cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Літоўская мітраполія
Літоўская мітраполія да 1415 года
Пасля смерці Рамана (1362) патрыярх канстанцінопальскі аднавіў адзінства мітраполіі ўсяе Русі. Вялікі князь Альгерд, аднак, жадаў, каб Літоўскаму мітрапаліту падпарадкоўвалася ўся Русь, і каб Літоўскі мітрапаліт быў мітрапалітам усяе Русі (як гэта часова было, напрыклад, ў часы Тэадарыта і Рамана). Таму Альгерд у 1375 годзе дабіўся, каб новы мітрапаліт Літоўскі Кіпрыян быў пастаўлены на сваю пасаду з умовай, што яму пяройдзе пасада мітрапаліта ўсяе Русі па смерці састарэлага тады Маскоўскага мітрапаліта Алексія. Так і здарылася: па смерці Алексія Кіпрыян быў у лютым 1378 года пастаўлены канстанцінопальскім патрыярхам і саборам на пасаду мітрапаліта Літоўскага, Кіеўскага і ўсяе Русі. Але яго прыезд у Маскву ў чэрвені 1378 года ледзьве не скончыўся трагічна: ён разам са спадарожнікамі быў выгнаны маскоўскім князем Дзмітрыем з горада, у адказ на што Кіпрыян адлучыў Дзмітрыя ад царквы. З гэтага пачалася цяжба між Масковіяй і Літвой, звязаная з барацьбою за ўладу ва ўсіх сферах. У 1381 годзе, у выніку невядомае інтрыгі, Кіпрыян быў пастаўлены маскоўскім вялікім князем Дзмітрыем на пасаду мітрапаліта Маскоўскага і ўсяе Русі, пасля таго, як быў з пашанай сустрэты ў Маскве асабіста вялікім князем Дзмітрыем. Пасля Кіпрыян працягваў падтрымліваць цесныя сувязі з Вялікім Княствам Літоўскім: так, з ім неаднаразова сустракаўся кароль Валадыслаў Ягайла і вялікі князь Вітаўт.
Пасля 1415 года
У 1415 годзе пад кіраўніцтвам вялікага князя Вітаўта сабор праваслаўнага духавенства ў Наваградку абвясціў незалежнасць Праваслаўнай царквы ВКЛ ад мітраполіі ў Маскве. Абвяшчалася аднаўленне самастойнае, незалежнае ад Масквы Кіеўскай мітраполіі, але сядзібай мітрапаліта фактычна быў Наваградак ці (часцей) Вільня, «Кіеўскім» ён называўся адно па тытуле. Сядзібай мітрапаліта Літоўскага і Кіеўскага ў Вільні была Прачысценская царква, збудаваная па загаду вялікага князя літоўскага Альгерда ў 1346 годзе. Ад 1415 і да 1596 года Літоўскі мітрапаліт афіцыйна называўся мітрапалітам Літоўскім, Кіеўскім і ўсяе Русі (паралельна Маскоўскія мітрапаліты называліся мітрапалітамі Маскоўскімі, Кіеўскімі і ўсяе Русі).
У 1420 годзе пасля мітрапаліта Грыгорыя Цамблака кіраўніком Праваслаўнай царквы ў ВКЛ быў прызнаны кіеўскі мітрапаліт (у Маскве) Фоцій. У 1458 Праваслаўная царква ў ВКЛ і Вялікім княстве Маскоўскім канчаткова падзялілася на 2 незалежныя адна ад адной мітраполіі: Кіеўскую з цэнтрам у Наваградку ці Вільні (у 1472 мітрапаліт Рыгор Балгарын атрымаў кананічнае прызнанне Канстанцінопальскага патрыярха) і Маскоўскую (стала так афіцыйна называцца з 1459). Ад таго часу да сярэдзіны XVI ст. з 12 мітрапалітаў Праваслаўнай царквы ў ВКЛ (мелі тытул мітрапаліт Кіеўскі, Галіцкі і ўсяе Русі) 9 мелі родавыя маёнткі на Беларусі або займалі высокія месцы ў беларускай царкоўнай іерархіі.
У сярэдзіне XVI ст. ў склад Літоўскай мітраполіі ўваходзіла 9 епархій: Полацкая, Тураўская з кафедрай у Пінску, Смаленская, Чарнігаўская, Галіцкая, Пярэмышльская, Холмская, Луцкая, Уладзіміра-Валынская. Тады ж у Вільні было не менш за 17 цэркваў, у Навагрудку — 10, у Берасці і Полацку — па 9, у Віцебску — 7, у Гародні і Слоніме — па 6, у Магілеве, Клецку і Слуцку — па 5.
Па сведчаннях сучаснікаў, яшчэ ў сярэдзіне 16 ст. у Вільні было ўдвая болей праваслаўных цэркваў, чым каталіцкіх касцёлаў.
У XV—XVI ст., калі вялікія князі ВКЛ сталі актыўна спрыяць каталіцкай канфесіі, праваслаўная царква і праваслаўная свецкая знаць павялі барацьбу за свае правы. 15 кастрычніка 1432 яны дамагліся ад Ягайлы выдання прывілея, які ўраўноўваў праваслаўных феадалаў у правах з католікамі і такім чынам аслабляў Гарадзельскі прывілей 1413 года. Прывілеем 1434 года вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча праваслаўная знаць атрымала саслоўную роўнасць у правах з каталікамі, але па-ранейшаму абмяжоўвалася ў кіраванні дзяржавай. У 1563 Жыгімонт II Аўгуст скасаваў Гарадзельскі прывілей і ў 1568 пацвердзіў гэта. Асноўныя палажэнні аб верацярпімасці да праваслаўных зафіксаваны ў «Акце Варшаўскай Канфедэрацыі» 1573, а потым перанесены ў Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588. У 1592 прынята каралеўская грамата аб тым, каб свецкія ўлады не ўмешваліся ў справы Праваслаўнай царквы. Асобнымі каралеўскімі граматамі ў 1592 зацверджаны праваслаўныя брацтвы ў Мінску і Берасці.
У выніку Берасцейскай уніі 1596 Праваслаўная царква апынулася ў цяжкім становішчы: большасць епіскапаў на чале з мітрапалітам Міхаілам Рагозам перайшла ва уніяцтва. Праваслаўная царква ў ВКЛ, як кананічнае цэлае, перастала існаваць. Пачалося змаганне з уніятамі за бажніцы і манастыры. Літоўская мітраполія спыніла сваё існаванне з адпадзеннем мітрапаліта і большай часткі духавенства ва ўніяцтва. У 1620 годзе канстанцінопальскім патрыярхам быў пастаўлены новы мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Русі, але ён меў сядзібу ў Кіеве.
Уплыў
На працягу стагоддзяў Праваслаўная царква адыгрывала значную ролю ў культурным і грамадскім жыцці Беларусі: развіцці школьніцтва, пашырэнні кніжнай навукі і пісьменства, судаводстве (справы, звязаныя з парушэннем царкоўных канонаў; духавенства часта выступала дарадцамі князёў). Але з пачаткам уціску каталіцтва (15 ст.) духоўнае жыццё часам было занядбаным. Царкоўныя саборы не склікаліся па некалькі дзесяткаў год, не зважаючы на кананічнае патрабаванне штогадовых сабораў. Іерархі і святары набывалі сабе пасады, жылі мірскім жыццём, як звычайная шляхта, парушалі праваслаўныя каноны. У выніку аўтарытэт духавенства зніжаўся.
Дзмітрый Фёдаравіч Сапега
Дзмі́трый Сапе́га (каля 1528, Трокі  —, Боркі) — дваранін каралеўскі (зг. 1556), берасцейскі.
Унук Багдана, сын Фёдара, брат Багдана.
Жыў у Борках. Узвёў замак у Сянне.
У 1556 годзе быў дваранінам каралеўскім. У 1557—1566 гадах займаўся валочнай памерай на Падляшшы, у ваколіцах Бярэсця і ў іншых рэгіёнах Вялікага Княства Літоўскага. У 1571 годзе займаўся абмерам лясоў.
З жонкай Аляксандрай Трызнянкай меў двух дзяцей. Пасля яго смерці іх апякаў жончын брат Ян Трызна.
Ацэола
Ацэола (Osceola, семінол.: Asi-Yaholo; 1804 — 30 студзеня 1838 гг.), вядомы пры нараджэнні як Вільям Паўэл (William Powell) — легендарны правадыр семінолаў, арганізатар паўстання супраць улад ЗША, якое ўвайшло ў амерыканскую гісторыю пад назвай «другой семінольскай вайны»).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1804 г. ў аддаленай індзейскай вёсцы ў Алабаме. Маці была прадстаўніцай карэннага народа крык, а бацька — амерыканскім гандляром. Паколькі ў племені маці адлік сваяцтва вёўся па жаночай лініі, ён з нараджэння лічыўся індзейцам. У 1814 г., калі крык пацярпелі паражэнне ад арміі ЗША, Ацэола разам з блізкімі сваякамі пераехаў у Фларыду і далучыўся да семінолаў. Сваё імя Asi-Yaholo (літаральна: «стралок чорнага напоя») атрымаў пасля ініцыяцыі. Да пачатку паўстання Ацэола быў жанаты, меў дзвюх жонак.
28 мая 1830 г. быў прыняты закон аб перасяленні індзейцаў з тэрыторый на ўсход ад Місісіпі, у тым ліку з Фларыды. Правадыры семінолаў адмовіліся перасяляцца. Вілі Томпсан, прадстаўнік урада ЗША абвясціў, што не прызнае іх рашэння. Ацэола разглядаўся як адзін з прыхільнікаў Томпсана, магчымы кандыдат у правадыры, прызначаны ўрадам ЗША, і нават атрымаў ад яго сімвалічны падарунак — стрэльбу. Аднак 28 снежня 1835 г. Ацэола разам з прыхільнікамі падманам захапіў Томпсана ў палон і забіў яго, у той час як іншыя семінолы атакавалі калону амерыканскіх салдат.
У ЗША Ацэола разглядаўся як лідар паўстання семінолаў. У кастрычніку 1837 г. ён быў закліканы амерыканцамі да перамоў і падчас прыбыцця ў амерыканскі лагер арыштаваны. Ацэола трапіў у ваенную турму ў Паўночнай Караліне, дзе памёр 30 студзеня 1838 г. ад малярыі. Пасля яго смерці паўстанне семінолаў працягвалася да 1842 г.
Памяць
Ацэола — герой многіх гістарычных паданняў семінолаў. Яго імем названы шэраг населеных пунктаў у ЗША, запаведны лес у Фларыдзе. Падчас знаходжання Ацэолы ў турме амерыканскія мастакі малявалі яго партрэты. Пасля смерці вядомага правадыра была зроблена яго пасмяротная маска. Ацэола — папулярны персанаж амерыканскай культуры. Яму прысвечаны шэраг кінастужак, музычных і літаратурных твораў, у тым ліку верш Уолта Уітмена.
Прэзідэнцкія выбары ва Украіне (2019)
Выбары Прэзідэнта Украіны 2019 (Вибори Президента України 2019) — чарговыя выбары Прэзідэнта Украіны, першы тур якіх адбыўся 31 сакавіка 2019, згодна з зацвярджаным каляндарным планам выбараў Цэнтральнай выбарчай камісіяй Украіны.
У першым туры найбольшую колькасць галасоў атрымалі Уладзімір Зяленскі і дзеючы Прэзідэнт Пётр Парашэнка, якія выйшлі ў другі тур.
Парадак правядзення выбараў 2019
Першы тур галасавання 31 сакавіка, выбарчыя ўчасткі працавалі з 8:00 да 20:00. Адразу пасля закрыцця участкаў экзіт-полы абвесцілі вынікі сваіх апытанняў, канчатковыя афіцыйныя вынікі будуць абвешчаныя да 10 красавіка.
У выпадку, калі кандыдаты не набяруць абсалютную большасць (50 % + 1 голас), другі тур адбудзецца 21 красавіка, публікацыя вынікаў да 4 мая. Пратаколы ЦВК публікуюцца ў газетах «Голос України» і «Урядовий кур’єр».
Да 3 чэрвеня 2019 новаабраны прэзідэнт уступае ў паўнамоцтвы з прыняццем прысягі на ўрачыстым пасяджэнні Вярхоўнай Рады Украіны.
Заканадаўства
Парадак выбараў Прэзідэнта Украіны вызначаецца адпаведнымі артыкуламі дзеючай Канстытуцыі Украіны, а таксама Законам Украіны «Аб выбарах Прэзідэнта Украіны».
"Артыкул 103. Прэзідэнт Украіны выбіраецца грамадзянамі Украіны на аснове агульнага, роўнага і прамога выбарчага права шляхам тайнага галасавання тэрмінам на пяць гадоў.
Прэзідэнтам Украіны можа быць абраны грамадзянін Украіны, які дасягнуў трыццаці пяці гадоў, які мае права голасу, які пражывае ва Украіне на працягу дзесяці апошніх перад днём выбараў гадоў і які валодае дзяржаўнай мовай. Адна і тая ж асоба не можа быць Прэзідэнтам Украіны больш за два тэрміны запар.
Артыкул 104. Новаабраны Прэзідэнт Украіны ўступае на пасаду не пазней чым праз трыццаць дзён пасля афіцыйнага абвяшчэння вынікаў выбараў, з моманту прынясення прысягі народу на ўрачыстым пасяджэнні Вярхоўнай Рады Украіны."
Кошт рэгістрацыі
Для прадстаўлення сваёй кандыдатуры ў ЦВК трэба ўнесці грашовы заклад у памеры 2,5 млн грыўняў. Грашовы заклад вяртаецца кандыдату на пасаду прэзідэнта ў двух выпадках: альбо ў выпадку перамогі на выбарах, ці ў выпадку выхаду ў другі тур. Усім астатнім удзельнікам выбараў грошы не вяртаюцца, яны ідуць у дзяржаўны бюджэт. Не менш важным з’яўляецца наяўнасць у кандыдата адкрытага назапашвальнага рахунку ў грыўнях для фінансавання перадвыбарчай агітацыі. Кандыдат у прэзідэнты павінен даць дэкларацыю аб даходах за мінулы год для праверкі Нацыянальным агенцтвам па папярэджанні карупцыі.
Тэрытарыяльныя выбарчыя акругі
На паседжанні Цэнтральнай выбарчай камісіі 12 лютага 2019 пасля вызначэння камісіі па акругах на акупаваных і непадкантрольных тэрыторыях было канчаткова зацверджаны пералік тэрытарыяльных выбарчых акругаў, якія ў асноўным супадаюць з ТВА на Парламенцкіх выбарах 2012 года.
ЦВК пастанавіла, што галасавання не будзе праводзіцца на тэрыторыі АР Крым і горада Севастопаля (акупаваныя і анэксаваныя Расійскай Федэрацыяй), а таксама на тэрыторыях прызнаных часова акупаванымі ў Данецкай і Луганскай абласцях.
Такім чынам агульная колькасць тэрытарыяльных выбарчых акругаў складае 199, яны ахопліваюць прыкладна 29 746 выбарчых участкаў.
Знятыя кандыдатуры
Згодна з законам кандыдат у прэзідэнты можа зняць з рэгістрацыі сваю кандыдатуру па ўласным жаданні або з стратай працаздольнасці. У сувязі з гэтым не пазней чым за 23 дня (да 7 сакавіка ўключна) да дня выбараў ён можа звярнуцца ў ЦВК з адпаведнай заявай. Гэтым правам скарысталіся 5 кандыдатаў:
Сацыялагічныя апытанні
Працэнт сярод карэспандэнтаў, якія збіраюцца галасаваць і вызначыліся з кандыдатам.
Першы тур
У першым туры па дадзеных ЦВК прагаласавала 18 893 879 выбаршчыкаў. Колькасць бюлетэняў, прызнаных несапраўднымі, складае 1,18%. Найбольшая колькасць галасоў атрымаў У. Зяленскім - 30,24% галасоў выбаршчыкаў, на другім месцы дзеючы Прэзідэнт Парашэнка - 15,95%, адпаведна Парашэнка і Зяленскі з гэтымі вынікамі выходзяць у другі тур выбараў.
Падтрымка лідараў па абласцях у першым туры
Падтрымка лідараў (атрымалі больш за 10% галасоў выбаршчыкаў) па абласцях ў цэлым размеркавалася нераўнамерна. У. Зяленскі найбольшы працэнт атрымаў у паўднёва-ўсходніх абласцях (за выключэннем Данбаса) і ў Закарпацце, менш за дадзенага кандыдата прагаласавалі выбаршчыкі ў Галіччыне (Львоўская, Цярнопальская, Івана-Франкоўская вобласці). Парашэнка атрымаў больш за ўсё галасоў у галіцкіх абласцях, Кіеве, а таксама ў Ровенскай і Вінніцкай абласцях. Адпаведна, у паўднёва-ўсходніх абласцях працэнт падтрымкі Парашэнка нізкі (за выключэннем часткі Данбаса і Херсонскай вобласці). Цімашэнка істотную перавагу атрымала толькі ў Івана-Франкоўскай вобласці, а найменшы працэнт падтрымкі ў яе на Данеччыне, дзе бясспрэчным лідарам стаў Ю.Бойка.
Экзіт-полы
У дзень выбараў Кансорцыум «Нацыянальны экзіт-пол 2019», у які ўваходзяць Фонд «Дэмакратычныя ініцыятывы імя Ілька Кучэрыва», Кіеўскі міжнародны інстытут сацыялогіі (КМІС) і Украінскі цэнтр эканамічных і палітычных даследаванняў імя Аляксандра Разумкова, правядуць Нацыянальны экзіт-пол 2019. Перши вынікі экзіт-полу будуць апублікаваныя, а 20:00, і гэта будзе інфармацыя на 18 гадзін. Выбарка будзе пакрываць 400 участкаў, чаканае колькасць рэспандэнтаў - каля 17 000.
Другі тур
Дэбаты кандыдатаў на прэзідэнта Пятра Парашэнкі і Уладзіміра Зяленскага прайшлі 19 красавіка. Палітыкі сустрэліся на кіеўскім НСК «Алімпійскі».
Другі тур выбараў адбыўся 21 красавіка. Упэўненую перамогу атрымаў Уладзімір Зяленскі, які атрымаў 73,22% галасоў. У Пятра Парашэнкі — 24,45%. Яўка выбаршчыкаў у другім туры, уключаючы замежную выбарчую акругу, склала 61,37%.
Скандалы
На выбарах 2019 актыўна задзейнічана тэхналогія прамога і ўскоснага подкупу выбаршчыкаў. Схема дакупкі некалькіх адсоткаў галасоў можа спрацаваць незаўважна — праз сеткі дэпутатаў-мажарытаршчыкаў і прадстаўнікоў органаў самакіравання. Так, напярэдадні выбараў праваахоўнікі адкрылі крымінальныя справы аб подкупе галасоў выбаршчыкаў, якія тычацца чатырох кандыдатаў у прэзідэнты. Як паведаміў кіраўнік МУС Арсен Авакаў, паліцыя атрымала паведамленне пра подкуп на карысць кандыдатаў Пятра Парашэнкі, Юліі Цімашэнка, Сяргея Тарута і Анатоля Грыцэнка. Таксама ў Адэскай вобласці ліквідаваны сетку подкупу выбаршчыкаў на карысць кандыдата на пасаду прэзідэнта Юліі Цімашэнка. Адбылася спроба подкупу кандыдата Юрыя Цімашэнка. Кандыдату прапаноўвалі за 5 млн грыўняў (у доларавым эквіваленце) за зняцце кандыдатуры, заказчыкам з’яўляецца народны дэпутат Валерый Дубіль.
Лоўчанская брыгада
Лоўчанская брыгада (Ловћенска бригада) — калабарацыянісцкае вайсковае фарміраванне часоў Другой сусветнай вайны.
Лоўчанская брыгада была створана пад эгідай італьянскіх улад у марыянетачнай Чарнагорскай дзяржаве. Яе стваральнікам быў актыўны прыхільнік ідэі незалежнай Чарнагорыі Крсто Попавіч, які набраў яе з членаў руху Зелянашы; брыгада была названа ў гонар гары Лоўчан. Фарміраванне брыгады пачалося 6 сакавіка 1942 года ў Цэтынэ, усяго было сфарміравана чатыры батальёны:
Лоўчанская брыгада ваявала як супраць югаслаўскіх партызан так і супраць чэтнікаў. Аднак неўзабаве злучэнне Попавіча распалася, частка асабовага склада далучылася да партызан, а частка да чэтнікаў. Сам Попавіч не далучыўся ні да аднаго з бакоў.
Фрэд Дэвіс
Фрэд Дэвіс (Fred Davis;, , графства Дэрбішыр, Англія — , , Англія) — былы англійскі прафесійны гулец у снукер, афіцэр ордэна Брытанскай імперыі.
Утырык
Утырык (Utirik, маршал.: Utrōk) — атол на паўночным усходзе Маршалавых Астравоў. Плошча сушы — 2,43 км². Насельніцтва (2011 г.) — 435 чал.
Утырык знаходзіцца за 7 км на паўночны ўсход ад суседняга атола Така і за 487 км на паўночны захад ад Маджура, сталіцы Маршалавых Астравоў. Складаецца з шырокай лагуны (57,73 км²), якую атачае кола каралавага рыфа. У склад атола ўваходзіць 6 астравоў. Самы вялікі месціцца ў паўднёва-заходнім куце лагуны і мае назву Утырык (ад utlōk, літаральна «другі», «другасны», «наступны»).
Адкрыты ў 1816 г. расійскай экспедыцыяй на чале О. Кацэбу, які даў яму назву атол Кутузава. У другой палове XIX ст. трапіў у залежнасць ад вярхоўных правадыроў Ратак. У 1883 г. на атоле высадзіліся амерыканскія місіянеры. У 1885—1914 г. знаходзіўся пад кантролем Германіі, 1914 — 1944 гг. — Японіі, 1945—1986 гг. — пад апекай ЗША. З 1986 г. у складзе Рэспублікі Маршалавы Астравы.
Асноўныя заняткі насельніцтва — вырошчванне какосавай пальмы, рыбалоўства. Працуе аэрапорт.
Фёдар Уладзіміравіч Мірачыцкі
Біяграфія
Працаваў галоўным заатэхнікам саўгаса, з 1964 года — дырэктар саўгаса «Слонімскі» Слонімскага раёна.
З 1969 года — намеснік міністра сельскай гаспадаркі БССР, першы намеснік міністра, потым працаваў намеснікам Старшыні Дзяржплана, першым намеснікам Старшыні Дзяржаграпрама.
21 лютага 1991 прызначаны на пасаду Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Беларускай ССР.
28 кастрычніка 1994 вызвалены ад пасады Міністра ў сувязі з выхадам у адстаўку.
У 1991 годзе быў абраны першым Старшынёй савета ўтворанага АКБ «Белаграпрамбанк», пасля адстаўкі працаваў там на пасадзе намесніка старшыні праўлення.
Навуковая дзейнасць
Аўтар 30 навуковых і навукова-папулярных прац.
Мост кветак
Мост кветак (Podul de Flori) — назва двух мерапрыемстваў, якія адбыліся на беразе ракі Прут на савецка-румынскай мяжы. У ходзе мерапрыемстваў упершыню пасля Вялікай Айчыннай вайны пераход савецка-румынскай мяжы ажыццяўляўся без прад’яўлення дакументаў, якія б сведчылі асобу. Падчас правядзення акцый з абодвух берагоў ракі Прут на ваду былі пушчаны кветкі, што і дало назву гэтым падзеям.
Першы «Мост кветак»
У акцыі ўдзельнічала каля 1,2 млн чалавек . Сведкі параўноўвалі гэтую падзею з падзеннем Берлінскай сцяны, якое дазволіла ўз’яднацца шмат якім сем’ям — раку Прут называлі «воднай Берлінскай сцяной». У раёне Унгеня каля 250 000 чалавек перайшлі мяжу.
Дэманстрацыю арганізавалі Культурны саюз за адзінства румын у свеце, Культурнае таварыства Бухарэст — Кішынёў і Народны фронт Малдовы. Ужо раніцай на румынскім беразе з’явіліся тысячы грамадзян, якія неслі кветкі і апускалі іх у ваду. Неўзабаве кінутыя ў ваду кветкі склалі сімвалічную сцежку. У поўдзень група святароў выканала царкоўны гімн Te Deum, пасля якога ўпершыню за доўгі час па абодвум берагам Прута загучалі званы. У рэку зноў былі кінуты кветкі, і грамадзяне пайшлі праз мост, сустракаючыся з роднымі і блізкімі. Да 6 гадзін вечара працягвалісь святкаванні, народныя гулянні, гульні.
Другі «Мост кветак»
Другая акцыя падобнага кшталту адбылася 16 чэрвеня 1991 года. У гэты раз грамадзяне Малдаўскай ССР змаглі перасекці мяжу Румыніі без прад’яўлення дакументаў. Згодна са справаздачай Rompres, больш за 150 000 жыхароў Бесарабіі перайшлі мяжу каля Скулені і прыбылі ў жудзец Ясы. Сярод тых, хто перайшоў мяжу была дэлегацыя Парламента Малдовы на чале з мэрам Кішынёва Мікалаем Косціным. У Галацы перад Царквой Успення Багародзіцы быў усталяваны крыж, які сімвалізуе адзінства Румыніі і Малдовы.
Савава кніга
Са́вава кні́га — кірылічны стараславянскі арнаментаваны рукапіс, няпоўны тэкст кароткага евангелля-апракаса. Утрымлівае 166 аркушаў пергамена фарматам 17x13 — 17x14 см рознага часу; найбольш каштоўныя найстаражытнейшыя лісты 25—153 і 166 (датуюцца XI стагоддзем). Рукапіс названы па імені пісца — святара Савы, двойчы ўпамянутага ў прыпісках да тэксту (на лл. 51а і 56а, «поп Савва писал»).
Мяркуюць, што кніга была перапісана з глагалічнага. Найстаражытнейшая частка — з паўночна-ўсходняе Балгарыі, астатнія лісты ўсходнеславянскага (меркавана кіеўскага) паходжання. Кніга была ўласнасцю Сяродкінскага манастыра пад Псковам, пазней трапіла ў бібліятэку маскоўскай сінадальнай тыпаграфіі, цяпер захоўваецца ў РДАСА пад шыфрам '''ф. 381, № 14'''. Рукапіс некалькі разоў рэстаўрыраваўся; рэстаўрацыя сярэдзіны XX стагоддзя была хутчэй шкоднай, пасля праведзенай тады чысткі пергамена амаль знік кінаварны тэкст, а пры пераплёце былі пераблытаныя лісты.
Рукапіс быў адкрыты і ўпершыню выдадзены (урыўкамі) І. І. Сразнеўскім (1868). Навуковае выданне ажыццявіў (1903; перавыдадзена ў Грацы ў 1959). У 1999 годзе кніга выдадзена факсімільна (у чорна-белым выкананні).
Валасяніца пярэстая
Валасяніца пярэстая, мухалоўка-стракатка (Ficedula hypoleuca) — птушка сямейства мухалоўкавых.
Апісанне
Даўжыня цела 13-14 см, размах крылаў 21,5-24 см. Самец у гнездавы перыяд з чорным альбо цёмна-карычневым верхам цела (таксама і надхвосцем), белым ілбом. У самкі верх цела аліўкава-буры (таксама і лоб). У абодвух полаў на крыле белая пляма і белыя палосы па краях хваста. Маладыя падобныя да самкі. Голас: рытмічныя, меладычныя гукі, якія ўзносяцца і ападаюць.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя Ісландыі, Італіі і міжземнаморскіх краін) на ўсод ад іх, поўдзень Украіны і Расіі, частка Азіі да вярхоўяў р. Енісей, Паўночна-Заходняя Афрыка.
Насяляе прарэджаныя старыя лісцевыя ці мяшаныя лясы з мноствам дуплістых дрэў, паркі і вялікія па плошчы сады. У Швейцарыі даходзіць па альпійскіх далінах да 1000 м (нават да 1600 м), засяляючы ўскрайкі лясоў і лугоў, а таксама будынкі. У Алжыры і Марока даходзіць да 1200—1800 м над у.м. у кедравых, дубовых і сасновых лясах, у Татрах 1100 м. У Англіі сустракаецца на ўзгорках, парослых дубамі з падростам і моцным лісцевым подсцілам.
Пералёты від. Месца зімовак: Трапічная Афрыка на поўдзень ад Сахары, галоўным чынам на поўнач ад Гвінейскага заліва.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо будуе ў дупле (натуральным ці штучным) на вышыні 2-6 м над зямлёй, няшчыльнае, з сухіх лістоў, каранёў і травы з прымессю лыка (часта з насеннем клёнаў, грабаў і ліп). Высцілка з шырокай травы, карэньчыкаў, кавалкаў лістоў і лыка, часам пер’я і шэрсці.
Адкладвае 5-7 (часам 4-8) яек. Сустракаюцца гнёзды з большай колькасцю яек (да 20); гэта кладкі 2-3 самак. Яйкі асіметрычныя, таўсцейшыя на адным канцы, даволі вострыя на вузейшым канцы, бледна-блакітныя, рэдка з нешматлікімі ржава-карычневымі крапінкамі.
Сан-Мігель
Сан-Мігель (San Miguel), іншая назва «Чапарастыке» — вулкан, размешчаны ва ўсходняй частцы Сальвадора, у аднайменным дэпартаменце Сан-Мігель, у адзінаццаці кіламетрах на паўднёвы захад ад горада Сан-Мігель.
З’яўляецца трэцім па вышыні вулканам у Сальвадоры, яго вышыня — 2130 м. Дыяметр кратара — 800 м.
Гэта адзін з найбольш актыўных дзеючых вулканаў у краіне. Налічваюць прынамсі 26 вывяржэнняў за апошнія 304 гады, самае прыкметнае адбылося ў 1787 годзе. Апошняя вулканічная актыўнасць назіралася ў 1976 і 2013 гадах. Самая нядаўняя сейсмічная актыўнасць, звязаная з вулканам, адбылася ў 2006 годзе.
Кавалёўцы
Кавалёўцы (, Ковалёвцы) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Лінава
Лі́нава (, Линово) — аграгарадок у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Лінаўскага сельсавета.
Гісторыя
Лінава з хутарам Ізабелін і ўрочышчам Ператэсы набыў Вінцэнт Трэмбіцкі (1762—1842) гербу «Слепаўрон», былы прэзідэнт судоў Пружанскага павета, галоўны кобрынскі лоўчы і шамбелян апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста. Тут было 52 двары, 751 мяшканец, 898 дзесяцін зямлі. Вінцэнт з жонкай Ізабелай з Пашкоўскіх заснавалі каля вёскі сядзібу. Пасля іх маёнтак перайшоў да сына Багуслава (1804—1896), пасля да яго сына Уладзіслава (1845—1907). У 1890 годзе зямельныя ўладанні маёнтку складалі 1970 дзесяцінаў.
Апошнім уладальнікам Лінава быў Казімір Трэмбіцкі, які перабудаваў родавую сядзібу.
Генерал-губернатарства (Расійская імперыя)
Генерал-губернатарства — адзінка адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу ў Расійскай імперыі ў 1775—1917. Генерал-губернатарства ўключала ў сябе адну або некалькі (зазвычай тры) памежныя губерні ці абласцей. Масква і Санкт-Пецярбург з губернямі складалі асобныя генерал-губернатарствы.
Лінава
Гісторыя
У 1903 у вёсцы атрымалі магчымасць сяліцца яўрэі, у 1913 ім належалі ўсе 8 бакалейных шапікаў і шынок.
Генерал-губернатарства (Расійская імперыя)
Адміністрацыйны лад генерал-губернатарстваў
Генерал-губернатарствам кіраваў генерал-губернатар — ваенна-адміністрацыйны кіраўнік края. Ён кантраляваў дзейнасць губернатараў падведамасных яму губерняў і абласцей, аднак наўпрост не ўдзельнічаў у іх кіраванні, у адрозненне ад генерал-губернатараў Москвы і Санкт-Пецярбургу, дзе генерал-губернатар, прызначаны на пасаду самім імператарам, непасрэдна кіраваў падпарадкаванымі губернямі.
Лінава
Гісторыя
За польскім часам — мястэчка, сядзіба гміны ў Пружанскім павеце Палескага ваяводства. У 1939 годзе ўключаныя ў склад БССР, з 1940 — Цэнтр сельсавета.
У чэрвені 1941 года занятае нацысцкімі войскамі, тут размяшчалася ўправа ўкраінскай паліцыі. Было створанае гета, арганізаваны юдэнрат. Улетку 1942 года гета было ліквідавана, амаль усе яго насельнікі былі расстраляныя.
Генерал-губернатарства (Расійская імперыя)
Спіс генерал-губернатарстваў
У 1914 р. існавалі 9 генерал-губернатарстваў:
Каўказскае намесніцтва з'яўлялася асобнай адміністрацыйнай адзінкай у складзе шасці губерняў, пяці абласцей і двух акругаў:
Лінава
Гісторыя
У 1987 годзе да вёскі Лінава 1 была далучана суседняя вёска Лінава 2.
Транспарт
Чыгуначная станцыя Аранчыцы на лініі Баранавічы — Брэст.
Побач з вёскай праходзіць аўтамабільная дарога Пружаны — мяжа Рэспублікі Польшча.
Агасціна Нета
Антоніа Агасціна Нета (António Agostinho Neto; 17 верасня 1922 — 10 верасня 1979) — ангольскі дзяржаўны дзеяч, паэт, першы прэзідэнт Народнай Рэспублікі Ангола з 1975 па 1979 год, старшыня МПЛА—Партыі працы (да 1977 года Народны рух за вызваленне Анголы).
Біяграфія
Нарадзіўся 17 верасня 1922 у пасёлку Кашыкане, правінцыя Бенг, у 60 км ад сталіцы краіны Луанда. Бацька — Агашцінья Педру Нета, маці — Марыя да Сілва. З 1929 па 1933 вучыцца ў пачатковай школе Кашыкане. У 1934 паступае ў ліцэй Салвадор Карэйя (Муту-я-Кевала). Праз чатыры гады, навучаючыся на 3-га курсе, атрымлівае сваю першую прэмію па літаратуры.
З 1942 года супрацоўнічае з газетай «У Эштудантэ», якая выдаецца метадысцкай царквой. Пазней Нета стаў членам рэдакцыйнай калегіі газеты.
У студзені 1944 года, пасля двухгадовага вымушанага перапынку, запампоўвае навучанне ў ліцэі на сёмым курсу. Пасля выпускных экзаменаў пачынае працаваць у сістэме аховы здароўя Анголы, з пачатку ў правінцыі Маланжэ, а затым у правінцыі Біэ. У 1947 Нета паступае на медыцынскі факультэт Універсітэта ў г. Каімбра (Партугалія).
У 1951 Агасціна Нета, і два яго калегі арыштаваныя за ўдзел у зборах подпісаў у падтрымку «Сусветнай Канферэнцыі Міру» ў Стакгольме. Праз год адбыўся другі арышт А.Нета, на гэты раз па палітычных матывах.
У 1953 годзе прымае ўдзел у IV Міжнародным Фестывалі моладзі і студэнтаў у Бухарэсце, Румынія, і ў III Сусветным Кангрэсе Студэнтаў у Варшаве. З’яўляецца адным з заснавальнікаў Цэнтра Афрыканскіх Даследаванняў. Уступае ў члены Руху саюза дэмакратычнай моладзі (ДСДМ). Затым абіраецца прадстаўніком ДСДМ ад партугальскіх калоній.
У 1957 г. рашэннем арганізацыі Міжнародная Амністыя А. Нета названы палітычным зняволеным года. Асуджаны судом горада Порту да тэрміна, праведзенага ім у турме падчас папярэдняга следства. Пасля вынясення прысуду, выпушчаны на волю.
У 1958 становіцца ліцэнцыятам медыцыны ў Лісабоне. У той жа час уступае ў шлюб з Марыяй Эўжэнія да Сілва. У лістападзе ў Доме студэнта «Каза Дуз Эштудантэш ду імперыю» выступае з прамовай, якая аказала глыбокі ўплыў на далейшыя шляхі развіцця ангольской нацыянальнай літаратуры. Праз год ён вяртаецца ў Анголу.
У чэрвені 1960 года арыштаваны ў сваім працоўным кабінеце ў Луандзе. Адпраўлены ў Партугалію, а затым пераведзены на астравы Зялёнага Мыса.
У 1961 годзе А. Нета зноў арыштаваны ў горадзе Прая (астравы Зялёнага Мыса), а затым высланы ў Лісабон.
У 1962 г. партугальскі рэжым загадаў яму пражываць у г. Лісабоне. Яму дазволена займацца медыцынскай практыкай у Бальніцы Санта Марыя. У тым жа годзе яму, разам жонкай і двума дзецьмі, атрымоўваецца эміграваць у Марока. Апынуўшыся за межамі Партугаліі, Нета здзяйсняе шматлікія паездкі, з мэтай з’яднаць усіх ангольцаў у адзінай арганізацыі, арыентаванай на барацьбу з партугальскім каланіялізмам. У ліпені прыбывае ў Леапольдвіль (Конга-Кіншаса). У снежні, на першай Канферэнцыі МПЛА, абіраецца Старшынёй гэтай арганізацыі.
Падчас Міжнароднай канферэнцыі 1970 г. салідарнасці з нацыянальна-вызваленчага руху партугальскіх калоній, якая праходзіла ў Рыме, Нету (MPLA), Кабрал (PAIGC) і душ Сантуш (FRELIMO) былі прынятыя Папам Паўлам VI.
Іванаўка (Гарадоцкі раён)
Іва́наўка (, Ивановка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Агасціна Нета
Біяграфія
Падчас прэзідэнцтва ён жыццяўляе паездкі па многіх краінах свету. У шэрагу дзяржаў яму былі прысвоены высокія ганаровыя званні, у прыватнасці, у СССР, Польшчы, Венгрыі, Балгарыі і на Кубе.
На першым з’ездзе (1977) МПЛА прысвойвае А. Нета званне Нацыянальнага Героя.
Іванаўка (Гарадоцкі раён)
Гісторыя
У першай палове XIX ст. маёнтак, дзяржаўная ўласнасць у складзе Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. У 1832 годзе ў выніку публічных таргоў перайшла ва ўласнасць памешчыкаў Гарловічаў (у склад маёнтка ўваходзілі вёскі Завань, Забароўе, Кавалі і інш.). У пачатку XX ст. маёнтак уваходзіў у склад Казьянскай воласці Гарадоцкага павета. 20 чэрвеня 1924 г. у Іванаўцы створана сельскагаспадарчае таварыства. З 20 жніўня 1924 г. вёска стала цэнтрам Іванаўскага сельсавета, перайменаванага ў 1929 г. у Пралетарскі. У вёсцы працавала сельгасарцель «Новае жыццё». У 1930-х гг. у вёсцы створаны калгас імя Варашылава, працавала кузня. У 1950-х гг. у Іванаўцы дзейнічала пачатковая школа. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены з Іванаўкі ў Пралетарск. Пазней вёска ўваходзіла ў склад калгаса і саўгаса «Іванаўка». Дзейнічалі механізаваны двор, піларама, зернесушылкі, жывёлагадоўчая ферма і інш.
Агасціна Нета
Біяграфія
У 1978 годзе А. Нета прымае ў Луандзе Генеральнага сакратара ААН Курта Вальдхайма. Прымае з афіцыйнымі візітамі афрыканскіх партыйных лідараў і кіраўнікоў дзяржаў, таксама кубінскага правадыра Фідэля Кастра.
1979 г. абвяшчаўся «Годам падрыхтоўкі кадраў». Ён здзяйсняе паездкі па многіх правінцыях краіны, дзе робіць праграмныя заявы. Агасціна Нета памёр у Маскве, у выніку цяжкай хваробы.
Літаратурная дзейнасць
Вершы пачаў пісаць у 1947 годзе. Паэтычныя зборнікі «Вершы» (1961, на партугальскай мове), «З сухімі вачыма» (на італьянскай мове, 1963; на сербскахарвацкай (зборнік «Святая надзея»), зборнікі на рускай і кітайскай мовах, 1968; на партугальскай мове, 1969) насычаны рэвалюцыйнай паэтыкай. У СССР былі вядомыя яго зборнікі «З сухімі вачыма» (1970) і «Святая надзея» (1981).
Стывен Лі
Сты́вен Лі (Stephen Lee; нар., , графства Уілтшыр, Англія) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер. Ён стаў прафесіяналам ў 1992 годзе і ўваходзіў у топ-16 з сезона 1997/1998 да сезона 2007/2008, дасягнуўшы найвышэйшай пазіцыі ў рэйтынгу — пятай. Ён выйграў чатыры рэйтынгавыя турніры ў перыяд паміж 1998 і 2006 гадамі, дасягнуў паўфіналу на чэмпіянаце свету 2003 года і фіналу Masters 2008 года. Пасля гэтага ён рэзка страціў форму і ў выніку ён выбыў з топ-16 пасля адзінаццаці сезонаў запар. Гэта значыла, што ён больш не мог аўтаматычна кваліфікавацца на турніры. Лі набраў форму ў сезоне 2011/2012, што дало яму магчымасць дасягнуць фіналаў двух рэйтынгавых турніраў запар і выйграць свой пяты тытул, а таксама зноў патраціць у топ-16. За кар'еру выканаў 184 соценныя серыі і яго гладкая гульня кіем разглядаецца некаторымі экспертамі як самая натуральная гульня, якую яны калі-небудзь бачылі.
Гульнявая кар'ера Лі датэрмінова завяршылася, калі ён быў адхілены ад спаборніцтваў WSA 12 кастрычніка 2012 года з-за дагаворных матчаў. Незалежным судом у верасні 2013 года ён быў прызнаны вінаватым ва ўплыве на вынікі сямі матчаў у 2008 і 2009 гадах і атрымаў дванаццацігадовую забарону на ўдзел у турнірах, якая будзе дзейнічаць да 12 кастрычніка 2024 года.
Авіяўдар па бальніцы ў Кундузе
Авіяўдар па бальніцы ў Кундузе — выпадковая паветраная атака ВПС ЗША па бальніцы арганізацыі «Урачы без межаў» у горадзе Кундуз (Афганістан) 3 кастрычніка 2015 года.
Перадгісторыя
У канцы верасня 2015 года афганскі горад Кундуз быў захоплены баевікамі тэрарыстычнай арганізацыі Талібан. Неўзабаве Афганская Нацыянальная Армія, пры садзейнічанні амерыканскіх ваенных, разгарнула аперацыю па вызваленні Кундуза. Да 1 кастрычніка талібаў атрымалася выцесніць ў раён Ходжа-Машхад, дзе паўстанцы аказалі рэгулярнай арміі моцны адпор. Для падаўленне супраціву баевікоў было вырашана выкарыстоўваць баявую авіяцыю.
Інцыдэнт
На пачатак кастрычніка ў бальніцы арганізацыі «Урачы без межаў» знаходзіліся каля 200 чалавек, у тым ліку медыцынскі персанал.
3 кастрычніка, у 2:10 раніцы, амерыканскі самалёт, з-за памылак армейскага персаналу і збояў апаратуры , па памылцы разбамбаваў будынак бальніцы. Па першапачатковай інфармацыі ад РИА Новости, у выніку авіаналета загінулі тры супрацоўнікі арганізацыі, яшчэ больш за 30 прапалі без вестак. Пазней агенцтвамі Лента.Ру і Reuters было паведамлена аб 42 забітых і 37 параненых.
Арганізацыя «Урачы без межаў» назвала авіяналёт ваенным злачынствам і запатрабавала міжнароднага незалежнага расследавання. Прэзідэнт ЗША Барак Абама асабіста папрасіў прабачэння па тэлефоне перад прэзідэнтам Афганістана Ашрафам Гані Ахмадзаем за здарэнне.
Расследаванне
Міністэрства абароны ЗША, НАТА і ўлады Афганістана пачалі расследаванне абставінаў авіяўдару па бальніцы.
Герасіменка
Герасіменка — прозвішча.
Махмуд Алісултанавіч Эсамбаеў
Біяграфія
Махмуд Эсамбаеў нарадзіўся 15 ліпеня 1924 года ў сяле Старыя Атагі (цяпер Грозненскі раён Чачэнскай рэспублікі). Выхадзец з тэйпа Ішхой. Махмуд Эсамбаеў танцаваў з ранняга дзяцінства. У 7 гадоў ён ужо танцаваў на вяселлях, куды яго браў з сабой бацька.
У 1939—1941 гадах вучыўся ў Грозненскім харэаграфічным вучылішчы. У 15 гадоў пачаў танчыць у Чачэна-Інгушскім дзяржаўным ансамблі песні і танца, у 19 гадоў — у Пяцігорскім тэатры музычнай камедыі. Танцаваў у франтавой канцэртнай брыгадзе на перадавой, на будаўніцтве абарончых збудаванняў, у ваенных шпіталях.
У 1944—1956 гадах Махмуд быў салістам Кіргізскага тэатра оперы і балета ў горадзе Фрунзэ (сям’я была высланая ў Сярэднюю Азію, як і іншыя чачэнцы), дзе ён выконваў галоўныя партыі ў балетах «Лебядзінае возера», «Бахчысарайскі фантан» інш.
У 1950-я гады Махмуд Эсамбаеў пакінуў акадэмічную сцэну і звярнуўся да народнага танцу. З 1957 года — саліст філармоніі Чачэна-Інгушскай АССР. У 1959 годзе Эсамбаев выступіў са сваёй праграмай у Маскве, затым у складзе трупы «Зоркі савецкага балета» наведаў з гастролямі Францыю, Паўднёвую Амерыку, дзе меў грандыёзны поспех.
Герашчанка
Гера́шчанка — прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Герберт
Герберт — прозвішча.
Гертвіг
Гертвіг — нямецкае прозвішча.
Герман
Герман — імя і прозвішча нямецкага паходжання.
Гершэль
Гершэль  — сям’я брытанскіх вучоных нямецкага паходжанння.
Быццё
Быццё, часам Сушча — адно з найважнейшых, абстрактных светапоглядных паняццяў, да якіх прыйшло чалавецтва ў працэсе свайго развіцця. Паняцце быцця ахоплівае паняцце існаванне і рэальнасці і сумежных з імі тым. Процілегласьцю быцця з'яўляецца небыццё або нішто. Быцця вывучае раздзел філасофіі, які называюць анталогіі.
Пытанні быцця з'яўляюцца цэнтральнымі ў светапоглядзе кожнага чалавека. Не дзіўна, што гэтыя пытанні цікавілі людзей з самых старажытных часоў і адказы на гэтыя пытанні цікавілі важнае месца ў веравучэння і філасофскіх тэорыях розных эпох. Такім чынам праблема быцця — гэта адначасова з'яўляецца праблемай разважанняў і пошуку праўды (філасофіі) і праблемай веры і веравучэння (рэлігіі).
Лінаўскае гета
Лінаўскае гета — яўрэйскае гета ў Лінаве, створанае нацыстамі ў перыяд акупацыі Беларусі.
Вёска Лінава была акупавана ўлетку 1941 года і ўключаная ў склад абласной акругі Кобрын Рэйхскамісарыята Украіна. Тут размяшчаўся нямецкі камісар і аддзяленне ўкраінскай паліцыі, у якой служылі палякі, беларусы і ўласна ўкраінцы.
Яўрэі Лінава працавалі на вырубцы лесу вакол чыгуначных шляхоў у кірунку Тэўляў на дарозе Баранавічы — Брэст. Кіраўніком юдэнрата быў Абрам Цукерман.
За два тыдні да знішчэння гета ў Лінава прыбылі прадстаўнікі гестапа і перапісалі ўсіх яўрэяў, які пражывалі ў вёсцы, а таксама ў суседніх Аранчыцах. Яўрэям было забаронена пражываць побач з хрысціянамі, а таксама падрыхтавацца да перамяшчэння ў Кобрынскае гета. Тады ж некаторых прыгодных да працы майстроў забралі ў Кобрын.
Гес
Гес — прозвішча.
Пераяслаўскае княства
Пераяслаўскае княства — старажытнарускае княства XI—XIV стагоддзяў, якое знаходзілася на мяжы са стэпам на левым беразе Дняпра. Княства было населена севяранамі і, часткова, улічамі. Сталіцай княства быў горад Пераяслаў.
Гісторыя княства
Пераяслаўскае княства служыла шчытом Кіева ад нападаў стэпавікоў, займала тэрыторыю па Трубежы, Супою і Суле да Ворсклы, распасціраючыся да вярхоўяў гэтых рэк. На паўночным захадзе яно прылягала да кіеўскіх уладанняў на левым боку Дняпра; паўднёвая мяжа змянялася адпаведна ходу барацьбы Русі са стэпавымі плямёнамі (ад Сулы ў сярэдзіне XI стагоддзя да Самары ў канцы XII стагоддзя ).
Па раздзеле Яраслава Мудрага Пераяслаўскае княства, да якога тады належала і Растова-Суздальская зямля, дасталася Усеваладу Яраславічу. У канцы XI стагоддзя, у эпоху барацьбы Уладзіміра Манамаха са Святаславічамі, да Пераяслаўскага княжання належала таксама вобласць левага прытоку Сейма, Выря, з горадам Вырам, або Выравам. З часоў Манамаха яно часам лічылася ступенню да княжання ў Кіеве.
Першае камп’енскае перамір’е
Першае камп’енскае перамір’е (Камп’енскае перамір’е 1918 года) — пагадненне аб спыненні ваенных дзеянняў у Першай сусветнай вайне, заключанае 11 лістапада 1918 года паміж Антантай і Германіяй у французскім рэгіёне Пікардыя недалёка ад горада Камп’ень. Канчатковыя вынікі вайны падвёў Версальскі мірны дагавор.
Пераяслаўскае княства
Гісторыя княства
У часы перавагі над Кіевам суздальскіх князёў яны пасылалі ў Пераяслаў сваіх сыноў і братоў: Усевалад Вялікае гняздо — Яраслава Мсціславіча, сына Яраслава (1201), Юрый Усеваладавіч — брата Уладзіміра (1213—1215), потым Святаслава (1228).
3 сакавіка 1239 года Пераяслаў быў узяты манголамі. У канцы 1245 года сучаснікі адзначаюць Пераяслаў пад уладай Залатой Арды.
Першае камп’енскае перамір’е
Акалічнасці
29 верасня 1918 года вярхоўнае камандаванне германскай арміі паінфармавала кайзера Вільгельма II і імперскага канцлера графа Георга фон Гертлінга, якія знаходзіліся ў штаб-кватэры ў Спа (Бельгія), што ваеннае становішча Германіі безнадзейна. Генерал-кватэрмайстар Эрых Людэндорф, які, відаць, асцерагаўся катастрофы, заявіў, што ён не гарантуе, што фронт утрымаецца ў наступныя 24 гадзіны і запатрабаваў запытаць у сіл саюзнікаў неадкладнага спынення агню. Акрамя таго, ён параіў прыняць асноўныя ўмовы прэзідэнта ЗША Вудра Вільсана («Чатырнаццаць пунктаў») і дэмакратызаваць імперскі ўрад, у надзеі на лепшыя ўмовы міру. Гэта дазволіць захаваць твар імперскай арміі і перавесці адказнасць за капітуляцыю і яе наступствы непасрэдна на дэмакратычныя партыі і парламент. 1 кастрычніка ён сказаў афіцэрам свайго штаба: «Цяпер яны павінны легчы ў тую пасцелю, якую яны прыгатавалі для нас».
3 кастрычніка замест Георга фон Гертлінга новым канцлерам быў прызначаны ліберал прынц Максіміліян Бадэнскі. Яму было даручана пачаць перамовы аб перамір’і.
Пераяслаўскае княства
Спіс князёў пераяслаўскіх
…
Геснер
Геснер — прозвішча.
Першае камп’енскае перамір’е
Акалічнасці
5 кастрычніка 1918 года Германія папрасіла Вільсана пачаць перамовы аб ўмовах перамір’я. Аднак пры наступным абмене паведамленнямі высвятлілася, што вільсанаўскія ўказанні «на адрачэнне кайзера як найважнейшую ўмову дасягнення міру не сустрэлі разумення. Дзяржаўныя дзеячы Рэйха тады яшчэ не былі гатовыя разглядаць такі жахлівы для іх варыянт.» У якасці папярэдняй умовы перамоў Вільсан патрабаваў вываду нямецкіх войскаў з усіх акупаваных тэрыторый, спыненне падводнай вайны і адрачэнне Кайзера, запісаўшы 23 кастрычніка: «Калі ўрад Злучаных Штатаў павінен дамаўляцца з вярхоўным камандаваннем і манархічнай верхавінай Германіі цяпер або, па ўсёй верагоднасці, пазней з-за міжнародных абавязацельстваў Германскай імперыі, ён павінен патрабаваць не міру, а капітуляцыі».
Падпісанне адбылося ў 5 гадзін 10 хвілін раніцы 11 лістапада ў чыгуначным вагоне маршала Фердынанда Фоша ў Камп’енскім лесе. Англійскі адмірал і камандуючы войскамі Антанты маршал Фош прынялі нямецкую дэлегацыю, якую ўзначальваў генерал-маёр. Перамір’е набыло моц а 11 гадзіне раніцы. Быў дадзены 101 залп — апошнія залпы Першай сусветнай вайны.
Умовы
Асноўныя ўмовы перамір’я:
Брэст-Літоўскі дагавор
Паводле ўмоў перамір’я Германія павінна была дэнансаваць Брэст-Літоўскі дагавор з расійскім урадам бальшавікоў. Германскія войскі павінны былі заставацца на тэрыторыі Расіі да прыбыцця войскаў Антанты, аднак, паводле дамоўленасці з германскім камандаваннем тэрыторыі, з якіх выводзіліся германскія войскі, пачала займаць Чырвоная армія. Паводле іншых звестак, наступу Чырвонай арміі на Украіну папярэднічала дамоўленасць не з урадам Германіі, а з салдацкімі Саветамі германскіх частак, якія адводзіліся з Украіны. Толькі ў некаторых пунктах (Севастопаль, Адэса) германскія войскі былі заменены войскамі Антанты.
Кісялі (Гарадоцкі раён)
Кісялі́ (, Кисели) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Андрэй Леанідавіч Моўчан
Андрэй Леанідавіч Моўчан (нар., Мінск) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 красавіка 1972 года ў Мінску.
Скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, факультэт міжнародных эканамічных адносін (1994), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, факультэт знешняй палітыкі і дыпламатыі (2004).
8 снежня 2011 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы. 28 верасня 2012 года стаў дадаткова прызначаным паслом у Рэспубліцы Ангола, Рэспубліцы Мазамбік і Рэспубліцы Намібія па сумяшчальніцтве. 28 лютага 2013 года стаў таксама паслом у Рэспубліцы Зімбабвэ.
З 2020 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Баліварыянскай Рэспубліцы Венесуэла.
Фумімара Каноэ
— японскі палітык, 34-ы (4 чэрвеня 1937 — 5 студзеня 1939), 38-ы (22 ліпеня 1940 — 18 ліпеня 1941) і 39-ы (18 ліпеня 1941 — 18 кастрычніка 1941) прэм'ер-міністр Японіі.
Біяграфія
Член шляхетнага роду Фудзівара, сваяк імператарскай фаміліі. Адзін з прыхільнікаў і ініцыятараў тэрытарыяльнай экспансіі Японіі падчас Другой сусветнай вайны, накіраванай, у прыватнасці, на захоп Кітая і індакітайскіх калоній еўрапейскіх дзяржаў. Прыхільнік умацавання саюза Японіі з фашысцкай Італіяй і нацысцкай Германіяй, накіраванага на перадзел свету. Пад яго кіраўніцтвам Японія падпісала ўзмоцнены варыянт «Антыкамінтэрнаўскага пакта» — «Пакт трох дзяржаў» 27 верасня 1940 года. Буйны акцыянер дзайбацу «Сумітома».
У 1938 годзе правёў закон аб усеагульнай нацыянальнай мабілізацыі, паводле якога парламент адмаўляўся ад права кантролю над урадам, а кабінет міністраў павінен быць ажыццяўляць уладу пасродкам імператарскіх указаў. Гэты закон актыўна падтрымліваўся японскімі манаполіямі — дзайбацу. У канцы 30-х гадоў быў прыхільнікам роспуску палітычных партый і стварэння замест іх фашысцкай арганізацыі — «Асацыяцыі дапамогі трону», што і было здзейсснена ў 1940 годзе. У чэрвені 1945 года японскі ўрад планаваў адправіць Каноэ ў Маскву для таго, каб угаварыць савецкае кіраўніцтва выступіць пасроднікам паміж Японіяй і саюзнікамі, такім чынам японскі ўрад спадзяваўся пазбегнуць безумоўнай капітуляцыі. СССР у адпаведнасці з саюзніцкімі абавязацельствамі ад ролі пасродніка адмовіўся.
Пасля капітуляцыі Японіі Фумімара Каноэ быў уключаны ў спіс ваенных злачынцаў, дзейнікаў суду Міжнароднага трыбунала і павінен быў стаць адным з галоўных абвінавачваных на працэсе. 6 снежня 1945 года японскі парламент пад ціскам Мак-Артура прыняў рашэнне пра арышт Каноэ. Але дзякуючы працэдуры арышту японскіх ваенных злачынцаў (ім давалася 10-15 дзён пасля загаду пра арышт для добраахвотнай яўкі ў турму) у ноч на 16 снежня 1945 года за некалькі гадзін да заканчэння тэрміна яўкі ў турму Каноэ скончыў жыццё самагубствам, прыняўшы яд.
Таварыства беларусаў і маларосаў
Таварыства беларусаў і маларосаў — дабрачынная арганізацыя, створаная для падтрымкі эмігрантаў беларускага і ўкраінскага паходжання ў г. Гранд-Рапідс (штат Мічыган). Дзейнічала ў 1913—1914 гг. Мела свой статут.
Асноўную задачу заснавальнікі таварыства бачылі ва ўстанаўленні трывалай сувязі паміж славянскімі народамі; перавага аддавалася асобам, якія нарадзіліся на тэрыторыі беларуска-літоўскіх і малароскіх губерняў. Таварыствава спрабавала захаваць нацыянальную адметнасць беларускіх і ўкраінскіх эмігрантаў у ЗША, аказвала ім матэрыяльную і фінансавую дапамогу.
Мсціслаў Данілавіч
Мсціслаў Данілавіч (? — пасля 1292) — князь луцкі (1264 — пасля 1292) і ўладзімірскі (1288 — пасля 1292).
Біяграфія
Сын галіцка-валынскага князя Данілы Раманавіча.
У 1273 годзе разам са старэйшым братам князем Львом узначальваў паход на дапамогу князю Баляславу Сарамліваму, тым часам як уладзімірскі князь Уладзімір Васількавіч супрацьстаяў яцвягам. Пасля вяртання з польскага паходу князі паслалі войскі на чале з ваяводамі супраць яцвягаў і перамаглі іх.
У галіцка-валынска-ардынскім паходзе на Літву ўзімку 1274—1275 гадоў Мсціслаў ваяваў па Палессі, у паходзе зімы 1277—1278 гадоў частка луцкіх і галіцкіх сіл пацярпелі паразу пад Ваўкавыскам. Рускім князям прыйшлося задаволіцца вяртаннем палонных і пакінуць літоўскія ўладанні. У 1280 годзе па ініцыятыве Льва Данілавіча быў праведзены сумесны з ардынцамі Нагая паход пад Сандамір. Валынскія князі бралі ўдзел у паходзе прымусова (паводле рускага летапісу), іх войскі былі пасіўныя, галіцкае войска пры спробе развіць наступ на Кракаў было разбіта пад Газліцай. У 1285 годзе Мсціслаў браў удзел у галіцка-ардынскім паходзе на Венгрыю з Нагаем і Тула-Бугам, у 1286 годзе з Тула-Бугам пад Сандамір, у 1287 годзе з Тула-Бугам і Алгуем таксама ў Польшчу.
Сыны Мсціслава, напэўна, памерлі раней за бацьку, бо Уладзімірскае княства адышло Льву Данілавічу, а Луцкае — Юрыю Львовічу.