cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paranthropus aethiopicus
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Выкапневыя рэшткі, якія адносяць да дадзенага віду, сустракаюцца ва Усходняй Афрыке у адкладах з датыроўкамі ад 2,33 да 2,75 млн гадоў. Яны знойдзены ў навакольных мясцовасцях возера Туркана і ракі Ома, якая ўпадае ў яго, а таксама ў месцазнаходжанні Лаэтолі ў Танзаніі. Асяроддзе яго пражывання звычайна рэканструюць па навакольнай фауне як дастаткова вільготныя лугі, лесастэп ці рэдкалессе каля пастаянных вадаёмаў.
Эвалюцыйныя сувязі
Па некаторым асаблівасцям будовы эфіёпскі парантрап блізкі да афарскага аўстралапітэка, які, магчыма, з'яўляецца яго продкам. У сваю чаргу, вельмі верагодна, што эфіёпскі парантрап з'яўляецца продкам больш позняга усходнеафрыканскага віду парантрапаў — парантропа Бойса.
Магчымыя роднасныя сувязі з трэцім відам парантрапаў — паўднёваафрыканскім Paranthropus robustus — не цалкам ясныя. Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што ён можа з'яўляцца яшчэ адным нашчадкам эфіёпскага парантрапа, але ёсць аргументы і ў карысць яго незалежнага ад іншых парантрапаў паходжання (у такім выпадку род Paranthropus аказваецца поліфілетычным).
Мальвазія
Мальвазія, мальмазія — салодкае лікёрнае грэчаскае віно з вінаграда такой самай назвы. Вылучаецца незвычайным прыемным салодкім смакам і букетам. Вырабляецца з дбайна адабраных ягад, якія збіраюцца ў некалькі прыёмаў, па меры паспявання, прычым найвышэйшы гатунак гэтага віна, які мае назву pigno, атрымоўваецца лёгкім прэсаваннем вінаграда, з якого пасля яшчэ некалькіх прэсаванняў, але без грабянёў, вырабляюць іншы гатунак мальвазіі — mosto.
На Русі мальвазія з'явілася ў X ст., пасля хрышчэння, як адзін з прадметаў царкоўнага культу — ёю прычашчалі ў праваслаўным абрадзе. Тады яна была вельмі дарагой і па-за царкоўнымі абрадамі ўжывалася рэдка. З часам імпарт гэтага віна павялічыўся, да таго ж за мальвазію пачалі лічыць і салодкія віны, вырабленыя ў Балгарыі і Малдове. Гэта значна знізіла кошт, і паспрыяла больш шырокаму яе ўжыванню.
У XVI ст. у ВКЛ мальвазія ўжо лічылася адным з традыцыйных алкагольных напояў, аб гэтым згадвае Іван Мялешка ў сваёй соймавай прамове.
"«И то велми страшная шкода: гологуздые кури ховати, их достатком варити и инные пташки смажити, торты тые цинамоном, микгдалами цукровати,— за моей памети присмаков тых не бывало. Добрая была гуска з грибъками, качка з перчиком, печонка з цыбулею или чосныком; а коли на перепышные достатки, каша рижовая з шафраном; вина венгерского не заживали перед тым, малмазию скромно пивали, медок и горилочку дюбали. Але гроши под достатком мевали, мури сильные муровали и войну славную крепко и лучшей держали, как тепер.»"
Капучына
Капучына (cappuccino) — кава з дадаваннем успененага малака або вяршкоў, для аздобы часта пасыпаная пакрышаным шакаладам або какавай. Падаецца звычайна ў невысокім фарфоравым кубку, найчасцей паўсферычнай формы.
Рэцэпт вынайдзены ў XIX ст. у Вене, але неўзабаве стаў папулярны ў Італіі і менавіта там канчаткова сфарміраваны. Назву напой атрымаў ад манахаў-капуцынаў, вопратку якіх нагадвае колерам. У Італіі капучына часта п’юць на сняданак і практычна ніколі — пазней. У іншых краінах такой традыцыі няма.
Уласы (вадасховішча)
Ула́сы — вадасховішча ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі.
Вадасховішча створана ў 1981 годзе каля вёскі Уласы. Плошча паверхні 0,3 км. Даўжыня 0,8 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Найбольшая глыбіня 5,5 м. Даўжыня агараджальнай дамбы 2,25 км. Аб'ём вады 1 млн куб. м. Вадасховішча напаўняецца вадой з Уласаўскага і Грабчанскага каналаў. Ваганні ўзроўню вады 3,2 м.
Бенкарт
Бенкарт, незаконнанароджаны, пазашлюбны (Bankart) — у XVI—першай палове XIX ст. асоба, народжаная ад бацькоў, паміж якімі не быў заключаны законны шлюб. Паняцце «законнанароджанае» дзіця з'явілася ў сувязі з замацаваннем манагаміі і ўстанаўленнем законнасці шлюбу. Дыферэнцыяцыя на законны шлюб і сужыццё (канкубінат), на «законнанароджаных» і «незаконнанароджаных» існавала ў рымскім праве. З распаўсюджаннем хрысціянства законным пачаў лічыцца царкоўны шлюб, заключаны паводле норм кананічнага права. У Вялікім Княстве Літоўскім царкоўны шлюб канчаткова зацвердзіўся ў 2-й палове XVI ст., аднак на практыцы доўгі час прызнаваліся шлюбы, заключаныя паводле звычаёвага права. Статуты Вялікага Княства Літоўскага вызначалі бенкарта, як асобу, пазбаўленую сваіх саслоўных правоў, падкрэслівалі значэнне законнага шлюбу для інстытуту права на спадчыну, патрабавалі выконваць царкоўны законы ў адносінах дзейнасці шлюбу.
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 года адносіў да бенкарту дзяцей, народжаных «не з венчальную и нешлюбную жоною», дзяцей, якіх бацька не прызнаў сваімі ў непрацяглы час пасля іх нараджэння, а таксама народжаных у шлюбе, які паводле кананічнага права быў прызнаны несапраўдным, таму што быў заключаны паміж асобамі, што былі ў забароненых ступенях роднасці і сваяцтва і ведалі пра гэта. Калі бацька меў законную жонку і пасля яе смерці ўзяў шлюб з маці бенкарта, статус апошняга не мяняўся. Дзеці, народжаныя ў гэтым шлюбе, таксама лічыліся бенкартамі. Статуты ВКЛ не закраналі выпадкаў нараджэння дзяцей у жанчын, якія далі зарок цнатлівасці, аднак паводле царкоўных правіл такія дзеці таксама лічыліся бенкартамі. Яны не мелі права быць спадкаемцамі свайго бацькі, атрымлівалі ў спадчыну шляхецкія правы, аднак маглі быць спадкаемцамі маці, што адпавядала норме рымскага права. Паводле гэтай нормы, законнанароджаныя дзеці атрымліваюць спадчыну пасля бацькі, а незаконнанароджаныя — пасля маці. Асобы, народжаныя ў шлюбе, што быў скасаваны ў сувязі з забароненымі ступенямі роднасці і сваяцтва, не маглі быць спадкаемцамі і маці. Аднак прызнавалася права маці бенркарта на галоўшчыну за забітага сына. Гэтым ускосна прызнавалася атрыманне спадчыны маці пасля сына, што дапускае атрыманне спадчыны сына пасля маці. Акрамя таго, пры ўмове, калі бацька бенкарта возьме законны шлюб з яго маці, існаваў інстытут легітымацыі (узаконення) бенкарта на аснове кананічных правіл 1172 года Папы Рымскага Аляксандра III. Такая легітымацыя была анулявана ў часы праўлення вялікага князя літоўскага і караля польскага С. Баторыя (1575—1586). Аднак на практыцы яна ажыццяўлялася шляхам набілітацыі (каралеўскай уладай або на соймах) пры абавязковай умове заключэння царкоўнага шлюбу бацькамі бенкарта, бо справы аб легітымацыі незаконнанароджаных належалі да царкоўнай юрысдыкцыі
Стахава
Ста́хава (, Стахово) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Плотніцкага сельсавета.
Геаграфія
Размешчана за 27 км у напрамку на паўночны захад ад горада Столін, за 248 км ад Брэста, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Прыпяць, 6 км на паўночны ўсход ад аграгарадка Плотніца, за 5 км на поўнач ад Асаўцоў.
Rage
Rage (лютасць, гнеў) — камп’ютарная гульня, сумесь шутара ад першай асобы і гонкі з элементамі ролевай гульні, якая распрацоўваецца амерыканскай кампаніяй id Software і выдаецца Bethesda Softworks. У гульні выкарыстоўваецца рухавік id Tech 5.
Стахава
Гісторыя
У летапісных крыніцах Стахава вядома з 1503 года. У XVI—XVIII стагоддзях вёска ў складзе Вялікага Княства Літоўскага. З 1793 года — у складзе Расійскай імперыі. З 1921 года ў складзе Польшчы. З 1939 года ў складзе Беларускай ССР. У 1940—1954 гадах цэнтр Стахаўскага сельсавета.
Эканоміка
Каля вёскі размешчана Міні-ГЭС «Стахава»
Rage
Агульнае апісанне геймплэя і сюжэту
Згодна з даступнай інфармацыі, дзеянне гульні разгортваецца ў постапакалістычным свеце, які падобны на свет, паказаны ў фільмах «Вар'яцкі Макс» і «Вар'яцкі Макс 2: Воін дарогі», а таксама ў гульнях Fallout, Borderlands і Fallout 2. У інтэрв’ю з GameSpot геймдызайнер Цім Уілітс паведаміў, што дзеянне гульні адбываецца ў найбліжэйшай будучыні, у якой адбылося сутыкненне Зямлі з каметай. Уплыў на гоначны геймплэй аказалі такія гульні, як MotorStorm і Burnout, паведаміў сайту Shacknews у іншым інтэрв’ю Уілітс.
У гульне вялікі выбар ручной зброі, прычым прысутнічаюць як класічныя ўзоры зброі з гульняў id Software, так і зусім новыя і ўнікальныя віды, характэрныя для гэтага сусвету. Зброю можна ўдасканальваць рознымі апцыянальнымі прыстасаваннямі. Акрамя таго, для некаторых відаў зброі прадстаўлены розныя тыпы боепрыпасаў.
У «Rage» ёсць унутрагульнявая эканоміка, гульцы могуць марнаваць заробленыя ў баях і гонках гульнявыя грошы. За грошы можна купляць новую зброю, узмоцненую браню і гэтак далей. Гулец мае магчымасць мадыфікаваць (змяняць, вырабляць апгрэйд) свае машыны за грошы, якія ён павінен выйграваць на гоначных спаборніцтвах. id Software заяўляе, што «Rage» — іх першая гульня, у якой яны імкнуцца адмовіцца ад лінейных калідораў і ісці за стылем гульняў BioShock і Crysis.
Гісторыя распрацоўкі
Гульня была анансаваная 3 жніўня 2007 на QuakeCon 2007. У той жа самы дзень быў выпушчаны першы трэйлер да гульні, які апублікаваны на сайце GameTrailers.
Nowickia
Nowickia — род буйных двухкрылых сямейства.
Таксанамія
Некаторымі аўтарамі таксон разглядаўся як падрод роду. Услед за большасцю аўтараў цяпер прызнаны сапраўдным родам і разглядаецца асобна.
Rage
Гісторыя распрацоўкі
24 чэрвеня 2009 было анансавана аб тым, што кампанія ZeniMax Media, якая з’яўляецца бацькоўскай кампаніяй Bethesda Softworks, завяршыла набыццё id Software. Згодна з дагаворам, Bethesda Softworks будзе выдаваць усе гульні id Software за выключэннем тых, якія ўжо маюць пагадненне на выданне з іншымі кампаніямі. На наступны дзень, 25 чэрвеня, Electronic Arts афіцыйна пацвердзіла інфармацыю аб тым, што менавіта яна, а не Bethesda Softworks, будзе выдаваць Rage. «Пагадненне аб выданні гульні Rage, якія было падпісана Electronic Arts і id Software, працягвае дзейнічаць», — заявіў прэс-аташэ EA.
Nowickia
Віды
Віды гэтага роду ўключаюць :
Rage
Гісторыя распрацоўкі
5 лістапада 2009 блог Variety пагутарыў з Джонам Кармакам, і на пытанне аб тым, ці будзе ў гульні магчымасць стварыць выдзелены сервер для мультыплэера, Кармак адказаў: «Не. Гэта яшчэ не высечана ў камені, але на дадзены момант мы не думаем рабіць выдзелены сервер».
У лістападзе 2009 года творчы дырэктар id Software Цім Уілітс (Tim Willits) у інтэрв’ю з «Total PC Gaming» паведаміў некаторыя новыя падрабязнасці аб Rage, у прыватнасці, аб зброі, ролевых складніках і гульнявой ​​эканоміцы.
15 снежня 2009 кампанія ZeniMax Media апублікавала афіцыйны прэс-рэліз, у якім паведаміла, што яна набыла выдавецкія правы на «Rage» у кампаніі Electronic Arts. Пасля гэтай падзеі «Rage» будзе выдавацца кампаніяй Bethesda Softworks, якая з’яўляецца філіялам ZeniMax Media, як і id Software. Electronic Arts больш не прымае ўдзелу ў распрацоўцы «Rage», не валодае дадзенай інтэлектуальнай уласнасцю, не будзе яго выдаўцом або дыстрыб’ютарам.
У жніўні 2010 года вядучы дызайнер студыі на QuakeCon2010 паведаміў дакладную дату выхаду гульні. У Паўночнай Амерыцы гульня выйшла 13 верасня 2011 года, а ў Еўропе — 15 верасня 2011 года.
Сюжэт
У 2004 годзе выяўлены астэроід Апофіс, які, па разліках навукоўцаў, можа сутыкнуцца з Зямлёй. На працягу 2020-х гадоў урады свету рэалізуюць праект «Каўчэг», у рамках якога падрыхтоўваюцца падземныя склады з арсеналам зброі і харчоў, а таксама капсулы з людзьмі, змешчанымі ў анабіятычны сон. Гэтыя капсулы павінны аўтаматычна падняцца на паверхню праз некалькі гадоў пасля сутыкнення з астэроідам. У 2029 Апофіс сутыкаецца з Зямлёй, знішчаючы пры гэтым цэлыя гарады і краіны. Больш за 80 % насельніцтва Зямлі гіне. Пачынаецца «ядзерная зіма». Праз пяць гадоў, у 2035 годзе, пыл нарэшце асядае, і выжылыя пачынаюць уладкоўваць разбураны свет нанова.
Мезон Карэ
Мезон Карэ (Maison Carree; літар. «квадратны дом») — найбольш захаваны старажытнарымскі храм на тэрыторыі Францыі. Размешчаны ў цэнтры Німа (Праванс). Паводле надпісу, які раней існаваў над уваходам, асвечаны пасербамі імператара Аўгуста каля 1 г. да н.э. Даўжыня храма 25 м, шырыня 12 м.
У IV ст. храм быў перараблены ў царкву, што выратавала яго ад разбурэння. У часы Французскай рэвалюцыі тут размяшчаліся стайні. У 1823 г. будынак абвешчаны нацыянальным музеем, у ім размешчана экспазіцыя старажытнарымскага мастацтва.
Па ўзоры Мезон Карэ ў XVIII ст. была пабудавана велізарная царква Св. Магдаліны ў Парыжы. На іншым боку плошчы ў Німе размешчана сучасная мастацкая галерэя (архітэктар — Норман Фостэр).
Акцябр (Паўладарская вобласць)
Акцябр — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аксанскай сельскай акругі. Код КАТА — 553633800.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 408 чалавек (195 мужчын і 213 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 318 чалавек (146 мужчын і 172 жанчыны).
Паляна
Назву Паля́на маюць:
Малярная маса
Малярная маса — велічыня, роўная адносіне масы рэчыва да колькасці рэчыва, выражанай у молях:
дзе
Малярная маса вымяраецца ў кг/моль або г/моль.
Кацельня Баярская
Гісторыя
У 19 ст. вёска ў Матыкальскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. У 1897 годзе працавалі хлебазапасны магазін, карчма.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 5 вяскоўцаў загінулі, 1 прапаў без вестак. Да 8 верасня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Матыкальскага сельсавета.
Кцыня
Кцыня (Kcynia, Exin — Эксін) — горад у Польшчы, размешчаны за 300 км на паўночны захад ад Варшавы і за 40 км на паўднёвы захад ад Быдгашчы. Уваходзіць у склад Накельскага павета, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кцыня. Займае плошчу 6,84 км². Насельніцтва 4,7 тыс. чалавек.
Чашачка
Чашачка або падвяночак (cályx) — сукупнасць чашалісцікаў, часцей за ўсё афарбаваных у зялёны колер, якія ўтвараюць адзін ці некалькі вонкавых кругоў падвойнага калякветніка. Колькасць чашалісцікаў у кветцы вар'іруе ад дзвюх (сямейства макавых), да нявызначанай колькасці (сямейства чайных), але ў большасці двухдольных іх часцей чатыры або пяць.
Функцыі
Асноўнай функцыяй чашачкі з'яўляецца абарона частак кветкі на ранніх этапах яе фармавання; менавіта таму вонкавыя пакровы бутона да яго распускання ў кветак з падвойным калякветнікам утворана чашачка. Пры распусканні кветкі ці падчас цвіцення чашачка часам адпадае (сямейства макавыя) ці адгінаецца і становіцца малапрыкметнай.
Нярэдка па завяршэнні цвіцення чашачка здольная відазмяняцца, набываючы пры гэтым новыя функцыі, галоўным чынам звязаныя з распаўсюджваннем пладоў і насення. Напрыклад, у ясноткавых чашачка служыць ёмішчам для дробнага плода, а ў астравых ператвараецца ў хохлік (папус), які спрыяе пераносу пладоў ветрам. Часам на чашачцы маюцца характэрныя вышчарбленыя шчацінкі, якімі плады чапляюцца за поўсць жывёл і адзежу людзей і разносяцца.
Чашачка, як правіла, зялёная, але часам набывае яркую афарбоўку і выконвае функцыю вяночка, які ў гэтым выпадку нярэдка рэдукаваны да нектарнікаў (рагулькі, аканіт, марознік). У некаторых выпадках чашачка слаба развітая (парасонавыя, складанакветныя, валяр'янавыя).
Чашачка ў формуле кветкі
У формуле кветкі характарыстыка чашачкі стаіць пасля ўказання на сіметрыю кветкі і пазначаецца літарным выразам Ca (calyx) ці K побач з якім лічбамі ўказваецца колькасць элементаў, напрыклад: Ca5 — калякветнік падвойнай: чашачка з 5 чашалісцікаў. Калі чашалісцікі зрастаюцца, то ў формуле кветкі колькасць элементаў, што зрастаюцца, бярэцца ў дужкі, напрыклад: Ca(5).
Амар-Суэн
Амар-Суэн (𒀭𒀫𒀭𒂗𒍪; 2048 гг. да н. э. — 2039 гг. да н. э.) — лугаль (манарх) Ура, Шумера і Акада. Трэці прадстаўнік трэцяй дынастыі Ура.
Амар-Суэн з’яўляўся сынам лугаля Шульгі і прыняў трон па спадчыне. Падобна свайму бацьку абагаўляў сябе. Правёў некалькі ваенных кампаній на паўночным захадзе Месапатаміі, у тым ліку на тэрыторыі будучай Асірыі. Разбурыў Урбілум.
Вавілонскія пісцы 2 тысячагоддзя да н. э. паведамлялі, што Амар-Суэн скараціў колькасць свойскай жывёлы для ахвярапрынашэнняў багам. Было прадказана, што яго заб’е бык, аднак ён памёр ад укуса ў нагу.
Паметнікі
Назву Паме́тнікі маюць:
Паніжаны
Назву Паніжа́ны маюць:
NGC 3989
NGC 3989 (іншыя абазначэнні — MCG 4-28-100, ZWG 127.111, KUG 1154+255, PGC 37599) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бутэрброд
Бутэрброд (ад ням. Butterbrot - хлеб з маслам) — закуска, якая ўяўляе сабой лусту хлеба, на якую кладуцца дадатковыя харчовыя прадукты (прычым не абавязкова масла). Існуе вялікая колькасць відаў бутэрбродаў - ад класічных з каўбасой або сырам да шматслойных з розных гатункаў мяса, гародніны, зеляніны і соусаў або паштэтаў. Ад сэндвіча бутэрброд адрозніваецца тым, што змяшчае толькі адзін кавалак хлеба (у той час як у сэндвіча начынне заціснутая паміж двума кавалкамі хлеба). Бутэрброды шырока распаўсюджаныя, бо яны хуткія ў падрыхтоўцы і зручныя ў пераносцы.
Самы распаўсюджаны від бутэрбродаў - луста хлеба з якім-небудзь з закусачных прадуктаў (сырам, вяндлінай, каўбасой, ікрой, мясам, рыбай, кансервамі).
Юлія Андрэеўна Яфімава
Юлія Андрэеўна Яфімава (нар., Грозны, Расійская Федэрацыя) — расійская плыўчыха, трохкратны прызёр Алімпійскіх гульняў 2012 і 2016 гадоў, чатырохкратная чэмпіёнка свету , трохкратная чэмпіёнка Еўропы, заслужаны майстар спорту Расіі. Перамога Яфімавай на дыстанцыі 50 метраў брасам у Рыме ў 2009 годзе стала першай перамогай у басейне для расійскага жаночага плавання на чэмпіянатах свету.
Навакольнае асяроддзе
Навакольнае асяроддзе — комплекс прыродных цел і з'яў, з якімі арганізм знаходзіцца ў пэўных узаемаадносінах. Адно з асноўных экалагічных паняццяў. Для характарыстыкі навакольнага асяроддзя выкарыстоўваюцца абіятычныя, біятычныя і антрапагенныя фактары.
Навакольнае асяроддзе можна вызначыць па наступных кампанентах:
Газаабмен
Газаабмен — абмен газаў паміж арганізмам і навакольным асяроддзем. З навакольнага асяроддзя ў арганізм бесперапынна паступае кісларод, які спажываецца усімі клеткамі, органамі і тканкамі; з арганізма вылучаюцца ўтвараемы ў ім вуглякіслы газ і нязначная колькасць іншых газападобных прадуктаў абмену рэчываў. Газаабмен неабходны амаль для ўсіх арганізмаў, без яго немагчымы нармальны абмен рэчываў і энергіі, а такім чынам і само жыццё.
Кісларод, які паступае ў тканкі, выкарыстоўваецца для акіслення прадуктаў, якія ўтвараюцца ў выніку доўгага ланцугу хімічных ператварэнняў вугляводаў, тлушчаў і бялкоў. Пры гэтым ўтвараюцца СО2, вада, азоцістыя злучэнні і вызваляецца энергія, якая выкарыстоўваецца для падтрымання тэмпературы цела і выканання работы. Колькасць СО2 (які вылучаецца з арганізма) залежыць не толькі ад колькасці спажыванага О2, але і ад таго, што пераважна акісляецца: вугляводы, тлушчы або бялкі.
Кузьмішкі
Назву Кузьмішкі маюць:
Чайка шызая
Шызая чайка (Larus canus) — від птушак з сямейства чайкавых (Laridae).
Апісанне
Дарослая шызая чайка знешне вельмі падобная да маеўкі і дасягае велічыні да 43 см з размахам крылаў каля 120 см. Яе вага складае ад 300 да 550 г. апярэнне шызай чайкі мае белы колер, а верхні бок крылаў — шэры. Канцы крылаў — чорна-белыя, дзюба і лапкі пафарбаваныя ў жоўта-зялёны колер. Маладняк набывае гэтую афарбоўку толькі ва ўзросце трох гадоў. Самкі і самцы знешне не адрозніваюцца. Працягласць жыцця шызай чайкі можа дасягаць 25 гадоў. Яе крык гучыць як «кі-э» або «кі-а».
Распаўсюджанне
Шызая чайка жыве галоўным чынам на ўзбярэжжы мораў і толькі зрэдку сустракаецца ва ўнутрыкантынентальных вадаёмах. Сустракаецца ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. Яе шчыльнасць даволі высокая ў Паўночнай і Цэнтральнай Еўропе. Некаторыя шызыя чайкі на зімоўку мігруюць у Міжземнамор'е ці Паўночную Афрыку.
Панкі
Назву Панкі́ маюць:
Blepharomyia
Blepharomyia — род двухкрылых сямейства.
Бірлік (Баянаульскі раён)
Бірлік — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бірлікскай сельскай акругі. Код КАТА — 553637100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1132 чалавекі (552 мужчыны і 580 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 946 чалавек (507 мужчын і 439 жанчын).
Мсціслаўская кафля
Мсціслаўская кафля – архітэктурна-дэкаратыўная кераміка 15—18 стст. з горада Мсціслаў. У 15 — 16 ст. выраблялі гаршковую кафлю з крыжападобным, квадратным або круглым вусцем, пазней — каробчатую тэракотавую і паліваную (паліхромную і размаляваную), пакрытую зялёнай, светла- і цёмна-карычневай палівай.
Тэракотавая кафля 16 — 17 ст. з рэльефнай вонкавай пласцінай без рамкі была паліхромная (пераважалі зялёны, сіні і белы колеры) або з 2-прыступкавай рамкай і раслінным арнаментам на вонкавай пласціне. У сярэдзіне — 3-й чвэрці 17 ст. яна мела рамку па краі вонкавай пласціны, багата аздаблялася раслінным арнаментам, у канцы 17 ст. рамка адсутнічала, аздаблялася барэльефным дывановым арнаментам; з пачатку 18 ст. мела вялікія памеры, з тоўстай вонкавай пласцінай, упрыгожанай раслінным або геральдычным арнаментам (высокі рэльеф).
У кафлі 2-й паловы 18 ст. малюнак на вонкавай пласціне адсутнічаў. Паводле прызначэння мсціслаўскай кафлі падзялялася на сценную, карнізную (простую, складаную і вуглавую), паясную, каронкі (гарадкі). У аздабленні пашыраны раслінны, геральдычны, геаметрычны, зааморфны, сюжэтны арнаменты. У 2-й палове 17 ст. мсціслаўскія цаніннікі (найбольш вядомы С. Палубес) працавалі ў Маскоўскай дзяржаве, дзе выраблялі кафлю.
Каірская тэлевежа
Каірская тэлевежа (برج القاهرة) — бетонная тэлевізійная вышка ў горадзе Каір, Егіпет. Знаходзіцца ў цэнтры горада ў раёне Замалік на востраве Джэзіра. Вышыня вежы — 187 метраў, гэта значыць яна на 43 метра вышэй, чым знакамітая піраміда Хеопса, размешчаная ў 15 кіламетрах да паўднёвага захаду ад вежы. Тэлевежа з'яўляецца адной з дамінант нябеснай лініі Каіра.
Вежа была пабудавана ў перыяд з 1956 па 1961 гады. Дызайн вежы нагадвае кветку лотаса. На вяршыні вежы знаходзіцца назіральная пляцоўка і рэстаран, які верціцца.
Шэпэціўка
Геаграфія
Горад размешчаны на поўначы Хмяльніцкай вобласці, на рацэ Гуска, за 103 км ад Хмяльніцкага і 272 км ад Кіева. Чыгуначная станцыя Шэпэціўка і Шэпэціўка-Падольска.
Першыя згадкі датуюцца 1594 годам. Горад з 1619 года.
Насельніцтва
Дэмаграфічны рост насельніцтва
Вуліца Някрасава
Вуліца Някрасава — назва вуліц у гонар рускага паэта Мікалая Някрасава.
Папішкі
Назву Папі́шкі маюць:
Уліт вялікі
Вялікі уліт, Кулік-селянец або рачны кулік (Tringa nebularia) — від птушак з сямейства бакасавых (Scolopacidae).
Апісанне
Дарослы вялікі уліт дасягае велічыні да 35 см і трохі буйнейшы за свайго суродзіча траўніка. Яго размах крылаў складае да 70 см, а вага — да 280 г. У яго доўгія шэра-зялёныя лапы і доўгая, моцная і злёгку выгнутая ўніз дзюба. Верхні бок цела карычнева-шэры, а жывот пафарбаваны ў белы колер. Самцы і самкі палавога дымарфізма не выяўляюць. Натуральнымі ворагамі вялікага уліта з'яўляюцца драпежныя птушкі. У цэлым гэта пужлівая і асцярожная птушка, якая ўмее добра плаваць і ныраць. Яго спеў гучыць як «цю-цю-цю».
Распаўсюджанне
Вялікі уліт жыве галоўным чынам у дробных вадаёмах, напрыклад на балотах, у запрудах і рэк у Паўночнай Еўропе (за выключэннем Ісландыі) і Паўночнай Азіі. Зімой ён робіць пералёты ў Міжземнамор'е, Заходнюю і Паўднёвую Афрыку.
Фёдараўскі раён (Башкартастан)
Фёдараўскі раён (Фёдоровский район; Фёдоровка районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Фёдараўка.
Геаграфія
Фёдараўскі раён мяжуе з Меляузаўскім, Куюргазінскім і Стэрлібашаўскім раёнамі. Плошча раёна складае 1693,24 км².
Гісторыя
Фёдараўскі раён быў утвораны 31 студзеня 1935 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 17147 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (31,9 %), далей ідуць рускія (23,1 %), башкіры (20 %), чувашы (12,2 %) і мардва (10,4 %).
Вуліца Някрасава (Віцебск)
Вуліца Някрасава — вуліца ў заходняй частцы Віцебска, у Чыгуначным раёне. Працягласць вуліцы 750 метраў, ад пуцеправода Металістаў (былы Ялагскі) і вуліцы Зяньковай да 11-й вуліцы Свярдлова.
Вуліца перайменавана ў гонар рускага паэта і пісьменніка М. А. Някрасава. Гістарычная назва: Вялікая Ялагская вуліца. Вуліца сфарміравалася ў XIX стагоддзі. У сучаснай забудове пераважаюць 2-3-павярховыя будынкі.
На вуліцы знаходзяцца:
У канцы вуліцы з правага боку знаходзяцца Парк чыгуначнікаў і стадыён «Лакаматыў».
NGC 3990
NGC 3990 (іншыя абазначэнні — UGC 6938, MCG 9-20-43, ZWG 269.24, PGC 37618) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Агюст Радэн
Біяграфія
Нарадзіўся ў Парыжы, пазней вучыўся ў двух вядомых скульптараў — Антоніа Луіса і Антуана Бары. Спрабаваў паступіць ў вышэйшую мастацкую школу (Beaux Arts), але быў прыняты ў іншую школу (École Spéciale de Dessin et d’Architecture), дзе вучылі рамеснікаў, якія працуюць у сферы дэкарацыйнай скульптуры.
Першая мастацкая праца Радэна «Чалавек са зламаным носам», была адхілена на Парыжскім салоне, з-за таго што не ўкладвалася ў акадэмічныя каноны прыгажосці. У 1871 годзе, у пошуках працы Радэн пераехаў у Бельгію, дзе стварыў некалькі скульптураў для прыватных дамоў, для будынку біржы і элементы помніка бургамістру Лоасу. Адначасова Радэн займаўся вывучэннем старажытнага мастацтва і творчасці Рубенса. Пасля наведвання Італіі і знаёмства з творчасцю Мікеланджэла, у Радэна ўзнікла ідэя стварэння статуі «Эра бронзы».
Сведчаннем прызнання таленту Радэна стала набыццё французскім урадам двух яго статуй «Іаан Хрысціцель» і «Чалавек, які крочыць». Адначасова яму было даручана стварэнне скульптурнага партала. Працу над «Варотамі пекла» (распачата ў 1888 годзе) Радэн не скончыў да канца жыцця. Іншымі буйнымі творамі сталі скульптуры «Грамадзяне Кале», помнік Віктору Гюго, статуя Анарэ дэ Бальзака.
У 1885 годзе Радэн узяў памочніцу ў майстэрню, 19-гадовую Камілу Кладэль. Хутка яны ажаніліся нават нягледзячы на значную розніцу ва ўзросце. Нягледзячы на шлюб Радэн не страціў сувязі з Роз Бёрэ, з якой ён пазнаёміўся яшчэ падчас падарожжа па Бельгіі.
Да пачатку ХХ стагоддзя Радэн стаў вядомым скульптарам і французскі ўрад прадставіў яму асобны павільён на Сусветнай выстаўцы 1900 года. Вучнямі Радэна сталі такія вядомыя мастакі як Эміль Антуан Бурдэль і Канстанцін Бранкузі.
Творчасць
Раннім яго творам уласцівы смеласць вобразных і пластычных пошукаў, філасофская глыбіня задумы, жыццёвасць перадачы складаных рухаў, энергічная мадэліроўка аб’ёмаў: «Чалавек са зламаным носам» (1864), «Бронзавы век» (1876), «Іаан Хрысціцель» (1878) і інш. З 1880 працаваў над гарэльефнай кампазіцыяй «Вароты пекла», асобныя часткі якой сталі самастойнымі творамі; «Ева» (1881), «Пацалунак» (1886), «Мысліцель» (1889), «Вечная вясна» (1880-я г.).
У 1884—1888 стварыў для г. Кале скульптурную групу «Грамадзяне Кале» (устаноўлена ў 1895), якая вызначаецца суровым героіка-драматычным гучаннем, складанай эмацыйнай атмасферай, унутранай напружанасцю герояў, што перадаецца праз неспакойны рытм кампазіцыі, экспрэсіі поз і жэстаў, кантрасты статычных і дынамічных фігур.
З сярэдзіны 1880-х гадоў А. Радэн у творчасці схіляўся да ускладненых сімвалічных вобразаў, выяўлення гамы эмоцый чалавека — ад яснай гармоніі да змрочнага самапаглыблення і адчаю. Творы набылі эскізны, знешне як бы незавершаны характар, святлоценявую кантрастнасць, падкрэслена жывапісную мадэліроўку абцякальных форм, пластычнасць і фактурную адчувальнасць: помнік А. Бальзаку ў Парыжы (1893—1897; устаноўлены ў 1939) і інш.
Партрэты А. Радэна вызначаюцца вастрынёй і цэласнасцю перадачы характару: бюсты В. Гюго, Ж. Далу (1883), В. А. Рашфора (1897), П. Бертло (1906) і інш.
Спадчына
Урад Францыі стварыў Музей Радэна ў 1919 годзе.
Валерыян Антоні Жаба
Валерыян Антоні Жаба (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян берасцейскі (з 1731) і полацкі (з 1736).
Біяграфія
Сын Гераніма, брат менскага ваяводы Яна Казіміра.
Харунжы гусарскі, пасол на соймы, маршалак Скарбовага трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, староста старадубскі.
У 1734 годзе Валерыян Антоні набыў у Аляксандра Паўла Сапегі сяло Лужкі. Тут па тэстаменце кашталяна Жабы ад 24 верасня 1741 года быў пабудаваны калегіум і касцёл св. Архангела Міхаіла.
Сям'я
Меў сына Яна, старосту старадубскага.
Сан-Мігел-дас-Місойнс
Сан-Мігел-дас-Місойнс (São Miguel das Missões — місія святога Міхаіла) — разваліны місіі ў бразільскай штаце Рыу-Гранды-ду-Сул, у аднайменным муніцыпалітэце. Аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У мінулым, адна з многіх езуіцкіх рэдукцыя.
Езуіты-місіянеры заснавалі місію ў XVII стагоддзі ў рамках стратэгіі звароту індзейцаў гуарані ў хрысціянства і абароны іх ад партугальскіх гандляроў рабамі, вядомых як бандэйранты.
Місія была заснавана езуітамі ў 1632 годзе побач з індзейскім паселішчам Ітайасека (Itaiaceco), у 1683 годзе была перанесена на цяперашняе месца, у той час насельніцтва місіі складала прыкладна 4000 хрысціянізаваных індзейцаў. У 1735-1744 гадах будуецца барочная царква па праекце архітэктара-езуіта Жуана Батысты Прымолы, інтэр'еры сканчаюць ў 1750 годзе, ў 1760 годзе сабор істотна церпіць ад пажару.
Па мадрыдскім дагаворы 1750 г. дадзеная тэрыторыя была перададзена пад суверэнітэт Іспаніі, партугальцам і езуітам было загадана пакінуць паселішча. Пасля адмовы езуітаў і гуарані пакінуць місію, супраць яе былі ўжытыя сілы партугальска-іспанскай арміі, накіраванай для ўстанаўлення новых межаў паміж дзвюма каланіяльнымі дзяржавамі. У 1754 езуіты падпарадкаваліся партугала-іспанскім уладам, але гуарані працягвалі супраціў. У 1756 годзе войска захапіла тэрыторыі 7 непадпарадкаваных місій.
У бліжэйшым горадзе Санта-Анжэла пабудаваны (1929-1971) сабор, які паўтарае аблічча разбуранага сабора місіі.
У 1940 годзе адкрыты музей місіі па праекце Лусіа Коста, пазней працаваў над горадам Бразіліа. У музеі выстаўлена мноства драўляных скульптурных выяў святых, зробленых індзейцамі і езуітамі, некаторыя з іх перавышаюць 2 метры ў вышыню.
Разваліны Сан-Мігел-дас-Місойнс знаходзяцца пад абаронай ЮНЕСКА з 1983 года разам з яшчэ чатырма падобнымі помнікамі на тэрыторыі Аргенціны і Бразіліі.
Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр
Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр — жаночы праваслаўны манастыр у Полацку (Беларусь), адзін з найбольш шанаваных манастыроў Рускай праваслаўнай царквы.
Гісторыя
У 1161 годзе намаганнямі Св. Ефрасінні быў узведзены мураваны Спаса-Праабражэнскі сабор — найбольш захаваны помнік старажытнаполацкай архітэктуры. Яго будаўніком быў майстар Іаан.
У 1161 годзе на гэты храм Ефрасіння ахвяравала пазалочаны напрастольны крыж (Крыж Ефрасінні Полацкай) з часціцамі мошчаў шматлікіх святых і Жыватворчага Крыжа Хрыстова. Крыж быў выразаны тутэйшым майстрам-ювелірам Лазарам Богшам.
У XIII ст. крыж быў вывезены з Полацка ў Смаленск, а адтуль пазней у Маскву, а потым вернуты ў манастыр Іванам Грозным пасля захопу ім Полацка ў 1563 годзе.
У 1580 годзе, пасля ўзяцця Полацка (1579) Стэфанам Баторыям, манастыр перададзены езуітам. У 1654 годзе, пасля захопу горада маскоўскімі войскамі, зноў перайшоў да праваслаўных. У 1667 годзе, пасля вяртання Полацка войскамі Рэчы Паспалітай, зноў перададзены езуітам, у якіх заставаўся да 1820 года.
У 1820 годзе расійскія ўлады выгналі езуітаў з Полацку, манастыр перайшоў у дзяржаўную ўласнасць. У 1832 г. манастыр быў перададзены духоўнаму ведамству і ў 1840 г. адноўлены. У 1841 г. Крыж Ефрасінні Полацкай быў зноў вернуты ў Спаса-Праабражэнскі сабор.
У 1840-х гадах старажытная мясцовасць была прылічана да разраду першакласных. У манастыры размясцілася Спаса-Ефрасіннеўскае духоўнае вучылішча. У 1847 г. пры ігуменні Клаўдзіі (Шчыпаноўскай) была пабудавана Ефрасіннеўская трапезная царква.
У 1897 годзе пры ігуменні Яўгеніі (Гаваровіч), паводле праекта архітэктара У. Ф. Коршыкава ў псеўдавізантыйскім стылі была ўзведзена манументальная пяціглавая Крыжаўзвіжанская царква.
У 1921 г. манастыр быў зачынены, крыж рэквізаваны, у 1928 г. перавезены ў Мінск, у 1929 — у Магілёў. У 1941 у час Вялікай Айчыннай вайны Крыж Ефрасінні Полацкай бясследна знік і дагэтуль не знойдзены.
Архітэктура
На пачатак 20 ст. архітэктурны комплекс манастыра фарміравалі размешчаныя курданёрам вакол невялікай плошчы 3 мураваныя храмы, брама-званіца (16 ст.), 2-павярховы, збудаваны яшчэ езуітамі келейны корпус (пачатак 18 ст.), каля 20 драўляных і мураваных жылых і гаспадарчых будынкаў, сад і агарод. У другой палавіне 19 ст. да брамы прыбудаваны 2 бакавыя жылыя корпусы і ўзведзена вежа (не збераглася), у пачатку 20 ст. з заходняга боку брамы пастаўлены 2-павярховы жылы корпус. У сярэдзіне 19 ст. побач са Спаса-Праабражэнскай царквой пабудавана «цёплая» царква-трапезная ў імя прападобнай Ефрасінні Полацкай. У 1899 г. ўзведзены вялікі мураваны сабор у гонар Уздвіжэння Крыжа Гасподняга. Галоўная планіровачная вось манастыра вызначаецца брамай-званіцай і Спаса-Праабражэнскай царквой.
Берасцейская зямля
Берасцейская зямля — гісторыка-геаграфічны рэгіён, які ў раннефеадальны перыяд займаў тэрыторыю па абодва бакі сярэдняга цячэння Заходняга Буга з гарадамі Бельск, Берасце, Дарагічын Надбужскі, Каменец, Кобрын, Мельнік і іх акругамі. Населены пераважна дрыгавічамі і валынянамі. Па тэрыторыі Берасцейскай зямлі праходзілі важныя гандлёвыя магістралі, па якіх ажыццяўляўся тавараабмен паміж Турава-Пінскай, Кіеўскай, Галіцка-Валынскай, Наўгародскай, Чарнігаўскай і іншымі землямі і Заходняй Еўропай. Апошнім мытным пунктам на гандлёвым шляху быў Дарагічын, дзе знойдзены тысячы старажытных алавяных таварных пломбаў.
З канца Х ст. у складзе Русі, з другой паловы ХІ ст. да сярэдзіны ХІІ ст. ва ўладанні тураўскіх, ад сярэдзіны ХІІ ст. — валынскіх князёў. Паводле ўскосных звестак Іпацьеўскага летапісу, у 1240 годзе сюды з поўдня ўварваліся мангола-татары. У першай палове ХІV ст. увайшла ў склад Вялікага Княства Літоўскага, ва ўладанні князя Кейстута. У 1349 годзе Берасцейскую зямлю на некаторы час захапіў польскі кароль Казімір III. Канчаткова Берасцейшчына адыйшла да ВКЛ у 1366 годзе. З 1413 года ў складзе Троцкага ваяводства. У 1566 годзе рэгіён раздзелена на Берасцейскае ваяводства і Падляшскае ваяводства (паветы Дарагіцкі, Бельскі, Мельніцкі; : Віленскі сойм).
У гістарычным, этнічным і фізіка-геаграфічным аспектах Берасцейская зямля ўяўляла сабою адзіную і цэльную тэрыторыю, натуральны працяг дрыгавіцкага Турава-Пінскага Палесся. На поўначы яна межавала з Гарадзеншчынай. Такім чынам, яна была арганічна звязана з карэннай тэрыторыяй, на якой сфарміраваўся беларускі народ, складаючы яе неад'емную частку.
Улучэнне Берасцейшчыны ў склад старажытнай Валыні, якое праводзяць адныя навукоўцы, лічыцца цалкам няправільным іншымі, бо сувязь існавала толькі палітычная. Пасля Люблінскай уніі адзінства Берасцейскай зямлі было парушана, і Падляшскае ваяводства адыйшло да Польскай Кароны, трапіўшы пад узмоцненую паланізацыю, асабліва пасля царкоўнай уніі, і каланізацыю выхадцамі з Мазовіі.
Мсціслаўскае шкло
Выраблялі сталовы посуд, пасудзіны для вадкасцей, аконнае шкло. Посуд адметны складаным S-падобным профілем, размалёўкай каляровымі эмалямі, пластычным аздабленнем донцаў хвалістымі паддонамі, сценак — рыфленнем і накладнымі пячаткамі з нізкарэльефнымі выявамі гербаў, клеймаў гутнікаў, асобных літар і надпісаў. Шырока выкарыстоўваліся кальцавыя паддоны ў выглядзе гладкай шкляной дужкі. Асобныя формы і пластычны дэкор посуду блізкія да аздоб мсціслаўскай керамікі.
У 16 — 18 стст. мсціслаўскае шкло фармавалі адвольна, у 19 ст. — прасаваннем і выдзіманнем у формы. Посуд 17 ст. сціпла дэкарыраваны шклянымі жгутамі, пячаткамі і інш., часам каляровымі эмалямі. У 18 — 19 ст. выраблялі збаны, куфлі, чаркі, бутлі, пляшкі, шкляніцы, кубкі, бакалы.
Некаторыя вырабы аздаблялі шліфоўкай, гравіроўкай, шклянымі жгутамі і вялікімі стужкамі, тулавы размалёўвалі геаметрычна-раслінным арнаментам, выкананым рознакаляровымі эмалямі. Аконнае шкло ў 17 ст. выдзімалі ў выглядзе круглых шыбак-дыскаў, у 18 — 19 ст. — прамавугольных шыбак.
Валерый Іванавіч Міцкевіч
Валерый Іванавіч Міцкевіч (, Новасібірск, Расія — ) — спецыяліст у галіне геадэзіі, праграміст. Доктар тэхнічных навук (2005), прафесар (1994).
Біяграфія
Скончыў Навасібірскі інстытут інжынераў геадэзіі, аэрафотаздымкі і картаграфіі (спецыяльнасць «Астраномагеадэзія», 1968; аспірантура, 1978). Працаваў у Навасібірскам аэрагеадэзічнам прадпрыемстве Галоўнага ўпраўлення геадэзіі і картаграфіі пры Савеце Міністраў СССР (1968—1971), Навасібірскім інстытуце інжынераў геадэзіі, аэрафотаздымкі і картаграфіі (1971—1984), Полацкім дзяржаўным універсітэце (з 1984, геадэзічны факультэт, кафедра прыкладной геадэзіі і фотаграмметрыі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: рашэнне адвольных сістэм нелінейных ураўненняў з практычнымі прыкладаннямі да аўтаматызацыі матэматычнай апрацоўкі вынікаў любых вымярэнняў пад рознымі крытэрыямі аптымальнасці рашэння, уключаючы многакрытэрыяльную аптымізацыю; праграміраванне на ЭВМ асабістых навуковых распрацовак з мэтай іх праверкі, апрабацыі і выкарыстання на геадэзічнай вытворчасці і ў любых установах.
Ёверы Мусевені
Ёверы Кагута Мусевені (Yoweri Museveni; нар. у красавіку ) — прэзідэнт Уганды з 1986 года.
У 1967 годзе стаў студэнтам у Танзаніі, дзе прасякнуўся марксісцкімі ідэямі. Адправіўся добраахвотнікам у Мазамбік. У 1970 годзе паступіў ва угандзійскую ваенную разведку, аднак у 1971 годзе, пасля перавароту Ідзі Аміна збег у Танзанію. У 1979—1980 гг. — Міністр абароны ва ўрадзе Мільтана Аботэ. У 1980—1985 гг. — лідар паўстанцкай Арміі нацыянальнага супраціву. Добразычліўцы лічаць яго афрыканскім палітыкам новай хвалі, а злоснікі — архітэктарам сярэднявечнай імперыі Тутсі, за ўмяшальніцтва ва ўнутраныя справы Руанды і ДР Конга з мэтай падтрымкі сваіх супляменнікаў.
Хімічны састаў
Хімі́чны саста́ў — якасная і колькасная характарыстыка рэчыва з пункта гледжання наяўнасці ў ім атамаў хімічных элементаў і колькасных суадносін паміж імі. Адпаведна адрозніваюць якасны і колькасны хімічны склад.
Хімічны састаў высвятляюць метадамі хімічнага ці фізіка-хімічнага аналізу. Колькасны хімічны састаў апісваецца хімічнай формулай, або пералікам элементаў з указаннем іх долі ў рэчыве (часцей за ўсё, у працэнтах). Хімічны састаў і хімічная будова вызначаюць хімічныя і фізічныя ўласцівасці рэчываў.
Пра заканамернасці хімічнага саставу глядзі валентнасць, стэхіяметрыя.
Акмектэп (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 251 чалавек (138 мужчын і 113 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 149 чалавек (95 мужчын і 54 жанчыны).
NGC 3991
NGC 3991 (іншыя абазначэнні — UGC 6933, IRAS11549+3237, MCG 6-26-60, KCPG 311A, ZWG 186.73, HARO 5, ARP 313, VV 523, KUG 1154+326, PGC 37613) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шаматулы
Шаматулы (Szamotuły) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Шаматульскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Шаматулы.
Хот-дог
Хот-дог (hot dog — літаральна «гарачы сабака») — сандвіч з сасіскай або каўбаскай. Звычайна змяшчае соус, часцей за ўсё кетчуп і/або гарчыцу. Таксама можа змяшчаць свежую, марынаваную або смажаную гародніну, зеляніну, сыр, бекон.
Хот-дог звычайна ядуць без ужывання сталовых прыбораў і посуду. Ёсць шмат разнавіднасцяў гэтай стравы.
Леа Закс
Леа Закс (,  — ) — ізраільскі малекулярны біёлаг, імунолаг і даследчык раку нямецкага паходжання.
Будучы яўрэем, Закс разам з сям’ёй пераехаў у Англію ў 1933 годзе пасля таго, як нацыянал-сацыялісты захапілі ўладу ў Германіі. У 1952 годзе ён эміграваў у Ізраіль, першапачаткова з мэтай працаваць у сельскай гаспадарцы ў кібуцы. Ён быў прафесарам Інстытута Вейцмана, дзе працаваў з 1952 года і заснаваў кафедру генетыкі. Ён быў там Ота Меергофам, прафесарам малекулярнай біялогіі.
У 1950-я гады ён паказаў, як генетычныя даследаванні клетак амніятычнай вадкасці чалавека могуць быць выкарыстаны для атрымання інфармацыі аб схільнасці да хвароб і, напрыклад, полу эмбрыёнаў, што пазней стала асновай для прэнатальнай дыягностыкі.
Затым Закс даследаваў, у прыватнасці, развіццё і дыферэнцыяцыю клетак крыві ў нармальным развіцці і ў ракавых клетках, для якіх ён упершыню распрацаваў метады вывучэння in vitro. Ён таксама вывучаў развіццё клетак лейкеміі in vitro і выявіў, што некаторыя нейрамедыятары таксама могуць звярнуць назад развіццё рака, што прывяло да новай формы тэрапіі, якая называецца дыферэнцыяцыйнай тэрапіяй.
Заапарк Гізы
Заапарк Гізы — адзін з самых вялікіх заалагічны садоў Егіпта. Размешчаны ў горадзе Каір. Гэта адна з адзіных азелянёных тэрыторый у горадзе, уключаючы парк Каіра. Заапарк займае прыкладную плошчу ў 100 акраў. На яго тэрыторыі ўтрымліваецца мноства выміраючых відаў жывёл мясцовай фауны. Маецца «Дом рэптылій» і цэнтр пудзілаў жывёл. У парку збудаваны падвесны мост, спраектаваны Густавам Эйфелем (Gustave Eiffel). Для даступнасці наведвання адзінага зялёнага кутка беднымі жыхарамі Каіра, уваходная плата ў заапарк нязначная і сабраныя грошы зусім не пакрываюць выдаткі на абслугоўванне ўстановы. Галоўная мэта заапарка складаецца ў тым, каб пацешыць гараджан і госцяў, замест таго, каб навучаць і прапагандаваць веды сярод насельніцтва — аднак, мноства рэдкіх відаў жывёльнага свету, якія змяшчаюцца ў заапарку Гізы, паспяхова размножваюцца.
Бакалінскі раён
Бакалі́нскі раён (Бакалинский район; Баҡалы районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з'яўляецца сяло Бакалы.
Геаграфія
Бакалінскі раён мяжуе з Ілішаўскім, Чакмагушаўскім і Шаранскім раёнамі, а таксама з Татарстанам. Плошча раёна складае 1951 км².
Гісторыя
Бакалінскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Жан-П’ер Шанжэ
Жан-П’ер Шанжэ (Jean-Pierre Changeux; нар., Дамон, Францыя) — французскі нейрабіёлаг. Працы прысвечаны працы нервовай сістэмы чалавека на розных узроўнях — ад малекулы да мозгу.
З’яўляецца членам і замежным членам наступных акадэмій:
Аляксей Мікалаевіч Арастовіч
Аляксей Мікалаевіч Арастовіч (нар., Грузія) — украінскі палітык, разведчык, блогер, палітычны і ваенны аглядальнік, калумніст інтэрнэт-СМІ, акцёр, арганізатар псіхалагічных семінараў і трэнінгаў і дабрачыннага фонду для псіхалагічнай падтрымкі вайскоўцам у зоне АТА (2014—2017).
Спікер ТКГ і саветнік па інфармацыйнай палітыцы кіраўніка ўкраінскай дэлегацыі ў Мінскай групе. Пазаштатны саветнік кіраўніка Офіса Прэзідэнта Украіны па пытаннях стратэгічных камунікацый у сферы нацыянальнай бяспекі і абароны. Падпалкоўнік (2022).
Біяграфія
Бацька этнічны беларус са Слуцка. Частку дзяцінства правёў у Беларусі.
Кадравы афіцэр Узброеных сіл Украіны, разведчык, капітан запасу. Службовая дзейнасць была звязана з распрацоўкамі ў галіне аператыўнай псіхалогіі, канфлікталогіі і псіхалогіі экстрэмальных сітуацый. Заснавальнік грамадскай арганізацыі «Народны рэзервіст» па падрыхтоўцы дабравольцаў для войска, ваенны эксперт.
Арганізатар псіхалагічных семінараў і трэнінгаў і дабрачыннага фонду для псіхалагічнай падтрымкі ўдзельнікаў АТА (2014—2017). Дарадца ўкраінскай дэлегацыі ў Трохбаковай кантактнай групе.
Лазар Богша
Лазар Богша — полацкі майстар-ювелір 12 ст., вольны рамеснік.
У 1161 для Спаса-Праабражэнскага сабора Спаскага манастыра стварыў шэдэўр старажытнарускага мастацтва — Ефрасінні Полацкай. Мастацкія асаблівасці крыжа сведчаць пра сувязі з традыцыямі кіеўскай ювелірнай школы.
Дакладная дата стварэння вырабу і ўказанне імені аўтара з'яўляецца рэдкім выключэннем для мастацтва таго перыяду. Шэраг ананімных работ таго перыяду па тэхніцы вырабу таксама адносяць да твораў Лазара Богшы (напрыклад, медальён барм нагруднага княжацкага упрыгожання з Кіеўскага скарбу 1824 года, апісаны ), якія з'яўляюцца найлепшымі ўзорамі эмалевага мастацтва Старажытнай Русі.
Вядомыя і працы больш позняга перыяду, створаныя ў традыцыях работ Лазара, — іх адносяць да твораў яго вучняў.
Па паходжанні Лазар быў выхадцам з Паўднёва-Заходняй Русі або з заходніх славян.
Лазар — гэта імя, атрыманае ім у хрышчэнні, а Богша — скарачэнне ад паганскага імені Багуслаў, распаўсюджанага ў заходніх славян у XII стагоддзі. Адносна таго, дзе ён пазнаёміўся з мастацтвам перагародкавай эмалі называюцца як Візантыя, так і Грузія (першая з краін, якая пераняла з Візантыі гэта мастацтва). На момант стварэння крыжа па заказу княгіні Ефрасінні майстар быў не малады — надпісы на крыжы блізкія да датаваных надпісаў 1130-х гадоў, і мяркуецца, што Лазар засвоіў манеру пісьма ў сваім юнацтве і карыстаўся ёю ўсё жыццё.
Разлік
Разлі́к — група ваеннаслужачых, падраздзяленне ва ўзброеных сілах, якое непасрэдна абслугоўвае гармату, мінамёт, кулямёт, пускавую ўстаноўку, РЛС, радыёстанцыю і іншыя віды зброі і баявой тэхнікі.
Разлік з'яўляецца першаснай баявой адзінкай у артылерыі, войсках сувязі, проціпаветранай абароны і інш. і адпавядае аддзяленню. Разлік узначальвае камандзір (афіцэр, прапаршчык, сяржант). Колькасць асабовага саставу ў разліку залежыць ад віду і сістэмы ўзбраення і тэхнікі.
Салдаты, якія ўваходзяць у разлік, называюцца нумарамі (1-ы нумар, 2-гі нумар і г.д.), або па спецыяльнасці (напрыклад, наводчык, зараджаючы).
Разлікам таксама называюцца першасныя падраздзяленні; пажарны разлік, парадны разлік.
Ілішаўскі раён
Ілі́шаўскі раён (Илишевский район; Илеш районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўночным усходзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Верхнеяркеева.
Геаграфія
Ілішаўскі раён мяжуе з Дзюрцюлінскім, Чакмагушаўскім, Бакалінскім і Краснакамскім раёнамі, а таксама з Татарстанам. Плошча раёна складае 1973 км².
Гісторыя
Ілішаўскі раён быў утвораны 31 студзеня 1935 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 32244 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (78,8 %), далей ідуць татары (15,3 %), марыйцы (2,6 %) і рускія (1,9 %).
Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі
Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі — прафесійны тэатр горада Брэста.
Гісторыя
Створаны 1 кастрычніка 1944 года пастановай СНК БССР як Дзяржаўны тэатр юнага гледача імя Крупскай. Для працы ў тэатры ў Брэст прыехалі выпускнікі чацвёртага курса Маскоўскага гарадскога тэатральнага вучылішча, вучні народнага артыста РСФСР У. В. Гатоўцава, педагогаў М. К. Свабодзіна, М. Ф. Цітушына, выхаваныя ў традыцыях мхатаўскай школы.
10 кастрычніка 1944 г. адбылося творчае хрышчэнне тэатра. У аднапавярховым каменным будынку, размешчаным у двары тэатра, быў паказаны спектакль «Вечар старадаўніх вадэвіляў». У першай палове 1945 г. тэатр атрымаў назву: Дзяржаўны тэатр імя Ленінскага камсамола Беларусі. У 1945 г. было падрыхтавана яшчэ тры спектаклі: «Гульня кахання і выпадкаў» П. Марыво, «Кароль-алень» К. Гоццы, «» М. Горкага. Мастацкім кіраўніком новага тэатра быў прызначаны рэжысёр Мікалай Антонавіча Міцкевіч.