cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ян дэ Брай
Біяграфія
Мастацкае рамяство асвойваў пад кіраўніцтвам бацькі, архітэктара і жывапісца, таксама пісаў вершы і нават надрукаваў зборнік вершаў у 1627 годзе. Сястра Яна дэ Брая была жонкай мастака Яна Лівенса. Гісторыкі сцвярджаюць, што Ян браў удзел у працы над заказамі бацькі падчас вучобы. У 1650 годзе, пасля заканчэння вучобы юнак пачаў працаваць у родным горадзе ў якасці мастака-партрэтыста.
Самы ранні малюнак Яна дэ Брая датуецца 1648 годам, а першая вядомая карціна была ім напісана ў 1650 годзе — «Партрэт дзяўчыны». Пасля смерці Верспронка ў 1662 годзе і Франса Халса ў 1666 годзе, Ян дэ Брай стаў вядучым партрэтыстам у Харлеме.
Шэраг карцін Яна дэ Брая дэманструе цікавасць да старажытнарымскай гісторыі і ўплыў прадстаўнікоў класіцызму XVII стагоддзя, магчыма, французскіх, напрыклад Сімона Вуэ.
Скачкава
Скачкава (Скачково) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхейкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Скачкава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Скачкава не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Стары горад (Слуцк)
Стары горад, або Старое места  — найбольш старажытная частка горада Слуцка з Верхнім і Ніжнім замкамі на правым беразе Случы, вакол якой быў вал. З Новым горадам злучаўся мостам, на якім размяшчаліся млыны.
Спачатку горад развіваўся ва ўсходнім напрамку. Паміж пасадам і замкам знаходзілася гандлёвая плошча, у 1419 г. тут пабудаваны фарны касцёл. У канцы XV ст. Слуцк пачаў расці ў заходнім напрамку, расшыраўся і на поўнач, фармаваўся як горад з радыяльна-кальцавой планіроўкай.
У 1579 г. Слуцк быў падзелены паміж трыма братамі Алелькавічамі на Стары горад, Новы горад і Востраў. Стары горад з Верхнім і Ніжнім замкамі атрымаў Юрый Юр'евіч. У 1592 г. усе часткі горада і Слуцкае княства былі зноў аб'яднаны і перайшлі да апошняй князёўны з роду Алелькавічаў — Соф'і Юр'еўны, а праз яе — да Радзівілаў.
У 1696 г. на тэрыторыі Старога горада, непадалёку ад Востраўскай брамы езуіты пабудавалі драўляную капліцу і кляштарны корпус. У пачатку XVIII ст., паводле праекту дойліда-манаха Я. Клауса, пабудаваныя новы драўляны кляштар, касцёл Святога Духа, да якога прымыкаў сад.
Пацьковычы
Пацьковычы (Пацько́вичі) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Плошча Мужнасці (станцыя метро)
«Плошча Мужнасці» — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Кіраўска-Выбаргскай лініі, паміж станцыямі «Лясная» і «Палітэхнічная».
Станцыя адкрыта 31 снежня 1975 г. ў складзе ўчастка «Лясная» - «Акадэмічная». Названая па размяшчэнню ў аднайменнай плошчы.
Радамскае ваяводства
Радамскае ваяводства (Województwo radomskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Радам. У 1999 годзе тэрыторыя, за выключэннем 2 гмін, была ўключана ў склад сучаснага Мазавецкага ваяводства.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Абсерваторыя Арэсіба
Арэсіба — астранамічная абсерваторыя, якая знаходзіцца ў Пуэрта-Рыка, за 15 км ад горада Арэсіба, на вышыні 497 м над узроўнем мора. Тэлескоп выкарыстоўваецца для даследаванняў у галіне радыёастраноміі, фізікі атмасферы і радыёлакацыйных назіранняў аб’ектаў Сонечнай сістэмы.
Даследаванні праводзяцца Карнельскім універсітэтам у кааперацыі з Нацыянальным навуковым фондам, (ЗША), код абсерваторыі «251». Абсерваторыя з’яўляецца таксама Нацыянальным цэнтрам Астраноміі і Іанасферы ЗША (National Astronomy and Ionosphere Center (NAIC) ).
Радыётэлескоп, усталяваны ў Арэсіба, — быў адзіным з найбуйнейшых у свеце (з тых, якія выкарыстоўваюць адну апертуру); у верасні 2016 года у Кітаі быў запушчаны аналагічны, большы па памеру (дыяметр 500 м) тэлескоп FAST. 1 снежня 2020 года радыётэлескоп разбурыўся ў выніку самаразбурэння апорнай канструкцыі.
Асаблівасці канструкцыі
Рэфлектар тэлескопа размешчаны ў натуральнай карставай варонцы і пакрыты 38 778 перфарыраванымі алюмініевымі пласцінамі (памерам прыкладна 1×2 м), укладзенымі на сетку са сталёвых тросаў. Апрамяняльнік антэны рухомы, падвешаны на 18 тросах да трох вежаў. Навядзенне тэлескопа на патрэбную кропку нябеснай сферы ажыццяўляецца шляхам перамяшчэння апрамяняльніка.
Гісторыя
Будаўніцтва радыётэлескопа было пачата ў 1960 годзе. Першапачатковым прызначэннем тэлескопа было вывучэнне іанасферы Зямлі. Аўтар ідэі будаўніцтва — прафесар Карнэльскага ўніверсітэта.
Міхаіл Восіпавіч Без-Карніловіч
Міхаіл Восіпавіч Без-Карніловіч (, Падольская губерня, цяпер Украіна — ) — гісторык, краязнавец і этнограф, ваенны тапограф, статыстык, генерал-маёр.
Сям’я
Нарадзіўся ў дваранскай сям’і кантралёра мытні Магілёва-Падольскага Осіпа Якаўлевіча Карніловіча. Дзяцінства прайшло ў маёнтку Карніловічы. Старэйшы брат дзекабрыста Аляксандра Карніловіча.
Абсерваторыя Арэсіба
Гісторыя
Афіцыйнае адкрыццё абсерваторыі Арэсіба адбылося 1 лістапада 1963 года.
Міхаіл Восіпавіч Без-Карніловіч
Сям’я
У афіцыйных паперах і дакументах прозвішча Міхаіла Восіпавіча пісалася «Бескарніловіч» або «Без-Карніловіч». Пасля ён звяртаўся ў Дэпартамент герольдыі і непасрэдна да імператара Мікалая I па дазвол пісаць сваё прозвішча, як і ўсе яго сваякі, «Карніловіч». Аднак такога дазволу не атрымаў, і яму было загадана надалей называцца «Без-Карніловіч»
Біяграфія
У 1816 годзе кончыў 1-ы кадэцкі корпус. Удзельнік руска-турэцкай вайны (1828—1829). Узнагароджаны ордэнам Святога Георгія 4-ай ст. (1841).
Пад яго кіраўніцтвам у 1831—1847 гадах праводзілася тапаграфічнае і ваенна-статыстычнае вывучэнне Мінскай, Наўгародскай, Віцебскай, Валынскай губерняў і Беластоцкай акругі. За трыганаметрычную здымку ў Наўгародскай губерні атрымаў чын падпалкоўніка.
Haпіcaў ваенна-статыстычны агляд Віцебскай губерні, у якім даў ацэнку правіянтных і дарожна-транспартных магчымасцей краю. Пры правядзенні геадэзічных работ на Віцебшчыне зацікавіўся зборам інфармацыі пра аб’екты старажытнай гісторыі: курганы, гарадзішчы, замчышчы, земляныя валы, фартэцыі і іншыя помнікі даўніны.
З 1852 года ў адстаўцы.
Навуковая дзейнасць
Збіраў гістарычны і этнаграфічны матэрыялы, на падставе якіх напісаў кнігу «Гістарычныя звесткі пра выдатныя мясціны на Беларусі…» (СПб, 1855), дзе між іншым разгледжаны пытанні этнічнай тэрыторыі, побыту і культуры беларусаў. Тэрыторыю Беларусі абмяжоўваў Віцебскай і Магілёўскай губернямі, астатнія землі называў Літвой. Беларусамі лічыў толькі нашчадкаў крывічоў, гаварыў пра беларусаў як пра асобны народ і ставіў іх у «адзін шэраг з суседнімі народамі». Выключнае значэнне надаваў дзяржаўнасці Полацка, лічыў яго цэнтрам крывічоў. Адзначыў згуртаванасць Полацкай зямлі ў 1230-1240-я гады ў барацьбе з нямецкай агрэсіяй, даказваў паходжанне вялікага князя літоўскага Віценя з роду полацкіх князёў.
Апісаў жыццё беларускага селяніна, характэрызуючы яго як цяжкае, але як памешчык для паляпшэння сялянскай гаспадаркі прапанаваў ссяляць сялян у вялікія вёскі, захоўваць патрыярхальныя сем’і і нават злучаць у адзін двор невялікія сем’і суседзяў. Асобныя раздзелы кнігі прысвяціў апісанню народных абрадаў, звычаяў, вытворчай дзейнасці, народнай метэаралогіі.
Важным метадалагічным дасягненнем М. Без-Карніловіча быў той факт, што ён імкнуўся вывучаць гісторыю асобных гарадоў або мясцовасцей у непарыўнай сувязі з агульнадзяржаўнай і агульнаеўрапейскай гісторыяй. Таксама імкнуўся браць для свайго даследавання толькі падмацаваныя пісьмовымі крыніцамі матэрыялы. Так, разглядаючы гісторыю Віцебска, М. Без-Карніловіч не назваў дату заснавання горада ці першага яго ўпамінання, не будучы перакананым у яе дакладнасці. Даследчык акрамя гістарычнага экскурсу ў мінулае адным з першых сярод краязнаўцаў расказаў аб яго эканоміцы, мясцовых промыслах. Даследаваў замчышча каля вёскі Сакалішча Полацкага павета. Ужываў звесткі, атрыманыя ад даследаванняў і аналізу легенд і паданняў, для тлумачэння абрадаў, вераванняў старажытнага чалавека. Напрыклад, запісаў са слоў полацкіх старажылаў, што поруч з колішнім возерам Валоўе, якое знаходзіцца на левым беразе Палаты, амаль насупраць Багародзіцкага манастыра, было капішча Перуна.
Абсерваторыя Арэсіба
Гісторыя
10 жніўня 2020 года люстэрка тэлескопа было пашкоджана тросам, які лопнуў і прабіў дзірку даўжынёй каля 100 футаў (30 метраў).
7 лістапада 2020 года адбыўся разрыў аднаго з асноўных стальных падтрымных тросаў тэлескопа, які разбіў частку самога люстэрка. 19 лістапада Нацыянальны навуковы фонд (National Science Foundation, NSF) ЗША абвясціў аб закрыцці галоўнага тэлескопа ў абсерваторыі Арэсіба.
Наступствы разбурэння тэлескопа
Згодна з меркаваннем спецыялістаў, выхад са строю радыётэлескопа «Арэсіба» фактычна паклала канец пошуку пазаземных цывілізацый. Наступны па магутнасці амерыканскі радыётэлескоп у абсерваторыі «Грын-Бэнк» у Заходняй Віргініі ў пяць разоў менш адчувальны да слабых сігналаў з космасу. Адзіным раўнацэнным радыётэлескопам у свеце з’яўляецца кітайскі FAST. Але з-за вярчэння Зямлі для кругласутачнага назірання за пэўнай кропкай Сусвету, адкуль могуць паступаць сігналы, патрабуюцца два тэлескопы ў розных паўшар’ях.
NSF плануе вярнуць у строй другарадныя інструменты абсерваторыі, уключаючы два комплексы LIDAR, якія выкарыстоўваюцца для вывучэння верхніх атмасферных і іанасферных слаёў, адзін з якіх размешчаны на ўсход ад Пуэрта-Рыка на востраве Кулебра.
Пакуль жа КНР прапануе скарыстацца іх новым радыётэлескопам FAST у якасці планетарнага радара (на сёння гэта адзін з самых вялікіх радыётэлескопаў у свеце з антэнай дыяметрам 500 метраў).
Цікавыя факты
Паверхня рэфлектара складаецца з 38778 перфарыраваных алюмініевых панэляў, кожная памерам каля 1×2 м, якія падтрымліваюцца сеткай сталёвых тросаў. Гэтая канструкцыя празрыстая для сонечных прамянёў, яна вісіць на вышыні некалькіх метраў над зямлёй, пад рэфлектар магчыма увайсці і заехаць на аўтамабілі. На зямлі пад рэфлектарам расце ценялюбная расліннасць.
Аляксандр Мікалаевіч Буйкевіч
Аляксандр Мікалаевіч Буйкевіч (нар. 19 лістапада 1984 года, Брэст, Брэсцкая вобласць, Беларуская ССР, СССР) — беларускі фехтавальшчык на шпагах. Чэмпіён Еўропы, прызёр чэмпіянатаў свету і Еўропы, заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Аляксандр Буйкевіч нарадзіўся 19 лістапада 1984 года ў Брэсце, у 1998 годзе пачаткаў займацца фехтаваннем. У 2002 годзе Аляксандр дэбютаваў на міжнародных спаборніцтвах.
Першых сур'ёзных вынікаў беларускі шабліст дамогся на чэмпіянаце Еўропы ў 2007 годзе, калі ён выйграў сярэбраны медаль у камандным першынстве. У наступным годзе Аляксандр стаў чэмпіёнам Еўропы ў асабістым турніры, а ў складзе каманды заваяваў бронзу. Пасля ўдалых выступленняў на чэмпіянатах Еўропы фехтавальшчык увайшоў у склад беларускай каманды на Алімпійскіх гульнях 2008 ў Пекіне. На Алімпіядзе Аляксандр выступіў добра: у асабістым турніры ён дабраўся да чвэрцьфіналу, дзе прайграў румыну Міхаю Каваліу ўсяго два ачкі за выхад у паўфінал, а ў камандных спаборніцтвах беларуская каманда прайграла ў чвэрцьфінале італьянцам.
Праз тры гады пасля Алімпіяды ў Кітаі Аляксандр змог выйграць адзін з галоўных медалёў у сваёй кар'еры. На перадалімпійскім чэмпіянаце свету ён стаў віцэ-чэмпіёнам у камандным шаблі. А ў 2012 годзе за месяц да Алімпійскіх гульняў беларускі фехтавальшчык выйграў «бронзу» еўрапейскага чэмпіянату. Аляксандр прыняў удзел у Алімпійскіх гульнях 2012 года ў Лондане. Беларус прайграў ужо ў 1/8 фіналу ў асабістым турніры, а ў камандным першынстве ён пацярпеў крыўднае паражэнне ў чвэрцьфінале, калі каманда Беларусі саступіла італьянскай зборнай толькі адно ачко ў барацьбе за выхад у 1/2 фіналу.
Наступны алімпійскі цыкл беларускі фехтавальшчык правёў не лепшым чынам: на важных міжнародных стартах ён не падымаўся на пастамент, спыняўся ў кроку ад барацьбы за медалі. Але ўсё ж Аляксандр адабраўся ў 2016 годзе на сваю трэцюю Алімпіяду ў Рыа-дэ-Жанэйра ў асабістым першынстве шаблістаў, стаўшы адзіным прадстаўніком сваёй краіны на Гульнях у Рыа ў спаборніцтве па фехтаванні.
Падрошча
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Падрошча абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Падрошчу не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Уладзімір Андрэевіч Лытаў
Уладзімір Андрэевіч Лытаў (, г. Улан-Удэ, Бурацкая АССР) — беларускі архітэктар і пісьменнік.
Біяграфія
Скончыў у 1969 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Хабараўскграмадзянпраекце, з 1977 года — галоўны архітэктар праектаў у Гроднаграмадзянпраекце, галоўны архітэктар праектаў Гроднажылпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Гродне.
Творчасць
Асноўныя працы: 12-павярховы інтэрнат медінстытута, рэканструкцыя бальніцы № 2 (1979) у Хабараўску, пас. Сулук-БАМ Хабараўскага края (1980); у аўтарскім калектыве: мікрараёны Прынёманскі-2, 3 (1981—1983), Румлёва (1986), забудова Прывакзальнай плошчы, гасцініца «Турыст», будынак абласных курсаў прафсаюзаў (1983) у Гродне, будынак гаркама і райкама КПБ у Лідзе (1986).
Брэсцкая вуліца (Мінск)
Брэсцкая вуліца — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар горада Брэста.
У раёне вуліцы — пераважна прыватная забудова. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.
Размяшчэнне
Вуліца пачынаецца на скрыжаванні з вуліцамі Лейтэнанта Кіжаватава і Леаніда Левіна, перасякае 1-ы Рыжскі завулак, Рыжскую вуліцу, 1-ы Брэсцкі завулак, 2-і Брэсцкі завулак, 3-і Брэсцкі завулак, 4-ы Брэсцкі завулак, 5-ы Брэсцкі завулак, Паўднёвы завулак, 1-ы Паўднёвы завулак, 3-і завулак Зубачова, вуліцу Зубачова, 1-ы завулак Фаміна, 2-і завулак Фаміна, перасякае раку Лошыца і завяршаецца сляпым завулкам.
Олі Рэн
Олі Ільмары Рэн, часам Олі Рэн (Olli Ilmari Rehn; нар. 31 сакавіка 1962 года,, Фінляндыя) — фінскі і еўрапейскі палітык, еўрапейскі камісар па пытаннях пашырэння ў 2004-2010, еўрапейскі камісар па фінансах з 2010 года.
Скончыў бакалаўрыят Макалестэр-каледжа ў Сент-Поле, штат Мінесота (вывучаў эканоміку, міжнародныя адносіны і журналістыку) і Хельсінкскі ўніверсітэт, дзе стаў магістрам палітычных навук. Уступіў у Партыю цэнтра, займаў там розныя кіруючыя пасады, быў членам фінскага парламента.
У 1995 годзе Рэн стаў членам Еўрапарламента. У 2004 годзе на кароткі час стаў камісарам па пытаннях прадпрымальніцтва і інфармацыйнага грамадства ў камісіі Рамана Продзі, тэрмін дзеяння якой мінаў у тым жа годзе. Свае паўнамоцтвы Олі Рэн дзяліў з прадстаўніком Янам Фігелем. У лістападзе 2004 года Рэн быў прызначаны камісарам па пытаннях пашырэння Еўрасаюза. На гэтай пасадзе Рэн вёў перамоўныя працэсы з прэтэндэнтамі на ўступленне ў Еўрасаюз, у 2007 годзе ў Еўрасаюз увайшлі Румынія і Балгарыя. Далейшае пашырэнне, на думку Рэна, павінна закрануць перш за ўсё заходнюю частку Балканскага паўвострава - у прыватнасці, Харватыя павінна ўвайсці ў Еўрасаюз не пазней за 2012 год.
Anacamptis pyramidalis
Anacamptis pyramidalis — шматгадовая травяністая расліна; від роду сямейства.
Сінонімы
Расліна вядома пад шматлікімі лацінскімі назвамі (каля двух дзясяткаў), у тым ліку:
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна да 65 см вышыні з яйцападобнымі клубнямі. Ля асновы сцябла размешчана разетка даволі доўгіх (да 25 см) і вузкіх лістоў. Суквецце шматкветкавае, шчыльнае, пірамідальнае. Кветкі пурпурна-чырвоныя, рэдка белыя або ружовыя, з далікатным водарам. Вонкавыя лісточкі калякветніка неаднолькавыя: бакавыя — няроўнабокія, а сярэдні мае яйцападобную форму. Унутраныя лісточкі калякветніка амаль роўныя вонкавым, сярэдні лісточак мае выгляд трохлопасцевай губы. Шпорац ніткападобны, да 1,4 см даўжыні. Завязь сагнутая, няскручаная. Цвіце ў маі—чэрвені. Плоданасіць у ліпені. Плод — шматнасенная каробачка. Размнажаецца насеннем толькі на пяты год, зімой. Лекавая, дэкаратыўная расліна.
Распаўсюджанне і месца пражывання
Ад Заходняй Еўропы і Міжземнамор’я да Ірана. На тэрыторыі Расіі — у Краснадарскім краі — у ніжнім і сярэднім горных паясах. Зарэгістраваны на Чарнаморскім узбярэжжы (ад Анапы да Туапсэ), у Апшэронскім раёне. Нярэдка сустракаецца на лугах уздоўж узбярэжжа ад Туапсэ да Лазараўскага.
Расце на лугах, па ўзлесках, у хмызняках, аддае перавагу глебам, падасланым вапнякамі.
Скарачаецца, сустракаецца спарадычна невялікімі групамі або адзінкавымі асобнікамі.
Від унесены ў Чырвоную Кнігу Расіі — лічыцца ў катэгорыі III.
Лімітавальныя фактары і меры аховы
Караняклубні выкарыстоўваюцца для атрымання салепа. Знішчаецца ў пару цвіцення на продаж і як лекавая сыравіна. Неабходна паўсюдна забараніць збор раслін і выкопванне клубняў, арганізаваць заказнікі, распрацоўваць шляхі ўвядзення ў культуру.
Жагань
Жагань (Żagań, Sagan, Sagan in Schlesien, Sagan am Bober) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 500 км на захад ад Варшавы, за 45 км на паўднёвы захад ад Зялёнай Гуры і за 50 км ад мяжы з Германіяй. Адміністрацыйны цэнтр Жаганьскага павета Любушскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Жагань. Займае плошчу 40,38 км². Насельніцтва 26,1 тыс. чалавек.
Аляксандр Іванавіч Лойка
Аляксандр Іванавіч Лойка (нар. , в. Дворышча, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць ) — беларускі філосаф. Доктар філасофскіх навук (1998), прафесар (2001).
Біяграфія
Працаваў у Гомельскім дзяржаўным універсітэце (1986—1989), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1989, факультэт тэхналогій кіравання і гуманітарызацыі, кафедра «Філасофскія вучэнні», загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: філасофія дзейнасці; філасофія тэхнікі; метадалогія навукі; філасофская аксіялогія; філасофія мадэрнізацыі.
Бой пад Мацяёвіцамі (1794)
Бітва (бой) пад Мацяёвіцамі — пераломны бой падчас паўстання Тадэвуша Касцюшкі. Скончылася паразай арміі паўстанцаў і захопам у палон параненага Касцюшкі.
Срэмская дыяцэзія
Срэмская дыяцэзія (Dioecesis Sirmiensis) — каталіцкая дыяцэзія з цэнтрам у Срэмска-Мітравіцы (Ваяводзіна, Сербія).
Бой пад Мацяёвіцамі (1794)
На час бітвы ваенна-палітычная сітуацыя склалася не на карысць паўстання. У пач. чэрвеня 1794 аб’яднаныя расійска-прускія войскі (24 тыс.) у бітве пры Шчакацінах прымусілі армію (12 тыс.) Т. Касцюшкі адступіць. 15.6.1794 прускія войскі занялі Кракаў і сілы паўстанцаў вымушаныя былі адступіць да Варшавы. У сяр. ліпеня да Варшавы падышлі прускія войскі і расійскі корпус пад кам. ген. І. Ферзена, аднак дасведчанае кам. Т. Касцюшкі ў жніўні-верасні прымусілі праціўніка адыйсці ад горада. У той жа час актыўныя дзенні пачала Аўстрыя, што значна пагоршыла становішча паўстанцаў.
Срэмская дыяцэзія
Гісторыя
Каталіцкія гісторыкі ўзводзяць гісторыю Срэмскай дыяцэзіі да заснаванай у IV стагоддзі дыяцэзіі з цэнтрам у рымскім горадзе Сірміум (цяпер Срэмска-Мітравіца). Пасля пасялення на гэтых землях славян і прыняцця імі хрысціянства дыяцэзія захавалася. Пасля Вялікага расколу 1054 года Сербія засталася ў юрысдыкцыі праваслаўнага Канстанцінопаля.
Бой пад Мацяёвіцамі (1794)
Пасля перамог А. В. Суворава пад Крупчыцамі і Бярэсцем, корпус Ферзена пачаў наступ на Варшаву з паўднёвага захаду. Т. Касцюшка са сваёй дывізіяй, папоўніўшы яе рэзервамі з-пад Варшавы, выйшаў насустрач. На падмацаванне мусіла падыйсці дывізія пад кам. ген. Панінскага, але да бітвы не паспела. 10.10.1794 каля 10 тыс. паўстанцаў пад кам. Т. Касцюшкам занялі пазіцыі каля Мацяёвіцаў, дзе раніцай іх атакаваў корпус ген. Денисава (10 тыс.). Бой ішоў да 13:00 і скончыўся на карысць расіянаў. Страты расіянаў — каля 1,3 тыс. забітымі і параненымі. Паўстанцы страцілі некалькі тысяч забітымі і яшчэ болей параненымі. Цяжка паранены (шабельны ўдар у галаву і некалькі ран уланскімі пікамі) быў і Т. Касцюшка, які трапіў у палон (застаўся жывы, бо быў апазнаны праціўнікам).
Срэмская дыяцэзія
Гісторыя
У XVI стагоддзі ўся яе тэрыторыя была заваявана туркамі, дыяцэзія скасавана.
Бой пад Мацяёвіцамі (1794)
На наступны ж дзень (11.10) Т. Касцюшку, пад імем Шыманскага, праз Кіеў, Чарнігаў, Магілёў, Шклоў, Віцебск і Ноўгарад, адправілі ў Санкт-Пецярбург. Начальнікам узброеных сіл 12.10.1794 Найвышэйшая Рада прызначыла Тамаша Ваўжэцкага, які аднак не меў адпаведнага аўтарытэту і ваеннага досведу. Ужо 22.10 А. В. Сувораў злучыўшыся з Ферзенам і інш. часткамі і разбіўшы на шляху да Варшавы пры Кабылке (15.10) атрад (4 тыс.) паўстанцаў пад кам. Макраноўскага, пачаў аблогу варшаўскага прадмесця Прагі — апошняга аплоту паўстання.
Срэмская дыяцэзія
Гісторыя
Пасля адваявання Срэма ў туркаў у пачатку XVIII стагоддзя Габсбургскай манархіяй у 1709 годзе была створана Срэмская дыяцэзія, у 1773 годзе яна была аб'яднана з Баснійскай дыяцэзіяй і падпарадкавана Заграбскай мітраполіі.
18 чэрвеня 2008 года была вылучана асобная Срэмская дыяцэзія на тэрыторыі Сербіі, якая стала суфраганнай у адносінах да зноў утворанай Джакавацка-Осіецкай мітраполіі.
Кафедральны сабор дыяцэзіі — Базіліка Святога Дзімітрыя. З 2008 года дыяцэзію ўзначальвае біскуп Джура Гашпаравіч. Асноўны кантынгент вернікаў дыяцэзіі — нацыянальныя меншасці Ваяводзіны: венгры, харваты, славакі і інш. Паводле звестак перапісу 2002 года каталіцтва вызнаюць каля 19 % насельніцтва Ваяводзіны.
Дыяцэзія падзелена на 3 дэканаты і налічвае 29 прыходаў, у якіх служаць 20 святароў. Усяго колькасць каталікоў у дыяцэзіі ацэньваецца прыкладна ў 50 тысяч чалавек.
Айва
Айва — расліна роду Cydonia. Адзіны від Айва звычайная (Cydonia oblonga, сінонім Cydonia vulgaris Pers).
Батанічнае апісанне
Некалючае лістападнае дрэва або куст вышынёй ад 1,5 да 4-5 м (часам да 7 метраў ), з галінамі, якія ўзнімаюцца коса ўверх.
Кара тонкая, лускаватая і лупіцца, на ствале і старых галінах цёмна-шэрая, чырванавата-бурая або чарнавата-карычневая, гладкая; на маладых — буравата-шэрая, шарсціста-лямцавая; парасткі шэра-зялёныя, густа лямцаваапушаныя.
Лісце ад дробнага да буйнога, чарговае, яйкападобнае або авальнае, часам шырока эліптычнае, радзей круглявае, суцэльнакрайняе, на вяршыні вострыя або тупыя, з клінаватым, радзей круглявым або злёгку сэрцападобным аснаваннем, зверху цёмна-зялёнае, голыя, знізу шараватае ад войлачнага апушэння, даўжынёй 5-10, да 12 см, шырынёй да 7,5 см, з хвосцікам да 2 см. Прылісткі ападаючыя, з залозістымі валасінкамі, зваротна-даўгавата-яйкападобныя, радзей ланцэтныя, даўжынёй 6-12 мм, шырынёй 4-6 мм.
Кветкі правільныя, большай часткай адзіночныя, буйныя, з далікатным тонкім пахам, на кароткіх лямцава-апушаныя кветаножках. Чашачка пяціраздельная, застаецца пры пладах. Вяночак бледна-ружовы, белы або ружовы, нагадвае кветкі яблыні, буйны, да 4,5-5 см у дыяметры; пялёсткі зваротна-яйкападобныя, з кароткім кіпцікам. Тычынак 15-25, звычайна 20. Песцік з ніжняй пяцігнёздавай, зрослай з гіпантыям завяззю; слупкоў пяць, густа апушаныя, кожны з іх заканчваецца касым выемкавым лычыкам; пладалісцікаў пяць з залозіста-пільчатымі бакамі, звонку лямцава-апушаныя, прымацаваныя да верхняга краю гарлачыкападобна пашыранай часткі гіпантыя; Чашалісцікаў пяць, суцэльныя, даўгаватыя, адагнутыя. Цвіце ў маі-чэрвені.
Плод — несапраўдны яблык з пяццю шматнасеннымі гнёздамі, валасісты, амаль шарападобны або грушападобны, нярэдка тупарабрысты, лімоннага або цёмна-жоўтага колеру, часам з чырванаватым аднабаковым «загарам», дыяметрам 2,5-3,5 см у дзікіх і да 15 см у культурных формаў і масай 30—40 г у дзікарослых, 140—200 г і больш у культурных сартоў і форм. Залаціста-жоўтыя плады ўкрыты густым светлым лямцам, які пры выспяванні пладоў лёгка сціраецца.
Мякаць пладоў жоўтая, цвёрдая, вельмі духмяная, маласакавітая, жорсткая ад шматлікіх камяністых клетак (асабліва вакол асяродка). Густ даўкі, вяжучы, саладкавы.
Насенне нагадвае нассенне яблыні, чырванавата-карычневае, зваротна-яйкападобнае, няправільна вуглаватае, з моцна слізнеючай звонку лупінай; вага 1000 штук насення 24—44 г. Плады паспяваюць у верасні-кастрычніку.
Святлолюбівая і засухаўстойлівая расліна. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна.
Таксанамія
Від Айва звычайная ўваходзіць у род падсямейства  сямейства  парадку.
Формы
У рамках віду вылучаюць шэраг формаў:
Хімічны склад
У спелых пладах змяшчаецца цукар (да 10,85 %, у тым ліку фруктоза — да 6,27 %), дубільныя рэчывы (0,66 %), протапектыны (4,7 %), эфірны алей і арганічныя кіслоты (1,22 %: яблычная, лімонная, вінная). У скурцы пладоў знойдзеныя энант-этылавы і пеларгонава-этылавы эфіры, якія надаюць пладам спецыфічны пах. Сок з пладоў змяшчае яблычную кіслату (каля 3,5 %), цукры і камедзь.
Нарыхтоўка
Плады збіраюць спелымі, мякаць адпраўляюць на далейшую перапрацоўку, а насенне сушаць пры тэмпературы 40-50 °C.
Лісце збіраюць у чэрвені — ліпені, пасля сушаць пад падстрэшкам або ў сушылцы, пры тэмпературы 40-50 °C.
Насенне і лісце захоўваюць у шчыльна закрытай тары на працягу аднаго года.
Распаўсюджанне
У прыродзе арэал ахоплівае Каўказ, Закаўказзе і Сярэднюю Азію : Азербайджан, Дагестан і Туркменістан (Капетдаг). Шырока распаўсюдзілася і натуралізавана па ўсім Міжземнамор’і, умераных раёнах Азіі, паўднёвых і цэнтральных раёнах Еўропы. Культывуецца ў многіх раёнах Еўропы (да Шатландыі і Нарвегіі, 63°50’ п. ш.), Паўночнай і Паўднёвай Афрыкі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, Аўстралія і Акіяніі.
Святлолюбівая і засухаўстойлівая расліна.
Экалогія
Расце на раўнінах у лясах па ўзлесках, на палянах і высечках, па берагах вадаёмаў і па схілах ў ніжнім поясе гор, паднімаючыся да 1400 м над узроўнем мора. Аддае перавагу глыбокай друзлай, урадлівай і вільготнай глебе. Сустракаецца на пясчаных, алювіяльных глебах, чырваназёмах, чарназёмах, а таксама на затапляемых багністых месцах.
На Каўказе расце на сухой глебе разам з, , , , ; пры гэтым часта расце вакол зарастаюць вадаёмаў, утвараючы зараснікі паміж прыбярэжнымі травамі і. Доўгі час можа расці пры недахопе вільгаці або без арашэння; пры гэтым лёгка вытрымлівае моцнае ўвільгатненне — так, у Астраханскай вобласці айва менш за іншыя пладовыя дрэвы пакутуе ад паводкі.
Айва найбольш ураджайная на цяжкіх суглінках, але на супесных глебах раней плоданасіць. Пры гэтым на сухіх глебах плады драбней і сушэй, а на вільготных — больш сакавітыя, але дравяністыя і звязальныя. Плады культурных дрэў дасягаюць 2 кг, дзікіх — 60-100 грамаў. Дзікая айва плоданасіць дрэнна — па 2-10 пладоў на расліну.
Размнажэнне насеннем (атрымліваюцца моцныя дзічкі), тронкамі, каранёвым параснікам і прышчэпкай.
Агратэхніка
Для пасадкі айвы звычайнай выбіраюць выраўнаваныя ўчасткі або нястромкія схілы, якія ахаваны ад халодных вятроў і праграюцца сонцам, з глыбокімі ўрадлівымі глебамі. Схема пасадкі 5—6x3—4 м. Пасадку праводзяць восенню і вясной. Для атрымання рэгулярных высокіх ураджаяў высаджваюць 2—3 сарты або формы айвы, каб забяспечыць іх перакрыжаванае апылкаванне.
У перыяд плоданашэння праводзяць падкормку раслін. Пры абрэзцы пладаносных раслін выразаюць хворыя, паламаныя галінкі і парасткі, а таксама тыя, якія труцца, аслаблены і растуць унутр кроны. Праводзяць і ўкарочванне моцных парасткаў, таму што ўтварэнне добрага прыросту — перадумова высокай ураджайнасці раслін у наступпым годзе.
Значэнне і ўжыванне
Айва ў Міжземнамор'і лічылася ў старажытнасці сімвалам любові і ўрадлівасці і была прысвечана багіні Венеры.
Айва разводзіцца як пладовае дрэва, якое дае прыгожыя і духмяныя плады, і як прышчэпа для прышчэпкі груш у фармавой культуры.
Слізь ўжываюць у тэкстыльнай вытворчасці для навядзення глянцу на тканіны; водны адвар можа замяніць аравійскую камедзь.
Айва таксама разводзіцца як дэкаратыўная расліна; гэта расліна прыдатна для арганізацыі жывых агароджаў, добра пераносіць стрыжку.
У кулінарыі
Плады у свежым выглядзе малаядомыя, іх часцей за ўсё выкарыстоўваюць для падрыхтоўкі ахаладжальных напояў, кампотаў, жэле, варэння, мармеладу, цукатаў і як заправу да мяса. Айву спажываюць печаную, для надання паху дабаўляюць да іншых прадуктаў перапрацоўкі з пладоў і ягад.
Спажываюць спелыя плады толькі асобных каўказскіх і сярэднеазіяцкіх сартоў, у якіх мала дубілыіых рэчываў, а колькасць цукроў дасягае 15 %.
Пасля 5— 6-месячнага захоўвання плады становяцца мяккімі і прыдатнымі да спажывання. Скурку выкарыстоўваюць на прыгатавання цукровага сіропу для варэння і кампоту.
Фармакалагічныя ўласцівасці
Лекавыя прэпараты айвы валодаюць агульнаўмацавальным, мачагонным, звязальным, супрацьязвавым і супрацьбактэрыяльным дзеяннем. Свежыя плады выкарыстоўваюць як жоўцегонны і мачагонны сродкі. Насенне айвы ў выглядзе адвару прымяняюцца ў медыцынскай практыцы ў якасці ахінальным сродкаў для памяншэння мясцовага раздражняльнага дзеянні іншых лекавых рэчываў і запаволенні іх ўсмоктвання.
Насенне ўжываюць унутр як слабільнае, адхарквальнае і змякчальнае.
У народнай медыцыне
У народнай медыцыне насенне прымяняюцца пры, , метэарызме, захворваннях дыхальных шляхоў, , пры кашлю. Спелыя плады ўжываюць пры сухотах,, страўнікава-кішачных захворваннях. Водны раствор слізі ўжываецца для вырабу вочных прымочак, з касметычнымі мэтамі, для ўмацавання валасоў.
Уласцівасці і характарыстыкі драўніны
Драўніна, светла-жоўтая або ружавата-жоўтая, рассеянасасудзістая, з дрэнна прыкметнымі , цвёрдая, добра паліруецца. У прамысловасці выкарыстоўваецца вельмі рэдка. У Расіі эксплуатацыя не перспектыўная з-за малых запасаў. На поўначы Індыі выкарыстоўваецца ў саматужнай і дробнасерыйнай вытворчасці разьбяных і такарных вырабаў, сувеніраў, дробных вырабаў.
Таксічнасць
Насенне ўтрымлівае нітрылы, якія з'яўляюцца агульнымі ў насенні ружавых. У страўніку ферменты, страўнікавая кіслата або абодва гэтыя фактары выклікаць гідроліз некаторых з нітрылаў, у выніку чаго вырабляецца сінільная кіслата, якая з'яўляецца лятучым газам. Насенне, верагодна, можа быць таксічнымі, калі з'едзена вялікая колькасць.
Айва ў культуры
У Турцыі выраз (ayvayı yemek) (літаральна: з'есці айву) выкарыстоўваецца як прыніжальны тэрмін, які паказвае любую непрыемную сітуацыю. Гэта выкарыстанне прыпадабняецца даволі горкім рэхам смаку айвы ў роце.
Калі нараджаецца дзіця ў Славоніі (Харватыя), садзяць дрэва айвы, як знак урадлівасці, любові і жыцця.
У літаратуры
Нягледзячы на тое, што Кніга Быццё не называе канкрэтны тып плоду, якія Адам і Ева пакаштавалі ад ў, некаторыя старажытныя тэксты мяркуюць, што гэта была айва
У Плутарха Салон, як кажуць, пастанавіў, што «жаніх і нявеста павінны быць зачыненыя ў камеру, і з'есці айву разам.»
У мастацтве
На сваіх палотнах выяву айвы змяшчалі такія мастакі, як Поль Сезан, Аманда Альміра Ньютан,, , Франсіска дэ Сурбаран, Мабюз, , , , , , , Франс Снейдэрс, , Вільгельм Буш, , і іншыя.
Храм Антаніна і Фаўсціны
Храм Антаніна і Фаўсціны — храм на Рымскім форуме, пабудаваны ў 141 н.э. па загаду імператара Антаніна Пія ў гонар яго памерлай жонкі Фаўсціны. Пасля смерці імператара храм прысвяцілі і яму: «Divo Antonino et Divae Faustinae ex S(enatus) C(onsulto)»: Боскаму Антаніну і боскай Фаўсціне па рашэнні Сената. Цэла ўпрыгожана арнаментамі і рэльефамі. У XI стагоддзі храм перарабілі ў царкву св. Лаўрэнція (San Lorenzo in Miranda), таму будынак добра захаваўся да нашых дзён.
Кадзуміці Такагі
(高木 和道; нар. ) — японскі футбаліст. У 2008—2009 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Пэрэдзільныця
Пэрэдзільныця (Переді́льниця) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Браманціна
Браманціна, сапр. імя Барталамеа Суардзі (Bartolommeo Suardi; Мілан або Бергама, каля 1465 — ) — італьянскі мастак і архітэктар.
Біяграфія і творчасць
Барталамеа Суардзі нарадзіўся каля 1465 года ў Мілане (па іншай версіі — у Бергама).
У Мілане, дзе «валадарыў» Леанарда, Браманціна стварыў яркі, востры стыль. Браманціна сфармаваўся пад уплывам Буцінонэ і графічнага стылю Падуі і Ферары. Пазней ён шмат чаму навучыўся ў Даната Брамантэ, у якога доўгі час быў памочнікам (чым і тлумачыцца яго мянушка Браманціна — літар. «Маленькі Брамантэ») і ў якога пераняў любоў да манументальных формаў і драматызму. Некаторыя мастацтвазнаўцы мяркуюць, што Брамантэ даручаў Браманціна, як жывапісцу, ажыццяўленне сваіх задум.
У спелы перыяд сваёй творчасці, калі былі выкананы шпалеры для створанага ім маўзалея Трывульцы, мастак прытрымліваўся строгай кампазіцыйнай ураўнаважанасці.
Пераехаўшы ў Рым у 1508 годзе, дзе ён распісваў лоджыі ў Ватыкане, Браманціна пачаў працаваць у новай манеры, блізкай да маньерысцкага стылю.
Браманціна памёр у 1530 годзе.
Підмостычы
Підмостычы (Підмо́стичі) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Беата Тышкевіч
Беа́та Тышке́віч (Beata Tyszkiewicz; нар. 14 жніўня 1938, Вілянуў паблізу Варшавы) — польская кінаактрыса.
3 роду Тышкевічаў. Вучылася ў Вышэйшай тэатральнай школе ў Варшаве (1957—58). Дэбютавала ў фільме «Помста» (1957).
Караска
Караска (Carasco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 3491 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 406 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 16042. Тэлефонны код — 0185.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna delle Ciliegie.
Савет Еўрапейскага саюза
Савет Еўрапейскага саюза, афіцыйная назва Савет, звычайна згадваецца як Савет міністраў, як кампраміс таксама таксама называецца лацінскім Consilium — разам з Еўрапейскім парламентам, адзін з двух заканадаўчых органаў Еўрапейскага саюза і адзін з сямі яго інстытутаў.
NGC 5480
NGC 5480 (іншыя абазначэнні — UGC 9026, MCG 9-23-35, ZWG 272.27, KCPG 416A, IRAS14045+5057, PGC 50312) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Савет Еўрапейскага саюза
У Савет ўваходзяць 27 міністраў ўрадаў краін-членаў Еўрапейскага саюза ў складзе, які залежыць ад абмяркоўваемага кола пытанняў. Таксама без права голасу ў Савеце ўдзельнічае адпаведны еўракамісар. Напрыклад, пытаннямі аховы працы займаюцца 27 адпаведных міністраў дзяржаў-членаў, што кіруюць аховай працы, — міністраў працы або сацыяльнага забеспячэння — а таксама камісар па пытаннях занятасці, сацыяльных пытаннях і палітыцы забеспячэння роўных магчымасцяў.
Склад
Старшынства ў Савеце ратуецца кожныя шэсць месяцаў паміж урадамі дзяржаў-членаў ЕС, прычым адпаведныя міністры адпаведнай краіны старшынствуюць у любы момант часу, забяспечваючы бесперабойнае правядзенне пасяджэнняў і ўсталёўваючы штодзённую парадак дня. Пераемнасць паміж прэзідэнцтвамі забяспечваецца пагадненнем, у адпаведнасці з якім тры паслядоўных прэзідэнцтва, вядомыя як прэзідэнцкія трыо, маюць агульныя палітычныя праграмы. Аднак Савет па замежных справах (Нацыянальныя міністры замежных спраў) узначальваецца Высокім прадстаўніком Саюза.
Яго рашэнні прымаюцца кваліфікаваным большасцю галасоў у большасці абласцей, аднагалоснасцю ў іншых ці проста простай большасцю па працэдурных пытаннях. Звычайна там, дзе ён дзейнічае аднагалосна, яму трэба толькі пракансультавацца з парламентам. Аднак у большасці абласцей прымяняецца звычайная заканадаўчая працэдура, якая азначае, што і Савет, і парламент у роўнай ступені падзяляюць заканадаўчыя і бюджэтныя паўнамоцтвы, Гэта значыць абодва павінны пагадзіцца на прыняцце прапановы. У некаторых абмежаваных галінах савет можа сам ініцыяваць прыняцце новага закона ЕС.
Генеральны сакратарыят Савета Еўрапейскага Саюза, таксама вядомы як сакратарыят Савета, аказвае дапамогу Савету Еўрапейскага Саюза, старшыні Савета Еўрапейскага Саюза, Еўрапейскаму савету і старшыні Еўрапейскага Савета. Сакратарыят ўзначальвае генеральны сакратар Савета Еўрапейскага саюза. Сакратарыят падзелены на сем генеральных дырэктаратаў, кожны з якіх кіруецца генеральным дырэктарам.
Гісторыя
У 1965 годзе Савет быў уражаны «крызісам пустых крэслаў». З-за рознагалоссяў паміж прэзідэнтам Францыі Шарлем дэ голем і прапановамі камісіі па сельскай гаспадарцы, сярод іншага, Францыя байкатавала ўсе пасяджэнні Савета. Гэта прыпыніла працу Рады да тых часоў, пакуль у наступным годзе Люксембургскі кампраміс не дазволіў узніклую тупіковую сітуацыю. Хоць гэты крызіс быў ініцыяваны азартнай гульнёй старшыні камісіі Вальтэра Халльштейна, які пасля страціў пасаду старшыні, ён выявіў недахопы ў працы Савета.
У адпаведнасці з Дагаворам аб зліцці 1967 года спецыяльны Савет Міністраў ЕЭС і Савет ЕАЭС (разам з іншымі іх незалежнымі інстытутамі) былі аб’яднаны ў Савет ЕЭС, які будзе дзейнічаць як адзіны савет Еўрапейскіх супольнасцяў. У 1993 годзе Савет прыняў назву «Савет Еўрапейскага Саюза» пасля стварэння Еўрапейскага Саюза ў адпаведнасці з Маастрыхцкім дагаворам. Гэты дагавор умацаваў Савет, дадаўшы больш міжурадавых элементаў у сістэму з трох слупоў. Аднак у той жа час парламент і Камісія былі ўмацаваныя ўнутры абшчыннага слупа, што абмежавала здольнасць Савета дзейнічаць самастойна.
Лісабонскі дагавор скасаваў сістэму слупоў і прадаставіў дадатковыя паўнамоцтвы парламенту. Ён таксама аб’яднаў Высокага прадстаўніка савета з кіраўніком камісіі па знешняй палітыцы, прычым гэтая новая фігура ўзначаліла Савет па замежных справах, а не якое змяняецца старшынства. Еўрапейскі савет быў абвешчаны асобным інстытутам ад савета, таксама узначаленым пастаянным старшынёй, і розныя канфігурацыі Савета былі ўпершыню згаданыя ў дагаворах.
Развіццё Савета характарызавалася ростам улады парламента, з якім Савет павінен быў дзяліцца сваімі заканадаўчымі паўнамоцтвамі. Парламент часта аказваў супраціў пажаданням Савета. Гэта ў шэрагу выпадкаў прыводзіла да сутыкненняў паміж абодвума органамі з сістэмай міжурадавага кіравання Савета, якая супярэчыць развіваецца парламенцкай сістэме і наднацыянальным прынцыпам.
Паўнамоцтвы і функцыі
Асноўная мэта Савета складаецца ў тым, каб дзейнічаць у якасці аднаго з двух ветирующих органаў заканадаўчай галіны ЕС, іншым з якіх З’яўляецца Еўрапейскі парламент. Разам яны служаць для ўнясення паправак, адабрэння або неўхвалення прапаноў Еўрапейскай камісіі, якая мае выключнае права прапаноўваць законы. Сумесна з парламентам Савет валодае бюджэтнай уладай Саюза і мае большы кантроль, чым парламент, над больш міжурадавымі абласцямі ЕС, такімі як знешняя палітыка і макраэканамічная каардынацыя. Нарэшце, да ўступлення ў сілу Лісабонскай дамовы ён фармальна валодаў выканаўчай уладай ЕС, якую Ён усклаў на Еўрапейскую камісію. Некаторыя лічаць яго эквівалентам верхняй палаты заканадаўчага органа ЕЗ, хоць у дамовах ён не апісваецца як такі. Савет прадстаўляе выканаўчыя ўрады дзяржаў-членаў ЕС і базіруецца ў будынку «Europa» ў Бруселі.
Заканадаўчая працэдура
Спрошчаная ілюстрацыя правілаў галасавання, якія прымяняюцца ў рамках звычайнай заканадаўчай працэдуры. Сама працэдура ўключае ў сябе розныя этапы кансультацый, накіраваных на дасягненне кампрамісу паміж пазіцыямі двух заканадаўчых палат.
Заканадаўчая ўлада ЕС падзелена паміж Саветам, парламентам і Камісіяй. Па меры развіцця адносін і паўнамоцтваў гэтых інстытутаў былі створаны розныя заканадаўчыя працэдуры для прыняцця законаў. У ранейшыя часы прынцып avis facultatif быў такі:" Камісія прапануе, а Савет распараджаецца"; але цяпер пераважная большасць законаў падпарадкоўваецца звычайнай заканадаўчай працэдуры, якая працуе па прынцыпе, што для прыняцця закона патрабуецца згоду як савета, так і парламента.
У адпаведнасці з гэтай працэдурай Камісія прадстаўляе прапанову парламенту і Савету. Па выніках першага чытання парламент можа прапанаваць папраўкі. Калі Савет прымае гэтыя папраўкі, то закон сцвярджаецца. У адваротным выпадку ён прымае «агульную пазіцыю» і ўяўляе гэтую новую рэдакцыю ў парламент. У другім чытанні, калі парламент ўхваляе тэкст ці не прымае рашэнні, тэкст прымаецца, у адваротным выпадку парламент можа прапанаваць дадатковыя папраўкі да прапановы Савета. Ён можа быць адхілены абсалютным большасцю дэпутатаў Еўрапарламента. Калі Савет ўсё ж не ўхваляе пазіцыю парламента, то тэкст перадаецца ў «пагаджальную камісію», якая складаецца з членаў Савета плюс роўнага ліку дэпутатаў Еўрапарламента. Калі камітэту атрымоўваецца прыняць сумесны тэкст, то ён павінен быць ухвалены ў трэцім чытанні як саветам, так і парламентам або прапанову адхіляецца.
Некалькі іншых абласцей, у якіх дзейнічаюць спецыяльныя заканадаўчыя працэдуры, — гэта правасуддзе і ўнутраныя справы, бюджэт і падаткаабкладанне, а таксама некаторыя аспекты іншых абласцей палітыкі, такіх як фіскальныя аспекты экалагічнай палітыкі. У гэтых галінах савет або парламент самастойна прымаюць рашэнні па законе. Выкарыстоўваная працэдура таксама залежыць ад таго, які тып інстытуцыйнага акту выкарыстоўваецца. Самы моцны акт-гэта пастанова, акт або закон, які непасрэдна выкарыстоўваецца і ў дачыненні ва ўсёй сваёй паўнаце. Акрамя таго, існуюць дырэктывы, якія звязваюць членаў з пэўнымі мэтамі, якіх яны павінны дасягнуць, але яны робяць гэта праз свае ўласныя законы і, такім чынам, маюць прастору для манеўру ў прыняцці рашэнняў пра іх. Рашэнне-гэта інструмент, які арыентаваны на канкрэтнага чалавека або групу і непасрэдна выкарыстоўваецца і ў дачыненні. Ўстановы могуць таксама выдаваць рэкамендацыі і заключэння, якія з’яўляюцца проста неабавязковымі дэкларацыямі.
Савет галасуе адным з трох спосабаў: аднагалосна, простай большасцю або кваліфікаваным большасцю. У большасці выпадкаў Савет галасуе па пытаннях кваліфікаваным большасцю галасоў, а гэта азначае, што павінна быць не менш за 55 % якія пагадзіліся дзяржаў-членаў (не менш за 15), якія разам уяўляюць не менш 65 % насельніцтва ЕС."Блакавальнае меншасць" можа быць сфарміравана толькі па меншай меры 4 дзяржавамі-членамі, якія прадстаўляюць не менш за 35 % насельніцтва ЕС.
Люсіна
Лю́сіна (, Люсино) — аграгарадок у Беларусі, у Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Люсінскага сельсавета.
Савет Еўрапейскага саюза
Міжнародныя справы
Прававыя інструменты, якія выкарыстоўваюцца саветам для агульнай знешняй палітыкі і палітыкі бяспекі, адрозніваюцца ад заканадаўчых актаў. У адпаведнасці з CFSP яны складаюцца з «агульных пазіцый», "сумесных дзеянняў"і" агульных стратэгій". Агульныя пазіцыі датычацца вызначэння еўрапейскай знешняй палітыкі ў дачыненні да канкрэтнай трэцяй краіны, такі як заахвочванне правоў чалавека і дэмакратыі ў М’янме, рэгіёну, такога як намаганні па стабілізацыі ў раёне Вялікіх азёр Афрыкі, або пэўнага пытання, такога як падтрымка Міжнароднага крымінальнага суда. Агульная пазіцыя, як толькі яна ўзгоднена, абавязковая для ўсіх дзяржаў ЕС, якія павінны прытрымлівацца і абараняць гэтую палітыку, якая рэгулярна пераглядаецца. Пад сумеснымі дзеяннямі разумеюцца скаардынаваныя дзеянні дзяржаў па разгортванні рэсурсаў для дасягнення якой-небудзь мэты, напрыклад для размініравання або барацьбы з распаўсюджваннем стралковай зброі. Агульныя стратэгіі вызначылі мэта і абавязалі рэсурсы ЕС выконваць гэтую задачу на працягу чатырох гадоў.
Люсіна
Геаграфія
Размешчаны па абодва бакі аўтадарогі і чыгункі Ганцавічы — Лунінец, за 16 км на паўднёвы ўсход ад Ганцавіч, за 262 км ад Брэста, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Малькавічы (на лініі Лунінец — Баранавічы).
Савет Еўрапейскага саюза
Бюджэтныя паўнамоцтвы
Акрамя таго, заканадаўчая ўлада афіцыйна валодае бюджэтнымі паўнамоцтвамі Саюза. Бюджэт ЕС (які складае каля 155 мільярдаў еўра) падпарадкоўваецца форме звычайнай заканадаўчай працэдуры з адзіным чытаннем, які дае парламенту ўладу над усім бюджэтам (да 2009 года яго ўплыў было абмежавана пэўнымі абласцямі) нароўні з Саветам. Калі паміж імі ўзнікаюць рознагалоссі, то яны перадаюцца ў пагаджальную камісію, як гэта робіцца для заканадаўчых прапаноў. Але калі сумесны пагаджальны тэкст не будзе ўхвалены, парламент можа канчаткова прыняць бюджэт. Акрамя бюджэту Савет каардынуе эканамічную палітыку сваіх членаў.
Люсіна
Гісторыя
У 1902—1904 гадах у Люсіна настаўнічаў Якуб Колас, у аповесці «У палескай глушы» (першай з трылогіі «На ростанях») вёска выведзена пад назвай Цельшына. На будынку школы мемарыяльная дошка ў яго гонар.
Савет Еўрапейскага саюза
Старшынства
Старшынства ў Савеце не з’яўляецца асобнай пасадай, а ажыццяўляецца ўрадам дзяржавы-члена. Кожныя шэсць месяцаў старшынства змяняецца паміж дзяржавамі ў парадку, вызначаным членамі Савета, што дазваляе кожнаму дзяржаве старшынстваваць у гэтым органе. Пачынаючы з 2007 года кожныя тры дзяржавы-члена супрацоўнічаюць на працягу сваіх Аб’яднаных васемнаццаці месяцаў па агульнай парадку дня, хоць толькі адно афіцыйна займае пасаду старшыні на працягу звычайнага шасцімесячнага перыяду. Напрыклад, прэзідэнт Партугаліі ў другой палове 2007 года быў другім у тройцы дзяржаў разам з Германіяй і Славеніяй, з якімі Партугалія супрацоўнічала. Савет збіраецца ў розных канфігурацыях (як апісана ніжэй), таму яго членскі склад змяняецца ў залежнасці ад канкрэтнага пытання. Асоба, якая старшынствуе ў Савеце, заўсёды будзе сябрам ад дзяржавы, які займае пасаду старшыні. Дэлегат ад наступнага старшынства таксама дапамагае старшынствуючаму члену і можа ўзяць на сябе працу, калі яго папросяць. Аднак выключэннем З’яўляецца Савет па замежных справах, які ўзначальваецца Высокім прадстаўніком з моманту ўступлення ў сілу Лісабонскай дамовы.
Люсіна
Транспарт
На паўднёвым усходзе ад аграгарадка знаходзіцца прыпыначны пункт Люсіна.
Савет Еўрапейскага саюза
Старшынства
Роля прэзідэнта-адміністрацыйная і палітычная. З адміністрацыйнага боку ён адказвае за працэдуры і арганізацыю працы савета на працягу яго тэрміну паўнамоцтваў. Гэта ўключае ў сябе скліканне Савета на пасяджэнні разам з кіраўніцтвам працай КОРЕПЕРА і іншых камітэтаў і рабочых груп. Палітычны элемент-гэта роля паспяховага вырашэння пытанняў і пасярэдніцтва ў Савеце. У прыватнасці, Гэта ўключае ў сябе вызначэнне парадку дня Савета, што дае старшыні істотны ўплыў на працу савета на працягу яго тэрміну паўнамоцтваў. Старшынства таксама гуляе важную ролю ў прадстаўленні савета ў ЕС і прадстаўленні ЕС на міжнародным узроўні, напрыклад у арганізацыі Аб’яднаных Нацый.
Канфігурацыя
З юрыдычнага пункту гледжання савет з’яўляецца адзіным адукацыяй (гэта азначае, што тэхнічна любая канфігурацыя савета можа прымаць рашэнні, якія ўваходзяць у кампетэнцыю любой іншай канфігурацыі Савета), але на практыцы ён падзелены на некалькі розных канфігурацый савета (або «(con)утварэнняў»). Артыкул 16 (6) Дагавора аб Еўрапейскім саюзе прадугледжвае::