cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Максім Міхайлавіч Чарняўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і археолага Міхаіла Чарняўскага і ўрача-педыятра Святланы Чарняўскай. Скончыў 1993 годзе Беларускі гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа, у 1998 годзе БДУ, у 2001 годзе аспірантуру Інстытута гісторыі НАНБ. З 2001 г. працуе ў аддзеле археалогіі першабытнага грамадства Інстытута гісторыі НАН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Вывучае праблемы позняга неаліту і ранняга бронзавага веку ў паўночна-усходняй Беларусі (Паазер’е), паўночнабеларускую і ўсвяцкую археалагічныя культуры. Даследаваў паселішчы Асавец 2, 7, Крывіна 3, Сосенка 3, Бярэшча 1, 2; выявіў больш за 10 новых помнікаў і месцазнаходжанняў.
Дойна Алдзя-Тэадоравіч
Дойна Алда-Тэадоравіч (Doina Aldea-Teodorovici; 1958 — 1992) — малдаўская савецкая, жонка кампазітара і спевака Іёна Тэадоравіча, Заслужаная артыстка Малдаўскай ССР (1992).
Біяграфія
Нарадзілася 15 лістапада 1958 года ў Кішынёве ў сям'і інтэлігентаў — Eugenia і Gheorghe Marin: бацька быў пісьменнікам і журналістам, а маці — выкладчык рускай мовы і літаратуры сярэдняй у Кішынёве.
Мастацкі талент Дойны выявіўся яшчэ ў дзяцінстве і ўжо навучаючыся ў школе, яна брала ўдзел у дубляванні на рускую мову фільмаў кінастудыі «Малдова-фільм». Адначасна з агульнаадукацыйнай, вучылася ў музычнай школе. працавала ў ансамблі «Moldoveneasca», з якім пабывала ў многіх рэспубліках СССР, а таксама ў Манголіі, Алжыры, Германіі, Кіпры і на фэсце моладзі ў Гаване, Куба. У 1975 годзе Дойна скончыла школу і ў гэтым жа годзе разам з Юрыем Нікалаевым была вядоўцай шоу-праграмы «Шырэй кола». У 1979 годзе скончыла філалагічны Факультэт Кішынёўска дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці румынская мова і літаратура. З 1979 па 1988 год працавала ў якасці выкладчыка сусветнай літаратуры Кішынёўскага педагагічнага інстытута, цяпер — Дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Іёна Крангэ.
У 1981 годзе Дойна выйшла замуж за Іёна Алда-Тэадоравіча, малдаўскага кампазітара і спевака, і 5 жніўня 1982 года ў іх нарадзіўся сын — Крыстафер Алда-Тэадоравіч. У гэтым жа годзе ў Дойны адкрыўся талент эстраднай спявачкі і яна стала выступаць на сцэне разам з мужам. Выступалі яны ў многіх гарадах і селах Малдавіі і Румыніі.
30 кастрычніка 1992 года Іён і Дойна загінулі ў аўтакатастрофе ў 49 кіламетрах ад Бухарэста — машына, на якой яны ехалі ў Кішынёў, уразалася ў дрэва. Пахаваны на Цэнтральных (Армянскіх) могілках Кішынёва.
У 1993 годзе пасмяротна Дойна Алда-Тэадоравіч была ўзнагароджана малдаўскім ордэнам Рэспублікі.
Манерон
З'яўляецца прыродным паркам.
Геаграфія
Манерон — невялікі скальны востраў вулканічнага паходжання ў 130 км на паўднёвы захад ад Южна-Сахалінска. Найвышэйшы пункт — гара Старыцкага (493,3 м). На востраве маецца некалькі рэк і ручаёў з вузкімі далінамі.
Клімат марскі мусонны. Сярэднямесячная тэмпература найбольш прахалоднага месяца студзеня –8°C. Сярэднямесячная тэмпература паветра ў жніўні +18°C.
Прырода
У выніку ўздзеяння чалавека плошча хваёвых лясоў вострава Манерон значна скараціліся. Захаваліся толькі асобныя ўчасткі ў далінах рэк і на паўночна-ўсходнім беразе. На іх месцы ўзніклі зараснікі каменнай бярозы і курыльскага бамбука. Усяго флора вострава налічвае 73 сямействы. Узрост яловых гаёў перавышае стагоддзе.
Для наземнай фаўны характэрны шматлікія птушкі і казуркі. У другой палове XX ст. былі акліматызаваны собаль і калан. На берагах лежні ластаногіх.
У 1995 г. для аховы прыроды Манерона быў створаны прыродны парк агульнага прызначэння.
Гісторыя
Найбольш раннія сведчанні прысутнасці людзей на Манероне адносяцца да неаліта. У канцы 1 тысячагоддзя да н. э. — сярэдзіне 1 тысячагоддзя н. э. востраў наведвалі прадстаўнікі Ахоцкай культуры. З XVIII ст. тут сезонна спыняліся айны.
Пасля Руска-японскай вайны далучаны да Японіі. Тут былі пабудаваны маяк, метэаралагічная станцыя, 6 японскіх вёсак. Іх насельнікі займаліся рыбалоўствам і земляробствам. У 1941 г. на Манероне жыў 751 астраўлянін.
У 1995 г. створаны прыродны парк. З 2006 г. наведваецца турыстамі.
Прыбыццё цягніка на вакзал Ла-Сьёта
Прыбыццё цягніка на вакзал Ла-Сьёта (L’Arrivée d’un train en gare de la Ciotat) — нямы дакументальны кароткаметражны фільм 1896 года; адзін з першых фільмаў, знятых і публічна паказаных братамі Люм’ер. У рускамоўных крыніцах фільм таксама згадваецца як «Прыбыццё цягніка» і «Прыбыццё паштовага цягніка», самы знакаміты фільм братоў Люм’ер. Прэм’ера адбылася 6 студзеня 1896 года.
Сюжэт
Цягнік прыбывае на вакзал горада Ла-Сьёта.
Эрых Рудорфер
Эрых Рудорфер (Erich Rudorffer; 1 лістапада 1917, Цвахау — 8 красавіка 2016, Бад-Швартау) — германскі лётчык-ас, знішчальнік, удзельнік Другой сусветнай вайны. Здзейсніў больш за тысячу вылетаў, правёў 302 паветраных баёў, атрымаў 222 перамогі, з іх 60 на Заходнім фронце, 26 у Паўночнай Афрыцы і 136 на Усходнім фронце.
Біяграфія
Пасля вайны працаваў пілотам грамадзянскай авіяцыі.
NGC 7325
NGC 7325 — двойная зорка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шапачка смаржковая
Апісанне
Пладовае цела грыба дасягае вышыні 10 і болей сантыметраў. Шапка дыяметрам 2—3 см, званочкападобнай формы, звіліста-складчатая або маршчакаватая, у верхавінцы прырослая да ножкі. Колер шапкі звонку жаўтавата-буры або вохрымта-карычніевы, знізу — белаваты. Краі шапкі свабодныя. Ножка да 14 см у даўжыню і да 2 см у дыяметры, цыліндрычная, злёгку патоўшчаная каля асновы, пустая, белая, пакрытая дробнымі лускавінкамі. Мякаць тонкая, без асаблівага паху і смаку. Сумкі з двума спорамі. Споры падоўжана-эліптычнай формы, гладкія, жаўтаватыя або бясколерныя.
Распаўсюджанне і экалогія
Грыб распаўсюджаны ва ўмеранай зоне Паўночнага паўшар’я. Сапратроф. Расце паасобку і групамі ў на глебе ў светлых [лісцевых лясах, на ўзлесках і палянах. Пладовыя целы з’яўляюцца ў красавіку—маі.
Выкарыстанне
Малавядомы ўмоўна-ядомы грыб нізкая якасці. Спажыванне свежага грыба магчыма толькі пасля папярэдняга адварвання са зліццём вады.
NGC 7326
NGC 7326 — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тамбора
Тамбо́ра — стратавулкан у Інданезіі на востраве Сумбава.
Вывяржэнне вулкана ў красавіку 1815 года — наймацнейшае вулканічнае вывяржэнне ў рэгістраванай гісторыі чалавецтва (магнітуда VEI 7).
Вывяржэнне ў 1815 годзе
Магнітуда 10,1. Энергія выбуху 1027 эрг. Аб’ём выкінутага матэрыялу 50—185 км³ (найбольш верагодна, больш за 100 км³).
Перад падзеямі
Перад вывяржэннем вышыня вулкану была прыкладна 4000 м. Ажыўленне вулканічнай дзейнасці пачалося не пазней за 1812 год, калі былі заўважаны газавыя струмені каля вяршыні.
Вывяржэнне
Першыя магутныя выбухі адбыліся 5 красавіка 1815 г. Іх гук быў чутны на адлегласці да 1400 км. Хмары вулканічнага попелу закрылі неба над вялікай тэрыторыяй. Масіўныя выпаданні попелу адбыліся на астравах Сумбава, Ламбок, Балі, Мадура, Ява.
Наступныя магутныя выбухі адбыліся 10, 11, 12 красавіка 1815 г. Яны адчуваліся на адлегласці да 1800 км. Неба над тэрыторыяй да 500 тыс. км² было цалкам закрытая хмарамі попелу. Камяні вагой да 5 кг выкідаліся з кратэра на адлегласць болей за 40 км. На востраве Ламбок слой попелу дасягнуў 60 см. Палі і сады на тэрыторыі выпадання попелу былі цалкам знішчаны.
Пасля вывяржэння
Вышыня вулкана зменшылася да 2850 м, утварылася кальдэра 6×6,5 км, глыбінёю 700 м. Загінула 92 тыс. чал., з іх 10 тыс. непасрэдна ў час выбухаў, а 82 тыс. у выніку неўраджаю і голаду.
Чацвёрты Інтэрнацыянал
Чацвёрты інтэрнацыянал - камуністычная міжнародная арганізацыя, альтэрнатыўная сталінізму. Грунтуецца на тэарэтычнай спадчыне Льва Троцкага, сваёй задачай ставіць ажыццяўленне сусветнай рэвалюцыі, перамогу працоўнага класа і будаўніцтва сацыялізму. Інтэрнацыянал быў заснаваны ў Францыі ў 1938 году Троцкім і яго прыхільнікамі, якія лічаць, што Камінтэрн знаходзіцца пад поўным кантролем сталіністаў і не здольны весці міжнародны працоўны клас да заваёвы ім палітычнай улады. Таму ў процівагу яны заснавалі ўласны «Чацвёрты Інтэрнацыянал», многія дзеячы якога ў той перыяд падвяргаліся пераследам агентаў НКУС, ціску з боку буржуазных уладаў (напрыклад, Францыі і ЗША) і абвінавачванням у нелегітымнасці з боку прыхільнікаў СССР і позняга мааізму. Інтэрнацыянал ўпершыню пацярпеў раскол ў 1940 годзе, а потым у 1953 годзе. Нягледзячы на ​​частковае ўз'яднанне ў 1963 годзе, мноства груп сцвярджаюць, што менавіта яны ўяўляюць палітычную пераемнасць з Чацвёртым інтэрнацыянальная.
Прадгісторыя
Рэвалюцыйныя партыі, якія падтрымалі Кастрычніцкую рэвалюцыю, яшчэ ў 1919 годзе аб'ядналіся ў Камінтэрн - камуністычнае міжнароднае аб'яднанне, якое фармаваліся на прынцыпах дэмакратычнага цэнтралізму.
Пасля смерці Леніна Троцкі і яго паслядоўнікі адкрыта выступілі супраць тэорыі пра магчымасць пабудовы сацыялізму ў адной краіне, якую актыўна прасоўваў Сталін, кіраўнік СССР на той момант. Трацкісты лічылі, што Камінтэрн не здольны больш дзейнічаць як арганізацыя сусветнай пралетарскай рэвалюцыі на прынцыпах рэвалюцыйнага сацыялізму і інтэрнацыяналізму. Таму падстава Чацвёртага Інтэрнацыянала было часткова выклікана жаданнем
сфармаваць моцны палітычны рух, а не толькі апазіцыю Камінтэрну і Савецкаму Саюзу.
У пачатку 1930 гадоў Троцкі і яго прыхільнікі верылі, што ўплыў Сталіна ў III Інтэрнацыянале павінен пайсці на спад. Яны стварылі ў 1930 годзе Міжнародную левую апазіцыю (МЛА) для таго, каб аб'яднаць усе антысталінісцкія групы ўнутры III Інтэрнацыяналу. Сталіністы, якія дамінавала ў Камінтэрне, нядоўга трывалі апазіцыю - трацкістаў і ўсіх, хто быў западозраны ў сімпатыях да трацкізма, былі выключаныя з Інтэрнацянала. У 1935 годзе Троцкі ў эміграцыі напісаў «Адкрыты ліст за Чацвёрты інтэрнацыянал». У лісце Троцкі казаў пра крайняю неабходнасць фарміравання Чацвёртага інтэрнацыяналу. Троцкі лічыў, што Інтэрнацыянал стане граць вельмі важную ролю ў сусветнай вайне. Троцкі сцвярджаў, што прыход сусветнай вайны спародзіць рэвалюцыйную хвалю класавай і нацыянальнай барацьбы, падобную той, якую спарадзіла Першая сусветная вайна.
Ла-Сьёта
Ла-Сьёта (La Ciotat) — французскі партовы горад на Блакітным Беразе і камуна на паўднёвым усходзе Францыі ў рэгіёне Праванс — Альпы — Лазурны Бераг, дэпартамент Буш-дзю-Рон, акруга Марсель, кантон Ла-Сьёта.
Чацвёрты Інтэрнацыянал
Прадгісторыя
Першая "Міжнародная канферэнцыя за Чацвёрты інтэрнацыянал" прайшла ў Парыжы ў чэрвені 1936 году.
Ла-Сьёта
У горадзе шмат пляжаў і месцаў для падводнага плавання — гэта адпраўны пункт шматлікіх турыстычных маршрутаў для наведвання вялікай колькасці міжземнаморскіх бухт.
Чацвёрты Інтэрнацыянал
Прадгісторыя
Рэакцыя сталіністаў на ўзмацненне трацкістаў заключалася ў палітычным тэроры ў Савецкім Саюзе і забойстве прыхільнікаў Троцкага за мяжой.
NGC 7327
NGC 7327 — зорка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чацвёрты Інтэрнацыянал
Прадгісторыя
У верасні 1938 года недалёка ад Парыжа праходзіў устаноўчы кангрэс Чацвёртага Інтэрнацянала, на яком прысутнічала 30 дэлегатаў з усіх буйнейшых краін Еўропы, Паўночнай Амерыкі. Прыбылі, нягледзячы на ​​вялікія адлегласці і выдаткі, некалькі дэлегатаў з краін Азіі і Лацінскай Амерыкі. Сярод рэзалюцый, прынятых на кангрэсе, была Пераходная праграма.
Падчас Другой сусветнай вайны
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе Міжнародны сакратарыят Інтэрнацянала пераехаў у Нью-Ёрк.
Чацвёрты інтэрнацыянал атрымаў вельмі сур'ёзны ўдар падчас Другой сусветнай вайны: Троцкі быў забіты, многія еўрапейскія секцыі былі знішчаныя ў перыяд нямецкай, а некаторыя секцыі ў Азіі - у перыяд японскай акупацыі. Ацалелыя секцыі ў еўрапейскіх і азіяцкіх краінах былі адрэзаныя адзін ад аднаго і ад міжнароднага кіраўніцтва.
Падчас Другой сусветнай вайны прайшлі надзвычайная і еўрапейская канферэнцыі Інтэрнацыяналу
Пасля Другой сусветнай вайны
Пасля Другой сусветнай вайны прайшлі міжнародная канферэнцыя Інтэрнацянала, другі, трэці и чацвёрты сусветны кангрэс, пасля якого Інтэрнацыянал перажыў распад
Гута (Рыпкынскі раён)
Гута (Гута; да 17 лютага 2016 года — Чэрвона Гута, Червона Гута) — вёска ва Украіне, у Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці.
Дэмаграфія
Згодна с перапісам насельніцтва 2001 года, жыхары пазначылі наступную мову, як родную:
Мікалай Ільіч Пахомаў
Мікалай Ільіч Пахомаў (, в. Вольшчына, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі вучоны-гісторык, журналіст. Кандыдат гістарычных навук (1954), прафесар (1978).
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у 1935 годзе тэхнічным сакратаром рэдакцыі Мехаўскай раённай газеты. У 1938 годзе скончыў Усебеларускую газетную партыйную школу, у 1951 годзе — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, у 1954 годзе — Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У жніўні 1942 — лістападзе 1943 гадах — радавы, палітрук разведкі партызанскага атрада ў Рэчыцкім раёне, рэдактар газеты «Зара камуны».
Працаваў у газеце «Бальшавік Палесся» (Мазыр, з 1938), «Зара Камуны» (Рэчыца, 1943—1948) З 1948 года з’яўляўся рэдактарам газет «Гомельская праўда», «Віцебскі рабочы». З 1956 года — сакратар Віцебскага абкама КПБ, у 1968—1985 гадах — рэктар Мінскай вышэйшай партыйнай школы. У 1971—1988 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
Дыплакокі
Дыплакокі — круглявыя бактэрыі (кокі), якія звычайна сустракаюцца парамі. Часам (у арганізме) яны бываюць акружаны. Прыкладамі дыплакокаў могуць служыць грамадмоўныя бактэрыі роду : менінгакок, ганакок, а таксама пнеўмакок.
Раней вылучаўся асаблівы род бактэрый Diplococcus, але ў цяперашні час такое вылучэнне не прызнаецца.
Маладзельчыцы
Маладзе́льчыцы (, Молодельчицы) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.
Да 1985 года вёска знаходзілася ў складзе Калавуравіцкага сельсавета.
Рудня (Рыпкынскі раён)
Рудня (Рудня) — вёска ва Украіне, у Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці.
Дэмаграфія
Згодна с перапісам насельніцтва 2001 года, жыхары пазначылі наступную мову, як родную:
NGC 7328
NGC 7328 (іншыя абазначэнні — PGC 69349, UGC 12118, IRAS22349+1016, MCG 2-57-7, KARA 976, ZWG 429.15, KUG 2234+102) — спіральная галактыка (Sab) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тапажос
Тапажос (Tapajós) — рака ў Паўднёвай Амерыцы (у Бразіліі), правы прыток Амазонка.
Бадалона
Бадалона (Badalona) — горад у паўночна-ўсходняй частцы Іспаніі, які размяшчаецца ў аўтаномнай супольнасці Каталонія. Знаходзіцца ў камарцы Барселоны, з’яўляючыся часткай сталічнай вобласці Барселоны. Горад размешчаны на левым беразе невялікай ракі Безас, а таксама мае выхад да Міжземнага мора. Бадалона з’яўляецца трэцім паводле колькасці жыхароў горадам у Каталоніі пасля Барселоны і Аспіталет-дэ-Льябрэгат. Статус горада быў атрыманы Бадалонай у 1897 годзе.
Тапажос
Даўжыня ракі 2200 (1992 ) км (ад вытоку ракі Журуэна). Утвараецца зліццём рэк Журуэна і Тэліс-Пірыс. Упадае ў Амазонку каля горада Сантарэн. Плошча вадазбору 487 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 15,5 тыс. м³/сек. Працякае па Бразільскім нагор’і і Амазонскай нізіне. На рацэ маюцца парогі. Суднаходная на працягу 300 км ад вусця да горада Сан-Луіс.
Бадалона
Гісторыя
Бадалона была заснавана рымлянамі ў III стагоддзі да н.э., пад імём Баэтула (Baetulo), хоць паселішчы ў гэтым раёне існавалі з 3500—2500 да н.э.. Рымскі горад займаў плошчу ў 11 га, з лініяй сцен 413x261 м, паселішча мела вялікія абарончыя вежы. У I стагоддзі да н.э. у горадзе размяшчалася 15 тысяч жыхароў.
Цяперашняя Бадалона была створана ў X стагоддзі. Манастыр Сант-Херані-дэ-ла-Муртра, пабудаваны ў XIV стагоддзі, з'яўляўся летняй рэзідэнцыяй каталіцкіх манархаў Іспаніі. Бадалона была адным з самых важных гарадоў падчас іспанскай індустрыялізацыі ў XIX стагоддзі.
Культура
У маі, у сувязі са святам Святога Анастаса, апякуна Бадалоны, у горадзе праводзяцца шматлікія мерапрыемствы і фестывалі.
Сарцыны
Сарцыны (Sarcina) — род грамстаноўчых кокаў, якія дзеляцца ў трох узаемна перпендыкулярных напрамках, утвараючы пры гэтым кубічныя «цюкі», ад чаго і атрымалі сваю назву. Сапрафіты, звычайна неспараносныя, нерухомыя і непатагенныя. Здольныя да сінтэзу бактэрыяльнай цэлюлозы. Сустракаюцца ў глебе, вадзе, паветры і жывых арганізмах. Многія прадстаўнікі гэтага роду з’яўляюцца часткай мікрафлоры чалавека і жывуць на скуры і ў тоўстым кішачніку.
Тыпавога прадстаўніка гэтага роду,, можна выявіць на паверхні насення метлюжковых, у глебе, кішачніку чалавека, трусоў і марскіх свінак.
Вылазы (Пінскі раён)
Гісторыя
Першая згадка ў 1554 годзе, з’яўлялася даўняй уласнасцю польскага караля Жыгімонта I. Пасля пераходзіць да каралевы Боны. Засялялася шляхецкімі сем’ямі Гараглядаў, Колбаў, Літвіновічаў, Палхоўскіх, Шаламіцкіх, Валковічаў, Явашоў. Найчасцей сустракаецца прозвішча Гарагляд. У 1572 годзе зямлю купляе Рыгор Шаламіцкі.
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі, вёска ўваходзіла ў склад Пінскага павета.
У 1787 годзе пабудавана драўляная царква Раства Багародзіцы (захавалася).
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) вёска ўвайшла ў склад міжваеннай Польшчы. З 1939 года ў складзе БССР.
Меса-Вердэ
Ме́са-Ве́рдэ (Mesa Verde) — нацыянальны парк на тэрыторыі штата Каларада (ЗША). У 1978 г. быў уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Агульная плошча — 21 043 га.
Геаграфія
Меса-Вердэ — плато на паўднёвым захадзе Каларада, якое дасягае вышыні болей за 2600 м над узроўнем акіяну. Паверхня складаецца з некалькіх плоскіх вяршыняў, нахіленых на поўдзень. Паміж імі месцяцца паніжэнні, адзначаныя выразнымі абрывамі.
Ландшафт пачаў утварацца ў позні мелавы перыяд, калі навакольныя землі з'яўляліся часткай марскога дна. Плато сфарміравана вапняковымі адкладаннямі, глінай, лупнякамі і пясчанікам. Частка паверхні занята зараснікамі хвоі і ядлоўцу.
Клімат кантынентальны з сухім спякотным летам, калі тэмпература можа падвышацца да +29,4°C, і адносна мяккай зімой. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 446 мм.
Гісторыка-культурная спадчына
У 8 тысячагоддзі да н. э. на тэрыторыі Меса-Вердэ з'явіліся стаянкі палеаіндзейцаў. Доўгі час плато насялялі паляўнічыя і збіральнікі, ад якіх засталіся напамінкі ў форме петрогліфаў і каменных прылад. Да сярэдзіны 1 тысячагоддзя н. э. мясцовыя жыхары асвоілі земляробства, іх асноўнай ежай стала кукуруза.
Адкрыццё і даследаванне
Меса-Вердэ быў адкрыты ў 1776 г. іспанскімі місіянерамі. Менавіта яны і далі яму сучасную назву, якая значыць на іспанскай мове «зялёнае плато». У XIX ст. мясцовыя землі належылі індзейцам-ютам. Яны паведамілі амерыканскім каўбоям пра жытлы «старажытных». Такім чынам у 1888 г. стала вядома пра «Скальны палац». Першыя аматарскія даследаванні пачаліся амаль адразу пасля знаходкі. Частка знойдзеных артэфактаў трапіла ў еўрапейскія і амерыканскія прыватныя калекцыі. Толькі невялікая колькасць ад знойдзенага ў канцы XIX ст. была захавана музеямі.
Ахова
У 1889 г. было прынята рашэнне аб федэральнай ахове Гудмэн-Пойнт пуэбла, якое і ў нашы дні з'яўляецца адной з найбольш цікавых частак Меса-Вердэ. У 1906 г. Тэадор Рузвельт ухваліў стварэнне нацыянальнага парку. Яго межы ўсталёўваліся адпаведна з інтарэсамі ютаў, якія пацярпелі ад адчужэння часткі іх тэрыторый. У 1978 г. нацыянальны парк быў уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Эндру Танэнбаўм
Эндру Сцюарт «Эндзі» Танэнбаўм (нар. ) — прафесар камп’ютарных навук універсітэта Врые (Амстэрдам, Нідэрланды) дзе узначальвае групу распрацоўнікаў камп’ютарных сістэм. Найбольш вядомы як аўтар Minix, свабоднай Unix-падобнай аперацыйнай сістэмы, створанай для навучальных мэтаў, і як аўтар кніг па камп’ютарным навукам і RFID-вірусу. Таксама з’яўляецца галоўным распрацоўнікам пакета «Amsterdam Compiler Kit». Лічыць сваю ролю выкладчыка найважнейшай у сваім жыцці.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Нью-Ёрку. Стаў бакалаўрам фізічных навук у Масачусецкім Тэхналагічным Інстытуце ў 1965. Атрымаў доктарскае званне па фізіцы ва Універсітэце Берклі ў 1971. Пераехаў жыць у Нідэрланды да сваёй жонкі, але пакінуў для сябе амерыканскае грамадзянства. Выкладае прадметы «Камп’ютарная арганізацыя» і «Аперацыйныя сістэмы». Эндру Танэнбаум выкладае курсы па структуры камп’ютараў і аперацыйных сістэм, таксама атрымаў ступень доктара філасофіі. У 2009 годзе атрымаў грант памерам 2,5 мільёны еўра ад Еўрапейскай даследчай рады на развіццё MINIX
Вашынгтон (акруга, Мэн)
Акруга Вашынгтон (Washington County) — акруга на ўсходзе штата Мэн, ЗША. Насельніцтва на 2020 год складала 31,095 чалавек. Адміністрацыйны цэнтр — горад Мачайас.
Востраў Сен-Круа быў месцам часовага французскага паселішча ў 1604 годзе, якое ўзначаліў даследчык Самюэль дэ Шамплейн. У чэрвені 1775 года адбылася першая марская бітва Амерыканскай рэвалюцыі ў заліве Мачайас каля форта О’Браэн. Акруга Вашынгтон была заснавана 25 чэрвеня 1789 года і названа ў гонар аднаго з айцоў-заснавальнікаў ЗША Джорджа Вашынгтона.
Геаграфія
Плошча акругі складае 8,440 км², з іх 6,640 км² (79 %) — суша, а 1800 км² (21 %) — вада. Мяжуе на ўсходзе з Нью-Брансуікам (Канада), азёры Чыпутнецікук, рака Сен-Круа і заліў Пасамакуодзі ўтвараюць мяжу. На поўдні акруга абмываецца Атлантычным акіянам. Акруга Вашынгтон складаецца з пагоркаў і далін і ўключае некалькі астравоў. Іншыя водныя шляхі — азёры Уэст-Гранд, Біг, Медыбэмпс і Баскахеган, а таксама рэкі Мачайас, Нарагагуагус і Плезант. У акрузе знаходзіцца самая ўсходняя кропка ЗША — Уэст-Куодзі-Хед.
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2020 года ў акрузе Вашынгтон жылі 31,095 чалавек. Сярэдні ўзрост насельніцтва — 48,5 год. Насельніцтва акругі па ўзроставым дыяпазоне размеркавалася наступным чынам: 19,1 % — жыхары маладзейшыя за 18 гадоў, 56,4 % — ад 18 да 65 гадоў і 24,5 % — ва ўзросце 65 гадоў і старэй. Расавы склад: белыя — 89,3 %, афраамерыканцы — 0,5 %, карэнныя амерыканцы — 4,5 % і азіяты — 0,4 %. 2,1 % насельніцтва горада — лацінаамерыканцы.
У 2020 годзе медыяны даход на сям’ю ацэньваўся ў 57,793 $, на хатнюю гаспадарку — у 44,847 $. 18,1 % насельніцтва пражываюць за рысай беднасці. 23,8 % маюць вышэйшую адукацыю. 46,8 % былі супрацоўнікамі прыватных кампаній, 4,6 % — самазанятыя работнікі, 12,3 % — супрацоўнікі прыватных некамерцыйных арганізацый, 20,0 % — дзяржаўныя служачыя, 16,4 % — самазанятыя ў уласным незарэгістраваным бізнэсе або хатняй гаспадарцы. Акруга славіцца пастаўкамі дзікай чарніцы. Акрамя таго, у 2014 годзе вылаў амараў прынёс у эканоміку больш за 45 мільёнаў долараў. Вашынгтон ахоплівае сорак два гарады, тры плантацыі і дзве індзейскія тэрыторыі.
Талачынскі раён
Талачы́нскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскай вобласці Беларусі. Размешчаны на паўднёвым усходзе Віцебскай вобласці. Мяжуе на ўсходзе з Аршанскім, на поўначы з Сенненскім, на паўночным захадзе з Чашніцкім раёнамі Віцебскай вобласці, на захадзе з Крупскім раёнам Мінскай вобласці, на поўдні з Круглянскім і Шклоўскім раёнамі Магілёўскай вобласці.
Прырода
На 1 студзеня 1974 года плошча тэрыторыі раёна складала 1,5 тыс. км². Тэрыторыя раёна знаходзіцца ў межах Аршанскага ўзвышша. Паверхня спадзістахвалістая і градава-ўзгорыстая, 70 % яе на вышыні 200—240 м, ніжэй за 200 м. Каля 20 % глыбіня расчлянення рэльефу да 25—30 м/км². Найвышэйшы пункт 255 м (каля аграгарадка Серкавіцы).
Пераважаюць наступныя карысныя выкапні: торф, пясок, пясчана-жвіровы матэрыял, гліна, суглінкі.
Глебы сельскагаспадарчых угоддзяў: дзярнова-карбанатныя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя, дзярнова-падзолістыя, поймавыя забалочаныя, тарфяна-балотныя. Сустракаюцца сугліністыя, супясчаныя, пясчаныя, тарфяныя глебы.
Па тэрыторыі раёна праходзіць водападзел паміж рэкамі Балтыйскага і Чорнага мораў. Тут бяруць пачатак рэкі Друць з прытокам Бярозаўка, Малінаўка з Хвашчоўкай і Прудчанкай; Крывая і Іржэўка, Бобр, Усвейка, Абалянка; на мяжы з Аршанскім раёнам працякае рака Адроў з прытокамі Дзярноўка і Сакалянка.
Вадасховішчы знаходзяцца на рэках Друць (Талачынскае вадасховішча ), Рагачоўка, Сакалянка, Пліса.
Пад лясамі знаходзіцца 30,2 % тэрыторыі раёна. Найбольшыя масівы ў заходняй і паўднёва-заходняй частцы. Пераважаюць лясы хваёвыя, яловыя, бярозавыя; трапляюцца Асінавыя, чорнаальховыя, Шэраальховыя, ясянёвыя, ліпавыя, дубровы.
На тэрыторыі раёна ёсць верхавыя, мохавыя і нізінныя балоты, якія займаюць 2,1 % плошчы. На іх растуць асака, багун, мох. Найбольшыя балотныя масівы: Усвіж-Бук, Слаўнае.
Жывёльны свет: зайцы, лісы, вавёркі, барсукі, дзікі, ласі, казулі, ваўкі, куніцы, чаплі, буслы, кнігаўкі, цецерукі, камышніцы. Помнікамі прыроды мясцовага значэння на Талачыншчыне з’яўляюцца паркі «Рацава», «Юзафполле» і «Забайкал». Створаны комплексны ландшафтна-гідралагічны заказнік «Скрыпуцёва» плошчай 27 га. У межах раёна знаходзіцца батанічны мікразаказнік Лаўрэнавічы (цыбуля мядзведжая).
Насельніцтва
У раёне 266 населеных пунктаў (станам на 2022 г.), з іх буйныя: Абольцы, Варанцэвічы, Высокі Гарадзец, Коханава, Серкавіцы, Славені, Слаўнае, Усвіж-Бук.
Насельніцтва 36,4 тыс. чал. (2000)
Гаспадарка
Агульная зямельная плошча раёна складае 150 тыс. га., у тым ліку 82 тыс. га сельгасугоддзяў. Раён спецыялізуецца на вырошчванні буйнай рагатай жывёлы і свінагадоўлі. Вырошчваюцца: зерневыя (грачыха, пшаніца, жыта, авёс, ячмень, гарох, лубін); кармавыя (бульба, буракі, кукуруза, люцэрна) і тэхнічныя культуры (сурэпіца, рапс, лён).
На Талачыншчыне 10 прамысловых прадпрыемстваў, 4 з іх займаюцца перапрацоўкай сельскагаспадарчай прадукцыі. Наладжана вытворчасць жалезабетонных, сталярных вырабаў, экскаватараў, баваўняных тканін, тарфяных брыкетаў, ільновалакна, пладова-ягаднага віна, цэльнамалочнай прадукцыі, хлебабулачных і каўбасных вырабаў, безалкагольных напояў, крухмалу і інш. прадукцыі.
Буйнейшымі прадпрыемствамі з’яўляюцца: Талачынскі і Коханаўскі льнозаводы, тэкстыльная фабрыка, масларобча-сыраробчы, кансервавы, торфабрыкетны заводы, Коханаўскі экскаватарны завод. Адно са старэйшых прадпрыемстваў горада Талачына — тэкстыльная фабрыка, яе вырабы: коўдры, дываны, рушнікі, сурвэткі. Талачынскі масларобча-сыраробчы завод спецыялізуецца на вырабе масла, сыру, смятаны, тварагу і іншай прадукцыі. Торфабрыкетны завод выпускае торфабрыкет на паліва і нарыхтоўвае яго на ўгнаенне. Кансервавы завод — адно з буйнейшых прадпрыемстваў Талачыншчыны. У 2002 да яго далучаюць крухмальны завод, а ў 2005 — Гарадоцкі харчовы камбінат. СП «Кірана» (г. п. Коханава) спецыялізуецца на распрацоўцы і вырабе труб для газа- і водазабеспячэння, каналізацыі, пракладкі кабелю, меліярацыі.
Праз тэрыторыю раёна праходзяць аўтамагістраль Мінск — Масква, газаправоды Ямал — Еўропа, Таржок — Мінск — Івацэвічы, а таксама прадуктаправод Унеча — Полацк.
Адукацыя
Сетка ўстаноў адукацыі Талачынскага раёна прадстаўлена 29 установамі. З іх шэсць сярэдніх школ, адна базавая школа, чатыры вучэбна-педагагічныя комплексы «дзіцячы сад-базавая школа», 12 дашкольных устаноў, а таксама ўстановы спецыяльнай адукацыі і пазашкольнага навучання і выхавання: Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі, раённы Цэнтр дзяцей і моладзі, сацыяльна-педагагічны Цэнтр.
Ахова здароўя
Медыцынскае абслугоўванне насельніцтва ў Талачынскім раёне ажыццяўляе ўстанова аховы здароўя «Талачынская цэнтральная раённая бальніца».
Бязоднае балота
Бязоднае балота — балота, якое да сярэдзіны ХХ ст. існавала на паўночны ўсход ад былой вёскі Прудок у Гомелі.
Пачало асушацца для пашырэння тэрыторыі пад жылую забудову, а таксама з мэтай ліквідаваць небяспеку, якая сыходзіла ад балота (там нярэдка танулі людзі і свойская жывёла). Было засыпана разам з невялікім азярцом. На вызваленым ад балота абшары паступова сфармавалася цяперашняя вуліца Юнацкая і іншыя вуліцы Прудка. Рэшткі дрэнажнай сістэмы дагэтуль прысутнічаюць на ўчастку вуліцы Ніжняй, паралельным 2-му завулку Крупскай.
Былое балота доўга давалася прудкоўцам у знакі, асабліва вёснамі і падчас моцных дажджоў. Здаралася, што не толькі на вуліцах, але і ў дамах стаяла вада. Па звестках старажылаў, найбольш адчувальнай была паводка 1966 г.
Фарманта «Бязоднае» ў тапоніме ўказвае на ўяўленні жыхароў аб надзвычайнай глыбіні балота. Між тым, супаставіць азначаны тапонім з гістарычна вядомымі праблематычна. Балота ў раёне Прудка без указання назвы зафіксавана «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 г. У яго раёне тады працякала невялікая рачулка Камсіна, утвараючы азярцо. Апошняе, па ўсім відаць, мела сугучную назву. Прынамсі, у «Рэестры рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці» 1560 г. згадваецца аб’ект Камсін (без тлумачэння яго спецыфікацыі), які разам з зямлёй Токарава поле трымаў святар валатаўской Мікольскай царквы.
Назва «Камсін» («Камсіна») можа разглядацца як рэлікт старажытнай балцкай гідраніміі, бо знаходзіць апелятывы ў літоўскай і латышскай мовах: «kamšà» (літ.), «kamsa» (лат.)  — 1) суччам і галлём высланая дарога, гаць; 2) багністае месца; 3) запруда ў рацэ; «kamšỹnė» (літ.) — 1) гразкае балоцістае месца; 2) гаць.
Юрась Шамецька
Юра́сь Шаме́цька (нарадзіўся 22 сакавіка 1965, Мінск) — беларускі паэт.
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут. З 1997 жыве і працуе ў Атаве, Канада. Аўтар зборнікаў вершаў «Шлях да вяртання» (Мн., 2011), «Атава» (Мн.,2015) і «Непрадказальнае» (Мн., 2019). Вершы друкаваліся ў часопісах «Дзеяслоў», «Маладосьць», газеце «Літаратура і Мастацтва», альманаху «Беларус».
Рабаў
Рабаў — прозвішча.
NGC 7329
NGC 7329 (іншыя абазначэнні — PGC 69453, ESO 109-12, AM 2236-664, IRAS22369-6644) — галактыка ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Слуцк)
Архітэктура царквы
Будынак мураваны Т-падобны, які пасля рамонту набыў двухсхільны дах з вальмамі па тарцах. Пасярэдзіне над зробленым купалападобным скляпеннем у 1996—2000 гадах пастаўлены драўляны светлавы барабан з купалам, ніжэй па схілах даху — чатыры меншыя купалкі на глухіх барабанах. Замест ранейшых прамавугольных аконных праёмаў зроблены меншыя арачныя з невялікімі дэкаратыўнымі франтончыкамі над імі, якія надаюць выцягнутым бакавым сценам адметны дэкаратыўны рытм. Інтэр’ер падзелены на тры часткі двума радамі квадратных у плане мураваных калон. Тарцовая ўсходняя сцяна з уваходным праёмам выкарыстана для размяшчэння трох’яруснага іканастаса. Да заходняга тарца храма ў 1995 годзе прыбудавана цагляная ярусная (чацвярык са зрэзанымі вугламі на чацвярыку) шатровая званіца, ніжні ярус якой з’яўляецца прытворам. У бакавых крылах будынка размяшчаюцца: справа — іканапісная майстэрня, злева — жылыя пакоі настаяцеля.
Грыгорэ Паўлавіч Віеру
Грыгорэ Віеру (Grigore Vieru;, сяло Перарыта, Хоцінскі павет, Бесарабія, Каралеўства Румынія — , , Рэспубліка Малдова) — малдаўскі.
Свята-Казьма-Дзям’янаўская царква (Слуцк)
Жаночы манастыр у гонар святой праведнай Сафіі, княгіні Слуцкай
У лістападзе 2012 года Філарэт даў багаславенне на арганізацыю жаночаму манастыру ў Слуцку.
28 сакавіка 2013 года Сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы пастанавіў багаславіць ператварэнне прыхода храма ў жаночы манастыр.
Грыгорэ Паўлавіч Віеру
Раннія гады
Грыгорэ Віеру нарадзіўся 14 лютага 1935 года ў сяле Перарыта Хоцінскага павета Бесарабіі (цяпер Рэспублікі Малдова) у сям’і Паўла і Еўдакіі Віеру. Быў адзіным дзіцем у сям’і.
У родным сяле скончыў 7 класаў, і працягнуў адукацыю ў другой сярэдняй школе горада Ліпканы. У 1957 годзе дэбютаваў з кнігай вершаў для дзяцей «Alarma» («Трывога»).
У 1958 годзе скончыў факультэт гісторыі і філалогіі Кішынёўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута ім. Іёна Крангэ. У гэтым жа годзе ўладкоўваецца на працу на пасаду рэдактара ў газету «Ленінская іскра».
8 чэрвеня 1959 года жэніцца з Раісай Наку. 16 чэрвеня 1960 года ў Грыгорэ Віеру нарадзіўся сын, якога назвалі Тэадор.
Творчасць
Працаваў рэдактарам у выдавецтве «Малдаўская кніга», у якім выйшлі дзве яго складанкі вершаў для дзяцей «Făt-Frumos curcubelul» і «Bună ziua, fulgilor!». У 1963 годзе выходзяць зборнік вершаў для дзяцей «Mulţumim pentru pace» («Дзякуй за свет») і зборнік вершаў, песень і казак «Făguraşi». 19 чэрвеня 1965 у Грыгорэ Віеру нараджаецца другі сын — Кэлін, а ў 1967 ён узнагароджваецца рэспубліканскай прэміяй камсамола Малдовы імя Барыса Главана. У 1968 годзе выходзіць зборнік вершаў на рускай мове «Имя твоё», якая быў высока ацэнена літаратурнай крытыкай рэспублікі.
У 1973 годзе Г. Віеру ў складзе дэлегацыі савецкіх пісьменнікаў наведвае Румынію, сустракаецца з рэдактарамі румынскай газеты «Secolul XX» («XX стагоддзе»). Потым выходзіць кніга «Мама» (вершы, 1975), кніга дашкольніка «Albinuţa» («Пчолка») (1980), «Fiindcă iubesc» («Таму што кахаю») (вершы, 1979).
У 1984 года фірма «Мелодыя» ў серыі «Дыскаклуб» выпусціла складанку песень Анатоля Кірыка на вершы Віеру ў выкананні Сільвіі Кірык, Сафіі Ратару, Штэфана Петраку і Анастасіі Лазарук. Песні на вершы Рыгора Віеру («Adio», «Amor», «Молодость-цветок», «Песня о моей жизни», «Нежная мелодия», «Романтика») выконвала Сафія Ратару.
Паэт сам з’яўляецца аўтарам песенных мелодый («Să creşti mare»), выйшлі складанкі песень «Poftim de intraţi» і «Cine crede». Былі пакладзены на музыку і іншыя вершы пісьменніка — «Паўлік Марозаў: пурпурны гальштук» (Pavlik Morozov: Cravata lui cea purpurie…), «Выдатная Малдова» (Moldovă frumoasă), «Мы жывём у калгасе» (Noi vom trăi în comuna, музыка Златы Ткач), «Чырвоны Кастрычнік» (Octombrie cel roşu, музыка Златы Ткач), «Наш сцяг» (Steagul nostru, музыка Валера Ратару), «Ідуць піянеры» (Trec pionerii, музыка Паўла Рывіліса).
Палітычная дзейнасць
Пасля 2001 года знаходзіўся ў апазіцыі да Партыі камуністаў.
Смерць
Грыгорэ Віеру быў дастаўлены ў бальніцу хуткай дапамогі горада Кішынёў, дзе памёр ноччу 18 студзеня 2009 года, у 1:20. 20 студзеня 2009 года абвешчана ў Малдове днём жалобы ў сувязі з гібеллю паэта.
Карлас Даніэль Тапія
Карлас Даніэль Тапія (Carlos Daniel Tapia; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1986 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Селішча (Пінскі раён)
Се́лішча (, Селище) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Парахонскага сельсавета.
Івана-Франкоўская гарадская грамада
Івана-Франкоўская гарадская грамада (Іва́но-Франкі́вська міська́ грома́да) — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, ў Івана-Франкоўскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — г. Івана-Франкоўск. Плошча грамады — 265,7 км², насельніцтва — (2020 г.).
Населеныя пункты
У склад грамады ўваходзяць 1 горад (Івана-Франкоўск) і 18 вёсак:
NGC 7330
NGC 7330 (іншыя абазначэнні — PGC 69314, UGC 12111, MCG 6-49-46, ZWG 514.67) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Яшчарка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нэданчычы
Нэданчычы (Неданчичі) — вёска ва Украіне, у Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр Нэданчыцкага сельсавета.
Геаграфія
Адлегласць да райцэнтра складае каля 58 км і праходзіць па аўтадарогах і. Вёска мяжуе з тэрыторыяй горада Славутыч Кіеўскай вобласці. Таксама паблізу вёскі размешчаны пункт кантролю Нэданчычы на мяжы з Беларуссю («Ёлча»).
Гісторыя
У ваколіцах вёскі Нэданчычы выяўленыя паселішчы эпохі неаліту (V—IV тысячагоддзі да н. э.), Чатыры — эпохі бронзавага веку (II тысячагоддзе да н. э.), Адно — перыяду ранняга жалезного века (VIII—III стст. да н. э.) і тры старажытнарускіх гарадзішча часоў Кіеўскай Русі (IX—XIII стст.).
Дэмаграфія
Згодна с перапісам насельніцтва 2001 года, жыхары пазначылі нуступную мову, як родную:
Чэмпіянат Беларусі па плаванні на кароткай вадзе 2013
'''Адкрыты чэмпіянат Беларусі па плаванні (25 м) памяці І. Дурэйкі 2013''' праходзіў 15-18 ліпеня ў БА ЦАР па водных відах спорту ў Брэсце.
Алькаркон
Алькаркон (Alcorcón) — горад у цэнтральнай частцы Іспаніі, які размяшчаецца ў аўтаномнай супольнасці Мадрыд.
Гісторыя
У гэтым месцы людзі пачалі сяліцца яшчэ ў дагістарычныя часы. Назва мае арабскае паходжанне, але мала што вядома пра Алькаркон да Рэканкісты. Самая ранняя пісьмовая згадка пра Алькаркон узыходзіць да 28 ліпеня 1208 года. Горад мае невялікі гістарычны цэнтр, дзе размяшчаецца царква Санта-Марыя-ла-Бланка, які ахоўваецца як «археалагічная зона». Цэнтр акружаны сучаснымі пабудовамі, Алькаркон імкліва расце ў апошні час у сувязі з міграцыяй сюды людзей з іншых частак Іспаніі і Лацінскай Амерыкі.
Інфраструктура
У Алькарконе маецца два шпіталя. Таксама ў горадзе маецца кампус Каралеўскага ўніверсітэта імя Хуана Карласа, дзе ў асноўным праходзяць заняткі звязаныя з медыцынай.
Хуан Ягуэ
Хуан Ягуэ Бланка (Juan Yagüe Blanco; 9 лістапада 1891 — 29 кастрычніка 1952) — іспанскі военачальнік, генерал. Удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гадоў.
Біяграфія
Скончыў пяхотнае вучылішча ў Таледа разам з будучым генералісімусам Франсіска Франка, з якім затым служыў у Афрыцы, удзельнічаў у Рыфскай вайне, быў некалькі разоў паранены і ўзнагароджаны. У 1932 годзе выраблены ў падпалкоўнікі. У 1934 годзе ўдзельнічаў у падаўленні паўстання рабочых у Астурыі.
Пасля вайны быў выраблены ў дывізіённыя генералы і прызначаны на зноў заснаваную пасаду міністра авіяцыі. У чэрвені 1940-га быў звольнены і адпраўлены ў ссылку з-за крытыкі ў адрас кіраўніка дзяржавы Франсіска Франка. Увосень 1942-га нечакана вернуты на службу і прызначаны камандуючым войскамі ў Мелільі. У 1943 годзе прызначаны камандуючым шостай ваеннай акругай са штабам у Бургасе.
Памёр у 1952 годзе. Пасмяротна атрымаў тытул маркіза.
Таранакі
Таранакі — вулкан з правільнай конусападобнай формай на захадзе Паўночнага вострава Новай Зеландыі вышынёй 2518 метраў. Знаходзіцца на тэрыторыі аднайменнага рэгіёна.
Гансала Кейпа дэ Льяна
Гансала Кейпа дэ Льяна і Сьера (Gonzalo Queipo de Llano y Sierra; 5 лютага 1875 — 9 сакавіка 1951) — іспанскі генерал, адзін з кіраўнікоў паўстання 1936 года, удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі на баку франкістаў.
Біяграфія
Вучыўся ў каталіцкай семінарыі, адкуль сышоў і завербаваўся ў армію ў якасці стралка. Пазней скончыў каралеўскае кавалерыйскае вучылішча ў Вальядалідзе, пасля гэтага ўдзельнічаў у якасці афіцэра кавалерыі ў іспана-амерыканскай вайне 1898 года ў Кубе і ў Рыфскай вайне ў Марока.
З 1923 года — брыгадны генерал.
Крытычна ставіўся да сітуацыі ў іспанскай арміі, знаходзіўся ў апазіцыі да дзеючай улады, у сувязі з чым быў заключаны ў турму. Пасля вызвалення ў 1926 годзе працягваў заставацца ў апазіцыі, і ў 1928-м быў звольнены з арміі. У гэты перыяд быў вымушаны зарабляць на жыццё вырабам мыла і гандлем ім. У 1930 годзе ўзначаліў Рэспубліканскую ваенную арганізацыю і супрацоўнічаў з рэспубліканскім рэвалюцыйным камітэтам, які ўзначаліў антыманархічную змову. Пасля няўдачы паўстання супраць караля Альфонса XIII эміграваў у Партугалію і вярнуўся ў Іспанію пасля звяржэння манархіі ў красавіку 1931 года.
Пры новым рэжыме быў генеральным інспектарам карабінераў. Аднак з прыходам да ўлады левага Народнага Фронту зноў сышоў у апазіцыю, дзе далучыўся да нацыяналістаў. У ліпені 1936 года яны арганізавалі бунт. Кейпа быў адказным за захоп Севільі, з чым ён выдатна справіўся. Мяцеж нацыяналістаў прывёў да пачатку грамадзянскай вайны. У ходзе канфлікту Кейпа быў адным з кіруючых дзеячаў прапаганды паўстанцаў. У той жа час ён камандаваў арміяй Поўдня, якая дзейнічала ў Андалузіі і ў лютым 1937 года пры актыўнай падтрымцы італьянскіх войскаў узяла Малагу — стратэгічна важны порт.
Пасля канца вайны ў 1939 годзе Кейпа адпраўлены кіраўніком ваеннай місіі ў Італіі. Пазней прызначаны генерал-капітанам другой ваеннай акругі.
Памёр у сваім маёнтку пад Севільяй і быў пахаваны ў нацыянальнай каталіцкай базыліцы Макарэна.
Аспіталет-дэ-Льябрэгат
Аспітале́т-дэ-Льябрэга́т (L'Hospitalet de Llobregat) — горад на паўночным усходзе Іспаніі, які размяшчаецца ў аўтаномнай супольнасці Каталонія, у непасрэднай блізкасці ад Барселоны. Гэта другі паводле колькасці насельніцтва горад у Каталоніі. Горад характэрны тым, што з’яўляецца адным з самых густанаселеных гарадоў у Еўрапейскім Саюзе.
Гісторыя
Першыя звесткі пра паселішчы чалавека адносяцца да эпохі неаліту; артэфакты паказваюць на чалавечае жытло каля ракі Льябрэгат. Знойдзеныя рымскія артэфакты датуюцца II стагоддзем да н.э., знойдзеныя пахавальныя ўпрыгажэнні, якія зараз захоўваюцца ў археалагічным музеі Барселоны. Былі знойдзены пісьмовыя сведчанні аб паселішчы, якія датуюцца X стагоддзем.
Цяперашняя назва паходзіць ад назвы царквы Санта-Эўлалія-дэ-Правенсана на каталонскай мове, якая выкарыстоўвалася пілігрымамі ў Сярэднявеччы. Горад захоўваў статус вёскі да XIX стагоддзя, але затым у ім былі пабудаваныя першыя тэкстыльныя фабрыкі, якія выклікалі рост насельніцтва, і 15 снежня 1925 года, кароль Альфонса XIII прысвоіў яму званне гораду. 1960-я і 1970-я гады выклікалі другі бум прыросту насельніцтва, за кошт іміграцыі сюды з бедных рэгіёнаў Іспаніі. У 1980-я і 1990-я гады горад пачаў істотна ператварацца і мадэрнізавацца ў культурным, эканамічным і сацыяльным значэнні.
Эканоміка
Горад мае рэпутацыю прадмесця, з-за свайго шматлікага ​​пралетарскага насельніцтва і залежнасці ад Барселоны. Тым не менш, яго эканамічнае становішча палепшылася ў апошні час, гэта значыць у Аспіталеце з’явілася некалькі штаб-кватэр кампаній. Напрыклад, у горадзе размешчана штаб-кватэра авіякампаніі Spanair.
Парахонск
Парахо́нск (, Парохонск) — аграгарадок у Беларусі, у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Парахонскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 31 км у напрамку на паўночны ўсход ад Пінска, за 206 км ад Брэста, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Парахонск.
Гісторыя
У XV—XVII стст. з’яўляецца ўласнасцю князёў Жыжэмскіх, спадкаемцамі якіх былі Радзівілы.
У XVIII ст. маёнтак набывае князь Францішак Юзафавіч Друцкі-Любецкі (каля 1735—1806), якому таксама належалі сядзібы ў Пагосце-Загародскім і Луніне. Пазней маёнтак належаў Гераніму Францішкавічу Друцкаму-Любецкаму (1776/9—1844), затым Эдвіну Геранімавічу Друцкаму-Любецкаму (1828—1901), пазней (да Першай сусветнай вайны) — Францішку Эдвінавічу Друцкаму-Любецкаму (1878—?).
У чэрвені 1943 г. фашысты спалілі 126 гаспадарак, забілі 9 чалавек.
Эмсдэтэн
Эмсдэтэн (Emsdetten) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 71,89 км². Афіцыйны код — 05 5 66 008.
Сідзельнікаў
Сідзельнікаў — прозвішча.
Львоўская гарадская грамада
Львоўская гарадская грамада (Льві́вська міська́ грома́да) — тэрытарыяльная грамада Украіны, у Львоўскім раёне Львоўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — г. Львоў. Плошча грамады — 315,6 км², насельніцтва — 783 065 чалавек (2020 г.).
Населеныя пункты
У склад грамады ўваходзяць 3 гарады (Львоў, Вынныкы, Дубляны), 2 мястэчкі (Брухавычы і Рудна) і 15 сельскіх населеных пунктаў:• 2
Мемарыяльная дошка Францыску Скарыну (Прага)
Мемарыяльная дошка Францыску Скарыну — мемарыяльная дошка ў Празе (Чэхія). Прысвечаная беларускаму першадрукару Францыску Скарыну, які выдаў у Празе свой беларускі пераклад Бібліі.
Аўтар мемарыяльнай дошкі беларускі скульптар Алесь Дранец. Устаноўлена ў 1996 годзе на ўсходняй сцяне Клеменцінума, былога езуіцкага калегіума, у Галоўным дворыку Чэшскай Нацыянальнай бібліятэкі, якая цяпер займае будынак. Гэтае месца непасрэднай сувязі з пражскай друкарняй Скарыны не мае.
Апісанне
Францыск Скарына паказаны седзячы з Бібліяй у руках. На яе развароце тэкст, які сустракаецца ў кнігах Скарыны: «Богу ко чти и людем посполитым к доброму научению». Заслугі друкара ўвекавечаны надпісамі на беларускай і чэшскай мовах :
Какос (востраў)
Востраў Какос (Isla del Coco) — востраў ва ўсходняй частцы Ціхага акіяна. Уваходзіць у склад Коста-Рыкі. Плошча вострава — 23,85 км². Сталага насельніцтва няма.
Геаграфія
Востраў Какос знаходзіцца за 494 км на паўднёвы захад ад узбярэжжа Коста-Рыкі, за 586 км на паўднёвы захад ад Сан-Хасэ. Мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваўся каля 2 млн гадоў таму ў выніку трох этапаў — стварэння лававага шчыта, вулканічнага выбуху і паслявыбуховых працэсаў. Асноўная частка вострава збудавана шчолачнымі базальтамі, сустракаюцца радовішчы серы і свінцу, украпванні лантаноідаў.
На востраве Какос некалькі кароткіх бурных рэк, існуюць таксама сезонныя вадацёкі. Ёсць 3 вадаспады, якія можна назіраць з узбярэжжа. Найбольш маляўнічым лічыцца вадаспад Іглесія на аднайменнай рацэ, якая цячэ з пагорка Іглесіяс.
Клімат трапічны, вельмі вільготны. Сярэднегадавая колькасць ападкаў дасягае амаль 7000 мм. Сухі сезон цягнецца са студзеня да сакавіка. Сярэднегадавая тэмпература +26,6 °C.
Прырода
Флора вострава Какос найбольш блізкая да расліннага свету суседняга Амерыканскага кантынента, асабліва Гвіяны. Гэта тлумачыцца тым, што перанос спор і насення птушкамі адбываўся ўжо ў глыбокай старажытнасці, у перыяд фарміравання вострава, калі зона вільготных трапічных лясоў Паўднёвай Амерыкі і Карыбскага басейна яшчэ не была выразна аддзелена гарамі. Навакольныя воды насяляюць каля 200 відаў рыб, у тым ліку 20 відаў акул і скатаў. Тут сустракаюцца дэльфіны, кіты і марскія львы.
Гісторыя
Востраў Какос быў адкрыты іспанскімі мараплаўцамі ў 1526 г., але на карты трапіў толькі ў 1542 г. . У далейшым востраў наведвалі выпадковыя экспедыцыі для папаўнення запасаў вады. На ім таксама спыняліся піраты. Згодна шматлікім легендам, многія з якіх не падцверджаны дакументальна, на востраве Какос былі схаваныя нарабаваныя піратамі багатыя скарбы. У XIX — першай палове XX стст. гэта прыцягвала на Какос шматлікіх авантурыстаў, што ў пошуках пірацкага золата гублялі сваю маёмасць або нават гінулі. У літаратуры з’явіліся меркаванні, што востраў Какос быў прататыпам вострава Рабінзона Круза, апісанага Даніэлем Дэфо, і знакамітага вострава скарбаў Роберта Льюіса Стывенсана.
Эра пірацтва скончылася ў 1870-ых гг. Урад Коста-Рыкі рабіў няўдалыя спробы засяліць востраў Какос, у тым ліку праз высылку злачынцаў, але з-за вельмі вільготнага клімату і хвароб перасяленцы хутка гінулі, або эвакуяваліся камандамі выпадковых караблёў. Найбольш удалую спробу каланізацыі прадпрыняў нямецкі авантурыст Аўгуст Гіслер (1857—1935), які заснаваў гаспадарку, плантацыю кавы і жыў на востраве з 1889 г. да 1908 г. Ён нават атрымаў ад уладаў Коста-Рыкі ганаровае званне губернатара.
7 лістапада 1949 г. востраў Какос быў афіцыйна далучаны да тэрытарыяльных валоданняў Коста-Рыкі. У 1978 г. на ім быў арганізаваны нацыянальны парк, дзе праводзяцца сталыя навуковыя даследаванні, развіваецца турызм. У XX ст. востраў наведвалі Франклін Дэлана Рузвельт і Жак-Іў Кусто.