cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Партвейн
Branco
Белы партвейн Ла́грыма (lágrima — сляза) — самы салодкі з усіх партугальскіх партвейнаў. На этыкетцы даецца яго поўная характарыстыка: гатунак, кампанія-вытворца, лагатып кампаніі. Знізу пазначана ўтрыманне алкаголю. На заднім боку — кароткае апісанне нюансаў, што тычацца гэтага пэўнага гатунку: да прыкладу, Лагрыму п'юць толькі астуджанай. У якасці закускі да гэтага партвейну рэкамендуецца падаваць мяса і алівы. Год паказваецца толькі на «вінтажных» партвейнах ці на партвейнах LBV. Усе астатнія гатункі атрымваюць шляхам купажу, гэта значыць змешвання вінаў аднаго ці некалькіх ураджаяў.
Ruby і Ruby Reserve
Гэта самыя маладыя купажаваныя чырвоныя партвейны, вытрыманыя мінімальны належны тэрмін у дубовых бочках перад бутыляваннем, названыя так за свой яркі глыбокі рубінавы колер. За кошт мінімальнага тэхналагічнага ўмяшання партвейн захоўвае выточны стыль, сакавіты, магутны і садавінны характар. Развіваецца ў бутэльцы пасля разлівання. Reserve уяўляе сабой віно больш высокай якасці.
Late Bottled Vintage (LBV)
LBV — гэта партвейн, выраблены з вінаграду аднаго года ўраджаю і вытрыманы ў дубовай бочцы ад 3 да 6 гадоў перад бутыляваннем. Ён быў створаны англічанамі з практычнага меркавання: ён можа быць выпіты адразу пасля бутылявання, але можа працягнуць сталець у бутэльцы. Характар LBV больш рэзкі, густы і складаны ў араматыцы. Мае патэнцыял для развіцця ў бутэльцы.
Crusted
Партвейн «з асадкам» выпрацоўваецца шляхам змешвання вінаў з некалькіх ураджаяў, хоць у мінулым вырабляўся і single vintage crusted port. Яго разліваюць без фільтрацыі (што выклікае ўтварэнне асадку, адгэтуль назва) і зашпунтоўваюць коркам. Такі партвейн трэба дэкантаваць перад ужываннем. Год, паказваны на этыкетцы, з'яўляецца годам разлівання ў бутэлькі, а не годам ураджаю. Мінімальны тэрмін вытрымкі ў бутэльцы складае 3 гады, але большасць вытворцаў запускаюць партвейн «з асадкам» значна позней, так што ён можа быць ужыты адразу пасля набыцця.
Vintage
Вінтажны партвейн — самы «заслужаны» партвейн, выраблены з вінаграду выбітнага года ўраджаю і вытрыманы ў дубовай бочцы ад двух да трох гадоў перад бутыляваннем. На працягу першых 5 гадоў, адбытых у бутэльцы, ён захоўвае інтэнсіўны рубінавы колер, водары чырвонай садавіны, дзікіх ягад і чорнага шакаладу. У гэтым веку ён складае выдатную пару з шакаладнымі дэсертамі. Пасля дзесяці гадоў у бутэльцы Vintage набывае адценні граната і саспелай чырвонай садавіны. Ён працягвае спець і развівацца, таму яго колер змяняецца на залаціста-карычневы, а ранейшая яркая садавіннасць робіцца больш тонкай і складанай. Мае патэнцыял для развіцця ў бутэльцы ад 20 да 50 гадоў, у залежнасці ад вытворцы. Яго рэкамендуецца дэкантаваць перад падачай. З'яўляючыся вельмі далікатным віном, ён не захоўваецца пасля адкаркавання бутэлькі.
Чакалін
Чакалін (Чека́лин) — горад у Сувораўскім раёне Тульскай вобласці Расіі, утварае гарадское паселішча «горад Чакалін».
Партвейн
Single Quinta Vintage
Гэта партвейн, выраблены з вінаграду ў дэклараваны ўдалы год ураджаю, сабранага з асобнага вінаградніку (quinta — ферма, гаспадарка), і які належыць асобна ўзятаму вытворцу. Партвейн гэтай катэгорыі цікавы тым, што адлюстроўвае характар пэўнай мясцовасці. Тэхналогія вытворчасці такога партвейну ідэнтычная вытворчасці класічнага «вінтажнага».
Найстарыя вытворцы партвейну
Назвы кампаній і год заснавання:
Чакалін
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1565 годзе як сяло Ліхвін. З 1746 года — горад Ліхвін. У 1944 годзе перайменаваны ў Чакалін па прозвішчы камсамольца-разведчыка А. П. Чакаліна, пакаранага нямецкімі акупантамі ў гэтым горадзе.
Насельніцтва
Насельніцтва Чакаліна — 866 чал. (2021). Паводле дадзеных Усерасійскага перапісу насельніцтва 2020 года, на 1 кастрычніка 2021 года па колькасці насельніцтва горад знаходзіўся на 1116-м месцы з 1117 гарадоў Расійскай Федэрацыі. Другі па маланаселенасці горад пасля Верхаянска.
Партвейн
«Партвейны» іншых краін
У Савецкім Саюзе да 1985 года штогадова выпускалася не менш за 2 млрд літраў ардынарнага партвейну (і то на ўсе астатнія тыпы віна (улучаючы шампанскае, сухое, марачнае, лікёрнае і г. д.) прыпадала толькі 1,5 млрд літраў). Гатункаў партвейну выпускалася больш за 60, з іх 15 высакаякасных марачных, што мелі свае індывідуальныя назвы («Айгешат», «Акстафа», «Кізляр» і інш.). Большасць ардынарных партвейнаў мела назвы з нумарацыяй: Партвейн белы № 12, Партвейн чырвоны № 54 і гэтак далей (13-ы, 15-ы, 26-ы, 33-і, 72-і,…).
У савецкія гады танныя тыпы партвейну належылі да брыкалавак, прыкладам Партвейн 777, і вырабляліся сурагатным спосабам — з дапамогай таннага вінаматэрыялу і этылавага спірту. Такім чынам, слова «партвейн» магло, у залежнасці ад маркі, азначаць і высакаякаснае марачнае віно, ардынарнае віно, ці танную выпіўку, вырабленую часам з ужываннем бураковага цукру і зерневага спірту. У пастсавецкія гады, калі кошты прызначаюцца адвольна, а многія вытворцы выкарыстоўваюць не ДАСТы, а Тэхнічныя ўмовы (адпаведнасць рэальнага працэсу якім нярэдка выклікае сумневы), сітуацыя пагоршылася. Пад адной і той жа назвай, прыкладам, «Анапа», «Адміральскі», можна купіць зусім адрозныя па якасці напоі.
Дзякуючы спрыяльным асаблівасцям клімату і глеб на мясцовых вінаградніках вытворчасць партвейнаў атрымала развіццё на Паўднёвым беразе Крыму. Вялікую слыннасць у СССР і вызначанае прызнанне за мяжой атрымалі партвейны вытворчага аб'яднання «Масандра» (партвейн белы паўднёвабярэжны, партвейн чырвоны паўднёвабярэжны, партвейн чырвоны крымскі і інш.). Шэраг ардынарных партвейнаў выпускаецца і іншымі вінаробнымі прадпрыемствамі Крыма, у тым ліку фірмамі «Магарач», «Інкерманскі завод марачных вінаў» (партвейн чырвоны крымскі, партвейн белы крымскі, «Севастопаль»). Аб'ёмная дзель спірту большасці крымскіх партвейнаў — 17,5%, цукру — 10%.
Шэраг ранейшых марак працягваюць выпускаць у сучаснай Беларусі.
Як піць партвейн
Партвейн можна піць і напачатку, і ў заканчэнні бяседы: так, тоні добры ў якасці аперытыву; рубі ўжываюць у якасці грунту для кактэйляў, а «чыстым» п'юць на дэсерт. Як і іншыя моцныя віны — херас, мадэра — партвейн ідэальна спалучаецца амаль з кожнай стравай: добры да вострых і салёных закусак, смажаных арэшкаў, кавы, шакаладу, цукатаў, а ўсяго лепш — да стылтанскіх і іншых «сініх» сыроў (зрэшты, цалкам падыходзяць і звычайныя сыры — чэдар і глостар). Натуральныя хаўруснікі партвейну — дэсерты з ягадаў і размаітай садавіны з яркім смакам.
Падаюць партвейн у адмысловым графіне ці куфлі для партвейну, што мае цыбуляватую форму, ёмістасцю ад 250 да 750 мл, бо на сценках бутлі трымаецца густы асадак, характэрны для гэтага віна. Па гэтай жа прычыне бутэльку з партвейнам «рыхтуюць» да падачы — трымаюць у вертыкальным становішчы ад дня да тыдня ў залежнасці ад вытрымкі. Знатакі ніколі не закаркоўваюць бутэльку паўторна — корак вымаецца з бутэлькі раз і назаўжды. Куфаль напаўняецца да паловы, каб віно «аддало» свае водары. Чырвоны партвейн падаецца пры тэмпературы +18 °C, а белы — пры +10…12 °C. Бутэлькі са старым партвейнам, што маюць асадак, павінны стаяць у вертыкальным становішчы каля 24 г перад адкаркоўваннем, а потым дэкантавацца ў графін з дапамогай лейкі.
Па паху корка добры знаўца можа вызначыць, наколькі той ці іншы партвейн адпавядае сваёй назве, ці не сапсаваўся ён, праляжаўшы доўгія гады ў склепе. Зазвычай, умовы захоўвання не дазваляюць партвейну сапсавацца, так што вывучэнне корка — не больш за асвячоны часам рытуал. За першым рытуалам ідзе другі: бутэлька партвейну ўсталёўваецца на адмысловую падстаўку, адкуль партвейн пераліваецца ў дэгустацыйную чару. Гэта чара — неадымны аксэсуар кожнага эксперта па партвейне. Зрабіўшы спробавы глыток, ён налівае некалькі кропляў партвейну ў графін: кажучы прафесійнай мовай, «мые яго». Пасля гэтага партвейн дэкантуецца, гэта значыць пераліваецца ў графін, з якога ўжо разліваецца па куфлях. Перад тым як паспрабаваць вытанчаны вінтаж на смак, трэба даць яму 15-20 хвілін «падыхаць», і толькі пасля гэтага можна рабіць першы глыток.
Іван Емяльянавіч Лакін
Іван Емяльянавіч Лакін (1900, в. Хальч, Гомельскі павет, Расійская імперыя — ) — беларускі педагог і дзяржаўны дзеяч, кандыдат педагагічных навук.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1900 годзе ў сялянскай сям’і.
Пасля сканчэння двухкласнай вучылішча ў 1915 годзе паступіў у Гомельскую настаўніцкую семінарыю, якую скончыў у 1919 годзе. У шэрагах чырвонай арміі з 1919 года. У 1925 годзе скончыў сацыяльна-гістарычнае аддзяленне БДУ. У 1925—1932 гадах працаваў настаўнікам, дырэктарам сярэдняй школы, працаваў у Наркаме асветы БССР.
У 1935 годзе скончыў аспірантуру Навукова-даследчага інстытута педагогікі Міністэрства асветы БССР, працаваў старэйшым навуковым супрацоўнікам гэтага інстытута. У 1935 годзе абараніў дысертацыю і стаў дацэнтам кафедры педагогікі Мінскага педінстытута. Два гады працаваў намеснікам дырэктара і загадчыкам кафедры педагогікі Аршанскага настаўніцкага інстытута. У 1937 годзе накіраваны ў Гомельскі педагагічны інстытут, дзе працаваў дацэнтам, загадчыкам кафедры педагогікі. У 1939 годзе прызначаны намеснікам дырэктара па навучальнай і навуковай працы інстытута.
У гады Вялікай айчыннай вайны займаўся эвакуацыяй маёмасці Гомельскага педінстытута ў горад Амутнінск Кіраўскай вобласці. Пасля вайны працаваў начальнікам праўлення ВНУ і педвучылішчаў Міністэрства асветы БССР. У 1952—1953 гады кіраваў НДІ педагогікі Міністэрства асветы БССР. З 1953 па 1970 год займаў пасаду рэктара Мінскага педінстытута імя А. М. Горкага, працу сумяшчаў з педагагічнай і грамадскай дзейнасцю.
Крыжоўка
Назву Крыжо́ўка маюць:
Ізміт
Ізміт (İzmit) — горад у Мармуроваморскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Каджаэлі. Размешчаны на беразе Ізміцкага заліва Мармуровага мора прыкладна ў 100 км на ўсход ад Стамбула ў паўночна-заходняй частцы Анатоліі.
Ізміт — важны індустрыяльны цэнтр краіны, з развітой нафтаперапрацоўчай, папяровай і цэментнай прамысловасцю. Існуюць планы стварэння ў горадзе сумеснай зборачнай вытворчасці «Ford Motor Company» і «Otosan» па вырабу мікрааўтобусаў Transit/Tourneo і Transit/Tourneo Connect (правінцыя Каджаэлі мае развітую аўтамабільную прамысловасць). Ізміт таксама важны транспартны вузел, размешчаны на шляху паміж Стамбулам і Анкарой, а таксама мае вялікі марскі порт. Авіяцыйную сувязь з горадам забяспечваюць міжнародныя аэрапорты Стамбула Сабіха Гёкчэн і імя Атацюрка.
Універсітэт (з 1992).
Лаваль
Лаваль — прозвішча, тапонім.
Крыжы
Назву Крыжы́ маюць:
Абрам Аронавіч Столяр
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: праблемы і методыка выкладання матэматыкі; матэматычная логіка; пачатковая матэматычная адукацыя; педагогіка сярэдняй і вышэйшай школы; развіваючае навучанне. Распрацаваў тэорыю дзейнага падыходу навучання матэматыцы, прапанаваў канцэпцыю развіццёвага навучання і разам з іншымі навучальна-метадычны комплекс па матэматыцы для пачатковай і 4—5 класаў сярэдняй школы. Аўтар навучальных дапаможнікаў для школ і вышэйшых навучальных устаноў.
У 1979 годзе ўзначаліў арганізаваную ім пры Магілёўскім педагагічным інстытуце навукова-даследчую лабараторыю навучання і разумовага развіцця дзяцей дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту, дзе былі распрацаваны першы падручнік па матэматыцы для падрыхтоўчых класаў дзіцячага сада («Матэматыка 0»). Таксама распрацаваў развіваючыя гульні для дзяцей дашкольнага і ранняга школьнага ўзросту.
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1977).
Бібліяграфія
Сярод апублікаванага:
NGC 3658
NGC 3658 (іншыя абазначэнні — UGC 6409, MCG 7-24-2, ZWG 214.3, PGC 35003) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шарль Лаваль
Шарль Лаваль (франц. Charles Laval,,  — , там жа) — французскі жывапісец, звязаны з рухам сінтэтызму (постімпрэсіянізм) і «школай Понт-Авена».
Біяграфія
Шарль Лаваль нарадзіўся ў Парыжы, маці — полька, бацька — француз, па прафесіі архітэктар. Вучань Леона Бана і Фернана Кармона, Лаваль пасылаў свой букалічны пейзаж «Сельскі двор у Барбізоне» (Cour de ferme à Barbizon) на салон 1880 года. Удзельнічаў у салоне 1883 гады. Сярод яго таварышаў па мастацкай студыі былі Тулуз-Латрэк, Эміль Бернар і Луі Анкетэн.
Старажытнагрэчаская літаратура
Літаратура Старажытнай Грэцыі — найстаражытнейшая з літаратур Еўропы.
Разам са старажытнарымскай яна складае антычную літаратуру. Пераемна звязана з крыта-мікенскай культурай і з усім культурным арэалам Блізкага Усходу.
Яна зрабіла вялікі ўплыў на развіццё больш позніх літаратур і сусветнага мастацтва. Распрацавала ўстойлівую сістэму літаратурных родаў, жанраў і формаў, што былі запазычаны ўсімі еўрапейскімі літаратурамі з захаваннем грэчаскіх назваў (эпас, лірыка, трагедыя, камедыя, ідылія і інш.).
Яе вытокі ў фальклоры (абрадавыя песні, культавыя гімны, прыказкі, прымаўкі) і ў багатай, разнастайнай па сваіх вобразах і сюжэтах грэчаскай міфалогіі, якая была асноўным матэрыялам старажытнагрэчаскай літаратуры на працягу ўсяго яе развіцця.
Гісторыя
Вядучыя жанры архаічнага перыяду (са старажытных часоў да 5 ст. да н.э.) — эпас (8—7 ст. да н.э.) і лірыка (7—6 ст. да н.э.). Першыя пісьмовыя помнікі — эпічныя паэмы «Іліяда» і «Адысея», аўтарства якіх звязваецца з імем Гамера. Захаваліся ўрыўкі ад т.зв. кіклічных паэм (7—6 ст. да н.э.), заснаваных на міфалагічных паданнях Траянскага цыкла, што не ўвайшлі ў «Іліяду» і «Адысею», а таксама Фіванскага і інш. цыклаў. Прыкладна ў той жа час узніклі гімны да багоў (дайшло больш за 30), якія прыпісваліся Гамеру і да нашага часу традыцыйна называюцца гамераўскімі. Дыдактычны эпас прадстаўлены паэмамі «Тэагонія» і «Турботы і дні», створанымі ў канцы 8 — пач. 7 ст. да н.э. Гесіёдам — першым  паэтам, вядомым як рэальная асоба. У 7—6 ст. да н.э. галоўнае месца заняла лірыка (элегія, ямб, меліка). У форме элегіі іаніец Калін і спартанец Тыртэй развівалі патрыятычную тэму, заклікалі да воінскай доблесці і мужнасці ў барацьбе з ворагамі. Дэмакрат-рэфарматар Салон асуджаў карысталюбства і хцівасць знаці, Феагнід абараняў ідэалы арыстакратаў, Мімнерм стаў пачынальнікам эратычнай паэзіі. Ямбічныя вершы першым пачаў складаць Архілох. Сіманід вядомы сваімі «жаночымі ямбамі» — трапнымі сатырамі на асобныя тыпы жанчын. Апошні класік ямбаграфіі — Гіпанакт з Эфеса. Цэнтрам сольнай мелікі (песеннай лірыкі) быў востраў Лесбас, дзе на эалійскім дыялекце пісалі складанымі  памерамі Сапфо і Алкей. Палітычную тэматыку Алкей сумяшчаў з бяседнай, ствараў застольныя песні (сколіі), распрацаваў сваю ўласную алкееву страфу. Каханне апяваў у сваіх вясёлых вытанчаных вершах Анакрэонт. Майстрамі харавой лірыкі былі Алкман, Стэсіхор, Арыён, Івік, Сіманід, Вакхілід, Піндар. Узнікненне прозы ў 6 ст. да н.э. звязана з развіццём навукі, філасофіі, гістарыяграфіі (Фалес, Анаксімандр, Анаксімен, Геракліт, Гекатэй Мілецкі). Героямі новага тыпу фальклорнага апавядання становяцца гіст. асобы (Кір, Крэз, Салон і інш.). Празаічныя байкі фэкі звязвалі з імем фрыгійскага раба Эзопа.
Класічны (атычны) перыяд (5—4 ст. да н.э.) — час найвышэйшага росквіту грэчаскай літаратуры. Духоўным запатрабаванням дэмакратычнага поліса найбольш адпавядала драматургія, што дасягнула найвышэйшай мастацкай дасканаласці ў творчасці трагікаў Эсхіла, Сафокла, Эўрыпіда, камедыёграфа Арыстафана. Крызіс поліснай ідэалогіі (з сярэдзіны 5 ст. да н.э.), павышэнне ролі асобы знайшлі адлюстраванне ў дзейнасці сафістаў, якія зрабілі ўплыў на драматургію і ў вялікай ступені вызначылі развіццё прозы, што стала пануючай у 4 ст. да н.э.
Літаратура эліністычнага перыяду (канец 4 — 1 ст. да н.э.) адышла ад грамадскіх і палітычных праблем і звярнулася да звычайных жыццёвых пытанняў і канфліктаў. На змену выкрывальнай камедыі Арыстафана прыйшла «новая камедыя» Менандра з сямейна-бытавой і любоўнай тэматыкай, з гуманна-філантрапічным тлумачэннем грамадскіх супярэчнасцей.
Пачынаючы з 3 ст. да н.э. літаратура развівалася пераважна ў новых культурных цэнтрах, найперш у егіпецкай Александрыі, куды перамясціўся сусветны цэнтр навукі і мастацтва. Александрыйская паэзія распрацоўвала малыя жанры (элегію, гімн, эпіграму, ідылію, эпілій), у якіх перавага аддавалася любоўнай тэматыцы, эксперыментавала з формай і словам, што надавала паэзіі элітарны характар. Александрыйцы (Калімах) спалучалі паэтычную дзейнасць з філалагічнымі заняткамі ў Александрыйскай бібліятэцы. Супраць малых формаў Калімаха выступаў Апалоній Родаскі, аўтар эпічнай паэмы «Арганаўтыка». Жанр ідыліі з тэмай пастухоўскага жыцця на ўлонні прыроды ўвёў у літаратуру Феакрыт. Традыцыю празаічных мімаў (у сатырычных сцэнах) Сафрона (5 ст. да н.э.) аднавіў александрыйскі паэт Геронд. Літаратурнае афармленне набыла навела з гістарычным і бытавым зместам (Арыстыд), што да эпохі элінізму заставалася фальклорнай.
У гэты перыяд выпрацавалася т.зв. «агульная мова» ўсіх грэкаў — койнэ, у аснове якой ляжаў атычны дыялект з прымессю іанійскага.
Рымскі (позні) перыяд (канец 1 ст. да н.э. — 5 ст. н.э.) звязаны з заваяваннем Грэцыі Рымскай імперыяй. Выдатнымі прадстаўнікамі т.зв. «элінскага адраджэння» былі філосаф-мараліст Плутарх, філосаф-кінік Дыён Хрысастом, майстар антычнай сатыры Лукіян. Апошні апавядальны жанр антычнасці — рамана (Харытон, Ксенафонт, Ямвліх, Ахіл Татый, Лонг, Геліядор). Многія жанры позняй грэчаскай літаратуры перайшлі ў хрысціянскую.
3 4—5 ст. н.э. развівалася візантыйскай літаратура.
Беларускія пераклады
Літаратура Старажытнай Грэцыі на Беларусі — своеасаблівая школа мастацкай творчасці і філасофска-эстэтычнай адукацыі. Яе дасягненні выкарыстоўвалі ў сваёй дзейнасці выдатныя прадстаўнікі старажытнай беларускай літаратуры Клімент Смаляціч і Кірыла Тураўскі. Паэтычныя прыёмы гераічнага эпасу адраджаліся ў творчасці Ф. Скарыны і М. Гусоўскага. С. Кашуцкі і С. Будны натавалі Гамера, Платона, Арыстоцеля. На традыцыі платонаўскага дыялога апіраўся А. Волан. Да вобразаў і сюжэтаў грэчаскай міфалогіі і літаратуры звяртаўся Сімяон Полацкі, а ў 19 ст. — Я. Чачот, Я. Баршчэўскі, В. Дунін-Марцінкевіч. Класічную спадчыну грэкаў арганічна ўспрымаў М. Багдановіч. У лік ранніх помнікаў свецкай перакладной літаратуры на Беларусі ўваходзілі гістарычны раман «Александрыя» і «Аповесць пра Трою».
3 грэчаскай мовы перакладалі Б. Тарашкевіч (урыўкі з «Іліяды» Гамера), Ю. Дрэйзін (урыўкі з «Іліяды», «Антыгона» Сафокла, «Бакханкі» Эўрыпіда), Л. Баршчэўскі («Прыкуты Праметэй» Эсхіла, «Эдып-цар» Сафокла, «Медэя» Эўрыпіда, «Жабы» Арыстафана, «Песні» Сапфо), А. Клышка (урыўкі з «Адысеі» Гамера, «Дафніс і Хлоя» Лонга).
Сакалянка (Мінск)
Сакаля́нка — колішняя вёска, размешчаная ў паўднёвай частцы горада Мінска, на правым беразе Свіслачы.
Гісторыя
Згадваецца з XVIII стагоддзя, калі належала маёнтку Грэбелька, уваходзіў у межы Менскай парафіі. У 1800 годзе вёска, дзяржаўная ўласнасць, 1 двор, 3 жыхары. У 1897 годзе ўрочышча Сеніцкай воласці Мінскага павета, 1 двор, 3 жыхары.
У 1917 годзе вёска Сеніцкай воласці Мінскага павета; 5 двароў, 30 жыхароў. У першай палове XX стагоддзя каля вёскі знаходзіўся вадзяны млын. З 1934 года ў Менскім раёне. У 1959 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Ленінскі раён.
Суыккудук
Суыккудук — былое сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзілася ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Экібастуза. Скасавана 31 сакавіка 2012 года. Уваходзіла ў склад Сарыкамыскай сельскай акругі. Код КАТА — 552251300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 142 чалавекі (64 мужчыны і 78 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 32 чалавекі (17 мужчын і 15 жанчын).
Узлавая
Узлавая (Узлова́я) — горад (з 1938) у Тульскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Узлоўскага раёна. Насельніцтва — 52 377 чал. (2016). Размешчаны ў цэнтры Сярэднярускага ўзвышша на скрыжаванні чыгунак Сызрань — Вязьма і Масква — Данбас, за 47 км ад Тулы і за 230 км на паўднёвы ўсход ад Масквы. Чыгуначныя станцыі Узлавая I, Узлавая II, Узлавая III.
Эканоміка
Машынабудаўнічы завод ААТ «Кран» ім. І. І. Федунца (электрычныя краны і горна-шахтныя комплексы, канвееры), хімічны завод ААТ «Пластык» (вытворчасць пластмас і кампазітаў), ААТ «Апаратура далёкай сувязі», лакаматыўнае дэпо.
Ада Эльеўна Райчонак
Ада Райчонак (нар. ) — беларуская грамадская дзяячка, настаўніца. Дырэктар Германавіцкага музея мастацтва і этнаграфіі імя Язэпа Драздовіча і недзяржаўнага Літаратурна-мастацкага музея імя Міхася Райчонка.
Біяграфія
Нарадзілася 10 красавіка 1937 годзе ў Віцебску. У 1943 годзе, у шасцігадовым узросце, разам з маці трапіла ў канцэнтрацыйны лагер каля Лепеля. Цудам уратавалася ад расстрэлу ў чэрвені 1944 года.
У 1957 годзе скончыла Полацкае педагагічнае вучылішча, у 1966 годзе — Пскоўскі педагагічны інстытут. Працавала настаўніцай рускай мовы і літаратуры ў мястэчку Германавічы Шаркаўшчынскага раёна. З пачатку 1990-х актыўна займаецца культурніцкай дзейнасцю. Кіравала ансамблем «Германавіцкія вячоркі», вядомым на ўсю вобласць. Рабіла школьны музей баявой славы. Алесь Марачкін падштурхнуў Аду Райчонак займацца творчасцю Язэпа Драздовіча. Так годзе ўзнік культурна-асветніцкі цэнтр імя Язэпа Драздовіча, а ў 1995 годзе быў адкрыты Германавіцкі музей мастацтва і этнаграфіі імя Язэпа Драздовіча.
Пры ўдзеле Ады Райчонак з’явілася скульптурная кампазіцыя ў Мінску ў Траецкім прадмесці — «Вечны вандроўнік». Сын Міхась быў першым старшынёй цэнтра імя Драздовіча. Міхась Райчонак працаваў выкладчыкам Віцебскага ўніверсітэта, вучыўся ў аспірантуры, быў паэтам, пісьменнікам, краязнаўцам. Пасля трагічнай смерці Міхася ў 1999 годзе Ада Райчонак узначальвае Цэнтр Драздовіча. Сябра Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны і Партыі БНФ.
Заснавала другі музей — недзяржаўны Літаратурна-мастацкі музей імя Міхася Райчонка. Дзеля гэтага Ада Райчонак выкупіла частку дома і 5 жніўня 2005 года музей адкрыўся. Музей змяшчае дзясяткі карцін, і сотні кніг з аўтографамі.
У 2009 годзе рэжысёр Уладзімір Колас зняў дакументальны фільм «Галерэя Ады», у якім распавёў пра дзейнасць Ады Райчонак. Фільм быў паказаны ў розных краінах свету, атрымаў шэраг узнагародаў. У 2010 годзе стала лаўрэаткай прэміі імя Васіля Быкава «За свабоду думкі», якую ўручае «Рух за Свабоду».
Ладзіць мастацкія пленэры, бардаўскія фестывалі, навуковыя канферэнцыі, прысвечаныя Язэпу Драздовічу конкурсы дзіцячых малюнкаў. Правяла больш за два дзясяткі драздовіцкіх пленэраў, дзякуючы якім у яе музеі з’явілася больш за 100 карцін. Выдае газету «Бацькаўшчына», праводзіць бульбяныя фэсты, займаецца краязнаўствам. Выкупіла і прыводзіць у належны стан сядзібу сусветна вядомага селекцыянера Івана Сікоры.
Адукацыя ў Дубровенскім раёне
Сістэма адукацыі Дубровенскага раёна ўключае ў сябе: 5 дашкольных устаноў: 3 гарадскія і 2 сельскія; 9 устаноў адукацыі: 3 сярэднія школы і 6 школ-комплексаў (1 дзіцячы сад-пачатковая школа, 5 дзіцячых садоў-сярэдніх школ); сацыяльна-педагагічны цэнтр; цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі; цэнтр дзяцей і моладзі; «Дубровенская СДЮШАР»; фізкультурна-спартыўны клуб; аздараўленчы лагер «Лугаўцы».
У 2017/2018 навучальным годзе ва ўстановах адукацыі навучаецца і выхоўваецца 1547 навучэнцаў і 491 дашкольнік. У сістэме адукацыі раёна працуе 387 педагагічных работнікаў, у тым ліку ў сферы дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі — 318 педагогаў, з якіх маюць вышэйшую адукацыю 88 %, вышэйшую і першую кваліфікацыйныя катэгорыі — 71 %, другую — 15 %. 159 педагогаў маюць сертыфікат карыстальніка інфармацыйных тэхналогій. Ахоплена дашкольнай адукацыяй 79 % дзяцей ва ўзросце ад 2 да 6 гадоў, ва ўзросце ад 3 да 6 гадоў — 90 %. Забяспечанасць месцамі дзяцей ранняга дашкольнага ўзросту ва ўстановах дашкольнай адукацыі па раёне складае 115 %.
Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў
Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў (нар. 1966, в. Бабінічы, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (з 2020).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1966 годзе ў в. Бабінічы Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Бацька Віктар працаваў кінамеханікам, маці Раіса Нікіфараўна (пам. 2018) працавала бухгалтарам на мясцовай сельгасхіміі. Мае сястру Ларысу.
У 1988 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію ў г. Горкі. У 1988—1991 гадах — інжынер, вядучы інжынер-механік саўгаскамбіната «Юбілейны» Аршанскага раёна. У 1991—1994 гадах вучыўся ў аспірантуры БДСГА.
Кандыдат тэхнічных навук (1996), дацэнт (2001). У 1994—2010 гадах — асістэнт, выкладчык, старэйшы выкладчык, дацэнт, дактарант кафедры механізацыі жывёлагадоўлі і электрыфікацыі сельскагаспадарчай вытворчасці БДСГА.
У 2010—2017 гадах дырэктар НДЭІ Мінэканомікі Рэспублікі Беларусь.
Спіс аб’ектаў PGC (1843001—1844000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1843001—1844000)
Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў
Біяграфія
Са студзеня 2017 года — намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь. З лістапада 2018 года — Першы намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.
4 студзеня 2020 года прызначаны Міністрам эканомікі Рэспублікі Беларусь.
У чэрвені 2022 года трапіў пад санкцыі Канады.
Навуковая дзейнасць
Аўтар і суаўтар 7 манаграфій, навучальных і даведачных дапаможнікаў, звыш 90 навуковых прац і 4 вынаходак.
Узнагароды
Узнагарожданы медалём «За працоўныя заслугі» (2021), падзякай Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Сям’я
У шлюбе. Жонка Святлана працуе намеснікам галоўнага інжынера па навуцы ў праектным інстытуце Белдзіпразем. У шлюбе маюць дзвюх дочак Яўгенію і Лізавету. Яўгенія з’яўляецца суіскальніцай аддзела планавання і рэгулявання развіцця сельскай і лясной гаспадарак НДЭІ Міністэрства эканомікі. Лізавета скончыла Інстытут кіравання і сацыяльных тэхналогій пры БДУ.
Богуслаў Гаўранек
Бо́гуслаў Га́ўранек (, Прага -, Прага) — чэшскі філолаг-багеміст, славіст і вядучы прадстаўнік Пражскага лінгвістычнага гуртка, прафесар Масарыкава ўніверсітэта ў Брне, пазней Карлавага ўніверсітэта ў Празе, дырэктар Інстытута чэшскай мовы, член некалькіх акадэмій навук і мноства лінгвістычных таварыстваў.
Навуковая дзейнасць
Самай вядомай працай Гаўранека ў галіне славістыкі з'яўляецца двухмоўная праца Genera verbi v slovanských jazycích (1928, 1937), у якой разглядаюцца дзеяслоўныя класы ў славянскіх мовах. Важнай галіной дзейнасці вучонага была палеаславістыка. Гаўранек займаўся пытаннямі кірыла-мяфодзіеўскай культуры і мовы царкоўнаславянскіх помнікаў чэшскага зводу.
Шырокай была яго дзейнасць угаліне багемістыкі. Да найбольш важных прац вучонага адносяцца "чэхаславацкіх краязнаўства" (чэшск. Československá vlastivěda) і «Гісторыя літаратурнай чэшскай мовы» (чэшск. Vývoj spisovného jazyka českého). Гаўранек удзельнічаў у стварэнні "Кішэннага слоўніка чэшскай мовы" (чэшск. Příruční slovník jazyka českého) (1942-1957) і чатырохтомнага «Слоўніка літаратурнага чэшскай мовы» (чэшск. Slovník spisovného jazyka českého) (1958-1971).
Навасёлкі (Вярэйкаўскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1796 г. фальварак і вёска, належалі Іосіфу Васічу. У 1836 г. прыватная вёска, 30 двароў, 173 жыхары. У 1914 г. 21 двор, 132 жыхары.
Насельніцтва
Плошча 37,94 га, працягласць межаў — 5 351 метраў.
Паўночнае святло (скульптура)
Паўночнае святло (Norra skenet) — скульптура мастака Эрнста Нордзіна ў кампусе універсітэта Умеа ва Умеа ў Швецыі.
Гісторыя
У рамках планавання кампуса універсітэта Умеа, конкурс на скульптуры адбыўся ў 1967 годзе і быў выйграны Эрнстам Нордзіным. Паўночнае святло было узнята ў 1969 годзе ва ўніверсітэцкім гарадку і пераехала у фактычнае месца недалёка ад універсітэцкай плаціны ў 1995 годзе, у сувязі з будаўніцтвам настаўніцкай трэнажорнай залы.
Скульптура выраблена з паліраванай нержавеючай сталі. Прамавугольныя сталёвыя трубы былі звараныя разам у дыяганальным складзе, якія нагадваюць палярнае ззянне. Структура святла ўбудаванымі кропкавымі свяцільнямі.
Універсітэт Умеа выкарыстоўвае скульптуру як сімвал у сваім маркетынгу.
Сусветны дзень паэзіі
Сусветны дзень паэзіі — штогадовае свята, адзначаецца 21 сакавіка згодна з рэзалюцыяй трыццатай сесіі Генеральнай канферэнцыі ЮНЕСКА ад 15 лістапада 1999 г. Згодна з рашэннем ЮНЕСКА, асноўнай мэтай зацверджання свята з'яўляецца падтрымка моўнай разнастайнасці праз магчымасці паэтычнага слова. Акрамя гэтага, гэты дзень мусіць садзейнічаць развіццю паэзіі, вяртанню да вуснай традыцыі паэтычных чытанняў, аднаўленню дыялогу паэзіі з іншымі відамі мастацтва: тэатрам, музыкай, жывапісам і г.д. Таксама надаецца ўвага заахвочванню выдавецкага бізнесу і стварэнню прывабнага вобразу паэзіі ў СМІ, каб мастацтва паэзіі больш не лічылася неактуальным.
ЮНЕСКА заклікае сваіх членаў дачыніцца да святкавання сусветнага дня паэзіі як на нацыянальным, так і на мясцовым узроўні пры актыўным удзеле няўрадавых арганізацый, муніцыпальных і прыватных устаноў — музеяў, паэтычных суполак, культурніцкіх асацыяцый і да г.п.
Батман
Батман (Batman), горад у Турцыі, у Паўднёва-Усходняй Анатоліі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Батман.
Гістарычна горад насяляўся пераважна сірыйскімі хрысціянамі. З 19 стагоддзя, калі Батман адышоў да Асманскай імперыі, іх доля ў насельніцтве горада пачала змяншацца. Да 1950-х Батман — невялікае мястэчка, да росту якога спрычынілася адкрыццё нафтавых радовішчаў.
Батман — адзін з важнейшых цэнтраў нафтаздабычы ў краіне. Тут размяшчаецца старэйшае турэцкае нафтаперапрацоўчае прадпрыемства.
NGC 3659
NGC 3659 (іншыя абазначэнні — UGC 6405, MCG 3-29-40, ZWG 96.38, IRAS11211+1805, PGC 34995) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крынічнае
Назву Крыні́чнае маюць:
Павільён ВДНГ Беларусі
Павільён ВДНГ Беларусі — колішні будынак у Мінску, які размяшчаўся па вуліцы Янкі Купалы, на беразе Свіслачы.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1968 годзе па праекце С. Баткоўскага, Ю. Градава, Л. Левіна. Архітэктараў вінавацілі і ў марнатраўстве, і ў безгустоўшчыне.
У савецкія часы ў выставачным павільёне пабывалі прэм'ер-міністр Індыі Раджыў Гандзі, генеральны сакратар Французскай камуністычнай партыі Жорж Маршэ, прэзідэнт Анголы Жазэ Эдуарду Душ Сантуш і іншыя вядомыя асобы.
У 2017 годзе будынак знеслі, а для арганізацыі выставак задзейнічалі іншыя пляцоўкі: адміністрацыйны комплекс на праспекце Пераможцаў, 14, а таксама гандлёва-лагістычны цэнтр «Глобус Парк» у аграгарадку Шчомысліца, спартыўныя комплексы Футбольны манеж і «Мінск-Арэна».
Караль Прозар
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Прозараў герба ўласнага, сын Юзафа, ваяводы віцебскага.
Атрымаў выдатную адукацыю, актыўна ўдзельнічаў у палітычным жыцці краіны. Займаў пасаду маршалака Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага (1787), потым быў абозным (генерал-кватармайстрам). Ухваляў Канстытуцыю 3 мая 1791.
Пры падрыхтоўцы паўстання (1794) сабраў на яго падтрымку каля мільёна злотых, прадаўшы пры гэтым частку сваіх уладанняў. Атрымаў ад Т. Касцюшкі прызначэнне на генерал-маёра, начальніка ўзброеных сіл на Украіне, Палессі, Падоллі і частцы Літвы, што адыйшла раней да Расійскай імперыі. Аднак з прычыны недасведчанасці ў ваеннай справе не здолеў разгарнуць ваенных дзеянняў, выехаў у Варшаву.
18 ліпеня 1794 атрымаў ад Т. Касцюшкі прызначэнне на пасаду намесніка радцы Найвышэйшай нацыянальнай рады і паўнамоцнага прадстаўніка пры ўсіх дывізіях войска Вялікага Княства Літоўскага (яму падпаракоўвалася Цэнтральная дэпутацыя Вялікага Княства Літоўскага). Выехаў у Вільню, па здушэнні паўстання ў эміграцыі.
Па атрыманні амністыі вярнуўся ў Хойнікі (1802). У 1812 падтрымаў Напалеона, увайшоў у Часовы ўрад Вялікага Княства Літоўскага (старшыня Скарбовага камітэта). Да 1814 у эміграцыі.
З 1821 у Патрыятычным таварыстве, член правінцыйнага камітэта Літвы. У 1826 расійскія ўлады арыштавалі К. Прозара ў справе дзекабрыстаў і змясцілі ў Петрапаўлаўскую крэпасць, аднак у 1829 вызвалілі як «не належнага да справы».
Падчас гэтага зняволення памерла жонка К. Прозара Людвіка (1828), якая ў пошуках мужа выехала ў Брэст. Нябожчыцу перавезлі на радзіму і пахавалі ва ўніяцкай бажніцы ў вёсцы Вялікі Бор, пазней перапахавалі ў Хойніках, у кургане каля капліцы на местачковых могілках.
Сцяг Кеніі
Дзяржаўны сцяг Кеніі — прыняты 12 снежня 1963 года.
Апісанне і сімволіка
Сцяг Кеніі складаецца з трох гарызантальных палос чорнага, чырвонага і зялёнага колераў, падзеленых паміж сабой двума белымі гарызантальнымі палосамі. У цэнтральнай частцы сцяга знаходзіцца выява чырвона-бела-чорнага шчыта афрыканскага народа масаі, а за ім — выява белых перакрыжаванай дзіды і стралы.
Гісторыя
Сучасны сцяг Кеніі быў створаны на аснове сцяга Афрыканскага Нацыянальнага Саюза Кеніі (Kenya African National Union), палітычнай арганізацыі, якая прыняла самы актыўны ўдзел у барацьбе за незалежнасць краіны. Першы сцяг партыі быў прыняты 3 верасня 1951 года і ўяўляў сабой палотнішча з дзвюма гарызантальнымі палосамі чорнага і чырвонага колераў. У цэнтральнай частцы сцяга знаходзілася выява шчыта і дзіды. У 1952 годзе ў сцяг арганізацыі былі ўнесены змены: была дададзена трэцяя паласа зялёнага колеру (чарговасць: чорная, чырвоная, зялёная палосы), а ў цэнтральнай частцы размяшчалася выява шчыта і перакрыжаваных дзіды і стралы з надпісам «KAU».
З атрыманнем незалежнасці ад Вялікабрытаніі 12 снежня 1963 года быў прыняты дзяржаўны герб Кеніі. Адрозненнем ад сцяга Афрыканскага Нацыянальнага Саюза Кеніі была наяўнасць дзвюх белых гарызантальных палос. Акрамя таго, было павялічана выява шчыта.
Тан (горад)
Тан (, Dànn) — горад і камуна на паўночным усходзе Францыі, у рэгіёне Гранд-Эст (былы Эльзас — Шампань — Ардэны — Латарынгія), дэпартамент Верхні Рэйн, акруга Тан — Гебвілер, кантон Сернэ. Да сакавіка 2015 года камуна з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам аднайменнага скасаванага кантона і акругі.
Dungeons
Dungeons — камп’ютарная гульня, стратэгія ў рэальным часе, распрацаваная кампаніяй Realmforge Studios. Візуальны стыль і геймплэй вельмі нагадваюць Dungeon Keeper 2, і самі распрацоўшчыкі заяўляюць аб тым, што натхняліся гэтай стратэгіяй ад Bullfrog Productions.
Сюжэт
Уладара падзямелляў падстаўляе яго сяброўка, і ён аказваецца на самым верхнім узроўні, практычна каля зямной паверхні. Яму трэба будзе пракласці шлях назад ў сэрцы падземнага свету і вярнуць скрадзеную ўлада.
Геймплэй
Для перамогі над супернікамі гулец павінен сабраць вялікую армію розных істот і добра іх натрэніраваць, забяспечыўшы ежай і забаўкамі. Сюжэтная кампанія складаецца з 20 заданняў. Мэта гульца — прывабіць у свае ўладанні самых моцных воінаў, займець іх сілы і стаць адзіным кіраўніком падземнага свету. Па меры праходжання карыстальнік адкрые новыя віды пакояў, пастак і дэкарацый. Сістэма стварэння жылля і пакояў для падапечных вельмі падобная з Dungeon Keeper 2. Для атрымання новых байцоў гульцу патрабуецца ствараць вызначаныя тыпы памяшканняў.
Захавальнік падзямелля валодае цялеснай формай. За межамі зоны ўплыву ён вымушаны спадзявацца толькі на меч і заклінанні. Камера пры гэтым вісіць строга за яго спіной і наадрэз адмаўляецца ўзлятаць ўверх. У родных валадарствах Захавальнік глядзіць на свет у ізаметрыі, аддае загады гоблінам, якія капаюць тунэлі, і расстаўляе разнастайныя прадметы. Уладкаваць цямніцу прыгожа і з розумам — адна з яго найважнейшых задач, бо чым змрочней і небяспечней падзямелле, тым вышэй яго прэстыж. Багата аформленыя валоданні прыцягваюць народ з паверхні. Адны героі спускаюцца сюды ў надзеі знайсці годнага суперніка, іншых прыцягваюць стэлажы з старажытнымі фаліянтамі, трэція жадаюць набіць кішэні золатам і знайсці магутная зброя.
Крытыка
У некаторых выданнях гульня падвергнулася рэзкай крытыцы за не прапрацаванасць сюжэту, адступленні ад асноўнага жанру і ўскладненне гульні лішнімі эканамічнымі элементамі.
Шарль Філіжэ
Шарль Філіжэ (фр.: Charles Filiger;, Тан, Эльзас — , Плугастэль, Брэтань) — французскі мастак.
Біяграфія
Шарль Філіжэ нарадзіўся ў багатай сям’і, яго бацьку належала папяровая фабрыка. У 1886 годзе Ш. Філіжэ паступае для навучання ў Парыжы ў мастацкую акадэмію Каларосі. У 1889 і 1890 гадах выстаўляе свае працы ў Салоне Незалежных. Мастак належаў да школы Понт-Авен і знаходзіўся пад творчым уплывам такіх майстроў, як Поль Гаген і Поль Серузье, аднак пазней яго работы будуць класіфікаваны як сімвалісцкія.
У сваіх працах Філіжэ часта выкарыстоўваў рэлігійныя і міфалагічныя матывы (напрыклад, «Хрыстос з анёламі» (1892)) і быў блізкі да твораў Марыса Дэні.
Філіжэ быў нанова адкрыты ў 1948 годзе Андрэ Брэтонам, які назваў яго сюррэалістам і набыў некалькі яго карцін. Працы Філіжэ цяпер знаходзіцца ў парыжскім Луўры, Музеі прыгожых мастацтваў Рэна, Музеі сучаснага мастацтва ў Страсбургу і Музеі прыгожых мастацтваў Пон-Авена.
Маярат
Маяра́т (Majorat ад major — старэйшы) — абавязковасць атрымання ў спадчыну радавога ўладання старэйшым сынам, а таксама назва ўладання з такім правам. Уласна маярат быў уведзены ў сярэднявечнае права  Еўропы ў XIV—XV стагоддзях, але падобныя прававыя нормы існавалі ў многіх грамадствах. Мэтай маярату было прадухіленне раздрабнення уладанняў феадала паміж шматлікімі нашчадкамі. Паводле маярату ўсю маёмасьць і тытул пераходзіў да адзінага спадчынніка. Маярат з аднаго боку спрыяў захаванню сілы старой арыстакратыі, а з іншага прыводзіў да з'яўлення вялізнага пласта так званых «малодшых сыноў» — людзей знатнага паходжання, якія не маглі разлічваць на спадчыну і вымушаныя былі шукаць поспеху ў розных сферах дзейнасці, у асноўным на дзяржаўнай службе або ў войску.
Віды маярату
Існуюць тры асноўныя віды маярату :
У Рэчы Паспалітай маярат набыў форму ардынацыі. У Расійскай імперыі маярат быў усталяваны толькі для асобных дваранскіх родаў, напрыклад, для Чарнышовых.
Тан
Тан:
Баброўнікі (значэнні)
Назву Бабро́ўнікі маюць:
Аляксей Іванавіч Радзіеўскі
Аляксе́й Іва́навіч Радзіе́ўскі (, Умань —, ) — савецкі военачальнік, начальнік штаба 2-й гвардзейскай танкавай арміі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, камандуючы войскамі Адэскай ваеннай акругі (1954—1959), начальнік Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ (1969—1978), генерал арміі (1972). Герой Савецкага Саюза (1978).
Школа рэстараннага і кулінарнага мастацтва пры ўніверсітэце Умеа
Школа рэстараннага і кулінарнага мастацтва пры ўніверсітэце Умеа (Restauranghögskolan i Umeå) — частка ўніверсітэта Умеа.
Даследаванні кулінарных мастацтваў, што праводзяцца ва Універсітэце Умеа, пачаліся ў 1996 годзе. У 2002 годзе школа рэстараннага і кулінарнага мастацтва пры ўніверсітэце Умеа была адкрыта. Курсы прыведзены для ступені бакалаўра ў галіне творчай кухні або рэстараннага хостынгу.
Аляксандр Канстанцінавіч Гаравец
Аляксандр Канстанцінавіч Гараве́ц (27.02(12.03).1915, Машканы,  — ) — ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза (1943), намеснік камандзіра 1-й эскадрыллі (,, , Варонежскі фронт) гвардыі старшы лейтэнант.
Солнечны (Паўладарская вобласць)
Солнечны — пасёлак у Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Экібастуза. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Солнечнай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 552253100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 8881 чалавек (4175 мужчын і 4706 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 4892 чалавекі (2362 мужчыны і 2530 жанчын).
Аляксандр Канстанцінавіч Гаравец
Біяграфія
Нарадзіўся 12 сакавіка 1915 года ў вёсцы Гараўцы каля сучаснай вёскі Машканы Сенненскага раёна Віцебскай вобласці ў сялянскай сям’і.
Скончыў 7 класаў сярэдняй школы. Вучыўся ў Полацкім лясным тэхнікуме (1930—1931). Працаваў у Віцебску. Скончыў Віцебскі аэраклуб. Служыў у Чырвонай Арміі з 1932 года. У 1935 годзе скончыў. Працаваў інструктарам аэраклуба ў горадзе Шахты Растоўскай вобласці. Член КПСС з 1939 года.
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1942 года ў якасці намесніка камандзіра эскадрыллі служыў на Паўночна-Каўказскім і Варонежскім франтах. Здзейсніў 74 баявыя вылеты, знішчыў 11 нямецкіх баявых самалётаў асабіста і 6 у групе, а таксама 40 аўтамашын, 24 павозкі з боепрыпасамі.
Подзвіг
Паводле афіцыйнай версіі, Гаравец адарваўся ад групы і вёў бой адзін (меркавана з-за адмовы радыёстанцыі на яго самалёце). У ходзе гэтага бою ён збіў дзевяць, у тым ліку адзін таранам, і сам быў збіты чацьвёркай нямецкіх знішчальнікаў пры вяртанні на базу. Як адзначаюць аўтары кнігі «Авиация в битве над Орловско-Курской дугой» (Масква, 2004), гэтая версія заснавана на сведчанні наземных падраздзяленняў, якія назіралі бой адзіночнага савецкага самалёта з групай нямецкіх і якія пазней выявілі абломкі дзевяці нямецкіх самалётаў (не ўдакладняецца, дзевяці Ju-87 або дзевяці самалётаў розных тыпаў; таксама незразумела, былі яны збітыя ў адным баі або ў розных) на абмежаваным участку зямлі, з-за чаго і паўстала версія, што ўсе яны збітыя Гараўцом. Адзначаецца, што за 6 ліпеня лётчыкі адной толькі 8-й гвардзейскай знішчальнай авіядывізіі, у якой служыў Гаравец, заявілі пра знішчэнне 16-18 Ju-87 (без уліку 9 перамог, пасля запісаных Гараўца), у той час як па нямецкіх дадзеных,, які дзейнічаў у гэтым раёне, за дзень страціў 10 Ju-87 збітымі і пашкоджанымі. Паказанні палонных нямецкіх лётчыкаў таксама не пацвярджаюць афіцыйную версію подзвігу. З улікам гэтых абставінаў аўтары кнігі выказваюць сумнеў у тым, колькі самалётаў Гаравец збіў на самай справе.
Аляксандр Гаравец з’яўляецца адзіным савецкім лётчыкам, які атрымаў столькі паветраных перамог у адным баі. У іншых краінах аналагічнага выніку дамагліся некалькі лётчыкаў, у прыватнасці, Эрых Рудорфер (Люфтвафэ, 13 паветраных перамог у адным вылеце) і (ВМС ЗША, 9 паветраных перамог у адным баі).
Аляксандр Гаравец быў пахаваны ў вёсцы Зорынскія Двары Іўнянскага раёна Белгародскай вобласці.
Гагат
Гагат (ад γαγάτης  - чорны бурштын), таксама вядомы як гішэр — мінералоід, разнавіднасць каменнага вугалю (з групы «бурых вуглёў»).
Аднастайны, шчыльны, глейкі, з інтэнсіўна-тлустым смалістым бляскам матэрыял. Колер каменя чорны або карычнева-чорны. Цвёрдасць па мінералагічнай шкале 3—3,5; шчыльнасць каля 1300—1400 кг/м³. Утварэнне гагату звязваюць з пераўтварэннем пад уздзеяннем метамарфізму драўніны, пахаванай у марскім глеі мезазойскіх і кайназойскіх адкладаў. Сустракаецца ў выглядзе асобных скопішчаў, кавалкаў і г. д. у пясчаніку, мергелю, а таксама ў пластах слабаметамарфізаваных каменных і бурых вуглёў. Гагат лёгка апрацоўваецца, добра паліруецца, набываючы прыгожы бляск, дзякуючы чаму (асабліва ў краінах Усходу) шырока ўжываецца для дробных ювелірных вырабаў, караляў, пацерак і іншых вырабаў.
Карлава Вес (раён)
Карлава Вес (Karlova Ves) — заходні гарадскі раён Браціславы і частка раёна Браціслава IV, размешчаная на паўднёвым ускрайку Малых Карпатаў.
Уладзімір Аляксандравіч Вашчанка
Уладзімір Аляксандравіч Вашчанка (3 жніўня 1958, п. Троіцка-Пячорск, Комі АССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Міністр па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь (2010—2021), генерал-лейтэнант унутранай службы.
Біяграфія
У 1983 годзе скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут. У 2002 — камандна-інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь.
У 1976 годзе працаваў зборшчыкам Магілёўскага тарарамонтнага прадпрыемства трэста «Белтара». У 1976—1978 гадах служыў у шэрагах Узброеных Сіл. У 1980—1981 — малодшы інспектр дзяржаўнага пажарнага нагляду самастойнай ваенізаванай пажарнай часткі нумар 2 па ахове Ленінскага раёна г. Магілёва, у 1981—1983 — начальнік варты (там жа), у 1983—1986 гадах — намеснік начальніка (там жа), у 1986—1994 гадах — начальнік.
У 1994—1996 — намеснік начальніка УВПС УУС Магілёўскага аблвыканкама па службе, падрыхтоўцы і пажаратушэнні. У 1996—1997 гадах займаў пасаду намесніка начальніка Магілёўскага абласнога УВПС ГУВПС МУС Рэспублікі Беларусь. У 1997—1999 гадах быў начальнікам ваенізаванай пажарнай часткі нумар 2 Ленінскага раёна г. Магілёва. У 1999—2000 гадах — залічаны ў кадры МНС Рэспублікі Беларусь з праходжаннем службы на раней займаемай пасадзе. З красавіка па кастрычнік 2000 года — начальнік пажарнай аварыйна-выратавальнай часткі нумар 2 Ленінскага раёна г. Магілёва Магілёўскага абласнога ўпраўлення МНС Рэспублікі Беларусь. З кастрычніка 2000 года — начальнік Магілёўскага абласнога ўпраўлення Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь.
29 снежня 2010 года прызначаны міністрам па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра
25 студзеня 2021 года вызвалены ад пасады міністра па надзвычайных сітуацыях і звольнены са службы ў запас паводле ўзроста з правам нашэння ўстаноўленай формы адзення і знакаў адрознення.
Выбіраўся дэпутатам Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў.
200-я
Падзеі
Праўленне Септымія Севера ў Рымскай імперыі. У Кітаі кіравала дынастыя Хань, у Індыі — Кушанская імперыя, у Персіі — Парфянскае царства.
Рымляне вядуць вайну ў Шатландыі на поўнач ад Адрыянавага вала. У Кітаі працягваюцца сутыкненні паміж кітайскімі ваеннымі лідарамі.
Астроўшчына
Назву Астро́ўшчына маюць:
Крынічны
Назву Крыні́чны маюць:
NGC 3660
NGC 3660 (іншыя абазначэнні — MCG -1-29-16, UGCA 234, MK 1291, IRAS11210-0823, PGC 34980) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Божа мой
«Божа мой» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёра, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») ў 2004 годзе.
Сюжэт
Юлітэ Кармаза нарадзілася і жыве у вёсцы Пелегрында, што на мяжы Беларусі і Літвы. Яна вясковы скульптар, робіць помнікі і каплічкі з цэменту. Сын Мікас, мабыць, адзіны ў свеце чалавек, які не разумее Юліту…
Арцюхі
Назву Арцюхі маюць:
Біл Шэрман
Уільям Уолтан «Біл» Шэрман (William Walton "Bill" Sharman;, Абілін, Тэхас — , Рэдонда-Біч, Каліфорнія) — амерыканскі прафесійны баскетбаліст, трэнер і менеджар, дзесяціразовы чэмпіён Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі (4 разы ў якасці гульца, 1 раз у якасці трэнера і яшчэ 5 разоў у якасці менеджара). Гуляў на пазіцыі атакуючага абаронцы. Член спісу 50 найвялікшых гульцоў у гісторыі НБА, а таксама член баскетбольнай Залы славы ў якасці гульца і ў якасці трэнера.