cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скупа
Гідраграфія
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 19 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3 ‰.
Пачынаецца ў напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Лозкі, цячэ праз лясныя ўрочышчы Добрая Ночка і Гончая Струга, упадае ў Пад’яварку каля вёскі Капці.
Вадазбор у межах Нёманскай нізіны. У верхнім цячэнні ў сухое лета перасыхае.
Huperzia arctica
Huperzia arctica — від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Расліна вышынёй 2-15 см. Парасткі прамастаячыя. Утварае невялікія падушачкі. Філоіды лінейна-ланцэтнай формы. Спарангіі знаходзяцца ў пазухах лісця. Лісце 4-6 мм даўжынёй, жаўтлява-бурае, празрыстае, шчыльна размешчанае. Споры трохкутныя. Выводкавыя пупышкі дыяметрам 1-2 мм. Спорыі спеюць у чэрвені — верасні.
Арэал і месцапражыванне
У Расіі распаўсюджаны па ўсёй Сібіры. Таксама сустракаецца ў Скандынавіі.
Насяляе ў арктычных і горных тундрах, дзе можа расці да вышыні 1940 м (у Ютунхеймене). Таксама знойдзены на Ян-Маене і Шпіцбергене. Аддае перавагу адкрытым, вільготным і асветленым горным глебам. Сустракаецца каля ручаёў, у балотах, на камянях.
Падгорнаўскі сельсавет
Падго́рнаўскі сельсавет — адміністрацыйная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Падгорная.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Гавінавіцкі сельсавет у складзе Быценскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР быў утвораны. Цэнтр — вёска Гавінавічы. З 14 кастрычніка 1957 года сельсавет у складзе Баранавіцкага раёна. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 30 ліпеня 1964 года цэнтр сельсавета, вёска Гавінавічы, атрымала назву Падгорная. 1 жніўня 1964 года Гавінавіцкі сельсавет перайменаваны ў Падгорнаўскі. На 1 студзеня 1974 года ў склад Падгорнаўскага сельсавета ўваходзілі 4 населеныя пункты.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1000 чалавек, з іх 94,6 % — беларусы.
Брацкая магіла (Насовічы)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Насовічы, Добрушскі раён, Гомельская вобласць. Знаходзіцца у скверы.
Гісторыя
25 верасня 1943 года падраздзяленні 48-й арміі, зламаўшы ўпартае супраціўленне фашыстаў у напрамку Гомеля, авалодалі вёскай Кузьмінічы, распачалі пераадольваць рэчку Хорапуць, балоты і лясныя масівы. На другі дзень выйшлі да чыгункі Гомель — Церахоўка, вызвалілі вёскі Івакі, Гардуны, Насовічы, Жгунь. Завязаліся баі ўздоўж грунтавой дарогі Насовічы — Жгунская Буда. Да зыходу 26 верасня 162-я стралковая дывізія 19-га стралковага корпуса 65-й арміі пад камандаваннем генерал-маёра С. Я. Сянчылы, прайшоўшы з баямі да 25 кіламетраў, падышла да гарадскога пасёлка Церахоўка. Перад дывізіяй стаяла задача на другі дзень, 27 верасня, выбіць гітлераўцаў з райцэнтра.
Пахаваны воіны, што памерлі ад ран у жніўні 1941 года, і воіны, якія загінулі пры вызваленні вескі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў або памерлі ад ран у шпіталі ў верасні-кастрычніку 1943 года. У 1959 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна з вянком.
Помнік
Помнік на брацкай магіле складаецца з вертыкальнага пастамента васьмікутнай формы, абліцаванага гранітнымі плітамі. На пастаменце ўсталявана роставая постаць салдата з пахіленай галавой, апранутага ў шынель і плашч — накідку. У правай руцэ салдатаў трымае вянок з лаўра, левай прыціскае да пояса каску. На франтальнай частцы брацкай магілы прастакутная гарызантальная падстава, на якой усталявана трапецападобнае надмагільнае збудаванне.
Столінскі майстар
Столінскі майстар — умоўнае імя ананімнага іканапісца, які працаваў у XVII стагоддзі на Піншчыне.
Творчасць
Гэты іканапісец характэрны незвычайным «паветраным, прасветленым» блакітным і серабрыстым каларытам з воплескамі чырвона-пурпуровых каляровых акцэнтаў захаваным у вобразах апосталаў і іншых абразах.
NGC 2888
NGC 2888 (іншыя абазначэнні — ESO 434-2, MCG -5-23-1, PGC 26768) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Компас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жорж Лейг
Жорж Лейг (Georges Leygues; 26 кастрычніка 1857, Вільнёў-сюр-Ло, дэпартамент Ло і Гарона, Францыя — 2 верасня 1933, Парыж, Францыя) — французскі палітычны дзеяч Трэцяй Рэспублікі. Прэм'ер-міністр Францыі і міністр замежных спраў Францыі з 24 верасня 1920 па 16 студзеня 1921.
Жорж Лейг нарадзіўся ў Вільнёў-сюр-Ло (Аквітанія, Францыя).
Міністр грамадскага развіцця і мастацтваў Францыі з 30 мая 1894 да 26 студзеня 1895 і з 1 лістапада 1898 па 7 чэрвеня 1902.
Міністр унутраных спраў Францыі з 26 студзеня па 1 лістапада 1895 і з 13 снежня 1930 па 27 студзеня 1931.
Міністр калоній Францыі з 14 сакавіка па 25 кастрычніка 1906 году.
Марскі міністр Францыі з 16 лістапада 1917 па 20 студзеня 1920 г., з 28 лістапада 1925 па 19 ліпеня 1926, з 23 ліпеня 1926 па 21 лютага 1930 і з 3 чэрвеня 1932 па 2 верасня 1933.
У перыяд знаходжання на пасадзе марскога міністра працаваў з кіраўніком штаба ваеннага-марскога флоту Францыі адміралам Анры Салон у няўдалых спробах атрымаць ваенна-марскі прыярытэт пераўзбраенне для фінансавання ўрадам па вайсковым пераўзбраенню тыпу лініі Мажыно.
Ясуа Куніёсі
Ясуа Куніёсі (яп. 国吉康雄);, Акаяма — , ) — амерыканскі мастак, графік і фатограф японскага паходжання.
Біяграфія
Ясуа Куніёсі прыехаў у ЗША ў 1906 годзе. У наступныя гады вучыўся ў Лос-Анджэлескай Школе мастацтваў і дызайну. У 1935 годзе быў удастоены стыпендыі фонду Гугенхайма. Затым вучыўся на курсах Студэнцкай мастацкай лігі ў Нью-Ёрку і ў Вудстоку.
Выкладаў у Лізе студэнтаў-мастакоў Нью-Ёрка. Сярод яго вучняў былі Нан Лур’е, Айрын Кругман і Эн Хеліёф. Вядомы сваімі нацюрмортамі, карцінамі «ню» і палотнамі, якія паказваюць цыркавыя сцэнкі і жыццё артыстаў цырка. Спектр інтарэсаў Куніёсі быў даволі шырокім — ад сюррэалізму і да рэалістычнага мастацтва.
Звадкаванне газаў
Звадкаванне газаў уключае ў сябе некалькі стадый, неабходных для пераводу газу ў вадкі стан.
Усе газы могуць быць прыведзены ў вадкі стан шляхам простага астуджэння пры нармальным атмасферным ціску. Аднак, для некаторых газаў досыць пэўнага павышэння ціску (вуглякіслы газ, бутан, прапан, аміяк, хлор). Іншыя (кісларод, вадарод, аргон, гелій, азот і г. д.) знаходзяцца ў балонах у сціснутым стане. Справа ў тым, што газ не можа быць звадкован пры адвольна высокім ціску, калі яго тэмпература вышэй за так званую крытычную тэмпературу. Першымі былі звадкаваны газы з крытычнай тэмпературай значна вышэй пакаёвай (аміяк, сярністы газ, вуглякіслы газ і інш.), пры гэтым было дастаткова аднаго павышэння ціску.
Ураўненне стану рэальных газаў Ван-дэр-Ваальса паказвае, што кожны газ можа быць пераведзены ў вадкі стан, але неабходнай умовай для гэтага з’яўляецца папярэдняе астуджэнне газу да тэмпературы ніжэй крытычнай. Вуглякіслы газ, напрыклад, можна звадкаваць пры пакаёвай тэмпературы, бо яго крытычная тэмпература роўная 31,1 °C. Тое ж можна сказаць і пра такія газы, як аміяк і хлор.
Звадкаванне выкарыстоўваецца для вывучэння фундаментальных уласцівасцей малекул газу (напрыклад, міжмалекулярных сіл узаемадзеяння), для захоўвання газаў. Газы звадкоўваюцца ў спецыяльных кандэнсатарах, якія адводзяць цеплыню пераўтварэння, і пераводзяцца ў газападобны стан у выпарвальніках, дзе цеплыня параўтварэння паглынаецца.
Усе рэчывы, у тым ліку і тыя, якія ў «звычайных зямных умовах» знаходзяцца ў газападобным стане, могуць знаходзіцца ў трох асноўных станах — вадкім, цвёрдым і газападобным. Кожнае з рэчываў паводзіць сябе згодна са сваёй фазавай дыяграмай, агульны выгляд якой для ўсіх рэчываў падобны. Згодна з гэтай дыяграмай, для звадкавання газу неабходна альбо паніжэнне тэмпературы, альбо павелічэнне ціску, або змяненне абодвух гэтых параметраў. Звадкаванне газаў — складаны працэс, які ўключае ў сябе мноства сцісканняў і расшырэнняў газу для дасягнення высокага ціску і нізкіх тэмператур, выкарыстоўваючы, напрыклад, дэтандэры.
Хлотар IV
Хлотар IV (Clotaire IV; каля 685 — ) — кароль франкаў з 717 года. З дынастыі Меравінгаў, паходжанне яго невядома; паводле некаторых крыніцах сын Дагаберта II, паводле іншых — Тэадорыха III. Хлотар быў у 717 годзе абвешчаны каралём Аўстразіі маярдомам Карлам Мартэлам, які тым часам вёў барацьбу з Нейстрыяй, якая прызнала каралём Хільперыка II, і меў патрэбу ў Меравінгу, ад імя якога ён мог бы кіраваць. Хлотар IV быў нікчэмным ценем караля. Імя Хлотар (ці Клотар — Chlotarius, або Хлатахарый — Chlotacharius — тое ж, што пазней Лотар) у перакладзе з франкскай азначае «Які мае знакамітую армію».
Конрад Хубер (стралок)
Конрад Валянцін Хубер (фін.: Konrad Walentin Huber;  — ) — фінскі стралок, прызёр Алімпійскіх гульняў. Малодшы брат стрэлка Роберта Хубера.
Хлотар IV
Біяграфія
У 717 годзе Карл, вярнуўшыся ў Нейстрыю з войскамі для нападу на караля Хільперыка II і яго маярдома Рагенфрыда, пацвердзіў сваё вяршэнства перамогай у бітве пры Венсі, каля Камбрэ. Ён пераследваў да Парыжа караля і маярдома, пасля чаго вярнуўся ў Кёльн ліквідаваць іншую сваю суперніцу — Плектруду. Зладзіўшыся з ёй, ён абвясціў Хлотара каралём Аўстразіі супраць Хільперыка, які падтрымліваў Рагенфрыда, а не Карла, у якасці кандыдата на пасаду маярдома.
Конрад Хубер (стралок)
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1892 годзе ў Гельсінгфорсе, Вялікае княства Фінляндскае. У 1924 годзе на Алімпійскіх гульнях у Парыжы ён заваяваў сярэбраны медаль у трапе ў асабістым першынстве, і бронзавы — у камандным. У 1952 годзе ён прыняў удзел у Алімпійскіх гульнях у Хельсінкі, але на гэты раз стаў у асабістым першынстве ў трапе толькі 5-м.
Хлотар IV
Біяграфія
У 718 годзе, Карл ізноў разбіў Хільперыка пры Суасоне. Кароль бег са сваім саюзнікам, Эдам Вялікім, герцагам Аквітаніі, у яго герцагства. Неўзабаве Эд пакінуў саюз з Хільперыкам і запытаў міру. У абмен на прызнанне сябе каралём усіх франкаў, Хільперык адмовіўся ад прызначэння ўласнага маярдома на карысць Карла.
Магчыма, Хлотар памёр у тым жа 718 годзе. Вядома, што ў 719 годзе Хільперык быў абвешчаны каралём усіх франкаў, што магло азначаць прызнанне яго з боку Карла з прычыны смерці Хлотара. Зрэшты, магчыма, што Хлотар яшчэ быў жывы, а памёр ён у 719, 720, ці нават у 721 годзе.
Магчыма таксама, што Хлотар быў сынам (ці ўнукам) Хільдэберта III або, можа быць, нават не быў Меравінгам па нараджэнні, а ўсяго толькі зручнай марыянеткай, якая служыла тагачасным палітычным мэтам Карла. Яго валадаранне, калі гэта можна так назваць, не адрознівалася паслядоўнасцю; зрэшты, ніякай рэальнай улады ён усё роўна не меў.
Аляксандр Валянцінавіч Вампілаў
Аляксандр Вампілаў (1937, гор. Чаромхава, Іркуцкая вобласць, Расія — 1972, воз. Байкал, Іркуцкая вобласць, Расія) — расійскі драматург.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 жніўня 1937 годзе ў горадзе Чаромхава Іркуцкай вобласці (Расія) ў сям’і педагогаў. Бацька будучага драматурга ў 1938 годзе быў рэпрэсаваны і расстраляны. Маці гадавала чатырох дзяцей і працавала настаўніцай матэматыкі ў сярэдняй школе. Менавіта маці мела пераважны ўплыў на фарміраванне асобы А. Вампілава.
Пасля заканчэння школы паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Іркуцкага ўніверсітэта. Яшчэ студэнтам пятага курсу стаў літаратурным супрацоўнікам абласной газеты «Савецкая моладзь». У газеце працаваў — потым у якасці загадчыка аддзела і адказнага сакратара — да 1964 года.
Спробы зацікавіць маскоўскія тэатры пастаноўкай сваёй першай вялікай п’есы, камедыі «Развітанне ў чэрвені» скончыліся безвынікова.
Поспех клайпедскай пастаноўкі расчыніў дзверы савецкіх тэатраў для творчасці А. Вампілава: у 1970 годзе п’еса «Развітанне ў чэрвені» ішла ўжо ў 8 тэатрах краіны, але, на жаль, пакуль не ў сталічных тэатрах.
Толькі ў 1972 годзе стаўленне цэнтральнага тэатральнага асяроддзя СССР да п’ес Вампілава пачынае паступова змяняцца. Яго п’есы ставяць маскоўскія тэатры імя Ярмолавай і Станіслаўскага, ленінградскі Вялікі драматычны тэатр.
І менавіта на жыццёвым і творчым узлёце А. Вампілава напаткала заўчасная смерць — за два дні да свайго 35-годдзя ён трагічна загінуў на беразе возера Байкал: лодка, ў якой ён быў разам з сябрам, перакулілася, Аляксандр даплыў да берага, але яго сэрца не вытрымала доўгага знаходжання ў ледзяной вадзе.
Сапраўднае прафесійнае і грамадскае прызнанне таленавітыя творы А. Вампілава атрымалі толькі пасля яго трагічнай смерці. Пачалі друкаваць яго кнігі, распачаліся здымкі фільмаў па яго творах. Адна толькі п’еса «Старэйшы сын» у свой час адначасова ішла ў 44 тэатрах Савецкага Саюза.
У Іркуцкай вобласці адкрыты дом-музей драматурга. Яго імя прысвоена Іркуцкаму тэатру юнага гледача, бібліятэцы, цеплаходу. З 1997 года ў Іркуцку праводзіцца Усерасійскі фестываль сучаснай драматургіі імя Аляксандра Вампілава.
Творчасць
Першае апавяданне — «Збег абставін» — было надрукавана яшчэ ў студэнцкія гады ў газеце «Іркуцкі ўніверсітэт» (1958). Гэтае апавяданне дало імя першай кнізе гумарыстычных апавяданняў і сцэн А. Вампілава (1961).
Першай тэатральнай формай у творчасці А. Вампілава сталі аднаактовыя п’есы: «Дваццаць хвілін з анёлам» (1962) і «Дом вокнамі ў поле» (1963).
Потым з-пад пяра драматурга выходзяць шырокавядомыя сёння творы: камедыя «Старэйшы сын» (1965), п’еса «Паляванне на качак» (1968), драма «Летась улетку ў Чулімску» (1971). Аднаактовая п’еса «Гісторыя з метранпажам» разам з ранейшым творам драматурга «Дваццаць хвілін з анёлам» утварыла п’есу «Правінцыяльныя анекдоты».
Пераклады твораў
Творы Аляксандра Вампілава перакладзены на англійскую, балгарскую, беларускую, кітайскую, латышскую, лезгінскую, мадзярскую, малдаўскую, мангольскую, нарвежскую, нямецкую, польскую, румынскую, сербскую, славацкую, французскую, чэшскую, эстонскую і іншыя мовы свету.
HMS C20
HMS C20 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1908-1909 гадах на верфі HM Dockyard Chatham у, дзе судна было спушчана 27 лістапада 1909 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 31 студзеня 1910 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў, дзе была ўключана ў Сёмую падводную флатылію.
У 1921 годзе лодка была прададзена на металалом.
Альхарабэ
Альхарабэ (Río Alhárabe) — рака на паўднёвым усходзе Іспаніі. Працякае праз некалькі гарадоў у аўтаномнай супольнасці Мурсія. Рака працякае праз асаблівую экалагічную зону, якая знаходзіцца пад аховай. Там жывуць некалькі рэдкіх відаў фаўны, у прыватнасці чарапахі.
Італьянская рэспубліка (1802—1805)
Італьянская рэспубліка (Repubblica Italiana) — кароткачасовае (1802—1805 гады) дзяржаўнае ўтварэнне ў Паўночнай Італіі. Было васальнай дзяржавай Францыі ў часы Напалеона.
Была правапераемнікам Цызальпійскай рэспублікі, якая змяніла канстытуцыю для таго, каб Напалеон стаў яе прэзідэнтам.
У 1805 годзе, пасля таго як Банапарт стаў імператарам Францыі, Італьянская рэспубліка пераўтворана ў Каралеўства Італію, з Напалеонам на чале ў ролі караля і Яўгеніем Багарнэ ў ролі віцэ-караля.
Melanoplinae
Melanoplinae — падсямейства конікаў сямейства. Прадстаўнікі распаўсюджаны ў Галарктыцы і Неатропіцы. З’яўляецца адным з двух найбуйнейшых падсямействаў. Па стане на 2001 год Melanoplinae налічвае больш за 800 відаў у больш чым 100 родах, прычым новыя віды апісваюцца бесперапынна.
Трыбы і роды
Роды Melanoplinae класіфікуюцца на 6 трыб: (Неарктыка),  (Неарктыка),  (у асноўным Неатропіка),  (Неатропіка),  (Неарктыка) і  (сінонім Prumnini, шырока распаўсюджаны ў паўночным паўшар’і).
Гэтыя роды адносяцца да падсямейства Melanoplinae: Крыніцы даных: i = ITIS, c = Catalogue of Life , g = GBIF , b = Bugguide.net , s = Orthoptera Species File.
Канстанцін Туганоўскі
Канстанцін Туганоўскі (каля 1810 — 1863) — удзельнік паўстання 1863 года, памешчык Навагрудскага павета Мінскай губерні.
Біяграфія
Сын Вікенція. Каталік паводле веравызнання.
Туганоўскі скончыў поўны курс навучання ў Віленскім універсітэце, пасля чаго 19 сакавіка 1835 года быў залічаны ў штат канцылярыі Гродзенскага губернскага межавога суда канцылярыстам. 21 студзеня 1835 года ён атрымаў чын губернскага сакратара. 9 верасня 1840 года ў сувязі з закрыццём межавых судоў быў пакінуты за штатам. 29 студзеня 1843 года ўдзельнічаў у арганізаваным у Далматаўшчыне святкаванні з нагоды імянін Тамаша Зана пасля ягонага вяртання з Сібіры. Туганоўскі меў дачыненне да дзейнасці Навагрудскай бібліятэкі, у фонды якой каля 1860 года ахвяраваў 105 выданняў у 251 тамах на французскай мове.
Жанаты з Соф’яй з Верашчакаў, ад якой атрымаў маёнтак Тугановічы, які папярэдне належаў Юзафу Верашчаку і куды неаднаразова прыязджаў да Міхала Верашчакі Адам Міцкевіч. Акрамя гэтага, валодаў маёнткам Рудашы. У 1861 годзе маёнтак Тугановічы наведаў сын Адама Міцкевіча Уладзіслаў.
Удзельнічаў у паўстанні 1863 года, уваходзіў у склад наваградскай паўстанцкай арганізацыі, дзе выконваў абавязкі акруговага начальніка. Быў арыштаваны і зняволены.
Памёр у турме ў Вільні падчас следства. Хутка памерлі таксама ягоная жонка і дзве дачкі. Апошняя дачка, Юзэфа Туганоўская, паміраючы ў 1930 годзе, ахвяравала маёнтак Тугановічы дзяржаве.
Сасновы Бор (Івацэвіцкі раён)
Сасно́вы Бор (, Сосновый Бор) — пасёлак у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Волькаўскага сельсавета.
Да 9 жніўня 2022 года пасёлак уваходзіў у склад Дабромысленскага сельсавета.
Вялікая Рэчка
Вялі́кая Рэ́чка — рака ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці і Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 18 км, з іх 17,5 км у Лепельскім раёне. Плошча вадазбору 242 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 м/км. Пачынаецца за 10 км на паўднёвы ўсход ад возера Домжарыцкае, за 2 км ад вёскі Цярэшкі ў Лепельскім раёне, цячэ праз Бярэзінскі біясферны запаведнік, упадае ў Бярэзіну за 4 км вышэй возера Палік у Барысаўскім раёне. Вадазбор у межах Верхнебярэзінскай нізіны. Асноўныя прытокі — Гурба (злева) і Пясчанка (справа). Рака каналізаваная ў сярэднім і ніжнім цячэнні, ёсць бабровыя паселішчы.
Ракцянскі сельсавет
Утвораны 30 красавіка 1948 года ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці БССР падчас разбуйнення Лукаўскага сельсавета. У склад сельсавета ўвайшлі 5 населеных пунктаў Лукаўскага сельсавета (Вялікі Лес, Зялёны Краж, Кабанаўка, Навамазалаў, Рэкта) і 2 населеныя пункты Краснабярэжскага сельсавета (Грачухі і Дубрава). 21 верасня 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Луцкага сельсавета.
Модэнскае герцагства
Герцагства Мо́дэнскае (Ducato di Modena), поўная назва: Герцагства Мо́дэны і Рэджа (Ducato di Modena e Reggio) — маленькая італьянская дзяржава, якая існавала з 1452 па 1859 гады, з перапынкам у 1796 і 1814 гадах, у перыяд рэвалюцыйных і напалеонаўскіх войн.
Герцагства было першапачаткова створана для дому Эстэ, які таксама кіраваў Ферарай да 1597 года.
У 1796 годзе герцагства было занята французскай арміяй Напалеона Банапарта, які стварыў з яе тэрыторыі Цыспаданскую рэспубліку. Апошні герцаг з дому Эстэ, Эрколе III стаў кіраўніком былых аўстрыйскіх тэрыторый на паўднёвым захадзе Германіі (Брэйсгау) і памёр у 1803 годзе. Пасля яго смерці Модэна была перанята яго зяцем, эрцгерцагам Фердынандам Аўстрыйскім-Эсце, дзядзькам імператара Франца II, які быў жанаты на дачцы Эрколе III герцагіні Марыі Беатрычэ Эстэ.
З падзеннем напалеонаўскай сістэмы ў Італіі ў 1814 годзе сын Фердынанда Франчэска IV стаў герцагам Модэнскім. Неўзабаве пасля гэтага ён атрымаў у спадчыну тэрыторыі Масы і Карары ад сваёй маці.
Двойчы, у 1831 і 1848 гадах, пад ціскам рэвалюцый герцаг быў вымушаны пакінуць Модэну, але кожны раз манархія была адноўлена зноў. Пасля франка-п'емонцкай вайны супраць Аўстрыі ў 1859 годзе, герцаг быў ізноў вымушаны бегчы — ужо назаўжды. У снежні 1859 года Модэна, аб'яднаўшыся з Тасканай і Пармай, сфармавала Аб’яднаныя правінцыі Цэнтральнай Італіі, якія былі далучаны да Сардзінскага каралеўства ў сакавіку 1860 года.
Вайсковыя могілкі (Крынкі)
Вайсковыя могілкі — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Крынкі, Віцебская вобласць. Знаходзіцца на тэрыторыі племзавода «Крынкі».
Апісанне
У брацкай магіле пахаваны 4790 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1943—1944 гадах. Сярод пахаваных — воіны 72-га стралковага корпуса 5-ай арміі. У 1958 годзе на могілках пастаўлены помнік — скульптура воіна.
Львоўская агламерацыя
Львоўская агламерацыя — монацэнтрычная гарадская агламерацыя з насельніцтвам каля 1,2 млн чалавек. Самая вялікая ў Заходняй Украіне.
Склад
У складзе Львоўскай агламерацыі некалькі населеных пунктаў: горад Львоў, тры малых гарадскіх населеных пункта (горад Віннікі, мястэчкі Бруховічы і Рудна), якія падпарадкоўваюцца Львоўскаму гарадскому савету, а таксама горад Дубляны. Ва ўсіх гэтых паселішчах пражывае разам каля 1,2 млн чалавек.
Акрамя гэтага, у склад Львоўскай агламерацыі можна уключыць частку паселішчаў з бліжэйшых да Львова адміністрацыйных раёнаў: Пустамыціўскага, Гарадоцкага, Яварыўскага, Жоўкіўскага і Каменка-Бугскага.
З жылой забудовай Львова амаль зліваюцца горад Дубляны і сельскія паселішчы Сакольнікі Пустамыціўскага раёна, Сальніца, Зубра, Давыдаў, Лысынычы, Зымна Вада (найбольшае сельскае паселішча ў Львоўскай вобласці, адно з найбольшых сельскіх паселішчаў ва Украіне), Лапаіўка, а таксама сяла Малехаў Жоўкіўскага раёна. Амаль усе гэтыя вёскі размешчаныя ўздоўж асноўных аўтамабільных трас, якія вядуць да Львова, і ўжо працяглы перыяд з’яўляюцца зонамі актыўнага гаспадарчага асваення. Большасць з іх размешчана ўнутры Львоўскай кальцавой дарогі, якая абмяжоўвае Львоў на ўсходзе, поўдні і захадзе. Насельніцтва гэтых сельскіх паселішчаў знаходзіцца ў цеснай сувязі з абласным цэнтрам. Эканамічна, арганізацыйна, культурна яны таксама імкнуцца да Львова.
Прыблізная статыстыка:
Гісторыя развіцця агламерацыі
Львоўская гарадская агламерацыя з’яўляецца адной з найбольшых і найстарэйшых па часе фарміравання агламерацый Украіны. Цэнтр агламерацыі, Львоў, на працягу некалькіх стагоддзяў быў найбуйнейшым горадам ва Украіне. Канчатковае фарміраванне Львоўскай гарадской агламерацыі адбылося ў 1870-х гадах, калі з прычыны даволі хуткага эканамічнага развіцця колькасць жыхароў Львова і навакольных урбанізаванных паселішчаў перавысіла 100 тысяч чалавек.
Размешчаныя паблізу Львова гарады, у прыватнасці Гарадок, Жоўква, Пустомыты таксама развіваліся, але як цэнтры адміністрацыйных раёнаў. За 1959—1989 гады ва ўсіх адміністрацыйных раёнах паблізу Львова колькасць насельніцтва павялічылася.
Развіццё Львоўскай гарадской агламерацыі ў 1980-х гг. прывяло да таго, што колькасць яе насельніцтва, калі ўлічваць насельніцтва навакольнай урбанізаванай зоны, перавысіла 1 млн чалавек. Колькасць жыхароў Львова напярэдадні распаду СССР набліжалася да 800 тыс. чалавек. Дэмаграфічны крызіс 1990-х гг. прывёў да істотнага скарачэння колькасці жыхароў горада, але актывізацыя дэмаграфічнага і тэрытарыяльнага развіцця Львова аднавілася ў пачатку ХХІ ст.
Дзмітрый Іванавіч Азарэвіч
Дзмітрый Іванавіч Азарэ́віч ( — )  — вучоны ў галіне юрыспрудэнцыі, доктар грамадзянскага права (1877), прафесар Наварасійскага (1882) і Варшаўскага (1887) універсітэтаў.
Біяграфія
Д. І. Азарэвіч нарадзіўся ў горадзе Горкі Магілёўскай губерні (зараз у Магілёўскай вобласці Беларусі) ў сям’і прафесара Горы-Горацкай земляробчага інстытута. Вучыўся ў Пецярбургскай Анненскай школе. У 1866 годзе скончыў 3-ю Санкт-Пецярбургскую гімназію, у 1870 годзе юрыдычны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1872 годзе атрымаў званне магістра рымскага права. З 1874 года ў Дзямідаўскім юрыдычным ліцэі ў Яраслаўлі. З 1882 г. Д. І. Азарэвіч у Наварасійскім універсітэце ў Адэсе — выконваючы абавязкі экстраардынарнага прафесара, прафесар кафедры рымскага і грамадзянскага права, сакратар юрыдычнага факультэта (у 1883—1886 гг.), дэкан юрыдычнага факультэта (у 1886—1887 гг.). З 1887 г. прафесар кафедры грамадзянскага права і працэса Варшаўскага ўніверсітэта. З 1903 года Д. І. Азарэвіч у адстаўцы.
Памёр у 1912 годзе (у 1920, у горадзе Калуга ).
Навуковая дзейнасць
Д. І. Азарэвіч займаўся даследаваннямі гісторыі Старажытнага Рыма і Рымскага права. Выступаў з юрыдычнымі артыкуламі і рэцэнзіямі ў часопісах «Русский весник» і «Журнал гражданского и уголовного права».
Сярод апублікаванага:
NGC 2889
NGC 2889 (іншыя абазначэнні — MCG -2-24-26, IRAS09247-1125, PGC 26806) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лістасцябловыя імхі
Лістасцябловыя імхі, сапраўдныя імхі (Bryopsida) — клас мохападобных.
Сэмюэл Купер (мастак)
Сэмюэл Купер (Samuel Cooper;  —, ) — англійскі мастак-мініяцюрыст. Як і яго старэйшы брат Аляксандр Купер, ён вучыўся ў школе свайго дзядзькі Джона Хоскінса.
Лістасцябловыя імхі
Апісанне
Шматгадовыя, радзей аднагадовыя расліны з радыяльна або двухбакова аблісцелым сцяблом (даўжыня 1 мм — 60 см), прымацаваныя да субстрату рызоідамі (акрамя сфагнавых). Лісце сядзячае, суцэльнае, рознае па анатамічнай будове.
Пашырэнне
Самы буйны клас мохападобных. Ён уключае 700 родаў, каля 15 тыс. відаў (паводле іншых звестак да 25 тыс.). На Беларусі каля 315 відаў. Пашыраны ўсюды, асноўныя дамінанты ніжняга яруса балотных, лясных, лугавых фітацэнозаў, першасныя глеба- і торфаўтваральнікі. Ствараюць суцэльнае мохавае покрыва.
Сэмюэл Купер (мастак)
Сваю першую мініяцюру стварыў у 1642 годзе. Партрэты пісаў пераважна з натуры. Яго мініяцюры характарызуюцца выразным выкарыстаннем колеру і пэндзля ў стылі барока на малым фармаце. Купер таксама маляваў на слановай косці і пергаменце — і ён таксама распрацоўваў манеты.
Лістасцябловыя імхі
Асаблівасці біялогіі
Размнажэнне вегетатыўнае, палавое і бясполае. Спарагоны на ножках, верхавінкавыя ці бакавыя. Каробачка ад цыліндрычнай да грушападобнай, прамастойная ці гарызантальная, з каўпачком. Споры аднаклетачныя.
Гаметафіт лістасцябловых імхоў расчленены на сцябло і лісты. Сцябло мае радыяльную будову, на ім цеснай спіраллю размяшчаюцца лісты. На сцябле фарміруюцца органы палавога размнажэння — антэрыдыі і архегоніі. Спарафіт (спарагон) развіваецца з аплодненай яйцаклеткі і складаецца з каробачкі, ножкі і гаўсторыі (ступні). У каробачцы фарміруюцца толькі споры, элатэры адсутнічаюць. Са споры развіваецца пратанема ў выглядзе доўгай разгалінаванай ніці, радзей яна пласціністая. У каробачцы большасці мхоў ёсць перыстом (апарат для рассейвання спор, яго няма ў сфагнавых і андрэевых імхоў).
Значэнне ў прыродзе
Маюць водаахоўнае значэнне ў жыцці лесу; часам спрыяюць забалочванню мясцовасці, значна ўплываюць на агульную забяспечанасць сушы вільгаццю.
Сістэматыка
У мінулым у групу Bryopsida былі ўключаны ўсе імхі. Бягучы склад групы з'яўляецца больш абмежаваным.
Леапольд Купельвізер
Леапольд Купельвізер (ням.: Leopold Kupelwieser;, Маркт-Пістынг, Ніжняя Аўстрыя — , ) — аўстрыйскі жывапісец перыяду позняга рамантызму.
Біяграфія
У раннім узросце выяўляў незвычайныя мастацкія здольнасці, спачатку ў пластычных працах. Вядомы скульптар венскай акадэміі прафесар Антон Заўнер прызнаў талент Л. Купельвізера, і ў 1809 годзе ён быў прыняты ў Венскую акадэмію выяўленчых мастацтваў, дзе спецыялізаваўся ў жывапісе.
Паміж 1823 і 1825 гадамі мастак быў кампаньёнам рускага арыстакрата Аляксея Бярэзіна. У 1823 г. накіраваўся вывучаць жывапіс у Рым. Тут ён прысвяціў сябе паглыбленаму вывучэнню фрэскі і стаў членам групы мастакоў «Назарацянін», якія ўспадкоўвалі майстрам нямецкага жывапісу 16 стагоддзя і чэрпалі натхненне ў творах мастакоў пачатку італьянскага Адраджэння.
Вярнуўшыся на радзіму, заняўся стварэннем алтароў і роспісам цэркваў. З 1836 — прафесар гістарычнага жывапісу Венскай акадэміі, сярод яго вядомых вучняў — Георг Рааб і Ёван Попавіч.
З 1840 года спецыялізуецца ў манументальным жывапісе. За гэтыя гады ён стварыў сабе рэпутацыю рэлігійнага жывапісца.
Бундэсрат Германіі
Бундэсрат (Bundesrat, літ. Федэральная Рада) — канстытуцыйны орган Германіі, праз які землі ўдзельнічаюць у заканадаўстве і кіраванні федэрацыяй, а таксама ў справах Еўрапейскага саюзу. Кожная федэральная зямля прадстаўлена ў Бундэсраце членамі свайго ўраду. Часам разгледжваецца як верхняя палата германскага парламента, але канстытуцыйна да Парламента (Бундэстага) дачынення не мае.
Леапольд Купельвізер
Біяграфія
Быў сябрам кампазітара Франца Шуберта.
Творчая спадчына мастака Л. Купельвізера — карціны і фрэскі на рэлігійныя сюжэты, пейзажы, гістарычныя сцэны, партрэты, сярод іх і венцаносцаў Аўстрыйскай імперыі.
Купка
Купка — прозвішча, тапонім.
Гукаўзмацняльнік
Узмацняльнік ні́зкай частаты́ (УНЧ) або ўзмацняльнік магу́тнасці гу́кавай частаты́ (УМГЧ) — электронная прылада (электронны ўзмацняльнік), прызначаная для ўзмацнення электрычных ваганняў, адпаведных адчуваемаму чалавекам гукавому дыяпазону частот. Гукаўзмацняльнік павінен ўзмацняць сігнал ў дыяпазоне частот ад 20 да 20 000 Гц па ўзроўню −3 дБ. Можа вырабляцца як самастойнае ўсталяванне, або ў складзе іншых прылад — тэлевізараў, музыкальных цэнтраў, актыўных акустычных сістэм, радыёпрыёмнікаў, радыёперадатчыкаў, радыёстанцый і г. д.
Схематэхніка і ўжыванне
Узмацняльнікі нізкай частаты найбольш шырока ўжываюцца для ўзмацнення сігналаў, нясучых гукавую інфармацыю, тады яны называюцца таксама ўзмацняльнікамі гукавой частаты. УНЧ таксама ўжываюцца для ўзмацнення сігналу ў іншых сферах: у вымяральнай тэхніцы і дэфектаскапіі; ў аўтаматыцы, тэлемеханіцы і аналагавай вылічальнай тэхніцы; ў іншых галінах электронікі.
Узмацняльнік гукавых частот звычайна складаецца з папярэдняга ўзмацняльніка (ПУ) і ўзмацняльніка магутнасці (УМ). Папярэдні ўзмацняльнік прызначаны для павышэння магутнасці і напружання і давядзення іх да велічынь, неабходных для функцыявання канчатковага ўзмацняльніка магутнасці. Папярэдні ўзмацняльнік часта змяшчае ў сябе рэгулятары гучнасці, тэмбру або эквалайзер, часам можа быць канструктыўна выраблены як асобнае ўсталяванне. Узмацняльнік магутнасці павінен аддаваць у ланцуг нагрузкі (спажыўца) зададзеную магутнасць электрычных ваганняў. Яго нагрузкай могуць з’яўляцца прылады ўзнаўлення гуку: акустычныя сістэмы (калонкі), навушнікі; радыётрансляцыйная сетка або мадулятар радыёперадатчыка. Узмацняльнік нізкіх частот з’яўляецца неад’емнай часткай усёй гукаўзнаўляльнай, гуказапіснай і радыётрансляцыйнай апаратуры. Узмацняльнікі нізкіх частот шырока ўжываюць у сферы аўтагука і аўтаакустыкі.
Па рэжыму работы выхаднога каскада
У залежнасці ад рэжыму працы выхаднога каскада ўзмацняльнікі падзяляюцца на:
Рэжыму А ўласцівыя найлепшая лінейнасць пры найбольшых стратах энергіі, рэжыму D — найменшыя страты пры здавальняючай лінейнасці. Ўдасканальванне базавых схем у рэжымах А, AB, B і D спарадзіла цэлы шэраг новых «схем», ад «схемы АА» да «схемы Z». Адны з іх, напрыклад, канструктыўна падобныя узмацняльнікі гукавых частот «схемы S» і «схемы АА», падрабязна апісаныя ў літаратуры, іншыя («схема W», «схема Z») вядомыя толькі па рэкламе вытворцаў.
Па канструктыўных прыкметах
Па тыпу актыўных элементаў у канструкцыі ўзмацняльніка:
Па будове дапасавання выхаднога каскада з нагрузкай
Па будове дапасавання выхаднога каскада з нагрузкай узмацняльнікі можна падзяліць на два асноўных тыпа:
Нор — Па-дэ-Кале
Нор-Па-дэ-Кале (Nord-Pas-de-Calais) — рэгіён на поўначы Францыі. На ўсходзе мяжуе з Бельгіяй, на поўдні — з Пікардыяй, на поўначы і захадзе абмываецца Ла-Маншам. Плошча 12 414 км2. Насельніцтва складала па стане на 2008 год 4 024 490 чалавек. У рэгіён Нор-Па-дэ-Кале ўваходзяць два дэпартаменты: Нор і Па-дэ-Кале. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад — Ліль (225 784 жыхары).
Курт Вайцман
Курт Вайцман (7 мая , Клайнальмеродэ (Вітцэнхаузен, каля Каселя) —, Прынстан, Нью-Джэрсі) — вельмі ўплывовы гісторык мастацтва, які займаўся вывучэннем візантыйскага і сярэднявечнага мастацтва.
Біяграфія
Ён вучыўся ва ўніверсітэтах Мюнстэра, Вюрцбурга і Вены да пераезду ў Прынстан у 1935 годзе з-за нацысцкіх пераследаў. Ён добра вядомы за той час, што ён правёў вывучаючы іконы і архітэктуру ў манастыры Святой Кацярыны ў Егіпце.
Дані
Да́ні (Dani) — папуаскі народ, насельнікі інданезійскай правінцыі Папуа. Прыкладная колькасць - каля 25 тыс. чал. у 2009 г.
Гісторыя
Дані насяляюць пераважна даліну Баліем і навакольныя горныя раёны. Назва "дані" была дадзена суседнімі плямёнамі і літаральна азначае "людзі даліны". Самі дані называюць сябе па найменню вёсак, адкуль паходзяць. Хаця ніякіх археалагічных раскопак у гэтай мясцовасці не праводзілася, некаторыя даследчыкі лічаць, што дані жылі ў ёй як мінімум некалькі сот гадоў.
У 1909 г. адбыўся першы кантакт некалькіх памежных груп дані з галандцамі. Найважнейшыя наступствы мела амерыанская заалагічная экспедыцыя 1938 г. Яе ўдзельнікі ўпершыню падрабязна апісалі культуру жыхароў Баліем. У 1949 - 1962 гг. землі дані фармальна ўваходзілі ў склад Нідэрландскай Новай Гвінеі. З 1955 г. сярод тубыльцаў Баліем разгарнулася шырокая хрысціянская місіянерская дзейнасць.
Гаспадарчыя заняткі
Асноўным гаспадарчым заняткам дані з'яўляецца земляробства. Яны вырошчваюць пераважна салодкую бульбу і некаторыя іншыя клубневыя культуры. Праца на палетках дыферэнцыявана паміж мужчынамі і жанчынамі. Расчыстка зямлі і яе апрацоўка лічацца мужчынскімі заняткамі. Пасадка, праполка і збор клубняў — жаночымі. Для меліярацыі вакол палеткаў капаюць канавы. У дажджлівы перыяд сюды трапляюць сцёкавыя воды. Падчас засухі з канаў бяруць ваду для палівання. Канавы ахоўваюць палеткі ад свінняў. У іх кідаюць зелле, якое перагнівае і пасля ачысткі канавы выкарыстоўваецца як угнаенне.
Нягледзячы на пэўную прымітыўнасць, сістэма земляробства дані вельмі эфектыўная. Пасля збору ўраджаю яны даюць зямлі каля месяца адпачыць. Потым мужчыны вырываюць дзёран і зелле, спальваюць іх і апрацоўваюць глебу завостранымі каламі. Жанчыны саджаюць кавалкі клубянёў і на працягу шасці месяцаў праполваюць гароды. Паколькі клубневыя культуры дрэнна захоўваюцца, збор ураджаю вядуць на працягу трох месяцаў па меры ўзнікнення патрэбы ў ежы. Калі клубні ў зямлі сканчваюцца, на палеткі прыганяюць свінняў.
Дані таксама вырошчваюць цукровы трыснёг, бананы, у наш час — тытунь, імбір, садавіну і гародніну. Для заходніх дані ўсё больш важнай культурай становіцца кукуруза. У лесе збіраюць арэхі, ядомае карэнне і ягады. Паляююць з сабакамі на драўняных кенгуру, ловяць у рацэ ракаў. Ядомыя пароды рыбы былі запушчаны місіянерамі толькі ў сярэдзіне XX ст.
Свіння — самае распаўсюджаная свойская жывёла, яе трымаюць у кожнай сям'і. Маладых парсючкоў абавязкова пакладаюць, будучым свінаматкам ужыўляюць у жывот шнур, бо лічаць, што гэта будзе садзейнічаць прыплоду. Свінняў забіваюць на мяса толькі падчас спецыяльных цырымоній. У мінулым таксама ўжывалі мяса сабак.
Да сярэдзіны XX ст. дані не карысталіся металічнымі і керамічнымі прыладамі. Апрацоўвалі камень, драўніну і косць. Былі вядомы пляценне і ткацтва. Важную ролю адыгрываў абмен, які дазваляў звонку набываць зброю, свінняў і соль. Галоўнымі таварамі для абмену былі пер'е райскіх птушак, сланец, дзіды.
Жытло
Асноўны від паселішчаў — вёскі, якія складаюцца з вялікай мужчынскай хаціны і малых жаночых хацін. У апошніх жывуць жанчыны і дзеці. Мужчыны толькі наведваюцца ў свае сем'і. Хаціны маюць драўляны каркас, крыюцца саломай.
Сацыяльная арганізацыя
Асновай грамадства з'яўляецца вясковая абшчына, якая кантралюе навакольныя землі. Абшчыннікі неабавязкова з'яўляюцца сваякамі, аднак абавязаны аказваць узаемную дапамогу і сумесна ваяваць. Абшчыны аб'ядноўваюцца ў канфедэрацыі. Але апошнія не маюць сталага характару. Сем'і малыя нуклеарныя. Мужчыны жывуць у асобнай мужчынскай хаціне і наведваюць свае сем'і толькі час ад часу. Пры гэтым яны маюць абавязак забяспечваць і абараняць жанчын і дзяцей. Жанчыны фактычна валодаюць жаночай хацінай і хатнімі рэчамі. Мужчыны з'яўляюцца маёмаснікамі зямлі. Сваяцтва адлічваецца па мужчынскай лініі. Распаўсюджана палігінія.
Сваяцкія сувязі даволі складаныя. Усе дані падзяляюцца на дзве фратрыі — Wida і Waija. Яны падзяляюцца на роды, што носяць назвы розных птушак. Выбар партнёра магчымы толькі за межамі сваёй фратрыі. Жанчыны адносяцца да фратрыі бацькі. Хлопчыкі, чые маці — Wida, адносяцца да яе фратрыі да сталення, але пасля асаблівай цырымоніі пераходзяць да фратрыі бацькі.
Ваенная справа
У мінулым дані часта ваявалі як паміж сабою, так і з суседдзямі. Канфлікты ўспыхвалі з-за крадзяжу свінняў, выпадковых забойстваў, у рытуальных мэтах. Ваенныя сілы кожнай вёскі складалі ўсе дарослыя мужчыны, на чале якіх стаяў абраны ваенны правадыр. Найбольш распаўсюджаная традыцыйная зброя — дзіды і лукі са стрэламі. Навершы стрэл вызубляліся для нанясення суперніку найбольшых пашкоджанняў.
Мова
Мова дані падзяляецца на два дыялекты — заходні і ўсходні. У другой палове XX ст. заходнія місіянеры распрацавалі пісьмовасць на аснове лацінкі для абодвух дыялектаў.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія дані анімістычна. Яны вераць у духаў прыроды і духаў памерлых людзей. Апошнія з'яўляюцца патэнцыйна небяспечнымі і адахвочваюцца ад вёсак з дапамогай магічных рытуалаў. Чараўнікамі звычайна лічацца мужчыны. Дані ўпэўнены, што смерць найчасцей выклікана магічным уздзеяннем чараўнікоў. Найбольш распаўсюджаны цырымоніі сталення, ваенныя і пахавальныя. Іх арганізуюць выбраныя вясковыя правадыры. Забітых на вайне і памерлых спальваюць. Пахавальная цырымонія ў мінулым суправаджалася адсяканнем пальцаў у дзяўчынак-сваякоў памерлага. Блізкія сябры-мужчыны таксама маглі адсякаць сабе пальцы і адразаць кончыкі вушэй. Рытуальны канібалізм не практыкаваўся. Усе вядомыя выпадкі канібалізму датычыліся ўжо памерлых і былі звязаны з голадам.
Франц Конрад фон Гётцэндорф
Біяграфія
Нарадзіўся ў Пенцынге, прыгарадзе Вены, у сям’і адстаўнога гусарскага палкоўніка і вядомай венскай актрысы, дачкі вядомага мастака Кюблера. Гётцэндорф належаў да паўднёва-мараўскага арыстакратычнага рода, яго прадзед быў у 1816 годзе ўзведзены ў нашчадкавае дваранства з дабаўленнем да свайго прозвішча — Конрад — дзявочага прозвішча сваёй жонкі, якая паходзіла з палацінацкай сям’і фон Гётцэндорф.
У 1871 годзе скончыў элітную Тэрэзіянскую ваенную акадэмію. Пачаў сваю афіцэрскую службу ў 11-м егерскім батальёне.
У перыяд з 1874 па 1876 год Конрад праходзіць курс Ваеннай акадэміі генеральнага штаба (k.u.k. Kriegsschule) і ў 1878 годзе ў чыне обер-лейтэнанта ўдзельнічае ў паходзе падчас акупацыі Босніі і Герцагавіны. Працягваючы служыць на паўднёвай мяжы, Конрад у 1882 годзе камандзіруецца ў сакрэтную паездку па Сербіі, у якой блізка знаёміцца з жыццём гэтай краіны.
У 1882 годзе Конрад ротным камандзірам прымае ўдзел у падаўленні інсургенцкага руху ў паўдневай Далмацыі.
З 1883 па 1887 год Конрад знаходзіцца на пасадзе начальніка штаба 11-й пяхотнай дывізіі ў Львове (Lemberg), а з 1888 года ў сценах Ваеннай акадэміі ў якасці лектара тактыкі, на гэтай пасадзе ён знаходзіцца да 1892 года.
У 1886 годзе Гётцэндорф ажаніўся з Вільмай Ле Б’ю (Verlobte Vilma Le Beau) (1860—1905), ад якой у іх нарадзіліся чацвёра сыноў. Пасля смерці жонкі ў 1905 годзе Гётцэндорф ажэніцца паўторна 19 кастрычніка 1915 года на ўжо разведзенай у той момант Віргініі фон Райнінгхаўс (Virginia von Reininghaus), якая стала маці яшчэ шасцярых яго дзяцей. Другая жаніцьба выклікала скандал у грамадстве, так як жонка адмовілася перайсці з кальвінізму ў каталіцтва, а таксама пасварыла яго з дзецьмі ад першага шлюбу, так як шлюб адбыўся супраць іх волі.
У 1892 годзе Конрад вяртаецца ў строй для цэнзавага камандавання батальёнам (у 93-м пяхотным палку) і затым прызначаецца камандзірам пяхотнага палка. Восенню 1903 года Конрад ужо на пасадзе начальніка 8 пяхотнай дывізіі (у Інсбруку — у Ціролі), паступова прасоўваючыся на пасаду камандзіра корпуса.
У 1906 годзе пры падтрымцы наследніка прастола эрцгерцага Франца Фердынанда прызначаны начальнікам Генеральнага штаба. На гэтай пасадзе адрозніваўся энергічнай дзейнасцю па рэарганізацыі і пераўзбраенню арміі, узмацнення артылерыі. Як кіраўнік т. зв. «ваеннай партыі», выступаў за правядзенне Аўстра-Венгрыяй агрэсіўнай знешняй палітыкі: прэвентыўнай вайны з Сербіяй і Чарнагорыяй, устанаўленню гегемоніі ў Албаніі. Не давяраючы саюзу з Італіяй, заклікаў да ўмацавання аўстра-італьянскай мяжы. У сувязі з гэтым Конрад фон Гётцэндорф знаходзіўся ў канфлікце з парламентамі абедзвюх частак імперыі, а таксама міністрам замежных спраў Алаізам фон Эрэнталем і ў 1911—1912 гадах быў адхілены ад пасады начальніка Генеральнага штаба. 26 снежня 1912 года быў зноў прызначаны начальнікам Генштаба аўстра-венгерскай арміі.
Першая сусветная вайна
Конрад фон Гётцэндорф з неверагоднай энергічнасцю пасля Сараеўскага забойства павёў справу да аб’яўлення вайны Сербіі. Ён моцна пераацэньваў сілу аўстра-венгерскай арміі, думаючы, што яна зможа на роўных супрацьстаяць рускай арміі, і лічыў, што больш слабую імперыю Габсбургаў заўсёды і ва ўсім падтрымае Германія. Нарэшце ён лічыў, што калі старажытнай імперыі Габсбургаў наканавана загінуць, то трэба загінуць з гонарам, не страціўшы вайсковы гонар Аўстрыі. З абвяшчэннем мабілізацыі ён стаў начальнікам палявога Генштаба пры галоўнакомандуючым эрцгерцаге Фрыдрыху, фактычна кіруючы ўсімі дзеяннямі аўстрыйскай арміі, у першую чаргу на карпацкім (рускім) фронце.
Пад яго кіраўніцтвам армія двуадзінай манархіі адразу перайшла ў наступленне ў самым слабым месцы рускага фронту — у раёне Люблін-Холм. Надыходзячая 1-я армія генерала Віктара Данкля пад Краснікам 7—12 жніўня нанесла паражэнне 4-й рускай арміі генерала барона А. Е. Зальца. Але рускія перагрупавалі свае войскі, падвезлі рэзервы і нападзенне аўстрыйцаў было адбітае. У той жа час 3-я і 8-я рускія арміі генералаў М. У. Рузскага і А. А. Брусілава ў ходзе Галіцыйскай бітвы нанеслі цяжкае паражэнне войскам Аўстра-Венгрыі, 21 жніўня рускія войскі ўвайшлі ў сталіцу Галіцыі — Лемберг, усяго аўстра-венгерскія войскі страцілі 400 тысяч чалавек, з якіх палоннымі — 100 тысяч. Страты рускіх армій былі ўдвая менш. Адказнасць за разгром у Галіцыі нясе Конрад фон Гётцэндорф. Германскі саюзнік, захоплены цалкам маршам на Парыж, амаль нічым не падтрымаў Аўстра-Венгрыю, і Гётцэндорф па праве назваў гэта здрадай. Яму належыць і збаўчая для гінучай Аўстра-Венгрыі ідэя Горліцкай аперацыі, у якой, выкарыстоўваючы перакінутыя з Заходняга фронту адборныя нямецкія дывізіі, і ў асаблівасці цяжкую і звышцяжкую артылерыю, быў дасягнуты рэванш за разгром у Галіцыі. Новым зруйнавальным ударам з усходу для саслабленай Аўстра-Венгрыі стала рускае наступленне летам 1916 года (Брусілаўскі прарыў), зноў ад поўнага знішчэння аўстрыйцаў выратавалі перакінутыя з Заходняга фронту нямецкія войскі.
Пасля ўступлення на трон новага імператара Карла Конрад быў з паніжэннем прызначаны камандуючым групай армій, якая стаяла на італьянскім фронце ў Ціролі. 15 ліпеня 1918 года ён быў адхілены ад гэтай пасады і прызначаны на дэкаратыўную пасаду ў лейб-гвардыі.
Пасля заканчэння вайны быў старшынёй саюза выпускнікоў Тэрэзіянскай акадэміі, займаўся вывучэннем філасофіі і рэлігіі.
Памёр на курорце Бад-Мергентхайм, зямля Бадэн-Вюртэмберг, Германія ад хваробы жаўцяка. Быў з воінскімі ўшанаваннямі пахаваны ў Вене.
Ерафей Паўлавіч Хабараў
Ерафей Паўлавіч Хабараў (каля, вёска Дзмітрыева — пасля ) — расійскі землепраходзец і прамысловец.
У 1632—1638 гадах даследаваў басейн ракі Лена, адкрыў саляныя радовішчы. У 1649—1652 гадах кіраваў паходамі атрадаў землепраходцаў у Прыамур’і, склаў карту абследаваных тэрыторый. У гонар Хабарава названы горад Хабараўск і чыгуначная станцыя Ерафей Паўлавіч.
Блакітніца эраідэс
Блакітніца эраідэс (Polyommatus eroides) — матыль з сямейства блакітніц.
Размах крылаў 30-34 мм. Крылы самца зверху атласна-блакітныя з цёмнай аблямоўкай, знізу светла-шэрыя. У самак верх крылаў буры, ніз буравата-шэры. На сподзе крылаў характэрны для блакітніц гэтага роду яркі малюнак з круглых чорных крапінак у белых арэолах, аранжавых лунак уздоўж краю, абмежаваных чорнымі дужкападобнымі плямамі.
Пашырэнне: ад Усходняй Еўропы да горных раёнаў Цэнтральнай і Усходняй Азіі. У Беларусі вядома па некалькіх знаходках на поўдні. Месцы пражывання — ускрайкі сасновых лясоў.
За год дае адно пакаленне. Матылі лётаюць у чэрвені-ліпені. Вусені развіваюцца на кураваях. Яны ж і зімуюць.
Ахова
Гэты від уключаны ў спісы Чырвоных кніг Албаніі, Беларусі, Балгарыі, Грэцыі, Македоніі, Польшчы, Чэхіі, Расіі, Славакіі, Турцыі, Украіны і Югаславіі.
Шэнгенскае пагадненне
Шэ́нгенскае пагадне́нне — пагадненне аб скасаванні пашпартнага і мытнага кантролю шэрагу дзяржаў "Еўрапейскага Саюза", першапачаткова падпісанае  14 чэрвеня 1985 года пяццю еўрапейскімі дзяржавамі (Бельгіяй, Нідэрландамі, Люксембургам, Францыяй, Германіяй). Уступіла ў сілу 26 сакавіка 1995 года і спыніла існаванне 1 мая 1999 года, замешчана Шэнгенскім заканадаўствам ЕС.
Шэнгенская зона
Сукупная тэрыторыя дзяржаў, якія цалкам ўжываюць Шэнгенскае заканадаўства, і ўдзельнікаў дэ-факта, за вылікам выняткаў складае так званую Шэнгенскую зону, гэта значыць, прастору, на якой перамяшчэнне людзей адбываецца максімальна бесперашкодна, без праводжанага на пастаяннай аснове пашпартнага кантролю.
Андрэян Дзмітрыевіч Захараў
Андрэян (Адрыян) Дзмітрыевіч Захараў ( —, Санкт-Пецярбург) — рускі архітэктар, прадстаўнік стылю ампір. Стваральнік комплексу будынкаў Адміралцейства ў Санкт-Пецярбургу.
Біяграфія
У 1786 годзе вярнуўся ў Пецярбург і пачаў працаваць выкладчыкам у Акадэміі мастацтваў, адначасова пачаўшы займацца праектаваннем. Праз некаторы час Захарава прызначылі архітэктарам ўсіх недабудаваных будынкаў Акадэміі Майстэрстваў.
У канцы 1799 года ўказам Паўла I Захараў быў прызначаны галоўным архітэктарам Гатчыны, дзе прапрацаваў амаль два гады.
Пасля гэтага ён працаваў у Санкт-Пецярбургу, дасягнуў звання галоўнага архітэктара Марскога ведамства.
З 1787 года Захараў выкладаў у Акадэміі Майстэрстваў, сярод яго вучняў быў архітэктар А. І. Мельнікаў.
З 1794 года Захараў стаў акадэмікам пецярбургскай Акадэміі Майстэрстваў.
Мемарыяльны комплекс воінам-артылерыстам (Крынкі)
Мемарыяльны комплекс воінам-артылерыстам — вайсковае пахаванне каля аграгарадка Крынкі, Віцебская вобласць, Беларусь. Знаходзіцца за 1,4 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка.
Апісанне
У 1943 — чэрвені 1944 гадоў на тэрыторыі Лёзненшчыны воіны 99-й цяжкай гаўбічнай артылерыйскай брыгады вялі баі супраць нямецкіх войск.