cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Уладзіміравіч Макей
Біяграфія
З 20 жніўня 2012 года — Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У студзені 2011 года пасля прэзідэнцкіх выбараў і пратэстаў Макей быў унесены ў чорны спіс Еўрасаюза, але забарона была знята праз год пасля прызначэння Макея на пасаду міністра. Тое, што ён рабіў на сваёй пасадзе ў 2015—2019, было выкананнем задачы Лукашэнкі па наладжванню шматвектарнасці, як заўважае Віталь Цыганкоў. Пасля 2020 года яго місія ўвогуле стала невыканальнай, адзначае Віктар Багдзевіч.
У час палітычнага крызісу ў Беларусі ў 2020 годзе Уладзімір Макей падтрымаў рэжым Лукашэнкі, гвалт супраць пратэстоўцаў і пагром грамадзянскай супольнасці. Тады ж з нагоды накладзеных міжнародных санкцый заявіў:
За тыдзень да уварвання Расіі ва Украіну, здзейсненага ў тым ліку з беларускай тэрыторыі, Макей абяцаў, што пасля заканчэння вучэнняў «» расійскія войскі будуць поўнасцю выведзены з Беларусі. Паводле некаторых дадзеных, Макей выступаў супраць уступлення Беларусі ў вайну.
25 лістапада 2022 года правёў сустрэчу з Апостальскім нунцыем у Беларусі Антэ Ёзічам.
Памёр 26 лістапада 2022 года. 29 лістапада ў Цэнтральным доме афіцэраў адбылося развітанне з Уладзімірам Макеем, у гэты ж дзень ён быў пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Пасля смерці Макея некалькі чалавек былі затрыманыя за негатыўныя інтэрнэт-каментары пра памерлага.
Ведаў англійскую і нямецкую мовы.
Сям’я
Меў двух сыноў ад двух шлюбаў. Другая жонка — актрыса і тэлевядучая Вера Палякова-Макей.
Старэйшы сын Віталь у 2020 годзе звольніўся з МЗС Беларусі, а ў 2021 годзе раскрытыкаваў міністэрства, ахарактарызаваўшы як хамскі яго адказ на віншаванне з Днём Волі ад пасольства ЗША. Віталь Макей не прысутнічаў на афіцыйнай цырымоніі развітання са сваім бацькам, але быў на ягоным пахаванні.
Цешча — Таццяна Дзмітрыеўна Палякова, доктар педагагічных навук, прафесар кафедры фізічнай рэабілітацыі, раней — прарэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры.
Караліна Генрыета Эмілі Хаспелс
Караліна Генрыета Эмілі Хаспелс (C.H.E. Haspels;, Колмшатэ — , ) — нідэрландскі класічны археолаг.
Біяграфія
Эмілі Хаспелс была дачкой Джорджа Франса Хаспелса. Яе кніга 1936 года «Attic Black Figured-Lekythoi» (Атычныя чорнафігурныя лекіфы), напісаная па выніках яе працы ва ўніверсітэце Утрэхта, стала стандартам па лекіфах з моманту яе апублікавання.
З 1937 па 1939 год яна працавала на раскопках горада Мідаса ў Язылыкая. Раптоўны пачатак вайны не дазволіў ёй вярнуцца ў Еўропу і пакінуў яе ў Стамбуле, дзе яна выкладала ва ўніверсітэце Стамбула. З 1946 па 1965 год была прафесарам класічнай археалогіі ва ўніверсітэце Амстэрдама. У 1960 годзе яна стала членам Каралеўскай нідэрландскай акадэміі мастацтваў і навук.
Андрэй Анатолевіч Рыбакоў
Андрэй Анатолевіч Рыбакоў ( у Магілёве) — беларускі цяжкаатлет.
Біяграфія
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2004 у Афінах Рыбакоў атрымаў срэбны медаль у мужчынскай вагавай катэгорыі да 85 кг. На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне ён зноў атрымаў срэбны медаль у той жа катэгорыі. Але паўторнае даследаванне яго допінг-пробы выявіла забароненыя рэчывы: дэгідрахлорметылтэстастэрон (турынабол) і станазалол. 26 кастрычніка 2016 Міжнародны алімпійскі камітэт паведаміў аб пазбаўленні яго (сярод дзевяці спартсменаў) медалёў летніх Алімпійскіх гульняў 2008 года ў Пекіне за ўжыванне допінгу.
Чэмпіён Беларусі 2012 года ў катэгорыі да 94 кг. Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі да 85 кг, дзе не паказаў значных вынікаў.
Рыбакову належаць сусветныя рэкорды ў катэгорыі да 85 кг: у рыўку — 187 кг (ЧС, Чыянгмай, 2007) і па суме рыўка і штуршку — 394 кг (АГ, Пекін, 2008). Рэкорд па суме перасягнуты іранцам Кіянушам Растамі ў 2016 г.
Краснасялькупскі раён
Краснасялькупскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальная акруга, з 2005 па 2021 гады — муніцыпальны раён) у Ямала-Ненецкай аўтаномнай акрузе Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Краснасялькуп.
Геаграфія
Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы аўтаномнай акругі. Працягласць з поўначы на поўдзень складае 500 км, з захаду на ўсход — 350 км. Плошча раёна — 106 758,99 км², што складае прыблізна 13,88 % ад агульнай плошчы Ямала-Ненецкай аўтаномнай акругі і 7,29 % ад плошчы ўсёй Цюменскай вобласці. Акрамя таго, па плошчы Краснасялькупскі раён буйнейшы за 54 з 85 рэгіёнаў Расіі.
Краснасялькупскі раён мяжуе:
Акрамя таго, усходняя мяжа раёна з’яўляецца часткай мяжы паміж Уральскай і Сібірскай федэральнымі акругамі, а таксама Заходне-Сібірскім і Усходне-Сібірскім эканамічнымі раёнамі Расіі.
Асноўная водная артэрыя — рака Таз з яе прытокамі. Ёсць значныя запасы нафты і газу.
Рынка
Рынка (ад Rina - трохногі гліняны гаршчок, тыгель) - гліняная пасудзіна для смажання. Былі круглыя, плоскія, на трох ножках з полым дзяржаннем, у якое ўстаўлялася драўляная ручка, або мелі два вушкі.
У Беларусі першыя непаліваныя рынкі, вылепленыя на ручным ганчарным крузе, датуюцца 15 ст. (Лідскі, Крэўскі замкі, г. Мсціслаў). Ручка - полы ляпны цыліндр дыяметрам да 5 см. У 16-18 ст. рынкі фармавалі на нажным коле, унутраную паверхню амаль заўсёды пакрывалі зялёнай ці карычневай палівай. Дзяржанне выраблялі з адным ці двума валікамі на канцы, ножкі ляпілі асобна. Рынкі мелі круглае (найчасцей) або плоскае донца. Па памерах і форме вылучаюць дзве разнавіднасці рынкі:
1. плыткія (глыбінёю 3-6 см з дыяметрам вянца 16-21 см і полым дзяржаннем),
2. глыбокія (глыбінёю 10-13 см, дыяметрам да 34 см, ножкі вышынёю да 10 см двума петлепадобнымі ручкамі).
Апошнія фармаваліся на аснове макотры. Глыбокія рынкі 2-й пал. 17 ст. вядомы з раскопак Мірскага, Гальшанскага замкаў, г. Мсціслаў. Плыткія рынкі часам упрыгожвалі штампаваным сеткавым арнаментам ці з дапамогай шматраднага грабеньчыка. На рынках з Лідскага замка абавязкова ёсць адбітак пальца майстра. Са з'яўленнем фаерычных печаў вытворчасць рынак паступова заняпала, замест іх з'явіліся патэльні з плоскім донцам без ножак. Аднак на захадзе Беларусі (г.п. Поразава Свіслацкага раёна) рынкі рабілі да пачатку 20 ст.
Каты (Руднянскі раён)
Каты (Коты) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 11 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Альшанка. За 15 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Максім Андрэевіч Лукашэвіч
Максім Лукашэвіч (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у родным Дзяржынску, аднак ужо ў юнацкім узросце трапіў у футбольную школу «Змена» (пазней «Мінск»), з 2009 года выступаў за дубль клуба. У 2012 годзе стаў прыцягвацца да асноўнай каманды, дэбютаваў у Вышэйшай лізе 11 чэрвеня 2012 года ў матчы супраць гродзенскага «Нёмана», выйшаўшы на замену ў другім тайме пры ліку 4:1, аднак пасля гэтага сталічныя футбалісты прапусцілі тры галы, і матч скончыўся ўнічыю 4:4. Пазней згуляў яшчэ толькі адзін матч за аснову, у другой палове 2012 года гуляў за фарм-клуб «Мінск-2», пасля чаго пакінуў «Мінск».
Космас Даміян Азам
Космас Даміян Азам (-) — нямецкі скульптар, мастак і архітэктар. Працаваў галоўным чынам са сваім братам, тынкоўшчыкам і скульптарам Эгідам Кверынам Азамам.
З 1711 па 1713 год вучыўся ў Карла Марата ў Рыме.
Азам быў галоўным майстрам паўднёва-нямецкага столевага жывапісу ў перыяд барока і ракако. Ён, збольшага са сваім братам, працаваў над афармленнем замкаў у Брухзале, Этлінгене і манастыра ў Вайгартэне. У 1713 годзе Азам атрымаў прэмію Акадэміі за малюнак «Цуд Святога Піо».
Максім Андрэевіч Лукашэвіч
Клубная кар’ера
У 2015—2017 працягваў выступаць у Першай лізе Літвы, гуляў за «Шылуце» і «Палангу». Па выніках сезона 2017 «Паланга» перамагла ў другім дывізіёне і выйшла ў A Лігу, аднак Максім у сярэдзіне сезона пакінуў каманду і стаў іграком клайпедскага «Караласа». За тры гады забіў у Першай лізе 59 галоў.
У студзені 2018 года прыбыў на прагляд у гродзенскі «Нёман» і ў лютым падпісаў з ім кантракт. У першай палове сезона 2018 нярэдка выхадзіў у стартавым складзе, але пазней стаў радзей з’яўляцца на полі, выступаў за дубль. У лістападзе 2018 года падоўжыў кантракт з «Нёманам». У сезоне 2019 гуляў пераважна за дубліруючы склад, зрэдку з’яўляючыся ў асноўнай камандзе. У снежні 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Нёман».
У лютым 2021 года стаў іграком рагачоўскага «Дняпра», а ў чэрвені таго ж года зноў апынуўся ў Літве, далучыўшыся да клайпедскага «Няптунаса». Высутпаў у камандзе да канца сезона 2021.
Міжнародная кар’ера
У сакавіку 2009 года гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў элітным раўндзе чэмпіянату Еўропы. Улетку 2012 года выступаў за малодшую моладзевую зборную Беларусі (да 20 гадоў).
ФІФА
Міжнародная футбольная федэрацыя (association football); скар. FIFA, у беларускай транслітарацыі ФІФА) — структура, якая кіруе ўсім сусветным футболам. Штаб-кватэра ФІФА знаходзіцца ў швейцарскім горадзе Цюрыху. На дадзены момант прэзідэнтам ФІФА з'яўляецца Джані Інфанціна. Пад эгідай ФІФА праходзяць усе футбольныя турніры сусветнага маштабу, у ліку якіх чэмпіянат свету ФІФА, аналагічны турнір сярод жанчын, моладзевыя і юнацкія турніры, Кубак канфедэрацый і клубны чэмпіянат свету.
Гісторыя
Неабходнасць у стварэнні адзінай арганізацыі для кіравання ўсім сусветным футболам стала відавочнай у пачатку XX стагоддзя з павелічэннем колькасці і папулярнасці міжнародных футбольных спаборніцтваў. Першапачаткова працэс праходзіў пад кіраўніцтвам Футбольнай асацыяцыі Англіі, але ў выніку заснаваць ФІФА выпала на долю сямі іншых еўрапейскіх краін. ФІФА была заснавана ў Парыжы 21 мая 1904 года; менавіта месца заснавання стала прычынай таго, што ў агульнапрынятых поўнай і скарочанай назвах выкарыстоўваецца французская мова. Першым прэзідэнтам ФІФА быў Рабер Герэн.
Першыя спаборніцтвы пад эгідай ФІФА былі праведзены ў 1906 годзе — зрэшты, асаблівага поспеху ў арганізацыі спаборніцтваў ФІФА адразу не дасягнула. Гэты факт, у спалучэнні з шэрагам эканамічных фактараў, прывёў да замены Герэна на пасадзе прэзідэнта Дэніэлам Вулфалам з Англіі, якая да гэтага моманту ўжо была членам асацыяцыі. Наступнае спаборніцтва пад эгідай ФІФА - футбольны турнір на лонданскіх Алімпійскіх гульнях 1908 - было больш паспяховым, хоць і ўзніклі некаторыя праблемы, звязаныя з удзелам у Алімпійскіх гульнях прафесійных футбалістаў.
ФІФА перастала быць выключна ўнутрыеўрапейскай арганізацыяй з прыняццем у яе шэрагі Асацыяцыі футбола ПАР у 1909, Асацыяцыі футбола Аргенціны ў 1912 і Федэрацыі футбола ЗША ў 1913 годзе.
Брацкая магіла (Мар’іна Горка)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў горадзе Мар’іна Горка, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць. Знаходзіцца на гарадскіх могілках каля вёскі Уладзіміраўка.
Гісторыя
У 1960 годзе ўсталяваны абеліск, збудаваны па тыпавых праектах Дзяржбуда БССР. Жалеза-бетонны абеліск вышынёй 3,5 м, падставай 1,2×2,5 м. Вяршыню абеліска карануе пяціканцовая зорка на металічным стрыжні, другая ляпная зорка ў верхняй частцы абеліска. На мармуровай дошцы памерам 0,68×1 м. — тэкст: «Здесь похоронены защитники Родины в период Великой Отечественной войны». Ніжэй занесены прозвішчу загінулых. Магіла абнесена металічнай агароджай 4×10 м. .
NGC 2968
NGC 2968 (іншыя абазначэнні — UGC 5190, MCG 5-23-29, ZWG 152.58, KCPG 210B, PGC 27800) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Еўфрат
Еўфра́т (араб. Шат-эль-Фурат) — рака ў Турцыі, Сірыі і Іраку, самая вялікая ў Заходняй Азіі.
Даўжыня (ад вытоку ракі Мурат) 3065 км, ад сутокаў рэк Мурат і Карасу 2700 км, плошча вадазбору 673 тыс. км².
Апісанне
Пачынаецца ў гарах Армянскага нагор’я. У верхнім цячэнні праразае хрыбты Армянскага нагор’я Малацья і Эргані ў вузкай цясніне, потым цячэ ў глыбокай даліне па пустынным плато Джэзірэ, у ніжнім цячэнні — па Месапатамскай нізіне. Пасля зліцця з ракою Тыгр утварае раку Шат-эль-Араб, якая ўпадае ў Персідскі заліў.
Галоўныя прытокі: Тахма, Гёксу (справа), Беліх, Хабур (злева), упадаюць у Еўфрат у верхнім і сярэднім цячэнні; у Іраку да Еўфрата падыходзяць толькі сухія даліны — вадзі, якія запаўняюцца вадой пасля моцных дажджоў.
Жыўленне снегава-дажджавое. Веснавое разводдзе і летняя межань. У ніжнім цячэнні рэчышча абвалавана ад разводдзяў.
Сярэдні гадавы расход вады каля горада Хіт (Ірак) 840 м³/с, у ніжнім цячэнні памяншаецца да 300—400 м³/с ад выпарэння і выкарыстання вады на арашэнне (уздоўж берагоў Еўфрата на Месапатамскай нізіне — паласа аазісаў).
Еўфрат суднаходны да горада Хіт.
На рацэ вадасховішчы Кебан, Атацюрк (Турцыя), Эль-Асад (Сірыя). На Еўфраце — гарады Бірэджык (Турцыя), Рака, Дэйр-эз-Зор (Сірыя), Рамады, Эль-Фалуджа, Эль-Куфа, Эс-Самава, Насірыя (Ірак).
У гісторыі
Міжрэчча Еўфрата і Тыгра — адзін са старажытных асяродкаў цывілізацыі, дзе знаходзіліся дзяржавы Асірыя, Вавілонія, Шумер; на беразе Еўфрата быў размешчаны горад Вавілон.
HMS D6
HMS D6 — брытанская падводная лодка тыпу D. Пабудавана ў 1910-1911 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 25 мая 1911 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 29 лістапада 1911 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Харыджы, дзе была ўключана ў Восьмую падводную флатылію.
3 лістапада 1914 года лодка была затоплена германскай падводнай лодкай SM UB-73 каля берагоу Ірландыі. Выжыў толькі адзін чалавек.
Ола
Ола (О́ла) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Ольскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі Магаданскай вобласці Расіі.
Насельніцтва — 6229 чал. (2017). Пасёлак размешчаны за 27 км на ўсход ад горада Магадан, ля вусця ракі Ола, на ўзбярэжжы Тауйскай губы Ахоцкага мора. Населены пункт заснаваны ў 1645 годзе. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1957 года.
Харыкло
Харыкло́ (Χαρικλώ) — гераіня старажытнагрэчаскай міфалогіі. У адной версіі — дачка Кіхрэя, жонка Хірона. Нарадзіла ад Хірона Акірою. Карміцелька Ахіла.
У іншай версіі гэта фіванская німфа, сяброўка Афіны. Маці Тырэсія.
Брэсцкая крэпасць (пячора)
Пячора «Брэсцкая крэпасць» (МН-54) — вапняковая пячора ў Гаграўскім раёне Абхазіі, ва ўсходняй часцы горнага масіва Арабіка каля горада Гагра.
Сваю назву пячора атрымала атрымала таму што «…не здаецца…», як і Брэсцкая крэпасць.
Апісанне
Уваход у пячору — вузкі злёгку нахільны ход з вельмі моцнай цягай паветра. Пасля 4-5 метраў у даўжыню — сляпы калодзеж, наверсе якога ўдалося прайсці серыю вузкіх хадоў і калодзеж да абвальнай залы, дзе арганізоўваўся падземны базавы лагер пры наступным штурме пячоры. Пячора пройдзена да вялізнай (шырыня да 50 м, вышыня столі каля 40 і даўжыня каля 120 м), заваленай грудамі залы, з якой бярэ пачатак высокі, шматузроўневы меандр, які скончваецца сіфонам (затопленым калодзежам).
Глыбіня пячоры — 420 м. Катэгорыя складанасці 3Б—4А.
Гісторыя
Пячора адкрыта ў 1985 годзе Аляксандрам Пятрушай і Сяргеем Краско, але пасля праходжання 4-5 метраў у даўжыню, яны спыніліся перад непраходнай шчылінай. У 1992 годзе, у апошні дзень беларуска-англійскай экспедыцыі, двойцы Сяргей Камароў — Сяргей Краско атрымалася нагамі разварушыць некалькі камянёў у вузкім ходзе і праціснуцца праз вузкі ўваход. Пасля таго, як яны спусціліся да −25 м, іх спыніла вузкасць на дне першага калодзежа.
У 2000 годзе, пасля заканчэння ваенных дзеянняў у Абхазіі, пецярым беларускім спелеолагам (кір. С. Краско) у складзе экспедыцыі CAVEX, удалося пашырыць шэраг вузкасцяў і прайсці пячору да глыбіні −150 м. У 2001 годзе экспедыцыя клуба «Геліктыт» (кір. С. Краско) з прымяненнем тэхнічных сродкаў для пашырэння вузкасцяў дасягнула глыбіні −218 м.
У 2002 годзе ўваход у пячору не ўдалося адкапаць з-за глыбокага снегу, але 2004 годзе, у ходзе экспедыцыі брэсцкай секцыі клуба «Геліктыт» з удзелам маскоўскіх спелеолагаў (кір. С. Кабанаў-ст.) атрымалася прайсці пячору да −420 м.
Надымскі раён
Надымскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальная акруга, з 2005 па 2020 гады — муніцыпальны раён) у складзе Ямала-Ненецкай аўтаномнай акругі Расійскай Федэрацыі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Надым. Раён утвораны ў 1930 годзе, да 1972 года яго цэнтрам было сяло Ныда. Надымскі раён быў утвораны 10 снежня 1930 года з цэнтрам у сяле Хэ ў Ямальскай (Ненецкай) нацыянальнай акрузе Уральскай вобласці.
Геаграфія
Размешчаны ў цэнтральнай частцы ЯНАА, на поўдзень ад Обскай губы. Мяжуе на ўсходзе з Пураўскім, на паўночным усходзе — з Тазаўскім, на захадзе — з Прыуральскім, на паўночным захадзе і поўначы (праз Обскую губу) — з Ямальскім раёнам ЯНАА.
Паўночны ўсход раёна ахоплівае заходнюю і паўночна-заходнюю часткі Тазаўскага паўвострава, з выхадам на яго поўначы і паўднёвым усходзе на ўчасткі ўзбярэжжа Тазаўскай губы.
Валянцін Віктаравіч Бурнос
Валянцін Віктаравіч Бурнос (нар., Ліда) — беларускі футбаліст (брамнік), спартыўны функцыянер.
Рэгіёны Францыі паводле населенасці
Спіс рэгіёнаў Францыі, ранжыраваных паводле населенасці, плошчы і шчыльнасці насельніцтва. Даныя перапісу насельніцтва 1999 г.
Па плошчы
Агульная плошча Францыі 635 775 км², з якіх 543 974 км² (85,6 %) прыпадае на Еўропу.
Па шчыльнасці насельніцтва
Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва Францыі складае 94,9/км² з улікам заморскіх дэпартаментаў і 107,8/км² без іх.
Тэадор Аксянтовіч
Тэадор Аксянтовіч (Teodor Axentowicz,, , Румынія — , , Польшча) — польскі мастак.
Біяграфія
З 1879—1882 гг. Тэадор Аксянтовіч навучаўся ў Мюнхенскай акадэміі прыгожых мастацтваў. З 1882—1895 гг. навучаўся ў Парыжы. Пасля заканчэння навучання працаваў мастаком-ілюстратарам, робячы шматлікія паездкі ў Лондан і Рым, дзе пісаў партрэты. У 1895 годзе пераехаў у Кракаў, дзе стаў прафесарам у мастацкай школе прыгожых мастацтваў, прапрацаваўшы да 1934 года.
У 1897 годзе Тэадор Аксянтовіч заснаваў мастацкую школу для жанчын. Акрамя гэтага, ён быў адным з заснавальнікаў польскага мастацкага таварыства «Sztuka», якое займалася арганізацыяй выставак, і сябрам Венскай сэцэсіі. У 1910 годзе Тэадор Аксянтовіч стаў рэктарам Кракаўскай акадэміі мастацтваў.
Тэадор Аксентовіч памёр 26 жніўня 1938 года і быў пахаваны на Ракавіцкіх могілках у Кракаве.
Аляксандр Францавіч Пятаковіч
Аляксандр Францавіч Пятако́віч (, Сянно —, Мар’іна Горка) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
У 1929 годзе скончыў сярэднюю школу ў горадзе Сянно. У 1933 годзе працаваў у саўгасе ў Пухавіцкім раёне. У 1936—1938 гадах праходзіў службу ў Чырвонай Арміі. Да 1940 года — інструктар Пухавіцкага райкама РКП(б). Потым жыў у Алтайскім краі РСФСР.
З 1941 года зноў у арміі, скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Падчас Вялікай Айчыннай вайны удзельнічаў у баявых дзеяннях на Заходнім, 1-м Беларускім франтах. Камандзір танкавага разведвальнага ўзвода старшы лейтэнант А. Ф. Пятаковіч вызначыўся ў студзені 1945 года ў баях за пашырэнне плацдарма на левым беразе ракі Вісла і за вызваленне горада Радам (Польшча). У баях узвод знішчыў 3 бронетранспарцёры, знішчыў 3 і захапіў 4 гарматы. У далейшых баях знішчыў 6 бронетранспарцёраў, 8 танкаў, 9 гармат, 19 кулямётных кропак, узяў у палон 130 ворагаў.
Пасля вайны працягваў ваенную службу. З 1946 года капітан А. Пятаковіч у запасе. Жыў у горадзе Мар’іна Горка (Мінская вобласць), працаваў на партыйных і дзяржаўных пасадах.
Ганаровы грамадзянін гарадоў Сянно і Мар’іна Горка
Цыянабактэрыі
Цыянабактэрыі (Cyanobacteria) — група фотатрофных пракарыётаў, што называецца таксама сіне-зялёнымі водарасцямі.
Апісанне
Уключаюць аднаклетачныя і шматклетачныя (ніткаватыя) формы. Да бактэрый сіне-зялёныя водарасці адносяць паводле будовы клетак (напрыклад, не маюць абмежаванага мембранай ядра), наяўнасці агульных спецыфічных злучэнняў (напрыклад, мурэіну ў клетачнай сценцы), блізкасці іх генетычных уласцівасцей. Таксама цыянабактэрый уключаюць у батанічную класіфікацыю паводле іх здольнасці, як вышэйшых раслін і водарасцей, да фотасінтэзу з выдзяленнем малекул кіслароду. Многія фіксуюць малекулярны азот. Назва «цыянабактэрыі» выкарыстоўваецца ў мікрабіялагічнай літаратуры, у батанічнай часцей ужываецца назва «сіне-зялёныя водарасці».
Сістэматыка
Падзяляюцца на 3 класы: храакокавыя, хамесіфонавыя і гармагоніевыя водарасці. Адрозніваюць каля 150 родаў, 2 тыс. відаў. Пашыраны ўсюды. Вядомы з дакембрыю (узрост некаторых з іх больш за 3 млрд гадоў). На Беларусі 327 відаў, разнавіднасцей і форм з 55 родаў:, , , , , , , , , , і інш.
Экалогія
Аднаклетачныя, каланіяльныя і шматклетачныя (ніткаватыя) арганізмы, мікраскапічныя, часта ўтвараюць буйныя скопішчы ў выглядзе корак і кусцікаў вышынёю да 20 см (у трапічных морах). Афарбоўка ад сіне-зялёнай да чырвонай. Фотасінтэзавальныя, маюць хларафілы, караціноіды і асобныя пігменты — фікабіліпратэіды. Для іх характэрна адсутнасць жгуцікавых стадый і палавога працэсу.
Размнажэнне вегетатыўнае.
Значэнне і выкарыстанне
Уваходзяць у склад планктону, бентасу прэсных вод і мораў, жывуць на паверхні глебы, у гарачых крыніцах з тэмпературай вады да 80 °C, у вапнавым субстраце, гарах, Арктыцы і Антарктыцы. З’яўляюцца піянерамі жыцця ў крайніх умовах існавання. Часта знаходзяцца ў сімбіятычных адносінах з іншымі арганізмамі: аднаклетачнымі водарасцямі, што страцілі хларапласты, прасцейшымі, грыбамі (лішайнікі), моха- і папарацепадобнымі, сагаўнікавымі, пакрытанасеннымі. Выконваюць ролю азот-фіксатараў і выкарыстоўваюцца як угнаенне (напр., на рысавых палях). Выклікаюць «цвіценне» вады ў вадасховішчах.
Некаторыя ўжываюцца ў ежу (насток, спіруліна), выкарыстоўваюцца для культывавання (напр., для вырабу лекаў).
Нейтрынныя асцыляцыі
Ідэя нейтрынных асцыляцый была ўпершыню выказана савецка-італьянскім фізікам Б. М. Пантэкорва ў 1957 годзе.
Наяўнасць нейтрынных асцыляцый важна для вырашэння праблемы сонечных нейтрына.
Асцыляцыі ў вакууме
Мяркуецца, што такія ператварэнні — следства наяўнасці ў нейтрына масы або (для выпадку ператварэнняў нейтрына ↔ антынейтрына) незахавання лептоннага зарада пры высокіх энергіях.
Стандартная мадэль у першапачатковай версіі не апісвае масы нейтрына і іх асцыляцыі, аднак іх можна ўключыць у гэтую тэорыю з дапамогай параўнальна невялікай мадыфікацыі — ўключэння ў агульны лагранжыян масавага члена і PMNS-матрыцы змешвання нейтрына.
Вакуумныя асцыляцыі выяўленыя для атмасферных, рэактарных і паскаральнікавых нейтрына. Для сонечных нейтрына вакуумныя асцыляцыі могуць быць субдамінантным працэсам, але пакуль існаванне гэтага тыпу асцыляцый для іх не пацверджана, у адрозненне ад асцыляцый у рэчыве (эфект Міхеева — Смірнова — Вольфенштэйна, гл. ніжэй).
Лісікты
Лісікты (Лисикты) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 14 км на поўнач ад аўтадарогі. За 15 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Нейтрынныя асцыляцыі
Асцыляцыі ў вакууме
Калі маса нейтрына роўная нулю (а яе значэнне пакуль невядома) альбо масы ўсіх тыпаў нейтрына роўныя, то такі працэс, тэарэтычна, не павінен мець месца.
Лісікты
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Нейтрынныя асцыляцыі
Асцыляцыі ў рэчыве
Нейтрынныя асцыляцыі ў рэчыве абумоўлены наяўнасцю ў нейтрына эфектыўнай масы ў асяроддзі, ненулявой незалежна ад наяўнасці ў нейтрына масы. Такія асцыляцыі рэзка ўзмацняюцца пры руху пучка нейтрына ў рэчыве са шчыльнасцю, якая плаўна змяняецца, ў момант, калі эфектыўныя масы двух тыпаў нейтрына становяцца блізкія адна да аднае (для гэтага неабходна таксама, каб розныя тыпы нейтрына па-рознаму ўзаемадзейнічалі з рэчывам, гэта значыць каб эфектыўныя патэнцыялы нейтрына ў асяроддзі залежалі ад шчыльнасці асяроддзя па-рознаму). Гэты эфект завецца эфектам Міхеева — Смірнова — Вольфенштэйна і лічыцца асноўнай прычынай эксперыментальна знойдзенага недахопу электронных нейтрына ў патоку нейтрына ад Сонца.
Лісікты
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Усць-Омчуг
Усць-Омчуг (Усть-О́мчуг) — пасёлак гарадскога тыпу ў Магаданскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Цянькінскага раёна і адпаведнай яму гарадской акругі.
Пасёлак размешчаны на 271-м кіламетры аўтадарогі на паўночны захад ад Магадана. Населены пункт заснаваны ў 1939 годзе. У 1949—1956 гадах тут размяшчаўся адзін з савецкіх папраўча-працоўных лагераў — Ценьлаг. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
Распаўсюджванне COVID-19 у Луганскай Народнай Рэспубліцы
Пацверджана, што пандэмія COVID-19 дасягнула непрызнанай Луганскай Народнай Рэспублікі ў сакавіку 2020 года.
Агульныя звесткі
12 студзеня 2020 года Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) пацвердзіла, што новы каранавірус COVID-19 стаў прычынай рэспіраторнага захворвання ў групе людзей у горадзе Ухань (правінцыя Хубэй, Кітай), пра які СААЗ даведалася 31 снежня 2019 года.
Лятальнасць ад COVID-19 нашмат ніжэй, чым у SARS, пандэмія якога адбылася ў 2003 годзе, аднак заразнасць новага захворвання нашмат вышэй, што прыводзіць да падвышанай смяротнасці.
Сакавік
30 сакавіка быў пацверджаны першы выпадак.
Красавік
Да 10 красавіка ў Луганскай Народнай Рэспубліцы было пацверджана 8 выпадкаў.
Да 15 красавіка ў Луганскай Народнай Рэспубліцы было пацверджана 17 выпадкаў.
Рэакцыя ўкраінскіх уладаў
Служба бяспекі Украіны заявіла, што па стане на 3 красавіка ў Луганску і Стаханава памерлі 13 чалавек з прыкметамі захворвання COVID-19.
Фаліх аль-Фаяд
Фаліх аль-Фаяд (هادي العامري; нар. 1 лютага 1956) — іракскі палітык, былы кіраўнік і саветнік Савета нацыянальнай бяспекі    , старшыня «Сіл народнай мабілізацыі»      і заснавальнік руху «Атаа».
Алелькавічы
Алелькавічы, Слуцкія — найбуйнейшы праваслаўны вялікалітоўскі арыстакратычны род, адгалінаванне Гедзімінавічаў роднаснае княжацкаму роду Бельскіх.
Алелькавічы — нашчадкі Уладзіміра Альгердавіча, князя кіеўскага, які пасля скасавання ў 1390-я Вітаўтам многіх удзелаў, атрымаў Слуцкае княства. Пасля Уладзіміра Слуцкае княства стала вотчынай нашчадкаў яго старэйшага сына Алелькі Уладзіміравіча. Алелька, а потым яго сыны разглядаліся як прэтэндэнты на велікакняжацкі сталец, вакол іх гуртавалася антыягелонская апазіцыя ў ВКЛ. Алелька апроч Слуцка, некаторы час валодаў Лагойскам, а ў 1440 атрымаў Кіеўскае княства — колішні ўдзел свайго бацькі, якое перадаў старэйшаму сыну Сямёну Алелькавічу. Сын апошняга Васіль Сямёнавіч ужо не атрымаў Кіева (яму было дадзена Пінскае княства). Міхаіл Алелькавіч і яго нашчадкі — князі слуцкія, карысталіся статусам удзельных князёў і паноў-рады.
Рабер Герэн
Рабер Герэн (Robert Guérin; 28 чэрвеня 1876 — 19 сакавіка 1952) — першы прэзідэнт ФІФА, займаў гэту пасаду з 1904 па 1906 год. Ураджэнец Францыі. Быў трэнерам нацыянальнай зборнай Францыі з 1904 па 1906 год.
Алелькавічы
У 16 ст. князі Слуцкія не займалі высокіх дзяржаўных пасад у ВКЛ, хоць і мелі вялікія фінансавымі сродкі і неаднойчы крэдытавалі гаспадарскі скарб значныя сумы. Прычынай гэтага была змена грамадска-палітычнай сітуацыі пасля Люблінскай уніі (1569), паніжэнне значэнне вялікалітоўскай арыстакратыі наогул. Асабліва закранула Алелькавічаў тое, што іх не ўвялі ў Сенат Рэчы Паспалітай і не запрашалі на вальныя соймы. З адмысловага заказу Алелькавічаў вялікалітоўскія паслы на вальных соймах Рэчы Паспалітай неаднаразова выступалі з прапановамі прыняць адпаведнае рашэнне. Тэксты «Оповеданий о местце их милости княжат Слуцких в раде его королевское милости» былі афіцыйна ўнесены ў кнігі Метрыкі ВКЛ.
Рабер Герэн
Па асноўнай дзейнасці, з’яўляўся журналістам, працаваў у французскім выданні «Ле Ман», гэтак жа быў сакратаром футбольнага аддзялення Саюза французскіх таварыстваў атлетычных відаў спорту (УСФСА). Менавіта там ён пачаў заклікаць да стварэння адзінай футбольнай арганізацыі, падмацоўваючы іх публікацыямі ў газеце.
Алелькавічы
Да згасання роду ў 1592 годзе Алелькавічы-Слуцкія былі аднымі з найбагацейшых магнатаў у ВКЛ. Належалі да праваслаўнай культурна-асветнай суполкі поруч з Андрэем Курбскім, Канстанцінам Астрожскім, Рыгорам Хадкевічам, Іванам Зарэцкім і інш. грамадскімі дзеячамі, якія арганізоўвалі праваслаўную адукацыю і кнігадрукаванне ў Заблудаве, Вільні, Астрогу. Князі Сямён і Аляксандр з апошняга мужчынскага пакалення роду перайшлі ўжо ў каталіцтва. Апошняя прадстаўніца роду, дачка Юрыя і пляменніца Сямёна і Аляксандра — Соф'я была жонкай Януша Радзівіла, пасля яе смерці спадчына Алелькавічаў-Слуцкіх перайшла да Радзівілаў.
Рабер Герэн
1 мая 1904 года Бельгія і Францыя арганізавалі першае міжнароднае спаборніцтва, Герэн скарыстаўся гэтым выпадкам, каб сустрэцца з прадстаўнікамі футбольных арганізацый і пагаварыць аб аб’яднанні. Склікаўшы ўстаноўчы сход 21 мая 1904 года была створана арганізацыя ФІФА, а на першым пасяджэнні гэтай структуры 23 мая Герэна абралі прэзідэнтам. Еўрапейскія саюзы падтрымалі ідэю і сталі далучацца да ФІФА, праз год Герэн быў пераабраны ў якасці прэзідэнта паўторна.
Аднак ФІФА не ўдавалася арганізаваць міжнародны турнір і французскі футбольны саюз не меў унутры адзінства. Рабер пачааў аддаляцца ад спраў ФІФА, перакладаючы ўсё большую частку на віцэ-прэзідэнта Віктара Шнайдэра. Ён нават не прысутнічаў на сходзе арганізацыі 1906 года ў сталіцы Швейцарыі Берне, калі на яго месца быў абраны Даніэл Бурлей Вулфал
Плеўракок
Плеўракок (Pleurococcus) — род зялёных водарасцей сямейства Chaetophoraceae.
Апісанне
Клеткі шарападобныя, адзінкавыя альбо сабраныя ў групы, часам ўтвараюць кароткія галінкі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны паўсюдна, утвараюць зялёныя налёты на дрэвах, скалах і глебе. Здольныя пераносіць поўнае высыханне. Плеўракок расце на паўночным баку дрэва.
NGC 2969
NGC 2969 (іншыя абазначэнні — MCG -1-25-21, MK 1235, IRAS09394-0822, PGC 27714) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Секстант.
Сасноўскае
Сасно́ўскае — возера ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 8 км на захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, каля вёскі Пабеда.
Плошча паверхні 0,29 км², даўжыня 1,1 км, найбольшая шырыня 0,42 км. Найбольшая глыбіня 7,6 м, сярэдняя 3,9 м. Даўжыня берагавой лініі 2,82 км. Аб’ём вады 1,14 млн м³. Плошча вадазбору 1,28 км.
Катлавіна Сасноўскага возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны сугліністыя, спадзістыя. Вышыня схілаў 2—5 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі вышынёй 0,1—0,4 м, пясчаныя, на паўночным усходзе тарфяністыя. Літараль шырынёй ад 10—20 да 100 метраў, схілы сублітаралі стромкія. У сярэдзіне возера дно плоскае. Да глыбіні 2,5 м дно пясчанае, да 4—4,5 м пясчанае (месцамі перакрыта слоем торфу), глыбей выслана гліністым ілам і сапрапелем.
Возера эўтрофнае, бяссёкавае. Падводная расліннасць распаўсюджваецца да глыбіні 3,5 м. Палоса прыбярэжнай надводнай расліннасці шырынёй да 10 метраў, на ўсходзе возера да 40 метраў.
Мікалай Пракопавіч Мельнікаў
Мікалай Пракопавіч Ме́льнікаў ( — ) — вучоны ў галіне будаўнічай механікі і тэорыі формаўтварэння металічных канструкцый, акадэмік Акадэміі навук СССР (1979).
Біяграфія
Памёр М. П. Мельнікаў 20 чэрвеня 1982 г. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.
Навуковая дзейнасць
М. П. Мельнікаву належаць працы па формаўтварэнню і кампаноўцы металаканструкцый розных галін прамысловасці і гаспадаркі, стальных канструкцый ядзерных рэактараў і метадах іх разліку, шматслойных звышмагутных сферычных пасудзін ціску і інш. Займаўся пытаннямі аўтаматызаванага праектавання металаканструкцый.
Аўтар больш за 130 навуковых прац.
Віктар Канстанцінавіч Булаўскі
Віктар Канстанцінавіч Булаўскі ( — ) — камандзір батарэі 402-га гаўбічнага артылерыйскага палка 7-й арміі, лейтэнант, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Аляксееўка Акмалінскай вобласці (цяпер горад Акмалінскай вобласці Казахстана) у сям’і рабочага. Вучыўся ў школе імя Кірава ў Петрапаўлаўску, а затым у ФЗУ № 3.
У РСЧА з 1937 года. Скончыўшы 2-е Ленінградскае артылерыйскае вучылішча, служыў у Падмаскоўі (Каломне ў 402-м гаўбічным артылерыйскім палку камандзірам узвода) і Заходняй Беларусі. Удзельнік Польскага паходу РСЧА і савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў.
Указам Прэзідыума Вярхоўнай Рады СССР ад 15 студзеня 1940 гады Віктару Канстанцінавічу Булаўскаму было пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Солан (рака)
Со́лан (у верхнім цячэнні — Казённая канава) — рака ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Арэса (басейн Прыпяці).
Даўжыня ракі 32 км. Пачынаецца за 4 км на паўночны захад ад вёскі Зялёная Дуброва, упадае ў Арэсу за 1,6 км на ад вёскі Баравікі. Працякае па паўднёва-заходняй частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Плошча вадазбору 278 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,4 м³/с. Даліна ракі на большай частцы невыразная. Пойма адсутнічае ў верхнім цячэнні, у сярэднім і ніжнім — двухбаковая шырынёй 200—500 метраў. Рэчышча ад вытоку каналізаванае (на працягу 19,6 км), у астатняй частцы звілістае, шырынёй 5—10 м.
Асноўны прыток — рака Салянка.
Залюцічы
Залю́цічы (, Залютичи) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, на правым беразе ракі Случ. Уваходзіць у склад Мілевіцкага сельсавета. Размешчана за 5 км на поўдзень ад Мілевічаў.
Ігар Міхайлавіч Байцоў
Ігар Міхайлавіч Байцоў (19 снежня 1912,  — ) — савецкі афіцэр-артылерыст, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, на момант здзяйснення подзвігу ў студзені 1944 года — камандзір батарэі 96-й гвардзейскага артылерыйскага палка, 42-й арміі Ленінградскага фронту. Герой Савецкага Саюза (13.02.1944, пасмяротна ). Гвардыі старшы лейтэнант.
Залюцічы
Размяшчэнне
За 64 км на паўночны захад ад Жыткавіч, 10 км ад чыгуначнай станцыі Мікашэвічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 297 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На рацэ Случ (прыток ракі Прыпяць). У ваколіцах вёскі працякае рака Млінавіца.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Мікашэвічы — Слуцк. Планіроўка складаецца з троху выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход — Школьнай, якая на поўначы перасякаецца кароткай вуліцай — Набярэжнай. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Ленінскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1834 годзе ў складзе маёнтка Ленін, ва ўладанні князя Л. П. Вітгенштэйна.
Паводле Рыжскага дагавора з 18 сакавіка 1921 года ў складзе Польшчы, у Лунінецкім павеце. З верасня 1939 года ў складзе БССР. У 1940 годзе працавала пачатковая школа. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў лютым 1943 года нямецкія акупанты забілі ў лесе, у 4 км ад вёскі, 245 жыхароў вёсак Залюцічы і Ёвічы (пахаваны там жа, у магіле ахвяр фашызму) і цалкам спалілі вёску. 44 жыхара загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Случ» (цэнтр — вёска Мілевічы). Дзейнічалі 9-гадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі. 26 сакавіка 1987 года вёска перададзена са складу Ленінскага сельсавета ў склад Мілевіцкага сельсавета. Па стану на 2014 год працуюць толькі клуб і бібліятэка.
Помнікі
У пяці кіламетрах ад вёскі ва ўрочышчы Падкрылле ўзвышаецца пяціметровы абеліск: «Тут пахаваны 245 грамадзян вёсак Залюцічы і Ёвічы, зверскі расстраляных нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў лютым 1943 года. Няхай гэты помнік заўсёды будзе сімвалам барацьбы супраць ненавіснага фашызму». Помнік узведзены на месцы трагедыі вясной 1970 года.
Павел Віктаравіч Мажэйка
Мажэйка Павел Віктаравіч (1911—1987) — падпалкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Павал Мажэйка нарадзіўся 28 снежня 1911 года ў вёсцы Сапажкі (цяпер — Кармянскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння пяці класаў школы і школы фабрычна-заводскага вучнёўства працаваў рольшчыкам на Нова-Барысаўскай папяровай фабрыцы, пазней загадваў школьным аддзелам Барысаўскага райкама ВЛКСМ. У снежні 1931 года Мажэйка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1933 годзе ён скончыў Ленінградскую ваенна-тэарэтычную школу лётчыкаў, у 1935 годзе — Арэнбургскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў і летнабаў, у 1939 годзе — курсы ваенкамаў-лётчыкаў. З пачатку Вялікай Айчыннай вайны — на яе франтах.
Да красавіка 1945 года маёр Павел Мажэйка камандаваў эскадрылляй 525-га штурмавога авіяпалка 227-й штурмавой авіядывізіі  4-га Украінскага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 107 баявых вылетаў на бамбардзіроўку і штурмоўку вялікіх колькасцяў баявой тэхнікі і жывой сілы праціўніка, нанёсшы яму вялікія страты.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага савета СССР ад 29 чэрвеня 1945 года маёр Павел Мажэйка быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
Пасля заканчэння вайны Мажэйка працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1950 годзе ў званні падпалкоўніка ён быў звольнены ў запас. Пражываў і працаваў у горадзе Добруш Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Памёр 19 студзеня 1987 года.
Быў таксама узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Аляксандра Неўскага, двума ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, ордэнам Чырвонай Зоркі і шэраг медалёў.
У гонар Мажэйка названая вуліца ў Сапажках.
Італьянская Эфіопія
Італьянская Эфіопія (Etiopia italiana) — каланіяльныя ўладанні Італьянскага каралеўства на ўсходзе Афрыкі, утвораныя пасля захопу і акупацыі Эфіопскай імперыі ў 1935—1936 гадах.
Гісторыя
Уварванне ў Эфіопію і яе акупацыя Італіяй выклікалі бурную міжнародную рэакцыю. Італію выключылі з Лігі Нацый у 1937 годзе.
Тэрыторыя былой Эфіопіі італьянскімі каланіяльнымі ўладамі была падзелена на чатыры правінцыі:
Таксама на тэрыторыі Італьянскай Эфіопіі былі ўведзены спецыяльныя грашовыя дзяржзнакі — каланіяльная італьянская ліра.
У 1940 годзе Італія ўступіла ў Другую сусветную вайну супраць Вялікабрытаніі і Францыі. У час баявых дзеянняў у Усходнеафрыканскай кампаніі, італьянская армія пацярпела паражэнне і пазбавілася Эфіопіі, якой вярнулі суверэнітэт пад брытанскім кантролем, аднак, яшчэ два гады на тэрыторыі Эфіопіі дзейнічалі партызанскія атрады італьянскіх салдат.
HMS D7
HMS D7 — брытанская падводная лодка тыпу D. Пабудавана ў 1910-1911 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 14 студзеня 1911 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 14 снежня 1911 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Харыджы, дзе была ўключана ў Восьмую падводную флатылію.
12 верасня 1917 года тарпедавала і патапіла германскую падводную лодку SM U-45.
У 1921 годзе лодка была прададзена на металалом.
Сінягор’е (Магаданская вобласць)
Насельніцтва 2933 жыхара (2010 год). Размешчаны на беразе ракі Калымы, за 8 км ніжэй Калымскай ГЭС.
12 лютага 1971 года пачалося будаўніцтва пасёлка ў Сінягор’і. У 1981 годзе будаўніцтва пасёлка для гідрабудаўнікоў і супрацоўнікаў Калымскай ГЭС было завершана. Статус пасёлка гарадскога тыпу прысвоены рашэннем Магаданскай аблвыканкама ад 11 снежня 1972 года. З 12 снежня 1978 года па 8 чэрвеня 2000 года ў пасёлку дзейнічаў аэрапорт «Сінягор’е».
NGC 2970
NGC 2970 (іншыя абазначэнні — MCG 5-23-30, MK 405, ZWG 152.59, KUG 0940+322, NPM1G +32.0218, PGC 27827) — эліптычная галактыка (E1) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сяргей Фёдаравіч Ермакоў
Сяргей Фёдаравіч Ермакоў (, г. Мар’іна Горка, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі фізік. Доктар тэхнічных навук (2002), прафесар (2008).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1977), Інстытут механікі металапалімерных сістэм АН БССР (аспірантура, 1981). Працаваў у Інстытуце механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага НАН Беларусі (1979—2018, вядучы навуковы супрацоўнік, у 2003—2005 — загадчык лабараторыі, 2005—2012 — загадчык аддзела «Трыбафатыка вадкакрышталічных нанаматэрыялаў», 2012—2018 — загадчык лабараторыі «Трыбафатыка змазачных матэрыялаў»), Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (па сумяшчальнасці, 2002—2018, прафесар кафедры «Інфармацыйна-кіруючыя сістэмы і тэхналогіі»), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 2018, прафесар кафедры агульнай фізікі).
Навуковыя інтарэсы: фізіка кандэнсаванага стану; матэрыялазнаўства; трэнне і знос у машынах.
Алег Паўлавіч Табакоў
Алег Паўлавіч Табакоў (, Саратаў, РСФСР, СССР — 12 сакавіка 2018, Масква) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр і педагог. Народны артыст СССР (1986). Лаўрэат Дзяржаўных прэмій СССР і РФ (1967, 1997).
Мастацкі кіраўнік МХТ імя А. П. Чэхава. Заснавальнік, мастацкі кіраўнік тэатра пад кіраўніцтвам Алега Табакова. Прэзідэнт фестывалю дакументальнай меладрамы «Саратаўскія пакуты». Член Савета па культуры пры Прэзідэнце Расіі.
Быў шпіталізаваны ў канцы лістапада 2017 года. Алег Табакоў перанёс экстранную аперацыю, пасля якой акцёра падключылі да апарата штучнай вентыляцыі лёгкіх. Памёр 12 сакавіка 2018 года ва ўзросце 82 гадоў.
Макараўка (Руднянскі раён)
Макараўка (Макаровка) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 10 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 8 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Макараўка. За 9 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Еўропа
Еўропа (Εὐρώπη, Eurṓpē ад семіцкага ерэб/ірыб «захад») — адна з частак свету ў Паўночным паўшар’і Зямлі. Абмываецца морамі Паўночнага Ледавітага і Атлантычнага акіянаў, мае плошчу каля 10 млн км² і насельніцтва каля 740 млн (парадку 10 % насельніцтва Зямлі). Разам з Азіяй утварае мацярык Еўразія. Умоўнае размежаванне з Азіяй прынята праводзіць па водападзеле Уральскіх і Каўказскіх гор, па рацэ Урал, Каспійскім і Чорным морах, і па праліве, які звязвае Чорнае і Эгейскае мора.
Назва
Мацярык названы па імені гераіні грэчаскай міфалогіі, фінікійскай царэўны, якую выкраў Зеўс у абліччы быка. Ён завёз яе на Крыт, дзе яна нарадзіла трох сыноў. Аднак, міф не тлумачыць, чаму кантынент названы ў яе гонар.
Паходжанне самога імені «Еўропа» няяснае. Паводле аднаго з меркаванняў, слова Еўропа паходзіць ад семіцкага слова «ерэб», якое азначае «захад». У адпаведнасці з гэтым тлумачэннем, старажытныя народы лічылі Еўропай землі на захад ад Эгейскага мора (там дзе хаваецца сонца). Аднак ацэньвае гэту этымалогію як вельмі спрэчную.
Упершыню слова «Еўропа» (Εὐρώπη), як геаграфічная назва, сустракаецца ў 6-м стагоддзі да н.э. ў працах грэчаскіх географаў Анаксімандра і Гекатэя Мілецкага.
Геаграфія
З поўначы Еўропа абмываецца Паўночным Ледавітым акіянам, з захаду — Атлантычным акіянам, з поўдня — Міжземным морам. Мяжа на ўсходзе дакладна не вызначаная, але яе прынята лічыць па ўсходнім схіле Уральскіх гор, Каспійскаму мору, Чорнаму мору і пралівах Дарданэлы і Басфор.
Клімат Еўропы ў асноўным умераны (на захадзе — марскі, на ўсходзе — кантынентальны). На поўдні — міжземнаморскі. На паўночных астравах — арктычны і субарктычны.
Плошча Еўропы каля 10,4 млн кв. км. Еўропа — 2-гі з канца па велічыні кантынент Зямлі (меншая толькі Аўстралія). Сумарная плошча астравоў — каля 730 тыс. кв. км. Найбуйнейшыя астравы:
Каля 1/4 часткі кантынента ўтвараюць паўастравы:
Большая частка Еўропы знаходзіцца на раўнінах. Горы займаюць каля 17 % плошчы. Сярэдняя вышыня Еўропы — прыблізна 300 м над узроўнем мора. Асноўныя горныя цэпы:
Найвышэйшы пункт — гара Манблан (4808 м).
Рэгіёны
Еўропа традыцыйна падзяляецца на пяць геа-культурных рэгіёнаў:
Дэмаграфія
Насельніцтва Еўропы складае каля 710 млн чалавек (3-яе месца ў свеце пасля Азіі і Афрыкі). Гэта каля 11 % ад сусветнага насельніцтва.
Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва — 94 чал/км². Найменшая шчыльнасць у Ісландыі, Нарвегіі. Найбольшая — у Германіі, Нідэрландах, Бельгіі.
Культура
Культура Еўропы — мастацтва, архітэктура, кінематограф, музыка, літаратура і філасофія, якія ўзніклі на еўрапейскім кантыненце. Еўрапейская культура грунтуецца на «агульнай культурнай спадчыне» еўрапейскіх краін.
Гэта культурная спадчына падзяляецца, спалучаецца з накладаннем нацыянальных культур і фальклораў карэнных народаў, прыблізна падзеленых на славянскія, лацінскія (раманскія) і германскія, але з некалькімі кампанентамі, якія не ўваходзяць ні ў адну з гэтых груп (у прыватнасці, грэчаскую і кельцкую). Культурны кантакт і сумесі характарызуюць значную частку еўрапейскіх рэгіянальных культур.
Рэлігія
Гістарычна ў Еўропе рэлігія мела вялікі ўплыў на еўрапейскае мастацтва, культуру, філасофію і права.