cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яўгенія Шведская
Біяграфія
Паралельна пасля крызісу ў прынцэсы Яўгеніі павялічылася цікавасць да дабрачыннасці, якая ўзрастала з гадамі, калі здароўе прымушала адмовіцца ад інтарэсаў у галіне мастацтва. Яна атрымала ў спадчыну багацце пасля смерці маці ў 1876 годзе. Аднак яна патраціла на сябе мала грошай: граф Левенгаўпт, напрыклад, адзначыў, што падчас знаходжання ў яго маёнтку на начлег яна нічога не ела, акрамя варанай морквы і кіпячонай вады. Яна свабодна аддавала свае грошы да такой ступені, што яе брат кароль даваў указанні губернатарам у гарадах, якія наведвала яго сястра, «абараніць» яго сястру ад «нахабных жабракоў». Большая частка яе грошай была выдаткавана на дабрачынныя праекты, так шмат, што брат Оскар II папрасіў яе выратаваць сям’ю ад спадчыны маці. Яна паважала яго жаданне ў сваім завяшчанні 1885 года, дзе дзве трэці свайго багацця яна пакінула сваім пляменнікам, а астатняе завяшчала на дабрачынныя мэты. Прынцэса Яўгенія памерла пасля доўгага перыяду хваробы.
Мастацтва
Яна вучылася жывапісу і маляванню. Як жывапісец, яна вядома сваімі акварэльнымі карцінамі, якія яна малявала пры каралеўскім двары. Выявы ілюструюць як паўсядзённае жыццё ў двары, так і выхады, вандроўкі і балі, гумарыстычны тон і падобны стыль, як у Фрыца фон Дардэля. Лічыцца, што яна мела сапраўдны талент жывапісца, але яе сацыяльнае становішча і пол стваралі пэўныя цяжкасці ў спробах развіць талент, бо ёй не лічылася прыдатным вывучаць анатомію дарослых мужчын: яе маці адмовілася дазволіць ёй вывучаць аголеныя мадэлі. У далейшым у жыцці яна падтрымлівала намаганні пляменніка прынца Яўгена, які таксама стаў жывапісцам.
Яна таксама актыўна працавала як скульптар і вучаніца Ёхана Пітэра Моліна. Некаторыя з яе дызайнаў былі зроблены з фарфоравых упрыгожванняў у Рорстрандзе і Густаўсбергу. Адмова маці дазволіць ёй вывучаць анатомію чалавека стварала цяжкасці і для развіцця гэтага таленту. Гэта было часткова вырашана пасля здарэння, апісанага Фрыцам фон Дардэлем. Наведаўшы прынцэсу, ён выявіў, што яна ляпіла з гліны невялікую статую салдата. У якасці мадэлі яна выкарыстала форму салдата, але гэтага было недастаткова, бо ногі салдат выглядалі не рэалістычна. Каб дапамагчы ёй, Фрыц фон Дардэль змадэляваў ёй ногі. Іх перапыніла каралева, якая не ўхваліла мадэль мужчыны. Аднак статуя, на якой быў намаляваны нарвежскі трубач, атрымалася пасля таго, як Дардэль зрабіў яго па ўзоры, і з яго зрабілі фарфоравую статую ў Рэрстрандзе. Інцыдэнт мадэлявання Дардэль для Яўгеніі таксама аказаў карысць для яе развіцця як мастака: пасля гэтага маці дазволіла ёй вывучаць анатомію дзяцей, якім дазволілі быць мадэлямі для яе. Мабыць, найбольш вядомым творам мастацтва, які ёй прыпісваюць, з’яўляецца фарфоравая статуэтка сабакі і дзіцяці, якія сядзяць адзін насупраць аднаго, пад назвай «Kan du inte tala?» (Не ўмееш гаварыць?), якая была выраблена ў Густаўсбергу і стала папулярным упрыгожваннем. Яна таксама распрацавала алегорыю веры і апосталаў Пятра і Паўла для капліцы сваёй маці. Яе работы былі прадстаўлены на Стакгольмскай мастацкай выставе 1866 года. У лістападзе 1873 года яна была прынята на пасаду ганаровага члена Каралеўскай шведскай акадэміі мастацтваў.
Як пісьменніца, Яўгенія апублікавала традыцыйную Svenska prinsesso (Шведскія прынцэсы) у 1864 годзе. Яна таксама пераклала з нямецкай мовы «Korsets skola» (Крыжовая школа) Магнуса Фрыдрыха Руса. Адной з яе сябровак была пісьменніца Ліна Сандэл.
Яўгенія выкарыстала прыбытак ад свайго мастацтва на фінансаванне сваёй дабрачыннай арганізацыі. У рэшце рэшт яна спыніла сваю мастацкую вытворчасць па стане здароўя і цалкам звярнулася да дабрачыннасці.
Дабрачыннасць
Прынцэса Яўгенія была ўшанавана філантропам з Карлам Давідам аф Вірсенам у вершы «De lidandes furstinna» (Прынцэса пакутлівых) у 1890 годзе.
Яе дабрачынная праца была сканцэнтравана на Готландзе і яе летняй віле Фрыдхем. У 1866 годзе яна заснавала дзіцячы дом для хлопчыкаў, а праз тры гады — дзіцячы дом для дзяўчынак, прыбудаваны да яе вілы і пад яе асабістым наглядам. Для яго аховы яна заснавала ў Вісбю таварыства аховы.
У 1869 годзе яна заснавала Gotlands sjukhem (Готландскі шпіталь) для невылечна хворых, фінансуючыся каштоўнасцямі яе бабулі Дэзірэ Клэры. У 1875 годзе яна стварыла асацыяцыю для падтрымкі рыбакоў заходняга ўзбярэжжа Готланда. У 1879 годзе яна стала старшынёй таварыства дапамогі бедным, невылечна хворым, інвалідам і дзецям-інвалідам: праз гэта таварыства яна ў 1882 годзе адкрыла дом у Зундбібергу, дабудаваны ў Яўгеніяхмеце ў Сольне, названы ў яе гонар у 1886 годзе.
У 1881 годзе яна і біскуп Анжу сталі сузаснавальнікамі Visby stadsmission (місія горада Вісбю). У 1885 годзе яна разам са сваім сябрам Адэле Рудэншольдам заснавала асацыяцыю па абароне жывёл, з 1888 года перайменаваную ў Gotlands djurskyddsförening (Таварыства абароны жывёл Готланда).
Яна таксама падтрымлівала сляпых і бедных студэнтаў. Яна спрыяла стварэнню Fjellstedtska skolan ва Упсале, а таксама Lapplandsmissionen (місія Лапландыі).
Кампазіцыі
Кампазіцыі для фартэпіяна
Песні
Чэрванаград
Чэрванаград (Червоноград) — горад абласнога значэння ў Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны у Надбужанскай катлавіне над ракою Заходні Буг у паўночнай частцы Львоўскай вобласці недалёка ад мяжы з Польшчай. Да 1951 года называўся Крыстынопаль (Кристинопіль, Krystynopol).
Важны цэнтр горназдабываючай прамысловасці Львоўска-Валынскага вугальнага басейна. Займае трэцяе месца па колькасці насельніцтва ў Львоўскай вобласці. У падначаленні Чэрванаградскага гарадскога савета, акрамя горада, таксама знаходзяцца пасёлак гарадскога тыпу Гарняк і горад Сасноўка.
Размяшчэнне
Горад размешчаны на Палескай раўніне, у Надбужанскай катлавіне, у месцы ўпадзення ў Заходні Буг яго прытокаў — Салокіі і Раці, у паўночнай частцы Львоўскай вобласці. Горад знаходзіцца ў Заходнеўкраінскай лесастэпавай зоне (Малое Палессе).
Плошча — 2 097 га (Чэрванаград − 1779 га, Сасноўка — 198 га, Гарняк — 120 га). Горад мае зручнае геаграфічнае размяшчэнне і добра развітую транспартную сетку (аўтатраса Львоў — Ковель — Брэст, шаша Бэлз — Чэрванаград і Радэхіў — Чэрванаград, чыгункі Львоў — Ковель і Чэрванаград — Рава-Руская), мяжуе з Польшчай. Сучасны Чэрванаград падзелены поймай Заходняга Буга на стары горад (у мінулым — Крыстынапаль) і новы горад (пабудаваны ў сувязі з развіццём вугальнага басейна), якія злучаюцца дамбай. Адлегласць да Львова — 73 км, да Сокаля — 9 км.
Гісторыя
Заснаваны у 1692 годзе вялікім каронным гетманам Феліксам Казімірам Патоцкім (пахаваны 15 мая 1702 ў Крысцінапале ў касцёле бернардынцаў, які сам заснаваў у 1695; перавёз сюды з Рыма мошчы св. Клімента). Ён назваў горад у гонар сваёй жонкі Крысціны з Любамірскіх.
Яго сын, бельскі стараста Юзаф Патоцкі быў пахаваны там жа ў 1723 годзе Унук яго — ваявода рускі Франц Салезій Патоцкі (1700—1772) пабудаваў палац і заснаваў у 1768 годзе манастыр Базыльянаў (барочная царква св. Юра, пабудаваны ў 1771—1776 гадах); да 1946 — паломніцкае месца УГКЦ з цудатворнай іконай Божай Маці. Франц Салезій Патоцкі трымаў у горадзе пастаянны казачы полк у 300 асоб. Сын Франца Салезия Патоцкага, Станіслаў Патоцкі, пасля трагедыі з Крысцінай Камароўскай, перанёс сямейную «сталіцу» Патоцкіх ў Тульчын (1774).
У 1760-х гадах у палацы Патоцкіх пабываў вядомы авантурыст Джакама Казанова.
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе горад разам са ўсёй Галіцыяй адышоў да Габсбургаў. Вядома, што да сярэдзіны XIX стагоддзя горад меў чатырох уласнікаў (гаспадароў). Пасля заняцця польскімі войскамі у 1919 годзе належаў да Польшчы, быў цэнтрам гміны Сокальскага павета.
15 лютага 1951 горад перададзены СССР на падставе савецка-польскага міжурадавага пагаднення. Наўзамен Польшча атрымала 3 чэрвеня 1951 года Устрыкі Дольныя (пол. Ustrzyki Dolne) з прылеглым раёнам. Асновай, на якой пачаў развівацца савецкі Чэрванаград, сталі разведаныя радовішчы каменнага вугалю. У 1950 годзе пачалося будаўніцтва шахтаў.
З 30.12.1962 Чэрванаград (з пасёлкамі гарадскога тыпу Гарняк, Жвірка, Сасноўка) — горад абласнога падпарадкавання Львоўскай вобласці.
У 1990 годзе ў Чэрванаградзе ўпершыню ў СССР дэмантавалі помнік Леніну — на некалькі месяцаў раней, чым у Львове. Яшчэ ў 1988 годзе тут было створана аддзяленне Таварыства роднай мовы імя Тараса Шаўчэнкі, а ў 1989 годзе — Народнага руху Украіны.
Эканоміка
З 1951 года горад стаў адным з цэнтраў новастворанага Львоўска-Валынскага каменнавугальнага басейна. У горадзе дзейнічае больш за 4 тыс. суб’ектаў гаспадарчай дзейнасці — юрыдычных і фізічных асоб, у тым ліку 350 малых прадпрыемстваў. У рэгіёне працуе гатэльны комплекс, 7 АЗС, якія адпавядаюць еўрапейскім стандартам, СТА з аўтамыйкай. У горадзе ёсць 8 аўтастаянак, 275 крам, 66 гандлёвых павільёнаў і шапікаў, 114 прадпрыемстваў рэстараннай гаспадаркі з колькасцю кліенцкіх месцаў — 5,6 тысячы.
Буйнейшыя прадпрыемствы горада:
Транспарт
Тэрыторыяй Чэрванаградскага раёна праходзяць дзве галоўныя транспартныя магістралі — аўтамабільная дарога Р-15 Ковель — Жоўква і Т-14-04 Чэрванаград — Рава-Руская. Таксама існуе дарога Чэрванаград — Радзехаў. У горадзе наладжана праца пасажырскага транспарту грамадскага карыстання.
Лукашова (Пастаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Груздава Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Уладзімір Уладзіміравіч Спас
Уладзімір Уладзіміравіч Спас (нар. ) — вучоны ў галіне анестэзіялогіі, рэаніматалогіі і інтэнсіўнай тэрапіі, доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1992).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Гродна. У 1964 годзе скончыў лячэбны факультэт Гродзенскага медыцынскага інстытута. Працаваў у Гродзенскай абласной клінічнай бальніцы, дзе ў 1967 годзе арганізаваў і ўзначаліў аддзяленне анестэзіялогіі. У 1970 годзе перайшоў у Гродзенскі медыцынскі інстытут у якасці асістэнта кафедры шпітальнай хірургіі, дзе працаваў да 1976 года. У 1970 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Изменение обмена кислорода, молочной и пировиноградной кислот, ферментативной активности каталаза угольной ангидразы в организме больных во время эндотрахеального эфирно-кислородного наркоза и оперативного вмешательства» і ў 1975 годзе атрымаў званне дацэнта. У 1976—1991 гадах — загадчык курса анестэзіялогіі і рэаніматалогіі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У 1990 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. У 1991—2015 гадах загадчык першай у Рэспубліцы Беларусь кафедры анестэзіялогіі і рэаніматалогіі педыятрыі № 2 Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, з 2015 года — прафесар.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар навуковых прац па дыягностыцы і інтэнсіўнай тэрапіі сепсісу. У. У. Спасу належаць больш за 250 навуковых прац, 19 вынаходстваў новых метадаў дыягностыкі і лячэння, 43 рацыяналізатарскіх прапаноў, 5 інструкцый. Падрыхтаваў у клінічнай ардынатуры 40 спецыялістаў вышэйшай катэгорыі. Пад яго кіраўніцтвам абаронены 9 кандыдацкіх дысертацый.
Уваходзіў у першы склад праўлення Таварыства анестэзіёлагаў і рэаніматолагаў БССР, створанага ў 1971 годзе. У 1978 годзе быў абраны членам праўлення Усесаюзнага таварыства анестэзіёлагаў-рэаніматолагаў СССР. Член экспертнага савета ВАК Рэспублікі Беларусь у 1995—2004 гадах і з 2008 года. Член Дысертацыйнага савета Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі ў 1997—2008 гадах. На працягу 20 гадоў выконваў абавязкі галоўнага пазаштатнага анестэзіёлага-рэаніматолага Упраўлення аховы здароўя Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта.
Алтухіна
Алтухіна (Алтухино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 523
NGC 523 (іншыя абазначэнні — NGC 537, IRAS01225+3345, UGC 979, ARP 158, MCG 6-4-18, VV 783, ZWG 521.22, 4ZW 45, PGC 5268) — галактыка ў сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 523, NGC 537.
Людвіг Іванавіч Янушкевіч
Біяграфія
Людвіг Іванавіч Янушкевіч нарадзіўся года ў Вільні. Сярэднюю адукацыю атрымаў у Свіслацкай гімназіі, пасля заканчэння якой паступіў у Санкт-Пецярбургскую медыка-хірургічную акадэмію. У 1856—1858 гг. за свой кошт праходзіў практыку ў клініках Берліна, Вены, Прагі, Парыжа і Лондана. У 1858—1859 гадах займаў месца лекара ў Санкт-Пецярбургскай бальніцы для чорнарабочых. У 1861 годзе абараніў дысертацыю «Аб балючых працэсах у сасудзістай абалонцы вока наогул» і быў удастоены ступені доктара медыцыны, затым да канца жыцця складаўся ардынатарам. У 1863—1864 гадах на час выязджаў у Польшчу для аказання дапамогі параненым падчас паўстання. Стаў вядомы ў Пецярбурзе як дасведчаны вочны хірург.
У ліпені 1872 патануў у Заходнім Бугу каля Брэста.
Сінана
Сінана — рака Японіі, выцякае з цэнтральнай горнай вобласці вострава Хонсю на мяжы прэфектур Сайтама, Яманасі і Нагана; два вытокі Сай і Дзікума злучаюцца ў Сінана, працягласць 400 км, упадае ў Японскае мора паблізу горада Ніігата. Суднаходная для невялікіх суднаў на 75 км. Сярэдняя колькасць вады 624 м³/с, у межань да 340, у паводку да 5000 м³.
Пасёлак гарадскога тыпу
Пасёлак гарадскога тыпу або гарадскі (рабочы) пасёлак — тып пераходнага паміж горадам і вёскай паселішча згодна з савецкай класіфікацыяй.
У адрозненне ад сельскіх населеных пунктаў, у такіх пасёлках асноўная частка насельніцтва (не меней 85 %) не павінна быць занята ў сельскай гаспадарцы. У пасёлках гарадскога тыпу ў савецкі перыяд мінімальная колькасць жыхароў павінна была складаць 3 тысячы чалавек (у горадзе — 12 тысяч жыхароў). Часта ў такіх пасёлках было толькі адно галоўнае (горадаўтваральнае) прадпрыемства. Рабочыя пасёлкі размяшчаліся пры прамысловых прадпрыемствах (найчасцей пры торфапрадпрыемствах і шклозаводах), будоўлі, чыгуначных станцыях і інш., з насельніцтвам больш за 500 чал.
Гісторыя
У канцы XIX — пачатку XX стст., калі будаваліся буйныя прадпрыемствы, паблізу іх узніклі рабочыя слабодкі, пасёлкі, ускраіны. Яны мелі неўпарадкаваную, скучаную і хаатычную забудову (Ляхаўка, Камароўка, Гарэлае Балота і Каўказ у Гомелі і інш.). У 1920—1930-я гады рабочыя пасёлкі забудоўаліся комплексна (Камінтэрн у Мінску, Арэха-Выдрыца пры БелДРЭС): адначасова з 2—3-павярховымі жылымі дамамі будавалі дзіцячыя сады, школы, аб'екты культурна-бытавога прызначэння, выкарыстоўваліся таксама тыпавыя праекты 4—16-кватэрных дамоў. Рабочыя пасёлкі былі уведзены пастановай ЦВК і СНК БССР ад 15 ліпеня 1935 г.
Пасёлкі гарадскога тыпу ўтвараліся згодна з указам Вярхоўнага Савета БССР ад 27 верасня 1938 г. Тады да іх залічылі 101 паселішча, ранейшых мястэчак. Статус астатніх мястэчак панізілі да вёсак.
У Беларусі крытэрыі аднясення населеных пунктаў да катэгорый усталяваны Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 мая 1998 г. № 154-З «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле і парадку рашэння пытанняў адміністрацыйна-тэрытарыяльнай будовы Рэспублікі Беларусь». Паводле яго, да катэгорыі пасёлкаў гарадскога тыпу адносяцца:
Станам на 2016 г. у Беларусі налічвалася 90 пасёлкаў гарадскога тыпу, у тым ліку 81 гарадскі пасёлак, 1 курортны пасёлак, 8 рабочых пасёлкаў (у 1999 г. — 16).
Кунья (прыток Ловаці)
Ку́нья (Ку́нья) — рака на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, правы прыток ракі Ловаць. Даўжыня — 236 км, плошча басейна — 5143 км², сярэдні расход ля вусця — 44,8 м³/с. Належыць да басейна Балтыйскага мора, найбуйнейшы населены пункт на рацэ — г. Холм (у вусці). Пасёлак Кунья Пскоўскай вобласці размешчаны за 13 км ад ракі. Найбуйнейшыя прытокі — Усвята, Сярожа, Вялікі Тудэр, Малы Тудэр.
Антарэс
Антáрэс, α Скарпіёна — зорка ў сузор’і Скарпіёна. Бачная зорная велічыня 1. Нябесныя каардынаты: прамое ўзыходжанне 16 гадз.29 мін. 24 сек.; схіленне −26°25´55´´. Спектральны клас M1 I. Адлегласць ад Сонечнай сістэмы 330 светлавых гадоў.
Кажушкі (Слуцкі раён)
Кажу́шкі (, Кажушки) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ленінскага сельсавета.
IC 283
IC 283 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аносаўскага Льнозавода
Аносаўскага Льнозавода (Аносовского Льнозавода) — пасёлак у Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалены ў сакавіку 1943 года.
Allium nuristanicum
Allium nuristanicum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Афганістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Афганістане.
Пралетарый (Наўгародская вобласць)
Пралетарый (Пролета́рий) — пасёлак гарадскога тыпу ў Наўгародскім муніцыпальным раёне Наўгародскай вобласці Расіі. Насельніцтва 4531 жыхар (на 1 студзеня 2010 года). Знаходзіцца за 7 км ад возера Ільмень і за 28 км на паўднёвы ўсход ад Вялікага Ноўгарада на левым беразе ракі Вялікая Ніша, насупраць вёскі Бронніцы ўздоўж старога ўчастка федэральнай аўтамагістралі «Расія» (Масква — Санкт-Пецярбург М10, E 105).
Ісікары
Ісікары — рака на востраве Хакайда ў Японіі. Даўжыня 268 км, трэцяя па даўжыні ў Японіі і самая працяглая на востраве Хакайда. Мае другі па велічыні ў Японіі рачны басейн 14.330 км².
Выток ракі знаходзіцца на аднайменнай гары. Працякае праз гарады Асахікава і Сапара.
Апалонаўка (прыпыначны пункт)
Апало́наўка (, Аполлоновка)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны на паўднёвай ускраіне горада Шклова, за 4,7 км на ўсход ад вёскі Апалонаўка.
Вірхілія Піньера
Вірхілія Піньера (Virgilio Piñera; 4 жніўня 1912 — 18 кастрычніка 1979) — кубінскі паэт, драматург, празаік і перакладчык.
У 1946—1958 гг. жыў у Аргенціне, дзе сябраваў і супрацоўнічаў з Х. Л. Борхесам і В. Гамбровічам. Пераклаў на іспанскую мову раман «Фердыдурке», таксама перакладаў творы М. Пруста, А. Жыда, Ж. Жыяно і інш. У 1970-я — 1980-я гады пераследаваўся ўладамі за незалежныя погляды і гомасексуалізм, яго творы нідзе не друкавалі, а самога пісьменніка не выпускалі за мяжу. Тым не менш, у Францыі былі апублікаваныя «Абыякавыя апавяданні» (Cuentos fríos, 1970), яго проза і п’есы друкаваліся і ставіліся ў Іспаніі, Аргенціне, ЗША. Творчасць В. Піньеры значна паўплывала на маладое пакаленне аўтараў Лацінскай Амерыкі.
Арэхаўна (возера, Ушацкі раён)
Арэхаўна — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 5 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Арэхаўна.
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Крашанка, якая працякае праз возера. Плошча Арэхаўна складае 0,17 км². Найбольшая глыбіня возера — 4,4 м. Даўжыня возера — 0,53 км, найбольшая шырыня — 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі — 1,59 км. Аб'ём вады ў возеры складае 0,39 млн. м³, плошча вадазбору возера — 91,78 км².
Каля возера праз вёску Арэхаўна праходзіць аўтамабільная дарога.
Бялкоўшчына
Бялко́ўшчына (, Белковщина) — аграгарадок (да 2011 года — вёска) у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета. За 8 км на паўднёвы захад ад Смаргоні, 257 км ад Гродна, 8 км ад чыгуначнай станцыі Смаргонь на лініі Маладзечна — Вільнюс.
Гісторыя
Вядома з канца 19 стагоддзя. На пачатку 20 стагоддзя ў Смаргонскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. З верасня 1915 года да снежня 1918 года акупіраваны германскімі войскамі. З 1 студзеня 1919 года ў БССР, з 27 лютага 1919 года Літоўска-Беларускай ССР. З мая 1919 года акупіраваны польскімі войскамі, у ліпені 1920 года заняты Чырвонай Арміяй, у верасні — зноў заняты польскімі войскамі. З кастрычніка 1920 года ў Сярэдняй Літве. З лютага 1922 года ў складзе Польшчы, у Смаргонскай гміне Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. З лістапада 1939 года зноў у БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Смаргонскім раёне Вілейскай вобласці. З 12 кастрычніка 1940 года ў Слабененскім сельсавеце. У часы Другой сусветнай вайны з 25 чэрвеня 1941 года да 5 ліпеня 1944 года акупіраваны нацысцкімі войскамі, загінулі і прапалі без звестак 2 жыхары вёскі. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. З 16 ліпеня 1954 года па 25 чэрвеня 2008 года вёска з’яўлялася цэнтрам Бялкоўшчынскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў Гродзенскай вобласці. У 1970 годзе цэнтр калгаса «Перамога», працавалі рамонтна-механічная майстэрня, ветэрынарны ўчастак, 8-гадовая школа, клуб, бібліятэка, ФАП, аддзяленне сувязі. У 1994 годзе ў саўгасе Смаргонскі, працавала 8-гадовая школа, дзіцячы сад-яслі, бібліятэка, клуб. У 1995 годзе дзейнічалі 2 бібліятэкі, клуб, аддзяленне сувязі, камбінат бытавога абслугоўвання, магазін. У 2004 годзе працаваў сельскі клуб, бібліятэка, базавая школа, дзіцячы сад, комплексны прыёмны пункт, ФАП, аддзяленне сувязі і ААТ «ААБ Беларусбанк», магазін. З 31 ліпеня 2008 года ў Каранёўскім сельсавеце.
Інфраструктура
У 2016 годзе працавалі вучэбна-педагагінчы комплекс яслі-сад — пачатковая школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі, магазін.
Ігуасу (вадаспады)
Вадаспады Ігуасу (Cataratas del Iguazú, Cataratas do Iguaçu) — гэта комплекс вадаспадаў на рацэ Ігуасу, размешчаны на мяжы Бразіліі (штат Парана) і Аргенціны (правінцыя Місьёнес). Гэты вадаспад пазначае мяжу паміж Бразіліяй і Аргенцінай, знаходзячыся на мяжы аргенцінскага і бразільскага нацыянальных паркаў «Ігуасу». Абодва паркі былі ўключаны ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (у 1984 і 1986 гадах адпаведна). Пры гэтым большая частка вадаспадаў прыходзіцца на аргенцінскі бок.
Назва Iguazu (Ігуасу) паходзіць ад слоў на мове гуарані y (вада) і guasu (вялікі). Легенда распавядае, што Бог хацеў ажаніцца на прыгожай тубыльчанцы Naipú, але яна збегла са сваім умілаваным на каноэ. У гневе Бог разрэзаў раку, стварыўшы вадаспады, выракаючы закаханых на вечнае падзенне.
Першым еўрапейцам, які ўбачыў вадаспад, лічыцца іспанскі канкістадор Альвар Нуньес Кабеса де Вака, адбылося знаёмства ў 1541 годзе.
Комплекс мае шырыню 2,7 км і ўключае ў сябе прыкладна 270 асобных вадаспадаў. Вышыня падзення вады дасягае 82 метры, але на большасці вадаспадаў крыху больш за 60 метраў. Найбуйнейшы вадаспад - Горла Д'ябла (ісп.: Garganta del Diablo) - U-падобны абрыў шырынёй 150 і даўжынёй 700 метраў. Мноства астравоў (у тым ліку даволі вялікіх) аддзяляюць вадаспады адзін ад аднаго. Прыкладна 900 метраў з агульнай шырыні ў 2,7 км не пакрытыя вадой. Вадаспады пазначаюць мяжу верхнаяга і ніжняга цячэнняў ракі Ігуасу.
Таццяна Анатолеўна Ратабыльская
Таццяна Анатолеўна Ратабыльская (нар., Мінск)  — беларускі тэатразнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1988).
Творчасць
Скончыла ў 1978 годзе Мінскае музычнае вучылішча, у 1983 годзе — Ленінградскі інстытут тэатра, музыкі і кінематаграфіі. 3 1987 года працавала ў Саюзе тэатральных дзеячаў Беларусі, з 1989 года выкладала ў Беларускай акадэміі мастацтваў, з 1999 года рэдактар аддзела тэатра газета «Культура».
Дзямянск
Дзямянск (Демя́нск) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1960) у Наўгародскай вобласці Расіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Дзямянскага муніцыпальнага раёна. Пасёлак уваходзіць у Пералік гістарычных гарадоў Расіі. Насельніцтва — 4453 чал. (2017). Размешчаны на поўдні вобласці, на рацэ Явань (басейн возера Ільмень), за 181 км ад Вялікага Ноўгарада, за 41 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Лычкава (на лініі Старая Руса — Балагое-Маскоўскае).
Таццяна Анатолеўна Ратабыльская
Творчасць
3 2000 года за мяжой.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1991 года.
Навуковая дзейнасць
Работы асвятляюць праблемы сучаснага тэатральнага працэсу: тыпалогія мастацкіх форм, сучасная беларуская і замежная драматургія, пошукі драматычных і лялечных тэатраў і інш.
Аносава (Навадугінскі раён)
Аносава (Ано́сово) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
1113
1113 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 1113 год нашай эры, 113 год 2-га тысячагоддзя, 13 год XII стагоддзя, 3 год 2-га дзесяцігоддзя XII стагоддзя, 4 год 1110-х гадоў.
Аносава (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Манчаняты
Манчаня́ты (, Манченяты) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Груздава, з 1927 года ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
NGC 524
NGC 524 (іншыя абазначэнні — UGC 968, MCG 1-4-53, ZWG 411.51, IRAS01221+0916, PGC 5222) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міраслаў Крлежа
Міраслаў Крлежа (харв.: Miroslav Krleža; — ) — адзін з найбуйнейшых харвацкіх пісьменнікаў XX стагоддзя.
Беларускія пераклады
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклалі Ніл Гілевіч, Лявон Баршчэўскі.
Аляксандр Гарыевіч Гардон
Аляксандр Гарыевіч Гардон (Александр Гарриевич Гордон; нар. 20 лютага 1964 года, Обнінск, Калужская вобласць, РСФСР, СССР) — расійскі радыё- і тэлевядучы, журналіст, акцёр, рэжысёр, кіраўнік Майстэрні журфака Маскоўскага інстытута тэлебачання і радыёвяшчання «Астанкіна» (МІТРА), педагог Кінашколы імя Макгафіна. Пяціразовы лаўрэат прэміі «ТЭФІ» (2007, двойчы ў 2008, 2010, 2011).
Біяграфія
Нарадзіўся 20 лютага 1964 года ў горадзе Обнінску Калужскай вобласці, да трох гадоў жыў у мястэчку Белавусава Калужскай вобласці, затым пераехаў з бацькамі ў Маскву, у раён Чартанава. Бацька — паэт, пісьменнік і мастак Гары Гардон, родам з Адэсы. Маці — Антаніна Стрыга.
У 1987 годзе скончыў акцёрскае аддзяленне Тэатральнага вучылішча імя Б. В. Шчукіна.
IC 284
IC 284 — галактыка тыпу Sd у сузор’і Персей.
Аляксандр Гарыевіч Гардон
Біяграфія
З 1994 па красавік 1997 — аўтар і вядучы публіцыстычнай праграмы «Нью-Ёрк, Нью-Ёрк», якая выходзіла на расійскім тэлеканале «ТБ-6».
Асабістае жыццё
Быў тройчы жанаты. Першая жонка — Марыя Берднікава — скончыла Літаратурны інстытут і працуе ў ЗША на расійскім тэлебачанні RTN. У іх нарадзілася дачка Ганна (1988 г. н.). У снежні 2011 года ажаніўся з 18-гадовай студэнткай Маскоўскага інстытута тэлебачання і радыёвяшчання «Астанкіна» — Нінай. Шлюб доўга трымаўся ў сакрэце, толькі ў канцы сакавіка 2012 года Аляксандр упершыню з’явіўся на публіцы разам з маладой жонкай.
Працы ў кіно і тэатры
У 1997 годзе зняў у рамках праекта «Збор памылак» фільм «Амерыканцы не былі на Месяцы». Аўтарскае расследаванне на тэму палёту і высадкі астранаўтаў NASA на Месяц.
У 2002 годзе зняў мастацкі фільм «Пастух сваіх кароў» па сцэнарыі свайго бацькі — Гары Гардона.
Карціна атрымала прыз журы IX Расійскага кінафестывалю «Літаратура і кіно» у намінацыі «Найлепшы рэжысёрскі дэбют».
У сакавіку 2004 года на сцэне «Школы сучаснай п’есы» адбылася прэм’ера спектакля «Апантаныя» (па рамане Дастаеўскага «Бесы») у пастаноўцы Аляксандра Гардона.
У жніўні—верасні 2007 года зняў матэрыял для новага фільма, ізноў па аповесці бацькі — «Агні прытону». Дзеянне адбываецца ў 1958-м годзе ў Адэсе. Прэм’ера фільма адбылася ў лістападзе 2011 года.
Зняўся ў фільмах «Generation П» Віктара Гінзбурга і «Начныя наведвальнікі» Ігара Маслянніка.
Яўлінскі супраць Гардона
У дачыненні да Гардона адбыліся 3 судовыя працэсы. 4 ліпеня 2003 года Чаромушкінскі межмуніцыпальны суд Масквы задаволіў пазоў Рыгора Яўлінскага да Аляксандра Гардона і тэлеканала М1 пра абарону гонару, годнасці і дзелавой рэпутацыі. Суд абавязаў А. Гардона выступіць у эфіры тэлеканала М1 з аспрэчаннем распаўсюджаных ім звестак (для чаго канал абавязаны даць А. Гардону эфірны час), а таксама суд абавязаў А. Гардона выплаціць 15 тысяч рублёў у якасці кампенсацыі маральнай шкоды. Суд прызнаў, у прыватнасці, не адпаведнымі рэчаіснасці сцвярджэнні А. Гардона пра тое, што Савецкага Саюза не існуе ў тым ліку і з-за дзейнасці Р. Яўлінскага, пра тое, што выбарчая кампанія кандыдата ў прэзідэнты Расіі Р. Яўлінскага фінансавалася са ЗША і пра тое, што Р. Яўлінскі — «хабарнік».
Яўстафій Філарэтавіч Арлоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і праваслаўнага святара. Скончыў Літоўскую духоўную семінарыю, потым Пецярбургскі гісторыка-філалагічны інстытут (1885). Выкладаў гісторыю ў Гродзенскай мужчынскай гімназіі. Быў прыхільнікам заходнерусізму. Член Гродзенскага археалагічнага камітэта і Паўночна-Заходняга адзела Рускага геаграфічнага таварыства.
Даследаваў гісторыю Гродна і даказаў яго тоеснасць з летапісным Гарадзенам. Я. Арлоўскі адзначаў росквіт горада ў часы ВКЛ, станоўча ацэньваў ролю магдэбургскага права. Аўтар аднаго з першых даследаванняў гісторыі горада Гродна ад заснавання да пач. 20 ст. («Гродненская старина», Ч. І. Гродна, 1910). Разам з ідэалагічным перабольшваннем ролі праваслаўя, выключна станоўчай ацэнкай уваходжання Гродзеншчыны ў склад Расійскай імперыі і інш. Я. Арлоўскі ўнёс значны ўклад у захаванне гістарычнай памяці Гродна. Адным з вучняў Я. Арлоўскага быў Ю. Ядкоўскі.
Мікіта Сяргеевіч Царэнка
Мікіта Царэнка (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лакаматыва» (у арэндзе з «Гомеля»).
Клубная кар’ера
З 2018 года пачаў выступаць за дубль «Гомеля», на наступны год стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. У 2020 годзе, калі «Гомель» выступаў у Першай лізе, спачатку знаходзіўся ў складзе каманды, але не выхадзіў на поле, а ў ліпені быў аддадзены ў арэнду ў «Асіповічы» з Другой лігі. У пачатку 2021 года, вярнуўшыся з арэнды, стаў гуляць за дубль «Гомеля», з верасня стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 2 кастрычніка 2021 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з мазырскай «Славіяй» (3:0).
У пачатку 2022 года трэніраваўся з асноўнай камандай і пачынаў сезон у стартавым складзе гамяльчан, але хутка вярнуўся ў дубль, у асноўнай камандзе заставаўся на лаўцы запасных. У красавіку 2023 года быў аддадзены ў арэнду ў «Лакаматыў».
Замак Херстмансо
Замак Херстмансо (Herstmonceux Castle) — замак, збудаваны ў XV стагоддзі, размешчаны за 10 км на паўночны ўсход ад Істбарна. Гэта самае старое ў Англіі буйное збудаванне з цэглы. У 1993 г. замак быў набыты Каралеўскім універсітэтам Канады (універсітэт горада Кінгстан).
Нявязцы
Нявя́зцы (, Невязцы) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ленінскага сельсавета.
Спіка
Спі́ка, α Дзевы — зорка ў сузор’і Дзева.
Бачная зорная велічыня 1. Нябесныя каардынаты: прамое ўзыходжанне 13:25:11.60; схіленне −11°9´41´´. Спектральны клас B1 V. Адлегласць ад Сонечнай сістэмы 260 светлавых гадоў.
Васілевічы (Смаргонскі раён)
Да 19 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Шутавіцкага сельсавета, да 25 чэрвеня 2008 года — склад Бялкоўшчынскага сельсавета.
Allium oltense
Allium oltense — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Турцыі і Закаўказзі.
Моталь
Мо́таль (, Мотоль) — аграгарадок у Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці, на правым беразе ракі Ясельда. Адміністрацыйны цэнтр Мотальскага сельсавета. Насельніцтва 4228 чал. (2005), паводле колькасці насельніцтва, трэцяя вёска вобласці пасля Альшан і Рубелі. Знаходзіцца за 21 км на поўнач ад Іванава, за 23 км ад чыгуначнай станцыі Янаў-Палескі. Аўтамабільная дарога на Іванава.
Да нашай эры
Людзі у мясцовасці, дзе цяпер знаходзіцца Моталь, з'явіліся яшчэ ў каменным веку, прыблізна 10800-10300 гадоў таму гэтая тэрыторыя была заселена насельніцтвам свідэрскай культуры. Амаль усе прылады працы таго часу былі зробленыя на пласцінках(чаго?), сякеры мелі авальную форму, канцавыя скрабкі, рознатыповыя разцы, праколкі, пласціны(чаго?) са скошаным рэтушшу канцом.
У 1960-я гады да найбольш дэталёвых работ на Палессі прыступіў В. Ф. Ісаенка, старшы навуковы супрацоўнік Акадэміі навук Беларусі. Даследчык знайшоў на Палессі больш за 300 розначасовых помнікаў, больш за 20 з якіх размешчаны на тэрыторыі Іванаўскага раёна, каля вёсак Опаль, Упірава, Моталь, Тышкавічы, Адрыжын. В. Ф. Ісаенка ў басейне Ясельды толькі ў ваколіцах Моталя знайшоў 12 старажытных помнікаў (агулам вядома 28). Многія з іх у 1980-1990-я гады даследавала А. Г. Калечыц. Знойдзеныя матэрыялы знаходзяцца ў музеі «Нашы карані» і Брэсцкім абласным краязнаўчым музеі. Знаходкі належалі нёманскай культуры. У пачатку 2-га тысячагоддзя да нашай эры мясцовае насельніцтва пачало карыстацца першымі металічнымі прадметамі, спачатку меднымі, потым бронзавымі. У раннім бронзавым веку на захадзе Палесся існавала культура шнуравой керамікі. У раннім жалезным веку на захадзе Палесся фіксуецца існаванне насельніцтва паморскай і позняй лужыцкай культур. Лужыцкая культура існавала ў канцы бронзавага і пачатку жалезнага вякоў у плямёнаў, якія жылі на велізнай тэрыторыі ад Балтыкі да Дуная, ад ракі Шпрэе да Валыні.
Да Моталя на гэтым месцы
Першапачаткова на месцы Моталя знаходзілася вёска Прохаў, якая, верагодна, была спалена ў час набегаў мангола-татараў. Затым адноўленае паселішча ўваходзіла ў склад Турава-Пінскага княства. У 1320 гадах разам з пінскімі землямі было далучана да Вялікага Княства Літоўскага вялікім князем Гедзімінам.
Першае пісьмовае згадванне
Першае пісьмовае згадванне вёскі адносіцца да 1422 года — «За панам Даркам 14 чалавек у Моталі», — у актах Літоўскай метрыкі.
XVI стагоддзе
У 1554 годзе Хвальчэўскі (хто такі раптам?) па распараджэнні каралевы Боны выселіў зямянскіх сялян на востраў (на другі бок Мотальскага возера). У гэтым жа годзе сяло Моталь атрымала статус мястэчка, было вызвалена на два гады ад павіннасцей. Каралева Бона некалькі разоў была ў мястэчку і ў 1555 годзе Моталь атрымаў права на самакіраванне. Паводле падання, у мястэчку быў пабудаваны палац для каралевы. Бонай Сфорца ў Моталі былі паселены рамеснікі з Італіі і Германіі. У сярэдзіне XVI ст. Моталь стаў адным з цэнтраў рамёстваў і гандлю, у мястэчку рэгулярна праводзіцца кірмаш. Да 1566 года ў склад Пінскага староства ўваходзіла 105 вёсак і сёл, 2 мястэчкі (у т.л. Моталь) і адзін горад — Пінск. У гэты час Моталь ўваходзіць у Дружылоўскае войтаўства. Моталь хутка развіваецца і к канцу XVI ст. у ім было 8 вуліц (Стара-Берасцейская, Глушэцкая, Спаская, Пінская, Мінская, Асаўніцкая, Нова-Берасцейская і Млыновая) і 178 двароў.
У перыяд другой рэвізіі ў 1564 годзе ў Моталі было ўжо чатыры праваслаўныя царквы: Спаская, Прачысценская, Пятроўская і Васкрасенская. У Моталі быў буйны рынак, пад яго адводзілася 1 морг і 2,5 прута зямлі. Межамі рынку былі: з паўднёвага боку вуліца Стара-Берасцейская, працягам якой была вуліца Пінская; з паўночнага боку ракі Піліна і Ясельда; з заходняга — праваслаўная царква і з усходняга боку мяжой рынку быў Васільеў пчальнік.
XVIII стагоддзе
28 лістападзе 1746 года польскі кароль Аўгуст III пацвярджае прывілеі мястэчка.
XIX стагоддзе
З 1798 года Моталь мае статус фальварка, а з 1801 з'яўляецца валасным цэнтрам і казённым маёнткам. 26 лістапада 1802 года мястэчка Моталь перадаецца ў пажыццёвае валоданне без плацяжу ў казну кварты французскай прынцэсе дэ Брольі-Рэвель. Для ўліку маёмасці і ўстанаўлення новага падаткаабкладання ў 1803 годзе складаецца інвентар. Паводле інвентара ў 1803 годзе, у мястэчку было 6 вуліц — Пінская, Брэсцкая, Спаская, Старамлынская, Новабрэсцкая, Глушэцкая.
У цэнтры рынку стаяла ўніяцкая царква Праабражэння Гасподняга, каля яе знаходзілася званіца. Царква і званіца былі пакрытыя гонтай і абгароджаныя новым драўляным плотам. Частка дамоў, якія атачалі рынак, належала габрэям. Дамы мелі цагляныя коміны. За дамамі знаходзілася старая яўрэйская школа, а недалёка ад школы — яўрэйскія могілкі. За могілкамі стаяў бровар і шынок, які належаў яўрэям. Недалёка ад царквы стаялі дзве яўрэйскія крамы, а таксама невялікія дамы, у якіх жыла шляхта. Усе дамы мелі драўляныя дашчаныя платы, і толькі асобныя мелі платы з жэрдак. У асобных нізкіх месцах выкопваліся каналы, насыпаліся валы і рабіліся кладкі. На беразе ракі Ясельды знаходзілася два млыны.
У 1803 г. у мястэчку Моталь пражывала 708 мяшчан, з іх 299 мужчын і 327 жанчын, а таксама 63 яўрэі, але першымі ў інвентары мястэчка Моталь названы шляхцічы, 6 чалавек (4 мужчыны і 2 жанчыны):
У 1812 г. мястэчка было абрабавана французскімі войскамі. Французская прынцэса дэ Брольі-Рэвель валодала мястэчкам Моталь да канца 1827, а 30 снежня 1827 года дэпартамент дзяржаўнай маёмасці Міністэрства фінансаў Расійскай імперыі накіроўвае Гродзенскай казначэйскай палаце царскі ўказ аб прыняцці мястэчка Моталь ў казённае ведамства з 12 красавіка 1828 года. Сваім указам імператар Мікалай ліквідаваў права валодання мястэчкам Моталь французскай прынцэсай дэ Брольі-Рэвель.
27 студзеня 1828 г. імператар падпісвае чарговы ўказ «Аб падараванні камандзіру 1-й брыгады 25-й пяхотнай дывізіі генерал-маёру Брайко ў Гродзенскай губерні мястэчка, званага Моталь, на 12 гадоў». У 1864 Моталь моцна пацярпеў ад пажару ў час падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў, пажар пачаўся ў яўрэйскім квартале, былі знішчаны амаль усе будынкі. Уладамі былі выдзелены грошы на аднаўленне, але пайшлі яны на будаўніцтва Спаса-Праабражэнскай царквы, якая была пабудавана ў 1877 годзе па праекце архітэктара М. Барташэўскага пад наглядам архітэктара К. Увядзенскага.
Паводле царкоўнай кнігі, станам на 1871 год у Моталі было 274 двары і пражывала 2249 чалавек. У 1886 г. у Кобрынскім павеце была 31 воласць, сярод якіх Адрыжынская, Асаўніцкая, Варацевічская, Дружылоўская, Іванаўская, Мотальская і Апольская.
Тры падзелы Рэчы Паспалітай
Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай Моталь ўваходзіць у склад Расійскай імперыі. У час паўстання Тадэвуша Касцюшкі адным з найбольш актыўных удзельнікаў быў Міхал Клеафас Агінскі, а Мотальскімі пасесіямі валодаў віленскі ваявода, вялікі гетман літоўскі Міхал Казімір Агінскі. Уладанні Агінскіх былі канфіскаваны і аддадзены верным Расіі ўладальнікам. У 1795 г. мястэчка ўваходзіць у склад Слонімскай, затым Літоўскай, а з 1801 года Гродзенскай губерні Расійскай імперыі.
XX стагоддзе
1905 — хваляванні ў вёсцы, была нанесена шкода ўласнасці памешчыкаў суседніх вёсак Юргенсан і Калоднае. У 1913 адкрываецца вытворчасць чарапіцы і бетонных кольцаў. Верасня 1915 г. — частка насельніцтва эвакуіравалася. Салдаты двух бакоў, якія загінулі ў баях, пахаваныя каля царквы. Моталь заняты нямецкімі войскамі. У лютым 1919 г. у вёску прыходзяць польскія войскі, але ў ліпені 1920 г. Чырвоная Армія займае мястэчка і ўстанаўлівае савецкую ўладу, утвараецца Мотальскі валасны Савет сялянскіх дэпутатаў. Але ўжо ў сакавіку 1921 года па ўмовах Рыжскага дагавора Моталь аказваецца ў складзе Польшчы, уваходзіць у Драгічынскі павет Палескага ваяводства.
18 верасня 1939 года ў Моталі адбываецца выступленне супраць польскіх улад, і 21 верасня ў вёску ўваходзяць часткі Чырвонай Арміі. Усталёўваецца савецкая ўлада, утвараецца пасялковы Савет.
Насельніцтва
Трэцяя па велічыні вёска ў Брэсцкай вобласці (пасля Альшан і Рубелі), да 2005 года — другая (пасля Альшан).
Інфраструктура
У Моталі працуюць 2 сярэднія школы, школа мастацтваў, навучальна-вытворчы камбінат, дашкольная ўстанова, бальніца, дом культуры, бібліятэка, пошта.
Турыстычная інфармацыя
Моталь — традыцыйны цэнтр вырабу ручнікоў і кажухоў. Дзейнічаюць Мотальскі музей народнай творчасці і Музей археалогіі «Нашы карані». Працуюць аддзяленні «Беларусбанк» (банкамат) і «Белаграпрамбанк». Кафэ, рэстаран, кулінарыя і больш 20 крам. Гасцініца, стаянка для аўтамабіляў.
Штогод улетку ў жніўні ладзіцца Міжнародны кулінарны фестываль «Мотальскія прысмакі».
У вёску ходзяць аўтобусы з Янава-Палескага і Пінска.
Герб
Геральдычны сімвал аграгарадка Моталь створаны 9 кастрычніка 2012 г. Афіцыйна незацверджаны.
Вядомыя асобы
У Моталі акрамя таго нарадзіліся:
Асанаўскі
Аса́наўскі (, Асановский)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Асанава.
Рафаэль Надаль
Сям'я
Рафаэль са спартыўнай сям'і, ён — пляменнік футбаліста Мігеля Анхела Надаля. Аднак футбалістам Надаль не стаў. Таму што другі яго дзядзька, Тоні Надаль, зацікавіў хлапчука тэнісам і, дарэчы, трэніруе яго і зараз.
Кар'ера
Амбіцыёзны Рафаэль Надаль з выдатнымі фізічнымі дадзенымі гучна заявіў пра сябе яшчэ ў 2003 годзе, калі па выніках свайго першага сезону ў АТР заняў 47-е месца ў сусветнай класіфікацыі і быў прызнаны лепшым навічком Асацыяцыі тэнісістаў-прафесіяналаў. Дэманструючы магутную сучасную гульню, 16-летні хлопец вылучаўся на фоне не толькі аднагодкаў, але і значна больш практыкаваных майстроў. У 19 год ён выйграў чэмпіянат Францыі 2005 года.
Цётча
Назву Цётча маюць:
Сунгары
Даўжыня ракі 1927  км. Плошча вадазбору 524 000 км². Сярэдні расход вады каля горада Харбін складае 2470 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,13 м/км.
Рака Сунгары бярэ пачатак на пласкагор’і Чанбайшань (зліццё рэк Таудаацзян і Эрдаацзян ) і працякае па тэрыторыі правінцый Гірын і Хэйлунцзян. На ёй знаходзяцца гарады Гірын, Харбін, Цзямусы. Сцёк ракі зарэгуляваны гідраэлектрастанцыямі. Самы вялікі прыток (левы) — рака Нуньцзян. Сярод прытокаў: Муданьцзян, Нуньцзян, Хуланьхэ, Іньмахэ, Хайфахэ, Лаліньхэ, Ашыхэ і інш.
Леанід Фёдаравіч Крупец
Біяграфія
У 1983—1984 гадах працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам Беларускага навукова-даследчага інстытута абароны раслін, у 1984—1985 гадах — аграномам-тэхнолагам на Гарадзейскім цукровым камбінаце. У 1985—1986 гадах быў інструктарам Нясвіжскага райкама КПБ, у 1986—1990 гадах — загадчыкам арганізацыйнага аддзела Нясвіжскага райкама КПБ.
З 7 чэрвеня 2007 па 20 мая 2010 года — старшыня Мінскага абласнога выканаўчага камітэта.
4 лютага 2011 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Федэратыўнай Рэспубліцы Бразілія, адстаўлены з гэтай пасады 13 чэрвеня 2016 года.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (2004), падзякай Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, пяццю юбілейнымі медалямі, двума Ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, ордэнам Крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай (Беларуская праваслаўная царква), ордэнам прападобнага Сергія Раданежскага II ступені (Руская праваслаўная царква).
IC 285
IC 285 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бжэшчы
Бжэ́шчы (Brzeszcze) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бжэшчы.
Парана (штат)
Парана́ (парт. Paraná) — штат на поўдні Бразіліі. Мяжуе са штатамі Мату-Гросу-ду-Сул і Сан-Паўлу на поўначы, штатам Санта-Катарына і Аргенцінай на поўдні, а таксама з Парагваем на захадзе; уўсход штата абмываецца Атлантычным акіянам. Адміністрацыйны цэнтр — горад Курыціба.
NGC 525
NGC 525 (іншыя абазначэнні — UGC 972, MCG 1-4-54, ZWG 411.53, NPM1G +09.0040, PGC 5232) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.
Парана (штат)
Парана — адзін з трох штатаў Бразіліі (нараўне з Санта-Катарынай і Рыу-Гранды-ду-Сул), тэрыторыя якіх размешчана ніжэй Паўднёвага Тропіка.
NGC 525
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Aveninae
Aveninae — падтрыба травяністых раслін трыбы аднайменнага сямейства.
Роды
Па дадзеных NCBI падтрыба ўключае наступныя роды :
Бацецкі
Бацецкі (Бате́цкий) — пасёлак у Наўгародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Бацецкага муніцыпальнага раёна і Бацецкага сельскага паселішча. Размешчаны на паўночным захадзе вобласці, на невялікай рацэ Удрайка, прытоку Лугі, за 65 км на паўночны захад ад Вялікага Ноўгарада і за 140 км ад Санкт-Пецярбурга. На 1 студзеня 2009 года — 2117 чалавек. Бацецкі — буйны транспартны вузел, чыгуначная станцыя Бацецкая Санкт-Пецярбург-Віцебскага аддзялення Кастрычніцкай чыгункі. Чыгуначная станцыя размешчана на скрыжаванні магістраляў Санкт-Пецярбург — Дно — (Кіеў, Мінск, Пскоў, Кішынёў) і Ноўгарад — Луга.
Бабруйска-Глускае благачынне
Бабруйска-Глускае благачынне, Бабруйска-Глуская благачынная акруга — акруга ў Бабруйскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Бабруйскага раёна і Глускага раёна Магілёўскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Генадзь Вейга.
Герб Іванава
Герб Іванава — герб горада Іванава і Іванаўскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 101.
Апісанне
Герб Іванава ўяўляе сабой варажскі шчыт, у блакітным полі якога намаляваны сярэбраны храм, размешчаны паміж рогамі залатой падковы.
Чорнае (возера, Бешанковіцкі раён)
Чо́рнае — возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Свячанка, за 10 км на захад ад гарадскога пасёлка Бешанковічы.
Катлавіна лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 6 м, спадзістыя. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны.
На поўдні ў Чорнае ўпадае ручай з возера Свячанскага, на поўначы выцякае ручай у возера Слабадское.
Эрык Юхан Стагнеліюс
Эрык Юхан Стагнеліюс (Erik Johan Stagnelius, 14 кастрычніка 1793 — 3 красавіка 1823) — шведскі пісьменнік-рамантык.
Ён выдаў толькі малую частку сваіх паэтычных твораў, сярод якіх ананімны верш «Уладзімір Вялікі» (Wladimir den store), напісаны гекзаметрам, зборнік «Лілеі ў Шароне» (Liljor i Saron) і драму «Вакханкі, або Апантанасць» (Bacchanterna eller Fanatismen). Для яго твораў характэрная пачуццёвасць, выкарыстанне міфічных і казачных вобразаў, нярэдкі матыў непрадказальнасці будучыні. У апошнія гады жыцця Стагнеліюса яго рамантызм набывае выразныя рысы містыцызму.
Мар’янполле (Пастаўскі раён)
Да 17 ліпеня 1964 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Варапаеўскага пассавета.
Галяшонкі
Галяшо́нкі (, Голешонки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Бялкоўшчынскага сельсавета.
Асееўка (пуцявы пост)
Асе́еўка (, Асеевка, нарматыўная назва — )  — пуцявы пост Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны на паўднёвай ускраіне пасёлка Гатава, за 0,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Асееўка.
Армія нацыянальнага вызвалення (Македонія)
Армія нацыянальнага вызвалення (Ushtria Çlirimtare Kombëtare) — албанскае ўзброенае фарміраванне, якое дзейнічала ў Рэспубліцы Македоніі ў 2001 годзе. Вядомая таксама як Македонская УЧК. Нягледзячы на падабенства ў назве з Арміяй вызвалення Косава (Ushtria Çlirimtare e Kosovës), АНВ была асобнай арганізацыяй.
Пасля заканчэння канфлікту ў Рэспубліцы Македоніі ў 2001 годзе АНВ была расфарміравана паводле Охрыдскага пагаднення, якое давала аўтаномію албанскаму насельніцтву Македоніі і пашырала яго правы.