cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каралеўства Венгрыя (1920—1944)
Урад
Пераемнасць у выпадку смерці або зрачэння Хорці не была заканадаўча замацаванай; меркавалася, што венгерскі парламент абраў бы новага рэгента або аднавіў бы Габсбургскае панаванне на чале з Ота фон Гасбургам. У 1942 годзе парламент краіны прызначыў сына Хорці, Іштвана, намеснікам рэгента і меркаваным пераемнікам. Невядома, ці з'яўлялася дадзеная акалічнасць спробай аднаўлення манархіі ў краіне; аднак Іштван Хорці загінуў добраахвотнікам на фронце і не змог стаць прызначаным на пасаду рэгента.
Першае дзесяцігоддзе кіравання Хорці адзначылася павелічэннем рэпрэсій супраць жыхароў Венгрыі. Так, для яўрэяў была ўстаноўлена квота на паступленне ва ўніверсітэты, былі легалізаваны цялесныя пакаранні. Пад кіраўніцтвам прэм'ер-міністра Іштвана Бетлена была значна абмежаваная дэмакратыя: пад кантролем прэм'ера пачаліся маніпуляцыі над муніцыпальнымі выбарамі. яго партыя, Партыя адзінства, атрымала перамогу на паўторных выбарах. У галіне знешняй палітыкіБетлен адзначыўся, у прыватнасці, спробамі перагляду Трыянонскага дагавора. Але крызіс 1929—1931 гадоў прымусіў Бетлена сысці ў адстаўку.
Цягам гэтага перыяду ў Венгрыі так і не палепшыліся сацыяльныя ўмовы, а яўрэі працягвалі зазнаваць культурны ціск.
Цяжкое становішча ў краіне прымусіла Хорці зацвердзіць на пасадзе прэм'ер-міністра Дзьюла Гембеса — крайне правага палітыка. Ён паабяцаў захаваць палітычную сістэму, адмовіцца да антысемітызму і дазволіў членства некалькіх яўрэяў ва ўрадзе.
Падчас свайго знаходжання на пасадзе прэм'ер-міністра краіны, Гембес паспрыяў пераходу краіны ў аднапартыйную палітыку на ўзор тагачасных Італіі і Германіі. Ціск Германіі прымусіў Гембеса пачаць антысеміцкую палітыку, у прыватнасці, зацвердзіць г.зв. «яўрэйскія законы». Прыкладам, спачатку колькасць яўрэяў у шэрагу прафесіяў была абмежавана да 20%, потым яўрэі сталі абвінавачвацца дзяржаўнай прапагандай як вінныя ў эканамічным крызісе краіны.
У 1944 годзе Міклаш Хорці, асцерагаючыся наступу Савецкага Саюза, зняў з пасады апошняга пранацысцкага прэм'ер-міністра і аб'явіў пра ўстанаўленне антыфашысцкага ўрада, спрабуючы далучыцца да саюзнікаў і пазбегнуць акупацыі Савецкім Саюзам. Неўзабаве пасля гэтага нямецкія войскі ўварваліся ў Венгрыю, зрынулі Хорці і стварылі марыянетачны рэжым на чале з лідарам антысеміцкай пранацысцкай партыі Скрыжаваная стрэлы Ферэнцам Шаласі. Новы ўрад не скасоўваў манархію ў краіне, аднак часта выкарыстоўваў назву «Венгрыя» замест «Каралеўства Венгрыя». З мая па чэрвень 1944 года венгерскія ўлады дэпартавалі некалькі сотняў тысяч яўрэяў, якія памёрлі ў нямецкіх канцэнтрацыйных лагерах. Пасля падзення рэжыму Шаласі быў сфарміраваны прасавецкі ўрад пад кіраўніцтвам Бела Міклаша, у студзені была сфарміравана Найвышэйшая Нацыянальная Рада, якая пераняла ўладу ад рэгенцтва.
Эканоміка
Пры зацвярджэнні манархіі ў Венгрыі краіна зазнала эканамічны спад, бюджэтны дэфіцыт і высокую інфляцыю, якія былі выкліканы тэрытарыяльнымі стратамі ў выніку Трыянонскага дагавора. У прыватнасці, Венгрыя страціла сельскагаспадарчыя і прамысловыя рэгіёны, што зрабіла краіну залежнай ад экспарту адпаведнай сыравіны і прадуктаў для падтрымкі эканомікі. Урад Бетлена здолеў у вызначанай ступені пераадолець эканамічны крызіс шляхам узяцця замежных крэдытаў, што дазволіла дасягнуць эканамічнай стабілізацыі ў пачатку 1920-х гадоў. У 1925 годзе была ўведзена новая валюта — пэнг'ё. Прамысловая і сельскагаспадарчыя галіны зазналі рост, што дазволіла Венгрыі стаць паспяховым экспарцёрам у перыяд большае часткі 1920-х гадоў.
Пасля пачатку Вялікай дэпрэсіі эканамічны рост у краіне спыніўся і пачаў падаць, што асабліва ўзмоцнілася пры банкрутцтве аўстрыйскага банку Österreichische Creditanstalt. З сярэдзіны 1930 да 1940 гг. венгерская эканоміка палепшылася шляхам паляпшэння адносін з Германіяй, аднак гэта стала прычынай залежнасці венгерскай эканомікі ад Германіі.
Знешняя палітыка
Нягледзячы на крокі ў бок нацыяналістычнае палітыкі, Венгрыя ў пачатку 1920-х гадоў у мэтах пазбягання мажлівых канфліктаў падпісала Трыянонскі дагавор, тым самым пагадзіўшыся на істотнае памяншэнне краіны: так, Трансільванія пераходзіла Румыніі (сучасны захад краіны), Верхняя Венгрыя (сучасная Славакія) і Закарпацце (Украіна) перайшлі ў склад Чэхаславакіі, Ваяводзіна апынулася ў складзе Дзяржавы сербаў, харватаў і славенцаў, а на захадзе сучаснай Харватыі была створана Вольная дзяржава Фіумэ.
Паступовае замацаванне палітыкаў правага толку на пасадзе прэм'ер-міністра Венгрыі прывяло краіну да аспрэчвання Трыянонскага дагавора і збліжэння з Італіяй і Германіяй, якія аспрэчвалі змены дзяржаўных межаў пасля I Сусветнай вайны. Прыкладам, італьянскі лідар Беніта Мусаліні імкнуўся да шчыльных сувязяў з Венгрыяй, у прыватнасці, падпісаўшы з ёй дагавор аб дружбе 5 красавіка 1927 года. Дзьюла Гембес быў адкрытым прыхільнікам фашысцкіх лідараў. Гембес спрабаваў наладзіць шчыльнейшае супрацоўніцтва з Італіяй і Германіяй, выступаючы пасярэднікам між Італіяй і Германіяй, якія ледзь не прыйшлі да канфлікту па пытанні незалежнасці Аўстрыі. Гембес у канчатковым рахунку ў канцы 1930-х гадоў пераканаў Мусаліні прыняць анексію Аўстрыі Гітлерам ; на думку некаторых даследчыкаў, менавіта Гембес стварыў тэрмін «вось» для прарайхаўскіх дзяржаў, які адразу быў выкарыстаны Італіяй і Германіяй для стварэння тэрміну рымска-берлінская вось. Незадоўга да Другой сусветнай вайны Венгрыя скарысталася сваімі цеснымі сувязямі з Трэцім Рэйхам для ўхвалення Гітлерам анексіі поўдню Славакіі і Закарпацця, а таксама ўхвалення вызначаных венгерскіх тэрытарыяльных прэтэнзій паводле Венскіх арбітражаў.
S/2003 J 18
S/2003 J 18 — натуральны спадарожнік Юпітэра.
Адкрыццё
Быў знойдзены 6 лютага 2003 г. групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Брэта Глэдмана. Спадарожнік не атрымаў пакуль афіцыйную назву.
Арбіта
S/2003 J 18 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 20.426.000 км за 596,58 дзён. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,060. Нахіл рэтраграднай арбіты да лакальнай плоскасці Лапласа 145,9 °. Належыць да групы Ананке.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр S/2003 J 18 складае каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³, бо спадарожнік складаецца, верагодна, з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,4 m.
Начны цягнік да Лісабона (фільм)
«Начны цягнік да Лісабона» (Night Train to Lisbon) — мастацкі фільм 2013 года рэжысёра. Галоўную ролю ў фільме выканаў Джэрэмі Айранс.
Сюжэт
Швейцарскі настаўнік гісторыі жыве ў Берне самым звычайным жыццём бяздзетнага разведзенага мужчыны: навучае ў школе, захапляецца вывучэннем моваў, збірае рэдкія кнігі, гуляе сам з сабой у шахматы. Аднаго дня па дарозе на працу ён сустракае дзяўчыну, якая спрабуе скочыць з мосту, яму ўдаецца ўратаваць яе і прывесці з сабой на заняткі. Аднак дзяўчына неўзабаве збягае, пакінуўшы настаўніку толькі плашч, у якім той знаходзіць кнігу невядомага партугальскага аўтара, а ў ёй — два квіткі на начны цягнік да Лісабона. Зачытаўшыся кнігай, настаўнік пастанаўляе кінуць свае працоўныя абавязкі і паехаць у Лісабон, каб паспрабаваць адшукаць аўтара кнігі, а таксама — след таямнічай дзяўчыны.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 3 намінацыямі.
Краязнаўства
Краязнаўства — гэта комплекснае навукова-даследчае і папулярызатарскае вывучэнне пэўнай тэрыторыі і накапленне ведаў пра яе. Пры гэтым на геаграфічнай базе аб'ядноўваюцца веды геаграфіі, экалогіі, гісторыі, археалогіі, тапанімікі, тапаграфіі, геральдыкі, этнаграфіі, філалогіі, мастацтвазнаўства. Практычнае ўжыванне вышэйпаказаных дысцыплін (і часцяком менавіта ў комплексным відзе) патрабуецца, напрыклад, ад краязнаўцаў пры вывучэнні і апісанні значных гістарычных некропаляў. Да краязнаўчай дзейнасці не адносяць археалагічныя раскопкі, таму што яны патрабуюць адкрытага ліста (дзяржаўнай ліцэнзіі).
S/2003 J 3
S/2003 J 3 — натуральны спадарожнік Юпітэра.
Адкрыццё
Быў знойдзены 5 лютага 2003 г групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. Спадарожнік не атрымаў пакуль афіцыйную назву.
Арбіта
S/2003 J 3 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 20.224.000 км за 583,88 дзён. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,1969. Нахіл рэтраграднай арбіты да лакальнай плоскасці Лапласа 147,5 °. Належыць да групы Ананке.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр S/2003 J 18 складае каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³, бо спадарожнік складаецца, верагодна, з пераважна сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,4 m.
Хвалынская археалагічная культура
Хвалы́нская культура — археалагічная культура меднага веку ва Усходняй Еўропе. Ахоплівала тэрыторыю сярэдняга Паволжа і частку зямель на поўнач ад Каўказа. Перыяд існавання: канец 5 тысячагоддзя да н. э. — першая палова 4 тысячагоддзя да н. э..
Вылучэнне
Помнікі хвалынскай культуры даследаваліся савецкімі археолагамі з 1931 г., аднак магчымасць вылучыць іх у самастойную культуру з’явілася толькі пасля даследавання 158 да-ямных магільняў у 1977—1979 гг. Першыя даследчыкі: С. А. Агапаў, І. Б. Васільеў, В. І. Пестрыкава. Назва культуры паходзіць ад наймення горада Хвалынск у Саратаўскай вобласці. У 1980-я гг. помнікі і артэфакты Хвалынскай культуры былі знойдзены ад тэрыторыі Пензенскай вобласці на захадзе да тэрыторыі Арэнбургскай вобласці на ўсходзе, што вызначыла межы яе распаўсюджання.
Паходжанне
Большасць даследчыкаў лічаць, што носьбіты Хвалынскай культуры прыйшлі ў Паволжа з Дону. Яны былі еўрапеіоідамі. Генетычныя даследаванні паказалі, што яны былі блізкімі да сучаснага насельніцтва Заходняй Еўропы з прымешкам спадчыны выхадцаў з Паўночнага Каўказа. Падабенствы артэфактаў і генетычнай спадчыны з носьбітамі сярэднястогаўскай культуры могуць сведчыць пра іх адзінае паходжанне або сталую сувязь, сутнасць якой застаецца спрэчнай.
Асаблівасці
У магільнях Хвалынскай культуры знаходзяць косткі авечак, буйной рагатай жывёлы, коней, што сведчыць пра тое, што яе носьбітам была вядома жывёлагадоўля. Акрамя таго, яны займаліся рыбалоўствам і паляваннем. Знойдзены пацеркі са створак рачных ракавін, пласцінкі і падвескі з іклоў дзіка, касцяныя гарпуны і рыбалоўныя гаплікі, крэмневыя ножападобныя пласціны і навершы стрэл.
Кераміка выраблялася з глейкай гліны з прымешкам дробленых ракавін. Пасудзіны кругладонныя, часта са знешнім патаўшчэннем вянца. Арнаментацыя ажыццяўлялася шляхам прышпільвання, штампавання, магчыма адбіткамі плеценых фактур. Асноўныя ўзоры: гарызантальныя і дыяганальныя лініі, зігзагі, хвалістыя лініі, запоўненыя трохкутнікі. Вядомы знаходкі медных калец. Аналіз медных вырабаў паказаў існаванне абмену насельніцтва Хвалынскай культуры з насельніцтвам Трыпольскай культуры.
Сігурд Хуль
Сігурд Хуль (таксама сустракаецца Хель, Sigurd Hoel;,  — , ) — нарвежскі пісьменнік, майстар сацыяльна-псіхалагічнага рамана. Выдаецца з 1918 года.
Да Другой сусветнай вайны вывучаў ва ўніверсітэце Осла натуральныя навукі. З пачатку вайны ўдзельнічаў у партызанскім руху Нарвегіі — Руху Супраціву. У 1943—1945 гадах жыў у Швецыі.
Ведзьміна дастаўка
Сюжэт
Кікі — маладзенькая вядзьмарка, якой толькі-толькі споўнілася 13 гадоў. Па правілах усім вядзьмаркам, якія дасягнулі гэтага ўзросту, трэба пажыць сярод людзей пэўны час. Разам са сваім катом Кікі адпраўляецца ў горад, дзе знаёміцца з пекарам. Новы сябар дапамагае юнай вядзьмарцы наладзіць уласную справу — экспрэс дастаўку, з чаго і пачынаецца неверагодная гісторыя шматлікіх знаёмстваў ды выхадак.
Палац Агінскіх і Патуліцкіх (Кракаў)
Палац Агінскіх і Патуліцкіх (Pałac Ogińskich i Potulickich) — палац у Кракаве па вуліцы Юзафа Пілсудскага, 4. Цяпер у будынку размяшчаецца Найвышэйшая духоўная семінарыя Кракаўскай архідыяцэзіі. Аб’ект занесены ў рэестр нерухомых помнікаў Малапольскага ваяводства.
Гісторыя
Палац пабудаваны ў 1879 годзе паводле праекта Філіпа Пакутынскага. У ім размясцілася сядзіба кракаўскіх верхавых таварыстваў і казіно. У часе Другой сусветнай вайны будынак быў знішчаны бамбардзіроўкай. Руіны палацу разам з тэрыторыяй пасля вайны намаганнямі кардынала Адама Стэфана Сапегі выкупіла Кракаўская архідыяцэзія. Касцёльныя ўлады адбудавалі будынак ў ранейшым выглядзе. Пасля адбудовы ў ім размясцілася духоўная семінарыя, а пасля і Найвышэйшая духоўная семінарыя Кракаўскай архідыяцэзіі.
Аднародная функцыя
Аднародная функцыя — функцыя M(x,y) ступені n, калі \forall k > 0 выконваецца тоеснасць.
Елка блакітная
Елка блакітная, Елка калючая (Picea pungens) — від роду елка, сямейства хваёвыя.
Прыроднае распаўсюджанне
Звычайна расце на вышынях 1750-3000 метраў. Часцей за ўсё расце ў горных далінах уздоўж рэк і ручаёў, дзе глеба больш вільготная. Від вельмі распаўсюджаны, ахоўны статус ацэньваецца як з найбольш нізкай пагрозай (LC).
Біялагічнае апісанне
Елка блакітная ўяўляе сабой вечназялёнае хваёвае дрэва, вышынёй 25-30 м, рэдка да 46 метраў. Дыяметр ствала — да 1,5 метраў. Кара тонкая, лускаватая. Крона узкаканічная ў маладых дрэў, у старых дрэў становіцца цыліндрычнай. Ігліца даўжынёй 15-30 мм, ромбічнай формы ў сячэнні. Колер іголак ад шаравата-зялёнага да ярка блакітнага. Шышкі слаба цыліндрычныя, даўжынёй 6-11 см і шырынёй у закрытым стане 2 см, у расчыненым стане да 4 см. Колер шышак ад чырвонага да фіялетавага, спелая шышка светла-карычневая. Насенне чорнае, даўжынёй 3-4 мм са светла-карычневым крылом даўжынёй 10-13 мм. Часта высажваецца як дэкаратыўная расліна. Елка блакітная з’яўляецца сімвалам штатаў Юта і Каларада.
Дэкаратыўныя формы
'''f. glauca'''. Гэтай назвай звычайна называюць усё дзікарослыя або культурныя сеянцы, якія не падвергнуліся селекцыі, з больш-менш блакітнаватым адценнем ігліцы. Селектаваныя і названыя клоны, ўтвараюць групу гатункаў «Glauca».
«Glauca globosa». Сорт атрыманы ў 1937 годзе ў Ант Клуіса з насення, у цяперашні час шырока распаўсюджаны. Карлікавая форма, спачатку злёгку друзлая і нераўнамерная, пазней полузакругленная і вельмі шчыльная, да 1 м вышынёй і 1,5 м шырынёй. Гадавыя пабегі 5-8 см даўжынёй. Іголкі злёгку серпападобныя, бела-блакітныя, 10-12 мм даўжынёй, 1 мм таўшчынёй, з кожнага боку па 3-4 усцічных лініі.
«Glauca pendula». Форма скрыўленая або строга прамая; ніжнія сукі коса звісаюць, вышэйстаячыя сукі спачатку гарызантальныя, пазней часцей вісячыя. Ігліца серабрыста-шэрая, часам блакітна-шэрая, серпападобныя. Ўвезеная ў 1895 годзе Касцерам, вельмі распаўсюджаная форма.
Эўпорыэ (спадарожнік)
Эўпорыэ (Εὐπορία), або Юпітэр XXXIV — натуральны спадарожнік Юпітэра. Адкрыты ў 2001 годзе групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. Да атрымання сучаснага імя ў 2003 годзе абазначаўся S/2001 J 10. Спадарожнік названы ў гонар оры Эўпорыі са старажытнагрэчаскай міфалогіі, дачкі Зеўса і Феміды.
Елка блакітная
Дэкаратыўныя формы
«Glauca procumbens» — карлікавая форма, кусцістыя, шырокораскідістая, нераўнамерная. Галлё часта перагнутае.
Эўпорыэ (спадарожнік)
Дыяметр Эўпорыэ складае 2 кіламетры, спадарожнік здзяйсняе адзін абарот вакол Юпітэра за 550,74 дня на сярэдняй адлегласці 19 мільёнаў кіламетраў. Арбіта Эўпорыэ нахіленая да плоскасці экватара Юпітэра на 148,8 °, эксцэнтрысітэт 0,14. Як і ўсе вонкавыя спадарожнікі, Эўпорыэ абарачаецца ў кірунку, процілеглым кручэнню Юпітэра. Такі рух называюць рэтраградным.
Елка блакітная
Дэкаратыўныя формы
«Glauca prostrata». Карлікавая форма, якая плоска ляжыць на зямлі. Дарослыя расліны каля 2 м у дыяметры пры вышыні каля 40 см.
Камуністычная партыя Японіі
Камуністычная партыя Японіі (КПЯ, 日本共産党日本共産党, Ніхон ке:санта:) — камуністычная партыя ў Японіі, заснаваная 15 ліпеня 1922 года. Лідар з 2000 года —. Вылучаецца значным лікам жанчын сярод дэпутатаў. Моладзевая арганізацыя — Ліга дэмакратычнай моладзі Японіі. Асноўны орган — газета <span class="ref-info" title="японскай мовай" style="font-size:85%; cursor:help; color:#888;">(яп.) бел., наклад якой дасягае 1,2 млн асобнікаў. Па колькасці адна з найбуйнейшых кампартый у свеце — каля 305 000 членаў (па стане на 2016 год ).
Елка блакітная
Дэкаратыўныя формы
«Filip’s Blue Compact». Гатунак выведзены ў 2003 годзе сярод сеянцоў, рэалізуецца з 2005 года. Крона кампактная, ігліца бліскучая, зялёна-блакітная.
«Frieda» F. Etzelstorfer, 2000 (Аўстрыя). Карлікавы гатунак, у шырыню большы, чым у вышыню. Ігліца шэра-блакітная. Гатунак атрыманы з сеянцоў і названы імем жонкі вынаходніка.
Камуністычная партыя Японіі
КПЯ патрабуе вяртання Японіі не толькі Паўднёвых Курыльскіх астравоў, а ўсіх Курыльскіх астравоў, матывуючы гэта неабходнасцю вяртання да сітуацыі, якая склалася да пачатку Руска-японскай вайны (1904-1905).
Адэская ваенная акруга (Расійская імперыя)
Адэская ваенная акруга – ваенная акруга Расійскай Імперыі, створаная ў канцы 1862 г.
Ахоплівала тэрыторыі Херсонскай, Екацерынаслаўскай, Таўрычэскай, Бесарабскай губерняў. На базе войскаў акругі падчас Першай Сусветнай вайны была створана 7-я Армія. Таксама змянілася назва акругі на акруга на тэатры ваенных дзеянняў.
Склад
У склад акругі па стану на першую палову 1914 уваходзілі:
Эўпорыэ (спадарожнік)
Спадарожнік належыць да групы Ананке - сямейства нерэгулярных спадарожнікаў Юпітэра з рэтраградным рухам з сярэднім ладам 150 °, сярод якіх з'яўляецца бліжэйшым да Юпітэра.
Цітоў
Цітоў — прозвішча.
Кацэбу (заліў)
Кацэбу (Коцебу, Kotzebue Sound ) — заліў Чукоцкага мора каля заходняга берага паўвострава Аляска. Адкрыты ў 1816 годзе экспедыцыяй рускага мараплаўца і географа О. Я. Кацэбу і названы ў яго гонар.
Даўжыня заліва каля 330 км. Шырыня 54—130 км. Глыбіня 13—25 м. Большую частку года заліў укрыты лёдам. Прылівы вышынёй да 0,5 м.
Фрыгія
Па сведчанню Герадота, фрыгійцы калісьці насялялі поўнач Балканскага паўвострава і зваліся брыгамі. Сучасныя даследчыкі падзяляюць гэты пункт гледжання і лічаць, што фрыгійцы перасяліліся ў Малую Азію з Еўропы прыкладна ў 1200 г. да н. э. Відавочна, яны адыгралі значную ролю ў разбурэнні імперыі хетаў. Большая частка фрыгійцаў асела ў горнай лясістай мясцовасці на ўсход ад Лідыі і Карыі, якая і атрымала найменне Фрыгіі. Яе галоўным цэнтрам стаў горад Гордзіан.
Найхутчэй, фрыгійская дзяржава склалася ўжо ў канцы 2 тысячагоддзя да н. э., але набыла вялікі ўплыў у апошняй трэці VIII ст. да н. э., калі займала значную частку сучаснай Турцыі. Аднак яна была саслаблена нашэсцямі кімерыйцаў. Падчас чарговага нашэсця ў 696 г. да н. э. фрыгійскі валадар Мідас скончыў жыццё самагубствам. Каля 620 г. да н. э. фрыгійская дзяржава была разбурана кімерыйцамі, а сама Фрыгія ўвайшла ў склад Лідыі.
Як гістарычная вобласць Малой Азіі, Фрыгія ўзгадвалася да канца існавання Усходняй Рымскай імперыі. Яна адыгрывала вялікую культурную ролю ў жыцці ўсяго Міжземнамор'я. Адсюль распаўсюдзіўся культ багіні-маці Кібелы.
Гаразнянскі сельсавет
Гаразня́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Гарэзна.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Гаразнянскі (Гарэзенскі) сельсавет у складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Высакаборскага сельсавета.
Аляксандр Рыгоравіч Ціхановіч
Аляксандр Рыгоравіч Ціхановіч (, Мінск —, Мінск) — беларускі эстрадны спявак. Заслужаны артыст Беларусі (1991), Народны артыст Беларусі (2006).
Біяграфія
Нарадзіўся 13 ліпеня 1952 года ў Мінску. Падчас вучобы ў Сувораўскім ваенным вучылішчы іграў на трубе ў ваенным духавым аркестры. У гэтыя ж гады ўваходзіў у склад маладзёжнага гурта «Факіры», які выконваў папулярныя эстрадныя кампазіцыі.
Скончыў Маладзечанскае музычнае вучылішча, у 1982 годзе Беларускую кансерваторыю. З 1971 года ў Беларускай філармоніі, саліст ВІА «Верасы». З 1987 года саліст-вакаліст Дзяржаўнага аркестра сімфанічнай і эстраднай музыкі Беларусі. З 1988 года — стваральнік і кіраўнік (з жонкай Ядвігай Паплаўскай) першага ў Беларусі Тэатра песні і студыі пры ім (у 2003 годзе пераўтвораны ў прадзюсерскі цэнтр «Прафіартвідыён»). Адначасова з 2001 года — музычны кіраўнік беларускага канала «Сталічнае тэлебачанне». Выступаў з Паплаўскай у складзе эстрадна-вакальнага дуэта. Аўтар папулярных эстрадных песень.
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 30 сакавіка 2006 года № 185 за значны асабісты ўклад у развіццё нацыянальнай культуры, захаванне і прапаганду лепшых музычных традыцый Аляксандру Ціхановічу і яго жонцы Ядвізе Паплаўскай прысвоены званні «Народны артыст Беларусі».
Памёр 28 студзеня 2017 года пасля шэрагу цяжкіх хвароб.
Фаіна Барысаўна Хейнман
Фаіна Барысаўна Хейнман  — беларускі вучоны ў галіне марфалогіі нервовай сістэмы, доктар медыцынскіх навук (1973).
Біяграфія
Скончыла Віцебскі медыцынскі інстытут у 1941 годзе. З 1953 г. у Інстытуце фізіялогіі Акадэміі навук БССР.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па вызначэнні заканамернасцей інервацыі мочавывадных органаў, распрацоўцы новых спосабаў дыягностыкі i лячэння нейрагенных растройстваў мочаспускання ў чалавека.
Сярод апублікаванга:
Эрых Альфрэд Гартман
Эрых Альфрэд «Бубі» Гартман (Erich Alfred Hartmann;  — ) — нямецкі лётчык-ас, лічыцца найбольш паспяховым пілотам-знішчальнікам за ўсю гісторыю авіяцыі. Пазыўны Карая 1.
У ходзе Другой сусветнай вайны ён здзейсніў 1525 баявых вылетаў, атрымаўшы 352 паветраныя перамогі (з іх 345 над савецкімі самалётамі) у 825 паветраных баях. За невялікі рост і маладжавы выгляд атрымаў мянушку Bubi — малы.
Біяграфія
Будучы ў даваенны час пілотам планёра, Гартман уступіў у шэрагі люфтвафэ ў 1940 годзе, а ў 1942 годзе скончыў курсы падрыхтоўкі пілотаў. Неўзабаве ён быў накіраваны ў 52-ю знішчальную эскадру (ням. Jagdgeschwader 52) на ўсходні фронт, дзе трапіў пад апеку вопытных пілотаў-знішчальнікаў люфтвафэ. Пад іх кіраўніцтвам Гартман развіваў свае навыкі і тактыку, 25 жніўня 1944 года атрымаў Рыцарскі крыж Жалезнага крыжа з дубовым лісцем, мячамі і брыльянтамі, за 301-ю пацверджаную паветраную перамогу.
Сваю 352-ю і апошнюю перамогу ў паветры Эрых Шартман здзейсніў 8 мая 1945 года. Гартман, а таксама вайскоўцы з JG 52 здаліся амерыканскім войскам, але былі перададзеныя Чырвонай Арміі. Абвінавачаны ў ваенных злачынствах і асуджаны да 25 гадоў зняволення ў лагерах строгага рэжыму, Гартман правёў у іх 10 з паловай гадоў, да 1955 года. У 1956 годзе ён далучыўся да перабудаванага люфтвафэ Заходняй Германіі і стаў першым камандзірам эскадры JG 71 «Рыхтгофэн». У 1970 годзе ён сышоў з войска, шмат у чым з-за непрымання ім амерыканскага знішчальніка Lockheed F-104 Starfighter, якім тады ўкамплектоўваліся войскі ФРГ, і пастаянных канфліктаў з вышэйстаячымі начальнікамі.
Джэксан
Джэксан (Jackson) — прозвішча, тапонім.
Курціна
Курці́на (cortina — завеса) — сярэдняя частка крапаснога бастыённага фронту, якая злучае фланкі сумежных бастыёнаў. Курціна звычайна з'яўлялася аб'ектам нападу пры аблозе, у ёй імкнуліся зрабіць прабоіну для штурму. У канцы XVI ст. перад курцінай сталі ўзводзіць адмысловую пабудову — равелін, які прыкрываў курціну ад агню і ўскладняў напад. З гэтага часу напад стаў накіроўвацца на бастыён.
У больш раннія часы курціны ўзводзіліся значна вышэйшыя; з вонкавага боку ўмацавання выкопвалі роў і часцяком запаўнялі яго вадой.
Кажамякінскі сельсавет
Кажамя́кінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Кажамякіна.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Мядзвёдаўскага сельсавета.
Дубінкі
Назву Дубі́нкі маюць:
Нарвежскі лес
«Нарвежскі лес» (ノルウェイの森) — раман 1987 года японскага пісьменніка Харукі Муракамі. Назва рамана — устояны пераклад на японскі назвы песні «Бітлз» Norwegian Wood.
Гісторыя
Раман расказвае аб складаных чалавечых лёсах у Японіі другой паловы XX стагоддзя. Гэты раман перш за ўсё падымае пытанні страты чалавека. Галоўны герой і апавядальнік — Таару Ватанабэ, які памятае свае былыя дні ў якасці студэнта Такійскага універсітэта. З дапамогай яго ўспамінаў чытач знаёміцца з развіццём яго адносін з дзвюма зусім рознымі дзяўчатамі — выдатнай, але псіхалагічна траўміраванай Наака, і эмацыйнай, жывой Мідоры.
Дзеянне адбываецца ў Токіа 1960-х гадоў, калі японскія студэнты разам са студэнтамі з усяго свету пратэставалі супраць ўстаноўленага парадку.
Назва рамана
Арыгінальнае назва рамана гучыць як «Норувэй-но моры», гэта — устояны пераклад на японскі адной з песень «Бітлз» — «Norwegian Wood (This Bird Has Flown)», напісанай Джонам Ленанам і Полам Макартні. Гэтая песня часта згадваецца ў рамане ў якасці любімай кампазіцыі Наака. Тэма і вобразы лесу таксама прысутнічаюць у кнізе.
Экранізацыя
У 2010 годзе рэжысёр Чан Ань Хунг экранізаваў раман «Нарвежскі лес». Упершыню фільм быў паказаны на Венецыянскім кінафестывалі. У Расіі «Нарвежская лес» быў паказаны ў абмежаваным пракаце з 16 снежня 2010 года.
Бенуа Поль Эміль Клапейрон
Бенуа Поль Эміль Клапейро́н (Benoît Paul Émile Clapeyron; 26.1.1799, Парыж — 28.1.1864) — французскі фізік. Член Парыжскай АН (1858). Замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1830).
Скончыў Політэхнічную школу ў Парыжы (1818). З 1820 працаваў у Пецярбургу ў Інстытуце інжынераў шляхоў зносін, з 1830 прафесар Школы мастоў і дарог у Парыжы.
Навуковыя працы па тэорыі цеплаты, пластычнасці і раўнавазе цвёрдых цел. Надаў ідэям Н. Л. С. Карно строгую матэматычную форму, увёў у тэрмадынаміку метад індыкатарных дыяграм. Вывеў у 1834 годзе ўраўненне стану ідэальнага газу (гл. ўраўненне Клапейрона—Мендзялеева) і ўраўненне для апісання фазавых пераходаў І роду (гл. ўраўненне Клапейрона—Клаўзіуса).
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Ізабелін)
Касцёл святых апосталаў Пятра і Паўла — каталіцкі храм (былы кальвінскі збор), размяшчаецца ў цэнтры вёскі Ізабелін (Ваўкавыскі раён), помнік архітэктуры барока.
Гісторыя
Каталіцкая суполка ў Ізабеліне вядома толькі з 1931 года. У 1934 на сродкі вернікаў пачалося будаўніцтва драўлянага касцёла ў цэнтры плошчы мястэчка. У наступным годзе ізабелінскія католікі атрымалі статус самастойнай парафіі, а ў 1936 новазбудаваны драўляны касцёл быў асвечаны пад тытулам Маці Божай Нястомнай Дапамогі.
Драўляны касцёл у Ізабеліне ўяўляў сабою трохнававую аднавежавую базіліку з паніжанай пяціграннай апсідай. Чацверыковая вежа-званіца завяршалася шатровым спічаком. 23 чэрвеня 1941 драўляны касцёл згарэў. Акупацыйныя нямецкія ўлады тады дазволілі каталікам збірацца на набажэнствы ў мураваным кальвінскім зборы. А праз некалькі гадоў самі кальвіністы перайшлі ў каталіцтва і старажытны будынак з гэтага часу стаў рымска-каталіцкім касцёлам. Падмуркі ж драўлянага касцёла да гэтага часу бачныя ў цэнтры плошчы мястэчка.
Пасля вайны пробашч ксёндз Міхал Шэмковіч быў арыштаваны. Ён вызваліўся ў 1953 і працаваў у Ізабеліне да сваёй смерці ў 1968 годзе. Пасля гэтага ўлады зачынілі касцёл, а ў 1974 будынак згарэў і быў пакінуты ў руінах. Былая святыня атрымала статус помніка архітэктуры, але заставалася ў руінным стане. У 1980-я гады ўлады вырашылі рэстаўрыраваць былы касцёл пад музычную школу, але змен не адбылося. Нарэшце, у 1989 годзе руіны перадалі вернікам, рэстаўрацыйныя працы вяліся паводле праекта, распрацаванага «Мінскархпраектам» у 1988 г. (архітэктар Г. П. Босак). Касцёл быў асвечаны гродзенскім біскупам Аляксандрам Кашкевічам 18 ліпеня 1992 года пад тытулам святых апосталаў Пятра і Паўла, але парафія мае тытул Маці Божай Нястомнай Дапамогі.
Будынак плябаніі, які ў 1930-я гады быў пабудаваны з дрэва па-за апсідай драўлянага касцёла, вярнулі парафіі пакуль толькі часткова, а частку па-ранейшаму займае мясцовая амбу­латорыя.
Архітэктура
Касцёл вырашаны кампактным прамавугольным у плане аб’ёмам з паўкруглай апсідай, накрытымі агульным двухсхільным дахам. Архітэктура прадстаўлена масіўнымі формамі, спрошчанымі прапорцыямі, без сакрыстый. Над франтонам уваходнага фасада ўзвышаецца аднаярусная чацверыковая вежа-званіца са зрэзанымі вугламі (барокавае завяр­шэнне не захавалася) і пакатым шатровым пакрыццём. Сіметрыя галоўнага фасада падкрэслена нізкім прамавугольным уваходным праёмам і высокім арачным акном над ім (асвятляе хоры). Плоскасныя фасады амаль пазбаўлены дэкору, элементы якога (філёнгі, разетка, крыжовыя і прамавугольныя нішы, абломы) сканцэнтраваны на франтоне галоўнага фасада. Рэгулярную рытміку сцен бакавых фасадаў ствараюць арачныя вокны і буйныя лапаткі ў прасценках і па вуглах. Будынак апяразаны па перыметры карнізам спрошчанага профілю з цягай, адлівам нізкага цокаля.
Інтэр’ер
У адназальнай прасторы храма пры ўваходзе вылучаны невялікі нартэкс, на двух гранёных слупах і крыжовым скляпенні якога размешчана галерэя хораў. Залавы інтэр’ер пера­крыты плоскай драў­лянай столлю. Калі касцёл у 1990-я гады зноў пачаў дзейнічаць, унутры быў галоўны алтар з тытульным абразом святых Пятра і Паўла і бакавыя алтарныя кампазіцыі: злева — з абразом св. Тэрэзы ад Дзіцятка Езус, справа — з абразом Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса. Адбывецца рэканструкцыя. Над уваходам зроблены арганныя хоры на дзвюх масіўных калонах.
Левыя (палітыка)
У палітыцы левымі традыцыйна завуцца шматлікія кірункі і ідэалогіі, мэтай якіх з'яўляюцца (у прыватнасці) сацыяльнае раўнапраўе і паляпшэнне жыццёвых умоў для найменш прывілеяваных слаёў грамадства. Да іх адносяць сацыялізм, сацыял-дэмакратыю, сацыяльны лібералізм, камунізм, анархізм. Супрацьлегласцю з'яўляюцца правыя.
Гісторыя
Тэрміны «правыя» і «левыя» ўпершыню з'явіліся ў французскім Нацыянальным сходзе часоў Вялікай Французскай рэвалюцыі. У ім узніклі тры кірункі: справа сядзелі фельяны — прыхільнікі канстытуцыйнай манархіі; у цэнтры сядзелі жырандысты — умераныя прыхільнікі рэспублікі; злева сядзелі якабінцы, якія выступалі за радыкальныя пераўтварэнні. Такім чынам, першапачаткова правымі звалі тых, хто хацеў захаваць існае становішча (кансерватараў), а левымі — тых, хто выступаў за змены (радыкалаў).
Да сярэдзіны XIX стагоддзя лібералы, якія выступалі як за палітычныя свабоды, так і за свабоду прадпрымальніцтва, разглядаліся як левыя. Але затым, з развіццём сацыялістычных ідэй, левымі сталі зваць перш за ўсё іх прыхільнікаў, якія імкнуліся да сацыяльнай роўнасці. Да левых адносілі сацыял-дэмакратаў, анархістаў, анарха-сіндыкалістаў.
Калі ў першай палове XX стагоддзя з найбольш радыкальнага крыла сацыял-дэмакратыі вылучыліся камуністычныя партыі, то іх таксама адносілі да левых («крайне левых»). Аднак левыя традыцыйна выступалі за пашырэнне дэмакратыі і палітычных свабод, а камуністы, якія прыйшлі да ўлады спачатку ў Расіі ў 1917 г., а затым і ў шэрагу іншых краін, былі праціўнікамі буржуазнай дэмакратыі і палітычных свабод капіталістычнага грамадства (пры гэтым усталяванне дыктатуры рабочага класа, паводле іх меркавання, дазваляе значна пашырыць дэмакратыю, паколькі яна становіцца дэмакратыяй большасці народа ).
Погляды шэрагу тэарэтыкаў камунізму, якія прызнавалі прагрэсіўнае значэнне Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Расіі, але падвяргалі крытыцы яе развіццё, а некаторыя нават адпрэчвалі сацыялістычны характар бальшавізму, бачачы ў ім дзяржаўны капіталізм, сталі зваць левым камунізмам. Левая апазіцыя ў РКП(б) і УКП(б) у 1920-я гады выступала за ўнутрапартыйную дэмакратыю, супраць «нэпмана, кулака і бюракрата»
Крытыка сталінізму на XX з'ездзе КПСС, новы савецкі курс на эканамічнае развіццё пры палітыцы «мірнага суіснавання» з капіталістычнымі краінамі выклікалі незадаволенасць лідара Камуністычнай партыі Кітая Маа Цзэдуна і лідара Албанскай партыі працы Энвера Ходжа. Палітыка кіраўніка КПСС М. С. Хрушчова была названа імі рэвізіянісцкай. Шматлікія камуністычныя партыі Еўропы і Лацінскай Амерыкі ўслед за савецка-кітайскім канфліктам раскалоліся на групы, арыентаваныя на СССР, і «антырэвізіянісцкія» групы, арыентаваныя на Кітай і Албанію. У 1960—1970-я гады мааізм карыстаўся значнай папулярнасцю сярод левай інтэлігенцыі на Захадзе, але страціў папулярнасць пасля смерці Маа і з'яўлення крытычных матэрыялаў пра яго палітыку.
У 1960-х гадах у Заходняй Еўропе і ЗША з'явіліся так званыя «новыя левыя», якія супрацьпаставілі сябе «старым левым». Яны выражалі пратэст супраць бездухоўнасці «грамадства спажывання», абезасобленасці масавай культуры, уніфікацыі чалавечай асобы і выступалі за «прамую дэмакратыю», свабоду самавыяўлення, нонканфармізм. Сацыяльнай базай «старых левых» быў прамысловы пралетарыят, а таксама сялянства. Новыя левыя лічылі, у тым ліку ў сувязі з гэтым, «старых левых» састарэлымі і безперспектыўнымі, прынамсі адносна краін Першага і Другога свету, у якіх пралетарыят і сялянства ўсё больш страчвалі свае пазіцыі, саступаючы новым тыпам рабочых постіндустрыяльнага грамадства.
У сувязі з тым, што двухполюсная палітычная шкала («правыя» і «левыя») не дазваляе карэктна адлюстраваць погляды як на ролю дзяржавы ў кантролі жыцця грамадства, так і на ролю дзяржавы ў забеспячэнні сацыяльнай роўнасці, то ўсё часцей выкарыстоўваецца чатырохполюсная шкала (дыяграма Нолана), прапанаваная амерыканскім лібертарыянцам Дэвідам Ноланам у 1970 г. :
У эпоху перабудовы ў апошнія гады існавання СССР паняцці «правізны» і «левізны» нярэдка ўжывалася ў сэнсе, процілеглым прынятаму на Захадзе. Так, лібералаў і антыкамуністаў часта называлі «левымі», а традыцыйных артадаксальных камуністаў — «правымі».
Традыцыйныя крытэрыі вызначэння «левых» і «правых»
Традыцыйны кірунак ад левых да правых вызначаецца ў адносінах да падтрымкі: У гэтым выпадку прыналежнасць да левых вызначаецца па стаўленню да:
Вялікая ложа Беларусі
Вялікая ложа Беларусі — гэта суверэннае аб’яднанне рэгулярных вольнамулярскіх ложаў, што працуюць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь. Створаная пры падтрымцы і прызнанні Вялікіх ложаў Польшчы, Літвы і Украіны і рэгулярна асвечаная 25.05.2019 на Усходзе Мінска падчас супольнага рытуальнага сходу. Мае свае Канстытуцыю, Агульны статут. Арганізацыя афіцыйна зарэгістраваная.
Перадгісторыя
У 1998 годзе першыя грамадзяне Беларусі былі ініцыяваны ў ложах Вялікай Нацыянальнай ложы Польшчы (ВЛНП). На рытуальныя працы з Мінска выязджалі ў Варшаву і іншыя польскія гарады. Гэты рух набываў папулярнасць і 19.11.2005 г. на Усходзе Варшавы пад юрысдыкцыяй ВЛНП была створана ложа №8 «Іван Луцкевіч», якая аб’яднала беларускіх братоў і працавала на беларускай мове. У 2010 годзе з дазволу ВЛНП «Іван Луцкевіч» упершыню за доўгія дзесяцігоддзі правёў беларускія масонскія працы на тэрыторыі Беларусі, у Мінску. Колькасць братоў павялічвалася і 20 верасня 2014 года на Усходзе Вільні пад юрысдыкцыяй Вялікай ложы Літвы была створана беларускамоўная ложа №7 «Скарына», куды беларускія масоны прыязджалі з Мінска, але ўсё часцей з дазволу ВЛЛ праводзілі працы на тэрыторыі Беларусі. 21.05.2016 г. на Усходзе Кіева пад юрысдыкцыяй Вялікай ложы Украіны грамадзяне Беларусі стварылі ложу №15 «Браніслаў Тарашкевіч», якая таксама працавала на беларускай мове. З гэтых трох ложаў і была створана ВЛБ, якая ўвасобіла новую, беларускую масонскую юрысдыкцыю, што дазволіла ўсім беларускім братам законна і рэгулярна працаваць на Радзіме. На пачатак 2021 года Вялікую ложу Беларусі афіцыйна прызналі Вялікія ложы Польшчы, Літвы, Украіны, Эстоніі і Казахстана.
Ураўненне Клапейрона—Клаўзіуса
Ураўне́нне Клапейро́на—Кла́ўзіуса — дыферэнцыяльнае ўраўненне, якое устанаўлівае сувязь паміж ціскам і тэмпературай чыстага рэчыва ў станах, што адпавядаюць фазавым пераходам І роду (выпарэнню, плаўленню, сублімацыі і інш.).
Мае выгляд: дзе
— ціск,
T
— абсалютная тэмпература,
— удзельная цеплата фазавага пераходу і
ΔV
Ураўненне прапанавана ў 1834 годзе Б. П. Э. Клапейронам і ўдасканалена ў 1850 годзе Р. Ю. Э. Клаўзіусам. Можа выкарыстоўвацца для вызначэння кожнай з велічынь, што ў яго ўваходзяць.
Archiv für slavische Philologie
«Archiv für slavische Philologie» («Архі́ў фюр сла́вішэ Філалагі́», літаральна — «Архіў славянскай філалогіі») — адзін з першых славістычных часопісаў. Выдаваўся ў 1876—1929 гадах у Берліне на нямецкай мове. Выйшлі 42 тамы. Заснавальнік і першы рэдактар Ватраслаў Ягіч. Узняў славістыку да ўзроўню міжнароднай навукі. Знаёміў вучоных Заходняй Еўропы са славянскімі культурамі, у тым ліку беларускай.
Змясціў больш за 20 публікацый па беларусістыцы, у тым ліку «Беларускі Codex miscellaneus з бібліятэкі графа Рачынскага ў Познані» (т. 9), «Сляды кувады на Беларусі» Ягіча (т. 9), «Польска-рускія інтэрмедыі XVII ст.» А. Брукнера (т. 13), «Новыя славянскія зборнікі казак» І. Паліўкі (т. 19). На старонках часопіса рэцэнзаваліся амаль усе значныя выданні па беларускім фальклоры канца XIX — пачатку XX ст., многія даследаванні па беларускай мове. Публікацыі абуджалі цікавасць да культуры беларускага народа, спрыялі развіццю даследаванняў па беларускай праблематыцы.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Каменка)
Касцёл Святога Антонія Падуанскага — помнік архітэктуры неаготыкі ў в. Каменка Шчучынскага раёна.
Пабудаваны ў 1908 годзе.
Архітэктура
Асноўны прамавугольны ў плане аб'ём накрыты двухсхільным дахам. Цэнтральны неф пераходзіць у пяцігранную апсіду з самастойным дахам, па баках якой невялікія гранёныя сакрысціі. Двух'ярусная чацверыковая вежа на галоўным фасадзе завершаная стромкім шатром з люкарнамі. Верхні чацвярык вежы на ўсіх фасадах выразна вылучаны высокімі патройнымі арачнымі вокнамі (трыфорыумам). Галоўны ўваход аформлены парталам, над якім размешчаныя акно-«ружа» і ніша са скульптурай. Дзверы аздобленыя мастацкай коўкай. Астатнія фасады рытмічна расчлянёныя ступеньчатымі контрфорсамі і стральчатымі аконнымі праёмамі. У інтэр'еры асноўны аб'ём падзелены на тры нефы, перакрытыя крыжовымі скляпеннямі. Над уваходам — хоры з арганм. Сцены і скляпенні атынкаваныя, пабеленыя, астатнія канструкцыйныя элементы падкрэсленыя чырвоным колерам муроўкі.
Дзмітрый Фаміч Філімонаў
Дзмі́трый Фамі́ч Філімо́наў (, Ананьеў, Херсонская губерня, Расійская імперыя — ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, сакратар і член ЦК КП, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР і СССР.
== Біяграфія  == З 1929 года — член УКП(б).
З 1920 працаваў качагарам у Ананьеве, працоўным друкарні ў Ленінградзе, старшым тэхнікам у Ленэнерга.
З 1932—1933 — начальнік будаўнічага ўчастку на Далёкім Усходзе.
З 1935 — начальнік прамыслова будаўнічага камбінату «Паўночнікель» у Манчагорску.
З 1938 да 1940 — першы сакратар Манчароскага РК УКП(б).
З 1940 да 1941 — сакратар Мурманскага АК УКП(б).
З 1941 да 1943 — сакратар Мурманскага АК УКП(б) па прамысловасці.
У 1941 — удзельнік работ па арганізаванні прыёмкі грузаў, прыбываючых па ленд-лізе.
З 1943 да 1945 — загадчык прамысловага аддзела і намеснік сакратара Мурманскага АК УКП(б), удельнік ВАВ, кіраўнік абарончых работ па Мурманскім напрамку.
З 1945 да 1946 — першы сакратар Печангскага РК УКП(б).
З 1946 да 1947 — загадчык паліўна-энергетычнага аддзела прамысловасці, намеснік сакратара Вялікалуцкага АК УКП(б).
З 1947 да 1948 — трэці сакратар Вялікалуцкага АК УКП(б).
З 1948 — намеснік сакратара ЦК КП(б) Беларусі.
З 1948 да 1951 — загадчык аддзела цяжкой прамысловасці цэнтральнага камітэта КП(б) Беларусі.
З 18 лютага 1949 да 20 верасня 1952 — кандыдат у члены ЦК КП(б) Беларусі.
З 1951 да 1954 — загадчык аддзела будаўніцтва і будаўнічых матэрыялаў ЦК КП(б) Беларусі.
З 23 верасня 1952 да 22 лютага 1971 — член ЦК КП(б) Беларусі.
З 1954 да лістапада 1955 — загадчык аддзела будаўніцтва і гарадской гаспадаркі ЦК КП(б) Беларусі.
З лістапада 1955 да снежаня 1957 — першы сакратар Гомельскага АК КП Беларусі.
З 1955 да 1971 — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
З 4 снежня 1957 да 18 чэрвеня 1968 — сакратар ЦК КПБ, член бюро ЦК КПБ, прэзідыума бюро ЦК КП Беларусі.
З 1958 да 1962 — дэпутат Вярхоўнага Савета СССР.
З 18 снежня 1962 да 24 лістапада 1964 — старшыня бюро КП Беларусі па прамысловасці і будаўніцтве.
Памяць
Ягоным імем названа вуліца ў Мінску.
Венгерская Савецкая Рэспубліка
Венгерская Савецкая Рэспубліка (Magyarországi Tanácsköztársaság) — кароткатэрміновы камуністычны рэжым, які існаваў у Венгрыі ў перыяд з 21 сакавіка 1919 г. па 6 жніўня таго ж года. Рэспубліка праіснавала ўсяго чатыры месяцы (133 дні).
Узнікненне
Асноўнай прычынай ўзнікнення Венгерскай Савецкай Рэспублікі стала няздольнасць ўрада графа Міхая Караі адрадзіць Венгерскую дзяржаву і арганізаваць сацыяльнае і эканамічнае жыццё на яе тэрыторыі.
Адуцішкіс
Адуцішкіс (Adutiškis, Hoduciszki), традыцыйная беларуская назва Гадуцішкі — мястэчка ў Літве, на рацэ Камайка. Цэнтр сянюніі Швянчоніскага раёна Вільнюскага павета. Насельніцтва 778 чал. (2001). Знаходзяцца за 29 км на паўночны ўсход ад Швянчоніса, каля граніцы з Беларуссю.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Гадуцішкі змяшчаецца ў Літоўскай Метрыцы і датуецца 1501. З 1526 мясцінай валодаў Ян Радзівіл, пазней — Кішкі, Віленская капітула. У 1608 тут збудавалі касцёл.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Гадуцішкі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Свянцянскім павеце Віленскай губерні. У 1-й палове XIX ст. тут рэгулярна праводзіліся 3 кірмашы. У 1895 у мястэчку пачала дзейнічаць чыгуначная станцыя.
У 1920 Гадуцішкі ўвайшлі ў склад Сярэдняй Літвы, у 1922 — у склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Свянцянскага павета Віленскага ваяводства.
У 1939 Гадуцішкі ўвайшлі ў склад БССР, дзе сталі цэнтрам раёна Вілейскай вобласці. У лістападзе 1940 Масква перадала мястэчка ЛітССР.
Тэрытарыяльная спрэчка
У пачатку 1990-х паміж Беларуссю і Літвой разгарэлася тэрытарыяльная спрэчка за прыналежнасць чыгуначнай станцыі Гадуцішкі. Станцыя хоць і знаходзілася ў савецкія часы на тэрыторыі ЛітССР, аднак адміністрацыйна падпарадкоўвалася Беларускай чыгунцы.
Толькі ўвосень 1994 беларускі бок, які раней патрабаваў грашовую кампенсацыю за выкарыстанне станцыі, перадаў яе Літве бязвыплатна. 26 кастрычніка 1996 Беларусь ратыфікавала дагавор аб беларуска-літоўскай граніцы. Дагавор юрыдычна вызначыў і замацаваў дзяржаўную граніцу на аснове «савецкай» лініі 1940 года.
Гарадзецкі сельсавет (Краснапольскі раён)
Гарадзе́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Гарадзецкая.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Мядзвёдаўскага сельсавета.
19 студзеня 1960 года цэнтр Мядзвёдаўскага сельсавета перанесены ў вёску Гарадзецкая, сельсавет перайменаваны ў Гарадзецкі. 6 красавіка 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Сідараўка, сельсавет перайменаваны ў Сідараўскі.
Максім Дзмітрыевіч Плотнікаў
Максім Плотнікаў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік казахстанскага клуба «Каспій» з Актау і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец пінскай СДЮШАР-3, у юнацкім узросце далучыўся да мінскага «Дынама». З 2015 года пачаў выступаць за дубль мінчан і неўзабаве замацаваўся ў складзе каманды.
9 ліпеня 2017 года дэбютаваў у асноўнай камандзе мінчан, правёўшы ўсе 90 хвілін у матчы Кубка Беларусі супраць «Чысці» (4:0), дзе «Дынама» было прадстаўлена ў асноўным маладымі ігракамі. Неўзабаве быў аддадзены ў арэнду ў першалігавы «Прамень». У «Промні» стаў асноўным брамнікам і па выніках сезона дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу, быў прызнаны найлепшым брамнікам Першай лігі.
У студзені 2018 года пасля вяртання з арэнды трэніраваўся з асноўнай камандай «Дынама», аднак пасля падпісання дынамаўцамі Андрэя Гарбунова зноў далучыўся да «Промня», і неўзабаве арэнда была падоўжана яшчэ на адзін сезон. Пачынаў сезон 2018 у дублі «Промня», у Вышэйшай лізе дэбютаваў 28 красавіка 2018 года ў матчы супраць магілёўскага «Дняпра» (2:0), дзе дапамог сталічнай камандзе здабыць першую ў гісторыі перамогу ў элітным дывізіёне.
У ліпені 2018 года пасля прагляду на правах арэнды далучыўся да «Тарпеда-БелАЗ». У жодзінскім клубе стаў другім брамнікам пасля Уладзіміра Бушмы.
У снежні 2018 года вярнуўся з арэнды ў «Дынама». Застаўся ў камандзе на сезон 2019, здолеў выйграць канкурэнцыю ў Сяргея Ігнатовіча і стаць асноўным брамнікам мінчан. У ліпені 2020 года падоўжыў кантракт з клубам. З лета 2020 года стаў радзей з’яўляцца ў складзе з-за траўм, у 2021 годзе ўвогуле не выхадзіў на поле, толькі часам заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Дынама».
Са студзеня 2022 года знаходзіўся на праглядзе ў салігорскім «Шахцёры» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. Пачынаў сезон асноўным брамнікам, з верасня саступіў месца на поле Сяргею Чэрніку. У студзені 2023 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Шахцёрам».
У лютым 2023 года стаў іграком казахстанскага «Каспія».
Міжнародная кар’ера
У 2013—2015 гадах выступаў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы. У 2015—2016 гадах прыцягваўся да юніёрскай зборнай Беларусі (да 19 гадоў), аднак у кваліфікацыйных матчах чэмпіянату Еўропы заставаўся на лаўцы запасных.
8 чэрвеня 2018 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Албаніі (1:1). Быў другім брамнікам моладзевай зборнай пасля Паўла Паўлючэнкі, хоць шмат адсутнічаў з-за траўм.