cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Драўлянае дойлідства Беларусі
Драўлянае дойлідства — від архітэктуры, якому ўласцівы адзінства будаўнічага матэрыялу (дрэва), спецыфічныя канструкцыі і сродкі мастацкай выразнасці; мастацтва ствараць будынкі і збудаванні з дрэва, арганічна спалучаючы вырашэнне функцыянальных, канструкцыйна-тэхнічных і мастацкіх задач. Дрэва дзякуючы сваёй трываласці, малой аб'ёмнай вазе, нізкай цеплаправоднасці, лёгкасці апрацоўкі здаўна шырока ўжывалася як будаўнічы і аддзелачны матэрыял пераважна ў лясных раёнах. У аснове драўляных будынкаў і збудаванняў ляжыць модуль, роўны даўжыні бервяна або бруса (да 10 м), які вызначае параметры асноўных элементаў (зруба, перакрыцця і іншых). Мастацкая выразнасць збудаванняў з дрэва дасягаецца простымі геаметрычнымі формамі аб'ёмаў (асноўныя — васьмерыкі і чацверыкі) і іх завяршэнняў, натуральнай фактурай і тэкстурай дрэва, дэкаратыўнай разьбой і размалёўкай, мастацкім шаляваннем. У драўляным дойлідстве склаліся 2 віды канструкцый: каркасная (аснову складала сістэма звязаных паміж сабой стоек, бэлек і ўкосін) і вянковая (будаўніцтва з асобных зрубаў). Была пашырана і мяшаная вянкова-каркасная канструкцыя.
Драўлянае дойлідства на тэрыторыі Беларусі
Драўлянае дойлідства на тэрыторыі Беларусі вядома з каменнага веку. У мезаліце, неаліце, бронзавым веку будавалі лёгкія каркасныя дамы (наземныя, заглыбленыя ў зямлю або прыўзнятыя на палях), якія нярэдка накрываліся конусападобнымі дахамі. У жалезным веку ў плямён культур штрыхаванай керамікі і днепра-дзвінскай (II—III стагоддзі нашай эры) пашырыліся зрубныя наземныя жылыя дамы. Драўлянае дойлідства ў IX—XIII стагоддзях развівалася ў агульным рэчышчы старажытна-рускай архітэктуры. Найбольш пашыраны тып жылля — 1-камерны прамавугольны або квадратны ў плане будынак пад 2-схільным ці вальмавым дахам, пастаўлены падрубай на драўляныя плашкі або камяні, абнесены звонку прызбай, з валаковымі акенцамі ў верхняй частцы зруба. Дрэвам масцілі двары і гарадскія вуліцы ў Брэсце, Віцебску, Мінску, Пінску, Полацку, Тураве і іншых гарадах. Драўлянымі былі абарончыя збудаванні.У XVI — 1-й палове XIX стагоддзя, нягледзячы на павялічэнне аб'ёму мураванага будаўніцтва, вядучай галіной архітэктуры заставалася драўлянае дойлідства. Яно развівалася на традыцыях мясцовага народнага будаўніцтва, творча перапрацоўваючы мастацкія прыёмы стыляў готыкі, Адраджэння, барока, ракако, класіцызму. Своеасаблівасць развіцця беларускага драўлянага дойлідства выявілася ў трывалых сувязях з будаўніцтвам суседніх народаў. Прафесійныя майстры-дойліды аб'ядноўваліся ў арцелі або ўваходзілі ў цэхавыя карпарацыі. Многія дойліды працавалі ў магнацкіх вотчынах, замках (так званыя «замкавыя дойліды»); з XVII стагоддзя вядомы асобныя «дойлідскія» вёскі (вёска Дойліды Іўеўскага раёна). У буйных гарадах (Брэст, Віцебск, Магілёў, Пінск і іншых) у XVII—XVIII стагоддзях сфарміраваліся самабытныя школы дойлідства — Віцебская школа дойлідства, Магілёўская школа дойлідства, Полацкая школа дойлідства, Заходнепалеская школа дойлідства, Усходнепалеская школа дойлідства. З дрэва пабудавана большасць замкаў і абарончых збудаванняў XVI—XVIII стагоддзяў. Найбольш пашыраны тып пабудоў драўлянага дойлідства — народнае жыллё. Традыцыйнае сялянскае жыллё XVII — пачатку XX стагоддзя — 2-камернае (хата і сенцы) і 3-камернае (хата, сенцы, хата) з 2-, 3-, 4-схільным дахам з драніцы, саломы, чароту. Жыллё рамеснікаў і гандляроў у гарадах і мястэчках было больш развітым па складу памяшканняў, уключала рамесніцкія майстэрні і крамы, часам было 2-павярховым. Сярод драўляных грамадскіх будынкаў вылучаліся ратушы, гандлёвыя рады, гасціныя двары, важніцы, корчмы і іншыя. Для іх характэрна жывапіснае спалучэнне рознавысокіх аб'ёмаў, вылучэнне асноўных частак вежамі, шатрамі, купаламі, афармленне фасадаў падчэнямі, галерэямі, разьбой, размалёўкай. Манументальнымі формамі вызначалася архітэктура драўляных сядзіб і палацаў. Традыцыйнымі тыпамі драўляных будынкаў былі вадзяныя млыны і ветракі.
Культавае драўлянае дойлідства
У культавым драўляным дойлідстве XVII—XIX стагоддзяў (больш раннія помнікі не зберагліся) развіваліся 3 асноўныя кампазіцыйныя схемы: падоўжана-восевая, глыбінна-прасторавая і крыжова-цэнтрычная.
Будынкі падоўжана-восевай кампазіцыі мелі 1-3 зрубы (асноўны, бабінец, алтар), якія размяшчаліся па падоўжанай восі, мелі асобныя пакрыцці над кожным зрубам, або аб'ядноўваліся агульным пластычным па малюнку дахам (царква ў вёсцы Здзітава Жабінкаўскага раёна). У некаторых цэрквах, касцёлах і кальвінскіх зборах дынаміку кампазіцыі ўзмацняла ярусная вежа-званіца над бабінцам (збор у вёсцы Дзяляцічы Навагрудскага раёна, Спаса-Праабражэнская царква ў Віцебску).
Храмы глыбінна-прасторавай кампазіцыі развіваліся таксама па падоўжанай восі, аднак яны мелі вертыкальныя дамінанты — шатровыя або ярусныя вярхі над асобнымі аб'ёмамі. Найбольш пашыраны храмы з 1 верхам над цэнтральным аб'ёмам (Георгіеўская царква ў вёсцы Сінкевічы Лунінецкага раёна), са званіцай над бабінцам (Ільінская царква ў Гомелі, царква ў вёсцы Кудзінавічы Капыльскага раёна). Вядомы храмы з 2 і 3 яруснымі вярхамі (Міхайлаўскія цэрквы ў Слуцку і вёсцы Рубель Столінскага раёна).
Крыжова-цэнтрычныя храмы бываюць 4- і 5-зрубныя з 1 або 5 вярхамі, утвараюць у плане роўнаканцовы або выцягнуты па падоўжанай восі крыж (Мікалаеўская царква ў вёсцы Кажан-Гарадок Лунінецкага раёна). Кампазіцыя храмаў з яруснымі вярхамі грунтавалася на сістэме прапорцый, якая склалася яшчэ ў старажытна-рускім дойлідстве. Для шэрагу будынкаў характэрна вызначэнне агульнай вышыні даўжынёй збудавання (прапорцыя квадрата) або дыяганаллю прамавугольніка, у які ўпісаны план храма.
У XVIII стагоддзi пад уплывам мураванай архітэктуры стылю барока паявіліся 2- і 3-зрубныя, а таксама базілікальныя храмы з бязвежавым і 2-вежавым галоўнымі фасадамі, бяскупальныя і крыжова-купальныя (цэрквы ў вёсках Валавель Драгічынскага, Смаляны Аршанскага, Опаль Іванаўскага раёнаў і іншыя). Арыгінальную кампазіцыю мелі драўляныя сінагогі, якія вырашаліся суцэльнымі кампактнымі аб'ёмамі з алькежамі, завяршаліся складанымі дахамі, афармляліся балюстраднымі галерэямі (сінагага ў вёсцы Воўпа Ваўкавыскага раёна).
Традыцыйныя тыпы званіц — слупавыя, каркасныя і ярусныя зрубна-каркасныя. Для капліц найбольш характэрны падоўжана-восевая і пірамідальна-цэнтрычная кампазіцыі.
У 2-й палове XIX — пачатку XX стагоддзя ў культавым драўляным дойлідстве адбываецца заняпад мясцовых школ дойлідства, што звязана з будаўніцтвам буйных храмаў па тыпавых праектах з рысамі стыляў псеўдарускага, «мадэрн» або неаготыкі (царква ў вёсцы Хатляны Узденскага раёна, касцёл у вёсцы Мяжаны Браслаўскага раёна). Павялічылася роля дэкаратыўнай разной аздобы на фасадах, аднак у многіх выпадках разьба была пазбаўлена вытанчанасці і арыгінальнасці трактоўкі.
Драўлянае дойлідства ў XX стагоддзі
У XX стагоддзі традыцыі народнага драўлянага дойлідства развіваюцца пераважна ў сельскім жыллёвым будаўніцтве, а таксама ў забудове гарадоў. Важнае значэнне набыло мастацкае аздабленне жылля. Розныя раёны Беларусі вылучаюцца своеасаблівасцю мастацкай шалёўкі, разьбой ліштваў, франтонаў, вуглавых накладак, карнізаў, вырашэннем малых архітэктурных форм (альтанкі, вароты, калодзежы, лаўкі для адпачынку і іншыя). БелНДІдзіпрасельбудам распрацавана серыя жылых будынкаў з індустрыяльных драўляных шчытавых канструкцый. Вядзецца работа па творчаму асваенню народных традыцый у сучасным індустрыяльным будаўніцтве.
Жодзішкаўскі сельсавет
Жо́дзішкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Жодзішкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года да сельсавета даулчана тэрыторыя скасаванага Данюшаўскага сельсавета, 15 мая 1978 года — частка скасаванага Міцкевіцкага сельсавета (3 населеныя пункты: вёскі Завелле, Калпяя і Трылесіна). 17 лістапада 1986 года ў склад сельсавета перададзены 19 населеных пунктаў (вёскі Андрэеўцы, Ашмянец, Будзілкі, Дубкі, Капачы, Паляны, Пастарыні III, Працуты, Селішча, Сенцяняты, Стаўбуцева, Сыраваткі, Хацілавічы, хутары Баравыя, Гародзькава, Дзексна, Сяляцічы, Хваецкаўшчына і Чорная Лужа) скасаванага Сыраваткінскага сельсавета. 28 сакавіка 2016 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Лылойцінскага сельсавета (15 населеных пунктаў: аграгарадок Лылойці, вёскі Буякі, Дабраўляны, Дзенавішкі, Каробкі, Лявонавічы, Міхнічы, Нястанішкі, Пазборцы, Рымшыненты, Станчыненты, Хведзевічы, Шыманэлі, хутары Лапавойня, Росцішкі).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (53 населеныя пункты) — 2971 чалавек, з іх 93,0 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 2,4 % — палякі, 0,9 % — украінцы.
Пятроўка (Чэрвеньскі раён)
Пятро́ўка (, Петровка) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Пральніцкі сельсавет
Пра́льніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Пральнікі.
Пятроўка (Чэрвеньскі раён)
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
Пральніцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Падневіцкі сельсавет у складзе Івянецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Падневічы. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Станюшкаўскага сельсавета (12 населеных пунктаў: Антонава, Асінаўка, Баброўнікі, Беланоўшчына, Галабурды, Зуі, Макасічы, Ойцінава, Ратынцы, Суднікі, Шэлеўшчына, Юзафіна), у склад сельсавета з Волменскага сельсавета перададзена вёска Ратынцы, сельсавет перайменаваны ў Пральніцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Пральнікі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Валожынскага раёна. 5 мая 1962 года зноў перайменаваны ў Падневіцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Падневічы, населеныя пункты Баброўнікі, Галабурды, Макасічы, Ойцінава, Суднікі, Шэлеўшчына перададзены ў склад Волменскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Стаўбцоўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Валожынскага раёна. 27 студзеня 1997 года перайменаваны ў Пральніцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Пральнікі. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Івянецкага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1091 чалавек, з іх 96,4 % — беларусы.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў: Асінаўка, Баброўнікі, Баравікоўшчына, Баяршчына, Врублёўшчына, Галабурды, Галімцы, Гуды, Курдуны, Макасічы, Мешкуці, Ойцінава, Падневічы, Петрусоўшчына, Пральнікі, Суднікі, Часнакі, Шэлеўшчына, Юзафіна.
У 1976 годзе скасавана вёска Мацкеўшчына.
Дэменцыя
Дэменцыя (dementia) — набытая слабаразумовасць, устойлівае зніжэнне пазнавальнай дзейнасці са стратай у той ці іншай ступені раней засвоенных ведаў і практычных навыкаў і цяжкасцю або немагчымасцю набыцця новых. У адрозненне ад разумовай адсталасці (алігафрэніі), слабаразумовасці прыроджанай або набытай у маленстве, якая прадстаўляе сабой недаразвіццё псіхікі, дэменцыя — гэта распад псіхічных функцый, якія адбываюцца ў выніку паражэнняў мозгу, найбольш часта — у старасці.
Вядомыя асобы Дуалы
Вядомыя ўраджэнцы Дуалы:
NGC 1771
NGC 1771 (іншыя абазначэнні — ESO 85-27, IRAS04585-6322, PGC 16472) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс памерлых у 2016 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у 2016 годзе.
Галіцкая епархія (праваслаўная)
Галіцкая дыяцэзія (таксама Галіцка-Львоўская дыяцэзія, Львоўская дыяцэзія) — праваслаўная епархія, утвораная ў XII ст., як адміністрацыйная адзінка Кіеўскай мітраполіі. З 1302 па 1332, з 1337 па 1347 і з 1371 па 1401 гг. — цэнтральная епархія асобнай Галіцкай мітраполіі. У 1414 г. пераўтвораны ў намесніцтва, у 1539 г. адноўлены. У 1700 годзе, пасля стварэння Заходнерускай мітраполіі пад кіраўніцтвам Маскоўскага патрыярхату, Галіцкая епархія прыняла унію.
Гісторыя
Першая епіскапская кафедра ў Галічыне была заснавана ў Пярэмышлі, паводле розных звестак, або ў 1026, або ў 1087 , або паміж 1117 і 1128. Найбольш верагодная дата — 1120 год, калі ў Пярэмышлі княжыў Валадар Расціславіч. Пазней, пасля ўстанаўлення Галіча сталіцай княства, кафедра была перанесена ў гэты горад. Аднак пазней, паміж 1205 і 1211 гадамі, самастойная Пярэмышльская епархія была адноўлена.
Галіцкая епархія ўпершыню згадваецца ў летапісных крыніцах у 1156 годзе, калі архіепіскапам быў Казьма (Кузьма). Аднак ён не быў першым галіцкім епіскапам, бо летапіс называе яго наступнікам епіскапа Аляксея. Верагодна, ён быў прызначаны на Галіцкую кафедру неўзабаве пасля таго, як Уладзімір Валадаравіч заснаваў у Галічы сталіцу аб'яднанага Галіцкага княства.
У 1157 годзе пры князю Яраславе Асмамысле ў Галічы быў пабудаваны Успенскі сабор.
13 лютага 1257 г. Папа Аляксандр IV накіраваў Данілу ліст, у якім папракаў яго за непрызнанне каталіцтва, нагадваючы князю пра «дабрачыннасці духоўныя і свецкія» (у т. ч і каранацыя) Рымскай царквы. Для кіраўніка заходняй царквы выяўленыя князем абуральныя «няўдзячнасць да ласкі» і «парушэнне прысягі» пацвярджаюць яго непрыманне і без таго нерэальнага на той час намеру стварыць еўрапейскі саюз дзяржаў для барацьбы з мангола-татарамі.
У канцы XIII стагоддзя кіеўскія мітрапаліты фактычна перайшлі ва Уладзіміра-Суздальскае княства, таму галіцка-валынскія князі Леў Данілавіч і яго пераемнік Юрый Львовіч хадайнічалі перад Канстанцінопальскім патрыярхам аб утварэнні для іх дзяржавы новай мітраполіі. У 1302 г. такая мітраполія была ўтворана на аснове Галіцкай епархіі. Першым мітрапалітам Галічыны быў грэк Ніфонт. Памёр у 1305 годзе.
Князь Юрый Львовіч накіраваў у Канстанцінопаль кандыдатуру Пятра Раценскага, аднак патрыярх, скарыстаўшыся смерцю мітрапаліта Кіеўскага Максіма, вырашыў аб'яднаць дзве мітраполіі на чале з мітрапалітам Кіеўскім і ўсяе Русі, на якога прызначыў Пятра. Сваёй рэзідэнцыяй ён спачатку абраў Уладзімір-на-Клязьмі, а потым — Маскву, Галіцкая епархія перастала быць цэнтральнай.
У 1331 г. намаганнямі галіцка-валынскага князя Юрыя II Баляслава Трайдзеневіча і яго цесця, літоўскага князя Гедыміна, канстанцінопальскі патрыярх Ісая аднавіў незалежную Галіцкую мітраполію, прызначыўшы мітрапалітам Гаўрыіла. У 1332 г. па прашэнні кіеўскага мітрапаліта Феагноста патрыярх зноў ліквідаваў яе.
Каля 1337-1338 гадоў галіцкі епіскап Фёдар (Феадор) знаходзіўся ў Канстанцінопалі, дзе дамогся ад патрыярха аднаўлення Галіцкай мітраполіі. Пасля смерці Фёдара ў 1347 годзе зноў была адменена.
У 1340-я гады Галічына была перададзена Польскаму каралеўству на чале з Казімірам III Вялікім. Кароль, не жадаючы, каб яго падданыя падпарадкоўваліся залежным ад Вялікага княства Маскоўскага мітрапалітам, накіраваў ліст канстантынопальскаму патрыярху Філатэю з просьбай аднавіць Галіцкую мітраполію, у адваротным выпадку абяцаў перавесці ўсіх праваслаўных галічан у каталіцтва. Таму ў 1371 г. патрыярх пасвяціў кандыдата, пасланага ў мітрапаліты Галіцка-Валынскі і Літоўскі — Антонія.
З 1414 года Галіцкая епархія была ператворана ў намесніцтва, прадстаўніком якога быў не епіскап, а вікарый Кіеўскага мітрапаліта. У 1509 годзе польскі кароль Жыгімонт I Стары забараніў кіеўскім мітрапалітам прызначаць намеснікаў у Галіцыі, перадаўшы гэта права рыма-каталіцкім мітрапалітам Львова. У прыватнасці, 21 сакавіка 1522 г. Бернард Вільчэк прызначыў галіцкага шляхціца Якава (у манастве Ісакія) Гдашчыцкага праваслаўным намеснікам у Львоўскую, Галіцкую, Каламыйскую, Камянецкую, Снятынскую, а потым і Жыдачэўскую акруги.
У 1540 г. мітрапаліт Кіеўскі Макарый пасвяціў вікарыя архімандрыта Макарыя Тучапскага ў сан епіскапа з тытулам «епіскап Галіцкай мітраполіі, епіскап Львоўскі і Камянец-Падольскі».
У 1686 годзе, пасля незаконнага далучэння Кіеўскай мітраполіі да Маскоўскага патрыярхату, львоўскі біскуп. Іосіф (Шумлянскі) ад імя праваслаўных епіскапаў Луцкага, Перамышльскага і Белгарадскага звярнуўся да Маскоўскага Патрыярха Іаакіма з просьбай аб заснаванні пры Маскоўскім Патрыярхаце Галіцкай мітраполіі на тэрыторыі Рэчы Паспалітай. Аднак гэта было немагчыма з-за супрацьдзеяння польскіх улад. У 1691 г. перамышльскі біскуп адкрыта далучыўся да уніі. Інакенцій (Вінніцкі), які раней зрабіў гэта таемна ў 1681 г. У 1700 г. львоўскі біскуп абвясціў аб далучэнні да уніі. Ёсіп (Шумлянскі), які з 1677 г. быў таемным уніятам, у 1701 г. прыняў унію Луцкага еп. Дыянісій (Жабокрыцкі).
У канцы 19 ст а ў міжваенны час у Галічыне было 40 тысяч праваслаўных. Гэта напісаў кардынал Юзаф Сляпы
Падчас польскай акупацыі пасля заключэння Рыжскай дамовы епархія ўваходзіла ў склад Варшаўска-Холмскай епархіі Польскай праваслаўнай царквы.
Шрыфт
Шрыфт (Schrift ← schreiben — пісаць) — графічны малюнак напісання літар і знакаў, якія складаюць адзіную стылістычную і кампазіцыйную сістэму, набор сімвалаў вызначанага памеру і малюнка.
У вузкім друкарскім сэнсе шрыфтам завецца камплект друкарскіх літар, прызначаных для набору тэксту. Шрыфты з’яўляюцца неад’емнай часткай графіці, а таксама тэгінгу і бомбінгу.
Група шрыфтоў розных відаў і кегляў, якія маюць аднолькавае напісанне, адзіны стыль і афармленне, завецца гарнітурай.
Пасля правядзення шэрагу даследаванняў у галіне псіхалогіі было высветлена, што шрыфт можа аказваць уплыў на настрой чалавека, які яго непасрэдна бачыць. Нават аднолькавыя словы нясуць розную эмацыйную афарбоўку, зыходзячы іх таго, якім шрыфтавым стылем выканана іх напісанне.
IC 4430
IC 4430 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Остраўскі тэхнічны ўніверсітэт
Остраўскі тэхнічны ўніверсітэт або літаральна Вышэйшая школа горнай справы — Тэхнічны ўніверсітэт Остравы  — чэшская дзяржаўная політэхнічная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Остраве.
Гісторыя
Установа была заснавана 23 студзеня 1849 года як Горная акадэмія ў Пршыбары. У 1894 годзе акадэміі быў прысвоены статус універсітэта, а ў 1904 годзе ўніверсітэт быў перайменаваны ў Вышэйшую школу горнай справы. У 1945 годзе ўстанова пераведзена ў Остраву, у той час — цэнтр чэхаславацкай горназдабыўной прамысловасці.
Урэмія
Урэмія — вострае або хранічнае самаатручванне арганізма, абумоўленае ныркавай недастатковасцю; назапашванне ў крыві галоўным чынам таксічных прадуктаў азоцістага абмену (азотэмія), парушэнні кіслотна-шчолачнай і асматычнай раўнавагі.
Праявы: млявасць, галаўны боль, ваніты, панадворак, скурны зуд, сутаргі, кома і інш.
Хрысціянскі саюз
Хрысціянскі саюз (ChristenUnie, CU) — нідэрландская хрысціянска-дэмакратычная палітычная партыя. Партыя была створана 22 студзеня 2000 года як блок палітычных партый. Партыя мае 2 месцы з 75 у першай палаце і 5 месцаў з 150 у другой палаце Генеральных штатаў і 1 месца з 26 вылучаных для Нідэрландаў у Еўрапарламенце (уваходзіць у фракцыю Еўрапейскія кансерватары і рэфармісты).
Гісторыя
Партыя была створана 22 студзеня 2000 года, як блок палітычных партый: Рэфармацкі палітычны саюз, заснаваны ў 1948 годзе, і Рэфармацкая палітычная федэрацыя, заснаваная ў 1975 годзе. У 2001 годзе была сфарміравана адзіная палітычная партыя.
У 2002 годзе Хрысціянскі саюз упершыню прыняў удзел у выбарах. Партыя атрымала чатыры месцы, што на 1 менш, чым мелі ўдзельнікі блока ў папярэднім парламенце. Пасля выбараў 2003 партыя атрымала 3 месцы.
На выбарах 2006 году партыя падвоіла свае месцы і ўвайшла ў чацвёрты кабінет Балкенэндэ. Лідар Хрысціянскага саюза Андрэ Равут стаў міністрам без партфеля па справах сям'і і моладзі.
Ідэалогія і праграмныя прынцыпы
Хрысціянскі саюз называе сябе хрысціянскай сацыяльнай партыяй. Ён спалучае ў сабе кансерватыўным пункт гледжання на этычныя і пытанні знешняй палітыкі і левацэнтрысцкія погляды на эканамічныя, сацыяльныя і экалагічныя пытанні.
Некаторыя палажэнні кансерватыўнай палітыкі Хрысціянскага саюза ўключаюць:
Левацэнтрысцкая палітыка ўключае ў сябе:
Вострыў (Ракытнянскі раён)
Вострыў (О́стрів) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гвязда Быдгашч
Настольны тэніс
Секцыя настольнага тэніса была заснавана ў 1926 годзе. Гульцы ўдзельнічалі ва ўнутраных спаборніцтвах, а з 1931 года таксама ў турнірах на чэмпіянат горада. Пасля Другой сусветнай вайны гульцы клуба гулялі ў класе А і В, а ў 1990-я гады — у другой лізе мужчынскага настольнага тэніса.
Высокі ўзровень спартыўнай дысцыпліны быў дасягнуты пасля 2010 года. На працягу 3 гадоў (2011—2014) тэнісісты перайшлі з трэцяй у вышэйшую лігу. У першым сезоне Суперлігі (2014/2015) яны занялі 8-е месца. У 2015 годзе ў Быдгашчы адбыўся фінальны турнір мужчынскага каманднага Кубка Польшчы, у якім удзельнічала каманда.
Клуб мае шырокую моладзевую каманду, якая ўдзельнічае ў гульнях з II па VI лігу.
NGC 1772
NGC 1772 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC33) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чыгуначны кран
Чыгуначны кран — полнапаваратный стрэлавы кран на платформе, які перасоўваецца па чыгуначнаму пуці.
Агульнае апісанне
У залежнасці ад умоў працы асобных механізмаў і крана ў цэлым, ступені іх загрузкі па часе і грузападымальнасці для кранаў з механічным прывадам ўсталёўваюцца чатыры групы рэжымаў працы: Л — легкі, З — сярэдні, Т — цяжкі, ВТ — вельмі цяжкі. Група рэжыму працы вызначаецца адпаведнымі разлікамі па формулах Госгортехнадзора Расіі і паказваецца ў тэхнічным пашпарце крана.
Тэхнічныя характарыстыкі
Грузападымальнасць складае: Грузападымальнасць гэтых кранаў пры размяшчэнні стрэл ўздоўж рэйкавага пуці прыблізна ў 2 разы больш, чым у папярочным кірунку пры аднолькавых запасах устойлівасці. Грузавыя моманты кранаў адпаведна роўныя 800-5000 кН·м і 5000-25000 кН·м. Вылет кранаў змяняецца ў межах 4-28 . м. Хуткасць ўздыму 1,15-32 м/мін.
Прывад
У залежнасці ад тыпу прывада адрозніваюць краны з ручным або механічным прывадам. Краны з ручным прывадам маюць невялікую грузападымальнасць і выкарыстоўваюцца, галоўным чынам, пры нязначным аб'ёме перагрузачных работ. Краны з механічным прывадам ў залежнасці ад устаноўленага асноўнага сілавога агрэгата падраздзяляюць: Кранавыя механізмы прыводзяцца ад уласнага генератара з дызельным рухавіком або ад старонняй крыніцы току. Хуткасць перамяшчэння чыгуначных кранаў па рэйкаваму пуці складае 60-100 км/ч. Частата кручэння: 0,5 аб/мін для кранаў вялікай грузападымальнасці (сотні тон) і 1, 5 аб/мін для больш лёгкіх кранаў. Прадугледжана таксама даводачная частата кручэння 0,05-0,1 аб/мін. Мінімальны вылет чыгуначных кранаў складае 4-8 м, максімальны 22-28 м. Час змены вылету 1-6 мін.
Платформа
Чыгуначныя краны мантуюць на спецыяльных чыгуначных платформах. Страла ў транспартным становішчы ўкладваецца на іншую платформу, якая ўваходзіць у камплект абсталявання. Платформа крана абапіраецца на колавыя восі ў колькасці ад чатырох да васьмі.
Колавыя пары групуюць ў трох-, чатырахвосевыя балансірныя каляскі. Нагрузка на вось дапускаецца не больш за 200 кН. Платформы крана забяспечваюць стандартнымі чыгуначнымі аўтасчэпкамі, так як кран можа быць не толькі уключаны ў склад цягніка, але і выкарыстаны як лакаматыў пры манеўрах.
Габарыты чыгуначных кранаў павінны задавальняць патрабаванням ДАСТ 9238-73. Маса кранаў складае 60-300 т. Платформы маюць ад чатырох да васьмі паваротных бэлек з гідраўлічнымі вынаснымі апорамі. Пры працы крана пад іх загадзя падкладвала шпальные клеткі з брусаў.
Механізм перамяшчэння крана забяспечваюць звычайнай чыгуначнай тармазной прыладай з пнеўматычным прывадам.
Прымяненне
Чыгуначныя краны прызначаныя для перагрузкі цяжкіх адзінкавых і сыпкіх грузаў, пры мантажы і ліквідацыі аварый на чыгунках. Іх выкарыстоўваюць таксама і ў прамысловасці пры мантажы і пагрузачна-разгрузачных работах.
Ратнае
Ра́тнае (, Ратное) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Калодзежскага сельсавета.
Чыра Імобіле
Чыра Імо́біле (Ciro Immobile; нар., Торэ-Анунцыята, правінцыя Неапаль, Кампанія, Італія) — італьянскі футбаліст, нападнік клуба «Лацыа» і нацыянальнай зборнай Італіі.
Гадой-Крус
Да захаду ад горада ўзвышаецца самая высокая гара Паўднёвай Амерыкі — пік Аканкагуа (6962 м). Бліжэйшыя буйныя гарады: Сан-Луіс — на ўсход, па дарозе ў Буэнас-Айрэс, Мендоса, Сан-Хуан — на поўнач, і Сант’яга, сталіца Чылі — на захад. Клімат — кантынентальны, са значнымі перападамі начной і дзённай тэмператур. У раёне Гадой-Круса падвышаная сейсмічнасць, і буйныя землятрусы паўтараюцца прыкладна кожныя 20 гадоў. Гадой-Крус фактычна зліўся з суседняй Мендосай.
Люнебург
Лю́небург (Lüneburg, Lümborg) — ганзейскі нямецкі горад у Ніжняй Саксоніі, за 50 км на паўднёвы ўсход ад Гамбурга. Цэнтр аднайменнага раёна. Праз Люнебург працякае рака Ільменаў, прыток Эльбы. Насельніцтва — 70 312 чалавек (на 2005 г.).
Гісторыя
У Сярэднявеччы горад славіўся багаццем дзякуючы гандлю соллю. Побач з горадам знаходзілася некалькі радовішчаў солі. Яе экспартавалі ў суседнія землі. Па Старому салянаму шляху яе дастаўлялі ў Любек, а адтуль на ўсё балтыйскае ўзбярэжжа. Доўгі час Люнебург быў адной са сталіц герцагаў Браўншвайг—Люнебургскіх; горад і яго соль былі фактарамі магутнасці і росквіту Ганзы.
Люнебург упершыню згадваецца ў летапісах 956 года. У 1158 годзе шматлікія люнебургскія купцы сталі паўнапраўнымі членамі Гандлёвага саюза — папярэдніка Ганзы. У Ганзейскі саюз горад прынялі на першым жа з’ездзе Ганзы ў 1356 годзе, ўто можа тлумачыцца дзвюма важкімі прычынамі: яго геаграфічным становішчам і камерцыйным значэннем.
У XVI—XVII стст. — сталіца герцагства Браўншвайг-Люнебургскага, якім кіравалі Вельфы. З пераносам сталіцы іх уладанняў у Гановер палітыка-эканамічнае значэнне горада зменшылася. У 1700—1703 гадах у пеўчай школе пры царкве Св. Міхаіла ў Люнебургу вучыўся Іаган Себасцьян Бах. Тут жа ён пазнаёміўся з вядомым арганістам Георгам Бёмам, якія працаваў у царкве Св. Іаана і аказаў вялікі ўплыў на далейшы лёс кампазітара. На сродкі Люнебурга з яго жыхароў у 1815 годзе быў створаны Люнебургскі батальён, які прыняў удзел у бітве пры Ватэрлоа. Сцяг батальёна нёс прынц з дынастыі Пон. Батальён амаль у поўным складзе на чале з прынцам загінуў пры абароне Гэ-Сента.
Пасля Аўстра-прускай вайны 1866 года каралеўства Гановер быў анексаваны Прусіяй і ператворана ў прускую правінцыю Гановер. У яе складзе Люнебург заставаўся да ліквідацыі правінцый Прусіі ў 1946 годзе і з’яўляўся адміністрацыйным цэнтрам урадавага раёна Люнебург.
У Люнебургу здзейсніў самагубства вядомы нацыст, рэйхсфюрар СС Генрых Гімлер. Апынуўшыся ў брытанскім палоне, 23 мая 1945 года перад допытам ён раскусіў ампулу з цыяністым каліем. Таксама ў Люнебургу праз тыдзень у брытанскім шпіталі пасля спробы суіцыду памёр арыштаваны англічанамі гаўляйтар Усходняга Гановера Ота Тэлшаў.
Здабыча солі была канчаткова спынена толькі ў 1980 годзе — гэты год стаў апошнім у тысячагадовай гісторыі промыслу. У 1989 годзе ў Люнебургу быў заснаваны ўніверсітэт. Працяглая высечка лесу, які выкарыстоўваўся ў якасці паліва для выпарвання солі, прывяла да з’яўлення вакол горада ўнікальнай Люнебургскай пусткі.
Да XVIII стагоддзя ў Люнебургу, у Люнебургскім раёне Люхаў пражывалі рэшткі мясцовых славян — глінян і драван, якія жылі ў гэтым раёне да далучэння да Свяшчэннай Рымскай імперыі напачатку другога тыс. нашай эры.
Carnus hemapterus
Carnus hemapterus — від двукрылых насякомых роду  сямейства  невялікага памеру пераважна чорнага колеру.
Біялагічнае апісанне
Прадстаўнікі роду з’яўляюцца крывасмактальнымі эктапаразітамі птушанят. У рамках гэтага роду Carnus hemapterus — гэта адзіны від, шырока распаўсюджаны ў Еўропе і паўночных і ўмераных абласцях Азіі і Амерыкі. Даўжыня цела самак складае каля 1,5 мм, самцы менш. Звычайна жыве ў гнёздах сярэдніх і вялікіх здаровых птушак, пры ўмове, што гняздо не на зямлі. Асабліва часта сустракаецца на птушанятах, , , і.
Сюзерэн
Сюзерэ́н (suzerain от старафр.: suserain) — тып буйнага феадальнага кіраўніка, улада якога заснавана на васальным падпарадкаванні яму драбнейшых феадалаў, якія атрымалі ад сюзерэна права на частку зямлі (феод) у яго ўладаннях.
Сістэма сюзерэнітэту — васалітэту, так званая «феадальная лесвіца» (прынцып «васал майго васала — не мой васал»), існавала на тэрыторыі Францыі і ў Старажытнарускай дзяржаве.
Уладзімір Уладзіміравіч Грынь
Уладзімір Грынь (нар. 1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і ў 1927 г. у в. Малыя Вераб’евічы Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (зараз Навагрудскі раён Гродзенскай вобласці). Вучыўся ў Навагрудскай настаўніцкай семінарыі, у 1945 г. скончыў Навагрудскае педвучылішча. Пасля паступіў у Баранавіцкі настаўніцкі інстытут.
У 1946 г. далучыўся да падпольнай арганізацыі «Чайка», якая арганізавала змаганне за нацыянальныя правы беларусаў, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. Належаў да групы пры Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце. У 1947 годзе вучыўся на другім курсе інстытута. У сярэдзіне 1947 г. арганізацыя была выкрытая савецкімі спецслужбамі ў сувязі з арыштамі сябраў Саюза вызвалення Беларусі (СВБ выдаў уладам савецкі агент Алесь Бажко). Пачаліся таксама арышты ўдзельнікаў «Чайкі», бо некаторыя сябры «Чайкі» ўтрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі.
Уладзімір быў арыштаваны органамі МДБ БССР 17 чэрвеня 1947 г. і засуджаны ваенным трыбуналам войскаў МУС Баранавіцкай вобласці 18 кастрычніка 1947 г. паводле артыкулаў 73 КК БССР на 5 гадоў канцлагераў у Комі АССР. Пакаранне адбываў у турмах Баранавічаў і канцлагерах Магаданскай вобласці.
Рэабілітаваны 3 кастрычніка 1975 г. Вярхоўным Судом БССР.
Далейшы лёс не вядомы.
Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода
Радыё Свабодная Еўропа, Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода (Radio Free Europe/Radio Liberty) — радыёстанцыя, фінансаваная Кангрэсам ЗША. Старшыня — Джэфры Гедмін.
Гісторыя
Радыёстанцыя створана ў 1949 у Нью-Ёрку, з 1950 яе сядзібай стаў Мюнхен. Летам 1950 пачалося вяшчанне з перасоўных радыёперадатчыкаў, уладкаваных у аўтафургонах, якія перамяшчаліся ўздоўж мяжы з Чэхаславакіяй — першыя праграмы былі на чэшскай мове. Прыкладна праз год у Мюнхене пад радыёстанцыю быў абсталяваны асобны будынак.
Радыё Свабодная Еўропа вяшчала на краіны Усходняй Еўропы, якія пасля 1945 трапілі ў сферу ўплыву СССР, а таксама на Літву, Латвію і Эстонію (ЗША не прызналі іх уключэння ў склад СССР). Для астатніх 12 рэспублік былога СССР вяшчала Радыё «Свабода». Беларуская служба Радыё «Вызваленне» пачала вяшчанне 20 мая 1954 года. У 1959 годзе адбылася змена назову радыёстанцыі з «Вызваленне» на «Свабода». У 1973 годзе Радыё «Свабода» і Радыё «Свабодная Еўропа» вывелі з-пад фінансавай апекі Галоўнай разведвальнай ўправы ЗША і перадалі пад кіраванне адмыслова створанаму Камітэту міжнароднага радыёвяшчання. Ад таго часу фінансаванне ажыццяўляецца адкрыта праз амерыканскі Кангрэс.
У 1990-я гг., пасля палітычных змен ва Усходняй Еўропе, сядзіба радыёстанцыі была перанесена ў Прагу. Былі выведзены па-за рамкі станцыі некаторыя нацыянальныя рэдакцыі (польская, чэшская, венгерская, славацкая), у той жа час пачалося вяшчанне на некаторыя іншыя краіны (напр. Іран, Ірак, а яшчэ раней — на Афганістан).
Зараз у эфір радыёстанцыі выходзяць праграмы больш як на 20 мовах. Вяшчанне вядзецца на кароткіх хвалях, праз спадарожнікі і Інтэрнэт, таксама праграмы рэтранслююцца ў многіх краінах мясцовымі станцыямі. На сядзібе ў Празе працуе 550 супрацоўнікаў. Радыё «Свабодная Еўропа» мае прадстаўніцтвы ў 19 краінах.
Вяшчанне спынена
У дужках азначаны год спынення вяшчання
Нудзічы
Ну́дзічы (, Нудичи) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чамярыскага сельсавета.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (121 сям'я) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы.
Размяшчэнне
У 11 км на паўднёвы захад ад Брагіна, 28 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 130 км ад Гомеля.
Размешчана на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін. Планоўка складаецца з 2 (адна доўгая, другая кароткая) прасталінейных вуліц мерыдыянальнай арыентацыі, да якіх на поўдні далучаецца ледзь выгнутая шыротная вуліца. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як вёска ў валоданні князёў Вішнявецкіх, ва 2-й палове XVII стагоддзя перайшла ў валоданне Каняцпольскіх. Пасля 2-га раздзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1897 годзе размяшчаліся капліца, вятрак, у Брагінскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.
Да 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Глухавіцкага сельсавета, да 26 верасня 2006 года — у склад Дублінскага сельсавета (у 1987—2005 гадах — Спярыжскі сельсавет). Вёска ліквідавана 20 жніўня 2008 года.
Побач радовішчы торфу.
Тэрэза Станіславаўна Голуб
Тэрэза Станіславаўна Голуб (нар., в. Рудня, , Мінская вобласць) — беларускі літаратуразнаўца, тэкстолаг, крытык. Кандыдат філалагічных навук, лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Максіма Гарэцкага, член Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Жыццяпіс
Нарадзілася ў сям’і лесніка Станіслава Восіпавіча Маляўскага і Руфіны Францаўны з роду Бібікаў. У 1966 г. скончыла Сівіцкую васьмігадовую школу, а затым — Івянецкую СШ (1968). З лістапада 1968 г. па жнівень 1974 г. працавала піянерважатай і настаўніцай пачатковых класаў у Сівіцкай 8-гадовай школе. У 1974—1981 гг. у Мінску: выхавальніца ў дзіцячым садзе. У 1976 годзе скончыла філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. На працягу 1981—1993 гг. працавала ў Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі: лабарантам, малодшым навуковым супрацоўнікам аддзела выданняў і тэксталогіі.
З 1993 г. па 1997 г. — у Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры: вядучы навуковы супрацоўнік, вучоны сакратар, намеснік дырэктара па навуцы. У 1997—2002 гг. займала пасаду навуковага супрацоўніка, з верасня 2002 г. — загадчык аддзела выданняў і тэксталогіі Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі (з 2008 г. па 2013 г. Інстытута мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі), адначасова выконвала абавязкі намесніка дырэктара Інстытута (2006—2008). Жыве ў Мінску. Займаецца навуковай працай.
Навуковая дзейнасць
Друкавацца пачала ў 1981 годзе. Дэбютавала на старонках часапіса «Маладосць». У 2001 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Тэксталогія твораў Максіма Гарэцкага: Прынцыпы выдання Поўнага збору твораў» (Навуковы кіраўнік М. Мушынскі). У дысертацыі абагульняецца тэксталагічны вопыт эдыцыйнай практыкі творчай спадчыны Максіма Гарэцкага. Вызначаюцца задачы забеспячэння паўнаты выдання, устанаўлення кананічных тэкстаў твораў, фарміравання змястоўнага і вычарпальнага навукова-даведачнага апарату. У гэтай сувязі распрацавана канцэпцыя Поўнага збору твораў, даследуюцца некаторыя першачарговыя тэксталагічныя праблемы. Да цяперашняга часу яна з’яўляецца адзіным кандыдатам навук па тэксталогіі ў Беларусі.
Навуковыя інтарэсы
Гісторыя беларускай літаратуры; тэксталогія; эдыцыйная практыка; збор, вывучэнне і падрыхтоўка класічнай спадчыны для выданняў акадэмічнага тыпу. Аўтар каля 200 навуковых прац па праблемах літаратуразнаўства, тэксталогіі, пытаннях музейнай справы. Артыкулы друкававаліся ў навуковых зборніках, часопісах «Маладосць», «Полымя», «Нёман», «Беларуская мінуўшчына», «Роднае слова», «Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук», газетах «Веды», «Літаратура і мастацтва», «Голас Радзімы», «Настаўніцкая газета» і інш. У складзе творчага калектыву тэкстолагаў займалася вывучэннем творчай спадчыны класікаў беларускай літаратуры з мэтай падрыхтоўкі да выдання навукова каментаваных Збораў твораў: Максіма Гарэцкага ў 4 тамах (1884—1986) і двух дадатковых тамоў: «Творы» (1990), «Гісторыя беларускае літаратуры» (1992), Петруся Броўкі ў 9 тамах (1987—1992), Поўнага збору твораў Янкі Купалы ў 9 тамах (1995—2003); Збору твораў Якуба Коласа ў 20 тамах (2007—2012), Івана Шамякіна ў 23 тамах (2010—2014). Кіраўнік двух апошніх праектаў. Навуковы рэдактар гэтых каментаваных выданняў.
Грамадзкая дзейнасць
На працягу 2001—2006 гг. паралельна з асноўнымі працоўнымі абавязкамі была старшынёй прафсаюзнага камітэта Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, у 2002—2009 гг. уваходзіла ў склад Рэспубліканскага камітэта прафсаюзаў работнікаў НАН Беларусі. Была ўдзельніцай Харавой капэлы НАН Беларусі. З 2006 па 2008 гг. з’яўлялася старшынёй Савета ветэранаў Інстытута. Уваходзіла ў склад рэдкалегіі Збору твораў Я. Коласа ў 20 тт.; Збору твораў І. Шамякіна ў 23 тт.; зб. «Гарэцкія чытанні», была адным з арганізатараў іх правядзення і інш. У студзені 2019 г. абрана намеснікам старшыні Прэзідыума грамадскага аб’яднання «Рэспубліканскі фонд імя братоў Гарэцкіх». Займаецца пошукавай працай, папулярызацыяй беларускай літаратуры і мовы, выступае з дакладамі на навуковых канферэнцыях, з лекцыямі перад студэнтамі ВНУ і навучэнцамі агульнаадукацыйных школ, на радыё і тэлебачанні.
Сяргей Мошнікаў
Сяргей Мошнікаў (Sergei Mošnikov; нар., ) — эстонскі футбаліст, паўабаронца клуба «Пайдэ» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Эстоніі.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у клубе «Пярну», пазней далучыўся да іншага клуба з роднага горада — «Вапруса». У 2005—2006 гадах гуляў за юнацкую каманду нідэрландскага «Херэнвена». Улетку 2006 года вярнуўся ў Эстонію, стаўшы іграком «Флоры». У складзе сталічнага клуба двойчы здабыў тытул чэмпіёна Эстоніі, тройчы выйграў кубак краіны.
У снежні 2011 года далучыўся да клуба другога польскага дывізіёна «Погань». Па выніках сезона 2011/12 «Погань» атрымала месца ў Экстраклясе, але эстонскі паўабаронца не згуляў ніводнага матча. У пачатку 2013 года, згуляўшы за «Погань» толькі ў двух матчах, перайшоў у «Гурнік», аднак у канцы таго ж года пакінуў клуб.
У лютым 2014 года далучыўся да казахстанскага «Кайсара». У верасні таго ж года вярнуўся ў «Флору», падпісаўшы кантракт да канца сезона. У лютым 2015 года зноў накіраваўся ў Казахстан, стаўшы іграком «Табола», аднак ужо ўлетку з-за траўмы пакінуў каманду. У лютым 2016 года прыняў прапанову стаць іграком талінскага «Інфанета», якому дапамог у сезоне 2016 выйграць свой першы тытул чэмпіёна Эстоніі.
У лютым 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Мінск». Спачатку трывала выхадзіў у стартавым складзе мінчан, але ў чэрвені перастаў з’яўляцца на полі. У ліпепі 2017 года кантракт з «Мінскам» па пагадненні бакоў быў разарваны, і неўзабаве паўабаронца стаў іграком фінскага клуба «ПС Кемі». Па заканчэнні сезона 2017 пакінуў каманду.
У сакавіку 2018 года стаў іграком «Гурнік» з Лэнчны, які выступаў у Першай лізе Польшчы. Пасля вылету «Гурніка» ў Другую лігу ў ліпені 2018 года перайшоў у карагандзінскі «Шахцёр».
У лютым 2019 года далучыўся да літоўскага клуба «Паланга». Стаў адным з лідараў каманды, але не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу. У студзені 2020 года стаў іграком клуба «Пайдэ».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя Эстоніі розных узростаў. 19 чэрвеня 2010 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Эстоніі, выйшаўшы на замену ў канцы матча Балтыйскага Кубка супраць Латвіі.
Жытні Горы
Жытні Горы (Жи́тні Гори) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Жукаўскас
Жукаўскас (Žukauskas) — прозвішча.
Сонечны сарас 123
Сонечны сарас 123 — серыя з 70 сонечных зацьменняў, якая пачалася 29 красавіка 1074 года і будзе працягвацца да 31 мая 2318 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Запруддзя (Ракытнянскі раён)
Запруддзя (Запру́ддя) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1773
NGC 1773 (іншае абазначэнне — ESO 85-EN25) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4431
IC 4431 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Данюшаўскі сельсавет
Даню́шаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Данюшава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 31 сакавіка 1958 года ў склад сельсавета з Міцкевіцкага сельсавета перададзена вёска Укропенка. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жодзішкаўскага сельсавета.
Калыніўка (Ракытнянскі раён)
Калыніўка (Кали́нівка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Пано
Пано (panneau ад pannus — кавалак тканіны) — маляўнічы твор дэкаратыўнага характару, звычайна прызначаны для сталага запаўнення якіх-небудзь участкаў сцяны (насценнае пано) ці столі (плафон); барэльеф, разьбяная, ляпная ці керамічная кампазіцыя, якая служыць для той жа мэты.
Пано, выкананыя на вонкавых сценах будынка з каляровых плітак ці ў тэхніку фрэскі, завуць часам муралямі.
Паланафобія
Паланафобія - (антыпаланізм, польск. Pogonophobia, antypolonizm) - разнавіднасць ксенафобіі, якая выяўляецца ў нянавісці да палякаў і/або Польшчы, польскай культуры і т.п. Тэрмін «антипаланізм» быў створаны ў Польшчы ў пачатку XX стагоддзя, упершыню з'явіўшыся ў працы польскага гісторыка Францішака Буяка La question Juive en Pologne, як аналогія антысемітызму. Ён быў выкарыстаны некаторымі польскімі мыслярамі ў гады «Салідарнасці». Тэрмін стаў зноў актыўна выкарыстоўвацца ў польскіх нацыяналістычных колах у 1990-я і ў рэшце рэшт стаў агульнаўжывальным, адлюстраваны ў вядучых польскіх газетах, такіх як Gazeta Wyborcza. У апошнія гады паланафобія, або антыпаланізм, была падрабязна вывучана ў навуковых працах польскімі, нямецкімі, амерыканскімі і расійскімі даследчыкамі.
Венецыянскі кінафестываль 1971
32-і Венецыянскі кінафестываль праходзіў з 25 жніўня па 6 верасня 1971 года. На фестывалі не было журы, бо з 1969 па 1979 год фестываль не з’яўляўся конкурсным.
Даніла Ігаравіч Слесарчук
Даніла Слесарчук (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Ліда» (у арэндзе з мазырскай «Славіі»).
Сын латвійскага футбаліста і трэнера Ігара Слесарчука.
Клубная кар’ера
Выхаванец мазырскай СДЮШАР-1, з 2013 года гуляў за юнацкія каманды мазырскай «Славіі», з 2019 года пачаў выступаць за дубль, дзе замацаваўся на наступны год. У студзені 2021 года падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай мазыран. Дэбютаваў за «Славію» 22 чэрвеня 2022 года ў матчы Кубка Беларусі супраць «Маладзечна» (3:0), выйшаўшы на замену ў другім тайме. 6 лістапада 2022 года ўпершыню згуляў у Вышэйшый лізе, калі выйшаў на замену ў другім тайме матча з бабруйскай «Белшынай» (4:1).
У лютым 2023 года быў аддадзены ў арэнду ў «Ліду».
Мануэль Гадой
Мануэль Гадой, маркіз Альварэс дэ Фарыа, герцаг Алькудыя (Manuel Godoy y Álvarez de Faria Sánchez Ríos Zarzosa;, Бадахос — , Парыж) — іспанскі дзяржаўны дзеяч, фаварыт каралевы Марыі Луізы і сябар караля Карла IV. Меў мноства тытулаў: маркіз (1792 год), герцаг дэ Алькудыа (1792 год), князь дэ ла Паза («князь міру», па заключэнні Базельскага мірнага дагавора), гранд 1-га класа (1795 год), генералісімус сухапутных і марскіх сіл (1 кастрычнік 1804 г.). У 1792—1798 гадах першы міністр каралеўства. Фактычна кіраваў Іспаніяй з 1792 па 1808, за выключэннем перыяду 1798—1801 гадоў.
Ліцэй Кандарсэ
Ліцэй Кандарсэ (Lycée Condorcet) — адзін з чатырох найбольш старых і лепшых парыжскіх ліцэяў. Размешчаны ў 9-й акрузе сталіцы Францыі (правы бераг Сены).
Гісторыя
Адкрыты ў 1803 годзе ў будынку колішняга манастыра капуцынаў, пабудаванага ў 1780-х гадах і ў 1789 годзе, які перайшоў у нацыянальны здабытак. Называўся імёнамі Банапарта, Бурбонаў і інш., у 1883 годзе атрымаў цяперашняе імя ў гонар французскага вучонага, філосафа і палітыка.
У параўнанні з іншымі вядомымі ліцэямі, параўнальна невялікі: у ім навучаюцца 500 ліцэістаў і 500 вучняў падрыхтоўчых класаў. Адным з першых стаў прымаць вучаніц.
Сярод выкладчыкаў і выпускнікоў Ліцэя — многія выбітныя людзі Францыі двух апошніх стагоддзяў.
Вобраз у культуры
Ліцэй фігурыруе ў раманах «» Заля, «» Андре Жыда, «» Както.
Варфаламей Якаўлевіч Лапенка
Варфаламей Якаўлевіч Лапе́нка (1902, вёска Малое Сітна, Полацкі раён — 6 кастрычніка 1942) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Віцебскай вобласці.
Біяграфія
З 1927 года на адміністратыўнай і савецкай рабоце, сакратар Расонскага РК КП(б)Б. Член КПСС з 1927 года. Скончыў Вышэйшую камуністычную сельскагаспадарчую школу Беларусі (1934). У ліпені — снежні 1941 і маі — кастрычніку 1942 гадоў сакратар Расонскага падпольнага РК КП(б)Б, адначасова з мая 1942 года камісар штаба групы атрадаў Расонскага раёна, у ліпені — кастрычніку 1942 года камісар Расонскай партызанскай брыгады імя І. В. Сталіна. Загінуў у авіякатастрофе.
Лапенка
Лапенка — прозвішча.
Калісныкавэ (Ракытнянскі раён)
Калісныкавэ (Колі́сникове) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кекертарсуак
Кекертарсуак, раней Годхаўн (Qeqertarsuaq, Godhavn) — горад, порт і да 2009 года адміністрацыйны цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта Заходняй Грэнландыі. Муніцыпалітэт - адзін з двух (акрамя Аасіята) у Грэнландыі, размешчаных за межамі самога вострава Грэнландыя, ён займае востраў Кекертарсуак (Дыска) у заліве Дыска. У склад муніцыпалітэта, які мае плошчу 9700 км², акрамя вострава Дыска (8578 км²) уваходзіць і некалькі іншых бліжэйшых астравоў у заліве Дыска. На пачатак 2005 насельніцтва склала 1032 чал.
Стары Пруд
Стары́ Пруд (, Старый Пруд) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Калодзежскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
Маракайба (возера)
Марака́йба  (Lago de Maracaibo) — возера—лагуна на захадзе Венесуэлы. Пралівам (глыбіня 2-4 м) злучанае з Венесуэльскім залівам.