cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касцёл Святога Іосіфа і кляштар бернардзінцаў (Мінск)
Гісторыя
У 1864 годзе касцёл і кляштар былі зачыненыя і канфіскаваныя расійскімі ўладамі за ўдзел гараджан Мінска ў нацыянальна-вызваленчым паўстанні. Касцёл прыстасавалі пад праваслаўную палкавую царкву Св. Кірыла і Мяфодзія, а кляштарныя карпусы былі ператвораныя ў казармы Каломенскага пяхотнага палка і памяшканні следчае камісіі.
З 1872 года выкарыстоўваўся пад архівы. З 1992 года ў ім знаходзіцца Архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі і Архіў-музей літаратуры і мастацтва Беларусі. У 1983 годзе фасады касцёла рэстаўрыраваныя (архітэктар Г. Босак).
Архітэктура
Касцёл — помнік архітэктуры позняга барока. 3-нефавая 6-слуповая бязвежавая базіліка з 5-граннай апсідай накрыта агульным высокім 2-схільным дахам. Бакавыя нефы ўтвараюць 3 злучаныя паміж сабой капліцы, накрытыя 1-схільнымі дахамі. У архітэктуры пануе пластычны сілуэт галоўнага фасада, які мае хвалістую паверхню, раскрапаваную 4 шырокімі іанічнымі пілястрамі на 3 часткі, цэнтральная завершана фігурным шчытом з валютамі па баках. Уваход вырашаны шырокім парталам, над якім прабіта вялікае 3-лопасцевае арачнае акно хораў, абапал якога паміж пілястрамі — нішы, дзе стаялі стукавыя скульптуры святых. Сцены бакавых фасадаў расчлянёны арачнымі і лучковымі аконнымі праёмамі і шырокімі пілястрамі ў прасценках, контрфорсамі на апсідзе.
Унутры захаваліся цыліндрычныя скляпенні ў бакавых нефах і крыжовыя ў капліцах (цыліндрычнае скляпенне цэнтральнага нефа страчана). У пачатку 1960-х гг. прастора залы расчлянёна на паверхі 2 жалезабетоннымі перакрыццямі. У тоўшчы сцяны галоўнага фасада — вітыя лесвіцы на хоры і ў склеп. Дэкор і жывапіс 9 алтароў, за выключэннем лепкі капітэляў пілястраў і слупоў, не захаваліся.
З паўночнага ўсходу да касцёла пры-будаваны П-падобны ў плане будынак кляштара. Архітэктурны рытм фасадаў ствараюць прамавугольнью аконныя праёмы і пілястры ў прасценках. Галерэйная планіроўка аб’ядноўвае манаскія келлі, трапезную, бібліятэку і інш. Тэрыторыя кляштара была абнесена мураванай сцяной (захавалася часткова) з брамай.
Сучасны стан
З 19 сакавіка 2005 года членамі рымска-каталіцкай грамады святога Іосіфа ладзяцца штодзённыя вячэрнія малебны за вяртанне будынка касцёла вернікам. 15 ліпеня 2009 года ўпаўнаважаны па справах рэлігій і нацыянальнасцей Беларусі Леанід Гуляка заявіў, што мінскі касцёл бернардзінцаў не могуць аддаць вернікам з‑за таго, што няма куды перамясціць размешчаныя ў гэтым будынку фонды архіваў. Кляштар пераабсталяваны пад гасцінічны комплекс.
.coop
.coop — агульны дамен верхняга ўзроўню для кааператываў.
Зарэгістраваць дамен другога ўзроўня ў зоне COOP могуць:
NGC 3526
NGC 3526 (іншыя абазначэнні — NGC 3531, IRAS11043+0726, UGC 6167, KARA 464, MCG 1-28-39, ZWG 38.129, PGC 33635) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3526, NGC 3531.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
.int
.int — агульны дамен верхняга ўзроўню для міжнародных арганізацый.
Войцех Табар
Войцех Табар (Табаровіч), таксама Альберт Табар (каля 1453, Табарышкі —, Кракаў) — біскуп віленскі.
Шляхціч гербу Венява змененая, брат маршалка Бартоша Табаровіча. Вучыўся ў Кракаве ў 1469—1474, атрымаў ступень магістра. У 1476 згадваецца як пробашч троцкі, а пачынаючы ад 1484 — як пробашч ашмянскі. У гістарычнай літаратуры (напр., у Пшыялгоўскага) згадваецца часам, што Табар быў пасля канонікам віленскім; Е. Ахманьскі лічыць гэтае меркаванне памылкаю, якая паходзіць ад змешвання Войцеха Табара з іншым тагачасным святаром, ягоным цёзкам.
У 1492 Войцех Табар абраны віленскім біскупам. Выступаў за персанальную вунію з Польшчай. Памер падчас каранацыйных урачыстасцяў Жыгімонта Старога.
Snow Patrol
Гісторыя
Тры першыя альбома гурта, EP Starfighter, эксперыментальны студыйны альбом Songs for Polarbears, і When It’s All Over We Still Have to Clear Up, былі камерцыйна беспаспяховымі і былі выпушчаны пад незалежным лэйблам Electric Honey (для свайго першага альбома) і Jeepster (для другога і трэцяга). Калі група перайшла ў буйны лэйбл Polydor Records, яны выпусцілі ў 2003 годзе альбом Final Straw, які стаў чатыры разы плацінавым у Вялікабрытаніі. Гэта быў першы поспех групы. Песні «Run», «Chasing Cars» і «Signal Fire» сталі хітамі.
Сусветную вядомасць група атрымала з выпускам у 2006 годзе альбома Eyes Open, які быў растыражаваны ў колькасці 4,7 мільёна экзэмпляраў па ўсім свеце.
Snow Patrol былі вылучаны ў трох намінацыях BRIT Awards і выйгралі пяць Meteor Ireland Music Awards. Па ўсім свеце група прадала больш 7 мільёнаў альбомаў.
Інтарсія
Інта́рсія (ад intarsio) — від дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, інкрустацыя, выкананая дрэвам па дрэве.
Сёння, як і шмат стагоддзяў таму, інтарсія ствараецца выключна ўручную і з’яўляецца атрыбутам дарагой мэблі. Для вырабу інтарсіі падбіраюць розную па колеры драўніну, якую наразаюць на найтонкія стужкі шпону, папярэдне выдаліўшы ўсе дэфекты. Атрыманыя стужкі-палоскі склейваюць да лістоў неабходнага памеру, з якіх выразаюць дэталі для мазаікі.
Дэталі, якія ўтвараюць узор, шчыльна падганяюцца адна да адной, склейваюцца і ўкладваюцца ў прадмет, які аздабляецца. Затым знешні бок набору старанна паліруецца.
Як і інкрустацыя, інтарсія зарадзілася на Старажытным Усходзе, у Егіпце, і дасягнула вельмі высокага ўзроўню ў Старажытнай Грэцыі, і ў Рыме, дзе арнаменты рабіліся з клёна, самшыта, падуба, жалезнага дрэва, кізіла.
Беларуска-рускі слоўнік Байкова і Некрашэвіча
Беларуска-рускі слоўнік Байкова і Некрашэвіча, тагач. Беларуска-расійскі слоўнік — беларуска-рускі слоўнік, падрыхтаваны пад рэдакцыяй М. Байкова і С. Некрашэвіча, і выпушчаны Дзяржаўным выдавецтвам Беларусі ў Мінску ў 1926 годзе. Меў 356+IV старонак, каштаваў 2 рублі.
Слоўнік утрымліваў больш за 20 тыс. словаў, з якіх большую частку складалі словы агульнага ўжывання, значна меншую — навуковыя тэрміны, прафесіяналізмы, некаторыя ўласныя беларускія імёны, назвы беларускіх гарадоў і рэк, устойлівыя спалучэнні словаў. Рэестравыя беларускія словы забяспечаны асобнымі граматычнымі і стылістычнымі паметамі. Прыкладаў ўжывання няма, бо аўтары жадалі скараціць аб’ём слоўніка.
Як адзначалі аўтары, слоўнік павінен «даць дапамогу пры чытаньні сучасных беларускіх выданьняў тым асобам, якія хаця й маюць або элемэнтарна-тэорэтычнае, або практычнае знаёмства з жывой беларускай мовай, але яшчэ ня зусім дакладна ўяўляюць сабе тое слоўнікавае багацьце, якім уладае сучасная навукова-літаратурная беларуская мова ў параўнанні з мовай расійскай».
Крыніцамі фактычнага матэрыялу сталі слоўнікі М. Байкова і М. Гарэцкага, У. Дабравольскага, І. Насовіча, А. Сержпутоўскага, Я. Ціхінскага, А. Ярушэвіча, першыя выпускі «Беларускай навуковай тэрміналогіі», мастацкія тэксты Ф. Багушэвіча, Я. Купалы, Я. Коласа, М. Багдановіча, 3. Бядулі, Ц. Гартнага, М. Чарота, навукова-метадычныя выданні Б. Тарашкевіча і Я. Лёсіка.
Спосаб арганізацыі рэестра — алфавітна-гнездавы. У слоўніку выкарыстоўваюцца граматычныя паметы, якія абазначаюць часціну мовы, яе функцыянальныя і фармальныя асаблівасці: м. (мужчынскі род), аг. (назоўнік агульнага роду), в. ст. (вышэйшая ступень параўнання), з мес. (з месным склонам), дзс. безас. (безасабовы дзеяслоў) і інш. Асаблівасць выдання — наяўнасць у асобных слоўнікавых артыкулах зоны пашпартызацыі.
Па выпуску слоўніка адзначалася, што слоўнік няпоўны, не мае некаторых вельмі патрэбных словаў (г.зн., складзены без належнага іх выбару) , утрымлівае штучныя словы, русізмы, паланізмы; шмат якія беларускія словы патлумачаны няправільна або недакладна. Слоўнік складзены без належнай крытыкі (напрыклад, неапраўдана ўведзена нелітаратурная лексіка). Агульнай ацэнкай Я. Лёсіка была парада «адносіцца да слоўніка з асцярожнасцю», і канстатацыя таго, што слоўнік Насовіча надалей заставаўся недасягальнай тады велічынёй.
Слоўнік быў падрыхтаваны згодна з заданнем Інбелкульта ўсяго за 4 месяцы і быў аддадзены ў друк у 1925, але не выходзіў з друку да пач. 1927. Пасля масавых рэпрэсій у беларускім навуковым асяроддзі (1929—1931) карыстацца слоўнікам, як і іншымі працамі «ворагаў народа», было забаронена, кнігі былі перададзеныя ў бібліятэчныя спецфонды. У 1993 годзе слоўнік перавыдаваўся факсімільным спосабам выд-вам «Народная асвета» (серыя «Беларуская мова: гісторыя і сучаснасць»).
Нягледзячы на пэўныя хібы, адзначаныя ў публікацыях Я. Лёсіка і Л. Цвяткова, «Беларуска-расійскі слоўнік» М. Байкова і С. Некрашэвіча адыграў значную ролю ў працэсе выпрацоўкі нормаў беларускай літаратурнай мовы.
Аратыка
Аратыка (Aratica) — атол у архіпелагу Туамоту (Французская Палінезія). Адміністрацыйна падпарадкоўваецца камуне Факарава. Атол размешчаны за 47 км на поўнач ад атола Факарава і за 35 км на паўночны ўсход ад атола Каўэхі.
У цэнтры атола размешчана лагуна. У паўночнай і паўднёвай частках Аратыкі ёсць два праходы, што злучаюць лагуну з акіянічных водамі.
У 2002 годзе колькасць насельніцтва атола складала 228 чалавек. Галоўнае паселішча Аратыкі — вёска Папарара. На востраве ёсць узлётна-пасадачная паласа.
Люблянскі ўніверсітэт
Люблянскі ўніверсітэт (Univerza v Ljubljani) — найстарэйшы і найвядомейшы ўніверсітэт Славеніі, у якім вучацца звыш 64 тысяч студэнтаў. Маючы 22 факультэта, 3 акадэміі майстэрстваў і каледж, Люблянскі ўніверсітэт з'яўляецца адным з найбуйнейшых універсітэтаў Еўропы.
Універсітэт быў заснаваны ў 1919 годзе ў цэнтры Любляны. Яшчэ ў XVII стагоддзі ў горадзе меліся гуманітарная і багаслоўская акадэміі, а ў 1810 годзе падчас французскай улады быў заснаваны першы ўніверсітэт, які аднак неўзабаве быў ізноў зачынены. Сёння ва ўніверсітэце працуюць 3500 прафесараў і навуковых асістэнтаў, а таксама 900 тэхнічных і адміністрацыйных супрацоўнікаў. Гадавы бюджэт складае каля 250 млн еўра. Да заснавання ўніверсітэтаў у Марыборы (1978) і Прыморску (2001) універсітэт Любляны на працягу амаль 50 лёт быў адзіным універсітэтам Славеніі.
Большасць факультэтаў размешчаны ў цэнтральным будынку ўніверсітэта і знаходзяцца ў цэнтры Любляны, тыповага студэнцкага горада з насельніцтвам 265 тысяч чалавек. Некаторыя факультэты размешчаны за горадам.
Універсітэт уваходзіць у асацыяцыю ўніверсітэтаў Еўропы Утрэхцкая сетка.
Ажурнае вязанне
Ажурнае вязанне — гэта найстаражытны від рукадзелля. Тэхніку ажурнага вязання ўжываюць пры вырабе сурвэтак, абрусаў, упрыгожванняў для велікодных яек і таму падобнае. Для ажурнага вязання лепш за ўсе выкарыстоўваць тонкую баваўняную пражу. Ажурныя ўзоры ў асноўным вяжуцца не толькі спіцамі, але і кручком.
Вячаслаў Іосіфавіч Дашкевіч
Вячаслаў Іосіфавіч Дашкевіч (, вёска Дзякшняны,, Мінская вобласць) — беларускі паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Пасля заканчэння сярэдняй школы (1958) і Ашмянскага вучылішча механізацыі сельскай гаспадаркі (1959) два гады працаваў трактарыстам у саўгасе імя Янкі Купалы Маладзечанскага раёна. У 1959 г. паступіў на завочнае аддзяленне журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, на другім курсе перавёўся на стацыянар (скончыў у 1965). Працаваў карэспандэнтам Беларускага радыё (1964—1967), газеты «Физкультурник Белоруссии» (1967—1971), загадчыкам аддзела часопіса «Родная прырода» (1971—1976), старшым рэдактарам Саюза журналістаў БССР (1977—1980), старшым рэдактарам і загадчыкам аддзела на Беларускім тэлебачанні (1980—1986). З 1989 г. — навуковы супрацоўнік аддзела міжнацыянальных і міжнародных зносін Інстытута філасофіі і права АН Беларусі.
У друку выступае з 1963 г., з вершамі — з 1974 г. Першая кніга вершаў «Хвіліна чакання» ўвайшла ў калектыўны зборнік «Нашчадкі» (1979). У 1983 г. выйшаў зборнік паэзіі «Загадка Атлантыды».
Пераклаў з эстонскай мовы «Няўлоўны цуд» Э.Вільдэ (тэлеп'еса, 1985) і асобныя вершы эстонскіх паэтаў.
Паўночны дэндрарый
Паўночны дэндрарый (Arboretum Norr) — дэндрарый ў асабняку Багболе на рацэ Умэ Эльв, прыкладна ў 8 кіламетрах на захад ад цэнтра горада Умеа.
Апісанне
Паўночны дэндрарый ахоплівае зямлі плошчай каля 20 гектараў, з больш чым 1600 раслінам каля 280 відаў, што саджаліся з 1981 года. Расліны ў асноўным са скандынаўскіх краін. Адна з трох мэтаў была, каб убачыць, якія віды выжываюць у экстрэмальных паўночных шыротах, якія ў сваю чаргу прыводзяць да вялікай разнастайнасці кліматычных адаптаваных кустоў і дрэў у паўночнай Скандынавіі. Асабняк у цэнтры парку быў раней бізнес-цэнтрам, які займаўся лесапільным бізнесам у дзевятнаццатым стагоддзі. Дзве іншыя мэты дэндрарыю з'яўляюцца: аказанне падтрымкі вывучэнню дрэў і хмызнякоў і прыцягненне наведвальнікаў у раёне сяла Багболе.
Паўночны дэндрарый быў утвораны ў 1975 годзе праз супрацоўніцтва паміж універсітэтам Умеа, Шведскім універсітэтам сельскагаспадарчых навук ва Умеа і гарадскім саветам. У цяперашні час дэндрарый у вядзенні фонду і фінансуецца некалькімі муніцыпалітэтамі, кампаніямі і іншых установасм. Гэта кантралюецца кафедрай паўночнай сельскагаспадарчай навукі Шведскага аграрнага універсітэта ва Умеа.
Парк распасціраецца прыкладна ў мілі ўздоўж берагоў ракі Умэ Эльв. Асабняк Багболе запускаецца як асобны бізнес, і ён выкарыстоўваецца ў якасці месца правядзення канферэнцый і рэстаран. Парк знаходзіцца на паўночным беразе ракі Урэ па парогі.
У 2014 годзе парк быў выбраны ў якасці месца знаходжання чатырох мастацкіх інсталяцый, якія прызначаны як частка «Förflyttningar» арт-праекта. Праект пад кіраўніцтвам трох мастакоў, якія маюць намер звязаць мастацтва з прыродай. Праект атрымаў фінансаванне, таму што Умеа быў зроблены культурнай сталіцай Еўропы ў 2014 годзе.
Бабаўнянскі парк
Бабаўнянскі парк — помнік садова-паркавага мастацтва. Створаны ў канцы 19 — пачатку 20 ст. ў в. Бабоўня Капыльскага раёна Мінскай вобласці.
Апісанне
Плошча каля 9 га. Парк амаль квадратнай формы з роўным рэльефам. 3 трох бакоў акружаны ровам і суцэльнымі пасадкамі, з захаду — сістэмай вадаёмаў. Планіроўка рэгулярная. У цэнтры стаяў сядзібны дом (не захаваўся). 3 поўначы да яго прымыкаў пладовы сад, з поўдня — партэр з сажалкай і пладовымі садамі вакол яе (збярогся часткова).
У парку растуць, , , і яго пурпуралістая форма,. Парк значна пашкоджаны.
Факарава
Факарава (Fakarava) або атол Вітгенштэйна — атол у архіпелагу Туамоту (Французская Палінезія). Мае форму прамавугольніка, даўжыня якога складае каля 60 км, а шырыня — 25 км. Другі па плошчы пасля Рангіроа атол Туамоту. Даўжыня лагуны — каля 56 км, шырыня — 20 км.
Востраў быў адкрыты падарожнікам Ф. Ф. Белінсгаўзенам у 1849 г. Першая каталіцкая царква на Факарава з'явілася ў 1850 г. У канцы 19 ст. на атолу размяшчаліся многія адміністрацыйныя ўстановы Туамоту.
NGC 3527
NGC 3527 (іншыя абазначэнні — UGC 6170, MCG 5-26-59, ZWG 155.66, PGC 33669) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гарбачэва
Назву Гарбачэ́ва маюць:
Бараўляны
Назву Бараўля́ны маюць:
Спіс аб’ектаў PGC (870001—871000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (870001—871000)
Янікова
Янікова (Janikowo, Amsee — Амзэе) — горад у Польшчы, размешчаны за 280 км на паўночны захад ад Варшавы і за 45 км на поўдзень ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Інаўрацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Янікова. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 9,51 км². Насельніцтва 8,8 тыс. чалавек.
Трафімаўка (Акмолінская вобласць)
Трафімаўка — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Артакскай сельскай акругі. Код КАТА — 115652700.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 41 чалавек (17 мужчын і 24 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 40 чалавек (22 мужчыны і 18 жанчын).
Пір (цар эпірскі)
Пір (319 — 272 да н.э., Аргас) — цар эпірскі (306—302 да н.э. і 297—272 да н.э.); сын Эакда і Фціі.
Стаў царом у 13 гадоў пры апекуне, але быў вымушаны ўцякаць ад свайго зяця Касандра (302 да н.э.). Ажаніўся з дачкой Пталамея I, Антыгонай; з дапамогай таго вярнуўся да ўлады ў Эпіры. Пасля смерці Антыгоны ажаніўся з Ланасай, у пасагу якой атрымаў Керкіру і Леўкус.
Быў адным з найбольшых ваеначальнікаў антычнасці. Актыўна ўдзельнічаў у міжземнаморскіх войнах 1-й пал. 3 ст. да н.э. Узяў вядомую перамогу пад Гераклеяй («пірава перамога»), зняў аблогі Тарэнту, Афінаў (287 да н.э.. Апій Клаўдзій перашкодзіў перамовам з Пірам, і той вярнуўся ў Грэцыю (275 да н.э.). Быў забіты ў вулічным баі ў Аргасе.
Гладыятар (саўндтрэк, 2000)
«Гладыятар» (Gladiator) — саўндтрэк Ганса Цымера і Лізы Джэрард да аднайменнага фільма 2000 года. Саўндтрэк быў выпушчаны 25 красавіка 2000 года лэйблам Decca Records. За музыку да фільма Цымер быў намініраваны на прэмію «Оскар».
Мулінэ
Мулінэ  — пража з бавоўны, атрыманая заводскім або ручным спосабам, і прызначана для вышывання або іншых відаў рукадзелля. Сусветныя брэнды вытворцаў мулінэ — DMC, Madeira і Anchor.
Мулінэ прадаецца маткамі па 8 (DMC, Gamma, Anchor), 10 (Madeira) або 20 метраў або на метры.
Гаркава
Назву Гаркава маюць:
Liebe ist für alle da
Liebe ist für alle da (Каханне для ўсіх) — шосты студыйны альбом Rammstein. Выйшаў 16 кастрычніка 2009 года.
Уместан
Уместан — бізнес-парк ва Умеа, Швецыя.
Апісанне
Бізнес-парк ўзяў на сябе гэтую тэрыторыю ў 1998 годзе, калі быў закрыты Вестэрботэнскі полк, які раней тут рамяшчаўся. Муніцыпалітэт Умеа купіў усю вобласць для таго, каб стварыць бізнес-цэнтр і цэнтр ведаў. Будынкі былі адрамантаваныя, каб задаволіць патрэбы сучаснага бізнесу адносна камфорту, навакольнага асяроддзя і ІТ. Бізнес-парк змяшчае каля 40 будынкаў, якія маюць каля 120 розных арандатараў. Каля 3 000 чалавек наведваюць гэты раён кожны дзень.
У 2012 годзе Муніцыпалітэт Умеа прадаў парк у Лерстэне за каля 470 млн крон.
NGC 3529
NGC 3529 (іншыя абазначэнні — IC 2625, ESO 570-7, MCG -3-28-38, IRAS11048-1917, PGC 33671) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ян са Стабніцы
Ян са Стабніцы (Jan ze Stobnicy; каля —, ) — польскі географ і філосаф. Вучыўся ў Кракаўскай акадэміі, дзе ў 1494 годзе атрымаў вучоную ступень бакалаўра, а ў 1498 годзе — магістра. У 1498—1514 гадах — прафесар Кракаўскай акадэміі, дзе ў час вучобы Францыска Скарыны чытаў студэнтам лекцыі па філасофіі англійскага філосафа-схаласта Іаана Дунса Скота. У 1507 і 1513—1514 гадах быў дэканам аддзялення «вольных навук».
Філасофская праца Яна са Стабніцы «Parvulus philosophiae naturalis» («Дзіця прыроднай філасофіі»; 1503) перавыдавалася ў 1507, 1513, 1517 гадах (усе ў Кракаве), у 1516 годзе ў Базелі. У 1512 годзе ў Кракаве выйшла праца «Уводзіны ў касмаграфію Пталамея», у якой упершыню ў Польшчы былі змешчаны геаграфічныя карты, звесткі пра нядаўняе на той час адкрыццё Амерыкі. Неаднаразова выдаваліся падрыхтаваныя ім да друку працы Леанарда Бруні Арэцінскага, Арыстоцеля, польскага філосафа Міхала з Быстжыкава і інш. У асабістай бібліятэцы Яна са Стабніцы былі працы па сярэдневяковай філасофіі, працы па геаграфіі, тэалогіі, граматыцы і інш. У яго бібліятэцы быў, напрыклад, «Кракаўскі Місал», надрукаваны ў Нюрнбергу па заказу Я. Галера і багата арнаментаваны кракаўскімі майстрамі.
Наркамаўка
Нарка́маўка (пачаткова нарко́маўка) — назва, прыдуманая Валянцінам Вячоркам для азначэння акадэмічнай нормы беларускай мовы. Паходзіць ад скарочанай назвы міністэрстваў у БССР у часы рэформы граматыкі 1933 года («наркамат» — «народны камісарыят»). Назва ацэначная, пераважна ўжываецца і распаўсюджваецца прыхільнікамі альтэрнатыўнай моўнай нормы («тарашкевіцы»); сустракаецца таксама ў іншых крыніцах. У акадэмічнай тэрміналогіі не існуе.
Назва ўжываецца прыхільнікамі альтэрнатыўнай літаратурнай нормы найчасцей з адмоўнай канатацыяй «савецкасці, ідэалагічнасці, русіфікаванасці» ; у аўтараў, не ўвязаных непасрэдна ў процістаянне дзвюх літаратурных нормаў, гэтая назва сустракаецца як умоўная, узятая ў двукоссі або з агаворкай «так званая „наркамаўка“».
.jobs
.jobs — агульны дамен верхняга ўзроўню для сайтаў па наборы супрацоўнікаў для кампаній. Зацверджаны ICANN 8 красавіка 2005 года ў рамках другой групы прапаноў па стварэнні новых даменаў першага ўзроўня. Рэгістрацыя пачалася ў канцы таго ж года.
Правілы рэгістрацыі прадугледжваюць праверку заявак на рэгістрацыю, таму рэгістрацыя ў рэжыме рэальнага часу, у адрозненне ад большасці іншых даменаў, немагчымая.
Мяркуецца, што дамен з’яўляецца больш зручным спосабам для тых, хто шукае працу ў той ці іншай кампаніі, чым існуе ў цяперашні час нестандартызаваная разнастайнасць размяшчэнняў падзелу вакансій на карпаратыўных сайтах. Так, напрыклад, у кампаніі Example замест http://www.example.com/navigation/jobs раздзел вакансій можа размяшчацца па адрасе http://example.jobs.
Міхаіл Кузьміч Дабрынін
Міхаіл Кузьміч Дабры́нін (Михаил Кузьмич Добрынин;, — , ) — вучоны, філолаг і літаратуразнавец, доктар філалагічных навук (1951), прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Рослаўль Смаленскай губерні (сучасны адміністрацыйны цэнтр раёна Смаленскай вобласці Расіі). У 1924 годзе скончыў Смаленскі ўніверсітэт, і адразу стаў прафесарам гэтага ўніверсітэта. У 1930—1931 гг. выкладаў у Маскоўскім універсітэце, у 1931—1937 гг. — загадчык сектара літаратуры народаў СССР Інстытута сусветнай літаратуры імя А. М. Горкага Акадэміі навук СССР, загадчык кафедры ў Дзяржаўным інстытуце тэатральнага мастацтва імя А. В. Луначарскага, выкладчык у вышэйшых навучальных установах Масквы. Таксама выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце.
Сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў СССР (1946).
Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Дзейнасць
М. К. Дабрынін займаўся даследаваннямі праблем перыядызацыі гісторыі літаратуры народаў СССР, творчасці рускіх пісьменнікаў, даследаваў пытанні гісторыі старажытнай беларускай літаратуры.
18 студзеня 1944 года абараняў у БДУ доктарскую дысертацыю «Белорусская литература. Древний период». Адным з афіцыйных апанентаў на абароне дысертацыі быў Я. Колас, які напісаў станоўчы водгук. Аднак па выніках галасавання («за» — 5, «супраць» — 10, «устрымаліся» — 9, «не вярнулі атрыманыя бюлетэні» — 3) вучоны савет БДУ не прысудзіў Дабрыніну вучоную ступень доктара філалагічных навук.
У 1950 годзе ён абараніў доктарскую дысертацыю ў Маскве.
Кошык (суквецце)
Ко́шык (Calathidium) — простае батрычнае суквецце з пашыранай галоўнай воссю. Мае выгляд канічнай або падобнай да сподка пляцоўкі, на якой шчыльна размешчаны дробныя кветкі. Унутраныя кветкі кошыка звычайна трубчастыя, акружаныя язычковымі. Таксама суквецце можа складацца толькі з трубчастых ці толькі язычковых кветак. Мае абгортку з вялікай колькасці крыючых лістоў знешніх кветак (у званочкавых) і таксама з відазмененых верхавінкавых лістоў (у астравых). Дадзенае суквецце характэрна раслінам сямейства, некаторым відам парасонавых і званочкавых.
Будова суквецця спрыяе апыленню раслін. Паступовае раскрыццё кветак кошыка, розны тэрмін развіцця тычынак ці песцікаў у іх і іншыя прыстасаванні прадухіляюць самаапыленне.
Гарохаўка
Назву Гаро́хаўка маюць:
Пража
Натуральная пража бывае ваўняная, баваўняная, льняная, шаўковая і г. д.
Адрозніваюць пражу: Грэбень пража адрозніваецца гладкай паверхняй, высокай трываласцю на парыў. Кардная пража менш гладкая, але трываласць яе досыць высокая. Апаратная - гэта пража з пухнатай (варсістаю) паверхняй, у яе нераўнамерная таўшчыня, трываласць на разрыў малая.
Пража бывае таксама: суровая (неаздобленая), адбеленая, мерсерызаваная, фарбаваная, меланжавая і мулінэ; аднаніткавая і кручаная (з некалькіх нітак): высока аб'емная, армаваная (кручаная іншымі валокнамі або ніткамі), фасонная і г. д.
Уладзіслаў Вацлававіч Дваржэцкі
Уладзіслаў Вацлававіч Дваржэцкі (,  —, ) — расійскі. Лаўрэат дзяржаўнай прэміі Украіны імя Т. Шаўчэнкі (1975).
Скончыў тэатральную студыю пры Омскім дзіцячым тэатры (1955), дзе і працаваў. З 1971 года здымаўся ў кіно. Яго мастацтва вызначалася ўменнем па-філасофску асэнсоўваць характар героя: «Бег», «Салярыс», «Вяртання няма», «Зямля Саннікава», «Да апошняй хвіліны».
Аскар Пятровіч Марыкс
Аскар Пятровіч Марыкс (,  — ) — беларускі тэатральны мастак, жывапісец, педагог, народны мастак БССР (1961), адзін з заснавальнікаў беларускай сцэнаграфіі.
Біяграфія
Спецыяльную адукацыю Аскар Марыкс атрымаў у Пражскай акадэміі мастацтваў, якую скончыў у 1912 годзе па класе архітэктуры, дэкаратыўнага і прыкладнога мастацтва. Вучыўся ён таксама ў Варшаўскай школе вытанчаных мастацтваў, у Акадэміі выяўленчых мастацтваў у Вене і Львове. Выхаванец пражскай мастацкай школы. Атрымаў выдатную еўрапейскую адукацыю.
Пасяліўся ў Мінску ў 1920 годзе.
Член рэвалюцыйнай платформы так званых беларускіх рэфарматараў мастацтва, якая была заснавана прафсаюзам работнікаў мастацтва, адукацыі і друку, у якую ўваходзілі Алексантэры Ахола-Вало, Алена Аладава і інш. У 1920-я гады стаяў ля вытокаў тэатральнай сцэнаграфіі ў Беларусі. Першым у Беларусі ўвёў трохмернае вымярэнне дэкарацый.
Аскар Марыкс цудам ацалеў у гады рэпрэсій, выехаўшы з Беларусі. Вярнуўся ў рэспубліку незадоўга да Вялікай Айчыннай вайны. Выстаўка твораў мастака адкрылася ў Мінску за некалькі дзён да пачатку вайны. Акупанты поўнасцю вывезлі карціны Марыкса ў Германію. Да сённяшняга дня не знойдзена ніводная карціна з выкрадзенай экспазіцыі. Была вывезена таксама бібліятэка мастака. Частка — з экслібрысамі Марыкса — вярнулася з Германіі яшчэ пры жыцці Аскара Пятровіча, які вымушаны быў пакінуць тэатр і пайсці выкладаць жывапіс у мастацкім вучылішчы і інстытуце.
З 1922 года Оскар Марыкс быў галоўным мастаком цяперашняга Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. У гады вайны разам з Купалаўскім тэатрам знаходзіўся ў эвакуацыі ў горадзе Уральску.
Пазней, працаваў галоўным мастаком Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра (1953, 1957).
Цесныя сяброўскія адносіны звязвалі мастака з многімі дзеячамі беларускай культуры і мастацтва: Янкам Купалам, У. І. Уладамірскі, І. Ахрэмчык, Заірам Азгурам, П. Броўкі, К. Крапівы і інш.
Міклаш Янча
Міклаш Я́НЧА (Miklós Jancsó;, , Венгрыя — , г. ) — венгерскі.
Біяграфія
Скончыў універсітэт у г. Клуж (1944), Вышэйшую школу тэатра і кіно ў Будапешце (1950). Народны артыст Венгрыі (1980).
(2577) Літва
2577 Літва (літ. Lietuva) — астэроід, што належыць да групы астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Марса і маюць спектральны клас E. Ён быў адкрыты 12 сакавіка 1975 года савецкім астраномам Мікалаем Чарных у Крымскай абсерваторыі і названы ў гонар Літоўскай рэспублікі.
Міклаш Янча
Біяграфія
3 1951 здымаў дакументальныя фільмы («Бессмяротнасць», 1959, прэмія Міжнароднага кінафестывалю ў Сан-Францыска 1960, і інш.). У мастацкім кіно дэбютаваў фільмам «Званы адпраўляюцца ў Рым» (1959). Асаблівасці яго творчай манеры выявіліся ў фільмах «Развязкі і завязкі» («Кантата», 1963), «Так я прыйшоў» (1965), «Бедныя хлопцы» («Без надзеі», 1966; прэмія Міжнародных кінафестываляў у Лакарна 1966, Лондане 1967). У фільмах «Зоркі і салдаты» (з СССР, 1967; спецыяльная прэмія Міжнароднага кінафестывалю ў Адэлаідзе 1969), «Цішыня і крык» (Залаты прыз Міжнароднага кінафестывалю ў Авеліна), «Светлыя вятры» (абодва 1968, за апошні гран-пры Міжнароднага кінафестывалю ў Адэлаідзе) аформілася мастацкая мадэль М. Янча — гістарычная парабала, якая прыняла выгляд фальклорнай абрадавай дзеі з харэаграфіяй і харавымі спевамі. Фільмы 1970-х г. «Пакуль народ яшчэ просіць» (прэміі Міжнародных кінафестываляў у Канах і Мілане 1972), «Любоў мая, Электра» (прэмія Міжнароднага кінафестывалю ў Чыкага 1975), «Венгерская рапсодыя», «Allegro barbaro» (спецыяльная прэмія Міжнароднага кінафестывалю ў Канах, Барселоне 1979) насычаны алегарычнымі і сімвалічнымі вобразамі. Сярод іншых работ: «Пацыфістка» (1970), «Сезон пачвар» (1987), «Гараскоп Ісуса Хрыста» (1988), «Бог падаецца назад» (1990), "Вальс «Блакітны Дунай» (1991, прэмія Міжнароднага кінафестывалю ў Манрэалі), «Гасподзь даў мне свяцільнік у Будапешце» (1998), «Маць тваю! Камары» (1999) і інш. Адначасова з 1971 ставіў тэатральныя спектаклі, у 1983-85 узначальваў тэатр у г. Кечкемет.
(2577) Літва
Характарыстыкі і арбіта
Астэроід меў часовае пазначенне 1975 EE3, таксама мае альтэрнатыўныя пазначэнні: 1934 VY, 1954 JD, 1976 SA2. Афелій — 2,1667 а.а., перыгелій — 1,6421 а.а., эксцэнтрысітэт складае 0,1377. Нахіл арбіты дасягае 22,908°. Арбіта ляжыць ва ўнутраным раёне Галоўнага пояса астэроідаў, належыць да групы Венгрыі. Прыблізны дыяметр — 4,23 км, альбеда складае прыблізна 0,4, перыяд абарачэння вакол сваёй восі — 2,8 год.
Міклаш Янча
Біяграфія
Спецыяльныя прэміі за ўклад у кінамастацтва Міжнародных кінафестываляў у Канах 1979, Венецыі 1990, Будапешце 1994. Дзяржаўная прэмія Венгрыі імя Кошута 1979.
(2577) Літва
Спадарожнікі
У сакавіку 2009 года ў Цэнтральнае бюро астранамічных тэлеграм прыйшло паведамленне пра адкрыццё ў яго спадарожніка, а ў 2012 годзе быў адкрыты другі спадарожнік.
Гарошкаў
Назву Гаро́шкаў маюць:
Кватэра (фільм, 1960)
«Кватэра» (The Apartment) — чорна-белы фільм у жанры рамантычнай трагікамедыі, зняты ў 1960 годзе ў ЗША рэжысёрам Білі Уайлдэрам. У галоўных ролях заняты Джэк Леман і Шырлі Маклейн, да таго часу ўжо папулярныя кіназоркі.
Міхаіл Аляксандравіч Мінковіч
Міхаіл Аляксандравіч Мінковіч (, в. Кіраёва, Горацкі раён, Магілёўская губерня (зараз Дубровенскі раён) — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр культуры БССР.
Біяграфія
У 1935 годзе скончыў Мінскі педагагічны інстытут. З гэтага ж года працаваў выкладчыкам Мінскага ваеннага вучылішча. У 1936—1937 гадах служыў у Чырвонай Арміі.
З 1939 года займаў пасаду намесніка загадчыка аддзела студэнцкай моладзі, сакратар ЦК ЛКСМБ. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
З 1944 года — старшыня Камітэта па радыёвяшчанню пры СНК БССР, з 1946 года — старшыня Камітэта культасветустаноў СМ БССР, у 1953—1956 гадах — першы сакратар Бягомльскага РК КПБ. З кастрычніка 1956 года — намеснік, першы намеснік міністра, з красавіка 1964 года — міністр культуры БССР.
Узнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі і іншымі ордэнамі, медалямі.
.mobi
.mobi — агульны дамен верхняга ўзроўню, які выкарыстоўваецца для сайтаў, адаптаваных для прагляду на экранах тэлефонаў і іншых мабільных прылад (мабільныя сайты). Сайты ў гэтым дамене могуць таксама праглядацца некаторымі кампутарнымі браўзэрамі (напрыклад Firefox, Google Chrome, Opera). Рэгістрацыя пачалася 21 жніўня 2006 года.
Арэна Водава
Спартыўная зала «Водава» — спартыўная арэна, якая знаходзіцца ў чэшскім Брно. Складаецца з двух залаў: Старой, умяшчальнасцю 900 месцаў, і Новай, умяшчальнасцю ад 2900 да 5000 месцаў. Пабудаваная ў 70-я гады ХХ стагоддзя. У 2002 годзе рэканструктаявана. Тады ж побач з ёй быў пабудаваны гарадскі футбольны стадыён на 12 500 месцаў. У 2010 годзе з’яўлялася адной з трох арэн чэмпіяната свету па баскетболе сярод жанчын. Арэна з'яўляецца хатняй для баскетбольнага і гандбольнага клубаў «Брно».
Піфагор
Піфаго́р сын Мнесарха (Πυθαγόρας τοῦ Μνησάρχου, 576, востраў Самас — 496 да н.э., Метапонт) — старажытнагрэчаскі філосаф, заснавальнік піфагарэйства.
Звесткі пра яго жыццё і дзейнасць маюць пераважна легендарны характар. На 5-ы год праўлення Палікрата ён пераехаў у Кратон, дзе заснаваў рэлігійнае брацтва, у якім навучаў пра правілы маральнай чысціні, містыку лікаў, гармонію сфер і адраджэнне пасля смерці. Яго вучэнне і палітычная дзейнасць выклікалі процідзеянне, і ён быў вымушаны, ужо ў сталым узросце, перасяліцца ў Метапонт. Вучэнне Піфагора заставалася папулярным да позняй антычнасці.
Піфагору прыпісваецца доказ тэарэмы аб суадносінах бакоў прамавугольнага трохвугольніка. З яго іменем звязваюць вучэнні пра цотныя і няцотныя, простыя і састаўныя лікі, пра арыфметычныя, геаметрычныя і гарманічныя прапорцыі і сярэднія.
Існуе шмат скульптурных і іншых выяў Піфагора, але ні адна з іх не прызнаецца верагоднай, бо ўсе выявы, прыдатныя для партрэтнага даследавання, былі створаны не раней за сяр. 5 ст. да н.э.. Мяркуецца, што ён быў прыгожы, меў звычку насіць доўгую бараду, а на галаве залатую дыядэму, і апранацца на ўсходні лад.
Транспланталогія ў Беларусі
На 2012 год Беларусь займала першае месца сярод краін СНД па колькасці трансплантацый органаў.
На 2016 год Беларусь па колькасці трансплантацый у год займала 24-е месца ў свеце.
Трансплантацыйныя актыўнасць у краіне за 2011 год склала 25,5 аперацый на адзін мільён насельніцтва.
Гісторыя
Станаўленне беларускай транспланталогіі пачалося ў 1970 годзе, калі на базе клінікі уралогіі МДМІ ў 4-й бальніцы горада Мінска акадэмікам М. Я. Саўчанкам была праведзена першая. У цяперашні час у Рэспубліцы Беларусь сярод іншых выконваюцца трансплантацыі ныркі, лёгкіх,, , , таксама праводзяцца перасадкі ствалавых клетак чалавека і тканак: , і касцяной тканкі.
У сакавіку 2010 года на базе 9-й гарадской клінічнай бальніцы адкрыты Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр трансплантацыі органаў і тканак, спецыялісты якога распрацоўваюць і ўкараняюць перадавыя тэхналогіі ў лячэнні захворванняў печані, падстраўнікавай залозы, нырак, гематалагічнай паталогіі, а таксама аказваюць экстранную і планавую высокатэхналагічную медыцынскую дапамогу.
У 2014 годзе ў беларускіх медустановах выканана больш за 400 трансплантацый органаў — ныркі, печані, сэрца, падстраўнікавай залозы.
Па колькасці трансплантацый на 1 мільён насельніцтва Беларусь займае першае месца ў СНД. У 2014 годзе трансплантацыйная актыўнасць у краіне склала 43.6 аперацыі на мільён чалавек. Для параўнання, у Польшчы ў 2013 годзе гэты паказчык быў роўны 40, у Літве — 22, у Расіі — 9.8, ва Украіне — 2.2.
За 13 гадоў колькасць трансплантацый у год вырасла ў 70 разоў. З 8 у 2005 годзе да 553 у 2017 годзе. Між тым, гэта толькі 50 % ад патрэбы краіны ў такіх аперацыях
У верасні 2018 года 9-я гарадская клінічная бальніца г. Мінска была пераўтворана ў Мінскі навукова-практычны цэнтр хірургіі, транспланталогіі і гематалогіі.
Юрыдычныя аспекты
У 2007 годзе была прынятая новая рэдакцыя «Закона РБ аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у Закон РБ аб трансплантацыі органаў і тканак чалавека».
Беларускі закон аб трансплантацыі ў выпадку выняцця органаў ад трупнага донара грунтуецца на прынцыпе няспрошанай згоды, гэта значыць, што пры пэўных абставінах любы чалавек можа без яго згоды або згоды яго сваякоў стаць донарам унутраных органаў. Фармальна прызнаецца права блізкіх сваякоў патэнцыйнага донара выказваць сваю згоду ці нязгоду. Але, згодна з законам, урачы-трансплантолагі не абавязаныя даведвацца ці ёсць ​​прыжыццёвая нязгода донара або яго блізкіх сваякоў.
NGC 3530
NGC 3530 (іншыя абазначэнні — UGC 6188, MCG 10-16-64, ZWG 291.30, ARAK 278, PGC 33766) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Транспланталогія ў Беларусі
Юрыдычныя аспекты
У Беларусі існуе 70 цэнтраў забору трупных органаў, якія аператыўна дастаўляюць орган у клінікі транспланталогіі.
NGC 3530
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Транспланталогія ў Беларусі
Юрыдычныя аспекты
Для грамадзян рэспублікі аперацыі па перасадцы органаў праводзяцца бясплатна.
У кастрычніку 2018 года былі прыняты папраўкі ў Закон аб трансплантацыі органаў і тканак чалавека, згодна з якімі было пашырана кола магчымых жывых донараў органаў і тканак за конт больш далёкіх сваякоў рэцыпіента, а таксама ўведзена паняцця «перакрыжаваная трансплантацыя».
Перасадка сэрца
Першая перасадка сэрца ў Беларусі была здзейсненая ў красавіку 2009 года ў РНПЦ «Кардыялогія».
13 лютага 2013 года ў краіне ўпершыню была праведена трансплантацыя сэрца дзіцяці.
У студзені 2015 года Брэст стаў першым рэгіянальным цэнтрам, дзе правялі аперацыю па перасадцы сэрца.
У верасні 2018 года ў Беларусі ўпершыню правялі рэтрансплантацыю сэрца
Перасадка касцявога мозгу
З 1994 года ў Беларусі выконваюцца аперацыі па перасадцы касцявога мозгу. Такія аперацыі ў цяперашні час выконваюць у 9-й клінічнай бальніцы Мінска і РНПЦ дзіцячай анкалогіі і гематалогіі ў Бараўлянах.
Дынаміка аперацый па трансплантацыі касцявога мозгу (с — сумарна, д — дарослым, дз — дзецям) :
Перасадка ныркі
Першую ў краіне аперацыю па перасадцы ныркі ў 1970 годзе выканаў акадэмік Мікалай Саўчанка. З тых часоў гэты орган перасаджвалі рэгулярна, але ў розныя гады колькасць аперацый вагалася. Па дадзеных Міністэрства аховы здароўя, у 1978 годзе было зроблена 40 перасадак нырак, а, напрыклад, у 1987-м — толькі 13. Медыкамі Беларусі асвоены метад лапараскапічнага вымання донарскай ныркі.
У маі 2011 года першую перасадку ныркі правялі ў Брэсце, у 2012 годзе — у Гомелі, а праз некалькі месяцаў і ў Гродне. У 2014 годзе нырку сталі перасажваць у Віцебску, а ў 2018 годзе аперацыі па перасадцы нырцы асвоілі ўрачы Магілёўскай абласной бальніцы, з гэтай даты падобныя аперацыі праводзяцца ў ва ўсіх абласцях краіны.
Дынаміка аперацый па трансплантацыі нырак з 2002 года  :
Трансплантацыя печані
У красавіку 2008 года першую ў Беларусі аперацыю па трансплантацыі печані ў Беларусі правяла група ўрачоў 9-й гарадской клінічнай бальніцы Мінска пад кіраўніцтвам намесніка галоўнага ўрача па хірургічнай рабоце Алега Румо.
Восенню 2009 года была праведзена першая перасадка печані дзіцяці, у маі 2010 — першая перасадка фрагмента печані ад роднаснага донара маленькаму дзіцяці. На 2018 год выканана 60 перасадак печані дзецям.
Дынаміка аперацый па трансплантацыі печані :
Трансплантацыя лёгкага
У кастрычніку 2011 была беларускімі медыкамі была праведзена першая ў СНД аўтатрансплантацыя лёгкага.
1 лютага 2013 года беларускія трансплантолагі выканалі другую ў свеце аперацыю сублабарнай аўтатрансплантацыі лёгкага.
У ноч з 22 на 23 лютага 2015 года ў Беларусі ўпершыню правялі 58-гадовай жанчыне, якая пакутавала на. Аперацыя, якую выконваў загадчык аддзяленнем таракальнай хірургіі РНПЦ трансплантацыі органаў і тканак Сяргей Яськоў, цягнулася больш за 12 гадзін. Плануецца зрабіць такія аперацыі рэгулярнымі. Беларусь — другая краіна СНД пасля Расіі, дзе выконваюцца перасадкі лёгкіх.
У снежні 2017 года ў Беларусі зрабілі першую перасадку лёгкіх пацыентцы з мукавісцыдозам.
Дынаміка аперацый па трансплантацыі печані :
Трансплантацыя падстраўнікавай залозы
12 чэрвеня 2009 года была ўпершыню зроблена трансплантацыя падстраўнікавай залозы.
Дынаміка аперацый па трансплантацыі падстраўнікавай залозы :
Трансплантацыя комплексаў органаў
У лютым 2012 года ўпершыню была праведзена аперацыя па трансплантацыі комплексу сэрца і ныркі адначасова.
З комплексных аперацый беларускім медыкам засталося засвоіць толькі перасадку комплексу «сэрца-лёгкае».
Трансплантацыі тканак
У сакавіку 2006 года на базе аддзялення хірургічнай гепаталогіі 9-й гарадской клінічнай бальніцы Мінска была праведзена першая ў Беларусі і ў свеце аперацыя па ксенатрансплантацыі тканкі шчытападобнай залозы.
Выжывальнасць і летальнасць
У 2015 годзе пасля трансплантацыі памерла 27 пацыентаў (лятальнасць 6 %).
Трохгадовая выжывальнасць пры трансплантацыі ныркі ад жывога донара складае 92 %, ад памерлага — 80 %.
Шпітальная смяротнасць пасля перасадкі печані склала ў 2013 годзе 6,1 %, у 2014-м — 7,4 %, у 2015-м — 13,8 %. Позняя лятальнасць склала 3, 7,4 і 15,2 % адпаведна.
Макс Эйвэ
Махгіліс (Макс) Эйвэ (Machgielis «Max» Euwe; 20.5.1901, Ватэрграфсмер, каля г. Амстэрдам, Нідэрланды — 26.11.1981) — галандскі шахматыст, шахматны літаратар. Міжнародны гросмайстар (1950), міжнародны арбітр (1951).
Скончыў Амстэрдамскі ўніверсітэт (1926). Доктар матэматыкі. Выкладчык ліцэя (Амстэрдам), дырэктар Нідэрландскага даследчага цэнтра апрацоўкі інфармацыі з дапамогай ЭВМ (1958-64), прафесар Тылбургскага і Ратэрдамскага ўніверсітэтаў (1964-71). Прэзідэнт Міжнароднай шахматнай федэрацыі (ФІДЕ) у 1970-78. 5-ы ў гісторыі шахмат чэмпіён свету (1935-37). Шматразовы пераможца і прызёр буйных міжнародных турніраў (1921-55), удзельнік больш як 30 матчаў (1921-40). 13-разовы чэмпіён Нідэрландаў. Узначальваў каманду Нідэрландаў на IX, XI, XIII, XIV, XV і XVI Сусветных шахматных алімпіядах (1927-62).
.museum
.museum — агульны дамен верхняга ўзроўню для музеяў.
Прырэчнае (Зерэндзінскі раён)
Прырэчнае — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Прырэчанскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 27 км на поўнач ад цэнтра сяла Зерэнда. Код КАТА — 115653100.
Ян з княжатаў літоўскіх
Ян (Януш) «з княжатаў літоўскіх» (8 студзеня 1499 – 18 лютага 1538) — біскуп віленскі (1512–1536), затым пазнаньскі (1536–1538).
Біяграфія
Пазашлюбны сын караля польскага і вялікага князя ВКЛ Жыгімонта I Старога і Катажыны Охстат Цельнічанкі. Выхоўваўся ў Кракаве і Глогаве. У 1512 Ян «з князёў літоўскіх» кракаўскі, пазнаньскі і плоцкі канонік. У 1515 вывучаў у Балонскім універсітэце права. Працаваў у каралеўскай канцылярыі. У 1519 Папа Леў X прызначыў яго кіраўніком віленскага біскупства. Аднак паўнату ўлады біскупа ён атрымаў толькі ў 1531 пасля канчатковага святарскага пасвячэння. Пасля прыезду ў Вільню біскуп Ян стаў фактычным намеснікам вялікага князя ў ВКЛ (1519—36). Актыўна ўдзельнічаў у кананізацыйным працэсе каралевіча Казіміра і стварэнні Статута ВКЛ 1529. Пры яго дапамозе Францыск Скарына заснаваў у Вільні друкарню, а з сярэдзіны 1520-х г. стаў яго сакратаром. Праводзіў палітыку бацькі ў адносінах абмежавання ўлады свецкіх магнатаў. Для ўмацавання ўлады дынастыі Ягелонаў распрацаваў (з Юрыем Радзівілам) праект прызнання ВКЛ каралеўствам (1526), аднак польскія магааты не дапусцілі гэтага. 19.5.1536 з-за рознагалоссяў з літоўскімі магнатамі Ян адмовіўся ад віленскага біскупства (прыкладна ў той час пакінуў Вільню і Ф. Скарына). 3 сакавіка 1537 біскуп пазнаньскі.
Турнірны шлем
Турнірны шлем — тып сярэднявечнага шлема, прызначаны для выкарыстання на рыцарскіх турнірах. Ужываўся да знікнення саміх турніраў у 16 ст.
У якасці турнірнага мог ужывацца і просты баявы шлем; так, прыблізна з 1340 вялікія шлемы перайшлі з разраду баявых ў турнірныя (а як баявыя, былі замененыя бацынетамі). Аднак, звычайна на турнірах, дзеля бяспекі, карысталіся шлемамі з канструкцыяй, радыкальна ўзмоцненай за кошт масы шлему і агляду з яго (дадатковыя бранявыя накладкі, звужаныя зрокавыя шчыліны і вентыляцыйныя адтуліны, асабліва з боку капійнага ўдару, і пад.). Прыблізна з 1420 з'явіліся і адмысловыя канструкцыі турнірнага шлема — для капійнага («жабіна пыса») і для мечнага бою («птушыная клетка»). Гэтыя адмены мелі яшчэ больш моцную канструкцыю і вялікую масу.
Шлем «жабіна пыса» быў закрыты і складаўся з звона і прымацаванай спераду суцэльнай пласціны-шчытка, якая мела скруглены край, падняты вышэй за ніжні край пераду звона (пры поглядзе на шлем зверху канструкцыя нагадвала жабіну пысу, адсюль назва). Утвораная такім чынам зрокавая шчыліна магла быць карыснай толькі пры нахіленай наперад галаве, у час збліжэння на капійны ўдар. У момант самога ўдару галаву належала падняць, і пад кап'ё падстаўлялася суцэльная гладкая і тоўстая пласціна, якая не чыніла небяспекі і пры саслізгванні кап'я — у такой праекцыі не існавалі адтуліны і дэталі, якія б маглі скіраваць наканечнік унутр шлема ( смерць караля Генрыха II).
Здзітава (Жабінкаўскі раён)
Здзі́тава (, Здитово) — былая вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Жабінкаўскага сельсавета.
NGC 3532
NGC 3532 (іншыя абазначэнні — OCL 839, ESO 128-SC31) — рассеянае скопішча ў сузор’і Кіль.
Турнірны шлем
Шлем «птушыная клетка» для мечнага бою быў прызначаны для забеспячэння найлепшага агляду і не мусіў вытрымліваць канцэнтраваных пранікальных удараў капійнага бою. Таму такі шлем меў наогул закрытую канструкцыю з адкрытым тварам і лічынай — моцна выпуклай наперад клеткай з прутоў. Такі шлем у манеўраным мечным баі закрываў твар, але даваў і шырокі кут агляду; у капійным баі такі шлем быў бы проста небяспечным для ўладальніка.
Здзітава (Жабінкаўскі раён)
У 2017 годзе скасавана, увайшла ў склад Жабінкі.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Мінск)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, таксама вядомы як Фарны касцёл — першы рымска-каталіцкі храм Менска, заснаваны не пазней за 1-ю палову XV ст. Размяшчаўся ў паўночнай частцы горада, на ўзгорку левабярэжжа Свіслачы, які, паводле адной з версій, ад тытула касцёла сталі зваць Траецкай гарой. Апошні драўляны касцёльны будынак згарэў на пачатку XIX ст., мураваную плябанію зруйнавалі пасля 2-й сусветнай вайны.
Гісторыя
Паводле падання, заснаваны каралём Ягайлам у 1390 годзе. Каля 1460 года атрымаў ад данатара фальварак Чурылавічы на поўдзень ад Менска. Першы касцёльны будынак згарэў разам з горадам у 1505 годзе, падчас наезду крымскіх татараў, паводле іншых звестак, згарэў яшчэ 14 жніўня 1409 года.
У 1508 годзе пабудавалі новы касцёл, асвечаны пад тытулам Найсвяцейшай Тройцы, таксама Менская фара ў архіўных дакументах згадваецца і пад тытулам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, а пад 1632 годам — Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Міхала Арханёла.
Касцёлу належала вялікая колькасць пляцаў з пабудовамі, як на Траецкай гары, так і ў іншых частках горада, а таксама карчма, Плябанскі млын на Свіслачы, сенажаці, лес і фальварак Чурылавічы (або Плябанец).
У 1709 годзе пры касцёле Найсв. Тройцы біскуп Канстанты Казімір Бжастоўскі зацвердзіў брацтва Шчаслівай смерці. У 1720 (або 1716) годзе ксёндз Караль Пётр Панцяжыцкі пабудаваў апошні драўляны Фарны касцёл. Вялікі пажар 14 жніўня 1809 года знішчыў будынак Фары, аднак захавалася плябанія і гаспадарчыя пабудовы. У 1814 годзе з’явіўся праект новай мураванай святыні, арыентаванай галоўным фасадам на Траецкую вуліцу (цяпер вул. Янкі Купалы). Аднак грошаў хапіла толькі на будаўніцтва плябаніі на рагу з Вялікай Барысаўскай вуліцай (пазней вул. Аляксандраўскай, цяпер вул. Максіма Багдановіча).