cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парэчкі чорныя
Шкоднікі і хваробы
Від мае патрэбу ў двух альтэрнатыўных  для завяршэння свайго жыццёвага цыклу, адным з якіх павінна быць расліна роду. На чорных парэчках гэтыя грыбы выклікаюць на лісці бледнасць і пазней на ім развіваюцца дробныя аранжавыя пустулы і часам жоўтыя ніткападобныя сляды на некаторых лістах. Ураджай пладоў мала залежыць ад гэтай хваробы, але лісце ападае раней і рост у наступным годзе запавольваецца. Іншы гаспадар — гэта любы від хвоі з падроду Strobus, у якога паразіт выклікае сур’ёзныя захворванні і гібель дрэва для паўночнаамерыканскіх відаў, якія не эвалюцыянавалі разам з іржой.
У канцы 1960-х гадоў амерыканская мучністая раса (сфератэка) са звычайнай для гэтага грыба расліны-гаспадара — агрэста — распаўсюдзілася на чорныя парэчкі, што адбылося адначасова па ўсёй Еўропе. У той час сарты чорных парэчак належалі да аднаго віду, і ўсе яны апынуліся няўстойлівымі да захворвання. Хімічнымі сродкамі змагацца з гэтай хваробай цяжка: патаген зноў заражае расліны, як толькі ядахімікаты змываюцца дажджом або разбураюцца пад уздзеяннем сонечных прамянёў. Да пачатку XXI стагоддзя шляхам выкарыстання ў гібрыдызацыі іншых відаў чорных парэчак — носьбітаў генаў імунітэту да амерыканскай мучністай расы былі выведзеныя сарты імунныя і талерантныя да гэтага захворвання. Амерыканская мучністая раса і мучністая раса можа паражаць лісце і верхавіны парасткаў, а грыбы роду выклікаюць гніль пладоў у вільготным сезоне. Парэчкавая і агрэставая, якую выклікае  — гэта яшчэ адна хвароба чорных парэчак, але яна звычайна не з’яўляецца сур’ёзнай праблемай, паколькі большасць сучасных сартоў маюць да яе рэзістэнтасць.
адкладвае яйкі ў мякаць зялёных ягад, лічынкі жывяцца ўнутры і выядаюць насенне, вясной наступнага года ў фазу набракання пупышак вусені выходзяць з месцаў зімоўкі, угрызаюцца ў пупышкі і выядаюць іх змесціва. Лісцем чорных парэчак харчуюцца лічынкі розных матылькоў, у тым ліку. У чорнапарэчкавага лісця мошкі могуць прывесці да пацямнення, абціскання і скажэння лісця на верхавінах парасткаў, але гэта хутчэй касметычны дэфект. адкладае свае яйкі на ніжнім баку лісця і пражэрлівыя лічынкі пракладваюць свой шлях уздоўж парасткаў, згрызаючы ліст за лістом. Пры масавых атаках куст можа застацца зусім аголеным. Лічынкі свідруюць сабе шлях уздоўж цэнтраў парасткаў, якія вянуць і адміраюць. Сярод іншых насякомых-шкоднікаў можна згадаць прадстаўнікоў надсямейства Coccoidea, тлю і скурыстакрылых.
Раслінная сыравіна
З лячэбнамі мэтамі ўжываюць ягады, лісце і пупышкі. Як лекавую сыравіну ўжываюць плод парэчак чорных (Fructus Ribis nigri).
Нарыхтоўка
Збор пладоў праводзяць па меры паспявання, 3—4 разы, у сухое надвор’е, асцярожна, без пашкоджвання. У спякотныя дні збіраць ягады варта раніцай, пасля высыхання расы, і таксама ў канцы дня, калі спёка памяншаецца. У пахмурныя дні ягады можна збіраць увесь дзень пры ўмове іх сухасці. Пры зборы нельга пашкоджваць лісце і галіны. Сушаць у сушылках, спачатку падвяльваючы пры тэмпературы 35—40 ° С, затым дасушваючы пры 55—60 ° С, або ў паветраных сушылках і на гарышчах.
Лісце збіраюць пасля збору пладоў з сярэдзіны галінак і сушаць у памяшканні, якое добра праветрываецца.
Хімічны склад
У ягадах чорных парэчак змяшчаюцца вітаміны (C (да 400 мг/%, па меры паспявання колькасць аскарбінавай кіслаты зніжаецца), B, Р, правітамін A), арганічныя кіслоты (лімонная і яблычная), розныя цукры (у асноўным глюкоза і фруктоза), гліказіды і флаваноіды, пекцінавыя, дубільныя, антацыянавыя (цыянідзін, дэльфінідзін) і азоцістыя рэчывы. Мінеральны склад ягад (у мг/%): натрый — 32, калій — 372, кальцый — 36, магній — 35, фосфар — 33, жалеза — 1,3.
Утрыманне аскарбінавай кіслаты ў іншых частках расліны таксама вельмі высокае: у лісці (пасля збору ягад) — да 470 мг/%, у пупышках — да 175 мг/%, у бутонах да 450 мг/%, у кветках да 270 мг/%.
Лісце чорных парэчак багатае на аскарбінавую кіслату, каратын, фітанцыды, эфірныя алеі.
Фармакалагічныя ўласцівасці
Парэчкі маюць патагонныя, мачагонныя і замацавальныя ўласцівасці. Лісце, пупышкі і плады чорных парэчак аказваюць дэзінфікцыйнае дзеянне, звязанае з эфірнымі алеямі.
Прадстаўнікі
У межах віду вылучаюць дзве разнавіднасці:
Падчас селекцыі быў выведзены шэраг формаў:
Значэнне і ўжыванне
Чорныя парэчкі — дэкаратыўны куст, вядомыя формы — стракаталістая і з разразным лісцем.
Дае меданосным пчолам нектар і пылок. Мёдадайнасць дасягае 30 кг з гектара насаджэнняў.
Чарнарэцк
Чарнарэцк — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Чарнарэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 556065100.
Парэчкі чорныя
Стравы з ягад
Плады чорных парэчак кіславата-салодкага смаку, але маюць асаблівы моцны, даўкі водар. Надзвычай каштоўныя па багацці ў ягадах вітаміна C. Іх ужываюць свежымі і перапрацаванымі.
З парэчак робяць джэмы і жэле, якія лёгка гатаваць з-за высокага ўтрымання ў ягадах пекціну і кіслот. Для кулінарнага ўжывання плады звычайна гатуюць з цукрам для атрымання пюрэ, якое затым могуць працадзіць праз марлю, каб аддзяліць сок. З яго робяць варэнне, напаўняльнікі, ёгуртаў, марожанага, дэсертаў, і многіх іншых салодкіх страў.
З ягад гатуюць варэнне, павідла, мармелад, пасцілу, ёгурты, начынку для цукерак. Ягады большасці сартоў прыдатныя для хуткага замарожвання. Чорныя парэчкі з’яўляюцца распаўсюджаным інгрэдыентам, папулярнага кіселепадобнага дэсерта ў паўночнанямецкай і кухнях.
Выключна моцны водар можа быць прыглушаны спалучэннем парэчак з іншай садавінай, такой як маліна і суніцы ў або яблыкі ў пірагах і піражках.
Парэчкі таксама ўжываюцца пры гатаванні закусак, бо іх даўкі водар дадае пікантную нотку ў многія соусы, мясныя і іншыя стравы. Гэтыя ягады ўключаны ў некаторыя незвычайныя спалучэнні прадуктаў, іх дадаюць да памідораў і мяты, каб зрабіць салату, ужываюць як дадатак да смажанай бараніны і для суправаджэння морапрадуктаў і малюскаў, з іх робяць соўсы- для барбекю, змешваючы з маянэзам. У дэсертах парэчкі спалучаюць з бананамі і іншай трапічнай садавінай, камбінуюць з цёмным шакаладам або дадаюць да спецыяльнага пры гатаванні традыцыйнай англійскай каляднай стравы.
Напоі
З чорных парэчак гатуюць кісялі, сіропы, сокі, настойкі, віны, лікёры,
Сок чорных парэчак ужываюць у сіропах і настойках для надання колеру і водару. Ён фарміруе аснову для розных папулярных лікёраў, сокавых напояў і смузі. Звычайна, змешваецца з яблычным сокам або сокам іншых чырвоных пладоў, напрыклад, з гранатавым і вінаградным. Вымачаныя парэчкі таксама з’яўляюцца асноўным складнікам лікёру для аперытыву, да якога ў сваю чаргу дадаецца белае віно, каб зрабіць , ці шампанскае, каб зрабіць.
У Вялікабрытаніі з чорных парэчак часта змешваюць з сідрам, каб зрабіць напой пад назвай «Cider and black». Калі яго змешваюць з любым звычайным брытанскім светлым півам, то называюць «Lager and black». Даданне чорных парэчак да сумесі сідру і завецца «Diesel» ці « and black». Кактэйль «Black 'n' black» можна зрабіць дадаючы невялікую колькасці соку чорных парэчак да пінты. Парэчкавы сок часам спалучаюць з малочнай сыроваткай у энергетычных напоях.
У Вялікабрытаніі 95 % чорных парэчак вырошчваюць для маркі «Ribena» (брэнд фруктовых сокаў, назва якога паходзіць ад лацінскай назвы чорных парэчак — Ribes nigrum) і падобных ім сокаў і сіропаў.
Іншае
Лісце парэчак ужываюць як вострую прыправу пры засолцы гародніны і грыбоў. Маладое лісце ўжываюць у дыетычных цукрапаніжальных салатах і для араматызацыі квасу, сухое лісце — для запаркі гарбаты, дадаюць у соўсы.
Салодкая гарэлка можа быць настояна на лісці, што робіць яе насычана зелянява-жоўтай з даўкімі водарам і смакам. Ягады можна дадаваць падобным жа чынам.
У харчовай прамысловасці таксама выкарыстоўваюць пупышкі, з іх гатуюць фруктовую эсенцыю і сіропы.
Выкарыстанне ў медыцыне
У народнай медыцыне свежыя і сухія ягады раяць пры страўнікава-кішачных захворваннях (язвавай хваробе страўніка і дванаццаціперснай кішкі, гастрытах з паніжанай кіслотнасцю і інш.), пры парушэнні рытму сардэчнай дзейнасці.
Высушанае лісце з’яўляецца актыўным у дачыненні дызентэрыйнай палачкі і можа выкарыстоўвацца як дапаможны сродак, які падвышае актыўнасць антыбіётыкаў. Лісце парэчкі ідзе таксама ў склад вітамінных збораў разам з лісцем маліны, брусніц і пладоў шыпшыны.
Чорныя парэчкі выкарыстоўваюць для лячэння і прафілактыкі цынгі і ў комплексе лячэбных мерапрыемстваў пры розных захворваннях, звязаных з крывацечнасцю.
Свежыя і перапрацаваныя ягады раяць пасля цяжкіх захворванняў, дзецям, людзям пажылога ўзросту. У выглядзе «сырога» варэння, джэму, соку або адвараў чорныя парэчкі прызначаюць пры С- і Р-гіпавітамінозах, крывацёках, захворваннях крывяносных сасудаў, склерозе, ацёках, пры халестэрынавым атэрасклерозе, моцнай стамляльнасці, напружанай разумовай і фізічнай рабоце, прастудных і шэрагу інфекцыйных захворванняў. Свежыя і перапрацаваныя плады аказваюць вяжучае і мачагоннае дзеянне.
Сок з мёдам п’юць пры бранхітах, ларынгітах, якія суправаджаюцца кашлем і ахрыпласцю, карысны ён і пры гастрытах з паніжанай кіслотнасцю. Ён мае мачагонныя, процірэўматычныя, танізоўныя і процізапаленчыя ўласцівасці. Парэчкі ўжываюць пры лячэнні рэўматызму, захворваннях нырак і мачавога пузыра, падагры, гіпертаніі.
Іншае
Алей насення чорных парэчак з’яўляецца інгрэдыентам у касметычных прэпараты, часта ў спалучэнні з вітамінам Е. З лісця можна атрымаць жоўты фарбавальнік, а плады з’яўляюцца крыніцай для сіняга або фіялетавага фарбавальніка.
У мастацтве
Чорныя парэчкі малявалі, , Элізабэт Клэспер і іншыя.
У геральдыцы і філатэліі
На гербе расійскага горада Каргата выяўлена галіна чорных парэчак з ягадамі. Выява чорных парэчак была выкарыстана на паштовых марках Манголіі ў 1968 і 1987 гадах, Польшчы ў 1974 (серыя, прысвечаная Міжнароднаму кангрэсу садаводства), Балгарыі ў 1991 годзе , Швецыі ў 1995 годзе , Беларусі ў 2004 годзе, Узбекістана ў 2007 годзе і Босніі і Герцагавіны ў 2015 годзе.
Анатоль Мяфодзьевіч Кірвель
Анатоль Мяфодзьевіч Кірвель (, в. Вітунічы, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі пісьменнік, публіцыст, грамадска-культурны дзеяч. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (1995).
Біяграфія
У 1968—1971 гадах вучыўся ў Мінскім дзяржаўным педінстытуце замежных моў.
Працаваў у Карэліі, Валагодскай вобласці (Расія). 3 1977 года жыў у Санкт-Пецярбургу. Быў слесарам, маляром, мастаком-афарміцелем, будаўніком. Рэдактар-выдавец незалежнай газеты пецярбургскіх беларусаў «Родзічы» (выходзіць са снежня 1991 года). Старшыня суполкі міжнароднага фонду Я. Купалы, член Рады Беларускага грамадска-культурнага таварыства ў Санкт-Пецярбургу, прэзідэнт Незалежнай асацыяцыі аматараў прыгожага пісьменства «Новая Беларусь» (Санкт-Пецярбург), якая займаецца наладжваннем літаратурных сувязей пецярбургскай дыяспары з Бацькаўшчынай. Удзельнічаў у Мінску ў рабоце I Міжнароднага кангрэса беларусістаў (1991), Сходу беларусаў блізкага замежжа (1992), трох з’ездаў беларусаў свету (1993, 1997, 2001).
NGC 5917
NGC 5917 (іншыя абазначэнні — MCG −1-39-2, ARP 254, IRAS15188-0711, PGC 54809) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Шалі. Гэта галактыка ўзаемадзейнічае з галактыкай MCG-01-39-003.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мікалай Сяргеевіч Лабуш
Мікалай Сяргеевіч Лабуш (7 верасня 1951, в. Пухавічы, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — прафесар, доктар палітычных навук.
Біяграфія
У 1968 годзе скончыў пухавіцкую сярэднюю школу.
У 1969 годзе паступіў у Кіеўскае вышэйшае ваенна-марское палітычнае вучылішча, якое скончыў з адзнакай ў 1973 годзе. З 1973 па 1980 года праходзіў службу афіцэрам на караблях Паўночнага флота. У 1980 г. паступіў на педагагічны факультэт Ваенна-палітычнай акадэміі ў Маскве, скончыў з залатым медалём у 1983 г.
У 1993 годзе ўзначаліў кафедру грамадскіх навук Вышэйшага ваенна-марскога ордэна Леніна Чырванасцяжнага вучылішча імя М. Ф. Фрунзе.
З 2001 года прафесар кафедры міжнароднай журналістыкі Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага універсітэта. Чытае аўтарскія курсы па праблемах інфармацыйнай і нацыянальнай бяспекі, массмедийных тэхналогій рэгулявання палітычных канфліктаў. Ўваходзіць у склад спецыялізаваных саветаў па прысуджэнні вучоных ступеняў журналісцкага, сацыяльна-палітычнага і педагагічнага профілю факультэта журналістыкі СПбДУ і Санкт-Пецярбургскага ваенна-марскога інстытута.
У 2001 годзе яму прысвоена званне Заслужанага ваеннага спецыяліста Расійскай Федэрацыі.
Уітыер (Аляска)
Амаль усе жыхары горада пражываюць у 14-павярховай былой вайсковай казарме, пабудаванай у 1956 годзе. Будынак пад назвай Вежа Бегіч (Begich Towers) умяшчае паліцэйскі ўчастак, медыцынскую клініку, царкву і пральню.
Адэская (станцыя метро, Кіеў)
«Адэская» (Оде́ська) — планаваная станцыя Кіеўскага метрапалітэна. Размешчана на Абалонска-Тэрэмкоўскай лініі, наступная за станцыяй Церамкі. Плануецца, што яна будзе размешчана на праспекце Акадэміка Глушкова ў раёне гарадской мяжы. Можа быць пабудаваная ў перспектыве пасля 2020 года.
Сяргей Уладзіміравіч Амелька
Сяргей Уладзіміравіч Амелька (нар., в. Міжава, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук, дацэнт.
Біяграфія
У 1998—2001 гадах вучыўся ў аспірантуры ГрДУ імя Я. Купалы па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя», навуковы кіраўнік Іван Платонавіч Крэнь.
У 2003 годзе абараніў у БДПУ імя М. Танка кандыдацкую дысертацыю па тэме «Роля шляхты ў развіцці культуры Беларусі ў канцы XVIII — сярэдзіне XIX стст.».
З 1992 года працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы. З 2000 года выкладчык, дацэнт кафедры гісторыі Беларусі,, археалогіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін. У 2002—2013 гадах выконваў абавязкі намесніка дэкана факультэта па выхаваўчай і ідэалагічнай працы.
Выкладае курсы: «Гісторыя Беларусі», «Гісторыя Беларусі ў кантэксце еўрапейскай цывілізацыі», «Архівазнаўства», «Асновы архіва-музеязнаўства», «Геральдыка Беларусі», «Гістарычная дэмаграфія, генеалогія і геральдыка», «Ведамасныя архівы», «Тэхнатронныя архівы», «Тэхнатроннае дакументаванне», «Гісторыя развіцця музейнай справы».
З 2001 года з’яўляецца намеснікам рэдактара, членам рэдакцыйнай калегіі навуковага геральдычнага часопіса Герольд Litherland.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў: гісторыя шляхты, дваранства.
Аўтар звыш 50 публікацый, у тым ліку 1 калектыўнай манаграфіі, 5 замежных публікацый.
Узнагароды
Узнагароджаны ганаровымі граматамі ГрДУ імя Я. Купалы, Гродзенскага гарадскога выканаўчага камітэта, Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Бібліяграфія
Станаўленне і развіцце перыядычнага друку на Гродзеншчыне ў пасляваенны час // 60-летие образования Гродненской области: материалы Междунар. науч. конф., 3-4 марта 2004 г., Гродно. — Гродно: ГрГУ, 2004. — С. 235—238.
Барыс Сямёнавіч Папоў
Барыс Сямёнавіч Папоў (, Новасібірск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1963 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Іркуцку, з 1970 года — галоўны архітэктар архітэктурна-будаўнічага, тэхнічнага аддзелаў у Белмясцпрампраекце, кіраўнік майстэрні Белдзяржпраекта, з 1980-га — начальнік аддзела па будаўніцтве і архітэктуры гарвыканкама, галоўны архітэктар Бабруйска, з 1989 года — дырэктар Белдзяржпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Член КПСС з 1981 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): друкарня ў Барысаве (1975), навукова-вытворчая зона АН БССР у Сцяпянцы — аддзяленне хімічных навук (1982), інстытуты арганічнай хіміі (1974), геахіміі і геафізікі (1971) у Мінску.
Узнагароды
Узнагароджаны дыпломам I ступені ВДНГ БССР за праект комплексу навукова-вытворчай зоны АН БССР (1978).
Мажанка
Мажа́нка — рака ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).
Назва
Ад літоўскага mažas «малы». Таго ж паходжання назвы рэк Можа (прыток дняпроўскага Бабра), Мажа (у басейне Прыпяці), Мажайка (яшчэ адзін «малы» прыток Бярэзіны), таксама назва ракі Мажая, ад якой назва падмаскоўнага Мажайска.
Літоўскія гідранімічныя аналагі — рачныя назвы тыпу Maž-upis, Mažiklis.
Назва ракі значыць «Малая (рака)».
Гідраграфія
Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 55 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Пачынаецца за 1,5 км на захад ад гарадскога пасёлка Бягомль, вусце за 2 км на ўсход ад вёскі Вускрам’е. Рэчышча каналізаванае на працягу 4 км (1 км на паўночны захад ад вёскі Вускрам’е — вусце).
Акуафрэда
Акуафрэда (Acquafredda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 1409 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 157 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 25010. Тэлефонны код — 030.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio Vescovo e Martire.
Герцаг Глостэрскі
Герцаг Глостэр (Duke of Gloucester) — тытул некаторых малодшых прынцаў англійскага (пазней — брытанскага) каралеўскага дому.
З іх вядомыя:
Ophrys holosericea
Падвіды
Прымаюцца наступныя падвіды:
Герцаг Глостэрскі
Рэзідэнцыя герцага Глостэрскага — Кенсінгтонскі палац
Любоўшы
Любо́ўшы (, Любовши) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Іжа, пазней у складзе гміны Куранец.
Świetač
«Świetač» («Светач») — штотыднёвая грамадска-палітычная газета ліберальна-асветніцкага кірунку, заснаваная беларускімі гурткамі ў Петраградзе (1916). Выд. на беларускай мове, лацінкай, у Петраградзе (1(14).11.1916 — 31.12.1916 (13.1.1917)). Рэдактар-выдавец Э. Будзька. Выйшла 7 нумароў. Прызначалася для беларусаў-католікаў. Прапагандавала ідэі культ.-нац. адраджэння Беларусі з клерыкальна-каталіцкім ухілам.
NGC 5918
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аперацыя «Разам наперад»
Аперацыя «Разам наперад» (Together Forward, عملية معاً إلى الأمام) — ваенная аперацыя кааліцыі ў Іраку, праведзеная з мэтай выбіць з Багдаду паўстанцаў і прыпыніць міжканфесійныя сутыкненні. План аперацыі быў абвешчаны 14 чэрвеня 2006 г. прэм’ер-міністрам Нуры аль-Малікі і прызначаўся для павышэння ўмоў бяспекі ў горадзе. Аперацыя «Разам наперад» планавалася як аперацыя, якую ўзначальвалі ў першую чаргу іракцы, але пры падтрымцы кааліцыі. Асноўныя палажэнні ўключалі каменданцкі час з 21:00 да 6:00, узмацненне кантрольна-прапускных пунктаў і патрулявання, а таксама далейшыя абмежаванні на перавозку зброі. Акрамя таго, іракскія і кааліцыйныя войскі пачалі праводзіць налёты на тэрарыстычныя ячэйкі і спрабаваць сарваць паўстанцкую дзейнасць шляхам актыўных місій супраць меркаваных месцаў базавання паўстання. Аднак, нягледзячы на ​​высокую ацэнку на момант увядзення, план не здолеў павысіць бяспеку ў сталіцы, паколькі высокі ўзровень гвалту працягваўся з масавымі выбухамі (па меншай меры чатыры такія атакі з 40 і больш загінулымі ў адбыліся за адзін тыдзень) і міжканфесійны гвалт на працягу чэрвеня і ліпеня.
Сесілія Фламанд
Біяграфія
Сесілія Фламанд была дачкой ювеліра Канстанціна Фламанда і Хэдвіг Шэстэт.
З 1873 па 1877 год вучылася ў Каралеўскім балеце, з 1877 па 1881 год выступала ў масоўцы, з 1881 па 1883 год — другая танцоўшчыца, з 1883 па 1909 год — салістка Каралеўскага балета.
Сесілія Фламанд лічылася адной з дзевяці лепшых балерын Каралеўскага балета ў перыяд з 1864 па 1901 год, нараўне з Амандай Форсберг, Хільдай Лунд, Амаліяй Полсан, Агнес Крыстэнсан, Гунхільдай Росен, Джэні Брант, Ганнай Вестберг і Вікторыяй Страндын.
Падляшская мікрамова
Падляшскія гаворкі, аб’яднаныя імем «Сваёй мовы», падзяляюцца на 3 групы, у залежнасці ад таго, як паводзяць сябе зычныя d і t перад галоснымі e і i. Рэдактар беластоцкага часопіса «Правінцыя» Ян Максімюк спрабуе кадыфікаваць «Сваю мову». Для «Сваёй мовы» быў створаны алфавіт на аснове лацінскага.
З 2010 года выдаецца часопіс «Бельскі гостінэць», частка матэрыялаў якога публікуецца на падляшскім дыялекце.
Тэатр «Чрэво», які Яанна Троц заснавала на Падляшшы на пачатку 2010-х гадаў, праводзіць Тэатральны фестываль «Одэ», дзе, між іншым, паказваюць спектаклі на падляшскім дыялекце беларускай мовы.
Прыклад тэксту
З перакладу «A Drive in the Country» Грэхема Грыні на «Сваю мову» (пераклаў Ян Максімюк):
''To była pomyłka vziati Lolu siudy. Ja siête zrozumiêv v chvili, koli my vychodili z pojizda na małôj provincijnuj stanciji. Osiênnim večerom čołoviêk prypominaje zo svoho diêtstva bôlš, niž v jakuju-leń inšu poru roku, i jeji jasny pudšpachlovany tvar i małaja torba, v kotoruj navrad čy mohli b zmiśtitisia našy rečy nanuč, prosto ne pasovali do starych špichlerôv na zbôže za uzkim kanałom, kilkoch śviêtłuv na pahôrku, plakatuv koliśnioho filmu. Ale vona skazała «davaj pojêdemo za horod», i Bishop’s Hendron, viadomo ž, było peršoju nazvoju, kotora pryjšła mniê do hołovy. Nichto mene tam ne rospuznaje, a mniê i ne podumałosia, što to same ja začnu vspominati.''
Віктар Міхайлавіч Папоў
Віктар Міхайлавіч Папоў (, Душанбэ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Таджыкскі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1971 па 1978 г. працаваў у Каздзіпрагандлі, кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам праектаў у Таджыкдзіпрабудзе. З 1978 г. — галоўны архітэктар праектаў у Гроднаграмадзянпраекце, з 1984 года — у Гродзенскай майстэрні Белжылпраекта.
Капэла Сан-Джорджа
Капэла Сан-Джорджа (Oratorio di San Giorgio) — каталіцкая капэла ў горадзе Падуя (Італія), прысвечана вялікамучаніку Георгію. З’яўляецца прыбудовай да паўднёвага трансэпта базілікі Святога Антонія. Пабудавана па заказе маркіза Раймандзіна Лупі дзі Саранья ў 1377 годзе як фамільны магільны склеп. Роспіс капэлы была даручана Альтык'ера да Дзевіа, які завяршыў яе ў 1379 годзе.
Віктар Міхайлавіч Папоў
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Гродне.
Капэла Сан-Джорджа
На сценах капэлы размешчаны 22 вялікіх кампазіцыі і каля ста меншых. Фрэскі прысвечаны сюжэтам жыцця святога Георгія, Кацярыны Александрыйскай і святой Люцыі. На бакавой сцяне пад крыжовым скляпеннем знаходзіцца манументальная шматфігурная фрэска «Распяцце Хрыстова». Па меркаванні мастацтвазнаўца П’етра Таэска гэта фрэска з’яўляецца галоўным творам другой паловы эпохі трэчэнта.
Віктар Міхайлавіч Папоў
Творчасць
Ім запраектаваны радзільня, камбінат школьнага харчавання, будынак праўлення Гідраметэаслужбы і вытворча-лабараторны корпус ЦСУ Таджыкскай ССР у Душанбэ.
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Беларусі: гасцініца на 500 месцаў (1982), эксперыментальны раён Румлёва (1978—1982), прыбудова навучальных карпусоў Дзяржуніверсітэта, СПТВ-41, патолагаанатамічны корпус абласной бальніцы (1982—1984) у Гродне, інтэр’ер вестыбюля санаторыя «Беларусь» у г. Друскінінкай Літоўскай ССР (1982).
Паручыцельства
Паручыцельства — адказнасць, якая бярэцца кім-небудзь на сябе ў забеспячэнне абавязацельстваў другой асобы. У цывільным праве — дагавор, паводле якога паручыцель абавязваецца перад крэдыторам адказваць за выкананне абавязацельства пэўнай асобай поўнасцю або часткова. Правы і абавязкі паручыцеля, парадак спынення паручыцельства вызначаецца заканадаўствам. У крымінальным праве — асабістае паручыцельства — адна з мер стрымання, што прымаецца ў адносінах да падазронага ці абвінавачанага.
Элеанора Раманаўна Вішнеўская
Элеанора Раманаўна Вішнеўская (, Менск — 2016, Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. З 1958 года — архітэктар, галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. Пражывала ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): клуб трактарнага завода (1961), інтэр’ер залы Белдзяржфілармоніі (1962) у Мінску, міжнародны маладзёжны лагер «Юнацтва» пад Мінскам (1973), серыі тыпавых праектаў малых архітэктурных форм і элементаў добраўпарадкавання рознага прызначэння (1973—1988), домікаў, гаспадарчых будоў для садовых участкаў (1978—1988), жылыя дамы для індывідуальнага будаўніцтва ў гарадах і гарадскіх пасёлках БССР (1985—1988), індывідуальныя праекты добраўпарадкавання тэрыторыі жылых і грамадскіх зон Мінска (1975—1988). Сярод друкаваных выданняў — «Каталог малых архітэктурных формаў» (Мінск, 1979), «Домік на садовым участку» (Мінск, 1988).
Узнагароды
Узнагароджана Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1983).
Канстанцін Браніслававіч Каліноўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і афіцэра Рускай імператарскай арміі, выхоўваўся ў сваякоў у Маскве. Скончыў 2-ю Маскоўскую гімназію. Падчас Першай сусветнай вайны служыў дабраахвотнікам як вольнавызначаны ў 4-м артылерыйскім дывізіёне.
У чэрвені 1918 года ў складзе дывізіёна перайшоў на бок бальшавікоў. У студзені 1919 года вызначыўся ў. Летам 1919 года адкамандзіраваны ў Вышэйшую аўтабраневую школу ў Маскву, скончыў яе 17.11.1919 года, прызначаны камандзірам бронецягніка № 8. Член РКП(б) з 1920 года. Удзельнічаў ў баях на Паўднёвым фронце. Вызначыўся ў польска-савецкай вайне — баях пад Зябкамі, Гайнаўкай, адступлення ад Варшавы. Пэўны час служыў на Паўночным Каўказе, з зімы 1921 да 1922 года — інспектар Упраўлення бронечасцей Каўказскай арміі. У 1925 годзе скончыў Ваенную акадэмію РСЧА. У 1926—1927 гадах, пад псеўданімам Кардэ, ваенны саветнік Калганскай групы па бронецягніках у Кітаі. З 1929 года інспектар бронесіл і намеснік начальніка Упраўлення механізацыі і матарызацыі РСЧА, з 2-й паловы 1929 да мая 1930 — камандзір зводнага вопытнага механізаванага палка (вылучаны з 3-га атп) Маскоўскай ваеннай акругі, з мая 1930 — камандзір вопытнай асобнай механізаванай брыгады, з лютага 1931 — начальнік Упраўлення механізацыі і матарызацыі.
Ведаў тры еўрапейскія мовы, сачыў за сусветнымі ваенна-тэхнічнымі дасягненнямі. Аўтар кнігі «Танкі» (1924) і шэрагу артыкулаў, якімі заклаў асновы тэорыі арганізацыі і баявога прымянення савецкіх бранятанкавых войскаў. Член рэдкалегіі часопіса «Тэхніка і забеспячэнне Чырвонай Арміі». Разам з намеснікам начальніка Штаба РСЧА Уладзімірам Трыандафілавым распрацаваў. Апошняя праца К. Б. Каліноўскага — Інструкцыя па баявым прымяненні танкаў, на аснове якой планавалася распрацаваць Статуты бранятанкавых войскаў РСЧА, засталася няскончанай.
Загінуў у 12 ліпеня 1931 года.
У маі 1932 года на аснове вопытнай асобнай механізаванай брыгады сфарміравана 1-я механізаваная брыгада імя таварыша Каліноўскага, звернутая ў маі 1934 года на фарміраване 5-га механізаванага корпуса імя К. Б. Каліноўскага, які існаваў да ператварэнняў структуры мехкарпусоў РСЧА ў жніўні 1938 года.
Свіслацкі тэатр Тышкевіча
Сві́слацкі тэатр Тышке́віча — прыватнаўласніцкі тэатр у 18 — 19 стагоддзях у г. Свіслач.
Гісторыя
Тэатр быў створаны да 1788 года графам В.Тышкевічам як аматарскі. У паказах, якія адбываліся ў суправаджэнні прыгоннай капэлы, удзельнічалі вучні гімназіі, жыхары мястэчка, прыцягваліся сяляне. Вядома, што ў 1788 годзе кіраўніком капэлы і «прыдворным кампаністам» быў італьянскі кампазітар К. Чыпрыяна. Музыкальны рэпертуар складаўся з твораў кампазітараў Дж. Паізіела, І. С. Баха, Л. Бакерыні і інш. Выступалі таксама «вольныя» драматычныя, оперныя і балетныя трупы Я.Шыманскага (1803), М.Кажынскага (1817—1819), якія Тышкевіч браў на сваё ўтрыманне.
Будынак
Будынак тэатра пастаўлены ў пачатку 19 стагоддзя ў Свіслацкім парку. Уяўляў сабой 1-павярховае П-падобнае ў плане драўлянае збудаванне пад гонтавым дахам. Падзяляўся перагародкай на дзве роўныя сіметрычныя часткі (тэатральную і балетную). Тэатральная частка складалася з вялікай тэатральнай залы і блока з 4 артыстычных прыбіральняў. Балетную частку ўтваралі 2 роўныя па памерах танцываяльныя залы з антыкамерай, злучанай з агульнай для ўсяго будынка прыхожай, за якой размяшчалася кухня.
Парфір
Парфір — палеатыпныя эфузіўныя кіслыя горныя пароды, якія маюць парфіравую структуру (буйныя крышталі-украпанікі ў тонказярністай асноўнай масе). Бывае шэрага, жоўтага, ружовага, бурага і іншых колераў. Галоўныя разнавіднасці: ортафір — палеатыпны аналаг трахіту і кварцавы парфір — аналаг ліпарыту. Парфірам называюць таксама гіпабісальныя і жыльныя горныя пароды, у якіх мінералы-украпанікі знаходзяцца ў дробнакрышталічнай гранітападобнай масе (граніт-парфір). Парфір з высокімі дэкаратыўнымі якасцямі выкарыстоўваюцца як вырабы і абліцовачны камень.
Майдан Нэзалэжнасці (станцыя метро)
«Плошча (Майдан) Незалежнасці» (Майда́н Незале́жності, ) — 15-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна. Размешчана на Абалонска-Тэрэмкоўскай лініі між станцыямі Паштовая плошча і Плошча Льва Талстога. Адчынена 17 снежня 1976 года пад назвай «Плошча Калініна». Менш чым за год, 17 кастрычніка 1977, у гонар святкавання 60-годдзя Кастрычніцкай рэвалюцыі, адначасова з перайменаваннем галоўнай плошчы горада, станцыя таксама змяніла назву - «Плошча Кастрычніцкай рэвалюцыі». Цяперашняя назва - з 26 жніўня 1991 года.
Канструкцыя
Станцыя глыбокага залажэння. Мае падземную залу з астраўной пасадачнай платформай. Скляпенні залы станцыі абапіраюцца на два рады калон. Станцыя мае адно выхад, сярэдняя зала пры дапамозе эскалатарнага тунэлю з чатырохстужачным аднамаршавым эскалатарам злучаны з падземным вестыбюлем, які выходзіць у падземны пераход пад Плошчай Незалежнасці. Наземны вестыбюль адсутнічае.
Абсталяванне
Унутраная падземная прастора станцыі цалкам раскрыта дзякуючы ўжыванню канструкцый з металічнымі калонамі-пілонамі невялікага перасеку, у выніку чаго сярэднія і бакавыя залы зліваюцца ў адзіны аб'ём. Незвычайная форма калон - яны нібы зробленыя з плісірованай белай паперы. Няўдалым аказалася закарнизное асвятленне, якое, згодна з воляю аўтараў павінна было «адарваць» скляпенні ад калон. У 1980-я гады распрацоўваліся варыянты мадэрнізацыі асвятлення станцыі, аднак праз недахопу сродкаў яны не былі рэалізаваныя. Абсталяванне станцыі прысвечана падзеям першых гадоў савецкай улады - барацьбе за ўладу саветаў, індустрыялізацыі, электрыфікацыі, развіццю прамысловасці.
Да першага перайменавання станцыі часткай яе афармлення быў профільны партрэт-барэльеф М. І. Калініна, пасля перанесены на Кіеўскі завод імя Калініна (зараз не існуе).
Перасадкі
З'яўляецца часткай перасадачнага вузла паміж Абалонска-Тэрэмкоўскай і Святошынска-Броварскай лініямі. Станцыя «Плошча Незалежнасці» звязаная са станцыяй «Хрэшчатык» двума пераходамі - эскалаторным і пешаходным тунэлямі. Пераход у тарцы цэнтральнай залы, эскалатарны тунэль, быў адкрыты ў 1976 годзе, адначасова са станцыяй. Другі, абыходны пешаходны тунэль, выхад з якога размешчаны ў цэнтры залы, быў пабудаваны і адкрылася 3 снежня 1986 года, пасля таго, як высветлілася, што першы пераход паміж лініямі не спраўляўся з пікавым пасажырапатокам.
У ранішнія і вячэрнія гадзіны «пік» перасадкі працуюць у аднабаковым рэжыме з развядзеннем пасажырапатокаў: пешаходны (доўгі) тунэль - у кірунку з «Хрэшчатыка» на «Плошчу Незалежнасці», а эскалаторный (кароткі) - з «Плошчы Незалежнасці» на «Хрэшчатык». Пры гэтым усе чатыры стужкі эскалатараў працуюць на ўздым. У астатні час кароткі пераход працуе ў двухбаковым рэжыме. Каля ўваходаў на перасадкі з боку станцыі «Хрэшчатык» размешчаны аб'явы з рэжымам іх работы, а таксама светлавыя (чырвонЫ\зялёны) паказальнікі.
Немалая даўжыня пешаходнага тунэлю стварае нязручнасці для пасажыраў. Згодна з Дзяржаўнай праграмай развіцця метрапалітэнаў да 2010 года тут было запланавана правесці рэканструкцыю з устаноўкай пасажырскага канвеяра. У пачатку 2012 года быў праведзены рамонт пераходнага тунэля, па-над асфальтавага падлогавага пакрыцця было выкладзена гранітная, якая праз сваю слізкасць выклікала шмат нараканняў пасажыраў. У сувязі з гэтым, у 2013 годзе быў усталёваны раздзяляльных бар'ер з поручнямі ўздоўж амаль усяго пешаходнага тунэлю.
Расклад адпраўлення цягнікоў
Адпраўка першага цягніка ў напрамку:
Адпраўка апошняга цягніка ў напрамку:
Расклад адпраўлення цягнікоў увечары (пасля 22:00) ў накірунку:
Зінаіда Міхайлаўна Мандроўская
Зінаіда Міхайлаўна Мандроўская (, в. Ялча,, Мінская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзілася 25 кастрычніка 1954 года ў в. Ялча Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.
Скончыла Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава, інжынер-хімік-тэхнолаг; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве.
Працавала інжынерам-тэхнолагам, намеснікам галоўнага інжынера па тэхніцы і развіцці, галоўным інжынерам РУВП «Завод «Камертон» НВА «Інтэграл» у г. Пінску; дырэктарам вытворчага прыватнага ўнітарнага прадпрыемства «ЭлКіс» ГА «Беларускае таварыства інвалідаў па зроку».
Выбіралася дэпутатам Пінскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць пятага склікання, была старшынёй камісіі па сацыяльных пытаннях, справах ветэранаў і моладзі.
З'яўлялася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання, была намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па працы, сацыяльнай абароне, справах ветэранаў і інвалідаў.
Удастоена ганаровага звання «Чалавек года — 2006» у галіне экалогіі, «Чалавек года — 2007» у галіне аховы навакольнага асяроддзя і «Чалавек года — 2011» у галіне сацыяльнай абароны.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Асабістае жыццё
Замужам, мае сына.
Жанна Сямёнаўна Асіповіч
Жанна Сямёнаўна Асіповіч ( — ) — беларускі вучоны-медык у галіне анатоміі. Доктар медыцынскіх навук (1975), прафесар (1980).
Біяграфія
Скончыла Віцебскі медыцынскі інстытут (1955). З 1959 года выкладала ў Віцебскім медыцынскім інстытуце. З 1960 года загадчык кафедры анатоміі і фізіялогіі Віцебскага педагагічнага інстытута. З 1992 года прафесар кафедры асноў медыцынскіх ведаў Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. Аўтар навуковых прац.
Светлавы год
Светлавы́ год — пазасістэмная адзінка вымярэння адлегласці, якой карыстаюцца ў астраноміі, звычайна ў навукова-папулярнай літаратуры. Азначаецца '''св. г.'''
Адлегласць у 1 св. г. роўная шляху, які праходзіць прамень святла ў вакууме за 1 трапічны год.
Лікавыя значэнні
Светлавы год роўны:
NGC 5919
NGC 5919 (іншыя абазначэнні — ZWG 94.144, NPM1G +07.0380, PGC 54826) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маконь (рака)
Мако́нь — рака ў Смалявіцкім і Чэрвеньскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Уша (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 17 км. Плошча вадазбору 71 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Кляннік Смалявіцкага раёна, вусце на паўднёвай ускраіне вёскі Раваніцкая Слабада Чэрвеньскага раёна. Вадазбор у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Рэчышча каналізаванае на працягу 5 км (выток — 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Забалоцце Смалявіцкага раёна).
Шклоўская балетная школа
Шклоўская балетная школа — балетная школа пры Шклоўскім тэатры Зорыча ў канцы 18 стагоддзя.
Гісторыя
«Тэатральным танцам» навучалі балетмайстры П. Барцанці (да 1783 года), Марыядзіні (1780-я гады), М. Пранчынскі (1795—1798). Навучэнцамі былі прыгонныя з навакольных вёсак і кадэты Шклоўскага корпуса. Паводле сведчання сучасніка, 20 сялянскіх дзяўчат, якія жылі разам у асобным будынку, атрымлівалі ў школе і агульную адукацыю: вывучалі французскую мову. Выхаванцы школы вызначаліся высокім прафесійным майстэрствам. Сярод іх П. і К. Азарэвічы, К.Буткевіч, Я.Чуцікаў і іншыя.
Франц Лакнер
Франц Лакнер (, в. Санкт-Анна-ам-Айген, Штырыя) — арцыбіскуп, Старшыня Канферэнцыі біскупаў Аўстрыі.
Біяграфія
Франц Лакнер нарадзіўся 14 ліпеня 1956 года і пры хросце атрымаў імя Антон. Выхоўваўся ў сялянскай сям’і і пасля заканчэння сярэдняй школы працаваў электрыкам. Пасля вайсковай службы, якую праходзіў у падраздзяленні ААН на Кіпры ў 1978–1979 гадах, вырашыў стаць святаром і распачаў вучобу ў ліцэі ў Хорне (Ніжняя Аўстрыя).
У 1984 годзе ўступіў у ордэн францішканаў, у якім прыняў манаскае імя Францішак і ў 1989 годзе як Франц Лакнер прынёс вечныя манаскія абяцанні, а ў 1991 годзе стаў святаром. Вывучаў тэалогію і абараніў доктарскую дысертацыю па філасофіі ў Папскім універсітэце Antonianium францішканскага ордэна ў Рыме, пасля чаго выкладаў метафізіку. У 1999 годзе быў прызначаны настаяцелем францішканскай правінцыі ў Вене і з гэтага часу выкладаў філасофію ў Філасофска-тэалагічным універсітэце ў Хайлігенкройцы ў Ніжняй Аўстрыі.
У кастрычніку 2002 года а. Франц Лакнер быў менаваны дапаможным біскупам дыяцэзіі Грац-Зэкау.
Біскупскае пасвячэнне прыняў 8 снежня 2002 года, а 10 лістапада 2013 года мітрапалітальны капітул Зальцбурга выбраў яго Зальцбуржскім арцыбіскупам.
Дастык (Паўладарскі раён)
Дастык — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чарнарэцкай сельскай акругі. Код КАТА — 556065200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 732 чалавекі (350 мужчын і 382 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 510 чалавек (264 мужчыны і 246 жанчын).
Вуліца Хатаевіча (Гомель)
Вуліца Хатаевіча — вуліца ў Цэнтральным раёне горада Гомеля. Ранейшыя назвы — Піянерская (або Піянераў), Элеватарная. Пачынаецца ад вуліцы Савецкай, сканчаецца на пачатку вуліцы Мазурава, але згодна з генеральным планам забудовы горада Гомеля, прадугледжана падаўжэнне вуліцы. У апошні раз перайменаванне вуліцы адбылося за савецкім часам, калі ў 1973 годзе яна была названая ў гонар рэпрэсаванага савецкага партыйнага дзеяча, ураджэнца Гомеля, М. М. Хатаевіча.
Да 1990-х гадоў, вуліца была забудавана дамамі пераважна сялянскага тыпа. Але з 2000-х гадоў пачалося расшырэнне вуліцы, і шэраг дамоў быў знесены.
Уздоўж вуліцы размешчаны карпусы завода кандытарскіх вырабаў «Спартак».
Колін Паўэл
Колін Лютэр Паўэл (Colin Luther Powell;, Нью-Ёрк — ) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, Дзяржаўны сакратар ЗША (2001—2005). Генерал Узброеных Сіл ЗША (4 красавіка 1989).
Біяграфія
Нарадзіўся 5 красавіка 1937 года ў Нью-Ёрку.
Ветэран вайны ў В’етнаме. У 1989—1993 гадах — старшыня Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў. У 1987—1989 гадах — дарадца па нацыянальнай бяспецы ў адміністрацыі прэзідэнта Рональда Рэйгана. У 1991 годзе ўзнагароджаны вышэйшай узнагародай ЗША Залатым медалём Кангрэса.
У перыяд першага тэрміну прэзідэнцтва Джорджа Уокера Буша быў Дзяржаўным сакратаром ЗША (2001—2005).
Памёр 18 кастрычніка 2021 года.
Цюшына (Кардымаўскі раён)
Цюшына (Тюшино) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Цюшынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Вядома з 1676 года (пабудавана царква).
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Анфа
Анфа (Anfo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 444 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 25070. Тэлефонны код — 0365.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святыя апосталы Пётр Павел.
NGC 5920
NGC 5920 (іншыя абазначэнні — UGC 9822, ZWG 49.145, 3C 318.1, PGC 54839) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ляскі (Вілейскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Іжа, пазней у складзе гміны Куранец.
Кормак Мёрфі-О’Конар
Кормак Мэрфі О’Конар (, г. Рэдынг, Англія —, Лондан) — арцыбіскуп Вестмінстэрскі.
Біяграфія
Кормак Мэрфі О’Конар нарадзіўся 24 жніўня 1932 года ў англійскім Рэдынгу ў сям’і ўрача-ірландца і быў адным з шасці дзяцей. Трое яго братоў сталі святарамі. Прэзбітэрскае пасвячэнне Кормак Мэрфі О’Конар атрымаў у 1956 годзе. У 1977 годзе быў прызначаны біскупам Арундэла і Брайтана. У 2000 стаў арцыбіскупам Вестмінстэрскім.
У пачатку жніўня 2017 года стан здароўя арцыбіскупа Вестмінстэрскага рэзка пагоршыўся, іерарх быў шпіталізаваны. Памёр 1 верасня ва ўзросце 85 гадоў з прычыны анкалагічнай хваробы.
Марк Эспер
Марк Томас Эспер (Mark Thomas Esper; нар. ) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч. Займае пасаду міністра абароны ЗША, на якую быў прызначаны 23 ліпеня 2019 года. Раней займаў пасаду міністра арміі ЗША (2017—2019).
Марк Эспер скончыў Ваенную акадэмію ЗША, удзельнічаў у вайне ў Персідскім заліве. Пасля заканчэння вайны да заняцця пасады міністра арміі быў лабістам зброевай кампаніі Raytheon.
Гаўрыіл Аляксеевіч Павецьеў
Гаўрыі́л Аляксе́евіч Паве́цьеў (, с. Стараяшкіна, Самарская губерня, Расійская Імперыя, цяпер Бузулуцкі раён —, СССР) -- член дэлегацыі БССР на VII, VIII і XVII сесіях ААН, удзельнік 1-й і 2-й Канферэнцый ААН па марскім праве, дырэктар Мінскага юрыдычнага інстытута, прарэктар БДУ па навуковай рабоце, даследчык працоўнага права ў БССР.
Біяграфія
У 1933 годзе скончыў Ленінградскі інстытут савецкага кіравання, у тым жа годзе аспірантуру пры І-м Ленінградскім юрыдычным інстытуце. Працаваў дацэнтам кафедры працоўнага права і памочнікам загадчыка вучэбнай часткі гэтага ж інстытута з 1937 па 1941 год.
Калі пачалася Вялікай Айчынная вайны быў прызваны ў армію, да 1943 года быў членам, а потым намеснікам старшыні Ваеннага трыбунала Войскаў абароны тылу Ленінградскай вобласці. З 1941 па 1943 знаходзіўся ў блакадным Ленінградзе. Пасля зняцця блакады быў пераведзены ў Маскву, дзе да 1945 года займаў пасаду інспектара і старшага інспектара Упраўлення ваенных трыбуналаў Войскаў абароны тылу ў цэнтральным апараце Народнага камісарыята юстыцыі СССР. Праводзіў рэвізійныя праверкі ў шэрагу саюзных рэспублік (БССР, УССР, АзССР, АрССР, ГССР і КазССР).
З 31 снежня 1945 года займаў пасаду дырэктара Мінскага юрыдычнага інстытута, а пасля яго ўключэння ў БДУ, як юрыдычнага факультэта, — прарэктара БДУ па навуковай рабоце.
Абараніў кандыдацкую дысертацыю ў 1948 годзе па тэме «Прававое рэгуляванне падрыхтоўкі кваліфікаваных працоўных кадраў для сацыялістычнай прамысловасці» у Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК ВКП(б) у Маскве. Гэтая праца з'яўлялася другой у гісторыі Беларусі дысертацыяй па працоўным праве.
З 1950 па 1971 год загадваў кафедрай грамадзянскага права і працэсу, выкладаў працоўнае права.
З'яўляўся членам урадавай камісіі па кадыфікацыі заканадаўства, Навукова-метадчынага саветы пры Вярхоўным Судзе БССР, Метадычнага саветы пры Пракуратуры БССР, Рэспубліканскага камітэта прафсаюза работнікаў, школ, вузаў і навуковых устаноў, рэктарам Грамадскага ўніверсітэта прававых ведаў.
Пад яго кіраўніцтвам былі абароненыя трэцяя (Ю. П. Смірноў у 1960) і чацвёртая (Л. Л. Астроўскі ў 1962) ў беларускай гісторыі кандыдацкія дысертацыі па працоўным праве.
Узнагароды і званні
За ваенныя і працоўныя заслугі ўзнагароджаны: Урадам Беларускай ССР яму была ўстаноўленая персанальная пенсія рэспубліканскага значэння.
Яфрэм Сямёнавіч Чуцікаў
Яфрэм Сямёнавіч Чуцікаў (?,  — ) — артыст балета.
Біяграфія
У 1780-1790-я гады прыгонны танцоўшчык Шклоўскага тэатра Зорыча.
У 1800-1820-х гадах характарны (камедыйнага плана) танцоўшчык балетнай трупы ў Пецярбургскіх імператарскіх тэатрах. Сярод партый: Фурыя Шаленства ў трагіка-пантамімным балеце «Медэя і Язон» (музыка Рудольфа, пастаноўка Ш.Дзідло), Скараход у балеце «Чарадзейная флейта».
У 1822 годзе адпушчаны на волю.
Фёдарава (Кардымаўскі раён)
Фёдарава (Фёдорово) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цюшынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ларыса Дзмітрыеўна Глазырына
Ларыса Дзмітрыеўна Глазырына (нар., ) — беларускі педагог, доктар педагагічных навук (1993), прафесар (1995), сапраўдны член Міжнароднай акадэміі навук вышэйшай школы (2000).
Біяграфія
Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры ў 1963 годзе. Працавала настаўніцай у школе г. Мінска. З 1969 года ў Мінскім педагагічным інстытуце, з 1976 года ў Беларускім інстытуце фізічнай культуры, з 1992 года загадчык кафедры тэорыі методыкі фізічнага выхавання і спорту. З 1996 года галоўны спецыяліст аддзела гуманітарных навук ВАК Рэспублікі Беларусь.
Даследуе тэорыю і методыку фізічнага выхавання дзяцей дашкольнага і школьнага ўзросту.
Кірыл Андрэевіч Сідарэнка
Кірыл Сідарэнка (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік мазырскай «Славіі».
Клубная кар’ера
Выхаванец лужаснянскай інтэрнат-гімназіі і пастаўскай акадэміі ПМЦ, у 2013 годзе перайшоў у пермскі «Амкар», дзе выступаў за дубль. У жніўні 2014 года быў арандаваны «Віцебскам», якому дапамог выйсці ў Вышэйшую лігу.
У пачатку 2015 года, пакінуўшы «Амкар», стаў іграком светлагорскага «Хімік». Правёў паспяховы сезон 2015, забіўшы 11 галоў у Першай лізе. У снежні 2015 года зноў апынуўся ў «Віцебску», які ўзначаліў былы трэнер Кірыла ў акадэміі ПМЦ Сяргей Ясінскі. 2 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць «Мінска» (0:1). У жніўні 2016 года быў аддадзены ў арэнду клубу Першай лігі «Смалявічы-СТІ». Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў «Віцебск».
У студзені 2017 года праходзіў прагляд у мазырскай «Славіі», але беспяспяхова. У выніку, распачаў сезон 2017 у складзе гомельскага «Лакаматыва». З 11 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды ў сезоне. У ліпені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў «Лакаматыў» і перайшоў у бабруйскую «Белшыну».