cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шальва
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Шалуа (арм.: Շալուա), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Славічы (Мядзельскі раён)
Славі́чы (, Славичи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Сігюн
Сігюн (з старажытнаскандынаўскай мовы «дзяўчына-пераможца» ) — бажаство з скандынаўскай міфалогіі. Яна засведчана ў старэйшай Эдзе, складзенай у XIII стагоддзі з больш ранніх традыцыйных крыніц, і малодшай Эдзе, напісанай Сноры Стурлусанам у XIII стагоддзі. У старэйшай Эдзе мала інфармацыі пра Сігюн, акрамя яе ролі ў аказанні дапамогі яе мужу Локі падчас яго палону. У малодшай Эдзе таксама дапамагае Локі ў час, калі ён знаходзіцца ў няволі, яна выступае ў розных кенінгах, і яе статус багіні згадваецца двойчы. Сігюн магла з’явіцца на крыжы Гасфорта і была прадметам вялікай колькасці тэорый і культурных спасылак.
Сведчанні
Сігюн засведчана ў наступных працах:
Старэйшая Эда
У страфе 35 старэйшай Эды паэмы «Прадраканне Вёльвы», Вёльва кажа Одзіну, што сярод шмат іншых рэчаў, яна бачыць Сігюн, якая сядзіць вельмі няшчасна з яе звязаным мужам, Локі, пад «гаі гарачых крыніц». У другім (і апошнім) раздзеле Сігюн згадваецца ў завяршальным празаічным раздзеле паэмы «Лакасена». Асы кішкамі Нарві звязалі Локі і прыкавалі да скалы, да трох камянёў. Скадзі, помсцячы за свайго бацьку, павесіла над яго галавой змяю, яд якой бесперапынна капае на твар Локі. Сігюн трымае над ім чару, у якую і збіраецца яд. Калі чаша перапаўняецца, Сігюн ідзе апаражніць яе, а ў гэты час яд капае на твар Локі, і ён б’ецца ў пакутах. Менавіта гэта паводле падання з’яўляецца прычынай землятрусаў.
Малодшая Эда
Сігюн з’яўляецца ў кнігах «Бачанне Гюльві» і «Мовы паэзіі» ў Эдзе. У «Бачанні Гюльві», Сігюн з’яўляецца ў частцы 31. Там яе прадстаўляюць жонкай Локі, і што ў іх нарадзіўся сын па імі «Нары альбо Нарві». Сігюн зноў згадваецца ў «Бачанні Гюльві» у частцы 50, дзе падзеі апісваюцца інакш, чым у «Сварцы Локі». Тут багі захапілі Локі і двух яго сыноў, Валі, якога апісвалі як сына толькі Локі, і «Нары альбо Нарві», раней апісвалі сына Сігюн і Локі. Балі пераўтварылі Валі ў ваўка і рзадралі брата Нарві. Затым кішкі Нарві выкарыстоўвалі для прывязкі Локі да трох камянёў, пасля чаго кішкі ператварыліся ў жалеза, і Скадзі размясціла змяю над Локі. Сігюн лягла побач з ім, і працягвала міску, каб злавіць яд, які капае. Аднак, калі міска запаўнялася, яна сыходзіла, каб выліць яд. У выніку зноў апісваюць, што Локі так моцна дрыжаў, што ўся планета пачынала дрыжыць, і гэты працэс пастаянна паўтараўся, пакуль ён не вызваліўся, распачаўшы Рагнарок.
Сігюн прадстаўлена як багіня, ас, у малодшай Эдзе кніга «Мова паэзіі», дзе багі ладзяць грандыёзнае свята для сустрэчы Эгіра, і ў кенінгах для Локі: «муж Сігюн», «груз [Локі] у магічных кайданах на руках [Сігюн]» і ва ўрыўку, прыведзеным з «Хаустлёнга» IX стагоддзя, «цяжар рук Сігюн». Канчатковае згадка пра Сігюн у «Мове паэзіі» знаходзіцца ў спісе асаў у далучанай туле, частка 75.
Археалагічныя звесткі
Крыж Гасфорта ў сярэдзіне XI стагоддзя, размешчаны ў Камбрыі, Англія, быў апісаны як выява розных фігур з скандынаўскай міфалогіі. У ніжняй частцы заходняга боку крыжа адлюстравана доўгавалосая жанчына, якая стаіць на каленях і трымае прадмет над іншай знісіленай, звязанай фігурай. Зверху і злева ад іх змяіны вузел. Выява тлумачыцца як Сігюн супакойвае звязанага Локі.
Тэорыі
Хоць імя Сігюн сустракаецца як асабістае імя жанчыны ў старажытнаскандынаўскіх крыніцах (старажытнаскандынаўскае слова sigr азначае «перамога», а vina азначае «сяброўка»), і, хоць у ацалелых крыніцах яна ў значнай ступені абмежаваная адной роляй, яна з’яўляецца ў скальдычнай паэме IX стагоддзя «Хаустлёнг» паганскіх часоў, напісаная скальдам Т’ёдольфам з Хвініра. Дзякуючы гэтай ранняй сувязі з Локі, Сігюн была тэарэтызавана як бог, які ўзыходзіць да больш старажытнай формы германскага паганства.
Сучасны ўплыў
Сцэна Сігюн з Локі была намалявана на шэрагу карцін, у тым ліку «Локі і Сігюн» (1850) Нільс Бломер, «Локі і Сігюн» (1863) Мортэн Эскіль Вінге, «Локі і Сігюн» (1879) Оскар Вергеланд, і ілюстрацыя «Локі і Сігін; Хель з сабакам Гарм» (1883) К. Эрэнберга. У наш час у гонар Сігюн былі названы розныя аб’екты і месцы, у тым ліку нарвежская салома азімай пшаніцы гатункаў Сігюн I і Сігюн II, аднайменны перасанаж Marvel Comics (1978), шведскае судна MS Sigyn, якое транспартуе адпрацаванае ядзернае паліва з намёкам на Сігін, якая трымае пад ядам міску, каб той не трапляў на Локі і антарктычны ледавік Сігюн.
Чорман
Чорман (Çorman) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Чарманк (арм.: Չորմանք), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Святыя апосталы Пётр і Іаан Багаслоў (фрэска з Фараса)
Святыя апосталы Пётр і Іаан Багаслоў — нубійская фрэска, якая датуецца перыядам VIII — першая палова X стагоддзяў, выкананая тэмперай па глеістай тынкоўцы ў тэхніцы al secco. Аўтар невядомы.
Праца была знойдзена ў саборы Фараса на тэрыторыі старажытнай Нубіі (сучасны Судан) групай польскіх археолагаў падчас адной з археалагічных экспедыцый, праведзеных у 60-х гадах XX стагоддзя пад эгідай ЮНЕСКА (так званая Нубійская кампанія ці Нубійская аперацыя). З 1964 года фрэска знаходзіцца ў калекцыі Нацыянальнага музея ў Варшаве. Пасля рэстаўрацыйных работ была выстаўлена ў VI зале Галерэі Фарас.
Археалагічны кантэкст
Фрэска знаходзілася ў двух метрах над падлогай на паўночнай сцяне ў паўночным нефе, размешчаным каля заходняй сцяны, якая аддзяляла неф ад капліцы. Вышыня фігур апосталаў на фрэсцы складае два метры, а іх твараў — 33 сантыметры. На сценах нефаў сабора ў Фарасе фрагментарычна захаваліся выявы іншых вялікіх фігур, якія стаяць франтальна, магчыма, гэта таксама апосталы. Іх партрэты ў суседстве з выявамі біскупаў Фараса павінны былі сведчыць аб працягласці апостальскай спадчыны.
Апосталы Пётр і Іаан разам здзяйснялі місіянерскія падарожжы, таксама апакрыфічныя тэксты згадваюць аб сумесным удзеле абодвух у многіх падзеях, звязаных з Багародзіцай (у прыватнасці, у Ўспенні і выяўленні яе нерукатворнага абраза на слупе храма ў Лідзе). Магчыма, менавіта па гэтай прычыне яны намаляваныя разам.
Лосеўцы
Ло́сеўцы (, Лосевцы) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У другой палове XIX ст. у Іўеўскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. Адносілася да маёнтка Іўе Замойскіх. У 1861 г. 33 рэвіскія душы. У 1897 г. у Ліпнішкаўскай воласці, 19 двароў, 117 жыхароў. У 1909 г. 25 двароў, 132 жыхары, якія мелі 26 кароў, 17 коней, 114 дзесяцін зямлі.
У 1921—1939 гг. (23 двары, 101 жыхар.) у Ліпніскай гміне Валожынскага, пазней Лідскага паветаў Навагрудскага ваяводства Польшчы.
Святыя апосталы Пётр і Іаан Багаслоў (фрэска з Фараса)
Апостал Пётр
Рукі апостала Пятра сагнутыя ў локцях, а выступаючыя з-пад гіматыя далоні прыўзняты да ўзроўню жывата. У левай руцэ ён трымае ключ, намаляваны цёмна-фіялетавай фарбай. Твар святога выканана ў стылістыцы ўсходняга мастацтва — выцягнутыя, выразна выдзеленыя фіялетавай фарбай вялікія, круглявыя вочы з добра прыкметнымі зрэнкамі, бялкамі і павекамі. Паміж вачыма намаляваны прамы, доўгі нос, выдзелены фіялетавымі і жоўтымі лініямі. Твар акружаны доўгай барадой і кароткімі валасамі з залысінамі, выразна пазначанымі светла-фіялетавай лініяй. Барада зліваецца з вусамі, якія пакрываюць вусны. Па абодва бакі твару намаляваныя вялікія, адсталыя вушы, яны выдзелены цёмна-фіялетавымі лініямі. Галаву святога акружае німб шэрага колеру з чорным контурам.
Лосеўцы
Гісторыя
3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (30 двароў, 117 жыхароў) у Ліпніскаўскім сельсавеце Іўеўскага раёна. У 1952 г. арганізаваны калгас «Чырвоная зара». 3 1954 г. у калгасе «Авангард». У 1970 г. 88 жыхароў. Пасля ў складзе калгаса «Радзіма».
Святыя апосталы Пётр і Іаан Багаслоў (фрэска з Фараса)
Стыль фрэскі
Па свайму стылю фрэска рэалізуе тыповыя для ўсходняга жывапісу каноны: фігуры маюць ідэалізаваны характар, святыя пазбаўленыя якіх-небудзь індывідуальных рыс, характэрных для партрэтнага рэалізму. У адпаведнасці з традыцыяй візантыйскага мастацтва ігнаруецца розніца ва ўзросце паміж старэйшым Пятром і малодшым Іаанам. Іаан, таксама як і Пётр, намаляваны шаноўным чалавекам з велічнай шэрай барадой. Твары апосталаў падкрэслены сімваламі, выпрацаванымі візантыйскімі мастакамі — ключ ў апостала Пятра і кніга, атрыбут евангелістаў, у Іаана Багаслова.
На фрэсцы вылучаюцца дзве вобласці, якія можна назваць лінейнымі. Яны асабліва прыкметныя ў геаметрычным спосабе малюнка шчаціння на шчоках. Гэты спосаб прадстаўлення, нароўні з тварамі даўгаватай формы і выкарыстаннем ліній фіялетавага колеру, характэрны таксама для іншых фрэсак з Фараса, перш за ўсё, для фрэскі з выявай святога Ігнація Антыяхійскага, якая знаходзіцца ў цяперашні час у Нацыянальным музеі Судана ў Хартуме, і для фрэскі з невядомым архібіскупам, якая знаходзіцца ў Нацыянальным музеі ў Варшаве. Усе тры карціны з'яўляюцца, хутчэй за ўсё, працай аднаго і таго ж цэха, які распісваў сцены сабора Фараса ў VIII стагоддзі. Зважаючы на стылістычную агульнасць і выкарыстанне фіялетавага пігменту гэты стыль фрэсак называецца «фіялетавым».
Надпісы на фрэсцы
Выявы суправаджаюцца надпісамі на грэчаскай мове, зробленымі цёмнай фарбай.
Надпіс ля апостала Іаана Багаслова мае памеры 55 × 20 см. Ён знаходзіцца злева і напісаны ў два радкі: вертыкальным і гарызантальным. Пачынаецца са знака крыжа: + [Ὁ ἃγ]ιος Ἰωάνν[ης] ἀπ[όστ]ολος εὐαγγελιστής κ(αὶ) θεολόγος (+ Святы Іаан, апостал і евангеліст, багаслоў).
Надпіс ля апостала Пятра мае памеры 60 × 20 см. Ён знаходзіцца ў правай частцы фрэскі. Як мяркуецца, першапачаткова быў ў двух радках: вертыкальным злева і гарызантальным уверсе. У месцы злучэння над галавой Пятра размешчаны знак крыжа. Але, хутчэй за ўсё, мастаку не хапіла месца для ўсяго надпісу і ён скончыў яго, спусціўшы ўніз, на другі вертыкальны радок справа. Гарызантальны радок заканчваецца на слове ἀπόστολος, якое ўключае ў сябе адно выпраўленне — літару τ, размешчаную над літарамі σο: + Ὁ ἃγιος Πέτρος κορυφαί[u]ς τῶν ἀποστ[τ]ό[λω]ν κ(αὶ) κλιδoūχ(oς) [τ]ῆς βασ(ιλείας) τ(ῶν) oὐ(ρα)νῶν (+ Святы Пётр, Князь апосталаў, ахоўнік ключоў Валадарства нябеснага).
Тэрыкон
Тэрыко́н (Terril, таксама Terri — адвал пароды, Conique — канічны) — разнавіднасць антрапагеннага ландшафту, конусападобны адвал з пустых парод альбо прамысловых адкідаў (попел, шлак), паўсталых у выніку падземнай распрацоўкі радовішчаў карысных выкапняў альбо перапрацоўкі сыравіны на перапрацоўчых ці энергетычных прадпрыемствах.
Унутры тэрыконаў шахтаў і горнаўзбагачальных фабрык магчымае працяканне разнастайных працэсаў тэхнагеннага піраметамарфізму:
Акіянія (біягеаграфія)
Акія́нія — біягеаграфічны рэгіён, які ахоплівае астравы і астраўныя групы ў Ціхім акіяне: Мікранезія, Фіджы і большую частку Палінезіі за выняткам Новай Зеландыі. Новая Зеландыя і Меланезія, уключна з Новай Гвінеяй, Вануату, Саламонавымі астравамі і Новай Гвінеяй, разам з Аўстраліяй уваходзяць у Аўстралазію.
Тэрыкон
З улікам прыведзеных прычын большасць тэрыконаў складаюць пагрозу для навакольнага асяроддзя на многія гады. Дзеля абмежавання іх негатыўнага ўплыву праводзіцца рэкультывацыя і загаспадарванне земляў. Высаджванне вялікай колькасці дрэваў дазваляе прыпыніць разбурэнне тэрыконаў надворнымі ўмовамі.
Тэрыконы зазвычай маюць канічную форму, кідаючыся ў вочы сярод астатняга ландшафту. Сустракаюцца больш пляскатыя і эразаваныя, асабліва калі на іх ужо добра прынялася расліннасць.
Найвышэйшыя тэрыконы ў Еўропе — Лос-ан-Гаэль у былой горназдабыўчай зоне Па-дэ-Кале. Яны змяшчаюць шэраг з пяці конусаў, два з якіх дасягаюць 180 м, што перавышае нават найвышэйшую горную вяршыню Фландрыі — Мон Касель. У Беларусі тэрыконы знаходзяцца каля Салігорска, у месцы здабычы каменнай солі.
Фізіка-геаграфічная краіна
Фізіка-геаграфічная краіна (прыродная краіна) — частка мацярыка, якая характарызуецца на вялікім сваім працягу адзінствам геаструктуры або заканамерным спалучэннем яе структурных элементаў, пераважнай тэндэнцыяй апошніх рухаў зямной кары і агульнасцю ці аднастайнасцю макрарэльефу. Можа знаходзіцца адразу ў некалькіх геаграфічных паясах са сваёй сістэмай занальнасці. Фізіка-геаграфічная краіна адносіцца да вышэйшай азанальнай адзінцы фізіка-геаграфічнага раянавання сушы.
Ніжэйшай таксанаметрычнай ступенню з’яўляецца Фізіка-геаграфічная вобласць.
Спіс фізіка-геаграфічных краін
ЕЎРАЗІЯ ПАЎНОЧНАЯ АМЕРЫКА ПАЎДНЁВАЯ АМЕРЫКА АФРЫКА АЎСТРАЛІЯ АКІЯНІЯ АНТАРКТЫДА
Нацыянальны раскол
Нацыянальны раскол (Εθνικός Διχασμός), часам Нацыянальная схізма — перыяд у гісторыі сучаснай Грэцыі, звязаны з рознагалоссямі паміж каралём Канстанцінам I і прэм'ер-міністрам Элефтэрыясам Венізеласам наконт таго, ці павінна Грэцыя прыняць удзел у Першай сусветнай вайне. Гэта разыходжанне і наступнае зняцце Венізеласа з пасады каралём прывялі да глыбокага расколу ў асабістых адносінах паміж двума палітыкамі, які перарос у раскол паміж іх паслядоўнікамі, і шырэй — у раскол у грэчаскім грамадстве ў цэлым.
Грэцыя апынулася падзеленай на два процілеглыя палітычныя лагеры. Элефтэрыяс Венізелас стварыў асобную дзяржаву ў Паўночнай Грэцыі, і ў канчатковым выніку, пры падтрымцы саюзнікаў, вымусіў караля адрачыся ад прастола. Горкія наступствы гэтага расколу вызначылі асноўныя рысы грэчаскага палітычнага жыцця 1940-х гадоў і спрыялі паражэнню Грэцыі ў Малаазіяцкай кампаніі (вядомай як Грэка-турэцкая вайна 1919—1922), краху Другой Грэчаскай Рэспублікі і ўсталяванню дыктатарскага рэжыму Іааніса Метаксаса.
Прычыны канфлікту
Асноўнай прычынай канфлікту была барацьба паміж Элефтэрыясам Венізеласам і каралём Канстанцінам I за ўладу ў Грэцыі. Кароль, нягледзячы на канстытуцыйную абмежаванасць сваіх паўнамоцтваў, карыстаўся значным уплывам ва ўрадзе дзяржавы, асабліва ў канцы 19 стагоддзя, калі палітычнае становішча было вельмі няўстойлівым. Большасць рэфарматараў і лібералаў разглядалі ўмяшанне манархіі ў палітыку як шкоднае. Негатыўнае стаўленне грамадства да манархіі ўзмацнілася паражэннем грэчаскай арміі на чале з Канстанцінам I (у той час спадчынным прынцам) у грэка-турэцкай вайне 1897 года. Гэтыя надзеі на рэформы падзяляла таксама маладое афіцэрства ў грэчаскай арміі, якое было зняважана паражэннем і знаходзілася пад уплывам буржуазнага заходнееўрапейскага лібералізму.
Па прыкладзе паспяховага паўстання младатуркаў, ствараецца «Ваенная ліга». 15 жніўня 1909 года яна здзяйсняе спробу дзяржаўнага перавароту ў афінскіх казармах Гуды. Рух, які патрабаваў рэфармавання ўрада і арміі, шырока падтрымала грамадскасць. Нарэшце кароль Георг I быў вымушаны саступіць патрабаванням ваенных. Ён прызначыў Кірыякуліса Маўраміхаліса прэм'ер-міністрам і прыняў патрабаванне адхіліць спадчынных прынцаў ад ваеннай справы.
З пачаткам Балканскіх войнаў Канстанцін быў ізноў неадкладна прызначаны галоўнакамандуючым грэчаскай арміі. Яго поспехі, асабліва ў Другой Балканскай вайне супраць балгараў, змянілі настроі і дапамаглі многім забыць яго паражэнне ў 1897 годзе. З гэтага часу Канстанцін, які ўжо стаў царом, лічыўся «каранаваным лаўрамі» і «балгаразабойцам». Аднак ужо ў дчас гэтай кампаніі ўзнікла першая напружанасць у адносінах паміж каралём Канстанцінам і Венізеласам з-за спрэчкі наконт курса арміі пасля перамогі пры Сарантапора. Канстанцін хацеў весці армію на поўнач, у Манастыр (сучасная Бітала), у той час як Венізелас настойваў на тым, што армія павінна павярнуць на ўсход, да стратэгічна важнага горада і порта Салонікі. Хваляванні Венізеласа ўзмацняліся тым, што балгары таксама намерваліся захапіць Салонікі, найважнейшы горад у вобласці Македонія, і пачалі перакідаць у яе свае войскі. Нарэшце Венізелас узяў верх, і грэкі ўвайшлі ў горад усяго за некалькі гадзін да прыбыцця балгараў. Гэты эпізод не быў апублікаваны ў той час, і ў перыяд пасля вайны кароль і прэм'ер-міністр нароўні былі надзвычай папулярныя, лічыліся неад'емнымі складнікамі грознага партнёрства на чале Грэчаскай дзяржавы.
Пачатак канфлікту
З пачаткам Першай сусветнай вайны грэчаская ўлада апынулася перад выбарам: захоўваць нейтралітэт ці далучацца да сіл саюзнікаў. Удзел у вайне на баку Цэнтральных дзяржаў не разглядаўся, паколькі Грэцыя была безабаронная перад брытанскім флотам і перш за ўсё таму, што ў саюзе з самага пачатку ўдзельнічала Асманская імперыя, даўні вораг Грэцыі. Такім чынам, нейтралітэт разглядаўся як пажаданая і зручная пазіцыя большасцю па-прагерманску настроеных грэкаў, у тым ліку старэйшым кіраўніцтвам Генеральнага штаба, які галоўным чынам атрымаў адукацыю ў Германіі і аказваў значны ўплыў на караля.
Сітуацыя ўскладнялася шэрагам іншых фактараў. У прыватнасці каралева Сафія была роднай сястрой нямецкага кайзера Вільгельма II, а сам Канстанцін атрымаў адукацыю ў Германіі і захапляўся нямецкай культурай. Разам з тым Грэцыю звязваў пакт аб узаемнай абароне з Сербіяй, членам Антанты, якая папрасіла аказаць падтрымку, пасля таго як была захоплена Аўстра-Венгрыяй (гл. Сербская кампанія).
Асабістыя сувязі караля рабілі яго відавочна прадузятым у падтрымцы Цэнтральных дзяржаў. Аднак ён разумна настойваў на захаванні Грэцыяй нейтралітэту — асабліва да таго часу, пакуль пераможца ў вайне не стане відавочным. З іншага боку прэм'ер-міністр Венізелас выступаў за далучэнне да Антанты. У студзені 1915 года ў спробе схіліць грэкаў на свой бок, Вялікабрытанія прапанавала Грэцыі паваенныя саступкі ў Малой Азіі (цяпер частка Турцыі). Венізелас, асноўны ідэолаг Вялікай ідэі ўз'яднання гістарычна грэчаскіх зямель, лічыў гэта важным крокам і паспрабаваў правесці праз Грэчаскі парламент законапраект аб далучэнні да Саюзнікаў. Верная каралю апазіцыя, генералы арміі і іх прыхільнікі неўзабаве пасля гэтага вымусілі Венізеласа сысці ў адстаўку.
1915—1916 гады. Парламенцкія выбары
Адстаўка Элефтэрыяса Венізеласа выклікала адкрытую канфрантацыю паміж прыхільнікамі караля Канстанціна I і Элефтэрыяса Венізеласа, якая ў выніку прывяла да ўсеагульных выбараў у маі 1915 года. На выбарах перамагла Ліберальная партыя Венізеласа, такім чынам Венізелас ізноў павінен быў стаць прэм'ер-міністрам Грэцыі, але Канстанцін адмовіўся ратыфікаваць прызначэнне новага ўрада да жніўня.
Увесь гэты час сербска-балгарскі канфлікт пагаршаўся, і нарэшце Балгарыя абвясціла вайну Сербіі, што стварыла непасрэдную пагрозу для адноўленай грэчаскай правінцыі Македонія, у тым ліку стратэгічна важнага порта Салонікі. Венізелас папрасіў караля Канстанціна фармалізаваць дагавор аб узаемнай абароне з Сербіяй у інтарэсах аховы граніцы з Грэцыяй ад прамога балгарскага нападу. Канстанцін пагадзіўся, але толькі пры ўмове, калі на Грэцыю будзе здзейснены напад. Пасля няўдалай спробы схіліць Канстанціна да процідзеяння Балгарыі, Венізелас падаў англійскім і французскім войскам плацдарм у Македоніі для іх падрыхтоўкі да нападу на Галіпалі. Гэта выклікала замяшанне ў грэчаскім урадзе, Венізелас скарыстаўся гэтым і ў парламенце абвясціў вайну Балгарыі.
Спрэчка паміж прэм'ер-міністрам і каралём дасягнуў свайго апагею, і Канстанцін, спасылаючыся на дзеючую Канстытуцыю, скарыстаўся правам манарха распускаць урад у аднабаковым парадку. У снежні 1915 года Канстанцін вымусіў Венізеласа сысці ў адстаўку і распусціў парламент, у якім дамінавала Ліберальная партыя, прызначыўшы новыя выбары на снежань. Венізелас пакінуў Афіны і пераехаў на свой родны Крыт.
Сакавічы
Назву Сакавічы маюць:
Нацыянальны раскол
1915—1916 гады. Парламенцкія выбары
Лібералы байкатавалі гэтыя другія выбары, што падарвала пазіцыі новага ўрада раялістаў, паколькі ўрад фактычна быў прызначаны каралём, без уліку грамадскай думкі. Напружанасць паміж двума бакамі расла паступова на працягу наступнага года, хоць грамадскасць у гэты час была не так выразна падзелена. Калі французскія і брытанскія войскі высадзіліся ў Салоніках, грэчаскі народ падтрымаў меркаванне караля, што саюзнікі парушылі суверэнітэт Грэцыі. Пазней, калі Цэнтральныя дзяржавы ўзялі пад свой кантроль Македонію ў маі 1916 года, грамадскасць абурылася з-за таго, што кароль апынуўся няздольным абараніць тэрыторыю Грэцыі.
30 жніўня 1916 года адбыўся пераварот супраць урада раялістаў, здзейснены Рухам народнай абароны (Κίνημα της Εθνικής Αμύνης), тайнай пра-венізелаўскай ваеннай арганізацыяй, заснаванай у Салоніках. У выніку перавароту ў Салоніках быў сфарміравана другі часовы ўрад Грэцыі. Пры падтрымцы саюзнікаў Венізелас вярнуўся на мацерыковую Грэцыю з Крыта, каб узначаліць новы трыўмвірат. Да канца 1916 года Францыя і Вялікабрытанія, пасля няўдалай спробы пераканаць урад раялістаў уступіць у вайну, афіцыйна прызналі ўрад Руху народнай абароны ў Салоніках законным урадам Грэцыі.
У адказ на дзеянні Руху народнай абароны было створана пра-каралеўскае ваенізаванае падраздзяленне «Рэзервісты» (Επίστρατοι) на чале з палкоўнікам Іаанісам Метаксасам (адзін з найбліжэйшых памочнікаў караля Канстанціна і ў будучыні дыктатар Грэцыі). Група «Рэзервісты» сваімі праціўнікамі бачыла лібералаў і прыхільнікаў Венізеласа ў Афінах і навакольных раёнах, што прывяло да «лістападаўскіх падзей», якія перараслі ва ўзброенае супрацьстаянне паміж грэчаскімі рэзервістамі і французскай марской пяхотай. У якасці адплаты саюзнікі захапілі грэчаскі флот і запатрабавалі частковага раззбраення раялісцкіх сіл і іх вываду на Пелапанес. Марская блакада доўжылася 106 дзён, у час якіх да портаў мацерыковай Грэцыі, якія знаходзіліся пад кантролем урада раялістаў у Афінах, не паступалі харчовыя тавары. Блакада таксама ставіла мэтай стварыць прэцэдэнт для магчымых будучых канфліктаў у Грэцыі.
1917 год. Грэцыя ўступае ў вайну
Блакада саюзнікаў нарэшце дасягнула сваёй мэты. У чэрвені 1917 года пасля пагроз пачаць бамбардзіроўку Афін у выпадку, калі кароль не адмовіцца ад прастола, Канстанцін I пакінуў Грэцыю, а карону атрымаў у спадчыну яго другі сын Аляксандр. Элефтэрыяс Венізелас узяў пад кантроль урад і паабяцаў падтрымку грэчаскім саюзнікам. У ліпені краіна афіцыйна абвясціла вайну Цэнтральным дзяржавам. На працягу астатніх 18 месяцаў вайны 10 дывізій грэчаскай арміі ваявалі на баку саюзных войскаў супраць балгарскіх і нямецкіх войскаў у Македонію і Балгарыі. У час канфлікту грэчаскія войскі страцілі каля 5 000 ваеннаслужачых.
Наступствы
Уступ Грэцыі ў вайну і папярэднія падзеі прывялі да глыбокага палітычнага і сацыяльнага расколу ў Грэцыі пасля Першай сусветнай вайны. Уплывовыя палітычныя групоўкі — лібералы (прыхільнікі Венізеласа) і раялісты — удзельнічаючы ў доўгай і бязлітаснай канкурэнцыі ў даваеннай палітыцы, дасягнулі стану прамой нянавісці адзін да аднаго. Абодва бакі разглядалі дзеянні іншага ў часы Першай сусветнай вайны як палітычна незаконныя і нават як здраду. Гэта варожасць непазбежна распаўсюдзілася на ўсё грэчаскае грамадства, выклікаўшы глыбокі раскол. Гэта ў сваю чаргу вызначыла паражэнне Грэцыі ў Малаазіяцкай кампаніі 1919—1922 гадоў і прывяло да працягу палітычных і ваенных беспарадкаў у міжваенныя гады, у перыяд Другой Грэчаскай Рэспублікі. Нацыянальны раскол стаў таксама адной з асноўных прычын, што прывялі да краху рэспублікі і дазволілі ўсталяванне дыктатарскага рэжыму 4 жніўня 1936 года. Раскол паміж раялістамі і лібераламі закрануў таксама ЗША і іншых краін, дзе жылі грэчаскія імігранты таго пакалення: імігранты — прыхільнікі таго ці іншага палітычнага лагера, сяліліся ў асобных абшчынах, часта вакол канкуруючых грэчаскіх праваслаўных прыходаў.
Тэль-Авіў
Тэль-Авіў (תֵּל אָבִיב-יָפוֹ; تل أبيب) — горад у Ізраілі, фінансава-эканамічная сталіца краіны.
Беларусы ў Тэль-Авіве
У Тэль-Авіве пастаянна пражывае шмат беларусаў і беларускіх яўрэяў, шмат хто з іх застаюцца грамадзянамі Беларусі.
Цопаадзор
Цопаадзор (Ծոպաաձոր), Чапедэрэ (Çöpədərə) — сяло ў Кашатагскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Турб’ёрн Ягланд
Турб'ёрн Ягланд (Thorbjørn Jagland, нар. 5 лістапада 1950, Драмен) — нарвежскі палітычны дзеяч. Генеральны сакратар Савета Еўропы з 1 кастрычніка 2009 года.
Прэм'ер-міністр Нарвегіі ў 1996—1997. Міністр замежных спраў Нарвегіі ў 2000—2001 у кабінеце Енса Столтэнберга. C 1992 па 2002 год з'яўляўся лідарам Нарвежскай рабочай партыі. Прэзідэнт Стортынга ў 2005—2009. Актыўна выступае за далучэнне Нарвегіі да Еўрапейскага саюза.
Старшыня Нарвежскага Нобелеўскага камітэта з 2009 года.
Дзякуючы яго намаганням удалося ў чэрвені 2019 года дасягнуць вяртання Расіі правоў у ПАРЕ. «... менавіта Ягланд матываваў неабходнасць вяртання Расіі правоў у ПАРЕ той акалічнасцю, што санкцыі «не прывялі да вяртання Крыма Украіне і не палепшылі сітуацыю з правамі чалавека ў Расіі». Ягланд прыдумаў і іншае абгрунтаванне: «Я б параўнаў нашу ролю (ПАРЕ) з роляй Чырвонага Крыжа (...), які павінен пазбягаць таго, каб быць уцягнутым у канфлікты» .
Хоціна (возера, Лепельскі раён)
Хо́ціна — возера ў Беларусі, у Лепельскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ула, прыкладна за 7 км у напрамку на ўсход ад горада Лепель каля вёсак Ірынполле і Малое Жэжліна.
Плошча паверхні возера 0,18 км². Даўжыня 1,09 км, найбольшая шырыня 0,23 км. Даўжыня берагавой лініі 2,3 км найбольшая глыбіня 2,4 м, сярэдняя 1,7 м. Аб’ём вады 0,3 млн м³. Плошча вадазбору 52 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны вышынёй ад 8—9 (на поўначы і паўночным захадзе) да 10—12 метраў, стромкія. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі возера сплавінныя. Уздоўж паўднёва-усходняга і паўночна-ўсходняга берагоў забалочаная, месцамі тарфяністая пойма шырынёй ад 10—15 да 100—150 м. Дно возера выслана гліністым ілам і крэменязёмістым сапрапелем.
Старына (Мядзельскі раён)
Старына́ (, Старина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска Старына III у складзе гміны Жосна, пазней у складзе гміны Варапаева Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Хоціна (возера, Лепельскі раён)
У возеры водзяцца шчупак, лешч, лінь, карась, акунь, плотка і іншыя рыбы.
Акламацыя
Акламацыя (acclamatio — вокліч) — прыняцце рашэння без правядзення галасавання, на падставе рэакцыі ўдзельнікаў, якая выяўляецца воклічамі, рэплікамі, апладысментамі і да т.п. Здараецца ў практыцы міжнародных арганізацый, канферэнцый і інш.
Кіслотнасць глебы
Кіслотнасць глебы  — здольнасць глебы праяўляць уласцівасці кіслот.
Наяўнасць іёнаў вадароду (Н-іёнаў) у глебавым растворы, а таксама абменных іёнаў вадароду і алюмінія ў глебавым паглынальным комплексе пры няпоўнай нейтралізацыі надае глебе кіслую рэакцыю.
Для характарыстыкі глебавай кіслотнасці выкарыстоўваецца шэраг паказчыкаў:
Падвышаная кіслотнасць глебы негатыўна адбіваецца на росце большасці культурных раслін за кошт памяншэння даступнасці шэрагу макра- і мікраэлементаў, і наадварот, павелічэнні растваральнасці таксічных злучэнняў марганцу, алюмінія, жалеза, бора і інш., а таксама пагаршэнні фізічных уласцівасцяў. Для зніжэння кіслотнасці прыбягаюць да вапнавання.
Падкісленне глебы (недапушчальны да ўжывання тэрмін-сінонім Закісленне глебы)  — змена кіслотна-асноўных уласцівасцяў глебы, выкліканае прыродным глебаўтваральным працэсам, паступленнем забруджвальных рэчываў, занясеннем фізіялагічна кіслых угнаенняў і іншымі відамі антрапагеннага ўздзеяння.
Зялёна Гура (баскетбольны клуб)
Зялёна Гура — польскі прафесійны баскетбольны клуб з горада Зялёна Гура. Створаны ў 1946 годзе. У вышэйшай лізе дэбютаваў ў 1984 годзе. Упершыню стаў Чэмпіёнам Польшчы ў 2013 годзе.
Дасягненні
Чэмпіянат Польшчы па баскетболе
Кубак Польшчы па баскетболе
Суперкубак Польшчы па баскетболе
Тарфянік
У розных геамарфалагічных умовах вылучаюцца нізінны, пераходны і верхавы тыпы, якія адрозніваюцца відавым складам. Падчас росту тарфянік, пры памяншэнні мінеральнага харчавання, ён можа пераходзіць ад нізіннага да верхавога тыпу. Часам тарфянік наплывае на сапрапель, уключаны хібна ў яго склад, што недапушчальна, паколькі сапрапель — асадкавая парода, гэта значыць геалагічны аб'ект.
Уагадугу
Уагадугу (Uagadugu, Wubritenga, Ouagadougou) — сталіца Буркіна-Фасо і правінцыі Цэнтральная. Колькасць жыхароў складае 1,5 млн чалавек. Гэта самы вялікі горад краіны.
Этымалогія
Тапонім Уагадугу ўзыходзіць да 15 стагоддзя, калі ў гэтых месцах качавалі плямёны жывёлагадоўцаў Нінсі. Яны знаходзіліся ў стане перманентнай грамадзянскай вайны да 1441 года, калі Вубры (Wubri), важная постаць у гісторыі Буркіна-Фасо, прывёў да перамогі сваё племя. Ён змяніў старую назву мясцовасці «камбій-тэнге» на «Вугудугу», што азначае «месца, дзе людзі заваявалі славу і пашану». Уласна слова Уагадугу (Ouagadougou) з'явілася ў выніку ўплыву французскай арфаграфіі, якая атрымала распаўсюд у былых французскіх калоніях ў Паўночнай Афрыцы.
Гюсюлю (Лачын)
Гюсюлю (Hüsülü) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Ціцэрнаванк (арм.: Ծիծեռնավանք), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Яцыны (Слабадскі сельсавет)
Яцы́ны (, Яцыны) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Гомель (Полацкі раён)
Го́мель (, Гомель) — аграгарадок (раней — вёска) ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, на паўднёва-ўсходнім беразе возера Гомель, на аўтадарозе Полацк—Мінск. Цэнтр Гомельскага сельсавета. За 23 кіламетры на поўдзень ад горада і чыгуначнай станцыі Полацк, 128 кіламетраў ад Віцебска.
Гісторыя
У сярэдзіне XVI ст., паводле загаду Жыгімонта Аўгуста, на месцы ранейшага гарадзішча пабудаваны Гомельскі замак (станам на 2015 год захаваліся рэшткі замкавых валоў і равоў).
Астана (баскетбольны клуб)
«Астана» — казахстанскі прафесійны баскетбольны клуб з горада Астана.
Баскетбольны клуб «Астана» створаны ў сакавіку 2011 года. У сезоне 2011/12 «Астана» стартавала ў Адзінай лізе ВТБ, стаўшы першай камандай з Цэнтральнай Азіі, якая трапіла ў гэтую лігу.
Дасягненні
Кубак чэмпіёнаў ФІБА-Азія
Чэмпіянат Казахстана па баскетболе
Кубак Казахстана па баскетболе
Барнім I Добры
Барнім I Добры (Barnim I Dobry; каля 1210 — ) — князь паморскі-шчэцінскі з 1220 г., князь паморскі-дымінскі з 1264 г., сын князя Багуслава II і паморскай князёўны Міраславы.
Метцгерыевыя
Метцгерыевыя (Metzgeriales) — парадак пячоначных імхоў.
Парадак уключае каля 10 сямей, 15 родаў і болей 120 відаў.
Прадстаўнікі гэтага парадку маюць таломы, часта з рабром пасярэдзіне, іншы раз раздзелены на лістападобныя лопасці і сцябло. Лопасці цэльныя, іншы раз выемчатыя; клеткі іх буйныя, тонкасценныя, без вугалковых патаўшчэнняў сценак. Архегоніі закладваюцца ззаду верхавіннай клеткі, і пасля іх утварэння рост талома не спыняецца. Архегоніі часта размяшчаюцца ў спецыяльных утварэннях на спінным боку талома ці на спецыяльных галінках, а ў лістасцябловых відаў — уздоўж сярэдняй лініі спіннога боку сцябла. Аналагічна размяшчаюцца і антэрыдыі. Спарагон у аснове ахоплены псеўдаперыанцыем, ці каўпачком, ці тым і другім. Спарагон складаецца з каробачкі, якая мае мнагаслойную сценку, доўгай ножкі і гаўсторыі.
У каробачцы ўтвараюцца споры і элатэры, якія ў выглядзе пучка адыходзяць ад асновы каробачкі ці ад вяршыні яе сценкі. У метцгерцыевых маюцца прыватныя прыстасаванні для актыўнага паглынання вады. На ніжнім боку талома па два бакі ад жылкі размяшчаюцца дробныя шарападобныя полыя вырасты з бакавымі адтулінамі. Праз іх, як па капілярах, засмоктваецца вада. У іншых прадстаўнікоў таломы могуць быць густа пакрыты рызоідамі. Іх бакавыя часткі аднаслойныя і глыбока рассечаны на лістападобныя лопасці, ствараецца ўраджанне двухраднага лістаразмяшчэння ўздоўж галоўнай восі.
Мікалай Іванавіч Казека
Мікалай Іванавіч Казека, (нар. 5 красавіка 1950) — беларускі трэнер па фрыстайле, вучні якога заваявалі шэсць алімпійскіх медалёў. Чэмпіён СССР у скачках на батуце. Заслужаны трэнер Беларускай ССР (1990 года). Поўны кавалер ордэна Айчыны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў сям’і настаўніцы малодшых класаў Вольгі Дзмітрыеўны і галоўнага рэдактара Белдзяржвыдата Івана Дарафеевіча Казекі.
У юнацтве займаўся скачкамі на батуце. У 1965 годзе прымаў удзел у першых Усесаюзных спаборніцтвах у гэтым выглядзе спорту, якія праходзілі ў Ерэване. У 1972 годзе стаў чэмпіёнам СССР у скачках на батуце, неаднаразова быў прызёрам краіны.
Пасля заканчэння спартовай кар’еры Мікалай Казека спрабаваў сябе на пасадзе трэнера па скачках у ваду. У 1986 годзе стаў старэйшым трэнерам зборнай БССР па фрыстайле, у дысцыпліне «лыжная акрабатыка». З 1993 года — нязменны галоўны трэнер нацыянальнай каманды Беларусі.
Трэнерскія дасягненні
Вучні Мікалая Казекі заваявалі на зімовых Алімпійскіх гульнях шэсць медалёў рознай вартасці, у тым ліку тры залатыя.
Асабістае жыццё
Жанаты. Сын — Аляксандр, спецыяліст у галіне штучнага інтэлекту, жыве ў Германіі.
Хобі: калекцыяніраванне марак, балет.
Ах, мой мілы Аўгусцін
Ах, мой мілы Аўгусцін (O, du lieber Augustin (сустракаюцца розначытанні «Ah, du lieber Augustin», «O du lieber Augustin» і г. д.) — папулярная аўстрыйская народная песня. Лічыцца, што яна была напісана ў Вене падчас эпідэміі чумы 1678—1679 гг. Аўтарства гэтай песні прыпісваецца нейкаму Аўгусціну Н.
Гісторыя ўзнікнення
Паводле легенды, Аўгусцін Н., які жыў у Вене, быў спеваком, вядомым таксама сваёй прыхільнасцю да алкаголю. Аднойчы Аўгусцін выйшаў уначы з карчмы ў стане моцнага ап'янення і зваліўся ў яму, куды скідалі перад пахаваннем трупы памерлых ад чумы гараджан. У яме Аўгусцін і заснуў. Раніцай, прачнуўшыся, ён выбраўся з ямы. Дзякуючы «ўнутранай дэзінфекцыі» ён не толькі не захварэў чумой, але нават не падхапіў катару. Па іншай версіі, прачнуўшыся, Аўгусцін спалохаўся, пачаў клікаць на дапамогу і, каб даказаць гараджанам сваю прыналежнасць да свету жывых, пачаў спяваць песні. Па іроніі лёсу, Аўгусцін памёр 11 сакавіка 1685 года ад атручвання алкаголем ва ўзросце 35 гадоў, пра што сведчыць запіс у царкоўнай кнізе.
Упершыню словы песні «O, Du Lieber Augustin» былі надрукаваны ў 1788 годзе.
У Вене, недалёка ад меркаванага месца пахавання Аўгусціна, на скрыжаванні вуліц Нойштыфтгасэ (Neustiftgasse) і Келермангасэ (Kellermanngasse) у 1908 годзе яму ўсталяваны помнік-фантан (аўтар — доктар Карл Люгэр).
Барнім II
Барнім II (Barnim II; да 1275 — ) — герцаг Памераніі з 1278, сын герцага Барніма I і яго трэцяй жонкі, Мацільды Асканскай, дачкі маркграфа брандэнбургскага Атона III і Бажэны (Беатрысы), дачкі чэшскага караля Вацлава I.
Марыя Мікалаеўна Андросава-Іонава
Марыя Мікалаеўна Андросава-Іонава (14 (26) кастрычніка 1864, II Ігідзейскі наслег Батурускага ўлуса Якуцкай вобласці — 1941, Ташкент) — аўтар і выканаўца якуцкага эпасу аланхо, фалькларыст.
Біяграфія
Нарадзілася 14 кастрычніка 1864 год года ва Другім Ігідзейскім наслегу Ботурускага ўлуса Якуцкай вобласці. Застаўшыся сіратой, выхоўвалася ў дзеда.
У 1893 годзе выйшла замуж за ссыльнага нарадавольца В. М. Іонава, які прылучыў яе да збірання якуцкага фальклору.
Марыя Мікалаеўна — аўтар аланхо «Күл-күл Бөҕө оҕонньор Силирикээн эмээхсин икки» (Стары Кюл-кюл Бегу ды старая Сілірыкэн) (1893—1894 гг.). Гэтае аланхо надрукавана ў кнізе Пякарскага.
Спрыяла як знаўца мовы Пякарскаму пры напісанні акадэмічнай працы «Слоўнік якуцкай мовы».
У 1899—1910 гадах жыла ў Якуцку, у 1910—1917 гадах у Петраградзе, потым у 1917—1922 у Кіеве.
У 1922—1930 гадах працавала ў Музеі антрапалогіі і этнаграфіі АН СССР (Кунсткамеры).
Брала ўдзел у экспедыцыях Акадэміі Навук у Нюрбінскім і Вілюйскім раёнах Якуцкай АССР.
У шлюбе з В. М. Іонавым нарадзілася чацвёра дзяцей, двое сыноў памерлі ў малодшым веку. Старэйшая дачка Людміла была рэпрэсавана ў 1937 годзе па вінавачанні ва ўдзеле ў падрыхтоўлі паўстання супраць савецкай улады. Рэабілітавана ў 1957 годзе. Малодшая дачка Іонава Вольга Усеваладаўна стала навукоўцам-гісторыкам.
М. Н. Андросава-Іёнава апошнія гады жыцця пражыла ў Маскве. З пачаткам Вялікай айчыннай вайны была эвакуявана і памерла ў 1941 годзе ў Ташкенце.
Маршанцыевыя
Маршанцыевыя (Marchantiales) — парадак пячоначных імхоў.
Гаметафіт гэтага парадку прадстаўлены таломам стужкападобнай формы, мае дарсівентральную будову з унутранай дыферэнцыяцыяй і рызоідамі двух відаў. Спарафіт у выглядзе каробачкі на кароткай ножцы, пашырэнне якой атрымала назву гаўсторыі, ці прысоскі. У каробачцы ўтрымліваюцца споры і элатэры (спружынкі).
Парадак аб'ядноўвае 33 роды і 400 відаў. У Беларусі — 12 відаў, найбольш вядомым прадстаўніком з'яўляецца маршанцыя звычайная (Marchantia polymorpha).
Казінцы
Казі́нцы (, Козинцы) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Іўеўскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. Адносілася да маёнтка Іўе Замойскіх, у 1861 г. 34 рэвізскія душы. У 1897 г. вёска Ліпнішкаўскай воласці, 16 двароў, 97 жыхароў. У 1909 г. 20 двароў, 109 жыхароў, якія мелі 175 дзесяцін зямлі.
У 1921—1939 гг. у Ліпнішскай гміне Валожынскага, затым Лідскага паветаў Навагрудскага ваяводства Польшчы. У 1921 г. 19 двароў, 106 жыхароў.
3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (25 двароў, 117 жыхароў) у Галімшчынскім сельсавеце Іўеўскага раёна. У 1952 г. арганізаваны калгас імя А. Я. Вышынскага. 3 1954 г, уваходзіць у склад калгаса «Радзіма». 3 2 снежня 1961 г. у Ліпнішкаўскім сельсавеце. У 1970 г. 85 жыхароў.
Барнім III Вялікі
Барнім III Вялікі (Barnim III Wielki; каля 1300 — 14 або 24 жніўня ) — герцаг Заходняй Памераніі (Шчэціна) з 1344. Сын Атона I і Лізаветы Гольштэйнскай.
Сакавічы (Іўеўскі раён)
Са́кавічы (, Саковичи; былая Галімшчына) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У другой палове XVI ст. вёска ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства. У 1598 г. 13 валок зямлі, у складзе фальварка Вігушкі, які адносіўся да маёнтка Іўе. У 1634 г. 12 дымоў, 11 валок зямлі. У сярэдзіне XIX ст. у складзе Іўеўскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. Адносілася да маёнтка Іўе графіні Замойскай. У 1861 г. 28 рэвіскіх душ. Паводле перапісу 1897 г., вёска ў Суботніцкай воласці, 20 двароў, 83 жыхары, дзейнічалі народнае вучылішча (у 1903 г. 50 вучняў), хлебазапасны магазін. У 1905 г. жыхары мелі 175 дзесяцін зямлі, акрамя земляробства займаліся сплавам лесу па р. Гаўя. У 1909 г. 16 двароў, 112 жыхароў.
У 1921—1939 гг. у Суботніцкай гміне Валожынскага, затым Лідскага паветаў Навагрудскага ваяводства Польшчы. У 1921 г. 19 двароў, 91 жыхар.
3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (20 двароў, 120 жыхароў) у Галімшчынскім сельсавеце Іўеўскага раёна. У 1952 г. арганізаваны калгас імя М. І. Кутузава. 3 1954 г. уваходзіць у калгас «Радзіма». 3 2 снежня 1961 г. у Ліпнішкаўскім сельсавеце. У 1970 г. 57 жыхароў.
Інфармацыя для турыстаў
Каля в. Сакавічы знаходзіўся старадаўні могільнік. Другі такі могільнік быў дзесьці ў лесе.
Вусаўшчына
Ву́саўшчына (, Усовщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старагабскага сельсавета.
Заскарскі сельсавет
За́скарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Заскаркі.
Гюлебірд
Гюлебірд (Güləbird) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і называлася Цахкаберд (арм.: Ծաղկաբերդ), уваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Станіслаў Сяргеевіч Гаварухін
Станіслаў Сяргеевіч Гавару́хін (Станислав Сергеевич Говорухин;, Бярэзнікі, Свярдлоўская вобласць, РСФСР, СССР — ) — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст і палітычны дзеяч. Заслужаны дзеяч мастацтваў Украінскай ССР (1986). Народны артыст Расійскай Федэрацыі (2006).
Член расійскай палітычнай партыі «Адзіная Расія» з 2005 года. Дэпутат Дзяржаўнай думы Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі VI склікання (з 21 снежня 2011 года) ад партыі «Адзіная Расія», старшыня Камітэта Дзяржаўнай думы па культуры.
Біяграфія
У 1958 годзе скончыў геалагічны факультэт Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя В. І. Ульянава-Леніна і каля года працаваў геолагам Сярэдневолжскага геолага-разведвальнага ўпраўлення. У 1959—1961 гадах працаваў рэдактарам і асістэнтам рэжысёра на Казанскай студыі тэлебачання.
Камянчане
Камянча́не (, Каменчане) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпнішкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гг. у Ліпнішскай гміне Валожынскага, затым Лідскага паветаў Навагрудскага ваяводства Польшчы. У 1921 г. 65 двароў, 349 жыхароў.
У 1950 г. арганізаваны калгас «Радзіма». 3 2 снежня 1961 г. у Ліпнішкаўскім сельсавеце. У 1970 г. цэнтр калгаса «Радзіма», 253 жыхары. Пасля вытворчая брыгада гэтай гаспадаркі. Дзейнічалі клуб, комплексна-прыемны пункт, крама.
Спіс аб’ектаў PGC (2043001—2044000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2043001—2044000)
Зарэцкі
Зарэцкі — прозвішча.
Уладзівасток
Злучаны з Хабараўскам аўтамагістраллю «Усуры». Рускі мост.
Руслан Іванавіч Гунчак
Руслан Гунчак (нар. ) — былы ўкраінскі футбаліст, паўабаронца. Часам таксама гуляў на пазіцыі абаронцы. У цяперашні час з’яўляецца галоўным трэнерам клуба «Валока».
Уладзівасток
Гарады-пабрацімы
Складзены дагаворы пра ўсталяванне пабрацімскіх сувязяў з гарадамі : Акрамя таго, дагаворы аб сяброўстве і супрацоўніцтве складзены з гарадамі Кітая Чанчунь, Шанхай і Яньтай, а таксама Таторы (Японія), Хашымін (В’етнам), Дангхэ (Рэспубліка Карэя) і Сакаіміната (Японія). Гэтыя дагаворы маюць такую ж афіцыйную значнасць і расцэньваюцца ўрадамі кітайскіх гарадоў гэтак жа, як пагадненні аб пабрацімскіх сувязях.
Да дня горада, 1 ліпеня 2010 г., ва Уладзівастоку быў адкрыты сквер гарадоў-пабрацімаў, у якім змантаваны аркі з іх назвамі.
Руслан Іванавіч Гунчак
Клубная кар’ера
Дэбютаваў у чэмпіянаце Украіны (Першая ліга) у 1998 у складзе чарнавіцкай «Букавіны». У 2002—2009 выступаў за клубы ўкраінскай Прэм’ер-лігі. Пасля сезону ў Азербайджане вярнуўся ў «Букавіну», у складзе якой стаў найлепшым бамбардзірам Першай лігі 2010/11.
«Нафтан»
У лютым 2013 перайшоў у наваполацкі «Нафтан». Хутка стаў адным з лідараў каманды, у адсутнасць Алега Шкабары быў капітанам. Спачатку гуляў на пазіцыі апорнага паўабаронцы, потым апусціўся да цэнтральнага абаронцы.
У снежні 2013 пакінуў клуб у сувязі з заканчэннем кантракта, але неўзабаве вярнуўся ў Наваполацк і ў лютым 2014 падпісаў новы кантракт. У сезоне 2014 працягваў быць асноўным абаронцам навапалачан, па выніках сезону правёў на полі найбольшую колькасць часу сярод усіх ігракоў Вышэйшай лігі. За сезон забіў 7 мячоў (большую частку з пенальці).
У лютым 2015 яшчэ на год падоўжыў кантракт з «Нафтанам». У 2015—2016 заставаўся асноўным цэнтральным абаронцам «Нафтана». У снежні 2016 года прыняў рашэнне аб завяршэнні прафесійнай кар’еры, аднак пазней далучыўся да «Букавіны» ў якасці гуляючага трэнера, правёў у гэтай якасці першую палову 2017 года.
Апошнія гады
Улетку 2017 года пакінуў «Букавіну», а ў жніўні прыняў прапанову выступаць за аматарскі клуб «Валока» ў чэмпіянаце Чарнавіцкай вобласці. У 2018 годзе згуляў адзін матч за «Крэмінь» (Пістынь) у чэмпіянаце Івана-Франкоўскай вобласці, пасля чаго канчаткова завяршыў кар’еру.
Наўліцкі сельсавет
На́ўліцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ветрынскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Наўліцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ветрынскага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Ветрынскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Полацкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — у складзе адноўленага Ветрынскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ветрынскага сельсавета.
Біялогія і сексуальная арыентацыя
Сексуальная арыентацыя з'яўляецца адным са складнікаў, якія дэтэрмінуюць палавыя і, адпаведна, рэпрадуктыўныя паводзіны чалавека. У медыцыне новага часу і першай палове XX стагоддзі адхілення ад стандартнай гетэрасексуальнай арыентацыі лічыліся душэўным захворваннем незразумелай этыялогіі, прычым услед за Арыстоцелем мужчынская гомасексуальная арыентацыя разглядалася або як захворванне, або як следства ўплыву асяроддзя.
Следствам такога становішча стала тое, што адхіленні ад стандартнай сексуальнай арыентацыі разглядаліся выключна псіхіятрыяй (і часткова псіхалогіяй). Становішча пачало змяняцца ў XX стагоддзі, калі ў сувязі з развіццём эндакрыналогіі, а затым нейраэндакрыналогіі, быў адкрыты ўплыў гарманальных фактараў на фізіялогію і паводзіны чалавека.