cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сабор Святога Стэфана (Мец)
Архітэктура
Сабор Святога Стэфана узведзены ў стылі палымнеючай готыкі, з жоўтага вапняку, здабытага ў Латарынгіі, у камуне Мантуа-ла-Мантань. Планіроўка будынка характэрная для французскай готыкі: адносна кампактная форма з нязначнымі выступамі трансептаў і бакавых капліц. Сабор размешчаны на вяршыні пагорка над ракой Мозель, такое размяшчэнне абумовіла нестандартны напрамак галоўнай восі будынка: з паўночна-ўсходу на паўднёва-захад, замест класічнай восі ўсход-захад. Таксама, у адрозненне ад іншых французскі і нямецкіх гатычных сабораў, дзе маюцца тры парталы, увянчаныя акном-«ружай», і дзве вежы-званіцы, сабор у Мецы мае толькі адзін партал, на заходнім фасадзе, і дадатковы ўваход, так званы партал Найсвяцейшай Дзевы Марыі, з паўднёва-заходняга боку.
Неф сабора падтрымліваецца аркбутанамі, яго самая высокая кропка знаходзіцца на вышыні 41,41 метра, што робіць неф сабора Святога Стэфана адным з самых высокіх у свеце. Бакавыя нефы, вышыня якіх складае толькі 14,3 метра, кантрастуюць з высокім галоўным нефам, візуальна падкрэсліваючы яго вышыню і веліч. Такая асаблівасць архітэктуры сабора дазволіла вітражным майстрам ствараць высокія, падоўжаныя вітражы.
З паўднёвага боку сабора знаходзіцца вежа-званіца вышынёй 88 метраў — так званая tour de la Mutte «званіца ла Мют». Званіца была пабудавана ў XV стагоддзі і адрэстаўраваная ў XIX стагоддзі. Яе звон можна пачуць толькі ў выключных выпадках: падчас вялікіх святаў, калі ў горадзе пажар ці калі горад атакуюць ворагі. Апошні раз звон званіў у 1918 годзе, калі скончылася Першая сусветная вайна.
На паўночным баку сабора размешчана меншая, 69-метровая вежа-званіца дзю Шапітр (la tour du Chapitre). Ніжняя частка гэтай вежы была ўзведзена ў XIII стагоддзі, верхняя — у 1840—1843 гадах. На фасадзе вежы знаходзіцца вялікае распяцце працы скульптара Дзюжардэн, устаноўленае ў 1894 годзе, а ўнутры званіцы — пяць званоў розных гадоў.
Вітражы
Вітражы сабора Святога Стэфана належаць да розных эпох. Вітражы XIV стагоддзя стварыў Эрман фон Мюнстэр, гэтыя вітражы размешчаны на паўднёва-заходняй частцы сабора, у нартэксе. У XVI стагоддзі вітражы для сабора вырабляў майстар Валянцін Буш, яго працы можна ўбачыць у паўднёвым трансепце і ў амбулаторыі. У паўночным трансепце — вялікі вітраж працы Тэабальда з Ліксгейма. У бакавой капліцы Святых Таінстваў знаходзяцца вітражы працы Жака Віёна, а вітражы працы Марка Шагала размешчаны злева і справа ад паўночнага трансепта.
Фларэаль
Фларэа́ль (floréal, паводле floreus — квяцісты) — 8-ы месяц (20/21 красавіка — 19/20 мая) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.
Жужаль фіялетавы
Жужаль фіялетавы (Carabus violaceus) — від жукоў сямейства жужаляў.
Фларэаль
Як і ўсе месяцы французскага рэспубліканскага календара, складаўся з 30 дзён, якія падзяляліся на 3 дэкады. Кожны дзень меў назву сельскагаспадарчай расліны, акрамя пятага і дзясятага дзён, якія мелі назву свойскай жывёлы і сельскагаспадарчай прылады адпаведна.
Жужаль фіялетавы
Апісанне
Даўжыня 20-34 мм. Афарбоўка чорна-сіняя або фіялетавая, краі надкрылаў з яркай сіняй, зялёнай або медна-чырвонай аблямоўкай.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўропа (не вышэй за 70° пн.ш.). Вядомы таксама ў Заходняй Сібіры. Месцы пражывання — драбналістыя лясы. Жыве ў падсцілцы, пад апалай карой, ламаччам.
Асаблівасці біялогіі
Драпежнік-паліфаг. Паядае дажджавых чарвей, павукоў, лічынак, кукалак і імага каларадскага жука, вусеняў лугавога матылька, совак, маладых смаўжоў.
Від з асеннім тыпам размнажэння. Характарызуецца высокай актыўнасцю. На адкрытых месцах жукі актыўны толькі ўначы, на ўзлесках і ў насаджэннях - на змярканні і ўначы, іншы раз цэлыя суткі, але праз акрэсленыя прамежкі часу становіцца нерухомым. Зімуюць імага і лічынкі. Жукі ляцяць на святло.
Свяча (Нараўлянскі раён)
Свяча́ (, Свеча) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Чырвоны Востраў
Чырво́ны Во́страў (, Чирвоный Остров) — пасёлак у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
INRI
Акронім INRI (IESVS NAZARENVS REX IVDÆORVM) уяўляе сабой лацінскі надпіс, які абвяшчае «Ісус з Назарэта, Цар Іўдзейскі». У Евангеллі паводле Яна 19:20 гаворыцца, што гэты надпіс падчас распяцця Ісуса быў напісаны на трох мовах — іўрыце, латыні, і на грэчаскай. На грэчаскай версіі ΙΝΒΙ прадстаўляе. У Новым Запавеце Ісус згадваецца як Цар Іўдзейскі, як у пачатку Свайго жыцця, дык і ў канцы. У грэчаскай мове кайнэ Новага Запавету, напрыклад у Евангеллі паводле Яна 19:3, гэты тытул запісаны як.
Біблейскае апавяданне
У Новым Запавеце тытул «Цар Іўдзейскі» выкарыстоўваецца толькі ў язычнікаў, а менавіта мудрацоў, Понція Пілата, і рымскіх салдат. У адрозненне ад гэтага, яўрэйскія лідары выкарыстоўваюць пазначэнне «Цар Ізраільскі». Тым не менш, фраза таксама была перакладзена як Цар Іўдзейскі.
Абодва выкарыстання назвы прывялі да драматычных вынікаў згодна апісання Новага Запавету. Падчас нараджэння Ісуса ў Евангеллі паводле Матфея апавядаецца, што мудрацы, якія прыйшлі з усходу, называюць Ісуса «Цар Іўдзейскі», пасля чаго цар Ірад здзейсняе забойства немаўлят. У канцы апавядання ўсіх чатырох Евангелляў падчас апісання пакут Ісуса таксама выкарыстоўваецца тытул «Цар Іўдзейскі», што прыводзіць да абвінавачванняў супраць Ісуса, якія ў рэшце рэшт прыводзяць да Яго распяцця.
Чырвоны Прамень (Нараўлянскі раён)
Чырво́ны Праме́нь (, Чирвоный Промень) — пасёлак у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Талаская даліна
Тала́ская даліна — міжгорная катлавіна ў паўночнай частцы Цянь-Шаня, пераважна на тэрыторыі Кыргызстана.
Даліна размешчана паміж горнымі хрыбтамі Кіргізскі Алатау і Таласкі Алатау пераважна на вышынях 600—2000 метраў. Даўжыня даліны каля 250 км. Дно і схілы утвораны з пясчанікаў, сланцаў, вапнякоў з інтрузіямі граніту. Пераважаюць стэпавыя, сухастэпавыя і паўпустынныя ландшафты. На дне даліны, каля ракі Талас (працякае праз даліну) у месцах упадзення прытокаў — аазісы.
У ніжнім цячэнні ракі Талас пабудаваны плаціна і вадасховішча.
У даліне знаходзіцца горад Талас.
Царква на рове (Полацк)
Царква на рове — колішні праваслаўны храм у Полацку, якая размяшчалася на знешнем краю абарончага рова дзяцінца. Падчас раскопак была даследавана толькі ўсходняя частка царквы, ад якой засталіся падмуркі і падмурковыя равы.
Выяўленыя на іншым боку рова дзяцінца, г. зв. Чорнага ручая, пры археалагічных раскопках М. К. Каргера (1962, 1967), а затым П. А. Рапапорта (1976 і 1977) рэшткі храма атрымалі ўмоўную назву «Царква на рове». Помнік быў зрыты ў наш час пры будаўніцтве школы № 8, захаваліся толькі падмуркавыя равы і частка падмуркаў апсіды.
Даўжыня апсіды каля 7,5 м, шырыня — 7,1 м, шырыня сярэдняга нефа — 4,45 м. Рэшткаў мура не захавалася нідзе, аднак плінфы, якія знойдзены на месцы пабудовы, на пакатым боку маюць буйныя «княжацкія» знакі. Яны і знойдзены паблізу шыферны саркафаг сведчаць аб тым, што гэта была пахавальня кагосьці з нашчадкаў Усяслава Брачыславіча. Рапапорт, на падстваве знакаў на плінфе і па яе фармату, аднёс помнік да трэцяй — чацвёртай чвэрцях XII ст..
Паводле С. В. Тарасава, размяшчэнне храма на беразе Чорнага ручая каля падэшвы Верхняга замка тлумачыцца тым, што ён абслугоўваў патрэбы шматлікага гандлёвага люду каля гандлёва-вечавай плошчы Вялікага пасада на месцы падвоза грузаў з Дзвіны па прытоку ручая. Паводле аналізу корпуса пісьмовых і археалагічных крыніц XVI—XVII стст. Д. У. Дукам выказана меркаванне аб назве храма ў гонар Раства Хрыстова.
Дзева Марыя, якая корміць грудзьмі дзіця
Дзева Марыя, якая корміць грудзьмі дзіця (Virgo Lactans ці ) – найбольш старажытны тып адлюстравання Марыі і дзіця, які мае аналогіі яшчэ ў дахрысціянскім мастацтве. У рэнесансным жывапісе ён сустракаецца ў некалькіх версіях: Мадонна, якая сядзіць на троне або на зямлі (Мадонна Пакора), альбо якая стаіць. Гэтая тэма знікае з мастацтва пасля Трыдэнцкага сабору 1545–1563 гадоў, што забараніў празмерную аголенасць у адлюстраванні фігур святых.
Яраслаўская школа іканапісу
Яраслаўскі іканапіс зарадзіўся ў XII стагоддзі і дасягнуў свайго вышэйшага росквіту ў XVII—XVIII стагоддзях, калі Яраслаўль быў буйным эканамічным і культурным цэнтрам Расійскай дзяржавы. У гэты час у горадзе будуецца мноства выдатных храмаў, парафіяльных і манастырскіх, упрыгожаных іх роспісам і разьбянымі шмат'яруснымі іканастасамі. Ад гэтай эпохі захаваліся цэлыя комплексы твораў, звязаных з вядомымі архітэктурнымі помнікамі.
У фарміраванні мясцовай іканапіснай школы вялікую ролю адыгралі густы жыхароў пасадаў, на чые сродкі будаваліся многія цэрквы, яны ж вырашалі, каму даручыць напісанне ікон, заказчыку належала важнае слова пры выбары сюжэтаў ікон. Заказчыкі-купцы запрашалі лепшых мастакоў з розных абласцей краіны — Вялікага Усцюга, Ноўгарада, Масквы, Кастрамы, сярод якіх былі, , Сямён Спірыдонаў. Разам з тым у Яраслаўлі стваралася мясцовае мастацкае асяроддзе, узнік іканапіс дэмакратычны, свецкі, блізкі народнаму погляду на свет, адзначаны самабытнасцю і стылёвым падабенствам работ розных майстроў, многія з якіх праходзілі школу маскоўскай Зброевай палаты.
Іван Вячаслававіч Сулім
Іван Сулім (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лясгаса».
Клубная кар’ера
З 2011 года выступаў у Першай лізе за мінскі СКВІЧ і «Рэчыцу-2014». У гэтых клубах трывала гуляў у аснове.
Са студзеня 2016 года знаходзіўся на праглядзе ў мазырскай «Славіі», і ў лютым падпісаў кантракт. У складзе мазыран стаў выступаць у асноўным на пазіцыі левага абаронцы, часам гуляў у паўабароне. У снежні 2016 года падоўжыў кантракт са «Славіяй». Пачынаў сезон 2017 у аснове мазыран, аднак у маі страціў месца ў складзе з-за траўм, канчаткова вярнуўся на поле толькі ў канцы сезона.
Да сезона 2018 рыхтаваўся разам са «Славіяй», аднак у красавіку, перад самым пачаткам чэмпіянату, перайшоў у жыткавіцкі ЮАС. У ліпені 2018 года пакінуў жыткавіцкі клуб.
У пачатку 2022 года далучыўся да гомельскага «Лясгаса» ў Другой лізе.
Чэхі (Нараўлянскі раён)
Чэ́хі (, Чехи) — пасёлак у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчыцкага сельсавета.
Карлас Санчэс Марэна
Клубная кар’ера
Займаўся ў футбольнай акадэміі ў горадзе Медэльін, а пазней пераехаў у Мантэвідэа, дзе займаўся ў клубе «Данубіа». У 2005 годзе далучыўся да ўругвайскага клуба «Рывер Плэйт». У ліпені 2007 года падпісаў 5-гадовы кантракт з французскім клубам «Валансьен». 4 жніўня дэбютаваў у Лізе 1 хатнім матчам супраць клуба «Тулуза» (3:1). Улетку 2012 года кантракт Карласа скончыўся і ён пакінуў клуб, аднак пасля доўгіх і безвыніковых перамоў з англійскімі «Вест Бромвіч Альбіён» і «Болтан Уондэрэрс», ён вярнуўся ў «Валансьен», склаўшы новы кантракт з клубам.
16 жніўня 2013 года Санчэс перайшоў у склад клуба «Эльчэ», які на той момант толькі выйшаў у Ла Лігу. Сума трансферу склала 3,7 млн еўра. Дэбютаваў у складзе новага клуба ўжо 29 жніўня ў стартавым матчы чэмпіянату супраць «Рэал Сасьедада».
Пасля сезона ў Іспаніі 15 жніўня 2014 года Санчэс перайшоў у склад англійскага клуба «Астан Віла». У жніўні 2016 года, пасля вылету «Астан Вілы» з Прэм’ер-лігі, на правах арэнды стаў іграком «Фіярэнціны». Улетку 2017 года перайшоў у «Фіярэнціну» на трывалай аснове.
У студзені 2018 года быў аддадзены ў арэнду «Эспаньёлу». У жніўні 2018 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Вест Хэм Юнайтэд». Пакінуў каманду па заканчэнні кантракта ў ліпені 2020 года.
З сакавіка па чэрвень 2021 года выступаў за «Уотфард». У верасні 2021 года далучыўся да калумбійскага клуба «Санта-Фэ», а ў студзені 2023 года перайшоў у аргенцінскі «Сан-Ларэнса».
Міжнародная кар’ера
9 мая 2007 года дэбютаваў у складзе зборнай Калумбіі ў матчы супраць зборнай Панамы.
Лія Мацееўна Салавей
Лія Мацееўна Салавей (нар., в. Навасёлкі Жаснянскай гміны Пастаўскага павета Польшчы, цяпер Мядзельскі раён Беларусі) — беларуская фалькларыстка. Кандыдат філалагічных навук (1974)
Жыццё і дзейнасць
Нарадзілася ў сялянскай сям'і. Бацька — Мацей Піліпавіч Скурко, маці — Надзея Восіпаўна з Чарняўскіх. Сям'я жыла на хутары. Скончыла педагагічнае вучылішча, затым бібліятэчны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута, захаплялася спортам. Працавала ў аддзеле старых кніг Брэсцкай абласной бібліятэкі, дзе тым часам разгарнуў асветніцкую дзейнасць Уладзімір Калеснік. Семінары У. Калесніка, вандроўкі па Заходнім Палессі абудзілі цікавасць Ліі да беларускай культурнай спадчыны.
У 1968 годзе паступіла ў аспірантуру Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР. Тэмай уступнага рэферата былі фальклорныя матывы ў творчасці М. Танка. Тэма кандыдацкай дысертацыі (1974) — беларускія народныя балады. У дысертацыі з розных крыніц — архіўных, апублікаваных, экспедыцыйных — Л. Салавей разабрала гэты не вывучаны да таго часу матэрыял, сабрала і сістэматызавала сотні балад побытавага і міфалагічнага зместу, якія склалі 2 тамы «Беларускай народнай творчасці» (1977—1978). Дысертацыя стала асновай капітальнай манаграфіі «Беларуская народная балада» (1978). Наступнай працай была падрыхтоўка матэрыялаў і ўступны артыкул да тома «Валачобныя песні» (1980). Пазней Л. Салавей даследавала яшчэ адзін фальклорны жанр — абрадавае ігрышча пад назвай «Жаніцьба Цярэшкі», адпаведны том «Беларускай народнай творчасці» падрыхтаваны ёю ў сааўтарстве з музыказнаўцам І. Назінай (1993). Таксама зрабіла значны ўклад у вывучэнне вербальнай магіі беларусаў. Плённа супрацоўнічае з выданнямі «Беларускага кнігазбору».
Падчас навуковых экспедыцый, разам з фальклорнымі запісамі Л. Салавей сабрала выдатную калекцыю беларускага народнага ткацтва — ручнікоў, абрусаў, посцілак — асновай якой была рукатворная спадчына яе маці.
Л. Салавей аўтар нарысаў пра духоўную спадчыну беларусаў у шэрагу кніг з серыі «Памяць» (Мядзельскі, Нясвіжскі, Верхнядзвінскі раёны) і шматлікіх артыкулаў. Таксама Л. Салавей сярод аўтараў кнігі «Міфалогія. Духоўныя вершы» (2003), энцыклапедычнага слоўніка «Беларуская міфалогія» (2004), кнігі «Замовы» (2009, укладанне У. Васілевіч, Л. Салавей, уступны артыкул Л. Салавей), энцыклапедычнага даведніка «Міфалогія беларусаў» (2011).
Разам з У. Васілевічам Л. Салавей пераклала на беларускую каштоўнае этнаграфічнае даследавання Часлава Пяткевіча «Рэчыцкае Палессе. Этнаграфічныя матэрыялы» (Частка 1. Матэрыяльная культура; 2004), а таксама пераклала з польскай працу Казіміра Машынскага «Усходняе Палессе» (выдадзена ў «Беларускім кнігазборы», 2014).
Спіс аб’ектаў PGC (2093001—2094000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2093001—2094000)
Мікалай Васільевіч Неўраў
Мікала́й Васі́льевіч Не́ўраў (Николай Васильевич Неврев; 1830, Масква —, Маёнтак Лыскаўшчына, Аршанскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя, цяпер Круглянскі раён Магілёўскай вобласці Беларусі) — рускі гістарычны і жанравы жывапісец, адзін з яскравых і буйнейшых мастакоў пакалення прадстаўнікоў Таварыства перасоўных мастацкіх выставак , якія вызначылі развіццё і сацыяльную накіраванасць рускага мастацтва другой паловы XIX стагоддзя. Сёння творы М. В. Неўрава ўпрыгожваюць залы Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі, Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, ёсць яны ў музеях Санкт-Пецярбурга, Кіева, Рыгі, Іванава (Расія), Саратава.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1830 годзе ў купецкай сям’і. Вучыўся ў вучылішчы Маскоўскага купецкага таварыства. Некаторы час займаўся перапіскай папер і чарцяжамі. Першыя прафесійныя навыкі атрымаў ад свайго айчыма — настаўніка малявання Сцяпанава. Нейкі час вучыўся ў Строганаўскім вучылішчы. У 1850—1855 гадах вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу і скульптуры, пасля заканчэння якога атрымаў званне свабоднага мастака. Жыў увесь час у Маскве.
У 1856 г. напісаў першую жанравую карціну «Хатняя сялянская сцэна», за якую атрымаў званне някласнага мастака па жывапісу бытавых сцэн, што і вызначыла далейшы лёс таленавітага майстра. 6 лістапада 1859 года быў удастоены звання класнага мастака за поспехі ў галіне партрэтнага жывапісу. Свае лепшыя жанравыя карціны ён стварыў у 1860-я гады. Буйной падзеяй у жыцці і творчасці мастака сталі партрэты — Невядомага, Бібікава і Мядзінцавых, якія былі выстаўлены ў Акадэміі мастацтваў і мелі вялікі поспех. Пасля 1863 г. былі напісаны партрэты М. С. Шчэпкіна, П. М., М. І. і І. З. Траццяковых.
У 1863 г. М. В. Неўраў — член мастацкай арцелі, якая стала асновай славутага Таварыства перасоўных мастацкіх выставак. На тэму быта купецтва напісана карціна «Протадыякан абвяшчае даўгалецце на імянінах купца», якая была прадстаўлена на конкурс Таварыства заахвочвання мастакоў, але «не дапушчана з-за сюжэту». Сацыяльную накіраванасць мелі карціны «З нядаўняга мінулага», «Торг» (1866), «Святар, які служыць над магілай паніхіду». У карцінах «Торг» (1866), «Выхаванка» (1867), «Купец-куціла» (1867), «Прасіцельніца» (1866), «Пахаванне селяніна» з усёй паўнатой разгарнуўся талент мастака. Для залаў Маскоўскага Рускага гістарычнага музея стварыў серыю гістарычных палоцен: «Раман Галіцкі і папскія паслы» (1875), «Прысяга Лжэ-Дзмітрыя І каралю Сігізмунду ІІІ на ўвядзенне ў Расіі каталіцызму», «Іван IV і канюшні баярын Іван Пятровіч Фёдараў», «Князёўна П. Р. Юсупава перад пострыгам» (1866), «Патрыярх Нікан перад судом 1 снежня» (1888) і інш. У 1888 г. на тэму бытавога жанра напісана карціна «Агледзіны» (1888), якая была прадстаўлена мастаком на 17 Перасоўнай выстаўцы 1889 г. Гэта карціна была куплена з выстаўкі П. М. Траццяковым.
У гэты ж самы час Неўраў выкладаў у Маскоўскім вучылішчы жывапісу, дзе пазнаёміўся з мастаком В. К. Бялыніцкім-Бірулям.
Неўрава называлі геніяльным мастаком, і пра прызнанне ягонай творчасці сведчыць той факт, што ў 1898 годзе пасля смерці Траццякова яму прапанавалі заняць пасаду дырэктара галерэі, але 68-гадовы мастак адмовіўся, спаслаўшыся на старасць і хваробы.
Жыццё ў Лыскаўшчыне
Апошнія 19 гадоў свайго жыцця пражыў на Кругляншчыне ў маёнтку Лыскаўшчына. Да мастака прыязжалі ў госці В. Сурыкаў, В. Паленаў, Р. Мясаедаў, У. Маякоўскі, І. Прошнікаў. На Кругляншчыне ім былі створаны работы «Эпізод з жыцця Пятра» і «Чым былі моцныя шлюбныя вузы» і інш.
Апошнія гады цярпеў вялікія нястачы. На семдзесят чацвёртым годзе жыцця, 3 мая 1904 года, ад адчаю, М. В. Неўраў застрэліўся ў сваім маёнтку Лыскаўшчына ў Магілёўскай губерні.
Памяць
У 1964 г. у Маскве выйшаў альбом з рэпрадукцыямі карцін М. В. Неўрава. У 1974 г. на магіле М. В. Неўрава быў пастаўлены помнік. Дом, дзе жыў мастак захаваўся да нашых дзён. Зараз на будынку ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Разанаў
Разанаў — прозвішча.
Святое (возера, Пінскі раён)
Святое, Малое Гарадзішчанскае — возера ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці, за 12 км на паўночны ўсход ад горада Пінск, у пасёлку Гарадзішча, у басейне ракі Ясельда. Уваходзіць у склад ландшафтнага заказніка «Сярэдняя Прыпяць».
Плошча паверхні 0,054 км², даўжыня 0,4 км, шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км. Акруглай у плане формы.
Балтыйскія тыгры
Балты́йскія ты́гры — умоўная назва Балтыйскіх дзяржаў (Эстонія, Латвія і Літва) ў перыяд іх эканамічнага буму (2000—2006/2007). Тэрмін створаны па аналогіі з Чатырма азіяцкімі тыграмі і Кельцкім тыграм, як у перыяды іх эканамічнага буму называлі адпаведна краіны Усходняе Азіі і Ірландыю.
Характарыстыка
У маі 2004 гэтыя тры краіны далучыліся да Еўрасаюза. На момант іх далучэння сярэднедушавы даход быў значна ніжэйшы, чымся ў сярэднім па ЕС (у Літве — 47% ад сярэдняга ўзроўню ЕС), аднак былі вялікія спадзевы, што прытрыманне абранае палітыкі дазволіць наблізіцца да гэтага ўзроўню. На 2010 год быў запланаваны пераход усіх трох дзяржаў на еўра.
Аднак у 2008 годзе з прычыны фінансавага крызісу наступавала значнае падзенне эканамічнага росту трох дзяржаў. Гадавыя тэмпы росту ў Літве ўпалі да 3%, у Латвіі да −4,6%, у Эстоніі да −3,6%. Найбольш адчувальна гэта адбілася на ВУП, які ў Латвіі зменшыўся ў параўнанні з мінулым годам на 19,6%, у Літве — на 16,8% і ў Эстоніі — на 16,2%. Па выніках 2009 года ўсе тры дзяржавы апынуліся ў пяцёрцы найгоршых краін свету па дынаміцы ВУП (Латвія на апошнім месцы, Літва — на другім ад канца, Эстонія — на пятым).
Узровень беспрацоўя перавысіў сярэдні па ЕЗ — у Латві да канца 2008 вырас у параўнанні з мінулым годам з 5,7% да 10,4%, у Эстоніі — з 4,1% да 9,2%, у Літве — з 4,3% да 8%. Улетку 2009 найвышэйшы ўзровень беспрацоўя быў зафіксаваны ў Латвіі (17,2%) і Эстоніі (17%).
У 2010 эканамічная сітуацыя стабілізавалася, і ў 2011 тройка дзяржаў ізноў мела найбольшыя тэмпы эканамічнага росту ў Еўрапейскім Саюзе: латвійскі ВУП павялічыўся на 5,5%, літоўскі на 5,9%, а эстонскі — на 7,6% (найвялікшае значэнне ў ЕС).
ВУП на душу насельніцтва
У табліцы прыведзеныя значэнні па парытэце пакупніцкай здольнасці (ППЗ) ў міжнародных доларах. У дужках пазначаныя ВУП на душу насельніцтва ў працэнтах ад сярэдняга па Еўразоне (таксама ў ППЗ).
Юзуфова (Мінскі раён)
Юзуфо́ва (, Юзуфово) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Юзуфоўскага сельсавета.
Размешчана на поўнач ад Мінска на поўначы Мінскага раёна на аўтадарозе Паперня—Радашковічы. Насельніцтва 704 чал. (2010). У аграгарадку на беразе ракі Чарняўка створана вадасховішча.
Гісторыя
Упершыню ў гістарычных крыніцах Юзуфова згадваецца ў 1897 годзе. У 1897 годзе Юзуфова — мястэчка, падворак, 24 жыхары. Размяшчалася вёска на беразе рачулкі Чарняўкі, дзе ў цяперашні час разлілося штучнае вадасховішча. З 2011 года — аграгарадок.
Паўлоўскі
Паўлоўскі — беларускае прозвішча.
Храм-пахавальня полацкіх епіскапаў
Храм-пахавальня полацкіх епіскапаў — колішні праваслаўны храм у Полацку, узведзены, верагодна, у пачатку — першай палове XII ст. Храмы-пахавальні на Ніжнім замку і ў Ефрасіннеўскім манастыры будавала адна арцель, але храм-пахавальня Ефрасіннеўскага манастыра быў пабудаваны першым.
Архітэктура
Храм уяўляў сабой шасціслуповы, трохнефны крыжова-купальны будынак з адной апсідай і хорамі на захадзе. 3 паўднёвага, паўночнага і заходняга бакоў храм абкружала шырокая галерэя, аб'ёмы якой мелі выгляд прытвораў. Пад яе падлогай знойдзены старажытныя пахаванні ў цагляных скляпах, магчыма, полацкіх епіскапаў. Сцены будынка былі выкладзены з плінфы ў тэхніцы «са схаваным радам», у яго аздобе шырока выкарыстоўваліся роспісы, у пакрыцці падлогі — дэкаратыўныя керамічныя пліткі і мазаікі.
Фрэскавым жывапісам былі пакрыты сцены асноўнага храма і галерэй, ад якога захаваліся, па-сутнасці, толькі асобныя фрагменты. Па манеры пісьма яны падобныя да кіеўскай школы жывапісу. Аднаапсіднасць вылучае полацкія храмы-пахавальні сярод усіх помнікаў усходнеславянскага дойлідства, бо падобныя такія прыёмы будаўніцтва на Русі дагэтуль не сустракаліся. Новаўвядзенні, на думку П. А. Рапапорта, могуць тлумачыцца тым, што полацкія князі ў час вяртання са ссылкі ў Візантыю маглі прывезці з сабой новага дойліда, які развіў некаторыя мясцовыя традыцыі і ўключыў у іх новыя архітэктурныя прыёмы, напрыклад, шырока распаўсюджаную ў Візантыі муроўку сцен «са схаваным радам». Не выключана, што візантыйскі дойлід быў запрошаны ў Полацк да высылкі князей, г.зн. да 1130 г., што вельмі верагодна, калі ўлічыць даўнія сувязі Полацка з Візантыяй.
Нараджэнне Хрыстова (абраз з Пружан)
Нараджэнне Хрыстова — ікона XVII ст., якая паходзіць з горада Пружаны. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі. Ікона сумяшчае два евангельскіх сюжэты — «Раство» і «Пакланенне вешчуноў» — і вылучаецца своеасаблівасцю кампазіцыі, тонкім майстэрствам жывапісу і шчырай верай.
Апісанне
Ікона адлюстроўвае важную падзею ў гісторыі чалавецтва, апісаную ў Евангеллі ад Лукі, — прыход Збавіцеля. Гэта здарылася ў часы імператара Аўгуста, калі Іосіф і Марыя ішлі на перапіс у Віфліем. Ім давялося начаваць у пячоры, якая выкарыстоўвалася для жывёлы. На яе фоне злева адлюстравана Дзева Марыя са спавітым Богам-немаўляткам, за ёю Іосіф і невядомая святая, магчыма, Лізавета. Справа ад прастола на пачцівай адлегласці размясціліся тры ўсходнія вешчуны, якія прынеслі дары толькі што народжанаму Цару Нябеснаму, вол і асёл. Далей бачны пастухі, якія загналі сваіх авечак за драўляную загароду. У нябёсах віфліемская зорка пасылае прамень святла на зямлю і анёлы трымаюць стужку з евангельскім тэкстам: «Хвала ў вышніх Богу, і на зямлі мір, у людзях зычлівасць».
Шатэрнік
Шатэрнік — прозвішча.
Помнік Антонію Падуанскаму (Адэльск)
Помнік Антонію Падуанскаму — помнік, размешчаны ў цэнтры аг. Адэльск. Прысвечаны Святому Антонію Падуанскаму, чыя выява з даўняга часу выкарыстоўвалася на гербе і пячатцы мястэчка.
Помнік адкрыты ў адзначэнне 520-ці годдзя Адэльска і Адэльскай каталіцкай парафіі ў дзень памяці Святога Антонія, 13 чэрвеня 2010 года. Выкананы з бронзы вышынёй 1,8 метра. Аўтарамі работы з'яўляюцца Багуслаў і Крысціна Сольскія. У асвячэнні помніка прымаў ўдзел сам архібіскуп мінска-магілёўскі мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч.
Самуіл Рагаля
Самуі́л Рагаля (? —, ) — друкар Віленскай брацкай друкарні, арганізатар першай друкарні ў Малдове.
У 1628 г. ездзіў у Маскву з «ізустным тайным словом» ад Віленскага Святадухава манастыра. У 1636 г. адной з асоб, якія падпісалі адозву Афанасія Філіповіча ў абарону праваслаўя, быў «Самоил Рогаля, друкар братства виленского». Пазней жыў у Львове, у 1643 г. пасланы Пятром Магілам да гаспадара Васіле Лупу ў Ясы, каб арганізаваць друкарню, у якой у тым жа годзе была выдадзена першая малдаўская друкаваная кніга — «Евангелле настаўніцкае» («Картя дэ ынвенцатурэ»). Паехаўшы «для потреб друкарских на ярмарок лвовски», «отец Самуил, що з Вилна немец, друкар» памёр у Львове.
Алег Мікалаевіч Кавалёў
Алег Кавалёў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік клуба «Гомель».
Клубная кар’ера
Выхаванец «Гомеля», доўгі час гуляў за дубль гэтага клуба. У першай палове сезона 2008 выступаў у Другой лізе за ДБК, пасля вярнуўся ў «Гомель», за які дэбютаваў у Вышэйшай лізе 9 лістапада 2008 года, адгуляўшы увесь матч з «Нёманам» (0:1). У сезоне 2009 выступаў за дубль, а ў 2010 годзе дапамог гамяльчанам перамагчы ў Першай лізе, згуляўшы ў пяці матчах.
З 2011 года выступаў у Першай лізе за ДБК, а пасля таго, як ён спыніў існаванне ў пачатку 2013 года, стаў іграком рэчыцкага «Ведрыча-97» (праз год змяніў назву на «Рэчыца-2014»). У гэтых клубах трывала гуляў у аснове.
Са снежня 2014 года трэніраваўся разам з «Гомелем». У лютым 2015 года падпісаў кантракт з клубам. У «Гомелі» стаў другім брамнікам пасля Андрэя Саковіча, а ў жніўні-верасні 2015 года з’яўляўся ў стартавым складзе. У лютым 2016 года падоўжыў кантракт з гамяльчанамі. У сезоне 2016 быў асноўным брамнікам «Гомеля», правёў ад пачатку да канца ўсе 26 матчаў Першай лігі, у якіх прапусціў 11 мячоў і дапамог камандзе атрымаць перамогу ў турніры. У першай палове сезона 2017 быў другім брамнікам гомельскай каманды пасля Канстанціна Рудзянка, а ўлетку, калі Рудзянок перайшоў у брэсцкае «Дынама», стаў выхадзіць у стартавым складзе. У снежні 2017 года на год падоўжыў кантракт з «Гомелем». У сезоне 2018 саступіў месца асноўнага брамніка Дзмітрыю Дудару. У снежні 2018 года падоўжыў пагадненне з гомельскім клубам на сезон 2019.
У сезоне 2019 звычайна выконваў ролю другога брамніка пасля Дзяніса Каўлінава. У снежні 2019 года на адзін год падоўжыў кантракт з «Гомелем». У сезоне 2020 у якасці асноўнага брамніка дапамог камандзе вярнуцца ў Вышэйшую лігу. Застаўся ў клубе ў 2021 годзе, пачынаў сезон асноўным брамнікам, пасля стаў часцей саступаць месца на полі Яўгену Іваненку. У студзені 2022 года падоўжыў пагадненне з гомельскім клубам да канца 2022 года. У сезоне 2022 быў другім брамнікам пасля Дзяніса Садоўскага.
У студзені 2023 года падпісаў новы кантракт з «Гомельем» да канца сезона 2023.
Васіле Лупу
Васіле Лупу Vasile Lupu; 1595—1661, ) — гаспадар Малдовы ў 1634—1653 гадах.
Паводле паходжання Албанец. Рабіў захады па аднаўленні самастойнасці Малдаўскага княства ад Асманскай імперыі, развіцці эканомікі і культуры. Зрынуты з трона Георгіем Стэфанам, стаўленнікам туркаў. Памёр у зняволенні ў Стамбуле.
Падтрымліваў сталыя кантакты з кіеўскім мітрапалітам Пятром Магілам, з яго дапамогай у 1640 годзе адкрыў у Ясах Славяна-Грэка-Лацінскую акадэмію, у якой працавалі і выхадцы з Беларусі (І. Іяўлевіч, І. Собаль і іншыя). У 1643 годзе па яго ініцыятыве друкар з Вільні Самуіл Рагаля арганізаваў першую ў Малдове друкарню. У 1645 годзе пры пасрэдніцтве Магілы і трансільванскага князя Дзьёрдзя I Ракацы быў заключаны шлюб Януша Радзівіла, галавы кальвіністаў Рэчы Паспалітай і «сепаратысцкай» партыі ў ВКЛ, з дачкой Марыяй. Мітрапаліт Магіла асабіста здзейсніў праваслаўны абрад вянчання, гэтай падзеі было прысвечана некалькі друкаваных твораў, паколькі меркавалася, што яна паспрыяе ўмацаванню саюзу паміж праваслаўнымі, кальвіністамі і іншымі «дысідэнтамі» Рэчы Паспалітай. Радзівіл, разлічваючы выкарыстаць саюз з Малдовай і Трансільваніяй для правядзення незалежнай знешняй палітыкі ў інтарэсах Літвы, у 1645—1646 двойчы асабіста наведваў Лупу ў Малдове. У поўнай меры планы Радзівіла не былі рэалізаваны, але саюз з Лупу адыграў пэўную ролю ў стрыманні гегеманісцкіх памкненняў Багдана Хмяльніцкага пад час антыфеадальнай вайны 1648—1651 гадоў.
Натурфіласофія
Натурфіласофія (ад natura — прырода + філасофія; філасофія прыроды) — абстрактнае тлумачэнне прыроды, якая разглядаецца ў яе цэласнасці.
Узнікла ў антычнасці; з'яўлялася фактычна першай гістарычнай формай філасофіі. Старажытнагрэчаскія натурфілосафы прапанавалі шэраг гіпотэз, якія мелі вялікае значэнне ў гісторыі навукі, напр. атамістычная гіпотэза. У далейшым вучэнне аб прыродзе звычайна называлі фізікай ці фізіялогіяй.
Само паняцце «натурфіласофія» ўзыходзіць да стаіцызму (Сенека). Канчаткова сфармавалася і атрымала шырокае распаўсюджанне ў эпоху Адраджэння. Прыхільнікі тагачаснай натурфіласофіі (Дж. Бруна, Б. Тэлезіа, Парацэльс і інш.) развівалі ідэі пантэізму, выкарыстоўвалі прынцыпы тоеснасці мікра- і макракосмасу, цэласнага разгляду прыроды, сфармулявалі вучэнне аб барацьбе супрацьлеглых пачаткаў як крыніцы змен. Натурфіласофія асноўную ўвагу скіроўвала на вывучэнне не звышпрыроднага Бога, а самой прыроды, і лічыла, што прырода падначальваецца ўласным унутраным законам, чалавек з'яўляецца неад'емнай часткай прыроды, а аснову пазнання складаюць вопыт і назіранне.
Цэнтральна-Задунайскі край
Цэнтральна-Задунайскі край (Közép-Dunántúl) — статыстычны (NUTS 2) рэгіён Венгрыі, які ўключае медзье Комарам-Эстэргам, Феер, Веспрэм. На поўначы мяжуе са Славакіяй, з поўдня абмежаваны возерам Балатан, на ўсходзе — Дунаем.
Плошча рэгіёна складае 11 237 км². (пяты па плошчы рэгіён Венгрыі). Насельніцтва — 1 094 104 чалавек (даныя 2011 года). Узровень беспрацоўя ў 2001 годзе складаў 4,6 %.
Рэгіён дынамічна развіваецца, мае добрае геаграфічнае размяшчэнне і кваліфікаваную рабочую сілу. Наяўная інфраструктура патрабуе дадатковага развіцця для прыцягнення інвестыцый.
На тэрыторыі рэгіёна знаходзіцца адно з самых цёплых азёр Еўропы Веленцэ. Асноўныя славутасці размешчаны ў гарадах Секешфехервар, Веспрэм. Нацыянальны парк Прыбалатанскага ўзвышша.
У Херэндзе з 1826 года вырабляецца фарфор (Herend).
Гальцы
Гальцы́ (Salvelinus) — род прахадных і прэснаводных рыб сямейства ласасёвых.
Налічваецца звыш 10 відаў. Пашыраны на ўзбярэжжы Еўразіі і Паўночнай Амерыкі, у Ладажскім, Анежскім і альпійскіх азёрах, басейне возера Байкал. Найбольш вядомыя: галец арктычны, паліі, кунджа.
Аб'екты промыслу.
Кафедра
Кафедра (з καθέδρα «сядалішча; сядзенне»):
Аквілейскі абрад
Аквілейскі абрад (ritus Aquileiensis, альбо ritus patriarchinus, гэта значыць, абрад патрыярхату) — мясцовы літургічны абрад Аквілейскай царквы. У перыяд ад XIII да XVI стагоддзя быў выцеснены рымскім абрадам.
Пра асаблівасці аквілейскай літургіі пэўныя звесткі мае Руфін Аквілейскі і Валафрыд Страбон. Апошні цытуе фрагменты эўхарыстычнай малітвы і скрутацыі катэхумэнаў, якія супадаюць з аналагічнымі тэкстамі рымскага абраду. Адпаведна, лічыцца, што працэс выцяснення пачаў адбывацца ўжо ў IX стагоддзі.
На працягу XIII—XVI стагоддзяў аквілейскі абрад быў выцеснены рымскім. Літургічныя кнігі (брэвіярыі, сакрамэнтарыі і імшалы), друкаваныя ў той час для Венецыі, Аквілеі і Кома і званыя ritus patriarchinus, адлюстроўваюць фактычна мясцовы варыянт рымскага абраду. Пасля Трыдэнцкага сабора і выдання новага імшала Пія V трыдэнцкая імша была прынятая ва ўсіх дыяцэзіях, якія раней выкарыстоўвалі аквілейскі абрад. Некаторыя мясцовыя асаблівасці захоўваліся да 1807 года ў саборы святога Марка ў Венецыі.
Вадохрышча (абраз з Андронава)
Вадохрышча, або Богаяўленне  — абраз сярэдзіны XVIII ст., які паходзіць з Пакроўскай царквы ў в. Андронава Брэсцкай вобласці. У 1974 годзе паступіў у Нацыянальны мастацкі музей Беларусі, дзе захоўваецца дагэтуль.
Апісанне
Абраз прысвечаны аднаму з двунадзясятых святаў — Хрышчэнню Гасподняму, якое апісана ў Евангеллі. На ім Ісус у белай са скрыжаванымі на грудзях рукамі. Адлюстраванне Хрыста са скрыжаванымі на грудзях рукамі характэрнае для сюжэта «Вадохрышча» ў беларускім іканапісе і кірылаўскай кніжнай графіцы. На беразе ракі Іардан на акруглым каменным узвышэнні — Іаан Прадцеча ў вогненна-чырвоным адзенні, які схіліўся над Ісусам Хрыстом, распрасцёршы руку над Яго галавой у благаслаўляльным жэсце. З нябёсаў Бог Айцец благаслаўляе, спасылаючы Святога Духа ў выглядзе голуба. У лаканічнай кампазіцыі няма анёлаў, якія традыцыйна прысутнічаюць у гэтым сюжэце, хоць у евангельскіх тэкстах яны не ўзгадваюцца. Бруяцца сіня-зялёныя воды Іардана. Берагі ракі пакрыты квітнеючымі кустамі і травамі. Фон упрыгожвае разны па ляўкасе арнамент у выглядзе спіральных атожылкаў з бутонамі лілей.
Шапачка
Ша́пачка, Таўкачык (Verpa) — род сумчатых грыбоў-дыскаміцэтаў сямейства гельвелавых. 5 відаў. Пашыраны ў Еўразіі. На тэрыторыі Беларусі 1 від —. Трапляецца ў красавіку—чэрвені і верасні ў светлых лісцевых лясах.
Шапка дыяметрам 2—3 см, званочкападобная, маршчакаватая, жаўтавата-карычневая, знізу белаватая, на верхавінцы прырослыя да ножкі, краі свабодныя. Мякаць тонкая, воскападобная, з непрыемным пахам. Ножка цыліндрычная, пустая, белая, з лускавінкамі. Споры авальныя, гладкія, жаўтаватыя. Умоўна ядомы грыб.
Інтуіцыя
Інтуіцыя (ад позналац. intuitio — сузіранне) — здольнасць спасціжэння ісціны шляхам яе непасрэднага перажывання без абгрунтавання лагічнымі доказамі; працэс непасрэднага атрымання ведаў шляхам цэласнага «схоплівання» сітуацыі без лагічнага яе вытлумачэння.
Інтуіцыя адыгрывае важную ролю ў вырашэнні складаных навуковых задач, стварэнні арыгінальных мастацкіх твораў, прадухіленні канфліктных сітуацый у штодзённым жыцці кожнага чалавека і да т.п.
Мікалай Васілевіч Шатэрнік
Біяграфія
У 1914 скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю. Працаваў настаўнікам на Міншчыне (1914—29). У 1933 скончыў МВПІ. У 1933—34 выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Аршанскім педтэхнікуме. Выступаў у друку з артыкуламі на педагагічныя і метадычныя тэмы. Займаўся краязнаўчай работай і збіраннем жывой народнай лексікі на тэрыторыі былога Ігуменскага павета. У выніку М. Шатэрнік уклаў «Краёвы слоўнік Чэрвеншчыны». Памёр ад сухотаў у 1934 годзе.
Помнік Пятру Мсціслаўцу (Мсціслаў)
У Мсціславе ўсталяваны два помнікі друкару Пятру Мсціслаўцу:
ФК Валансьен
«Валансьен» (Valenciennes FC) — французскі футбольны клуб, які размяшчаецца ў горадзе Валансьен, на поўначы краіны. Клуб быў заснаваны ў 1913 годзе і ў цяперашні час выступае ў Лізе 2, другім дывізіёне французскага футбола. Свае хатнія матчы «Валансьен» праводзіць на нядаўна пабудаваным стадыёне «Стад дзю Эно», які размешчаны ў межах горада.
«Валансьен» першапачаткова меў назва Union Sportive de Valenciennes Anzin (USVA), які праіснаваў 80 гадоў, пасля чаго клуба атрымаў сваю цяперашнюю назву. «Валансьен» рэгулярна выступае то ў Лізе 1, то ў Лізе 2, аднак чэмпіянат Францыі гэтак ніколі не скарыўся клубу. Акрамя таго «Валансьен» выступаў у Нацыянальным чэмпіянаце і, нават, у аматарскім чэмпіянаце Францыі, у якім апошні раз клуб перамагаў у 1998 годзе. У 1951 годзе клуб першы і апошні раз дайшоў да фіналу Кубка Францыі.
З 2004 па 2011 гады «Валансьен» знаходзіўся пад старшынствам Фрэнсіса Дэкур’е, былым палітыкам, які служыў у якасці члена Еўрапейскага парламента ў рамках сацыял-дэмакратычнай партыі ў 1994—1999 гадах, а потым ад Саюза французскай дэмакратыі ў 1999—2004 гадах. У 2011 годзе Дэкур’е пакінуў пасаду, якую заняў Жан-Раймон Легран.
Гісторыя
«Валансьен» быў заснаваны ў 1913 годзе групай маладых людзей. У сувязі з абмежаванымі фінансавымі рэсурсамі клуба і яго фарміраваннем напачатку Першай сусветнай вайны, «Валансьен» шукаў кансалідацыю паміж мясцовымі клубамі горада. зліццё было завершана ў 1916 годзе, а клуб атрымаў назву Union Sportive de Valenciennes Anzin (USVA). Пасля зліцця новы клуб правёў наступныя пятнаццаць гадоў гуляўчы ў мясцовым чэмпіянаце. У ліпені 1930 года Нацыянальны савет Федэрацыі футбола Францыі прагаласаваў у падтрымку прафесіяналізму ў французскім футболе. «Валансьен», пад кіраўніцтвам прэзідэнта Ле Мітуа, дасягнуў прафесіянальнага статуса ў 1933 годзе, пасл ячаго атрымаў права выступу ў другім дывізіёне.
Першы сезон другога дывізіёна «Валансьен» скончыў на сёмым месцы ў сваёй групе. На наступны сезон, калі дзве групы лігі былі аб’аднаныя ў адну, клуб заняў другое месца і прасунуўся ў выніку ў першы дывізіён. На працягу гэтага перыяду клуб асабліва абапіраўся на замежных ігракоў, як англічан Пітэра Гібсана і Джорджа О’Даўда і ігракоў нямецкага паходжання Эдуара Вагі і Ігнацы Кавальчыка. У першы сезон выступа ў вышэйшай лізе «Валансьен» заняў 15 месца і зноў патрапіў у другі дывізіён. Клуб скончыў чэмпіянат з роўный колькасцю пунктаў з клубам «Рэд Стар Парыж», аднак з-за меншай колькасці перамогаў і розніцы мячоў «Валансьен» вылецеў у ніжэйшую лігу. Пасля вылету клуб змяніў прэзідэнта, новую пасаду заняў Цюрбо. У клуб быў закліканы ігрок нацыянальнай зборнай Францыі Эрнест Лібераці, што і прынесла поспех клуба, гэта значыць «Валансьен» зноў прасунуўся ў вышэйшую лігу ў 1937 годзе. Тым не менш, на наступны сезон клуб зноў вылецеў з лігі, заняўшы ў сезоне 1937/38 апошні радок турнірнай табліцы. З-за пачатку Другой сусветнай вайны, «Валансьен» вярнуўся да аматарскага статусу і правёў тры сезоны ў ваенных аматарскіх лігах.
Помнік Пятру Мсціслаўцу (Мсціслаў, плошча Пятра Мсціслаўца)
Помнік Пятру Мсціслаўцу — другі помнік аднаму з беларускіх друкароў, паплечніку рускага першадрукара Івана Фёдарава, Пятру Цімафеевічу Мсціслаўцу ў горадзе Мсціславе, у якім ён нарадзіўся.
Устаноўлены ў 2001 годзе і ўрачыста адкрыты 2 верасня таго ж года на плошчы Пятра Мсціслаўца падчас святкавання Дня беларускага пісьменства ў горадзе. Аўтарамі помніка сталі скульптары Аляксандр Батвінёнак і Аляксандр Чыгрын, архітэктар Юрый Казакоў. Помнік адлюстроўвае Пятра Мсціслаўца ўжо ў сталым узросце, які стаіць з разгорнутай кнігай у руцэ. У бронзавай трохмятровай фігуры першадрукара скульптарам удалося паказаць галоўнае – прыгажосць мудрасці асветніка, яго веру ў веліч друкаванага слова і сілу ведаў.
Помнік Мсціслаўцу стаў другім помнікам друкару ў горадзе, першы, устаноўлены ў 1986 годзе, знаходзіцца насупраць езуіцкага касцёла (скульптар Мікалай Маліноўскі).
Помнік неаднаразова цярпеў ад вандалаў, спачатку з пастамента знік надпіс «Пётр» вагой каля 5 кілаграмаў, які быў знойдзены ля помніка, пазней быў скрадзены надпіс «Мсціславец», які, як мяркуецца, важыў каля 10 кілаграмаў. Чыгунны надпіс, які быў пафарбаваны бронзавай фарбай, выкрадальнікі, магчыма, прынялі за сапраўдную бронзу.
Блакітнаватая мнагавочка
Апісанне
Дробная блакітніца, даўжыня пярэдняга крыла 12-15 мм. Верхні бок крылаў памяранцава-буры з фіялетавым адлівам і дробнымі цёмнымі папярочнымі плямамі. Уздоўж вонкавага краю задняга крыла праходзіць памяранцавы тальмах. Пярэднія крылы знізу вохрыста-жоўтыя, заднія — шэрыя з памяранцавым тальмахам уздоўж вонкавага краю. Абедзве пары са шматлікімі чорнымі абрамленымі белым кропкамі, якія ўтвараюць дугападобна выгнутыя паралельныя рады. Махры белая. Пярэднія крылы самкі з больш светлым фонам, чым у самца, і з дадатковымі блакітнымі лункамі ўздоўж вонкавага краю крылаў.
Пашырэнне
Пашырэнне: ад Цэнтральнай і Паўночнай Еўропы праз умераныя і халодныя абшары Азіі да ўзбярэжжа Ціхага акіяна. У Беларусі ёсць толькі 2 вядомых сучасныя месцы рассялення. Найбольшай колькасці дасягае на невялікіх, размешчаных сярод лесу вільготных сенажацях, у Бярэзінскім запаведніку жыве на пераходным балоце.
Біялогія
Развіваецца ў адным пакаленні. Асноўны час лёту прыходзіцца на перыяд з другой дэкады траўня да сярэдзіны чэрвеня. Матылькі лётаюць толькі ў сонечнае надвор’е. Самцы з’яўляюцца на некалькі дзён раней за самак. Апошнія пасля спароўвання адкладаюць па 1—4 яйцы на кармавыя расліны вусеняў (драсён змяіны і іншыя віды сямейства драсёнавыя, радзей шчаўе). Вусені развіваюцца ў ліпені—жніўні. Зімуе ў фазе кукалкі.
Свабодная Рэспубліка Ліберлэнд
Ліберлэнд, альбо афіцыйна Свабодная Рэспубліка Ліберлэнд (Free Republic of Liberland) – непрызнаная мікрадзяржава абвешчаная 13 красавіка 2015 групай чэшскіх грамадзян на тэрыторыі вядомай як Gornja Siga, што на беразе Дунаю, паміж Харватыяй і Сербіяй. Новая мікрадзяржава знаходзіцца на нічыйнай тэрыторыі, альбо юрыдычна на terra nullius.
Гісторыя
Галоўным заснавальнікам непрызнанай (на красавік 2015) мікрадзяржавы стаў Віт Едлічка, абраны аднадумцамі прэзідэнтам Ліберлэнду. Новая дзяржава паўстала як вынік імкненняў некаторых прадстаўнікоў ліберальнай партыі вольных Грамадзян Чэхіі пабудаваць краіну згодную з ідэаламі лібертарыянства.
Тэрыторыя для будучай краіны была знойдзена на ўсходзе Харватыі, дзе актуальна доўжыцца Харвацка-Сербская тэрытарыяльная спрэчка. Яшчэ пасля заканчэння Югаслаўскіх войн некаторыя памежныя землі былі аспрэчаны, напрыклад вастравы Вуковар і Шарэнгард. Тым часам заяўленая тэрыторыя Ліберлэнду – Горная Сіга, паводле заяваў яе часовага ўраду, аспрэчанай не была.
Афіцыйна мікрадзяржава была абвешчана 13 красавіка 2015 году, калі ў будучай сталіцы – Ліберполісе, быў усталяваны дзяржаўны сцяг Ліберлэнду. Пазней Падрыхтаваўчы Камітэт абраў спадара Віта Едлічка, члена ліберальнай партыі вольных Грамадзян Чэхіі, на прэзідэнта рэспублікі і адначасова забавязаў яго звярнуцца з адмысловымі дыпламатычнымі нотамі да суседніх краін: Сербіі ды Харватыі, а таксама да ААН і ўсяго свету.
Ідэйныя падставы
Паводле інтэрнэт-старонкі Ліберлэнду «мэтай заснавання новай краіны з'яўляецца пабудова дзяржавы, у якой дастойныя людзі будуць мець магчымасць паспяхова развівацца, без уціску ўладаў, якія абцяжарваюць людзей праз засілле падаткаў ды абавязкаў.
Жуан Міранда
Жуа́н Міра́нда ды Со́за Фі́лью (João Miranda de Souza Filho; нар., Паранаваі, Бразілія) — бразільскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Бразіліі (2009—2019).
Клубная кар’ера
Кар’еру пачаў у клубе «Карытыба». 29 ліпеня 2005 года перайшоў у склад французскага клуба «Сашо», падпісаўшы 4-гадовы кантракт. Пасля праведзенага ў Францыі сезона вярнуўся на радзіму, дзе доўгі час выступаў за клуб «Сан-Паўлу». У 2007 і 2008 гадах уваходзіў у сімвалічную зборную бразільскага чэмпіянату.
У ліпені 2011 года далучыўся да мадрыдскага «Атлетыка», падпісаўшы трохгадовы кантракт. Дэбютаваў за іспанскі клуб 25 жніўня 2011 года ў матчы супраць партугальскай «Віторыі». У сезоне 2013/14 дапамог клубу аформіць першае чэмпіёнства за 17 апошніх гадоў, пры гэтым Жуан быў намінаваны як найлепшы абаронца чэмпіянату.
1 ліпеня 2015 года міланскі «Інтэр» абвясціў аб пераходзе Міранды.
У ліпені 2019 года стаў іграком кітайскага клуба «Цзянсу Сунін». У сакавіку 2021 года вярнуўся ў «Сан-Паўлу», дзе гуляў да канца сезона 2022. У студзені 2023 года абвясціў пра завяршэнне кар’еры.
Міжнародная кар’ера
20 жніўня 2007 года Міранда дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі, замяніўшы Лусіу ў матчы супраць зборнай Алжыра.
Клубныя
«Курытыба»:
«Сан-Паўлу»:
«Атлетыка»:
Раманаўка (Нараўлянскі раён)
Рама́наўка (, Романовка) — былая вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Завайцянскага сельсавета.
У 1908—1914 гадах ва ўрочышчы Крывое каля вёскі дзейнічаў Крывенскі лесапільны завод. Належаў «Таварыству распрацоўкі лесу». Вырабляў дошкі, брусы, фрызы з дрэва цвёрдых лісцевых парод. Меў паравы рухавік (40 к.с.). У 1913 годзе працавала 50 чалавек.
Вёска была ліквідавана 21 верасня 2010 года.
Nemacheilus
Nemacheilus — род рыб сямейства атрада.
Даўжыня да 25 см, маса да 100 г. Цела голае або ўкрытае дробнай луской. Афарбоўха бурая, карычнявата-шэрая з больш цёмнымі плямамі.
Вядома больш за 100 відаў. Пашыраны ў Сярэдняй і Паўночнай Еўропе, Азіі, Афрыцы (1 від). Жывуць у невялікіх рэках, ручаях, у падземных водах, на вышыні больш за 4000 м.
Кормяцца беспазваночнымі, ікрой, водарасцямі.
Помнік Пятру Мсціслаўцу (Мсціслаў, каля езуіцкага касцёла)
Помнік Пятру Мсціслаўцу — першы помнік аднаму з беларускіх друкароў, паплечніку рускага першадрукара Івана Фёдарава, Пятру Цімафеевічу Мсціслаўцу ў горадзе Мсціславе, у якім ён нарадзіўся.
Устаноўлены ў 1986 годзе на Першамайскай вуліцы (цяпер Кармеліцкай) паміж будынкамі былых мужчынскай гімназіі і езуіцкага касцёла. Аўтарам помніка стаў скульптар Мікалай Маліноўскі, для якога гэта была таксама дыпломная праца. Кнігадрукар прадстаўлены ў манаскім адзенні яшчэ ў юнацкім узросце, мабыць, перад пераездам у Маскву. Ён сядзіць на грудзе камянёў і паказвае рукой у бок Расіі.
У 2001 годзе на Цэнтральнай плошчы горада падчас святкавання Дня беларускага пісьменства ўстаноўлены другі помнік друкару.
Іаган Герман
Іаган Герман (у французскай мове таксама Жан Герман; 31 снежня 1738, Бар — 4 кастрычніка 1800, Страсбург) — французскі ўрач, натураліст, заолаг і аўтар.
Біяграфія
Іаган Герман вучыўся ва Універсітэце Страсбурга. Свой дыплом па медыцыне ён атрымаў у 1763 годзе. Праз 5 гадоў ён стаў прафесарам медыцыны. У 1778 годзе ён стаў прафесарам філасофіі. Нароўні з медыцынай і філасофіяй ён вывучаў паталогію, батаніку і хімію на 3-х мовах (на нямецкай, латыні і на французскай). У сваёй галоўнай працы «Tabula affinitatum animalium», якая з’явілася ў 1783 годзе, ён падрабязна прадставіў уласную сістэму адносін сваяцтва паміж відамі. У гэтым творы ён упершыню апісаў Arremon taciturnus.
У 1804 годзе горад Страсбург купіў нароўні з вялікай калекцыяй мінералаў і іншыя калекцыі і творы Іагана Германа і перадаў іх Заалагічнаму музею горада Страсбурга, дзе для іх былі вылучаны асобныя памяшканні.
У гонар натураліста названа балканская чарапаха (Testudo hermanni).
Сын навукоўца, Іаган Фрыдрых (1768—1793), вядомы як аўтар «Mémoire apterologique» (1804).