cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кенсінгтан
Кенсінгтан распадаецца на некалькі розных па характары кварталаў. На паўночным усходзе распасціраюцца Кенсінгтанскія сады з аднайменным каралеўскім палацам. Цэнтральныя і заходнія кварталы — спальны раён для заможных гараджан. Тут знаходзіцца Холанд-парк і праходзіць Кенсінгтан-Хай-стрыт — другая па ажыўленасці шопінгу вуліца брытанскай сталіцы. Паўднёвы Кенсінгтан — музейны гарадок віктарыянскай эпохі.
Назва
Раён упершыню згаданы ў 1086 годзе ў Кнізе страшнага суда пад лацінскай назвай «Chenesitone»,. Першапачатковая назва была інтэрпрэтавана як «Kenesignetun» (землі ці лугі Kenesigne).
Дзмітрый Андрэевіч Караткевіч
Дзмітрый Андрэевіч Караткевіч (, в. Дроздава, Сенненскі павет, Магілёўская губерня —, , БССР) — беларускі падпольшчык ў гады Вялікай Айчыннай вайны, начальнік разведкі Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б у 1941—1942 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1904 годзе ў вёсцы Дроздава Сенненскага павета (цяпер Талачынскі раён, Віцебская вобласць). У 1926—1931 гадах працаваў на партыйнай рабоце ў Талачынскім раёне. У 1931—1935 гадах працаваў міліцыянерам у Мінску і Мінскай вобласці. Быў на добрым рахунку ў начальства, атрымліваў заахвочванні за выдатную службу.
У 1935—1937 гадах праходзіў навучанне ў Рэспубліканскай вышэйшай школе прапагандыстаў ЦК КП(б)Б. У 1937—1938 гадах першы сакратар Заслаўскага райкама КП(б)Б. У 1938—1940 гадах член ЦК КП(б) і начальнік Галоўгандлю БССР. У 1940 −1941 гадах дырэктар Мінскага прамгандлю.
У жніўні 1941 года ўступіў у Мінскае падполле. У маі 1941 года ўвайшоў у кіраўніцтва Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б на пасадзе начальніка разведкі. У кастрычніку 1942 года арыштаваны акупацыйнымі нямецкімі войскамі. Пасля працяглых катаванняў, пакараны праз павешанне на стадыёне «Дынама».
Пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны I ступені.
Памяць
Імя Дз. А. Караткевіча носіць адна з вуліц у Мінску.
Павел Міхайлавіч Яўсеенка
Павел Яўсеенка (нар., ) — беларускі футбаліст (правы абаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам у жаночай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскай школы «Алімпія», гуляў за шэраг беларускіх клубаў, пераважна ў Першай лізе. У 2006 годзе стаў найлепшым бамбардзірам клуба «Мінск», які па выніках сезона атрымаў месца ў Вышэйшай лізе.
У студзені 2013 года стаў іграком мазырскай «Славіі», дзе замацаваўся ў аснове на пазіцыі правага абаронцы. Верасень і кастрычнік 2013 прапусціў з-за траўмы, але потым вярнуў месца ў аснове.
Па выніках сезона 2013 «Славія» пакінула Вышэйшую лігу, і ў сакавіку 2014 Яўсеенка перайшоў у першалігавы «Граніт». Спачатку толькі выхадзіў на замену, але пазней замацаваўся ў аснове і дапамог клубу атрымаць перамогу ў Першай лізе 2014. У лютым 2015 года падоўжыў кантракт з «Гранітам». У сезоне 2015 заставаўся асноўным правым абаронцам мікашэвічцаў у Вышэйшай лізе.
У ліпені 2016 года з-за фінансавых праблем пакінуў «Граніт» і неўзабаве падпісаў кантракт з мінскім «Тарпеда», дзе замацаваўся ў аснове. У снежні 2016 года падоўжыў кантракт з тарпедаўцамі на наступны сезон, аднак у студзені 2017 года прыняў прапанову ўвайсці ў трэнерскі штаб салігорскага «Шахцёра».
Трэнерская кар’ера
З пачатку 2017 года стаў дапамагаць у «Шахцёры» Алегу Кубараву, разам з якім працаваў у жодзінскім «Тарпеда» і «Гомелі». У ліпені 2017 года разам з усім трэнерскім штабам «Шахцёра» быў адпраўлены ў адстаўку. Неўзабаве стаў памочнікам Кубарава ў жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». У канцы 2018 года ўслед за Кубаравым пакінуў жодзінскі клуб.
З 2019 года быў памочнікам Кубарава ў латвійскай «Елгаве», у жніўні 2020 года разам з ім пакінуў клуб.
У кастрычніку 2021 года часова ўваходзіў у трэнерскі штаб нацыянальнай зборнай Беларусі замест выбылых з-за хваробы трэнераў, а неўзабаве стаў трэнерам у жаночай зборнай Беларусі. У сакавіку 2022 года зноў апынуўся ў трэнерскім штабе мужчынскай зборнай.
Вампіры (кажаны)
Вампіравыя кажаны (Desmodontinae) — падсямейства сысуноў сямейства лістаносых кажаноў, харчуюцца крывёй. Часам вылучаецца ў асобнае сямейства Desmodontidae. Падсямейства ўтрымоўвае ўсяго 3 віды:
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Ятра)
Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі пра царкву ў Ятры адносяцца да 1761. У 1773 годзе на сродкі памешчыцы Кашыцавай была пабудавана новая драўляная царква ў выглядзе карабля. Згодна з апісаннем Мінскай епархіі 1864 года ў сяле Ятра знаходзілася Свята-Раства-Багародзіцкая, пятага класа драўляная царква, пабудаваная ў 1773 годзе памешчыцай Кашыцавай. Пры храме дзейнічала вучылішча для дзяцей.
Настаяцелем храма да 1893 года быў святар Адам Неслухоўскі, пасвечаны ў 1875 годзе. Пры царкве было заснавана царкоўна-прыходскае папячыцельства, працавала штатнае народнае вучылішча. У склад прыходу ўваходзілі вёскі Ятра, Кабыльнікі, Заполле, Концавічы, Ціхінка, Мілеўцы, Ганчары, Лабачы.
У Памятных кніжках Мінскай губерніі захавалася прозвішча яшчэ аднаго святара Свята-Раства-Багародзіцкай царквы вёскі Ятра: Мікалай Баландовіч (1894—1914) (даты пададзены па гадах выхаду Памятных кніжак Мінскай губерніі).
У 1929—1939 гадах настаяцелем храма быў святар Кіпрыян Клімуц (далучаны да ліку мясцовашанаваных святых у 2011 годзе на пасяджэнні святога Сінода Беларускай праваслаўнай царквы), асуджаны за веру Хрыстову савецкай уладай, які прыняў пакутніцкую смерць у папраўча-працоўным лагеры ў 1942 годзе.
Пад час Другой сусветнай вайны настаяцелем храма быў святар Барыс Канстанцінавіч Кірык. У гады Другой сусветнай вайны мясцовыя партызаны ўзарвалі храм.
Архітэктура
Вырашана працяглым прамавугольным зрубам, накрытым двухсхільным дахам, завершаным па цэнтры 3 цыбулепадобнымі купаламі. Да франтальнага фасада далучаны двух'ярусны прытвор-званіца пад мансардавым пакрыццём. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Бузульнік
Апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 1 м з кароткім тонкім карэнішчам і прамастойным сцяблом. Лісце суцэльнае, зубчастае, чаргаванае, прыкаранёвае — на доўгіх чаранках. Кветкі жоўтыя, аранжавыя, у кошыках (адзіночных або сабраных у гронкі, мяцёлкі і шчыткі); краявыя кветкі язычковыя, песцікавыя, сярэдзінныя — трубчастыя, двухполыя. Плод — сямянка з чубком.
Арэал
Пашыраны ў пазатрапічных абласцях Еўропы і Азіі (пераважна ва Усходняй і Цэнтральнай Азіі). На Беларусі ў Цэнтральным батанічным садзе НАН РБ інтрадукаваны 4 віды:, , і.
Антаніна Макараўна Макарава
Антані́на Мака́раўна Мака́рава, народжаная Панфі́лава, у шлюбе Гінзбург (1 сакавіка 1920, Малая Ваўкоўка , , Смаленская губерня — 11 жніўня 1979, Бранск, РСФСР, СССР) — ваенная злачынка, кат ў час Вялікай Айчыннай вайны. На службе ў нямецкіх акупацыйных улад і рускіх калабарацыяністаў, расстраляла каля 1500 чалавек, галоўным чынам савецкіх партызан і цывільных жыхароў, была вядома пад мянушкай Тонька-кулямётчыца. Пазней выйшла замуж і працавала кантралёрам у швацкім цэху, пад канец 1970-х была выкрыта і асуджана да смяротнага пакарання. Адна з трох жанчын, расстраляных у СССР у паслясталінскую эпоху.
Бузульнік
Значэнне і выкарыстанне
Кветкава-дэкаратыўныя расліны.
Антаніна Макараўна Макарава
Раннія гады
У біяграфіі Антаніны застаецца шмат нявысветленых момантаў. Нарадзілася 1 сакавіка 1920 года, але некаторыя крыніцы даюць 1922 і 1923 гады. Месцам нараджэння даюцца вёска Малая Ваўкоўка і Масква. Расла ў Малой Ваўкоўцы, была малодшай з сямі дзяцей. Па нараджэнні яе імя было Антаніна Макараўна Панфілава. Акалічнасці атрымання прозвішча Макарава пэўна не выяўлены, па найбольш пашыранай версіі, гэта адбылося ў пачатковай школе. Калі 7-гадовая Антаніна пайшла ў першы клас вясковай школы, то пасаромелася назваць настаўніцы імя, а аднакласнікі назвалі яе «Макаравай», па бацьку. Быццам гэты выпадак стаў пачаткам таго, што ўва ўсіх наступных дакументах, у школьных, камсамольскім білеце і потым пашпарце, яна была запісана як Антаніна Макараўна Макарава. З невядомых прычын бацькі гэтай памылкі не выправілі.
Асаблівага імкнення да дакладных навук Антаніна не выяўляла, ёй больш падабаліся гісторыя і геаграфія. У вясковай школе правучылася 8 гадоў, пасля яе сям’я пераехала ў Маскву, дзе дзяўчынка скончыла апошнія два класы. Пасля школы паступіла ў вучылішча, потым — у медыцынскі тэхнікум, збіралася стаць лекарам. Ёсць згадкі, што яе гераіняй была Анка-кулямётчыца, дзяўчына-чырвонаармейка з фільма «Чапаеў», чыя гісторыя і натхніла Антаніну пайсці на вайну.
Жыццё на вайне
У 1941 годзе, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, Макарава пайшла добраахвотнікам на фронт, дзе працавала буфетчыцай і санітаркай.
Восенню 1941 года яна аказалася ў ліку нешматлікіх, хто выжыў у Вяземскай аперацыі, пасля разгрому сваёй часці некалькі дзён хавалася ў лесе, але ўрэшце трапіла ў палон. Праз некаторы час яна і салдат Мікалай Фядчук, знайшоўшы момант, збеглі. Некалькі месяцаў яны ўдвух бадзяліся па акрузе, спрабавалі выйсці з акружэння. Пазней на допыце Макарава сказала, што была дужа напалохана і таму сама пайшла з Фядчуком, прапанаваўшы яму сябе за «паходную жонку».
У студзені 1942 года яны дабраліся да сяла (у Брасаўскім раёне Арлоўскай, цяпер Бранскай вобласці), дзе ў Фядчука жыла жонка з дзецьмі, і ён, нягледзячы на просьбы Макаравай, расстаўся з ёю. Думаюць, што адмова Федчука ад працягу адносін, або душэўны заняпад сіл і псіхалагічны разлад ад перажытага ў «Вяземскім катле», прычыніліся таго, што дзяўчына магла звар’яцець. У Красным Калодцы ёй спачатку дапамагалі мясцовыя жанчыны, але неўзабаве сталі ставіцца блага праз яе бязладнага інтымнага жыцця, і ёй давялося пакінуць сяло. Макарава яшчэ нейкі час бадзялася па вёсках і сёлах, нідзе не затрымвалася надоўга, і ўрэшце аказалася на тэрыторыі так званай Локацкай рэспублікі ў сяле Локаць, дзе нядоўгі час жыла ў адной жанчыны. Ёй не было чым плаціць гэтай жанчыне за жыццё, таму Макарава збіралася неўзабаве далучыцца да мясцовых партызанаў, але звярнула ўвагу ў якіх добрых умовах жылі рускія калабарацыяністы і вырашыла ісці на службу да немцаў. Тут яна нейкі час займалася прастытуцыяй.
Пазней, даючы паказанні, Макарава заявіла, што проста хацела выжыць пасля працяглях бадзянняў, таму, калі немцы яе распытвалі, лаяла савецкую ўладу. На свой страх яна спісала і паступленне на службу ў локацкую дапаможную паліцыю. Обер-бургамістр Браніслаў Камінскі выдаў ёй для здзяйснення расстрэлаў асуджаных савецкіх партызан і членаў іх сем’яў. Паводле Макаравай, немцам не хацелася самім браць удзел у пакараннях смерцю і яны былі рады даручыць ёй выкананне прысудаў. За згоду браць удзел у расстрэлах немцы пасялілі Макараву ў пакоі на мясцовым конезаводзе, дзе яна захоўвала і кулямёт. Адной са сведкаў гэтага была жанчына з Краснага Калодца, у якой Макарава аднойчы пераначавала. Яна прыйшла да былой пастаялкі за дапамогай і ўбачыла кулямёт і адзенне расстраляных. Ёй Макарава расказала пра расстрэлы і выкарыстанне рэчаў забітых. Жанчына спалохалася і ўцякла.
На самым першым расстрэле Макарава хоць і трымалася ўстойліва, але ніяк не магла стрэліць, таму немцы напаілі яе алкаголем. На наступных расстрэлах алкаголь ёй быў ужо не патрэбен. На допыце Макарава сваё стаўленне да расстрэлу тлумачыла следчым так : "Я не ведала тых, каго расстрэльваю. Яны мяне не ведалі. Таму сорамна мне перад імі не было. Бывала, стрэліш, падыдзеш бліжэй, а сёй-той яшчэ варушыцца. Тады зноў страляла ў галаву, каб чалавек не мучыўся. Часам у некалькіх зняволеных на грудзях быў падвешаны кавалак фанеры з надпісам «партызан». Некаторыя перад смерцю нешта спявалі. Пасля пакаранняў смерцю я чысціла кулямёт у вартавым памяшканні ці ў двары. Патронаў было ў дастатку… Усе асуджаныя да смерці былі для мяне аднолькавыя. Змянялася толькі іх колькасць. Звычайна мне загадвалі расстраляць групу з 27 чалавек — столькі партызан мясціла ў сябе камера. Я расстрэльвала прыкладна за 500 метрах ад турмы каля нейкай ямы. Арыштаваных ставілі ланцужком тварам да ямы. На месца расстрэлу нехта з мужчынаў выкочваў мой кулямёт. Па камандзе начальства я станавілася на калені і страляла па людзях датуль, пакуль не валіліся ўсе…"
Таксама яна сказала, што ў яе ніколі было мукаў сумлення, бо самі пакаранні смерцю ўспрымаліся ёю не як штосьці незвычайнае, а толькі як выдаткі ваеннага часу. Тым не менш на допытах пазней яна ўспомніла акалічнасці адного з пакаранняў смерцю, дзе асуджаны да расстрэлу хлопец перад смерцю крыкнуў ёй: «Больш не ўбачымся; бывай, сястра!». Звычайна колькасць пакараных смерцю складала да 30 чалавек за дзень. Бывалі дні, калі яна расстрэльвала па тры разы на дзень. Паводле афіцыйных дадзеных, Макарава расстраляла каля 1500 чалавек, але толькі для 168 чалавек атрымалася аднавіць пашпартныя звесткі. Галоўным чынам гэта былі савецкія партызаны, члены іх сем’яў і цывільнае насельніцтва — жанчыны, старыя і дзеці. За кожны расстрэл Макарава атрымвала 30 рэйхсмарак, пасля гэту суму часта параўноўвалі з 30 срэбранікамі. Пасля выканання прысудаў Макарава здымала з трупаў упадабанае ёй адзенне, матывуючы гэта так: «А што? Прападаць добрым рэчам?». Яна скардзілася, што на адзенні забітых застаюцца вялікія плямы крыві і дзіркі ад куль. Сведкі ўспаміналі, што па начах Макарава часта прыходзіла ў мясцовы конезавод, дзе немцы стварылі турму для асуджаных да смерці, і пільна разглядала зняволеных, быццам загадзя прыглядаючы сабе іх рэчы. Адна са сведак расказала, што пры вялікай колькасці людзей Макарава выходзіла і памахвала бізуном. Па акрузе пашлі чуткі пра ката па мянушцы Тонька-кулямётчыца, і некаторыя партызаны нават абвясцілі на яе паляванне.
Макарава часта бывала ў мясцовым музычным клубе, дзе ў вялікай колькасці ўжывала спіртное і як некалькі іншых мясцовых дзяўчын уступала ў інтымную сувязь з паліцаямі і нямецкімі салдатамі, часта за грошы. З дзяўчынамі сяброўскіх адносін не падтрымлівала. Такое разгульнае жыццё прывяло да таго, што летам 1943 года Макараву адправілі ў нямецкі тылавы шпіталь на лячэнне ад сіфіліса, таму яна не была захоплена партызанамі і Чырвонай Арміяй, якія вызвалілі Локаць 5 верасня. У тыле Макарава завяла раман з нямецкім кухарам-яфрэйтарам, які таемна вывез яе ў сваім абозе ва Украіну, а адтуль — у Польшчу. Там яфрэйтар быў забіты, а Макараву немцы адправілі ў канцлагер у Кёнігсберг. Калі ў 1945 годзе Чырвоная Армія захапіла горад, Макарава выдала сябе за савецкую медсястру дзякуючы выкрадзенаму ваеннаму білету, чыя ўладальніца ў 1941—1944 гадах служыла ў 422-м санітарным батальёне, і такім чынам трапіла медсястрой у савецкі шпіталь. Там сама яна пазнаёмілася з параненым падчас штурму горада маладым сяржантам Віктарам Гінзбургам. Ужо праз некалькі дзён яны пажаніліся, Антаніна ўзяла прозвішча мужа.
Далейшы лёс
Маладыя спачатку жылі ў Калінінградскай вобласці, пазней пасяліліся бліжэй да радзімы Віктара ў Лепелі (Беларуская ССР). Ён паходзіў з Полацка, уся яго сям’я была забіта карнікамі. У іх нарадзіліся дзве дачкі. Антаніну і як яе мужа лічылі ветэранам вайны, яны карысталіся адпаведнымі льготамі, былі ўзнагароджаны некалькімі ордэнамі, іх фатаграфіі былі ў мясцовым музеі. Жанчына сустракалася са школьнікамі на звычайных марапрыемствах падтрымання памяці пра вайну. Пра яе сапраўднае жыццё не ведалі ні муж з дочкамі, ні знаёмыя сям’і. Пасля выкрыцця фатаграфіі Макаравай былі паспешна прыбраны з музея і выняты з музейных фондаў.
У 1961 годзе Антаніна ўладкавалася на працу ў швацкі цэх Лепельскага прамкамбіната, пазней працавала там кантралёрам якасці прадукцыі. Тамсама працавалі Віктар (ён быў начальнікам аднаго з цэхаў) і абедзве яе дачкі. Яна лічылася адказным і сумленным працаўніком, яе фатаграфія часта аказвалася на мясцовай дошцы пашаны. Аднак, працаваўшы шмат гадоў, Антаніна не мела там сяброў. Фаіна Тарасік, якая тым часам была інспектарам аддзела кадраў фабрыкі, успамінала, што калега была вельмі замкнёнай, негаварлівай і падчас калектыўных святаў імкнулася як мага менш ужываць алкаголю. Напэўна, яна баялася прагаварыцца. «Немагчыма ўвесь час баяцца. Першыя дзесяць гадоў я чакала груку ў дзверы, а потым супакоілася. Няма такіх грахоў, каб усё жыццё чалавека мучылі», — расказвала жанчына пазней.
Расследаванне
Органы дзяржбяспекі пачалі адшукваць калабарацыяністку адразу па вызваленні Локаця ад немцаў. Аднак ацалелыя жыхары мястэчка змаглі паведаміць следчым вельмі скупыя звесткі, бо ведалі яе толькі як «Тоньку-кулямётчыцу». З іншых прыкмет назвалі «цяжкі і пранізлівы пагляд», узрост прыкладна 21 год, напэўна, масквічка, цёмнавалосая, са зморшчынай на лбе. Яе шукалі сярод палонных і параненых, была версія, што яе забілі або вывезлі нямецкія спецслужбы.
Спачатку следчыя памылкова выйшлі на іншую Антаніну Макараву, якая жыла ў Серпухаве. Іванін пагадзіўся правесці апазнанне, і яго прывезлі ў Серпухаў і пасялілі ў мясцовай гасцініцы. На наступны дзень самазагубіўся ў нумары па нявысветленых прычынах. Пазней КДБ знайшоў іншых выжылых сведкаў, якія ведалі катку ў твар, але ўсе яны пацвердзілі, што гэта не жанчына ў Серпухаве, таму пошукі пачаліся наноў.
Сапраўднае прозвішча Антаніны стала вядома, калі адзін з яе братоў, які жыў у Цюмені і быў супрацоўнікам Міністэрствы абароны СССР, запоўніў у 1976 годзе анкету для выезду за мяжу. У анкеце ён паказаў, што ў яго шасцёра братоў і сясцёр, усе прозвішчам Панфілавы, апроч адной сястры — Антаніны Гінзбург, у дзявоцтве Макаравай. Гэты факт прыцягнуў увагу органаў бяспекі. Тым не менш яны не наважваліся арыштоўваць ветэрана без пераканаўчых доказаў. У Лепелі за Гінзбург было ўстаноўлена сачэнне, але праз тыдзень яго давялося спыніць, бо жанчына пачала нешта падазраваць. Пасля гэтага на цэлы год следчыя пакінулі яе ў спакоі і ўвесь гэты час збіралі матэрыялы і доказы. Пазней яе выклікалі ў райваенкамат з некалькімі іншымі ветэранамі, нібыта для ўдакладнення інфармацыі для ўзнагароджання (паводле іншых звестак, гэта было зроблена да Дня Перамогі ). Тут супрацоўнік КДБ завёў з Гінзбург размову пра яе жыццё на вайне, і яна не змагла адказаць на яго пытанні пра месцы дыслакацыі воінскіх часцей, дзе яна служыла, і пра імёны камандзіраў, спаслаўшыся на благую памяць і даўнасць падзей.
У ліпені 1978 года следчыя вырашылі зрабіць эксперымент: яны прывезлі на фабрыку адну са сведак, тым часам як Антаніну пад выдуманай прычынай вывелі на вуліцу перад будынкам. Сведка, назіраючы з акна, апазнала яе, аднак аднаго такога апазнання было мала, таму следчыя зрабілі яшчэ адзін эксперымент. Яны прывезлі ў Лепель дзвюх іншых сведак, адна з якіх сыграла супрацоўніцу мясцовага сацзабеса, куды Гінзбург выклікалі нібыта для пераразліку пенсіі. Тая пазнала Тоньку-кулямётчыцу. Другая сведка сядзела знадворку будынка са следчым КДБ і таксама пазнала Антаніну.
Арышт, суд і пакаранне смерцю
Гінзбург даставілі ў Бранск, змесцілі ў 54-ю камеру мясцовага СІЗА. Спачатку следчыя асцерагаліся самазагубства, таму падсадзілі сукамерніцу-«квактуху». Тая ўспамінала, што Макарава паводзіла сябе вельмі спакойна і была ўпэўнена, што яе праз узрост і даўнасць асудзяць максімум на тры гады зняволення, нават мела планы жыцця пасля адбывання пакарання. Яна шкадавала, што давядзецца змяніць працу і месца жыхарства. На допыт яна выклікалася сама, дэманстравала той самы спакой і проста адказвала на пытанні. Сяргей Ніканенка ў дакументальным фільме «Адплата. Два жыцця Тонькі-кулямётчыцы» казаў пра ўпэўненасць Антаніны, што яе няма за што караць і ўсё спісвала на вайну. Не меней спакойна паводзіла сябе і на следчых эксперыментах, калі яе прывезлі ў Локаць, і не разумела, чаму мясцовыя жыхары плявалі ў яе. Сведкамі па справе праходзілі, у прыватнасці, нешматлікія выжылыя пры масавых расстрэлах. Яны ўспаміналі, што Тонька-кулямётчыца дагэтуль сніцца ім у жахах, і прасілі вынесці ёй суровы прысуд.
Затрыманне вайсковай злачынкі выклікала шырокі грамадскі рэзананс. Упершыню інфармацыя пра гэта апублікавана ў газеце «Брянский рабочий» пад загалоўкам «По ступеням предательства». 31 мая 1979 года выйшаў шырокі артыкул «Падение» ў газеце «Правда».
За час следства Антаніна ні разу не ўспомніла пра сваю сям’ю і не захацела сувязі з імі. Віктар Гінзбург, не ведаючы прычын арышту жонкі, увесь час спрабаваў дамагчыся яе вызвалення, у тым ліку пагражаючы скаргай Брэжневу і ў ААН. Ён дайшоў да таго, што далучыў да справы савецкую дыяспару Ізраіля, з-за чаго ў пракуратуру Лепеля сталі прыходзіць лісты ад замежных праўных арганізацый. Урэшце следчым давялося расказаць Віктару праўду і паказаць яму пісьмовыя прызнанні жонкі. Кажуць, што пасля гэтага мужчына «пасівеў і пастарэў за адну ноч».
20 лістапада 1978 года суддзя Бранскага абласнога суда Іван Бабракоў прызнаў яе вінаватай у забойстве 168 чалавек, чые асобы здолелі пэўна вызначыць, і асудзіў да найвышэйшай меры пакарання — расстрэлу. Такая суровая кара стала нечаканасцю для шмат якіх удзельнікаў працэсу, бо смяротны прысуд быў вынесены, нягледзячы на ўзорныя паводзіны Антаніны ў паваенны час і тое, што 1979 год быў абвешчаны ў СССР Годам жанчыны. Гінзбург прызнала сваю віну і ўспрыняла гэта, як заўсёды, спакойна (прысутны ў залі Віктар, пачуўшы прысуд, наадварот, расплакаўся), але з таго ж дня пачала падаваць прашэнні пра памілаванне (прасіла замяніць расстрэл турэмным тэрмінам) у ЦК КПСС і іншыя інстанцыі. Усе яны былі адхілены. У 6 гадзін раніцы 11 жніўня 1979 года прысуд быў выкананы.
Хоць шматлікія крыніцы паведамлялі, што Віктар Гінзбург разам з дочкамі з’ехаў у невядомым кірунку з Лепеля і іх далейшы лёс невядомы, напраўдзе яны засталіся ў Лепелі. Яны не падверглася грамадскай дыскрымінацыяй і ніякія абвінавачанні і прэтэнзіі да іх не выстаўляліся. Віктар і малодшая дачка Антаніны памерлі, але час іх смерці не вядомы.
Асоба і значэнне
Гісторыю Макаравай часта прыводзіць ілюстрацыяй цёмнага боку «вызваленчай вайны савецкага народа». Ёсць думка, што Макарава — жанчына, якая ўласнаручна забіла найбольшую колькасць людзей у гісторыі. У СССР справа Антаніны Макаравай была апошняй буйной справай па здрадніках Радзімы ў гады Другой сусветнай вайны і адзінай, дзе фігуравала жанчына-карнік. Антаніна была адной з трох жанчын у СССР, якіх прысудзілі да расстрэлу ў паслясталінскую эпоху і чыё пакаранне смерцю пэўна пацверджана: у 1983 — раскрадальніца сацыялістычнай уласнасці, у 1987 — серыйная атрутніца. Цяпер справа Макаравай захоўваецца ў архіве ФСБ, доступ да яе абмежаваны.
У дакументальным серыяле «Следствие вели…» вядучы Леанід Канеўскі выказаў версію, што ў 1941 годзе, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, 21-гадовая Макарава адправілася на фронт, натхніўшыся, як і шмат якія савецкія дзяўчыны, вобразам Анкі-кулямётчыцы з фільма «Чапаеў». Гэта магло б вытлумачыць, чаму ў будучыні яна пагадзілася ўзяць кулямёт як сродак здзяснення пакаранняў. Псіхіятр-крыміналіст Міхаіл Вінаградаў сказаў: «Ёй хацелася забіваць… Для такіх людзей забойства — гэта норма жыцця і ніякай мукі сумлення [у іх] няма. Я не ўпэўнены, што ў яе было паняцце „Радзімы“». Паводле яго думкі, калі б яна трапіла на фронт салдатам, то таксама не вагаючыся страляла б у немцаў. Адзін са спецыялістаў, які праводзіў у інстытуце Сербскага псіхіятрычную экспертызу Макаравай, выказаў здагадку, што ў мозгу жанчыны існавалі нейкія дзве «паралельныя свядомасці», і адна магла блакаваць іншую. «Яе праўда нічога не мучыла, не трывожыла. І толькі ў апошні год, кажа, нешта пачало турбаваць, сніцца нешта нядобрае стала», — казаў следчы КДБ Пётр Галавачоў. У той жа час ён заклікаў не асуджаць жанчыну, якой рухала жаданне выжыць. Іншы следчы Леанід Савоськін палічыў Макараву вельмі жорсткай жанчынай, якая не ўсведамляе цяжкасці сваіх учынкаў.
Пірэйскі ўніверсітэт
Пірэйскі ўніверсітэт (Πανεπιστήμιο Πειραιώς) — грэчаская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Пірэй.
Марыям Петросаўна Марцірасян
Марыям Петросаўна Марцірасян (Майрам Петросаўна, Марыям Пятроўна Марцірасян) (Մարիամ Պետրոսի Մարտիրոսյան; нар. 5 студзеня 1925, Армянская ССР) — савецкі армянскі аграном, перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці. Першая жанчына — Герой Сацыялістычнай Працы ў Арменіі (1947). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання.
Біяграфія
Марыям Пятроўна Марцірасян нарадзілася 5 студзеня 1925 года ў сяле Дзітханкоу Анійскага раёна Армянскай ССР (цяпер Рэспублікі Арменія). Яе бацька быў старым і шаноўным калгаснікам і з дзяцінства падаваў ёй прыклад сумленнага, любоўнага стаўлення да калгаснай працы. У 1932—1942 гадах Марыям Пятроўна ўзімку вучылася ў школе-дзесяцігодцы, а ўлетку працавала трактарысткай у калгасе імя Будзёнага сяла Дзітханкоу. У 1945 годзе была прынята ў шэрагі УЛКСМ. Званне Героя Сацыялістычнай Працы атрымала ў 1947 годзе. У часопісе «Змена» № 490 яна пісала:
Нам вылучылі пляцоўку зямлі ў 10 гектараў. Горача заняліся мы апрацоўкай зямлі, не шкадавалі сіл. Усё выкарыстоўвалі ў змаганні за ўраджай: і досвед старых хлебаробаў і ведаў спецыялістаў — аграномаў. Перамозе моладзевага звяна цешыўся ўвесь калгас. Мы знялі з кожнага гектара ў сярэднім па 241 пуд збожжа — самы вялікі ўраджай ва ўсёй Арменіі. Савецкі ўрад высока ацаніў нашу сціплую працу, — мне было ўсяго 21 год, калі мяне ганаравалі званнем Героя Сацыялістычнай Працы.
Марыям Пятроўна — першая жанчына — Герой Сацыялістычнай Працы ў Арменіі. У 1950 годзе была абрана дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 3-га склікання. З 1951 года член КПСС. Скончыла Армянскі сельскагаспадарчы інстытут у 1952 годзе. З 1977 года працавала старшынёй калгаса сяла Мецамор Эчміядзінскага раёна. Была замужам за Героем Савецкага Саюза Аруцюнам Рубенавічам Мкртчанам (1922—2002).
Антанова (Навасёлкаўскі сельсавет)
Антано́ва (, Антоново) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 2,5 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Пухавічы на лініі Мінск — Асіповічы.
Назва
Назва ўтворана ад ўласнага імя Антон, або вытворнага ад яго прозвішча ці імя па бацьку.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска увайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў вёска знаходзілася пад польскай уладай.
У пачатку 1930-х гадоў створаны калгас «Чырвоны правадыр», працавала кузня.
У канцы чэрвеня 1941 года вёска акупаваная нямецкімі войскамі. У ліпені 1944 года вёска вызваленая.
Каля вёскі Антонава (за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, у полі) размешчаны Геадэзічны цэнтр Рэспублікі Беларусь. Геадэзічны цэнтр пазначаны стандартным геадэзічным трыянгулятарам, што ўяўляе піраміду з трох металічных прэнтаў. Геадэзічны трыянгулятар каля вёскі Антонава быў усталяваны 31 мая 1996 года пасля правядзення экспедыцыі «Белгеадэзіі» і фірмы «Аэрогеокарт». На трыянгулятары ёсць таблічка, на якой напісана «Геаграфічны цэнтр Рэспублікі Беларусь».
З 2008 года каля вёскі Антонава праводзіцца марафонскі прабег «Геаграфічны цэнтр Беларусі».
Тракт
Гісторыя
Гасцінец часоў Кіеўскай Русі, які злучаў Кіеў з Малдавіяй, называўся Княжым трактам.
У Сібіры і на Урале працягваюць называць дарогі трактамі: галоўным чынам гэта звязана з памяццю аб гістарычным маршруце Сібірскі тракт, які праходзіў праз усю Расію і злучаў яе з Кітаем. Напрыклад, аўтамабільная дарога федэральнага значэння ў Расіі ад Новасібірска да дзяржаўнай мяжы з Манголіяй называецца Чуйскім трактам.
Аненскае (Угранскі раён)
Аненскае (Анненское) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 1929—1931 і 1935—1961 гадах у складзе Усходскага раёна.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дарагакупец
Дарагакупец — прозвішча.
Качкі (Свіслацкі раён)
Качкі́ (, Качки) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Нязбодзіцкага сельсавета.
P-n пераход
P-n пераход валодае пэўнымі цікавымі ўласцівасцямі, якія маюць карысныя дастасаванні ў сучаснай электроніцы і фізіцы. Паўправаднік з p-дамешкам мае адносна вялікую электрычную праводнасць, бо ў ім маецца вялікая колькасць дзірак. Тое самае можна сказаць і аб паўправадніку з n-дамешкам, бо ў ім маецца вялікая колькасць электронаў праводнасці. Аднак вобласць пераходу паміж паўправаднікамі мае нізкую электрычную праводнасць, бо яна збедненая носьбітамі зараду. Гэтае абумоўлена тым, што ў гэтай вобласці носьбіты зараду рэкамбінуюць. А з-за гэтага прыкантактныя вобласці становяцца электрычна зараджанымі (зарад гэтых абласцей — ёсць нескампенсаваны зарад іонаў дамешку), узнікае электрычнае поле, якое супрацьстаіць прыходу ў гэту вобласць асноўных носьбітаў зараду. Гэтай збедненай вобласцю можна маніпуляваць, што і робіцца ў паўправадніковым дыёдзе, што прапускае ток у адным кірунку і супрацьстаіць яму ў адваротным кірунку. Гэтая ўласцівасць тлумачыцца эфектамі прамога і зваротнага зруху, дзе паняцце зрух азначае прыкладанне напружання да p-n пераходу. Яшчэ адным дастасаваннем p-n пераходу з'яўляецца біпалярны транзістар, які складаецца з двух паслядоўна размешчаных p-n пераходаў. Самы распаўсюджаны тып сонечных элементаў таксама пабудаваны на p-n пераходзе (Фотавальтаічны эфект): пад уздзеяннем святла генеруюцца пары электрон — дзірка, якія падзяляюцца на p-n пераходзе і ствараюць электрычны ток.
Вынаходніцтва p-n пераходу прыпісваюць Раселу Олу.
559
559 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 559 год нашай эры, 559 год 1 тысячагоддзя, 59 год VI стагоддзя, 9 год 6-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 10 год 550-х гадоў.
Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы (Мікашэвічы)
Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы — праваслаўная царква ў г. Мікашэвічы (Лунінецкі раён) на вул. Леніна. Помнік архітэктуры эклектыкі.
Гісторыя
Узведзена з цэглы ў 1936 г. як касцёл, перабудавана пад царкву ў канцы 20 ст.
Архітэктура
Вырашана прамавугольным у плане высотным аб’ёмам пад двухсхільным дахам, завершаным на фасадзе 8-граннай шатровай званічкай з макаўкай, па цэнтры і вуглах – цыбулепадобнымі купаламі на 8-гранных барабанах. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя ускладняецца прыбудовамі ніжэйшых крылаў трансепта пад двухсхільнымі дахамі з макаўкамі і апсіды пад вальмавым пакрыццём. Плоскасны франтальны фасад завершаны трохвугольным франтонам, крапаваным двух'яруснай аркатурай, па восі сіметрыі адзначаны арачным перспектыўным парталам. Бакавыя фасады прарэзаны высокімі лучковымі і невялікімі арачнымі аконнымі праёмамі з броўкамі.
Еўрысфей
Еўрысфей (Εύρυσθεύς) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі ўнук Персея, сын Сфенела і Нікіпы, стрыечны дзядзька Геракла, цар у Аргалідзе. З'явіўся на свет сямімесяцовым. Згаданы ў «Іліядзе» (VIII 363).
Складаючыся на службе ў Еўрысфея, Геракл здзяйсняе для яго шэраг подзвігаў. Пасля смерці Геракла Еўрысфей пераследвае яго нашчадкаў, Гераклідаў. Калі апошнія знаходзяць сабе прытулак у Атыцы у Тэсея, Еўрысфей ідзе на Атыку вайной, але быў пераможаны. Падчас вайны з афінянамі памчаўся на калясніцы, але каля Скіранідскіх скал яго нагнаў і забіў Гіл.
Надмагільны помнік у Мегарыде, блізу мяжы з карынфянамі. Цела пахавана ў Гаргеце, а галава ў Трыкарынфе каля крыніцы Макарыі, месца названа «Галавой Еўрысфея». Альбо пахаваны ў храма Афіны ў Палене.
Гусі
Гусі (Anser) — род вадаплаўных птушак сямейства качыных, атрада гусепадобных.
На Беларусі ў дзікім стане сустракаюцца 4 віды:
Барыс Лявонцьевіч Даніловіч
Барыс Лявонцьевіч Даніловіч — беларускі грамадскі і культурны дзеяч пачатку XX стагоддзя. Працаваў выкладчыкам гімнастыкі ў Віленскай гімназіі. Браў удзел у арганізацыі Вільні беларускіх выдавецтваў («Наша хата») і іншых культурна-асветніцкіх асяродкаў. Нейкі час быў старшынёй праўлення віленскага Беларускага музычна-драматычнага гуртка, сіламі якога ажыццёўлена ў 1913 годзе першая пастаноўка «Паўлінкі» Янкі Купалы.
Барсукі (Угранскі раён)
Барсукі (Барсуки́) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 1929—1931 і 1935—1961 гадах у складзе Усходскага раёна.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Маркус Айзенбіхлер
Маркус Айзенбіхлер (Markus Eisenbichler; нар. года, Зігсдорф) — нямецкі скакун з трампліна, чатырохразовы чэмпіён свету, прызёр этапаў Кубка свету.
Біяграфія
У міжнародных стартах пад эгідай FIS дэбютаваў летам 2006 года, у 2009 годзе трапіў у склад зборнай Германіі, якая выступала ў кантынентальным кубку.
У Кубку свету дэбютаваў у канцы 2011 года на этапе Турнэ чатырох трамплінаў у Оберстдорфе. Там немец прайшоў кваліфікацыю і прабіўся ў фінальны раўнд дзякуючы дуэльнай сістэме (у двубоі ён перамог Марціна Шміта, які праваліў свой скачок). Па выніках турніру заняў 30-е месца, набраўшы першае ачко ў Кубку свету, аднак у зборнай не замацаваўся.
Удалым для нямецкага скакуна стаў посталімпійскі сезон 2014/15. У дэбютным старце сезона ён трапіў у склад зборнай Германіі і разам з Рыхардам Фрайтагам, Андрэасам Велінгерам і Зеверынам Фройндам атрымаў першую ў кар'еры камандную перамогу ў Кубку свету. На працягу сезона Айзенбіхлер некалькі разоў трапляў у дзясятку лепшых і дэбютаваў на чэмпіянаце свету, дзе застаўся без медалёў як у камандным (5-е месца), так і ў асабістым турніры на вялікім трампліне, замкнуўшы там дзясятку лепшых. Па выніках сезона немец заняў 15-е месца ў агульным заліку.
Сезон 2015/16 для Айзенбіхлера выдаўся не занадта ўдалым, ён выпаў з асноўнага складу нямецкай зборнай, выступаў на Кубку свету нерэгулярна. Затое ў сезоне 2016/17 вярнуўся на вышэйшы ўзровень. На трэцім этапе ў Лілехамеры ўпершыню ў кар'еры падняўся ў тройку лепшых у індывідуальных спаборніцтвах, стаўшы трэцім. Па выніках двух этапаў Турнэ чатырох трамплінаў прэтэндаваў на трапленне ў тройку лепшых турніру, але праваліў этап у Інсбруку і стаў сёмым у выніковым заліку. Таксама разам з таварышамі па камандзе атрымаў другую ў кар'еры камандную перамогу на этапе ў польскім Закапанэ.
Ö
Ö, ö (назва ў нямецкай мове — «о-ўмляўт») — літара нямецкага, шведскага, венгерскага, фінскага, эстонскага, турэцкага, азербайджанскага, старога нарвежскага і некаторых іншых алфавітаў. У адных алфавітах стаіць побач з O, у іншых адпраўлена ў канец. Звычайна пазначае гук, сярэдні паміж [о] і [э] (гл. таксама артыкулы «умляўт» і «умляўт, дыякрытычны знак»). У становішчы пасля зычных часцей за ўсё перадаецца беларускай літарай Ё, а ў пачатку слоў і пасля галосных — літарай Э.
Іншае значэнне літара Ö мае, напрыклад, у напісанні некаторых англійскіх слоў (coöperate, zoölogy): тут кропкі з'яўляюцца знакам не ўмляўта, а дыерэзіса, гэта значыць паказваюць на раздзельнае чытанне галосных літар, якія стаяць побач (якія інакш маглі б чытацца па агульных правілах як адзін гук). У наш час дыерэзіс у англійскай ужываецца вельмі рэдка.
Пры адсутнасці знака ö у даступным наборы сімвалаў ён, як правіла, замяняецца дыграфам oe. Калі кропкі з'яўляюцца знакам дыерэзіса, то ö замяняецца простым o.
Кананчук
Кананчук — прозвішча.
Кашталяны жамойцкія
Пасада жамойцкага кашталяна ў Жамойцкім старостве з’явілася ў 1566 годзе.
Марцін Кнакфус
Марцін Кнакфус (Marcin Knackfus, Martynas Knakfusas; каля, , Мазавецкае ваяводства, Польшча — каля , Літва) — архітэктар ранняга класіцызму, які працаваў у Літве.
Біяграфія
Дзейнасць пачаў у Варшаве. Вучыўся ў архітэктараў Эфраіма Шрогера (Schroeger), Сымона Багуміла Цуга (Zug), адчуў ўплыў Д. Мерліна.
Перасяліўшыся ў Вільню, Кнакфус некаторы час працаваў у біскупа Ігнація Масальскага. Стаў капітанам войска ВКЛ. У 1773—1775 выкладаў у Віленскім універсітэце. У 1782—1794 архітэктар Галоўнай віленскай школы. Удзельнічаў у паўстанні 1794 года.
Праваслаўная царква раўнаапостальных Канстанціна і Алены
Праваслаўная царква раўнаапостальных Канстанціна і Алены — колішні праваслаўны храм у вёсцы Рагава (Мінскі раён, Беларусь).
Гісторыя
Каменны храм у імя раўнаапостальных Канстанціна і Алены, пабудаваны за казённы кошт, асвячоны 8 верасня 1869 года. У храме — сярэбраны, пазалочаны пацір з надпісам: «Вклад Благоверных Государей Великих Князей Александра, Сергия, Павла Александровичей и Благоверной Государыни Великой Княжны Марии Александровны, 1863 г.»; напрастольны сярэбраны пазалочаны крыж з вензелем Вялікай Княгіні Алены Паўлаўны; Евангелле ў ліст у пераплёце малінавага аксаміту з сярэбранымі выявамі евангелістаў з надпісам: «Вклад Благовернаго Государя Наследника Цесаревича и Великаго Князя Николая Александровича»; Евангелле ў 1/4 л. — таксама ўклад Спадчынніка Цэсарэвіча; дзве фарфоравыя свечкі, выш. 1 арш. з упрыгожаннем, — «дар Ея Императорскаго Величества Государыни Императрицы Марии Александровны, 1863 г.».
Геракл
Гера́кл (Ἡρακλῆς, Herculēs, Геркуле́с) у старажытнагрэчаскай міфалогіі  — герой, сын бога Зеўса і  — жонкі фіванскага цара. Пры нараджэнні быў названы Алкідам. Пазней быў вядомы як Геракл («слава Геры»).
Неаднаразова згаданы ўжо ў «Іліядзе» (II 658 і інш.).
Сярод шматлікіх міфаў пра Геракла найбольш вядомы цыкл паданняў пра 12 подзвігаў, здзейсненых на службе ў мікенскага цара Еўрысфея.
Культ Геракла быў вельмі папулярны ў Грэцыі, праз грэчаскіх каланістаў ён рана распаўсюдзіўся ў Італіі, дзе Геракл шанаваўся пад імем Геркулеса. У паўночнай сферы неба бачна сузор’е Геркулес.
Адным з нашчадкаў Геракла лічыў сябе цар Спарты легендарны Леанід. Філосафы-стоікі эліністычнай і рымскай эпохі бачылі ў героі ідэал мужнасці і дабрадзейнасці.
Нараджэнне і першыя подзвігі
Царыца Алкмена была вернай свайму мужу Амфітрыёну, але Зеўс падмануў жанчыну з’явіўшыся ў яго вобразе. Геракла часта называюць Амфітрыанідам («сын Амфітрыёна») ці Алкідам (ад імя «Алкей» — так звалі бацьку Амфітрыёна). Яшчэ ў зыбцы Геракл задушыў двух змеяў, якіх паслала раўнівая багіня Гера — жонка Зеўса, каб забіць будучага героя немаўлём. Геракл з вялікай ахвотай вучыўся страляць з лука. Лін, які вучыў яго музыцы, адважыўся пакараць юнака, за што той у лютасці забіў настаўніка кіфарай. У пакаранне Амфітрыён паслаў сына пасвіць скаціну на гары Кіферон. Там Геракл забіў льва, які спусташаў наваколлі, і пазней насіў скуру гэтага звера замест плашча — з галавою льва замест шлема. Паводле іншых версій, ён насіў шкуру Нямейскага льва. У прыгожай алегорыі сафіста Продыка герой быў перад выбарам, які пазней назвалі «выбарам Геракла», перад ім сталі дзве жанчыны — Асалода і Адвага. Першая абяцала жыццё ў раскошы і багацці, другая — цяжкі лёс, напоўнены прыгодамі і славаю. Геракл абраў апошнюю. Вярнуўшыся ў Фівы, ён вызваліў горад ад даніны суседняму гораду Архамену, пасля чаго фіванскі цар Краёнт аддаў Гераклу ў жонкі сваю дачу Мегару. Але багіня Гера працягвала помсціць герою, праз некалькі гадоў па шлюбе з царэўнай яна наслала на Геракла памутненне розуму і ён забіў сваю жонку і дзяцей. Каб адкупіць гэтае злачынства, ён на працягу 12 гадоў служыў тырынфскаму цару Еўрысфею, за гэты час і здзейсніў свае 12 подзвігаў. Паводле іншых версій, ён вярнуўся ў Фівы толькі пасля сваіх асноўных подзвігаў, і толькі тады звар’яцеў і забіў сваю жонку з дзецьмі.
Смерць героя
Кентаўр Нес хацеў згвалціць Дыяніру, жонку Геракла, у час пераправы, але быў забіты стралою героя. Страла, калісьці атручаная крывёю Лярнейская гідры, атруціла кроў самога Неса. Той хацеў адпомсціць Гераклу і параіў Дыяніры прамачыць крывёю адзенне Геракла, кажучы, што яна быццам мае сілу эліксіру кахання. Дыяніра так і зрабіла, Геракл паміраў у пакутах і загадаў аднесці сябе на пахавальны касцёр, каб паскорыць смерць. Быў узнесены багамі на Алімп. З таго часу шанаваўся ў Грэцыі як герой і як боства. Багі аддалі за яго вечна маладую багіню Гебу. Геракл знаходзіцца на Алімпе, а яго душа быццам жыве ў Аідзе.
Пазней Гея, багіня зямлі, у шлюбе са змрочнай прорвай Тартар нараджае стагаловую пачвару Тыфона, каб скінуць алімпійскіх багоў. Тыя, перапужаныя, бягуць у Егіпет, абярнуўшыся рознымі жывёламі. Геракл абарочваецца аленем і вяртаецца на Алімп толькі тады, калі Зеўс знішчае Тыфона. З таго часу егіпцяне абагаўляюць некаторых жывёл.
Універсітэт Заходняй Атыкі
Універсітэт Заходняй Атыкі (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής) — грэчаская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Афінах.
Гісторыя
Універсітэт Заходняй Атыкі быў заснаваны ў сакавіку 2018 года. Заснаванне ўніверсітэта адбылося ў выніку зліцця двух былых ВНУ у Афінах і Пірэі. Старэйшая з ніх, Нацыянальная школа грамадскага здароўя, была першапачаткова заснавана Элефтэрыясам Венізеласам як Афінская школа здароўя ў 1929 годзе.
Станіслаў Ігнацы Віткевіч
Станіслаў Ігнацій Віткевіч (Stanisław Ignacy Witkiewicz, псеўданім — Вітка́цый, Witkacy; 24 лютага 1885, Варшава, Царства Польскае, Расійская імперыя — 18 верасня 1939, Вялікія Азёры, Пінскі павет, Палескае ваяводства, Польшча) — польскі пісьменнік, мастак і філосаф.
Біяграфія
Сын мастака, пісьменніка, мастацкага крытыка Станіслава Віткевіча (1851—1915). Атрымаў хатнюю адукацыю ў бацькоўскім маёнтку ў Закапанэ, рос у коле артыстаў, мастакоў, пісьменнікаў. З дзяцінства сябраваў з Каралем Шыманоўскім і Браніславам Маліноўскім, суправаджаў апошняга ў яго этнаграфічнай экспедыцыі ў Акіянію (1914). Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне як расійскі падданы, быў у Петраградзе ў час Кастрычніцкай рэвалюцыі. Убачанае ў гэтыя катастрафічныя гады ў вырашальнай ступені вызначыла матэрыял, сюжэтыку, аўтарскую пазіцыю ў творах Віткевіча.
У 1925 годзе ўзяў псеўданім Witkacy (Віткацый), жорстка пераглядзеў зробленае ім раней як у славеснасці, так і ў жывапісе. У 1930-я гады творча эксперыментаваў з наркотыкамі, у прыватнасці ўжываў мексіканскі пеётль. Паўтара дзясяткі гадоў, якія апынуліся апошнімі, былі для Віткевіча часам надзвычайнага творчага ўздыму, нават свайго роду выбуху. Разам з Бруна Шульцам і Вітальдам Гамбровічам Віткацый вызначыў пярэдні край мастацка-літаратурных пошукаў у Польшчы міжваеннага дваццацігоддзя.
Пасля ўварвання ў Польшчу войскаў Германіі Віткевіч скончыў жыццём самагубствам 18 верасня 1939 года.
Творчасць
Мастацкую творчасць Віткацыя цяжка класіфікаваць, але найбольш блізка ён падыходзіць да экспрэсіянізму, нярэдка яго збліжаюць з сюррэалізмам. Шмат у чым яго творчасць блізкая па духу Кафку, хоць без відавочнага песімізму. Можна лічыць Віткевіча папярэднікам тэатра абсурду. Яго творы адрознівала не толькі дзіўнасць і дасканаласць, але і імкненне адлюстраваць новыя рэаліі, новыя падыходы навукі і тэхнікі, іх уздзеянне на вобраз чалавека.
Музай Віткацыя лічылася вядомая пісьменніца і грамадская дзяячка Ізабела Стаховіч.
Спадчына і ўздзеянне
Творы Віткацыя перакладзены на многія еўрапейскія мовы, кнігі пра яго выходзяць у Еўропе і ЗША, яго раманы экранізаваліся. Ён аказаў глыбокі ўплыў на эстэтыку і творчую практыку Тадэвуша Кантара, які не раз ставіў яго драмы. З 1985 года ў Закапанэ існуе Тэатр імя С. І. Віткевіча, які рэалізуе яго канцэпцыю «чыстай формы» (рэжысёр — Анджэй Дзюк). Эсэ пра этыка-эстэтычныя пошукі Віткевіча належыць Феліксу Гватары, яно ўвайшло ў яго кнігу Картаграфіі шызааналізу (1989).
Масавая культура
Сюжэт крымінальнага фільма «Містыфікацыя» 2010 года пабудаваны на тым, быццам бы Віткевіч мог сімуляваць сваю смерць і застацца жывым яшчэ ў 1968 годзе.
Колб
Колб — прозвішча.
NGC 157
NGC 157 (іншыя абазначэнні — MCG −2-2-56, PGC 2081) — галактыка ў сузор’і Кіт. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
GC 157 з'яўляецца вялікай спіральнай галактыкай з перамычкай і мае два ярка выяўленыя спіральныя рукавы (grand design). Знаходзіцца на адлегласці 70 мільёнаў светлавых гадоў. У 1994—1995 гадах галактыка была даследавана на радыётэлескопе VLA (ЗША, штат Нью-Мексіко) на даўжыні хвалі нейтральнага вадароду (HI) 21 гл. У 1995 годзе на 90-сантымятровым тэлескопе абсерваторыі Кіт Пік (ЗША, штат Арызона) была атрымана высакаякасная аптычная выява галактыкі. Наклаўшы выявы, навукоўцы вызначылі, што газавы дыск NGC 157 па памеры ў шмат разоў перасягае бачны ў аптычным дыяпазоне. Хуткасць руху газу ў дыску пры аддаленні ад цэнтра галактыкі плаўна падае, але застаецца досыць вялікай і не можа быць растлумачана без прыцягнення «ўтоенай масы» у выглядзе цёмнага гало галактыкі. Меркаваная маса несвятлівага рэчыва ў гало NGC 157 параўнальна малая і перавышае агульную масу зорак толькі ў 1—2 разы
Граматыка эсперанта
Алфавіт
Заўвага: тыпаграфіі, якія не падтрымліваюць літары ĉ, ĝ, ĥ ĵ, ŝ ŭ могуць замест іх ужываць h-сістэму: ch, gh, hh, jh, sh, u; ці x-сістэму: cx, gx, hx, jx, sx, ux.
Правілы
Шаснаццаць правіл, якімі была апісана граматыка эсперанта ў першым падручніку мовы, у вольным перасказе выглядае так:
561
561 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 561 год нашай эры, 561 год 1 тысячагоддзя, 61 год VI стагоддзя, 1 год 7-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 2 год 560-х гадоў.
Бальшавіцы
Бальшавіцы (Большевицы) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 1929—1931 і 1935—1961 гадах у складзе Усходскага раёна.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Прыслоўі англійскай мовы
Прыслоўі англійскай мовы (English adverbs) — гэта часціны мовы, якія выкарыстоўваюцца для «азначэння іншых часцін мовы акрамя назоўнікаў».
Звычайна прыслоўі англійскай мовы ставяцца для азначэння дзеясловаў ці даданых сказаў (He drove fast — Ён ехаў хутка). Могуць быць выкарыстаны для азначэння іншых прыслоўяў (He drove very fast — Ён ехаў вельмі хутка) альбо прыметнікаў (She's extremely beautiful — Яна надзвычайна прыгожая). У сказе, як правіла, прыслоўі выконваюць сінтаксічную ролю акалічнасці розных тыпаў: месца, часу і г.д.
Утварэнне прыслоўяў англійскай мовы
Некаторыя прыслоўі з'явіліся як «пераасэнсаваныя» прыметнікі: яны пішуцца і чытаюцца аднолькава з прыметнікамі, ад якіх былі створаны (fast — хуткі і хутка). У сказе такія прыслоўі можна адрозніваць ад прыметнікаў наступным чынам: прыметнікі выкарыстоўваюцца для азначэння назоўнікаў, а прыслоўі — дзеясловаў. Значная колькасць прыслоўяў з'явілася з дапамогай далучэння суфікса ly да прыметнікаў: beautiful (прыгожая) — beautifully (прыгожа).
У сувязі з наяўнасцю такіх двух спосабаў утварэння прыслоўяў узнік шэраг падобных прыслоўяў з рознымі значэннямі.