cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галілеевы спадарожнікі
Спадарожнікі былі адкрыты Галілеа Галілеем 7 студзеня 1610 года (першае назіранне) з дапамогай яго першага ў гісторыі тэлескопа. На адкрыццё спадарожнікаў прэтэндаваў таксама нямецкі астраном Сімон Марыус, які назіраў іх у 1609, але своечасова не апублікаваў дадзеныя пра гэта. Ёсць таксама некаторыя падставы меркаваць, што спадарожнікі Юпітэра былі вядомыя астраномам інкаў.
Назвы галілеевых спадарожнікаў былі прапанаваны Сімонам Марыусам у 1614, аднак на працягу доўгага часу яны практычна не выкарыстоўвалася. Галілей назваў чатыры адкрытыя ім спадарожніка «планетамі Медычы» (у гонар чатырох братоў Медычы) і прысвоіў ім парадкавыя нумары. Толькі з сярэдзіны XX стагоддзя звыклыя нам назвы сталі агульнаўжывальнымі.
Кубак свету па снукеры 2015
Кубак свету па снукеры 2015 таксама вядомы як Nongfu Spring World Cup 2015 ад назвы спонсара — прафесійны камандны турнір па снукеры, які праходзіў з 15 па 21 чэрвеня 2015 года ў Wuxi City Sports Park Stadium, у горадзе Усі, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў $800,000, з якіх $200,000 атрымала каманда пераможцаў.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў $800,000. Пераможцы спаборніцтва атрымалі $200,000 на дваіх.
Капрарыка-дзі-Лечэ
Капрарика-дзі-Лечэ (Caprarica di Lecce) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 2802 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 280 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 73010. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicola e Sant'Oronzo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Андрэй Уладзіміравіч Праневіч
Андрэй Уладзіміравіч Праневіч (нар., Рудзенск, Мінская вобласць) — беларускі фехтавальшчык-калясачнік на шпагах і шаблях. Чэмпіён летніх Паралімпійскіх гульняў 2016 года.
Біяграфія і кар’ера
Ураджэнец Рудзенска, ва ўзросце аднаго года з бацькамі пераехаў у вёску Салонікі Полацкага раёна. У 1993 годзе ў час гульняў на будоўлі зламаў пазваночнік, пасля чаго атрымаў інваліднасць I групы.
Спачатку гуляў у тэніс у Полацкім клубе інвалідаў, у 2008 годзе пачаў займацца паралімпійскім фехтаваннем пад кіраўніцтвам С. Я. Сушчына. З 2011 года ўваходзіць у склад Нацыянальнай паралімпійскай зборнай Рэспублікі Беларусь. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа па фехтаванні на інвалідных калясках.
У 2013 годзе — сярэбраны прызёр Чэмпіяната Беларусі, у 2016 годзе — чэмпіён Беларусі.
У 2014 годзе паспяхова выступіў на міжанродных спаборніцтвах: у студзені заняў 2-е месца на этапе Кубка свету ў Германіі, у сакавіку — 3-е месца на этапе Кубка свету ў Італіі, у чэрвені — 1-е месца на Чэмпіянаце Еўропы ў Францыі, у жніўні — 2-е месца на этапе Кубка свету ў Польшчы.
На Чэмпіянаце свету 2015 года ў Эгеры выйграў бронзавы медаль у індывідуальным фехтаванні на шпагах.
Выступаючы на XV летніх Паралімпійскіх гульнях 2016 года ў Рыа-дэ-Жанэйра заняў першае месца ў фехтаванні на шпагах, абгуляўшы іракскага фехтавальшчыка Алі Амара з лікам 15:14. Андрэй Праневіч стаў першым беларускім паралімпійскім чэмпіёнам па фехтаванні.
У 2018 годзе — сярэбраны прызёр Чэмпіяната Еўропы, у 2019 годзе — бронзавы прызёр Чэмпіяната свету ў Карэі.
На пачатак 2021 года займаў першае месца ў сусветным рэйтынгу сярод спартсменаў па паралімпійскім фехтаванні.
На XVI летніх Паралімпійскіх гульнях у Токіа выступаў у фехтаванні на шпагах і шаблях. У матчы за бронзу на шпагах прайграў брытанскаму спартсмену Дзімітру Куцью і заняў 4-е месца, у спаборніцтвах на шаблях завяршыў выступленне паразай у 1/8 фінале і заняў выніковае 10-е месца.
Узнагароды і званні
Узнагароджаны ордэнам Айчыны III ступені (2016). Удастоены званняў ганаровага грамадзяніна Полацка (2017), «Чалавек года Віцебшчыны-2016» і «Чалавек года Полаччыны-2014».
Кілія
Кілія — горад у Адэскай вобласці Украіны. Знаходзіцца на беразе Кілійскага і Стэпавага вусця ракі Дунай, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Кілійскага раёна. Царква Святога Мікалая (XVII стагоддзе), Дзмітраўскі сабор (XIX стагоддзе).
Бочка
Бочка — ёмістасць, посуд адносна вялікага аб'ём для пастаяннага або часовага захоўвання розных вадкіх і сыпкіх рэчываў, а таксама для ўпакоўкі розных тавараў.
Бочкі бываюць рознай формы, але звычайна дно, верх і разрэз цэнтральнай часткі бочкі маюць форму акружнасці, пры гэтым дыяметр цэнтральнай часткі большы дыяметраў асновы і верха.
Раней бочкі рабілі з клёпкі (драўляных дошак, прыгатаваных адмысловым чынам), дно і вечка ўстаўляліся ў пазы, сцягнутыя драўляным або металічным абручом.
Зараз бочкі робяць з розных матэрыялаў: пластмасы, металу і інш. Зрэшты, бачарнае рамяство не забытае і дагэтуль: у драўляных бочках вытрымліваюць якаснае віно і самагонку (каньяк, віскі і г. д.)
NGC 770
NGC 770 (іншыя абазначэнні — UGC 1463, MCG 3-6-10, ZWG 461.16, ARP 78, PGC 7517) — эліптычная галактыка (E1) у сузор’і Авен.
IC 3036
IC 3036 — галактыка тыпу Sm (змяшаная спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Стрыльчынці
Стрыльчынці (Стрі́льчинці) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Царква ў гонар вялебных Опцінскіх старцаў (Мінск)
Царква ў гонар вялебных Опцінскіх старцаў — храм Беларускай Праваслаўнай Царквы ў Мінску. Знаходзіцца па адрасе вул. Касманаўтаў, д. 24, належыць Свята-Серафімаўскаму прыходу горада Мінска.
Будаўніцтва
Пабудаваны ў 2003 годзе па праекце архітэктара Тамары Аляксееўны Судзілоўскай.
Будынак і аздабленне
Вонкавае аблічча царквы і званіцы спалучае традыцыі беларускага драўлянага дойлідства і сучаснасці.
Царква мае чатырохярусны дубовы разны іканастас і разныя драўляныя ківоты, вырабленыя беларускімі майстрамі.
У царкве, у іконе св. Мікалая Мірлікійскага, захоўваецца часціца мошчаў гэтага Свяціцеля. Сама ікона з’яўляецца копіяй Барскай, асвечана на рацы з мошчамі св. Мікалая ў г. Бары ў Італіі. Таксама ў царкве захоўваюцца часціца мошчаў св. Серафіма Сароўскага і святыя мошчы сарака угоднікаў Божых.
Ахвярадаўцамі падораны храму абразы 18—19 ст., якія прадстаўляюць мастацкую і гістарычную каштоўнасць — св. Васы Іерусалімскай, Уяўлення Багародзіцы св. Сергію Раданежскаму, Мікалая Цудатворцы.
Спісы абразоў у храме — Божай Маці — «Неўпівальная чаша», «Казанская», «Усецарыца», «Дзяржаўная», «Млекакорміца», Троіца, святых — Ефрасінні Полацкай, Сергія Раданежскага, Уладзіміра, Аляксандра Неўскага, Іаана Кранштацкага, Опцінскіх старцаў, лекара Панцеляймона напісаны мастаком-іканапісцам Алегам Хамутовым. Таксама гэтым мастаком для царквы напісаны абраз Св. дабраверных Пятра і Фяўронні, заступнікаў сям’і.
Служба
Урачыстае асвячэнне адбылося 3 жніўня 2003 года.
Настаяцель прыходу протаіерэй Аляксандр Шырытон ў 1999 годзе блаславіў стварэнне пры царкве сястрынства св. страстацерпіцы Аляксандры і маладзёжнага цэнтра св. Серафіма Сароўскага. Дзейнасць гэтых суполак накіравана на ўдзел ва ўсіх справах прыходу, аказанне пасільнай дапамогі хворым і тым, хто мае ў гэтым патрэбу.
У храме размяшчаецца паломніцкі аддзел Мінскай епархіі.
Добрушская партызанская брыгада імя І. В. Сталіна
'''Добрушская партызанская брыгада імя І. В. Сталіна''' — партызанская брыгада, створаная ў ліпені 1943 года на базе партызанскага атрада імя В. М. Молатава (арганізаваны ў маі 1943). Дзейнічала на тэрыторыі Добрушскага, Веткаўскага, Церахоўскага раёнаў. 27 верасня 1943 года брыгада (771 партызан, два атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камандзіру дыверсійнай групы атрада імя В. М. Молатава Фёдару Якаўлевічу Кухараву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Гісторыя
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунках Гомель — Бранск, Гомель — Жлобін, Гомель — Бахмач. У жніўні і верасні 1943 года ўдзельнічалі ў баях за ўтрыманне партызанскай зоны і выхад з акружэння ў час карных аперацый. У верасні 1943 года разам з часцямі Чырвонай Арміі ўдзельнічалі ў вызваленні Добрушскага раёна.
Памяць
У 1977 годзе ў вёсцы Харошаўка і ў 1980 годзе ў пасёлку Уборак Добрушскага раёна ў гонар брыгады былі пастаўлены стэлы.
Гайдэльбергская бочка
Гайдэльбергская бочка — самая вялікая бочка для віна, якая захоўваецца ў сутарэннях Гайдэльбергскага замка. Яна зроблена з высакаякаснага дуба вядомым нямецкім майстрам М. Вернерам для вытрымкі віна, якое пастаўлялася да двара высокапастаўленых вяльможаў. Бочка была выраблена ў 1751 годзе са 130 дубовых ствалоў. Яе ёмістасць - 212422 літра.
Кольцы Юпітэра
Кольцы Юпітэра - сукупнасць параўнальна дробных каменных часціц, якія ўтвараюць кольцы, якія апаясваюць планету Юпітэр.
Агульныя звесткі
Галоўная частка кольцаў мае радыус 123-129 тысяч кіламетраў. Таўшчыня кольцаў - каля 30 кіламетраў. Да зямнога назіральніка кольцы амаль заўсёды павёрнутыя рабром, з-за чаго яны доўгі час заставаліся незаўважанымі.
Гісторыя адкрыцця
Упершыню існаванне кольцаў вакол Юпітэра выказаў здагадку савецкі астраном С. К. Усіхсвяцкі у 1960 годзе. Гіпотэза аб існаванні кольцаў Юпітэра, якая абапіраецца на даныя апарата «Піянер-11», з’явілася ў 1974 годзе. Канчаткова кольцы Юпітэра былі адкрыты «Вояджэрам-1» ў сакавіку 1979 года.
Першая харвацкая футбольная ліга
Першая харвацкая футбольная ліга — найвышэйшы дывізіён сістэмы футбольных ліг Харватыі. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 10 клубаў. Пасля кожнага сезона клуб, які заняў апошняе месца, вылятае ў Другую лігу, а яго месца займае наймацнейшая каманда другога дывізіёна. Дзеючым чэмпіёнам з’яўляецца клуб «Дынама» Заграб.
Вынаградзіўскі раён
Вынаградзіўскі раён (Виноградівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Закарпацкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Вынаградзіў (Виноградів).
Утвораны ў 1946 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 120892 чалавекі, плошча — 697 км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 47 сёлаў.
Трупнае высыханне
Трупнае высыханне з’яўляецца адной з асноўных прыкмет канчатковай біялагічнай смерці ў арганізме. Адбываецца з-за страты вільгаці з тканак трупа з прычыны выпарэння. Высыханне трупа пачынаецца ў першыя некалькі хвілін пасля наступлення смерці і працягваецца доўгі час, дасягаючы рознай ступені, у залежнасці ад тэмпературы і вільготнасці навакольнага асяроддзя.
Трупнае высыханне з’яўляецца найбольш выразным у месцах, якія пры жыцці былі натуральна ўвільготненыя, як  і склеры на вачах. Яны паслядоўна страчваюць бляск, цямнеюць і прыкладна праз 2-3 гадзіны пасля смерці, у кутках вачэй з’яўляюцца трохкутныя (пры адкрытых вачах) або ніткападобныя (пры заплюшчаных вачах) плямы, якія вядомыя пад назвай «плямы Ларшэ».
Наступнымі высыхаюць эпітэліяльныя пакровы з тонкім эпідэрмісам — у кутках губ, малых палавых губ, галоўка палавога члена і машонка. Пасмяротныя пашкоджанні скуры на трупе высыхаюць хутчэй, чым непашкоджаная скура, і фарміруюць так званыя «пергаментныя плямы». Яны могуць быць пераблытаныя з прыжыццёвымі пашкоджаннямі цела. Іх адрозніваюць дзве наступныя прыкметы:
Марыя Яўгенаўна Таболіч
Марыя Яўгенаўна Таболіч (, вёска Тартак,, Магілёўская вобласць) — беларускі мастак. Жонка Рыгора Таболіча, маці Алеся Таболіча.
Біяграфія
У 1981 скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1981 г. у вытворчых майстэрнях Беларускага саюза мастакоў у Магілёве, у 1995—1997 гг. загадчык мастацкага аддзялення Магілёўскага рэспубліканскага культурна-асветніцкага вучылішча імя Н. К. Крупскай, у 2000—2002 гг. дырэктар прыватнай мастацкай галерэі.
Творчасць
Працуе ў галіне станковага жывапісу, у жанрах сюжэтна-тэматычнай карціны, партрэта, пейзажа, нацюрморта. Творам уласцівы ўпэўнены малюнак, насычанасць колеру, шматграннасць вобразаў. Творчасць адметная лірызмам, мажорнасцю колеравага вырашэння, пошукам новых сродкаў выразнасці. Аўтар карцін «Адпачынак» (1980 г.), «Свята» (1981 г.), «Нашчадкі» (1982 г.), «Мацярынства» (1984 г.)
У карцінах «Ліхалецце» (1984 г.), «Вёсны маёй Радзімы» (1985 г.) вобразы жанчын, на долю якіх выпалі цяжкія выпрабаванні. Аўтар партрэтаў беларускіх дзеячаў-асветнікаў «Францішак Скарына» і «Сымон Будны» (1989 г.), карцін «Магілёўская брацкая друкарня» (1990 г.) і «Вобразы» (1991 г. прысвечана М. Багдановічу) і інш.
На тэму беларускай спадчыны выканала нацюрморты «Нацюрморт з васількамі» (1989 г.), «Нацюрморт з ручніком» (1990 г.), «Нацюрморт святочны» (1993 г.), «Нацюрморт з паясамі» (1994 г.) і інш.
Супруніўка (Нэмірыўскі раён)
Супруніўка (Супруні́вка) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ансар аль-Іслам
Ансар аль-Іслам (أنصار الإسلام) — узброеная ісламісцкая арганізацыя, якая дзейнічае пераважна ў Паўднёвым Курдыстане і «суніцкім трохвугольніку», чыім лідарам з’яўляецца Фараж Ахмад Нажмудзін. Арганізацыя супрацоўнічае з Ісламскай дзяржавай і, па звестках еўрапейскіх спецслужбаў, мае ячэйкі ў многіх краінах Еўрапейскага Саюза.
У 2001 годзе «Ансар аль-Іслам» кантралявала каля 10 іракска-курдскіх вёсак з насельніцтвам 4000 чалавек у раёне горада Халабджа блізу іранскай мяжы; атрады баевікоў налічвалі 600—700 чалавек. На ўзбраенні стаялі 4 устаноўкі «Град» і чатыры 106-мм гарматы.
У лютым 2001 года дыверсанты «Ансар аль-Іслам» арганізавалі буйны тэракт, забіўшы вядомага кіраўніка Дэмакратычнай партыі Курдыстана Франса Харыры. 23 верасня атрад ААІ увайшоў у вёску Хама, захапіў 25 байцоў курдскай групоўкі «Пешмерга» і пакараў смерцю іх. Супраць баевікоў неадкладна былі кінуты 12 тысяч чалавек на чале з Джалялем Талабані.
У 2003 годзе амерыканская авіяцыя наносіла множныя авіяўдары па горных лагерах і пазіцыях «Ансар аль-Іслам», бо першапачаткова ЗША разглядалі яе асноўнай будучыняй крыніцай пагрозы ў постсадамаўскім Іраку.
Пачынаючы з 2004 года рух распаўсюдзіў актыўнасць на ўсе паўночныя і цэнтральныя раёны Ірака пад новым імем «Ансар ас-Суна». Да 2007 года групоўка стала другой па велічыні і ўплывовасці партызанскай узброенай арганізацыяй пасля Аль-Каіды ў Іраку. У 2008 годзе кіраўніцтва арганізацыі прыняло рашэнне вярнуць назву «Ансар аль-Іслам».
Пасля завяршэнне амерыканскай акупацыі ў 2011 г. яна, як і іншыя суніцкія групоўкі, працягнула ваяваць супраць урадавых сіл, прыватных ваенных кампаній і шыіцкіх атрадаў. Пачынаючы з 2014 года актыўна супрацоўнічае з баевікамі «Ісламскай дзяржавы», удзельнічаючы разам таксама ў вайне на тэрыторыі Сірыі.
Сцяг Ісландыі
Сцяг Ісландыі ўяўляе сабой палотнішча з прапорцыямі 18:25 блакітнага колеру, на якім змешчаны крыж чырвонага колеру з белай акантоўкай.
Сцяг прыняты ў 1944 годзе. Упершыню сцяг быў зацверджаны ў 1918 годзе, калі Ісландыя дамаглася частковага суверэнітэту ад Даніі. Выява сцяга адлюстроўвае скандынаўскую традыцыю, якая паходзіць ад сцяга Даніі. Чырвоны колер крыжа нагадвае аб уплыве Даніі. Блакітны і белы колеры з'яўляюцца традыцыйнымі колерамі Ісландыі і звязваюцца з колерамі ордэна Срэбнага сокала. У распрацоўцы сцяга ў 1913 годзе прымаў удзел ісландскі мастак Торарын Б. Торлаксан.
Гісторыя
Першы нацыянальны сцяг Ісландыі, вядомы як "Квітблаўінн" (Hvítbláinn, літаральна: "бела-блакітны"), уяўляў свабой белы крыж на цёмна-блакітным полі. Упершыню быў узняты ў 1897 годзе. 22 лістапада 1913 года каралеўскім дэкрэтам Даніі было падцверждана права Ісландыі на ўласны сцяг, а 19 чэрвеня 1915 года альтынгым зацверджаны нацыянальны сцяг вострава, аналагічны сучаснаму: белы крыж быў допоўнены ўнутраным чырвоным крыжам. У 1918 годзе Данія прызнала суверэнітэт Ісландыі ў межах уніі. 12 лютага 1919 года кароль Даніі і Ісландыі Крысціян Х зацвердзіў ісландскі сцяг.
Амонім
Амонімы (ὁμός — аднолькавы + ὄνομα — імя) — розныя па значэнні, але аднолькавыя па напісанні адзінкі мовы (словы, марфемы і інш.). Паняцце ўведзена Арыстоцелем. Сукупнасць амонімаў якой-небудзь мовы называецца аманімікай. Таксама аманімікай называецца і раздзел лексікалогіі, які вывучае амонімы.
Тыпалогія
Усе амонімы-словы падзяляюцца на тыпы: лексічныя, фанетычныя, марфалагічныя і інш.
Аманімія
Адрозніваюць поўную і частковую аманімію. Поўныя амонімы супадаюць ва ўсіх граматычных формах. Напрыклад: заранка — зорка і заранка — птушка. Пры частковай лексічнай аманіміі адно з сугучных слоў цалкам (ва ўсіх сваіх формах) супадае па гучанні з часткай форм іншага слова ці нават з адной асобнай яго формай, напр. вечарам (прыслоўе) і вечарам (назоўнік мужчынскага роду адзіночнага ліку творнага склону). У беларускай, як і ў іншых мовах, пашыраны від частковай аманіміі, калі ўсе формы аднаго назоўніка аказваюцца аманімічнымі з формамі множнага ліку іншага назоўніка. Напрыклад: курсы — форма павышэння кваліфікацыі кадраў і курсы — множны лік да курс; шашкі — гульня і шашкі — множны лік да шашка. Да частковай адносяць таксама прыставачную аманімію (дапісаць — поўнасцю скончыць пісаць і дапісаць — да канца старонкі), супадзенне форм аднаго з трыванняў (закончанага ці незакончанага) розных дзеясловаў (прамакаць ад прамакнуць і ад прамокнуць). Выпадкі тыпу норка (звер) і норка (маленькая нара), ножка (у мэблі) і ножка (памяншальнае ад нага), кашка (канюшына) і кашка (памяншальнае ад каша) таксама частковая аманімія.
Генадзь Іосіфавіч Дзямідчык
Генадзь Іосіфавіч Дзямідчык (нар., Плешчаніцы Лагойскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык. Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў Беларускую ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчую акадэмію, зоаінжынер. Працоўную дзейнасць пачаў слесарам-рамонтнікам на Мінскім аўтамабільным заводзе. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў брыгадзірам, галоўным заатэхнікам, намеснікам дырэктара птушкафабрыкі імя Н. К. Крупскай. Займаў пасаду генеральнага дырэктара рэспубліканскага ўнітарнага сельскагаспадарчага вытворчага прадпрыемства «1-я Мінская птушкафабрыка».
Амонім
Аманімія
Аманімія часта выкарыстоўваецца ў мастацкай літаратуры для стварэння каламбураў, эпіграм, жартаў як своеасаблівы сродак гульні слоў.
Генадзь Іосіфавіч Дзямідчык
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Амонім
Узнікненне амонімаў
Амонімы ўзнікаюць у мове па розных прычынах у выніку разнастайных працэсаў, такіх, як фанетычныя змяненні, што вядуць да супадзення этымалагічна розных адзінак, запазычання лексікі, абрэвіяцыі і інш. Многія лексічныя амонімы ў сучаснай беларускай мове ўтварыліся ў выніку страты сэнсавай сувязі паміж асобнымі значэннямі {у тым ліку і пераноснымі) мнагазначных слоў: каса — заплеценыя валасы, каса — прылада працы, каса — вузкая пясчаная паласа; пераходу слоў з адной часціны мовы ў другую: дзяжурны (назоўнік) — дзяжурны вучань (прыметнік); у выніку дзеяння фанетычных законаў мовы, у прыватнасці ў выніку аглушэння зычных на канцы слова: мох (расліна) — мог (ад дзеяслова магчы); гукавога супадзення розных слоў: міна (выраз твару) — міна (снарад з выбуховым рэчывам).
Асвенцім
Асве́нцім, Асве́нцім-Бжэзі́нка (Oświęcim-Brzezinka), у арыгінале на нямецкай А́ўшвіц-Бі́ркенау (Auschwitz-Birkenau) — комплекс нямецкіх канцэнтрацыйных лагераў, якія размяшчаліся ў 1940—1945 гадах на поўдні Польшчы, каля горада Асвенцім, за 60 км на захад ад Кракава.
У сусветнай практыцы звычайна карыстаюцца нямецкім, а не польскім найменнем, паколькі менавіта яна выкарыстоўвалася нацысцкай адміністрацыяй, аднак у савецкіх і расійскіх даведачных выданнях і СМІ па-ранейшаму пераважна выкарыстоўваецца польская, хоць нямецкая паступова ўваходзіць ва ўжыванне.
Каля 1,3 мільёна чалавек, з якіх мільён — яўрэі, падвяргаліся катаванням у лагерах Асвенціма, прыблізна 1,1 мільёна з іх забілі На тэрыторыі лагера ў 1947 годзе ў быў створаны музей, які ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Структура
Комплекс складаўся з трох асноўных лагераў: Аўшвіц 1, Аўшвіц 2 і Аўшвіц 3.
Аўшвіц 1
Пасля таго як у 1939 годзе гэты раён Польшчы быў заняты нямецкімі войскамі, Асвенцім быў перайменаваны ў Аўшвіц. Першым канцлагерам у Асвенціме стаў Аўшвіц 1, які пасля служыў адміністрацыйным цэнтрам усяго комплексу. Ён быў заснаваны 20 мая 1940 года а на аснове цагляных двух- і трохпавярховых будынкаў былых польскіх, а раней аўстрыйскіх казармаў. У сувязі з тым, што было вырашана стварыць у Асвенціме канцэнтрацыйны лагер, з прылеглай да яго тэрыторыі было выселена польскае насельніцтва. Гэта адбывалася дзвюма этапамі; першы меў месца ў чэрвені 1940 года. Тады было выселена каля 2 тыс. людзей, якія жылі недалёка ад былых казармаў польскай арміі і будынкаў Польскай тытунёвай манаполіі. Другі этап высялення — ліпень 1940 года, ён ахапіў жыхароў вуліц Кароткая, Польны і Легіёнаў. У лістападзе таго ж года адбылося трэцяе высяленне, яно закранула раён Засоле. Мерапрыемствы па высяленню працягваліся і ў 1941 годзе; ў сакавіку і красавіку былі выселеныя жыхары вёсак Бабіцы, Буды, Райскі, Бжэзінка, Брашчкавіцы, Плавы і Харменжы. Усяго былі выселеныя людзі з тэрыторыі ў 40 км², якая была аб’яўлена сферай інтарэсаў лагера; у 1941—1943 гадах тут былі створаны падсобныя лагеры сельскагаспадарчага профілю: рыбныя гаспадаркі, птушкагадоўчыя і жывёлагадоўчыя фермы.
Першая група вязняў у складзе 728 польскіх палітычных зняволеных прыбыла ў лагер 14 чэрвеня 1940 года. На працягу двух гадоў колькасць зняволеных вар’іравалася ад 13 да 16 тысяч, а да 1942 года дасягнула 20000 зняволеных. СС адбірала некаторых зняволеных, пераважна немцаў, для сачэння за астатнімі. Зняволеныя лагера дзяліліся на класы, што было візуальна адлюстравана нашыўкамі на вопратцы. 6 дзён у тыдзень, акрамя нядзелі, зняволеныя былі абавязаныя працаваць. Знясільваючы графік работ і бедная ежа сталі прычынай шматлікіх смерцяў. У лагеры Аўшвіц 1 былі асобныя блокі, якія служылі розным мэтам. У блоках 11 і 13 блоках здзяйсняліся пакаранні парушальнікаў правілаў лагера. Людзей па 4 чалавекі змяшчалі ў так званыя «стаячыя камеры» памерам 90 см x 90 см, дзе ім даводзілася стаяць усю ноч. Больш жорсткія меры, фактычна павольныя забойствы — парушальнікаў або саджалі ў герметычную камеру, дзе яны паміралі ад недахопу кіслароду, або проста марылі голадам да смерці. Паміж блокамі 10 і 11 знаходзіўся катавальны двор, дзе зняволеных у лепшым выпадку проста расстрэльвалі. Сцяна, каля якой здзяйсняўся расстрэл, была рэканструявана па канцы вайны.
3 верасня 1941 года загадам намесніка каменданта лагера оберштурмфюрера СС Карла Фрыцша праведзена першае выпрабаванне тручэння газам цыклон Б у блоку 11, у выніку якога загінула каля 600 савецкіх ваеннапалонных і 250 іншых вязняў, у асноўным хворых. Вопыт быў прызнаны паспяховым, і адзін з бункераў быў пераканструяваны ў газавую камеру і крэматорый. Камера функцыянавала ў 1941—1942 гадах, а затым яе перабудавалі ў бамбасховішча СС. Пасля камера і крэматорый былі адноўлены з арыгінальных дэталяў і існуюць па гэтай дзень у якасці помніка жорсткасці нацыстаў.
Аўшвіц 2
Аўшвіц 2 (таксама вядомы як Біркенау, або Бжэзінка) — гэта тое, што звычайна маюць на ўвазе, кажучы ўласна пра Асвенцім. У ім, у аднапавярховых драўляных бараках, утрымліваліся сотні тысяч яўрэяў, палякаў, цыган і вязняў іншых нацыянальнасцей. Колькасць ахвяр гэтага лагера склала больш за мільён чалавек. Будаўніцтва гэтай часткі лагера пачалося ў кастрычніку 1941 года. Усяго было чатыры будаўнічых участка. У 1942 годзе аддалі ў эксплуатацыю ўчастак I (там змяшчаліся мужчынскі і жаночы лагеры); у 1943-44 гг. былі аддадзены ў эксплуатацыю лагеры, якія знаходзіліся на будаўнічым участку II (цыганскі лагер, мужчынскі карантынны, мужчынскі, мужчынскі бальнічны, яўрэйскі сямейны лагер, складскія памяшканні і «Дэпотлагер», гэта значыць лагер для венгерскіх яўрэяў). У 1944 годзе прыступілі да забудовы III будаўнічага ўчастка; ў няскончаных бараках у чэрвені і ліпені 1944 года жылі яўрэйкі, прозвішчы якіх не былі занесеныя ў рэгістрацыйныя лагерныя кнігі. Лагер гэты таксама называлі «Дэпотлагер», а потым «Мексіка». IV ўчастак так і не быў забудаваны.
Новыя вязні штодня прыбывалі на цягніках у Аўшвіц 2 з усёй акупаванай Еўропы. Прыбылых дзялілі на чатыры групы.
Першая група, складалая прыкладна ¾ ўсіх прывезеных, адпраўлялася ў газавыя камеры на працягу некалькіх гадзін. У гэтую групу ўваходзілі жанчыны, дзеці, старыя і ўсе тыя, хто не прайшоў медкамісію па поўнай прыдатнасці да працы. Кожны дзень у лагеры маглі забіваць каля 20000 чалавек.
У Аўшвіцы 2 было 4 газавыя камеры і 4 крэматорыя. Усе чатыры крэматорыя ўступілі ў строй у 1943 годзе. Дакладныя тэрміны ўступлення ў строй: 1 сакавіка — крэматорый I, 25 чэрвеня — крэматорый II, 22 сакавіка — крэматорый III, 4 красавіка — крэматорый IV. Сярэдняя колькасць трупаў, спаленых за 24 гадзіны з улікам трохгадзіннага перапынку ў суткі для ачысткі печаў у 30 печах першых двух крэматорыяў ураўноўвалася 5 000, а ў 16 печах крэматорыяў I і II — 3 000.
Другая група зняволеных адпраўлялася на рабскую працу на прамысловыя прадпрыемствы розных кампаній. У 1940—1945 гадах у комплексе Асвенціма былі прыпісаны да фабрык каля 405000 зняволеных. З іх больш за 340 000 сканалі ад хвароб і збіванняў, альбо былі пакараныя. Вядомы выпадак, калі нямецкі магнат Оскар Шындлер выратаваў каля 1 000 яўрэяў, выкупіўшы іх для работ на сваёй фабрыцы. 300 жанчын з гэтага спісу па памылцы патрапілі ў Асвенцім. Шындлеру ўдалося вызваліць іх і вывезці ў Кракаў.
Трэцяя група, у асноўным двайняты і карлікі, адпраўляліся на розныя медыцынскія эксперыменты, у прыватнасці да доктара Іозефа Менгеле, вядомаму пад мянушкай «анёл смерці».
Чацвёртая група, пераважна жанчыны, адбіраліся ў групу «Канада» для асабістага выкарыстання немцамі ў якасці прыслугі і асабістых рабоў, а таксама для сартавання асабістай маёмасці зняволеных, якія прыбываюць у лагер. Назва «Канада» было выбрана як здзек над польскімі зняволенымі — у Польшчы слова «Канада» часта выкарыстоўвалася як усклік пры выглядзе каштоўнага падарунка. Раней польскія эмігранты часта адпраўлялі падарункі на радзіму з Канады. Асвенцім часткова абслугоўваўся зняволенымі, якіх перыядычна забівалі і замянялі новымі. За ўсім сачылі каля 6000 служачых СС.
Да 1943 года ў лагеры сфарміравалася група супраціву, якая дапамагла некаторым зняволеным бегчы, а ў кастрычніку 1944 года група разбурыла адзін з крэматорыяў. У сувязі з набліжэннем савецкіх войскаў адміністрацыя Асвенціма пачала эвакуацыю зняволеных у лагеры, размешчаныя на тэрыторыі Германіі. 25 студзеня эсэсаўцы падпалілі 35 баракаў-складоў, якія былі поўныя рэчаў, адабраных у яўрэяў; іх не паспелі вывезці.
Калі 27 студзеня 1945 года савецкія салдаты занялі Асвенцім, яны знайшлі там каля 7,5 тыс. тых вязняў, хто выжыў, а ў часткова ацалелых бараках-складах — 1 185 345 мужчынскіх і жаночых касцюмаў, 43 255 пар мужчынскай і жаночай абутку, 13 694 дываны, велізарную колькасць зубных шчотак і пэндзлікаў для галення, а таксама іншыя дробныя прадметы хатняга ўжытку. Больш за 58 тыс. зняволеных былі вывезены або забітыя немцамі.
У памяць аб ахвярах лагера ў 1947 годзе Польшча стварыла музей на тэрыторыі Асвенціма.
Аўшвіц 3
Аўшвіц 3 з’яўляўся групай з прыблізна 40 невялікіх лагераў, створаных пры фабрыках і шахтах вакол агульнага комплексу. Найбуйным з такіх лагераў быў Мановіц, які бярэ назву ад польскай вёскі, якая размяшчалася на яго тэрыторыі. Ён пачаў функцыянаваць у маі 1942 года і быў прыпісаны да кампаніі IG Farben. Такія лагеры рэгулярна наведвалі дактары і адбіралі слабых і хворых для газавых камер Біркенау.
Цэнтральнае кіраўніцтва ў Берліне выдала 16 кастрычніка 1942 года загад аб будаўніцтве ў Асвенціме псарні на 250 службовых сабак; запланавана гэта было на шырокую нагу — асігнавана 81 000 марак. Пры будаўніцтве аб’екта быў прыняты да ўвагі пункт гледжання лагернага ветэрынарнага лекара і прыняты ўсе меры да стварэння добрых санітарных умоў. Не забыліся адвесці для сабак вялікую тэрыторыю з газонамі, пабудавалі ветэрынарную бальніцу і спецыяльную кухню. Факт гэты заслугоўвае асаблівай увагі, калі ўявіць сабе, што адначасова з гэтай клопатам пра жывёл лагерныя ўлады ставіліся з поўным абыякавасцю да санітарна-гігіенічным умовам, у якіх жылі тысячы вязняў лагера.
З успамінаў кашталяна Рудольфа Хёса:
Пасля вайны
Па вызваленні лагера савецкімі войскамі частку баракаў і будынкаў Аўшвіц-1 абсталявалі пад шпіталь для вызваленых вязняў. Пасля гэтага частку лагера да 1947 года выкарыстоўвалі як турму НКУС і Міністэрства грамадскай бяспекі. Хімічны завод быў перададзены польскаму ўраду і стаў асновай для развіцця хімічнай прамысловасці рэгіёну.
Пасля 1947 года польскі ўрад пачаў стварэнне музея.
Катэгорыі зняволеных
Вязняў канцэнтрацыйных лагераў пазначалі трохвугольнікамі («Вінкель») розных колераў залежна ад таго, па якой яны трапілі ў лагер. Напрыклад, палітычных зняволеных пазначалі чырвонымі трохвугольнікамі, крымінальнікаў — зялёнымі, антыграмадскіх — чорнымі, Сведкаў Іеговы — ліловымі, гомасексуалаў — ружовымі. Яўрэям, акрамя ўсяго, трэба было насіць жоўты трохвугольнік; разам з «Вінкелем» гэтыя два трохвугольнікі ўтваралі шасціканцовую зорку Давіда. .
Колькасць ахвяр
Дакладную колькасць загінулых у Асвенціме вызначыць немагчыма, бо многія дакументы былі знішчаны. Акрамя таго, немцы не вялі ўлік ахвяр, якіх накіроўвалі ў газавыя камеры непасрэдна па прыбыцці. Наяўная ў сетцы інтэрнэт-база даных загінулых вязняў змяшчае 180 тыс. імёнаў. Усяго захаваліся індывідуальныя звесткі пра 650 тыс. зняволеных.
Сучасныя гісторыкі лічаць, што ў Асвенціме было знішчана ад 1,1 да 1,6 мільёна чалавек, большасць з якіх складалі яўрэі
Фіва (спадарожнік)
Фіва — натуральны спадарожнік Юпітэра, чацвёрты па адлегласці ад планеты. Быў адкрыты Стывенам Сінатам на пробных фотаздымках космасу з Вояджэр-1, зробленых 5 сакавіка 1979 года, і атрымаў папярэднюю назву S/1979 J 2. Пазней, ён быў знойдзены на здымках, датаваных раннім лікам - 27 лютага 1979. У 1983 годзе быў афіцыйна названы ў гонар міфалагічнай німфы Фівы, якая была дачкой рачнога цара Асопа і палюбоўніцай Зеўса (грэчаскі эквівалент Юпітэра).
IC 3037
IC 3037 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чаульскэ
Чаульскэ (Чау́льське) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Асгрымур Ёнсан
Асгрымур Ёнсан (Ásgrímur Jónsson; — ) - ісландскі мастак, аддаваў перавагу ў творчасці краявідам, ілюстраваў кнігі. Родны брат Эйнара Ёнсана.
Талерка
Талерка — посуд, з якога ўжываюць першую і другую стравы, з трэціх страў толькі дэсерты. Пераважна талерка круглай формы. Талеркі таксама бываюць для хараства — дэкаратыўныя талеркі.
Матэрыял
Матэрыял часта грае вялікую ролю ў прызначэнні талеркі.
Прызначэнне
Талеркі маюць розную глыбіню. Глыбіня талеркі залежыць ад яе прызначэння. Талеркі вялікай глыбіні пераважна прызначаныя для першай стравы, радзей трэцяй стравы. Талеркі малой глыбіні — для другой і трэцяй стравы.
Талеркі малога памеру і малой глыбіні часта выкарыстоўваюцца як ніжняя частка кубачка, каб змесціва ў кубачку, у асобных выпадках вылівалася на талерку. Такія талеркі завуць сподачкамі.
Сацыялістычная партыя (Нідэрланды)
Сацыялістычная партыя (Socialistische Partij, SP) — нідэрландская левая палітычная партыя. Партыя была створана ў 1971 годзе. З 1994 года партыя прадстаўлена ў якасці апазіцыі ў парламенце. Партыя мае 15 месцаў з 75 у першай палаце і 8 месцаў з 150 у другой палаце Генеральных штатаў і 2 месцы з 26 вылучаных для Нідэрландаў у Еўрапарламенце (уваходзіць у фракцыю Еўрапейскія аб’яднаныя левыя/Лева-зялёныя паўночных краін).
Партыя мае свае карані ў мааісцкам руху 1970-х гадоў. Сёння яна выступае за ўмераны сацыялізм і прынцыпы «чалавечай годнасці, роўнасці і салідарнасці». СП падвяргае фундаментальнай крытыцы капіталізм і заклікае да агульнай дэмакратызацыі грамадства, уключаючы эканоміку.
Існуе моладзевая арганізацыя, звязаная з Сацпартыі, але фармальна ў яе не ўваходзіць, — «Чырвоныя, моладзь у Сацыялістычнай партыі» (Rood, jong in de Socialistische Partij).
Гісторыя
Сацыялістычная партыя была заснавана ў кастрычніку 1971 як мааісцкая партыя пад назвай Камуністычная партыя Нідэрландаў/марксісцка-ленінская (КПН/мл). У 1972 КПН/мл змяніла сваю назву на Сацыялістычная партыя (Socialistiese Partij). Нават у першыя гады свайго існавання, выконваючы пры гэтым прынцыпы мааізму такія, як арганізацыя мас, кіраўніцтва партыі крытычна адносілася да Камуністычнай партыі Кітая ў асуджэнні падтрымкі УНІТА ў Анголе. З 1975 года пачынаецца працэс «демааізацыі» партыі. СП крытыкуе Кітай за тое, што падчас кітайска-савецкага расколу ён публічна выступае супраць Савецкага Саюза, замест таго, каб крытыкаваць капіталістычныя краіны.
СП пачынае будаваць сетку мясцовых ячэек, з моцнымі мясцовымі каранямі. Асабліва уплывовымі яны былі ў правінцыі Паўночны Брабант, дзе партыя атрымала прадстаўнікоў у мясцовых заканадаўчых органах.
З 1977 году партыя паспрабавала ўвайсці ў другую палату парламента. Партыя няўдала ўдзельнічае ў выбарах у 1977, 1981, 1982, 1986 і 1989 гадоў. У 1991 годзе партыя афіцыйна адмовілася ад тэрміна марксізму-ленінізму.
На выбарах 1994 года СП ўпершыню выбрала двух дэпутатаў у другую палату, Яна Марійніссена і Рэмі Поппа. Найбольшага поспеху партыя дасягнула на парламенцкіх выбарах 2006 года.
Удзел у выбарах
Удзел у выбарах у другую палату парламента Нідэрландаў:
Сподак
Сподак — невялікая талерка з прыпаднятымі бакамі, на якую ставяць кубак або шклянку. Сподак выкарыстаюць для таго, каб разлітая з кубка вадкасць нікуды больш не лілася, а заставалася на ім. Гэтак жа са сподкаў часам п'юць гарачыя напоі, у асноўным гарбату, бо яны на ім хутчэй астуджаецца.
NGC 772
NGC 772 (іншыя абазначэнні — UGC 1466, MCG 3-6-11, ZWG 461.18, KARA 80, Arp 78, IRAS01565+1845, PGC 7525) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Авен.
Шалудзькы (Нэмірыўскі раён)
Шалудзькы (Шолу́дьки) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дзмітрыеўка (Тамбоўская вобласць)
Дзмітрыеўка (Дми́триевка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Нікіфараўскім раёне Тамбоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр раёна. Насельніцтва — 7609 чал. (2017). Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы вобласці, за 42 км на паўночны захад ад Тамбова, за 2 км на поўнач ад аўтадарогі М6 «Каспій», на берагах ракі Пальной Варонеж. Чыгуначная станцыя Нікіфараўка Паўднёва-Усходняй чыгункі на лініі Мічурынск — Тамбоў. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1966 года.
Карм’яна
Карм'яна (Carmiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 12292 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 534 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 73041. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аб’яднаны прагрэсіўны альянс
Аб'яднаны прагрэсіўны альянс (АПА; United Progressive Alliance), кааліцыя палітычных партый Індыі, адна з трох нацыянальных кааліцый, на сёняшні дзень — самая моцная з іх: па выніках выбараў 2004 атрымала большасць у Народнай палаце (Lok Sabha) і сфарміравала ўрад Індыі. Канчаткова аформілася пасля таго, як высветлілася, што Нацыянальны дэмакратычны альянс (другая нацыянальная кааліцыя) пад кіраўніцтвам Бхаратыя джаната парты не здолее заручыцца парламенцкай большасцю для фарміравання ўрада.
Кааліцыя, якую першапачаткова меркавалася назваць Свецкім прагрэсіўным альянсам (Secular Progressive Alliance), стаіць на лева-цэнтрысцкіх пазіцыях. Дамініруе ў АПА Індыйскі нацыянальны кангрэс, старшыня ІНК Соня Гандзі ўзначальвае і ўсю кааліцыю. АПА карыстаецца знешняй падтрымкай трэцяй нацыянальнай кааліцыі — Левага фронта, які аб'ядноўвае камуністычныя і сацыялістычныя партыі Індыі, і некаторых больш дробных партый, якія зацікаўленыя ў свецкім характары індыйскай дзяржавы і яе ўрада.
Пасля выбараў-2004 акрамя ІНК (146 месцаў у парламенце, 24 міністэрскіх партфеляў) асноўнымі ўдзельнікамі АПА з'яўляюцца: Усяго АПА меў 226 месцаў у Народнай палаце, а разам са знешняй падтрымкай — 300. Для падтрымкі ўрада неабходны кантроль не менш 272 дэпутацкіх месцаў.
Па выніках выбараў-2009 АПА атрымаў 262 месцы (у тым ліку ІНК — 206) і здолеў сфарміраваць урад парламенцкай большасці. Манмахан Сінгх застаўся прэм'ер-міністрам Індыі і, такім чынам, стаў другім (пасля Джавахарлала Нэру) прэм'ер-міністрам краіны, які захоўвае ўладу пасля поўнага пяцігадовага тэрміна знаходжання на пасадзе. Знешнюю падтрымку АПА аказваюць Самаджвадзі парты, Джаната дал (свецкая) і некаторыя іншыя драбнейшыя партыі.
Спасылкі
Праграма кааліцыі
Блакадны дзённік
«Блака́дны дзё́ннік» (Блокадный дневник) — расійскі мастацкі фільм 2020 года, зняты рэжысёрам Андрэем Зайцавым па ўласным сцэнарыі, вытворчасць кінастудыі «Сентябрь». Фільм расказвае пра першую, самую цяжкую блакадную зіму Ленінграда, у якую ад голаду памерла больш за ўсё людзей.
Прэм’ера фільма адбылася ў кастрычніку 2020 года ў межах, дзе фільм быў адзначаны галоўнай узнагародай — «Залатым святым Георгіем».
Сюжэт
Люты 1942 года. Маразы пад мінус 30 градусаў, страшны голад, не працуе вадаправод і электрычнасць, транспарт стаіць, Ленінград завалены снегам і паралізаваны. Маладая жанчына, Вольга, ідзе пешшу праз увесь горад да свайго бацькі. Яна толькі што пахавала мужа і ўпэўненая, што хутка таксама памрэ ад голаду. Яна хоча ў апошні раз убачыць свайго тату, развітацца з ім і папрасіць у яго прабачэння. Гэты фільм — блакадная Адысея, дзе глядач разам з гераіняй праходзіць праз увесь горад, сустракае самых розных людзей, трапляе ў складаныя сітуацыі і бачыць, у якім стане знаходзіўся Ленінград і яго жыхары.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 2 кінаўзнагародамі і яшчэ 6 намінацыямі.
NGC 774
NGC 774 (іншыя абазначэнні — UGC 1469, MCG 2-6-8, ZWG 438.10, PGC 7536) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Царква Святых Жонак-Міраносіц (Баранавічы)
Царква Святых Жонак-Міраносіц — храм Беларускай Праваслаўнай Царквы ў Баранавічах. Размешчаны ў цэнтры горада.
Будаўніцтва
Аўтар праекта храма — Леанід Васілевіч Макарэвіч, Заслужаны архітэктар Рэспублікі Беларусь. Царква будавалася за кошт ахвяраванняў на працягу пяці гадоў і пяці месяцаў.
31 мая 2001 года Стэфан, архіепіскап Пінскі і Лунінецкі, асвяціў месца пад будаўніцтва. Да 1947 года паблізу гэтага месца знаходзілася Свята-Аляксандра-Неўская царква. 20 мая 2002 года пачатак будаўнічых работ блаславіў і асвяціў закладны камень Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Аляксій II.
Да канца ліпеня 2004 года былі асвечаны чатыры званы, адзін з іх на той момант быў самым буйным у Беларусі (вага каля 1,5 тон). 7 лістапада 2005 года архіепіскап Стэфан асвяціў два першыя накупальныя крыжы, якія адразу ўсталявалі на месцы. 12 кастрычніка 2006 года быў усталяваны галоўны купал — сёмы з трынаццаці. На той момант завяршаліся тынкавыя працы ўнутры царквы, былі ўстаўлены практычна ўсе вокны, атынкаваны і пафарбаваны званіца, барабаны купалаў бабінца, пачаліся дахавыя работы, зробленыя падмуркі ганкаў. 23 лістапада 2006 г. архіепіскап Стэфан асвяціў яшчэ пяць накупальных крыжоў.
Служба
Пры царкве працуе Нядзельная школа для дарослых і дзяцей. Штогод у Нядзельнай школе навучаецца каля 200 чалавек. Пры Нядзельнай школе дзейнічаюць гурткі малявання, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, харавы, харэаграфічны, «Справы міласэрнасці». Навучэнцы наведваюць дзіцячы прытулак, Молчадскую школу інтэрнат, дзяцей-інвалідаў, вядуць сумесную працу з дзіцячай бібліятэкай.
З 2008 года сумесна з ДУА «Гімназія № 4» г. Баранавічы створаны гадовы праваслаўны лагер.
Штогод арганізоўваюцца паломніцкія паездкі па святых месцах.
Фаб’ен Бартэз
Фаб’ен Бартэз (Fabien Barthez; нар., Лаўланэ, Францыя) — французскі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1998 у складзе нацыянальнай зборнай Францыі.
Конаўка
Конаўка (ад konew — збан, кубак ; толькі метал або, радзей, дрэва ), таксама Кубак (астатнія матэрыялы) — пасудзіна невялікага аб’ёму (каля 200 мл), якая мае форму паўсферы (з магчымымі варыяцыямі), да якой апцыянальна далучаная колцападобная «ручка» для трымання. Пасудзіна выкарыстоўваецца для непасрэднага піцця гарачых і халодных напояў. У некаторых культурах з кубкаў прынята таксама есці, у Японіі распаўсюджаны кубак бяз ручкі — піяла.
Шура (Вінніцкая вобласць)
Шура (Шу́ра) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сендэр Давыдавіч Палеес
Сендэр Давыдавіч Палеес (таксама Аляксандр Давідавіч,, Мінск, Расійская імперыя — , Мінск, БССР) — беларускі мастацтвазнавец, гісторык, публіцыст.
Біяграфія
Сэндэр (Аляксандр) Палеес нарадзіўся ў Мінску ў сям'і работніка піваварнага завода. Атрымаў традыцыйную яўрэйскую рэлігійную адукацыю. Першыя артыкулы і вершы публікаваў на рускай мове ў газеце «Паўночна-Заходняя думка». Рэдактар шэрагу выданняў, сярод якіх «Пракламацыі 1905 года», зборнік артыкулаў аб яўрэйскім мастацтве і культуры і інш.
Амальтэя (спадарожнік)
Амальтэя — спадарожнік Юпітэра, найбуйнейшы ў сістэме Юпітэра пасля галілеевых спадарожнікаў.
Адкрыццё і назва
Амальтэя была адкрыта Эдуардам Барнардам 9 верасня 1892 года. Яна стала апошнім спадарожнікам, адкрытым з дапамогай непасрэднага назірання (а не метадам фатаграфіі) і першым спадарожнікам Юпітэра, выяўленым пасля адкрыцця галілеевых спадарожнікаў ў 1610 годзе.
Амальтэя названая ад імя персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі - казы (у больш позніх варыянтах міфа - німфы), якая выгадавала малаком немаўля-Зеўса (у рымскім пантэоне - Юпітэра), хаваецца ад гневу свайго бацькі Кронаса (у рымскім пантэоне - Сатурна).
Свята-Георгіеўская царква (Рагава)
Свята-Георгіеўская царква — колішні праваслаўны храм у в. Рагава (Мінскі раён).
Гісторыя
Уніяцкая царква была пабудавана ў 1814 г. у цэнтры вёскі намаганнямі Мельхіёра Валадковіча, маршалка Вілейскага павета. Драўляная царква была адрамантавана ў 1844 годзе. Была зроблена новая страха, сцены ашалявалі дошкамі.
Капліца
Таксама пры мясцовых могілках у 1814 была пабудавана драўляная капліца, што мела прастол у імя св. Іаана Хрысціцеля.
NGC 776
NGC 776 (іншыя абазначэнні — UGC 1471, MCG 4-5-28, ZWG 482.37, IRAS01570+2323, PGC 7560) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 3038
IC 3038 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Усходне-Грэнландскае цячэнне
Усходне-Грэнландскае цячэнне — халоднае паверхневае цячэнне Паўночнага Ледавітага акіяна, працяг цячэння, якое перасякае Арктычны басейн. Праходзіць з поўначы на поўдзень каля ўсходняга берага Грэнландыі. Шырыня 350—540 км.
Тэмпература вады каля берагоў Грэнландыі ніжэй за 0 °C, на ўсходняй ускраіне летам да 2,4 °C. Скорасць да 0,9 км/гадз. Салёнасць 32-33 ‰. Круглы год нясе льды Арктычнага басейна, у летнія месяцы — айсбергі.
Эдвард Эмерсан Барнард
Эдвард (Эдуард) Эмерсан Барнард (Edward Emerson Barnard; 16 снежня 1857, Нашвіл, штат Тэнесі, — 6 лютага 1923, Уільямс-Бі, штат Вісконсін) — амерыканскі астраном-назіральнік, член Нацыянальнай акадэміі навук у Вашынгтоне. У 1887—1895 астраном Лікскай абсерваторыі. Вёў назірання планет і слабых зорак. Атрымаў шматлікія здымкі Млечнага Шляху і туманнасцяў. Вядомы вывучэннем цёмных туманнасцяў. У 1892 г. адкрыў Амальтэю — V спадарожнік Юпітэра. У 1916 г. адкрыў названую яго імем зорку Барнарда.
Плошча Антонія Тызенгаўза (Гродна)
Плошча Антонія Тызенгаўза — адна з галоўных плошчаў у цэнтральнай частцы Гродна. Размешчана на стыку вуліц Горкага і Дзяржынскага, мяжуе з плошчай Леніна.
Назва адноўлена ў пач. 1990-х. Названа ў гонар гарадзенскага старосты Антонія Тызенгаўза
Гісторыя
Старыя назвы:
У 1980-я гады плошча была пашыраная больш як удвая - было часткова засыпана рэчышча Гараднічанкі. У 1990-я плошча была падзелена. Старой частцы была вернута імя Тызенгаўза, а новая засталася плошчай Леніна.
Цікавыя аб'екты
Захаваліся:
Знішчаны:
Іршаўскі раён
Іршаўскі раён (Іршавський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Закарпацкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Іршава (Іршава).
Утвораны 22 студзеня 1946 года. Насельніцтва раёна на года складае 99988 чалавек, плошча — 944,47 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 25 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 46 сёлаў.
Матэматычны маятнік
У рэальных умовах мадэллю матэматычнага маятніка добра апісваюцца малыя ваганні масіўнага (напрыклад, металічнага) шарыка, падвешанага на нітцы, даўжыня якой значна перавышае яго памеры.
Ваганні матэматычнага маятніка
Разглядаючы ваганні матэматычнага маятніка, адхіленне маятніка ад становішча раўнавагі будзем характарызаваць вуглом θ, які ўтварае нітка з вертыкаллю.
Пасля адхілення маятніка на яго дзейнічаюць дзве сілы: накіраваная вертыкальна ўніз сіла цяжару mg і накіраваная ўздоўж ніткі сіла пругкасці. Пад дзеяннем гэтых сіл цела рухаецца па дузе акружнасці да ўстойлівага становішча раўнавагі.
Пры гарманічных (малых) ваганнях перыяд Т матэматычнага маятніка не залежыць ад амплітуды ваганняў: дзе L — даўжыня матэматычнага маятніка, g — паскарэнне свабоднага падзення. Выкарыстоўваецца ў прыладах для вызначэння паскарэння свабоднага падзення, ваганняў зямной кары і ў іншых гравіметрычных вымярэннях.
Ураўненне ваганняў
Ваганні матэматычнага маятніка апісваюцца звычайным дыферэнцыяльным ураўненнем віду дзе \omega ― дадатная пастаянная, якая вызначаецца выключна параметрамі маятніка. Невядомая функцыя x(t) ― гэта вугал адхілення маятніка ў момант t ад ніжняга становішча раўнавагі, выражаны ў радыянах; дзе L ― даўжыня падвеса, g ― паскарэнне свабоднага падзення.
Ураўненне малых ваганняў маятніка каля ніжняга становішча раўнавагі (т. зв. гарманічнае ўраўненне) мае выгляд:
Шабуня
Шабуня — беларускае прозвішча.
Гістарычны горад Сукотаі
Гістарычны горад Сукотаі (ці Сукхотхай อุฑยามประาสฅร้ลุา์บบทีย) — гістарычны помнік з мноствам храмаў у паўночнай частцы Тайланда, сталіца сярэднявечнага каралеўства Сукхотхаі XIII—XIV стагоддзяў. Размешчаны ў 12 км ад аднайменнага горада Сукхотхай, сталіцы аднайменнай правінцыі.