cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вялікаліпаўскі сельсавет
Вялікалі́паўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Ліпаўка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Вялікаліпаўскі (Ліпаўскі) сельсавет у складзе Хоцімскага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вялікая Ліпаўка. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Хоцімскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 11 сакавіка 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Елавецкага сельсавета. З 17 красавіка 1962 года сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Хоцімскага раёна. 7 сакавіка 1975 года вёскі Вялікая Ліпаўка і Малая Ліпаўка зліліся ў адну вёску — Ліпаўку. 28 снежня 2018 года скасавана вёска Гаўрылоўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (5 населеных пунктаў) — 832 чалавекі, з іх 89,8 % — беларусы, 9,3 % — рускія, 0,5 % — армяне, 0,4 % — украінцы.
Калыска Ньютана
Калыска Ньютана (маятнік Ньютана) — механічная сістэма, названая ў гонар Ісаака Ньютана для дэманстрацыі пераўтварэння аднаго віда энергіі ў другі: кінетычнай у патэнцыяльную і наадварот. У адсутнасці супрацідзейных сіл (трэння) сістэма магла бы дзейнічаць вечна, але ў рэальнасці гэта недасягальна.
Негаланомная механіка
Негаланомная сістэма  — механічная сістэма, на якую, акрамя геаметрычных, накладваюцца і кінематычныя сувязі, якія нельга звесці да геаметрычных (іх называюць негаланомными). Матэматычныя негаланомныя сувязі выяўляюцца неінтэгрыруемымі ўраўненнямі. Рух негаланомнай сістэмы апісваецца з дапамогай спецыяльных ўраўнанняў руху (ўраўненні Чаплыгіна, Аппель , Маджы) або ўраўнанняў руху, што атрымліваюцца з варыяцыйных прынцыпаў.
Калыска Ньютана
Вынаходства
Гэтае вынаходства, прыдуманае англійскім акцёрам Сайманам Прэбблам у 1967 годзе, а сёння часта сустракаемае на пісьмовых сталах у кабінетах і офісах, можна змясціць і ў музей фізікі. Веданне таго, што яна ілюструе законы захавання імпульса і захавання энергіі не толькі не перашкодзіць, але і надасць асаблівы сэнс назіранню.
Негаланомная механіка
Прыклад
Дзве матэрыяльныя кропкі ў плоскасці z=0 злучаныя стрыжнем пастаяннай даўжыні l і могуць рухацца толькі так, каб хуткасць сярэдзіны стрыжня была накіравана ўздоўж стрыжня (рух канька па плоскаму катку).
Калыска Ньютана
Вынаходства
Пры адхіленні першага шарыка дадзенай сістэмы і наступным яго вяртаннем да першапачатковага становішча, яго энергія і імпульс перададуцца без змянення праз тры сярэдніх шарыка апошняму, які набудзе тую ж скорасць і падымецца на тую ж самую вышыню. Ён, у сваю чаргу, перадасць свой імпульс і энергію па ланцужку зноў першаму шарыку. Крайнія маятнікі будуць вагацца, а прамежкавыя застануцца нерухомымі. З-за страт механічнай энергіі ў выніку работы сіл трэння і пругкасцi, ваганні маятнікаў затухаюць, бо ў рэальных механічных сістэмах заўжды дзейнічаюць дысіпатыўныя сілы.
Негаланомная механіка
Прыклад
Для гэтай сістэмы механічныя сувязі аналітычна запісваюцца ўраўненнямі
Калыска Ньютана
Вынаходства
Каб знайсці скорасць шароў пасля пруткага сутыкнення, трэба запісаць ураўненне закона захавання імпульса для такой сістэмы і ўраўненне закону захавання энергіі, і вырашыць атрыманую сістэму ўраўненняў. Вынік вядомы: шар, які рухаўся - спыняецца, а шар, які пакоіўся - набывае скорасць першага.
Негаланомная механіка
Прыклад
Апошняя сувязь з’яўляецца дыферэнцыяльнай (кінематычнай), прычым неінтэгрыруемай, таму сістэма не з’яўляецца галаномнай.
Калыска Ньютана
Вынаходства
У калыске Ньютана першы шарык перадае імпульс другому шарыку і спыняецца. Другі шарык атрымлівае імпульс патэнцыяльнай энергіі ад першага, але з-за немагчымасці пераўтварэння патэнцыяльнай энергіі ў кінетычную, імпульс пераходзіць ад другога маятніка далей — у трэці, чацвёрты, пяты. Апошні шарык не мае суседа перад сабой, якому трэба перадаць свой імпульс, таму вольна рухаецца, паднімаючыся на вышыню h, а затым вяртаецца, і ўсё паўтараецца ў адваротным накірунку.
Выраб
«Калыска Ньютана» можа быць выраблена самастойна. Шарыкі трэба падвешваць на дзвюх нітках, якія знаходзяцца под вуглом паміж сабой, каб плоскасць ваганняў шарыкаў захоўвалася пастаяннай, і ўдары былі цэнтральнымі.
У свеце
Самая вялікая Калыска Ньютана ў свеце знаходзіцца ў горадзе Kalamazoo (штат Мічыган, ЗША). У ёй 16 боўлінг-шароў, масай 6,8 кг кожны, падвешаных на ніцях даўжынёй 6,1 м на вышыні 1 метра ад полу.
Квантавы
Пры дапамозе інтэрферыруюшчых лазерных промняў ствараюцца тысячы «трубак»-пастак. У кожную трубку, створаную лазерным промнем, змяшчаюцца прыблізна 150 атамаў (у трубцы яны могуць рухацца толькі ў адным вымярэнні). Затым атамы лазерам жа астуджваюцца да мільярдных долей градуса (у Кельвінах). Пасля лазерам палове атамаў надаецца адзін імпульс, а палове — супрацьлеглы. У выніку атрымліваецца варыянт, калі нават пасля 10 000 сутыкненняў кожны атам вагаецца з зыходнай амплітудай.
Міцькі (прыпыначны пункт)
Міцькі́ (, Митьки)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны на поўдзень ад горада Брэста; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж станцыяй Брэст-Паўднёвы і станцыяй Бярнады.
Гіяцынт (міфалогія)
Гіякі́нф (Ὑάκινθος, таксама Гіяцы́нт) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі сын спартанскага цара Амікла і Дыямеды, або сын Эбала. Паводле іншай версіі, сын Піера і Кліо, быў каханы Апалонам і Фамірысам, фракійскім спеваком.
Юнак незвычайнай прыгажосці, каханы Апалона (ці Барэя ). Калі аднойчы Апалон і Гіякінф спаборнічалі ў кіданні дыска, Зефір з рэўнасці, накіраваў кінуты Апалонам дыск у галаву Гіякінфа, і той памёр. На месцы, куды праліліся кроплі крыві Гіякінфа, вырасла цудоўная кветка.
У гонар Апалона і Гіякінфа штогод уначы спраўляліся ў Аміклах ля Еўрота, у Лаконіі, трохдзённыя святы Гіякінфіі (Гіякінтыі, ), якія існавалі яшчэ ў часы Рымскай імперыі. Фігура Гіякінфа з’яўляецца на самых ранніх манетах з Тарэнта. Каля Тарэнта паказвалі магілу Гіякінфа ці Апалона.
Зацішша (Салігорскі раён)
Заці́шша (, Затишье) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чырвонаслабодскага сельсавета.
Мілаш Црнянскі
Мілаш Црнянскі (Милош Црњански;, Чонград — , Бялград) — сербскі паэт, празаік, драматург, журналіст, перакладчык, укладальнік анталогій кітайскай і японскай паэзіі.
Біяграфія
Скончыў філасофскія факультэты ўніверсітэтаў Бялграда (1920) і Лондана (1951). У гады Першай сусветнай вайны (1914—1918) быў мабілізаваны ў аўстра-венгерскую армію. У 1929—1941 гадах служыў у югаслаўскіх пасольствах у Рыме і Берліне. У якасці публіцыста выступаў па пытаннях унутранай і знешняй палітыкі Югаславіі. З 1941 года жыў у Англіі. З 1965 года ў СФРЮ. Друкаваўся з 1912. У зборніку вершаў «Лірыка Ітакі» (1919), тэматыка якога ўласціва літаратуры «страчанага пакалення», выказаны пратэст супраць вайны.
IC 1198
IC 1198 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гейлсберг (Ілінойс)
Гейлсберг (Galesburg) — горад у штаце Ілінойс (ЗША), адміністрацыйны цэнтр акругі Нокс. Насельніцтва (2000) — 33 706 чалавек.
Цуба
Цуба — дэкаратыўная дэталь японскіх баявых мечаў (катана, вакідзасі); прызначана для прыкрыцця рукі і адпавядае еўрапейскаму эфесу. Цуба звычайна мае від круглай або авальнай пласціны з вузкімі прарэзамі ў цэнтры, з 13 стагоддзя ўпрыгожваліся ў тэхніцы ажурнай разьбы, насечак, інкрустацыі.
Машніца (Расонскі раён)
Машні́ца (, Мошница) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сакалішчанскага сельсавета.
Вераб’ёўка (Веткаўскі раён)
Вераб'ёўка (, Веробьёвка) — былая вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Знаходзілася ў падпарадкаванні Веткаўскага раённага Савета дэпутатаў і выканаўчага камітэта.
Ліквідавана ў 2011 годзе.
Казімежа Велька (гміна)
Казіме́жа Ве́лька (Kazimierza Wielka) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Казімежскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Казімежы Велькай. Плошча гміны складае 139,86 км². Станам на 2010 год у гміне Казімежа Велька пражывалі 16 395 чалавек, шчыльнасць — 117 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 42 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 43 населеныя пункты.
Жарамец
Жараме́ц (, Жеремец) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці, над рэчкай Жорнаўка. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Ляжынскага сельсавета.
Гісторыя
Упершыню упамінаецца як вотчынае сяло Зярэмцы князя Дзмітрыя Пуцяціча. У 1506 годзе, пасля смерці кн. Дзмітрыя (1505), часткі Зярэмцаў, Лагоў і Белічан перайшлі на памін яго душы праваслаўнай царкве. Палова даннікаў ў Зярэмцах з мядовай данінай да Багародзіцкай царкве ў Вільні, частка Лагоў і Белічан — Кіева-Пячорскай лаўры. Іншая частка Жарэмцаў і Лагоў перайшла да кн. Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага, пасля яго смерці (не пазней 1540) дасталася дзецям яго сястры Юліяніі баярам Яцкавічам (пазней ужывалі прозвішча Падбярэзскіх). На Попіс 1567 года падчас Інфлянцкай вайны Рыгор Падбярэзскі ставіў з Падбярэззя і Зарэмцаў 8 "коней".
Да канца XVI ст. колішняя вотчына кн. Пуцяціча, у т.л. Жарамец была падзелена паміж многімі ўладальнікамі. На копным судзе ў 1594 годзе былі белічанскі старац мітрапаліта Міхаіла Рагозы, белічанскі старац князя Фёдара Друцкага-Горскага, белічанскі старац Кірылы Зубоўскага, лагоўскі старац віцебскага кашталяна Марціна Стравінскага, лагоўскі і жарэмецкі старац Падбярэзскіх, старац сяла Чарневічы.
Сент-Джонс (значэнні)
Сент-Джонс:
Аляксандр Андрэевіч Баранаў
Алякса́ндр Андрэ́евіч Бара́наў (, Каргапаль —, каля вострава Ява) — рускі купец, першы галоўны кіраўнік рускіх паселішчаў у Амерыцы (1790—1818). Даследаваў тэрыторыі ля Ціхаакіянскага ўзбярэжжа Паўночна-Заходняй Амерыкі, усталяваў гандлёвыя сувязі з Каліфорніяй, Гавайскімі астравамі, Кітаем. Па распараджэнні Баранава ў 1812 годзе заснаваны Форт Рос у Каліфорніі.
Совападобныя
Совападобныя (Strigiformes або Striges) — атрад драпежных птушак, які ўключае больш за 220 буйных і сярэдняй велічыні відаў, у асноўным начных птушак, распаўсюджаных ва ўсіх краінах свету. У атрадзе два сямействы: савіныя або совы сапраўдныя і сіпухавыя, аднак у таксанаміі Сіблі-Олквіста ў атрад змяшчаюцца ўсе сямействы атрада лялякападобных (Caprimulgiformes).
Даўжыня цела да 84 см, размах крылаў да 2 м, маса да 4,5 кг. Самкі буйнейшыя за самцоў. Апярэнне мяккае, рыхлае, шэрае, бурае ці рудаватае, з цёмнымі і светлымі плямамі і стракацінамі. Вочы вялікія, накіраваны ўперад, у большасці абкружаны тваравым дыскам з дробных пёраў. Зрок бінакуллрны. Вушныя адтуліны вялікія. Шыя рухомая, галава паварочваецца на 180—270°. Крылы шырокія, закругленыя, хвост кароткі. Дзюба кручкападобная, вострая, кароткая. Лапы моцныя, з вострымі і вялікімі кіпцюрамі, чатырохпальцыя. Цэўкі апераныя.
Корм пераважна жывёльны.
Манагамы. Адкладваюць 4—5 (часам да 14) яек.
Пазнаньскі павет
Пазнаньскі павет (Powiat poznański) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Велікапольскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Познань. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 1899,95 км². Насельніцтва павета складае 394,5 тыс. чалавек.
Кубак Беларусі па футболе 2013/2014
Кубак Беларусі па футболе 2013/2014 — 23-і розыгрыш Кубка Беларусі. Пераможцам Кубка стаў футбольны клуб «Шахцёр» з Салігорска (другі раз у гісторыі), які ў фінале (3 мая 2014 на «Барысаў-Арэне», якая была адкрыта гэтым матчам) перамог клуб «Нёман» з лікам 1:0. Як пераможца Кубка, «Шахцёр» атрымаў права ўдзельнічаць у 2-ім кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы 2014/2015 (месца ў Лізе Еўропы, аднак, «Шахцёр» меў па выніках чэмпіянату Беларусі 2013, таму пуцёўку ў Лігу Еўропы атрымаў «Нёман», які заняў 4 месца ў чэмпіянаце).
1/64 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 12 клубаў:
Гульні прайшлі 29 мая 2013.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/32 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 23 клубы:
Па жараб'ёўцы клуб СКВІЧ (Мінск) аўтаматычна прайшоў у наступны раўнд.
Гульні прайшлі 12 чэрвеня 2013.
1/16 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 24 клубы:
Гульні прайшлі 27 і 28 ліпеня 2013.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/8 фінала
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 16 клубаў:
Гульні прайшлі з 24 жніўня па 7 верасня 2013.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Чвэрцьфіналы
Гульні прайшлі 22 сакавіка 2014.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Паўфіналы
Гульні прайшлі 15 красавіка 2014.
Карціны на рысавых палях
Карціны на рысавых палях (田んぼアート) — разнавіднасць геогліфа: японскае ландшафтна-садовае мастацтва прайгравання малюнкаў на рысавым полі (田圃) з выкарыстаннем вырошчванага рысу розных сартоў і колераў.
У 1993 годзе жыхары японскай вёскі Інакадатэ прэфектуры Ааморы з мэтай прыцягнення турыстаў прыдумалі мастацкае афармленне звычайных рысавых палёў. Кожны год перад пасадкай рысу яны выбіраюць мастацкі вобраз і ўвасабляюць яго на поле, выкарыстоўваючы сарты рысу розных колераў. Акрамя традыцыйных японскіх сюжэтаў на палях рэалізуюцца і знаёмыя ўсяму свету вобразы. У 2003 годзе была намаляваная Мона Ліза, у 2009 годзе — Напалеон, у 2013 — Мэрылін Манро. Паглядзець на гэтыя творы, якія існуюць толькі некалькі месяцаў, прыязджаюць шмат турыстаў. Так у 2006 годзе гэтыя месцы наведала больш за 200 000 человек. З паспяваннем рысу малюнкі мяняюцца ў адценнях, а сабраны на палях ураджай гэтай расліны прадаецца па звычайных цэнах.
За жыхарамі Інакадатэ рушылі ўслед рысаробы горада Ёнедзава прэфектуры Ямагата, якія пачалі ствараць «уласны» тамбо-арт.
Некаторыя японскія кампаніі, у прыватнасці Japan Airlines, прапаноўвалі аграрыям заплаціць за іх рэкламу на гэтых творах мастацтва, але сябры мясцовай арганізацыі землеўладальнікаў адмовіліся ад гэтага.
Свята-Ціханаўская царква (Ганцавічы)
Свята-Ціханаўская царква — мураваны праваслаўны храм у горадзе Ганцавічах Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на скрыжаванні вуліц Кастрычніцкай і Будаўнікоў.
Гісторыя
Царква ў імя свяціцеля Ціхана, патрыярха Маскоўскага, у Ганцавічах была пабудавана ў пачатку ХХІ стагоддзя з цэглы. Архітэктар храма Леанід Васілевіч Макарэвіч.
Нікалаеўск (ЗША)
Нікала́еўск (Nikolaevsk) — паселішча на Алясцы (ЗША). Насельніцтва — 345 чалавек, пераважна стараверы, якія прыбылі з штата Вашынгтон. Першапачаткова яны былі пераселены з Расіі ў Харбін (Кітай), затым паспрабавалі пасяліцца ў Бразіліі і Аўстраліі. У 1968 годзе імі быў заснаваны Нікалаеўск.
Ануфрый Яцэвіч
Ануфрый Яцэвіч (? — 17 сакавіка 1836 года, Нансі) — літоўскі ваенны дзеяч.
Ваенная дзейнасць
Эміграваў у Францыю. З’яўляецца аўтарам успамінаў аб паўстанні пад назвай «Дзённік кіраўніка ўзброеных сіл паўстання Цельшы ў княстве Жамойцкім».
Памёр 17 сакавіка 1836 г. у Нансі.
Міхалкі (станцыя)
Міха́лкі (, Михалки)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Міхалкі.
Сент-Джонс (рака)
Сент-Джонс (St. Johns River) — рака ў ЗША, у штаце Фларыда.
Даўжыня — 499 км. Рака цячэ з акругі Індыян-Рывер на поўнач і ўпадае ў акіян каля Джэксанвіла. У сярэднім цячэнні на рацэ знаходзіцца возера Джордж.
Кульверт
Кульверт (англ. culvert) — водапрапускальная (дрэнажная) труба, ходні, падземны (надземны) сцёк.
Прызначэнне
Культверт з'яўляецца структурай, якая дазваляе вадзе цячы пад (ці над) сцежкамі, дарогамі, чыгункамі і іншымі аналагічнымі перашкодамі.
Віды (тыпы) кульвертаў
Кульверты могуць быць выраблены з бетону, ацынкаванай сталі, алюмінія або пластыка (поліэтылену высокай шчыльнасці). Два або больш матэрыялаў могуць быць аб'яднаныя, каб сфармаваць патрэбную структуру.
Кульверты бываюць розных памераў і формаў, уключаючы круглыя, эліптычныя, з плоскім дном, грушападобныя, скрынкавых канструкцый і іншыя, часта будуюцца на рознага выгляду і з розных матэрыялаў апорах.
Форт Рос
Заснаванне
Рашэнне аб стварэнні крэпасці і рускага паселішча ў Каліфорніі прыняў А. А. Баранаў. Каб знайсці месца для паселішча, былі распачаты дзве экспедыцыі пад кіраўніцтвам службоўца Руска-амерыканскай кампаніі лейтэнанта Івана Кускова 1808—1809 і 1811 гадоў. Кускоў звярнуў увагу на плато ў 30 км на поўнач ад заліва Румянцава (зараз заліў Бадэга), аддзеленае ад астатняй мясцовасці глыбокімі цяснінамі і акружанае страявым лесам і пашамі. У дзесяці кіламетрах працякала рака, названая ім Славянкай (цяпер Рашэн-Рывер, перакладаецца як Руская Рака).
Тут вясной 1812 года Кускоў з 25 рускімі каланістамі і 90 алеўтамі заснаваў умацаванае паселішча, названае 30 жніўня (11 верасня) Росс. Хоць на гэтыя тэрыторыі прад'яўлялі правы іспанцы, тэрыторыі практычна не былі імі каланізаваныя. Іх непасрэднымі гаспадарамі выступалі індзейцы племя кашайя-пома, у якіх зямля пад Росам і была набыта за тры коўдры, тры пары штаноў, дзве сякеры, тры матыгі, некалькі нітак бусаў.
Рос быў самай паўднёвай рускай калоніяй у Паўночнай Амерыцы і ствараўся як сельскагаспадарчае паселішча, прызначанае для забеспячэння Аляскі прадуктамі харчавання. У першыя гады кампанія таксама надавала ўвагу развіццю ў Росе гандлю пушнінай, аднак асновай яго эканомікі стала сельская гаспадарка і дробная прамысловасць.
Узаемаадносіны з іспанцамі
Хоць іспанцы і лічылі Каліфорнію сваёй, Руска-амерыканская кампанія паказвала на тое, што мяжа іх уладанняў да поўначы ад Сан-Францыска не вызначана, а мясцовыя індзейцы іспанцам непадуладныя. Міністр замежных спраў Іспаніі Хасэ Луянд не жадаў псаваць адносіны з Расіяй і даў указанне віцэ-каралю Новай Іспаніі «выявіць крайнюю далікатнасць, каб дамагчыся ліквідацыі рускага паселішча без шкоды для дружалюбных адносін паміж дзвюма краінамі».
У 1816 годзе ў Сан-Францыска прайшлі перамовы Ота Яўстаф'евіча Кацэбу і губернатара Верхняй Каліфорніі Пабла Вісентэ дэ Сола, на якіх апошні закрануў пытанне крэпасці Рос. Кацэбу выклікаў Кускова, які заявіў, што заснаваў паселішча па загадзе начальства і пакінуць яго можа толькі па загадзе. Быў падпісаны пратакол з пазіцыямі бакоў, які адправілі ў Санкт-Пецярбург, дзе справу замялі. Усвядоміўшы бесперспектыўнасць процідзеяння рускім, дэ Сола паскорыў іспанскую каланізацыю Каліфорніі.
Узніклая ў 1821 годзе Мексіка таксама зрабіла некалькі спроб дыпламатычнымі метадамі выгнаць рускіх з Роса, аднак усе яны скончыліся тым жа, чым і ў 1816 годзе. Руска-амерыканская кампанія, ў сваю чаргу, спрабавала дамагчыся ад МЗСа імперыі актыўнага ўздзеяння на мексіканскія ўлады з мэтай прызнання і ўсталявання межаў калоніі, аднак міністэрства нязменна ёй адмаўляла, спасылаючыся на адсутнасць дыпламатычных адносін з новай краінай. У 1835 Ф. П. Урангель быў накіраваны кампаніяй у Мехіка з мэтай заключэння гандлёвай дамовы і вывучэння пазіцыі мексіканскіх улад па пытанні Роса. Урангель знайшоў, што Мексіка пагадзіцца саступіць Рос узамен афіцыйнага яе прызнання Расіяй. Ён спрабаваў схіліць Мікалая I да прызнання незалежнасці Мексікі, аднак той адказаў адмовай.
Хоць статус Роса заставаўся нявызначаным, з мексіканцамі вёўся цесны гандаль, чаму спрыяла значнае тэхналагічнае і эканамічнае развіццё рускай калоніі.
Узаемаадносіны з індзейцамі
Індзейцы прыцягваліся да працы ў паселішчы з самага пачатка яго існавання. Іх праца спачатку была наёмнай, рускія плацілі за яго мукой, мясам і вопраткай, давалі жыллё. Пасля сталі практыкавацца «прыгоны» на працы і адносіны з туземцамі пагоршыліся. Тым не менш паміж індзейцамі і рускімі, у адрозненне ад іншых каліфарнійскіх асаднікаў, адзначаецца практычна поўная адсутнасць узброеных сутыкненняў.
Праз індзейцаў Руска-амерыканская кампанія спрабавала таксама легетымізаваць свае ўладанні ў Каліфорніі. У 1817 Л. А. Гагемейсцер наведаў калонію Рос і сустрэўся з правадырамі навакольных індзейскіх плямёнаў. Ён выказаў падзяку за саступку зямлі, уручыў ім падарункі, а правадыра, на землях племені якога стаяла крэпасць, узнагародзіў медалем «Саюзныя Расіі». Пад пратаколам гутаркі падпісаліся толькі прадстаўнікі рускага боку: Ляонцій Гагейместер, Іван Кускоў, камісіянер РАК Кірыл Хлебнікаў і інш. На гэты дакумент Руска-амерыканская кампанія пазней часта спасылалася як на дамову, у прыватнасці, у ім паведамляецца, што правадыры «вельмі задаволеныя займаннем гэтага месца рускімі, што яны жывуць зараз у бяспецы ад іншых індзейцаў, якія перш рабілі на іх напады — што бяспека тая пачалася толькі ад часу засялення».
Сядзібны дом Бабічаў
Сядзібны дом Бабічаў — сядзіба ў вёсцы Рамшына Сенненскага раёна Віцебскай вобласці.
Форт Рос
Узаемаадносіны з індзейцамі
За ўвесь час існавання крэпасці ёй ні разу не пагражалі знешнія ворагі.
Сядзібны дом Бабічаў
Гісторыя
У мінулым вёска Рамшына была падзелена на два паселішчы: Вялікае Рамшына і Малое Рамшына. У апошнім знаходзіўся радавы маёнтак Бабічаў — Насекіна.
Форт Рос
Эканоміка
Менавіта ў Форт Россе з'явіліся першыя ў Каліфорніі ветракі і суднабудаўнічыя верфі, фруктовыя сады і вінаграднікі. Акрамя гэтага рускія каланісты ўпершыню прывезлі ў Каліфорнію шматлікія дасягненні еўрапейскай цывілізацыі, напрыклад аконнае шкло. У 1837—1840 Ягор Чорных вёў першыя ў Каліфорніі сістэматычныя назіранні за надвор'ем.
Сядзібны дом Бабічаў
Гісторыя
У 1882 годзе ён перайшоў у спадчыну да Віктара Ігнатавіча Бабіча, які ажаніўся з Марфай Іванаўнай. У сям’і было двое дзяцей — сын Анатоль і дачка Вольга. Анатоль Віктаравіч атрымаў хатнюю адукацыю. У 1913—1916 гадах ён з’яўляўся земскім галосным Сенненскага павятовага сходу. Вольга Віктараўна скончыла медыцынскі інстытут і некаторы час працавала земскім урачом 4-га ўчастка Сенненскага павета. Асноўнай крыніцай даходаў для Бабічаў была карчма, якая прыносіла 150 рублёў у год.
Форт Рос
Эканоміка
Земляробства, дзеля якога калонія і засноўвалася, не было асабліва прадуктыўным у Росе. Большага поспеху дасягнула жывёлагадоўля: у канцы 1830-х тут было 1700 галоваў буйнога рагатага ската, 940 канёў і мулаў і 900 авечак.
Сядзібны дом Бабічаў
Гісторыя
У пачатку ХХ стагоддзя Бабічы ў маёнтку Насекіна пабудавалі сядзібны дом з цэглы ў класічным стылі.
Форт Рос
Эканоміка
Штогод выраблялася больш 800 кг воўны, якая ішла на экспарт. Рамеснікі калоніі выраблялі мэблю, дзверы, рамы, чарапіцу з секвоі, тэлегі, калёсы, бочкі, «каляскі аб двух калёсах», вытваралі скуры (у Новаархангельск іх кожны год пастаўлялася 70—90 штук), апрацоўвалі жалеза і медзь. Будаваліся судны, некаторыя з якіх прадаваліся іспанцам, якія не мелі да таго часу тут ніводнага карабля. У 1816—1824 пабудаваны 3 брыга і адна шхуна водазмяшчэннем да 200 т кожная, аднак затым караблебудаванне набыло значна меншыя маштабы.
Сядзібны дом Бабічаў
Гісторыя
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі маёнтак быў нацыяналізаваны. У 1928 годзе Бабічаў раскулачылі і саслалі ў Сібір. Вядома, што ў 1930-х гадах Анатоль Бабіч жыў у сяле Таборы Свярдлоўскай вобласці, працаваў конюхам у мясцовым леспрамгасе. У 1936 годзе рэпрэсаваны.
Форт Рос
Эканоміка
Фруктовы сад Роса быў створаны ўжо ў 1814 годзе пасадкай персікавых дрэў. У 1817 пасаджаная вінаградная лаза.
Сядзібны дом Бабічаў
Гісторыя
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў сядзібным доме немцы абсталявалі шпіталь для параненых салдат. Пасля вызвалення Сенненшчыны ў будынку знаходзілася школа. Пачатковая школа працавала амаль да канца ХХ стагоддзя. Зараз тут падворак Маркава мужчынскага манастыра ў гонар Святой Троіцы.
Форт Рос
Эканоміка
Да 1841, паводле дакументаў, складзеных пры продажы форта, сад займаў 2-3 акра і ўключаў 207 яблычных, 29 персікавых, 10 грушавых, 8 вішнёвых і 10 дрэў айвы.
Сядзібны дом Бабічаў
Архітэктура
Дом мае выразныя раздзяленні на чатыры часткі. Фасад упрыгожаны плоскімі калонамі-пілястрамі і дэйтыкуламі (пад дахам). Ганак багата аздоблены калонамі з каменнымі ўпрыгожваннямі і фігурнымі карнізамі, над якімі ўзвышаецца атык у выглядзе мезаніна з шырокім балконам.
Форт Рос
Эканоміка
Да 1830-х гадоў у наваколлі было заснавана тры рускіх ранча:
Сядзібны дом Бабічаў
Архітэктура
У цяперашні час балкон замураваны цэглай. Чатыры часткі фасада праразаюць восем акон прамавугольнага тыпу з фігурнымі карнізамі. Першапачаткова з тыльнага боку будынак меў драўляную галерэю і яшчэ адзін балкон. Недалёка ад будынка знаходзіўся жывапісны пруд, які зараз амаль знішчаны, і меўся сад.
Форт Рос
Эканоміка
Найблізкая да форта зручная гавань знаходзілася ў заліве Бадэга амаль у 30 км на поўдзень, дзе быў пабудаваны порт Румянцаў. У ім тавары перагружаліся на невялікія судны і транспартаваліся да крэпасці.
Сядзібны дом Бабічаў
Архітэктура
Аб унутраным інтэр’еры дома гаварыць зараз нельга. Вядома толькі, што быў драўляны стол (сталешніца) і крэсла, якія зараз знаходзяцца ў Сенненскім гісторыка-краязнаўчым музеі.
Баяніўка (Ровенскі раён)
Баяніўка (Бояні́вка) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксандрыйскай вясковай абшчыны.
Форт Рос
Насельніцтва
У 1828 насельніцтва калоніі складала 60 рускіх, 80 алеутаў і 80 мясцовых індзейцаў. Да 1836 насельніцтва ўзрасло да 260 чалавек, вялікая частка якіх жыла на берагах рэчкі Славянкі.
Насельніцтва было шматнацыянальным: тут жылі рускія (у розны час ад 50 да 100 чалавек), прывезеныя з Аляскі алеуты (50-125 чалавек), крэолы (да 1/3 усяго насельніцтва), індзейцы суседніх плямёнаў, якуты, фіны, шведы і нават палінезійцы. Шматлікія індзейцы і алеуты былі хрышчоныя і добра валодалі рускай мовай.
Рускае насельніцтва было прадстаўлена ў асноўным мужчынамі, якія падпісалі з Руска-амерыканскай кампаніяй сямігадовы кантракт. Рускіх жанчын у калоніі практычна не было, таму асабліва былі распаўсюджаныя змяшаныя шлюбы. У 1825 складаўся план куплі для Роса 25 сем'яў прыгонных, якім была бы па прыбыцці ў Амерыку дадзеная воля. Ён, аднак, быў адпрэчаны міністрам замежных спраў Карлам Несельродэ.
Моравале
Маравалле (Morrovalle) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Форт Рос
Продаж форта
Увесь час свайго існавання калонія была стратнай для Руска-амерыканскай кампаніі. Да сярэдзіны 1830-х мясцовая папуляцыя пушных звяроў моцна скарацілася, так што гандаль пушнінай амаль перапыніўся. Пасля дамовы адміністрацыі Руска-амерыканскай кампаніі ў Новаархангельску (цяпер Сітка) і Кампаніі Гудзонова заліва ў форце Ванкувер патрэба ў пастаўках харчавання з Форт Роса адпала, а яго міжнародны статус так і не быў вызначаны.
Моравале
Насельніцтва складае 9921 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 220 чал./км². Займае плошчу 42 км². Паштовы індэкс — 62010. Тэлефонны код — 0733.
Форт Рос
Продаж форта
У 1839 года Руска-амерыканская кампанія прыняла рашэнне пакінуць Рос і прадаць яго. Кампанія Гудзонова заліва не зацікавілася прапанаванай ёй здзелкай. Урад Мексікі, які працягваў лічыць зямлю пад Росам сваёй, не пажадаў плаціць за яе, чакаючы што рускія проста закінуць калонію. Нарэшце ў 1841 годзе Рос быў прададзены за $30 000 грамадзяніну Мексікі швейцарскага паходжання Джону Сацеру, заснавальніку паселішча Новая Гельвецыя, які валодаў амаль 200 км² землі ў яе наваколлях.
Моравале
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bartolomeo.
Форт Рос
Продаж форта
У якасці аплаты Сацер пастаўляў на Аляску пшаніцу.
Моравале
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Форт Рос
Пасля продажу
Сацер ніколі не жыў у Форт Росе, прызначаючы туды наёмных кіраўнікоў. Апошнім кіраўніком быў Вільям Бенітц (William Benitz), які потым стаў арандаваць Форт у Сацера. Ён у некалькі раз павялічыў стары рускі сад, пашырыў хату Ротчава (усе прыбудовы былі выдалены ў 1926 годзе), дзе і жыў з 1846 года, пабудаваў прычал. У 1867 Бенітц падзяліў свае ўладанні на дзве часткі і прадаў іх розным пакупнікам. Форт адышоў да Джэймса Дзіксана (James Dixon). У 1873 Джордж Кол (George W. Call) выкупіў Форт за $35 000 і пасяліўся тут з сям'ёй, ператварыўшы яго ў невялікі інтэнсіўна выкарыстоўваўшыся порт. Тады жа былая руская калонія пачынае прыцягваць першых турыстаў.
У 1903 Кол прадаў Форт Каліфарнійскай лізе гістарычных аб'ектаў (California Historical Landmarks League), якая ў 1906 перапрадала яго штату Каліфорнія. Усяго праз месяц адбылося моцнае землетрасенне, якое разбурыла Форт. Да 1916 ён быў адноўлены з выкарыстаннем дэталяў арыгінальных будынкаў, якія захаваліся.
5 кастрычніка 1970 у Форце адбыўся пажар, які цалкам знішчыў капліцу, рэканструяваную ў 1973. Праз некалькі месяцаў пасля гэтага згарэла страха хаты Ротчава.
У цяперашні час лік наведвальнікаў Форт Роса складае 150 000 штогод.
Архітэктура
Форт акружаны квадратам бярвеністых сценаў, зробленых з секвоі, у процілеглых іх кутах знаходзяцца дзве васьмівугольныя вежы — паўднёва-ўсходні і паўночна-заходні блакгаўзы. Форт меў артылерыю — 12 гармат. У самім цэнтры ўмацаванай плошчы знаходзіцца калодзеж. На паўднёвай сцяне размешчаны галоўны ўваход, апроч яго варота меліся на ўсходняй сцяне.
У Форце размешчаны:
Усярэдзіне Форта знаходзіліся гандлёвая хата, казармы і склады, якія да нашых дзён не захаваліся. За сценамі размяшчаліся жылыя хаты і іншыя гаспадарчыя пабудовы: 2 ветрака, жывёльныя двары, пякарня, лазні і інш. На схілах узгоркаў вакол крэпасці распасціраліся сельскагаспадарчыя ўгоддзі.
Гайлешы
Гайлешы (Гайлеши, ) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Насельніцтва
Перад вайной у вёсцы жыло 320 чалавек у 80 дварах.
У кастрычніку 1943 года гітлераўцамі былі спалены 78 дамоў, забіты 24 чалавекі.
Калушын (гміна)
Калу́шын (Kałuszyn) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Міньскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Калушыне. Плошча гміны складае 94,52 км². Станам на 2004 год у гміне Калушын пражывалі 6182 чалавекі, шчыльнасць — 65,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Пяцюлеўцы (Шчучынскі раён)
Пяцю́леўцы (, Петюлевцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Мікалай Вячаслававіч Радаман
Мікалай Вячаслававіч Радаман (нар., в. Грускова Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці) — заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі.
Працаваў інжынерам-механікам калгаса імя Калініна, галоўным энергетыкам сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Агракамбінат Сноў» Нясвіжскага раёна.
Старасекаў Двор
Старасе́каў Двор (, Старосеков Двор) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сакалішчанскага сельсавета.
Мікалай Вячаслававіч Радаман
Біяграфія
Старшыня сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Агракамбінат Сноў».
Член наглядальнага савета ААТ «Белаграпрамбанк».
Выбіраўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў і Сноўскага сельскага Савета дэпутатаў 27-га склікання, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га і 6-га скліканняў.
15 сакавіка 2021 года ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», ордэнам Айчыны III ступені (2016), ордэнам свяціцеля Кірылы Тураўскага II ступені Беларускай праваслаўнай царквы, медалём свяціцеля Кірылы Тураўскага Беларускай праваслаўнай царквы, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ганаровай граматай Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, Падзякай Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2020).
Удастоены ганаровага звання «Чалавек года Міншчыны — 2011».
Восава (Веткаўскі раён)
Во́сава (, Осово) — былы пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Знаходзіўся ў падпарадкаванні Веткаўскага раённага Савета дэпутатаў і выканаўчага камітэта.
IC 1199
IC 1199 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мерцвяеды
Апісанне
Мерцвяеды вельмі разнастайныя па абліччы, афарбоўцы і памерах. Даўжыня цела вагаецца ад 6 да 40 мм. Характэрныя 11-членікавыя вусікі, патаўшчаюцца на канцы ці з прыкметнай булавой. Крылы непярэстыя, пакрытыя надкрыллем. Надкрылле пакрывае усё брушка (падсямейства Silphinae) або злёгку скарочанае (падсямейства Nicrophorinae). Найбольш вядомыя прадстаўнікі сямейства — жукі-далакопы вылучаюцца чорна-аранжавым узорам на надкрылы. Некаторыя віды — цьмяна цёмныя і чорныя. Формула лапак 5-5-5.
Колас (Салігорскі раён)
Ко́лас (, Колос) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чырвонаслабодскага сельсавета.
Ордэн Нахімава
О́рдэн Нахі́мава — савецкая флотская ўзнагарода часоў Вялікай Айчыннай вайны.
Заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 3.03.1944 аб заснаванні ваенных ордэнаў: ордэна Ушакова I і II ступені і ордэнам Нахімава I і II ступені, адначасова з ордэнам Ушакова спецыяльна для ўзнагароджання афіцэраў Ваенна-Марскога Флоту. У іерархіі узнагарод ёсць наступныя адпаведнасці: Ордэн выкананы па праекту архітэктара М. А. Шэпілеўскага .
Гісторыя
Прадстаўлены праект ордэна па асабістай прапанове І. В. Сталіна быў дадаткова упрыгожаны буйнымі рубінамі, што зрабіла яго адным з самых дарагіх ордэнаў СССР. Першыя ўзнагароджанні ордэнам вырабляліся не Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР, а загадам камандуючага флотам. У сувязі з гэтым у гісторыі узнагароджанняў здаралася даволі шмат неспадзяванак. Першым кавалерам ордэна Нахімава I ступені стаў начальнік берагавой абароны Чарнаморскага Флоту П. А. Маргунову (Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 мая 1944 года), але знакам № 1 быў узнагароджаны камандзір брыгады шхерных караблёў Балтыйскага Флоту Н. Э. Фельдман. Капітан 1 рангу Г. Н. Слізскі быў узнагароджаны ордэнам Нахімава II ступені № 1 летам 1944 года. Але першым кавалерам ордэна Нахімава 2 ступені быў малодшы лейтэнант Н. І. Васін, лётчык 46-га штурмавога авіяпалка Паўночнага флоту. Ён быў узнагароджаны загадам камандуючага Паўночным флотам 5 красавіка 1944 года, але 16 мая 1944 года Васін загінуў у баю і атрымаць ордэн не паспеў. У ліку першых кавалераў гэтай узнагароды былі камандуючы Чарнаморскім флотам П. С. Акцябрскі (Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 25 верасня 1944 года), А. Р. Галаўко, В. І. Платонаў (Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 2 лістапада 1944 года), У. А. Андрэеў, І. Дз. Елісееў, М. В. Ісачэнкаў, С. Р. Кучараў, М. В. Малышаў, А. Р. Арлоў, І. В. Рогаў, А. С. Фралоў, (Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 5 лістапада 1944 года ) і іншыя.
Ордэнам Нахімава I ступені ўзнагароджваліся часці і злучэння ВМФ: Дунайская ваенная флатылія, 1-я Севастопальская брыгада тарпедных катэраў ЧФ, 1-я Чырвонасцяжная брыгада тарпедных катэраў ЧБФ, 51-ы Талінскі мінна-тарпедны авіяцыйны полк ЧБФ.
Усяго ордэнам Нахімава I ступені было выраблена 82 ўзнагароджання, ордэнам Нахімава II ступені было выраблена 469 узнагароджанняў.
Статут ордэна
Ордэнам Нахімава ўзнагароджваюцца афіцэры Ваенна-Марскога Флоту за выдатныя поспехі ў распрацоўцы, правядзенні і забеспячэнні марскіх аперацый, у выніку якіх была адбіта наступальная аперацыя праціўніка або забяспечаны актыўныя аперацыі флоту, нанесены праціўніку значны ўрон і захаваны свае асноўныя сілы.
Узнагароджанне ордэнам Нахімава вырабляецца Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР. Ордэн Нахімава складаецца з двух ступеняў: I і II ступені. Вышэйшай ступенню ордэна з'яўляецца I ступень.
Ордэнам Нахімава I ступені ўзнагароджваюцца афіцэры Ваенна-Марскога Флоту: Ордэнам Нахімава II ступені ўзнагароджваюцца афіцэры Ваенна-Марскога Флоту: Ордэн Нахімава I і II ступені носіцца на правым баку грудзей пасля ордэна Кутузава адпаведных ступеняў.
Асаблівасці ордэна
Ордэн Нахімава — адзін з самых рэдкіх ордэнаў СССР. У прыватных калекцыях маюцца адзінкавыя асобнікі. Значная колькасць гэтых ордэнаў знаходзіцца альбо ў музейных фондах, альбо па-за межамі былога СССР (у асноўным, у калекцыянераў ЗША і Заходняй Еўропы).
На рэверсе ордэна да срэбнай зорцы прыпаяны срэбны наразны штыфт. У аснове штыфта знаходзіцца невялікая шасцігранная гаечка (змацоўвае паміж сабой залатую і сярэбраную зоркі). Унутраная штралавая залатая зорка на рэверсе мае адтуліну ў форме правільнага круга. Адтуліна не суцэльная і мае залатыя перамычкі, размешчаныя на 12, 4 і 8 гадзін па цыферблаце. Перамычкі злучаюцца ў цэнтры рэверсу, у вобласці штыфта. Для мацавання ордэна да адзёжы выкарыстоўваецца стандартная прыціскная гайка дыяметрам 33 мм.
Кляймо МАНЕТНЫ ДВОР выканана ў адзін радок штампаванымі літарамі і размешчана на штралавой залатой зорцы ў верхнім яе краю (на 12 гадзін па цыферблаце). Нумар ордэна выкананы ўручную шціхелем і размешчаны гарызантальна ў межах ніжняга прамяня залатой зоркі (на 6 гадзін па цыферблаце).
Мінімальны вядомы нумар ордэна — 4, максімальны — 106.
Ордэн Нахімава другой ступені выкананы цалкам з срэбра. Замест рубінаў у промнях зоркі выкарыстана гарачая эмаль. Уласна знак ордэна складаецца з двух частак. Першая частка — дзесяціканцовая срэбраная зорка, другая частка — круглы цэнтральны медальён з профілем Нахімава, які мацуецца да дзесяціканцовай зорцы метадам паяння. Рэверс ордэна гладкі, злёгку ўвагнуты. У цэнтры рэверсу прыпаяны срэбны наразны штыфт. Заклёпкі на рэверсе адсутнічаюць. Кляймо МАНЕТНЫ ДВОР выканана метадам штампоўкі і размешчана ў два радкі ніжэй наразнога штыфта. Нумар ордэна, выкананы ўручную шціхелем, размешчаны гарызантальна пад кляймом, у вобласці ніжняга прамяня зоркі (на 6 гадзін па цыферблаце). У залежнасці ад выгляду кляйма можна вылучыць дзве разнавіднасці ордэна Нахімава II ступені.
Ордэн у Расійскай Федэрацыі
Разам з некаторымі іншымі ордэнамі ордэн Нахімава захаваны ў сістэме узнагарод Расійскай Федэрацыі Пастановай Вярхоўнага Савета Расійскай Федэрацыі ад 20 сакавіка 1992 года № 2557-I, аднак як ўзнагарода Расійскай Федэрацыі да 2010 года не меў статута і афіцыйнага апісання, узнагароджанне ордэнам у Расіі на дадзены момант не праводзіліся.
Валошкы (Ровенскі раён)
Валошкы (Воло́шки) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксандрыйскай вясковай абшчыны.
Гаўрылова
Гаўрыло́ва (, Гаврилово) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
1-я армія
Назву Першая армія мелі:
IC 1201
IC 1201 — галактыка тыпу Sb    R  у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Забараль (Ровенскі раён)
Забараль (Забороль) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксандрыйскай вясковай абшчыны.
Міханавічы (станцыя)
Мі́ханавічы (, Михановичи)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Міханавічы.
Бронзавыя лунніцы з Абідні
Бронзавыя лунніцы з Абідні — сем бронзавых лунніц II—V стст. з познезарубінецкага селішча Абідня (Быхаўскі раён). Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага гістарычнага музея Беларусі.
Лунніцы выкананы з вялікім пачуццём меры ў колеравых і прапарцыяльных суадносінах. Знойдзены ў тых жа месцах, дзе і чырвоныя пацеркі з глушонага шкла ў форме сплясканых выцягнутых прамавугольнікаў, значыць, і насілі іх разам — у складзе маністаў ці галаўнога ўбору. Аналіз хімічнага саставу эмалі на адной з лунніц, чырвоных пацерак і нацёкаў чырвонай шкляной масы на тыглях, выяўленых ў Абідні, паказаў, што эмалі і шкляныя пацеркі выкананы з глушонага шкла аднаго саставу, якое не можа быць аднесена ні да аднаго тыпу антычнага шкла. Такія ж лунніцы, але больш складанай колеравай гамай, выяўлены на шматслойным селішчы II-IX стст. каля в. Тайманава.
Апісанне
Лунніцы маюць форму трохвугольнікаў, у якіх верхні вугал выкарыстоўваўся ў якасці вушка. Дэкор пабудаваны на кантрасце залацістага колеру бронзы (пазней яна набыла зялёную паціну) і чырвонага колеру эмалі. Правы і левы вуглы сіметрычна ўпрыгожаны чырвонай выемчатай эмаллю ў форме кругоў, сярэдзіна — чырвонай эмаллю ў форме раўнабедранага трохвугольніка, чым яшчэ больш падкрэслівался агульная трохвугольная форма лунніцы. Ніжнія вуглы маюць круглыя завяршэнні з круглымі гнёздамі для чырвонай эмалі. У адной групы лунніц кожны вугал упрыгожаны яшчэ трыма круглымі выступамі-дыскамі, адлітымі разам з лунніцай, у адтуліны якіх працягваліся кольцы з тонкага бронзавага дроту.
У другой групе лунніц круглыя ніжнія вуглы аздоблены таксама круглымі плоскасцямі чырвоных эмалей і ўпрыгожаны трохвугольнікамі, якія падкрэсліваюць геаметрычную пабудову лунніцы. Кампазіцыя гэтых лунніц, такім чынам, пабудавана на проціпастаўленні геаметрычных і лінейнаакруглых форм і падкрэслівае акруглыя формы эмалевых аздоб.
Качагар
Качагар — рабочы, які ажыццяўляе падачу цвёрдага паліва ў топку печы, катла (часцей за ўсё — паравоза, судна або кацельні) або іншага цеплавога апарата. Акрамя таго, у абавязкі качагара ўваходзіць чыстка топкі і паддувала. Часта на качагара ускладаецца таксама функцыя кіравання рэжымамі работы цеплавога апарата. Прафесія качагара была шырока распаўсюджана на флоце і чыгунцы да сярэдзіны ХХ стагоддзя (у эпоху паравой цягі), а таксама ў кацельнях на цвёрдым паліве. У апошні час, у сувязі з масавым пераходам кацельняў на газ і вадкае паліва, колькасць качагараў скарачаецца.
Штучная трава
Штучная трава (Artificial turfArtificial turf) — сінтэтычнае пакрыццё, якое выкарыстоўваецца як заменнік натуральнага газона ў рэгіёнах (кліматычных зонах), дзе адсутнічаюць умовы для фотасінтэзу траў спартыўнай селекцыі або ва ўмовах інтэнсіўнай эксплуатацыі.
Штучная трава прызначана для футбольных палёў, палёў для рэгбі, гольфа, хакея на траве, тэнісных кортаў, універсальных спартыўных пляцовак і да таго падобнае. Існуюць універсальныя штучныя травяныя пакрыцця, якія выкарыстоўваюцца для некалькіх відаў спорту.
Першае згадванне аб штучнай траве ставіцца да 1965 года. У Х’юстане (штат Тэхас) даследчая група пад кіраўніцтвам Дэвіда Чэйні (дэкана Тэкстыльнага каледжа Універсітэта штата Паўночная Караліна) стварыла першы штучны дыван пад назвай «AstroTurf». Да 1970-х гадоў штучная трава шырока выкарыстоўвалася на футбольных і бейсбольных пляцоўках ЗША і Канады.
Машыніст лакаматыва
Машыніст лакаматыва — спецыяліст на чыгуначным транспарце, які ажыццяўляе кіраванне лакаматывам (паравоз, цеплавоз, электравоз) або маторвагонным рухомым саставам (дызель-цягнік, электрацягнік). Акрамя машыніста ў лакаматыўную брыгаду звычайна ўваходзіць памочнік машыніста, а на паравозе — яшчэ і качагар. У некаторых выпадках (напрыклад, на манеўровых лакаматывах і ў цягніках метро) лакаматыўная брыгада можа складацца толькі з машыніста — так званае «кіраванне ў адну асобу».
Штучная трава
Асноўнымі вытворцамі штучнай травы з’яўляюцца кампаніі, якія выпускаюць дывановыя пакрыцці. Гэта тлумачыцца тым, што тэхналогіі ткацтва дывановых пакрыццяў і штучнай травы шмат у чым падобныя.
Каньчуга (гміна)
Каньчу́га (Kańczuga) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшэворскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Каньчузе. Плошча гміны складае 105,15 км². Станам на 2004 год у гміне Каньчуга пражывалі 12 766 чалавек, шчыльнасць — 121,4 чал./км².
Штучная трава
Штучная трава складаецца з трох асноўных кампанентаў: У працэсе эксплуатацыі напаўняльнік расходуецца натуральным шляхам (выносіцца дажджавой вадой праз дрэнажныя адтуліны, у працэсе уборкі снегу, на абутку спартсменаў і да т. п.). Для забеспячэння гульнявых характарыстык футбольнага поля патрабуецца падтрыманне неабходнага ўзроўню напаўняльніка, у сувязі з чым адной з умоў эксплуатацыі з’яўляецца рэгулярнае (раз у 1-3 месяцы) ўнясенне страчанага напаўняльніка.
Машыніст лакаматыва
У першы час, пасля пераходу з паравознай на цеплавозную цягу ў склад лакаматыўнай брыгады акрамя машыніста і памочніка машыніста уваходзіў яшчэ і дызеліст, які адказваў за спраўную працу дызеляў.
Леа Вайсбергер
Леа Вайсбергер (, Мец —, Бон) — нямецкі мовазнавец і спецыяліст па нямецкай мове, кельталогіі і агульным мовазнаўстве.
Біяграфія
Прафесар Ростакскага (з 1927), Марбургскага (з 1938), і Бонскага (з 1942) універсітэтаў. Член-карэспандэнт АН ў Гётынгене. Яскравы прадстаўнік так званага неагумбальтыянскага напрамку ў мовазнаўстве. Паводле Вайсбергера, мова — «сярэдняе звяно», якое пераносіць уплыў знешняга свету на «ўнутраны духоўны свет чалавека». Таму Вайсбергер, як і В. Гумбальт, лічыў, што мова — гэта праява «нацыянальнага духу».
Яўген Яўгенавіч Савасцьянаў
Яўген Савасцьянаў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца польскага клуба «Ключэвія» са Старгарда.
Клубная кар’ера
Пачаў займацца футболам у Ваўкавыску, яго трэнерам быў бацька — Яўген Савасцьянаў. З 2005 года гуляў за гродзенскі «Нёман», з 2007 года пачаў праходзіць у асноўны склад каманды.
У 2010 годзе канчаткова замацаваўся ў асноўным складзе. У сезоне 2013 выступаў на пазіцыі апорнага паўабаронцы. 17 красавіка 2013 года забіў гол, які прынёс «Нёману» перамогу над БАТЭ (2:1), дзякуючы якой гродзенскі клуб адзінаасобна ўзначаліў турнірную табліцу.
У снежні 2013 года перайшоў у «Гомель». У складзе «Гомеля» спачатку выступаў як апорны паўабаронца, пазней стаў гуляць на пазіцыі правага абаронцы. У жніўні 2014 года атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезона.
У сезоне 2015 застаўся ў «Гомелі», нягледзячы на цяжкую фінансавую сітуацыю ў клубе. У складзе каманды зноў стаў выступаць у апорнай зоне. У ліпені 2015 года з-за невыканання кантрактных абавязкаў падаў у суд на «Гомель», а сам стаў трэніравацца з «Нёманам». 30 ліпеня 2015 года было абвешчана аб вяртанні Савасцьянава ў Гродна на правах арэнды, дзе ён замацаваўся на пазіцыі апорнага паўабаронцы.
Па заканчэнні сезона 2015 цікавасць да Савасцьянава стала праяўляць мінскае «Дынама», аднак у выніку ў лютым 2016 года футбаліст падпісаў гадавы кантракт з «Нёманам». Пачатак сезона 2016 прапусціў з-за траўмы, а ўлетку вярнуў месца ў аснове.
У пачатку 2017 года спрабаваў працаўладкавацца ў іншых клубах, як то салігорскі «Шахцёр» і талдыкарганскі «Жэтысу», але вярнуўся ў Гродна і ў сакавіку падоўжыў кантракт з «Нёманам» на два гады. У сезоне 2017 быў асноўным апорным паўабаронцам гродзенцаў, толькі ў маі, кастрычніку і лістападзе адсутнічаў з-за траўм. Сезон 2018 пачынаў у асноўным складзе, у маі не гуляў з-за траўмы, пасля вяртання некаторы час выхадзіў на замену, у ліпені вярнуў месца ў стартавым складзе.