cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзеянні Святых Апосталаў
Асаблівасці кнігі
Унікальнасць кнігі ў тым, што яна адзіная ў Новым Запавеце гістарычная кніга. У ёй апавядаецца пра станаўленне і развіццё першай Царквы. Дзякуючы ёй можна даведацца пра змест пропаведзі, пра саміх прапаведнікаў, пра кіраўнікоў Царквы. У ёй паведамляецца пра тое, як жылі першыя хрысціянскія суполкі, з якімі праблемамі і з якім супрацівам сутыкнуліся першыя вернікі. Аднак гэта не проста гістарычнае апавяданне, гэта творчасць багаслова. На думку Лукі, перыяд існавання чалавецтва падзяляецца на некалькі перыядаў. У першым перыядзе было панаванне Закону, гэты перыяд скончыўся з служэннем Яна Хрысціцеля. Другі перыяд — дзейнасць Ісуса, а трэці — дзейнасць Царквы. Таму Лука задумаў адзін твор, у першай частцы якога апавядалася пра дзейнасць Ісуса, а ў другой — пра тое, як гэтая дзейнасць была падоўжана Царквой пад кіраўніцтвам Святога Духа. Дзякуючы Святому Духу, Які сышоў на вучняў падчас Пяцідзесятніцы, вучні змаглі працягнуць справу Хрыста. Такім чынам, кніга Дзеянняў апосталаў, гэта, перш за ўсё, гісторыя таго, як Бог дзейнічае ў свеце.
Пазней так атрымалася, што два творы Лукі апынуліся разарванымі, але і ў гэтым можна ўбачыць свае плюсы. Тое, што кніга Дзеянняў апосталаў апынулася паміж Евангеллямі і лістамі апосталаў, нават адлюстроўвае першапачатковую задуму аўтара, паводле якой кніга Дзеянняў павінна стаць аповедам пра служэнне царквы свету пасля ўзнясення Хрыста.
Мэта Лукі — паказаць, што хрысціянства, па задуме Бога, павінна стаць рэлігіяй усяго свету. Тым не менш, хоць кніга названа Дзеяннямі апосталаў (а ў некаторых рукапісах — Дзеяннямі ўсіх апосталаў), насамрэч яна апавядае практычна пра дзейнасць толькі двух з іх. Спачатку гэта Пётр, а пасля — Павел. Пётр — прызнаны лідар царквы, яго імя заўсёды стаіць у цэнтры спісаў пералічэнняў апосталаў у Евангеллях. Пётр аддана выконвае дадзены самім Ісусам загад: ён прапаведуе, вылечвае і нават уваскрашае, ён смела стаіць перад судом вышэйшага яўрэйскага Савета, ён без хістанняў сведчыць Радасную вестку былому язычніку Карнілію, а потым, не зважаючы на рэлігійныя перадузятасці былых юдэяў, крэсціць апошняга. Пасля турэмнага звяволення і цудоўнага вызвалення Ангелам Пётр, відаць, вымушаны пакінуць Іерусалім.
Структура кнігі
Кніга падзелена на 28 раздзелаў. Яна пачынаецца, гэтак жа як і Евангелле паводле Лукі, кароткім пралогам да невядомага верніка Феафіла. Пасля структурна кнігу можна падзяліць два дзве часткі. У першай частцы (раздзелы 1-12) апавядаецца пра дзейнасць Пятра, другая (раздзелы 13-28) прысвечана пераважна дзейнасці Паўла. Лука расказвае пра тое, як Хрысціянства паслядоўна пашыралася ад Іерусаліма па Іудзеі і Галілеі, а потым і Самарыі. У след за гэтым Радасная вестка пашыраецца і за межы Палесціны. Своеасаблівым цэнтрам хрысціянства становіцца Антыёхія Сірыйская, дзе, паводле сведчання Лукі, новая рэлігія і атрымала цяперашняе імя — Хрысціянства. Адгэтуль місіянеры накіроўваюцца ў тры місіянерскія вандроўкі: спачатку ў Малую Азію, потым у Еўропу. Новымі хрысціянскімі цэнтрамі становяцца Карынф і Эфес. Чацвёртай місіянерскай вандроўкай, якую Павел ажыццяўляе ў няволі, стаў шлях у Рым. Евангелле дасягае апагея свайга распаўсюджвання.
Іншыры
Іншыры (ولاية إينشيري, Inchiri) — вобласць у Маўрытаніі.
Геаграфія
На поўначы і паўночным захадзе мяжуе з вобласцю Дахлет Нуадзібу, на ўсходзе з вобласцю Адрар, на поўдні з вобласцю Трарза. На паўднёвым захадзе выходзіць да Атлантычнага акіяна.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Вобласць складаецца з 1 дэпартамента Акжужт.
Зарэчча
Назву Зарэ́чча маюць:
Баснійская Вікіпедыя
Гэта 54-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны 12 снежня 2002 года. Змяшчае больш за 27,9 тысяч артыкулаў (на 29 кастрычніка 2009 года).
Танганцы
Танга́нцы (танг. kakai’tonga) — карэнныя насельнікі Тонга. Складаюць асноўнае насельніцтва гэтай краіны (120898 чал. у 2009 г.). У выніку сталай эміграцыі значная частка танганцаў жыве у іншых краінах — Аўстраліі, Новай Зеландыі, ЗША і г. д. Так, у 2001 г. толькі у Новай Зеландыі пражывала і працавала 40700 танганцаў.
Паходжанне
Па дадзеных археалогіі, носьбіты керамікі Лапіта мігравалі на Тонга 3180 ± 100 гадоў таму з Меланезіі. Усяго знойдзена каля 30 іх стаянак. Такім чынам, гэты архіпелаг стаў першым у Палінезіі, населеным продкамі палінезійцаў. Адсюль яны пачалі засяляць іншыя астравы рыгіёна. Самі танганцы не маюць ніякіх міфаў аб перасяленні з прарадзімы і апавядаюць, што іх астравы былі вывуджаныя з акіяна Маўі.
У V — IV ст. да н. э. продкі танганцаў страцілі ўменне вырабляць кераміку і займацца ткацтвам. Некаторыя вучоныя звязваюць гэта з далейшым прыстасаваннем да ўмоў Тонга, але тое ж самае прыкладна ў той жа час адбылося і ў больш старажытных рэгіёнах Акіяніі, населеных носьбітамі Лапіта.
Ранняя гісторыя
Ранняя гісторыя танганцаў вядома амаль выключна з міфаў і легенд. Прыкладна ў 950 г. астравы Тонга былі аб’яднаны правадырамі Ту’і Тонга, якія вялі сваё паходжанне непасрэдна ад бога Тангароа. У XI—XV стст. яны таксама падпарадкавалі частку Самоа, Фіджы, Ніўэ і іншых астравоў. Тубыльцы заваяваных зямель выплочвалі танганцам даніну інасі. Любыя спробы вызваліцца жорстка душыліся ваеннай сілай. Поспеху экспансіі Ту’і Тонга садзейнічала будаўніцтва вялізарнага флота. Так, легендарнае танганскае судна калія перавозіла да 100 воінаў адначасова.
Аднак ваенныя няўдачы і інтрыгі прывялі да паступовай страты ўлады Ту’і Тонга і разбурэнню іх марской імперыі. У 1465 г. рэчаісную ўладу захапілі прадстаўнікі адгалінаванай дынастыі Ту’і Хаа Така-лаўа, пры якіх Ту’і Тонга адыгрывалі выключна цырыманіяльную ролю. Каля 1620 г. ўсталявалася яшчэ адна адгалінаваная дынастыя Ту’і-канакуполу, прадстаўнікі якой і зараз кіруюць дзяржавай.
Каралеўства Тонга
У XVII ст. астравы Тонга былі адкрыты галандцамі. Да кан. XVIII ст. уплыў еўрапейцаў на мясцовае жыццё быў нязначны. Сітуацыя змянілася пасля таго, як у 1773 г., 1774 г., 1777 г. астравы наведаў Джэймс Кук. У 1797 г. з Вялікабрытаніі прыбылі першыя хрысціянскія місіянеры.
У 1799 г. на Тонга ўспыхнула грамадзянская вайна. Маленькая краіна фактычна апынулася на доўгі час расколатай. Яна была зноў аб’яднаная Ту’і-канакуполу, які пасля прыняцця хрысціянства стаў вядомы як Георг (або Джордж) Тупоў I (1845—1893 гг.). У 1865 г. памёр апошні Ту’і Тонга, што дазволіла Георгу Тупоў I у 1875 г. афіцыйна абвясціць сябе каралём. Ён распачаў шэраг рэформ — прыняў пісьмовыя законы ваваў, Канстытуцыю, заключыў дагаворы аб міры з Францыяй, Германіяй, Вялікабрытаніяй і ЗША, стварыў падначаленую мясцовай манархіі пратэстанцкую царкву і г. д.
Пасля яго смерці ў 1900—1970 гг. Тонга знаходзілася пад пратэктаратам Вялікабрытаніі. Аднак брытанцы захавалі каралеўскую ўладу і ўнутранае самакіраванне.
Каралева Салотэ Тупоу III (1918—1965 гг.) імкнулася праводзіць абмежаваную мадэрнізацыю краіны. Толькі ў 1927 г. быў прыняты закон аб адукацыі. У 1951 г. жанчыны атрымалі выбарчыя правы. 10 гадоў пасля пачала працу першая мясцовая радыёстанцыя. Танганцы ўдзельнічалі ў II Сусветнай вайне. На Тонга былі размешчаны амерыканскія ваенныя сілы. Аднак ніякіх істотных захадаў для развіцця эканомікі і сацыяльнага дабрабыту астравіцян не прадпрымалася. Падобны палітычны курс захоўваў і наступны манарх Таўфаахау Тупоу IV (1965—2006 гг.), пры якім Тонга дасягнула незалежнасці (1970 г.) і ўвайшла ў ААН (1999 г.).
Вынікам такога развіцця (афіцыйная назва анга факатонга, літаральна «танганскі шлях») стала кансервацыя не столькі пабытовага, колькі сацыяльнага ладу жыцця. Ужо ў пасляваенны перыяд многія законы, прынятыя яшчэ Георгам Тупоў I, не працавалі. Так, згодна заканадаўству кожны дарослы мужчына павінен быў атрымаць у карыстанне зямлю. Але з-за высокай нараджальнасці свабодных надзелаў папросту не стала. Закон, які забараняў працаваць у нядзелю, абмяжоўваў прыватных прадпрымальнікаў. Багацце, як і раней, шчодра размяркоўвалася паміж сем’ямі, блізкімі да каралеўскай улады. Урад Тонга стымуляваў эміграцыю замяжу, што ў выніку прывяло да ад’езду найбольш актыўнай і адукаванай моладзі. У 2006 г. у Нукуалофе, сталіцы дзяржавы, адбыліся першыя сур’ёзныя палітычныя пратэсты. З 2008 г. праводзяцца сацыяльныя і палітычныя рэформы.
Культура
Асновай жыццязабеспячэння танганцаў здаўна былі земляробства і лоў рыбы. Жывёлагадоўля (трымалі сабак, свінняў і курэй) адыгрывала значна меншую ролю. Земляробства лічылася мужчынскай справай. Часцей за ўсё ім займаліся малодшыя члены сям’і з нізкім сацыяльным рангам. Зямлю апрацоўвалі завостраным колам. Вырошчвалі тара, гародніну, садавіну. Важнае месца ў забеспячэнні ежай мелі бананы, хлебнае дрэва і какосавая пальма.
Рыбу лавілі крукамі, гарпунамі, рабілі на водмелях загародкі. На поўначы Тонга быў вядомы кітабойны промысел. Жанчыны і дзяўчыны збіралі на ўзбярэжжы дробную рыбу, крабаў, малюскаў, якія заставаліся пасля прыліву. Хлопцы таксама палявалі на птушак і пацукоў.
Танганцы здаўна лічыліся выдатнымі рамеснікамі. Захаваліся рэшткі складаных каменных пабудоў, якія яны ўзводзілі ў сярэднявеччы. Асноўнай прыладай працы была каменная сякера. Звычайна, яна складалася з простай драўлянай дзяржальні і чатырохграннага каменнага клінка. Долаты і свердзелы вырабляліся з асабліва цвёрдых ракавін. Камень і дрэва апрацоўвалі таксама ігламі марскіх яжоў, скатаў, зубамі акул і г. д.
Жанчыны гатавалі ў земляных печах, папярэдне загарнуўшы ежу ў пальмавае лісце. Звычайнымі напоямі былі вада, какосавы сок («малако») і рытуальны напой кава. Яны ж апрацоўвалі какосавае валакно, плялі з яго тканіну, рабілі цыноўкі. Але лепшыя цыноўкі дастаўляліся з Самоа. На Тонга яны былі звычайнымі і нават памылкова зваліся еўрапейцамі танганскімі.
Адносіны танганцаў з суседзямі, перш за ўсё Фіджы і Самоа, мелі складаны характар. Ужо у перш. пал. II тыс. н. э. танганскія ўладары Ту’і Тонга заваявалі шэраг іншых астравоў Акіяніі і абклалі іх насельнікаў данінай. Гэта стала магчыма дзякуючы выдатнаму рамеснаму майстэрству танганцаў, якія будавалі вялізарныя марскія судны, а таксама развіццю ваеннай справы.
Танганскія воіны карысталіся простымі дзідамі з завостанымі вышчэрбленымі наканечнікамі, прашчамі для кідання камянёў. Лук і стрэлы выкарыстоўвалі толькі пад час палявання на пацукоў. Аднак найбольш эфектыўнай зброяй з’яўляліся драўляныя булавы. Іх выраблялі з маладых дрэў. Тоўстае спляценне каранёў служыла навершам, а з ствала выразалася зручная дзяржальня. На навершы ладзілася вострае лязо. У залежнасці ад сітуацыі, такой булавой можна было біць, калоць і секчы. Існавалі таксама кідальныя булавы. Іх наверша абатыкалі тупымі шыпамі. Дзяржальня пакрывалася дробнай разьбой. Спадарожнікі Кука ўзгадвалі даспехі, якія танганцы рабілі з кітовага вусу.
Даследчыкі заўважаюць значны ўплыў традыцый, якія прынеслі танганцы суседзям. Але адносіны падтрымліваліся не толькі праз вайну, але і праз гандаль. Нават пасля зруйнавання марской імперыі Ту’і Тонга танганцы працягвалі весці цесныя гандлёвыя зносіны з іншымі астравамі Акіяніі. Так, у XVIII ст. яны наведвалі Фіджы, дзе па іх заказу будавалі марскія судны. У чаканні пабудовы (яна цягнулася некалькі месяцаў) гандляры жылі каля паселішчаў мясцовага насельніцтва. З Фіджы вывозіліся сандалавая драўніна і каляровае пер’е птушак, з Самоа — цыноўкі і г. д. У іншыя краіны танганцы везлі на абмен зброю, кітовы вус, тапу. У XVIII—XIX стст. танганскія маладыя воіны наймаліся для службы фіджыйскім правадырам, за што атрымоўвалі ўзнагароды, жанчын, надзелы зямлі. У 1848—1874 гг. танганскі правадыр Ма’афу захапіў значную частку Фіджы.
Мужчыны і жанчыны мелі татуіроўку, рабілі ўпрыгожванні з валокан, птушынага пер’я, кветак, кіпцюроў і зубоў жывёл, упрыгожваліся грабянямі з сцеблаў розных раслін.
Захаваўся багаты фальклор, спеўнае і танцавальнае мастацтва. У 2003 г. ЮНЕСКА прызнала танганскі танец лакалака шэдэўрам вуснай і нематэрыяльнай сусветнай спадчыны.
Сацыяльны лад
Даследчыкі танганскай культуры заўсёды робяць націск на тое, што гэта грамадства з’яўлялася і да сёй пары з’яўляецца рангавым. Прычым, няма двух людзей аднолькавых па рангу. Ранг вызначаецца нараджэннем і асабістымі якасцямі, славай продкаў, месцам у сям’і, блізкасцю да правадыроў і ўладароў, у апошнія дзесяцігоддзі — фінансавым і маёмасным статусам, адукацыяй і г. д. Такім чынам, у адной сям’і кожны член мае свой ранг, што вызначае яго штодзённыя заняткі, права на атрыманне часткі сямейнага прыбытку і інш. Рангавы падзел мае сакральны характар. Лічыцца, што чым вышэй ранг, тым больш у чалавека маны. У мінулым існаваў звычай, калі для дапамогі захварэўшаму правадыру, людзі з нізкім рангам ахвяравалі часткі свайго цела (звычайна пальцы рук), каб аднавіць яго ману.
Адно з самых ранніх падрабязных апісанняў грамадства на Тонга было астаўлена брытанскім мараком Вільямам Марынерам, які некалькі гадоў у пач. XIX ст. правёў сярод танганцаў. З яго вынікае, што ўжо тады сацыяльны лад у гэтай краіне быў вельмі складаным.
Вышэй за ўсіх стаялі вярхоўныя правадыры эгі. Ніжэй іх памагатыя — матабуле, якія таксама лічыліся высакароднымі. Матабуле можна было стаць па спадчыне ад бацькі да старэйшага сына. Прычым, пакуль бацька з’яўляўся матабуле, старэйшы сын і браты высакароднага лічыліся ніжэйшымі па рангу муа. Яшчэ ніжэй стаялі малодшыя сыны туа. Жанчыны мелі ў сям’і высокі статус, таму сястра, незалежна ад часу нараджэння, разглядалася вышэйшай за брата, і яе дзеці заўсёды складалі старэйшую галіну сям’і. Асобыя правы на маёмасць дзядзькі па матчынай лініі мелі пляменнікі.
Сацыяльны статус вызначаў магчымасць займацца той ці іншай справай. Прафесіі будаўнікоў марскіх суднаў, гравёраў, апрацоўшчыкаў каменя, выканаўцаў пахавальных абрадаў перадаваліся па спадчыне і лічыліся ганаровымі. Імі маглі займацца толькі матабуле і муа. Прыгатаванне ежы і земляробства былі доляй туа.
Асобны пласт насельніцтва складалі рабы — ваеннапалонныя або іх нашчадкі. Яны цалкам залежылі ад волі правадыроў. У выпадках чалавечых ахвярапрынашэнняў забівалі менавіта рабоў.
У X—XV ст. на чале грамадства стаялі нашчадкі бога Тангароа, Ту’і Тонга. Пасля яны выконвалі хутчэй рытуальныя функцыі, а рэчаіснымі ўладарамі сталі іх сваякі Ту’і Хаа Така-лаўа і Ту’і-канакуполу, меўшыя тытул вярхоўных ваенных правадыроў-гоу.
Ту’і Тонга жылі вельмі замкнёна, выбіралі наложніц з набліжаных да іх сем’яў. Сын старэйшай наложніцы мог разлічваць на права стаць новым Ту’і Тонга. Але Ту’і Тонга лічыўся намінальным уладаром усяго Тонга, накладваў табу, уплываў на палітычную сітуацыю. Яго нараджэнне, узвядзенне і смерць суправаджаліся доўгімі рэлігійнымі рытуаламі. У дол разам з памерлым клалі яго старэйшую наложніцу, а месца пахавання лічылася свяшчэнным. Пасля смерці апошняга Ту’і Тонга гоу перанялі і яго сакральныя функцыі.
Танганцы здаўна жылі ў вялікіх паселішчах. Некалькі пашыраных сем’яў складалі абшчыну са сваім органам кіравання фона. На ім прысутнічалі правадыры, прадстаўнікі вялікіх і малых сем’яў. Фона вырашалі пытанні сумеснай працы, размеркавання зямлі, вырашалі канфлікты паміж сем’ямі. Непаслухмяных рашэнням фона жорстка каралі. Суседнія абшчыны маглі аб’ядноўвацца для сумесных спраў, і тады склікалася агульнае фона.
Рэлігія
Да кан. XVIII ст. танганцы спавядалі політэістычную рэлігію з агульнапалінезійскім пантэонам багоў. Вышэйшае месца ў ім займаў бог Тангароа або, як яго тут звалі, Тангалоа. Яго нашчадкамі лічыліся сакральныя ўладары Ту’і Тонга. Сучасная каралеўская дынастыя таксама выводзіць свой род ад Тангароа.
Жрацы мелі статус матабуле, іх прафесія перадавалася па спадчыне. Але найбольш важныя рэлігійныя рытуалы праводзілі высакародныя эгі і Ту’і Тонга.
Танганцы верылі ў звышнатуральную сілу ману і табу. Асаблівае месца займаў культ памерлых продкаў.
З кан. XVIII ст. шырока распаўсюдзілася хрысціянства.
Мова
Танганская мова — палінезійская. З XIX ст. выкарыстоўваецца пісьменнасць на аснове лацінкі. З’яўляецца адной з дзвюх дзяржаўных моў Тонга.
1-е Мінскае гарадское благачынне
1-е Мінскае гарадское благачынне, 1-я Мінская гарадская благачынная акруга — акруга ў Мінскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Георгі Латушка.
Гаважыцы (гміна)
Гаважы́цы (Gaworzyce) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Палькавіцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гаважыцах. Плошча гміны складае 76,99 км². Станам на 2004 год у гміне Гаважыцы пражывалі 3872 чалавекі, шчыльнасць — 50,3 чал./км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 13 населеных пунктаў.
Свята-Дабравешчанская царква (Рымкі)
Свята-Дабравешчанская царква — праваслаўны храм у в. Рымкі Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў другой палавіне XIX ст. з цэглы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Царква вырашана трохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: трох'ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) прытвор-званіца, прамавугольная ў плане двух'ярусная малітоўная зала, трохгранная апсіда. Чатырохсхільны дах другога квадратнага ў сячэнні яруса малітоўнай залы і шацёр званіцы завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі на васьмігранных барабанах. Фасады прарэзаны адзінарнымі і здвоенымі арачнымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі паўкалонамі, апяразаны зубчастымі фрызамі, дэкарыраваны круглымі разеткамі з рэльефнымі крыжамі. Уваход вырашаны арачным перспектыўным парталам, накрытым кілепадобным казырком.
Віктар Ігнатавіч Мартавіцкі
Біяграфія
Загадчык кафедрамі гісторыі КПСС Беларускага тэхналагічнага інстытута (1961—1975), Універсітэта марксізму-ленінізму Мінскага абласнога камітэта КПБ (1968—1988), Мінскага медыцынскага інстытута (1975—1981).
Deep Purple
«Deep Purple» — брытанскі рок-гурт, заснаваны ў 1968 годзе ў Хартфардзе, Хартфардшыр. Лічыцца адным з самых вядомых і ўплывовых хард-рок гуртоў 1970-х гадоў.
Віктар Ігнатавіч Мартавіцкі
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: дзейнасць Камуністычнай партыі Савецкага Саюза і Камуністычнай партыі Беларусі ў кіраванні народнай гаспадаркай у перыяд НЭПа і пасля Вялікай Айчыннай вайны; методыка выкарыстання тэхнічных сродкаў навучання ў ВНУ.
Вікіпедыя на бішнупрыя-маніпуры
Вікіпедыя на мове Бішнупрыя маніпуры — раздзел Вікіпедыі на мове Бішнупрыя-маніпуры.
Гэта раздзел Вікіпедыі заснаваны ў 2006 годзе. 21 лістапада 2006 года колькасць артыкулаў у Вікіпедыі дасягнула 5 000, 24 снежня — 10 000. Гэта 57-ы па велічыні раздзел, змяшчае больш за 12 296 артыкулаў (на 5 мая 2007 года).
Царква Святой Ефрасінні Полацкай (Бароўка)
Царква ў імя прападобнай Ефрасінні Полацкай — праваслаўны храм, знаходзіцца ў вёсцы Бароўка (Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць). Пабудавана ў 1840 г. з цэглы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Вырашана працяглым прамавугольным аб’ёмам з бакавымі рызалітамі, накрытымі крыжападобным пакатым дахам, завершаным глухім 8-гранным шатровым драўляным барабанам з макаўкай. Да фасада далучана 3-ярусная 4-гранная званіца-прытвор, накрытая самкнутым сферычным купалам з макаўкай. Атынкаваныя фасады арытмічна члянёны арачнымі і прамавугольнымі аконнымі праёмамі і нішамі-экседрамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі і парадковымі фрызамі, рустоўкай. Уваход накрыты паўкруглым казырком.
NGC 7508
NGC 7508 (іншыя абазначэнні — PGC 70663, UGC 12408, MCG 2-59-5, ZWG 431.11) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мэдвэдыха
Мэдвэдыха (Медве́диха) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Малюшычы
Малю́шычы (, Малюшичи) — аграгарадок у Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1940—1961 гадах цэнтр Малюшыцкага сельсавета. Да 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Райцаўскага сельсавета. З 6 жніўня 1979 года цэнтр адноўленага Малюшыцкага сельсавета.
Эдуард Максімавіч Сарока
Эдуард Максімавіч Саро́ка (нар. ) — філосаф, доктар філасофскіх навук (1992).
Біяграфія
нарадзіўся ў горадзе Шклоў (Магілёўская вобласць Беларусі). У 1962 годзе скончыў Таджыкскі ўніверсітэт. З 1970 года працуе ў Інстытуце філасофіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац прац па праблемах гарманізацыі, структурнай і функцыянальнай устойлівасці самаарганізавальных сістэм, сінергетыцы, сацыяльнай экалогіі, сімволікі піфагарэйскай спадчыны. Распрацаваў дыялектычна-сінергетычную канцэпцыю структурнай гарманізацыі сістэм у прыродзе і грамадстве.
Сярод апублікаванага:
Брэтонская Вікіпедыя
Брэтонская Вікіпедыя — раздзел Вікіпедыі на брэтонскай мове.
Млынарова (Мёрскі раён)
Млынаро́ва (, Млынарёво) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1940—1954 гадах цэнтр Млынароўскага сельсавета. Да 15 кастрычніка 1960 года Млынарова ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Сяргей Леанідавіч Зяневіч
Сяргей Леанідавіч Зяневіч (Казлоўскі; нар. 23 студзеня 1976, Мінск) — беларускі футбаліст, правы абаронца. Майстар спорту Беларусі. Сёння — трэнер. Да 1999 года насіў прозвішча Казлоўскі, затым змяніў яго на прозвішча маці — Зяневіч.
Біяграфія
Выхаванец мінскіх футбольных школ «Трактар» (трэнер — Міхаіл Анатолевіч Канаваленка) і «Атака» (трэнер — Якаў Міхайлавіч Шапіра). У 1993 годзе пачаў выступаць на дарослым узроўні ў складзе «Атакі», прайшоў разам з камандай шлях ад другога дывізіёна да вышэйшага. Усяго за «Атаку» сыграў больш за 100 матчаў.
Siganus
Siganus — род акунепадобных (Perciformes), вылучаемы ў манатыпнае сямейства Siganidae. Налічваюць 28 відаў. Плямістыя рыбы з атрутнымі шыпамі на плаўніках. Характэрныя для зоны каралавых рыфаў трапічнай зоны Ціхага і Індыйскага акіянаў. Сілкуюцца водарасцямі на каралавых рыфах і вакол скал. Укол калючкамі гэтай рыбы балючы, уяўляюць небяспеку для неасцярожных купальшчыкаў.
Сяргей Леанідавіч Зяневіч
Біяграфія
У пачатку 1998 года разам з групай гульцоў «Атакі» перайшоў у БАТЭ, але ў асноўным складзе не замацаваўся і ў другой палове сезона па запрашэнні Якава Шапіры гуляў на правах арэнды за «Камунальнік» (Слонім). У пачатку 1999 года перайшоў у малдаўскі «Шэрыф», які тады трэніраваў беларускі трэнер Сяргей Бароўскі, стаў уладальнікам Кубка Малдовы 1998/99. Затым на працягу палутара гадоў нідзе не гуляў, з-за таго што «Шэрыф» не адпускаў яго за прымальную суму. Быў на праглядзе ў пецярбургскім «Зеніце», але беспаспяхова.
У 2001 годзе гуляў за «Белшыну» і выйграў з ёй залаты дубль — чэмпіянат і Кубак Беларусі. У 2002 годзе па запрашэнні Якава Шапіры перайшоў у жодзінскае «Тарпеда», дзе правёў чатыры сезоны, згуляўшы больш за 100 матчаў. Затым гуляў за віцебскі «Лакаматыў», «Дарыду» і зноў за «Белшыну».
Усяго ў вышэйшай лізе Беларусі згуляў 243 матчы і забіў 2 галы.
У канцы кар’еры выступаў у ніжэйшых дывізіёнах за «Рудзенск» і «Ведрыч-97» (Рэчыца).
У 2012 годзе стаў асістэнтам свайго былога партнёра па «Атацы» і жодзінскім «Тарпеда» Юрыя Малеева, які ўзначаліў мазырскую «Славію». Затым некалькі гадоў працаваў у школе БАТЭ, узначальваў юнацкую каманду клуба. У 2019 годзе ўвайшоў у трэнерскі штаб «Тарпеда-БелАЗ», а ў верасні 2019 года нядоўга выконваў абавязкі галоўнага трэнера.
30 ліпеня 2021 года прызначаны галоўным трэнерам «Тарпеда-БелАЗ», пакінуў клуб у снежні 2021 года.
У студзені 2022 года ўвайшоў у трэнерскі штаб барысаўскага БАТЭ ў якасці старшага трэнера. 17 жніўня 2022 года пасля звальнення Аляксандра Міхайлава стаў выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера БАТЭ. Заставаўся ў гэтай ролі да кастрычніка, калі новым галоўным трэнерам стаў Кірыл Альшэўскі.
Васіль Андрэевіч Драздоў
Васіль Андрэевіч Драздоў (нар., Гомель) — беларускі футбаліст, абаронца, спартыўны функцыянер. Дырэктар ФК «Гомель».
Біяграфія
Пачаў выступаць на дарослым узроўні ў 1993 годзе ў складзе ФК «Гомель» (каманда тады называлася «Гомсельмаш»). У 1995 годзе са сваім клубам выляцеў з вышэйшай лігі Беларусі ў першую, дзе правёў тры сезоны. Стаў пераможцай першай лігі ў 1997 годзе. У 1999 годзе стаў бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі, у 2002 годзе — уладальнікам Кубка Беларусі. Пакінуў каманду перад чэмпіёнскім сезонам 2003 гады. Усяго за «Гомель» згуляў 222 матчаў у чэмпіянатах Беларусі і забіў 2 галы, з іх у вышэйшай лізе — 159 матчаў. Правёў адзін матч у Кубку УЕФА, таксама ўдзельнічаў у гульнях Кубка Інтэртота.
У 2003 годзе перайшоў у гомельскі «ЗЛіН», які гуляў у першай лізе. У 2004 годзе выступаў за аўтсайдара чэмпіянату Казахстана «Акжайык» (Уральск), згуляў 24 матчы ў вышэйшай лізе. Пасля вяртання на Радзіму правёў яшчэ адзін сезон за «ЗЛіН», а ў 2006-м выступаў за аб’яднаную каманду «Мазыр-ЗЛіН», аснову якой склала фінансава нестабільная мазырская «Славія». Пасля сезону 2006 года завяршыў гульнявую кар’еру.
Пасля гэтага некалькі гадоў працаваў у структуры ФК «Гомель» — трэнерам, адміністратарам, начальнікам каманды. Затым працаваў на кіраўнічых пасадах у дзяржаўных спартовых структурах Гомельскага раёна і вобласці. У сакавіку 2020 года прызначаны дырэктарам ФК «Гомель».
Пална (Магілёўскі раён)
Пална́ (, Полна) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сідаравіцкага сельсавета.
Манаграма
Манагра́ма (μόνος — адзін,  — літара) — знак, складзены са злучаных паміж сабой, пастаўленых побач ці пераплеценых адна з адной пачатковых літар імя і прозвішча або са скарачэння цэлага імя.
Гісторыя
Манаграмы сустракаюцца на грэчаскіх манетах, з 350 года да н.э. Самыя раннія вядомыя манаграмы на грэчаскіх манетах, часта складаюцца з першых дзвюх літар назвы горада. Напрыклад, манаграма на манетах антычнага горада Ахая складаецца з літар альфа (Α) і хі (Χ) злучаных разам.
Манаграмы ў першыя стагоддзі нашай эры выкарыстоўваліся на медалях эпохі Траяна — Дэцыя і інш.
Манаграма ў мастацтве
Часцей за ўсё падобныя знакі сустракаюцца на творах мастацтва. Многія мастакі, пераважна жывапісцы і гравёры, выстаўляюць іх на сваіх працах замест подпісу. Часам для такога пазначэння прыналежнасці працы менавіта яму мастак пазначае яе дзе-небудзь на не асабліва бачным месцы, якой-небудзь, заўсёды адной і той жа фігурай — напрыклад, выявай крылатай змейкі (Лукас Кранах Старэйшы), кветкі гваздзікі (Бенвенута Цізі Гарафала), акуляраў (П. Брыль), савы (Херы мет дэ Блес) і г.д.
Выкарыстанне манаграм
Аднак манаграмай, акрамя таго, завецца напісанне наогул усякага імя ў скарочаным відзе. Сюды ж адносяцца вензелі і маркі, якімі ў Сярэднявеччы, пачынаючы з VII стагоддзя, Папы, каралі і важныя асобы змацоўвалі свае граматы і загадвалі выразаць на сваіх пячатках, змяшчаліся на манетах, а таксама скарочаныя надпісы, які здаўна змяшчаліся на іконах і некаторых прадметах царкоўнага начыння. З XVI ст. выкарыстоўваюцца для гандлёвых, фабрычных і выдавецкіх марак. Часам манаграмы ўжываліся для знакаў адрознення, у ваеннай і прыдворнай форме. Вялікае распаўсюджванне манаграмы атрымалі ў прыватным побыце як метка ўладальніка на экслібрысах, ювелірных вырабах, бялізне, посудзе і інш.
Касцёл Святога Юзафа Абручніка (Вільнюс)
Гісторыя
Праз год віленскі біскуп Абрагам Война даў згоду на будаўніцтва, а ў 1637 годзе рымскі Папа Урбан VIII надаў фундацыю (breve fundacyjne). На поўдні Старога Горада гістарычнага цэнтра Вільні паміж Вострай i Рудніцкай брамамі непадалёку ад былой Круглай вежы абарончых гарадскіх сцен з 1638 года пачалося будаўніцтва бажніцы.
Для патрэб кляштара было куплена некалькі камяніц у горадзе. Працягваючы справы бацькі, новым фундатарам бажніцы стаў яго сын — Крыштаф Жыгімонт Пац. Менавіта з яго ініцыятывы першапачаткова драўляныя касцёл i кляштарныя пабудовы адбудоўваюцца з цэглы. Кляштар разбудоўваецца ў 1646—1949 гадах, будаўніцтва бажніцы было распачата ў 1655 годзе, але было спынена ў час вайны 1654—1667 гадоў.
У 1667 годзе манахіні-кармеліткі вяртаюцца ў Вільню i будаўніцтва працягваецца. Віленскі біскуп Канстанцін Казімір Бжастоўскі ў 1692 годзе асвяціў касцёл.
Мыхайлэнкы (Чудніўскі раён)
Мыхайлэнкы (Михайле́нки) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Касцёл Святога Юзафа Абручніка (Вільнюс)
Гісторыя
У сярэдзіне XIX стагоддзя большасць кляштароў кармелітаў, што апынуліся ў выніку падзелу Рэчы Паспалітай на тэрыторыі Расійскай імперыі, былі скасаваны. Пасля паражэння вызваленчага паўстання 1863—1864 гадоў, расійскімі ўладамі кляштар быў зачынены ў 1865 годзе.
Пакінутыя касцёл i кляштар, разам з некаторымі пабудовамі гэтага квартала горада па загаду расійскага ўрада цалкам былі разабраны на будматэрыялы ў 1876—1877 гадах з плануемай арганізацыяй на гэтым месцы гандлёвай плошчы i рынка, празванага «Басячкоўскім» менавіта з-за знаходзячагася раней на гэтым месцы кляштара кармелітак «босых». Але з-за нязручнага месцазнаходжання гэты рынак праіснаваў толькі да 1906 года.
У 1992 годзе было прынята рашэнне аб аднаўленні касцёла Святога Юзафа на новым месцы — у віленскім мікрараёне Пілайтэ на правым беразе ракі Віліі ў паўночна-заходняй частцы горада. Асвячэнне нановазбудаванага касцёла адбылося ў 2001 годзе.
Архітэктура
Касцёл уяўляў сабой выцягнутую ў плане бязвежавую аднанававую базіліку з трансептам у форме лацінскага крыжа. На перакрыжаванні нефа i трансепта на даху ўсталяваны барочны псеўдакупал — сігнатурка.
Галоўны фасад упрыгожаны калонамі i пілястрамі з тасканскім ордэнам, уваходны партал таксама ўпрыгожаны паўкалонамі, злучанымі арачным карнізам. Унутры касцёла знаходзілася пяць алтароў. У нішах навы знаходзіліся статуі Св. апосталаў Пятра i Паўла.
Гліннае (Краснінскі раён)
Гліннае (Глинное) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ота (Японія)
Ота — адмысловы горад у Японіі, які знаходзіцца ў прэфектуры Гуму. Плошча горада — 175,66 км², насельніцтва — 221 733 чалавекі (1 ліпеня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 1.262,29 чал./км². Размешчаны на востраве Хонсю, у прэфектуры Гуму, рэгіён Канто. З ім мяжуюць гарады Кіру, Ісэсакі, Мідоры, Асікага, Кумагая, Фукая і пасёлкі Оідзумі, Ора.
Мікалай Мікалаевіч Навасільцаў
Граф (з 1833 года) Мікалай Мікалаевіч Навасільцаў (Николай Николаевич Новосильцев; 1761 —, Санкт-Пецярбург) — рускі дзяржаўны дзеяч, член Сакрэтнага камітэта, прэзідэнт Імператарскай Акадэміі навук (1803—1810), старшыня Камітэта міністраў (1832—1838), старшыня Дзяржаўнага савета (1834—1838). Сапраўдны тайны саветнік (1823), сенатар, сапраўдны камергер.
Раннія гады
Выхоўваўся ў пецярбургскім доме графа А. С. Строганава як незаконнанароджаны сын яго сястры Марыі, выдадзенай замуж за Мікалая Усцінавіча Навасільцава. У 1783 годзе выпушчаны з Пажаскага корпуса ў капітаны лейб-грэнадзёрскага палка. У 1785 годзе перайшоў секунд-маёрам у Валынскі рэгулярны казацкі полк. У 1786 годзе прылічаны да Калегіі замежных спраў. Браў удзел у вайне са Швецыяй 1788—1790 гадоў, быў прыкамандзіраваны да галоўнакамандуючага вяслярным флотам. Адзначыўся ў бітве пры востраве Мусала 13 жніўня 1789 года, за што быў узведзены ў палкоўнікі. Удзельнічаў у прыгнечанні паўстання 1794 пад кіраўніцтвам Касцюшкі ў Польшчы і Літве. Выйшаў у 1796 годзе ў адстаўку, жыў у Лондане. Слухаў лекцыі па фізіцы, матэматыцы і медыцыне.
Паплечнік Аляксандра I
Адзін з найбліжэйшых паплечнікаў Аляксандра I у першыя гады яго кіравання, член т.зв. «Сакрэтнага камітэта». У 1803—1810 гадах — прэзідэнт Акадэміі навук, апякун Пецярбургскай навучальнай акругі. На гады прэзідэнцтва Навасільцава прыпала першае рускае кругасветнае плаванне. З 1806 года член Расійскай акадэміі. З 21 кастрычніка 1804 года таварыш міністра юстыцыі з захаваннем на ранейшых пасадах. Кіраўнік Камісіі складання законаў. Суправаджаў Аляксандра I у замежных паездках. У пачатку 1805 з поспехам выканаў ускладзеную на яго місію пра заключэнні саюза з Вялікабрытаніяй, выбраны ганаровым членам Вольнага таварыства аматараў славеснасці, навук і мастацтваў. Таксама быў членам сталічнай масонскай ложы З’яднаных сяброў (Amis reunis).
Кіраванне Польшчай
У 1813—1815 гадах віцэ-прэзідэнт часовага замяшчальнага савета, які кіраваў Варшаўскім герцагствам (пасля Царства Польскае), пазней прадстаўнік імператара Аляксандра I пры савеце, які кіраваў Царствам Польскім, склаў для яго шэраг праектаў, кіраваў камітэтам па навучальнай частцы. З 1821 года саветнік намесніка Царства Польскага і давераная асоба вялікага князя Канстанціна Паўлавіча. Стаў пераемнікам Адама Чартарыйскага на пасадзе апекуна Віленскага ўніверсітэта (1824—1831) і Віленскай навучальнай акругі. Узначальваў камісію, якая расследавала тайныя арганізацыі студэнтаў Віленскага ўніверсітэта (філаматы, філарэты). Дзейнасць Навасільцава ў Літве працягвалася да 1831 года. Праяўленая ім тут строгасць і нават жорсткасць, асабліва ў дачыненні да моладзі, выклікалі лютасць мясцовага нсельніцтва і, паводле меркавання некаторых, спрыялі паскарэнню паўстанню 1830 года.
Рэфарматарскія памкненні
Да 1820 года распрацаваў праект «Статутнай граматы Расійскай імперыі» — першай канстытуцыі за ўсю гісторыю Расіі. Канстытуцыйны праект прадугледжваў стварэнне двухпалатнага парламента (Дзяржаўнага сейма і Дзяржаўнай думы), без якога манарх не мог выдаць ніводнага закона, недатыкальнасць уласнасці, незалежнасць суда, роўнасць усіх грамадзян перад законам, грамадзянскія свабоды, федэратыўную арганізацыю Расіі. Пытанне аб прыгонным праве ў гэтым тайным праекце канстытуцыі не разглядалася. Гэтаму былі прысвечаны спецыяльныя, таксама асабліва сакрэтныя праекты, якія прапаноўваліся А. А. Аракчэевым і міністрам фінансаў Д. А. Гур’евым.
У 1821 годзе разам з М. С. Варанцовым і А. С. Меншыкавым распрацаваў і прадставіў Аляксандру I праект адмены прыгоннага права (наступстваў не меў).
Ганаровы член Маскоўскага ўніверсітэта (1826).
Познія гады
Пасля Лістападаўскага паўстання 1830 года Навасільцаў вярнуўся з Польшчы ў Пецярбург, дзе быў прызначаны членам Дзяржаўнага савета. Старшыня Камітэта міністраў (з 1832), Дзяржаўнага савета (з 1834). У 1833 годзе Навасільцаву падараваны тытул графа.
Памёр 8 (20) красавіка 1838 года. Пахаваны ў Духаўскай царкве Аляксандра-Неўскай лаўры ў Санкт-Пецярбургу. Вялікі архіў Навасільцава згарэў большай часткай падчас паўстання (1831), і толькі частка перайшла да яго пляменніка.
Асабістыя якасці
Навасільцаў пражыў усё жыццё халасцяком, але да старасці славіўся лавеласам («сумесь Бахуса з сатырам»). П. У. Далгарукаў характарызуе яго як «чалавека розуму незвычайнага, які валодаў вялікімі звесткамі і выдатным дарам слова, але ўладалюбівага, каварнага, бяздушнага і жорсткага», дадаючы: «аматар усіх пачуццёвых асалод». «Навасільцава я ўжо бачыў стомленым чалавекам, перасычаным цяганінаю, — успамінае сенатар К. І. Фішэр, — які нічым не займаўся больш, як абедамі і валаводствам: чырвоны твар, шкляныя вочы, наогул выгляд, не выяўляў дзяржаўнага мужа…». М. І. Грэч успамінаў, што Навасільцаў «у Вене паў і спахабіўся да немагчымасці і, дзіўная справа ў яго становішчы і званні, — пачаў піць. Займаючы ўжо першую ступень у дзяржаве, ён на гадавым свяце Англійскага клуба скакаў п’яны трапака прад шматлікім сходам. Гледзішча сумнае і абразлівае для сябра гонару і дабрадзейнасці!». М. П. Макараў, які служыў у Варшаве з 1823 года, сведчыў: «Да абеду ён яшчэ трымаўся, але потым пачынаў рабіць узліванні і да вечара даходзіў калі не да становішча рыз, то да вельмі ўзбуджанага стану». Тое ж адзначаў і В. А. Пржацлаўскі (Цыпрынус).
Гаўлушавіцы (гміна)
Гаўлушаві́цы (Gawłuszowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мялецкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гаўлушавіцах. Плошча гміны складае 34,01 км². Станам на 2011 год у гміне Гаўлушавіцы пражывалі 2826 чалавек, шчыльнасць — 83 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 7 населеных пунктаў.
Машэвічы
Машэ́вічы (, Мошевичи) — аграгарадок у Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
У 1940—1963 гадах цэнтр Машэвіцкага сельсавета.
Чалавекалеў
Чалавекалеў (Löwenmensch) — статуя істоты з чалавечым целам і ільвінай галавой, знойдзеная археолагамі ў Германіі. Зробленая з біўня маманта, статуя лічыцца адной з самых старажытных вядомых скульптур ў свеце і самай старажытнай заамарфічнай скульптурай. Навукоўцы мяркуюць, што фігура магчыма уяўляе сабой бажаство і з'яўлялася прадметам рэлігійнага пакланення. Пасля правядзення радыевугляроднага аналізу ўзрост чалавекальва быў вызначаны ў 32 тысячы гадоў.
Новая Беларусь (грамадская платформа)
Новая Беларусь — грамадская платформа, распрацаваная Паўлам Ліберам і Яраславам Ліхачэўскім, каб звязваць беларусаў у Беларусі і за яе межамі, у тым ліку вымушаных з’ехаць з краіны. Віртуальная прастора дазволіць знайсці суайчыннікаў у кожнай краіне свету. Праграмы платформы можна загрузіць на Apple Store і Google Play.
У снежні 2022 года суд Цэнтральнага раёна Мінска прызнаў інфармацыйную прадукцыю платформы «экстрэмісцкімі матэрыяламі».
Бітва на Бярэзіне (1920)
Бітва на Бярэзіне або Майская аперацыя — баі войскаў Паўночна-Усходняга фронту ген. Станіслава Шаптыцкага з войскамі Заходняга фронту Міхаіла Тухачэўскага падчас польска-савецкай вайны.
Размяшчэнне войскаў перад боем
Пасля ўзяцця Кіева і захопу плацдармаў на ўсходнім баку Дняпра польскія войскі перайшлі да абароны. Юзаф Пілсудскі ўсведамляў, што не здолеў разбіць буйнейшыя сілы праціўніка, а толькі прымусіў яго адысці далей на ўсход. Такім чынам, галоўнакамандуючы планаваў наступленне на паўночным участку ўсходняга фронту.
У гэты час камандуючы Заходнім фронтам Міхаіл Тухачэўскі на ўсходнім беразе Бярэзіны групаваў войскі для генеральнага наступу, запланаванага на ліпень. Акупацыя Кіева палякамі і пагроза страты Украіны вымусілі кіраўніцтва РККА паскорыць яе.
Склад войскаў
17 мая камандаванне абедзвюма арміямі прыняў ген. Станіслаў Шэптыцкі.
На ўсходнім беразе Бярэзіны ўтварылася ўдарная групоўка :
Усім ударным злучэннем камандаваў камандуючы Заходнім фронтам Міхаіл Тухачэўскі.
Удар Чырвонай Арміі
14 мая 15-я армія і Паўночная група атакавалі пазіцыі 8-й пяхотнай дывізіі і Літоўска-Беларускай дывізіі ў агульным напрамку на Глыбокае. 16-я армія нанесла дапаможны ўдар на Мінск. У раёне Лепеля і Ушач адзінкі Літоўска-Беларускай дывізіі і 13-га пяхотнага палка 8-й пяхотнай дывізіі не вытрымалі ўдараў 4, 11, 56 і 5 дывізій і былі вымушаны адступіць. На наступны дзень, 3-я пяхотная дывізія легіёнаў беспаспяхова контратакавала. Пазіцыі ўздоўж лініі азёры Дзвоны — Пышна — Асечышча не ўдалося захаваць. На стыку 8-й пяхотнай і 1-й дывізій для суперніка адкрыўся пралом у напрамку Маладзечна. У сувязі з гэтай пагрозай 1-я армія атрымала 17-ю вялікапольскую пяхотную дывізію гвардыі вярхоўнага галоўнакамандуючага, згрупаваную ў раёне Маладзечна. З 16 па 18 траўня польскія войскі абараняліся на вярхоўях Бярэзіны і адбівалі атакі бальшавікоў. Аднак 5-я стралковая дывізія здолела пераправіцца праз раку ў раёне Мосцішча, адкінуць 2-ю Літоўска-Беларускую брыгаду, якая абаранялася там, і захапіць Ліпск. У гэты час 15-я армія наносіла галоўны ўдар уздоўж чыгункі на Маладзечна. Яе галоўную групоўку з поўдня прыкрывала 53-я стралковая дывізія, з поўначы — Паўночная група. На ўчастку, які абараняла 4-я польская армія, войскі Салагуба спрабавалі пераправіцца праз Бярэзіну ў раёне Мурава і Жукоўца. Толькі 8-я стралковая дывізія дабілася поспеху і захапіла Ігумен, а астатнія адзінкі Чырвонай Арміі былі адкінуты.
21 мая 1-я армія была ўзмоцнена 10-й пяхотнай дывізіяй, уведзенай з раёна Вільні. Гэтая дывізія займала абарончы рубеж паміж Шаркоўшчынай і Казянамі. Гэта дазволіла адыходзячым 8 Пяхотнай і Літоўска-Беларускай дывізіям адарвацца ад Чырвонай Арміі і рэарганізаваць часткі. 23 траўня пачалося агульнае адступленьне польскіх войскаў на лініі Дрыса — Пераброддзе — Дунілавічы — Будслаў — Сэрвач — Мільча — рака Амнішэўка. Аднак і тут трывалая абарона не была арганізавана.
Вярхоўнае камандаванне Войска Польскага вырашыла адкінуць ворага ад р. Бярэзіна. Непасрэднае камандаванне ўзяў на сябе Вярхоўны Галоўнакамандуючы. У раёне Свянцян была ўтворана Рэзервовая армія ген. Казімір Саснкоўскага. Пры войсках ген. Шаптыцкага была ўтворана ўдарная група. На поўначы сцягваліся адзінкі 8-й і 10-й пяхотных дывізій і 1-й аўтамабільнай брыгады. Гэтыя тры вялікія часткі выйшлі з падпарадкавання 1-й арміі і ўвайшлі ў склад 7-й арміі ген. Стэфан Маеўскага. На паўднёвым крыле 4-я пяхотная дывізія ўвайшла ў разрыў паміж 1-й і 4-й арміямі. Яна спыніла аперацыю 5-й стралковай дывізіі РККА, а затым адышла ў бок Лагойска, куды ўжо прыбыла 15-я вялікапольская пяхотная дывізія. У канцы мая Тухачэўскі кінуў у бой зноў прыбыўшыя 12-ю і 18-ю стралковыя дывізіі. Аднак наступ РККА страціў моц і спыніўся на лініі Зембін — рака Ілья — Сэрвач — рака Крывічы — Стары Мядзел — возера Богінскае — возера Дрысвяты .Генеральным штабам Войска Польскага ад 31 мая 1920 г. паведамлялася :
Польскі контрнаступ
Польскі план контрнаступў прадугледжваў двайны флангавы ўдар савецкай 15-й арміі, якая наступала на Маладзечна, наступленне з захаду Рэзервовай арміяй на Паставы — Глыбокае і з поўдня аператыўнай групай ген. Скерскага, з Плешчаніц, на Докшыцы і Бярэзіну. Размешчаная ў цэнтры 1-я армія павінна была скаваць праціўніка боем і не даць яму адвесці войскі.
31 траўня наступ распачала група ген. Леанард Скерскага. На яе правым крыле дапаможны ўдар нанесла 1-я Літоўска-Беларуская дывізія са складу 1-й арміі. Пасля сутачных баёў фронт быў прарваны, захоплена лінія р. Вейна. У наступныя дні наступ працягваўся і польскія войскі прасунуліся да Мрая, а 5 чэрвеня былі захоплены Докшыцы. У гэты час група палкоўніка Густава Орліча-Дрэсэра выйшла на Бярэзіну і ўзяла пад свой кантроль Бярэзіну Гарную.
NGC 7509
NGC 7509 (іншыя абазначэнні — PGC 70679, MCG 2-59-6, ZWG 431.13, NPM1G +14.0571) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Бітва на Бярэзіне (1920)
Польскі контрнаступ
Рэзервовая армія ген. Саснкоўскага нанесла галоўны ўдар правым крылом паміж азёрамі Нарач чу і Баторыным і балоцістым берагам Дзісны ў агульным напрамку на Глыбокае. 11-я пяхотная дывізія наступала па напрамку возера Мядзёл — Баяры, а яе крыло прыкрывала 6-я пяхотная дывізія 1-й арміі. 8-я пяхотная дывізія накіравалася на Дунілавічы — Глыбокае, а рэзервовая 7-я пяхотная брыгада наступала па напрамку Паставы — Дунілавічы. 2 чэрвеня дывізіі пачалі баі па прарыве пазіцый РККА, разгорнутых на лініі «старых нямецкіх акопаў». Іх абаранялі савецкія 12-я, 18-я і 53-я стралковыя дывізіі і 15-я кавалерыйская дывізія. Польскія 8-я і 11-я пяхотныя дывізіі мелі поспех у першы дзень, але атака слаба падрыхтаванага рэзерву 7-й брыгады затрымалася ў Дзеткава. На наступны дзень 4 -я пяхотная дывізія РККА вырвалася з акружэння, і 12-й пяхотнай дывізіі давялося змагацца з палкамі польскай 8-й пяхотнай дывізіі. Пасля поспехаў пры Дунілавічах 8-я дывізія ў пагоні дасягнула лініі ракі Мардва, але і 11-я пяхотная дывізія, і 7-ы БП адсталі, і Рэзервовая армія не змагла цалкам замкнуць кальцо.
4 чэрвеня ў Маладзечне знаходзіўся Галоўнакамандуючы Юзэф Пілсудскі. У інтэрвію ген. Шаптыцкі адхіліў прапанову камандуючага фронтам працягваць наступленне на Лепель і Улу да поўнага разгрому войскаў Тухачэўскага.5 чэрвеня наступ працягваўся. 10-я пяхотная дывізія генэрала Жалігоўскага захапіла Шаркаўшчыну, а генэрал Саснкоўскі загадаў усім буйным часткам рушыць у пагоню з задачай выйсьці да лініі ракі Мнюта — Германавічы. 8-я пяхотная дывізія ў гэты дзень авалодала Глыбокім, а на наступны дайшла да Мнюты паміж азёрамі Пліса і Мнюта. 5-6 чэрвеня часці 10-й пяхотнай дывізіі вялі жорсткі бой з 18-й стралковай дывізіяй за Германавічы. Атака яго 28-га і 30-га пяхотных палкоў была спынена і толькі ўвядзенне ў рэзервовы бой 21-га пяхотнага палка дазволіла польскім войскам захапіць горад. Працягваючы пераслед, польскія адзінкі 10 чэрвеня выйшлі на Бярэзіну і Авуту. Падчас бітвы на Бярэзіне на фронце 4-й польскай арміі вяліся лакальныя дзеянні, падчас якіх адбылося некалькі буйных бітваў, у тым ліку пад Багушэвічамі і Стаўпішчамі.
NGC 7509
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бітва на Бярэзіне (1920)
Польскі контрнаступ
Пасля Бярэзінскай бітвы фронт спыніўся на лініі: р. Бярэзіна — возера Межужол — рака Авута — возера Ельня — возера Белае — рака Дзвіна на Дзісеншчыне .Генеральным штабам Войска Польскага ад 10 чэрвеня 1920 г. паведамлялася:
Вынікі
Абодва бакі не дасягнулі пастаўленых мэт.Чырвоная Армія на Бярэзіне ўпершыню праявіла аператыўную ініцыятыву і сваім наступленнем вычарпала ўсе рэзервы польскага вярхоўнага камандавання. Аднак войскам Тухачэўскага не ўдалося знішчыць 1-ю польскую армію .Часткі Войска Польскага, нягледзячы на палявыя поспехі ў ходзе контрнаступлення, не здолелі разбіць 15-ю армію. Асноўнай прычынай няўдачы з’яўляўся нераўнамерны тэмп наступлення крыла, выкліканы жорсткім супрацівам праціўніка на поўначы.
Склад ХК Юнацтва-Мінск у сезоне 2015/2016 гадоў
Склад ХК «Юнацтва-Мінск» у сезоне 2015/2016 гадоў :
Паўстанне хусітаў у Емене
Паўстанне хусітаў у Емене (تمرد الحوثيين) — узброенае супрацьстаянне ў Емене паміж войскамі цэнтральнага ўрада і шыіцкім (зейдзіцкім) апалчэннем хусітаў, якое ўспыхнула ў чэрвені 2004 года.
Пачатак канфлікту
Шыіты, якія пражываюць на поўначы краіны, патрабуюць аўтаноміі. Яны сцвярджаюць, што ваююць супраць карумпаванага ўрада суніцкай большасці і альянсу краіны з ЗША. Улады, у сваю чаргу, абвінавачваюць іх у імкненні аднавіць ўлада каралеўскага сямейства Зайдзі, якая была зрынутая ў 1962 годзе.
Муга (станцыя)
Муга (Vaivara) — грузавая чыгуначная станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў горадзе Маарду, абслугоўвае аднаіменны порт.
Паўстанне хусітаў у Емене
Пачатак канфлікту
Цэнтрам супрацьстаяння стала гарыстая правінцыя Саада. Паўстанне ўзначаліў імам Хусейн Бадр ад-Дзін Аль-Хусі, які абапіраўся на апазіцыйную шыіцкую партыю «Аш-Шабаб аль-Мумін» («Прававерная моладзь»). Пасля яго гібелі паўстанне ўзначаліў Абдэль Малік Аль-Хусі. Паўсталыя абвясцілі сваёй мэтай аднаўленне тэакратычнай дзяржавы, скасаванай у выніку рэвалюцыі 1962 года. Па паведамленнях афіцыйнага Емена, шыіцкія паўстанцы атрымлівалі дапамогу з боку шыіцкага Ірана.
Муга (станцыя)
З’яўляецца адной з самых буйных і цэнтральных грузавых станцый Eesti Raudtee, дзе таксама знаходзіцца лакаматыўнае дэпо Муга.
На грузавой станцыі таксама маецца сартавальная горка, якая ў цяперашні час зачынена.
Паўстанне хусітаў у Емене
Ваенныя дзеянні войскаў Емена і войскаў Саудаўскай Аравіі супраць паўстанцаў
У лістападзе 2009 года паўсталыя ўцягнулі ў канфлікт узброеныя сілы Саудаўскай Аравіі, навязаўшы бой у раёне саудаўскай вёскі Джабаль ад-Дукан.