cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя Славакіі
Латэнская эпоха і Рымская імперыя
Да канца латэнскай эпохі яны пабудавалі некалькі ўмацаванняў — опідумаў, напрыклад, Браціслаўскі. Большасць з іх жылі ў невялікіх умацаваных збудаваннях, пабудаваных з дрэва, выкарыстоўвалі жалезныя замкі. Кельты былі выдатнымі рамеснікамі — кавалямі, ганчарамі, земляробамі і гандлярамі; яны захоўвалі цесныя кантакты з грэчаскай і рымскай цывілізацыямі, якія мелі вялікі ўплыў на іх культуру.
У канцы 2 ст. да н.э. ў Славакію прыйшлі і дакі, якія жылі на тэрыторыі сучаснай Румыніі. У часы першага дакскага караля Бурабісты дакі засялілі і фактычна далучылі да Дакіі паўднёвую частку Славакіі, адкуль яны выгналі частку кельтаў. У 10 г да н.э., аднак, рымляне перамаглі дакаў і прасунулі межы Рымскай імперыі на Сярэдні Дунай. Рымляне таксама заснавалі некалькі паселішчаў у заходняй Славакіі. Дакскае насельніцтва знікла са Славакіі прыкладна ў 1 ст. н. э., даўжэй за ўсё яно затрымалася на ўсходзе.
Ліквідацыю большай часткі кельтаў завяршыў напад германцаў з паўночнага захаду ў пачатку 1 ст. н. э. Аднак кельты ўтрымаліся на поўначы Славакіі нават да 2 ст. н. э. (Коціны). Падчас Вялікага перасялення народаў у IV стагоддзі праз тэрыторыю Славакіі праходзілі плямёны вестготаў, остготаў, лангабардаў і гепідаў.
Прыход славян і Вялікая Маравія
У V стагоддзі сюды прыходзяць славяне. У VI стагоддзі тэрыторыя трапляе пад уладу Аварскага каганата, а ў VII стагоддзі тут утвараецца імперыя Сама, стагоддзем пазней тут узнікла Нітранскае княства, якое ўвайшло ў 833 годзе ў склад Вялікай Маравіі. У 907 годзе на Вялікую Маравію напалі венгерскія плямёны, і Вялікая Маравія паступова распалася, да канца XI стагоддзя ўся тэрыторыя была далучана да Венгрыі. У 1108 годзе загінула Нітранскае княства.
Славакія ў складзе Венгрыі
У 1241 годзе тэрыторыя Славакіі трапіла пад мангола-татарскае нашэсце. Яно аслабіла ўладу караля на тэрыторыі Славакіі, і там тэрыторыяй кіравалі алігархі накшталт Матуша Чака. Умацаваць моцную каралеўскую ўладу змог толькі Карл Роберт, які разбіў алігархаў у бітве пры Розганаўцах. Сын Карла Роберта, Людовік I Вялікі зрабіў нямала для ўмацавання краіны, і ў часы яго праўлення Венгрыя стала моцнай еўрапейскай дзяржавай. У часы Жыгімонта Венгрыя зноў змагаецца з туркамі і гусітамі. Найбольш пацярпелай ад гусітаў вобласцю стала як раз Славакія, на тэрыторыі якой у 1467 годзе ў Велькім Касталяне Мацьяш Хуньядзі ў рэшце рэшт пабіў гусіцкія войскі «брацікаў». Пасля паражэння ад туркаў пад Мохачам у 1526 годзе і смерці караля Лаяша II большая частка тэрыторыі Венгрыі, за выключэннем заходняй Венгрыі, Славакіі і Харватыі, апынулася ў складзе Асманскай імперыі, а непадуладныя туркам землі, Славакія ў тым ліку, сталі часткай уладанняў аўстрыйскіх Габсбургаў.
Славакія пад уладай дынастыі Габсбургаў
У XVIII стагоддзі, Славакія, спустошаная векавой вайной дваран з імператарам, пачала адбудоўвацца. З'явіліся першыя мануфактуры — у Шашціне і Голічы, ізноў пачалася здабыча карысных выкапняў. Пазітыўна на эканоміку паўплывалі рэформы Марыі Тэрэзіі і яе сына Іосіфа II. У гэты ж час пачынаецца і славацкае адраджэнне — у 1783 годзе з'яўляецца першая кніга, напісаная на славацкай мове святаром Ігнацам Байзам. У 1790 Берналак склаў першую граматыку славацкай мовы. Першыя будзіцелі (галоўным чынам лютэране) прытрымліваліся пункту гледжання, што чэхі і славакі з'яўляюцца адзіным народам. У 1847 Штур кадыфікаваў версію славацкай мовы, блізкую да сучаснай, якая была ўхвалена двума лагерамі — як каталікамі, так і лютэранамі. Падчас Венгерскай рэвалюцыі 1848-49 Славацкая народная рада заклікала славакаў выступіць са зброяй у руках супраць венграў і падтрымаць аўстрыйцаў. У 1867 года Аўстрыйская імперыя была ператворана ў Аўстра-Венгрыю і славацкія землі ўвайшлі ў склад венгерскай Транслейтаніі, у выніку чаго ціск венгерскіх улад на славакаў узмацніўся. У 1875 годзе была распушчана Маціца славацкая, а пазней і іншыя нацыянальныя арганізацыі. У 1890-я гады ўзнікла канцэпцыя чэхаславакізму і славакі пачалі атрымліваць дапамогу ад чэхаў. У 1906 годзе ўзнікла першая славацкая партыя — умерана-нацыяналістычная Глінкава Славацкая Народная Партыя. З'яўленне славацкіх арганізацый узмацніў ціск з боку венграў і выклікала спробы ўзмоцненай венгерызацыі славакаў, якія працягваліся аж да распаду Аўстра-Венгрыі ў лістападзе 1918 года.
У складзе Чэхаславакіі і ў ваенны час
Да пачатку Першай сусветнай вайны ў чэшскіх і славацкіх палітыкаў склалася досыць ясная канцэпцыя будучай дзяржавы чэхаў і славакаў. Гэта ідэя была прапанавана рускаму цару напачатку войны і ён ухваліў стварэнне Чэхаславацкіх легіёнаў. З чэшскага боку галоўнымі прадстаўнікамі былі Томаш Масарык і Эдуард Бенеш, а са славацкай — Мілан Штэфанік. У 1915 годзе Масарык афіцыйна прадставіў план стварэння Чэхаславакіі ў Жэневе. У кастрычніку гэтага ж года эмігранцкія арганізацыі чэхаў і славакаў у Кліўлендзе падпісалі сумесную дэкларацыю. Канчатковае пагадненне было падпісана 31 мая 1918 года ў Пітсбургу. Першы часовы ўрад засядаў у Парыжы. 28 кастрычніка 1918 года была абвешчана незалежная Чэхаславакія. 30 кастрычніка 1918 года Славацкая народная рада ў Марціне падпісала дэкларацыю аб уваходжанні ў Чэхаславакію. 14 лістапада 1918 года прэзідэнтам ЧСР стаў Томаш Масарык.
Першы славацкі ўрад засядаў у Скаліцы, потым у Жыліне. 4 лютага 1919 года сталіцай Славакіі стала Браціслава.
Уваходжанне Славакіі ў Чэхаславакію мела шэраг пазітыўных фактараў. Было ўведзена навучанне на славацкай мове, у 1919 годзе быў створаны ўніверсітэт Коменскага ў Браціславе, у 1922 годзе была ўведзена абавязковае 8-гадовая адукацыя, 8-гадзіннікавы рабочы дзень, былі дазволены славацкія палітычныя партыі і культурныя інстытуты накшталт Славацкай маціцы, у 1926 годзе было заснавана Славацкае радыё, грамадзяне старэйшыя за 18 гадоў атрымалі права голасу і гэтак далей. Тым не менш, уваходжанне мела і шэраг негатыўных фактараў. Так, шматлікія прадпрыемствы Славакіі не вытрымалі канкурэнцыі з чэшскімі прадпрыемствамі і ў Славакіі, асабліва на ўсходзе, узмацнілася беспрацоўе, што выклікала масавую эміграцыю ў ЗША і Канаду (да 1937 года эмігравала 104 тысячы чалавек), абяцаная аўтаномія не была прадастаўлена, непрыманне выклікала і канцэпцыя чэхаславакізму, якая сцвярджала, што чэхі і славакі — адзіны народ, а іх мовы толькі дыялекты «чэхаславацкай мовы». Гэта ўзмацніла пазіцыі нацыяналістычных партый, у прыватнасці Глінкавы Народнай партыі.
28 верасня 1938 года ў Мюнхене было падпісана Мюнхенскае пагадненне 1938 года, 6 кастрычніка 1938 года славацкія палітыкі ў Жыліне абвясцілі аўтаномію Славакіі ў рамках Чэхаславакіі. Урад ЧСР быў вымушаны гэта ўхваліць і прызначыла Іозефа Ціса прэм'ер-міністрам аўтаномнага ўрада. 2 лістапада 1938 у выніку Венскага арбітражу Венгрыя і Трэці рэйх адарвалі ад Славакіі паўднёвую яе частку. 13 сакавіка 1939 года Гітлер на сустрэчы з Ціса прапанаваў яму абвясціць самастойнасць Славакіі, у адваротным выпадку Славакія б была падзелена паміж Польшчай і Венгрыяй. 14 сакавіка 1939 года была абвешчана Першая Славацкая рэспубліка, а на наступны дзень нямецкія войскі акупавалі Чэхію, Маравію і чэшскую Сілезію. У выніку Славацка-венгерскай вайны, якая доўжылася тыдзень у канцы сакавіка 1939 года, яшчэ частка тэрыторыі Славакіі адышла Венгрыі.
Першая Славацкая рэспубліка была марыянетачнай дзяржавай, якая цалкам залежала ад Германіі. Гэты факт выклікаў незадаволенасць славакаў, на ўсходнім фронце многія славацкія салдаты пераходзілі на савецкі бок. Так 30 лістапада 1943 года ў Мелітопаля на савецкі бок перайшло 2000 салдат. Калі Чырвоная армія наблізілася да межаў Славакіі ў 1944 годзе, успыхнула Славацкае нацыянальнае паўстанне, якое скончылася няўдала. 21 верасня 1944 года Чырвоная армія перайшла мяжу Славакіі каля Медзілабарцаў. 4 красавіка 1945 года была вызвалена Браціслава — Першая Славацкая рэспубліка пала і Славакія зноў стала часткай ЧСР.
У той жа час урад новай Чэхаславакіі адмовіўся ад дактрыны «чэхаславакізму», і былі захаваны славацкія нацыянальныя органы, якія ўзніклі падчас паўстання — Славацкі нацыянальны савет на агульнаславацкім узроўні і нацыянальныя камітэты на месцах — з вызначанымі, хоць і абмежаванымі ўладнымі паўнамоцтвамі. Апублікаваная ў красавіку 1945 года новым чэхаславацкім урадам Кошыцкая праграма прызнала нацыянальную самабытнасць славакаў, як прызнала і славацкія нацыянальныя органы, і прынцып адносін чэхаў і славакаў, ахарактарызаваны формулай «роўны з роўным». У выніку склаўся так званы асіметрычны нацыянальна-дзяржаўны лад: чэшская нацыя не мела сваіх нацыянальна-дзяржаўных органаў, а славацкая мела, што азначала пэўную ступень нацыянальна-тэрытарыяльнай аўтаноміі для Славакіі. Такое становішча знайшло адлюстраванне ў паваенных канстытуцыях Чэхаславакіі 1948 і 1960 гадоў.
У 1946 годзе адбыліся першыя выбары. У Славакіі іх выйграла Дэмакратычная партыя, на другім месцы апынулася Камуністычная партыя. У лютым 1948 года пачаўся палітычны крызіс, дэмакратычныя міністры падалі ў адстаўку, прэзідэнт Бенеш пад ціскам камуністычных дэманстрацый стварыў урад, у якім пераважалі камуністы. 9 мая 1948 года была прынята канстытуцыя, і, пасля смерці Бенеша, прэзідэнтам стаў Клемент Готвальд, пры якім Чэхаславакія стала сацыялістычнай дзяржавай.
1 студзеня 1969 года, пасля набыцця сілы Канстытуцыйным законам аб Федэрацыі, які ператвараў Чэхаславакію ў федэрацыю дзвюх роўных нацыянальных рэспублік, Славакія стала нароўні з Чэхіяй адной з такіх рэспублік — Славацкай сацыялістычнай рэспублікай.
У 1989 годзе камуністычны рэжым паў (гл. Аксамітная рэвалюцыя), тым не менш у ЧСФР узрасталі супярэчнасці паміж Чэхіяй і Славакіяй. Улетку 1992 года лідары рэспублік дамовіліся пра падзел краіны.
Незалежная Славакія
1 студзеня 1993 года ў выніку Аксамітавага разводу ўтварылася незалежная Славакія. Да 1998 года прэм'ер-міністрам Славакіі быў Уладзімір Мечыяр, якога папракалі ў аўтарытарным стылі кіравання краінай. Пры Мечыяру ў Славакіі, у адрозненне ад Чэхіі, не праводзілася ўсебаковая лібералізацыя грамадскага жыцця і перш за ўсё эканомікі. Таксама Славакія доўгі час не ўдзельнічала падчас актыўнага збліжэння з Захадам (як, напрыклад, Чэхія).
29 сакавіка 2004 Славакія ўступіла ў НАТА, а 1 мая 2004 — у ЕС. 1 студзеня 2009 Славакія ўступіла ў зону еўра.
The Cranberries
«The Cranberries» (чытаецца: «Крэнбэрыс» — журавіны) — ірландскі рок-гурт, заснаваны ў 1989 годзе, дасягнуў сусветнай вядомасці ў 1990-х. Яркі і моцны вакал Далорэс О’Рыардан, меладычны рок з лёгкім нацыянальным уплывам, «адкрыты» гітарны драйв, пранікнёная лірыка (песні пра каханне няшчаснае і шчаслівае, песні на сур’ёзныя тэмы, такія як міжнацыянальныя канфлікты, наркотыкі, экалагічныя праблемы, спакушэнне малалетніх, прагнасць, жорсткасць людзей, зайздрасць, хлусня, сям’я, смерць).
Сафія Андрэеўна Рудзьева
Сафі́я Андрэ́еўна Ру́дзьева (, Санкт-Пецярбург, СССР) — расійская мадэль, пераможца конкурсу Міс Расія 2009 года.
Біяграфія
У 14 гадоў дзяўчына здымалася для замежнага часопіса «Perfect10», які спецыялізуецца на эратычных фатаграфіях.
У 2009 годзе стала пераможцам конкурсу «Міс Расія». Дадзеная перамога, гэта беспрэцэдэнтны выпадак у гісторыі конкурсу прыгажосці. Раней у фінале ўдзельнічалі толькі пераможцы рэгіянальных конкурсаў. Сафія, не з’яўляючыся «Міс Пецярбург», перамагла ў федэральным конкурсе. Такое стала магчыма дзякуючы новым правілам, дзейсным на «Міс Расіі» з 2009 года. Для ўдзелу ў конкурсе зараз трэба толькі мінуць кастынг у Маскве. Валодаць тытулам «Міс Пецярбург» або «Міс Масква» неабавязкова.
Асінаўка (Шаркаўшчынскі раён)
Асі́наўка (, Осиновка) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лужкі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дэвід Петрэус
Дэвід Хоўэл Петрэус (David Howell Petraeus; нар. 7 лістапада 1952 года, Карнуол-на-Хадсане, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі генерал, камандуючы Цэнтральным камандаваннем ЗША з 31 кастрычніка 2008 г. Быў камандуючым шматнацыянальнымі сіламі ў Іраку з лютага 2007 года. З 2010 года камандуючы сіламі ЗША і НАТА ў Афганістане. Атрымаў мянушку «King David» — «Цар Давід». У чэрвені 2011 г. прызначаны на пасаду дырэктара ЦРУ.
Ваенная кар’ера
Дэвід Петрэус нарадзіўся ў 1952 годзе ў сям’і амерыканцаў галандскага паходжання. Ягоны бацька быў капітанам марскога судна, якое эмігравала ў ЗША з Нідэрландаў пасля Другой сусветнай вайны.
Пасля заканчэння школы паступіў у ваенную акадэмію Вест-Пойнт у 1970 годзе. Скончыў яе ў 1974 годзе, занадта позна, каб прыняць удзел у В’етнамскай вайне. У войску служыў галоўным чынам у лёгкай пяхоце, хоць часам прызначаўся ў механізаваныя часткі, на штабныя пасады і ў навучальныя ўстановы.
Пасля мінання курсу навучання ў школе рэйнджэраў, праходзіў службу ў 509-м парашутна-дэсантным батальёне (Вічэнца, Італія). Затым, са студзеня 1979 па май 1982 года служыў у 24-й пяхотнай (механізаванай) дывізіі ў Форт-Сцюарт (Джорджыя): памочнікам начальніка аператыўнага аддзела штаба 2-й брыгады (студзень — ліпень 1979), камандзір роты «А» і афіцэр аператыўнага аддзела 2-га батальёну 19-га пяхотнага палка (ліпень 1979 — май 1981), ад’ютант камандуючага дывізіяй (май 1981- май 1982).
У маі 1982 — чэрвені 1983 года вучыўся ў Камандна-штабным каледжы войска ЗША. Атрымаў прэмію імя генерала Джорджа Маршала, як лепшы выпускнік 1983 гады ў гэтым каледжы. З чэрвеня 1983 па чэрвень 1985 гады Петрэус вучыўся ў Прынстанскім універсітэце. З ліпеня 1985 па чэрвень 1987 гады працаваў асістэнтам прафесара міжнародных адносін у Ваеннай акадэміі ЗША ў Вест-Пойнце.
Атрымаў ступень магістра ў вобласці дзяржаўнага кіравання (1985 г.), і дактара філасофіі ў вобласці міжнародных адносін (1987 г.) у Школе грамадскіх і міжнародных адносін Вудра Вільсана пры Прынстанскім універсітэце. Яго доктарская дысертацыя «Амерыканскія ваенныя і ўрокі В’етнамскай вайны» разглядала ўплыў вайны ва В’етнаме на амерыканскую ваенную думку.
З чэрвеня 1987 па чэрвень 1988 года Петрэус служыў ваенным памочнікам Вярхоўнага галоўнакамандуючага сіламі саюзнікаў у Еўропе генерала Джона Гельвіна. З чэрвеня 1988 года па чэрвень 1989 года ён праходзіў службу ў якасці афіцэра па аперацыях 2-га батальёна 30-га пяхотнага палка, а затым да жніўня таго ж года, афіцэрам па аперацыях 1-й брыгады 3-й пяхотнай дывізіі Войскаў ЗША ў Германіі.
Са жніўня 1989 па жнівень 1991 года быў сакратаром і намеснікам старэйшага памочніка начальніка штаба Арміі ЗША генерала Карла Вуона. У жніўні 1991 — ліпені 1993 годзе камандаваў 3-м батальёнам 187-га пяхотнага палка 101-й паветрана-дэсантнай дывізіі. На гэтым пасту ён быў паранены ў грудзі стрэлам з вінтоўкі M-16 у выніку інцыдэнту на баявых стрэльбах. Яго апэраваў хірург Біл Фрыст, будучы лідар сенацкай большасці ў кангрэсе ЗША.
У ліпені 1993 — жніўні 1994 гг. з’яўляўся памочнікам начальніка штаба 101-й паветрана-дэсантнай дывізіі па планаванні, аперацыям і падрыхтоўцы асабовага складу. Са жніўня 1994 па студзень 1995 года вучыўся па стыпэндыі ў школе дыпламатычнай службы імя Эдмунда А. Уолша пры Джорджтаўнскім універсітэце. У студзені 1995 года, Петрэусу прыйшлося пакінуць вучобу ў сувязі з яго прызначэннем начальнікам аператыўнага кіравання ваеннага штаба місіі ААН у Гаіці, дзе праходзіла міратворчая аперацыя «Падтрымка дэмакратыі» (Uphold Democracy).
З чэрвеня 1995 па чэрвень 1997 года служыў у якасці камандзіра 1-й брыгады 82-й паветрана-дэсантнай дывізіі. З чэрвеня 1997 года Петрэус служыў у якасці выканаўчага памочніка дырэктара Аб’яднанага штаба, а з кастрычніка 1997 года — памочніка старшыні Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў, генерала Генры Шэлтана.
Са жніўня 1999 па жнівень 2000 года Петрэус ізноў праходзіў службу ў складзе 82-й паветрана-дэсантнай дывізіі: спачатку ў якасці памочніка камандзіра дывізіі па аперацыях, а затым — выканаўцы абавязкаў камандзіра дывізіі (ліпень-жнівень 2000 г.). У жніўні — верасні 1999 года адначасова ўзначальваў Камбінаваную аб’яднаную тактычную групу Кувейт (Combined Joint Task Force Kuwait) падчас аперацыі «Дэзерт спрынг».
Петрэус працягваў паднімацца па кар’ерных усходах, у 2000 годзе маючы званне брыгаднага генерала ён стаў начальнікам штабу XVIII паветрана-дэсантнага корпуса (са жніўня 2000 па чэрвень 2001). У тым жа годзе падчас парашутнага скачку з-за праблемы з парашутам ён няўдала прызямліўся, атрымаўшы пералом тазу.
У 2001—2002 гадах удзельнічаў у міратворчай аперацыі НАТА у Босніі і Герцагавіне ў якасці памочніка начальніка штаба па аперацыях сіл стабілізацыі НАТА (NATO Stabilization Force), а затым у якасці намесніка камандуючага Аб’яднанай міжведамаснай контртэрарыстычнай аператыўнай групай ЗША (US Joint Interagency Counter-Terrorism Task Force). З ліпеня 2002 па май 2004 года камандаваў 101-й паветрана-дэсантнай дывізіяй.
Іракская вайна
Калі ў сакавіку 2003 годзе пачалося уварванне англа-амерыканскіх сіл у Ірак, Петрэус камандаваў 101-й паветрана-дэсантнай дывізіяй. Яго дывізія паспяхова дзейнічала пад Кербелай, Хілай і эеджэфам, удзельнічаючы ва ўзяцці і зачыстцы гэтых гарадоў ад сіл праціўніка. Сам Петрэус аднойчы патрапіў пад абстрэл іракскіх партызанаў. Пасля заканчэння актыўнай фазы баявых дзеянняў у маі дывізія была перакінута на поўнач Іраку, прыняўшы кантроль над Масулам і яго наваколлямі. Сярод амерыканскіх журналістаў хадзіў анекдот пра звычку Петрэуса пытаць у прыпісаных да дывізіі журналістаў, «калі гэта скончыцца» — факт, які дазваляе некаторым зваць генерала адным з першых амерыканскіх камандзіраў, што прадбачылі цяжкасці пасля заканчэння асноўных баявых дзеянняў. У ліпені салдаты Петрэуса выявілі і забілі сыноў Садама Хусейна — Удэя і Кусея. Удзел 101-й дывізіі ў грамадскіх праектах на падкантрольнай ёй тэрыторыі лічыцца вельмі паспяховым, што дазволіла Масулу на працягу года заставацца адным з самых спакойных гарадоў Ірака, не закранутых партызанскім рухам. Адзіным буйным здарэннем у дывізіі было сутыкненне ў лістападзе 2003 года двух верталётаў UH-60 (адзін з якіх ухіляўся ад абстрэлу з зямлі), у выніку чаго загінула 17 амерыканскіх салдат.
101-я паветрана-дэсантная дывізія пакінула Ірак напачатку 2004 годзе, страціўшы там за год трошкі больш больш чым 60 салдат загінулымі. У чэрвені Петрэус быў узвышаны да генерал-лейтэнанту і прызначаны старшынёй Шматнацыянальнага камандавання па перадачы бяспекі ў Іраку (Multi-National Security Transition Command Iraq), які займаецца падрыхтоўкай новай іракскай паліцыі і войскаў. У перыяд яго знаходжання на гэтым пасту сілы бяспекі Ірака значна павялічыліся, хоць падрыхтоўка асабовага складу часцяком пакідала жадаць шмат лепшага. Петрэус шматкроць наведваў розныя іракскія падраздзяленні з інспекцыямі. У верасні 2005 года вярнуўся ў ЗША.
З кастрычніка 2005 па люты 2007 годзе генерал Петрэус быў камандзірам ваеннай базы Форт-Лівенўорт (Канзас) і начальнікам змесцаванага тут Армейскага агульнаваеннага цэнтра (U.S. Army Combined Arms Center). Разам з генералам марской пяхоты Джэймсам Метысам ён склаў Палявое кіраўніцтва 3-24 (FM 3-24), сталае афіцыйнай контрпартызанскай дактрынай Арміі ЗША.
Камандуючы Шматнацыянальнымі сіламі
У студзені 2007 годзе прэзідэнт ЗША Джордж Буш-мл. у ліку мерапрыемстваў новай стратэгіі ў Іраку назваў замену камандуючага Шматнацыянальнымі сіламі ў Іраку Джорджа Кейсі генералам Нікаласам Энжэлам. 24 студзеня Петрэус выступіў перад эенатам, выказаўшы свае ідэі адносна новай прэзідэнцкай стратэгіі. Лідар рэспубліканцаў у Сэнаце Мітч МакКонел заявіў: «Цяпер мы маем лепшага генерала для кіраўніцтва аперацыямі ў Іраку. Акрамя яго з гэтым не зладзіцца ніхто. Мы павінны даць яму шанец». Сенат зацвердзіў Петрэуса на новым пасту 81 голасам «за» пры адсутнасці галасоў «супраць», нягледзячы на скептычнае стаўленне шэрагу сенатараў да новай стратэгіі Буша. Перад вяртаннем у Ірак Петрэус набраў групу афіцэраў з вышэйшай адукацыяй у якасці сваіх дараднікаў. Цырымонія змены камандавання адбылася ў Багдадзе 10 лютага 2007 годзе. Узначальваў Шматнацыянальныя сілы да 16 верасня 2008 года.
Старшыня Цэнтральнага камандавання
26 чэрвеня 2008 годзе Сенацкі камітэт па справах узброеных сіл Кангрэсу зацвердзіў кандыдатуру Петрэуса на пост старшыні Цэнтральнага камандавання ўзброеных сіл ЗША. Узначальваў камандаванне з 31 кастрычніка 2008 па 30 чэрвеня 2010 года.
З 4 ліпеня 2010 па 18 ліпеня 2011 года камандаваў Міжнароднымі сіламі садзейнічання бяспекі ў Афганістане.
Сышоў у адстаўку з Узброеных сіл 31 жніўня 2011 года.
Дырэктар ЦРУ
28 красавіка 2011 года Петрэус быў прадстаўлены прэзідэнтам ЗША Баракам Абамай да пасады дырэктара ЦРУ. 30 чэрвеня яго кандыдатура была ўхвалена Сенатам ЗША. Дэвід Петрэус прыступіў да выканання сваіх бягучых абавязкаў 6 верасня 2011 года.
10 лістапада 2012 года, праз суткі пасля пераабрання Барака Абамы прэзідэнтам ЗША, Дэвід Пэтрэўс падаў у адстаўку ў сувязі з тым, што здраджваў жонцы
Уласнае жыццё
Петрэус ажаніўся з Холі Ноўлтан адразу пасля заканчэння Вест-Пойнта (Холі была дачкой генерала Уільяма Ноўлтана, у той момант займалага пост суперінтэнданта Вест-Пойнта, гэта значыць дырэктары акадэміі). У іх двое дзяцей, сын і дачка.
Ліпнянка
Ліпня́нка — рака ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Шчара (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 20,5 км. Плошча вадазбору 118 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Пачынаецца за 2 км на поўнач ад вёскі Бенькаўцы, упадае ў Шчару за 2,2 км на ўсход ад вёскі Залужжа Крывошынскага сельсавета. На ўсім працягу каналізаваная.
Вадстэна
Гісторыя
У XII стагоддзі на тэрыторыі сучаснай Вадстэны існавала царква ў раманскім стылі — гэта быў адзін з этапаў паломніцкага шляху ў Тронхейм. У XIII стагоддзі кароль Вальдэмар Біргерсан пабудаваў тут свой палац. У 1346 кароль Магнус Эрыксан падараваў гэты палац Святой Біргіце, якая заснавала Вадстэнскі кляштар — кляштар Ордэна брыгітак. У 1400 Вадстэна атрымлівае гарадскія прывілеі і становіцца важным паломніцкім цэнтрам. У 1545 годзе кароль Густаў Ваза пабудаваў у Вадстэне замак, а ў 1550 — канфіскаваў маёмасць кляштара і прагнаў манахаў (манашкі заставаліся там да 1595 года). З 1637 кляштар ужываецца ў якасці дому для салдат-інвалідаў, у 1783 становіцца турмой, а з 1829 — часткай шпіталя. У 1848–1853, у сувязі з будаўніцтвам Гёта-канала, у Вадстэне быў пабудаваны порт на возеры Ветэрн. Для яго будаўніцтва былі разабраны абарончыя валы замка. У 1874 была пракладзена чыгунка (канчаткова зачыненая з 1963).
Панферада
Панферада (Ponferrada) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Леон, у складзе аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Эль-Бьерса. Займае плошчу 283 км². Насельніцтва — чалавек (на 2010 год). За 116 км адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры
Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры (БІГіК) — культурна-асветная арганізацыя ў Заходняй Беларусі. Дзейнічала з чэрвеня 1926 да 4 снежня 1936 г. Размяшчаўся ў будынку па вул. Вастрабрамскай, 6 (Aušros Vartų g. 6).
БІГіК створаны ў Варшаве і Вільні дзеячамі Беларускага сялянскага саюза і Беларускай хрысціянскай дэмакратыі. Арганізатарамі і кіраўнікамі былі А. І. Більдзюкевіч, Гальяшэвіч, А. Станкевіч, А. В. Назарэўскі, В. Ц. Рагуля, В. В. Багдановіч, А. М. Уласаў.
IC 2635
IC 2635 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Леў.
Пагранічны (Прыморскі край)
Пагранічны (Пограни́чный) — пасёлак гарадскога тыпу на паўднёвым захадзе Прыморскага краю Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пагранічнага раёна. За 205 км ад Уладзівастока (па аўтадарозе), за 15 км ад мяжы з КНР. Насельніцтва — 10 186 чал. (2018).
КамАЗ-43118
КамАЗ-43118 — грузавы аўтамабіль падвышанай праходнасці. Вырабляецца Камскім аўтамабільным заводам з 1995 года.
Гэта трэці па распаўсюджанасці грузавы аўтамабіль у Расіі: станам на 1.01.2023 года зарэгістравана гэтай мадэлі.
Гісторыя
Першапачаткова быў створаны для Міністэрства надзвычайных сітуацый Расійскай Федэрацыі і расійскіх міратворчых сіл пад эгідай ААН.
Агулам з 1996 па 2016 год было выпушчана 62 493 аўтамабіля, з якіх 39 083 адзінкі ў перыяд 2011—2016 гг.
Цяпер гэта адна з самых папулярных мадэляў у Расіі: у 2017—2020 гады КамАЗ-43118 быў самым прадаваным грузавіком у гэтай краіне. Па выніках 2021 года заняў другое месца па продажах з рыначнай доляй 7,8%.
Да сакавіка 2022 года сярод замежных кампанентаў, якія ўсталёўвалі на КамАЗ-43118, былі гідраўзмацняльнік руля (ZF Friedrichshafen, Германія), каробкі перадач (ZF), рухавікі (Cummins, ЗША), выхлапныя сістэмы (Dinex, Данія і Faurecia, Францыя), блокі кіравання рухавіком (Bosch і Libherr, Германія) і паліўная апаратура сістэмы Common Rail (Bosch). Пасля зыходу кампаній з Расіі і спынення паставак кампанентаў з-за санкцый, завод засяродзіўся на выпуску аўтамабіляў з рухавікамі КамАЗ-740, каробкамі перадач КамАЗ-154, паліўнай апаратурай АЗПІ і іншымі камплектуючымі расійскай вытворчасці. У кастрычніку аднавілі вытворчасць машын з газавым рухавіком КамАЗ-820.
У 2022 годзе КамАЗ-43118 зноў заняў першае месца па продажах, а доля мадэлі на расійскім рынку па выніках года дасягнула 10,04%.
Зборка
Акрамя выпуску на Камскім аўтамабільным заводзе, зборка таксама была наладжана на (Гянджа, Азербайджан), КАМАЗ-Інжынірынг (Какшэтаў, Казахстан) , UzAutoTrailer (Самарканд, Узбекістан).
З 2013 па 2022 год зборка машын для продажы ў краінах Еўрасаюза вялася кампаніяй Autobagi (Рокішкіс, Літва). З Расіі ў Літву пастаўляліся ўсе дэталі, акрамя рухавікоў. Маторы Cummins экалагічнага класа Еўра-5 (з 2016 года — Еўра-6) прывозілі з Вялікабрытаніі.
Агляд
КамАЗ-43118 — трохвосевы паўнапрывадны грузавы аўтамабіль. Створаны як мадыфікацыя з павышанай да 10 т грузападымальнасцю, падоўжанай колавай базай і павялічанай грузавой платформай. Мае бартавы кузаў, які можа быць з тэнтам ці без яго. Для павелічэння даўжыні грузавой пляцоўкі запасное кола размешчана не за кабінай, а на задняй навісі пад рамай. Таксама даступны ў выглядзе шасі для спецыяльнай тэхнікі. Дапушчальная маса — 22,5 т, пры гэтым дапушчальная вага надбудовы з грузам не павінна перавышаць 13,75 т.
Кабіна — трохмесная, са спальным месцам або без яго. Размешчана над рухавіком, адкідваецца наперад. Для некаторых мадэляў аўтакранаў выпускаецца ў варыянце з нізкім дахам, як на старых мадэлях. Для вайсковых заказаў можа быць з круглымі фарамі.
З 2010 года грузавік выпускаецца з рэстайлінгавай кабінай, якая мае новую маску і бампер з прастакутнымі фарамі з габарытнымі ліхтарамі і паказальнікамі паваротаў у агульным блоку. Абноўленыя кабіны маюць суцэльнае ветравое шкло і тры шчоткі шклоачышчальніка. Змяніліся люстэркі: з абодвух бакоў з’явілася па адным дадатковым сферычным люстэрку, а справа дадаліся бардзюрнае і «падкатнае» люстэркі. У салоне абноўлена прыборная панэль, устаноўлены новыя сядзенні. У залежнасці ад камплектацыі, крэсла кіроўцы можа мець спружынную або пнеўматычную падвеску. Таксама было мадэрнізавана мацаванне кабіны (ужыта чатырохкропкавая пнеўматычная падвеска).
Рухавікі
Аўтамабіль можа абсталёўвацца дызельнымі рухавікамі з турбанаддзіманнем і прамежкавым астуджэннем наддзіманага паветра: васьміцыліндравым V-падобным рухавіком КамАЗ-740 або шасціцыліндравым радным Cummins ISB6.7.
Таксама прапануюцца два варыянты газавых рухавікоў сямейства КамАЗ-820. На такіх машынах адсутнічае сістэма нейтралізацыі адпрацаваўшых газаў з вадкім рэагентам, замест гэтага ўжыты больш просты глушыцель нейтралізатар з двухкампанентным фільтрам. Аўтамабілі на сціснутым прыродным газе маюць тры касеты з 16 газавых балонаў (9 балонаў па 80 л за кабінай, 4 балоны па 100 л з левага боку рамы і 3 балоны па 100 л справа). Агульная ўмяшчальнасць — 284 м³ газа. Заяўлены вытворцам запас ходу складае да 550 км у гарадскім цыкле і да 750 км у загарадным. Мадыфікацыі на звадкаваным прыродным газе абсталяваныя адным крыягенным бакам ёмістасцю 450 літраў, які забяспечвае захоўванне 192 кг ЗПГ і прабег да 600 км у горадзе і да 810 км на шашы.
Трансмісія
Колавая формула — 6х6. Прывад — пастаянны поўны. Трансмісія рэалізавана на базе механічнай каробкі перадач і раздатачнай каробкі.
У залежнасці ад камплектацыі на аўтамабіль можа ўсталёўвацца механічная 10-ступеньчатая КамАЗ-154, 9- або 16-ступеньчатая каробка перадач ZF. Каробкі перадач мадэляў КамАЗ-144, КамАЗ-142 таксама прадугледжаны для гэтага шасі, але агрэгатуюцца з менш магутнымі рухавікамі нізкіх экалагічных класаў для спецыфічных экспартных рынкаў.
Раздатачная каробка — з двухступеньчатым рэдуктарам і блакіраваным міжвосевым дыферэнцыялам планетарнага тыпу, які размяркоўвае круцільны момант паміж стала ўключаным пярэднім мостам і мастамі задняй цялежкі ў адносінах 1:2. Кіраванне раздатачнай каробкай дыстанцыйнае, з электрапнеўматычным прывадам пераключэння перадач. Прывад механізма блакіроўкі дыферэнцыяла — пнеўматычны, з дыстанцыйным кіраваннем.
Аўтамабіль мае чатыры карданныя валы: прамежкавы, прывада пярэдняга моста, прывада сярэдняга моста і прывада задняга моста. Круцільны момант ад каробкі перадач пры дапамозе карданнай перадачы паступае на раздатачную каробку, далей ідуць карданныя валы на пярэдні і заднія вядучыя масты, сярэдні мост прахадны. Вядучыя масты двухступеньчатыя, з планетарнымі колавымі рэдуктарамі, прадугледжаны міжвосевыя і міжколавыя блакіроўкі. Пярэдні мост мае шарніры роўных вуглавых хуткасцяў дыскавага тыпу «Tracta». Галоўная перадача вядучых мастоў — падвойная, з бартавымі рэдуктарамі: пара канічных шасцерняў са спіральным зубам і пара цыліндрычных касазубых шасцерняў. Перадатачны лік галоўнай пары ў залежнасці ад рухавіка роўны 5,94, 6,53 або 7,22.
Хадавая частка
Аўтамабіль прапануецца ў чатырох варыянтах даўжыні колавай базы: 3690 мм, 4100 мм, 4400 мм або 4600 мм. Адлегласць паміж восямі задняй цялежкі — 1320 мм. Стабілізатары папярочнай устойлівасці маюцца і спераду, і ззаду.
Пярэдняя падвеска — на паўэліптычных рысорах з амартызатарамі, заднія канцы рысор слізгальныя. Задняя падвеска — балансірная з рэактыўнымі штангамі, таксама на паўэліптычных рысорах.
Рулявы механізм — шруба з шарыкавай гайкай, якая знаходзіцца ў зачапленні з зубчастым сектарам вала сошкі. Ёсць гідраўзмацняльнік руля.
Рабочая тармазная сістэма мае барабанныя тармазныя механізмы, дыяметр барабана 400 мм, шырыня накладак 140 мм, распусканне — кулачковае. Прывад пнеўматычны, двухконтурны, задняя цялежка мае спружынныя энергаакумулятары. Усталёўваецца ABS. Стаяначны тормаз пнеўматычны, на тармазы цялежкі ад спружынных энергаакумулятараў, запасны тормаз сумешчаны са стаяначным. Дапаможны тормаз рэалізаваны як маторны запавольнік з пнеўматычным прывадам. Прывад тармазоў прычэпа камбінаваны (двух- і аднаправодны).
На ўсе колы ўсталявана сістэма рэгулявання ціску паветра ў шынах. Машына прызначана для працы ў цяжкіх умовах, таму шыны памерам 425/85 R21 маюць камеры.
Спецыяльныя машыны на шасі КамАЗ-43118
На базе шасі КамАЗ-43118 вырабляюцца аўтамабілі з кран-маніпулятарнай устаноўкай, аўтакраны, тэхніка для нафтагазаздабыўной галіны, ёмістна-наліўная тэхніка, аўтамайстэрні і іншыя спецыяльныя машыны.
У Арганізацыі Аб’яднаных Нацый
КамАЗ-43118 1995 года прызначаліся для Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў.
У 2014—2019 гг. некалькі партый аўтамабіляў былі перададзены ў фонд Сусветнай харчовай праграмы ААН для транспарціроўкі гуманітарнай дапамогі. Пастаўкі ажыццяўляліся ў краіны Афрыкі і Афганістан.
У спорце
У 2000—2001 гадах адзін з экіпажаў завадской каманды «КАМАЗ-ТРИАЛ» на аўтамашыне КамАЗ-43118 прымаў удзел у чэмпіянаце краін СНД па аўтатрыяле на грузавых аўтамабілях. Яшчэ два экіпажы каманды выступалі на КамАЗ-4326 і КамАЗ-43114.
Грашовая рэформа ў Расіі 1839—1843 гадоў
Была праведзеная ў 1839—1843 гадах пад кіраўніцтвам міністра фінансаў Канкрына. Прывяла да стварэння сістэмы сярэбранага монаметалізму. Быў пачаты абмен усіх асігнацый на дзяржаўныя крэдытныя білеты, якія абменьваліся на золата і срэбра. Правядзенне рэформы дазволіла ўсталяваць у Расіі стабільную фінансавую сістэму, якая захоўвалася аж да пачатку Крымскай вайны. Першы этап грашовай рэформы 1839—1843 гг. пачаўся з выдання 1 ліпеня 1839 года маніфеста «Аб устройванні грашовай сістэмы». Згодна з маніфестам з 1 студзеня 1840 года ў Расіі ўсе здзелкі павінны былі фарміравацца выключна ў срэбры. Галоўным сродкам плацяжу станавіўся сярэбраны рубель з утрыманнем чыстага срэбра 4 залатнікі 21 доля (18 г). Дзяржаўным асігнацыям, згодна з першапачатковым іх прызначэннем адводзілася роля дапаможнага грашовага знака. Яны павінны былі прымацца па нязменным курсе (3 руб. 50 кап. асігнацыямі за срэбны рубель). Паступленні ў казну і выдача грошай з яе вылічаліся ў срэбных рублях. Самі ж плацяжы маглі здзяйсняцца як у звонкай манеце, так і ў асігнацыі. Залатая манета павінна была прымацца і выдавацца з казённых устаноў з 3 % надбаўкай ад яе намінальнага кошту. Такім чынам, на першым этапе грашовай рэформы быў зафіксаваны фактычны ўзровень абясцэньвання асігнацыйнага рубля. Адначасова з маніфестам быў апублікаваны ўказ ад 1 ліпеня 1839 г. «Аб заснаванні Дэпазітнай касы срэбнай манеты пры Дзяржаўным Камерцыйным банку», які абвяшчаў білеты Дэпазітнай касы законным плацежным сродкам, які абарачаецца нароўні з срэбнай манетай без усялякага лажу. Каса пачала выконваць аперацыі ў студзені 1840 г., яна прымала на захоўванне ўклады срэбнай манетай і выдавала наўзамен дэпазітныя білеты на адпаведныя сумы. У перыяд з 20 снежня 1839 года па 18 чэрвеня 1841 года ў адпаведнасці з шэрагам сенацкіх указаў былі выпушчаныя дэпазітныя білеты вартасцю ў 3, 5, 10, 25, 50 і 100 рублёў. Яны вырабляліся экспедыцыяй Дэпазітнай касы і выпускаліся ў абарот з 1 верасня 1843 года.
Другім этапам грашовай рэформы стала эмісія крэдытных білетаў захоўных скарбніц, выхаваўчых дамоў і Дзяржаўнага пазыковага банка. Яна ажыццяўлялася ў адпаведнасці з маніфестам ад 1 ліпеня 1841 года «Аб выпуску ў народны абарот крэдытных білетаў на 30 мільёнаў срэбрам».
Прыняцце гэтага акта не разглядалася ў якасці меры па ўпарадкаванні грашовага абароту, а было выклікана эканамічнай неабходнасцю. У 1840 г. у сярэдняй паласе Расіі быў моцны неўраджай. Пачалося ўзмоцненае выняцце укладаў з крэдытных устаноў. Банкі знаходзіліся на мяжы банкруцтва. Гэтаму ў значнай меры спрыяла сістэма перманентных «запазычванняў» з дзяржаўных крэдытных устаноў, у сілу чаго яны аказаліся не ў стане не толькі адкрываць крэдыты, але і выдаваць уклады. 26 лютага 1841 у якасці экстранай меры было прынятае рашэнне аб эмісіі крэдытных білетаў з мэтай аказання дапамогі дзяржаўным крэдытным установам і казне. Білеты свабодна разменьваліся на срэбную манету і абарочваліся нароўні з ёй.
Такім чынам, пачынаючы з 1841 г. у Расіі паралельна абарочваліся тры віды папяровых грашовых знакаў: асігнацыі, дэпазітныя і крэдытныя білеты. Іх эканамічная сутнасць была розная. Асігнацыі з’яўляліся сродкам абароту і плацяжу, іх рэальная цана была ў чатыры разы ніжэйшая за намінальную. Дэпазітныя білеты былі фактычна квітанцыямі на срэбра. Яны знаходзіліся ў абароце ў памеры, роўным суме укладаў, і казна не мела дадатковых даходаў ад іх эмісіі.
Крэдытныя білеты захоўных скарбніц і Дзяржаўнага пазыковага банка знаходзіліся ў абароце ў нязначнай колькасці. Яны, як і дэпазітныя білеты, павінны былі мець стоадсоткавае пакрыццё срэбрам. Пазней урад дазволіў выдачу іпатэчных пазык крэдытнымі білетамі, часткова забяспечанымі металам, але пры гэтым, баючыся іх абясцэнення, моцна абмежаваў гэтыя выдачы.
Нязначны выпуск, частковае забеспячэнне металам, размен на звонкую манету ператварылі крэдытныя білеты ў устойлівыя папяровыя грашовыя знакі.
На апошнім этапе ў адпаведнасці з праектам рэформы павінна была адбыцца замена асігнацый на дэпазітныя білеты. Але эмісія дэпазітных білетаў не прыносіла дадатковых даходаў дзяржаве. У той жа час у абароце знаходзіліся ўстойлівыя папяровыя грашовыя знакі, толькі часткова пакрытыя металам, — крэдытныя білеты. Іх эмісія была выгадная для казны. Таму ўрад прыняў рашэнне аб пашырэнні выпуску ў абарачэнне крэдытных, а не дэпазітных білетаў.
Дэпазітныя і крэдытныя білеты 1841 года, разменныя на срэбра, абменьваліся па намінале. Акрамя таго, крэдытныя білеты выпускаліся наўзамен укладаў золатам і срэбрам. Ніякіх іншых магчымасцяў эмісіі крэдытных білетаў закон не прадугледжваў.
Размен крэдытных білетаў рабіўся на срэбра і золата. Разменная каса Экспедыцыі дзяржаўных крэдытных білетаў у Пецярбургу была абавязана ажыццяўляць размен без абмежавання, у Маскве — да 3 тыс. руб. у адны рукі, а ў павятовых казначэйствах — да 100 рублёў.
У выніку правядзення рэформы ў Расіі была створана сістэма грашовага абароту, пры якой папяровыя грошы разменьваліся на срэбра і золата. Крэдытныя білеты мелі на 35-40 % залатое і срэбнае забеспячэнне. Заканадаўства ў галіне грашовага абарачэння, якое склалася ў выніку рэформы Канкрына, забараняла выпуск крэдытных білетаў для крэдытавання гандлю.
Грашовая сістэма, створаная ў выніку рэформы 1839—1843 гг., мела рад найважнейшых прыкмет, тыповых для біметалізму: Аналізуючы вынікі правядзення грашовай рэформы 1839—1843 гг., неабходна ўлічваць і наступныя абставіны. У Расіі ў 30-40-х гг. XIX ст., нягледзячы на развіццё таварна-грашовых адносін, панавала натуральная гаспадарка. Адпаведна аб’ём пакупаных прадметаў спажывання быў невялікі, і грошы як сродак абароту патрабаваліся ў нязначных колькасцях. Рабочыя, чыноўнікі і іншыя асобы, якія жылі на жалаванне, не гралі такой важнай ролі, як ва ўмовах развітых таварна-грашовых адносін. Пры параўнальна неразвітым рынку і дрэнных шляхах зносін цэны на прадукты былі вельмі нізкімі, а ўзровень прамысловага развіцця — адносна невысокім. Тавары прамысловай вытворчасці, якія часта ўвозяцца з-за мяжы, набываліся невялікім колам асоб. Грашовы абарот ажыццяўляўся пераважна з казной. Таму грашовая рэформа, праведзеная ў 1839—1843 гг. забяспечыла адносна ўстойлівае грашовае абарачэнне.
Значны дэфіцыт дзяржаўнага бюджэту, які ўтварыўся падчас Крымскай вайны 1853—1856 гг., стаў прычынай эмісіі вялікай колькасці крэдытных білетаў. У 1854 г. урад вымушана спыніў іх свабодны размен на золата, а ў 1858 г. — на срэбра. Крэдытныя білеты з крэдытных грошай, якія абапіраюцца на дзяржаўны крэдыт, ператварыліся ў неразменныя папяровыя грошы. Грашовая сістэма, створаная ў выніку рэформы 1839—1843 гг., перастала існаваць. У Расіі пачаўся працяглы перыяд абароту крэдытнага рубля з значна няўстойлівым валютным курсам.
Дзогчэн
Дзогчэн («Вялікая дасканаласць») — вучэнне, якое належыць галіне тыбецкага будызму Ньінгма і тыбецкай рэлігіі бон. Тыбецкі тэрмін адпавядае санскрыцкім словам Аці-ёга або Махасандхі. Слова таксама мае сэнс стану Дзогчэн — адвечнага першапачатковага стану быцця, стану поўнай абуджанасці.
Існуе таксама манастыр Дзогчэн, адзін з 6 найвялікшых манастыроў традыцыі Ньінгма ў Тыбеце. Ён знаходзіцца ва Усходнім Тыбеце (кітайская правінцыя Сычуань).
Жвачныя
Жва́чныя (Ruminantia; ад rūma — рубец, першы аддзел страўніка жвачных ) — падатрад парнакапытных сысуноў, які ўключае шэсць сямействаў. Фітафагі.
Апісанне
Жвачныя адрозніваюцца складанай сістэмай стрававання. Верхніх разцоў няма, замест іх шчыльны мазольны валік. Карэнныя зубы маюць лунчатую будову, якая спрыяе расціранню корму. Іх страўнік мае агульную схему будовы і звычайна мае 4 аддзела: рубец, сетка, кніжка, сычуг (у аленькавых адсутнічае кніжка). У рубцы жывуць сімбіятычныя пратысты, якія ферментуюць цэлюлозу пры дапамозе сімбіятычных унутрыклеткавых бактэрый. Жвачныя могуць пераварваць частку гэтых сімбіёнтаў для атрымання жывёльнага бялку. Вялікае значэнне мае жвачка (адсюль назва). Карэнныя зубы вялікія, разцы і іклы толькі ў ніжняй сківіцы. У многіх добра развітыя рогі.
Венская кавярня
Венская кавярня (Wiener Kaffeehaus) — тыповая ўстанова Вены, якая згуляла важную ролю ў фарміраванні венскай культуры. З кастрычніка 2011 года «Культура венскай кавярні» занесеная ў спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
Сацыяльныя практыкі, абрады, элегантнасць ствараюць вельмі спецыфічную атмасферу венскага кавярні. Кавярні прывабліваюць шырокім выбарам кававых напояў, выданняў міжнародных газетаў і кандытарскіх вырабаў. Традыцыйна такія ўстановы маюць мармуравыя стальніцы, крэслы Thonet, газетныя сталы і дэталі дызайну інтэр’еру ў стылі гістарызму. Аўстрыйскі пісьменнік Штэфан Цвайг называў венскія кавярні спецыяльным інстытутам, фактычна своеасаблівым дэмакратычным клубам, адкрытым для ўсіх па цане таннага кубачку кавы, дзе кожны госць можа гадзінамі сядзець, размаўляючы, пішучы, альбо гуляючы ў карты, але, перш за ўсё, чытаючы свежыя газеты і часопісы.
У шматлікіх класічных кавярнях, як у Цэнтральнай кавярні і кавярні «Прукель», увечары гучыць фартэпіянавая музыка і праводзяцца такія грамадскія мерапрыемствы, як літаратурныя чытанні. У цёплы час года кліенты часта могуць сядзець на вуліцы ў шанігартэне. Практычна ўсе кавярні прапануюць невялікія стравы, як каўбасы, а таксама дэсерты, пірожныя і пірагі, такія як яблыкавы штрудэль, малочна-крэмавы штрудэль, пуншкрапфен і лінцкі торт.
У адрозненне ад некаторых іншых традыцыйных кавярняў па ўсім свеце, лічыцца цалкам нармальным, калт кліент гадзінамі застаецца ва ўстанове і чытае розную літаратура ці прадукцыю СМІ. Разам з кавай афіцыянт будзе падаваць абавязковую шклянку халоднае вады з крану, а падчас доўгага знаходжання часта прыносіць дадатковую ваду без запыту, паводле ідэі абслугоўвання госцяў з узорным пачуццём увагі.
У канцы XIX і пачатку XX стагоддзяў выбітныя пісьменнікі таго часу бавілі час у венскіх кавярнях, пранікаючыся асаблівай атмасферай, дзе сустракаліся адзін з адным, абменьваліся думкамі і нават пісалі свае творы.
Вазнікі (гміна)
Вазні́кі (Woźniki) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Люблінецкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вазніках. Плошча гміны складае 127 км². Станам на 2009 год у гміне Вазнікі пражывалі 9503 чалавекі, шчыльнасць — чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Яўген Валер’евіч Смірноў
Яўген Смірноў (нар. ) — украінскі футбаліст, паўабаронца літоўскага клуба «Судува» з Марыямпале.
Клубная кар’ера
Выхаванец адэскай ДЮСШ-11, у лютым 2011 года стаў іграком «Чарнаморца», дзе ў складзе моладзевай каманды быў адным з лідараў і капітанам. У ліпені 2014 года быў аддадзены ў арэнду ў малдаўскі клуб «Ціраспаль», вярнуўся ў «Чарнаморац» у пачатку 2015 года. 27 лютага 2015 года дэбютаваў ва ўкраінскай Прэм’ер-лізе, выйшаўшы на замену замест Арцёма Філімонава ў другім тайме ў матчы супраць марыупальскага «Ільічоўца». Пазней стаў трывала з’яўляцца ў асноўнай камандзе адэсітаў.
У лютым 2019 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Гомель». Пачынаў сезон 2019 у стартавым складзе, аднак неўзабаве атрымаў траўму, і з ліпеня больш не з’яўляўся на полі. У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Гомель».
Прачысценская царква (Гродна)
Прачысценская царква — помнік археалогіі ў горадзе Гродна. Пабудавана ў 12 ст. на сучаснай вуліцы Д. Гарадзенскага ў тэхніцы рознаслаёвай муроўкі з выкарыстаннем дэкаратыўных элементаў, характэрных для Гродзенскай архітэктурнай школы.
Яўген Валер’евіч Смірноў
Клубная кар’ера
У лютым 2020 года праходзіў прагляд у гродзенскім «Нёмане», але беспаспяхова. У сакавіку 2020 года стаў іграком малдаўскага клуба «Сфынтул Георгэ». У студзені 2021 года перайшоў у склад дэбютанта казахстанскай Прэм’ер-лігі «Турана», у лютым 2022 года вярнуўся ў «Сфынтул Георгэ».
Прачысценская царква (Гродна)
Гісторыя
Ад галоўнага фасада застаўся толькі падмурак. У апсіднай частцы муроўка сцен захавалася на вышыню да 1,5 м, паніжаецца ў заходнім кірунку. У 1-й пал. 15 ст. храм капітальна адрамантаваны з выкарыстаннем буйнапамернай цэглы-пальчаткі цёмна-чырвонага колеру. Храм быў знішчаны пажарам каля 1654. З 2-й пал. 17 ст. на гэтым месцы размяшчаліся магільныя скляпы, зробленыя ў выглядзе паўцыліндрычных аб’ёмаў. У пач. 18 ст. рэшткі храма разабраны, а пры будаўніцтве манастыра базыльянак, якое пачалося ў 1720, засыпаны будаўнічым друзам.
Яўген Валер’евіч Смірноў
Клубная кар’ера
У студзені 2023 года папоўніў склад «Слаціны» з другога дывізіёна Румыніі, а ў ліпені 2023 года далучыўся да марыямпальскай «Судувы».
Прачысценская царква (Гродна)
Архітэктура
Царква ўяўляла сабой 6-слупавы 3-нефавы храм з 3 прамавугольнымі ў плане апсідамі. Даўжыня яго 12,5 м, шырыня 3,8 м, даўжыня падкупальнай прасторы 3,35 м. Падмуркі царквы глыбінёй 0,5 м складзены насуха з камянёў розных памераў. Вышэй каменнага падмурка ідзе муроўка на цамяначнай рошчыне. Пераважае плінфа вялікага памеру. Пры раскопках знойдзена некалькі экзэмпляраў лякальных цаглін, якія выкарыстоўваліся для вымуроўкі калонак, карнізаў і іншых архітэктурных дэталей верхняй часткі храма. Ніжнія 5 радоў муроўкі сцен выступаюць на 0,2 м, утвараючы ступеньчаты цокаль, які ахоплівае будынак па ўнутраным перыметры. Аналагічны цокаль ёсць і з вонкавага боку. Муроўка сцен парацковая, без пэўнага парадку ў чаргаванні старчкоў і рубаў. У цэнтральнай апсідзе выяўлены рэшткі 2 канструкцый з плінфы. Адна з іх мае фігурныя абрысы і прымыкае непасрэдна да ўсходняй сцяны, другая, прамавугольная ў плане, размяшчаецца пасярод алтара.
У паўднёва-заходняй частцы храма выяўлены рэшткі падлогі з маёлікавых плітак зялёнага, жоўтага і карычневага колеру. Акрамя таго, у розных частках храма пры раскопках трапляліся квадратныя, трохвугольныя, трапецападобныя са скошанымі вугламі, круглыя, сегментападобныя пліткі і шматлікія іх фрагменты. У царкве каля паўднёвага партала выяўлены прыступкі з 2 апрацаваных камянёў. Знойдзены таксама абломкі галаснікоў, фрагменты і цэлыя часткі дэкору сцен — паліваных плітак у выглядзе пялёсткаў, крыжоў, іх цэнтральных частак квадратнай формы. Для аздаблення фасадаў у муроўку з плінфы ўводзіліся шліфаваныя камяні розных памераў. У завалах будаўнічага матэрыялу знойдзены кавалкі расплаўленага свінцу (відавочна, рэшткі першапачатковага пакрыцця храма). Пад царквой залягае культурны пласт 11—12 ст. таўшчынёй 0,2—0,6 м.
Даследванні
Даследаванні рэшткаў царквы праведзены ў 1980 архітэктурна-археалагічнай экспедыцыяй Міністэрства культуры БССР (кіраўнік І. М. Чарняўскі) пры ўдзеле археалагічнага атрада Гродзенскага ўніверсітэта (кіраўнік М. А. Ткачоў).
Суравізна
Суровая тканіна або суравізна — тканіна з ткацкага станка без афарбоўкі і аздаблення або суровая, нябеленая пража.
На суравізне, якая выйшла з ткацкага станка, застаюцца сляды крухмальнага клею, валокнаў пуху, зямлі, тлушчу жывёл і гэтак далей, таму перад далейшай вытворчасцю яго падвяргаюць ачыстцы.
Ачыстка таксама спрыяе лепшай змочвальнасці тканіны для больш раўнамернай афарбоўкі.
Заганы суровай тканіны ацэньваюцца па балах (заганным адзінкам), колькасць якіх вызначае гатунак тканіны.