cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Малія
Пасля землетрасення 1750 да н.э. горад быў перабудаваны і існаваў прыблізна да 1450 да н.э.
Генрых Хюбшман
Генрых Хюбшман (, Эрфурт —, ) — нямецкі філолаг. Прадстаўнік індаеўрапейскай кампаратывістыкі младаграматычнага напрамку. Прафесар Страсбургскага ўніверсітэта. Найбольш вядомы як арменіст і іраніст. Першым устанавіў на аснове гука-адпаведнікаў асаблівае месца армянскай мовы, якая адносілася да яго да іранскай групы, а таксама прыналежнасць да іранскай групы афганскай мовы, якую да яго прылічвалі да індыйскіх або да прамежкавых моў.
Гаўрыльчыцкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 г. — Брэсцкай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 4 населеныя пункты. 14 жніўня 1979 года перададзены ў склад Салігорскага раёна Мінскай вобласці. Скасаваны 28 чэрвеня 2013 года, тэрыторыя далучана да Капацэвіцкага сельсавета.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складала 1350 чалавек, з іх 99,0 % — беларусы.
На момант скасавання ў сельсавет уваходзілі 5 населеных пунктаў: вёскі Вейна, Гаўрыльчыцы, Дубіца, Пясчанка і Цясна.
NGC 6934
NGC 6934 (іншае абазначэнне — GCL 117) — шаравое скопішча ў сузор’і Дэльфін.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вясёлы (Капыльскі раён)
Вясёлы (, Весёлый) (да 1959 года Прытыкі ) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабаўнянскага сельсавета.
Каўпакі (Ляхавіцкі раён)
Каўпакі́ (, Ковпаки) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крывошынскага сельсавета.
Персі Уіндэм Льюіс
Персі Уіндэм Льюіс (Percy Wyndham Lewis;, Амхерст, Новая Шатландыя, Канада — , ) — англійскі мастак, пісьменнік і тэарэтык мастацтва.
Жыццё і творчасць
Нарадзіўся ў акіяне, на борце яхты бацькі, ля берагоў Новай Шатландыі. У 1899—1901 гадах вывучаў жывапіс у Лондане. У 1902—1909 гадах здзяйсняе вялікае падарожжа па Еўропе з працяглым знаходжаннем у Парыжы. У 1911 годзе прымае ўдзел у лонданскай выстаўцы мастацкай групы «Кэмдэн Таўн», адным з заснавальнікаў якой і з’яўляўся. У 1913 годзе ўступае ў групу «Лондан».
Неўзабаве пасля гэтага П. У. Льюіс распрацоўвае ўласную мастацкую тэорыю, «вартыцызм», блізкую па духу італьянскаму футурызму і французскаму кубізму і прапагандуе яе на старонках часопіса «Blast». Свой духоўны ўзор вартыцысты знайшлі ў амерыканскім паэце Эзры Паўндзе.
Акрамя вартыцысцкіх работ П. У. Льюіс пісаў таксама натуралісцкія і сюррэалістычныя палотны і працаваў ілюстратарам для часопіса «The Enemy» (Вораг).
У сваім рамане «Свята, якое заўсёды з табой» у раздзеле «Эзра Паўнд і яго „Бель эспры“» Хэмінгуэй адклікаецца пра П. У. Люіса вельмі рэзка, называючы яго «чалавекам, гнюсней якога ніколі яшчэ не бачыў».
Спіс аб’ектаў PGC (1946001—1947000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1946001—1947000)
Дрэбскі сельсавет
Дрэ́бскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 г. — Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Дрэбск.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Гарадоцкага сельсавета.
Афрыкан Пятровіч Багаеўскі
Афрыка́н Пятро́віч Багае́ўскі (Африкан Петрович Богаевский; 8 студзеня, станіца Каменская Данецкай акругі — 21 кастрычніка 1934, Парыж) — рускі военачальнік, адзін з камандзіраў Добраахвотніцкай арміі і кіраўнікоў Белага руху на Поўдні Расіі. Атаман Усевялікага Войска Данскога. Генерал-лейтэнант.
Сандра Хюлер
Сандра Хюлер (Sandra Hüller; нар., , ГДР) — нямецкая актрыса, якая дэбютавала ў 1999 годзе. Хюлер найбольш вядомая роляй юнай ахвяры экзарцызму Міхаэлы ў фільме «Рэквіем», за якую яна атрымала «Сярэбранага мядзведзя» за найлепшую жаночую ролю на Берлінскім фестывалі і была намінавана на Еўрапейскую кінапрэмію найлепшай актрысе. У 2016 годзе выканала галоўную ролю ў фільме «Тоні Эрдман», за якую ўдастоілася Deutscher Filmpreis і Еўрапейскай кінапрэміі найлепшай актрысе.
Шымылдык
Шымылдык — аул у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бірлікшыльскай сельскай акругі. Код КАТА — 634447500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 130 чалавек (64 мужчыны і 66 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 56 чалавек (29 мужчын і 27 жанчын).
Аварыя C-47 у Мінску
Аварыя C-47 у Мінску адбылася 22 студзеня 1945 года, калі самалёт з грузам газет на борце рабіў рэйс па маршруце Унукава — Мінск — Каўнас — Шаўляй. У аэрапорце «Мінск-1» пасля ўзлёту перастаў працаваць правы рухавік і экіпаж вырашыў вярнуцца на аэрадром. Першы заход на пасадку ў цяжкіх метэаралагічных умовах скончыўся другім кругам праз занятую іншым самалётам УПП. На другім заходзе на пасадку экіпаж таксама пачаў ісці на другі круг з вялікай палётнай вагай. Пры павелічэнні рэжыму левага матора ён перастаў працаваць. Экіпаж пачаў пасадку перад сабой. Пры гэтым самалёт зачапіў слуп і стабілізатарам разбурыў дах дома, пасля чаго вымушана сеў на агароды. Самалёт быў знішчаны на 100 %. Адзін член экіпажа і адзін пасажыр атрымалі раненні. Правы матор быў сапсуты праз разбурэнне ўтулкі галоўнага шатуна задняй зоркі.
Званочак персікалісты
Званочак персікалісты (Campanula persicifolia) — кветкавая расліна сямейства званочкавых.
Батанічнае апісанне
Званочак персікалісты — травяністая шматгадовая расліна, дасягае ў вышыню 40-100 і нават 160 см. Змяшчае млечны сок.
Пашырэнне
Распаўсюджаны ва Усходняй Еўропе. Значная частка арэалу знаходзіцца ў Еўрапейскай часткі Расіі.
Батанічнае апісанне
Сцябловыя лісты — чарговыя, вузкія, лінейныя або ланцэтныя, цёмна-зялёнага колеру, бліскучыя, па краях гародчатыя (верхнія — амаль цэльнакрайнія, менш ніжніх).
Плод — шматнасенная каробачка з 10 жылкамі, адкрываецца дзірачкамі ў верхавіны. Плоданасіць у жніўні-верасні.
Прымеркаваны да светлых лясоў, узлескаў, сустракаецца ў зарасніках хмызнякоў, па ярам.
Значэнне і ўжыванне
Дэкаратыўная расліна, даўно уведзеная ў культуру.
NGC 6935
NGC 6935 (іншыя абазначэнні — PGC 65112, ESO 234-59, FAIR 906, AM 2034-521, IRAS20346-5217) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лоўчанскі сельсавет
Ло́ўчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 г. — Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Лоўча (Лобча).
Створаны 12 кастрычніка 1940 года. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Лунінскага сельсавета.
Канырбіік
Канырбіік — сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Дэльбегетэйскай сельскай акругі. Код КАТА — 634453100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 597 чалавек (296 мужчын і 301 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 448 чалавек (236 мужчын і 212 жанчын).
Спіс аб’ектаў PGC (902001—903000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (902001—903000)
NGC 6936
NGC 6936 (іншыя абазначэнні — PGC 65033, ESO 528-22, MCG -4-48-21) — галактыка ў сузор’і Казярог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Абалонка (архітэктура)
Абало́нка — прасторавая канструкцыя, абмежаваная 2 крывалінейнымі паверхнямі, адлегласць паміж якімі (таўшчыня абалонка) малая ў параўнанні з астатнімі памерамі. Выкарыстоўваюць для перакрыцця будынкаў і збудаванняў з вялікімі пралётамі.
У выглядзе купалоў з'явіліся ў архітэктуры Старажытнай Грэцыі і Рыма, Візантыі. У сучаснай архітэктуры ў залежнасці ад геаметрыі паверхні адрозніваюць абалонкі: дадатнай (сферычныя, эліпсоідныя), нулявой (цыліндрычныя, канічныя) і адмоўнай (гіпербалічныя) крывізны.
Бываюць тонка- і таўстасценныя; адна-, двух- і шматслойныя;, зборныя, зборна-маналітныя і інш.
Выкарыстанне абалонак дазваляе атрымаць цэльную ўнутраную прастору, што стварае ўмовы для аптымальнай арганізацыі функцыянальных працэсаў і фарміравання выразных пластычных вобразаў аб'ектаў архітэктуры, які становяцца эфектнымі акцэнтамі забудовы. На Беларусі абалонкі выкарыстаны пры ўзвядзенні Мінскага крытага рынку «Камароўскі», Палаца тэніса ў Мінску, цырка у Гомелі і інш.
Рыгор Арцёмавіч Васільеў
Рыгор Арцёмавіч Васільеў (, г. Жлобін — ) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Забайкаллі.
Біяграфія
Вёў рэвалюцыйную прапаганду сярод салдат у Верхнеудзінску, адзін са стваральнікаў рэвалюцыйнага ваеннага саюза. Двойчы арыштаваны ў 1906 і 1907 гадах, на 3 гады заключаны ў акатуйскую турму. З 1911 года ў ссылцы ў Якуцку. Пасля лютаўскай рэвалюцыі 1917 года на гаспадарчай рабоце ў Гомелі.
У гады Грамадзянскай вайны на Заходнім фронце. З 1922 года працаваў на чыгуначным транспарце ў Беларусі, з 1928 года кіраўнік па забеспячэнні будаўніцтва чыгуначнай магістралі.
З 1935 года працаваў у інстытуце Трансцехпраект Міністэрства шляхоў зносін. Аўтар успамінаў «З рэвалюцыйнага мінулага» (Улан-Удэ, 1968).
Віктар Уладзіміравіч Якубаў
Віктар Уладзіміравіч Якубаў (нар., г. Наваполацк) — беларускі гісторык, педагог, музыкант. Спецыяліст па грамадска-палітычнай, ваеннай і эканамічнай гісторыі ВКЛ другой паловы XVI — першай паловы XVII ст Кандыдат гістарычных навук (2013).
Біяграфія
Скончыў у 2001 годзе гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Гісторыя». У 2003—2007 гадах навучаўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
8-я Рагачоўская партызанская брыгада
8-я Рагачоўская партызанская брыгада — партызанская брыгада, створаная ў лютым 1943 года на базе 255-га, 256-га і 257-га партызанскіх атрадаў. У сувязі з заняццем часцямі Чырвонай Арміі тэрыторыі Гомельскай вобласці брыгада ў канцы лістапада 1943 года перабазіравалася ў Клічаўскі раён Магілёўскай вобласці. Дзейнічала на тэрыторыі Рагачоўскага, Журавіцкага, Жлобінскага, Буда-Кашалёўскага, Клічаўскага, Быхаўскага, Кіраўскага, Бярэзінскага раёнаў.
Віктар Уладзіміравіч Якубаў
Біяграфія
Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя» абараніў 23 кастрычніка 2013 года ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма дысертацыі: «Інфлянты ў знешняй і ўнутранай палітыцы Вялікага княства Літоўскага ў канцы XVI — пачатку XVII стст.». Навуковы кіраўнік — доктар гістарычных навук, прафесар Валянцін Фёдаравіч Голубеў.
8-я Рагачоўская партызанская брыгада
Рашэннем Рагачоўскага падпольнага райкома КП(б)Б ад 12 сакавіка 1944 года брыгада была рэарганізавана ў Рагачоўскую ваенна-аператыўную групу. На гэты дзень налічвала 2200 партызан.
Склад
Брыгада была сторана на базе 255-га, 256-га і 257-га партызанскіх атрадаў. Пры фарміраванні брыгады з асабовага складу 255-га атрада і прыбыўшых з савецкага тылу асобных груп былі арганізаваны 258-ы і 259-ы партызанскія атрады. 256-ы атрад дзейнічаў у складзе брыгады да 11 сакавіка 1943 года, потым быў разгорнуты ў 8-ю Журавіцкую партызанскую брыгаду. 1 лістапада 1943 года 255-ы партызанскі атрад быў рэарганізаваны ў 255-ы партызанскі полк.
Віктар Уладзіміравіч Якубаў
Біяграфія
Праходзіў навукова-даследчыя стажыроўкі ў Ягелонскім універсітэце і Інстытуце гісторыі Польскай акадэміі навук (Польшча, 2005, 2006 і 2007 гады), Санкт-Пецярбургскім дзяржаўным універсітэце і Іванаўскім дзяржаўным універсітэце (Расія, 2005, 2011 гады), Цэнтральна-Еўрапейкім універсітэце (Венгрыя, 2010 год).
8-я Рагачоўская партызанская брыгада
Гісторыя
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгуначных участках Быхаў — Жлобін, Жлобін — Бабруйск. У сакавіку — красавіку 1943 года пусцілі пад адхон 32 эшалоны праціўніка, падарвалі і пашкодзілі 7 мастоў, больш за 40 аўтамашын. У жніўні 1943 года на ўчастку Жлобін — Бабруйск падарвалі 140 рэек, разбурылі стрэлачныя пераводы і пашкодзілі раз'езд Амяльня; пазней на гэтым участку падарвалі больш за 1 тысячу рэек. Знішчылі дзясяткі нямецкіх апорных пунктаў, у тым ліку ў вёсках Рэкта, Дзедлава, Гадзілавічы, Стралкі, Побалава, Ціхінічы Рагачоўскага раёна, напалі на гарнізон у вёсцы Падсёлы Кіраўскага раёна. У лютым, маі, ліпені, кастрычніку — лістападзе 1943 год і ў лютым 1944 вялі баі за ўтрыманне партызанскай зоны, за прарыў блакады і выхад з акружэння.
Віктар Уладзіміравіч Якубаў
Біяграфія
Музыкант, удзельнік фольк-гурта «Княжыч».
8-я Рагачоўская партызанская брыгада
Памяць
У 1964 годзе ў вёсцы Заазер’е Рагачоўскага раёна ў гонар брыгады пастаўлена стэла.
Віктар Уладзіміравіч Якубаў
Біяграфія
У жніўні 2020 года падпісаў зварот беларускіх навукоўцаў супраць гвалту. 2 верасня 2021 года затрыманы за лагатып «Белсат» на старонках у сацсетках, адбываў адміністрацыйны арышт у наваполацкім ЦІПе — 15 сутак за рэпосты матэрыялаў тэлеканала, прызнанага экстрэмісцкім. Пасля вызвалення, рэктар ПДУ Алег Раманаў звольніў Віктара Якубава з універсітэта па палітычных матывах (фармальная прычына — знаходжанне пад арыштам, які цяпер трактуецца як прагул).
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням знешняй і ўнутранай палітыкі Вялікага Княства Літоўскага адносна тэрыторыі Інфлянтаў у 1582—1621 гадах. Займаецца пытаннямі ўзаемаадносін Вялікага Княства Літоўскага і Польскага Каралеўства з інфлянцкім насельніцтвам у справе ўсталявання кантролю над Інфлянтамі і Рыгай. Даследуе знешнюю палітыку Вялікага Княства Літоўскага адносна Інфлянтаў у кантэксце спроб стварэння персанальнай уніі паміж Рэччу Паспалітай і Швецыяй пад уладарствам Жыгімонта ІІІ Вазы. Вывучае уплыў «інфлянцкага пытання» на сістэму арганізацыі войска, палітычнае і сацыяльна-эканамічнае жыццё Вялікага Княства Літоўскага ў канцы XVI — пачатку XVII ст.
Бэл Готык
Каб лягчэй разбіраць дробныя літары на няякаснай газетнай паперы, на якой чарніла можа расцячыся,, супрацоўнік «Mergenthaler Linotype», прыдумаў гэты шрыфт. Шрыфт заказала кампанія AT&T (якую заснаваў Бэл) для тэлефонных даведнікаў. Ён стаў даступным для агульнага карыстання. Папулярны ў друку невялікіх памераў.
Думічы
Ду́мічы (, Думичи) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабаўнянскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Старакапыльскага сельсавета.
Сяргей Апалінарыевіч Герасімаў
Сяргей Апалінарыевіч Герасімаў (Сергей Аполлинариевич Герасимов; — ) — савецкі кінаакцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст, драматург і педагог, прафесар УДІКа.
Акадэмік АПН СССР (1978). Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Народны артыст СССР (1948). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1984), трох Сталінскіх прэмій (1941, 1949, 1951) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).
Капелія
«Капелія» («Капелія, або Дзяўчына з блакітнымі вачыма») — балет-пантаміма ў трох дзеях Л. Дэліба. Напісаны ў 1870 годзе. Сцэнарый Ш. Нюітэра і А. Сен-Леона па матывах казкі «Пясочны чалавек» Э. Т. А. Гофмана. Харэаграфія А. Сен-Леона.
Першы поспех балета быў перапынены франка-прускай вайной і аблогай Парыжа, але ў рэшце рэшт ён стаў найбольш выкананым балетам.
Сучасныя версіі асноўваюцца на пастаноўцы, якую паставіў Марыус Петыпа для Імператарскага балета Санкт-Пецярбурга ў канцы XIX стагоддзя. Харэаграфія Петыпы была зафіксавана метадам харэаграфічнага абазначэння Сцяпанава на мяжы ХХ стагоддзя. Пазней гэтыя абазначэнні выкарыстоўваліся для пастаноўкі пецярбургскай версіі для такіх кампаній, як балет Вік-Уэлса (папярэднік сённяшняга Каралеўскага балета).
Першая дзея
Гісторыя адбываецца падчас гарадскога свята ў гонар новага звона. Сцэна адлюстроўвае плошчу маленькага гарадка. У акне аднаго з дамоў, які належыць прафесару Капеліусу, можна бачыць яго загадкавую дачку Капелію, якая ніколі не бывае на вуліцы і не кантактуе ні з кім у горадзе. На сцэне з’яўляецца галоўная гераіня балета, мясцовая дзяўчына Сванільда, якая заручаная з Францам, але падазрае, што яе жаніх, як і шмат маладых людзей гарадка, неабыякавы да Капеліі.
Ноччу Капеліус выходзіць з хаты ў суседні шынок. Яго акружае натоўп моладзі, прапаноўваючы далучыцца да іх. Ён вырываецца і сыходзіць, але пры гэтым губляе ключ ад дома. Натоўп дзяўчат знаходзіць ключ. Яны ўгаворваюць Сванільду трапіць у дом Капеліуса.
З’яўляецца Франц, не ведаючы, што дзяўчыны ў доме, ён прыстаўляе лесвіцу і спрабуе залезці праз акно. У гэты час вяртаецца Капеліус і бачыць, як Франц спрабуе залезці ў дом.
Трэцяя дзея
Гарадское свята асвячэння звона. Франц і Сванільда памірыліся. З’яўляецца Капеліус, які патрабуе кампенсацыі за учынены ў майстэрні разгром. Сванільда хацела аддаць яму свой пасаг, але грошы дае бурмістр. Пачынаецца свята з танцамі.
На беларускай сцэне
Першая пастаноўка «Капеліі» на Беларусі адбылася на сцэне БДТ-1 у 1923 годзе (балетмайстар-пастаноўшчык К. Алексютовіч, мастак А. Марыкс; Сванільда — З. Кусава, Франц — А. Левін, Капеліус — Т. Баршчэўскі).
У 1935 годзе пастаўлены ў Дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі (дырыжор Г. Пятроў, лібрэта і пастаноўка Ф. Лапухова, мастак М. Бабышоў; Сванільда — А. Нікалаева, Франц — С. Дрэчын, Капеліус — Матусевіч). Балетмайстар у аснову перанёс на беларускую сцэну спектакль, пастаўлены ў Ленінградскім Малым тэатры ў 1934 годзе. Аднак, улічваючы прафесійны ўзровень трупы, Лапухоў змяніў асобныя класічныя варыяцыі і дуэты. Шмат увагі было аддадзена пантаміме, акцёрскай выразнасці, значнае месца займалі народныя танцы Заходняй Украіны. Прасякнуты гумарам, багатай балетмайстарскай фантазіяй, спектакль уяўляў сабо бесперапыннае танцавальнае дзейства.
Краснавольскі сельсавет
Краснаво́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 г. — Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Красная Воля.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў склад новаўтворанага Вулькаўскага сельсавета.
NGC 6938
NGC 6938 — группа звёзд ў сузор’і Лісічка.
Эдвін Лэндсір
Эдвін Генры Лэндсір (Ландсір) (Edwin Henry Landseer,,  — , ) — англійскі мастак і скульптар эпохі рамантызму. Вядомы, у прыватнасці, і як стваральнік бронзавых літых скульптур жывёл (аленяў, львоў). Яму належаць статуі львоў ля падножжа калоны Нельсана на Трафальгарскай плошчы.
Біяграфія
Эдвін Лэндсір быў малодшым сынам гравёра па медзі Джона Лэндсіра; адным з яго братоў быў мастак Чарлз Лэндсір. Навучаўся жывапісу ў свайго бацькі і ў мастака Бенджаміна Р. Хейдана. У 1814 годзе ён упершыню выставіў свае карціны на Летняй выстаўцы ў Каралеўскай акадэміі мастацтваў, а ў 1815 годзе паступіў у школу пры акадэміі. У 1824 годзе Лэндсір упершыню наведаў горную Шатландыю і з таго часу неаднаразова прыязджаў туды на эцюды. Па шатландскіх матывах мастак стварыў цэлы шэраг палотнаў, многія з якіх выстаўлены ў найбуйнейшых музеях Вялікабрытаніі (напрыклад, у Эдынбургскім Нацыянальным музеі Шатландыі).
У 1826 годзе Лэндсір стаў членам-карэспандэнтам Каралеўскай акадэміі мастацтваў, у 1831 годзе — правадзейным яе членам. У 1850 годзе ўзведзены каралевай у рыцарскае званне. У 1866 годзе Эдвін Лэндсір быў абраны прэзідэнтам Каралеўскай акадэміі, аднак адмовіўся ад гэтай пасады.
Сяргей Фёдаравіч Бандарчук
Сяргей Фёдаравіч Бандарчук (Сергей Фёдорович Бондарчук;, Білазэрка, Херсонская губерня — , Масква) — савецкі і расійскі акцёр, кінарэжысёр, сцэнарыст, педагог. Народны артыст СССР (1952). Лаўрэат Сталінскай прэміі I ступені (1952), Ленінскай прэміі (1960), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1977) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1984). Уладальнік кінапрэміі «Оскар» за фільм «Вайна і мір» (1969). Герой Сацыялістычнай Працы (1980).
Біяграфія
Сяргей Бандарчук нарадзіўся 25 верасня 1920 года ў сяле Білазэрка у сям’і сялян Фёдара Пятровіча і Таццяны Васільеўны.
У 1948 году Бандарчук скончыў акцёрскі факультэт УДІКа ў Маскве, майстэрня Сяргея Герасімава і Тамары Макаравай. У тым жа годзе ў ліку іншых вучняў Герасімава дэбютаваў у фільме «Маладая гвардыя», выканаўшы ролю камуніста-падпольшчыка Валько.
Вялікі поспех акцёру прынесла галоўная роля ў карціне «Тарас Шаўчэнка» (1951). Фільм вельмі спадабаўся Іосіфу Сталіну, і ў маі 1952 года ва ўзросце 31 года Бандарчук стаў народным артыстам СССР, мінуючы ганаровае званне народнага артыста РСФСР.
Памёр 20 кастрычніка 1994 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.
Камінг-аўт
Ка́мінг-а́ўт (іншыя варыянты напісання — ка́мін-а́ўт, ка́мінг а́ўт і каміна́ўт, ад coming out — «раскрыццё», «выхад») — працэс адкрытага і добраахвотнага прызнання чалавекам сваёй прыналежнасці да сексуальнай ці гендарнай меншасці ці вынік такога працэсу. Тэрмін «камінг-аўт» ужываецца пераважна ў адносінах да лесбіянак, геяў, бісексуалаў і транссексуалаў (скар. ЛГБТ), якія перасталі хаваць сваю сексуальную арыентацыю ці неадпаведнасць псіхічнага полу біялагічнаму. Выраз «камінг-аўт» з'яўляецца прамым запазычаннем устоянага англамоўнага выразу coming out (скар. ад  — літар. «выйсці з каморы», па сэнсе «выйсці з поцемак, адкрыцца»).
Ёхан Аўгуст Гуга Гюльдэн
Ёхан Аўгуст Гуга Гюльдэн (, Хельсінкі —, Стакгольм) — фінска-шведскі астраном.
Біяграфія
Ёхан Аўгуст Хуга Гюльдэн нарадзіўся ў Хельсінкі ў сям'і Нільса Абрахама Гюльдэна, прафесара класічнай філасофіі Хельсінкскага ўніверсітэта. Навучаўся ў гэтым універсітэце і атрымаў там ступень магістра філасофіі (1860). Вядомы сваімі працамі ў галіне нябеснай механікі. У 1862—1865 гадах працаваў у Пулкаўскай абсерваторыі. У 1871 годзе стаў дырэктарам Стакгольмскай абсерваторыі. Імем Гюлдэна названы кратар на Месяцы і малая планета (806 Gyldenia), адкрытая М. Вольфам 18 красавіка 1915 года ў Гайдэльбергу.
Камінг-аўт
Некаторыя прадстаўнікі поп-культуры выкарыстоўваюць камінг-аўт ці імідж чалавека з нетрадыцыйнай сексуальнай арыентацыяй для павышэння цікавасці да ўласнай персоны, як, напрыклад, паступіў расійскі гурт «Тату».
Аляксандр Мікалаевіч Гулецкі
Аляксандр Мікалаевіч Гулецкі (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2009 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
На Кубку Беларусі па плаванні 2013 года заняў 4-е месца на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2013 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем і на дыстанцыі 200 м батэрфляем.
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2014 года на дыстанцыі 200 м батэрфляем.
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў эстафеце 4 × 200 м вольным стылем. Срэбраны прызёр на дыстанцыі 400 м вольным стылем. Бронзавы прызёр на дыстанцыях 200 м і 800 м вольным стылем.
Абварная кераміка
Абварна́я кера́міка, або гартава́ная кера́міка — гартаваныя ганчарныя вырабы, вядомыя многім народам лясной зоны Еўропы з часоў неаліту (8 — 3 тысячагоддзі да н.э.). Пасля абпальвання загартоўвалася ў абвары (адсюль назва).
У Беларусі была пашырана пераважна ў сельскіх ганчарных цэнтрах на поўначы і ў сярэдняй паласе краіны. Сярод іншых народных назваў абварной керамікі: рабая, чорная, шэрая. У гарадскіх і мястачковых асяродках абварную кераміку звычайна выраблялі паралельна з чорнаглянцаванай керамікай і глазураванай керамікай, у такіх выпадках яна была прадстаўлена толькі пячным посудам (пераважна гаршкамі).
У другой палове XX ст. вытворчасць абварной керамікі прыйшла ў заняпад, да 1970-х гадоў яе выраблялі толькі ў в. Ганявічы Клецкага раёна. Традыцыі вырабу абварной керамікі адроджаны ў 1990-я гады. У цяперашні час выкарыстоўваецца пераважна ў дэкаратыўных і сувенірных мэтах.
Сярод вядучых майстроў — А. Бараўцова (г. Гарадок), І. Дашкоў і Д. Касьяненка (Мінск), А. Кірычак (г. Салігорск), С. Шуневіч (г. Віцебск), В. Якавенка (г. Крычаў) і інш.
Суыкбулак (Дэльбегетэйская сельская акруга)
Суыкбулак — былое сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана ў 2013 годзе. Уваходзіла ў склад Дэльбегетэйскай сельскай акругі. Код КАТА — 634453400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 91 чалавек (51 мужчына і 40 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 50 чалавек (30 мужчын і 20 жанчын).
Ядвіга Адамаўна Кастравіцкая
Ядвіга Адамаўна Вайніловіч (замужам Ядвіга Адамаўна Кастравіцкая) (Jadwiga Woyniłłowicz ці Jadwiga Kostrowicka; Ядвига Адамовна Войнилович ці Ядвига Адамовна Костровицкая), 1864, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — 1935, Быдгашч, Польшча, — прадрымальніца, грамадскі дзеяч Беларусі, сястра старшыні (1907—1921) Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі Эдварда Адамавіча Вайніловіча (1847—1928).
Паходжанне роду
Належала да сярэднезаможнага шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля», прадстаўнікі якога займалі розныя земскія пасады ў Новагародскім ваяводстве ВКЛ і Слуцкім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі.
Нарадзілася ў 1867 у сям'і Адама Антонавіча Вайніловіча (1806—1874) і яго жонкі Ганны Эдвардаўны Ваньковіч (1826—1893). Бацька Адам Вайніловіч быў сынам Антона Адамавіча Вайніловіча (1773—1855), слуцкага павятовага маршалка (1811—1818), скончыў слуцкую кальвінісцкую школу і Віленскі ўніверсітэт, служыў папячыцелем сельскіх запасных магазінаў Слуцкага павета (1835—1845), займаўся гаспадаркай і быў пасрэднікам у многіх зямельных спрэчках, таму атрымаў вялікі аўтарытэт і быў кампрамісарам у справе продажы вялізных Барысаўскіх маёнткаў (Стары Барысаў і інш.) князя Леана Людвікавіча Радзівіла (1808—1885) расійскаму вялікаму князю Мікалаю Мікалаевічу (1831—1891).
Маці Ганна (Анэля) Эдвардаўна Ваньковіч (1826—1893) была дачкой Эдварда Станіслававіча Ваньковіча (1793—1872), мінскага павятовага харунжага (1817—1820), і яго жонкі Міхаліны Станіславаўны Манюшкі, цёткі вядомага кампазітара Станіслава Манюшкі. Яе род Ваньковічаў адносіўся да рэгіянальнай эліты Менскага ваяводства ВКЛ, а пазней Мінскай губерні Расійскай імперыі. У прыватнасці, дзед Ганны Ваньковіч Станіслаў Аляксандравіч Ваньковіч (?—1812) быў барысаўскім павятовым маршалкам (1797—1802), а пасля мінскім губернскім маршалкам (1802—1806). У сям'і Вайніловічаў з пяццю дзецьмі, меўшай не вельмі вялікі маёнтак, матэрыяльныя магчымасці былі вельмі абмежаваныя, а маці Ганна з вялікай спадчыны сваіх бацькоў Ваньковічаў атрымала сабе толькі 10 000 рублёў срэбрам.
Сям'я
Пабралася шлюбам з дваранінам-каталіком Вацлавам Генрыкавічам Кастравіцкім, уласнікам маёнтка Грыцкоўшчына ў Мінскім павеце Мінскай губерні. Вацлаў Кастравіцкі з'яўляўся не вельмі далёкім сваяком Вайніловічаў. Сястрой дзеда Ядвігі (Антона Адамавіча Вайніловіча) была Фларэнціна Адамаўна Вайніловіч — жонка Міхала Касперавіча Кастравіцкага (1775—1863), што быў дзедам Вацлава. І Ядвіга, і Вацлаў Кастравіцкі былі таксама не вельмі далёкімі сваякамі сваім сучаснікам — беларускамоўнаму паэту Карусю Каганцу (Казіміру Кастравіцкаму) і яго брату Амброзію Кастравіцкаму, дзеячу беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху.
Шлюб Ядвігі і Вацлава Кастравіцкіх не быў шчыры, а па маёмаснаму разліку, бо мясцовымі маянткоўцамі ў Літве і Беларусі (пасля падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў і ўвядзення дыскрымінацыйнага заканадаўства ў адносінах да каталіцкага двараства) на першае месца ставілася захаванне маёнткаў «асобамі польскага паходжання». Паводле сведчанняў Вайніловічаў, Ядвіга не мела ніякіх інтымных кантактаў з мужам Вацлавам, таму ў Кастравіцкіх не было дзяцей.
Камерцыйная і грамадская дзейнасць
Кампенсацыяй няшчырага шлюбу для Ядвігі Кастравіцкай стала прадпрымальніцкая і грамадская дзейнасць, асабліва ў Мінску. Ядвіга валодала значнымі капіталамі і нерухомасцю, якія дзякуючы камерцыйнаму таленту павялічвала кожны год. У прыватнасці пабудавала вядомы даходны дом (дом Кастравіцкай) у Мінску, дзе размесціцца ўпраўленне Лібава-Роменскай чыгункі. З'яўлялася членам Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі.
Пачатак рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у Расійскай імперыі прывёў да ўвядзення ў краіне многіх ліберальных свабод. Літоўска-беларускія губерні ахапіў мясцовы патрыятычны ўздым, які ў тым ліку праявіўся ў заснаванні мноства яўных і тайных польскамоўных школ як рэакцыі на паў-стагоддзя русіфікацыі ў краі. І Ядвіга Кастравіцкая, з'яўляючыся «польскай патрыёткай», прыняла чынны ўдзел у дзейнасці таварыства «Асвета» ў Мінску для развіцця польскамоўнай адукацыі, адкрыла ў маёнтку Савічы, які належаў Эдварду Вайніловічу, тайныя летнія школкі для дзяцей бедных сялян, дзе вычылі рэлігіі, польскай, рускай і беларускай мовам, хоць хутка школкі былі закрыты.
З'яўлялася актыўным дзеячом Мінскага таварыства дабрачыннасці. Была вядомай асобай у Мінску і ахвотна арганізоўвала ў Мінску балі, «кірмашы» з фантавымі латарэямі і вечарыны для збору грошай на дабрачынныя патрэбы. Ядвіга Кастравіцкая была сяброўкай вядомай польскамоўнай пісьменніцы Марыі Родзевіч (1863—1944) з Ялаўца, а таксама памочніцай брата Эдварда Вайніловіча ў яго гаспадарчай і палітычнай дзейнасці.
Асяданне ў Быдгашчы
Пасля Рыжскага дагавора ў 1921 яна выехала разам з сямействам Вайніловічаў у Быдгашч. Там падтрымлівала грамадскую дзейнасць свайго брата Эдварда Вайніловіча і яго жонкі Алімпіі па ўтрыманні г.зв. «Крэсавага інтэрната» (Internat Kresowy), дзе атрымалі прытулак і магчымасць выхавання дзеці былых землеўласнікаў Мінскай, Магілёўскай і Віцебскай губерняў, чые маёнткі пасля Рыжскага мірнага дагавора (1921) апынуліся на тэрыторыі СССР і былі нацыяналізаваны.
Менавіта Ядвізе Кастравіцкай, а не сваёй жонцы Алімпіі, Эдвард Вайніловіч адводзіў галоўную ролю паклапаціцца над выкананнем яго тастамента, публікацыі яго мемуараў і распараджэння маёнткам Пераходы ў Нясвіжскім павеце Навагрудскага ваяводства (Польшча), капіталамі, акцыямі, долямі (паямі) у акцыянерных таварыствах, якія Эдвард трымаў у розных банках. Ядвіга павінна пасля смерці брата Эдварда была выплочваць штогадова сумы для Алімпіі Вайніловіч і Міхаліны Горват (да смерці апошніх).
Эдвард таксама прызначыў Ядвізе Кастравіцкай, акрамя асобных рэчаў, што заставаліся ў карыстанні Алімпіі, усе хатнія прадметы, дакументы і каштоўнасці: старажытную шкатулку італьянскай работы; падкаморскую пячатку свайго прадзеда Адама Вайніловіча (1739—1803); кнігу «Vade mecum», напісаную палкоўнікам ВКЛ часоў «Патопа» Габрыэлем Вайніловічам; келіх з гербам Вайніловічаў «Сыракомля», разнастайныя дакументы на права ўласнасці маёнткамі Савічы і Пузаў, дамоў у Мінску, і г.д. Мэблю з Пузава і Савічаў, якая захоўвалася ў маёнтку Ацечына, два камплекты срэбнага посуду Вайніловіч перадаваў свайму пляменніку Эдварду Бельскаму. Два іншыя срэбныя камплекты посуду наказаў сваім дзвюм хрэсніцам — Сафіі Магільніцкай і Марыі Бельскай.
Максім Уладзіміравіч Дзялендзік
Максім Уладзіміравіч Дзялендзік (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі 2013 года на дыстанцыі 100 м на спіне.
Пераможца Першынства Беларусі 2014 года на дыстанцыі 100 м на спіне.
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў камбінаванай эстафеце 4 × 100 м. Бронзавы прызёр на дыстанцыі 50 м на спіне.
NGC 6939
NGC 6939 (іншае абазначэнне — OCL 217) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цэфей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Cynanchum
Cynanchum — род кустоў і паўкустоў, які ўваходзіць у сямейства Apocynaceae.
Батанічнае апісанне
Прадстаўнікі роду — кусты або шматгадовыя травяністыя расліны, нярэдка павойныя. Лісце размешчана на сцеблах супраціўн, толькі ў некаторых відаў чаргова, звычайна на хвосціках. Кветкі сабраны ў пазухах лісця, радзей на канцах парасткаў у парасонападобныя, шчытковападобныя або гронкападобныяе суквецці. Чашачкі кветак складаюцца з пяці прамых доляў. Вяночкі круглявыя, з кароткай трубкай, пяцідолькавыя. Лычыкі песцікаў канічныя або выпуклыя. Плады — лістоўкі верацянопадобнай або ланцэтападобнай формы, звычайна гладкія.
Распаўсюджанне
Прадстаўнікі роду вядомыя з Еўропы, Азіі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі і Афрыкі.
Вулькаўскі сельсавет (Лунінецкі раён)
Ву́лькаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — вёска Вулька 2.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года шляхам аб’яднання скасаваных Вулькаўскага 2-га і Краснавольскага сельсаветаў. У 1970-х гадах на тэрыторыі сельсавета ўзнікла вёска, якая 17 сакавіка 1972 года атрымала назву Міжлессе. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 6 населеных пунктаў.
11 жніўня 1980 года ў склад сельсавета з Дварэцкага сельсавета перададзена вёска Бродніца.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 4087 чалавек, 98,9 % — беларусы.
Рэгенсбург
Рэ́генсбург (Regensburg) — горад на поўдні Германіі, у зямлі Баварыя, на рацэ Дунай пры ўпадзенні ракі Рэген. Насельніцтва ў 2007 годзе складала каля 131 тыс. жыхароў.
Гісторыя
Горад узнік з рымскага ваеннага ўмацавання.
Гаспадарка
Прамысловасць: машынабудаванне, тэкстыльная, харчасмакавая, паліграфічная, будаўнічых матэрыялаў. Пачатковы пункт суднаходства на рацэ Дунай, вузел чыгунак і аўтамабільных дарогдарог.
Навука і культура
Універсітэт. Гарадскі музей, мастацкая галерэя, палацавы музей Турн і Таксіс.
Славутасці
Архітэктурныя помнікі VIII—XVII стагоддзяў: раманскія цэрквы Эмерамскірхе (8—13 ст.), Якабскірхе (1150—1200) і Старая капэла (1002), гатычныя сабор Санкт-Петэр (каля 1250—1525) і Старая ратуша (1356), рэнесансавыя і барочныя цэрквы і інш.
Жангізтабе
Жангізтабе — пасёлак у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Жангізтабінскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 634457100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 4090 чалавек (2062 мужчыны і 2028 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 3002 чалавекі (1468 мужчын і 1534 жанчыны).
Мікалай Апанасавіч Тоўсцік
Біяграфія
Брат беларускага журналіста і грамадскага дзеяча Аркадзя Тоўсціка. Скончыў Чыкілёўскую СШ, у 1957 годзе — Мінскі педагагічны інстытут.
Працоўную дзейнасць пачаў настаўнікам Гарнавішчанскай пачатковай школы на Палессі. У 1939—1941 гадах служыў у Чырвонай Арміі. У Вялікую Айчынную вайну быў партызанам, намеснікам камісара атрада імя Шчорса 37-й партызанскай брыгады, сакратаром падпольнага Бабруйскага райкама камсамола, у 1944—1947 гадах — першым сакратаром Бабруйскага райкама ЛКСМБ.
З 1948 года на савецкай і партыйнай рабоце ў Бабруйскім, Клічаўскім, Слаўгарадскім раёнах і г. Магілёве. 27 лютага 1954 года абраны старшынёй Слаўгарадскага райвыканкама.
У 1983—1997 гадах — дацэнт кафедры эканомікі Магілёўскага машынабудаўнічага інстытута.
Дэпутат Вярхоўнага савета БССР 4-га і 12-га скліканняў. У 1962—1966 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета СССР. Член рэспубліканскага Савета ветэранаў вайны.
Баварскі Лес
Баварскі Лес (Bayrischer Wald; ) — складкава-глыбавы крышталічны хрыбет на паўднёвым усходзе Германіі.
Даўжыня каля 90 км, вышыня да 1121 м (г. Эйнёдрыгель). Паверхня згладжаная, з асобнымі завостранымі вяршынямі. Паўночна-ўсходнія схілы адносна пакатыя, паўднёва-заходнія стромка спадаюць да даліны р. Дунай. Да вышыні 800 м укрыты ялова-букавымі, вышэй — ялова-піхтавымі лясамі.
Аляксандр Уладзіміравіч Рагачоў
Аляксандр Уладзіміравіч Рагачоў (нар. , в. Юркавічы, Веткаўскага раёна, Гомельскай вобласці) — беларускі вучоны ў галіне фізічнай хіміі. Член-карэспандэнт (2009), доктар хімічных навук (1989), прафесар (1991). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2003).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (1972).
З 1972 года у Інстытуце механікі металапалімерных сістэм АН БССР. З 1981 года старшы выкладчык, дацэнт, прафесар, загадчык кафедры Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту.
У 2001 годзе стаў прарэктар па навуковай рабоце — дырэктар Навукова-даследчага інстытута чыгуначнага транспарту ўстановы адукацыі «Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту».
З 2004 па 2016 год — рэктар Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф. Скарыны.
У 2004—2016 — галоўны рэдактар часопіса «Весці Гомельскага дзяржаўнага універсітэта імя Ф. Скарыны». З 2009 года галоўны рэдактар часопіса «Праблемы фізікі, матэматыкі і тэхнікі».
Узнагароджаны ордэнам Пашаны (2009).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя даследаванні ў галіне фізічнай хіміі кампазіцыйных, шматслойных тонкаплёнкавых сістэм на аснове палімерных і неарганічных (металічных, вугляродных, карбідаў і нітрыдаў металаў) матэрыялаў, сінтэзу складаных хімічных злучэнняў з актыўнай газавай фазы. Правёў комплексныя даследаванні працэсаў вакуумнай металізацыі палімерных матэрыялаў, дыспергіравання палімераў пад дзеяннем патоку электронаў, лазернага выпраменьвання. Распрацаваў метады рэгулявання фізіка-механічных уласцівасцяў нана-і мікрагетэрагенных сістэм, заснаваныя на выкарыстанні плазменнай актывацыі лятучых прадуктаў, газатранспартных плазмахімічных працэсаў на стадыі асаджэння наначасціц з газавай фазы складанага складу. Прапанаваў рэлаксацыйна-дыфузійную тэорыі міжфазных працэсаў, на аснове якой аналітычна апісаў структурныя асаблівасці межавых слаёў, заканамернасці адгезійнага ўзаемадзеяння ў статычным і дынамічным кантакце пры розных рэжымах і ўмовах, у тым ліку і пры праходжанні хімічных кантактных рэакцый; патлумачыў шэраг эксперыментальна ўстаноўленых эфектаў, у тым ліку: эфекту зрыву кандэнсацыі атамаў металу на паверхні палімера пры тэмпературы, блізкай да тэмпературы стеклавання; эфекту перадачы тонкімі пластамі адсарбцыйнай актыўнасці падкладкі; селектыўнасці зачаткаўтварэння кандэнсаванай фазы на паверхні палімера пры стварэнні ў павярхоўным пласце механічных напружанняў.
Аўтар больш за 560 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій, 1 навучальнага дапаможніка, 80 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў.
Cerbera
Cerbera — род вечназялёных дрэў і кустоў сямейства.
Арэал
Арэал роду — трапічная Азія, Аўстралія, Мадагаскар, Сейшэльскія астравы, астравы на захадзе Ціхага акіяна.
Таксічнасць
Род названы імем жахлівага сабакі грэчаскай міфалогіі Цэрбера з-за сваёй таксічнасці.
Усе часткі расліны ўтрымліваюць цэрберын — вельмі атрутны гліказід, блакуючы правядзенне электрычных імпульсаў у арганізме (у тым ліку сардэчны рытм). Нельга нават выкарыстоўваць драўніну відаў роду для распальвання вогнішчаў, паколькі дым можа выклікаць цяжкае атручванне. Адзін з прадстаўнікоў роду, Cerbera odollam, у сувязі з гэтым мае англійскую агульную назву suicide tree («дрэва самагубцаў»).
Сістэматыка
Агульная колькасць відаў, па сучасных уяўленнях складае каля 6 :
Параская хроніка
Параскі мармур (Marmor Parium, Parian Marble or Parian Chronicle) — важная крыніца старажытнагрэчскай храналогіі, складзеная ў 264 да н.э.
Першая частка храналагічных табліц была набытая для англійскага графа ў Смірне (Малая Азія) і перапраўлена ў 1627 годзе ў Англію, дзе ўпрыгожвала дом графа, вядомага прыхільніка мастацтваў. У 1628 годзе юрыст Каралеўскага суда і ў той жа час даследчык антычнасці (John Selden) з двума памоцнікамі пераклаў надпіс са старажытнагрэчаскай мовы і апублікаваў яго ў Лондане («Marmora Arundelliana»). У 1667 годзе ўнук графа, лорд Генры Говард, падараваў дзедаву археалагічную калекцыю Оксфардскаму ўніверсітэту, сёння яна захоўваецца ў Эшмалаўскім музеі пры ўніверсітэце. Але верхняя частка пліты, на якой былі высечаны табліцы, знікла, і змесціва страчанай часці паведамляе толькі каталог, складзены праз Сэлдэна. Оксфардскі фрагмент сягае ў час 895—355 гг. да н.э.
У 1897 на грэчаскім востраве Парас быў выяўлены другі фрагмент храналагічных табліц, што сягае ў час 336—299 гг. да н.э. Сёння ён захоўваецца ў Параскім музеі.
Параскі мармур утрымлівае хроніку падзей грэчаскага сусвета, у асноўным палітычных, релігійных і літаратурных, пачынаючы з легендарнага афінскага цара Кекрапа (праўленне якога датавана 1581 да н.э.), і заканчваецца на 299 да н. э. Першы радок адносіцца да часу стварэння хронікі, архонцтва ў Афінах Дыягнета (264/263 гг. да н.э.), адкуль адлічваецца час падзей.
Лакальная гісторыя вострава Парас, у адрозненне ад афінскай, ігнаруецца за выключэннем імя параскага архонта (не ўзноўлена) у год стварэння хронікі.
Крыніцы хронікі не вызначаны. Тэкст напісаны на атычным дыялекце з малым дамескам іанійскага дыялекта.
Магчыма, Парас быў адно толькі крыніцай мармуру, славутага якасцю ў антычным свеце.
Храналогія
Усе даты даюцца ў гадах да н.э.
Анры Сагэ
Анры Сагэ пачынаў як найбольш актыўны і вядомы ўдзельнік так званай «Аркейскай школы» (l’École d’Arcueil), верны вучань і паслядоўнік «аркейскага мэтра» Эрыка Саці. Нават у самыя радыкальныя авангардныя часы Анры Сагэ здолеў захаваць просты і ясны стыль сваёй музыкі, выразнасць мелодый і вернасць першапачатковай эстэтыцы французскай «Шасцёркі».
Вулькаўскі 2-гі сельсавет
Ву́лькаўскі 2-гі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 г. — Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Вулька 2.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў склад новаўтворанага Вулькаўскага сельсавета.
Паноптыкон
Паноптыкон (ад πᾶν — усё і  — наглядны) — музей, калекцыя разнастайных незвычайных прадметаў (напрыклад, васкавых фігур, мудрагелістых жывых істот і г. д.). У пераносным сэнсе — нешта, што нагадвае такі збор.
Паноптыконам таксама завецца праект ідэальнай турмы Джэрамі Бэнтама падчас яго працы ў Крычаве, калі адзін вартаўнік можа назіраць за ўсімі вязнямі адначасова. У праекце турма ўяўляла сабой цыліндрычную пабудову са шклянымі унутранымі перагародкамі. Вартаўнік знаходзіўся ў цэнтры, але нябачны для вязняў. Вязні не ведаюць, у які дакладна момант за імі назіраюць і ў іх ствараецца ўражанне няспыннага кантролю. Такім чынам, яны становяцца ідэальнымі вязнямі. Адна з вядомых рэалізацый падобнага праекта — турма Presidio Modelo на кубінскім востраве Хувентуд, дзе з 1953 па 1955 год утрымліваліся Фідэль Кастра.
NGC 6940
NGC 6940 (іншае абазначэнне — OCL 141) — рассеянае скопішча ў сузор’і Лісічка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гвалт
Гэта вызначэнне злучае наўмыснасць і фактычныя здзяйсненне акту гвалту, незалежна ад яго выніку. Уключэнне ў вызначэнне слоў «выкарыстанне ўлады» пашырае традыцыйнае разуменне прыроды гвалтоўнага акту тым, што ўключае ў паняцце гвалту дзеяння, крыніцай якіх з'яўляецца ўлада над чалавекам, гэта значыць пагрозы і запалохванне.
Ва ўсім свеце гвалт штогод становіцца прычынай смерці больш 1,5 мільёнаў людзей. На кожную гвалтоўную смерць даводзяцца дзясяткі выпадкаў шпіталізацыі, сотні выездаў службаў неадкладнай дапамогі і тысячы візітаў да ўрачоў. Апроч гэтага, гвалт часта цягне за сабой пажыццёвыя наступствы для фізічнага і псіхічнага здароўя пацярпелых і іх узаемадзеянні з іншымі людзьмі, а таксама можа запавольваць эканамічнае і сацыяльнае развіццё.
Паводле афіцыйнай пазіцыі СААЗ, прычыны гвалту збольшага абумоўлены біялагічнымі і іншымі асобаснымі фактарамі схільнасці чалавека да агрэсіі, аднак часцей такія фактары ўзаемадзейнічаюць з сямейнымі, супольнымі, культурнымі і іншымі фактарамі знешняга характару і такім чынам ствараюць сітуацыю, у якой узнікае гвалт.
Віды гвалту
Па прыродзе гвалту вылучаюць наступныя тыпы :
Псіхалогія і сацыялогія
Прычыны гвалтоўных паводзін людзей часта становяцца тэмай псіхалагічных і сацыялагічных даследаванняў. Нейрабіёлаг Ян Волаўка падкрэслівае, што для гэтых мэт агрэсіўныя паводзіны вызначаюцца як «наўмыснае фізічна агрэсіўныя паводзіны ў стаўленні да іншай асобы».
Вучоныя згодныя ў тым, што гвалт быў уласцівы людзям заўсёды. Пры гэтым ёсць археалагічныя сведчанні, якія паказваюць, што нароўні з воплескамі гвалту, для дагістарычных людзей было характэрна і міралюбнасць. Ёсць таксама даследаванні, якія пацвярджаюць, што людзі маюць мноства прыродных механізмаў, накіраваных на кааперацыю, стрымліванне агрэсіі і мірнае вырашэнне канфліктаў, і што гэтыя механізмы гэтак жа натуральныя, як і агрэсіўныя схільнасці.
Забалоцце (Капыльскі раён)
Забало́цце (, Заболотье) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабаўнянскага сельсавета.
Ліпск (Ляхавіцкі раён)
Ліпск (, Липск) — аграгарадок у Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крывошынскага сельсавета.
Назва
На думку беларускага географа В. Жучкевіча, тапонім «Ліпск» утварыўся ад назвы пароды дрэва — ліпы.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Ліпск датуецца 1492 годам. Мясцовасць уваходзіла ў склад Новагародскага павета Новагародскага ваяводства. У 1700 г. у мястэчку ўжо існаваў касцёл.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Ліпск апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Навагрудскім павеце. У другой пал. XIX ст. тут было 67 двароў. У 1910 годзе ў мястэчку збудавалі новы касцёл.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Ліпск апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у гміне Крывошын Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
У 1939 годзе Ліпск увайшоў у склад БССР, у Ляхавіцкі раён. У 1940 годзе статус паселішча панізілі да вёскі. У 1940—1954 гадах цэнтр Ліпскага сельсавета.
Бавары
Бавары — германскае племя.
Упершыню ўпамінаецца ў пач. VI ст. Магчыма, паходзіць ад маркаманаў. У сярэдзіне VI ст. бавары занялі частку тэрыторыі былых рымскіх правінцый Норык і Рэцыя (засялілі землі сучасных Верхняй Аўстрыі, Зальцбурга, Верхняй і Ніжняй Баварыі, часткова Ціроля). 3 VI ст. вядома племянное герцагства (гл. Гісторыя Баварыі). На тэрыторыі іх рассялення ў VII—VIII ст. дзейнічала звычаёвае права — Баварская праўда (гл. Варварскія праўды). Разам з іншымі германскімі плямёнамі бавары заклалі аснову нямецкага і аўстрыйскага народаў.
Форт (мова праграмавання)
Форт (Forth) — імператыўная мова праграмавання, а таксама праграмнае асяроддзе, створаныя Чарлзам Мурам у канцы 1960-х гг. Магчымасці мовы ўключаюць структурнае праграмаванне, рэфлексію (здольнасць мадыфікаваць праграмныя структуры ў час выканання праграмы), конкатэнатыўнае праграмаванне (стварэнне функцый праз супастаўленне) і пашыральнасць (праграміст можа ствараць новыя каманды).
Форт — працэдурная мова праграмавання без сістэмы тыпаў. Каманды мовы могуць выконвацца як інтэрактыўна, так і кампілявацца для пазнейшага выканання.
Ужываецца ва ўбудаваных сістэмах і ў касмічнай тэхніцы. Таксама, гульня Starflight ад Electronic Arts, якая выйшла ў 1986 годзе, была напісана на адмысловай рэалізацыі Форт.