cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Польшча 2050
Польшча 2050 (Polska 2050) — цэнтрысцкая палітычная партыя ў Польшчы. Была заснавана палітыкам Шыманам Галоўнем.
Была заснаваныя як грамадскі рух у 2020 годзе, неўзабаве пасля прэзідэнцкіх выбараў. Афіцыйна партыя была зарэгістраваныя ў якасці палітычнай партыі ў красавіку 2021 года. Не зважаючы на тое, што партыя не брала ўдзел у парламенцкіх выбарах 2019 года, але тым не менш Польшча 2050 атрымала праўдстаўніцтва ў Сейме. Ідэалагічна партыя палягае на прынцыпах зялёнай палітыкі і хрысціянскай дэмакратыі. Таксама яна спалучае ў сабе некаторыя элементы лібералізму, сацыял-дэмакратыі і кансерватызму. Партыя падтрымлівае знаходжанне Польшчы ў складзе Еўрапейскага Саюза.
Лені Рыфеншталь
Ле́ні Рыфеншталь (Leni Riefenstahl, сапраўдае імя Бе́рта Хе́лена Ама́лія Ры́феншталь, Helene Berta Amalie Riefenstahl;, Берлін — , Пёкінг) — нямецкі кінарэжысёр і фатограф. Таксама актрыса, танцоўшчыца.
Рыфеншталь з'яўляецца адным з самых вядомых кінематаграфістаў, якія працавалі ў перыяд нацыянал-сацыялістычнага панавання ў Германіі. Яе дакументальныя фільмы «Трыумф волі» і «Алімпія» прычыніліся да таго, што Рыфеншталь аб'явілі актыўным прапагандыстам Трэцяга Рэйха.
Парк закаханых (Ерэван)
Парк закаханых (Սիրահարների այգի) — грамадскі парк у Ерэване, сталіцы Арменіі, які знаходзіцца на праспекце Баграмяна. Парк займае тэрыторыю плошчай 2,5 гектара ў цэнтральным раёне горада. Парк быў цалкам абноўлены ў 2005—2008 гадах і наноў адкрыты ў лістападзе 2008 года.
Muscle & Fitness
«Muscle & Fitness» (чытаецца «Масл энд фітнэс», «Цягліцы і фітнес») — амерыканскі часопіс пра фітнес і бодыбілдынг, заснаваны вядомым дзеячам культурызму Джо Уайдэрам. Публікуецца кампаніяй.
Парк закаханых (Ерэван)
Гісторыя
Гісторыя парка бярэ свой пачатак у XVIII стагоддзі, калі ён быў вядомы як Сад Казерна, названы так па раёне Казерн, паўночна-заходняга прыгарада старога Ерэвана. Раён быў вядомы сваімі сярэднявечнымі могілкамі і капліцай.
Muscle & Fitness
Пра часопіс
Часопіс «Muscle & Fitness» з'яўляецца партнёрам часопіса таго ж выдавецтва «Flex» (які галоўным чынам ахоплівае больш спецыялізаваныя «хардкорныя» і прафесійныя тэмы бодыбілдынгу), з'яўляючыся больш мэйнстрымным і карыстаючыся вялікім сярэднім попытам; сярэднямесячныя продажы выдання на тэрыторыі ЗША і Канады у другім паўгоддзі 2012 года, па дадзеных незалежнай ацэнкі , склалі больш 310 тысяч асобнікаў.
Парк закаханых (Ерэван)
Гісторыя
Пасля Другой сусветнай вайны парк быў абноўлены і названы ў 1949 годзе ў гонар Аляксандра Пушкіна, калі адзначалася 150-годдзе з дня нараджэння паэта. Рашэнне пра пераназванне прыняў Савет міністраў Армянскай ССР. Пазней, у 1970 годзе, парк атрымаў новую назву Барэкамуцюн (сяброўства), якое сімвалізавала сяброўства народаў СССР. У 1995 годзе, пасля здабыцця Арменіяй незалежнасці, парк ізноў змяніў сваю назву і атрымаў цяперашнюю: Парк закаханых. Яно было растлумачана тым, што парк служыў упадабаным месцам сустрэч для шматлікіх пар у другой палове XX стагоддзя.
Muscle & Fitness
Пра часопіс
Часопіс «Muscle & Fitness» прапануе мноства практыкаванняў і парад па харчаванню, і ў той жа час рэкламуе розныя профільныя харчовыя дадаткі, у прыватнасці, такіх кампаній, як BSN (Bio-Engineered Supplements and Nutrition, Inc.). Апроч гэтага, выданне штомесяц друкуе матэрыялы як пра прафесійных бодыбілдэраў, у прыватнасці: Роні Коўлмэне, Густава Бадэля,, , Джэя Катлера, так і пра акцёраў, натуральных культурыстаў, спартсменаў і спартыўных дзеячах, уключаючы Арнольда Шварцэнэгера, заснавальніка выдання Джо Уайдэра, Себасцьяна Сігела, 50 Cent, Эвандэра Холіфілда, Дуэйна Джонсана, Жан-Клода Ван Дама, і іншых.
У дадатак да ўласна культурыстаў, у 2009—2010 гадах часопіс надаваў шмат увагі барцам і байцам ММА, размяшчаў артыкулы пра суперзорак WWE — Джона Сіна, былых суперзорак WWE — Стыва Осціна і Джона Морысана і байцоў UFC — Тода Дафі і.
Парк закаханых (Ерэван)
Гісторыя
У 2005 годзе па ініцыятыве мецэната Альбера Пагасяна яго фонд пачаў рэканструкцыю парка. У наступным годзе французскі дызайнер і архітэктар П’ер Рамбах прадставіў эскізы праекта новага Парка закаханых, якія атрымалі ўхвалу ў Ерэванскага гарадскога савета. П’ер Рамбах некалькі разоў наведваў Арменію, каб даследаваць армянскія краявіды і знайсці найлепшае спалучэнне строгіх японскіх прынцыпаў абзелянення з духам Арменіі.
Muscle & Fitness
Пра часопіс
Апроч асноўнага выдання, існуе яго партнёрская версія «Muscle and Fitness Hers» («Цягліцы і фітнес для яе»), арыентаваны на жанчын (сярэднямесячныя продажы за вышэйпаказаны перыяд больш 86 тыс. асобнікаў ).
Гісторыя
У 17 гадоў Джо Уайдэр выдаў першы нумар часопіса «Your Physique», у якім распавёў пра метады сваіх трэніровак і правільнае нарошчванне цягліцавай масы. Пасля часопіс быў пераназваны ў «Muscle Builder», а затым — у «Muscle & Fitness».
Парк закаханых (Ерэван)
Гісторыя
Пасля поўнай рэканструкцыі і ўладкавання ў 2005—2008 гадах Парк закаханых быў наноў адкрыты ў лістападзе 2008 года. Сярод іншага ў парку размясціўся амфітэатр ёмістасцю ў 215 месцаў для сядзення і плошчай у 100 м².
Muscle & Fitness
Гісторыя
Выдавецтва «Weider Publications», заснаванае Джо ў 1981 годзе, якое выпускала часопіс «Muscle & Fitness» і іншыя, было набыта ў канцы 1990-х гадоў кампаніяй «», стаўшы яго даччыным падраздзяленнем.
Парк закаханых (Ерэван)
Гісторыя
З 1981 года ў паўночна-заходнім куце парка знаходзіцца ўваход на станцыю Маршал Баграмян (Ерэванскі метрапалітэн).
Muscle & Fitness
Гісторыя
З 1940 года Джо прапагандуе тэзу: «Фізкультурная рэвалюцыя адбудзецца не ў спартовых залах, а ў чалавечых розумах! Грамадства не захоча мірыцца з фізічнай непаўнавартаснасцю сваіх членаў. Паколькі відавочнай стане сувязь паміж слабымі цягліцамі, слабым характарам і слабым інтэлектам. Моцнае цела — гэта не эстэтычнае капрыз, а адзіны спосаб выдужаць у наш час глабальных стрэсаў: сацыяльных, інфармацыйных, экалагічных і псіхічных… „Хістаючы“ жалеза, вы робіце мацнейшымі не толькі цягліцы, але і характар. Вы прывучаеце сябе ставіць мэту і дасягаць яе, таму вы даможацеся поспеху ўсюды, чым бы не займаліся — бізнесам, творчасцю ці навукай!».
З часопісамі «Flex» і «Muscle & Fitness» на працягу дзесяцігоддзяў злучаны культурыст, акцёр і грамадскі дзеяч Арнольд Шварцэнэгер, які працаваў у іх у якасці мадэлі, калумніста, а пасля і рэдактара. Праца Шварцэнэгера ў часопісах перапынілася ў 2003 годзе ў сувязі з абраннем губернатарам штата Каліфорнія, аднак пасля сыходу ў адстаўку з дзяржаўнага паста ў 2011 годзе, напачатку сакавіка 2013 года ён абвясціў на спартыўным фэсце «Арнольд Класік» пра сваё вяртанне да прапагандавання культурызму і абавязкаў галоўнага рэдактара (executive editor) абодвух часопісаў.
Лучайкаўскі сельсавет (Дунілавіцкі раён)
Лучайкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дунілавіцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Лучай.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Дунілавіцкага раёна. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дунілавіцкага сельсавета.
Гарадняны (Пружанскі раён)
Гарадня́ны (, Городняны) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавета.
Сціна Джэксан
Сціна Джэксан (Stina Jackson, у дзявоцтве Олафсан (Olofsson); 28 чэрвеня 1983,, Швецыя) — шведская пісьменніца, найперш вядомая сваім дэтэктывам «Срэбная дарога».
Біяграфія
Яна дэбютавала як пісьменніца ў 2018 годзе крымінальным раманам «Срэбная дарога» (Silvervägen), які ў 2019 годзе атрымаў прэмію «Шкляны ключ». Раман распавядае гісторыю пра мужчыну, які шукае зніклую дачку ў шведскай правінцыі Вестэрботэн.
У 2020 годзе яна апублікавала раман «Ёдэсмарк» (Ödesmark), падзеі якога адбываюцца ў невялікай аднайменнай вёсцы непадалёк ад горада у шведскай Лапландыі.
Македонская акадэмія навук і мастацтваў
Македонская акадэмія навук і мастацтваў (Македонска академија на науките і уметностите, скарочана МАНУ) — вядучая навуковая арганізацыя Паўночнай Македоніі, якая была створана 23 лютага 1967 года Блажа Конескі.
Акадэмікі
Члены МАНУ абіраюцца на 3 гады Цэнтральным сходам Акадэміі. З моманту стварэння МАНУ ўлучала 154 члены, з якіх сёння 41 маюць статус сапраўдных членаў (акадэмікаў), а 33 — запрошаных членаў (член-карэспандэнтаў). Найстарэйшы акадэмік ВАБ — Пётр Іліеўскі (1920), а наймалодшы — Каціца Кюлаўкава (1951).
Навуковыя цэнтры
МАНУ ўлучае 5 навуковых цэнтраў:
Міжнародная супраца
МАНУ — член CEN (Асацыяцыя акадэмій Цэнтральнай і Ўсходняй Еўропы) і SEEA (Акадэміі Паўднёва-усходняй Еўропы).
Публікацыі
МАНУ выдала каля 1690 навуковых прац у розных абласцях навук і мастацтваў.
Афшор
Афшор (Offshore — «па-за берагам», «па-за межамі») — гэта адзін з самых вядомых і эфектыўных метадаў «планавання» падаткаў або іх «аптымізацыі» (ухілення ад выплаты падаткаў). Асновай гэтага метаду з'яўляецца заканадаўства многіх краін (у асноўным астраўных), якія часткова ці цалкам вызваляюць ад падаткаабкладання даходы кампаній, атрыманыя за межамі граніц (берагоў) краіны рэгістрацыі. Часта адной з умоў для таго, каб лічыць кампанію афшорнай, з'яўляецца адсутнасць у ёй гаспадарчай дзейнасці ў межах (берагах) краіны рэгістрацыі.
Тэрмін «афшор» упершыню з'явіўся ў адной з газет на ўсходнім узбярэжжы ЗША ў канцы 50-х гадоў XX стагоддзя. Гаворка ішла аб фінансавай арганізацыі, што перамясціла сваю дзейнасць на тэрыторыю са спрыяльным падатковым кліматам. Такім чынам, паходжанне тэрміна «афшор» не юрыдычнае, а эканоміка-геаграфічнае.
Габрыэль Метсю
Габрыэль Метсю (Gabriel Metsu; студзень,  — (пахаваны) 24 кастрычніка 1667, ) — галандскі мастак, майстар жанравага, партрэтнага і гістарычнага жывапісу.
Жыццё і творчасць
Сын мастака Жака Метсю (каля 1588 — сакавік 1629). Першыя ўрокі малявання атрымаў ад бацькоў. Працягнуў мастацкую адукацыю (як і Стэн) у Нікалауса Кнюпфера ва Утрэхце, а таксама навучаўся ў Яна Венікса. Хрышчоны, хутчэй за ўсё, у каталіцкай прыхаванай царкве, але запісы аб хрышчэнні не захаваліся. Да 1657 г. амаль без перапынку пражывае ў Лейдэне, дзе становіцца ў 1648 г. адным з заснавальнікаў гільдыі святога Лукі. Каля 1655 г. перабраўся ў Амстэрдам, жыў у завулку на Прынсенграхце, побач з броварам і побач з яго сваяком Філіпсам Метсю. У 1658 г. ажаніўся з Ізабелай дэ Вольф, дачкой ганчара і мастачкі Марыі дэ Грэбер.
У яго ранніх працах на гістарычныя тэмы адлюстраваны ў асноўным міфалагічныя, алегарычныя і біблейскія сюжэты і адчуваецца ўплыў школы Рэмбранта. У працах пасля 1650 г. Метсю звяртаецца да гарадскіх і жанравых сцэн з паўсядзённага жыцця галандскіх абывацеляў. У гэтых сваіх працах удасканальвае манеру малюнка Яна Стэна, Яна Вермера і Пітэра дэ Хоха, надае ёй выраз глыбейшай пачуццёвасці і ў той жа час больш спакойнага настрою. У канцы жыцця, знаходзячыся пад уплывам лейдэнскай школы жывапісу, вялікае значэнне надае майстэрству дэталіроўкі, асабліва ў малюнку раскошных тканін, якія пры гэтым павінны былі выглядаць гладкімі і бліскучымі.
Польская ініцыятыва
По́льская ініцыяты́ва (Inicjatywa Polska) — прагрэсіўная палітычная партыя ў Польшчы, частка Грамадзянскай кааліцыі. Была створана як асацыяцыя ў 2016 годзе і была зарэгістравана як палітычная партыя ў 2019 годзе. Яе лідарам з'яўляецца Барбара Навацкая. Партыя падтрымлівае прынцыпы сацыяльнага лібералізму, сацыяльнай дэмакратыі і свецкасці. Мае левацэнтрысцкі і левы ўхіл.
Салідарная Польшча
Салідарная Польшча (Solidarna Polska) — каталіцка-нацыяналістычная палітычная партыя ў Польшчы, якой кіруе Збігнеў Зёбра. Была закладзена ў 2012 годзе па каталіцка-нацыяналістычным расколе ў партыі Права і справядлівасць, з якой пазней Салідарная Польшча сфарміравала Аб’яднаны правы альянс у 2014 годзе.
Ідэалогія
Партыя характаразуецца як нацыянальна-кансерватыўная, нацыяналістычная і каталіцка-нацыяналістычная. Яна ставіцца за перашкоду абортам і эўтаназіі, а таксама падтрымлівае пашырэнне дэкрэтнага адпачынку да дзевяці месяцаў. Прытрымліваецца еўраскептыцызму і непахісна супрацьдзее аднаполым шлюбам, з-за чаго партыя сышла ў 2012 годзе з групы Еўрапейскіх кансерватараў і рэфармістаў у Еўрапейскім парламенце ў 2012 годзе. Часам апісваецца як правапапулісцкая партыя праз іх супраціўленне да іміграцыі. Лічыцца як правай, гэтак і крайне правай партыяй.
У сваёй праграме 2013 года Салідарная Польшча заклікала да ўмяшалініцтва ўраду ў эканоміку, асабліва ў падатковую палітыку. Партыя заклікала да павелічэння падаткаў на буйныя кампаніі і падтрымлівала за больш высокія падаткі на тых, хто зарабляе больш грошаў. У 2022 годзе партыя заклікала да больш жорсткіх законаў аб блюзнерстве ў Польшчы, прапануючы выносіць трохгадовыя тэрміны пазбаўлення волі за абразу царквы альбо перапыненне імшы.
Юрый Астроўскі
Юрый Астроўскі:
Жадзены
Жадзе́ны (, Жадены) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавета.
ТВТ
ТВТ (поўная назва Таварыства Ваяўнічых Тэхнікаў) — аповесць Янкі Маўра пра тое, як савецкія школьнікі ўзбунтаваліся супраць уціску рэчаў і стварылі арганізацыю, што аб’яднала іх памкненні адолець бытавыя турботы сваімі рукамі.
Сюжэт
У вучняў пятага класа школы № 11 адбываецца шэраг бытавых непрыемнасцяў: у Ніны з падэшвы чаравіка вытыркнуўся цвік, яе брат Толя зламаў крэсла, Андрэйка згубіў ключ ад замка і быў вымушаны цэлую ноч вартаваць парсючка, адключэнне электрычнасці ў доме Паўліка пацягнула за сабой навалу трагічных бытавых падзей, Клава ж даламала расхістаную патэльню. Мала таго, што нягоды абрынуліся на піянераў адначасова, дык яшчэ і аказалася, што вырашыць кожную з іх можна было хутка, проста і, галоўнае, уласнымі рукамі. «Ды гэта ж я і сам мог бы зрабіць!» — памармытаў Андрэйка, прыблізна гэтак жа адрэагавалі ўсе астатнія. Дарэчы, Клава-такі адрамантавала патэльню сама, дакладней, пры дапамозе студэнта рамеснага вучылішча Лёні, такім чынам першай здзівіўшы свет.
Праз некаторы час Паўлік распавёў аб сваіх нягодах на нарадзе піянерскага звяна, сдэтанаваўшы цэлую лавіну такіх жа горкіх расповедаў. Тады пяцікласнікі ўцямілі, што «мы жывём у палоне рэчаў», і вырашылі стварыць Таварыства Ваяўнічых Тэхнікаў — гурток, у якім кожны будзе змагаром з бытавымі хібамі, памылкамі, паломкамі. Тады ж быў напісаны статут ТВТ. За кожную добрую справу ўдзельнік таварыства атрымліваў ачко, што нагадвала сацыялістычнае спаборніцтва. Разгарнуліся дэбаты: ці ўсялякая добрая справа павінна ўзнагароджвацца ачком — напрыклад, паднятая крэйда? Было вырашана, што амаль усялякая. З усіх ТВТ-этаўцаў найбольшую колькасць ачкоў набраў Бора Цыбук.
На першым этапе існавання арганізацыі піянеры рабілі добрыя справы дома і здзіўлялі сваіх бацькоў і суседзяў. Неўзабаве іх дзейнасць перакінулася на вуліцы горада і на школу, і пра існаванне ТВТ дазналіся важаты, географ і дырэктар школы. Яны ўхвалілі справу дзяцей, прапанавалі зрабіць рух больш шырокім і ўнеслі папраўкі ў статут. Выйшаўшая з ценю арганізацыя набыла папулярнасць ў школе, а далей падобныя таварыствы пачалі стварацца ў іншых школах горада ды ў многіх гарадах рэспублікі. Масавасць прынесла айцам-заснавальнікам і некаторае засмучэнне: выходзіла так, што многія дзеці, нагуляўшыся ў «ачкі», закідвалі арганізацыю і знаходзілі сабе новыя гульні. Гэта было так, але праўдай было і тое, што членства ў ТВТ вучыла дзяцей глядзець на свет новымі вачыма, а гэтыя навыкі ўжо нікуды не знікалі. Тое, што былых ТВТ-этаўцаў не бывае, даказаў вопыт з пакладзеным пасярод дарогі камянём, праведзены пад кіраўніцтвам важатага: ўсе былыя ТВТ-этаўцы, уключаючы гарэз і прайдзісветаў, адносілі камень на ўзбочыну.
Апошняя (дадатковая) глава была напісана праз 15 гадоў. Аўтар прыехаў карэспандэнтам на нейкую будоўлю, дзе сустрэўся з Цыбуком — самым прагным да ачкоў герояў сваёй аповесці. Барыс прайшоў вайну і стаў выдатным інжынерам, захаваў ТВТ-этаўскія ідэалы і кніжку пра сябе — «ТВТ».
Аляксей Мікалаевіч Аўраменка
Аляксе́й Мікала́евіч Аўра́менка (,  — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (2019—2023).
Біяграфія
Нарадзіўся 11 мая 1977 года ў Мінску.
Скончыў Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію (1999), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2010, з адзнакай).
Працоўную кар’еру пачаў у 1999 годзе майстрам дарожна-будаўнічага ўпраўлення № 43 РУП «Будаўніча-мантажны трэст № 8», з 2000 года працаваў галоўным спецыялістам аддзела ўтрымання дарожнай сеткі Камітэта па аўтамабільных дарогах пры Міністэрстве транспарту і камунікацый. У 2001—2006 гадах быў галоўным спецыялістам упраўлення ўтрымання дарожнай сеткі Дэпартамента «Белаўтадар» Міністэрства транспарту і камунікацый. З 2006 года працаваў у ўпраўленні транспарту, сувязі і інфарматызацыі Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, займаў пасады галоўнага спецыяліста, намесніка начальніка і начальніка. Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 25 ліпеня 2013 года № 656 быў прызначаны намеснікам міністра транспарту і камунікацый Беларусі, а Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 3 сакавіка 2016 года № 174 быў прызначаны першым намеснікам міністра транспарту і камунікацый.
З 15 студзеня 2019 года прызначаны Міністрам транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь.
Памёр 4 ліпеня 2023 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Санкцыі ЕС, ЗША і іншых краін
21 чэрвеня 2021 года быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. Паводле рашэння Савета Еўрапейскага саюза, Аўраменка адказваў за прымусовую пасадку пасажырскага рэйса FR4978 у Мінску 23 мая 2021 года, у выніку чаго былі арыштаваныя Раман Пратасевіч і Соф’я Сапега. З-за гэтага ж Аўраменку ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.
9 жніўня 2021 года таксама быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
Дзень украінскага пісьменства і мовы
Дзень украінскага пісьменства і мовы (День української писемності та мови) — свята развіцця дзяржаўнай мовы, якое штогод адзначаецца ва Украіне 27 кастрычніка.
Па праваслаўным календары гэта дзень памяці прападобнага Нестара Летапісца, паслядоўніка Кірыла і Мяфодзія, стваральнікаў славянскага пісьменства.
Гісторыя
Свята было запачаткавана 9 лістапада 1997 года, калі прэзідэнт Украіны Леанід Кучма ў падтрымку ініцыятывы грамадскіх арганізацый і ўлічваючы важную ролю ўкраінскай мовы ў кансалідацыі ўкраінскага грамадства выдаў Указ № 1241 /97 «Да Дня ўкраінскага пісьменства і мовы».
Змена даты
28 ліпеня 2023 года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў указ аб пераносе даты святкавання з 9 лістапада на 27 кастрычніка. Змены ўнесены ў сувязі з пераходам Праваслаўнай царквы Украіны і Украінскай грэка-каталіцкай царквы на новаюліянскі каляндар.
«Гэтае пытанне паўстала з новай сілай у выніку расейскай агрэсіі. У наш час юліянскі каляндар успрымаецца як звязаны з рускай царкоўнай культурай. Бо сучасны (новаюліянскі) каляндар выкарыстоўваюць тыя Цэрквы, якія падтрымліваюць нашу Памесную Царкву, а праціўнікі і, у першую чаргу, РПЦ — прытрымліваюцца старога (юліянскага) календара. Таму імкненне да захавання і сцвярджэння ўласнай, украінскай, духоўнай ідэнтычнасці, абароны ад агрэсіі «рускага свету» вымагае ад нас своечасовага рашэння — далучыцца да большасці Памесных Праваслаўных Цэркваў і ўвесці ва ўжытак новаюліянскі каляндар. », — пракаментавалі там сваё рашэнне Праваслаўная царква Украіны.
Асаблівасці святкавання
У Дзень украінскай пісьменнасці і мовы па традыцыі:
Існавала таксама традыцыя, калі бацькі праводзілі дзяцей у школу, а потым ішлі ў царкву: ставіць свечку перад вобразам Нестара-летапісца і маліцца, каб ён дапамагаў дзіцяці ў вучобе..
У Дзень украінскага пісьменства і мовы традыцыйна праводзіць. Гэтая акцыя была запушчана ў 2000 годзе. З таго часу кожны год кожны жадаючы можа прыняць удзел у напісанні радыёдыктанта і не столькі для таго, каб даведацца, ці добра яны ведаюць украінскую мову, колькі каб прадэманстраваць еднасць з усімі, хто любіць і шануе ўкраінскае слова.
Зміцер Бартосік
Зміцер Бартосік (,, Расія) — беларускі бард, пісьменнік.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Рыбінску (Расія). У школу пайшоў у казахстанскім Усць-Каменагорску. Працягнуў вучобу ў расійскім Горкім. У 1979­ годзе сям’я пераехала ў беларускі Гомель, калі ён быў трэцякласнікам. З 13 год авалодаў гітарай, вырас на песнях Высоцкага і Акуджавы. Бацькі Зміцера былі тэатраламі: бацька — рэжысёр, маці — актрыса.
Літаратурная творчасць
У 2002 годзе выдаў кнігу апавяданняў з уласнага жыцця «Чорны пісталет».
У кнізе «Быў у пана верабейка гаварушчы» (2016) няма агульнавядомых фактаў і амаль няма вядомых сюжэтаў. Аўтар сабраў разам гісторыі, пра якія сведкі адважыліся расказаць толькі ў канцы жыцця. Тым не менш, факты і сюжэты складаюцца ў карціну Беларусі ХХ стагоддзя.
Аўтар кнігі «Клініка кітайскага дантыста» (2018) адпраўляецца ў падарожжа па «забытых адрасах» культуры. Ён знаходзіць сляды француза Гіёма Апалінэра ў Беларусі і беларуса Аляксандра Рыпінскага ў лонданскім Тотэнхэме, расказвае кур’ёзныя, страшныя, смешныя гісторыі пра Уладзіміра Караткевіча і іншых беларускіх пісьменнікаў, апавядае пра даўно зніклы Менск.
Прэміі і ўзнагароды
Атрымаў літаратурную прэмію Ежы Гедройца-2017 за кнігу «Быў у пана верабейка гаварушчы». Лаўрэат прэміі імя Алеся Адамовіча 2017 за кнігу «Быў у пана верабейка гаварушчы».
Дзень хрышчэння Кіеўскай Русі — Украіны
Дзень хрышчэння Кіеўскай Русі — Украіны (День хрещення Київської Русі — України) — нацыянальная памятная дата ва Украіне ў гонар хрышчэння Русі, якая штогод адзначаецца 15 ліпеня — у дзень памяці святога роўнаапостальнага князя Уладзіміра.
Гісторыя
Дзяржаўнае свята ўстаноўлена ва Украіне ў рамках святкавання 1020-годдзя хрышчэння Кіеўскай Русі ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Украіны Віктара Юшчанкі ад 25 ліпеня 2008 года № 668/2008 «Аб Дні Хрышчэнне Кіеўскай Русі — Украіны".
28 ліпеня 2023 года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў указ аб пераносе даты святкавання з 28 ліпеня на 15 ліпеня. Змены ўнесены ў сувязі з пераходам Праваслаўнай царквы Украіны і Украінскай грэка-каталіцкай царквы на новаюліянскі каляндар.
Віктар Янавіч Валентыновіч
Віктар Янавіч Валентыновіч (1869 ці 1870, Ілукста, Курляндская губерня, цяпер Латвія —, Кустанай, Казахстан) — беларускі каталіцкі святар.
Біяграфія
З літоўскай шляхецкай сям’і, брат Яна Валентыновіча, таксама святара.
Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю ў Санкт-Пецярбургу. Прыняў сакрамэнт святарства ў 1894 годзе. У 1898 прызначаны пробашчам касцёла Св. Веранікі ў в. Селішча Лепельскага павета Віцебскай губерні. З 1917 года адміністратар парафіі Унебаўзяцця НПМ у Мсціславе Магілёўскай губерні, дэкан Клімавіцка-Мсціслаўскага дэканата. Пасля 1928 года пробашч касцёла Св. Казіміра ў Лагойску Мінскай вобласці.
Новая левіца
Новая левіца (Nowa Lewica) — сацыяльна-дэмакратычная палітычная партыя ў Польшчы. Мае левацэнтрысцкі ўхіл на палітычным спектры. Лідарамі партыі ёсць Уладзімеж Чажасты і Роберт Бедрань. Партыя была створана ў 2021 годзе ў выніку аб’ядання Саюза дэмакратычнай левіцы і Вясны, але планы на аб’яднанне меліся яшчэ ў 2020 годзе. Гэта частка левай кааліцыі, да шэрагу якой таксама ўваходзіць Левіца Разам. Партыя палягае на праеўрапейскіх пазіцыях.
Гісторыя
Вясна і Саюз дэмакратычнай левіцы першапачаткова пачалі супрацу яшчэ ў 2019 годзе падчас парламенцкіх выбараў у кастрычніку 2019 года ў рамках левага альянсу. Пасля выбараў быў абвешчаны план на аб’яднанне абедзвюх партый. Як следства, у 2020 годзе Саюз змяніў сваю назву на Новую левіцу, бо новая партыя павінна была абапірацца на структуры альянсу. Аднак далейшыя планы, якія тычыліся зліцця, былі адкладзены праз пандэмію каранавірусу. 11 чэрвеня 2021 года генеральная асамблея Вясны прагаласавала канчатковае зліццё партыі з Саюзам.
Юрый Пятровіч Астроўскі
Юрый Пятровіч Астроўскі (нар., ) — беларускі кардыяхірург. Акадэмік НАН Беларусі (2014, кардыяхірургія ; чл.-кар. з 2009), доктар медыцынскіх навук (1996), прафесар (2002).
Вядомы як першы ў Беларусі хірург, які зрабіў трансплантацыю сэрца.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Барысаве, паводле іншых звестак — у вёсцы Мхінічы Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. У 1974 годзе скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.
У 1978—1994 гадах — урач-кардыяхірург, загадчык аддзялення кардыяхірургіі 4-й гарадской клінічнай бальніцы Мінска, а з 1994 года — загадчык лабараторыі хірургіі сэрца Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра «Кардыялогія», у 2001-2004 гадах — намеснік дырэктара РНПЦ «Кардыялогія» па хірургічнай дапамозе.
Жан Мецэнжэ
Жан Мецэнжэ (Jean Metzinger;,  — , ) — французскі мастак. Прайшоў творчы шлях ад неаімпрэсіянізму праз фавізм да кубізму.
Жыццё і творчасць
Дзяцінства і юнацтва Жана Мецэнжэ прайшлі ў Нанце. У 1903 годзе, ва ўзросце дваццаці гадоў, ён прыязджае ў Парыж, каб вывучаць медыцыну. Неўзабаве інтарэсы яго змяніліся, і ён вырашае стаць мастаком. У Парыжы Мецэнжэ пасябраваў з мастаком Раберам Дэланэ і паэтам Максам Жакобам, які пазнаёміў яго з Гіёмам Апалінерам. У Апалінера Мецэнжэ сустракаецца з Жоржам Бракам, Пабла Пікаса і Хуанам Грысам. У 1910 і 1911 гадах мастак выстаўляе свае працы ў Салоне Незалежных, разам з Дэланэ, Альберам Глезам і Фернанам Лежэ. У 1912 годзе ён становіцца адным з заснавальнікаў гурта «Залатое сячэнне» (Section d’Or) і, сумесна з Глезам, піша мастацкі маніфест «Пра кубізм» («Du Cubisme»).
У пачатку XX стагоддзя праходзілі шматлікія выстаўкі прац Ж. Мецэнжэ — у Восеньскім салоне (1911, 1913), Galerie de la Boétie (1912) і галерэі Berthe Weil (1913) у Парыжы, у галерэі Der Sturm (1913) у Берліне, у «Montross Gallery» (1916) у Нью-Ёрку і інш. Міжнародная вядомасць і прызнанне Мецэнжэ як мастака раслі, ён атрымаў прапанову працаваць у парыжскіх мастацкіх акадэміях «Académie de la Palette» і «Académie Arenius». У час Першай сусветнай вайны мастак быў прызваны ў армію. Пасля завяршэння баявых дзеянняў вяртаецца ў Парыж, дзе і жыве да канца жыцця (за выключэннем знаходжання ў Бандоле да 1943 гады падчас акупацыі Францыі немцамі). У 1950—1953 гадах мастак выкладаў у парыжскай «Académie Frochot».
Юрый Пятровіч Астроўскі
Біяграфія
Галоўны пазаштатны кардыяхірург Мністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
У 2009 годзе выбраны членам-карэспандэнтам НАН Беларусі, у 2014 годзе — акадэмікам НАН Беларусі, у 2019 годзе — замежным членам Расійскай акадэміі навук.
«Справа хірургаў»
У 2004 годзе вымушаны быў сысці з пасады намесніка дырэктара РНПЦ «Кардыялогія» па хірургіі з-за так званай «справы хірургаў»: пяці мінскім кардыяхірургам ставілася ў віну «махлярства арганізаванай групай у асабліва буйных памерах, перавышэнне службовых паўнамоцтваў з карыслівай зацікаўленасці, што пацягнула цяжкія наступствы і прычыненне істотнай шкоды правам і законным інтарэсам, спалучаным з пакутамі пацярпелых, а таксама неаказанне дапамогі хворым». Меў намер выехаць на працу па спецыяльнасці ў Расію, але прыняў прапанову віцэ-прэм’ера Косінца па арганізацыі і стварэнні кардыяхірургічных цэнтраў у кожнай з абласцей Беларусі.
Навуковы ўклад
У 1986 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па праблеме лячэння сардэчнай недастатковасці пры аперацыях на адкрытым сэрцы, затым доктарскую дысертацыю «Распрацоўка і клінічнае прымяненне пратэзаў клапанаў „Планікс“ у хірургіі атрыманых парокаў сэрца» (1996).
Навуковыя працы па распрацоўцы арыгінальных канструкцый адна- і двухстворкавых штучных клапанаў сэрца (залаты медаль міжнароднай выстаўкі 1998 года), стварэнні штучнага жалудачка сэрца, распрацоўцы агрэсіўных метадаў лячэння вострага каранарнага сіндрома і сардэчнай недастатковасці.
Падрыхтаваў 2 доктара і 9 кандыдатаў медыцынскіх навук, апублікаваў 415 навуковых прац, з іх 7 манаграфій, 121 навуковы артыкул; 12 аўтарскіх пасведчанняў.
Член Еўрапейскай Асацыяцыі таракальных і сардэчна-сасудзістых хірургаў, Еўрапейскай Асацыяцыі сардэчна-сасудзістых хірургаў, Еўрапейскага Таварыства кардыёлагаў, Расійскай Асацыяцыі сардэчна-сасудзістых хірургаў, Расійскага Таварыства мініінвазіўных хірургаў.
Раеўскі
Раеўскі — прозвішча.
Якуб
Якуб (араб. يعقوب) — мужчынскае імя, арабская форма імя Якаў, абджадзія імя — 188:
Яўген Вапа
Яўген Вапа (Eugeniusz Wappa; нар. ) — беларускі дзеяч у Польшчы, радны БНР.
Малыя Якавічы
Малы́я Я́кавічы (, Малые Яковичи) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавета.
Чартарыйскае перамір’е
Чартарыйскае перамір’е — умова паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім, ратыфікаваная 1 верасня 1431 года вялікім князем літоўскім Свідрыгайлам у Чартарыйску і 2 верасня 1431 года каралём польскім Ягайлам у Луцку.
Захаваўся арыгінал літоўскага акту Чартарыйскага перамір’я, апублікаваны ў 1907 годзе (у публікацыі 1848 года выкарыстоўвалася яго няпоўная копія).
Луіс Галарэта
Луіс Галарэта (Luis Galarreta; нар., Ліма, Перу) — перуанскі палітык.
Біяграфія
Ён быў кангрэсмэнам рэспублікі, якая прадстаўляла Ліму тры тэрміны запар: 2006—2011, 2011—2016 , 2016—2020. Акрамя таго, ён працаваў прэзідэнтам Кангрэса Рэспублікі ў перыяд з 26 ліпеня 2017 года па 26 ліпеня 2018 года. У цяперашні час намінаваны на пасаду віцэ-прэзідэнта краіны ў Кейка Фухіморы.
Дзень усынаўлення (Украіна)
Дзень усынаўлення (День усиновлення) — свята Украіны, якое штогод прыпадае на 17 верасня і супадае з днём хрысціянскага свята Веры, Надзеі, Любові і іх маці Сафіі.
Гісторыя
Свята ўстаноўлена ва Украіне «...з улікам сацыяльнай значнасці ўсынаўлення ў забеспячэнні права кожнага дзіцяці на выхаванне ў сям'і, з мэтай падтрымкі і развіцця нацыянальнага ўсынаўлення...» у адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Украіны «Аб Дні ўсынаўлення» ад 27 лістапада 2008 г. № 1088/2008.
Аб заснаванні свята было абвешчана на Усеўкраінскім форуме ўсынавіцеляў, які прайшоў 27 лістапада 2008 года ў Кіеве.
Змена даты
У сувязі з рэформай царкоўнага календара ва Украіне з 2023 года 17 верасня будзе адзначацца дзень хрысціянскага свята Веры, Надзеі, Любові і маці іх Сафіі. 28 ліпеня 2023 года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў адпаведны ўказ аб пераносе Дня ўсынаўлення з 30 верасня на 17 верасня.
Манола Мільярэс
Манола (Мануэль) Мільярэс (Manolo Millares;, Лас-Пальмас-дэ-Гран-Канарыя, Канарскія астравы — , ) — іспанскі мастак.
Біяграфія
Мастак-самавук, Мільярэс пазнаёміўся з сюррэалізмам у 1948 годзе. У 1953 годзе ён пераехаў у Мадрыд і стаў мастаком-абстракцыяністам. У 1957 годзе Мільярэс разам з іншымі мастакамі заснаваў у Мадрыдзе авангардную групу El Paso («Крок»). Пасля паказу яго работ у Сан-Пабла ў 1957 годзе работы Мільярэса былі прадстаўлены ў ЗША ў 1958 годзе. Да пачатку 1960-х гадоў ён набыў міжнародную вядомасць і меў персанальную выставу ў галерэі П’ера Маціса ў Нью-Ёрку ў 1961 годзе.
Эдуард Ярашэвіч
Эдуард Ярашэвіч (,  —, ) — беларускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і служачага. У 1954 годзе скончыў Смілавіцкую сярэднюю школу Мінскай вобласці. З-за цяжкай хваробы не змог вучыцца далей. Сябра СП СССР з 1970 года.
У 1956 годзе ў рэспубліканскім друку было змешчана першае апавяданне (газета «Чырвоная змена»). Выйшлі зборнікі апавяданняў і аповесцей «Прызнанне» (1969), «Дзень далёкі і блізкі» (1973), «Практыка ў Вербічах» (1975), «Белыя Лугі» (1978), «Пражыць дзень» (1983), «Чакаю цябе, раніца» (1987), а таксама зборнік гумарыстычных апавяданняў «Вішанькі Восіпа Міхеевіча» (1969).
Себастапал
Себа́стапал (Sebastopol) — горад у акрузе Санома, Каліфорнія, ЗША, на поўнач ад Сан-Францыска. Насельніцтва — 7774 жыхароў (2000). Знаходзіцца ў 20 хвілінах язды ад узбярэжжа Ціхага акіяна, паміж горадам Санта-Роза і залівам Бадэга.
Рэгіён вырошчвання сліў і яблыкаў, вінаграда, землі заняты пад фруктовыя сады і вінаграднікі. Селекцыянер Лютэр Бёрбанк меў сады ў гэтым рэгіёне. Горад праводзіць штогадовы Фестываль цвіцення яблыні і кірмаш яблыкаў Грэйвенстэйн.
Ясноткавыя
Ясноткавыя (Lamiaceae), або губакветныя (Labiatae) — сямейства раслін, уключае каля 210 родаў і каля 3500 відаў, сярод якіх такія шырока выкарыстоўваныя ў кулінарыі расліны, як базілік, мята, размарын, палын, чабер, маяран і чабор. На Беларусі 54 віды ў 26 родах.
Біялагічнае апісанне
Велізарная большасць яснатковых — аднагадовая і шматгадовая трава, радзей паўхмызнякі і хмызнякі і толькі трохі дрэвападобных формаў.
Першапачатковая назва губацветныя (Labiatae Juss.) была дадзена з-за таго, што кветка ў большасці двугубая, падобна на расчыненую зяпу або пашчу з дзвюма вуснамі, накіраванымі ўверх і ўніз, а часам падзеленымі на розныя лопасці.
Плод звычайна чатырохдзельны, пагружаны ў кубачак, які застаецца пасля адцвітання; рэдка плод з 1 або 3 арэшкаў, па недаразвіцці іх часткі, але ніколі не бывае ні коробчатым, ні ягадным або іншага выгляду.
Сцеблы часцей за ўсё чатырохгранныя, у нешматлікіх круглявыя; лісце заўсёды супраціўнае, а пары іх размешчаныя накрыж, суцэльныя або розна рассечаныя. Прылісткаў няма. У кутах лісця кветкі адзінкавыя, парныя або сабраныя ў нешматлікія суквецці на кароткіх ножках; кожная пара такіх суквеццяў, датыкаючыся крайнімі кветкамі, утварае ілжывае кальцо кветак, а пры цесным размяшчэнні такіх кольцаў у верхняй частцы сцябла ўвесь збор колераў прымае выгляд ілжывага коласа (так, напрыклад, у мяты, катовіка, ільвінага хваста і інш.), прычым верхнія лісце значна паменшаныя і прымаюць ужо характар прыкветкаў. У лісці ўтрымоўваюцца араматычныя эфірныя алеі. Кубачак заўсёды застаецца пры плёне, як ужо сказана, звычайна калакольчатая і пяцізубная, да часу сталасці плёну цвярдзее, і зубцы яе становяцца калючымі; радзей двугубая. Вяночак заўсёды трубчасты, але на канцы моцна вар'іруе: то ясна двугубый з моцна развітымі лопасцямі (шалвея, глухая крапіва, зябер і інш.), то неполнагубы або аднагубы (жывучка, дубніца), то абрэзаны амаль правільна і зусім не губаты (мята). Тычачак 4, рэдка 2, прымацаваных да трубкі вяночка, з якім яны і адвальваюцца разам; яны то ўтоеныя пад увагнутай верхняй губою вяночака, то выстаўляюцца наружу, калі вяночак непаўнагубы або зрэзаны.
Заўважана, што некаторыя яснатковыя з выбітнымі вонкімі тычачкамі і мала развітым вяночкам, маюць свой адмысловы раён распаўсюджвання, пераважна ў сярэдняй і ўсходняй Азіі, усходняй Еўропе, паўночнай Афрыцы і Паўночнай Амерыцы, што і залежыць, па ўсёй верагоднасці, ад аднастайнага жа размеркавання некаторых насякомых.
Мацвей Парыжскі
Мацвей (Мэцью) Парыжскі (Matthew Paris, Matthaeus Parisiensis; каля 1200 — каля 1259) — англійскі храніст, гісторык, манах-бенедыктынец.
Біяграфія
Мацвей Парыжскі нарадзіўся верагодна ў 1200 годзе. Чаму ён атрымаў мянушку «Парыжскі» (лац.: Parisiensis), дакладна невядома. Магчыма, ён у юнацтве вучыўся ў Парыжскім універсітэце, ці ж мянушка яго з’яўляецца латынізаванай формай англійскага радавога імя Пэрыс (англ. Paris). 21 студзеня 1217 года, ва ўзросце прыкладна 17 гадоў, ён стаў манахам Сент-Олбанскага манастыра ў Хартфардшыры.
Вярнуўшыся на радзіму, ён больш не пакідаў сцен манастыра, але, нягледзячы на ​​гэта, быў добра дасведчаны аб мірскіх справах, бо вёў перапіску з дзяржаўнымі і царкоўнымі дзеячамі, а сам Сент-Олбанс часта наведвалі як англійскія арыстакраты (уключаючы самога караля Генрыха III, з якім Мацвей, як вядома, быў асабіста знаёмы), так і вядомыя замежнікі. Да смерці ў 1236 годзе храніста Роджэра Вендаверскага Мацвей працаваў разам з ім у манастырскім скрыпторыі, а пасля смерці свайго настаўніка ўзначаліў апошні. Памёр у сваёй абіцелі не пазней за 1259 год.
Палінова
Паліно́ва (, Полиново) — хутар у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавета.
Японская эстэтыка
Японская эстэтыка прадстаўляе сабой сукупнасць уяўленняў аб канонах прыгажосці ў : набор старажытных і сучасных ідэалаў, якія ўключаюць у сябе (прыгажосць непатрабавальнай прастаты, натуральнасці, грубаватасці, асіметрычнасці і незавершанасці),  (прыгажосць налёту даўніны, вытанчанай прастаты і спакойнай адзіноты) разам  (прыгажосць недасканаласці, зменлівасці, няскончанасці, недаказанасці і непаўнаты),  (прыгажосць патаемнага, таямнічага, містычнага) і  (прыгажосць мілага, мілавіднага, прыгожанькага, маленькага, нявіннага, дзіцячага, гарэзлівага і слаўнага). Гэтыя і іншыя ідэалы складаюць большую частку японскіх культурных і эстэтычных нормаў таго, што лічыцца выдатным і густоўным. Калі заходняя цывілізацыя ўспрымае эстэтыку як філасофію (у яе тэарэтычным вымярэнні), то канцэпцыя эстэтыкі ў Японіі разглядаецца як неад’емная частка паўсядзённага жыцця. Сучасная японская эстэтыка, як і эстэтыка любых народаў свету, уключае ў сябе мноства ідэалаў: некаторыя з іх з’яўляюцца старажытнымі ў той час як іншыя — сучаснымі, у тым ліку як і прыўнесенымі і прыўноснымі з іншых культур, так і паўплывалых і ўплывальных на іх саміх.
Сінтаізм і будызм
Сінтаізм лічыцца феноменам, які стаіць ля вытокаў японскай культуры. Падкрэсліваючы цэласнасць прыроды і асобы ў этыцы, а таксама надаючы асаблівую ўвагу прыродным краявідам, ён задае тон японскай эстэтыкі. Аднак ідэалы японскай эстэтыкі ў большай ступені трапілі пад уплыў У будыйскай традыцыі ўсе рэчы разглядаюцца як тыя, што альбо эвалюцыянуюць з «нішто», альбо раствараюцца ў ім. Аднак «нішто» не проста пустая прастора. Хутчэй, гэта прастора патэнцыйных магчымасцяў. Напрыклад, калі мора прадстаўляе сабой «прастору магчымасцяў», то кожная рэч падобная хвалі, якая ўзнікае з мора, і якая вяртаецца назад. Не існуе нязменных хваль: ні на адным з этапаў свайго існавання хваля не з’яўляецца завершанай, нават на сваім піку. Такім чынам, прырода разглядаецца тут як дынамічнае адзінства, якое павінна шанаваць і пачытаць. Падобная ацэнка прыроды фундаментальная для многіх японскіх эстэтычных ідэалаў, мастацтва і іншых элементаў культуры. У гэтых адносінах японскае прадстаўленне пра мастацтва (як і само гэта паняцце) гэтак жа адрозніваюцца ад прынятага ў заходняй традыцыі.
Вабі-сабі
Прынцыпы вабі і сабі ставіліся да ўдумлівага падыходу да паўсядзённага жыцця. З цягам часу іх значэнні часткова супалі і сышліся такім чынам, што яны былі аб’яднаны ў вабі-сабі, эстэтыку, вызначаную як недасканалая, нясталая і няпоўная прыгажосць рэчаў. Якія робяцца або руйнуюцца рэчы, некаторым чынам, у большай ступені выклікаюць думкі аб вабі-сабі, чым рэчы ў поўным росквіце сваёй прыгажосці, паколькі першыя мяркуюць ідэю мімалётнасці існага. Паколькі ўсё існае, у разнастайнасці яго рэчаў, прыходзіць і сыходзіць, вабі-сабі дэманструе прыкметы сыходу і прыходу і гэтыя знакі лічацца выдатнымі. З гэтага пункту гледжання, прыгажосць звязана з асаблівым станам свядомасці і можа быць убачана ў празаічным і простым. Знакі прыроды могуць быць гэтакімі незаўважнымі, што патрабуецца спакойны розум і вытанчаны погляд, каб распазнаць іх. Філасофія дзэн прапануе 7 эстэтычных прыкмет, якія спрыяюць меркаванню вабі-сабі :
Міябі
(雅) з’яўляецца адным з найстарэйшых традыцыйных японскіх эстэтычных ідэалаў, хоць, магчыма, не так распаўсюджаны, як ікі або вабі-сабі. У сучаснай японскай мове гэтае слова звычайна перакладаецца як «элегантнасць», «вытанчанасць» або «вытанчанасць». Арыстакратычны ідэал міябі патрабаваў знішчэння ўсяго, што было абсурдна ці вульгарна, а таксама навострывання манер, стылю і пачуццяў, каб ліквідаваць усе шурпатасці і грубасць і дасягнуць найвышэйшага вытанчанасці, вытанчанасці, куртуазнасці. Міябі выказваў адчувальнасць да прыгажосці, якая была адметнай рысай эпохі Хэян. Міябі часта звязваецца з паняццем мона но аварэ: салодка-горкім усведамленнем хуткаплыннасці рэчаў. Таму лічылася, што рэчы ў іх заняпадзе паказвалі моцнае пачуццё міябі.
Сібуй
Сібуй (いい, прыметнік), сібумі (渋み) або сібуса (ささ, назоўнік) — японскія тэрміны, якія адносяцца да эстэтыкі простай, тонкай і ненадакучлівай прыгажосці. Паўстаўшы ў перыяд (1336—1392), тэрмін першапачаткова адсылаў да кіслага або звязальнага смаку, такому, як смак няспелай хурмы — у процівагу салодкаму і ненатуральна саладжаваму. Сібуй захоўвае гэты літаральны сэнс і застаецца антонімам амаі (いい), што азначае «салодкі». Як і іншыя японскія эстэтычныя тэрміны, такія як ікі і вабі-сабі, сібуй можа прымяняцца да шырокага спектру прадметаў, а не толькі да мастацтва ці моды.
Сібуса ўключае ў сябе наступныя істотныя якасці:
Ікі
«Ікі» (粋) з’яўляецца традыцыйным эстэтычным ідэалам у Японіі. Лічыцца, што аснова ікі сфармавалася сярод гарадскога гандлёвага саслоўя ў Эда ў перыяд Такугава (1603—1868). Ікі выказвае прастату, выдасканаленасць, спантаннасць і арыгінальнасць, не з’яўляючыся, аднак, занадта вытанчаным прэтэнцыёзным і складаным. «Ікі» можа азначаць асобасную рысу ці ж ставіцца да штучных з’яў, праяўляюць чалавечую волю або свядомасць. Ікі не выкарыстоўваецца для апісання прыродных з’яў, але можа быць выяўлены ў ацэнцы чалавекам прыроднай прыгажосці ці ў прыродзе чалавека. У японскай культуры тэрмін ікі, які ўжываецца да чалавека, звычайна выкарыстоўваецца для апісання асабліва эстэтычна прывабных якасцяў і прадстаўляе сабой ганаровы камплімент. Нягледзячы на падабенства ікі з вабі-сабі (у пагардзе дасканаласцю), ікі ахоплівае таксама і шырокае кола іншых характарыстык, звязаных з вытанчанасцю. Не пазбаўленая смаку маніфестацыі адчувальнасці гэтак жа можа з’яўляцца ікі, якая, такім чынам, таксама можа мець эратычны падтэкст. Хоць этымалагічна ікі мае корань, які азначае чысціню і непадробны характар, тым не менш, гэты корань таксама нясе ў сабе сэнс смагі (або смаку) жыцця.
Югэн
(幽 玄) — важнае паняцце ў традыцыйнай японскай эстэтыцы. Дакладны пераклад гэтага тэрміна залежыць ад кантэксту. У кітайскіх філасофскіх тэкстах, адкуль быў запазычаны тэрмін, югэн азначаў «туманны», «глыбокі» або «таямнічы». У крытычных разборах японскай паэзіі тэрмін выкарыстоўваўся для апісання тонкай, няўлоўнай глыбіні рэчаў, якая толькі цьмяна перадаецца вершамі. Акрамя таго, адзін з дзесяці артадаксальных стыляў паэзіі, вылучаных японскім паэтам і філосафам, у яго трактатах таксама называецца югэн.
Югэн мяркуе нешта такое, што застаецца за рамкамі вербальнага выказвання, аднак не адносячы гэта нешта да якога-небудзь іншага, тагасветнага свету. Гаворка ідзе пра гэты свет і вопыт гэтага свету.
"«Назіраць як сонца апускаецца за пагорак, пакрыты кветкамі. Блукаць у велізарным лесе, не думаючы аб вяртанні. Стаяць на беразе і глядзець услед лодцы, якая знікае за далёкімі выспамі. Сузіраць палёт дзікіх гусей, заўважаных і страчаных сярод аблокаў. І тонкія цені бамбука на бамбуку»' Дзэамі Матакіё"
Дзэамі Матакіё быў стваральнікам Тэатра драматычнага мастацтва. Ён і напісаў класічную кнігу пра драматычнай тэорыі (Kadensho). Скрутак пастаянна выкарыстоўвае вобразы прыроды як метафару. Напрыклад, «снег у срэбнай чары» прадстаўляе сабой «кветку спакою». У яго інтэрпрэтацыі Югэн азначае «глыбокае, таямнічае пачуццё прыгажосці Сусвету … і сумную прыгажосць чалавечых пакутаў». Югэн таксама выкарыстоўваецца Дзэамі Матакіё для абазначэння «вытанчанай элегантнасці».
Каваі
«» (いい «цудоўны», «добранькі», «слаўны», «маленькі», «малюсенькі») — сучасная японская эстэтычная канцэпцыя, якая падкрэслівае нявіннасць, дзяцінасць і дзяцінства і распаўсюджваецца на ўсе сферы японскага грамадства. «Каваі» прысутнічае ў, у сферы забаў, , ежы, цацак, знешняга выгляду, манер паводзін, асабістых звычак і гэтак далей. Японцы выкарыстоўваюць «каваі» ў самых розных сферах і сітуацыях, нават калі ў іншых культурах яны могуць лічыцца недарэчна дзіцячымі або легкадумнымі (напрыклад, у дзяржаўных публікацыях, у дзелавым асяроддзі, у рэкламе, у ваеннай, будаўнічай і транспартнай сферы, офісным асяроддзі і т. д.). «Каваі» як эстэтычная канцэпцыя можа апісваць любы суб’ект або аб’ект, які індывід або грамадства ў цэлым палічыць мілым. Напрыклад, гэта можа быць: сімпатычны почырк, персанажы з мангі, анімэ або такія, як і Пікачу, дзеці або дарослыя, якія дэманструюць дзіця, дзіцячыя або наіўныя паводзіны. Бліжэйшым аналагам «каваі» з’яўляецца паўднёвакарэйскі тэрмін «», таксама яго можна параўнаць з кітайскім тэрмінам «сацзяа» (撒娇).
Для японцаў слова «каваі» — вельмі карысны тэрмін, практычнае слова, якое можна выкарыстоўваць у розных сітуацыях, таму што яго значэнне мае мноства ужыванняў: ад выказвання простага меркавання да эстэтычных каштоўнасцяў і, у сваю чаргу, ад спагады чалавеку да пажаданні яму ўдачы. Для японцаў найвышэйшым прыярытэтам з’яўляецца падтрымка балансу і гармоніі ў міжасобасных адносінах, і для дасягнення гэтай мэты «каваі» з’яўляецца ідэальным інструментам.
, аўтар кнігі «Cool Japan», лічыць, што вытокі «каваі» ляжаць у шануючай гармонію японскай культуры, а, прафесар сацыялогіі такійскага , сцвярджае, што «каваі» — гэта «чароўнае слова», якое ахоплівае ўсё, што лічаць прыемным і жаданым. Каваі — гэта слова, якое не мае логікі і апісвае толькі тое, што можна лічыць «мілым», і таму не выклікае пярэчанняў. Любая іншая ацэнка, якая надае суб’екту або аб’екту празмерную актуальнасць або значнасць (напрыклад, нешта «выдатнае» ці нехта «выдатны», можа выклікаць некаторае пярэчанне або супярэчнасць.
З іншага боку, ёсць кансерватыўная японская меншасць, якая скептычна ставіцца да «каваі», якое лічыць яго прыкметай інфантыльнага склада розуму. Прынамсі, Хірота Мурасава, прафесар прыгажосці і культуры, сцвярджае, што «каваі»- гэта "вобраз мыслення, які спараджае нежаданне адстойваць свой пункт гледжання <…> «Чалавек, які вырашыў вылучыцца, церпіць паразу» . Ёсць таксама крытыка апантанасці і перабольшання «каваі», якія скажаюць сапраўдную прыроду рэчаў.
Уплыў на іншыя культуры
Тэрмін «каваі» добра вядомы міжнародны японізм і часта выкарыстоўваецца прыхільнікамі (уключаючы аматараў анімэ і мангі) у розных краінах. Як прыклад, слова «каваі», з’яўляецца часткай масавай англамоўнай поп-культуры, увайшоўшы, напрыклад, у відэакліп «» і ў спіс неалагізмаў, складзены студэнтамі і выпускнікамі  горада Х’юстана (ЗША). У рускамоўным асяроддзі япанізм «каваі» стаў прабацькам неалагізму «кавай», больш зручнага для словазмянення (напрыклад, «кавайны», «кавайнасць», «аб каваі»).
Уплыў «каваі» на сусветных рынках і ў розных культурах дасягаецца шляхам ўкаранення «каваі» з дапамогай сучаснага мастацтва; аўдыё, візуальных і пісьмовых носьбітах; і модных тэндэнцый японскай моладзі, асабліва школьніц.
Японскі «каваі», імаверна, прыцягвае да сябе папулярнасць дзякуючы сваёй асацыяцыі са стварэннем культурнай прадукцыі і «мілых» спажывецкіх тавараў. Гэта мысленне пераважае на сусветным рынку, спараджаючы шматлікія перакладання і інтэрпрэтацыі «каваі» ў іншых культурах.