cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бюст Неферціці
Выява царыцы
У царыцы тонкія рысы твару, высокія скулы, доўгая шыя без маршчын. Абедзве паловы твару абсалютна сіметрычныя. Скура свежага ружова-бэжавага колеру, вусны не занадта поўныя, чырвона-карычневага адцення. Міндалепадобныя вочы абведзеныя чорным контурам. Макіяж выглядае так, як быццам яго толькі што нанеслі. У сваёй выразнасці малюнак не толькі адпавядае ідэалу прыгажосці сучаснасці, але і надае вобразу Неферціці асаблівую індывідуальнасць. Амаль ідэальная захаванасць, яркасць фарбаў і жвавасць правага вока вырабляюць дзіўнае ўражанне на гледача. Зрэнкі з горнага крышталя такой тонкай працы ёсць яшчэ толькі ў славутых статуй царэвіча з  (Старое царства) і яго жонкі Нафрэт з Каірскага егіпецкага музея. Скульптар, які выканаў бюст, стварыў абагульнены вобраз і, у той жа час, нягледзячы на ​​ідэалізацыю дасягнуў высокай ступені рэалізму малюнка. Цікавая асаблівасць партрэта — спалучэнне спакою і руху: шыя пададзеная наперад, утрымліваючы галаву пад масіўнай каронай і, працуючы на раўнавагу ўсёй кампазіцыі, мышцы шыі напружаныя, што асабліва выразна відаць ззаду, пад каронай, у тым месцы, дзе яна злучаецца з галавой.
Апісваючы бюст Неферціці яшчэ ў самай першай публікацыі, Людвіг Борхарт звярнуў увагу на пададзеную наперад шыю царыцы, з прычыны чаго яе горла выдаецца «больш, чым звычайна ў жанчын». Краўс ў сувязі з гэтым адзначыў, што лёгкі эфект Адамава яблыка на шыі царыцы, як і прыкрытыя вейкамі вочы, дае вылучаны наперад падбародак. Некаторыя аўтары ўвязваюць такія «мужчынскія» рысы ў вобразе царыцы з тэндэнцыяй  ў выявах Эхнатона і Неферціці ў амарнскім мастацтве. З цягам часу вобразы фараонскай пары як галоўных жрацоў культу Атона рабіліся падобныя адзін на аднаго і паступова зліваліся ў адзін чароўны вобраз, пры гэтым Эхнатон набываў жаноцкасць, а Неферціці станавілася мужней. У высакародным і адчужаным абліччы Неферціці-паўмужчыны амерыканскі мастацтвазнавец і культуролаг бачыць сфабрыкаваную істоту, спакуслівага «вампіра палітычнай волі» і мяркуе, што правільнай рэакцыяй на бюст Неферціці павінен быць паралізуючы страх.
Адсутнае левае вока
Апісваючы абставіны выяўлення бюста Неферціці ў журнале раскопак, Людвіг Борхарт запісаў з нагоды так і не выяўленай ўкладкі левага вока: «Толькі значна пазней я ўбачыў, што яе (укладкі) ніколі не існавала». Пазней ён патлумачыў сваю думку: у левым воку не было слядоў клеючага рэчыва, якое мелася на ўкладцы правага вока, не назіралася і якой-небудзь бачнай апрацоўкі вачніцы для замацавання ўкладкі.
Меркаванні спецыялістаў адносна левага вока значна разыходзяцца. Як правіла, яго адсутнасць тлумачаць тым, што яно так і не было ўсталявана, паколькі пустая вачніца не мае слядоў арыгінальнага мацавання з дапамогай клею або апрацоўкі, хоць ўкладка павінна была быць змешчана туды яшчэ пры вырабе бюста. На думку Даратэі Арнольд, пакуль мікраскапічныя даследаванні не пакажуць слядоў апрацоўкі, варта лічыць, што левага вока ніколі не было. Брытанскі егіптолаг звяртае ўвагу на тое, што раннія пробы з левай вачніцы паказалі наяўнасць у ёй слядоў той жа фарбы, што і ў правай. Існуе версія, што левай ўстаўкі ніколі не было, паколькі вачніца ўжо першапачаткова была зафарбаваная белай фарбай. Прыхільнікі гэтай гіпотэзы лічаць, што партрэт, створаны пры жыцці царыцы, павінен быў атрымаць другое вока пазней, бо партрэтная скульптура з двума вачыма лічылася «часткай істоты намаляванага чалавека» і прызначалася для «ажыўлення» чалавека пасля смерці. Слабасць гэтай версіі складаецца ў тым, што партрэт Неферціці да цяперашняга часу з’яўляецца адзіным узорам старажытнаегіпецкай скульптуры з адным вокам. Егіпецкі археолаг Захі Хавас считает, что у бюста изначально было два глаза и левый был уничтожен позднее. Па здагадцы нямецкага егіптолага, бюст выконваў у майстэрні Тутмаса функцыі скульптурнай мадэлі і навучальнага дапаможніка, а левае вока заставалася незавершаным для таго, каб дэманстраваць работнікам майстэрні і вучням Тутмоса, як неабходна апрацаваць вачніцу пад ўкладку радужнай абалонкі.
Прафесар Штэфан Зіман у 2009 годзе звярнуў увагу на тое, што спробаў вызначыць, ці маюцца ў левым воку сляды воску, які выступаў у якасці клею, не рабілася. З прычыны высокай каштоўнасці скульптуры атрымаць узор для далейшага аналізу не ўяўляецца магчымым. Акрамя таго, Зімон звярнуў увагу на невялікія пашкоджанні пад вокам, магчыма, сляды ад нажа або скальпеля, і адзначыў наяўнасць у левай вачніцы часціц той жа сіняй фарбы, што і ў правай.
Па наяўных у цяперашні час даных царыца Неферціці не згадваецца пасля 12-га ці 13-га года праўлення Эхнатона, таму на працягу некаторага часу лічылася, што яна запала ў няласку і праца над яе выявамі спынілася. Па яшчэ адной версіі ў царыцы была хвароба вачэй.
Даследаванні
Упершыню бюст быў вывучаны ў 1923 годзе хімікам, які правёў аналіз фарбаў, выкарыстаных пры аздабленні партрэта царыцы ; Людвіг Борхарт апублікаваў вынікі гэтага даследавання ў 1924 годзе. У 1925 годзе скульптар Рыхард Енер (Richard Jenner) вывучаў і рэстаўраваў бюст. Аналізы і абмеры скульптуры праводзіліся таксама ў 1950, 1969 і 1982 гадах. У 1982 годзе крышталяграфы Х. Відэрман (Hans Georg Wiedemann) і Г. Баўэр (Gerhard Bayer) са Швейцарскай вышэйшай тэхнічнай школы Цюрыха правялі узораў блакітнага пігмента са скульптуры. Па выніках даследавання было ўстаноўлена, што ў фарбе прысутнічаюць крышталі кальцыева-меднага слоістага сіліката (Ca Cu [Si4O10]) і што, магчыма, майстры Ахетатона фарбавальнік, выкарыстоўваючы мясцовую прыродную сыравіну.
У 1986 годзе былі выпраўленыя апублікаваныя Борхартам дадзеныя аб складзе тынкоўкі, якая пакрывае вапняковую аснову: новае хімічнае даследаванне паказала, што гэта гіпса-ангідрытавая сумесь (стук), якая таксама выкарыстоўвалася ў іншых творах амарнскага перыяду. У 1989 году егіптолаг усталяваў, што бюст быў выкананы з дапамогай сеткі для пераносу малюнкаў, падзеленай на квадраты з бокам 1,875 см кожны, гэта значыць у адзін палец (роўны шырыні пальца — ). Да гэтага ў выяўленчым мастацтве ўжываліся меры, самай меншай з якіх была далонь — каля чатырох пальцаў (7,5 см). Агульная вышыня сеткі — 28 квадратаў або 52,5 см.
Бюст Неферціці двойчы (у 1992 і 2006 гадах) даследаваўся на камп’ютарным тамографе (КТ) метадам неразбуральнага кантролю з мэтай вывучэння тэхнікі вырабу, а таксама ацэнкі захаванасці скульптуры і наяўных пашкоджанняў. Бюст (галава) царыцы (ÄMP 21834), які лічыцца другім па важнасці прадметам у сходзе берлінскага Егіпецкага музея, прайшоў аналагічнае даследаванне яшчэ ў 1990 годзе.
Праз 14 гадоў пасля першага даследавання, у 2006 годзе, было праведзена новае КТ-сканаванне бюста, якое арганізаваў тэлеканал у супрацоўніцтве з падраздзяленнем  кампаніі «Siemens». Сканаванне прайшло пад кіраўніцтвам доктара медыцыны Аляксандра Хуперца, дырэктара Інстытута візуальнай інфармацыі (Imaging Science Institute) пры берлінскай клініцы «», і пад наглядам егіптолага, дырэктара Егіпецкага музея і збору папірусаў,. Даследаванне 2006 года з ужываннем тамографа з распазнавальнай здольнасцю да 0,3 мм дало магчымасць больш падрабязна, чым у 1992 годзе, вывучыць аснову бюста. На вапняковай аснове Неферціці выглядае старэй, форма яе носа менш гарманічная, у вобласці рота выявіліся выразныя маршчыны, плечы апушчаныя і асіметрычныя. На некаторых участках таўшчыня пласта карэктавальнага стука дасягае 4 см. На заключным этапе скульптар выканаў вельмі дробныя маршчынкі пад вачыма. На думку Дзітрыха Вільдунга, каменная аснова бюста невыразная і, магчыма, не перадае рэальнага аблічча Неферціці. Той твар, якім захапляецца свет, стварыў майстар, што нанёс на аснову стук.
Сенсацыйную інфармацыю аб другім, схаваным гіпсам твары Неферціці абвергла заключэнне, апублікаванае ў 2009 годзе нямецкім. Параўнаўшы дадзеныя тамаграфічнае даследаванняў 1992 і 2006 гадоў, спецыялісты інстытута прыйшлі да высновы, што другі твар Неферціці на вапняковай аснове з’явіўся з прычыны памылак, дапушчаных у алгарытме апрацоўкі дадзеных сканавання і пры карэкцыі малюнка, і ў рэчаіснасці не існуе. Каб пазбегнуць памылак Федэральны інстытут рэкамендаваў даручаць ацэнку вынікаў такіх даследаванняў іншым экспертам. Спіральная камп’ютарная тамаграфія выдатна зарэкамендавала сябе ў медыцынскіх даследаваннях, аднак пры абследаванні матэрыялаў з паказчыкамі шчыльнасці, якія істотна адхіляюцца ад 1 г/см³, варта ўжываць спецыялізаванае абсталяванне.
Бюст і мастацтва Амарны
Рэформа Эхнатона заканамерна адбілася і на выяўленчым мастацтве, якое было вельмі цесна звязана з рэлігіяй. Аднак новыя тэндэнцыі паўсталі не на пустым месцы, яны былі ўжо падрыхтаваныя ўсім папярэднім развіццём фіванскага мастацтва з узрослым імкненнем мастакоў да ўважлівага вывучэння і рэалістычнай перадачы навакольнага свету. Творы пачатковага перыяду, так званага «архаізму», адзначаны пячаткай дэманстратыўнай адмовы ад старых формаў, гэта выявілася ў несупамернасці частак цела пры маляванни людзей, утрыраванни, якое даходзіць да карыкатурнасци, рэзкасці малюнка, своеасаблівай «рэалістычнай экспрэсіі». Кароткі пачатковы перыяд змяніўся росквітам амарнскага мастацтва. З цягам часу расло майстэрства мастакоў, на змену утрыраванню і завостранасці сілуэту ў малюнку чалавека прыйшлі прастата, рэалізм, нязмушанасць у перадачы руху. Ужо першыя рэльефы і фрэскі амарнскага перыяду дэманструюць адмову ад сімультанізму. Развіваецца пейзаж, пакуль яшчэ выконваючы функцыю фону, але ўжо з рэалістычнай перадачай прадстаўнікоў расліннага і жывёльнага свету. Ніколі раней у імкненні як мага больш канкрэтызаваць месца дзеяння не адлюстроўвалася столькі садоў і архітэктурных збудаванняў.
Пераменамі былі закрануты не толькі форма, але і змест. Упершыню фараон малюецца не як бог, а як чалавек, у паўсядзённай абстаноўцы, акружаны сваімі роднымі, прычым робіцца акцэнт на адносінах паміж членамі сям’і, асновай якіх служыць любоў.
Знаходкі, зробленыя экспедыцыяй Борхарта, далі магчымасць вывучыць метады работы скульптараў Ахетатона. Каб выканаць чый-небудзь партрэт, майстар здымаў з партрэтаванага маску, з якой выконвалася адліўка. Ён падвяргаў адліўку апрацоўцы, выдаляючы ўсё непатрэбнае і прапрацоўваючы дэталі. Калі вынік атрымліваўся нездавальняючым, выконвалася новая адліўка. Такім чынам, працуючы над серыяй адлівак, скульптар ствараў ўзор для каменнай статуі.
Скульптуры з майстэрні Тутмоса адрозніваюцца і ад твораў фіванскай імперыі, і ад «архаізму» Амарна. Усе знойдзеныя ў ёй прадметы выкананы з высокім майстэрствам, тым не менш бюст Неферціці з’яўляецца найбольш выбітнай працай з майстэрні скульптара Тутмоса. Гэта адзіны размаляваны малюнак «абсалютнай завершанасці» лічыцца шэдэўрам старажытнаегіпецкага мастацтва. Вапняковы бюст пераўзыходзіць па сваім выкананні не толькі статуі ўсіх астатніх эпох у гісторыі Старажытнага Егіпта, але і іншыя выявы, рэльефы, статуі амарнскага перыяду. У адрозненне ад выяў фараона, царыцы і іх дзяцей пачатку амарнскага перыяду, бюст Неферціці ў натуральную велічыню з сіметрычнымі прапорцыямі вырабляе ўражанне гармоніі, мяккай жаноцкасці. Гэты партрэт сваімі элегантнымі лініямі бліжэй да сучасных топ-мадэляў, чым да ідэалу з пункту гледжання старажытных егіпцян, якія адлюстроўвалі жанчын з круглявымі і поўнымі тварамі.
У Старажытным Егіпце, як правіла, пры стварэнні скульптурнай выявы чалавека галава і цела выконваліся асобна і з розных матэрыялаў. На бюсце Неферціці адсутнічаюць якія-небудзь сляды таго, што ён прызначаны для складовай статуі царыцы (напрыклад, няма так званых «шыпоў» для злучэння).
У шэрагу іншых выяў царыцы гэтая праца з’яўляецца ўнікальнай. Даратэя Арнольд адрознівае пяць тыпаў партрэтных скульптураў царыцы: The Definite Image — «Ідэалізаваная выява» (Берлін, № 21300 и № 21352), The Ruler — «Валадарыня» (Егіпецкі музей Каіра, JE 45547), The Beauty — «Прыгажуня» (Берлін, № 21220), Nefertiti in Advanced Age — «Неферціці ва ўзросце» (Берлін, № 21263) і The Monument — «Манумент» (Берлін, № 21358). Як і іншыя егіптолагі, Даратэя Арнольд лічыць, што бюст Неферціці (№ 21300) ставіцца да ідэалізаваных выяў.
Рольф Краўс адзначае, што «ні адзін чалавечы твар не мае гэтакіх матэматычна дакладных прапорцый. Гэты партрэт — ідэалізаваная выява Неферціці». Гісторыкі мастацтва пастаянна падкрэсліваюць поўную сіметрыю бюста. Падбародак царыцы, рот, нос, урэй на галаўным уборы ляжаць дакладна на цэнтральнай восі асобы. Аднак гэта тычыцца толькі твару: так, левы бок кароны трохі шырэй правага, а правае плячо крыху больш левага. Тое, што абодва бакі твару цалкам аднолькавыя становіцца відавочным у люстраным адлюстраванні. Бюст царыцы займае ў мастацтве Амарны бачнае месца, паколькі адрозніваецца ад папярэдніх выяў сваёй яскравай «лічбавай» сістэмай. Нягледзячы на тое, што захаваліся шматлікія рэльефы, бюсты, статуі, якія паказваюць Неферціці, як яна выглядала на самай справе, невядома.
Спрэчкі і патрабаванні вяртання бюста
Першае патрабаванне вярнуць бюст Неферціці ў Егіпет паступіла адразу пасля яго з’яўлення ў экспазіцыі Новага музея ў 1924 годзе, тым самым пацвердзіўшы горшыя меркаванні асцярожнага Людвіга Борхарта. Французскі егіптолаг, пераемнік Гастона Масперо на пасадзе дырэктара егіпецкай Службы старажытнасцей і Каірскага егіпецкага музея, настойваў на неадкладным вяртанні бюста, і егіпецкі ўрад падтрымаў яго патрабаванні. П’ер Лако не аспрэчваў справядлівасць размеркавання знаходак нямецкай экспедыцыі, аднак хадайнічаў аб вяртанні, кіруючыся «маральнымі матывамі». Даследнікі адзначаюць, што Лако пасля вайны быў настроены супраць немцаў. Гісторыя набыцця бюста Неферціці нямецкім бокам паслужыла адной з падстаў для прыняцця праекта новага закона, прапанаванага Лако, які прадугледжваў перадачу ўсіх унікальных па сваіх мастацкіх якасцях археалагічных знаходак Егіпту. У наступным годзе Людвігу Борхарту адмовілі ў ліцэнзіі на раскопкі ў Егіпце.
У наступны раз ініцыятыву вярнуць бюст Неферціці на радзіму праявіла сама Германія. У 1933 годзе прэм’ер-міністру Прусіі Герману Герынгу прыйшла ідэя падарыць бюст Неферціці Егіпту ў гонар гадавіны каранацыі караля Фуада I, і 9 кастрычніка ён запытаў меркаванне дырэктара музея Генрыха Шэфера па гэтым пытанні. Канчатковае рашэнне заставалася за рэйхсканцлерам Адольфам Гітлерам, які па легендзе ў сувязі з гэтай справай нават пабываў у Егіпецкім музеі. Рэйхсміністр Ёзэф Гебельс нібыта падтрымаў план Герынга з прапагандысцкіх меркаванняў і 9 сакавіка 1934 года на сумесным абедзе з Гітлерам выказаўся на карысць вяртання бюста. Тым не менш, Гітлер ў 1935 году канчаткова адмовіўся ад гэтага плана. Пасля адстаўкі актыўнага прыхільніка вяртання Шэфера ў тым жа годзе пытанне больш не ўздымалася. Па ўспамінах пасла Германіі ў Егіпце, Гітлер планаваў ў будучыні ўзвесці новы вялікі музей пад калекцыю старажытнаегіпецкага мастацтва з асобнай залай выключна для Неферціці.
Пасля Другой сусветнай вайны
У 1945 году пра свае прэтэнзіі на бюст Неферціці, які апынуўся ў Амерыканскай зоне акупацыі Германіі, заявілі прадстаўнікі ўладаў у Савецкай зоне. Усходняя Германія лічыла сябе незаконна пазбаўленай перамешчаных падчас вайны экспанатаў са збору Дзяржаўных музеяў Берліна і патрабавала вяртання твораў мастацтва і культурных каштоўнасцей па месцы знаходжання да вайны ў адпаведнасці з так званым «прынцыпам паходжання». Заходнія саюзнікі спасылаліся на агульнагерманскае заканадаўства і не згаджаліся перадаць ва Усходнюю зону бюст Неферціці і іншыя культурныя аб’екты са збору Дзяржаўных музеяў, якія ў канчатковым рахунку размясціліся ў Заходнім Берліне.
Па заканчэнні Другой сусветнай вайны аб сваёй зацікаўленасці ў нямецкіх культурных каштоўнасцях заявіла адразу некалькі амерыканскіх музеяў. Нью-Ёркскі Метраполітэн-музей спрабаваў атрымаць бюст Неферціці на выстаўку, аднак яго вываз у ЗША быў прадухілены кіраўніком Цэнтральнага зборнага пункта Вісбадэна капітанам Уолтарам Фармерам. Пасля выстаўкі 1946 года ў Вісбадэнскім музеі, дзе бюст Неферціці дэманстраваўся разам з іншымі творамі мастацтва, Егіпет зноў запатрабаваў вярнуць бюст Неферціці на радзіму, дзе скульптурны партрэт планавалася размясціць у Каірскім егіпецкім музеі. ЗША і Егіпет правялі з гэтай нагоды адпаведныя перамовы. Вывучыўшы пытанне, улады Амерыканскай зоны акупацыі заключылі, што бюст Неферціці не з’яўляецца часткай культурных каштоўнасцей, выкрадзеных нацыстамі, быў прывезены ў Берлін у 1913 годзе «на законных падставах» і не падлягае вяртанню ў Егіпет. У 1947 годзе ў прэсе з’явілася паведамленне, што бюст Неферціці застаецца ў Германіі. Тым не менш, канфлікт з нагоды правоў уласнасці на скульптуру паміж Егіптам і Германіяй не вычарпаны і па цяперашні час.
У ліпені 2005 года ў сувязі з плануемым адкрыццём двух новых музеяў у Егіпце Захі Хавас, у той час генеральны сакратар Вышэйшага савета Егіпта па старажытнасцям, накіраваў ліст кіраўніку сектара культуры ЮНЕСКА з патрабаваннем аказаць дапамогу ў справе вяртання на радзіму пяці егіпецкіх помнікаў гісторыі і культуры: Разецкага каменя з Брытанскага музея, бюста Неферціці з берлінскага Егіпецкага музея, Дэндэрскага задыяку з Луўра, бюста Анхафа з  і статуі  з  ў Гільдэсгайме.
У 2012 годзе ў будаваным планавалася правядзенне выстаўкі твораў мастацтва Старажытнага Егіпта з усяго свету і меркавалася, што бюст Неферціці стане яе галоўнай славутасцю. Нямецкі бок палічыў за лепшае нават на час не расставацца са скульптурай, якая з’яўляецца найважнейшым экспанатам Егіпецкага музея, з боязі пашкодзіць яе падчас перавозкі. Згодна з праведзеным даследаваннях у порыстым вапняку бюста Неферціці маецца некалькі паражнін, у сувязі з чым існуе верагоднасць яго разбурэння падчас транспарціроўкі. Захі Хавас настойваў на тым, што скульптуру можна перавезці ў Егіпет у цэласці і захаванасці, адпрэчваў чуткі пра тое, што пасля выстаўкі Егіпет адмовіцца вярнуць бюст, а ў адваротным выпадку абяцаў даказаць, што скульптура была вывезена з Егіпта ў Германію незаконна. Спасылаючыся на падзеі 2011 года, калі натоўп штурмаваў Каірскі музей, нямецкі бок таксама выказаў асцярогу, што ў Егіпце бюст Неферціці можа напаткаць лёс Баміянскіх статуй Буды.
Копіі бюста
У пачатку 1920-х гадоў Егіпецкі музей замовіў скульптару копіі з некаторых сваіх экспанатаў, у тым ліку і з партрэта царыцы. Па сведчанні, каб пазбегнуць пашкоджання бюста злепак з яго не рабіўся: Хаім выконвала рэпліку па вымярэннях, якія яна здымала з арыгінала.
У 1925 году Рыхард Енер (Richard Jenner) выконваў рэстаўрацыю вушэй і рэшткаў на бюсце і пачаў працу па вырабе першай копіі ў майстэрні гіпсавых формаў, найстарэйшай установе ў складзе Дзяржаўных музеяў Берліна, дзе з 1819 года ствараюць дакладныя копіі важных экспанатаў берлінскіх і еўрапейскіх музеяў. У якасці матэрыялу выкарыстоўваецца высакаякасны гіпсавы алебастр. Выраб копій бюста ажыццяўляецца з дапамогай майстар-копіі, а самі копіі па ўсіх памерах адпавядаюць арыгіналу.
У Джэймса Сімана была копія бюста Неферціці, якая і сёння, верагодна, знаходзіцца ва ўласнасці яго нашчадкаў. Імператар Вільгельм II як патрон Германскага ўсходняга таварыства атрымаў другую копію (з двума вачыма) у падарунак. У 1918 годзе, выпраўляючыся ў выгнанне, ён забраў яе з сабой у Нідэрланды. Гэтая копія і сёння знаходзіцца ў маёнтку, дзе жыў Вільгельм. Яна дэманстравалася ў 2010 годзе на выставе «Гісторыя і прыгоды археалогіі» у у Эсэне і ў 2011 годзе на выстаўцы «Сісі і Вільгельм II — імператары на Корфу» ў Лейдэнскім  у Нідэрландах.
Лічыцца, што Гітлер таксама з’яўляўся ўладальнікам адной або некалькіх дакладных копій скульптуры. Згодна з гэтай версіі, адной з іх нібыта планавалася ўпотай падмяніць арыгінал пры вяртанні ў Егіпет, а сам арыгінал у такім выпадку застаўся б ва ўласнай прыватнай калекцыі Гітлера. У 2007 годзе версію пра існаванне гітлераўскай копіі бюста расследаваў нямецкі тэлевізійны канал. У дакументальным фільме была выкладзена гіпотэза няйкага маёра Эдцарда Фолькерса, па загадзе якога ў красавіку 1945 года бюст Неферціці нібыта быў канфіскаваны са сховішча ў Берлінскім заапарку і ў скрыні пад нумарам 28 адпраўлены ў Меркерс, куды ён прыбыў ужо пад нумарам 34. Гэтая блытаніна з нумарацыяй паслужыла для некаторых падставай сумнявацца ў сапраўднасці бюста Неферціці, які захоўваецца цяпер у Новым музеі. Версія маёра пра падмену бюста копіяй поўная супярэчнасцяў, паколькі яго сцвярджэнні, па-першае, не супадаюць з дадзенымі пратаколаў, паводле якіх бюст на той момант ужо быў дастаўлены ў саляную шахту ў Цюрынгіі, а па-другое, загад аб адпраўцы мастацкіх каштоўнасцяў у шахту аддаваў сам Гітлер.
У канцы 1960-х была выраблена форма для ліцця на аснове фотаграмметрычных дадзеных, якая, аднак, была недастаткова дакладная і дапрацоўвалася рэстаўратарам Іахімам Людке для вырабу максімальна дакладных копій. Для выяўлення праблем, якія маглі б паўстаць пры транспартоўцы бюста з Шарлотэнбурга, яго копіі, выкананыя па гэтай форме, былі першымі перавезены ў Стары музей на Музейны востраў. Адна з іх была ўстаноўлена ў экспазіцыі для ацэнкі ўражання, якое будзе вырабляць партрэт Неферціці на новым месцы.
У 2011 годзе бюст Неферціці быў вымераны 3D-сканарам, які дазваляе ажыццяўляць прайграванне з дакладнасцю да сотай долі міліметра. На аснове гэтых вымярэнняў майстэрня гіпсавых формаў вырабіла асаблівую абмежаваную серыю копій у колькасці 100 штук.
Гіпотэзы пра фальсіфікацыю
У пачатку 1980-х распаўсюдзіўся міф, быццам Людвіг Борхарт замовіў бюст царыцы, закапаў яго, а затым 6 снежня 1912 года «выявіў». Нібыта Борхарт гэтай знаходкай меў намер вырабіць ўражанне на высокапастаўленых наведвальнікаў раскопак, сярод якіх быў саксонскі прынц з жонкай.
На думку Рольфа Краўса, пры адпаведнай інтэрпрэтацыі фактаў, здаецца, усё пацвярджае гэтую гіпотэзу: Борхарт відавочна хацеў атрымаць бюст пры размеркаванні, а пазней хаваў яго ад шырокай публікі. Археолагам ужо былі вядомыя амарнскія пігменты і тэарэтычна іх можна было выкарыстоўваць пры падробцы. Борхарт ведаў пра фальсіфікацыі з ужываннем сапраўдных пігментаў, ён пісаў пра гэта праз шмат гадоў, у 1930 годзе. Аднак, падкрэслівае Краўс, даследаванне бюста ў 1987—1988 гадах паказала, што для яго вырабу выкарыстоўвалася вапнава-гіпса-ангідрытавая сумесь, тыповая для амарнскіх скульптур. Склад сумесі ў 1912 годзе не быў вядомы, каб падрабіць яе, трэба было правесці яе хімічны аналіз, Борхарт жа не меў такой магчымасці. У 1988 году Краўс адзначаў, што для канчатковага высвятлення пытання неабходна вывучэнне іншых вядомых скульптурных партрэтаў царыцы з Амарны. Ён паказаў таксама і на тую акалічнасць, што публікацыі пра сам бюст з яго мастацтвазнаўчым аналізам на той момант былі нешматлікія і няпоўныя.
Швейцарскі гісторык культуры у апублікаванай у сакавіку 2009 года кнізе «Бюст Неферціці — падман егіпталогіі?» (Le Buste de Néfertiti, une imposture de l’égyptologie?) сцвярджаў, што партрэт Неферціці быў створаны толькі ў пачатку XX стагоддзя. На думку Шцірліна Людвіг Борхарт замовіў бюст для дэманстрацыі на ім знойдзеных пры раскопках караляў або для эксперыменту са старажытнымі пігментамі, а не з мэтай ўвесці каго-небудзь у зман. У абарону гэтай тэорыі Шцірлін звярнуў увагу на тое, што ў левай вачніцы, па прызнанні самога Борхарта, адсутнічалі якія-небудзь сляды клею і спецыяльнай апрацоўкі асновы для мацавання ўкладкі, якая перадавала радужку. Укладка левага вока не страчаная, яе не было першапачаткова. У старажытнаегіпецкіх скульптурах вочы не маглі адсутнічаць, старажытныя егіпцяне лічылі, што партрэтная статуя павінна быць дакладнай выявай чалавека. У адваротным выпадку двайнік памерлага («ка») не ўселіцца ў яе і для яго замагільнае жыццё не будзе шчасным. Стварэнне падобнай выявы нават у якасці выключна скульптурнай мадэлі, якая ніколі не пакідала сцен майстэрні, расцэньвалася б у Старажытным Егіпце як цяжкая правіна, а майстар, які дапусціў скажэнне вобразу царыцы, падвергнуўся б пакаранню. Акрамя таго, у мастацтвазнаўстве адсутнічаюць звесткі аб якіх-небудзь яшчэ старажытнаегіпецкіх выявах, у якіх бы адно вока адсутнічала першапачаткова, а не было пашкоджана пасля. Па здагадцы Шцірліна, скульптар пачатку XX стагоддзя, які стварыў падроблены партрэт царыцы, у спешцы не паспеў вырабіць укладку для левага вока. Бюст на раскопках заўважылі высокапастаўленыя госці з саксонскага каралеўскага дома і прынялі яго за арыгінальны Старажытнаегіпецкі твор, а Борхарт не адважыўся паставіць іх у няёмкае становішча сваім прызнаннем. Шцірлін таксама звяртаў увагу на тое, што плечы скульптуры абрэзаны па ключыцы вертыкальна, тады як старажытныя егіпцяне заўсёды абрэзалі бюсты гарызантальна, пакідаючы ім плечы.
Незалежна ад Анры Шцірліна нямецкі пісьменнік паставіў пад сумнеў сапраўднасць бюста Неферціці. На яго думку мадэллю для бюста стала жонка Людвіга Борхарта, і таму ён палічыў за лепшае трымаць бюст «пад спудам».
Былы дырэктар Егіпецкага музея Берліна Дзітрых Вільдунг назваў тэорыю Шцірліна «без сумневу, няправільнай» і адзначыў, што на бюсце не знойдзена ніводнага следу сучасных матэрыялаў. Такая ідэальная падробка ў часы Борхарта была немагчымай.
Куратар Андрэ Візэ у адным з інтэрв’ю заявіў аб безгрунтоўнасці абвінавачванняў у падробцы і назваў дадзеныя здагадкі неабгрунтаванымі і не годнымі даверу. Бюст неаднаразова даследаваўся, вынікі ўсіх аналізаў, рэнтгенаўскіх даследаванняў і абставіны знаходкі паказваюць на яго сапраўднасць. Пігменты адназначна выраблены ў старажытнасці, у той час як гіпс і камень з’яўляюцца так званымі «старымі» матэрыяламі, узрост якіх вызначыць немагчыма. На думку Візэ, вырашальнае значэнне мае той факт, што разам з бюстам Неферціці быў знойдзены амаль ідэнтычны яму бюст Эхнатона. Для таго, каб падрабіць бюст Неферціці, трэба было бачыць бюст Эхнатона.
Захі Хавас таксама адмаўляе тэорыю Шцірліна, заяўляючы, што Шцірлін не гісторык, і яго здагадкі пра падробку бюста з’яўляюцца фантазіяй у чыстым выглядзе. З нагоды вертыкальна абрэзаных плячэй Хавас адзначае, што пры Эхнатоне ў мастацтве склаўся новы, так званы «амарнскі стыль». Хавас не згодны са сцвярджэннем Шцірліна пра тое, што адсутнасць вока ў вачніцы абражала старажытных егіпцян. На яго думку, бюст быў выраблены з двума вачыма, аднак левы быў пазней згублены.
Штэфан Зіман таксама адхіліў версіі пра падробку бюста Неферціці. Услед за Рольфам Краўсам ён адзначыў, што пры стварэнні бюста выкарыстоўвалася так званая амарнская гіпса-ангідрытавая сумесь з часціцамі вапняка, склад якой у 1912 годзе быў яшчэ невядомы, а падробка без ведання складу сумесі немагчымая.
Культурнае значэнне
З часу першай выстаўкі, якая прайшла ў 1924 годзе, бюст Неферціці займае асаблівае месца ў музейнай культуры Берліна і прыцягвае ўвагу шматлікіх наведвальнікаў. Цікавасць да Старажытнага Егіпта, яго культуры і гісторыі выклікала адкрыццё Говардам Картэрам у 1922 году Тутанхамона, прызнанае адной з вырашальных і найбольш вядомых падзей у егіпталогіі. З усіх знойдзеных на дадзены момант прадметаў мастацтва Старажытнага Егіпта бюст Неферціці можна параўнаць хіба што з.
Гэтаму партрэта Неферціці газеты і часопісы надавалі не менш увагі, чым вядомым «» і «дзяўчатам з вокладкі». Для жанчын у пачатку 1920-х, у пару росквіту «егіптаманіі», ён стаў іконай стылю, і яны капіявалі «макіяж» царыцы. У знакамітым фільме «» (1935) валасы гераіні, якую грала, выкладзеныя ў форме «кароны» Неферціці.
Бюст Неферціці з’яўляецца ў першых кадрах кліпа на песню Майкла Джэксана  1990 года, старажытнаегіпецкая царыца ў выкананні носіць пазнавальны галаўны ўбор, хоць яе мужа ў кліпе завуць Рамзесам.
Плошча Актагон
Плошча Актагон (Oktogon tér) у Будапешце ўтварае скрыжаванне праспекта Андрашы з Вялікім бульварным кальцом. Назву плошчы дала яе форма (Oktogon — «васьмівугольнік»). Будынкі, пабудаваныя на плошчы ў 1870-я гады па праекце Антала Скальніцкага, утвараюць васьмівугольнік. Пад плошчай размяшчаецца станцыя «Актагон» 1-й «малой» лініі Будапешцкага метрапалітэна. У 1936—1945 гадах плошча насіла імя Мусаліні, а ў паваенны перыяд называлася плошчай 7 Лістапада. У 1990 годзе плошчы вярнулі яе першапачатковае імя.
Кубак Беларусі па плаванні 2017
'''Адкрыты Кубак Беларусі па плаванні памяці Б. Я. Сівіцкага 2017''' праходзіў 25-28 студзеня ў Брэсце.
Бюст Неферціці
Культурнае значэнне
У прэсе за «Неферціці» замацавалася званне найвядомай або найпрыгажэйшай «жыхаркі Берліна». З кастрычніка 2014 года ў берлінскім ідзе футурыстычнае рэвю The Wyld, дзе Неферціці з’яўляецца ў вобразе, які нагадвае знакаміт скульптурны партрэт.
Выява бюста змешчана на сцягу і гербе мухафазы.
Сіроты рэвалюцыі
Фільм атрымаў шэсць намінацый кінапрэміі Джыні. Акцёр Рудзі Ліпі атрымаў узнагароду Джыні ў намінацыі «акцёр неігравога кіно».
Імрэ Варга
Імрэ Варга атрымаў адукацыю ў Будапешцкай ваеннай акадэміі і ў Другую сусветную вайну служыў афіцэрам у ваеннай авіяцыі. У 1945 годзе Варга вярнуўся з палону на радзіму і прысвяціў сябе выяўленчаму мастацтву. У 1950—1956 гадах Варга вучыўся ў Венгерскай акадэміі выяўленчых мастацтваў у Будапешце.
Імрэ Варга пераважна вядомы сваімі разнастайнымі скульптурнымі працамі. Сярод іх — скульптурныя партрэты Ферэнца Ракацы, Міхая Караі, Ферэнца Ліста, помнік ахвярам халакоста ў Будапешце. У СССР Імрэ Варга стаў вядомы ў 1980 годзе пасля скандальнай публікацыі на вокладцы часопіса «Замежная літаратура» фатаграфіі неймавернага ў той час па сваёй задуме помніка У. І. Леніну працы Імрэ Варгі, дзе правадыр сусветнага пралетарыяту намаляваны маленькім дзядком у кепцы, які адвярнуўся ад велізарнага сцяга з уласным партрэтам і спускаецца ўніз па лесвіцы. Працы Імрэ Варгі прадстаўлены ў дзевяці краінах свету. У Будапешце працуе музей Імрэ Варгі.
Спіс сезонаў НФЛ
Гэты спіс сезонаў НФЛ паказвае ўсе сезоны, якія прайшлі з 1920 года. У тым ліку 10 сезонаў АФЛ, перад аб`яднанням ліг у 1970 годзе.
Глядзіце таксама
Храналогія Нацыянальнай футбольнай лігі
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 120
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 120 — рэзалюцыя, якая была прынятая 4 лістапада 1956 года на 754-м паседжанні Савета Бяспекі ААН, пасля разгляду пытання аб пагрозлівай сітуацыі, якая ўзнікла ў Венгрыі пасля прымянення Савецкім Саюзам узброеных сіл для падаўлення паўстання.
Улічваючы, што пры адсутнасці аднадушнасці сярод пастаянных членаў Савет Бяспекі не змог выканаць свой галоўны абавязак падтрымання міжнароднага міру і бяспекі, Савет прыняў склікаць надзвычайную спецыяльную сесію Генеральнай Асамблеі ААН для выпрацоўкі адпаведных рэкамендацый адносна становішча ў Венгрыі.
За прыняцце рэзалюцыі прагаласавалі 10 з 11 членаў Савета, супраць выказаўся толькі прадстаўнік Савецкага Саюза.
Антон Антонавіч Дэльвіг
Антон Антонавіч Дэльвіг (, Масква — ) — рускі паэт, крытык, журналіст.
Скончыў Царскасельскі ліцэй (1817), дзе зблізіўся з А. С. Пушкіным. Дэбютаваў одай «На ўзяцце Парыжа» (1814). Выдаваў альманах «Северные цветы» (1825-31) і з Пушкіным «Литературную газету» (1830—1831). Аўтар зборніка «Вершы барона Дэльвіга» (1829). Асноўныя жанры яго лірыкі — перайманні старажытнагрэчаскіх паэтаў (ідыліі) і вершы ў духу рускіх народных песень, элегіі, рамансы. пасланні. Адзін з першых распрацаваў у рускай паэзіі форму санета. Некаторыя тэксты Дэльвіга пакладзены на музыку «Салавей» (музыка А. Алаб’ева).
Касцёл Святога Казіміра (Ліпнішкі)
Касцёл Святога Казіміра — помнік архітэктуры неаготыкі ў в. Ліпнішкі (Іўеўскі раён). Пабудаваны ў 1890 г. з цэглы і граніту.
Гісторыя
Ліпнішкі вядомыя з XVI ст. як мястэчка Ашмянскага павета ВКЛ, вялікакняжацкая маёмасць. Парафіяльны касцёл быў заснаваны тут у 1510 годзе па фундацыі караля Жыгімонта I Старога. Першапачаткова святыня была асвечана, магчыма, пад тытулам св. Ганны (культ св. Казіміра быў зацверджаны ў 1521 годзе). Апошняя драўляная святыня была пабудавана ў 1804 на сродкі князя Аляксандра Безбародкі, тагачаснага ўладальніка мястэчка (ён у 1812 прадаў Ліпнішкі Пуслоўскім, ад якіх яны перайшлі да Вольскіх), і асвечана пад тытулам св. Казіміра, але амаль праз стагоддзе, у 1890 годзе, знішчана пажарам. Пры парафіі дзейнічала школа.
Драўляны касцёл стаяў на ўсходнім баку рынкавай плошчы мястэчка, пасля на гэтым месцы збудавалі прыдарожную капліцу ў стылі неакласіцызму. Гэта была двух’ярусная, цагляная і атынкаваная пабудова, квадратная ў сячэнні, пад чатырохсхільным дахам з цікавым, накшталт манстрацыі, крыжам. Другі ярус скразны, прарэзаны аркавымі праёмамі, тут усталявана паліхромная фігура Хрыста, які нясе крыж. А пад новы і ўжо мураваны касцёл адвялі пляц на захад ад плошчы, пры дарозе на Тракелі.
Будаўніцтва каменнага касцёла пачалося паводле праекта губернскага архітэктара Полазава, які быў зацверджаны 2 снежня 1892 года. Верагодна, калі ўзвялі сцены, было вырашана змяніць праект — павялічылася вежа-званіца і быў павышаны двухсхільны дах. У 1900 намаганнямі парафіян над Ліпнішкамі ўзнёсся велічны і стромкі неагатычны спічак новага касцёла. У 1927 годзе віленскі арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі кансэкраваў касцёл пад гістарычным тытулам св. Казіміра, што пацвярджае дата 1900—1927 на прэсбітэрыі.
Тэрыторыя касцёла на пачатку ХХ ст. абнесена бутавай агароджай, галоўны ўваход пазначаны трохпралётнай брамай, увенчанай чатырма пінаклямі.
З даўняга часу да ліпнішскай парафіі была прыпісана капліца ў Зыгмунцішках, перад II Сусветнай вайной колькасць парафіян перавышала 8000. У 1936 годзе старажытная капліца ў Зыгмунцішках была разабрана і перанесена на парафіяльныя могілкі ў Ліпнішкі.
Архітэктура
Прамавугольны ў плане будынак з трохграннай апсідай і квадратным у плане бабінцам, над якім узвышаецца высокая двух’ярусная вежа (васьмярык на чацверыку), завершаная спічастым шатром з люкарнамі. Па баках асноўнага аб’ёму сіметрычна прыбудаваныя невялікія сакрысціі, якія звонку нагадваюць крылы трансепту. Сцены абліцаваныя гранітам, умацаваныя плоскімі контрфорсамі. Праёмы стральчатыя. Галоўны ўваход акцэнтаваны парталам.
Інтэр’ер
Унутры будынак касцёла падзелены на тры нефы васьмю калонамі і перакрыты крыжастымі спічастымі скляпеннямі на падпружных арках, якія ўпрыгожаны архітэктанічнымі размалёўкамі. Унутраную прастору ўпрыгожваюць тры драўляныя неагатычныя алтары. Галоўны, тытульны алтар — св. Казіміра, левы бакавы — Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса (наверсе ў ім змешчаны абраз св. Ганны) і правы — Маці Божай Шкаплернай (з абразом Маці Божай Добрай Рады наверсе).
Сцены атынкаваныя і раскрапаваныя падвойнымі пілястрамі. Скляпенні крыжовыя. Над уваходам — хоры з арганам.
Капліца на могілках
Святыня выглядае як характэрнае для ХIХ ст. збудаванне — прамавугольны ў плане зруб з трохграннай алтарнай часткай накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над алтаром. Унутры над уваходам размешчаны хоры на двух калонах-балясках. Могілкі абнесены бутавай агароджай (часткова выкарыстаны старыя надмагіллі) з цікавай трохпралётнай брамай. У 1996 годзе тэрыторыя могілак пашырана.
Плябанія
Аднапавярховы з мансардай дом з сілікатнай цэглы, які амаль апошнім стаіць пры выездзе на Тракелі. У алтары хатняй капліцы змешчаны абраз св. Юзафа.
Засінцы
Засі́нцы (, Засинцы) — аграгарадок (да 2011 г. вёска ) у Ельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Засінцаўскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 46 км у напрамку на паўднёвы захад ад Ельска, за 223 км ад Гомеля, за 32 км ад чыгуначнай станцыі Славечна. Каля аграгарадка працякае рака Ясенец (прыток Славечны).
Уза
Назву Уза маюць:
Касцёл Святога Міхаіла (Луконіца)
Касцёл Святога Міхаіла — каталіцкі храм у в. Луконіца (Зэльвенскі раён). Помнік архітэктуры позняга барока 1782 г.
Касцёл
Касцёл аднанефны, з пяціграннай апсідай і сакрысціяй з паўночнага боку. Галоўны фасад завершаны вялікім шмат'ярусным франтонам, які аздоблены магутным карнізам, здвоенымі пілястрамі з капітэлямі карынфскага ордара. Плоскасці сцен прарэзаныя невялікімі паўцыркульнымі вокнамі, уваходны партал лучковы. Тарэц апсіды з плоскімі пілястрамі па вуглах завершаны атыкам, дабудаваным у пачатку XX ст.
Datis nuperrime
Datis Nuperrime — энцыкліка Папы Рымскага Пія XII, апублікаваная 5 лістапада 1956 года. У гэтай энцыкліцы Папа выказаў шкадаванне ў сувязі з сумнымі падзеямі ў Венгрыі і асуджае прымяненне гвалту. Назва паходзіць ад першых словаў дакумента, у перакладзе: У нядаўняй энцыкліцы (маецца на ўвазе Laetamur admodum).
Асноўнай прычынай публікацыі энцыклікі была рэакцыя на савецкую інтэрвенцыю ў Венгрыю і падаўлення венгерскага паўстання 1956. Усяго некалькі дзён таму Папа выдаў энцыкліку Laetamur admodum, у якой ён выказаў надзею на ўстанаўленне міру, справядлівасці і свабоды ў гэтай краіне. Гэтая надзея згасла пасля навін аб уварванні замежнай арміі. Папа прызнае, што аплаквае і асуджае гэтыя трагічныя падзеі. Спасылаючыся на біблейскую гісторыю пра Каіна і Авель, напісаў: «Кроў венгерская нацыя заклікае да Бога!». Дала Папа выказаў меркаванне, што сацыяльны парадак не павінен будавацца на кровапраліцці, таму што сапраўдны свет заўсёды грунтуецца на прынцыпах справядлівасці, свабоды і міру. Ён выказаў надзею на тое, што палітыкі пакладуць канец несправядлівасці і злачынстваў. Пій XII сказаў, што моліцца за ахвяраў і заклікаў да малітвы ўсіх каталікоў.
Гэта апошняя і самая сумная з трох энцыклік Пія XII пра сітуацыю ў Венгрыі ў 1956 годзе. Раней былі выдадзеныя Luctuosissimi Eventus і Laetamur admodum. Яны выразам вялізнага цікавасці Папы да падзеяў у камуністычных краінах, асабліва да лёсу мясцовых цэркваў і вернікаў. Гэтыя і іншыя дакументы падкрэсліваюць не толькі барацьба Апостальскай Сталіцы з камуністычнай сістэмай, якую Пій XII визнанив адным з найбуйнейшых ворагаў хрысціянства, але і вялікую занепакоенасць Папы лёсам сваёй заняволенай паствы. Яны маюць вялікае маральнае значэнне, асабліва ўлічваючы частае маўчанне дэмакратычных краін Захаду да падзеяў у камуністычных краінах.
Забава (значэнні)
Назву Заба́ва маюць:
Казіміраўка (Ельскі раён)
Казімі́раўка (, Казимировка) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Засінцаўскага сельсавета.
ФК Прыазёр’е Верхнядзвінск
«Прыазёр’е» — былы беларускі футбольны клуб з горада Верхнядзвінск. У 2014—2015 гадах выступаў у Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
Каманда «Прыазёр’е» была заснавана ў 2013 годзе прадпрымальнікам Андрэем Чарняўскім як пераемніца каманды «Мёры», якая ў 2012 годзе выступала ў Другой лізе. «Прыазёр’е» захавала ігракоў і трэнерскі штаб «Мёраў», у 2013 годзе ўпэўнена перамагло ў чэмпіянаце Віцебскай вобласці, а на наступны год заявілася ў Другую лігу. Заняўшы 17-е месца, у сезоне 2015 каманда выступіла горш і з жыткавіцкім ЮАС-ДЮСШ падзяліла апошні 20-ы радок. У сезоне 2016 года «Прыазёр’е» не заявілася ў Другую лігу і спыніла існаванне, замест яе ў чэмпіянаце Віцебскай вобласці стала выступаць верхнядзвінская «Дзвіна-Барс».
Чэмпіянат Кітая па снукеры 2016
Чэмпіянат Кітая 2016 (China Championship 2016, таксама вядомы як Evergrande China Championship 2016 — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 1 па 5 лістапада 2016 года ў Гуанчжоу, Кітай. Турнір стаў першым розыгрышам чэмпіянату Кітая. Кампанія Evergrande упершыню спансавала гэтае спаборніцтва. Прызавы фонд турніру склаў £650,000, з якіх £200,000 атрымаў пераможца.
Пераможцам турніру стаў чатырохразовы чэмпіён свету Джон Хігінс, які перайграў на сваім шляху Марка Уільямса (6:4), Алістэра Картэра ў чвэрцьфінале (6:2), Марка Алена ў паўфінальным матчы (9:3) і другога нумара сусветнага рэйтынгу Сцюарта Бінэма ў фінальным паядынку (10:7). Такім чынам, 41-гадовы шатландзец выйграў свой першы прафесійны тытул пасля перамогі на International Championship у лістападзе 2015 года.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд новага кітайскага турніру склаў £650,000. Першы прыз, які атрымаў пераможца спаборніцтва, склаў £200,000, стаўшы найбуйнейшым першым прызам у гісторыі снукерных турніраў, якія праходзілі па-за тэрыторыяй Вялікабрытаніі, а таксама перасягнуўшы прызавыя пераможцаў усіх турніраў сезона, апроч чэмпіянату свету і Мастэрс.
Удзельнікі
На чэмпіянат Кітая 2016 года былі запрошаны топ-10 снукерыстаў сусветнага рэйтынгу, 4 снукерысты, якія мелі найвышэйшы аднагадовы рэйтынг (які вёўся з пачатку сезона), але не ўваходзілі ў топ-10 сусветнага рэйтынгу, а таксама два снукерысты, якія атрымалі спецыяльнае запрашэнне ад Кітайскай асацыяцыі більярда і снукера (CBSA).
Пасеў гульцоў на спаборніцтва быў утвораны паводле афiцыйнага рэйтынгу на 26 верасня 2016 года (пасля Шанхай Мастэрс 2016 года). Такім чынам, напрыклад, Джо Пэры, які займаў дзявятую пазіцыю ў рэйтынгу перад турнірам, кваліфікаваўся на яго толькі паводле вынікаў аднагадовага рэйтынгу, бо пасля Шанхай Мастэрс займаў адзінаццатае месца ў афіцыйным рэйтынгу.
Роні О’Саліван, які займаў дзявятае месца ў рэйтынгу і атрымаў права на ўдзел у чэмпіянаце Кітая, адмовіўся ад удзелу. Такім чынам, замест яго на турнір патрапіў Марк Уільямс, які займаў 13-ы нумар у рэйтынгу пасля Шанхай Мастэрс, бо Джо Пэры, які знаходзіўся на адзінаццатым месцы, ужо кваліфікаваўся на турнір праз аднагадовы рэйтынг, а Марка Фу, які займаў дванаццатае месца, атрымаў запрашэнне ад CBSA.
З снукерыстаў, якія ўваходзілі ў топ-16 афіцыйнага рэйтынгу перад пачаткам турніру, двое (без уліку Роні О’Салівана) не патрапілі на чэмпіянат Кітая — Бары Хокінс (14-ы ў сусветным рэйтынгу) і Кайрэн Уілсан (15-ы). З снукерыстаў, якія не ўваходзілі ў топ-16 сусветнага рэйтынгу, на турніры прынялі ўдзел Рыкі Уолдэн (17-ы), Энтані Мак-Гіл (18-ы) і Майкл Холт (22-і).
Самым узроставым удзельнікам чэмпіянату Кітая 2016 стаў 42-гадовы Джо Пэры. Марку Уільямсу і Джону Хігінсу падчас турніру было па 41 году, а Сцюарту Бінэму — 40. Самым маладым снукерыстам на турніры стаў 25-гадовы Энтані Мак-Гіл. Джаду Трампу было 27 гадоў, а Дзіну Цзюньхуэю і Ляну Вэньбо — па 29.
Ніжэй прадстаўлена табліца з інфармацыяй пра ўсіх удзельнікаў спаборніцтва.
Брэйкі, вышэйшыя за 50 ачкоў
У 15 матчах асноўнай стадыі чэмпіянату Кітая гульцы аформілі 22 соценныя брэйкі. Колькасць брэйкаў, вышэйшых за 50 ачкоў, дасягнула 110 серый.
Лідарам па колькасці соценных і паўсоценных серый стаў фіналіст спаборніцтва Сцюарт Бінэм з 21 брэйкам за 50 ачкоў, 7 з якіх былі соценнымі. Пераможца турніру Джон Хігінс выканаў 20 паўсоценных серый (5 сэнчуры), а паўфіналісты Шон Мёрфі і Марк Ален — 18 (4) і 12 (5) адпаведна. У паўфінальным матчы супраць Бінэма Мёрфі выканаў найвышэйшы брэйк на спаборніцтве ў 144 балы.
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага гульца.
Капсаны
Капсаны́ (, Капсаны) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Засінцаўскага сельсавета.
Свята-Узнясенская царква (Лужасна)
Свята-Увазнясенская царква (раней — Свята-Пакроўская царква) — праваслаўны храм у в. Лужасна (Віцебскі раён), па адрасе вул. Лынькова, 22. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю.
Гісторыя
Пабудавана ў 1908 годзе з цэглы па праекце Уладзіміра Коршыкава на ўскраіне вёскі на правым беразе Заходняй Дзвіны.
Архітэктура
Храм кананічнай чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі: званіца, трапезная, асноўны аб'ём, апсіда. Планіровачная асаблівасць царквы — прыбудова нізкай пяціграннай рызніцы да тарцовай усходняй сцяны апсіды. У сілуэце будынку две дамінанты — асноўны двух'ярусны кубападобны аб'ём з цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане і трох'ярусная (васьмярык на двух чацверыках) шатровая званіца э макаўкай у завяршэнні. Фасады прарэзаныя арачнымі аконнымі праёмамі падвойнымі ў цэнтральным аб'ёме і строенымі ў званіцы. На фоне адкрытай цаглянай муроўкі вылучаюцца пабеленыя элементы дэкору, пазычаныя з арсенала старажытна-рускай архітэктуры: кілепадобныя калонныя ліштвы акон, аркатурныя паясы, філёнгавыя лапаткі, зубчастыя фрызы.
Інтэр'ер
У інтэр'еры пануе прастора галоўнай двухсветлавой залы, у якую шырокімі арачнымі прасветамі раскрываюцца апсіда, бакавыя прыдзелы і трапезная.
Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны горны ўніверсітэт
Нацыянальны мінеральна-сыравінны ўніверсітэт «Горны» — адзін з вядучых і найбуйнейшых ВНУ Санкт-Пецярбурга, першая горна-тэхнічная навучальная ўстанова Расіі.
У кастрычніку 2009 года ўвайшоў у лік універсітэтаў — пераможцаў конкурснага адбору праграм развіцця ўніверсітэтаў, у дачыненні да якіх устанаўліваецца катэгорыя «нацыянальны даследчы ўніверсітэт».
Гісторыя
Нацыянальны мінеральна-сыравінны ўніверсітэт «Горны» — першая ў Расіі і другая ў свеце (заснавана ўсяго на 7 гадоў пазней ) вышэйшая горна-тэхнічная навучальная ўстанова, заснаваная ўказам імператрыцы Кацярыны II 21 кастрычніка (3 лістапада) 1773 года.
Ініцыятарам адкрыцця і пачатку будаўніцтва за ўласныя грошы першага ў Расіі Горнага вучылішча па падрыхтоўцы спецыялістаў горнай справы з'яўляецца башкірскі руднапрамысловец, які ў 1771 звярнуўся ў Берг-Калегію з ініцыятывай аб заснаванні Горнага вучылішча:  «…каб начальнікі заводаў ці наглядчыкі іх прац і промыслу былі дасведчаныя людзі, бо яны часта пытацца павінны, і ад разумнага і абазнанага ахвотней слухаць навучанні, чым ад дурнога невука, то прасіць, каб завесці афіцэрскую школу, як тут кадэцкія карпусы і акадэміі…». На ўтрыманне вучылішча «пакуль апошняе будзе існаваць» Ісмагіл Тасімаў і члены «ініцыятыўнай групы» абяцалі плаціць з кожнага пуду пастаўленай імі руды па паўпалушцы з атрыманай на яе платы, што паслужыла важным аргументам на карысць спрыяльных адносін імператрыцы Кацярыны II да гэтай ініцыятывы. У дакладзе Сенату «Аб заснаванні горнай школы» Берг-калегія ўхваліла прапановы башкіраў, прычым прызнала «не толькі гэтае карысным, але і неабходна патрэбным для ўсяго Горнага корпуса» .
Акадэмік, выпускнік Горнага кадэцкага корпуса, у 1830 годзе пісаў, што «па наравістасці лёсу, башкірцы былі вінаватымі нашай асветы ў справе горнай».
21 кастрычніка (3 лістапада па новым стылі) 1773 года Кацярына II зацвердзіла рашэнне Сената аб стварэнні першай горна-тэхнічнай школы ў Расіі, якая была названая не кадэцкі корпус, а Горным вучылішчам, «каб у гэтай установе маглі навучацца не толькі дваранскія дзеці». 28 чэрвеня 1774 адбылося ўрачыстае адкрыццё Пецярбургскага горнага вучылішча. Па першапачатковым плане студэнты Горнага вучылішча павінны былі навучацца 3-3,5 года.
Аж да 1792 Горнае вучылішча ўтрымлівалася на сродкі руднапрамыслоўцаў. У 1792 годзе Сенат перавёў вучылішча на казённае ўтрыманне.