cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Санкт-Пецярбургская духоўная акадэмія
Рэфармаваная акадэмія
Згодна ўсеагульнай рэформы духоўнай адукацыі ў пачатку 1809 года Аляксандра-Неўская акадэмія была падзеленая на тры навучальныя ўстановы, якія працягвалі размяшчацца ў Аляксандра-Неўскай лаўры: Акадэмія і семінарыя займалі Фёдараўскі і Паўднёвы карпусы Лаўры. Пасля распрацоўкі і прыняцця Статута 17 лютага (1 сакавіка) 1809 года адбылося ўрачыстае адкрыццё Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі. Былі ўведзеныя вучоныя ступені доктара, магістра і кандыдата багаслоўя. Першы выпуск рэфармаванай Духоўнай акадэміі быў здзейснены ў 1814 годзе. 12 з 78 выпускнікоў адразу ж папоўнілі прафесарска–выкладчыцкую карпарацыю. Пашырэнне і рэформа Духоўнай акадэміі запатрабавалі асобнага будынка. 10 (22) чэрвеня 1817 года мітрапаліт асвяціў закладку акадэмічнага корпуса. Яго пабудавалі ў 1817—1821 гадах на казённыя сродкі на тэрыторыі Лаўры, на поўдзень ад Фёдараўскага корпусу. З 1821 года Акадэмія стала выдаваць часопіс «Христианское чтение», які, як правіла, утрымліваў пераклад на рускую мову твораў айцоў царквы, артыкулы з развагамі пра хрысціянскую рэлігіі наогул, па тлумачэнню праваслаўнага веравучэння, царкоўнага красамоўства, царкоўнай гісторыі, з павучальных разважанняў і хрысціянскай бібліяграфіяй. З 1847 года пачалася перакладчыцкая дзейнасць. Былі перакладзеныя: гутаркі Іаана Златавуста, гістарычныя сачыненні Яўсевія Памфіла, Сакрата Схаластыка, Сазамена, Феадарыта, Эвагрыя Схаластыка, Феадора чытальніка і Філасторгія; сачыненне пра царкоўную іерархію, што прыпісваецца Дзіянісію Арэапагіту, сачыненні Сафронія, Германа, Максіма Спавяданніка, Феадора Студыта, Сымона Салунскага, Марка Эфескага, Мікалая Кавасілы і Паісія. Былі ажыццёўлены пераклады твораў візантыйскіх гісторыкаў: Мікіты Ханіата, Георгія Пахімера, Нікіфара Рыгоры, летапіс Георгія Акрапаліта; таксама старажытныя літургіі ўсходнія і заходнія.
У 1858 годзе ў Акадэмію паступілі дзве бібліятэкі рукапісаў: наўгародскага Сафійскага сабора і Кірылава манастыра. З 1875 года пачаў выдавацца пры Акадэміі часопіс — «Церковный вестник». У 1879 годзе была створаная калекцыя прадметаў царкоўных старажытнасцей.
Наступны этап у гісторыі духоўнай акадэміі пачаўся з увядзення новага Статута 1884 года. Ён быў распрацаваны пры ўдзеле обер–пракурора Сінода і ўведзены ў акадэміі пры рэктары (1883—1887) епіскапу. Новы статут ўзмацніў кантроль кіруючага архірэя, рэктара і інспектара над акадэмічнымі справамі, прыслабіў паўнамоцтвы Савета і Праўлення акадэміі. Тры аддзяленні, што існавалі да гэтага ў акадэміях былі скасаваныя, паколькі была пастаўленая мэта — даваць поўную багаслоўскую адукацыю. Ўзровень навуковай падрыхтоўкі выпускнікоў пачаў няўхільна зніжацца, а разам з ім і прэстыжнасць духоўнай адукацыі. Увядзенне новага статута пасля стала адной з асноўных прычын удзелу студэнтаў духоўных школ у рэвалюцыйным руху. Падзеі рускай рэвалюцыі 1905—1907 гадоў не лепшым чынам адбіліся на навучальным працэсе ў сталічных Духоўных школах, перыядычна адбываліся забастоўкі іх выхаванцаў. У пачатку 1908 года епіскап быў вымушаны напісаць Санкт-Пецярбургскага мітрапаліту данясенне аб удзеле навучэнцаў Акадэміі ў студэнцкіх сходках. У 1910 годзе быў прыняты зацверджаны 2 красавіка імператарам Мікалаем II новы статут Духоўных акадэмій, які стаў пэўным кампрамісам паміж статутамі 1869 і 1884 гадоў. У новым статуце паказвалася, што Акадэміі - зачыненыя пастырскія школы, падначаленыя Свяцейшаму Сіноду, які кіруе імі і кантралюе іх праз епархіяльнага архірэя і рэктара. Правы апошняга значна пашыраліся. Цяпер у Акадэміі належыла мець 9 ардынарных прафесараў, 10 экстраардынарных, 10 дацэнтаў і 3 лектара - усяго 32 выкладчыка і рэктар; тэрмін службы абмяжоўваўся 30 гадамі. У дачыненні да арганізацыі навучальнага працэсу дапушчалася ў парадку спецыялізацыі вылучэнне груп прадметаў (акрамя агульнаабавязковых), заняткі якімі падаваліся на выбар студэнтам; таксама павялічвалася колькасць кафедраў. Статут дапрацоўваўся і ў наступным 1911 годзе, калі была яшчэ больш павялічана ўлада рэктара: ён атрымаў права адбіраць і выключаць кандыдатаў у выкладчыкі, прадстаўленых акадэмічным Саветам, палова якога павінна была складацца ў святым сане.
У 1913—1917 гадах Духоўная акадэмія насіла назву «Імператарскай».
Пераемнікі Акадэміі ў 1920–я гады
У 1918 годзе Петраградская духоўная акадэмія была зачынена. Прадаўжальнікам традыцый Санк–Пецярбургскай духоўнай акадэміі некаторы час быў Петраградскі багаслоўскі інстытут (1920—1923 гады), які спыніў сваё існаванне, так як да сярэдзіны 1920–х гадоў амаль усё царкоўнае жыццё ў Петраградзе апынулася пад кантролем абнаўленчага епархіяльнага ўпраўлення. У 1925—1928 гадах у Ленінградзе дзейнічалі Вышэйшыя багаслоўскія курсы, якія спынілі сваё існаванне ў сувязі з новай хваляй ганенняў на рэлігію і Царкву ў СССР.
Адзіныя Санкт-Пецярбургскія духоўныя школы
У 1998 годзе ў СПбДАіС пачаўся працэс рэфармавання — пераход на новую сістэму духоўнай адукацыі. Семінарыя была ператворана ў бакалаўрыят з 4–гадовым цыклам, акадэмія — у магістратуру, тэрмін навучання ў якой скараціўся да 2–х гадоў, а таксама была створана аспірантура, тэрмін навучання ў якой вагаецца ад трох да пяці гадоў. Дадзеная адукацыйная мадэль абапіраецца на сістэму адукацыі, прынятую ў ВНУ, уключаючы ў т. л. Балонскі працэс. У канцы навучання на бакалаўрыяце студэнты абараняюць дыпломную працу, магістранты — магістарскую дысертацыю, а аспіранты — кандыдацкую дысертацыю. Акрамя вочнага навучання ажыццяўляецца прыём на завочнае аддзяленне бакалаўрыяту і магістратуры. Для завочнага аддзялення бакалаўрыяту ўведзена сістэма дыстанцыйнага навучання.
У 2002 годзе Рэгенцкае аддзяленне атрымала свой асобны двухпавярховы будынак на тэрыторыі акадэміі.
У 2006 годзе Санкт-Пецярбургскія духоўныя школы адзначалі 285–годдзе ад заснавання і 60–годдзе свайго адраджэння. З моманту свайго адраджэння ў 1946 годзе Духоўныя школы далі Царкве звыш двух тысяч свяшчэннаслужыцеляў, з якіх каля шасцісот — са ступенню кандыдата багаслоўя.
У жніўні 2010 года Санкт-Пецярбургская духоўная акадэмія атрымала дзяржаўную ліцэнзію на ажыццяўленне адукацыйнай праграмы па спецыяльнасці «Тэалогія» (031900) вышэйшай прафесійнай адукацыі. У 2013 годзе Санкт-Пецярбургская акадэмія прайшла атэстацыйную праверку Вучэбнага Камітэта Рускай Праваслаўнай Царквы. Паводле яе вынікаў акадэмія ўвайшла ў лік лепшых навучальных устаноў Рускай Царквы, па шэрагу паказчыкаў заняўшы першае месца. 29 лістапада 2013 года ў жыцці Духоўнай акадэміі адбылася важная і доўгачаканая падзея — падпісанне акта аб перадачы Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі на правах бязвыплатнага і бестэрміновага карыстання яе гістарычнага будынка, барацьба за вяртанне якога ішла каля 20 гадоў — з 1993 года. Першы ў навейшай гісторыі вучэбны занятак у гістарычным будынку — аспіранцкі семінар царкоўна–практычнага аддзялення, адбыўся 12 лютага 2014 года. У гэты ж час быў пачаты працэс падрыхтоўкі да перадачы духоўным школам гістарычнага корпуса бібліятэкі Санкт-Пецярбургскай акадэміі (набярэжная Абводнага канала, 13), пабудаванай у 1882 годзе.
18 снежня 2016 гады кіраўнік Федэральнай службы па наглядзе ў сферы адукацыі і навукі С. С. Краўцоў уручыў Найсвяцейшаму Патрыярху Маскоўскаму і ўсяе Русі Кірылу пасведчанне аб дзяржаўнай акрэдытацыі адукацыйнай дзейнасці духоўнай адукацыйнай арганізацыі вышэйшай адукацыі «Санкт-Пецярбургская Духоўная Акадэмія Рускай Праваслаўнай Царквы»
Сучасныя структура і статус
У Духоўнай Акадэміі ў агульнай колькасці навучаюцца больш за 900 студэнтаў і аспірантаў. У склад прафесарска–выкладчыцкай карпарацыі ўваходзіць амаль 100 членаў, сярод якіх шмат прафесараў і выкладчыкаў вядучых свецкіх ВНУ Санкт-Пецярбурга — Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта,, Акадэміі паслядыпломнай педагагічнай адукацыі і іншых<.
Санкт-Пецярбургскія Духоўныя школы ўключаюць:
Адміністрацыя
Як правапераемніца Петраградскай Духоўнай Акадэміі, закрытай у 1918 годзе, Акадэмія існуе пад начальніцкім наглядам Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі, што ажыццяўляецца праз Навучальны камітэт Маскоўскай Патрыярхіі. Праграмы выкладаемых курсаў і адукацыйныя стандарты зацвярджаюцца Рускай праваслаўнай царквы і Навучальным Камітэтам. Кананічны нагляд за дзейнасцю Акадэміі, якая знаходзіцца на тэрыторыі Санкт-Пецярбургскай епархіі, і духоўны клопат пра яе настаўнікаў і выхаванцаў ажыццяўляе кіруючы архірэй — мітрапаліт Санкт-Пецярбургскі і Ладажскі. Рэктар — епіскап Пецяргофскі, вікарый Санкт-Пецярбургскай епархіі, — непасрэдны кіраўнік Акадэміі; узначальвае яе Вучоны савет. Пры рэктары дзейнічаюць дарадчыя органы: Адміністрацыйны савет і выхаваўчая нарада. Рэктар прызначаецца Свяшчэнным Сінодам Рускай праваслаўнай царквы па сумесным прадстаўленні кіруючага архірэя і Вучэбнага камітэта. Вучоны савет Акадэміі разглядае асноўныя пытанні акадэмічнага жыцця; прысуджае вучоныя ступені кандыдата багаслоўя і доктара багаслоўя, царкоўнай гісторыі і царкоўнага права, а таксама званне дацэнта, прафесара, заслужанага прафесара і ганаровага члена Акадэміі. Права зацвярджэння часопісаў Вучонага савета належыць мітрапаліту Санкт-Пецярбургскаму і Ладажскаму. Сцвярджае прысуджэнне вучоных ступеняў і званняў патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі.
Персаналіі Акадэміі
З рэктараў і выкладчыкаў Аляксандра-Неўскай семінарыі (у 1788–1797 — Галоўнай семінарыі, у 1797–1809 — Аляксандра-Неўскай Акадэміі) найбольш вядомыя: (мітрапаліт Кіеўскі, † 1783),  — аўтар «Новай скрыжалі »(† 1811),  († 1771),  († 1779), Мікалай Музоўскі († 1848), вядомыя прапаведнікі, архіепіскап  і іераманах , пасля мітрапаліт Маскоўскі; у ліку вучняў і потым прэфектаў — , прафесар  (мітрапаліт Кіеўскі, † 1837).
Кананізаваныя выпускнікі
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі многія выпускнікі Санкт-Пецярбургскай акадэміі прынялі на сябе пакутніцкі вянок. Сярод найбольш вядомых свяшчэннамучанікаў — мітрапаліт Петраградскі і Гдоўскі, мітрапаліт Казанскі , протаіерэі , і.
Будынкі
На манастырскай выспе ёсць шэраг будынкаў, якія гістарычна належалі Санкт-Пецярбургскім духоўным школам:
Марыс Гайліс
Марыс Гайліс (Māris Gailis;, Рыга, Латвійская ССР, СССР) — прэм'ер-міністр Латвіі ў 1994—1995 гг., міністр абароны асяроддзя і рэгіянальнага развіцця ў 1995—1996 гг., дэпутат Пятага і Шостага Сейма ад «Латвійскага шляху».
Ступень акіслення
Ступень акіслення — умоўны зарад атама ў злучэнні, вылічаны з дапушчэння, што рэчыва складаецца толькі з іонаў. Пры разліку ступені акіслення лічыцца, што электрон перайшоў да элемента з больш высокім значэннем электраадмоўнасці. Можа мець дадатнае, нулявое і адмоўнае значэнне. Сума значэнняў ступеней акіслення ў злучэнні роўная нулю.
Адрозніваюць найвышэйшую, прамежкавыя і найніжэйшую ступені акіслення элемента.
Прыклад: Для азота найвышэйшая ступень акіслення роўная +5 (у аксідзе N2O5, азотнай кіслаце HNO3), найніжэйшая — −3 (у аміяку NH3); пры гэтым ступень акіслення кіслароду ў згаданых злучэннях роўная −2, вадароду — +1.
Ступень акіслення шарока выкарыстоўваюца пры класіфікацыі рэчываў, апісанні іхніх уласцівасцей, вывучэнні акісляльна-аднаўленчых рэакцый.
Мёртвае мора
Мёртвае мора — бяссцёкавае салёнае возера на мяжы Ізраіля і Іарданіі. Займае самую нізкую частку самай глыбокай тэктанічнай катлавіны Гхор, узровень вады на 400 м ніжэй узроўню акіяна. Складаецца з 2 катлавін — больш глыбокай паўночнай і мелкай паўднёвай, якая падзелена дамбамі на басейны для выпарэння вады і наступнай здабычы мінеральных солей. Плошча 940 км², даўжыня 80 кіламетраў, найбольшая шырыня 15 кіламетраў. Найбольшая глыбіня — 394 м.
Становішча ўрэзу вады непастаяннае і вагаецца ў межах некалькіх метраў у залежнасці ад колькасці атмасферных ападкаў і адбору вады на арашэнне і водазабеспячэнне басейну ракі Іардан — адзінай ракі, якая ўпадае ў Мёртвае мора. Больш значныя ваганні назіраліся ў геалагічным мінулым: 23 тыс. гадоў назад узровень быў на 200 м вышэй, пазней апускаўся на 300 м ніжэй сучаснай адзнакі. Катлавіна возера тэктанічнага паходжання, утварылася 1,5-2 млн. гадоў назад.
Тэмпература вады да глыбіні 40 м зменьшваецца па сезонах і складае 16 °C зімой і 36 °C летам, ніжэй пастаянная — 21 °C. Кліматычныя ўмовы (сухі пустынны клімат, тэмпература паветра ад 14 °C у студзені да 30 °C і больш у ліпені) спрыяюць вялікаму выпарэнню і выклікаюць вялікую салёнасць вады — 332 ‰ (у кожным літры вады — 322 г солей). Элементны склад солей у 1 літры вады: хлору — 212 г, магнію — 41 г, натрыю — 39 г, кальцыю — 17 г, калію — 7 г, брому — 5 г, іншых элементаў — 1 г. У водах Мёртвага мора растворана 44 млрд. тон солей. Высокая мінералізацыя вады з'явілася прычынай адсутнасці ў возеры арганічнага жыцця (за выключэннем некаторых відаў анаэробных бактэрый). Берагі Мёртвага мора пустынныя, з рэдкімі аазісамі. На ўзбярэжжы бальнеалагічныя курорты. У паўднёвай частцы - здабыча мінеральных солей.
Полтва (вёска)
Полтва (По́лтва) — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мост Чырвонага Курсанта
Мост Чырвонага Курсанта — аўтадарожны рамна-падвесны мост цераз раку Жданаўка ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Петраградскі і Пятроўскі востраў. Злучае Пятроўскі праспект са Жданаўскай набярэжнай. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Жданаўскі мост, ніжэй — 4-ы Жданаўскі мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Спартыўная». Першапачаткова, з 1829 года, мост называўся Старым Пятроўскім, з 1876 да 1889 года — Сярэднім Пятроўскім. У 1889 годзе мост пачаў называцца Кадэцкім, па размешчаным побач будынкам Пецярбургскага 2-га Кадэцкага корпуса (у цяперашні час — Ваенна-касмічная акадэмія імя А. Ф. Мажайскага). Сучасную назву мост атрымаў 21 чэрвеня 1930 года, ад аднайменнай вуліцы.
Рудэ Сэло
Рудэ Сэло (Руде́ Село́) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Герб Драгічына
Герб Драгічына — адзін з афіцыйных сімвалаў горада Драгічына, раённага цэнтра ў Брэсцкай вобласці Беларусі. Распрацаваны галоўным архітэктарам раёна В. Г. Міхнюком.
Герб зацверджаны 19 мая 1998 года рашэннем Драгічынскага гарадскога савета № 310.
9 чэрвеня 1998 года герб занесены ў Гербавы матрыкул Рэспублікі Беларусь пад нумарам 15.
Апісанне герба
У блакітным полі варажскага шчыта, у верхняй частцы размешчаны два сярэбраныя галубы, павернутыя галовамі адзін да аднаго. Пад імі сярэбраны нацягнуты лук са стралой наканечнікам уверх. З абодвух бакоў лука размешчаныя дзве пары сярэбраных жалудоў.
Гісторыя
Вядомы незацверджаны праект герба Драгічына, калі горад уваходзіў у Кобрынскі павет Гродзенскай губерні. Праект герба быў састаўлены ў другой палове XIX стагоддзя (1868) і меў наступны выгляд: у сярэбраным полі лазурковы хвалісты пояс, які суправаджаецца зверху і знізу барвовымі шарамі. У вольнай частцы герб Гродзенскай губерні.
NGC 1694
NGC 1694 (іншыя абазначэнні — MCG -1-13-35A, NPM1G -04.0215, PGC 16335) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Распаўсюджванне COVID-19 у Перу
Першы выпадак заражэння каранавіруснай інфекцыяй COVID-19 у Перу быў зафіксаваны 6 сакавіка 2020. Захварэлым стаў 25-гадовы мужчына, які пабываў у Іспаніі, Францыі і Чэхіі.
Станам на 2023 год у краіне зафіксавана 4,5 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 220 тысяч смерцяў.
Храналогія
6 сакавіка 2020 года было абвешчана аб першым пацверджаным выпадку захворвання ў Перу ад 25-гадовага перуанца, што пражываў у Ліме і нядаўна наведаў Францыю, Іспанію і Чэхію.
10 сакавіка было пацверджана 11 выпадкаў захворвання, з якіх 7 новых выпадкаў былі звязаны з першым вядомым заражаным у Перу. На наступны дзень былі зарэгістраваныя два новыя выпадкі захворвання. У сувязі з глабальнай пандэміяй урад прыняў рашэнне адмяніць заняткі ў дзяржаўных і прыватных школах у якасці меры засцярогі да 30 сакавіка.
15 сакавіка прэзідэнт Марцін Віскара абвясціў аб увядзенні 15-дзённага каранціну з 16 сакавіка, усталяваўшы строгія правілы праз 9 дзён пасля таго, як у краіне быў заўважаны першы выпадак захворвання. Была ўведзена забарона на ўсе паездкі паміж правінцыямі, уезды ў краіну і выезды з яе, а таксама забарона на карыстанне самалётамі, лодкамі, цягнікамі, аўтобусамі і прыватнымі аўтамабілямі.
16 сакавіка чацвёра мексіканцаў, якія адпачывалі ў Куска, не змаглі вярнуцца ў Мексіку да 2 красавіка, паколькі ўсе рэйсы былі адмененыя і межы Перу былі закрытыя. Акрамя таго, тысячы амерыканскіх, ізраільскіх, аўстралійскіх і брытанскіх турыстаў, якія спыніліся ў асноўным у Куска і Ліме, таксама не змаглі пакінуць краіну.
Танга
Танга — старадаўні іспанскі танец, блізкі да цыганскіх танцаў так званага стылю фламенка. Музычны памер 2/4. Тэмп павольны. Мелодыя кубінскага паходжання. У 20 стагоддзі ў змененым выглядзе атрымаў пашырэнне ў Амерыцы (пад назвай «Аргенцінскае танга») і Еўропе як салонны і эстрадны парны танец. У яго харэаграфіі злучыліся рысы іспанскіх і аргенцінскіх танцаў. Асноўны рух (слізготны крок з раптоўнымі секунднымі прыпынкамі і рэзкай зменай становішча корпуса) свабодна абіраецца танцорамі. На Беларусі танга — папулярны бальны танец, уваходзіць у конкурсы па спартыўных танцах, рэпертуар прафесійных выканальніцкіх пар і самадзейных студый бальнага танца.
Распаўсюджванне COVID-19 у Перу
Храналогія
19 сакавіка Мінсельгас паведаміў аб першай смерці з-за віруса — памёр 78-гадовы мужчына. У той жа дзень колькасць загінуўшых дасягнула 3 чалавек.
Монці (муніцыпалітэт)
Монці (Monti) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ольбія-Тэмпіа.
Насельніцтва складае 2485 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 20 чал./км². Займае плошчу 123 км². Паштовы індэкс — 7020. Тэлефонны код — 0789.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ракабоўты
Ракабоўты (Ракобо́вти) — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Выканаўчая ўлада
Выкана́ўчая ўла́да — адна з галін улады, асноўная задача якой — непасрэднае кіраванне краінай на падставе заканадаўства, створанага заканадаўчай уладай.
Часцей за ўсё выканаўчая ўлада прадстаўлена прэзідэнтам ці кабінетам міністраў, узначаленым прэм'ер-міністрам. На больш нізкім узроўні выканаўчая ўлада прадстаўлена мясцовымі органамі ўлады (на Беларусі гэта аблвыканкамы). Выканаўчая ўлада павінна забяспечваць штодзённае функцыянаванне жыцця краіны, але заканадаўчая і судовая ўлады не павінны быць залежнымі ад яе, таму што ў такім выпадку страчваецца кантроль над дзеяннямі чыноўнікаў з боку грамадства.
Тадзііўка
Тадзііўка (Таді́ївка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Сіць
Сіць (Сить) — рака на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, у Цвярской і Яраслаўскай абласцях. Упадае ў Рыбінскае вадасховішча на Волзе. Да стварэння Рыбінскага вадасховішча была правым прытокам ракі Малогі.
Даўжыня — 159 км, плошча басейна — 1900 км², расход вады — 13,4 м³/с. Лёд растае ў красавіку, ледастаў у другой палове лістапада.
Найбуйнейшыя прытокі — Балатэя, Верэкса (левыя).
Ля вусці ракі размешчана вялікае сяло і раённы цэнтр Брэйтава.
Кутузаўка
Куту́заўка (, Кутузовка) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавета.
Гісторыя
Да 25 ліпеня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дамавіцкага сельсавета.
30 ліпеня 1964 года вёска Драхча Паненская была перайменавана ў вёску Кутузаўка.
Батуры (Крупскі раён)
Бату́ры (, Батуры) — былая вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ігрушкаўскага сельсавета.
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Халопеніцкага сельсавета. Скасавана 20 верасня 2021 года.
Контррэфармацыя
Контррэфармацыя — перыяд каталіцкага адраджэння ў XVI-XVII стст. Лічыцца, што контррэфармацыя пачалася ў часы папы Пія IV ў 1560 і працягвалася да 1648 года - моманту заканчэння Трыццацігадовай вайны.
Вынікі Контррэфармацыі
У выніку каталіцкай рэформы Царква зведала адміністрацыйныя змены, якія ўмацавалі яе становішча. Цэнтралізацыя ўлады ў руках Папы, з’яўленне семінарый і навучальных устаноў новага тыпу і, як следства, абнаўленне складу духавенства, барацьба з відавочнымі недахопамі, на якія даўно зважалі многія, усё гэта дапамагло каталіцкай Царквы адпавядаць эпосе.
Тарасіўка (Валодарскі раён)
Тарасіўка (Тара́сівка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1314
NGC 1314 (іншыя абазначэнні — MCG -1-9-33, PGC 12650) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 4342
IC 4342 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мініна (Вяземскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Рыжаны (Бускі раён)
Рыжаны (Ри́жани) — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рыпніў
Рыпніў (Рі́пнів) — вёска ў Бускім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1695
NGC 1695 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC3) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Заканадаўчая ўлада
Заканада́ўчая ўла́да — адна з галін улады, асноўная задача якой — стварэнне і ўдасканаленне заканадаўства краіны.
У большасці сучасных дэмакратычных краін фарміраванне заканадаўства — абавязак парламента, але гэта не адзіны орган улады, які гэтым займаецца. Парламент з'яўляецца адзіным органам, які займаецца стварэннем асноўных прававых актаў — заканадаўства, на падставе якога фарміруюцца іншыя прававыя акты. Такім чынам парламент уплывае на кірунак развіцця дзяржавы і на жыццё грамадзян.
Пры прэзідэнцкай форме кіравання прэзідэнт і парламент абіраюцца незалежна адзін ад аднаго. Законапраекты, якія прайшлі праз парламент, сцвярджаюцца галавой дзяржавы — прэзідэнтам, які мае права роспуску парламента.
Эдуард Джабеевіч Какойты
Эдуа́рд Джабе́евіч КАКО́ЙТЫ (асец. Кокойты Джабейы фырт Эдуард) — прэзідэнт Рэспубліка Паўднёвая Асеція, прарасійскі палітык, які імкнецца аб’яднаць Паўночную і Паўднёвую Асецію ў межах Расійскай Федэрацыі.
Жанаты, мае трох сыноў.
Японскі сад
Японскі сад — разнавіднасць саду, прынцыпы арганізацыі якога былі распрацаваны ў Японіі ў VIII—XVIII стагоддзях.
У 794 годзе сталіца Японіі была перанесена з Нары ў Кіёта. Першыя сады нагадвалі месцы для правядзення святаў, гульняў і канцэртаў пад адкрытым небам. Садам гэтага перыяду ўласцівая дэкаратыўнасць. У іх высаджвалі мноства квітнеючых дрэў (сліву, вішню), азаліі, а таксама павойную расліну — гліцынію.
Аднак у Японіі ёсць і сады без зеляніны, створаныя з камення і пяску. Японскі сад сімвалізуе дасканалы свет зямной прыроды, а часам выступае ўвасабленнем Сусвету. Характэрнымі элементамі яго кампазіцыі з’яўляюцца штучныя горы і пагоркі, выспачкі, ручаі і вадаспады, сцежкі і ўчасткі пяску або жвіру, упрыгожаныя камянямі незвычайных абрысаў. Пейзаж саду фармуецца з дапамогай дрэў, кустоў, бамбука, травы, прыгожа квітнеючых травяністых раслін, а таксама моху. На тэрыторыі саду могуць таксама размяшчацца каменныя ліхтары, альтанкі, чайныя дамочкі.
Фарміраванне асноў японскага садаводства адбывалася пад уплывам эвалюцыі японскай архітэктуры, а таксама рэлігійна-філасофскіх уяўленняў японскай шляхты. Першапачаткова сад быў складовай часткай рэзідэнцый арыстакратаў, але пасля быў запазычаны будысцкімі манастырамі і шляхетнымі самураямі. З XIX стагоддзя ён атрымаў распаўсюджванне сярод японскіх простых людзей, стаўшы неад’емнай часткай многіх прыватных дамоў. У XX стагоддзі збудаванне садоў у японскім стылі стала папулярным і за межамі Японіі.
Трыма найбольш вядомымі садамі Японіі традыцыйна лічацца Кэнроку-эн (Канадзава), Кораку-эн (Акаяма) і Кайраку-эн (Міто).
Гаральд II Годвінсан
Га́ральд Годвінсан (Harold II; 1020 — ) — апошні англасаксонскі кароль перад заваяваннем Англіі нармандцамі. Загінуў у бітве пры Гастынгсе.
Біяграфія
Гаральд каранаваўся 5 студзеня 1066 і кіраваў каралеўствам да сваёй смерці ў бітве пры Гастынгсе 14 кастрычніка таго ж году, змагаючыся супраць нармандcкіх захопнікаў, пад кіраўніцтвам Вільгельма I Заваёўніка. Гаральд адзін з трох каралёў Англіі, што былі забіты на поле бойкі, побач з Рычардам I Львінае сэрца і Рычардам III.
Гаральд не быў прадстаўніком каралеўскай дынастыі, але быў у сваяцтве з ёю. Яго сястра Эдыт Усэкская была жонкай Эдуарда Спаведніка. Таксама Гаральд меў сваяцтва з дацкім каралеўскім дваром, ён быў стрыечным братам караля Свена II.
Прэмія Эдгара Алана По
Прэмія Эдгара Алана По, або Эдгар (Edgar Allan Poe Awards, або the Edgars) — штогадовая прэмія, уручаецца «Асацыяцыяй дэтэктыўных пісьменнікаў ЗША» (Mystery Writers of America) ў Нью-Ёрку. Названая ў гонар амерыканскага пісьменніка Эдгара По (1809—1849), узнагароджваюцца лепшыя творы ў дэтэктыўным жанры, нон-фікшн, на тэлебачанні, фільмы і тэатральныя пастаноўкі, створаныя ў папярэднім годзе.
Лепшы сцэнарый да кінафільма
З 2010 года да цяперашняга часу прэмія ў гэтай намінацыі не прысуджалася. Узнагароду атрымлівалі аўтары сцэнарыя.
Акцябрскі (Смаленская вобласць)
Акцябрскі (Октя́брьский) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Наталля Юр’еўна Бярозкіна
Наталля Юр’еўна Бярозкіна (нар., г. Ветка, Гомельская вобласць) — беларуская кнігазнаўца. Спецыяліст па гісторыі кніжнай культуры і бібліятэчнай справы Беларусі. Кандыдат гістарычных навук (1990), дацэнт. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (2010).
Біяграфія
Нарадзілася ў 1955 годзе ў горадзе Ветка Гомельскай вобласці. Скончыла ў 1981 годзе Мінскі інстытут культуры па спецыяльнасці «бібліятэказнаўства і бібліяграфія».
У 1981—2013 гадах працавала ў Цэнтральнай навуковай бібліятэцы імя Я. Коласа НАН Беларусі: вучоны сакратар, загадчыца навукова-метадычнага аддзела, намесніца дырэктара па навуковай рабоце, з 1998 года дырэктарка. З 2013 года працуе ў Беларускім дзяржаўным інстытуце культуры і мастацтваў загадчыцай кафедры культуралогіі і псіхолага-педагагічных дысцыплін, дацэнт гэтай кафедры.
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю кнігі, менеджмент інфармацыйна-бібліятэчнай дзейнасці, інфармацыйныя тэхналогіі бібліятэк, бібліяметрыю.
Узнагароды
Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (2010). Узнагароджана ордэнам Пашаны (2002), нагрудным знакам Міністэрства культуры «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2005), дыплома лаўрэата «За ўклад у комплекснае вывучэнне гісторыі кнігі і кніжнай культуры Беларусі» конкурса на суісканне Міжнароднай прэміі імя Д. С. Ліхачова Міжнароднай асацыяцыі акадэмій навук.
Спіс аб’ектаў PGC (1798001—1799000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1798001—1799000)
Ганцавіцкі раён
Будова паверхні
Паверхня раёна нізінная, належыць да Прыпяцкага Палесся. Агульны нахіл з поўначы на поўдзень. 85 % тэрыторыі раёна з абсалютнымі адзнакамі 150—160 м, 13,8 % ніжэй 150 м. Найвышэйшы пункт 195,8 м (на поўначы раёна, каля в. Шашкі). Найменшая абсалютная адзнака на паўднёва-ўсходняй ускраіне раёна, у даліне ракі Цна — 145 м над узроўнем мора.
Геалагічная будова і карысныя выкапні
У тэктанічных адносінах Ганцавіцкі раён прымеркаваны да паўночнага схілу Палескай седлавіны. Зверху залягаюць пароды антрапагеннага ўзросту магутнасцю 60—90 м (у ледавіковых лагчынах да 140 м), у складзе якіх адклады сожскага (на поўначы), дняпроўскага і бярэзінскага зледзяненняў. Пад антрапагенавымі ўтварэннямі неагенавыя і палеагенавыя адклады магутнасцю 10—20 м, мелавыя — 30—50 м (на захадзе ад г. Ганцавічы размытыя), на ўсходзе трапляюцца дэвонскія, паўсюдна верхнепратэразойскія (венд і рыфей) магутнасцю да 380 м. Агульная магутнасць платформавага чахла 470—750 м. Пад ім на глыбіні 300—600 м ніжэй узроўню мора пароды крышталічнага фундамента. 27 радовішчаў торфу з агульнымі запасамі 58,5 мільёна тон (найбольшыя Пусташ-Дабралуцкае, Падвялікі Мох, Галь, Пятрова Паляна); Круговіцкае радовішча будаўнічага пяску; Крышылавіцкае радовішча глін.
Клімат
Паўночная частка Ганцавіцкага раёна адносіцца да Баранавіцка-Ганцавіцкага агракліматычнага раёна, паўднёвая — да Пінскага агракліматычнага раёна. Сярэдняя тэмпература студзеня −5,7, ліпеня 18 °C. Ападкаў выпадае 645 мм у год. Вегетацыйны перыяд 193 суткі.
Гідраграфія
Рэкі большай часткі раёна належаць да Прыпяцкага гідралагічнага раёна. Найбольшыя: Лань з прытокамі Нача, Цна, Бобрык. Пры ўпадзенні ракі Нача ў Лань — вадасховішча Лактышы. Густата натуральнай рачной сеткі 0,45 км/км². Даўжыня ўсёй меліярацыйнай сеткі 8211,1 км, у тым ліку адкрытай 2140,7, у якую ўваходзіць 91,6 км адрэгуляваных водапрыёмнікаў, 1252,5 км магістральных і паводкавых каналаў, 52,5 км — агараджальных, 743,9 км рэгуляцыйных каналаў. На тэрыторыі раёна маецца 12 азёр: Бохнава, Асмол, Чырвонае, Дубаўскае, Горнае, Малое, Шчыльнае, Качайскае, Жабы, Вялікае і Малое Пакамерскія, Лунёва, найбольшае з іх — возера Дубаўскае (17,8 га).
Глебы
Глебы адносяцца да Ганцавіцка-Лунінецка-Жыткавіцкага аграглебавага падраёна, паўночная ўскраіна — да Гродзенска-Ваўкавыска-Слонімскага аграглебавага падраёна. Глебы сельгасугоддзяў (у працэнтах): дзярнова-падзолістыя — 5,1, дзярнова-падзолістыя забалочаныя — 36, дзярновыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя — 21,2, тарфяна-балотныя — 31,1, поймавыя — 5,6; паводле механічнага складу (у працэнтах): сугліністыя — 0,03, супясчаныя — 23,4, пясчаныя — 43,9, тарфяныя — 32,5. Плоскасная эрозія на 4,4 % плошчы ворных зямель, у тым ліку на 0,7 % сярэдняя і моцная.
Раслінны і жывёльны свет
Расліннасць належыць да Нёманска-Перадпалескай геабатанічнай акругі. Лугі невялікімі ўчасткамі, агульная плошча 14,1 тыс. га. Сухадолы займаюць 97,8 %, нізінныя 2,2 % пераважна ў поймах рэк. Пад лясамі, якія адносяцца да падзоны грабава-дубова-цёмнахвойных лясоў, 50,2 % тэрыторыі раёна. Пашыраны раўнамерна, пераважна суцэльным масівам, які зрэдку разрываецца сельскагаспадарчымі ўгоддзямі. Склад лясоў (у працэнтах): хваёвыя 47,2, яловыя 3,8, дубовыя 1,9, чорнаальховыя 14,8, пушыстабярозавыя 31,2, грабавыя 0,2, ясянёвыя 0,1. 16,1 % лясоў — штучныя насаджэнні, пераважна хваёвых. Сярэдні ўзрост дрэвастою хваёвых парод 49 гадоў, цвёрдалісцевых 48 гадоў. На 32 гектарах размешчаны лесагадавальнікі і лясныя плантацыі. 27 балот (належаць на захадзе раёна да Кобрынска-Пружанска-Ганцавіцкага тарфянога раёна, на ўсходзе да Лунінецка-Любанскага тарфянога раёна) плошчай 56,9 тыс. га, з якіх 42,8 тыс. га нізінныя, 8,1 тыс. га вярховыя, каля 6 тыс. га пераходныя. Найбольшыя балотныя масівы: Саніта, Падвялікі Мох, Пусташ-Дабралуцкае, Галь, Пятрова Паляна. 3 паляўніча-прамысловых жывёл водзяцца лось, дзік, ліс, заяц-бяляк, заяц-русак, янотападобны сабака, вавёрка, чорны тхор, лясная куніца, воўк, рысь, выдра, андатра, крот.
Прыродакарыстанне і ахова прыроды
Пад сельскагаспадарчымі ўгоддзямі 40 694 га тэрыторыі раёна (12,8 % ворных зямель, 13,7 % сенажацей і паш). Асушана 35 008 га сельскагаспадарчых угоддзяў. Сярэдні бал банітэту сельгасугоддзяў — 32, найвышэйшы — 36, найніжэйшы — 20. Спецыялізацыя калгасаў — мяса-малочная жывёлагадоўля; пашыраны пасевы збожжавых культур і бульбы. 3 жывёл і птушак, узятых пад ахову і занесеных у Чырвоную Кнігу Рэспублікі Беларусь, водзяцца мядзянка, бабёр, казуля, чорны бусел.
Пачатак XX ст.
Каб аблегчыць вывазку лесу з аддаленых дзялянак да Палескай чыгункі, у пачатку XX ст. на Ганцаўшчыне пачалі будаваць вузкакалейныя чыгуначныя лініі. У 1911 г. такая вузкакалейка злучыла Ганцавічы з Дзяніскавічамі, а потым і з Людвіковам. У 1914 г. хуткімі тэмпамі вялося будаўніцтва вузкакалейкі Малькавічы — Ліпнікі, якая праходзіла паўз Хатынічы і праз Раздзялавічы. Па амаль непраходных балотах была пракладзена на драўляных палях вузкакалейка Ганцавічы — Навасёлкі. Будаўніцтва вузкакалеек намнога аблегчыла і паскорыла дастаўку драўніны на перапрацоўчыя прадпрыемствы.
Вялікай Айчынная вайна на Ганцаўшчыне
У выключна цяжкіх умовах вялі баі часці Чырвонай Арміі на Ганцаўшчыне. На захад ад раённага цэнтра, на лініі Люсіна—Малькавічы—Люшча, савецкія войскі ажыццявілі контрудар супраць пераўзыходзячых сіл праціўніка. Упартыя баі ішлі з 25 па 29 чэрвеня 1941 г. Каб не трапіць у акружэнне. падраздзяленні Чырвонай Арміі вымушаны былі пакінуць абарончыя пазіцыі. 30 чэрвеня 1941 г. гітлераўцы занялі гарадскі пасёлак Ганцавічы.
У раёне дзейнічалі Ганцавіцкія падпольныя райкомы КП(б)Б і ЛКСМБ, партызанскія брыгады 8-я, 12-я кавалерыйская імя Сталіна, 18-я імя Фрунзэ, імя Леніна, імя Панамарэнкі, імя Свярдлова, 208-ы імя Сталіна партызанскі полк, партызанскія атрады 113-ы, 200-ы, «Баявы» імя Дунаева, імя І. П. Топкіна, імя Шчорса, «Сокалы».
У ліпені 1941 г. з мясцовых жыхароў быў створаны асобны Ганцавіцкі партызанскі атрад (камандзір Чуміла), які ў жніўні панёс вялікія страты і спыніў існаванне.
3 асобных груп ваеннаслужачых пад Беластокам быў створаны партызанскі атрад Васільева (камандзір В. А. Васільеў, камісар І. В. Зібараў, начальнік штаба М. Д. Кісцюнін). Прайшоўшы з баямі па тылах ворага, атрад перабраўся ў Ганцавіцкі раён. Базіраваўся ў Радоўскім лесе каля в. Малы Рожан. 11 кастрычніка 1942 г. партызаны разграмілі нямецка-паліцэйскі гарнізон у в. Чудзін. Гарнізон у вёсцы акупанты не аднаўлялі. 30 кастрычніка 1942 г. штурмавыя групы атрада атакавалі фашыстаў у Чырвонай Слабадзе. Вораг панёс вялікія страты. Былі знішчаны будынкі жандармерыі, паліцэйскай аховы, дамы, дзе размяшчалася фашысцкая адміністрацыя, млын, лесапілка, электрастанцыя.
5 снежня 1942 г. партызаны пад камандаваннем В. А. Васільева знішчылі варожы эшалон каля ст. Люсіна.
26 кастрычніка 1942 г. на Ганцаўшчыну з Масквы была дэсантавана разведвальна-дыверсійная група «Сокалы» з 11 чалавек пад камандаваннем Рамана (Раман — партызанскі псеўданім легендарнага разведчыка, героя грамадзянскай вайны і вызвалення Заходняй Беларусі К. П. Арлоўскага), вядомага ў тутэйшых мясцінах таксама пад імем Мухі— Міхальскага. Летам 1943 г. К. П. Арлоўскі на базе «Сокалаў» стварыў самастойны разведвальна-дыверсійны атрад імя Кірава. Разведчыкі і сувязныя атрада дзейнічалі не толькі ў Ганцавіцкім раёне, але і ў Мінску, Брэсце, Беластоку, Баранавічах, Пінску, Лунінцы і іншых гарадах Беларусі, на тэрыторыі Польшчы.
Рашучыя дзеянні партызан прывялі да ўтварэння ў пачатку 1943 г. партызанскай зоны, у якую ўвайшлі Ленінскі і часткова Лунінецкі і Ганцавіцкі раёны.
У студзені 1943 г. было створана партызанскае злучэнне Пінскай вобласці, у якое ўвайшлі атрады Камарова (В. З. Каржа), імя Шчорса, В. А. Васільева, імя Кірава, імя Чапаева, А. І. Дамброўскага, імя Суворава, імя С. Лазо, імя М. Ц. Шыша, «За Савецкую Беларусь». Ішоў працэс аб’яднання атрадаў у брыгады. У партызанскай брыгадзе імя Леніна знаходзіліся Ганцавіцкія падпольныя райкомы КП(б)Б і ЛКСМБ.
Супраць народных мсціўцаў гітлераўцы правялі на Ганцаўшчыне і ў іншых раёнах Палесся шэраг карных аперацый. Баявыя дзеянні супраць партызан на тэрыторыі Ганцавіцкага, Лунінецкага і Чырвонаслабодскага раёнаў у лютым 1943 г. ў ходзе аперацыі «Горнунг» вялі 3 паліцэйскія палкі і 5 батальёнаў, нямецкія баявыя групы «Норд», «Вест» і 7 каманд СД, спецыяльныя сотні пад камандаваннем эсэсаўцаў Граафа і Бібля, асобы батальён СС Дырлевангера. Народныя мсціўцы не толькі выстаялі, але нанеслі ворагу адчувальныя ўдары. У ходзе карнай аперацыі «Горнунг» фашысты загубілі каля 10 тыс. мірных жыхароў, захапілі 17 тыс. галоў жывёлы, сотні тон збожжа, спалілі дзесяткі вёсак, у тым ліку і в. Задуб’е Ганцавіцкага раёна.
Працягам «Горнунга» былі аперацыі «Русалка» (люты—сакавік 1943) і «Цёплы вецер» (сакавік 1943). Поўны правал пацярпела маштабная карная аперацыя «Герман». Значныя сілы кінулі карнікі летам 1943 г. супраць атрада К. П. Арлоўскага, моцнаму ўдару падвергліся брыгады Пінскага партызанскага злучэння, аднак партызаны без значных страт выходзілі з блакады і працягвалі барацьбу.
У ходзе «рэйкавай вайны» ўзмацніліся ўдары партызан па чыгуначных камунікацыях. Кожнай брыгадзе былі вызначаны пэўныя ўчасткі чыгункі. Партызаны брыгады імя Леніна ў ноч на 6.8.1943 г. на чыгунцы Лунінец—Баранавічы падарвалі больш за 1,9 тыс. рэек (рух спынены на 14 сутак), у верасні 1943 г. — больш за 3 тыс. рэек. У лютым 1944 г. разгромлены варожы гарнізон у в. Дзяніскавічы, у маі — на ст. Люсіна. Дыверсійныя групы 12-й кавалерыйскай брыгады імя Сталіна (камандзір У. А. Ціхаміраў) штомесяц учынялі на чыгунцы да 90 дыверсій. У студзені 1944 г. яны падарвалі 3 эшалоны каля ст. Мікашэвічы, 2 каля ст. Лунінец, у лю-тым пусцілі пад адхон 5 эшалонаў, узарвалі 16 мастоў на грунтавых дарогах, мост на вузкакалейцы Дзяніскавічы—Ганцавічы.
І. Р. Рамашка з дыверсійнай групы атрада імя Фрунзэ падарваў 3 воінскія эшалоны праціўніка.
Дзейснай формай партызанскай барацьбы ў тыле ворага былі рэйды. У верасні 1943 г. пад Мінскам завяршылася фарміраванне Беластоцкага партызанскага злучэння. Узначалілі яго сакратар Беластоцкага падпольнага абкома партыі В. Я. Самуцін і начальнік штаба абласнога партызанскага злучэння генерал-маёр П. П. Капуста. У ходзе рэйду пад Беласток партызаны правялі некалькі буйных аперацый на чыгунках. На лініі Баранавічы—Лунінец каля ст. Буды быў знішчаны атрад гітлераўцаў. 8-я партызанская брыгада з Магілёўшчыны (камандзір С. Г. Жунін) у час рэйду 20 студзеня 1944 г. каля в. Лактышы перабіла ахову і захапіла абоз фашыстаў. 19 лютага 1944 г. партызаны 208-га палка з Клічаўскага раёна (камандзір Я. М. Бяспоясаў) на ўчастку дарогі Люсіна — Малькавічы падарвалі варожы эшалон. У ходзе гэтай аперацыі знішчаны больш за 160 салдат і афіцэраў праціўніка. Каля вёсак Задуб’е і Малая Плотніца, што на мяжы Ганцавіцкага і Пінскага раёнаў, разгромлены атрад карнікаў, вызвалены з палону больш за 160 мірных жыхароў.
Рэйдам па тэрыторыі раёна прайшлі 150-я брыгада імя М. Ф. Языковіча (камандзір В. Я. Вялюгін), 208-ы партызанскі полк імя Сталіна з Клічаўскага раёна (камандзір Я. М. Бяспоясаў), атаксама партызанскае злучэнне пад камандаваннем С. А. Каўпака.
Баявыя поспехі партызан у многім залежалі ад узаемадзеяння з падпольшчыкамі. У шэрагу населеных пунктаў дзейнічалі падпольныя групы. Асаблівай актыўнасцю вылучалася Дзяніскавіцкае маладзёжнае падполле.
Члены падпольнай арганізацыі (кіраўнік І. А. Карпеня) вялі разведку ў нямецкіх гарнізонах, удзельнічалі ў разгроме валасной управы, на вузкакалейцы спалілі чатыры масты, разабралі больш за 2 км чыгункі, былі праваднікамі дыверсійных груп на чыгуначную станцыю Малькавічы, вывелі са строю тэлефонную лінію Ганцавічы—Людвікова, неаднаразова выводзілі са строю лесапільны завод, здабылі і пераправілі партызанам паперу, каля 200 кг солі, шматзброі, распаўсюджвалі сярод насельніцтва лістоўкі, зводкі Саўінфармбюро.
Перш за ўсё акупанты знішчалі партыйных і савецкіх работнікаў, радавых членаў партыі і камсамольцаў, дэпутатаў, калгасных актывістаў.
У першыя дні акупацыі былі расстраляны дэпутаты Ганцавіцкага сельскага Савета і яго актывісты А. Ф. Грьшкевіч, А. Л. Кандратовіч, А. В. Курылік, мірныя жыхары в. Хатынічы і х. Яловая.
Летам 1941 г. ў в. Раздзялавічы былі расстраляны першы старшыня калгаса «17 верасня» Р. Я. Кузьмін, брыгадзір І. Ф. Зубік, дэпутат райсавета А. Д. Рабцэвіч і яе муж А. М. Рабцэвіч. Южніўня 1941 г. лютавалі фашысты ўвёсках Агарэвічы, Красынічы, Перадзел. У вёсках Агарэвічы і Красынічы спалілі 42 хаты, расстралялі 45 жыхароў.
У в. Задуб’е карнікі спалілі разам з жыхарамі 149 двароў (49 чалавек), у в. Хатынічы — 130 двароў (73 чалавекі). Такі ж лёс напаткаў і вёскі Свяціца, Чудзін, Макава.
У чэрвені 1944 г. партызаны Пінскага злучэння вялі ўзброеную разведку варожых войскаў перад фронтам наступаючай арміі на глыбіню ў 150 і больш кіламетраў. Яны сабралі і перадалі ў БШПР звесткі аб варожых гарнізонах на тэрыторыі Палесся і Піншчыны. У Ганцавіцкім раёне былі разведаны ганізоны ў Ганцавічах (2 тыс. чалавек), Малькавічах, Люшчы і інш. Вызначаны месцы ваенных штабоў.
Раён вызвалены войскамі 1-га Беларускага фронту ў ліпені 1944 г. Баявыя дзеянні вялі часці 28-й і 61-й армій. Ганцавічы вызвалены 7.7.1944 г. воінамі 89-га стралковага корпуса (генерал-маёр А. Я. Яноўскі) 61-й арміі 1-га Беларускага фронту і партызанамі брыгады імя Леніна (камандзір В. А. Васільеў) у ходзе Беларускай аперацыі 1944 г.
Воіны-землякі штурмавалі Кёнігсберг, вызвалялі Варшаву, змагаліся на Вісле, бралі Берлін. Названы прозвішчы 259 савецкіх воінаў і партызан, якія загінулі ў 1941—1944 гг. і пахаваны на тэрыторыі раёна.
Партызанская брыгада імя У. І. Леніна
Брыгада дзейнічала ў раёне з сакавіка 1942 года, куды яна была перакінута па загаду УК КПБ з Беластоўскіх лясоў. Барацьба савецкага народа супраць фашысцкіх акупантаў узмацнялася. На франтах пад націскам Савецкіх войск фашысты вымушаны былі адступаць, пакідаючы на полі бою тысячы забітых і параненых сваіх салдат. У гэты час у тыле ворага, на акупаваных тэрыторыях дзейнічалі шматлікія партызанскія атрады, брыгады і злучэнні, у якіх налічвалася тысячы мсціўцаў. Пад націскам партызан, пры дапамозе насельніцтва колькасць ваенных варожых гарнізонаў паменшылася. За кошт гэтага пашыраліся партызанскія зоны. На ачышчанай ад ворага тэрыторыі ўстаўлівалася Савецкая ўлада. Толькі Пінская партызанскае злучэнне, якім камандаваў В. З. Корж, да канца 1943 года пашырала партызанскія зоны ў Ленінскім, Ганцавіцкім, Лунінецкім, Жыткавіцкім, Чырвонаслабодскім і Іванаўскім раёнах. Кіраўніцтва ў сёлах, якія ўваходзілі ў партызанскія зоны, належала «дэпутатам» выбраным сялянамі. Партызанская брыгада імя У. І. Леніна, якая ўваходзіла ў склад Пінскага злучэння, размяшчалася на тэрыторыі Ганцавіцкага раёна і была створана ў красавіку 1943 года шляхам аб’яднання партызанскіх атрадаў «Васільева і Чапаева» (на базе васільеўцаў) дзеючых да гэтага самастойна.
У выніку папаўнення атрадаў новымі людзьмі (у асноўным мясцовай моладдзю) стала магчыма стварыць новыя атрады, якія і склалі партызанскую брыгаду імя Леніна. У яе ўвайшлі: атрад імя Ф. Дзяржынскага, імя Чапаева, імя Кутузава і кавалерыйскі эскадрон. Пасля аб’яднання было выбрана камандаванне ўзброеннага атрада. Камандзірам яго застаўся капітан В. А. Васільеў, камісарам ст. сяржант І. В. Зібараў, начальнікам штаба Н. Д. Кісцюнен, памочнікам камісара па камсамолу — Е. Узянюк.
Новаму папаўненню партызан патрэбна была зброя, якую можна было атрымаць з-за лініі фронта. Па гэтаму камандаванне злучэння вырашыла пабудаваць каля вёскі Хорастаў (сёння Салігорскі раён), аэрадром, дзе б маглі прызямляцца самалёты. Улетку 1943 года, сіламі партызан і сялян, з бліжэйшых вёсак пабудавалі ў лесе з пясчаным пакрыццём аэрадром. Савецкія самалёты з-за лініі фронта сюды прывозілі партызанам зброю, патроны, узрыўчаўтку, медыкаменты і інш. Адсюль забіралі параненых партызан на лячэнне за лінію фронта.
Па загаду Цэнтральнага штаба партызанскага руху на Беларусі ў штаб Пінскага партызанскага злучэння самалётам было завезена шмат узрыўчаткі. Перад штабам узнікла пытанне: як лепш выкарыстаць узрыўчатку. Каб нанесці ворагу больш страт, вырашылі большую частку ўзрыўчаткі выдзеліць брыгадзе імя Леніна, якая кантралявала чыгуначны ўчастак Ганцавічы — Лунінец. Партызаны брыгады імя Леніна гэты ўчастак чыгункі не толькі трымалі пад кантролем, але і ўносілі вялікі ўклад у рэгуляванне руху цягнікоў і, калі трэба было затрымаць варожы эшалон, то яго падстрэльваді з СТР (супрацьтанкавае ружжо), а калі трэба было знішчыць цягнік, яго падрывалі на міне.
З кожным днём фашыстам станавілася цяжэй весці барацьбу супраць партызан. Яго пазіцыі давалі трэшчынку на фронце і ў тыле. Хвалёная магутная машына адчувала паражэнне, ім станавілася цесна не толькі на чыгунцы, але і ў гарадах. 6-га жніўня 1943 года, партызаны атрада імя Ф. Дзяржынскага, атрымаўшы ўзрыўчатку, павінны былі правесці на чыгунцы эксперымент. Ён заключаўся ў тым, каб выйсці ноччу на чыгунку некалькімі групамі і ўзарваць адначасова вялікую колькасць чыгуначных рэяк. Ва ўказаны час узрыўчатку падпалілі і адбылосі нешта накштант франтавой кананады, падобна якой не чулі ахоўнікі чыгункі. Заданне было выканана.
У пачатку верасня 1943 года з аэрадрома ў атрады пачала паступаць зброя, прывезеная на самалёце з-за фронту. У другое аддзяленне першага ўзвода першай роты (атрад імя Ф. Дзяржынскага) паступіў РКД — ручны кулямёт Дзегцярова. У трэці ўзвод першай роты паступіла ПТР — новае пяцізараднае паўаўтаматычнае супрацьтанкавае ружжо. Рашэннем абкамам партыі і штаба Пінскага злучэння партызанам брыгады імя У. І. Леніна было даручана ўзарваць палатно чыгункі на вялікім участку паміж чыгуначнымі станцыямі Ганцавічы — Лунінец. Штабам партызанскай брыгады імя Леніна быў распрацаваны план аперацыі. Чыгунка на ўчастку Ганцавічы — Лунінец умоўна была разбіта на малыя ўчасткі, куды прызначалася канкрэтная група партызан і замацоўваьася за імі на ўвесь перыяд «Рэйкавай вайны». З успамінаў Ф. Карпені:
''«У склад узрыўнікоў у асноўным увайшлі маладыя партызаны, здольныя хутка перамяшчацца ў залежнасці ад абстаноўкі, хутка займаць пазіцыі. Калі была закончана вучоба, то кожны партызан, які ўдзельнічаў у аперацыі „Рэйкавая вайна“, ведаў што і дзе яму рабіць у час аперацыі, ведаў сваё месца ў чарзе. У групу ўзрыўнікоў уваходзіла бакавая ахова, як з аднаго, так і з другога бакоў на чыгунцы. Бакавая ахова складалася з байцоў, добра валодаючых зброяй і ведаючых тактыку вядзення бою, бо сутычкі з ворагам маглі быць як запланавынымі, так і выпадковымі. У склад тых, каму даручалася падпальваць пастаўленыя міны другімі таварышамі, падбіраліся больш стойкія байцы, бо ім прыходзіласся працаваць на чыгунцы больш чым другім, яны першымі на чыгунцы з’яўляліся і апошнімі яе пакідалі. Адна група ставіла мін не менш 20, іх трэба было падпаліць пры любых абставінах і нават пад варожым агнём.''
Кастусь Рамановіч
Кастусь Рамановіч ( — ) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў падпольнага Саюзу вызвалення Беларусі ў Навагрудку. Мянушка «Сокал». Грамадскі актывіст, выдавец у незалежнай Беларусі.