cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Электрамабіль
Электрамабілі на сонечных батарэях
Сярод прыкладаў сонцамабіляў можна назваць прататыпы Venturi Astrolab, Venturi Eclectic (дадаткова абсталяваны ветравой устаноўкай), канцэпт-кар ItalDesign-Giugiaro Quaranta (зрэшты, энергіі, якую назапашваюць сонечныя батарэі, хапае ў ім хіба што на сілкаванне бартавой электронікі), італьянскі Phylla, а таксама SolarWorld GT, які ў 2012 годзе здзейсніў кругасветны марафон. Апошні абсталяваны двума матор-коламі Loebbemotor намінальнай магутнасцю 1,4 кВт кожны (пікавая магутнасць — 4,2 кВт кожная, або ў суме — 11,42 конскія сілы). Дзякуючы малой масе (карбонавы кузаў дазволіў дамагчыся вагі 260 кг, сам кузаў важыць 85 кг) і аэрадынамічна дасканалай форме кузава (Сх = 0,137), удалося дамагчыся максімальнай хуткасці 120 км/г. Круізная хуткасць — 50 км/г (пры працы матораў на намінальнай магутнасці), на ёй SolarWorld GT можа праехаць 275 км — больш, чым многія сучасныя электрамабілі. Гэты прабег забяспечвае 21-кілаграмовая літый-іонная батарэя емістасцю 4,9 кВтг.
Таксама існуюць гібрыдамабілі, якія прыводзяцца ў рух як сонечнай энергіяй, так і педалямі. У асноўным, гэта самаробныя машыны і прататыпы.
Для заахвочвання вытворчасці сонцамабіляў і іх папулярызацыі існуюць спаборніцтвы накшталт трансаўстралійскага ралі «Сусветны сонечны выклік». На падобных спаборніцтвах звычайна спаборнічаюць студэнты тэхнічных ВНУ, якія ствараюць падобныя мадэлі ў якасці дыпломных работ.
Інфраструктура
Стандарт хуткай зарадкі CHAdeMO пачынаючы з версіі 1.1 падтрымлівае як зарадку электрамабіля, так і сілкаванне ад яго знешніх спажыўцоў. Адпаведна падлучаны электрамабіль можа працаваць як буферны акумулятар ў сістэме бесперабойнага сілкавання будынка.
Уздзеянне на экалогію
У электрамабіляў, у адрозненне ад машын з рухавіком унутранага згарання, нулявыя выкіды выхлапных газаў, але іх эксплуатацыя выклікае ўскосныя выкіды парніковых газаў, бо электрамабілі атрымліваюць энергію з электрычнай сеткі. Ацэнкі колькасці выкідаў на мілю для электрамабіляў з улікам выкідаў з электрычнай сеткі меншыя, чым для аўтамабіляў з бензінавым рухавіком, але яны не роўныя нулю. Так, ацэньваецца, што Chevrolet Bolt адказвае за выкід каля 92 грамаў вуглякіслага газу на мілю. Для параўнання, Chevrolet Malibu з бензінавым рухавіком робіць выкідаў больш за 320 грамаў на мілю. Аднак, вялікія і магутныя электрамабілі ўсё яшчэ могуць быць горшымі для навакольнага асяроддзя, чым невялікія звычайныя аўтамабілі. Больш высокая энергаэфектыўнасць можа знізіць выкіды ад эксплуатацыі і вытворчасці, а таксама павялічыць запас ходу і знізіць выдаткі. Памяншэнне вагі, паляпшэнне аэрадынамічнасці, удасканаленне электрарухавікоў і памяншэнне памеру батарэй дазволіць падвысіць эфектыўнасць электрамабіляў.
Уздзеянне электрамабіляў на навакольнае асяроддзе складаецца не толькі ў электраэнергіі, неабходнай для сілкавання. Імкненне да павелічэння далёкасці прабегу і выпуску буйнейшых машын патрабуе павелічэння памеру акумулятарнай батарэі. Для вытворчасці акумулятараў выкарыстоўваюць матэрыялы, якія неабходна здабываць і перапрацоўваць, што таксама спрыяе павелічэнню выкідаў забруджвальных рэчываў. Здабыча карысных выкапняў аказвае значнае ўздзеянне на навакольнае асяроддзе і таксама можа мець негатыўныя сацыяльныя наступствы, уключаючы задакументаваныя парушэнні правоў чалавека, звязаныя са здабычай кобальту, у тым ліку абвінавачванні ў выкарыстанні прымусовай працы, дзіцячай працы і іншых формах прымусу ў ланцужку паставак.
Энергетыка
Ураўненне балансу энергіі: Поўная маса электрамабіля, кг: Вага акумулятарнай батарэі (у першым набліжэнні): Удзельная энергія батарэі: Максімальная магутнасць забеспячэння механічнага руху: Поўная магутнасць батарэі:
Церабаўля
Цераба́ўля — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Обаль, за 22 км у напрамку на паўночны захад ад горада Гарадок, за 1,7 км на поўдзень ад вёскі Кісялі, прыкладна за 1,2 км на паўночны захад ад аграгарадка Селішча.
Электрамабіль
У Беларусі
Па стане на 2021 год у Беларусі 4 тысячы электрамабіляў.
Церабаўля
Плошча паверхні возера 0,17 км². Даўжыня 0,75 км, найбольшая шырыня 0,35 км, даўжыня берагавой лініі 1,98 км. Плошча вадазбору 2,5 км².
Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 3—4 м. Возера акружана забалочанай поймай. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія і пясчаныя, на паўночным захадзе забалочаныя. Ручаём злучаецца з возерам Верына.
Электрамабіль
У Беларусі
У кастрычніку 2014 года ў Мінску была ўсталяваная першая ў Беларусі станцыя экспрэс-зарадкі стандарту CHAdeMO. На канец 2018 года ў Беларусі налічвалася больш за 80 зарадных станцый.
У жніўні 2017 года быў паказаны прататып першага электрамабіля беларускай распрацоўкі. Машына была спраектавана Нацыянальнай акадэміі навук. Кузаў з падвескай і інтэр’ерам быў узяты ад серыйнага седана Geely SC7.
У канцы 2018 года ў Беларусі быў прэзентаваны кітайскі электрамабіль Zotye E200. У пачатку 2019 года заводам «Юнісон» сабрана некалькі дзясяткаў гэтых машын, пасля чаго зборка была прыпынена.
У 2017 годзе ў Мінску з’явіліся першыя электробусы.
У студзені 2018 года два электробусы з’явіліся на вуліцах Магілёва. Яны былі падораны адміністрацыяй кітайскай правінцыі Хунань.
Мукур (Атыраўская вобласць)
Мукур — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Мукурскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 107 км на паўднёвы ўсход ад сяла Міялы. Код КАТА — 234847100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3203 чалавекі (1679 мужчын і 1524 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 3423 чалавекі (1743 мужчыны і 1680 жанчын).
Resident Evil 4
Resident Evil 4 (з анг. — Прыстанак Зла 4), вядомая ў Японіі як Biohazard 4 (яп. バ イ オ ハ ザ ー ド 4 Баіо Хадза:до Фо, Біялагічная пагроза 4) — мультыплатформавая камп’ютарная гульня ў жанрах баявік ад трэцяй асобы і survival horror, чацвёртая частка серыяла «Resident Evil», распрацаваная студыяй «Capcom Production Studio 4» і выдадзеная вялікай колькасцю выдаўцоў, такімі як Capcom, Ubisoft, Nintendo Australia, Red Ant Enterprises і THQ Asia Pacific.
Гульня была выпушчаная 11 студзеня 2005 года ў Паўночнай Амерыцы, 27 студзеня ў Японіі, 18 сакавіка ў Еўропе для кансолі Nintendo GameCube.
Гісторыя чацвёртай часткі разгортваецца ў 2004 годзе, праз шэсць гадоў пасля падзей другой часткі. Леон Скот Кэнэдзі, ўрадавы агент, адпраўлены з місіяй у Еўропу. Яму трэба будзе выратаваць Эшлі Грэхэм, дачку Прэзідэнта ЗША, выкрадзеную таямнічым культам. Падарожжа ў сельскую вёску, якая знаходзіцца ў Іспаніі, абгортваецца сустрэчай з яе крыважэрнымі жыхарамі.
Праз паўгода пасля выхаду арыгінальнага выдання, гульня была партавана на платформу «PlayStation 2». 25 кастрычніка версія для PlayStation 2 выходзіць у Паўночнай Амерыцы, 4 лістапада — ў Еўропе, 11 лістапада — ў Аўстраліі і 1 снежня — ў Японіі. У чэрвені 2007 гульня выйшла на «Wii» і Windows. HD-рэмастэрынг Resident Evil 4 у высокай выразнасці, з’явіўся 20 верасня 2011 года на платформах PlayStation 3 і Xbox 360.
Да ліпеня 2011 года, агульныя аб’ёмы продажаў Resident Evil 4 на ўсіх платформах дасягнулі адзнакі прыкладна, што зрабіла яе самай паспяховай у серыі. У 2012 годзе гульня была занесеная ў кнігу Guinness World Records Gamer’s Edition, як самая прадаваная гульня жанру Survival Horror.
У 2014 годзе выйшла Resident Evil 4 Ultimate HD Edition — перавыданне Resident Evil 4 у HD для PC.
Геймплэй
У адрозненне ад папярэдніх гульняў серыі, у чацвёртай частцы быў дададзены лазерны прыцэл, які дазваляе цэліцца ў розных напрамках і лёгка мяняць яго размяшчэнне ў любы час. Кулі ўздзейнічаюць на ворагаў, у залежнасці ад таго, куды яны патрапілі: стрэл у нагу можа прымусіць ворагаў спатыкнуцца, у той час як стрэлы ў рукі прымусяць іх выпусціў зброю.
Рэцэнзіі і ўзнагароды
Сайт Metacritic выставіў выданням для GameCube і PlayStation 2 ацэнку 96 з 100 балаў. Сюжэт і персанажы ў цэлым атрымалі добрыя водгукі. Грэг Касавін з Gamespot пахваліў агучку гульні, але адзначыў «нейкія нехарактэрна тупыя дыялогі» і некалькі недахопаў з графікай. Yahoo! Games заклікала кампанію Capcom дадаць пабольш дэталізацыі персанажам гульні.
Ацэнкі версіі для Microsoft Windows не так высокія, як у іншых выданняў. Выданне было моцна раскрытыкаваў за адсутнасць падтрымкі мышы, дрэннае кіраванне з клавіятуры, нізкаякасныя унутрагульнявыя відэа, праблемы з асвятленнем, а таксама неабходнасцю мець геймпад для геймплэя і больш дакладнага прыцэльвання. Нягледзячы на ўсе недахопы, гульня атрымала станоўчыя водгукі ад IGN і GameSpot.
Версія HD для Xbox 360 была ацэненая ў цэлым станоўча. Так, Teamxbox (IGN) выставіла выданню агульную ацэнку 8, а Xbox360Achievements — 89 (з 100).
Уплыў
Гульня лічыцца адной з самых уплывовых гульняў 2000-х гадоў, у сувязі з тым, што дзякуючы ёй былі перагледжаны, па меншай меры, два жанры відэагульняў: жахі і баявік ад трэцяй асобы. Яна дапамагае зразумець жанр баявіка ад трэцяй асобы, уводзячы «апору на зрушэнне ракурсаў, што не хавае дзеянняў». Выгляд з-за пляча, уведзены ў гульню, у цяперашні час стаў стандартам у жанры баявік ад трэцяй асобы. Пачынаючы з Gears of War і заканчваючы такімі гульнямі як Batman: Arkham Asylum. Акрамя таго, яна стала стандартам у плане «дакладнага прыцэльвання» для гульняў з баямі, напрыклад, Dead Space і Grand Theft Auto.
У гульні гэтак жа зроблена спроба перагляду жанру survival horror увядзеннем дакладнага прыцэльвання і падкрэслівання рэфлексаў, што пашырае геймплэй элементамі больш шырокага жанру баявік. Аднак, гэта прымусіла рэцэнзентаў выказаць здагадку, што серыя Resident Evil адышла ад жанру survival horror, асновы якога яна заклала. Іншыя буйныя серыі жанру рушылі ўслед яе прыкладу, развіваючы баявую сістэму для таго, каб паказаць пабольш дзеянняў. Гэта такія гульні як Silent Hill Homecoming і Alone in the Dark, выпушчаныя ў 2008 годзе.
Вячаслаў Міхайлавіч Чарнатаў
Вячаслаў Міхайлавіч Чарна́таў (нар., с. Дуйка, Ніжнеамурскі раён, Хабараўскі край, РСФСР, СССР — ) — беларускі архітэктар і даследчык архітэктуры. Кандыдат архітэктуры (1998), дацэнт (1990).
Біяграфія
У Беларусі з 1947 года. У 1958—1961 гадах служыў у Савецкай Арміі. Член КПСС з 1963 года. Скончыў у 1967 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. У 1967—1969 гадах працаваў у інстытуце «Белдзіпрагандаль». У 1969—1972 гадах вучыўся ў аспірантуры БПІ. У 1972—1974 гадах начальнік архітэктурнага падраздзялення Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрняў Міністэрства культуры Беларусі, у 1974—1975 гадах кіраўнік групы праектнага інстытута «Мінскпраект», у 1975—1999 гадах галоўны архітэктар праектаў у БелНДІдзіпрасельбудзе. З 1981 года выкладаў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце, дацэнт кафедры «Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў».
Аб’яўленая на 18 сакавіка 2016 г. абарона дысертацыі на сушуканне навуковай ступені доктара мастацтвазнаўства была перанесена на нявызначаны тэрмін. Памёр 3 лістапада 2016 года.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года.
Пражываў у Мінску па пр. Пушкіна, 44.
Творчасць
Асноўныя работы: гандлёвы цэнтр (1971, 1-я чарга) і адміністрацыйны 3-х павярховы будынак фірмы «МАВ» (2002, з В. Малышюным) у г. Дзяржынск, рэстаран «Бярэзіна» ў г. Барысаў Мінскай вобласці (1975, з У. Сарочкіным), будынак навучальнага корпуса Інстытута ўпраўлення і прадпрымальніцтва па вул. Славінскага ў Мінску (2001); у аўтарскім калектыве — праект рэгенерацыі гістарычнага цэнтра Магілёва (1974), рэстаўрацыя помніка архітэктуры канца XIX ст. (бібліятэка імя Карскага) у Гродне (1975), ахоўная зона і зона рэгулявання архітэктурнага помніка пачатку 20 ст. ў в. Лясная Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці (1974), серыя аднакватэрных жылых дамоў з выкарыстаннем базы Слуцкага будкамбіната (1983), дом культуры і памятны бюст В. І. Чапаеву ў в. Аброва Івацэвіцкага раёна (1985), забудова з адна-, двухкватэрных жылых дамоў (у індустрыяльным выкананні) у в. Крупіца Мінскага раёна (1981), Дом культуры ў в. Замасточча Мінскага раёна (1988), аўтарская серыя 210 індустрыяльных дамоў для будаўніцтва ў малых гарадах і сельскай мясцовасці (1976—1988), тыпавыя праекты 5-павярховых жылых дамоў, інтэрнаты, блок-секцый для будаўніцтва ў Ніжнявартаўскім раёне Цюменскай вобласці (1986); серыя тыпавых праектаў жылых, інтэрнатаў, спальных карпусоў для школ-інтэрнатаў у індустрыяльных вырабах серыі 210 і грамадскіх будынкаў для малых гарадоў і сельскай мясцовасці (1975—1988); навучальны корпус прыватнага Інстытута кіравання і прадпрымальніцтва па вул. Славінскага ў Мінску (1990—2012).
Навуковая дзейнасць
Даследваў беларускую архітэктуру 2-й пал. XIX—XX стст. Аўтар больш як 110 навуковых прац па пытаннях гісторыі нацыянальнай архітэктуры, у т.л. кнігі «Сынам Айчыны» (1980), «Георгій Заборскі» (1998), «Абрам Духан» (2002; у суаўтарстве з В. Аладавым), «Станіслаў Шабунеўскі» (2005), «Уладзімір Кароль» (2007); брашур «Помнікі воінскай славы на беларускай зямлі XIX — пачатку XX стст.» (1976), «Помнікі ваеннай гісторыі і баявой славы» (1989); серыі артыкулаў у часопісе «Архітэктура і будаўніцтва» пад рубрыкай «Майстра каменнага летапісу» (1999—2013). Адзін з аўтараў кніг «Гісторыя беларускага мастацтва» (т. 3, 1989), «Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (т. 1—7, 1984—1988), «Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Брэсцкая вобласць» (1990). Аўтар-складальнік бібліяграфічнага даведніка «Архітэктары Савецкай Беларусі» (1991, у сааўтарстве).
Маркоўка
Маркоўка
Шкордзь
Шко́рдзь (, Шкордь) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Каледонская складкавасць
Каледонская складкавасць, таксама калядонскі тэктагенез  — эпоха тэктагенезу ў канцы ранняга — пачатку сярэдняга палеазою, што папярэднічала герцынскай складкавасці.
Тэрмін уведзены французскім геолагам М. Бертранам у 1887 годзе. Да класічных каледонскіх структур адносяцца Брытанскія астравы, Скандынаўскія горы, Паўночная і Усходняя Грэнландыя. Таксама каледонскія структуры развітыя ў Цэнтральным Казахстане (заходняя частка), Паўночным Цянь-Шані, Паўднёва-Усходнім Кітаі, Усходняй Аўстраліі; уваходзіць у фундамент Заходне-Сібірскай і Заходне-Еўрапейскай маладых платформаў. Вялікае значэнне каледонская складкавасць мела ў развіцці Кардыльераў, асабліва Паўднёвай Амерыкі, Паўночных Апалачаў і інш. Найбольш характэрнымі для каледонскай складкавасці з'яўляюцца структурная няўзгодненасць на ніжняй мяжы сілуру або дэвону і намнажэнне магутнай тоўшчы чырванаколерных кантынентальных адкладаў (маласы).
Геатэктанічнае развіццё
Напачатку ранняга палеазою, пасля заканчэння байкальскага тэктагенезу, існавалі дакембрыйскія платформы. Бліжэй да экватара размяшчаліся групы платформ, размежаваных палеаакіянамі, бліжэй да паўднёвага полюса — вялікая Гандвана.
З праяўленнем каледонскага тэктагенезу, на працягу ранняга палеазою, зямная кара зведала складаную перабудову пад уплывам арагенічных рухаў як у межах акіянаў (рухомых геасінклінальных паясоў), так і арагенічных ды эпейрагенічных рухаў на платформах. Кембрый і пачатак ардовіка былі часам, калі развіваліся і прагрэсіравалі апусканні, а на мацерыкі распаўсюджваліся марскія трансгрэсіі. Канец ардовіка і сілур — час актывізацыі працэсаў уздымання ды складка- і гораўтварэння, што выклікала асушэнне платформ. У раннім палеазоі можна вылучыць некалькі фаз складкаватасці. Каледонскае гораўтварэнне ахапіла наступныя раёны: у Атлантычным геасінклінальным поясе — Паўночна-Атлантычную геасінклінальную вобласць (востраў Шпіцберген, Скандынаўскія горы, большая частка Вялікабрытаніі і Ірландыі, Усходняя Грэнландыя, Паўночныя Апалачы); ва Урала-Мангольскім — Алтая-Саянскую і Казахстанска-Паўночна-Цяньшаньскую вобласці; у Міжземнаморскім — Наньшаньскую геасінклінальную сістэму; у Заходне-Ціхаакіянскім — Катазіяцкую і заходнюю частку Усходне-Аўстралійскай вобласці, ва Усходне-Ціхаакіянскім — паўднёва-заходнюю частку Паўднёвай Амерыкі (Патагонія). Каледаніды Паўночна-Атлантычнай геасінклінальнай вобласці злучылі Паўночна-Амерыканскую і Усходне-Еўрапейскую платформы ў адзіны Еўраамерыканскі мацярык (Паўночна-Атлантычны).
Сібірская платформа з прычлененымі байкалідамі дарасцілася каледанідамі — узнік мацярык Ангарыда. Тарымская, Кітайска-Карэйская і Паўднёва-Кітайская платформы таксама аб'ядналіся байкалідамі і каледанідамі ў адзіны мацярык. Гандвана, дарошчаная каледанідамі, займала прыўзнятае становішча і ўтварала мацярык, на якім захоўваўся кантынентальны рэжым. Каледонскі арагенез на платформах праявіўся ў фарміраванні расколаў у шчытах, дыферэнцыраваных тэктанічных рухах, дыслакацыях, закладзе антэкліз і сінекліз, інтрузіўным і эфузіўным магматызме. На Усходне-Еўрапейскай платформе ўтварыліся Маскоўская, Прыкаспійская, Пячорская, Вяцка-Камская сінеклізы, на Сібірскай — Хатангская, Тунгуская, Ангара-Вілюйская. Гэты працэс быў характэрны і для іншых платформ.
Каледонскі тэктагенез, які не даў структуры краявога прагіну, лічыцца незавершаным.
Карысныя выкапні
3 каледонскім тэктагенезам звязаны радовішчы жалеза, тытану, золата, малібдэну, азбесту, тальку, магнезіту і інш.
Эскадраны мінаносец Pierrer
Эскадраны мінаносец Pierrer — адзін з 13 эсмінцаў тыпу Claymore, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.
Вэлыкэ (Казятынскі раён)
Вэлыкэ (Вели́ке) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 868-1
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зубры (прыпыначны пункт)
Зубры́ (, Зубры)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Зубры; на лініі Орша-Цэнтральная — Крычаў I, паміж прыпыначным пунктам Ермалоўка і прыпыначным пунктам Рэкта.
Вэлыкы Стэп (вёска)
Вэлыкы Стэп (Вели́кий Степ) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Шастова
Шасто́ва (, Шестово) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Завозерскага сельсавета.
Вітольд Часлававіч Бржэскі
Вітольд Часлававіч Бржэскі (, с. Рубанка, цяпер Бахмацкі раён, Чарнігаўская вобласць, Украіна — ) — савецкі ўрач-гігіеніст, арганізатар аховы здароўя. Доктар медыцынскіх навук (1969), прафесар (1970).
Біяграфія
Скончыў 1-ы Ленінградскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1936). Працаваў у Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі (1936—1938), станцыі Масельскай Кіраўскай чыгункі (1938—1939), ледаколе «Ермак» (1939—1940), Балашоўскім гарадскім аддзеле аховы здароўя Саратаўскай вобласці (1940—1944), Пскоўскай абласной дзяржаўнай санітарнай інспекцыі (1944—1945), Ціхвінскім раённым скурна-венералагічным дыспансеры (1945—1957), Ціхвінскай міжраённай бальніцы (1957—1961), Мядзведжагорскай раённай бальніцы (1961), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1961—1982 — загадчык кафедра сацыяльнай гігіены і арганізацыі аховы здароўя).
Навуковыя інтарэсы: актуальныя праблемы сацыяльнай гігіены, арганізацыі аховы здароўя, вышэйшай медыцынскай адукацыі; гісторыя медыцыны і аховы здароўя.
Мінеральнае возера
Мінеральнае возера — возера, салёнасць (мінералізацыя) якога перавышае 1 праміле. Вада такіх вадаёмаў адрозніваецца рэзкім смакам і непрыдатная для піцця без дадатковай апрацоўкі.
Мінеральныя азёры падзяляюцца на саланаватыя (ад 1 да 25 праміле) салёныя (ад 25 да 50 праміле) і саляныя (звыш 50 праміле).
Па хімічным складзе мінеральныя азёры падзяляюцца на карбанатныя (содавыя), сульфатныя (горка-салёныя) і хларыдныя (салёныя).
У пераважнай большасці салёныя азёры — бяссцёкавыя вадаёмы, размешчаныя ў засушлівым клімаце. У азёры могуць упадаць прэсныя рэкі, аднак, пры выпарэнні вады нанесеныя мінеральныя рэчывы асядаюць.
Узровень возера можа значна вагацца у залежнасці ад пары года і пагодных умоў. Пры паніжэнні ўзроўню салёнасць возера павялічваецца, пры павышэнні — паніжаецца.
У мінеральных азёрах здабываецца хімічная сыравіна: у карбанатных — сода, у сульфатных — мірабіліт, у хларыдных — павараная соль.
Асобна вылучаюцца азёры ў кратарах вулканаў.
Самае вялікае возера Зямлі — Каспійскае мора — салёнае.
Возера Балхаш у сваім родзе ўнікальнае: частка яго ўтрымлівае прэсную ваду, частка — салёную.
Вэрбалозы
Вэрбалозы (Верболо́зи) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Усадзішча (Пачынкаўскі раён)
Усадзішча (Усадище) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Усадзішча абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Шкяры
Шкяры́ (, Шкеры) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
IC 868-2
IC 868-2 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Данькавічы
Да́нькавічы (, Даньковичи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як фальварак і сяло ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Жамансор
Жамансор — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мукурскай сельскай акругі. Код КАТА — 234847200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 449 чалавек (240 мужчын і 209 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 443 чалавекі (218 мужчын і 225 жанчын).
Вэрныгарадак
Вэрныгарадак (Верни́городок) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Паўднёва-Уральскі дзяржаўны ўніверсітэт
Паўднёва-Уральскі дзяржаўны ўніверсітэт — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Чалябінск.
Гісторыя
2 лістапада 1943 года Савет Народных Камісараў СССР прыняў пастанову аб стварэнні ў Чалябінску Чалябінскага механіка-машынабудаўнічага інстытута. Інстытут ствараўся ў мэтах падрыхтоўкі інжынерна-тэхнічных кадраў для Чалябінскага трактарнага завода, а таксама для Сталінградскага трактарнага завода, Кіраўскага завода і Харкаўскага маторнага завода, якія падчас Вялікай Айчыннай Вайны знаходзіліся ў эвакуацыі ў Чалябінску. Раней падрыхтоўка інжынерных кадраў вялася ў Сталінградскім механічным інстытуце, які таксама быў эвакуіраваны ў Чалябінск. Але пасля перамогі СССР у Сталінградскай бітве інстытут вярнуўся назад. Першапачаткова ў складзе інстытута было ўсяго два факультэты: механіка-тэхналагічны і танкавы. У 1944 годзе танкавы факультэт быў перайменаваны ў факультэт колавых-гусенічных машын, а у 1947 годзе — у факультэт аўтатрактарабудавання і сельскагаспадарчага машынабудавання, а ў 1949 ён стаў аўтатрактарным факультэтам.
26 красавіка 1949 года выйшла пастанова Савета Міністраў СССР № 1671 аб арганізацыі ў 1951 году Чалябінскага політэхнічнага інстытута на базе ЧММІ шляхам яго аб’яднання з Чалябінскім інстытутам механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі. Аднак 23 чэрвеня 1950 года выйшаў загад аб тым, што Чалябінскі інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі захоўвае статус самастойнага ВНУ, а Чалябінскі механіка-машынабудаўнічы інстытут рэарганізоўваецца ў Чалябінскі політэхнічны інстытут.
Таксама ў перыяд з 1951 па 1952 да двух існуючых факультэтах інстытута дадаецца яшчэ тры: энергетычны, металургічны і інжынерна-будаўнічы (які ў 1992 годзе быў переименова ў архітэктурна-будаўнічы)
У 1990 годзе Чалябінски політэхнічны інстытут імя Ленінскага комсмола быў перайменаваны ў Чалябінскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт. У 1997 годзе ўніверсітэт быў переименова ў Паўднёва-Уральскі дзяржаўны ўніверсітэт.
У 2010 годзе ўніверсітэт атрымлівае статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.
Склад універсітэта
У склад універсітэта уваходзяць 14 факультэтаў, інстытутаў і вышэйшых школ :
Караняцкі сельсавет
Караня́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свірскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Караняты.
Комп’яна
Камп'яна (Compiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Парма.
Насельніцтва складае 1092 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 37 км². Паштовы індэкс — 43053. Тэлефонны код — 0525.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Хоцінка (прыток Расты)
Хоцінка — рака ў Слаўгарадскім і Чавускім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Раста.
Даўжыня ракі 18 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Плошча вадазбору 106 км². Вадазбор у межах Чачорскай раўніны. Рака бярэ пачатак у паўночнай частцы возера Кульшыцкае. Упадае ў Расту прыкладна за 0,6 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Доўгі Мох. Рэчышча часткова каналізаванае.
Каля ракі вёскі Іванішчавічы, Машэцкая Слабада.
Віўсяныкы (Казятынскі раён)
Віўсяныкы (Вівся́ники) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 869
IC 869 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шэрмічы
Шэ́рмічы (, Шермичи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Лычкавіцкага сельсавета, потым у складзе Галавічпольскага сельсавета, да 2002 года — у складзе Бакштаўскага сельсавета.
Мікалай Іванавіч Бурнейка
Мікалай Іванавіч Бурнейка (, в. Цянюгі, Ушацкі раён, Віцебская вобласць —, г. Гродна) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1979).
Біяграфія
Скончыў Львоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1954). Працаваў у Гродзенскай абласной бальніцы (1954—1956, урач-хірург), Сапоцкінскай раённай бальніцы (Гродзенская вобласць, 1956—1960, галоўны ўрач), Ташкенцкім анкалагічным дыспансеры (1984—1986, загадчык таракальнага аддзялення), 2-ой гарадской паліклініцы г. Гродна (1986—1989, урач-хірург), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1960—1977 — асістэнт кафедры агульнай хірургіі, 1977—1979 — дацэнт кафедры шпітальнай хірургіі, 1979—1984 — загадчык курса анкалогіі, 1989—1998 — прафесар кафедры анатоміі чалавека).
Навуковыя інтарэсы: вывучэнне варыянтнай анатоміі сасудаў канечнасцей.
Зябкі (станцыя)
Зя́бкі (, Зябки)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Зябкі; на лініі Полацк — Маладзечна, паміж прыпыначным пунктам Палевачы і станцыяй Баравое.
Прагерманская мова
Прагерма́нская мова — гіпатэтычна адноўленая мова-продак германскіх моў.
Прарадзіма
Да распаду праіндаеўрапейскай моўнай супольнасці продкі германцаў (разам з продкамі славян і балтаў) уваходзілі ў лік плямён, якія адносяцца да археалагічнай культуры баявых тапароў. У эпоху бронзавага веку, пачатак і завяршэнне працэса выдзялення прагерманскай мовы прыкладна адпавядае па часе існаванню на тэрыторыі Паўднёвай Скандынавіі і Ютландскага паўвострава археалагічнай культуры нардычнага бронзавага веку (IV—VI перыяды адпавядаюць 1100—530 гадам да н.э.).
У сярэдзіне I тысячагоддзя да н.э. носьбіты прагерманскай мовы насялялі паўднёвую Скандынавію, Данію, Шлезвіг-Гольштэйн, Мекленбург і прылеглыя вобласці. К пачатку нашай эры яны рассяліліся на поўдні ад Фландрыі да Віслы, сутыкнуўшыся з кельтамі.
Носьбітаў позняй прагерманскай мовы звычайна звязваюць з культурамі так званага дарымскага жалезнага веку (па класіфікацыі О. Мантэліуса), сярод якіх вядучае месца занімала ястарфская культура.
Зычныя
Самымі важнымі фанетычнымі змяненнямі, перажытымі прагерманскай мовай, былі закон Грыма і закон Вернера.
Дыфтонгі
Вынікам супадзення a і o, ā і ō стала страта прагерманскай мовай дыфтонгаў *oi, *ou, *āi і *āu, якія супалі з *ai, *au, *ōi, *ōu адпаведна. Акрамя таго, монафтангізаваўся дыфтонг *ei, які даў *ī. Такім чынам, у прагерманскай мове на позніх стадыях яе існавання было толькі чатыры дыфтонгі.
Лёс складовых санорных
Індаеўрапейскія складовыя санорныя ў прагерманскай мове складовасць страцілі, распаўшыся на спалучэнні un, um, ur, ul.
Націск
У прагерманскай мове свабодны індаеўрапейскі націск у пэўны перыяд змяніўся фіксаваным на першым складзе. Тым не менш, некаторыя звесткі пра месца націску ў прагерманскіх словах можна пачэрпнуць дзякуючы закону Вернера. Гэтыя звесткі адпавядаюць ведыйскім і старажытнагрэчаскім даным.
Назоўнік
У прагерманскай мове назоўнікі змяняліся па двух ліках і шасці склонах (назоўны, родны, давальны, вінавальны, клічны і творны). Як і ў праіндаеўрапейскай, існавала тры роды: мужчынскі, жаночы і ніякі. Скланенне ў цэлым працягвала індаеўрапейскае, хоць і назіраецца некаторае спрашчэнне. Скланенне дзялілася на тыпы ў залежнасці ад тэматычнага галоснага: -a-, -ō-, -n-, -i-, і -u-. Першыя тры былі асабліва прадуктыўныя і паслужылі асновай для фарміравання скланення прыметнікаў; астатнія праяўлялі тэндэнцыю да зліцця з імі. Унутры тыпаў на -a- і -ō- былі падтыпы на -ja- і -wa-, і -jō- і -wō адпаведна. Указаныя падтыпы неспрадвечныя, яны выдзеліліся ў выніку фанетычных змен. Унутры тыпу на -n- таксама выдзяляюцца падтыпы: -ōn- (лексемы мужчынскага і жаночага родаў), -an- (сярэдняга) і -īn- (жаночага, у асноўным, адцягненыя). Апроч таго, выдзяляецца тып скланення на зычны, у які ўваходзіла невялікая колькасць назоўнікаў на -er, сярэдняга роду на -z-, дзеепрыметнікі цяперашняга часу і некаторыя назоўнікі на -nd-.
Дзеяслоў
У прагерманскай было ўсяго два часы (прошлы і цяперашні) і тры лады (абвесны, загадны і ўмоўны). Акрамя таго, у дзеяслова была форма інфінітыва.
Спражэнне дзеяслова beranan «несці»:
Сінтаксіс
У параўнанні з праіндаеўрапейскім станам прагерманскі сінтаксіс змяніўся мала. Па-ранейшаму асноўным парадкам слоў быў SOV, прыметнік ставіўся перад назоўнікам, працягваў дзейнічаць закон Вакернагеля.
Лексіка
Слоўнікавы фонд прагерманскай мовы нясе ў сабе сляды кантактаў прагерманцаў з суседнімі народамі: рымлянамі, кельтамі, славянамі.
Антуан Мейе меркаваў, што эпоха інтэнсіўных кельцка-германскіх кантактаў прыходзіцца на V—III стст. да н. э. У гэты час германцы запазычылі такія словы, як : *ambaxtaz «слуга», *īsarnan «жалеза» < пракельц. *īsarno-, *lēkjaz «урач» < пракельц. *lēgi- (паводле альтэрнатыўнай этымалогіі, узыходзіць да прагерм. *lekan- «цячы, працякаць» ), *rīkz «кароль» < пракельц. *rēg-, *brunjōn «нагруднік»  , *gīslaz «залог» (паводле альтэрнатыўнай этымалогіі, узыходзіць да  ), *walxaz «чужаземец» (запазычана з назвы племені волькаў) , *Rīnaz «Рэйн».
Некаторая колькасць слоў была запазычана прагерманцамі з латыні, у асноўным яны адносяцца да гандлёвай дзейнасці : *Rūmōnīz «рымляне», *pundan «фунт», *katilaz «кацёл», *kaup- «купляць»
Харынкі (Пачынкаўскі раён)
Харынкі (Харинки) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Харынкі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Мізія
Мізія (Μυσία) — старажытная гістарычная вобласць на паўночным захадзе Малой Азіі.
Антычныя аўтары звычайна лічылі Мізіяй значныя тэрыторыі паўночнага захаду Малой Азіі. Акрамя так званых Малой і Вялікай Мізіі, у яе складзе вылучалі Трааду, Эолію і Тэўфранію, якія таксама разглядаліся як самастойныя рэгіёны. На захадзе і поўначы Мізія межавала з Эгейскім і Мармуровым морам, на поўдні — з Лідыяй, на ўсходзе — з Віфініяй, на паўднёвым усходзе — з Фрыгіяй.
Гамер апісваў мізійцаў як прымітыўных саюзнікаў траянцаў. Але ў пазнейшыя часы іх не ўзгадвалі. Археалагічныя знаходкі звычайна звязваюць з фрыгійскім або грэчаскім насельніцтвам. У розныя часы Мізія ўваходзіла ў склад Фрыгіі, Лідыі, дзяржавы Ахеменідаў, Македоніі, Старажытнага Рыма, Візантыі. Праз землі Мізіі вандраваў апостал Павел.
Найбуйнейшы горад Мізіі — Пергам.
Рыгор Іванавіч Афанасік
Рыгор Іванавіч Афана́сік (, в. Іванкавічы, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне меліярацыі. Член-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Беларусі (1992). Доктар тэхнічных навук (1984), прафесар (1989). Заслужаны меліяратар Беларусі (1980).
Скончыў у 1958 годзе Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. З 1960 года ў Беларускім НДІ меліярацыі і лугаводства, з 1992 года загадчык аддзела.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па тэорыі комплекснага рэгулявання водна-паветранага, цеплавога і пажыўнага рэжыму меліяраваных зямель, распрацоўцы прыёмаў іх аднаўлення пасля забруджання радыенуклідамі.
Ваўчынэць (Казятынскі раён)
Ваўчынэць (Вовчи́нець) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Жанцерэк
Жанцерэк — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мукурскай сельскай акругі. Код КАТА — 234847300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 353 чалавекі (170 мужчын і 183 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 362 чалавекі (178 мужчын і 184 жанчыны).
Эскадраны мінаносец Carquois
Эскадраны мінаносец Carquois — адзін з 13 эсмінцаў тыпу Claymore, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.
Булаўкі (Полацкі раён)
Була́ўкі (, Булавки) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зялёнкаўскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Булаўкаўскага сельсавета. Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Захарніцкага сельсавета.
Гісторыя
Да першага падзелу Рэчы Паспалітай належала ў колькасці 104 чал. да Полацкага езуіцкага манастыра.
Афанасік
Афана́сік — прозвішча.
Іліман
Іліман — цар Краіны Мора, кіраваў у першай траціне XVIII стагоддзя да н.э.
Чытанне клінапісных знакаў, якія перадаюць яго імя, ненадзейна. Яны могуць чытацца і як Іліман, і як Эльмаілум або Ілімаілум.
Іліман, скарыстаўшыся паслабленнем Вавілона, якое адбылося ў выніку нашэсця касітаў і паўстанні Рым-Сіна II, аддзяліўся ад Самсу-ілуны і заснаваў сваё ўласнае царства. Царства Іліманы, якое атрымала назву Краіна Мора (Прымор’е), займала крайні поўдзень Вавілоніі, землі на поўдзень і на ўсход ад Лагуны, у тым ліку, магчыма, і Лагаш.
Каля 1722 Іліман атрымаў часовую перамогу над войскам Самсу-ілуны і на нейкі час захапіў Ніпур, дзе па яго кіраванні датавалі дакументы. Хоць Самсу-ілуну і ўдалося пазней адціснуць Ілімана назад у балоты нізоўяў і нават авалодаць Урам, але рашучай перамогі ён так і не атрымаў. Не меў поспеху ў вайне з Іліманам і пераемнік Самсу-ілуна Абіешу. Хутчэй поспех у гэтай вайне спадарожнічаў цару Краіны Мора, які знаходзіўся ў саюзе з эламітамі.
Васкадавынці (Казятынскі раён)
Васкадавынці (Воскодави́нці) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Жэлацін
Жэлаці́н (gelatine, ад gelātus «замарожаны») — сталярны (касцяны) клей, празрыстая глейкая маса, якая ўяўляе сабой часткова гідралізаваны бялок калагену, што не мае колеру або мае жаўтлявае адценне. З'яўляецца прадуктам перапрацоўкі (дэнатурацыі) злучальнай тканкі жывёл (калагену).
Ужыванне
Жэлацін ужываюць у вытворчасці
Ужываецца для падрыхтоўкі кардона і палатна пры маляванні маслам.
Заменнікі
Пры вытворчасці харчовых прадуктаў замест жэлаціну могуць выкарыстоўвацца раслінныя жэлеўтваральнікі:
IC 870
IC 870 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Феліна
Фелино (Felino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Парма.
Насельніцтва складае 7963 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 210 чал./км². Займае плошчу 38 км². Паштовы індэкс — 43035. Тэлефонны код — 0521.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Яскевічы (Шчучынскі раён)
Яске́вічы (, Яскевичи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Лычкавіцкага сельсавета, потым у складзе Галавічпольскага сельсавета, да 2002 года — у складзе Бакштаўскага сельсавета.
Хатрусава
Хатрусава (Хатрусово) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Бараноўшчына
Барано́ўшчына — колішняя вёска і пасёлак, з 1978 года ў складзе Мінска.
Хатрусава
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бараноўшчына
Гісторыя
У 1791 годзе вёска Баранаўшчызна Каралішчавіцкай парафіі, двор, фальварак, 3 дамы, шляхецкая ўласнасць. У 1897 годзе сядзіба Бараноўшчына, двор, 7 жыхароў.
У 1917 годзе хутар у Старасельскай воласці Мінскага павета; 6 двароў, 39 жыхароў. За савецкім часам вёска, ля вёскі месціўся аднайменны пасёлак. 20 студзеня 1960 года вёска Бараноўшчына і гадавальнік Бараноўшчына пералічаны са складу скасаванага Мядзвежынскага сельсавета ў Ждановіцкі сельсавет. У 1978 годзе вёска і пасёлак уключаныя ў межы горада Мінска.
Усходняя частка вёскі захавалася да 2000-х гадоў, месцілася па вуліцы Бараноўшчына. Апошні дом па адрасе Бараноўшчына, 23 знесены каля 2010 года. У 2016 годзе ўсталяваны памятны камень каля гандлёвага цэнтра на выхадзе з станцыі метро Каменная Горка, дзе ў пачатку XIX ст. месціўся фальварак Бараноўшчына, які даў пачатак вёсцы. Назву Бараноўшчына носіць прыпынак грамадскага транспарту па вуліцы Прытыцкага.
Гурыўці
Гурыўці (Гу́рівці) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ваенна-марскі флот СССР
Назва «Ваенна-марскі флот СССР» канчаткова замацавалася ў афіцыйных дакументах з 1938 года, пасля падпісання Пастановы ЦВК і СНК СССР ад 30 снежня 1937 года «Аб утварэнні Народнага камісарыята Ваенна-Марскога Флоту СССР». Да гэтага моманту ВМФ СССР насіў назву «Марскія сілы Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі Саюза ССР» і «Ваенна-Марскія Сілы РСЧА СССР».
Склад
ВМФ СССР арганізацыйна складаўся з наступных родаў сіл: У яго склад уваходзілі таксама караблі і суда дапаможнага флоту, падраздзяленні і часткі спецыяльнага прызначэння (СпП) і розныя службы.
Галоўнымі родамі сіл з’яўляліся падводныя лодкі і марская авіяцыя. Акрамя таго, у складзе ВМФ СССР меліся часці і ўстановы тылу.
Галоўны штаб ВМФ СССР — горад Масква.
Галоўнакамандуючыя ВМФ
Узначальваў ВМФ СССР Галоўнакамандуючы ВМФ (Камандуючы, Начальнік Марскіх сіл Рэспублікі, Народны камісар, Міністр), які з’яўляўся намеснікам Міністра абароны СССР. Яму падпарадкоўваліся Галоўны штаб і ўпраўленні ВМФ.
Сцяг
Ваенна-марскі сцяг СССР уяўляў сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з суадносінамі бакоў 2:3, з вузкай паласой сіняга колеру ўздоўж ніжняй абзы. Над сіняй паласой у левай частцы сцяга была намалёвана чырвоная зорка, а ў правай — чырвоныя серп і молат. Сцяг быў прыняты 27 мая 1935 года пастановай ЦВК і СНК СССР № 1982/341 «Аб ваенна-марскіх сцягах Саюза ССР».
ВМФ СССР падчас Вялікай Айчыннай вайны
22 чэрвеня 1941 года, у тры гадзіны ночы, ваенна-паветраныя сілы нацысцкай Германіі здзейснілі авіяцыйныя налеты на галоўную базу Чарнаморскага флоту ВМФ СССР у Севастопалі і на горад Ізмаіл.
У 03:06 22 чэрвеня 1941 года начальнік штаба Чарнаморскага флоту контр-адмірал І. Д. Елісееў загадаў адкрыць агонь па нямецкім самалетам, якія ўварваліся далека ў паветраную прастору СССР, чым і ўвайшоў у гісторыю: гэта быў самы першы баявы загад даць адпор напаўшым на Савецкі Саюз нацыстам у ходзе Вялікай Айчыннай вайны.
У Севастопалі, з мэтай заблакаваць Чарнаморскі флот, на ўваходны фарватэр базы і ў Паўночнай бухце былі скінутыя электрамагнітныя міны. Авіяцыю праціўніка сустрэў агонь зенітнай артылерыі і караблёў Дунайскай флатыліі. Паветраным нападам падвергнуліся таксама Ліепайская і Рыжская ваенна-марскія базы. Магнітныя міны былі скінутыя з самалетаў у раене Кронштадта. Бамбілі і галоўную базу Паўночнага флоту — Палярнае. 22 чэрвеня, праінфармаваўшы ў Крэмль аб налеце на Севастопаль, адмірал Кузняцоў, не чакаючы ўказанняў зверху, загадаў усім флатам: «неадкладна пачаць пастаноўку мінных загарод па плану прыкрыцця».
Галоўным праціўнікам флоту з пачаткам вайны сталі не марскія, а паветраныя і сухапутныя сілы праціўніка. Галоўным у баявой дзейнасці флоту стала садзейнічанне прыморскаму флангу сухапутных войскаў у абароне і наступленні (за гады вайны да 85 % боезапасу карабельнай артылерыі было выдаткавана па берагавых мэтах і да 40 % самалёта-вылетаў марской авіяцыі было ажыццяўлена для нанясення удараў па сухапутным войскам).
Другая па значнасці група задач — парушэнне марскіх камунікацый праціўніка, абарона сваіх камунікацый, знішчэнне сіл праціўніка ў моры, нанясенне ўдараў па аб’ектах на яго ўзбярэжжы і тэрыторыі. Вырашаючы гэтыя задачы, РСЧФ правёў 88 ваенных аперацый, з іх 23 разы прыцягваўся да ўдзелу ў армейскіх і франтавых аперацыях.
Лёс Другой сусветнай і Вялікай Айчыннай войнаў вырашаўся на сухапутным фронце, таму планы флоту і яго дзеянні падпарадкоўваліся часцяком інтарэсам груповак сухапутных войскаў на прыморскіх напрамках. У гады вайны Ваенна-марскі флот СССР накіраваў на сухапутныя франты звыш 400 тысяч чалавек.
Стан ВМФ СССР на канец 1980-х гадоў
У склад сіл флоту (стратэгічных і агульнага прызначэння) ўваходзіла больш за 100 эскадраў і дывізій, а агульная колькасць асабовага складу ВМФ СССР складала каля 450 000 (у тым ліку 12,6 тыс. у марской пяхоце). Выдаткі на ВМФ СССР у 1989 годзе склалі 12,08 млрд рублёў (пры агульным ваенным бюджэце ў 77,294 млрд рублёў), з іх 2993 млн рублёў на закупку караблёў і катэраў і 6531 млн на тэхнічнае абсталяванне) . У баявым страі флоту знаходзілася 160 надводных караблёў акіянскай і далекай марской зоны, 83 стратэгічных атамных падводных ракетаносцаў другога пакалення, 113 шматмэтавых атамных падводных лодак і 254 дызель-электрычных . А. С. Паўлаў прыводзіць наступныя дадзеныя па складу ВМФ СССР на канец 1980-х гадоў: 64 атамныя і 15 дызельных падводных лодак з балістычнымі ракетамі<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-.D0.9F.D0.B0.D0.B2.D0.BB.D0.BE.D0.B24_28-0" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-.D0.9F.D0.B0.D0.B2.D0.BB.D0.BE.D0.B24_28-0">, 79 падводных лодак з крылатымі ракетамі (у тым ліку 63 атамныя)<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-.D0.9F.D0.B0.D0.B2.D0.BB.D0.BE.D0.B215_29-0" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-.D0.9F.D0.B0.D0.B2.D0.BB.D0.BE.D0.B215_29-0"> , 80 шматмэтавых тарпедных атамных падводных лодак<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-.D0.9F.D0.B0.D0.B2.D0.BB.D0.BE.D0.B222_30-0" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-.D0.9F.D0.B0.D0.B2.D0.BB.D0.BE.D0.B222_30-0"> (усе дадзеныя па ПЛ на 1 студзеня 1989 года), чатыры авіянясучых карабля, 96 крэйсераў, эсмінцаў і ракетных фрэгатаў, 174 вартавых і малых супрацьлодкавых карабля, 623 катэры і тральшчыка, 107 дэсантных караблёў і катэраў. Усяго 1380 баявых караблёў (не лічачы дапаможных судоў), 1142 баявых самалета (усе дадзеныя па надводным караблям на 1 ліпеня 1988 г.).
У 1985 годзе савецкі флот дасягнуў піка сваёй магутнасці, меў у сваім складзе 1561 карабель у суме і па колькасці караблёў і баявым патэнцыяле займаў другое месца ў свеце пасля ВМФ ЗША.
Рудня (Дубровыцкі раён)
Ру́дня (Ру́дня) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Высоцкай вясковай абшчыны.
Кенбай (Мукурская сельская акруга)
Кенбай — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мукурскай сельскай акругі. Код КАТА — 234847400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 173 чалавекі (90 мужчын і 83 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 160 чалавек (89 мужчын і 71 жанчына).
Хоцінка (прыток Улы)
Хоцінка — рака ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ула (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 11 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Плошча вадазбору 28 км². Выток Хоцінкі знаходзіцца прыкладна за 2,7 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Хоціна. Вусце прыкладна за 0,4 км на паўночны захад ад вёскі Саўрасы. Рака прымак сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.
Каля ракі вёска Прудзіны.
Хлыстоўка (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Хлыстоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Алесь Белы
Алесь Бе́лы, поўнае імя Аляксандр Валерыянавіч Бе́лы (нар., ; псеўданімы: Кухмістр Верашчака, Gorliwy Litwin) — беларускі гісторык, публіцыст, культуролаг, блогер. Доктар гуманітарных навук (PhD) у гісторыі (2008, Клайпедскі ўніверсітэт, Літва). З 2022 года жыве ў Ізраілі.
Біяграфія
Усе славянскія продкі таксама паходзяць з былога Лепельскага павета Віцебскай губерні (сучасныя Лепельскі, Бешанковіцкі раёны), да 1839 года — грэка-католікі (уніяты), гвалтоўна пераведзеныя ў праваслаўе Мікалаем І.
Бацька — Валерыян Якаўлевіч Белы (1938—2021), шматгадовы галоўны механік Мінсквадаканала. Маці — Валянціна Іванаўна, выкладчыца нямецкай мовы ў Беларускім політэхнічным інстытуце, пазней у розных прыватных ВНУ. Брат Леанід — бізнэсовец.
Дэржаніўка (Казятынскі раён)
Дэржаніўка (Держані́вка) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Алесь Белы
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1989), па спецыяльнасці «прыкладная оптыка», Кінгстанскую школу бізнесу ў Вялікабрытаніі (1996). Доктар гуманітарных навук (PhD), навуковая ступень нададзена ў 2008 годзе Інстытутам гісторыі Акадэміі навук Літвы. У 1988—1992 гадах працаваў у Інстытуце ядзерных праблем пры БДУ інжынерам-канструктарам. У 1994—1996 гадах — у розных камерцыйных фірмах у Мінску і Ташкенце, у 1997—2009 гадах — менеджар па рэгіянальным развіцці Panasonic (СНД), адказваў за развіццё дылерскай сеткі японскай карпарацыі Panasonic у Беларусі.