cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ордэн Працоўнай Славы (Беларусь)
Апісанне
Уяўляе сабой знак, у аснове якога — круглая зубчастая разетка з металу серабрыстага колеру. У верхняй частцы ордэна размешчана выява сцяга, пакрытага чырвонай, зялёнай і белай эмаллю, з надпісам залацістага колеру «Працоўная Слава». У цэнтральнай частцы ордэна, пакрытай сіняй эмаллю, размешчаны рэльефны відарыс элементаў, якія сімвалізуюць працу людзей, занятых на транспарце, у будаўніцтве, машынабудаванні і навуцы: самалёт, новабудоўля з вежавым кранам, самазвал БелАЗ, атамнае ядро. Цэнтральная частка ордэна абрамлена выявай шасцярні, пакрытай чорнай эмаллю. Уздоўж шасцярні ўправа і ўлева разыходзяцца пшанічныя каласы ў спалучэнні з лаўровымі лістамі залацістага колеру. Унізе каласы злучаны стужкай, пакрытай белай эмаллю.
Вышыня ордэна — 46 мм, шырыня — 46 мм. Адваротны бок мае гладкую паверхню, у цэнтры знаходзіцца нумар ордэна.
Ордэн пры дапамозе вушка і кальца злучаецца з пяцівугольнай калодкай, абцягнутай муаравай стужкай цёмна-сіняга колеру шырынёй 24 мм з падоўжнымі палоскамі. Пасярэдзіне стужкі знаходзіцца чырвоная палоска шырынёй 4 мм. Злева і справа ад чырвонай палоскі размешчаны па дзве палоскі жоўтага і блакітнага колеру шырынёй 3 мм кожная.
.root
root — імя запісу каранёвага дамена сістэмы даменных імёнаў Інтэрнэту, часам якая выкарыстоўвалася для адладкі. Яе прысутнасць паказвала, што каранёвая даменная зона не ссечана пры загрузцы каранёвым серверам імёнаў.
У 2006 годзе запіс .root была заменены на іншы: vrsn-end-of-zone-marker-dummy-record; і ў тым жа годзе ўведзены зноў. Запіс быў паўторна выдаленая пры падрыхтоўцы да ўкаранення падпісанай каранёвай зоны ў 2010 годзе.
.
Аляксандр Лаўрэнцьевіч Чаканоўскі
Аляксандр Лаўрэнцьевіч Чаканоўскі (, г. Крамянец, цяпер Цярнопальская вобласць, Украіна — ) — даследчык Сібіры.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся на медыцынскім факультэце Кіеўскага і мінералагічным аддзяленні Тартускага ўніверсітэтаў. За ўдзел у паўстанні 1863—1864 гадоў сасланы ў Сібір. Па даручэнні Сібірскага аддзела Рускага геаграфічнага таварыства ў 1869—1871 правёў геалагічныя даследаванні на поўдні Іркуцкай губерні. Сабраў першыя дакладныя звесткі па геалогіі рэгіёна р. Ніжняя Тунгуска (1873), ніжняга цячэння р. Лена і р. Алянёк. На Ніжняй Тунгусцы адкрыў радовішча каменнага вугалю і графіту. У 1876 яму дазволена пераехаць у Пецярбург, дзе ён пачаў апрацоўку сабраных матэрыялаў.
Ушанаванне памяці
Імем Чаканоўскага названы адкрыты ім краж паміж рэкамі Лена і Алянёк, горад у Іркуцкай вобласці і шэраг выкапнёвых раслін.
Авіяносны крэйсер
Авіяно́сны крэ́йсер (aviation cruiser, aircraft cruiser, carrier cruiser, seaplane cruiser) — разнародная па сваіх характарыстыках група караблёў, якая спалучае ў сабе элементы крэйсерскага ўзбраення (артылерыя; супрацьлодкавыя, зенітныя, супрацькарабельныя ракетныя комплексы) і авіяцыйнае ўзбраенне.
Да авіяносных крэйсераў можна аднесці наступныя тыпы караблёў:
З некаторай нацяжкай да авіяносных крэйсераў можна аднесці некалькі тыпаў караблёў, якія ніколі афіцыйна не называліся, аднак валодалі прыкметамі авіяноснага крэйсера:
У цяперашні час практычна на ўсіх баявых караблях ад карвета і вышэй грунтуецца невялікая колькасць супрацьлодкавых і пошукава-выратавальных верталётаў. Таму з авіяноснымі крэйсерамі не варта блытаць сучасныя крэйсеры (тыпаў «Кіраў», «Слава», «Тыкандэрога»), якія ў якасці штатнага ўзбраення нясуць 1—3 верталёта.
Павел Ёзеф Шафарык
Па́вел Ё́зеф Ша́фарык (13.5.1795, в. Кабельярове, Славакія — 26.6.1861) — чэшскі і славацкі філолаг, гісторык, паэт; дзеяч нацыянальна-вызваленчага руху.
Скончыў Іенскі ўніверсітэт (1817). Працаваў у гімназіі ў г. Нові-Сад (1819-33), з 1848 дырэктар бібліятэкі Пражскага ўніверсітэта. Адзін з лідараў Пражскага паўстання 1848.
Выступіў як паэт (зборнік «Татранская Муза са славянскай лірай», 1814). Даследаваў славянскія мовы і культуры, абгрунтаваў іх агульнасць у працы «Гісторыя славянскай мовы і літаратуры на ўсіх дыялектах» (1826), «Аб паходжанні славян» (1828), «Славянскія старажытнасці» (1837), «Славянская этнаграфія» (1842); пытанні гісторыі чэшскай, славацкай, сербскай моў, паходжанне пісьма ў славян («Пачаткі старачэшскай граматыкі», 1841; «Помнікі старадаўняга пісьменства ў паўднёвых славян», 1851; «Аб паходжанні і радзіме глаголіцы», 1858, і інш.). Распрацоўваў пытанні тэорыі вершаскладання (трактат «Пачаткі чэшскай паэтыкі, у прыватнасці прасодыі», 1818, з Ф. Палацкім).
Яго працы — першыя ў сусветнай гістарыяграфіі грунтоўныя даследаванні па славянскім этнагенезе — паўплывалі на развіццё славяназнаўства ў іншых краінах.
NGC 4428-2
NGC 4428-2 (іншае абазначэнне — MCG -1-32-12) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.
.test
.test — агульны дамен верхняга ўзроўню. Зарэзерваваны IETF ў RFC 2606 у чэрвені 1999 года. Не прызначаны для ўсталёўкі ў якасці дамена верхняга ўзроўню ў DNS.
Аколь (Зерэндзінскі раён)
Аколь — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Акольскай сельскай акругі. Код КАТА — 115633100.
МДАУ
МДАУ — скарачэнне, якое мае некалькі значэнняў:
Ярылаўка
Яры́лаўка (, Яриловка) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гнезнаўскага сельсавета.
Солец Куяўскі
Солец Куяўскі (Solec Kujawski, Schulitz) — горад у Польшчы, размешчаны за 250 км на паўночны захад ад Варшавы і за 15 км на ўсход ад цэнтра Быдгашчы. Уваходзіць у склад Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Солец Куяўскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 18,68 км². Насельніцтва 15,7 тыс. чалавек.
Цяньцзінь
Цяньцзінь  — адзін з чатырох гарадоў цэнтральнага падпарадкавання Кітайскай Народнай Рэспублікі.
Вядомы тэхнагеннай катастрофай, якая адбылася ў горадзе, у выніку якога загінулі 104 чалавекі, 721 былі параненыя.
Прыдзвінне (заказнік)
«Прыдзвінне» — арніталагічны заказнік мясцовага значэння, які знаходзіцца ў Віцебскім раёне (15 км ад Віцебска). Створаны ў 1985 годзе для аховы каштоўных насаджэнняў (пойменная дубрава) і рэдкіх раслін, занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі.
Апісанне
Заказнік складаецца з дзвюх частак. Адна — пойма ракі Шэвінкі ад вытоку з возера Шэвінскае да ўпадзення ў Дзвіну, дзе растуць дубы, што ўзяты пад ахову. Другая частка — гэта прылягаючы да поймы ракі лес.
3 ахоўваемых відаў тут вырастаюць боцікі шарсцістагубыя, асака Дэвела, ятрышнік шлеманосны і мужчынскі, пярэсна еўрапейская, познацвет асенні, тайнік яйцападобны, асака павіслая, шалфей лугавы. Сустракаецца касач сібірскі, фіялка персікалістая, шпажнік чарапіцавы, пальчатакарэннік балтыйскі і мяса-чырвоны, першацвет высокі, венерын чаравічак сапраўдны. На тэрыторыі заказніка рэгулярна гняздуюцца рэдкія віды птушак: пустальга, малы пагоніч, дамавы і касматаногі сыч, зімародак звычайны.
Кацярына Сяргееўна Андрэева
Кацяры́на Сярге́еўна Андрэ́ева (, Масква) — расійская , , , вядучая інфармацыйнай праграмы «Час» на Першым канале.
У 1990 годзе скончыла Маскоўскі педагагічны інстытут імя Крупскай, вучылася на вячэрнім аддзяленні Усесаюзнага юрыдычнага завочнага інстытута (УЮЗІ). Працавала ў Генеральнай пракуратуры, у следчым кіраванні, курыравала складаныя крымінагенныя зоны: Краснадарскі край, Стаўраполле.
У 1990 годзе паступіла на курсы для працаўнікоў радыё і тэлебачання. У «школе дыктараў» вучылася ў Ігара Кірылава. У 1991 годзе пачала працаваць на тэлебачанні.
У Дырэкцыі Інфармацыйных праграм з 1994 года. Упершыню выйшла ў эфір у 1995 годзе. З 1998 года — сталая вядучая праграмы «Час». У сярэдзіне жніўня 2009 года стала вядома, што Кацярына Андрэева адхілена ад эфіру. Да канца жніўня гэтага ж года вядучая лічылася ў адпачынку.
Замужам (муж — бізнесмен), дачка Наталля — выпускніца МДІМА.
Сілезскае ваяводства (1920—1939)
Сілезскае ваяводства (Województwo śląskie) — аўтаномная адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Катавіцы.
Гісторыя
Рэальна ваяводства было створана менш чым праз два гады, у чэрвені 1922 года, пасля падпісання дагавора ў Жэневе 15 мая 1922 года. У кастрычніку 1938 года частка Заользя (заходняй частцы Цешынскай Сілезіі за ракой Ользай) была ўключана ў склад Сілезскага ваяводства.
У выніку пачатку Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года ваяводскія ўлады эвакуіравалі разам з прэзідэнтам і ўрадам на эміграцыю. Сілезскі сейм, як адзіны заканадаўчы орган у Польшчы, не быў распушчаны ўказам прэзідэнта. Акупаваныя землі Сілезскага ваяводства ўказам Адольфа Гітлера ад 8 кастрычніка 1939 года былі непасрэдна далучаны да Трэцяга рэйха.
У 1944 годзе Польскі камітэт нацыянальнага вызвалення скасаваў адміністрацыйны падзел акупантаў і аднавіў польскі адміністрацыйны падзел. Але 9 мая 1945 года польская адміністрацыя ў заходняй частцы Цешынскай Сілезіі была ліквідавана Чырвонай Арміяй, а ўлада перайшла да Чэхаславакіі.
Міністэрства замежных спраў Азербайджана
Міністэрства замежных спраў Азербайджанскай Рэспублікі, МЗС Азербайджана — знешнепалітычнае ведамства, орган выканаўчай улады Азербайджана, які ажыццяўляе дзяржаўнае кіраванне ў галіне знешніх палітычных сувязяў Азербайджанскай Рэспублікі.
Агульная інфармацыя
Падведамна Прэзідэнту Азербайджана ў адпаведнасці з заканадаўствам Азербайджанскай Рэспублікі.
МЗС Азербайджана было ўпершыню заснавана 28 мая 1918 года, у дзень адукацыі Азербайджанскай Дэмакратычнай Рэспублікі.
Кіеў
Кіеў (Кыѥвъ, Київ ) — сталіца і найвялікшы горад Украіны. Размешчаны на Дняпры, у паўночнай частцы краіны. Насельніцтва (2007) — 2 679 653 чалавек.
Цэнтр Кіеўскай вобласці і Кіева-Святошынскага раёна, але не ўваходзіць у іх склад як адзін з двух гарадоў дзяржаўнага падпарадкавання са статусам роўным вобласці (другі такі горад — Севастопаль).
Этымалогія
Паводле легенды пра заснаванне Кіева, назва горада паходзіць ад імя Кія — найстарэйшага з трох братоў, якія лічацца заснавальнікамі горада. Адна з гэтых легенд дайшла да нас у летапісе XII ст. «Аповесць мінулых гадоў».
Міністэрства замежных спраў Азербайджана
Агульная інфармацыя
МЗС ажыццяўляе сваю дзейнасць з дапамогай дыпламатычных прадстаўніцтваў і консульскіх устаноў.
Міністр замежных спраў Азербайджана
З 2004 года міністэрства ўзначальвае Эльмар Мамед'яраў.
Намеснікі міністра замежных спраў
Станам на лістапад 2010:
Кіеў
Этымалогія
Кіеў таксама меў цюркскую назву — «Манкермен» («вялікі горад»), «Ківа-Манкермен», якая існавала разам з першапачатковай назвай. .
Украінскі этнограф М. В. Закрэўскі сцвярджаў, што згаданы Клаўдзіям Пталемеям «Азагарыум» знаходзіўся на месцы сучаснага Кіева. Ю. А. Кулакоўскі атаясамліваў з Кіевам Пталемееўскі «Метропаль», М. Ю. Брайчэўскі — «Сар».
Паводле арабскіх і персідскіх крыніц IX—X стагоддзя адзін з дзяржаўных цэнтраў усходнеславянскіх утварэнняў меў назву Куявія (Куябія, Куяба). Найбольш лагічным з’яўляецца атаясамленне горада Куяба з Кіевам.
Пераклад назвы горада на англійскую мову (#KyivNotKiev)
2 кастрычніка 2018 года Міністэрства замежных спраў Украіны сумесна з Цэнтрам стратэгічных камунікацый «StratCom Ukraine» запусціла анлайн-кампанію «#CorrectUA», у межах якой будзе звяртацца да замежных СМІ з просьбай выправіць напісанне назвы горада Кіева на мовах гэтых краін (#KyivNotKiev).
З’явіліся першыя паведамленні пра выпраўленне напісання Кіева: у сваіх тэкстах пішуць Kyiv замест Kiev выданне BBC і The Guardian ; лонданскі аэрапорт Лутан, аэрапорты Будапешта і Таліна , Бельгіі змянілі назву Kiev на Kyiv. У той жа час МАУ адмовіліся змяніць Kiev на Kyiv, патлумачыўшы, што Kiev з’яўляецца афіцыйнай транслітарацыяй Міжнароднай асацыяцыі паветранага транспарту IATA.
16 верасня 2020 года англійская Вікіпедыя перайменавала артыкул пра Кіеў з «Kiev» у «Kyiv», аднак у той жа час некаторыя артыкулы з адпаведным айконімам застаюцца нязменнымі, у прыватнасці пра Кіеўскую Русь («Kievan Rus'»).
Гісторыя
За паданнем, у 55 г. апостал Андрэй, пад час свайго місіянерскага падарожжа ў скіфскія землі, быў уражаны прыгажосцю прыдняпроўскіх халмоў і, спыніўшыся на месцы будучага Кіева, узвёў тут крыж і прадказаў з’яўленне на гэтым месцы горада-аплота хрысціянскай веры. Цяпер на месцы гэтага крыжа пабудавана царква, названая ў яго гонар.
Горад узнік як цэнтральнае пасяленне ўсходнеславянскага племені палян. Археолагі спрачаюцца наконт даты яго заснавання. У 1982 г. быў адзначаны 1500-гадовы юбілей горада, зыходзячы з даных, за якімі ён існаваў ужо ў V стагоддзі. Але многія даследчыкі датуюць яго ўзнікненне не раней чым VII стагоддзем. Заснаванне горада прыпісваецца братам Кію, Шчэку, Хорыву і іх сястры Лебедзі.
З VIII стагоддзя горад быў заходнім фарпостам Хазарскага каганата. У некаторых дакументах Кіеў згадваецца пад назвай Самбат, што па-старажынтацюркску азначае «верхнія ўмацаванні».
Першыя летапісныя звесткі аб горадзе датуюцца 860 годам. Горад згадваецца ў сувязі з паходам Аскольда па даручэнні князя Дзіра на Царград. З другой паловы IX ст. (традыцыйная дата — 882 г.) у Кіеве ўсталёўваецца варажская дынастыя Рурыкавічаў. Горад уступае ў свой «залаты век», ператварыўшыся ў сталіцу старажытнарускай дзяржавы, вядомай пад назвай Кіеўская Русь. З пачатку X ст. горад пазбаўляецца ад хазарскай залежнасці.
У 988 г. кіеўскі князь Уладзімір увёў хрысціянства як афіцыйную рэлігію на Русі. Хрышчэнне кіеўлян адбылося 15 жніўня 988 г., на свята Успення. Першым кіеўскім мітрапалітам стаў св. Міхаіл, які ў 989 г. прыехаў у горад з Корсуні. У 1051 г. была заснавана Кіева-Пячэрская лаўра — найстаражытнейшы рускі манастыр. У гэтыя ж часы быў пабудаваны Сафійскі сабор. Першая палова XI ст. лічыцца часам найбольшага росквіту Кіева і Кіеўскай Русі.
З сярэдзіны XII ст. Кіеўская Русь трапляе ў перыяд феадальнай раздробленасці. Кіеў з’яўляецца сталіцай удзельнага княства. Падчас міжусобных войн Кіеў некалькі разоў быў разрабаваны валадарамі іншых удзельных княстваў.
Міжусобіцы прывялі да няздольнасці процістаяць знешнім пагрозам. 6 снежня 1240 г. (паводле Летапісу Аўрамкі — 19 лістапада) горад быў захоплены і разбураны мангола-татарскім войскам на чале з ханам Бытыем.
У 1362 г., у выніку перамогі на Сініх Водах, Кіеў быў далучаны да Вялікага Княства Літоўскага. З 1471 г. горад з’яўляецца цэнтрам ваяводства. Першым кіеўскім ваяводай стаў Марцін Гаштоўт. У 1494 г. горад атрымаў Магдэбургскае права.
Пазбавіўшыся ад татарскай залежнасці, Кіеў, аднак, не пазбавіўся ад іх спусташальных набегаў. У 1482 г. горад быў разбураны крымскім ханам Менглі I Гірэем. У 1527 пасля чарговага набегу татараў адбылася бітва, у якой перамагло войска ВКЛ.
У 1569 г. Кіеў перайшоў да складу Польшчы. У 1632 г. Пётр Магіла, мітрапаліт Кіеўскі і Галіцкі, заснаваў у горадзе першую ва Усходняй Еўропе праваслаўную акадэмію.
У 1648 г. горад быў заняты войскам казацкага гетмана Багдана Хмяльніцкага. У 1654 г. ён увайшоў да складу Расіі, што, пасля працяглай вайны, было замацавана Андрусаўскім мірам. У 1686 г. Кіеўская мітраполія была далучана да Маскоўскага патрыярхата.
У XIX ст. Кіеў становіцца буйным прамысловым і гандлёвым цэнтрам. У 1870 г. ён быў злучаны чыгуначнай сеткай, а ў 1892 г. у горадзе быў запушчаны першы ў Расіі і другі ў Еўропе трамвай.
У 1917 г., пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, у горадзе была абвешчана Украінская Цэнтральная Рада, пазней у гэтым жа годзе — Украінская Народная Рэспубліка са сталіцай у Кіеве. У 1918 і, канчаткова, у 1920 гг. горад быў заняты Чырвонай арміяй і ўключаны ў склад Украінскай ССР, якая ў 1922 г. ўвайшла ў склад СССР. З 1934 г. Кіеў стаў сталіцай УССР.
Горад не мінулі масавыя рэпрэсіі сталінскага часу. На тэрыторыі сяла Быкоўня (цяпер у межах Дарніцкага раёна горада) знойдзена масавае (да 100 тысяч) пахаванне растраляных людзей.
Зранку 22 чэрвеня 1941 г. авіяцыя нацысцкай Германіі бамбардавала горад — менавіта гэтая бамбардзіроўка традыцыйна лічыцца першай падзеяй Вялікай Айчыннай вайны. Пад Кіевам Чырвоная Армія зазнала самае моцнае ў гэтай вайне паражэнне, страціўшы ў акружэнні больш за 600 тысяч чалавек. 19 верасня 1941 г. немцы ўвайшлі ў горад. Горад стаў цэнтрам генеральнай акругі, якая была далучана да рэйхскамісарыяту Украіна. За непрацяглы перыяд акупацыі нацысты адзначыліся шматлікімі злачынствамі, найбольш вядомае з якіх — масавы растрэл больш за 30 тысяч мірных жыхароў 29—30 верасня 1941 г. ва ўрочышчы Бабін Яр (цяпер у межах горада). 6 лістапада 1943 г. горад, амаль цалкам зруйнаваны, быў вызвалены ад нацыстаў. У 1961 г. Кіеву было прысвоена пачэснае званне горада-героя.
Ферэнц Краус
Ферэнц Краус (Ferenc Krausz, нар., г. , Венгрыя) — фізік венгерскага паходжання, які сумесна з групай навукоўцаў упершыню згенераваў і вымераў першы  і выкарыстоўваў яго для назірання за паводзінамі электронаў у атамах, даўшы тым самым нараджэнне новай вобласці фізікі —.
Кіеў
Гісторыя
У 1977 годзе ўкраінская студыя хранікальна-дакументальных фільмаў выпусціла фільм пра гісторыю Кіева.
У 1980 годзе ў Кіеве прайшлі футбольныя спаборніцтвы XXII Алімпійскіх гульняў. Да гэтага мерапрыемства быў пабудаваны новы стадыён, які месціць 84 тысячы гледачоў. Цяпер стадыён носіць імя Валерыя Лабаноўскага.
У 1986 годзе некаторыя раёны горада былі забруджаны радыеактыўным пылам як вынік Чарнобыльскай катастрофы.
Ферэнц Краус
Біяграфія
Краус вывучаў тэарэтычную фізіку ва ўніверсітэце Лоранда Этвеша і электратэхніку ў Будапешцкім тэхнічным універсітэце ў Венгрыі. Пасля хабілітацыі ў Венскім тэхнічным універсітэце ў Аўстрыі стаў прафесарам гэтага ўніверсітэта. У 2003 годзе яго прызначылі дырэктарам ў, Германія, а ўжо ў 2004 годзе стаў загадчыкам кафедры эксперыментальнай фізікі ва Універсітэце Людвіга Максіміліяна ў Мюнхене. У 2006 годзе Краус стаў адным з заснавальнікаў Мюнхенскага цэнтра перадавой фатонікі (МАР) і пачаў працаваць адным з яго дырэктараў.
Кіеў
Гісторыя
У 2004 годзе кіеўскі майдан Незалежнасці стаў цэнтрам масавых выступленняў празаходніх апазіцыйных сіл на чале з Віктарам Юшчанкам, вядомых як Аранжавая рэвалюцыя, якая завяршылася перамогай апазіцыі.
Ферэнц Краус
Даследаванні
Ферэнц Краус і яго даследчая група першымі стварылі і вымералі светлавы імпульс працягласцю менш за адну. Вучоныя пачалі выкарыстоўваць гэтыя атасекундныя светлавыя імпульсы для назірання за рухам электронаў у рэжыме рэальнага часу. Гэтыя вынікі паклалі пачатак.
Кіеў
Гісторыя
З лістапада 2013 па люты 2014 Кіеў стаў цэнтрам Еўрамайдана, падчас якога ў сутыкненнях з спецпадраздзяленнямі «Беркуту» ў цэнтры горада загінулі больш за сотню пратэстуючых і некалькі атрымалі цяжкія параненні.
Ферэнц Краус
Даследаванні
У 1990-я гады Ферэнц Краус і яго каманда заклалі аснову для дальнейшага развіцця фемтасекунднай лазернай тэхналогіі да яе канчатковых межаў — да светлавых імпульсаў, якія нясуць большую частку сваёй энергіі ў адным ваганні электрамагнітнага поля. Абавязковай перадумовай для генерацыі такіх кароткіх светлавых імпульсаў з’яўляецца высокадакладны кантроль затрымкі розных каляровых кампанентаў шырокапалоснага (белага) святла на адну актаву. Аперыядычныя шматслойныя сістэмы (чырпавальныя люстэркі), якія ўзніклі ў выніку супрацоўніцтва Ферэнца Крауса і Роберта Шыпёка, зрабілі магчымым такі кантроль і з’яўляюцца незаменнымі ў сучасных фемтасекундных лазерных сістэмах.
У 2001 годзе Ферэнц Краус і яго група ўпершыню змаглі не толькі згенераваць, але і вымераць светлавыя імпульсы (экстрэмальнага ультрафіялетавага святла) з дапамогай інтэнсіўных лазерных імпульсаў, якія складаюцца з аднаго-двух хвалевых цыклаў. Дзякуючы гэтаму яны таксама змаглі прасачыць рух электронаў у субатамным маштабе ў рэжыме рэальнага часу. Кіраванне формай хвалі фемтасекунднага імпульсу, прадэманстраванае Ферэнцам Краусам і яго камандай, і атрыманыя ўзнаўляльныя атасекундныя імпульсы дазволілі стварыць тэхніку вымярэння атасекунды у якасці тэхналагічнай асновы для сучаснай эксперыментальнай атасекунднай фізікі. За апошнія некалькі гадоў Ферэнцу Краусу і яго калегам удалося з дапамогай гэтых інструментаў кіраваць электронамі ў малекулах і ўпершыню назіраць у рэальным часе вялікую колькасць фундаментальных электронных працэсаў, такіх як тунэляванне і перанос зарадаў, кагерэнтнае EUV выпраменьванне, запаволены фотаэлектрычны эфект, рух валентных электронаў і кантроль аптычных і электрычных уласцівасцей дыэлектрыкаў. Гэтыя вынікі былі дасягнуты дзякуючы міжнароднаму супрацоўніцтву з такімі навукоўцамі, як Ёахім Бургдорфер, Пол Коркум, Тэадор Хэнш, Міша Іваноў,, Стывен Леонэ, Робін Сантра, Марк Стокман і Марк Уракінг.
Кіеў
Размяшчэнне
Кіеў размешчаны ў сярэднім цячэнні ракі Днепр, на абодвух яе берагах. Большая частка горада, у тым ліку гістарычны цэнтр, знаходзяцца на правым беразе. З поўначы i поўдню да горада прылягаюць буйныя вадасховішчы: адпаведна Кіеўскае i Канеўскае.
Кіеў знаходзіцца на Усходне-Еўрапейскай раўніне. Правабярэжная частка размешчана на Прыдняпроўскім узвышшы, якое прымыкае да Дняпра з захаду, i моцна адрозніваецца за рэльефам ад нізіннай левабярэжнай часткі.
Горад знаходзіцца ў паўднёвай частцы Палесся — зоне мяшаных лясоў, якія на поўдзень ад горада аступова пераходзяць у лесастэпы.
Клімат
Горад знаходзіцца ў зоне ўмерана кантынентальнага клімату. Сярэдняя тэмпература ў ліпені — самым цёплым месяцы — складае 24,8 °C, у самым халодным месяцы — студзені — мінус 4,6 °C. Абсалютны мінімум тэмпературы — мінус 32,2 °C — быў зафіксаваны 7 i 9 лютага 1929 г., абсалютны максімум — 39,4 °C — 31.7.1936 г. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 649 мм, максімум ападкаў прыпадае на ліпень (88 мм), мінімум — на кастрычнік (35 мм). Узімку ў Кіеве ўтвараецца снежны покрыў, сярэдняя вышыня покрыву ў лютым — 20 см, максімальная — 440 см.
Насельніцтва
У X—XII стст., падчас росквіту старажытнай Русі, Кіеў быў адным з буйнейшых гарадоў Еўропы з насельніцтвам звыш 50 тысяч чалавек (па некаторых ацэнках — звыш 100 тысяч). У гэты час — для параўнання — у Лондане пражывала каля 35 тысяч чалавек, а ў найбуйнейшых нямецкіх гарадах — каля 20 тысяч.
Пасля татарскай навалы насельніцтва Кіева значна скарацілася. У канцы XVIII ст. у горадзе пражывала каля 30 тысяч чалавек.
Насельніцтва горада пачало зноў павялічвацца толькі ў XIX ст. З сярэдзіны XIX ст. і да Першай Сусветнай вайны насельніцтва Кіева павялічылася ў 8 разоў.
За нацыянальным складам Кіеў спрадвеку быў усходнеславянскім горадам. Да XX ст. большасць у горадзе складала рускае насельніцтва. За данымі перапісу 1897 г., у горадзе пражывала 56,6 % рускіх, 22,2 % ўкраінцаў, 12,7 % яўрэяў і 6,7 % палякаў. У XX ст. становішча змянілася на карысць украінцаў. Паводле апошняга перапісу, доля ўкраінцаў у Кіеве складае 82,2 % (у 1989 г., калі праводзіўся папярэдні перапіс, — 72,5 %), а рускіх — 13,1 % (20,9 % у 1989 г.)
Сярод іншых нацыянальнасцей найбольш шматлікімі з’яўляюцца яўрэі (0,7 %), беларусы (0,6 %), палякі (0,3 %), армяне (0,2 %), азербайджанцы, татары, грузіны і малдаване (па 0,1 %).
Транспарт
Кіеў — буйны транспартны вузел рэгіёну і краіны. Шмат жыхароў Беларусі абіраюць пералёты праз Кіеў, а не Мінск ці рэгіянальныя аэрапорты Беларусі
Горад мае 2 вялікія аэрапорты: Кіеў, Барыспаль, апошні знаходзіцца за мяжой горада. Чыгуначны вузел, з галоўнай станцыяй Кіеў-пасажырскі, а ў межах горада курсуе гарадская электрычка.
Абрубскі сельсавет
Абру́бскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Абруб (Абруб-Ластавіцкі), размешчаны за 10 км ад райцэнтра г. Глыбокае.
Сельсавет мяжуе з Падсвільскім, Азярэцкім, Карабоўскім, Галубіцкім сельсаветамі Глыбоцкага раёна, а таксама з Докшыцкім раёнам. Плошча Абрубскага сельсавета — 9518 га. У склад сельсавета ўваходзяць 17 населеных пунктаў.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Ластавіцкі сельсавет з цэнтрам у в. Ластавічы, у складзе Глыбоцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці.
Рашэннем райвыканкама ў красавіку 1948 года Ластавіцкі сельскі савет быў перайменаваны ў Абрубскі з цэнтрам у вёсцы Абруб. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 31 сакавіка 1958 года да сельсавета далучана частка скасаванага Дзеркаўшчынскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Кавалеўшчына, Маліноўшчына, Навасёлкі, Прыперна, Сарокі, Ступішча і Хмяльнова) З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 31 населены пункт.
Геаграфія
Адгор’і Свянцянскіх град са сярэднеўзвышаным рэльефам займаюць большую частку тэрыторыі Абрубскага сельсавета. На ўсход ад вёскі Кавалі знаходзіцца найвышэйшая кропка Глыбоцкага раёна, праз якую праходзіць Чарнаморска-Балтыйскі водападзел. Гідраграфічную сетку тэрыторыі сельсавета ўтвараюць азёры Ластавіцкае, Белае, Крывое, Чачалёўскае (Ражон) і ракі Аржаніца, Бярозаўка і іх прытокі, якія ставяцца да басейна Балтыйскага мора. Зашчэслянскі канал і прытокі рэк Чысцянка і Манашка нясуць ваду да Чорнага мора.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1382 чалавекі, з іх 95,3 % — беларусы, 2,7 % — рускія, 1,2 % — палякі.
У 2018 г. у 14 населеных пунктах сельсавета пражывала каля 1347 чалавек, што складала 7,38 % ад сельскага насельніцтва Глыбоцкага раёна.
Гаспадарка
На тэрыторыі Абрубскага сельсавета знаходзіцца:
Транспарт
Транспартныя зносіны з райцэнтрам ажыццяўляецца па аўтобусных маршрутах:
Ясенавіца
Назву Ясенаві́ца маюць:
Карабкоў
Карабкоў — прозвішча.
NGC 3483
NGC 3483 (іншыя абазначэнні — ESO 438-1, MCG -5-26-16, AM 1056-281, PGC 33060) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Абухаўшчына
Назву Абу́хаўшчына маюць:
Кіліманджара
Кіліманджара (Kilimanjaro) — вулканічны масіў ва Усходняй Афрыцы, на паўночным усходзе Танзаніі. Утвораны з трох конусаў патухлых вулканаў, якія зліліся: Кіба (вышыня 5895 м, найвышэйшы пункт Афрыкі), Мавензі і Шыра. Займае плошчу 97 на 64 км.
Кіліманджара ўзвышаецца над пласкагор’ем Масаі, якое размешчана на вышыні 900 метраў над узроўнем мора. Складзены пераважна з трахібазальтаў і факалітаў. У Кіліманджара не было дакументаваных вывяржэнняў, але мясцовыя легенды кажуць аб вулканічнай актыўнасці 150—200 гадоў таму. Кіба з актыўнай сальфатарнай дзейнасцю. На схілах саванны, горныя лясы, плантацыі кавы і бананаў, на вяршыні шматгадовыя снягі і ледавікі.
Найвышэйшы пункт Афрыкі быў упершыню скораны Гансам Меерам ў 1889 г. Нацыянальны парк Кіліманджара ўключаны ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Назва
Згодна з адной з гіпотэз (яе вылучыў нямецкі місіянер Іаган Людвік Крафт), назва Кіліманджара паходзіць ад злучэння двух слоў мовы мясцовых плямёнаў. Kilima азначае слова «гара», Njiaro азначае «караван». Магчыма, назва паходзіць з мовы суахілі і меркавана азначае «гара, якая зіхаціць». Недахоп гэтых тэорый палягае ў тым, што яны не могуць вытлумачыць, чаму выкарыстоўваецца змяншальнае слова kilima замест належнага для гары mlima. Іншы падыход мае на ўвазе, што назва адбываецца са слова мовы кічага kilemanjaare ці kilemajyaro, якое азначае «той, хто перамагае птушку/леапарда/караван». Аднак гэта тэорыя не тлумачыць факт, што само назва Кіліманджара не выкарыстоўвалася ў мове кічага да нядаўняга часу.
З 1902 па 1918 г. называўся Вяршыня Кайзера Вільгельма.
Месцазнаходжанне
Кіліманджара ўзвышаецца ў паўночна-ўсходняй Танзаніі, недалёка ад мяжы з Кеніяй, якая праходзіць па паўночных і ўсходніх схілах гары. Яна высіцца пасярод раўніннай саваны, якая атачае гару ў форме кроплі на 4 800 — 5 200 метраў, што робіць гэту гару найвышэйшай ізаляванай гарой у свеце. Кіліманджара займае плошчу ў 388 500 гектараў. Гара з вулканічным конусам авальнай формы, распасціраецца на 70 км з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і на 50 кіламетраў з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад і знаходзіцца ў 340 км да поўдня ад экватара. Гара Меру размешчана за 75 км на паўднёвы захад, а гара Кенія, другі па вышыні пік у Афрыцы, за 300 кіламетраў на поўнач. Найбліжэйшы горад, Машэ, знаходзіцца ў Танзаніі да поўдня ад гары, і з’яўляецца галоўнай адпраўной кропкай для ўзыходжання на яе. Міжнародны аэрапорт Кіліманджара, размешаны ў пяцідзесяці кіламетрах на паўднёвы захад ад вяршыні, абслугоўвае з 1971 года ўвесь рэгіён з усімі яго паркамі. Дадома, сталіца Танзаніі, і Дар-Эс-Салам, знаходзяцца адпаведна за 380 км на паўднёвы захад і 450 км на паўднёвы ўсход, тады як Найробі знаходзіцца ўсяго за 200 км на паўночна-паўночна-захад. Узбярэжжа Індыйскага акіяна — за 270 км ад гары. Адміністрацыйна Кіліманджара знаходзіцца ў рэгіёне Кіліманджара, часткова ахапляе раёны Гай (анг. Hai), Машэ Рураль (анг. Moshi Rural) і Ромба (анг. Rombo), дзе знаходзіцца найвышэйшы пункт, і большая частка гары. Вулкан цалкам улучаны ў Нацыянальны парк Кіліманджара.
Тапаграфія
Па вымярэннях, праведзеным у 2008 годзе з дапамогай сістэмы GPS і гравіметрыі, было зменена папярэдняе значэнне ў 5895 метраў, атрыманае ў 1952 годзе камандай брытанцаў. Вышыня, якая была прадметам вымярэнняў з 1889 года, з вынікамі, якія адрозніваліся больш за на сто метраў, з’яўляецца найбуйнейшай у Афрыцы і, такім чынам, Кіліманджара з’яўляецца адной з Сямі вяршынь.
Кіліманджара ўяўляе сабой стратавулкан амаль канічнай формы. Ён складаецца з трох асноўных вяршынь, якія таксама з’яўляюцца патухлымі вулканамі: Шыра на захадзе з 3962 м над узроўнем моры, Кіба 5891,8 метраў (найвышэйшы пункт Афрыкі) ў цэнтры і Мавензі з 5149 метраў (трэці па вышыні пік Афрыкі) на ўсходзе. У 2003 годзе вучоныя прыйшлі да высновы, што расплаўленая лава знаходзіцца ўсяго за 400 метраў пад кратарам галоўнай вяршыні Кіба.
Кіба мае ў верхняй частцы эліптычную кальдэру 2,4 км у шырыню і 3,6 км у даўжыню, якая атачае кратар пад назвай Кратар Ройш (анг. Reusch Crater) і дыяметрам 900 метраў, у цэнтры якога стаіць конус попелу 200 метраў у дыяметры, які завуць Аш Піт (анг. Ash Pit). Асноўны пік, размешчаны на паўднёвай ускраіне кратара, завецца Угур (анг. Uhuru). Іншымі вядомымі кропкам Кэба з’яўляецца Унутраны Конус (анг. Inner Cone) на вышыні 5835 метраў, Кропка Ганса Маера (анг. Hans Meyer Point), Кропка Гілман (анг. Gilman’s Point), Леапардавая кропка (анг. Leopard Point) і цясніна Ёгана (анг. Yohanas 'Notch), названая ў гонар правадыра, які суправаджаў першае ўзыходжанне на гару. На паўднёвым захадзе вяршыні каля 100 000 гадоў назад вялікі зрух стварыў Заходні Пралом (анг. Western Breach), якая ўзвышаецца на далінай Баранка (анг. Barranco Valley). Мавензі часам лічыцца трэцім па вышыні вяршыняй у Афрыцы пасля гары Кеніі. Яна моцна пашкоджана эрозіяй і зараз мае выгляд дамбы, якая адлучаецца ад пікаў Ганса Меера, Пуртшэлера (анг. Purtscheller Peak), Паўднёвага (анг. South Peak) і Нордэкла (анг. Nordecke). Ад іх асновы некалькі расколін ідуць ва ўсходнім кірунку, у прыватнасці Вялікая і Малая Баранка (анг. Great Barranco, Lesser Barranco). Сядло (анг. The Saddle) — плато плошчай 3600 га паміж Мавензі і Кіба. Шыра, ад якой адлучаецца Кропка Джонсела (анг. Johnsell Point), складаецца з паловы расколатага кратара, ад якога засталіся толькі паўднёвы і заходні краі. Да паўночнага ўсходу ад яго, на 6200 гектарах, гара мае форму плато. Каля 250 меншых конусаў знаходзяцца па абодва бакі ад гэтых трох пікаў на восі паўночны захад / паўднёвы ўсход.
Клімат
Пераважае кантынентальны клімат. У сувязі з тым, што Кіліманджара ляжыць у цэнтральнай Афрыцы, можна вызначыць дзве пары года — сухая і вільготная. Апошняя дзеліцца на дзве часткі: Сярэдняя колькасць ападкаў залежыць ад вышыні над узроўнем мора і бока схілу. Вагаецца паміж 2500 мм у год (усходні схіл на вышыні 3 000 м), да 250 мм (на вяршыні). Снегам пакрытая прыкладна 4 км² паверхні вяршыні.
Гідралогія
Лёдавая шапка Кіліманджара абмяжоўваецца вяршыняй Кибо. У 2003 годзе яна пакрывала тэрыторыю агульнай плошчай 2 км². Яна складаецца з ледавіка Фюртванглера (анг. Furtwangler) у верхняй часткі, ледавікоў Дрыгальскага (анг. Drygalski), Вялікі Панк (анг. Great Penck), Малы Панк (анг. Little Penck), Пенгальскі (анг. Pengalski), Лёртшэр Нотч (анг. Lortscher Notch) і Крэднер (анг. Credner) на поўначчу лёдавай падлозе (анг. Northern Icefield), ледавікоў Баранка (анг. Barranco) (ці Малы і Вялікі Разломы (анг. Little Breach, Big Breach)), Страла (анг. Arrow) і Уліг (анг. Uhlig) на захадзе, ледавікоў Балета (анг. Balletto), Дыямент (анг. Diamond), Хейм (анг. Heim), Карстан (анг. Kersten), Дэкен (анг. Decken), Ребман (анг. Rebmann) і Ратцэль (анг. Ratzel) на паўднёвай лёдавай падлозе (анг. Southern Icefield) і, нарэшце, усходняга лёдавага поля (анг. Eastern Icefield). Геаграфічная зменлівасць ападкаў і сонечнага святла тлумачыць розніцу ў памерах паміж рознымі лёдавымі палямі.
Гэту шапку было некалі добра бачна, але цяпер яна знаходзіцца ў працэсе хуткага раставання. Яна ахапляла плошчу 12,1 км² у 1912 годзе, 6,7 км² у 1953 годзе, 4,2 км² у 1976 годзе і 3,3 км² у 1996 годзе. Цягам дваццатага стагоддзя, яна страціла 82 % сваёй плошчы. Яна страціла ў сярэднім 17 метраў таўшчыні паміж 1962 і 2000 гадамі. Яна робіцца ўсё больш разрэджанай і павінна цалкам знікнуць да 2020 года, па ацэнках экспертаў і NASA палеакліматолагаў Лоні Томпсана (англ. Lonnie Thompson), прафесар універсітэта Агая , ці да 2040 года паводле разлікаў навуковай групы з аўстрыйскага ўніверсітэта Інсбрука , ці да 2050 па выкладках Каліфарнійскай акадэміі навук. Лёд на некаторых схілах можа трымацца яшчэ некалькі дадатковых гадоў з-за адрозненняў у мясцовых кліматычных умовах.
Шапка гары Кіліманджара скарачаецца прыкладна з 1850 года з-за натуральнага змяншэння колькасці ападкаў на 150 мм, але гэта тэндэнцыя значна паскорыліся ў ХХ стагоддзі. Накшталт цяперашняга хуткае і амаль поўнае раставанне ледавіка на Кіліманджара адбывалася 4000 гадоў назад падчас доўгай 300-гадовай засухі. Такім чынам, сярэднясутачная тэмпература павялічылася на 3 °C цягам апошніх трыццаці гадоў на Ліямунгу (анг. Lyamungu), на 1230 м на паўднёвым схіле. Тым не менш, тэмпература ўвесь час застаецца ніжэй 0 °C на вышыні, дзе знаходзяцца ледавікі. Георг Казер з Універсітэта Інсбрука і Піліп Мотэ з Універсітэта Вашынгтона паказалі, што рэзкае скарачэнне ледавіка адбываецца галоўным чынам за кошт зніжэння колькасці ападкаў. Гэта можа быць злучана з мясцовымі зменамі, выкліканымі абязлесеннем, што прыводзіць да зніжэння шчыльнасці расліннага покрыва і зніжэнне вільготнасці атмасферы. Паміж змяншэннем ледзянога покрыва і тэмпамі страты лясоў прасочваецца заканамернасць, асабліва ў пачатку дваццатага стагоддзя і падчас стабілізацыі. Тым не менш, пра што сведчыць характэрная вострая форма лёду, лёд сублімуецца сонечным выпрамяненнем, пасля некалькіх вільготных дзесяцігоддзяў у дзевятнаццатым стагоддзі. Гэта, напэўна, паскараецца невялікім змяншэнне альбеда ў ХХ стагоддзі, асабліва ў 1920—1930 гадах. Іншая з’ява, якую выклікае скарачэнне ледавікоў — паглынанне цяпла цёмнымі вулканічнымі пародамі і яго размеркаванне ў грунце ледавікоў. Яны растаюць, робяцца няўстойлівымі і разбураюцца, павялічваючы плошча паверхні схільнай уплыву сонечнага выпрамянення.
Снежная шапка, што пакрывала вяршыню гары 11,000 гадоў з апошняга Ледавіковага перыяду, хутка растае. За апошнія 100 гадоў аб’ём снегу і лёду зменшыўся больш за на 80 %. У 2002 многія эксперты ўжо прадказвалі поўнае знікненне ледавіка на працягу 15 гадоў. У сакавіку 2005 з’явілася паведамленне, што пік практычна цалкам вызваліўся ад лёду ўпершыню за апошнія 11,000 гадоў. Лічыцца, што выклікана гэта не зменай тэмпературы, а скарачэннем колькасці снегападаў. Відаць, звестка лясоў у апошняе стагоддзе сур’ёзна зменшыла колькасць вадзяных пар, якія дасягаюць вяршыні Кіліманджара і выпадаюць там у выглядзе снегу.
Струмені ад раставання лёду сілкуюць дзве буйныя рэкі ў гэтым раёне, але 90 % ападкаў затрымваюцца лесам. Знікненне ледавікоў не павінна непасрэдна ўплываць на мясцовы гідралагічны рэжым, у адрозненне ад азнікнення лясоў і дзейнасці чалавека ў выніку чатырохразовага павелічэння водазабораў на абвадненне за апошнія сорак гадоў. Лясы Кіліманджара атрымваюць 1,6 млн кубічных метраў вады ў год, 5 % з якой у выглядзе ападкаў. Дзве траціны вяртаюцца ў атмасферу ў выніку выпарэння. Лес гуляе патройную ролю як рэзервуар: ён утрымвае ваду ў глебе, у біямасе і ў паветры. З 1976 года колькасць ападкаў зніжаецца ў сярэднім на дваццаць мільёнаў кубічных метраў у год, што за тры гады складае аб’ём бягучай шапкі, і 25 % менш за апошнія трыццаць гадоў, эквівалентна гадавому спажыванню пітной вады мільёнам Джага.
Расліннасць, вышынная пояснасць
Добра выражана вышынная пояснасць: да 1800–2000 м распаўсюджаны плантацыі сельскагаспадарчых культур і дрыгасныя масівы паркавых лясоў і саван, вышэй – горныя дажджавыя лясы з багаццем эпіфітаў і дрэвападобных папарацей, якія з вышыні 3000 м змяняюцца вы­сакагорнымі лугамі і ксерафітнымі падушкападобнымі злакамі; на вяршынях утварыліся ледавікі.
Гісторыя
Першае згадванне пра гару адносіцца да II стагоддзя н.э. Кіліманджара прысутнічае на геаграфічнай карце Пталемея. Яшчэ перад прыбыццём еўрапейцаў, вакол вулканічнага масіва жылі невялікія плямёны качэўнікаў. Гара Кіліманджара для іх была нечым незразумелым. Яны адчувалі пагрозу з боку гары, нават назвалі яе Гара Злых Духаў. Некаторыя плямёны (на прыклад Масаі), абагаўлялі Гару Святла. Інтарэс да гары ўзнік у 19 стагоддзі, калі Танганіка, на тэрыторыі якой стаяла Кіліманджара, стала нямецкай калоніяй. Афіцыйнай датай адкрыцця Кіліманджара лічыцца 11 мая 1848 г., а аўтарам адкрыцця — нямецкі пастар Іаханес Рэбман. У 1861 г. была дасгнута вышыня 2500 м, у 1862 дасягнута 4200 м, у 1883, 1884 і 1887 — 5270 м; ўсе гэтыя ўзыходжання здзейсненыя венгерскім графам Самуэлем Тэлекі. 5 кастрычніка 1889 года, нямецкі картограф Ганс Маер, разам з правадніком, швейцарцам Людвікам Пуршхелерам ступілі на вяршыню. А ў 1898 годзе сюды адкрыўся першы турыстычны шлях. Мавензі была дасягнута толькі ў 1912 г. Охлерам і Клутэ.
Да 1977 года на турыстах, галоўным чынам з Еўропы, зарабляла толькі Кенія. А Танзанія, на тэрыторыі якой знаходзіцца гара, не атрымлівала з гэтага ніякіх прыбыткаў. 4 лютага 1977 года ўлады Танзаніі закрылі мяжу, пакінуўшы сотні турыстаў на нейтральнай паласе. Было рэквізавана каля 200 джыпаў і 27 самалётаў. У хуткім часе Танзанія стварыла ўласны турыстычны сектар, збудавала шмат гатэляў і пансіянатаў. Кожны, хто хацеў убачыць прыгажосць Кіліманджара, павінен быў прыехаць у Танзанію. Але прыбытак быў невялікі, і ў выніку мяжа была адкрыта ў 1983 годзе.
Альпінізм
Узыходжанне на пік Ухуру (5895 м, вулкан Кіба) лічыцца досыць простым, але патрабуе часу для вышыннай акліматызацыі. З-за блізкасці гары да экватара і вышыннай пояснасці пры пад’ёме чалавек паслядоўна пераадольвае вялікую частку кліматычных зон.
Маршруты для ўзыходжання:
Па асноўных маршрутах, якія вядуць на яго (Лемоша, Мачамэ, Умбэ, Марангу і Рангаі) можа ўзлезці практычна любы здаровы чалавек, без альпінісцкай падрыхтоўкі і адмысловага рыштунку. З агульнай статыстыкі вынікае, што вяршыні дасягае толькі каля 60 % усіх ахвотнікаў, гэта адбываецца галоўным чынам з-за нядобрасумленнай працы лакальных турыстычных кампаній, праблем са здароўем ва ўзыходнікаў ці ж рэакцыі арганізму на акліматызацыю. З папулярных маршрутаў найгоршая статыстыка паспяховых узыходжанняў па сцежцы Марангу, бо толькі па ёй можна праводзіць пяцідзённае ўзыходжанне, якое для многіх з’яўляецца складаным выпрабаваннем. Яшчэ меншы лік узыходжанняў па маршруце «Заходні разлом» (Вестэрн Брыч), які прадстаўляе цікавасць толькі для альпіністаў-прафесіяналаў з прычыны складанасці. Уздымоджанне на вулкан Мавензі патрабуе альпінісцкай падрыхтоўкі і было забаронена з-за высокай рызыкі для жыцця.
Тэная
Тэная (Lake Tenaya) — возера ў ЗША.
Кіліманджара
Альпінізм
Практыкуюць хуткасныя ўзыходжанні на Кіліманджара. Абсалютны рэкорд сумарнага хуткаснага пад’ёму і спуску быў абноўлены 13 жніўня 2014 г: Карл Эглоф (Karl Egloff), швейцарска-эквадорскі горны гід, прабег па маршруце Умбе праз Заходні Пралом, пік Ухуру (5895 м) і ўніз да варот Мвека за 6 гадзін, 56 хвілін і 24 секунды. Перад гэтым 28 верасня 2010 года каталонскі атлет усталяваў сусветны рэкорд пад’ёму за 5 гадзін 23 хвіліны і 50 секунд па маршруце Умбе. Разам са спускам яго прабежка заняла 7 гадзін 14 хвілін. Да таго рэкорд пд’ёму прыналежаў грамадзяніну Казахстана Андрэю Пучыніну — у 2009 годзе за 5 гадзін 24 хвіліны 40 секундаў па маршруце Марангу.
Тэная
Знаходзіцца ў Каліфорніі ў нацыянальным парку Іасеміці, ледавіковага паходжання. Люстэрка возера размешчана на вышыні 2484 метра над узроўнем мора. Знаходзіцца возера паміж далінай Йосіміці і разлогамі Туалумі.
Праз возера працякае ручай Тэная. Возера названа ў гонар індзейскага правадыра Тэная.
Беларуская думка
Беларуская думка — назва шэрагу беларускіх друкаваных выданняў.
Адамаўка
Назву Ада́маўка маюць:
Ордэн «За ўмацаванне міру і дружбы»
Ордэн «За ўмацаванне міру і дружбы» — беларуская дзяржаўная ўзнагарода, ордэн.
Статут
Ордэнам узнагароджваюцца:
Апісанне
Ордэн ўяўляе сабой залацістую васьміканцовую зорку дыяметрам 71 мм на фоне разыходных серабрыстых прамянёў, у цэнтры якой размешчаны круг дыяметрам 38 мм, пакрыты белай і чырвонай эмаллю. У цэнтры круга размешчаны рэльефны відарыс Дзяржаўнага герба Рэспублікі Беларусь з надпісам па акружнасці «За ўмацаванне міру і дружбы». Круг абрамлены борцікам у выглядзе двайнога вітага жгута. Паміж прамянямі васьміканцовай зоркі размешчаны брыльянты. Адваротны бок ордэна мае гладкую паверхню, у цэнтры знаходзіцца нумар ордэна.
Ордэн пры дапамозе вушка і кальца мацуецца да прамавугольнай планкі памерам 45х11 мм, пакрытай чырвонай эмаллю, з надпісам «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ». У ніжняй частцы планкі размешчаны лаўровыя галіны. Планка пры дапамозе кольцаў мацуецца да ордэнскага ланцуга. Ланцуг складаецца з двух відаў звёнаў, якія чаргуюцца: 11 пазалочаных васьмігранных зорак дыяметрам 28 мм, выкананых у выглядзе васілька, і 10 прамавугольнікаў памерам 50х17 мм, пакрытых зялёнай і чырвонай эмаллю, з выявай нацыянальнага арнаменту.
Ордэн вырабляецца з серабра з пазалотай. .
NGC 4429
NGC 4429 (іншыя абазначэнні — UGC 7568, MCG 2-32-61, ZWG 70.93, VCC 1003, IRAS12249+1123, PGC 40850) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
ФК Мясакамбінат Віцебск
«Мясакамбінат» — былы беларускі футбольны клуб з горада Віцебск, прадстаўляў Віцебскі мясакамбінат. На працягу 2007—2009 гуляў у Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Акцябрская
Назву Акця́брская маюць:
Келецкае ваяводства (1919—1939)
Келецкае ваяводства (Województwo kieleckie) — адміністрацыйная адзінка ў міжваеннай Польскай Рэспубліцы. Цэнтр — Кельцы.
Гісторыя
Ваяводства створана 14 жніўня 1919 года паводле часовага акта аб арганізацыі адміністрацыйных улад другой інстанцыі. Цэнтрам ваяводства былі Кельцы. У склад ваяводства ўваходзілі землі былых Келецкай і Радамскай губерняў Царства Польскага разам з Чэнстахоўскім паветам.
.localhost
.localhost — агульны дамен верхняга ўзроўню. Зарэзерваваны Internet Engineering Task Force ( IETF) у RFC 2606 у чэрвені 1999 года і выкарыстоўваецца для абазначэння т. н. «Лакальнага хаста». Не прызначаны для ўсталёўкі ў якасці дамена верхняга ўзроўню ў глабальнай сістэме даменных імёнаў (DNS).
Келецкае ваяводства (1919—1939)
Гісторыя
Паводле перапісу 1921 года ў ваяводстве налічвалася жыхароў. Гэта было адно з карэнных польскіх ваяводстваў: тут налічвалася 91,3 % польскага насельніцтва і 8,5 % яўрэйскага насельніцтва. 87,6 % жыхароў былі рыма-каталікамі і 11,9 % іўдзеямі.
.localhost
Іншыя зарэзерваваныя дамены: .invalid, .example, .test.
Іванаўка (Акмолінская вобласць)
Іванаўка — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акольскай сельскай акругі. Код КАТА — 115633200.
.localhost
Гэты агульны дамен верхняга ўзроўню быў зарэзерваваны для зніжэння верагоднасці канфліктаў і блытаніны. Такім чынам, гэта імя можна выкарыстоўваць у дакументацыі.
Келецкае ваяводства (1919—1939)
Гісторыя
Падчас Другой сусветнай вайны ў ваяводстве дзейнічаў польскі рух супраціўлення.
Іванаўка (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 338 чалавек (161 мужчына і 177 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 244 чалавекі (119 мужчын і 125 жанчын).
Алёкса
Назву Алёкса маюць:
Эдвін ван дэр Сар
Ван дэр Сар пачаў кар’еру ў «Аяксе», у якім правёў дзевяць гадоў. Затым ён выступаў за «Ювентус» і «Фулхэм», а ў 2005 годзе перайшоў у «Манчэстэр Юнайтэд». Ван дэр Сар з’яўляецца адзіным галкіперам, які выйграў Лігу чэмпіёнаў УЕФА з двума рознымі клубамі: з «Аяксам» у 1995 і з «Манчэстэр Юнайтэд» у 2008 годзе.
У 1995 і 2009 гадах ван дэр Сар быў прызнаны найлепшым еўрапейскім галкіперам.
NGC 3485
NGC 3485 (іншыя абазначэнні — UGC 6077, MCG 3-28-44, ZWG 95.85, PGC 33140) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Леў.
Александрына
Назву Александры́на маюць:
Ваўчыная зграя (фільм)
Ваўчыная зграя (Волчья стая) — мастацкі фільм паводле кнігі Васіля Быкава.
Сюжэт
Вялікая Айчынная вайна, фашысты пераследуюць невялікую групу партызан, якая спрабуе патрапіць у суседні лагер. На возе чацвёра: цяжка паранены Ціханаў, цяжарная радыстка Клава, паранены Ляўчук і вознік Грыбаед. Ціханаў гіне ў першым баю. Клава нараджае хлопчыка. Пасля наступнага бою ў жывых застаецца Ляўчук і немаўлё…
Праз трыццаць гадоў Ляўчук даведваецца адрас хлопчыка і прыяджае ў госці…
NGC 4430
NGC 4430 (іншыя абазначэнні — UGC 7566, IRAS12248+0632, MCG 1-32-67, VCC 1002, ZWG 42.111, KCPG 338A, PGC 40851) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Чаротаўка трысняговая
Чаротаўка трысняговая, чарацянка трысняговая (Acrocephalus scirpaceus) — пеўчая птушка сямейства валасянкавых.
Элізабет Блэкбёрн
Элізабет Элен Блэкбёрн (анг. Elizabeth Helen Blackburn; 26 лістапада 1948, Хобарт, Аўстралія) — амерыканскі вучоны-цытагенетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2009) сумесна з Кэрал Грэйдэр і Джэкам Шостакам з фармулёўкай «за адкрыццё механізмаў абароны храмасом целамерамі і фермента целамеразы» па тэорыі, прапанаванай у 1971 годзе прапанаванай Аляксеем Алоўнікавым.
Чаротаўка трысняговая
Апісанне
Даўжыня цела 12-14 см, размах крылаў 17-21 см. Зверху светла-карычневая з невыразным жаўтаватым брывом, ніз цела жаўтавата-аліўкавы. Ногі цёмныя. Вельмі падобная да балотнай чаротаўкі, адрозніваецца тонам афарбоўкі, спевам, афарбоўкай ног, а таксама суадносінамі даўжыні пёраў у крыле. Маладыя больш жаўтавата-аліўкавыя.
Пашырэнне
Насяляе не вельмі густыя надводныя зараснікі трыснягу або рагозу, часцей за ўсё над сажалкамі, праточнымі азёрамі, рачнымі затокамі, уздоўж зарастаючых каналаў; часам у зарасніках аеру. У Грузіі на Каўказе даходзіць да 2590 м.
Элізабет Блэкбёрн
Біяграфія
Нарадзілася 26 лістапада 1948 у горадзе Хобарт, Аўстралія ў сям’і практыкуючых урачоў (Harold і Marcia).
Чаротаўка трысняговая
Пашырэнне
Арэал: Еўропа, акрамя поўначы і ўсходу, Каўказ, Цэнтральная і Заходняя Азія, лакальна Малая Азія, Блізкі Усход і Паўночна-Заходняя Афрыка. На Беларусі нешматлікі на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від. Месца зімовак: Заходняя і Усходняя Афрыка ад Намібіі, Батсваны і Замбіі да ўсходняга ўзбярэжжа.