cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Халопеніцкі сельсавет
Гісторыя
30 кастрычніка 2009 года Халопеніцкі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет, да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Янаўшчынскага сельсавета (13 населеных пунктаў: вёскі Баркі, Барсукі, Вялікія Хальнявічы, Глінаўка, Дудары, Клішына, Лісічына, Малы Каменец, Мялешкавічы, Падбярэззе, Пасёмкавічы, Янаўшчына і пасёлак Хальнявічы). 20 верасня 2021 года скасавана вёска Зораслі.
Нова Дэмба
Нова Дэмба (Nowa Dęba) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Тарнабжэгскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Нова Дэмба. Займае плошчу 16,31 км². Насельніцтва — 12654 чалавекі (на 2006 год).
Калінава
Назву Калі́нава маюць:
Опідум
Опідум (oppidum) — лацінскі тэрмін, які азначае асноўны цэнтр якой-небудзь адміністрацыйнай тэрыторыі Старажытнага Рыму. Слова паходзіць ад «ob-pedum» — агароджаны прастор.
Гай Юлій Цэзар называў опідумамі буйныя кельцкія паселішчы, якія сустракаліся яму ў Галіі. У наш час гэты тэрмін ужываецца датычна вялікіх дарымскіх паселішчаў Заходняй і Цэнтральнай Еўропы.
Іосіф Уладзіміравіч Скурко
Іосіф Уладзіміравіч Скурко́ ( — ) — беларускі паэт, драматург, перакладчык. Псеўданімы Язэп, Бяроста.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Пількаўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства (зараз у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). 1956 годзе скончыў сярэднюю школу № 2 у Паставах і застаўся ў ёй працаваць піянерважатым. У 1957 годзе бы прызваны на службу ў Савецкую Армію. Пасля звальнення са службы ў 1960 годзе паступіў на вучобу на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1965 годзе. У 1965—1967 гадах працаваў у Цэнтральным камітэце ЛКСМБ. У 1967—1971 гадах — дырэктар Бюро міжнароднага маладзёжнага турызму «Спадарожнік», у 1971—1974 гадах — рэферэнт у апараце Савета Міністраў БССР. З 1974 года І. У. Скурко ў у Дзяржаўным камітэце БССР па тэлебачанні і радыё — палітычны аглядальнік, каментатар, загадчык адзела, намеснік галоўнага рэдактара Галоўнай рэдакцыі літаратурна-драматычных праграм Беларускага тэлебачання.
Творчасць
Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1986 года.
Шасціпсалмоўе
Шасціпсалмоўе (ад ἑξάψαλμος,  — шэсць і  псалом; у богаслужбовых кнігах — «Гексапсалмы») — шэсць псалмоў, якія ў хрысціянскім набажэнстве з’яўляюцца неадменнай часткай ютрані:
У гэтых псалмах адлюстроўваюцца небяспекі, якія пагражаюць людзям, і выказваецца спадзяванне на Божую міласэрнасць.
NGC 3600
NGC 3600 (іншыя абазначэнні — UGC 6283, IRAS11130+4152, MCG 7-23-38, ZWG 213.38, MK 1443, KUG 1113+418, PGC 34353) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Цмок (герб)
«Цмок» — польскі і вялікалітоўскі шляхецкі герб.
Апісанне
Па апісанні К. Нясецкага, у чырвоным полі звернуты направа белы грыф са змяіным чорным хвастом, пакрытым лускай і згорнутым на ўзор лічбы 8; на канцы хваста вастрыё стралы, скіраванае да крыжа, які знаходзіцца паміж галавой і крыламі жывёлы.
Роды
Ляцкія
Ян Жыжэмскі
Ян Жыжэмскі (? — да лютага 1635) — удзельнік Смаленскай вайны з Расіяй і паходу ў Валахію. Стольнік менскі з лютага 1633 года. Вызнаваў праваслаўе, фундаваў цэрквы і манастыры. 2 чэрвеня 1633 разам з праваслаўным насельніцтвам Менска спрабаваў дамагчыся выканання каралеўскага прывілея аб перадачы праваслаўным Мінскай царквы Святой Троіцы. З княжацкага роду Жыжэмскіх.
Лодзьскае ваяводства (1975—1998)
Лодзьскае ваяводства (Województwo łódzkie) — адно з 49 ваяводстваў, якія існавалі ў 1975–1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам была Лодзь. Таксама называлася Лодзьскім гарадскім ваяводствам. У 1999 годзе было ўключана ў склад сучаснага Лодзьскага ваяводства.
Станам на 1998 год буйнейшымі гарадамі ваяводства былі:
AUI
aUI апрыёрная штучная мова, створаная Джонам Уэйлгартам, маючы ў сабе філасофскую канцэпцыю утварэння ўсіх паняццяў з малой колькасці паняццяў элементарных, прычым элементарнае паняцце адлюстроўваецца ў мове адным гукам, гэта значыць, што гэта амаль гранічны выпадак алігасінтэтычнай мовы. Аўтар мовы верыў, што ўзаемаенпаразуменне выклікаемае чалавечымі мовамі і шматзачнымі мовамі служыць асновай моцы прапаганды. Яго мэтай было стварыць мову ў якой прапаганда, галоўным чынам палітычная, не будзе магчымай, таму што намер і значэнне будуць добра паказаны простымі сімваламі. Мова ўзяла базавыя семантычныя элементы з усіх моў, але ў ёй паведамленні, хаця і ствараюцца, але з’яўляюцца свабоднымі ад усіх меж. Сама назва мовы перакладаецца як "мова прасторы" ці "мова космасу": a — прастора, космас, U -дух, I — гук. Акрамя гэтага кожны гук з’яўляецца звязаным з вызначаемым ім паняццем, напрыклад б, вымаўляемы шляхам сціскання двух губ адна з адной абазначае разам і абазначаецца двумя кропкамі, злучанымі лініяй.
Мова была створана каб замяніць мовы і коды простым, лагічным інструментам зносін. Яна магла потым стаць інструментам які б мог сцерці межы паміж нацыянальнымі прасторамі і нават космасам. Аўтар мовы лічыў, што структура мовы з’яўляецца настолькі відавочнай, што з’яўляецца прыгоднаў для зносінаў з ішапланяцянамі. Уэйлгард хацеў, каб семантычная будова словаў, якія ён прапанаваў дазволіла б іншапланяцянам зразумець ход чалавечых думак.
Фанетыка і базавыя паняцці
Мова складаецца з 42 фанем, кожная з якіх мае свой сэнс. Фанемы складаюцца з 23 галосных: 7 кароткіз (a, e, i, u, o, y, q), 5 доўгіх (A, E, I, U, O), 5 кароткіх назальных (a*, e*, i* u*, o*), 6 доўгіх назальных (A*, E*, I*, U*, O*, Y*) і 19 зычных (b, c, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, w).
Лексіка
Уся лексіка будуецца праз камбінаванне базавых паняццяў
Прыклад тэкста
Працэс пераклада на гэтую мову выпадковага тэкста, выкарыстоўваючы схему SVO: "Сюжэт падзелены на тры часткі. У першай распавядаецца аб старым. Слова "сюжэт" магчыма замяніць на "гісторыя". Яе ў сваю чаргу можна ўявіць як "часовае чалавека-жыццёвае скрозь-праходзячае асвятленне". Гэта будзе "A-uode-i" (дэфісы выкарыстаны дзяля падзялення асобных комплексных вобразаў, каб пазбегнуць памылковых злучэнняў). У канцы дабаўляецца "рэч" дзяля вызначэння гэтага як назоўніка Падзелены — відавочна pbc-xv, гэта значыць дзея частак з таго, што раней было цэлым (раней разаі быццё — частка дзея). У канцы трэба дадаць "якасць", таму што такімсюжэт зрабіўся пасля дзеі, цяпер гэта яго якасць. "На тры часткі" — проста i*z, будзе азначэннем. Дадаем "выказнік". Вынік: "A-uode-is c i*z-pbc-zv-m. Наступны сказ трохі больш складаны: акалічнасць адкладваецца ў канец. "Распавядаецца" — дзея асвяшчэння свядомае, Uiv. Яно накіравана да старога: доўга жывучага чалавека,nAo-vu. Атрымліваецца Nao-vi t Uiv Як бачна, у дадзеным выпадку t-нешта накшталт прыназоўніка. Паслядоўнасць такая, таму што азначэнне павінна быць перад азначаемым. Цяпер засталася толькі акалічнасць, яе можна аддзяліць коскай, каб пазбегнуць цяжкасцей. У выніку атрымліваем тэкст: A-uode-is c i*z-pbc-zv-m. nAo-vu t Uiv a*z
Мітрыдат IV Філапатар
Быў «сябрам і саюзнікам Рыма». Дапамагаў Аталу II у барацьбе супраць Прусія II.
У сваёй дзейнасці імкнуўся прыпадобніцца да бацькі. Ажаніўся са сваёй сястрой Лаодзікай. Відаць, манетныя выявы перыяду яго праўлення з'яўляюцца верагоднымі.
Пожаркі
По́жаркі (, Пожарки) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.
Да 2003 года ўваходзіла ў склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1796 годзе адна частка вёскі належала Вінцэнту Дамброўскаму, другая — Іосіфу Пшэтоцкаму. У 1936 годзе прыватная вёска, 11 двароў, 73 жыхары.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 9 двароў, 19 жыхароў.
Калінка
Назву Калі́нка маюць:
Жыткавічы
Жы́ткавічы  — горад раённага падпарадкавання ў Гомельскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Жыткавіцкага раёна. За 238 км на захад ад Гомеля; чыгуначная станцыя на лініі Гомель — Лунінец. Аўтамабільныя дарогі злучаюць Жыткавічы з Брэстам і Калінкавічамі. Насельніцтва (2017).
Назва
Назва Жыткавічаў упершыню засведчаная ў форме "Жыдкавічы" (Жидковичи) пад 1500 г. Назва звязаная з адпачатнай назвай возера Чырвонае — Жыд-возера. Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.
Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-).
Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis. «Зіхоткія» водныя назвы ў балцкай гідраніміі на ўсходзе — Лучоса (на старой балцкай тэрыторыі тройчы), Свіцязь (двойчы).
Ад таго ж балцкага *žei- / *ži-, што і назва Жыд-возера, яцвяжскія назвы *Zeitō (адна ў форме «Зъято» з "Іпацьеўскага летапісу", другая як Zyatha у крыніцы сярэдзіны XVI ст.). Абедзве гэтыя азёрныя назвы значаць «Блішчастае (возера)» і матываваныя «блішчастасцю» воднай паверхні.
Балцкія гідронімы ў басейне Прыпяці не рэдкасць. З аднаго боку ад Жыд-возера — рака Арэса, з другога — у Прыпяць уцякаюць Цна, Лунія (Лань).
Герб
У чырвоным полі срэбны хвалісты пас, над пасам герб «Сястрынец» срэбнага колеру. Хвалісты срэбны пас сімвалізуе р. Гніліцу. Герб «Сястрэнец» — памяць аб Кучуках-Сестранцэвічах, першых вядомых уладальніках паселішча.
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню згадваецца ў Метрыцы пад 1500 г. як маёнтак Жыдкавічы ў Вялікім Княстве Літоўскім, вёска Слуцкага княства, першыя вядомыя ўладальнікі — Кучукі-Сестранцэвічы герба «Сястрэнец» (Siestrzeniec).
У складзе Расійскай імперыі
З 1793 г. у складзе Расійскай імперыі (звалася таксама Убярэжжэ), цэнтр воласці Мазырскага павета Мінскай губерніі. Насельніцтва ў асноўным займалася сельскай гаспадаркай і бортніцтвам. З пракладкай Палескіх чыгунак і адкрыццём у 1886 г. чыгуначнай станцыі на месцы вёсак Зарэчча і Бярэжжа пачаў фармавацца рабочы пасёлак Жыткавічы. Пачала развівацца прамысловасць, прадстаўленая ў асноўным прадпрыемствамі па перапрацоўцы драўніны і прадукцыі сельскай гаспадаркі.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года Жыткавічы былі пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Жыткавічы абвешчаны часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Жыткавічы ўвайшлі ў склад БССР.
Падчас польскай акупацыі 1919—1920 гг. часовы адміністрацыйны цэнтр Мазырскага павета ў складзе Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх зямель.
У Другую сусветную вайну акупаваны нацысцкай Германіяй.
З 1924 г. цэнтр раёна, з 27 верасня 1938 г. гарадскі пасёлак. З 1954 г. у складзе Гомельскай вобласці. З 19 лістапада 1971 г. — горад.
Эканоміка
Прадпрыемствы лясной і дрэваапрацоўчай, харчовай прамысловасці. Метэастанцыя. Гасцініца «Палессе».
Назарэт
Назарэт (נָצְרַת‎) — горад у Ізраілі, які знаходзіцца ў паўночнай частцы краіны. Назарэт шануецца як горад, дзе вырас Ісус Хрыстос У горадзе шмат цэркваў, у тым ліку Храм Добраславення, які ўзвышаецца ў цэнтры горада і лічыцца самым вялікім храмам на Блізкім Усходзе. Храм стаіць у тым месцы, дзе, як лічаць хрысціяне, анёл Гаўрыіл паўстаў перад Марыяй і распавёў аб нараджэнні Хрыста. Невялікі час горад ляжаў на ажыўленай гандлёвай дарозе з Дамаска ў Егіпет.
Зараз Назарэт з'яўляецца па большай частцы мусульманскім горадам і лічыцца мусульманскай сталіцай Ізраіля. Арабскія грамадзяне Ізраіля складаюць каля 69% жыхароў горада, хрысціяне - каля 30%.
Геаграфія
Сучасны Назарэт размешчаны ў натуральнай чары, якая дасягае ад 320 м над узроўнем мора на грэбні пагоркаў каля 490 м. Назарэт размешчаны каля 25 кіламетраў ад Галілейскага мора і каля 9 кіламетраў на захад ад гары Фавор. Буйныя горады Іерусалім і Тэль-Авіў размешчаны прыкладна ў 146 км і 108 км ад Назарэта.
У Назарэце знаходзіцца грот Добраславення, над якім пабудаваны найбуйнейшы на Блізкім Усходзе каталіцкі Храм Добраславення, маляўнічая праваслаўная царква Арханёла Гаўрыіла і Святой крыніцы над крыніцай Панны Марыі, а таксама многія іншыя хрысціянскія цэрквы.
У навакольлях Назарэта размешчаны нацыянальны парк Сэпфорыс, старажытны яўрэйскі горад Цыпоры, бацькоўскі дом Панны Марыі, рэшткі крэпасці крыжакоў і іншыя археалагічныя славутасці, на захад ад горада, гара Фавор, дзе было Праабражэнне Ісуса Хрыста. На ўсход ад Назарэту месціцца вёска Кана, дзе Хрыстос стварыў Свой першы цуд, ператварыўшы ваду ў віно на вяселлі.
Насельніцтва
Гістарычны Назарэт населены ізраільскімі арабамі, прыкладна 31% з якіх складаюць арабы-хрысціяне розных веравызнанняў, і каля 69% — мусульмане па стане на 2010 год. Такім чынам Назарэт з'яўляецца самым хрысціянскім горадам Ізраіля, а таксама адзіным горадам у краіне, дзе нядзеля з'яўляецца выходным днём. Цяперашні мэр горада з'яўляецца хрысціянінам. Вялікі мегаполіс Назарэта мае насельніцтва 210 000, у тым ліку 125.000 (59%) ізраільскіх арабаў і 85 тысяч яўрэяў (41%). Гэта адзіны гарадскі раён з больш чым 50 000 жыхароў у Ізраілі, дзе большасць насельніцтва складаюць арабы.
Боркі
Назву Бо́ркі маюць:
TCP/IP
Стэк пратаколаў TCP/IP — набор сеткавых пратаколаў перадачы інфармацыі, ужывальных у сетках, уключаючы сеціва Інтэрнэт. Назва TCP/IP паходзіць з двух найважнейшых пратаколаў сямейства — Transmission Control Protocol (TCP) і Internet Protocol (IP), якія былі распрацаваны і апісаны першымі ў гэтым стандарце. Таксама зрэдку згадваецца як мадэль DOD у сувязі з гістарычным паходжаннем ад сеціва ARPANET з 1970 гадоў (пад кіраваннем DARPA, Міністэрства абароны ЗША)
Пратаколы працуюць адзін з другім у стэку (stack) — гэта значыць, што пратакол, змяшчальны на ўзровень вышэй, працуе «па-над» ніжнім, ужываючы механізмы інкапсуляцыі. Напрыклад, пратакол TCP працуе па-над пратаколам IP.
Стэк пратаколаў TCP/IP уключае ў сябе чатыры ўзроўні: Пратаколы гэтых узроўняў цалкам рэалізуюць функцыянальныя магчымасці мадэлі OSI. На стэку пратаколаў TCP/IP збудавана ўсё ўзаемадзеянне карыстальнікаў у IP-сетках. Стэк з'яўляецца незалежным ад фізічнага асяроддзя перадачы звестак.
Прыкладны ўзровень
На прыкладным узроўні (Application layer) працуе большасць сеціўных праграм.
Котава (горад)
Котава (Котово) — горад (з 1966 года) у Расіі, у складзе Котаўскага раёна Валгаградскай вобласці. Насельніцтва 26,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1710-х гадах.
TCP/IP
Прыкладны ўзровень
Гэтыя праграмы маюць свае асабістыя пратаколы абмену інфармацыяй, напрыклад, HTTP для WWW, FTP (перадача файлаў), SMTP (электронная пошта), SSH (шыфраванае злучэнне з аддаленай машынай), DNS (адлюстраванне сімвальных імёнаў у IP-адраса і наадварот) і многія іншыя.
Котава (горад)
Горад размешчаны рацэ Малая Казанка (басейн Дона), за 229 км ад Валгаграда.
ААТ «Лукойл-Нижневолжскнефть», вопытны завод свідравога абсталявання, газаперапрацоўчы завод, завод «Сероочистка», завод «Импульс», цагельня, завод жалезабетонных вырабаў, масларобны завод.
TCP/IP
Прыкладны ўзровень
У масе сваёй гэтыя пратаколы працуюць па-над TCP ці UDP і прывязаны да пэўнага порту, напрыклад:
Гэтыя парты вызначаны Агенцтвам па выдаткаванні імёнаў і ўнікальных параметраў пратаколаў (IANA).
Да гэтага ўзроўню належаць: Echo, Finger, Gopher, HTTP, HTTPS, IMAP, IMAPS, IRC, NNTP, NTP, POP3, POPS, QOTD, RTSP, SNMP, SSH, Telnet, XDMCP.
Транспартны ўзровень
Пратаколы транспартнага ўзроўню (Transport layer) могуць рашаць праблему негарантаванай дастаўкі паведамленняў («ці дайшло паведамленне да адрасата?»), а таксама гарантаваць правільную паслядоўнасць атрымання пакетаў інфармацыі. У стэку TCP/IP транспартныя пратаколы вызначаюць, для менавіта якой праграмы прызначаны гэтыя звесткі.
Пратаколы аўтаматычнай маршрутызацыі, лагічна прадстаўленыя на гэтым узроўні (бо працуюць па-над IP), на самой справе з'яўляюцца часткай пратаколаў сеціўнага ўзроўню; напрыклад OSPF (IP ідэнтыфікатар 89).
UDP (IP ідэнтыфікатар 17) пратакол перадачы датаграм без усталявання злучэння. Таксама яго завуць пратаколам «ненадзейнай» перадачы, у сэнсе немагчымасці пераканацца ў дастаўцы паведамлення адрасату, а таксама магчымага перамешвання пакетаў. У праграмах, якія патрабуюць гарантаванай перадачы інфармацыі, ужываецца пратакол TCP.
І TCP, і UDP ужываюць для вызначэння пратакола верхняга ўзроўню лік, званы портам.
Сеціўны ўзровень
Сеціўны ўзровень (Internet layer) пачаткова распрацаваны для перадачы інфармацыі з адной (пад)сеткі ў іншую. Прыкладамі такога пратакола з'яўляюцца X.25 і IPC у сеціве ARPANET.
З развіццём канцэпцыі глабальнага сеціва ва ўзровень былі ўнесены дадатковыя магчымасці перадачы з любой сеткі ў любую сетку, незалежна ад пратаколаў ніжняга ўзроўню, а таксама магчымасць запытваць звесткі з аддаленага боку, напрыклад у пратаколе ICMP (выкарыстоўваецца для перадачы дыягнастычнай інфармацыі IP-злучэння) і IGMP (выкарыстоўваецца для кіравання multicast-патокамі).
ICMP і IGMP змешчаны над IP і павінны трапіць на наступны — транспартны — узровень, але функцыянальна з'яўляюцца пратаколамі сеткавага ўзроўню, і таму іх немагчыма ўпісаць у мадэль OSI.
Пакеты сеціўнага пратаколу IP могуць змяшчаць код, які ўказвае, які менавіта пратакол наступнага ўзроўню патрэбна ўжыць, каб выняць інфармацыю з пакета. Гэты лік — унікальны IP-нумар пратаколу. ICMP і IGMP маюць нумары, адпаведна, 1 і 2.
Канальны ўзровень
Канальны ўзровень (Link layer) апісвае, якім чынам перадаюцца пакеты даных праз фізічны ўзровень, уключаючы кадзіраванне (то бок адмысловыя паслядоўнасці бітаў, якія вызначаюць пачатак і канец пакета інфармацыі). Ethernet, напрыклад, у палях загалоўка пакета змяшчае ўказанне таго, якой машыне ці машынам у сетцы прызначаны гэты пакет.
Прыклады пратаколаў канальнага ўзроўню — Ethernet, IEEE 802.11 Wireless Ethernet, SLIP, Token Ring, ATM і MPLS.
PPP не зусім упісваецца ў такое вызначэнне, таму звычайна апісваецца ў выглядзе пары пратаколаў HDLC/SDLC.
MPLS займае прамежкавы стан паміж канальным і сеціўным узроўнямі і яго нельга аднесці ні да воднага з іх.
Канальны ўзровень часам падзяляюць на 2 падузроўні — LLC і MAC.
Акрамя таго, канальны ўзровень апісвае асяроддзе перадачы інфармацыі (ці то кааксіяльны кабель, вітая пара, аптычнае валакно ці радыёканал), фізічныя характарыстыкі такога асяроддзя і прынцып перадачы інфармацыі (падзяленне каналаў, мадуляцыю, амплітуду сігналаў, частату сігналаў, спосаб сінхранізацыі перадачы, час чакання адказу і максімальная адлегласць).
Параўнанне з мадэллю OSI
Існуюць рознагалоссі ў тым, як упісаць мадэль TCP/IP у мадэль OSI, бо ўзроўні ў гэтых мадэлях не супадаюць.
Вось так традыцыйна пратаколы TCP/IP упісваюцца ў мадэль OSI:
Звычайна ў стэку TCP/IP верхнія 3 узроўні мадэлі OSI (прыкладны, прадстаўнічы і сеансавы) яднаюць у адзін — прыкладны. Паколькі ў такім стэку не прадугледжаны ўніфікаваны пратакол перадачы інфармацыі, функцыі вызначэння тыпу звестак перакладаюцца на праграму.
Апісанне мадэлі TCP/IP у тэхнічнай літаратуры
У мадэлі TCP/IP (у адрозненні ад мадэлі OSI) — фізічны ўзровень мадэлі OSI цалкам уваходзіць у канальны ўзровень мадэлі TCP/IP і ніяк не апісваецца асабіста. Тым не менш, у некаторых падручніках, для лепшага разумення апісваецца "гібрыдная мадэль TCP/IP - OSI" з 5 узроўняў, змяшчаючы дадатковы — фізічны ўзровень.
Наступная табліца паказвае розныя варыяцыі ў апісанні мадэлі TCP/IP. Колькасць узроўняў вар'іруецца ад трох да сямі.
Некаторыя з мадэляў у дадзенай табліцы ўзяты з падручнікаў, якія з'яўляюцца другаснымі крыніцамі і могуць разыходзіцца з RFC 1122 і іншымі IETF першакрыніцамі.
NGC 3601
NGC 3601 (іншыя абазначэнні — UGC 6282, MCG 1-29-24, ZWG 39.91, ARAK 284, IRAS11129+0523, PGC 34335) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Банайрэ
Банайрэ або Банер (Bonaire, Boneiru) — востраў на поўдні Карыбскага мора. Уваходзіць у склад Нідэрландаў як спецыяльны муніцыпалітэт. Плошча — 294 км². Насельніцтва — чалавек (2012). Адміністрацыйны цэнтр — горад Кралендэйк.
Гісторыя
У кан. 1 тысячагоддзя да н. э. Банайрэ быў населены індзейцамі-аравакамі з племені какетыя, якія з'явіліся з тэрыторыі сучаснай Венесуэлы. На востраве захаваліся іх наскальныя малюнкі. Археолагамі былі знойдзены пахаванні і кераміка тубыльцаў. Было выяўлена, што яны жылі невялікімі групамі, займаліся вырошчваннем кукурузы і клубняплодаў. Вельмі важную ролю меў лоў рыбы і малюскаў.
У 1499 г. востраў быў адкрыты іспанскай экспедыцыяй на чале Алонса дэ Ахеда. Хуан дэ ла Коса, які суправаджаў экспедыцыю, на карце 1500 г. пазначыў яго як востраў Чорнага Дрэва (Isla do Palo Brasil). Банайрэ быў таксама вядомы як Бескарысны востраў (Isla Inutil), паколькі не было знойдзена на ім карысных для іспанцаў выкапняў. Сучасная назва Банайрэ паходзіць ад індзейскага слова Банай (нізкі).
У 1515 г. усё карэннае насельніцтва было захоплена іспанцамі ў рабства для працы на Эспаньёле. У 1526 г., калі індзейцы стараннямі Іспанскай манархіі былі вызвалены, на Банайрэ вярнулася толькі некалькі чалавек. У далі ад узбярэжжа імі, а таксама іспанскімі пасяленцамі, было заснавана паселішча Рынкон.
У XVII ст. востравам зацікавіліся галандцы. Тут знаходзіліся радовішчы солі, якая высока ацэньвалася галандскімі здабытчыкамі селядцоў. У 1634 г. Банайрэ быў захоплены Нідэрландскай Ост-Індскай кампаніяй. Хаця запасы солі аказаліся значна меншымі, чым планавалася, востраў ідэальна падыходзіў для вядзення гандлёвых аперацый з іншымі Антыльскімі астравамі, а таксама паўночным узбярэжжам Паўднёвай Амерыкі. Галоўным таварам з'яўляліся чарнаскурыя рабы з Афрыкі. З-за адсутнасці плантацый традыцыйных камерцыйных культур увоз неграў-рабоў непасрэдна на Банайрэ быў даволі абмежаваны. Рабы працавалі на здабычы солі, драўніны, вырошчвалі кукурузу. Іх становішча было лепшым, чым у іншых нідэрландскіх калоніях. У кан. XVIII — XIX стст. на востраве ахвотна сяліліся выхадцы з саміх Нідэрландаў, Вялікабрытаніі і Паўночнай Германіі. На ім высаджвалі вызваленых з караблёў гандляроў рабамі афрыканцаў.
Пасля перадачы вострава ў 1816 г. галандскім уладам на ім з'явілася цывільная адміністрацыя. У 1821 г. быў забаронены ўвоз рабоў, але канчаткова рабства адмянілі толькі 30 верасня 1862 г. Пасля адмены рабства ўрад Нідэрландаў прадаў усе зямельныя угоддзі двум чалавекам. Такім чынам, насельнікі апынуліся ў залежнасці ад землеўладальнікаў, якія абмяжоўвалі іх актыўнасць. Гэта прывяло да выезду з вострава ў суседнюю Венесуэлу, дзе жыхары Банайрэ працавалі ў саляных шахтах. У першую чаргу, выязджалі нашчадкі індзейцаў і іспанскіх пасяленцаў.
У міжваенны перыяд, калі на суседнім Кюрасаа ўзнікла нафтавая прамысловасць, выезд у Венесуэлу амаль спыніўся. Затое, мясцовае насельніцтва шукала працу на Кюрасаа. З 1951 г. пачаў развівацца турызм.
У 1957 г. Банайрэ увайшоў у склад Нідэрландскіх Антыльскіх астравоў. У 2010 г. на рэферэндуме мясцовыя жыхары (пры невялікай яўцы выбаршчыкаў) прагаласавалі за ўваход іх вострава у склад Нідэрландаў.
Прырода
Востраў быў сфарміраваны каля 40 млн гадоў таму ў выніку вулканічнай актыўнасці. Акружаны колам каралавага рыфа. Паўночную частку займаюць узвышшы — горы Брандарыс, якія, аднак, не перавышаюць 240 м над узроўнем мора. На поўдні месцяцца саланчакі. У 800 м ад заходняга ўзбярэжжа знаходзіцца астравок Клейн-Банайрэ (Малы Банайрэ).
Клімат трапічны пасатны. У жніўні — верасні тэмпература трымаецца каля 26,7 — 31,7 °C, а ў студзені каля 24,4 — 28,9 °C. Колькасць ападкаў не перавышае 560 мм у год. Трапічныя цыклоны рэдка закранаюць востраў.
Флора і фаўна Банайрэ былі значна зменены чалавекам. У XIX ст. былі вынішчаны мясцовыя лясы. Большую частку скалістай мясцовасці пакрываюць хмызнякі і кактусы. На ўзбярэжжы растуць пальмы. Жывёльны свет прадстаўлены яшчаркамі, птушкамі, у тым ліку фламінга. З завезеных чалавекам жывёл асабліва вылучаюцца аслы, якіх раней выкарыстоўвалі пры здабычы солі, аднак пазней здзічэлі. У нашы дні статак аслоў знаходзіцца пад апекай астравіцян. Значна лепей захаваўся прыродны свет каралавага рыфа.
Эканоміка
Асновай эканомікі з'яўляецца турызм. Банайрэ прыцягвае наведвальнікаў сваімі пляжамі і прыродным светам каралавага рыфа, лічыцца адным з лепшых месц у свеце для заняцця дайвінгам. Развіты наземны транспарт. Знешнія зносіны падтрымліваюцца праз міжнародны аэрапорт Фламінга.
Культура
Дзяржаўная мова — галандская. Аднак большасць жыхароў размаўляе на крэольскай мове пап'ямента. Яна ўжываецца ў мясцовых сродках масавай інфармацыі, вывучаецца ў школе. Дазваляецца звяртацца на пап'ямента да дзяржаўных органаў кіравання.
Школьная адукацыя не адрозніваецца ад астатніх Нідэрландаў. Працуе медыцынскі каледж.
Дудуткі
Музейны комплекс старажытных народных рамёстваў і тэхналогій «Дудуткі» — прыватны музейны комплекс старажытных беларускіх народных рамёстваў і тэхналогій.
Знаходзіцца паблізу вёскі Дудзічы ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Рэспублікі Беларусь (за 40 кіламетраў ад Мінска) у маляўнічым месцы на рацэ Пцічы.
Гісторыя стварэння
Заснавальнікам музея з’яўляецца Яўген Дамінікавіч Будзінас (1944—2007), які зусім не падазраваў аб старажытнай гісторыі вёскі Дудзічы і дудзіцкай шляхецкай сядзібы, ствараючы з пачатку 1990-х гг. музей «Дудуткі» паблізу былой шляхецкай сядзібы Дудзічы.
Музей пачынаўся са стварэння цэнтра прыватнай сельскай гаспадаркі. Старшыня выдавецтва і выдавецкага цэнтра «Паліфакт» (Мінск, Беларусь) Яўген Будзінас звярнуўся ў Пухавіцкі райвыканканкам з прашэннем аб выдзялені яму ў гэтых месцах 162 гектары зямлі для вядзення падсобнай гаспадаркі, што было дазволена рашэннем Пухавіцкага райвыканкама ў 1992 г. За ўласныя грошы прыватнае выдавецтва «Паліфакт» насыпала грунтавыя дарогі, пабудавала высакавольтную лінію электраперадач, правяла тэлефон, узвяла свінарнік, кароўнік, закупіла жывёлу, сельскагаспадарчую тэхніку і пачало весці сельскую гаспадрку.
З кастрычніка 1994 г. на базе падсобнай гаспадаркі прадпрыемства «Паліфакт» ствараецца прыватны Музейны комплекс старажытных народных рамёстваў і тэхналогій «Дудуткі», які прымае першых наведвальнікаў. Галоўным мастаком музейнага комплексу стаў Барыс Барысавіч Цітовіч. З 1998 г. музейны комплекс «Дудуткі» уваходзіць у склад холдынгу банка «Трастбанк», паступова абнаўляючы і развіваючы сваю музейную базу, што дазваляе папулярызаваць не толькі традыцыйныя беларускія народныя рамёствы, але таксама жыццё шляхецкай сядзібы.
Профіль і структура музея
Музей з’яўляецца развітым культурна-асветніцкім, турыстычным і рэкрэацыйным цэнтрам.
На тэрыторыі музейнага комплекса знаходзіцца развітая інфраструктура: 1) Млын, 2) Хата завозніка, 3) Храм (царква), 4) Стол заказаў, 5) Адміністрацыя, 6) Кафэ «Дудуткі», 7) Сыраварня, 8) Птушыны двор, 9) Бровар, 10) Бар «Шынок», 11) Летняе кафэ, 12) Майстэрня дрэваапрацоўкі, 13) Дзіцячая пляцоўка, 14) Ганчарная майстэрня, 15) Аўтарэтра, 16) Дом бортніка, 17) Хлебапякарня, 18) Кузня, 19) Этнаграфічная галерэя, 20) Ферма, 21) Стайня, 22) Заасад, 23) Музейная паляна, 24) Майстэрня валення, 25) Майстэрня лозапляцення, 26) Ткацкая майстэрня, 27) Майстэрня саломапляцення, 28) Ганчарная майстэрня, 29) Гандлёвыя рады, 30) Гасцініца «Пціч», 31) Карчма, 32) Гасцявы дом з лазняй.
Святы і фестывалі
На працягу ўсяго года ў «Дудутках» праходзяць святы і фестывалі:
Граўжышкоўскі сельсавет
Граўжышко́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр сельсавета — аграгарадок (да 2009 года вёска) Граўжышкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Лудскага сельсавета. 2 снежня 1959 года ў склад сельсавета з Крайванцаўскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў: Баўбы, Відэйшы, Вільчаны, Віцюлі, Дубрава, Ленкаўшчына, Мазураўшчына, Мікшчаўшчына, Павілойці, Побалеўшчына. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 21 снежня 1987 года ў склад Семярніцкага сельсавета перададзена вёска Лакуцеўшчына, у склад Кальчунскага сельсавета — 5 населеных пунктаў (вёскі Баўбы, Побалеўшчына, Сенкаўшчына, хутары Відэйшы і Мазураўшчына).
22 лістапада 2012 года скасаваны хутары Гута і Хаваншчына.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1064 чалавекі, 90,8 % — беларусы, 7,0 % — палякі, 1,0 % — рускія.
Кальнікі
Назву Кальнікі́ маюць:
Іаганес Вільгельм Енсен
Іаганес Вільгельм Енсен (Johannes Vilhelm Jensen; 20 студзеня 1873 — 25 лістапада 1950) — дацкі пісьменнік і паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1944).
Іаганес Вільгельм Енсен нарадзіўся 20 студзеня 1873 ў г. Фарсе ў паўночнай частцы Ютландскага паўвострава, у сям'і ветэрынарнага ўрача, збіральніка народнага фальклору, які таксама займаўся антрапалогіяй і гісторыяй. Любоў да кніг бацька прышчапіў дзецям змалку: з адзінаццаці чацвёра сталі пісьменнікамі.
У 1944 годзе становіцца лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры «За рэдкую сілу і багацце паэтычнага ўяўлення ў спалучэнні з інтэлектуальнай дапытлівасцю і самабытнасцю творчага стылю».
Беларускія пераклады
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклаў Лявон Баршчэўскі.
Дунаіўці
Дуна́іўці (Дуна́ївці) — горад у Дунаявецкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны, раённы цэнтр.
Агульная характарыстыка
Першая згадка пра горад датуецца 1403 г., у 1592 г. кароль Жыгімонт III Ваза прадаставіў Дунаіўцам магдэбургскае права, пацверджанае ў 1605 г. На 1870-я гг. прыйшлося значнае прамысловае і гандлёвае развіццё горада. Ад 1923 г. Дунаіўці — райцэнтр, з 1958 г. — горад раённага падпарадкавання.
Пастановай Кабінета Міністраў Украіны ад 26 ліпеня 2001 г. горад Дунаіўці ўнесены ў Спіс гістарычных населеных мясцін Украіны. У 2003 г. горад адзначыў свой 600-гадовы юбілей.
Назва «Дунаіўці» (да пачатку XVIII ст. — Дунайгорад) не мае нічога агульнага з назвай ракі Дунай, бо горад размешчаны далёка ад яе. Ёсць некалькі версій паходжання назвы горада. Найбольш верагодна, што ў аснове назвы горада ляжыць корань «дун», " «дуна», «дон». Гэты корань ужываўся ў мове індаеўрапейскіх народаў і азначаў ваду ці, раку. Паколькі на тэрыторыі горада і яго ваколіц і да гэтага часу ёсць шмат азёр і рака Тэрнава, то гэта магло стаць асновай паходжання назвы горада. Тым больш, што ва ўкраінскіх народных песнях слова «дунай» як раз і ўжываецца ў значэнні «вада», «вялікая вада», «разліў вады», «рака» і інш.
Б’ёрн Крысціян Ульвэус
Б’ёрн Крысціян Ульвэус (Björn Kristian Ulvaeus; нар., , Швецыя) — шведскі спявак, музыкант, кампазітар. Адзін з заснавальнікаў квартэта ABBA.
Дыскаграфія
Альбомы, зборныя пласцінкі і кампакт-дыскі Б’ёрна Ульвэуса і Бэні Андэрсана:
Мікалай Разанаў
Мікала́й Раза́наў (Mikołaj Rozanów, Николай Розанов;, Пецярбург, Расійская імперыя — , , Польшча) — польскі гісторык, ваенны. Яго гістарычны нарыс «Пружанскі павет» (1935) быў прызнаны грунтоўнай навуковай працай і атрымаў узнагароду Польскай акадэміі літаратуры, а ў 2011 годзе быў перавыдадзены ў Любліне.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Пецярбургу ў 1898 годзе. У 1908—1915 гадах навучаўся ў кадэцкім корпусе, пасля ў ў Петраградзе. У 1916 годзе паступіў на службу ў Гвардзейскі полк сапёраў. У сакавіку 1918 года збег у Вільню. Далучыўся да Віленскай самаабароны, быў ад’ютантам палкоўніка Ежы Дамброўскага. З 1919 года — у 13-м палку ўланаў, браў удзел у бітве з бальшавікамі пад Пружанамі.
Тады ж пазнаёміўся з доктарам Аўгусцінам Пацэвічам, з дачкой якога Паўлінай ажаніўся ў 1924 годзе. Працаваў ураднікам у пружанскім старостве і павятовым сойміку. 27 жніўня 1939 года мабілізаваны і прызначаны кіраўніком фартыфікацыі ў Баранавічах. У 1940 годзе праз Літву і Швецыю выехаў у Францыю, дзе ваяваў у Польскай арміі, пасля ў Варшаўскай дывізіі, ад’ютант генерала Тадэвуша Касакоўскага.
Пасля капітуляцыі Францыі разам з 1-м польскім корпусам эвакуіраваны ў Эдынбург (Шатландыя). У 1942 годзе накіраваўся з 2-м Польскім корпусам у Ірак і Палесціну, у 1943 годзе ў чыне капітана ўдзельнічаў у італьянскай кампаніі.
У 1946 годзе вярнуўся ў Вялікабрытанію, скончыў універсітэт у Кембрыджы. З 1949 года жыў у польскай Чэнстахове, куды пасля вайны пераехала яго сям’я. Працаваў інжынерам-будаўніком, выкладаў англійскую мову. Быў адным з заснавальнікаў першага жыллёвага кааператыву ў Чэнстахове.
Памёр 31 снежня 1977 года, пахаваны ў сямейным склепе на.
Макар Іванавіч Ліцкевіч
Макар Ліцкевіч (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца салігорскага «Шахцёра».
Мікалай Разанаў
Творчасць
У 1935 годзе выдаў у Пружанах кнігу «Powiat Prużański (Szkic historyczny)» (Пружанскі павет (гістарычны нарыс)), якая была прызнана грунтоўнай навуковай працай і ў тым самым года атрымала ўзнагароду Польскай акадэміі літаратуры. Варта зазначыць, што пры падрыхтоўцы працы аўтар абапіраўся не толькі на гістарычную фактаграфію, але таксама і на сацыялагічныя крыніцы. Даследаванні тычыліся адрозненняў этнічных груп Палесся, засялення вёсак, маёнткаў і гарадоў ад XVI стагоддзя, стан уладанняў пэўных уласнікаў і змены іх уладальнікаў. Акрамя звычайнага апісання, Мікалай Разанаў выкарыстаў наватарскі на той час метад прадстаўлення статыстычных звестак у працэнтах і ў выглядзе табліц. У дадатку (стар. 118—138) змешчаныя перадрукаваныя акты пяці прывілеяў, нададзеных Пружанах, Шарашову, Равятычам у 1589, 1740, 1793 гадах. Паколькі большасць арыгінальных дакументаў страчаная, гэтыя звесткі ўяўляюць сабой надзвычайную каштоўнасць.
Янаўшчына
Янаўшчына - тапонім:
Мікалай Разанаў
Творчасць
У 2011 годзе кніга Мікалая Разанава была перавыдадзена рэпрынтным выданнем у Любліне.
Сям’я
З жонкай Паўлінай мелі дачку Соф’ю (магістрка гісторыі культуры) і сына Славаміра (магістр, інжынер). Іааны пражываюць у Чэнстахове.
Макар Іванавіч Ліцкевіч
Клубная кар’ера
З 2019 года пачаў выступаць за дубль салігорскага «Шахцёра». У чэрвені 2019 года быў на зборах з моладзевай камандай санкт-пецярбургскага «Зеніта». З лета 2020 года стаў прыцягвацца да асноўнага складу салігорцаў. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 27 чэрвеня 2020 года, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з «Мінскам» (1:1).
У пачатку 2021 года стаў трэніравацца з рэчыцкім «Спадарожнікам» і ў сакавіку быў аддадзены гэтаму клубу ў арэнду. З цягам часу стаў з’яўляцца ў стартавым складзе каманды. У ліпені 2021 года, пасля таго як «Спадарожнік» зняўся з Вышэйшай лігі, вярнуўся з арэнды ў «Шахцёр», дзе гуляў пераважна за дубль.
З пачатку 2022 года трэніраваўся з петрыкаўскім «Шахцёрам» і ў сакавіку быў афіцыйна пераведзены ў склад гэтай каманды. Пакінуў петрыкаўскі клуб у студзені 2023 года.
Славомір Скшыпак
Славо́мір Стані́слаў Скшы́пак (Sławomir Stanisław Skrzypek;, Катавіцы — 10 красавіка 2010, пад Смаленскам) — польскі эканаміст, кіраўнік Нацыянальнага банка Польшчы (2007—2010).
Біяграфія
За студэнцкім часам дзейнічаў у апазіцыі, ў 1982 годзе быў арыштаваны.
Скончыў Сілезскую палітэхніку ў Глівіцах (інжынер будаўніцтва), Універсітэт Вісконсін Ла Крос (магістр дзелавога адміністравання) і Універсітэт Джорджтаўн (бізнес-менеджмент, настрыфікацыя ў Вярхоўнай школе гандлёвай у Варшаве). Скончыў таксама дадатковыя курсы ў Эканамічнай акадэміі ў Кракаве, а таксама ў Сілезскім універсітэце.
У 1993—1997 гадах працаваў у Вярхоўнай кантрольнай палаце. У 1997—2000 гадах быў намеснікам кіраўнікам дзяржаўнай інстытуцыі па абароне прыроднага асяроддзя. У 2001—2002 гадах быў членам упраўлення Польскай дзяржаўнай чыгункі. У 2002—2005 гадах быў намеснікам мэра Варшавы Леха Качынскага. Быў таксама членам органаў кіравання розных прыватных кампаніі.
10 студзеня 2007 года абраны кіраўніком Нацыянальнага банка Польшчы, прыведзены да прысягі 11 студзеня.
Загінуў 10 красавіка 2010 года ў авіякатастрофе пад Смаленскам.
16 красавіка 2010 года пасмяротна ўзнагароджаны Крыжам камандорскім з зоркай ордэна Адраджэння Польшчы.
Ёдаформ
Ёдаформ (трыёдметан) — жоўтае крышталічнае рэчыва з моцным характэрным пахам, практычна нерастваральнае ў вадзе. Цяжка раствараецца ў спірце, добра раствараецца ў эфіры, хлараформе.
Атрыманне
Ёдаформ атрымліваюць з этанолу або ацэтону, дзеяннем ёда і шчолачаў або карбанатаў шчолачных металаў: Рэакцыя працякае па наступнай схеме:
Уладзімір Аркадзевіч Сосна
Уладзі́мір Арка́дзевіч Со́сна (нар. 30 лістапада 1951, в. Галяшонкі, Смаргонскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (1983).
Біяграфія
У 1973 годзе скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1973 годзе працаваў настаўнікам сярэдняй школы ў Мядзелі. У 1975—1979 гадах навучаўся ў аспірантуры БДУ. Старшы лабарант кафедры гісторыі БССР БДУ ў 1974—1983 гадах.
Абараніў кандыдацкую дысертацыю «Фарміраванне саслоўя дзяржаўных сялян у Беларусі ў канцы XVIII — першай палове XIX ст.» (1983, навуковы кіраўнік — прафесар Аляксандр Ігнаценка). У 1983—1987 гадах выкладчык, дацэнт кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага інстытута народнай гаспадаркі. У 1988—2000 гадах дацэнт кафедры гісторыі БССР, кафедры гісторыі Беларусі, кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў БДУ. У 2001—2005 гадах загадчык кафедры гісторыі і беларусазнаўства Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы. З 2005 года дацэнт кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў БДУ.
Навуковая дзейнасць
Суаўтар і рэдактар вучэбнага дапаможніка «Гісторыя Беларусі» для ліцэяў, гімназій і школ з паглыбленым вывучэннем гуманітарных дысцыплін (1996, 1997), адзін з суаўтараў і рэдактараў першага тома «Гісторыі сялянства Беларусі».
Падрыхтаваў чатырох кандыдатаў навук.
Узнагароды
Узнагароджваўся Граматай (1994) і Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2001), «Выдатнік адукацыі» (2012) і «Заслужаны работнік БДУ» (2022).
Макрын
Быў начальнікам гвардыі імператара Каракалы, і арганізаваў забойства таго ў Эдэсе (Сірыя). Быў абвешчаны імператарам, але не трапіў у Рым, бо панёс у Антыохіі паразу ад староннікаў Юліі Домны і быў забіты.
Першы рымскі імператар, які не належаў да ліку сенатараў.
Верагодныя партрэтныя выявы невядомыя. Вядома, што ён быў маўрам, і ў сваім відзе прыпадабняўся да Марка Аўрэлія
Чортаў камень Шкленікоўскі
«Чортаў камень Шкленікоўскі» — буйны ледавіковы валун каля вёскі Шкленікова Мядзельскага раёна Мінскай вобласці, геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Размешчаны на полі, у 12 км на паўднёвы ўсход ад г. Мядзел, за 3 км на паўночны захад ад аг. Сваткі, у 1 км на поўдзень ад в. Шкленікова.
Даўжыня 4,6 м, вышыня 0,8 м; плошча ахоўваемай тэрыторыі — 14 м².
Паданне
Адносіцца да Чортавых камянёў-краўцоў і згодна паданню: «''быццам тут жыў чорт, які па начах бясплатна шыў адзенне. Аднойчы нейкая жанчына папрасіла яго: "Чарток, пашый мне за ўсіх ладней!" Чорт прышыў два рукавы як звычайна, а на спіне яшчэ і трэці. Кабета як убачыла тую працу, раззлавалася і крыкнула: "Каб ты праваліўся, чым так рабіць!" Ад гэтых слоў чорта панесла з каменя на возера, пасля чаго яго ніхто больш не бачыў'' ."
Калюга
Калю́га — псеўданім, тапонім.
Мінск стары і новы
Мінск стары і новы — беларускі сеціўны рэсурс, прысвечаны гісторыі Мінска. Аўтар-стваральнік — Уладзімір Валажынскі.
Сайт змяшчае фатаздымкі і апісанні вуліцаў, пляцаў, паркаў, прадмесцяў, помнікаў архітэктуры старога і сучаснага места. Прыведзены спіс пераназванняў вуліцаў; храналогія асноўных мескіх падзеяў; мапы і планы Мінска; славутасці; даведкавая інфармацыя пра музеі, гатэлі. У 2007 годзе на аснове матэрыялаў сайта выйшла кніга з аналагічнай назвай — «Мінск стары і новы».
У 2004 годзе сайт быў адзначаны спецыяльнай намінацыяй аргкамітэта 2-га конкурсу беларускіх кантэнт-праектаў. 4 красавіка 2008 года сайт здабыў гран-пры 6-га штогадовага конкурсу беларускіх кантэнт-праектаў.
Мінскі езуіцкі калегіум
Мінскі езуіцкі калегіум — архітэктурны комплекс рымска-каталіцкай навучальнай установы ў Мінску, што давала адукацыю на ўзроўні гуманітарнага ўніверсітэта.
Ян Непамуцэн Дашкевіч-Кундзіч
Ян Непамуцэн Дашкевіч-Кундзіч (Jan Nepomucen Deszkiewicz-Kundzicz; 4 ці 7 ліпеня  — ) — каталіцкі святар, магістр тэалогіі Віленскага ўніверсітэта. Апроч таго, напісаў некалькі прац па граматыцы польскай мовы, якія, аднак, не мелі вартасці і былі раскрытыкаваныя ўжо сучаснікамі.
Мінскі езуіцкі калегіум
Збудаваны ў кан. XVII — 1-й палове XVIII стст. Большую частку комплексу савецкая ўлада знішчыла пасля Другой Сусветнай вайны, да нашага часу захаваліся Касцёл Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі і значна перабудаваная езуіцкая школа (цяпер музычны каледж).
Займаў практычна ўвесь квартал ад плошчы Высокага Рынку (цяпер пл. Свабоды), абмежаваны вуліцамі Койданаўскай (цяпер вул. Рэвалюцыйная), Зборавай (вул. Інтэрнацыянальная) і Феліцыянаўскай (вул. Камсамольская).
Ян Непамуцэн Дашкевіч-Кундзіч
Біяграфія
Сын Францішка і Марыі, пляменнік біскупа Тадэвуша Кундзіча, вікарнага епіскапа Трокаў. Каля 1830 года быў пробашчам у Ашмянах. Удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў. Пасля яго задушэння трапіў у Галіцыю, да лістапада 1833 года працаваў у бібліятэцы Асалінскіх (Асалінеум) у Львове. Пазней хаваўся ў Ланьцуце ў графа, які ўзяў Кундзіча настаўнікам для сваіх дзяцей і бібліятэкарам. Менавіта там ён узяў прозвішча Дашкевіч.
Мінскі езуіцкі калегіум
Гісторыя
Езуіты аселі ў Мінску ў 1654 годзе па фундацыі смаленскага біскупа Гераніма Сангушкі, які набыў для іх рэзідэнцыі мураваную сядзібу з драўлянай капліцай на рагу вуліцы Койданаўскай і плошчы Высокі Рынак. Да 1686 года супольнасць езуітаў у Мінску мела статус місіі, пасля — рэзідэнцыі, а з 1714 года — калегіі.
Ян Непамуцэн Дашкевіч-Кундзіч
Біяграфія
З 1849 года сябра Навуковага таварыства ў Кракаве.
Мінскі езуіцкі калегіум
Гісторыя
Будынкі рэзідэнцыі да канца XVII ст. паступова мадэрнізаваліся. У 1699 годзе з’явілася мураваная двухпавярховая езуіцкая школа, а 24 красавіка 1700 року ва ўрачыстай абстаноўцы быў асвечаны краевугольны камень новага мураванага касцёла. 16 красавіка 1710 года віленскі біскуп Канстанты Казімір Бжастоўскі асвяціў храм пад тытулам Ісуса, Дзевы Марыі і Св. Барбары.
У 1723 годзе пачалася рэканструкцыя дома Гегера і ўзвядзенне справа ад касцёла 2-павярховага мураванага будынка калегіума, у якім знаходзіліся пакоі прафесараў і магістраў. Пазней з боку вуліцы Койданаўскай было яшчэ прыбудавана 3-павярховае крыло, дзе размясціліся рэфектар, кухня і інш. Канчатковы выгляд комплекс калегіума набыў у 1750 годзе, калі ў цэнтры яго фасада скончылася ўзвядзенне высокай 3-яруснай, перакрытай барочным купалам складанай формы вежы, у ёй быў усталяваны гадзіннік. У 1749 року побач з касцёлам з’явіўся будынак аптэкі з лабараторыяй, былі ўзведзеныя гаспадарчыя і дапаможныя пабудовы. У гэты час у езуіцкім калегіуме выкладалі рыторыку, паэзію, сінтаксіс, граматыку, тэалогію, старажытнаяўрэйскую мову, этыку, матэматыку, фізіку, логіку, метафізіку. Дзейнічаў школьны тэатр і найлепшая ў горадзе бібліятэка.
Ян Непамуцэн Дашкевіч-Кундзіч
Біяграфія
Пахаваны на муніцыпальных могілках у Ланьцуце.
Мінскі езуіцкі калегіум
Гісторыя
У 1770 годзе быў рэканструяваны будынак школы — уваход у яго быў пазначаны квадратнай у плане вежай з купалам.
Ян Непамуцэн Дашкевіч-Кундзіч
Біяграфія
Працуючы ў бібліятэцы Патоцкіх у Ланцуце, ён распачаў актыўную пісьменніцкую дзейнасць, асабліва ў вобласці польскай граматыкі. Працы: Дысертацыя пра польскую мову і яе граматыку (Львоў, 1843), Зборнік адказаў рэцэнзентам на граматыку польскай мовы (Львоў, 1853), Пра польскую арфаграфію (Кракаў, 1869). Гэтыя працы, поўныя фантастычных ідэй (напрыклад, аднаўленне падвойнага ліку ў польскай мове), не мелі рэальнай каштоўнасці і былі крытычна ацэнены сучаснікамі. Спрабаваў сябе таксама ў паэзіі і драматургіі (камедыя «Лелум»). Усе свае творы, выдадзеныя друку, а таксама рукапісы, ён перадаў у дар, дзе яны знаходзяцца і дагэтуль.
Мінскі езуіцкі калегіум
Гісторыя
У 1773 годзе папская була скасавала ордэн, на базе калегіума была ўтвораная 6-гадовая павятовая свецкая школа, а касцёл перайшоў у ранг парафіяльных і праз пяць гадоў стаў кафедральным касцёлам Мінскай дыяцэзіі.
Ад 1799 года ў колішняй езуіцкай школе размясціўся Дом губернатара, будынак быў цалкам перабудаваны ў стылі класіцызм. Да 1820 року калегіум займалі Прысутныя месцы, пасля — Гарадская дума, а з 1852 року — Казённая палата. Вежа калегіума страціла свой купал і ператварылася ў дазорную вежу пажарнай аховы.
У 1951 годзе на касцёле былі разабраныя вежы, ліквідавана ўпрыгожанне святыні, храм быў перабудаваны ў спарткомплекс таварыства «Спартак». Будынак калегіума і яго вежа былі зруйнаваныя, на іх месцы збудавалі жылы дом (пл. Свабоды, 11). Крыху пазней, у 1968 годзе была цалкам перабудаваная езуіцкая школа.
Рэктары мінскага езуіцкага калегіума
Рэктарамі мінскага езуіцкага калегіума былі :
Паводле прывілею ад 11 сакавіка 1773 года, пасля скасавання закона езуітаў у Мінску, аптэку пры калегіуме ўзначальваў Міхал Карыцкі. 12 сакавіка 1781 года быў унесены яго тэстамент. На час смерці Міхал Карыцкі займаў пасаду рэктара ўсіх школ горада Мінска.
Калач-на-Доне
Калач-на-Доне (Калач-на-Дону) — горад (з 1951 года) у Расіі, у складзе Калачоўскага раёна Валгаградскай вобласці. Насельніцтва 26 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1708 годзе.
Горад размешчаны ў лукавіне Дона, непадалёк ад Цымлянскага вадасховішча, за 80 км на захад ад Валгаграда.
У горадзе размешчаныя суднабудаўнічы, суднарамонтны заводы, рачны порт, нафтабаза, завод металаканструкцый, мэблевая фабрыка і мясакамбінат. Чыгуначная станцыя Данская (канечная на галіне Валгаград-Данская).
Юрый (князь нясвіжскі)
Юрый (XII ст. — 1223) — князь з роду Рурыкавічаў, але пэўна не вядомага паходжання.
Адзіны раз згадваецца толькі пад імем і тытулам у 1223 годзе як удзельнік бітвы на Калцы. Адзін з шасці рускіх князёў, якія загінулі ад манголаў пры адступленні пасля бітвы да Дняпра.
Згадку нясвіжскага князя Юрыя часам называюць першай, хоць і ўскоснай згадкай Нясвіжа.
Аднак пра лакалізацыю ўдзела князя Юрыя ў навукоўцаў няма адзінай думкі, цяпер Нясвіж лічаць малаімавернай версіяй, болей імавернымі лічаць Несвеж ва Уладзіміра-Суздальскай зямлі або Несвіч ва Уладзімірскай зямлі, а таксама Нясвіж у Падольскай зямлі, недзе паміж Смотрычам і Крамянцом.
Такім чынам, праз згадку без імя па бацьку і няпэўнасць лакалізацыі ўдзела, паходжанне князя Юрыя застаецца дыскусійным.
Гродзінскі сельсавет
Гро́дзінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Гродзі.
Юрый (князь нясвіжскі)
Лявонцій Вайтовіч выказаў думку, што Юрый можа паходзіць з дынастыі тураўскіх князёў, але ніякіх аргументаў не дае, да таго ж прапанаваная ім генеалогія перад Юрыем уключае яшчэ некалькі адным Вайтовічам меркаваных пакаленняў.
Гродзінскі сельсавет
Утвораны 20 чэрвеня 1988 года ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці БССР з часткі скасаванага Палянскага сельсавета. У 2002 годзе скасаваны хутары Краўчышкі і Рачкі.