cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вануату
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
На працягу чатырох гадоў пасля падпісання канвенцыі 1906 г. аб стварэнні кандамініума на Новых Гебрыдах адсутнічала адміністрацыйнае дзяленне, а разгляд розных спраў з удзелам меланезійцаў ажыццяўляў не агульны суд, а Ваенна-марская камісія. У 1911 г. былі зроблены першыя крокі па правядзенні адміністрацыйнай рэформы. У выніку ў 1912 г. на некаторых астравах Новых Гебрыдаў былі прызначаны прадстаўнікі рэзідэнт-камісараў (за выключэннем вострава Эфатэ), якія сачылі за працаўладкаваннем, разглядалі розныя скаргі ад насельніцтва. Брытанскія прадстаўнікі былі накіраваны на астравы Тана і Эспірыту-Санта, французскія — на астравы Малекула і Пентэкост. У 1985 г. была праведзена чарговая адміністрацыйная рэформа, вынікам якой стала скасаванне чатырох акругаў і стварэнне адзінаццаці астраўных саветаў.
З 1994 г. Рэспубліка Вануату падзяляецца на 6 правінцый. Назвы правінцый утвораны з першых складоў або літар асноўных астравоў, якія ўваходзяць у склад правінцыі.
AL 333
AL 333 («Першая сям'я», First Family) — знаходка шматлікіх зубоў і фрагментаў костак Australopithecus afarensis, зробленая ў 1975 годзе групай палеантолагаў пад кіраўніцтвам Дональда Джохансона ў Хадары (Эфіопія). У калекцыі прадстаўлены рэшткі як мінімум 13 асобін, якія загінулі і былі пахаваныя адначасова каля 3,2 млн гадоў таму. Разам з знаходкай «Люсі», зробленай у тым жа раёне годам раней, «першая сям'я» з'яўляецца адной з самых выдатных знаходак у гісторыі палеаантрапалогіі.
Гісторыя
У канцы 1960-х гадоў французскі палеаантраполаг Морыс Тайеб пачаў палеаанталагічную распрацоўку маладаследаванага паўночнага раёна Эфіопіі, вядомага як Афарскі трохкутнік або Афарская дэпрэсія, якая з'яўляецца самай нізіннай тэрыторыяй краіны і адной з самых нізінных тэрыторый Афрыкі. У 1972 годзе Тайеб запрасіў французскага палеантолага Іва Копенса, амерыканскага геолага Йона Кальба і амерыканскага антраполага Дональда Джохансана даследаваць раён з пункту гледжання яго палеанталагічнай перспектыўнасці. Гэтая група, якая атрымала назву «Міжнародная афарская даследчая экспедыцыя» (International Afar Research Expedition, IARE) пачала вывучэнне размешчанай у гэтым раёне ападкавай фармацыі Хадар (названая па імяні вёскі Хадар).
Гістарычна Афарскі трохкутнік быў мала даследаваны з прычыны яго аддаленасці, адсутнасці дарог і складанай палітычнай сітуацыі ў рэгіёне. Фармацыя Хадар — гэта выходзячы на паверхню 200-метровы пласт геалагічных адкладаў, які пакрывае значны перыяд часу і багаты касцянымі рэшткамі розных жывёл. Акрамя таго, тут былі выяўленыя палявыя шпаты і вулканічнае шкло, якія дазвалялі ўсталяваць дакладны ўзрост бліжэйшых геалагічных слаёў.
З 1973 па 1977 год экспедыцыя выявіла 250 акамянеласцяў, якія адносяцца да старажытных гамінідаў. Самай вядомай хадарскай знаходкай стала «Люсі», найбольш поўны з калі-небудзь знойдзеных шкілетаў аўстралапітэка. У 1975 годзе сенсацыйная знаходка была зроблена ў іншым месцы той жа фармацыі, якая атрымала назву AL 333. Гэта былі 216 фрагментаў як мінімум 13 асобін, якія, па ўсёй бачнасці, жылі групай і загінулі адначасова. Знаходка атрымала назву «Першая сям'я».
Характарыстыка знаходак
З 216 узораў 197 былі знойдзеныя на паверхні і 19 ў грунце на глыбіні да 80 см. У далейшым былі знойдзены яшчэ 23 фрагменты посткраніяльнага шкілета і 3 узоры сківіц і зубоў. Знойдзеныя 242 фрагмента добрай захаванасці належалі як мінімум 17 асобінам (9 дарослых, 3 падлетка і 5 дзяцей).
У 2000 годзе на тым жа ўчастку была знойдзеныя косткі плюсны з прыкметамі падоўжнага і папярочнага зводаў ступні, якія сведчылі аб прамой двуногай хадзе аўстралапітэка афарскага.
Датаванне
Выяўленне рэшткаў у адным геалагічным пласце ў непасрэднай блізкасці адзін ад аднаго сведчылі аб адначасовым пахаванні. Дзякуючы таму, што астанкі размяшчаліся паміж двума пластамі вулканічных туфаў, дакладна датаваных калій-аргоновым метадам, атрымалася ўсталяваць, што ўзрост рэшткаў ляжыць у межах 3,18—3,21 млн гадоў.
Прычына смерці
Унікальны выпадак, калі рэшткі вялікай колькасці асобін знойдзены ў адным месцы і ў адным і тым жа ападкавым пласце, спарадзіў масу здагадак аб прычынах смерці «першай сям'і». Найбольш папулярнай была гіпотэза аб тым, што група аўстралапітэкаў, якая знаходзілася ў глыбокім яры, была заспета знянацку магутным патокам, выкліканым раптам распачатым ліўнем. У далейшым дбайнае вывучэнне месца знаходкі дазволіла адкінуць гэтую гіпотэзу. Было таксама пастаўлена пад сумнеў здагадка аб нападзе буйных каціных, так як на касцях не выяўлена характэрных пашкоджанняў ад зубоў і кіпцюроў драпежнікаў. Акрамя таго, абмяркоўвалася магчымасць харчовага атручвання, але Джохансан лічыць гэтую здагадку малаверагоднай, паколькі аўстралапітэкі былі вегетарыянцамі.
Відавая прыналежнасць
Былі выказаны сумневы з нагоды прыналежнасці ўсіх знойдзеных асобін да аднаго і таго ж віда. Некаторыя даследчыкі лічаць, што рэшткі апынуліся ў адным месцы выпадкова, і прыматы, якім яны належалі, не абавязкова складалі групу.
Вымярэнне памераў і прапорцый костак, у прыватнасці, найбольш буйных (плечавых і сцегнавых) і параўнанне іх з адпаведнымі косткамі «Люсі» прывялі даследчыкаў да пераканання, што ўсе косткі «першай сям'і» належалі асобінам Australopithecus afarensis.
Палавы дымарфізм
Асноўная маса знойдзеных акамянеласцяў складаюць зубы і фрагменты сківіцы, аднак наяўнасць плечавых і сцегнавых костак дазваляла меркаваць аб адрозненнях паміж самцамі і самкамі. Першыя даследаванні насуперак чаканням паказалі, што палавы дымарфізм аўстралапітэка афарскага падобны з чалавечым. Некаторыя палеантолагі не былі згодныя з гэтым высновай, лічачы што адрозненні ў памерах костак AL 333 выкліканыя розніцай ва ўзросце. Параўнанне костак AL 333 з косткамі, знойдзенымі ў іншых месцах, дзе былі знойдзеныя рэшткі самак, дазволілі ўсталяваць, што па палавому дымарфізму аўстралапітэкі хутчэй блізкія да гарылаў, самцы якіх значна большыя па памерах і масіўнейшыя за самак.
«Першая сям'я» у папулярнай культуры
У адным з выпускаў фантастычнага серыяла [//ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB_%D1%8E%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D0%B0 «Партал юрскага перыяду»] на Хелен Каттер падае падазрэнне, што яна атруціла «першая сям'я», каб знішчыць чалавецтва.
Цікавыя факты
«Першай сям'ёй» амерыканцы традыцыйна называюць сям'ю прэзідэнта. Акрамя своеасаблівай іроніі гэтая назва падкрэслівае ўнікальнасць знаходкі і яе велізарную важнасць для даследавання паходжання чалавека.
Geranium yeoi
Geranium yeoi — від раслін сямейства, эндэмік Мадэйры.
Распаўсюджанне
Эндэмік Мадэйры (в. Мадэйра).
Таксанамія
Від Geranium yeoi ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Жарынь
Жарынь (Жарынь) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Жарынь абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год адміністрацыйны цэнтр Жарынскага сельскага паселішча.
Мост
Мост — штучнае збудаванне, перакінутае цераз раку, яр, возера ці іншую фізічную перашкоду. Мост, перакінуты цераз дарогу, завуць пуцеправодам, мост цераз яр ці цясніну — віядукам.
Мост з'яўляецца адным з найстаражытнейшых інжынерных вынаходстваў чалавецтва.
Этымалогія
Беларускае слова «мост» (таксама руск. «мост», укр. «міст», польск. «most») паходзіць ад протаславянскага «*mostъ», а яно — ад протагерманскага «*masta-». Германскія словы (англ. «bridge», ням. «Brücke», дацк. «brug») паходзяць ад протагерманскага кораня «brugjā-». Лацінскае «pons» (італ. «ponte», фр. «pont», бел. «пантон») паходзіць праз протаіндаеўрапейскае «*pont-» (шлях, дарога) ад санскр. «páthin».
Канструкцыя
Звычайна масты складаюцца з пралётных пабудоў і апор. Пралётныя пабудовы служаць для ўспрымання нагрузак і перадачы іх апорам; на іх можа змяшчацца праезная частка, пешаходны пераход, трубаправод. Апоры пераносяць нагрузкі з пралётных пабудоў на падмурак моста.
Пралётныя пабудовы складаюцца з апорных канструкцый: бэлек, фермаў, дыяфрагмаў (папярочных бэлек) і ўласна пліты праезнай часткі. Статычная схема пралётных пабудоў можа быць аркавай, бэлечнай, рамнай, вантавай ці камбінаванай; яна вызначае тып моста па канструкцыі. Звычайна пралётныя будынкі прамалінейныя, аднак у выпадку неабходнасці (напрыклад, пры пабудове эстакад і дарожных развязак) ім надаюць складаную форму: спіралепадобную, колцавую, і г.д.
Формы апор могуць быць вельмі разнастайнымі. Прамежкавыя апоры завуцца быкамі, берагавыя — устоямі. Устоі служаць для злучэння моста з падыходнымі насыпамі.
Матэрыяламі для мастоў служаць метал (сталь і алюмініевыя сплавы), жалезабетон, бетон, прыродны камень, дрэва.
Гісторыя
Прымітыўныя масты, якія ўяўлялі сабою перакінутае цераз раўчук бервяно, з'явіліся ў глыбокай старажытнасці.
У Сярэдневякоўі рост гарадоў і бурнае развіццё гандлю выклікалі неабходнасць у вялікай колькасці трывалых мастоў. Развіццё інжынернай думкі дазволіла будаваць масты з шырэйшымі пралётамі, пакатымі схіламі і вузейшымі апорамі. Самыя вялікія масты таго часу дасягаюць у пралёце больш за 70 метраў.
У славян замест каменю выкарыстоўваецца дрэва. «Аповесць мінулых гадоў» паведамляе пра пабудову моста ў Оўручы ў X стагоддзі: Пайшоў Яраполк на брата свайго Алега ў Дзярэўскую зямлю. І выйшаў супраць яго Алег, і апалчыліся абодва бакі. І ў распачатай бітве перамог Яраполк Алега. Алег жа са сваімі ваярамі пабег у горад, званы Оўруч, а цераз роў да гарадскіх варот быў перакінуты мост, і людзі, у ціскатні на ім, спіхвалі адзін аднаго ўніз. (Аповесць мінулых гадоў ) У XII стагоддзі ў Кіеве з'явіўся наплаўны мост цераз Дняпро. У той час найбольш распаўсюджанымі на Русі былі арачныя драўляныя масты.
У XVI і XVII стагоддзях з'явілася неабходнасць у яшчэ буйнейшых мастах, якія маглі б прапускаць вялікія караблі. У XVIII стагоддзі вышыня пралёта мастоў дасягае больш за 100 метраў. Нерэалізаваным застаўся праект драўлянага аднаарачнага моста цераз Няву даўжынёй 298 метраў, складзены І. П. Кулібіным.
З канца XVIII стагоддзя для будаўніцтва ўжываецца метал. Першы металічны мост быў пабудаваны ў Колбрукдэйле, Вялікабрытанія, на рацэ Северн у 1779 годзе. Вышыня яго пралёта складала каля трыццаці метраў, перакрыцці ўяўлялі сабою чыгунныя аркі.
У XIX стагоддзі з'яўленне чыгунак запатрабавала стварэння мастоў, здольных вытрымліваць значныя нагрузкі, што стымулявала развіццё мостабудаўніцтва. Паступова ў якасці асноўных матэрыялаў у мостабудаванні зацвярджаюцца сталь і жалеза. Густаў Эйфель у 1877зе пабудаваў аркавы мост з адліванага жалеза цераз раку Дору ў Партугаліі. Вышыня пралёта гэтага моста склала 160 метраў. Найдаўжэйшым у Еўропе канца XIX стагоддзя быў мост цераз Волгу ў Сызрані, пабудаваны паводле праекта М. А. Белялюбскага: ён меў 1443 метры ў даўжыню. У 1900 медаллю на міжнароднай выстаўцы ў Парыжы быў узнагароджаны мост цераз Енісей у Краснаярску (праект Л. Д. Праскуракова).
У XX стагоддзі масты пачалі будаваць таксама з жалезабетону. Гэты матэрыял выгадна адрозніваецца ад сталі тым, што не патрабуе рэгулярнай афарбоўкі. Жалезабетон ужываўся для бэлечных пралётных будынкаў да 50 метраў, а арачных — да 250 метраў. Працягвае ўжывацца і метал — у XX ст. былі пабудаваны буйныя металічныя масты — бэлечны цераз раку Святога Лаўрэнція ў Канадзе (даўжыня пралёта 549 метраў), цераз праліў Кіл-ван-Кіл у ЗША (503,8 метры), а таксама мост «Залатыя Вароты» ў Сан-Францыска, ЗША (даўжыня галоўнага пралёта — 1280 метраў). Найвялікшыя масты сучаснасці, у тым ліку, найвышэйшы ў свеце Акасі-Кайке (даўжыня галоўнага пралёта 1991 метр), з'яўляюцца падвеснымі. Вантавыя пралётныя пабудовы дазваляюць перакрываць найбольшыя адлегласці.
Будаўніцтва мастоў
Першым (і самым дарагім — да 50 % выдаткаў ад агульнага кошту будаўніцтва) этапам у пабудове моста з'яўляецца ўзвядзенне апор. Апоры майструюцца ў адкрытых катлаванах ці шляхам апускання ў грунт паляў, апускных калодзежаў, кесонаў, зборных абалонак. Палі (у асноўным, жалезабетонныя) выкарыстоўваюцца, галоўным чынам, пры будаўніцтве малых і сярэдніх мастоў. Яны апускаюцца ў грунт пры дапамозе дызельных молатаў і электрычных вібрапагружальнікаў. Пры ўзвядзенні вялікіх мастоў выкарыстоўваюцца звычайна зборныя абалонкі дыяметрам да 3 метраў.
Пралётныя пабудовы звычайна ўсталёўваюць на апоры мантажнымі кранамі. Пры будаўніцтве вялікіх мастоў пралётную пабудову нярэдка збіраюць на беразе і затым перасоўваюць (насоўваюць) па апорах з аднаго берага на іншы. Навясны метад усталёўкі прадугледжвае нарошчванне канструкцыі ад апоры моста ў яго пралёт. Пры гэтым ужываецца навясны мантаж з дапамогай крана, які рухаецца па ўжо пабудаванай частцы (для металічных пралётных будынкаў), ці навясная зборка з вырабам асобных элементаў на заводзе і наступнай перавозкай іх да аб'екта (для жалезабетонных).
Іншым чынам адбываецца будаўніцтва навясных мастоў: яно пачынаецца з усталёўкі пілонаў; затым на іх падвешваюцца часовыя кабелі. З іх дапамогай выконваецца навіўка асноўных кабеляў моста, пасля чаго мантуюць падвескі і бэльку жорсткасці.
Паводле канструкцыі
Паводле канструкцыі масты падзяляюцца на:
Варта адзначыць асобна гарбатыя масты, якія адрозніваюцца сваёй формай: яны істотна выгінаюцца ўверх.
Таксама адрозніваюць масты з яздой паверсе, панізе і пасярэдзіне.
Разводныя масты
Асобны тып мастоў — разводныя масты. У разведзеным стане мост не замінае праходу суднаў. Сваімі разводнымі мастамі знакаміты Санкт-Пецярбург, дзе ўсе масты цераз Няву, акрамя Вялікага Абухоўскага моста, з'яўляюцца разводнымі.
Адмысловыя канструкцыі разводных мастоў:
Архітэктура мастоў
Шматлікія масты з'яўляюцца выдатнымі помнікамі дойлідства і інжынернага мастацтва. У некаторых гарадах, такіх як Санкт-Пецярбург ці Прага, масты з'яўляюцца неад'емнай часткай гарадской архітэктуры.
У класічным стылі выкананыя шматлікія старажытнарымскія масты: амаль пазбаўленыя дэкору, яны, тым не менш, за кошт сваёй масіўнасці і выразнай архітэктонікі ствараюць адчуванне трываласці і надзейнасці (мост Алькантара на рацэ Таха, Іспанія).
У Сярэднявеччы двума пераважнымі тыпамі сталі масты з паўцыркульнымі (ці колавымі) аркамі і масты са спічастымі аркамі. Першы тып засноўваўся на рымскай традыцыі, другі быў запазычаны з усходняй архітэктуры і неўзабаве страціў папулярнасць, бо неапраўдана павялічваў вышыню моста. Яшчэ адной з'явай у сярэдневяковым мостабудаванні сталі масты-вуліцы, якія з'явіліся ва ўсіх буйных еўрапейскіх гарадах (напрыклад, Понтэ Векіё ва Фларэнцыі). У Сярэднявеччы на мастах з'явіўся дэкор (гэта адбылося ў канцы XIV стагоддзя): напрыклад, аформлены ў гатычным стылі Карлаў мост у Празе.
Удасканаленне тэхнікі мостабудавання ў Эпоху Адраджэння дазволілі значна павялічыць суадносіны таўшчыні скляпення да вышыні пралёта. Дзякуючы гэтаму, масты сталі больш высокімі і лёгкімі па канструкцыі. Удасканальваецца канструкцыя каменных мастоў: з'яўляюцца круглыя і корабавыя скляпенні (Новы мост у Парыжы). Увогуле ж, прасочваецца тэндэнцыя да пераймання антычнай архітэктуры. Крыху пазней з'явілася барока, якое імкнулася да дынамічных кампазіцый і пышнага дэкору. Шырока вядомы барочны Мост Уздыхаў у Венецыі.
У XVIII ст. папулярнасцю карыстаўся класіцызм. Масты, пабудаваныя ў гэтым стылі, адрознівалі выразная сіметрыя, уважлівае стаўленне да прапорцый пабудовы, пралёты вялікіх памераў. Класіцызм быў шырока распаўсюджаны ў Францыі (Мост Згоды ў Парыжы) і Расіі (Крыжовы мост у Пушкіне).
Катастрофы
Чыннікам самаадвольнага абвальвання моста можа стаць яго няправільная канструкцыя. Пры стварэнні праекта моста трэба заўсёды ўлічваць магчымыя прыродныя катаклізмы, такія, як моцны вецер ці землетрасенне.
Самая ранняя вядомая буйная катастрофа адбылася ў 1297 годзе, калі ў час бітвы ля моста Сцірлінг (Вялікабрытанія) гэты мост быў перагружаны атакавалай цяжкай конніцай і абрынуўся. Пазней ад перагрузак абрынуліся яшчэ некалькі мастоў, у прыватнасці, мост у Ярмуце, (Вялікабрытанія, 1845), а таксама Срэбны мост (ЗША, 1967).
У XIX — пачатку XX стагоддзя некалькі катастроф адбыліся з-за рэзанансу, у які ўваходзіў мост, калі па ім праходзілі войскі. Калі частата вонкавага ўздзеяння (крок салдат у нагу), супадае з уласнай частатой ваганняў моста, адбываецца рэзкае павелічэнне амплітуды ваганняў моста, і канструкцыя моста не вытрымлівае гэтага. З-за рэзанансу разбурыліся: мост у Анжэры (Францыя, 1850); Егіпецкі мост (Санкт-Пецярбург, 1905); Такомскі мост (ЗША, 1940).
Чыннікам абвальвання можа стаць прыродны катаклізм: у такім разе віна належыць архітэктару, які ствараў праект, бо мостабудаўнік павінен прымаць да ўвагі магчымасць прыродных бедстваў. Мост цераз заліў Ферт-оф-Тэй у Данды, Вялікабрытанія, абрынуўся ў 1879 з-за моцнага шторму: ахвярамі гэтай катастрофы сталі 75 чалавек. У 1953 лахар знішчыў мост цераз раку Вангаэху ў Новай Зеландыі, загінулі 151 чалавек. У 1989 годзе ў час моцнага землетрасення ў Каліфорніі абрынуўся віядук у Оклендзе (42 ахвяры) і быў пашкоджаны мост цераз заліў Сан-Францыска: частка апорных канструкцый абрынулася на праезную частку, загінуў адзін чалавек.
Нярэдкія выпадкі тэрарыстычных нападаў на масты: іх падрыў таксама з'яўляецца вядомым сродкам вядзення партызанскай вайны. Найбольш значная катастрофа такога роду адбылася ў Індыі ў 2002 г., калі быў падарваны чыгуначны мост цераз раку Дхава, загінула 130 чалавек.
Аршалы (Акмолінская вобласць)
Аршалы — пасёлак у Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Аршалынскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 113430100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 7208 чалавек (3475 мужчын і 3733 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражываў 7051 чалавек (3395 мужчын і 3656 жанчын).
Геалагічная сістэма
Геалагічная сістэма: асноўнае падраздзяленне агульнай стратыграфічнай шкалы, падпарадкаванае эратэме; аб'ядноўвае некалькі аддзел. Геахраналагічны эквівалент — перыяд. Адпавядае буйному этапу ў развіцці зямной кары і арганічнага свету Зямлі.
Гладыш
Глады́́ш (Laserpitium) — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае каля 30 відаў, распаўсюджаных ва ўмераных зонах Старога Свету, галоўным чынам у Міжземнамор’і.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя, зрэдку двухгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 150 см. Сцёблы голыя або апушаныя. Лісце чаргаванае, на доўгіх чаранках. Кветкі дробныя, белага, ружовага, жоўтага колеру, у парасонах. Плод — віслаплоднік.
Эфіраалейныя і дэкаратыўныя расліны. Маюць эфірны алей гераніёл, які выкарыстоўваецца ў парфумерыі, касметыцы і харчовай прамысловасці. Лекавыя расліны — настой з кораня выкарыстоўваецца пры захворваннях страўніка, печані, жаночых захворваннях і ў якасці мачагоннага сродку.
Геалагічная эра
Тэрмін «геалагічная эра» прапанаваў у 1873—1874 швейцарскі геолаг Э. Рэнеўе.
Геалагічная эра падпарадкавана эону і падзяляецца на перыяды. Працягласць геалагічных эр у фанеразойскім эоне змяншаецца ад больш старажытных да маладых (палеазойская эра — каля 340 млн гадоў, мезазойская эра — больш за 163 млн гадоў, кайназойская эра — каля 67 млн гадоў).
Ціта Скіпа
Ціта Скіпа (італ. Raffaele Attilio Amedeo Schipa; 2 студзеня 1889 - 16 снежня 1965) — італьянскі спявак, адзін з знакамітых тэнараў першай паловы XX стагоддзя. Скіпа атрымаў вядомасць і як кампазітар. Ён з'яўляецца аўтарам харавых і фартэпіянных твораў, песень. Сярод яго буйных твораў - імша. У 1929 годзе ён напісаў аперэту «Прынцэса Ліяна», пастаўленую ў Рыме ў 1935 годзе.
Аэрапорт (значэнні)
Аэрапорт:
Банска-Бістрыца
Банска-Бістрыца (Banská Bystrica — горад у Славакіі, адміністрацыйны цэнтр Банскабістрыцкага края, месціца на рацэ Грон.
IC 3703
IC 3703 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Замак Святога Анёла
Гісторыя
Імператар Адрыян пачаў будаваць яго ў 135 г. як маўзалей для сябе і членаў сваёй сям'і. Завяршыў будаўніцтва ў 139 г., пасля смерці Адрыяна, яго пераемнік Антанін Пій. Маўзалей быў падобны наэтрускі тумулус: на квадратным падножжы (даўжыня боку — 84 м) быў устаноўлены цыліндр (дыяметр — 64 м, вышыня каля 20 м), увянчаны насыпным узгоркам, а на яго вяршыні скульптурная група — імператар у выглядзе Геліяса, які кіруе квадрыгай. У маўзалеі былі ўстаноўлены пахавальныя урны імператараў пачынаючы з Адрыяна і канчаючы Септыміям Северам. Затым гэта гіганцкае збудаванне было ўключана ў пабудаваныя пры Аўрэліяне сцены, якія атачаюць горад, і стала выкарыстоўвацца ў ваенных і стратэгічных мэтах.
Будынак
Натуральна, што збудаванне, якое існуе амаль дзве тысячы гадоў, неаднаразова перабудоўвалася і яго памяшканні адносяцца да розных эпох. Спіралепадобная галерэя, датаваная часам Адрыяна, вяла да залы, дзе знаходзіліся пахавальныя урны.
Дворык Анёла атрымаў такую назву, паколькі ў ім змясцілі мармуровую статую XVI ст., якая да XVIII стагоддзя знаходзілася на вяршыні замка. Ад дворыка адыходзіць анфілада сярэдневяковых зал, перабудаваных у XVII ст. У зале Правасуддзя (Sala della Giustizia) у XVI ст. праходзілі пасяджэнні суда. У замку ёсць папскія апартаменты, дворык Аляксандра VI, зала Клімента VII, залы Клімента VIII, лоджыя Паўла III і лоджыя Паўла IV; да апошняй прылягаюць памяшканні, у якіх размяшчалася турма. Тут ёсць бібліятэка, а таксама зала Скарбаў і Сакрэтны архіў. З тэрасы замка, над якой высіцца фігура Анёла, адкрываецца пышны від на горад.
Якуцкая Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Якуцкая Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (Якуцкая АССР, ЯАССР, Якутская Автономная Советская Социалистическая Республика, Саха автономнай сэбиэскэй социалистическэй республиката, Саха АССР) — аўтаномная рэспубліка ў складзе РСФСР. Існавала ў 1922—1992 гадах. Сталіца — горад Якуцк.
Была размешчана ў басейне рэк Лены, Анабара, Алянёка, Яны, Індыгіркі і ў нізоўях Калымы, на поўначы — узбярэжжа мора Лапцевых і Усходне-Сібірскага мора і Новасібірскія астравы. Больш за 40 % тэрыторыі гэтай аўтаномнай рэспублікі знаходзілася за Палярным кругам.
Гісторыя
ЯАССР ўтворана ў складзе РСФСР 27 красавіка 1922 года на тэрыторыі Якуцкай вобласці без раёна Ніжняй Тунгускі, які ўвайшоў у склад Кірэнскага павета Іркуцкай губерні; рэспубліка таксама ўключыла ў сябе Хатанга-Анабарскі раён Енісейскай губерні, Алёкмінска-Сунтарскую воласць Кірэнскага павета Іркуцкай губерні і ўсе астравы Паўночнага Ледавітага акіяна, размешчаныя паміж мерыдыянамі 84 ° і 140½ ° усходняй даўгаты. Вялікую ролю ва ўтварэнні Якуцкай аўтаномнай рэспублікі адыгралі Максім Кіравіч Амосаў разам з Платонам Аюнскім і Ісідарам Барахавым. У гады Вялікай Айчыннай вайны больш за 50 тыс. жыхароў ЯАССР ваявалі на франтах, а 13 з іх былі ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза. Былі таксама падраздзяленні, укамплектаваныя пераважна жыхарамі рэспублікі, напрыклад адна з вуліц Старой Русы носіць назву ў гонар Якуцкіх стралкоў.
27 верасня 1990 года Вярхоўны Савет Якуцкай АССР абвясціў аб пераўтварэнні аўтаноміі ў Якуцкую-Саха Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку ў складзе РСФСР. 24 мая 1991 года З’езд народных дэпутатаў РСФСР зацвердзіў дадзеную назву, унёсшы папраўку ў арт. 71 канстытуцыі РСФСР 1978 года.
27 снежня 1991 года Вярхоўны Савет Якуцкай-Саха ССР прыняў пастанову аб перайменаванні рэспублікі ў Рэспубліку Саха (Якуція). Законам ад 21 красавiка 1992 года З’езд народных дэпутатаў Расійскай Федэрацыі унёс новае найменне рэспублікі ў расійскую Канстытуцыю.
Мірановіч
Мірановіч — беларускае прозвішча.
Парыс Бардонэ
Парыс Бардонэ (Paris Bordone; 1500, хрышчоны 5 ліпеня, Трэвіза —, ) — італьянскі мастак венецыянскай школы, прадстаўнік маньерызму.
Творы
Перыядам найбольшага творчага росквіту Бардонэ былі 1520—1530 гг.
У 1520-х Бардонэ рапрацоўвае адзін з улюбёных матываў ранняга Тыцыяна, трактуючы традыцыйныя тэмы: «Багародзіца са святымі», «Святая сям'я», як ідылічныя сцэны павольнага адпачынку і ціхай гутаркі на фоне букалічнага пейзажу з зялёнымі лугамі, круглявымі кронамі дрэў, далёкімі ўзгоркамі («Св. Сямейства са Св. Кацярынай», Санкт-Пецярбург, Дзярж. Эрмітаж; «Багародзіца са святымі», Глазга, Мастацкая галерэя; «Багародзіца з Св. Георгам і Іаанам Прадцечай», Масква, Дзярж. музей выяўленчых мастацтваў імя А. С. Пушкіна). Прыгажосць пейзажа і рамантычныя інтанацыі вызначаюць характар алтарнай кампазіцыі ''«Бітва Св. Георга з драконам»'' (каля 1525, Ватыкан, Пінакатэка).
Лепшай і найбольш вядомай працай Бардонэ з'яўляецца манументальнае палатно «Уручэнне пярсцёнка венецыянскаму дожу» (1534, Венецыя, галерэі Акадэміі), прысвечанае адной з гістарычных легенд Венецыі - перадачы рыбаком пярсцёнка венецыянскаму дожу, які той атрымаў ад Св. Марка.
Абапіраючыся на традыцыі гістарычных і апавядальных кампазіцый майстраў XV ст., мастак стварае гістарычную кампазіцыю новага тыпу. Вялізарную ролю ў карціне іграе цудоўная архітэктура, якая стварае атмасферу святочнага трыумфа, вызначаючы вобразны пачатак усёй кампазіцыі. Насычаныя кантрасты святла і глыбокіх ценяў падкрэсліваюць грандыёзнасць і стракатасць архітэктурных формаў адкрытага павільёна, дзе сядзіць дож і яго набліжаныя, магутнасць каласальнай аркі, у пралёце якой адкрываецца цудоўная панарама ўходзячых у глыбіню мармуравых палацаў. Сярод папулярных і характэрных для творчасці жывапісцаў матываў — выявы Багародзіцы з немаўлём і святымі, вядомы як «Sacra Conversazione» («Святая гутарка»). Менавіта гэты сюжэт і прадстаўлены ў кампазіцыі «Мадонна з немаўлём паміж святым Энрыка з Упсалы і святым Антоніа».
Карціна Парыса Бардонэ адлюстроўвае Багародзіцу з немаўлём Ісусам, якая сядзіць на мармуравым прыступкавым троне. Справа, у біскупскім адзенні святы Энрыка Упсальскі, злева — у адзенні францысканскага ордэна — святы Антоній Падуанскі. Традыцыйна для Бардонэ — выяўленне сцэны на фоне ўзгорыстага пейзажа, асветленага пяшчотным залацістым святлом.
Першапачаткова малюнак «Мадонна з немаўлём паміж святым Энрыка з Упсалы і святым Антоніа» знаходзілася ў капліцы Божага Цела кафедральнага сабора Бары, пазней перайменаванага ў капліцу святых Энрыка і Антонія. У 1536 годзе капліцу выкупілі Габрыель і Галеаца Танцы, якія замовілі алтарную карціну некалькі гадоў пасля. Намаляваны на парт'еры герб, хутчэй за ўсё, з'явіўся ў XVIII ст.
Браты Танцы прысвяцілі гэту карціну святому Энрыка з Упсалы, выказваючы пашану свайму дзядулі - Энрыка Танцы, які памёр за два гады да гэтага і, верагодна, пераехаў з Мілана ў Бары ўслед за Ізабелай Арагонскай, маці каралевы Боны Сфорца.
У 1550—1560-х Бардонэ стварае шэраг алегарычных кампазіцый («Двое закаханых у вобразе Марса і Венеры, увенчаных Перамогай», каля 1560, Вена, Музей гісторыі мастацтва) і серыю жаночых партрэтаў, т. зв. куртызанак (Лондан, Нац. галерэя; Вена, Музей гісторыі мастацтва) халодных і ўражлівых, з дбайна выпісанымі мудрагелістымі прычоскамі і зіхаткімі складкамі стракатых адзенняў.
Выстаўка ў Беларусі
1 кастрычніка 2009 года пры садзейнічанні Пасольства Італіі ў Нацыянальным мастацкім музеі ў Мінску адкрылася выстаўка карціны «Мадонна з немаўлём паміж святым Энрыка з Упсалы і святым Антоніа». Выстаўка арганізаваная ў рамках мерапрыемства «Італьянскае адраджэнне ў Беларусі».
Геалагічны аддзел
Геалагічны аддзел — падраздзяленне агульнай стратыграфічнай шкалы, падпарадкаванае геалагічнай сістэме; аб'ядноўвае некалькі ярусаў. Геахраналагічны эквівалент — эпоха.
Аэрапорт
Аэрапо́рт (аэра — паветра) — комплекс збудаванняў, прызначаны для прыёму, адпраўкі паветраных суднаў і абслугоўвання паветраных перавозак, што мае для гэтых мэт аэрадром, аэравакзал і іншыя наземныя збудаванні і неабходнае абсталяванне.
Існуюць гідрааэрапорты для прыёму гідрасамалётаў. Такія аэрапорты не маюць узлётна-пасадкавай паласы, яе ролю выконвае водная роўнядзь.
Аэравакзальны комплекс
Складаецца з уласна аэравакзала, прызначанага для абслугоўвання пасажыраў. У аэравакзале базуецца большасць службаў, якія абслугоўваюць пасажыраў ад моманту уваходу на тэрыторыю аэрапорта да вылету і ад моманту падачы трапа да самалёта да пакідання аэрапорта:
Грузавы комплекс.
Прымае да адпраўкі, афармляе, апрацоўвае, загружае на борт паветраных суднаў груз і пошту. Абсталёўваецца крытым ацепленым складам, сродкамі дастаўкі і механізаванай пагрузкі-разгрузкі, сродкамі апрацоўкі грузу «ў накід» і ў кантэйнерах.
Клас аэрапорта
Клас аэрапорта вызначаецца гадавым аб'ёмам пасажырскіх перавозак (пасажыраабменам), гэта значыць агульнай колькасцю ўсіх пасажыраў, якія прылятаюць і вылятаюць з яго, у тым ліку транзітных пасажыраў (з перасадкай з аднаго паветранага судна ў іншае).
Класіфікацыя аэрапортаў у залежнасці ад гадавога аб'ёму пасажырскіх перавозак:
Аэрапорты з гадавым аб'ёмам перавозак больш 10000 тыс.чал. належаць да пазакласных, а з гадавым аб'ёмам перавозак меней 100 тыс.чал. — да некласіфікаваных.
Некласіфікаваныя аэрапорты мясцовых паветраных ліній месцяцца на аэрадромах 3 ці 4 класа, са штучным ці грунтавым пакрыццём УПП.
Фантанафрэда
Фантанафрэда (Fontanafredda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пардэнонэ.
Насельніцтва складае 11 059 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 239 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 33074. Тэлефонны код — 0434.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Квадрыга
Квадрыга — антычная двухколавая калясніца з чатырма запрэжанымі канямі. Часта выкарыстоўвалася ў Старажытным Рыме ў гонках ці ў трыўмфальных шэсцях. Захавалася нямала выяў, барэльефаў і статуй з квадрыгамі.
Геалагічны ярус
Геалагічны ярус — падраздзяленне стратыграфічнай шкалы правінцыяльнага ўзроўню, падпарадкаванае аддзелу; аб’ядноўвае некалькі зон. Геахраналагічны эквівалент — век.
Квадрыга
Гісторыя
Гонкі на лёгкіх квадрыгах праводзіліся ў Старажытнай Грэцыі на Алімпійскіх і Немейскіх гульнях. Апісанні гэтых спаборніцтваў змяшчаюцца ў Гамера, Вергілія і іншых антычных аўтараў.
Масіўнымі квадрыгамі карысталіся імператары і палкаводцы-пераможцы ў старажытнарымскіх цырках падчас трыумфаў, а таксама для рэлігійных і ваенных шэсцяў.
Выявы квадрыг захаваліся на мностве помнікаў старажытнасці, асабліва на барэльефах і манетах. Бронзавыя коні Святога Марка знайшлі сабе нямала перайманняў у новы час, напрыклад, у трыумфальных арках. Дагэтуль квадрыга застаецца папулярным скульптурным матывам.
Падгаі
Назву Падга́і маюць:
Лысянскі раён
Лысянскі раён (Лисянський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Лысянка (Лисянка).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 23925 чалавек, плошча — 746 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 27 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу, 3 пасёлкі сельскага тыпу і 35 сёлаў.
Тры колеры (значэнні)
Тры ко́леры — шматзначны тэрмін:
Тры колеры: Белы
«Тры ко́леры: Бе́лы» (Trois couleurs: Blanc, Trzy kolory: Biały) — мастацкі фільм 1994 года, пастаўлены польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Галоўныя ролі выканалі Збігнеў Замахоўскі і Жулі Дэльпі.
«Белы» з’яўляецца другой часткай трылогіі «Тры колеры». Паводле задумы аўтараў сцэнарыя Кшыштафа Кеслёўскага і Кшыштафа Пясевіча кожны фільм трылогіі тым ці іншым чынам акцэнтуе ўвагу на адным з ідэалаў Вялікай французскай рэвалюцыі, адлюстраваных у дэвізе «Свабода, роўнасць, братэрства». Тэма фільма «Тры колеры: Белы» — роўнасць.
Прэм’ера фільма адбылася 26 студзеня 1994 года ў Францыі. 15 лютага «Белы» быў паказаны ў межах конкурснай праграмы, дзе быў адзначаны «Сярэбраным мядзведзем» за найлепшую рэжысуру. Апроч таго фільм быў удастоены намінацыі на Еўрапейскую кінапрэмію за найлепшы фільм.
Анатацыя
Пасля разводу са сваёй жонкай-францужанкай Дамінік (Жулі Дэльпі) польскі цырульнік Караль (Збігнеў Замахоўскі) аказваецца адзін на парыжскіх вуліцах — без грошай і пашпарта. Дзякуючы выпадковай сустрэчы з суайчыннікам яму ўдаецца вярнуцца ў Польшчу. Там Караль разумее, што не можа забыцца на жонку, і ў яго нараджаецца ідэя. Ён праварачвае некалькі паспяховых аперацый на, і атрымлівае дастаткова грошай для таго, каб прыступіць да ажыццяўлення свайго плана. Паставіўшы на кон усё, што ў яго ёсць, Караль яшчэ не ведае, чым усё гэта скончыцца…
Здымкі
Фільмы трылогіі здымаліся паслядоўна. Так, здымкі «Белага» пачаліся 9 лістапада 1992 года, адразу па завяршэнні здымак «Сіняга», і працягваліся да 1 лютага 1993 года. Кеслёўскі ў сваёй аўтабіяграфіі прыгадвае: «''У першую чаргу мы знялі ўсё, што тычылася „Сіняга“. Адразу затым, практычна на наступны дзень, мы пачалі здымаць французскія эпізоды „Белага“. У нас было дзесяць-дванаццаць здымачных дзён у Парыжы, а затым мы паехалі ў Польшчу, дзе працавалі ўжо з новай групай''».
Мантаж
Мантаж апынуўся самым важным этапам стварэння фільма — як і ў выпадку з «Сінім», канчатковы выгляд «Белага» склаўся пасля таго, як Кеслёўскі і рэжысёр мантажу прапрацавалі розныя версіі. На сустрэчы ў Парыжы ў 1997 годзе, мантажор прыгадала, што існавала 13 версій карціны, і дадала, што апошняя амаль цалкам адрознівалася ад першапачатковага сцэнарыя.
Музыка
Саўндтрэк да фільма «Тры колеры: Белы» напісаў польскі кампазітар Збігнеў Прайснер. У якасці музычнага альбома саўндтрэк быў выдадзены 7 лютага 1994 года. Пазней неаднойчы перавыдаваўся.
Крытыка
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт у сваім першапачатковым аглядзе 17 чэрвеня 1994 года адзначыў фільм 3,5 зоркамі з 4. Аднак пазней, 9 сакавіка 2003 года выпусціў новую рэцэнзію, у якой удастоіў усю трылогію «Тры колеры» 4 зорак і змясціў яе ў свой спіс «Выдатных фільмаў».
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм меў 2 узнагароды і 7 намінацый :
Калумбія (возера)
Калу́мбія (Columbia Lake) — возера на паўднёвым усходзе канадскай правінцыі Брытанская Калумбія, у вярхоўях ракі Калумбія. Размешчана ў Скалістых гарах, на вышыні 808 м над узроўнем мора.
Плошча паверхні 25,58 км², даўжыня 13,5 км, шырыня 2 км. Сярэдняя глыбіня каля 4 м.
У возера ўпадаюць некалькі невялікіх рэчак, з паўночнай часткі выцякае рака Калумбія. На поўдзень ад возера працякае рака Куцені, якая злучана з возерам каналам Флэтс. Падчас паводак воды Куцені часта пераліваюцца ў возера. На паўднёвым беразе знаходзіцца вёска Канал-Флэтс, на поўнач ад возера — вёска Фэрмант-Хот-Спрынгс. У ліпені сярэдняя тэмпература вады ў возеры складае каля 18°С. На паўночна-ўсходнім беразе возера створаны правінцыяльны парк Калумбія Лейк.
Андрэеўка (Прыгор’еўскае сельскае паселішча)
Андрэеўка (Андре́евка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Жарынскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Геалагічны век
Геалагічны век: падраздзяленне геахраналагічнай шкалы правінцыяльнага ўзроўню, якое аб'ядноўвае геалагічныя часы; уваходзіць у склад эпох. Стратыграфічны эквівалент — ярус.
Эмі Уайнхаус
Біяграфія
Паводле даследавання, якое ён правёў для выставы «Эмі Уайнхаўс: сямейны партрэт» у 2013 годзе, прапрадзед Эмі па бацьку эміграваў з Мінска ў 1890 годзе.
Першы альбом «Frank» (2003) быў намінаваны на Mercury Prize. 14 лютага 2007 года спявачка атрымала Brit Award як «Найлепшы брытанскі выканаўца» (Best British Female Artist). Другі альбом «Back to Black» (2006), прынёс ёй 6 намінацый «Грэмі» і — перамогу ў 5 катэгорыях, уключаючы «Record of the Year». Уайнхаус, якая хварэла на дэпрэсію, абцяжараную алкагольнай і наркатычнай залежнасцю, нярэдка бывала ў цэнтры скандалаў і судовых працэсаў. У канцы 2007 года бацькі мужа выступілі з заявай, якой заклікалі фанатаў байкатаваць творчасць Уайнхаус, пакуль сужэнцы не пакінуць «дрэнныя звычкі».
Гладыш (значэнні)
Гладыш — шматзначны тэрмін:
Джонсан
Джонсан — англійскае прозвішча, распаўсюджанае і ў ЗША.
Сяргей Ігаравіч Курганскі
Сяргей Курганскі (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік рагачоўскага «Макслайна».
Клубная кар’ера
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-6, пачынаў кар’еру ў дублі мясцовага «Нёмана». У 2005 годзе з’яўляўся ў асноўнай камандзе гродзенцаў, але пазней зноў выступаў толькі за дубль. Улетку 2007 года трапіў у арэнду ў «Савіт» (быў там асноўным брамнікам), правёў у гэтым клубе адзін год. Другую палову 2008 правёў у складзе мінскага МТЗ-РІПА, дзе быў другім брамнікам пасля Аляксандры Сулімы. Некаторы час з-за дыскваліфікацыі Сулімы трапляў у стартавы склад мінчан.
Сезон 2009 правёў у «Белшыне», разам з якой выйграў Першую лігу. У 2010 годзе выступаў за брэсцкае «Дынама», дзе гуляў пераважна за дубль, у асноўнай камандзе правёў толькі адзін матч. З 2011 стаў выступаць у клубах Першай лігі, пры гэтым «Партызану» і «Дняпру» дапамагаў вярнуцца ў Вышэйшую лігу. Першую палову 2013 года знаходзіўся без клуба, пасля чаго стаў іграком «Слоніма». У 2014 годзе быў асноўным брамнікам «Ліды».
У сакавіку 2015 года пасля прагляду падпісаў кантракт з «Нёманам». Пачынаў сезон 2015 у якасці другога брамніка, але неўзабаве выцесніў Уладзіслава Васілючка і заняў месца ў аснове. У студзені 2016 года падоўжыў кантракт з гродзенцамі. У сезоне 2016 ужо быў трывалым першым брамнікам каманды.
Па заканчэнні сезона ў снежні 2016 года Курганскім цікавілася брэсцкае «Дынама», але ён вырашыў застацца ў Гродна на наступны год. Сезон 2017 распачаў у аснове, аднак у маі выбыў з-за траўмы, і пазней стаў саступаць месца ў складзе Уладзіміру Жураву. У лістападзе 2017 года яшчэ на год падоўжыў кантракт з «Нёманам». Сезон 2018 пачынаў у якасці асноўнага брамніка, аднак у красавіку атрымаў траўму. У жніўні 2018 года вярнуўся ў строй і зноў атрымаў месца ў аснове.
У снежні 2018 года падпісаў пагадненне з гродзенцамі на сезон 2019. Пачынаў сезон асноўным брамнікам, аднак у ліпені атрымаў траўму, пасля аднаўлення ў верасні стаў заставацца на лаўцы запасных. У снежні 2019 года падоўжыў кантракт з «Нёманам» на два гады.
У 2020—2021 гадах не меў трывалага месца ў складзе, чаргаваўся з іншымі брамнікамі, пераважна з Дзмітрыем Дударам. У студзені 2022 года падоўжыў пагадненне з гродзенскім клубам на год. У 2022 годзе правёў толькі тры матчы ў Вышэйшай лізе за клуб.
У пачатку 2023 года з-за забароны Міністэрства спорту і турызму не трапіў у заяўку «Нёмана» на сезон і не ўдзельнічаў у афіцыйных матчах каманды ў 2023 годзе, хоць працягваў трэніравацца з гродзенцамі. У ліпені 2023 года абвясціў пра сыход з клуба і далучыўся да рагачоўскага «Макслайна».
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Ісідар Еўсцігнеевіч Любімаў
Ісідар Еўсцігнеевіч Любімаў (13(25).5.1882, в. Старышчава Калагрыўскі павет Кастрамской губерні — 27.11.1937, Масква) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
З сялян. Скончыў пачатковую сельскую школу. Вучыўся ў рамесна-настаўніцкай школе. З 1899 года працаваў настаўнікам у земскай школе. Член РСДРП з 1902 года. Прафесійны рэвалюцыянер, у 1902—1906 гадах вёў партыйную працу ў Яраслаўлі, Кінешме, Вічузе, Кастраме. Бальшавік, дэлегат V з’езду РСДРП. У 1907—1910 гадах партыйны арганізатар ў Сакольніцкім раёне Масквы, член МК РСДРП.
Двойчы быў арыштаваны. У 1910 годзе сасланы ў Ніжні Ноўгарад, у 1911 годзе высланы ў Валагодскую губерню. З 1915 года служыў у Земскім саюзе ў Мінску. У 1916 годзе прызваны ў Рускую імператарскую армію, служыў у. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года намеснік старшыні і старшыня Мінскага Савета, адзін з арганізатараў 1-га з’езда салдацкіх дэпутатаў Заходняга фронта. Са жніўня 1917 года гарадскі галава Іванава-Вазнясенска, затым намеснік старшыні гарадскога выканкама. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, у 1918 годзе старшыня Іванава-Вазнясенскага губвыканкама. Выбраны членам Устаноўчага сходу ад Уладзімірскай акругі, № 6 — бальшавікі, удзельнік паседжання УС 5 студзеня 1918 года.
Падчас Грамадзянскай вайны ў кастрычніку 1919 — лістападзе 1920 года член Рэвваенсавета і надзвычайны ўпаўнаважаны па снабжэнні Туркестанскага фронта. Шмат зрабіў для супрацы рускіх і мусульманскіх камуністаў ва ўмацаванні савецкай улады ў Туркестане, аб’яднанні ваенных намаганняў нацыянальных рэспублік для стварэння рэгулярных часцей Чырвонай Арміі, арганізацыі яе забеспячэння і баявых дзеянняў супраць Белага руху і яго саюзнікаў.
З 1920 года член Прэзідыума ЦВК Туркестана, намеснік старшыні ЦК кампартыі Туркестана і старшыня СНК Туркестанскай АССР. З 1921 года член Прэзідыума УСНГ Украіны. У 1921—1924 гадах намеснік старшыні і старшыня Галоўнага ўпраўлення бавоўнавага камітэта (Галбавоўнкам) пры УСНГ, намеснік старшыні Сярэднеазіяцкага бюро ЦК РКП(б), старшыня Сярэднеазіяцкай эканамічнай нарады. Стваральнік сістэмы «сельскагаспадарчай монакультурнасці» азіяцкіх рэспублік, што прычынілася вузкай бавоўнавай спецыялізацыі і згортванню іншых кірункаў сельскай гаспадаркі, прычым незалежна ад прыдатнасці глебаў. У 1924—1926 гадах намеснік старшыні Выканкама Массавета і член Прэзідыума УСНГ СССР.
Скіпетр
Скі́петр (σκῆπτρον — «жазло») — найстаражытны сімвал улады, ужываўся яшчэ фараонамі.
Першаўзор скіпетра — кій пастуха, прысвоены затым царквой архіярэям як знак пастырскай улады. Еўрапейскія васпаны замянілі яго скарочанымі посахамі — скіпетрамі. Скіпетры ўпрыгожваліся каштоўнымі камянямі і разьбой.
Ісідар Еўсцігнеевіч Любімаў
Біяграфія
У 1925 годзе на XIV з’ездзе ВКП(б) абраны кандыдатам у члены ЦК, на XV—XVII з’ездах ВКП(б) — членам ЦК (снежань 1937 — чэрвень 1938). У 1926—1930 гадах старшыня Цэнтрасаюза СССР. З лістапада 1930 года намеснік наркама знешняга і ўнутранага гандлю СССР і гандльпрад у Германіі — важнейшая тым часам пасада ў сістэме знешняга гандлю СССР. Пры раздзяленні УСНГ СССР 5.1.1932 года быў створаны Наркамат лёгкай прамысловасці СССР, І. Любімаў прызначаны наркамам.
Спіс вуліц Мазыра
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, плошчы, шашы Мазыра.
Ісідар Еўсцігнеевіч Любімаў
Біяграфія
Зняты з пасады наркама 7.9.1937 года як «не адолеўшы працу», да таго часу, у т.л. праз масавыя рэпрэсіі, лёгкая прамысловасць была дэзарганізавана, арыштаваны 24.9.1937 года. Прыгавораны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 27.11.1937 года.
Рэабілітаваны ў 1956 годзе.
Качаніўка (Хмільныцкі раён)
Качаніўка (Кача́нівка) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Анатоль Фаміч Кузьма
Анатоль Кузьма (нар. ) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
У 1962 годзе быў абраны дэлегатам ХХІІ з’езда камсамола Беларусі.
У 1990 годзе пасля двух тураў галасавання стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.
З 1996 года старшыня Свіслацкага райвыканкама.
(20000) Варуна
Варуна (Varuna), KBO 20000  — аб’ект поясу Койпера Сонечнай сістэмы.
Дыяметр: ~. . Альбеда: 7 %.
Аб’ект быў адкрыты ў лістападзе 2000 года астраномамі, якія працавалі з тэлескопам «Касмічная варта» ў Арызоне, ЗША.
Адметнасці
Адбівальная здольнасць Варуны амаль удвая вышэйшая за тую, якая звычайна прыймаецца для аб’ектаў поясу Койпера.
Палажэнне
Палажэнне — прававы акт, які мае зводны, кадыфікацыйны характар і вызначае структуру, функцыі, кампетэнцыю органаў дзяржавы або аднаго дзяржаўнага органа. Вызначае парадак дзеянняў дзяржаўных органаў і арганізацый у пэўных выпадках (напрыклад, Інструкцыя аб парадку вядзення працоўных кніжак на прадпрыемствах, ва ўстановах і арганізацыях) або рэгулюе сукупнасць арганізацыйных, маёмасных, працоўных адносін па канкрэтным пытанні.
Калумбія (значэнні)
Назву Калу́мбія маюць:
Абрамовічы
Назву Абрамовічы (Абрагамовічы) маюць:
* Абрамовічы — шляхецкі род герба «Ляліва»
IC 3704
IC 3704 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Клітэнка
Клітэнка (Кліте́нка) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Брэсцкі павет (Расійская імперыя)
Гісторыя
Брэсцкі павет у складзе Слонімскай губерні Расійскай імперыі быў утвораны ў 1795 годзе на тэрыторыі, якая адышла да Расійскай імперыі ў выніку 3-га падзелу Рэчы Паспалітай. У 1797 годзе павет адышоў да Літоўскай губерні, а ў 1801 — да Гродзенскай.
У часы Першай сусветнай вайны акупіраваная нямецкімі войскамі (1915). У перыяд Польска-савецкай вайны 1919—1921 гадоў на тэрыторыю павета папераменна займалі савецкія і польскія войскі. Паводле Рыжскага мірнага дагавора адышоў да Польшчы і ўвайшоў у склад Палескага ваяводства.
Насельніцтва
Паводле перапісу 1897 года насельніцтва павета складала 218,4 тысяч чалавек. У павятовым горадзе Брэст-Літоўску пражывала 46 568 чал.
Кантон 10
Кантон 10, вядомы таксама ва ўжытку праз харватаў, як Герцагбасанскi кантон (Hercegbosanska županija) — адзін з дзесяці Кантонаў Федэрацыі Босніі і Герцагавіны. Адміністрацыйны цэнтр кантона змяшчаецца ў горадзе Ліўна.
Брэсцкі павет (Расійская імперыя)
Адміністрацыйны падзел
У 1913 годзе ў павеце было 23 воласці:
Кантон 10
Скаладаецца з градскай абшчыны Ліўна, і яшчэ пяці абшчын — Босанска-Грахава, Дрвар, Гламач, Купрэс, Таміслаўград.
Кантон 10 створаны Законам аб федэральных адзінках (кантонах) ад 12 чэрвеня 1996 года разам з астатнімі кантонамі Федэрацыі Босніі і Герцагавіны.
Значную частку насельніцтва складаюць каталікі, якія адносяць сябе да харватаў. Яны пераважаюць у паўднёвай частцы кантона. Сербы з’яўляюцца асноўнай народнасцю ў трох з шасці абшчын кантона, менавіта ў паўночнай яго частцы — Босанска-Грахава, Дрвар, Гламач. Да падзей другой паловы 1995 года cербы складалі большасць і ў Купрэсе. У выніку перапісу 2013 году было пацверджана, што Кантон 10, з’яўляючыся самым вялікім па плошчы сярод кантонаў Федэрацыі Босніі і Герцагавіны (18,89 % плошчы Федэрацыі, ці 9,64 % ўсёй Босніі і Герцагавіны цалкам), у той жа час самы рэдканаселены з паказчыкам 17 чал./км². І толькі восьмы па колькасці жыхароў, што ў значнай ступені звязана з падзеямі другой паловы 1995 года, вынікам якіх стала скарачэнне сербскага насельніцтва абшчын у некалькі разоў з прычыны масавага сыходу на тэрыторыі, што засталіся пад кантролем Рэспублікі Сербскай.
Калыбабынці
Калыбабынці (Колиба́бинці) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Фрызанка
Насельніцтва складае 694 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 61 км². Паштовы індэкс — 33080. Тэлефонны код — 0427.