cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анібале Карачы
Біяграфія
Нягледзячы на ​​ўсеагульнае прызнанне, Анібале Карачы памёр ва ўзросце 49 гадоў у галечы і быў пахаваны ў адпаведнасці з яго перадсмяротнай просьбай у Пантэоне, побач з Рафаэлем.
Шамятоўка (рака)
Шамятоўка, Шамятоўскі Роў — рака ў Драгічынскім і Кобрынскім раёнах Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Мухавец. Даўжыня 27 км. Пачынаецца каля вёскі Меневеж Драгічынскага раёна. Раней выцякала з Мазурскага балота і знікала ў балоце Ель каля вёскі Кустовічы Кобрынскага раёна. Пасля асушэння балота Ель сцёк з Шамятоўкі накіраваны па Скідному каналу ў канал Мухавец (Каралеўскі канал). Вусце на ўсход ад вёскі Акцябр Кобрынскага раёна. Рэчышча каналізаванае.
Алег Грушэцкі
Алег Леанідавіч Грушэцкі (, Мінск) — беларускі пісьменнік, публіцыст, перакладчык, грамадскі дзеяч. Адраджэнец скаўтынгу на Беларусі, адзін з заснавальнікаў «Аб’яднання беларускіх скаўтаў». Аўтар літаратуразнаўчых і гістарычных артыкулаў як у беларускіх, так і ў замежных навуковых выданнях. Лаўрэат шэрагу творчых прэмій.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 мая 1974 г. ў Мінску. Навучаўся ў СШ № 20 (сёння гімназія № 8). У юнацтве і маладосці шмат займаўся рознымі відамі спорту. Працоўную дзейнасць пачаў са старэйшага завадатара ў СШ № 140 (1992 г.).
У 2019 г. паспяхова скончыў навучанне ў Інстытуце Польскім, сярод лепшых выпускнікоў.
Бацька траіх дзяцей. Дачка — выхаванка мінскага беларускамоўнага садка.
Грамадская дзейнасць
З 1987 г. — актыўны удзельнік таварыства «Талака», якое займалася адраджэннем беларускай культуры. У 1989 г. вылучаўся на Сойме Талакі ў сябры Рады.
Напачатку 1989 г. стаў маладзёжным кіраўніком «Беларускага Вучнёўскага Саюза» («БВС»).
У жніўні 1989 г. сабраў першы скаўцкі звяз (атрад), у склад якога ўвайшлі ў асноўным вучні школы № 20, а таксама сябры «БВС». Створаны атрад (які складаўся пераважна з хлопцаў і некалькіх дзяўчат) узяў назву «Касінеры», у гонар касінераў Кастуся Каліноўскага. Гэта была першая спроба адраджэння беларускага скаўтынгу.
У жніўні 1990 г. прымаў удзел у адкрыцці першага заезду першага беларускамоўнага дзіцячага летніка «Грунвальд» — урачыста ўздымаў сцяг на цырымоніі адкрыцця.
Напачатку 1991 г. Алегам Грушэцкім было надрукавана першае сучаснае беларускае скаўцкае выданне — газета «Скаўт Беларусі».
У 1991 г. прадстаўляў Беларусь на XVII Сусветным скаўцкім Джамбары (скаўцкі злёт), які праходзіў з 8 па 16 жніўня 1991 г. ў Паўднёвай Карэі. Грушэцкі быў першым (і на той час адзіным) беларускім скаўтам, які прадстаўляў Беларусь на сусветным Джамбары (па запрашэнні Сусветнага скаўцага кіраўніцтва).
У 1992 г. стаў адным з арганізатараў Устаноўчага Сойма «Аб’яднання беларускіх скаўтаў». 21 сакавіка 1992 г., падчас Устаноўчага Сойму, Алег Грушэцкі абраны сябрам Рады «АБС». 14 жніўня 1992 году ў Рэспубліканскім скаўцкім летніку «Лясун» здаў іспыты з прысваеннем кваліфікацыі Скаўт-майстра. 15 лістапада 1992 г. на сходзе па ўтварэнні Мінскай харугвы імя Вітаўта быў абраны сябрам Рады мінскай харугвы.
У ліпені 1993 г. адкрываў першы Джамбары «АБС» — запальваў Вялікае Джамбарыйскае вогнішча.
Творчасць
У юнацтве навучаўся маляванню ў беларускага скульптара Гэніка Лойкі.
У 1992 г. пачаў пісаць бардаўскія ды скаўцкія песні. У 1993 г. выступіў на «III Беларускім фестывалі бардаўскай песні» (28—29 жніўня; прысвечаны Аршанскай бітве). Выканаў некалькі песень у музычным жанры блюз-рок на свае вершы і адну на верш Анатоля Сыса, пасля чаго атрымаў добрыя водгукі музычных крытыкаў і быў запрошаны запісаць свае песні на «Белрадыё». Яго песні, як вершы, упершыню былі надрукаваныя ў часопісе «Першацвет» (№ 3, 1994).
Некаторыя вершы Грушэцкага пакладзены на музыку. Таксама ён удала спалучае ў сваёй паэзіі міжжанравы сінтэз (напрыкалад, японскі танка і акраверш), абнаўлючы такім чынам некаторыя паэтычныя формы.
Алег Грушэцкі піша казкі, фэнтэзі і вершы на беларускай мове. Таксама друкуецца на польскай і украінскай мовах.
На думку Алега Грушэцкага, беларускую літаратуру вылучае дух таямнічасці і загадкавасці, пэўнай містычнасці і міфалагічнасці. Літаратуру ён лічыць «неад’емнай часткай культуры, тым, на чым адбываецца фарміраванне свядомасці нацыі, яе выхаванне, будуецца менталітэт. А таксама фарміруецца культурны і інтэлектуальны ўзровень тых, хто падрастае». Публікаваўся са сваімі творамі, а таксама з літаратуразнаўчымі, біяграфічнымі і публіцыстычнымі артыкуламі ў беларускіх газетах «Літаратура і мастацтва», «Настаўніцкая газета», «Культура», «Звязда», «Белорусская нива» («Сельская газета»), «Народная Воля», «Наша слова», «Новы Час», польскай «Gazeta Polska Codziennie», у часопісах «Маладосць», «Буся», «Бярозка», «Вясёлка», «Першацвет», «Роднае слова», украінскім часопісе «Колобочок» , польскіх навукова-гістарычных часопісах «Mówią Wieki», «Rocznik Lubelski». Прымае ўдзел у творчых імпрэзах Паэтычнага тэатра «Арт. С».
У 2023 годзе ў межах III Міжнароднага форума даследчыкаў беларускай казкі, які праводзіўся Цэнтрам даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, прымаў удзел у круглым стале «Сучасная літаратурная казка: суадносіны фальклорнай і літаратурнай традыцыі».
Кузьміна (Ярцаўскі раён)
Кузьміна (Кузьмино) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мушковіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кузьміна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Кузьміна не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Наоя Кандо
(近藤 直也; нар. ) — японскі футбаліст. У 2012 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Дэкалог, тры
«Дэкало́г, тры» (Dekalog, trzy) — трэцяя частка дзесяцісерыйнага тэлецыкла «Дэкалог», прысвечанага Дзесяці запаведзям. Фільм зняты ў 1988 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 18 мая 1990 года.
Сюжэт
Пярэдадзень Божага Нараджэння. Януш (Даніэль Альбрыхскі), кіроўца таксі, пераапранаецца ў Святога Мікалая і прыносіць падарункі сваім дзецям і жонцы. Пазней ён здымае касцюм, і далучаецца да сямейнага святкавання. Пасля Януш з сям’ёй адпраўляецца ў касцёл на святочную імшу. У касцёле ён заўважае Эву (Марыя Пакульніс), з якой у яго тры гады таму быў раман.
Тым жа вечарам Эва прыходзіць к дому Януша і выклікае яго праз дамафон. Яна кажа, што шукае свайго мужа, які знік, і што ёй патрэбна яго дапамога. Януш пакідае дом, патлумачыўшы гэта тым, што нехта скраў яго таксі. Жонка Януша (Яанна Шчэпкоўска) нешта падазрае, і просіць яго не хадзіць. Януш адказвае, што таксі — іх адзіная крыніца даходаў, і ідзе. Януш і Эва праводзяць усю ноч разам, ездзячы па горадзе ў пошуках Эвінага мужа. Дарогай яны абмяркоўваюць сваё мінулае і цяперашняе. Януш вельмі хоча вярнуцца дамоў, каб святкаваць з сям’ёй, але Эва ўсяк хоча ўтрымаць яго побач з сабой і штораз робіць новыя і новыя захады, каб адшукаць мужа. Яны шукаюць яго ў бальніцах, у выцвярэзніку, на вакзале. У рэшце рэшт Януш пачынае здагадвацца, якую гульню вядзе Эва, але трымае гэта пры сабе.
А сёмай гадзіне раніцы Эва прызнаецца, што яна хлусіла Янушу. Яна даўно развялася з мужам, і ён ужо тры гады жыве са сваёй новай сям’ёй у Кракаве. Эва вымушана праводзіць святы ў адзіноце, назіраючы, як іншыя сем’і святкуюць у любові і спакоі, якіх у яе няма. Эва гаворыць, што гэтай ноччу яна рашыла згуляць у гульню: калі ёй удасца адарваць Януша ад сям’і і правесці ўсю ноч з ім, то ўсё ў яе жыцці пойдзе на лад. Калі ж не — яна скончыць жыццё самагубствам.
На світанку яны развітваюцца. Януш вяртаецца да сваёй сям’і, а Эва — да сваёй адзіноты. Калі Януш прыходзіць дадому, жонка прачынаецца і пытае ў яго: «Эва?». «Эва», — адказвае Януш. «Зноў будзеш сыходзіць па вечарах?» — пытае жонка. «''Не. Не буду''», — адказвае Януш.
Акцёрскі склад
<br style="clear: both" />
Выхад
Прэм’ера фільма адбылася 7 верасня 1989 года на Венецыянскім кінафестывалі. Пазней фільм дэманстраваўся на Кінафестывалі ў Чыкага 19 кастрычніка 1989 года. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 18 мая 1990 года.
Абасіды
Абасіды (العبّاسيّون) — дынастыя арабскіх халіфаў, заснаваная Абасам, дзядзькам прарока ісламу склад Мухамеда, які належаў у мекканскага роду хашым (хашыміты). Дынастыя Абасідаў панавала ў Багдадскім халіфаце з 750 года, пасля звяржэння дынастыі Амеядаў, да мангольскага нашэсця 1258 года.
Кіраванне халіфаў Абасідаў у Багдадзе было перыядам найбольшага росквіту сярэднявечнай мусульманскай культуры. У масавай свядомасці мусульман перыяд Абасідаў з'яўляецца сімвалам былой моцы і мусульманскага адзінства.
Гісторыя
Першымі кіраўнікамі мусульманскага свету пасля арабскіх заваяванняў была дынастыя Амеядаў. Праз сто гадоў пасля ўсталявання Амеядскага халіфата, у мусульманскім свеце адбылося паўстанне, якое ўзначалілі Абасіды. Абасіды, у адрозненне ад Амеядаў былі прадстаўнікамі таго ж клана, што і Магамет, і выводзілі свой радавод ад малодшага дзядзькі прарока, чым абгрунтоўвалі свае прэтэнзіі на валадаранне. Пачатковым цэнтрам паўстання быў ​​горад Мерв у Вялікім Харасане (цяпер Туркменістан). Паўстанцаў падтрымаў арабскі экспедыцыйны корпус у Мерве, а таксама неарабскія мусульмане, якіх называлі мавалі, і якія лічыліся людзьмi другога гатунку пры Амеядах.
Абасіды спрыялі ўмацаванню феадальных адносін і развіццю ўнутранага і знешняга гандлю, рамёстваў. Частку сваёй улады халіфы дэлегавалі візірам, павялічыўся таксама аўтарытэт мясцовых эміраў. Узрасла таксама роля неарабскіх мусульман у халіфаце. Абасіды значнай меры абапіраліся на персідскую бюракратыю. Пік найбольшага росквіту халіфата прыйшоўся на кіраванне Гарун аль-Рашыда (кіраваў 813—833) і Эль-Мамуна.
Самым знакамітым валадаром з дынастыі Абасідаў быў пяты халіф Гарун ар-Рашыд. З 791 па 806 год ён вёў працяглую вайну з Візантыйскай імперыяй і атрымаў у ёй перамогу. Некаторыя часткі імперыі спрабавалі здабыць незалежнасць, і Гарун ар-Рашыд здушыў гэтыя спробы. Нягледзячы на войны, ён знаходзіў час на падтрымку асветы і мастацтва, якое зведала ўплыў персідскага, грэчаскага, арабскага і індыйскага стыляў. Багдад стаў сусветным цэнтрам астраноміі, матэматыкі, геаграфіі, медыцыны, правазнаўства і філасофіі. Жыццё багдадскага халіфскага палаца апяваецца ў цыкле «Тысяча і адна ноч».
У перыяд «залатога веку» ў Багдадзе быў заснаваны Дом Мудрасці, які ставіў сваёй мэтай сабраць і перавесці на арабскую мову ўсе веды свету. Дзякуючы Дому Мудрасці арабы сабралі значную колькасць навуковых твораў антычнасці.
Пазней дынастыя страціла ранейшую ўладу, і халіфы былі толькі рэлігійнымі лідарамі мусульман, фактычную ўладу здзяйснялі везіры (міністры). Узмацненне феадальнага прыгнёту выклікала шматлікія народныя паўстання супраць Абасідаў. У выніку гэтага дынастыя Абасідаў у 9 стагоддзі была саслаблена. Канчаткова яна была знішчана мангольскім нашэсцем 1258 года. Багдад быў спалены арміяй мангольскага палкаводца Хулагу-хана, а халіфат перастаў існаваць.
У 1261 годзе егіпецкі султан Бейбарс для надання сваёй уладзе рэлігійнага аўтарытэту запрасіў у Каір аднаго з выжылых Абасідаў, абвясціўшы яго халіфам, але ў Егіпце Абасіды ўжо не мелі рэальнай улады. Пасля заваявання Егіпта туркамі 1517 годзе асманскі султан Селім I перавёз у Стамбул апошняга халіфа Мутавакіла, які, паводле легенды, нібыта перадаў асманскім султанам свае правы на Халіфат.
Халіфы
Халіфы Абасідскай дынастыі і гады іх кіравання:
Шамятоўка
Назву Шамято́ўка маюць:
Фрэнсіс Паліні
Фрэнсіс Паліні (Francis Pollini; нар., Пенсільванія) — амерыканскі пісьменнік.
Нарадзіўся ў сям'і эмігрантаў-італьянцаў. Служыў у ВПС ЗША, удзельнік Карэйскай вайны. Пасля 1975 года лёс невядомы.
Першая кніга «Night» выйшла ў 1961 годзе, сюжэт разгортваецца падчас Карэйскай вайны. Аўтар кніг «Excursion» (1965), «Glover» (1965), «Three plays» (1967), «The crown» (1967), «Pretty Maids All in a Row» (або «The girls of Soersville», 1968), «Champion» (1969), «Dubonnet» (1974), «The hall» (1975) і іншых. Творы Фрэнсіса Паліні перакладзены на нямецкую, рускую і іншыя мовы.
Дэтэктыўны раман «Pretty Maids All in a Row» быў бестселерам № 1 1968 года ў ЗША, у ім шмат эротыкі, уважліва выпісаных сексуальных сцэн, але нічога агульнага з парнаграфіяй — аўтар крытыкуе разбэшчанасць у амерыканскай школе. Экранізаваны ў 1971 годзе. Перакладзены на рускую Вадзімам Небышынцам ў 1992 годзе і выдадзены пад назвамі «Все красотки по ранжиру» і «Девочки Соерсвилля».
Перыядычная сістэма элементаў
Перыядычная сістэма хімічных элементаў (табліца Мендзялеева) — класіфікацыя хімічных элементаў, якая ўстанаўлівае залежнасць розных уласцівасцей элементаў ад зарада атамнага ядра. Сістэма з’яўляецца графічным выразам перыядычнага закона, устаноўленага рускім хімікам Д. І. Мендзялеевым ў 1869 годзе. Яе першапачатковы варыянт быў распрацаваны Д. І. Мендзялеевым ў 1869—1871 гадах і ўстанаўліваў залежнасць уласцівасцей элементаў ад іх атамнай вагі (па-сучаснаму, ад атамнай масы). Усяго прапанавана некалькі соцень варыянтаў малюнка перыядычнай сістэмы (аналітычных крывых, табліц, геаметрычных фігур і т. п.). У сучасным варыянце сістэмы мяркуецца звядзенне элементаў у двухмерную табліцу, у якой кожны слупок (група) вызначае асноўныя фізіка-хімічныя ўласцівасці, а радкі ўяўляюць сабой перыяды, у пэўнай меры падобныя адзін аднаму.
Гісторыя адкрыцця
К сярэдзіне XIX стагоддзя былі адкрыты 63 хімічныя элементы, і спробы знайсці заканамернасці ў гэтым наборы рабіліся неаднаразова. У 1829 годзе Дзёберэйнер апублікаваў знойдзены ім «закон трыяд»: атамныя вагі многіх элементаў блізкія да сярэдняга арыфметычнага двух іншых элементаў, блізкіх да зыходнага па хімічных уласцівасцях (стронцый, кальцый і барый; хлор, бром і ёд і інш.). Першую спробу размясціць элементы ў парадку ўзрастання атамных вагаў распачаў (1862), які размясціў элементы ўздоўж шрубавай лініі і адзначыў часты цыклічны паўтор хімічных уласцівасцей па вертыкалі. Абедзве названыя мадэлі не прыцягнулі ўвагі навуковай грамадскасці.
У 1866 годзе свой варыянт перыядычнай сістэмы прапанаваў хімік і музыкант, мадэль якога («закон актаў») вонкава трохі нагадвала Мендзялееўскую, але была скампраметавана настойлівымі спробамі аўтара знайсці ў табліцы містычную музычную гармонію. У гэтым жа дзесяцігоддзі з’явілася яшчэ некалькі спроб сістэматызацыі хімічных элементаў; бліжэй за ўсё да канчатковага варыянта падышоў Юліус Лотар Меер (1864). Д. І. Мендзялееў апублікаваў сваю першую схему перыядычнай табліцы ў 1869 годзе ў артыкуле «Суадносіны ўласцівасцей з атамнай вагой элементаў» (у часопісе ); яшчэ раней (люты 1869 года) навуковае паведамленне аб адкрыцці было ім разаслана вядучым хімікам свету. Днём адкрыцця перыядычнага закону лічыцца 1 сакавіка (17 лютага па старым стылі) 1869 года, у які Д. І. Мендзялееў скончыў працу над «Вопытам сістэмы элементаў, заснаванай на іх атамнай вазе і хімічным падабенстве».
Паводле легенды, думка аб сістэме хімічных элементаў прыйшла да Мендзялеева ў сне, аднак вядома, што аднойчы на пытанне, як ён адкрыў перыядычную сістэму, вучоны адказаў: «Я над ёй, можа быць, дваццаць гадоў думаў, а вы думаеце: сядзеў і раптам… гатова».
Напісаўшы на картках асноўныя ўласцівасці кожнага элемента (іх у той час было вядома 63, з якіх адзін — Di — аказаўся ў далейшым сумессю двух зноў адкрытых элементаў празеадыму і неадыму), Мендзялееў пачынае шматразова перастаўляць гэтыя карткі, складаць з іх рады падобных па уласцівасцях элементаў, супастаўляць рады адзін з іншым. Вынікам працы стаў адпраўлены ў 1869 годзе ў навуковыя ўстановы Расіі і іншых краін першы варыянт сістэмы («Вопыт сістэмы элементаў, заснаванай на іх атамнай вазе і хімічным падабенстве»), у якім элементы былі расстаўленыя па дзевятнаццаці гарызантальных радах (радах падобных элементаў, якія сталі правобразам груп сучаснай сістэмы) і па шасці вертыкальных слупках (правобразах будучых перыядаў). У 1870 годзе Мендзялееў у «Асновах хіміі» публікуе другі варыянт сістэмы («Натуральную сістэму элементаў»), які мае больш звыклы нам выгляд: гарызантальныя слупкі элементаў-аналагаў ператварыліся ў восем вертыкальна размешчаных груп; шэсць вертыкальных слупкоў першага варыянта ператварыліся ў перыяды, якія пачыналіся шчолачным металам і заканчваліся галагенам. Кожны перыяд быў разбіты на два рады; элементы розных уключаных у групу радоў утварылі падгрупы.
Сутнасць адкрыцця Мендзялеева заключалася ў тым, што з ростам атамнай масы хімічных элементаў іх уласцівасці мяняюцца не манатонна, а перыядычна. Пасля пэўнай колькасці розных па ўласцівасцях элементаў, размешчаных па ўзрастанні атамнай вагі, уласцівасці пачынаюць паўтарацца. Напрыклад, натрый падобны на калій, фтор падобны на хлор, а золата падобна на серабро і медзь. Зразумела, уласцівасці не паўтараюцца ў дакладнасці, да іх дадаюцца і змены. Адрозненнем працы Мендзялеева ад работ яго папярэднікаў было тое, што асноў для класіфікацыі элементаў у Мендзялеева была не адна, а дзве — атамная маса і хімічнае падабенства. Для таго, каб перыядычнасць цалкам выконвалася, Мендзялеевым былі зроблены вельмі смелыя крокі: ён выправіў атамныя масы некаторых элементаў (напрыклад, берылія, індыя, урану, торыя, цэрыя, тытана, ітрыя), некалькі элементаў размясціў у сваёй сістэме насуперак прынятым у той час уяўленням аб іх падабенстве з іншымі (напрыклад, талій, які лічыўся шчолачным металам, ён змясціў у трэцюю групу паводле яго фактычнай максімальнай валентнасці), пакінуў у табліцы пустыя клеткі, дзе павінны былі размясціцца пакуль не адкрытыя элементы. У 1871 годзе на аснове гэтых работ Мендзялееў сфармуляваў Перыядычны закон, форма якога з часам была некалькі ўдасканалена.
Навуковая дакладнасць перыядычнага закона атрымала пацвярджэнне вельмі скора: у 1875—1886 гадах былі адкрыты галій (экаалюміній), скандый (экабор) і германій (экасіліцый), для якіх Мендзялееў, карыстаючыся перыядычнай сістэмай, прадказаў не толькі магчымасць іх існавання, але і з дзіўнай дакладнасцю апісаў цэлы шэраг фізічных і хімічных уласцівасцей.
У пачатку XX стагоддзя з адкрыццём будовы атама было ўстаноўлена, што перыядычнасць змены ўласцівасцей элементаў вызначаецца не атамнай вагой, а зарадам ядра, роўным атамнаму нумару і ліку электронаў, размеркаванне якіх па электронных абалонках атама элемента вызначае яго хімічныя ўласцівасці.
Далейшае развіццё перыядычнай сістэмы звязана з запаўненнем пустых клетак табліцы, у якія змяшчаліся ўсё новыя і новыя элементы: высакародныя газы, прыродныя і штучна атрыманыя радыеактыўныя элементы. У 2010 годзе, з сінтэзам 117 элемента, сёмы перыяд перыядычнай сістэмы быў завершаны, праблема ніжняй мяжы табліцы Мендзялеева застаецца адной з найважнейшых у сучаснай тэарэтычнай хіміі. Змены ў перыядычную табліцу хімічных элементаў уносіліся ў 2011 годзе, тады ў яе дадалі элементы 114 і 116.
У пачатку 2016 года сёмы рад табліцы быў запоўнены цалкам. У новых элементаў, якія носяць нумары 113, 115, 117 і 118, пакуль няма пастаянных назваў. Навукоўцы прыдумаюць іх пазней. Усе чатыры элементыя належаць да звышцяжкіх. Першаадкрывальнікам элементаў 115, 117 і 118 прызнаная міжнародная даследчая група, якая складаецца з расійскіх і амерыканскіх навукоўцаў. Гэтая група таксама прэтэндавала на права лічыцца першаадкрывальнікам элемента 113, аднак у выніку эксперты замацавалі гэта адкрыццё за навукоўцамі з Японіі.
Структура перыядычнай сістэмы
Найбольш распаўсюджанымі з’яўляюцца 3 формы табліцы Мендзялеева: «кароткая» (кароткаперыядная), «доўгая» (доўгаперыядная) і «звышдоўгая». У «звышдоўгім» варыянце кожны перыяд займае роўна адзін радок. У «доўгім» варыянце лантаноіды і актыноіды вынесеныя з агульнай табліцы, робячы яе больш кампактнай. У «кароткай» форме запісы, у дадатак да гэтага, чацвёрты і наступныя перыяды займаюць па 2 радкі; сімвалы элементаў галоўных і пабочных падгруп выраўноўваюцца адносна розных старон клетак. Вадарод часам змяшчаюць у 7-ю («кароткая» форма) або 17-ю («доўгая» форма) групу табліцы.
Ніжэй прыведзены доўгі варыянт (доўгаперыядная форма), зацверджаны Міжнародным саюзам тэарэтычнай і прыкладной хіміі (IUPAC) у якасці асноўнага.
Табліца
Кароткая форма табліцы, якая змяшчае восем груп элементаў, была афіцыйна адменена ІЮПАК ў 1989 годзе. З сучаснай замежнай літаратуры кароткая форма выключана цалкам, замест яе выкарыстоўваецца доўгая форма. Такую сітуацыю некаторыя даследчыкі звязваюць у тым ліку з уяўнай рацыянальнай кампактнасцю кароткай формы табліцы, а таксама з інерцыяй, стэрэатыпным мысленнем і неўспрыманнем сучаснай (міжнароднай) інфармацыі.
У 1970 году Тэадор Сіборг прапанаваў пашыраную перыядычную табліцу элементаў. Нільсам Борам распрацоўвалася лесвічная (пірамідальная) форма перыядычнай сістэмы. Існуе і мноства іншых, такіх, што рэдка або зусім не выкарыстоўваюцца, але вельмі арыгінальных, спосабаў графічнага адлюстравання перыядычнага закона. Сёння існуюць некалькі сотняў варыянтаў табліцы, пры гэтым навукоўцы прапануюць усё новыя варыянты.
NGC 3959
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Вартавыя Галактыкі: Спецыяльны святочны выпуск
Здымкі прайшлі ў Атланце і Лос-Анджэлесе з лютага па канец красавіка 2022 года адначасова з вытворчасцю фільма «Вартавыя Галактыкі. Частка 3» (2023).
Генрых Глябовіч
Ге́нрых Глябо́віч (,  —, ) — ксёндз, прафесар тэалогіі ўніверсітэта Стэфана Баторыя ў Вільнюсе.
Біяграфія
За душпастырскае служэнне на Беларусі 9 лістапада 1941 года быў расстраляны гестапа ў Барысаве.
Дарога Н2300
— мясцовая аўтамабільная дарога агульнага карыстання Віцебскай вобласці Беларусі даўжынёй 14,85 км, якая злучае Віцебск з Рубай, а таксама дарогі і. Аўтадарога мае IV катэгорыю і асфальтавае пакрыццё.
Некалькі гадоў запар, Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (Мінтранс Беларусі), сваімі пастановамі ўводзяць часовыя абмежаванні нагрузак на восі транспартных сродкаў і самаходных машын у дачыненні да рэспубліканскіх аўтамабільных дарог агульнага карыстання, у т.л. і да дарогі Н-2300, з даволі размытай ў фармуляванні і спрэчнай мэтай захавання дарог і дарожных збудаванняў, а таксама забеспячэння бяспекі руху. У вясновы перыяд забаронены рух транспартных сродкаў і самаходных машын з абмежаваннем нагрузкі на вось 6 т.
12 сакавіка 2013 г. Віцебскі гарвыканкам абвясціў аб будаўніцтве аўтадарогі «Паўночна-Заходні абыход г. Віцебска», часткай якога плануецца зрабіць рэканструяваную аўтадарогу.
Маршрут
Працягласць маршруту складае 14,85 км.
NGC 5492
NGC 5492 (іншыя абазначэнні — UGC 9065, MCG 3-36-74, ZWG 103.106, IRAS14082+1950, PGC 50613) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
SEAT Ibiza
SEAT Ibiza — кампактны аўтамабіль B-класа. У мадэльным шэрагу кампаніі SEAT з 1984 года.
Ibiza (Тып 021, 1984–1993)
Першае пакаленне ўпершыню паказалі ў 1984 годзе на Парыжскім аўтасалоне. Асновай для машыны паслужыла платформа хэтчбека Fiat Ritmo / Seat Ronda.
Шэраг рухавікоў складаўся з бензінавых рухавікоў аб'ёмам 0,9, 1,2, 1,5 і 1,7 л, магутнасцю ад 40 да 103 к.с. і атмасфернага дызельнага рухавіка Fiat аб'ёмам 1,7 л. З 1986 года сталі даступныя рухавікі з упырскам і каталізатарам.
У 1988 годзе быў прадстаўлены спартыўны варыянт SXi.
У 1991 годзе быў праведзены рэстайлінг (Тып 021A).
З 1984 па 1993 гады выпушчана 1 342 000 аўтамабіляў.
З 1999 года ў Кітаі выпускаецца мадэрнізаваны Seat Ibiza — Nanjing Yuejin Soyat.
Ibiza (Тып 6K, 1993—2002)
Другое пакаленне (завадскі індэкс Typ 6K) убачыла свет у 1993 годзе. Машына створана на платформе А03, на якой годам пазней дэбютаваў VW Polo трэцяга пакалення. Акрамя трох- і пяцідзверных хэтчбэкаў мадэльная гама пашырылася купэ, седанам Cordoba, універсалам Cordoba Vario і фургонам SEAT Inca, Ibiza Cupra 1.8Т магутнасцю 156 к.с. Абмежаваным тыражом у тысячу штук была выпушчана 180-моцная Cupra R.
З 1996 па 2002 гады прадавалася ў Паўночнай Афрыцы і Аргенціне — пад імем Volkswagen Polo Playa.
Перажыўшы два рэстайлінгі (у 1996 і 1999 гадах), Ibiza другога пакалення пратрымалася на канвееры да 2002 года.
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская (нар., Мінск) — беларуская спартсменка (парусны спорт).
SEAT Ibiza
Ibiza (Тып 6L, 2002–2008)
Трэцяе пакаленне Ibiza аснашчалася бензінавымі рухавікамі 1,2 (54, 60, 64 і 70 к.с.), 1,4 (75, 86 і 101 к.с.), 1,6 (101 і 105 к.с.), 1.8T (150 і 180 к.с.), 2,0 (115 к.с.) і дызельнымі 1,4 TDI (70, 75 і 80 к.с.), 1,9 SDI (64 к.с.) і 1,9 TDI (101, 130 і 160 к.с.).
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская
Біяграфія
Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры. Пачынала займацца ў секцыі плавання, у 14 гадоў перайшла ў парусны спорт. Упершыню выступіла на спаборніцтвах «Кубка Мінска», а ў 1996 годзе яе залічылі ў штатны склад нацыянальнай зборнай Рэспублікі Беларусь. Міжнародны дэбют адбыўся ў 1997-м на «SpaRegatta» у галандскім Медэмбліку. У 2000 годзе выканала нарматыў майстра спорту міжнароднага класа. У 2007 годзе стала чэмпіёнкай свету.
SEAT Ibiza
Ibiza (Тып 6L, 2002–2008)
У гаме прапаноўваліся версіі Sport (80-130 к.с.), FR (130 і 150 к.с.) і Cupra (160 і 180 к.с.).
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская
Біяграфія
Удзельніца чатырох Летніх Алімпійскіх гульняў (2000, 2004, 2008, 2012). На Алімпійскіх гульнях 2012 года заняла 15 месца. З’яўляецца лідарам нацыянальнай каманды, заваявала ліцэнзію на ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях-2016 у Рыа-дэ-Жанейра.
SEAT Ibiza
Ibiza (Тып 6J/6P, 2008–2017)
У 2008 годзе на свет з'явілася Ibiza чацвёртага пакалення.
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская
Біяграфія
8 красавіка 2013 года ўпершыню ў гісторыі Рэспублікі Беларусь Таццяна Драздоўская ўзначаліла сусветны рэйтынг Міжнароднай федэрацыі паруснага спорту (ISAF) у класе суднаў «Лазер-Радыял».
SEAT Ibiza
Ibiza (Тып 6J/6P, 2008–2017)
У 2012 годзе на аўтасалоне ў Жэневе прадстаўлены абноўлены SEAT Ibiza.
Таццяна Яўгенаўна Драздоўская
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
SEAT Ibiza
Cupra
Зараджаная мадыфікацыя Ibiza Cupra спачатку абсталёўвалася бензінавым турбіраваным рухавіком 1.4 TSI (180 к.с.) з камбінаваным наддзіманнем (на малых абаротах працуе механічны кампрэсар, а на высокіх — турбіна), агрэгатаваным з 7-ступеньчатай рабатызаванай каробкай DSG. Cupra таксама атрымала пераналаджаную падвеску: сайлент-блокі, спружыны, а таксама заднія амартызатары — больш жорсткія, кліранс паменшаны на 20 міліметраў. Знешне адрознівалася асаблівымі 17-цалевымі колавымі дыскамі, пярэднім бамперам з вялікім паветразаборнікам, дадатковымі вентыляцыйнымі прарэзамі і заднім дыфузарам чорнага колеру. У салоне — спартыўныя сядзенні і алюмініевыя накладкі на педалі.
Пасля мадэрнізацыі 2015 года атрымала турбарухавік 1,8 л (192 к.с., 320 Нм круцільнага моманту), а таксама стала даступная шасціступеньчатая механічная каробка. Фары — біксенонавыя, са святлодыёднымі дзённымі хадавымі агнямі.
Базавая версія дадзенага аўтамабіля абсталявана: электрапрывадам вокнаў, функцыяй падлучэння тэлефона праз Bluetooth, кандыцыянерам паветра і стэрэа сістэмай на шэсць дынамікаў. У камплектацыях вышэйшага ўзроўню дададзены: палепшаная інфармацыйна-забаўляльная сістэма, адліваныя дыскі і святлодыёдныя фары. Асобна варта згадаць пра версію FR Black, якая адрозніваецца: лічбавым радыё, сістэмай спадарожнікавай навігацыі і цалкам скураной ашалёўкай салона.
Ibiza (Тып 6F, 2017–)
Пятае пакаленне прадстаўлена ў 2017 годзе на аўтасалоне ў Жэневе.
Створаны на модульнай платформе MQB A0. Аўтамабіль стаў на два міліметра карацей і на міліметр ніжэй, але павялічылася шырыня на 87 мм (пярэдняя каляіна стала на 60 мм больш, а задняя — на 48 мм). Колавая база стала больш на 95 мм — 2564 мм.
Абсталёўваецца бензінавым трохцыліндравым 1.0 TSI (95 і 115 к.с.), 1,5-літровым TSI (150 к.с.), 1,6-літровым дызелем TDI (80, 95 і 110 к.с.). Каробкі перадач — 5-ступеньчатая для версій з рухавікамі магутнасцю менш за 95 конскіх сіл, 6-ступеньчатая механічная для больш магутных мадыфікацый, а таксама рабатызаваная 7-ступеньчатая каробка DSG.
Крочэфіескі
Крочэфіескі (Crocefieschi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 582 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 50 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 16010. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Immacolata Concezione.
Сушыця
Сушыця (Суши́ця) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
П’ер Сар Н’Джы
П’ер Сар Н’Джы (Pierre Sarr N'Jie;, Банжул — ) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Гамбіі, першы прэм’ер-міністр Гамбіі з сакавіка 1961 па 12 чэрвеня 1962 года.
Ленры Пітэрс
Ленры Леапольд Уілфрэд Пітэрс (Lenrie Peters; 1 верасня 1932, Батэрст, Брытанская Гамбія — 28 мая 2009, ) — гамбійскі, , хірург.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і. У 1949 годзе пераехаў у Сьера-Леонэ, дзе атрымаў адукацыю ў Школе Прынца Уэльскага ва Фрытаўне. З 1952 года працягнуў вучобу ў Трыніці-каледжы ў Кембрыджы, у 1956 годзе атрымаўшы ступень бакалаўра прыродазнаўчых навук. Падчас вучобы быў абраны прэзідэнтам Афрыканскага саюза студэнтаў.
У 1955—1968 гадах працаваў на радыё Бі-бі-сі, рыхтаваў праграмы для афрыканскіх краін. Займаўся медыцынскай практыкай у Гілфардзе і Нартгемптане. Быў членам Каралеўскай калегіі хірургаў Англіі.
Памёр у Дакары пасля непрацяглай хваробы.
Творчасць
Аўтар паэтычных зборнікаў «Вершы» (1964), «Спадарожнікі» (1967), «Катчыкалі» (1971), рамана «Другі круг» (1965), напісанага па ўражаннях асабістай медыцынскай практыкі, які распавядае пра стан афрыканскага грамадства напярэдадні здабыцця многімі краінамі незалежнасці.
Абіраўся старшынёй Саюза пісьменнікаў Гамбіі.
Імянная прафесура
Імянная прафесура, імянная кафедра (named professorship або endowed chair) — існуючая ў некаторых універсітэтах (асабліва ў англамоўных краінах) сістэма, пры якой месца прафесара па пэўнай спецыяльнасці носіць імя дабрачынца, які некалі падаў фінансавую падтрымку для гэтай пасады: выдаткаваў дадатковыя сродкі на аплату працы вучонага і яго даследаванняў або забяспечыў навучальнай установе магчымасць пашырэння штата.
Сцвярджаецца, што першая імянная кафедра была заснавана ў 1502 годзе, калі лэдзі, маці караля Генрыха VII, заснавала кафедру у Кембрыджскім універсітэце. У 1540 годзе ў Оксфардскім універсітэце з’явілася кафедра. Абедзве самыя старыя кафедры існуюць да гэтага часу.
Найстарэйшая імянная кафедра на зямлі будучых Злучаных Штатаў Амерыкі — ў Гарвардскім універсітэце — была заснавана ў 1721 годзе (па іншых звестках — у 1726-м) мецэнатам.
Сярод найбольш вядомых імянных профессур — сістэма каралеўскіх прафесараў ва ўніверсітэтах Вялікабрытаніі, месца Лукааўскага прафесара матэматыкі ў Кембрыджскім універсітэце (яго займалі, у прыватнасці, Ісаак Ньютан, Поль Дзірак і Стывен Хокінг), шматлікая Стэрлінгская прафесура ў Ельскім універсітэце (ЗША).
Імянная прафесура можа быць названая ў памяць не самога дабрачынца, а іншага чалавека па жаданні дабрачынца: так, у Прынстанскім універсітэце маюцца пасады Эйнштэйнаўскага прафесара [натуральных] навук і Фон-Нейманаўскага прафесара прыкладной і вылічальнай матэматыкі, выплачваемыя кампаніяй IBM.
Тарнаўка (Старасамбірскі раён)
Тарнаўка (Тарна́вка) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Кансерваваны смех
Кансерваваны смех (Canned laughter) — тэрмін, які абазначае дадатковую аўдыёдарожку тэлешоў (звычайна сіткома), з запісам смеху групы людзей. Вынайдзены Чарльзам Дугласам. Першым тэлешоў што выкарыстоўвала гэты прыём, быў амерыканскі сітком «The Hank McCune Show» выпушчаны ў 1950.
Упершыню тэрмін «кансерваваны смех» ўжываецца Тайлерам Дэрдэнам, персанажам кнігі «Байцоўскі клуб» («Fight Club») Чака Паланіка.
Салямонас Банайціс
Салямонас Банайціс ( г., пам. 4 мая 1933 г. у Каўнасе) — літоўскі выдавец, банкір, грамадскі і культурны дзеяч, адзін з падпісантаў Акта незалежнасці Літвы (1918) г.
У 1905 годзе заснаваў першую друкарню на літоўскіх землях, якія ўваходзілі ў склад Расіі, кіраваў ёй да 1918 года. Выдавецкі дом адгукнуўся на патрэбу ў тэкстах, выкліканую забаронай літоўскага слова, выдаўшы амаль 1.5 мільёны копій кніжак і каля 2 мільёнаў асобнікаў перыёдыкаў. З 1915 да 1917 года яго выдавецтва публікавала трохмоўную газету «Ковенскія навіны» (на польскай, літоўскай i нямецкай мове).
Пахаваны на Петрашунскіх могілках у Коўне.
Notocelia rosaecolana
Notocelia rosaecolana — від молей сямейства.
Апісанне
Размах крылаў 15-20  мм. Матыль нагадвае віды  і . Лёт імага з мая па жнівень у Заходняй Еўропе.
Лічынкі харчуюцца рознымі відамі ружы, уключаючы такія, як ,  і .
Арэал
Сустракаецца ў Палеарктыцы, дзе ён быў зафісаваны ў Кітаі (Пекін, Хэбэй, Ляанін, Цзілінь, Хэйлунцзян, Фуцзянь, Цзянсу, Хэнань, Хубэй, Хунань, Сычуань, Гуйчжоу, Шэньсі, Ганьсу), Манголіі, Карэі, Японіі, Іране, Цэнтральнай Азіі, Расіі і Еўропе.
Хуліа Гервасіа Перэс
Хуліа Гервасіа Перэс (Julio Gervasio Pérez Gutiérrez; — ) — уругвайскі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1950 у складзе нацыянальнай зборнай Уругвая.
Біяграфія
Пачаў гуляць у клубе «Расінг» з Мантэвідэа ў 1946 годзе. Дэбютаваў у першым дывізіёне Уругвая ў 1948 годзе ў складзе іншага сталічнага клуба — «Рывер Плэйта».
У 1957 годзе выступаў у Бразіліі за клуб «Інтэрнасьянал». Праз год Перэс вярнуўся ва Уругвай і выступаў у прафесійным футболе да 1960 года ў клубе «Суд Амерыка». Затым правёў 3 гады ў рэгіянальных аматарскіх лігах дэпартаментаў Канелонеса, Лавальехі і Рочы.
Пасля завяршэння кар’еры працаваў трэнерам у розных уругвайскіх клубах. Трэніраваў таксама парагвайскую «Алімпію» ў 1980 годзе, а затым мексіканскі клуб «Веракрус».
Хуліа Гервасіа Перэс памёр 22 верасня 2002 года ў Мантэвідэа.
Плеса (возера, Жыткавіцкі раён)
Пле́са, Плёса  — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, у пойме ракі Прыпяць, за 26 км на паўднёвы ўсход ад горада Жыткавічы, каля вёскі Хлупін.
Сцяг Уроцлава
Сцяг Уроцлава — адзін з афіцыйных сімвалаў Уроцлава.
Плеса (возера, Жыткавіцкі раён)
Плошча паверхні возера 0,22 км². Даўжыня 2,1 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 4,5 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Берагавая лінія звілістая. Берагі пясчаныя, высокія. Пратокай злучаецца з азёрамі Глухое і Плоскае. Праз возера працякае ручай Малы Свінавод і злучае яго з возерам Шчодрае.
Сцяг Уроцлава
Апісанне
Сцяг Уроцлава складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй чырвонай і ніжняй жоўтай. Суадносіны шырыні і даўжыні сцяга: 5:8. Дапускаецца размяшчаць герб на фоне сцяга. Пры вертыкальным вывешванні каля тронка размяшчаецца чырвоная паласа.
NGC 3958
NGC 3958 (іншыя абазначэнні — UGC 6880, MCG 10-17-98, ZWG 292.43, PGC 37358) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Масато Кудо
(工藤 壮人; нар. ) — японскі футбаліст. У 2013 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Нарыкала
Нарыкала (ნარიყალა) — крапасны комплекс розных эпох у Старым Тбілісі. Дакладны час заснавання крэпасці ў Тбілісі невядома, але ў VII стагоддзі яна ўжо існавала і звалася Шурыс-Цыхэ.
Пры Давідзе Будаўніку арабская крэпасць была ўмацавана і пашырана. Сучасную назву ёй надалі, як лічыцца, манголы. Блізкі да сучаснага від тбіліская цытадэль набыла ў XVII—XVIII стст., аднак землетрасенне 1827 года нанесла ёй незаменныя страты.
У 1990-я гг. прадпрымаліся спробы рэстаўрацыі Нарыкалы, у прыватнасці, была адбудавана царква св. Мікалая, якая існавала на тэрыторыі крэпасці ў XII стагоддзі.
Курцава (Ярцаўскі раён)
Курцава (Курцово) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мушковіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Урад Рэспублікі Сербскай
Урад Рэспублікі Сербскай (Влада Републике Српске) — галоўны орган выканаўчай улады Рэспублікі Сербскай — энтытэта Босніі і Герцагавіны. Яго паўнамоцтвы ўсталяваны Канстытуцыяй РС і шэрагам законаў. Паводле закона, 8 міністраў павінны быць сербамі, 5 — башнякамі, 3 — харватамі. Прэм'ер-міністр можа таксама прызначыць аднаго міністра з прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцяў. Урад складаецца з прэм'ер-міністра, віцэ-прэм'ераў і шаснаццаці міністраў, якія абіраюцца паводле нацыянальнай квоты. Міністраў абірае Народная скупшчына РС, носьбіт заканадаўчай улады.
Гісторыя
Папярэднікам урада быў міністэрскі савет з 24 чалавек, створаны 20 снежня 1991 года. Ён праіснаваў да 27 сакавіка 1992 года. Яму на змену прыйшоў першы ўрад, заснаваны 22 красавіка 1992 года ў Пале. Яго ўзначаліў Бранка Джэрыч, а складаўся яно з трох міністраў. На пасяджэнні ў Баня-Луцы 12 мая былі створаны яшчэ дзевяць міністэрстваў і вызначаны план працы. У кастрычніку таго ж года Джэрыч пайшоў у адстаўку з-за нязгоды з палітыкай міністраў Міча Станішычам і Мамчыла Мандзічам. Новым прэм'ер-міністрам стаў Уладзімір Лукіч.
Віл ван Гог
Вілеміна Якаба ван Гог (больш вядомая як Віл ван Гог;, Грот-Зюндэрт, Нідэрланды — , рэйхскамісарыят Нідэрланды) — малодшая сястра мастака-постімпрэсіяніста Вінцэнта ван Гога і гандляра жывапісам Тэадоруса ван Гога. Феміністка.
Раннія гады
Нарадзілася ў 1862 годзе. У ранні перыяд жыцця пражывала ў Грот-Зюндэрце з сям'ёй, даглядала за хворымі, была сядзелкай. У 1880-х гадах вяла перапіску са старэйшым братам Вінцэнтам, які жыў у Францыі. Неўзабаве пасля смерці брата, у 1890 годзе, яна атрымала працу ў бальніцы, дзе арганізавала «Нацыянальную выставу работ жанчын» (1898). Выстаўка мела вялікі поспех, прынесла выручку ў 20 000 гульдэнаў. Гэтыя сродкі пайшлі на патрэбы жаночых арганізацый у Нідэрландах.
Псіхлячэбніца
4 снежня 1902 г. Віл была шпіталізавана і ў хуткім часе перапраўлена ў псіхіятрычную бальніцу ў Эрмело з дыягназам «дыменцыя» на ранняй стадыі. Жанчына пражыла ў псіхбальніцах амаль 40 гадоў, і памерла ў маі 1941 года, у перыяд нямецкай акупацыі Нідэрландаў.
Тэрнава (Старасамбірскі раён)
Тэрнава (Терна́ва) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Андрэй Уладзіміравіч Жук
Андрэй Уладзіміравіч Жук (, Горкі, Магілёўская вобласць) — беларускі ваенны дзеяч, намеснік Міністра абароны Рэспублікі Беларусь (з 2021), генерал-маёр (2016).
Біяграфія
У 1986 годзе скончыў Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча. У 1990 годзе, пасля заканчэння ў Маскоўскага вышэйшага агульнавайсковага каманднага вучылішча імя Вярхоўнага Савета РСФСР, праходзіў ваенную службу на пасадах камандзіра мотастралковага ўзвода, роты, танкавай роты, начальніка штаба — намесніка камандзіра танкавага батальёна, камандзіра танкавага батальёна 334-га гвардзейскага мотастралковага палка 120-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі, намесніка начальніка штаба базы захоўвання ўзбраення і тэхнікі Паўночна-заходняга аператыўнага камандавання, намесніка камандзіра 361-й базы аховы і абслугоўвання Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.
У жніўні 2007 года скончыў з адзнакай камандна-штабны факультэт Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь і прызначаны старшым афіцэрам упраўлення галоўнага аператыўнага ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных Сіл. У далейшым ваенную службу праходзіў на пасадах старшага афіцэра сёмага ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных Сіл, начальніка штаба — першага намесніка камандзіра 120-й асобнай гвардзейскай механізаванай брыгады Паўночна-заходняга аператыўнага камандавання, камандзіра 6-й асобнай гвардзейскай механізаванай брыгады Заходняга аператыўнага камандавання, камандзіра 11-й асобнай гвардзейскай механізаванай брыгады Заходняга аператыўнага камандавання.
2 ліпеня 2014 года прызначаны намеснікам камандуючага войскамі Заходняга аператыўнага камандавання. 28 чэрвеня 2016 года прысвоена воінскае званне генерал-маёра.
З мая 2018 года па 11 сакавіка 2021 года быў камандуючым войскамі Паўночна-заходняга аператыўнага камандавання.
11 сакавіка 2021 года прызначаны намеснікам Міністра абароны Рэспублікі Беларусь.
З 2022 года знаходзіцца ў Чорным спісе Еўрасаюза, а таксама пад санкцыямі Аўстраліі, Вялікабрытаніі, Канады, Новай Зеландыі, Швейцарыі, Украіны.
Йылдыз (гатэль)
Йылдыз (Ýyldyz літаральна «Зорка») — гатэль у Ашгабаце, сталіцы Туркменістана. Будынак стаіць у перадгор’ях Капетдага, злучаны з горадам сучаснай шашой. Вышыня 107 метраў, з’яўляецца самым высокім гатэлем у Туркменістане. Будаўніцтва гатэля пачалося ў 2011 годзе па замове Упраўлення Справамі Апарату Прэзідэнта Туркменістана, для наведвальнікаў ён адкрыўся 15 кастрычніка 2013 года. Гатэль быў пабудаваны ў выглядзе дыямента кропляпадобнай формы французскай кампаніяй Bougues.
Апісанне
Агульная плошча гатэля — 50620 м², разам з прылеглай тэрыторыяй — амаль 85 000 м². Будынак мае вышыню 107 метраў, 24 паверхі. Збудаванне валодае высокай ступенню сейсмаўстойлівасці. У гатэлі 155 нумароў, у тым ліку прэзідэнцкія нумары, люкс і стандартныя нумары. Інфармацыя пра тое, колькі сродкаў было выдаткавана на будаўніцтва гатэля, не выдаецца.
Адзін з рэстаранаў гатэля на 600 месцаў, знаходзіцца на 18 паверсе, і з яго адкрываецца панарамны від на горад Ашгабад. На першым паверсе размешчана банкетная зала на 1000 месцаў.
NGC 5493
NGC 5493 (іншыя абазначэнні — MCG -1-36-13, UGCA 386, PGC 50670) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даванья
Даван'я (Davagna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 1893 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 86 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 16022. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы san Bartolomeo apostolo.
Алеаторыка
Алеато́рыка (верагодна, з aleatoric  — выпадковы < aleatorius — ігорны < aleator — ігрок < alea — ігральная костка) — метад кампазіцыі ў музыцы XX—XXI стагоддзяў, які дапускае варыябельныя адносіны паміж элементамі музычнай тканіны (у тым ліку нотнага тэксту) і музычнай формы і які прадугледжвае нявызначанасць або выпадковую паслядоўнасць гэтых элементаў пры складанні або выкананні твора.
Як метад кампазіцыі алеаторыка развілася ў процівагу строгаму варыянту серыяльнай музыкі, у тэхніцы якой элементы ва ўсіх параметрах музычнай кампазіцыі (гармонія, рытм, форма, дынаміка, тэмбр і г д.) былі строга дэтэрмінаваныя тымі ці іншымі перадкампазіцыйнымі алгарытмамі (формуламі, мадэлямі).
Сезон 1996 ЖФК Электроніка-Элінта Мінск
У 1996 годзе жаночы футбольны клуб «Электроніка-Элінта» з Мінска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Алькарас (фільм)
«Алькарас» (Alcarràs) — мастацкі фільм 2022 года рэжысёркі. Сумесная вытворчасць Іспаніі і Італіі. Карціна была ўдастоена «Залатога мядзведзя» Берлінскага кінафестывалю.
Сюжэт
Колькі яны сябе памятаюць, усе члены сям’і Соле праводзілі кожнае лета за зборам персікаў у сваім садзе ў, невялікай каталонскай вёсцы. Але ўраджай гэтага года можа стаць для іх апошнім, бо ім пагражае высяленне: гаспадар прыналежнай ім зямлі памёр, а спадчыннікі збіраюцца высякаць персікавыя дрэвы і ўсталёўваць на іх месцы сонечныя батарэі. Упершыню Соле сутыкаюцца з невядомасцю і рызыкуюць страціць больш, чым свой сад.
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 2 кінаўзнагародамі і яшчэ 9 намінацыямі.
Марта Дацкая
Марта Дацкая (Märta av Danmark; 1277, Данія — 2 сакавіка 1341 ці 3 кастрычніка 1341, Зеландыя) — каралева-кансорт Швецыі як жонка Біргера Магнусана. Ад нараджэння яе звалі Маргарыта (Маргрэтэ) Эрыксдотэр, але ў Швецыі яна была вядомая як Марта; у гісторыі яна засталася пад імем Марта Дацкая. Яна мела значны ўплыў на палітыку і была важнай дзеючай асобай у канфлікце Біргера са сваімі братамі.
Біяграфія
Марта была дачкой караля Даніі Эрыка V і Агнесы Брандэнбургскай. Яе бацька быў забіты ў 1286 годзе, а маці, якая стала рэгентам, уступіла ў паўторны шлюб у 1293 годзе. Марта выйшла замуж за спадчынніка трона Швецыі Біргера у 1298 годзе. За два гады да гэтага яе брат, кароль Эрык VI, ажаніўся з сястрой яе мужа, прынцэсай Інгеборгай Шведскай. Шлюб быў арганізаваны калі яна была яшчэ дзіцем; неабходны дазвол ад таты быў атрыманы ў 1284 годзе. Яна ў асноўным выхоўвалася пры каралеўскім двары Швецыі сваёй будучай свякрухай, каралевай-удавой Хельвіг Гальштэйнскай. Як мінімум з 1295 года яна пражывала ў Швецыі пастаянна.
Каралева
25 лістапада 1298 года яна пажаніліся на пышнай цырымоніі. Марта і Біргер выраслі разам, і іх шлюб апісваецца як шчаслівы. Яна мела вялікі ўплыў на мужа і дзяржаўныя справы. У 1299 годзе яна нарадзіла сына, які быў абвешчаны спадчыннікам пасаду ў 1304 годзе. Марта была каранаваная ў 1302 годзе, аднак ужо ў 1306 годзе браты караля адабралі сапраўдную ўладу ў мужа і жонкі. Марта адправіла свайго сына і спадчынніка да брата і нявестцы, сястры яе мужа, каралю і каралеве Даніі.
У шведскай «Хроніцы Эрыка» Марта апісваецца як крыважэрная каралева. Падчас другога канфлікту мужа з яго братамі-герцагамі, каралеўская пара запрасіла іх на вялікія святы ў Нючэпінге, падчас якіх герцагі былі схоплены, заключаны і замараны голадам. Марта, заяўляла, што любіць іх як родных, аднак на свяце выглядала як ніколі шчаслівай, пры гэтым ведаючы, што ім прыгатавана. Яе весялосць была ўспрынятая як радасць ад маючай адбыцца помсты герцагам. Мяркуецца, што каралева Марта прыдумала гэты план разам з міністрам Іаганам Брунковым.
Выгнаньне
У 1318 годзе яе муж быў скінуты, а Нючэпінгскі замак захоплены. Марта бегла да свайго брата ў Данію, дзе правяла большую частку астатняга жыцця. Неўзабаве да яе далучыўся яе муж. Яна аўдавела ў 1321 годзе, перажыла смерць брата ў 1319 годзе і забойства сына ў 1320 годзе. У 1326—1329 гадах у Германіі яна вяла перамовы аб шлюбе сваіх дачок. Апошнія гады жыцця Марта правяла манашкай у манастыры Святога Пятра ў Нестведзе. Яна была пахавана ў царкве Святога Бента ў Рынгстэдзе.
Альмдудлер
Альмдудлер (Almdudler — ад старавенскага «ёдль, які спявае ў Альпах») — папулярны аўстрыйскі газіраваны ліманад на травах. Вырабляецца з 1957 года ў Вене, а з 1994 года па ліцэнзіі і за межамі Аўстрыі ў Германіі, Швейцарыі, Бельгіі і Польшчы. Вядомая гандлёвая марка.