cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бернардзіна Дравеці
Выхадзец П’емонта, Дравеці з 18 гадоў служыў у французскай арміі. За ўдзел у Марэнгскай бітве і Егіпецкім паходзе ўзведзены ў палкоўнікі. У 1803 годзе па ініцыятыве Талейрана прызначаны дыпламатычным прадстаўніком у Егіпце.
На працягу наступнага дзесяцігоддзя Дравеці аб'ездзіў увесь Егіпет у пошуках старажытнасцей, не грэбуючы ніякімі сродкамі для іх набыцця. Дзякуючы егіптаманіі эпохі рамантызму ў Еўропе ўзнік цэлы рынак старажытнаегіпецкіх артэфактаў, асноўнымі пастаўшчыкамі якіх выступаў Дравеці і яго супернік-англічанін, Генры Солт. Ён набраў штат таленавітых супрацоўнікаў, сярод якіх быў Фрэдэрык Каё; сустракаўся ў Александрыі з Шампальёнам.
У 1818 годзе Дравеці спрабаваў прадаць сваю старажытнаегіпецкую калекцыю Людовіку XVIII але, атрымаўшы адмова, прадаў яе спадчыннаму прынцу Сардзініі. На яе аснове ўзнік Егіпецкі музей у Турыне. Частка яго збору асела ў музеях Парыжа і Берліна. У 1830 годзе Дравеці па стане здароўя вымушаны быў вярнуцца з Егіпта на радзіму. Апошнія гады жыцця правёў у Турыне.
Вадзі-Хамамат
Вадзі-Хамамат — перасохлае ў старажытнасці рэчышча правага прытоку Ніла — найкарацейшы шлях, які злучаў раён Фіваў з Чырвоным морам. У перыяд росквіту Старажытнага Егіпта праз гэту цясніну праходзілі караваны з золатам, меддзю, волавам і каменем, якія здабываліся ў наваколлях Вадзі-Хамамата.
Гэта месца найбольшай ва ўсім Егіпце колькасці наскальных надпісаў і малюнкаў. Іх рабілі ўдзельнікі экспедыцый, якія спыняліся ў даліне на шляху да Чырвонага мора, рабочыя, што здабывалі ў Вадзі-Хамамаце цёмны зеленаваты камень брэкчыю ці золата ў суседняй даліне Вадзі-Фавахір. Усяго ў даліне каля 2300 надпісаў і малюнкаў. Практычна ўсе надпісы знаходзяцца на паўднёвым схіле Вадзі-Хамамат.
Адзін з самых ранніх надпісаў у Вадзі-Хамамат распавядае пра экспедыцыю, арганізаваную фараонам Пепі I (2321—2287 гады да н.э.), каб здабыць каштоўны камень для ўпрыгажэння яго піраміды ў Сакары. У надпісе пералічаны імёны архітэктара, брыгадзіраў, скульптараў, пісцоў, скарбнікаў і капітанаў суднаў, якія ўдзельнічалі ў экспедыцыі.
Хутар (Быхаўскі раён)
Ху́тар (, Хутор) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета.
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Ямніцкага сельсавета.
Холстава (Быхаўскі раён)
Хо́лстава (, Холстово) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Холстаўскага сельсавета, яго цэнтр з 1966 года да 2016 года.
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Ямніцкага сельсавета, пасля — у складзе Мокраўскага сельсавета, які 18 сакавіка 1966 года перайменаваны ў Холстаўскі.
Знаходзіцца за 6 км у напрамку на паўночны захад ад горада Быхаў, за 50 км ад Магілёва, каля аўтамабільнай дарогі і ракі Макранка.
Бадзанаў (гміна)
Бадза́наў (Bodzanów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Плоцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Бадзанаве. Плошча гміны складае 136,81 км². Станам на 2004 год у гміне Бадзанаў пражывалі 8394 чалавекі, шчыльнасць — 61,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 34 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 37 населеных пунктаў.
Бадзэхаў (гміна)
Бадзэ́хаў (Bodzechów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астравецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Астроўцы Свентакшыскім. Плошча гміны складае 122,28 км². Станам на 2004 год у гміне Бадзэхаў пражывалі 13 430 чалавек, шчыльнасць — 109,8 чал./км².
Блажуны
Блажу́ны (, Блажуны) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Відзаўскага пассавета.
Балонаў Сялец
Бало́наў Сяле́ц (, Болонов Селец) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.
Быкоўскія
Быко́ўскія (, Быковские) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.
Бадзэнтын (гміна)
Бадзэ́нтын (Bodzentyn) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кялецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Бадзэнтыне. Плошча гміны складае 159,75 км². Станам на 2010 год у гміне Бадзэнтын пражывалі 11 656 чалавек, шчыльнасць — 73 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 36 населеных пунктаў.
Балонаў Сялец 2
Бало́наў Сяле́ц 2 (, Болонов Селец 2) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.
Багатыня (гміна)
Багаты́ня (Bogatynia) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Згажэлецкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Багатыні. Плошча гміны складае 136,17 км². Станам на 2014 год у гміне Багатыня пражывалі 18 385 чалавек, шчыльнасць — 135 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 13 населеных пунктаў.
Эль-Кусейр
Эль-Кусейр (القصير — «невялікая крэпасць») — егіпецкі горад на беразе Чырвонага мора. Размешчаны за 130 км на поўдзень ад Хургады і за 130 км на поўнач ад Марса-Алама.
Гісторыя
Яшчэ пры егіпецкім фараоне Ментухатэпе IV на гэтым месцы быў заснаваны горад Джаау, які ўвайшоў у XVI ном. Джаау быў важным старажытнаегіпецкім портам. У прыватнасці, з яго адпраўлялі марскія экспедыцыі ў краіну Пунт. Караблі для асабліва буйных экспедыцый будавалі ў Фівах, і цягнулі ў Джаау волакам, праз Вадзі-Хамамат.
У эліністычны перыяд тут стаяў горад Леўкас Лімен (Белая гавань). У 1999 годзе падчас раскопак у «Старым Кусейры» былі выяўлены папірусы, якія распавядаюць пра гісторыю Кусейра ў рымскую і сярэдневяковую эпохі.
У ісламскі перыяд Эль-Кусейр атрымаў сваю сучасную назву. Да прыходу ісламу гэты горад пачаў прыходзіць у запусценне, аднак пры Мамлюках Кусейр стаў выкарыстоўвацца для адпраўкі паломнікаў у Хіджаз — і горад ізноў заквітнеў.
У часы французскай акупацыі ў Кусейре знаходзіўся адзін з цэнтраў барацьбы за свабоду.
Цяпер Эль-Кусейр набірае папулярнасць курорта.
Будавея
Будаве́я (, Будовея) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Відзаўскага пассавета.
Бялусішкі
Бялу́сішкі (, Белусишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.
Багорыя (гміна)
Баго́рыя (Bogoria) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сташоўскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Багорыі. Плошча гміны складае 123,41 км². Станам на 2004 год у гміне Багорыя пражывалі 8059 чалавек, шчыльнасць — 65,3 чал./км².
Багданец (гміна)
Багда́нец (Bogdaniec) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гажоўскага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Багданцы. Плошча гміны складае 112,12 км². Станам на 2004 год у гміне Багданец пражывалі 6598 чалавек, шчыльнасць — 58,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Клічны склон
Клічны склон, клічная форма, вакатыў (vocativus) — асаблівая форма іменнай часціны мовы (часцей за ўсё назоўніка), якая выкарыстоўваецца для абазначэння аб'екта (часцей за ўсё, адушаўлёнага), да якога звяртаюцца. «Склонам» гэта форма называецца ўмоўна, бо ў строга граматычным сэнсе клічная форма склонам не з'яўляецца.
Прыклады ў беларускай мове
Брат — браце, сын — сыне, Янка — Янку, пан — пане і іншыя.
Вайнюнцы
Вайню́нцы (, Вайнюнцы) — аграгарадок у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.
Да 21 верасня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Далёкаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Відзаўскага пассавета.
Балонаўка
Бало́наўка (, Болоновка) — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.
Вёска знаходзіцца на рацэ Балонаўка.
Тыпалогія моў
Тыпалогія моў — класіфікацыя моў згодна з іх граматычнымі уласцівасцямі. Тыпалагічная класіфікацыя адрозніваецца ад генетычнай класіфікацыі, дзе ў моўныя сем’і аб’ядноўваюцца мовы, якія маюць агульную мову-продка.
Сінтаксічная тыпалогія
Класіфікацыя, якая падзяляе мовы згодна з месцам у сказе дзейніка (S, subject), прамога дапаўнення (O, object), выказніка (V, verb). Існуюць наступныя тыпы: У некаторых мовах дзейнік складаецца з дзвюх частак: дапаможнага дзеяслова і інфінітыва ці дзеепрыметніка. Нямецкая і галандская мовы часта класіфікуюцца як мовы тыпу V2, таму што дзеяслоў заўжды знаходзіцца на другім месцы ў сказе. Некаторыя мовы (звычайна вельмі флексічныя) вельмі цяжка класіфікаваць, бо ў сказе дапушчальны амаль любы парадак слоў. Да такіх моў адносяцца, напрыклад, польская і ўсходнеславянскія мовы. У такіх выпадках можна толькі адзначыць, які парадак ужываецца часцей.
Марфалагічная тыпалогія
Паводле марфалагічнай класіфікацыі мовы падзяляюцца на тыя, дзе марфемы часцей ужываюцца як самастойныя словы, і на тыя, дзе некалькі марфем часта аб’ядноўваюцца ў адно слова.
Ізаліруючыя мовы
У ізаліруючых мовах практычна ўсе марфемы з’яўляюцца самастойнымі словамі, мала ці зусім няма афіксаў. Шэраг граматычных значэнняў выражаецца асобна ад значэння лексічнага. Сярод натуральных моў вельмі мала такіх моў, якія б зусім не мелі афіксаў. Ізаліруючымі называюцца мовы, у якіх вельмі мала такіх элементаў.
Сінтэтычныя мовы
У сінтэтычных мовах адна ці некалькі марфем аб’ядноўваюцца ў адно слова пры дапамозе прыставак, суфіксаў, канчаткаў. Можна падлічыць каэфіцыент сінтэтычнасці мовы. Для гэтага ў тэксце вызначаюць колькасць марфем (M) і агульную колькасць слоў (V), іх адносіна M/V ёсць каэфіцыент. Чыста ізаліруючая мова (напрыклад, сканструяваная мова такіпона) мае каэфіцыент роўны 1. Вельмі ізаліруючай мовай з’яўляецца в’етнамская з каэфіцыентам 1,06. Англійская мова мае каэфіцыент 1,68, мова суахілі — 2,55.
Аглютынатыўныя і фузійныя мовы
Паводле тыпу марфемнага ладу мовы падзяляюцца на аглютынатыўныя і фузійныя (або флектыўныя). У аглютынатыўных марфемы заўсёды маюць тое самае вымаўленне (як у эсперанта) або вымаўленне змяняецца згодна з фанетычнымі правіламі (як у фінскай ці турэцкай). Марфемныя межы выразныя, а кожны афікс мае толькі адно значэнне. У фузійных мовах марфемныя швы сціраюцца, адзін гук можа адносіцца адначасова да дзвюх марфем. Службовыя марфемы выражаюць адразу некалькі граматычных значэнняў. Фузійны лад сустракаецца ў індаеўрапейскіх і семіцкіх мовах. Сярод фузійных моў ёсць сінтэтычныя і аналітычныя (англійская, французская).
Рудыя (Хойніцкі раён)
Руды́я (, Рудые) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.
Ліквідавана 21 верасня 2010 года.
Сінцы
Сінцы́ (, Синцы) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.
Да 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Радзінскага сельсавета.
Аркадзь Аркадзевіч Вайцюк
Аркадзь Вайцюк (Войтюк Аркадій Аркадійович) — украінскі спявак, удзельнік другога сезону шоў Ікс-Фактар. Трапіў у шасцерку лепшых, катэгорыя «хлопцы» пад кіраўніцтвам Ігара Кандрацюка. Але пасля перайшоў да катэгорыі «групы», пад кіраўніцтвам спявачкі Елкі.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 лютага 1989 года ў Ковелі. у 2006 годзе скончыў школу з залатым медалем. Вучыўся ў Цярнопальскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце. Бацька — Войтюк Аркадзь Аркадзевіч, вядомы лекар у Ковелі. у 2008 годзе перамог у конкурсе бардаўскай песні на Валыні і Ровеншчыне, а потым і ў фінале Украіны ў Львове. Неўзабаве быў запрошаны ў каманду КВН «VIP-Тернополь».
У 2011 годзе прыняў удзел у другім сезоне шоў Ікс-Фактар, супрацоўнічаў з Ёлкай. У 2012 годзе выпусціў свой першы англамоўны сінгл «Too late», прэзентацыя якога адбылася ў снежні 2012 года на шоў Ікс-Фактар. 5 красавіка 2013 года стала вядома, што Аркадзь Вайцюк прайшоў у паўфінал нацыянальнага адбору на конкурс «Новая хваля 2013». 25 красавіка 2013 года ў паўфінале стала вядома, што прадстаўнікамі Украіны ў Юрмале сталі Аркадзь Вайцюк і Вольга Дыброва.
24 ліпеня 2013 года выступіў на «Новай хвалі» з песняй «Kiss» Тома Джонса, у выніку атрымаў 106 балаў. 25 ліпеня за песню «Ніжно» ў дуэце з Цінай Караль набраў 104 балы. 27 ліпеня за аўтарскую песню «Мамо» (сінгл) атрымаў 112 балаў, і ў выніку, абышоўшы спевака з Эстоніі, заняў 15 месца. У верасні 2013 года на афіцыйнай старонцы Укантакце Аркадзь Вайцюк паведаміў, што збіраецца прадставіць кліп да песні «Все файно є!».
У жніўні 2013 года выходзіць акустычны кліп да песні «Ліст салдата».
Багухвала (гміна)
Багухва́ла (Boguchwała) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жэшоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Багухвале. Плошча гміны складае 88,96 км². Станам на 2011 год у гміне Багухвала пражывалі 19 104 чалавекі, шчыльнасць — 214,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Барсукі (Чарнаборскі сельсавет)
Барсукі́ (, Барсуки) — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чарнаборскага сельсавета. Ліквідавана 27 чэрвеня 2007 года.
Багуты-Пянкі (гміна)
Багу́ты-Пя́нкі (Boguty-Pianki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астроўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Багутах-Пянках. Плошча гміны складае 89,13 км². Станам на 2004 год у гміне Багуты-Пянкі пражывалі 2916 чалавек, шчыльнасць — 32,7 чал./км².
Будзішча (Быхаўскі раён)
Бу́дзішча (, Будище) — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавета.
Валейнішкі
Вале́йнішкі (, Волейнишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Опсаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска Браслаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Відзаўскага пассавета.
Масаны
Масаны́ (, Масаны) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.
Вялікае Княства Літоўскае
Ці не ўпершыню паселішча названае ў памятным запісе 1526 года ігумена Макарыя пра сёлы і ўгоддзі, купленыя Кіеўскім Свята-Міхайлаўскім (Залатаверхім) манастыром альбо падараваныя каралём Жыгімонтам Старым. У ім сказана, што «зъ Масановича земле две ведре меду идетъ». Напэўна, Масановіч, чалавек-першапасяленец у той мясціне, быў адным з манастырскіх даннікаў, які жыў, аднак, на дзяржаўных землях. У апісанні Чарнобыльскага замка 1552 года вялося ўжо пра сяло Масановічы, што належала да Беласароцкай нядзелі. Уладальнік яго не ўказаны. Але недзе каля сярэдзіны XVI ст. Масаны сталі ўласнасцю шляхецкага роду Францкевічаў-Радзімінскіх герба Бродзіч.
Напярэдадні падпісання акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 года Кіеўскае ваяводства (і Масаны з прылегласцямі) было далучана да Кароны Польскай.
Карона Каралеўства Польскага
У першыя гады пасля заключэння Люблінскай уніі Масаны былі ўласнасцю Міхала Францкевіча, полацкага падкаморага. На 1581 год, калі Масанамі валодаў яго сын Мікалай, надворны харунжы літоўскі, у вёсцы налічвалася 9 дымоў асадных сялян(×6 — каля 54 чалавек), з якіх выбіралася па 15 грошаў, і 1 агароднік (≈6 чал.), з якога, у залежнасці ад акалічнасцяў, — 4 альбо 6 грошаў падатку.
20 снежня 1603 года пан Мікалай Харлінскі і ігумен Свята-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра Іосіф Міроўскі, дамаўляючыся наконт спрэчных угоддзяў сяла шляхецкага Краснаселля і сяла манастырскага Лыскоўцаў, зазначылі, што на поўдні яны пачыналіся ад мяжы сяла Масаны, а на поўначы — ад мяжы сяла Аравічы. 25 красавіка 1607 года Лукаш Сапега, уладальнік Чарнобыльскіх добраў, падаў судовую скаргу на Мікалая Францкевіча за гвалтоўны напад на на грунтах Шэпеліцкіх, калі той ехаў па дарозе паміж Чарнобылем і Антонавам, што ў Кіеўскім ваяводстве. Тады ж Л. Сапега судзіўся з М. Францкевічам, як спадчыннікам вёскі Масаны, з-за адмовы выдаць яму ўзнагароду за абарону ад суседзяў, найперш, ад Мікалая Харлінскага, пра што яны дамаўляліся з нябожчыкам-бацькам панам Міхалам, які на той час знаходзіўся ў далёкіх краях. 16 мая 1618 года М. Харлінскі праз суд патрабаваў ад М. Францкевіча-Радзімінскага выдачы сялян, збеглых да Масаноў з яго вёскі Стралічаў. 29 мая т. г. Ян, брат Мікалая, Францкевіч-Радзімінскі заявіў у судзе пра тое, што падданыя сужэнства Станіслава і Барбары з Хадкевічаў Харлінскіх забралі коней у Масанах і перагналі іх да Гастомля. Згодна з тарыфам падымнага падатку 1628 года, з 5 дымоў сяла Масаны пана Мікалая Францкевіча-Радзімінскага скарб мусіў атрымаць па 3 злотыя, з 4 агароднікаў яшчэ 6 зл., усяго — 21 злоты. У 1634 годзе ўласнікам Масаноў названы кіеўскі мечнік Іпаліт Радкевіч. Але яшче да складання тарыфу падымнага 1640 года Масанамі і Баршчоўкай завалодаў кіеўскі войскі Іван Нячай-Грузевіч.
15 чэрвеня 1655 года, у самы цяжкі для Рэчы Паспалітай перыяд вайны з Расіяй, гетман Багдан Хмяльніцкі выдаў універсал, у якім запісаў: Всемъ вобецъ и кождому зособна.., всей старшине и черни Войскъ его царского величества Запорозкихъ.., до ведомости доносим, ижъ на потребу войсковую взялисмо осьмъ тысячей золотыхъ полскихъ у пана Павла Яновича Хмелницкого, за которую суму пустилисмо ему в спокойное уживаня маетности п[ана] Грузевича, то есть чотиры села: Бугаювку, Берково, а за Припетю рекою две села, то есть Масани и Борщувку з млинами, ставами, полями, сеножатми и зъ даню медовою, и зъдеревом бортным и зо всеми кгрунтами и пожитками до тихъ селъ чотырохъ належачими и з поддаными на кгрунтах тамошныхъ седячими, и зъ дворомъ у Киеве стоячимъ, якъ небожчикъ п[ан] Грузевичъ держал и уживалъ и все пожитки належніе отбиралъ.
Праз чатыры гады ігумен Феадосій і чарняцы Міхайлаўскага манастыра выкарысталі зручны момант, каб завалодаць шляхецкімі добрамі, білі чалом маскоўскаму цару Аляксею Міхайлавічу. 31 снежня 1659 года манарх выдаў пажаданую для іх грамату : ...И мы, великий гсдр цр и великий княз, Алексий Михайлович всея Великия и Малыя и Белыя Россиі самодержец, Михайловского мнстра игумена Феодосия з братиею пожаловали теми шляхетскими маетностями: Бородянкою, Новою Греблею, Загалцами, да на Полесю за Припетю двема деревенками: Мосанами и Красносельем со всеми доходи буде те маетности нне впусте и никто ими не владеет и впредь о тих маетностях спору и челобитя от казаков не будет велели владеть им и на те маетности велели им дат ншу великого гсдря жаловалную грамоту за ншею гсдрскою печатью и по ншей гсдрской милости Михайловского мнстра игумену Феодосию з братиею и хто по нем иний игумен и братия будут тими маетностями, селцом Бородянком доходи всякия збирать попрежнему, как имано напред сего.
Дана ся нша царскаго величества жалованная грамота в ншем црстующем граде Москве лета от создания миру 7168 мсца декабра 31 дня.
Расійская імперыя
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Масаны апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года — у складзе ўпарадкаванага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года — Мінскай губерні Расійскай імперыі. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 года, вядома, што сяло Масаны было ўласнасцю пана Аляксандра Грузевіча. Паводле метрычнай кнігі 1795 года прыходскай царквы Святой Вялікамучаніцы Параскевы Пятніцы ў Масанах, калі яна была павернутая да расійскага праваслаўя, у прыходзе нарадзіліся 7 хлопчыкаў і 7 дзяўчынак, асвечана 2 шлюбы, пахаваныя 5 мужчын і 2 жанчыны. Наглядчыкам названы беласароцкі святар Георгій Драганецкі. У 1796 годзе настаяцелем быў Антоній Кміта, у 1798 і 1799 гадах — Грыгорый Еліноўскі. 24 сакавіка 1796 года складзены вопіс царквы.
У рэвізіі 1811 года сказана, што дыяканам у названай царкве быў Рыгор Іосіфаў Скараход, панамаром — Філімон Мікалаеў Чачот. 12 чэрвеня 1831 года ў бітве пад быў паранены, трапіў у няволю паўстанец Геранім, сын Рафала, Грузевіч з маёнтку Масаны і Баршчоўка. Паводле выраку Кіеўскай губернскай следчай камісіі, аддадзены ў рэкруты. На 1844 год у Масанах і Баршчоўцы існавалі маёнткі паноў Грузевіча, Араноўскай і Мазеўскага, дзеля чаго былі складзены адпаведныя інвентары. У частцы добраў Рафала, сына Аляксандра, Грузевіча ў 6 дварах Масаноў і 3 дварах Баршчоўкі жылі 15 мужчын і 13 жанчын, у 3 дварах Масаноў і 4 дварах Баршчоўкі Раісы, дачкі Іосіфа, Араноўскай было 19 мужчын і 17 жанчын з ліку прыгонных.
У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засведчана, што 108 жыхароў сяла Масаны з’яўляліся прыхаджанамі Параскевіцкай царквы, 2 мужчыны і 1 жанчына з фальварку былі парафіянамі Астраглядаўскага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі.
У парэформенны перыяд Масаны належалі да Дзёрнавіцкай воласці. На 1864 год у сяле яшчэ існавала прыходская Параскевіцкая, 5-га класа, драўляная царква. У пачатку 1870 года у Масанах разам з Баршчоўкай — 118 мужчынскіх душ сялян-уласнікаў, прыпісаных да сельскага таварыства, 1 аднадворац, прыпісаны да воласці. З абшарнікаў Мінскай губерні на 1876 год названыя селянін Рафал, сын Аляксандра, Грузевіч, які меў у Масанах і Баршчоўцы 278 дзесяцін угоддзяў, дваранін Ян, сын Фелікса, Грузевіч, што валодаў у Масанах 269 дзесяцінамі, дваранка Марыя, дачка Казіміра, Стравінская — спадчынніца 380 дзесяцін зямлі тут жа ў Масанах. У спісе прыходаў і прычтаў Мінскай епархіі на 1876 год сярод паселішчаў, прыналежных да прыходу Баршчоўскай Праабражэнскай царквы, названыя і Масаны. Так і ў «Описании церквей и приходов Минской епархии» 1879 года. У 1889 годзе землеўласнікаў у Масанах ужо нашмат болей: сын псаломшчыка Анісім Аляксееў Васінскі (23 дзесяціны), мешчанін Аляксандр, сын Франца, Гержыдовіч (20 дз.), сялянка Барбара, дачка Рафала, Глінская (60 дз.), мяшчане Мікалай і Базыль, сыны Юзафа, Грузевічы (264 дз.), дваранін Ян, сын Фелікса, Грузевіч (160 дз.), селянін Валерыян Фадзееў Міхалоўскі (15 дз.), селянін Антон Маісееў Савілаў (44 дз.), дваранка Марыя, дачка Казіміра, Стравінская (150 дз.), сялянка Улляна Пятрова Фількова (30 дз.), селянін Еўдакім Васільеў Фількоў (40 дз.), селянін Пётр Ларыёнаў Худобнікаў (30 дз.), казак Цімафей Яўціхееў Шуман (33 дз.), казак Мікалай Яўціхееў Шуман (24 дз.).
Паводле перапісу 1897 года, у вёсцы Масаны — 21 двор, 146 жыхароў, на хутары — 8 двароў, 43 жыхары. На 1909 год у вёсцы налічвалася 26 двароў, 154 жыхары. У 1913 годзе маёнткамі ў Масанах валодалі Марыя Стравінская (258 дзесяцін), Антоній Гержыдовіч (120 дз.), Міхал Грузевіч (112 дз.), Ігнацый Грузевіч (112 дз.), Тэадор Грузевіч (112 дз.), Юзаф Грузевіч (112 дз.), Сяргей Шчурын (160 дз.), Канстанцін Васіленка (100 дз.).
Найноўшы час
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкай міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Масаны ў складзе Рэчыцкага павета, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы».
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. Пасля ўз’яднання з БССР, з 8 снежня 1926 года вёска — цэнтр Масаноўскага сельсавета Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі, з 9 чэрвеня 1927 года — Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Баршчоўскага сельсавета. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Ударнік», працавалі кузня, вятрак, конная крупарушка. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Масанах было 72 двары з 385 жыхарамі. У жніўні 1943 года акупанты спалілі вёску і знішчылі 214 жыхароў. 29 вяскоўцаў загінулі на франтах.
З 8 студзеня 1954 года Масаны ў Гомельскай вобласці. Згодна з перапісам 1959 года, у Масанах налічвалася 160 жыхароў. Вёска ўваходзіла ў склад калгаса «Новае жыццё» (цэнтр — вёска Радзін). 25 снежня 1962 года Масаны ўвайшлі ў склад Хойніцкага раёна.
20 лютага 1964 года Баршчоўскі сельсавет быў скасаваны, а тэрыторыя далучана да Радзінскага сельсавета. У яго складзе вёска заставалася да 8 студзеня 1987 года.
У 1994 годзе ў Масанах створана даследчая станцыя Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2012
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2012 (2012 UK Championship, таксама вядомы як 2012 williamhill.com UK Championship — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 1 па 9 снежня 2012 года на арэне Barbican Centre, у Ёрку, Англія. Турнір стаў 36-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £637,500, з якіх £125,000 атрымаў пераможца.
Пераможца леташняга турніру, Джад Трамп, прайграў у першым жа матчы Марку Джойсу — 5:6. У фінальным матчы Марк Сэлбі гуляў супраць Шона Мёрфі. Гэта быў першы фінал чэмпіянатаў Вялікабрытаніі, у якім сустракаліся два англічаніны з 1992 года, калі тытул разыгрывалі Джымі Уайт і Джон Пэрат.
Турнір
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2012 года стаў 36-м розыгрышам турніру, які быў засанаваны ў 1977 годзе і з 1984 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Турнір з'яўляецца адным з трох турніраў Трайной снукернай кароны (разам з Мастэрс і чэмпіянатам свету), а таксама самым прэстыжным і самым высокааплатным рэйтынгавым турнірам пасля чэмпіянату свету. З самога заснавання чэмпіянат Вялікабрытаніі праходзіў у такіх гарадах Англіі, як Блэкпул (1977), Прэстан (1978—1997), Борнмут (1998—2000), Ёрк (2001—2006) і Тэлфард (2007—2010). У 2011 годзе першынства зноў вярнулася ў Ёрк, дзе з таго часу штогод праходзіць у Barbican Centre.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2012 праходзіў пад эгідай сусветнай асацыяцыі прафесійнага більярда і снукера (англ.: World Professional Billiards and Snooker Association) і ўваходзіў у каляндар мэйн-тура, а таксама з'яўляўся пятым рэйтынгавым турнірам снукернага сезона 2012/2013.
Рэйтынгавыя ачкі
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2012 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і найбуйнейшы турнір у Кітаі — International Championship. На абодвух спаборніцтвах пераможцы атрымлівалі па 8000 ачкоў. Больш каштоўным турнірам (у плане рэйтынгу) з'яўляўся толькі чэмпіянат свету, пераможца якога атрымаў 10000 балаў.
Плоскае (Хойніцкі раён)
Пло́скае (, Плоское) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.
Карона Каралеўства Польскага
Селішча Плоскае, прыналежнае да Астраглядаўскага маёнтку кіеўскага падкаморага пана Шчаснага Харлінскага, ці не ўпершыню згадана ў датаваным 13 днём сакавіка 1581 года дакуменце, у якім паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзмітрый Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе размежавання добраў Астраглядавічаў, Плоскага, Варатца з уладаннямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, местам Брагін, сёламі Глухавічы, Губаровічы, Бабчын. Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі Каралеўства Польскага на той жа 1581 год, з аднага дыму жыхара Плоскага асаднага селяніна выбіралася 15 грошаў падатку. Ад гэтага часу і да рэформавага ўжо ў Расійскай імперыі перыяду Плоскае належала тым самым уладальнікам, што і Астраглядавічы з Хойнікамі; пасля Харлінскіх — Мікалаю Абрамовічу (Абрагамовічу), Максіміліяну Бжазоўскаму, князям Шуйскім, сямейству Прозараў.
20 чэрвеня 1600 года пан Шчасны Харлінскі выдаў свайму сыну Мікалаю zapis wieczysty, 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на добры ў Кіеўскім ваяводстве Кароны Польскай: двор Астраглядавічы з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хойнікі, Вялікі Бор, Дворышча, Плоскае і яшчэ дзевяццю паселішчамі, а таксама на двор і частку з сямі пляцаў у Кіеве. 7 чэрвеня 1623 года ўдава Гальшка Харлінская судзілася з панамі Станіславам, Юрыем і іншымі Харлінскімі, роднымі братамі і сваякамі мужа Мікалая, за гвалтоўны наезд на замак і вёску Астраглядавічы, мястэчка Новы Харленж (Хойнікі), вёскі Хойнікі, Гарошкаў, Рашаў, Плоскае, Паселічы, Малішаў
8 ліпеня 1631 года запісам у актах Кіеўскага земскага суда засведчана пагадненне на саступку часткі Астраглядаўскіх добраў (з Плоскім) Шчасным, сынам Станіслава, Харлінскім пану Лукашу Мадлішэўскаму, наступнаму мужу ўдавы Гальшкі, за суму ў 60 000 польскіх злотых. 7 верасня 1631 — 26 студзеня 1632 года пададзены і актыкаваны адпаведны запіс і адносна долі маёнтка Самуэля, сына Юрыя, Харлінскага пану Мікалаю Абрамовічу, зяцю нябожчыка і пані Гальшкі, за 13 500 злотых. У гэтым пераліку таксама названа Плоскае.
У тарыфе 1754 года паведамляецца, што з 8 двароў (×6 — каля 48 жыхароў) вёскі Плоскае, прыналежнай да Хойніцкіх добраў, «do grodu» (Оўруцкага замка) выплачваліся 1 злоты і 6 грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павета і ваяводства) 4 злотыя і 24 грошы.
Згодна з рэестрам 1768 года ключа Астраглядавіцкага, збожжа было раздадзена 5 гаспадарам з хутара Плоскае Марку Сідарэнку, Саву Саўчанку, Максіму Ваўчанку, Івану Ваўчанку і Майсею Сідарэнку.
Расійская імперыя
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Плоскае — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі. Паводле расійскай рэвізіі 1795 года 15 двароў вёскі Плоскае з 71 душой мужчынскага і 61 жаночага полу сялян трымаў у трохгадовай «арэнднай пасэсіі» ад дзедзічнай іх уладальніцы пані Людвікі з князёў Шуйскіх Прозар шамбялян Ян Ястржэмбскі.
Згодна з інвентаром 1844 года, Плоскае належала да Астраглядавіцкага фальварка маёнтку Хойнікі Уладзіслава Прозара.
На 1850 год, паводле энцыклапедыі «Гарады і вёскі Беларусі», у паселішчы налічвалася 12 двароў, 77 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засведчана, што 78 жыхароў вёскі Плоскае з’яўляліся прыхаджанамі Астраглядавіцкай Свята-Троіцкай царквы.
У парэформенны перыяд Плоскае — у складзе Мікуліцкай воласці. Паводле звестак на 1876 і 1879 гады, Плоскае заставалася ў прыходзе Троіцкай царквы. Згодна з перапісам 1897 года, 23 двары, 133 жыхары, працаваў вятрак. На 1909 год у Плоскім налічвалася 90 двароў, 689 жыхароў.
Найноўшы час
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Плоскае ў складзе Мікуліцкай воласці Рэчыцкага павета, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападскага.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Плоскае — цэнтр сельсавета ў Хойніцкім раёне Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Рудакоўскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года вёска ў складзе Палескай вобласці з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Плоскім было 69 двароў, 271 жыхар. У маі 1943 года акупанты спалілі вёску і загубілі 2 жыхароў. 33 вяскоўцы загінулі на франтах.
З 8 студзеня 1954 года Плоскае — у складзе Гомельскай вобласці. Паводле перапісу 1959 года, у вёсцы было 263 жыхары.
Пагоннае
Вялікае Княства Літоўскае
Найранейшую згадку пра паселішча ўтрымлівае памятны запіс 1526 года ігумена Свята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра ў Кіеве Макарыя – «купилъ есми у Марка [папраўдзе: Макара] Орменина Киевского две службе, у-въ Оревицкой волости Лысковщину а Погоны, дани идетъ: чотыри кади меду, а осмьдесятъ грошеи серебра, бочка рыбы; а далъ есми за тое 5 копъ грошеи и сорокъ копъ грошеи Литовское личбы». У пацвярджальнай грамаце манастыру караля Жыгімонта Старога, датаванай 30 снежня 1543 года, сказана: «Били намъ чоломъ игуменъ Филаретъ зо всими чернцы манастыря святого Михаила Золотоверхого, у Киеве, и поведили передъ нами, ижъ которыи две службе людей, на Припяти, у Воревичохъ, на имя Лысковщину и Погонную купилъ игуменъ святого Михаила небожчикъ Макарей за сто копъ грошеи Литовское монеты у нашого Макара Орменина...». Ігумену і чарняцам спатрэбіўся адмысловы каралеўскі ліст, бо хутка пасля набыцця прывілей на ўладанне і прадажныя лісты ваявода кіеўскі Андрэй Неміровіч «до скарбу своего взялъ», а прызначаны пазней ігумен Падапрысвет «мешкавши съ полгода у манастыри, и утекъ прочь, и великие шкоды церкви Божьи починилъ, и тыи листы зъ собою побралъ, або ихъ неведомо где поделъ». Дзякуючы сведчанню спраўцы ваяводства Кіеўскага Андрэя Сангушкавіча і кіеўскіх зямян, неаднаразова бачыўшых арыгіналы дакументаў, кароль пацвердзіў манастыру яго права на валоданне службамі Лыскаўшчынай і Пагоннай.
Аднак, 10 жніўня 1544 года ваявода кіеўскі князь Януш Гальшанскі вымушаны быў асобным дэкрэтам пацведзіць выключнае права ігумена Філарэта і чарняцоў на валоданне згаданымі службамі. Зяць талмача Макара Івашкавіча дзясятнік роты кіеўскай Лаўрын, адмаўляючы продаж цесцем-нябожчыкам Лыскаўшчыны і Пагоннага манастыру, «моцно кгвалтом побрал» з іх даніну мядовую на ўласны пажытак. Сцвярджаў, нібы мае права рабіць тое і надалей. Але ваявода, сабраўшы аргументы бакоў, «дали были есмо то на вырок всих их листи панов рад гспдрских Великого князства Литовского». Паны радныя «игумена михайловского Филарета правост знашли, а Лаврина винного и тое имене, вышей реченное, к манастыру Свтго Михайла Золотоверхого вечне держати присудили».
Напярэдадні падпісання акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 года Кіеўскае ваяводства (і Пагоннае з прылегласцямі) было далучана да Кароны Польскай.
Карона Каралеўства Польскага
4 чэрвеня 1570 года каралём Жыгімонтам Аўгустам выдадзена чарговая пацвярджальная грамата Міхайлаўскаму манастыру: «...ижъ две службы людей на Припяти у въ Оревичахъ на имя Лысковщину и Погонную, то есть вышеймененое селищо и землицу у волости Сороцкой игуменъ святого Михаила Золотоверхого, небожчикъ Макарей, купилъ…».
На 1628 год Ліскоўшчына (Liszkowsczyzna) і Пагоннае (Pohorne) манастыра Святога Міхаіла Залатаверхага ў асобе яго дазорцы і ігумена, мітрапаліта кіеўскага і ўсёй Русі Іова Барэцкага, як і раней, мелі па 2 дымы, з якіх выплачвалася па 3 злотыя. 29 лістапада 1646 года кароль Уладзіслаў Ваза на вальным сойме пацвердзіў манастыру граматы Жыгімонта Старога 1516 і 1543 гадоў, адпаведна на «sieliszcze Łynkowszczyznę i ziemicę Nagonną» і «dwie służby ludzi…  na imie Łyńkowszczyżnę i Pohonną». Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павета Кіеўскага ваяводства 1683 года, з 5 дымоў вёскі Пагоннае (Podhonne) манастыра Святога Міхаіла ў Кіеве мусіла выплачвацца 3 злотых. 12 сакавіка 1685 год кароль Ян Сабескі сваім прывілеем забараніў усім войскам спыняцца на пастой у добрах духоўных, сярод якіх «Mołoczki, Pohonoie, Łyski… w wojewodztwie Kijowskim, powiecie Owruckim, za rzeką Prypiecią pod Brahyniem leżące». Згадана Пагоннае ў рэестры рэвізіі 1686 года палескіх вёсак, прыналежных Кіеўскай мітраполіі і Кіева-Пячорскай архімандрыі пры прыняцці іх ад пана Журакоўскага, войскага галіцкага. 30 сакавіка 1688 года кароль Ян выдаў прывілей, паводле якога вёскі Малочкі, Рудка і Пагоннае, раней прыналежныя Міхайлаўскаму манастыру, аддаваліся «на вечныя часы» (пры ўмове нясення вайсковай службы) шляхцічу Стэфану Крыніцкаму. Згодна з умовамі «вечнага міру» (1686) паміж Рэччу Паспалітай і Расіяй, левабярэжная Украіна і Кіеў заставаліся за апошняй, і Крыніцы, дзедзічны маёнтак С. Крыніцкага, дасталіся Міхайлаўскаму манастыру. Манарх і кампенсаваў шляхцічу яго страту падараваннем былых манастырскіх вёсак. Але папярэднія епіскап львоўскі Іосіф Шумлянскі і брат яго Самуіл Шумлянскі, чашнік падольскі, не спяшаліся ад іх адступацца. Таму, калі Ст. Крыніцкі з панамі шляхтай Аляксандрам Казінскім, Янам Грыўскім і чэлядзю 12 чэрвеня заехалі ў падараваныя каралём вёскі і па-гаспадарску ў тых сялян, якіх не разагналі адразу, забралі збожжа, спустошылі борці, даніну і чынш, належныя епіскапу прыўласнілі, староста Беласароцкай воласці Ян Пэнскі 19 жніўня 1688 года, ад імя епіскапа і чашніка Шумлянскіх, падаў скаргу ў Оўруцкі гродскі суд.
11 чэрвеня 1706 года оўруцкі гродскі рэгент Даніэль Ляўкоўскі падаў скаргу ў суд на кіеўскага падчашага Крыштафа Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шэпеліцкі маёнтак, у складзе якога былі і Пагоннае з Малочкамі і Дронькамі, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую (ад свята нараджэння Яна Хрысціцеля 1705 г.) арэнду за немалую суму – 4047 злотых у талерах бітых і ў чырвоных злотых. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі. 16 днём чэрвеня 1707 года датаваная скарга падчашага Крыштафа Манецкага на кіраўніка маёнткаў брэсцкага харунжага князя Дамініка Шуйскага Зыгмунта Шукшту за збіццё ім разам з сялянамі князя сялян падаўца скаргі, рабаўніцтва іх маёмасці, патраву палёў, захоп паташу і інш. у сёлах Пагоннае, Малочкі і Дронькі на рацэ Прыпяці, нарэшце, за наезд узброенага аддзелу ў 500 чалавек з сялян, стральцоў і казакоў Д. Шуйскага на сяло Варахобавічы, за збіццё і раненне казака і слуг пацярпелага, за намер забіць яго самога. 11 студзеня 1723 года актыкаваны застаўны запіс кіеўскага падчашага Крыштафа Манецкага мельніцкаму войскаму Аляксандру Бандынэлі на тры сяла маёнтка Шэпелічы – Малочкі, Дронькі і (пустое селішча) Пагоннае.
На 1734 год вёска Пагоннае заставалася ў пасэсіі ў Кімбараўскага кляштара айцоў-цыстэрцыянцаў.
Расійская імперыя
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Пагоннае апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года ў складзе ўпарадкаванага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 года, вядома, што вёска Пагоннае належала Оўруцкаму абацтву базылянаў у асобе іх галавы Юзафа Ахоцкага.
У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах Паганянскага казённага маёнтка была ўтворана воласць з управай, згаданая ў 1848 годзе. Насельніцтва — 208 дзяржаўных сялян, 2 вольных чалавекі, 5 пасяленцаў «разного звания». На 1850 год у Пагонным 16 двароў, 123 жыхары, вёска — уласнасць казны. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засведчана, што 116 жыхароў Пагоннага абодвух полаў былі прыхаджанамі царквы Раства Найсвяцейшай Багародзіцы ў Аравічах.
У парэформенны перыяд вёска належала да Дзёрнавіцкай воласці. У 1863 годзе дзеля выхавання тутэйшых дзяцей, а разам і іх бацькоў у духу вернасці расійскай манархіі, у Пагонным адкрыта народнае вучылішча. У пачатку 1870 года ў Пагонным — 58 мужчынскіх душ з ліку былых дзяржаўных сялян, прыпісаных да сельскага таварыства. Згодна са звесткамі на 1876 і 1879 гады, Пагоннае заставалася ў прыходзе Аравіцкай царквы. У 1886 годзе ў вёсцы 23 двары, 174 жыхары, школа. У 1889 годзе надворны саветнік Міхаіл Васільеў Яльніцкі меў у Пагонным 123 дзесяціны ўгоддзяў.
Паводле перапісу 1897 года, у Пагонным было 47 двароў з 290 жыхарамі, дзейнічалі народнае вучылішча, у якім на 1906/1907 год навучаліся 26 хлопчыкаў і 3 дзяўчынкі, хлебазапасны магазін. У 1909 годзе паселішча налічвала 64 двары, 333 жыхары.
Найноўшы час
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Пагоннае ў складзе Рэчыцкага павета, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападскага.
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Пагоннае — цэнтр Паганянскага сельсавета ў Хойніцкім раёне Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Аравіцкага сельсавета. З 20 лютага 1938 года вёска ў складзе Палескай вобласці з цэнтрам у Мазыры.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Пагонным было 80 двароў, 256 жыхароў. У маі 1943 года акупанты спалілі вёску і загубілі 13 жыхароў. 89 жыхароў з вёсак саўгаса «Перамога сацыялізму» загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе.
З 8 студзеня 1954 года Пагоннае — у складзе Гомельскай вобласці. Паводле перапісу 1959 года, у вёсцы было 1322 жыхары. У 1976 годзе ў Пагоннае перасяліліся жыхары пасёлка Баравіца. Цэнтр саўгаса «Перамога сацыялізму». Дзейнічалі лесапільня, млын, механічная майстэрня, павільён раённага камбінату бытавога абслугоўвання, сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка, дзіцячыя яслі-сад, бальніца, аддзяленне сувязі, сталовая, 3 крамы.
8 студзеня 1987 года тэрыторыя былога Аравіцкага сельсавета далучана да Стралічаўскага сельсавета.
Русінская мова
Русінская мова (руснацкая мова, карпатаруская мова, русінска-лемкаўская мова) або русінскія мовы — сукупнасць разнастайных дыялектных, наддыялектных і літаратурна-моўных утварэнняў, якія існуюць або існавалі сярод русінскага этнаса як на яго спрадвечных землях у Прыкарпацці, Заходняй Украіне, Усходняй Славакіі, так і раёнах кампактнага пражывання на тэрыторыі Ваяводзіны ў Сербіі, і збольшага ў Славоніі ў Харватыі, у Венгрыі, у Румыніі і ў Польшчы, а таксама ў ЗША і Канадзе. Лінгвісты маюць розныя меркаванні адносна таго, ці з’яўляецца русінская мова асобнай усходне-славянскай мовай, або дыялектам украінскай мовы. Распаўсюджаная ў Закарпацкай вобласці Украіны (6724 носьбітаў па перапісе 2001 года ), а таксама на ўсходзе Славакіі (каля 20 тысяч носьбітаў і 24 тысячы, якія назвалі нацыянальнасць — русін, перапісы 1991 і 2001 гг. ), у Польшчы, Венгрыі, Румыніі, Харватыі і сербскім аўтаномным краі Ваяводзіна.
Гісторыя
Карпата-русінскія дыялекты з’яўляюцца ўсходнеславянскімі і ўяўляюць сабой працяг украінскага дыялектнага кантынуума (яго заходняй часткі). Яны падзяляюць шматлікія ўсходнеславянскія, агульнаўкраінскія і заходне-ўкраінскія асаблівасці, але пры гэтым выяўляюць спецыфічныя рысы.
З сярэдзіны XIX стагоддзя і да сярэдзіны XX стагоддзя сутыкаліся тры тэндэнцыі: у якасці літаратурнай мовы адны прадстаўнікі русінскай інтэлігенцыі сталі ўкараняць рускую, другія ўкраінскую, трэція спрабавалі ўтварыць літаратурную русінскую мову на народнай аснове. Пасля Другой сусветнай вайны ў Чэхіі, Польшчы і савецкім Закарпацці была ўзаконена толькі ўкраінская мова. У Ваяводзіне ўжо ў 1920-х гадах зацвердзілася літаратурная русінская, і пасля вайны яна стала развівацца ў спрыяльных умовах. У канцы XX стагоддзя літаратурна-моўнае будаўніцтва актывізавалася ў Польшчы (граматыка ў 1992 годзе, часопіс «Бесіда») і ў Закарпацкай вобласці Украіны (перыёдыка, граматыка «Материньскый язык», 1997).
Цяпер прадстаўнікі русінаў спрабуюць стварыць агульнарусінскую літаратурную мову, у прыватнасці, шляхам публікацыі на старонках часопіса «Русин» тэкстаў на ўсіх разнавіднасцях русінскай.
У СССР русінская мова разглядалася як дыялект украінскай мовы. Той жа афіцыйны падыход ужываецца да яе ў цяперашні час ва Украіне. Большасць украінскіх навукоўцаў выступае супраць прызнання русінскай мовы як асобнай.
Кадыфікаваны ў 1995 годзе ў Славакіі варыянт мае да 80 % агульных з літаратурнай украінскай мовай словаў. У русінскіх дыялектах Польшчы сустракаюцца запазычанні з польскай мовы, у дыялектах Закарпацця і Славакіі існуюць запазычанні з венгерскай мовы, аднак і ў самой венгерскай моцна адчуваецца ўплыў навакольных славянскіх моў, у тым ліку і русінскай.
Першай краінай, якая прызнала русінскую мову афіцыйнай, была колішняя Югаславія (гл. таксама Панонскія русіны). У 1995 Славакія таксама прызнала русінскую мовай нацыянальнай меншасці, але афіцыйнай мовай у Славакіі яна не з’яўляецца. Некаторыя дакументы (напрыклад, напамінкі выбаршчыкам) у Славакіі ўтрымліваюць часткі на русінскай мове нараўне з літаратурнай украінскай, венгерскай, цыганскай, нямецкай і англійскай. У некаторых славацка-русінскіх населеных пунктах прысутнічаюць двухмоўныя шыльды (напрыклад, Медзілаборцэ).
Алфавіт
Выкарыстоўваецца кірылічны алфавіт, які мае 36 літар.
Залатая пласцінка «Вояджэра»
Залата́я пласці́нка «Во́яджэра» — пазалочаная інфармацыйная пласцінка с запісам гукавых і відэасігналаў, упакаваная ў алюмініевы футляр. Мае дыяметр 12 цаляў (каля 30 см.) і пакрытая золатам для абароны ад карозіі пад уздзеяннем касмічнага пылу. Разам з пласцінкай у футляр упакаваныя фанаграфічная капсула і ігла для ўзнаўлення запісу. На футляры выгравіравна схема, якая адлюстроўвае ўсталяванне іглы на паверхню запіса, хуткасць праігравання і спосаб пераўтварэння відэасігналаў у выяву. Як і на пласціне «Піянера», адлюстравана карта пульсараў, на якой адзначана месцазнаходжанне Сонца ў Галактыке, а таксама схема выпраменьвання атама вадарода для атрымання метрычных адзінак і адзінка часу. Камісію, якая займалася падрыхтоўкай пласцінкі, узначальваў Карл Саган.
Месцазнаходжанне пласцінак
Пласцінкі прымацаваны да касмічных апаратаў «Вояджэр-1» і «Вояджэр-2», якія ў 1977 годзе былі запушчаны с Зямлі. Па стану на чэрвень 2014 года, «Вояджэр-1» аддаліўся на адлегласць 19,1 міліярдаў кіламетраў (127,3 а.е. ці 1807 * 109 км.) ад Сонца. «Вояджэр-2» аддаліўся на адлегласць 15,6 міліярдаў кіламетраў (104,3 а.е. ці 15,3 *109 км.) ад Сонца. Апараты з пласцінкамі на борце пакінулі Сонечную сістэму і працягваюць аддалаяцца ад Сонца на 3,6 і 3,3 а.е. адпаведна.
Прывітанні
Першы раздзел утрымлівае прывітанні на 55 мовах, у тым ліку на 7 старажытных (шумерская, акадская, арамейская, старажытнаармянская, старажытнагрэчаская, латынь), 10 паўднёваазіяцкіх, 4 кітайскіх дыялектах.