cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Говард Картэр
«Праклён фараонаў»
Аднак факты сведчаць пра тое, што доказы «праклёну» былі падагнаны для дасягнення газетнай сенсацыі: абсалютная большасць удзельнікаў экспедыцыі Картэра дасягнулі старэчага ўзросту, а сярэдняя працягласць іх жыцця складае 74,4 года. Говард Картэр, які непасрэдна кіраваў усімі працамі ў грабніцы, здавалася б, павінен быў пасці першай ахвярай «праклёну фараона», аднак ён сканаў апошнім — у 1939 годзе ва ўзросце 64 гадоў, у сваёй пасцелі.
Вынікі дзейнасці
Раскопкі Картэра ў Даліне Цароў выклікалі паўсюдны рост цікавасці да археалогіі ў цэлым і Старажытнага Егіпта ў прыватнасці.
Канатоп (Нараўлянскі раён)
Да 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Нараўлянскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Вербавіцкага сельсавета.
Далмацыя (рымская правінцыя)
Далмацыя (Dalmatia) — правінцыя Рымскай імперыі, назва якой, відаць, паходзіць ад назвы ілірыйскага племя далматаў, якое жыло на ўсходнім узбярэжжы Адрыятычнага мора ў 1 тысячагоддзі да н.э.
Гісторыя
Рэгіён быў паўночнай часткай Ілірыйскага царства з IV стагоддзя да н.э. да пачатку Ілірыйскіх войнаў у 220 годзе да н.э. і 168 годзе да н.э., пасля якіх Рымская рэспубліка стварыла свой пратэктарат на поўдзень ад рэкі Нератва. Вобласць, размешчаная на поўнач ад Нератвы была паступова ўключана ў склад пратэктарата, да афіцыйнага заснавання рымскай правінцыі Ілірык у 32 — 27 гадах да н.э.
З часам Далмацыя становіцца часткай рымскай правінцыі Ілірык. Паміж 6 і 9 гадамі н.э. далматы сумесна з пананійцамі падымаюць серыю мецяжоў, якія былі падушаны, і ўжо ў 10 годзе н.э. Ілірык падзелены на дзве правінцыі Панонію і Далмацыю.
Тэрыторыя Далмацыі ўключала ўсё Дынарскія Альпы і значную частку ўсходняга ўзбярэжжа Адрыятычнага мора. Правінцыя была радзімай рымскага імператара Дыяклетыяна, які пабудаваў палац у Салоне.
Гісторык Тэадор Момзен пісаў у сваёй працы «Правінцыі Рымскай імперыі», што ўся Далмацыя была цалкам латынізавана да IV стагоддзя н.э. Пасля падзення Заходняй Рымскай імперыі (у 476), рэгіёнам кіравалі готы, але ўжо ў 535 годзе Юстыніян I далучыў Далмацыю да Візантыйскай імперыі.
Павел Аляксандравіч Назаранка
Клубная кар’ера
Выхаванец СДЮШАР мінскага «Дынама», з 2012 года гуляў за дубль мінчан. У сакавіку 2014 года быў аддадзены ў арэнду «Бярозе-2010», у яе складзе правёў увесь сезон 2014.
У пачатку 2015 года вярнуўся ў «Дынама» і рыхтаваўся да сезона разам з асноўнай камандай, але перад самым стартам чэмпіянату, у красавіку, быў аддадзены ў арэнду бабруйскай «Белшыне». 10 красавіка 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 77-й хвіліне ў матчы першага тура супраць «Гомеля» (0:2). Усяго за бабруйскі клуб згуляў у 9 матчах, пераважна выходзячы на замену. 9 ліпеня ў сувязі з заканчэннем тэрміну арэнды вярнуўся ў «Дынама», а ў жніўні зноў апынуўся ў «Бярозе-2010».
У пачатку 2016 года «Бяроза-2010» спыніла існаванне, і Павел накіраваўся на прагляд у гродзенскі «Нёман», аднак не падышоў. Пазней далучыўся да брэсцкага «Дынама», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. У складзе брэстчан замацаваўся ў якасці асноўнага правага абаронцы.
Па заканчэнні сезона 2016 вярнуўся ў Мінск. У першай палове сезона 2017 выступаў пераважна за дубль мінскага «Дынама», правёў таксама два матчы за асноўны склад. У ліпені 2017 года быў аддадзены ў арэнду ў «Гарадзею», дзе стаў асноўным правым абаронцам. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2017 года вярнуўся ў «Дынама», аднак у студзені 2018 года зноў стаў трэніравацца з «Гарадзеяй». У сезоне 2018 выступаў у стартавым складзе гарадзейскай каманды. Па заканчэнні сезона вярнуўся з арэнды ў «Дынама».
Даліна Цароў
Даліна Цароў (وادي الملوك, Wādī al-Mulūk), таксама вядомая як Даліна Царскіх Брам (وادي أبواب الملوك Wādī Abwāb al-Mulūk) — даліна ў Егіпце, дзе за перыяд Новага царства (прыкладна 500 гадоў з XVI стагоддзя да н.э. па XI стагоддзе да н.э.) былі пабудаваны грабніцы для пахавання фараонаў — цароў Старажытнага Егіпта, — а таксама шэрагу іх высокапастаўленых чыноўнікаў. Даліна размешчана на заходнім беразе Ніла, насупраць горада Фівы (сучасны Луксор). Складаецца з дзвюх далін: Усходняй даліны, дзе знаходзіцца большасць грабніц, і Заходняй даліны.
Павел Аляксандравіч Назаранка
Клубная кар’ера
Са студзеня 2020 года знаходзіўся на праглядзе ў «Віцебску» і ў выніку падпісаў кантракт з клубам. Трывала гуляў у аснове віцебскай каманды. У снежні 2020 года па заканчэннні кантракта пакінуў «Віцебск».
У пачатку 2021 года трэніраваўся з «Мінскам» і брэсцкім «Дынама», а ў лютым падпісаў кантракт з казахстанскім «Акжайыкам». У ліпені 2021 года па пагадненні бакоў пакінуў «Акжайык» і далучыўся да карагандзінскага «Шахцёра». У чэрвені 2022 года быў выключаны з заяўкі «Шахцёра» і неўзабаве вярнуўся ў «Акжайык».
Даліна Цароў
Гэта тэрыторыя з канца XVIII стагоддзя стала цэнтрам археалагічных і егіпталагічных даследаванняў, і дагэтуль яе грабніцы і пахаванні працягваюць прыцягваць увагу даследчыкаў. У наш час даліна стала адным з самых вядомых і знакамітых археалагічных месцаў у свеце дзякуючы адкрыццю неразрабаванай грабніцы Тутанхамона KV62 (падагрэтаму газетнымі чуткамі пра «праклён фараонаў») і. У 1979 годзе, разам з рэшткамі Фіванскага некропаля, даліна была прызнана ЮНЕСКА Сусветнай спадчынай.
Павел Аляксандравіч Назаранка
Клубная кар’ера
У студзені 2023 года стаў трэніравацца з талдыкарганскім «Жэтысу» і хутка афіцыйна папоўніў склад каманды.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкую і юніёрскую зборныя Беларусі.
25 студзеня 2014 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў матчы супраць Казахстана на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу (4:1). Усяго за зборную правёў 9 матчаў — 7 матчаў у 2014 годзе і два ў 2016 годзе.
Даліна Цароў
Агульная колькасць грабніц Даліны цароў, з улікам адкрыццяў 2005 і 2008 гадоў, складае 63. Першы фараон, пахаваны ў Даліне цароў — Тутмос I з XVIII дынастыі, апошні — Рамсес XI з XX дынастыі.
Спіс пахаванняў у Даліне Цароў
KV1 KV2 KV3 KV4 KV5 KV6 KV7 KV8 KV9 KV10 KV11 KV12 KV13 KV14 KV15 KV16 KV17 KV18 KV19 KV20 KV21 WV22 WV23 WV25 KV26 KV28 KV29 KV30 KV31 KV32 KV34 KV35 KV36 KV37 KV38 KV40 KV42 KV43 KV44 KV45 KV46 KV47 KV48 KV54 KV55 KV56 KV57 KV58 KV59 KV61 KV62 KV63
Марсель Янсен
Ма́рсель Я́нсен (Marcell Jansen;, , Германія) — нямецкі футбаліст, які выступаў за нацыянальную зборную Германіі на пазіцыі паўабаронцы. Часам гуляў таксама і на пазіцыі абаронцы.
«Барусія» Мёнхенгладбах
Марсель перайшоў у «Барусію» з мясцовай спартыўнай школы «Люрып» ў 1993 годзе. Да моманту свайго першага траплення ў заяўку на матч Бундэслігі 20 верасня 2003 года ён ужо меў вопыт выступлення за розныя юніёрскія зборныя сваёй краіны, аднак у той гульні перамогу атрымалі футбалісты клуба «Гановер 96» з лікам 2:0, галоўны трэнер Эвальд Лінен гэтак і не выпусціў яго на поле. Пасля паражэння Лінена звольнілі, а Янсена адправілі ў юнацкую каманду.
Упершыню Янсен з’явіўся на поле 11 снежня 2004 года на берлінскім Алімпіяштадыёне, калі яго каманда саступіла «Герце» з непрыстойным лікам 6:0. У той гульні Янсен адзначыўся толькі парушэннем правілаў і пакараннем. Аднак галандскі трэнер Дык Адвакат працягваў давяраць маладому футбалісту, перыядычна выпускаючы яго на поле.
«Баварыя»
Улетку 2006 года да ўлюбёнца заўзятараў з Мёнхенгладбаха паступіла некалькі павабных прапаноў, аднак новы трэнер «Барусіі» Юп Гайнкес заявіў, што Янсен з катэгорыі ігракоў «не для продажу», з чым пагадзіўся і сам футбаліст, сказаўшы, што не збіраецца пакідаць родны клуб «гэтак рана». Аднак у канцы сезону Янсен падпісаў чатырохгадовы кантракт з мюнхенскай «Баварыяй» пасля таго, як «Барусія» пакінула Бундэслігу.
Нацыянальная зборная
Дэбют за зборную адбыўся 3 верасня 2005 года ў Браціславе. У матчы, дзе перамогу атрымалі славацкія футбалісты з лікам 2:0, Юрген Клінсман выпусціў яго на замену Томасу Гітцльшпергеру.
Дасягненні
Баварыя: Зборная Германіі:
Нова Воля
Но́ва Во́ля (Nowa Wola), трыдыцыйная беларуская назва — Но́вая Во́ля (на мясцовай беларускай гаворцы: Но́ва Во́ля ) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.
Шахматны гадзіннік
Шахматны гадзіннік — спецыялізаваны гадзіннік для адліку часу, затрачанага шахматыстамі на абдумванне хадоў. Бываюць механічныя і электронныя. У корпусе шахматнага гадзінніка ўбудаваны 2 аднолькавыя гадзіннікавыя механізмы з сістэмай для іх пачарговага пуску і спынення. Часам маюць лічыльнік зробленых хадоў.
Нова Воля
Насельніцтва
Большасць насельніцтва вёскі складаюць этнічныя беларусы, пераважна праваслаўныя (прыход Нараджэння Яна Хрысціцеля ў вёсцы ). Невялікую частку насельніцтва вёскі складаюць каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове ), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.
Гісторыя
Новая Воля была заснавана ў пачатку XVIII стагоддзя ў межах заблудаўскіх маёнткаў Радзівілаў, тутэйшыя мужыкі працавалі ў фальварку ў Геранімове. У 1743 годзе Ганна Кацярына Радзівіл фундавала тут уніяцкую царкву ў гонар Нараджэння Божай Маці. Вёска добра развівалася і ў 1763 годзе налічвала 125 хатаў. У 1771 годзе непадалёк Новай Волі адбылася бітва паміж барскімі канфедэратамі і расійскім войскам, у выніку чаго вёска была часткова знішчаная (у 1789 годзе было тут 112 хат). Верагодна ў канцы 18 ст. ва ўрочышчы Камянны Брод была пабудавана царква Узнясення Гасподняга.
Пасля бунту тутэйшых мужыкоў у 1815 годзе Міхал Геранім Радзівіл паменшыўся памер паншчыны для Новай Волі. У 1845 годзе царква з Каменнага Брода была перанесена на могілкі. Чарговы пратэст адбыўся ў 1846 годзе, калі пад кіраўніцтвам Рыгора Серады мужыкі адмовіліся працаваць у лесе на загад уладальніка маёнтка ў Геранімове генерала Казіміра Дзяконскага. 38 мужыкоў было арыштавана царскімі ўладамі і прымушана да прыняцця прысягі на вернасць царскаму ўраду і ген. К. Дзяконскаму. Калі ў Новую Волю прыбылі 4 роты царскага войска, пасля катавання нававольцы прынялі пад прымусам прысягу. У 1859 года стараннямі айца Яна Раздзялоўскага была тут адкрыта першая школа. Нававольскія мужыкі атрымалі асабістую свабоду і надзелы зямлі ў 1866 годзе. Вёска пачала хутка развівацца і ў 1806 годзе пачалася пабудова новай царквы ў гонар Нараджэння Яна Хрысціцеля. Была асвячона епіскапам беластоцкім Уладзімірам.
У час Першай сусветнай вайны большасць нававольцаў падалося ў бежанства ў глыб Расіі, а большая частка вёскі (са старой царвой) была спалена ў выніку нямецка-расійскіх змаганняў. Вяртанне з бежанства працягалася ажно да 1922 года.
У міжваенны перыяд Новая Воля прыналежала да гміны Міхалова Беластоцкага павета Беластоцкага ваяводства. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 года пражывала тут 224 жыхароў (8 каталікоў і 216 праваслаўных, 9 палякаў і 215 беларусаў).
У 1939—1944 гадах уваходзіла ў склад Беластоцкай вобласці БССР.
Леў Антонавіч Салавей
Леў Антонавіч Салаве́й (, Мінск — ) — беларускі перакладчык і крытык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Да Другой сусветнай вайны паспеў скончыць 1-ы курс Мінскага будаўнічага тэхнікума. Пасля вайны працаваў на чыгунцы. Скончыў аддзяленне журналістыкі БДУ (1950). Падчас вучобы працаваў у рэдакцыі газеты «Чырвоная змена» і Галоўным упраўленні па справах літаратуры і выдавецтваў пры СМ БССР. З 1950 года — рэдактар, з 1968 — загадчык рэдакцыі перавыданняў і перакладаў выдавецтва «Беларусь». У 1972—1983 гадах — загадчык рэдакцыі перакладной літаратуры выдавецтва «Мастацкая літаратура». Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1954 года.
Пахаваны на Паўночных могілках у Мінску.
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1950 годзе. Аўтар літаратурна-крытычных артыкулаў і рэцэнзій.
Працаваў у асноўным у галіне мастацкага перакладу. Пераклаў на беларускую аповесці Г. Леберэхта «Святло ў Каордзі» (1952), А. Купрына «Алеся» (1970), Г. Маркава «Наказ» (1976), У. Цендракова «Вясеннія пярэваратні» (1977), Ч. Айтматава «Пасля казкі» («Белы параход», 1978), раманы А. Рыбакова «Вадзіцелі» (1953), Дзін Лін «Сонца над ракой Сангань» (1954), С. Спасэ «Афэрдзіта зноў у вёсцы» (1960), Ф. Дастаеўскага «Белыя ночы» (1971), І. Грыгуркі «Канал» (1975), А. Ганчара «Бераг любові» (часопіс «Полымя», 1977), А. Кешокава «Зламаная падкова» (1981), М. Шундзіка «Белы шаман» (1983), аднатомнік выбраных твораў М. Садавяну (1954), «Аповесці» Лу Сіня (1956), аповесці і апавяданні Л. Талстога (1977), «Выбранае» А. Купрына (1985) і інш.
Прызнанне
Узнагароджаны медалямі.
Цешкаў
Це́шкаў (, Тешков) — былая вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Вербавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1924—1959 гадах цэнтр Цешкаўскага сельсавета.
Скасавана 9 чэрвеня 2006 года.
Апошні дзень Пампеі
Апошні дзень Пампеі — карціна Карла Паўлавіча Брулова, напісаная ў 1830—1833 гадах.
Апісанне
Брулоў наведаў Пампеі ў 1827 годзе, зрабіўшы шмат эскізаў для будучай карціны пра вядомае вывяржэнне вулкана Везувій у 79 годзе н.э. і разбурэнне горада Пампеі каля Неапаля. Палатно выстаўлялася ў Рыме, дзе атрымала захопленыя водгукі крытыкаў, і перапраўлена ў парыжскі Луўр. Гэта праца стала першай карцінай мастака, якая выклікала такую цікавасць за мяжой. Вальтэр Скот назваў карціну «незвычайнай, эпічнай».
Класічная тэма, дзякуючы мастацкаму бачанню Брулова і багатай гульні святлацені, вылілася ў працу, якая на некалькі крокаў адышла ад неакласічнага стылю. «Апошні дзень Пампеі» выдатна характарызуе рамантызм у рускага жывапісу, які змешваецца з ідэалізмам, павышанай цікавасцю да пленэра і гарачай любоўю таго часу да падобных гістарычных сюжэтаў. Выява мастака ў левым вугле карціны з’яўляецца аўтапартрэтам аўтара. На палатне таксама тройчы намалявана графіня Юлія Паўлаўна Самойлава — жанчына з гарлачом на галаве, якая стаіць на ўзвышэнні ў левай частцы палатна; жанчына, якая разбілася насмерць і распасцёрлася на маставой, і побач з ёй жывое дзіця (абодвух, меркавана, выкінула калясніцы, з якая развалілася) — у цэнтры палатна; і маці, якая прытуляе да сябе дочак, у левым вугле карціны.
У 1834 г. карціна «Апошні дзень Пампеі» была адпраўлена ў Пецярбург. Аляксандр Іванавіч Тургенеў казаў, што гэта карціна склала славу Расіі і Італіі. Я. А. Баратынскі склаў з гэтай нагоды знакаміты афарызм: «Апошні дзень Пампеі стаў для рускага пэндзля першым днём!». Вершам адгукнуўся і А. С. Пушкін: «Кумиры падают! Народ, гонимый страхом…» (гэты радок забараніла цэнзура). У Расіі палатно Брулова ўспрымалася не кампрамісным, а выключна наватарскім творам. Мікалай I ганараваў мастака асабістай аўдыенцыяй і ўзнагародзіў Карла лаўровым вянком, пасля гэтага мастака называлі «Карл Вялікі».
Анатоль Дземідаў падарыў карціну Мікалаю I, які выставіў яе ў Акадэміі мастацтваў як кіраўніцтва для маладых жывапісцаў. Пасля адкрыцця Рускага музея ў 1895 годзе палатно пераехала туды, і да яго атрымала доступ шырокая публіка.
Іван Мацвеевіч Вінаградаў
Іван Мацвеевіч Вінагра́даў (14.9.1891, с. Мілалюб, Пскоўскай вобласць, Расія — 20.3.1983) — савецкі матэматык. Акадэмік АН СССР (1929). Член шматлікіх замежных АН. Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1945, 1971).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па аналітычнай тэорыі лікаў. Прапанаваў адзін з самых эфектыўных і агульных метадаў аналітычнай тэорыі лікаў — метад трыганаметрычных сум, які дазволіў атрымаць фундаментальныя вынікі па праблемах Варынга, Гільберта—Камке, Гольдбаха, ацэнцы сум Вейля і інш.
Валгаградскі хуткасны трамвай
Валгаградскі хуткасны трамвай (Волгоградский скоростной трамвай) — трамвайная сістэма з элементамі метрапалітэна ў расійскім горадзе Валгаградзе, якая налічвае 22 станцыі, размешчаныя на адной лініі даўжынёй 17,3 км. З іх участак даўжынёй 7,1 кіламетра ў складзе шасці станцый («Плошча Леніна», «Камсамольская», «Піянерская», «Прафсаюзная», «ТЮГ» і «Ельшанка») пракладзены пад зямлёй паводле стандартаў метрапалітэна, пры гэтым станцыя «Піянерская», у сілу асаблівасцяў рэльефу мясцовасці, размешчаная на эстакадзе над поймай ракі Царыца. Наземны ўчастак перабудаваны са звычайнай трамвайнай лініі для забеспячэння вялікіх хуткасцяў руху і мінімізацыі перасячэнняў з іншымі відамі транспарту. Штогадовыя перавозкі складаюць каля 10 млн пасажыраў.
Часопіс «Forbes» паставіў Валгаградскі хуткасны трамвай на 4 месца ў спісе 12 самых цікавых трамвайных маршрутаў свету дзякуючы таму, што тунэлі пад зямлей змяняюцца месцамі без непасрэднага перасячэння.
Гісторыя
У 1976 годзе было прынята рашэнне аб будаўніцтве падземнага ўчастка пад цэнтрам горада з трыма станцыямі. Паводле задумы праекціроўшчыкаў, трамвайныя цягнікі пры ўездзе ў цэнтр горада сыходзілі ў тунэль дробнага залажэння, праходзілі пад праспектам Леніна з трыма прыпынкамі на станцыях і пасля перасячэння яра ракі Царыцы разгортваліся на кальцы каля плошчы Чэкістаў. Такое рашэнне істотна памяншала час у шляху між цэнтрам горада і паўночнымі раёнамі, тым больш, што 8-ы маршрут трамвая непасрэдна па цэнтры не ішоў, сканчаючыся каля дома Паўлава, дзе была перасадка на іншыя маршруты па Савецкай вуліцы.
Будаўніцтва падземнага ўчастка і рэканструкцыю ўжо існуючай наземнай лініі правялі падрадчыкі «Волгоградстрой», «Приволжтрансстрой» і «Харьковметрострой» паводле праекта, распрацаванага філіялам «Харьковметропроект» інстытута «Метрогипротранс». Эксплуатантам з'яўляецца МУП «Метроэлектротранс».
1 снежня 2011 года адкрыўся другі пускавы ўчастак лініі — ад «Піянерскай» да «Ельшанкі». З-за недастатковай колькасці трамваяў з двухбаковым размяшчэннем дзвярэй лінія хуткаснага трамвая падзеленая на два маршруты. Ад станцыі «Ельшанка» можна без перасадкі даехаць толькі да станцыі «Стадыен „Маналіт“», пры гэтым праца першага ўчастка СТ «ВГТЗ» — «Плошча Чэкістаў» захаваная ў звычайным рэжыме.
Інтэрвал руху складае каля 10 хвілін. Да сярэдзіны 2012 года планавалася закупіць яшчэ некалькі адзінак рухомага саставу, а інтэрвал руху трамваяў на гэтым участку павінен быў скласці 2-3 хвіліны, але гэтага не адбылося ў сувязі з практычным закрыццём завода-пастаўшчыка.
Перспектывы развіцця
Губернатарам Сяргеем Бажэнавым было прынята рашэнне аб будаўніцтве трэцяй чаргі хуткаснага трамвая працягласцю 7 кіламетраў, якая падоўжыць лінію на поўдзень, злучыўшы мікрараён Тулака і Валгаградскі дзяржаўны ўніверсітэт. На яе праектаванне ў 2013 годзе абласны ўрад выдзеліў больш за 400 мільёнаў рублёў. Меркавалася, што ўся дакументацыя будзе гатовая вясной 2014 года, тады ж і пачнецца рэалізацыя новай чаргі. Будаўнічыя працы па пракладцы трэцяй чаргі метратрама скончацца к 2018 году.
Трэцяя чарга будзе разбітая на тры пускавыя комплексы-ўчасткі. Першы ўчастак ад станцыі Ельшанка праз «Навасібірскую» (раней «Раённая») і да «Аграрнага ўніверсітэта» (раней «СХІ»). Другі — гэта станцыі «Тармасінаўская» і «Панфілаўская», трэці ўчастак — праз станцыю «Купаросная бэлька» (раней «Мікрараён 231») да «Дзяржуніверсітэта».
Будкі (Нараўлянскі раён)
Будкі́ (, Будки) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Бела III
Біяграфія
Бела быў усяго на год маладзейшы за свайго старэйшага брата Іштвана, але, не быў першынцам, і таму не меў правоў на венгерскі прастол і вымушаны быў здавольвацца тытулам герцага Харватыі і Далмацыі, падараваным яму бацькам — каралём Гезам II — у 1161 годзе.
Імператар Мануіл, які не меў сыноў, спрыяў юнаму мадзьяру, які вырас сапраўдным волатам (Бела быў больш за 2 метры ростам і целасклад меў зусім не субтыльны), вывучыў грэчаскую мову, атрымаў добрую адукацыю і нават прыняў новае, праваслаўнае імя Аляксей. Мануіл I бачыў у Беле свайго спадчынніка, пра што абвясціў афіцыйна ў 1165 годзе. Беле быў прысвоены тытул дэспата (δεσπότης) — найвышэйшы, пасля імператара; дачка імператара Марыя абвешчана яго нявестай і будучай імператрыцай.
У 1169 годзе жонка імператара Мануіла, нарэшце, нарадзіла яму сына. Бела быў неадкладна пазбаўлены тытула дэспата і статусу спадчынніка, заручыны з Марыяй Камнінай разарваны. Але Бела па-ранейшаму карыстаўся павагай імператара. Яму быў прысвоены больш сціплы (але досыць значны) тытул кесара, а яго жонкай у 1170 г. стала Агнэса дэ Шацільён (у Венгрыі — каралева Ганна) — зводная сястра імператрыцы Марыі Антыяхійскай. Такім чынам, імператар Мануіл і Бела сталі шваграмі.
Знешняя палітыка
Бела III атрымаў падтрымку імператара Мануіла ў абмен на ўрачыстую клятву не ваяваць і не задумваць злачынства супраць Візантыі на ўвесь час кіравання як самога Мануіла, так і яго сына Аляксея. Бела лічыў сябе верным клятве, і калі пачаткаў вайну з Візантыяй пасля смерці Мануіла Камніна (1180), то толькі для таго, каб вярнуць сабе ўсю тую ж «бацькаўская спадчына» — Харватыю, Далмацыю і Сірмій. Мануіл I нездарма захапляўся талентамі Белы: яго сын Аляксей (новы імператар) не змог супрацьстаяць на полі бою арміі венгерскага караля. А калі імператар Аляксей II Камнін быў задушаны па загадзе свайго стрыечнага дзядзькі Андроніка (1183), Бела, не звязаны больш клятвай, адабраў у Візантыі Бялград, Бранічава і даліну ракі Моравы. Калі ж узурпатар Андронік Камнін быў зрынуты, і імператарам стаў Ісак II Ангел, Бела прымірыўся з ім і выдаў за яго замуж сваю дачку Маргіт (Маргарыту). Даліна Моравы была вернутая імперыі ў якасці пасагу нявесты (1185). У далейшым адносіны з Візантыяй складаліся мірна. Бела III нават дапамагаў грэкам у вайне супраць сербскага жупана Стэфана Нямані (1191) і ўладжваў канфлікты візантыйцаў з каталікамі падчас Крыжовага паходу.
У памежных канфліктах чэхаў з аўстрыйцамі Бела III нязменна падтрымліваў Чэхію. Яго малодшая дачка Канстанцыя, ужо пасля смерці бацькі, стала ў 1199 годзе чэшскай каралевай — жонкай Пржэмысла I Отакара.
Сімпатыю германскага імператара Фрыдрыха I Барбаросы Бела заваяваў падтрымкай крыжацкага руху. Пасля смерці Фрыдрыха ён нават прыняў зарок стаць крыжаком, але выканаць сваё абяцанне так і не паспеў.
У 1188 годзе галічане выгналі свайго князя Уладзіміра Яраславіча. Той звярнуўся па дапамогу да Белы. Венгерская войска захапіла Галіч, але, замест рэстаўрацыі князя Уладзіміра, Бела аддаў Галіч свайму сыну Андрашу. Венгерскім Галіч заставаўся нядоўга, паводзіны мадзьяраў ужо ў 1189 годзе выклікалі паўстанне галічан, а ў 1190 годзе Уладзімір Яраславіч, які ўцёк з венгерскага палону, вярнуў княства сабе.
Унутраныя справы
Па вяртанні ў Венгрыю Бела III пасадзіў свайго малодшага брата Гезу ў турму, а маці Ефрасінню саслаў у Святую Зямлю, дзе яна і памерла ў 1193 годзе. З царкоўнымі лідарамі, якія падтрымалі апазіцыю каралевы-маці і малодшага брата, Бела прымірыўся, пераканаўшы іх словамі і ўчынкамі, што яго візантыйскае мінулае і праваслаўнае хрышчэнне нічым не пагражаюць венгерскай каталіцкай царкве. Малодшаму брату двойчы ўдавалася бегчы за межы Венгрыі, і двойчы ён быў вернуты: спачатку Леапольдам V Аўстрыйскім, затым — Сабеславам II Чэшскім. Толькі ў 1189 годзе, пасля асабістай сустрэчы з імператарам Фрыдрыхам Барбаросам, які накіроўваўся у крыжовы паход, Бела вызваліў брата па просьбе імператара, даў яму 2000 воінаў і загадаў ваяваць у Святой Зямлі. Зрэшты, вельмі хутка, у лістападзе 1189 года, Бела адклікаў сваіх крыжакоў, незадаволены перамовамі Барбаросы з сербамі і балгарамі. Атрад вярнуўся, але ўжо без камандзіра, які вырашыў назаўжды застацца ў Візантыі.
У 1182 годзе Бела каранаваў старэйшага сына Імрэ, каб замацаваць за ім права на прастол, а ў 1184 годзе заўдавеў. Яго новай жонкай стала ў 1186 годзе дачка Людовіка VII Французскага Маргарыта, якая пахавала да таго часу свайго першага мужа — Генрыха Плантагенета «Маладога Караля».
Кіраванне Белы III лічыцца часам найвышэйшага росквіту Венгерскага каралеўства. Венгрыя была адной з найбагацейшых і наймацнейшых краін Еўропы. На фоне еўрапейскай феадальнай раздробненасці Венгрыя вылучалася тым, што дзяржаўная улада сапраўды была сканцэнтравана ў руках караля. Да канца XII стагоддзя венгерскія каралі, даруючы, падобна іншым манархам Еўропы, землі за службу, імкнуліся не дапушчаць іх спадчыннага замацавання за банамі і ішпанамі. Каралеўскі дамен заставаўся найбуйнейшым зямельным уладаннем. Дадатковай крыніцай папаўнення казны былі манаполія на здабычу золата і срэбра, чаканку манет, соль, мытныя зборы, падаткі на гандаль і рачныя перавозкі, а таксама мясцовыя падаткі.
Бела III быў адным з найбагацейшых манархаў Еўропы. Вопыт дзяржаўнага кіравання ён набыў яшчэ ў Візантыі. А дзякуючы атрыманай адукацыі, ён быў яшчэ і асвечаным царом і асветнікам. Вядома, што ў гады яго кіравання мадзьяры навучаліся ў Францыі, Італіі і Англіі. Распаўсюджвалася пісьменнасць. Бела III загадаў фіксаваць усе каралеўскія распараджэнні ў пісьмовым відзе (1181), што стала прычынай стварэння прыдворнай канцылярыі. У 1190 годзе ў Эстэргаме пачалося ўзвядзенне першага ў Цэнтральнай Еўропе гатычнага сабора.
Жонкі і дзеці
''#1. Марыя Камніна (1152—1182), дачка імператара Мануіла I Камніна і яго першай жонкі Берты фон Зальцбах. Шлюб: 1165—1169. Разведзены па патрабаванні цесця. Дзяцей у шлюбе не было.
''#3. Маргарыта Французская (1158—1197), дачка Людовіка VII Капетынга, караля Францыі. Шлюб: 1186 — да смерці Белы. Дзяцей у шлюбе не было. Першыя роды Маргарыты ў першым шлюбе з Генрыхам Плантагенетам «Маладым Каралём» былі вельмі цяжкімі. Немаўля неўзабаве памёрла, а Маргарыта, хутчэй за ўсё, засталася бясплоднай.
Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па шахматах і шашках
Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па шахматах і шашках — дзяржаўная спецыялізаваная вучэбна-спартыўная ўстанова ў Мінску.
Гісторыя
Дзякуючы старанням чэмпіёна свету А. Я. Карпава і ініцыятыве старшыні шахматнай федэрацыі БССР акадэміка М. С. Місюка, было прынята рашэнне аб будаўніцтве ў Мінску «Палаца шахмат і шашак». Шахматыстам быў перададзены двухпавярховы будынак па вул. К. Маркса, 10, дзе да гэтага быў інстытут тэхнічнай інфармацыі. Рэканструкцыя па праекце архітэктараў А. Суслава і С. Неўмывакіна затрымалася ў сувязі з правядзеннем у горадзе Алімпійскіх гульняў 1980 года. У будынку часова размясціўся Алімпійскі камітэт БССР. Загадам ад 22 ліпеныя 1985 г. № 367 Спартыўнага камітэта БССР, Рэспубліканскі шахматна-шашачны клуб быў перайменаваны ў Рэспубліканскі Палац шахмат і шашак. Адкрыццё новага Палаца, які будаваўся звыш пяці гадоў, адбылося 28 верасня 1985 года. Першым дырэктарам стаў А. Лазоўскі.
У тым жа годзе ў палацы прайшоў чэмпіянат СССР па шахматах (1-я ліга), у 1986 годзе адбыўся міжнародны шахматны турнір і паўфінальны матч прэтэндэнтаў на званне чэмпіёна свету паміж Р. Ваганянам і А. Сакаловым. У 1987 годзе прайшоў фінал чэмпіянату СССР і міжнародны жаночы турнір, у 1988 годзе кубак СССР па шахматах. Акрамя таго, тут праходзілі ўсе чэмпіянаты Беларусі, чэмпіянаты спартыўных таварыстваў, горада Мінска, матчавыя сустрэчы. Праводзіцца мноства спаборніцтваў па шашках. Так у лістападзе 1986 года тут адбыўся фінальны матч на званне чэмпіёнкі свету па міжнародных шашках сярод жанчын паміж А. Альтшуль і З. Садоўскай. У 1987 годзе Палац прыняў удзельніц чэмпіянату свету па міжнародных шашках.
16.01.1997 г. загадам № 53 Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь Рэспубліканскі Палац шахмат і шашак рэарганізаваны ў Нацыянальны цэнтр шахмат і шашак, а рашэннем Мінгарвыканкама ад 18.08.2000 г. № 931 Нацыянальны цэнтр шахмат і шашак перайменаваны ва ўстанову «Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па шахматах і шашках».
Галоўчыцкая Буда
Гало́ўчыцкая Бу́да (, Головчицкая Буда) — аграгарадок у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Казлоўскае
Казлоўскае — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 24 км на паўднёвы ўсход ад горада Паставы, за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Жарсцвянка, у басейне ракі Галбіца.
Размешчана сярод лесу. Вакол возера забалочаны луг. Злучана ручаём з ракой Смычыца.
Соф’я Мікалаеўна Шах
Соф'я Мікалаеўна Шах (, вёска Лясец,, Гомельская вобласць) — беларуская паэтэса.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям'і рабочых. Дзіцячыя і юнацкія гады прайшлі ў гарадскім пасёлку Азарычы Калінкавіцкага раёна.
Скончыла факультэт пачатковых класаў Мазырскага педагагічнага інстытута (1969). Працавала настаўніцай пачатковай школы ў вёсцы Гажын Нараўлянскага раёна, у вёсцы Цідаў, у пасёлку Азарычы Калінкавіцкага раёна. У 1980 г. скончыла завочна дэфекталагічны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута, працавала лагапедам у школе-інтэрнаце ў Светлагорску. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1990 г. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. Член Гомельскага абласнога аддзялення ГА "Саюз пісьменнікаў Беларусі". Пісьменнік года Гомельшчыны 2022 года па рэйтынгу Гомельскага абласнога аддзялення ГА "Саюз пісьменнікаў Беларусі".
Літаратурнай працай займаецца з 1983 года.
Творчасць
Аўтар паэтычных кніг «І не пакіне спадзяванне» (1989), «Пад высокай лагодай нябёс» (1995), «Наш двор» (1997), «Вучым гаварыць і думаць» (1998), «Ад імгнення — да стагоддзя» (1998), «Адухаўленне» (2000), «Прысвячэнне» (2001), «Займальная граматыка для пачатковых класаў» (2002), «Займальная граматыка для сярэдніх класаў» (2002), «Прызначэнне» (2002), «На ўсё дабро ў адказ» (2003), «Увасабленне» (2003), «Спасціжэнне» (2004), «Кругаспеў» (2006), «Азарычы» (2007), «Перазоў=Перезов» (2009), «Малітваспеў» (2010), «Кнігалюбка» (2012).
Фёдар Міхайлавіч Сінічкін
Фёдар Міхайлавіч Сіні́чкін (Фёдор Михайлович Синичкин;,  — , ) — удзельнік грамадзянскай і савецка-фінляндскай войнаў, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці БССР у гады Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
У час савецка-фінляндскай вайны Ф. М. Сінічкін камандаваў аўтамабільнай ротай у складзе танкавай брыгады. Вызначыўся ў баявых дзеяннях на Карэйскім перашыйку і быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баявых дзеяннях з чэрвеня 1941 года ў раёне горада Беласток, трапіў у акружэнне. У жніўні 1941 года Ф. Сінічкін у Налібоцкай пушчы стварыў партызанскую групу. Са снежня 1942 года па май 1943 года і са снежня 1943 па чэрвень 1944 года камандаваў партызанскай брыгадай імя Леніна (Ленінская), у чэрвені—кастрычніку 1943 года партызанскай брыгадай імя С. М. Кірава на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці.
З 1945 года капітан Ф. М. Сінічкін у запасе. Жыў і працаваў на дзяржаўных пасадах у горадзе Слонім Гродзенскай вобласці БССР. Памёр 17 ліпеня 1962 года. Пахаваны на Ружанскіх могілках у Слоніме. У 1970 годзе на магіле пастаўлена стэла.
Дубок (возера, Пастаўскі раён)
Дубок — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 3 км на поўнач ад горада Паставы, у басейне ракі Мядзелка.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,34 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Найбольшая глыбіня 6,5 м, сярэдняя — 3,2 м. Даўжыня берагавой лініі 0,87 км. Аб’ём вады ў возеры 0,16 млн м³.
Размешчана сярод ляснога масіву Пастаўская Дача. Схілы вышынёй да 3 м, на поўдні і захадзе разараныя.
Аляксандр Яўгенавіч Шыбнёў
Творчасць
Творы Аляксандра Шыбнёва своеасаблівай медытатыўнай адлучанасцю нагадваюць работы яго прадзеда Даміяна Шыбнёва. У іх парадаксальна злучаюцца манументальнасць і мініяцюрнасць, аб’ектыўнае (матэрыяльны свет) і суб’ектыўнае (свет душы мастака). Манахромны ці мінімізаваны каларыт робіць кампазіцыю і форму драматычна выразнымі, нягледзячы на знешнюю статыку работ.
Пількаўшчына
Пі́лькаўшчына (, Пильковщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1868 годзе вёска Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 6 двароў, 49 жыхароў. У 1904 годзе вёска, 124 жыхары, у 1908 годзе — 19 двароў, 119 жыхароў. У 1921 годзе вёска ў гміне Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства, 22 двары, 104 жыхары. У 1931 годзе — 24 двары, 132 жыхары. З 12 кастрычніка 1940 года ў Сваткаўскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 года Мінскай абласцей. У 1940 годзе ў вёсцы 26 двароў, 134 жыхары. У 1948 годзе створаны калгас «Новы шлях». З 1950 да 1959 года вёска — цэнтр узбуйненага калгаса «Зара» (да 30 ліпеня 1957 года калгас імя Молатава), з 1988 года ў калгасе імя Леніна, з 1994 года ў аграфірме «Зара», з сакавіка 1997 года ў сельскагаспадарчым прадпрыемстве імя М. Танка (цэнтр — вёска Сваткі). У 1960 годзе 132 жыхары. На 1 студзеня 1997 года 40 двароў, 92 жыхары.
Інфраструктура
Магазін, фельчарска-акушэрскі пункт.
Каноб
Кано́пус, Кано́б, або Кано́па (Κάνωβος, Canopus) — горад у Старажытным Егіпце, у заходняй частцы дэльты Ніла. Паводле сведчання Страбона, горад знаходзіўся ў 19 км на ўсход ад Александрыі, каля вусця самага заходняга рукава Ніла (Канобскага).
Да заснавання Александрыі быў галоўным цэнтрам егіпецкага гандлю з грэкамі, якія выводзілі імя горада ад легендарнага стырніка, які прычаліў сюды Менелая (адсюль пазнейшая назва нома, Menelaites), і звязвалі з горадам мноства паданняў.
Горад славіўся Серапеумам — храмам Серапіса з аракулам і рэлігійным лячэннем, аднак яшчэ больш быў вядомы вясёлым жыццём і распушчанасцю; гандляваў ён мазямі (адсюль тэрмін «канопскія вазы»). Самы шчаслівы час свайго жыцця правёў у Канобе з Антыноем імператар Адрыян. Пасля таго, як Антыной патануў у Канобскім Ніле, імператар узвёў храм Серапіса-Антыноя ў сваёй віле пад Рымам.
У наш час на месцы Канопы — Абукір, усходні прыгарад Александрыі. Абукірскі заліў знакаміты тым, што ў ім адмірал Нэльсан разбіў флот Напалеона. Падрабязней пра тры бітвы Егіпецкага паходу, якія адбыліся ў гэтых месцах, гл. .
Аляксандр Асікевіч
Аляксандр Асікевіч (Аўсюкевіч) (18 стагоддзе) — архітэктар, манах ордэну бернардзінцаў. Працаваў у стылі Віленскага барока.
Тамара Аляксандраўна Шафранава
Тамара Аляксандраўна Шафранава  — беларускі і. Заслужаная артыстка Беларусі (1975).
Біяграфія
Скончыла Беларускую кансерваторыю (1971). 3 1971 года педагог па класах балалайкі і аркестравага дырыжыравання, адначасова кіраўнік і салістка актэта балалаек, кіраўнік і дырыжор аркестра рускіх народных інструментаў музычнага вучылішча ў Віцебску. У яе рэпертуары апрацоўкі беларускіх і рускіх народных песень, творы беларускіх, расійскіх кампазітараў, замежнай класікі і інш. Лаўрэат Рэспубліканскага і Усесаюзнага конкурсаў артыстаў эстрады (1974), рэспубліканскіх конкурсаў харавых і аркестровых калектываў (1977, 1981, 1984). У складзе актэта гастраліруе па краіне, выязджала за мяжу.
Якаў Міхайлавіч Шафранскі
Якаў Міхайлавіч Шафранскі  — беларускі вучоны ў галіне матэматычнай кібернетыкі і інфарматыкі. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (1981).
Біяграфія
Скончыў Віцебскую СШ № 2 з сярэбраным медалём (1967), матэматычны факультэт БДУ (1972), аспірантуру Інстытута тэхнічнай кібернетыкі АН БССР (1981), у якім працуе з 1972 года (у 2002 г. інстытут перайменаваны ў Аб’яднаны інстытут праблем інфарматыкі НАН Беларусі).
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (1998, у сааўтарстве) — за цыкл прац «Мадэлі і метады тэорыі раскладаў».
Антоній Дзікрап
Антоній Дзікрап або Сцігрып — архітэктар Вялікага Княства Літоўскага, італьянец па паходжанні. Працаваў у стылі рэнесансу.
Дзямідаў (Нараўлянскі раён)
Дзямі́даў (, Демидов) — аграгарадок у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Дзямідаўскага сельсавета.
У культуры
Мясцовая сялянка Ганна Дуда, распавяла такую гісторыю пра палескага пана Горвата :
Гэта гісторыя дала назву кнізе падарожжаў Змітра Бартосіка «Быў у пана верабейка гаварушчы…» (2016).
Лінаў
Лі́наў (, Линов) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Мілавіды
Назву Мілаві́ды маюць:
Галоўчыцы (Нараўлянскі раён)
Гало́ўчыцы (, Головчицы) — аграгарадок у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Культура
У вясковай школе нараўлянскі настаўнік і краязнаўца Васіль Васілевіч Чайка (нар. 1965) з паплечнікамі стварыў «Музей пошты», які 1 верасня 2016 г. быў урачыста адкрыты. У музеі можна ўзяць у рукі любую рэч, якая знаходзіцца ў экспазіцыі. Экскурсіі ў школьным музеі праводзяць самі вучні. Школьны музей можна наведваць жыхарам і гасцям вёскі.
Вій (фільм, 2014)
Вій — расійскі фільм, зняты рэжысёрам Алегам Сцепчанкам. Прэм'ера фільма адбылася 30 студзеня 2014 года.
Сюжэт
Картограф Джонатан Грын, англічанін, здзяйсняе падарожжа па Еўропе. З Трансільваніі ён рушыць ва Украіну. Заблукаўшы, вучоны прыязджае на хутар, дзе адбываюцца дзіўныя містычныя з'явы… Грын разгадвае многія таямніцы хутара; ён даведваецца, што схавана ў старой царкве; і самае галоўнае — пазнае гісторыю Хомы Брута і паненкі-вядзьмаркі. Сюжэт з'яўляецца вельмі аддаленым пераказам першакрыніцы — аднайменнай аповесці Гогаля.
Жанр
Жанр фільма дакладна нявызначаны. Кінастужка змяшчае элементы многіх жанраў: прыгодніцкае кіно, містычны трылер і фэнтэзі, фільмы пра каханне.
Серапіс
Серапіс (Σέραπις) — эліністычны бог.
Паходжанне культу
Версій паходжання культу гэтага бажаства даволі шмат. Самая распаўсюджаная з іх кажа пра тое, што пры Пталамеі I Сатэры была прынята спроба стварыць вобраз сінкрэтычнага божаства — Серапіса (дарычная форма — Сарапіс). Шматлікія навукоўцы лічаць, што гэта было зроблена для таго, каб аб'яднаць егіпецкую і грэчаскую рэлігійную традыцыю. Але цалкам праўдападобным падаецца і такое тлумачэнне: у Егіпце ў канцы IV ст. да н.э. з'явілася мноства грэкаў і македонцаў, якія прыехалі з усіх канцоў вядомай элінам айкумены, і ўвядзенне культу Серапіса магло стаць спосабам іх аб'яднання. Пры гэтым паводле свайго «паходжання» гэта бажаство павінна было быць звязана з багамі егіпецкага пантэона, бо ў старажытнасці свяшчэнную ўладу над пэўнай тэрыторыяй мог мець толькі той бог, які меў мясцовае паходжанне. Менавіта таму карані культу Серапіса ўзыходзяць да культу мемфіскага Асірыса-Апіса.
Паводле іншых версій, культ гэтага бажаства быў прывезены Аляксандрам з Вавілоніі. Гэта здагадка звязана з тым, што Серапіс таксама згадваецца ў якасці не егіпецкага, а вавілонскага бажаства, у працы Арыяна «Анабасіс» і ў жыццяпісе Аляксандра Плутарха. Паводле гэтых аўтараў, Серапіс не толькі меў храм у Вавілоне, але і з'яўляецца адзіным богам, згаданым у сувязі са смерцю Аляксандра Македонскага ў Вавілоне ў 323 годзе да н.э. Іншыя даследчыкі таксама звязваюць культ гэтага бога з імем Аляксандра, але не адмаўляюць таго, што бажаство мае егіпецкае паходжанне.
Яшчэ адна гіпотэза лічыць Серапіса адной з іпастасяў Мітры і ўзводзіць яго імя да іранскага эпітэта хшатрапаці (xšaθrapati) — «валадар царства».
Гісторыя пакланення
Першыя Пталамеі ўвялі Серапіса ў егіпецкі пантэон, зрабіўшы яго вярхоўным богам Пталамееўскага Егіпта, заступнікам новай царскай дынастыі і новай сталіцы краіны — Александрыі. Серапісу быў прысвечаны буйны храм у Александрыі, вядомы як Серапеум. Таксама свяцілішча гэтага бажаства, якое славіцца сваёй дзіўнай гаючай сілай, знаходзілася ў Канопе, горадзе ў дэльце Ніла, размешчаным недалёка ад сталіцы. Гэтага бога ўшаноўвалі і ў мемфіскім Серапеуме. Пазней храмы Серапіса з'явіліся ў многіх гарадах краіны, дзе жыло грэкамоўнае насельніцтва, у прыватнасці ў Фаюмскім аазісе.
Ужо ў часы кіравання першых Пталамеяў культ гэтага бажаства распаўсюдзіўся па ўсім Міжземнамор'і. Шмат у чым гэта звязана з рэлігійнай палітыкай егіпецкіх улад. У прыватнасці, пакланенне Серапісу ў Афінах уведзена пад уплывам Пталамея. Свяцілішча Серапіса было і ў свяшчэнным горадзе Апалона — Дэльфах.
Серапіс атаясамляўся са шматлікімі егіпецкімі і грэчаскімі багамі — з Асірысам, Дыянісам, Зеўсам, Агатадэманам, Асклепіем, Гераклам і інш. У рымскі перыяд ён стаў не толькі заступнікам Александрыі, але і бажаством лекараў, здольным вырашаць пытанні жыцця і смерці, у яго можна было атрымаць аракул ці звярнуцца з просьбай аб павышэнні па службе. Гэта прывяло да таго, што Серапіс стаў успрымацца не проста як вярхоўнае, а як вышэйшае трансцэндэнтнае бажаство, да якога можна звярнуцца з любой просьбай.
Разбурэнне Серапеума
Культ Серапіса праіснаваў да 391 н.э., калі быў разбураны александрыйскі Серапеум.
Паводле Руфіна, нагодай для гэтага стала спроба язычнікаў, якія жылі ў горадзе, абараніць пашкоджаныя падчас рамонту храмавыя святыні. Гэта пацягнула пратэст мясцовых хрысціян. Язычнікі, якія забарыкадаваліся ў храме, спрабавалі адбіць яго. У гэты канфлікт прыйшлося ўмяшацца рымскім уладам — імператар Феадосій I Вялікі выдаў дэкрэт, паводле якога язычнікі атрымлівалі амністыю, але ўсе культы, адэпты якіх бралі ўдзел у беспарадках, павінны былі быць забаронены, а іх свяцілішчы — разбураны.
Лубень (Нараўлянскі раён)
Лу́бень (, Лубень) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Красноўскага сельсавета.
Брыцень
Брыцень — возера ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці, за 39 км на ўсход ад горада Пінск, за 14 км на паўднёвы захад ад горада Лунінец, за 3,6 км на паўночны ўсход ад вёскі Беразцы, у басейне ракі Прыпяць. Уваходзіць у склад ландшафтнага заказніка «Сярэдняя Прыпяць».
Плошча паверхні 0,114 км², даўжыня 1,5 км, шырыня 0,06 км. Даўжыня берагавой лініі 3,1 км. Катлавіна возера знаходзіцца сярод балота, якое парасло хмызняком. Ручаямі звязана з рэкамі Прыпяць і Бобрык.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, лінь, сом, мянтуз, акунь, плотка, карась і іншыя віды рыб.
Мальцы (Нараўлянскі раён)
Мальцы́ (, Мальцы) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Красноўскага сельсавета.
Яўген Анатолевіч Шыбнёў
Яўген Анатолевіч Шыбнёў (, Адэса) — беларускі мастак, прадстаўнік славутай дынастыі жывапісцаў. Сын мастака Анатоля Шыбнёва, унук мастака Даміяна Шыбнёва, бацька мастака Аляксандра Шыбнёва.
Біяграфія
У 1955 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1961 — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Настаўнікамі яго былі Аляксандр Мазалёў, Май Данцыг, Валянцін Волкаў і Віталь Цвірка.
Творы ў галіне манументальнага мастацтва (вітраж, метал, інтэр’ер) знаходзяцца ў грамадскіх цэнтрах (музеі, кінатэатры, школы), жывапісныя творы — у Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондзе Беларускага союза мастакоў, прыватных зборах Беларусі і за мяжой.
У пейзажах і нацюрмортах Яўгена Шыбнёва выяўляецца своеасаблівасць светабачання мастака, які піша прыроду не столькі з боку, не як замкнёную «рэч у сабе», а бачыць і перадае незлічоныя элементы, якія складаюць прастору, паветра і аб’ём, што перадаецца праз пуантылістычна-мазаічную манеру жывапісу. Яго работы злучаюць сузіральны лірызм і перадачу адухоўленых вітальных сіл, якія дзейнічаюць у прыродзе.
Сям’я
Жонка Яўгена Шыбнёва — беларускі мастак Ніна Голышава (нар. 1939). У 1962 годзе ў іх нарадзіўся сын Аляксандр, які таксама стаў мастаком.
Беластоцкая архідыяцэзія
Беластоцкая архідыяцэзія  (Archidioecesis Bialostocensis) — дыяцэзія Рымска-Каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Беласток, Польшча. У мітраполію Беластока ўваходзяць Драгічынская і Ломжынская дыяцэзіі. Кафедральным саборам беластоцкай архідыяцэзіі з'яўляецца касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Гісторыя
5 чэрвеня 1991 года Святы Прастол заснаваў Беластоцкую дыяцэзію, вылучыўшы яе з Вільнюскай архідыяцэзіі.
25 сакавіка 1992 года Рымскі Папа Ян Павел II выдаў булу «Totus tuus Poloniae populus», якой узвёў Беластоцкую дыяцэзію ў ранг архідыяцэзіі.
з 1945 года ў Беластоку дзейнічае духоўная семінарыя, заснаваная ў Вільні ў 1582 годзе і пераведзеная сюды пасля Другой сусветнай вайны, калі Вільнюс быў перададзены Літве.
Пабеда (Нараўлянскі раён)
Пабе́да (, Победа) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Рэлігійныя войны ў Францыі
Рэлігійныя, або гугеноцкія войны — серыя зацяжных грамадзянскіх войнаў паміж каталікамі і пратэстантамі (гугенотамі), якія раздзіралі Францыю пры апошніх каралях дынастыі Валуа, з 1562 па 1598 гады. На чале гугенотаў стаялі Бурбоны (прынц Кандэ, Генрых Наварскі) і адмірал дэ Каліньі, на чале каталікоў — каралева-маці Кацярына Медычы і магутныя Гізы. На ход падзей у Францыі спрабавалі ўплываць яе суседзі — Лізавета Англійская падтрымлівала гугенотаў, а Філіп Іспанскі — каталікоў. Войны скончыліся ўзыходжаннем Генрыха Наварскага на французскі прастол і выданнем кампраміснага Нанцкага эдыкта (1598).
Першая вайна 1560—1563
Нагодай да першай вайны паслужыла Амбуазская змова і яе жорсткае прыгнечанне Гізамі. Пасля прыходу да ўлады Францыска II фактычнае кіраўніцтва краінай стаў ажыццяўляць род Гізаў на чале з герцагам Франсуа дэ Гізам і яго братам кардыналам Шарлем Латарынгскім, якія павялічылі маштабы праследавання гугенотаў і ўвялі смяротнае пакаранне за тайныя рэлігійныя сходы. Быў асуджаны і павешаны саветнік Парыжскага парламента кальвініст А. дэ Бур (1559). Сярод вышэйшай французскай арыстакратыі была вельмі моцная незадаволенасць Гізамі. У 1560 апазіцыянеры арганізавалі змову, якую ўзначаліў перыгорскі дваранін Ла Рэнадзі. Яны хацелі захапіць караля і арыштаваць Гізаў. Гэтыя падзеі і ўвайшлі ў гісторыю як Амбуазская змова. Даведаўшыся пра спробу перавароту, Гізы пайшлі на саступкі: 8 сакавіка 1560 яны прынялі закон, які забараняў рэлігійныя ганенні. Але неўзабаве Гізы адмянілі Сакавіцкі эдыкт і жорстка расправіліся са змоўшчыкамі. Прынц Кандэ быў арыштаваны і прысуджаны да смерці. Яго выратаваў толькі раптоўная смерць Францыска II 5 снежня 1560. Сутнасць самой змовы складалася ў тым, што раздражнёныя ўплывам Гізаў на маладога караля Францыска II і каралеву Марыю Сцюарт (якая была з Гізаў па маці), гугеноты, на чале з прынцам Кандэ, планавалі выкрасці манарха прама з Амбуазскага замка.
На прастол узышоў непаўналетні кароль Карл IX, а фактычная ўлада апынулася ў руках яго маці Кацярыны Медычы. Гізы сталі страчваць уплыў, а Людовіка Кандэ вызвалілі і наблізілі да двара. Антуан Наварскі быў прызначаны генерал-лейтэнантам Французскага каралеўства. Кацярына спрабавала праводзіць палітыку верацерпнасці і прымірэння паміж усімі рэлігійнымі канфесіямі (Генеральныя штаты ў Арлеане 1560 і Пантуазе 1561, дыспут у Пуасі 1561). У студзені 1562 быў выдадзены Сен-Жэрменскі (Студзеньскі) эдыкт, паводле якога гугеноты маглі вызнаваць сваю веру за гарадскімі сценамі ці ў прыватных гарадскіх дамах. Але Гізы і прыхільнікі ранейшай улады, незадаволеныя саступкамі пратэстантам і ростам уплыву Кандэ, утварылі т.зв. «трыўмвірат» (Ф. дэ Гіз — Манмарансі — Сент-Андрэ). Трыумвіры пачалі перамовы з каталіцкай Іспаніяй пра сумесную барацьбу супраць пратэстантаў.