцячым доме ў Чэрвені (бацька пакінуў сям'ю, неўзабаве памерла маці). Год працавала на Мінскім мотавелазаводзе. Скончыла ў 1968 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1968 года актрыса Беларускага тэатра імя Я. Коласа, з 1972 года Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы.
Біткойн
Пацверджанне транзакцый
Пацверджанні пачынаюць адлічвацца з моманту з’яўлення блока з гэтай транзакцыяй у карыстальнікаў сеткі. З кожным новым блокам, згенераваным пасля яе, колькасць пацверджанняў дадзенай транзакцыі павялічваецца на адзінку.
Галіна Францаўна Бальчэўская
Творчасць
Яе творчасці ўласцівы эмацыйная напоўненасць, псіхалагічная дакладнасць, мяккі лірызм, паэтычная адухоўленасць. Сярод роляў: Дуля Пракопіна («Плач перапёлкі» паводле І. Чыгрынава), Маня («Верачка» А. Макаёнка), Марфа («Дагарэла свечачка…» А. Петрашкевіча), Зоська, Адэля, Грыпіна («Ажаніцца — не журыцца» Далецкіх і М. Чарота), Альжбета («Паўлінка» Я. Купалы), Ізабела Дрозд («Амністыя» М. Матукоўскага), Віталія («Снежныя зімы» паводле І. Шамякіна), Акуліна («Улада цемры» Л. Талстога), Фяклуша, Уліта («Навальніца», «Лес» А. Астроўскага), Люсета («Нежанаты мнагажэнец, або Залёты пана дэ Пурсаньяка» Мальера), Ліза Брычкіна («А досвіткі тут ціхія…» паводле Б. Васільева), Шафак («У ноч зацьмення месяца» М. Карыма), Валя («Характары» паводле В. Шукшына), Элейн («Пакуль мамы няма дома» Н. Саймана) і інш.
Біткойн
Пацверджанне транзакцый
Манеты, атрыманыя за стварэнне блока, не прымаюцца ўдзельнікамі сеткі, пакуль колькасць пацверджанняў не дасягне 100. Сродкі, атрыманыя ад іншых карыстальнікаў, у афіцыйным кліенце Bitcoin немагчыма выкарыстаць, пакуль яны не будуць мець шэсць пацверджанняў. Крамы і біржы могуць таксама ўсталяваць свой парог пацверджанняў.
Камісійныя зборы
У сістэме біткойн не прадугледжана абавязковых камісійных збораў. Карыстальнікі могуць добраахвотна ўключаць у плацеж адвольную суму камісійнага збору, падаючы на ўваход транзакцыі больш сродкаў, чым на выхад, што павышае прыярытэт апрацоўкі такой транзакцыі. Камісійны збор дастаецца вузлу, які згенераваў блок з такой транзакцыяй.
Праграмны інтэрфейс
Праграмнае забеспячэнне сеткавага вузла біткойн існуе ў двух відах: праграма з графічным інтэрфейсам і фонавая праграма. У абодвух выпадках яно можа кіравацца праз праграмны інтэфейс па пратаколу JSON-RPC (RFC 4627) Гэта дазваляе досыць проста вырашыць такія задачы, як:
Эканоміка
Нягледзячы на эксперыментальны статус праекта, ён імкліва набірае папулярнасць. Біткойны прымаюцца ў абмен на сеткавыя паслугі і рэальныя тавары. Многія арганізацыі прымаюць ахвяраванні ў гэтай валюце. Трэйдэры абменьваюць біткойн на разнастайныя валюты (долары ЗША, рублі, японскія іены і іншыя) на онлайн-біржах.
Сярод карыстальнікаў валюты прынята ўмоўнае пазначэнне BTC.
На папярэднім тыдні вядучая крыптавалюта таргавалася ў адносна вузкім дыяпазоне ад 19 000 да 22 000 долараў, бо крыптавалютны і фондавы рынкі з усіх сіл спрабавалі аднавіць які-небудзь прыкметны ўзыходзячы імпульс з прычыны шырэйшага распродажу. Эксперты таксама адзначаюць працяг вайны ва Украіне і інфляцыю, якая дасягнула новага 40-гадовага максімуму, з гэтай прычыны назірана падзенне цэн на рынках акцый і крыптавалют.
Крыптавалюта ў апошні час усё болей «адсочвае» фондавы рынак, што робіць яе яшчэ больш пераплеценым з макраэканамічнымі фактарамі, лічаць эксперты. Эфірыўм трымаецца аналагічнай схемы.
Цяпер, калі біткоін упаў ніжэй за 20 000 долараў, «падтрымка можа не з’явіцца да ўзроўню 17 000 долараў», — кажа Мойя. «Яшчэ адно падзенне крыптавалюты можа не атрымаць сур’ёзнай падтрымкі да летняга максімуму 2019 года на ўзроўні 14 000 долараў».
Біткоін не перавышаў 50 000 долараў з 25 снежня 2021 года. Нягледзячы на ​​ўзлёты і падзенні, цана біткойна ўпала амаль на 70 % з моманту свайго гістарычнага максімуму вышэй за 68 000 долараў 10 лістапада 2021 года, што стрымлівалася ростам інфляцыі, адставаннем у аднаўленні на рынку працы і пастаяннымі сігналамі ФРС пра тое, што яна пачне згортваць меры па падтрымцы эканомікі, звязаныя з пандэміяй.
Абменны курс
Важныя моманты ў гісторыі Bitcoin:
Адрозненні ад іншых валют
Агульная колькасць грашовых адзінак не перавысіць 21 000 000 біткойнаў. Аб’ём павялічваецца ў выглядзе сумы спадальнай геаметрычнай прагрэсіі і набліжаецца да максімальнага значэння асімптатычна. У будучыні чакаецца дэфляцыя, што не з’яўляецца праблемай, таму што грашовая адзінка дзеліцца да 8-га дзесятковага знака. Эмісія спыніцца, цікавасць падтрымкі вузлоў сеткі карыстальнікамі пераключыцца на збор камісій.
Наступствы
Магчымыя сцэнарыі няўдачы ўключаюць абясцэньванне, страту цікавасці карыстальнікаў і глабальную змову ўрадаў па блакаванню сеткі. Аднак апошняе малаверагодна. Сам праект Біткойн, верагодна, з’яўляецца рэакцыяй на спробы, у прыватнасці, урада ЗША перашкодзіць дзейнасці кампаній накшталт E-Gold і Liberty Dollar. Закладзеныя ў ім прынцыпы дэцэнтралізацыі і ананімнасць не пакідаюць звёнаў, атака на якія прывядзе да адмовы ўсёй сістэмы. Але наяўная дэцэнтралізацыя не можа лічыцца поўнай, пакуль ёсць такія вузкія месцы, як абменнікі, якія могуць быць аб’яўлены па-за законам у любы момант.
Альтэрнатывы
Дзякуючы адкрытасці, арыгінальны код Bitcoin быў ужыты для стварэння мноства кароткатрывалых альтэрнатыўных крыптавалют. Альтэрнатыўныя валюты, як правіла, магчыма памяняць на Bitcoin на біржы. Параўнанне рыначнай капіталізацыі Bitcoin і іншых альтэрнатыў на Bitcoin Pie паказвае, што Bitcoin мае дамінуючую долю рынку.
Арыгінальны код быў ужыты для стварэння сеткі Namecoin — сістэмы альтэрнатыўных каранёвых DNS-сервераў.
Таксама існуе падобны на Bitcoin праект Litecoin.
Няроўнасць паміж раннімі і познімі майнерамі
Архітэктура bitcoin дае больш пераваг тым майнерам, якія пачалі здабычу раней. Так, колькасць працы, неабходнай для генерацыі блока, у цяперашні час больш чым у паўмільёна раз больш, чым у пачатку работы сістэмы. Пры павелічэнні колькасці ўдзельнікаў і аўтаматычным змяншэнні колькасці манет ва ўзнагародзе за майнінг, генерацыя манет становіцца больш энерга- і апаратназатратней. Калі складанасць генерацыі стала досыць высокай, майнеры з краін, у якіх электраэнергія адносна дарагая, апынуліся ў няроўных умовах з майнерамі з краін, дзе электраэнергія адносна танная.