cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Сяргеевіч Баярскі
Біяграфія
Міхаіл Баярскі нарадзіўся 26 снежня 1949 г. у Ленінградзе (Санкт-Пецярбург), у акцёрскай сям’і. Бацька яго, Сяргей Аляксандравіч Баярскі (1916—1976), быў вядучым акцёрам у Акадэмічным драматычным тэатры В. Ф. Камісаржэўскай. Маці, Кацярына Міхайлаўна Міленцьева (1920 г.н.), актрыса тэатра камедыі. А партрэт яго бабулі знаходзіцца сярод партрэтаў найлепшых педагогаў Пецярбургскай семінарыі.
Бацькі яго аддалі ў музычную школу пры Ленінградскай кансерваторыі па класе фартэпіяна. Пасля сканчэння школы паступіў у Ленінградскі інстытут тэатра, музыкі і кінематаграфіі, паспяхова здаўшы ўступныя іспыты.
Пачатак тэатральнай дзейнасці
У 1972 г., пасля сканчэння інстытута, Міхаіл Баярскі пайшоў на праслухоўванне да рэжысёра Тэатра імя Ленсавета, Ігара Уладзімірава, і быў прыняты ў тэатральную трупу. Пачаў, як пачынаючы малады акцёр, з масоўкі ў спектаклі «Злачынства і пакаранне», дзе ён разам з іншымі маладымі акцёрамі ствараў вобраз натоўпу студэнтаў. Не адмаўляючыся ні ад адной эпізадычнай ролі, праз некалькі месяцаў ён стаў самым іграючым акцёрам масоўкі.
Першыя ролі у кіно
У кіно Міхаіл Баярскі дэбютаваў яшчэ школьнікам, зняўшыся ў караткаметражцы на тэму «Запалкі дзецям не цацкі». Але сапраўдным яго дэбютам можна лічыць 1974 год, калі рэжысёр Леанід Квініхідзэ запрасіў яго на ролю італьянца ў фільме «Саламяны капялюшык». У тым жа годзе ён сыграў ў фільме Васіля Паскару «Масты» малдаваніна Гіцу.
Біляна Сцепановіч
Біляна Сцепановіч (Биљана Стјепановић; нар., Бялград, Сербія) — сербская баскетбалістка. Выступала за зборную Сербіі.
Міхаіл Сяргеевіч Баярскі
Першыя ролі у кіно
Вядомасць прыйшла да акцёра ў 1975 г., калі выйшаў двухсерыйны тэлефільм Віталя Мельнікава «Старэйшы сын», дзе ён сыграў адну з галоўных роляў — Сямёна па мянушцы «Сільва».
Біляна Сцепановіч
Кар’ера
Пачаў займацца баскетболам у 12 гадоў. Пачынаў іграць у мясцовым клубе «Партызан», дзе правела 5 гадоў. Пасля перайшла ў «Радзівое Корач».
Міхаіл Сяргеевіч Баярскі
Першыя ролі у кіно
Яго вострахарактарны сцэнічны дар праявіўся ў кінаказках: у 1975 г. ён сыграў ката ў «Навагодніх прыгодах Машы і Віці», а ў 1976 г. ён зняўся ў ролі воўка ў музычным фільме «Мама», у якім ён спяваў на дзвюх мовах і танчыў на лёдзе.
Біляна Сцепановіч
Кар’ера
У 2013 годзе атрымала першы міжнародны вопыт у мінскай камандзе «Цмокі», з якой таксама гуляў у Еўракубку ФІБА.
Міхаіл Сяргеевіч Баярскі
Першыя ролі у кіно
Пасля яркай ігры ў гэтых фільмах ён атрымаў некалькі цікавых роляў у шэрагу спектакляў, а затым быў зацверджаны на галоўную ролю — Трубадура ў мюзікле «Трубадур і яго сябры». Ролю Прынцэсы ў гэтым спектаклі сыграла маладая актрыса Ларыса Лупіян, якая пасля стала яго жонкай. Ларыса Лупіян яго заўважыла яшчэ ў гады вучобы ў тэатральным інстытуце. Але афіцыйна яны аформілі свае адносіны толькі ў канцы 1970-х.
Д’Артаньян — зорная роля Міхаіла Баярскага
Адной з найлепшых работ Міхаіла Баярскага ў кіно стала роля Тэадора ў музычным фільме Яна Фрыды «Сабака на сене» (1977 г.). Але па-сапраўднаму яго зорны час у кінематографе настаў у 1978 годзе, з выхадам на экраны краіны карціны Г. Юнгвальд-Хількевіча «д’Артаньян і тры мушкецёры», у якой Міхаіл Баярскі выканаў галоўную ролю — д’Артаньяна, хаця на пачатку яго збіраліся зняць на ролю Рашфора. Дзякуючы ролі д’Артаньяна, якую ён сыграў проста бліскуча, і папулярным песням з фільма слава акцёра дасягнула неверагодных вышыняў. Фільм заклікаў да подзвігаў, рамантычнага кахання, вучыў дабрыні, гонару і сапраўднаму сяброўству. Акцёры здымаліся ў гэтым фільме з вялізным куражом.
Усе трукі ў фільме «д’Артаньян і тры мушкецёры» выконваў сам, нават скокаў з вышыні ў 14 метраў у стог сена (эпізод дракі з Рашфорам), што нават у каскадзёраў лічыцца прафесійна складаным. Самая цікавае, што пасля здымак гэтага эпізоду, ён скокнуў яшчэ раз, без камер, проста так, правяраючы сябе на трываласць.
За работу ў гэтым кінафільме Міхаілу Баярскаму ў 1984 годзе было прысвоенае званне «Заслужаны артыст РСФСР».
Вобраз д’Артаньяна для Баярскага стаў часткай яго жыцця. І не выпадкова, што ён, разам з асноўным акцёрскім саставам гэтага фільма, зняўся яшчэ ў трох працягах фільма — «Мушкецёры дваццаць гадоў пасля» (1992 г.), «Тайны каралевы Ганны, альбо Мушкецёры трыццаць гадоў пасля» (1993 г.) і «Вяртанне мушкецёраў, альбо Скарбы кардынала Мазарыні».
Аб ролі д’Артаньяна сам Міхаіл Баярскі прызнаўся: «Асабіста для мяне ёсць ролі, якія мне больш дарагія як артысту, але каб я не сыграў д’Артаньяна, я, напэўна, ўсё жыццё бы шкадаваў аб гэтым».
Іншыя работы ў кіно
У Юнгвальда-Хількевіча Міхаіл Баярскі зняўся так сама ў прыгодніцкай стужцы «Вязень замку Іф» (1988 г.), сыграўшы адмоўную ролю — графа дэ Марсера.
У 1979 г. ён зняўся ў ролі закаханага гусара ў музычнай камедыі Святланы Дружынінай «Сватаўство гусара». Затым яго імідж рамантычнага героя быў выкарастаны ў шэрагу гісторыка-касцюмаваных фільмах «Гардэмарыны, наперад!» (1987 г.) і «Віват, гардэмарыны!» (1991 г.).
Таксама заўважнымі былі яго ролі ў камедыях Яна Фрыда, апроч музычнай камедыі «Сабака на сене», «Дон Сезар дэ Базан» (1988 г.), і «Тарцюф» (1992 г.).
У шмат якіх сваіх фільмах Міхаіл Баярскі сам спявае. Упершыню ён спяваў у дзіцячым музычным фільме «Навагоднія прыгоды Машы і Віці», затым у музычнай казцы «Мама». А песні з «Трох мушкецёраў» «Пара-пара-парадуемся…», «Пуркуа па» і іншыя сталі сапраўды народнымі. Так сама ён спяваў у фільмах «Вышэй Радугі», «Куды ён дзенецца!», «Гум-гам», «Чалавек з бульвара Капуцінаў», «Дон Сезар дэ Базан», «Віват, гардэмарыны!».
Работа ў тэатры, на тэлебачанні і на эстрадзе
З 1986 г. і дагэтуль Міхаіл Баярскі з’яўляецца мастацкім кіраўніком і дырэктарам створанага ім тэатра «Бенефіс» у Санкт-Пецярбургу, адзін са спектакляў якога, «інтымнае жыццё», у 1991 годзе атрымаў прыз міжнароднага фестывалю «Зімні Авіньён».
У 1990 годзе Міхаіл Баярскі ўганараваны высокага звання «Народны артыст Расіі».
Ён з’яўляецца аўтарам тэлеперадач «Даміно» і «Баярскі двор», а таксама адзін з вядучых праграмы «Белы папугай».
Са сваёй музычнай праграмай, складзенай з напісаных ім самім песень, акцёр некаторы час выступаў з гуртом «Сільвер».
Лапічы (Буда-Кашалёўскі раён)
Ла́пічы (, Лапичи) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Уваравіцкага сельсавета.
На поўдні мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 16 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 30 км ад Гомеля, 2 км ад чыгуначнай станцыі Радзеева (на лініі Жлобін — Гомель).
Гідраграфія
На захадзе меліярацыйны канал.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Уваравічы.
Планіроўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. На паўночным усходзе невялікі адасоблены ўчастак забудовы.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XV стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага. Некаторы час уваходзіла ў склад Чарнігаўскага княства. У 1508 году згадваецца ў перапісцы Васіля III і Жыгімонта I па пытаннях канфліктаў паміж Маскоўскай дзяржавай і Вялікім княствам Літоўскім. Згадваецца ў 1526-27 гадах у матэрыялах пра канфлікты паміж ВКЛ і Маскоўскай дзяржавай. Вёска Лапічы адміністрацыйна адносіліся да Чачэрскага староства Рэчыцкага павета Менскага ваяводства ВКЛ. Пазначана ў інвентары Чачэрскага староства 1726 года.
Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1864 годзе працаваў хлебазапасны магазін. Паводле перапісу 1897 гады вёска, размяшчаўся хлебазапасны магазін і ваколіца з 5 вятракамі, крупарушкай, 2 гамарнямі, віннай крамай, у Рудзянецкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні.
У 1926 годзе дзейнічалі паштовае аддзяленне, 2 пачатковыя школы, паравы млын.
З 8 снежня 1926 года да 16 мая 1954 года цэнтр Лапіцкага сельсавета Уваравіцкага раёна Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці.
У 1931 годзе арганізаваны калгас імя В. М. Молатава, працавалі гамарня і вятрак. Падчас Вялікай Айчыннай вайны загінулі 59 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе эксперыментальнай базы «Уваравічы» (цэнтр — гарадскі пасёлак Уваравічы).
Палёты смерці
Палёты смерці (Vuelos de la muerte; Death flights) — форма пазасудовай расправы над праціўнікамі ваеннага рэжыму ў Аргенціне ў перыяд «бруднай вайны» ў 1970-х гадах.
Перад «палётам смерці» чалавека пры дапамозе барбітуратаў прыводзілі ў стан непрытомнасці. Затым яго апускалі на борт самалёта ці верталёта і скідалі з вышыні ў ваду — у раку Ла-Плата ці ў Атлантычны акіян. Некаторыя падрабязнасці гэтых распраў сталі вядомы ад былога афіцэра ВМС Аргенціны Адольфа Сілінга, у 2005 годзе прысуджанага ў Іспаніі да 64 гадоў турэмнага зняволення. Сілінга ўдзельнічаў у двух «палётах смерці», ахвярамі якіх сталі 30 чалавек. Паводле яго сведчання, у 1977—1978 гадах было праведзена 180—200 «палётаў смерці». Гэта атрымала адлюстраванне ў мастацкім фільме «Гараж „Алімпа“». Аналагічным чынам у Чылі былі забіты па меншай меры 120 (колькасць, агучаная прэзідэнтам Рыкарда Лагасам у 2001 годзе) апанентаў дыктатуры Аўгуста Піначэта, у чым прызнаваўся і пілот асабістага верталёта дыктатара.
Падобная форма расправы яшчэ да гэтага практыкавалася французскімі войскамі ў перыяд Алжырскай вайны (падчас «Бітвы за Алжыр» у 1957 годзе). Пасля практыка актыўна ўжывалася талібамі падчас грамадзянскай вайны ў Афганістане, толькі ў гэтым выпадку ахвяра кідалі проста на зямлю і пры ўдалым збегу абставін чалавек мог застацца ў жывых.
Існуюць таксама сцвярджэнні аб тым, што выпадкі скідання палонных салдат праціўніка з верталёта мелі месца ў войсках ЗША і іх саюзнікаў падчас В’етнамскай вайны. Гэта атрымала адлюстраванне ў мастацкім фільме «Блакітны гром» і аўстралійскім тэлесерыяле «В’етнам, да запатрабавання».
Бардалана
Бардалана (Bordolano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 589(2007 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 71 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 26020. Тэлефонны код — 0372.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Бяржарагіс
Бя́ржарагіс (Beržaragis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана ў Аўкштайцкім нацыянальным парку, на заходнім беразе возера Балуошас. Вёска акружана лесам.
Ізяслаў (горад)
Ізя́слаў (Ізя́слав) — горад у Хмяльніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Ізяслаўскага раёна. Плошча 23,91 км². Насельніцтва 18 444 чалавек (2001). Знаходзіцца на рацэ Гарынь пры ўпадзенні ў яе рэчак Панора і Сашэнь, за 127 км ад Луцку і 269 км ад Кіева. Чыгуначная станцыя Ізяслаў на лініі Шапятоўка — Цярнопаль.
Утварылася на аснове двух местаў: Старога Заслава (1390) і Новага Заслава (1579).
Этымалогія назвы
Назва горада ўтварылася на аснове гідроніма «славута», што азначае «рэчка». На думку украінскага філолага Васіля Німчука тапонім, такім чынам, паказвае пачатковае размяшчэнне гарадскога паселішча за рэчкай Гарынню.
Назвы горад на розных мовах, у розны час:
Аконак
Аконак (Okonek) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 380 км на паўночны захад ад Варшавы і за 145 км на поўнач ад Познані. Уваходзіць у склад Златоўскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Аконак. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,01 км². Насельніцтва 4 тыс. чалавек.
Ватыканская пінакатэка
Ватыканская пінакатэка (Pinacoteca Vaticana) — адзін з музеяў Ватыкана.
Ватыканская пінакатэка (калекцыя твораў жывапісу, адкрытая для наведвання публікі) была заснавана Папам Піем VI у другой палове XVIII стагоддзі. У 1797 годзе шматлікія з карцін былі адпраўлены па загаду Напалеона Банапарта ў Парыж. У 1815 годзе на Венскім кангрэсе было прынята рашэнне вярнуць карціны ў Ватыкан.
Карціны ватыканскай пінакатэкі размяшчаліся ў папскіх пакоях, неаднаразова перамяшчаючыся з аднаго памяшкання ў іншае, датуль, пакуль не былі размешчаны ў адным з крылаў Бельведэрскага палаца, дзе 19 сакавіка 1908 года адбылося ўрачыстае адкрыццё пінакатэкі для публікі. У 1932 годзе для пінакатэкі па заказе Папы Пія XI быў пабудавана новы будынак (архітэктар Л. Бельтрамі), дзе яна размяшчаецца па сённяшні дзень. Адкрыццё пінакатэкі ў новым будынку адбылося 27 кастрычніка 1932 года.
У пінакатэцы Ватыкана прадстаўлены галоўным чынам працы італьянскіх майстроў, а таксама набытая Папам Піем X калекцыя візантыйскага мастацтва, працы мастакоў з іншых краін нешматлікія. Усяго ў зборы прадстаўлена каля 460 карцін XII—XIX стагоддзяў, размешчаных у 18 залах пінакатэкі ў храналагічным парадку. Па традыцыі ў зборы прысутнічаюць толькі карціны на рэлігійныя тэмы.
Залы
Зала I (XII—XV стст.): Сярэднявечныя сіенская, умбрыйская і тасканская школы. Працы Нікола і Джавані.
Зала II (XIII—XV стст.): Прадстаўлены карціны сіенскіх мастакоў трэчэнта, Джота дзі Бандонэ (1267—1337) і вучняў: трыпціх Стэфанескі (1330—1335 гг.); Сімонэ Марціні, Бернарда Дадзі («Мадонна»), П'етра Ларэнцэці.
Зала III (XV ст.): Фларэнційскі жывапіс часоў Рэнесансу: працы Фра Беата Анжаліка (1387—1455): Мадонна на троне паміж святымі Кацярынай і Даменікам (каля 1435), ''Сцэны з жыцця Св. Мікалая (1437 г.), Святы Францыск Асізскі атрымлівае стыгматы'' (каля 1440 г.); Філіпа Ліпі: «Шлюб Маці Божай», «Мадонна» працы Беноца Гацолі.
Зала IV (XV—XVI стст.) Фрэска Мелоца дзі Форлі — «Сікст IV засноўвае Ватыканскую бібліятэку», фрагменты мазаікі апсіды з царквы Санці-Апастолі.
Зала V (XV ст.): Эрколе дэ Раберці; Лукас Кранах Старэйшы — «П'ета».
Зала VI (XV ст.): Паліпціхі; «П'ета» працы Карла Крывелі, Антоніа Віварыні.
Зала VII (XV—XVI стст.) П’етра Перуджына (каля 1452—1523): «Мадонна з немаўлём і святымі» (1495—1496 гг.), «Уваскрэсенне» (1499—1500 гг.), «Св. Бенедыкт»; Пінтурык'ё — «Укаранаванне Марыі».
Зала VIII (XVI ст.): Рафаэль Санці (1483—1520): «Мадонна дзі Фалінья» (1511 г.), «Ператварэнне» (1519—1520 гг.), «Укаранаванне Марыі» (1502—1504 гг.), «Св. Пётр» (1513—1514 гг.), «Св. Павел» (1513—1514 гг.), (каля 1490—1576 гг.): «Партрэт дожа Нікола Марчэла» (каля 1474 г.), «Мадонна з немаўлём і святымі» (Мадонна дзі Сан Нікола дэі Фрары) (1533—1535 гг.); Таксама габелены па эскізах Рафаэля.
Зала IX Знаходзяцца творы Леанарда да Вінчы (1452—1519): няскончаная карціна ''Св. Еранім'' (каля 1482 г.) і мастакоў XV—XVI стст., напрыклад, венецыянскага мастака Джавані Беліні: «Аплакванне Хрыста Св. Іосіфам Арымафейскім, Нікадзімам і Марыяй Магдалінай»;
Зала XI (канец XVI ст.): Федэрыка Барочы: «Дабравешчанне»; Джорджа Вазары.
Зала XII (XVII ст.): Жывапіс у стылі барока Дамінічына, Гуерчына: «Святая Марыя Магдалена»; Нікаля Пусэна (1594—1665 гг.): «Пакутніцтва святога Эразма», Караваджа (1573—1610): «Здыманне з крыжа»; Гвіда Рэні (1575—1642): «Распяцце Святога Пятра», «Святы Матфей і анёл».
Зала XIII (XVII ст.): П'етра дзі Картона — «Мадонна і Святы Францыск»; Рыбера.
Зала XIV (XVII ст.): Нідэрландскія і фламандскія майстры: Нікаля Пусэн, Жак Куртуа: «Бітва»; Барталомэ Эстэбан Мурыльё.
Зала XVI (XIX ст.): Петэр Венцэль;
Зала XVII (XVII ст.): анёлы Джавані Ларэнца Берніні;
Зала XVIII (XV—XVI стст.) абразы і мазаіка;
Белая Русь
З канца 1620-х гг. назва «Белая Русь» найчасцей пачала суадносіцца з усходнімі землямі Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага (ВКЛ) — падзвінскімі і падняпроўскімі ваяводствамі і паветамі, прышоўшы ва ўжытак у ВКЛ з Заходняй Еўропы праз пасрэдніцтва твораў польскіх інтэлектуалаў. У ВКЛ «Белая Русь» стала паралельным аналагам мясцовага тэрміна «Русь» і была тапонімам, але назва «Белая Русь» усё ж значна саступала па частаце выкарыстання назве «Русь» для абазначэння тых жа падзвінскіх і падняпроўскіх рэгіёнаў Вялікага Княства Літоўскага мясцовымі жыхарамі.
Першай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкай, якая змяшчала ў сваёй назве тэрмін «Беларусь» была створаная ў 1632 г. праваслаўная Магілёўская епархія (у Вялікім Княстве Літоўскім), бо паралельна з канца XVII ст. часта называлася як «Беларуская епархія». Першай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкай свецкага характару, якая змяшчала ў сваёй афіцыйнай назве тэрмін «Беларусь» было Беларускае генерал-губернатарства (1772—1796) у складзе Расійскай імперыі. Да пачатку 1870-х гг. тапонім «Беларусія» («Белая Русь», «Белая Расія») адносіўся толькі да Віцебскай і Магілёўскай губерняў Расійскай імперыі. У 1870-ыя назва «Беларусія» ужо пачала адносіцца і да Мінскай губерні Расійскай імперыі, а пачынаючы з 1890-х гг. стала агульнапрынятай назвай усіх тэрыторый, дзе кампактна пражываў беларускі этнас.
Ідэю стварэння самастойнай дзяржавы (а не дзяржаўных утварэнняў у складзе якіх-небудзь аўтаномій, федэрацый ці канфедэрацый), якая б мела тытульную назву «Беларусь», высунуў летам 1917 г. Вацлаў Ластоўскі. Першай абвешчанай дзяржавай, якая б мела назву «Беларусь» у афіцыйным тытуле, была Беларуская Народная Рэспубліка (з 25 сакавіка 1918 г.). Зараз назву «Беларусь» у афіцыйным тытуле мае Рэспубліка Беларусь (з 1991 г.).
Першыя выпадкі ўжывання і міграцыя назвы
Назва «Белая Русь» упершыню зафіксавана ў лацінскай форме «Alba Rusсіa» каля 1255—1260 гг. у ананімным геаграфічным трактаце «Пачатак апісання земляў» (Incipiunt descriptiones terrarum), знойдзеным у Ірландыі, і, верагодна, датычылася тэрыторыі Наўгародскай рэспублікі. Назва была штучна ўведзеным геаграфічным тэрмінам сярэднявечнай заходнееўрапейскай схаластыкі, які доўга «шукаў» сабе канкрэтнае геаграфічнае месца. Сучасныя даследчыкі ўзнікненне і замацаванне тэрміна тлумачаць памылковым уяўленнем схаластыкаў пра Албанію (Albania), якая была кантамінацыяй Аланіі («Албаніі») тагачасных асецінаў на Каўказе і паўночнай «Албаніі» вепсаў у Фінскім заліве: «мяжуе на ўсходзе з Каспійскім морам і ўзыходзіць па ўзбярэжжы да Паўночнага акіяна, прасціраючыся да Меаційскіх азёраў і да найдзічэйшых пустынных месцаў».
Наступныя па храналогіі звесткі пра Белую Русь («Alba Russіa») паходзяць з твораў паўднёванямецкіх паэтаў 1360-х гг. — рыфмаванай хронікі Венгрыі Генрыха фон Мюгельна і вершаў пра крыжацкія наезды на Пскоў, з якім «Alba Russіa» і звязваецца. У 1381 г. назва «Alba Russіa» адзінкава (і, хутчэй, выпадкова, бо да канца XVI ст. такая лакалізацыя не паўтараецца) аднесена да Полацка, «крэпасці Белай Русі» у «».
У пачатку XV ст. «Alba Russіa» часта сустракаецца ў дакументах, звязаных з канцылярыяй імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Жыгімонта Люксембурга. Першая датаваная выява Белай Русі («Alba Russіa») у картаграфіі — на Фра Маўра (1457). Да канца XV ст. абсалютная большасць згадак пра Белую Русь («Alba Russіa») паходзіць з Заходняй Еўропы і адносіцца да тэрыторыі Вялікага Ноўгарада (Наўгародскай рэспублікі).
З апошняй чвэрці XV ст. (лекцыі італьянскага гуманіста, паэма «» і карты свету  з Фларэнцыі) назва «Russіa Alba» (Белая Русь) фіксуецца ў дачыненні да нізоўяў Дону і. Гэтая другая «Russіa Alba» паслядоўна не аддзялялася ад першай, бо, паводле геагpафічных уяўленняў Сяpэднявечча вытокі Дона знаходзіліся далёка на поўначы, недзе побач з Ладажскім возеpам.
З 1470-х гг. назва «Alba Russіa» у заходнееўрапейскіх пісьмовых крыніцах (звесткі і працы італьянцаў, Дж. Мафеі дэ Вальтэpа, ) ужываецца пераважна да Маскоўскай дзяржавы Івана III. Змяненне сэнсу назвы «Белая Русь» было выклікана ўваходжаннем у 1471—1478 гг. у склад Масковіі зямель Наўгародскай рэспублікі, з якімі раней заходнееўрапейскія крыніцы звязвалі тапонім «Alba Russіa» і якія датуль мелі цесныя гандлёвыя і культурныя кантакты з Заходняй Еўропай. Адбыўся перанос назвы  — і ўжо вядомая заходнееўрапейцам назва «Белая Русь» («Alba Russіa») зрабілася сінонімам малазнаёмай Масковіі (Вялікага Княства Маскоўскага), а не толькі зямель Вялікага Ноўгарада. Замацаванню ў еўрапейскай традыцыі тэрміна «Russіa Alba» у такім значэнні паспрыяла і выкарыстанне панегірыстамі маскоўскага велікакняжацкага дому эпітэту «белы» у значэнні «вялікі», «высакародны».
Падзел на «Белую Русь», «Чорную Русь» і «Чырвоную Русь» у агульнапрынятым цяпер выглядзе сфарміраваўся не раней за другую палову XVII ст. і ні ў якім разе не можа лічыцца спадчынай уласна славянскіх уяўленняў аб чляненні Русі. Чорная Русь ніколі не была аўтэнтычнай назвай Верхняга Панямоння, як і Белая — Падзвіння і Прыдняпроўя. З усіх трох «каляровых» тэрмінаў першым з'явілася менавіта «Белая Русь». Тэрміны «Чырвоная Русь» і «Чорная Русь» узніклі амаль адначасова і працяглы час «канкурыравалі» за «права» абазначаць адныя і тыя ж тэрыторыі.
Самы даўні помнік усходнеславянскага паходжання, які згадвае «Белую Русь», — «Слово избpанное от святых писаний еже на латыню», створанае, праўдападобна, сербам у Вялікім Ноўгарадзе каля 1461 г.
«Alba Russіa» у храністаў Польскага Каралеўства ў XVI ст.
У польскія хронікі тэрмін «Alba Russіae» («Белая Русь») пранік з заходнееўрапейскіх крыніц. Першым гэта зрабіў у 1381 г. Ян з Чарнкова, а вядомыя польскія храністы Ян Длугаш, Бернард Вапоўскі і Марцін Бельскі не ведаюць гэтага тэрміна і карыстаюцца тэрмінамі «Русь» і «Літва». У 1512 г. польскі храніст Ян са Стробніцы ў сваім трактаце выкарыстоўвае тэрмін «Белая Русь» у дачыненні да ўсіх «русскіх» зямель ВКЛ аж да Крыма і зямель Вялікага Ноўгарада, узяўшы такую лакалізацыю ў нямецкага картографа Марціна Вальдзэемюлера. У Вялікім Княстве Літоўскім (ВКЛ) тэрмін «Белая Русь» вядомы з канца XV ст. і ў большасці выпадкаў датычыўся Вялікага Княства Маскоўскага (напрыклад, на карце Віда-Ляцкага 1542 года, першай карце, створанай на тэрыторыі ВКЛ), радзей — Вялікага Ноўгарада.
Да часткі тэрыторыі ВКЛ, перш за ўсё да Смаленска як цэнтра Белай Русі, Полацка і Кіева, назву «Alba Russіae» («Белая Русь») шырока выкарыстаў польскі гісторык Марцін Кромер у сваёй кнізе «Oratio In Funere Sigismundi... Primi» (1548), пераняўшы гэта з працы Яна са Стробніцы. У сваёй кнізе «Аб паходжанні і гісторыі палякаў» (1555) Кромер абмежаваў «Літву» выключна тэрыторыяй ад Жамойці да Ваўкавыска, Навагрудка і Докшыц, «Белай Руссю» назваў шырокае пагранічча «Руссі» (аж да Крыма) з Вялікім Княствам Маскоўскім і заклікаў польскую шляхту аднавіць прэтэнзіі на «рускія» землі ВКЛ. Кніга, якую ўжо паспелі перакласці і надрукаваць у Заходняй Еўропе, сустрэла шырокія пратэсты шляхты ВКЛ, якая палічыла польскую хроніку «няслушнай і непрыстойнай». Акрамя таго Кромер выкарыстоўвае і тэрмін «Чырвоная Русь» («Раксаланія») у адносінах да ўкраінскіх ваяводстваў. У 1577 г. (пасля пераходу паўднёвых ваяводстваў ВКЛ у склад Польскага Каралеўства па выніках Люблінскай уніі ў 1569 г.) Кромер выдае сваю чарговую кнігу («Polonia»), дзе абмежаваў арэал «Белай Русі» ужо толькі ў рамках ВКЛ — на ўсход ад «Літвы», хоць і невыразна акрэсліваючы мяжу паміж імі. У 1577 г. Пётр Скарга ў сваім акрэсленні арэала «Белай Русі» спасылаецца на ранейшую тэрміналогію Кромера, лакалізуючы «Белую Русь» у межах Рэчы Паспалітай і ўжываючы тэрміны «белыя русіны» і «чырвоныя русіны».
Чарговае пераасэнсаванне назвы «Белая Русь» было абумоўленае абставінамі Лівонскай вайны, у першую чаргу — знаходжаннем Полацка і Падзвіння пад маскоўскай акупацыяй у 1563—1578 гг. Магчыма, некаторы час штучны навуковы тэрмін «Белая Русь» ужываўся як агульная назва земляў (Падзвіння), вяртання якіх Вялікае Княства Літоўскае патрабавала ад Вялікага Княства Маскоўскага. Да таго ж аўтары павярхоўных гісторыка-геаграфічных кампіляцый, што складаліся ў Заходняй Еўропе, часта змешвалі звесткі аб заваяванні Вялікага Ноўгарада вялікім князем маскоўскім Іванам III і захопе Полацка рускім царом Іванам IV у 1563 г.
У 1582 г. польскі храніст Мацей Стрыйкоўскі выдаў у многім кампілятыўную «Хpоніку Польскую, Літоўскую, Жамойцкую і ўсёй Русі», дзе выкарыстоўваў назву «Белая Русь», але лакалізаваў яе таксама невыразна, бо «Белая Русь» паўтаралася ў кожным фрагменце ўслед за хронікамі папярэднікаў, якімі карыстаўся аўтар. «Беларуская манархія» у Стрыйкоўскага — гэта Масковія. Стрыйкоўскі ўводзіць у хроніку свае новатворы («беларускія народы», «беларусакі», «русакі белыя» і інш.): «беларусакі», паводле Стрыйкоўскага, — гэта насельніцтва, якое пражывала на ўсходзе ВКЛ да Люблінскай уніі, а таксама насельніцтва зямель Вялікага Ноўгарада і Пскова; «беларусакі літоўскія» — гэта «рускія», якія жывуць у межах ВКЛ пасля Люблінскай уніі (1569). Дзякуючы Стрыйкоўскаму тэрмін «Белая Русь» пачынае набываць больш шырокую вядомасць у Рэчы Паспалітай, аднак па большасці ў вузкім коле інтэлектуалаў. Калі ў 1618 г. да ВКЛ былі далучаны землі Смаленска і Старадуба, у многіх польскіх аўтараў яны былі далучаны аўтаматычна да «Белай Русі».
У 1586 г. былы студэнт Лейпцыгскага ўніверсітэта Саламон Рысінскі ўпершыню ўжыў тэрмін «leucorussus» (па-грэцку «беларус»), калі запісваўся ў Альтдорфскі ўніверсітэт.
Замацаванне назвы за ўсходнімі рэгіёнамі Вялікага Княства Літоўскага ў XVII ст.
Назва «Белая Русь» адразу ж набыла выразную ідэалагічную афарбоўку: яе асноўным зместам для рускага цара, які называў сябе «царом усяе Русі», на доўгія стагоддзі зрабілася ідэя аб'яднання (а пазней — захавання) усіх праваслаўных і «рускіх» земляў (Вялікай Русі, Малай Русі, Белай Русі, Чырвонай Русі і Чорнай Русі) пад сваёй уладай. У 1632 г. польскі кароль і вялікі князь літоўскі (1632—1648) Уладзіслаў для захавання рэлігійнага спакою і ўмацавання традыцыйнай талерантнасці ў Рэчы Паспалітай, хоць і не атрымаў згоды Апостальскай сталіцы (Рыма), пайшоў на афіцыйнае аднаўленне праваслаўнай іерархіі, скасаванай пасля ўвядзення ўніяцтва ў 1596 г., і стварыў праваслаўную Магілёўскую епархію, якая тэрытарыяльна ахопліва прыкладна Аршанскі павет і Мсціслаўскае ваяводства.
Вялікае значэнне для распаўсюджання назвы «Alba Russіa» («Белая Русь») у ВКЛ і Заходняй Еўропе мела лацінамоўная праца Шымана Старавольскага «Польшча, або Апісанне размяшчэння Польскага Каралеўства» (1632). Верагодна, на Старавольскага ў многім паўплывалі працы Марціна Кромера : Старавольскі дзеліць абшар «Русі» на «Белую Русь» («Russіa Alba») у межах ВКЛ, «Чырвоную Русь» («Russіa Rubra») у Польскім Каралеўстве і «Чорную Русь» («Russіa Nigra» ці «Moscouia») у Рускім Царстве (на прасторы ад горада Цвер да ракі Дон). Старавольскі размяшчаў «Alba Russіa» на ўсёй паўночнай, усходняй і цэнтральнай тэрыторыі ВКЛ (у тым ліку на Смаленшчыне) — на ўсход ад лініі Браслаў—Глыбокае—Лагойск—Смаргонь—Ліда—Слонім—Ружаны—Пінск і не ўключаў у склад «Alba Russіa» Брэсцкае ваяводства і Пінскі павет, робячы гэта, як і іншыя храністы-інтэлектуалы, без уліку рэальнага самавызначэння жыхароў. Да Жамойці Старавольскі аднёс не толькі землі Жамойцкага староства, але і Ковенскі павет. Ён быў адзіным аўтарам, які Берасцейшчыну і Піншчыну аднёс да «Літвы», хоць у іншых работах і вагаўся, адносячы іх да «Белай Русі». На практыцы ж большасць насельніцтва, у першую чаргу шляхецкага, адносіла ў часы Шымана Старавольскага да «Белай Русі» толькі Полацкае ваяводства, Віцебскае ваяводства, Аршанскі павет і Мсціслаўскае ваяводства, а землі на захад ад іх называла «Літвой». Такая ж тапанімія была характэрна і для тэрміналогіі ўнутраных дакументаў яўрэйскіх кагалаў ВКЛ.
У маскоўскіх афіцыйных дакументах 1640—1650-х гг. у склад «Белай Русі» украінскія тэрыторыі ўключалі часцей, чым беларускія, а тэрмінам «белоруское письмо» абазначалі ўсю сукупнасць графічных і лексічных асаблівасцяў, якія адрознівалі так званую «заходнерускую» пісьмовую мову ад пісьмовай рускай мовы Рускага царства.
Аднак з пачаткам вайны Рускага царства з Рэччу Паспалітай (1654—1667) з назвы «Белая Русь» хутка быў выцеснены сэнс «Украіна» і «Малая Русь», а назва «Белая Русь» пачала адносіцца толькі да падзвінскіх і падняпроўскіх рэгіёнаў ВКЛ. Калі ў 1654 г. казацкія войскі, якія былі саюзнікамі рускага цара, захапілі ўсходнія тэрыторыі ВКЛ, то стварылі там Беларускі полк (1654—1659) — няўстойлівую і эфемерную адміністрацыйна-тэрытарыяльную і вайсковую адзінку ў складзе Запарожскага войска (Гетманшчыны), якое часта трактуецца як «украінская казацкая дзяржава», хоць паводле Пераяслаўскай рады (1654) Запарожскае войска далучалася да Рускага царства. Беларускі полк часта называўся і як Магілёўскі полк, Быхаўскі полк альбо Чавускі полк.
Пасля захопу ў жніўні 1655 г. рускімі войскамі Вільні (сталіцы ВКЛ) рускі цар (1645—1676) Аляксей Міхайлавіч выдаў 3 верасня 1655 г. загад аб унясенні назвы «Вялікі гасудар на Вялікім Княстве Літоўскім, Белай Русі, Валыні і Падоліі» у свой афіцыйны тытул, а праваслаўны Маскоўскі патрыярх Нікан яшчэ з красавіка 1655 г. ужываў тытул «Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Вялікія і Малыя і Белыя Расіі». Хоць паводле Андросаўскага перамір'я (1667 г.) захаваць за сабой многія заваяваныя ў 1650-х гг. землі Вялікага Княства Літоўскага рускі цар не здолеў (акрамя Смаленскага ваяводства і Старадубскага павета), але з 1655 г. ён і яго наступнікі заўсёды ўжывалі ў сваім тытуле выраз «Царь и Великий Князь всея Великия и Малыя и Белыя России». У адказ на прэтэнзіі рускага цара на ўсходнія рэгіёны ВКЛ польскі кароль і вялікі князь літоўскі (1648—1668) Ян Казімір па ініцыятыве сенатараў ВКЛ таксама зрэдку пачаў (па прычыне ідэалагічнага спаборніцтва) называць сябе ў лістах «вялікі князь літоўскі і Белай Русі <...>» (адзін раз нават «вялікі князь літоўскі, рускі, Белай Русі і жамойцкі <...>»), але гэты тытул не быў афіцыйна прыняты, ужываўся часова ў 1655—1656 гг. і ад гэтага выразу хутка адмовіліся. Замест гэтага, каб адабраць ідэалагічныя падставы ў рускага цара прэтэндаваць на землі Рэчы Паспалітай, населеныя праваслаўнымі, папа рымскі Аляксандр VII у 1661 г. зацвердзіў за польскім каралём і вялікім князем літоўскім (і яго наступнікамі) да яго поўнага тытулу («Ян Казімір, ласкай Божай кароль польскі, вялікі князь літоўскі, рускі, прускі, мазавецкі, жамойцкі, лівонскі, смаленскі, северскі, чарнігаўскі, а таксама спадчынны кароль шведаў, готаў, вэндаў») і дадатковы тытул «rex orthodoxus» (па-лацінску «праваслаўны кароль»).
Афіцыйнае ўвядзенне ў назвы адміністрацыйных адзінак у ВКЛ
Праваслаўная Магілёўская епархія прыкладна з 1675 г. часта паралельна пачала афіцыйна называцца як «Беларуская епархія». Як раз з сярэдзіны XVII — пачатку XVIII ст. геаграфічная прывязка назвы стабілізуецца: тэрміны «Белая Русь» і «беларусы» пад уплывам Рускага царства і праваслаўных актывістаў Рэчы Паспалітай пачалі шырэй выкарыстоўвацца (паралельна з тэрмінам «Русь» і «рускія»/«русіны») для вызначэння падзвінскіх і падняпроўскіх ваяводстваў і паветаў у ВКЛ (Полацкае ваяводства, Віцебскае ваяводства, Аршанскі павет, Мсціслаўскае ваяводства і Рэчыцкі павет), аднак усё ж значна саступалі па частаце выкарыстання тэрмінам «Русь» і «рускія» для абазначэння тых жа тэрыторый мясцовымі жыхарамі — аж да апошняга падзелу Рэчы Паспалітай (1795).
У пачатку XVIII ст. яўрэйскія кагалы на ўсходніх землях Вялікага Княства Літоўскага адасобіліся ў асобную акругу Літоўскага ваада, якая атрымала ў яўрэяў назву Беларуская сінагога, цэнтрам якой стаў горад Магілёў, які, як вядома, быў цэнтрам праваслаўнай Магілёўскай епархіі і галоўным гандлёвым цэнтрам, праз які ішлі галоўныя гандлёвыя шляхі ў Расію. Межы Беларускай сінагогі не былі ўстойлівымі: калі першапачаткова яна ўключала тэрыторыі Аршанскага павета, Мсціслаўскага ваяводства і паўднёвыя часткі Полацкага і Віцебскага ваяводстваў, то пазней яе тэрыторыя ў ВКЛ (да скасавання Беларускай сінагогі ў 1764 г.) амаль супадала з тэрыторыяй будучай Магілёўскай губерні (1772—1796), якая пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) будзе створана расійскай уладай.
Апошні манарх (1764—1795) Рэчы Паспалітай Станіслаў II Аўгуст меў поўны тытул «Станіслаў II Аўгуст ласкай Божай і воляй народа кароль польскі, вялікі князь літоўскі, рускі, прускі, мазавецкі, жамойцкі, кіеўскі, валынскі, падольскі, падляшскі, інфлянцкі, смаленскі, северскі, чарнігаўскі і іншае, і іншае», хоць Прусія, Кіеў, Смаленск, Ноўгарад-Северскі і Чарнігаў не ўваходзілі ў склад Рэчы Паспалітай у часы яго кіравання.
«Alba Russіa» на геаграфічных картах зямель ВКЛ у XVII—XVIII стст.
З 1650-х гг. назву «Alba Russіa» пачынаюць стабільна адлюстроўваць на заходнееўрапейскіх геаграфічных картах у адносінах да пэўных зямель ВКЛ. Так, у 1651 г. у Гданьску выйшла карта Рэчы Паспалітай і ВКЛ, якую зрабіў француз Гіём дэ Баплан, што раней служыў у Рэчы Паспалітай. Баплан размясціў «Alba Russіa» на тэрыторыі Полацкага ваяводства, Віцебскага ваяводства і Аршанскага павета. Гэтую традыцыю ў Баплана пачалі пераймаць некаторыя іншыя заходнееўрапейскія картографы і рабіць копіі з карты Баплана (Карола Алард, Самсон д'Абэвіль і інш.). Лічыцца, што першай картай ВКЛ, дзе назва «Alba Russіa» з'яўляецца на тытуле была карта «Magnus Ducatus Lithuaniae et Russia Alba» (1687), якую зрабіў у бапланаўскай традыцыі Якаб Зандрарт і надрукаваў у Нюрнбергу. У 1696 г., напрыклад, выйшла карта Карола Аларда «Regni Poloniae, Magni Ducatus Lithuanie», дзе назва «Alba Russіa» таксама была паказана на падзвінскіх ваяводствах і паветах і што стала папулярным узорам для многіх картографаў. Аднак назва «Alba Russіa» не мела трывалага месца на многіх заходнееўрапейскіх картах, якія адлюстроўвалі тэрыторыю Рэчы Паспалітай. На асобных картах ВКЛ, якія рабіліся ў Заходняй Еўропе, назвы «Alba Russіa» не было ні ў тытуле, ні на землях.
Новая (і паралельная папярэдняй) традыцыя ў заходнееўрапейскім картаграфаванні XVII ст. пачалася, калі картографы пачалі выкарыстоўваць працы храніста Шымана Старавольскага, які, як вядома, адвольна (без уліку самавызначэння жыхароў) размяшчаў «Alba Russіa» на ўсёй паўночнай, усходняй і цэнтральнай тэрыторыі ВКЛ — на ўсход ад лініі Браслаў—Глыбокае—Лагойск—Смаргонь—Ліда—Слонім—Ружаны—Пінск і не ўключаў у склад «Alba Russіa» Брэсцкае ваяводства і Пінскі павет. У XVII—XVIII ст. у Заходняй Еўропе з'явілася шмат карт, якія наносілі назву «Alba Russіa» паводле лакалізацыі Шымана Старавольскага, і картографы пераймалі тую традыцыю адзін у аднаго, часта адвольна трошкі звужаючы ці пашыраючы арэал «Белай Русі»: напрыклад, вядомыя карты Ёгана Гомана, Тобіяса Маера, Матэуса Сойтэра, Тобіяса Лотэра, Фрыдэрыка дэ Віта, Яна Баптыста Гомана.
Яшчэ адна заходнееўрапейская традыцыя картаграфавання XVIII ст. (карты аўтарства Міхаэля Пробста, Пітэра Пікара і інш.) імкнулася спалучыць традыцыю Баплана і Гомана па прынцыпу «залатой сярэдзіны», размяшчаючы «Alba Russіa» у ВКЛ на ўсход ад лініі Браслаў—Полацк—Мінск—Пінск і тым таксама самавольна рухалі назвы «Alba Russіa» і «Літва» на карце без уліку рэальнай тапаніміі ў краіне і самавызначэння яе насельнікаў.
Адзінкавым прыкладам, калі назва «Wit Rusland» (што ў перакладзе з галандскай мовы азначае «Белая Русь») была размешчана на абшары ад Кернава і Вількаміра да Смаленска, з'яўляецца карта Ісака Тырыёна, выгравіраваная ў 1733 г. у Амстэрдаме І. Кайзерам.
Ніжагародскі трамвай
Ніжагародскі трамвай — сістэма трамвая ў Ніжнім Ноўгарадзе, якая працуе з 1896 года.
Белая Русь
«Alba Russіa» на геаграфічных картах зямель ВКЛ у XVII—XVIII стст.
Ніколі не выклікала сумненняў толькі лакалізацыя Жамойці, якую заўсёды звязвалі з арэалам Жамойцкага староства ці Жамойцкага біскупства.
Ніжагародскі трамвай
Ніжні Ноўгарад — адзін з першых гарадоў у Расіі, дзе з'явіўся электрычны трамвай. Трамвайны рух быў адкрыты 8 (20) мая 1896. Ніжагародскі трамвай часам называюць самым старым трамваем Расіі, аднак гэта вызначэнне не з'яўляецца адназначным, бо першы электрычны трамвай у Расійскай імперыі быў пушчаны ў Кіеве ў 1892, а самая старая Трамвайная сістэма на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі знаходзіцца ў Калінінградзе (1895, гл. Калінінградскі трамвай). Акрамя ўсяго, яшчэ ў 1894 г. быў арганізаваны зімовы рух электрычнага трамвая па лёдзе Нявы ў Санкт-Пецярбургу.
Белая Русь
«Alba Russіa» на геаграфічных картах зямель ВКЛ у XVII—XVIII стст.
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772), калі асноўны традыцыйны арэал назвы «Alba Russіa» быў уключаны ў склад Расійскай імперыі, картограф Томас фон Тайлунг на сваёй карце «Polen» самавольна размясціў «Белую Русь» на землях паміж Мінскам і Барысавым, Глыбокім і Мазыром, а таксама дадаў назву «Чорная Русь» арэалу паміж Навагрудкам і Пінскам. На розных французскіх і англійскіх картах канца XVIII ст. (у асноўным пасля падзелаў Рэчы Паспалітай) «Белая Русь» часта пачынае называцца як «Польская Русь».
Ніжагародскі трамвай
На Ніжагародскай трамваі ўжываецца стандартная ў Расіі каляіна 1524 мм (5 футаў). Працягласць ліній Ніжагародскага трамвая на 2007 год складае каля 98 км, сярэднесутачны аб'ём перавозак - каля 200 тыс. пасажыраў (ацэначным, сыходзячы з падліку прададзеных білетаў). Лініі абслугоўваюцца трыма дэпо, выпускаюць агулам прыкладна 190 14-метровых чатырохосных вагонаў. Аператарам Ніжагародскага трамвая з'яўляецца МУП Нижегородэлектротранс.
Белая Русь
Пашырэнне геаграфічнай прасторы ўжывання і замацаванне за этнічнай тэрыторыяй беларусаў
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай (1772, 1793, 1795) і ўключэння зямель ВКЛ у склад Расійскай імперыі расійская ўлада назвала «Беларусіяй» («Белай Расіяй») толькі землі Падняроўя і Падзвіння, з якіх было створана Беларускае генерал-губернатарства (1772—1796) і дзве губерні, атрымаўшыя сукупную назву «беларускія губерні». Беларускае генерал-губернатарства стала першай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкай свецкага характару, якая змяшчала ў сваёй афіцыйнай назве тэрмін «Беларусь». У 1796 г. Беларускае генерал-губернатарства было скасавана, а дзве губерні былі аб'яднаны ў адну — Беларускую губерню (1796—1801). У 1801 г. Беларуская губерня была падзелена на дзве — Беларуска-Віцебскую і Беларуска-Магілёўскую губерні, якія ў 1840 г. былі перайменаваны ў Віцебскую і Магілёўскую губерні, але неафіцыйная назва «беларускія губерні» («Беларусія», «Белая Расія») за імі захавалася. Такі стан рэчаў захаваўся да пачатку 1870-х гг., калі да «Беларусіі» тапанімічна пачалі адносіць і Мінскую губерню.
Тапонім «Беларусь» да 1890-х гг. не ахопліваў усяго арэала рассялення беларусаў. Напрыклад, Іван Грыгаровіч у запісцы, пададзенай 7 лістапада 1847 г. у Аддзяленне мовы і славеснасці Акадэміі навук Расійскай імперыі, выказаў свае погляды адносна арэала «беларускай мовы», якое яўна не супадала з рэальным арэалам рассялення беларусаў, а супадала з арэалам усіх славянскіх гаворак у Заходнім краі Расійскай імперыі: ''«Гаворка заходнеруская, званая іначай "беларускай", выкарыстоўваецца жыхарамі Белай Расіі, Літвы, Валыні, Падолля, Палесся, Пакуцця і ў абласцях цяперашняй Аўстрыйскай Галіцыі, пачынаючы ад Заходняй Дзвіны і Дняпра, па Вісле, Бугу, Днястры і за гарамі Карпацкімі. Ва ўсіх гэтых месцах народ рускі мовіць на ёй, вядома, з дамешкам польскай мовы ці маларасійскай гаворкі і прытым з рознымі варыянтамі як у граматычных формах, так і ў самім вымаўленні слоў»''. Аднак погляды Грыгаровіча адносна такога арэала «беларускай мовы» не атрымалі шырокага распаўсюджання і былі аўтаматычным пераносам арэала ўжывання «рускай мовы» (старабеларускай мовы) Вялікага Княства Літоўскага ў сучасную Грыгаровічу эпоху, бо Грыгаровіч займаўся (па старадрукаваным выданням XVI—XVII стст.) складаннем слоўніка старабеларускай мовы, на якой вялося справаводства ў ВКЛ.
У 1863 г. відны ідэолаг заходнерусізма Міхаіл Каяловіч заявіў у часопісе славянафіла Івана Аксакава «День», што «Беларусія» — гэта «усё тое племя, якое мовіць беларускай гаворкай», і апісаў арэал рассялення беларусаў, ахопліваючым Віцебскую губерню, частку Магілёўскай і Мінскай, бoльшую частку Гродзенскай і Віленскай і малую частку Ковенскай губерняў. Каяловіч акрэсліў арэал тапоніма «Беларусія» блізкім да сучаснага разумення абшару Беларусі (этнічнай тэрыторыі рассялення беларусаў), але падобныя суадносіны назвы «Беларусія» («Беларусь») і арэала рассялення беларусаў замацаваліся не адразу.
Толькі з 1890-х гг. назва «Беларусь» пачне выкарыстоўвацца (коламі афіцыйнай навукі Расійскай імперыі, дзеячамі беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху, у тым ліку пад яўным уплывам «заходнерусізму» ) як назва ўсёй краіны, дзе кампактна пражывае беларускі этнас (па ўсёй яго этнічнай тэрыторыі).
«Беларусь» як тытульная назва дзяржавы
25-27 сакавіка 1917 г. па ініцыятыве мінскага аддзела Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны, БПНС і БСГ адбыўся З'езд беларускіх нацыянальных арганізацый, на якім быў створаны Беларускі нацыянальны камітэт (БНК) на чале з Раманам Скірмунтам. Імкнучыся стварыць у цяжкіх умовах Першай сусветнай вайны першую рэальную дзяржаўную аўтаномію з назвай «Беларусь», БНК у сярэдзіне красавіка 1917 г. адправіў у Петраград да Часовага ўрада Расіі дэлегацыю на чале са Скірмунтам, якая паведаміла аб жаданні аўтаноміі Беларусі ў складзе Расіі, увядзення ў школах беларускай мовы, гісторыі Беларусі, правядзення дэмакратычных выбараў у мясцовыя органы ўлады, кампенсацыю насельніцтву страт, прычыненых вайной, і інш.
Ідэю стварэння самастойнай дзяржавы (а не дзяржаўных утварэнняў у складзе якіх-небудзь аўтаномій, федэрацый ці канфедэрацый), якая б мела тытульную назву «Беларусь» высунуў Вацлаў Ластоўскі летам 1917 г., заснаваўшы вясной 1917 г. малалікую заканспіраваную арганізацыю «Сувязь незалежнасці і непадзельнасці Беларусі» і выказаўшыся супраць усіх спроб стварыць тэрытарыяльна агульную літоўска-беларускую дзяржаву (і ў саюзе з Польшчай). Ластоўскі першым сярод дзеячоў беларускага руху высунуў ідэю стварэння незалежнай беларускай дзяржавы, якая б ахоплівала ўсю этнічную (галоўным чынам, паводле моўнага крытэрыя) тэрыторыю беларусаў. Гэта хутка было падтрымана ўсімі беларускімі палітычнымі групоўкамі на акупіраванай нямецкімі войскамі тэрыторыі літоўска-беларускіх зямель.
Першай абвешчанай дзяржавай, якая б мела назву «Беларусь» у афіцыйным тытуле была Беларуская Народная Рэспубліка (з 25 сакавіка 1918 г.), умацаваць дзяржаўнасць якой не ўдалося. У 1919—1920 гг. узнікалі дзяржаўныя ўтварэнні, якія мелі назвы: Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусі (1919, 1920), Літоўска-Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (1919), Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (1920—1991).
19 верасня 1991 г. Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка, якая яшчэ 27 ліпеня 1990 г. прыняла Дэкларацыю аб сваім дзяржаўным суверэнітэце, была перайменавана ў Рэспубліку Беларусь. Фактычна Рэспубліка Беларусь стала суверэннай дзяржавай толькі ў выніку ліквідацыі СССР паводле Белавежскага пагаднення ад 8 снежня 1991 г. У асобных афіцыйных выпадках дазволена выкарыстоўваць і скарочаную назву «Беларусь» для абазначэння гэтай дзяржавы.
«Беларусь» у тытулатуры Рускай праваслаўнай царквы
З пачатку заснавання ў Маскве патрыярства (у 1589 г.) выкарыстоўваліся розныя варыянты тытула Прадстаяцеля Рускай праваслаўнай царквы: «Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі», «Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Расіі», з 1655 г. «Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Вялікія і Малыя і Белыя Расіі» (па-руску «Патриарх Московский и всея Великия и Малыя и Белыя России») і іншыя.
Цяжкасці перакладу
Назва «Белая Русь» не зусім правільна перакладзена на шмат моў свету як «Белая Расія». Цяжкасці з перакладам узніклі таму, што ва многіх мовах свету адсутнічае асобнае слова для старажытнай Русі, і ў гэтых мовах няма ніякіх адрозненяў паміж словамі «Русь» і «Расія» (што дарэчы, стагоддзямі прапаноўвалася імперскімі расійскімі гісторыкамі). Гэтыя цяжкасці з перакладам тычацца перш за ўсё германскіх моў за выключэннем англійскай:
У некаторых мовах адрозненне вялікае:
NGC 6132
NGC 6132 (іншыя абазначэнні — IC 4602, UGC 10363, MCG 2-42-2, ZWG 80.20, IRAS16213+1153, PGC 58002) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Раўбічы (спартыўны комплекс)
Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па зімовых відах спорту «Раўбічы» — спартыўны комплекс каля в. Аколіца Мінскага раёна сярод ляснога ландшафту, за 20 км на паўночны ўсход ад Мінска. Займае тэрыторыю плошчай 36 га. Прызначаны для заняткаў па біятлоне, лыжных гонках, лыжным дваябор’і, скачках на лыжах з трампліна, слаламе і канькабежным спорце, для правядзення рэспубліканскіх і міжнародных спаборніцтваў.
Назва
Названа па назве суседняй вёскі Раўбічы. У 1597 годзе назва фігуруе як «Ровбичи», што адпавядае народнаму вымаўленню «Роўбічы». Назва адыменнага (антрапанімічнага) паходжання.
Балцка-літоўскае мужчынскае імя «Роўб» вядомае з Перапісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 года, дзе засведчаны ваўкавыскі баярын «Ровбъ Остеиковичъ».
Ад імя «Роўб» тыпонімы Раўбоўшчына ля Шчучына, Роўбы паміж Шчучынам і Лідай, Роўбавічы каля Іўя, Роўбішкі каля Эйшышкеса. Таксама на поўдні — Роўбіцк ля Пружанаў і Роўбаўшчына паміж запрыпяцкімі Оўручам і Чарнобылем, на ўсходзе — Роўбы ля Ушачаў і Роўбічы ля Лагойска.
Размеркаванне гэтых тапонімаў (асабліва аддаленых ад ядравай старалітоўскай тэрыторыі) дазваляе датаваць іх першай паловай XV стагоддзя, калі на поўдні і ўсходзе рассялялася (надзялялася землямі) літоўскае баярства з мэтай умацавання вялікалітоўскай дзяржавы. «Роўбавы» вёскі маглі належаць аднаму і таму ж Роўбу, які жыў раней (прыблізна за стагоддзе) да ваўкавыскага Роўба Асцейкавіча.
Гісторыя
Комплекс пабудаваны ў 1974 годзе па праекце архітэктараў В. Аладава, С. Неўмывакіна, У. Крывашэева. Комплекс адкрыўся 24 лютага 1974 года.
У Раўбічах прайшлі 4 чэмпіянаты свету па біятлоне, Кубак свету па лыжных гонках, этапы Кубка Еўропы па фрыстайле. Міжнародны саюз біятлону прысвоіў спарткомплексу вышэйшую катэгорыю «А».