cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэферэндум у Ірландыі (2015)
Папраўка 34 змяняе вызначэнне шлюбу, у адпаведнасць з якім пад шлюбам надалей будзе разумецца саюз двух людзей любога пола. У папярэдняй рэдакцыі канстытуцыі пад шлюбам разумеўся саюз мужчыны і жанчыны. За прыняцце папраўкі выказалася больш за 62,07 % тых, хто прыняў удзел ў галасавалі. Такім чынам, Ірландыя стала першай краінай у свеце, у якой былі легалізаваны аднаполыя шлюбы пасродкам рэферэндуму.
Папраўка 35 павінна была зменшыць мінімальны ўзрост кандыдатаў у прэзідэнты краіны з 35 гадоў да 21 года. У выніку галасавання гэта папраўка прынята не была, таму што за яе выказалася толькі 26,94 % тых, хто прыняў удзел ў галасавалі.
Уладзімір Камароў
Уладзімір Камароў:
Прудоцкі сельсавет (Слаўгарадскі раён)
Прудо́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Прудок.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання тэрыторыі скасаваных Рагоўскага і Чарнякоўскага сельсаветаў. 30 лістапада 1961 года скасаваны, тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў склад новаўтворанага Свенскага сельсавета.
Альберт Анкер
Анкер, Альберт (Albert Samuel Anker; — ) — швейцарскі мастак.
Жыццё
Альберт Анкер з'явіўся на свет другім з трох дзяцей у сям'і ветэрынара і жыў у Інсе (Ins). Ужо паміж 1845 і 1848 гадамі будучы мастак атрымаў першыя прыватныя ўрокі малявання ад Луіса Валінгера. У 1847 памерлі маці Анкера і яго брат, яшчэ праз пяць год у сям'і не стала яго сястры. З 1851 па 1854 год Альберт Анкер вывучаў тэалогію, першыя два гады ён правёў у Берне, а два наступныя — з кароткім перапынкамі ў Хале (Halle).
Пад канец 1853 года Анкер паведаміў свайму бацьку аб тым, што збіраецца скончыць вучобу, каб стаць мастаком. У 1854 бацька пайшоў насустрач выбару сына і Анкер пераехаў у Парыж, горад, які пасля наведвання яго Анкерам у 1851, значна ўразіў маладога мастака. Там ён стаў вучням швейцарскага жывапісца Чарльза Глэйра. Паміж 1855 і 1860 гадамі Альберт Анкер наведваў у Парыжы школу École Impériale et Spéciale des Beaux-Arts, у якой напрыклад ужо таксама атрымаў адукацыю П'ер-Аўгуст Рэнуар.
Калі ў 1859 цяжка захварэў і ў 1860 памёр яго бацька, пасля чаго Анкер узяў на сябе ўсе клопаты па дому ў Інсе. Там Анкер застаўся спачатку толькі на лета. У 1890 годзе мастак вырашыў змяніць месца свайго жыхарства і канчаткова перабраўся з Парыжу ў Інс. У 1864 ён ажаніўся з Аннай Руфлі, з якой ён выгадаваў шасцёра дзяцей.
Месцазнаходжанне твораў
Творы Альберта Анкера знаходзяцца ў музеях і прыватных калекцыях:
Самы вялікі прыватны калекцыянер твораў Анкера — Крыстаф Блохер.
Спасылкі
* Anker, Albert
Янус (спадарожнік)
Янус — спадарожнік Сатурна. Дыяметр каля 220 кіламетраў. Адлегласць 151,1 тыс.км. Сідэрычны перыяд абарачэння каля 16,7 гадзін. Адкрыты А.Дольфюсам (1966, Францыя).
Янус (значэнні)
Янус мае наступныя значэнні:
Ванкувер
Ванкувер (Vancouver) — горад на заходнім узбярэжжы Канады, буйнейшы горад правінцыі Брытанская Калумбія і восьмы па колькасці насельніцтва горад краіны. Насельніцтва 612 тыс. чал., у агламерацыі Вялікі Ванкувер (Greater Vancouver) пражывае звыш 2,3 млн чал. (трэцяя па памерах агламерацыя ў Канадзе).
Месца размяшчэння Ванкувера мае назву Ніжняя вялікая зямля (Lower Mainland), што падкрэслівае яго знаходжанне на ўзбярэжжы кантынентальнай часткі рэгіёна, у супрацьпастаўленні востраву Ванкувер, на якім размяшчаецца адміністрацыйны цэнтр правінцыі — горад Вікторыя.
Насельніцтва Ванкувера этнічна разнастайнае, для больш як паловы жыхароў горада англійская мова не з'яўляецца роднай.
Мясцовасць засяляецца еўрапейцамі з 1860-х. Імпульс перасяленню надалі залатыя ліхаманкі (каньён Фрэйзера і Карыбу), затым доўгі час — да 1980-х — горад быў цэнтрам рэгіёну здабычы і апрацоўкі мясцовай сыравіны (лес, карысныя выкапні, рыба, сельскагаспадарчая прадукцыя). У апошнія дзесяцігоддзі ідзе моцная дыверсіфікацыя гаспадарчай актыўнасці, рост сектару паслуг. На сённяшні дзень другое месца ў эканоміцы горада пасля лясной прамысловасці займае турызм. Ванкувер — трэці па велічыні цэнтр кінавытворчасці Паўночнай Амерыкі пасля Лос-Анджэлеса і Нью-Ёрка.
Горад валодае дастаткова развітой сеткай гарадскога пасажырскага транспарту, хаця і меншай ў параўнанні з іншымі гарадамі Канады, што тлумачыцца вялікай шчыльнасцю засялення цэнтральнай часткі горада і адсутнасцю неабходнасці перамяшчэння вялікіх мас людзей паміж рознымі раёнамі горада, у прыватнасці, з прыгарадаў. Агульная планіроўка горада забяспечвае высокую якасць жыцця гараджан, тэарэтыка-практычныя падыходы да яе атрымалі назву Ванкуверызм, як альтэрнатыва распаўзанню гарадоў, іх прыгарадаў на суседнія землі (Urban sprawl).
12 лютага — 28 лютага 2010 г. у Ванкуверы праходзілі XXI зімовыя Алімпійскія гульні.
Русалішкі
Руса́лішкі (, Русалишки) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Аляхновіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Клуж-Напока (баскетбольны клуб)
Клуж-Напока — румынскі прафесійны баскетбольны клуб, які базуецца ў аднайменным горадзе Клуж-Напока, Румынія. У нацыянальным чэмпіянаце гуляе пад доўгай назвай «У-Банка Трансільванія Клуж-Напока», што звязана з спонсарскімі абавязкамі.
Гісторыя
Спачатку быў часткай спартовага клуба «У Клуж» (U Cluj). Клуб быў заснаваны ў 1919 годзе, баскетбольная каманда з’явілася ў 1947 годзе, а ўпершыню згуляла на чэмпіянаце Румыніі ў 1966 годзе. З той пары «Клуж» увесь час быў у першым румынскім дывізіёне. Лепшыя дасягнення былі ў 1990-х гадах, калі ён тройчы выйграў чэмпіянат Румыніі. Клуб заваюе чэмпіёнства яшчэ 2 разы: у 2011 і 2017 гадах. А таксама тройчы стане ўладальнікам Кубку краіны (2011, 2016, 2017).
Самым вядомым гульцом, які гуляў за «Клуж», быў Георгі Мурашан. Ён стаў адным з двух самых высокіх гульцоў у гісторыі НБА (231 см).
Спіс аб’ектаў PGC (915001—916000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (915001—916000)
Парма (баскетбольны клуб)
Парма — расійскі прафесійны баскетбольны клуб з Пермі. Выступае ў Адзінай лізе ВТБ і Кубку Расіі.
Гісторыя
У 2009 годзе з-за фінансавых праблем у Пермі спыніў сваю прафесійную дзейнасць вядомы «Урал-Грэйт» і толькі праз 3 гады ў 2012 не з’явілася новая мясцовая каманда «Парма». Спачатку кіраўніцтва планавала выхоўваць уласных выхаванцаў для асноўнай каманды. Але ўсё змянілася пасля траплення ў Адну Лігу ВТБ. Першы сезон пермякі скончылі на апошнім месцы. У 2017 годзе галоўным трэнерам стаў латвіец Нікалайс Мазурс, які раней працаваў з юнацкімі зборнымі Латвіі, рыжскім ВЭФам, грузінскай «Вітай» і саратаўскім «Аўтадорам», пратрымаўся ў Пермі да сярэдзіны мінулага сезону.
У 2019 годзе на пост галоўнага трэнера быў прызначаны літоўскі спецыяліст Казіс Масквіціс, які мае ў сваім актыве золата чэмпіянату свету з моладзевай камандай U-19.
Свяцілішча Апалона Гілата
Свяцілішча Апалона Гілата (Ιερό του Απόλλωνα Υλάτη) — руіны храма на захад ад Курыяна, з'яўляўся адным з самых важных свяцілішчаў Старажытнага Кіпра. Самай вядомай згадкай гэтага свяцілішча ў антычных крыніцах з'яўляецца апавяданне грэчаскага гісторыка і географа Страбона ў Кнізе XIV яго сачынення «Геаграфія». Страбон згадвае свяцілішча ў наступным кантэксце: «Ва ўсякім разе пачаткам заходняга марскога шляху на Родас з'яўляецца Курый; затым адразу ідзе мыс, адкуль скідаюць святататнікаў, якія датыкнуліся алтара Апалона».
Старажытны храм быў пабудаваны ў часы бронзавага веку і быў разбураны ў 365 годзе да нашай эры ў выніку землетрасення. Пазней многія разбураныя будынкі старажытнага свяцілішча былі адноўлены. Пталамеяў храм датуецца пачаткам 3-га стагоддзя да н.э. Што да рымскага свяцілішча, тое яно было пабудавана ў два этапы: у прота-эліністычны перыяд і ў I стагоддзі н.э. Гэта свяцілішча было разбурана ў 364-365 н.э. землетрасеннем.
Гэта свяцілішча было ідэнтычна свяцілішчу Апалона ў Эпідаўры ў Аргалідзе. Дагэтуль захаваліся надпісы з імем Апалона (5-4 стагоддзе да н.э.).
Старынкі (Маладзечанскі раён)
Стары́нкі (, Старинки) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Аляхновіцкага сельсавета.
Гісторыя
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.
Абд ар-Рахман V
Біяграфія
Пасля смерці Аль-Мансура Кордаўскі халіфат, які раздзіралі ўнутраныя супярэчнасці і барацьба за ўладу, істотна аслабеў. У 1018 годзе амеядскі халіф Абд ар-Рахман IV быў забіты, а Аль-Касім аль-Мамун з дынастыі Хамудзідаў практычна без супраціўлення заняў Кордаву і абвясціў сябе халіфам. Пазней ён быў выгнаны сваім пляменнікам Ях’яй аль-Муталі, затым ізноў вярнуўся, і ў 1023 годзе быў выгнаны канчаткова. Тады брат раней забітага халіфа Мухамада II здолеў захапіць уладу пад імем Абд ар-Рахмана V. Пры гэтым былі праігнараваны два яго супернікі.
Абд ар-Рахман V прызначыў на адну з дзяржаўных пасад вучонага Ібн Хазма.
Абд ар-Рахман V не меў рэальнай улады і не кантраляваў сітуацыю ў дзяржаве. Пры яго кіраванні Абадзіды ў Севільі адлучыліся ад Кордавы. Праз сем тыдняў кіравання ён быў зрынуты і забіты натоўпам, які ўзначаліў адным з яго супернікаў. Усё берберы ў Кордаве, чыей падтрымкай карыстаўся Абд ар-Рахман, былі забіты. Новым халіфам стаў Мухамад III.
Ленінская вуліца (Ліда)
Ленінская вуліца (Ленинская улица) — вуліца ў горадзе Лідзе Гродзенскай вобласці Беларусі.
Гісторыя
Адна з самых старажытных вуліц горада. Гістарычна называлася Каменская вуліца (або Каменка), назву атрымала ад рэчка Каменкі, прытока Лідзеі, які перасякаў вуліцу. Рэчка мела балоцістыя берагі з заліўнымі лугамі. Вуліца пачыналася з цэнтра горада, ад перакрыжавання з Віленскай, і выходзіла на дарогу ў мястэчка Васілішкі і Астрыну.
У канцы вуліцы знаходзілася павятовая турма (цяпер друкарня). У 1901 г. па вуліцы Каменскай была адчынена жаночая пачатковая школа М. К. Навіцкай. Потым гэта школа стала прагімназіяй і да 1918 г. існавала як прыватная гімназія з правамі дзяржаўнай. На гэтай вуліцы (прыкладна на месцы сучаснага кінатэатра «Юбілейны») размяшчаўся гарадскі парк. Тут, у летнім тэатры, праходзілі гастролі тэатральных труп і вандроўных цыркаў са звярынцам і каруселямі, якія звычайна круцілі ўручную тыя, хто жадаў пакатацца бясплатна.
У маі 1908 г. невядомы жыхар горада пісаў у газеце «Кур’ер Літоўскі» :
Падчас мабілізацыі напачатку Першай сусветнай вайны ў гарадскім парку адбываліся рэгістрацыя і агляды прызваных.
У часы Польскай Рэспублікі, у 1921 годзе, вуліца перайменавана ў вуліцу 3-га Мая, у гонар Канстытуцыi 1791 года. У 1920-я на скрыжаванні вуліц Сувальскай і 3-га Мая паставілі макет авіяцыйнай бомбы вышынёй больш за 2 м, якая рэкламавала Лігу супрацьпаветранай і супрацьгазавай абароны. Паводле іншай версіі, гэта была бомба, якая не разарвалася, калі яе скінуў на горад нямецкі дырыжабль-цэпелін. Забрукаваная вуліца цягнулася ад цэнтра горада да мастка на Каменцы, а потым даходзіла да чыгуначнага пераезда. Дамы, якія стаялі бліжэй да цэнтра, былі пераважна аднапавярховымі камяніцамі, у якіх месціліся розныя крамы. Далей ад цэнтра пачыналіся драўляныя дамы з кветнікамі перад фасадам і гародамі з садамі з іншага боку. Па вуліцы 3-Мая не было культавых устаноў і прамысловых прадпрыемстваў, былі толькі невялічкія фірмы рамеснікаў. У мураваным двухпавярховым будынку былой гімназіі Навіцкай да 1932 г. размяшчалася дзяржаўная гімназія імя гетмана Караля Хадкевіча.
На сучасным скрыжаванні вуліцы Ленінскай і праспекта Перамогі да вуліцы 3-га Мая з поўдня падыходзіла вуліца Пярацкага, а на поўнач адыходзіла вуліца Фалькоўскага. Каля скрыжавання з аднаго боку былі пякарня і цукерня «Памаранка», а з другога, ля абочыны, знаходзілася бензінавая заправачная станцыя «Мабіл Ойл». На гэтым жа скрыжаванні да канца 1960-х гадоў стаяў дыхтоўны драўляны двухпавярховы дом, у якім месцілася гарадская ашчадная каса. Да 1939 г. у будынку быў Лідскі аддзел «Народнага супольнага банка». Газета «Лідская зямля» ў 1936 г. пісала :
Вуліца 3-га Мая заканчвалася каля чыгуначнага пераезда. Тут улева адыходзіла вуліца Каляёвая (цяпер Труханава). За чыгункай вуліца 3-га Мая працягвалася вуліцай Пяскі (цяпер Камуністычная).
Пісьменнік Ежы Путрамант пісаў у мемуарах пра вуліцу 3-га Мая :
Савецкі ўльтыматум Літве
Савецкі ўльтыматум Літве — ультыматум, выстаўлены Савецкім Саюзам Літоўскай Рэспубліцы, 14 чэрвеня 1940 года.
Паводле савецка-літоўскага дагавора ад 10 кастрычніка 1939 года на тэрыторыі Літвы ўжо размяшчаліся 20 000 савецкіх салдатаў. Выкарыстоўваючы як падставу антысавецкі характар Балтыйскай Антанты, стварэнне якой СССР раней падтрымліваў, савецкі ўрад запатрабаваў арыштаваць вышэйшых службовых асоб літоўскай паліцыі, абвінавачаных у правакацыйных дзеяннях супраць савецкага гарнізона, сфарміраваць прасавецкі ўрад і дапусціць знаходжанне на тэрыторыі рэспублікі неабмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў. На выкананне патрабаванняў адводзіўся час да 10:00 15 чэрвеня, у адваротным выпадку Масква абяцала ўсё роўна ўвесці войскі. Ультыматум раскалоў кіруючыя колы Літвы: прэзідэнт Антанас Смятона настойваў на супраціўленні, яму супрацьстаяў генерал Вінцас Віткаўскас, камандуючым літоўскай арміяй. У выніку за прыняцце ўльтыматуму выказалася большасць членаў урада Літвы. Смятона і частка арміі пакінулі Літву, дадатковыя савецкія войскі ўвайшлі на яе тэрыторыю ў другой палове дня 15 чэрвеня. На наступны дзень аналагічныя ўльтыматумы атрымалі Латвія і Эстонія.
Дзеянні СССР былі следствам падпісання ў жніўні 1939 года дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і Савецкім Саюзам і Дагавора аб дружбе і граніцы з нацысцкай Германіяй, сакрэтныя пратаколы якіх зафіксавалі размежаванне сфер інтарэсаў гэтых дзвюх дзяржаў ва Усходняй Еўропе. Паводле сакрэтнага пратакола да апошняга дагавора Люблінскае і частка Варшаўскага ваяводстваў заставаліся за Германіяй, а Літва перадавалася ў сферу інтарэсаў СССР.
Сысуны (Маладзечанскі раён)
Сысуны́ (, Сысуны) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Аляхновіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Тыгіль (сяло)
Тыгіль (Тигиль) — сяло ў Камчацкім краі Расіі, адміністрацыйны цэнтр Тыгільскага раёна. Утварае сельскае пасяленне «Сяло Тыгіль». Насельніцтва — 1372 чалавек (2021). Аэрапорт. Сяло размешчана ў паўночна-заходняй частцы паўвострава Камчатка, на рацэ Тыгіль, за 48 км ад яе ўпадзення ў Ахоцкае мора. Адлегласць ад Тыгіля да пасёлка Палана па прамой — 165 км, да Петрапаўлаўска-Камчацкага — 523 км.
Прадстаўнік АБСЕ па свабодзе СМІ
У выпадку сур’ёзных парушэнняў прадстаўнік (-ца) спрабуе наўпрост скантактавацца з дзяржавай-парушальніцай і іншымі зацікаўленымі бакамі, дае ацэнку фактам і судзейнічае ў вырашэнні праблемы.
Прадстаўнік (-ца) збірае і атрымлівае звесткі па сітуацыі са СМІ з розных крыніц, у тым ліку ад краін-удзельніц, недзяржаўных і медыйных арганізацый.
Офіс прадстаўніка знаходзіцца ў Вене і мае 15 супрацоўнікаў.
Усць-Бальшарэцк
Усць-Бальшарэцк (Усть-Большере́цк) — сяло ў Камчацкім краі Расіі, адміністрацыйны цэнтр (з 1928 года) Усць-Бальшарэцкага раёна. Утварае Усць-Бальшарэцкае сельскае паселішча. Размешчана на беразе ракі Амчагача, прытоку ракі Бальшой. Знаходзіцца на заходнім узбярэжжы паўвострава за 12 км ад Ахоцкага мора і за 219 км на паўднёвы захад ад Петрапаўлаўска-Камчацкага.
Прынц цемры
Прынц Цемры (Prince of Darkness) - амерыканскі фільм жахаў 1987 года, зняты Джонам Карпэнтэрам. Фільм уваходзіць у так званую "Апакаліптычную Трылогію" Джона Карпэнтэра разам з "Нешта" (1982) і "У пашчы вар'яцтва" (1995). Фільм існуе у двух версіях: арыгінальнай і тэлевізійнай. Прэм'ера адбылася 23 кастрычніка 1987 года.
Ідэя зняць фільм прыйшла да Карпэнтэра падчас даследвання тэарэтычнай фізікі і тэорыі атама. Асноўнай мэтай было абгрунтаванне зла і яго камбінацыя з азначэннем матэрыі і антыматэрыі.
Сюжэт
Калі пробашч адной з закінутых цэркваў у Лос-Анджэлесе памірае, падрэ Луміс знаходзіць дзённік і ключ, якім адчыняе дзверы ў сутарэнне і знаходзіць там цыліндр з агіднай зялёнай вадкасцю. Святар тэрмінова просіць дапамогі ў прафесара Ховарда Байрака з мясцовага універсітэта. Прафесар Байрак запрашае каманду студэнтаў для даследванняў вадкасці і перакладу манускрыптаў, якія былі знойдзены ў сутарэнні.
Група даследчыкаў неўзабаве вынаходзіць, што вадкасць мае д'ябалскую сутнасць, бо утрымлівае прах самаго сына Сатаны. Менавіта з-за гэтага яна хранілася зачыненая ў сутарэнні царквы шматлікія стагоддзі. Даследванні і эксперыменты абуджаюць д'ябалскага сына, і, калі студэнтка С'юзан падыходзіць бліжэй да кантэйнера, вадкасць атакуе яе. С'юзан пераўтвараецца ў жывога мерцвяка і пачынае пераўтвараць іншых даследчыкаў з дапамогай вадкасці ў падобных на сябе. Група студэнтаў падвяргаецца нападам зомбі ў не толькі ў самой царкве, але і звонку, што робіць уцёкі немагчымымі. У той жа час усе, хто заблакаваны ў будынку царквы пачынаюць бачыць адзін і той жа сон, які з кожным разам робіцца больш дэталёвым. Сон падобны на перадачу інфармацыі з будучыні з заклікам змяніць хаду падзей.
Нарэшце ўся зялёная вадкасць усмоктваецца ў цела дзяўчыны Келлі, якая робіцца судзінай для Антыхрыста. Галоўнай мэтай Антыхрыста з'яўляецца адкрыццё партала у іншае вымярэнне праз вялікае люстэрка, адкуль павінен прыйсці Анты-Бог. У момант адкрыцця партала Кэтрын ахвяруе сабой, штурхае Келлі разам з Антыхрыстам у люстэрка-партал, дзе знікае ў цемры. У гэты момант святар разбівае люстэрка і тым самым зачыняе партал. Пясля гэтага ўсе зомбі гінуць, а натоўп прыхільнікаў Сатаны звонку разыходзіцца.
Пад канец фільма, Брайан Марш, бойфрэнд Кэтрын, зноў бачыць той жа сон, што і ў царкве, але зараз ён разумее, што перадачу інфармацыі з будучыні робіць Кэтрын.
Здымкі і пракат
Фільм знялі ў Лос-Анджэлесе ўсяго за 30 дзён. У пракаце фільм знаходзіўся ўсяго 3 тыдні. Першы тыдзень фільм скончыў на другім месцы, сабраўшы $4.657.401. На другім і трэцім тыднях фільм трымаўся на 5 і 14 месцах адпаведна, агулам назбіраўшы $11.176.100 у ЗША.
Царква Святой Ганны (Стоўбцы)
Гісторыя
Пабудавана як касцёл у 1825 годзе з цэглы па фундацыі ўладальніка маёнтку князя Адама Чартарыйскага. Абнесена бутавай агароджай з двух’яруснай брамай-званіцай.
Інтэр’ер
Унутры малітоўная зала перакрытая люстравым скляпеннем з падугамі; сцены апяразаны антаблементам, крапаваныя пілястрамі. Над уваходам зробленыя хоры, падтрыманыя чатырма драўлянымі калонкамі. Алтарная частка вылучаная іканастасам чатырох’яруснай сямічасткавай кампазіцыі, расчлянёным канеліраванымі пілястрамі. Завяршаюць кампазіцыю пяць фігурных франтонаў з бакавымі валютамі. Арнаментальна-дэкаратыўны акцэнт іканастаса — разная царскія вароты. Абразы іканастаса размежаваныя на два ярусы антаблементам з трыгліфным фрызам.
Каралеўская Венгрыя
Каралеўская Венгрыя — назва той часткі сярэднявечнага Венгерскага каралеўства, у якой пасля паражэння венгра-чэшска-харвацкага войска ў бітве пры Мохачы і наступнага падзелу Венгрыі Габсбургі былі прызнаны каралямі Венгрыі. Цэнтральная частка падзеленай краіны была акупавана туркамі (гл. Асманская Венгрыя), а ва ўсходняй частцы ўтварылася Усходне-Венгерскае каралеўства, якое пазней стала княствам Трансільванія (якое амаль усю сваю гісторыю было васалам Асманскай імперыі). Сталіцай Каралеўскай Венгрыі быў горад Пожань.
Члены дынастыі Габсбургаў — найуплывовай дынастыі Свяшчэннай Рымскай імперыі — абіраліся каралямі Венгрыі і прыносілі пры каранацыі клятву на канстытуцыі Венгерскага каралеўства. Пасля заваявання Габсбургамі Асманскай Венгрыі тэрмін «Каралеўская Венгрыя» выйшаў з ужывання, а імператар стаў зваць свае венгерскія ўладанні «Венгерскім каралеўствам».
BBC Radio 1
BBC Radio 1 (Бі-Бі-Сі Рэдыё Уан) — брытанская радыёстанцыя, якая вяшчае на міжнародным узроўні пад кіраўніцтвам BBC і спецыялізуецца на поп-музыцы і хіт-парадах музычных кампазіцый. Пасля 19:00 радыё аддае перавагу альтэрнатыўным жанрам, уключаючы электроніку, хіп-хоп і рок. Гэта робіцца для прыцягнення аўдыторыі 15—29 гадоў. Радыёстанцыя пачала вяшчанне ў 7:00 раніцы 30 верасня 1967 года, пасля забароны парламентам пірацкіх радыёстанцый, якія размяшчаліся на марскіх суднах (англ).
Сядзібна-паркавы комплекс Пуслоўскіх (Старыя Пескі)
Сядзібна-паркавы комплекс Пуслоўскіх у Старых Песках — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры класіцызму. Сфарміраваная ў канцы XVIII — першай палове XIX стагоддзя ў вёсцы Старыя Пескі (Бярозаўскі раён) у маёнтку графаў Пуслоўскіх (належаў ім да 1939 года) на паўднёвай ускраіне вёскі, на паўнёва-заходнім беразе возера Чорнае.
Архітэктура
Першапачаткова архітэктурна-кампазіцыйнае сіметрычна-восевае ядро комплексу фарміравалі гаспода, стайня і размешчаны паміж імі «павільён руж», што стварала парадны курданёр з круглым газонам у цэнтры, высаджаным стрыжанымі дрэвамі туі заходняй. Па падоўжнай восі курданёру размешчаная брама, якая адзначала галоўны ўезд з заходняга боку. Другая брама афармляла ўезд з поўначы. Рэгулярную кампазіцыю парушаў вятрак (не захаваўся), размешчаны ў паўночна-заходнім кутку курданёру. Асноўны паркавы масіў з сістэмай сажалак і каналаў займаў паўднёва-ўсходнюю частку сядзібы. За межамі парку (на поўнач ад яго) размешчаны цагляны бровар познекласіцыстычнага стылю.
Сядзібны дом
Пасля зруйнавання ў 1843 годзе мураванай гасподы (пабудаваная ў канцы XVIII стагоддзя з цэглы ў стылі класіцызму) пад жыллё ўладальнікаў быў прыстасаваны драўляны будынак стайні. Яе аднапавярховы прамавугольны ў плане аб’ём пад вальмавым дахам мае чатырохкалонны порцік з трохвугольным франтонам, у тымпане якога была выява галавы сабакі (вызначала схільнасць гаспадара да палявання). Атынкаваныя сцены прарэзаныя прамавугольнымі вокнамі ў простых ліштвах, якія стваралі рэгулярную рытміку фасаду. Калідорная планіроўка аб’ядноўвае тарцовую залу, жылыя пакоі, трапезную, дагаворю капліцу, перакрытыя бэлечнай столлю, і два скляпеністыя гаспадарчыя памяшканні.
«Павільён руж»
«Павільён руж» (не захаваўся) быў пабудаваны ў пачатку XIX стагоддзі з цэглы ў стылі класіцызму (па аналогіі з вядомай вілай-ратондай італьянскага архітэктара А. Паладыа). Цэнтрычнае крыжова-купальнае двухпавярховае збудаванне, вылучанае на галоўным фасадзе масіўным чатырохкалонным порцікам тасканскага ордара з трохвугольным франтонам. Ляпны фрыз уяўляў сабой эліністычны карагод танцуючых грачанак (затынкаваны ў 1863 годзе). Прасторавую кампазіцыю ўзбагачалі паўсферычны купал з ліхтаром і схілы сцен пры скрыжаванні аб’ёмаў. Фасады былі прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі вокнамі і круглымі люкарнамі, крапаваныя лапаткамі, паўцыркульнымі і прамавугольнымі нішамі, прафіляванымі карнізамі з сухарыкамі. У інтэр’еры вылучалася цэнтральная круглая зала з антрэсоллю і бакавымі гасцінымі. З усходняга боку да будынку прымыкала вялікая аранжарэя з нахіленымі, цалкам зашклёнымі сценамі.
Парк
Пейзажны парк разбіты на схіле да возера, вакол дзвюх сажалак адвольнай маляўнічай канфігурацыі і каналаў, праз якія былі перакінуты масткі. На выспе адной з сажалак была ўсталявана альтанка. Сетка алей пачыналася ад заходняй брамы і ўключала цэнтральны праход да партэру і два бакавыя шпацырныя маршруты, якія злучаліся каля сажалкі і далей пераходзілі ў сцежку да возера. Вялікі шпацырны маршрут ідзе ўздоўж берага возера да капліцы і далей па галоўнай алеі ўздоўж заходняй ускраіны парка. У парку раслі клён серабрысты, дубы чырвоны і летні пірамідальны, ясень пенсільванскі, сасна веймутава, таполі белая і чорная пірамідальныя, лістоўніца еўрапейская, граб, вяз гладкі і інш. З заходняга боку знаходзіцца пладовы сад, адмежаваны ад парка прамой букавай алеяй. На паўднёвай ускраіне ў канцы алеі пагорак, дзе на могілках стаяла капліца (захаваліся рэшткі). «Рамантычным» дэкаратыўным элементам парку быў драўляны вятрак — цэнтрычнае, круглае ў сячэнні збудаванне з купальным пакрыццём, узнятае на тэрасу-каланаду і выкананае ў адзіным стылі з асноўнымі будынкамі.
Брамы
У рамантычных формах сярэдневяковай готыкі выкананыя мураваныя брамы. Паўночная ўяўляе сабой манументальнае збудаванне з стральчатым арачным праездам, фланкіраванае круглымі ў сячэнні трох’яруснымі вежамі і завершанае зубчастым двух’ярусным парапетам. Аформленая стральчатымі нішамі, аркатурнымі і філянговымі паясамі, крыжамі, вузкімі шчылінамі-байніцамі, драўлянай імітацыяй зубчастых пад’ёмных кратаў. Па баках прыбудаваныя нізкія вартоўні. Заходняя брама (меншых памераў) таксама вырашаная ў стылі неаготыкі. Прамавугольная ў плане, з цэнтральным арачным праездам (замураваны) і дзвюма бакавымі вартоўнямі. Кутнія часткі аб’ёмаў крапаваныя лапаткамі з стральчатымі нішамі, завершаныя зубчастым парапетам.
Сучасны стан
Вядзецца рэстаўрацыя (1990 года; праект архітэктара Л. П. Луцэвіч). Сядзібны комплекс — помнік рэспубліканскага значэння.
Касцёл Святой Тройцы (Струбніца)
Касцёл Святой Тройцы — помнік драўлянага дойлідства з элементамі барока на ўскраіне в. Струбніца Мастоўскага раёна. Касцёл дзейнічае. Помнік рэспубліканскага значэння.
Гісторыя
Касцёл пабудаваны ў 1740 годзе на высокім узгорку на сродкі Юрыя дэ Сянно-Сененскага. У 1790—1799 гадах перароблены на ахвяраванні старадубскага маршалка Яна Біспінга, выкананы дэкор інтэр’еру. У 1841 адрэстаўраваны на сродкі Адама Біспінга. Да прэсбітэрыя ў гэты час была дабудавана новая капліца, пад якой зрабілі пахавальню фундатараў касцёла.
У 1800 годзе ў Струбніцы старадубскім маршалкам Янам Біспінгам закладзена альтарыя пад тытулам Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Спачатку касцёл быў дзвюхвежавы, але ў XIX стагоддзі завяршэнні вежаў разабралі, таму з 1836 годзе галоўны фасад завершаны высокім франтонам з невялікай чацверыковай вежай пад шатровым купалам. Святыня прамавугольная ў плане з пяціграннай апсідай, якую з аднаго боку фланкуе сакрысція, з другога — капліца Біспінгаў. Сцены ашаляваны гарызантальна (цокаль — вертыкальна) і ўмацаваны вертыкальнымі брусамі-сцяжкамі. Святыня накрыта двухсхільным бляшаным дахам з вальмамі над апсідай. Крыпта ёсць толькі пад капліцай.
Мураваныя брама і двух’ярусная званіца ўзведзеныя ў 1856 годзе.
Перад Другой сусветнай вайной колькасць парафіян складала каля 2500 чалавек. У савецкі час касцёл быў зачынены, але вернікі даглядалі святыню. У 1970-я гады касцёлу быў нададзены статус помніка архітэктуры рэспубліканскага значэння.
У 1989 годзе на Вялікдзень у Струбніцы аднавіліся набажэнствы з уласным пробашчам. Касцёл адрэстаўравалі дзякуючы дапамозе дзяцей Казіміра Біспінга (1887—1941) — апошняга ўладальніка Струбніцы. Аб гэтым сведчыць мемарыяльная пліта ў нартэксе касцёла, усталяваная ў 1991 годзе.
Архітэктура
Да прамавугольнага ў плане асноўнага аб’ёму прымыкаюць пяцігранная апсіда з сакрысціямі з усходу, бабінец і две кутніыя вежы з захаду (завяршэнні вежаў не захаваліся). Сцены ашаляваныя і ўмацаваныя вертыкальнымі сцяжкамі. Асноўны аб’ём і апсіда накрытыя адным двухсхільным дахам з вальмамі над апсідай. Галоўны фасад завершаны высокім франтонам з вежачкай.
Касцёльная тэрыторыя абнесена невысокай бутавай агароджай, галоўны ўваход пазначаны муравана-драўлянай брамай, пабудаванай у 1856 годзе. Справа ад касцёла пабудавана двух’ярусная чацверыковая вежа-званіца з буту і атынкаванай цэглы пад чатырохсхільным дахам. Перад касцёлам захавалася некалькі надмагілляў роду Біспінгаў, пробашчаў парафіі і навакольнай шляхты.
Інтэр’ер
Інтэр’ер мае выцягнутую па падоўжнай восі кампазіцыю — бабінец, прамавугольная зала, глыбокая пяцігранная апсіда. Хоры з арганм адкрытыя ў залу паўцыркульным праёмам. Тры разныя алтары з драўлянай скульптурай выкананы ў традыцыях барока. Найбольш багата аформлены трох’ярусны галоўны алтар (у апсідзе). Невысокі першы ярус алтару дэкарыраваны накладной пазалочанай разьбой расліннага арнаменту. Бакавыя алтары ўпрыгожаныя паліхромнай і пазалочанай скульптурай, накладной разьбой. Сцены дэкарыраваныя фрызам, арнаментальным і сюжэтным жывапісам, выкананым у тэхніцы грызайль.
MILEX
MILEX (Минская оборонная выставка / Минский салон оборонной промышленности; Мінская абаронная выстава / Мінскі салон абароннай прамысловасці; Minsk Defence Exhibition / Minsk Defense Industry Salon) — рэгулярная міжнародная выстава ўзбраенняў і ваеннай тэхнікі, якая праводзіцца ў Мінску адзін раз у два гады.
Гісторыя
MILEX на рэгулярнай аснове праходзіць раз у два гады пачынаючы з 2001-га. Тады выстава сабрала 119 удзельнікаў, і з яе экспазіцыяй азнаёміліся звыш за 10 тысяч наведвальнікаў.
Усходне-Венгерскае каралеўства
Усходне-Венгерскае каралеўства — каралеўства, утворанае пасля распаду Венгерскага каралеўства.
MILEX
Гісторыя
Пачынаючы з 3-й выставы MILEX-2005 адным з яе арганізатараў выступае Дзяржкамваенпрам. З гэтага ж года Дзяржкамваенпрам арганізуе і праводзіць у рамках дзелавой праграмы мерапрыемства Міжнародную навуковую канферэнцыю па ваенна-тэхнічных праблемах, праблемах абароны і бяспекі, выкарыстанні тэхналогій двайнога прымянення.
Усходне-Венгерскае каралеўства
У 1526 годзе, пасля бітвы пры Мохачы, Венгерскае каралеўства пала пад націскам турак. У 1541 годзе, пасля ўзяцця туркамі Буды, Венгрыя была падзелена на тры часткі. Габсбургі атрымалі кантроль над землямі на поўначы і захадзе (Каралеўская Венгрыя), туркі атрымалі Асманскую Венгрыю, а ва ўсходняй частцы трансільванскі ваявода Янаш Запальяі пры дапамозе турак заснаваў Усходне-Венгерскае каралеўства. 29 лютага 1528 года султан Сулейман Цудоўны пагадзіўся пайсці на саюз з Запальяі, і даў яму пісьмовыя гарантыі сваёй падтрымкі. Пачынаючы з 1541 ці 1542 года Запальяі таксама кантраляваў рэгіён, з 1571 года які стаў вядомым як Partium.
MILEX
Гісторыя
Тады ж, 18 мая 2005 года, на 227-м агульнавайсковым палігоне Барысаўскі для гасцей, удзельнікаў і журналістаў адбыўся дэманстрацыйны паказ тэхнікі, экспануемай на MILEX-2005. Тут прайшла дэманстрацыя баявых магчымасцяў комплексу сродкаў кіравання падраздзяленнем стралкоў-зенітчыкаў «Шлем» (ДНВА «АГАТ»), баявой машыны пяхоты БМП-2, абсталяванай прыцэльным комплексам «Рубеж-М» вытворчасці ААТ «Пеленг», а таксама магчымасці аўтацягнікоў МЗКЦ-74295 у счэпцы з паўпрычэпам МЗКЦ-93783 па пагрузцы і разгрузцы танкаў Т-72 (Мінскі завод колавых цягачоў). Акрамя таго, былі паказаны магчымасці баявога прымянення мадэрнізаванага самалёта Су-27УБМ (558-ы АРЗ) па наземных цэлях лазернай карэктуемай авіяцыйнай бомбай КАБ-500Л і некіравальнымі авіяцыйнымі ракетамі С-8ОФ.
Усходне-Венгерскае каралеўства
У 1570 годзе Янаш II Жыгімонт, сын Янаша Запальяі, адмовіўся ад прэтэнзій на тытул «Кароль Венгрыі» на карысць Максіміліяна II, які прэтэндаваў на гэты тытул з 1563 года. Пры гэтым Янаш II пакінуў за сабой тытул «князь Трансільваніі».
MILEX
Гісторыя
У 2017 годзе выставу наведалі 47 афіцыйных дэлегацый з 30 краін свету, а таксама больш за 200 дэлегацый дзелавых колаў з 48 краін свету. У 2019 годзе тут было звыш за 70 тысяч чалавек, у тым ліку больш за 20 тысяч спецыялістаў, якія працуюць у галіне абароны. На MILEX пабывалі прадстаўнічыя замежныя дэлегацыі больш чым з 47 дзяржаў. Ход работы выставы асвятлялі 200 інфармагенцтваў, тэлеканалаў і радыёстанцый Рэспублікі Беларусь і краін СНД.
Характарыстыка
Арганізатарамі мерапрыемства выступаюць Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт, Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь, а таксама нацыянальны выставачны цэнтр «Белэкспа». Афіцыйнымі партнёрамі MILEX сталі аб’яднанне выставачных кампаній «Бізон» і ДВТУП «Белспецзнештэхніка». Галоўнымі мэтамі выставы з’яўляюцца «шырокае прадстаўленне прадукцыі беларускай абароннай прамысловасці, азнаямленне з новымі распрацоўкамі ў галіне высокіх тэхналогій, дэманстрацыя магчымасцяў прадпрыемстваў, якія займаюцца мадэрнізацыяй, рамонтам баявой тэхнікі і якія аказваюць паслугі Узброеным Сілам». Асноўныя напрамкі экспазіцыі мерапрыемства сталі бранятанкавая тэхніка, ракетнае, артылерыйскае і стралковае ўзбраенне, сістэмы СПА малога і сярэдняга радыусу дзеяння, высокатэхналагічнае абсталяванне і сістэмы, боепрыпасы і спецхімія, палігонная вымяральная апаратура і абсталяванне, оптыка-электроннае абсталяванне і сістэмы, тэхніка і сродкі радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны, тэхнічныя сродкі і сістэмы забеспячэння войскаў, інфармацыйныя сістэмы і сістэмы абароны інфармацыі, транспартныя сродкі (аўтамабілі, цягачы), авіяцыя і ракетна-касмічныя комплексы, аэракасмічныя тэхналогіі, пілатажна-навігацыйныя комплексы і сістэмы аўтаматычнага кіравання, тэхніка і тэхналогіі падвойнага прызначэння, дарожныя, будаўнічыя і грузапад’ёмныя сродкі і механізмы, мадэрнізацыя і рамонт баявой тэхнікі і ўзбраення, абсталяванне і тэхналогіі ўтылізацыі ўзбраення, ваеннай тэхнікі і боепрыпасаў, ваенныя ВНУ і навучальныя цэнтры, ваенная навукова-даследчая база, ваенная медыцына, а таксама абмундзіраванне, адзенне і спецыяльныя прыналежнасці.
Удзельнікі
Удзельнікамі выставы з’яўляліся або з’яўляюцца наступныя прадпрыемствы :
Акрамя таго, актыўнымі ўдзельнікамі з’яўляюцца Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь, ваенна-медыцынскі факультэт БДМУ, ваенна-інфармацыйнае агенцтва «Ваяр» і выдавецкі дом «Нацыянальная абарона».
Усходне-Венгерскае каралеўства
Гэты дагавор пацвярджаў прынцып адзінай Венгрыі: Парцыум і Трансільванія перадаваліся Янашу II, але як імперскаму князю. Як згадвалася вышэй, Запальяі кантралявалі Парцыум і да гэтага, але дагавор дазволіў ім валодаць гэтай тэрыторыяй без страху, што Габсбургі аспрэчаць уладу роду Запальяі. У пэўным сэнсе Запальяі абмянялі тытул на тэрыторыю.
З падпісаннем дагавора ў Шпаеры Усходне-Венгерскае каралеўства спыніла сваё існаванне, падзяліўшыся на Герцагства Парцыум і Княства Трансільванія.
Сцяпан Гардзеевіч Скарапанаў
Сцяпан Гардзеевіч Скарапанаў (, вёска Батвінава, Чачэрскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне земляробства і меліярацыі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1961), акадэмік Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР (1959—1961), акадэмік УАСГНІЛ (1972), Расійскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (1991), Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1992), замежны член Акадэміі сельскагаспадарчых навук ГДР (1974—1989), доктар сельскагаспадарчых навук (1961), прафесар (1962). Ганаровы прафесар БСГА (1980). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1968). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмию (1936). У 1948—1950 і 1952—1959 гадах дырэктар Беларускага НДІ меліярацыі. У 1959—1961 гадах акадэмік-сакратар Аддзялення меліярацыі і лясной гаспадаркі Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР, у 1961—1972 гадах міністр сельскай гаспадаркі БССР (адзіны ў той час на савецкай прасторы міністр-доктар навук і акадэмік), у 1972—1976 гадах акадэмік-сакратар Заходняга аддзялення УАСГНІЛ, з 1976 года акадэмік-сакратар Аддзялення земляробства і хімізацыі УАСГНІЛ. У 1979—1988 гадах загадчык лабараторыі Беларускага НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі. У 1964—1977 гадах член Прэзідыума АН БССР. У 1988—1992 гадах дарадца пры дырэктары Беларускага навукова-даследчага інстытута меліярацыі і воднай гаспадаркі, з 1992 г. член прэзідыума Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь. У 1963—1975 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
Навуковы і практычны ўклад
Працы па праблемах агульнага земляробства, меліярацыі і лугаводства. Даследаваў тэхналагічныя асновы і практычныя прыёмы асваення і выкарыстання тарфяна-балотных глеб, прапанаваў канцэпцыю меліярацыі зямель і аховы навакольнага асяроддзя, распрацаваў тэорыю і практыку пашыранага ўзнаўлення ўрадлівасці глебы, даследаваў сацыяльна-экалагічныя наступствы інтэнсіфікацыі земляробства. Адным з рэзультатаў навукова-практычнай і арганізатарскай дзейнасці С. Г. Скарапанава з'яўляецца павышэнне ўраджайнасці зерневых культур на тэрыторыі Беларусі з 8,3 ц/га ў 1961 г. да 21,4 ц/га ў 1971 г.
Аўтар больш за 600 навуковых і навукова-папулярных прац, у тым ліку 15 манаграфій. Пад яго навуковым кіраўніцтвам абаронена 12 доктарскіх і 36 кандыдацкіх дысертацый.
Заснавальнік і першы галоўны рэдактар (у 1963—1987 гг.) навуковага часопіса ''«Весці Акадэміі навук БССР. Серыя сельскагаспадарчых навук» (у 1992—2001 і № 1 і 2 за 2002 г. — «Весці Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь», з № 3 2002 г. — «Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя аграрных навук»'').
Садзейнічаў папулярызацыі дасягненняў навукі і тэхнікі, падымаў пытанні дыспрапорцый у развіцці сяла і горада.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1966, 1971), Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1973), Чырвонага Сцяга (1942), Чырвонай Зоркі (1943), Айчыннай вайны I ступені (1944, 1985), «Знак Пашаны» (1958), Дружбы народаў (1980), медалём Францыска Скарыны (1995), медалямі. Узнагароджаны Залатым медалём УАСГНІЛ імя В. Р. Вільямса (1974), медалём Польскай акадэміі навук імя М. Ашчапоўскага (1995), медалём Акадэміі сельскагаспадарчых навук ГДР імя Э. Баўра (1975).
Вялікая ідэя (Грэцыя)
Тэрмін Μεγάλη Ιδέα упершыню прагучаў у гаворкі прэм'ер-міністра Грэцыі Іаана Калетыса падчас дэбатаў наконт Канстытуцыі, абвешчанай у 1844 годзе.
У вузейшым сэнсе, можа азначаць няўдалы план анексіі Заходняй Анатоліі і Усходняй Фракіі грэчаскай дзяржавай пад кіраўніцтвам Венізеласа.
Канцэпцыя выкарыстоўвалася ў ваенна-палітычных планах Расіі, у прыватнасці ў «грэчаскім праекце» Кацярыны II.
Вытокі і сэнс
Аўтарытэтны брытанскі гісторык-візантыніст Стывен Рансіман пісаў: «Мегалі Ідэа, Вялікая ідэя грэкаў узыходзіць да эпохі да турэцкага заваявання. Гэта была ідэя імперскага лёсу грэчаскага народа. Міхаіл VIII Палеалог выказаў яе ў прамове, якую ён зрабіў, калі пачуў, што яго войскі вызвалілі Канстанцінопаль ад лацінян, хоць ён і называў грэкаў рамеямі. У часы пазнейшых Палеалогаў ізноў з'яўляецца слова „элін“, але з усвядомленай інтэнцыяй злучэння візантыйскага імперыялізму з культурай і традыцыямі старажытнай Грэцыі».
Пасля падзення Канстанцінопаля
Апошняя грэчаская дзяржава — Трапезундскае царства спыніла сваё існаванне ў 1461. Першыя поспехі на шляху да незалежнасці грэкаў ад турак сталі адчувальныя толькі праз 360 гадоў (да 1823). Увесь час стаяла пытанне аб лёсе хрысціян, якія засталіся па-за межамі Грэцыі. Асабліва балючай была для грэкаў доля страчанай сталіцы імперыі Канстанцінопаля. Пасля рэзкага паслаблення і распаду Асманскай імперыі большасць новых Балканскіх дзяржаў імкнулася скарыстацца магчымасцю пашырыць свае ўладанні; да іх адносілася і новаўтворанае Каралеўства Грэцыя.
Фанарыёты
Фанарыёты, якія складалі ў Атаманскай імперыі саслоўе параўнальна (з астатнім грэчаскім насельніцтвам) прывілеяванае, як правіла, не выступалі з рэвалюцыйна-вызваленчымі ініцыятывамі; больш з тое, кіраўнік хрысціянскага Рум-мілета — Найсвяцейшы Архіепіскап Канстанцінопаля — Новага Рыма і Сусветны Патрыярх — у выпадках паўстанняў хрысціян супраць Султана быў вымушаны асуджаць і анафематнічаць мяцежнікаў.
Сярод фанарыётаў аж да пачатку XX стагоддзя пераважала імкненне да эвалюцыйнай трансфармацыі Атаманскай імперыі ў Візантыйскую шляхам заняцця ключавых пасад у дзяржаўным кіраванні, дыпламатыі, гандлі і адукацыі.
Утварэнне незалежнай Грэцыі
Паўстанне ў Марэі (1821), пры падтрымцы еўрапейскіх дзяржаў і ў тым ліку Расійскай імперыі (з узыходжаннем Мікалая I), прывяло да ўтварэння незалежнай грэчаскай дзяржавы, прызнанай у 1830 годзе. Такое становішча выклікала імкненне да ўз'яднання з грэкамі, якія не ўвайшлі ў незалежную Грэцыю тэрыторый: Эпіра, Фесаліі, Македоніі, Фракіі, Крыта, Кіпра, астравоў у Эгейскім моры, Канстанцінопаля, часткі Анатоліі, а таксама Рэспублікі Іанічных астравоў, якая з'яўлялася тады пратэктаратам Вялікабрытаніі.
Адным са следстваў вайны за незалежнасць стаў кардынальны падрыў прывілеяванага становішча фанарыётаў у Асманскай імперыі, на якіх цяпер, як і на ўсіх грэкаў, глядзелі з падазрэннем. У банкаўскай справе і гандлі большую вагу сталі набываць адпаведна армяне і балгары.
Распаўсюджваннем элінства цяпер заняўся ўрад незалежнага Грэчаскага каралеўства. Міністр Народнай Асветы Грэцыі Нікопулас заснаваў (1864) камісію для пошуку сродкаў да распаўсюджвання элінства па-за каралеўствам, спагадліва ўспрынятую грэчаскай прэсай у Стамбуле і іншых гарадах Асманскай імперыі.
Выявілася сур'ёзнае разыходжанне ў палітфіласофскіх поглядах паміж грэкамі ў Грэцыі і грэкамі ў Асманскай імперыі. Расійскі дыпламат князь Трубяцкой апісваў яго наступным чынам: «Калі грэкі каралеўства называюць сябе пераемнікамі старажытных элінаў, то грэкі, якія жывуць у Турцыі, ледзь не з большымі падставамі лічаць сябе нашчадкамі візантыйцаў».
Руска-турэцкая вайна 1877—1878
Грэцыя прама не прымала ўдзелу ў вайне 1877—1878 гадоў з-за пагроз з боку Англіі, хоць антытурэцкія настроі грамадства прымусілі ўрад весці ваенныя падрыхтоўкі. Грэцыя таксама не была запрошана на Берлінскі кангрэс у якасці паўнапраўнага ўдзельніка, хоць пытанне аб грэка-турэцкай мяжы было ў позве кангрэса, які рэкамендаваў Порце зрабіць Грэцыі саступкі ў Фесаліі. У сакавіку 1881 года, пад націскам новага брытанскага ўрада Гладстана (ранейшы ўрад Дызраэлі праводзіў адкрыта пратурэцкую лінію, якая адпавядала настроямі каралевы Вікторыі), Порта саступіла Грэцыі паўднёвую частку Фесаліі і акруга Арта ў Эпіры.
Акрамя таго, следствам вайны для грэкаў стала саступка Портай вострава Кіпр, які перадаваўся пад кантроль Англіі паводле заключанай 4 чэрвеня 1878 года сакрэтнай Кіпрскай канвенцыі — у абмен на падтрымку Турцыі з боку Англіі на Берлінскім кангрэсе. Брытанская акупацыя вострава неўзабаве выклікала незадаволенасць насельніцтва і рост панэлінісцкіх настрояў.
Грэчаская інтэрвенцыя на Поўдні Расіі
У лістапада-снежні 1918 года, адразу пасля паражэння Асманскай імперыі ў Першай сусветнай вайне і адкрыцця саюзнікамі Праліваў, грэчаскія войскі пад вярхоўным французскім камандаваннем, прайшлі праз Басфор, Дарданэлы і Чорнае мора, высадзіліся на Поўдні Расіі, у Паўночным Прычарнамор'і (Наваросіі) — у раёнах Адэсы і Мікалаева.
Межы старажытнай Вялікай Грэцыі складаліся з і Адэсу, права на якую грэкі такім чынам абгрунтоўвалі. У горадзе і яго наваколлях да 1918 годзе была значная грэчаская калонія, якая радасна і з натхненнем сустрэла сваіх суайчыннікаў.
Паражэнне пад Мікалаевам у сакавіку 1919 года каштавала грэчаскаму корпусу некалькі сот забітых і параненых. У рукі чырвоных перайшлі ваенныя Мікалаеўскія суднаверфі, крэпасць Ачакіў, Днепра-Бугскі ліман і найбагацейшыя інтэндацкія склады расійскай арміі на востраве Бэрэзань.
Скончылася грэчаская акупацыя Поўдня Расіі катастрафічна хуткай адэскай марской эвакуацыяй 4-6 апреля 1919 года, после которой греческая армия никогда более не занимала никакой части территории РСФСР, УССР, СССР либо России.
«Вялікая ідэя» ў Турцыі (аперацыя Венізеласа)
Паколькі Асманская імперыя, якая выступіла на баку Германіі ў Першай Сусветнай вайне, прайграла вайну саюзнікам, да якіх адносілася і Грэцыя, яна вымушана была заключыць Сеўрскі мірны дагавор (1920), паводле якога Грэцыі пераходзіла акруга Ізміра з 70%-най хрысціянскай большасцю, а таксама практычна ўся Фракія, і Усходняя і Заходняя. Спачатку Венізеласу ўдавалася ўмела лавіраваць паміж інтарэсамі некалькіх заходніх дзяржаў. Аднак, вельмі хутка іх інтарэсы сутыкнуліся і стала відавочным іх нежаданне саступаць Канстанцінопаль і стратэгічна важны рэгіён праліваў Грэцыі, асабліва з-за боязі расійскай агрэсіі. З гэтай прычыны зона праліваў і Канстанцінопаль, абвешчаныя міжнароднай зонай, востраў Кіпр (Вялікабрытанія) і Дадэканескія астравы (Італія) засталіся па-за межамі грэчаскай тэрыторыі. Тым не менш, факт пераходу іх пад кіраванне еўрапейскімі дзяржавамі быў аблегчыў жыццё мясцовага хрысціянскага насельніцтва.
На першым этапе дзейнасць Венізеласа, а таксама рост патрыятызму грэкаў, якія імкнуліся завяршыць працэс эназісу (уз'яднання ўсіх грэкаў у адзінай праваслаўнай дзяржаве), прывёў да адчувальных вынікаў, хоць галоўная мэта — анексія Канстанцінопаля і прысваенне яму статусу грэчаскай сталіцы, так і не была дасягнута.
Паражэнне
Венізелас імкнуўся даказаць, што Грэцыя сама здольная ўзяць пад свой кантроль рэгіён праліваў і Канстанцінопаль, і адразу пагадзіўся на акупацыю захаду Малой Азіі прапанаванай яму Антантай, з прычыны сутыкнення каланіяльных прэтэнзій італьянцаў на той жа рэгіён з іншымі дзяржавамі Антанты. Грэчаская армія высадзілася ў Ізміры і пасля паводле Сеўрскага міру захад Малой Азіі адыходзіў да Грэцыі. Але саюзнікі не перасталі канфліктаваць адзін з адным і, скарыстаўшыся паражэннем Венізеласа на выбарах і прыходам да ўлады караля Канстанціна, вядомага ў мінулым як сябра Германіі, сталі адзін за адным здраджваць і аказваць дапамогу турэцкаму ўраду ў Анкары. У гэты ж час магутная хваля турэцкай мабілізацыі пад правадырствам Атацюрка аказала грэчаскім сілам адпор і разграміла іх, пераследваючы да самага Ізміра, дзе адбылася сапраўдная катастрофа.
Вялікая ідэя, такім чынам, скончылася паражэннем Грэцыі, генацыдам і дэпартацыяй асноўнай масы 2-мільённага хрысціянскага насельніцтва Анатоліі (Гл. Грэка-турэцкі абмен насельніцтвам).
Ультраправая грэчаская партыя «Залаты світанак» падтрымлівае адраджэнне Вялікай ідэі.
Спіс аб’ектаў PGC (2014001—2015000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2014001—2015000)
Сігма-алгебра
σ-алгебра — алгебра мностваў, замкнутая адносна аперацыі злічальнага аб’яднання. Паняцце σ-алгебры мае важнае значэнне для тэорыі імавернасцей.
Азначэнне
Алгебра \mathcal{A} падмностваў мноства \Omega называецца σ-алгебрай, калі для кожнай злічонай сям'і справядлівае адно з судачыненняў :
або.
Вінцас Віткаўскас
Вінцас Віткаўскас (Vincas Vitkauskas;,  — , Каўнас) — літоўскі і савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант (1940).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і селяніна. У 1914 годзе скончыў гімназію ў Арле. У 1914—1916 гадах студэнт Маскоўскага ўніверсітэта. З 1916 года ў арміі, навучаўся ў Аляксееўскім ваенным вучылішчы. Удзельнік Першай сусветнай вайны, камандзір кулямётнага разліку, афіцэр.
У 1918 годзе выехаў у Літву. камендант Ваўкавышскага павета. У 1919 годзе добраахвотнікам уступіў у нядаўна створаную літоўскую армію, ваяваў як з рускімі, так і з палякамі.