cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вярбовы палісад
Вярбовы палісад або Вярбовая мяжа (маньчж., паводле : Бірэгэнь чжасэ; 柳邊, Любянь), таксама Мяжа вярбовых тычын (柳條邊, Люцяо бянь) — сетка ўмацаванняў з равоў і насыпаў, з пасаджаных вярбовымі дрэвамі, збудаваных у перыяд дынастыі Цын у канцы XVII стагоддзя для прадухілення пранікнення кітайцаў у Маньчжурыю.
Збудаванне ўмоўна дзеліцца на тры часткі. Заходняя і ўсходняя часткі фармавалі «Унутраную вярбовую агароджу», аддзяляючы Ляадунскі паўвостраў (дзе кітайцам, як правіла, дазвалялася жыць) ад і маньчжурскіх тэрыторый на поўнач ад яго. Паўночная частка або «Знешняя вярбовая агароджа» аддзяляла традыцыйныя маньчжурскія тэрыторыі на ўсходзе ад мангольскіх на захадзе. Працягласць больш за 1300 км робіць Вярбовы палісад адным з найбуйнейшых фартыфікацыйных збудаванняў у сусветнай гісторыі.
Бернецца
Бернецца (Bernezzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Вярбовы палісад
План і будаўніцтва
Папярэднікам цінскай Вярбовай агароджы да нейкай ступені з’яўлялася пабудаваная яшчэ ў перыяд дынастыі Мін так званая Ляадунская сцяна (辽东镇长城). Гэта збудаванне з’яўлялася Усходнім працягам Вялікай кітайскай сцяны, і было пабудавана для абароны кантраляванага Мінскай імперыяй Ляадунскага паўвострава і даліны ракі Ляахэ (тэрыторыя, прыкладна адпаведная сучаснай правінцыі Ляанін) ад манголаў і чжурчжэняў (маньчжураў). Гэтая сцяна, аднак, не змагла прадухіліць заваявання маньчжурамі спачатку Ляаніна, а потым і астатняга Кітая ў XVII стагоддзі.
Бернецца
Насельніцтва складае 3484 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 139 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 12010. Тэлефонны код — 0171.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Вярбовы палісад
План і будаўніцтва
Новая агароджа дынастыі Цын, там, дзе гэта было магчыма (у першую чаргу ў заходняй секцыі агароджы), будавалася паралельна, па-над ці проста ўключала ў сябе рэшткі вялікай ляадунскай сцяны дынастыі Мін. Будаўніцтва вярбовай агароджы перыяду Цын ажыццяўлялася ў два этапы.
Лаабянь
На першым этапе быў збудаваны 800 км участак, які атрымаў назву Лаабянь (старая мяжа) або «Унутраная вярбовая агароджа». Ён бярэ свой пачатак у пагорыстай мясцовасці ўсходняга Хэбэя трохі на захад ад усходняга ж канца Вялікай сцяны  — крэпасць. Адсюль збудаванне цягнецца на паўночны ўсход да крэпасці Вэйюань, што ў 33 км дарогі ад горада ў правінцыі Ляанін на паўночны ўсход ад Шэньяна. Гэты адрэзак старой мяжы ўяўляў сабой так званую заходнюю агароджу. Часткова гэтая секцыя будавалася па-над Вялікай ляадунскай сценой перыяду дынастыі Мін.
Пасля форта лінія агароджы паварочвала на паўднёвы ўсход у бок карэйскай мяжы да горада Сіньбінь (新宾), а адсюль — на паўднёвы захад у бок Заходне-карэйскага заліва, дзе заканчвалася ў раёне горада , што на паўночны захад ад і вусця памежнай ракі Ялуцзян. Гэты паварот на поўдзень і ўяўляў сабой так званую ўсходнюю агароджу.
Сіньбянь
На другім этапе Лаабянь быў падоўжаны на паўночны ўсход. Гэты адрэзак прадстаўляў сабой Паўночную секцыю і атрымаў назву Сіньбянь (новая мяжа) або «Знешняя вярбовая агароджа» і склаў 240 км у даўжыню. Пачатак Сіньбянь браў у месцы, дзе сыходзіліся дзве іншыя секцыі агароджы, — ля форта Вэйюань, і цягнуўся да пасёлка побач з ракой Сунгары на поўнач ад горада.
Канструкцыя
У цэлым агароджа прадстаўляла сабой аднастайнае збудаванне і ў асноўным складалася з двух паралельных валаў каля метра шырынёй і крыху больш за метр вышынёй (1,7 м вышынёй ля кожнай вярбы), падзеленых паміж сабой ровам шырынёй у 1 чжан (прыкладна 3,7 м, не адпавядае сучаснаму памеру, прынятаму ў КНР) і 2,7 м глыбінёй.
На вяршыні валаў у тры паралельныя шэрагі высаджваліся вярбы з інтэрвалам каля 1 (каля 33 см). Разрастаючыся, дрэвы спляталіся галінамі і фармавалі шчыльную жывую агароджу. Выключэнне складалі толькі асобныя часткі заходняй секцыі, дзе агароджа часта стульвалася або будавалася па-над рэшткамі Вялікай сцены дынастыі Мін і часцяком не мела вярбовых насаджэнняў.
Вярбовая агароджа з часам разбуралася і ў перыяд позняй Цын часцяком складалася з аднаго вала і рова з вонкавага боку агароджы. У цяперашні час вярбовую агароджу ўжо з цяжкасцю можна адрозніць; хіба што невялікія ўзгорачкі яшчэ застаюцца дзе-нідзе на месцы валоў. Вярбовая агароджа лічыцца часткай культурнай спадчыны Кітая, у месцах былога знаходжання палісаду, дзе яго рэшткі яшчэ захаваліся, устаноўлены памятныя гранітныя пліты.
Каментарыі
<references group="."/>
Ушарал (Карагандзінская вобласць)
Ушарал — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Жыдэбай. Код КАТА — 353641300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 329 чалавек (168 мужчын і 161 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 291 чалавек (159 мужчын і 132 жанчыны).
D (літара)
D — 4-я літара базавага лацінскага алфавіту. Вымаўляецца "дэ".
Тунчжы (імператар)
Айсіньгёро Цзайчунь (27 красавіка 1856 — 12 студзеня 1875) — дзясяты імператар маньжурскай дынастыі Цын і восьмы імператар Цын, які кіраваў Кітаем з 1861 па 1875 гады; дэвіз праўлення — «Тунчжы». Яго кіраванне, якое працягвалася ў перыяд дзяцінства і юнацтва, праходзіла ў цені маці, імператрыцы-ўдавы Цысі. Яго кіраванне ўвайшло ў гісторыю ў тым ліку ў сувязі з так званай «», няўдалай спробай стабілізаваць і мадэрнізаваць Кітай.
Сяньфэн
Айсіньгёро Ічжу (маньчжурскі.: Iju; ; 17 ліпеня 1831 — 22 жніўня 1861) — маньчжурскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Імператар дынастыі Цын (9 сакавіка 1850 — 22 жніўня 1861). Прадстаўнік роду Айсінь Гёро. Чацвёрты сын Міньніна. Пачаў кіраванне са знясільваючай барацьбы супраць Тайпінскага паўстання, арганізаванага этнічнымі кітайцамі. З 1856 года ваяваў супраць Вялікабрытаніі і Францыі, якія развязалі Другую опіумную вайну. У 1860 годзе, пасля акупацыі брытана-французскімі войскамі Пекіна, быў вымушаны заключыць зневажальныя з брытанцамі, французамі і рускімі. Памёр ад хваробы, знаходзячыся ў эвакуацыі.
Дэвіз праўлення — Сяньфэн.
Першаснаротыя
Да першаснаротых адносяцца імшанкі, кольчатыя чэрві, круглыя чэрві, малюскі, немертыны, плечаногія, плоскія чэрві, фараніды, членістаногія, аніхафоры, калючагаловыя, эхіўры, калаўроткі, скрэбні.
Шкілет вонкавы (кутыкула, хіцін ці ракавіна); пярэдняя і задняя кішкі развіваюцца праз прагінанне эктадэрмы; нервовая сістэма прадстаўлена нервовым ствалом і гангліямі (нервовымі вузламі), выдзяляльная — нефрыдыямі. Драбленне яйца спіральнае (калі не зменена другасна).
Першаснаротыя проціпастаўляюцца другаснаротым, у якіх ротавая адтуліна ўтвараецца незалежна ад першаснага рота.
Лацінскі алфавіт
Гісторыя
Лацінскі алфавіт паходзіць ад этрускага алфавіта і ў II стагоддзі да н.э. ён складаўся з 21 знаку:
<font size="+2">A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X
На пачатку была яшчэ адна дробная розніца: паміж F і H была літара Z. Яе выдалілі ў IV стагоддзі да н.э. палічыўшы залішняй (у лацінскай мове няма гуку, які адпавядаў бы літары Z). На яе месцы паявілася літара G, якая з'яўляецца графічным варыянтам літары C. Перш чым гэтак сталася, літара C служыла дзеля перадачы як гуку /К/, гэтак і /G/, а пасля рэформы C азначала выключна гук /К/. Гэтыя змены выклікалі таксама абмежаванне ўжытку літары Q, а літара K амаль зусім выходзіць з ужытку.
Урэшце, у сярэдзіне XVI стагоддзя літару I, якая да тае пары азначала як галосную, гэтак і зычную, пачынаюць разрозніваць на I і J. Аналагічнае разрозненне адбываецца ў выпадку літары V, якая «распадаецца» на U (галосная) і V (зычная).
Сучасны лацінскі алфавіт
На сёння ў сістэме 26 знакаў.
З прычыны таго, што базавая лацінская графіка адпавядае не ўсім мовам, найчасцей існуюць дадатковыя нацыянальныя версіі лацінскага алфавіта, у якія ўведзеныя новыя знакі, створаныя пераважна шляхам мадыфікацыі знакаў базавага набору — у тым ліку і беларуская лацінка.
Шмат якія сістэмы запісу, што грунтуюцца на лацінскім алфавіце, выкарыстоўваюць падвойныя альбо нават патройныя знакі, або спалучэнні двух альбо некалькіх лацінскіх знакаў дзеля азначэння гуку.
Некаторыя мовы ставяцца да такіх спалучэнняў як да самастойных знакаў, напрыклад чэшская літара CH.
Чарговасць знакаў
У лацінскім алфавіце сталая чарговасць знакаў (у межах варыянту для адной мовы).
Дадатковыя знакі змяшчаюцца ў ім паводле аднаго з прынцыпаў:
Дзерна
Дзерна — рака ў Беларусі, у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Бася.
Даўжыня ракі 9 км. Пачынаецца за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Навасёлкі, вусце за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Маісеенкі. Рэчышча каля вёскі Навасёлкі каналізаванае на працягу 3 км. На рацэ на поўнач ад вёскі Маісеенкі плаціна і сажалка.
Сонечны (Мінскі раён)
Со́нечны (, Сонечный) — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўлянскага сельсавета.
Лансіроўка
Лансіроўка (ад lance — дзіда, пранізваць) — прыём ручнога ткацтва, заснаваны на выкарыстанні рознакаляровых уткоў пры аднакаляровай аснове. У тканіне ніткі ўтку ў тых месцах, дзе яны не выходзілі на правы бок для ўтварэння ўзору, ляжалі свабодна на адваротным баку ці выстрыгаліся.
Выкарыстанне
Між іншым, лансіроўка выкарыстоўвалася ў вырабе паясоў слуцкага тыпу, у прыватнасці на ліёнскіх мануфактурах.
Давыдавічы (Бярозаўскі раён)
Давы́давічы (, Давыдовичи) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчана за 27 км ад Бярозы, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
У 1856 годзе ўзгадваецца ў Пружанскім павеце Гродзенскай губерні, нашчадкам Васілеўскага ў ёй належала разам з в. Глушэц.
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 на кароткі час была ўстаноўлена савецкая ўлада.
З 1921 года ў складзе Сялецкай гміны Палескага ваяводства. Польшчы. З 1932 года ў Малецкай гміне.
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Малецкім сельсавеце Пружанскага раёна.
У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ад рук акупантаў загінулі 4 жыхары вёскі.
З 14 красавіка 1960 ў Бярозаўскім раёне. Паводле перапісу 1970 года ў саўгасе «Малец» (у 1979—1990 гг. імя 60-годдзя Кампартыі Беларусі).
Планіроўка
Планіровачна складаецца з дугападобнай вуліцы, арыентаванай з паўночнага ўсходу на поўдзень, забудова рэдкая, двухбаковая.
Лімінас (вёска)
Лі́мінас (Liminas) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 2 км ад Лінкмяніса. Насельніцтва 24 чал. (2001 г.).
Кітайцы
Кіта́йцы (кіт. 漢族 або 汉族 «хань») — найбуйнейшы па колькасці народ на Зямлі (19 % агульнага насельніцтва), найбуйнейшая этнічная група Кітайскай Народнай Рэспублікі (1 229 065 тыс., 91,5 % ад усяго насельніцтва ў 2012 г.) і Кітайскай рэспублікі (22 652 тыс. чал., 98 % ад ўсяго насельніцтва ў 2012 г.). Буйныя групы кітайцаў таксама жывуць у іншых краінах — Сінгапуры, Малайзіі, Таіландзе, ЗША, Канадзе, Аўстраліі, Інданезіі, Філіпінах і г. д.
Этымалогія
Слова Хань бярэ пачатак ад дынастыі Хань, якая змяніла дынастыю Цынь, якой удалося аб’яднаць увесь Кітай. Назва дынастыі паходзіць ад назвы ракі Ханьшу ў цэнтральнай частцы Кітая, у якой жылі заснавальнікі дынастыі Хань. Таксама гэта слова ў Старажытным Кітаі, асабліва ў класічнай кітайскай літаратуры, можа азначаць Млечны шлях, бо самі ханьцы звалі сваю краіну Нябеснай ракой або Паднябеснай.
У часы праўлення дынастый Цынь і Хань плямёны, якія засялялі Кітай, пачалі адчуваць сябе часткай адзінага народу. Акрамя таго, час праўлення дынастыі Хань лічыцца вышэйшай кропкай росквіту старажытнакітайскай цывілізацыі. У гэты час яго ўплыў распаўсюдзіўся на Цэнтральную і Паўночна-Усходнюю Азію, а па тэрыторыі і насельніцтву Старажытны Кітай мог супернічаць з Рымскай імперыяй.
Назвы Кітай і кітайцы ў Еўропе распаўсюдзіліся ў познім сярэднявеччы, паходзілі ад наймення племені кіданяў.
Кітайцы на Беларусі
На Беларусі кітайцы з’явіліся ў пач. XX ст. у выніку інтэрніравання ў гады Руска-Японскай вайны. У 1926 г. у БССР налічвалася 119 кітайцаў, прычым 58 з іх жылі ў Віцебскай акрузе. У 1928 г. у наваколлях Віцебска была створана кітайская сельскагаспадарчая арцель (пазней калгас). Кітайцы прымалі ўдзел у Віцебскім патрыятычным падполлі падчас II Сусветнай вайны.
У сучаснай Беларусі кітайцы ўяўляюць малую этнічную групу, аднак іх колькасць стала расце. Калі ў 1999 г. іх налічвалася 75 чал., то ў 2009 г. — 1642 чал.
Сіндром
Сіндром (грэч: σύνδρομον, σύνδρομο - нароўні, у згодзе) — сукупнасць сімптомаў з агульным патагенезам.
У медыцыне і псіхалогіі, тэрмін сіндром спасылаецца на асацыяцыю некаторай колькасці клінічна распазнавальных сімптомаў (асаблівасцяў, з'яў ці характарыстык), якія часта адбываюцца разам, такім чынам, наяўнасць адной асаблівасці папярэджвае ўрача аб прысутнасці астатніх. За апошнія дзесяцігоддзі тэрмін быў выкарыстаны і па-за межамі медыцыны, для апісання падобных з'яў.
E (літара)
E — 5-я літара лацінскага алфавіту.
Спіс аб’ектаў PGC (1863001—1864000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1863001—1864000)
NGC 4613
NGC 4613 (іншыя абазначэнні — MCG 4-30-11, MK 780, ZWG 129.16, KUG 1239+263A, PGC 42570) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Банвічына
Банвічына (Bonvicino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 119 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giacomo e San Cristoforo.
Палітыка Сінгапура
Сінгапур — рэспубліка з парламенцкай формай праўлення. Член брытанскай Садружнасці. Кіраўнік дзяржавы — прэзідэнт, які выбіраецца на прамых усеагульных выбарах тэрмінам на 6 гадоў. Пасада прэзідэнта з’яўляецца ў большай ступені цырыманіяльнай, хоць змены канстытуцыі 1991 года пашырылі спіс вета, якія можа накласці прэзідэнт.
Выканаўчая ўлада належыць ураду на чале з прэм’ер-міністрам. З 2004 года пасаду займае Лі Сяньлун, сын першага прэм’ера Лі Куан Ю. Ён з’яўляецца ўсяго трэцім кіраўніком Сінгапура за 60-гадовую гісторыю і паслядоўна працягвае палітыку папярэднікаў. Сінгапур застаецца аўтарытарнай дзяржавай, займаючы апошнія месцы ў рэйтынгах розных свабодаў (слова, друку і іншых).
Адміністрацыйны падзел
Сінгапур падзелены на 5 рэгіёнаў і 55 раёнаў:
Сяло Ісы Байзакава
Сяло Ісы Байзакава — сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Іса Байзакаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554639100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1906 чалавек (925 мужчын і 981 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 889 чалавек (440 мужчын і 449 жанчын).
F (літара)
F — 6-я літара базавага лацінскага алфавіту, вымаўляецца «эф». Літара F узыходзіць да старажытнагрэчаскай літары дыгама (Ϝ, ϝ), якая абазначала гук — гэты гук знік з грэчаскага алфавіта яшчэ ў архаічную эпоху. У сваю чаргу, дыгама прайзышла ад фінікійскай літары вав.
G (літара)
G — 7-я літара лацінскага алфавіта.
Васток (Мінскі раён)
Васто́к (, Восток) — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ждановіцкага сельсавета.
Утвораны ў 2014 годзе.
NGC 4614
NGC 4614 (іншыя абазначэнні — UGC 7851, MCG 4-30-12, ZWG 129.15, WAS 60, KCPG 348A, PGC 42573) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міхась Стрыгалёў
Міхась Стрыгалёў (Міхаіл Лаўрэнцьевіч Стрыгалёў, вёска Недайка, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць — 22 снежня 2005 ) — беларускі паэт і перакладчык. Бацька А. М. Стрыгалёва.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння Недайскай сярэдняй школы (1955) год працаваў у мясцовым калгасе імя Ф. Энгельса. Скончыў энергетычны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута (1961). Быў старшым інжынерам-электрамеханікам вайсковай часці (Уральская ваенная акруга, 1961—1965), інжынерам трэста «Уралмантажаўтаматыка», старшым інжынерам лабараторыі трэста «Пермгаррамбуд» у Пярмі (1965—1969). Скончыў завочна Літаратурны інстытут імя Горкага ў Маскве (1969). Працаваў літаратурным кансультантам Пермскай абласной пісьменніцкай арганізацыі СП РСФСР (1970—1971), загадчыкам фальклорна-выдавецкага аддзела пермскага Дома народнай творчасці (1971—1972), рэдактарам шматтыражнай газеты трэста «Будтэрмаізаляцыя» «За коммунистический труд». З 1978 года жыў у Барысаве. У 1980—1982 гадах — сцэнарыст кінастудыі «Беларусьфільм». З 1980 года кіраваў літаратурным аб’яднаннем «Бярэзіна» пры барысаўскай аб’яднанай газеце «Камуністычная праца».
Член Саюза пісьменнікаў СССР, Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1988 года.
Творчасць
У друку выступіў упершыню ў 1956 годзе (шматтыражная газета Беларускага політэхнічнага інстытута «Советский инженер», верш «Ну и погодка»). Пісаў на рускай, беларускай мовах. У Пермі выйшлі зборнікі паэзіі «Хмель» (1966), «Цвет времени» (1971), калектыўны зборнік перакладаў «Четыре ветра: Поэзия народов Прикамья» (1970), у Мінску — кнігі паэзіі «Белая Русь» (1967), «Ростань» (1974), «Чырвоныя казармы» (1978), «Кола фартуны» (1981), «Дзевяты кардон» (вершы і паэма, 1990), «Третья стража» (1999); пасля смерці — «Яшчэ да снегу» (2008), «Белый монах» (2012). Пераклаў на рускую мову (сумесна з А. Стрыгалёвым) кнігу М. Мятлiцкага «Бабчын» (1997).
Перакладаў на беларускую з комі-пермяцкай і рускай моў. Пісаў для дзяцей.
Каракой
Каракой — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Жыдэбай. Код КАТА — 353641400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 112 чалавек (62 мужчыны і 50 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 137 чалавек (73 мужчыны і 64 жанчыны).
Ліпнішке
Лі́пнішке (Lipniškė) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Казокіне.
H (літара)
H — 8-я літара лацінскага алфавіту.
Светач (Светлагорск)
Све́тач  — былая вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чыркавіцкага сельсавета.
Да 4 снежня 1964 года вёска мела назву Ка́каль. 10 ліпеня 1975 года ўключана ў гарадскую рысу горада Светлагорск.
Баргамале
Боргамале (Borgomale) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Эзэдын Салім
Эзэдын Салім (عز الدين سليم), таксама вядомы як Абдэльзахра Асман Махамед (23 сакавіка 1941 года —17 мая 2004 года, عبد الزهرا عمان محمد) — іракскі палітык, пісьменнік, педагог, ісламісцкі тэарэтык і адзін з вядучых членаў іракскага руху Дава ў перыяд з 1980 па 2004 год. У 2004 годзе займаў пасаду старшыні часовага кіраўнічага савета Ірака.
Баргамале
Насельніцтва складае 401 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 50 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173.
Эзэдын Салім
Аўтар больш за 50 кніг, уключаючы гісторыю, ісламскія падзеі і працы па адукацыі, ён найбольш вядомы ў мусульманскім свеце сваёй працай аб тым, што ён лічыў сацыяльнай і палітычнай роляй ісламу, асабліва ў сваёй кнізе «Палітычная апазіцыя ў вопыце імама Алі».
Баргамале
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Carmine.
Вялікія Лагі
Вялі́кія Лагі́ (, Великие Логи) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Ляжынскага сельсавета.
Пікнапорус кінаварна-чырвоны
Пікнапорус кінаварна-чырвоны (Pycnoporus cinnabarinus) — від грыбоў сямейства Паліпоравыя, які раней уключаўся ў род Polyporus.
Апісанне
Пладовыя цела аднагадовыя, паўкруглыя, памерам 5-8 3-10 см. Паверхня капялюшыкаў слаба занальная, пакрытая пухам, кінаварна-аранжавая. Ён расце на мёртвых, паваленых ліставых дрэвах, асабліва бярозы, рабіны. Найбольш часта сустракаецца ў светлых, сухіх змешаных лясах. З'яўляецца прычынай белай гнілі на дрэвах.
Арэал
Шырока распаўсюджаны па ўсім свеце. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца ў Брэсцкай (Пружанскі р-н), Віцебскай (Талачынскі р-н) і Мінскай (Лагойскі і Стаўбцоўскі р-ны) абласцях.
Ахова
Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі 2-га выдання (1993). Ахоўваецца ў Польшчы і Літве.
Аральскае мора
Аральскае мора (Арал; Арал теңізі, Orol dengizi) — былое бяссцёкавае салёнае возера ў Сярэдняй Азіі, на мяжы Казахстана і Узбекістана.
З 1960-х гадоў узровень мора (і аб’ём вады ў ім) хутка змяншаецца з прычыны гідратэхнічнага будаўніцтва і забору вады з рэк Амудар’я і Сырдар’я з мэтай арашэння. Да пачатку абмялення Аральскае мора было чацвёртым па велічыні возерам у свеце.
У 2002 годзе Казахстан ініцыяваў праект рэгулявання рэчышча Сырдар’і дзеля захавання паўночнай часткі Аральскага мора. Была збудавана Какаральская плаціна Аральскага мора, дамбы на Сырдар’і, вадасховішчы. Па выніках першай фазы праекта да 2022 года прапускная здольнасць Сырдар’і істотна павялічылася, аб’ём вады ў Аральскім моры вырас з 15,6 км³ да 27,1 км³, адначасова зменшылася мінералізацыя вады з 23 да 17 г/л.
J (літара)
J — дзясятая літара базавага лацінскага алфавіту. Лацінская назва — ёт або ёта, французская назва — жы, нямецкае назва — ёт, англійская — джэй [d͡ʒeɪ̯], іспанская — хота. У міжнародным фанетычным алфавіце сімвал [j] азначае палатальны апраксімант. На камп’ютарнай клавіятуры з QWERTY-раскладкай на клавішах F і J звычайна знаходзіцца невялікі выступ у выглядзе кропкі або паласы для зручнасці сляпога пазіцыянавання пальцаў на гэтых клавішах.
Шубарат
Шубарат — былое сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіла ў склад Іса Байзакаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554639200. Скасавана 10 снежня 2015 года.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 222 чалавекі (103 мужчыны і 119 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 17 чалавек (10 мужчын і 7 жанчын).
Ісіда
Ісіда (​​Ізіда) (js.t, Ἶσις, Isis) — адна з найвялікшых багінь старажытнасці, якая стала ўзорам для разумення егіпецкага ідэалу жаноцкасці і мацярынства. Яна шанавалася як сястра і жонка Асірыса, маці Гора, а, адпаведна, і фараонаў, якія спрадвечна лічыліся зямным увасабленнем сокалагаловага бога.
Цэнтры шанавання
Знакамітае свяцілішча Ісіды, якое існавала аж да знікнення старажытнаегіпецкай цывілізацыі, знаходзіцца на востраве Філе, непадалёк ад Асуана. Тут багіню, якая шанавалася ў шматлікіх іншых храмах Нубіі, ушаноўвалі аж да VI стагоддзя н.э., у той час, калі ўвесь астатні Егіпет ужо быў хрысціянізаваны. Свяцілішча Ісіды і Асірыса на Філе заставалася па-за зонай дзеяння эдыкта імператара Феадосія I аб забароне язычніцкіх культаў 391 года ў сілу пагаднення, дасягнутага яшчэ Дыяклетыянам з кіраўнікамі Набатыі, якія наведвалі храм у Філе як аракул. Нарэшце, візантыйскі імператар Юстыніян I адправіў военачальніка Нарсеса разбурыць культавыя збудаванні на востраве і даставіць іх рэліквіі ў Канстанцінопаль.
Іншыя цэнтры шанавання багіні размяшчаліся па ўсім Егіпце; найбольш вядомыя з іх — гэта Коптас, дзе Ісіда лічылася жонкай бога Міна, уладары ўсходняй пустыні; Дэндэра, дзе багіня неба Нут нарадзіла Ісіду, і, вядома ж, Абідас, у свяшчэнную трыяду якога багіня ўваходзіла разам з Асірысам і Горам.
Акшый (Карагандзінская вобласць)
Акшый — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт аульнай акругі Кежэк. Код КАТА — 353643100.
K (літара)
K — 11-я літара лацінскага алфавіту.
Акшый (Карагандзінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 460 чалавек (244 мужчыны і 216 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 330 чалавек (176 мужчын і 154 жанчыны).
Махсен Абдэль Хамід
Махсен Абдэль Хамід (محسن عبد الحميد; нар. 1937) — іракскі палітык і ісламскі навуковец, член часовага кіраўнічага савета Ірака, створанага пасля ўварвання ЗША у Ірак у 2003 годзе.
Біяграфія
Абдэль Хамід нарадзіўся ў 1937 годзе ў Кіркуку і мае курдскае паходжанне. Ён вывучаў ісламская права ў Каіры і вярнуўся ў Ірак у 1986 годзе, каб працаваць прафесарам у Багдадскім універсітэце. Абдэль Хамід напісаў больш за 30 кніг па тлумачэнню Карана. Ён быў арыштаваны ў 1996 годзе ўрадам Садама Хусейна, але выступаў супраць уварвання ў Ірак у 2003 годзе.
Да 2004 года ён быў генеральным сакратаром Ісламскай партыі, найбуйнейшай суніцкай партыі ў Іраку.
30 мая 2005 года Абдэль Хамід быў памылкова арыштаваны амерыканскімі войскамі.
Лібярполь (вадасховішча)
Плошча вадазбору р. Цемра ў створы гідравузла — 97,7 км², адлегласць ад вусця — 10,2 км. Вадазбор раўнінны, разаранасць — 15%, лясістасць — 35%, забалочанасць — 30%. Сярэдні гадавы сцёк за шматгадовы перыяд у створы падводзячага канала — 4,4 млн м³. Жыўленне ракі — змешанае з перавагай снегавога.
У склад збудаванняў гідравузла ўваходзяць дамба і плаціна. Плаціна земляная, даўжынёй 2056 м, аднародная, верхавы адхон пакатага залажэння, умацаванне за кошт травянога полага, у раёне вадазброса — жалезабятоннымі плітамі, максімальная вышыня плаціны — 1,7 м, сярэдняя — 1,5 м, шырыня плаціны па грэбні — 6,6 м. Прапускная здольнасць плаціны — 4 м³/с. Загараджальная дамба земляная, даўжынёй 1870 м, умацаванне верхавога адхону — за кошт травянога полага, максімальная вышыня плаціны — 10,7 м, шырыня плаціны па грэбні — 6,5 м. Дамба абвалавання — земляная.
Вадасховішча выкарыстоўваецца для ўвільгатнення сельскагаспадарчых угоддзяў, а таксама ў якасці месца адпачынку і аматарскага рыболоўства. Эксплуатуе вадасховішча УП «Пружанскае ПМС».
Борга-Сан-Дальмацца
Борга-Сан-Дальмацца (Borgo San Dalmazzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 12115 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 551 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 12011. Тэлефонны код — 0171.
Спіс вуліц Касцюковічаў
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Касцюковічы
L (літара)
L — 12-я літара лацінскага алфавіту. Вымаўляецца "эль".
NGC 4615
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога», а таксама ўключаны ў атлас пекулярных галактык.
Дзмітрый Юр’евіч Камышык
Дзмітрый Камы́шык (нар., , БССР, СССР) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні мінскага СКА і нацыянальнай зборнай Беларусі. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа. Чэмпіён Беларусі 2014, 2015 і 2016, уладальнік Кубка Беларусі 2014, 2015 і 2016, сярэбраны прызёр SEHA-лігі 2014 і 2015.
Клубная кар’ера
Выступаў за «Аркатрон» (Мінск), «Дынама» (Мінск), СКА Мінск. У чэрвені 2013 года перайшоў у БГК імя Мяшкова.
У чэрвені 2016 года трапіў у аварыю і атрымаў сур’ёзныя траўмы, аднаўленне гандбаліста заняла працяглы час. У маі 2017 года пакінуў БГК. Усяго правёў за клуб 121 матч у розных турнірах, у якіх забросіў 269 мячоў.
У верасні 2018 года, аднавіўшыся ад траўмы, трапіў у заяўку мінскага СКА. У лютым 2020 года перайшоў у санкт-пецярбургскую «Няву», аднак ужо ў чэрвені таго ж года вярнуўся ў СКА.
M (літара)
M, m — 13-я літара лацінскага алфавіту. Прапісная літара выглядае гэтак сама як літара М у кірыліцы.
Норка еўрапейская ў Беларусі
Норка еўрапейская для Беларусі — абарыгенны від сысуноў, прадстаўнік сямейства.
Гісторыя
У 30-40-х гадах мінулага стагоддзя еўрапейская норка сустракалася на ўсёй тэрыторыі рэспублікі. Глыбокая дэпрэсія папуляцыі віду пачалася ў 50-х гадах з-за перапромысла і акліматызацыі амерыканскай норкі.
Сучасная папуляцыя
У Беларусі ў 1980-90-х гадах былі выяўлены 3 лакальныя папуляцыі еўрапейскай норкі: у вярхоўях р. Ловаці, Лучосы і Сцвігі.
На 2013 год у Беларусі налічвалі каля 540 асобін еўрапейскай норкі.
На 2015 год з’явіліся меркаванні аб амаль поўным знішчэнні беларускай папуляцыі еўрапейскай норкі ў выніку выцяснення яе амерыканскай.
Біялогія
Норка вельмі прывязаная да месца свайго пражывання, і толькі позняй восенню і на працягу зімы яна вандруе. Выклікаецца гэта недахопам корму ў вадаёме або цяжкасцю яго здабывання. Узімку яна прытрымліваецца незамярзальных участкаў невялікіх рэчак, праталін, палонак. Ранняй вясной вяртаецца на ранейшае месца пражывання, дзе і жыве да позняй восені.
Ежу здабывае ў вадзе. Ва ўмовах Беларусі асноўным кормам еўрапейскай норкі на рэках з’яўляюцца жабы, дробныя сысуны і рыба невялікіх памераў. Сярод відаў рыб звычайна спажываюцца акунь, плотка, дробны шчупак, уюн і інш. Акрамя таго, у рацыён еўрапейскай норкі ўваходзяць птушкі, рачныя ракі, малюскі.
Канкурэнцыя з іншымі відамі
З-за і экалагічнага ціску з боку амерыканскай норкі колькасць еўрапейскай норкі памяньшаецца з вялікай хуткасцю. Амерыканскі драпежнік хутка размножаецца і выцясняе еўрапейскую норку. З’явіўшыся ў біёме, амерыканская норка за 3-4 гады цалкам асвойвае ўсе прыдатныя месцы рассялення на вадаёмах. Пры гэтым еўрапейская норка цалкам знікае за 5-10 гадоў. Гэтаму спрыяюць значная экалагічная пластычнасць інтрадукаванага віду, мноства прыдатных для пражывання месцаў, а таксама канкурэнтаздольнасць у параўнанні з абарыгеннай еўрапейскай норкай. Хуткай экспансіі амерыканскай норкі таксама спрыяла наяўнасць эфектыўных рэпрадуктыўных рэгуляцый. Яны заключаюцца ва ўдзеле ў размнажэнні усіх палаваспелых самак, паспяванні ўсіх самак да канца першага года жыцця, павелічэнні пладавітасці пры нізкай шчыльнасці папуляцыі і асабліва пры наяўнасці канкурэнтнага віду — абарыгеннай еўрапейскай норкі.
Ахова
У цяперашні час з’яўляецца выключна рэдкім знікаючым відам фаўны Беларусі.
Васільеўка (Гомельскі раён)
Васі́льеўка (, Васильевка) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Утвораны ў 2012 годзе.
Знешняя палітыка Сінгапура
Сінгапур падтрымлівае дыпламатычныя адносіны з 186 краінамі свету, хоць у многіх з іх няма яго амбасадаў. Сінгапур з'яўляецца сябрам АСЕАН, АЦЭС (у Сінгапуры знаходзіцца штаб-кватэра арганізацыі), Садружнасці нацый, Руху недалучэння. Сінгапурскі пашпарт дазваляе яго ўладальнікам наведаць 188 краін без візы — найлепшы у свеце паказчык пасля Германіі.
Паводле відавочных прычын, найбольш важнымі з’яўляюцца адносіны з Інданезіяй і Малайзіяй, нягледзячы на цяжкае аддзяленне ад другой і інданезійска-малайзійскую канфрантацыю 1963—1966 гадоў, дзе Інданезія выступала супраць стварэння Малайзіі. Сінгапур мае добрыя адносіны са Злучаным Каралеўствам, з якім заключыў Пяць абарончых дамоваў (таксама з Малайзіяй, Аўстраліяй і Новай Зеландыяй). Добрыя адносіны падтрымліваюцца і са Злучанымі Штатамі Амерыкі: ЗША разглядаюцца як стабілізуючая сіла ў процівагу рэгіянальным дзяржавам. Сінгапур з’яўляецца прыхільнікам канцэпцыі паўднёва-ўсходнеазіяцкага рэгіяналізму і гуляе актыўную ролю ў Асацыяцыі Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН) як заснавальнік гэтай арганізацыі. З’яўляецца членам форуму Азіяцка-Ціхаакіянскае эканамічнае супрацоўніцтва (АЦЭС), сакратарыят якога знаходзіцца ў Сінгапуры.
Лідары Сінгапура прытрымліваюцца рэалістычных поглядаў на знешнюю палітыкуref name=desker>, яны ўспрымаюць свет па Гобсу, прызнаючы права моцнага. Палітыку адрознівае абарончая дактрына (у адпаведнасці з геаграфічным становішчам), недавер з боку Малайзіі і Інданезіі па гістарычных прычынах і ўспрыманне Сінгапура «маленькай чырвоным плямай ў моры зеляніны», паводле словах прэзідэнта Інданезіі, Бухарудзіна Юсуфа Хабіба.
Як паўнапраўны ўдзельнік Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, Сінгапур быў часовым членам ў Савеце Бяспекі ў 2001—2002 гадах. Удзельнічаў у міратворчых аперацыях ААН і быў назіральнікам у Кувейце, Анголе, Намібіі, Камбоджы і Усходнім Тыморы.
Запаветы Раджаратнама
Першым міністрам замежных спраў Сінгапура быў Сінатамбі Раджаратнам, і знешняя палітыка дзяржавы да гэтага часу варта яго запаветам. Раджаратнам першапачаткова фарміраваў курс, беручы ў разлік «джунглі міжнароднай палітыкі» і быў прыхільнікам асцярожнасці з-за наяўнасці пастаянных знешніх ворагаў. У 1966 годзе Раджаратнам бачыў задачу ў тым, каб забяспечыць краіне выжыванне, свет і стабільнае росквіт ў рэгіёне, які перажывае ўзаемную з іншымі дзяржавамі падазронасць, ўнутраную нестабільнасць, эканамічную дэзінтэграцыю і канфлікты паміж вялікімі дзяржавамі.
Згодна з гэтым светапоглядам, знешняя палітыка Сінгапура нацэлена на падтрыманне сяброўскіх адносінаў з усімі дзяржавамі, асабліва з Малайзіяй, Інданезіяй, краінамі АСЕАН, а таксама павінна гарантаваць, што ніякія меры не будуць нагнятаць напружанасць ва ўладаў суседніх краін. У 1972 годзе Раджаратнам меркаваў, што свет з’яўляецца тылам Сінгапура — гэта значыць інтэграцыя ў сусветную эканоміку палепшыць становішча Сінгапура і павялічыць яго запасы прыродных рэсурсаў, якіх вельмі мала.
Такім чынам, Раджарантам верыў, што падтрыманне балансу сіл з’яўляецца прыярытэтным, у процівагу ператварэнню Сінгапура ў фактычнага васала больш буйных дзяржаў, і стане асновай для станаўлення свабоднай незалежнай знешняй палітыкі. Інтарэсы вялікіх дзяржаў у Сінгапуры таксама будуць утрымліваць рэгіянальныя дзяржавы ад умяшальніцтва ў свабоду дзеянняў на сусветнай арэне.
Адносіны з КНР
Сувязі паміж дзвюма краінамі з’явіліся задоўга да ўтварэння Кітайскай Народнай Рэспублікі ў кастрычніку 1949 года. Кітайскія мігранты, ратуючыся ад беднасці і войнаў, з даўніх часоў беглі ў Сінгапур (які тады быў часткай Малаі). Многія сінгапурскія кітайцы маюць карані ў Фуцзяні, Гуандуні і Хайнані.
Дыпламатычныя адносіны паміж дзвюма дзяржавамі афіцыйна пачаліся 3 кастрычніка 1990 года. Сінгапур быў апошняй дзяржавай у Паўднёва-Усходняй Азіі, якая афіцыйна прызнала КНР з павагі да Інданезіі і боязі камуністычных краін у той час. Ён да гэтага часу падтрымлівае ваеннае супрацоўніцтва з Кітаем па пагадненні 1975 года па прычыне недахопу месца для вучэнняў ў самой дзяржаве, а Кітай прапанаваў перанесці сінгапурскія трэніровачныя палігоны з Тайваня на Хайнань.
Сінгапур з’яўляецца дзявятым па велічыні партнёрам Кітая, а КНР — трэцім для Сінгапура, 10 % усяго гандлёвага абароту апошняга адбываецца з Кітаем. Яшчэ адным пацвярджэннем моцных сувязей дзвюх дзяржаў з’яўляюцца інвестыцыі Сінгапура ў прамысловасць Кітая, напрыклад, прамысловы парк Сужоу і фінансавая дапамога ў 2008 годзе для ліквідацыі наступстваў і падтрымкі насельніцтва Кітая пасля Сычуаньскага землятрусу.
Адносіны з Тайванем
На працягу брытанскага праўлення аж да атрымання незалежнасці ад Малайзіі ў 1965 годзе Сінгапур і Рэспубліка Кітай мелі дыпламатычныя адносіны, якія працягваліся і пасля абвяшчэння незалежнасці.
У 1990 годзе, калі ўсталяваліся дыпламатычныя адносіны з КНР, Сінгапур хацеў захаваць добрыя адносіны з Тайванем і вёў сур’ёзныя перамовы з гэтай нагоды з Кітаем. На працягу часу, пасля атрымання незалежнасці Сінгапурам і да ўстановы Кітайскай Рэспублікі, нефармальныя адносіны паміж двума бакамі захоўваліся: у Тайваня было прадстаўніцтва ў Сінгапуры, які ў сваю чаргу меў гандлёвае прадстаўніцтва на Тайвані. Асноўныя напрамкі супрацоўніцтва: ваенная кааперацыя і абарона (напрыклад, сінгапурскія ваенныя базы размяшчаліся на Тайвані для правядзення сумесных вучэнняў). Нягледзячы на ўсе рознагалоссі паміж Кітаем і Кітайскай Рэспублікай, Сінгапур заўсёды імкнуўся захаваць адносіны з Тайванем, каб паказаць свой нейтралітэт да такога роду напружанасці. Хоць ён афіцыйна падтрымлівае палітыку «адзінага Кітая», таксама варта адзначыць, што Сінгапур — адзіная дзяржава, да гэтага часу, якая мае свае ваенныя базы на Тайвані і адпраўляе свае войскі на востраў для штогадовых вучэнняў.
Адносіны з краінамі Еўропы
21 сакавіка 2013 упершыню ў гісторыі з прэзідэнтам Сінгапура сустрэўся Аляксандр Лукашэнка. Беларускі лідар адзначыў, што "Сінгапур з'яўляецца ідэальнай пляцоўкай для прасоўвання беларускай прадукцыі ў Азіяцка-Ціхаакіянскі рэгіён". Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу на той факт, што пакуль тавараабарот Беларусі і Сінгапура зусім невялікі - па выніках 2012 года ён склаў усяго $ 26,5 млн. "Гэта зусім не дастаткова з улікам таго, што патэнцыйных сфер для нашага супрацоўніцтва вельмі шмат. Мы можам і абавязаныя павялічыць аб'ём нашага гандлю ў дзясяткі разоў. У Сінгапуры ўжо функцыянуе офіс ЗАТ "Беларуская калійная кампанія", праз які забяспечваюцца пастаўкі калійных угнаенняў з Беларусі ў Паўднёва-Усходнюю Азію на сотні мільёнаў даляраў штогод.
Удзел у вайне супраць тэрарызму
Актыўная палітыка садзейнічання барацьбе супраць тэрарызму пачалася ў 2001 годзе, калі былі падарваныя амбасады ЗША, Вялікабрытаніі і Ізраіля, якія знаходзяцца ў Сінгапуры.
Барацьба супраць пірацтва
У жніўні 2005 года Малайзія, Інданезія і Сінгапур дасягнулі пагаднення праводзіць сумесныя анты-пірацкія патрулі ў праліве Малака для лепшага забеспячэння бяспекі на адным з самых галоўных марскіх шляхоў. Пазней да іх далучыўся Тайланд.
Канадскі бальзам
Канадскі бальзам — бальзам, які атрымліваюць з піхты бальзамічнай, што расце на поўначы ЗША і Канады. Жоўтага ці зяленаватага колеру. Мае 15-25 % эфірных алеяў, якія пры захоўванні выпараюцца, застаецца цвёрдая празрыстая смала. Пры растварэнні смалы ў ксілоле атрымліваюць клей — аптычны цэмент, які выкарыстоўваюць у оптыцы і мікраскапічнай тэхніцы.
Кастамар (Паўладарская вобласць)
Кастамар — былое сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіла у склад Іса Байзакаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554639300. Скасавана 10 снежня 2015 года.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 234 чалавекі (115 мужчын і 119 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 71 чалавек (33 мужчыны і 38 жанчын).
Сіруш
Сіруш (правільней мушруш, мушрушу) — істота, намаляваная на варотах Іштар у Вавілоне. Яна нагадвае дракона або грыфона. Сіруш мае рагатую змяіную галаву і лускаватае цела змяі, ільвіныя пярэднія і арліныя заднія ногі. Разам з матыкай і лапатай з'яўляўся адным з сімвалаў Мардука.
Назва
Імя сіруш паходзіць ад акадскага слова, якое можна прыблізна перавесці як цудоўны змей. Хоць правільная транслітарацыя імя — mûš-ruššû (мушруш або мушрушу), першыя даследчыкі памылкова прачыталі яго як sîr-ruššû. З тых часоў «сіруш» з'яўляецца найбольш ужывальным імем гэтай істоты.
Тэорыі
Нямецкі археолаг Роберт Колдэвей, які знайшоў вароты Іштар, быў упэўнены ў тым, што сірушы рэальна існавалі. Ён сцвярджаў, што па аднастайнасці сваёй фізіялагічнай канцэпцыі сіруш значна пераўзыходзіць усе астатнія фантастычныя істоты. Гэта, а таксама тое, што сірушы былі намаляваны побач з рэальнымі жывёламі (ільвамі і турамі), па меркаванні Колдэвея даказвала, што вавіланяне былі знаёмыя з гэтым істотай.
Ёсць здагадка, што вавіланяне маглі скапіраваць знешні выгляд сіруша з рэштак дагістарычных яшчараў. Па іншай версіі сіруш аддалена нагадвае варанаў, якія маглі быць вядомыя вавіланянам. Ёсць здагадка, што аблічча сіруша было створана па апавяданнях пра жывёлу, якая не жыла ў Месапатаміі.
N (літара)
N — 14-я літара лацінскага алфавіту, у большасці моў завецца «энны».
Алег Аляксандравіч Астрашапкін
Але́г Астраша́пкін (нар., , Беларусь) — беларускі гандбаліст, правы паўсярэдні расійскага клуба ЦСКА з Масквы і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў магілёўскім клубе «Машэка», у 2013 годзе перайшоў у БГК імя Мяшкова. У 2015—2017 гадах выступаў на правах арэнды за венгерскія клубы «Вац» і «Чурго». У чэрвені 2017 года было абвешчана аб вяртанні Астрашапкіна ў Брэст.
Па заканчэнні сезона 2017/18 пакінуў брэсцкі клуб і стаў іграком «Чурго» на трывалай аснове.
У чэрвені 2020 года перайшоў у маскоўскі ЦСКА.
O (літара)
O — 15-я літара базавага лацінскага алфавіту.
Бозія
Бозія (Bosia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 199 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 40 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nazario.
Fun.
«fun.» — амерыканскі музычны гурт, якая выконвае альтэрнатыўны рок.
Заснавана ў 2008 г. Нейтам (Натаніэлам) Русам, раней якія ўдзельнічалі ў малавядомым гурце «The Format». Іншымі членамі калектыву сталі Эндру Дост і Джэк Антонаф.
У 2009 г. пад назвай «Aim and Ignite» выйшаў першы альбом новага гурта, які быў цёпла сустрэты крытыкамі. Аднак найбольшую папулярнасць атрымала песня «We Are Young», апублікаваная ўвосень 2011 года ў якасці першага сінгла з альбома «Some Nights». У стварэнні трэка прыняла ўдзел спявачка Ж. Манэ. Песня заняла першыя месцы ў «Billboard Hot 100», «UK Singles Chart», «Canadian Hot 100» і некалькіх іншых хіт-парадах.
У 2012 г. fun. атрымалі прэмію «Teen Choice Awards» у намінацыі «Рок-гурт».
Лісішке I
Лі́сішке I (Lisiškė I) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Грышкішке. Насельніцтва 4 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Нарманбет
Нарманбет — аул у Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Карабулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 353645100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 864 чалавекі (434 мужчыны і 430 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 663 чалавекі (344 мужчыны і 319 жанчын).
NGC 4616
NGC 4616 (іншыя абазначэнні — ESO 322-56, MCG -7-26-30, DCL 134, PGC 42662) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Людвік Абрамовіч
Людвік Караль Абрамовіч (,  — ) — польскі гісторык, грамадскі дзеяч, журналіст, выдавец.
Біяграфія
Людвік Абрамовіч нарадзіўся 5 ліпеня 1879 г. у Маскве ў сям’і юрыста і быў трэцім сынам пасля старэйшых Мар’яна і Вітальда. Бацькі Ян і Марыя з Мрачкоўскіх падтрымлівалі сувязі са сваякамі з беларускіх губерняў. Пасля заканчэння гімназіі Людвік Абрамовіч паступіў у Маскоўскі ўніверсітэт, але не правучыўся там доўга і навучанне працягваў у Харкаўскім універсітэце, адкуль выехаў у Францыю. Там і распачалася яго публіцыстычная і грамадская дзейнасць.
Журналісцкая і палітычная дзейнасць у часы Расійскай імперыі
У 1904 г. прыехаў у Вільню, далучыўся да «Клуба аўтанамістаў», у які ўвайшлі прадстаўнікі той часткі мясцовага польскага, літоўскага і беларускага грамадства, якіх яднала ідэя аўтаноміі земляў былога Вялікага Княства Літоўскага.
Якраз у Вільні адбылася сустрэча Людвіка Абрамовіча з будучым лідэрам краёвай ідэі ў яе дэмакратычнай версіі Міхалам Піусам Ромерам. Ромер вырашыў распачаць уласны выдавецкі праект у выглядзе штодзённай газеты ліберальна-дэмакратычнага накірунку. Людвік Абрамовіч прапанаваў свае паслугі новастворанай рэдакцыі. 15 (28) лютага 1906 г. выйшаў з друку першы нумар «Gazety Wileńskiej». Гэта выданне стала трыбунай ліберальна-дэмакратычнага асяроддзя Беларусі і Літвы. Адным з вядучых публіцыстаў выдання стаў Людвік Абрамовіч. Ромэр пазней прыгадваў: «''Людвік аказаўся добрым журналістам, быў адным з лепшых у газеце. Асабліва добрымі былі яго фельетоны, якія пісаў пад псеўданімам Licza''». Галоўнай задачай газеты лічылася спрыянне сужыццю розных нацыянальна-культурных элементаў на падмурку супольнага краёвага грамадзянства. Людвік Абрамовіч стаў гарачым прыхільнікам краёвасці, актыўна ўдзельнічаў у дыскусіях, у якіх выпрацоўваліся асновы краёвай ідэі і абмяркоўваліся практычныя крокі па яе рэалізацыі. Аднак «Gazeta Wileńska» праіснавала толькі паўгода. Судовы пераслед і фінансавыя праблемы прыспешылі яе закрыццё ў ліпені 1906 г.
У першай палове 1911 г. пад уплывам актывізацыі вялікарускіх шавіністаў пачалося збліжэнне віленскіх краёўцаў-кансерватараў з мясцовымі прыхільнікамі Партыі нацыянальных дэмакратаў. У чэрвені газета, якая ўжо выходзіла пад назвай «Kurier Wileński», аб’ядналася з эндэцкім выданнем «Goniec Codzienny». Абрамовіч не пагадзіўся з гэтым і пакінуў рэдакцыю.
У гэты час ён ізноў зблізіўся з М. Ромэрам. Не апошнюю ролю ўгэтым адыграла спадарожніца жыцця Л. Абрамовіча публіцыстка Алена Ромэр-Ахенькоўска, якая была стрыечнай сястрой Міхала Ромэра. Апошняга звязвалі з ёй не толькі крэўныя сувязі, але таксама блізкасць поглядаў
У лістападзе 1911 г. Людвік Абрамовіч разам з Міхалам Ромэрам заснавалі яшчэ адно выданне краёвага накірунку — штотыднёвы «Przegląd Wileński» (1911—1915). Рэдакцыю ўзначаліў Л. Абрамовіч. Ужо ў першым нумары рэдактар заявіў пра намер працягваць традыцыі «Gazety Wileńskiej». Ён абяцаў, што «Przegląd Wileński» «будзе стаяць на пазіцыях краёвага грамадзянства і, адпаведна, прызнаваць літоўска-беларускія землі за адметны край, які мае агульныя інтарэсы і ўяўляе сабой адзіную тэрыторыю, дзе пражываюць некалькі народаў, раўнапраўных у вызначэнні ўласнага лёсу і лёсу краю»².
Пачатак дзейнасці Абрамовіча як рэдактара быў даволі складаным. Гэтыя складанасці былі абумоўлены не толькі цэнзурнымі прэтэнзіямі і фінансавымі праблемамі, але таксама спрэчкамі і дыскусіямі ў асяроддзі віленскіх краёўцаў як пра сутнасць краёвай ідэі, так і пра метады яе рэалізацыі. Галоўным апанентам Л. Абрамовіча стаў М. Ромэр, якому пазіцыя былога калегі падавалася занадта кансерватыўнай. Ён пагадзіўся на яго рэдактарства толькі па прычыне адсутнасці іншых кандыдатур. «Przegląd Wileński» найбольш увагі надаваў нацыянальнай праблеме. Асабліва шмат месца на яго старонках займаў літоўскі рух і польска-літоўскі канфлікт. Абрамовіч, як зрэшты і Ромэр, быў упэўнены, што працэсы дэмакратызацыі паспрыяюць паразуменню палякаў і літоўцаў. Рэдакцыя надавала шмат увагі «габрэйскаму пытанню», пратэстуючы супраць антысемітызму ва ўсіх яго праявах. Вельмі зычліва рэдакцыя ставілася да беларускага руху, хоць яго праблематыка займала значна менш месца на старонках газеты.
У гэты час Л.Абрамовіч разумеў краёвае грамадства як свайго роду канфедэрацыю самастойных і роўных нацыянальных супольнасцей, кожная зякіх мела права на ўласнае нацыянальна-культурнае развіццё. Для яго краёвасць была метадам суіснавання розных нацый гістарычнай Літвы, прасякнутага міжнацыянальнай і міжканфесійнай талерантнасцю, а таксама сродкам захавання тэрытарыяльнага адзінства Беларуска-Літоўскага краю. У гэтым суіснаванні ён клапаціўся пра права польскай супольнасці развіваць уласную культуру. М. Ромэр у пазіцыі калегі ўбачыў прыхаваны польскі нацыяналізм і пакінуў рэдакцыю