cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Look What You Made Me Do (песня Тэйлар Свіфт)
Музычнае відэа
Джойс Чэн з амерыканскага часопіса Rolling Stone, аналізуючы кліп, выявіў 13 схаваных пасланняў або малапрыкметных нюансаў, якія могуць мець значэнне і якія можна прапусціць пры першым праглядзе. З ім пераклікаецца і Люсі Вуд з брытанскай газеты Metro, якая вылучыла ў кліпе 21 момант з рознымі відавочнымі і няяўныя пасланнямі.
Платоніўка (Носіўскі раён)
Платоніўка (Плато́нівка) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Нанедранік
Нане́дранік, або энкалпіё́н, або напе́рснік, або панагі́я — прадмет аблачэння праваслаўнага і ўніяцкага духавенства.
Сезар (прэмія, 1995)
20-я цырымонія прысуджэння прэміі «Сезар» адбылася 25 лютага 1995 года ў Парыжы.
Найлепшым фільмам была прызнана карціна «». Лідарам па колькасці намінацый і ўзнагарод стаў фільм «» — 12 намінацый, 5 узнагарод.
Блізнакі
Блізнакі (Близнаки) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 29 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 7 км на поўнач ад Смаленска, паміж аўтадарогай і чыгуначнай галінкай Смаленск – Азёрны. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча.
Арцём Сяргеевіч Пятрэнка
Клубная кар’ера
У сезоне 2018 застаўся ў мазырскім клубе пасля яго вылету ў Першую лігу. Стаў атрымоўваць больш часу на полі і дапамог «Славіі» вярнуцца ў элітны дывізіён. 1 верасня 2018 года ў матчы супраць «Смаргоні» адзначыўся хет-трыкам. Сезон 2019 пачынаў у дублі мазыран, з мая замацаваўся ў асноўнай камандзе. У кастрычніку 2019 года не гуляў з-за траўмы, але неўзабаве вярнуўся ў склад.
Да сезона 2020 пачынаў рыхтавацца з мазыранамі, аднак у лютым перайшоў у брэсцкі «Рух». Сезон 2020 пачынаў у стартавым складзе, аднак у красавіку атрымаў траўму, канчаткова вярнуўся на поле ў кастрычніку. У сезоне 2021 часцей заставаўся на лаўцы запасных, зрэдку выходзячы на замену.
У ліпені 2021 года вярнуўся ў «Славію» на правах арэнды. У мазырскім клубе таксама толькі выхадзіў на замену, з кастрычніка заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Славію».
Разьба па косці
Разьба па косці — від дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, з дапамогай якога ствараюцца разныя мастацкія формы на косці розных жывёл. Таксама да гэтага віду мастацтва адносяць вырабы з біўняў і рогаў. Яго вынікам з’яўляюцца арнаменты на паверхні матэрыяла або асобныя фігуркі, цалкам створаныя з кавалка косці.
Арцём Сяргеевіч Пятрэнка
Клубная кар’ера
У пачатку 2022 года рыхтаваўся да новага сезона з «Рухам», аднак у сакавіку, пасля таго як брэсцкі клуб зняўся з Вышэйшай лігі, зноў быў арандаваны «Славіяй». Пакінуў мазырскі клуб пасля змянення тэрміну арэнды ў маі 2022 года, адправіўшыся служыць у армію. У ліпені 2022 года вярнуўся ў склад «Славіі».
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2016 года і сакавіку 2017 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел адпаведна ў кваліфікацыйным і элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.
Разьба па косці
Гісторыя
Мастацтва разьбы па косці існуе здаўна і па гэты дзень. У апошні час пашырылася яе выкарыстанне, як больш таннай і юрыдычна дазволенай замены разьбы па слановай косці.
Арцём Сяргеевіч Пятрэнка
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2017 года і кастрычніку 2018 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Еўропы.
26 сакавіка 2019 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы са зборнай Літвы.
Разьба па косці
Гісторыя
Асаблівую значнасць мела ў дагістарычныя часы. Захаваліся такія вядомыя і важныя прыклады, як «Алені, якія плывуць» і шматлікія Палеалітычныя Венеры.
Вядомы таксама шэраг вырабаў англасаксонскага мастацтва, у тым ліку Куфар Фрэнкса.
Матэрыял
У разьбе па косці выкарыстоўваюцца: бівень маманта, зуб кашалота, іклы маржа, ласіны рог, алені рог, цэўка (простая жывельная костка).
Інструменты
Інструменты для апрацоўкі косці — бормашына і штыхелі.
Зёйдэрзе
Зёйдэрзе (Zuiderzee) — заліў у Паўночным моры ў паўночна-заходняй частцы Нідэрландаў. Меў памеры каля 100 км у даўжыню і больш за 50 км у шырыню, найбольшыя глыбіні 4 - 5 метраў, плошча паверхні 5000 км².
Утварыўся ў 1282 у выніку апускання і затаплення сушы. Аддзелены ад мора Заходне-Фрызскімі астрававамі. У XX стагоддзі большая частка заліва была адгароджана дамбай ад Паўночнага мора. У 1932 падзелены шлюзаванай дамбай на залівы Вадэн-Зе на поўначы і Эйселмер. Апошні атрымаў назву ад ракі Эйсел, якая ўпадае ў заліў. Рака Эйсел з'яўляецца рукавом-эстуарыем Рэйна.
Вядуцца работы па асушэнні заліва Эйселмер (асушана каля 1650 км³). Паверхня польдэра (560 км²) выкарыстоўваецца з 1980.
Слабадскі сельсавет (Мядзельскі раён)
Слабадскі́ сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Слабада.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 26 верасня 2006 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дзягільскага сельсавета (19 населеных пунктаў: Бакачы, Вайцяхова, Вохабні, Двор Крапіўна, Дзягілі, Крапіўна, Кухальскія, Леанардава, Мікасецк, Мілты, Муцеўшчына, Нагаўкі, Нагаўшчына, Посапава, Пугачы, Рамашкі, Рубанікі, Студзяніца, Суднікі), 28 мая 2013 года — тэрыторыя скасаванага Старагабскага сельсавета (17 населеных пунктаў: Бадзені, Баяры, Вусаўшчына, Гняздзішча, Зані, Канчані, Качаны, Ляхавічы, Мазалеўшчына, Місуны, Мохавічы, Навасёлкі, Новыя Габы, Пятрова, Раманаўшчына, Старыя Габы, Чарвячова).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (35 населеных пунктаў) — 1072 чалавекі, з іх 95,8 % — беларусы, 2,1 % — рускія, 0,8 % — палякі.
Магістраль М10
Магістраль М10 — дарога ў Рэспубліцы Беларусь, праходзіць з усходу на захад па тэрыторыі Гомельскай і Брэсцкай абласцей, злучаючы паміж сабой раённыя цэнтры Палесся.
Пачынаецца ад мяжы з Расійскай Федэрацыяй і працягваецца на захад, праходзячы гарады Добруш, Гомель, Рэчыца, Васілевічы, Калінкавічы, Петрыкаў, Жыткавічы, Мікашэвічы, Лунінец, Пінск, Іванава, Драгічын, Антопаль, канчаецца ў Кобрыне. Працяг на ўсход — федэральная аўтамабільная дарога.
Працягласць трасы складае каля 526 км.
Джавані Франчэска Гверчына
Джавані Франчэска Гверчына (Гуэрчына, Guercino — касавокі) (сапр. імя: Джавані Франчэска Барб'еры, Barbieri) (ахрышчаны 8 лютага 1591, Чэнта, Ферара — 22 снежня 1666, Балоння) — італьянскі жывапісец Балонскай школы.
Allium borszczowii
Allium borszczowii — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ад Сярэдняй Азіі да Пакістана.
Апісанне
Расліны да 30 см вышынёй. Цыбуліна яйцападобная, 1-1.5 см шырынёй; вонкавыя абалонкі карычняватыя. Лісткоў 3-5, 1-2 мм шырынёй, лінейныя, голыя. Парасонікі шарападобныя, шматкветкавыя, ≈ 6 см папярок. Калякветнік званочкавы. Лісточкі калякветніка ланцэтныя, 6 мм даўжынёй, ад белага да ружовага колеру з выразнымі пурпурнымі прожылкамі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: Афганістан, Іран, Казахстан, Пакістан, Туркменістан, Узбекістан.
240
240 (дзвесце саракавы) год па юліянскім календары — высакосны год, пачаўся ў сераду.
Чыта
Чыта — горад (з 1851) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Забайкальскага края. Буйны прамысловы і культурны цэнтр Усходняй Сібіры. Насельніцтва 308,5 тыс. чал. (2005).
Горад размешчаны ў Забайкаллі, пры ўпадзенні ракі Чыта (Чыцінка) у Інгаду (басейн Амура).
У перыяд з 1920 па 1922 Чыта была сталіцай Далёкаўсходняй рэспублікі, з 1922 — цэнтрам Забайкальскай губерні. У 1926 Чыта стала акруговым горадам Далёкаўсходняга края, а з 1937 па 2008 год з’яўлялася цэнтрам Чыцінскай вобласці.
Баранцава мора
Ба́ранцава мо́ра (Barentshavet), да 1853 Мурманскае мора, Мурман — ускраіннае мора Паўночнага Ледавітага акіяна. Яно абмывае берагі Расіі і Нарвегіі. Мора абмежавана паўночным узбярэжжам Еўропы і архіпелагамі Шпіцберген, Зямля Франца-Іосіфа і Новая Зямля. Плошча мора 1424 тыс. км², глыбіня да 600 м. Названа ў гонар даследчыка Арктыкі Вілема Барэнца.
241
241 — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 241 год нашай эры, 241 год 1 тысячагоддзя, 41 год III стагоддзя, 1 год 5-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 2 год 240-х гадоў.
Магістраль М9
Мінская кальцавая аўтамабільная дарога (МКАД, магістраль М9) — кальцавая аўтамабільная дарога ў Мінску, праходзіць прыблізна па адміністрацыйнай мяжы горада. Дарога мае па тры паласы руху у кожным кірунку. Працягласць трасы складае 56,2 кіламетраў. Абмежаванне хуткасці на дарозе складае 90 км/г. Праектная хуткасць на дарозе — 120 км/г.
Адметнасці і факты аб дарозе
Мікрараёны Уручча і Шабаны выходзяць за межы МКАД. Таксама за межамі дарогі ў 2003 годзе з'явілася метрадэпо, якое абслугоўвае рухомы састаў другой лініі Мінскага метрапалітэна. У 2009 годзе за межы кальцавой дарогі выйшаў метрапалітэн у напрамку мікрараёна Уручча.
Абрэвіятура «МКАД» супадае з аналагічнымі літарамі для Маскоўскай кальцавой аўтадарогі.
Хорашава (Навагрудскі раён)
Да 6 мая 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Вераскоўскага сельсавета.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1988
14-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 10 снежня 1988 года, цырымонія ўручэння адбылася 24 студзеня 1989 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
NGC 7819
NGC 7819 (іншыя абазначэнні — PGC 303, UGC 26, IRAS00018+3111, MCG 5-1-29, KUG 0001+311, ZWG 498.72, NPM1G +31.0003, ZWG 499.4) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцяг Гернсі
Сцяг Гернсі (Flag of Guernsey, Drapeau du Guernesey) — сцяг кароннага валодання брытанскай кароны Гернсі.
Сцяг быў прыняты ў 1985 годзе. Ён уяўляе сабой сцяг Англіі, дзе ўсярэдзіне чырвонага крыжу знаходзіцца жоўты крыж Вільгельма Заваёўніка.
Харві Вайнштэйн
Харві Вайнштэйн (Harvey Weinstein, нар. 19 сакавіка 1952) — амерыканскі кінапрадзюсар. Лаўрэат прэмій «Оскар» і BAFTA за фільм «Закаханы Шэкспір».
Адзін з самых вядомых прадзюсараў Галівуда. Стаў сузаснавальнікам кінакампаній Miramax і Weinstein Company. Ён працаваў над такімі фільмамі як «Закаханы Шэкспір», «Прамова караля», «Забіць Біла», «Банды Нью-Ёрка», «Крымінальнае чытво», «Джанга вызвалены» ды «Агідная васьмёрка».
Яго нечаканае звальненне стала наступствам публікацыі ў «The New York Times», якая выйшла ў 2017 годзе. Журналісты выдання паведамілі пра абвінавачванні Вайнштэйна ў сексуальных дамаганнях да маладых актрыс і супрацоўніц яго кінакампаніі.
24 лютага 2020 года Харві Вайнштэйна прызналі вінаватым па двух пунктах абвінавачвання ў судзе па справе аб сексуальным гвалце. 11 сакавіка яго прысудзілі да 23 гадоў турмы.
Усходнетыморскі крызіс (2006)
Усходне-тыморскі крызіс 2006 года — серыя хваляванняў і хваляванняў у дзяржаве Усходні Тымор, якія суправаджаліся вялікай колькасцю ахвяр і ўвядзеннем ва Усходні Тымор войскаў замежных дзяржаў для падтрымання парадку.
Нагодай для палітычнага крызісу 2006 года, які і прывёў да адстаўкі ўрады ФРЭТЫЛІН на чале з Мары Алькаціры, сталі супярэчнасці ўсярэдзіне арміі, якія больш-менш адбівалі нязгоды ўсярэдзіне тыморскага грамадства ў цэлым. Пратэсты салдатаў супраць жорсткасцей службы і іх масавае звальненне прывяло да хваляванняў, якія перараслі ў масавыя закалоткі, развал улады, паліцыі, хаос і разгул злачыннасці. Сталіцу Усходняга Тымора Дылі захапілі моладзевыя банды, марадзёры і варагуючыя групоўкі, а таксама перайшоўшыя на бок паўстанцаў паліцыянты, якія рабавалі, збівалі і спальвалі дамы мясцовых жыхароў. Паўстанцамі таксама высоўваліся палітычныя вымогі — адстаўка прэм'ер-міністра Мары Алькаціры.
Часткова нармалізаваць сітуацыю і спыніць кровапраліцце атрымалася толькі пасля ўводу міратворчага кантынгенту з Аўстраліі, Новай Зеландыі, Малайзіі і Партугаліі з іншых краін у маі 2006, аднак напружаная сітуацыя ва Усходнім Тыморы захоўваецца дасёння, масавыя хваляванні і сутыкненні ва Усходнім Тыморы адзначаліся ў сакавіку і маі 2007. Ахвярамі канфлікту ва Усходнім Тыморы з сакавіка па чэрвень 2006 года склалі забітымі не менш за 30 чалавек, агульны лік уцекачоў перавысіў 133 000 чалавек.
Падлесная (Хоцімскі раён)
Падле́сная (, Подлесная) (да 30 ліпеня 1964 года Кара́венец ) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Трасцінскага сельсавета.
Хамідыйская разня
Масавыя забойствы армян у 1894—1896 гадах або Хамідыйская разня (Համիդյան կոտորածներ) — серыя забойстваў армян у Асманскай імперыі ў 1894—1896 гадах, якія паводле розных ацэнак панеслі жыцці ад 50 да 300 тысяч чалавек. Складаліся з трох асноўных эпізодаў: разні ў Сасуне, забойстваў армян па ўсёй тэрыторыі імперыі восенню і зімой 1895 года і разаніны ў Стамбуле і ў раёне Вана, нагодай для якой паслужылі пратэсты мясцовых армян. На цяперашні момант няма комплекснага даследавання гэтых злачынстваў. Найболей крывавай і найменш вывучанай з'яўляецца другая фаза. Не выклікае сумневу, што Порта была наепасрэдна замяшана ў забойствах, аднак ступень удзелу ўлад у арганізацыі забойстваў з'яўляецца прадметам бязлітасных спрэчак.
Разаніна ў Сасуне
У раёне Сасуна курдскія правадыры абклалі данінай армянскае насельніцтва ў памен на адмову ад набегаў. У той жа час асманскі ўрад запатрабаваў пагашэння запазычанасцей па дзяржаўных падатках, якія да таго развітваліся, улічваючы факты курдскіх рабаванняў. Адмова мясцовых курдскіх правадыроў ад набегаў не ратавала армян ад качавых курдскіх плямён, што рухаліся на летнія пашы. Армяне адмовіліся пайсці на падвойныя паборы. Згаленне і рабаванне зрабілі іх успрымальнымі да прапаганды гнчакістаў, і да лета 1893 года жыхары вёскі Талварыг пачалі ўзбройвацца, каб супрацьстаяць курдскім набегам. У наступным годзе курды і асманскія ўрадоўцы запатрабавалі ад армянаў выплаты даніны і падаткаў, аднак, сустрэўшы там супраціў і апынуўшыся няздольнымі перамагчы армян, паскардзіліся губернатару Бітліса Хасану Тэксіну, які паслаў на дапамогу курдам Чацвёрты вайсковы корпус пад камандаваннем Зэкі-пашы. Больш месяца армяне стрымлівалі асманскае войска і курдаў і пагадзіліся скласці зброю толькі пасля абяцанай амністыі і запэўненняў, што іх прэтэнзіі будуць пачуты ўрадам. Нягледзячы на абяцанні асманскага камандуючага, пасля раззбраення пачаліся забойствы армян, дзве вёскі Шэнік і Семал былі спалены, а насельніцтва, улучаючы кабет, дзяцей і святароў, было падвергнута гвалту і жорсткім забойствам. Тыя, хто засталіся жывымі, беглі ў пячоры горы Андок, дзе былі высачаны і знішчаны рэгулярнымі войскамі і курдскімі бандамі. Былі забіта не менш 3000 чалавек. За гэту аперацыю турэцкі камандзір Зэкі-паша атрымаў ад султана ўзнагародныя. Спробы брытанскіх дыпламатаў наведаць месца разаніны былі заблакаваны ўрадоўцамі, якія сцвярджалі, што ў раёне эпідэмія халеры, аднак паведамленні карэспандэнтаў і місіянераў дайшлі да Еўропы. Паслы Брытаніі, Францыі і Расіі прапанавалі стварыць камісію па расследаванні, аднак прапанова была адхілена Портай, якая пагадзілася толькі на наяўнасць еўрапейскіх назіральнікаў на слуханнях. Слуханні прайшлі ў пачатку 1895 года ў Мушы ў атмасферы запалохвання, тым не менш, некалькі армян пагадзілася выступіць у якасці сведак. Расследаванне прыйшло да высновы, што армяне бралі ўдзел у мяцяжы, але еўрапейскія назіральнікі не пагадзіліся з такой ацэнкай. Еўрапейскія дзяржавы дзеялі няўзгоднена, тым не менш, у маі 1895 гады тры паслы скіравалі султану мемарандум і праект рэформаў, што агадваў аб'яднанне армянскіх абласцей імперыі, удзел еўрапейскіх дзяржаў у прызначэнні губернатараў, амністыю армянскім палітвязнем. Таксама рэформа агадвала ўрадавы кантроль над перасоўваннем курдскіх плямён, стварэнне стымулаў для іх пераходу да аселага ладу жыцця і раззбраенне хамідые ў мірны час.
Разня 1895 года
Цягам лета працягваліся перамовы паміж еўрапейскімі краінамі і Партай, падчас якіх апошняя спрабавала спачатку адхіліць праграму рэформаў, а потым максімальна зменшыць вымогі. Паколькі рашэнняў не прымалася, гнчакісты ў верасні 1895 года вырашылі правесці вялікую дэманстрацыю да «Баб Алі» — галоўных варот Бліскучай Порты — і давялі да ведама заходніх паслоў, што мірны марш праводзіцца ў знак пратэсту супраць разаніны ў Сасуне, тэрору супраць армян і палітыкі выжывання іх з іх гістарычнай тэрыторыі. 30 верасня каля 2000 дэманстрантаў выйшлі на вуліцы з палітычнымі вымогамі, аднак па дарозе да «Баб Алі» на шляхі дэманстрантаў устала паліцыя. Чакаючы супраціву ўлад, многія дэманстранты былі ўзброены. Супраць армян быў выстаўлена натоўп, што падтрымліваўся паліцыяй і войскамі. Калі паліцыянт ударыў дэманстранта, той выцягнуў рэвальвер і стрэліў у паліцыянта. У выніку распачатай страляніны дзясяткі армян былі забіты і сотні паранены. Паліцыя адлоўлівала армян і перадавала іх софтам — навучэнцам ісламскіх навучальных устаноў Стамбула, якія забівалі іх да смерці. Таксама ў забойствах армян бралі ўдзел стамбульскія яўрэі. Разаніна працягвалася да 3 кастрычніка. Еўрапейскія паслы ў чарговы раз выказалі пратэст бессэнсоўным забойствам армян, улучаючы забойствы на тэрыторыі паліцэйскіх участкаў. Падчас гэтай разаніны 17 кастрычніка Абдул-Хамід пад ціскам Еўропы прыняў кампрамісны варыянт рэформаў. Ён быў значна менш прапанаванага еўрапейцамі плана, аднак і гэта давала армянам надзею. Прымаючы афіцыйна гэты план, Абдул-Хамід на справе рыхтаваў адказ, які павінен быў падаць урок армянам і еўрапейцам, — разаніну 1895—1896 гадоў.
Адначасна з прыняццем варыянту рэформаў 8 кастрычніка мусульмане забілі і жыўцом спалілі каля тысячы армян у Трабзоне. Напад на армянскую частку горада пачаўся з сігналу горна, пасля чаго натоўп, улучаючы апранутых у форму салдатаў, пачаў забойствы і рабаванні. Гэта падзея стала прадвеснікам арганізаванай асманскімі ўладамі серыі масавых забойстваў армян ва Усходняй Турцыі: Эрзінджане, Эрзурумк, Гюмюшхане, Байбурце, Урфе і Бітлісе. Пасланыя султанам правакатары збіралі мусульманскае насельніцтва ў самай буйнай мячэці горада, а потым аб'яўлялі ад імя султана, што армяне пачалі паўстанне супраць іслама. Мусульманам прапанавалася абараніць іслам ад няверных і, заахвочваючы рабаванні армян, тлумачылася, што прысваенне мусульманінам маёмасці мяцежнікаў не супярэчыць Карану. Іншай тактыкай Абдул-Хаміда стаў гвалтоўны зварот армян у іслам. Гэта аперацыя была даручана Шакіру-пашы, які займаў пасада інспектара асобных акруг у Азіяцкай Турцыі. Паводле думкі Лорда Кінраса, заданнямі Шакіра-пашы былі планаванне і выкананне масавых забойстваў і скарачэнне колькасці з перспектывай поўнага знішчэння армянскіх хрысціян. Разаніна адбывалася ў рэгіёнах, якія павінны былі быць рэфармаваны паводле плана еўрапейскіх дзяржаў. На ноту паслоў Брытаніі, Францыі і Расійскай імперыі з Порты прыйшоў адказ, што ў хваляваннях вінаваты перадусім самі армяне. У лістападзе разаніна была працягнута ў шэрагу іншых гарадоў. Былі забіты тысячы армян, яшчэ большая колькасць павінна была памерці ад голаду зімой 1895—1896 гадоў. Найболей жорсткай была другая разаніна ва Урфе, дзе армяне складалі да траціны насельніцтва горада. Абложаныя армяне схаваліся ў кафедральным саборы і запатрабавалі ў асманскіх улад афіцыйнай абароны. Камандуючы войскамі даў ім такую гарантыю, пасля чаго група армян скіравалася да мясцовага шэйха. Тот загадаў кінуць іх на зямлю і, прачытаўшы над імі малітву, пераразаў усім горла. На наступную раніцу натоўп мусульман падпаліў сабор, у якім схаваліся армяне, і спаліў жыўцом ад паўтары да трох тысяч чалавек. Войскі, якія знаходзіліся там, стралялі ў кожнага, хто спрабаваў уцячы. Удзень урадоўцы-мусульмане, пасланыя апавясціць армян, што забойстваў больш не будзе, выразалі апошнія 126 армянскіх сямействаў. Агульны лік забітых армян ва Урфе склаў больш васьмі тысяч. Армянам атрымаўся арганізаваць супраціў у Зейтуне, дзе атрад з членаў партыі Гнчак нанёс паразу асманскім войскам, захапіў гарнізон і ўрадоўцаў, а потым вытрымаў аблогу рэгулярных войскаў. Армяне склалі зброю толькі пасля ўмяшання еўрапейскіх пасярэднікаў; некалькі прадстаўнікоў гнчакістаў былі высланы з Турцыі, наўзамен гэтага армяне атрымалі агульную амністыю, вызваленне ад мінулых падаткаў і хрысціянскага намесніка губернатара. У чэрвені аб'яднаныя сілы партый Арменакан, Гнчак і Дашнакцуцюн абаранілі ад разаніны горад Ван.
Захоп Атаманскага банка
Нягледзячы на тое, што дашнакі ўстрымліваліся ад публічных акцый, разаніна 1895 года прывяла іх да рашэння захапіць будынак Атаманскага банка ў Стамбуле. Пасля фінансавага банкруцтва Порты ў 1882 годзе банк знаходзіўся пад супольным кіраваннем еўрапейскіх крэдытораў, і захоп банка павінен быў прыцягнуць увагу еўрапейцаў да праблемы армян. 26 жніўня 1896 года група добра ўзброеных дашнакаў захапіла будынак Атаманскага банка, узяла еўрапейскі персанал у закладнікі і, пагражаючы выбухам банка, запатрабавала ад турэцкага ўрада правесці абяцаныя палітычныя рэформы. У перададзенай петыцыі змоўцы засудзілі разаніну армян, запатрабавалі ад еўрапейцаў правядзення рэформаў у шасці армянскіх абласцях Турцыі, палітычных праў і вызвалення палітвязняў. Таксама была высунута вымога пра еўрапейскага камісара, які б курыраваў рэформы, і змяшанай еўрапейска-мусульманскай жандармерыі. У выніку перамоў прадстаўнік расійскага пасольства і дырэктар банка, Эдгар Вінцэнт, угаварылі нападнікаў пакінуць будынак банка пад асабістую гарантыю бяспекі. Таксама ім было абяцана, што еўрапейскія краіны разгледзяць іх вымогі, але абяцанне не ўтрымвала пэўных мер. Выказваліся думкі, што дашнакі такім чынам правакавалі антыармянскія пагромы для прыцягнення ўвагі еўрапейцаў, аднак, нягледзячы на лагічнасць такой высновы, для яго мала пераканаўчых довадаў. Аднак улады распарадзіліся пачаць напады на армянаў яшчэ да таго, як група дашнакаў пакінула банк. Паліцэйскія агенты, перапранутыя студэнтамі мусульманскіх устаноў, збіралі натоўпы людзей. Былі таксама паведамленні, што ўладам было загадзя вядома пра змову, але ёй далі здзейсніцца, каб апраўдаць далейшыя пагромы. Цягам двух дзён пры выяўным патуральніцтве ўлад туркі забівалі да смерці армян, забіўшы больш 6000 чалавек. Дапамогу туркам зрабілі стамбульскія яўрэі. На другі дзень бойні прадстаўнікі 6 еўрапейскіх дзяржаў заявілі пратэст Турцыі, а да вечара англічане пачалі высадку ваенных маракоў, што спыніла забойствы. Еўрапейскія дзяржавы скіравалі ў міністэрства замежных спраў Турцыі серыю калектыўных нот, у якіх яны канстатавалі, што разаніна не была спантаннай з'явай, а праводзілася пад наглядам улад. Турэцкія ўлады абяцалі вырабіць арышты вінаватых, але так і не зрабілі гэтага.
Ацэнкі і паследствы
Еўрапейскія вандроўнікі і даследчыкі ацэньвалі армянскае насельніцтва сярэдзіны XIX стагоддзя ў 2,5 мільёна чалавек. Армянская патрыярхія ацаніла памер паствы ў 1882 годзе ў чалавек. Падлікі патрыярхіі ў 1912 годзе паказалі армянаў, змяншэнне на, напэўна, злучана з забойствамі 1894—1896 гадоў і 1909 года, а таксама ўцёкамі армян на Каўказ, у еўрапейскія краіны і ЗША. У абласцях, суседніх з шасцю абласцямі турэцкай Арменіі, армянскае насельніцтва складала меншасць. Яны былі адлучаны ад армянскіх абласцей падчас рэформы Абдул-Хаміда па пераглядзе меж, што расцэньвалася армянскімі лідарамі як джэрымендерынг (перакройванне выбарчых акруг дзеля забеспячэння вынікаў выбараў). Статыстыка армянскай патрыярхіі ацэньвала этнічны склад насельніцтва ў шасці асноўных армянскіх абласцях у наступнай прапорцыі: армян 38,9 % (усяго хрысціянаў, улучаючы нестарыянцаў і грэкаў — 45,2 %), турак 25,4 %, курдаў 16,3 %, аднак гэта статыстыка таксама маніпулявала лічбамі. Так, у ёй не ўлічваліся курда- і турканаселеныя санджакі на поўдні і захадзе рэгіёна, а неартадаксальныя мусульмане праходзілі ў катэгорыі «іншыя рэлігіі». Статыстыка атаманскага ўрада рэзка адрознівалася ад патрыяршай і паказвала агульную колькасць армян у імперыі чалавек (7 %), у тым ліку ў шасці асноўных рэгіёнах  (17 %) армян супраць  мусульманаў. У верасні 1915 года губернатар Дыярбекіра паведамляў, што ён выслаў з вобласці 120 000 армян, што амаль удвойчы перавышала колькасць армян паводле афіцыйнай асманскай статыстыкі.
Дакладны лік ахвяр разаніны 1894—1896 гадоў падлічыць немагчыма. Яшчэ да сканчэння гвалтоўных дзеянняў, лютэранскі місіянер Ёганес Лепсіўс, які знаходзіўся ў гэты час у Турцыі, выкарыстоўваючы нямецкія і іншыя крыніцы, сабраў наступную статыстыку: забітых — 88 243 чалавекі, спустошаны — 546 000 чалавек, разрабаваных гарадоў і вёсак — 2493, накіраваны ў іслам вёсак — 456, апаганена цэркваў і манастыроў — 649, пераўтворана ў мячэці цэркваў — 328. Ацэньваючы агульны лік забітых, Кінрас прыводзіць лічбу 50—100 тыс. , Блоксхэм — 80—100 тыс. , Аванісян — каля 100 тыс. , Адалян і Татэн — ад 100 да 300 тыс. , Дадран — 250—300 тыс. , Сюні — 300 тыс. .
Цягам дзесяцігоддзя пасля пагромаў 1894—1896 гадоў напады малалікіх армянскіх рэвалюцыйных груп на ўрадоўцаў, інфарматараў і прадстаўнікоў варожых утварэнняў адбываліся на тэрыторыі Сасуна, Муша і Бітліса. Дзеянні гэтых груп карысталіся спагадай сярод армянскага насельніцтва, аднак не маглі спыніць згаленне сялян і эміграцыю з тэрыторыі гістарычнай Арменіі.
У 1902 годзе прадстаўнікі Дашнакцуцюн і Гнчак у ліку сарака сямі дэлегатаў, якія прадстаўлялі турэцкія, арабскія, грэчаскія, курдскія, армянскія, албанскія, чаркескія і яўрэйскія арганізацыі, узялі ўдзел у першым Кангрэсе атаманскіх лібералаў у Парыжы і склалі пагадненне супраць султана. Кангрэс запатрабаваў роўныя правы для ўсіх грамадзянаў імперыі, мясцовага самакіравання, абарону тэрытарыяльнай цэласці імперыі і аднаўленне канстытуцыі, прыпыненай у 1878 годзе. Прыняцце прапанаванай армянамі рэзалюцыі, згодна якой еўрапейскім назіральнікам падаваліся паўнамоцтвы кантраляваць выкананне праў меншасцяў, было рэзка асуджана прысутнічалымі турэцкімі нацыяналістамі, якія лічылі, што армяне не маюць патрэбу ў назіральніках і асаблівым статусе ў будучай канстытуцыйнай Турцыі. У 1904 годзе зноў пачаліся беспарадкі ў Сасуне, у адказ хамідые і асманская армія распачалі карную аперацыю ў рэгіёне. У гэты ж час у Сафіі праходзіў трэці кангрэс Дашнакцуцюн, які прыйшоў да высновы пра асабістую адказнасць Абдул-Хаміда за забойствы армянаў і прыняў рашэнне ухіліць султана. Галоўны выканавец Хрыстафор Мікаелян падарваўся ў 1905 годзе на прызначанай для султана выбухоўцы, аднак змова была працягнутая. Падчас замаху Абдул-Хамід трохі адхіліўся ад свайго звычайнага пятніцкага маршруту, што выратавала яму жыццё. Выбух знішчыў карэту султана і частку яго світы. У змове апроч армян бралі ўдзел прадстаўнікі і іншых этнасаў і канфесій.
Апроч дзяржаўнага падбухторвання разаніна 1895—1896 гадоў была адзначана актыўным удзелам у ёй і ў рабаваннях турэцкага насельніцтва Асманскай імперыі, што абумаўлялася глыбокім сацыяльным і псіхалагічным расслаеннем асманскага грамадства. Камерцыйныя таленты армянаў стэрэа тыпова прыпісваліся хітрасці і заганнасці армянскага характару, што павялічвала ў мусульманаў пачуццё ўласнай годнасці і дазваляла ім не задумвацца пра ўласную адсталасць. Прамым вынікам гэтай зайздрасці было шырока пашыранае пасля разаніны армянскага насельніцтва марадзёрства, як стымул і ўзнагарода за пагромы.
Уільям Лагер у працы «Дыпламатыя імперыялізму» («The Diplomacy of Imperialism») выказаў здагадку, што рэвалюцыйныя лідары армян вылічвалі, што выкліканыя іх дзеяннямі пакуты армян прыцягнуць увагу да армянскага пытання. Гэты пункт погляду быў аспрэчаны Дональдам Блоксхэмам і Рональдам Сюні, якія лічылі, што для такога цверджання няма ніякіх довадаў. Гэта «тэза правакацыі» была паўтораная ў працы Стэнфарда Шоу 1977 года, дзе сцвярджалася, што разаніна была рэакцыяй на армянскую правакацыю і што гнчакісты мелі намер стварыць сацыялістычную армянскую рэспубліку ў шасці анаталійскіх абласцях, у якіх усе мусульмане будуць дэпартаваны ці забіты. Роберт Мелсан, аналізуючы гэта цверджанне Шоу, адзначае, што падобная думка не знаходзіць пацверджання ў іншых гісторыкаў, а сам Шоу робіць падобны вынік без спасылак на якія-небудзь цытаты і не даючы тлумачэнняў. «Тэза правакацыі» з'яўляецца адным з метадаў, што выкарыстоўваюцца адмаўляльнікамі генацыду армян.
Пляма масавага забойства армян была непрыемна для Турэцкай рэспублікі, якая стала наступнікам Асманскай імперыі. Кемалісцкая ідэалогія таксама адчувальна ставілася да традыцыйнага ўяўлення туркаў як варвараў. Адмова прызнаваць забойствы армян ператварылася ў Турцыі ў міф пра паходжанне сучаснай турэцкай дзяржавы і стала фактарам турэцкай ідэнтычнасці. Турэцкая эліта, што нажывалася на рэквізіцыях армянскай маёмасці, дасягнулых максімуму ў час генацыду армян, мела асабістыя матывы для адмовы прызнаваць паходжанне выкрадзеных земляў і маёмасці. Апроч таго, пасля Другой сусветнай вайны Турцыя не хацела, каб яе гісторыя параўноўвалася з нацысцкай Германіяй. Адмова прызнаваць забойствы армян застаецца для Турцыі апошнім этапам рашэння армянскага пытання.
Букава (Павяцкі сельсавет)
Бу́кава (, Буково) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах хутар у складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года хутар уваходзіў у склад Аляксандраўскага сельсавета, да 4 сакавіка 1987 года — у склад Даўгінаўскага сельсавета (у 1960—1965 гадах — Лявонпальскі сельсавет).
Носьбіты эсперанта з нараджэння
Носьбіты эсперанта з нараджэння (у эсперанта Denaskaj Esperanto-parolantoj, таксама denaskuloj) — людзі, якія нараджаюцца ў сем’ях, дзе размаўляюць на эсперанта (і дадаткова на якой-небудзь іншай мове). Звычайна адзін з бацькоў выбірае эсперанта як галоўную мову для зносін з дзіцем і такім чынам дзіця авалодвае гэтай мовай так, як іншыя дзеці авалодваюць роднай нацыянальнай мовай. Радзей, ролю настаўніка мовы бярэ на сябе іншы родзіч, напрыклад бабуля. Звычайна такія дзеці з маленства ведаюць дзве, тры ці некалькі моў. Таксама здараецца, што бацькі выкарыстоўваюць эсперанта ў зносінах паміж сабой, і тады дзіця, якое жадае разумець, што бацькі гавораць паміж сабой, часта таксама вучыцца разумець эсперанта.
Бацькі з аднолькавай роднай мовай
Звычайна лічыцца, што падобныя дзеці жывуць у сем’ях, дзе бацькі з’яўляюцца прадстаўнікамі розных нацыянальнасцей, гавораць на розных мовах, і якія пазнамёміліся на эсперантамоўных сустрэчах. Такія выпадкі сапраўды шматлікія, але таксама паказваецца, што нават часцей абодва бацькі-носьбіты эсперанта з нараджэння маюць аднолькавую родную мову — у асобных інтэрнацыянальных парах бацькі не размаўляюць на эсперанта з дзецьмі, бо жадаюць перадаць ім мовы, родныя для бацькоў; таксама, у асобных выпадках, калі бацькі-прадстаўнікі розных нацый жывуць у краінах, дзе размаўляюць на іншай мове, і баяцца, што, вывучэненне эсперанта, якая будзе чацвёртай мовай для дзіця (разам з мовамі бацькоў і нацыянальнай мовай краіны), будзе занадта цяжкім. Звычайна адзін з бацькоў, часцей бацька, выбірае выкарыстанне эсперанта ў зносінах з дзіцём. Матывам можа быць узбагачэнне ведаў і вопыта дзіця і таксама жаданне зрабіць магчымым іх удзела ў сацыяльных кантактах бацькоў з іншымі асобамі, якія размаўляюць на эсперанта і іх дзецьмі.
Моўны ўзровень
Узровень валодання мовай такіх асоб вельмі розны. Рэгулярны ўдзел у эсперантамоўных сустрэчах дае магчымасць свабоднага авалодання мовай. Чалавек, які вывучыў эсперанта ў маленстве, можа ў дарослым жыцці як удзельнічаць у эсперантысцкім руху, так і не. Нават самыя добрыя носьбіты эсперанта з нараджэння валодаюць мовай не нашмат лепей у параўнанні з элітай эсперантыстаў, для якіх мова не з’яўляецца роднай, і не гуляюць такой кіруючай ролі, якую гуляюць носьбіты звычайных моў, для якіх яны з’яўляюцца роднымі. Па падліках, каля 1 % ад колькасці рэгулярна размаўляючых на эсперанта, з’яўляюцца носьбітамі мовы з нараджэння. Сярод 200 супрацоўнікаў вікіпедыі, якія вызначылі прынамсі 3 узровень валодання эсперанта, 9 чалавек (г.зн. каля 4,5 %) — носьбітаў мовы з нараджэння (дадзеныя на жнівень 2008 года).
Першым носьбітам эсперанта з нараджэння была Эмілія Гастон, якая нарадзілася 2 чэрвеня 1904. У 1935 годзе, у эсперантамоўнай газеце Hungara Heroldo было напісана што балгарскі эсперантыст Барыс Васільеў мае двухгадовую дачку Лауру, якая была «унікальным эсперантыстам, які не ведае іншых моў». Існуюць носьбіты мовы з нараджэння ў другім і трэцім пакаленні. Для носьбітаў мовы з нараджэння існуюць сустрэчы, напрыклад Міжнародныя дзіцячыя кангрэсы, якія праводзяцца адначасова з Сусветнымі кангрэсамі эсперантыcтаў, Сустрэчы эсперантысцкіх сем’яў, выдаюцца дзіцячыя эсперантамоўныя часопісы.
Бобыры (вёска)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на поўдзень ад г. Смаленска, за 4 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на правым беразе ракі Сож. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Вуліцы: Дружбы, Заходняя, Зарэчная, Маладзёжная, Палявая, Светлая, Паўночная, Каляровая, Цэнтральная, Паўднёвая. Мае аўтобуснае паведамленне са Смаленскам.
Славутасці
Помнік археалогіі: гарадзішча на правым беразе ракі Сож, за 1,2 км на захад ад вёскі. Было заселена днепра-дЗвінскімі плямёнамі ў 1 тысячагоддзі да н.э., і ў пачатку 2-га тысячагоддзя н.э. старажытнарускім насельніцтвам.
243
243 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 243 год нашай эры, 243 год 1 тысячагоддзя, 43 год III стагоддзя, 3 год 5-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 4 год 240-х гадоў.
Геранім Януш Сангушка
Геранім Януш Сангушка ( — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфічныя звесткі
Сын Паўла Караля Сангушкі. Генерал-паручнік літоўскага войска (1775), мечнік вялікі літоўскі ў 1775 годзе, ваявода валынскі з 1775 года. Выступаў супраць Канстытуцыі 3 мая (1791). Далучыўся да Таргавіцкай канфедэрацыі і атрымаў чын генерал-паручніка расійскай арміі (1793). Удзельнічаў у паўстанні 1794 года, у Гродне прыняў камандаванне над войскам Вялікага Княства Літоўскага і прывёў яго на абарону Варшавы.
Франчэска Гвардзі
Франчэска Гварзі, таксама Гуардзі (Francesco Guardi; 5 кастрычніка 1712, Венецыя — 1 студзеня 1793, там жа) — італьянскі мастак, бачны прадстаўнік венецыянскай школы ведутыстаў.
Сцяг Латвіі
Сцяг Ла́твіі — палатно 1:2 з дзвюх гарызантальных кармінавых палос, якія пасярэдзіне раздзяляюцца тонкай белай палоскай, кожная з кармінавых палос пры гэтым удвая таўсцейшая за белую палоску.
Кармінавы колер сімвалізуе кроў пралітую за свабоду Латвіі. Своеасаблівы кармінава-чырвоны колер (код: «1807C»), вядомы ў свеце таксама як «Латышскі чырвоны» («Latvian Red»).
Паходжанне
У Лівонскай рыфмаванай хроніцы пад 1279 годам успамінаецца сцяг атрада ландвера (апалчэння) замка Ведэн (на тэрыторыі сучаснага горада Цэсіс) — чырвонае з белай паласой. Паводле хронікі, сто латгальскіх апалчэнцаў накіраваліся ў Рыгу як падмацаванне для адбіцця нападу іншага балцкага племені — земгалаў.
Паданне
Паводле падання, асновай сцяга было белае палотнішча, на якім вынеслі з поля бою смяротна параненага правадыра латышскага племені. Воіны паднялі прамочанае крывёю з двух бакоў палотнішча як сцяг і пад ім перамаглі. Дакладна такое ж паданне ёсць пра сцяг Аўстрыі.
Новы час
Першы дакладна вядомы чырвона-бела-чырвоны сцяг зрабіў у 2-й палове 1916 года педагог і журналіст Яні Лапіньш у неакупіраванай германскімі войскамі Валміеры. Гэты сцяг трохі адрозніваўся ад таго, якім карыстаюцца цяпер, захаваўся да нашых дзён. Выкарыстанне чырвона-бела-чырвонага сцягу пачасцілася пасля Лютаўскай рэвалюцыі, калі ён з'яўляўся на мітынгах, дзе ў той час дамінавалі чырвоныя сцягі. Сцягі з чырвона-бела-чырвоным спалучэннем колераў упрыгожвалі І-ы Латгальскі з'езд 26-27 красавіка (паводле старога стылю) ў Рэзэкне.
У 1917 годзе мастакі стварылі некалькі эскізаў нацыянальнага сцяга з варыянтамі суадносін колераў 1:1:1 і 2:1:2, з якіх лепшымі былі прызнаны эскізы гісторыка мастацтва Ольгерта Гросвальда (1:1:1) і мастакоў Ансіса Цыруліса і Волдэмара Тоне (2:1:2). Ніводны з варыянтаў не выкарыстоўваў цёмна-чырвоны колер, за які яшчэ раней выступалі Лінард Лайцэн і Оскар Войтс.
Чырвона-бела-чырвоны сцяг стаў дзяржаўным сцягам Латвійскай Рэспублікі са дня яе заснавання 18 лістапада 1918 года, але канчатковы яго знешні выгляд быў зацверджаны 20 студзеня 1923 года.
Пасля анексіі Латвіі СССР у 1940 годзе, сцягам Латвійскай ССР было чырвонае палотнішча з выкананымі ў золаце скарочанай назвай рэспублікі (LPRS), выявай сярпа і молата і пяціканцовай зоркі, а ў 1953—1990 гадах — прамавугольнае палотнішча, якое складалася з пяці гарызантальных каляровых палос: верхняй паласы чырвонага колеру, якая займала дзве траціны шырыні сцяга, двух белых і двух сініх хвалістых палос, якія чаргуюцца паміж сабой і сімвалізуюць мора, яны займаюць адну траціну шырыні сцяга; у верхнім вугле чырвонай паласы палотнішча, каля дрэўка, на адлегласці адной пятай ад шырыні сцяга ад дрэўка выяўлены залатыя серп і молат і над імі чырвоная пяціканцовая зорка, акантаваная залатым беражком. У савецкі час выраб і публічная дэманстрацыя чырвона-бела-чырвонага сцяга лічылася антыдзяржаўным злачынствам і адпаведна каралася.
Сучаснасць
29 верасня 1988 года быў прыняты ўказ Прэзідыума Вярхоўнага Савета Латвійскай СССР «Аб культурна-гістарычнай сімволіцы латышскага народа», які прызнаў чырвона-бела-чырвонае спалучэнне колераў нацыянальнай сімволікай і дазволіў яго выкарыстанне, сярод іншага, і ў якасці сцяга. 15 лютага 1990 года Вярхоўны Савет Латвійскай ССР прыняў закон «Аб сцягу Латвійскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі», якім змяніў ранейшы сцяг рэспублікі на чырвона-бела-чырвоны. Гістарычны сцяг захаваў статус дзяржаўнага і пасля аднаўлення незалежнасці Латвійскай Рэспублікі.
Храм Дэбод
Храм Дэбод — старажытнаегіпецкі храм, які цяпер размешчаны ў Мадрыдзе (Іспанія).
Гісторыя
Храм, прысвечаны культу багоў Амона і Ісіды і пабудаваны ў III стагоддзі да н.э. на берагах Ніла егіпецкім фараонам Пталамеем IV Філапатарам. Цар Куша змясціў у хаме свае надпісы. Унутры храма была ўзведзена Малельня рэльефаў, упрыгожаная надпісамі, прысвечанымі богу Амону. З цягам часу храм зведаў значныя змены, егіпецкія фараоны дадалі новыя памяшканні, а культ Амона змяніў культ багіні Ісіды. Штогод 15 чэрвеня па грыгарыянскім календары егіпецкія жрацы праводзілі ў храме абрад — а менавіта, атрымлівалі пасланне багіні Ісіды ў час пачатку разліву Ніла.
Пры ўзвядзенні Асуанскіх плацін у 1960-я гады, сусветная арганізацыя ЮНЕСКА заклікала міжнародная супольнасць выратаваць гістарычныя помнікі. Адзін з храмаў (Дэбод), які знаходзіўся ў зоне затаплення, быў перададзены Егіптам у 1968 годзе ў дар Іспаніі за дапамогу ў аднаўленні храма Абу-Сімбел у Нубіі. Храм літаральна па камені перавезлі ў Мадрыд і аднавілі ў.
У сталіцы Іспаніі храм быў пастаўлены па восі з усходу на захад у адпаведнасці са сваім першапачатковым становішчам адносна да бакоў свету і адкрыты для наведвання ў 1972 годзе. Унутры храма размешчаны макеты, відэа- і аўдыякампазіцыі, якія апавядаюць пра гісторыю і значэнне гэтага помніка. Першапачаткова храм упрыгожвала мноства выяў, прысвечаных Амону і Ісідзе, аднак многія з іх былі знішчаны яшчэ да перамяшчэння храма ў Мадрыд, падчас затаплення храма пры будаўніцтве дамбы Асуанскай плаціны.
Аперацыя Лотас
Аперацыя Лотас (Operasi Seroja) па захопу Усходняга Тымора была праведзена Інданезіяй у 1975 годзе.
Перадгісторыя
Востраў Тымор быў падзелены на ўсходнюю і заходнюю часткі. Усходні Тымор быў калоніяй Партугаліяй, тады як Заходні Тымор (былая калонія Нідэрландаў) уваходзіў у склад Індоаезіі. Дагавор аб падзеле быў падпісаны ў 1915 годзе.
Пасля партугальскай рэвалюцыі гваздзікоў 1975 года ва Усходнім Тыморы пасіліўся сепаратысцкі рух Рэвалюцыйнага фронта за незалежнасць Усходняга Тымора — ФРЭТЫЛІН, які выступаў за неадкладную незалежнасць.
Матывацыя Інданезіі
У Інданезіі ўзялі верх нацыяналістычныя настроі, падмацаваныя агрэсіўнасцю ваенных колаў, у тым ліку разведкі Капкамтыб і спецназа Опсус, у выніку якіх кіраўніцтва Інданезіі ўзяло курс на анексію Усходняга Тымора.
Уварванне
7 снежня 1975 года армія Інданезіі пачала ўварванне ва Усходні Тымор. Пасля марской бамбардзіроўкі Дылі быў высаджаны дэсант з 641 марскога пяхотніка, якія выбілі з горада праціўнікаў акупацыі. Страты склалі 35 салдат з боку Інданезіі і 122 абаронцы незалежнасці Усходняга Тымора .
10 снежня быў узяты другі буйны горад Баўкау, 25 снежня — Ліквіса і Маубара. Да красавіка 1976 года ў Усходнім Тыморы размяшчаўся акупацыйны корпус колькасцю ў 35000 салдат, і яшчэ 10000 ў Заходнім Тыморы.
Анексія
Інданезійскі ўрад абвясціў анексію Усходняга Тымора як акт дэкаланізацыі
22 снежня 1975 года Савет Бяспекі ААН ў рэзалюцыі 384 прызнаў права грамадзян Усходняга Тымора на самавызначэнне.
Міхал Богуш-Шышка
Міхал Богуш-Шышка (Michał Bohusz Szyszko; 8 лістапада 1811, в. Варонічы Ігуменскага павета Мінскай губерні, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — 12 сакавіка 1877, Альхова, цяпер Пухавіцкі раён) — беларускі і польскі культурны дзеяч, архівіст,, гісторык, лінгвіст, энцыклапедыст,.
Біяграфія
Бацькі: Рышард Шышка (Ryszard Szyszko) і Караліна Кушэўска (Karolina Kuczewska). Скончыў віленскую гімназію і Віленскі ўніверсітэт (1832), ведаў больш за 10 моў. Да 1838 года перакладчык мінскага межавага (падкаморскага) суда. Потым жыў у Санкт-Пецярбургу. Памёр у маёнтку Альхова (цяпер — Пяскі (Альхоўка) Пухавіцкага раёна) Ігуменскага павета. Пахаваны на мясцовых могілках каля Узлянаў.
Археаграфічная праца
З 1860 па 1873 год па запрашэнні нясвіжскага ардыната князя Вільгельма Радзівіла працаваў другім архіварыусам у Нясвіжы над сістэматызацыяй прыватнага збору дакументаў князёў Радзівілаў. У яго абавязкі ўваходзіла праца з дакументамі, якія тычаліся гісторыі і літаратуры.
Так, напрыклад, у Літоўскім дзяржаўным гістарычным архіве знаходзяцца складзеныя Богушам-Шышкай ― вопіс дакументаў за 1410―1787 гады і спісы вядомых асоб, згадваных у дакументах (ЛДІА, фонд 1280 ― «Радзівілы, князі», ч. 1, 1416—1922).
У «Архіве Радзівілаўскім» апублікаваў шэраг звестак па гісторыі Польшчы, Беларусі і Літвы: пра адказ караля Жыгімонта III рускім паслам у 1610 годзе, аб Лоеўскай бітве 1649, аб бітве пад Алькенікамі 1700 года, прамова Яна Сабескага пасля зрыву сойма ў Гродне (1688), акт Барскай канфедэрацыі 1768 года, дзённік ваеннага паходу на рускія землі ў 1660 годзе, дакументы суда над філосафам Казімірам Лышчынскім, лісты Караля Станіслава Радзівіла да князя М. В. Рэпніна і інш.
Літаратурная дзейнасць
Нароўні з вядомымі навукоўцамі ― прафесарам Фларыянам Чэпялінскім, пісьменнікам і філолагам Януарыям Філіповічам, паэтам Вінцэнтам Каратынскім, пісьменнікам і перакладчыкам Валяр’янам Тамашэвічам, гісторыкам Аляксандрам Здановічам, ― удзельнічаў у працы над «Слоўнікам польскай мовы» (Вільня, 1861).
У 1858—1859 гадах удзельнічаў у стварэнні польскай «Усеагульнай энцыклапедыі» («Encyklopedia Powszechna») Самуэля Оргельбранда, першы том якой з’явіўся ў 1868 годзе.
На аснове нясвіжскіх дакументаў напісаў «Нарыс жыцця князя Міхала Кшыштафа Радзівіла, празванага Сіроткам», «Дыярыуш князя Міхала Казіміра Радзівіла», «Гісторыю Астрожскай ардынацыі» (не выдадзена).
Міхал Богуш-Шышка пераклаў на польскую мову:
Пераклаў лацінскую частку «Жыцці архіепіскапаў Гнезненскіх, Прымасаў Кароны Польскай і Вялікага Княства Літоўскага, ад Вілібальда да Анджэя Ольшоўскага» (1860)
Табольск
Табо́льск — горад (з 1590) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Табольскага раёна Цюменскай вобласці. Знаходзіцца за 247 км на паўночны ўсход ад Цюмені ў месцы ўпадзення ракі Табол у Іртыш.
Клён
Клён (Acer), род лістападных дрэў і кустоў сямейства кляновых.
Апісанне
Дрэвы вышынёй да 30 м. Лісце пальчаталопасцевае, простае або перыстае, чараньковае. Кветкі жоўта-зялёныя ў шчытках або гронках. Плод — двухкрылка.
Класіфікацыя
Род Клён (Acer) ахоплівае больш за 160 відаў.
На Беларусі ў дзікай прыроде 9 відаў, у тым ліку. У садах і парках больш за 10 інтрадукаваных відаў. Найбольш пашыраны, , , і.
Род падзяляюць на наступныя секцыі, некаторыя з якіх, у сваю чаргу разбіты на серыі:
Выкарыстанне
Драўніна клёна мае высокія тэхнічныя якасці, клён выкарыстоўваецца як дэкаратыўнае дрэва, добры меданос.
Людвіг фон Зібель
Людвіг фон Зібель (Ludwig von Sybel;  — ) — нямецкі археолаг, сын Генрыха Зібеля. Прафесар у Марбургскім універсітэце. Надрукаваў «Zur Mythologie der Ilias» (Марбург 1877), «Katalog der Sculpturen zu Athen» (1881), «Kritik des ägyptischen Ornaments» (1883), «Weltgeschichte der Kunst bis zur Erbauung der Sophienkirche» (1888) і інш.
244
244 — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 244 год нашай эры, 244 год 1 тысячагоддзя, 44 год III стагоддзя, 4 год 5-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 5 год 240-х гадоў.
Барок (Катынскае сельскае паселішча)
Барок (Борок) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 85 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на захад ад Смаленска на правым беразе Дняпра. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча.
Эканоміка
Сяльгаскааператыў «Барок».
Славутасці
Помнікі археалогіі:
Дроздава (Лідскі раён)
Дро́здава (, Дроздово) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Гісторыя
Вопіс парафій Лідскага дэканата ў 1784 годзе згадвае вёску Дроздава ў Беліцкай парафіі як уласнасць старасты дзевянішскага Пузыны.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
NGC 7820
NGC 7820 (іншыя абазначэнні — PGC 307, UGC 28, MCG 1-1-22, ZWG 408.21) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
245
245 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 245 год нашай эры, 245 год 1 тысячагоддзя, 45 год III стагоддзя, 5 год 5-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 6 год 240-х гадоў.
Чэхава (Цёмкінскі раён)
Чэхава (Чехово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
BMW 327
BMW 327 — сярэднепамерны аўтамабіль кампаніі BMW. Вырабляўся ў кузавах кабрыялет і купэ ў перыяд паміж 1937 і 1941, а таксама ў 1948–1955 гг. (з 1951-га — пад маркай EMW).
Базіраваўся на скарочанай версіі шасі BMW 326.
Запуск
Першым 327, запушчаным у 1937 годзе, быў кабрыялет. У 1938 годзе да яго далучыўся купэ з жорсткім дахам. Аўтамабіль быў карацей і ніжэй, чым яго двайнік у кузаве седан, але меў агульную знакамітую рашотку BMW і абцякальную форму, прадстаўляючы прагрэсіўны дызайн 1930-х гадоў.
Тэхнічныя дадзеныя
У механічным плане аўтамабіль выкарыстоўваў гідраўлічны тормаз, каробку перадач, счапленне і канструкцыю пярэдняй падвескі, якія ўпершыню былі прадстаўлены на БМВ 326, разам з залежным мостам, які выкарыстоўваўся на БМВ 320 і БМВ 328. У аўтамабіле быў усталяваны M78 6-цыліндравы радны рухавік. Абвешчаная максімальная хуткасць складала 125 км/г.
Існавала больш магутная версія, 327/28, яе прапанавалі з рухавіком M328. Да 1940 года было выпушчана 569 экзэмпляраў 327/28 версіі