cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ерафей Уладзіміравіч Дабравольскі
Біяграфія
За паспяховае кіраўніцтва вайсковымі злучэннямі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм Ерафею Дабравольскаму 6 красавіка 1945 года прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. 20 красавіка таго ж года яму было прысвоена вайсковае званне генерал-лейтэнанта.
Пасля вайны ўзначальваў упраўленне аховы ваеннай камендатуры ў Дрэздэне, закончыў Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Вышэйшай ваеннай акадэміі імя К. Я. Варашылава (1947). Да 1958 года займаў адказныя ваенныя пасады. Жыў у Маскве. Працаваў намеснікам дырэктара вытворчага аб’яднання Міністэрства газавай прамысловасці СССР (1959—1982).
Пахаваны ў Маскве на Кунцаўскіх могілках.
Памяць
У гонар Ерафея Дабравольскага названы вуліцы ў Жлобіне і Магілёве.
Фагот (СТРК)
«Фагот» (індэкс ГРАУ — 9К111, па класіфікацыі МА ЗША і НАТА — — AT-4 Spigot, Кран (утулка) ) — савецкі/расійскі пераносны супрацьтанкавы ракетны комплекс з паўаўтаматычным камандным навядзеннем па правадах. Прызначаны для паразы візуальна назіраных нерухомых і рухомых з хуткасцямі да 60 км/г мэтаў (браняванай тэхнікі праціўніка, хованак і агнявых сродкаў) на далёкасцях да 2 км, а ракетай 9М113 — да 4 км.
Распрацаваны ў КБ прыборабудавання (Тула) і ЦНДІТДакМаш. Прыняты на ўзбраенне ў 1970 годзе. Мадэрнізаваны варыянт — 9М111-2, варыянт ракеты з павялічанай далёкасцю палёту і падвышанай бронепрабівальнасцю — 9М111М.
У комплекс уваходзяць:
Канструкцыя і прынцып дзеяння
СТРК спрацоўвае па наступным крокам
Эксплуатацыя
Наяўнасць СТРК «Фагот» ва УС краін свету ацэньваецца наступнымі лікамі :
Комплекс 9К111 «Фагот» экспартаваўся ў многія краіны свету і ўжываўся ў многіх лакальных канфліктах. Так, у 2004 годзе была затрымана машына з СТРК у Паўднёвай Асеціі. Фагот актыўна выкарыстоўваўся падчас вайны ў Паўднёвай Асэтыі, у прыватнасці падчас бою ў сяле Нікозі. У жніўні 2015 года было апублікавана відэа, на якім у ходзе ўзброенага канфлікту ў Емене, паўстанцам-хусітаў атрымоўвалася знішчыць з дапамогай СТРК «Фагот» танкі амерыканскага вытворчасці M1 Abrams, якія складаліся на ўзбраенні Саудаўскай Аравіі.
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі або Дзмітрый Альбертавіч Падбярэзскі (нар. 1952, Мінск) — беларускі музычны журналіст і крытык, пісьменнік і тэлевядучы.
Кацельня-Баярская (Гершонскі сельсавет)
Кацельня-Баярская — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці, з 21 снежня 2007 года ў складзе Брэста.
Знаходзілася за 9 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Брэст-Цэнтральны. На поўдзень ад вёскі былі меліярацыйныя каналы, на захад — дзяржаўная граніца з Польшчай.
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1952 годзе ў Мінску. Выпускнік філалагічнага факультэта БДУ 1974 года. Па заканчэнні ўніверсітэта адпрацоўваў два гады настаўнікам, потым быў адміністратарам аб’яднання «Летапіс» кінастудыі «Беларусьфільм».
У 1980-х гадах займаў пасаду старшыні мінскага клуба аматараў джаза. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1994 года, Беларускай асацыяцыі журналістаў з 1998 года. З 2011 года адзін з кіраўнікоў лэйбла «Dzida Music».
Кацельня-Баярская (Гершонскі сельсавет)
Гісторыя
У 19 ст. вёска ў Камянец-Жыровіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Адносілася да маёнтка Камяніца Біскупская.
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Біяграфія
Член журы конкурсных частак польскіх музычных фестываляў «Noc bluesowa» ў 2000—2005 гадах, «Басовішча» ў 2006—2007 гадах, беларускага «Cover King» у 2014 годзе.
888sport
888sport — шматнацыянальная кампанія, якая займаецца спартыўнымі гульнямі ў Інтэрнэце, са штаб-кватэрай у Гібралтары. Заснаваны ў 2008 годзе і з’яўляецца даччынай кампаніяй 888 Holdings. Кампанія прадастаўляе магчымасці анлайн-ставак на спорт, пераважна на еўрапейскіх рынках.
Кацельня-Баярская (Гершонскі сельсавет)
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
888sport
Гісторыя
Былы футбаліст нацыянальнай зборнай Іспаніі Сант’яга Канісарэс далучыўся да 888sport у 2011 годзе як амбасадар еўрапейскага брэнда, у 2012 годзе англійскі былы прафесійны футбаліст Іан Райт як эксперт падчас Еўра і вядучая Channel 4 Racing Эма Спенсер далучылася ў 2014 годзе як экспертка па скачках.
У 2013 годзе Камісія па азартных гульнях штата Невада выдала ліцэнзію 888 Holdings на прадастаўленне онлайн-гульняў, што зрабіла яе адной з першых неамерыканскіх букмекерскіх кампаній, якія працуюць у Злучаных Штатах.
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Біяграфія
Вядомы па працы ў выданнях: сайт «Experty.by», «Белорусская деловая газета», «Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода», часопіс «Мастацтва» (намеснік галоўнага рэдактара з 2014 года). Пісаў на музычную тэматыку з сярэдзіны 1970-х гадоў для «Знамени юности», «», «Літаратуры і мастацтва», «Беларусі», «Нашай Нiвы», «Маладосці», «Тузін Гітоў», «Клуба и художественной самодеятельности», «Jazz-Квадрата», «», «» і іншых газет, часопісаў і сайтаў.
Кацельня-Баярская (Гершонскі сельсавет)
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну загінулі 4 вяскоўцы.
Уваходзіла ў склад Гершонскага сельсавета, з 21 снежня 2007 года ў складзе Брэста.
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Агравіта» (цэнтр — в. Гершоны).
Планіроўка
Планіровачна складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова, няшчыльна драўлянымі сялянскімі хатамі.
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Біяграфія
У 1970—1980-х гадах на «Беларусь 1» вёў перадачы «Сустрэнемся пасля адзінаццаці», «Тэледыскатэка».
Зыгмунт Вінцэнтавіч Нагродскі
Зыгмунт Вінцэнтавіч Нагродскі (, вёска Зулаў Свянцянскага павета, Віленская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі паэт і культурны дзеяч. Належаў да ліберальна-дэмакратычнага кірунку «краёўцаў».
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Біяграфія
У 1990-х гадах вёў перадачу «Музыка тоўстых» на радыё «Беларуская маладзёжная» і яе правапераемніцы «Радыё 101,2» да іх закрыцця ўладамі. У 2000-х вёў перадачы «Мэлёдыя дня» і «Па-за тактам» на радыё «Свабода».
Зыгмунт Вінцэнтавіч Нагродскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Зулаў Свянцянскага павета Віленскай губерні Расійскай імперыі. Маёнтак у Зулова належаў двараніну Юзафу Вінцэнту Пілсудскаму (1833—1902), бацьку Юзафа Пілсудскага (1867—1935).
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Біяграфія
З’яўляецца аўтарам «», праца над якой вялася на працягу больш за шэсць год. Першая прэзентацыя выдання прайшла 2 чэрвеня 2008 года ў мінскім клубе «Графіці». Пасля фаліянт быў прэзентаваны на «Славянскім базары» ў Віцебску ў 2009 годзе.
Зыгмунт Вінцэнтавіч Нагродскі
Біяграфія
Праводзіў культурна-асветную работу сярод віленскіх рамеснікаў, прапагандаваў творы беларускіх пісьменнікаў, у т.л. Францішка Багушэвіча, з якім сябраваў. Нелегальна распаўсюджваў «Дудку беларускую» Багушэвіча, у 1896 г. перавыдаў гэты зборнік. У 1901 зняволены ў Пецярбургскі астрог. Удзельнічаў у беларускім нацыянальна-дэмакратычным руху, матэрыяльна падтрымліваў выданне «Нашай нівы». У 1920-я гг. на ўласныя сродкі заснаваў «Народнае выдавецтва», якое выпускала танныя кніжкі для масавага чытання, у т.л. «Гутаркі і песенькі» Уладзіслава Сыракомлі (1929). Аўтар напісанай на беларускім фальклорна-этнаграфічным матэрыяле п’есы «На каляды» (з падзагалоўкам «Народны абразок з ваколіц Зулова з 1876 года», на беларускай і польскай мовах; пастаўлена ў Вільні ў 1936). Вядомы яго верш «На памяць зычліваму для сям’і» (1900) на смерць Францішка Багушэвіча) і верш-прамова «Пастароньцесь, мае братцы…», зачытаная ім у 1912 г. у фальварку Барэйкаўшчына (каля Вільні) на адкрыцці помніка Уладзіславу Сыракомлю. Аўтар успамінаў пра Францішка Багушэвіча.
Творы Зыгмунта Нагродскага зберагаюцца ў Цэнтральнай бібліятэцы АН Літвы і Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва.
Пахаваны на Старых Росах у Вільні пад агульным надгробкам з бацькам Вінцэнтам, сястрой Марыяй, братам Іахімам і яго жонкай Клемянцінай.
Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі
Ацэнкі
Вецер Механічны, сузаснавальнік партала «Тузін Гітоў», падчас інтэрв’ю з Вольгай Самусік з «Музыкальной газеты» ў 2005 годзе прылічыў Падбярэзскага да ліку «вядучых музычных журналістаў і крытыкаў».
Вікторыя Папова, журналістка «СБ. Беларусь сегодня», па выніках прэзентацыі кнігі «Энцыклапедыя беларускай папулярнай музыкi» ў 2008 годзе высока ацаніла намаганні аўтара: «Пра адсутнасць шоу-бізнэсу ў краіне мы можам „гугнявіць“ гадамі, але вось скласці даведнік артыстаў у абалонцы „Энциклопедии белорусской популярной музыки“ змог толькі адзін — Зміцер Падбярэзскі». Высокую ацэнку выданню далі і прадстаўнікі рок-істэблішменту: Аляксандр Кулінковіч, франтмен гурта «Neuro Dubel», адзначыў, што аўтар прарабіў вялікую і вельмі патрэбную працу як для артыстаў, так і для прыхільнікаў («Такія выданні вельмі патрэбныя і вельмі карысныя. І іх павінна быць шмат»), Юрый Цыбін, арганізатар цырымоніі «Рок-каранацыя», пахваліў зборнік: ''«Менавіта такія выданні Беларусі вельмі патрэбныя. Не было яшчэ, каб у гэтай сферы нешта такое фундаментальнае рабілася. Гэта вельмі саліднае выданне»''.
У 2011 годзе на пытанне Змітра Баяровіча з «Ultra-music.com» пра добрых музычных крытыкаў Павел Свярдлоў, рэдактар Еўрапейскага радыё для Беларусі, сярод іншых адзначыў і Змітра Падбярэзскага, бо той «варта піша пра музыку».
Асабістае жыццё
Жанаты, мае двух сыноў.
Мікалай Паўлавіч Шышкін
Мікалай Паўлавіч Шышкін, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, міністр замежных спраў з 1896 па 1897 год.
Біяграфія
З 1847 года служыў у канцылярыі яраслаўскага губернатара. У 1853 годзе перайшоў на службу ў азіяцкі дэпартамент МЗС. Сакратар генеральнага консульства ў Бухарэсце (1859), консул у Адрыянопалі (1861), генеральны консул у Бялградзе (1863), дыпламатычны агент і генеральны консул у Сербіі (1868). Пасланец у ЗША (1875), Грэцыі (1880), Швецыі і Нарвегіі (1884).
З 1891 года знаходзіўся на пасадзе таварыша міністра замежных спраў; з 14 студзеня 1895 года — часовы кіраўнік МЗС; міністр з 19 жніўня 1896 да 1 студзеня 1897 года.
Стывен Мерчэнт
Стывен Джэймс Мерчэнт (Stephen James Merchant, нарадзіўся 24 лістапада 1974 года) - знакаміты брытанскі сцэнарыст, рэжысёр, вядучы і комік, лаурэат прэмій BAFTA, Залаты глобус і Эмі. Найбольш вядомы як суаўтар папулярных брытанскіх сіткомаў The Office, Extras, а таксама як сувядучы The Ricky Gervais Show.
NGC 3769
NGC 3769 (іншыя абазначэнні — UGC 6595, MCG 8-21-76, ZWG 242.65, ARP 280, KCPG 294A, PGC 35999) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Падазер’е
Назву Падазе́р'е маюць:
Сьрэм
Сьрэм (Śrem) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Сьрэмскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Сьрэм.
Кырыкуй (Паўладарская вобласць)
Кырыкуй — былое сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Скасавана 31 сакавіка 2017 года. Уваходзіла ў склад Шалаксорскай сельскай акругі. Код КАТА — 553259200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 55 чалавек (29 мужчын і 26 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 49 чалавек (26 мужчын і 23 жанчыны).
Падбор’е
Назву Падбо́р'е маюць:
Метыс (СТРК)
Метыс (індэкс комплексу/ракеты — 9К115, па класіфікацыі НАТА і МА ЗША — AT-7 «Saxhorn») — савецкі/расійскі пераносны супрацьтанкавы ракетны комплекс ротнага звяна з паўаўтаматычным камандным навядзеннем па правадах. Адносіцца да СТРК другога пакалення. Распрацаваны тульскім КБ прыборабудавання.
Комплекс прызначаны для паразы візуальна назіраных нерухомай і рухаецца, з флангавым хуткасцямі да 60 км/г браняваных тэхнікі і агнявых кропак.
Леапольд II (кароль Бельгіі)
Леапольд II (Léopold II; 9 красавіка 1835 — 17 снежня 1909) — кароль бельгійцаў з 17 снежня 1865 г., з Саксен-Кобургскай дынастыі, сын Леапольда I і Луізы Марыі Арлеанскай.
Біяграфія
Уступіў на прастол у 1865 годзе пасля смерці бацькі, Леапольда I.
Вядомы дзейнасцю па захопе басейна ракі Конга. Па яго ўказанні там былі ўладкованы рознага роду камерцыйныя кампаніі, якія праводзілі жорсткую эксплуатацыю насельніцтва (аж да генацыду) і багаццяў рэгіёна, а з 1885 па 1908 гады існавала Свабодная дзяржава Конга, якая з’яўлялася асабістым уладаннем і «бізнесам» караля (а не дзяржавы). Дзейнасць Леапольда выклікала асуджэнне ў Еўропе; аўстрыйскі імператар Франц Іосіф I (за сына якога Рудольфа Леапольд выдаў замуж сваю дачку Стэфанію) называў бельгійскага караля «каранаваным маклерам», прыкладна ў тых жа выразах яго характарызаваў і Ленін («дзяляга, фінансіст, аферыст»). З сатырай на караля выступалі Марк Твен і Артур Конан Дойл.
У 1902 годзе на жыццё караля замахваўся італьянскі анархіст, які зрабіў некалькі выстралаў па яго экіпажы, але прамахнуўся. Леапольд II памёр 17 снежня 1909 года і быў пахаваны ў каралеўскім магільным склепе ў Бруселі. Карону Леапольда II, адзіны законны сын якога памёр у дзяцінстве, атрымаў у спадчыну пляменнік Альберт I.
Махадзанга
Махадзанга — горад на паўночным захадзе Мадагаскара, цэнтр аднайменнай правінцыі. Насельніцтва - 166.384 чал. (Па ацэнцы 2010 года). Па тэрыторыі горада працякае рака Бетсібука, якая ўпадае ў заліў Бамбетока.
Гісторыя
Горад, заснаваны арабамі, у XVIII стагоддзі з'яўляўся сталіцай каралеўства Бойна. На працягу доўгага часу Махадзанга з'яўлялася цэнтрам гандлю рабамі. У 1895 годзе быў захоплены французамі.
Адукацыя
Універсітэт
Чышмінскі раён
Чышмі́нскі раён (Чишминский район; Шишмә районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца пасёлак гарадскога тыпу Чышмы.
Геаграфія
Чышмінскі раён мяжуе з Уфімскім, Кармаскалінскім, Даўлеканаўскім, Благаварскім і Кушнарэнкаўскім раёнамі. Плошча раёна складае 1823,77 км².
Гісторыя
Чышмінскі раён быў утвораны ў 1930 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 52607 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (55 %), далей ідуць рускія (20,2 %), башкіры (18,7 %), украінцы (2,5 %) і эрзя (1,5 %).
Страла-2
«Страла-2» (індэкс ГРАУ — 9К32, па класіфікацыі МА ЗША і НАТА «SA-7 Grail («Грааль») — савецкі пераносны зенітна-ракетны комплекс, прыняты на ўзбраенне УС СССР у 1968 годзе.
Алена Яўгенаўна Агафонава-Шох
Алена Яўгенаўна Агафонава-Шох (нар., г. Мінск) — беларуская мастачка.
Біяграфія
Скончыла ў 1982 годзе Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчым мастацтве і ў 1987 годзе Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці па спецыяльнасці мастак-тэхнолаг. Удзельніца мастацкіх выставак з 1988 года.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1994 года. Жыве ў г. Мінску.
Творчасць
Працуе ў габелене. Асноўныя творы: «Мары дзяцінства», «За кулісамі», «Спадчына», «Антычныя матывы», «Раніца роднага горада», «Паўночная мелодыя», «Эдэм», «Госць з мінулага».
Жалезнаводск
Жалезнаводск (Железноводск) — горад (з 1917 года) у Расіі, у складзе Стаўрапольскага края, уваходіць у групу Каўказскіх Мінеральных Водаў. Насельніцтва 24,7 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1842 годзе.
Горад размешчаны на поўдні Стаўрапольскага ўзвышша, у перадгор’ях Вялікага Каўказа, па паўднёвым, паўднёва-заходнім і збольшага ўсходнім схілах гары Жалезнай, у даліне рэчак Джэймук і Кучук, на паўднёвым схіле гары Жалезная, за 5 км ад чыгуначнай станцыі Бештаў, за 19 км на поўнач ад Пяцігорска, за 21 км ад станцыі Мінеральныя Воды, за 191 км ад Стаўрапаля.
Клімат горна-лясны, падобны да клімату Сярэдніх Альп. Паветра насычаны кіслародам і фітанцыдамі лесу. Умерана спякотнае лета з прахалоднымі начамі, вялікая колькасць сонечных дзён пры слабых асвяжальных вятрах, зіма не халодная.
Жалезнаводск — горад-курорт, вядомы сваімі крыніцамі мінеральных вод і горным паветрам.
Фабрысіу Вердум
Фабрысіу Вердум (Fabricio Werdum, нарадзіўся 30 ліпеня 1977, Порту-Алегры, Бразілія) — бразільскі баец змешаных баявых мастацтваў, двухразовы чэмпіён свету ў суперцяжкай вазе ў еўрапейскім джыу-джытсу. Мае чорны пояс у бразільскім джыу-джытсу (BJJ) і чорны пояс па дзюдо.
Вердум перамог такіх вядомых байцоў, як Габрыэль Ганзага (двойчы), Раман Зянцоў, Алістар Аверым, Аляксандр Ямельяненка. Вердум з'яўляецца першым байцом, які атрымаў безумоўную перамогу над Фёдарам Ямельяненка, Антоніу Сілва.
Liberum veto
«Свабоднае вета» (Liberum veto) — прынцып парламенцкага ладу ў Рэчы Паспалітай, які дазваляў любому дэпутату сейма спыніць абмеркаванне пытання ў сейме і працу сейма наогул, выступіўшы супраць.
Прынцып "ліберум вета" быў уведзены ў дзяржаўнае права Рэчы Паспалітай у 1589 годзе. У перакладзе з лаціны "ліберум вета" азначае "свабоднае забараняю". Адпаведна гэтаму прынцыпу кожны дэпутат вальнага сойма мог сарваць сойм, дастаткова было крыкнуць "Няма згоды". Любое рашэнне ці пастанова сойма пачыналі дзейнічаць пры ўмове аднагалоснага ўхвалення ўсімі дэпутатамі, а не большасцю.
Упершыню права пазбавіць сойм сілы было выкарыстана ў 1669 годзе і настолькі стала звычаем, што ў наступныя сто гадоў з 55 соймаў былі сарваныя 48. Гэта прыводзіла да сутычак на паседжаннях сойма, часта збройных. Паны прыводзілі з сабою чым болей прыхільнікаў, каб пры патрэбе мець сілу. Але на ваяводскіх і павятовых сойміках рашэнні прымаліся большасцю галасоў.
"Ліберум вета" быў адменены Канстытуцыяй 1791 года.
Гісторыя
Вытокам гэтага прынцыпу стала традыцыя аднагалоснага прыняцця рашэнняў у сейме, дзе кожны шляхціч прадстаўляў сваю вобласць, быў абраны мясцовым сеймікам і нёс перад ім адказнасць за ўсе рашэнні сейма, а таксама канфедэратыўнага характару самой польска-літоўскай дзяржавы. Рашэнне, прынятае большасцю супраць жадання меншасці (нават калі гэта быў толькі адзін сеймік) лічылі парушэннем прынцыпу палітычнай роўнасці. Акрамя таго, для абгрунтавання паказанага прынцыпу высылаліся на закон Nihil novi (так званая Радамская канстытуцыя), які забараняў каралям прымаць новыя законы без згоды шляхты.
Звычайна лічыцца, што ўпершыню гэтым правам скарыстаўся і спыніў працу сейма прадстаўнік Трокаў Уладзіслаў Сіцыньскі ў 1652 г. Але гэта не зусім так, ён толькі наклаў вета на працяг дэбатаў у сейме па-за ўсталяваным законам шасцітыднёвага тэрміна. Толькі ў 1669 годзе ў Кракаве праца сейма была датэрмінова спыненая на падставе liberum veto, накладзенага прадстаўніком Кіева Адамам Алізарам.
У першай палове XVIII стагоддзя, гэтая практыка становіцца ўсё больш і больш звычайнай для сесій сейма, якія спыняліся ў адпаведнасці з liberum veto. Суседзі Рэчы Паспалітай Расія і Прусія злічылі гэта зручнай прыладай паслаблення Польшчы.
Пасля 1764 г. liberum veto практычна не ўжывалася: прынцып аднагалоснасці не перашкаджаў працы канфедэратыўных сеймаў. Дэпутаты ў пачатку сесіі фармавалі «канфедэрацыю» (konfederacja), каб прадухіліць яе прыпынак працы сейма ў адпаведнасці з liberum veto.
Liberum veto было скасавана 3 мая 1791 года; Канстытуцыя (прынятая канфедэратыўным Чатырохгадовым сеймам) усталявала прынцып большасці.
Аднак, дасягненні той канстытуцыі, закліканай стаць першай сучаснай кадыфікаванай канстытуцыяй Еўропы, былі ануляваныя іншым, канфедэратыўным сеймам, сабраным у Гародні ў 1793 г. Гэты сойм, пад прымусам Расіі і Прусіі, ратыфікаваў перадапошні, Другі падзел Рэчы Паспалітай.
Літаратура
Гісторыя Беларусі. Ад старажытнасці да XXI стагоддзя. Кароткі нарыс. - Мн.:Лекцыя, 2000. - 80 с.
Рыгор Усцінавіч Дольнікаў
Рыго́р Усці́навіч До́льнікаў (, вёска Сахараўка,  — ) — Герой Савецкага Саюза (1978), генерал-палкоўнік авіяцыі (1981), кандыдат гістарычных навук. Заслужаны ваенны лётчык СССР (1965), Ганаровы грамадзянін г. Горкі (1994).
Біяграфія
З сялян. Скончыў Панкратаўскую васьмігодку. У 1936—1940 гг. вучыўся ў фабрычна-завадскім вучылішчы, працаваў на вагонарамонтным заводзе ў Мінску. Скончыў Мінскі аэраклуб, Батайскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў (1943), Ваенна-паветраную Акадэмію (1955), Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай Акадэміі Генштаба (1968). У Чырвонай Арміі з 1940 г. У Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1943 г. на Паўднёвым, 4, 2 і 1-м Украінскім франтах. У адным з паветраным баі тараніў варожы самалёт і быў вымушаны скочыць з парашутам, трапіў у палон, прайшоў праз некалькі канцлагераў, двойчы арганізоўваў уцёкі. Аднак удалося збегчы да партызан толькі ў трэці раз — 2 снежня 1943 г. У верасні 1943 г. — красавіку 1944 г. ваяваў у партызанскім атрадзе «За Савецкую Радзіму» Адэскай вобласці. У красавіку 1944 г. вярнуўся ў свой полк. Камандзір звяна знішчальнага авіяпалка. Зрабіў 160 вылетаў, правёў 42 баі, збіў 15 самалётаў. Пасля вайны на камандных пасадах. З 1981 г. намеснік галоўнакамандуючага ВПС па ВНУ, начальнік ВНУ ВПС. Прысвоена званне «Заслужаны ваенны лётчык СССР» (1965).
Аўтар кнігі ўспамінаў «Ляціць стальная эскадрылля» (Воениздат, 1983). Паслужыў прататыпам героя апавядання М.Шолахава «Судьба человека».
Падбярэжжа
Назву Падбярэ́жжа маюць:
Аляксандра Заслаўская
Аляксандра Заслаўская, у дзявоцтве Аляксандра Раманаўна Сангушка (? — 1610) — князёўна, дачка Рамана Фёдаравіча Сангушкі. З 1577 года жонка князя.
Была пахавана ў. У 1630-я пахаванне перанесена ў фарны.
Сям’я
З мужам мелі сына Аляксандра, Кашталяна валынскага (1605—1615), ваяводу брацлаўскага (1615—1628) і кіеўскага (з 1628).
Вуліца Герцэна (Віцебск)
Вуліца Герцэна — вуліца ў Першамайскім раёне Віцебска. Працягласць вуліцы складае 1000 м. Гістарычныя назвы: Вуліца Вялікая Мяшчанская, перайменаваная 28 студзеня 1919 года ў Вялікую Грамадзянскую. Пазней названая ў гонар расійскага дэмакратычнага публіцыста А. І. Герцэна.
Фарміраванне вуліцы пачалося ў канцы XIX стагоддзя. Да сярэдзіны 1920-х гадоў у канцы вуліцы знаходзіўся скотапрыгонны двор. Раён вуліцы разбураны ў гады Вялікай Айчыннай вайны. У пасляваенны перыяд вуліца забудоўвалася 2-5-павярховымі дамамі.
Благаварскі раён
Благава́рскі раён (Благоварский район; Благовар районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Языкава.
Вуліца Герцэна (Віцебск)
У доме № 29 размешчана бібліятэка.
Благаварскі раён
Геаграфія
Благаварскі раён мяжуе з Кушнарэнкаўскім, Чышмінскім, Даўлеканаўскім, Буздзяцкім і Чакмагушаўскім раёнамі. Плошча раёна складае 1688,15 км².
Гісторыя
Благаварскі раён быў утвораны ў 1935 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 25423 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (42,8 %), далей ідуць татары (28,3 %), рускія (21,8 %) і ўкраінцы (2,8 %).
Леапольд Стаф
Леапольд Генрык Стаф (Leopold Henryk Staff;, Львоў — , Скаржыска-Каменна) — польскі паэт, драматург, перакладчык.
Біяграфія
Пасля заканчэння гімназіі вучыўся ў Львоўскім універсітэце (1897—1901). Удзельнічаў у дзейнасці паэтычнага кружка «Планетніцы». Здзейсніў некалькі паездак у Італію, год правёў у Парыжы (1902—1903). Супрацоўнічаў з газетамі і часопісамі. У 1909—1914 рэдагаваў кніжную серыю «Symposion» выдавецтва «Księgarnia Biblioteki Polskiej B. Połonieckiego», у якой выходзілі выбраныя сачыненні вялікіх пісьменнікаў і філосафаў. Гады Першай сусветнай вайны правёў у Харкаве (1915—1918). З 1918 жыў у Варшаве. Быў сурэдактарам часопіса «Nowy Przegląd Literatury i Sztuki» (1920—1921). Друкаваўся ў газетах «Tygodnik Ilustrowany» (1918—1923), «Kurier Warszawski» (1922—1927), «Gazeta Polska» (1931—1939), «Sygnały» (1933—1939). Быў віцэ-старшынёй Таварыства польскіх пісьменнікаў і журналістаў (1924), затым старшынёй (1924—1931). З 1920 член кіравання прафесійнага Саюза польскіх пісьменнікаў, член Польскай акадэміі літаратуры (з 1933) і яе віцэ-старшыня (1934—1939).
Падчас акупацыі Польшчы жыў у Варшаве, выкладаў у падпольным універсітэце. Пасля прыгнечання Варшаўскага паўстання жыў у Паўлавіцах і Кракаве. У 1949 вярнуўся ў Варшаву. Лаўрэат Дзяржаўнай літаратурнай прэміі (1927, 1951); атрымліваў узнагароды Львова (1929), Лодзі (1931), Варшавы (1938). З 1931 ганаровы член польскага ПЭН-Клуба; лаўрэат узнагароды ПЭН-клуба (за перакладчыцкую дзейнасць; 1948). Доктар honoris causa Варшаўскага ўніверсітэта (1939), Ягелонскага ўніверсітэта (1949).
Беларускія пераклады
Вершы Стафа на беларускую мову пераклалі Ірына Багдановіч, Алег Мінкін, Уладзімір Мархель, Ганна Міхальчук.
Вуліца Грыбаедава
Вуліца Грыбаедава:
Падваранцы
Назву Падвара́нцы маюць:
Уладзімір Мікалаевіч Ламсдорф
Уладзімір Мікалаевіч Ламсдорф (25 снежня 1844 (6 студзеня 1845)-6 (19) сакавіка 1907), дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, граф, міністр замежных спраў з 1900 па 1907 год.
Баянаульскі раён
Баянаульскі раён — раён, знаходзіцца на паўднёвым захадзе Паўладарскай вобласці.
NGC 3769A
NGC 3769A (іншыя абазначэнні — MCG 8-21-77, ZWG 242.66, ARP 280, KCPG 294B, IRAS11350+4809, PGC 36008) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Пялёстак
Пялёстак, кветкалісцік, пялёстка (pétalum ад πέταλον — ліст, кветка) — ліст расліны, які эвалюцыйна трансфармаваўся; частка вяночка кветкі. Мае пераважна яркую афарбоўку.
Ямна
Я́мна — тапонім.
Стаўрыды
Стаўры́ды (Trachurus) — род марскіх драпежных рыб з сямейства атрада.
Лацінская назва роду паходзіць ад грэчаскіх слоў trachys — «грубы», і oura — «хвост».
Апісанне
Цела рыбы падоўжанае, верацянападобнае. Даўжыня ў сярэднім каля 30 сантыметраў, але можа дасягаць 70, канчаецца тонкім хваставым сцяблом і шырока раздвоеным хваставым плаўніком. Два спінныя плаўнікі. На падхваставым плаўніку ёсць два вострыя прамяні. Вага ў сярэднім каля 300 грам, але можа дасягаць больш за 1 кілаграм. Луска дробная, на бакавой лініі знаходзяцца касцяныя пласцінкі з шыпамі, якія абараняюць рыбу ад драпежнікаў.
Кормяцца дробнай рыбай і ракападобнымі.
Віды
Найбольш вядомыя віды: ,
Жужаль бліскучы
Жужаль бліскучы (Carabus nitens) — жук з сямейства жужаляў. Гэта адзін з самых маленькіх прадстаўнікоў роду Жужалі.
Апісанне
Цела даўжынёй 14-18 мм, чорнае. Галава і пярэдняспінка залаціста-чырвоныя, надкрылы зялёныя. Канечнасці чорныя або цёмна-зялёныя, у залежнасці ад падвіду.
Паводзіны
Гэты від аддае перавагу адкрытым прасторам, парослым травой і кустамі, але сустракаецца і ў лясах. Палюе ў асноўным на насякомых, павукоў, слімакоў ды земляных чарвей.
Арэал
Еўрапейскі від. Паўднёвая і сярэдняя часткі Еўропы. У Еўропе назіраўся ў наступных краінах: Аўстрыя, Беларусь, Бельгія, Брытанскія астравы, Чэхія, Данія, Эстонія, Фінляндыя, Францыя, Германія, Расія, Калінінград, Латвія, Літва, Люксембург, Паўночная Ірландыя, мацерыковая частка Нарвегіі, Польшча, Румынія, Славакія, Швецыя, Нідэрланды і Украіна.
У Беларусі прымеркаваны да цэнтральнай і паўночнай частак, радзей сустракаецца ў Палессі.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоныя кнігі Літвы і Беларусі.
Падварышкі
Назву Падвары́шкі маюць:
Патрыяршыя прыходы ў Фінляндыі
Патрыяршыя прыходы ў Фінляндыі (таксама неафіцыйна Руская праваслаўная царква ў Фінляндыі, Venäjän ortodoksinen kirkko Suomessa>) — царкоўна-адміністрацыйная структура Рускай праваслаўнай царквы, якая валодае стаўрапігійным статусам і падпарадкоўваецца непасрэдна Патрыярху Маскоўскаму.
Гісторыя
Увядзенне ў Фінляндскай праваслаўнай царкве ў 1923 годзе грыгарыянскага календара паслужыла нагодай да ўтварэння старастыльных грамад. У 1926 годзе ўраду Фінляндыі было падана прашэнне аб адкрыціі прыватнай грамады. Урад зацвердзіў «Статут прыватнай праваслаўнай грамады ў г. Выбаргу» і дазволіў адкрыць грамаду, у якой набажэнствы спраўджваліся на славянскай мове, а святы святкаваліся па юліянскім календары. Указам Сінода Рускай Праваслаўнай Царквы № 74 ад 19 ліпеня 1999 года на тэрыторыі Фінляндыі ўтворана Прадстаўніцтва Маскоўскага Патрыярхату.
Ямна (возера)
Я́мна — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса, за 27 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, на 3 км на паўночны захад ад вёскі Шарстова.
Плошча паверхні возера складае 0,92 км². Найбольшая глыбіня 3,8 м, сярэдняя 2,3 м. Даўжыня 1,56 км, найбольшая шырыня 0,72 км. Даўжыня берагавой лініі 4,92 км. Аб’ём вады 2,15 млн. м³. Плошча вадазбору 13,4 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 3 м (на паўночным ўсходзе да 12 м, стромкія), параслі лесам. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя. Дно плоскае, у прыбярэжнай частцы да глыбіні 2 м выслана пяском і апясчаненым ілам, глыбей сапрапелем. Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці да 60 м, зарастае да глыбіні 2 м. Упадаюць 6 ручаёў, выцякае ручай Язьмянок у возера.
У возеры водзяцца лешч, шчупак, гусцяра, плотка, краснапёрка, акунь, лінь і іншыя віды рыб.
Падгай
Назву Падга́й маюць:
Уайтхорс
Уайтхорс (Whitehorse — «белы конь») — сталіца і найбуйнейшы населены пункт канадскай тэрыторыі Юкан.
Насельніцтва горада складае 20461 чалавек (2006), гэта прыкладна дзве траціны жыхароў усёй тэрыторыі.
Гісторыя асваення Уайтхорса, як і ўсяго Юкана, цесна звязаная з «залатой ліхаманкай». Паселішча было заснавана ў 1898 годзе. У сусветнай гісторыі горад застаўся вядомым як пункт паселішча золаташукальнікаў у перыяд залатой ліхаманкі ў канцы XIX стагоддзя.
Андрэа Арнольд
Андрэ́а Арно́льд (Andrea Arnold; нар. 5 красавіка 1961, Дартфард, Кент, Англія) — брытанская кінарэжысёрка, сцэнарыстка і актрыса.
Біяграфія
Андрэа Арнольд нарадзілася 5 красавіка 1961 года ў Дартфардзе, графства Кент, Англія. Яна была старэйшай з чатырох дзяцей у сям’і. Яе маці было толькі 16, а бацьку 17, калі Андрэа нарадзілася. Бацькі разышліся, калі яна яшчэ была ў маладым узросце. Яе маці была вымушана самастойна выхоўваць чатырох дзяцей, аб чым Арнольд згадвае ў сваім кароткаметражным фільме «Аса» (2003).
Пасля заканчэння сярэдняй школы ў канцы 1970-х Арнольд працавала на тэлебачанні як танцорка шоу, у прыватнасці ў праекце BBC «Top of the Pops». Андрэа ўпершыню набыла папулярнасць у якасці актрысы і тэлевядучай (разам з Сэндзі Токсвіг, Нікам Стэверсенам і Нілам Б’юкененам) у дзіцячым тэлешоу 1980-х № 73 на ITV. Пасля закрыцця № 73 у 1988 годзе Андрэа Арнольд яшчэ два гады працавала ў камандзе дзіцячай праграмы «Motormouth». У 1990-я Арнольд пісала сцэнарыі для «A Beetle Called Derek», шоу, накіраванага на павышэнне экалагічнай дасведчанасці сярод моладзі.
Кар’ера ў кіно
Трэці кароткаметражны фільм Арнольд «Аса» ў 2004 годзе атрымаў прэмію «Оскар» у катэгорыі найлепшы кароткаметражны фільм.
У 2006 годзе Андрэа Арнольд зняла па ўласным сцэнарыі свой першы поўнаметражны фільм «Чырвоны шлях». Фільм змагаўся за «Залатую пальмавую галіну» ў конкурснай праграме 59-га Канскага міжнароднага кінафестывалю і атрымаў прыз журы. Акрамя гэтага, фільм быў адзначаны прэміяй BAFTA за найлепшы дэбют брытанскага сцэнарыста, рэжысёра альбо прадзюсара, і некалькімі шатландскімі ўзнагародамі BAFTA, у прыватнасці за найлепшую рэжысуру і найлепшы сцэнарый.
Прэм’ера наступнага поўнаметражнага фільма Андрэа Арнольда «Акварыум» (2009) адбылася на 62-м Канскім міжнародным кінафестывалі, дзе ён, як і папярэдні фільм, атрымаў прыз журы фестывалю. «Акварыум» таксама атрымаў прэмію BAFTA за найлепшы брытанскі фільм. У 2011 годзе Арнольд адаптавала для кіно раман Эмілі Бронтэ «Навальнічны перавал». Фільм быў паказаны ў конкурсе 68-га Венецыянскага міжнароднага кінафестывалю ў верасні 2011 года і атрымаў узнагароду «Залатая Азела» за найлепшую аператарскую працу.
Чацвёрты поўнаметражны фільм Арнольд «American Honey» (2016), змагаўся за «Залатую пальму» ў конкурснай праграме 69-га Канскага міжнароднага кінафестывалю і стаў яе трэцім фільмам, які атрымаў ў Канах прыз журы.
NGC 3807
NGC 3807 — зорка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Brink
Brink (літаральна Абрыў) — камп’ютарная гульня ў жанры шутара ад першай асобы з элементамі РПГ, якую распрацавала кампанія Splash Damage і выпусціла Bethesda Softworks для платформаў Microsoft Windows, PlayStation 3 і Xbox 360 13 мая 2011 года.
«Brink» сумяшчае ў сабе сольны, кааператыўны і шматкарыстальніцкі рэжым. Гулец сам выбірае баявую ролю.
Сюжэт
Створаны чалавекам плывучы горад Ark (Каўчэг), які складаецца з сотняў адасобленых адзін ад аднаго плывучых астравоў, знаходзіцца на мяжы поўнамаштабнай грамадзянскай вайны. Першапачаткова ён быў пабудаваны ў якасці эксперыментальнага незалежнага і 100% «зялёнага» натуральнага асяроддзя. Пасля хуткага росту ўзроўню сусветнага акіяна на Зямлі, Арк стаў прытулкам для ўсяго чалавецтва. Каля 25 гадоў сацыяльнай нестабільнасці — і жыхары Арка дасягнулі пераломнага моманту.
Трэйлер-тызер
У выпушчаным трэйлеры — тызеры, паказваецца ціхі мірны горад пад назвай Каўчэг, які ўяўляе сабой «іх бачанне будучыні», стаўшы ўвасобленай вяршыняй дасягненняў навукі і тэхнікі. Планета, на якой размешчаны Каўчэг, падвяргаецца нападу (гукі стральбы ў трэйлеры), і прыходзіць час «апошняй надзеі на выратаванне». У канцы трэйлера гаворыцца, што Каўчэг з’яўляецца выратаваннем для некаторых, але не для ўсіх.
Статычныя выявы, якія змяняюцца ў трэйлеры даюць зразумець, што горад знаходзіцца ў гіганцкай вежы.
Распрацоўка гульні
Гульня створана на рухавічку id Tech 4 з абноўленым механізмам рэндэрынга і палепшанай падтрымкай шматядравых працэсараў.
У канцы ліпеня 2009 г. тэхнічны дырэктар Splash Damage Арнаўт ван Міір (Arnout van Meer) у інтэрв’ю сайту PC Games Hardware распавёў аб перспектывах і магчымасцях Direct3D 11 для стварэння гульняў.
Барыс Уладзіміравіч Шцюрмер
Барыс Уладзіміравіч Шцюрмер (27 ліпеня (9 жніўня) 1848-20 жніўня (2 верасня) 1917), дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, Старшыня савета міністраў Расійскай імперыі (1916), міністр замежных спраў (1916), міністр унутраных спраў (1916).
Яўген Пятровіч Адзіночанка
Біяграфія
Скончыў у 1980 годзе Бабруйскае мастацкае прафесійна-тэхнічнае вучылішча, у 1988 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Удзельнік мастацкіх выставак з 1979 года.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1996 года. Жыве ў г. Гродна.
Творчасць
Працуе ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, пераважна ў кераміцы. Асноўныя творы: пано «Музы», «Рэгата», роспіс у басейне дзіцячага сада № 30 (усе ў г. Гродна), дэкаратыўны роспіс «Вясёлкі» ў дзіцячым садзе № 6 (г. Ваўкавыск), камплект для чаю «Кракле», дэкаратыўная ваза «Вышыванка», дэкаратыўныя сасуды «Мазаіка».
Галоўчынскія
Галоўчынскія, Галаўчынскія — княжацкі род герба «Лебедзь», прадстаўнікі якога займалі дзяржаўныя пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Родапачынальнікам звычайна лічаць Мікіту, сын якога Мацей у 1495 годзе прыехаў у ВКЛ з Масквы разам з дваром Алены, дачкі вялікага князя маскоўскага Івана III Васільевіча, жонкі вялікага князя літоўскага Аляксандра. Паводле Каспера Нясецкага паходзілі ад северскай галіны Рурыкавічаў. Самі Галоўчынскія часам выводзілі сябе ад князеў Рапалоўскіх, аднак сярод іх імя Мікіты не сустракаецца і генеалагічная сувязь з гэтымі князямі не прасочваецца. Зваліся таксама Галоўчынскімі-Мшцішчамі.
Прозвішча паходзіць ад мястэчка Галоўчын каля Друцка.
Пры падтрымцы вялікай княгіні літоўскай Алены Іванаўны князі Галоўчынскія адразу ўвайшлі ў лік найбольш заможных феадалаў Вялікага Княства Літоўскага. Спачатку вызнавалі праваслаўе, пазней перайшлі ў каталіцтва.
Род згас у 1658 годзе са смерцю Мікалая Канстанцінавіча Галоўчынскага.
Вуліца Грыбаедава (Віцебск)
Вуліца Грыбаедава — вуліца ў паўночнай частцы Віцебска, у Кастрычніцкім раёне. Названая ў гонар рускага пісьменніка і дыпламата А. С. Грыбаедава. Гістарычная назва — вуліца 2-я Ветраная.
Працягласць вуліцы ад вуліцы Леніна да берага Заходняй Дзвіны складае 700 м. Вуліца сфармавалася ў другой палове XIX стагоддзя. Забудоўвалася 2-павярховымі дамамі. На вуліцы знаходзіўся вятрак. На вуліцы знаходзілася Фабрыка мастацкіх вырабаў «Купава».
У Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Віцебска ўключаны дамы № 17, 21, 23, 25, 27.
Скрадзін
Скрадзін (Skradin) — горад у Харватыі. Насельніцтва — 619 чалавек (2001).
Гісторыя
На месцы Скрадзіна ў дарымскі перыяд размяшчалася паселішча ілірыйцаў Скрадона, якое было адным з галоўных паселішчаў племя лібурнійцаў. У рымскую эпоху Скрадзін стаў адміністрацыйным і ваенным цэнтрам рэгіёна. Быў разбураны ў эпоху Вялікага перасялення народаў, адроджаны ў IX стагоддзі ўжо як харвацкі горад.
Паміж 1522 і 1684 годам належаў Асманскай імперыі, у 1684 годзе быў заваяваны Венецыяй, якая кіравала Скрадзінам да 1794 года. Паступова Скрадзін губляў сваё значэнне, ператвараючыся ў маленькае мястэчка, у ім памяншалася насельніцтва, а цэнтр рэгіёну перамясціўся ў Шыбенік. У 1828 годзе была ліквідавана дыяцэзія з цэнтрам у Скрадзіне.
Кушнарэнкаўскі раён
Кушнарэ́нкаўскі раён (Кушнаренковский район; Кушнаренко районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Кушнарэнкава.
Геаграфія
Кушнарэнкаўскі раён мяжуе з Благавешчанскім, Уфімскім, Чышмінскім, Благаварскім, Чакмагушаўскім, Дзюрцюлінскім і Бірскім раёнамі. Плошча раёна складае 1717,77 км².
Гісторыя
Кушнарэнкаўскі раён быў утвораны ў 1930 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 27074 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (49,5 %), далей ідуць башкіры (32,7 %) і рускія (14,7 %).
Бавеян
Бавеян (Bawean) — востраў у Яванскім моры. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Усходняя Ява. Плошча — 196,27 км². Насельніцтва (2016 г.) — 107 761 чалавек.
Геаграфія
Востраў Бавеян месціцца ў Яванскім моры ў 155 км на поўнач ад Сурабаі, адміністрацыйнага цэнтра Усходняй Явы. Уяўляе сабою вяршыню падводнага вулкана. Цэнтральная частка вострава ўзвышана, складзена магматычнымі пародамі. Найвышэйшы пункт — 650 м. Адной з прыцягальных мясцін з'яўляецца кратарнае возера Кастоба (0,3 км²). Прыбярэжная частка нізкая, сфарміраваная алювіяльнымі адкладамі. Тут сустракаюцца буйныя пласты шэрай гліны і латэрыты.
На востраве здаўна здабывалі яшму. Знойдзены радовішчы вугалю і оніксу. На шэльфе каля вострава здабываюць прыродны газ.
Прырода
У мінулым цэнтральная частка вострава была пакрыта трапічным лесам. У нашы дні першародны лес займае толькі 10% паверхні. Яшчэ 15% тэрыторыі пакрыты штучным лесам, што выкарыстоўваецца для здабычы драўніны. Шырока распаўсюджаны фікусы, архідэі, папараці, марэны і інш. На ўзбярэжжы сустракаюцца мангры. Даследаванне флоры паказала, што яна блізка да флоры вострава Ява. Гэта тлумачыцца тым, што да канца ледавіковай эпохі і ўзнікнення Яванскага мора Бавеян быў злучаны з сушай Усходняй Явы.
Астраўная фаўна прадстаўлена рэдкімі аленямі, цыветамі, марскімі кракадзіламі, малпамі, шматлікімі птушкамі.
Для аховы ўнікальнай прыроды некалькі ўнутраных раёнаў Бавеяна абвешчаны запаведнымі.
Гісторыя
Ост-Індскай кампанія выкарыстоўвала Бавеян як прамежкавую стаянкі для сваіх караблёў. Мясцовыя высакародныя асобы захоўвалі асабістыя правы на землі. Суд знаходзіўся ў руках святароў. З-за перанаселенасці бавеянцы былі вымушаны наймацца маракамі або эмігрыраваць у іншыя краіны. Бавеянскія абшчыны пантук з'явіліся ў Сінгапуры, Джакарце, Сурабае. Большасць эмігрантаў складалі мужчыны, таму ў Інданезіі прынята называць Бавеян востравам жанчын.
У 1942 — 1945 гг. акупаваны Японіяй. У 1950 г. далучаны да незалежнай Інданезіі.
Паддуб’е
Назву Падду́б'е маюць:
Шашкі
Ша́шкі — інтэлектуальная гульня. Від спорту.
Гульня двух партнёраў на шматклетачнай дошцы (падзеленай на цёмныя і светлыя палі) аднолькавымі, але розных колераў фігуркамі (фішкамі-шашкамі), якія перамяшчаюцца па цёмных палях паводле пэўных правіл. Мэта гульні — знішчыць фігуры праціўніка ці «заперці» іх (пазбавіць хадоў).
Тыпы
Існуюць розныя тыпы шашак: рускія, англійскія, бразільскія, амерыканскі пул, італьянскія, чэшскія, міжнародныя, гішпанскія, канадскія і інш. Яны адрозніваюцца колькасцю шашак і таксама памерамі дошкі (8х8, 10х10, 12х12, 8х10 і інш.).
Хады
Шашкі ходзяць адна праз адну (заўсёды па дыяганалі) і становяцца толькі на свабодныя клеткі. Б’юць яны абавязкова (фукаў няма), за выключэннем ангельскіх шашак, у якіх дазволена ігнараваць бой, таксама пераскокваючы фігуру суперніка. Міжнародныя шашкі адрозніваюца дошкай 10х10 і абавязкам біць большасць шашак.
Дамка
Дамкай становіцца шашка, якая дайшла да чужога краю дошкі. У міжнародных шашках ёсць некаторыя адрозненні: 1) калі шашка трапіла да чужога краю, яна прызнаецца дамкай толькі ў наступным ходзе; 2)калі шашка (не дамка) б’е шашкі суперніка праз дамачнае поле і не спыняецца на ім, а збівае чарговую, стаялую каля дамачнага поля шашку, яна не прызнаецца дамкай.
Шашкі ў Беларусі
У Беларусі афіцыйныя спаборніцтвы праходзяць па міжнародных шашках і рускіх. Існуе Беларуская Федэрацыя шашак (БФШ), офіс якой знаходзіцца ў Мінску, у будынку Рэспубліканскага Цэнтра Алімпійскай Падрыхтоўкі па шахматах і шашках (РЦАП).
Храм Літаратуры
Храм Літаратуры (Ван М’еу, Văn Miếu) — комплекс пагад з паркам, першы ўніверсітэт В’етнама.
Гісторыя
Храм Літаратуры быў заснаваны ў 1070 годзе імператарам Лі Тхань Тонгам ў Ханоі і прысвечаны Канфуцыю. На яго тэрыторыі ў 1076 годзе быў заснаваны першы в’етнамскі ўніверсітэт для навучання сыноў мандарынаў.
Сусветная спадчына
Храм знакаміты дзякуючы сваім стэлам — 82 плітам, размешчаным на спінах каменных чарапах, на якіх «высечаныя імёны тых, хто займаў высокія месцы на дзяржаўных іспытах». У сакавіку 2010 года сістэма стэл дактароў была прызнана ЮНЕСКА сусветнай дакументацыйнай спадчынай.
Газі-Гірэй I
Газі-Гірэй (крым. I Ğazı Geray, ۱غازى كراى‎;  — ) — крымскі хан у 1523—1524 гадах. Сын Мехмеда-Гірэя, унук Менглі-Гірэя.
У 1523 г. суправаджаў бацьку ў паходзе на Хаджы-Тархан. Пасля гібелі Мехмеда крымскае войска пацярпела вялікае паражэнне. Газі-Гірэй паспешна адступіў у Крым і паспрабаваў арганізаваць абарону супраць хаджы-тарханскіх нагайцаў, войскі якіх уварваліся на паўвостраў.
Падзвінне
Назву Падзві́нне маюць:
Газі-Гірэй I
Неўзабаве крымскія беі абралі Газі-Гірэя ханам. Аднак некаторыя мурзы, з-за асабістай непрыязі да Мехмеда-Гірэя бяздзейнічалі падчас разгрому, сталі асцерагацца, што Газі-Гірэй адпомсціць ім за бацьку і паслалі да султана дэлегацыю, якая прасіла прызначыць новага кіраўніка. Султан выканаў іх просьбу, пазбавіўшы стальца Газі-Гірэя і прызначыўшы ханам свайго член Саадата-Гірэя.
Пры Саадаце, Газі атрымаў чын калгі, аднак праз тры месяца быў забіты. Тэрмін кіравання Газі-Гірэя склаў 6 месяцаў. Гэта адзін з самых маладых кіраўнікоў у гісторыі ханства, які ўступіў на прастол ва ўзросце 19 гадоў.
Ходзеж
Ходзеж (Chodzież) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Хадзежскага павета Велікапольскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Ходзеж.
Геаграфія
Ходзеж размешчаны за 66 км на поўнач ад горада Познань і за 75 км на захад ад горада Быдгашч.
Чакмагушаўскі раён
Чакмагу́шаўскі раён (Чекмагушевский район; Саҡмағош районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Чакмагуш.
Геаграфія
Чакмагушскі раён мяжуе з Кушнарэнкаўскім, Благаварскім, Буздзяцкім, Шаранскім, Бакалінскім, Ілішаўскім і Дзюрцюлінскім раёнамі. Плошча раёна складае 1692 км².
Гісторыя
Чакмагушскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Кулажка
Кула́жка — рака ў Мёрскім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Янка (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 86 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,5‰. Пачынаецца за 1,7 км на захад ад вёскі Дзеверкі Мёрскага раёна, цячэ па заходняй частцы Полацкай нізіны, вусце на паўночнай ускраіне гарадскога пасёлка Шаркаўшчына. Асноўны прыток — Густатка (справа).
Дзмітрый Пятровіч Жмуроўскі
Дзмі́трый Пятровіч Жмуроўскі (, в. Барысавічы  —, ) — Герой Савецкага Саюза (1944), доктар гістарычных навук (1973), прафесар (1974).
Біяграфія
З сям’i сялян. У 1938—1941 гг. вучыўся ў Магілёўскім педагагічным інстытуце. У гады Вялікай Айчыннай вайны служыў радавым кулямётчыкам 936-га стралковага палка 254-й стралковай Чаркаскай Чырвонаармейскай дывізіі i паказаў прыклады гераізму, знаходлівасці i адвагі. У баі каля вёскі Кырпыцы Дзмітрый Жмуроўскі асабіста ліквідаваў кулямётны разлік праціўніка, захапіў нямецкі кулямёт i агнём з яго знішчыў некалькі дзясяткаў гітлераўцаў. Мужныя дзеянні кулямётчыка забяспечылі хуткі рух наперад i паспяховае выкананне баявой задачы. Пры фарсіраванні ракі Жыжыі 31 сакавіка 1944 года радавы Жмуроўскі адзін з першых перабраўся на правы бераг ракі i ў цяжкіх умовах забяспечыў агнём свайго кулямёта паспяховае фарсіраванне ракі сваім падраздзяленнем. Камандзір кулямётнага разліку сяржант Жмуроўскі вызначыўся ў сакавіку 1944 года пры фарсіраванні ракі Прут, паранены, не пакінуў поля бою. Ваяваў на Бранскім, Калінінскім, 2-м Украінскім франтах. Удзельнік Курскай бітвы, Корсунь-Шанчэнкаўскай i Яска-Кішынёўскай аперацый. 13 верасня 1944 года Прэзідыум Вярхоўнага Савета Саюза ССР прысвоіў Жмуроўскаму Дзмітрыю Пятровічу званне Героя Савецкага. Пасля вайны скончыў Маскоўскі педагагічны інстытут (1946). З 1950 года выкладчык Маскоўскага бібліятэчнага інстытута, Вільнюскага ўніверсітэта, Мінскага медыцынскага інстытута, з 1960 года — выкладчык кафедры гісторыі КПСС Беларускага ўніверсітэта. Аўтар звыш 200 даследаванняў па гісторыі КПСС i КПБ.
Лоўжа
Назву Ло́ўжа маюць:
Мельхіёр Ваньковіч (1892)
Мельхіёр Ваньковіч (Melchior Wańkowicz;, в. Калюжыца, цяпер Бярэзінскі раён — , Варшава) — польскі пісьменнік, журналіст, рэпарцёр і аглядальнік.
З роду Ваньковічаў. Скончыў Варшаўскі універсітэт (1922). У 1930-х гадах карэспандэнт віленскай газеты «Słowo». З 1949 жыў у ЗША, у 1958 вярнуўся ў Варшаву.
Аўтар брашуры «Чаму польскі салдат уваходзіць у Літву і Беларусь» (1919). На ўспамінах аб дзіцячых гадах заснавана аповесць «Шчанюковы гады» (1934). Пасля наведвання СССР выдаў кнігу рэпартажаў «Апер'еная рэвалюцыя» (1934). Аўтар гістарычнай аповесці з часоў грамадзянскай вайны «Шпіталь у Ціхінічах» (2-е выданне, 1935), рамана «Зелле на кратэры» (1957), аповесці «Вестэрплятэ» (1959), нарысаў і рэпартажаў «Монтэ Касіна» (1957), «Ад Стоўбцаў да Каіра» (1969), успамінаў «Туды і сюды» (1961) і інш.
Лоўжа (возера, Полацкі раён)
Плошча возера складае 0,2 км². Даўжыня 0,62 км, найбольшая шырыня 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі 1,92 км. Плошча вадазбору 14,8 км². Катлавіна размешчана сярод балота, схілы яе невыразныя. Берагі сплавінныя. На паўночным захадзе з возера выцякае ручай у раку Дражбітка, на паўднёвым усходзе ўпадае ручай з возера Гародна.
Маладзечанскі раён
Маладзе́чанскі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Маладзечна.
Падзяляецца на 12 сельсаветаў.
Геаграфія
Раён знаходзіцца на паўночным захадзе Мінскай вобласці, мяжуе з Валожынскім, Вілейскім, Мінскім раёнамі Мінскай вобласці, на захадзе — са Смаргонскім раёнам Гродзенскай вобласці.
Клімат умерана кантынентальны.
Паверхня часткова хвалістая. Паўднёвая частка раёна знаходзіцца на Мінскім узвышшы. Найвышэйшая кропка раёна — гара Капланшчына (321,7 м) на мяжы з Валожынскім раёнам (у цэнтры ландшафтнага заказніка «Бортнікі»).