cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Орсічы
О́рсічы (, Орсичи) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Брожскага сельсавета.
Марозаўшчына
Маро́заўшчына (, Морозовщина) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гасцівель
Гасці́вель (, Гостивель) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Залессе (Рэчыцкі раён)
Зале́ссе (, Залесье) — былы пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Заспенскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года пасёлак уваходзіў у склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2016 годзе.
Казанаўка
Каза́наўка (, Казановка) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Калегіяльны касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вісліца)
Калегіяльны касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Bazylika kolegiacka Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Wiślicy) — гатычны касцёл пабудаваны ў XIV стагоддзі каралём Казімірам Вялікім у Вісліцы, на падмурках двух старых раманскіх храмаў. Носіць тытул калегіяты, а з 8 верасня 2005 года таксама малой базілікі
Гісторыя
Трэцяя, захаваная да нашых дзён вісліцкая калегіята заснавана Казімірам Вялікім ў другой палове XIV стагоддзя. Гэта быў адзін з касцёлаў, якія кароль ўзвёў як пакаянне за забойства каноніка. Касцёл неадразова перабудоўваўся і рамантаваўся.
У 1915 годзе касцёл быў моцна пашкоджаны аўстрыйскай артылерыяй. Заходні фасад разам з раманскімі вежамі XIII стагоддзя быў разбураны. Касцёл быў адбудаваны ў 1920-я гг., па праекце.
У 1958 годзе падчас археалагічных раскопак у сутарэннях касцёла былі адкрыты рэшткі старажытных раманскіх храмаў.
Архітэктура
Храм быў пабудаваны з часанага каменя. Выключэннем з'яўляецца цагляны франтон заходняга фасада, які з'яўляецца вынікам аднаўлення паваенных разбурэнняўу 20 стагоддзі. Касцёл ўяўляе сабой зальны храм, збудаваны па двухнефнай схеме. Такі тып атрымаў асабліва шырокае распаўсюджванне ў касцёлах і калегіяльных саборах Польшчы ў 14—15 стст. З прычыны таго, што слупы, якія падзяляюць нефы, засланяюць апсіду, яна вынесена далёка на ўсход і злучана з зальной часткай храма доўгай галерэяй — прэзбітэрыем. Прэзбітэрый са шматграннай апсідай таксама ніжэйшы за асноўны аб'ём.
Роспісы
Манументальны жывапіс калегіяты ў Вісліцы захаваўся фрагментарна. Фрэскі размешчаны ў алтарнай частцы, на прасценках паміж вокнамі і нішамі праз пэўныя інтэрвалы. Такое размяшчэнне абумоўлена асаблівасцямі гатычнай архітэктуры. Насценны жывапіс складаецца з трох рэгістраў, два з якіх прысвечаны евангельскім тэмам, а трэці — адзіночныя фігуры святых. На адкосах аконных праёмаў дзе-нідзе захаваліся рэшткі расліннага арнаментальнага дэкору. Жывапіс фрэсак заснаваны на колеравым спалучэнні карычнева-чарвоных, сіне-зеленаватых таноў ад цёмных да светлых (лакальная пляма без танальных пераходаў). Архітэктурныя кулісы адыгрываюць другарадную ролю і зводзяцца да мінімуму («Нараджнне Марыі», «Увядзенне ў храм», «Успенне», «Зняцце з крыжа»). Ва «Успенні» ў цэнтры на пярэднім плане на ложку — памерлая Марыя ў цёмна-сінім адзенні, над ёю ў мандорле такога ж сіняга колеру Хрыстос з душою Марыі ў выглядзе немаўляці ў жоўта-ружовым адзенні, сам жа Хрыстос у карычнева-чырвоным хітоне і блакітным гіматыі. Злева і справа кампактныя групы апосталаў, з кожнай масы вылучаюцца па дзе фігуры.
Фон глухі, цёмна-сіні. Ніякіх лішніх дэталей, нават ложак, на якім ляжыць Марыя, падаецца вельмі буйной колеравай плямай. Усю ўвагу аўтар аддае тварам, асабліва Марыі і Хрыста. Малююцца яны буйнымі, што, відавочна, было абумоўлена ўплывам народнай эстэтыкі, народных ідэалаў і ўяўленняў аб харастве чалавека. Гэтыя прыёмы выразна адчуваюццца і пры адлюстраванні служак (дзеў) у кампазіцыі «Нараджэнне Марыі». Але ў гэтым фрэскавым роспісе яшчэ адчуваюцца рысы візантыйскага мастацтва з яго манументальнасцю форм, нешматслоўнасцю, гарманічнымі прапорцыямі, правільным малюнкам.
Ньюкасл
Ньюкасл:
Tetraodontidae
Tetraodontidae — сямейства рыб атрада іголкабрухападобныя, якое налічвае 26 родаў і 188 відаў у двух падсямействах. Распаўсюджаныя ў субтрапічных і трапічных морах.
Мяса рыб высока цэніцца ў краінах Паўднёва-Усходняй Азіі за яго смак. У Японіі асаблівым поспехам карыстаецца страва фугу, што гатавалася з некалькіх відаў гэтых рыб. Кухар, які гатуе яго, абавязкова павінен мець дыплом аб заканчэнні спецыяльнай школы, паколькі скура і некаторыя ўнутраныя органы рыб атрутныя.
Напалеон (значэнні)
Назву Напалео́н маюць:
Калінін (Рэчыцкі раён)
Калі́нін (, Калинин) — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Да 2 красавіка 1959 года пасёлак уваходзіў у склад Ровенска-Слабадскога сельсавета, да 26 верасня 2006 года — у склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Альба
Назву Альба маюць:
Салагуб
Салагу́б — беларускае прозвішча.
Рэдкі Рог
Рэ́дкі Рог (, Редкий Рог) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Брожскага сельсавета.
Мілашы
Мілашы́ (, Милаши) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Рэдкі Рог
Геаграфічнае становішча
Пасёлак знаходзяцца за 24 км на поўдзень ад Бабруйска, за 3 км ад прыпынку «Брожа» на чыгуначнай лініі Бабруйск-Рабкор, пры дарозе Брожа — Засценак Усцярхі. На ўсход ад пасёлка працякае меліярацыйны канал (былая рэчка Ворсічка), далей — забалочаны лясны масіў Вялікі Мох.
Гісторыя
У 1986 годзе ў пасёлку працавалі торфазавод, Макаравіцкае лясніцтва, пачатковая школа, аптэка, бальніца, дзіцячы сад-яслі, Дом культуры, бібліятэка, аддзяленні банка і сувязі, сталовая, лазня, камбінат бытавога абслугоўвання насельніцтва, харчовы і прамтаварны магазіны.
Планіроўка
Планіроўка пасёлка квартальная. 2 галоўныя вуліцы арыентаваны мерыдыяльна і забудаваны пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. На скрыжаванні вуліц сфарміраваны грамадскі цэнтр, забудаваны 2-павярховымi мураванымі будынкамі. Гандлёвы цэнтр на вуліцы Савецкай.
Кінаконг
Кінаконг — беларускі кінапраект, які робіць прафесійнае агучванне фільмаў, мультфільмаў, трэйлераў і вірусных ролікаў на беларускую мову, а таксама ладзіць рэгулярныя кінапаказы.
Узнагароды
У 2013 годзе праект атрымаў тры адзнакі фестываля беларускамоўнай рэкламы «Аднак», заняўшы 1-е, 2-е і 3-е месца ў розных намінацыях.
Краснаселле (Рэчыцкі раён)
Краснасе́лле (, Красноселье) — былы пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Заспенскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года пасёлак уваходзіў у склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2016 годзе.
Амяленская Слабада
Амяле́нская Слабада́ (, Омеленская Слобода) — вёска ў Беларусі, у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Радзіма Героя Савецкага Саюза Кірылы Пракопавіча Чарнова (1907—1972).
Мацешы (Ахрэмавецкі сельсавет)
Маце́шы (, Матеши) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Насельніцтва
Перад 1941 у вёсцы жыло 436 чалавек у 80 дварах.
У кастрычніку 1943 года гітлераўцамі было спалена 80 дамы, забіта 9 чалавекі.
Спіс аб’ектаў PGC (2115001—2116000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2115001—2116000)
Chaetodon
Chaetodon — род трапічных марскіх рыб сямейства атраду акунепадобных.
Lepidochaetodon група
Падрод Exornator
Падрод Lepidochaetodon
Megaprotodon група
Падрод Citharoedus
Падрод Corallochaetodon
Падрод Discochaetodon
Падрод Megaprotodon
Падрод Tetrachaetodon
Triaenodon obesus
Triaenodon obesus — адзіны від роду Triaenodon сямейства атраду. Насяляюць у Індыйскім і Ціхім акіянах, сустракаюцца на глыбіні ад 1 да 330 м. Максімальная зарэгістраваная даўжыня — 213 см. Кончыкі плаўнікоў пафарбаваны ў белы колер. Рацыён у асноўным складаецца з касцістых рыб, галаваногіх і ракападобных. Гэтыя акулы размножваюцца, а эмбрыёны сілкуюцца за кошт плацэнты. У памёце бывае да 6 нованароджаных. Днём яны аддаюць перавагу адпачынку на дне, а ўначы палююць.
Лабкі
Лабкі́ (, Лобки) — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Triaenodon obesus
Уяўляюць некаторую небяспеку для чалавека, зарэгістраваныя выпадкі нападаў, у асноўным справакаваных людзьмі. З'яўляюцца аб'ектам камерцыйнага рыбнай здабычы. Мяса і пячонка ўжываюць у ежу. Павольны цыкл узнаўлення робіць гэтых рыб уразлівымі да пералову.
Лабкі
Да 26 верасня 2006 года пасёлак уваходзіў у склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Аўсімавічы
Аўсі́мавічы (, Авсимовичи) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Радзіма Героя Савецкага Саюза (1944), Заслужанага настаўніка БССР Уладзіміра Аляксеевіча Парахневіча (1918—1980).
Падроўнае
Падро́ўнае (, Подровное) — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Да 2 красавіка 1959 года пасёлак уваходзіў у склад Ровенска-Слабадскога сельсавета, да 26 верасня 2006 года — у склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Balistidae
Balistidae — сямейства марскіх рыб атраду Іголкабрухападобныя.
Даўжыня цела складае ад 13 см да 1 м.
Апісанне
Balistidae маюць даволі высокае, плюскатае з бакоў цела. На целе звычайна прысутнічае малюнак з буйных плям або палос. У афарбоўцы сустракаюцца чорны, блакітны, жоўты, серабрысты і белы колеры.
Асаблівасці анатоміі
Першы спінны плаўнік, які ў спакойным стане складзены і ў многіх відаў непрыкметны, змяшчае тры вялікіх шыпы, з якіх самы доўгі — першы. Другі шып служыць замком. Пры небяспецы рыба выпроствае плаўнік, затым другі шып некалькі змяшчаецца ўверх, з-за чаго два першыя шыпы фіксуюцца і немагчыма скласці спінны плаўнік, не зламаўшы шыпы. Каб самой скласці спінны плаўнік, рыба павінна апусціць другі шып. Англійскую назву Balistidae «triggerfish» можна літаральна перавесці як «рыба са спускавым кручком» або «рыба з зашчапкай».
Арэал і экалогія
Прадстаўнікі сямейства засяляюць трапічныя і субтрапічныя моры Атлантычнага, Індыйскага і Ціхага акіянаў, у першую чаргу каралавыя рыфы. сустракаецца таксама ў Міжземным моры.
Balistidae сілкуюцца дновымі беспазваночнымі, такімі як малюскі і ігласкурыя.
Класіфікацыя
Сямейства налічвае 12 родаў, 42 віды :
Сокал (Рэчыцкі раён)
Со́кал (, Сокол) — былы пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Заспенскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года пасёлак уваходзіў у склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2015 годзе.
Пяткунішкі (Ахрэмавецкі сельсавет)
Пяткуні́шкі (, Петкунишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Абалі
Аба́лі (, Обали) — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1940—1961 гадах цэнтр Абалеўскага сельсавета. Ліквідавана ў 2016 годзе.
Ямпаль (Рэчыцкі раён)
Я́мпаль (, Ямполь) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Ямпальскага сельсавета, у 1927—1954 гадах вёска ў складзе Бязуеўскага сельсавета, у 1954—1959 гадах — у складзе Ровенска-Слабадскога сельсавета. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Мажа
Назву Ма́жа маюць:
Нікалаеў
Нікалаеў — рускае прозвішча.
О’Ніл
О'Ніл (O'Neill, O’Neil, O’Neall, O’Neal; ) — ірландскае прозвішча.
Александрыя (Шклоўскі раён)
Александры́я (, Александрия) — аграгарадок у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці, на правым беразе ракі Дняпро. У складзе Александрыйскага сельсавета. Насельніцтва 524 чал. (2010). Знаходзіцца за 12 км на поўнач ад Шклова, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Копысь.
Александрыя — даўняе мястэчка гістарычнай Аршаншчыны (частка Віцебшчыны).
Назва
Тапонім Александрыя ўтварыўся ад імя заснавальніка паселішча — графа Аляксандра Хадкевіча.
Гісторыя
Упершыню Александрыя згадваецца ў XVII ст. як спадчыннае ўладанне ў Шклоўскім графстве. Мясціна знаходзілася ва ўладанні Хадкевічаў і ўваходзіла ў склад Аршанскага павета Віцебскага ваяводства. Згадваецца ў 1643 як мястэчка ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ, меліся царква, 2 "шпіталі" (багадзельні), млын на рацэ Копысіца, перавоз на Дняпры, крамы, некалькі бровараў.
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) Александрыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Копыскім павеце Магілёўскай губерні. З 1775 мястэчкам валодаў граф С. Зорыч. Паводле генеральнага межавання, у 1783—1784 тут было 53 двары, 2 царквы, сядзіба, паштовы дом, вадзяны млын; Дняпром хадзіў паром. Станам на 1886 — 54 двары, 2 праваслаўныя царквы, 2 царкоўна-прыходскія школы, яўрэйскі малітоўны дом, 2 вадзяныя млыны, кузня. З адкрыццём чыгуначнай лініі Віцебск — Орша — Жлобін (1902), якая прайшла за 1,5 км ад Александрыі, развіццё мястэчка паскорылася. На 1909 — 99 двароў.
У Першую сусветную вайну ў лютым — лістападзе 1918 Александрыю займалі нямецкія войскі. 1 студзеня 1919 згодна з пастановай I з'езду КП(б) Беларусі мястэчка ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яго разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 Александрыю вярнулі БССР, дзе яна зрабілася цэнтрам сельсавета. Станам на 1 студзеня 1925 тут было 175 двароў, пачатковая школа, клуб з хатай-чытальняй. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 1939 — 147 двароў. У Другую сусветную вайну з ліпеня 1941 да чэрвеня 1944 вёска знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. Станам на 1944 — 131 двор, на 1990 — 178. У 2007 Александрыі надалі афіцыйны статус аграгарадку.
Інфраструктура
У Александрыі працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, клуб, бібліятэка.
Сухары (значэнні)
Назву Сухары́ маюць:
Яноўка (Рэчыцкі раён)
Яно́ўка (, Яновка) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Заспенскага сельсавета.
Дварэц (Рэчыцкі раён)
Дварэ́ц (, Дворец) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Холмецкага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Яноўка (Рэчыцкі раён)
У 1926—1927 гадах цэнтр Яноўска-Гасцівельскага сельсавета. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Свірыдавіцкага сельсавета.
Брэсцкая абласная бібліятэка імя М. Горкага
'''Брэсцкая абласная бібліятэка імя М. Горкага''' — абласная бібліятэка ў Брэсце, размешчаная па адрасе бульвар Касманаўтаў, 48.
Гісторыя
На падставе рашэння Брэсцкага аблвыканкама 4 студзеня 1940 года бібліятэка адкрылася па вул. Пушкінскай, 42. Да 1941 года бібліятэка мела кніжны фонд з 35000 тамоў, колькасць чытачоў склала 3000. У гады Вялікай Айчыннай вайны бібліятэка не працавала, бібліятэчны фонд знішчаны. Пасля вызвалення Брэста 15 верасня 1944 года бібліятэка аднавіла сваю працу з кніжным фондам 3884 экземпляраў. У студзені 1945 адкрыта для наведвальнікаў. У студзені 1987 года аб’яднана з абласной дзіцячай бібліятэкай. У 1990 бібліятэчны фонд складаў 674 тыс. экз.
Фонд
Кніжны фонд бібліятэкі — 740680 адзінак (2001) кніг, часопісаў, газет, нот, карт, АВ-матэрыялаў, аўтарэфератаў дысертацый. 3 рэдкіх выданняў: «Падарожжа па Палессі і Беларускім краі» П. М. Шпілеўскага (1858), «Белавежская пушча» Г. П. Карцава (1903). Мае 14 аддзелаў, у т. л. беларускай краязнаўчай, сельскагаспадарчай і тэхнічнай літаратуры, мастацтва, абслугоўвання дзяцей малодшага і сярэдняга школьнага ўзросту, абанементнае абслугоўванне. Па міжбібліятэчным абанеменце звязана з 17 бібліятэкамі краіны, падтрымлівае сувязі з бібліятэкамі Польшчы. Аказвае метадычную дапамогу больш як 2200 бібліятэкам. Выдае метадычныя, бібліяграфічныя, інфармацыйныя дапаможнікі, штомесячна складае «Хроніку культурнага жыцця вобласці», штоквартальна — бібліяграфічны паказальнік «Літаратура аб Брэсцкай вобласці».
Ласіцы
Ласіцы (Łosice) — горад у Польшчы, цэнтр павета ў Мазавецкім ваяводстве, на захадзе этнічнай тэрыторыі палешукаў (падляшукаў).
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Ласіцы — Сямятычы 25 км, да Брэста — 65 км.
Колькасць насельніцтва — 7,2 тыс. чал. (2010)
Ясінскі
Ясінскі — беларускае прозвішча.
Азярава
Азяра́ва (, Озерава) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Казянскага сельсавета.
Завужаль
Заву́жаль (, Заужель) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Холмецкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Завужальскага сельсавета.
Калочын
У 1926—1927 гадах цэнтр Калочынскага сельсавета.
Каля вёскі знаходзяцца археалагічныя помнікі — 2 гарадзішчы і селішча жалезнага веку.
Дзятлавіцкае
Дзя́тлавіцкае — возера ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці, за 18 км на паўднёвы захад ад горада Драгічын, за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Галоўчыцы, за 0,8 км на захад ад вёскі Дзятлавічы, на ўскраіне балотнага масіву. Адносіцца да басейна ракі Мухавец.
Плошча паверхні 0,07 км², даўжыня 0,72 км, шырыня 0,6 км. Возера неглыбокае: найбольшая глыбіня 0,4 м, сярэдняя 0,16 м. Даўжыня берагавой лініі 2,1 км. Аб’ём вады 0,01 млн м³. Берагі нізкія, тарфяністыя, часткова пад хмызняком. На поўначы злучаны пратокай з меліярацыйным каналам.
Антадолле
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Мох (возера)
Мох — возера ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, за 11,5 км на паўночны захад ад горада Кобрын, за 0,9 км на захад ад вёскі Ластаўкі. Адносіцца да басейна ракі Мухавец.
Плошча паверхні 0,015 км², даўжыня 0,2 км, шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,5 км. Возера неглыбокае. Зарастае істотна. Мясцовасць пераважна раўнінная, месцамі ўзгорыстая, парасла хмызняком і рэдкалессем.
Трылабітападобныя
Трылабітападобныя — падтып членістаногіх (Arthropoda), які жыў у морах і акіянах у палеазойскую эру і вымер да канца пермскага перыяду.
Апісанне
Найбольш тыповымі прадстаўнікамі падтыпу былі трылабіты (Trilobita), якія захавалі шматлікія архаічныя рысы, уласцівыя кольчатым чарвякам. Прымітыўнасць трылабітаў выражаецца ў гаманомнасці сегментацыі, у адсутнасці дыферэнцыяцыі канечнасцей, архаічным метамарфозе.
Трылабіты былі шырока распаўсюджаны ў фаўне ранняга палеазою (іх вядома больш за 10 000 відаў). Іншыя класы трылабітападобных вымерлі галоўным чынам яшчэ ў кембрыі, трылабіты ж канчаткова зніклі толькі пермскім перыядзе. Рэшткі трылабітаў маюць важнае значэнне для стратыграфіі.
Па сваіх філагенетычных сувязях трылабітападобныя блізкія да хеліцэравых.
Класіфікацыя трылабітападобных неадназначная: вылучаюць аба два, аба тры класы. Часам трылабітаў лічаць адзіным класам падтыпу трылабіты.
Вілы (Бабруйскі раён)
Ві́лы (, Вилы) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Калегіяльны касцёл Святой Тройцы (Алыка)
Калегіяльны касцёл Святой Тройцы — барочны рымска-каталіцкі парафіяльны касцёл 1-й паловы XVII стагоддзя ў сцен рэзідэнцыі Радзівілаў у Алыцы Ківерцаўскага раёна Валынскай вобласці.
Гісторыя
Першую драўляную царкву на гэтым месцы пабудаваў у 1588 годзе вялікі маршал літоўскі князь Станіслаў Радзівіл, якога Пётр Скарга ўгаварыў адрачыся ад кальвінізму. Новы касцёл быў пабудаваны ў 1635-40 гадах на сродкі ахвяраваныя Альбрэхтам Станіславам Радзівілам па ўзоры рымскай цэрквы Іль-Джэзу. Ён лічыўся тады самым прыгожым храмам Валыні. Праект касцёла належыць італьянцам Бенедэта Молі і Джавані Маліверна. Свой унёсак у будаўніцтва ўнеслі таксама скульптары Мельхіёр Эрленберг і Міхал Германус. Касцёл быў асвечаны ў 1640 г. біскупам Анджэем Гембіцкім, а праз год узведзены ў ранг калегіяльнага. У 1638 годзе заснавальнік касцёла адкрыў пры касцёле калегію — філіял Замойскай акадэміі і духоўную семінарыю. Капітул калегіі праіснаваў у Алыцы аж да 1945 года. Савецкая ўлада зачыніла яго, а выдатны помнік паступовага пачатку руйнавацца. Напачатку 90-х гадоў XX ст. касцёл перададзены рымска-каталіцкай царквы. Цяпер тут дзейнічае рымска-каталіцкі прыход, які ўваходзіць у склад Луцкай дыяцэзіі. На вялікія рэлігійныя святы ў касцёле праходзяць імша і набажэнствы.
Архітэктура
Барочны касцёл уяўляе сабой трохнефную базіліку з нартэксам, хорамі і паўцыркульнай апсідай. Галоўны фасад расчлянёны вертыкальнымі карынфскімі пілястрамі, над якімі змешчаны масіўны надпіс на латыні «DEUS DE TUIS DONIS TIBI OFFERIMUS». Паміж пілястрамі ўсталяваны фігуры святых Войцеха, Станіслава, Пятра і Паўла працы Мельхіёра Эрленберга. Фасад увянчаны франтонам, завершаным тымпанам і дзвюма бакавымі вежамі, якія прылягаюць да яго. Вялікае прамавугольнае поле франтона запоўнена барэльефам «Каранацыя Найсвяцейшай Дзевы Марыі» з абразам Найсвяцейшай Дзевы ў поўны рост, якая стаіць на паўмесяцы сярод аблокаў і галовак херувімаў. У паўкруглым франтоне знаходзіцца барэльеф «Бог-Бацька».
Інтэр'ер касцёла быў упрыгожаны шматлікімі скульптурамі і разьбой па дрэве, паміж пілястрамі знаходзіліся буйныя мастацкія палотны. Над пілястрамі знаходзіліся фігуры дванаццаці апосталаў (некаторыя ацалелі). Не захаваліся алтары ў стылі ранняга барока, выразаныя з мармуру і алебастру, а таксама лавы для канонікаў у алтарнай частцы працы Мельхіёра Эрленберга, вучня Яна Пфістэра з Львова. Унутры касцёла знаходзяцца шматлікія грабніцы і эпітафіі сям'і Радзівілаў, галоўным чынам з каляровага мармуру і алебастру. Большасць з іх не захаваліся да нашага часу. У касцёле знаходзіліся таксама шматлікія мастацкія палотны на рэлігійную тэматыку і партрэты, шэсць з якіх захоўваюцца цяпер у Львоўскай карціннай галерэі. Ззаду касцёла знаходзіцца каменная званіца, якая складаецца з пяці пілонаў, злучаных аркамі.
Астравішкі
Астраві́шкі (, Островишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Блажышкаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Казянскага сельсавета.
Айнская мова
Мова айну (アイヌイタ ク, вымаўляецца: айну ітак) — мова айнаў, якія жывуць на поўначы Японіі, і раней жылі на Сахаліне. Хоць яна тыпалагічна трошкі падобная да японскай мовы, мова айну — ізаляваная мова, гэта значыць, яна не мае ніякіх роднасных моў.
Большая частка ведаў пра мову айну на Сахаліне атрымана дзякуючы Браніславу Пілсудскаму, польскаму антраполагу, які быў сасланы туды у часы расійскай імперыі за палітычныя злачынствы у канцы 19 стагоддзя — пачатку 20 стагоддзя.
Носьбіты
Мова айну амаль знікла. Колькасць яе носьбітаў вельмі малая і хутка змяншаецца. Падлікі ў 1996 упаміналі толькі 15 чалавек, якія ўжываюць яё штодзённа. Хаця апошнім часам колькасць носьбітаў пачала павялічвацца, галоўным чынам за кошт айнаў, якія вучаць яе як другую мову (пасля японскай).
Фаналогія
Структура склада ў мове ЗГ(З).
У мове 5 галосных: i    u e     o    a
Зычныя: p  t   k   ʔ s      h     c w   y m   n     r
/y/ абазначае гук [й]. /c/ ужываецца для абазначэння гукаў [ш, ч, дж, дз]. Глатальны плазіўны /ʔ/ не пішацца, ён з'яўляецца на пачатку складоў, калі няма іншага зычнага.
/ti/ вымаўляецца як [чы]; /s/ звычайна гучыць як [ш] перад /i/ і на канцы складоў. Вымаўленне залежыць ад дыялекта, напрыклад у сахалінскім дыялекце гукі /p, t, k, r/ у канцы склада зліваюцца з /h/.
Аўштакальня
Аўштака́льня (, Авштокальня) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Відзаўскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2010 годзе.
Айнская мова
Тыпалогія і граматыка
Мова айну належыць да тыпу SOV, з постпазіцыяй (прыназоўнікі, паказальнікі склона і ролі назоўніка ў сказе, змяшчаюцца пасля назоўнікаў). Дзейнік і прамое дапаўненне звычайна не маюць паказчыкаў склону. Назоўнікі групуюцца, і мадыфікуюць адзін аднаго; галоўны знаходзіцца у канцы ланцуга. Дзеясловы дзеляцца на пераходныя і непераходныя.
Арфаграфія
Не існуе фармальнай арфаграфіі для пісьма на мове айну. Ужываюцца розныя алфавіты, створаныя лінгвістамі на аснове лацінскага алфавіта, або японскай сістэмы катакана. Шэраг сімвалаў Унікода Katakana Phonetic Extensions (31F0-31FF), змяшчае сімвалы для напісання айну.
Вусная літаратура
Існуе багатая традыцыя вусных гераічных эпасаў, якія называюцца юкары. Мова гэтых апавяданняў захавала трохі архаізмаў, напрыклад: мае больш флексій.
Прыклад тэкста: Ойча наш
Kando otta an chikoro Michi,
E koro moshiri ekte wa un kore.
E kor' irenga kando otta an korachi,
moshir'otta ne yakka une no aki kuni ne ki wa un kore.
Kesto kesto chi e kunip tanto ne yakka un kore.
Chi utara anak ne chikoro ashosere utara tusare okere korachi,
chikoro shosep ne yakka tusare wa un kore.
Chi utara anak ne iteki akoramnukara kuni ne ki wa un kore;
koroka wenbe orowa no un ohaitare wa un kore.
Восава (Варатынскі сельсавет)
Во́сава (, Осово) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Астанкавічы
Аста́нкавічы (, Останковичи) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Асташкавіцкага сельсавета.
Нёўда
Нёўда:
Асінаўка (Светлагорскі раён)
Асі́наўка (, Осиновка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Сасноваборскага сельсавета.
Да 8 красавіка 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Давыдаўскага сельсавета, да 26 верасня 2006 года — у склад Асташкавіцкага сельсавета.
Фракійская мова
Фракі́йская мова — адна з моў індаеўрапейскай сям'і моў, у старажытныя часы распаўсюджаная на поўдні Усходняй Еўропы ў гістарычным рэгіёне Фракія, які ахопліваў сучасныя Балгарыю, Паўночную Македонію, еўрапейскую частку Турцыі, а таксама паўднёвы ўсход сучаснае Румыніі (Дабруджа) і некаторыя часткі Грэцыі і Сербіі; была распаўсюджана сярод гістарычнага этнасу фракійцаў. Раннім Сярэднявеччам датуецца смерць мовы.
Даведзены індаеўрапейскі характар мовы, аднак не ўсталяваная яе дакладная класіфікацыя сярод індаеўрапейскіх моў. Як і іншыя падобныя старажытныя мовы Балканскага паўвостраву, фракійская мова часта аб'ядноўваецца пад паняццям палеабалканскія мовы, які не з'яўляецца генетычным аб'яднаннем і ўключае толькі шэраг некласіфікаваных індаеўрапейскіх моў рэгіёна.
Мова вядомая толькі дзякуючы досыць абмежаванаму корпусу пісьмовых помнікаў, які ўключае ў сябе серыю глосаў у старажытнагрэчаскіх крыніцах і некалькі надзвычай кароткіх надпісаў. Граматыка мовы дагэтуль не рэканструяваная, часам да фракійскай мовы адносяць словы няяснай этымалогіі балгарскай і румынскай моў.
Гісторыя
Фракійцы згадваюцца ўжо ў часы Гамера як саюзнікі траянцаў, пазней сведчанні Герадота згадвалі фракійцаў як другі паводле колькасці народ пасля індыйцаў. У V ст. да н.э. фракійцам удалося стварыць уласную дзяржаву, якая, аднак ужо ў наступным стагоддзі была заваявана македонцамі. Пачынаючы з II ст. да н.э. Фракію пачынаюць паступова заваёўваць рымляне.
Прыкладна не пазней за V ст. н.э. большасць фракійцаў зведала раманізацыю або элінізацыю (моўную асіміляцыю з пераходам на лаціну або грэчаскую мовы). Іншыя звесткі падаюць поўнае выцясненне фракійскай мовы на перыяд VI ст. н.э., што адбывалася дыялектамі славян, якія на той час перасяліліся ў Фракію. У якасці доказу на карысць асіміляцыі фракійцаў славянамі, а не ранейшымі грэкамі, разглядаецца тое, што назва балгарскага Плоўдзіву ўзыходзіць да фракійскага Pulpuldeva, а не да старажытнагрэчаскага Φιλιππούπολις. Некаторыя лінгвісты таксама дапускаюць мажлівасць існавання фракійскага субстрату ў румынскай мове.
Класіфікацыя
На цяперашні час агульнапрызнаным з'яўляецца індаеўрапейскі характар фракійскай мовы, аднак не ўсталяванае яе дакладнае месца сярод іншых моў гэтай сям'і.
Адной з найбольш распаўсюджаных гіпотэзаў класіфікацыі фракійскай мовы адносна іншых індаеўрапейскіх з'яўляецца гіпотэза аб утварэнні асобнай галіны з фракійскай і дакійскай моў (апошняя была ў асноўным распаўсюджаная да раманізацыі сучаснае Румыніі і Малдовы на тэрыторыі гэтых сучасных краін). Раней таксама ставіліся спробы па выяўленні асаблівых сувязяў між фракійскай мовай і іншай індаеўрапейскай мовай няяснай класіфікацыі — фрыгійскай, аднак на цяперашні час гіпотэза аб фрака-фрыгійскіх сувязях у асноўным адхіленая. Існуюць таксама гіпотэзы аб паходжанні фракійскай мовы як даччыннай мовы адносна дакійскай.
Прадстаўленыя таксама гіпотэзы аб фрака-ілірыйскіх сувязях і гіпотэзы, паводле якіх фракійская мова з'яўлялася асобнай галіной у складзе індаеўрапейскай сям'і моў (для параўнання, падобная класіфікацыя прынятая для албанскай і армянскай моў). Высоўваюцца гіпотэзы, паводле якіх мяркуецца пра паходжанне Албанскай мовы з ілірыйскай мовы з фракійскім уплывам або непасрэдна з фракійскай. На думку балгарскага лінгвіста У. Георгіева, дакійская, фракійская і Албанская мова ўтвараюць уласную галіну ў складзе індаеўрапейскіх моў.
Тым не менш, у сувязі з вельмі маленькай ступенню пісьмовай фіксацыі дакійскай, ілірыйскай і фрыгійскай моў дадзеныя гіпотэзы з'яўляюцца малаабгрунтаванымі. Іншыя пункты гледжання адмаўляюць гэтыя гіпотэзы паводле іншых крытэраў: так, гіпотэза фрака-ілірыйскіх сувязяў крытыкуецца ў сувязі з мажлівым узаемным уплывам дзвюх моў.
Пастулююцца сувязі меркаванае фрака-дакійскай галіны з Албанскай, старажытнагрэчаскай або балтыйскімі мовамі. Прапаноўваліся гіпатэтычныя сувязі фракійскай мовы з іншай палеабалканскай мовай, пеанійскай, што, аднак, таксама з'яўляецца сумніўным праз слабую зафіксаванасць апошняй.
Румынскім лінгвістам С. Алцяну была высунутая гіпотэза, паводле якой дакійская і фракійская мова першапачаткова з'яўляліся «кентумнымі» мовамі, пасля чаго абедзве мовы зазналі сатэмізацыю.
На падставе пэўных паралеляў у тапаніміцы высоўвалася гіпотэза аб збліжэнні з фракійскай мовай балтыйскіх моў, на карысць чаго выступаў, у прыватнасці, Э. Палямэ. Гіпотэзы цесных генетычных сувязяў між балтыйскімі мовамі і фракійскай, ілірыйскай і шэрагам іншых моў Балканаў прытрымліваўся савецкі даследчык балтыйскіх моў У. Тапароў.
Сасновы Бор (Светлагорскі раён)
Сасно́вы Бор (, Сосновый Бор) — рабочы пасёлак у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Сасноваборскага сельсавета. Насельніцтва 2025 чал. (2017)
Геаграфія
Знаходзіцца за 16 км на поўдзень ад Светлагорска, за 126 км ад Гомеля, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Жэрдзь на лініі Жлобін — Калінкавічы.
Фракійская мова
Даследаванне
На цяперашні час у распараджэнні даследчыкаў знаходзіцца мала сведчанняў фракійскай мовы, асноўныя захаваныя пісьмовыя помнікі мовы ўяўляюць сабою кароткія фразы з некалькіх словаў, дэшыфроўка якіх не можа быць цалкам дакладнай. Некаторыя з гэтых сведчанняў могуць адлюстроўваць уласныя імёны або магічныя формулы. Фракійская мова запісвалася грэчаскім алфавітам, вядомыя лацінскія надпісы пазнейшых перыядаў. Першыя помнікі фракійскай мовы ўзыходзяць да V ст. да н.э., існуе 80-90 глосаў у Гесыхіюса і Фоцыя, з якіх каля 30 лічацца дакладна фракійскімі.
Захаваныя лексемы фракійскай мовы сведчаць на карысць прыналежнасці фракійскай мовы да індаеўрапейскай сям'і моў, пры гэтым у іх складзе фракійская належала да г.зв. «сатэмных» моў — моў, у якіх праіндаеўрапейскія палатальныя зычныя далі рэфлексы ў выглядзе свісцячых (да сатэмных індаеўрапейскіх моў адносяцца, напрыклад, славянскія мовы). Акрамя вышэйзгаданых сведчанняў, звесткі пра фракійскую мову адшукваюцца дзякуючы асабістым імёнам, тапонімам (у тым ліку аронімам і гідронімам), назвам раслін, імёнам божастваў і невялікім корпусам лексемаў, якія прыводзіліся ў старажытнагрэчаскіх тэкстах як спецыфічна фракійскія. Шэраг іншых лексемаў прасочваецца ў старажытнагрэчаскіх тэкстах, дзе гэтыя лексемы не памянёныя ў якасці фракійскіх, або праз мясцовыя тапонімы і ўласныя імёны. Ніжэй прыведзеныя некаторыя ўзоры фракійскіх лексемаў, атрыманыя праз уласныя імёны, або знойдзеныя непасрэдна з улікам кагнатаў (роднасных словаў аднаго паходжання) іншых індаеўрапейскіх моў і пералікам субстратных словаў сучасных моў рэгіёна. Некаторыя з гэтых лексемаў могуць мець неіндаеўрапейскае паходжанне.
Сасновы Бор (Светлагорскі раён)
Гісторыя
Утвораны ў 1959 годзе з пасёлка торфапрадпрыемства «Васілевічы-II» у складзе Даманавіцкага раёна. З 1960 года ў Парыцкім раёне, з 1961 — у Светлагорскім.
Фракійская мова
Даследаванне
Іншай важнай крыніцай фракійскіх лексемаў лічацца археалагічныя сведчанні апісанняў г.зв. фракійскага вершніка — персанажа фракійскага эпасу, якія адшукваюцца па ўсёй Фракіі. На падставе існых дадзеных, а таксама кагнатаў іншых індаеўрапейскіх моў, мяркуецца, што ў фракійскай мове значэнне «конь», хутчэй за ўсё, перадавалася словам mezēna (< PIE *mend-); акрамя таго, большасць даследчыкаў фракійскай мовы прыходзяць да высновы аб існаванні ў мове сінанімічных формаў aspios, esvas, asb-, якія ўзыходзяць да PIE *ekwo і, зыходзячы з адпаведнасці свісцячага фракійскага праіндаеўрапейскай палатальнай, сведчаць на карысць існавання ў гэтай мове сатэмізацыі — гэтыя формы атрыманыя праз старажытныя пісьмовыя сведчанні Outaspios і Utaspios, якія, імаверна, з'яўляліся часткай тэкстаў адпаведнае тэматыкі. На падставе праіндаеўрапейскага *ud- і некаторых іншых фракійскіх элементаў фармант Ut- трактуецца са значэннем «наверх, дагары». У сваю чаргу, значэнне іншых лексемаў можа хістацца (напрыклад, дыскусійнае значэнне выразу Germetitha) або не з'яўляцца кагнатамі іншым індаеўрапейскім мовам нягледзячы на зненшяе падабенства лексемы.
Сярод захаваных урыўкаў тэкстаў або фразаў у распараджэнні сучасных лінгвістаў знаходзіцца толькі чатыры надпісы, якія могуць быць ідэнтыфікаваныя як фракійскія. Адным з узораў гэтага выразу з'яўляецца выраз, адчаканены на залатым кольцы грэчаскім алфавітам, кальцо было знойдзенае ў Балгарыі ў 1912 годзе і было вырабленае меркавана ў V ст. да н.э. У лацінскай транслітарацыі надпіс мае выгляд rolisteneas/nerenea/tiltean/ēsko/ara/zea/domean/tilezupta/miē/era/zēlta, балгарскім даследчыкам Дзімітрам Дэчавым ён быў дэшыфраваны як «Я Ролістэнеас, сын Нерэнеаса; Тылезыпта, жанчына з Аразіі, пахавала мяне». Пазней Х. Спірыдэсам падзел словаў у сказе быў аспрэчаны: на яго думку, парадак словаў складаўся паводле бустрафедону (старажытнагрэчаскі спосаб запісу, калі парадак запісу слова чаргуецца ў залежнасці ад цотнасці: напрыклад, першы радок злева направа, другі — наадварот) і, такім чынам, прадстаўляў сабою выраз ΡΟΛΙΣ / ΤΕΝΕΑΣΝ / ΛΙΤΑ / ΕΝΕΠΕ / ΤΕΑΝΗΣ / ΚΟΑΜ / ΟΔΑΕΖ / ΑΡΕΑΝ / ΤΙΑ / ΕΖΥΕΗΙ / ΜΑΤΕΡΑ / ΖΗΛΤΑ, які трактуецца як «Места людзей з Тэа, накіраваных да Арэі, вышэйшай жрыцы Кабейры, якая прывяла нас да Тэа, дзе мы сталі насельнікамі горада віна».
Сасновы Бор (Светлагорскі раён)
Эканоміка
Торфапрадпрыемства «Светлагорскае», машынабудаўнічае прадпрыемства «Светлагорскмашынмаш» і мэблевая фабрыка «Хваёвы».
Фракійская мова
Даследаванне
Другі надпіс быў знойдзены ў 1965 годзе паблізу вёскі Кёлмен (паўднёвы ўсход Балгарыі) і датуецца VI ст. да н.э. Надпіс складаецца з 56 сімвалаў грэчаскага алфавіта і верагодна з'яўляецца надпісам з надмагілья. Надпіс транслітаруецца як ebar. zesasn ēnetesa igek. a / nblabaēgn / nuasnletednuedneindakatr. s.
Іншы надпіс быў знойдзены ў Дуванлі (цэнтральная Балгарыя), гэты надпіс таксама адчаканены на кольцы і ўзыходзіць да V ст. да н.э. Надпіс адчаканены вакол выявы вершніка, пры гэтым з усяго 21 сімвалу дакладнай ідэнтыфікацыі паддаюцца толькі шаснаццаць. Надпіс мае выгляд ēuziē…..dele / mezēnai і трактуецца як «Вершнік Эўзі абараняе».
Сведчанні захаваных фракійскіх пісьмовых помнікаў адлюстроўваюць поўнае захаванне ў фракійскай мове праіндаеўрапейскіх *i, *e, *a, *u, *ī, *ē, *ā, *ō, *ū і пераход праіндаеўрапейскіх *o, *ə ў a.
Ашкарагі
Ашкара́гі (, Ашкараги) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Першая марка Беларусі
Першая марка Рэспублікі Беларусь — паштовая марка з выявай старажытнага крыжа Еўфрасінні Полацкай, наміналам у 1 рубель. Марка выпушчана ў абарачэнне 20 сакавіка 1992 года.
Апісанне
У цэнтры маркі, на чырвоным фоне, намаляваны крыж Еўфрасінні Полацкай, злева ад выявы крыжа надпіс «Крыж Ефрасiнii Полацкай. XII ст.». Над выявай крыжа на беларускім арнаменце, надпіс «1992». Пад выявай крыжа надпісы на беларускай мове «Беларусь» і лацінкай «Belarus'» і намінал «1.00».
У дзень выпуску маркі было выраблена спецгашэнне штэмпелем «Першы дзень» з фіксаванай датай і выпушчаны канверт першага дня.
Сюжэт
Марка прысвечана старажытнаму мастацтву Беларусі. Крыж быў выраблены па благаславенні Еўфрасінні Полацкай майстрам Лазарам Богшам у 1161 годзе. Крыж быў згублены ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Джакая Кікветэ
Джакая Кікветэ (Jakaya Mrisho Kikwete, нар., Мсога, Багамоё, Танганьіка, у цяперашні час Танзанія) — прэзідэнт Танзаніі з 21 снежня 2005. З 31 студзеня 2008 — старшыня Афрыканскага саюза.
Біяграфія
Скончыў універсітэт Дар-эс-Салама ў 1975 годзе. Служыў у войску, сышоў уадстаўку ў 1992 у чыне падпалкоўніка. У 1982 годзе Кікветэ быў абраны ў Нацыянальны Выканаўчы Камітэт адзінай тады партыі Чама Ча Мапіндузі, у 1997 — у Цэнтральны Камітэт. Кікветэ займаў пасады ў мясцовых партыйных арганізацыях у Занзібара і кантынентальных правінцыях.
7 лістапада 1988 года прызначаны дэпутатам парламента і намеснікам міністра энергетыкі і карысных выкапняў, у 1990 — міністрам водных і энергетычных рэсурсаў і карысных выкапняў.
З 1994 — міністр фінансаў, распрацаваў дзяржбюджэт.
У 1995 яго кандыдатура разглядалася як замена дзеючаму прэзідэнту Алі Хасану Мвін'і, але Джуліус Ньерэрэ аддаў перавагу выставіць другім кандыдатам на першых шматпартыйных прэзідэнцкіх выбарах Бенджаміна Мкапу, які і перамог.
У снежні 1995 года Кікветэ быў прызначаны міністрам замежных спраў і міжнароднага супрацоўніцтва. На гэтай пасадзе Кікветэ многае зрабіў для дасягнення свету ў Бурундзі і ДРК, а таксама для інтэграцыі паміж Кеніяй, Угандай і Танзаніяй. У 2005 Кікветэ быў выстаўлены новым кандыдатам у прэзідэнты ад Чама Ча Мапіндузі і перамог. Пераабраны на выбарах 31 кастрычніка 2010 года.
Балікі
Балі́кі (, Балики) — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Відзаўскага сельсавета.
Доўгі Клін
До́ўгі Клін (, Долгий Клин) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Высокі Барок
Высо́кі Баро́к (, Высокий Борок) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Асташкавіцкага сельсавета.
Коўрын
Ко́ўрын (, Коврин) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Балундзішкі
Балу́ндзішкі (, Болундишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тахіні
Тахіні, тахіна або тхіна (таксама вядомая як сезамавая паста) — распаўсюджаная на Сярэднім Усходзе густая алеістая паста з молатага кунжутнага зерня, якую дадаюць як неабходны кампанент да многіх страў, напрыклад да фалафелю, да хумусу, акрамя таго, яна служыць асновай для многіх соусаў. У склад тахіны ўваходзіць перамолатае зерне кунжуту (100 %). Пры гатаванні пасту разводзяць вадой да кансістэнцыі вадкай смятаны, дадаюць лімонны сок, соль і часнок. Часта ў тахіні таксама дадаюць аліўкавы алей, молаты кумін, чырвоны перац, пятрушку і выкарыстоўваюць у якасці падліўкі або проста падаюць з пітой або хлебам.
Тахінавая маса выкарыстоўваецца для прыгатавання многіх усходніх ласункаў, напрыклад, халвы.
Лясішча (Бабруйскі раён)
Лясі́шча (, Лесище) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Варатынскага сельсавета.
Жлобінскае
Жло́бінскае — возера ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, ва ўсходняй частцы горада Баранавічы. Адносіцца да басейна ракі Шчара.
Назва
Назва возера балцкага паходжання, ранейшая назоўная форма — Жлобін. У пазнейшы час ля яго паўночна-заходняга берага вядомы аднайменны хутар. Назоўны адпаведнік — тапонім Жлобін на Дняпры.
Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць». Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»).
Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера.
Нейкі з гэтых каранёў мог быць і ў адпачатнай, даперакладной назве возера (Охват), з якога выцякае Дзвіна. Дастасаваная да возера, назва з коранем Glob- магла значыць «Круглае (возера)», а дастасаваная да ракі — «Звілістая, кружлівая (рака)». Тыпалагічна так жа сама паміж сабой дачыняюцца словы акружаць, круглы, кружляць.
У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч, якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-. З прозвішчам Жлоба звязваў назву горада Жлобін географ В. Жучкевіч.
Водаапісанне
Плошча паверхні возера 0,15 км². Даўжыня 0,6 км, шырыня 0,4 км. Даўжыня берагавой лініі 1,4 км. Найбольшая глыбіня 1 м.
У возеры водзяцца плотка, карась, акунь, шчупак і іншыя віды рыб.
Асташкавічы (Светлагорскі раён)
Аста́шкавічы (, Осташковичи) — аграгарадок у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Асташкавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 36 км у напрамку на поўдзень ад горада Светлагорск, за 148 км ад Гомеля. Каля Асташкавічаў знаходзіцца Асташкавіцкае радовішча нафты.
Факультэт кібернетыкі МЭГУ
Факультэт кібернетыкі МЭГУ (Факультет кібернетики МЕГУ) — факультэт Міжнароднага эканоміка-гуманітарнага ўніверсітэта імя акадэміка Сцяпана Дзем’янчука, які рыхтуе спецыялістаў у накірунках інфарматыка, прыкладная (дастасоўная) матэматыка, праграмная інжынерыя (з 2014 года).
Славань
Сла́вань (, Славань) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Асташкавіцкага сельсавета.
Факультэт кібернетыкі МЭГУ
Дэканы ФК
Дэкан факультэта — Янчук Пётр Сцяпанавіч, прафесар, кандыдат фізіка-матэматычных навук.
Спецыяльнасці ФК
Факультэт праводзіць падрыхтоўку па спецыяльнасцях на ўзроўні бакалаўра (4 гады навучання), спецыяліста, магістра (1,5 гадоў навучання). Па заканчэнні навучання выдаецца дыплом дзяржаўнага ўзору. Асноўнымі напрамкамі падрыхтоўкі спецыялістаў з’яўляецца інфарматыка, інфарматыка з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы, прыкладная матэматыка. Падрыхтоўка спецыялістаў аб’ядноўвае ў сабе ўвесь цыкл ад вучобы, навуковых даследаванняў да распрацоўкі, маркетынгу і ўкаранення новых камп’ютарных інфармацыйных тэхналогій.
Саковіцкае
Плошча паверхні 0,14 км², даўжыня 0,46 км, найбольшая шырыня 0,42 км. Даўжыня берагавой лініі 2,34 км. Возера акружана вузкай, месцамі забалочанай поймай. Берагі пясчаныя, нізкія, параслі хмызняком. Зарастае ўмерана. На поўдні праз канаву Баранава злучана з вялікай сістэмай меліярацыйных каналаў.
Факультэт кібернетыкі МЭГУ
Спецыяльнасці ФК
Такім чынам, спецыялісты-выпускнікі атрымліваюць падрыхтоўку ў галіне камп’ютарнага праектавання, матэматычнага мадэлявання і інфармацыйнага, праграмнага і тэхнічнага забеспячэння. Сферы будучага працаўладкавання выпускнікоў досыць шырокія: эканоміка і фінансы, адукацыя і навука, цяжкая і лёгкая прамысловасць, гандаль, навукова-даследчыя ўстановы ў галіне інфарматыкі, абарона, аграпрамысловы комплекс, транспарт і сувязь, сродкі масавай інфармацыі. Навучальныя планы падрыхтоўкі названых вышэй спецыялістаў ўтрымліваюць наступныя блокі дысцыплін:
Саковіцкае
У возеры водзяцца карась, лінь, акунь, плотка, лешч і іншыя віды рыб.
Факультэт кібернетыкі МЭГУ
Супрацоўніцтва ФК
Студэнты старэйшых курсаў могуць працаваць без адрыву ад вучобы, працуюць над выкананнем курсавых і дыпломных работ, вынікі якіх укараняюцца ў эксплуатацыю самымі маладымі навукоўцамі, ці ж становяцца пачаткам іх наступнай працы. Сумесна з навукова-метадычнымi працамі навуковы патэнцыял кафедраў перавышае 600 публікацый. Высокі ўзровень навуковых вынікаў грунтуецца на цесным супрацоўніцтве з Кіеўскім Нацыянальным універсітэтам ім. Т. Р. Шаўчэнкі, Інстытутам матэматыкі НАНУ, Інстытутам кібернетыкі НАНУ імя В. М. Глушкова і вядучымі фірмамі нашага рэгіёну «Джэйсан-Макензі-Украіна», «Агенцтва інтэрнэт-тэхналогій», «квазары-Мікра», «DiaWest», «Малтитех», «Навукова-тэхнічны цэнтр» INTEL-PRO "" і інш. Сіламі выкладчыкаў факультэта распрацоўваюцца тэхналогіі і камп’ютарнае забеспячэнне рашэння эколага-эканамічных задач, інтэграваных на базе камп’ютарных матэматычных пакетаў навучальных курсаў камп’ютарнага цыклу, тэматычнага планавання і метадычнага забеспячэння камп’ютарнай падтрымкі лабараторных і практычных заняткаў па розных дысцыплінах і інш. На факультэце вядзецца інтэнсіўная навуковая праца. Вынікі даследаванняў выкладчыкаў, аспірантаў і студэнтаў факультэта публікуюцца ў паважаных навуковых часопісах і зборніках, выступаюць на міжнародных навуковых канферэнцыях і семінарах. У прыватнасці, выкладчыкі факультэта прымалі ўдзел у міжнародных канферэнцыях у Украіне, Польшчы, Венгрыі, Славакіі і Японіі. Аб аўтарытэце і папулярнасці факультэта сведчыць той факт, што колькасць студэнтаў расце штогод ад 22 з году заснавання да больш за 500 студэнтаў на дзённай форме і 200 на завочнай форме.
Міжнародныя праграмы ФК
Факультэт мае сумесныя праграмы навучання інфарматыцы з замежнымі асветнымі арганізацыямі на падставе прынятай у Еўропе практыкі трансфера адукацыі. Падчас сумеснай праграмы з Велькапольскай сацыяльна-эканамічнай вышэйшай школай у Польшчы студэнты праходзяць навучанне на базе МЭГУ, маючы 1-2 тыднёвыя выезды на сесію ў Польшчу. Падчас сумеснай праграмы з Інстытутам матэматыкі і кібернетыкі ў Беларусі студэнты праходзяць навучанне на базе Інстытута матэматыкі і кібернетыкі, слухаючы курсы, сэртыфікаваныя Інстытутам, і маюць 1-2 тыднёвыя выезды на сесію да МЭГУ.
Карпавічы (Светлагорскі раён)
Ка́рпавічы (, Карповичи) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Асташкавіцкага сельсавета.
У 1924—1926 гадах цэнтр Карпавіцкага сельсавета.
Рута
Ру́та — рака ў Навагрудскім і Карэліцкім раёнах Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сэрвач (басейн ракі Нёман).
Даўжыня ракі 26 км, з іх 18 км у межах Карэліцкага раёна. Плошча вадазбору 132 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,7 м/км.