cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бірманскі бурштын
Апісанне
З дапамогай сканіруючай электроннай мікраскапіі, раманаўскай спектраскапіі і рэнтгенаўскай мікратамаграфіі выяўлена, што насякомыя ў бірманскім бурштыне захоўваюцца ў мінералізаваным выглядзе. Насякомыя з бірманскага бурштыну складаюцца ў асноўным з кальцыту, кварцу і халцэдону. Таксама сустракаюцца і іншыя мінералы — напрыклад, агат і пірыт.
Гісторыя вывучэння
Бірманскі бурштын вядомы больш за дзве тысячы гадоў, і яшчэ падчас дынастыі Хань выкапні смалы апрацоўвалі кітайскія рамеснікі. У Еўропе аб бірманскім бурштыне ўпершыню даведаліся ў XVII—XVIII стагоддзях ад падарожнікаў і дыпламатаў. Прамысловая распрацоўка бурштыну ў Бірме пачалася ў XIX стагоддзі.
Назва «бурміт» (Burmite) упершыню згадваецца нямецкім даследчыкам у 1893 годзе, які атрымаў бурштын ад нямецкага геолага , які адным з першых еўрапейцаў у 1891—1892 гадах пабываў на бурштынавых шахтах Бірмы. Ота Хельм таксама выкарыстоўваў у 1894 годзе і другую назву «бірміт» (Birmit).
У пачатку XX стагоддзя некалькі сотняў невялікіх шахт знаходзіліся ў эксплуатацыі, і ў 1897—1930 гадах агульная здабыча бірманскага бурштыну перавысіла 40 тон. Затым шахты былі зачыненыя больш, чым 60 гадоў, у 1936—1999 гадах. Пазней здабыча аднавілася і вар’іруе ў межах ад 10 кг да 500 кг у год. Бірманскі бурштын прадстаўлены галоўным чынам дробнымі кавалкамі, буйныя сустракаюцца рэдка. У Лонданскім музеі натуральнай гісторыі самы буйны асобнік важыў 15 кг.
Верагодна, самая вялікая і самая важная ў свеце калекцыя артэфактаў бірманскага бурштыну размешчана ў ў Нью-Ёрку. Яна ўключае ў сябе больш за 3000 членістаногіх. Другой па велічыні калекцыяй з 1200 членістаногімі валодае ў Лондане.
Узрост
Узрост бурштыну з М’янмы першапачаткова быў вызначаны ў ≈ 50 млн гадоў (эацэн), але пасля такая датыроўка была аспрэчана і паказаны ўзрост 97-105 млн гадоў (мелавы перыяд). Праведзеная ў 2012 годзе радыёметрычная датыроўка бірманскага бурштыну паказала яго ўзрост роўным 98.79 млн гадоў (ранні ), што блізка да мяжы з.
У выніку параўнальнага аналізу ўзросту розных відаў бурштыну былі атрыманы наступныя дадзеныя (у млн гадоў) :
Фаўна і флора бірманскага бурштыну
Да канца 2019 года апісана больш за 42 класы, 108 атрадаў, 569 сямействаў, 1017 родаў і 1379 відаў арганізмаў, у тым ліку больш за 300 відаў за адзін 2019 год, большасць (94 %) з якіх гэта членістаногія.
Першыя інклюзы насякомых у бірманскім бурштыне былі апісаны ў 1916 годзе амерыканскім энтамолагам Тэадорам Кокерэлам, які першым выказаў здагадку пра мелавы ўзрост гэтых знаходак.
У бірманскім бурштыне выяўлена найбольшая сярод усіх мелавых дэпазітаў разнастайнасць сямействаў членістаногіх (да 2013 года 252 сямействы Arthropoda). Да 2017 года з бірманскага бурштыну (Ross, 2017) апісаны 481 від насякомых, уключаючы 73 перапончатакрылых. Hymenoptera прадстаўлены 30 сямействамі, што складае 12 % ад агульнай разнастайнасці членістаногіх у бірманскім бурштыне. Сярод Hymenoptera шмат эндэмічных груп:,  ,  ,  і іншыя, яшчэ неапісаныя сямействы. Гэтакі высокі працэнт эндэмікаў у гэтым бурштыне, як мяркуецца, можа казаць пра тое, што месца, дзе ён фармаваўся, было ізалявана ад астатняй Паўднёвай Азіі і ўяўляў сабой востраў або групу астравоў.
У 2005 годзе апісаны мікраарганізм у рэштках крывасмактальнага насякомага — выкапнёвага макраца роду
Беспазваночныя
Беспазваночныя пераважаюць у выкапнёвай фауне бірманскага бурштыну (больш за 1000 відаў), уключаючы самых старажытных прадстаўнікоў  і.
Скрытнасківічныя
. 8 сямействаў.
Пазваночныя
Бірманскі бурштын змяшчае ў выглядзе уключэнняў таксама птушак, яшчарак, змей, жаб і фрагментарныя рэшткі дыназаўраў.
Грэчышына
Грэчышына (Гречишино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 15 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на ўсход ад Смаленска, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі Смаленск — Дарагабуж — Вязьма — Зубцоў. За 2,5 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ваўчайка на лініі Масква — Мінск.
Корпус (ваенная справа)
Корпус (к) (ад corpus — цела, адзінае цэлае ) — пастаяннае ці часовае (экспедыцыйны корпус) вайсковае фарміраванне для самастойных (асобны корпус) ці ў складзе арміі, фронту (групы армій) ваенных дзеянняў, а ў мірны час — для сумеснай падрыхтоўкі асабовага склада да дзеянняў па прызначэнні. Складаецца з іншых злучэнняў (дывізія, брыгада), частак і падраздзяленняў розных родаў войскаў для выканання задач ваеннай службы. З'яўляецца прамежкавым звяном паміж дывізіяй і арміяй. Могуць мець назвы па пераважным родзе войскаў (пяхотны (стралковы), ракетны і г.д.), асноўнаму ўзбраенню (танкавы, ракетны і г.д.), па нумары (рымскія і арабскія лічбы), па камандзірах, па месцы дыслакацыі. Маюцца (меліся) ва ўзброеных сілах шматлікіх дзяржаў. Штатная катэгорыя камандзіра корпуса ва ўзброеных сілах СССР — генерал-лейтэнант.
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 297
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 297 — рэзалюцыя, прынятая 15 верасня 1971 года, якая рэкамендавала Генеральнай асамблеі ААН прыняць Катар у члены ААН.
Катар атрымаў статус незалежнай дзяржавы 1 верасня 1971 года. Катар афіцыйна прызнала большасць краін свету, у тым ліку і СССР (8 верасня 1971 года), быў заключаны новы дагавор з Вялікабрытаніяй аб дружбе, у якім гаварылася пра захаванне «традыцыйных сувязяў» паміж дзвюма краінамі. Таму не існавала ніякага процідзеяння ўступленню Катара ў члены ААН.
Ламавічы
Ламаві́чы (, Ломовичи) — аграгарадок у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ламавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 20 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 195 км ад Гомеля, 18 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой далучаюцца з поўдня — два і з поўначы адзін завулак. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу. У 1989 годзе пабудавана 50 цагляных хат, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй у выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС месцаў. Цэнтр сельскагаспадарчага ДП «Ламавічы», малочнатаварная ферма, машынна-трактарны двор, зернесушыльны комплекс, зернепляцоўка. Лясніцтва, аддзяленне сувязі, сярэдняя школа, дзіцячы сад, Дом народнай творчасці, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, лазня, 2 крамы.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XVIII стагоддзя як вёска ў казённым маёнтку Граб’ё, у Мазырскім павеце Мінскага ваяводства Вялікага княства Літоўскага. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я годы. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.
Падчас знаходжання ў вёсцы польскіх войскаў у 1920 годзе ў наваколлях дзейнічаў партызанскі атрад К. П. Арлоўскага. У 1921 годзе адкрыта школа. З 5 мая 1929 года цэнтр Ламавіцкага сельсавета Азарыцкага, з 8 ліпеня 1931 года Парыцкага, з 12 лютага 1935 года Даманавіцкага, з 28 чэрвеня 1939 года Акцябрскага, з 25 снежня 1962 года Светлагорскага, з 30 ліпеня 1966 года адноўленага Акцябрскага раёнаў. Да 26 ліпеня 1930 года і з 21 чэрвеня 1935 года да 20 лютага 1938 года — у Мазырскай акрузе, з 20 лютага 1938 года ў Палескай, з 20 верасня 1944 года ў Бабруйскай, з 8 студзеня 1954 года — у Гомельскай вобласці. У 1929 годзе арганізаваны калгас імя А. Р. Чарвякова, працаваў паравы млын з лесапільняй. Пачатковая школа ў 1930-я годы ператворана ў сямігадовую.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 42 двары, забілі 157 жыхароў. У лістападзе 1943 года партызаны атрадаў імя А. Ф. Каваленка, «Смерць фашызму», «За Радзіму», «Чырвоны Кастрычнік» 123-й партызанскай брыгады, імя М. Ф. Гастэла 225-й партызанскай брыгады разграмілі нямецкі гарнізон, які размяшчаўся ў вёсцы. 73 жыхары загінулі на фронце.
У склад Ламавіцкага сельсавета да 1942 года ўваходзілі вёска Селішча, цалкам спаленая нямецкімі акупантамі разам з жыхарамі (знішчана 29 двароў і 95 жыхароў; пасля вайны не адноўлена, ушанавана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь»); вёска Смаловіца (спалена нямецкімі акупантамі, не адноўлена); вёска Смуга, цалкам спаленая нямецкімі акупантамі разам з жыхарамі (знішчана 30 двароў і 175 жыхароў, у тым ліку 95 дзяцей; пасля вайны не адноўлена, ушанавана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь»); вёска Харомная (спалена нямецкімі акупантамі, не адноўлена); да 1981 года вёска Глебава Паляна (зараз не існуе).
Катавіцкае ваяводства
Катавіцкае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя часы:
Табун (значэнні)
Табу́н:
Валуціна
Валуціна (Валутино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 635 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 2 км на ўсход ад Смаленска, за 2,5 км на поўдзень ад аўтадарогі Смаленск — Дарагабуж — Вязьма — Зубцоў, на беразе ракі Калодня. За 2 км на захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
7 (19) жніўня 1812 года каля вёскі адбылося абарончая бітва рускага ар’ергарда супраць французаў. У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Пружанскі павет (1921—1940)
Пружа́нскі павет (Powiat prużański) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Палескага ваяводства Польскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — мястэчка Пружаны.
Гісторыя
12 снежня 1920 года гміны Белавежа, Масева і Сухопаль перададзены ў склад навастворанага Белавежскага павета.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора ў складзе Заходняй Беларусі адышоў да Польшчы. Утвораны 1 сакавіка 1921 года. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР Пружанскі павет года ўвайшоў у склад Брэсцкай вобласці. года скасаваны, на яго тэрыторыі ўтвораны Пружанскі і іншыя раёны.
Складаўся з 17 вясковых гмін (8 у 1939) і 3 мястэчкаў. Агульная плошча павета — 2644 км², насельніцтва — 108 600 чалавек, шчыльнасць — 41 чал. на км².
Арктын
Арктын (Ἀρκτῖνος; 775 г. да н.э. — 741 г. да н.э.) — легендарны грэчаскі паэт з Мілета, якому прыпісваюць аўтарства эпічных паэм «Эфіяпіда» і «Аблога Троі».
Арктын паходзіў з сям'і Тэлея з іанійскага роду Наўтэяў. Іаан Цэцыс, які жыў у XII ст., паведамляў, што ён з'яўляўся вучнем Гамера. Адна з легенд прыпісвае Арктыну пройгрыш у паэтычным спаборніцтве з Лесхам.
Вадамерка сажалкавая
Вадамерка сажалкавая  (Gerris lacustris) — від паўцвердакрылых насякомых роду  сямейства. Упершыню апісаны ў 1758 годзе шведскім сістэматыкам Карлам Лінеем.
Апісанне і экалогія
Драпежнае насякомае каля 15 мм у даўжыню. Цела тонкае, буравата-шэрага адцення. Галава невялікая, з буйнымі вачыма. На канцах ног маюцца адчувальныя валасінкі, якія рэагуюць на рабізну на вадзе. , выкарыстоўваючы заднія ногі як рулі; пярэднімі ж нагамі клоп захоплівае памерлых або патрапіўшых у ваду насякомых, якімі сілкуецца. Адчуваючы небяспеку, насякомае здольна хутка адскокваць ад раздражняльніка. Мае крылы.
Вадамерка сажалкавая можа сустракацца на вадаёмах з ранняй вясны да восені. Восенню ляцяць на зімоўку; групы зімуючых насякомых можна выявіць у абароненых месцах (напрыклад, у гаспадарчых пабудовах).
Выпрата
Выпра́та, Малінаўка , Вяпратка  — рака ў Лагойскім і Вілейскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ілія (басейн Віліі).
Даўжыня ракі 19 км, 14 км з іх у Лагойскім раёне. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,5 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 2 км у напрамку на захад ад вёскі Вяпраты Лагойскага раёна. Упадае ў Ілію за 2 км на поўнач ад вёскі Сакалоўка Вілейскага раёна. Вадазбор на заходніх схілах Мінскага ўзвышша. Азёрнасць вадазбору 1 %. Каля вёсак Вяпраты, Калачы, Сакалоўка на рацэ сажалкі.
Лаўстыкі
Лаўсты́кі (, Лавстыки) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Гідраграфія
На захадзе меліярацыйны канал.
Экалогія і прырода
На ўсходзе мяжуе з лесам.
Транспартная сетка
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капаткевічы.
Інфармацыя
Планоўка складаецца з трох кароткіх, шчыльна паміж сабой пастаўленых мерыдыянальных вуліц, забудаваных драўлянымі сядзібамі. У складзе КСУП «Саўгас «Акцябрскі», малочнатаварная ферма. Клуб, бібліятэка.
Гісторыя
У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты напачатку красавіка 1942 года цалкам спалілі вёску, расстралялі і спалілі больш за 800 жыхароў, у тым ліку з іншых вёсак (пахаваны ў магілах ахвяр фашызму ў цэнтры вёсцы і ў 0,2 км на паўднёвы захад ад яе). 30 жыхароў загінулі на фронце.
Археазаалогія ў Беларусі
Археазаалогія ў Беларусі
Рэшткі млекакормячых з археалагічных помнікаў Беларусі ад палеаліту да сярэдневякоўя з 1930-х гадоў вывучалі расійскія даследчыкі В. Я. Гарут, В. І. Громаў, І. Г. Проніна, В. І. Цалкін. Косці птушак ідэнтыфікавалі К. Я. Анціпіна, М. І. Бурчак-Абрамовіч, А. М. Дарафееў, Н. У. Зелянкоў,.
Працы па вызначэнні рэшткаў жывёл з раскопак 1950-х гадоў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі наладзіла В. В. Шчаглова, з сярэдзіны 1970-х гадоў вывучэнне калекцый праводзіла Н. П. Александровіч, з канца 1990-х гадоў працуюць В. А. Блашко, А. А. Разлуцкая.
Вызначэнні фаўны з помнікаў археалогіі рабілі В. І. Бібікава, А. М. Жураўлёў, А. Д. Пісаненка, Л. М. Рэкавец, Н. М. Сілёнак, палеантолагі П. Ф. Каліноўскі, А. М. Матузка, герпетолаг В. А. Бахараў, іхтыяфауны — Э. А. Ляшкевіч.
Жан-Батыст Гроз
Жан-Батыст Гроз (Jean-Baptiste Greuze;, Турню, Бургундыя — , ) — французскі жывапісец і малявальшчык, акадэмік Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры (з 1767; асацыіраваны член з 1755); адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў мастацтва эпохі Асветы.
Бухаўка (Смаленскі раён)
Бухаўка (Буховка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Жан-Батыст Гроз
Біяграфія
Жан-Батыст Гроз нарадзіўся ў Турню, гандлёвым мястэчку ў Бургундыі ў 1725 годзе. У раннім узросце праявіў талент да малявання. Яго здольнасці былі заахвочаны ліёнскім мастаком Шарлем Грандонам, які карыстаўся значнай рэпутацыяй. Бацька Гроза быў супраць таго, каб яго сын стаў мастаком, але Грандон пераканаў яго саступіць жаданням Жана-Батыста.
Бухаўка (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 8 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Калодня. За 9 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Жан-Батыст Гроз
Біяграфія
Першапачаткова вучыўся ў Ліёне пад кіраўніцтвам Грандона, потым у парыжскай Акадэміі мастацтваў. Першым яго творам была карціна «Бацька сямейства, які тлумачыць сваім дзецям Біблію».
Бухаўка (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Жан-Батыст Гроз
Біяграфія
Стаўшы ў 1769 годзе акадэмікам, задумаў прысвяціць сябе гістарычнаму жывапісу і з гэтай мэтай адправіўся ў Рым. Пасля вяртання ў Парыж выставіў карціну «Поўнач і Каракала», якая не мела ніякага поспеху. Вярнуўшыся да бытавога жанру, Гроз неўзабаве заваяваў сабе адно з першых месцаў.
Бухаўка (Смаленскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Жан-Батыст Гроз
Біяграфія
Падчас французскай рэвалюцыі Гроз жыў адасоблена і не ўмешваўся ў палітыку. Гроз таксама быў масонам і ўваходзіў у найвялікшую масонскую ложу «Дзевяць Сясцёр».
Яго дачка Ганна-Жэнеўева Гроз таксама стала мастачкай. Карціны: «Разбіты збан».
Фасген
Фасген (COCl2) — дыхлорангідрыд вугвльнай кіслаты. Бясколерны газ з пахам гнілога сена.
Тэмпература плаўлення −118 °C, тэмпература кіпення 8,2 °C, шчыльнасць (пры 0 °C) 1420 кг/м².
Атрымліваюць пры ўзаемадзеянні вокісу вугляроду з хлорам. Выкарыстоўваюць у арганічным сінтэзе.
Фасген з’яўляецца баявым атрутным рэчывам удушлівага дзеяння, упершыню выкарыстаны ў 1-ую сусветную вайну. Вельмі небяспечны з-за таго, што сімптомы атручвання з’яўляюцца пасля латэнтнага перыяду, які складае ад 30 мінут да 72 гадзін.
Назва
Некаторыя гандлёвыя маркі і сінонімы назвы:
Катавіцкае ваяводства (1950—1975)
Катавіцкае ваяводства (Województwo katowickie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў Польшчы ў 1950—1975 гадах. Сядзібай ваяводскіх улад быў горад Катавіцы.
З 1953 па 1956 гады называлася Сталінагрудскім ваяводствам (калі горад Катавіцы меў назву Сталінагруд — у гонар Іосіфа Сталіна).
Утворана ў выніку падзелу Сілезскага ваяводства (таксама вядомага як Сілезска-Дамброўскага ваяводства) на Катавіцкае ваяводства (да якога былі далучаны сам горад Катавіцы і Чэнстахоўскі павет) і Апольскае ваяводства.
У 1974 годзе насельніцтва ваяводства складала 3 910 327 асоб (больш за 78 % насельніцтва пражывала ў гарадах).
У выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1975 годзе яго тэрыторыя была значна скарочана, у паўночнай частцы ўтварылася Чэнстахоўскае ваяводства, а з паўднёвай — Бельскае ваяводства.
Санберы
Сінонім: (Solanum scabrum × Solanum villosum).
Апісанне
Выведзены у 1905 годзе скрыжаваннем нясмачных неядавітых раслін —  (забяспечыў ураджайнасць, дэкаратыўнасць, буйнаплоднасць ягад) і  (даў ядомасць, смак пры гатаванні). Быў ім названы сонечнай ягадай або санберы.
Куст магутны, вышынёй 70-90 см.
Гевіна
Гевіна (Гевино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кошчынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 20 жыхароў (2007).
Санберы
Выкарыстанне
З ягад робяць варэнне, джэмы, агароднінную ікру, начынне для пірагоў і варэнікаў, цукаты, мармелады, жэле, віно, сушаць на зіму.
Гевіна
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 4 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Сож. За 11 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Схул
У пячоры Схул сяліліся напераменку то неандэртальцы (да 130 і 65-47 тыс. гадоў назад), то чалавек разумны (130-80 і пасля гадоў таму). Пячора была заселеная ў перыяд сярэдняга палеаліту, 200-45 тыс. гадоў назад.
Рэшткі, знойдзеныя ў пячоры Схул, разам з выяўленымі ў іншых пячорах у запаведніку Нахаль-Меарот (Вадзі-эль-Мугара) і ў пячоры, былі класіфікаваны ў 1939 годзе і Тэадорам Мак-Кощнам як від  — нашчадак Homo heidelbergensis.
Надпяточная костка СхулIV узростам 100 тыс. гадоў мае марфалагічнае падабенства з тараннай (надпятачнай) косткай гамінідаў з сібірскай Байгары узростам 43 тыс. гадоў. Патылічная костка, выяўленая на востраве Мероўскі ў Саратаўскай вобласці, мае падабенства з архаічным сапіенсам Схул V.
Жуль Ардуэн-Мансар
Жуль Ардуэн-Мансар (Jules Hardouin-Mansart, народжаны Жуль Ардуэн; 1646—1708) — французскі дойлід, прыдворны архітэктар Людовіка XIV, траюрадны пляменнік Франсуа Мансара, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў стылю барока ў французскай архітэктуры.
Біяграфія
Жуль Ардуэн нарадзіўся 16 красавіка 1646 года ў Марлі. Вучыўся дойлідству ў Лібераля Бруана — архітэктара, вядомага стварэннем Гатэля інвалідаў у Парыжы. Акрамя таго, Жуль атрымаў у спадчыну калекцыю планаў і чарцяжоў свайго знакамітага стрыечнага дзеда Ф. Мансара. Заадно ўзяў сабе і яго прозвішча, якое стала моцнай гандлёвай маркай.
Кар'еру самастойнага архітэктара Ардуэн-Мансар пачаў з праекта палаца дэ Кланьі для мадам дэ Мантэспан. Праца была заўважана пры двары, што дапамагло маладому дойліду пайсці ўгару. Службу пры двары Людовіка XIV Жуль пачаў з праекта па пашырэнні палаца ў Сен-Жэрмен-ан-Ле, затым завяршыў будаўніцтва Вялікага Трыянона і першай каралеўскай царквы Нотр-Дам (Царква Багародзіцы) у Версалі. Самымі вядомымі тварэннямі Ардуэн-Мансара сталі такія парыжскія славутасці, як Сабор Дому інвалідаў (1693—1706), а таксама комплексы плошча Перамог (пач. у 1684 г.) і Вандомская плошча (пач. у 1698 г.).
Архітэктар сканаў 11 мая 1708 г.
У гонар Ардуэн-Мансара названы кратар на Меркурыі.
Каралеўскі палац у Аранхуэсе
Каралеўскі палац у Аранхуэсе (Palacio Real de Aranjuez) — загарадная рэзідэнцыя іспанскіх каралёў, размешчаная ў 48 км да поўдня ад Мадрыда.
Будавалася на працягу ўсяго XVII стагоддзя, у значнай ступені — як «іспанскі адказ» Версалю, прычым канчатковы выгляд палаца мае мала агульнага з праектам, ухваленым яшчэ Філіпам II. Вакол палаца раскінуўся вялікі парк, на тэрыторыі якога выстаўлены, апроч іншага, лодкі, на якіх члены каралеўскага прозвішча любілі катацца па рацэ Таха. Філіп II даручыў будаўніцтва палаца архітэктару Хуану Баўтысце дэ Таледа, якога пасля змяніў Хуан дэ Эрэра, які меў ужо за плячамі досвед узвядзення Эскарыяла.
З прыходам да ўлады Бурбонаў летняя рэзідэнцыя іспанскага двара пераехала ў палац Ла-Гранха ў Сан-Ільдэфонса. У 2001 г. палацава-паркавы комплекс у Аранхуэсе ўвайшоў у лік помнікаў Сусветнай спадчыны.
Фотаметрыя
Фотаметрыя (літаральна «вымярэнне святла») — вымярэнне інтэнсіўнасці светлавога патоку, які прыходзіць ад крыніцы прамяністай энергіі, у т. л., ад нябесных целаў. Звычайна падзяляецца на кропкавую і паверхневую. Асноўнай велічынёй з'яўляецца светлавы паток.
Кропкавая фотаметрыя займаецца вымярэннем бляску зорак і іншых кропкавых крыніц святла (астэроідаў, спадарожнікаў планет, ядраў камет, штучных спадарожнікаў Зямлі, таксама планет).
Паверхневая фотаметрыя вывучае яркасць паверхняў, якія свецяцца або асветлены (паверхні Сонца, Месяца, планет, камет, туманнасцей).
Паводле тыпу прыймальніка выпрамянення падзяляецца на візуальную, фатаграфічную, фотаэлектрычную і інш.
Кожнаму селектыўнаму прыймальніку радыяцыі адпавядае пэўная фотаметрычная сістэма, аснаваная на здольнасцях прыймальніка рэагаваць на выпрамяненне розных даўжыняў хваль, напрыклад: візуальная; фатаграфічная; жоўтая (V); сіняя (B); ультрафіялетавая (U); баламетрычная.
Гараны (Кошчынскае сельскае паселішча)
Гараны (Горяны) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кошчынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 35 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 1,5 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Сож. За 10 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ціхан Мікалаевіч Хрэннікаў
Ціхан Мікалаевіч Хрэннікаў (Ти́хон Никола́евич Хре́нников; 28 траўня (10 чэрвеня) 1913, Ялец, Арлоўская губерня —, ) — савецкі і расійскі кампазітар, піяніст, педагог, музычна-грамадскі дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1973), народны артыст СССР (1963), лаўрэат Ленінскай прэміі (1974), трох Сталінскіх прэмій II ступені (1942, 1946, 1952), Дзяржаўнай прэміі СССР (1967) і Дзяржаўнай прэміі. М. І. Глінкі (1979). Кавалер чатырох ордэнаў Леніна (1963, 1971, 1973, 1983).
Аўтар 8 опер, 5 балетаў, 3 сімфоніі, 9 інструментальных канцэртаў, музыкі для 30 кінафільмаў, шматлікіх твораў камернай, вакальнай і праграмнай музыкі і музыкі для тэатральных пастановак.
Вараб’і (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 39 км на паўночны захад ад Смаленска, за 5 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Строчанка. За 28 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Асэб
Асэб - горад у Эрытрэі. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Дэбуб-Кэй-Бахры. Насельніцтва - 94 859 чалавек ​​(на 2010 год). Раён Асэба стаў першай італьянскай тэрыторыяй ва Усходняй Афрыцы (з 1869, канчаткова з 1882 года). У выніку пашырэння гэтай тэрыторыі і была створана італьянская калонія Эрытрэя.
У 1998-2000 гадах за ўладанне асэбскім портам паміж Эрытрэяй і Эфіопіяй вялася вайна. Горад і порт Асэб знаходзіцца на крайнім паўднёвым усходзе Эрытрэі, на ўзбярэжжы Чырвонага мора, за 480 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы краіны Асмэры.
Лескі (Акцябрскі раён)
Ле́скі (, Лески) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 3 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 233 км ад Гомеля, 6 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з прасталінейнай вуліцы ўздоўж аўтадарогі, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, забудаванай рэдка драўлянымі сядзібамі. Клуб, крама.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні, належала князю С. К. Панятоўскаму. На той час у вёсцы было 5 дымоў, 15 асоб мужчынскага полу і 11 жаночага. У XIX стагоддзі ў складзе маёнтка Рудабелка, што належаў Лапам, затым уладанне барона А. Я. Урангеля, з 1874 года — генерал-маёра О. Ф. Ліліенфельда. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. У 1913 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа.
У 1930 годзе арганізаваны калгас, працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 6 двароў і забілі 42 жыхары. 25 жыхароў загінулі на фронце.
1923 год у гісторыі тэатра
1923 год быў адзначаны шэрагам тэатральных падзей.
Феліс Міелі
Фе́ліс Міе́лі Венера́нду (Félix Miéli Venerando;,  — ) — бразільскі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1970 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.
Allium albovianum
Allium albovianum — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Грузіі.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Эндэмік Грузіі (Самэгрэла).
Насяляе вапняк; альпійскі пояс.
Парыжская нацыянальная опера
Парыжская нацыянальная о́пера, часцей скарочана Парыжская опера (Opéra National de Paris, Opéra de Paris) — дзяржаўная ўстанова ў французскай сталіцы, якая займаецца развіццём опернага, балетнага і класічнага музычнага мастацтва.
У цяперашні час Парыжская нацыянальная опера валодае двума тэатральнымі будынкамі — Операй Гарнье і Операй Бастыліі:
З узвядзеннем будынка тэатра Бастыліі ў першым будынку ставяцца пераважна балеты і класічныя оперы.
Полацкі веснік
«Полацкі веснік» — раённая газета Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Выдаецца з 1917 года. Заснавальнікі: Полацкі раённы выканаўчы камітэт і Полацкі раённы Савет дэпутатаў.
Гісторыя
Сваё існаванне полацкая газета пачала на хвалі Лютаўскай рэвалюцыі ў Расіі. Першы нумар «Рэвалюцыйнага голаса» выйшаў 17 красавіка 1917 года. Праз нейкі час газета была закрыта.
З канца лістапада 1917 года армейская і гарадская партыйная арганізацыі, армейскі камітэт і Полацкі Савет дэпутатаў наладзілі сумесную працу. Звесткі пра іх дзейнасць друкавала газета «Известия Вонно-революционного комитета III Армии».
26 снежня 1917 года быў расфарміраваны ВРК. Замест яго быў створаны прэзідыум Выканаўчага бюро армейскага Савета. Газета ўжо выйшла пад новай назвай — «Известия армейского Совета солдатских депутатов III Армии».
У канцы снежня адбылося аб’яднанне Савета рабочых салдатскіх дэпутатаў з Саветам сялянскіх дэпутатаў. Друкаваным органам аб’яднанага Савета стала былая газета «Известия армейского Совета солдатских депутатов III Армии», першы нумар якой выйшаў 1 студзеня 1918 года пад назвай «Известия Армейского совета солдатских депутатов III Армии, Полоцкого Совета рабочих, солдатских и крестьянских депутатов».
У выніку наступальных аперацый на ўсходнім напрамку 25 лютага 1918 года ў горад увайшлі немцы, і газета прыпыніла свой выпуск. Пасля вызвалення горада, у лістападзе 1918 года, газета аднавіла выпуск. Першы нумар полацкай «Красной газеты» выйшаў 22 лістапада.
З 24 нумара газета стала выхадзіць пад назвай — «Известия Полоцкого уездного совета рабочих, крестьянских, батрацких и красноармейских депутатов».
Пасля акупацыі польскімі войскамі ў 1919 годзе рэдакцыя полацкай газеты разам з неабходным абсталяваннем была эвакуіравана на станцыю Дрэтунь. І пад новай назвай — «Октябрьское эхо» — пачала выходзіць з восені 1919 года. У 1922 годзе полацкая газета бярэ сабе новую назву. Першы нумар «Красного знамени» выйшаў у студзені.
З 16 верасня 1924 года газета пачала выходзіць пад назвай «Полоцкий пахарь» як орган Полацкай акругі, утворанай 17 ліпеня 1924 года.
З 2 лютага 1926 года газета атрымала новую назву «Чырвоная Полаччына». Яна друкавалася на беларускай мове чатырохпалосным фарматам. Тут працавалі Пятрусь Броўка, Эдуард Самуйлёнак, Тарас Хадкевіч. У «Чырвонай Полаччыне» друкавалі свае творы Янка Скрыган, Андрэй Александровіч, Анатоль Астрэйка, Алесь Звонак.
У чэрвені 1935 года нанава была створана Полацкая акруга. Акруговай газетай стала пераемніца «Чырвонай Полаччыны» — «Бальшавік Полаччыны». Першы нумар пад такой назвай выйшаў 1 студзеня 1936 года.
У лютым 1938 года акруга была скасавана, Полацкі раён увайшоў у склад Віцебскай вобласці БССР. З 4 красавіка 1938 года газета выхадзіла пад назвай «Большэвіцкі шлях».
У часы вайны газета не выдавалася. З восені 1944 года, пасля ўтварэння Полацкай вобласці, газета выхадзіла пад назвай «Большэвіцкі сцяг».
З 1991 года газета стала называцца «Полацкі веснік».
Эфіяпіда
Эфіяпі́да (Αἰθιοπίς) — старажытнагрэчаская паэма, частка эпічнага цыклу пра падзеі Траянскай вайны. Аўтарства прыпісваецца паэту Арктыну (VIII ст. да н. э.).
Крыніцы
Эфіяпіда з'яўляецца працягам Іліяды. Яна атрымала сваю назву дзякуючы Мемнану, аднаму з яе галоўных герояў, эфіопскаму саюзніку траянцаў. Яна складалася з 5 частак. Захавалася ў некалькіх фрагментах. Найбольш змястоўны пераказ належыць Еўтыхію Проклу (II ст.).
Фелікс IV
Фелікс IV (III) — Папа Рымскі (526—530), святы.
Эфіяпіда
Змест
Пасля смерці Гектара на дапамогу траянцам прыходзіць Пентэсілея, валадарка амазонак. Яна забівае Махаона, Падарка і некалькі іншых славутых грэчаскіх воінаў, аднак у выніку сама гіне ад рукі Ахіла. Тэрсіт насміхаецца з Ахіла, быццам бы ён закахаўся ў Пентэсілею, і Ахіл забівае яго. Гэта выклікае незадаволенасць сярод грэкаў, і Ахіл вымушаны адплыць на Лесбас, каб прынесці ахвяры багам і такім чынам ачысціцца ад забойства Тэрсіта.
У траянцаў з'яўляецца новы магутны саюзнік Мемнан, валадар эфіопаў. Падобна Ахілу, ён мае боскае паходжанне і носіць даспехі, зробленыя Гефестам, якія робяць яго недатыкальным. Фетыда дае параду Ахілу не ўступаць у прамую бойку з Мемнанам. Спачатку Ахіл дзейнічае па парадзе маці. Але ў бітве Мемнан забівае Антылоха, блізкага сябра Ахіла. Ахіл уступае ў прамы бой з ворагам. На грэчаскіх пасудзінах гэты момант часцяком суправаджаецца выявай вагаў, быццам бы Зеўс узважваў, хто з герояў павінен перамагчы. Ахіл цяжка раніць эфіопа. Эас, маці Мемнана, дамагаецца, каб Зеўс даў яе сыну неўміручасць. Але Ахіл атрымоўвае перамогу. Паліксена прапануе Ахілу перамовы, падчас якіх выведвае сакрэт яго магчымай паразы. Гэтым карыстаецца Парыс, каб трапіць стралой у пяту Ахіла і такім чынам забіць яго.
Фелікс IV
Імаверна перабудаваў і прысвяціў базіліку ў цэнтры Рыма Св. Казьму і Даміяну.
Буценіна
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 8 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 0,1 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Серабранка. За 5 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Крысціна Юханесан
Крысціна Юханесан (Christina Johannesson, ) — шведскі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Каралеўства Швецыя ў Рэспубліцы Беларусь (з 4 верасня 2017 года).
Біяграфія
Працавала ў генеральным консульстве Швецыі ў Санкт-Пецярбургу, Пасольстве Швецыі ў Расійскай Федэрацыі, прадстаўніцтве Швецыі пры Еўрасаюзе ў Бруселі.
2 кастрычніка 2017 года Крысціна Юханесан уручыла даверчыя граматы Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь Аляксандру Лукашэнку.
Валодае англійскай, рускай і беларускай мовамі.
Іцхак Бен-Цві
Іцха́к Бэн-Цві (іўр. ‏יצחק בן צבי‏‎), імя пры нараджэнні — Ісаак (Іцхок) Шымшылевіч (ідыш ‏יצחק שימשעלע‏8,42, 2; — 23 красавіка 1963, Іерусалім, Ізраіль) — ізраільскі дзяржаўны, палітычны і грамадскі дзеяч, другі прэзідэнт Дзяржавы Ізраіль (1952—1963). Адзін з заснавальнікаў дзяржавы Ізраіль.
Вэйхероўскі павет
Вэйхероўскі павет (Powiat wejherowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Паморскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Вэйхерова. Займае плошчу 1285,25 км². Насельніцтва павета складае 217 тыс. чалавек (на 2018 год).
Opus interrasile
Opus interrasile, літ. «праца, паголеная або саскрабаная прамежкава»  — гэта тэхніка ажурнай апрацоўкі металу з праколамі, вынайдзеная ў III стагоддзі нашай эры, якая засталася папулярнай у візантыйскіх ювелірных вырабах. Спосаб быў распрацаваны і папулярызаваўся ў Рыме, дзе металапрацоўшчыкі выкарыстоўвалі яго для вырабу арабескаў і іншых падобных канструкцый. Тэхніка прадугледжвае прабіванне адтулін у метале для імітацыі рашэцістых узораў, ажурных залатых упрыгажэнняў і гэтак далей. На метале часта малявалі ўзоры, а затым рознымі інструментамі здымалі патрэбныя кавалкі.
Тэхніку ўмоўна можна назваць ажурнай або праколатай працай. Эквівалентная тэхніка ў Японіі называецца і сустракаецца ў.
Фарэрскія астравы
Фарэрскія астравы (Føroyar) — група астравоў у Паўночнай Еўропе, змешчаных між Нарвежскім морам і паўночнай часткай Атлантычнага акіяну, амаль на паўдарозе між Ісландыяй і Нарвегіяй, што з’яўляе стратэгічна важную пазіцыю на марскіх шляхах Атлантыкі. Фарэрскія астравы ўтвараюць заморскую самакіроўную тэрыторыю ў складзе Каралеўства Даніі. Адміністрацыйны цэнтр — Торсхаўн. Насельніцтва 47,3 тыс. чалавек (ліпень 2006).
Геаграфія
Фарэрскія астравы — выступаючыя з акіяна часткі падводнага хрыбта Уайвіла Томсана, які злучае Грэнландыю цераз Ісландыю з Шатландыяй. Гэты хрыбет размяжоўвае басейны Атлантычнага і Паўночнага Ледавітага акіянаў, і Фарэры знаходзяцца як раз на мяжы абоіх.
Архіпелаг прасціраецца з поўначы на поўдзень на 113 км, а з захаду на ўсход — на 75 км. Агульная плошча км². Усяго архіпелаг уключае 24 астравы, найбольшыя з іх — Стрэймай, Эстурой, Вагар і Сувурой.
Усе астравы вулканічнага паходжання і складзены пераважна з базальтаў і туфаў, што ўтвараюць плато, над якімі ўзвышаюцца завостраныя грабяні. Вышыня дасягае 882 м. Шматлікія фіёрды. Карысныя выкапні: буры вугаль, торф, базальт.
Клімат астравоў марскі з невялікай розніцай паміж тэмпературамі летам і зімой. Характэрна ветранае дажджлівае надвор’е, туманы. Сярэдняя тэмпература самага халоднага месяца — сакавіка 3 °С, самага цёплага — ліпеня 10 °С. Для клімата архіпелага характэрныя дажджы на працягу ўсяго года, моцныя вятры, асабліва зімой, вялікая вільготнасць паветра, туманы. За год выпадае ў сярэднім каля мм ападкаў. Зімою яны выпадаюць часцей за ўсё ў выглядзе ліўняў. Снег, як правіла, растае на працягу некалькіх дзён, хоць на вяршынях трымаецца аж да наступлення вясны.
На Фарэрах няма лясоў, трапляюцца толькі карлікавая вярба, нізкарослы хвойнік, верас ды чарніцы. Сустракаюцца лугі, тарфянікі, верасоўнікі. Паўднёвыя схілы плато і рачныя даліны ўкрыты травяністай расліннасцю. На скалах нічога не расце акрамя імхоў і лішайнікаў.
Прыродныя рэсурсы: рыба і морапрадукты, гідраэлектраэнергія, магчыма, нафта і газ (на кантынентальным шэльфе). Эканоміка ў значнай ступені залежыць ад рыбалоўства. Ёсць гандлёвы флот, 18 караблёў (2006). Транспарт: 458 км дарог (2003), 1 аэрапорт.
Гісторыя
Астравы заселеныя вікінгамі-пасяленцамі з IX стагоддзя, з XIV стагоддзя палітычна звязаныя з Каралеўствам Даніі, з 1948 года — «заморская самакіроўная тэрыторыя» Даніі (адміністрацыйны цэнтр — Торсхаўн).
Дзяржаўны лад
Адміністрацыйны падзел: 34 муніцыпалітэты.
Эканоміка
Важнейшая галіна гаспадаркі — рыбалоўства. Развіваецца авечкагадоўля. Вядзецца традыцыйны промысел кітоў, грындаў і дэльфінаў.
Зямлі, прыдатнай для засялення і земляробства, мала, амаль уся яна абмежавана прыбярэжнымі нізінамі.
Усходнеафрыканская кампанія Першай сусветнай вайны
Перадгісторыя
Яшчэ ў 1885 годзе быў падпісаны Кангалезскі акт, у адпаведнасці з якім каланіяльныя ўладанні павінны былі захоўваць нейтралітэт у выпадку вайны ў Еўропе. Таму губернатар Брытанскай Усходняй Афрыкі сэр Хенры Конуэй Белфілд і губернатар Германскай Усходняй Афрыкі Хайнрых Шне спадзяваліся, што ім не прыйдзецца ваяваць адзін з адным, тым больш, што і асаблівых войскаў у калоніях не было — толькі па пары тысяч афрыканскіх салдат пад камандаваннем еўрапейскіх афіцэраў, служачых для аховы межаў і падаўлення мясцовых паўстанняў.
1914—1915
8 жніўня два брытанскіх крэйсеры абстралялі Дар-эс-Салам, парушыўшы тым самым нейтралітэт калоній. Камандуючы войскамі Германскай Усходняй Афрыкі Паўль фон Летаў-Форбек вырашыў, што яго асноўнай задачай у вайне будзе адцягванне на сябе як мага большай колькасці войскаў, якія ў адваротным выпадку могуць быць перакінутыя на еўрапейскі тэатр ваенных дзеянняў. Так як было відавочна, што, дзякуючы панаванню Антанты ў Індыйскім акіяне, калонія будзе рана ці позна акупаваная праціўнікам, то ён вырашыў, што неабходна прыняць за аснову тактыку партызанскай вайны, а каб як мага даўжэй адцягнуць з’яўленне войскаў непрыяцеля на сваёй тэрыторыі — адразу перанесці вайну за межы калоніі, тым больш, што даволі блізка да мяжы праходзіла асноўная транспартная артэрыя брытанцаў — Угандыйская чыгунка.
Ужо 15 жніўня 1914 года германскія каланіяльныя войскі ўварваліся на брытанскую тэрыторыю і занялі Тавету ў раёне гары Кіліманджара. Брытанцы, карыстаючыся панаваннем на моры, пачалі блакаваць узбярэжжа і спешна перавозіць у Афрыку індыйскія войскі, што якраз і адпавядала намерам немцаў адцягнуць іх ад удзелу ў Еўрапейскай вайне. 3—5 лістапада брытанцы паспрабавалі захапіць Танга (пачатковы пункт Паўночнай чыгункі Танганьікі), але дэсант быў разбіты і яго прыйшлося эвакуіраваць.
Пасля пачатку вайны ў Індыйскім акіяне разгарнуў крэйсерскую вайну германскі рэйдэр «Кёнігсберг», база для якога была пабудавана ў вусце ракі Руфіджы. Пасля таго, як яна была выяўленая брытанцамі, яны яе блакавалі, але разгалінаваная дэльта з зарослымі джунглямі астравамі дала германцам выдатныя магчымасці для абароны, і брытанцам для знішчэння рэйдэра давялося правесці ў 1915 годзе працяглую ваенную аперацыю.
1916
У 1916 годзе брытанскія войскі ў Усходняй Афрыцы атрымалі значныя падмацаванні і перайшлі ў наступленне. Пасля некалькіх баёў германскія часці былі вымушаныя пакінуць раён Паўночнай чыгункі і адступіць да Цэнтральнай чыгункі. На працягу лета брытанцы занялі Цэнтральную чыгунку, і германскія часці адступілі да ракі Руфіджы, дзе абараняліся некалькі месяцаў нягледзячы на брытанскі дэсант у вусце ракі і спробу партугальцаў атакаваць з поўдня. На захадзе калоніі германскія часці паспяхова абараняліся супраць брытанцаў і галандцаў, і толькі ў канцы года адышлі ў раён Махенге.
1917—1918
Так як асноўная частка Германскай Усходняй Афрыкі была страчана, Паўль фон Летаў-Форбек вырашыў перанесці вайну ў Партугальскую Афрыку, дзе спадзяваўся сустрэць слабы супраціў і знайсці вялікія запасы харчавання. У другой палове года германскія войскі пераправіліся праз раку Ровума і ўступілі на партугальскую тэрыторыю.
Да лютага 1918 года германскія часці дайшлі да Нанунгну ў цэнтры Мазамбіка, і адтуль сталі здзяйсняць рэйды за харчаваннем і боепрыпасамі. Пад ціскам брытанскіх войскаў ад узбярэжжа і ад возера Ньяса германскім войскам давялося адступаць усё далей на поўдзень, адкідаючы па шляху нешматлікія партугальскія атрады. У пачатку ліпеня 1918 года германскія войскі атрымалі над англа-партугальскімі войскамі перамогу ў Намакуру на крайнім поўдні калоніі. Адсюль германскія войскі рушылі на паўночны ўсход, а затым, прайшоўшы ў верасні на ўсход ад возера Ньяса, 28 верасня вярнуліся да ракі Ровума, зноў апынуўшыся ў Германскай Усходняй Афрыцы. Абышоўшы возера Ньяса з поўначы 31 кастрычніка германскія войскі ўварваліся ў брытанскую Паўночную Радэзію, і 9 лістапада захапілі Касаму, дзе і атрымалі неўзабаве весткі аб заключэнні перамір’я.
Вынікі і наступствы
У цэлым германскія войскі ў Усходняй Афрыцы выканалі пастаўленую перад імі фон Летаў-Форбеком задачу, адцягнуўшы на сябе да 300 тысяч войскаў праціўніка. Умелыя дзеянні фон Летаў-Форбека прынеслі яму павагу праціўніка і зрабілі палкоўніка на радзіме нацыянальным героем. Ён апынуўся адным з нешматлікіх афіцэраў, якія засталіся ў шэрагах зрэзанай германскай арміі, аднак у сакавіку 1920 года быў звольнены за ўдзел у Капаўскім путчы.
Хлопчык, які глядзіць на Месяц
Хлопчык, які глядзіць на Месяц (Pojke som tittar på månen), або Жалезны хлопчык (Järnpojken) — помнік у Старым горадзе Стакгольма. Створаны скульптарам Лісам Эрыксанам і ўсталяваны ў 1967 годзе, помнік стаў самым маленькім у Швецыі: яго вышыня складае каля 15 см. Вядомы таксама пад народнай мянушкай Уле (Olle).
Помнік выраблены з пяшчанніку і каванага жалеза. Хлопчык, абняўшы калені, сядзіць на ложку, размешчаным на досыць шырокім пастаменце. Ён быў створаны Лісам Эрыксанам у 1954 годзе і адлюстроўвае ўспаміны скульптара аб сваім дзяцінстве, калі ён падчас бяссонных начэй сядзеў на ложку і глядзеў на Месяц за вакном.
Помнік знаходзіцца ў дворыку за будынкам Фінскай царквы (Finska kyrkan) і не заўсёды згадваецца ў даведніках аб горадзе, аднак карыстаецца нязменнай папулярнасцю сярод турыстаў. Лічыцца, што калі пагладзіць хлопчыка па галаве, гэта прынясе поспех і дапаможа жаданню здзейсніцца, у сувязі з чым, у хлопчыка бліскучая ад пастаянных дакрананняў галава. На пастамент помніка кідаюць манеткі або прысмакі, а сам помнік зімой нярэдка упрыгожваюць ў шапачкі і шалікі, звязаныя спецыяльна для жалезнага хлопчыка
Гарохаўка (Смаленскі раён)
Гарохаўка (Гороховка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхноўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 6 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Фантан Чатырох рэк
У 1644 г. Папа Інакенцій X вырашыў узвесці побач з сямейным палацам Памфілі егіпецкі абеліск, прывезены ў Рым імператарам Каракалам. Быў абвешчаны конкурс на лепшы праект, аднак вялікі Берніні не быў дапушчаны да ўдзелу з-за інтрыг ворагаў. Нягледзячы на гэта, Берніні падрыхтаваў праект фантана, які прадугледжваў размяшчэнне вакол абеліска статуй рачных багоў галоўных рэк чатырох частак свету (Ніла, Ганга, Дуная і Ла-Платы). Яго заступнік Людавізі, быўшы жанаты на пляменніцы Папы, паставіў макет фантана ў сталовай, дзе той абедаў. Інакенцій быў здзіўлены нечуванай патуль гармоніяй скульптуры і архітэктуры, адмяніў конкурс і загадаў Берніні без прамаруджання заняцца збудаваннем фантана.
Як і фантаны Трэві і Баркача, фантан Чатырох рэк сілкуецца вадой са старажытнага акведука Аква Вірга.
Артур Рэкхэм
Артур Рэкхэм (Arthur Rackham;, Лондан, Англія — , Сурэй, Англія) — англійскі ілюстратар, які праілюстраваў практычна ўсю класічную дзіцячую літаратуру на англійскай мове («», «Алісіны прыгоды ў дзівоснай краіне», «»), а таксама «Сон у летнюю ноч» Шэкспіра і некаторыя оперы Рыхарда Вагнера. Прадстаўнік. Неаднаразова ўдастайваўся залатых медалёў на. У 1914 годзе прайшла яго персанальная выстава ў Луўры.
Рэкхэм быў у першую чаргу бліскучым малявальшчыкам, аддаючы перавагу мудрагеліста выгінаючымся лініям пераплеценых галін, пеністых хваляў і чалавекападобных дрэў. Яго свет насяляюць дзіўныя стварэнні накшталт гномаў, эльфаў і фей, прычым у рысах некаторых угадваецца партрэтнае падабенства з аўтарам. Колеры змякчаныя і граюць падпарадкаваную ролю.
Прадстаўнік стылю мадэрн, Рэкхэм прызнаваў уплыў такіх ілюстратараў, як Джордж Крукшэнк і Обры Бёрдслі. У сваю чаргу, яго ўплыў адчуваецца ў ілюстрацыях, першых мультыплікацыйных фільмах Дыснея , у фільмах Ціма Бёртана (які абраў сваім лонданскім офісам былую кватэру Рэкхэма) і Гільерма дэль Тора (які кажа, што натхняўся малюнкамі Рэкхэма пры стварэнні «Лабірынта фаўна» ).
Allium alekii
Allium alekii — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Арменіі і паўночна-заходнім Іране.