cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гудагай (вёска)
Гісторыя
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Гудагай апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у другой пал. XIX — пач. XX стст. у Палянскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1832 па здушэнні вызваленчага паўстання расійскія ўлады зачынілі кляштар кармелітаў. Парафію падзялілі і далучылі да суседніх парафій, а касцёл, званіцу і іншыя пабудовы прадалі яўрэям пад знос. Цудоўны абраз знайшоў сховань у касцёле ў Ашмянах.
Па стане на 1866 у мястэчку было 11 двароў, на 1886 — 18 двароў, карчма. У 1874 праз Гудагай прайшла Лібава-Роменская чыгунка. 2 жніўня 1907 з аднаўленнем парафіі ў Гудагай вярнуўся цудоўны абраз.
У Першую сусветную вайну ў 1915 Гудагай занялі нямецкія войскі, пазней мястэчка займалі бальшавікі і польскае войска. Пасля польска-савецкай вайны (1919—1921), мястэчка апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, а затым з 1922 года ў міжваеннай Польскай Рэспублікі, з 1931 у Палянскай гміне Ашмянскага павета Віленскага ваяводства.
У 1939 Гудагай увайшоў у БССР, дзе ў 1940 стаў цэнтрам Гудагайскага сельсавета Астравецкага раёна. У Другую сусветную вайну з чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 вёска знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1962—1965 гг. Гудагай уваходзіў у склад Ашмянскага раёна.
Інфраструктура
У Гудагаі працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бібліятэка, дом культуры.
Ежы Асмалоўскі
Ежы Марцін Асмалоўскі (24 лістапада 1872, маёнтак Падпінск каля Пінска — 16 жніўня 1952, Донбе ) — грамадскі і палітычны актывіст, генеральны камісар Грамадзянскай управы Усходніх земляў (ZCZW) у 1919—1920 гг., масон, член Рады Саюза паветаў Польскай Рэспублікі ў 1933 г. .
Ніклат
Ні́клат (? — 1160) — князь бодрычаў (каля 1131—60).
Ежы Асмалоўскі
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Асмалоўскіх. Нарадзіўся на Палессі ў сям’і Ежы Калікста Асмалоўскага (14.10.1823—11.1879) і Ізабэлы з Рыдзеўскіх (07.1836—05.01.1893). Скончыў гімназію ў Пінску і вучыўся на сельскагаспадарчым факультэце Рыжскага політэхнічнага істытута. Член Польскай акадэмічнай карпарацыі Welecja. Праходзіў вайсковую службу ў Гродне, жыў у Пінску, дзе быў дырэктарам завода. Актыўна займаўся палітычнай, сацыяльнай і эканамічнай дзейнасцю на Піншчыне. У 1904—1916 гадах член Пінскай павятовай земскай управы. У той час ён успрымаўся як чалавек з радыкальнымі поглядамі. У 1912—1914 гадах ён быў звязаны з масонскай ложай Вызваленне ў Варшаве. У 1914—1917 гадах служыў у 401-й пешай Мінскай дружыне дзяржаўнага апалчэння. З сакавіка па верасень 1917 г. быў старшынёй Выканаўчага камітэта салдацкіх саветаў і рабочых дэпутатаў Кішынёва, а таксама старшынёй губернскага выканаўчага камітэта. Са снежня 1918 г. актыўна ўдзельнічаў у Польскай радзе Мінскай зямлі.
У лютым 1918 г. быў адным з трох членаў дэлегацыі Рады і Начпола, якія ў Брэсце-над-Бугам праводзілі перамовы з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі Обер-Оста аб допуску 1-га польскага корпуса ў раёны камандавання нямецкіх войскаў на ўсходзе. Потым працаваў у аддзеле адукацыі Рады польскай Беларускай зямлі, а потым у Міністэрстве ўнутраных спраў Рэгенцкай Рады. З ліпеня 1918 г. ён быў начальнікам аддзела Міністэрства сельскай гаспадаркі, а з кастрычніка — начальнікам аддзела Дэпартамента дзяржаўнай уласнасці гэтага міністэрства. У снежні 1918 г. стаў камісарам выбарчай акругі № 16 (Варшава).
22 красавіка 1919 г. па прызначэнні кіраўніка дзяржавы Юзафа Пілсудскага заняў пасаду генеральнага камісара Грамадзянскай управы Усходніх земляў, замяніўшы Людвіка Каланкоўскага. Выконваў гэтую функцыю да канца існавання Грамадзянскай управы, гэта значыць да 9 верасня 1920 г. Потым ён кіраваў уласным маёнткам. Пасля нападу СССР на Польшчу пераехаў у Варшаву, дзе правёў перыяд нямецкай акупацыі.
Ніклат
Біяграфія
Узначальваў супраціўленне палабска-прыбалтыйскіх славян нямецкай (саксонцы) і дацкай (Кнуд Шлезвігскі) экспансіі. Імкнуўся захаваць добрыя адносіны з саксонцамі: у 1131 прызнаў вяршэнства Лотара III з Суплінбурга, потым саксонскага герцага Генрыха Льва, што не выратавала яго ад пазнейшых нападаў.
У час крыжовага паходу супраць славян 1147 арганізаваў паспяховую абарону зямель бодрычаў ад уварвання войска Генрыха Льва, здзейсніў напад на апорныя пункты крыжакоў у Вагрыі, спаліў г. Любек, разбіў крыжацкае войска каля пабудаванай ім крэпасці Добін, што вымусіла крыжакоў заключыць мір.
Загінуў у час новага паходу Генрыха Льва.
Ад Ніклата паходзіў анямечаны ў наступных пакаленнях род мекленбургскіх князёў.
Праліў
Пралі́ў (тое ж, што і пратока) — водная прастора, размешчаная паміж двума ўчасткамі сушы і якое злучае сумежныя водныя басейны Сусветнага акіяна або іх часткі.
Характарыстыкі праліваў
Пралівы характарызуюцца даўжынёй, найменшай і найбольшай шырынёй і глыбінёй. Таксама паказваецца кірунак і хуткасць плыні. Для суднаходных праліваў складзеныя лоцыі.
Самы доўгі праліў на Зямлі — Мазамбікскі праліў, даўжыня 1760 кіламетраў. Самы шырокі праліў на Зямлі — праліў Дрэйка, шырыня 820 кіламетраў.
Кабылкіна (Гагарынскі раён)
Кабылкіна (Кобылкино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сан-Себасціяна-да-По
Сан-Себасціяна-да-По (San Sebastiano da Po) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1791 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 112 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 10020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Рымская квадрыенале
Рымская Квадрыенале (іт. Quadriennale di Roma) — некамерцыйная арганізацыя па прасоўванні сучаснага італьянскага мастацтва.
Яе назва паходзіць ад выстаўкі, якая праводзіцца кожныя чатыры гады, што закладзена ў яе статуце. Размяшчаецца ў Рыме ў манументальным комплексе Віла Карпенья.
Выстаўкі
Усе галоўныя выстаўкі Рымскай Квадрыенале праводзяцца на сваім гістарычным месцы — у рымскім Выставачным палацы, акрамя выпадкаў, азначаных ніжэй.
Удава (рака)
Удава́ — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Морач (басейн Прыпяці).
Румынская нацыянальная фасцыя
Румынская нацыянальная фасцыя (Fascia Naţională Română) — невялікая фашысцкая арганізацыя, якая дзейнічала ў Румыніі кароткі час у 1920-я гады.
На чале з Цітусам Віфарам, група выйшла з Нацыянальнай фашысцкай партыі ў 1921 годзе і на піку свайго развіцця налічвала 1500 членаў. Асноўнай ідэалогіяй стаў нацыянал-сацыялізм, хоць у цэлым яны працягвалі палітыку карпаратывізму, зямельнай рэформы і падтрымлівалі стварэнне сельскагаспадарчых кааператываў. Галоўнымі абласцямі ўплыву руху была Малдавія, Букавіна і Банат.
Партыя аб’ядналася з Нацыянальным італа-румынскім культурным і эканамічным рухам у 1923 годзе, каб сфармаваць Нацыянальны фашысцкі рух.
Вялікая хроніка
«Вялікая хроніка» «Летопис, то ест Кройника великая з розных многих кройникаров диалектом русским написана» — беларуска-ўкраінскі хранограф эпохі Барока, своеасаблівая гістарычная энцыклапедыя свайго часу, першая сур’ёзная спроба выкладу сусветнай гісторыі на старабеларускай мове. Укладзена ў першай палове 17 ст. Месца ўзнікнення дакладна невядомае.
Рання рэдакцыя помніка, найбольш верагодна, беларускага паходжання, больш позняя — украінскага. Мае кампіляцыйны характар. Паводле жанравай структуры — звод гістарычных аповесцей, апавяданняў і пагадовых запісаў. Складаецца з 3 асноўных частак: «Хронікі ўсяго свету» (грунтуецца пераважна на аднайменнай хроніцы польскага гісторыка М. Бельскага), «Хронікі славянарускай» («Хронікі славян») і «Хронікі літоўскай і жамойцкай» (абедзве грунтуюцца на «Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсяе Русі» М. Стрыйкоўскага).
Акраклініум ружовы
Акраклініум ружовы (Rhodanthe chlorocephala subsp. rosea) — кветкавая расліна. Падвід віду сямейства.
Апісанне
Расліна з супраціўным сядзячым лісцем. Суквецці дыяметрам да 4 см. Абгортка кветак з белых або ружовых плеўкавых лістоў. Цвіце ў ліпені-жніўні.
Значэнне і выкарыстанне
Дэкаратыўная расліна. Выкарыстоўваецца для зімовых букетаў.
Міхаэла Хаўзер
Міхаэла Хаўзер (Michaela Houser; нар., г. Омаха, ЗША) — амерыканская баскетбалістка.
Канальны ўзровень
Канальны ўзровень (Data Link layer) — другі ўзровень сеціўнай мадэлі OSI; прызначаны для перадачы інфармацыі вузлам, якія знаходзяцца ў тым жа сегменце лакальнай сеткі. Таксама можа ўжывацца для выяўлення і, магчыма, выпраўлення памылак, якія ўзнікаюць на фізічным узроўні.
Прыкладамі пратаколаў, якія працуюць на канальным узроўні, з’яўляюцца: Канальны ўзровень адказны за дастаўку кадраў паміж тымі прыладамі, што ўключаны ў адзін сеткавы сегмент; то бок, кадры канальнага ўзроўню не пакідаюць межаў сеткавага сегмента. Функцыі ж міжсеткавай маршрутызацыі і глабальнай адрасацыі ажыццяўляюцца на вышэйшых узроўнях мадэлі OSI, што дазваляе пратаколам канальнага ўзроўню засяроддзіцца на лакальнай дастаўцы і адрасацыі.
На канальным узроўні, загаловак кадра змяшчае апаратныя адрасы адпраўніка і атрымальніка; гэта дазваляе вызначыць, якая прылада адправіла кадр і якая прылада павінна яго атрымаць і апрацаваць. У адрозненне ад іерархічных маршрутызатар адрасоў, апаратныя адрасы — аднаўзроўневыя (гэта значыць, што ніякая частка адрасу не можа ўказваць на прыналежнасць да якой-небудзь лагічнай ці фізічнай групы).
Калі прылады спрабуюць выкарыстоўваць асяроддзе адначасова — узнікае калізія кадраў. Пратаколы канальнага ўзроўню выяўляюць такія выпадкі і забяспечваюць механізмы для змяншэння іх колькасці альбо іх прадухілення.
Многія пратаколы канальнага ўзроўню не маюць пацвярджэння аб прыманні кадра; некаторыя пратаколы нават не маюць кантрольнай сумы для спраўджання цэласнасці кадра. У такіх выпадках, пажадана каб пратаколы вышэйшага ўзроўню забяспечвалі наступнае: На гэтым узроўні працуюць: камутатары, масты.
У праграмаванні, доступ да гэтага ўзроўню звычайна прадастаўляе драйвер сеткавай платы. У аперацыйнай сістэме можа мецца праграмны інтэрфейс узаемадзеяння канальнага і сеткавага ўзроўняў паміж сабой (але гэта не новы ўзровень, а рэалізацыя мадэлі для пэўнай аперацыйнай сістэмы). Прыклады такіх інтэрфейсаў: ODI, NDIS.
Даўжыня пакета, які фармуецца пратаколам канальнага ўзроўню, абмежаваная: звыш — праз MTU; знізу — калі і так, то, як правіла, мяжа не можа быць зменена.
Падузроўні канальнага ўзроўню
Спецыфікацыя IEEE 802 падзяляе гэты ўзровень на 2 падузроўні:
Кожына (Гагарынскі раён)
Кожына (Кожино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Луўр
Луўр (Musée du Louvre) — адзін з буйнейшых музеяў свету (трэці ў свеце паводле плошчы: 160 106 квадратных метраў, з якіх на 58 470 прыпадаюць экспазіцыі). Музей знаходзіцца ў цэнтры Парыжа, на правым беразе Сены, на вуліцы Рывалі, у 1-й акрузе сталіцы.
Музей размяшчаецца ў палацы Луўр, які быў пабудаваны як крэпасць у канцы 12 стагоддзя пры Філіпе II. Перад тым, каб набыць сучасны выгляд, будынак пашыраўся многа разоў. У 1682 г. Людовік XIV абраў Версальскі палац у якасці сваёй рэзідэнцыі, а Луўр ператварыўся ў месца захоўвання каралеўскай калекцыі, у прыватнасці, з 1692 года, калекцыі антычнай скульптуры. Падчас Французскай рэвалюцыі, Нацыянальная Асамблея пастанавіла, што Лувр павінен выкарыстоўвацца як музей, дзе павінен дэманстраваць культурныя шэдэўры краіны.
Пачынаючы з 2008 года, экспанаты музея былі падзелены на 8 калекцый: Старажытны Усход, Старажытны Егіпет, Старажытная Грэцыя, Этрурыя і Рым, Мастацтва ісламу, Скульптуры, Прадметы мастацтва, Выяўленчае мастацтва, Графічнае мастацтва.
Луўр — гістарычны музей, які наведваюць больш за ўсё ў свеце, у 2009 годзе яго наведалі 8,5 млн чалавек. За 2018 года Луўр наведалі 10,2 млн чалавек.
Пачатковая гісторыя Луўра
У аснове Луўра ляжыць замак-крэпасць — Вялікая вежа Луўра — якую пабудаваў кароль Філіп II Аўгуст у 1190 годзе. Адным з галоўных прызначэнняў замка было назіранне за нізоўямі Сены, таму што гэта быў адзін з традыцыйных шляхоў ўварвання набегаў эпохі вікінгаў. У 1317 годзе, пасля перадачы маёмасці Тампліераў Мальтыйскаму ордэну, каралеўская казна пераносіцца ў Луўр. Карл V робіць з замка каралеўскую рэзідэнцыю.
Вялікая вежа Луўра мела стары выгляд і была разбурана па загаду Францыска I у 1528 годзе, і ў 1546 пачынаецца ператварэнне крэпасці ў пышную каралеўскую рэзідэнцыю. Гэтыя работы выконваў П’ер Леско, яны працягваліся падчас праўлення Генрыха II і Карла IX. Да будынка былі далучаны два новыя крылы. У 1594 годзе Генрых IV вырашае злучыць Луўр з палацам Цюільры, які быў пабудаваны па жаданні Кацярыны Медычы. Квадратны двор палаца ствараў архітэктар Лемерсье, а затым Луі Лева ў часы праўлення Людовіка XIII і Людовіка XIV павялічыў палац у чатыры разы. Афармленнем і ўпрыгажэннем палаца кіравалі тады такія мастакі як Пусэн, Романелі і Лебрэн. У 1667—1670 гг. архітэктар Клод Перо пабудаваў каланаду Луўра на ўсходнім фасадзе палаца, які выходзіць на плошчу Луўра.
У 1682 годзе работы былі рэзка прыпынены, калі Людовік XIV выбірае Версаль як новую каралеўскую рэзідэнцыю. Луўр надоўга застаецца без увагі: палац прыйшоў у такі запушчаны стан, што ў 1750 годзе яго вырашылі знесці. Можна сказаць, што Луўр выратавалі парыжскія гандляркі, якія 6 кастрычніка 1789 года арганізавалі марш у г. Версаль, дзе патрабавалі, каб каралеўская сям’я вярнулася ў Парыж. Толькі ў XVIII стагоддзі ў Луўры распрацоўваюцца новыя праекты. Адным з такіх пачынанняў было ператварэнне Луўра ў музей. Праект нараджаецца ў праўленне Людовіка XV і заканчваецца з Французскай Рэвалюцыяй.
Французская рэвалюцыя
Падчас французскай рэвалюцыі Луўр быў пераўтвораны ў публічны музей. У маі 1791 года, Нацыянальная асамблея абвясціла, што Луўр будзе «месцам, дзе будуць сабраны помнікі навукі і мастацтва». 10 жніўня 1792 года Людовік XVI быў заключаны пад варту, і каралеўская калекцыя Луўра стала нацыянальным набыткам. З-за боязі магчымых выпадкаў вандалізму або крадзяжоў, 19 жніўня 1792 года Нацыянальная асамблея абвясціла неадкладную падрыхтоўку да адкрыцця музея. У кастрычніку камітэт пачаў збіраць калекцыю для паказу дзеля «захавання нацыянальнай памяці».
Адкрыццё
Музей быў адчынены 10 жніўня 1793 у першую гадавіну звяржэння манархіі. Публіка магла наведваць музей бясплатна тры разы на тыдзень. Калекцыя налічвала 537 карцін і 184 іншых прадметаў мастацтва. Тры чвэрці з іх былі атрыманы з каралеўскай калекцыі, астатнія прадметы былі канфіскаваны ў эмігрантаў і царквы. Для павелічэння і ўпарадкавання калекцыі, французская рэспубліка выдзяляла 100000 ліўраў у год. У 1794 годзе, французская рэвалюцыйная армія пачала збіраць прадметы мастацтва з розных краін Еўропы. Музей папоўніўся такімі шэдэўрамі як Лаакоан і яго сыны і Апалон Бельведэрыйскі.
Напалеон I
Пры Напалеоне I пачалося будаўніцтва паўночнага крыла, калекцыя расла ў выніку паспяховых ваенных кампаній, дзякуючы якім музей папоўніўся іспанскімі, аўстрыйскімі, галандскімі і італьянскімі работамі. Пасля егіпецкай кампаніі 1798—1801, Напалеон прызначыў першым дырэктарам музея Дамініка Віва Дэнона. Як даніна павагі да імператара, у 1803 годзе музей быў перайменаваны ў «Музей Напалеона». Пасля паражэння французаў у бітве пры Ватэрлоа былыя ўладальнікі работ спрабавалі іх вярнуць сабе, аднак адміністратары Луўра не жадалі выконваць гэтыя патрабаванні і схавалі шмат работ у прыватных калекцыях. У адказ, замежныя дзяржавы паслалі эмісараў ў Лондан за дапамогай, пасля чаго шматлікія работы былі вернуты, нават тыя, якія прайшлі рэстаўрацыю ў Луўры.
Трэцяя рэспубліка і сусветныя войны
У часы Трэцяй французскай рэспублікі Луўр набыў новыя экспанаты, у асноўным, дзякуючы ахвяраванням і падарункам. «Таварыства сяброў Луўра» ахвяравала карціну Пьета з г. Вільнеў-лез-Авіньён. У 1863 годзе на востраве Саматракі была знойдзена скульптура Нікі Самафракійскай. Гэтая скульптура, хоць і была моцна пашкоджана, але ж усе-такі была выстаўлена ў Луўры з 1884 года. Музей павялічыў сваю экспазіцыю на 7000 работ пасля набыцця калекцый Джампьетра Кампані, Дзюрана, Генры Солта, і Бернардына Дравэцці.
Павелічэнне экспанатаў Луўра запаволілася пасля Першай сусветнай вайны. У гэты перыяд не былі набыты якія-небудзь значныя работы; выключэнне складае карціна мастака Жоржа Дзюменіль дэ Латура «Святы Тамаш (Фама)» і ахвяраванні 4000 гравюр, 3000 малюнкаў і 500 ілюстраваных кніг баронам Эдмандам дэ Ротшыльдам. У пачатку Другой сусветнай вайны музей вывез большую частку экспанатаў і схаваў найбольш каштоўную яго частку за выключэннем тых работ, якія былі вельмі цяжкія і не мелі вялікай каштоўнасці. У пачатку 1945 года, пасля вызвалення Францыі, творы мастацтва пачалі вяртацца ў Луўр.
XXI стагоддзе
Луўр змяшчае больш за 380.000 экспанатаў, з якіх толькі 35000 выстаўлены ў васьмі залах агульнай плошчай больш 60 000 м². Луўр дэманструе скульптуру, творы мастацтва, карціны, малюнкі і археалагічныя знаходкі. Гэта самы наведвальны музей у свеце, у сярэднім 15 000 наведвальнікаў у дзень, 65 працэнтаў з якіх складаюць турысты. Луўр стаў аб’ектам павышанай увагі дзякуючы кнізе амерыканскага пісьменніка Дэна Браўна «Код да Вінчы» і знятым у 2006 годзе аднайменным фільме на аснове гэтай кнігі. Музей зарабіў $ 2,5 млн, даўшы права на здыманне фільма ў сваіх галерэях.
Калекцыі Луўра
Калекцыі Луўра захоўваюць шэдэўры мастацтва розных цывілізацый, культур і эпох. У музеі каля 300 000 экспанатаў, з якіх толькі 35000 выстаўляюцца ў залах. Шматлікія экспанаты ўтрымліваюцца ў сховішчах, паколькі не могуць быць паказаны наведвальнікам больш за тры месяцы запар з прычыны бяспечнасці і захаванасці прадметаў мастацтва. Экспанаты Луўра разбіты на наступныя калекцыі:
Адміністрацыя
Луўр з’яўляецца ўласнасцю французскага ўрада; аднак з канца 1990-х ён стаў больш незалежным. З 2003 года музей атрымаў права самастойна ствараць фонды для рэалізацыі ўласных праектаў. У 2006 годзе дзяржаўнае фінансаванне музея скарацілася з 75 % ад агульнага бюджэту да 62 %. У 2008 годзе французскі ўрад выдзеліў толькі $ 180 мільёнаў з агульнага гадавога бюджэту музея $ 350 млн. Астатнія сродкі паступілі з прыватных ахвяраванняў і продажу білетаў.
У 2008 годзе персанал Луўра склаў 2196 чалавек на чале з дырэктарам Анры Луарэт, які дае справаздачу перад французскім міністэрствам культуры і камунікацыі. Пад кіраўніцтвам Луарэта, які замяніў П’ера Розенберга ў 2001 годзе, адбыліся змены ў палітыцы музея, Луўр пачаў пазычаць і прадастаўляць больш экспанатаў, чым раней. У 2006 годзе музей прадаставіў 1300 адзінак прадметаў мастацтва, што дазволіла яму заняць больш экспанатаў з іншых музеяў. З 2006 па 2009 Луўр прадаставіў свае працы для Музея высокага мастацтва ў Атланце, штат Джорджыя, і атрымаў за гэта $ 6,9 млн, якія былі выкарыстаны на рамонт памяшкання музея. Плануецца адкрыць філіял музея ў сталіцы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў Абу-Дабі, што безумоўна павялічыць дадатковыя паступленні для Луўра. Луарэт болей незалежны ў прыняцці рашэнняў, пры ім больш за 90 % ад агульнай плошчы музея цяпер даступныя для дэманстрацыі экспанатаў кожны дзень, у параўнанні з 74 % у 2001 годзе. Ён увёў бясплатны ўваход у пятніцу вечарам, падоўжыў працу музея, фонд для набыткаў твораў мастацтва павялічыўся з $ 4,5 млн у 2004 да $ 36 млн у 2007.
Палеміка
Луўр уцягнуты ў палеміку па прычыне культурных каштоўнасцей, якія былі захоплены падчас Другой сусветнай вайны нацыстамі і пры Напалеоне I. Пасля нацысцкай акупацыі, больш за 60000 прадметаў мастацтва вярнуліся ў Францыю. Каля 2000 работ, права ўласнасці якіх не было дакладна ўстаноўлена, і на якія прэтэндавалі ізраільцяне, засталіся ў французскіх музеях, уключаючы Луўр. У 1997 годзе прэм’ер-міністр Ален Жупэ ініцыяваў стварэнне камісіі на чале з Жанам Матэолі для расследавання гэтай справы. Згодна заяве ўрада, Луўр працягвае ўтрымліваць 678 адзінак спрэчных прадметаў мастацтва.
Падчас ваенных кампаній Напалеона, шматлікія прадметы антычнасці былі выяўлены падчас археалагічных раскопак, у прыватнасці ў Егіпце і на Блізкім Усходзе, і вывезены ў Францыю. Адміністрацыя Луўра выказалася на карысць далейшага ўтрымання гэтых прадметаў, нягледзячы на просьбы краін, у якіх яны былі знойдзены, вярнуць іх. Музей прымае ўдзел у арбітражных пасяджэннях, якія праводзіць камітэт ЮНЕСКА па садзейнічанні вяртання культурных каштоўнасцей краінам іх паходжання.
Абу-Дабі
Луўр Абу-Дабі — гэта філіял Луўра, размешчаны ў Абу-Дабі, які быў адкрыты ў 2017. Экспазіцыя будзе нацэлена на сусветнае мастацтва, пераважна на стварэнне дыялогу паміж усходнім і заходнім мастацтвам.
У 2012 Луўр Абу-Дабі пачаў калекцыянаваць фатаграфіі, ствараючы фонд з уласных набыткаў. Першая выстава ў гэтым філіяле прайшла ў маі 2009 (Talking Art: Louvre Abu Dhabi). На ёй былі прадстаўлены першыя 19 набыткаў музея. Другая выстава, Birth of a Museum, у маі-жніўні 2013, прадставіла першую вялікую калекцыю, якая налічвае 130 работ, набытых урадам Абу-Дабі для пастаяннай экспазіцыі. Яна ўключае невядомыя раней працы Пікаса, тэракотавую скульптуру бронзавага века з Кіпра, а таксама артэфакты з Грэцыі, Турцыі, Японіі і Сірыі.
Праводзяцца мерапрыемствы пад назвай Talking Art Series: гэта платформа для дыскусіяў пра будучыню музеі. Тут можна дзяліцца ідэямі, ўступаць у дыялог з шырокай публікай.
Наменклатура неарганічных злучэнняў
Наменклату́ра неаргані́чных злучэ́нняў — сістэма правілаў пабудовы рацыянальных назваў для неарганічных злучэнняў.
Асновай Н.н.з. ёсць назвы хімічных элементаў (гл. Хімічны знак). Назва злучэння звычайна складаецца з двух словаў, адно з якіх пазначае прыналежнасць да пэўнага роду (напрыклад, кіслата) ці тыпу (сульфат, то бо’ соль сернай кіслаты) злучэнняў, другое — да пэўнага іх віду. Напрыклад, выраз «сульфат натрыю» тлумачыць, што гэта натрыевая соль сернай кіслаты.
Для ўтварэння назваў тыпаў злучэнняў у Н.н.з. ужываюцца карані лацінскіх назваў элементаў і розныя суфіксы. За аснову для назвы звычайна бярэцца элемент з найвышэйшай ступенню акіслення.
і да т.п.
Гэтак, назвы радыкалаў утвараюцца з дапамогай суфікса «-іл» (ад грэчаскага hýlē — рэчыва) — напрыклад карбаніл. Захоўваюцца і гістарычныя назвы: гідраксіл, аммоній, цыян, радан, амід.
Злучэнні неметалаў з вадародам, якія маюць кіслы характар, называюць складаным словам з назвы неметалу і слова «вадарод» (напрыклад, HCl — хлоравадарод, H2S — серавадарод). Іншыя бінарныя злучэнні неметалаў з вадародам захоўваюць трывіяльныя назвы: вада H2O, амміяк NH3, фасфін PH3, арсін AsH3, метан CH4, сілан SiH4, баран BH3. Злучэнні вадароду з металамі называюць гідрыдамі. Аднак захавалася назва вуглевадароды, хаця яны не маюць кіслага характару.
Назвы кіслародных кіслотаў складаюцца з назвы кіслотаўтвараючага элемента і суфіксаў, якія перадаюць ступень акіслення яго ў гэтым злучэнні, пры гэтым для найвышэйшай магчымай ступені акіслення зарэзерваваны суфікс -н-. Напрыклад HClO4 — хлорная кіслата, HClO3 — хларнаватая кіслата, HClO2 — хлорыстая кіслата, HOCl — хларнавацістая кіслата. Кіслоты, утвораныя элементам у аднолькавай ступені акіслення, але з рознымі суадносінамі вадароду і кіслотаўтвараючага элемента адрозніваюць з дапамогай прыставак: арта- для кіслаты з найбольшым адносным утрыманнем вадароду і мета- — з найменшым (напрыклад, H3PO4 — артафосфарная кіслата; HPO3 — метафосфарная кіслата).
Назвы соляў утвараюцца з назваў аніёна і назвы катыёна ў родным склоне. Назвы аніёнаў кіслародных кіслотаў утвараюцца ад назвы кіслотаўтвараючага элемента з дапамогай суфіксаў, якія перадаюць ступень акіслення кіслотаўтваральніка па тым жа прынцыпе, што і назвы кіслотаў. Рымскія лічбы ў дужках паказваюць валентнасць (ступень акіслення) катыёна метала. Напрыклад, SO2-4 — сульфат-іон, K2SO4 сульфат калію; SO2-3 — сульфіт-іон, Na2SO3 — сульфіт натрыю, Fe2(SO4)3 — сульфат жалеза (III), PO3-4 — артафасфат-іон і г.д. Шырока ўжываюцца нерэкамендаваныя назвы для распаўсюджаных соляў: NaHCO3 — бікарбанат (трэба «гідракарбанат») натрыю, K2S2O7 — біхрамат (трэба «дыхрамат») калію, а таксама гістарычныя трывіяльныя назвы: квасцы, купарвасы, селітра.
Падрабязней глядзі радыкал, бінарныя злучэнні, аксід, ангідрыд, кіслата, аснова, соль, гідраксід.
Пяць законаў бібліятэказнаўства
Пяць законаў бібліятэказнаўства - тэорыя, прапанаваная Шыалі Рымамрыта Ранганатанам у 1931 годзе, якая падрабязна апісвае прынцыпы функцыянавання бібліятэчнай сістэмы. Многія бібліятэкары па ўсім свеце прымаюць гэтыя законы за аснову сваёй прафесійнай філасофіі.
Першы закон: Кнігі для таго, каб імі карысталіся
"Першы закон акрэслівае фундаментальную мэту бібліятэк. Ранганатан адзначыў, што кнігі часта застаюцца на ланцугах, каб прадухіліць іх знікненне, што акцэнт робіцца на захоўванні і кансервацыі, а не на карыстанні. Ён не адкінуў важнасці захоўвання і кансервацыі, але сцверджаў, што іх мэтай з'яўляецца заахвочванне карыстання. Прадметы захоўвання не маюць вялікай каштоўнасці без доступу карыстальнікаў да іх. Робячы націск на карыстанні, Ранганатан перафакусаваў увагу да пытанняў доступу, напрыклад месца размяшчэння бібліятэк, правілаў карыстання, гадзін і дзён працы, а таксама якасці кадравага забеспячэння і такіх рутынных спраў, як бібліятэчная мэбля, кантроль тэмпературы і асвятлення."
Першы закон бібліятэказнаўства - "кнігі для таго, каб імі карысталіся" - азначае, што кнігі ў бібліятэках не павінны быць ізаляваныя ад сваіх карыстальнікаў.
Другі закон: Кожнаму чытачу свая кніга
"Гэты закон мае наўвазе, што кожны ўдзельнік супольнасці павінен мець магчымасць атрымаць неабходныя матэрыялы. Ранганатан быў перакананы, што ўсе людзі з любых сацыяльных асяродкаў павінны мець доступ да бібліятэчнага абслугоўвання, і што сутнасцю карыстання бібліятэкай з'яўляецца адукацыя, на якую ўсе маюць права. Гэтыя правы не існуюць без важных абавязацельстваў як для бібліятэк і бібліятэкараў, так і карыстальнікаў бібліятэкі. Бібліятэкары павінны мець непасрэднае веданне людзей, якіх яны абслугоўваюць. Калекцыі павінны задавальняць зацікаўленні супольнасці, а бібліятэкі павінны актыўна прасоўваць і рэкламаваць свае паслугі, каб прыцягваць разнастайнае кола чытачоў."
Другі закон бібліятэказнаўства - "кожнаму чытачу свая кніга" - мае наўвазе, што бібліятэкары абслугоўваюць самыя розныя катэгорыі карыстальнікаў, набываюць літаратуру, каб задаволіць самыя розныя патрэбы, і не асуджаюць карыстанікаў за тое, што яны выбіраюць чытаць. Людзі маюць індывідуальныя густы і адрозненні, і бібліятэкары павінны ставіцца да гэтага з абсалютнай павагай.
Трэці закон: Кожнай кнізе свой чытач
"Гэты прынцып цесна звязаны з другім законам, але ён акцэнтуе ўвагу на кнізе, маючы наўвазе, што кожная кніга у бібліятэчнай калекцыі мае чалавека ці групу людзей, якія знойдуць гэту кнігу карыснай. Ранганатан сцвярджаў, што бібліятэка можа распрацаваць мноства метадаў, каб запэўніць, што кожная кніга знаходзіць свайго адпаведнага чытача. Адзін з падставовых метадаў, які запэўнівае доступ да калекцыі, - гэта адкрытыя паліцы."
Трэці закон бібліятэказнаўства - "кожнай кнізе свой чытач" - сцвярджае, што кнігі маюць права быць у бібліятэцы нават калі яны патрэбныя невялікай дэмаграфічнай групе.
Чацверты закон: Эканоміць час чытача
"Гэты закон мае наўвазе, што адным з аспектаў паспяховай бібліятэкі з'яўляецца ейная здольнасць эфектыўна задавальняць патрэбы карыстальнікаў. З гэтай мэтай Ранганатан рэкамендаваў карыстацца адпаведнымі бізнес-метадамі для ўдасканалення кіравання бібліятэкамі. Ён адзначаў, што цэнтралізацыя бібліятэчнай калекцыі ў адным месцы мае пэўныя перавагі. Ён таксама адзначыў, што персанал бібліятэк павінен ўключаць не толькі тых, хто валодае моцнымі пошукавымі і даведкавымі навыкамі, але таксама эспертаў у тэхнічных аспектах каталагізацыі, стварэння злучаных кантраляваных слоўнікаў, набыцця кніг, класіфікацы, і забяспячэння карыстання фондамі."
Чацверты закон бібліятэчнай справы - "эканоміць час карыстальніка" - мае наўвазе, што карыстальнікі павінны быць у стане хутка і лёгка знайсці патрэбныя ім матэрыялы.
Пяты закон: Бібліятэка - арганізм у развіцці
Пяты закон бібліятэказнаўства - "бібліятэка - арганізм у развіцці" - азначае, што бібліятэкі павінны быць установамі, якія пастаянна змяняюцца, а не застываюць у сваёй форме. Кнігі, метады і фізічная прастора - усё падлягае развіццю і абнаўленню.
Алесь Алехнік
Алесь Алехнік (, хутар Перунова, сёння Лунінецкі раён Брэсцкай вобласці — 2006) —  дзеяч беларускай эміграцыі ў Аўстраліі.
У Аўстраліі з 1950 года. Член і шматгадовы сакратар Беларускага аб'яднання ў Аўстраліі, ад імя якога прадстаўляў беларусаў на разнастайных міжнацыянальных форумах у Аўстраліі (удзельнічаў у дзвюх Аўстралійскіх грамадзянскіх канвенцыях, быў назіральнікам у парламенце) і па-за яе межамі на канферэнцыях Антыкамуністычнай лігі народаў Азіі і Сусветнай антыкамуністычнай лігі. У канцы 1950-х гадоў займаўся выданнем інфармацыйнага бюлетэню Беларускага аб'яднання ў Аўстраліі «Новае Жыццё». У 1969—1982 гадах — кіраўнік Краёвага штаба Беларускага Вызвольнага Фронту ў Аўстраліі.
Галета
Галеты (galette, ад старафранц. Gal — валун) — буйное пячэнне, пераважна прамавугольнай формы, якое замяняе хлеб, здольнае захоўваць свае якасці на працягу доўгага часу. Галеты робяць з пшанічнай мукі з даданнем дрожджаў, хімічных разрыхляльнікаў, солі і цукру. У залежнасці ад сыравіны адрозніваюць два тыпы галетаў — простыя (т. зв. сухое пячэнне, крэкер) і тоўстыя (якія змяшчаюць 10—18% масла або маргарыну). Простыя галеты захоўваюць харчовыя якасці да 2 год; папулярны ў арміі, у экспедыцыях і турыстычных паходах. Харчовыя якасці тоўстых галетаў захоўваюцца да 6 месяцаў. Галеты маюць слаістую структуру, лёгка размочваюцца ў вадзе і булёне.
Алесь Алехнік
Аўтар кнігі ўспамін «Пад бел-чырвона-белым» (Вільня, 1999). Яго архіў, у які ўвайшлі дакументы Беларускага аб'яднання і шматлікае ліставанне, перахоўваецца ў Беларускім дзяржаўным архіве-музеі літаратуры і мастацтва.
NGC 4315
NGC 4315 — зорка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Абыдзіў
Абыдзіў (Оби́дів) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Струэр (камуна)
Струэр (Struer Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 250,84 км², што складае 0,58 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 22672 чал. (мужчыны — 11481, жанчыны — 11191; іншаземныя грамадзяне — 813).
Косціўцы
Косціўцы (Костивцы) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Плотка
Плотка, плотка звычайная (Rutilus rutilus) — від рыб сямейства карпавых.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Жупраны)
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла — неагатычны каталіцкі храм у вёсцы Жупраны Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.
Плотка
Апісанне
Даўжыня да 30—35 см, маса да 300—400, часам да 700 г. Звычайнымі з’яўляюцца асобіны даўжынёй 15—18 см і масай 100—150 г. Цела прадаўгаватае, сціснутае з бакоў. Галава адносна кароткая. Рот касы, паўніжні, яго верхавіна знаходзіцца на ўзроўні ніжняга краю вока. Радужына аранжавая, з чырвонай плямай у верхняй частцы. Спінны плаўнік невялікі, цёмна-шэры, усечаны, анальны — аранжавы ці чырвоны, крыху выемчаты. Хваставы плаўнік цёмна-шэры, грудныя — бледна-жаўтаватыя, брушныя — аранжавыя ці чырвоныя. Спіна цёмна-бурая або цёмна-зеленаватая, бакі і бруха серабрыстыя. Афарбоўка зменлівая і залежыць ад экалагічных умоў вадаёма. У перыяд нерасту самцы пакрываюцца эпітэляльнымі бугаркамі.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Жупраны)
Гісторыя храма
Прыход у Жупранах заснаваны ў XVI стагоддзі, каля 1550 года, у той самы час асвечаны драўляны храм. У канцы XVI стагоддзя, калі Жупраны належалі Радзівілам, многія з якіх былі кальвіністамі, прыстасаваны пад кальвінскі збор. У XIX стагоддзі Жупраны перайшлі да роду Чапскіх, граф Адам Чапскі ў 1853 годзе ахвяраваў сродкі на пабудову мураванага каталіцкага храма. Праз недахоп грошай і паўстання 1863 года будаўніцтва было прыпыненае. У 1875 годзе храм дабудаваны і асвечаны 12 кастрычніка 1875 года ў імя апосталаў Пятра і Паўла.
Плотка
Пашырэнне
Водзіцца ў рэках, поймавых вадаёмах і азёрах, вадасховішчах. Трымаецца ўскраін зараснікаў і вялікіх прагалін паміж імі. Пазбягае заіленых мясцін і хуткага цячэння.
Асаблівасці біялогіі
Чародная рыба. Вясной выходзіць на залітую пойму. Пасля нерасту разыходзіцца па ўсім вадаёме. Харчовы спектр вельмі шырокі, корміцца зоапланктонам, водарасцямі, ракападобнымі бентаса, лічынкамі насякомых.
Полавая спеласць наступае на 3-4-м годзе. Нерастуе ўвесну пры тэмпературы вады 8-10°С. Нераст кожны год адбываецца ў адных і тых жа месцах: каля берагоў, зарослых жорсткай расліннасцю, у поймавых старыцах і азёрах, захламленых месцах вадаёмаў. Клейкую ікру адкладвае на раслінныя рэшткі і смецце. Плоднасць у залежнасці ад узросту ад 700 да 75000 ікрынак. Інкубацыйны перыяд працягваецца 1—2 тыдні. Моладзь спачатку трымаецца на нерасцілішчы, улетку выходзіць у адкрытыя вадаёмы на глыбіню.
Увосень моладзь і дарослая рыба адыходзіць у глыбокія зімавальныя ямы.
Промысел
Прамысловая рыба. Малакаштоўная з-за нізкага тэмпа росту. Папулярны аб’ект аматарскага лову.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Жупраны)
Архітэктура
Храм Пятра і Паўла — помнік архітэктуры ў стылі неаготыкі (часам неаготыку гэтага перыяду называюць яшчэ псеўдаготыкай). У плане ўяўляе сабой прамавугольнік, падзелены на тры нефы, апсіда за прэзбітэрыем адсутнічае. Да галоўнага фасада прыбудавана трохярусная прамавугольная ў плане вежа, якая выступае і завершаная васьмерыком са спічастымі праёмамі і шатром.
Апсіды няма, задняя сцяна храма плоская, упрыгожана крыжам. Сцены храма дэкарыраваны ўзорамі з бутавага каменя. Інтэр’ер падзелены на тры нефа васьмю калонамі на высокіх пастаментах. Цэнтральны неф касцёла перакрыты цыліндрычным зводам, бакавыя нефы — крыжовымі. Імклівасці ўгару надаюць храму маленькія вежачкі, якія абрамляюць галоўную вежу. Элементы неаготыкі: спічастыя вокны, аркатурныя паясы па сценах.
Інтэр’ер
У інтэр’еры захаваўся арнаментальны роспіс XIX стагоддзя. Ва ўнутраную сцяну храма ўмуравана мемарыяльная дошка ў гонар Ф. Багушэвіча.
Пайнтап Перкінс
Пайнтап Перкінс (Pinetop Perkins; (7 ліпеня 1913, Белзоні, штат Місісіпі, ЗША - 21 сакавіка 2011, Осцін, штат Тэхас, ЗША) — амерыканскі джазавы піяніст, спявак.
Музычную кар'еру Пайнтап Перкінс пачаў у якасці гітарыста. Аднак, пасля цяжкай траўмы - ранення нажом у левую руку, у 1942 годзе стаў гуляць толькі на піяніна. Сваю першую кампазіцыю запісаў у Мемфісе на студыі Сэма Філіпса. Гэта была яго версія тэмы Кларэнс Сміта Pinetop's Boogie Woogie.
3 беларускія рублі
3 рублі — намінал грашовых купюр Рэспублікі Беларусь, якія знаходзіліся ў абарачэнні ў 1992—2001 гадах.
Гісторыя
Банкнот наміналам 3 беларускія рублі ўведзены ў абарачэнне 25 мая 1992 года. На пярэднім боку банкнота размяшчалася выява баброў, на адваротным — выява Дзяржаўнага герба («Пагоні») і лічбавае абазначэнне наміналу. Выведзены з абарачэння 1 студзеня 2001 года.
Галерый
Гай Галерый Валерый Максіміян (Gaius Galerius Valerius Maximianus), больш вядомы як Галерый (каля 250-) — рымскі імператар у 293—311 гадах.
Галерый быў чалавекам нешляхетнага паходжання з мясцовасці непадалёк ад Сердыкі (сучасная Сафія). Пры імператары Дыяклетыяне служыў старэйшым камандзірам. 1 сакавіка 293 года Дыяклетыян ўсынавіў Галерыя, прызначыўшы яго цэзарам, і выдаў за яго замуж сваю дачку Валерыю. Як суправіцель Галерый атрымаў балканскія правінцыі. У 293—296 гадах ён вёў ваенныя дзеянні на Дунаі супраць сарматаў і готаў, а ў 296—298 гадах ваяваў з персамі ў Арменіі, Сірыі і Месапатаміі. Таксама Галерый актыўна прымаў удзел у арганізаваных Дыяклетыянам грандыёзных ганеннях на хрысціян. У 311 годзе Галерый памёр у Нікамедыі ад раку. У Фесалоніках ён пабудаваў трыўмфальную арку і палац.
Вынікі кіравання
Пасля смерці Галерыя тэтрархія апынулася ў глыбокім крызісе. Імперыя была падзелена паміж трыма законнымі Аўгустамі — Ліцыніем, Максімінам Дазай і Канстанцінам I, а ў Рыме знаходзіўся чацвёрты Аўгуст — узурпатар Максенцый. Аднак ужо ніхто не спрабаваў аднавіць ранейшую сістэму кіравання. Правінцыі, якія належалі Галерыю, Ліцыній і Максімін падзялілі паміж сабой з мяжой па Басфору. У той жа час Максенцый абвясціў вайну Канстанціну на падставе таго, што той, нібы, забіў яго бацьку Максіміяна. Аднак ніводны з іх не пачаў якіх-небудзь сур’ёзных ваенных дзеянняў. У 311 годзе сфармаваліся два альянсы — у першы ўвайшлі Ліцыній і Канстанцін, а ў другой Максімін і Максенцый. Пасля загадкавай смерці Дыяклетыяна ў 313 годзе Канстанцін аддаў Максіміяна Геркулія праклёну памяці. У 312 годзе паміж Канстанцінам і Максенцыем усёткі пачалася вайна. У выніку бітвы ля Мульвійскага моста Максенцый патануў у Тыбры. Канстанцін і Ліцыній падзялілі імперыю на дзве часткі: Канстанціну дастаўся Захад, а Ліцынію частка Усходу, які не належаў Максіміну.
У 313 годзе Максімін перасек Басфор, але Ліцыній нанёс яму паражэнне пад Адрыянопалем, у выніку чаго Даза быў вымушаны адступіць у Тарс, дзе і сканаў ад хваробы. Ліцыній замацаваў сваё становішча на Усходзе. Але ў 324 годзе паміж ім і Канстанцінам пачалася вайна, у якой перамог Канстанцін. Трыумф Канстанціна адзначыў сабой канец сістэмы, створанай Дыяклетыянам і Галерыем.
Пэрэкалкы
Пэрэкалкы (Перека́лки) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Квінта
Квінта (quinta — пятая) — музычны інтэрвал шырынёй у пяць ступеней, пазначаецца лічбай 5.
Шэльда
Шэльда, або Эско (Schelde, Escaut, Escô, Scaldis) — рака ў Францыі, Бельгіі і Нідэрландах.
Квінта
Разнавіднасці квінты
1. Чыстая Квінта — інтэрвал у пяць ступеней (тры з паловай тоны). Пазначаецца ''ч. 5'', з'яўляецца ўстойлівым інтэрвалам і дасканалым кансанансам.
Шэльда
Даўжыня — 430 км, плошча вадазбору — 35,5 тыс. км².
Квінта
Разнавіднасці квінты
Чыстая квінта будуецца на I, II, II паніжанай, III, IV, V і VI ступенях у мажоры, на I, II паніжанай, II (з удзелам VI меладычнай) III, IV, V, VI і VII натуральнай — у міноры.
2. Павялічаная квінта — інтэрвал у пяць ступеней (чатыры тоны). энгарманічна роўная малой сэксце, пазначаецца ''пав. 5''.
Павялічаная квінта будуецца:
Існуюць таксама яшчэ дзве пары павялічаных квінт — на II паніжанай і VII меладычнай у мажоры, на II паніжанай (з удзелам VI меладычнай) і VII натуральнай (з удзелам IV падвышанай) у міноры, аднак яны не могуць пераходзіць з захаваннем правілаў голасавядзення і не маюць відавочнага ладавага прыцягнення, і таму ўжываюцца рэдка.
3. Паменшаная квінта — інтэрвал у пяць ступеней (тры тоны). Пазначаецца ''пам. 5'', энгарманічна роўная павялічанай кварце, з'яўляецца адной з разнавіднасцяў трытона. Часцей за ўсё сустракаецца паменшаная квінта, пабудаваная на VII ступені мажору і гарманічнага мінору (дыятанічны). У абодвух выпадках яна пераходзіць у тэрцыю на I ступені (у мажоры гэтая тэрцыя вялікая, у міноры — малая). Гэты інтэрвал мае асаблівае значэнне, бо на яго пераход абапіраецца ўся мажор-мінорная сістэма ладоў.
Паменшаная квінта таксама будуецца:
Першыя дзве квінты пераходзяць у малую тэрцыю на III ступені, апошнія дзве — у чыстую кварту на V ступені.
Яшчэ дзве паменшаныя квінты — на III ступені (з удзелам VII меладычнай) у мажоры і на VI меладычнай у міноры — сустракаюцца рэдка, не могуць пераходзіць з захаваннем правілаў голасавядзення і не маюць відавочнага ладавага прыцягнення.
4. Двойчы паменшаная квінта — інтэрвал у пяць ступеней (два з паловай тоны). Энгарманічна роўная чыстай кварце, пазначаецца ''дв. пам. 5''
У ладу існуе толькі адна пара двойчы паменшаных квінт: на II павышанай прыступкі (з удзелам VI гарманічнай) у мажоры і на VII гарманічнай (з удзелам IV паніжанай) у міноры. У абодвух выпадках сустрэчным рухам галасоў двойчы паменшаная квінта пераходзіць у малую тэрцыю: у мажоры на III ступені, у міноры — на I.
Лад
Чыстая квінта мае розны суадносіны частот гукаў у розных варыянтах наладкі:
Мікалай Васілевіч Гойшык
Мікала́й Васі́левіч Го́йшык (Коля Гойшык) (, в. Воля,  — ) — юны герой, удзельнік партызанскага руху на тэрыторыі Брэсцкай і Пінскай абласцей у гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
З восені 1941 — партызанскі сувязны. У лютым 1943 Мікалай разам з сям’ёй пайшоў у партызанскі атрад, стаў падрыўніком партызанскай брыгады імя Ф. Э. Дзяржынскага. Удзельнічаў у баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Пусціў пад адхон 7 варожых эшалонаў, 6 паравозаў, дзясяткі вагонаў з жывой сілай і тэхнікай праціўніка. 18 лютага 1944 года Коля з групай таварышаў здзейсніў дыверсію на чыгунцы Пінск — Лунінец, у выніку чаго быў знішчаны паравоз і 7 вагонаў з жывой сілай праціўніка, забіта і паранена 125 нямецкіх салдат і афіцэраў.
24 красавіка 1944, выконваючы баявое заданне, Мікалай падышоў да чыгункі Брэст — Масква і ўбачыў эшалон праціўніка, які ідзе на ўсход з танкамі. Цягнік набліжаўся. Магчымасці замініраваць чыгуначнае палатно не было, паколькі яно ўзмоцнена ахоўвалася. Тады Коля кінуўся пад цягнік, падарваўшы на сабе сумку з дзесяццю кілаграмамі толу. У выніку выбуху быў знішчаны паравоз і 16 вагонаў з тэхнікай ворага, забіта каля двухсот гітлераўцаў. Чыгунка была выведзена са строю на 17 гадзін.
З данясення партызанскага атрада: «М. Гойшык загінуў 25 красавіка 1944 пры выкананні баявога задання, падарваўшы фашысцкі эшалон».
Узнагароды
Гойшык М. В. узнагароджаны (пасмяротна) медалём «Партызану Айчыннай вайны 1-й ступені», ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені, ордэнам Святога князя Аляксандра Неўскага 1-й ступені.
Памяць
У в. Міхнавічы Івацэвіцкага раёна ўзведзены помнік Мікалаю Гойшыку. Бюст героя ўстаноўлены ў Заводскім раёне Мінска.
Імем героя названы вуліца ў Івацэвічах, Яглевіцкая сярэдняя школа, піянерскія атрады па ўсёй Беларусі. У Івацэвічах працуе Музей юнага героя-партызана Колі Гойшыка.
У літаратуры
Віктар Шымук напісаў нарыс «Коля Гойшык». Яму прысвечана паэма «Каля Броннай гары» таго ж аўтара.
FreeDOS
FreeDOS — гэта аперацыйная сістэма, сумяшчальная з MS-DOS. FreeDOS распаўсюджваецца на ўмовах GNU General Public License, уключае ў сябе некалькі праграм пад іншымі свабоднымі і несвабоднымі ліцэнзіямі. Праект быў распачаты ў 1994 годзе; версія 1.0 выйшла ў свет 3 верасня 2006 года.
Акрамя таго, у межах праекта FreeDOS распрацавана замена каманднаму інтэрпрэтатару MS-DOS (COMMAND.COM). Новы інтэрпрэтатар атрымаў назву FreeCOM.
Кампаніі Dell, HP і Lenovo вырабляюць і пастаўляюць персанальныя камп’ютары з прадусталяванай аперацыйнай сістэмай FreeDOS, гэта зніжае агульны кошт камп’ютара (у параўнанні з прадусталяванай АС Windows). Таксама FreeDOS усталёўваецца на ноўтбукі Asus і Samsung.
Дзякуючы DOS/32 (развіццё DOS/4GW) і Open Watcom (развіццё Watcom), FreeDOS прапануе лёгкае рашэнне для прамысловых камп'ютараў з архітэктурай PC.
Камплектацыя
Дыстрыбутыў FreeDOS уключае ў сябе вялікую колькасць бясплатных праграм — як напісаных спецыяльна для DOS, так і партаваных з уніксападобных сістэм з дапамогай DJGPP: утыліты, браўзеры (Lynx, Arachne), тэкставыя рэдактары (edlin, edit, vim, emacs), некалькі гульняў (у тым ліку FreeDoom), графічная сістэма GEM і інш.
Адоніс
Адо́ніс (Ἄδωνις) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі  — па найбольш папулярнай версіі — сын Кініра ад яго ўласнай дачкі Смірны ; або сын Кініра і Метармы; або (паводле Гесіёда) — Фенікса і Алфесібеі ; або (паводле Паніясіда) Фіянта і яго дачкі Смірны.
Адоніс славіўся сваёй прыгажосцю: у яго ўлюбляецца багіня кахання Афрадыта. Яго таксама клічуць каханым Дыяніса. Быў пастухом і паляўнічым на зайцаў. Хвала муз паляванню натхніла яго стаць паляўнічым.
Яму прысвечаны горад Бібл. Бацька Бероі. Паводле Харэта з Мітылены, дзецьмі Афрадыты і Адоніса былі Гістапс і Зарыядр.
Смерць
Афрадыта аплаквае яго, забітага ў юнацтве на паляванні вепруком, які парнуў яго іклом у сцягно на Ідалійскай гары. Па адной з версій, у вепрука ператварыўся Арэс (палюбоўнік Афрадыты); або Адонісу адпомсціла адпрэчаная ім Персефона ; або гэта адбылося з прычыны гневу Артэміды.
Афрадыта хавала яго труп у латуку. Па волі Афрадыты ён вярнуўся з падземнага царства, ператвораны ў кветку анемон ; або з крыві Адоніса ўзніклі ружы, а са слёз Афрадыты анемон.
Існуе апавяданне пра тое, што Афрадыта перадала немаўля Адоніса на выхаванне Персефоне, якая не пажадала потым з ім растацца. Афрадыта і Персефона судзіліся з-за Адоніса, і Каліёпа рассудзіла, што яны павінны валодаць ім па палове года.
Культ Адоніса
У фінікійцаў Адоніс (Адон у фінікійскай міфалогіі) — юны бог вясны, увасабленне штогадовага канання і ажыўлення прыроды. У Старажытнай Грэцыі свята Адоніса ў сярэдзіне лета спраўляўся два дні: у першы святкавалася яго вяселле з Афрадытай, як сімвал вясновага росквіту і ажывання, іншы дзень быў прысвечаны плачу па памерламу богу, які сімвалізуе завяданне прыроды. Аргаскія жанчыны аплаквалі яго.
У старажытнасці людзі лічылі, што дзякуючы Адонісу расквіталі кветкі ўвесну і спелі плады ўлетку, узімку ж прырода аплаквала бога. У знак прыналежнасці да культу бога Адоніса, які чаруе прыгажосцю, жанчыны сталі вырошчваць кветкі ў гліняных вазонах, якія звалі «садамі Адоніса».
Орфікі атаясамлялі яго з Дыянісам.
Прыхільнікі міфалагічнай школы атаясамлялі вобраз міфа пра Адоніса з Ісусам Хрыстом.
У літаратуры і мастацтве
Дзеючая асоба трагедыі Дзіянісія Сіракузскага «Адоніс». Лёс Адоніса — адна з упадабаных тэм антычнай паэзіі: яго апявала Сапфо, у Феакрыта (песня ў гонар Адоніса), Біёна, Авідзія (каханне Венеры і Адоніса ў «Метамарфозах»); у новай паэзіі сустракаецца ў Шэкспіра (паэма «Венера і Адоніс») і іншых.
Адоніеў верш у антычнай паэзіі ўзнік, як лічыцца, у гімнах на смерць Адоніса.
Партыя рабочага абнаўлення
Партыя рабочага абнаўлення (Partido Renovador Trabalhista Brasileiro, скарочана — PRTB) — правая палітычная партыя Бразіліі.
Партыя ўтворана ў 1994 годзе членамі былой Рэфармісцкай партыі, якія не ўвайшлі ў створаную на базе апошняй Прагрэсіўную партыю. Зарэгістравана ў 1997 годзе.
Належыць да трабалісцкай традыцыі Жэтуліу Варгаса, прытрымліваецца кансерватыўных, правапапулісцкіх і карпаратывісцкіх поглядаў.
У 2006 годзе ад партыі абраўся сенатарам экс-прэзідэнт Фернанду Колар ды Мелу, у 1992 годзе падвергнуты працэдуры імпічменту. Партыйны лідар Леві Фідэліс атрымліваў нязначную колькасць галасоў на прэзідэнцкіх выбарах 2010 і 2014 гадоў.