cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалай Дзмітрыевіч Мухін
Біяграфія
У 1947 годзе дэмабілізаваны, узначаліў Беларускую селекцыйную станцыю. З 1956 года ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце земляробства (загадчык аддзела, у 1961—1987 гадах — намеснік дырэктара па навуковай частцы). Адначасова ў 1971—1978 гадах кіраваў Заходнім селекцыйным цэнтрам па збожжавых культурах.
У 1967 і 1975 гадах выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР.
З 1987 года М. Дз. Мухін на пенсіі (пенсіянер саюзнага значэння). Памёр 3 сакавіка 1996 года ў Мінску.
Навуковая дзейнасць
М. Дз. Мухіну належаць навуковыя працы па селекцыі збожжавых культур. Аўтар і сааўтар шэрагу сартоў азімага жыта, яравой пшаніцы, ячменю, грэчкі, чырвонай канюшыны. Аўтар больш за 200 навуковых прац. Пад кіраўніцтвам вучонага падрыхтавана 32 кандыдацкія і 2 доктарскія дысертацыі.
Сярод апублікавных прац:
Памяць
У 2007 годзе ў Жодзіна па вуліцы Ціміразева, 1 з нагоды 100-годдзя з дня нараджэння М. Д. Мухіна на будынку Навукова-практычнага цэнтра НАН РБ па земляробстве ўстаноўлена мемарыяльная дошка (скульптар Я. А. Колчаў).
Спіс аб’ектаў PGC (2515001—2516000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2515001—2516000)
Фіялка зверхуголая
Фіялка зверхуголая (Víola epipsíla) — від аднадольных раслін роду сямейства. Від апісаны батанікам Карлам Хрысціянам Фрыдрыхам фон Ледэбурам.
Апісанне
Фіялка зверхуголая — шматгадовая расліна. Вышыня сцябла ад 8 да 15 см. Карэнішча тонкае паўзучае членістае.
Кветкі светла-фіялетавыя або бялёсыя, памерам 1,5—2 см з наяўнасцю шпорцаў, са слабым пахам. Ніжні пялёстак з фіялетавымі пражылкамі. Прыкветак размешчаны вышэй сярэдзіны кветканоса. Цвіце з мая па чэрвень.
Плод — прадаўгаватая каробачка даўжынёй каля 1 мм. Плоданашэнне ў ліпені.
Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае, пры дапамозе сталонаў.
Лічыцца рэліктавай раслінай.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Арэал фіялкі шырокі: від расце пераважна ў Фінляндыі і ў Расіі, а таксама сустракаецца ў некаторых іншых краінах Еўропы і нават у Паўночнай Амерыцы (асабліва на тэрыторыі ЗША).
Расце, як правіла, у тарфяных балотах.
Ахоўны статус
Нягледзячы на шырокае распаўсюджванне, фіялка зверхуголая занесена ў Чырвоную кнігу Польшчы як знікаючы від (катэгорыя «CR»).
Уладзімір Пятровіч Чапега
Уладзімір Пятровіч Чапега (, в. Сялец Брагінскага раёна Гомельскай вобласці —, Нойштрэліц, Германія) — беларускі перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў (1961), у 1961—1962 працаваў у МДПІЗМ выкладчыкам нямецкай мовы. У 1962—1988 гг. служыў у Савецкай Арміі. Скончыў экстэрнам Данецкае вышэйшае ваенна-палітычнае вучылішча інжынерных войскаў і войскаў сувязі (1973). Сябра СП СССР (з 1982).
Жыў у Германіі. Жанаты з Гундулай Чапега, сястрою нямецкага славіста Норберта Рандаў.
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1971 г. Перакладае з нямецкай на беларускую і з беларускай на нямецкую мову.
На нямецкую мову пераклаў раман І. Мележа «Людзі на балоце» (з Г. Чапега і Г. Бярэзкам, 1974), аповесці В. Быкава «Абеліск» (1975) і «Здрада» (1978), А. Кудраўца «Раданіца» (1983, усе з Г. Чапега і Н. Рандаў), кнігі В. Віткі «Ладачкі-ладкі» (1980), У. Караткевіча «Зямля пад белымі крыламі» (1983), асобныя творы Цёткі, Я. Брыля, К. Крапівы, П. Галавача, М. Зарэцкага, В. Каваля, Л. Калюгі, Я. Нёманскага для анталогіі беларускага апавядання «Буслы над балотамі» (1971), Я. Коласа, М. Гарэцкага, М. Зарэцкага, Л. Калюгі, Я. Скрыгана для анталогіі класічнага беларускага апавядання «Малады дубок» (1987), кнігі для дзяцей у апрацоўцы А. І. Якімовіча «Лісіца-хітрыца» (1980) і «Залатая яблынька» (1981), «Сядзіць мядзведзь на калодзе» (1980), «Кот Максім» (1981), «Андрэй за ўсіх мудрэй» і «Беларускія народныя казкі» (1986, усе з Г. Чапега).
На беларускую з нямецкай пераклаў раманы Г. Ота «Пара ў дарогу, буслы» (з Я. Семяжонам, 1982). А. Аменды «Апасіяната» (1983), Л. Франка «Ісусавы вучні» (1989, усе з Г. Чапега), асобныя творы Ш. Гермліна, С. Цвэйга.
З рускай на нямецкую мову пераклаў кнігу В. Лазарава «Старыя італьянскія майстры» (з Г. Чапега, Н. Рандаў, Берлін, 1990).
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі.
Касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля (Гродна)
Гісторыя
У 1993 годзе у мікрараёне Дзевятоўка ў Гродне паўстала новая парафія Найсвяцейшага Адкупіцеля. Першым пробашчам парафіі быў прызначаны кс. Ян Зубель, які паклапаціўся пра пляц пад будаўніцтва касцёла і пра падрыхтоўку яго архітэктурных планаў. Улетку 1994 годзе на скрыжаванні вул. Курчатава і Ліможа гэты пляц быў асвечаны, таксама была пабудавана часовая капліца, асвечаная 28 жніўня 1994 г. пад тытулам Найсвяцейшага Адкупіцеля. У ёй да снежня 2009 года праводзіліся ўсе набажэнствы. 22 снежня 1996 года адбылося першае набажэнства Няспыннай Навэнны перад абразом Маці Божай Няспыннай Дапамогі, змешчаным у капліцы. З таго часу набажэнства Навэнны збірае вернікаў кожную сераду. У 1997 годзе дырэктар «Радыё Марыя» перадаў фігуру Маці Божай Фацімскай у капліцу на Дзевятоўцы.
14 лістапада 1997 года дзякуючы намаганням кс. Вальдэмара Слоты распачалося будаўніцтва касцёла і душпастарскага цэнтра рэдэмптарыстаў.
Сваяцтва
Сваяцтва — сувязь паміж людзьмі, заснаваная на паходжанні адной асобы да другой (прамая роднасць), або розных асоб ад агульнага продка, а таксама на шлюбных сямейных адносінах. Адносіны паміж людзьмі, якія ўзнікаюць са шлюбнага саюза аднаго са сваякоў завуцца сваяўство.
Касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля (Гродна)
Гісторыя
15 кастрычніка 2011 года касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля быў урачыста кансэкраваны гродзенскім біскупам Аляксандрам Кашкевічам.
Сваяцтва
Сваяцтва і сваўство ў беларускім заканадаўстве
Паводе Сямейнага кодэксу Рэспублікі Беларусь:
Касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля (Гродна)
Гісторыя
Да Дзевятоўскай парафіі належаць капліцы ў Багушоўцы і Русоце, а таксама каплічка на могілках у Малышчыне. Айцам рэдэмптарыстам у парафіяльнай працы дапамагаюць сёстры назарэтанкі з Гродна. Пры касцёле знаходзіцца катэхетычны дом, у якім адбываюцца катэхезы і сустрэчы душпастарскіх груп.
Сваяцтва
Сваяцтва і сваўство ў беларускім заканадаўстве
Блізкае сваяцтва:
Касцёл Найсвяцейшага Адкупіцеля (Гродна)
Архітэктура
Праект велічнага комплекса распрацавала праектнае бюро «Inarko» (архітэктар Генрык Зубаль; Henryk Zubel) у польскіх Глівіцах і адаптаваны гродзенскім праектным інстытутам «Гроднаграмадзянпраект» (2000-я, арх. А. Штэн, І. Казлоўскі, Т. Чорная) ). Гэты праект блаславіў падчас аўдыенцыі Папа Рымскі Ян Павел II.
7 лістапада 2000 года у муры касцёла і душпастарскага цэнтра быў умураваны вугольны камень, які паходзіць з гробу Св. Пятра ў Рыме. Камень быў падораны і асвечаны бл. Янам Паўлам II. Умураванне каменя здзейсніў Яго Эксцэленцыя кс. бп Антоній Дзям’янка ў прысутнасці правінцыяла Варшаўскай правінцыі рэдэмптарыстаў.
Святыня пабудавана ў стылі неаканструктывізму з клінкеру, бутавага каменю і бетону. Касцёл уяўляе сабой працяглы трохнававы прамавугольны ў плане аб’ём пад сегментарным бляшаным дахам. Да бакавога фасада асіметрычна далучана магутная, трохвугольная ў сячэнні, вежа-званіца. Да другога бакавога фасада прымыкае, утвараючы клаўструм, карэ з двух-трохпавярховых кляштарных корпусаў і парафіяльных памяшканняў пад двухсхільнымі бляшанымі дахамі.
У галоўным алтары знаходзіцца вялікая фігура Хрыста.
Фіялка нізкая
Фіялка нізкая, Фіялка лугавая (Viola pumila) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе і Сярэдняй Азіі.
Апісанне
Шматгадовая расліна 5-15 (20) см. Пласціна ліста 2-3 см даўжынёй і да 1 см шырынёй, ланцэтная, ля аснавання ўсечаная. Кветкі бледна-сінія, 1.5 см даўжынёй.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе (Аўстрыя, Чэхія, Славакія, Германія, Венгрыя, Польшча, Швейцарыя, Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Малдова, Расія, Украіна, Балгарыя, былая Югаславія, Італія, Румынія, Францыя) і Азіі (Заходняя Сібір, Казахстан, Кыргызстан, Таджыкістан, Туркменістан, Узбекістан).
Ва Украіне від расце на ўзлесках, лугах, схілах — у Закарпацці.
Фіялка скальная
Фіялка скальная (Vīola rupēstris) — від двухдольных кветкавых раслін, які ўключаны ў род сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна, якое не перавышае 10 см у вышыню. Прыкаранёвае лісце сабрана ў разетку, 1-2 см даўжынёй, сэрцападобна-пупышкападобнае або яйкападобна-круглявай формы. Прылісткі вузкаяйкападобныя.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Юрацішкі)
Касцёл Перамянення Гасподняга — мураваны каталіцкі храм у гарадскім пасёлку Юрацішкі Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці.
Фіялка скальная
Батанічнае апісанне
Кветкі каля 1 см у дыяметры, чырванавата-фіялетавага колеру, радзей блакітныя ці белыя, з бледна-фіялетавым шпорцам.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Юрацішкі)
Гісторыя
Згодна з некаторымі звесткамі, каталіцкі прыход у Юрацішках утварыўся ў XV стагоддзі, а першы касцёл быў пабудаваны ў 1532 годзе на грашовыя сродкі канцлера вялікага літоўскага Альбрэхта Гаштольда, і нібыта пасля Берасцейскай уніі стаў грэка-каталіцкім, якім заставаўся да 1839 года. Аднак гэтыя звесткі не падмацаваны ніякімі архіўнымі крыніцамі і не адпавядаюць гістарычнай рэчаіснасці. Юрацішкі ўваходзілі спачатку ў склад Трабскай, а затым Лаздунскай каталіцкіх парафій.
Фіялка скальная
Батанічнае апісанне
Плод — трохстворкавая каробачка шарападобнай формы, пры паспяванні не апускаецца на зямлю, а ўзрываецца і выкідвае вонкі насенне. Насенне дробнае, зваротнаяйкападобнае, з арылусам, 1,5—1,8×0,8—1 мм, з бліскучай светла- ці цёмна-карычневай паверхняй.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Юрацішкі)
Гісторыя
Першая каталіцкая капліца ў 1932 годзе была створана ў мясцовай школе. Новы драўляны касцёл быў узведзены ў 1937—1939 гадах. Першым яго пробашчам быў ксёндз Антоні Твароўскі.
Фіялка скальная
Арэал
Фіялка скальная шырока распаўсюджаная ў Еўразіі. Расце на сонечных камяністых схілах гор, на адкрытых месцах у лясах з багатай вапнай глебай.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Юрацішкі)
Гісторыя
З 1991 года вернікі збіраліся на набажэнствы ў капліцы, пад якую было прыстасавана памяшканне ў былой драўлянай школе. А з 2002 года ў цэнтры вёскі паводле праекта архітэктараў бр. Бэла Лані, доктара Карла М. Руфа і Сяргея Мядзя пачалося будаўніцтва велічнай каменнага храма з вонкавай жоўтай цэглы. З канца лета 2004 года ў касцёле пастаянна адбываюцца набажэнствы.
Архітэктура
Твор архітэктуры постмадэрнізму. Асіметрычна-дынамічную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць прамавугольная ў плане малітоўная зала пад двухсхільным дахам і службовая 2-павярховая прыбудова з пяцігранным эркерам да апсіды. Над 2-гранным з круглай люкарнай шчытом фасада ўзведзена чатырохгранная шатровая званіца, такой жа формы сігнатурка — над алтарнай часткай.
Вышыня будынка — 27 метраў. Будынак выкананы з цэглы светла-ружовага колеру і ўвасабляе кірунак неаготыкі ў спалучэннi з элементамі грэка-рымскай архітэктуры. Комплекс касцёла ўключае ў сябе і жылыя памяшканні для святара, манахаў і гасцей. Тут жа размяшчаюцца склады для прадукцыі і іншых прыладаў.
Уваход аформлены 2-слуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём і аркатурнай перамычкай. Бакавыя плоскасныя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі. Унутры касцёла ёсць арган.
Фіялка ўзгоркавая
Фіялка ўзгоркавая (Viola collina) — від травяністых раслін сямейства. Расце ў Еўропе і Азіі. Этымалогія: collinus — «узгоркавы».
Апісанне
Расліна шматгадовая травяністая 4—9 см вышынёй у бяскветкавым стане, а пры плоданашэнні — да 20 см вышынёй. Карэнішча жоўта-карычневае, моцнае, тоўстае, шчыльна вузловае, вярхушка часта разгалінаваная, карані шматлікія, карычняватыя. Прылісткі падоўжана-ланцэтныя, доўга-махрыстыя. Лісце базальнае, зваротна-сэрцападобнае, часта апушанае. Кветкі бледна-фіялетавыя, пахкія. Чашалісцікі даўгавата-ланцэтныя або ланцэтныя, 5—6 мм, узорыстыя і залозістыя. Пялёсткі бялёсыя на аснове. Плады — шарападобныякаробачкі.
Распаўсюджанне
Еўропа: Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Малдова, Расія, Украіна, Аўстрыя, Ліхтэнштэйн, Бельгія, Чэхія, Германія, Венгрыя, Люксембург, Польшча, Швейцарыя, Фарэрскія астравы, Фінляндыя, Нарвегія, Швецыя, былая Югаславія, Італія, Румынія, Францыя, Іспанія; Азія: Кітай, Японія, Карэя, Паўночная Карэя, Казахстан, Кыргызстан, Таджыкістан, Туркменістан, Узбекістан, Манголія. Насяляе лясы, узлескі, гушчары, пашы, травяныя схілы, горныя даліны, зацененыя і вільготныя месцы; ніжэй 2800 м.
Ва Украіне расце на схілах, узлесках, зарасніках — у лесастэпе, зрэдку.. Расліна ўваходзіць у пералік рэгіянальна рэдкіх відаў, якія патрабуюць аховы ў межах Чаркаскай вобласці.
Людміла Міхайлаўна Красіева
Людміла Міхайлаўна Красіева (нар. ; г. Калуга, РСФСР)  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1969 годзе Калужскі камунальна-будаўнічы тэхнікум, у 1974 годзе — БПІ. Архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у ДП «Мінскпраект».
Член Саюза архітэктараў Беларусі з 1987 года.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскіх калектывах): Вілейска-Мінская водная сістэма (1974—1976), парк па вул. Жудро — вул. Матусевіча (1978), па вул. Енісейскай (1979), Ангарскай (1980), Захад 4, 5 (1979—1980), Вяснянка (1983—1987), кв. Солтыса-Ваўпшасава (1987), Уручча 4, 5, 6 (1986—1990), г.п. Хмелеўка (1992), Сухарава 2, 4, 5 (1997—2005).
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь імя У. А. Караля (2000).
Аляксандр Іванавіч Якімовіч
Алесь Якімовіч, Аляксандр Іванавіч Якімовіч (, в. Чурылава,, Мінская вобласць — ; Псеўданімы: А. Ч., Алесь Павадыр, А. Разак, А. Чурылавец; Крыптанімы: А. Я., А. Я-віч)  — беларускі дзіцячы і ,.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 студзеня 1904 года ў сялянскай сям’і. Скончыў Беларускі педагагічны тэхнікум (1926), літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1930). З 1924 года працаваў у рэдакцыях часопісаў «Беларускі піянер», «Іскры Ільіча». Быў сябрам літаратурнага аб’яднання «Маладняк». У пачатку Вялікай Айчыннай вайны выкладаў у сярэдняй школе г. Чыстапаля (Татарстан), затым працаваў адказным сакратаром раённай газеты ў Казахстане. З кастрычніка 1942 года — у Чырвонай Арміі, камандзір стралковага ўзвода, затым роты, пад Харкавам быў цяжка паранены (1943). Па раненні жыў у Маскве, займаўся рэдактарскай працай (1943—1944). Працаваў старшым рэдактарам Дзяржаўнага выдавецтва БССР (1944—1945, 1948—1954), адказным рэдактарам часопіса «Бярозка» (1945—1948), літкансультантам СП БССР (1955—1960).
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1923 г. (часопіс «Маладняк»). Першая кніжка «Вершы» (1925). Пісаў пераважна для дзяцей. Аўтар кніг апавяданняў, аповесцей «Гул бубна» (1925), «Перамога» (1932), «Незвычайны мядзведзь» (1934), «Выпадак на чыгунцы» (1938), «Помета» (1946), «Сябры» (1948), «Аповесці і апавяданні» (1949), «Гаворыць Масква» (1951), «Арляняты» (апавяданні, аповесці, казкі, 1952), «Я — юны піянёр» (1952), «Базылёў курган» (1954), «Новы год» (1958), «Смелыя людзі» (1960), «Адкуль ліха на свеце» (1963), «Прыгоды хлопчыка Іларыка» (1965), «Канец сервітуту» (1968), «Светлы дзень» (апавяданні і казкі, 1969), «Кастусь Каліноўскі» (1971), «Цяжкі год» (1976), нарысы «Коска» (1935), «У нашай сталіцы» (1954), літаратурныя казкі ў вершах і прозе «Каваль Вярнідуб» (1936), «Казка пра смелага вожыка» (1937), «Браты Лазоўскія» (1965), зборнік паэзіі «Улетку» (1947). У 1967 г. выйшлі Выбраныя творы ў 2-х, у 1978—1980 гг. — у 3 тамах.
У апрацоўцы А. Якімовіча выйшла шмат беларускіх казак як асобнымі выданнямі, так і зборнікамі «Каток — залаты лабок» (1955), «Бацькаў дар» (1957), «З рога ўсяго многа» (1959), «Андрэй за ўсіх мудрэй» (1983). Таксама А. Якімовіч сааўтар «Чытанкі» для 2-га класа (з Е. Тародкінай, 1933), аўтар падручніка для 2-га класа «Роднае слова» (1932), кніг для чытання «Слухай — запамінай: Азбука ў вершах і малюнках» (1948), «Звяры нашых лясоў» (1951).
Пераклаў на беларускую мову асобныя творы А. Пушкіна, М. Някрасава, П. Яршова, І. Крылова, І. Тургенева, Д. Маміна-Сібірака, Л. Талстога, А. Чэхава, У. Маякоўскага, М. Горкага, К. Чукоўскага, С. Маршака, С. Міхалкова, А. Гайдара, М. Носава, І. Франка, М. Рыльскага, П. Тычыны,, Х. К. Андэрсена, Дж. Лондана, Г. Мапасана і інш.
Прызнанне
Імем Якімовіча названа Зенькавіцкая сярэдняя школа ва Уздзенскім раёне.
Спіс аб’ектаў PGC (2516001—2517000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2516001—2517000)
Аляксандр Яўгенавіч Красоўскі
Аляксандр Яўгенавіч Красоўскі (нар., г. )  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1962 годзе аддзяленне архітэктуры БПІ (выкладчыкі Г. У. Заборскі, Н. Я. Трахтэнберг і інш.). Працаваў старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белдзіпрасельбудзе, Белдзяржпраекце, з 1973 года — галоўным архітэктарам праектаў у Белдзіпрагандлі.
Член Саюза архітэктараў СССР (членскі білет № 10310, 1966), пасля Саюза архітэктараў Беларусі (членскі білет № 186). Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве); тыпавы праект клуба на 400 месцаў (1964) і 400 месцаў са спартзалай у калгасе імя Гастэлы Мінскай вобласці (1966) ; тыпавы праект дзіцячага садка-ясляў на 140 месцаў (1972; 2-я прэмія на Усесаюзным конкурсе); тыпавыя праекты сталовых на 150, 300, 450 пасадачных месцаў (1973—1980); комплекс адміністрацыйных будынкаў па Паркавай магістралі (цяпер праспект Пераможцаў) (1975—1980); (1979); сталовая завода «Тэрмапласт» (1980, аўтар); спецыялізаванае канструктарска-тэхналагічнае бюро Мінгандлю БССР па вул. Платонава ў г. Мінску (1982; кіраўнік аўтарскага калектыва); гандлёва-грамадскія цэнтры ў, у мікрараёне Курасоўшчына-3 у Мінску (1982); універмагі ў Дзяржынску, Слуцку і Барысаве (1980-90); шэраг жылых дамоў у Мінску (1995—2008; кіраўнік аўтарскага калектыва); жылы квартал у раёне вуліц Ясеніна — Касманаўтаў у Мінску (2000—2008; кіраўнік аўтарскага калектыва; сааўтары Т. Шаўлюкевіч, Р.  Завяруха); жылы дом па Лагойскім тракце (1998—2003); жылы дом па вул. Жукоўскага (2005; сааўтар Р.  Завяруха); жылы дом па вул. Бурдзейнага (2006—2008).
Узнагароды
Узнагароджаны медалём ВДНГ СССР за праект камбіната харчавання будаўнікоў (1985).
Эсперанціда
Варыянт 1919 года адрозніваўся ад эсперанта заменай дыякрытычных сімвалаў (ģ замест ĝ і гэтак далей), адсутнасцю вінавальнага склона, лексікай (savi замест scii). У варыянце 1920 года дыякрытыкі не засталася зусім, зменена лексіка.
Віцебскі музей прыватных калекцый
Віцебскі музей прыватных калекцый — музей Віцебска. Да 2012 года знаходзіўся па адрасу 1-ая вуліца Даватара, дом 26. Зараз — вуліца Фрунзэ, 13 і мае назву Музей гісторыі прыватнага калекцыянавання. Створаны 9 верасня 1992 года паводле загада ўпраўлення культуры Віцебскага аблвыканкама на аснове збору матэрыялаў віцебскага калекцыянера І. Д. Галькевіча (1895—1976), перададзенага Віцебскаму абласному краязнаўчаму музею. Пра­цуе як філіял абласнога краязнаўчага музея.
Апісанне
Плошча экспазіцыі 104 м². Фонды музея неаднаразова папаўняліся падарункамі іншых калекцыянераў. Яны налічваюць больш за 7 тыс. адз. захоўвання (калекцыі баністыкі, нумізматыкі, сфрагістыкі, фалерыстыкі, скульптуры). Экспануюцца калекцыі манет, якімі карысталіся на тэрыторыі Беларусі са старажытных часоў да нашых дзён, расійскіх медалёў 18 — пачатку 20 ст., памятных медалёў СССР і БССР, памятных медалёў і ўзнагарод СССР.
Музей арганізоўвае выстаўкі з фондаў дзяржаўных музеяў, грамадскіх арганізацый і прыватных асоб, сустрэчы з калекцыянерамі.
Гуляўнік зменлівы
Гуля́ўнік зменлівы (Sisymbrium polymorphum) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20—70 см. Сцябло прамастойнае, звычайна валасістае ў ніжняй частцы. Лісце чаргаванае па даўжыні сцябла, тонкае. Ніжняе лісце падоўжанае або лінейнае, зубчастае ці надрэзанае да перыста-раздзельнага. Верхняе лісце лінейнае, з суцэльным краем. Кветкі з чатырма пялёсткамі, бледна-жоўтага колеру. Плод — гладкі стручок на тонкай ножцы.
Распаўсюджанне і экалогія
Еўраазіяцкі від. Расце на сухіх лугах, пашах і агародах, у стэпах, па берагах вадаёмаў, аблогах, камяністых россыпах, на пустках, каля дарог. Святлолюбівая расліна. Мезафіт і мезатроф. Цвіце ў маі—чэрвені.
Універсальная мова
Універса́льная мо́ва (усеагульная мова, lingua generalis) — мова, сістэма тэрмінаў, вызначаных аднасэнсоўна, і з-за гэтага дапускаючая над сабой. Такая мова дазволіла б замяніць усе лагічныя развагі вылічэннем, якое праводзілася б на манер алгебраічнага, над словамі і сімваламі гэтай мовы, аднасэнсоўна адлюстроўваючай паняцці.
Канцэпцыя мовы была прапанавана Лейбніцам, які першы прадпрыняў спробу яе стварэння. Ён пісаў: "...тады ў дыспуце паміж двумя філосафамі патрэбы будзе не болей, чым у дыспуце паміж двумя рахункаводамі. Дзеля вырашэння супярэчлівасцяў дастаткова будзе ўзяць грыфелі і, сеў за дошкі, сказаць адзін аднаму "пачынайце вылічваць"". Гэтая спроба стварэння lingua generalis, паказаная Лейбніцам у юнацкім творы "Аб камбінаторным мастацтве" (1666), была заснавана на метадзе каталонскага рэлігійнага падвіжніка, філосафа, пісьменніка і паэта Раймунда Лулія.
Крытыка
Джонатан Свіфт ужо ў 18-ым стагоддзі высмяяў сістэму універсальнай мовы падчас апісання візіта Гулівера ў Акадэмію Лапуты, дзе замест словаў ужываліся намёкі на рэчы. Хаця вучоныя маглі разлічваць "на разуменне прадстаўнікоў усіх цывілізаваных нацыяў", яны згібаліся пад цыжкасцю мехаў з рознымі рэчамі.
Галоўным чынам, універсальныя мовы крытыкуюць з-за немагчымасці запамінання. Трэба заўсёды абдумываць словы і фразы, што абцяжарвае памяць. Словы ва універсальных мовах вельмі падобныя.
Спасылка
Артыкул Умбэрта Эка
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Дэмбрава)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Дэмбрава Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці, помнік архітэктуры барока.
Архітэктура
Размешчаны ў цэнтры вёскі. Помнік архітэктуры барока. Вырашаны прамавугольным у плане пад двухсхільным дахам аб’ёмам, да якога далучана прамавугольная апсіда з бакавымі нізкімі сакрысціямі. Над трохвугольным франтонам фасада ўзведзена двух’ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая драўляная званічка. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі і шырокімі лапаткамі ў прасценках. Уваход аформлены парталам з глыбокай прамавугольнай нішай і двухсхільным пакрыццём.
Вакол касцёла захавалася бутавая агароджа з брамай.
Смалёўка (значэнні)
Смалёўка
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Новы Двор)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі — драўляны каталіцкі храм у аграгарадку Новы Двор Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Першы касцёл у Новым Двары пабудаваны ў 1480 годзе. Наступны касцёл быў пабудаваны ў 1670 годзе. Цяперашні касцёл пабудаваны ў 1749 годзе.
Арган
Арган у вёсцы Новы Двор з’яўляецца ўнікальным дзякуючы рухаючымся часткам барочных фігур анёлкаў, якія стаяць абапал фасада. Гэта адзіны інструмент у Беларусі з такім эфектам, характэрным для эпохі барока. Анёлы стаяць абапал аргана ў выразных позах захаплення і абуджэння і трымаюць у руцэ звон. На ўзроўні локця адпаведнай рукі анёлка ўстаўлены шарнір, а ззаду прымацаваны рычаг з падпругай. Так, калі за рычаг павярнуць руку са звонам, то падпруга верне яе ў першапачатковы стан. На канцы рычага зроблена пятля, куды прымацоўвалася вяроўка, якая праз ададпаведную адтуліну ў корпусе аргана злучалася з незахаваўшымся механізмам. Акрамя рухаючыхся фігур анёлкаў, фасад аргана аздоблены фігурамі херувімаў і залатым драўляным разбеннем.
У 1910 годзе арган быў грунтоўна перабудаваны Пятром Вайцэховічам. Да старой шафы ззаду быў даданы аб’ём, а ўсё начыненне з кафедрай заменены.
Вінаград Тунберга
Вінаград Тунберга (Vitis thunbergii) — від кветкавых раслін роду Вінаград сямейства Вінаградавыя.
Энесідэм
Энесідэм — старажытнагрэчаскі філосаф з Кноса (востраў Крыт); вучыў у 70-х гадах да н.э. у Александрыі, аднавіў вучэнне Пірона, быў заснавальнікам новай школы скептыкаў, якія высоўвалі дзесяць «тропаў» (т.з. «скептычныя тропы», спосабы аспрэчання) для апраўдання сумнення. Аўтар трактата «Піронавы развагі».
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзярэчын)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Дзярэчыне Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці, помнік архітэктуры неаготыкі.
Гісторыя
20 кастрычніка 1913 г. касцёл быў асвечаны ксяндзом легатам віленскага біскупа Браніславам Сароскам. У жніўні 1931 г. была асвечана памятная дошка ў знак пашаны будаўніку святыні кс. Адаму Абрамовічу. З 1928 г. у парафіі працавалі сёстры Святой Сям’і Марыі, а ў 1934 г. быў арганізаваны ІІІ Францішканскі ордэн.
У 1951 г. камуністычныя ўлады зачынілі святыню. Касцёл стаў крамай, а пасля выкарыстання яго ў 1960 г. калгасам быў знішчаны.
У 2009 г. быў заменены дах на касцёле і ўзмоцнена касцёльная вежа. Летам 2012 г., дзякуючы вернікаў і людзей добрай волі, быў адрамантаваны інтэр’ер касцёла.
Архітэктура
Інвентарны спіс 1922—1926 гада: « Касцёл пабудаваны з чырвонай цэглы ў гатычным стылі. Памеры касцёла наступныя: даўжыня 16, шырыня 7 і вышыня 5 сажняў. Вежа — каля 22 сажняў. Касцёл пакрыты чарапіцай, вежа — цынкавай бляхай. На вежы змешчаны жалезны крыж. Звонку касцёл звычайнага цаглянага колеру, ад фундамента на паўметра каменны. Унутры ўвесь касцёл абтынкаваны. Столь драўляная, а пад хорамі, на вежы і ў закрыстыях — цагляная, таксама абтынкаваная. Вокнаў у галоўнай вежы шэсць, у прэзбітэрыуме тры, усе з рознакаляровага шкла. Амбон драўляны. З аднаго і другога боку прэзбітэрыума знаходзяцца дзве закрыстыі, у іх — па тры акна з жалезнымі рамамі. Прэзбітэрыум ад касцёла аддзелены драўлянай балюстрадай. Падлога ў касцёле і адной закрыстыі вырабленая з цэменту, у другой — драўляная. Дзверы на жалезных завесах з унутранымі замкамі. Драўляныя хоры змешчаны на чатырох жалезных рэльсах. На хорах замест аргана знаходзіцца фізгармонь. У званіцы знаходзіцца звон вагой каля 60 пудоў, пад прэзбітэрыем — сігнатурка. З правага боку ад увахода ў касцёл над закрыстыяй — галерэя з трыма вокнамі. У касцёле зроблены галоўны алтар і два бакавых. Над галоўным алтаром размешчаны вялікі абраз Маці Божай Вастрабрамскай. Па баках абразы: Сэрца Езуса ў пазалочанай раме, навокал выкладзены плюшам, Маці Божай Чанстахоўскай, два абразы Маці Божай і св. Юзафа. Над бакавымі алтарамі змешчаны: над адным — абраз Маці Божай Чанстахоўскай, над другім — Сэрца Езуса».
Секст Эмпірык
Секст Эмпірык (Σέξτος Εμπειρικός, пачатак II стагоддзя) — старажытнагрэчаскі ўрач і філосаф, прадстаўнік класічнага антычнага скептыцызму.
Увесь цыкл «Супраць вучоных» шматлікія дзеляць на дзве часткі, з якіх адну называюць «Супраць дагматыкі», а другую «Супраць асобных навук». Кнігі «Супраць дагматыкі», аб'ядноўваючыся з іншым цыклам «Супраць вучоных», звычайна ў навуцы называюцца такімі лічбамі: «Супраць логікі» называецца VII і VIII (так як у гэтым трактаце дзве кнігі), «Супраць фізікаў» — IX і X (па той жа прычыне) і «Супраць этыкаў» — XI (у гэтым трактаце толькі адна кніга і змяшчаецца). Што ж тычыцца кніг, накіраваных супраць асобных вучоных, то яны адпаведна абазначаюцца рымскімі лічбамі I—VI: «Супраць граматыкаў» — I, «Супраць рытораў» — II, «Супраць геаметраў» — III, «Супраць арыфметыкаў» — IV, «Супраць астролагаў» — V, «Супраць музыкантаў»- VI. Звычайна, аднак, кнігі «Супраць дагматыкаў» з прычыны іх філасофскай прынцыповасці друкуюцца раней кніг супраць асобных навук. Таму першыя і самыя прынцыповыя кнігі з усяго цыкла «Супраць вучоных» пазначаюцца лічбамі VII—XI, а кнігі супраць асобных навук пазначаюцца лічбамі I—VI.
Спіс аб’ектаў PGC (2517001—2518000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2517001—2518000)
Валянцін Георгіевіч Крусь
Валянцін Георгіевіч Крусь (, г. Новачаркаск, Растоўская вобласць — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1962 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчыкі і ).
Працаваў у праектных арганізацыях г. Кызыла Тувінскай АССР, у г. Алматы. Член Саюза архітэктараў з 1970 года (членскі білет № 257). З 1971 года галоўны архітэктар праектаў у інстытуце «Мінскпраект».
Творчасць
Асноўныя працы: (у аўтарскім калектыве): гасцініца «Казахстан», спартыўны комплекс «Медэа» (1970), фірменная крама «Казахстан» па вул. Леніна (1971) у Сяміпалацінску; 9-павярховы жылы дом па вул. Чкалава (1980); комплекс 9-16-павярховых жылых дамоў з установамі культурна-бытавога абслугоўвання па пр. Пераможцаў (1972—1985); жылыя дамы і гандлёвы цэнтр у мікрараёне «Вяснянка» (1986); дзяржаўны вылічальны цэнтр Дзяржплана БССР на пл. Незалежнасці (1988); школа па вул. Чэхава (1984-86); паліклініка № 4 (дзіцячая і дарослая) у мікрараёне «Вяснянка» (1996); жылы дом на ўездзе ў мікрараён «Вяснянка» (1998); жылы комплекс па вул. Мельнікайтэ (1989-92); жылы 13-павярховы дом на вул. Захарава (2004); жылыя дамы на вул. Кальцова (1995); універсам «Рублёўскі» на скрыжаванні пр. Пераможцаў і вул. Нямігі; стаматалагічная паліклініка па вул. Прытыцкага (2006); дом таварыства сляпых.
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь імя У. А. Караля (2000).
Ашанці
Ашанці (Ashanti) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які месціцца ў цэнтры краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кумасі. Плошча — 24 389 км², насельніцтва складае 3 612 950 (на 2000 год).
Верхні ўсходні рэгіён
Верхні ўсходні (Upper East) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на паўночным усходзе краіны і мяжуе на поўначы з Буркіна-Фасо, на ўсходзе з Тога. Самы маленькі рэгіён у краіне. Адміністрацыйны цэнтр — Балгатанга. Плошча — 8 842 км², насельніцтва складае 920 089 (на 2000 год).
Бронг Ахафо
Бронг-Агафо (Brong-Ahafo) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца ў цэнтральна-заходняй частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Суньяні. Плошча — 39 557 км², насельніцтва складае 1 815 408 (на 2000 год).
Вольфія бескаранёвая
Вольфія бескаранёвая (Wolffia arrhiza) — від кветкавых раслін сямейства.
Распаўсюджанне
Вольфія бескаранёвая любіць стаячую ваду, напрыклад, маленькае возера; у непрыдатных для яе ўмовах не размножваецца. Праточная вада пагібельная для яе
Апісанне
Гэты від з’яўляецца найменшай кветкавай раслінай ў свеце. Расліна прадстаўляе сабой малюсенькія эліпсападобныя ліспападобныя ўтварэнні, памеры якіх не перавышаюць 1 мм. Вольфія бескаранёвая, як вынікае з назвы, не патрабуе каранёвай сістэмы і жыве на паверхні вады.
Вольта (рэгіён)
Вольта (Volta) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на ўсходзе краіны і мяжуе з Тога. Адміністрацыйны цэнтр — Го.
Верхні заходні рэгіён
Верхні заходні (Upper West) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на паўночным захадзе краіны і мяжуе на поўначы з Буркіна-Фасо. Адміністрацыйны цэнтр — Ва. Плошча — 18 476 км², насельніцтва складае 576 583 (на 2000 год).
Музей Уладзіміра Караткевіча
Музей Уладзіміра Караткевіча — музей у Оршы, прысвечаны жыццю і творчасці Уладзіміра Караткевіча. Заснаваны паводле рашэння Аршанскага выканаўчага камітэта ад 20.04.1994 г. Адкрыты 26 лістапада 2000 г. у сувязі з 70-годдзем з дня нараджэння беларускага пісьменніка У. Караткевіча. Філіял Музейнага комплексу гісторыі і культуры Аршаншчыны. Размяшчаецца ў доме — помніку архітэктуры канца XIX — пачатку XX ст. па вуліцы Уладзіміра Леніна, 26.
Структура і экспазіцыя
Асноўны фонд музея (2008) налічвае каля 1000 экспанатаў, навукова-дапаможны — 300. Агульная плошча музея 360 м². Усе экспанаты размешчаны ў 2 залах (плошчай 89 і 84 м²).
У аснову экспазіцыі «Жыццё, творчасць і літаратурная спадчына У. С. Караткевіча» пакладзены тэматыка-храналагічны прынцып, вылучаны тэматычныя раздзелы, у якіх выразна прадстаўлены творчы і асабісты лёс пісьменніка, яго грамадзянская пазіцыя, найбольш значныя падзеі і асобы ў літаратурным жыцці Аршаншчыны: «Радавод У. С. Караткевіча», «Дзіцячыя гады У. С. Караткевіча», «Юнацтва. Пачатак творчасці», «У. С. Караткевіч — настаўнік», «Партрэт пісьменніка і чалавека», «Літаратурная спадчына», «Караткевіч у мастацтве», «Час Караткевіча». Тут экспануюцца асабістыя рэчы, дакументы, фотаздымкі, архіўныя матэрыялы, аўтабіяграфія У. Караткевіча, арыгінальныя рукапісы, сяброўскія шаржы, малюнкі пісьменніка, кнігі з дароўнымі подпісамі, выказванні і лісты сучаснікаў.
Пры музеі дзейнічае навукова-даследчы цэнтр, які займаецца вывучэннем творчасці У. Караткевіча і іншых пісьменнікаў, а таксама знакамітых людзей Аршаншчыны. У будынку ёсць выставачная галерэя (плошча 47 м²) для часовых выставак.
Віцебскі мастацкі музей
Віцебскі мастацкі музей — філіял Віцебскага абласнога краязнаўчага музея. Заснаваны 27 лютага 1992 г. у г. Віцебску паводле загаду Віцебскага аблвыканкама. 3 2006 г. загадчыца філіяла В. І. Акуневіч.
Асноўны фонд музея (2008) налічвае 4868 адз. захоўвання, навукова-дапаможны — 1643 адз. Плошча экспазіцыі 700 м².
Архітэктура і гісторыя будынка
Мураваны будынак узведзены ў 1883 г. (архітэктар І. П. Камінскі). Уваходзіў у ансамбль Саборнай плошчы (сучасная плошча Свабоды), галоўным фасадам арыентаваны на плошчу.
У 1917 г. ў будынку створаны Ваенна-рэвалюцыйны камітэт (мемарыяльная дошка ўстаноўлена ў 1959 г., адноўлена ў 1987 г.). Да 1991 г. ў будынку размяшчаўся Віцебскі абком КПБ, цяпер — абласны мастацкі музей.
Калекцыя
У экспазіцыі прадстаўлены калекцыі рускага і еўрапейскага фарфору і фаянсу 18 — пачатку 20 ст., вышыўкі беларускіх майстроў 1-й палавіны 19 ст.; посуд Налібоцкай і Урэцкай мануфактур 18 ст. Экспануюцца творы вядомых рускіх мастакоў: І. Айвазоўскага, М. Свярчкова, І. Крамскога, А. Куінджы, І. Левітана, В. Пярова, І. Шышкіна, І. Рэпіна і інш.; карціны беларускіх мастакоў і тых, хто працаваў у Беларусі: В. Бялыніцкага-Бірулі, С. Заранкі, І. Хруцкага і інш.; прадстаўнікоў Віцебскай мастацкай школы: І. Пэна, З. Азгура, А. Бразера, С. Гершова, Л. Лейтмана, Я. Мініна, А. Рома, Л. Рана, С. Юдовіна, Д. Якерсона; сучасных мастакоў Беларусі.
Музей арганізуе выстаўкі, сустрэчы з мастакамі, скульптарамі, майстрамі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Пры ім працуе дзіцячая мастацкая студыя. Мае рэстаўрацыйную майстэрню.
Вялікая Акра
Вялікая Акра (Greater Accra) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на поўдні краіны і мае выхад да Атлантычнага акіяна. Адміністрацыйны цэнтр — Акра, які таксама з'яўляецца сталіцай краіны. Плошча — 3 245 км², насельніцтва складае 2 905 726 (на 2000 год).
Бешанковіцкі гісторыка-краязнаўчы музей
Бешанковіцкі гісторыка-краязнаўчы музей — музей у Бешанковічах. Заснаваны як музей баявой славы. Адкрыты ў 1979 годзе ў дзень 35 годдзя вызвалення Бешанковіцкага раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Пасля быў пераўтвораны ў гісторыка-краязнаўчы музей, які пачаў працаваць у 1987 годзе ў новым двухпавярховым будынку.
Структура і экспазіцыя
Музей мае 8 экспазіцыйных залаў агульнай плошчай 311 м². У музеі налічваецца больш за 5 тыс. экспанатаў асноўнага фонду. Матэрыялы музея расказваюць пра гістарычнае мінулае раёна, Вялікую Кастрычніцкую сацыялістычную рэвалюцыю ў Прыдзвінні, грамадзянскую вайну, устанаўленне ўлады Саветаў, калектывізацыю, Вялікую Айчынную вайну, аднаўленне народнай гаспадаркі ў раёне ў пасляваенны час і развіццё яе ў гады апошніх пяцігодак. Асноўнае месца ў музеі адведзена раздзелу, прысвечанаму Вялікай Айчыннай вайне. Ён займае 4 залы плошчай 90 м². У гэтым раздзеле 540 экспанатаў, сярод якіх асабістыя рэчы, дакументы землякоў, якія змагаліся на розных франтах вайны і ў партызанах.
У экспазіцыі музея шмат твораў выяўленчага мастацтва. Сярод іх жывапісныя і графічныя карціны з выявамі мясцовых пейзажаў, а таксама гістарычнай і ваеннай тэматыкі, скульптурныя бюсты (аўтар А. Н. Тарасян) генералаў А. П. Белабародава, І. І. Люднікава, І. М. Чысцякова – камандуючых арміямі, якія вызвалялі Прыдзвінне, і Герояў Савецкага Саюза – ураджэнцаў раёна: К. А. Абазоўскага, М. А. Высагорца, Л. М. Даватара, П. М. Раманава, І. І. Строчкі, М. М. Ткачэнкі.
Заходні рэгіён (Гана)
Заходні (Western) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на паўднёвым захадзе краіны і мае выхад да Атлантычнага акіяна, а таксама мяжуе з Кот-д’Івуарам. Адміністрацыйны цэнтр — Секанды-Такарады. Плошча — 23 921 км², насельніцтва складае 2 358 849 (на 2007 год).
Аршанскі этнаграфічны музей «Млын»
Аршанскі этнаграфічны музей «Млын» — філіял Музейнага комплексу гісторыі і культуры Аршаншчыны. Адкрыты для наведвальнікаў 23 чэрвеня 1995 г. Размяшчаецца ў гістарычным цэнтры Оршы, паміж рэкамі Дняпро і Аршыца, у будынку вадзянога млына (помнік прамысловай архітэктуры пачатку 20 ст.). Загадчыца філіяла В. Ф. Сакалоўская.
Структура і экспазіцыя
Асноўная мэта канцэпцыі музейнай экспазіцыі – адлюстраванне найбагацейшай матэрыяльнай і духоўнай спадчыны Аршанскага рэгіёна 2-й палавіны 19 – пачатку 20 ст. Размяшчаецца на 2 паверхах. На 1-м знаходзіцца экспазіцыя «Хлеб наш надзённы», на 2-м – выстаўка традыцыйных рамёстваў Аршаншчыны. Прадстаўлены прылады працы земляроба, прыстасаванні для апрацоўкі льну, багатая калекцыя ткацтва, якая ўключае разнастайныя па дэкоры, каларыце і тэхніцы выканання посцілкі, ручнікі і абрусы, камплекты самабытнага аўтэнтычнага беларускага традыцыйнага касцюма, а таксама ганчарныя вырабы, копыскую кафлю, прадметы сучаснага народнага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Адміністрацыйны падзел Гамбіі
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Гамбіі — падзел тэрыторыі Гамбіі на пэўныя часткі ў мэтах эфектыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання. Згодна з падзелам Гамбія падзяляецца на 6 акруг.
Усходні рэгіён (Гана)
Усходні (Eastern) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на поўдні краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кафарыдуа. Плошча — 19 323 км², насельніцтва складае 2 106 696 (на 2000 год).
Спіс аб’ектаў PGC (2518001—2519000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2518001—2519000)
Віцебскі музей воінаў-інтэрнацыяналістаў
Віцебскі музей воінаў-інтэрнацыяналістаў — музей у Віцебску, прысвечаны ўраджэнцам Віцебска і Віцебскай вобласці, якія загінулі ў часы савецка-афганскай вайны (1979—1989). Створаны паводле рашэння выканкама Віцебскага гарадскога Савета народных дэпутатаў ад 17 снежня 1992 года па ініцыятыве гарадской і абласной асацыяцый ветэранаў вайны ў Афганістане. Для наведвальнікаў адкрыты ў 1995 годзе Музеем кіравалі І. М. Мажайцаў, А. А. Бяльніцкі. 3 2004 года дырэктар В. Ю. Аляксандрава.
Памяшканне музея знаходзіцца ў жылым доме, пабудаваным для воінаў-інтэрнацыяналістаў. Пад экспазіцыю адведзены 3 залы, агульная плошча (2008) 136 м². У 1998 годзе было выдзелена асобнае памяшканне пад фондасховішча (каля 80 м²). Асноўны фонд складаюць прадметаў, навукова-дапаможны — больш за  адзінак захоўвання.
Калекцыя
Фонды ўключаюць калекцыі: дакументы, фотадакументы, рукапісы, друкаваныя выданні, адзенне, узбраенне, фалерыстыка, прадметы побыту, нумізматыка, баністыка і інш. Найбольш цікавыя экспанаты — трафейная зброя, боепрыпасы і рыштунак замежнай вытворчасці (кінжалы, гарматы-гаўбіцы, шабля пачатку 20 ст., міны, снарады, буйнакаліберны кулямёт, мінамёт, бронекамізэлькі і інш.); нацыянальныя касцюмы краін, якім аказвалася інтэрнацыянальная дапамога; прадметы побыту афганцаў (збаны, малельныя дыванкі, упрыгожанні). Асаблівую каштоўнасць уяўюць пісьмы, фотаздымкі, асабістыя рэчы і ўзнагароды загінуўшых воінаў.
Пастаянная экспазіцыя
Пастаянная музейная экспазіцыя называецца «Афганістан. Як гэта было: праблемы вайны і міру на фоне падзей 1979—1989 гг.». Першая зала экспазіцыі знаёміць з культурай, побытам, традыцыямі афганскага народа, гісторыяй Афганістана, расказвае аб прычынах увядзення савецкіх войск у гэтую краіну, першых ахвярах неаб'яўленай вайны, рабоце саветніцкага апарату. Матэрыялы і экспанаты 2-й залы прысвечаны 103-й гвардзейскай паветрана-дэсантнай дывізіі і 339-му ваенна-транспартнаму авіяцыйнаму палку, якія дыслацыраваліся ў Віцебску, а таксама іншым падраздзяленням абмежаванага кантынгенту савецкіх войск, што знаходзіліся ў Афганістане. Трэцяя зала — мемарыяльная, у ёй экспануюцца фотаздымкі, дакументы, асабістыя рэчы, узнагароды 151 загінуўшага і памерлага ад ран і хвароб, атрыманых пры выкананні інтэрнацыянальнага абавязку, ураджэнца Віцебска і вобласці.
Помнік
Побач з музеем 2 жніўня 1997 г. адкрыты помнік «Боль» (скульптар І. Казак), які ўвекавечвае памяць загінуўшых воінаў-інтэрнацыяналістаў.
Цэнтральны рэгіён (Гана)
Цэнтральны (Central) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Ганы, які размяшчаецца на поўдні краіны, мае выхад да Атлантычнага акіяна. Адміністрацыйны цэнтр — Кейп-Кост. Плошча — 9 826 км², насельніцтва складае 1 593 823 (на 2000 год).
Ірына Яўгенаўна Кратовіч
Ірына Яўгенаўна Кратовіч (нар., г. Мінск)  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1980 годзе архітэктурны факультэт БПІ (выкладчыкі А. А. Воінаў, В. І. Гусеў). У 1980—1988 гадах працавала архітэктарам у Белмясцпрампраекце, з 1988 года ў Мінскграмадзянпраекце: архітэктар, вядучы архітэктар, начальнік групы архітэктараў.
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1995 года (білет № 259).
Творчасць
Асноўныя працы: храмавы комплекс у гонар Абраза Маці Божай «Усіх гаротных Радасць» і ў памяць ахвяр Чарнобыля: трапезная (1992—1993, будаўніцтва ў 1995—1998; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам, В. М. Батузавай, М. Міклашэвіч); нядзельная школа (1993, будаўніцтва ў 1994−1996; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам, В. М. Батузавай, М.  Міклашэвіч), майстэрні для інвалідаў (1997—1998, будаўніцтва ў 1999—2004; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам), Свята-Духава капліца (1998—1999, будаўніцтва ў 1999; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам, І. Карасцялёвым); Хрыста-Раждзественскі праваслаўны комплекс у Салігорску (1996—2000, будаўніцтва распачата ў 1999; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам, В. М. Батузавай, М.  Міклашэвіч, Н. А. Свірыдовіч, Ж. П. Саўчук, Ю. А. Камісаравым, Г. Я. Перлінай); рэканструкцыя будынка Нацыянальнага банка па вул. Каліноўскага, 72А у Мінску (2004—2005, будаўніцтва ў 2005; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам); рэспубліканскі горналыжны цэнтр «Сілічы» ў Лагойскім раёне: гасцявы дом і лазня (VIP-зона) (2004—2005, будаўніцтва ў 2005; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам); рэстаран «3aвipyxa» (2005; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам); храм у імя Жыццепачатнай Тройцы па вул. Севастопальскай у г. Мінску (1999—2004, будаўніцтва распачата ў 2006; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам, Н. А. Свірыдовіч); рэзідэнцыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Азёрны» (2005—2006, будаўніцтва ў 2006—2008; у сааўтарстве з У. Ф. Даніленкам, Г. Шэлег, М. Я. Шашковай).
Узнагароды
Узнагароджана: Гран-пры за лепшы праект года Нацыянальнага фестывалю архітэктуры (Хрыста-Раждзественскі праваслаўны комплекс у г. Салігорску, 2000), Граматай Мінскага аблвыканкама (2002), дыпломамі Міжнароднай акадэміі архітэктуры (Хрыста-Раждзественскі праваслаўны комплекс у г. Салігорску, 2000), Беларускага саюза архітэктараў: Праваслаўны комплекс у г. Старобіне (1995); Капліца храма ў гонар абраза Маці Божай «Усіх гаротных Радасці» ў памяць ахвяр Чарнобыля ў г. Мінска (2001), рэканструкцыя будынка Нацыянальнага банка ў г. Мінску (2005); Рэспубліканскі горналыжны цэнтр «Сілічы» ў Лагойскам раёне Мінскай вобласці, 27.
Салем
Салем (Salem) — горад у індыйскім штаце Тамілнад, у рэгіёне Кангунад. Адміністрацыйны цэнтр акругі Салем. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 278 метраў. Па дадзеных агульнаіндыйскага перапісу 2001 года, у горадзе пражывала 693236 чалавек, з якіх мужчыны складалі 51 %, жанчыны — адпаведна 49 %. Узровень пісьменнасці дарослага насельніцтва складаў 77 % (пры агульнаіндыйскім паказчыку 59,5 %). Узровень пісьменнасці сярод мужчын складаў 82 %, сярод жанчын — 72 %. 10 % насельніцтва было маладзей 6 гадоў.
Селігер
Селігер — сістэма азёр ледніковага паходжання ў Цвярской і Наўгародскай абласцях Расійскай Федэрацыі. Іншая назва — Асташкаўскае, па назве горада Асташкава. Плошча возера 260 км², у тым ліку каля 38 км² прыходзіцца на астравы (іх на Селігер больш за 160). Найбуйнейшы — Хачын. Плошча ўсяго басейна — 2275 км².
Селеніт
Вырабны камень.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Новадзевяткавічы)
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Новадзевяткавічах Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Помнік архітэктуры XVIII стагоддзя.
Гісторыя
Храм пабудаваны ў 1786—1790 гадах па фундацыі Тадэвуша Слізеня і Сафіі Чацвярцінскай-Слізень. Утвараў адзіны архітэктурны ансамбль з палацам, быў злучаны з ім ліпавай алеяй.
Праект храма выканаў прыдворны архітэктар Антоніа Кжэкзоці, роспіс інтэр’ера ажыццявіў мастак Фелікс Кашубскі, а абразы для касцёла маляваў Павел Фрыкшодэр. Дата завяршэння будаўніцтва захавалася на камені каля званіцы: «Сафія Чацв. Падкаморніца Слонімская, 1790 г.»
Пасля 1831 года — парафіяльны, у 1866 годзе, пасля падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў, касцёл быў зачынены. Прычынай гэтага стала тое, што ксёндз Васілеўскі падтрымліваў паўстанцаў і «прымаў і адпраўляў банды мяцежнікаў».
У 1869—1872 гадах храм быў нязначна перабудаваны па праекце Леанарда Кржыжаноўскага і Мікалая Ціхвінскага, і працягнуў функцыянаванне ў якасці праваслаўнай царквы. У 1867 годзе маёмасць касцёла была часткова перададзена ў ружанскі і косаўскі касцёлы.
Намаганні Альфрэда Слізеня ў канцы XIX стагоддзя вярнуць храм як родавую маёмасць «засталіся без увагі». У перыяд з 1921 да 1939 года, калі Новадзевяткавічы ўваходзілі ў склад міжваеннай Польшчы, храм быў вернуты каталіцкай царкве і рэканструяваны. На 1932 год налічваў 408 парафіян.
За савецкім часам, у 1939 годзе касцёл быў зачынены, у ліпені 1944 года згарэў, у 1950 годзе будынак храма быў прыстасаваны пад склад мінеральных угнаенняў, а пазней і зусім закінуты. Пад канец XX стагоддзя касцёл знаходзіўся ў вельмі дрэнным стане і меў патрэбу ў сур’ёзнай рэстаўрацыі.
У 1990 годзе будынак храма быў вернуты каталіцкай царкве. У рэстаўрацыі касцёла, якая распачалася ў 2001 годзе па праекце В. Ю. Атаф, прымалі ўдзел як праваслаўныя, так і каталікі. Аднавіліся набажэнствы.
Архітэктура
Першапачаткова касцёл быў пабудаваны ў пераходным стылі ад позняга барока да класіцызму, г. зв. «станіславаўскім класіцызму».