cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зорныя войны. Эпізод II: Атака клонаў
Сюжэт
Энакін Скайуокер разам з Падмэ прылятаюць на Джэанозіс і даволі хутка трапляюць там у палон. Усіх траіх збіраюцца пакараць смерцю. Перад чакаемай смерцю Падмэ гаворыць Энакіну, што таксама кахае яго. Але планам Ганрэя не наканавана адбыцца: на арэне з’яўляецца Мейс Вінду разам з вялікай колькасцю джэдаяў. Пачынаецца бітва. Джэдаяў значна менш за баявых дроідаў. І ў той момант, калі ўжо здаецца, што перамога на баку графа Дуку, у небе з’яўляюцца баявыя караблі клонаў. Яны прыляцелі разам з магістрам ордэну Ёдай. Граф Дуку разумее, што яму не адужыць такую ваенную моц. Ён забірае планы будучай зброі Імперыі і спрабуе збегчы. У ангары яго даганяюць Обі-Ван Кенобі і Энакін Скайуокер. Граф Дуку з’яўляецца магутным сітхам. Ён перамагае Обі-Вана і Энакіна. Апошні ў гэтай бойке губляе руку. Аднак нечакана з’яўляецца Ёда, і Дуку збягае.
Пачынаюцца войны клонаў. Энакін Скайуокер ажаніўся з Падмэ на планеце Набу. Ёда адчувае, што сітхі набіраюць Сілу. Обі-Ван Кенобі распавядае Радзе Джэдаяў аб тым, што сказаў яму Дуку.
Гісторыя стварэння
Таксама ў фільму выкарыстоўвалася лічбавая анімацыя, якая дазваляла акцёрам больш дакладна зразумець ролю, якую яны гралі на фоне сіняга экрану. Але ў адрозненні ад усіх астатніх сцэн, бітва на Джэанозісе здымалася іншым чынам: зняты эпізод фільму дасылалі ў анімацыйны аддзел, дзе ў яго дадавалі дзеянні рознага кшталту. Мэта была ў тым, каб зрабіць сцэну бітвы як мага больш натуральнай і захапляльнай, з вялікай колькасцю маленькіх падзей, якія глядач мог нават не заўважыць. Анімацыйны аддзел быў цалкам вольны ў сваёй фантазіі. Джордж Лукас потым абіраў найлепшыя сцэны. У дадатак у фільму выкарыстоўваліся так званыя лічбавыя дублёры. Іх стваралі дзеля трукавых сцэн некаторых акцёраў. Такім чынам быў зроблен лічбавы Ёда. Яго стварылі Джон Нол і Роб Колман, выкарыстоўваючы гук з 5 эпізода. Лукас прасіў зрабіць Ёду падобным на лялечнага Ёду, які быў у арыгінальнай трылогіі. Некаторыя сцэны бойкі графа Дуку і Ёды былі зроблены таксама дзякуючы гэтым самым лічбавым дублёрам. Бюджэт фільму склаў 115 мільёнаў.
Саўндтрэк
Музычнае суправаджэнне да фільма «''Зорныя войны. Эпізод II: Атака клонаў''» напісаў Джон Уільямс.
3D
28 верасня 2010 года Джордж Лукас заявіў, што збіраецца выдаць усе 6 эпізодаў Зорных войнаў у 3D. Першы эпізод выйшаў у 3D у лютым 2012 года. Другі эпізод быў запланаваны на 20 верасня 2013 года, аднак тэрміны былі зрушаны ў сувязі з тым, што кампанія вырашыла засяродзіцца на здымках Зорныя войны. Эпізод VII.
Ганчарова 2
Ганчаро́ва 2 (, Гончарово 2) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Падмішнеўе
Падмішне́ўе (, Подмишневье) — вёска ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сіроцінскага сельсавета.
Вірычаў
Віры́чаў (, Виричев) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціхініцкага сельсавета.
Свята-Міхайлаўская царква (Восаўцы)
Свята-Міхайлаўская царква — праваслаўны храм у імя святого архангела Міхаіла ў в. Восаўцы Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 1780 годзе з дрэва на ўсходняй ускраіне вёскі. Каля царквы пастаўлена 2-ярусная чацверыковая шатровая званіца-брама.
Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Свята-Міхайлаўская царква (Аўсямірава)
Свята-Міхайлаўская царква — праваслаўны храм у імя святого архангела Міхаіла ў в. Аўсямірава Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана на вясковых могілках у 1-й палавіне XIX стагоддзя з дрэва. Прыпісана да царквы ў гонар Раства Прасвятой Багародзіцы ў в. Радчыцк.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Падоўжна-восевую кампазіцыю складаюць шатровая 2-ярусная 4-гранная званіца-прытвор, кароткі і нізкі бабінец, прамавугольная малітоўная зала, якая пераходзіць у трохгранную апсіду. Канёк вальмавага даху фланкіраваны цыбулепадобнай галоўкай і макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах.
Літаратура
духовной семинарии архимандритом Николаем. Спб., 1864.
Дарт Вейдэр
Дарт Вейдэр (Darth Vader) — галоўны персанаж выдуманага сусвету «Зорных войнаў». На працягу ўсяго фільму гледачы назіраюць эвалюцыю асобы Энакіна Скайуокера з яго дзяцінства на Татуіне да смерці на другой Зорцы смерці. Дарт Вейдэр — гэта, пэўна, самы цікавы персанаж у фільме: па-першае, яго грала найбольшая колькасць розных акцёраў на працягу ўсёй кінасагі, па-другое, Дарт Вейдэр уяўляе сабой, так бы мовіць, спалучэнне двух розных асоб: добрага і самаадданага Энакіна Скайуокера, а з другога боку ліхога і тыранічнага Дарта Вейдэра. Асоба Вейдэра цікавая яшчэ і тым, што гісторыя яго нараджэння нагадвае хрысціянскую гісторыю нараджэння Хрыста: як і ў выпадку Хрыста, бацькам для Энакіна з’яўляецца не чалавек, а звышнатуральная сутнасць, якая ў сусвеце «Зорных войнаў» мае назву Сіла. То бок Энакін быў народжаны не ад чалавека, а ад Сілы, і сама прырода з’яўлення прадвызначыла яго лёс: Энакіну ад нараджэння было наканава знішчыць сітхаў і аднавіць баланс Сілы ў галактыцы.
Героя Дарта Вейдэра прыдумаў асабіста Джордж Лукас. Існуюць розныя версіі ўтварэння імя гэтага героя. Напрыклад, Вейдэр перакладаецца з галандскай мовы як бацька.
Біяграфія
Паміж імі адбываецца бойка, гэтая бойка з’яўляецца самай доўгай (цягнецца цягам 10 хвілін) і феерычнай ва ўсёй гісторыі «Зорных войнаў». Менавіта дзякуючы гэтаму баі Дарт Вейдэр набыў свой класічны знешні выгляд: маску, чорны кібарг-касцюм і чорны плашч. У Вейдэра так і не атрымліваецца ўратаваць Падмэ, і ад гэтага ён яшчэ болей пачынае злавацца на ўсіх джэдаяў, бо ўпэўнены, што гэта яны вінаватыя ў смерці яго жонкі. Дарт Вейдэр не здолеў забіць Обі-Вана ў бойцы на Мустафары, але ў яго атрымліваецца знішчыць фізічна яго на Зорцы смерці ў чацвёртым эпізодзе.
На пачатку чацвёртага фільма Паўстанцкі альянс пры дапамозе сенатара Леі крадзе сакрэтныя планы супер зброі Імператара. Імгненная рэакцыя імперыі ні прымушае сябе доўга чакаць: Дарт Вейдэр атакуе карабель паўстанцаў на якім ляціць Лея і бярэ ўсю каманду ў палон. Збегчы паспяваюць толькі два дроіда на выратавальнай шлюпцы, якая прызямляецца на Татуін. Падчас атакі Лея хавае планы «Зоркі смерці» у робаце R2-D2, які ўжо на планеце трапляе да дзядзькі Оўэна прыёмнага бацькі Люка і зводнага брата Энакіна. Такім чынам Люк далучаецца да паўстання. Пасля забойства імперцамі прыёмных бацькоў Люка, яго ўжо ні што не стрымлівае на Татуіне і ён разам з Обі-Ванам ляціць ратаваць Лею. Так урэшце адбываецца апошняя сустрэча Дарта Вейдэра з Обі-Ванам Кенобі і першая сустрэча з Люкам Скайуокерам. У Вейдэра не атрымалася спыніць паўстанцаў і апошнія здзяйсняюць атаку на Зорку смерці. У атацы ўдзельнічае Люк і ў вырашальны момант стрэлу Люка па Зорцы смерці, Дарт Вейдэр адчувае ў ім Сіла.
Сіла
Дарт Вейдэр — гэта вельмі дужы адэпт на цёмным баку Сілы. Ягоным упадабаным метадам забойства з’яўляецца ўдушэнне сваёй ахвяры. Дарт Вейдэр вельмі добра валодае тэлекінезам і здольны рухаць аб’екты, якія знаходзяцца на адлегласці.
Зброя
У новай трылогіі Энакін Скайуокер валодае сінім светлавым мячом, але страчвае яго ў выніку бойкі з Обі-Ванам Кенобі ў трэцім эпізодзе. Пасля Дарт Вейдэр мае ўжо класічны для ўсіх сітхаў чырвоны светлавы меч.
Гаўрыліна (Бешанковіцкі раён)
Гаўры́ліна (, Гаврилино) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Драздоўскага сельсавета.
Паўзунова
Паўзуно́ва (, Ползуново) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сіроцінскага сельсавета.
Вялаўскі запаведнік
Вя́лаўскі запаведнік — запаведнік, які існаваў у 1940—1951 гадах у Валожынскім і Івянецкім раёнах Мінскай вобласці. Плошча запаведніка складала 13,6 тыс. га (80 % пад лесам). Створаны для аховы, аднаўлення і вывучэння каштоўных капытных жывёл — ланей, аленяў, казуль, дзікоў, а таксама рачных баброў. З 1960 года тэрыторыя былога запаведніка ў складзе Налібоцкага біялагічнага заказніка.
Навасёлкі (Рагачоўскі раён)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціхініцкага сельсавета.
Бітва пры Неў-Шапель
Бі́тва пры Неў-Шапе́ль (7 сакавіка 1915 — 13 сакавіка 1915) — наступленне англійскіх войскаў, сумесна з бельгійскімі часткамі, праведзенае каля вёскі Неў-Шапель, падчас Першай сусветнай вайны. Пастаўленай мэты, а менавіта прарыва германскага фронту, англійскія войскі не дасягнулі.
Перад наступленнем
У сакавіку 1915 года, англійскае камандаванне прыняло рашэнне правесці лакальнае наступленне у Неў-Шапель, задзейнічаўшы 2 армейскіх корпуса. Таксама планаваліся адцягваючыя дзеянні сіламі 2-й англійскай арміі і бельгійскімі часткамі. Французская армія аказвала падтрымку ў гэтым наступленні толькі артылерыяй.
Наступленне
7 сакавіка пасля артылерыйскай падрыхтоўкі на фронце працягласцю 3 км, англійскія войскі атакавалі пазіцыі 7-га германскага корпуса. Пасля завязаўшыхся баёў, наступаўшым атрымалася авалодаць вёскай Неў-Шапель і першай германскай лініяй абароны. Затым, каб падрыхтавацца да другой атацы, англічане былі вымушаныя прыпыніцца, што дало магчымасць германцам падцягнуць рэзервы. Наступныя напады брытанцаў паспяхова адбіваліся германцамі, якія нярэдка пераходзілі ў атаку. Наступ англічан вытхнуўся. Генерал Фрэнч, з-за страт і недахопу снарадаў быў вымушаны спыніць наступленне.
Англійская армія страціла каля 11 000 забітымі і параненымі. Наступленне пры Неў-Шапель аказалася няўдалым для саюзнікаў.
Недатыкальнасць
Недатыкальнасць — агульны тэрмін, які звычайна прымяняецца да службовых асоб, звычайна да выбарных (але магчыма і да тых, якія прызначаюцца, напрыклад, да пракурораў, а таксама да вартавых на пасту), які азначае наяўнасць у пэўных асоб асаблівых правоў. Для такіх асоб устанаўліваецца (звычайна законам) дакладна акрэслены, абмежаваны ў параўнанні з агульным выпадкам, парадак таго, як яны могуць прыцягвацца да крымінальнай, адміністрацыйнай альбо іншай адказнасці. Аж да практычнай немагчымасці прыцягнення, як у выпадку дыпламатычнай недатыкальнасці.
Панашэму
Панашэму (саманазва Ponaschemu, у перакладзе на беларускую: «па-нашаму») — кантактная мова на нямецкай і ніжнелужыцкай аснове.
Нарыс
Панашэму складаецца з нямецкіх і ніжнелужыцкіх элементаў, лексіка мовы змяшаная, граматыка — ніжнелужыцкая.
Мова ўжывалася да перыяду 1950-х гадоў. Панашэму ў асноўным была распаўсюджаная ў вёсках Шпрэвальда з лужыцка-нямецкім насельніцтвам. У мястэчках і іншых местах, напрыклад, у Котбусе, мова не выкарыстоўвалася з-за кпінаў з боку гарадскіх жыхароў і прыхільнікаў чыстай лужыцкай мовы.
У цяперашнім часе мова выкарыстоўваецца рэдка, бо тагачасныя вясковыя жыхары, будучы двухмоўнымі, перайшлі на нямецкую мову.
Прыклад
Дзіцячы вершык 1890 года, запісаны нямецкім даследчыкам у мясцовасці Еншвальдэ (Яншойцэ). Варыянт панашэму запісаны паводле лужыцкай арфаграфіі:
Партугальскія адкрыцці
Партугальскія адкрыцці (Descobrimentos portugueses) — адкрыцці партугальцамі шматлікіх тэрыторый і марскіх маршрутаў у выніку іх інтэнсіўных марскіх даследванняў на працягу 15 і 16 стагоддзяў. Партугальскія маракі былі ў авангардзе еўрапейскіх замежных даследванняў, выяўлення і адлюстравання берагоў Афрыкі, Канады, Азіі і Бразіліі, у тое, гэтыя адкрыцці сталі вядомы як эпоха Вялікіх геаграфічных адкрыццяў. Метадычныя экспедыцыі пачалася ў 1419 годзе ўздоўж ўзбярэжжа Заходняй Афрыкі пры патранажы прынца Генрыха Навігатара, пры ўдзеле Барталамеу Дыяша быў дасягнуты мыс Добрай Надзеі і адкрыты шлях у Індыйскі акіян ў 1488 годзе. Праз дзесяць гадоў Васка да Гама ўзначаліў першую экспедыцыю вакол Афрыкі ў Індыю, якія дасягнула Калікута, і пачалася марскі гандаль Партугаліі з Індыяй. Неўзабаве пасля дасягнення Бразіліі пачаліся экспедыцыі на паўднёвы ўсход Азіі, дасягнуўшы Японіі ў 1542 годзе.
Статыстыка Больцмана
Статы́стыка Бо́льцмана — раздзел статыстычнай фізікі, які вывучае ўласцівасці сістэм неўзаемадзейных часціц (электронаў, атамаў, малекул), што рухаюцца паводле законаў класічнай механікі.
Талочкаў
Тало́чкаў (, Толочков) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціхініцкага сельсавета.
Статыстыка Больцмана
Распрацавана ў 2-й палавіне 19 ст. Дж. К. Максвелам і Л. Больцманам.
Ва ўмовах цеплавой раўнавагі стан ідэальнага газу апісваецца функцыяй размеркавання дзе
C
— нарміровачная канстанта,
E
— поўная механічная энергія (сума кінетычнай і патэнцыяльнай энергій часціцы),
k
— пастаянная Больцмана,
T
Самусяты
Самуся́ты (, Самусяты) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сіроцінскага сельсавета.
Статыстыка Больцмана
— абсалютная тэмпература. Функцыя
Самусяты
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Пагарэліцкага сельсавета.
Статыстыка Больцмана
f
называецца размеркаваннем Максвела—Больцмана, з якога вынікае закон раўнамернага размеркавання кінетычнай энергіі па ступенях свабоды малекул: на кожную ступень свабоды прыпадае ў сярэднім энергія
1/2 kT
Статыстыкай Больцмана карыстаюцца ў тых выпадках, калі квантавыя эфекты ў руху часціц можна не ўлічваць. Крытэрый яе дастасавальнасці дзе
m
— маса часціцы,
n
— канцэнтрацыя часціц,
h
— пастаянная Планка.
Гэты крытэрый практычна выконваецца для малекул звычайных газаў і электронаў праводнасці ў паўправадніках. Для мікрачасціц статыстыка Больцмана недакладная і замяняецца статыстыкай Бозе—Эйнштэйна або Фермі—Дзірака (гл. квантавая статыстыка).
Статыстыкай Больцмана шырока карыстаюцца ў кінетычнай тэорыі газаў, фізіцы паўправаднікоў, фізіцы плазмы, тэорыі электрычных і магнітных з'яў у рэчыве і іншых галінах фізікі.
Зорныя войны. Эпізод III: Помста сітхаў
'''«Зорныя войны. Эпізод III: Помста сітхаў»''' (Star Wars Episode III: Revenge of the Sith) — эпічны фантастычны фільм 2005 года, які быў выраблены Джорджам Лукасам. Гэта шосты фільм з усёй сагі «Зорныя войны» і трэці з пункту гледжання ўласнай храналогіі серыяла.
Фільм распавядае пра падзеі трэцяга года вайны клонаў. Галактычная Рэспубліка, некалі спакойная і гарманічная дзяржава, ператварылася ў поле бітвы паміж войскамі клонаў, узначаленых канцлерам Палпацінам, і армадай дроідаў, якіх вядзе граф Дуку, цёмны лорд сітхаў. Рэспубліка павольна апускаецца ў цемру. Толькі рыцары-джэдаі, абаронцы міру і справядлівасці, здольныя супрацьстаяць злу, якое хутка паглыне галактыку. Але сапраўдная бітва ідзе ў душы ў маладога рыцара-джэдая Энакіна, які разрываецца паміж абавязкам джэдая і каханнем да сваёй жонкі, сенатара Падмэ Амідала. І ад таго, якое пачуццё ў ім пераможа, залежыць будучыня ўсяго свету.
Фільм выйшаў 19 мая 2005 года і атрымаў даволі пазітыўныя водгукі крытыкаў, у адрозненне ад папярэдніх двух прыквелаў. «Помста сітхаў» усталяваў новы рэкорд у першы ж тыдзень і зарабіў больш за 850 мільёнаў долараў па ўсім свеце, стаўшы самым прадаваным фільмам у 2005 годзе на тэрыторыі ЗША і другім самым прадаваным фільмам 2005 года ў свеце.
Саўндтрэк
Музычнае суправаджэнне да фільма «''Зорныя войны. Эпізод III: Помста сітхаў''» напісаў Джон Уільямс.
Вялікае Балота (заказнік)
Вялі́кае Бало́та — біялагічны заказнік у Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Заснаваны ў 1979 годзе для захавання ў прыродным стане месцаў росту журавін і падтрымання экалагічнай раўнавагі і гідралагічнага рэжыму прылеглых тэрыторый. Плошча заказніка складае 650 га (1996). Размешчаны на балотным масіве Выдрын Мох на тэрыторыі Юхавіцкага лясніцтва. Рэльеф цэнтральнай часткі балотнага масіву градава-балоцісты. У раслінным покрыве пашыраны хваёва-кустова-сфагнавыя фітацэнозы і журавіны. Лясы пераважна хваёвыя, на асобных мінеральных участках бярэзнікі і ельнікі.
Вялікае Астравіта (заказнік)
Вялікае Астравіта — гідралагічны заказнік у Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Заснаваны ў 1979 годзе з мэтай захавання унікальных вадаёмаў Беларускага Паазер'я і месцаў росту палушніку азёрнага, занесенага ў Чырвоную кнігу Беларусі. Плошча заказніка складае 168 га (1996). Размешчаны на тэрыторыі Арлейскага лясніцтва, уключае азёры Гваздок, Вялікае Астравіта і прылеглую частку водазаборнай плошчы, укрытую лесам. Заказнік знаходзіцца на паўднёвым усходзе Полацкай нізіны. Рэльеф азёрна-ледавіковы. У раслінным покрыве пераважае хвоя, на поўдні і паўднёвым захадзе трапляюцца ельнікі і бярэзнікі. Возера Вялікае Астравіта з устойлівым гідралагічным балансам і высокімі якаснымі паказчыкамі гідрахімічнага складу вады; аб'ект маніторынгу.
Ведзьміны кругі
Ве́дзьміны кругі́, або ведзьміны кольцы — характэрныя для некаторых шапкавых грыбоў размяшчэнні пладовых цел па перыферыі круга, абумоўленыя раўнамерным ростам грыбніцы (міцэлію) ад цэнтра да перыферыі. Могуць дасягаць у дыяметры некалькіх дзесяткаў метраў. У сярэдзіне круга пладовыя целы не развіваюцца. Часцей назіраюцца ў апенек лугавых, шампіньёнаў, маслякоў. Трапляюцца на лугах, радзей у лясах. У старажытнасці з'яўленне ведзьміны кругі прыпісвалі нячыстай сіле, чарам ведзьмаў (адсюль назва).
Давыдкавічы
Давы́дкавічы (, Давыдковичи) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1669 годзе ў складзе Полацкага ваяводства ВКЛ.
Да 21 верасня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Свячанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Драздоўскага сельсавета.
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Ахова)
Гісторыя
Царква пабудавана ў 1758 г. з дрэва як уніяцкая. У 1786 годзе пасля пажару перабудавана ў касцёл. У 1864 г. касцёл перабудаваны ў праваслаўны храм. У 1924 г. храм перайшоў да католікаў, а пасля вайны вярнуўся да праваслаўных.
Архітэктура
Вырашана ў традыцыях народнага дойлідства з рысамі стылю барока. Складаецца з працяглага прамавугольнага зруба, да якога далучаны 5-гранны апсідны прыруб з бакавымі рызніцамі, накрытыя агульным дахам. Над галоўным фасадам узвышаецца барабан, завершаны цыбулепадобным купалам. Ашаляваныя сцены расчлянёны аконнымі праёмамі ў ліштвах, з пілястрамі ў прасценках і апярэзаны прафіляваным карнізам з аркатурным фрызам. У інтэр'еры разны алтар 18 ст.
Літаратура
Праваслаўныя храмы Беларусі / А.М. Кулагін, З.Э. Герасімовіч, У.П. Свентахоўскі. - Мн., БелЭн, 2007.
Галактычная рэспубліка
Гісторыя
Рэспубліка была створана ў 25 053 года д. б. я. падпісаннем на Карусанце першай Галактычнай канстытуцыі. Стварэнне міжпланетнай дзяржавы стала магчымае дзякуючы вынаходніцтву гіперпераходу, які злучыў мноства зорных сістэм Галактычнага ядра. У склад Рэспублікі ўвайшлі некалькі тысяч сістэм. Дакладна невядома, чаму сталіцай Рэспублікі стаў Карусант: магчыма, гэта была родна планета людзей альбо проста найбольш магутная сістэма на той час.
Галактычны сенат
Кожная з планет-удзельніцаў абірала свайго прадстаўніка ў Галактычным сенаце — сенатара. Сенат быў галоўным заканадаўчым органам, а кожная з сістэм мела ўласныя органы кіравання, адпаведныя іх традыцыям: ці то манархіі, ці то дэмакратыі, ці то камуны. Адпаведна і сенатар мог абірацца альбо прызначацца. Сенат збіраўся на Карусанце.
Пасля ўзмацнення і пашырэння сферы ўплыву Рэспублікі ў яе склад былі ўключаны новыя сістэмы, і каля 1000 года ДБЯ была праведзена рэарганізацыя Сенату. Новадалучаныя тэрыторыі былі аб’яднаныя ў сектары, што складаліся прыкладна з 50 населеных сістэм, і кожны сектар быў прадстаўлены ў Сенаце дэлегацыяй. Пасля таго, як колькасць сектароў значна ўзрасла, яны былі аб’яднаныя ў рэгіёны, якіх налічвалася каля тысячы. Кожны з рэгіёнаў быў прадстаўлены адной дэлегацыяй у Сенаце.
Будынак, дзе адбываліся сходы Сенату, змяшчаў 1024 лятучыя платформы для рэгіянальных сенатараў і іх дэлегацыяў. Некаторыя з іх прызначаліся для пэўных зацікаўленых груповак (кшталту Гандлёвай федэрацыі) альбо для просьбітаў, што звярталіся да Сенату.
Члены Сенату абіралі са свайго складу Вярхоўнага канцлера — старшыню Сенату і фактычнага кіраўніка Рэспублікі. Ён меў намесніка — віцэ-канцлера, які, імаверна, абіраўся такім сама чынам. Сенат меў магчымасць надаваць Вярхоўнаму канцлеру выключныя правы або выказваць яму вотум недаверу.
Законы, прынятыя Сенатам, былі абавязковымі для ўсіх членаў Рэспублікі, аднак яны датычылі ў асноўным развязання спрэчак між сістэмамі, забеспячэння агульнай абароны і рэгулявання міжсістэмнага гандлю. Астатняе заканадаўства ўсталёўвалі лакальныя ўрады сістэм-членаў (рэгіёнаў, сектароў ці асобных планет) федэрацыі. Джэдаі выконвалі не толькі абарончую функцыю Рэспублікі і яе грамадзян, але былі таксама прадстаўнікамі Сенату ў розных частках Рэспублікі і медыятарамі ў міжсістэмных спрэчках.
У апошнія гады свайго існавання Рэспубліка праз стварэнне асобных кланаў-лябістаў ператварылася ў кармупаваную дзяржаву з узрослай сацыяльнай несправядлівасцю. Сенат быў падзелены на тых, хто жадаў захаваць шматгадовыя вартасці і ідэалы Рэспублікі, і тых, хто імкнуўся да рэалізацыі ўласных мэтаў. Пасля серыі слабых і малаэфектыўных канцлераў, а таксама крызісу, выкліканага блакадай Гандлёвай федэрацыяй планеты Набу, дзеля падвышэння эфектыўнасці кіравання быў абраны новы моцны канцлер, які меў спыніць карупцыю.
Абраны Вярхоўным канцлерам Палпацін з планеты Набу спярша ўзмацніў свае пазіцыі, стварыўшы ўласную ахову — Чырвоную гвардыю. Пасля дзеля захавання спакою было ўведзенае абмежаванне правоў, у тым ліку і Сенату, а Палпацін атрымаў пашыраныя паўнамоцтвы дзеля вырашэння канфлікту на Набу.
Савет джэдаяў
Абавязкам джэдаяў была ахова міру ў Рэспубліцы, таму яны мелі значную палітычную вагу ў дзяржаве. Найбольш славутыя джэдаі (такія, як Ёда і Мейс Вінду) ўваходзілі ў Савет, які фактычна знаходзіўся на вяршыні ўлады ў Рэспубліцы. Хоць фармальна джэдаі былі падсправаздачныя Вярхоўнаму канцлеру, ніхто з іх не ўплываў на рашэнні Савета да Палпаціна, які сваім загадам увёў у яе склад Энакіна Скайоўкера. Насуперак свайму жаданню Савет джэдаяў прыняў Энакіна ў свой склад, аднак без прысваення яму статусу майстра.
Войска
Пасля свайго стварэння цягам тысяч гадоў Рэспубліка мела ўласнае войска і флот. Аднак пасля Руусанскай рэформы ўзброеныя сілы былі расфарміраваны, засталася толькі малая частка гэтак званых міратворчых сіл і рыцары-джэдаі ў якасці «ахоўнікаў міру».
Асобныя гандлёвыя арганізацыі, такія як Гандлёвая федэрацыя і Камерцыйная гільдыя, мелі войскі з дроідаў дзеля абароны сваёй маёмасці і зрэдку карысталіся гэтым, як у прыкладзе з уварваннем на Набу. Асобныя планетныя сектары маглі мець уласныя сілы бяспекі, як на той жа Набу або на Карэліі. Аднак над гэтымі войскамі не існавала цэнтралізаванага камандавання, і адзіным спосабам прымянення прынятых Сенатам законаў было выкарыстанне абмежаванага кантынгенту рыцараў-джэдаяў. Гэта часам давала магчымасць унутрырэспубліканскім аб’яднанням кшталту Гандлёвай федэрацыі і іншых картэляў з дастатковай колькасцю ўзброеных сіл навязваць сваю волю Рэспубліцы.
Усё змянілася з пачаткам вайны клонаў. Рэспубліка, не маючы контрааргументаў супраць Канфедэрацыі незалежных сістэм, прыняла рашэнне пра стварэнне войска, хоць гэтаму і супрацьстаяла мноства сенатараў, якія асцерагаліся пачатку ўзброенага канфлікту. Калі стала зразумела, што Канфедэрацыя не збіраецца дамаўляцца з Рэспублікай, у якасці асновы Вялікай арміі рэспублікі былі скарыстаны клоны, таемна створаныя на планеце Каміна на запыт майстра-джэдая Сайфа-Дыяса. Пазней узброеныя сілы Рэспублікі былі ўзмоцнены тэхнікай, клонамі з іншых крыніц і звычайным ваенным прызывам, і праз некалькі гадоў па бітве за Джэанозіс сталі наймагутнейшай сілай у Галактыцы. Запланаваная канцлерам Палпацінам хуткая мілітарызацыя Рэспублікі ў часе вайны клонаў мела сур’ёзныя наступствы: уплыў Сенату быў абмежаваны, асноўнай моцай ураду зрабілася войска, і Рэспубліка пакрысе скацілася да ўсталяванага Палпацінам Новага парадку.
Заняпад Рэспублікі
У «Уяўнай пагрозе» Рэспубліка прадстаўлена загразлай у карупцыі. У выніку бяздзеяння канцлера Велорума ў развязанні канфлікту з Гандлёвай федэрацыяй у 32 д. б. я. ён зменены прадстаўніком планеты Набу Палпацінам. Тэрмін знаходжання канцлера на пасадзе быў абмежаваны, аднак Палпацін займаў гэты пост значна даўжэй з прычыны павышэння яго паўнамоцтвах і зацяглай пагрозы з боку сепаратыстаў і «змовы джэдаяў».
Пасля абрання Палпаціна кіраўніком Сената асобныя сістэмы і арганізацыі аб’ядналіся ў канфедэрацыю з намерам выйсці са складу Рэспублікі. У адказ Сенат на прапанову прадстаўніка Джа Джа Бінкса надзяліў канцлера пашыранымі паўнамоцтвамі, і першым яго крокам у спробе спыніць сепаратыстаў стала стварэнне вялізнага войска клонаў. Дагэтуль Рэспубліка абыходзілася паслугамі адных джэдаяў, аднак наяўнасць у Канфедэрацыі незалежных сістэм уласнага войска дроідаў вымагала ад Рэспублікі стварэння рэгулярнай арміі. У рэшце рэшт канфлікт між Рэспублікай і сепаратыстамі перайшоў у поўнамаштабную вайну, названую вайной клонаў.
У далейшым Сенат яшчэ некалькі разоў дэлегаваў Вярхоўнаму канцлеру надзвычайныя паўнамоцтвы ў імя бяспекі, Палпацін стаў галоўнакамандуючым і фактычна мог ігнараваць Сенат пры прыняцці рашэнняў, зрабіўшыся дыктатарам (хоць ён і так меў у Сенаце перавагу).
З цягам вайны клонаў пагаршаліся адносіны Палпаціна з Ордэнам джэдаяў. Члены Саветы джэдаяў лічылі небяспечным рост паўнамоцтваў канцлера, тым больш за кошт абмежавання функцый Сенату, якому яны былі абавязаны служыць. У рэшце рэшт джэдаі і асобныя сенатары пачалі падазраваць, што Палпацін не збіраецца вяртаць свае пашыраныя паўнамоцтвы, што пацвердзілася ў раманізацыі 3-й серыі, калі Палпацін прызначыў у розныя планетныя сістэмы сваіх губернатараў з падраздзяленнямі салдат-клонаў.
Па смерці лідараў сепаратыстаў графа Дуку і генерала Грывуса, а таксама высвятлення, што Палпацін насамрэч ёсць сітхам, джэдаі прывялі ў выкананне план па ўратаванні Рэспублікі. Аднак іхняя спроба арышту Палпаціну была сарвана, пасля чаго Вярхоўны канцлер выдаў загад на вынішчэнне джэдаяў па ўсёй галактыцы. Гэты загад быў таемна ўпраграмаваны ва ўсіх клонаў пры іхнім стварэнні.
Мноства джэдаяў ва ўсіх канцах Рэспублікі, захопленыя знянацку, палі ахвярамі ўласных падначаленых-клонаў. Джэдаі з храму на Карусанце былі забіты аддзелам элітных штурмавікоў на чале з Дартам Вейдэрам, былым джэдаем Энакінам Скайуокерам, які ўласнаручна забіў мноства з іх, у тым ліку падаванаў, што праходзілі навучанне ў храме.
У Сенаце Палпацін распавядае гісторыю пра спробу яго забойства, праведзенага джэдаямі. Называючы гэта «паўстаннем», у ходзе якога джэдаі збіраюцца забіць і сенатараў, каб захапіць уладу, Вярхоўны канцлер абвяшчае джэдаяў ворагамі Рэспублікі. Адначасна ён паведамляе пра сваё рашэнне пра пераўтварэнне Рэспублікі ў Галактычную імперыю, якая больш не будзе асцерагацца знешніх пагрозаў. Знявечаны змаганнем з Вінду Палпацін становіцца першым імператарам, што большасць сенатараў успрымае шквалам апладысментаў.
Зрэшты, па меры згасання вайны клонаў безумоўная падтрымка Палпаціна стала знікаць. У гэты перыяд паўстае аб’яднанне асобных сенатараў, незадаволеных аўтарытарызмам і абураных вынішчэннем джэдаяў, якое заснавалі такія ўплывовыя палітыкі, як Бейл Аргана, Мон Мотма, а пазней і прынцэса Лея Аргана. Надалей гэта аб’яднанне ператварылася ў апазіцыйную імперыі сілу — Паўстанцкі альянс.
Праз 25 000 гадоў існавання Рэспубліка спыніла існаванне. Сенат дзейнічаў і пры імператары як чыста дарадчы орган. Адзіным заканадаўцам стаў дыктатар Палпацін. Прыкладна праз два дзесяцігоддзі, наконадні бітвы за Явін, імператар выкрыў існаванне апазіцыі, якая была пагрозай яго татальнаму кіраванню, і распусціў імперскі сенат — апошнія перажыткі былой рэспублікі. Уся выканаўчая ўлада сканцэнтравалася ў руках яго рэгіянальных губернатараў, выключыўшы ўдзел грамадства ў якім-небудзь уплыве.
Аднаўленне рэспублікі
Адначасна з спробай паўстанцаў знішчыць другую Зорку смерці Энакін Скайуокер вяртаецца на светлы бок, забіваючы Палпаціна, такім чынам знішчыўшы апірышча Галактычнай імперыі і аднавіўшы баланс Сілы.
Па знішчэнні Зоркі смерці і гібелі імператара скончылася грамадзянская вайна ў Галактыцы. Паўстанцкі альянс аднавіў дэмакратычны лад кіравання, які стаў вядомы пад назвай Новая рэспубліка.
Доўгае (Бешанковіцкі сельсавет)
До́ўгае (, Долгое) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Свячанскага сельсавета.
Казека
Казека — прозвішча.
Слабада (Сіроцінскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — аграгарадок у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сіроцінскага сельсавета.
Гісторыя
У 1939 годзе вёска Жаробычы аб’яднана з вёскай Слабада, у сувязі з чым, сустракалася назва і Слабада-Жаробычы. У 1931—1954 гадах цэнтр Жаробыцкага сельсавета. Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Пагарэліцкага сельсавета.
Шорная вуліца (Мінск)
Вуліца Шорная — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска. Назва вуліцы паходзіць ад слова шорнік — рамеснік, які вырабляе раменную і конскую збрую.
Рух транспарта на частцы вуліцы аднабаковы. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.
Тропіна
Тро́піна (, Тропино) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сіроцінскага сельсавета.
Віслаплоднік
Віслаплоднік (cremocárpium ад κρεμαννύω — падвешваць і  — плод), або двухсямянка — плод сасудзістых раслін, відазмененая каробачка (схізакарпій). Характэрны для раслін сямейства сельдэрэевых і некаторых араліевых. Складаецца з двух аднанасенных сухіх паўплодзікаў (мерыкарпіяў), якія не раскрываюцца. Развіваецца з двухгнездавой завязі, спелы распадаецца падоўжна на 2 палавінкі (адпавядаюць двум пладалісцікам завязі), якія вісяць на расшчэпленым напалам стрыжаньку (карпафоры), што прадаўжаецца ў пладаножку.
Зорныя войны. Эпізод VI: Вяртанне джэдая
Сюжэт
На шостым фільме скончваецца кінасага «Зорныя Войны», а таксама першая і арыгінальная трылогія. Дзея ў апошнім фільме адбываецца недзе праз адзін год пасля падзей пятага эпізоду. Сябры Хана Сола накіроўваюцца на планету Татуін, каб уратаваць свайго сябра з палону Джабы Хата. Люк Скайуокер дасылае нібы ў падарунак Джабе двух дроідаў: R2-D2 і C-3PO з мэтай памяняць іх на Хана.
Але ж Джаба Хат кантрабандыст і злодзей, ён не збіраецца выконваць патрабаванні Люка і забірае дроідаў сабе. Праз нейкі час у палацы Джабы з’яўляецца прынцэса Лея, пераапранутая ў тамтэйшую пачвару. Лея пад выглядам найміта прыводзіць да Джабы Чубаку. Джаба сквапны і зусім не кемлівы кантрабандыст, ён нават і не падазрае, што з ім гуляюць у гульню, якую прыдумаў Люк. Сам Люк не прымусіў сябе доўга чакаць і прыйшоў на наступны дзень, каб вярнуць сваіх сяброў і забіць Джабу. Але ж і Люк трапляе ў пастку Джабы. Апошні ўпэўнены ў сваёй перамозе над Ханам і яго сябрамі, Джаба загадвае забіць іх. І гэтая воля Хата становіцца апошняй для яго. Бясслаўнае жыццё вялікага кантрабандыста скончваецца пад час здзяйснення яго ж загаду: Лея, скарыстаўшыся момантам, накідвае на шыю Джабе ланцуг і забівае яго. Люк вяртаецца на планету Дагоба да магістра Ёды, каб працягнуць навучанне. Ёда перад смерцю распавядае Люку пра яшчэ аднаго Скайуокера. Гэта, напэўна, адзін з самых кранальных момантаў у фільме нароўні з момантам, калі Дарт Вейдэр у пятым эпізодзе прызнаецца Люку ў бацькоўстве. Адразу пасля смерці Ёды Люк чуе голас Обі-Вана. Обі-Ван кажа Люку, што Ёда меў на ўвазе яго сястру Лею.
А тым часам Паўстанцы рыхтуюць атаку на новую і яшчэ больш моцную Зорку Смерці. Частка паўстанцаў разам з Люкам, Леяй, Ханам і дзвюма дроідамі накіроўваецца на лясную планету Эндар, побач з якой на арбіце будуецца новая Зорка Смерці. На планеце Люк распавядае Леі праўду, якую даведаўся сам, і адлучаецца ад іх групоўкі, каб сустрэцца з сваім бацькам і Імператарам. Паўстанцы на планеце атакуюць бункер, у якім знаходзіцца ўстаноўка для энергетычнага шчыта Зоркі Смерці, а Адмірал Акбар разам з флотам паўстанцаў атакуе Зорку Смерці з космасу. Пачынаецца бой як на планеце, так і ў космасе. Люк, спрабуючы забіць Імператара на Зорцы Смерці, ізноў скрыжаваў мечы з Дартам Вейдэрам. Малады джэдай у парыве гневу перамагае Дарта Вейдэра і чуе ад Імператара прапанову забіць бацьку і самім заняць яго месца побач з ім. Адмовіўшыся ад прапановы, Люк выракае сябе на пакутніцкую смерць ад рук сітха, але ў гэты момант Дарт Вейдэр вяртаецца на Светлы бок Сілы і забівае Дарта Сідыуса. Старое вяшчунства спраўджваецца: Энакін Скайуокер знішчае сітхаў.
Бляхар
У цяперашні час бляхары займаюцца апрацоўкай тэхнічных аб’ектаў, рамонтам і вырабам вузлоў з ліставога металу. У сваёй працы бляхар выконвае шматлікія складаныя аперацыі: раскройвае і вальцуе метал, ажыццяўляе пайку, кропкавую зварку, свідраванне і выбіванне адтулін, вырабляе вузлы розных механізмаў. Бляхары таксама займаюцца выпраўленнем увагнутасцяў, наладкай прэсаў і іншага абсталявання.
Ведзьміны мётлы
Ведзьміна мятла, Віхрова мятла  — хвароба раслін, якія выклікаюцца грыбамі, вірусамі, насякомымі, кляшчамі, рэдка бактэрыямі. Утвараюцца часцей на дрэвах у выглядзе шчыльных пучкоў («мяцёлак») тонкіх укарочаных галінак з дробным недаразвітым лісцем. Узбуджальнік хваробы пранікае ў расліну праз механічныя пашкоджанні, роставыя пупышкі і стымулюе анамальныя роставыя працэсы: абуджэнне спячых і інтэнсіўнае развіццё прыдатачных пупышак. Меры барацьбы: абразанне і спальванне заражаных галін, знішчэнне хворых раслін, апрацоўка фунгіцыдамі.
На Беларусі бываюць на вішні, сліве, бярозе, вольсе, грабе і інш. лісцевых дрэвах (узбуджальнікі — паразітныя грыбы з роду ), на хвоі і елцы (узбуджальнікі — найчасцей іржаўныя грыбы).
Царква Прападобнай Параскевы Сербскай (Балата)
Царква Прападобнай Параскевы Сербскай — праваслаўны храм у вёсцы Балата Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Помнік драўлянага дойлідства з рысамі стылю класіцызму.
Архітэктура
Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя ўключае кубападобны цэнтральны аб’ём з цыбулепадобнай галоўкай над стронкім чатырохсхільным дахам, памавугольную апсіду з бакавымі рызніцамі і тро’ярусную званіцу. Цэнтральны і два бакавыя ўваходы вылучаны адпаведна шасцю- і чатырохкалоннымі порцікамі пад двухсхільнымі дахамі. Фасады аздоблены прафіляванымі карнізамі, ліштвамі аконных праёмаў, гарызантальнай і вертыкальнай шалёўкай.
Інтэр’ер
У інтэр’еры драўляны трох’ярусны іканастас, створаны ў 1885 г. паводле праекта інжынера Аляксандра Рэмера. Абразы XVIII — XIX стагоддзяў: «Прападобная Параскева Пятніца», «Мікалай Цудатворац», «Ражджаство Хрыстова», «Ісус Хрыстос», «Сабор Маці Божай», «Архідыякан Сцяфан», «Свяціцель»; Евангелле 1780 г.
Будынак пазямельна-сялянскага банка (Магілёў)
Будынак Пазямельна-сялянскага банка — будынак, які з'яўляецца помнікам архітэктуры пачатку ХХ стагоддзя. Размешчаны па адрасе вуліца Міронава, 33. У будынку змяшчаецца Магілёўскі абласны мастацкі музей імя Паўла Масленікава.
Гісторыя
Будынак ўзведзены ў 1903—1914 гадах з рысамі мадэрну, псеўдарускага стылю і позняга класіцызму.
Пачаткова ў ім знаходзіўся сялянска-зямельны банк. У лістападзе 1917 года, пасля захопу царскай стаўкі ў Магілёве чырвонаармейцамі, у будынку банка выдавалася бальшавіцкая газета «Рэвалюцыйная стаўка». У маі 1919 года ўвесь будынак быў перададзены аддзелу народнай адукацыі для адкрыцця ў ім музея пралетарскай культуры. З гэтага часу і на працягу 13 гадоў, да мая 1932 года, тут знаходзіўся Магілёўскі дзяржаўны гістарычны музей.
З 1932 года ў будынку размяшчаўся Магілёўскі абкам ВКП(б), аднак спецсховішча працягвала дзейнічаць да пачатку Вялікай Айчыннай вайны.
Славутасцю будынка быў браніраваны пакой-сейф, у якім захоўваліся музейныя рэліквіі. Сярод іх — Крыж Ефрасінні Полацкай. Згодна са складзеным камісіяй актам ад 22 снежня 1944 года аб шкодзе, нанесенай Магілёўскаму дзяржаўнаму гістарычнаму музея ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны гітлераўскімі войскамі, з музея знікла вялікая колькасць каштоўнасцяў, якія там захоўваліся. Сярод іх: калекцыя беларускіх рукапісных кніг і грамат (175 адзінак); зброя X—XIV стст. (280 адзінак); манеты (18 тысяч адзінак); іконы XVII-ХIX стст.; Булава Жыгімонта III; Мітра Георгія Каніскага (срэбра); увагі заслугоўвае плашчаніца, якая датуецца 1566 годам — праца блізкай сваячкі жонкі Івана Грознага  — Ганны Фёдараўны Палецкай, і шмат іншага.
Пасля вызвалення горада ў 1944 годзе ў ім размяшчаўся абкам і гаркам КПСС, а пазней — рэдакцыя газеты «Магілёўская праўда».
З 19 лістапада 1990 года ўтвораны Магілёўскі абласны мастацкі музей, які і знаходзіцца ў будынку дасюль.
Архітэктура
Т-падобны асіметрычнай кампазіцыі ў плане будынак Пазямельна-сялянскага банка мае два паверхі (з невысокім цокальным паверхам). Галоўны фасад расчлянёны двума рызалітамі. Адзін з іх мае шатровае завяршэнне, аздоблены шчытом у выглядзе какошніка з ляпной разеткай у цэнтры, другі вырашаны ў выглядзе двух'яруснай вежы (васьмярык на чацверыку), завершанай нізкім шатровым дахам. Вокны прамавугольныя і арачныя (на другім паверсе). У дэкаратыўным афармленні выкарыстаныя рустыка цокаля, прафіляваныя архівольты какошнікаў, несапраўдныя машыкулі, дэкаратыўныя ўстаўкі ў выглядзе разетак у прамавугольных рамках, паўкалонкі з ляпнымі кампазітнымі капітэлямі, паяскі, раслінны арнамент у аздабленні акон-трыфорыумаў, разныя драўляныя дзверы і інш. Планіроўка калідорная і галерэйная, з лесвіцамі ў тарцах.
Дразды (Бешанковіцкі раён)
Дразды́ (, Дрозды) — аграгарадок у Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Да 2004 года цэнтр Драздоўскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 4 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Бешанковічы, за 55 км ад Віцебска , каля левага берага ракі Заходняя Дзвіна.
Спытыгнеў I
Спытыгнеў I (Spytihněv I.; каля 875  — 915) — чэшскі князь у 894—915 гг.
Кіраванне
Спытыгнеў I стаў князем пасля двух гадоў непасрэднага кіраўніцтва краінай мараўскага кіраўніка пасля смерці Баржывоя I, з прычыны таго, што пасля смерці першага чэшскага князя Спытыгнеў заставаўся малалетнім. З’яўляўся васалам Святаполка I. У 895 годзе мадзьяры ўварваліся ў Маравію і зруйнавалі гэту дзяржаву. Пасля гэтага Спытыгнеў I аб’яўляе Чэшскае княства незалежным. Усё яго кіраванне прайшло ў войнах супраць венграў у саюзе з Баварыяй. Нягледзячы на пастаянныя набегі венграў і няздольнасць іх спыніць, Спытыгневу I удалося абараніць незалежнасць Чэхіі.
Розныя крыніцы ўказваюць дату смерці Спытыгнева I у 905 і 915 годзе. У наш час навукоўцы схіляюцца на карысць апошняй даты.
Спытыгнеў I другім пасля свайго бацькі Баржывоя прыняў хрысціянства.
Сям’я
Імя жонкі князя невядома. Спытыгнеў I памёр бяздзетным.
Палпацін
Імператар Палпацін (у мінулым вярхоўны канцлер Галактычнай рэспублікі; Palpatine), ён жа Дарт Сідыус (Darth Sidious) — выдуманы персанаж сусвету «Зорных Войнаў». Палпацін упершыню з’яўляецца ў новай трылогіі ў першым эпізодзе. У класічнай трылогіі прысутнічае толькі цёмны ўладар Дарт Сідыус, альбо Імператар.
Біяграфія
Палпацін — гэта, пэўна, адна з самых загадкавых асоб у гісторыі Зорных войнаў. Пра яго мінулае амаль нічога невядома. Ён нарадзіўся ў горадзе Тыід на планеце Набу на адзінаццаты дзень восьмага месяца восемдзесят другога года да бітвы на Явіне. Пазней ён некалькі разоў балатаваўся на дзяржаўныя пасады, але безвынікова. І толькі ў 52 годзе да біва на Явіне яго абралі на пасаду прадстаўніка сектара Чамол у Галактычным сенаце. Адбылося гэта адразу пасля загадкавага забойства Відара Кіма (невядома, ці мае Палпацін да гэтага дачыненне).
Жыццё Палпаціна вельмі таямнічае. У яго атрымліваецца захоўваць таямніцу сваёй сапраўднай існасці, нават побач з джэдаямі. Глядач толькі ў трэцім эпізодзе даведваецца пра тое, што Дарт Сідыус і канцлер — адна і тая ж асоба.
Палпацін быў вучнем у старога і вельмі мудрага сітха Дарта Плэгіуса Мудрага. Вучань Дарта Плэгіуса забівае свайго настаўніка, калі той спіць, і сам становіцца адзіным уладаром на цёмным баку Сілы. Пасля знішчэння свайго настаўніка Сідыус бярэ сабе ў вучні забрака і дае яму імя Дарт Мол. Палпацін сам выхоўвае яго сітхам і робіць з яго моцнага і ліхога ваяра-сітха.
На палітычнай арэне Палпацін вядомы як сенатар сярэдняй рукі, але з цягам часу ён рухаецца наперад і пераўтвараецца ў ініцыятыўнага палітыка. Адбываецца гэта таму, што ў яго маюцца добрыя стасункі з некаторымі ўплывовымі людзьмі рэспублікі, такімі як магістр джэдаяў Ёрус К’бат. У той жа час Палпацін знаёміцца з намеснікам губернатара захалуснага сектара Карусанта Уілгафам Таркінам. Гэта забяспечвае яму ўпэўнены рух па палітычнай лесвіцы. Палпацін зарабіў добрую рэпутацыю на барацьбе з карупцыяй.
Яшчэ ў першым эпізодзе пад выглядам Дарта Сідыуса ён звязваецца з віцэ-каралём Гандлёвай федэрацыі Нутам Ганрэем і дамаўляецца з ім аб блакадзе і нападзе на Набу. Верагодна, што Палпацін мае дачыненне да забойства Вяруны — караля Набу. Робіцца гэта ўсё таямніча, і таму сенат нічога не ведае і не рэагуе. Каралева Падмэ Амідала ў выніку атакі федэрацыі вымушана ўцякаць з Набу. Патрапіўшы на Карусант, яна абураецца бяздзеяннем сентараў і выносіць вотум недаверу Велоруму, і пасля патрабуе выбараў новага вярхоўнага канцлера замест існуючага. Але робіць каралева гэта пад уплывам Палпаціна. Складаныя палітычныя інтрыгі Палпаціна і яго прыхільнікаў уводзяць рэпутацыю існуючага канцлера ў глыбокі крызіс. Напад, які быў ініцыяваны Дарт Сідыусам на Набу, становіцца апошняй кропляй для Велорума. У выніку яго скідаюць з пасады вярхоўнага канцлера ўсеагульным галасаваннем у сенаце, а замест яго на пасаду вярхоўнага канцлера прыходзіць Палпацін. І гэта становіцца пачаткам утварэння Імперыі зла. Так вярхоўны канцлер Палпацін пачынае гуляць у сваю двайную гульню. І ніводная істота ў галактыцы, акрамя яго вучня, не ведала пра тое, што кіраўнік Рэспублікі і кіраўнік Гандлёвай федэрацыі — гэта адзін і той жа чалавек. Праз некалькі дзён адбываецца бітва на Набу, і родная планета Палпаціна атрымлівае незалежнасць. У выніку бітвы гіне першы вучань Сідыуса Дарт Мол, і Палпацін пачынае прыглядацца да Энакіна Скайуокера. Ён пачынае назіраць за Скайуокерам і з цягам часу становіцца для Энакіна лепшым сябрам і нават настаўнікам у палітычных пытаннях і не толькі. Па маленькіх кроках канцлер схіляе маладога джэдая на цёмны бок Сілы, пераконваючы яго ў тым, што той з’яўляецца найвыбітнейшым сярод джэдаяў, а Ордэн наўмысна не хоча заўважаць гэта. Палпацін, так бы мовіць, прымушае Энакіна пакрыўдзіцца на джэдаяў.
Урэшце Энакін становіцца новым вучнем Дарта Сідыуса — Дартам Вейдэрам.
У другім і трэцім эпізодах канцлер пры падтрымцы арміі клонаў распачынае кланічную вайну з Гандлёвай федэрацыяй, гэта дае яму магчымасць дыктаваць сваю волю сенату пад выглядам абаронца дэмакратыі. І ў рэшце рэшт сенат надае яму спецыяльныя паўнамоцтвы, пасля чаго вярхоўны канцлер Палпацін пачынае дзейнічаць агрэсіўна: аддае кланічным войскам Загад 66, знішчае Ордэн джэдаяў а таксама з мэтай нібы хутчэйшай перамогі ў вайне рэарганізуе Галактычную рэспубліку ў першую Галактычную імперыю. Незадоўга да гэтага Палпацін схіляе на свой бок маладога джэдая Энакіна Скайуокера, абяццаючы яму ўратаваць Падмэ ад смерці. Энакін прысягае Палпаціну і атрымлівае ад яго імя Дарт Вейдэр. Энакін, альбо Дарт Вейдэр, выконвае любыя яго загады па знішчэнні джэдаяў. Так Імператар Дарт Сідыус цалкам знішчае свабоду і дэмакратыю. Ён пачынае будаўніцтва новай зброі імперыі — Зоркі смерці. Імператар ставіць сваёй мэтай канчатковае знішчэнне ўсіх джэдаяў і сенатараў. Ягонай мэтай ёсць абсалютная ўлада ва ўсёй галактыцы, і дзеля гэтай мэты ён не шкадуе нікога на сваім шляху. У якасці «машыны» для забойства ён выкарыстоўвае свайго вучня Вейдэра, які аддана служыць яму. Разам з Дартам Вейдэрам Палпацін падпарадкоўвае сабе амаль усю галактыку і ўсталёўвае паўсюль таталітарны рэжым, імперскую дыктатуру.
У Эпізод V Імператар Палпацін, разумеючы пагрозу, якая сыходзіць ад дзяцей Энакіна, ставіць галоўнай мэтай знайсці іх і знішчыць. Але ж Палпацін не разлічвае на тое, што Вейдэр насамрэч не згодны выконваць любы яго загад, ён упэнены ў тым, што Дарт Вейдэр цалкам падпарадкоўваецца яму. Але яго самаўпэўненасць у сваёй уладзе над усім урэшце рэшт і забіла яго: ў канцы шостага эпізоду, калі Дарт Вейдэр не здолеў перамагчы і забіць Люка, Імператар сам вырашае забіць яго, але яму ў гэты момант перашкаджае здзейсніць гэта Дарт Вейдэр. Імператар Палпацін гіне ад рук свайго ж вучня, як і Дарт Плэгіус. Так разам з ім гіне і яго Імперыя зла.
Сіла
Дарт Сідыус належыць да цёмнага бока Сілы. Палпацін з’яўляецца цёмным уладаром сітхаў. Ён дасканала пазнаў цёмны бок Сілы і ўсе яе тонкасці. У класічнай трылогіі Імператар выглядае старым і нямоглым, але ж гэта толькі знешне. Ён дэманструе сваю бязмежную моц у шостым эпізодзе, калі атакуе Люка маланкамі. Дарэчы, маланкі — гэта аблюбаваны метад забойства ў Палпаціна. Разам з тым Імператар здольны падманваць розум, бачыць будучыню і нават ратаваць блізкіх сабе людзей ад смерці.
Зброя
Чырвоны светлавы меч, а таксама ўвесь імперскі баявы касмічны флот і новая Зорка смерці.
Юужан вонг
Юужан вонгі (Yuuzhan Vong) — раса ў пашыраным сусвеце «Зорных войнаў». Адныя з нямногіх расаў у сусвеце «Зорных войнаў», якія паходзяць з-за межаў галактыкі (нароўні са сваімі рабамі чазракамі, а таксама сылентыюмамі і абамінорамі).
Гэта раса рэлігійных фанатыкаў, якія карыстаюцца выключна арганічнымі тэхналогіямі, вырашчанымі генетычным спосабам, а механічныя, электрычныя і электронныя тэхналогіі лічаць богазневажаннем сваіх багоў. Свае фізічныя мажлівасці яны намагаюцца палепшыць шляхам прывіцця органаў.
Цікава, што ўсе юужан вонгі, за выняткам аднаго, маюць імунітэт ад Сілы і не могуць быць адчутыя праз яе, што джэдаі лічаць вельмі загадкавым, бо будзь-якія жывыя істоты такім ці іншым чынам мусяць мець адметны подпіс у Сіле, адрозны ад іншага віду. Пазней выявілася, што юужан вонгі былі адлучаны ад Сілы пасля аддзялення ад сімбіёзу з разумнай планетай Юужан’тар.
Уварванне ў Галактыку
У 25 годзе пасля «Новай надзеі» і бітвы за Явін юужан вонгі напалі на Галактычную рэспубліку. Гэтыя падзеі падрабязна занатаваныя ў кніжнай серыі «Новы Ордэн джэдаяў». Вайна цягнулася 5 гадоў і скончылася адступленнем агрэсараў дзякуючы супольным намаганням Галактычнага альянсу. Аднак гэтая вайна стала адной з найбольш кровапралітных у гісторыі галактыкі: у ёй загінулі амаль 365 мільярдаў разумных насельнікаў галактыкі, сярод якіх і такія выбітныя персанажы «Зорных войнаў», як Чубака, Энакін Сола, адмірал Акбар і іншыя; 20 сусветаў былі спустошаны.