cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вышэйшая навучальная ўстанова
Кожная вышэйшая навучальная ўстанова мае статут і з’яўляецца аўтаномным суб'ектам прававых адносін. ВНУ павінна мець ліцэнзію, якая дае права на адукацыйную дзейнасць. Для таго, каб мець права выдаваць выпускнікам ВНУ дыплом дзяржаўнага ўзору, навучальная ўстанова павінна быць акрэдытавана. Навучанне ў ВНУ звычайна цягнецца ад 4 да 6 гадоў і бывае дзённым, вячэрнім і завочным.
Майкл Самарэ
Сэр Майкл Томас Самарэ (Michael Thomas Somare;, Рабаул, Новая Брытанія — ) — палітык Папуа — Новай Гвінеі, неаднаразова — прэм’ер-міністр краіны, у тым ліку першы пасля яе незалежнасці.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і паліцэйскага сяржанта. Быў старэйшым з дзяцей у сям’і (у Людвіга Самарэ было 4 жонкі і 6 дзяцей). Пачатковую адукацыю атрымаў у японскай школе падчас Другой сусветнай вайны, навучыўшыся чытаць, пісаць і лічыць на японскай мове. Скончыў школу ў Аўстраліі ў 1957 годзе. Затым выкладаў у некалькіх пачатковых і сярэдніх школах на радзіме.
Быў адным з 35 жыхароў Папуа — Новай Гвінеі, якія прайшлі паскораны курс для паступлення на дзяржаўную службу. У выніку стаў адным з нямногіх жыхароў Папуа-Новай Гвінеі, якія валодалі англійскай мовай. Атрымаў кваліфікацыю перакладчыка Заканадаўчай рады (орган улады, складзены, пераважна, з белага насельніцтва).
Працаваў на радыё ў Веваку. Звольнены адтуль, у 1968 годзе быў абраны ў палату сходу краіны, якая была тады калоніяй Аўстраліі, і ўступіў у апазіцыю, стаўшы яе лідарам і заснаваўшы партыю Пангу. Пасля выбараў у 1972 годзе сфарміраваў кааліцыйны ўрад, у 1973 годзе, пасля прадастаўлення аўтаноміі, стаў галоўным міністрам краіны. У 1975 годзе спрыяў прыняццю канстытуцыі Папуа — Новай Гвінеі і прадастаўленню краіне незалежнасці.
Яго вялікая цікавасць да нацыянальнай культуры прывяла да таго, што Самарэ быў у 1969 годзе абраны старшынёй рады папячыцеляў Музея Папуа — Новай Гвінеі.
Улычнэ
Улычнэ (У́личне) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Тыніў
Тыніў (Тинів) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аўл Гелій
Аўл Гелій (Aulus Gellius; каля 125 — пасля 180) — рымскі пісьменнік і граматык.
Нарадзіўся, праўдападобна, у Рыме, вучыўся ў Афінах, пасля зноў вярнуўся ў Рым. Вядомая толькі адна ягоная праца, «Атычныя ночы» (Noctes Atticae) — зборнік рознакшталтовай інфармацыі, у прыватнасці карысная крыніца цытат са згубленых сёння твораў.
NGC 1880
NGC 1880 (іншае абазначэнне — ESO 56-EN82) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вацлаў Ян Томашак
Ва́цлаў Ян Кршці́таль То́машак (Václav Jan Křtitel Tomášek, Johann Wenzel Tomaschek;, Скутач, — , Прага) — чэшскі кампазітар, піяніст, педагог.
Творчасць
Яго творчасць вызначыла пераход ад класіцызму да рамантызму ў чэшскай музыцы. Стваральнік новых фартэпіянных жанраў: лірычных эклог, рапсодый, дыфірамбаў, якія паўплывалі на развіццё лірычнай фартэпіяннай мініяцюры Ф. Мендэльсона, Ф. Шуберта, Р. Шумана. У яго творчасці вылучаюцца вакальныя творы (на словы Ё. В. Гётэ, Ф. Шылера, Г. Гейнэ), месы і рэквіемы. Сярод іншых твораў: 2 оперы, у т.л. «Серафіна» (паст. 1811); З сімфанічныя ўверцюры для аркестра; 2 канцэрты для фартэпіяна з аркестрам, камерна-інструментальныя ансамблі, творы для фартэпіяна, аргана, і інш.
Аляксандр Рымавіч Цыганаў
Аляксандр Рымавіч Цыганаў (нар., Горкі, Магілёўская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне аграхіміі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009; чл.-кар з 2003). Замежны член Расійскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (2007). Член-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1999—2002). Доктар сельскагаспадарчых навук (1996), прафесар (1997). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2021).
Ганаровы доктар Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі імя К. А. Ціміразева (2004), Армянскага дзяржаўнага сельскагаспадарчага універсітэта (2007), Валгаградскай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (2006), Нацыянальнага аграрнага ўніверсітэта Казахстана (2007). Старшыня Рады Міжнароднага Саюза аграхімікаў і аграэкалогіі краін СНД.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і дацэнтаў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. Скончы Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1975). З 1975 года — настаўнік хіміі СШ № 2 г. Горкі. У 1978—1981 гг. займаўся ў аспірантуры Беларускага дзяржаўнага універсітэта пры кафедры аналітычнай хіміі пад кіраўніцтвам дактароў хімічных навук, прафесараў Р. Л. Старобінца і Е. М. Рахманько.
Датэрмінова, да заканчэння тэрміну навучання ў аспірантуры абараніў кандыдацкую дысертацыю на суісканне ступені кандыдата хімічных навук на тэму: «Анионообменная экстракция галогенидных комплексов висмута и кадмия четвертичными аммониевыми солями и её аналитическое применение».
З 1978 г. — асістэнт кафедры БДУ, з 1981 г. асістэнт, старшы выкладчык кафедры неарганічнай і аналітычнай хіміі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1984 годзе абраны загадчыкам кафедры арганічнай і агульнай хіміі Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1993 годзе прызначаны першым прарэктарам, а з 1995 г. — рэктарам Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.
У 1996 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара сельскагаспадарчых навук у выглядзе навуковага даклада на тэму: «Теоретическое обоснование и использование жидких ионообменных экстракционных систем в агрохимических исследованиях». Прафесар з 1997.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя даследаванні ў галіне распрацоўкі экспрэсіўных метадаў і методык аналізу якасці сельскагаспадарчай прадукцыі і аб’ектаў навакольнага асяроддзя, аграхімічных прыёмаў атрымання экалагічна чыстай прадукцыі раслінаводства, педагогікі і гісторыі вышэйшай аграрнай адукацыі.
Людвіг Хольберг
Людвіг Хольберг (Ludvig Holberg;, Берген, Нарвегія- , Капенгаген) — дацкі пісьменнік. Дзеяч скандынаўскай асветы.
У 1704 скончыў Капенгагенскі ўніверсітэт, з 1714 прафесар ў ім. Ва ўсіх сваіх творах - гістарычных, паэтычных і філасофскіх - Хольберг з'яўляецца бліскучым прадстаўніком эпохі Асветы з яе рацыяналізмам і адмаўленнем метафізікі. У сваіх галоўных гістарычных працах ("Уводзіны ў гісторыю еўрапейскіх дзяржаў", 1711, трохтомная гісторыя Даніі, 1732-1735 і «Усеагульная гісторыя царквы ад узнікнення хрысціянства да Лютэра», 1738) Хольберг - не столькі даследчык, колькі эсэіст; ён выяўляе духоўнае падабенства з такімі пісьменнікамі, як Мантэнь і Адзісан; пад яго пяром дацкая мова ўпершыню становіцца здольнай перадаваць усе адценні думкі. Хольберг абудзіў у Даніі цікавасць да нацыянальнай літаратуры і ўключыў апошнюю ў кола еўрапейскіх літаратур. Ён стварыў дацкую драму.
IC 4520
IC 4520 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
HMS Irresistible (1898)
HMS Irresistible («Ірэзі́сцібл», у перакладзе «Непаўторны») — чацвёрты браняносец-дадрэдноўт тыпу «Фармідэбл» Каралеўскіх ВМС Вялікабрытаніі.
Канструкцыя
HMS Irresistible быў закладзены на верфі Чатэм 11 красавіка 1898 года і спушчаны на ваду 15 снежня 1898 года ў вельмі незавершаным стане, каб вызваліць стапелі для пабудовы браняносца HMS Venerable. «Ірэзісцібл» быў дабудаваны ў кастрычніку 1901 года.
Irresistible меў палепшаную форму корпуса, якая паляпшае мораходнасць на вялікіх хуткасцях у параўнанні з «Маджэсцікамі». Грабныя вінты з кручэннем унутр, якія дазвалялі паменшыць расход паліва і трохі павялічыць хуткасць, але коштам пагаршэння манеўранасці на нізкіх хуткасцях.
Са з’яўленнем «Дрэдноўта» у пачатку 1906 года, і лінейных крэйсераў ў 1908 годзе, дадрэдноўты маральна састарэлі, аднак яны ўсё яшчэ выконвалі некаторыя баявыя задачы ў першыя гады Першай сусветнай вайны.
Служба
4 лютага 1902 года на верфі Чатэм Irresistible быў падрыхтаваны да плавання для аховы Гібралтара і замены браняносца HMS Devastation у складзе Міжземнаморскага флоту Вялікабрытаніі. На працягу наступных двух гадоў у Міжземным моры, карабель пацярпеў дзве аварыі: сутыкнуўся з нарвежскім параходам у тумане 3 сакавіка 1902 года (што прывяло да пашкоджання бартавой броні) і сеў на мель каля Мальты 5 кастрычніка 1905 года. З пачаткам вайны ўдзельнічаў у патруляванні Ла-Манша, у лютым 1915 г. адпраўлены ў Дарданэлы, дзе уключаны ў склад 2-й лінейнай дывізіі.
Гібель «Ірэзісцібл»
18 сакавіка 1915 года ў 16:16 па мясцовым часе, удзельнічаючы ў Дарданэльскай аперацыі, «Ірэзісцібл» падарваўся на турэцкай міне, што прывяло да страты ходу. Плынь аднесла браняносец ў бок турэцкіх берагавых гармат, якія адкрылі па ім моцны агонь. Праз некаторы час узніклі праблемы з гарматай галоўнага калібра. Спробы буксіроўкі карабля браняносцам апынуліся беспаспяховымі з-за моцнага непрыяцельскага агню, нахілу судна і невялікай глыбіні ў раёне аперацыі. Вялікая частка каманды, за выключэннем капітана і групы маракоў-валанцёраў перайшла на эсмінец Tow, які даставіў яе на дрэдноўт «Queen Elizabeth». Астатняя частка каманды перайшла на «Ocean». Пры адыходзе ад «Ірэзісцібл» у 18:05 «Ocean» у сваю чаргу падарваўся на міне, і быў пакінуты камандай. Вечарам эсмінец Jed увайшоў у Дарданэлы з мэтай знішчыць «Ірэзісцібл» і «Ocean» тарпедамі з тым, каб яны не патрапілі ў рукі турак, аднак не выявіў ні аднаго з іх. Па дадзеных турэцкіх крыніц, «Ірэзісцібл» быў патоплены берагавымі батарэямі каля 19:30.
Ступныця
Ступныця (Сту́пниця) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Капчаміесціс
Капчаміесціс (Kapčiamiestis, традыцыйная беларуская назва — Капцёва, Kopciowo) — мястэчка ў Лаздзіяйскім раёне Алітускага павета Літвы, на рацэ Балтайі Анча. Адміністрацыйны цэнтр Капчаміесціскай сянюніі. Насельніцтва 727 чал. (2005).
Знаходзіцца на поўдні краіны, за 10 км ад мяжы з Польшчай. Згодна з сучаснай афіцыйнай літоўскай класіфікацыяй належыць да этнаграфічнага рэгіёна Дзукія.
Гомельская вобласць
Гомельская вобласць — адна з шасці абласцей БССР і Рэспублікі Беларусь. Адміністрацыйны і культурны цэнтр вобласці — Гомель. З’яўляецца найвялікшай з абласцей Беларусі па плошчы (40,4 тыс. км²) і па колькасці насельніцтва (1 420,6 тыс. чал. ). Размешчана на паўднёвым усходзе краіны, мяжуе з Расіяй і Украінай.
Гісторыя
На 1 студзеня 1974 года ў складзе Гомельскай вобласці 21 раён, 4 гарадскія раёны, 7 гарадоў абласнога падпарадкавання, 10 гарадоў раённага падпарадкавання, 13 гарадскіх пасёлкаў, 4 рабочыя пасёлкі, 314 сельсаветаў. Насельніцтва налічвала 1560 тыс. чалавек. . У 1984 годзе на тэрыторыі вобласці знаходзілася 17 гарадоў, 13 гарадскіх пасёлкаў, 4 рабочыя пасёлкі.
У 1995 годзе колькасць насельніцтва склала 1594,2 тыс. чал. У вобласці налічвалася 17 гарадоў у т.л. 8 абласнога падпарадкавання, 18 гарадскіх пасёлкаў, 279 сельсаветаў, 2665 сельскіх населеных пунктаў.
Геаграфія
Гомельская вобласць размешчана на паўднёвым усходзе Беларусі і мяжуе з Расіяй і Украінай. Па плошчы (40,4 тыс. км²) саступае толькі Мінскай вобласці. Большая частка тэрыторыі размешчана ў межах Палескай нізіны. Паўднёва-ўсходняя і ўсходняя часткі ляжаць на Прыдняпроўскай нізіне. На правабярэжжы Прыпяці размешчана Мазырская града, каля вёскі Ніжнія Жары — самы паўднёвы пункт Беларусі. Гомельская вобласць вылучаецца разнастайнасцю карысных выкапняў. Тут ёсць нафта (больш за 60 радовішчаў, пераважна ў Рэчыцкім, Светлагорскім і Акцябрскім раёнах), калійная і каменная соль, буры вугаль, гаручыя сланцы, а таксама торф, будаўнічы камень, шкловыя і фармовачныя пяскі, мел, гіпс, гліны, каалін, мінеральныя (нават поліметалічныя) воды.
Клімат умерана кантынентальны з мяккай зімой і цёплым летам. Рэкі належаць да басейна Дняпра, які цячэ па тэрыторыі вобласці з поўначы на поўдзень на працягу амаль 400 км. 3 прытокаў Дняпра найбольшымі з’яўляюцца Прыпяць, Бярэзіна і Сож. У Прыпяць упадаюць Случ, Пціч, Сцвіга, Убарць і інш. Прытокі Сажа — Іпуць і Беседзь. Самае вялікае Чырвонае возера з’яўляецца трэцім па велічыні ў Беларусі. Глебы сельскагаспадарчых угоддзяў пераважна дзярнова-падзолістыя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя, тарфяна-балотныя, большасць мінеральных глеб складаюць глебы лёгкага механічнага складу. Балоты займаюць 4 % тэрыторыі, яны пераважна нізінныя і большасцю асушаны.
Гомельская вобласць — самы лясны рэгіён Рэспублікі Беларусь. Плошча яе ляснога фонду складае 2,3 млн га, лясістасць — 46,9 %. На аднаго жыхара Гомельшчыны прыпадае 1,3 га лясоў з запасам драўніны 278 куб. м..
Амаль 70 % плошчы Гомельшчыны забруджана радыенуклідамі з працяглым тэрмінам паўраспаду. Найбольш забруджана паўднёвая частка, дзе створаны Палескі радыяцыйна-экалагічны запаведнік — адзіны ў свеце такога тыпу. У ім вывучаюцца і захоўваюцца ў прыродным стане тэрыторыі, якія зведалі радыёактыўнае ўздзеянне пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Сярод карысных выкапняў, якія маюць асаблівую значнасць для народнай гаспадаркі вобласці, — паліўна-энергетычная сыравіна.
У 1964 годзе паблізу Рэчыцы была здабыта першая прамысловая нафта. Сёння яе атрымана больш як 100 млн тон. Штогод здабываецца каля 1,8 млн тон.
Разведаныя запасы каменнай солі перасягаюць 22 млрд тон. На базе Мазырскага радовішча створана буйнейшая ў краіне вытворчасць па выпуску солі (ААТ «Мазырсоль»).
Конадні
Друкаваў паэзію, прозу, літаратурную крытыку, публіцыстыку беларускіх эмігранцкіх пісьменнікаў, хроніку літаратурнага і навуковага жыцця. Друкаваліся пераклады з нямецкай, украінскай, польскай літаратур, рэпрадукцыі карцін М. Сеўрука, П. Мірановіча, М. Навумовіча і інш.
Гомельская вобласць
Геаграфія
У вобласці ёсць перадумовы для выяўлення і падрыхтоўкі да прамысловага асваення новых відаў сыравіны — гіпсу, базальтавых валокнаў, мінеральных сарбентаў, ёдабромных расолаў.
Прырода
Паверхня вобласці раўнінная, пераважае нізінны рэльеф. Клімат умерана кантынентальны.
Праз тэрыторыю Гомельскай вобласці цячэ Дняпро і яго прытокі: Прыпяць, Бярэзіна (справа), Сож (злева). Найбольшае па плошчы возера Чырвонае.
Амаль палову тэрыторыі Гомельшчыны пакрываюць лясы. Самая высокая лясістасць (больш за 70 %) у Лельчыцкім раёне. Галоўная лесаўтваральная парода — хвоя звычайная, характэрны таксама бяроза павіслая, вольха чорная, дуб звычайны. Поймы рэк займаюць нізінныя лугі. Балоты, пераважна нізінага тыпу, большай часткай асушаныя.
На тэрыторыі вобласці знаходзяцца Прыпяцкі нацыянальны парк і Палескі радыяцыйна-экалагічны запаведнік.
Насельніцтва
Для вобласці характэрна змяншэнне колькасці насельніцтва:
Гарадское насельніцтва:
Гарады з найбольшай колькасцю насельніцтва (01.01.2017): Гомель (535 229 чал.), Мазыр (111 801), Жлобін (76 068), Светлагорск (68 550), Рэчыца (66 009).
Нацыянальны склад насельніцтва (1999): беларусы — 84,2 %, рускія — 11,0 %, украінцы — 3,3 %.
Гаспадарка
У гаспадарчым комплексе важнае месца займае прамысловасць. Гомельская вобласць спецыялізуецца на здабычы нафты і каменнай солі, вытворчасці прадукцыі нафтаперапрацоўкі, чорнай металургіі, асобных галін машынабудаўнічай, хімічнай, дрэваапрацоўчай, лёгкай і харчовай прамысловасці.
На Гомельшчыне вырошчавюцца збожжавыя (ячмень, жыта, пшаніца, кукуруза), кармавыя культуры, бульба, гародніна. Жывёлагадоўля мае мяса-малочны кірунак.
У структуры перавозак важнейшае месца займаюць чыгуначны і аўтамабільны, а таксама трубаправодны транспарт. Ажыццяўляецца суднаходства па рэках.
Большая частка тэрыторыі вобласці забруджана радыёнуклідамі пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.
Мелвін Зайс
Мелвін Зайс (Melvin Zais; 8 мая 1916 — 7 мая 1981) — генерал Арміі ЗША, удзельнік Другой сусветнай і В’етнамскай войнаў, кіраваў падаўленнем беспарадкаў у Балтымары.
Біяграфія
У 1933 скончыў сярэдняю школу. Затым пайшоў на журналіста ва Універсітэт Луізіяны, аднак правучыўся толькі адзін курс, пасля чаго перайшоў ва Універсітэт Нью-Гэмпшыра па спецыяльнасці паліталогія.
У 1937 годзе Зайс пачынае сваю ваенную кар’еру. Ён атрымлівае званне другога лейтэнанта ў Армейскім рэзерве ЗША. У 1940 годзе прызначаны ў парашутна-дэсантны батальён (пазней 501-ы парашутна-пяхотны полк). Падчас Другой сусветнай вайны Зайс быў камандзірам 3-га батальёна. Змагаўся ў Італіі і на поўдні Францыі, прымаў удзел у Ардэнскай аперацыі.
Пасля вайны скончыў Камандна-штабны каледж арміі ЗША, Штабны каледж Узброеных сіл і Нацыянальны ваенны каледж. 1 чэрвеня 1964 года ўзведзены ў брыгадныя генералы, 1 мая 1967 года — у генерал-маёры, 1 жніўня 1969 года — генерал-лейтэнанты.
У 1966 годзе ён стаў камандуючым 1-й пяхотнай дывізіі, якая на той момант знаходзілася ў Паўднёвым В’етнаме. У 1966—1968 гадах Зайс з’яўляўся дырэктарам аддзела індывідуальнай падрыхтоўкі і намеснікам начальніка штаба па кадрах арміі ЗША. У гэты час ён таксама ўзначальваў вайсковую групу сувязі, якая адказвала за ўдзел федэральных войскаў у падаўленні беспарадкаў у Балтымары ў красавіку 1968 года. У 1968—1969 гадах узначальваў 101-ю паветрана-дэсантную дывізію ў В’етнаме. Затым, у 1969—1970 гадах, ён быў камандуючым 24-м корпусам, што знаходзіўся там жа.
Пасля вяртання з В’етнама Зайс служыў пры Аб’яднаным камітэце начальнікаў штабоў (1970—1972) і камандуючым 3-й арміі ЗША (1972—1973).
1 жніўня 1973 года Зайс быў узведзены ў званне чатырохзоркавага генерала і прызначаны камандуючым Сухапутнымі войскамі НАТА ў Паўднёва-Усходняй Еўропе. Ён займаў гэтую пасаду да выхаду на пенсію 31 мая 1976 года.
Памёр 5 мая 1981 года ў Бафарце, Паўднёвая Караліна.
Пісар польны літоўскі
Польны пісар літоўскі або Пісар людзей служэбных (notarius campestris) — ураднік ў Вялікім Княстве Літоўскім, у абавязкі якога ўваходзіла складанне попісаў войска.
Кадзіла сармацкае
Кадзіла сармацкае, Кадзіла мелісалістае (Melittis melissophyllum) — від раслін манатыпнага роду Кадзіла сямейства Ясноткавыя.
Расліна распаўсюджана ў Еўропе, у тым ліку на захадзе Еўрапейскай часткі Расіі. Культывуецца як дэкаратыўная і лекавая.
Назва
Лясны бальзам, лясная табака, дуброўка пахкая, пчальнік.
Батанічнае апісанне
Травяністы мнагалетнік.
Сцеблы прамастаячыя, у вышыню 20-80 см, чатырохгранныя, мяккаапушаныя.
Лісце супраціўнае, чарашковае, да 15 см даўжынёй, круглява-яйкападобнае, з зубчаста-пільчатым краем.
Кветкі буйныя, двухгубыя, сабраны па 2-6 у пазухах лісця, бела-ружовыя. Вяночак даволі буйны (пялёсткі да 32-40 мм у даўжыню), з лілова-цёмна-ружовай плямай на сярэдняй лопасці ніжняй губы. Квітнее з канца мая да сярэдзіны чэрвеня. Расліна вылучаецца сваім моцным мядовым пахам.
Плады — арэшкі яйкападобнай формы, спеюць у жніўні.
Распаўсюджанне
Арэал кадзіла ахоплівае Сярэднюю, Паўднёвую і Атлантычную Еўропу. Сустракаецца таксама ў Прыбалтыцы, на Украіне і ў Малдавіі (верхняя плынь Дняпра і Днястра). У Расіі — ў заходніх абласцях.
У Беларусі сустракаецца ў Баранавіцкім, Брэсцкім, Ваўкавыскім, Гродзенскім, Зэльвенскім, Іванаўскім, Камянецкім, Лельчыцкім, Мазырскім, Маларыцкім, Мастоўскім, Пінскім, Пружанскім, Свіслацкім, Слонімскім і Столінскім раёнах. Занесеная ў спіс ахоўных раслін Беларусі (1964) і Чырвоную кнігу Беларусі (1981).
Расце пераважна на ўзвышшах ў шыракалістых і змешаных лясах; ў заходнім Палессі прымеркаваны да агаленняў і блізкага залягання крышталічных парод. Сустракаецца ў дубовых, дубова-сасновых і грабавых лясах.
Культываванне
У кветаводстве кадзіла звычайна вырошчваюць на глебах лёгкага механічнага складу. Патрабуе ўмеранага ўвільгатнення. Размножваюць дзяленнем карэнішчаў. Насенне высейваюць у жніўні — верасні, усходы з’яўляюцца ў красавіку — маі. Заквітае на 3-4 годзе жыцця. Расце без перасадкі на адным месцы і багата квітнее больш за 10 гадоў. Выкарыстоўваецца як індывідуальна (утвараючы асобныя групы), так і ў спалучэнні з іншымі дэкаратыўнымі шматгадовых раслін (першацветамі, касачамі, расходнікамі і інш.)
У лекавых мэтах збіраюць кветкі, пры гэтым цалкам скошваючы ўсе квітнеючы парасткі на вышыні 8-10 см ад паверхні глебы.
Выкарыстанне
Травяную масу ўжываюць пры вольнасці страўніка, катары, скулах у роце і горле, а таксама ў якасці мачагоннага і загойвальнага сродку. Настойка са свежых кветак дзейнічае асвяжальна, падобна мяце, узбуджае перыстальтыку кішачніка, здымае болі ў падлыжкавай вобласці. Гарачая гарбата з кветак ужываецца як патагонны сродак.
Настойку з травы п’юць пры язве страўніка і дванасткі, болях у страўніку, кішачніку, захворваннях пячонкі, сэрца, гінекалагічных захворваннях. Вонкава настойкай апрацоўваюць раны і язвы.
У культуры
Верш Пімена Панчанкі «Сармацкае кадзіла».
Генрых Булінгер
Генрых БУЛІНГЕР (Heinrich Bullinger;, Брэмгартэн, Ааргаў — , Цюрых) — швейцарскі рэфарматар, сябра і паслядоўнік Цвінглі, яго пераемнік у Цюрыху.
Біяграфія
Біяграфія Г. Булінгера вядомая галоўным чынам у выкладзе Іосія Зімлера. Г. Булінгер вывучыўшы сачыненні Лютара, а таксама, пазнаёміўшыся ў 1527 годзе з казаннямі Цвінглі, разам з апошнім у 1528 годзе правёў у Берне абмеркаванне рэлігійных пытанняў, вынікам якога было ўвядзенне Рэфармацыі ў Бернскім кантоне.
Красамоўным казаннем у Брэмгартэне на Троіцу 1529 года, Булінгер пераканаў усю абшчыну далучыцца да Рэфармацыі і стаў у ёй першым прапаведнікам Евангелічнага вучэння; але ўжо ў 1531 годзе, пасля паразы пратэстантаў у бітве пры Капелі, вымушаны быў збегчы ў Цюрых, дзе ў 1532 годзе абраны ў святары пры саборы. З таго часу Г. Булінгер стаў афіцыйным кіраўніком Нямецка-рэфарматарскай царквы і кіраваў ёю з вялікай ўмеранасцю і асцярожнасцю. Г. Булінгер напісаў першае Гельвецкае, ці 2-е Базельскае, веравызнанне (1536), дамовіўся ў 1549 годзе з Кальвінам пра прыняцце Цюрыхскай дамовы, чым было дасягнута злучэнне Французскай і Нямецкай рэфарматарскіх цэркваў, і ў 1566 годзе даў у 2-м Гельвецкім верывызнанні гэтакі выклад Рэфармацкага вучэння, які сустрэў амаль агульнае прызнанне.
У ВКЛ коштам А. Валовіча ў 1559 годзе выйшаў пераклад твора Г. Булінгера «Пра праўдзівае прыняцце цела і крыві Ісуса Хрыста». Мікалай Радзівіл Чорны вёў перапіску з Г. Булінгерам, які прысвяціў Радзівілу свае казанні пра чыстае, не заражанае ерасямі вучэнне, тэкст якіх захоўваецца ў Цюрыху. С. Будны з Клецка паслаў 18.4.1563 года ліст да Г. Булінгера, дзе апавядаў пра пачатак рэфармацыйнага руху ў ВКЛ, таксама Будны адсылае на водгук у Цюрых да Булінгера свой тэалагічны трактат «Аб сыходжанні Святога Духа», гэты рукапіс дасюль захоўваецца ў Цюрыхскім дзяржаўным архіве. У 1564 годзе пляменнік Мікалая Чорнага — Ян Кішка, які вучыўся ў Базэлі, пераехаў на вучобу ў Цюрых да Булінгера, аднак апошні не знайшоў паплечніка ў асобе Кішкі, бо той насуперак перасцярогам рэфарматара перайшоў на бок антытрынітарыяў.
Балтайі Анча (вадасховішча)
Балтайі-Анча (Baltosios Ančios) — вадасховішча на поўдні Літвы. У вадаём упадае і выцякае рака Балтайі Анча.
Пышнянскія баі
Пышнянскія баі — абарона партызанамі вёскі Пышна Лепельскага раёна 19 мая — 9 чэрвеня 1943 года, састаўная частка баёў партызан Мінскай і Віцебскай абласцей супраць нямецка-фашысцких захопнікаў у час карнай аперацыі «Котбус».
Перадумовы
У канцы 1942 Чашніцкая партызанская брыгада «Дубава» разграміла нямецкі гарнізон у вёсцы Пышна, стварыла там апорны пункт, устанавіла кантроль над чыгункай Лепель — Пышна — Докшыцы — Параф’янава, якая злучала нямецкую 3-ю армію (камандзір генерал-палкоўнік Рэйнграрт) з яе тыламі. Гітлераўцы без поспеху спрабавалі захапіць Пышна ў снежні 1942 і студзені 1943.
Баі
19 мая 1943 у 4 гадзіны раніцы праціўнік (1 полк) пачаў наступленне на вёску Пышна. Яе абаранялі партызанскія атрады М. М. Дзідзенкі, роты І. Ф. Карпенкі, Б. П. Звонава і іншыя падраздзяленні. Партызаны адбілі атакі праціўніка, які потым пачаў бамбіць вёску і яе наваколле. 23 мая карнікі пачалі наступаць на вёску з боку могілак і смалакурнага завода. Партызаны ўвялі ў бой дадатковыя сілы (роты М. Клачкова, А. А. Суконькі і інш.), адбілі атакі нямецкіх паліцэйскіх батальёнаў СС, знішчылі шмат гітлераўцаў, захапілі некалькі гармат і іншай зброі. Карнікі падцягнулі да вёскі новыя сілы, вялі разведку боем. Для ўмацавання абароны Пышна дадаткова былі вылучаны 4-ы партызанскі атрад Чашніцкай партызанскай брыгады, а таксама атрады партызанскіх брыгад імя С. М. Кароткіна, імя Чапаева, імя Панамарэнкі, «Жалязняк» і імя ЦК КП(б)Б. Вакол вёскі Пышна былі створаны 2 кальцы абароны.
Раніцай 8 чэрвеня, пасля артылерыйскай падрыхтоўкі і бамбардзіроўкі, праціўнік пры падтрымцы танкаў пачаў наступленне па ўсёй лініі абароны, у раёне вёскі Зароўе высадзіўшы дэсант аўтаматчыкаў. Баі ішлі па ўсёй лініі абароны Савін Дуб — Закаліўе — Пышна — Старынка — Навасёлкі. Каб пазбегнуць вялікіх страт, камандаванне партызанскіх брыгад вырашыла адысці. Выкарыстаўшы захопленую разведкай карту з планамі карнікаў, партызаны адарваліся ад ворага. Нямецкая аператыўная група «Норд» генерал-маёра Дорменега замкнула кальцо акружэння ляснога масіву Пышна — Пуцілкавічы — Лагі — Карчы — Лясіны. З 9 па 21 чэрвеня нямецкія паліцэйскія часткі СС без поспеху прачэсвалі лес.
У мастацтве
Абарона вёскі Пышна стала тэмай карціны «Бой за Пышна» партызанскага мастака М. Абрыньбы.
Сіман Залманавіч Рагінскі
Сіман Залманавіч Рагі́нскі ( — ) — савецкі вучоны ў галіне фізічнай хіміі, член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1939).
Навуковая дзейнасць
Аўтар шэрагу навуковых прац па гетэрагенным каталізе, радыяхіміі, храматаграфіі і інш. Устанавіў сувязь паміж каталітычнымі і паўправадніковымі ўласцівасцямі цвёрдых цел. Прапанаваў тэорыю мадыфікавання каталізатараў. Адным з першых выкарыстаў электронную мікраскапію пры вывучэнні паверхні катадізатараў і прапанаваў мікрахімічную тэорыю актыўнасці іх паверхні.
Памяць
У гарадскім пасёлку Парычы ў гонар вучонага названа адна з вуліц.
Старона (Драгобыцкі раён)
Старона (Сторо́на) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1881
NGC 1881 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC86) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сонечны сарас 117
Сонечны сарас 117 — серыя з 71 сонечнага зацьмення, якая пачалася 24 чэрвеня 792 года і будзе працягвацца да 3 жніўня 2054 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
IC 4521
IC 4521 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Машчаныця (Оўруцкі раён)
Машчаныця (Мощани́ця) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны. Адселена ў 1997, у цяперашні час знята з уліку. Станом на 2018 год у вёсцы ніхто не пражывае, і ні ацалелай будынкаў.
Pholcus phalangoides
Pholcus phalangioides — сінантропны від павукоў-сенакосцаў.
Старэ Сэло (Драгобыцкі раён)
Старэ Сэло (Старе́ Село́) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Pholcus phalangoides
Біялагічнае апісанне
Агульная даўжыня цела павукоў-сенакосцаў 6—9 мм; самцы трохі меншыя за самак. Цела крэмавага колеру, бледна-жоўтае ці бледна-карычневае з шэрым малюнкам у цэнтры карпакса. Ногі вельмі доўгія, бліскучыя.
Арэал
Распаўсюджаны па ўсім свеце, з'яўляецца касмапалітычным відам, паходзіць з Еўропы.
Тонежскія бабы
«То'нежскія ба'бы» (Тонежские бабы) — беларускі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (творчае аб’яднанне «Летапіс») у 1977 годзе.
Сюжэт
З даўніх часоў славіцца палескае сяло Тонеж сваімі песнямі. Яны нараджаюцца разам з людзьмі і жывуць з імі — ад першага крыку да апошняга шэпту. Зімой 1942 года Тонеж спалілі фашысты. На шматлікіх песнях, як і лёсах тонежцаў, крывавы водбліск вайны…
IC 4522
IC 4522 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Джэймс Марапэ
Джэймс Марапэ (James Marape; нар., Тары) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Папуа — Новай Гвінеі. У ліпені 2007 года стаў членам Нацыянальнага парламента Папуа-Новай Гвінеі, прадстаўляючы акругу Тары-Поры правінцыі Хела. 30 мая 2019 года стаў восьмым прэм’ер-міністрам Папуа-Новай Гвінеі.
Біяграфія
Джэймс Марапэ — прадстаўнік народа хулі, аднаго з найбуйнейшых плямёнаў і этнічных груп краіны. Бацька Марапэ быў пастарам Царквы адвентыстаў сёмага дня, і Джэймс Марапэ таксама падзяляе гэтую веру. Джэймс Марапэ наведваў пачатковую школу Міндж і сярэднюю школу адвентыстаў Кабюфы ў высакагор’і Папуа — Новай Гвінеі. У 1993 годзе атрымаў ступень бакалаўра гуманітарных навук ва Універсітэце Папуа — Новай Гвінеі, а ў 2000 годзе атрымаў ступень магістра навук у абароне навакольнага асяроддзя. З 2001 па 2006 гады выконваў абавязкі памочніка міністра палітыкі ў Дэпартаменце кіравання персаналам. Марапэ жанаты з Рэйчэл Марапэ, якая родам з правінцыі Іст-Сепік. У пары шасцёра дзяцей.
У 2002 годзе Джэймс Марапэ ўпершыню паспрабаваў абрацца ў Нацыянальны парламент у акрузе Тары-Поры ад Партыі народнага прагрэсу, але галасаванне ў правінцыі Саўтэрн-Хайлендс было адменена з-за шырока распаўсюджаных выпадкаў гвалту. У 2003 годзе зноў удзельнічаў у выбарах, але прайграў дзейнаму дэпутату Тому Таміяпэ. Джэймс Марапэ не пагадзіўся з пройгрышам і аспрэчыў вынікі выбараў у судовым парадку, але прайграў справу, а наступная апеляцыя была адхілена.
У 2007 годзе зноў прыняў удзел у выбарах у якасці кандыдата ад партыі Нацыянальны альянс і атрымаў перамогу над Томам Таміяпэ. Пасля стаў парламенцкім сакратаром па працоўных справах, транспарце і грамадзянскай авіяцыі пры прэм’ер-міністру Майкле Самарэ. Таксама працаваў намеснікам старшыні камітэта па прывілегіях і членам парламенцкага Рэферальнага камітэта па міжурадавых адносінах. З 16 снежня 2008 года да 2 жніўня 2011 года быў міністрам адукацыі. У лютым 2012 года пакінуў Партыю нацыянальнага альянсу і далучыўся да Народнага нацыянальнага кангрэсу.
Ён быў пераабраны на выбарах 2012 года ў акрузе Тары-Поры. Затым быў прызначаны міністрам фінансаў ва ўрадзе Пітэра О’Ніла. У 2017 годзе зноў быў пераабраны на выбарах, прадстаўляючы Народны нацыянальны кангрэс. 11 красавіка 2019 года падаў у адстаўку з пасады міністра фінансаў, але застаўся сябрам Народнага нацыянальнага кангрэса і ўрада. Аднак, 9 красавіка 2019 года Джэймс Марапэ выйшаў з партыі, а Сэм Бэсіл быў прызначаны міністрам фінансаў 18 красавіка 2019 года. У маі 2019 года быў названы ў якасці патэнцыйнага кандыдата для замены Пітэра О’Ніла ў якасці прэм’ер-міністра. Пітэр О’Ніл падаў у адстаўку 29 мая 2019 года, а Джэймс Марапэ быў абраны прэм’ер-міністрам 30 мая 2019 года і быў прыведзены да прысягі пазней у той жа дзень.
Станыля
Станыля (Стани́ля) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Нагараны (Оўруцкі раён)
Нагараны (Нагоря́ни) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Мардэхай Гур
Мардэхай Гур (מרדכי "מוטה" גור‎; 5 мая 1930 года, Іерусалім, Падмандатная Палесціна — 16 ліпеня 1995 года, Тэль-Авіў, Ізраіль) — ізраільскі военачальнік і дзяржаўны дзеяч, начальнік Генеральнага штаба арміі Ізраіля (1974—1978), міністр аховы здароўя Ізраіля (1984—1986).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Іерусаліме, у сям’і выхадцаў з Расійскай імперыі Машэ і Тавы Гарбань. У трынаццацігадовым узросце Мота далучаецца да Хаганы. Пасля вайны за незалежнасць служыць у Нахалі, але мара служыць у дэсантных войсках прыводзіць яго ў брыгаду Цанханім, дзе ён знаёміцца з Арыэлем Шаронам. У 1955 годзе Мардэхай Гур атрымлівае медаль «За Адвагу» з рук Машэ Даяна.
Пасля завяршэння вучобы ў ваенным каледжы ў Парыжы быў прызначаны камандзірам пяхотнай брыгады «Галані». У час Шасцідзённай вайны брыгада парашутыстаў пад яго камандаваннем вызваляе Усходнюю частку Іерусаліма. Гур перадае па рацыі гістарычныя словы: «Храмавая гара ў нашых руках! Паўтараю — Храмавая гара ў нашых руках!»
У 1969 годзе прызначаны камандуючым Паўночнай ваеннай акругі. У 1972—1973 гг. з’яўляўся ваенным аташэ Ізраіля ў Вашынгтоне, ЗША. Пасля вяртання, у другі раз прызначаецца камандуючым Паўночнай ваеннай акругі. У студзені 1974 года, замяняе Давіда Элазара на пасадзе Начальніка Генеральнага штаба.
Пасля выхаду ў адстаўку займаецца палітыкай. Абіраецца ў Кнесет у 1981 годзе ад партыі Авада. Быў міністрам аховы здароўя і міністрам без партфеля. Ва ўрадзе Рабіна займаў пасаду намесніка міністра абароны.
Грамадскі транспарт
Грамадскі (камунальны) транспарт — пасажырскі транспарт, даступны і запатрабаваны да карыстання шырокімі слаямі насельніцтва. Паслугі грамадскага транспарту звычайна прадастаўляюцца за азначаную плату.
Мардэхай Гур
Біяграфія
Аўтар некалькіх кніг, у тым ліку «Храмавая гара ў нашых руках» (1973 г).
Даведаўшыся, што цяжка хворы на рак, Мардэхай Гур скончыў жыццё самагубствам застрэліўшыся з асабістага пісталета 16 ліпеня 1995 года, у двары свайго дома.
Грамадскі транспарт
Агульнай прыкметай усіх відаў грамадскага транспарту з'яўляецца тое, што яго карыстальнікі перамяшчаюцца ў транспартных сродках, якія ім не належаць. Але ў катэгорыю грамадскага транспарту не пападаюць, напрыклад, школьныя і службовыя аўтобусы, унутраны транспарт буйных прадпрыемстваў і арганізацый, воінскія эшалоны і г. д., таму што яны не даступны шырокай публіцы і не запатрабаваны ёю. Ліфты і эскалатары ў будынках звычайна не адносяць да грамадскага транспарту.
NGC 1882
NGC 1882 (іншае абазначэнне — ESO 85-SC57) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі
Белару́скі рэспубліка́нскі саю́з мо́ладзі (БРСМ; Белорусский республиканский союз молодёжи) — моладзевая грамадская арганізацыя ў Беларусі, пераемніца Камсамола. З’яўляецца найбуйнешым моладзевым аб’яднаннем краіны і падтрымліваецца рэжымам Аляксандра Лукашэнкі, фінансуецца з дзяржаўнага і рэгіянальных бюджэтаў.
У структуру БРСМ уваходзяць Беларуская рэспубліканская піянерская арганізацыя (БРПА) і сілавая структура Моладзевы атрад аховы правапарадку (МААП).
Гісторыя
У снежні 1991 года ў сувязі з распадам СССР Ленінскі Камуністычны саюз моладзі Беларусі (ЛКСМБ) на XXX з’ездзе пераўтварыўся ў Саюз моладзі Беларусі. У лютым 1995 года арганізацыя Саюза моладзі Беларусі была перайменавана ў Беларускі саюз моладзі (БСМ).
6 верасня 2002 года на аб’яднаўчым з’ездзе Беларускага саюза моладзі і Беларускага патрыятычнага саюза моладзі было прынята рашэнне аб аб’яднанні ў арганізацыі Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі (БРСМ).
Арганізацыя абвяшчае сябе спадчынніцай грамадскіх аб’яднанняў «Беларускі патрыятычны саюз моладзі», «Беларускі саюз моладзі» і Ленінскага камуністычнага саюза моладзі Беларусі. У структуру БРСМ ўваходзіць піянерская арганізацыя Беларуская рэспубліканская піянерская арганізацыя (БРПА).
Мэты
Дэклараваныя мэты БРСМ — стварэнне ўмоў для ўсебаковага развіцця моладзі, раскрыцця яго творчага патэнцыялу, садзейнічанні развіццю ў Рэспубліцы Беларусь грамадзянскага грамадства, заснаванага на патрыятычных і духоўна-маральных каштоўнасцях. Адна з мэтаў БРСМ — падтрымка дзейнасці прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі.
Удзел і структура
Членам БРСМ можа быць любы грамадзянін Рэспублікі Беларусь, асобы без грамадзянства, а таксама замежныя грамадзяне, што пражываюць увесь час у Рэспубліцы Беларусь, ва ўзросце ад 14 да 31 гады, якія прызнаюць Статут і праграмныя дакументы арганізацыі.
БРСМ аб’ядноўвае 6 абласных структур і адну гарадскую:
Сімволіка
Сімволікай БРСМ з’яўляюцца сцяг і эмблема. На іх залатымі літарамі напісаная назва арганізацыі. У якасці фону выкарыстоўваюцца чырвоны і зялёны колеры адпаведна дзяржаўнаму сцягу Беларусі. Часткова лагатып і структура паўтарае Камсамол.
Дзейнасць
Дзейнасць БРСМ падобная да дзейнасці Савецкага Камсамола. Бальшыня акцый БРСМ накіравана на папулярызацыю беларускага патрыятызму і палітычнага курсу Аляксандра Лукашэнкі. Дзейнасць заключаецца ў цырымоніях ускладання вянкоў на помніках і мемарыялах па ўсёй краіне. Сябры БРСМ дораць кветкі ветэранам Вялікай Айчыннай вайны ў Дзень перамогі, адзначаюць іншыя святы савецкай эпохі (Дзень абаронцы Айчыны, Дзень Перамогі, Дзень Кастрычніцкай рэвалюцыі). БРСМ удзелньнічае ў спартыўных спаборніцтвах, суботніках, канцэртах у рамках акцыі «За Беларусь!». Таксама БРСМ арганізуе студэнцкія будаўнічыя атрады.
Моладзевы атрад аховы правапарадку
У 2004 годзе пры БРСМ была створаная сілавая структура Моладзевы атрад аховы правапарадку (МААП; Молодежный отряд охраны правопорядка, МООП). Моладзевыя атрады ўдзельнічаюць у ахове правапарадку разам з органамі ўнутраных спраў (патрулююць грамадскія месцы, праводзяць рэйды, выстаўляюць пасты на асобных аб’ектах, забяспечваюць бяспеку дарожнага руху, патрулююць Мінскі метрапалітэн). Члены МААП праходзяць спецыяльную падрыхтоўку на базе тэрытарыяльных аддзелаў унутраных спраў, вайсковых часцей, устаноў адукацыі сілавых ведамстваў. На 2019 год у руху МААП удзельнічаў каля 15 тыс. чалавек, створаны 691 атрад.
У лютым 2019 года ў гродзенскім СМІ быў апублікаваны рэпартаж пра членаў МААП, якія самастойна патрулявалі гродзенскія вуліцы, маючы пры сабе гумовыя дубінкі. Як пазней патлумачыў першы сакратар Гродзенскага абкама БРСМ, хлопцы праявілі ўласную ініцыятыву. Гродзенскі праваабаронца Уладзімір Хільмановіч лічыць, што нашэнне дубінак і іх прымяненне прадстаўнікамі МААП незаконна, бо гумовыя дубінкі з’яўляюцца спецыяльнымі сродкамі, ужыванне якіх рэгламентуецца Законам Аб унутраных войсках.
Фінансаванне
13 студзеня 2003 года Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ аб дзяржаўнай падтрымцы ГА «БРСМ», якім прадугледжвалася:
3-і пункт указу прызначаўся «для службовага карыстання» і не публікаваўся.
Асноўнае фінансаванне БРСМ атрымлівае з дзяржаўнага бюджэту, але падтрымку БРСМ аказваюць і з мясцовых бюджэтаў. Падрабязнай інфармацыі пра тое, на што трацяцца грошы, БРСМ не падае. У сакавіку 2009 года Аляксандр Лукашэнка ставіў перад БРСМ задачу пераходу на самаакупальнасць да 2010 года, але ў 2011 годзе БРСМ атрымаў фінансаванне 20,5 млрд руб. (6,6 млн долараў ЗША) — 98 % усіх грошай, прызначаных на моладзевую палітыку ў Беларусі.
БРСМ валодае газетамі «Знамя юности», «Переходный возраст», «Зорька», укладышам у газету «Звязда» «Чырвоная змена», радыёстанцыямі «Пілот FM» і «Душевное радио».
Крытыка
Паводле інфармацыі СМІ, у арганізацыі з моманту заснавання практыкуецца прымус да ўступлення    , а таксама членства без ведама чалавека.
У кастрычніку 2018 года быў апублікаваны схаваны відэазапіс, на якім намесніца дырэктара адной з мінскіх гімназій у грубай форме патрабуе ад вучняў уступіць у БРСМ.
Міжнародныя сувязі
Станам на 2019 год БРСМ супрацоўнічае з наступнымі арганізацыямі: Расійскі саюз моладзі, Аб’яднаны цэнтр «Монолит» (Курск, Расія), (Польшча),  (Казахстан),.
Ражышчэ
Ражы́шчэ (Рожище) — горад у Валынскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Размешчаны на рацэ Стыр і налічвае каля 13 тыс. жыхароў.
Геаграфія
Рожище размешчаны на беразе ракі Стыр, за 18 кіламетраў ад абласнога цэнтра горада Луцка.
Гісторыя
Першае пісьмовае згадванне аб паселішчы датуецца 1377 годам, калі князь Любарт Гедымінавіч падарыў яго саборнай царкве Іаана Багаслова, якая знаходзілася ў Луцкім замку. З тых часоў яно больш за тры стагоддзі было ўласнасцю Луцкіх біскупаў.
Ражышчэ не раз падвяргалася спусташэнням падчас нападаў татараў на Валынь. Але, улічваючы выгаднае размяшчэнне, паселішча заўсёды адраджалася.
Салонскэ
Салонскэ (Соло́нське) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Валіханава
Валіханава:
Алвін Эйлі
Алвін Эйлі (Alvin Ailey;, Роджэрс, штат Тэхас — , Нью-Ёрк) — амерыканскі танцоўшчык і харэограф, заснавальнік «Амерыканскага тэатра танца Алвіна Эйлі», які ўнёс значны ўклад у папулярызацыю сучаснага танца і у з’яўленне чарнаскурых танцоўшчыкаў і афраамерыканскай культуры на танцавальнай сцэне XX стагоддзя.
Раман Вячаслававіч Зазуля
Рама́н Вячасла́вавіч Зазу́ля (Раман В’ячеславович Зозуля; нар., , Украінская ССР, СССР) — украінскі футбаліст, нападнік іспанскага клуба «Фуэнлабрада» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Украіны.
IC 4523
IC 4523 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Воўк.
Чэмпіянат Еўропы па барацьбе 1910
Неафіцыйны чэмпіянат Еўропы па барацьбе 1910 года прайшоў у горадзе Будапешт (Аўстра-Венгрыя). Удзельнікі спаборнічалі толькі ў грэка-рымскай барацьбе.
Снятынка
Снятынка (Сня́тинка) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гута (Баранавіцкі раён)
Гу́та (, Гута) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляснянскага сельсавета. Размешчана за 29 км на паўднёвы захад ад Баранавіч, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Лясная на лініі Баранавічы—Брэст.
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 года ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
У 1909 годзе дзейнічала народнае вучылішча. З 1921 года ў складзе Польшчы, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, на франтах вайны загінула 5 вяскоўцаў.
У 1968 годзе далучана суседняя вёска Дзедзін.
Інфраструктура
Працуюць калгасная сядзіба, рамонтна-механічныя майстэрні, ветэрынарны ўчастак, пачатковая школа, бібліятэка, магазін.
Данское
Данское:
Смільна
Смільна (Смі́льна) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шлезвіг-Гольштэйн (правінцыя)
Шлезвіг-Гольштэйн (Schleswig-Holstein) — правінцыя Прусіі (з 1871 года — частка адзінай Германіі), размешчаная на паўвостраве паміж Балтыйскім морам на ўсходзе і Паўночным морам на захадзе. Была ўтворана ў 1866 годзе ў выніку анексіі каралеўствам Прусія герцагстваў Шлезвіг і Гольштэйн. Сталіцамі правінцыі папераменна былі гарады Кіль і Шлезвіг. Праіснавала аж да 1946 года, калі брытанскай ваеннай адміністрацыяй на яе тэрыторыі была абвешчана зямля Шлезвіг-Гольштэйн, якая з’яўляецца сёння часткай ФРГ.
Далучэнне Шлезвіга і Гольштэйна
Правінцыя Шлезвіг-Гольштэйн была ўтворана пасля аўстра-прускай вайны ў 1866 годзе ў выніку анексіі Прусіяй герцагстваў Шлезвіг і Гольштэйн. У яе склад уваходзіла мноства вялікіх і малых астравоў, размешчаных у заходняга берага сярод шырокіх водмеляў, і некалькі астравоў ва ўсходняга берага.
Тэрыторыя правінцыі ў 1867 годзе была падзелена на дзве акругі — Шлезвіг і Гольштэйн, аднак ужо ў 1868 годзе яны былі аб’яднаны ў адзіную акругу Шлезвіг, якая займае тэрыторыю ўсёй правінцыі цалкам. У 1876 годзе да тэрыторыі правінцыі было далучана герцагства Лаўэнбург, якое ўжо з 1865 года кіравалася ў асабістай уніі з Прусіяй.
У 1890 годзе з падпісаннем дагавора з Вялікабрытаніяй пад кантроль Германіі перайшоў востраў Гельгаланд, які таксама быў уключаны ў склад правінцыі Шлезвіг-Гольштэйн.
Веймарская рэспубліка
Пасля падзення манархіі правінцыя Шлезвіг-Гольштэйн працягнула існаванне ў Вольнай дзяржаве Прусія ў ранейшых граніцах. У 1920 годзе паўночны Шлезвіг у выніку рэферэндуму аб перайшоў да Даніі.
Трэці рэйх
У 1937 годзе ў час нацысцкіх адміністрацыйных рэформ шлезвігскія гарады Альтана і былі выведзены са складу Прусіі і перададзены ў склад «горада-дзяржавы» (самастойнай зямлі) Гамбург. Адначасова з гэтым у склад правінцыі Шлезвіг-Гольштэйн былі перададзены «горад-дзяржава» Любек і былое Любекскае княства, якое з 1908 года з’яўлялася эксклавам зямлі Ольдэнбург.
Паваеннае развіццё
Пасля Другой сусветнай вайны тэрыторыя правінцыі апынулася ў брытанскай акупацыйнай зоне. У лістападзе 1945 года адбыўся паміж савецкай і брытанскай акупацыйнымі зонамі, у выніку чаго Шлезвіг-Гольштэйн абмяняўся невялікімі ўчасткамі з Мекленбургам.
У жніўні 1946 года ўказам брытанскай ваеннай адміністрацыі правінцыя Шлезвіг-Гольштэйн была абвешчана самастойнай зямлёй Шлезвіг-Гольштэйн, якая ў 1949 годзе стала адной з заснавальніц Федэратыўнай Рэспублікі Германія.
Геаграфія і эканоміка
Тэрыторыя правінцыі ўяўляе працяг Паўночна-Германскай нізіны. Па ўласцівасцях глебы яе можна падзяліць на тры часткі: урадлівую пагорыстую вобласць на ўсходзе, маршавую вобласць на захадзе і паміж імі ў цэнтры неўрадлівую стэпавую вобласць — працяг Люнебургскага стэпу. Валунная гліна складае галоўную частку ўрадлівай вобласці, валунныя пяскі — неўрадлівай. Узбярэжжа Балтыйскага мора больш зрэзана вялікімі і малымі бухтамі, чым узбярэжжа Паўночнага мора. Некаторыя з бухт Балтыйскага мора ўтвараюць добрыя гавані. Самыя вялікія з іх: Кільская,, і Апенрадская бухты. Паміж Кільскай і Нойштацкай бухтамі — паўвостраў Вагрыя, паміж Фленсбургскай бухтай і Шлеем — паўвостраў Ангельн. Паўночнае мора на поўнач ад паўвострава Эйдэрштэт каля вусця ракі Эйдэр мае шэраг шырокіх водмеляў са шматлікімі астравамі.
Найбуйнейшай ракой правінцыі з’яўлялася размешчаная на яе паўднёвай граніцы Эльба, якая прымала тут свае шматлікія прытокі:, Альстэр, Пінау, Крукау і. Другой буйной ракой правінцыі з’яўляўся Эйдэр, служачы разам са сваімі прытокамі крыніцай для арашэння цэнтральнай часткі правінцыі. Іншымі значнымі рэкамі таксама з’яўляліся, Свенцінэ, Кенігсау і Відау. Сярод буйных азёр рэгіёна вылучаліся Пленерскае, Селентэрскае і Вітэнскае. У 1895 годзе быў адкрыты Канал Імператара Вільгельма, які злучае Кільскую гавань з вусцем Эльбы. Сярод іншых каналаў рэгіёна — (каналізаваная рака ) паміж ракой Травэ і Эльбай, Кудэнскі і Тондэрнскі каналы.