cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
11-я армія (Германская імперыя)
11-я а́рмія (11. Armee / Armeeoberkommando 11 / A.O.K. 11) — воінскае аб’яднанне армейскага узроўню Імперскай Германскай Арміі падчас Першай сусветнай вайны.
Была сфарміравана ў сакавіку 1915 года ў Каселе першапачаткова для барацьбы на Заходнім фронце, але неўзабаве была пераведзена ў Галіцыю на Усходні фронт. Была расфармавана 8 верасня 1915 года, затым зноў утворана 26 верасня 1915 года для ўдзелу ў Сербскай кампаніі. 7 студзеня 1919 года была канчаткова распушчана.
Першае фарміраванне
22 лютага 1915 года палкоўнік Эрнст фон Врызберг, начальнік Армейскага дэпартамента прускага Міністэрства вайны, прапанаваў стварыць аператыўнае рэзервовае аб’яднанне, змяніўшы штатныя расклады дывізій Заходняга фронта: зменшыць колькасць дывізіённых палкоў з чатырох да трох. Гэтую ідэю ўхвалілі і былі сфармаваны 14 новых дывізій, на базе якіх была створана 11-я армія. Нядоўгі час яна удзельнічала ў бітвы пры Іпры на Заходнім фронце, трымаючы лінію абароны супраць нападу саюзнікаў. 22 красавіка яна была пераведзена і змешчана побач з 4-й аўстрыйскай арміяй пад камандаваннем Макензена ззаду прамежку Гарліцы-Тарнаў, на поўдзень ад ракі Віслы.
У ліпені 1915 года 11-я армія прасоўваецца на расійскую тэрыторыю ў агульным нямецкім наступленні. 11-я армія была распушчана 8 верасня 1915 года і на базе яе штаба быў сфарміраваны штаб Групы армій Макензена.
NGC 6568
NGC 6568 (іншыя абазначэнні — OCL 28, ESO 590-SC6) — рассеянае скопішча ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Праблема пакінутых амерыканскіх ваеннапалонных у В’етнаме
Праблема пакінутых у В‘етнаме амерыканскіх ваеннапалонных тычыцца меркаванага існавання значнай колькасці ваеннапалонных з ЗША, якія не былі вернуты на радзіму пасля заканчэння вайны ў В’етнаме і заключэння Парыжскага пагаднення.
Вытокі праблемы
Яшчэ падчас самой В’етнамскай вайны недахоп крыніц інфармацыі ў Паўночным В’етнаме спрыяў адсутнасці ў ЗША даных аб дакладным ліку ваеннапалонных, якія знаходзіліся ў руках праціўніка. Нярэдка ўлады абапіраліся на звесткі з в’етнамскіх навінавых артыкулаў і радыеэфіраў, не заўсёды недакладных, а таксама на спісы імёнаў, перададзеных невялікай колькасцю амерыканскіх ваеннапалонных, якія апынуліся на свабодзе да таго моманту. Дэпартамент абароны (Department of Defense) вёў спісы забітых у баі і тых, чые целы не былі падабраны, ваеннапалонных, зніклых на поле бою. Лічбы адрозніваліся, але чакалася вяртанне пасля заканчэння баявых дзеянняў прыкладна 600 чалавек. Гэтай праблемай займаліся такія арганізацыі, як: Пытаннем таксама шмат займаўся амерыканскі палітык Рос Пера.
У сярэдзіне 1980-х гадоў амерыканцы і в’етнамцы сустракаліся і вялі сумесную работу па вяртанні астанкаў загінулых амерыканскіх вайскоўцаў, якія знаходзіліся ў В’етнаме. Аналагічная работа праводзілася ў Лаосе, у Камбоджы ж ёй перашкаджалі палітычныя складанасці.
Аднак не ўсе ў ЗША былі задаволены прадпрымаемымі ўскладненнямі. Палкоўнік ВПС у адстаўцы Джэй Бейлі спрабаваў правесці ўласную аперацыю. Яму ўдалося сабраць грошы, але невялікае судна так і не пакінула док. Некалькі паездак у Паўднёва-Усходнюю Азію з мэтай ўсталяваць месцазнаходжанне ваеннапалонных распачаў Бо Грыц. Па некаторых звестках, амерыканскае спецпадраздзяленне «Дэльта» двойчы пачынала рыхтавацца да місіі па вызваленні ваеннапалонных, але абодва разы аперацыя адмянялася.
У сваім інтэрв’ю 2002 года камбаджыйскі дзяржаўны дзеяч Пен Саван паведаміў, што чуў ад сваіх ахоўнікаў аб амерыканскіх ваеннапалонных, калі сам быў зняволеным. На яго думку, некаторых з іх адпраўлялі ў СССР.
Падчас прэзідэнцкай кампаніі Джона Кэры тэма паднімалася зноў. Кэры абвінавачвалі ў знішчэнні і замоўчванні доказаў, якія сведчылі пра існаванне тых, хто выжыў з ваеннапалонных падчас яго знаходжання на чале камітэта Кэры. Ён жа адмаўляў гэтыя абвінавачванні.
Новасакольніцкі раён
Адміністрацыйны цэнтр — горад Новасакольнікі.
Геаграфія
Плошча 1616 км². Асноўныя рэкі — Насва, Вялікі Удрай, Смердзель, Малы Удрай. За 4 км на поўнач ад возера Вялікі Вяз, знаходзіцца выток ракі Вялікая.
Гісторыя
Раён утвораны 24 ліпеня 1927 года ў складзе Вялікалуцкай акругі Ленінградскай вобласці, з 1929 года — у складзе Заходняй вобласці, з 1935 года — Калінінскай вобласці, з 1944-га — Велікалуцкай вобласці і, нарэшце, з 1957 года — у складзе Пскоўскай вобласці.
Гуды (значэнні)
Назву Гуды маюць:
Спаса-Узнясенская царква (Парэчча)
Спаса-Узнясенская царква — праваслаўны храм у в. Парэчча Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Каля возера Парэцкае, паміж вёскамі Кукры, Пратасы-Кукроўскія і Арцёмы. Мясцуецца царква ў маляўнічым месцы - на высокім узгорку над возерам.
Гісторыя
Парэцкая царква была пабудавана на дзяржаўныя сродкі рыжскім купцом Ламаносавым у 1877 годзе. З прычыны таго, што будавалася яна спехам і не якаснае, яшчэ тройчы яе рэстаўравалі (у 1888, і ў 1890, і ў 1895 годзе). Рамонт храма ў 1890 годзе быў вынікам страшнага ўрагану, які значна пашкодзіў дах царквы. Арыгінальныя купалы новага каменнага храма былі афарбаваны ў зялёны колер. Першапачатковы выгляд вядомы па фотаздымку Я. Балзункевіча пачатку 20 ст.
Сан-Мікеле-ал’Адыджэ
Сан-Мікеле-ал'Адзіджэ (San Michele all'Adige) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Лілія Аляксандраўна Падкапаева
Лілія Падкапаева (Лілія Подкопаєва; ) — украінская былая спартыўная гімнастка. Алімпійская чэмпіёнка 1996 года.
Самуіл Пац
Самуіл (Самуэль) Пац (1590 — 8 студзеня 1627) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Ротмістр, потым палкоўнік, рэгіментар, харунжы вялікі літоўскі з 1623.
Карпаўскі сельсавет
Ка́рпаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Карпаўка.
Самуіл Пац
Біяграфія
Удзельнік войнаў Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 і Расіяй 1609—1618. Атрымаў у пажыццёвае карыстанне 9 вёсак у Бабруйскім старостве, у тым ліку Парычы, ва ўласнасць — Любонічы каля Бабруйска і Гарошкаў у Рэчыцкім павеце.
Карпаўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Абакумаўскага і Хамінскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Рэчыцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Лоеўскага раёна. 23 верасня 2011 года скасаваны пасёлак Новая Дзярэўня.
Самуіл Пац
Сям’я
Сын Мікалая Паца і Ганны Сапегі, брат падканцлера Стэфана. Ажаніўся з Петранеляй, дачкой парнаўскага ваяводы Пятра Трызны, меў дзяцей:
Вікіпедыя на урду
Раздзел заснаваны ў студзені 2004 году. Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
NGC 6569
NGC 6569 (іншыя абазначэнні — GCL 91, ESO 456-SC77) — шаравое скопішча ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Магіпала I
Магіпала I — індыйскі кіраўнік з дынастыі, атрымаў у спадчыну ўладу ад свайго брата Бходжы II. Вядомы таксама як Кшытыпала.
Праўленне
Уладанні Магіпалы ўключалі тэрыторыі ад верхняга цячэння ракі Біяс на паўночным захадзе да Калінгі ці Арысы на паўднёвым усходзе і ад Гімалаяў да Кералы або да краіны Чэра на далёкім поўдні.
Прыладажскі
Прыладажскі (Прила́дожский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіраўскім раёне Ленінградскай вобласці, адміністрацыйны цэнтр Прыладажскага гарадскога паселішча. Пасёлак узнік у 1978 годзе ў сувязі з будаўніцтвам птушкафабрыкі «Сінявінская». Размешчаны ў паўночнай частцы раёна, паблізу аўтадарогі Р21 (E 105) «Кола» (Санкт-Пецярбург — Петразаводск — Мурманск). За 27 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Жыхарава. Пасёлак знаходзіцца на рацэ Назія.
Махендрапала II
Махендрапала II — індыйскі кіраўнік з дынастыі. Атрымаў у спадчыну трон ад свайго бацькі Магіпалы I. Яго кіраванне было кароткім, зрэшты некаторыя крыніцы сведчаць, што яго ўладанні пашырыліся да Мандасура (Малава).
Чынгізіды
Чынгізіды — прадстаўнікі кіруючых дынастый у шэрагу краін Азіі і Усходняй Еўропы.
Прамыя нашчадкі Чынгісхана завуцца торы. Кіруючыя дынастыі заснаваны сынамі Чынгісхана: Джучы, Джагатаем, Угедэем, Талуем; унукамі, у т.л. Батыем (сынам Джучы).
Мяркуецца, што сёння каля 16 мільёнаў чалавек з'яўляецца нашчадкамі Чынгісхана па мужчынскай лініі. Так, яго старэйшы сын пакінуў 40 сыноў. У сваю чаргу, унук Хубілай, які кіраваў Кітаем, меў 22 законных сыны. Дзяўчынак ад іх павінна было нарадзіцца не менш.
Кісцяні
Назву Кісцяні́ маюць:
Рахунак
Рахунак можа азначаць:
Гісторыя Пакістана
Старажытны перыяд
У III—II тысячагоддзях да н. э. на тэрыторыі Пакістана быў цэнтр адной з самых старажытных цывілізацый у гісторыі чалавецтва — Харапскай. У II тыс. да н. э. тэрыторыю Пакістана засялілі арыі. Пасля паходаў Аляксандра Македонскага ў заходнеіндыйскія мегаполісы (такія, як Таксіла) пранікае дух элінізму. Утвараецца магутнае Кушанскае царства — першы ачаг распаўсюджвання будызму.
Каланіяльны перыяд
У XIX ст. тэрыторыя сучаснага Пакістана была захоплена англійскімі войскамі і ўключана ў склад Брытанскай Індыі. Супрацьстаянне паміж індуізмам і ісламам раскалола Брытанскую Індыю і прывяло да гвалту на рэлігійнай глебе. Таму яшчэ да набыцця незалежнасці была відавочнай неабходнасць стварыць на месцы калоніі дзве дзяржавы, размежаваўшы тэрыторыю па рэлігійным прынцыпе. Адным з духоўных заснавальнікаў мусульманскай дзяржавы быў паэт Ікбал, кіраўнік Мусульманскай Лігі, арганізацыі прыхільнікаў самастойнага развіцця мусульманскіх тэрыторый. Менавіта Ікбал прапанаваў у 1930 годзе стварыць незалежную мусульманскую дзяржаву, у якую ўвайшлі б Пенджабе, Сінд, Паўночна-заходняя пагранічная правінцыя (ПЗПП) і Белуджыстан. Назву для дзяржавы яшчэ ў 1933 годзе прапанаваў студэнт-мусульманін Чаудхуры Рахмат Алі, які вучыўся ў Кембрыджы. Пакістан літаральна азначае «краіна чыстых», гэта акронім: «П» — ад Пенджаба, «А» — ад афганцаў з мяжы (гэта значыць пуштунаў ПЗПП), «К» — ад Кашміра, «С» — ад Сінда, а «тан» — ад Белуджыстана. 23 сакавіка 1940 года ў Лахоры была прынята гістарычная Лахорская рэзалюцыя, якая абвяшчала прынцыпы існавання мусульманскай абшчыны ў незалежнай дзяржаве.
Сучасны перыяд
У 1947 пры раздзеле Брытанскай Індыі дзякуючы намаганням Мусульманскай лігі утварылася дзяржава Пакістан, у якую ўвайшлі паўночна-ўсходнія і паўночна-заходнія раёны Індастана пераважна з мусульманскім насельніцтвам. Першым генерал-губернатарам Пакістана ў якасці самастойнай адміністрацыйнай адзінкі быў Джына, першым прэм'ер-міністрам краіны — Ліякат Алі Хан. 28 лютага 1956 года Устаноўчы Сход Пакістана зацвердзіў Статут дзяржавы. У 1958 годзе ў краіне адбыўся першы ваенны пераварот, да ўлады прыйшоў генерал Мухамед Аюб Хан.
У 1965 і 1971 гадах Пакістан вёў войны з Індыяй. У 1971 годзе Усходні Пакістан становіцца незалежнай дзяржавай Бангладэш. У 1977 годзе адбыўся ваенны пераварот. У 1980-я Пакістан выступаў на баку ЗША і падтрымліваў маджахедаў, якія вялі антыўрадавую вайну ў суседнім Афганістане. У Пакістане размяшчаліся трэніровачныя лагеры маджахедаў. Пасля гібелі прэзідэнта Зія-уль-Хака у авіяцыйнай катастрофе 17 жніўня 1988 года ўлада перайшла да грамадзянскага ўрада.
Выконваючы абавязкі прэзідэнта Гулам Ісхак Хан прызначыў новыя выбары ў парламент, на якіх Пакістанская народная партыя атрымала адносную большасць. Прэм'ерам краіны стала Беназір Бхута. Новы ўрад вярнуў дэмакратычныя правы і свабоды і адмяніў надзвычайнае становішча. Тым не менш, сітуацыя ў краіне працягвала пагаршацца, раз-пораз успыхвалі ўзброеныя сутыкненні ў Сіндзе. У жніўні 1990 года ўрад Бхута быў адпраўлены ў адстаўку. Пасля праведзеных выбараў новым прэм'ерам стаў Наваз Шарыф.
У 1990-я гады адбываецца развіццё ядзернай праграмы Пакістана пад кіраўніцтвам Абдул Кадыр Хана, што стала прычынай увядзення ЗША санкцый супраць Пакістана. У 1999 годзе адбыўся ваенны пераварот, да ўлады прыйшоў генерал Первез Мушараф.
З пачатку 2000-х гадоў паўночна-заходні рэгіён Пакістана Вазірыстан з'яўляецца апорай руху Талібан. У 2004 у талібы захапілі фактычную ўладу ў рэгіёне. Пасля 11 верасня 2001 года Пакістан афіцыйна спыніў падтрымку рэжыму талібаў і падтрымаў умяшанне ЗША супраць талібаў.
18 лютага 2008 года ў Пакістане прайшлі ўсеагульныя выбары, якія з-за забойства Беназір Бхута былі перанесены з 8 студзеня 2008 года. На выбарах Пакістанская народная партыя атрымала большасць галасоў і сфарміравала альянс з Пакістанскай мусульманскай лігай. 18 жніўня 2008 года Первез Мушараф сышоў з пасады прэзідэнта Пакістана ва ўмовах пагрозы імпічмента. У ходзе прэзідэнцкіх выбараў, якія адбыліся пасля гэтага, кандыдат Пакістанскай народнай партыі Асіф Алі Зардары атрымаў перамогу і стаў прэзідэнтам Пакістана.
Па дадзеных на чэрвень 2009 года тэрыторыі Пакістана, пагранічныя з Афганістанам, амаль не кантралююцца ўладамі гэтай дзяржавы. 7 мая 2009 года прэм'ер-міністр Пакістана Юсуф Рэза Гілані аб'явіў, што ён аддаў загад арміі знішчыць тэрарыстаў. Пачаліся баі з прымяненнем авіяцыі, танкаў і артылерыі з мэтай захапіць адміністрацыйны цэнтр акругі Сват — горад Мінгора.
28 красавіка 2011 года адбыўся пагранічны канфлікт паміж Афганістанам і Пакістанам каля горада. 12 салдат узброеных сіл Афганістана і адзін пагранічнік Пакістана загінулі ў ходзе бою. Тры пакістанскія пагранічнікі і восем мірных жыхароў Ангур-Ады атрымалі раненні.
Вікіпедыя на кечуа
Вікіпедыя на кечуа (кечуа: Qhichwa Wikipidiya) — раздзел Вікіпедыі на мове кечуа.
Раздзел заснаваны ў студзені 2003 году. Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
Эйсаку Сато
Эйсаку Сато (яп. 佐藤 荣 作 Сато: Эйсаку?, 27 сакавіка 1901, прэфектура Ямагуты —, Токіа) — японскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Брат былога ў 1957-60 прэм'ер-міністра Японіі Набусукэ Кісі.
Банкаўскі рахунак
Ба́нкаўскі раху́нак — рахунак, адкрыты ў банку юрыдычнай або фізічнай асобай для іх удзелу ў безнаяўным грашовым звароце і акумуляванні безнаяўных грашовых сродкаў для мэтавага выкарыстання.
NGC 6570
NGC 6570 (іншыя абазначэнні — UGC 11137, MCG 2-46-8, ZWG 84.22, VV 537, IRAS18088+1404, PGC 61512) — галактыка ў сузор’і Змеяносец.
Мезаархей
Мезаархей (ад μέσος - «сярэдні» і ἀρχαῖος - «старажытны») — геалагічная эра, частка архея. Ахоплівае перыяд па часе ад 3,2 да 2,8 мільярда гадоў таму. Датыроўка чыста храналагічная, не заснавана на стратыграфіі. Закамянеласці, знойдзеныя ў Аўстраліі паказваюць, што ў мезаархей на Зямлі ўжо жылі страматаліты.
Карла Гоцы
Граф Карла Гоцы (Carlo Gozzi;,  — , там жа) — італьянскі пісьменнік і драматург, аўтар казачных п’ес (ф’яб; fiabe), якія выкарыстоўваюць фальклорныя элементы сюжэту і прынцыпы камедыі дэль артэ ў выбары персанажаў-масак. Брат пісьменніка Гаспара Гоцы.
Сваю літаратурную дзейнасць Гоцы пачаў з напісання паэм, якія цалкам адпавядалі стылю Пульчы («Дзівадзейка Марфіза» і інш.) і эсэ, у якіх ён палемізаваў з Гальдоні, які праводзіў у тыя часы тэатральную рэформу.
Прадпрымальніцкая дзейнасць
Прадпрымальніцтва, прадпрымальніцкая дзейнасць — эканамічная дзейнасць, накіраваная на сістэматычнае атрыманне прыбытку ад вытворчасці і/або продажу тавараў, аказанне паслуг. Для гэтай мэты выкарыстоўваецца маёмасць, нематэрыяльныя актывы, працу як самога прадпрымальніка, так і прыцягнутыя з боку. Няма гарантый, што затрачаныя сродкі акупяцца, што вырабленае будзе прададзена з прыбыткам. З гэтым звязаны рызыка страт за ўсё або часткі маёмасці.
У большасці краін для пачатку прадпрымальніцтва патрабуецца афіцыйная рэгістрацыя, але крытэрыі і ўмовы могуць істотна адрознівацца. Згодна з заканадаўствам Расійскай Федэрацыі, прадпрымальніцтва можа ажыццяўляцца юрыдычнай асобай або непасрэдна фізічнай асобай (індывідуальным прадпрымальнікам) пасля іх рэгістрацыі ва ўстаноўленым законам парадку.
Прадпрымальніцтва — найважнейшая ўласцівасць рынкавай эканомікі, пранізлівае ўсе яе інстытуты.
Бізнэс (. aнгл. бізнес — «справа», «прадпрыемства») або промысел — дзейнасць, накіраваная на атрыманне прыбытку; любы від дзейнасці, які прыносіць даход ці іншыя асабістыя выгады.
У рускай мове слова прадпрымальніцтва і бізнэс выкарыстоўваюцца як сінонімы, але часам маюць рознае значэнне.
Эфектыўнасць прадпрымальніцкай дзейнасці можа ацэньвацца не толькі памерамі прыбытку, але і змяненнем кошту прадпрыемства (рынкавай кошту прадпрыемства, гудвилла).
Часам вылучаюць сацыяльнае прадпрымальніцтва ў асобную катэгорыю.
Паняцце «вядзенне дзейнасці індывідуальным прадпрымальнікам» ў заканадаўстве РФ да 2015 года так і не з'явілася. Ёсць Паняцце ІП, але няма ІП вядучы дзейнасць. У заканадаўстве аб выплаце абавязковых узносаў ад ІП у пенсійны фонд згадана, што ўнёскі ажыццяўляюцца ад ІП, якія вядуць дзейнасць, а не проста зарэгістраваных (артыкул 2 пункт 2).
Сант’Арсола-Тэрмэ
Сант'Арсола-Тэрмэ (Sant'Orsola Terme) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 1022 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 68 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 38050. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Вернікоўскія
Вернікоўскія — беларускі шляхецкі род герба «Яніна». У некаторых Вернікоўскія ужывалі прыдомак «з Алешна». Вядомы ўніяцкі святарскі род.
Себасцьян Вернікоўскі — заснавальнік рода.
Плянта (Кобрынскі раён)
Пля́нта (, Плянта) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Астроміцкага сельсавета.
Павел Васільевіч Харламповіч
Павел Васільевіч Харламповіч (, в. Рагачы,, Гродзенская губерня, Расійская імперыя (цяпер — Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць, Беларусь) — , Пенза, РСФСР) — беларускі нумізмат. Першы беларускі даследчык манетных скарбаў Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і святара. Скончыў Літоўскую духоўную семінарыю (1908), потым юрыдычны факультэт Варшаўскага ўніверсітэта (1912). Працаваў у судовых установах.
У 1920—1925 гадах член Мінскага таварыства гісторыі і старажытнасцяў. У 2-й палове 1920-х гадоў дырэктар Беларускага дзяржаўнага музея. У 1928 годзе прымаў удзел у археалагічных даследаваннях курганных могільнікаў каля Заслаўя. Член гісторыка-археалагічнай і этнаграфічнай секцый Інстытута беларускай культуры. Выкладчык Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1929 годзе пазбаўлены працы, арыштаваны. У 1931 года высланы на Поўнач СССР.
З 1946 працаваў у Пензенскім абласным краязнаўчым музеі намеснікам дырэктара па навуковай рабоце.
Такійскі ўніверсітэт
Такійскі ўніверсітэт — адзін з найвядомых унівэрсітэтаў Японіі, знакаміты таксама сваімі даследчымі лабараторыямі.
Такійскі універсітэт мае пяць кампусаў — Хонг, Камаба, Касіва, Сіраканэ і Накана, а таксама 10 факультэтаў з 30 000 студэнтаў, у ліку якіх каля 2100 замежнікаў (што па японскіх стандартах лічыцца незвычайна буйной часткай). Хоць Такійскі ўніверсітэт мае факультэты, на якіх выкладаюць большасць акадэмічных дысцыплін, сярод іх найбольш вядомыя філалагічны і юрыдычны факультэты.
Ляхоўскі
Ляхоўскі — беларускае прозвішча.
Цянь Юаньгуан
Цянь Юаньгуан, храмавае імя Шыцзун (30 лістапада 887 — 17 верасня 941) — другі кіраўнік дзяржавы.
Біяграфія
Быў сынам і спадчыннікам заснавальніка дзяржавы Цянь Лю. Атрымаў у спадчыну трон пасля яго смерці ў 932 годзе.
Васіль Рыгоравіч Каржынскі
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў 1841 годзе. Першапачатковую адукацыю атрымаў у Чарнігаўскай мужчынскай гімназіі. У 1856 годзе паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча, дзе і скончыў курс у 1861 годзе па першым разрадзе.
Цянь Юаньгуан
Біяграфія
У адрозненне ад свайго бацькі быў ваяўнічым кіраўніком. Яго кіраванне было не занадта доўгім і завяршылася ў 941 годзе. Крыху раней у палацы ўспыхнуў пажар, у выніку якога будынак практычна быў знішчаны, а разам з ім — казна. Пасля гэтага Цянь Юаньгуан страціў псіхічнае здароўе і неўзабаве памёр. Трон атрымаў у спадчыну яго сын.
Васіль Рыгоравіч Каржынскі
Прафесійная дзейнасць
Пабудова гэта скончана ў 1891 годзе. З 1892 года кіраваў пабудовай казарм для 10-га сапёрнага батальёна ў г. Астралэнцы.
Някляеў
Някляеў — мужчынскае прозвішча. Прыметнікавая форма з прыналежным суфіксам -еў ад антрапоніма Някляй (Някляй-эў) з семантыкай «нашчадак Някляя».
NGC 6571
NGC 6571 (іншыя абазначэнні — MCG 4-43-6, ZWG 142.10, PGC 61504) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ёўня (значэнні)
Ёўня:
Санцэна
Санцэна (Sanzeno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 935 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 117 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 38010. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Sisinnio, Martirio ed Alessandro.
Сляскі
Сляскі — шматзначны тэрмін.
NGC 6572
NGC 6572 (іншае абазначэнне — PK 34+11.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Lysichiton americanus
Батанічнае апісанне
Расліна вырастае з карэнішча, якое можа быць даўжэй 30 см і таўшчынёй ад 2,5 да 5 см у дыяметры. Лісце самае буйное з усіх раслін у рэгіёне, 50-135 см у даўжыню і 30-80 см у шырыню. Кветкі ў выглядзе пачаткаў, загорнуты ў крыючы ліст, ярка-жоўтыя або жаўтлява-зялёныя, вырастаюць на сцябле да 30-40 см вышынёй. Яны з'яўляюцца аднымі з першых вясновых кветак.
Дадзеная расліна вылучае цяпло, якое растоплівае зімой снег вакол яе, што дазваляе яму выжыць.
Арэал
Lysichiton americanus — гэта расліна, якая расце ў балотах і мокрых лясах, уздоўж рэк і ў іншых вільготных абласцях на захадзе ціхаакіянскага ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі, дзе яна з'яўляецца адным з нешматлікіх мясцовых відаў сямейства Ароідныя разам з.
Значэнне
Від выкарыстоўваюць як дэкаратыўную расліну ў ландшафтным дызайне.
Сожская культура
Сожская культура — археалагічная культура, якая была вылучана ў 1970-я гады для характарыстыкі эпохі мезаліту басейнаў Верхняга Дняпра, Сажа, Бярэзіны, Беседзі. Паводле даследчыкаў (В. Ф. Капыцін, А. Г. Калечыц), сожская культура — вынік кантактаў і ўзаемаўплываў насельніцтва грэнскай культуры і свідэрскай культуры, што адбываліся пасля заканчэння ледавіковай эпохі. Грэнскія рысы прасочваюцца ў тэхніцы расшчаплення крэменю, заснаваныя на монафрантальным сколванні пласцін і адшчэпаў з адна- і двухпляцовачных неуклеусаў, у асобных тыпах прылад працы (канцавыя, двайныя, акруглыя скрабкі, рэтушныя, на зломе нарыхтоўкі і двухгранныя разцы, вырабы з выемкай, вастрыі, свердзелы і праколкі, сякучыя вырабы). Нарыхтоўкамі для прылад пераважна былі адшчэпы. Свідэрскія традыцыі праяўляліся ў формах чаранковых наканечнікаў стрэл, зробленых на ножападобных пласцінах.
Эталоннымі помнікамі сожскай культуры лічыліся стаянкі Горкі, Журавель, Кліны-2, на Сажы, Аўрамаў Бугор, Бабулін Бугор на Беседзі, Берагавая Слабада, Новы Быхаў, Няраж на Дняпры, Гарадок, Васілевічы, Міхайлаўка на Бярэзіне. Помнікі датаваліся познім мезалітам (8—6-е тыс. да н.э.). Лёс насельніцтва сожскай культуры звязваўся з фарміраваннем верхнедняпроўскай культуры эпохі неаліту.
Прылукі Вялікія
Прылу́кі Вялі́кія (, Большие Прилуки) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Астроміцкага сельсавета.
Да 21 ліпеня 1980 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.
Наваржэўскі раён
Наваржэўскі раён (Новорже́вский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у цэнтры Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Наваржэў.
Геаграфія
Раён мяжуе на поўначы з Остраўскім, Порхаўскім і Дзедавіцкім, на паўночным усходзе і ўсходзе — з Бяжаніцкім, на захадзе — з Пушкінагорскім, на поўдні — з Апочацкім раёнамі.
Плошча раёна — 1682 км². Асноўныя рэкі — Сораць і яе прыток Льста. Паўночную частку раёна складае Сорацкая нізіна, на поўдні — Бяжаніцкае ўзвышша з вышэйшым пунктам Пскоўскай вобласці гарой Лобна (339,4 м), на крайняй поўначы раёна — паўднёвыя схілы Судомскага ўзвышша.
Гісторыя
Раён утвораны 1 жніўня 1927 года ў складзе Ленінградскай вобласці. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 жніўня 1944 года ўвайшоў у склад наноў утворанай Пскоўскай вобласці.
Конкурс песні Еўрабачанне 1959
Конкурс песні Еўрабачанне 1959 - 4-ы конкурс Еўрабачанне. Прайшоў 11 сакавіка 1959 года ў Канах (Францыя), у палацы фестываляў і кангрэсаў. Удзел у конкурсе прыняло 11 краін. Люксембург на гэты раз не прыняў удзелу ў ім. Адзіным пачаткоўцам было Манака. Конкурс выйгралі Нідэрланды, якую прадстаўляла Тэдзі Схольтэн з песняй «Een beetje».
Пачынаючы з гэтага конкурсу, прафесійным кампазітарам было забаронена ўваходзіць у склад нацыянальнага журы.
Ліён Жуо
Ліён Жуо (Léon Jouhaux;, , — , ) — рэфармісцкі дзеяч французскага і міжнароднага прафсаюзнага руху.
Біяграфія і палітычная дзейнасць
У 1909-40 і 1945-47 сакратар французскай Усеагульнай канфедэрацыі працы (УКП). У пачатку 20 ст. падтрымліваў анарха-сіндыкалісцкія «ультралевыя» лозунгі, у гады Першай сусветнай вайны 1914-18 стаў правадніком палітыкі «святога яднання» і супрацоўніцтва з буржуазіяй. Уваходзіў у склад французскай дэлегацыі на Парыжскай мірнай канферэнцыі 1919-20. Быў членам Міжнароднага бюро працы пры Лізе Нацый. У 1919-40 адзін з лідараў Амстэрдамскага інтэрнацыяналу прафсаюзаў. Супернік Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі і камуністычнага руху. Выступаў супраць стварэння адзінага працоўнага фронту. У 1947 адзін з арганізатараў расколу ВКТ і стварэння прафесійнага аб'яднання «Форс уврыер», які Жуо спрабаваў супрацьпаставіць УКП. У 1947 Жуо быў абраны старшынёй Эканамічнага савета Францыі, у 1949 — старшыня Савета Еўрапейскага руху.
Гутковіч
Гутко́віч — беларускае прозвішча. Форма бацькаймення ад антрапоніма Гутка з пераносам націску на антрапафармант -овіч: Гу́тка — Гу́ткавіч — Гутко́віч. У аснове прозвішча магло быць апелятыўнае найменне «гутка» (невялікая гута).
Сарноніка
Сарноніка (Sarnonico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 724 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 38010. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Цянь Лю
Цянь Лю, храмавае імя Тайцзу (10 сакавіка 852 — 6 мая 932) — генерал на службе дынастыі Тан, заснавальнік і першы кіраўнік дзяржавы.
Праўленне
Цянь Лю лічыцца лепшым кіраўніком таго перыяду кітайскай гісторыі. Пры яго кіраванні дзяржава Уюэ хутка набывала магутнасць і пашырала свае тэрыторыі. Эканоміка расла перш за ўсё дзякуючы выгаднаму геаграфічнаму становішчу, а таксама за кошт марскога гандлю. Цянь Лю надаваў вялікую ўвагу развіццю сельскай гаспадаркі і будаваў плаціны для прадухілення паводак.
Памёр 932 годзе ў 80-гадовым узросце. Трон атрымаў у спадчыну яго сын Цянь Юаньгуан.
Насельніцтва Украіны
Паводле ацэнкі Дзяржаўнай службы статыстыкі Украіны колькасць насельніцтва Украіны станам на 1 лютага 2016 года склала 42738,1 тыс. асоб (без уліку часова акупаванай тэрыторыі Аўтаномнай рэспублікі Крым і горада Севастопаля). За студзень 2016 года колькасць насельніцтва зменшылася на 22,4 тыс. асоб, а прыроднае скарачэнне склала 24,7 тыс. асоб, міграцыйны прырост — 2,2 тыс. асоб. Гарадское насельніцтва краіны складае 69,1%, сельскае — 30,9%. Шчыльнасць насельніцтва — 74,3 чал/км².
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Паўднёвае Гняздзілава)
Свята-Петра-Паўлаўская царква — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Паўднёвае Гняздзілава Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
З канца XVIII стагоддзя ў вёсцы існавала ўніяцкая царква, якая пасля паўстання 1831 года была пераведзена ў праваслаўную. У пачатку XX стагоддзя замест старой уніяцкай царквы была пабудавана новая драўляная праваслаўная царква. У савецкія часы будынак выкарыстоўваўся як склад, які згарэў у 1975 годзе.
У 2010 годзе на ахвяраванні прыхажан быў пабудаваны і асвячоны новы будынак храма.
Аляксандра Мікалаеўна Чарадкова
Аляксандра Мікалаеўна Чарадко́ва (Александра Николаевна Чередкова; ) — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар біялагічных навук (1960), прафесар (1962).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Углынь Маскоўскай губерні (зараз у Рузскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі). У 1931 годзе скончыла Маскоўскі педагагічны тэхнікум Прафінтэрна, у 1935 годзе — Ленінградскі ветэрынарны інстытут (сучасная Санкт-Пецярбургская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны). Да 1937 года працавала ветэрынарным урачом на 16-м конным заводзе імя С. М. Будзённага. З 1939 года праходзіла навучанне ў аспірантуры Ленінградскага ветэрынарнага інстытута пры кафедры нармальнай фізіялогіі. Была прызваная на службу ў Чырвоную Армію ў якасці начальніка ветэрынарнай службы 79-га стралковага палка 123-й дывізіі. Пасля звальнення са службы ў канцы 1940 года вярнулася да навучання ў аспірантуры і абараніла дысертацыю на званне кандыдата навук. Зноў бы прызваная на службу у Чырвоную Армію на пасаду выкладчыка ваенна-ветэрынарнага вучылішча. У 1944—1961 гг. у Ленінградскім ветэрынарным інстытуце. У 1958 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Фізіялогія стрававання сельскагаспадарчых жывёл». У 1961—1970 гг. А. М. Чарадкова працавала ў Віцебскім ветэрынарным інстытуце, узначальвала кафедру нармальнай і паталагічнай фізіялогіі.
Навуковая дзейнасць
А. М. Чарадкова займалася даследаваннямі абмену рэчываў, стрававання сабак, свіней, авечак і іншых жывёл, вугляводна-ліпіднага абмену і малочнай прадукцыйнасці буйной рагатай жывёлы. Прапанавала радыяметрычны метад вывучэння функцыі шчытападобнай залозы ў свіней.
Канстанцін Дзмітрыевіч Ушынскі
Канстанцін Дзмітрыевіч Ушынскі ( — ) — адукацыйны дзеяч Расійскай імперыі, педагог, кандыдат юрыспрудэнцыі і прававед украінскага паходжання, адзін з заснавальнікаў педагагічнай навукі і народнай школы ў Расійскай імперыі, аўтар прац па тэорыі і гісторыі педагогікі, падручнікаў для навучання і артыкулаў па педагогіцы.
Біяграфія
Працаваў на розных пасадах у Дзямідаўскім юрыдычным ліцэі, Гатчынскім сіроцкім інстытуце і Смольным інстытуце высакародных дзяўчын. Таксама працаваў рэдактарам і пісаў артыкулы для такіх часопісаў як «Современник», «Библиотека для чтения», «Журнал для воспитания» і «Журнал Министерства народного просвещения».
Навуковая дзейнасць
У педагагічнай сістэме Ушынскага важнае месца займае вучэнне пра мэты выхавання, якія вызначаліся ім як падрыхтоўка чалавека да жыцця і працы, як фарміраванне ў чалавека пачуцця абавязку перад народам і выхаванне ў чалавека патрыятызму. У выхаванні дзяцей ён надаваў значнае месца сям’і і лічыў вельмі неабходным сямейнае выхаванне.
Акрамя таго, ён надаваў вялікае значэнне мове народа, бо, паводле яго слоў, «калі вымерла мова ў вуснах народа, вымер і народ». Педагог сцвярджаў, што кожны народ мае права мець школу на роднай мове, асуджаў царызм за забарону вывучэння ўкраінскага мовы ў школах на ўкраінскіх землях. Вызначыў асноўныя шляхі і сродкі развіваючага навучання, быў змагаром класна-ўрочнай сістэмы навучання, уліку ўзроставых і псіхалагічных асаблівасцяў дзяцей. Ён надаваў велізарнае значэнне працы ў псіхалагічным і фізічным развіцці чалавека, паказваў на кіруючую ролю школы і асобы настаўніка ў выхаванні дзяцей.
NGC 6573
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пастафарыянства
Пастафарыянства (англ. Pastafarianism), ці Царква Лятаючага Макароннага Монстра (англ. Church of the Flying Spaghetti Monster) — парадыйная рэлігія, заснаваная Бобі Хендэрсанам у 2005 годзе ў знак пратэсту супраць рашэння Дэпартамента Адукацыі штата Канзас, якое патрабуе ўвесці ў школьны курс канцэпцыю «Разумнай задумы» як альтэрнатыву эвалюцыйнага вучэння. У адкрытым лісце на сваім вэб-сайце Хендэрсан абвяшчае веру ў звышнатуральнага Стваральніка, падобнага на макароны і тэфтэлі — лятучага макароннага монстра (ЛММ), і заклікае да вывучэння пастафарыянства ў школах нароўні з іншымі рэлігіямі, тым самым выкарыстоўваючы аргумент давядзення да абсурду. Нягледзячы на ​​парадыйнасць, рэлігія мае афіцыйны статус і існуе на тых жа правах, што і астатнія рэлігіі.
Назва рэлігіі заснавана на гульні слоў, і асацыюецца з растафарыянствам і італьянскім словам «паста». Паслядоўнікі рэлігіі называюць сябе пастафарыянамі.
Пузыраплоднік
Пузырапло́днік (Physocarpus) — род кветкавых раслін сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
Пашыраны ва Усходняй Азіі і Паўночнай Амерыцы.
Віды
Паводле сайта The Plant List род налічвае 10 відаў. Сярод іх
Турыст (фільм, 2021)
Турыст (Турист, Touriste) — расійска-цэнтральнаафрыканскі баявік рэжысёра Андрэя Батава, заснаваны на рэальных падзеях. Кінакарціна апавядае пра спробу дзяржаўнага перавароту ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы, калі баевікі і найміты атакавалі сталіцу, каб сарваць прэзідэнцкія і парламенцкія выбары. Прэм’ера фільма адбылася 14 мая 2021 года на стадыёне горада Бангі. Прэм’ера ў Расіі адбылася 19 мая на тэлеканале НТВ.
Сюжэт
Снежань 2020 года. Былы супрацоўнік паліцыі Грыша Дзмітрыеў у складзе невялікай групы расійскіх інструктараў прыбывае ў Цэнтральнаафрыканскую Рэспубліку. Інструктары павінны навучыць салдат мясцовай арміі асновам тактыкі і метадаў вядзення бою. У першыя ж дні вучэнняў Грыша атрымлівае пазыўны «Турыс» за сваю маладосць і неспрактыкаванасць і ўступае ў канфлікт з Макетам, які трываць не можа «мянтоў» і не прапускае выпадку паздзекавацца над «першаходам».
У гэты час шэраг бандыцкіх груповак збіраюцца заняць сталіцу ЦАР, каб сарваць выбары і зладзіць у краіне дзяржаўны пераварот. Некалькі блокпастоў ўжо знаходзяцца пад іх кантролем. Адной з такіх груповак кіруе жорсткі і бязлітасны Антуан. А ўсю кааліцыю кантралююць прадстаўнікі еўрапейскіх элітаў. Рускія інструктары аказваюцца ў эпіцэнтры грамадзянскай вайны і вымушаныя дапамагчы мясцовай арміі ФАКА даць адпор бандытам, рызыкуючы справакаваць міжнародны скандал. Паступова сумеснымі намаганнямі ім удаецца спыніць прасоўванне баевікоў і адбіць блокпасты. Баевікі пачынаюць успрымаць рускіх больш сур’ёзна і заклікаюць на дапамогу прафесійных наймітаў з Чада.
Антуан спрабуе пераканаць інструктараў не ўмешвацца ва ўнутраны канфлікт, але атрымлівае катэгарычную адмову. Расіяне рыхтуюцца да абароны базы, разлічваючы на дапамогу ФАКА, але мясцовыя вайскоўцы збеглі, пакінуўшы інструктараў фактычна адзін на адзін з групамі баевікоў.
Турыста і Макета вызначаюць у адзін кулямётны разлік, чаму абодва зусім не рады. Падчас бою высвятляецца, што на кінутай базе ФАКА засталося некалькі афрыканскіх вайскоўцаў. Турыст выклікаецца ім дапамагчы і адпраўляецца на базу, дзе знаёміцца з Катрын. Яны трапляюць у засаду, побач з імі разрываецца граната. Грыша аглушаны, але яму ўдаецца выратаваць Катрын. Знішчыўшы па шляху кулямётны разлік баевікоў, турыст амаль дабіраецца да сваіх, але губляе прытомнасць. Макет паспявае ў апошні момант вывесці турыста і Катрын з-пад агню. Перажываючы за жыццё Грышы, Макет вырашаецца на шчырую размову і прызнаецца таму ў прычыне сваёй нянавісці да «мянтоў» – з-за іх халатнасці загінуў яго сын.
Інструктарам ўдаецца спыніць атаку баевікоў, не даўшы ім пранікнуць на базу. За параненым турыстам прыбывае верталёт, яму своечасова аказваюць медыцынскую дапамогу. Кіраўнікі кааліцыі баевікоў падводзяць вынік: ім не ўдалося сарваць выбары, дзеючы прэзідэнт будзе пераабраны на другі тэрмін. Ім прыйдзецца на час залегчы на дно ў чаканні новай магчымасці ажыццявіць пераварот у ЦАР.
Грыша вяртаецца ў Расію, але мірнае жыццё яго зараз не вабіць, і ён вяртаецца ў Афрыку, каб працягнуць вайну з баевікамі.
Малапа
Малапа — пячора ў Паўднёва-Афрыканскай рэспубліцы. Знаходзіцца ў правінцыі Гаутэнг на вышыні 1442 м над узроўнем мора, у 40 км на захад ад Яганэсбургу і ў 15 км на поўначы—паўночным ўсходзе ад вядомых выкапневых участкаў Стэркфантэйн, Сварткранс і Кромдрай. Пячора адносіцца да тэрыторыі аб'екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, вядомага як «Калыска чалавецтва».
Вясной 2008 года ў пячоры былі знойдзены рэшткі двух шкілетаў гамінід узростам прыкладна 1,9 мільёнаў гадоў, выдзеленыя ў асобны від роду аўстралапітэкаў Australopithecus sediba. Вядомы антраполаг Дональд Джохансан лічыць, што косткі A. sediba варта аднесці да роду Homo. Тут жа знойдзены самыя раннія знаходкі парэшткаў бабуінаў Papio angusticeps узростам 2,026—2,36 млн гадоў.
Дайліда
Дайліда — беларускае прозвішча. Семантычны дэрыват ад старабеларускага апелятыва «дойлыда» (цясляр, дойлід) — пазычання з літоўскай мовы dailidė. Агульны назоўнік дайліда (сучасн. дойлід) праз ступень празвання набыў функцыю сямейнага оніма, стаў прозвішчам. Ад гэтага прозвішча ўзнікла вытворнае — Далідовіч.
Архей
Архей (ἀρχαῖος — старажытны) — самая старажытная геалагічная эпоха ў гісторыі Зямлі. Разглядаецца як адзін з чатырох галоўных эонаў, які ахопліваў перыяд ад 4,0 да 2,5 млрд гадоў таму і папярэднічаў пратэразою. Таксама разам з пратэразоем уключаецца ў дакембрый. Вызначаецца і як асобная архейская эра і група.
У гэты час на Зямлі яшчэ не было кіслароднай атмасферы, але з'явіліся першыя анаэробныя бактэрыі, якія сфармавалі шматлікія цяпер існыя адклады карысных выкапняў: серы, графіту, жалеза і нікеля.
Перыядызацыя
Архей падзелены на чатыры эры (ад найбольш позняй да найбольш ранняй):
Арганічны свет
У адкладах архейскай групы верагодныя выкапнёвыя рэшткі раслін адсутнічаюць. Сустракаюцца толькі пароды, якія могуць мець бактэрыяльнае альбо водарасцевае паходжанне.
Вылучэнне мізэрных палеанталагічных знаходак у архейскіх адкладах з дапамогай электроннага мікраскопа дазволіла выявіць, што разам з водарасцямі, бактэрыямі і грыбамі, якія панавалі ў архейскіх морах, існавалі і прасцейшыя жывёлы. Вядома, што жывёлы не прыстасаваны да аўтатрофнага харчавання, таму жывёльны свет мог паявіцца толькі пасля ўзнікнення раслінных арганізмаў. Хаця гісторыя развіцця жывёл пачынаецца некалькі пазней, чым гісторыя развіцця раслін, эвалюцыя арганічнага свету на працягу архейскай эры ўжо азнаменавалася адасабленнем царства раслін і царства жывёл.
Свята-Георгіеўская царква (Парэчча)
Свята-Георгіеўская царква — праваслаўны храм у в. Парэчча Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў боку ад вёскі, абкружана бутавай агароджай.
Гісторыя
Пабудавана ў другой палавіне XIX стагоддзя з цэглы. У стане рэстаўрацыі.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кананічную чатырохчасткавую кампазіцыю фарміруюць прытвор-званіца (2 васьмерыкі на чацверыку), нізкая трапезная, кубападобная малітоўная зала, прамавугольная апсіда. У сілуэце храма пануюць цыбулепадобныя галоўкі над пакатым шатровым дахам цэнтральнага аб'ёму і шатром званіцы. Тры ўваходы вырашаны арачнымі перспектыўнымі парталамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сцен вылучаны атынкаваныя элементы архітэктурнага дэкору: вуглавыя расшытыя пад руст пілястры, аркатурныя фрызы і прафіляваныя карнізы, ліштвы арачных аконных праёмаў.
Лестэр Боўлс Пірсан
Кар’еру пачынаў у дыпламатычнай службе, з 1941 года працаваў у МЗС Канады, з 1945 года пасол Канады ў ЗША, кіраўнік канадскай дэлегацыі ў ААН (1948—1952), старшыня Генеральнай Асамблеі ААН (1952—1953).
Атрымаў Нобелеўскую прэмію міру (1957) за свае намаганні па мірным ўрэгуляванні Суэцкага крызісу.
З 1948 года член парламента, дэпутат ад Ліберальнай партыі, працаваў у кабінеце Сен-Ларана, пасля паразы лібералаў на выбарах 1958 года стаў кіраўніком партыі. Лічыцца адным з стваральнікаў сучаснай сістэмы сацыяльнага забеспячэння Канады, увёў у абарачэнне канадскі сцяг і гімн.
Гадавальніцтва
Гадавальніцтва — галіна садаводства і лесаводства, якая займаецца размнажэннем і вырошчваннем расады і саджанцаў дрэў, кустоў і іншых шматгадовых раслін.
Свята-Георгіеўская царква (Пасінічы)
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1863 г. з дрэва. Адкрыта ў 1988 — 1990 гг.
Гадавальніцтва
У гадавальніках дрэвы можна вырабляць з нуля, выкарыстоўваючы вегетатыўнае размнажэнне (часцей за ўсё прышчэпкай альбо чаранкаваннем) альбо генератыўнае (часцей за ўсё насеннем), а маладыя расліны можна выкормліваць, пакуль іх развіццё і памеры не будуць прыдатныя для пасадкі на пастаяннае месца.
Часцей за ўсё вылучаюць лясныя гадавальнікі, гадавальнікі садоў і гадавальнікі дэкаратыўных раслін.
Свята-Георгіеўская царква (Пасінічы)
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам, які пераходзіць у трохгранную апсіду, над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавы. Яго франтон на фасадзе завершаны цыбулепадобным купалам на гранёным барабане, над апсідай завершаны макаўкай. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Перад храмам пастаўлена чатырохгранная пірамідальная званіца пад шатровым дахам.
Спакуса Святога Антонія
«Спакуса Святога Антонія» — трыпціх Іераніма Босха, адзін з яго найважнейшых твораў.
Сезон 2022 ФК Нафтан
У 2022 годзе футбольны клуб «Нафтан» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на сакавік 2022 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Прыйшлі ў клуб
* З арэнды ** У арэнду
Смалярня (Кобрынскі раён)
Смаля́рня (, Смолярня) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Астроміцкага сельсавета.
Да 11 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дзеткавіцкага сельсавета Драгічынскага раёна.
Шарпей
Шарпей — парода вартавых і паляўнічых, а ў старажытнасці і баявых сабак родам з Кітая, адна з самых старажытных парод. Адносіцца да тыпу малосападобных сабак і вядомая такімі адметнымі рысамі, як незвычайна глыбокія зморшчыны скуры і сіне-чорны язык.
Актыўная і моцна складзеная сабака сярэдняга памеру. Зморшчыны на чэрапе і плячах, маленькія вушы і «гіпапатамава» пыса надаюць шарпею унікальны выгляд. У 1978 годзе шарпей быў занесены ў «Кнігу рэкордаў Гінеса» як самая рэдкая у той час парода ў свеце.
Вага дарослых асобін каля 20 кг, рост у карку 44—51 см.
Батый
Баты́й, Бату́-хан, (1205—1255) — мангольскі военачальнік і правадыр, чынгізід, хан Залатой Арды, сын Джучы і ўнук Чынгісхана. Згодна з воляю Цемучына (Чынгісхана) у 1224 годзе, старэйшаму сыну, Джучы, дасталіся Кіпчакскі стэп, Хіва, частка Каўказа, Крым і Русь (улус Джучы). Так і не прыняўшы ўладу ў прызначанай яму частцы, Джучы памёр у 1227 годзе.
На курултаях 1229 і 1235 гадоў было вырашана адправіць вялікае войска для заваявання прастораў да поўначы ад Каспійскага і Чорнага мораў. Хан Угэдэй паставіў на чале гэтага паходу атыя. З ім ішлі Арда, Шыбан, Тангкут, Кадан, Буры і Пайдар (нашчадкі Чынгісхана) і лепшы мангольскі военачальнік Субэдэй-багатур.
На сваім шляху гэта нашэсце захапіла не толькі рускія княствы, але і частку краін Заходняй Еўропы. Спачатку татары паваявалі Венгрыю, куды перакачавалі ад татар куманы (полаўцы). Пасля татары накіраваліся ў Польшчу, Чэхію, Маравію, Боснію, Сербію, Балгарыю, Харватыю і Далмацыю.
Падняўшыся па Волзе, Батый разграміў Волжскую Булгарыю, затым павярнуў на захад, разбурыў Разань (снежань 1237 года), Маскву, Уладзімір-на-Клязьме (люты 1238 года), быў пайшоў на Ноўгарад, але ад вясновай бездаражы сышоў у Палавецкія стэпы, па дарозе паваяваўшы Казельск. У 1239 годзе Батый узяў Пераяслаўль, Чарнігаў, зруйнаваў Кіеў (6 снежня 1240 года), Каменец, Уладзімір-Валынскі, Галіч і Ладыжын (снежань 1240 года). Тут арда Батыя падзялілася. Частка на чале з Каданам і Арду накіравалася ў Польшчу (былі зруйнаваны Сандамір 13 лютага 1241 года, Кракаў 24 сакавіка, Аполе і Уроцлаў), дзе пад Лягніцай польскія сілы пацярпелі страшнае паражэнне.
Крайнім заходнім пунктам гэтага набегу стаў Майсен. Еўропа была захоплена знянацку і не аказала дружнага і арганізаванага супраціўлення. Чэшскія сілы спазніліся пад Лігніцу і былі накіраваны ў Лужынкі напярэймы манголам на меркаваны шлях іх руху на захад. Аднак яны павярнулі на поўдзень на безабаронную Маравію, якая падверглася спусташэнню.
Другая вялікая частка на чале з Батыем рушыла на Венгрыю, дзе хутка з ёю злучыліся Кадан і Арду. Венгерскі кароль Бела IV быў ушчэнт пабіты Батыем і збег. Батый прайшоў па Венгрыі, Харватыі і Далмацыі, усюды наносячы паражэнні. У снежні 1241 года памёр хан Угэдэй; гэтая вестка, атрыманая Батыем у разгар яго еўрапейскіх поспехаў, прымусіла яго паспяшацца ў Манголію, каб прыняць удзел у абранні новага хана. У сакавіку 1242 года пачаўся зваротны, не менш спусташальны, рух манголаў праз Боснію, Сербію і Балгарыю.
Пазней Батый не рабіў спроб ваяваць заходнія краіны, асеўшы на берагах Волгі ў горадзе Сарайчык, які стаў пры ім сталіцай вялікай дзяржавы Залатая Арда. Наступствы мангола-татарскіх нашэсцяў на Русь. На працягу 1237—1240 гг. войскі мангольскага хана Бату, унука Чынгізхана, паслядоўна заваявалі і спустошылі Разанскую, Уладзіміра-Суздальскую, Пераяслаўскую, Чарнігава-Северскую, Кіеўскую і Галіцка-Валынскую землі Русі [1]. Заваяванне насіла выключна жорсткі характар: гарады, якія аказвалі супраціўленне, цалкам вынішчаліся. Лесастэпавыя прасторы Паўднёвай Русі абязлюдзелі на два з паловай стагоддзі, астатняя тэрыторыя была ў глыбокім заняпадзе. Княствы на тэрыторыі сучаснай Беларусі гэта нашэсце закранула ў значна меншай ступені. Ускосныя летапісныя паведамленні і матэрыялы археалагічных даследаванняў дазваляюць сцвярждаць пра разбурэнне ў гэты час хіба толькі ўскрайкаў беларускай тэрыторыі — гарадоў Гомеля, Магілёва [2], магчыма Берасця, Пінска [3] і некаторых іншых.
У 1243 г. Бату-хан прыступіў да сістэматычнага ўсталявання свайго рэжыму на ўсёй Русі. Мясцовыя князі былі пазбаўлены спадчыннага права на ўладанні і мусілі атрымліваць іх нанова ў якасці «пажалаванняў» з рук хана. Неўзабаве па Русі былі разасланы татарскія перапісчыкі, якія размяркоўвалі па гарадах і валасцях даніну — ясак [4]. Характэрна, што перапісчыкі накіроўваліся нават у тыя княствы, да якіх не дайшло татарскае войска: напрыклад, у 1257 г. яны прыбылі ў Вялікі Ноўгарад [5]. Гэта даказвае, што Бату добра ўяўляў палітычную сістэму Русі і лічыў сябе яе пераемнікам.
У княстваў на тэрыторыі Беларускага Панямоння і Падзвіння быў выбар: або чакаць непазбежнага з’яўлення татарскіх перапісчыкаў, як зрабілі ў Вялікім Ноўгарадзе і, верагодна, Смаленску, або рашуча парваць са старой сістэмай наследавання ўлады, якая ў новых умовах азначала маўклівае прызнанне суверэнітэту ардынскага хана. Паколькі сіл для самастойнага адпору не было, заставалася шукаць сабе новага сюзерэна, які б не пагражаў такім жорсткім прыгнётам, як татары, і адначасова меў магчымасці для арганізацыі супраціўлення апошнім. Такім сюзерэнам мог стаць у тагачасных умовах або далёкі каталіцкі Захад, або блізкі і добра знаёмы ўладар суседняй Літвы.