cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лалі
Памяць
У 2004 годзе нацыянальнай фінскай тэлерадыёвяшчальнай кампаніяй YLE, з мэтай вызначэння, праз усеагульнае галасаванне, найбольш значных людзей фінскай гісторыі, была арганізавана конкурсная праграма «Вялікія фіны». Імя Лалі было ўключана ў зыходны пералік з 99 кандыдатаў, падрыхтаваны экспертамі (галасаваць можна было як за кандыдатаў з пераліку, так і за тых, каго ў пераліку не было). Лалі заняў 14-е месца, апярэдзіў такіх сусветна вядомых фінаў, як Тувэ Янсан, Паава Нурмі, Алвар Аалта. У тым жа 2004 годзе ў Хельсінкі Таварыствам фінскай літаратуры быў апублікаваны на рускай мове зборнік «Сто замечательных финнов»; сярод змешчаных там біяграфій вядомых дзеячаў Фінляндыі была і біяграфія Лалі.
Рузаля Асьмак
Рузаля (Разалія Казіміраўна) Асьмак (каля 1822—1877, Халопенічы) — беларуская казачніца і знахарка. Была важнаю крыніцаю звестак для свайго ўнука, фалькларыста Адама Багдановіча.
Біяграфія
Пра жыццё Рузалі Асьмак вядома галоўным чынам з успамінаў Адама Багдановіча, пра асобныя даты і падзеі захаваліся таксама архіўныя звесткі. Нарадзілася яна каля 1822 ў сям’і халопеніцкіх сялян Казіміра Лісоўскага і Хрысціны з Парэцкіх. Дата вылічваецца прыблізна, зыходзячы з узросту ў інвентары Халопеніч 1844 года.
Увосень 1840 яна выйшла замуж за маладога краўца Тамаша Асьмака. У гэтым шлюбе нарадзілася трое дзяцей:
Пасля ранняй смерці мужа Рузаля ўжо сама зарабляла на жыццё кравецкаю справаю. Памёрла яна падчас доўгай адсутнасці Адама Багдановіча ў Халопенічах, праз гэта дакладная дата яе смерці невядомая.
Казкі
Паводле ўспамінаў Адама Багдановіча, Рузаля Асьмак з выключным умельствам расказвала казкі і паданні, так што яе ахвотна слухалі і дзеці, і дарослыя.
Праз некалькі год пасля смерці Рузалі Асьмак Адам Багдановіч, на той час вучань Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі, пачаў запісваць бабуліны казкі з памяці для фальклорнага збору Паўла Шэйна. У выданні Шэйна яе іменем пазначаныя чатыры тэксты: «Марка Пякельны», «Вялікі грэшнік», «Аддай мне, што ў доме невядома» і адзін з варыянтаў сюжэту «Чаму хлебны колас такі малы». З успамінаў Адама Багдановіча бачна, што многія іншыя яго запісы з Халопенічаў паходзяць з той жа крыніцы, у прыватнасці казкі «Сучкін сын» і «Бог, Юрый і Мікола».
Зробленыя Адамам Багдановічам запісы казак былі першаю беларускаю чытанкаю для яго сына, паэта Максіма Багдановіча.
Кастопіль
Кастопіль ці Кастопаль (Костопіль) — горад у Ровенскай вобласці Украіны за 35 км на поўнач ад абласнога цэнтра, чыгуначная станцыя на лініі Роўна - Сарны, цэнтр Кастопільскага раёна.
Мяліса
Мяліса
Мышахвоснік маленькі
Мышахвоснік маленькі (Myosurus minimus) — від травяністых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Гэта невялікая аднагадовая расліна, вышынёй 2—10 см. Калякветнік кветкі правільны, двайны. Чашалісцікаў пяць, бледна-жоўтага колеру. Ля асновы чашачкі ёсць невялікая мясістая шпора. Вяночак складаецца з пяці свабодных жоўтых пялёсткаў. Кветка доўгая, вельмі друзлая. Тычынак шмат. Яны, як і частка калякветніка, цыклічна размяшчаюцца каля асновы кветаложа, у якой шмат вольных песцікаў. Формула кветкі мае такі выгляд:.
Калі кветаложа разрастаецца і выцягваецца, песцікі сваімі лычыкамі датыкаюцца пыльнікаў і адбываецца самаапыленне. Цвіце ў красавіку—маі.
Ахова
Уключаны ў Чырвоную кнігу Чачэнскай Рэспублікі са статусам «1. Вельмі рэдкі, пад пагрозай знікнення галарктычны від».
Эвернія
Эве́рнія (Evernia) — род кусцістых лішайнікаў сямейства.
Апісанне
Слаявіна даўжынёю 5—30 см, прымацавана да субстрату слаба выяўленай асновай або ляжыць свабодна. Мае зеленаваты, шаравата-белаваты ці жаўтаваты колер. Лопасці мяккія, вуглавата-акруглыя або плоскія, стужкападобныя, са шматлікімі сарэдыямі па краі. Пладовыя целы (апатэцыі) утвараюцца рэдка. Сумкі падоўжаныя, споры яйцападобныя.
Віды і экалогія
Адрозніваецца 10 відаў. Пашыраны ўсюды. На Беларусі 3 віды:, і. Трапляюцца на кары дрэў, гнілой драўніне, глебе.
Значэнне
3 эверніі слівавай (т.зв. «дубовы мох») атрымліваюць сыравіну для антыбіятычнага прэпарату «Эвазін», на аснове канцэнтраванага спіртавога экстракту вырабляюць духі, адэкалон, пудру, крэмы, мыла і інш.
Генрых II Наварскі
Генрых (Энрыке) II Наварскі ці Генрых д’Альбрэ (Henri II de Navarre, Henri d’Albret, Enrique II de Navarra, Сангуеза — , Ажэтмо) — кароль Навары з 1517 года з дынастыі Альбрэ, сын караля Жана (Хуана) III д’Альбрэ і каралевы Кацярыны дэ Фуа.
Біяграфія
Пасля смерці бацькі ў 1516 годзе Генрых атрымаў у спадчыну яго асабістыя ўладанні — графства Перыгор і віконцтва Лімож. Пасля смерці маці ў 1517 годзе Генрых пад імем Генрых II стаў каралём Навары, а таксама атрымаў у спадчыну графствы Фуа і Бігор, віконцтва Беарн. Аднак кароль Арагона Фердынанд II яшчэ ў 1512 годзе захапіў большую частку Навары і далучыў яе да Арагона. Рэальна ў кіраванне Генрых атрымаў толькі Ніжнюю Навару. Акрамя таго, пасля смерці дзеда, Алена Вялікага, Генрых атрымаў у спадчыну радавую сеньярыю Альбрэ. У 1521 годзе Генрых паспрабаваў ваенным шляхам вярнуць захопленую частку Навары, але поспеху гэта не прынесла.
Генрых працягнуў палітыку бацькі па збліжэнні з Французскім каралеўствам. У 1523 годзе ён зблізіўся з каралём Францыскам I. Ён удзельнічаў у арміі Францыска бітве пры Павіі ў 1525 годзе супраць імператара Карла V, у якой патрапіў разам з Францыскам у палон. Аднак тым жа годзе Генрых бег з палону, што дадало яму прэстыжу.
У 1527 годзе Генрых ажаніўся з сястрой Францыска I, Маргарытай, якая прынесла яму ў якасці пасагу графства Арманьяк. Двор яго жонкі ў горадзе Нерак стаў адным з цэнтраў літаратуры, навукі і мастацтва Заходняй Еўропы.
У 1548 годзе Генрых выдаў сваю адзіную дачку і спадчынніцу, Жанну, замуж за герцага Антуана дэ Бурбона.
У 1550 годзе сеньярыя Альбрэ атрымала статус герцагства.
Шлюб і дзеці
Жонка: з 24 студзеня 1527 года Маргарыта Ангулемская (11 красавіка 1492 — 21 снежня 1549), дачка Карла Арлеанскага, графа Ангулема і Перыгора
Ір’ё Сакары Ір’ё-Коскінен
Ір’ё Сакары Ір’ё-Коскінен (, Васа —, Хельсінкі) — фінскі гісторык, пісьменнік і палітычны дзеяч.
Збірагі
Збі́рагі (, Збироги) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчаны за 19 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Жабінка.
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XVI стагоддзя як казённая ўласнасць у Берасцейскім старостве Троцкага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1502 годзе тут існавала праваслаўная царква. Пад 1564 годам пазначана ў метрыцы караля Жыгімонта II Аўгуста. У 1566 годзе сяло — цэнтр Збіражскага войтаўства ў Берасцейскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1568 годзе ўласнасць пана Рушчыца, потым Пацаў. У 1610 годзе ў вёсцы па фундацыі княгіні Агаты Пац з Сапегаў пабудавана драўляная ўніяцкая Параскева-Пятніцкая царква.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях.
У 1862 годзе адкрыта народнае вучылішча, у якім у 1866 годзе вучыліся 45 хлопчыкаў. Уніяцкая царква была ператворана ў праваслаўную. Маёнтак належаў графу Грабоўскаму. У 1886 годзе сяло, цэнтр Збіражскай воласці, у якую ўваходзілі 29 сёл (310 двароў). У 1897 годзе былі 2 царквы, працавалі карчма, валасное праўленне, народнае вучылішча.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, цэнтр Збіражскай гміны Брэсцкага павета Палескага ваяводства. У 1921 годзе дзейнічаў касцёл. У 1938 годзе працавала пачатковая школа.
З 1939 года ў складзе БССР. У 1940 годзе пачала працаваць 7-гадовая школа. З 12 кастрычніка 1940 года цэнтр Збірагскага сельсавета. У студзені 1949 года арганізаваны першы калгас «Шлях Леніна», з 27 двароў у яго ўступілі 25. Меў 110 га раллі і 30 га сенакосу, 17 коней. 16 ліпеня 1954 года Збірагскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Тэльмінскага сельсавета. 4 верасня 1972 года да вёскі далучана вёска Максімы.
НФЛ у сезоне 1976
Cезон 1976 года стаў 57-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL).
Турнірная табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя
– Лепшы пакажчык сярод другіх каманд, – Пераможца дывізіёна
Вестэрботэн
Ве́стэрботэн  (Västerbotten):
Сусветны ўрад
Сусветны ўрад — канцэпцыя адзінай палітычнай улады над усім чалавецтвам. Розныя тэорыі змовы надзяляюць функцыяй сусветнага ўрада розныя рэальныя ці выдуманыя структуры (ААН, Вялікая васьмёрка, G20 — Група дваццаці, масонства, жыдамасонства, Більдэрбергскі клуб, Камітэт 300, ілюмінаты).
«Тайны сусветны ўрад» — адзін з асноўных тэрмінаў тэорыі змовы, які пазначае вузкую групу асоб, напрыклад, уладальнікаў найбуйнейшых міжнародных карпарацый, якая, па сцвярджэнні прыхільнікаў такіх тэорый, вызначае ўзнікненне і ажыццяўляе кантроль за развіццём асноўных падзей, што адбываюцца ў свеце, на шляху да «новага сусветнага парадку».
Канспіралогія
Адной з мэт тайнага сусветнага ўрада, якая прыпісваецца яму прыхільнікамі тэорый змовы, з'яўляецца стварэнне грамадства, пабудаванага па прынцыпе «залатога мільярда». Па меркаванні прыхільнікаў, у такі «залаты мільярд» уваходзяць члены «вышэйшых гільдый» і прадстаўнікі «найбольш годных і развітых» нацый. Іншым нацыям (афрыканцам, азіятам і інш.) адведзена роля абслугоўвання чорнай вытворчасці, здабычы выкапняў, усёй інфраструктуры. Гэта «карысная частка» нібы складае каля паўтара мільярда, тады як астатняе насельніцтва (больш за 5 млрд.), як сцвярджаюць прыхільнікі тэорыі, прылічана да «залішняга» і планамерна знішчаецца пры дапамозе алкаголю, тытунекурэння, наркотыкаў, рэвалюцый.
Адной з найбольш папулярных груп, якія фігуруюць у тэорыях змовы, прысвечаных тайнаму сусветнаму ўраду, з'яўляецца масонства. Часам тайны сусветны ўрад уяўляюць сплаўленым з сусветнымі фінансавымі інстытутамі.
У публіцыстыцы і мастацтве
Тэма сусветнага ўрада разглядаецца ў вялікай колькасці твораў публіцыстычнага і мастацкага жанраў. Адной з найбольш вядомых кніг, якія прапагандуюць гэту тэму, з'яўляецца Камітэт 300 былога супрацоўніка брытанскай разведкі Джона Коўлмана, выдадзеная ў 1991 годзе. Сусветны ўрад з'яўляецца істотным сюжэтным элементам шэрагу дакументальных і мастацкіх фільмаў, анімэ, серыялаў, камп'ютарных гульняў і г.д.
Міжзорнае паглынанне
Міжзо́рнае паглына́нне — аслабленне святла пры праходжанні ў міжзорным асяроддзі.
Абумоўлена рассеяннем і паглынаннем святла пылавымі часціцамі і ў бачнай вобласці спектра залежыць ад даўжыні хвалі
λ
прыкладна як
.
Пылавая матэрыя размеркавана нераўнамерна: канцэнтруецца к плоскасці Галактыкі і асабліва к яе спіральным рукавам. У галактычнай плоскасці міжзорнае паглынанне рознае ў розных напрамках і мяняецца ад некалькіх дзясяткаў да некалькіх зорных велічынь ад адлегласці ў 1 кпс.
Шышняк мутоўчаты
Шышняк мутоўчаты, Шышняк кальчаковы (Myriophyllum verticillatum) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны на захадзе Паўночнай Афрыкі, у Еўропе, умеранай Азіі, Паўночнай Амерыцы.
Юхан Вільгельм Снельман
Юхан Вільгельм Снельман (, Стакгольм —, Кірканумі) — фінскі філосаф, , , і дзяржаўны дзеяч.
Шышняк мутоўчаты
Апісанне
Шматгадовая расліна 10-150 (300) см даўжынёй. Лісце ў кольцах па (4) 5-6. Каласкі 5-16 см даўжынёй. Прыкветкі па 1 пры кожнай кветцы, як і лісце, грабеньчата-пёрыстараздзельныя, ніжнія — даўжэй кветак, верхнія — роўныя ім. Кветкі размешчаны кольцамі і па 4-6. Пялёсткі верхніх і ніжніх тычынкавых песцікавых кветак белыя або зеленаватыя, сярэдніх абодвух палоў — белыя або ружовыя. Плодзікі гладкія, ля аснавання з горбікам.
Юхан Вільгельм Снельман
Біяграфія
Прафесар філасофіі Хельсінкскага ўніверсітэта (1856-63). У 1840-60-х гг. выдаваў шэраг газет на фінскай і шведскай мовах («Сайма» і інш.). Быў ілідарам фінскага нацыянальнага руху, заклікаў да згуртавання розных грамадскіх груп у імя інтарэсаў нацыі. Будучы сенатарам (1863-68), дамогся указа аб раўнапраўі фінскай мовы са шведскай (1863) — дзяржаўнай мовай Фінляндыі, і ўвядзення нацыянальнай грашовай адзінкі — маркі (1865). Аказаў значны ўплыў на развіццё філасофскай і грамадскай думкі Фінляндыі.
Шышняк мутоўчаты
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны на захадзе Паўночнай Афрыкі, у Еўропе, умеранай Азіі, Паўночнай Амерыцы. Звычайна расце ў празрыстай або злёгку каламутнай, ціхай або павольнай вапняковай вадзе ў азёрах, ручаях, каналах і канавах, уключна з адкрытай вадой у балотах.
Ва Украіне расце ў стаячых і павольных водах, часта ўтварае цэлыя зараснікі — на ўсёй тэрыторыі звычайны акрамя раёнаў палыновага стэпу; у Крымскай вобласці паказана для возера Караголь.
Раман Міхайлавіч Плехаў
Раман Плехаў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскага РЦАП-БДУ, з 2014 года пачаў выступаць у асноўнай камандзе «Зоркі-БДУ». У 2015 годзе пераважна выхадзіў на замену, а ў сезонах 2016—2017 замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У 2018 годзе звычайна выхадзіў на поле ў другім тайме, дапамог камандзе атрымаць месца ў Вышэйшай лізе.
У жніўні 2019 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смаргонь», дзе неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2019 года пасля вяртання з арэнды стаў трэніравацца з дублем «Энергетыка-БДУ». У першай палове сезона 2020 не гуляў з-за траўмы.
У жніўні 2020 года стаў іграком «Крумкачоў», дзе гуляў да канца сезона. У снежні 2020 года пакінуў «Энергетык-БДУ».
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2013 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы, дзе выйшаў на замену ў адным матчы.
Санак
Са́нак (Sanok, Сянік) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Саноцкага павета Падкарпацкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляеца сядзібай вясковай гміны Санак. Займае плошчу 38,15 км². Насельніцтва 38 818 чалавек (на 2016 год).
У 1434—1772 гадах Санак быў цэнтрам староства Рускага ваяводства Польскага каралеўства.
Культура
Каля Санака знаходзіцца Музей народнай архітэктуры.
Эканоміка
Развіты машынабудаванне (аўтамабільная вытворчасць Autosan), лёгкая прамысловасць, вытворчасць гуматэхнічных вырабаў. Маецца завод нафтавай кампаніі PGNiG.
Маці Нюкянен
Маці Энсіа Нюкянен (Matti Ensio Nykänen, нарадзіўся (17. липениа 1963, Ювяскюля, Фінляндыя- 4. лютага 2019 Лаппеенранта, Фінляндыя  — знакаміты фінскі скакун з трампліна на лыжах, чатырохразовы алімпійскі чэмпіён (1984 — з 90 м трампліна, 1988 г. — з 70, 90 м і ў камандных спаборніцтвах), сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1984 у скачках з 70-метровага трампліна, 4-кратны (у тым ліку самы малады ў гісторыі) чэмпіён свету ў камандзе (1982, 1985, 1987, 1989), двухразовы пераможца «Турнэ чатырох трамплінаў» (1983, 1988).
Камітэт 300. Тайны сусветнага ўрада
'''Камітэт 300. Тайны сусветнага ўрада''' (The Conspirators' Hierarchy: The Committee of 300) — скандальная кніга Джона Коўлмана (паводле яго ўласнага сцвярджэння — былога супрацоўніка брытанскіх спецслужбаў). Выдадзена ў 1992 годзе. Выкладае з канспіралагічных пазіцый тэму сусветнага ўрада.
«Камітэт 300» выступае як вярхоўны кантралюючы орган, які, па меркаванні аўтара, кіруе светам з 1897 года. Мэтай загадзя сканструяванага плана з'яўляецца стварэнне адзінага ўніфікаванага свету і адзінага сусветнага ўрада. Усё духоўнае жыццё засяродзіцца ў рамках адной царквы, якая тайна ўжо дзейнічае з 1920 года. Па асноўных кірунках ужо вядуцца сакрэтныя даследаванні і распрацоўкі ў тайных лабараторыях сусветнага ўрада.
Паводле інфармацыі Коўлмана, у «Камітэт 300» уваходзяць самыя ўплывовыя палітыкі, як, напрыклад, Джордж Буш, амаль усе каралеўскія дамы Еўропы, а таксама Дэвід Ракфелер і іншыя буйныя фінансісты.
Беларуская рэдакцыйная калегія ЦК КП(б)ЛіБ
Беларуская рэдакцыйная калегія ЦК КП(б)ЛіБ — орган аператыўнага кіраўніцтва прапагандысцкай дзейнасцю падпольных партыйных арганізацый Беларусі ў час акупацыі рэспублікі войскамі Польшчы ў 1919—1920 гг. Створана ЦК КП(б)ЛіБ у верасні 1919 г. у Смаленску. Члены В. Г. Кнорын, A. Р. Чарвякоў, Ф. Г. Шантыр.
Пасылала на акупіраваную тэрыторыю Беларусі палітычную літаратуру, рыхтавала для падпольнай работы прапагандыстаў і агітатараў. У 1920 г. накіравала 183 камуністаў для ўмацавання партыйнага падполля і разгортвання партызанскага руху ў тыле польскіх войск. У 1920 паводле рашэння ЦК КП(б)ЛіБ выдавала для насельніцтва акупіраваных раёнаў рэспублікі газету «Савецкая Беларусь» (рэд. 3. X. Жылуновіч), разам з Палітупраўленнем Заходняга фронту — газету «Белорусская правда».
Вялічка
Вялі́чка (Wieliczka) — горад на поўдні Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Вяліцкага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Вялічка. Насельніцтва складае 18,8 тыс. чал. (2006). Займае плошчу 13,41 км².
Гісторыя
Адзін з найстарэйшых цэнтраў распрацоўкі радовішчаў каменнай солі ў Еўропе, вядомы з 11 ст.. У 1289 годзе атрымаў правы горады. Агульная працягласць саляных капалень складае каля 288 км (для наведвання турыстамі даступна каля 3,5 км), больш за 2 тыс. штольняў размяшчаюцца на 9 узроўнях глыбінёй да 327 метраў. За сем стагоддзяў у саляных масівах было высечана 2040 камер (гротаў), здабыта каля 7,5 млн м³ солі.
Турызм
Бальнеакліматычны курорт з 1826 года. Асноўныя прыродныя лячэбныя фактары — хларыдныя натрыевыя мінеральныя воды (выкарыстоўваюць для ваннаў) і спецыфічнае («аэразольнае») паветра саляных ходняў, у адной з якіх на глыбіні звыш 200 м у 1964 годзе створаны санаторый «Кінга» для лячэння хворых на захворваннямі органаў дыхання (у т.л. на бранхіяльную астму), апорна-рухальнага апарата. Цэнтр турызму.
Фінская нацыянальная опера
Фінская нацыянальная опера (Suomen Kansallisooppera) — фінская дзяржаўная ўстанова культуры, спецыялізуецца ў галіне нацыянальнай оперы і балета.
Гісторыя
Першы нацыянальны фінскі тэатр з'явіўся ў 1911 годзе і да 1956 так і называўся — Фінскі нацыянальны тэатр. У 1911 годзе на базе тэатра была створана Фінская нацыянальная опера, а ўвосень 1921 — Фінскі нацыянальны балет. Некалькі дзесяцігоддзяў оперныя і балетныя спектаклі ставіліся на пляцоўцы Аляксандраўскага тэатра, і толькі ў 1993 годзе Фінская нацыянальная опера пераехала ва ўласны будынак, пабудаваны фінскімі архітэктарамі Эра Хювямякі, Юкі Кархунена і Рыста Паркінена на беразе заліва Тэеленлахці ў Хельсінкі. У будынку Оперы ёсць дзве залы: Вялікая оперная зала на 1350 месцаў і «Альміхол» на 300—500 месцаў.
Тэатральны сезон доўжыцца з жніўня па чэрвень, у час якога на сцэне праходзіць парадку 300 твораў, 190 з якіх на галоўнай сцэне. Рэпертуар уключае ў сябе ў сярэднім 15 опер і 9 балетаў на галоўнай сцэне. У будынку Оперы дзейнічае Балетная школа, разлічаная на 172 студэнта, дзе навучаюць класічнаму балету.
Азоў (брыгада МУС Украіны)
Брыгада «Азоў» (Бригада «Азов») — лінейнае падраздзяленне спецыяльнага прызначэння ў складзе вайсковай часці № 3057 Усходняга аператыўна-тэрытарыяльнага аб’яднання Нацыянальнай гвардыі Украіны. Падраздзяленне было сфармавана з добраахвотнікаў у маі 2014 года ў Бэрдзянску ў якасці батальёна патрульнай службы міліцыі асаблівага прызначэння Міністэрства ўнутраных спраў Украіны. У верасні 2014 года падраздзяленне было разгорнута ў полк, а ў лістападзе — пераведзена ў склад Нацыянальнай гвардыі Украіны.
Сіндром саванта
Сіндром саванта, часам скарочана называецца савантызм (ад фр. Savant — «навуковец») — рэдкі стан, пры якім асоба з адхіленнямі ў развіцці (у тым ліку аўтыстычнага спектру) маюць «Востраў геніяльнасці» — выдатныя здольнасці ў адной або некалькіх абласцях ведаў, кантрастуючыя з агульнай абмежаванасцю асобы. Феномен можа быць абумоўлены генетычна ці набыты. Сустракаецца даволі рэдка і звычайна з’яўляецца другаснай з’явай, якая суправаджае некаторыя формы парушэнняў развіцця, напрыклад сіндром Аспергера. У адмыслова рэдкіх выпадках можа быць адным з наступстваў чэрапна-мазгавой траўмы або захворвання, якое закранае галаўны мозг.
Агульная для ўсіх савантаў інтэлектуальная асаблівасць — фенаменальная памяць. Спецыялізаваныя галіны, у якіх часцей за ўсё выяўляюцца здольнасці савантаў: музыка, выяўленчае мастацтва, арыфметычныя вылічэнні, каляндарныя разлікі, картаграфія, пабудова складаных трохмерных мадэляў.
Чалавек з сіндромам саванта можа быць здольны паўтарыць некалькі старонак тэксту, пачутага ім толькі адзін раз, беспамылкова назваць вынік множання мнагазначных лікаў, як быццам вынік яму вядомы загадзя, або сказаць, на які дзень тыдня прыйдзецца 1 студзеня 3001 года. Сустракаюцца саванты, здольныя праспяваць усе пачутыя арыі, выйшаўшы з оперы, альбо накрэсліць карту Лондана пасля палёту над горадам, як гэта зрабіў 29-гадовы савант Стывен Уілтшыр. Акрамя гэтага, сярод зарэгістраваных праяў сіндрому саванта ёсць здольнасці да вывучэння замежных моў, абвостранае пачуццё часу, тонкае распазнаванне пахаў і іншае. Адначасова з гэтым у галінах, якія ляжаць па-за праяў сіндрому, такі чалавек можа дэманстраваць відавочную непрыставанасць, часам да разумовай адсталасці.
Новамыкалаіўка (Запарожская вобласць)
Новамыкалаіўка (Новомикола́ївка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Запарожскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Новамыкалаіўскага раёна.
У пасёлку ў канцы XIX стагоддзя этнографам і фалькларыстам Я. Навіцкім выяўленая адна з копій ліста запарожскіх казакоў турэцкаму султану.
Поас
Поас — дзеючы стратавулкан у Цэнтральнай Амерыцы. Размешчаны ў цэнтральнай Коста-Рыцы на поўнач ад горада Сан-Хасэ. Вышыня над узроўнем мора — 2708 м. Вулкан мае некалькі кратараў. Вулкан Поас з 1828 года вывяргаўся 39 разоў. Апошняе вывяржэнне было ў 2011 годзе. У 1971 годзе на тэрыторыі вакол вулкана быў утвораны нацыянальны парк.
Неслія
Неслія (Neslia) — род раслін сямейства. Адзіны сучасны від —.
Розіўка
Розіўка (Ро́зівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Розіўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны, раённы цэнтр.
Сваю назву паселішча атрымала ад калоніі немцаў з Заходняй Прусіі пад назвай "Розэнбэрг".
Мустамакара
Начынку для мустамакары гатуюць з свінога мяса, крыві, ячных круп, мукі і цыбулі, абалонка — натуральныя свінячыя кішкі.
Кацямятка каціная
Кацямятка каціная (Nepeta cataria) — від кветкавых раслін сямейства.
Герасімовіч
Герасімовіч — беларускае прозвішча.
Кацямятка каціная
Назва
Кацямятка каціная, маліса, мяліса, , лясная крапіва.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна 35—100 см вышынёй. Расліна коратка шаравата густа апушаная. Сцябло прамастойнае або ўзыходнае каля асновы. Лісце на доўгіх чаранках, трохкутна яйкападобнае, буйна-гародкава-зубчастае. Суквецці густыя, цыліндрычныя. Чашачка 4,5—6 мм даўжынёй. Вяночак бялёсы, 5,5—9 мм даўжынёй. Ніжняя губа даўжэйшая за верхнюю.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя поўначы), праз Заходнюю і Цэнтральную Азію ў Карэі; натуралізаваны ў паўночнай Еўропе, ЗША, Канадзе, Новай Зеландыі, на Далёкім Усходзе Расіі, Аргенціне.
Ва Украіне від расце ў хмызняках, на лясных палянах, схілах, пустазельных месцах, уздоўж дарог — на ўсёй тэрыторыі; меданосная, эфіраалейная расліна.
Класіфікацыя
Від Кацямятка каціная уваходзіць у род сямейства  парадку.
Аўра (сыр)
Аўра (Aura) — фінскі блакітны сыр, вырабляецца з каровінага малака на малаказаводзе Valio ў горадзе Энекоскі. Назву атрымаў ад ракі Аўраёкі. Вытворчасць з 1935 года. Сыр спее 6 тыдняў. Утрыманне тлушчу 29%. У гатунку AURA 17 утрыманне тлушчу 17%.
Міравальес (вулкан)
Міравальес (Miravalles) — дзеючы стратавулкан у Цэнтральнай Амерыцы. Размешчаны ў Коста-Рыцы. Вышыня над узроўнем мора — 2028 м. Апошняе невялікае вывяржэнне было ў 1946 годзе. Кальдэра была сфарміравана падчас некалькіх буйных выбуховых вывяржэнняў паміж 1,5 і 0,6 млн гадоў таму. У раёне вулкана знаходзіцца буйное геатэрмальнае поле.
Чырыпа
Чырыпа — самая высокая вяршыня Коста-Рыкі вышынёй 3820 метраў. З’яўляецца 38-й вяршыняй свету па вышыні. Размешчана ў нацыянальным парку Чырыпа, адрозніваецца вялікай біяразнастайнасцю. На гары некалькі разоў здараліся буйныя лясныя пажары, снег за апошнія 100 гадоў не выпадаў ні разу. Для ўзыходжання на Чырыпа патрабуецца дазвол ад адміністрацыі парку.
Арна Саарынен
Арна Алексантэры Саарынен (Arno Aleksanteri Saarinen;, Эхцяры — ) — фінскі гімнаст, бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1908.
На Гульнях 1908 у Лондане Саарынен удзельнічаў толькі ў камандным першынстве, у якім яго зборная заняла трэцяе месца.
Аксель Люнг
Аксель Люнг (Axel Ljung;, Стакгольм — , Стакгольм) — шведскі гімнаст, чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1908.
На Гульнях 1908 у Лондане Люнг удзельнічаў толькі ў камандным першынстве, у якім яго зборная заняла першае месца.
Тэрнуватэ
Тэрнуватэ (Тернува́те) — пасёлак гарадскога тыпу ў Навамыкалаіўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны каля адміністратыўнай мяжы з Днепрапятроўскай вобласцю. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя "Гайчур" на лініі Чаплынэ - Бэрдзянск. Паселішча заснавана ў канцы ХІХ ст. у сувязі з будаўніцтвам чыгункі.
Яўген Аляксандравіч Юдчыц
Яўген Юдчыц (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца брэсцкага «Дынама».
Клубная кар’ера
Выхаванец ДЮСШ-1 горада Бяроза, дарослую кар’еру пачаў у 2014 годзе ў складзе мінскай «Зоркі-БДУ» ў якасці нападніка. У 2015 годзе пераважна выхадзіў на замену, з ліпеня стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе, аднак з верасня перастаў з’яўляцца на полі з-за траўмы. Сезон 2016 пачынаў у стартавым складзе, але ў ліпені зноў атрымаў траўму і выбыў да чэрвеня 2017 года (на гэты час каманда змяніла назву на «Энергетык-БДУ»). Неўзабаве пасля вяртання зноў стаў іграком асноўнага складу. У 2018 годзе быў трывалым іграком стартавага складу, забіў 13 галоў у Першай лізе і дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу.
У Вышэйшай лізе застаўся адным з асноўных ігракоў «студэнтаў», аднак часцей стаў гуляць як паўабаронца або флангавы абаронца. У студзені 2021 года падоўжыў кантракт з клубам, у пачатку сезона 2021 стаў капітанам каманды.
У ліпені 2021 года пакінуў «Энергетык-БДУ». Неўзабаве стаў трэніравацца з брэцкім «Дынама» і падпісаў кантракт з клубам. Замацаваўся ў стартавым складзе брэсцкай каманды на пазіцыі абаронцы. У лютым 2022 года падоўжыў пагадненне з дынамаўцамі. У 2022 годзе заставаўся асноўным іграком «Дынама», у лістападзе 2022 года атрымаў цяжкую траўму, з-за якой выбыў на некалькі месяцаў і прапусціў перадсезонную падрыхтоўку ў пачатку 2023 года.
У сакавіку 2023 года падоўжыў кантракт з брэсцкім клубам. Летам 2023 года аднавіў трэніроўкі з асноўнай камандай дынамаўцаў.
Спіс аб’ектаў PGC (2223001—2224000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2223001—2224000)
Маці Марканен
Маці Марканен (Matti Markkanen;,  — , Віерэмя) — фінскі гімнаст, бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1908.
На Гульнях 1908 года ў Лондане Марканен удзельнічаў толькі ў камандным першынстве, у якім яго зборная заняла трэцяе месца.
Кардыльера-дэ-Таламанка
Кардыльера-дэ-Таламанка — самы высокі і вялікі горны хрыбет Коста-Рыкі, распрасціраецца ад правінцыі Картага на поўначы да вулкана Бару (Панама) на паўднёвым усходзе. Найвышэйшы пункт — гара Чырыпа (3820 м). Вялікую частку хрыбта займае нацыянальны парк Ла-Амістад. Назва Таламанка паходзіць ад індзейскага Talamalka, што на мове міскіта азначае «Месца крыві».
Канстытуцыя Коста-Рыкі
Канстытуцыя Коста-Рыкі (Constitución Politica de Costa Rica) — асноўны закон Коста-Рыкі, складаецца з 18 частак (197 артыкулаў) і 20 часовых палажэнняў. Уступіла ў сілу 7 лістапада 1949 года.
Гісторыя
Першая Канстытуцыя была прынятая ў 1825 годзе, калі Коста-Рыка ўваходзіла ў склад Федэрацыі Цэнтральнай Амерыкі. Пасля распаду Федэрацыі ў 1838 годзе Коста-Рыка стала незалежнай рэспублікай, а ў 1844 была прынятая новая Канстытуцыя, якая дзейнічала да 1871 года.
Наступная Канстытуцыя, прынятая ў 1871 годзе, дзейнічала да 1943 года (выключаючы 1917—1919, калі ў краіне была ўсталяваная ваенная дыктатура). У 1943 годзе ў яе былі ўнесены папраўкі, якія прадугледжваюць сацыяльную абарону грамадзян.
У 1948 годзе ў краіне пачалася грамадзянская вайна. У 1949 годзе да ўлады прыйшла Устаноўчая Хунта на чале з Хасэ Фігерэсам Ферэрам. Пры ім Канстытуцыя была перагледжана і прынятая зноўку, у яе дадаліся пункты па адмене ўзброеных сіл і прадастаўленні свабоды дзейнасці замежнаму капіталу.
Хану Рантакары
Хану Юхані Рантакары (Hannu Juhani Rantakari; нар. 8 студзеня 1939) — фінскі гімнаст, прызёр Алімпійскіх гульняў.
Хану Рантакары нарадзіўся ў 1939 годзе ў Тамперэ. У 1964 годзе на Алімпійскіх гульнях у Токіа заваяваў бронзавы медаль у апорным скачку. У 1968 годзе прыняў удзел у Алімпійскіх гульнях у Мехіка, але медаляў не заваяваў.
Каарла Мікалаінен
Каарла Эйна Мікалаінен (Kaarlo Eino Mikkolainen; 9 студзеня 1883, Ілёярві — 28 сакавіка 1928, Тамперэ) — фінскі гімнаст, бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1908.
На Гульнях 1908 у Лондане Мікалаінен удзельнічаў толькі ў камандным першынстве, у якім яго зборная заняла трэцяе месца.
Малакатэрыніўка
Малакатэрыніўка (Малокатери́нівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Запарожскім раёне Запарожскай вобласці Украіны на левым беразе Кахоўскага вадасховішча за 15 км ад Запарожжа. Чыгуначная станцыя «Канкрыніўка» на лініі Запарожжа — Новаалэксііўка.
Васа (горад)
Ва́са (Vaasa, Vasa), састарэлы варыянт Ва́за (Wasa ) — горад і муніцыпалітэт на захадзе Фінляндыі на беразе Батнічнага заліва Балтыкі (былая сталіца Вазаскай губерні Вялікага Княства Фінляндскага, вядомая таксама, як Нікалайстад (Nikolaistad), Нікалайстат або Нікалайштат (ад Nikolaistadt), Nikolainkaupunki, Нікалаінкаўпункі).
Насельніцтва Васы складае 57 501 чалавек (ліпень 2007). Горад з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Астработнія, і шведская мова з'яўляецца роднай мовай для прыкладна 25 % насельніцтва Васы. Горад з'яўляецца важным цэнтрам фінска-шведскага нацыянальнага дыялогу.
У горадзе дзейнічае Васкі ўніверсітэт.
Гісторыя
Атрымаў гарадскі статут у 1606 годзе, падчас валадарання караля Швецыі Карла IX і названы ў гонар каралеўскага дому Васа (Ваза). Падчас вайны 1808—09 гг. горад некалькі разоў быў узяты ў баі рускімі войскамі. Размешчаны першапачаткова на берагах бухты Батнічнага заліва, пазней, дзякуючы ўзняццю берагоў, у XIX стагоддзі знаходзіўся ўжо на значнай адлегласці ад берага і таму пасля пажару 1852 г., які цалкам яго знішчыў, горад быў перанесены на захад, да марскога берага.
Назва
На працягу шматлікіх гадоў Васа некалькі разоў мяняла сваю назву ў выніку змянення напісання, прыняцця палітычных рашэнняў і змянення стану мовы.
Першапачаткова горад насіў назву Mustasaari ( «Чорны востраў») ці Mussor (у гонар вёскі, на месцы якой ён быў заснаваны ў 1606), але праз некалькі гадоў назва была зменена на Wasa (Васа) у гонар шведскай каралеўскай дынастыі. З 1606 па 1855 горад быў вядомы як Васа. У 1855 г. у сувязі са смерцю расійскага імператара Мікалая I, які насіў адначасова тытул Вялікага Князя Фінляндскага, горад атрымаў афіцыйную назву Нікалайштат ці Нікалайстат (Nikolaistadt па-нямецку, Nikolaistad па-шведску і Nikolainkaupunki па-фінску), нягледзячы на гэту, старая назва ўвесь час заставалася ва ўжыванні (у адрозненне ад старой Вазы — Gamla Wasa, яго звалі Новая Ваза — Nya Wasa ). Пачынаючы з 1918 года горад афіцыйна стаў называцца Ваза.
Геаграфія
Горад размешчаны на ўзбярэжжы Батнічнага заліва Балтыйскага мора ў самым вузкім месцы Кваркенскага праліва. Адлегласць да Швецыі ў гэтым месцы ўсяго 80 км.
Інтэрнацыяналізм
Інтэрнацыяналізм (ад inter — «паміж» і natio — «народ») — ідэалогія, якая прапаведуе дружбу і супрацоўніцтва паміж нацыямі. Існуюць розныя варыянты інтэрнацыяналізму: у прыватнасці, пралетарскі інтэрнацыяналізм у марксізме пазначае салідарнасць пралетарыяў розных краін у барацьбе супраць эксплуататараў. У наш час гэтым тэрмінам пазначае сябе таксама левая ідэалогія, якая спрабуе прапанаваць альтэрнатыўны варыянт глабалізацыі. Паняцце выкарыстоўваецца ў якасці антытэзы нацыяналізму. У савецкай ідэалагічнай сістэме пралетарскі інтэрнацыяналізм супрацьпастаўляўся з аднаго боку «буржуазнаму нацыяналізму», які разумеецца як шавінізм і ідэалогія нацыянальнай выключнасці, а з іншага боку «буржуазнаму касмапалітызму», што разумеецца як адмаўленне ўсякіх нацыянальных каранёў.
Інтэрнацыяналізм у марксізме
У ідэалогіі марксізму паняцце «пралетарскі інтэрнацыяналізм» звязана з супярэчнасцямі паміж імперыялістычнымі дзяржавамі і пралетарыятам. Пры капіталізме інтэрнацыяналізм выражаецца ў міжнароднай салідарнасці працаўнікоў супраць войн, якія вядуць імперыялісты, супраць нацыяналізму і шавінізму, а таксама ў абароне агульначалавечых каштоўнасцей. Пасля перамогі сацыялістычнай рэвалюцыі інтэрнацыяналізм павінен стаць часткай ідэалогіі новага грамадства, якая вядзе да камунізму: бяскласаваму грамадству і адміранню (нацыянальнай) дзяржавы.
Нікандра
Нікандра (Nicandra) — род кветкавых раслін сямейства, родам з заходняй Паўднёвай Амерыкі. Упершыню ён быў апісаны у 1763 годзе. Род названы ў гонар грэчаскага паэта з, які пісаў пра расліны , у прыватнасці, у сваёй паэме «Alexipharmaca», якая прысвечана ядам і іх проціяддзям.
Інтэрнацыяналізм
Інтэрнацыяналізм у марксізме
З гэтай мэтай марксісты стварылі ў перыяд да 1914 года дзве міжнародныя арганізацыі салідарнасці сацыялістаў (сацыял-дэмакратаў): I Інтэрнацыянал (1864—1876), а затым II Інтэрнацыянал (1889—1914).
Нікандра
Віды
На ліпень 2019 года род уключае 2 віда :
Інтэрнацыяналізм
Інтэрнацыяналізм у марксізме
У 1914 большая частка сацыял-дэмакратаў (у тым ліку II Інтэрнацыянал) падтрымала свае ўрады ў Першай сусветнай вайне і ўстала на нацыяналістычныя пазіцыі; меншасць адмаўляла «імперыялістычную вайну», разглядаючы яе як сутыкненне паміж імперыялістамі, якое не залежыць ад інтарэсаў працаўнікоў, а таксама як зручная нагода («вайна паміж Аўстрыяй і Расіяй была б карысная» — Ленін) для рэвалюцыі і ўсталявання дыктатуры пралетарыята. Пасля прыхільнікі гэтай лініі (якія прыйшлі ў кастрычніку 1917 да ўлады ў Расіі) сталі зваць сябе не сацыял-дэмакратамі, а камуністамі і заснавалі ў 1919 III Інтэрнацыянал (Камінтэрн), распушчаны ў 1943.
Нікандра
Віды
Яшчэ 10 відаў маюць статус «Unresolved», які азначае, што навукоўцы пакуль не вызначыліся, прызнаць іх самастойнымі відамі або аднесці іх у сінаніміку іншых відаў.
Інтэрнацыяналізм
Інтэрнацыяналізм у марксізме
Паслядоўнікі сацыял-дэмакратыі стварылі ў 1951 Сацыялістычны інтэрнацыянал, які з'яўляецца правапераемнікам II Інтэрнацыянала. Л. Д. Троцкім быў створаны як процівага сталінізму IV Інтэрнацыянал (1938), аднак ён неўзабаве пасля забойства Троцкага (1940) распаўся на некалькі груп; далейшыя расколы і аб'яднанні прывялі да таго, што цяпер існуе некалькі трацкісцкіх арганізацый, якія прэтэндуюць на пераемнасць з IV Інтэрнацыяналам.
Прынцып інтэрнацыяналізму дэклараваўся як адзін з асноўных у камуністычных аднапартыйных дзяржавах у перыяд 1917—1991 гг., хоць на практыув ад яго бывалі значныя адступленні (асабліва пачынаючы з кіравання Сталіна, які абвясціў прынцып «сацыялізму ў адной краіне», а затым праводзіў шэраг нацыяналістычных ідэалагічных кампаній). З аднаго боку, у 1920-я—пачатку 1930-х мелі месца кампаніі «карэнізацыі», гэта значыць гвалтоўнае ўкараненне «тытульных» моў і культур пэўных рэспублік, а з іншага, у 1930-я—1940-я — культурныя абмежаванні і рэпрэсіўныя акцыі па нацыянальнай прыкмеце.
Тутун
Тутун
Інтэрнацыяналізм
Інтэрнацыяналізм і глабалізацыя
Сучасная глабалізацыя рынку, як сцвярджаюць яе крытыкі, не з'яўляецца інтэрнацыяналістычнай з'явай, паколькі звязана толькі з эканамічнай інтэграцыяй, а палітычныя і грамадскія аспекты застаюцца ў цені. Акрамя таго, эканамічная сістэма, якая ўсталёўваецца ў выніку глабалізацыі, адрозніваецца ад ідэалу інтэрнацыяналістаў. Сучасны левы антыглабалізм, выразнікам якога з'яўляюцца ў прыватнасці члены Сусветнага федэралісцкага руху, быўшы інтэрнацыяналістычным па сваіх устаноўках, прапаведуе «глабалізацыю сацыяльнай салідарнасці»; нярэдка высоўваецца ідэя «іншай глабалізацыі» (альтэраглабалізму).
Малады палітычны рух пірацкіх партый узяў на ўзбраенне прынцып глабалізацыі. У 2010 з'явіўся Інтэрнацыянал Пірацкіх Партый, які спрабуе адказаць на глабальныя выклікі ў галіне аўтарскага права і патэнтаў, аховы прыватнасці, празрыстага кіравання.
Пытанне аб сусветным урадзе
Шэраг інтэрнацыяналістаў падтрымліваюць стварэнне сусветных каардынацыйных арганізацый тыпу ААН і выступаюць у перспектыве за моцны «сусветны ўрад». З іншага боку, шмат хто з інтэрнацыяналістаў лічаць, што сіла падобнага ўрада можа стаць вельмі небяспечнай у выпадку, калі ён апынецца ў руках дыктатара, і падтрымліваюць хутчэй ідэю федэрацыі дзяржаў.
Неслія мяцёлчатая
Неслія мяцёлчатая  (Neslia paniculata) — від раслін роду  сямейства.
Апісанне
Аднагадовая травяністая расліна, 20—70 см вышынёй, некалькі шурпатая ад кароткіх шчаціністых валасінак. Сцябло прамое, галінастае ў верхняй частцы. Ніжняе лісце звужанае ў хвосцік, верхняе — сядзячае, са стрэлападобнай асновай. Кветкі ў гронках. Пялёсткі жоўтыя, 2—2,5 мм даўжынёй. Стручочкі не раскрываюцца, 1,5—2,5 мм даўжынёй, шарападобныя, арэшкападобныя, з цвёрдай, ямкава-сеткаватай шкарлупінай. 2n = 14.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўразіі і Паўночнай Афрыцы; натуралізаваны ў Канадзе, ЗША, Кубе, Аргенціне, Бельгіі, паўднёвай Нарвегіі, паўднёвай Фінляндыі.
Ва Украіне від расце на палях, абочынах дарог — на ўсёй тэрыторыі рассеяны. Пустазелле, алейная (у насенні ), фарбавальная (сіні фарбавальнік у лісці ) расліна.
Усевалад Сяргеевіч Садоўскі
Клубная кар’ера
У пачатку 2016 года праходзіў прагляд у екацярынбургскім «Урала», які ўзначальваў былы трэнер «Мінска» Вадзім Скрыпчанка, аднак у выніку падпісаў кантракт з мінскай «Зоркай-БДУ». Першую палову сезона 2016 прапусціў з-за траўмы, з ліпеня замацаваўся ў асноўным складзе каманды. У сезоне 2017 заставаўся трывалым іграком стартовага складу каманды, якая змяніла назву на «Энергетык-БДУ». У сезоне 2018 з 21 голам стаў найлепшым бамбардзірам Першай лігі (хоць у ліпені не гуляў з-за траўмы) і дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу.
У сезоне 2019 заставаўся асноўным нападнікам сталічнай каманды. У ліпені 2019 года падпісаў кантракт з брэсцкім «Дынама», аднак застаўся ў «Энергетыку-БДУ» на правах арэнды да канца сезона. З кастрычніка 2019 года не гуляў з-за траўмы. У снежні 2019 года вярнуўся з арэнды ў «Дынама». Да сезона 2020 рыхтаваўся разам з брэсцкай камандай і пачаў у яе складзе чэмпіянат, але замацавацца не здолеў, звычайна выхадзіў на замену.
У ліпені 2020 года перайшоў у брэсцкі «Рух». У сезоне 2020 гуляў пераважна ў стартавым складзе каманды, за 9 матчаў у Вышэйшай лізе забіў 9 галоў. У 2021 годзе часцей выхадзіў на замену.
У пачатку 2022 года рыхтаваўся да новага сезона з «Рухам», а ў сакавіку, пасля таго як брэсцкі клуб зняўся з Вышэйшай лігі, далучыўся да казахстанскага «Ардабасы», які ўзначальваў былы трэнер «Руха» Аляксандр Сяднёў, і неўзабаве падпісаў кантракт з клубам.
Міжнародная кар’ера
11 лістапада 2016 года згуляў свой адзіну матч у моладзевай зборнай Беларусі, правёўшы на полі першы тайм у таварыскай сустрэчы з Украінай (0:1).
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Летнія Алімпійскія гульні 1940
XII летнія Алімпійскія гульні былі запланаваны да правядзення з 21 верасня па 6 кастрычніка 1940 года ў Токіа. У сувязі з адмовай Японіі МАК у 1938 годзе перанёс Гульні ў Хельсінкі, дзе яны павінны былі быць праведзены з 20 ліпеня па 4 жніўня 1940 года. Пасля пачатку ў 1939 годзе Другой сусветнай вайны Гульні былі канчаткова адменены лістом Бае-Латура усім членам МАК ад 2 мая 1940 года.
У рамках такійскіх Гульняў планавалася ўпершыню ў гісторыі ўключыць у алімпійскую праграму спаборніцтва па планерызму, які быў прадстаўлены ў 1936 годзе ў Берліне ў якасці паказальнага віду спорту. У паваенных Гульнях планерызм так і не ўвайшоў у алімпійскую праграму, і алімпійцы з тых часоў так і не здолелі скарыць паветраную прастору.
Токіа ў выніку прыняў летнія Гульні ў 1964 годзе, а Хельсінкі — у 1952 годзе.
Польскія легенды (серыя фільмаў)
Легенды польскія (Legendy polskie) — серыя кароткаметражных фільмаў у жанры навуковай фантастыкі і фэнтэзі, знятыя пры супрацы польскага інтэрнэт-аўкцыёну і студыі кампутарнай графікі. Кароткаметражкі рэжысераваны польскім аніматарам. Тэматыка серый з'яўляецца футурыстычная інтэрпрэтацыя польскіх народных паданняў і легендаў.
Літаратурны грунт
Грунтам для сцэнара сталі складанне «Інтэрв'ю з Барутам» аўтарства Лукаша Орбітоўскага і Міхала Чэтнароўскага (за якое яны атрымалі Прэмію імя Януша Зайдэля) і складанка Legendy polskie, дзе кожная гісторыя напісана асобным аўтарам.
Водгукі
Кароткаметражкі, выкладзеныя на YouTube-канале Allegro, выклікалі дадатныя водгукі ў інтэрнэт-аўдыторыі. Цягам некалькіх тыдняў колькасць праглядаў першых двух эпізодаў (Цмок і Твардоўскі) дасягнула 6 млн. праглядаў.
Эльвіра Пятроўна Герасімовіч
Эльвіра Пятроўна Герасімо́віч  —, ) — беларускі тэатразнаўца, актрыса, педагог. Кандыдат мастацтвазнаўства (1956), прафесар (1977). Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1974).
Біяграфія
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1949, курс Е. Міровіча), дзе і працавала. У 1968—1984 гг. рэктар інстытута, з 1984 года прафесар кафедры гісторыі і тэорыі мастацтваў.
У 1951—1952 гг. першы сакратар Ленінскага раённага камітэта ЛКСМБ Мінска. У 1957—1968 гг. інструктар, загадчык сектара мастацтва ЦК КПБ.
Памерла 22 ліпеня 2015 года.
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю беларускага тэатра, у прыватнасці творчасць Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа ў міжваенны перыяд, праблемы тэатральнай педагогікі, прафесійнага выхавання акцёра. Тэма кандыдацкай дысертацыі «Асноўныя этапы творчага шляху Беларускага дзяржаўнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа (1921—1941 гг.)» (, Масква, 1956).
Творчая дзейнасць
Аўтар шматлікіх сцэнарыяў для тэле- («Людзі на балоце» паводле І. Мележа, 1960) і радыёпастановак («Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна, «Рудабельская рэспубліка» паводле С. Грахоўскага, «Сляды на асфальце» паводле В. Быкава, «На струнах буры» паводле Л. Арабей) і інш.
Васіль Трафімавіч Варанянскі
Васіль Трафімавіч Варанянскі (, г. п. Дзіканька, Палтаўская вобласць — ) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1919 года. Удзельнік Грамадзянскай вайны, Хасан у 1938 годзе.
Напярэдадні вайны Васіль Варанянскі быў камандзірам асобнага батальёна сувязі ў Магілёве. 22 чэрвеня 1941 года Васіль Трафімавіч пайшоў на фронт. Апынуўся ў акружэнні. Са жменькай салдат ўпарта прабіваўся на ўсход, але лінія фронту ўсё адсоўвалася. У верасні 1941 года ён намацаў сувязі з партызанамі і хутка стаў камандзірам атрада.
У партызанах з верасня 1941 года: камандзір групы, атрада, у верасні 1942 — верасень 1943 гадоў партызанскай брыгады «Народныя мсціўцы» імя В. Т. Варанянскага (брыгадзе прысвоена імя Варанянскага пасля яго гібелі).
У верасні 1943 года Васіль Трафімавіч быў выкліканы ў Маскву ў Цэнтральны штаб партызанскага руху. У ноч з 13 на 14 верасня на партызанскі аэрадром у Бягомлі прызямліўся самалёт, на якім камбрыг паляцеў у сталіцу. А праз некалькі гадзін у брыгаду прыйшла тэлеграма: «Палкоўнік Варанянскі загінуў пры пералёце лініі фронту».
Памяць
Імем Варанянскага названы вуліцы ў Мінску і Плешчаніцах.
Аалтанен
А́алтанен (Aaltonen) — фінскае прозвішча.
Вейка Хухтанен
Вейка Аарнэ Алекс Хухтанен (Veikko Aarne Aleks Huhtanen; 5 чэрвеня 1919, Вііпуры — 29 студзеня 1976, Хельсінкі) — фінскі гімнаст, уладальнік пяці медаляў Алімпійскіх гульняў 1948 года, тры з якіх залатыя, двухразовы сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1950 года.
Кар’ера
Гімнастыкай займаўся з 12 гадоў. Дэбютаваў у зборнай у 1938 годзе ў міжнародным матчы паміж Германіяй і Фінляндыяй. Павінен быў дэбютаваць на Алімпіядзе 1940 года, якую планавалі правесці ў Хельсінкі, аднак з-за Другой сусветнай вайны Гульні былі адменены.
На Алімпіядзе 1948 года ў Лондане фінская зборная паказала фенаменальны вынік, да чаго меў дачыненне датычным і Вейка. У камандным спаборніцтве фіны апярэдзілі зборную Швейцарыі на 1,6 бала, а ў асабістым спаборніцтве Хухтанен абыйшоў на 0,7 бала Вальтэра Лемана. Апроч усяго іншага, яму ўдалося стаць бронзавым прызёрам у практыкаваннях на перакладзіне, сярэбраным прызёрам у практыкаваннях на паралельных брусах і чэмпіёнам Гульняў у практыкаваннях на кані (тытул ён падзяліў з Паава Аалтаненам і Хейкі Саваляйненам).
У 1950 годзе Хухтанен узяў сярэбраныя медалі на чэмпіянаце свету ў камандным першынстве і практыкаваннях на перакладзіне. З-за траўмы пляча ён адмовіўся ад удзелу ў Алімпійскіх гульнях 1952 года і неўзабаве завяршыў кар’еру.
Аляксей Ануфрыевіч Ляпцееў
Аляксей Ануфрыевіч Ляпце́еў ( — ) — вучоны ў галіне машынабудавання, доктар тэхнічных навук (1991), прафесар (1992).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Фойна Магілёўскай вобласці Беларусі. У 1968 годзе скончыў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі (сучасны Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт) і працаваў у ім.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па тэорыі і праектаванні сельскагаспадарчых машын. Распрацаваў асновы апрацоўкі глебы плугамі з пераменнай шырынёй захопу. Сааўтар шэрагу патэнтаў.
Кашталяны брацлаўскія
Кашталян брацлаўскі — мясцовы ўраднік у Брацлаўскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна з'яўлялся другім паводле значнасці пасля ваяводы.
Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводства апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян брацлаўскі засядаў у Сенаце Рэчы Паспалітай.
Кашталяны падляшскія
Кашталян падляшскі — мясцовы ўраднік у Падляшскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна з’яўлялся другім паводле значнасці пасля ваяводы.
Табак пахучы
Табак пахучы, Тытунь пахучы (Nicotiana alata) — від дэкаратыўных травяністых раслін з роду сямейства. Шырока выкарыстоўваецца ў садаводстве як дэкаратыўная расліна разам з.
Кашталяны падляшскія
Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводства апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян падляшскі засядаў у Сенаце Рэчы Паспалітай.
Кашталянамі падляшскімі былі:
Табак пахучы
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе распаўсюджаны ў Паўднёвай (Аргенціна, Балівія, Бразілія, Уругвай, Эквадор) і Цэнтральнай Амерыцы (Гандурас і Мексіка). Адзінкавыя ўзоры знаходзяць у ЗША, у штаце Місуры.
У гарах Балівіі адзначаны на вышынях да 3300 м над узроўнем мора.
Культывуецца як дэкаратыўная расліна паўсюль у свеце.
Апісанне
Тытунь пахучы — шматгадовая травяністая расліна, дасягае ў вышыню 60-70 см.