cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года
Падрыхтоўка беларусаў і палякаў
19 лютага каля поўдня да шасці зняволеных сяброў ЦБВР дайшла навіна пра немцаў, што набліжаліся да Мінска. Карыстаючыся агульным хаосам, яны збеглі з вартоўні, у якой былі зняволеныя, пасля чаго каля 14 гадзіны сустрэліся ў доме А. Лявіцкага. Гадзінай пазней пачалося надзвычайнае паседжанне Выканаўчага камітэта ЦБВР. Яго ўдзельнікі прынялі рашэнне спрабаваць здабыць кантроль над горадам і перадаць уладу Радзе Усебеларускага сходу. Канстанцін Езавітаў, кіраўнік ЦБВР, быў прызначаны беларускім камендантам горада.
Незалежна ад беларусаў да дзеяння рыхтаваліся палякі. А 16 гадзіне ў шаўца Дабрашчыца сустрэліся польскія ваенныя дзеячы, звязаныя з ПВА і І Польскім корпусам. Спачатку гэта была група з 4 асоб, у тым ліку кпт. Ігнацы Матушэўскі, да 19 гадзіны яе колькасць павялічылася да сямі чалавек. Яны прынялі рашэнне правесці наступальную акцыю супраць бальшавікоў. На пасаду польскага каменданта горада быў прызначаны Ігнацы Матушэўскі, які падпісваў патрабаванні псеўданімам Топур.
Для беларускіх нацыянальных дзеячаў «вызваленне Мінска» мела асаблівае значэнне, таму што ён лічыўся галоўным палітычным цэнтрам края і планаванай сядзібай ураду іх будучай рэспублікі, палякі ў сваю чаргу лічылі бальшавіцкую ўладу пагрозай. Аднак на погляд польскага гісторыка Дар’юша Тарасюка, гэтыя акцыі мелі быць праведзеныя ў асноўным у прапагандысцкіх мэтах. Заахвочвала да іх дэзарганізацыя бальшавікоў і факт, што ў той час у горадзе не было фактычна аніякай улады. Колькасная перавага бальшавікоў над беларускімі і польскімі ваеннымі атрадамі была, аднак, вялікай. Бальшавікі мелі ў Мінску каля 13 тысяч добра ўзброеных салдат, хаця большасць з іх знаходзілася на чыгуначных вакзалах і была занятая ўцёкамі, а другую частку складалі групы дэзарыентаваных асоб і дэзерціраў. Палякі, найбольш верагодна, налічвалі 343 вайскоўцаў, узброеных 27 кулямётамі, хаця ў менш верагодных крыніцах падаваліся лічбы ад некалькіх дзясяткаў да 1600. Беларусы маглі скарыстацца хутка сфарміраванымі групамі вайскоўцаў і прафсаюзнікаў, сярод якіх былі між іншым чыгуначнікі і тэлеграфісты. Другім фактарам рызыкі для палякаў было тое, што акцыя не была ўзгодненая з кіраўніком І Польскага корпуса ген. Юзэфам Доўбар-Мусніцкім.
Ваенныя дзеянні 19 лютага
А 21 гадзіне на вуліцах Мінска з’явіліся першыя беларускія і польскія атрады, якія дзейнічалі незалежна адзін ад аднаго. Іх першай мэтай было здабыццё зброі шляхам раззбраення прысутных у горадзе бальшавікоў. Тыя, нягледзячы на значную колькасную перавагу, давалі невялікі адпор салдатам, якія іх раззбройвалі. Паводле Мельхіёра Ваньковіча, адбыўся выпадак, калі 5 палякаў раззброілі 150-асабовы бальшавіцкі атрад. А 21 гадзіне палякі занялі склад зброі на Скабелеўскай вуліцы, што дала магчымасць узброіць 200 польскіх добраахвотнікаў. Хутка ў рукі беларусаў і палякаў патрапіла значная колькасць зброі. Адбываліся толькі невялікія сутычкі і перастрэлкі, а рэальны адпор далі толькі каля 100 чырвонагвардзейцаў. Да беларускіх і польскіх фарміраванняў пачалі масава далучацца новыя добраахвотнікі. Палякі пачалі ставіць пасты ў асноўных пунктах горада, арганізавалі таксама малыя, але мабільныя патрулі. Іх хуткае перамяшчэнне мела задачу стварыць уражанне, што ў горад прыбылі шматлікія польскія войскі. Адначасова, з мэтай спалохаць ворага, распаўсюджвалі плёткі пра ўваход у Мінск атрадаў І Польскага корпуса. У гэты ж час беларусы каля 21:15 занялі арсенал на Маскоўскай вуліцы, у 21:20 — Дом губернатара, а ў 21:25 уварваліся галоўным уваходам у гатэль «Еўропа», дзе знаходзілася штаб-кватэра бальшавіцкага Выканаўчага камітэта Заходняй вобласці, ЧК і штаб-кватэра Чырвонай гвардыі. З будынку праз заднія дзверы збег Карл Ландэр і іншыя камуністычныя дзеячы высокага ўзроўню. Беларусы зрабілі яшчэ адну спробу захапіць іх на чыгуначнай станцыі з дапамогай чыгуначнікаў; нарэшце спрабавалі ўзарваць заняты імі цягнік, у выніку чаго два вагоны праваліліся, а вагон Карла Ландэра сышоў з рэек. Блакаванне чыгуначнай лініі, аднак, прывяло да таго, што на станцыях пачалі збірацца ўсё большая колькасць бальшавіцкіх ваенных адзінак, якія вярталіся з фронта і несупынна наплывалі ў Мінск. З’явілася пагроза, што салдаты ў роспачы могуць пакінуць транспарт і выйсці ў горад альбо абстраляць станцыю з дапамогай артылерыі і кулямётаў. Таму чыгуначнікі пасля поўначы разблакавалі рэйкі, а бальшавіцкія камісары здолелі эвакуіравацца з горада на ўсход. А 22 гадзіне беларусы сабралі большасць сваіх сіл у наваколлі Саборнай плошчы (цяпер плошча Свабоды, Мінск) і паслалі ў горад машыны з патрулямі, якія інфарміравалі жыхароў пра здабыццё ўлады Выканаўчым камітэтам Рады Усебеларускага з’езда. Гадзіну пазней пачалі прыходзіць рапарты пра раззбраенне беларускіх атрадаў і адзінкавых асоб палякамі спосабам «скрайне абуральным». Каля поўначы польскія ваенныя адабралі ў беларусаў арсенал на вул. Маскоўскай (паводле Мельхіёра Ваньковіча, акцыяй кіравалі Вітольд і Мельхіёр Ваньковічы). На вуліцы, нягледзячы на познюю пару, выйшлі натоўпы гараджан, каб назіраць за развіццём падзеяў.
Палітычныя дзеянні 19 лютага
Адначасова з ваеннымі дзеяннямі беларусы і палякі пачалі ствараць у Мінску сваю адміністрацыю. Незалежна адзін ад аднаго былі створаныя Беларуская і Польская камендатуры, якія канкурыравалі паміж сабой і спрабавалі падпарадкаваць адна адну. Польская камендатура заявіла, што яе мэтай з’яўляецца ахова парадку ў горадзе і ахова бяспекі не толькі палякаў, але ўсіх жыхароў. Таксама яна распаўсюдзіла заклік да расійскіх салдатаў, каб тыя мірна пакідалі горад. У ноч з 19 на 20 лютага праца была аднак хаатычнай і неарганізаванай. На погляд Стэфана Жарнецкага, які ў той час знаходзіўся ў яе кватэры, панаваў там незвычайны бардак (…) не было з кім размаўляць.
Падзеі 20 лютага
Разам з развіццём падзеяў адносіны паміж беларускімі і польскімі фарміраваннямі рабіліся ўсё больш напружанымі, даходзіла да ўжывання зброі. Тым не менш, бакі здолелі пазбегнуць канфрантацыі, і 20 лютага адбылася фармальная дамова паміж Беларускай і Польскай камендантурамі. Хутка з’явіўся супольны заклік аб’яднаных камендантур, які запавядаў супрацоўніцтва на карысць увядзення парадку ў горадзе. Мінск быў падзелены на 2 зоны. Беларусы кантралявалі паўночна-заходнюю частку, у якой знаходзіліся між іншым Саборная плошча (цяпер плошча Свабоды), Дом губернатара і гатэль «Еўропа», а палякі займалі паўднева-ўсходнюю частку. Апошнія каля поўдня сцісла занялі абшар у межах вуліц: Бабруйскай, Каломенскага завулку, Верхняй Ляхаўкі, Ніжнай Ляхаўкі, Паліцэйскай, Гандлёвай, Петрапаўлаўскай і Захараўскай. А 15 гадзіне занялі Лібава-Роменскі (Віленскі) вакзал, а каля электрастанцыі, на Чыгуначным мосце і на Казарменнай плошчы адбылося некалькі крывавых сутычак з бальшавікамі. Беларусы вызначылі беларуска-польскую дэмаркацыйную лінію ўздоўж вуліц: Койданаўскі тракт — Маскоўская — Захараўская — Гомельскі тракт і надалі беларускім ваенным атрадам больш арганізаваную структуру. Створаны быў І Беларускі полк пад кіраўніцтвам І. Рачкевіча, конныя атрады ўзначалілі Нямкевіч і Мядзведзеў, а каманду міліцыі ўзяў Фларыян Ждановіч. Аднак надалей як беларускія, так і польскія патрулі ў горадзе былі нешматлікімі. Дадаткова аслабляла іх стомленасць, узніклая ў выніку акцыі, якая трывала ўжо некалькі дзясяткаў гадзінаў, а таксама 12-градусны мароз. Тым часам сярод мірнага насельніцтва панаваў энтузіязм, а жыццё адбывалася без змен. Без перашкодаў працавалі крамы, выпускаліся штодзённыя газеты.
Аднак, акрамя фармальнай беларуска-польскага дагавора, мелі месца рознага кшталту інцыдэнты, якія павялічвалі напружанасць. Беларусы мелі выразна слабейшыя ваенныя сілы, што заахвочвала палякаў да парушэння дамовы і выціскання тых з занятых месцаў. Іншай прычынай непаразуменняў былі выпадкі, калі беларусы ўзбройвалі асоб, якіх палякі раней вызналі бальшавікамі і раззброілі. Паводле гісторыка Алега Латышонка, відаць, адбыліся нават простыя сутычкі паміж беларускімі і польскімі салдатамі. Абодва бакі баяліся ўваходу ў горад іншых бальшавіцкіх атрадаў, што вярталіся на ўсход. Адначасова палякі чакалі надыходу падтрымкі з боку І Польскага корпуса, і што ён паспее ўвайсці ў горад перад немцамі. У ноч з 19 на 20 лютага польскі бок выдаў заяву, што будзе забяспечваць парадак да часу прыходу войскаў генерала Доўбара-Мусніцкага, а таксама выказаў чаканне, што яму падпарадкуюцца ўсе нацыянальныя арганізацыі. Гэта выклікала абурэнне беларускага боку, які лічыў І Польскі корпус пагрозай. Беларусы выслалі палякам пытанне наконт паўнамоцтваў іх дзеянняў, адначасова паклікалі на дамапогу беларускія атрады з Віцебску. І калі высветлілася, што чакаць дапамогі не даводзіцца, паслалі чыгуначны эшалон да 4-га корпуса з Румынскага фронту, дзе была створана беларуская пяхотная дывізія.
20 лютага 1918 года Рада Усебеларускага з’езду працягвала свае дзеянні на карысць утварэння беларускіх дзяржаўных структур у Мінску. Пашыраны мінулага дня Выканаўчы камітэт абвясціў сябе найвышэйшым органам улады ў Беларусі: Беларускім краёвым прадстаўніцтвам. Прызначаны Выканкамам Рады Усебеларускага з’езду камендант Мінска К. Езавітаў выдаў загад № 1 па гарнізоне аб тым, што нямецкая армія павінна ўбачыць спакойнае мірнае насельніцтва, якое не жадае вайны. У п. 2 загаду гаварылася пра ўвядзенне ваеннага становішча.
Падзеі 21 лютага
Каля поўначы з 20 на 21 лютага да польскіх вайскоўцаў у Мінску прыйша навіна, што кіраўніцтва І Польскага корпуса адаслала ім на дапамогу два афіцэрскія легіёны, якія налічвалі каля паўтысячы чалавек. Палякі адчулі, што іх пазіцыя ў горадзе ўзмацняецца, і 21 лютага а 4 гадзіне раніцы занялі Варшаўскі (Аляксандраўскі) вакзал, які знаходзіўся на тэрыторыі беларускай зоны. Аднак ні І Польскі корпус, ні беларускі 4-ы корпус не здолелі прыйсці ў Мінск перад немцамі.
Мінскія палякі не прызналі новага беларускага ўрада. Польская рада Мінскай зямлі цалкам ігнаравала ўсе беларускія арганізацыі.
Тым часам а 11 гадзіне ў горад увайшоў пад’езд нямецкіх кірасіраў, а хутка пасля яго іншыя войскі. Рэакцыя на іх прыход была неадназначнай, пераважна асцярожнай. Немцаў вітала асабліва шмат мінскіх яўрэяў. Польская рада Мінскай зямлі прыняла пастанову прывітаць іх фармальна і халодна, без дэманстрацыі вялікай сімпатыі. Палякі разам з прадстаўнікамі беларускіх правых арганізацый сфарміравалі прывітальную дэлегацыю, ў склад якой увайшлі Э. Івашкевіч, І. Віткевіч, і З. Нагурскі, а з беларускага боку — Раман Скірмунт і Павел Аляксюк. Немцы сказалі ім, што прыходзяць на просьбу генерала Доўбар-Мусніцкага. Беларуска-польскія дэлегаты палічылі гэта малаверагодным, аднак пасля сумневаў вырашылі перадаць немцам уладу над горадам, а канчатковае рашэнне пакінулі кіраўніку І Польскага корпуса.
Вынікі
Палякі, якія занялі большую частку Мінска і вымусілі беларусаў да абароны, не здолелі палітычна выкарыстаць гэту акцыю. Частка з іх выказвала задавальненне прыходам немцаў і лічыла бальшавікоў нашмат большай пагрозай. Іншая частка меркавала, што новая акупацыя будзе чарговым ударам для польскай ідэнтычнасці гэтай зямлі. Страты з польскага боку ў выніку акцыі былі невялікімі — загінуў адзін афіцэр і некалькі салдат, 17 чалавек атрымалі раненні.
Беларускія дзеянні не мелі рэальнага выніку, бо ўся ўлада ў Беларусі апынулася ў руках камандавання нямецкай арміі. 22 лютага яно загадала польскім падраздзяленням пакінуць Мінск, а беларускім — скласці зброю. Каб не ўскладняць дачыненні з Расіяй, немцы не прызналі беларускага ўрада, занялі сядзібу Народнага Сакратарыята, рэквізавалі яго маёмасць, скінулі з будынкаў беларускія нацыянальныя сцягі і забаранілі ўрадоўцам пакідаць горад. Аднак пры канцы лютага дайшло да перамоў паміж Сакратарыятам і нямецкай ваеннай адміністрацыяй, у выніку якіх акупанты прызналі ўрад Варонкі прадстаўніцтвам беларускага насельніцтва. Немцы дазволілі Сакратарыяту весці легальную дзейнасць на тэрыторыі Меншчыны, галоўным чынам у галіне стварэння мясцовай адміністрацыі, школьніцтва і выдавецкай справы.
Падзеі ў Мінску 19—21 лютага 1918 года былі адным з першых рэальных поспехаў прадстаўнікоў беларускага нацыянальнага руху, а таксама адным з першых выпадкаў, калі беларускія ваенныя фарміраванні выказалі ініцыятыву, прынялі барацьбу і выканалі свае абавязкі. Палітычныя рашэнні, якія тады былі прыняты — стварэнне першага беларускага ўрада, Народнага Сакратарыяту — моцна дапамаглі народзінам і фарміраванню беларускай дзяржаўнасці. Наступствам гэтага было абвяшчэнне незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка 1918 года.
З першых дзён нямецкай акупацыі падпольную дзейнасць разгарнулі бальшавіцкія арганізацыі. 28.2.1918 ў Мінску па ініцыятыве групы бальшавікоў адбыўся нелегальны сход, на якім выбраны Мінскі падпольны камітэт, рэарганізаваны ў красавіку 1918 ў Мінскі падпольны раённы камітэт РКП(б). У Дэкларацыі «Да беларускіх рабочых і сялян», прынятай 14.4.1918 II з’ездам Саветаў Заходняй вобласці, абвяшчэнне незалежнасці БНР кваліфікавалася як контррэвалюцыйная акцыя, а тыя, хто дамагаўся рэалізацыі яе дзяржаўнага суверэнітэту, — як «ворагі савецкай сацыялістычнай улады». Галоўным зместам тактыкі бальшавікоў заставаліся сілавыя прыёмы барацьбы.
Кашталяны полацкія
Пасада полацкага кашталяна з'явілася ў 1566 годзе.
Яўген Георгіевіч Бранцаў
Яўген Георгіевіч Бранцаў (нар., г. Харкаў, Украіна) — украінскі і беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе вячэрняе аддзяленне інжынерна-будаўнічага факультэта Львоўскага політэхнічнага інстытута па спецыяльнасці «Архітэктура» (кіраўнік дыпломнага праекта І. М. Пятрышын). У 1966—1973 гадах працаваў у Львоўскім філіяле інстытута «УкрНДІдзіпрасельгас» (тэхнік-архітэктар, старэйшы архітэктар); У 1973—1988 гадах старэйшы архітэктар, галоўны архітэктар архітэктурнай майстэрні № 3 інстытута «Магілёўграмадзянпраект»; у 1988—1996 гадах галоўны архітэктар Барысаўскай архітэктурнай майстэрні інстытута «Мінскграмадзянпраект» (далей інстытут «Барысаўпраект»); у 1996—2002 гадах галоўны архітэктар праектаў, дырэктар Барысаўскага філіяла інстытута «Інкапраект».
З 2002 года дацэнт кафедры «Архітэктура» Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2002—2003 гадах галоўны архітэктар праектаў Наваполацкага філіяла інстытута «Віцебскграмадзянпраект»; у 2003—2004 гадах галоўны архітэктар праектаў ТАА «Мастаксэрвіс». З 2004 года галоўны архітэктар праектаў «Полацкбудпраекта».
Член Саюза архітэктараў СССР і БСА з 1975 года.
Пражываў у Магілёве.
Творачасць
Асноўныя працы ў Львове: індывідуальны праект 84 кв. жылога дома з палепшанай планіроўкай па вул. К. Маркса (1968); Львоўскі дзяржаўны цырк (у складзе аўтарскага калектыва); комплекс будынкаў навучальна-геадэзічнага палігона Львоўскага політэхнічнага інстытута (1971—1973). У Магілёве: скверы па вул. Міронава (1975, з М. В. Кабаевай), Арлоўскага (1980), інтэр’еры Дома архітэктара (1981), індывідуальны праект 70-кв. дома павышанай паверхавасці па Першамайскай вуліцы (1982, з удзелам архітэктара Ю. С. Іўжанкі); праект рэканструкцыі цэнтра горада (1977—1978, у сааўтарстве з А. А. Мельнікавым); праект індывідуальнага 88-кватэрнага 16-павярховага жылога дома па вул. Першамайскай (1987, у сааўтарстве з А. А. Мельнікавым), праект рэканструкцыі Дома Саветаў (1987—1988). Аўтар праекта гасцініцы ў г. Горкі (1984 ; у сааўтарстве з В. У. Свінарэнка); праекта мікрараёна № 1 у г. Асіповічы (1973—1982 ).
У Барысаве: праект мікрараёна № 6 буйнапанэльных жылых дамоў; праект будынка «Знешэканамбанка» (у сааўтарстве з А. І. Чадовічам); праект будынка «Аграпрамбанка».
Аўтар індывідуальных праектаў шматкватэрных жылых дамоў ЖБК мінімальна нізкага кошту ў гарадах Мінскай вобласці, у тым ліку Беразіне, Мар’інай Горцы, Старых Дарогах (1996—2002).
У Полацку і Наваполацку: праект індывідуальнага элітнага шматкватэрнага дома па вул. Леніна (Ніжнепакроўская) г. Полацка (2003); праект рэстарана «Бірхаус» з начным клубам «Пластылін» па вул. Дружбы ў г. Наваполацку (2005); праект добраўпарадкавання цэнтра г. Наваполацка з праектам рэканструкцыі сядзібных дамоў у г. Наваполацку, Полацку і Полацкім раёне.
Узнагароды
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1982). Удзельнік міжнароднага конкурсу «Павільён Савецкага Саюза на сусветнай выстаўцы ў Іспаніі» (1989).
NGC 2495
NGC 2495 (іншыя абазначэнні — MCG 7-17-8, MK 383, ZWG 207.16, KUG 0757+399, PGC 22457) — спіральная галактыка (Sd) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Леанід Сямёнавіч Сукаватых
Леанід Сямёнавіч Сукава́тых (Леонид Семёнович Суковатых;  — ) — вучоны ў галіне анкалогіі, радыялогіі і хірургіі, доктар медыцынскіх навук (1972), прафесар (1972).
Біяграфія
Нарадзіўся ў гарадскім пасёлку Калпна (Арлоўская вобласць Расіі). У 1955 годзе скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію імя С. М. Кірава ў Ленінградзе і працаваў у ёй да 1962 года старэйшым ардынатарам, малодшым выкладчыкам радыеанкалагічнага аддзялення клінікі факультэцкай хірургіі. З 1962 года ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце анкалогіі і медыцынскай радыялогіі (сучасны Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Н. Н. Аляксандрава), кіраваў аддзяленнем радыеізатопных і хірургічных метадаў лячэння.
Жонка: Таццяна Мікалаеўна Сукаватых (нар. 1932) — вучоны ў галіне педыятрыі і алергалогіі, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Навковая дзейнасць
Займаўся пытаннямі радыеізатопных і хірургічных метадаў лячэння, інтэнсіўнай тэрапіі ў анкалогіі. Распрацаваў метад лячэння злаякасных пухлін страўніка і кішэчніка радыеактыўным калоідным растворам.
Сярод апублікаванага:
Эр-Рыяд
Эр-Рыяд (الرياض) — горад, сталіца Саудаўскай Аравіі, у цэнтральнай часткі Аравійскага паўвострава. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Неджд. Вузел шашэйных дарог. Чыгункай звязаны з портам Дамам. Міжнародны аэрапорт. Прамысловасць: нафтаперапрацоўчая, цэментавая, харчовая; вытворчасць электракабелю, акумулятараў. Рамесны і гандлёвы цэнтр. Перапрацоўка сельскагаспадарчай сыравіны (фінікі, садавіна, збожжа).
Гісторыя
Узнік на месцы старажытнага гандлёва-рамеснага паселішча. У 18 стагоддзі сталіца аднаго з дробных эміратаў Неджда. У 1773 годзе захоплены вахабітамі. З 1821 года сталіца эмірата Саудыдаў, потым пад уладай эміраў Шамара. У 1902 годзе заваяваны атрадамі ібн Сауда, які зрабіў Эр-Рыяд сталіцай эмірата Неджд. У 1927-32 гг. сталіца дзяржавы «Хіджаз, Неджд і далучаных абласцей» (з 1932 года Саудаўская Аравія).
Ігар Сяргеевіч Камароўскі
Ігар Сяргеевіч Камароўскі (нар., г. Мінск) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт, інжынер-механік; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, эканаміст-менеджар.
Працоўную дзейнасць пачаў інжынерам-канструктарам тэхнічнага аддзела Мінскага вагонарамонтнага завода. Працаваў намеснікам начальніка, начальнікам тэхнічнага аддзела, намеснікам дырэктара па вытворчасці, дырэктарам завода.
З'яўляўся дэпутатам Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць сёмага склікання.
З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Член Рэспубліканскай партыі працы і справядлівасці.
Узнагароды
Узнагароджаны падзякай, Ганаровай граматай Беларускай чыгункі, нагрудным знакам «Выдатнік Беларускай чыгункі».
Іван Усцінавіч Здановіч
Іван Усцінавіч Здановіч (Ива́н Усти́нович Здано́вич;,  — , ) — лекар, грамадскі дзеяч, дабрачынец, заснавальнік вучылішча для сляпых у Мінску.
Пачатак працы
Іван Здановіч нарадзіўся ў сям’і выкладчыка Мінскай духоўнай семінарыі Іўсціна Ігнатавіча Здановіча. Рэдкае імя бацькі прычынілася розначытанням у напісанні імя па бацьку: Іван Усцінавіч (найбольш распаўсюджаны варыянт), Іван Іўсцінавіч і нават Іван Юсцінавіч.
Скончыўшы Мінскую гімназію, Здановіч паступіў у кіеўскі Універсітэт Святога Уладзіміра, затым некалькі гадоў стажыраваўся ў Еўропе, дзе вывучаў масаж і аздараўленчую гімнастыку. Вярнуўшыся ў Мінск, ажаніўся з Мартай Эразмаўнай Кабельскай, у 1890 годзе ў іх нарадзілася дачка Тамара.
Восенню 1890 года Здановіча прызначылі сельскім лекарам Лошніцкага ўчастка Барысаўскага павета. З мая 1891 года стаў лекарам для камандзіровак па сельска-медыцынскай частцы, г. зн. выязным кансультуючым спецыялістам, гэта дало яму магчымасць адкрыць прыватную практыку ў Мінску.
У 1892 годзе Іван Здановіч пачынае працу ў бальніцы Прыказу грамадскага догляду, якая стала потым Губернскай земскай бальніцай (цяпер 2-я гарадская клінічная бальніца). У 1893 годзе ён малодшы лекар Мінскіх богаўгодных устаноў і пэўны час выконвае абавязкі гарадавога лекара. Праз год ён ужо старшы лекар богаўгодных устаноў і паралельна лекар Жаночай гімназіі, што на Падгорнай вуліцы. У 1895 годзе да пералічаных дадаецца яшчэ пасада лекара Жаночага духоўнага вучылішча. Будучы заможным чалавекам, Здановіч на ўласныя сродкі абсталяваў 10 ложкаў для лячэння хворых парадзіх, забяспечыў ўстанову неабходным інвентаром і медыкаментамі, а затым перадаў радзільны прытулак гарадскім уладам.
Вучылішча для сляпых
Упершыню прапанова стварэння вучылішча для сляпых дзяцей прагучала ў 1893 годзе, але мінскія гарадскія ўлады не мелі для гэтага сродкаў. Здановіч адправіўся ў Пецярбург і сустрэўся з Канстанцінам Карлавічам Гротам — вядомым дабрачынцам, заснавальнікам і кіраўніком Папячыцельства пра сляпых. Быў арганізаваны збор сродкаў і сярод заможных мінчан. Урэшце вучылішча было адкрыта ў 1897 годзе і да 1901 года размяшчалася ў сціснутых умовах у доме Пржаляскоўскага на Захар’еўскай вуліцы (дом захаваўся, сучасны адрас — вул. Савецкая, 12).
Пасля таго, як Галоўнае папячыцельства пра сляпых дало беспрацэнтную пазыку з выплатай у растэрміноўку на 16 гадоў у памеры 3500 рублёў, стала магчымым набыць участак зямлі ў 1616 квадратных сажняў (прыкладна 7300 кв.м.) і стары дом. Дом знаходзіўся на Захар’еўскай вуліцы амаль насупраць дома Пржаляскоўскага (цяпер на гэтым месцы левае крыло Дома ўрада), а ўчастак паблізу — на Трубнай вуліцы (цяпер гэта вуліца Берсана).
У будынак вучылішча былі праведзены электрычнасць і водаправод. У некаторых публікацыях сцвярджаюць нават, што такое было ўпершыню ў Мінску, але гэта, вядома, перабольшанне, бо дамы з электра- і водазабеспячэннем былі ў горадзе і раней, але для пачатку XX ст. дасягненне несумненна значнае. Акрамя таго, Здановіч арганізаваў у будынку вучылішча біялагічную ачыстку сцёкавых водаў.
На вучылішчным участку былі лазня з пральняй, каменная лядоўня, якая замяняла халадзільнік. Там жа была пабудавана царква «Усіх Тужлівых Радасць», асвечаная ў лістападзе 1907 года, прычым уся мастацкая разьба была выканана або самім Здановічам, або паводле яго эскізаў. Газета «Мінскае слова» пісала: «З сякерай у руцэ ён паказваў цесляру, як рубіць вугал. Калі ён браўся за разец, то ў яго выходзілі мастацкія рэчы, скульптурныя творы і мастацкія творы, якія былі сапраўдным упрыгожваннем мясцовых выстаў».
Вучэбная праграма ўключала Закон Божы, рускую мову, арыфметыку, гісторыю, геаграфію і заалогію. Асаблівая ўвага давалася спевам. Каб атрымаць дадатковыя сродкі на ўтрыманне вучылішча і даць невідушчым дзецям з бедных сем’яў спецыяльнасць, якая дазволіла б ім у будучыні пракарміць сябе, выхаванцаў навучалі кошыкавай і шчотачнай вытворчасці. Кошыкі, шчоткі, а таксама мэбля прадаваліся ў адмысловай краме пры вучылішчы, часам выконвалі нават прыватныя заказы, што кажа пра высокае прафесійнае майстэрства. «Ганаровым членам» была Любоў Аляксандраўна Гірс — жонка губернатара А. Ф. Гірса, так Здановіч забяспечваў афіцыйную падтрымку свайго пачынання.
У 1904 годзе «за выдатныя заслугі ў справе ўстановы Мінскага таварыства сляпых і за нястомныя бязвыплатныя працы на пасадзе дырэктара названага вучылішча» лекар атрымаў асабістую падзяку ўдовай імператрыцы Марыі Фёдараўны.
ФК Эстудыянтэс
«Эстудыя́нтэс» (Estudiantes) — аргенцінскі футбольны клуб з горада Ла-Плата, які належыць да агламерацыі Вялікага Буэнас-Айрэса. Клуб гуляе ў Прымеры, дзе праводзіць большую частку сваёй гісторыі. Клуб з’яўляецца адным з самых паспяховых у Аргенціне, менавіта ён у 1967 годзе стаў першым чэмпіёнам краіны з ліку каманд, якія не адносяцца да гэтак званай «вялікай пяцёрцы». Асноўным супернікам клуба з’яўляецца каманда «Хімнасія і Эсгрыма», менавіта з якой выйшлі незадаволеныя ігракі і заўзятары і стварылі клуб «Эстудыянтэс». Матчы паміж гэтымі супернікамі носяць назву Дэрбі Ла-Платы.
Акрамя футбольнай каманды клуб мае каманды па баскетболе, гандболе, хакеі на траве, гольфе, валейболе, дзюдо і плаванні.
Іван Усцінавіч Здановіч
Вучылішча для сляпых
Калі ўжо пасля смерці Здановіча да Мінска падышоў фронт Першай сусветнай вайны, вучылішча было эвакуіравана ў Мяшчоўск Калужскай губерні. Пасля рэвалюцыі дзейнасць была адноўлена ў Мінску — у тым жа доме, але затым, пасля пачатку будаўніцтва Дома ўрада, школа пераехала ў Красны Бераг, потым у Магілёў і, ужо пасля вайны — у Гродна.
Станцыя Ждановічы
У 1909 годзе Здановіч купіў пад загарадную дачу невялікі дом на беразе Свіслачы. Там ён выявіў незамярзальную крыніцу, воды якой мелі саланаваты смак. Пробы былі адпраўлены ў Пецярбург, аналіз пацвердзіў, што гэта мінеральная вада мае гаючы характар. Неўзабаве Здановіч стварыў там невялікую лячэбную ўстанову на 6 ложкаў для хворых на страўнікава-кішачныя захворванні. Так быў закладзены пачатак цяперашняга санаторыя «Крыніца».
Каб палегчыць доступ да крыніцы, Іван Усцінавіч за свой кошт пабудаваў чыгуначную платформу, якая так і называлася — платформа Здановіча. На ёй спыняліся не толькі прыгарадныя, але і некаторыя хуткія цягнікі. Пасёлак, які ўзнік паблізу платформы, стаў называцца Здановічы.
Пасля 2-й сусветнай вайны ў назве пасёлка першая літара стыхійна замянілася на «Ж» і тапонім набыў больш традыцыйную для беларускіх месцаў форму Ждановічы. Назва станцыі Здановічы пратрымалася прыкладна да сярэдзіны 1960-х гадоў, але ўрэшце таксама змянілася на «Ждановічы».
Апошнія гады
У 1904 годзе доктар Здановіч стаў галоўным лекарам Губернскай земскай бальніцы. У бальніцы з’явілася лабараторыя для бактэрыялагічных даследаванняў, ўстаноўлена навінка таго часу — рэнтген-апарат, набыты новы хірургічны інвентар. Здановіч заставаўся на чале бальніцы да канца сваіх дзён.
Каб спрыяць распаўсюджванню цвярозага ладу жыцця, Здановіч стварыў на Траецкай гары, паблізу бальніцы, галоўным лекарам якой ён быў, народную чайную. Актыўна займаўся палітыкай, прычым погляды меў правыя. Ён быў галосным гарадской думы, кіраўніком Мінскага аддзела «Саюза 17 кастрычніка», членам выдавецкага савета і актыўным супрацоўнікам газеты «Минская речь», пасля пераназванай у «Минское слова».
Пісаў Здановіч і навукова-папулярныя артыкулы, супрацоўнічаў з часопісам «Самаадукацыя», які выдаваўся на пачатку XX ст. у Санкт-Пецярбургу. Вось фрагмент аднаго з яго артыкулаў : "Не цар прыроды чалавек, а благое паводле намераў дзіця яе. Зямля, якая нарадзіла чалавека, вартая лепшай любові яго… і моцны той чалавек, хто любіць сваю зямлю і адданы ёй! Але ёсць драпежныя людзі: не любяць яны зямлі, якая стварыла іх, не вабіць іх лес шумам дрэваў, спевам птушак, не з любоўю глядзяць яны на кожнае дрэва — драпежныя пачуцці ў іх, думаючы пра тую нажыву, якую атрымаюць, калі зрубяць яго. Знішчыўшы вакол сябе ўсё, што толькі можна: лес, птушак, звяроў, нават забраўшыся ў нетры зямлі і адтуль узяўшы ўсё, што толькі можна ўзяць, чалавек кідае аб’едзены ім участак зямлі і перасоўваецца на іншы, дзе яшчэ ёсць матэрыял для нажывы."
Іван Усцінавіч Здановіч раптоўна памер 11 (24) жніўня 1915 года а 2 гадзіне дня. Прычына смерці невядомая — магчыма, інфаркт, але, магчыма, і тыф, эпідэміі якога ў прыфрантавым горадзе здараліся нярэдка. Невядома і месца яго пахавання.
У некралогу, апублікаваным у часопісе «Минские врачебные известия», называюцца ўзнагароды Івана Усцінавіча: у 1896 годзе ён быў узнагароджаны сярэбраным медалём на Аляксандраўскай стужцы, у 1898 — ордэнам Св. Станіслава III ступені, у 1905 годзе за выслугу гадоў узведзены ў стацкія саветнікі. Але галоўнай справай яго жыцця, вядома, трэба прызнаць стварэнне Мінскага вучылішча сляпых.
Памяць
У 1986 годзе ў Мінску была адкрыта школа № 188 для сляпых і са слабым зрокам дзяцей. У 1997 годзе ёй было прысвоена імя Івана Здановіча, пра што сведчыць памятная дошка на фасадзе (на жаль, год смерці паказаны няслушна — 1916 замест 1915).
Грамадскае аб’яднанне «Беларускае таварыства інвалідаў па зроку» заснавала нагрудны знак «Заслужаны дзеяч ГА „Белтіз“», у Палажэнні пра які, у прыватнасці, гаворыцца : ''«Ніжняя частка нагруднага знака мае форму круглага вянка, які ўтвараецца лаўровымі галінамі, дыяметрам 35 мм. На адным баку ніжняй частцы нагруднага знака размешчаны барэльеф І. У. Здановіча, гуманіста і асветніка канца 19 — пачатку 20 стагоддзя, па ініцыятыве якога было адкрыта першае ў гісторыі Беларусі вучылішча для сляпых, і подпіс „I. У. Здановіч“»''.
Усевалад Іларыёнавіч Пудоўкін
Усевалад Іларыёнавіч Пудоўкін (Все́волод Илларио́нович Пудо́вкин,,  — , ) — савецкі кінарэжысёр, акцёр, сцэнарыст, мастак кіно, педагог, тэарэтык кіно. Народны артыст СССР (1948), лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1941, 1947, 1951).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт у 1914 годзе, у 1922-24 гадах вучыўся ў Дзяржкінашколе. Першыя пастаноўкі — «Шахматная гарачка» (1925, разам з Мікалаем Шпікоўскім) і «Механіка галаўнога мозга» (1926). Стварыў этапную для савецкага кіно трылогію: «Маці» (1926), «Канец Санкт-Пецярбурга» (1927), «Нашчадак Чынгісхана» (1928) з драматычнымі масавымі сцэнамі, паэтычнымі вобразамі, псіхалагічная распарцоўкай характараў. Сярод іншых фільмаў: «Просты выпадак» (1932), «Дэзерцір» (1933), «Перамога» (1938), «Мінін і Пажарскі» (1939, з Міхаілам Долерам), «Сувораў» (1941), «Адмірал Нахімаў» (1947), «Жукоўскі» (1950, з Дзмітрыем Васільевым), «Вяртанне Васіля Бортнікава» (1953). Выступаў і як кінаакцёр. Распрацаваў сістэму работы з акцёрам і непрафесійным выканаўцам паводле сістэмы Канстанціна Станісалўскага.
Аўтар кніг «Кінарэжысёр і кінаматэрыял», «Кінасцэнарый. Тэорыя сцэнарыя» (абедзве 1926), «Акцёр у фільме» (1934).
Алена Уладзіміраўна Крыклівец
Біяграфія
Сконыла Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава (спецыяльнасць «Руская мова і літаратура, беларуская мова і літаратура», 2005; аспірантура, спецыяльнасць «Руская літаратура», 2012). Працавала ў СШ № 39 г. Віцебска (2004—2007, настаўнік рускай мовы і літаратуры); Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П. М. Машэрава (з 2007, філалагічны факультэт, кафедра літаратуры, выкладчык, старшы выкладчык, у 2013—2019 — дацэнт, з 2019 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: параўнальнае літаратуразнаўства. Пазапрафесійная дзейнасць: літаратурная творчасць (паэзія).
Узнагароды
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2014), Грамата Федэральнага агенцтва па справах Садружнасці Незалежных Дзяржаў, суайчыннікаў, якія пражываюць за мяжой, і па міжнародным гуманітарным супрацоўніцтве (2014).
Сяргей Піліпавіч Кавалік
Сяргей Піліпавіч Кава́лік (13 (25) кастрычніка 1846, в. Свадкавічы, Чэрыкаўскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя — 26 красавіка 1926, Мінск, БССР) — рэвалюцыянер-народнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вайскоўца, сына казака Зянькоўскага павета Палтаўскай губерні, які скончыў ваенную школу ў Пецярбургу, а па выхадзе ў адстаўку ў чыне палкоўніка, купіў маёнтак Свадкавічы, у якім налічвалася 100—150 душ прыгонных сялян.
Навучаўся ў Аляксандраўскім Брэсцкім корпусе, потым у Паўлаўскім ваенным вучылішчы. Скончыў Кіеўскі ўніверсітэт атрымаўшы ступень кандыдата матэматыкі. Адзін з арганізатараў «хаджэння ў народ» рэвалюцыйных народнікаў. Арыштаваны 14 чэрвеня 1874 года і па працэсе 193-х 23 студзеня 1878 года асуджаны да пазбаўлення ўсіх правоў стану і катаржным працам у крэпасцях на 10 гадоў.
Прылічаны 17 студзеня 1892 года да сялян Усцьянскага паселішча Верхаянскай акругі і ў сакавіку выехаў з сям’ёй у Якуцк. Жыў у Намскім улусе Якуцкай акругі, а 7 ліпеня 1892 года, атрымаўшы дазвол Іркуцкага генерал-губернатара, выехаў на жыхарства ў Верхаленск Іркуцкай губерні. У сакавіку 1893 года пераехаў на жыхарства ў горад Балаганск Іркуцкай губерні.
Па даручэнні Усходне-Сібірскага аддзела Імператарскага Рускага геаграфічнага таварыства, як знаўца якуцкай мовы, выехаў у Алёкмінскую акругу Якуцкай вобласці для даследавання ўплыву золатапрамысловасці на побыт мясцовага насельніцтва. Прыбыў у верасні 1894 года ў Віцімскую сістэму, адкуль пераехаў у Алёкмінскую сістэму, а 23 сакавіка 1895 года праз Мачынскую рэзідэнцыю выехаў у горад Алёкмінск. Заставаўся ў Алёкмінскай акрузе да кастрычніка 1895 года і пасля завяршэння прац вярнуўся ў Іркуцк.
Паводле маніфесту 14 мая 1894 года, тэрмін абавязковага знаходжання ў Сібіры яму быў скарочаны. 5 сакавіка 1898 года быў прылічаны ў мяшчане горадзе Верхаленск.
У 1898 годзе вярнуўся з выгнання ў Беларусь. Нейкі час пражыўшы ў сваёй таварышкі па судзе В. І. Вахоўскай, па мужы Бонч-Асмалоўскай, у маёнтку Блонь Ігуменскага павета Мінскай губерні. Затым пераехаў у Мінск, дзе працаваў галоўным кантралёрам-бухгалтарам, затым памочнікам акцызнага наглядчыка ў Губернскім акцызным упраўленні, быў членам Мінскага таварыства аматараў прыгожых мастацтваў. Падчас Першай сусветнай вайны служыў у «Земскім Саюзе». Пасля кастрычніка 1917 года працаваў старшынёй Губернскага зямельнага камітэта, пры немцах у Земскай Губернскай Управе, потым у Камісарыяце забеспячэння, выкладаў матэматыку ў Мінскім політэхнічным інстытуце (чытаў курс па аналізе бесканечна-малых і аналітычнай геаметрыі), быў старастам Мінскага аддзялення Усесаюзнага таварыства былых паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў.
Памёр 26 красавіка 1926 года ў Мінску і пахаваны на Вайсковых могілках.
Шаснаццатковая сістэма злічэння
Шаснаццатко́вая сістэ́ма злічэ́ння – пазіцыйная сістэма злічэння, якая мае аснову 16. Гэтая сістэма актыўна ўжываецца ў вылічальнай тэхніцы для кампактнага запісу двайковых лікаў.
У якасці лічбаў шаснаццатковая сістэма ўжывае арабскія лічбы ад 0 да 9, а таксама лацінскія літары ад a да f (або A ... F – рэгістр прынцыповага значэння не мае), якія адпавядаюць дзесятковым лікам ад 10 да 15.
Ужыванне шаснаццатковай сістэмы для запісу двайковых лікаў абумоўлена простасцю пераходу між гэтымі сістэмамі. Для перакладу шаснаццаткавага ліка ў двайковую сістэму дастаткова паслядоўна запісаць двайковае прадстаўленне кожнай з шаснаццатковых лічбаў. Пры гэтым неабходна, каб кожная шаснаццатковая лічба прадстаўлялася чатырма двайковымі (пры неабходнасці злева трэба дапісаць нулі).
Напрыклад,
Для адваротнага перакладу неабходна разбіць двайковы лік на тэтрады (групы з чатырох разрадаў) і для кожнай з іх запісаць адпаведную шаснаццатковую лічбу. Калі колькасць двайковых разрадаў не дзеліцца на 4, злева дапісваецца патрэбная колькасць нулёў.
Такая простасць перакладу тлумачыцца тым, што аснова шаснаццатковай сістэмы (16) складае чацвёртую ступень ад асновы двайковай сістэмы (2). Таму дзяленне двайковага ліка на 16 палягае ў пераносе дзесятковай коскі на чатыры знакі ўлева, у той час як для шаснаццатковага гэта азначае яе перанос улева на адзін знак. Адсюль і вынікае адназначная адпаведнасць двайковай тэтрады да шастаццатковай лічбы.
Пераход між шаснаццатковай і дзесятковай сістэмамі злічэння больш складаны і здзяйсняецца па агульных правілах пераходу між сістэмамі злічэння.
Адміністрацыйны падзел Кеніі
Адміністрацыйны падзел Кеніі — падзел тэрыторыі Кеніі на пэўныя часткі ў мэтах эфектыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання. Згодна з падзелам Кенія складаецца з 8 правінцый.
Бранка Чопіч
Скончыў у 1940 годзе Бялградскі ўніверсітэт. Друкаваўся з 1929 года.
Творчасць
У зборніках «Пад Грмечам» (1938), «Змагары і ўцекачы» (1939), «Горцы» (1940) і інш. выступіў як майстар рэалістычнай навелы, адметнай гумарам. Раманы «Прарыў» (1952), «Глухі порах» (1957), зборнікі апавяданняў «Прыгоды Нікалеціны Бурсача» (1956), «Сад у колеры мальвы» (1970) пра антыфашыцкую барацьбу югаслаўскага народа. У раманах «Не сумуй, бронзавая варта» (1958), «Восьмае наступленне» (1964) актуальныя праблемы пасляваеннай рэчаіснасці. Аўтар зборнікаў паэзіі «Вогненнае нараджэнне айчыны» (1944), «Спеўны цвыркун» (1955), «Чароўны лес» (1962) і інш., якім уласціва элегічнасць; твораў для дзяцей, п'ес, кінасцэнарыяў.
Rattus jobiensis
Rattus jobiensis — від пацукоў, сямейства мышыных.
Выяўлены толькі ў Інданезіі.
Драпежніцтва
Драпежніцтва ў экалогіі — тып адносін паміж біялагічнымі папуляцыямі, пры якіх драпежнік харчуецца іншымі арганізмамі, ахвярай. Драпежнікі не абавязкова забіваюць ахвяру, калі харчуюцца ёю. Падобнымі драпежнікаў арганізмамі з'яўляецца дэтрытафагі, пажыральнікі мёртвага арганічнага матэрыялу (дэтрыту), часта такія паводзіны цяжка адрозніць ад драпежніцтва, напрыклад, калі паразіт жыве на целе гаспадара і пажырае яго цела пасля смерці. Галоўнай характарыстыкай драпежніцтва, аднак, з'яўляецца прамы кантакт з папуляцыяй ахвяры, тады як дэрытрафагы толькі пажыраюць існуючы матэрыял, часта не ўплываючы на папуляцыю «донарскіх» арганізмаў.
Даволі папулярна таксама іншае вызначэнне драпежніцтва, якое прапануе драпежнікамі назваць толькі арганізмы, якія ядуць жывёл, у адрозненне ад раслінаедных, якія ядуць расліны.
У сучаснай экалогіі, як правіла, выкарыстоўваецца першае, больш агульнае вызначэнне, пад якое падыходзіць у тым ліку і паразітызм, для якога характэрны сімбіёз паразіта і гаспадара, гэта значыць часткова паводле тыпу ўзаемадзеяння траваедных і раслін. Акрамя таго, нутравідавым драпежніцтвам варта лічыць паглынанне асобін свайго віду (канібалізм).
Акрамя шматклеткавых жывёл, у ролі драпежнікаў могуць выступаць пратысты, грыбы і вышэйшыя расліны.
Франсуа Дэбрэ
Франсуа Дэбрэ (François Debret,  — ) — французскі архітэктар, галоўны архітэктар Парыжа і генерал-інспектар грамадзянскіх будынкаў. Брат мастака Жан-Батыста Дэбрэ, масон.
Біяграфія
Нарадзіўся 27 чэрвеня 1777 года ў Парыжы. Сын чыноўніка парыжскага парламента Жака Дэбрэ (Jacques Debret) і яго жонкі Элізабет; малодшы брат мастака Жан-Батыста Дэбрэ (1768—1848).
У 1808 годзе Франсуа Дэбрэ ажаніўся з сястрой свайго вучня — французскага архітэктара Фелікса Дзюбана. У 1809 годзе ў сям’і нарадзіўся сын Фрэнсіс, які пасля скончыў французскую Акадэмію прыгожых мастацтваў.
Каля 1793 года Дэбрэ вучыўся ў Шарля Персье.
Кар’ера
Стварыў праект будынка парыжскага тэатра на вуліцы Ле Пелецье, пабудаванага ў 1821 годзе. У 1825 годзе быў абраны членам Акадэміі прыгожых мастацтваў Інстытута Францыі. Адказваў за ўтрыманне і рамонт базілікі абацтва Сен-Дэні, якую значна перабудаваў — спачатку змяніў заходні фасад у 1839 годзе, затым зрабіў прыбудовы да паўночнай вежы. Быў адхілены ад работ у 1846 годзе пасля таго, як вежа пачала хіліцца. Спрэчкі вакол праекта царквы Дэбрэ спрыялі адраджэнню готыкі ў Францыі. Прыхільнік класіцызму, Дэбрэ ўспрымаўся рэакцыянерам у перыяд рэтраспекцыі — вяртанню да готыкі і гістарычнага выгляду будынкаў, канчаткова аформленаму Э. Віяле-ле-Дзюкам.
У 1818—1819 гадах яму было даручана пераўтварыць былы кляштар аўгусцінцаў у Парыжы ў Школу прыгожых мастацтваў, якая была адноўлена ў 1816 годзе ў рамках рэстаўрацыі Бурбонаў. Дэбрэ кіраваў будаўніцтвам будынка лоджый (Bâtiment des Loges) (1822—1828) і пабудаваў падмурак і паўднёвае крыло Палаца Эцюдаў (пачаты ў 1820), але ў 1832 годзе Дэбрэ замяніў яго былы вучань і швагер Фелікс Дзюбан, які перапрацаваў усё.
Дэбрэ выхаваў нямала архітэктараў, якія актыўна ўдзельнічалі ў перабудове Парыжа па планах барона Асмана.
Памёр 19 лютага 1850 года ў Сен-Клу. Пахаваны на могілках Пер-Лашэз у Парыжы.
Уладзімір Паўлавіч Верхась
Уладзімір Паўлавіч Верхась (, Жытомір, Украіна — ) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1979), прафесар (1980).
Біяграфія
Скончыў Горкаўскае рачное вучылішча (1943—1947), Цэнтральная камсамольская школа пры ЦК УЛКСМ (1954), Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (1957), Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (1965). Працаваў у органы ЛКСМБ (1949—1957), органах КПБ (1958—1966), Гродзенскім дзяржаўным аграрным універсітэце (з 1966, загадчык кафедрамі гісторыі КПСС і навуковага камунізму, палітычнай гісторыі і тэорыі сацыялізму, грамадскіх навук, з 1996 — загадчык музея гісторыі ўніверсітэта).
Навуковыя інтарэсы: гісторыя Кастрычніцкай рэвалюцыі; дзейнасць ваеннай арганізацыі пры ЦК РСДРП(б); гісторыя Чырвонай гвардыі (1917—1918); падпольныя партыйныя і камсамольскія арганізацыі Гродзеншчыны ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
1951 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
1951 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Rattus koopmani
Rattus koopmani — від пацукоў, сямейства мышыных.
Выяўлены толькі ў Інданезіі.
Люблю Беларусь (прэмія)
Гісторыя
Ідэя стварэння прэміі — паспрабаваць сабраць у адной зале тых, чыю дзейнасць у розных сферах грамадскага жыцця можна ёміста акрэсліць кароткім выразам «Люблю Беларусь» і адзначыць найлепшых спецыяльнымі ўзнагародамі. Планавалася зрабіць мерапрыемства штогадовым.
Намінанты-2010
Малады Фронт вызначае намінантаў і пераможцаў у васьмі намінацыях — «Беларусізацыя», «Палітыка», «Культура», «Спорт», «Pro-Belarus», «Журналістыка», «Грамадская чыннасць» і «Змагар года».
Пераможцы-2010
У намінацыі «Беларусізацыя» прэмію атрымала кампанія «Будзьма беларусамі!» за правядзенне сотняў культурных мерапрыемстваў па ўсёй краіне. У намінацыі «Pro‑Belarus» адзначаліся замежнікі, якія ўнеслі ўклад у развіццё беларускай культуры. Прэмію атрымаў пасол Швецыі Стэфан Эрыксан. У журналістыцы «Малады фронт» адзначыў рэдакцыю газеты «Наша Ніва» за якасны беларускамоўны прадукт, цікавы не толькі ў апазіцыйным асяродку. Культура — прэмію атрымаў Мікалай Халезін і «Свабодны тэатр». Палітыка — старшыня партыі БНФ Аляксей Янукевіч. Грамадская чыннасць — Міхась Пашкевіч за стварэнне кампаніі «За альтэрнатыўную службу». Спорт — фанацкая ініцыятыва па аднаўленні футбольнага клуба «Тарпеда», фанаты якога беларусізуюць клуб. У намінацыі «Змагар года» адзначаны палітвязень Арцём Дубскі, які адбываў пакаранне ў магілёўскай калоніі.
Уручэнне ўзнагарод у 2010 годзе
Першапачаткова планавалася арганізаваць урачыстую цырымонію ў адным з мінскіх гатэляў. У прыватнасці, быў заключаны папярэдні дагавор з Crown Plaza. Аднак дагавор па невядомых прычынах быў разарваны адміністрацыяй гатэлю ў аднабаковым парадку. Перамовы з іншымі гатэлямі таксама не прынеслі плёну. Было вырашана перанесці цырымонію, аднак адну са статуэтак уручылі 14 лютага падчас вулічнай акцыі Маладога Фронту. Яе атрымальнікам стаў Міхась Пашкевіч. Аднак акцыя былы разагнаная, а сярод затрыманых апынуўся і сам лаўрэат. У міліцыі ўзнагароду канфіскавалі. Толькі праз некалькі дзён статуэтка была вернута Пашкевічу кіраўніком Палка міліцыі спецыяльнага прызначэння Аляксандрам Лукомскім. Узнагароды астатнім пераможцам былі ўручаны ў памяшканні Беларускага ПЭН-цэнтра.
Пераможцы-2011
У намінацыі «Беларусізацыя» — Беларуская Вікіпедыя. «Журналістыка» — журналіст Зміцер Лукашук і каманда Еўрарадыё. Культура» — Лявон Вольскі. «Pro-Belarus» — Марыя Содэрберг. «Палітыка» — Уладзімір Някляеў. «Спорт» — Віталь Гуркоў. «Грамадская чыннасць» — Беларускі Хельсінкскі камітэт і праваабарончы цэнтр «Вясна», асабіста Алесь Бяляцкі і Алег Гулак. «Змагар года» — палітвязні 19 снежня.
Уручэнне ўзнагарод у 2011 годзе
У дзень правядзення цырымоніі супрацоўнікі КДБ Беларусі канфіскавалі статуэткі прэміі. Пераможцам былі ўручаныя граматы Маладога Фронту. Мерапрыемства адбылося ў сядзібе БНФ.
NGC 2496
NGC 2496 (іншыя абазначэнні — UGC 4127, MCG 1-21-2, ZWG 31.9, PGC 22359) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Малы Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Зарачанка)
Касцёл Маці Божай Ружанцовай — рымска-каталіцкі храм, знаходзіцца на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі Зарачанка Гродзенскага раёна. Пабудаваны ў 1937 годзе з цэглы. Помнік архітэктуры постнеаготыкі. Дзейнічае.
Гісторыя
Парафія Баля Касцёльная была ўтворана ў 1927 годзе, адразу пачалося будаўніцтва касцёла на ахвяраванні парафіян. У 1937 годзе касцёл быў асвечаны пад тытулам Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі. У Варшаве быў заказаны галоўны алтар, аднак выбух Другой сусветнай вайны не даў магчымасці рэалізаваць заказ.
Дом па вуліцы Леніна, 28 (Пінск)
Дом па вуліцы Леніна, 28 — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Зарачанка)
Гісторыя
У 1962 годзе касцёл быў закрыты дзяржаўнымі ўладамі. У 1989 храм вернуты парафіянам, пачаўся рамонт. 3 верасня 1989 года адбылася ўрачыстасць адкрыцця касцёла. Ксёндз біскуп Тадэвуш Кандрусевіч асвяціў адрамантаваную святыню.
Дом па вуліцы Леніна, 28 (Пінск)
Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя з цэглы. Выкарыстоўваецца як жыллё і гандлёвымі ўстановамі.
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Зарачанка)
Архітэктура
Касцёл мураваны, атынкаваны, на каменным падмурку. Пераважае вертыкальная накіраванасць архітэктурных мас. На пазбаўленых краповак плоскасных фасадах — спічастыя высокія вітражныя аконныя праёмы. Актыўнай дынамікай надзелены галоўны фасад з урэзанай у яго плоскасць 2-яруснай 4-граннай шатровай вежай і прытворам перад ёй. Востраканечны шчыпец уваходнага партала завершаны скульптурнай выявай Найсвяцейшай Дзевы Марыі, што ўзмацняе гатычную вертыкальную кампазіцыю. Прамавугольны асноўны аб’ём накрыты высокім 2-схільным дахам з вальмамі над 5-граннай апсідай, да якой па баках далучаюцца сакрысціі.
У інтэр’еры атынкаваныя сценыкрапаваны пілястрамі. У 1999 годзе былі выкананы дубовыя алтары: галоўны і бакавыя.
Дом па вуліцы Леніна, 28 (Пінск)
Архітэктура
Двухпавярховы будынак з двухсхільным дахам, у плане блізкі да квадрата. Кампазіцыя галоўнага падоўжнага фасада сіметрычная. Вось сіметрыі падкрэслена парталам уваходу, вылучанага своеасаблівымі контрфорсамі. Вуглы аформлены лапаткамі. Вокны прамавугольныя, без ліштваў, ствараюць строгі рытм міжаконняў.
IC 5098
IC 5098 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Малы Конь.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.