cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
9-ы/12-ы каралеўскія ўланы
Палкавы музей
Палкавы музей фарміравання працуе ў рамках Музея і мастацкай галерэі Дэрбі. Уваход у музей — бясплатны, хоць прымаюцца ахвяраванні на падтрыманне калекцыі. У сучасны выгляд галерэя была прыведзеная на сродкі гранта ад Heritage Lottery Fund (HLF) сумесна з 9/12 Прынца Валійскага Каралеўскага ўланскага палка, гарадскім саветам Дэрбі і падраздзяленнямі Derbyshire Yeomanry, Worcestershire і Sherwood Foresters. Адкрыццё абноўленай галерэі адбылося 25 кастрычніка 2008 года. Было выстаўлена каля 200 новых аб’ектаў, у тым ліку макет вежы танка, зброя, медалі, поўнапамерныя рэканструкцыі ўланаў часоў Першай сусветнай вайны і невялікі кавалачак траншэі тых жа часоў разам са гукавымі эфектамі. Экспазіцыя суправаджаецца аўдыё-відэа гідам.
Біркы (Жоўкіўскі раён)
Біркы (Бі́рки) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
(909) Ула
909 Ула (909 Ulla) — астэроід знешняга галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 7 лютага 1919 г. нямецкім астраномам Карлам Рэйнмутам у Гайдэльбергу, Германія. Астэроід быў названы ў гонар Урсулы Арэнс, дачкі сям’і сяброў навукоўца, якія аказвалі матэрыяльную дапамогу абсерваторыі Кёнігштуль. Ула не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 6,70 Юліянскіх гадоў.
Замасцянскі нацыянальны польскі сельсавет
Замасця́нскі нацыя́нальны по́льскі сельсаве́т — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёна Слуцкай акругі. Цэнтр сельсавета — вёска Замосце.
Утвораны 20 лістапада 1934 года ў складзе Слуцкага раёна БССР у выніку рэарганізацыі Покрашаўскага нацыянальнага польскага сельсавета ў беларускі. З 21 чэрвеня 1935 года ў Слуцкай акрузе. Скасаваны ў 1937 годзе.
Жалезны сурык
Жалезны сурык — гэта цвёрдае і хімічна ўстойлівае рэчыва, якое валодае абразіўнымі ўласцівасцямі і высокай устойлівасцю да награвання. Па сваім хімічным складзе жалезны сурык прадстаўляе сабой аксід жалеза Fe2O3, які мае насычаны карычнева-чырвоны колер і высокую шчыльнасць.
Прымяненне жалезнага сурыку
Асноўнымі абласцямі прымянення жалезнага сурыку з'яўляюцца:
Інтэгральнае злічэнне
[[Выява:Integral as region under curve.svg|thumb|Нагляднае прадстаўленне інтэграла як плошчы
S
пад графікам функцыі
f
у прамежку інтэгравання ад
a
да
b
Пад назваю інтэграл аб'яднаны паняцці нявызначанага і вызначанага інтэграла, якія з'яўляюцца асноўнымі ў інтэгральным злічэнні. Вылічэнне інтэгралаў называецца інтэграваннем.
Гісторыя
Далейшае развіццё інтэгральнага злічэння звязана з працамі Л. Эйлера, А. Кашы, Б. Рымана, А. Лебега, Т.І. Сцілцьеса, А.М. Калмагорава і інш.
Асноўныя паняцці
Вызначаны інтэграл ад функцыі ставіць ёй у адпаведнасць пэўнае лікавае значэнне. Вызначаны інтэграл ад рэчаіснай функцыі адной зменнай звычайна вытлумачваюць як плошчу фігуры, якая ляжыць паміж графікам функцыі, воссю
і абмежавана з бакоў прамымі, пабудаванымі на межах прамежка інтэгравання паралельна восі
y
. Пры гэтым кавалкі плошчы, размешчаныя пад воссю
х
, улічваюцца з адмоўным знакам. Такое пагадненне прынята дзеля таго, каб вызначаны інтэграл задаваў лінейнае адлюстраванне. Лінейнасць інтэграла — вельмі важная і карысная ўласцівасць як для тэарэтычных разважанняў, так і для практычных вылічэнняў.
Нявызначаны інтэграл ад функцыі ставіць ёй у адпаведнасць мноства функцый, элементы якога называюцца першаіснымі. Яны вылучаюцца тым, што іх першыя вытворныя супадаюць з праінтэграванай функцыяй. Асноўная тэарэма дыферэнцыяльнага і інтэгральнага злічэння сцвярджае, што (вызначаныя) інтэгралы можна вылічаць праз значэнні першаіснай.
Вылічэнні
У адрозненне ад дыферэнцавання нават для элементарных функцый няма простых прыдатных на ўсе выпадкі алгарытмаў інтэгравання. Вылічэнне інтэгралаў (гл. інтэграванне) толькі ў рэдкіх выпадках выконваецца непасрэдна па формулах (напрыклад, шляхам абарачэння формул дыферэнцавання).
Некаторыя інтэгралы нават ад параўнальна простых функцый нельга выразіць праз элементарныя, напрыклад, інтэграл імавернасці. Інтэгральнае злічэнне служыць крыніцай узнікнення новых (трансцэндэнтных) функцый (інтэгральнага сінуса, інтэгральнага лагарыфма і інш.). Для такіх функцый створаны табліцы значэнняў.
Інтэграванне патрабуе пробных здагадак, выкарыстання спецыяльных пераўтварэнняў (інтэграванне падстаноўкай, інтэграванне па частках), пошуку па табліцах інтэгралаў ці выкарыстання спецыяльнага праграмнага забеспячэння. Часта, асабліва ў прыкладных разліках, інтэграл вылічваецца толькі прыбліжана з дапамогаю так званага лікавага інтэгравання.
У тэхніцы для прыбліжанага вызначэння плошч выкарыстоўваецца адмысловая прылада, так званы, у якім складанне элементаў вобласці ажыццяўляецца непарыўна. Лікавае значэнне плошчы, вызначанай такім чынам можна прачытаць на лічыльніку, які для павышэння дакладнасці счытвання аснашчаецца. Хімікі раней мелі звычай вызначаць інтэгралы адвольных паверхняў з дапамогаю ці : плоскую вобласць старанна выразалі і ўзважвалі, тое ж рабілі з кавалкам такой самай паперы памерам роўна 10 см × 10 см, далей складалі прапорцыю і атрымлівалі плошчу вобласці.
IC 4787
IC 4787 — галактыка тыпу SBm ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Інтэгральнае злічэнне
Літаратура
Інтэгральнае злічэнне // С. 280.
Корку
Корку маюць супольнае паходжанне з іншымі аўстраазіяцкімі народамі Паўднёвай Азіі, аднак доўгі час развіваліся асобна ад іх асноўнага кластара на паўночным усходзе паўвострава Індастан. Да канца XIX ст. іх асноўным месцам рассялення былі паўднёвы і паўночны схілы хрыбта Сатпура, дзе яны часцей кантактавалі з дравідамоўнымі гондамі. Нават у нашы дні паселішчы корку найчасцей сустракаюцца ў штатах Мадх’я-Прадэш і Махараштра. Назва народа літаральна значыць «жывыя людзі».
Кая
Кая:
Корку
Галоўнымі заняткамі корку здаўна былі земляробства, паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва. Аднак у 1872 г. улады Брытанскай Індыі абмежавалі магчымасці эксплуатацыі лясных багаццяў. Гэта вымусіла корку развіваць сельскую гаспадарку. Нягледзячы на пэўныя поспехі ў гэтай галіне, былыя паляўнічыя не здолелі адаптаваць сваю харчовую культуру да новых умоў. Спецыялісты заўважаюць недахоп у іх паўседзённай дыеце бялку і многіх важных рэчываў, якія іх продкі атрымоўвалі дзякуючы ўжыванню дзічыны. Асноўнымі сельскагаспадарчымі культурамі сталі збожжавыя — проса, ячмень, кукуруза. Для спажывання і на продаж вырошчваюць бульбу, перац, каву. Характэрна, што корку валодаюць адносна невялікімі надзеламі з не вельмі ўрадлівымі глебамі, і не маюць магчымасці вырошчваць кармавыя культуры для развіцця жывёлагадоўлі. Працэнт тых, хто заняты ў іншых сферах застаецца малым.
Паселішчы звычайна месцяцца на крутых схілах. Традыцыйныя хаціны каркаснага тыпу звычайна маюць тэрасу з аднаго боку, з іншага ўпіраюцца ў схіл. Кіраванне паселішчамі было рэфармавана ў XX ст., так што ў агульных рысах яно нагадвае агульнаіндыйскае. Але найбольш важныя пасады найчасцей займаюць нашчадкі традыцыйных правадыроў і жрацоў.
Корку захоўваюць народныя святы, танцавальныя і музычныя традыцыі.
Л’Акуілскі ўніверсітэт
Л’Акуілскі ўніверсітэт (Università degli Studi dell'Aquila) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Л’Акуіла.
Бір-Кунынскы
Бір-Кунынскы (Бір-Кунинський) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рауль Альфансін
Рауль Рыкарда Альфансін Фулькес (Raúl Ricardo Alfonsín Foulques;, Часкамус, правінцыя Буэнас-Айрэс — , Буэнас-Айрэс) — аргенцінскі палітык, прэзідэнт Аргенціны з 1983 па 1989 ад партыі Грамадзянскі радыкальны саюз. Атрымаў перамогу на свабодных выбарах, але не змог спыніць гіперінфляцыю і рост знешняга доўгу. У 1989 годзе пайшоў у адстаўку.
Ён быў першым дэмакратычна абраным прэзідэнтам Аргенціны пасля падзення вайсковага рэжыму. Падчас свайго кіравання Рауль Альфансін выступаў за абарону правоў чалавека, сацыяльныя і эканамічныя рэформы.
Мохі (Рослаўльскі раён)
Мохі (Мохи) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Мохі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Харашоўскага сельскага паселішча.
Венера Мілоская
«Вене́ра Міло́ская» (Афрадыта з вострава Мілас) — знакамітая старажытнагрэчаская скульптура, створаная прыблізна паміж 130 і 100 гадамі да нашай эры.
Гісторыя стварэння
Шматлікія заваяванні Аляксандра Македонскага спрыялі распаўсюджванню грэчаскай культуры далёка за межамі Элады. З гэтага часу непасрэднымі суседзямі Грэцыі стала мноства розных народаў. Гэта прынесла новы рэалізм у мастацтва таго перыяду. Мастакі сталі аддаваць перавагу выяве розных граняў чалавечай прыроды. Нават статуі багінь зараз мелі чалавечыя твары.
Гісторыя знаходкі
Французскі марак Аліўе Вуцье вырашыў, сыдучы на бераг, пашукаць старажытнасці (у той час быў бум на старажытнасці) для продажы. На пару з мясцовым селянінам Ёргасам Кентротасам ён адкапаў статую на развалінах старажытнага амфітэатра. Вуцье паспрабаваў угаварыць капітана неадкладна плыць у Канстанцінопаль, каб атрымаць дазвол на вываз, але капітан адмовіўся і Вуцье махнуў рукой на сваю знаходку. Але іншы марскі афіцэр Жуль Дзюмон-Дэрвіль адправіўся ў Канстанцінопаль і атрымаў дазвол. Па вяртанні ён выявіў статую на рускім судне, капітану якога адзін турэцкі чыноўнік заплаціў, каб ён перавёз статую ў Канстанцінопаль. Пасля цяжкіх перамоў з астраўлянінамі, Дзюмон-Дэрвіль усёткі дамогся выкупу статуі. Пазней турэцкія ўлады, узвар'яваныя тым, што такая каштоўная знаходка пакінула іх, загадалі падвергнуць найбольш уплывовых жыхароў вострава Мілас публічнай лупцоўцы.
Рукі яе былі згублены ўжо пасля знаходкі, у момант канфлікту паміж французамі, якія жадалі адвезці яе ў сваю краіну, і туркамі (уладальнікамі вострава), якія мелі той ж намер.
Класіфікацыя і месцазнаходжанне
Статуя была набыта ў 1821 годзе і ў наш час захоўваецца ў адмыслова падрыхтаванай для яе галерэі на 1-м паверсе Луўра. Код: LL 299 (Ma 399).
Напачатку статую аднеслі да класічнага перыяду (510-323 гг. да н.э.). Але апынулася, што са статуяй прывезлі і пастамент, на якім было напісана, што Аляксандр сын Менідэса, грамадзянін Антыёхіі на Меандры, зрабіў гэту статую. І апынулася, што статуя адносіцца да эліністычнага перыяду (323-146 гг. да н.э.). Пасля пастамент знік і дагэтуль не знойдзены.
Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі
Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі, скарочана ФПАТ (Terres australes et antarctiques françaises (TAAF)) — заморскае адмысловае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне Францыі.
Адміністрацыйны падзел
Знаходзіцца ў паўднёвай частцы Індыйскага акіяна і складаецца з 5 адміністрацыйных акруг:
Правы Францыі на Зямлю Адэлі не прызнаны міжнароднай супольнасцю. У наш час там знаходзіцца французская навуковая станцыя Дзюмон д'Юрвіль.
Адміністрацыйна гэтыя тэрыторыі кіруюцца з Рэюньёна (горад Сен-П'ер), але не ўваходзяць у яго склад.
Летнія Алімпійскія гульні 1992
Летнія Алімпійскія гульні 1992, афіцыйна вядомыя як Гульні XXV Алімпіяды (1992 Summer Olympics), прайшлі ў Барселоне з 25 ліпеня па 9 жніўня 1992.
У агульным заліку першынствавала Аб'яднаная каманда, складзеная са спартсменаў 12 постсавецкіх рэспублік: 45 залатых медалёў. 2-е месца — у ЗША (37 залатых медалёў), 3-е месца — у Германіі (33 залатых медаля).
Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі
Эканоміка
У эканамічным плане гэтыя тэрыторыі каштоўныя ў першую чаргу сваімі марскімі эканамічнымі зонамі.
Летнія Алімпійскія гульні 1992
Найбольшую колькасць залатых медалёў — 6 — заваяваў беларускі гімнаст Віталь Шчэрба. Адной з самых сенсацыйных перамог на XXV летніх Алімпійскіх гульнях стала перамога над зборнай ЗША ў паўфінале жаночага баскетбольнага турніра Аб’яднанай каманды, якая ў выніку стала пераможцай турніра.
Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі
Інтэрнэт
Французскія Паўднёвыя і Антарктычныя тэрыторыі маюць нацыянальны дамен верхняга ўзроўня — .tf
Вальжына Морт
Вальжына Морт (сапр.: Вольга Мартынава;, ) — беларуская пісьменніца, паэтэса, перакладчыца.
Біяграфія
Скончыла МДЛУ. Іграла ў п'есе «Калекцыянер» (аўтар і рэжысёр: Вольга Гапеева), першы і адзіны паказ якой адбыўся 2.10.2003 у рамках фестываля «Тры дні».
Друкавалася ў беларускіх і замежных літаратурных выданнях (Nihil, Orient Express, Kafka). Аўтар кнігі «Я тоненькая як твае вейкі» (2005). Друкавался ў сумесных зборніках паэзіі «12+1. Конкурс маладых літаратараў імя Наталлі Арсенневай» (2004), «Frontlinie» і інш. Перакладае з польскай і англійскай. Паасобныя творы В. Морт перакладзеныя на нямецкую, польскую, шведскую, англійскую, літоўскую, латышскую, славенскую, балгарскую, украінскую мовы.
Удзельніца міжнародных фестываляў паэзіі ў Германіі, Швецыі, Ірландыі, Славеніі, Літве. Фіналістка літаратурнага конкурсу імя Н. Арсенневай (вясна 2003). Лаўрэат міжнароднай літаратурнай узнагароды «Крышталь віленіцы» Міжнароднага літаратурнага фестываля «Віленіца-2004» (Славенія, 2005).
З 2006 Вальжына Морт жыве і працуе ў ЗША, дзе ў 2008 у выдавецтве Copper Canyon Press выйшаў зборнік беларускамоўных вершаў з іх перакладамі на англійскую мову «Factory of Tears» («Фабрыка слёз»), названы амерыканскім друкам «першым у гісторыі беларуска-англійскім паэтычным зборнікам, выдадзеным на тэрыторыі Злучаных Штатаў». Пераклад выканалі паэт Франц Райт і яго жонка Элізабет Олькерс Райт. Кніга таксама выйшла ў перакладах у Швецыі і Германіі. У 2010 Вальжына Морт была ўганаравана амерыканскай літаратурнай стыпендыяй Фундацыі Лэнэна (2009 Lannan Literary Fellowship), якой штогод уганароўваюцца як вядомыя, гэтак і маладыя «аўтары надзвычайных літаратурных якасцей, якія зрабілі значны ўнёсак у англамоўную літаратуру і выяўляюць патэнцыял для далейшай яскравай працы».
Творчасць Вальжыны Морт характарызуецца экспрэсіўнасцю лексікі.
Вярба размарыналістая
Вярба размарыналістая (Sálix rosmarinifólia) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
Назва
Вярба размарыналістая, мышалоз, лаза ніцая , ніцалаза.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае практычна ўсю тэрыторыю Еўропы, Сібір, паўночныя раёны Цэнтральнай Азіі і Прымор'е.
Расце на лугах, у сырых хмызняковых зарасніках, па пясчаных месцах і тарфяніках.
Таксанамія
Від Вярба размарыналістая уваходзіць у род семейства  парадку.
Сонечнае зацьменне 30 чэрвеня 1954 года
Сонечнае зацьменне 30 чэрвеня 1954 года — поўнае сонечнае зацьменне 126 сараса.
Зацьменне 30 чэрвеня 1954 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1954 годзе і 126-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 5 студзеня 1954 года, наступнае — 25 снежня 1954 года.
Уільям Гоўт
Уільям Гоўт (William Goate, -) — англіскі ваенны, уладальнік крыжа Вікторыі, найбольш ганаровай ваеннай узнагароды Вялікабрытаніі і Садружнасці нацый.
Падчас Індыйскага народнага паўстання 1857—1859 гадоў Гоўт ва ўзросце 22 гадоў быў у чыне малодшага капрала 9-га Каралеўскага ўланскага палка 6 сакавіка 1858 каля горада Лакхнаў (цяпер — сталіца індыйскага штата Утар-Прадэш) праявіў надзвычайную мужнасць, за якую быў узнагароджаны крыжам Вікторыі:
Віталь Іванавіч Крывуць
Віталь Іванавіч Крывуць (нар., Мінск) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2021), дацэнт (2012).
Уільям Гоўт
Арыгінальны тэкст:
Віталь Іванавіч Крывуць
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя М. Танка (спецыяльнасць «Гісторыя і сацыяльна-палітычныя дысцыпліны», 1999; аспірантура, спецыяльнасць «Айчынная гісторыя», 2004). Працаваў у Ляснянскай сярэдняй школе Баранавіцкага раёна (1999—2001, настаўнік), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (2004—2006, выкладчык), Баранавіцкім дзяржаўным універсітэце (з 2006, факультэт педагогікі і псіхалогіі, дацэнт кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін, з 2022 — прафесар кафедры педагогікі і сацыяльна-гуманітарных дысцыплін).
Уільям Гоўт
Пазней атрымаў званне капрала.
Віталь Іванавіч Крывуць
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: гісторыя Заходняй Беларусі ў міжваенны перыяд; гісторыя маладзёжнага руху і маладзёжнай палітыкі; ваенная гісторыя канца XVIII — пачатку XIX стст. Пазапрафесійная дзейнасць: перакладчык (з польскай мовы).
Уільям Гоўт
Гоўт пераехаў у Саўтсі ў маі 1900. Памёр ва ўзросце 64 гадоў ад рака на Леапольд-Стрыт, Саўтсі.
Гоўт быў пахаваны на могілках Гайланд Роўд. Мемарыяльны камень быў узведзены ў кастрычніку 2003 года.
Яго крыж Вікторыі дэманструецца ў палкавым музеі 9/12 палкоў каралеўскіх уланаў у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі.
Красненскі сельсавет (Маладзечанскі раён)
Кра́сненскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Краснае.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Уланаўшчынскі сельсавет у складзе Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Уланаўшчына. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета ўвайшла вёска Краснае, у якую перанесены цэнтр сельсавета, сельсавет перайменаваны ў Красненскі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. 9 жніўня 1960 года ў склад сельсавета з Мясоцкага сельсавета перададзены вёскі Канчаны, Касцюшкі і Ракуцёўшчына. У 1974 годзе скасаваны вёскі Мачулы, Сяргееўшчына, Хажоўшчына. 26 жніўня 1991 года з часткі сельсавета ўтвораны Чысцінскі сельсавет. У 2000-я гады былі скасаваны хутары Левушоўшчына і Пронцавічы. 28 мая 2013 года ў склад Чысцінскага сельсавета перададзена вёска Раёўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5592 чалавекі, з іх 91,4 % — беларусы, 6,2 % — рускія.
Па тэрыторыі сельсавета працякае рака Уша.
Амфітэатр
Амфітэа́тр (от άμφιθέατρον — «вакол», «тэатр», запазычана праз нямецку ці amphitéâtre) — старажытнарымская эліпсападобная пабудова для правядзення разнастайных масавых гледзішчаў і спаборніцтваў (гладыятарскіх баёў, звярынага цкавання, тэатралізаваных вдовішчаў і г. д.), якая ўяўляе сабой круглы тэатр без даху. Вакол круглай ці авальнай арэны прыступкападобна ўзвышаюцца шэрагі сядзеньяў. Увесь будынак акружаны высокімі сценамі або паглыблены ў зямлю.
Найбольш вядомым і найбуйным амфітэатрам з'яўляецца Калізей у Рыме, пабудаваны ў 80 годзе і які змяшчаў да 50 тысяч гледачоў.
Па такой жа схеме будаваліся таксама арэны для карыды ў Іспаніі.
Анатоль Багдановіч
Анатоль Багдановіч:
Малі (значэнні)
Назву Малі маюць:
Баравэ (Жоўкіўскі раён)
Баравэ (Борове́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 2229
+ NGC 2229 (іншыя абазначэнні — ESO 87-8, AM 0621-645, DRCG 50-55, PGC 18867) — галактыка ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 2230
NGC 2230 (іншыя абазначэнні — ESO 87-9, AM 0621-645, DRCG 50-42, PGC 18873) — галактыка ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бараві
Бараві (Борові) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Свята-Пакроўская царква (Мількаўшчына)
Гісторыя
Пабудавана ў 1904—1908 гадах з цэглы. Адрэстаўрыравана ў канцы XX стагоддзя.
Архітэктура
Помнік архітэктуры маскоўска-яраслаўскага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам, да якога далучаюцца прытвор-званіца, бакавыя прыдзелы і пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Над сяродкрыжжам узвышаецца кубападобны барабан, завершаны 5-купаллем і апяразаны какошнікавым парапетам і аркатурным фрызам. Над прытворам чатырох’ярусная (васьмярык на 3 чацверыках) шатровая званіца з макаўкай. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны двухслуповымі рундукамі пад двухсхільнымі пакрыццямі і вісячымі аркамі Чырвонацагляныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з броўкамі, крапаваны шырынкамі, вуглавымі лапаткамі.
Інтэр’ер
Унутраная прастора перактыта складанай скляпеністай канструкцыяй, апсіда вылучана двух’ярусным трохгранным іканастасам у неарускім стылі.
Летнія Алімпійскія гульні 1988
Летнія Алімпійскія гульні 1988, афіцыйна вядомыя як Гульні XXIV Алімпіяды (1988 Summer Olympics), прайшлі ў Сеуле з 17 верасня па 2 кастрычніка 1988.
У агульным заліку найбольшых поспехаў дабіліся СССР (55 залатых медалёў), ГДР (37), ЗША (36).
Галіна Вікенцьеўна Багдановіч
Галіна Вікенцьеўна Багдановіч (, в. Гродзі Ашмянскага раёна — ) — перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971).
Біяграфія
З 1966 года працавала даяркай на ферме Гродзі калгаса імя Крылова. Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1971).
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), медалём «За працоўную адзнаку» (1973).
Турышчавічы
Туры́шчавічы (, Турищевичи) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.
Знаходзіцца за 7 км на поўнач ад горада Чачэрск, за 44 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 72 км ад Гомелю. Насельніцтва 29 чал. (2004).
На поўначы мяжуе з лесам (урочышча Тарфяное). На поўдні меліярацыйны канал, на ўсходняй ускраіне рака Сож (прыток ракі Дняпро).
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Чачэрскім старостве Рэчыцкага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. 12 кастрычніка 1510 кароль Жыгімонт I Стары дараваў сяло двараніну К. Пішчыкаву. Паводле інвентара 1704 года — 5 дымоў, у 1726 — 11 дымоў, у Отарскім войтаўстве Чачэрскага староства. Паводле вопісу 1765 года 22 дыма.
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расійскай імперыі. Паводле рэвізійных матэрыялаў 1859 года ў Чачэрской воласці Магілёўскай губерні, ва ўладанні графа І. І. Чарнышова-Круглікава. У 1871 жыхары захапілі 77 дзесяцін абшарніцкага лесу і прадавалі найбольш каштоўную драўніну, на што Чарнышоў-Круглікаў скрадзіўся міністру ўнутраных спраў. З 1880 дзейнічаў хлебазапасны магазін. Паводле перапісу 1897 дзейнічаў хлебазапасны магазін. У 1909 годзе 351 дзесяціна зямлі.
З 1921 працавала хата-чытальня. У 1926 працавалі паштовы пункт, пачатковая школа ў Отарскім сельсавеце Чачэрскага раёна Гомельскай акругі. У 1931 арганізаваны калгас. 35 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 у складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтр — вёска Отар).
IC 4788
IC 4788 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вітаўт Руднік
Вітаўт Руднік (нар., Малі, , Гродзенская вобласць, БССР, СССР) — гродзенскі журналіст, грамадскі дзеяч і трэнер.
Біяграфія
З пачатку 1990-х актыўна займаецца журналістыкай. Працаваў у якасці пазаштатнага карэспандэнта газет «Прессбол» і «Футбол Беларусі», каментаваў футбольныя матчы з удзелам гродзенскага «Нёмана» на гродзенскім тэлебачанні, дзе таксама быў вядучым выпускаў спартыўных навін.
З 1995 года — карэспандэнт гродзенскай грамадска-палітычнай газеты «Пагоня».
У 1997 годзе быў адным з заснавальнікаў грамадскага аб’яднання «Цэнтр інфармацыйнай падтрымкі грамадскіх ініцыятыў „Трэці сектар“».
Антыной Фарнезскі
Антыной Фарнезскі — старажытнарымская мармуровая статуя з галерэі Карачы пры палацца Фарнезэ, арыгінал якой цяпер выстаўлены ў Нацыянальным археалагічным музеі Неапаля. У адрозненне ад пазнейшых выяў Антыноя ў выглядзе ідэалізаванага бога, гэта скульптура — як і Антыной Дэльфійскі, — як відаць, не пазбаўлена падабенствы з прататыпам, бо ўяўляе ўмілаванага імператара Адрыяна ў выглядзе кволага юнака.
Асіпкава (Рослаўльскі раён)
Асіпкава (Осипково) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Асіпкава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
З 2004 па 2019 год у складзе Харашоўскага сельскага паселішча.
(908) Буда
908 Буда (908 Buda) — астэроід галоўнага пояса. Адкрыты 30 лістапада 1918 г. нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль, Германія. Астэроід названы ў гонар заходняй часткі венгерскай сталіцы Будапешта. Буда не перасякае арбіту Зямлі і абарачаецца вакол Сонца за 3,89 юліянскіх гадоў.
Сталовая гара (значэнні)
Сталовая гара:
Сталовая гара (Паўднёвая Афрыка)
Сталовая гара (Tafelberg, Table Mountain) — гара, размешчаная да паўднёвага захаду ад Кейптаўна на паўднёвым беразе Сталовай бухты, адна з візітных картак горада (яе сілуэт намаляваны на сцягу Кейптаўна). Побач са Сталовай гарой размешчаны вядомыя пікі Дванаццаці Апосталаў, Д’ябла і Ільвінай Галавы. Першы запіс пра яе еўрапейцамі датуецца 1503 годам (Антоніу ды Салданья).
Вышыня гары 1087 м над узроўнем мора. Платападобная вяршыня паслужыла назвай не толькі для самай гары, але і для ёй падобных, а таксама ў гонар яе названа сузор’е паўднёвага паўшар’я. Сталовая гара складзена з грубазярністых пясчанікаў, мае стромкія схілы, якія пакрыты вечназялёнымі лясамі і хмызнякамі. Флора і фаўна схілаў ахоўваецца, бо там сустракаюцца рэдкія віды, некаторыя з іх эндэмічныя. Клімат на вяршыні Сталовай гары больш халаднаваты і ветраны, чым у Кейптаўне, узімку тэмпература можа спасці ніжэй за 0°С.
Сонечнае зацьменне 5 студзеня 1954 года
Сонечнае зацьменне 5 студзеня 1954 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 121 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9720 і дасягнула свайго максімуму ў 02:32:01 UTC у пункце з каардынатамі 79° пд. ш. 121° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 42 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 278 км.
Зацьменне 5 студзеня 1954 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1954 годзе і 125-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 жніўня 1953 года, наступнае — 30 чэрвеня 1954 года.
Андрэ Марцінэ
Андрэ Марцінэ (фр. André Martinet,  — ) — французскі лінгвіст, адзін з апошніх буйных тэарэтыкаў структуралізму. Выпрабаваў уплыў функцыяналізму Пражскай школы. Аўтар прац «Прынцып эканоміі ў фанетычных зменах» (1960), «Асновы агульнай лінгвістыкі» (перакладзена на 13 моў), «Агульны сінтаксіс» і інш.
У 1946—1955 гадах працаваў у ЗША, у гэты перыяд быў галоўным рэдактарам часопіса «Word», прэзідэнтам Міжнароднай асацыяцыі дапаможнай мовы (якая распрацавала мову інтэрлінгва), выкладаў у Калумбійскім універсітэце. Першы прэзідэнт Еўрапейскага лінгвістычнага таварыства (у 1966—1967 гадах).
Любча Георгіеўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ва ўсходнемакедонскім горадзе Шціп у 1966 годзе. Яго бацькі мелі балгарскае паходжанне. Вышэйшую адукацыю атрымаў ва Універсітэце Святых Кірылы і Мяфодзія ў Скоп’е. У 1988 годзе выйшла яго яго кніга вершаў «Апакаліпсіс». У 1991 з’явіўся новы зборнік вершаў — «Гарады».
Георгіеўскі стаў першым лідарам партыі ВМРО-ДПМНЕ, з моманту яе стварэння ў 1990 годзе да мая 2003 года. З восені 1991 года актыўна падтрымліваў барацьбу Славеніі і Харватыі за выхад са складу СФРЮ. У перыяд з 1998 па 2002 год быў прэм’ер-міністрам Рэспублікі Македоніі. У 1999 годзе Любча Георгіеўскі быў уключаны ў Кніга рекордаў Гінеса як самы малады прэм’ер-міністр. На момант уступлення на пасаду яму было 32 гады. У маі 2001 года кароткі час выконваў абавязкі міністра абароны.
14 ліпеня 2006 года Любча Георгіеўскі атрымаў балгарскае грамадзянства на падставе балгарскага паходжання яго бацькоў.
Сталовая бухта
Даўжыня 15 км, шырыня ва ўваходу 7,4 км глыбіня 11—40 м. Хуткасць цячэнняў да 6 км/г. Прылівы паўсутачныя, велічыня іх 1,7 м. Упадае рака Солт. На заходнім беразе — порт Кейптаўн. Бухта атрымала сваю назву з-за Сталовай гары, размешчанай на яе паўднёвым беразе.
У Сталовай бухце размешчаны востраў Робен.
Летнія Алімпійскія гульні 1984
Летнія Алімпійскія гульні 1984 — афіцыйна вядомыя як Гульні XXIII Алімпіяды (1984 Summer Olympics), прайшлі ў Лос-Анджэлесе з 28 ліпеня па 12 жніўня 1984 года.
Сацыялістычныя краіны (акрамя КНР, СФРЮ і Румыніі) байкатавалі гэтыя гульні ў адказ за байкот заходнімі краінамі Алімпійскіх гульняў 1980.
Сагавая пальма
Сагавая пальма  — шматгадовая вечназялёная расліна. Паходзіць з нізінных трапічных лясоў Паўднёва-Усходняй Азіі і Новай Гвінеі.
Выкарыстанне
З сярэдняй часткі ствала атрымоўваюць сага — прадукт, надзвычай багаты крухмалам. У некаторых частках Новай Гвінеі аладкі з сага з'яўляюцца асноўнай штодзённай ежай. Высушанае лісце і парасткі выкарыстоўваюцца як будаўнічы матэрыял для дахаў, сценак жытла, а таксама плытоў.
Вольга Чайчыц
Вольга Чайчыц — беларуская журналістка, аўтарка рэпартажаў на сацыяльныя тэмы для тэлеканала «Белсат».
Біяграфія
Пачала займацца журналістыкай у 2008 годзе.
Неаднаразова была затрыманая і аштрафаваная падчас выканання журналісцкай працы, у тым ліку за працу без акрэдытацыі.
У студзені 2018 г. атрымала Прэмію імя Віктара Івашкевіча ад партала Хартыя'97. У снежні 2018 г. атрымала прэмію «Белсата» як «тэлевізійная асоба года».
У 2020 годзе разам з мужам, аператарам Андрусём Козелам папрасіла палітычнага прытулку ў ЗША.
(907) Рода
907 Рода (907 Rhoda) — астэроід галоўнага пояса. Адкрыты 12 лістапада 1918 года нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль, Германія. Астэроід названы ў гонар жонкі амерыканскага астранома Эдварда Барнарда. Роду не перасякае арбіту Зямлі і абарачаецца вакол Сонца за 4,68 юліянскіх гадоў.
Ваенна-паветраныя сілы Ізраіля
Ваенна-паветраныя сілы Ізраіля (זרוע האוויר והחלל) — самастойны від узброеных сіл Арміі абароны Ізраіля. Прызначаны для абароны адміністрацыйных і прамыслова-эканамічных раёнаў і цэнтраў краіны, груповак войск (сіл) і важных аб’ектаў ад удараў праціўніка з паветра і з космасу, паразы аб’ектаў войскаў і тылу праціўніка, забеспячэння баявых дзеянняў сухапутных і ваенна-марскіх сіл, выканання спецыяльных задач. У склад ВПС, акрамя авіяцыі, уваходзяць войскі супрацьпаветранай і супрацьракетнай абароны (СПА і СРА).
Задачы
Ваенна-паветраныя сілы вырашаюць наступныя задачы:
Кіраванне
Кіраўніцтва ваенна-паветранымі сіламі і войскамі СПА/СРА ажыццяўляе камандуючы ВПС, які падпарадкоўваецца начальніку Генеральнага штаба і нясе адказнасць за стан баявой гатоўнасці, баявую падрыхтоўку, матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне і развіццё авіяцыі. Органамі аператыўнага кіравання авіяцыяй і супрацьпаветранай абаронай з’яўляюцца камандаванне, штаб ВПС (г. Тэль-Авіў). У склад камандавання, падначаленага камандуючаму ВПС, уваходзяць розныя ўпраўленні штаба па мэтаваму прызначэнню, авіяцыйныя базы і авіяцыйныя крылы.
Склад
Агульная колькасць асабістага складу ВПС — 34 тыс. чалавек; пасля мабілізацыйнага разгортвання яна можа быць павялічана да 89 тыс. У ВПС уваходзяць чатыры АвБ і чатыры АКр, ракетная база БРСД.
У баявым складзе ВПС маюцца эскадрыллі: баявой авіяцыі (знішчальна-бамбардзіровачная, знішчальная, разведвальная, РТР і РЭБ), дапаможнай авіяцыі (транспартная, навучальная, выпрабавальная), верталётныя, беспілотных лятальных апаратаў (БПЛА), а таксама батарэі супрацьракетных і зенітных ракетных комплексаў.
У адпаведнасці з планамі ізраільскага камандавання, перспектыўная эшаланаваная сістэма СПА/СРА складаецца з некалькіх паясоў наземных перахопнікаў для абароны ад балістычных ракет, некіравальных рэактыўных снарадаў і лятальных апаратаў рознага тыпу і прадстаўлена трыма эшалонамі сіл і сродкаў, якія дазваляюць кантраляваць паветраную прастору на далёкасць да 1250 км і па вышыні да 100 км.
Паветраная прастора над Ізраілем падзелена на тры зоны: паўночную, цэнтральную і паўднёвую.
У паўночнай зоне элементы сістэмы СПА/СРА прадстаўлены: цэнтрам кіравання і абвесткі; цэнтрам кіравання і абвесткі радыёлакацыйнымі пастамі СПА на мяжы з Сірыяй; двума радыёлакацыйнымі пастамі СПА на лівана-ізраільскай мяжы. У паўднёвай зоне СПА элементы сістэмы СПА/СРА прадстаўлены цэнтрам кіравання і абвесткі, а таксама радыёлакацыйнай станцыяй РЛС Х-дыяпазону AN/TPY-2, якая дазваляе кантраляваць прастору на далёкасці да 2000 км ва ўсходнім кірунку.
NGC 2231
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Hierochloe repens
Hierochloe repens — шматгадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Апісанне
Расліна мае прамостоячые парасткі з чарговым размяшчэннем лісця ланцетной формы з вострай верхавінай і гладкім краем, якія растуць ля аснавання або ў прыкаранёвай разетцы. Кветкі памерам да 1 см бурага колеру сабраны ў мяцёлкі. Плады — бурыя або жоўтыя зярноўкі
IC 4789
IC 4789 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет (Бялыніцкі раён)
Алякса́ндраўскі нацыянальны польскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна БССР. Цэнтр — вёска Аляксандраўка.
Утвораны 10 студзеня 1929 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бялыніцкім раёне БССР. У 1934 годзе скасаваны.
Федар фон Бок
Фе́дар фон Бок (Fedor von Bock;  — ) — нямецкі военачальнік, генерал-фельдмаршал. Камандуючы групы армій «Цэнтр» падчас уварвання ў СССР. Камандаваў наступам на Маскву восенню 1941 г.
Цяхцінскі сельсавет
Цяхці́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Цяхцін.
Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1965 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці БССР у складзе 25 населеных пунктаў (Асавец, Асман-Касаева, Асмолаўка, Ашуркаўка, Бахані, Вугольшчына, Гута, Дубрава, Дуцькі, Жорнаўка, Забавы, Каліноўка, Красны Бор, Крушынаўка, Курганне, Ленінскі, Мазкі, Малінаўка, Містраўкі, Монеўка, Несцераўка, Паліўнікі, Пільшычы, Прыбар і Цяхцін), якія былі вылучаны з Запольскага сельсавета.
Насельнітва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1485 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 2,9 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет
Назву Алякса́ндраўскі нацыянальны польскі сельсавет маюць:
Сонечнае зацьменне 9 жніўня 1953 года
Сонечнае зацьменне 9 жніўня 1953 года — частковае сонечнае зацьменне 154 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,3729 і дасягнула свайго максімуму ў 15:55:03 UTC у пункце з каардынатамі 62° пд. ш. 115° з. д..
Зацьменне 9 жніўня 1953 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1953 годзе і 124-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 11 ліпеня 1953 года, наступнае — 5 студзеня 1954 года.
Летнія Алімпійскія гульні 1976
Летнія Алімпійскія гульні 1976, афіцыйна вядомыя як Гульні XXI Алімпіяды (1976 Summer Olympics), прайшлі ў канадскім Манрэалі з 17 ліпеня па 1 жніўня 1976.
У агульнакамандным заліку 1-е месца заняў СССР (49 залатых медалёў), 2-е — ГДР (40), 3-е — ЗША (34).
Пётр Іванавіч Брыгадзін
Пё́тр Іва́навіч Брыга́дзін (, в., Іванаўскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР — , Мінск, Беларусь) — беларускі гісторык, міністр адукацыі Рэспублікі Беларусь (2001—2003), рэктар Акадэміі кіравання пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2000—2001).
Біяграфія
У 1971 скончыў гістарычны факультэт БДУ, навучаўся ў аспірантуры БДУ (1975—1978). У 1978 абараніў кандыдацкую дысертацыю «Камсамол Беларусі — актыўны памочнік партыі ў культурным будаўніцтве (1966—1970)». У 1995 абараніў доктарскую дысертацыю «Эсэры ў Беларусі (канец XIX ст. — люты 1917)». Прафесар (1996).
Выкладчык кафедры гісторыі КПСС гуманітарных факультэтаў, сакратар камітэту камсамола, намеснік сакратара парткама БДУ, загадчык аддзела ЦК ЛКСМБ, інструктар аддзела навукі і навучальных устаноў ЦК КПБ. Прарэктар па вучэбнай працы (1988—1994), загадчык кафедры гісторыі Беларусі новага і найноўшага часу (1994—1996), першы прарэктар БДУ (1996—2000), адначасна рэктар Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы. Рэктар Акадэміі кіравання пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2000—2001), міністр адукацыі Рэспублікі Беларусь (2001—2003). З 2003 па красавік 2018 года працаваў дырэктарам Дзяржаўнага інстытута кіравання і сацыяльных тэхналогій БДУ.
Быў членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі, Прэзідыума НАН Беларусі, ВАК Рэспублікі Беларусь. Узначальваў Савет па абароне доктарскіх дысертацый.
Памёр 12 снежня 2021 года.
Навуковыя інтарэсы
Палітычная гісторыя Беларусі новага і найноўшага часу. Аўтар больш за 70 прац.
Падрыхтаваў двух дактароў і сем кандыдатаў навук.
Першая мінская электрастанцыя
Першая мінская электрастанцыя — комплекс збудаванняў аднаго з першых прамысловых аб'ектаў у Мінску, помнік архітэктуры XIX ст. Размяшчаецца на правым беразе Свіслачы, побач з будынкам Беларускага дзяржаўнага цырка.
Комплекс збудаванняў Першай мінскай электрастанцыі знаходзіцца ў Дзяржаўным спісе гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі і адносіцца да 3-й катэгорыі матэрыяльных нерухомых гісторыка-культурных каштоўнасцей. У наш час улады Мінска насуперак закону плануюць зруйнаваць будынкі колішняй электрастанцыі дзеля будаўніцтва гатэля «Кемпінскі». Дакумент, які фактычна санкцыянаваў разбурэнне, падпісалі М. Ладуцька, В. Нікіцін, В. Кураш і І. Чарняўскі. У сувязі з пачаткам знішчэння будынкаў станцыі 3 сакавіка 2011 старшыня Дабраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч звярнуўся з адкрытым лістом да міністра культуры П. Латушкі.
Гісторыя
У 2-й пал. XIX ст. у звязку з разбудовай Мінску вакол гарадскога парку поруч з ім размясцілі помпавую станцыю — адгэтуль, з 1870-х, пачынаецца гісторыя Мінскай электрастанцыі.
Першыя досведы электрычнага асвятлення ў Мінску праводзіліся на воднай помпе Лібава-Роменскай чыгункі (Ніжняя Ляхаўка). 21 снежня 1886 пры вялікай колькасці гараджан электрычная машына запрацавала ад паравога рухавіка помпы.
Электрычнасць хутка апанавала ўсе сферы жыцця места. Станам на 1909 электрычнай энергіяй карысталіся: 11 рэлігійных устаноў, 137 крамаў, 84 прыватныя кватэры, 16 фабрык, 8 клубаў і спартыўных таварыстваў, 7 тэатраў і кінематографаў, 19 банкаў, 6 цырульняў, 17 рэстарацый і гатэляў, 7 навучальных устаноў, 4 бальніцы і іншыя.
Электрастанцыю істотна мадэрнізавалі ў 1912: усталявалі новую дынама-машыну і дызель магутнасцю 500 конскіх сіл, частку паветраных правадоў замянілі на падземныя кабелі. Да 1913 максімальная магутнасць станцыі дасягнула 1100 кВт, яна зрабілася найбуйнейшай на тэрыторыі сучаснай Беларусі (з ліку станцыяў, якія падпарадкоўваліся гарадскім управам).
Пасля сканчэння Першай Сусветнай вайны электрастанцыя абслугоўвала энергіяй усе будаўнічыя пляцоўкі аднаўлення сучаснага праспекта Незалежнасці — ад плошчы Незалежнасці да плошчы Перамогі.
Станам на 1926 электрастанцыя давала больш за 3000 кВт і забяспечвала электрычнасцю ўвесь Мінск, а таксама мноства фабрык і заводаў. Станцыя мела наступныя цэхі: водаправодны, які рамантаваў водаправодную сетку, электрычны — рамантаваў нізка- і высакавольтныя сеткі; машынны — выпрацоўваў электраэнергію; рамонтны — абслугоўваў першыя тры. Агледзець станцыю мог кожны ахвотны ў нядзелі ад 13.00 да 15.00.
Да электрастанцыі падыходзіла вузкакалейка, па якой бесперапынна курсіравалі ваганеткі, гружаныя торфам. Цягу гэтых ваганетак забяспечвалі невялікія неўдасканаленыя паравозы, ад іскраў якіх нярэдка загараліся драўляныя дамы, размешчаныя па шляху руху. Толькі на працягу 5 месяцаў 1935 мелі месца пяць такіх выпадкаў. Наяўнасць гэтай вузкакалейкі псавала і вонкавы выгляд упарадкаванай цэнтральнай вуліцы, адной з асноўных магістраляў горада. Таму ў 1936 гарадскія ўлады распрацавалі праект перавозкі торфу на трамвайных платформах.
Соня-палчок
Соня-палчок, вялікая соня (Glis glis) — млекакормячая жывёла, грызун сямейства соневых.
Апісанне
Самы буйны прадстаўнік сучасных сонь. Даўжыня цела 130—185 мм, хваста — 100—160 мм. Маса дарослых асобін вагаецца ў межах 70—180 г, дасягаючы найбольшых паказчыкаў у восеньскія месяцы. Мех густы, з аднатоннай папяліста-шерай афарбоўкай спіны і па баках. Ніз цела белы або светла-шэры. Вушы невялікія, круглявай формы, вышынёй 15—25 мм, пакрытыя кароткімі валасамі. Хвост пухнаты, з густым доўгім валасяным покрывам. Уздоўж хваставога стрыжня прыкметная баразёнка, па якой валасы як бы расчэсаны на два бакі. Заднія канечнасці трохі даўжэйшыя за пярэднія, ступні кароткія і шырокія. Іх даўжыня складае 23—30 мм. Першы і пяты палец рухомыя, што дапамагае соні лазіць па дрэвах.
Пашырэнне
Соня-палчок распаўсюджаная ў зоне еўрапейскіх шырокалістных лясоў паўднёвай і цэнтральнай часткі Еўропы, на поўначы свайго арэала даходзіць да Латвіі, Літвы і Пскоўскай вобласці Расіі. Усходняя мяжа праходзіць па басейне Волгі, а паўднёвая — па цэнтральных абласцях Малдовы, украінскіх Карпатах, лесастэпавай Украіне, поўдню Краснадарскага края і Каўказскім рэгіёне да паўночна-заходняга Ірана. У паўночна-ўсходняй яго частцы, куды ўваходзіць і тэрыторыя Беларусі, размеркаваная нераўнамерна, утвараючы лакальныя групоўкі, адлегласць паміж якімі можа быць значная.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, Чырвоныя кнігі Польшчы, Літвы.
Іван Іосіфавіч Ганчарык
Іван Іосіфавіч Ганчарык (нар. 1933) — беларускі вучоны ў галіне тэрапіі. Доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1978). Аўтар спосабу дыягностыкі халецыстыту. Заснавальнік Рэспубліканскага гастраэнтэралагічнага тэрапеўтычнага цэнтра (1979).
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Сноў Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці ў сям’і селяніна. Скончыў Баранавіцкую фельчарскую школу (1950); памочнік санітарнага ўрача, фельчар хуткай дапамогі Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці (1950—1951). Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1957); загадчык Бывалькоўскага сельскага ўрачэбнага участка Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці (1957—1959); намеснік па лячэбнай рабоце галоўнага ўрача Лоеўскага раёна (1959).
Аспірант кафедры шпітальнай тэрапіі Мінскага медыцынскага інстытута (1959—1961); асістэнт кафедры (1961—1974); прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук (1963). Дацэнт 1-й кафедры шпітальнай тэрапіі (1974—1976); прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук (1974); зацверджаны ў вучоным званні дацэнта (1976). Загадчык 1-й кафедры шпітальнай тэрапіі Мінскага медыцынскага інстытута (1976—1988), адначасова галоўны спецыяліст па гастраэнтэралогіі Міністэрства аховы здароўя БССР (1976—1989); прысвоена вучонае званне прафесара (1978).
Загадчык лабараторыі Беларускага НДІ экспертызы працаздольнасці і арганізацыі працы інвалідаў (1988—1989); кіраўнік лабараторыі агульнай паталогіі НДІІ радыяцыйнай медыцыны Міністэрства аховы здароўя БССР (1989—1895); галоўны спецыяліст па радыяцыйнай медыцыне Міністэрства аховы здароўя РБ (1991—1995); галоўны навуковы супрацоўнік інстытута, 1995—1996; прафесар кафедры герыятрыі і геранталогіі Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі (1996—2003), прафесар кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб БДМУ (з 2003 па цяперашні час).
Навуковая дзейнасць
Галіна навуковых даследаванняў: дыягностыка захворванняў суставаў, паталогія органаў стрававання; хваробы ўнутраных органаў у асоб, якія пацярпелі ў выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
На базе кафедры стварыў Рэспубліканскі гастраэнтэралагічны тэрапеўтычны цэнтр (1979_. Працаваў над праблемамі, звязанымі з ліквідацыяй наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС: «Аб радыеактыўным цэзіі» (1991), «Аб радыеактыўным стронцыі» (1991)..
Аляксей Леанідавіч Чайчыц
Аляксей Чайчыц (нар. ;, Брэсцкая вобласць, БССР, СССР) — беларуская фотамадэль.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Белаазёрску. Паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт ў Мінску, але кінуў навучанне, перайшоўшы ў мадэльны бізнес. Некалькі гадоў працаваў у Кітаі. У 2017 годзе ўдзельнічаў у reality-шоу «Дом-2» на расійскім тэлебачанні. Быў жанаты з іншай удзельніцай гэтага шоу.
Палацца Фарнезэ
Палацца Фарнезэ (Palazzo Farnese) — рымскі палац (палацца), лічыцца адным з узораў рэнесанснага стылю. Ужо больш за стагоддзе ў палацы размяшчаецца пасольства Францыі.
IC 4790
IC 4790 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юрась Цвірка
Юрась (Юрый Браніслававіч) Цвірка (нар., Язвіны, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларускі акцёр.
Біяграфія
З 1984 па 1991 гады навучаўся ў Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. З 1991 па 2018 гады працаваў у Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя Якуба Коласа. З 2018 па 2019 гады працаваў у Беларускім тэатры юнага гледача. З 2019 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя Якуба Коласа.
Баянэць
Баянэць (Боя́нець) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 2232
NGC 2232 (іншае абазначэнне — OCL 545) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прынцып Ферма
Прынцып Ферма — асноўны прынцып геаметрычнай оптыкі, згодна з якім святло заўсёды распаўсюджваецца ў прасторы паміж двума пунктамі па таму шляху, час праходжання па якому найменшы ў параўнанні з часам праходжання па любому іншаму шляху.
Прынцып устаноўлены французскім матэматыкам П. Ферма. У хвалевай тэорыі святла прынцып Ферма з'яўляецца гранічным выпадкам прынцыпу Гюйгенса — Фрэнеля, калі з'яву дыфракцыі можна не ўлічваць.
Цэнтр грамадзянскіх свабод
Цэнтр грамадзянскіх свабод (ЦГС, Центр Громадянських Свобод) — украінская праваабарончая арганізацыя, заснаваная ў 2007 годзе. Кіраўнік арганізацыі — Аляксандра Матвійчук. У 2022 годзе ЦГС разам з расійскім «Мемарыялам» і беларускім праваабаронцам Алесем Бяляцкім атрымаў Нобелеўскую прэмію міру.