cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юрый Міхайлавіч Градаў
Творчасць
У вобласці манументальнага мастацтва: мемарыяльны ансамбль «Хатынь» (1968—1969, сумесна са скульптарам С. І. Селіханавым, архітэктарам В. П. Занковічам, Л. М. Левінам ; Ленінская прэмія 1970 года), мемарыяльныя комплексы «Прарыў» у г.п. Ушачы, які быў пабудаваны напярэдадні святкавання 30-годдзя з дня вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў (1975, саўмесна са скульптарам А. Анікейчыкам і архітэктарам Л. Левінам ) і «Кацюша» ў Оршы (1966), помніка М. Гастэлу і яго экіпажу каля г.п. Радашковічы Мінскага раёна (1976), жыхарам в. Шунеўка Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці (1983). Удзельнічаў у стварэнні помнікаў Я. Купалу і Я. Коласу ў Мінску (абодва 1972, у аўтарскім калектыве), У. І. Леніну ў Нароўлі (1982) і Барысаве (1986), памятных знакаў дзеянням Мінскага партыйнага падполля (1980—1984), ленінградскім палітбайцам у в. Пралетарскае Магілёўскай вобласці (1986). Сярод апошніх прац — ансамбль «Астролаг» на плошчы Зорак у гістарычным цэнтры Магілёва (2004).
Узнагароды
Узнагароджаны Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1969).
Аляксей Аляксандравіч Волкаў
Аляксей Аляксандравіч Волкаў (нар., Мінск) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня , генерал-маёр юстыцыі (2015).
Біяграфія
У 1996 годзе скончыў Беларускі інстытут правазнаўства.
З 1996 года па 2011 год працаваў на розных пасадах у органах пракуратуры.
З 1 студзеня 2012 года па 23 ліпеня 2013 года працаваў начальнікам упраўлення Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь па Мінску.
23 ліпеня 2013 года прызначаны першым намеснікам старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.
9 кастрычніка 2020 года прызначаны старшынёй.
Міжнародныя санкцыі
24 лістапада 2020 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, а 11 снежня — і Швейцарыя. Акрамя таго, 6 лістапада Волкаў трапіў пад санкцыі Вялікабрытаніі і Канады.
Ютыка (Нью-Ёрк)
Ютыка — горад на паўночным усходзе ЗША, на рацэ Мохак, штат Нью-Ёрк. Заснаваны ў 1773 годзе. Порт на Эры-канале. Транспартны вузел. Прамысловасць: машынабудаванне (вытворчасць авіяцыйных рухавікоў, станкоў і прылад, прамысловага абсталявання, ЭВМ), харчовая, паліграфічная.
Уільям Уіндам
Уільям Уіндам (William Windom; 10 мая 1827 — 29 студзеня 1891) — амерыканскі палітык, член Рэспубліканскай партыі, 33-і і 39-ы міністр фінансаў ЗША.
Біяграфія
Уільям Уіндам нарадзіўся ў акрузе Бельмант, штат Агаё. У 1850 годзе атрымаў юрыдычную адукацыю, а ў 1852 годзе Уіндам быў абраны пракурорам акругі Кнокс, Агаё. У 1855 годзе ён пераязджае ў тэрыторыю Менесота і пасяляецца ў горадзе Уінона.
4 сакавіка 1859 года Уіндам становіцца членам Палаты прадстаўнікоў ад Рэспубліканскай партыі. У 1870 годзе, у сувязі са смерцю сенатара Дэніэла Нортана, Уіндам становіцца сенатарам. Ён займаў гэты пост з 15 ліпеня 1870 па 22 студзеня 1871 года, пакуль яго месца не заняў Стэрнс. C 1881 па 1883 зноў быў сенатарам і старшынёй камітэта па міжнародных адносінах.
Калінаўка (Жлобінскі раён)
Калі́наўка (, Калиновка) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Навамаркавіцкага сельсавета.
Жырхаўка
Жы́рхаўка (, Жирховка) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Навамаркавіцкага сельсавета.
Міклаш Гімеш
Міклаш Гімеш (23 снежня 1917, Будапешт — 16 чэрвеня 1958) — венгерскі журналіст і палітык, які браў актыўны ўдзел у Венгерскім паўстанні 1956 года. Ён быў пакараны смерцю разам са прэм'ер-міністрам Венгрыі Імрэ Надзем і міністрам абароны Венгерскай Народнай Рэспублікі Палам Малетэрам у 1958 годзе па абвінавачванні ў здрадзе, але пасля быў рэабілітаваны ў 1989 годзе.
Гоцкая калона
Гоцкая калона (Gotlar Sütunu) — рымская трыўмфальная калона III—IV стагоддзяў. Знаходзіцца ў парку Гюльханэ ў Стамбуле (Турцыя).
Гісторыя
Назва 18,5-мятровай калоны з праконескага мармуру, увянчанай капітэллю карынфскага ордара, паходзіць ад лацінскага надпісу на яе пастаменце, у якім ушанавана перамога рымлян над готамі: FORTUNAE REDUCI OB DEVICTUS GOTHOS («З перамогай над готамі фартуна вярнулася да нас»). Гэтым надпісам у свой час замянілі больш стары, таксама на латыні. Дата стварэння і першапачатковае прысвячэнне калоны дакладна не ўсталяваны.
Хутчэй за ўсё, калона была збудавана ў гонар перамог або Клаўдзія II Гоцкага (п. 268—270), або Канстанціна Вялікага (п. 306—337); абодва імператара адзначыліся перамогамі над гоцкімі плямёнамі. Паводле візантыйскага гісторыка Нікіфара Грыгара (1295—1360), калісьці калона была ўвянчана статуяй Візанта з Мегараў, паўлегендарнага заснавальніка Візантыя. Іншыя крыніцы гавораць пра статую багіні Цюхэ, цяпер страчаную.
Іншая версія сцвярджае, што калона значна старэйшая за меркаваную дату стварэння і была ўзведзена яшчэ грэкамі побач з алтаром Афіны ў гонар перамогі над фракійскімі плямёнамі, якія спрабавалі перашкаджаць заснаванню горада.
Ва ўсякім разе, Гоцкая калона ўяўляе сабой найстаражытны помнік рымскай эпохі ў горадзе, які захаваўся цэлым да нашых дзён.
Малевічы
Каля вёскі знаходзіцца радовішча гліны.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. З 1792 года дзейнічала Узвіжанская царква. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. Паводле рэвізіі 1816 года ўладанне памешчыка Жукоўскага, у Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. Гаспадар фальварку валодаў у 1869 годзе 3746 дзесяцінамі зямлі, 2 карчмамі, вадзяным млыном, крупадрабільняй і валюшняй. З 1872 года дзейнічала народнае вучылішча (у 1889 годзе 36 вучняў). З уводам у эксплуатацыю, у лістападзе 1873 годзе, чыгункі Асіповічы — Гомель пачаў дзейнічаць раз’езд, а з 1964 года чыгуначная станцыя. У 1886 годзе вятрак, у Лукаўскай воласці. Паводле перапісу 1897 года знаходзіўся хлебазапасны магазін, крупадрабільня, піцейны дом. У 1909 годзе 787 дзесяцін зямлі, у фальварку 3890 дзесяцін зямлі. Пры школе з 1911 года працавала бібліятэка.
З 20 жніўня 1924 года цэнтр Малевіцкага сельсавета Жлобінскага раёна Бабруйскага (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны партызан», працавалі вятрак і кузня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў верасні 1943 года акупанты спалілі вёску і забілі 56 жыхароў. У баях каля вёскі ў чэрвені 1944 года загінулі 45 савецкіх салдат (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры). 143 жыхары загінулі на фронце. У 1962 годзе да вёскі далучаны суседнія пасёлак Заграддзе, у 1966 годзе — пасёлак Заводнае і вёска Карма. Цэнтр саўгаса імя В. І. Казлова. Працуюць аддзяленне сувязі, сярэдняя школа, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, Дом культуры, крама.
Джозеф Міка
Джозеф Міка (Mikó József; 6 жніўня 1920, Вечэш, Венгрыя — 28 красавіка 2008) — венгерскі і амерыканскі кінааператар. Міка атрымаў магчымасць здымаць падзеі венгерскага паўстання 1956 года. На кінастужку задакумэнтаваў жорсткае падаўленне паўстання савецкімі войскамі, злачынствы супраць мірнага насельніцтва. Калі ўлада даведалася аб наяўнасці тых плёнак, баючыся за сваю свабоду і жыццё, Міка з сям’ёй вымушаны быў бегчы з краіны. Ён звярнуўся па дапамогу ў паольства ЗША. Плёнкі Міка адправілі дыпламатычнай поштай. Самога Міка з сям’ёй пераправілі ваенна-транспартнай авіяцыяй у ЗША.
Пасля працы над некалькімі малабюджэтнымі фільмамі, Джозеф Міка пакінуў кінаіндустрыю і стаў паспяховым бізнесменам у Санта-Моніцы, штат Каліфорнія. Пасля аднаўлення дэмакратыі ў Венгрыі быў ганараваны Прэміі венгерскага ўрада за выдатныя дасягненні і Прэміі Героя Свабоды, а таксама атрымаў крыж Ордэна за заслугі.
Новавінаградаў
Новавінагра́даў (, Нововиноградов) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Навамаркавіцкага сельсавета.
Джозеф Міка
Вядомы таксама сваёй працай над фільмамі «Садыст» (1963) і «Вар’яцтва свабоды» (2006). Быў двойчы жанаты. Памёр 28 красавіка 2008 у Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія, ЗША.
Аэрапорт (станцыя метро, Масква)
«Аэрапорт» — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана пад Ленінградскім праспектам паміж станцыямі «Сокал» і «Дынама». Выхады знаходзяцца на тэрыторыі раёна «Аэрапорт» Паўночнай адміністрацыйнай акругі Масквы і адзін выхад (праз падземны пераход пад Ленінградскім праспектам) на тэрыторыі Хорашаўскага раёна гэтай жа акругі.
Адкрыта 11 верасня 1938 года ў складзе пляцоўкі «Плошча Свярдлова» (цяпер «Тэатральная») — «Сокал» (другая чарга будаўніцтва). Названа па былым Цэнтральным маскоўскім аэрадроме, які знаходзіўся на Хадынскім полі.
«Аэрапорт» — першая аднаскляпеністая станцыя маскоўскага метро, цалкам выбудаваная адкрытым метадам (улучаючы нахільныя хады і вестыбюлі), а таксама другая па пабудове аднаскляпеністая станцыя Маскоўскага метрапалітэна (пасля «Бібліятэкі імя Леніна»).
Вікторыя Аляксандраўна Сянкевіч
Вікторыя Аляксандраўна Сянкевіч (нар., ) — беларуская журналістка і тэлевядучая.
Біяграфія
Нарадзілася ў г. Мінску, скончыла Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт з чырвоным дыпломам (2003), курсы журналістаў і тэлевядучых у Белтэлерадыёкампаніі (2003), Журналісцкі каледж пры Свабодным універсітэце Берліна (2009).
У 2016 г. атрымала ступень магістра кіравання ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «палітычны аналіз і паліттэхналогіі ў медыясферы».
Працуе тэлевядучай тэлеканала «Беларусь 1». З 1 кастрычніка 2012 года і па цяперашні час (2017) займае пасаду намесніка галоўнага дырэктара Агенцтва тэлевізійных навін.
Аўтар кнігі казак.
Паўтарак
Паўтарак — білонная манета наміналам 1 ½ гроша на землях Рэчы Паспалітай. У Еўропе мела назву Драйпёлькер, у Маскоўскім княстве — Чэх (пасля гэтая назва перайшла і на землі Украіны і Усход Беларусі). Паўтарак меў такі самы выгляд як і іншыя еўрапейскія манеты падобнага наміналу, розніўся толькі лацінскім надпісам і гербам. У Рэчы Паспалітай біццё паўтаракаў распачата ў часы Жыгімонта Вазы. Разам з кароннымі паўтаракамі на землях беларусі часта сустракаюцца шведскія — рыжскага і эблёнгскага манетных двароў, і прускія манеты (Драйпёлькер).
Вікторыя Аляксандраўна Сянкевіч
Узнагароды
Двойчы (па выніках 2006 і 2013 гг.) прызнаная лепшай вядучай года. Узнагароджана дыпломамі лаўрэата Рэспубліканскага прафесійнага конкурсу «Тэлевяршыня» ў намінацыі «Лепшая вядучая інфармацыйных праграм» ).
Паўтарак
На аверсе — іспанскі геральдычны шчыт з дзвюма Арламі і Пагонямі па дыяганалі. У цэнтры гербу малы шчыт са Снапом — гербам Вазаў. Над шчытом Карона, пад шчытом лічба 3 — тры паўгрошы. На рэверсе — дзяржава ў якой упісана лічба 24, што азначае вартасць — 1/24 талера.
У ВКЛ паўтаракі біліся мала і ў кароткі прамежак часу на віленскім манетным двары:
У Кароне чаканка паўтаракаў пачалася за Жыгімонтам Вазам і з цягам часу (1621—1626) набыло масавыя памеры:
У 1753, 1755—1756 гадах паўтаракі для Польшчы біў Лейпцыгскі манетны двор (Саксонія).
Грош
Грош (нямецкая < лацінская: grossus):
1) сярэбраная манета вартасцю некалькі ці некалькі дзясяткаў дынараў, бітая з 1172 года ў Італіі, з 1266 года ў Францыі (туронскі грош), з 1300 года — у Чэхіі (пражскі грош, які ўжываўся і на землях ВКЛ, з пачатковай вагай 3,7 г.) і ў іншых краях Заходняй і Цэнтральнай Еўропы.
У Польшчы грош (3,2 г.) пачаў біць Казімір III Вялікі ў 1367 годзе (кракаўскі грош). Аляксандр Ягелончык быў заснавальнікам Віленскага манетнага двара, дзе напачатку біліся літоўскія паўграшовікі і дынары, а пасля і грошы: на аверсе замест кароны — Пагоня.
Канстытуцыя 1501 года абвяшчала роўнасць і аднолькавасць кароннага і літоўскага гроша. Аднак вартасць кароннага складала 4/5 літоўскага. Таму «Устава» 1508 года патрабавала для каронных манет роўных правоў з літоўскімі. Але гэта не адбылося.
Віленская мынца была спынена ў 1506 годзе, пад час наведвання яе асабіста Жыгімонтам з-за таго, што манет было выбіта больш за патрэбы краіны. Але ўжо ў 1508 годзе яна ізноў распачала працу, б'ючы паўграшовікі ажно да 1529 года.
У часы Жыгімонта I грош важыў 1,8 г.
З 1526 года біўся выключна паўгрош, пасля цэлыя і большай вартасці (паўтарак, дваяк, траяк, чварак, шастак).
Загад, падпісаны Жыгімонтам I у 1535 годзе, загадваў «У ВКЛ новую манету ў мынцы біці, грошы, плоскія, каторыя бы былі браны па два палугрошкі». Аднак выпуск грошаў скончыўся на наступны 1536 год. На гэтых манетах маецца адметная для сусветнай нумізматыкі з'ява — выбіваліся літары (пачатковыя лацінскіх назваў месяцаў), якія азначалі час чаканкі: S — верасень, N — лістапад ў 1535 годзе, і F — люты, M — сакавік ці май, J — студзень, чэрвень, ці ліпень, A — жнівень ў 1536 годзе.
У Польшчы грошы біліся ў 1526—1529, 1545—1548 гадах.
З 1752 года грошы ў Рэчы Паспалітай білі ў медзі.
Ад XVI стагоддзя да 1918 года грош = 1/30 польскага злотага, ці ½ расійскай капейкі.
2) З часоў Рэчы Паспалітай II з 1924 дасюль: 100 грошай = 1 злоты.
3) Грашовая адзінка Аўстрыі з 1924 года: 100 грошай = 1 шылінг.
Вышэйшы Савет народнай гаспадаркі Беларускай ССР
Перадгісторыя
Эканомікай Расійскай савецкай рэспублікі (з 1918 РСФСР) кіраваў агульнагаспадарчы, жорстка цэнтралізаваны, бюракратызаваны орган — Вышэйшы савет народнай гаспадаркі, утвораны 2 (15) снежня 1917 г. ВСНГ меў у падпарадкаванні глаўкі, цэнтральныя ўпраўленні — «цэнтры», пастаянныя і часовыя спецыяльныя органы. На месцах, у т.л. і на Беларусі, — губернскія і павятовыя саўнаргасы — СНГ, якія пад кантролем мясцовых Саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў павінны былі ажыццяўляць «арганізацыю і рэгуляванне эканамічнага жыцця». На тэрыторыі беларускіх губерняў у адпаведнасці з першай Канстытуцыяй ССРБ (1919 г.) на СНГ ускладалася кіраўніцтва асобнымі галінамі прамысловасці (паліўнай, лясной, будаўнічых матэрыялаў, харчасмакавай і інш.). СНГ меў правы канфіскацыі, рэквізіцыі, прымусовага сіндыцыравання розных галін прамысловасці і гандлю, правядзення іншых мерапрыемстваў у вытворчасці і размеркавання прамысловай прадукцыі, а таксама дзяржаўных фінансаў. У 1921 г. у падпарадкаванні СНГ было 87 найбольш буйных прадпрыемстваў (5,4 тыс. рабочых). Кіраўніцтва мясцовай прамысловасцю (саматужная, мясцовае будаўніцтва і г д.) перайшло ад павятовых СНГ да ўтвораных у павятовых выканкомах эканамічных аддзелаў, якія падпарадкоўваліся СНГ ССРБ. У 1921 годзе ў структуры рэспубліканскага СНГ было 14 вытворчых і 12 функцыянальных аддзелаў, працавала 1009 чал., на 6 паветаў, якія складалі тэрыторыю ССРБ, упраўленцаў было зашмат. На месцах створана 19 заводаўпраўленняў і 15 групавых упраўленняў, якія аб’ядноўвалі аднародныя па вытворчасці або блізкія тэрытарыяльна прадпрыемствы. У 1922 г. з пачаткам НЭПа некаторыя групавыя ўпраўленні ліквідаваны, іншыя аб’яднаны або здадзены ў арэнду; функцыянальныя рэарганізаваны ў адзіны апарат.
Дзейнасць
Пасля ўтварэння СССР было праведзена размеркаванне прамысловых прадпрыемстваў на саюзныя і рэспубліканскія. Пасля перайменавання СНГ БССР у ВСНГ БССР, апошні, з’яўляючыся адным з наркаматаў рэспублікі, непасрэдна падпарадкоўваўся ЦВК і СНК БССР, адначасова быў органам ВСНГ СССР на тэрыторыі БССР, дырэктывамі якога кіраваўся ў сваёй дзейнасці. Старшыня ВСНГ назначаўся ЦВК БССР, СНК БССР фарміраваў прэзідыум ВСНГ. Бягучыя пытанні вырашала бюро прэзідыума (старшыня ВСНГ і два загадчыкі аддзелаў). ВСНГ БССР складаў і даваў на зацвярджэнне эканамічнай нарадзе і ВСНГ СССР вытворчы план і бюджэт прамысловасці, якая яму падпарадкоўвалася, распрацоўваў праекты заканадаўства рэспублікі па прамысловасці даводзіў да групавых упраўленняў праграму выпуску прамысловай прадукцыі на год і інш. Паводле пастановы ЦВК і СНК БССР ад 26 верасня 1924 г. «Аб рэарганізацыі прамысловасці», групавыя ўпраўленні былі ліквідаваны, замест іх створаны трэсты. «Трэсціраванне» распаўсюджвалася таксама на транспарт, камунальную гаспадарку, выдавецкую справу і інш. Трэсты аб’ядноўвалі прадпрыемствы па галіновым прынцыпе, сталі асноўным падраздзяленнем у структуры дзяржаўнага кіравання прамысловасцю. У снежні 1927 г. ЦВК і СНК БССР правялі рэарганізацыю структуры ВСНГ БССР — створаны савет ВСНГ (50 чал.), прамыслова-планавая камісія, сакратарыят, 4 аддзелы. У савет ВСНГ уваходзілі адказныя супрацоўнікі апарату ВСНГ, прадстаўнікі наркаматаў і грамадскіх арганізацый. На яго пасяджэннях абмяркоўваліся найбольш важныя пытанні развіцця прамысловасці БССР. Прэзідыум ВСНГ БССР атрымаў правы канчаткова зацвярджаць прамыслова-фінансавыя планы, балансы, статуты трэстаў, тэхнічныя праекты прамысловага будаўніцтва.
У гэты час у непасрэдным падпарадкаванні ВСНГ БССР знаходзіліся 122 прадпрыемствы (23,5 тыс. чал.), 113 з іх уваходзілі ў структуру 9 трэстаў, астатнія дзейнічалі як аўтаномныя гаспадарчыя адзінкі. Да 1930 г. у складзе ВСНГ БССР 13 рэспубліканскіх трэстаў, якія падпарадкоўваліся галіновым аператыўным групам (апошнія ў 1928 г. замянілі аддзелы цэнтральнага апарата ВСНГ БССР). У снежні 1930 г. з мэтай узмацнення адзінаначалля і спрашчэння структуры ВСНГ БССР замест трэстаў і аператыўных груп створаны 12 вытворчых аб’яднанняў, якія дзейнічалі ва ўмовах гаспадарчага разліку. Лічылася, што новая структурная адзінка будзе менш забюракратызаваная. 3 кастрычніка 1931 г. Палажэнне аб ВСНГ БССР прадугледжвала перадачу яму кіраўніцтва ВНУ, тэхнікумамі, школамі ФЗН, якія рыхтавалі кадры для прамысловасці. Аднак у пачатку 1930-х гадоў ва ўмовах узмацнення адміністрацыйна-камандных метадаў у эканоміцы адбылася канцэнтрацыя кіравання прамысловасцю ў Маскве. 25 снежня 1931 г. ЦК ВКП(б) прыняў рашэнне, у адпаведнасці з якім ВСНГ СССР рэарганізаваны ў Наркамат цяжкай прамысловасці. Саюзным рэспублікам прапанавалася ператварыць свае ВСНГ у наркаматы лёгкай прамысловасці. 3 красавіка 1932 г. ВСНГ БССР рэарганізаваны ў Наркамат легкай прамысловасці БССР.
Дзмітрый Эдуардавіч Герасімовіч
Дзмітрый Эдуардавіч Герасімовіч  — беларускі дызайнер, мастак кнігі, графік.
Вучыўся на Вышэйшых курсах Дзяржкіно пры Усесаюзным дзяржаўным інстытуце кінематаграфіі ў Маскве і ў Львоўскім паліграфічным інстытуце.
Лаўрэат шматлікіх беларускіх і міжнародных конкурсаў мастацтва кнігі.
Прыбудак
Прыбу́дак (, Прибудок) — вёска ў Беларусі, у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Навамаркавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 40 км у напрамку ад горада Жлобін і чыгуначнай станцыі Жлобін, за 133 ка ад Гомеля.
Басім
Аніс Басім Мужахід, больш вядомы як Басім (Anis Basim Moujahid, нар., Марока) — дацкі мараканскага паходжання, які прадстаўляў Данію на конкурсе песні «Еўрабачанне 2014» з песняй «Cliche Love Song».
Таўстыкі
Таўсты́кі (, Толстыки) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Навамаркавіцкага сельсавета.
Шэран Картэр
Шэран Картэр (Sharon Carter), таксама вядомая як Агент 13 (Agent 13) — выдуманы персанаж серыі коміксаў кампаніі Marvel Comics, сакрэтны агент арганізацыі Ш.Ч.Ы.Т.
У арыгінальным сюжэце яна з’яўляецца малодшай сястрой Пэгі Картэр, а таксама любоўнай цікавасцю Капітана Амерыка. Пазней, у сувязі з часовым парадоксам, яе сваяцтва з Пэгі было зменена — Пэгі стала яе цёткай.
Гісторыя стварэння
Шэран Картэр была створана Стэнам Лі, Джэкам Кірбі і Дзікам Эйерсам і ўпершыню з’явілася ў № 75 Tales of Suspense (Сакавік 1966).
Агент 13, здавалася б, гіне ў Капітан Амерыка, № 237, але персанаж быў адроджаны ў Капітан Амерыка, № 444.
Выдуманая біяграфія
Шэран Картэр была дачкой Харысана і Аманды Картэр. Таксама ў яе была цётка Маргарэт «Пэгі» Картэр. Пэгі змагалася разам з Капітанам Амерыкай падчас Другой Сусветнай Вайны да яго ўяўнай смерці ў Антарктыдзе. Пасля гэтага Пэгі, знаходзячыся ў вельмі цяжкім стане з-за кантузіі, вярнулася дадому. Яна распавядала Шэран мноства гісторый пра Капітана Амерыку. Натхнёная гэтымі гісторыямі, Шэран вырашыла стаць агентам Ш.Ч.Ы.Т.а і атрымала кодавае імя «Агент 13».
Рудня (Жлобінскі раён)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Навамаркавіцкага сельсавета.
Шэран Картэр
Выдуманая біяграфія
Падчас яе першага задання Шэран павінна была захапіць цыліндр, які змяшчае моцнае выбуховае рэчыва пад назвай Інферна-42. Па выпадковым супадзенні Стыў Роджэрс ўбачыў Шэран. Паколькі Агент 13 была вельмі моцна падобная на сваю цётку, Капітан Амерыка прыняў яе за Пэгі Картэр. Неўзабаве Шэран Картэр падвергнулася нападу найміта па імя Батрок. Адолеўшы Батрока, Роджэрс выратаваў Картэр і не даў ІМІ выкарыстоўваць выбуховыя рэчывы.
Капітан Амерыка працягваў працаваць з Картэр як з Агентам 13, не ведаючы яе сапраўднай асобы. На адной місіі Капітан Амерыка, выратаваў Шэран ад АІМ. Пасля гэтага ў іх пачалі завязвацца рамантычныя адносіны. Пасля знішчэння Чацвёртага Спячага Ш. Ч.Ы.Т дазволіў Картэр паказаць сваю асобу Капітану Амерыцы. Пасля гэтая пара аб’ядноўвалася для выканання многіх місій.
Праз некаторы час Картэр даручылі падтрымліваць сувязь паміж Ш.Ч.Ы.Т.ом і паліцыяй Нью-Ёрка. Ш.Ч.Ы.Т. разам з органамі правапарадку шукаў групу пад назвай Нацыянальныя Сілы, якой таемна кіраваў Доктар Фаустус. Падчас мітынгу ў Цэнтральным Парку Картэр трапіла пад уздзеянне газу, які ўплывае на розум і быў ствараны Фаустусам, і была выкрадзена разам з астатнімі людзьмі Дырэктарам Нацыянальных Сіл, якія з’яўляліся чацвёртым Капітанам Амерыкай. У гэты час Шэран актывавала прыладу самазнішчэння ў сваім касцюме, і лічылася загінуўшай разам з іншымі членамі мітынгу. Пазней Роджэрс убачыў гэта на відэастужцы.
Вяртанне
Шэран усё яшчэ хацела адпомсціць Ніку Ф’юры за здраду. Даведаўшыся аб смерці Ніка і пра яго пахаванне, Картэр таемна пранікла ў Ш.Ч.Ы.Т., але выпадкова была знойдзена, і тады ёй давялося бегчы праз энергетычны партал. Пасля ўваходу ў партал, яна апынулася на фашысцкай тэрыторыі часоў Другой Сусветнай Вайны, дзе сутыкнулася з Нікам Ф’юры.
Аказалася, што Ф’юры знайшоў дакументы, якія пасеялі ў ім сумненні наконт лёсу былога дырэктара Ш.Ч.Ы.Т.а, якога звалі Заняпалым Анёлам. Афіцыйная версія абвяшчала, што ён быў забіты агентамі ГІДРЫ. Але на самой справе ён пакінуў Ш.Ч.Ы.Т., пасля чаго яго выкрала ГІДРА. Сітуацыя ў краіне была палітычна нестабільная, таму Ф’юры, жадаючы засяродзіцца на пошуках ісціны, зымітаваў сваю ўласную смерць. Яго пошукі прывялі яго да закрытага праекта: партала, створанага з дапамогай Касмічнага Куба. Палы Анёл спадзяваўся, што Ф’юры знойдзе яго і паспрабаваў угаварыць яго перашкаджаць фарміраванню Ш.Ч.Ы.Т.а. Але Ф’юры не пагадзіўся з меркаваннем Заняпалага Анёла, і тады паміж імі завязалася бойка. Бойка скончылася тым, што яны абодва прайшлі назад праз партал, які не перамясціў іх у часе, а толькі стварыў абстаноўку, якая складаецца з успамінаў гэтых двух ваякаў. Палы Анёл пакончыў з сабой, а Ф’юры застаўся ў тупіку, падарожнічаючы па сваёй памяці на працягу многіх месяцаў.
Прысутнасць Шэран дазволіла пабягу Ніку ажыццявіцца. Тады Ф’юры і Картэр аб’ядналіся і змагаліся супраць агентаў Ш.Ч.Ы.Т.а, жадаючы разбурыць партал. У рэшце рэшт, Ф’юры і Шэран удалося збегчы за момант да разбурэння партала, але Ф’юры знік у выбуху.
21 стагоддзе
Пазней Шэран паўторна ўступіла ў Ш.Ч.Ы.Т. Шэран адслужыла кароткі тэрмін у якасці кіраўніка Ш.Ч.Ы.Т.а. падчас адсутнасці Ніка. Пасля гэтага яна стала афіцэрам сувязі. Ёй даручылі адсочваць і перадаваць усе дзеянні Капітана Амерыкі. Кэп і Шэран супрацоўнічалі і пачалі расследаваць справу па Зімоваму Салдату.
Пасля Грамадзянскай Вайны Шэран стала пешкай у руках Доктара Фаустуса і Чырвонага Чэрапа. Калі Роджэрса параніў снайпер, Шэран, знаходзячыся пад уплывам злодзеяў, стрэліла яшчэ 3 разы ў Стыва, тым самым забіўшы яго. Пасля гэтага злыдні зрабілі так, што Картэр забылася пра гэта.
Калі Кэпа даставілі ў бальніцу, ён быў ужо мёртвы. Шэран і Сокал сядзелі ў прыёмнай, у той час як Роджэрс знаходзіўся на аперацыйным стале. Калі Шэран пайшла ў прыбіральню, каб памыцца, дачка Чырвонага Чарапы пайшла ўслед за ёй. Там зладзюжка зрабіла так, што Картэр успомніла тое, як яна забіла Стыва. У гэты момант памяць Картэр вяртаецца да таго моманту, калі снайпер стрэліў у Стыва. Яна бачыць, што прабіваецца праз натоўп да Стыву, скіроўвае на яго пісталет і страляе тры разы ва ўпор.
Неўзабаве Шэран даведалася, што нядаўна прызначаны дырэктар Ш.Ч.Ы.Т.а. Тоні Старк разглядае цела Роджэрса як «асобнік», з якога можна даведацца сакрэт Сыроваткі Суперсалдата. Тады Картэр дала Старку аплявуху і сышла ў адстаўку.
Пасля гэтага ў Шэран пачалася дэпрэсія з-за таго, што яна дабіла Стыва. Картэр ужо збіралася здзейсніць самагубства, але ў гэты момант даведалася, што цяжарная ад Стыва.
Калі Сокал прыйшоў з Чорнай Удавой за Шэран, яна выйшла ў пакой і адразу ж атакавала іх. Усё гэта Картэр зрабіла пад кантролем Фаустуса. Пасля гэтага яна адправілася да Фаустуса на базу, дзе ў гэты момант знаходзіўся ў палоне Бакі Барнс. Тады злыдзень загадаў Бакі стрэліць Шэран у галаву. Але ён не паслухаўся і стрэліў Фаустусу ў галаву. Патроны былі халастымі. Яго высеклі і аднеслі ў турму. У гэты час Удава і Сокал уварваліся на базу Фаустуса. Бакі скарыстаўся збянтэжанасцю і высек усіх ахоўнікаў. Тады Шэран паслалі, каб спыніць яго. Яна хацела спыніцца, але не магла. Шэран высекла героя электрашокавым пісталетам і аднесла на карабель. Пасля гэтага злыдні ўзляцелі, і Сокал пагнаўся за імі. Шэран скінула Бакі з карабля. Фаустус быў незадаволены, але Шэран патлумачыла, што гэта быў адзіны спосаб адарвацца ад пагоні.
Пазней Стыў уваскрос і стаў Генеральным Дырэктарам. Ён стварыў каманду пад назвай Сакрэтныя Мсціўцы і зрабіў Шэран галоўнай у гэтай камандзе. Пазней яна прысутнічае на пахаванні сваёй цёткі і дапамагае Капітану Амерыцы ў баі з Брава і Баронам Зэма. Шэран Картэр, як відаць, ахвяравала сабой, каб спыніць Арніма Золы ад уварвання на Зямлю. Здавалася, што яна загінула ў гіганцкім выбуху. Аднак пазней высветлілася, што яна жывая і знаходзіцца ў палоне ў Золы name="autogenerated3">Captain America Тым 7 #23.
Сілы і здольнасці
Шэран з’яўляецца майстрам баявых мастацтваў. Акрамя гэтага яна мае навыкі ў камп’ютарным праграмаванні, шпіянажы і валодае многімі відамі агнястрэльнай зброі.
Ultimate-сусвет (Зямля 1610)
У сусвеце Ultimate Marvel Шэран таксама з’яўляецца агентам Ш.Ч.Ы.Т.а на працягу шасці гадоў і адыгрывае значную ролю ў коміксах Ultimate Spider-Man. У гэтай версіі ў Шэран рудыя валасы. Тут яна часта працуе з Джымі Ву. Шэран расследуе грамадскія парушэнні, звязаныя з нелегальнымі ненатуральнымі мутацыямі. У яе абавязкі ўваходзіць прадухіленне нелегальных досведаў і вызначэнне месцазнаходжання гэтых досведаў. Агент 13 часта з’яўляецца на месцы бітвы Чалавека-павука з суперзлодзеямі. Аднойчы яна і яе група прыбывае ў Нью-Джэрсі, на поле бою паміж Павуком і Ота Актавіусам. Тады ж яна знаходзіць сакрэтную лабараторыю, дзе даследуецца Пясочны чалавек. Ад смерці яе ратуе Чалавек-павук. Картэр і Ву перажываюць уцёкі злодзеяў падчас падзей Ultimate Six. Картэр таксама робіць сваё з’яўленне падчас арак Срэбнага Собаля і Хобгобліна. Падчас Сагі аб клонах яна супакойвае жыхароў, эвакуяваных з раёна Пітэра Паркера. Падчас аркі «Смерць Гобліна» яна абмяркоўвае з Кэрал Дэнверс забойства Зялёнага Гобліна.
У нейкі момант Ultimate Origins Шэран з’яўляецца дзеючым кіраўніком Ш.Ч.Ы.Т.а. Яна адпраўляе Фантастычную Чацвёрку расследаваць інцыдэнт у Праекце Пегас.
Marvel Mangaverse (Зямля 2301)
Калі Доктар Дум забівае Капітана Амерыка, Шэран бярэ яго касцюм. Нік Ф’юры, які сышоў з розуму з-за зайздрасці да суперлюдзей, прамывае мазгі Шэран і выкарыстоўвае яе ў сваім плане па знішчэнні суперлюдзей. Калі тыя зразумелі, што адбываецца, было ўжо занадта позна. План Ф’юры атрымаўся на 99 %. Калі Ф’юры становіцца прэзідэнтам ЗША, ён робіць Шэран дырэктарам Ш.Ч.Ы.Т.а.
What If…? (Зямля 77105)
У сусвеце What If…?, у сюжэце «Што калі б Капітан Амерыка і Бакі не зніклі падчас Другой сусветнай вайны», Стыў Роджэрс становіцца дырэктарам Ш.Ч.Ы.Т.а, а Бакі бярэ на сябе ролю Капітана Амерыка. Шэран улюбляецца ў Бакі. Разам з Роджэрсам і Бакі яна распраўляецца з агентамі ГІДРЫ. Яны бяруць іх форму і пранікаюць на базу ГІДРЫ. тым не менш, Шэран была хутка выяўлена, паколькі жанчыны не пускаюцца на базу. Калі Роджэрс спрабуе захапіць Барона Зэма, актывуецца пастку, сражающая сёмуху з Ш.Ч.Ы.Т.а. Затым з’яўляецца сапраўдны Барон Зэма, аднак падчас бітвы з ім гіне Бакі. На пахаванні Бакі Шэран асуджае Стыва за ператварэнне Бакі ў прыладу вайны.
Паўднёвыя паютэ
Кантакты з еўрапейцамі пачаліся з 1776 г., калі на землях паўднёвых паютэ з'явіліся іспанскія місіянеры. Менавіта іспанцы далі мясцовым плямёнам назву Payuchi. У першай палове XIX ст. паўднёвыя паютэ пакутвалі ад нападаў наваха і ютаў.
У Невадзе адносіны паміж амерыканскімі пасяленцамі, паўднёвымі і паўночнымі паютэ сапсаваліся ў канцы 1850-х гг. Нягледзячы на дагавор 1858 г. гэта прывяло да ваенных дзеянняў 1860 г. Яны былі спынены толькі пасля ўмяшальніцтва федэральных уладаў ЗША.
Свабода слова ў Беларусі
Паводле меркаванняў беларускіх і замежных крытыкаў прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі, яго прыход да ўлады ў 1994 годзе суправаджаўся пагаршэннем свабоды прэсы і СМІ. Асноўныя крыніцы інфармацыі для насельніцтва — тэлевізійныя каналы Беларусь 1, Беларусь 2, Беларусь 5 і АНТ — знаходзяцца пад кантролем дзяржавы.
Афіцыйны пункт гледжання
9 верасня 2010 года А. Лукашэнка, сустракаючыся з дзеячамі культуры па пытанні развіцця кінематаграфіі, заявіў:
Храналогія падзей
1 верасня 1996 г. Урад Беларусі зачыніў «Радыё 101,2», якое некаторымі лічылася адзінай незалежнай радыёстанцыяй на беларускай мове. Аргументацыя была наступнай: «З мэтай выключэння перашкод у прыёмных каналах ЦС РТС „Алтай“ эксплуатацыю перадатчыка на частаце 101,2 МГц з выкарыстаннем АФС на апоры па адрасе: вул. Камуністычная, 6 спыніць з 1 верасня 1996 г. Нач. БЕЛГИЭ В. А. Ніканаў». Надуманасць дадзеных прэтэнзій відавочная, бо радыёстанцыі тыпа «Алтай» працуюць у дыяпазоне 300—344 МГц. Пасля частата 101,2 МГц была перададзеная створанай прэзідэнтам маладзёжнай арганізацыі БРСМ.
У лістападзе 1997 года Вышэйшы гаспадарчы суд Беларусі забараніў газету «Свабода».
У 1999 годзе была закрыта газета «Навіны». У гэтым жа годзе ліквідавана газета «Імя». Галоўнай прычынай спынення існавання прэзідэнт ЗАТ «БДГ» Пётр Марцаў назваў «немагчымасць больш забяспечваць бяспеку і нармальныя ўмовы працы для журналістаў».
7 ліпеня 2000 года ў Мінску бясследна знік тэлеаператар канала «ГРТ» Дзмітрый Завадскі.
12 лістапада 2001 года гаспадарчы суд Гродзенскай вобласці ліквідаваў газету «Пагоня».
У 2002 годзе закрыта газета «Наша Свабода».
У жніўні 2002 года была прынята Пастанова Савета міністраў Рэспублікі Беларусь «Аб дзейнасці, звязанай з правядзеннем даследаванняў і апублікаваннем вынікаў апытанняў грамадскай думкі, якія адносяцца да грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне, рэспубліканскіх рэферэндумаў і выбараў». У адпаведнасці з гэтым дакументам была створана камісія па апытаннях грамадскай думкі, якая праводзіць акрэдытацыю юрыдычных асоб, прэтэндуючых на правядзенне апытанняў і публікацыю вынікаў, якія адносяцца да «рэспубліканскіх рэферэндумаў, выбараў прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў і членаў Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне». Абмежаванні, паводле слоў дэпутата Палаты Прадстаўнікоў Ігара Котлярава, дакранаюцца не саміх апытанняў як такіх, а публікацыі вынікаў. Па меркаванні каментатараў, гэта звязана з істотным разыходжаннем публікуемых вынікаў даследаванняў і афіцыйнымі дадзенымі, якія апавяшчаюцца ўладамі па выніках выбараў і рэферэндумаў.
У маі 2003 года Міністэрства інфармацыі прыпыніла на тры месяцы выхад «Беларускай дзелавой газеты» і «БДГ „Для службовага карыстання“».
19 чэрвеня 2003 года першы намеснік міністра інфармацыі С. Нічыпаровіч падпісаў загад аб прыпыненні выхаду «Прадпрымальніцкай газеты» на тры месяцы.
У жніўні 2003 года адкліканая рэгістрацыя ў газеты «Дзень».
16 верасня 2002 года суд у Мінску прысудзіў рэдактара газеты «Рабочий» Віктара Івашкевіча да двух гадоў абмежавання свабоды па абвінавачванні ў паклёпе на прэзідэнта.
28 кастрычніка 2003 г. Вярхоўны суд пастанавіў закрыць «Вясну-96». «Міжнародная амністыя» асудзіла гэтую пастанову. 24 снежня 2003 г. Вярхоўны суд пацвердзіў сваё рашэнне аб закрыцці арганізацыі.
24 верасня 2004 года тыднёвік «Рэгіянальная газета», які выдаецца ў Маладзечне, вымушаны быў прыпыніць свой выхад у выніку загаду Міністра інфармацыі Уладзіміра Русакевіча. Газета неаднарозова падвяргалася ціску з боку ўлад і пазней.
20 кастрычніка 2004 года ў Мінску была забіта супрацоўніца апазіцыйнай газеты «Салідарнасць» Вераніка Чаркасава.
У 2005 годзе выхад газеты «Курьер из Борисова» быў спынены: гаспадарчы суд прызнаў рэгістрацыю заснавальніка несапраўднай.
18 студзеня 2008 года журналіст, экс-рэдактар газеты «Згода» Аляксандр Сдзвіжкоў, які перадрукаваў у лютым 2006 года карыкатуры на прарока Магамеда з дацкай газеты «Jyllands-Posten», быў прысуджаны да трох гадоў калоніі за «распальванне расавай, нацыянальнай або рэлігійнай варожасці, якое здзейснена службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў».
22 лютага 2008 года Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь змяніў пакаранне Аляксандру Сдзвіжкову з трох гадоў калоніі на тры месяцы арышту. У выніку, журналіст быў вызвалены.
У канцы лістапада 2008 года з’явілася інфармацыя аб тым, што, магчыма, у хуткім часе газеты «Народная Воля» і «Наша Ніва» вернуцца ў дзяржаўную сетку распаўсюджвання і падпісныя каталогі «Белпошты», а таксама змогуць друкавацца на тэрыторыі Беларусі. Праз некалькі дзён газеты з’явіліся ў шапіках.
У снежні 2017 года Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь заблакавала інфармацыйны інтэрнэт-праект «Беларускі партызан» за публікацыю забароненай інфармацыі. У выніку «Беларускі партызан» аднавіў працу, змяніўшы дамен *.org на *.by.
28 чэрвеня 2018 г. Савет Рэспублікі ўхваліў праект закона Беларусі «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь», згодна з якім урад пакідае толькі адзін спосаб ідэнтыфікацыі карыстальнікаў у інтэрнэце — праз абаненцкі нумар. Новаўвядзенні павінны ўступіць у сілу 1 снежня.
7 жніўня 2018 г. супрацоўнікі Следчага камітэта і МУС Беларусі правялі ператрус у офісах інтэрнэт-парталу TUT.BY і інфармацыйнага агенцтва БелаПАН ў сувязі з распачатай крымінальнай справай на падставе ч. 2 арт. 349 Крымінальнага кодэкса Беларусі («несанкцыянаваны доступ да камп’ютарнай інфармацыі, учынены з іншай асабістай зацікаўленасці, які пацягнуў прычыненне істотнай шкоды»). Падставай да распачынання крымінальнай справы паслужыла «паведамленне рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства „БелТА“ аб збоях пры ажыццяўленні доступаў да платнай падпіскі паслуг, якія аказваліся названым прадпрыемствам аднаму з яго замоўцаў».
2020—2021
9 лістапада 2020 года дома ў заснавальніка газеты Ганны Валадашчук і ў рэдакцыі «Газеты Слонімскай» правялі ператрус, забралі камп’ютары, паралізавалі працу. Нумар «Газеты Слонімскай» 11 лістапада не выйшаў у свет. Ганна Валадашчук пакінула Беларусь праз пагрозу крымінальнага пераследу, а газета прыпыніла свой выхад на паўгода.
Па крымінальнай справе за ўмяшанне ў дзейнасць міліцыі 12 сакавіка 2021 года быў арыштаваны Дзяніс Івашын, журналіст «Новага Часу», які быў аўтарам цыкла артыкулаў «Каго ці што абараняе „Беркут“ у Беларусі» і за дзень да затрымання даваў інтэрв’ю каналу «Настоящее время», у якім паведаміў пра вынікі свайго журналісцкага расследвання.
12 красавіка 2021 года была заборонена трансляцыя тэлеканала «Euronews».
У сакавіку 2021 года ў аднабаковым парадку «Белсаюздрук» спыніў распаўсюд часопісаў «Нашай Нівы»: «Наша гісторыя», «Асцярожна: дзеці!» і «Дуду», — «﻿Белкніга», даччыная сетка крамаў Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь, таксама адмовілася іх прадаваць, у красавіку гэтак жа зрабіла «Акадэмкніга», якая належыць Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, таксама стала вядома, што «Белпошта» скасуе дамову з іх выдаўцом з ліпеня 2021 года.
З-за інтэрв’ю са Святланай Ціханоўскай ад 14 красавіка 2021 года недзяржаўны штотыднёвік «Intex-press» атрымаў папярэджанні Баранавіцкай міжраённай пракуратуры і Міністэрства інфармацыі за «распаўсюд інфармацыі, распаўсюджванне якой забаронена», а галоўны рэдактар Уладзімір Янукевіч быў двойчы аштрафаваны (за электронную і друкаваную версію інтэрв’ю, якое прызналі экстрэмісцкім). Пасля публікацыі распаўсюджваць газету адмовіліся «Белпошта», прыватныя гандлёвыя сеткі («Белмаркет», «Марцін», «Дабраном» ды інш.), «Белсаюздрук», а з 9 мая 2021 года Беларускі дом друку адмовіўся і друкаваць газету.
У адказ на пратэсты ў Беларусі (2020—2021) вясной 2021 года былі прыняты папраўкі ў законы аб СМІ, масавых мерапрыемствах, супрацьдзеянні экстрэмізму, органах унутраных спраў, Кодэкс аб адміністрацыйных парушэннях, Крымінальны кодэкс. На думку экспертаў, пакет нарматыўных актаў, з асуджэннем якога выступіў Камітэт абароны журналістаў, яшчэ мацней ушчамляе свабоду слова і права на распаўсюд інфармацыі. Паводле Андрэя Бастунца, старшыні Беларускай асацыяцыі журналістаў, папраўкі былі зроблены, каб узаконіць рэпрэсіўныя практыкі ў дачыненні да СМІ, якія сталі масава прымяняцца з 2020 года пры ігнараванні норм канстытуцыі і міжнародных дагавораў. Многія фармулёўкі ў законах, на думку экспертаў, наўмысна размытыя, каб можна было практычна любую неўпадабаную публікацыю кваліфікаваць як парушэнне, напрыклад нанясенне шкоды нацыянальным інтарэсам. Пры гэтым, што такое «нацыянальны інтарэс», вызначаюць чыноўнікі, атаясамліваючы паняцце з інтарэсамі захавання рэжыму Лукашэнкі. У прыватнасці, дэ-факта ўводзіцца забарона на стрымы з несанкцыянаваных акцый (пры тым што атрымаць санкцыю на іх апанентам рэжыму неймаверна). За любую крытыку ўлад аўтар публікацыі рызыкуе трапіць пад крымінальны пераслед па артыкуле аб дыскрэдытацыі Рэспублікі Беларусь і атрымаць да чатырох гадоў пазбаўлення волі. З 2020 года масавымі сталі блакіроўкі грамадска-палітычных сайтаў («Naviny.by», «Салідарнасці», «Еўрарадыё» і дзесяткаў іншых), што значна ўдарыла па іх наведвальнасці і даходам ад рэкламы.
Андрэй Фёдаравіч Смаль
Андрэй Фёдаравіч Смаль (, Брэст, БССР, СССР ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, намеснік старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь (2017—2021), палкоўнік юстыцыі.
Свабода слова ў Беларусі
2020—2021
18 мая 2021 года быў заблакаваны «TUT.BY» і шэраг яго дачынных сайтаў, у тым ліку люстэркі ды E-mail сэрвіс. Разам з рэйдам на офіс кампаніі не менш за 18 супрацоўнікаў былі арыштаваны ў рамках распачатай крымінальнай справы па нясплаце парталам падаткаў.
Андрэй Фёдаравіч Смаль
Біяграфія
Нарадзіўся 1 жніўня 1973 года ў Брэсце.
Свабода слова ў Беларусі
2020—2021
З мая 2021 года ў Беларусі быў заблакаваны расійскі спартыўны сайт «».
Андрэй Фёдаравіч Смаль
Біяграфія
У 1996 годзе скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.
З 1996 па 1998 год працаваў урачом-стажорам і ўрачом-хірургам у адной з устаноў сістэмы аховы здароўя.
З 1998 па верасень 2007 года праходзіў службу ў акруговай ваенна-урачэбнай камісіі.
З 2007 па кастрычнік 2017 года працаваў у розных пасадах у Дэпартаменце фінансаў і тылу Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь і Цэнтральнай ваенна-урачэбнай камісіі МУС Рэспублікі Беларусь.
З 19 кастрычніка 2017 года да 16 красавіка 2021 года працаваў намеснікам старшыні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.
Санкцыі ЕС, іншых краін
31 жніўня 2020 года Смаль быў уключаны ў спіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што «сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае здушэнне мірных пратэстаў».
6 лістапада 2020 года Смаль быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. У сваім рашэнні Савет Еўрапейскага саюза адзначыў, што Смаль як намеснік старшыні Следчага камітэта адказвае за кампанію рэпрэсій і запалохвання камітэта ў сувязі з прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года, у прыватнасці, за расследаванні, якія былі распачаты супраць Каардынацыйнай рады і мірных дэманстрантаў. 24 лістапада 2021 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Акрамя таго, Смаля ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя.
Свабода слова ў Беларусі
Міжнародны маніторынг
1 мая 2009 года міжнародная праваабарончая арганізацыя «Freedom House» у сваім дакладзе пра стан свабоды прэсы змясціла Рэспубліку Беларусь на 188 месца з 195 са статусам «Адсутнасць свабоды прэсы» («Not Free»).
Замак Бехінэ
Замак Бехінэ — рэнесансны замак у горадзе Бехінэ ў раёне Табар Паўднёвачэшскага края, заснаваны ў XIII стагоддзі і перабудаваны ў XVI стагоддзі Пятром Вокам з Рожмберка ў стылі архітэктуры Адраджэння. Рэнесанснаму замку Бехінэ папярэднічала сярэднявечная крэпасць, дакладны час узвядзення якой невядомы. Пра Бехінскую царкоўную правінцыю згадвае ў сваёй хроніцы яшчэ Казьма Пражскі (пам. 1125), аднак больш падрабязна гісторыя Бехінэ прасочваецца толькі з сярэдзіны XII стагоддзя, калі замка напэўна яшчэ не існавала.
Замак быў закладзены пры каралі Пржэмысле Отакары II, якія ўмацоўваў сваю ўладу на поўдні Чэхіі пасродкам заснавання шэрагу абарончых збудаванняў. У 1268 годзе кароль загадаў узвесці на гары Бехінэ замак, які павінен быў стаць яго апорным пунктам у супрацьстаянні з паўднёвачэшскім феадальным родам Віткавічаў. Аднак пасля смерці Пржэмысла Отакара II у 1278 годзе палітычны ўплыў караля на поўдні Чэхіі аслаб, а моц Віткавічаў (і асабліва іх галіны паноў з Рожмберка) істотна ўзрос.
У 1340 годзе кароль Ян Люксембургскі перадаў Бехінскае панства панам са Штэрнберка. У 1398 годзе ўладальнікам панства і замка стаў мараўскі маркграф Ёшт Люксембургскі, ад якога ў 1405 годзе яны перайшлі ў валоданне Геральта з Кунштата. У 1415 годзе панства і замак сталі ўласнасцю Індржыха Лефла з Лажанаў. З тых часоў род Індржыха Лефла з Лажанаў насіў імя Бехіневы з Лажанаў. Індржых Лефл быў адным з першых прыхільнікаў вучэння Яна Гуса, аднак пазней перайшоў на бок караля Жыгімонта Люксембургскага.
Падчас гусіцкіх войнаў Бехінэ ў 1422 годзе было захоплена і спалена войскамі табарыцкага гетмана Яна Гвезды з Віцеміліцаў, аднак гетману Здзіславу з Гартвікава ўдалося абараніць замак. У 1428 годзе горад і замак былі ўзяты іншым табарыцкім гетманам — Пракопам Голым. У тым годзе ў баях за Бехінэ загінуў брат Яна Жыжкі Яраслаў з Троцнава.
Міклаш Такач
Міклаш Такач (, Сомбатхей,  —, Сомбатхей, ) — венгерскі лесавод і сацыял-дэмакратычны палітык.
Пачатак дзейнасці
М. Такач вучыўся ў Акадэміі лясной гаспадаркі ў Дзьёры і пасля яе заканчэння працаваў на пасадзе ляснога інспектара спачатку ў Чэпрэзі, а затым у іншых венгерскіх гарадах.
У 1945 годзе, калі ўрад Ферэнца Салашы размясціў свой штаб ля К'ёзега, М. Такачу атрымалася выратаваць жыцці многіх яўрэяў і ваеннапалонных.
Палітычная дзейнасць
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны М. Такач стаў членам Венгерскай сацыял-дэмакратычнай партыі. Ён прымаў удзел у распрацоўцы аграрнай рэформы ў Венгрыі.
У 1948 годзе з-за прыхільнасці дэмакратыі і вяршэнства закона М. Такача разам з Аннай Кетлі) быў выключаны з Сацыял-дэмакратычнай партыі. Партыя пад ціскам кіраўніцтва Венгрыі павінна была пайсці на саюз з камуністамі. Таму стаяла задача выключыць з партыі М. Такача і іншых правых сацыял-дэмакратаў.
У 1950-я ён быў некалькі разоў арыштаваны і закатаваны ва Упраўленні дзяржаўнай бяспекі Венгрыі.
Удзел у Венгерскім паўстанні
Падчас Венгерскага паўстання М. Такач прыняў удзел у рэарганізацыі незалежнай сацыял-дэмакратычнай партыі, за якую ён быў арыштаваны пасля падзення паўстання.
Такач памёр у 1967 годзе ў горадзе яго нараджэння.
Фрыдэрык Юзаф Машынскі
Фрыдэрык Юзаф Машынскі (,  —, ) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай. Абозны вялікі літоўскі (1771—1773), рэферэндар свецкі вялікі літоўскі (1773—1781), сакратар свецкі вялікі літоўскі (1781—1793) і маршалак вялікі каронны (1793—1795).
Біяграфія
Паходзіў з мазавецкага шляхецкага роду Машэнскіх герба «Налэнч». Малодшы сын вялікага кароннага падскарбія Яна Кантыя Машынскага (1690—1737) і Фрэдэрыкі Аўгусты фон Козель (1709—1784). Фрыдэрык Юзаф Машынскі нарадзіўся ўжо пасля смерці бацькі, рос і выхоўваўся ў Саксоніі. Пачынаў службу ў саксонскай арміі, ва ўзросце 16 гадоў стаў палкоўнікам польскай арміі. Пазней стаў старостам вабольніцкім і навакорчынскім.
28 мая 1766 года Фрыдэрык Юзаф Машынскі ўвайшоў у склад Скарбовай Кароннай камісіі, у якой засядаў да 1778 года. Разам з падскарбіем надворным літоўскім Антоніем Тызенгаўзам кіраваў фінансавымі даходамі польскага караля Станіслава Аўгуста.
У 1767 годзе быў абраны паслом на Рэпнінскі сойм. У 1770 годзе быў узнагароджаны Ордэнам Святога Станіслава і прызначаны абозным вялікім літоўскім. У 1773 годзе атрымаў пасаду рэферэндара вялікага літоўскага. У 1771 годзе стаў кавалерам Ордэна Белага Арла.
У 1778 году Фрыдэрык Юзаф Машынскі быў абраны паслом на сойм і ўвайшоў у склад дэпартамента казначэйства ў Пастаяннай Радзе. 27 мая 1781 года польскі кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі прызначыў свецкім сакратаром вялікім літоўскім. У 1787 годзе стаў кіраўніком велізарнымі маёнткамі святлейшага князя Рыгора Пацёмкіна-Таўрычаскага, фаварыта расійскай імператрыцы Кацярыны Вялікай, на тэрыторыі Рэчы Паспалітай.
Указ «Абарона нацыі ад уезду замежных тэрарыстаў у Злучаныя Штаты»
Указ «Абарона нацыі ад уезду замежных тэрарыстаў у Злучаныя Штаты» (англ. Executive Order «Protecting the Nation from Foreign Terrorist Entry into the United States») — указ прэзідэнта ЗША Дональда Трампа аб абмежаванні ўезду ў ЗША для пэўных катэгорый асоб.
Фрыдэрык Юзаф Машынскі
Біяграфія
У 1788—1792 гадах — пасол на Чатырохгадовы сойм. Быў ініцыятарам правядзення першага перапісу на тэрыторыі Рэчы Паспалітай. У 1792 годзе далучыўся да Таргавіцкай канфедэрацыі і стаў кансулярам генеральнай кароннай канфедэрацыі. У 1793 годзе на Гарадзенскім сойме пасля добраахвотнай адстаўкі Міхала Ежы Мнішка Фрыдэрык Юзаф Машынскі быў прызначаны апошнім маршалкам вялікім каронным. На гэтым сойме увайшоў у склад Гродзенскай канфедэрацыі, якая прызнала другі падзел Рэчы Паспалітай паміж Расіяй і Прусіяй. У 1793 годзе ўвайшоў у склад новай Пастаяннай Рады, дзе ўзначаліў паліцыю і эканамічную камісію.
Указ «Абарона нацыі ад уезду замежных тэрарыстаў у Злучаныя Штаты»
Падпісанне і дзеянне
27 студзеня 2017 года прэзідэнт ЗША Дональд Трамп падчас цырымоніі ў міністэрстве абароны ЗША падпісаў указ, які прадугледжвае жорсткія меры ў дачыненні да мігрантаў.