cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Легенда Зора
Сюжэт
Падзеі фільма адбываюцца праз 10 гадоў пасля «Маскі Зора». У Алехандра Дэ Ла Вега расце сын Хаакін, і ён абяцае жонцы Элене расстацца з маскай і вечнымі прыгодамі і зажыць спакойным жыццём. Але ажыццявіць гэтыя планы не ўдаецца, бо ўжо спее новая змова, адолець якую можа толькі легендарны Зора.
Фортэ-дэй-Мармі
Фортэ-дэй-Мармі (Forte dei Marmi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лука.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Ermete.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Каленік Мішкавіч
Каленік Мішкавіч (? — да 20 жніўня 1450) — крамянецкі баярын, набліжаны вялікага князя Свідрыгайлы.
Біяграфія
Радца Свідрыгайлы, з 1434 года староста звянігародскі і пуціўльскі. Прывілеем ад 17 кастрычніка 1437 года, выдадзеным у Кіеве, атрымаў ад вялікага князя Свідрыгайлы за верную службу, «а нигды не опущеную», многія маёнткі ў Кіеўскай зямлі і на тэрыторыі памежнай з імі Валыні, у т.л. сёлы ў Жытомірскім і Оўруцкім паветах, а таксама маёнтак Чарталесы. Найбольшае значэнне мелі падараваныя землі пад Жытомірам, названыя Слабодзішчам, дзе ў 1-й палове XVI ст. быў пабудаваны замак, а потым заснаваны горад Бярдзічаў, якія сталі з часам Бярдзічаўскім графствам. Гісторыкі звязваюць узнікненне горада Бярдзічава з Каленікам.
Вялікая беларуская рада
Вялікая беларуская рада (ВБР) — каардынацыйны цэнтр беларускага нацыянальна-вызваленчага руху ў кастрычніку—снежні 1917 года. Утворана на 2-й сесіі Цэнтральнай рады беларускіх арганізацый (15(28) кастрычніка — 24 кастрычніка (6 лістапада) 1917, Мінск) шляхам рэарганізацыі апошняй. Складалася з дэлегатаў ад беларускіх грамадска-палітычных, культурна-асветніцкіх, бежанскіх, вайсковых арганізацый. Размяшчалася ў Мінску ў былым губернскім доме (пл. Свабоды). Пастаянна дзеючым органам ВБР быў выканаўчы камітэт з 24 чал., адразу ж заявіла, што бярэ на сябе ролю беларускай краёвай улады і будзе «бараніць увесь беларускі народ».
Перадгісторыя
Вялікая беларуская рада стваралася на аснове ідэі адзінства ўсіх слаёў беларускага насельніцтва ў адстойванні агульнанацыянальных інтарэсаў.
Найбольш рашучыя ўдзельнікі ВБР адразу пачалі заклікаць да стварэння незалежнай беларускай дзяржавы як самастойнага суб’екта міжнароднага права, аднак на дадзеным этапе большасць беларускіх дзеячаў выказаліся за непарыўнасць сувязей з Расійскай рэспублікай і аўтаноміі ў яе складзе.
Дзякуючы арганізацыйным намаганням ВБР у апошнія месяцы 1917 года паскорыўся рост свядомасці беларускага народу, актывізаваўся беларускі нацыянальны рух.
30 лістапада 1917 года беларускія нацыянальна-дэмакратычныя арганізацыі звярнуліся з адозвай «Ко всему народу белорусскому», у якой абвясцілі сваю праграму. У ёй прадугледжваліся абвяшчэнне Беларусі дэмакратычнай рэспублікай і перадача ўсёй улады мясцовай Краёвай Радзе. Для арганізацыі такой улады ў адозве таксама аб’яўлялася скліканне на 5 снежня ў Мінску з’езда прадстаўнікоў усяго беларускага народу. ВБР, якая на сябе ўзяла ўсю адказнасць за скліканне Усебеларускага з’езда, звярнулася да кіраўнікоў Аблвыкамзаха Карла Ландара і Вільгельма Кнорына з прапановай аб супрацоўніцтве ў стварэнні беларускай дзяржаўнасці. Аднак апошнія адхілілі прапанову. Ідэю склікання Усебеларускага з’езда падтрымаў затое Беларускі абласны камітэт, які быў створаны з сялянскіх дэпутатаў ад беларускіх губерняў пры Усерасійскім Савеце сялянскіх дэпутатаў у Петраградзе.
Першы Усебеларускі з’езд праходзіў з 7 па 18 снежня 1917 года ў Мінску. Пасля таго, як з’езд быў разагнаны бальшавікамі, яго структуры працягвалі дзейнічаць у падполлі.
Члены Выканаўчана камітэта
і інш.
IC 1728
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Endrosis
Endrosis — род матылькоў сямейства.
Апісанне
У адрозненне ад іншых відаў сямейства, прадстаўнікі роду Endrosis маюць на задніх крылах не 10, а 9 жылак.
Мархоткіна
Мархоткіна (Мархо́ткино) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Пралетарская Пабеда
Пралета́рская Пабе́да (, Пролетарская Победа)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 1,4 км на паўночны захад ад вёскі Перасады; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Пячынскі і станцыяй Жодзіна.
Дзяржаўны мемарыяльны музей абароны і блакады Ленінграда
Дзяржаўны мемарыяльны музей абароны і блакады Ленінграда (Государственный мемориальный музей обороны и блокады Ленинграда) — музей у Санкт-Пецярбургу, прысвечаны гісторыі бітвы за Ленінград і блакады Ленінграда ў Вялікай Айчыннай вайне. Размешчаны ў доме № 9 па Саляным завулку, у складзе комплексу будынкаў Салянога гарадка. Таксама музей мае і філіял на блакаднай Дарозе жыцця ля заходняга берага Ладажскага возера — адасобленую экспазіцыю, размешчаную ў вёсцы Кокарава ў Ленінградскай вобласці.
Музей быў адкрыты ў 1946 годзе на аснове выстаўкі трафейнай нямецкай зброі, сабранай на Ленінградскім фронце па загадзе яго Ваеннага савета адразу пасля прарыву блакады ў 1943 годзе. Выстаўка адкрылася яшчэ ў час вайны пасля зняцця блакады ў 1944 годзе ў будынку, калісьці адведзеным пад Кустарны музей.
Адкрыты зноў па ранейшым адрасе ў значна меншым памеры ў гады перабудовы ў 1989 годзе ў перыяд рэабілітацыі ахвяр сталінскіх рэпрэсій.
Пруды (Барысаўскі раён)
Пруды́ (, Пруды) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Эдуар Малінаро
Эдуар Малінаро (Édouard Molinaro;, Бардо, Францыя — ) — французскі і. Лаўрэат прэміі «Залаты глобус» (1980) у намінацыі «Лепшы фільм на замежнай мове» за фільм «Клетка для дзівакоў», за гэты ж фільм намінаваўся на «Оскар» як лепшы рэжысёр і лепшы аўтар сцэнарыя. Вядомы найперш камедыямі з удзелам Луі дэ Фюнэса («Оскар» і інш.), «Мой дзядзька Бенжамэн», «Дракула — бацька і сын», «Клетка для дзівакоў». Актыўна працаваў да самай смерці. У 1996 годзе яго кінематаграфічная праца была ўшанавана Прэміяй Французскай кінаакадэміі імя Рэнэ Клера за выдатную працу ў кіно.
Жыццё і творчасць
Паходзіў з сям'і сярэдняга класу. Захапляўся кіно з самага дзяцінства. Пачаў здымаць яшчэ падлеткам. Пры стварэнні сваіх фільмаў часта карыстаўся адаптацыямі тэатральных п'ес. Сцэнарыі сваіх фільмаў амаль заўсёды пісаў сам. Меў рэпутацыю сціплага чалавека і перфекцыяніста ў працы.
Памёр ва ўзросце 85 гадоў ад лёгачнай недастатковасці. Удава — актрыса Мары-Элен Брэя (Marie-Hélène Breillat).
Міцішкава
Міцішкава (Митишково) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Станіслаў Улошак
Станіслаў Улошак (Stanisław Włoszek; каля 1554, Юхнава, Падляшша — 20 мая 1621, Варшава) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 21 верасня 1573 г. у Браневе. У 1586—1592 гг. — рэктар Полацкага езуіцкага калегіума. У 1596—1597 гг. — прэфект езуіцкіх школ у Любліне, у 1598—1603 гг. і 1611—1614 гг. — суперыёр Дома прафесаў Варшаве, а ў 1608—1609 гг. — прэпозіт (кіраўнік) Дома прафесаў у Кракаве. З 1609 па 1611 гг. займаў пасаду рэктара Віленскай акадэміі. Браў удзел у дыспутах з іншаверцамі.
Тэхас
Тэхас (Texas) — штат на поўдні ЗША. Займае 2-е месца па плошчы (пасля Аляскі) і па насельніцтву (пасля Каліфорніі). З’яўляецца адным з цэнтраў сельскай гаспадаркі, жывёлагадоўлі, адукацыі, а таксама нафтавай і хімічнай прамысловасцяў ЗША.
Геаграфія
Тэхас размешчаны на поўдні ЗША на мяжы з Мексікай. Таксама мяжуе са штатамі Нью-Мексіка, Аклахома, Арканзас і Луізіяна. Мае выхад да Мексіканскага заліва.
Сталіца штата — горад Осцін. На тэрыторыі штата налічваюцца 22 агламерацыі і 2 мегаполіса. Самыя буйныя гарады — Х'юстан, Далас і Сан-Антоніа, Арлінгтан, Корпус-Крысты.
Судовая сістэма
Штат Тэхас мае складаную судовую структуру, яна падзяляецца на 5 шырокіх узроўняў: вышэйшыя апеляцыйныя суды, прамежкавыя апеляцыйныя суды, дзяржаўныя суды першай інстанцыі, акруговыя суды і мясцовыя суды першай інстанцыі.
У 2018 годзе ўзровень злачыннасці ў штаце знізіўся на 5,4% у параўнанні з 2017 годам.
Лівонская вайна
Перад падзеямі
У 1557 годзе быў заключаны ваенны саюз Лівонскага ордэна і ВКЛ супраць Маскоўскай дзяржавы.
Адсутнасць дастатковай колькасці круглагодна незамярзаючых партоў моцна абмяжоўвалі доступ Швецыі да балтыйскага гандлю. Але Швецыя хутка багацела дзякуючы гандлю лесам, жалезам, меддзю, росту флоту і блізкасці да партоў Лівоніі праз вузкі Фінскі заліў. Швецыя імкнулася да экспансіі ў Лівонію, але ўмяшанне рускага цара часова прыпыніла гэтыя намаганні праз руска-шведскую вайну 1554—1557 гг., якая скончылася Наўгародскім перамір’ем.
Вайна ў Лівоніі
У студзені 1558 г. маскоўскія войскі пачалі вайну супраць Лівонскага ордэна і хутка занялі шэраг гарадоў і замкаў (Нарва, Дэрпт, Нейгаўз, Тарту і інш.) ва ўсходняй частцы Лівоніі, наблізіліся да Рэвеля і Рыгі, дзе ў 1559 г. адбылося спаленне расійскімі войскамі рыжскага флоту. Кіраўніцтва ордэна заключыла перамір’е (1559 г.) з Масквой і звярнулася па дапамогу да еўрапейскіх манархаў, але згоду на ваенную дапамогу даў толькі вялікі князь літоўскі Жыгімонт Аўгуст, разумеючы небяспеку маскоўскага заваявання Лівоніі. Летам 1559 г. у Вільні быў скліканы вальны сойм, які разглядаў гэту просьбу вялікага магістра Готарда Кетлера. Узамен за пераход усяго Ордэну пад пратэктарат ВКЛ Жыгімонт абавязаўся (31 жніўня 1559 г.) скіраваць пасольства да Івана IV з патрабаваннем спыніць вайну, а ў выпадку адмовы пачаць вайну з Масквой.
У лістападзе 1559 г., пасля адмоўнага адказу Івана IV, войска ВКЛ на чале з гетманам Мікалаем Радзівілам Рудым (некалькі тысяч наймітаў) пачало баявыя дзеянні на тэрыторыі Інфлянтаў. Тры разы ў Інфлянты хадзіла паспалітае рушэнне. У 1560 г. рускія войскі занялі Марыенбург, Эрмес, Фелін. У ліпені 1561 г. войска ВКЛ на чале з Радзівілам Рудым уступіла ў Лівонію, але было разбіта пад Пярну.
У выніку новых ваенных няўдач Лівонскі ордэн фактычна распаўся. Апошні магістр Готард Кетлер перадаў у сакавіку 1562 г. Мікалаю Радзівілу Чорнаму (стрыечны брат Мікалая Радзівіла Рудога) пячатку Ордэна і ключы ад Рыгі. Часткі ордэнскай тэрыторыі перайшлі да Даніі (востраў Эзель у 1560) і Швецыі (паўночная Эстонія і востраў Дага ў 1561 г.). Нарэшце, у лістападзе 1561 г. у Вільні было падпісана пагадненне, згодна з якім вялікі магістр ордэна Готард Кетлер аб’яўляўся свецкім князем у Курляндыі і губернатарам у астатняй частцы Лівоніі, якая станавілася правінцыяй пад уладай Вялікага Княства Літоўскага (з 1569 г. — Рэчы Паспалітай). Так перастала існаваць ваенна-царкоўная дзяржава — Лівонскі ордэн.
Тым часам Маскоўская дзяржава заключыла перамір’е з Швецыяй (1561) і пачала вайну супраць ВКЛ.
Вайна ў ВКЛ
У 1562 г. маскоўскія войскі, карыстаючыся тым, што войска ВКЛ было ў Інфлянтах, здзейснілі шэраг нападаў на ўсходнія землі ВКЛ (Дуброўна, Копысь, Шклоў, Орша, Віцебск). Быў узяты Невель, каля якога ў жніўні 1562 г. 4-тысячнае войска ВКЛ білася з 15-тысячным войскам Масквы на чале з Андрэем Курбскім.
Увесь гэты час афіцыйнага стану вайны паміж ВКЛ і Маскоўскай дзяржавай не было. Аднак у 1562 г. Іван IV распаўсюдзіў свае планы на землі ВКЛ, называючы сваёй вотчынай ужо «ўсю Літоўскую зямлю».
У 1563 г. вялікае маскоўскае войска на чале з самім Іванам IV выйшла з Вялікіх Лукаў і абклала Полацк, які здаўся пасля двутыднёвай аблогі (31 студзеня — 15 лютага), адкрываючы шлях углыб ВКЛ, да Вільні (200 км). Войска ВКЛ, высланае на дапамогу Полацку, было разбіта пад Глыбокім. Военачальнікі ВКЛ у перамовах (люты 1563 г.) здолелі дамагчыся перамір’я да лістападу 1563 г. Паводле ўмоў перамір’я войскі ВКЛ не маглі падступаць да Полацкай зямлі, яшчэ не цалкам занятай маскоўскім войскам, што дало Івану IV свабоду дзеянняў у гэтых землях (разбурэнне Лукомля 8 жніўня 1563 г., спаленні і разбурэнні іншых паселішчаў Полаччыны).
Вялікае пасольства Жыгімонта ў Маскве (Ю. Хадкевіч, Р. Валовіч) спрабавала дасягнуць міру з Іванам IV, але перамовы (канец 1563 — 9 студзеня 1564) сарваліся, бо абодва бакі не жадалі саступаць, нават часова, правы на Полацкі павет і Інфлянты.
Ваенныя дзеянні ўзнавіліся ў 1564 наступам на ВКЛ вялікіх войскаў (корпусаў) Шуйскага і братоў Сярэбраных. Аднак перамогі войска ВКЛ над Улай і над Дуброўнай сарвалі маскоўскі паход. Драбнейшыя ваенныя дзеянні (набегі) працягваліся ўвесь 1564 год. Моцна пацярпелі ўсходнія землі Беларусі, войскі ВКЛ хадзілі на маскоўскую частку Інфлянтаў і Вялікія Лукі.
Паражэнні 1564 абвастрылі барацьбу рускага баярства супраць Івана IV. У красавіку 1564 у ВКЛ збег Андрэй Курбскі.
У 1565 тактычныя дзеянні працягваліся, войскі ВКЛ пустошылі Пскоўшчыну, перамаглі пад Красным Гарадком, хадзілі на Севершчыну, панеслі паразу пад Чарнігавам (пад кам. гетмана П. Сапегі). Саюзнік Жыгімонта хан Даўлет-Гірэй хадзіў на Разаншчыну.
Зацягнутая вайна схіліла Івана IV да ўзнаўлення мірных перамоў. У жніўні 1565 ваенныя дзеянні былі спыненыя, аднак вялікае пасольства Жыгімонта Аўгуста (Ю. Хадкевіч, Ю. Тышкевіч, М.Галабурда і інш.) прыехала ў Маскву толькі ў маі 1566. Па-ранейшаму несумяшчальныя патрабаванні абодвух бакоў прывялі да адкладу далейшых перамоў у ліпені 1566.
Земскі сабор (1566) ухваліў вайну Івана IV за Лівонію, таму падрыхтоўка да ваенных дзеянняў працягвалася. Маскоўская дзяржава ў 1566—1569 ставіла на Полацкай зямлі свае замкі (Усвяты ў ліпені 1566, Сокал на Дрысе, Ула на Дзвірне ўвосень 1566, таксама Суша, Сітна, Красны, Казьян, Усвят, Туроўля). Падчас узвядзення чарговага замка Кап’е на возеры Суша летам 1567 войска ВКЛ напала і разбіла маскоўскі 8-тысячны ахоўны корпус, не зважаючы на перамір’е. У тыя самыя дні лета 1567 маскоўскае пасольства прыбыло ў Гродна, проста на сойм, але выставіла такія непрымальныя патрабаванні, што перамовы практычна не адбыліся.
У жніўні 1567 ізноў пачаліся актыўныя ваенныя дзеянні. Вялікае войска Масквы сабралася каля Вялікіх Лукаў і пайшло на Інфлянты, але вярнулася да Вялікіх Лукаў і Тарапца, даведаўшыся пра збор паспалітага рушэння ВКЛ. Ваенныя дзеянні ізноў перайші ў дробныя пагранічныя сутычкі (напрыклад, войска ВКЛ узяло Сітна зімой 1567, хадзіла ў паходы на Веліж і Усвяты, потым на Белае на Смаленшчыне ў студзені 1568, перамагло пад Веліжам у студзені 1568).
Сабранае глыбокай восенню 1567 паміж Маладзечнам і Лебедзевым войска земскай службы ВКЛ (да 50 тыс.ч.) паспрабавала перанесці ваенныя дзеянні на тэрыторыю Маскоўскай дзяржавы, але дзейнічала нерашуча, і ў выніку пад вясну 1568 рушэнне разыйшлося, нічога не дасягнуўшы. Пасля няўдалага паходу на Маскву ў 1568 працягваліся малазначныя тактычныя дзеянні (перамога ВКЛ у баі пад Лепелем, узяцце Улы ў верасні; спаленне пасадаў Віцебска маскоўскім войскам). Новае перамір’е было парушана маскоўскімі нападамі на замкі ў Інфлянтах.
Перамір’е ВКЛ і Масквы
Польскія феадалы нічым не дапамагалі свайму саюзніку, а толькі чакалі зручнага моманту для атрымання карысці з цяжкага становішча ВКЛ, і такі момант наступіў, калі пачаліся перамовы ў Любліне. Аднак пасля падпісання Люблінскай уніі Маскоўскай дзяржаве давялося мець справу ўжо з сіламі дзвюх дзяржаў. Таксама ў 1569 татарска-турэцкае войска зрабіла паход на Астрахань. На гэты час абодва бакі ўжо моцна стаміліся ад вайны, і ў канцы 1569 у Маскву выехала новае вялікае пасольства, гэтым разам ад Рэчы Паспалітай. Ізноў абодва бакі не адступалі ад свайго жадання мець Полацк і Рыгу. У выніку, згодна з умовамі 3-гадовага трактату аб прымірэнні (1570), Полацкая зямля была падзеленая. Да Масквы часова адыйшлі Полацк, Сітна, Азярышча, Усвяты і замкі Туроўля, Сокал, Крэчэт, Красны, Суша. У 1572 перагаворы ўзнавіліся, Жыгімонт Аўгуст жадаў вярнуць Полацк, але Іван IV не згаджаўся. Неўзабаве ў 1572 г. Жыгімонт памёр, і Полацк застаўся пад маскоўскай уладай.
Узнаўленне вайны ў Лівоніі
У 1571 крымскі хан Даўлет-Гірэй спаліў Маскву. Карыстаючыся безуладдзем у Рэчы Паспалітай (1572—1575), Іван IV узнавіў вайну супраць Швецыі (1572), заняў у Лівоніі Вейсенштэйн (1572) і Пернаў (1575), да 1577 — амаль усё ўзбярэжжа, узяў у аблогу Рэвель.
Узнаўленне вайны ў ВКЛ
Новаабраны кароль Стэфан Баторый ажыццявіў у 1577—1579 гадах энергічную падрыхтоўку да ўзнаўлення вайны за Полаччыну. Сканцэнтраванае каля Свіры 41-тысячнае войска выйшла сушай праз Глыбокае да Дзісны і вадой праз пратокі Нарач-Паставы ў Дзісну да Дзвіны. У Дзісне войска пераправілася і з поўначы падышло да Полацка ў ліпені 1579 года і аблажыла горад 11 жніўня 1579. Дажджлівы год не дазваляў ужываць запальныя ядры, маскоўскія ўмацаванні падпалілі ўручную і 30 жніўня горад здаўся. Пры ўступленні ў горад войскаў Рэчы Паспалітай была разрабавана і часткова спалена бібліятэка Сафійскага сабора.
На працягу ліпеня—жніўня быў заняты шэраг меншых маскоўскіх замкаў, 4 верасня ўзятая Туроўля, 11 верасня штурмам узятая і спалена крэпасць Сокал разам з гарнізонам і часткай штурмаваўшых, 16 кастрычніка без бою занятая крэпасць Суша. У снежні 1579 года была ўзятая Няшчарда.
На працягу 1580 у час паходу войска Рэчы Паспалітай на Маскву былі вернуты і тыя землі Полаччыны, якія пасля 1579 заставаліся пад уладай Масквы (Себеж, Завалачча, замкі Азярышча, Усвяты). Былі занятыя Вялікія Лукі, атакаваныя Холм і Старая Руса. Шведскае войска заняло Карэлу (1580), Нарву, Івангорад, Ям, Капор'е (усё — 1581), абклалі Арэшак (1581).
У 1581 Баторый з р-на Дзісны рушыў да Вострава (узяты 21 жніўня 1581) і Пскова. Атрад Радзівіла Рудога 5 жніўня 1581 выйшаў з Віцебска на Веліж, Таропец, Старую Русу і злучыўся пад Псковам з галоўнай арміяй. 26 жніўня 1581 войска РП пачало 5-месячную няўдалую аблогу Пскова.
Канец вайны
Незадаволенасць вайной у Рэчы Паспалітай і няўдача аблогі Пскова вымусілі Баторыя пачаць перамовы, і 15 студзеня 1582 быў заключаны Ям-Запольскі 10-гадовы мір. Лівонія, Веліж і Полацк вярнуліся ў ВКЛ. Паводле Плюскага міру (1583) за Швецыяй засталіся Паўночная Эстонія, Нарва, Ям, Капор’е, Івангорад.
Дабравольск
Дабраво́льск (, Добровольск) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Аболецкага сельсавета.
Пядзенік чубаты
Апісанне
Размах крылаў 45-50 мм. Пярэднія крылы самца пафарбаваны ў чырванавата- або рудавата-бурыя тоны з цёмным напыленнем. Нясуць на сабе дзве папярочныя цёмныя лініі, паміж якімі знаходзіцца цёмная кропка. У вяршыні пярэдняга крыла знаходзіцца чорная пляма з белым цэнтрам. Афарбоўка крылаў самкі жоўта-шэрая, часам белая. Пляма ў вяршыні пярэдняга крыла чорнага колеру, малазаўважная. Заднія крылы ў абодвух палоў святлей пярэдніх. Па ім праходзіць адна цёмная лінія, з унутранага боку ад якой маецца цёмная кропка.
Арэал
Сярэдняя і Паўднёвая Еўропа, Малая Азія, сярэдняя паласа Расіі, Каўказ.
Біялогія
Час лёту ў верасні-кастрычніку. Вусень чорна-бурага або шэра-бурага колеру з нерэзкім светлым малюнкам, часам з жаўтлявымі плямамі. Вусень харчуецца на бярозе, дубе, таполі, вярбе, ліпе, алешыне, сліве, грушы, яблыні, і вязе. Кукалка чырвона-жоўтага колеру.
Стрэпет
Стрэпет (Tetrax tetrax) — від птушак з сямейства драфіных.
Апісанне
Велічынёй стрэпет з курыцу, даўжыня да 50 см, маса да 950 г. Апярэнне спіны шаравата-вохрыстае, з цёмным струменістым малюнкам, брушка белае, шыя чорная з дзвюма белымі палосамі, крылы белыя, з чорнымі канцамі. У самца шыя бураватая з стракацінамі. Зімой самец афарбаваны як самка. Шлюбны голас самца — сухое «тррэк-кррэк».
Распаўсюджанне
Жыве ў стэпах і паўпустынях Еўразіі і Паўночнай Афрыкі, толькі там, дзе засталіся ўчасткі цаліны. З-за суцэльнага ўзворвання стэпаў у многіх месцах стрэпеты сталі рэдкасцю. Нешматлікі, месцамі знікаючы від, знаходзіцца пад аховай. На Беларусі да канца XVIII ст. гнездаваўся на паўднёвым усходзе, у апошнія часы не адзначаны.
Асаблівасці біялогіі
Стрэпеты кормяцца насякомымі, насеннем, парасткамі.
Асцярожныя птушкі, трымаюцца паасобку ці парамі, толькі перад адлётам на зімоўку яны збіраюцца ў чароды. Палёт стрэпета своеасаблівы. Сарваўшыся з зямлі, ён ляціць вельмі хутка. Здаецца, што птушка дрыжыць і трымціць на месцы, але ў той жа час хутка рухаецца наперад. У палёце крылы выдаюць здалёку чутны своеасаблівы свіст.
Прудоўка (прыпыначны пункт)
Прудо́ўка (, Прудовка)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 1,3 км на паўночны захад ад пасёлка Прудоўка; на лініі Куток — Гомель, паміж станцыяй Церахоўка і |паміж.
Леў Львовіч Ракаў
Леў Львовіч Ракаў (Лев Львóвич Ра́ков;,  — , ) — савецкі ваенны гісторык, музейны работнік, літаратар, мемуарыст; стваральнік Дзяржаўнага мемарыяльнага музея абароны і блакады Ленінграда (1944), дырэктар Публічнай бібліятэкі ў Ленінградзе (1947—1950).
IC 1729
IC 1729 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сядзіба Бонч-Асмалоўскіх (Блонь)
Сядзіба Бонч-Асмалоўскіх — сядзібна-паркавы ансамбль у вёсцы Блонь Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Сядзіба ўключала ў сябе сядзібны дом, флігель, альтанку, вадзяны млын, крухмальны завод, майстэрні, малочную ферму, маслабойку, сыраварню і іншыя гаспадарчыя пабудовы. Сядзібу стваралі хутчэй за ўсё Асоўскія на месцы былога кляштара езуіцкай місіі. На думку даследчыка Афтаназі, кляштар стаў жылым домам новай сядзібы.
Планіровачная пабудова сядзібы вызначалася становішчам на беразе Цітаўка. Сядзібны дом размешчаны ля грэбня тэрасы, якая стромка абрываецца да рэчышча ракі. Драўляны сядзібны дом быў пабудаваны ў другой палове XIX стагоддзя на паўночнай ускраіне Блоні, побач с дарогай Мар'іна Горка — Пухавічы. Парадная частка сядзібы мае рысы, характэрныя для невялікіх сядзіб эпохі позняга класіцызму, але даследчык Т. В. Габрусь адносіць увесь будынак да эклектыкі. Вакол дома быў разбіты невялікі рэгулярны парк. Дом аднапавярховы і прамавугольны ў плане, накрыты вальмавым дахам. У цэнтральнай частцы галоўнага фасада знаходзіцца шырокі порцік з чатырох мураваных тасканскіх калон, якія падтрымліваюць франтон з люкарнай у тымпане. Фасады ашаляваны гарызантальна. Тарцы будынка выкананыя ў выглядзе лоджый, вылучаных парамі калон з імправізаванымі капітэлямі. Таксама на фоне шалёўкі вылучаюцца ліштвы праёмаў і вуглавы руст. Будынак мае анфіладную кампазіцыю з вестыбюлем у цэнтры. Па тарцах знаходзяцца 2 вялікія залы.
У пачатку XX ст. Бонч-Асмалоўскім да левага тарца будынка быў прыбудаваны двухпавярховы рызаліт вежавага тыпу. Аконныя і дзвярныя праёмы, а таксама калоны былі афарбаваны ў светлы колер, а агульны фон будынка быў цёмным. Такую каларыстыку захавалі і да нашых дзён. Дом меў два ганка: з бакавога (заходняга) і паўднёвага фасадаў. Палажэнне дома на высокім беразе давала магчымасць агляду шырокай панарамы другога берага. Вось галоўнай перспектывы была падкрэслена двума магутнымі дрэвамі. З процілеглага боку ракі сядзібу добра відаць з драўлянага моста.
Сядзібны дом быў галоўным акцэнтам паўночна-заходняй перспектывы. Але выразны кампазіцыйны прыём страціў свой эфект з-за разрослай уздоўж берага вярбы і дзевяці таполяў пасынкавага паходжання, якія цалкам захінаюць будынак. Па восі да будынка сядзібы, з паўднёвага боку вядзе доўгая ўязная алея, абсаджаная пераважна клёнамі (падсаджана таполя канадская Robusta), уздоўж якой размяшчаліся сады, а з заходняга боку — гаспадарчыя і службовыя пабудовы. У цяперашні час працягам алеі з'яўляецца асфальтаваная дарога, якая праходзіць каля дома, перасякаючы тэрыторыю сядзібы (зараз раён прыватнай забудовы). На месцы змененага партэра з кругам (з будаўніцтвам дарогі ён аказаўся прыніжаным) растуць конскія каштаны (7 дрэў ва ўзросце больш за 50 гадоў) з нізкапасаджанымі кронамі і 2 грушы. Дрэвы закрываюць фасад сядзібнага дома.
Сам рэгулярны парк невялікі, займае каля 4 гектараў уздоўж ракі, якая, плаўна выгінаючыся, вызначае контуры парку. Асноўныя перспектывы былі арыентаваны на пойму, якая візуальна была часткай парку.
Зараз у доме знаходзіцца раённы краязнаўчы музей.
Чарлі Чаплін
Чарлз Спе́нсер Ча́плін, Ча́рлі Ча́плін (Charles Spencer Chaplin;, Лондан — , Карсейр-сюр-Вевэ, Швейцарыя) — легендарны англійскі і амерыканскі кінаакцёр і кінарэжысёр першай паловы 20-га стагоддзя. Прызнаны як адзін з найлепшых комікаў ў гісторыі сусветнага кіно, тройчы уганараваны прэміяй «Оскар».
Ён іграў ролі, пісаў сцэнарыі, прадзюсаваў уласныя фільмы. Чаплін быў адным з класікаў эры нямога кіно. За сваю кар’еру, якая доўжылася больш як 65 гадоў, ён прайшоў шлях ад віктарыянскіх сцэн брытанскіх мюзік-холаў, да Галівуда — цэнтра сусветнага кінамастацтва.
Паходжанне
Некалькі пакаленняў сямейства Чаплінаў пражывала на ўсходзе Англіі ў графстве Суфалк.
Мяркуючы з прозвішча, гэта былі нашчадкі гугенотаў, якія ахвотна сяліліся ва Усходняй Англіі. Прапрадзед Чапліна Сэдрах нарадзіўся 1786 годзе і стаў сельскім шаўцом ў Грэйт-Фінбара.
Бацька Чарлі Чапліна Чарлз Чаплін нарадзіўся 18 сакавіка 1863 года на Оркас-стрыт, у Мерылебоўні. Маці — Ханна Харыет Педлінгем Хіл — нарадзілася ў 1865 годзе на Кэмдэн-стрыт, 11. Яна таксама паходзіла з шавецкага роду.
Цырымонія шлюбу Чарлза Чапліна і Ханы Хіл праходзіла ў царкве святога Яна ў Лондане.
Ранняя біяграфія
Чарлі Чаплін нарадзіўся 16 красавіка 1889 года ў Лондане. Неўзабаве пасля нараджэння Чарлі яго бацькі разышліся; дзеці засталіся на апецы маці, Ханы Харыет Хіл, якая выступала ў вар'етэ. Праз некалькі гадоў яна страціла голас і ў 1896 годзе была вымушаная пакінуць сцэну. Браты Сід і Чарлі (разам з маці) апынуліся ў працоўным доме ў Ламбета, а потым іх аддалі ў школу для сірот і бедных дзяцей. Чарлі ўпершыню выступіў на сцэне ў 1894 годзе, ва ўзросце пяці гадоў, калі яго нумар замяніў нумар яго маці ў праграме мюзік-хола. У канцы 1898 года ён уступае ў дзіцячую танцавальную групу «Восем ланкашырскіх хлопцаў» (The Eight Lankashire Lads). Гэта паўплывала на творчую манеру акцёра, фільмы якога пасля крытыкі называлі «фільмамі-балетамі». На Каляды 1900 года «Ланкашырскія хлопцы» ўдзельнічалі ў пантаміме «Папялушка». Чаплін у гарнітуры кошкі ўпершыню атрымаў магчымасць рассмяшыць гледачоў. Вясной 1901 года Чаплін пакідае трупу «ланкашырскіх хлопцаў». 9 мая 1901 года ва ўзросце 37 гадоў памірае бацька Чапліна. Чарлі рэдка наведвае школу, працуе прадаўцом газет, памочнікам урача, у друкарні і т.п., але нідзе доўга не затрымліваецца праз юны ўзрост.
У 1903 годзе ён ва ўзросце 14 гадоў атрымлівае сталую працу ў тэатры і ролю пасыльнага Білі ў п’есе «Шэрлак Холмс». У гэты час Чаплін быў практычна непісьменным. Калі яму ўручылі тэкст ролі, ён баяўся, што яго папросяць прачытаць услых некалькі абзацаў. Ролю яму дапамог вывучыць брат Сідні.
Хванхэ-Пукто
Хванхэ-Пукто  — правінцыя ў КНДР. Была сфарміравана ў 1954 шляхам падзелу правінцыі Хванхэдо на паўночную і паўднёвую часткі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сарывон.
Чарлі Чаплін
Ранняя біяграфія
На працягу некалькіх гадоў Чарлі таксама выступаў у вар’етэ. З 16 гадоў Чаплін рэгулярна практыкаваўся ў ігры на скрыпцы, беручы урокі ў тэатральнага дырыжора, і займаючыся па 4-16 гадзін у дзень.
Хванхэ-Пукто
Адміністрацыйны падзел
Хванхэ-Пукто падзелена на 3 горада (сі) і 16 паветаў (кун).
Чарлі Чаплін
Кістоун Філм
Чаплін з трупай Карно быў на гастролях у ЗША з верасня 1910 года па чэрвень 1912 года. У 1912 годзе ён на пяць месяцаў вяртаецца ў Англію, а 2 кастрычнік 1912 года юнак прыязджае разам з трупай Карно ў ЗША і застаецца ў гэтай краіне. Падчас аднаго з выступаў яго заўважае кінапрадзюсер Мак Сенет. Гульня Чарлі падабаецца Маку, і ён запрашае артыста на працу ў сваю студыю «Keystone Studios». 23 верасня 1913 года Чаплін заключае кантракт з «Кістоун Філм» з платай $ 150 у тыдзень.
Спачатку Чаплін спрабуе імітаваць даволі грубы стыль сенетыўскіх камедый-экспромтаў, аднак поспех яму прыносіць менавіта адыход ад гэтага стылю. Неўзабаве ён становіцца знакамітым кінаакцёрам і пачынае фарміраваць і навострываць свой экранны вобраз. Спачатку яго персанаж Чэз (на здымачных «хлапушках» у працоўных дубляў, якія захаваліся, ён пазначаўся як Chas Chaplin, Авенарыус называе яго «Чэйс») выглядаў дзёрзкім махляром і лавеласам, аднак паступова ў вобразе з’яўляецца ўсё больш чалавечай цеплыні і лірызму, які глядач прывык звязваць з маленькім валацугам. Паступова асвойваючы найноўшыя аспекты кінавытворчасці, Чаплін перастае задавальняцца толькі акцёрскай працай і ўгаворвае Сенета дазволіць яму самому ставіць фільмы. Неўзабаве Чаплін пачынае разумець, што праца на Сенета абмяжоўвае яго творчыя магчымасці, і сыходзіць з «Кістоун».
Эсэней Філм
Заробкі Чарлі хутка растуць: калі ў 1914 годзе ў «Кістоун» ён атрымлівае $ 150 у тыдзень, то ўжо ў 1915 годзе ў студыі «Эсэней Філм» (Essanay Film) — $ 1250 у тыдзень плюс бонус $ 10 000 за кантракт; у 1916—1917 гадах, у «М’ючуэл Філм» (Mutual Film) — $ 10 000 у тыдзень плюс $ 150 000 за кантракт. У 1917 годзе Чаплін заключае са студыяй «Фёрст Нэшнал Пікчэрз» (First National Pictures) кантракт на $ 1 млн, становячыся па тых часах самым дарагім акцёрам у гісторыі.
Юнайтэд Артыстс
З часам ён вырашае знайсці творчую самастойнасць і ў 1919 годзе засноўвае студыю «Юнайтэд Артыстс» (United Artists) сумесна з Мэры Пікфард, Дугласам Фэрбенксам і Дэвідам Грыфітам.
Рост папулярнасці
У 1921 годзе Чаплін здзяйсняе падарожжа ў Еўропу. У Лондане і Парыжы пры яго з’яўленні збіраюцца велізарныя натоўпы. За тры першых дня ў Лондане Чаплін атрымаў 73000 лістоў. У Берліне яго ніхто не ведаў, у пасляваеннай Германіі фільмы Чапліна не паказваліся. Другі візіт у Еўропу Чаплін здзейсніў ў 1931 годзе — падчас прэм’еры фільма «Агні вялікага горада». Трэці Чаплін пабываў у Еўропе ў 1936 годзе падчас паказу фільма «Новыя часы».
У 1922 годзе Чаплін не меў уласнага дома — жыў у арандаваных хатах, гасцініцах і клубе. У 1922 годзе Чаплін пабудаваў сваю хату ў Бэвэрлі-Хілз. У доме акрамя 40 пакояў былі кіназала і арган.
Славу Чапліну прынесла нямое кіно, і хоць гук з’явіўся ў фільмах ўжо ў 1927 годзе, Чарлі застаецца верным старой кінатэхніцы яшчэ цэлае дзесяцігоддзе. Першай цалкам гукавой карцінай Чапліна стаў «Вялікі дыктатар» — антыгітлераўскі фільм, зняты ў 1940 годзе. Гэта быў апошні фільм, дзе выкарыстоўваецца вобраз Валацугі-Чарлі.
Апошнія гады жыцця
У 1952 годзе Чаплін стварае фільм «Агні рампы» — аповяд пра лёс творчага чалавека і пра творчасць наогул. 17 верасня 1952 года ён адпраўляецца ў Лондан на сусветную прэм’еру «Агнёў рампы», і кіраўнік ФБР Эдгар Гувер дамагаецца ад іміграцыйных уладаў забароны на зваротны ўезд акцёра ў краіну. Чаплін пасяліўся ў Швейцарыі, у мястэчку Веве.
У Швейцарыі Чаплін піша музыку да сваіх старых нямых фільмаў, агучвае фільм «Залатая ліхаманка».
Акцёр быў узнагароджаны Міжнароднай прэміяй Міру ў 1954 годзе.
У сваім фільме «Кароль у Нью-Ёрку» (1957) Чаплін усё яшчэ сам грае галоўную ролю.
У 1964 годзе Чаплін выдае свае мемуары, якія ляглі ў аснову біяграфічнага мастацкага фільма «Чаплін» (1992). Апошні фільм «Графіня з Ганконга» Чаплін ставіць па сваім сцэнарыі ў 1967 годзе; галоўныя ролі ў фільме выканалі Сафі Ларэн і Марлан Бранда.
У 1972 годзе Чаплін ў другі раз атрымаў ганаровага «Оскара». Для гэтага ён прыехаў на кароткі час у ЗША — яму далі толькі абмежаваную візу. 4 сакавіка 1975 года Чаплін быў пасвечаны ў рыцары каралевай Елізаветай II у званні рыцара-камандора Ордэна Брытанскай імперыі.
Акцёр памёр 25 снежня 1977 года ў сваім доме ў Веве.
Вобраз Валацугі
Чарлі Чаплін спалучаў акцёрскі талент з бліскучай клоўнскай тэхнікай. Ён стварыў вядомую кінамаску «маленькага чалавека».
Вобраз Валацугі ўпершыню з’явіўся ў фільме «Незвычайна цяжкае становішча Мэйбл» (па іншай версіі — у фільме «Дзіцячыя гонкі на аўтамабілях», знятым некалькі пазней, але які выйшаў на экран на тыдзень раней, 7 лютага 1914 года): з кіёчкам, у кацялку і чужых чаравіках, абутых да таго ж кожны не на тую нагу, у велізарных штанах і з паходкай дрэннага танцора. Чаплін быў малады, а выглядаў маладзей сваіх гадоў, таму ён для самавітасці прыляпіў невялікія вусы. Маленькія вусы не хавалі мімікі, неабходнай ў нямым кіно. Гэтаму валацугу, чалавеку без пашпарта, было наканавана зрабіцца візітнай карткай нямога кіно. У кароткай стужцы «Дзіцячыя гонкі на аўтамабілях» герой Чапліна, які завітаў на гэткае спецыфічнае мерапрыемства, не робіць фактычна нічога, апрача таго, што ўвесь час спрабуе пралезці на першы план. Ён атрымлівае некалькі выспяткаў ад рэжысёра, які кіруе здымкамі гонак, і ледзь не трапляе пад бязлітасныя колы юных гоншчыкаў; яго намаўляюць адысці і нават у пэўны момант скручваюць яму рукі, але марна — адсунуць валацугу да публікі так і не ўдаецца. Герой Чапліна ўжо ў гэтым, першым фільме — маленькі чалавек у пошуках любові. Вобраз, які пройдзе праз усе карціны з Валацугам — і наогул праз усе карціны Чапліна. Свет у нямых фільмах з Чарлі метадычна і мэтанакіравана спрабуе выбіць з валацугі ягоную саманадзейную дурасць і пераканаць яго, што ён — ніхто і на любоў не напрацаваў. Але Чарлі не здаецца, сціпла і ўпарта кажа: я ёсць.
Вобраз бадзягі Чарлі выяўлены ў фільмах «Бадзяга» (1915), «Ціхая вуліца», «Імігрант» (абодва 1917) і інш. Герой Чапліна арганічна існаваў у жанрах і трагіфарсу («На плячо!», 1918), і меладрамы («Малыш», 1921).
Чаплін у аўтабіяграфіі пісаў аб сваім персанажы:
Непаўторная творчая індывідуальнасць Ч. Чапліна прынесла поспех стужкам «Залатая ліхаманка» (1925), «Цырк» (1928), «Агні вялікага горада» (1931) і інш.
Маленькі Валацуга стаў адным з самых тыражаваных вобразаў у масавай культуры XX стагоддзя.
Асабістае жыццё
Чаплін быў жанаты чатыры разы, у яго было 11 дзяцей. Некаторыя з іх таксама спрабавалі сябе ў якасці акцёраў. Найбольшую вядомасць як актрыса атрымала Джералдзіна Чаплін.
Хэці Кэлі
Хэці Кэлі — танцорка, першае каханне Чапліна. Яны пазнаёміліся ў Лондане, калі Чапліну было 19 гадоў, а Хэці 14. Пасля пяці спатканняў яны рассталіся. Пазней Хэці Кэлі выйшла замуж, а Чаплін некалькі разоў сустракаўся з яе братам. Хэці Кэлі памерла ў 1918 годзе падчас эпідэміі «іспанкі». Чаплін даведаўся пра гэта толькі ў 1921 годзе.
Эдна Пэрвіенс
Пэрвіенс і Чаплін пазнаёміліся ў 1915 годзе ў Лос-Анджэлесе падчас здымак другога фільма Чапліна для студыі Эсэне. Эдна Пэрвіенс падтрымлівала рамантычныя адносіны з Чапліным падчас іхняй сумеснай працы ў студыях Essanay і Mutual films ў 1916—1918 гг. У 1918 годзе яна пачала сустракацца з акцёрам Томі Мейганам з кампаніі «Парамаўнт». Пэрвіенс заставалася галоўнай актрысай ў фільмах Чапліна да 1923 года. Чаплін штотыдзень плаціў ёй зарплату да самай яе смерці ў 1958 годзе.
Мілдрэд Харыс
Мілдрэд Харыс (Mildred Harris, 1901—1944) — першая жонка Чапліна. Вяселле адбылося 23 кастрычніка 1918 года. Чапліну было 29 гадоў, Харыс — 16. Чаплін ажаніўся з Харыс з-за яе цяжарнасці. Пазней цяжарнасць апынулася ілжывай. 7 ліпеня 1919 года ў іх нарадзіўся сын — Норман Спенсер Чаплін. Дзіця пражыло усяго тры дні.
Развод суправаджаўся ўзаемнымі абвінавачваннямі. Пазней Чаплін у аўтабіяграфіі напісаў пра гэта шлюбе наступнае:
Літа Грэй
Літа Грэй (Lita Grey, 1908—1995) — другая жонка Чапліна. Вяселле адбылося 26 лістапада 1924 года. Здымалася ў фільмах «Залатая ліхаманка», «Святочны клас», «Малы». У іх было двое сыноў: Чарлз Чаплін (малодшы) (1925—1968) і Сіднэй Эрл Чаплін (1926). Развяліся ў 1928 падчас здымак фільма «Цырк». Чаплін выплаціў Ліце $ 825,000 — рэкордную для таго часу суму, што стала прычынай расследавання падатковых органаў. Біёграф Чапліна Джойс Мілтан пісаў, што адносіны Чапліна і Літы Грэй сталі асновай рамана Набокава Лаліта.
Палет Гадар
Актрыса Палет Гадар (1910—1990) і Чаплін былі ў блізкіх адносінах з 1932 па 1940 год. Вялікую частку гэтага часу Палет пражыла ў доме Чапліна. Здымалася ў галоўных ролях у фільмах «Новыя часы» і «Вялікі дыктатар». Пасля разрыву адносін у 1940 годзе яны заявілі, што таемна спалучаліся шлюбам у 1936 годзе. У канцы жыцця Палет таксама пераехала ў Швейцарыю. Яе мужам стаў пісьменнік Эрых Марыя Рэмарк.
Уна О’Ніл
Уна О'Ніл (13 мая 1925 — 27 верасня 1991) — дачка Юджына О’Ніла. Чацвёртая жонка Чапліна; была на 36 гадоў маладзейшай за яго. Пазнаёміліся, калі Чаплін шукаў актрысу для экранізацыі п’есы «Прывід і рэчаіснасць». Фільм не быў зняты. Уна заявіла, што не хоча кар’еры актрысы, а хоча прысвяціць сябе сям’і. Вяселле адбылося 16 чэрвеня 1943 года падчас працэсу аб прызнанні бацькоўства дзіцяці Джоан Бэры. Пасля шлюбу з Чапліным бацька Уны спыніў з ёю кантакты. У 1952 годзе Чаплін перад ад’ездам з ЗША выдаў Уне даверанасць на распараджэнне сваім банкаўскім рахункам. Пасля таго, як Чапліну закрылі ўезд у ЗША, Уна вывезла маёмасць Чапліна з ЗША. Пазней яна адмовілася ад грамадзянства ЗША.
О’Ніл і Чаплін мелі трох сыноў (Крыстафер, Юджын і Майкл) і пяцярых дачок (Джэральдзіна, Джозефін, Джоана, Вікторыя, Ганна-Эміль). Апошняе дзіця Уна нарадзіла, калі Чапліну было 73 гады.
Суд аб прызнанні бацькоўства
У 1943 годзе Джаан Бэры (Joan Berry) падала пазоў у суд Каліфорніі аб прызнанні Чапліна бацькам яе дзіцяці. Аналіз крыві адназначна паказаў, што Чаплін не з’яўляецца бацькам. Але федэральныя ўлады ўсё ж прад’явіла Чапліну абвінавачванні ў парушэнні закона Мана. Закон Мана, або «Закон аб перавозцы белых рабоў» быў прыняты для барацьбы з прастытуцыяй. Пасля забароны публічных дамоў закон састарэў, але федэральныя ўлады карысталіся законам для расправы з палітычнымі праціўнікамі. Нават пасля абвяшчэння вынікаў аналізу крыві расследаванне не было спынена.
У сваёй біяграфіі Чаплін пісаў, што яму паказвалі звесткі аб тым, быццам Джаан Бэры выкарыстоўвалі нацысцкія арганізацыі для расправы з ім, але па патрабаванні адваката Чапліна гэтыя факты не абвяшчаліся на судзе.
У 1944 годзе судом прысяжных Чаплін быў прызнаны невінаватым па ўсіх пунктах абвінавачвання.
За судовага працэсу Чаплін працаваў над сцэнарыем фільма «Мсье Вэрдэ» амаль два гады, а на здымкі фільма сышло ўсяго тры месяцы.
Палітычная дзейнасць
У час Першай сусветнай вайны Чаплін па просьбе ўрада ЗША ўдзельнічаў у распаўсюдзе урадавых аблігацый. Разам з Мэры Пікфард і Дугласам Фэрбенксам Чаплін выступаў на спецыяльных мітынгах. Падчас Другой сусветнай вайны «Камітэт дапамогі Расіі ў вайне» ў Сан-Францыска запрасіў Чапліна выступіць на мітынгу, замест захварэлага Джозэфа Е. Дэвіса, былога амерыканскага амбасадара ў СССР. Сваю прамову Чаплін пачаў з звароту «Таварышы!» і заклікаў як мага хутчэй адкрыць другі фронт. Пасля гэтага выступу (праз прамоўленае слова «Таварышы») Чапліна сталі лічыць камуністам.
Федэральнае бюро расследаванняў завяло справу на Чапліна яшчэ ў 30-х гадах — пасля фільма «Новыя часы». Справа складалася з 1900 лістоў.
Падчас здымак фільма «Вялікі дыктатар» Чапліна папярэджвалі, што ў фільма будуць непрыемнасці з цэнзурай. Чапліна прасілі адмовіцца ад выпуску фільма, запэўніваючы, што ён ніколі не будзе паказаны ні ў Англіі, ні ў ЗША. Пасля нападу Германіі на СССР ціск «зверху» спыніўся, але сталі паступаць лісты ад гледачоў з пагрозамі. У некаторых з іх пагражалі, што ў кінатэатры, у якіх пачнуць паказваць «Дыктатара», будуць кідаць бомбы з душным газам і страляць у экран. Чаплін спрабаваў дамовіцца з лідарам прафсаюзаў партовых грузчыкаў аб ахове кінатэатраў.
Пасля выхаду «Дыктатара» на экраны нью-ёркская газета «Дэйлі ньюс» пісала, што «Чаплін тыкаў у гледачоў „камуністычным пальцам“». Нацысцкая прапаганда пачала называць Чапліна яўрэям. Камісія па расследаванні антыамерыканскай дзейнасці пачала расследаванне дзейнасці Чапліна, адным з пунктаў расследавання была яго нацыянальная прыналежнасць.
Пры мантажы фільма «Месье Вэрдэ» Чапліна выклікалі ў Вашынгтон на слуханні Камісіі па расследаванні антыамерыканскай дзейнасці, але пазней выклік адмянілі. З Галівуду выклікалі 19 чалавек. Тыя з іх, хто настойваў на сваіх грамадзянскіх правах, селі на год у турму за непавагу да камісіі.
Чаплін ніколі не быў грамадзянінам ЗША. Выпуск фільма «Мсье Вэрдэ» быў забаронены цэнзурай. Пасля дадатковага мантажу цэнзары ўсё ж дазволілі пракат фільма. Дэманстрацыя «Мсье Вэрдэ» суправаджалася ў Злучаных Штатах пратэстамі. У газетах пачалася траўля Чапліна. Акрамя абвінавачванняў у прыналежнасці да камуністаў дадаліся папрокі ў тым, што ён, пражываючы ў Злучаных Штатах, не жадае атрымаць грамадзянства ЗША. «Каталіцкі легіён» абвясціў байкот фільма, кінатэатры сталі адмаўляцца ад пракату «Мсье Вэрдэ». У газетах друкаваліся фатаграфіі пікетаў «Каталіцкага легіёну» з плакатамі «Прэч з нашай краіны чужынца», «Чаплін вельмі доўга загасцювався ў нас!», «Чаплін — няўдзячны! Ён прыхвасцень камуністаў!», «Выслаць Чапліна ў Расію!». Аднак, фільм быў намінаваны на атрыманне прэміі Оскар у катэгорыі «Лепшы сцэнарый».
У 1952 годзе Чаплін захацеў ненадоўга выехаць у Англію і пачаў прасіць у іміграцыйных службаў ЗША зваротную візу. Іміграцыйныя службы ЗША пачалі праводзіць уласнае расследаванне, якое працягвалася некалькі месяцаў, і выдалі Чапліну ўязную візу. Ужо на шляху ў Еўропу Чапліну паведамілі, што ўезд у ЗША яму зачынены, а для атрымання візы яму трэба будзе адказаць камісіі дэпартамента іміграцыі на шэраг абвінавачванняў палітычнага парадку, а таксама на абвінавачванні ў маральнай распушчанасці.
Праз тры гады пасля выезду Чапліна з ЗША Падатковы дэпартамент ЗША абклаў даходы, атрыманыя Чапліным ў Еўропе ад пракату фільма «Агні рампы» па 1955 год. Падатковы дэпартамент ЗША лічыў яго пастаянным жыхаром ЗША. Чаплін не змог звярнуцца да абароны амерыканскага суда, каб абараніць свае інтарэсы.
Сучаснікі і паслядоўнікі
Нягледзячы на тое, што нямое кіно саступіла месца гукавому, акцёрская і рэжысёрская тэхніка Чапліна аказала значны ўплыў на многіх камічных акцёраў. Прыкметна гэты ўплыў прасочваецца ў творчасці французскага акцёра і рэжысёра Жака Таці, які здымаў гукавыя фільмы, шырока і з вялікім поспехам выкарыстоўваючы прыёмы нямога кіно (напрыклад, «Канікулы спадара Юло»).
Своеасаблівым паслядоўнікам Чапліна можна лічыць ганконскага акцёра і майстры баявых мастацтваў Джэкі Чана, які выкарыстоўвае выдасканаленую тэхніку трука для стварэння цэлых каскадаў камедыйных сітуацый.
У свой час (1926—1929 гг.) выбітны савецкі рэжысёр Аляксандр Даўжэнка напісаў сцэнарый «Цар» для Чарлі Чапліна, які быў сатырай на Мікалая Другога. Гэта трагікамічны фарс пра бессэнсоўнасць вайны, калі салдата, які ніколі не ваяваў, прысуджаюць да смяротнага пакарання, а затым пасмяротна ўзнагароджваюць. Адказа на прапанову Даўжэнка не атрымаў.
Таксама ў гэты час Даўжэнка піша іншы сцэнарый «Закінуты Чаплін», пра Чарлі Чапліна на незаселеным востараве. Аднак і гэты сцэнарый не быў увасоблены ў фільм.
Таксама ў падобным жанры (нямое кіно) дзеюць ўкраінскае творчае аб’яднанне Маскі (комік-трупа).
Фільмаграфія
Чаплін часта, выконваючы эпізадычныя ролі (камеа) у сваіх фільмах, не з’яўляўся паказаны ў тытрах і з’яўляўся інкогніта, але яго заўсёды можна было пазнаць. У фільме «Парыжанка» ён нават у пачатку папярэджвае у тытрах, што сам у фільме не з’явіцца. У фільме «Графіня з Ганконга» ён паўстае ў ролі вельмі старога сцюарда.
Мяснікі (Смаленская вобласць)
Мяснікі (Мясники) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Васіль Іванавіч Парменаў
Васіль Іванавіч Парме́наў (Василий Иванович Парменов, —) — вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук (1964), прафесар (1969).
Біяграфія
В. І. Парменаў нарадзіўся ў вёсцы Краева Валагодскай губерні (у сучаснай Расіі). Працаваў санітарам у бальніцах Волагды і Ленінграда. У 1926 годзе паступіў у 2-і Ленінградскі медыцынскі інстытут (сучасная Санкт-Пецярбургская дзяржаўная медыцынская акадэмія імя І. І. Мечнікава) і скончыў яго ў 1931 годзе. З 1931 года працаваў урачом ва Уральскай вобласці. У 1933 годзе пераехаў у Гомель, працаваў урачом у чыгуначнай бальніцы і адначасова выкладаў у Гомельскім педагагічным інстытуце. У 1939—1941 гг. працаваў на чыгуначнай станцыі Унеча (Бранская вобласць). З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны В. І. Парменаў у дзеючай арміі. У 1941—1945 гг. начальнік 2-а аддзялення эвакашпіталя, вядучы хірург 193-а асобнага медсанбата 116-й стралковай дывізіі, вядучы хірург спецыялізаванага палявога шпіталя. Быў тройчы паранены. Пасля дэмабілізацыі ў званні маёра медыцынскай службы, В. І. Парменаў з 1948 года працаваў у медыцынскіх установах Гомельскага чыгуначнага вузла. У 1950 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, пачаў выкладаць у Гомельскім педагагічным інстытуце імя В. П. Чкалава і адначасова галоўны хірург Беларускай чыгункі. У 1952—1973 гг. загадчык кафедрай анатоміі чалавека і жывёл Гомельскага педагагічнага інстытута.
Навуковая дзейнасць
В. І. Парменаву належаць навуковы працы па пытаннях агнястрэльных раненняў жывата, хвароб грудной і брушной поласцей, па гематалогіі, ангіялогіі і інш.
Сярод апублікаванага:
Немерзь (Смаленская вобласць)
Немерзь (Немерзь) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Разрыўка
Разры́ўка (, Разрывка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Любохня (гміна)
Лю́бохня (Lubochnia) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тамашоўскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любохні. Плошча гміны складае 131,55 км². Станам на 2004 год у гміне Любохня пражывалі 7566 чалавек, шчыльнасць — 57,5 чал./км².
Южна-Курыльск
Южна-Курыльск (Ю́жно-Кури́льск, да 1946 — Фурукамапу) — пасёлак гарадскога тыпу, размешчаны на востраве Кунашыр (на поўдні Курыльскіх астравоў), на беразе Паўднёва-Курыльскага праліва. Адміністрацыйны цэнтр Паўднёва-Курыльскай гарадской акругі Сахалінскай вобласці Расіі.
Мікалай Сямёнавіч Рабіновіч
Мікалай Сямёнавіч Рабіновіч (24 верасня [7 кастрычніка] 1908,  —, ) — савецкі дырыжор і педагог, прафесар Ленінградскай кансерваторыі. Брат музыказнаўца А. С. Рабіновіча. Займаўся дырыжыраваннем ў М. А. Малько, у 1931 г. скончыў Ленінградскую кансерваторыю па класе А. В. Гаўка. У тым жа 1931 годзе адбыўся дырыжорскія дэбют Рабіновіча ў Ленінградскай філармоніі. Але з аркестрам філармоніі ён сустракаўся яшчэ на студэнцкай лаве, калі ў 1929 г. агучваў першыя кінастужкі «Ленфільм».