cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аперацыя «Дзіцячы пад’ёмнік»
Калі амерыканскі бізнесмен Роберт Маколі даведаўся, што эвакуацыя можа расцягнуцца яшчэ на тыдзень з-за адсутнасці ваенна-транспартных самалётаў, ён замовіў чартарны самалёт Boeing 747 ад Pan Am і арганізаваў эвакуацыю 300 бездаглядных дзяцей, заклаўшы свой дом, каб аплаціць гэты рэйс.
Аперацыя атрымала сумную вядомасць у асноўным з-за авіякатастрофы, якая адбылася ў першы яе дзень. Экіпаж, які вылецеў з Сайгона C-5 з больш чым 300 пасажырамі на борце выпрабаваў выбуховую разгерметызацыю і павярнуў назад, аднак экіпаж не здолеў давесці самалёт да аэрадрома. Самалёт здзейсніў аварыйную пасадку на рысавым полі, падчас якой загінула 155 чалавек (у тым ліку 78 дзяцей).
Нягледзячы на трагедыю, аперацыя была працягнута і завяршылася без далейшых здарэнняў. Катастрофа C-5 у красавіку 1975 года з’яўляецца адной з найбольш вядомых авіякатастроф В’етнамскай вайны. У некаторых крыніцах памылкова паказваецца, што на борце C-5 знаходзіліся амерыканскія салдаты або прыхільнікі паўднёвав’етнамскага рэжыму, якія пакідалі краіну.
Лаўр (Шкурла)
Мітрапаліт Лаўр (свецкае імя: Васілій Міхайлавіч Шкурла;, Ладамірава, Чэхаславакія (зараз — Славакія) — , Джорданвіль, штат Нью-Ёрк, ЗША), епіскап Рускай праваслаўнай царквы за мяжой, у 2001—2008 — першаіерарх РПЦЗ, мітрапаліт Нью-Йоркскі і Усходне-Амерыканскі.
Нарадзіўся ў русінскай сям'і. У 1939 годзе паступіў у мясцовы Пачаеўскі манастыр, які ў 1944 годзе быў перанесены спачатку ў Братыславу, затым у Германію і Швейцарыю, а ў 1946 годзе ў ЗША. З 1944 — паслушнік, з 1947 — расафорны манах, з 1948 — манційны манах, названы ў гонар святога мучаніка Лаўра.
У 1950 узведзены ў сан іерадзякана, у 1954 — у сан іераманаха. З 1954 года выкладчык Свята-Троіцкай духоўнай семінарыі (выкладаў дагматычнае багаслоўе і кананічнае права). У 1959 узведзены ў сан ігумена, у 1964 — у сан архімандрыта.
У 1967 годзе ўзведзены ў епіскапа Манхэтэнскага, вікарыя Усходне-Амерыканскай епархіі, з 1976 настаяцель Свята-Троіцкага манастыра ў Джордавіле, рэктар духоўнай семінарыі, у 1981 годзе ўзведзены ў сан архіепіскапа.
У 2000 годзе прызначаны намеснікам першаіерарха РПЦЗ. На Архіерэйскім Саборы РПЦЗ 17-27 кастрычніка 2001 быў абраны Першаіерархам Рускай Праваслаўнай Царквы За Мяжой, мітрапалітам Усходне-Амерыканскім і Нью-Йоркскім. 17 мая 2007 у Храме Хрыста Выратавальніка ў Маскве сумесна з Патрыярхам Маскоўскім і всея Русі Алексіем падпісаў Акт аб кананічных зносінах — дакумент, які паклаў канец падзелу Рускай Царквы.
NGC 6725
NGC 6725 (іншыя абазначэнні — PGC 62692, ESO 183-36, AM 1857-535) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іакаў (Касцючук)
Іакаў (Jakub Kostiuczuk, Ян Касцючук; нар., Нараў, Польшча), архіерэй Польскай праваслаўнай царквы, епіскап Беластоцкі і Гданьскі.
Біяграфія
Скончыў электратэхнікум у Беластоку. У 1987 годзе паступіў у Супрасльскі Свята-Благавешчанскі манастыр, дзе быў узведзены ў сан дыякана. У 1989 годзе ўзведзены ў сан іерэя. У 1992 годзе скончыў Маскоўскую духоўную акадэмію. У 1993 годзе прыняў манаскі пострыг.
З 1995 года выкладае ў Хрысціянскай Багаслоўскай Акадэміі ў Варшаве. У 1998 годзе стаў намеснікам Свята-Благавешчанскага манастыра ў Супраслі, духоўнікам Брацтва Праваслаўнай Моладзі. У тым жа годзе ўзведзены ў сан епіскапа Супрасльскага. У 1999 прызначаны епіскапам Беластоцкім і Гданьскім.
Музыка сфер
Му́зыка сфер — антычнае вучэнне аб гармоніі Космаса, якое ўпершыню згадваецца у філасофіі Піфагора. Уяўляе сабой тэорыю, згодна з якой асноўныя планеты (да якіх, па тагачасных уяўленнях, далучаліся таксама Сонца і Месяц) у працэсе свайго руху выдаюць пастаянны гарманічны гук, альбо музыку, якую людзі не чуюць, бо звыклі да яе з пачатку жыцця.
У далейшым канцэпцыя музыкі сфер атрымала сваё развіццё ў творах Платона, Арыстоцеля, іншых антычных філосафаў, а таксама ў сярэдневяковай філасофіі.
Мярніца
Мярні́ца (, Мерница) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Тэвельскага сельсавета.
Марк Сяргеевіч Харытонаў
Марк Сяргеевіч Харытонаў (Марк Серге́евич Харито́нов; нар., Жытомір, Украінская ССР) — рускі пісьменнік, эсэіст, паэт і перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся 30 жніўня 1937 года ў Жытоміры ў сям’і служачых. У 1960 годзе скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута. Працаваў настаўнікам, адказным сакратаром у шматтыражнай газеце, рэдактарам у выдавецтве. З 1969 года — свабодны літаратар, зарабляў у асноўным перакладамі.
У цяперашні час жыве ў Маскве.
Творчасць
Прозу піша з 1963 года, у друку дэбютаваў як празаік аповесцю «Дзень у лютым». Першая кніга (зборнік аповесцяў таго ж назвы) выйшла ў 1988 годзе. Член Саюза пісьменнікаў Расіі і рускага ПЭН-клуба.
З 2002 года вершы друкаваліся ў часопісах «Знамя», «Арион», «Иерусалимский журнал», «Зарубежные записки».
Перакладаў з нямецкай творы Томаса Мана, Стэфана Цвэйга, Франца Кафкі, Эліяса Канеці, Германа Гесэ і іншых.
Проза і эсэістыка Харытонава перакладзеная на англійскую, французскую, чэшскую, нямецкую, галандскую, партугальскую, кітайскую, японскую, шведскую, сербскую і венгерскую мовы.
Лейтман
Лейтман — прозвішча.
МіГ-29
Гісторыя
У жніўні 1983 першыя серыйныя МіГ-29 пачалі паступаць у ВПС СССР. З пачатку 1985 першыя два авіяпалка на МіГ-29 дасягнулі аператыўнай гатоўнасці. У 1988 МіГ-29 быў упершыню прадстаўлены на міжнародным авіясалоне ў Фарнборо. Гэты тып знішчальнікаў актыўна пастаўляўся на экспарт у мноства краін. Было распрацавана і выпушчана мноства розных мадыфікацый, уключаючы палубныя знішчальнікі МіГ-29К. Усяго да 1991 было выраблена каля 800 МіГ-29.
Недахопы
Яшчэ ў 2009 годзе Міністэрства абароны Расіі прызнала, што каля 200 з 300 знішчальнікаў МіГ-29, якія знаходзяцца на ўзбраенні ВПС Расіі - не могуць падняцца ў паветра з-за карозіі хваставога апярэння. Пазней камісія ВПС устанавіла, што карозія хваставога апярэння ўразіла не менш за 80% усіх МіГ-29.
Ота фон Эміх
Ота фон Эміх (Otto von Emmich;, Міндэн — , ) — германскі ваенны дзеяч, генерал пяхоты.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Міндэне ў 1848 годзе, у 1866 годзе паступіў на службу ў армію, у 55-ы пяхотны полк. Удзельнічаў у франка-прускай вайне. З 1872 года ад’ютант розных пяхотных падраздзяленняў. У 1897 годзе прызначаны камандзірам 114-га пяхотнага палка, у 1905 годзе камандзір 10-й пяхотнай дывізіі. У 1909 годзе з’яўляўся камандзірам 10-га армейскага корпуса, з якім уступіў у Першую сусветную вайну. Пасля пачатку баявых дзеянняў Эміх узначаліў зводны атрад нямецкіх войскаў (Мааская армія), якая штурмавала бельгійскую крэпасць Льеж. Пасля ўзяцця горада, першым з германскіх генералаў быў удастоены ўзнагароды Pour le Mérite падчас Першай сусветнай вайны. У пачатку 1915 года корпус Эміха быў перакінуты на Усходні фронт і ўвайшоў у склад 11-й арміі. Эміх прыняў удзел у паспяховай аперацыі па прарыву рускага фронту ў Горліцы. Актыўны ўдзельнік Люблін-Холмскай бітвы ў ліпені 1915 года.
Абу-Муса
Абу-Муса (, أبو موسى‎) — востраў у Персідскім заліве. Кантралюецца Іранам, што аспрэчваецца з боку Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў. Плошча — 12,8 км². Насельніцтва (2016 г.) — 4 213 чалавек.
Геаграфія
Паверхня Абу-Мусы ўзвышаецца ў сярэднім на 46 м над узроўнем мора. Найвышэйшы пункт — гара Халва (110 м). На востраве некалькі калодзежаў з пітной вадой, якіх у наш час не хапае для забеспячэння насельніцтва. Таму частка вады паступае з апрасняльных станцый. На востраве здабываюць аксіды жалеза.
Клімат субрапічны, значна болей вільготны, чым на суседнім Аравійскім паўвостраве або на поўдні Ірана.
Гісторыя
Як паказалі археалагічныя даследаванні іранскіх навукоўцаў у 2012 годзе, Абу-Муса быў населены ўжо ў эпоху Сасанідаў. Згодна версіі, прынятай у арабскіх краінах, сваю назву ён атрымаў ад імя аднаго з вучняў Магамета, які спыняўся на ім у 643 годзе. Згодна іранскай версіі, Абу-Муса — гэта або скажоная арабскі варыянт персідскай назвы گپ‌سبزو‎ («зялёная зямля»), або скажонае імя пасяленца эпохі Зендаў. Так ці інакш, у нашы дні абодвы бакі афіцыйна выкарыстоўваюць толькі назву Абу-Муса.
З пачатку XX стагоддзя свае прэтэнзіі на востраў высунулі Іран і эмірат Шарджа. У 1908 годзе Іран уздымаў над Абу-Мусой свой сцяг, у 1964 годзе высаджваў на ім свае ваенныя фарміраванні. Аднак з-за пазіцыі Вялікабрытаніі, што падтрымоўвала Шарджу, гэтыя спробы аказаліся няўдалымі.
30 лістапада 1971 года ў сувязі з вывадам брытанскіх войск і пры падтрымцы эміра Рас-эль-Хаймы іранскія ваенныя зноў занялі Абу-Мусу і абвясцілі яго часткай іранскай правінцыі Хармазган. Аб’яднаныя Арабскія Эміраты абвясцілі аб сваіх прэтэнзіях на востраў у Радзе Бяспекі ААН. Пры пасрэдніцтве Вялікабрытаніі Іран і Шарджа прынялі мемарандум аб узаемаразуменні. Згодна яму Іран атрымаў права размяшчаць на востраве свае войскі, а Шарджа — мець аддзел паліцыіі. Абу-Муса быў фактычна падзелены на 2 часткі. Большая па тэрыторыі паўночная частка апынулася пад кантролем Ірана і склала абвешчаны горад Абу-Муса. Меньшая паўднёвая была абвешчана портам Абу-Муса пад кантролем Шарджы. Пры гэтым Іран працягваў разглядаць увесь востраў як частку сваёй краіны, а дамоўленасць з Шарджай — толькі як партнёрскую саступку.
У 1992 годзе іранскія ваенныя арыштавалі на востраве грамадзяніна ААЭ і стварылі цяжкасці для дзеянняў паліцыі Шарджы, што стала зачэпкай для пратэстаў з боку ААЭ і звароту за дапамогай да трэціх бакоў, у тым ліку ЛАД. Іран працягвае настойваць на тым, што Абу-Муса з'яўляецца часткай яго тэрыторыі і адмаўляецца ад перагавораў аб перадачы вострава Шарджы або кампенсацыі за занятыя тэрыторыі.
Інфраструктура
Абу-Муса з'яўляецца важным стратэгічным пунктам, дзе сканцэнтраваны значныя ваенныя сілы Корпуса Вартавых Ісламскай рэвалюцыі і арміі Ірана. Для садзейнічання хуткаму росту насельніцтва Іран увёў значныя падатковыя і транспартныя льготы для астравіцян, дазволіў ім бясплатны ўвоз аўтамабіляў. Грамадзяне Ірана, якія пражылі на Абу-Мусе болей за 3 гады, маюць права паступлення без экзаменаў і бясплатнага навучання ў вышэйшых навучальных установах Хармазгана. Акрамя таго, была створана сучасная інфраструктура, якая ўключае дарогі, шпіталь, школу, порт, аэрапорт, дробную прамысловасць. Іранскія ваенныя патрулі свабодна наведваюць усе часткі вострава. Каля 300 грамадзян ААЭ жывуць на поўдні ў значна горшых умовах, паколькі Іран блакуе перабудову мясцовай інфраструктуры. Яны не маюць права вольнага наведвання іранскай часткі і рыбалоўства ў навакольных водах без спецыяльнага дазволу.
Пахары
Пахары (саманазва: पहाड़ी, літаральна «жыхары пагоркаў») — індаарыйскі народ у Гімалаях. Жывуць на поўначы поўначы Індыі і ў Непале. Агульная колькасць (2022 г.) — каля 9 млн чалавек.
Паходжанне
Слова пахары можа азначаць любога горца, незалежна ад яго этнічнай прыналежнасці. Але звычайна так называюць толькі горцаў індаарыйскага паходжання, якія моўна адрозніваюцца ад суседдзей, што гутараць на дардскіх і сіна-тыбецкіх мовах. Назва пахары прыйшла звонку. Самі пахары часцей карыстаюцца назвамі сваёй мясцовасці і, асабліва ў Кумаоне і Непале, назвамі сваёй рэлігійнай або каставай групы.
Лічыцца, што пахары паходзяць ад розных груп індаарыйцаў, якія з ведычнага перыяда да позняга сярэднявечча па розных прычынах мігрыравалі ў Гімалаі. Тым не меней, яны маюць пэўнае культурнае і лінгвістычнае падабенства.
Культура
Асноўны традыцыйны занятак — сельская гаспадарка. Распаўсюджана земляробства на штучна тэрасаваных схілах. Вырошчваюць рыс, ячмень, проса, тытунь, садавіну, гародніну, опіумны мак і г. д. Трымаюць буйвалаў, кароў, коз, авечак. Асаблівасцю пахары з'яўляецца тое, што зямля звычайна належыць прадстаўнікам вышэйшых каст брахманаў і кшатрыяў. Яны самі апрацоўваюць палеткі, прыцягваюць да працы прадстаўнікоў ніжэйшых каст толькі ў выключных абставінах. Тым не меней, землеўласнікі шчыльна звязаны з ніжэйшымі кастамі гандляроў і рамеснікаў, сем'і якіх выступаюць у якасці іх кліентаў. Нават у нашы дні разлікі часта адбываюцца не на аснове грашова-рынкавых адносін, а дзякуючы абмену паслугамі. Пры гэтым ніжэйшыя касты часцей трапляюць у пазыковую залежнасць. Жанчыны працуюць нароўні з мужчынамі. Апошнія бяруць на сябе найбольш складаныя клопаты — апрацоўку глебы плугам, будаўніцтва тэрас і каналаў, вырубку лесу і інш.
Пахары жывуць у адносна невяліких вёсках з насельніцтвам меней за 350 чалавек. Вёскі будуюць на адкрытых схілах гор у месцах з надзейнымі крыніцамі пітной вады. Узводзяць чатырохкутныя выцягнутыя хаціны з камянёў і гліны. Жытло часта мае болей за 1 паверх. Дахі крыюць каменнай або драўлянай дахоўкай. Для абароны ад землятрусаў сцены ўмацоўваюць тоўстымі бярвеннямі. Характэрная ўнутраная асаблівасць — вялікія гасцёўні тыбары. У іх прымаюць наведвальнікаў. Астатнія пакоі адчынены толькі для чальцоў сям'і. Землеўласнікі часцяком будуюць маленькія хаціны чаан каля палеткаў або ў якасці летняга жытла, якое знаходзіцца вышэй ў гарах, і такім чынам абмінаюць спякоту.
Грамадства падзялена на замкнёныя касты. Яны маюць пэўную прафесійную спецыялізацыю, але з-за вялікай колькасці прадстаўнікоў вышэйшых каст (у некаторых раёнах кшатрыі складаюць ад 75% да 90% насельніцтва) іх рэчаісная спецыялізацыя не магчыма. Касты падзяляюцца на экзагамныя роды, дзе адлік сваяцтва вядзецца выключна па мужчынскай лініі. Роды ўключаюць пашыраныя сем'і. Апошнія ўтвараюцца з прадстаўнікоў некалькіх пакаленняў. Часцяком браты пасля смерці бацькі працягваюць жыць разам з-за недахопу зямлі або з-за патрэбы ва ўзаемнай дапамозе. Сярод заходніх пахары сустракаецца паліандрыя, калі некалькі братоў жэняцца на адной жанчыне. Нярэдкія выпадкі палігініі, калі некалькі сясцёр выбіраюць аднаго мужа.
У адрозненні ад іншых рэгіёнаў Паўднёвай Азіі пасагі амаль не распаўсюджаны. Затое сярод прадстаўнікоў пэўных каст практыкуецца выкуп за нявесту. Хаця галоўным у сям'і лічыцца мужчына, жанчыны пахары маюць дастаткова высокі сацыяльны статус, карыстаюцца правамі на развод і шлюб у выніку ўдоўства. Дзяцей кормяць матчыным малаком да 3, а часам і да 5 гадоў. З-за пашыранасці дзіцячай працы пахары часта абмяжоўваюцца толькі пачатковай адукацыяй.
Прадстаўнікі ніжэйшых каст пахары вядомы як выдатныя разьбяры, ювеліры і музыкі. Народныя святы звязаны з культавым штогадовым цыклам.
Рэлігія
Большасць вернікаў спавядае індуізм. Акрамя агульнага індуісцкага пантэона, часцяком шануюць мясцовых багоў, якія абвяшчаюцца аватарамі Шывы, Дургі, Лакшмі, Брахмы і г. д. Распаўсюджаны хатні культ продкаў. Асаблівая пашана надаецца героям «Махабхараты». Яны разглядаюцца як продкі вышэйшых каст. Так, заходнія пахары тлумачаць паліандрыю як звычай, які існаваў у іх з часоў Пандаваў. Разам з брахманамі — служкамі храмаў, існуюць прадракальнікі, астролагі, экзарцысты і лекары, што могуць належыць да любой касты.
Іслам распаўсюджаны значна радзей, чым індуізм. Прычым, многія мусульмане — прыхільнікі суфізму.
Дубраўская сярэдняя школа
1903—1991
Згодна архіўных дадзеных школа ў вёсцы Сінча была адкрыта ў 1903 годзе. Гэта была школа царкоўнай граматы, дзе вывучалі Закон Божы, арыфметыку, пісьмо і чытанне па кнізе «Сеятель». Першымі настаўнікамі былі: Пілуй Іван Сцяпанавіч, Копшык Соф’я, Матусевіч Марыяю.
Пасля 1917 года школа атрымала статус пачатковай. Па дадзеным архіва ў 1921—1923 гг. Настаўнікамі ў школе працавалі Тарасевіч Стэфан і Крывіцкі Кіпрыян Сямёнавіч.
У 1931 годзе школа была пераўтворана ў сямігадовую. У гады Другой сусветнай вайны школа не дзейнічала. Пасля вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1944 годзе ў Сінчы зноў пачала працаваць пачатковая школа, затым з 1948 навучальнага года сямігодка, а ў 1962 годзе Сінчанская школа стала васьмігадовай.
1991
Дубраўская сярэдняя школа пачала дзейнічаць з 1991 года. Першы выпуск-1992 год. Колькасць выпускнікоў за 27 гадоў — 308.З іх медалістаў − 13 з залатой медаллю — 4,з сярэбранай — 9. 37 выпускнікоў абралі прафесію педагога. З іх 4 працуюць ДУА «Дубраўская сярэдняя школа». У школе на 1 верасня 2018 года навучаецца 90 вучняў.
Петрапаўлаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Петрапаўлаўка — сяло ў Барадуліхінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Петрапаўлаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 633877100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1201 чалавек (591 мужчына і 610 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1160 чалавек (567 мужчын і 593 жанчыны).
V Форум рэгіёнаў Беларусі і Расіі
V Форум рэгіёнаў Беларусі і Расіі — міжнародны форум, які прайшоў у Магілёве 11—12 кастрычніка 2018 года. Арганізатарам форуму выступаюць Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі і Савет Федэрацыі Федэральнага Сходу Расіі пры садзейнічанні Магілёўскага аблвыканкама.
У час форуму адбыліся пасяджэнні міжпарламенцкай камісіі Савета Рэспублікі і Савета Федэрацыі па міжрэгіянальным супрацоўніцтве, Савета дзелавога супрацоўніцтва, былі арганізаваны секцыйныя пасяджэнні, прайшоў Тыдзень інтэграцыі і супрацоўніцтва ў Магілёўскай вобласці, маладзёжны форум, выстава-кірмаш рамёстваў, турнір па хакеі з шайбай спартакіяды Саюзнай дзяржавы для дзяцей і юнацтва, серыя рэгіянальных і раённых мерапрыемстваў. Галоўнай падзеяй форуму стала пленарнае пасяджэнне на тэму «Прыярытэтныя напрамкі развіцця рэгіянальнага супрацоўніцтва як ключавога фактару інтэграцыі і саюзнага будаўніцтва».
12 кастрычніка, падчас перамоў Прэзідэнта Беларусі ​Аляксандра Лукашэнкі і Прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна, беларускі лідар сказаў, што бачыць, як Пуцін у Магілёве адчувае сябе як дома, «на гэтым шматку, можна сказаць, рускай зямлі… гэта такі горад, я бы нават сказаў, больш рускі, чым беларускі, гэта ўсход Беларусі». Пасля перамоў пачалося пленарнае паседжанне ў больш шырокім складзе.
Падрыхтоўка
Да Форуму рэгіёнаў была праведзена рэканструкцыя Палаца культуры вобласці з добраўпарадкаваннем прылеглай тэрыторыі, рэканструкцыя вуліцы Якубоўскага і пуцеправода цераз чыгуначныя пуці, аднавілася будаўніцтва вучэбна-лабараторнага корпуса Беларуска-Расійскага ўніверсітэта, які шмат гадоў стаяў закансерваваным, узведзены Трыўмфальная арка на ўездзе з боку Мінска, лесвіца з каскадам у Падміколле, завершана рэканструкцыя музея Бялыніцкага-Бірулі, якая цягнулася 5 гадоў.
NGC 6726
NGC 6726 (іншае абазначэнне — ESO 396-N13) — адбівальная туманнасць у сузор’і Паўднёвая Карона.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гродзенскі гусарскі лейб-гвардыі полк
Гродзенскі гусарскі лейб-гвардыі полк, вайсковае падраздзяленне Расійскай імперыі. Створаны на правах маладой гвардыі ў 1824 годзе з палякаў, якія служылі ў 1-й, 2-й і 3-й гусарскіх і Літоўскай уланскай дывізіі.
Ніжнія чыны палка камплектаваліся з брунетаў з невялікімі бародкамі. Агульная палкавая масць коняў — каракавая (у трубачоў без метак). Масці адрозніваліся па эскадронах: 1-й эскадрон — чыста каракавыя, 2-й эскадрон — каракавыя беланогія, 3-й эскадрон — каракавыя са зорачкай, 4-й эскадрон — тыя, якія не падыходзілі ў іншыя эскадроны, 5-й эскадрон — светла-каракавыя, 6-й эскадрон — каракавыя беланогія з зорачкай і меткамі. За адметнасць у польскім паходзе 1831 года палку нададзены правы старай гвардыі. З 1864 меў дыслакацыю ў Варшаве. У 1910 пераіменаваны ў лейб-гвардыі Гродзенскі гусарскі Імператрыцы Германскай і Каралевы Прускай Аўгусты-Вікторыі полк, у 1914 годзе, пасля пачатку вайны, вернутая папярэдняя назва. У 1915 годзе пераіменаваны ў лейб-гвардыі Гродзенскі гусарскі Яго Імператарскай Вялікасці Вялікага Князя Паўла Аляксандравіча полк, у 1917 годзе пераіменаваны зноў у лейб-гвардыі Гродзенскі гусарскі полк. У 1918 годзе расфарміраваны.
Полк мае наступныя ўзнагароды:
Прэзідэнцкая бібліятэка Рэспублікі Беларусь
Прэзідэнцкая бібліятэка Рэспублікі Беларусь (рус. Президентская библиотека Республики Беларусь, афіцыйная назва — Дзяржаўная ўстанова «Прэзідэнцкая бібліятэка Рэспублікі Беларусь») — адна з буйнейшых навуковых бібліятэк Рэспублікі Беларусь. Размешчана ў будынку Дома Урада ў Мінску.
1917—1941
7 лістапада 1933 г. ў Мінску ўвялі ў строй будынак Дома Урада, куды пераехалі ЦВК і СНК, наркаматы і іншыя рэспубліканскія арганізацыі. На базе іх даведкавых бібліятэк па пастанове СНК БССР ад 10 снежня 1933 г. (№ 1993) было адкрыта «Аддзяленне Дзяржаўнай бібліятэкі і Бібліяграфічнага інстытута імя У. І. Леніна пры Доме Ураду». З гэтага моманту пачалося планамернае бібліятэчнае абслугоўванне дзяржаўнага апарату БССР.
Цвёрдага дакументальнага пацвярджэння самастойнасці бібліятэкі да сакавіка 1938 г. не знойдзена. У адпаведнасці з пастановай Прэзідыума Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта БССР ад 17 сакавіка 1938 г. Урадавай бібліятэцы надаецца імя А. М. Горкага. Важнай вехай у развіцці бібліятэкі можна лічыць стварэнне Савета бібліятэкі. Старшынёй Савета бібліятэкі стаў першы намеснік Старшыні СНК І. А. Захараў. У склад Савета ўваходзілі прадстаўнікі Прэзідыума Вярхоўнага Савета, Дзяржплана, камісарыятаў лёгкай, харчовай і іншых прамысловасцей. Фінансаванне бібліятэкі ажыццяўляў Наркамфін БССР, а гаспадарчае забеспячэнне — кіраўніцтва Дома Урада. У гэты перыяд чытальная зала і абанемент былі адчынены да 23 гадзін 45 хвілін, уключаючы суботу і нядзелю. Да таго часу чытальная зала па сваім дапаможным фондзе, даведкавым апараце і абсталяванні была ў ліку лепшых у рэспубліцы. Да 1938 г. бібліятэкай карысталіся 2800 чытачоў. Даваенны фонд бібліятэкі дасягнуў 250 тыс. адзінак захоўвання, у тым ліку 80 тыс. экзэмпляраў кніжнага фонду.
1941—1960
У гады Вялікай Айчыннай вайны фонд бібліятэкі быў разрабаваны і практычна поўнасцю знішчаны. Пытанне аб аднаўленні бібліятэкі вырашалася яшчэ да вызвалення Мінска. Савет Народных Камісараў БССР 27 чэрвеня 1944 г. прыняў пастанову «Аб аднаўленні дзейнасці бібліятэкі СНК БССР». А 8 ліпеня 1944 г. Саўнаркамам БССР быў зацверджаны яе пастаянны штат, наладжана атрыманне абавязковага экзэмпляра літаратуры з Цэнтральнага калектара навуковых бібліятэк. Урадавая бібліятэка імя А. М. Горкага першай сярод навуковых бібліятэк сталіцы ўлетку 1944 г. пачала працу ў вызваленым Мінску. На ранейшым месцы была адноўлена чытальная зала на 150 месцаў. Да 1946 г. у бібліятэцы абслугоўвалася 3000 чытачоў.
1944—1952 гг. — час інтэнсіўнага фарміравання фонду. Колькасць экзэмпляраў дасягае даваеннага ўзроўню. Кнігі набывалі ў насельніцтва, праз букіністычныя крамы. 15440 выданняў было адабрана з трафейных крыніц. Супрацоўнікі бібліятэкі выязджалі ў Маскву, Ленінград, Ерэван, Тбілісі, Баку з мэтай аднаўлення фонду Урадавай бібліятэкі Беларусі. Туды да вайны накіроўваўся беларускі абавязковы экзэмпляр. Вялікую дапамогу па аднаўленні кніжнага фонду аказалі Дзяржаўная бібліятэка СССР імя У. І. Леніна, Урадавая бібліятэка Саўміна СССР, Дзяржаўная публічная бібліятэка імя М. Е. Салтыкова-Шчадрына і іншыя бібліятэкі. За першы пасляваенны год бібліятэкай было зарэгістравана 66634 экзэмпляраў дакументаў. У інвентарнай кнізе № 1 14 кастрычніка 1944 г. была запісана кніга пад інвентарным нумарам «1»: Чехов А. П. «Водевили» (М., 1944).
У пасляваенны час бібліятэка ўзнаўляе культурна-масавую і асветніцкую працу. У сценах бібліятэкі арганізоўваюцца сустрэчы з дзеячамі культуры, паэтамі, пісьменнікамі, сярод якіх былі К. Сіманаў, А. Безыменскі, М. Галодны, С. Маршак, П. Броўка, М. Танк, І. Шамякін, І. Мележ, Я. Брыль і інш.
У пасляваенныя гады ўзраслі інфармацыйныя патрэбнасці спецыялістаў савецкіх, партыйных, гаспадарчых органаў, якія працавалі ў галіне аднаўлення народнай гаспадаркі. Фонд бібліятэкі стаў актыўна папаўняцца навукова-тэхнічнай дакументацыяй. У 1956 г. пры бібліятэцы быў створаны кабінет новай тэхнікі, які неўзабаве стаў цэнтрам тэхнічнай інфармацыі і бібліяграфіі ў рэспубліцы. Бібліятэка ажыццяўляла арганізацыйна-метадычнае кіраўніцтва сеткай тэхнічных бібліятэк, яе дзейнасць у гэтым напрамку курыравалася Дзяржаўным навукова-тэхнічным камітэтам Савета Міністраў БССР.
У 1950—1960 гг. бібліятэка актыўна вядзе навукова-даследчую работу ў галіне бібліяграфіі, канцэнтруючыся на падрыхтоўцы бібліяграфічных дапаможнікаў па эканамічнай тэматыцы, грамадска-палітычных пытаннях, савецкім будаўніцтве, актуальных пытаннях навукі і тэхнікі.
1960—1994
Да 1960 г. Урадавая бібліятэка імя А. М. Горкага стала адной з найбуйнейшых навуковых бібліятэк рэспублікі. У гэтым жа годзе адчыняецца міжбібліятэчны абанемент (МБА). А ў 1964 г. Урадавая бібліятэка з’явілася ініцыятарам стварэння «кальцавога» МБА. Паводле «Палажэння аб адзінай агульнадзяржаўнай сістэме МБА» «кальцавы» МБА аб’яднаў Дзяржаўную бібліятэку БССР імя У. І. Леніна, Фундаментальную бібліятэку АН БССР і Урадавую бібліятэку імя А. М. Горкага і стаў асновай стварэння рэспубліканскай сістэмы міжбібліятэчнага абслугоўвання бібліятэк усіх сістэм і ведамстваў.
У 1970 годзе Урадавая бібліятэка мае мільённы фонд дакументаў, развітую сістэму МБА, прафесійна арганізаваны даведкава-бібліяграфічны апарат. Няўхільна ўдасканальваецца інфармацыйнае абслугоўванне кіруючых кадраў рэспубліканскага апарату і працаўнікоў Саветаў, спецыялістаў народнай гаспадаркі. Вядзецца вялікая арганізацыйна-метадычная і навукова-бібліяграфічная праца. У 1970 г. Урадавую бібліятэку імя А. М. Горкага адносяць да навуковых бібліятэк першай катэгорыі.
У 70-80-ыя гады мінулага стагоддзя Урадавая бібліятэка актыўна ўсталёўвае дзелавыя кантакты. Сярод яе партнёраў — Дзяржаўная публічная навукова-тэхнічная бібліятэка, галіновыя навукова-тэхнічныя бібліятэкі краіны, Дзяржаўная бібліятэка БССР імя У. І. Леніна. Урадавая бібліятэка імя А. М. Горкага з’яўлялася актыўным членам Занальнага савета тэхнічных бібліятэк Прыбалтыкі, Беларусі і Калінінградскай вобласці.
Новы віток у развіцці бібліятэкі звязаны з узнікненнем сувярэннай беларускай дзяржавы. У адпаведнасці з распараджэннем Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі ад 26 верасня 1994 г. № 17рп Урадавая бібліятэка была перайменавана ў Прэзідэнцкую бібліятэку Рэспублікі Беларусь. З гэтага часу галоўнай задачай становіцца ўсебаковае бібліятэчна-інфармацыйнае забеспячэнне дзейнасці Прэзідэнта і яго Адміністрацыі, Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў і яго Апарату, Канстытуцыйнага суда Беларусі, Выканаўчага сакратарыяту СНД, міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, ведамстваў, арганізацый і мясцовых органаў кіравання. Індывідуальнае інфармаванне рэгулярна атрымліваюць супрацоўнікі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Савета Рэспублікі і Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў і інфармацыйныя службы гэтых устаноў.
== Аддзел старадрукаў і рэдкіх выданняў == Фонд рэдкай і каштоўнай літаратуры — асаблівы гонар бібліятэкі. У фондзе аддзела налічваецца звыш 30 тыс. асобнікаў.
Вылучаны калекцыі: Захоўваюцца часткі бібліятэк: Нясвіжскай Ардынацыі Радзівілаў (каля 200 асобнікаў); Супрасльскай бібліятэкі (каля 20 асобнікаў); Беларускага музея і бібліятэкі імя І. Луцкевіча ў Вільні; Рускай Тургенеўскай бібліятэкі ў Парыжы (каля 500 асобнікаў); Баркалабаўскага і Талачынскага кляштараў; выданні з бібліятэк прадстаўнікоў расійскай імператарскай фаміліі.
Сярод кніг на замежных мовах самымі старымі з’яўляюцца выданні XYIII стагоддзя на лацінскай і французскай мовах. Гэта таксама прыжыццёвыя выданні І. Гётэ, Э. Бярнштэйна, Э. Ажэшкі, Р. Рыльке, Ф. Шлосера. Прадстаўляюць цікаўнасць першыя выданні «Споведзі» (1782) Ж. Ж. Русо, «Усеагульнай геаграфіі» Ж. Ж. Элізе Рэклю. Значную каштоўнасць уяўляюць «Беларускі архіў старажытных грамат» (1824), «Збор старажытных грамат гарадоў Мінскай губерніі» (1848), «Статут Вялікага княства Літоўскага» (1854).
Захоўваюцца часткі прыватных кнігазбораў беларускіх вучоных і грамадскіх дзеячаў, напрыклад, М. Каяловіча, В. Ластоўскага, П. Панамарэнкі, С. Новіка–Пяюна, Б. Эпімах–Шыпілы, Я. Карскага, А. Сапунова, Е. Раманава, У. Пічэты, К. Езавітава, М. Мялешкі і інш.
. У Прэзідэнцкую бібліятэку нашчадкамі П. Лепяшынскага перададзена яго асабістая бібліятэка ў складзе каля 3 тыс. асобнікаў. Сярод твораў мастацкай літаратуры багата прыжыццёвых выданняў Ф. Багушэвіча, М. Багдановіча, Я. Купалы, Я. Коласа, М. Гарэцкага.
Калекцыю беларускіх кніг 1917—1945 гадоў складаюць выданні Беларускай Народнай Рэспублікі, Заходняй і Савецкай Беларусі. У ліку рарытэтаў — «Кароткая гісторыя Беларусі» (1910) В. Ластоўскага, «Беларусь» (1919) А. Цвікевіча, «Беларускі лемантар» (1922) С. Некрашэвіча, працы У. Ігнатоўскага, К. Езавітава, А. і І. Луцкевічаў, Я. Лёсіка.
Значную каштоўнасць уяўляе калекцыя перыёдыкі. Бібліяграфічнымі рэдкасцямі з’яўляюцца камплекты першых беларускіх легальных газет «Наша доля» (1906) і «Наша ніва» (1906—1915), «Беларуская Рада» (1917), «Дзянніца» (1918—1919) і часопісаў «Саха» (1913—1914), «Крывіч» (1923—1927), «Калосьсе» (1935—1939). Гонар Прэзідэнцкай бібліятэкі складаюць каля 370 назваў беларускіх даваенных газет — ад рэспубліканскіх і абласных выданняў да «раёнак», ваенных, заводскіх і калгасных шматтыражак.
Звыш 1000 выданняў налічвае калекцыя кніг, падораных аўтарамі Саюзу беларускіх пісьменнікаў (з расфарміраванай у 2007 г. і перададзенай пераважна Прэзідэнцкай бібліятэцы бібліятэкі «Саюза»).
Зараз у бібліяграфічную рэдкасць ператварыліся і некаторыя бібліяграфічныя дапаможнікі, асабліва тыя, што прызначаліся для службовага карыстання і рабіліся на замову кіраўнікоў МУС або першых асоб дзяржавы.
Вадзім Мікалаевіч Шабека
Вадзі́м Мікала́евіч Шабе́ка (Вадим Николаевич Шебеко;  —, ) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, ваенны агент у ЗША і Германіі, гродзенскі губернатар і маскоўскі граданачальнік.
Біяграфія
Скончыў Пажаскі корпус (1884), быў выпушчаны карнетам у Кавалергардскі полк. У 1894 годзе скончыў Мікалаеўскую акадэмію Генеральнага штаба (па 1-ым разрадзе).
Чыны: камер-паж (1883), паручнік (1888), штабс-ротмістр гвардыі (1894), капітан ГШ (1894), падпалкоўнік (1899), палкоўнік (за адзнаку, 1903), флігель-ад’ютант (1904), генерал-маёр (за адзнаку, 1913) з залічэннем у Світу.
Служыў старэйшым ад’ютантам штаба 2-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі (1895—1896). У 1896—1899 гадах знаходзіўся ў распараджэнні ваеннага агента ў Канстанцінопалі. Затым займаў пасады ваеннага агента ў ЗША (1899—1901) і Германіі (1901—1905). У 1904—1905 гадах знаходзіўся пры германскім імператары.
У 1905 годзе вярнуўся ў Расію і служыў у Генеральным штабе (1905—1913). Затым займаў пасады Саратаўскага віцэ-губернатара (люты—кастрычнік 1913), Гродзенскага губернатара (1913—1916). У лютым 1916 года быў прызначаны маскоўскім граданачальнікам, у красавіку 1917 года — звольнены ад службы па прашэнні, з мундзірам і пенсіяй.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі эміграваў ва Францыю. У 1920-я—1930-я гады быў саўладальнікам чайнай з антыкварнай крамай «Баярскі церам» у цэнтры Парыжа.
Памёр у 1943 годзе ў Парыжы.
Сям’я
Першая жонка (з 20 жніўня 1908; Брусель)  — Маргарыта Карлаўна Кандрацьева (1871—1919), народжаная баранеса Шылінг, удава памочніка матэрыяльных службаў Прывіслінскіх чыгунак. Дзеці народжаныя да шлюбу:
Другая жонка — графіня Вера Уладзіміраўна Кляйнміхель (1877—1948), фрэйліна, дачка У. П. Кляйнміхеля, разведзеная княгіня Арбеліяні. Даводзілася Шабеку траюраднай сястрой. Аўтарка ўспамінаў, памерла ў Парыжы.
Узнагароды
Замежныя:
Самадыйскія мовы
Самады́йскія мовы — група ўральскіх моў, родныя мовы самадыйскіх народаў. Распаўсюджаны на поўначы Еўразіі (у межах Расіі).
Падзяляюцца на 2 галіны — паўночную і паўднёвую. Да паўночнай адносяць ненецкую мову, мовы энцаў і нганасанаў. Да паўднёвай — селькупскую мову, а таксама вымерлыя да нашага часу мовы саянскіх самадыйцаў.
Усе існуючыя самадыйскія мовы з'яўляюцца пісьмовымі. Пісьмовасць на аснове кірыліцы.
Мікалай Стэфан Пац
Біяграфія
З шляхецкага роду Пацаў, сын Стэфана і Ганны з Рудамінаў-Дусяцкіх, брат вялікага літоўскага канцлера Крыштафа Жыгімонта Паца.
Староста крычаўскі, раканцішскі, лаварышскі. Ваявода троцкі з 1651.
Разам з братам Крыштафам Пацам з 1660 належыў да прыдворнай прафранцузскай групоўкі, але як прыхільнік шляхецкіх вольнасцей і захавання ранейшага палітычнага ладу хутка адышоў ад яе. Дапамагаў брату ў кіраванні дзяржавай.
Кашталян віленскі з 1670, але праз колькі месяцаў развёўся з жонкай Тэадорай з Трызнаў, прыняў капланскія пасвячэнні і быў названы віленскім біскупам. Вельмі хутка ўвайшоў у канфлікт з віленскай капітулай, у выніку чаго капітула намагалася ў Рыме скасавання яго намінацыі. Праз гэта быў кансэкраваны на біскупа толькі ў 1681.
Іван Яўстаф’евіч Ферзен
Іван Яўстаф’евіч Ферзен (Иван Евстафьевич Ферзен;  — ) — ваенны дзеяч Расійскай імперыі, генерал ад інфантэрыі, граф. Удзельнічаў у руска-шведскай вайне 1788—1790, руска-польскай вайне 1792, падаўленні паўстання Т. Касцюшкі (бітва пры Мацяёвіцах, штурм Прагі, канчаткова разбіў Вавржэнецкага). Кавалер ордэна Святога Георгія II—IV класаў.
Бярэзінскі вал
Бярэзінскі вал — тэктанічная структура ў Светлагорскім, Жлобінскім і Акцябрскім раёнах Гомельскай вобласці, ва ўсходняй частцы Бярэзінскай прыбартавой ступені Прыпяцкага прагіну.
Выдзяляецца па паверхні саляноснай тоўшчы, найбольш выразана па паверхні галітавай падтоўшчы, прасочваецца ў надсалявых адкладах і затухае ўверх па разрэзе. Прымыкае з поўдня да Паўночна-Прыпяцкага разлому і зоны выкліньвання верхнесаляносных адкладаў. Аб’ядноўвае Коўчыцкі структурны нос, Кнышэвіцкі, Судавіцкі, Бярэзінскі купалы і Іскраўскую брахіантыкліналь.
Распасціранне вала паўночна-заходняе, блізкае да шыротнага, даўжыня 60 км, шырыня 4-6 км. На яго крылах паверхня саляноснай тоўшчы апускаецца на глыбіню 1000—1600 м. Бярэзінскі вал прасочваецца ў надсалявых дэвонскіх утварэннях, у трыясавых і вышэйляжачых адлюстроўваецца ўсходняя частка вала, заходняя пахавана.
Бярэзінскі вал сфарміраваўся ў выніку блокавых пасоўванняў і праяўлення салявой тэктонікі пераважна ў познім дэвоне.
Фёдар Васільевіч Касцяеў
Фёдар Васільевіч Касцяеў (20 лютага, Елгава, Курляндская губерня, Расійская імперыя — 27 верасня 1925, Масква) — рускі і савецкі палкаводзец.
NGC 6727
NGC 6727 (іншае абазначэнне — ESO 396-N14) — адбівальная туманнасць у сузор’і Паўднёвая Карона.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навасёлкі (Тэвельскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Тэвельскага сельсавета.
Хелуан
Хелуан (Хельван) — горад у Егіпце на беразе Ніла, паўднёвы прыгарад Каіра. Размешчаны непадалёк ад старажытных руін Мемфіса. Насельніцтва жыхароў (2006). Клімата-бальнеалагічны курорт. Клімат сухі (каля 40 мм ападкаў у год), з гарачым летам (сярэдняя тэмпература ліпеня 35,5 ° C). Сярэдняя тэмпературы снежні — 16,6 ° C, студзеня — 14,8 ° C, лютага — 16,5 ° C. Лячэбныя сродкі: сонечныя, паветраныя і пясочныя ванны; тэрмальныя (25—33 ° C) серавадародныя хларыдна-сульфатна-натрыевыя мінеральныя крыніцы, ваду якіх выкарыстоўваюць для ваннаў, пітва і інгаляцый.
Трыптафан
Трыптафа́н — (β-індоліламінапрапіонавая, або α-2-амінакіс-3-(1H-індол-3-іл) прапіонавая кіслата, скар.: Тры, Трп, Trp, W) — араматычная альфа-амінакіслата, C11H12N2O2. Існуе ў двух аптычна ізамерных формах — L і D і ў выглядзе рацэмата (DL).
Уяўляе сабой бясколерныя крышталі. Малекулярная маса 204,22, тэмпература плаўлення 293 °C.
L-трыптафан з'яўляецца пратэінагеннай амінакіслатой і ўваходзіць у склад бялкоў усіх вядомых жывых арганізмаў. Адносіцца да шэрагу гідрафобных амінакіслот, бо ўтрымлівае араматычнае ядро індолу. Удзельнічае ў гідрафобных і стэкінг-узаемадзеяннях. У арганізме чалавека і жывёл не сінтэзуецца, паступае з бялкамі ежы.
Біялагічная роля
Трыптафан — біялагічны папярэднік сератаніну.
Сератанін — адзін з асноўных нейрамедыятараў, так званы «гармон шчасця». Ён утвараецца із амінакіслаты трыптафану шляхам яе паслядоўнага 5-гідраксілявання ферментам 5-трыптафангідраксілазай (у выніку чаго атрымліваецца 5-гідроксітрыптафан) і затым дэкарбаксілявання атрыманага гідроксітрыптафану ферментам трыптафандэкарбаксілазай.
Нізкае ўтрыманне ў арганізме як сератаніну, так і трыптафану выклікае дэпрэсію, трывожнасць, бяссонне, разлады ўвагі, гіперактыўнасць, мігрэнь, галаўныя болі, напружанне.
Па меркаванню сучасных дактароў, для нармальнага функцыянавання арганізма неабходна ад аднаго да двух грамаў трыптафану ў суткі. Трыптафан утрымоўваецца ў такіх прадуктах, як грыбы, авёс, бананы, сушаныя фінікі, арахіс, кунжут, кедравы арэх, малако, ёгурт, тварог. Ён прысутнічае ў большасці раслінных бялкоў, асабліва багатыя на яго соевыя бабы.
Табліца — Утрыманне трыптафану ў некаторых прадуктах харчавання.
Трыптафан — цудоўнае натуральнае снатворнае. Малако на ноч паляпшае сон менавіта за кошт трыптафану.
Спажыванне пратэінавай ежы, аднак, не адбіваецца на падвышэнні утрымання сератаніну ў мозгу. Прычынай гэтага з'яўляецца наяўнасць гематаэнцэфалічнага бар'ера, які лімітуе паступленне ў мозг буйных малекул. Пры пераварванні пратэінавай ежы вызваляецца некалькі амінакіслот, падобных па памерах да трыптафана і канкуруючых з ім у перасоўванні ў мозг. Як ні дзіўна гэта гучыць, каб у мозг патрапіла больш трыптафану, трэба есці тое, што амаль цалкам складаецца з вугляводаў,- такія, напрыклад, прадукты, якія змяшчаюць складаныя вугляводы, як хлеб, рыс, паста, ці чыстыя вугляводы: сталовы цукар ці фруктозу. Ежа, узбагачаная вугляводамі, стымулюе вылучэнне з падстраўнікавай залозы інсуліну, які рэгулюе ўтрыманне цукру ў крыві, што цыркулюе ў арганізме. Апроч гэтай асноўнай функцыі інсулін выконвае шэраг іншых — у прыватнасці, ён стымулюе сінтэз у тканінах цела бялкоў з амінакіслот, якія змяшчаюцца ў крыві. Канкурэнтныя трыптафану амінакіслоты пакідаюць крывянае рэчышча, ідучы на сінтэз бялку, і яго канцэнтрацыя ў крыві пасіўна павялічваецца, адпаведна гэтаму ўзрастае колькасць малекул трыптафану, пераходзячых у мозг. Такім чынам, эфектыўнае паступленне трыптафану ў мозг апасродкавана залежыць ад колькасці прынятай вугляводнай ежы.
Яшчэ вельмі спрыяюць выпрацоўцы сератаніну вітаміны групы В. Вітамінаў гэтай групы шмат у аўсянцы і грэчцы, дражджах і салатным лісці.
Для падтрымання ўзроўню сератаніну ў крыві варта ўжываць больш прадуктаў, у складзе якіх прысутнічае магній. Магнію даволі шмат у дзікім цёмным рысе, вотруб'і, марской капусце, чарнасліве і куразе.
У медыцынскай літаратуры сустракаецца выказванне, што поліненасычаныя тлустыя кіслоты Амега-3 таксама спрыяюць выпрацоўцы сератаніну. Так што, прадукты, якія змяшчаюць Амега-3 ПНТК, у прыватнасці арэхі, некаторыя віды алеяў, таксама будзе не лішнім уключыць у свой рацыён.
Абавязковай умовай для сінтэзу сератаніну з'яўляецца наяўнасць сонечнага святла, г. зн. калі вы рэдка выходзіце на вуліцу ці даволі пахмурнае надвор'е, то сінтэз сератаніну ў арганізме рэзка змяншаецца, што прыводзіць да зніжэння настрою.
На ўзровень сератаніну ў арганізме можна ўплываць з дапамогай фізічных практыкаванняў, змены рытму і глыбіні дыхання, дыетамі, натуральнымі і хімічнымі лекавымі прэпаратамі.
Дарэчы, самы просты спосаб павялічыць узровень сератаніну ў крыві — гэта выпіць кубак чорнай гарбаты ці кавы. Прычым, можна нават і без цукру. У гарбаце і каве ўтрымоўваюцца рэчывы, якія вельмі спрыяюць падвышэнню настрою.
Шакалад — выдатная крыніца трыптафану і адзін з самых эфектыўных і бяспечных антыдэпрэсантаў. Трыптафан шакаладу выдатна засвойваецца дзякуючы наяўнасці ў прадукце хуткіх вугляводаў. Акрамя таго, ён утрымоўвае фенілэціламін, які ўзбуджае цэнтры задавальнення ў мозгу, што ўзмацняе адчуванне шчасця і закаханасці. Какава ўключае магній, жалеза, а таксама танізавальныя рэчывы — кафеін, тэафналін і тэабрамін.
Падтрымаюць выдатны настрой і бананы — у іх выдатна спалучаюцца трыптафан, магній і вугляводы. Гэта смачная жоўтая садавіна багата на магній, калій, вітамінамы В6 і В12, C і РР і спрыяе рэгуляцыі ўзроўня глюкозы ў крыві і сінтэзу бялкоў.
Язмін
Язмін (лац. Jasmínum, ад ( — ясемін) — род вечназялёных кустоў з сямейства маслінавыя.
Батанічнае апісанне
Павойныя ці прамастаячыя хмызнякі з простымі, трайчастым ці няпарнаперыстым лісцем без прылісткаў і буйнымі правільнымі кветкамі. Вяночак кветак белы, жоўты ці чырванаваты раздзельны, большай часткай з вузкай доўгай трубкай, унутры якой сядзяць 2 тычачкі з кароткімі ніткамі; завязь верхняя, якая ператварацца пры паспяванні ў ягаду.
Васкрасенаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Васкрасенаўка — сяло ў Барадуліхінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Петрапаўлаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 633877200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 83 чалавекі (41 мужчына і 42 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 20 чалавек (10 мужчын і 10 жанчын).
Рык Александэр
'''Рычард Л. Александэр (Richard L. Alexander, працаваў таксама пад мянушкамі Рык Александэр і Дзік Александэр''') — амерыканскі гукарэжысёр, уладальнік двух прэмій «Оскар» (1977, 1989) , быў намінаваны яшчэ на шэсць прэмій у той жа катэгорыі, а таксама на прэміі «Эмі» і «BAFTA». З 1975 года ён працаваў у 215 фільмаў і тэлесерыялах.
Біяграфія
Рычард Александэр пачаў сваю кар’еру ў галівудскай кінаіндустрыі як гукарэжысёр у тэлевізійным фільме рэжысёра  ў 1975 годзе, і працаваў да 2014 года.
Амр ібн аль-Ас
Амр ібн аль-Ас (عمرو بن العاص), або Амру (каля 573 або 583 — ) — арабскі военачальнік, дыпламат і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Першапачаткова адзін з непрымірымых ворагаў Мухамеда і яго вучэння, але затым адзін з самых дбайных яго паслядоўнікаў. Імя яго, як заваёўніка, непарыўна звязана з гісторыяй першых часоў ісламу. Пры Халіфе Абу Бакры Амр ібн аль-Ас заваяваў Сірыю, а пры халіфе Умары Егіпет, пасля чаго мусульманамі пад яго камандаваннем былі захопленыя памежныя правінцыі да самага Трыпаліса. Ва ўсіх заваяваных краінах ён арганізаваў дзяржаўную ўладу, прывёў у парадак ўрадавыя ўстановы і тым нямала садзейнічаў прымірэнню заваяваных народаў з ісламам. Пасля забойства халіфа Усмана ён прыняў бок Муавія I. Калі ж Муавія быў абвешчаны халіфам, ён зрабіў Амра сваім намеснікам у Егіпце, дзе той і заставаўся да самай сваёй смерці. Амр ібн аль-Ас памёр у 664 годзе ў Фустаце.
Карканоскія таямніцы
Карканоскія таямніцы — інтэрактыўная музейная ўстанова ў горадзе Карпач. У музеі можна пазнаёміцца з гісторыяй і легендамі, звязанымі з мясцовымі гарамі.
Госць на свяце Бон
«Госць на свяце Бон» («Гость на празднике Бон») — філасофскае апавяданне сучаснага рускага пісьменніка Віктара Пялевіна 2003 года. Увайшло ў аўтарскі зборнік «ДПП (NN)».
Сюжэт
У гэтым апавяданні апісаны паток думак, якія праносяцца ў галаве знакамітага японскага пісьменніка Юкіа Місімы пасля яе адсячэння. Імя героя аўтар раскрывае толькі ў канцы апавядання, аднак, па словах М. Кошаль і І. Кукуліна, «у самой навеле ёсць важныя дасылкі да рамана Місімы „Споведзь маскі“».
Карканоскія таямніцы
Гісторыя
Знаходка выклікала вялікую зацікаўленасць мясцовых жыхароў і разбудзіла іх уяўленне. Артэфакт знаходзіцца ў Карканоскім музеі ў Яленяй Гуры. Даўжыня драўлянай кульбы складае больш за 2 метры, яна завершаная горным крышталём даўжынёй у 19 сантыметраў. Паводле адмыслоўцаў, артэфакт быў зроблены каля 100—200 гадоў таму.
Госць на свяце Бон
Сюжэт
Праз усё апавяданне праходзіць атаясненне жыцця з лялечным прадстаўленнем. У прыватнасці, герой апавядання, цытуючы самую значную ў яго жыцці кнігу — «Хагакурэ», адзначае: «Хіба чалавек не падобны на ляльку з механізмам? Ён зроблены па-майстэрску — можа хадзіць, бегаць, скакаць, нават размаўляць, хоць у ім няма ніякай спружыны. Але ў наступным годзе ён цалкам можа стаць госцем на свяце Бон» (па народным павер’і, у японскае трохдзённае свята мёртвых Бон душы мёртвых вяртаюцца да жывых, наведваюць сваіх сваякоў і сяброў). Апавядальнік успрымае гэта выказванне як зацвярджэнне смяротнасці кожнага чалавека («Сэнс быў у тым, што ўсім нам наканавана памерці і стаць духамі»). Герой апавядання ўпэўнены ў тым, што ён з'яўляецца госцем на свяце Бон. У той жа самы час гэта аказваецца неактуальным у адносінах да наступных разважанняў персанажа: «Я думаў, што госцем на свяце Бон быў я, але я быў усяго толькі лялькай. Зараз гэтая лялька дадумае адзіную астатнюю ў яе думку і знікне».
Крытыка
Рускаму пісьменніку Дзмітрыю Быкаву апавяданне «Госць на свяце Бон» не спадабалася, але і ў ім, па словах пісьменніка, «ёсць выдатныя кавалкі і важныя назіранні». На думку рэцэнзента, «трактат пра Місіму быў бы выдатнай прадмовай да яго [маецца на ўвазе Пялевіна] „Выбранага“ (якім, верагодна, і стане калі-небудзь у Японіі), але ў якасці самастойнага апавядання „Госць на свяце Бон“ выглядае кампіляцыяй».
Карканоскія таямніцы
Фонды
У падвале музея наведвальнікі маюць магчымасць пазнаёміцца з гісторыямі шукальнікаў мінералаў, знахараў і самога ўладальніка Карканошаў — Духа гор, якога часта таксама называюць Жэпюрам, або Лічыжэпай.
Музей уяўляе сабой некалькі залаў, запоўненых экспанатамі, якія рухаюцца. Дызайн музейнай установы распрацавалі сусветна вядомыя мастакі, а сама выстаўка робіць стаўку на інтэрактыўнасць.
Вядомыя асобы Вільнюса
Вядомыя ўраджэнцы Вільнюса (Вільні):
NGC 6728
NGC 6728 — группа звёзд ў сузор’і Шчыт.
Буква Зю
Буква Зю — рускі фразеалагізм, які азначае дзіўную, ненатуральную, скручаную форму прадмета. Фразеалагізм адносна малады, сэнс эвалюцыянуе у працэсе ўжытку.
Паходжанне фразеалагізма
Гіпотэзу паходжання словазлучэння выказаў к. ф. н. А. В. Зяленін, які лічыць крыніцай фразеалагізма фільм пра Зора, адмысловым знакам якога была літара Z. Паводле Зяленіна, словазлучэнне распаўсюдзілася ў 1970—1980-я гады сярод студэнцкай моладзі, сваё новае імя літара Z атрымала праз замену ў найменні англійскай літары «Зэд» апошніх двух гукаў гукам «ю». Зяленін лічыць, што замена адбылася пад уплывам грэчаскіх літар мю и ню, чыя фанетычная форма, на яго думку, дзівіла студэнтаў.
Тым часам, фанетычнае спалучэнне «зю» даволі незвычайнае да рускай мовы. Так Л. В. Успенскі дае для склада «зю» прыкладамі толькі «зюзя» і «назюзиться».
Эвалюцыя фразеалагізма
Зяленін лічыць, што першапачаткова, у 1980-я гады словазлучэнне «буква зю», азначала дзіўнае, скрыўленае палажэнне чалавечага цела, было распаўсюджана сярод аўтамабілістаў, які праводзілі шмат часу за рамонтам машын. Затым, у канцы 1980-х гадоў фразеалагізм трапіў у лецішчавы лексікон з сэнсам працяглай працы сагнуўшыся. Ужытак, ужо без сувязі з лецішчам або аўтамабілям, пашыраўся не толькі ў прастамоўі, але і ў перыядычным друку, і ў мастацкай літаратуры. «Старпом почему-то изгибается буквой зю и распрямляться не хочет»