cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Святлана Іванаўна Герасіменка
Біяграфія
Нарадзілася ў 1945 годзе ў пасёлку Барышаўка Кіеўскай вобласці ў сям’і настаўнікаў.
У 1973 годзе па запрашэнні Інстытута астрафізікі Таджыкістана пераехала ў Душанбэ. Цяпер працуе навуковай супрацоўніцай гэтага інстытута, праводзіць назіранні і вывучэнне камет.
2 сакавіка 2004 года Святлана Герасіменка разам з Клімам Чурумавым прысутнічала на касмадроме Куру у Французскай Гвіяне пры запуску Еўрапейскага міжпланетнага зонда «Разета», які адправіўся да каметы Чурумава — Герасіменка. Зонд дасягнуў каметы ў лістападзе 2014 года, а 12 лістапада ад яго аддзяліўся пасадачны модуль «Філы», які выканаў 7-гадзіннае збліжэнне і на працягу інтэрвалу 18:33…20:33 па беларускім часе здзейсніў першую ў гісторыі паспяховую пасадку на камету (тры пасадкі з двума адскокамі).
Імем Святланы Герасіменка названы таксама астэроід № 3945, адкрыты ў 1982 годзе Мікалаем Чарных.
Жучкі (Сычоўскі раён)
Жучкі (Жучки) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Ёркі
Ёркі, Ёркская дынастыя (House of York) — каралеўская дынастыя, галіна Плантагенетаў, якая прыйшла да ўлады ў Англіі падчас вайны Пунсовай і Белай ружы і кіравала з 1461 па 1485 год (з перапынкам у 1470—1471 гадах). Эмблемай Ёркаў была белая ружа.
Паходжанне. Правы на прастол Морцімераў
Па мужчынскай лініі Ёркі былі нашчадкамі чацвёртага сына Эдуарда III, Эдмунда Лэнглі, герцага Ёркскага (адсюль назва), па жаночай — другога, Лаянела Антверпа, герцага Кларэнса. З прычыны таго, што англійскія законы пераходу ў спадчыну прастола прадугледжваюць пераход кароны па жаночай лініі, Ёркі сцвярджалі, што іх дынастычныя правы большыя, чым у Ланкастэраў, якія кіравалі з 1399 года дзякуючы дзяржаўнаму перавароту і паходзілі ад трэцяга сына Эдуарда III — Джона Гонта. Сапраўды, з 1385 па 1399 год нашчадкі Лаянела — Роджэр і Эдмунд Морцімеры, графы Марч — былі спадчыннікамі бяздзетнага караля Рычарда II. Пры жыцці Генрыха IV, які зрынуў Рычарда II, Эдмунд Морцімер знаходзіўся пад вартай і быў вызвалены толькі пасля смерці караля ў 1413 годзе.
Эдмунд Лэнглі (памёр у 1402 годзе) меў двух сыноў — Эдуарда, 2-га герцага Ёркскага, які быў бяздзетным, і Рычарда, графа Кембрыджа, які быў у шлюбе з Ганнай Морцімер, праўнучкай Лаянела Кларэнса і сястры Эдмунда Морцімера, і меў ад яе сына Рычарда (нар. 1411). У жніўні 1415 года ў Саўтгемптане, перад адпраўленнем караля Генрыха V у Францыю, граф Кембрыдж узначаліў змову супраць караля, збіраючыся ўзвесці на прастол брата сваёй жонкі графа Марча. Змова была раскрыта (паводле некаторых даных, самім Марчем), а граф Кембрыдж пазбаўлены тытулаў і пакараны смерцю. Праз два месяцы, у кастрычніку 1415 года, яго старэйшы брат герцаг Ёркскі загінуў у бітве пры Азенкуры. Спадчыннікам герцагства Ёркскага стаў сын Кембрыджа, 4-гадовы Рычард, які атрымаў тытул герцага Ёркскага не адразу пасля гібелі дзядзькі (з прычыны таго, што яго бацька быў абвешчаны здраднікам), а праз некаторы час.
Ёркі ўспадкоўваюць прэтэнзіі Морцімераў
У 1425 годзе Рычард Ёркскі атрымаў у спадчыну тытул графа Марч і вялікія ўладанні ад свайго дзядзькі па маці Эдмунда Морцімера, які быў старэйшым сярод нашчадкаў Эдуарда III; з гэтага часу Ёркі сталі патэнцыйнымі прэтэндэнтамі на карону. У 1455 годзе, скарыстаўшыся псіхічнай хваробай ланкастэрскага караля Генрыха VI і няўдачамі ў Стагадовай вайне, Рычард Ёркскі абвясціў пра свае правы на прастол. З гэтага пачалася вайна Пунсовай і Белай ружы.
Вайна
Пасля першых перамог (бітва пры Сент-Олбансе, 1455) Рычард Ёркскі быў прызнаны пераемнікам Генрыха VI (у абыход сына апошняга), але частка прыхільнікаў Ланкастэраў не прызнала гэтага рашэння і працягнула барацьбу. У 1460 годзе Рычард быў забіты ў бітве пры Уэйкфілдзе, але, нягледзячы на гэта, поспех у вайне перайшоў на бок Ёркаў, чаму спрыяў магутны Рычард Невіл, 16-ы граф Уорык («Стваральнік каралёў»).
Ёркі ва ўладзе
Першым каранаваным прадстаўніком дынастыі стаў старэйшы сын Рычарда, Эдуард IV, граф Марч, які зрынуў (1461) Генрыха VI і ў тым жа годзе фактычна знішчыў ланкастэрскую армію ў бітве пры Таўтане. У 1470 годзе граф Уорык змяніў Ёркам, і Генрых VI пры яго дапамозе быў ізноў абвешчаны каралём, але пасля кароткай рэстаўрацыі (1470—1471) зрынуты і забіты ў Таўэры; у тым жа годзе ў бітве пры Т'юксберы загінуў апошні Ланкастэр, сын Генрыха Эдуард, прынц Уэльскі, а ў бітве пры Барнеце быў забіты і Уорык. Пасля гэтага гегемоніі Ёркаў, якая узначальвалася Эдуардам IV, доўгі час нічога не пагражала.
Пасля смерці Эдуарда IV (1483) на трон узышоў яго малалетні сын Эдуард V. Рэгентам (лордам-пратэктарам каралеўства) пры ім стаў Рычард, герцаг Глостэр, будучы кароль Рычард III. Эдуард валадарыў усяго тры месяцы і быў зрынуты на падставе таго, што шлюб яго бацькоў быў незаконным; герцаг Глостэрскі быў абвешчаны каралём. Далейшы лёс малалетніх Эдуарда V і яго малодшага брата Рычарда, герцага Ёркскага, невядомы, відаць, яны былі забіты ў Таўэры.
Рычард III, апошні Ёрк на англійскім троне, кіраваў два гады, пасля чаго загінуў у бітве пры Босварце (1485) з Генрыхам Цюдарам, графам Рычмандам, які стаў каралём пад імем Генрыха VII. Генрых VII, які прэтэндаваў на прастол як нашчадак Ланкастэраў (па пазашлюбнай лініі), ажаніўся з дачкой Эдуарда IV Елізавеце Ёркскай. Цюдараўская прапаганда прадставіла гэты шлюб як канчатковае прымірэнне і аб'яднанне дзвюх дамоў.
Нашчадкі Ёркаў
Аднак, нягледзячы на спробы Цюдараў вынішчыць астатнія галіны Ёркаў, некаторыя нашчадкі дынастыі па жаночай лініі перажылі іх тэрор, і іх спадчыннікі жывуць і ў наш час. Гэта графы Лоўдаўны (жывуць у Аўстраліі) і бароны Стафарды, якія з'яўляюцца нашчадкамі Маргарыты дэ ла Поль.
Мацейкі (Дунілавіцкі сельсавет)
Маце́йкі (, Матейки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Валкалата Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Струцкага сельсавета, да 21 чэрвеня 2023 года — у склад Валкоўскага сельсавета.
Падсобнае (Пухавіцкі раён)
Падсо́бнае (, Подсобное) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пухавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі. У траўне 1942 г. вёска была спалена, загібла 3 жыхара.
Ален Джонс (мастак)
Ален Джонс (Джоўнс) (нар. г.) — брытанскі мастак (поп-арт), найбольш вядомы сваімі карцінамі, скульптурамі і літаграфіяй. Узнагароджаны Prix des Jeunes Artistes на Парыжскай біенале 1963 года. Старшы акадэмік Каралеўскай акадэміі мастацтваў. У 2017 годзе вярнуўся ў родны горад, каб атрымаць узнагароду Ганаровага доктара мастацтваў ад Універсітэта Саўтгэмптана Солент.
Джонс выкладаў у Hochschule für bildende Künste Hamburg, Універсітэце Паўднёвай Фларыды, Каліфарнійскім універсітэце, школе выяўленчых мастацтваў Banff Center у Канадзе і Берлінскім універсітэце мастацтваў. Яго творы знаходзяцца ў шэрагу калекцый; уключаючы Тэйт, музей Людвіга, Цэнтр мастацтваў Уорвіка і музей Хіршхорна. Яго самая вядомая праца «Падстаўка, стол і крэсла» з манекенамі са шкловалакна дэбютавала на пратэстах у 1970 годзе.
Народны камісарыят унутраных спраў СССР
Народны камісарыят унутраных спраў СССР (НКУС СССР) — цэнтральны орган дзяржаўнага кіравання СССР па барацьбе з злачыннасцю і падтрыманні грамадскага парадку ў 1934—1946 гадах. Пасля быў перайменаваны ў Міністэрства ўнутраных спраў СССР.
За перыяд свайго існавання НКУС СССР выконваў дзяржаўныя функцыі звязаныя з аховай парадку і дзяржаўнай бяспекі, так і ў сферы камунальнай гаспадаркі і эканомікі краіны. На тэрыторыі Беларусі функцыі НКУС ажыццяўляў Народны камісарыят унутраных спраў БССР (НКУС БССР).
У 1946 годзе ператвораны ў Міністэрства ўнутраных спраў СССР.
Гісторыя
Народны камісарыят унутраных спраў СССР створаны 10 ліпеня 1934 года. Наркамам унутраных спраў СССР быў прызначаны Генрых Ягода.
На НКУС былі ўскладзеныя наступныя задачы:
У верасні 1936 годы наркамам унутраных спраў СССР прызначаны Мікалай Яжоў.
Са снежня 1938 года наркамам унутраных спраў СССР прызначаны Лаўрэнцій Берыя.
У 1946 годзе Народны камісарыят унутраных спраў СССР ператвораны ў Міністэрства ўнутраных спраў СССР.
Рэпрэсіі
НКУС, як орган дзяржаўнай бяспекі, які выконваў пенітэцыярныя функцыі, быў выканаўцам палітычных рэпрэсій 1930-х гадоў. Многія грамадзяне СССР былі асуджаныя ў пазасудовым парадку асобымі тройкамі НКУС. Таксама НКУС СССР пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны быў выканаўцам дэпартацыяў па нацыянальнай прыкмеце народаў СССР, якія абвінавачваліся ў супрацоўніцтве з Вермахтам.
Эліза Банапарт
Эліза Банапарт (поўнае імя Марыя Ганна Эліза Банапарт фр. Marie Anne Elisa Bonaparte; у замужжы Бачыокі італ. Bacciochi), (,, Корсіка — , , Аўстрыйская імперыя) — вялікая герцагіня Тасканская (1809—1814), княгіня Лукская і П'ёмбінская (1805—1814), старэйшая з сясцёр Напалеона Банапарта.
Біяграфія
Эліза нарадзілася ў Аяча, на Корсіцы. Яна была чацвёртым дзіцем і першай дачкой Карла Буанапартэ і Летыцыі Рамаліна. Выхоўвалася ў арыстакратычным пансіёне ў Сен-Сіры. З усіх сясцёр Эліза больш за ўсіх была падобная да Напалеона, як вонкава, так і характарам.
Герб Паставаў
Герб Паставаў — герб горада Паставы Пастаўскага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 20 студзеня 2006 г. № 36.
Гістарычны герб дараваны гораду 22 студзеня 1796: «у блакітным полі рыбацкая мярэжа, уверсе тры залатыя рыбы, накіраваныя галовамі на дол».
Апісанне
Сучасны герб Паставаў уяўляе сабой выяву ў блакітным полі французскага шчыта рыбацкай мярэжы, уверсе — тры залатыя рыбкі, накіраваныя пад вуглом галовамі ўніз.
NGC 196
NGC 196 (іншыя абазначэнні — UGC 405, MCG 0-2-110, ZWG 383.53, VV 433, HCG 7B, PGC 2357) — лінзападобная галактыка (SB0) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ражкі 2
Ражкі́ 2 (, Рожки 2) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Свіслацкага сельсавета.
6 ліпеня
6 ліпеня — сто восемдзесят сёмы (сто восемдзесят восьмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Чэмпіянат Беларусі па грэка-рымскай барацьбе 2012
Чэмпіянат Беларусі па грэка-рымскай барацьбе 2012 года прайшоў 19-20 кастрычніка ў Магілёве.
Міхаіл Паўлавіч Бяганскі
Міхаіл Паўлавіч Бяганскі (, в. Узгорск, Слаўгарадскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1973).
З 1958 трактарыст Слаўгарадскай РТС, саўгаса «Жалезінскі» (з 1959 саўгас імя Кірава) Слаўгарадскага раёна, з 1962 звеннявы механізаванага звяна па вырошчванню бульбы. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1971-75.
Сепаратны мір
Сепаратны мір (ад separatus — аддзелены) — мірны дагавор або перамір'е, заключаныя з праціўнікам аб спыненні міжсобных ваенных дзеянняў нягледзячы на тое, што адзін з ваюючых бакоў уваходзіць у ваенны альянс з іншымі дзяржавамі, якія застаюцца ў стане вайны з другім бокам.
Чэшскае нацыянальнае адраджэнне
Сітуацыя да пачатку нацыянальнага адраджэння
У чэшскіх землях у сярэднія вякі і ў пачатку новага часу была распаўсюджана чэшская мова, так як і нямецкая. У 1615 чэшскі парламент прыняў пастанову, што той, хто прыязджае ў чэшскія зямлі, ён павінен вывучыць чэшскую мову і навучыць ёй сваіх дзяцей. Такая пастанова захоўвала нацыянальныя інтарэсы і нарадзіла адметныя элементы сучаснай нацыянальнай свядомасці чэхаў. Пасля бітвы на Белай Гары чэшскія землі пачала засяляць нямецкая шляхта, якая выкарыстоўвала нямецкую мову. У 1627 годзе быў выдадзены прывілей, які ўраўняў правы нямецкамоўнай і чэшскамоўнай шляхты. Чэшская мова паступова выцяснялася не толькі з вышэйшых сацыяльных колаў і элітарнай культуры, але і з усяго дзяржаўнага кіравання. Нямецкая таксама стала мовай навукі і ваенных. Чэшскамоўнымі на пачатку 18-га стагоддзя яшчэ было больш за дзве траціны насельніцтва. Мова была распаўсюджана ў вясковай мясцовасці і ў гарадскіх раёнах сярод сярэдніх і ніжэйшых саслоўяў. Па-ранейшаму падтрымаўваўся высокі ўзровень чэшскай мовы ў езуіцкіх выданнях. Ва ўніверсітэтах яшчэ захоўвалася адукацыя на чэшскай мове, але яна таксама выцяснялася. Назіраецца павелічэнне германізацыі краіны. Нямецкую мову выкарыстоўвалі ў дзяржаўным кіраўніцтве, у афіцыйных сустрэчах, былі германізаваны гарады і вёскі. Першым публічным абаронцам чэшскай мовы стаяў езуіт Багуслаў Балбін, які ў гады 1672-1673 напісаў кнігу-дыскусію, каб абараніць славянскія мовы, у прыватнасці чэшскую.
Сацыяльныя і палітычныя змены, у сярэдзіне 18-га стагоддзя
Аўстрыйская імператрыца Марыя Тэрэзія пасля серыі войнаў у 18-м стагоддзя пачала праводзіць рэформы па мадэрнізацыі манархіі Габсбургаў. У Еўропе ў той час распаўсюджваецца асвета як філасофскае стаўленне да жыцця. У 1773 годзе, указам імператрыцы былі забаронены іезуіты, што прывяло да зніжэння ўзроўню вышэйшай і сярэдняй адукацыі ў Чэхіі. Пасля ўказу, колькасць гімназій у Чэхіі скарацілася з 42 да 13 і з 15 у Маравіі да 7. У Чэхіі застаўся адзіны ўніверсітэт, у якім зноў пачала гучаць нямецкія.
Сын Марыі Тэрэзіі, Іосіф II выдае ў 1781 два важныя дакументы, якія аказваюць істотны ўплыў на далейшае развіццё краіны. Па-першае, 13 Кастрычніка выдадзены закон, які дэкламаваў верацярпімасць, а 1га лістапада закон аб адмене прыгоннага права, прыгонныя сяляне былі вызваленыя ад прамой залежнасці ад сваіх гаспадароў.
Пры імператары Іосіфе II былі скасаваны манастыры, якія былі перададзены пад грамадска-карысная будынкі (бальніцы, школы), але гэта вядома мела адмоўны ўплыў на чэшскую асвету. Была знішчана і выкрадзена вялікая колькасць чэшскай і замежнай літаратуры, якая была засяроджана ў манастырскіх бібліятэках і краіна страціла вялікае культурнае багацця. Таксама былі забаронены тэатр батлейкі, што быў ледзь не адзінай праявай чэшскай культуры. Сярод указаў, Іосіфа II. было ўвядзенне нямецкай мовы як афіцыйнай мовы і ў якасці мовы навучання. Нямецкая мова была абавязковым прадметам ва ўсіх чэшскіх ВНУ, сярэдніх школах і ў пачатковых школах у буйных гарадах. Родную моу было дазволена выкладаць у толькі ў вясковых пачатковых школах.
Часы нацыянальнага адраджэння
З другой паловы 18-га стагоддзя пачанаецца працэс нацыяўтварэння ў еўрапейскіх краінах. Такія працэсы былі і ў Германіі, якая была раздробленая на вялікую колькасць этнасаў. У той час назіраюцца станоўчыя, але і негатыўныя змены, пачаўся працэс фарміравання сучаснай нацыі чэхаў і ў той жа час вызвалення аўстрыйскай манархіі. Чэшскія адраджэнцы ведалі, што ўвядзенне нямецкай мовы як адзінай мовы ў сярэдніх школах і ўніверсітэтах будзе мець негатыўны ўплыў на далейшае развіццё Чэхіі. Кіруючыя сілай нацыянальнага руху была чэшская інтэлігенцыя (навукоўцы, мастакі, святары, настаўнікі і г.д.). Гучнымі імёнамі сярод іх былі: Францішак Палацкі, Павел Іозеф Шафарык, Ян Колар. Для развіцця чэшскай навукі і тэхнікі была створана ў 1769 годзе ў Чэхіі Прыватнае навуковае таварыства. Акрамя таго, нацыянальныя адраджэнцы дамагліся паляпшэнне агульнай адукацыі ніжэйшых і сярэдніх класаў. Пачалі адраджэнне тэатра і кнігавыдання. Таму Вацлаў Мэцью Крамерыус пачаў выдаваць у Празе кнігі на чэшскай мове, такім чынам, аснаваў чэшскае выдавецтва. Аднаўляецца тэатр у выглядзе Чэшскага нацыянальнага тэатра ў 1850 годзе.
У заключным перыядзе, прыкладна з канца першай трэці 19 стагоддзя, пачынае развівацца чэшская мастацкая літаратура: Францішак Ладзіслаў Челакоўскі, Карэл Гінек Махі, Бажэны Нямцова і Карэл Бароўскі.
Зальцбургскі ўніверсітэт
Зальцбургскі ўніверсітэт (Universität Salzburg), таксама Зальцбургскі ўніверсітэт Парыса Ладрона (Paris-Lodron-Universität Salzburg) — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Зальцбург.
Гісторыя
Першы ўніверсітэт у Зальцбургу быў заснаваны ў 1622 годзе зальцбургскім арцыбіскупам мітрапалітам Парысам фон Ладронам. Універсітэт быў падтрыманы бенедыктынскім абацтвам, ажыццяўляў багаслоўскія, філасофскія, а таксама юрыдычныя і медыцынскія студыі. У 1810 годзе, пасля далучэння Зальцбурга да Каралеўства Баварыя, універсітэт быў расфармаваны. У 1962 годзе універсітэт быў адноўлены як дзяржаўны аўстрыскі універсітэт, атрымаўшы імя заснавальніка.
Структура
У склад універсітэта сёння ўваходзяць наступныя структурныя адзінкі:
Канапаціна
Канапаціна (Конопатино) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Біргер Ярль
Біргер Ярль (Birger Jarl), Біргер з Бельбю (? — ) — дзяржаўны дзеяч Швецыі.
Спарадак
Спара́дак (Σπαράδοκος, Sparatocos) — цар Адрыскай дзяржавы ў Фракіі. Кіраваў у 448—440 гадах да н.э., суправіцель свайго бацькі.
Бірка
Бірка — найбуйнейшы гандлёвы цэнтр шведскіх вікінгаў у 800-975 гадах, згадваецца ў жыціі «паўночнага апостала» св. Ансгара і ў творах Адама Брэменскага.
З XIX ст. атаясамліваецца з востравам Б'ёркё на возеры Меларэн, знаходзіцца пад аховай ЮНЕСКА як помнік Сусветнай спадчыны.
Спарадак
Спарадак быў сынам цара Тэрэса, заснавальніка Адрыскай дзяржавы, і братам Сіталка, які стаў спадчынікамі Спарадакам і наступным кіраўніком Адрыса. Бацька цара Сеўта I. Спарадак заклаў аснову для шматгадовых дружалюбных адносін паміж фракійскай дзяржавай і Афінскім марскім саюзам.
Бірка
Гісторыя
Горад заснаваны каля 800 года, знішчаны пажарам каля 975 года. Складаўся з замка на скале і вакольнага горада. На могільніку даследавана больш за 1200 пахаванняў (большасць курганныя), у т.л. багатых гараджан з рабынямі, коньмі, зброяй, каштоўнымі ўпрыгожаннямі, начыннем і інш.
Спарадак
Чаканіў уласныя манеты, узоры якіх можна пабачыць у балгарскім Нацыянальным археалагічным музеі ў Сафіі.
Бірка
Гісторыя
Найстаражытнейшы горад на тэрыторыі сучаснай Швецыі, Бірка служыла канчатковым пунктам гандлёвага шляху, які злучае Скандынавію з Арабскім халіфатам. Пра гэта сведчаць багатыя знаходкі арабскіх манет і тавараў.
У канцы X стагоддзя Бірка саступіла сваё палітычнае і эканамічнае значэнне Сігтуне, магчыма, з прычыны буйнога пажару альбо абмялення рачных шляхоў.
Эдуард Плантагенет (17-ы граф Уорык)
Эдвард Плантагенет, 17-ы граф Уорык (25 лютага 1475 — 28 лістапада 1499) — адзіны сын Джорджа Плантагенета, 1-га герцага Кларэнса і Ізабелы Невіл, малодшы брат блажэннай Маргарэт Поўл, графіні Солсберы. Магчымы прэтэндэнт на трон Англіі ў перыяд валадарання каралёў Рычарда III і Генрыха VII. Ён быў апошнім законным прадстаўніком дому Ёркаў па мужчынскай лініі, а пасля яго смерці загасла дынастыя Плантагенетаў у мужчынскім пакаленні.
Біяграфія
Эдвард Плантагенет нарадзіўся 25 лютага 1475 года ва Уорыку, у фамільным маёнтку яго маці, Ізабелы Невіл, старэйшай дачкі Рычарда Невіла, графа Уорыка («Стваральнік каралёў»). Ён стаў графам Уорык пасля пакарання смерцю яго бацькі Джорджа Плантагенета, 1-ы герцага Кларэнс, па абвінавачванні ў дзяржаўнай здрадзе. У верасні 1483 года Эдвард быў пасвечаны ў рыцары Рычардам III у г. Ёрк. Паводле гісторыка Джона Роўза, пасля смерці адзінага сына Рычарда III Эдуарда Мідлгемскага, ён абвясціў сваім спадчыннікам менавіта графа Уорыка. Пасля гібелі Рычарда III у бітве пры Босварце ў 1485 годзе Эдварда, якому было 10 гадоў, пасадзілі ў Таўэр па загадзе першага караля з дынастыі Цюдараў Генрыха VII. Ён знаходзіўся ў зняволенні да 1499 года, пакуль не ўспыхнула паўстанне пад кіраўніцтвам Перкіна Уорбека і не была раскрыта змова з мэтай дпамагчы графу Уорвіку бегчы. 21 лістапада 1499 года Эдуард быў асуджаны судом у Вэстмінстэры і прызнаны вінаватым. Праз тыдзень ён быў абезгалоўлены, а галава і цела былі пахаваны ў абацтве Бішам у Беркшыры за кошт Генрыха VII. Cа смерцю Эдуарда спынілася прамая законная мужчынская лінія Плантагенетаў.
Успышка «Ірыдыума»
Час жыцця аднаго касмічнага апарата сістэмы складае не менш за 5 гадоў. Кожны апарат фармуе сваю зону абслугоўвання плошчай каля 19 млн квадратных кіламетраў. Зоны абслугоўвання ўсіх 66 касмічных апаратаў цалкам пакрываюць Зямлю.
Сувязь з абанентамі падтрымліваецца з дапамогай 3 галоўных антэн (MMA — Main Mission Antenna) памерам 86×186 см.
Час ад часу адна з антэн MMA адлюстроўвае сонечныя прамяні на паверхню Зямлі, ствараючы блік дыяметрам каля 10 км, які рухаецца па паверхні планеты. Для зямнога назіральніка гэта выглядае як плаўнае з’яўленне і наступнае плаўнае знікненне звышяскравай зоркі. З’ява працягваецца менш за 10 секунд.
Так як становішча кожнага касмічнага апарата вядома з высокай дакладнасцю, магчыма вылічыць час з’яўлення такіх блікаў для любога пункту планеты. Аматары астраноміі часта фатаграфуюць гэту прыгожую з’яву.
Некаторыя ўспышкі вельмі яркія — шматлікія дасягаюць зорнай велічыні −8, а некаторыя −9,5. Успышкі такой яркасці могуць назірацца нават днём, але вырабляюць найбольшае уражанне ноччу. На дадзены момант спадарожнікі сістэмы «Ірыдыум» у моманты адлюстравання сонечнага святла на Зямлю — самыя яркія зоркападобныя аб’екты на небасхіле.
Віктар Уладзіміравіч Чараўко
Віктар Уладзіміравіч Чараўко (нар., Полацк) — беларускі гісторык і археолаг. Кандыдат гістарычных навук (2020).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў ў 2007 годзе гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Гісторыя», атрымаўшы дыплом з адзнакай. У 2008 годзе там жа абараніў магістарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя». У 2008—2012 гадах навучаўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па спецыяльнасці «Археалогія».
Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па спецыяльнасці «Археалогія» абараніў у 2019 годзе ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Пахавальныя помнікі Беларускага Падзвіння XIV—XVIII стагоддзяў». Навуковы кіраўнік — Вольга Мікалаеўна Ляўко.
Лідскі дзяржаўны музычны каледж
Лідскі дзяржаўны музычны каледж — базавая навучальная ўстанова ў Беларусі па падрыхтоўцы спецыялістаў галіне культуры ў г. Ліда Лідскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Музычны каледж быў заснаваны 1 верасня 1973 года пастановай Савета Міністраў БССР ад 3 снежня 1973 года (загад № 39 ад 26 сакавіка 1973 года Міністэрства культуры БССР). Музыкальнае вучылішча адкрылі на базе вызваленых памяшканняў сярэдняй агульнаадукацыйнай школы № 8 з утрыманнем яго на бюджэце вобласці.
Віктар Уладзіміравіч Чараўко
Біяграфічныя звесткі
З 2008 года працаваў у Полацкім дзяржаўным універсітэце. З’яўляўся выкладчыкам, старэйшым выкладчыкам кафедры гісторыі і турызму гуманітарнага факультэту, у 2020—2021 гадах займаў пасаду загадчыка кафедры сацыяльных камунікацый Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Звольнены з універсітэта 14 чэрвеня 2023 года ў межах палітычнага пераследу.
Лідскі дзяржаўны музычны каледж
Гісторыя
9 лістапада 2000 года Упраўленнем культуры Гродзенскай вобласці (загад № 84) Лідскае музычнае вучылішча перайменавана ва УА «Лідскае дзяржаўнае музычнае вучылішча».
Віктар Уладзіміравіч Чараўко
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны археалогіі Паўночнай Беларусі, матэрыяльнай гісторыі XIV—XVIII стагоддзяў (па дадзеных археалагічных крыніц), даследаванню могільнікаў і пахавальных комплексаў і інш. З 2010 года рэгуляршна праводзіць археалагічныя раскопкі на тэрыторыі Віцебскай вобласці (Бешанковіцкі, Браслаўскі, Гарадоцкі, Глыбоцкі, Докшыцкі, Лёзненскі, Полацкі, Шумілінскі і іншыя раёны). Ім упершыню праведзена картаграфаванне могільнікаў і вызначана сувязь іх тэрытарыяльнага размеркавання з пасяленчай структурай Беларускага Падзвіння; распрацавана дэталёвая класіфікацыя пахавальных помнікаў, вылучаны іх катэгорыі і віды. Ён вызначыў асаблівасці пахавальных помнікаў сельскага і гарадскога насельніцтва Беларускага Падзвіння XIV—XVIII стагоддзяў. Правёў класіфікацыю інвентару пахавальных помнікаў рэгіёна з вылучэннем асобных груп, катэгорый і відаў. Ім рэканструяваны пахавальны абрад сельскага і гарадскога насельніцтва Беларускага Падзвіння XIV—XVIII стагоддзяў і прасочана яго развіццё.
Рэпрэсіі
У межах распачатага пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года тэрору супраць любой нелаяльнасці да рэжыму Лукашэнкі затрыманы раніцай 23 мая 2023 года і асуджаны на 15 сутак арышту.
Маштаркі
Маштаркі́ (, Маштарки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Казлоўшчынскага сельсавета, да 21 чэрвеня 2023 года — у склад Валкоўскага сельсавета.
Піка ГЭС
Піка ГЭС — гідраэлектрастанцыя вызначанай магутнасцю да 5 кВт, такой магутнасці дастаткова каб забяспечыць электрычнасцю для сілкавання некалькіх лямпачак, радыё і г.д. каля 50 прыватных дамоў. Выкарыстоўваюцца пераважна для электразабеспячэння ў месцах аддаленых ад ліній электраперадач, падключэнне да цэнтралізаваных сетак не прадугледжваецца. Устаноўкі невялікія і лёгка перасоўваюцца ў неабходнае месца. Для піка-ГЭС няма патрэбы будаваць гідратэхнічныя збудаванні, дастаткова перападу вышынь у 1-5 метраў (або невялікай запруды). Мінімальны кошт піка-ГЭС у межах 500 долараў ЗША (кан. 2005).
Жэром Банапарт
Жэром (Іеранім, Джыралама) Банапарт (Jérôme Bonaparte, Girolamo B(u)onaparte,,  — , Château de Vilgénis) — кароль Вестфаліі, малодшы брат Напалеона I Банапарта; выхоўваўся ў ваенным калежы; пасля 18 брумера паступіў лейтэнантам на флот.
Пестун
Найноўшы час
З лютага па снежань 1918 года акупаваная войскамі Нямецкай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР. З жніўня 1919 па ліпень 1920 года — войскамі Польшчы.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
Ломасава
Ломасава (Ломосово) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Герб Полацка
У сучаснай Беларусі афіцыйны статус атрымаў 13 мая 1994. У гербавым матрыкуле краіны значыцца пад №4.
Афіцыйнае апісанне:
6 лістапада
6 лістапада — трыста дзясяты (трыста адзінаццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Люцічы
Лю́цічы (вільцы, велеты) — саюз заходнеславянскіх плямёнаў. Этнонім магчыма паходзіць ад старажытнаславянскага «людцы», альбо «людзі». Адзін з племянных саюзаў так званых палабскіх славян — спрадвечнага славянскага насельніцтва сучаснай паўночнай, паўночна-заходняй і ўсходняй Германіі. Акрамя люцічаў, у склад палабскіх славян уваходзілі племянныя саюзы бодрычаў (абадрытаў, рарагаў або рэрэкаў) і лужычане (лужыцкія сербы, мільчане або проста сербы). Самі люцічы складаліся з даленчан, ратараў, укран, хіжан і чэразпенян. Люцічы пражывалі на тэрыторыях цяперашніх нямецкіх федэральных земляў Мекленбург-Пярэдняя Памеранія і Брандэнбург (поўнач Брандэнбурга). Абедзве зямлі знаходзяцца ва ўсходняй Германіі. Цэнтрам саюза люцічаў было свяцілішча «Радагост», у якім пачытаўся бог Сварожыч. Усе рашэнні прымаліся на вялікім племянным зборы, а цэнтральная ўлада адсутнічала. Таксама адной з сталіц люцічаў з'яўляўся горад Аркона, які размяшчаўся на востраве Руген (славянская назва Руян) са свяцілішчам бога Святавіта. Гэты горад быў разбураны датчанамі пры каралі Вальдэмары I, падчас войнаў, якія праводзілі нямецкія дзяржавы, што ўжо прынялі на той момант хрысціянства, супраць земляў палабскіх славян, з мэтай далучэння гэтых багатых земляў да нямецкіх дзяржаў і звароту мясцовага насельніцтва ў хрысціянства. Датчане, у прыватнасці, прымалі ўдзел у гэтых войнах пераследуючы сваю мэту, акрамя распаўсюджвання хрысціянства, яшчэ і абарону ад люцічаў, а таксама помста за напады і спусташэнні, якія да гэтага здзяйснялі люцічы ў стаўленні да Даніі; нарэшце, мэтай з'яўлялася вызваленне ад даніны, якую выплачвалі люцічам некаторыя дацкія правінцыі. Гл. таксама руяне.
Люцічы ўзначалілі славянскае паўстанне 983 года супраць нямецкай каланізацыі земляў усходняй Эльбы, у выніку якога каланізацыя прыпынілася амаль на дзвесце гадоў. Ужо да гэтага яны былі заўзятымі супернікамі нямецкага караля Атона I. Аб яго нашчадку, Генрыху II, вядома, што ён не спрабаваў іх заняволіць, а наадварот перавабіў іх грашыма і падарункамі на свой бок у барацьбе супраць Польшчы Баляслава Храбрага.
Ваенныя і палітычныя поспехі ўзмацнілі ў люцічах прыхільнасць паганству і паганскім звычаям, што адносілася і да роднасных бодрычаў. Аднак у 1050-х сярод складовых плямёнаў люцічаў вылілася міжусобная вайна і змяніла іх становішча. Саюз хутка губляў моц і ўплыў, а пасля таго, як цэнтральнае свяцілішча было разбурана саксонскім герцагам Лотарам у 1125 годзе, саюз канчаткова распаўся. На працягу наступных дзесяцігоддзяў саксонскія герцагі паступова пашырылі свае ўладанні на ўсход і заваявалі землі люцічаў.
Лодзьскае ваяводства (значэнні)
Лодзьскае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя стагоддзі:
Падгорацкі замак
Падгорацкі замак (Підгорецький замок, Zamek w Podhorcach) - помнік архітэктуры эпохі позняга Рэнесансу і барока, размешчаны ў вёсцы Падгорцы Бродыўскага раёна Львоўскай вобласці Украіны.
Гісторыя
Замак быў пабудаваны на працягу 1635-1640 гадоў пад кіраўніцтвам архітэктара Андрэа дэль Аква па загадзе кароннага гетмана Станіслава Канецпольскага. Замак з'яўляецца адным з лепшых у Еўропе узораў спалучэння рэнесанснага палаца з бастыённымі ўмацаваннямі.
Пасля заврешення будаўніцтва сын гетмана падарыў гэты палац каралю Яну III Сабескаму. Затым замак належаў сям'і палкоўніка Станіслава Жавускага і графу Грабікоўскаму. Да 1939 года ў замку размяшчаўся музей князёў Сангушкаў, а ў 1940 годзе замак перадалі Львоўскаму гістарычнаму музею. У 1940-1980-х гадах тут функцыянаваў санаторый для хворых на сухоты, а сам замак знаходзіўся ў аварыйным стане. У 1997 годзе палац перадалі Львоўскай галерэі мастацтваў. Сёння ў замку ідзе рэстаўрацыя.
Размяшчэнне і планіроўка
Замак размешчаны на краі раўніннага плато, на адным з адгор'яў Падольскага ўзвышша, на вышыні 399 м над узроўнем мора, непадалёк ад даліны вярхоўяў ракі Стыр. Паўднёвая частка плато ў гэтым месцы раўнінная, менавіта ў яе бок накіраваны ўмацаванні замка і ўязная брама, а ў бок Бродыўскай раўніны — палац, з вокнаў якога адкрываецца цудоўны выгляд. Падчас добрага надвор'я мясцовасць на поўнач праглядаецца на дзясяткі кіламетраў.
Замак мае форму квадрата, бок якога роўны прыкладна 100 метрам. Па ягоных вуглах размешчаны пяціканцовыя бастыёны.
Замак пабудаваны з цэглы і каменя. Паміж унутранай і вонкавай сценамі замка ўладкаваныя казематы. Выбрукаваны гладкімі каменнымі плітамі дах казематаў ўтварае тэрасы, агароджаныя балюстрадамі. Гэтыя тэрасы, відавочна, выкарыстоўваліся для прагулак, а ў выпадку ваеннай неабходнасці — для размяшчэння гармат. З усходу, поўдня і захаду замак апаясвае паласа абарончых умацаванняў, важнымі элементамі якой з'яўляюцца глыбокі, абліцаваны каменем роў і земляныя валы.
Палац Бжастоўскіх
Гісторыя
У 1667 годзе двухпавярховы палац набыў дыпламат Цыпрыян Павел Бжастоўскі. У 1760-я ўладальнікам палаца быў яго нашчадак пісар і рэферэндар Вялікага Княства Літоўскага Павел Ксаверый Бжастоўскі. Сучасны выгляд будынак набыў пасля пажару 1748 года, калі ў 1769 годзе ён быў пашыраны і перабудаваны ў стылі класіцызм паводле праекта славутага віленскага архітэктара Марціна Кнакфуса.
Неўзабаве палац быў прададзены Якубу Нагурскаму, а пазней належыў Агінскім. З 1802 года ўладальнікам палаца быў кампазітар Міхал Клеафас Агінскі, аўтар паланэза «Развітанне з радзімай», пасля яго смерці — мецэнат Ірыніўш Клеафас Агінскі.
NGC 197
NGC 197 (іншыя абазначэнні — UGC 406, MCG 0-2-107, ZWG 383.53, HCG 7D, NPM1G +00.0016, PGC 2365) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хедар
Хе́дар (חדר хе́йдэр — пачатковая яўрэйская школа, пакой; узыходзіць да חֶדֶר — пакой) — яўрэйская рэлігійная пачатковая школа.
Паходжанне
Назва хедар упершыню згадана ў XIII стагоддзі. Пазней школы такога тыпу шырока распаўсюдзіліся ў асяродках ашкеназскіх яўрэяў. Функцыянаванне хедараў на Украіне і ў Польшчы ў першай палове XVII стагоддзя апісана ў кнізе Н. Гановера «Іевен мецула» («Багна бяздонная»). Сістэма, створаная ў тыя часы, захавалася ў межах Расійскай імперыі і ў некаторых раёнах Аўстра-Венгрыі да Першай сусветнай вайны.
Сістэма навучання
У хедары, як у школах талмуд-тора, вучыліся толькі хлопчыкі. Аднак калі талмуд-тора была абшчыннай установай для падтрымкі бедных дзяцей, чые бацькі не маглі ўносіць плату за навучанне, хедар быў прыватнай школай, і яго настаўнікі (меламеды) атрымлівалі плату ад бацькоў. Для атрымання такой платы спатрэбіўся кананічны хітрык галахічных аўтарытэтаў, бо лічылася, што навучанне законам веры абавязак аўтарытэтаў і здзяйсняецца як міцва, гэта значыць бясплатна.
Навучанне праводзілася звычайна ў адным з пакояў кватэры настаўніка. Тым не менш, абшчына кантралявала навучанне ў хедары і вызначала пэўныя правілы і абмежаванні прыватнай ініцыятыве меламеда. Паводле школьнага статута Кракава (1511), у хедары не малго вучыцца адначасова больш за 40 вучняў. У настаўніка маглі быць спецыяльныя памочнікі (на ідыш белфэрз, адзіночны лік белфэр). Аднак на практыцы нагрузка настаўніка была значнай; у адным класе адначасова маглі навучацца вучні трох узроставых груп. У малодшай групе (дардыке, з трох гадоў) школьнікі навучаліся азбуцы і чытанню яўрэйскіх тэкстаў без перакладу. У наступнай групе (з пяці гадоў) вывучалася Пяцікніжжа з каментарамі Рашы і пачатковыя звесткі пра Талмуд. Старэйшыя вучні (з васьмі гадоў) глыбей займаліся Талмудам.
Свецкія дысцыпліны ў хедары не вывучаліся. Заняткі праходзілі зранку да сямі-васьмі гадзін вечара. Практыкаваліся цялесныя пакаранні свавольных вучняў, для чаго быў спецыяльны бізун (канчык). Лічылася, што выкладанне не патрабавала спецыяльных ведаў, і праца настаўніка цанілася невысока. Па заканчэнні хедара юнак мог пад кіраўніцтвам рабіна або адукаваых членаў абшчыны працягнуць вывучэнне Талмуда ў сінагозе (бэйс-мідраш) або паступіць у ешыбот. Аднак для значнай часткі жыхароў штэтла (мястэчка) адукацыя абмяжоўвалася навучаннем у хедары.
У Новы час
З часу Хаскалы хедар падпадаў пад лютую крытыку з боку тых, хто атрымаў свецкую адукацыю; прыхільнікі Хаскалы (маскілім) дужа абураліся прымітыўнай методыкай навучання. Нянавісць да сістэмы адукацыі, якая склалася, ярка выяўлена ў творах І. Б. Левінзона, І. Л. Гардона, П. Смаленскіна і многіх іншых. Аднак у Расійскай імперыі толькі ў канцы XIX ст. здолелі рэалізаваць спробу рэфармацыі хедара (так званы хедар метукан) на аснове ідэалогіі палесцінафільства (Хавявей Цыён) і, пазней, сіянізму. Рэфармаваныя хедары мясціліся ў прасторных памяшканнях, тут выкладалі гісторыю яўрэйскага народа, геаграфію Эрэц-Ізраэль, граматыку іўрыта. Нягледзячы на жорсткі супраціў артадаксальна-рэлігійных колаў, асімілятараў і ўладаў, школы сістэмы «хедар метукан» значна паўплывалі на станаўленне новай сістэмы яўрэйскай адукацыі.
Паліна Банапарт
Мары-Палет Банапарт (Marie Paulette Bonaparte;, , Корсіка — , ), больш вядомая як Паліна Банапарт (Pauline Bonaparte) — сярэдняя з трох і самая любімая сястра французскага імператара Напалеона I.
Малое Якаўцава
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Лодзьскае ваяводства (1945—1975)
Лодзьскае ваяводства (Województwo łódzkie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў Польшчы ў 1945—1975 гадах. Сядзібай ваяводскіх улад быў горад Лодзь.
Створаны шляхам аднаўлення 22 жніўня 1944 года даваеннага Лодзьскага ваяводства дэкрэтам Польскага камітэта нацыянальнага вызвалення ад 21 жніўня 1944 года аб парадку прызначэння органаў агульнага кіравання 1-й і 2-й ступені. 18 жніўня 1945 года горад Лодзь быў вылучаны са складу ваяводства і стаў горадам з правамі ваяводства.
Ранявічы
Раняві́чы (, Раневичи) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Свіслацкага сельсавета.
Зальцбургскі ўніверсітэт Моцарта
Гісторыя
22 красавіка 1841 года ў Зальцбургу быў заснаваны Галоўны музычны клуб і «Моцартэум» як музычная школа і архіў для захавання дакументаў Моцарта. У 1880 годзе пасля больш ранніх простых школьных формаў была заснавана Грамадская музычная школа «Моцартэум», папярэдніца сучаснага універсітэта. У 1914 годзе музычная школа была прызнана кансерваторыяй з правам на дзяржаўнае фінансаванне. У 1939 годзе гэтая кансерваторыя была перайменаваная ў Імперскі ўніверсітэт «Моцартэум». Пасля 1945 года яна называлася Вышэйшай музычнай школай. У 1953 годзе ВНУ стала Акадэміяй музыкі і выканальніцкага мастацтва «Моцартэум» у Зальцбургу. У 1970 годзе акадэмія у сваю чаргу была перайменаваная ў Вышэйшую школу музыкі і выканальніцкага мастацтва «Моцартэум» у Зальцбургу. З 1998 года вучэльня мае сучасную назву.
Мальцава (Сычоўскі раён)
Мальцава (Ма́льцево) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Магнус Эрыксан
Біяграфія
Вёў няўдалую вайну з Ноўгарадам (1348-51). Выдаў першы агульнашведскі звод законаў (Ландслаг). Умацаванне каралеўскай улады пры Магнусе Эрыксане выклікала супраціўленне буйных феадалаў і царквы. У ходзе барацьбы з імі і іх стаўленікам Альбрэхтам Мекленбургскім Магнус Эрыксан пазбавіўся шведскага прастолу (нарвежскую карону перадаў яшчэ раней сыну Хокану).
Цэлесцін III
Нарадзіўся ў Рыме, быў усяго толькі кардынальным дыяканам (кардыналам-дыяканам?), перш чым стаць папам. Пасля свайго абрання адразу каранаваў імператарам Генрыха VI, у падпарадкаванні якога знаходзіўся. У 1198 годзе за два дні да смерці, сумесна з Генрыхам VI каранаваў кіраўніка Кілікійскага княства Лявона II, як цара Арменіі. Быў пахаваны ў Латэране.
Вальдзімар
Вальдзімар (нарв. Valdimarr) — паданневы конунг Русі (Русіланд), Польшчы (Пуліналанд) і Полацка (Палціскі).
Біяграфія
Паводле сагі пра Тыдрэка Бернскага (запісанай 2-й палове XIII ст.), конунг Русі Гертніт перад смерцю падзяліў свае ўладанні паміж трыма сынамі -- старэйшы Азантрыкс (Ósantrix) атрымаў Вількіналанд, малодшы Вальдзімар (Valdimarr) усходнюю частку — Русіланд (Русь) і Пуліналанд (Польшча), а сын наложніцы Іліас стаў ярлам Грэцыі (Grikkland).
Ва ўладарства Азантрыкса і Вальдзімара адбываецца ўзвышэнне гуна Атылы, ён падпарадкоўвае Гуналанд, якім да гэтага валодаў стары конунг Міліас. Далей Атыла сватаецца да дачкі Азантрыкса — Эрке, але не адразу дамагаецца свайго, таму ідзе вайной на Вількіналанд. У вайне гіне Азантрыкс, а яго дачка Эркана становіцца жонкай Атылы.
Пасля гібелі брата Вальдзімар сам ідзе вайной на гунаў (Гуналанд) і руйнуе ўладанні Атылы, пачынаецца вайна. У гэтых падзеях на баку Атылы ўдзельнічае галоўны герой сагі — Тыдрэк Бернскі. У адной з бітваў апісваецца паядынак Тыдрэка Бернскага з Тыдрэкам, сынам Вальдзімара. Далей Атыла з вялікім войскам пачынае паход на Вальдзімара і спусташае Русь і Польшчу (Русіланд і Пуліналанд). Вырашальныя бітвы адбываюцца каля Полацка (Palteskia), які бярэ сам Атыла, і Смаленска (Smálenzkju), які бярэ Тыдрэк Бернскі. У гэтай вайне Вальдзімар і яго сын гінуць, застаецца толькі смаленскі ярл Іран, брат конунга Вальдзімара. Пасля перамогі Атыла прызначыў Ірана «кіраваць тым царствам, судзіць па земскаму праву і плаціць даніны конунгу Атыле і даваць яму падмогі, калі яму спатрэбіцца».
Новае Якаўцава
Новае Якаўцава (Новое Яковцево) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Леабенскі ўніверсітэт
Леабенскі ўніверсітэт (Montanuniversität Leoben) — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Леабен.
Маргарэт Поўл
Блажэнная Маргарэт Поўл, графіня Солсберы (14 жніўня 1473, замак Фарлі Хангерфард Сомерсет, Англія — 27 мая 1541, Таўэр, Лондан, Англія) — англійская арыстакратка, адна з апошніх прадстаўніц дынастыі Ёркаў, бакавой галіны Плантагенетаў, англійскі пэр. Маргарэт Поўл была дачкой Джорджа Ёркскага, герцага Кларэнса, які быў братам караля Эдуарда IV і караля Рычарда III. Маргарэт, таксама была адной з дзвюх жанчын у XVI стагоддзі ў Англіі, якая была пэрам Англіі па сваім уласным праве, а не па тытуле мужа. Маргарэт Поўл была адным з нешматлікіх членаў дынастыі Плантагенетаў, якія засталіся жывымі пасля войны Пунсовай і Белай ружы, яна была пакарана смерцю ў 1541 годзе па загадзе караля Генрыха VIII, які быў сынам яе стрыечнай сястры Елізаветы Ёркскай.
NGC 198
NGC 198 (іншыя абазначэнні — UGC 414, MCG 0-2-109, ZWG 383.57, IRAS00367+0231, PGC 2371) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Раўчак
Раўча́к (, Ровчак) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пухавіцкага сельсавета.
Назва
Назва дадзена ад наймення мясцовасці, урочышча Раўчак, дзе ўзнік населены пункт.
Геаграфія
Знаходзіцца за 6 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 6 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы лініі Мінск-Асіповічы.
У складзе Расійскай імперыі
У пачатку 20 ст. у Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Дзейнічала пачатковая школа.
Баладная опера
Баладная опера (ballad opera) — разнавіднасць камічнай оперы, якая зарадзілася ў Вялікабрытаніі, а ў XVIII стагоддзі распаўсюдзілася ў Італіі, Францыі, Германіі і Іспаніі.
Гісторыя
У 1728 годзе ў Лондане была пастаўлена «» кампазітара і паэта, якая стала першай класічнай баладнай операй. Гэтая опера складаецца з некалькі аранжыраваных Пепушам народных песень, пародый на нумары з папулярных у той час у Англіі опер Г. Ф. Гендэля, а таксама з уверцюры і некалькіх музычных нумароў, складзеных самім Пепушам. «Опера жабрака» і жанр камічнай оперы ўвогуле аказалі істотны ўплыў на фармаванне нямецкага зінгшпіля, а таксама спарадзіла мноства перайманняў. Адным з іх стала сатырычная п’еса Бертольта Брэхта «», напісаная ў 1928 годзе і ў тым жа годзе пастаўленая на сцэне з музыкай Курта Вейля; у 1948 годзе яшчэ адна версія гэтага твора была створана.
Мазырскі дзяржаўны політэхнічны каледж
Мазырскі дзяржаўны політэхнічны каледж  — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Мазыр Мазырскага раёна Гомельскай вобласці. Прымаюцца асобы з агульнай базавай і сярэдняй адукацыяй на дзённае навучанне на бюджэтнай і камерцыйнай аснове.
Гісторыя
Быў заснаваны ў 1963 годзе. Набіралі дзве групы па спецыяльнасці «Апрацоўка металаў рэзаннем». Ужо праз год былі адкрыты яшчэ дзве новыя спецыяльнасці «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», «Электраабсталяванне прамысловых прадпрыемстваў і установак». У 1965 годзе каледж прымаў навучэнцаў на дзённае аддзяленне. Заняткі праводзіліся ў прыстасаваным будынку былой школы. Не хапала плошчаў, таму даводзілася працаваць у тры змены. У 1975 годзе пабудавалі інтэрнат на 502 месцы, дзе адзін паверх пераабсталявалі пад навучальныя класы. Толькі праз два гады быў пабудаваны навучальны корпус са спартзалай і сталовай на 100 месцаў. У 1979 годзе адкрыта спецыяльнасць «Вытворчасць будаўнічых дэталяў і жалезабетонных канструкцый», а праз некалькі гадоў пачаўся набор на спецыяльнасці «Тэхнічнае абслугоўванне і рамонт аўтамабіляў», «Тэхнічнае абслугоўванне станкоў з ЧПУ і РК», а таксама «Інструментальная вытворчасць».
Ігнацій Касовіч
Ігнацій Андрэевіч Касовіч (, Віцебская губерня — ) — філолаг, прафесар Варшаўскага універсітэта.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і свяшчэнніка. Вучыўся ў Галоўнай духоўнай семінарыі Віленскага ўніверсітэта, атрымаў ступень магістра багаслоўя. У 1830—1832 прыкамандзіраваны да Пецярбургскага ўніверсітэта для ўдасканалення ў лацінскай і грэчаскай мовах. 3 1833 прафесар грэчаскай мовы і царкоўнага красамоўства ў Грэка-лацінскай семінарыі ў Жыровічах. 3 1835 выкладчык у Кромскай, Смаленскай, Маскоўскай гімназіях. 3 1849 інспектар у Разанскай, потым ва Уладзімірскай гімназіях. У 1860—1862 выкладчык у 6-й Пецярбургскай гімназіі, потым у 4-й (Ларынскай) гімназіі. У 1870 за дысертацыйную працу «Лірычная паэзія Гарацыя» атрымаў у Кіеўскім універсітэце ступень доктара рымскай славеснасці і прызначаны штатным дацэнтам грэчаскай славеснасці Варшаўскага універсітэта. 3 1872 ардынарны прафесар.
Апроч дысертацыі выдаў «Разважанні аб важнасці грэчаскай мовы», «Грэчаскі дзеяслоў у сваім развіцці» і інш. Шырока вядомы быў, складзены ў суаўтарстве з К. А. Касовічам, «Грэчаска-рускі слоўнік» (т. 1-2, 1847), які Акадэмія навук адзначыла Дзямідаўскай прэміяй.
Сям'я
Яго брат — санскрытолаг Каэтан Касовіч (1814—1883). Яго сын, Леў Ігнацьевіч, быў генерал-маёрам і начальнікам Кіеўскага ваеннага вучылішча, у руска-японскую вайну камандаваў 3-й Сібірскай пяхотнай дывізіяй.
Дзмітрый Ігаравіч Аленскі
Дзмітрый Ігаравіч Але́нскі (нар. ) — беларускі барэц грэка-рымскага стылю. Пяцікратны чэмпіён Рэспублікі Беларусь, шматразовы пераможца міжнародных турніраў.
Акадэмія паслядыпломнай адукацыі (Мінск)
Гісторыя
У 1955 годзе створана Рэспубліканская курсавая база павышэння кваліфікацыі кадраў народнай адукацыі. У 1980-х гадах называецца — Рэспубліканскі інстітут удасканалення настаўнікаў. З 1992 года — Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых работнікаў і спецыялістаў адукацыі Рэспублікі Беларусь. З 1997 года — Акадэмія паслядыпломнай адукацыі.
Структура акадэміі
Акадэмія ўключае наступныя падраздзяленні :
Сістэма менеджменту якасці
28—29 сакавіка 2011 года ў Дзяржаўнай установе адукацыі «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі» быў праведзены сертыфікацыйны аўдыт сістэмы менеджменту якасці ажыццяўлення адукацыйнай дзейнасці (перападрыхтоўка кадраў на базе вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, павышэнне кваліфікацыі на базе вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, падрыхтоўка навуковых кадраў вышэйшай кваліфікацыі, метадычнае забеспячэнне дзейнасці кіраўнічых і педагагічных кадраў у межкурсавы перыяд), навукова-даследчай і інавацыйнай дзейнасці акадэміі на адпаведнасць патрабаванням СТБ ISO 9001-2009 ў Нацыянальнай сістэме пацвярджэння адпаведнасці Рэспублікі Беларусь. Па выніках правядзення сертыфікацыйнага аўдыту органам па сертыфікацыі сістэм кіравання БелДІСС 4 мая 2011 года ДУА «Акадэмія паслядыпломнай адукацыі» выдадзены «Сертыфікат адпаведнасці».
Гл. таксама
Метадычны летнік настаўнікаў «Альхоўка»