cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крымская аперацыя (1918)
У далейшым, да лістапада 1918 года, калі было падпісана пагадненне паміж гетманам Скарападскім і галоўнакамандуючым Узброенымі сіламі Поўдня Расіі генералам Дзянікіным, Украінская дзяржава ажыццяўляла сухапутную блакаду Крыма, уключаючы забарону на паштовае паведамленне.
Пётр Юльянавіч Корбут
Пётр Юлья́навіч Ко́рбут (,  —, Нікапальскі раён, Днепрапятроўская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, гвардыі палкоўнік. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
П. Ю. Корбут нарадзіўся ў горадзе Пінску. З 1931 г. у Чырвонай Арміі. У 1932 годзе скончыў Арлоўскую бранятанкавую школу, у 1941 годзе Ваенную акадэмію механізацыі і матарызацыі Чырвонай Арміі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года на Заходнім, Паўднёвым, 4-м Украінскім франтах. Удзельнік Сталінградскай бітвы. Прайшоў шлях ад камандзіра батальёна да камандзіра 23-й танкавай брыгады. 1 жніўня 1943 г. гвардыі падпалкоўнік П. Ю. Корбут прызначаны камандзірам 37-й гвардзейскай танкавай брыгады (2-і гвардзейскі механізаваны корпус, 5-я ўдарная армія, 4-ы Украінскі фронт), а 15 снежня яму прысвоена званне палкоўніка.
Гвардыі падпалкоўнік Корбут асабліва вызначыўся ў пачатку лютага 1944 года пры прарыве абароны праціўніка на Нікапальскім плацдарме на левым беразе Дняпра ў раёне горада Нікапаль (Днепрапятроўская вобласць). 4 лютага 1944 г. гвардыі палкоўнік П. Ю. Корбут загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле ў горадзе Мелітопаль (Запарожская вобласць, Украіна).
Гік-рок
Гік-рок - разнавіднасць альтэрнатыў-року. Нягледзячы на тое, што гік-рок - музычны кірунак, межы яго слаба акрэленыя; паметку "гік-рок" звычайна маюць музычныя акты алтэрнетыў-року, якія маюць дачыненне да субкультуры гік.
Цагельнае
Цаге́льнае (, Цагельное) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Негарэльскага сельсавета.
Да 4 лютага 1939 года пасёлак у складзе Сямёнавіцкага сельсавета Уздзенскага раёна.
Дарк-кабарэ
Дарк-кабарэ (dark сabaret) — музычны жанр. Самыя вядомыя прадстаўнікі — The Dresden Dolls, Voltaire, Humanwine, Klaus Nomi, Марк Алмонд, The Tiger Lillies, Rozz Williams, Emilie Autumn, Vermillion Lies і Katzenjammer Kabarett.
Бучамля 2
Бу́чамля 2 (, Бучемль 2) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета.
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Ратайчыцкага сельсавета.
Прытцкераўская архітэктурная прэмія
Прытцкераўская архітэктурная прэмія, Прытцкераўская прэмія або Прытцкер (Pritzker Architecture Prize) — штогадовая ўзнагарода за дасягненні ў галіне архітэктуры. Прэмія шырока вядома ў свеце і мае вялікі аўтарытэт у прафесійных колах. Заснавана ў 1979 годзе. Грант лаўрэату — 100 тысяч долараў ЗША.
Сям'я Прытцкераў, уладальнікаў сусветнай сеткі гатэляў «Hyatt» і вядомых дабрачынцаў, заахвочаная тым, што Нобелеўская прэмія па архітэктуры не прысуджаецца, заснавала ў 1979 годзе ўласную архітэктурную прэмію, якую цяпер часта называюць «архітэктурным Нобелем». Архітэктурная тэматыка была блізкая Прытцкерам, не толькі таму, што яны паходзяць з Чыкага, горада знакамітай архітэктурнай школы, дзе будавалі такія вялікія майстры, як Луіс Саліван, Фрэнк Лойд Райт і Міс ван дэр Роэ, але і таму, што іх бізнес звязаны з будаўніцтвам па ўсім свеце. Паводле Томаса Дж. Прытцкера, яго бацькі — Джэй і Сіндзі Прытцкеры задумвалі прэмію як прадуманую ўзнагароду, якая дасць грамадскі рэзананс праблемам будаўніцтва і будзе заахвочваць творчую актыўнасць у самім архітэктурным асяроддзі.
Адзін з асноўных прынцыпаў Прытцкераўскай прэміі — незалежнасць ад грамадзянства, нацыянальнай прыналежнасці, веравызнання і палітычных перакананняў. Намінанты высоўваюцца ўсімі зацікаўленымі ў росквіце вялікай архітэктуры асобамі і ўстановамі. Да студзеня 2004 года, калі скончылася працэдура высоўвання намінантаў за гэты год, колькасць намінантаў агулам за ўсю гісторыю Прытцкераўскай прэміі склала каля 500 з 47 краін свету.
Міжнароднае журы змяняецца штогод, але кожнае складаецца з самых аўтарытэтных архітэктараў, архітэктурных крытыкаў і бізнесменаў. Пераможца вызначаецца таемным галасаваннем. Апроч гранта ў 100 тысяч долараў ЗША, лаўрэат прэміі атрымлівае бронзавы медаль, аздоблены арнаментам Луіса Салівана. Месца правядзення цырымоніі ўзнагароды абвяшчаецца загадзя, штогод яно змяняецца. За 25 гадоў сваёй гісторыі Прытцкераўскай прэміі цырымонія праходзіла ў Нацыянальнай галерэі ў Вашынгтоне, у музеі «Метрапалітэн» у Нью-Ёрку, у Версальскім палацы, у Пражскім градзе, у Белым доме ў Вашынгтоне, на Капіталійскім узгорку ў Рыме, у Эрмітажы ў Санкт-Пецярбургу і на будаўнічых пляцоўках новых музеяў Пола Гетці і Саламона Гугенхайма. Цырымонія суправаджаецца выстаўкай работ усіх прытцкераўскіх лаўрэатаў, па сутнасці анталогіі сучаснай архітэктуры.
Голуэйскі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт
Голуэйскі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт (Ollscoil na hÉireann, Gaillimh; OÉ Gaillimh) — ірландская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Голуэй.
Агульная характарыстыка
Гэта адзін з самых прэстыжных універсітэтаў Ірландыі. Універсітэт быў узнагароджаны пяццю зоркамі за выдатную якасць і ўваходзіць у лік 1 % найлепшых універсітэтаў свету ў адпаведнасці з сусветным рэйтынгам універсітэтаў QS 2018 года. Універсітэт быў заснаваны ў 1845 годзе як Голуэйскі каралеўскі каледж, пазней вядомы як Голуэйскі ўніверсітэцкі каледж.
Сан-Марціна-дал’Арджынэ
Сан-Марціна-дал'Арджынэ (San Martino dall'Argine) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мантуя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 6239
NGC 6239 (іншыя абазначэнні — UGC 10577, MCG 7-35-1, ZWG 225.2, ZWG 224.105, IRAS16484+4249, PGC 59083) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ролі
Ролі (Raleigh) — сталіца штата Паўночная Караліна (ЗША), другі па велічыні горад Паўночнай Караліны, 42-і ў ЗША. Горад названы ў гонар англійскага дзяржаўнага дзеяча, першаадкрывальніка і авантурыста Уолтэра Рэлі. Ролі знаходзіцца на паўночным усходзе цэнтральнай частцы Паўночнай Караліны, дзе сустракаюцца плато Підмант і Прыатлантычная нізіна. Большая частка Ролі размешчана на спадзістых пагорках, якія паступова зніжаюцца на ўсход, да плоскай прыбярэжнай раўніны. Ролі знаходзіцца ў 233 кіламетрах на поўдзень ад Рычманда, 373 кіламетрах на поўдзень ад Вашынгтона і 230 кіламетрах на паўночны ўсход ад Шарлат.
Ніна Канстанцінаўна Аксёнчык
Ніна Канстанцінаўна Аксёнчык (нар., в. Вятчын, Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласць; Псеўданімы: Ніна Рунь) — беларуская пісьменніца, мастак, педагог, грамадскі дзеяч беларускай дыяспары Чэхіі.
Біяграфічныя звесткі
Скончыла Мазырскі дзяржпедінстытут (1982), затым аспірантуру пры кафедры беларускай літаратуры Мінскага дзяржпедінстытута. Кандыдат філалагічных навук. У 1982—1997 гг. працавала выкладчыкам, дацэнтам Мазырскага педінстытута.
У родным Мазыры заснавала музей Палескай культуры. Дзеля гэтага разам са сваімі студэнтамі сабрала там каля 90 экспанатаў. У 1988 годзе была дэлегатам Устаноўчага з'езду партыі БНФ. А з 1989 па 1995 гады была старшынёй БНФ г. Мазыр. У 1990 годзе Ніна Аксёнчык разам з іншымі дэмакратычнымі партыямі арганізавала «Чарнобыльскі шлях» у Маскву, дзе ў Крамлі, разам з Алесем Адамовічам і іншымі, выступіла з рэзкай крытыкай тагачаснага кіраўніцтва Беларусі за ўтойванне фактаў Чарнобыльскай катастрофы. У 1995 годзе выйшла з БНФ і па ініцыятыве мазыран балатавалася ў Вярхоўны Савет Беларусі, але прайграла. Разам з сям'ёй — мужам Уладзімірам Малашчанка і дачкой Раданай — выехала з Беларусі.
З 1998 г. жыве з сям'ёй у Чэхіі. Працуе ў школах Прагі выкладчыцай беларускай, рускай і чэшскай моў.
Творчасць
Першыя творы пачала друкаваць з 1975 года. У тым жа годзе за верш і малюнак на тэму Вялікай Айчыннай вайны, надрукаваныя ў «Піянер Беларусі», стала пераможцам Рэспубліканскага конкурсу юных паэтаў і мастакоў і была ўзнагароджана Ганаровай Граматай ЦК камсамола Беларусі.
Вершы друкаваліся ў калектыўным зборніку «Палескія перазвоны» (Мазыр, 1994), часопісах «Полымя», «Роднае слова» і інш. Аўтар паэтычных зборнікаў «Споведзь арабіны» (1995), «Беларусь на крыжы» (1997). Аўтар шэрагу крытычных артыкулаў. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1996 года.
Аўтар больш чым 100 карцін — пейзажы Беларусі, нацюрморты, партрэты, абстрактныя фантазіі. У Чэхіі працягвае творчую працу. Мела 3 персанальныя выставы: у Празе (1999, 2004), Усці-над-Лабай (2001) і 2 Міжнародныя выставы — Прага (2005), Усці-над-Лабай (2006), а таксама ўдзельнічае ў групавых выставах пражскіх мастакоў (2005, 2008, 2010).
Артэфакт (археалогія)
Артэфа́кт (ад artefactum — штучна зробленае) — старажытная рэч, якая зроблена ці мае сляды карыстання чалавекам. Элемент археалагічнай культуры, частка матэрыяльнай культуры пэўнага этапу, бо адлюстроўвае гісторыю яе развіцця. Сярод артэфактаў вылучаюць культурнавызначальныя, этнавызначальныя («кіравальныя») і «» рэчы, імпартныя, выпадковыя, запазычаныя і інш.
Артэзіянскія воды
right|300px|thumb|Схема будовы [[артэзіянскі басейн|артэзіянскага басейна:
1. ваданосны гарызонт
2. водатрывалыя слаі
6. свідравіна без фантанавання
7. артэзіянская крыніца]]
Артэзі́янскія воды (ад Artesium — лацінскай назвы французскай правінцыі Артуа) — напорныя пластавыя падземныя воды, якія залягаюць паміж водатрывалымі слаямі. Прымеркаваны да адмоўных геаструктур — сінкліналяў, мульдаў, прагінаў, упадзін. Напор узнікае пры гідраўлічнай ізаляванасці ад перавышэння вобласці жыўлення над вобласцю разгрузкі. Пры залішнім выліваюцца на паверхню зямлі або фантануюць пры ўскрыцці. Ва ўмовах актыўнага водаабмену артэзіянскія воды прэсныя, застойных — салёныя ці расолы. Артэзіянскія воды звычайна звязаны з артэзіянскімі басейнамі.
Беларусь
На Беларусі ўскрыты амаль на ўсёй тэрыторыі на глыбіні ад некалькіх дзесяткаў метраў да некалькіх кіламетраў, належаць да Аршанскага гідрагеалагічнага басейна, Брэсцкага гідрагеалагічнага басейна, Прыпяцкага гідрагеалагічнага басейна і Беларускага гідрагеалагічнага масіву. Артэзіянскія воды з'яўляюцца асноўнай крыніцай пітнога водазабеспячэння.
Красная Ніва (Брагінскі раён)
Кра́сная Ні́ва (, Красная Нива) — пасёлак у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Малажынскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 12 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 40 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы- Гомель), 131 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На ўсходзе меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі і забудаванай двухбакова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе калгасу «XVIII партз'езд» (цэнтр — вёска Крыўча).
Комплекс Мінскага аўтатранспартнага прадпрыемства
Комплекс Мінскага аўтатранспартнага прадпрыемства — комплекс будынкаў у Мінску, размешчаны па вуліцы Клары Цэткін.
Пабудаваны ў 1983—1985 гадах па праекце архітэктараў І. Боўта, М. Гроднікава, А. Малашкі.
Архітэктура
Актыўна ўдзельнічае ў фарміраванні фронту забудовы вуліцы і прасторавай арганізацыі прылеглай да яе тэрыторыі. Архітэктурная кампазіцыя заснаваная на кантрастным спалучэнні вышыннага дзевяціпавярховага цыліндрычнага аб’ёма (у ім стаянка легкавых аўтамабіляў) з двухпавярховым падоўжаным аб’ёмам (у ім стаянка грузавога транспарту і рамонтныя службы). Вертыкальныя і гарызантальныя аб’ёмы аб’яднаныя ўстаўкай, дзе размешчаныя адміністрацыйныя памяшканні. Аб’ёмна-планіровачнае вырашэнне падпарадкавана ідэі рацыянальнага перамяшчэння аўтамабіляў унутры комплексу, іх аптымальнага тэхнічнага абслугоўвання і ўстаноўцы на месцы захоўвання, максімальнай блакіроўкі аб’ёмаў, стварэння камфортных умоў для працы. Канструкцыйная схема будынкаў — зборны жалезабетонны каркас, зборна-маналітнае вырашэнне ўнутраных вінтавых рампаў у цыліндрычным аб’ёме, саманясучыя вертыкальныя панелі сцен. У вонкавай аддзелцы выкарыстаны высакаякасная тынкоўка, гранітная і керамічная плітка. Лаканічныя аб’ёмы, пластычнае вырашэнне іх фасадаў ствараюць выразнае аблічча сучаснага прамысловага аб’екта.
Фігаўі
Гонкі Фігаўі (Figawi) — штогадовая дабрачынная акцыя і рэгата ад горада Хаяніс (Hyannis) да вострава Нантакет, праходзіць у выхадныя на Дзень памяці (Memorial Day).
Гісторыя
Першапачаткова, Фігаўі з'явілася у 1972 годзе як нефармальнае спаборніцтва паміж сябрамі Бобам Лабі (Bob Luby), Джо Хоранам (Joe Horan), і Бобам Хоранам (Bob Horan), якое у хуткім часе зрабілася штогадовым мерапрыемствам. У 1978 годзе да гонкі дадалі яшчэ два дні і такім чынам яна была ператворана ў трохдзённае мерапрыемства. Да 80-х гадоў Фігаўі прымаў удзельнікаў з усяго рэгіёну Новай Англіі. У 1987 годзе арганізатары Фігаўі стварылі магчымасць збору грошаў для мясцовых дабрачынных арганізацый. Назва Фігаўі (Figawi) пайшла ад гульні слоў у фразе «Where the f*ck are we?» (Ну чорт, і дзе мы?), якую жонка ці сяброўка аднаго з заснавальнікаў гонкі, нібыта сказала падчас першапачатковай гонцы.
Бучамля 3
Бу́чамля 3 (, Бучемль 3) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета.
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Ратайчыцкага сельсавета.
Нікалас Мюрэй Батлер
Нікалас Мюрэй Батлер (2 красавіка 1862 — 7 снежня 1947) — амерыканскі тэарэтык і практык педагогікі, палітык, публіцыст, прафесар, прэзідэнт Калумбійскага універсітэта, аўтар мноства прац і ўласнай аўтабіяграфіі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1931), якую атрымаў за пацыфісцкую дзейнасць сумесна з Джэйн Адамс.
Дарквейв
Гісторыя
Дарквейв як жанр нарадзіўся ў пачатку 1990-х, як вынік эксперыментаў прадстаўнікоў новай хвалі (асабліва гатычнага року і пост-панка) і індустрыяльнай музыкі. У 1980-х гатычная музыка развівалася ў двух рэчышчах — «кананічным» і «эксперыментальным». Дарквейв як раз і быў прадстаўніком апошняй, эксперыментальнай галіны. Для яго характэрна змешванне стыляў, як у плане аранжыровак, так і ў плане музыкі — напрыклад, у творчасці адных выканаўцаў прыкметны ўплыў сінці-попа (Diary Of Dreams, Wolfsheim), у іншых — пост-індустрыяльнай і клубнай культуры (In Strict Confidence, Die Form), у трэціх — неа-фальклору, неа-класікі (Sopor Aeternus) і г. д.
Астраўскі сельсавет
Астраўскі́ сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Астравы.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Лоеўскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Баршчоўскага сельсавета.
Вірджыліа
Вірджыліа (Virgilio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мантуя.
Насельніцтва складае 11141 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 356 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 46030. Тэлефонны код — 0376.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Перлаўка тоўстая
Пе́рлаўка тоўстая (Unio crassus) — від двухстворкавых малюскаў з рода перлавак сямейства бяззубак.
Мае кароткую выпуклую ракавіну яйцападобнай формы. Яе паверхня гладкая, на ёй можна назіраць тонкія лініі прыросту. Даўжыня ракавіны можа складаць 44-72 мм, вышыня — 25-36 мм, шырыня — 19-27 мм.
Жыве малюск у чыстых рэках з празрыстай праточнай вадой на пясчаных, пясчана-ілістым або галечным грунце. Зрэдку можа сустракацца ў азёрах і сажалках.
NGC 6241
NGC 6241 (іншыя абазначэнні — MCG 8-31-7, ZWG 252.5, IRAS16486+4530, PGC 59085) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Геркулес.
Перлаўка тоўстая
У цёплы час году тоўстыя перламутраўкі перамяшчаюцца ў менш глыбокія месцы, у асенне-зімовы перыяд мігрыруюць у больш глыбокія. Перыяд размнажэння прыходзіцца на вясну і лета. На працягу трох-чатырох месяцаў яны не пакідаюць мацярынскі арганізм. Пасля таго пасяляюцца на рыбах. Па завяршэнні стадыі існавання тоўстай перламутраўкі ў выглядзе лічынак яны апускаюцца на дно і зарываюцца ў донныя ападкі. У такім стане яны развіваюцца некалькі год. Дарослыя тоўстыя перламутраўкі сілкуюцца фільтрацыйным спосабам. Іх працягласць жыцця складае 6-8 год.
NGC 6241
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Перлаўка тоўстая
Жыве да 15 гадоў. Лічынкі з'яўляюцца паразітамі рыб.
Тоўстая перламутраўка вельмі адчувальная да забруджвання вод. Малюск занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі і мае III катэгорыю аховы. Мае ён і статус міжнароднай аховы, унесены ў Чырвоную кнігу Польшчы.
Міхал Грыгорый Грабоўскі
Міхал Грыгорый Грабоўскі (Michał Grzegorz Grabowski;, Вялікае Княства Літоўскае — 8 жніўня 1799, г. Кракаў) — ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Тапор» (або «Окша»). Нарадзіўся ў сям’і Стэфана, віштынецкага старосты, і Тэадоры са Стрыенскіх.
Спярша шамбялян ЯКМ і палкоўнік у 1757—1764 г., пасля генерал-маёр Рэгімэнта коннай гвардыі ВКЛ у 1772—1777 г., генерал-лейтэнант у 1783 г. Севярын Урускі згадваў яго як генерала маёра Рэгімэнта коннай гвардыі ВКЛ і шэфа карабінераў прыбочнай варты караля Рэчы Паспалітай у 1783 г.
Кавалер ордэна Святога Станіслава ў 1787 г.
Міхал Грыгоры памёр 8 жніўня 1799 года ў Кракаве.
Сям’я
Пабраўся шлюбам з Эвай Каралінай Жаленьскай у сваім маёнтку Цяшковічы 23 студзеня 1757 г. З ёй меў трох сыноў: памерлых у малалецтве Тэадора Станіслава і Аляксандра Ксаверыя, а таксама Паўла Яна (нар. 1761).
Карная аперацыя «Kirchweih»
«Kirchweih» — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайне супраць партызан і насельніцтва ў Калінкавіцкім, Васілевіцкім і Хойніцкім раёнах (трохвугольнік Васілевічы — Калінкавічы — Хойнікі) 20—21 кастрычніка 1943 года. З’яўлялася працягам аперацыі «Барбара».
Ход аперацыі
3 партызанскія атрады, у тым ліку 4-ы атрад імя Фрунзе 99-й Калінкавіцкай партызанскай брыгады, былі блакіраваны карнікамі ва ўрочышчы Новая Зямля. На працягу сутак баі ішлі каля вёсак Хобнае (Васілевіцкі раён), Вужынец (Калінкавіцкі раён) і Старч (Хойніцкі раён). Партызаны вырваліся з блакады, захаваўшы сваю баяздольнасць.
22 кастрычніка 1943 года на базе 4-га партызанскага атрада імя Фрунзе была створана 2-я Калінкавіцкая партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ. У раёне аперацыі карнікі расстралялі больш за 70 чалавек, спалілі вёскі Старч (знішчылі 9 чалавек), Вужынец (25 чалавек), Хобнае (39 чалавек) і іншыя.
Сцяпан Фёдаравіч Хацкевіч
Сцяпан Фёдаравіч Хацкевіч (, в. Парэчча, цяпер Пухавіцкі раён Мінскай вобласці — ) — беларускі акцёр, Заслужаны артыст БССР (1963).
Слонімскі раён
Слонімскі раён — раён на поўдні Гродзенскай вобласці. Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Баранавіцкай вобласці. 8 лютага 1954 года ўвайшоў у склад Гродзенскай вобласці. Плошча — 1,5 тыс. км². Насельніцтва на студзень 2006 года — 72 тыс. чалавек (горад — 51,4 тыс., 20,6 тыс. — раён). Цэнтр раёна — г. Слонім. У складзе раёна — 148 населеных пунктаў, 9 сельсаветаў.
Сцяпан Фёдаравіч Хацкевіч
Біяграфія
Скончыў драматычную студыі пры Наркамаце асветы БССР (1933), працаваў у БДТ-2. З 1937 года ў БДТ-1.
Слонімскі раён
Прырода
Заходняя частка раёна размяшчаецца ў межах Слонімскага ўзвышша, паўночна-ўсходняя — на ўскраіне Навагрудскага ўзвышша, паўночная — у Нёманскай нізіне, усходняя і паўднёвая часткі — на Баранавіцкай раўніне.
Сцяпан Фёдаравіч Хацкевіч
Біяграфія
Вострахарактарны акцёр. Творчай індывідуальнасці С. Хацкевіча была ўласціва шчырасць, выразная пластыка, багацце інтанацый, яркія сацыяльна-псіхалагічныя характарыстыкі персанажаў. Майстар эпізоду. Найбольш яскрава талент акцёра выявіўся ў нацыянальным рэпертуары.
Слонімскі раён
Прырода
Найвышэйшая кропка Слонімскага раёна (223,4 м) знаходзіцца на тэрыторыі Дзераўноўскага сельсавета, на адлегласці 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Баяры. Вяршыня назвы не мае. Каардынаты: 53° 13,907' N, 25° 35,768' E.
Мікалай Дамінікавіч Пац
Мікалай Дамінікавіч Пац (? — 1595) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Слонімскі раён
Прырода
Карысныя выкапні: торф, мел, пясчана-жвіровы матэрыял, гліна, прызначаная для глыбокай керамікі, будаўнічыя пяскі і сапрапель.
Мікалай Дамінікавіч Пац
Сям'я
Сын Дамініка Паца і Ганны Лозкі, родны брат Яна і сводны брат уніяцкага біскупа Іпація Пацея. Ажаніўся з Соф'яй, дачкой менскага ваяводы Багдана Сапегі, меў дзяцей:
Слонімскі раён
Прырода
Па тэрыторыі раёна працякае рака Шчара з прытокамі рэк Грыўда, Бяроза, Іса, Зальвянка. Іншыя рэкі: Бярэзніца, Малінаўка.
34,8 % тэрыторыі раёна займаюць лясы. Найбольшыя масівы — хваёвыя, бярозавыя, яловыя і дубовыя. На тэрыторыі раёна знаходзіцца дзяржаўны батанічны заказнік дзікарослых лекавых раслін рэспубліканскага значэння. Таксама ёсць 2 ландшафтныя геамарфалагічныя заказнікі прыроды мясцовага значэння: Загор’еўскі і Боркаўскі канцовамарэнныя масівы. Акрамя таго, ёсць 13 помнікаў прыроды.
Гісторыя
Раён утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Баранавіцкай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 14 сельсаветаў: Азярніцкі, Акунінаўскі, Глоўсевіцкі, Жыровіцкі, Касцянёўскі, Міжэвіцкі, Мільканавіцкі, Парэцкі, Пятралевіцкі, Сасноўскі, Сялявіцкі, Трыбушкоўскі, Харашэвіцкі, Шылавіцкі сельсаветы. Адначасова ўтвораны гарадскі пасёлак Альбярцін. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Акунінаўскі, Трыбушкоўскі, Харашэвіцкі сельсаветы, утвораны Масілавіцкі сельсавет, Мільканавіцкі сельсавет перайменаваны ў Азгінавіцкі. 20 студзеня 1960 года да раёна далучаны Войневіцкі, Дзераўноўскі, Навасёлкаўскі сельсаветы скасаванага Казлоўшчынскага раёна. 16 ліпеня 1960 года Касцянёўскі сельсавет скасаваны, Азгінавіцкі сельсавет перайменаваны ў Мільканавіцкі. 17 красавіка 1962 года да раёна далучаны Галынкаўскі, Казловіцкі, Кастровіцкі, Пляцяніцкі сельсаветы скасаванага Зэльвенскага раёна, 25 снежня 1962 года — гарадскія пасёлкі Дзятлава, Казлоўшчына і Гярбелевіцкі, Дзямянавецкі, Дзятлаўскі, Засецкі, Мяляхавіцкі, Падвялікаўскі, Парэцкі, Раготнаўскі, Рудаяварскі, Юравіцкі сельсаветы скасаванага Дзятлаўскага раёна. 7 сакавіка 1963 года Слоніму нададзены статус горада абласнога падпарадкавання. 16 лістапада 1963 года Парэцкі сельсавет перайменаваны ў Васілевіцкі. 6 студзеня 1965 года гарадскія пасёлкі Дзятлава і Казлоўшчына, Войневіцкі, Гярбелевіцкі, Дзямянавецкі, Дзятлаўскі, Засецкі, Мяляхавіцкі, Падвялікаўскі, Парэцкі, Раготнаўскі, Рудаяварскі, Юравіцкі сельсаветы перададзены зноў утворанаму Дзятлаўскаму раёну, да раёна далучаны Каралінскі сельсавет Ваўкавыскага раёна. 19 студзеня 1965 года скасаваны гарадскі пасёлак Альбярцін, які ўвайшоў у межы Слоніма. 16 сакавіка 1965 года Пятралевіцкі сельсавет перайменаваны ў Слонімскі. 30 ліпеня 1966 года Галынкаўскі, Каралінскі, Казловіцкі, Кастровіцкі, Пляцяніцкі сельсаветы сельсаветы перададзены зноў утворанаму Зэльвенскаму раёну. 22 ліпеня 1966 года ўтвораны Новадзевяткавіцкі сельсавет, Мільканавіцкі сельсавет перайменаваны ў Азгінавіцкі, Навасёлкаўскі — у Паўлаўскі, скасаваны Шылавіцкі сельсавет. 18 сакавіка 1976 года да раёна далучаны Кастровіцкі сельсавет Зэльвенскага раёна. 11 лютага 1972 года скасаваны Масілавіцкі сельсавет. 6 жніўня 1979 года ўтвораны Велікашылавіцкі сельсавет і скасаваны Слонімскі сельсавет. 16 сакавіка 1987 года Глоўсевіцкі сельсавет перайменаваны ў Дзеравянчыцкі, 17 чэрвеня 1996 года Кастровіцкі — у Сянькоўшчынскі. 4 студзеня 2002 года горад Слонім і Слонімскі раён аб’яднаны ў адзіную адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку. 28 жніўня 2013 года скасаваны Велікашылавіцкі і Сялявіцкі сельсаветы, 22 снежня 2022 года — Васілевіцкі сельсавет.
Гаспадарка
Пад сельскагаспадарчыя ўгоддзі занята 51,3 % тэрыторыі. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі — мяса-малочная, ільнаводства, птушкагадоўля, вырошчванне збожжавых і кармавых культур, бульбы. У раёне 4 раённыя унітарныя сельскагаспадарчыя прадпрыемствы, 10 сельскагаспадарчых вытворчых кааператываў, фермерская гаспадарка, птушкафабрыка.
Сучасны Слонім — горад з даволі развітой прамысловасцю. Тут працуе 21 прамысловае прадпрыемства. Асноўныя буйныя прадпрыемствы:
Вядучыя прадпрыемствы-экспарцёры — ААТ «Слонімскі завод сухога абястлушчанага малака» і ААТ «Слоніммэбля». Экспартна-імпартныя аперацыі ажыццяўляюцца з 29 краінамі свету. Асноўнымі гандлёвымі партнёрамі з'яўляюцца: Расія, Украіна, Кыргызстан, ЗША, Польшча, Германія, Чэхія і інш.
Гандлёвае абслугоўванне ў раёне ажыццяўляецца 329 аб'ектамі рознічнага гандлю і грамадскага харчавання розных форм уласнасці. Дзейнічаюць два рынкі і міні-рынак. Прадпрымальніцкай дзейнасцю ў сферы гандлю занята больш як 500 індывідуальных прадпрымальнікаў.
У Слонімскім раёне будаўніцтва ажыццяўляюць 5 будаўнічых арганізацый:
Да паслуг сланімчан: 2 стадыёны, 2 басейны, 30 спартыўных залаў, 6 спартыўных дзіцяча-юнацкіх школ (2 маюць статус школ Алімпійскага рэзерву), дзе культывуецца 10 відаў спорту (бокс, мастацкая гімнастыка, гандбол, футбол, веславанне на байдарках і каноэ, лёгкая атлетыка, каратэ, більярд, картынг, шашкі).
У сістэме адукацыі ў раёне 26 дашкольных устаноў (12 — агульнага развіцця, 12 — з тэматычнай накіраванасцю, 1 спецыяльная ўстанова для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, цэнтр развіцця дзіцяці), 31 установа агульнай сярэдняй адукацыі, 8 пазашкольных устаноў, 3 спецыяльныя ўстановы, 2 навучальна-вытворчыя камбінаты.
Памятныя мясціны
У раёне ёсць і іншыя помнікі архітэктуры:
Геалагічны помнік рэспубліканскага значэння - Смаўжоўскі вялікі камень.
Вядомыя асобы
На Слонімскай зямлі выраслі:
Капліца Святога Мікалая (Душкава)
Капліца Святога Мікалая — праваслаўная капліца ў в. Душкава Валожынскага раёна. Размешчана каля старых могілак. Пабудавана ў XIX стагоддзі з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства з рысамі стылю класіцызму. Вырашана прамавугольным зрубам з 3-граннай алтарнай часткай на бутавым падмурку. Фасад завершаны трохвугольным франтонам двухсхільнага даху, абапёртым на 4 слупы; з правага боку над ганкам навешаны звон. Над алтарнай часткай узвышаецца цыбулепадобная галоўка на 8-гранным барабане. Вертыкальна ашаляваныя бакавыя фасады прарэзаны 2 прамавугольнымі аконнымі праёмамі з аканіцамі.
Скідзельскі цукровы камбінат
Звыш паловы цукру пастаўляе за мяжу. Асноўнымі пакупнікамі ў Беларусі з'яўляюцца кандытарскія фабрыкі «Камунарка», «Чырвоны Мазыранін» (Гомельская вобласць) і «Чырвоны харчавік» (Бабруйск, Магілёўская вобласць), а таксама гандлёвыя сетка «Белбакалея» Міністэрства гандлю Рэспублікі Беларусь. Сыравіна цягам 4 месяцаў (у верасні—снежні) паступае ад 17 фермерскіх гаспадарак і сельскагаспадарчых вытворчых кааператываў (СВК) у 6 раёнах Гродзенскай вобласці з плошчы 17,5 тыс. гектараў (валавы збор 2010 г. — 860 тыс.т. цукровых буракоў).
Гісторыя
У 1946 г. пачалося будаўніцтва Беларускага цукровага завода, які запусцілі ў 1951 годзе. У 1993 г. увялі ў дзеянне вытворчасць магутнасцю 3 тыс. т. цукру за суткі. 16 жніўня 1993 г. Савет міністраў Рэспублікі Беларусь ухваліў пастанову №522 аб ператварэнні прадпрыемства ў ААТ, якое адбылося ў 1997 годзе. У 2010 г. завод вырабіў 167 тыс. тонаў цукру, у тым ліку 93 тыс. т. з 769 тыс. т. цукровых буракоў і 71,5 тыс. т. з цукру-сырцу. Сярэднесутачная перапрацоўка дасягнула 7 тыс. т. буракоў. Пастаўкі за мяжу склалі 104 тыс. т. (63%) цукру (тыс.т.: 37,5 — у Расію, 26 — ва Украіну, па 10 — у Казахстан, Кыргызстан і Узбекістан, 1 — у Літву), каля 23 тыс. т. сушаных жамерын і каля 800 т. лімоннай кіслаты агульным коштам $81 мільёнаў. Магутнасць вытворчасці складала 7,5 тыс. т. за суткі. У 2011 г. штодня выпускалася 850 тонаў цукру і адгружалася да 10 вагонаў звыш 6 тонаў.
У 2017 г. камбінат быў у «чыстых стратах» на 18 млн руб.
У 2018 г. камбінат быў у «чыстых стратах» на 10 млн руб., а крэдытная запазычаннасць складала 122 млн руб.
Слуцкі цукрарафінадны камбінат
ААТ «Слуцкі цукрарафінадны камбінат» — прадпрыемства цукровай прамысловасці Беларусі, размешчанае ў горадзе Слуцку Мінскай вобласці.
Гісторыя
Уведзены ў эксплуатацыю ў 1965 годзе, самае маладое прадпрыемства галіны ў краіне. У 2009 годзе дасягнута магутнасць перапрацоўкі 8000 т цукровых буракоў у суткі — самы вялікі паказчык у Беларусі.
У 2018 годзе камбінат зарабіў 15 млн руб. 24 студзеня 2020 года з’явілася інфармацыя пра затрыманне дырэктара камбіната Мікалая Прудніка.
Abacarus
Abacarus (ад abacus «падліковая або ігральная дошка, панэль» і «клешч» < ἄκαρι) — род мікраскапічных чатырохногіх кляшчоў з сямейства Eriophyidae (Trombidiformes). Каля 40 відаў, з якіх 20 асацыяваныя з метлюжковымі раслінамі (Poaceae). Уключае шкоднікаў Saccharum officinarum — (від Abacarus sacchari) і іншых культурных і дзікарослых відаў раслін, пераносчыкаў некаторых вірусаў мазаікі лугавых і пашавых траў. Да роду адносіцца драбнюткі прадстаўнік класа павукападобных: від Abacarus hystrix, адзін з самых дробных відаў тыпу членістаногія ў цэлым — іх даўжыня ад 0,125 да 0,250 мм.
Сістэматыка
Віды:
Таёо Іто
Таёо Іто ( / Itō Toyoo; нар. ) — японскі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў архітэктурны факультэт Такійскага ўніверсітэта (1965), ужо праз 6 гадоў адкрыў уласнае архітэктурнае бюро Urban Robot (Urbot). У 1979 годзе, калі Іто ўжо стаў вядомым архітэктарам, патрэба ў кідкай назве адпала і бюро было перайменавана ў Toyo Ito & Associates.
Творчасць
Іто праектуе практычна ўсё ад прыватных дамоў да паркавых комплексаў. Таксама, ён не грэбуе і дызайнам тавараў паўсядзённага попыту — распрацаваў новае аблічча цыгарэт Davidoff, шафу-купэ для гандлёвай сеткі продажу мэблі і тавараў для дома Horn, свяцільнікі незвычайных форм, сервізы посуду ў мінімалісцкім стылі. Імя Іто Таёо — сцяг інаватараў. Яшчэ ў 1970-я гады архітэктар, які працаваў тады ў стылі мінімалізму, кампанаваў свае будынкі з лёгкавесных празрыстых абалонак з тканіны, перфараваных алюмініевых панэляў і выцягнутых металічных лістоў — на меркаванне Іто, самых прыдатных для мабільнага і нефармальнага гарадскога ладу жыцця.
Сусветную славу Іто прынёс праект будынка Гарадскога музея ў Яцусіро, пабудаванага ў 1991 годзе. Праект Медыятэкі ў Сэндаі, ажыццёўлены ў 2001 годзе, зрабіў імя Іто Таёо культавым ў асяроддзі маладых архітэктараў. Поліфункцыянальны комплекс Медыятэкі — шкляны куб, які растае ў ночы і воку застаецца толькі мігатлівы шкілет канструкцый, — целы горад, дзе апроч традыцыйных чытальных і відэазалаў, тэатраў, кінатэатраў, рэстаранаў і кавярняў ёсць жывая інтэрактыўная прастора, якая камунікуе з наведвальнікамі. Медыятэку ў Сэндаі называюць «гарадской брамай у віртуальную рэчаіснасць», праект быў прызнаны сенсацыйным, а архітэктар — жывым геніям.
Прызнанне
Выставы Іто праходзяць па ўсім свеце, архітэктар атрымаў вялікую колькасць узнагарод, у тым ліку Залаты медаль Гран-пры IAA interach 97 у Сафіі, Прэмія памяці Арнольда У. Брунера амерыканскай Акадэміі мастацтваў (1998), Залатая прэмія Японскай акадэміі дызайну (2001), Залаты медаль Каралеўскага інстытута брытанскіх архітэктараў (2005). Вышэйшую з архітэктурных адзнак, Прытцкераўскую прэмію (2013) Іто Таёо атрымаў за канцэптуальныя інавацыі, невычарпальная дасціпнасць не пакідае архітэктара і на восьмым дзясятку гадоў.
Мейнуцкі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт
Мейнуцкі ірландскі нацыянальны ўніверсітэт (Ollscoil na hÉireann Mhá Nuad) — ірландская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Мейнут.
Агульная характарыстыка
Гэта быў самы малады ўніверсітэт Ірландыі да таго часу, пакуль у 2019 годзе не быў створаны Дублінскі тэхналагічны ўніверсітэт. Мейнуцкі ўніверсітэт таксама з’яўляецца адзіным універсітэцкім горадам у Ірландыі, усе астатнія універсітэты знаходзяцца ў звычайных гарадах. Універсітэт складаецца з двух кампусаў: старэйшага паўднёвага кампуса з будынкамі ХІХ стагоддзя, агульных з Каледжам Святога Патрыка, і сучаснага паўночнага кампуса. З больш чым 12 000 студэнтаў, якія ў ім навучаюцца, і больш чым 900 супрацоўнікамі з больш чым 20 краін свету, гэта самы маленькі, але найбольш хутка растучы ўніверсітэт Ірландыі. У 2009 годзе ўніверсітэт быў занесены ў спіс 500 найлепшых універсітэтаў у сусветным рэйтынгу універсітэтаў «Times Higher Education-QS». Сусветны рэйтынг універсітэтаў QS за 2012 год паставіў яго на 501—550 месцы ва ўсім свеце, але ўніверсітэт заняў 701—750 месцы ў рэйтынгу «QS World University Rankings» 2019 года. У 2008 годзе ён быў названы газетай Sunday Times універсітэтам года. У 2011 годзе ўніверсітэт стаў першай і адзінай установай за межамі Паўночнай Амерыкі, якая была ўключана ў «Прынстанскі агляд найлепшых каледжаў».
Зукар
Зукар (ازقر) — найбуйнейшы востраў архіпелага Ханіш у Чырвоным моры. Уваходзіць у склад Емена. Плошча сушы - 120 км². Ненаселены.
Геаграфія
Востраў Зукар месціцца на поўдні Чырвонага мора ў 210 км на паўднёвы захад ад горада Сана, сталіцы Емена. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 18,42 км. Найбольшая шырыня — 12 км. Зукар складаецца з дзвюх частак — вялікай паўночнай і малой паўднёвай, аб'яднаных кароткім перасмыкам (1,69 км у шырыню). Кожная частка — паверхня вулкана. Найвышэйшы пункт — гара Зукар (571 м) на поўначы вострава. Берагі скалістыя. Толькі ў некаторых месцах вылучаюцца камяністыя пляжы.
Клімат трапічны пустынны. Найбольш спякотны месяц — жнівень, калі тэмпература паветра вагаецца ад +24°C да +35°C, найбольш прахалодны — снежань з ваганнем ад +15°C да +27°C. Ападкі ў выглядзе дажджу здараюцца пераважна ў ліпені і жніўні дзякуючы вільготнаму мусону з Індыйскага акіяна, аднак іх колькасць рэдка перавышае 2 мм у месяц.
Прырода
З-за засушлівага клімата і шчолачных вулканічных глебаў, флора і фаўна вострава Зукар вельмі бедныя. На скалах сезонна спыняюцца пералётныя птушкі. Аднак прыбярэжныя воды славяцца сваім багаццем. Іх насяляюць дэльфіны, марскія чарапахі, рэдкія віды рыб і каралаў.
Гісторыя
У XVII - пачатку XX стст. востраў Зукар фармальна належыў Асманскай імперыі, выкарыстоўваўся арабскімі гандлярамі і піратамі ў якасці часовай базы. З 1967 г. у складзе еменскіх тэрыторый. У 1993 - 1998 гг. на востраў Зукар таксама прэтэндавала Эрытрэя.
Шаўні (народ)
Ша́ўні, шо́ні (саманазва: Ša˙wano˙ki) — індзейскі народ Паўночнай Амерыкі алганкінскай групы. Назва меркавана паходзіць ад алганкінскага слова шаўан — паўднёўцы. Першапачаткова жылі на тэрыторыі цяперашніх штатаў Агая, Заходняя Вірджынія, захад Мэрыленда, Кентукі і Пенсільванія. Меркавана паходзяць ад культуры Форт-Эйншэнт. Былі выцеснены іракезамі і пасля некалькіх перасяленняў ізноў апынуліся ў Агая. У далейшым шаўні дэпартавалі ў Місуры, а пасля наплыву белых пасяленцаў у Канзас і Аклахому.
NGC 6242
NGC 6242 (іншыя абазначэнні — OCL 1001, ESO 332-SC10) — рассеянае скопішча ў сузор’і Скарпіён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Забастоўка шахцёраў у Астурыі (1934)
Забастоўка шахцёраў у Астурыі 1934 года — буйны страйк шахцёраў супраць вынікаў усеагульных выбараў у Іспаніі 1933 года, якія пераразмеркавалі палітычную ўладу ад левых да кансерватараў у Другой Іспанскай Рэспубліцы. Забастоўка ў Астурыі доўжылася два тыдні з 4 па 19 кастрычніка 1934 года. У выніку выбараў кансерватыўная Іспанская канфедэрацыя аўтаномных правых (СЭДА) атрымала 6 кастрычніка парламенцкую большасць ва ўрадзе. Забастоўка і наступныя дэманстрацыі ў канчатковым выніку перараслі ў жорсткае рэвалюцыйнае паўстанне ў спробе зрынуць кансерватыўны рэжым. Рэвалюцыянеры сілай захапілі правінцыю Астурыя, забіўшы большую частку мясцовай паліцыі і рэлігійных лідараў. Паўстанцы афіцыйна абвясцілі пралетарскую рэвалюцыю і заснавалі ўласнае мясцовае самакіраванне на акупаванай тэрыторыі. Паўстанне было задушана іспанскім флотам і іспанскай арміяй.
Шаўні (народ)
Агульная колькасць (2016 г.) — 2 900 чал. . Пражываюць галоўным чынам у штаце Аклахома.
Лоеўскі сельсавет
Ло́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — мястэчка Лоеў.
Арыентаванне
Арыентава́нне — вызначэнне свайго месца знаходжання адносна напрамкаў свету, арыенціраў, элементаў рэльефу, а таксама напрамкаў руху. Праводзіцца з дапамогай компаса, карты, аэраздымка. Прыблізнае арыентаванне магчыма па мясцовых арыенцірах (натуральных і штучных), па Сонцы, Месяцы, зорках, а таксама радыё-, светлавых і гукавых сігналах.
Малочная кіслата
Малочная кіслата — α-оксіпрапіёнавая (2-гідроксіпрапанавая) кіслата. Гэтак жа вядомая як «Cal». tпл 25-26 ° C аптычна актыўная + альбо — форма. tпл 18 ° C рацэмічная форма.
Была адкрыта шведскім хімікам Карлам Шэеле ў 1780 годзе.
У 1807 годзе Ёнс Якаб Берцэліус вылучыў з цягліц цынкавую соль малочнай кіслаты.
Горы (Камянецкі раён)
Го́ры (, Горы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета.
Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета, да 14 красавіка 1964 года — у склад Ратайчыцкага сельсавета , да 19 мая 1986 года — у склад Камянецкага сельсавета.
Спіс вуліц Смалявічаў
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Смалявічы
Энергетыкаў
Энерге́тыкаў (, Пасёлак Энергетиков) — пасёлак у Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Негарэльскага сельсавета.
Гісторыя
Заснаваны ў 1969 г. ў сувязі з будаўніцтвам электрасецявога раёна трэстам «Захадэлектрасецьбудаўніцтва».
У 1990-93 г. гарадскім бацькоўскім камітэтам беларускамоўных класаў і школ Мінска на базе дзіцячага лагера адпачынку «Дружба» арганізоўваўся першы беларускамоўны дзіцячы летнік «Грунвальд».
Гаспадарка
У 2009 г. цэнтр сельскагаспадарчага ЗАТ «Негарэльскае». Працуюць ПМК—93, Дом культуры, бібліятэка, сярэдняя школа, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі, бальніца, паліклініка, ветэрынарны ўчастак, аптэка, магазіны.
Максім Уладзіміравіч Рыжанкоў
Максім Уладзіміравіч Рыжанкоў (нар., , БССР, СССР) — беларускі дзяржаўны і спартыўны дзеяч, дыпламат. Фігурант Чорнага спісу Еўрасаюза, санкцыйных спісаў шэрагу іншых краін.
Біяграфія
Сын беларускага спартыўнага дзеяча, першага прэзідэнта НАК Беларусі Уладзіміра Мікалаевіча Рыжанкова.
У 1994 годзе скончыў юрыдычны факультэт БДУ па спецыяльнасці «Міжнароднае права», у 2003 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».
У 1994—1996 гадах супрацоўнік цэнтральнага апарату Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. З 1996 года да 2000 года супрацоўнік пасольства Беларусі ў Ізраілі. У 2000—2003 гадах начальнік аддзела АБСЕ і Савета Еўропы Міністэрства замежных спраў. У 2003—2005 гадах саветнік-пасланнік пасольства Беларусі ў Польшчы. У 2005—2006 гадах начальнік упраўлення Амерыкі Міністэрства замежных спраў.
З 2006 года начальнік упраўлення знешняй палітыкі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. З 2012 года да 2016 года памочнік прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па пытаннях фізічнай культуры, спорту і развіцця турызму. У 2015—2017 гадах першы віцэ-прэзідэнт НАК Беларусі. Са снежня 2016 года першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Старшыня Беларускай федэрацыі баскетбола з 2014 года, ганаровы член Беларускай федэрацыі шахмат з 2017 года.
Міжнародныя санкцыі
31 жніўня 2020 года ўключаны ў спіс асоб, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што «сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае здушэнне мірных пратэстаў».
21 чэрвеня 2021 года ўнесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. Савет Еўрапейскага саюза адзначыў, што Рыжанкоў як першы намеснік кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта, які на працягу больш за двух дзесяцігоддзяў займаў шэраг пасад на дзяржаўнай службе, у тым ліку ў Міністэрстве замежных спраў і розных пасольствах, цесна звязаны з прэзідэнтам і адказвае за забеспячэнне рэалізацыі прэзідэнцкіх паўнамоцтваў у сферы ўнутранай і знешняй палітыкі, падтрымлівае. 6 ліпеня 2021 года да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. 21 чэрвеня 2021 года Рыжанкоў таксама быў дададзены ў санкцыйныя спісы Вялікабрытаніі і Канады. 7 ліпеня 2021 года ў свой санкцыйны спіс Рыжанкова ўнесла і Швейцарыя.
Музей Філуменія
Музей Філуменія — музейная ўстанова ў гарадку Быстшыца Клодзка на паўднёвым захадзе Польшчы, які калекцыянуе этыкеткі з карабкоў ад запалак, карaбкі, буклеты (кніжкі-запалкі), запалкі і іншыя прадметы, звязаныя з гісторыяй распальваньня агню. Філуменістычны музей лічыцца выключным як у Польшчы, так і ў Эўропе. Гэта адзіная ў краіне ўстанова, якая даследуе гісторыю распальвання агню. Падобныя ўстановы месцяцца таксама ў Чэхіі, Швецыі і Вялікабрытаніі.
Апісанне
Музей размешчаны ў былым эвангелічным касцёле і будынку былой парафіяльнай школы, якія былі пабудаваныя ў 1821—1822 гадах.
Ідэя стварэння Філуменістычнага музея ўзнікла ў пачатку 1960 гадоў. Яе ініцыятарамі былі прадстаўнікі Таварыства развіцця Заходніх тэрыторыяў Польшчы, Таварыства сяброў Быстшыцкай зямлі і жыхароў горада.
Прыстасаванне будынку былой святыні адбылося дзякуючы намаганьням мясцовых дзеячаў і падтрымцы прадпрымальнікаў, у асноўным Быстшыцкага запалкавага заводу. Афіцыйнае адкрыццё ўстановы адбылося 19 ліпеня 1964 году.
Яе першым дырэктарам стала Гэлена Гэтэр — грамадзкая дзеячка, сузаснавалніца Таварыства сяброў Клодзкай Зямлі. Сваю функцыю яна выконвала да 1972 году.
На працягу больш чым 50 гадоў музей займаецца пошукам, зборам, навуковай распрацоўкай і дэманcтрацыяй прадметаў, звязаных з гісторыяй распаьваньня агню і гісторыяй рэгіёну.
Фонды
Асноўная частка калекцыі — гэта менавіта прадметы, якія выкарыстоўваліся да распальвання агню, напрыклад, крэсівы. Сярод экспанатаў можна таксама пабачыць абсалютны розныя запальнічкі, у тым ліку розных памераў. Сярод іншага — мініяцюры ў выглядзе камеры, бутэлькі, губной памады, піўной бочкі, аўтамабіля.
Прэзэнтуецца таксама багатая калекцыя этыкетак з запалкавых карабкоў, якія, дарэчы, выконвалі розныя функцыі. У тым ліку былі носбітам інфармацыі, рэклямай, прыкладам выяўленчага мастацтва; выконвалі і адукацыйную функцыю.
На пастаяннай экспазыцыі прадстаўлены этыкеткі і карабкі запалак пачынаючы з канца XIX, пачатку XX стагоддзяў і заканчваючы сучасным дызайнам. Акрамя польскіх карабкоў, можна пабачыць этыкеткі з розных краін свету, у тым ліку Беларусі, Францыі, Вялікабрытаніі, Расіі, ЗША, Індыі і Кітая. Разнароднасьць дэкаратыўных матываў — амаль неабмежаваная.
Музей дазваляе таксама пазнаёміцца з гісторыяй і помнікамі Быстшыцы Клодзкай. Тут паказаныя карціны, скульптуры, архіўныя фотаздымкі і часопісы, а таксама буйныя стэнды з багатым іканаграфічным матэрыялам. Экспазыцыю ўпрыгожвае ўнікальная сярэднявечная гарадзкая кніга, якая датуецца канцом XIV стагоддзя.
З 2011 году ў музеі можна паглядзець выставу сатырычных рысункаў Анджэя Млечкі — вядомага кракаўскага сатырыка-ілюстратара. Музэй таксама праводзіць адукацыйную дзейнасць. Прапануе, між іншым, музейныя ўрокі, якія тычацца гісторыі распальвання агню, мясцовай гісторыі, тэорыі мастацтва. Установа запрашае таксама на рознага роду майстар-класы. Дарэчы, пры музіі працуе клуб аматараў мастацтва, які арганізоўвае тэматычныя лекцыі.
Іспанская рэспубліканская авіяцыя
Іспанская рэспубліканская авіяцыя — ваенна-паветраныя сілы Другой Іспанскай Рэспублікі. Першапачаткова дзяліліся на сухапутную авіяцыю (Aeronáutica Militar) і марскую авіяцыю (Aeronáutica Naval). У маі 1937 года прайшла рэструктурызацыя авіяцыйнага крыла рэспубліканцаў, калі сухапутны і марскі складнікі былі аб’яднаны. Падобная структура ВПС захоўвалася аж да падзення Іспанскай Рэспублікі ў 1939 годзе.
NGC 6243
NGC 6243 (іншыя абазначэнні — UGC 10591, MCG 4-40-4, ZWG 139.13, PGC 59161) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Андрыяна
Андрыяна (Andriano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 912 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 228 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 39018. Тэлефонны код — 0471.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Хірацэфалюс жазефіна
Хірацэфалюс жазефіна (Chirocephalus josephinae) — від членістаногіх рода Хірацэфалюс сямейства Chirocephalidae, які сустракаецца ў Еўразіі.
Апісанне
Невялікі рачок з падоўжаным напаўпразрыстых целам. Даўжыня цела дасягае 15,7 мм у самак і 15,5 мм у самцоў.
Пашырэнне
Жыве ў неглыбокіх часовых вадаёмах лясной зоны Еўропы і поўначы Азіі (сібірская тайга і паўночна-ўсходняя тундра). Заходняя частка арэала дасягае Польшчы, усходння даходзіць да сібірскіх вадаёмаў у раёне воз. Байкал і р. Лена. На Беларусі сустракаецца спарадычна.
Асаблівасці біялогіі
Папуляцыі знаходзяцца ў актыўным стане ў вадаёмах вясной на працягу 40-50 дзён.
Завадзькавічы
Зава́дзькавічы (, Завадьковичи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета.
Шугалей (фільм)
Шугалей — расійска-туніскі баевік рэжысёра Дзяніса Нейманда, заснаваны на рэальнай гісторыі двух расіян, захопленых у палон баевікамі ў Лівіі.
Анонс фільма адбыўся 8 красавіка 2020 года, а сама прэм’ера прайшла 1 мая на тэлеканале НТВ. Арабская версія карціны выйшла на тэлеканале RT Arabic. Другая частка «Шугалей-2» была анансавана 6 верасня.
Здымкі
Здымкі фільма прайшлі ўсяго за два месяцы і ў двух краінах: Расіі і Тунісе. Як казаў рэжысёр Д. Нейманд, яны вельмі спяшаліся, калі здымалі стужку. Было важна не зацягваць працэс. Вялікая падтрымка была з боку прадзюсараў. Яны выступалі як члены здымачнай групы, ва ўсім ім дапамагалі, бралі на сябе частку работы, што, як заявіў Нейманд, вельмі важна ў такіх сітуацыях.
Сам фільм зняты па ініцыятыве і падтрымцы Фонду абароны нацыянальных каштоўнасцяў.
Сюжэт
У 2019 годзе расійскія сацыёлагі Максім Шугалей і Аляксандр Пракоф’еў разам з перакладчыкам Самерам Суэйфанам адпраўляюцца ў камандзіроўку ў Лівію, дзе ідзе грамадзянская вайна. Мэтай візіту з’яўляецца даследаванне і аналіз рэальнай абстаноўкі ў краіне. У ходзе гэтага ім трапляе ў рукі небяспечная для ўрада прэм’ер-міністра Сараджа інфармацыя. Даведаўшыся, што з-за сабраных даных ім пагражае арышт, навукоўцы спрабуюць неадкладна пакінуць краіну. Бегчы атрымоўваецца толькі Пракоф’еву, у той час як астатніх ловяць баевікі ісламіскай групоўкі «RADA» і адпраўляюць у турму Мітыга.