cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ежы Шаняўскі
Біяграфія
Шаняўскі дэбютаваў на старонках «Варшаўскага кур’ера» ў 1912 годзе. Праз пяць гадоў яго п'еса «Мурын» (Murzyn, 1917) была пастаўленая на сцэне Польскага тэатра. Спектакль меў поспех і прынёс аўтару папулярнасць. У найбліжэйшыя гады Шаняўскі напісаў яшчэ шэраг п’ес — «Папяровы каханак» (Papierowy kochanek, 1920), «Ветрагон» (Lekkoduch, 1923), «Птах» (Ptak, 1923), а ў 1924 годзе напісаў свой адзіны раман — «Каханне і важныя рэчы» (Miłość i rzeczy poważne).
У час Другой сусветнай вайны Шаняўскі пераехаў у Варшаву і ўзяў удзел у руху Супраціву. У 1944 годзе быў арыштаваны, пасля вызвалення пераехаў у Кракаў, дзе напісаў п’есу «Два тэатры» (Dwa teatry, 1946), а таксама цыкл апавяданняў пра прафесара Тутку. Аднак пасля таго як Шаняўскі адмовіўся пісаць у рэчышчы сацыялістычнага рэалізму, які быў афіцыйна прызнаны асноўным мастацкім метадам у 1949 годзе, пісьменніку да 1955 года не дазвалялася друкавацца.
У 1950 годзе Шаняўскі вярнуўся ў бацькоўскі маёнтак і заняўся яго ўзнаўленнем. У пачатку адлігі, у 1955 годзе, Саюз польскіх пісьменнікаў арганізаваў маштабнае святкаванне юбілею Шаняўскага; у тым жа годзе пісьменнік атрымаў Камандорскі крыж Ордэна адраджэння Польшчы. Аднак асноўныя творы Шаняўскага на гэты момант ужо былі напісаныя, і новыя яго п’есы — «Лучнікі» (Łuczniczki, 1959), «Дзевяць гадоў» (Dziewięc lat, 1960) — хаця і мелі пэўны поспех, аднак былі значна слабейшыя за ранейшыя творы драматурга.
Памёр Ежы Шаняўскі 16 сакавіка 1970 года ў Варшаве. У 1977 годзе згарэў маёнтак пісьменніка ў Загрынку, падчас якога загінулі не толькі самі падпальнікі (два п’яныя мужчыны), але і архіў пісьменніка, у якім захоўвалася, згодна са згадкамі сучаснікаў, 77 драм, з якіх выдадзеныя былі толькі 30.
Кустовічы
Кусто́вічы (, Кустовичи) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.
21 студзеня 1961 года перададзена з Гарадзецкага сельсавета ў склад Астроміцкага сельсавета, у 1962 годзе вернута ў склад Гарадзецкага сельсавета.
Нарайр Гёзалян
Нарайр Гёзалян (Նորայր Խաչատուրի Գյոզալյան; нар., ) — армянскі футбаліст, нападнік.
Клубная кар’ера
Гуляў за ерэванскі «Бананц», з якім двойчы выйграў срэбныя медалі чэмпіянату Арменіі. У 2011 перайшоў у дыліжанскі «Імпульс», у складзе якога стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату Арменіі 2012/13.
У ліпені 2013, пасля распаду «Імпульса», у якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». У складзе «Тарпеда-БелАЗ», хоць і выхадзіў у аснове, не здолеў праявіць сябе. У выніку па заканчэнні сезона пакінуў клуб.
У студзені 2014 вярнуўся ў Арменію, падпісаўшы кантракт з «Алашкертам». У сезоне 2015/16 разам з камандай стаў чэмпіёнам Арменіі. У 2017 годзе вярнуўся ў «Бананц». У ліпені 2018 года перайшоў у «Арцах», які пакінуў у сакавіку 2019 года і завяршыў кар’еру.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юніёрскую зборную Арменіі.
Дзедавіцкі раён
Дзедавіцкі раён (Де́довичский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на ўсходзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу (рабочы пасёлак) Дзедавічы.
Геаграфія
Плошча — 2188 км². Асноўныя рэкі — Шалонь і яе прытокі — Судома, Ільзна, Гарадзянка. На захадзе раёна знаходзіцца ўсходняя частка Судомскага ўзвышша і яе найвышэйшы пункт — гара Судома (293 м).
Баскак
Баска́к (цюркск.) — прадстаўнік мангольскага хана ў заваяваных землях, зборшчыкі падаткаў. З цюркскім тэрмінам «баскак» звязаныя і, верагодна, тоесныя яму мангольскі даругачы і персідскі шыхнэ.
Этымалогія. Баскак/даругачы
Дзеяслоў bas- мае значэнні: 1. ціснуць; 2. ставіць (пячаць); 3. душыць, пераадольваць; 4. нападаць + афікс дзеючай асобы -qaq. Паводле І. М. Бярозіна, і баскак і даруга маюць адно і тое ж значэнне — націскацель (на пячаць). Аналагічнага меркавання прытрымліваўся : баскак — калька з мангольскай, азначае «чыноўнік, які ставіў пячаць на дакументы». на аснове паведамлення пра баскакаў Бухары лічыў, што значэнне тэрміна — «ахоўнік», «апякун», «ханскі намеснік», і меркаваў з’яўленне баскакаў у дамангольскі час.
Вольфганг Гефген
Вольфганг Гефген (Wolfgang Gäfgen, нар., ) — нямецкі малявальшчык, гравёр, мастак-гіперрэаліст і выкладчык. Гефген адлюстроўвае ў сваіх творах паўсядзённыя прадметы, але прыхоўвае іх матэрыяльнасць; нягледзячы на рэалізм яго творам уласціва магічнасць (Пакроў І, 1972, Парыж).
Канеўскае вадасховішча
Канеўскае вадасховішча (Канівське водосховище) — адно з шасці буйных украінскіх вадасховішчаў на Дняпры, размешчанае часткова ў Кіеўскай і часткова ў Чаркаскай вобласці. Канеўскае вадасховішча мае плошчу 675 км² і ўтрымоўвае каля 2,63 км³ вады. Даўжыня — 123 км, максімальная шырыня — 8 км. Найбольшая глыбіня 21 м. Ля берагоў Канеўскае вадасховішча вельмі мелкаводнае. У яго ўпадаюць рэкі Стугна і Трубеж. Найбольш буйнымі гарадамі ля Канеўскага вадасховішча з'яўляюцца Кіеў (паўднёвыя прыгарады), Пераяслаў і Канеў. Плаціна вадасховішча знаходзіцца ў 1 кіламетры на паўночны захад ад цэнтра Канева. Пры ёй працуюць гідраэлектрастанцыя і шлюз. Плаціна была пабудавана паміж 1972 і 1978 гадамі і з'яўляецца пераважна буйной дамбай агульнай даўжынёй у 16 км.
Леанід Міхайлавіч Гайдукевіч
Леанід Міхайлавіч Гайдукевіч (нар., Зубелевічы, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць ) — беларускі вучоны-гісторык, педагог, доктар гістарычных навук.
Біяграфія
Нарадзіўся 14 кастрычніка 1956 года ў вёсцы Зубелевічы Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. У 1981 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Геаграфія». З 1988 года выкладае ў БДУ. У 1990 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па спецыянасці 07.00.01. 1 чэрвеня 2010 года ў БДУ абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара гістарычных навук на тэму «Турызм у міжнародных адносінах краін Цэнтральнай і Усходняй Еўропы (1989—2009 гг.)» па спецыяльнасці 07.00.15 (навуковы кансультант — А. В. Шарапа) (зацверджана ВАК 27 красавіка 2011 года). Стажыраваўся ва ўніверсітэтах Германіі і Славакіі.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны праблемам турызмалогіі, гісторыі развіцця турызму ў краінах Еўропы, экалагічнага і культурнага турызму, рэгіянальнага планавання развіцця турызму. Удзельнічаў у падрыхтоўцы нацыянальных праграм развіцця турызму на 2001—2005 і 2005—2010 гады, Дзяржаўнай праграмы развіцця турызму на 2010—2015 гады. У якасці кіраўніка і эксперта з 2003 года ўдзельнічае ў рэалізацыі міжнародных праектаў у сферы турызму і ўстойлівага рэгіянальнага развіцця, у тым ліку ГЭФ/ПРААН, ПРААН/USAID, ТЕMPUS, праграм ЮНЭСКА і інш. Сябар грамадска-кансультатыўнага савета па турызме пры Міністэрстве спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Прэзідэнцкі стыпендыят у 2006 і 2011 гадах, мае ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2010 год), Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2011), Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь (2013) і інш.
Леа Гестэл
Леа Гестэл (нідэрл. Leo Gestel;,  — , ) — нідэрландскі жывапісец, ключавая фігура галандскага мадэрнізму. Мастак ствараў партрэты, краявіды правінцыйных гарадоў Галандыі, краявіды. Працаваў карыкатурыстам і мастаком перыядычных выданняў. У сваёй творчасці выкарыстоўваў мастацкія магчымасці розных стылістычных сістэм, сярод якіх кубізм, рэалізм, мадэрнізм, постымпрэсіянізм. Аўтар мастацкага стылю лумінізм.
Біяграфія
Гестэл атрымаў першыя ўрокі ў мастацтве жывапісу ад свайго бацькі, Віллема Гестэла — дырэктара мастацкай школы, і свайго дзядзькі, Дзімера Гестэла. Маючы фінансавыя праблемы Геслел займаўся маляваннем рэкламных аб’яў, ілюстраваннем кніг. Наведваў ён таксама вечаровыя класы ў Нацыянальнай акадэміі выяўленчага мастацтва.
У свой час у Парыжы ён зацікавіўся авангардным рухам. У 1913 годзе Герварт Вальдэн прапанаваў яму выставіць свае працы ў «Erster Deutscher Herbstsalon» у Берліне.
У 1914 годзе Гестэл правёў некаторы час на Маёрцы. Там ён у працаваў у асноўным у стылі кубізму.
Леа Гестэл звычайна праводзіў лета ў Паўночнай Галандыі ў Бергене (Buerweg), дзе ён пасяліўся ў 1921 годзе ў будынку, спраектаваным яго сябрам Streefkerk, якое да гэтага часу існуе. Тут ён далучыўся да мастацкай школы Бергена. Разам з Матэусам Вігманам стаў кіраўніком «Бергенскай групы» (С. Шварц, Я. Слэйтэрс, Піт Вігман, Філарсі і іншыя). У 1929 годзе большасць яго прац загінула падчас пажару, які знішчыў яго майстэрню. Пасля гэтага мастак жыў у Бларыкюме.
Некаторы час мастак працаваў у сваёй студыі ў Бларыкюме, дзе ў яго стыль працы ўсё больш набліжаўся да абстракцыі. У 1939 годзе ён распісаў паштамт у Хілверсуме.
Памёр Леа Гестэл 26 лістапада 1941 года ў Хілверсюме (Паўночная Галандыя, Нідэрланды).
NGC 6650
NGC 6650 (іншыя абазначэнні — ZWG 322.43, 7ZW 794, NPM1G +67.0164, PGC 61857) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Максіміліян III Габсбург
Максіміліян III Габсбург ( ў Вінер-Нойштат — пам. 2 лістапада 1618 ў Вене) — эрцгерцаг аўстрыйскі з дынастыі Габсбургаў, трэці сын імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Максіміліяна II і Марыі Іспанскай.
У 1587 годзе прэтэндэнт на польскую карону; быў абраны адной з партый шляхты, пасля абрання Жыгімонта Вазы пачаў няўдалую інтэрвенцыю ў Польшчу; канчаткова быў пераможаны Янам Замойскім пры Бычыне і быў узяты ў палон і зняволены ў Бэндзінскім замку.
У 1589 годзе адмовіўся ад правоў на польскі трон. З 1590 года быў вялікім магістрам Тэўтонскага ордэна.
Церабееўскі сельсавет
Церабе́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Церабееўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Ліпнякоўскага сельсавета.
Палу (Верона)
Насельніцтва складае 1217 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 90 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 37050. Тэлефонны код — 045.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Zeno.
NGC 6651
NGC 6651 (іншыя абазначэнні — UGC 11236, MCG 12-17-22, ZWG 340.44, IRAS18250+7134, PGC 61836) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Барысаўшчынскі сельсавет (Хойніцкі раён)
Бары́саўшчынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хойніцкага раёна Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Барысаўшчына.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Хойніцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Гноеўскага сельсавета і частка скасаванага Храпкаўскага сельсавета. З 26 ліпеня 1930 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Загальскага сельсавета. 30 чэрвеня 1966 года ў склад Дварышчанскага сельсавета перададзена вёска Храпкаў. 1 снежня 2009 года ў склад сельсавета перададзеная вёска Храпкаў, якая ўваходзіла ў Дварышчанскі сельсавет.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (2 населеныя пункты) — 794 чалавекі, з іх 97,1 % — беларусы, 1,9 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Дзюсакен
Дзюсакен — раз’езд у Барадуліхінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бель-Агачскай сельскай акругі. Код КАТА — 633835600.
Аляксей Іванавіч Карзухін
Аляксей Іванавіч Карзухін (Алексе́й Ива́нович Корзу́хин,  —, Санкт-Пецярбург) — рускі жывапісец.
Сын прыгоннага. Вучыўся ў Пецярбургскай АМ (1858-63). Удзельнік «Бунту чатырнаццаці», у 1863 годзе пакінуў АМ, стаў членам арцелі мастакоў. З 1868 года акадэмік Пецярбургскай АМ. Член-заснавальнік Таварыства перасоўных мастацкіх выставак. Для творчасці Карзухіна характэрныя сацыяльна-выкрывальны скіраванасць і жывая нязмушанасць жанравых сцэн. Творы: «Вяртанне з сельскага кірмашу» (1868), «Перад споведдзю» (1877), «У манастырскай гасцініцы» (1882) — усе ў Траццякоўскай галерэі; партрэт М. І. Пяскова (1863), «Птушыныя ворагі» (1887), «Ля акрайца хлеба» (1890) — усе ў Рускім музеі.
Аляксандр Іванавіч Грачышнікаў
Аляксандр Іванавіч Грачышнікаў (, г. Тагучын, Новасібірская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1966 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў архітэктарам у Новасібірску, з 1971 года — галоўны архітэктар праектаў у Віцебскграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Віцебску.
Творчасць
Асноўныя працы: школа павышэння кваліфікацыі (1976) і інтэрнаты (1981) Віцебскага ветэрынарнага інстытута, жылыя дамы па праспекце Будаўнікоў (1981, з А. В. Асяненкам), 290-кватэрны жылы дом па вул. Чкалава (1984, з А. В. Асяненкам) у Віцебску.
Баніфацы Тэафіл Пац
Баніфацы Тэафіл Пац (каля 1622 — 1678) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Каля 1660 стаў цівуном троцкім, у 1665 — палкоўнікам літоўскіх войскаў. З 1669 вялікі абозны літоўскі, з 1676 вялікі стражнік літоўскі, таксама быў старостам батоцкім і рыжскім.
Сям'я
Сын Пятра Паца і яго другой жонкі Гальшкі Шэмет, брат Фелікса Яна, Гераніма Дамініка, Міхала Казіміра і Казіміра.
Каля 1642 ажаніўся з Кацярынай Францкевіч-Радзімінскай. Ад гэтага шлюбу меў сына Яна Крыштафа, вялікага падкаморага літоўскага, і дачок Ганну Клару і Альжбету. Пасля смерці першай жонкі ўзяў шлюб з князёўнай Альжбетай Масальскай. Ад другога шлюбу дзяцей не было.
Готфрыд Бернхард Гёц
Яго бацька быў слесарам у кляштары цыстэрцыянаў у Велеградзе. У 1718 годзе залічаны ў езуіцкую школу ва Угерске-Градзіштэ, дзе вывучаў рыторыку і граматыку. Пасля заканчэння курса навучаўся жывапісу ў Франца Грэгара Ігнаца Экштэйна, які займаўся рэстаўрацыяй кляштарнага касцёла. Праз чатыры гады ён, верагодна, стаў вандроўным чаляднікам і пасяліўся ў Аўгсбургу каля 1730 г. Гэты горад быў цэнтрам друку і выдавецкай справы, а таксама бізнесу і фінансаў, таму, хутчэй за ўсё, ён навучыўся там гравюры, каб атрымаць працу. Ён таксама, відаць, навучыўся афорту ў Іагана Георга Бергмюлера.
Ён атрымаў сертыфікат магістра ў 1733 годзе і неўзабаве пасля гэтага ажаніўся. Яго жонка памерла маладой, і ён зноў ажаніўся ў 1736 годзе. Шмат гадоў ён працаваў у мастацкага і музычнага выдаўца Ёгана Крысціяна Леапольда. З 1739 года ён таксама пісаў фрэскі, у тым ліку ў капліцы Новага палаца ў Меерсбургу і інш.
Бежанцы
Бе́жанцы — асобы, якія пакінулі краіну свайго грамадзянства ці пастаяннага месцажыхарства ў выніку ваенных дзеянняў ці іншых надзвычайных сітуацый або ганенняў па палітычных, расавых, рэлігійных матывах і не атрымалі грамадзянства іншай дзяржавы. У міжнародным праве паняцце «Бежанец» ўпершыню аформлена пасля Першай сусветнай вайны 1914—1918 гадоў, калі з набліжэннем фронту прымусова высялялася насельніцтва цэлых паветаў і губерняў.
Беларускія бежанцы ў пачатку 20 ст.
Паводле афіцыйных (далёка не поўных) звестак, на 14.2.1917 у Расіі было 3,2 млн. Б., з іх зарэгістравана 750 680 з Гродзенскай, 164 351 з Віленскай, 161 453 з Мінскай, 51 954 з Віцебскай, 1654 з Магілёўскай губерняў. Б. з Беларусі былі раскіданы па ўсёй Расіі. Найбольш іх асела ў Тамбоўскай, Самарскай, Калужскай, Казанскай, Курскай, Саратаўскай губернях, у Петраградзе (100 704), Маскве (128 261). Паводле звестак Наркамата ўнутр. спраў РСФСР, на 11.5.1918 у Расіі жыло 2 292 395 Б. з Беларусі, у т.л. беларусаў і рускіх 2 059 857. На працягу 1918—24 у Зах. Беларусь іх вярнулася каля 700 тыс. Першыя Б. на Беларусі з'явіліся восенню 1914. Пасля паражэння рус. арміі вясной —летам 1915 і з набліжэннем фронту Беларусь ператварылася ў бежанскі лагер. Бежанскі рух быў стихійны, ніякага плана эвакуацыі не існавала. Сяляне імкнуліся застацца на сваей зямлі, але вайскоўцы і выпраўлялі іх у бежанства. 24.7.1915 былі прызначаны Галоўнаўпаўнаважаныя па ўладкаванні Б. на франтах. Беларусь увайшла ў раён дзейнасці Галоўнаўпаўнаважанага па ўладкаванні Б. Паўн.-Зах. фронту. Толькі 30.8.1915 прыняты закон «Аб забеспячэнні патрэб бежанцаў», пры міністру ўнугр. спраў створана Асобая наряда па ўладкаванні Б. Дабрачыннай дзейнасцю займаўся К-т яе імператарскай высокасці вял. княжны Таццяны Мікалаеўны (Таццянінскі к-т, пасля Лют. рэвалюцыі 1917 пераўтвораны ва Усерас. к-т дапамогі пацярпелым ад вайны). Шырокую дзейнасць разгарнулі нац. дабрачынныя арг-цыі. У крас. 1915 у Вільні створана Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны, якое адкрыла шэраг аддзелаў на месцах. У студз. 1916 створана Беларускае таварыства ў Петраградзе па аказанні дапамогі пацярпелым ад вайны. Становішча Б. было надзвычай цяжкім. Высокай была іх смяротнасць. Узнікалі канфлікты з мясц. насельніцтвам. Нягледзячы на тэта, нац. свядомасць бел. Б. значна вырасла. Пасля Лют. рэвалюцыі 1917 сярод Б. дзейнічалі арг-цыі Белоруской сацыялістычнай грамады. Белоруской народной громады. У Маскве адбыліся 2 з'езды Б.-беларусаў (7—10.10 і 2—4.12.1917). Пытанне аб бежанцах разглядалася на Усебеларускім з'ездзе 1917 года (даклад А. Цвікевіча «Бежанскае пытанне і Праца бежанскай секцыі з'езда»), на ім створаны камітэт па аказанні дапамогі бежанцам. Пазней вырашэннем праблем бежанцаў займалася Рада БНР. Сярод бежанцаў створаны Арэнбургскі гурток беларусаў, Беларуска-ўкраінскі камітэт помачы ахвярам вайны ў Барнауле, Беларуская вучнёўская грамада і Гурток беларускай сацыялістычнай моладзі ў Калузе, «Беларуская хатка» ў Арле, «Беларус» і Беларуская чыгуначная грамада ў Маскве, «Беларуская хатка» ў Петраградзе, Беларускі нацыянальны гурток у Багародзіцку Тульскай губерні, Саюз беларусаў у Архангельску і інш. У 1918—1919 гадах работу сярод бежанцаў праводзілі Беларускі нацыянальны камісарыят і беларускія секцыі РКП(б). У ліпені 1918 года ў Маскве адбыўся Усерасійскі з’езд бежанцаў з Беларусі. У складзе у красавіку 1918 года створана Цэнтральная калегія па справах палонных і бежанцаў (з мая 1919 года ў ).
2 Сусветная вайна
У пачатку Вял. Айч. вайны з Беларусі амаль 1,5 млн чал. былі эвакуіраваны на ўсход (на бацькаўшчыну вярнуўся толькі кожны 3-і). У час адступлення з акупіраваных тэрыторый ням.-фаш. армія сілай зброі прымушала мясц. насельніцтва адступаць з ёй з тэрыторый, якія займала Сав. Армія. У выніку на тэр. Беларусі былі сагнаны сотні тысяч Б. з Арлоўскай, Калінінскай, Пскоўскай, Смаленскай і інш. абласцей. У выніку прымусовага вывазу фашыстамі насельніцтва з захопленых тэрыторый у Германію (з Беларусі каля 380 тыс. чал.) узнікла катэгорыя перамешчаных асоб. Пагадненнямі паміж СССР, ЗША і Англіяй (лют. 1945), СССР і Францыяй (чэрв. 1945) прадугледжваліся абавязкі бакоў па аблягчэнні лесу Б. і перамешчаных асоб, садзейнічанні іх рэпатрыяцыі. 3 утварэннем ААН гэтыя абавязкі паводле рэзалюцый Ген. Асамблеі ад 12 лют. i 15 снеж. 1946 прымалі на сябе краіны — члены ААН, створана Міжнар. арг-цыя па справах Б. (у 1951 заменена Управлением Вярх. камісара ААН па справах Б.). Былі прыняты міжнар. канвенцыі аб прававым статусе Б. (28.6.1951) і апатрыдаў (28.9.1954), пратакол аб статусе Б (1967), у якіх дэталёва вызначаюцца і падрабязна трактуюцца правы Б. Паводле гэтых дакументаў, дзяржава, якая прымае Б., абавязана прадаставіць ім тыя ж правы, якімі карыстаюцца іншаземцы, што жывуць на яе тэрыторыі, права выбару месца жыхарства і вольнаго перамяшчэння па краіне. Забараняецца высылка Б. у краіны, з якіх яны прыехалі і дзе цярпелі ганенні (апошняя норма пашыраецца толькі на паліт. эмігрантаў). Б. могуць быць высланы толькі ў выпадку асуджэння за ўчыненне асабліва цяжкага злачынства, якое пагражае бяспецы краіны. Прававое становішча Б. рэгулюецца таксама нац. заканадаўствам, якое распрацавана ў гэтых адносінах у дзяржавах-удзельніцах канвенцыі аб статусе Б. 1951. Беларусь не з'яўляецца ўдзельніцай гэтай канвенцыі.
Гдоўскі раён
Гдоўскі раён (Гдо́вский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Пскоўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Гдоў.
Геаграфія
Плошча — 3391 км², размешчаны на поўначы Пскоўскай вобласці. Мяжуе на поўдні з Пскоўскім, на ўсходзе — з Плюскім і Струга-Красненскім раёнамі, на поўначы — з Ленінградскай вобласцю. З захаду на працягу каля 100 кіламетраў тэрыторыя раёна абмываецца водамі Чудскога возера, па якім праходзіць мяжа з Эстоніяй.
Паўстанне Разіна
Сяля́нская вайна́ 1670—1671 гадо́ў у Расіі, ці паўста́нне Ра́зіна — масавы антыўрадавы рух казакоў, прыгонных сялян, пасадскіх людзей, паволжскіх народаў (чувашоў, мары, мардвы, татар) на Доне, у Паволжы і Слабадской Украіне.
Паўстанне было выклікана ўзмацненнем прыгонніцтва ў Цэнтральнай Расіі і пашырэннем яго на паўднёвыя і паўднёва-ўсходнія ўскраіны.
Кіраўнікі паўстання: С. Ц. Разін, В. Р. Ус, Ф. Шалудзяк і іншыя.
Тэрмін «Сялянская вайна 1670—71», які замацаваўся ў савецкай гістарычнай літаратуры з 1930-х г., у сучаснай расійскай гістарычнай літаратуры (з пачатку 1990-х г.) найчасцей замяняецца тэрмінам «паўстанне Разіна».
Перад паўстаннем
Сялянскай вайне папярэднічаў у 1667—1669 паход казацкай беднаты на чале з Разіным на раку Яік (цяпер Урал) і па Каспійскім моры (разрабаваны прыбярэжныя правінцыі Персіі, вызвалены расійскія нявольнікі), пасля заканчэння якога Разін заснаваў на Доне апорны пункт — Кагальніцкі гарадок. Сюды збіраліся казакі і збеглыя сяляне.
Ход вайны
Вясной 1670 Разін захапіў уладу на Доне і на чале сваіх атрадаў пайшоў на Ніжнюю Волгу. Паўстанцы нанеслі паражэнні ўрадавым войскам, у маі—чэрвені 1670 авалодалі гарадамі Царыцын, Чорны Яр, Астрахань, дзе знішчылі царскіх ваявод і ўвялі самакіраванне на казацкі ўзор.
У жніўні 1670 Разін на чале войска (каля 10 тыс. чал.) пайшоў уверх па Волзе, авалодаў гарадамі Самара, Саратаў і іншымі, асадзіў Сімбірск.
Ён і яго паплечнікі абвяшчалі, што ў іх войску нібыта знаходзяцца царэвіч Аляксей Аляксеевіч (сын Аляксея Міхайлавіча), які паводле бацькоўскага ўказа ідзе на Маскву «пабіць» баяр, дваран, ваявод і купцоў «за здраду», а таксама звергнуты патрыярх Нікан. У сваіх «спакусных лістах» Разін заклікаў паслужыць цару і «чорным людзям даць свабоду».
Паўстанні ахапілі вялізную тэрыторыю аж да цэнтральных раёнаў краіны: знішчаліся памешчыкі і іх прыказчыкі, ваяводы і іншыя прадстаўнікі ўлады, стваралася мясцовае самакіраванне.
Паўстанцы з Астрахані на чале з Ф. Шалудзяком у маі—чэрвені 1671 здзейснілі новы няўдалы паход на Сімбірск. У снежні 1671 Астрахань здалася царскім войскам.
Падгрупа
Падгрупа ― падмноства H групы G, якое само з'яўляецца групай адносна аперацыі, якая вызначаецца G.
Падмноства H групы G з'яўляецца яе падгрупай тады і толькі тады, калі:
У выпадку канечных і, наогул, перыядычных груп праверка другой ўмовы з'яўляецца залішняй.
Чырвоная Зорка (рыбгас)
Адкрытае акцыянернае таварыства «Рыбгас «Чырвоная Зорка» (ОАО «Рыбхоз «Красная Зорька») — рыбаводскае падпрыемства, якое знаходзіцца ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пойме ракі Гніліцы і каналаў Рудзянецкага і Буйкавіцкага. Гаспадарка з'яўляецца поўнасістэмнай і складаецца з Жыткавіцкай, Рудзянецкай, Буйкавіцкай і Выроставай сістэм сажалак. Гаспадарчы цэнтр рыбгаса знаходзіцца побач з Жыткавіцкай сістэмай сажалак у пасёлку Чырвоная Зорка.
Праектная магутнасць прадпрыемства складае 985 тон рыбы і 5 млн штук сяголеткаў. На балансе рыбгаса маюцца сажалкі: нагульныя (13 штук), выроставыя (8 штук), матачныя, нераставыя, зімавальныя, каранцінныя, рыбнікі земляныя. У арэндзе ў прадпрыемства знаходзіцца возера Чырвонае плошчай 4 375 га.
Асноўнай вытворчай спецыялізацыяй з'яўляецца вырошчванне сажалкавай рыбы — карпа, белага амура, таўсталобіка. У невялікіх колькасцях у гандлёвую сетку пастаўляецца шчупак, карась, лінь.
Гісторыя
Рыбгас «Чырвоная Зорка» бярэ свой пачатак у 1908 годзе, калі была створана Жыткавіцкая сістэма сажалак і сажалка №5 Буйкавіцкай сістэмы, якія да 1917 года належалі памешчыку Левандоўскаму. Пасля рэвалюцыі на панскіх угоддзях быў арганізаваны саўгас «Чыстая лужа» і сажалкі належалі яму. У 1931 годзе створаны рыбгас «Чырвоная Зорка».
Першыя планавыя паказчыкі раўняліся 70-80 тонам рыбы ў год, затым 120-170 тонам, у 1938 годзе вырасцілі 300 тон таварнай рыбы. У час вайны гаспадарка была разбурана, шлюзы ўзарваны, аднавілі рыбгас пасля перамогі. У 1971 годзе ён дасягнуў узроўню 800 тон таварнай рыбы. У 1997 годзе шляхам рэарганізацыі да рыбгаса далучылі ўчастак «Чырвонапалескі» з возерам Чырвоным.
Конкурс песні Еўрабачанне 1969
Конкурс песні Еўрабачанне 1969 стаў 14-м конкурсам Еўрабачанне. Ён прайшоў 29 сакавіка 1969 года ў Мадрыдзе (Іспанія) на сцэне Каралеўскага опернага тэатра. Удзел у конкурсе прыняло 16 краін. Аўстрыя адмовілася ад удзелу ў конкурсе, які праходзіў у краіне, у якой правілы ваенная дыктатура Франсіска Франка. Сярод дэбютантаў конкурсу мог апынуцца Ліхтэнштэйн, дзе ўпершыню быў праведзены нацыянальны адбор, аднак па прычыне адсутнасці ў краіне мясцовай тэлекампаніі яму было адмоўлена ва ўдзеле. Адзіны раз у гісторыі адразу чатыры песні атрымалі званне пераможцы конкурсу: Вялікабрытанія з песняй «Boom bang a bang», выкананай Лулу, Іспанія з песняй «Vivo cantando», выкананай Салам, Нідэрланды з песняй «De troubadour», выкананай Лэні Кюр і Францыя з песняй «Un jour, un enfant», выкананай Фрыдай Боккара. Гэты конкурс таксама быў адзначаны іншымі важнымі падзеямі: Сальвадор Далі стварыў рэкламны праспект для конкурсу, а Манака было прадстаўлена 12-гадовым хлопчыкам, які заняў 6-е месца.
Ліпнікі (Кобрынскі раён)
Лі́пнікі (, Липники) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.
NGC 6652
NGC 6652 (іншыя абазначэнні — GCL 98, ESO 395-SC11) — шаравое скопішча ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс дзяржаўных узнагарод Славацкай Рэспублікі
Дзяржа́ўныя ўзнагаро́ды Слава́цкай Рэспу́блікі — узнагароды, форма ўшанавання грамадзян Славацкай Рэспублікі, а таксама грамадзян іншых краін за заслугі перад Славацкай Рэспублікай. Гэты спіс дае інфармацыю пра ўзнагароды Першай Славацкай Рэспублікі і Сучаснай Славацкай Рэспублікі.
Ронка
Ронка (Roncà) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верона.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro.
Барыспіль
Барыспіль (Бориспіль) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Барыспільскага раёна. Насельніцтва 65 тыс. чал. (2010).
Знаходзіцца за 35 км ад Кіева. Непадалёк ад горада знаходзіцца аднайменны аэрапорт.
Гвардзі
Гвардзі (іт. Guardi) — італьянскае прозвішча.
Барыспіль
Гісторыя
Упершыню ўспамінаецца крыніцамі ў 1015 годзе. У 1596 годзе паселішча атрымала Магдэбургскае права. У ХІХ стагоддзі мястэчка Барыспіль было ў складзе Барыспільскай воласці Пераяслаўскага павета Палтаўскай губерні. Статус горада з 1956 года.
Рыгор Рыгоравіч Мясаедаў
Рыгор Рыгоравіч Мясаедаў (Григо́рий Григо́рьевич Мясое́дов;, в. Панькова — , Палтава) — рускі жывапісец.
Біяграфія
Вучыўся ў Аляксея Тарасавіча Маркава і Цімафея Андрэевіча Нефа ў Пецярбургскай АМ (1858-62; пенсіянер у Германіі, Італіі і Францыі ў 1863-68; сапраўдны член з 1893 года). Адзін з арганізатараў і актыўных дзеячаў Таварыства перасоўных мастацкіх выставак. Творчасць прысвечана побыту сялян («Земства абедае», 1872, Траццякоўская галерэя), («Касцы», 1887, Рускі музей). Звяртаўся таксама да гістарычных тэм.
Сезар (прэмія, 1990)
15-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар» адбылася 4 сакавіка 1990 года ў Парыжы.
Volat V2
МЗКЦ-690003 Volat V-2 — беларускі паўнапрывадны бронетранспарцёр з колавай формулай 8×8.
Гісторыя
Беларускія канструктары паралельна з распрацоўкай працэсу мадэрнізацыі наяўных БТР-70 задумваліся і аб стварэнні ўласнага бронетранспарцёра ў садружнасці з Расійскай Федэрацыяй. Такія работы праводзіліся на Мінскім заводзе колавых цягачоў у ініцыятыўным парадку ў перыяд з 2008 па 2010. Машына нават атрымала індэкс МЗКЦ-590100 «Умка». Шасі павінна было мець колавую формулу 8Х8 і абсталёўвацца электратрансмісіяй. Для бронекорпусу меркавалася ўжываць самыя сучасныя, у тым ліку кампазітныя, матэрыялы. Кругавы агляд экіпажу павінны былі забяспечыць самыя перадавыя оптыка- і радыёэлектронныя сродкі назірання. У канструкцыю планавалася закласці і магчымасць дыстанцыйнага кіравання рухам і агнём. Вежу і ўзбраенне меркавалася закупляць за мяжой, у тым ліку ў краінах дальняга замежжа. Адбыліся папярэднія перамовы з патэнцыяльнымі партнёрамі, была атрымана іх прынцыповая згода на ўдзел у праекце. У сярэдзіне 2010 года адбыліся папярэднія перамовы з патэнцыяльнымі партнёрамі. Аднак на стадыі заключэння дагавораў работа скончылася. Накіраваныя кіраўніцтвам Мінскага завода колавых цягачоў у адрас Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта лісты з прапановамі аб распрацоўцы спецыяльнай Дзяржаўнай праграмы па стварэнні вытворчасці сямейства браняваных колавых машын так і засталіся без адказу. У гэты перыяд часу ў Арзамасе праходзілі выпрабаванні машыны БТР-82 і БТР-82А, ужо абсталёўваліся ДУБМ, прычым на БТР-82А з 30-мм гарматай.
Праект «Умка» не атрымаў падтрымкі і сродкаў ні Міністэрства абароны, ні Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта. Адсутнасць фінансавання вымусіла МЗКЦ згарнуць праект, распалася і ініцыятыўная група распрацоўшчыкаў.
У чэрвені 2021 года стала вядома, што Мінскі завод колавых цягачоў распрацаваў першы айчынны бронетранспарцёр з колавай формулай 8х8. У заяве прэс-службы Дзяржкамваенпрама ад 8-га чысла гаворыцца :
Упершыню машына была прадэманстравана публіцы 23 чэрвеня 2021 года на выставе MILEX-2021. На пляцоўку да «Мінск-Арэны» Volat V2 даставілі яшчэ 21-га чысла, але ўвесь гэты час ён быў старанна скрыты маскіровачным чахлом. У перспектыве бранявік павінен замяніць змешчаны на ўзбраенні беларускай арміі баявыя машыны яшчэ савецкай вытворчасці (БМП-1, БМП-2, БТР-70, БТР-80), а таксама дазволіць адмовіцца ад закупкі сучасных расійскіх БТР-82А. Баявую машыну ўнутры і звонку агледзеў прэм’ер-міністр Беларусі Раман Галоўчанка. З яго слоў, V2 адпавядае ўсім сучасным вырабам па ўнутраным аснашчэнню тактыка-тэхнічных характарыстыках і нават можа стаць асноўным сродкам рухомасці беларускіх вайскоўцаў. Як заявіў Галоўчанка, галоўнай задачай пасля выставы стане дапрацоўка бронетранспарцёра. Таксама пачнуцца выпрабаванні машыны.
Апісанне
Машына абсталявана вадамётнымі рухавікамі, якія забяспечваюць дастаўку войскаў з дэсантных караблёў на сушу, фарсіраванне рэк і іншых водных перашкод. БТР здольны развіваць хуткасць да 110 км/г на асфальтабетонным пакрыцці і максімальную хуткасць на плаву да 10 км/г. Ён абсталёўваецца дызельным радным шасціцыліндровым рухавіком WP13.550 магутнасцю 550 к. с. Рухавік працуе ў пары з гідрамеханічнай шасціступеньчатай каробкай перадач вытворчасці МЗКЦ. Для забеспячэння высокай праходнасці на «Волаце» ўсталявана двуххуткасная раздатачная каробка з галоўным блакаваным дыферэнцыялам, а таксама вядучыя масты з міжколавымі і міжвосевымі дыферэнцыяламі з прымусовым блакаваннем. Падвеска — незалежная, аднарычажная, гідрапневматычная. Устаноўлены колы з бяскамернымі шынамі памерам 14.00R20 і абмежавальнікі радыяльнай дэфармацыі (Run-Flat), якія забяспечваюць рух на спушчаных шынах (пры іх пашкоджанні) па цвёрдых дарогах з хуткасцю да 20 км/г. Дадаткова прадугледжана цэнтральная аўтаматычная сістэма рэгулявання ціску паветра ў шынах, кіруецца з месца механіка-кіроўцы. Тормазы дыскавыя, калодачнага тыпу з фіксаваным клямарам. БТР разлічаны на эксплуатацыю пры тэмпературы навакольнага паветра ад -40°С да +40°С. Гэта забяспечваецца ўстаноўкай узмоцненай сістэмы астуджэння рухавіка, гідрамеханічнай перадачы і асобнай сістэмай астуджэння раздатачнай скрынкі. Для харчавання рухавіка паветрам на плаву бронетранспарцёр абсталяваны тэлескапічным паветразаборнікам. Дэмантаж агрэгата з усімі сістэмамі можна вырабляць без зліву рабочых вадкасцяў.
Корпус БТР складаецца з маторна-трансмісійнага адсека, адсекаў сістэм і адсека пасялення. Адсек пражывання складаецца з трох аддзяленняў: кіравання, баявога і дэсанту. У аддзяленні кіравання размешчаны органы кіравання, Панэль прыбораў, сядзенне механіка-кіроўцы, якое рэгулюецца па вышыні і падоўжным становішчы, з пяцікропкавымі рамянямі бяспекі; люк механіка-кіроўцы са штатнымі здымнымі перыскапічнымі прыборамі назірання, з магчымасцю замены пярэдняга прыбора на прыбор назірання пры руху па вадзе. Баявое аддзяленне забяспечвае ўстаноўку штатнага баявога модуля БМП-2 і ўзбраення (30-мм аўтаматычная гармата 2А42 з двухлентачным харчаваннем, кулямёт ПКТ 7,62-мм, спараны з гарматай, пускавая ўстаноўка супрацьтанкавых кіраваных ракет). Маецца таксама варыяцыя з модулем АДУНОК-БМ-30. Акрамя гэтага, ёсць балістычная абарона Бр4 і супрацьмінная абарона STANAG 4569 level 2a/2b. Дэсантнае аддзяленне размешчана ў задняй частцы машыны, месціць восем чалавек. Адкідальная апарэль у задняй частцы БТР дазваляе дэсантавацца як на стаянцы, так і ў руху.
Таксама прадугледжана дызель-генератарная ўстаноўка — для засады без выкарыстання рухавіка і для частковай баяздольнасці пры адмове або пашкоджанні асноўнага матора. Устаноўлена электрычная лябёдка самовытасківання з цягавым высілкам 10 т, а з выкарыстаннем паліспастаў — 20 т. Ёсць і фільтравентыляцыйная ўстаноўка для абароны ўсіх, хто ўнутры, ад вонкавай пылу, радыеактыўных і атрутных рэчываў і бактэрыяльных сродкаў. Падчас руху па вадзе могуць спатрэбіцца сістэма індыкацыі вады ў корпусе і две помпы для адкачкі вады. Для дадатковай маскіроўкі машыны на поле бою на вежы прадугледзелі сістэму пастаноўкі аэразольнай заслоны тыпу «Туча».
Шаўкоўніца чорная
Шаўкоўніца чорная, Тут чорны (Morus nigra) — лістападнае дрэва; від роду Шаўкоўніца сямейства Тутавых. Шырока распаўсюджана ў культуры. Вырошчваюць дзеля смачных пладоў і драўніны.
Батанічнае апісанне
Плод — суплодзе арэхаў даўжынёй 1,2-3 см і 1,1-1,7 см шырынёй. Першыя спелыя плады — у чэрвені. У спелым выглядзе цёмна-фіялетавыя, амаль чорныя, глянцавыя, кампактныя, вельмі сакавітыя. Прыемная батанічная асаблівасць — нераўнамернасць паспявання пладоў. Гэта дазваляе збіраць спелыя ягады доўгі час, пакідаючы пры гэтым на дрэве зялёныя. Збор палегчаны тым, што спелыя ягады добра абсыпаюцца, не патрабуючы высілкаў.
Плады ядомыя: кіслыя да паспявання і салодкія на смак у стане поўнай спеласці.
Шаўкоўніца чорная вядома вялікай колькасцю храмасом, іх у храмасомным наборы 154 пары (308 асобнікаў).
Распаўсюджанне
Шаўкоўніца чорная паходзіць з Паўднёва-Заходняй Азіі, дзе спрадвеку культывавалася дзеля сваіх ядомых пладоў і шырока распаўсюдзілася на захад і на усход. Увод у культуру адбыўся так даўно, што дакладны натуральны арэал цяпер не вызначаны.
Найбольш шырока яна распаўсюджана ў Іране, Афганістане, Таджыкістане, Узбекістане і Паўночнай Індыі, дзе часта выкарыстоўваецца для вырабу джэмаў і шэрбетаў. Таксама сустракаецца на Каўказе, у Малдове, Крыму і Украіне.
Найбуйнейшая дакументаваная лакальная папуляцыя чорнай шаўкоўніцы ў Еўропе (каля 470 дрэў) знаходзіцца ў вінаградніках сяла у Славакіі.
Хімічны склад ягад
Ягады шаўкоўніцы чорнай утрымліваюць:
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
Расліна вырошчваецца ў першую чаргу дзеля ядомых пладоў, з'яўляецца лекавай, дэкаратыўнай і іншае.
Гісторыя
Паходзіць з Паўднёва-Усходняй Азіі (Карэя, Кітай), дзе да гэтага часу сустракаецца дзікая форма. Даўно ўведзена ў культуру, вядомая з часоў еўрапейскай антычнасці. Шаўкоўніца згадвалася ў часы Арыстоцеля і Аляксандра Македонскага. Аб тутавых ягадах пісалі паэты Вяргілій і Авідзій, навуковец Пліній Старэйшы.
У Еўропе ўпершыню чорную шаўкоўніцу пачалі вырошчваць у Італіі ў часы імператара Юстыніяна Вялікага (483—565 н. э.), як корм для вусеняў. Толькі каля 1434 года яна стала змяняцца шаўкоўніцай белай, якая лепш падыходзіць для гэтай мэты.
Шаўкоўніца чорная была завезена ў Вялікабрытанію ў XVII стагоддзі з разлікам, што яна будзе карыснай для вырошчвання. Спроба апынулася няўдалай, бо шаўкапрад аддае перавагу шаўкоўніцы белай, але ў спадчыну ад гэтых падзей засталіся вялікія і старыя дрэвы ў многіх загарадных садах.
У кулінарыі
Ягады маюць прыемны кісла-салодкі смак і выкарыстоўваюцца для прыгатавання мармеладу, сіропаў, кампотаў, варэння, павідла, бякмесу і алкагольных напояў.
Ягады чорнай шаўкоўніцы добра сушацца і добра захоўваюцца ў высушаным стане. У эпоху да прамысловай выпрацоўкі белага цукру ягады шаўкоўніцы разам з курагой, разынкамі і сушанай дыняй выкарыстоўваліся як натуральныя заменнікі цукру. Да таго ж, яны былі і засталіся значна больш карыснымі з-за ўтрымання пектынавых рэчываў і мікраэлементаў, якіх пазбаўленыя прамысловыя формы цукру. Сушаная форма дазваляе падоўжыць лячэбна-аздараўленчае дзеянне натуральнымі рэчывамі ў зімовы перыяд. З сушаных пладоў таксама робяць муку, якую можна падмешваць у цеста.
Гварыента дзі Арпа
Гварыента дзі Арпа (іт. Guariento di Arpo; -) — жывапісец гатычнага стылю з паўночнай Італіі.
Шаўкоўніца чорная
У кулінарыі
Ягады шаўкоўніцы чорнай шырока выкарыстоўвае кулінарыя краін Каўказу. З іх робяць пранікі, салодкія хлябцы-лаваш, вараць варэнне (часцей з даданнем іншай садавіны).
Гварыента дзі Арпа
Жыццё і творчасць
Вывучаў майстэрства жывапісу ў Падуі. Пра жыццё Гварыента захавалася вельмі мала пісьмовых звестак. З 1338 годзе працаваў у Падуі на службе каля дома Карара, тут ён стварыў серыю карцін з выявамі анёлаў для капэлы ў палацы гэтага сямейства. Каля 1365 года пераязджае ў Венецыю і ўкараняе ва ўласцівую гэтаму рэгіёну візантыйскую манеру ў мастацтве ўплыў жывапісу школы Джота. Пісаў пераважна алтарныя палотны і фрэскі на рэлігійныя тэмы, але таксама і персанальныя партрэты па прыватных замовах.
Шаўкоўніца чорная
У медыцыне
Шаўкоўніца чорная — старажытная лекавая расліна ў народнай медыцыне Карэі, Кітая, В’етнама, Індыі, Каўказа. Выкарыстоўваюць кару, лісце, кветкі, ягады пры захворваннях сэрца, нырак, падстраўнікавай залозы, прастудзе.
Гварыента дзі Арпа
Жыццё і творчасць
У 1365 годзе Гварыента дзі Арпа атрымаў ад дожа Венецыі Марка Карнара заказ на стварэнне гіганцкай фрэскі для адной з залаў Палаца дожаў. Фрэска насіла назву Каранацыя Марыі і займала ўсю прастору адной са сцен новай Вялікай Залы палаца, у якой засядала Вялікая рада горада. Падчас пажараў 1576 і 1577 гадоў гэтыя роспісы моцна пацярпелі, і паколькі выратаваць іх ужо было немагчыма, на гэтым месцы Якапа Тынтарэта піша свой Страшны суд. Да XX стагоддзя фрэскі дзі Арпа лічыліся беззваротна страчанымі. Аднак у 1903 годзе пры рэстаўрацыйных работах яны былі знойдзены пад работай Тынтарэта, зняты са сцяны, перанесены на палатно і пасля дбайнай апрацоўкі ў 1995—1996 гадах выстаўлены на агляд у Палацы дожаў.
Шаўкоўніца чорная
У медыцыне
Спелыя ягады настойвалі на вадзе і прымалі пры прастудзе, болях у горле. Кару каранёў шаўкоўніцы настойвалі на вадзе і прымалі як глістагонны сродак. У сучаснай медыцыне ягады і кару каранёў выкарыстоўваюць толькі як дапаможны сродак.
У ландшафтным дызайне
Шаўкоўніца мае засухаўстойлівыя якасці, добра аднаўляе галіны і крону пасля абрэзкі. Яе высаджваюць у парках і ўздоўж дарог як дэкаратыўную расліну. Больш адчувальная да марозу, чым шаўкоўніца белая, падыходзіць для вырошчвання ў
Акрамя пладовых сартоў, выведзена некалькі дэкаратыўных формаў. Пераважаюць формы з белымі або ружовымі ягадамі, але ёсць і з чорнымі. Форма кроны можа быць ніцай, пірамідальнай або шарападобнай.
Выкарыстанне драўніны
Драўніна шаўкоўніцы вельмі шануецца з-за сваіх якасцяў — яна шчыльная, пругкая, цяжкая, мае жоўты колер. У Сярэдняй Азіі яе выкарыстоўваюць для вырабу музычных інструментаў. Выкарыстоўваецца як будаўнічы і дэкаратыўны матэрыял у сталярнай і бондарнай вытворчасцях, для вырабу шавецкіх цвікоў.
З 2011 года нарыхтоўка драўніны шаўкоўніцы ў Расіі забароненая.
Выкарыстанне лісця
Лісце з-за сваёй жорсткасці менш прыдатнае для кармлення тутавых шаўкапрадаў, чым лісце шаўкоўніцы белай. З яго можна атрымліваць жоўтую фарбу.
Вядомыя асобнікі
Самае старое дрэва шаўкоўніцы, якое выпадкова захавалася ва Украіне, гэта з саду былога  ў Кіеве, зараз Нацыянальны батанічны сад імя Мікалая Грышка НАН Украіны. Згодна з паданнем, насенне шаўкоўніцы прывезлі манахі з краін Сярэдняй Азіі. З папярэдніх насаджэнняў і паходзіць шаўкоўніца-доўгажыхар.
Яшчэ некалькі шаўкоўніц у розных пунктах Украіны таксама прызнаны помнікамі прыроды рэгіянальнага значэння, у тым ліку.
Дзве крымскія шаўкоўніцы чорнай узяты пад ахову як помнікі прыроды рэгіянальнага значэння спачатку ўкраінскімі, а потым расійскімі ўладамі. Гэта шаўкоўніца Рэзнічэнкі ў с. і у Бахчысараі. Апошняя з'яўляецца самай старой шаўкоўніцай Крыма.
У літаратуры
Згадваецца ў некалькіх месцах Бібліі. З (6,34) можна даведацца што чырвоным сокам пладоў шаўкоўніцы раз'юшвалі сланоў перад боем. У Евангеллі ад Лукі (17,6) прыводзіцца прыпавесць Ісуса са словамі «Калі б вы мелі веру з гарчычнае зерне, вы б сказалі гэтаму сікамінаваму дрэву: вырвіся з коранем і высадзіся ў моры, і будзе вам паслухмянае». Лягчэй зразумець, што вырыванне шаўкоўніцы з каранямі было вельмі цяжкім, калі ўлічыць, што ў Ізраілі яе карані і ствол абкладвалі камянямі і грудамі зямлі, каб не адбылося пералому. Акрамя таго, абкладзены зямлёю ствол ствараў параснік, які замяшчаў ролю ствала пасля яго пералому (ствол шаўкоўніцы дастаткова далікатны).
Пліній Старэйшы лічыў шаўкоўніцу сімвалам разважлівасці і розуму, паколькі яна апошняя з высокіх дрэў вясной пакрываецца лісцем, што ратуе яе ад падмярзання падчас нечаканых вясновых замаразкаў.
У геральдыцы
Шаўкоўніца чорная прысутнічае на гербах адразу некалькіх іспанскіх адміністрацыйных адзінак, у тым ліку на гербах муніцыпалітэтаў, , , , ,.
Бяжаніцкі раён
Бяжаніцкі раён (Бежа́ницкий райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Пскоўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу (рабочы пасёлак) Бяжаніцы.
Геаграфія
Тэрыторыя — 3535 км², мяжуе на ўсходзе з Наўгародскай вобласцю, на паўднёвым усходзе з Лакнянскім, на поўдні з Пустошкінскім, на захадзе з Апочацкім і Наваржэўскім, на поўначы з Дзедавіцкім раёнамі Пскоўскай вобласці.
Ястрабскі сельсавет
Я́страбскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Ястрабка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Уборкаўскага сельсавета.
Мазуры (Гарадзецкі сельсавет)
Мазуры́ (, Мазуры) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.
Расіенскі павет
Расіенскі павет (Россиенский уезд, Raseinių apskritis) — адміністрацыйная адзінка Ковенскай губерні, якая існавала ў 1795—1920 гадах. Павятовы горад — Расіены.
Гісторыя
Павет утвораны ў 1795 годзе ў складзе Віленскай губерні пасля трэці падзелу Рэчы Паспалітай. У 1842 годзе павет увайшоў у склад ізноў утворанай Ковенскай губерні.
Насельніцтва
Паводле перапісу 1897 года насельніцтва павета складала 235 362 чалавек, у тым ліку ў горадзе Расіены — 7455 жых. , у мястэчках Таўроген — 7300 чал., Юрбург — 5591 жых.
Нацыянальны склад
Нацыянальны склад паводле перапісу 1897 года :
Адміністрацыйны падзел
У 1913 годзе ў павеце было 20 валасцей:
NGC 6653
NGC 6653 (іншыя абазначэнні — ESO 45-13, PGC 62342) — эліптычная галактыка (E1) ў сузор’і Паўліна.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міхнавічы (Івацэвіцкі раён)
Мі́хнавічы (, Михновичи) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стайкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 190 чалавек у 50 дварах.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1944 года гітлераўцамі было спалена 40 дамоў.
Славутасці
У вёсцы пастаўлены помнік юнаму герою, удзельніку партызанскага руху на тэрыторыі Брэсцкай і Пінскай абласцей у гады Вялікай Айчыннай вайны Мікалаю Гойшыку.
EUREKA
EUREKA (European Research Coordination Agency) — еўрапейскае агенцтва каардынацыі даследаванняў. Сумесная праграма еўрапейскіх краін у галіне навуковых даследаванняў і доследна-канструктарскіх распрацовак.
Праграма была створана з мэтай скарачэння і ліквідацыі адставання заходнееўрапейскіх краін ад ЗША і Японіі ў навукова-тэхнічнай сферы.
Гісторыя
«Эўрыка» мае 41 паўнапраўнага члена, уключаючы Еўрапейскі саюз, прадстаўлены Еўрапейскай камісіяй. Сярод гэтых 41 удзельніка ўсе 28 дзяржаў-членаў ЕС. Апошняй дзяржавай-членам ЕС, якая далучылася да «Эўрыка», была Балгарыя (2010).
Напрамкі дзейнасці
«Эўрыка» не прымае ўдзелу ў ваенных даследаваннях.
Асноўны дакумент — Хартыя праграмы «Эўрыка». Яна вызначае мэты, арганізацыйныя прынцыпы і асноўныя напрамкі супрацоўніцтва краін удзельніц праграмы.
Еўрапейская кінапрэмія 2014
27-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 13 снежня 2014 года ў Рызе.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Ронка-ал’Адыджэ
Ронка-ал'Адзіджэ (Ronco all'Adige) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верона.
Насельніцтва складае 6051 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 142 чал./км². Займае плошчу 43 км². Паштовы індэкс — 37055. Тэлефонны код — 045.
Эма Голдман
Э́ма Го́лдман ( — ), вядомая таксама як Чырвоная Эма — палітычная актывістка, анархістка, журналістка, дзяячка фемінізму, выкладчык, выдавец, антываенны актывіст, аўтабіёграф, медыцынская сястра, пісьменніца, філосаф. Яна адыграла ключавую ролю ў развіцці анархісцкай палітычнай філасофіі ў Паўночнай Амерыцы і Еўропе ў першай палове XX стагоддзя.
Нарадзілася ў Коўне (Расійская імперыя, цяперашняя Літва), у яўрэйскай сям’і, якая эмігравала ў Злучаныя Штаты Амерыкі ў 1885. Прыцягнутая да анархізму пасля бунта на Хэймаркет у Чыкага, дзе патрабаваўся працоўны дзень у 8 гадзін, Голдман стала пісьменніцай і вядомым лектарам па анархісцкай філасофіі, правах жанчын і сацыяльных праблемах, якія прыцягваюць масавыя сходы.
Яна і пісьменнік-анархіст Аляксандр Беркман, яе палюбоўнік і сябар на працягу ўсяго жыцця, планавалі замах на прамыслоўца і фінансіста Генры Клея Фрыка як акт прапаганды дзеяння. Фрык перажыў замах на сваё жыццё ў 1892 годзе, а Беркмана асудзілі на 22 гады пазбаўлення волі. У наступныя гады Голдман была заключана ў турмы за «падбухторванне да беспарадкаў» і незаконнае распаўсюджванне інфармацыі пра кантроль над нараджальнасцю. У 1906 годзе Голдман заснавала анархісцкі часопіс Маці Зямля (па-англійску: Mother Earth).