cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Атрады народнай самаабароны
Станам на снежань 2012 г., YPG складаліся з 8 брыгад. Тады ж Саліх Муслім Мухамад ацаніў агульную колькасць байцоў у 10 тысяч ; на канец вясны 2013 г. іх колькасць ацэньвалася ў 15 тысяч. Акрамя курдаў, у радах YPG сустракаюцца таксама арабы, якія расчараваліся ў Свабоднай сірыйскай арміі і дэзерціравалі з яе. Як і ў выпадку з Пешмергай, сярод байцоў фарміраванняў даволі шмат жанчын; у тым ліку ў лютым 2013 года ў горадзе Афрын быў створаны першы цалкам жаночы батальён. Члены атрадаў YPG выбіраюць сваіх камандзіраў прамым дэмакратычным галасаваннем, што родніць атрады з праектамі народнага апалчэння, прапанаванымі тэарэтыкамі анархізму. Паводле слоў байцоў YPG, такім чынам яны дыстанцуюцца ад якой-небудзь партыйнай палітыкі (на гэты момант падобная сістэма не выкарыстоўваецца ніводнай курдскай партыяй), і пазіцыянуюць сябе як «дэмакратычнае народнае апалчэнне».
Удзел YPG у сірыйскім канфлікце пачаўся з сутыкненняў з урадавымі войскамі ў горадзе Кабані ўлетку 2012 года. Ужо ў канцы таго ж года фарміраванні кантралявалі мноства населеных пунктаў на поўначы Сірыі, у тым ліку г. Кабані, Амуда, Афрын і 360 вёсак у іх наваколлях. Пачынаючы з мая 2013 г., YPG таксама вядуць актыўную барацьбу з баевікамі ССА і ісламістамі, выступаючы ў ролі «трэцяй сілы» ў канфлікце.
З 2014 года, YPG супрацоўнічае са Свабоднай сірыйскай арміяй у барацьбе з ІДІЛ. Фарміраванні таксама ўваходзяць у аперацыйнае аб’яднанне FSA — Еўфрацкі Вулкан. У лютым 2015 года атрады падпісалі пагадненне з Фронтам Леванта ў Алепа.
Махнач
Махнач — прозвішча.
Маразы (Верхнядзвінскі раён)
Маразы́ (, Морозы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Рытань
Ры́тань (, Рытань) — аграгарадок у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 63 км у напрамку на поўнач горада Астравец, за 265 км ад Гродна, за 68 км ад чыгуначнай станцыі Гудагай.
Навікі (Верхнядзвінскі раён)
Навікі́ (, Новики) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Земля (альбом)
Земля — восьмы студыйны альбом украінскага гурта Океан Ельзи, выпушчаны 15 мая 2013 года ў сетцы інтэрнэт, рэліз CD у Украіне адбыўся 20 мая, у іншых краінах - 22 мая. Над восьмай студыйнай пласцінкай музыканты працавалі разам з брытанскім саўнд-прадзюсарам, уладальнікам трох узнагарод Grammy Кенам Нэльсанам. Запіс адбываўся ў Бельгіі.
Анатоль Аляксандравіч Махнач
Анатоль Аляксандравіч Махнач (н., Масква) — беларускі геолаг. Акадэмік НАН Беларусі (член-карэспандэнт з 1994 г.), доктар геолага-мінералагічных навук (1990).
Біяграфія
Сын А. С. Махнача і Н. А. Махнач. Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (1973). 3 1973 г. у Інстытуце геалагічных навук Нацыянальнай АН Беларусі (з 1994 г. намеснік дырэктара, з 1998 г. — дырэктар).
Навуковыя працы па праблемах літагенезу, геахіміі стабільных ізатопаў, гідрагеахіміі.
3 1999 г. старшыня Беларускага геалагічнага таварыства.
Балгарскае нацыянальнае адраджэнне
Агульныя звесткі
Балгарскі нацыянальны рух традыцыйна дзеляць на тры перыяды: ранні ад XVIII да пачатку XIX стагоддзя, сярэдні ад часу пачатку асманскіх рэформаў 1820-х гадоў да 1850-х гадоў (Крымскай вайны) і позні ад Крымскай вайны да вызвалення Балгарыі ў 1878 годзе.
Важнай часткай нацыянальнага руху была барацьба за царкоўна-адміністрацыйную аўтаномію балгарскіх (паводле асноўнага насельніцтва) епархій, якія знаходзіліся ў юрысдыкцыі Сусветнага патрыярхата.
Залаты шлягер
«Залаты шлягер» — міжнародны музычны фестываль, арганізаваны ў лістападзе 1995 года ў Магілёве пры падтрымцы Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі. Фестываль прыняты ў Міжнародную федэрацыю фестываляў. У розны час у канцэртах ўдзельнічалі прызнаныя майстры сусветнага мастацтва больш чым з 20 краін.
Новае Сяло (Верхнядзвінскі раён)
Но́вае Сяло́ (, Новое Село) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Залаты шлягер
З 1996 года на працягу чатырох гадоў у рамках фестывалю праводзіўся конкурс маладых выканаўцаў.
Стаскелы
Стаскелы́ (, Стаскелы) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Будинок зі скла
«Будинок зі скла» — першы сінгл гурта Океан Ельзи, пабачыў свет у 1996 годзе на аўдыёкасетах. Афіцыйнага рэлізу гэты максі-сінгл не меў і кліп на яго не быў зняты.
Спругі
Спру́гі (, Спруги) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Паўлюкі
Паўлюкі́ (, Павлюки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Паўночна-Каўказскі імамат
Паўночна-Каўказскі імамат  (па-арабску إِمامة قفقاز) — ісламская дзяржава, што існавала на тэрыторыі Дагестана і Чачні ў 1829—1859. Заваяваная і паглынутая Расійскай імперыяй. Найбольшае развіццё атрымала ў гады кіравання імама Шаміля (1834—1859).
Сіленд
Сіленд, Княства Сіленд (Principality of Sealand) — самаабвешчаная віртуальная карлікавая дзяржава ў Паўночным моры ў 10 кіламетрах ад узбярэжжа Вялікабрытаніі. Размяшчаецца на марской платформе.
Паўночна-Каўказскі імамат
Гісторыя
Шэйх Мансур і яго паслядоўнікі аказвалі супраціўленне спробам Расіі заваяваць Паўночны Каўказ, што ў выніку вылілася ў войны 1785—1791 і 1817—1864 (так званая Вялікая Каўказская вайна).
Сіленд
Дзяржаўны лад
Сіленд — канстытуцыйная манархія. Кіраўнік дзяржавы — князь Рой I Бейтс і княгіня Джоана I Бейтс. З 1999 года непасрэдную ўладу ажыццяўляе спадчынны прынц Міхаіл I. Дзейнічае канстытуцыя, створаная ў 1995 годзе, якая складаецца з прэамбулы і 7 артыкулаў. Распараджэнні суверэна афармляюцца ў выглядзе дэкрэтаў. У структуры выканаўчай улады тры міністэрствы: унутраных спраў, замежных спраў і па справах тэлекамунікацый і тэхналогій. Юрыдычная сістэма засноўваецца на звычайным брытанскім праве.
Паўночна-Каўказскі імамат
Гісторыя
Падчас першай вайны царскімі войскамі быў запалонены Мансур, аднак у цэлым вайна скончылася перамогай горцаў, бо імі была адваявана Чачня, частка Дагестана і Чаркесіі.
Сіленд
Стварэнне Сіленда
Фізічна тэрыторыя Сіленда паўстала падчас Другой сусветнай вайны. У 1942 ВМС Вялікабрытаніі збудавалі на подступах да ўзбярэжжа серыю платформ. Адной з іх быў Рафс-Таўэр (Roughs Tower, дасл. «хуліганская вежа»). Падчас вайны там размяшчаліся зенітныя артылерыя і знаходзіўся гарнізон з 200 чалавек. Пасля канчатка ваенных дзеянняў большасць веж было разбураная, але Рафс-Таўэр, быўшы за межамі брытанскіх тэрытарыяльных вод, застаўся некранутым. У 1966 адстаўны маёр брытанскага войска Педдзі Рой Бейтс абраў гэта месца для базавання сваёй пірацкай радыёстанцыі «Britain’s Better Music Station». Каб пазбегнуць судовага пераследу з боку англійскіх улад, Бейтс абвясціў платформу суверэннай дзяржавай і абвясціў сябе князем (prince) Роем I. Абвяшчэнне Сіленда адбылося 2 верасня 1967 года. Гэты дзень адзначаецца як галоўнае дзяржаўнае свята.
У 1968 годзе брытанскія ўлады паспрабавалі акупаваць маладую дзяржаву. Да платформы падышлі патрульныя катары, і княжая сям’я адказала папераджальнымі стрэламі ў паветра. Да кровапраліцця дзела не дайшло, але супраць князя Роя як брытанскага грамадзяніна быў пачаты судовы працэс. 2 верасня 1968 суддзя Эсекса вынес гістарычную пастанову: ён прызнаў, што справа знаходзіцца па-за брытанскай юрысдыкцыі.
У 1972 годзе Сіленд пачаткаў чаканіць манеты. У 1975 уступіла ў сілу першая канстытуцыя Сіленда. З’явіліся сцяг і герб.
Змаганне за ўладу
У жніўні 1978 года ў краіне адбыўся путч. Яму папярэднічала ўзнікненне напружанасці паміж князем і яго найблізкім паплечнікам, прэм’ер-міністрам краіны графам Аляксандрам Готфрыдам Ахенбахам (Alexander Gottfried Achenbach). Бакі расхадзіліся ў поглядах на прыцягненне ў краіну вонкавых інвестыцый і вінавацілі адзін аднаго ў антыканстытуцыйных намерах. Скарыстаўшыся адсутнасцю князя, які вёў у Аўстрыі перамовы з фундатарамі, Ахенбах з групай галандскіх грамадзян высадзіўся на востраве. Захопнікі замкнулі маладога прынца Майкла ў склепе, а затым вывезлі яго ў Нідэрланды. Але Майкл збег з палону і сустрэўся з бацькам. Пры падтрымцы лаяльных грамадзян краіны зрынутым манархам атрымалася разбіць войскі ўзурпатараў і вярнуцца да ўлады.
Паўночна-Каўказскі імамат
Нізам Шаміля
Нізам (ад араб. — дысцыпліна) — збор законаў у Паўночна-Каўказскім імамаце, што рэгулявалі практычна ўсе сферы грамадскага жыцця: ваенную, адміністрацыйную, судовую, фінансавую. Нізам засноўваўся на мусульманскім праве — шарыяце, асобныя часткі якога Шаміль развіў і ўдакладніў у дачыненні да патрабаў дзяржавы і яе грамадзян. Усе астатнія законы і адаты, што супярэчылі нізаму, былі скасаваны.
Сіленд
Змаганне за ўладу
Урад дзейнічаў у дакладнай адпаведнасці з нормамі міжнароднага права. Палонныя замежныя найміты былі неўзабаве адпушчаныя, бо Жэнеўская канвенцыя аб правах ваеннапалонных патрабуе вызвалення вязняў пасля завяршэння ваенных дзеянняў. Арганізатар перавароту быў зрушаны са ўсіх пастоў і асуджаны за дзяржаўную здраду ў адпаведнасці з сілендскімі законамі, але ён меў другое — нямецкае грамадзянства, таму яго лёсам зацікавіліся ўлады ФРГ. Брытанскі МЗС адмовіўся ўмешвацца ў гэта пытанне, і нямецкім дыпламатам прыйшлося весці перамовы непасрэдна з Сілендам. На востраў прыбыў старэйшы юрысконсульт нямецкага пасольства ў Лондане д-р Німюллер. Князь Рой запатрабаваў дыпламатычнага прызнання Сіленда, але ў выніку, улічваючы бяскроўны характар няўдалага путчу, пагадзіўся на вусновыя запэўненні і вялікадушна адпусціў Ахенбаха.
Паўночна-Каўказскі імамат
Нізам Шаміля
Нізам быў кадыфікаваны і зацверджаны ў якасці асноўнага закону Паўночна-Каўказскага імамата пры імаме Шамілі ў 1839—1841 гадах. Да таго часу ўсе судовыя і адміністрацыйныя рашэнні прымаліся мясцовымі суддзямі непасрэдна на падставе Карана і Суны.
Сіленд
Змаганне за ўладу
Тыя хто прайграў працягвалі настойваць на сваіх правах. Яны ўтварылі незаконны ўрад Сіленда ў эміграцыі (ФРГ). Ахенбах сцвярджаў, што з’яўляецца старшынёй Таемнай Рады. У студзені 1989 г. ён быў арыштаваны ўладамі ФРГ (натуральна, яго дыпламатычны статут не быў прызнаны) і перадаў свой пост міністру па эканамічным супрацоўніцтве Ёханесу Зайгеру (Johannes W. F. Seiger), які неўзабаве стаў прэм'ер-міністрам. Пераабраны ў 1994 і 1999.
Паўночна-Каўказскі імамат
Кіраванне імаматам
На чале дзяржавы стаяў імам — духоўны кіраўнік абшчыны, амір аль-муміні («кіраўнік прававерных»), галоўнакамандуючы войскам, вярхоўны суддзя. Найважныя справы дзяржавы абмяркоўваў заснаваны Шамілём у 1841 Дыван-хана (Дзяржаўная рада). «Шаноўнымі членамі» рады былі мулы, алімы (знаўцы ісламу), аўтарытэтныя наібы. Лік сталых членаў складаў 6 (па іншых дадзеных 2) чалавек. Максімум — 32.
Сіленд
Тэрытарыяльны канфлікт з Вялікабрытаніяй
30 верасня 1987 Сіленд абвясціў аб пашырэнні сваіх тэрытарыяльных вод з 3 да 12 міль. На наступны дзень аналагічную заяву зрабіла Вялікабрытанія. Такім чынам, у адпаведнасці з міжнароднымі нормамі, марская тэрыторыя паміж дзвюма краінамі павінна дзяліцца пароўну. Адсутнасць двухбаковага дагавора, які рэгулюе гэта пытанне, стала чыннікам небяспечных інцыдэнтаў. Так у 1990 Сіленд абстраляў папераджальнымі залпамі брытанскае судна, якое несанкцыянавана надышло да яго берагу.
Паўночна-Каўказскі імамат
Кіраванне імаматам
Імам кіраваў дзяржавай пры дапамозе наібаў (намеснікаў). Іх функцыі складаліся ў мабілізацыі войскаў, арганізацыі ваенных паходаў, у будаўніцтве і ўтрыманні абарончых будынкаў і дарогаў, у судовым разглядзе важных спраў (аднак смяротныя прысуды наібаў падлягалі сцвярджэнню самім імамам). Разбор спраў, звязаных з шарыятам, ажыццяўляўся муфціямі і падпарадкаванымі ім кадзіямі. Муфціі, у сваю чаргу, падпарадкоўваліся галоўнаму кадзію, які быў першым пасля імама рэлігійным аўтарытэтам. Наібствы карысталіся шырокай аўтаноміяй, а самі наібы валодалі велізарнай уладай. Аднак яна не была бязмежнай: калі людзі былі незадаволены пастаўленым над імі наібам або, калі наіб трываў сур'ёзную паражэнне ў бітве, то імам звычайна ссоўваў яго з пасады. Пад кіраўніцтвам наібаў знаходзіліся пятісотнявыя, сотнявыя і дзясяцкія — камандзіры ў ваенны час і нізавыя адміністратары ў мірны. Найбольш аўтарытэтныя наібы мелі званне мудыр і кіравалі іншымі наібамі. Мудырами былі такія вядомыя наібы як Хаджы-Мурат, Ташу-Хаджы, Кібіт-Мухамед і інш.
Сіленд
Фальшывыя сілендскія пашпарты
Імя Сіленда без ведама ўрада было ўцягнута ў грандыёзную злачынную афёру. У 1997 у поле зроку Інтэрпола патрапіў разгалінаваны інтэрнацыянальны сындыкат, які наладзіў гандаль фальшывымі сілендскімі пашпартамі (сам Сіленд ніколі не гандляваў пашпартамі і не падаваў палітычнага сховішча). Звыш 150 тыс. фальшывых пашпартоў (у тым ліку дыпламатычных), а таксама кіроўчых пасведчанняў, універсітэцкіх дыпломаў і іншых падробленых дакументаў былі прададзены грамадзянам Ганконга (у перыяд яго перадачы пад кантроль КНР) і Усходняй Еўропы. У некалькіх еўрапейскіх краінах былі зафіксаваны спробы адкрыцця банкаўскіх рахункаў і нават набыцці ўзбраенняў па сілендскім пашпартам. Махляры паспелі заказаць танкі М-55, самалёты МІГ-23, АН-23, верталёты МІ-24, артылерыйскія ўстаноўкі і боепрыпасы. Штаб-кватэра зламыснікаў знаходзілася ў Германіі, сфера дзейнасці ахапляла Іспанію, Вялікабрытанію, Францыю, Славенію, Румынію і Расію. У справе як міністр замежных спраў Сіленда фігураваў расійскі грамадзянін Ігар Папоў. У ЗША выявілася сувязь гэтай справы з забойствам Джані Версачэ (забойца пакончыў з сабой на яхце, чый уладальнік меў фальшывы сілендскі дыпламатычны пашпарт). Урад Сіленда аказаў поўнае садзейнічанне следству і пасля гэтага непрыемнага выпадку адмяніла пашпарты.
Знешнія інвестыцыі
У 2000 годзе фірма HavenCo размясціла ў Сілендзе свой хостынг, наўзамен урад абавязаўся гарантаваць непахіснасць заканадаўства аб волі інфармацыі (у стаўленні інтэрнэту ў Сілендзе дазваляецца ўсё, акрамя спаму, хакерскіх нападаў і дзіцячай парнаграфіі). HavenCo спадзяецца, што размяшчэнне на суверэннай тэрыторыі выратуе яе ад дзеяння абмежаванняў брытанскага інтэрнэт-заканадаўствы.
Здарэнні
23 чэрвеня 2006 года на Сілендзе адбыўся пажар, які прычыніў сур’ёзную шкоду платформе.
Намеры аб продажы
У студзені 2007 года ўладальнікамі краіны было прынята рашэнне аб яе продажу. Адразу пасля гэтага торэнт-сайт The Pirate Bay пачаткаў збор сродкаў на набыццё Сіленда. 15 студзеня 2007 года агенцтва «ЦэнтрАзія» апублікавала паведамленне аб тым, што вядомы казахстанскі навуковец-палітолаг Даніяр Ашымбаеў за неназваную суму набыў у асабістую ўласнасць вядомае самаабвешчанае княства — Sealand. У рэчаіснасці жа гэта паведамленне апынулася жартам — падарункам пісьменніку
Сціпіны
Сціпіны́ (, Стипины) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Стрыпуны (Астравецкі раён)
Стрыпу́ны (, Стрипуны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Сіленд
Юрыдычны статус
Становішча Сіленда выгодна адрозніваецца ад становішча іншых віртуальных дзяржаў. Княства мае фізічную тэрыторыю і валодае некаторымі юрыдычнымі падставамі на міжнароднае прызнанне. Патрабаванне незалежнасці грунтуецца на трох аргументах. Самым фундаментальным з іх з’яўляецца той факт, што Сіленд быў заснаваны ў нейтральных водах да ўступу ў сілу канвенцыі ААН па марскім праве 1982 года, якая забараняе будаўніцтва штучных будынкаў у адкрытым моры, і да пашырэння суверэннай марской зоны Вялікабрытаніі з 3 да 12 міль у 1987 годзе. На падставе таго, што Рафс-Таўэр быў закінуты і выкраслены са спісаў брытанскага Адміралцейства, яго занятак у 1966 годзе разглядаецца як каланізацыя. Пасяленцы, якія ўгрунтаваліся на ім мелі поўнае права заснаваць дзяржаву і ўсталяваць форму кіравання па сваім меркаванні. Сіленд адказвае ўсім крытэрам дзяржаўнасці, паказаным у Канвенцыі Монтэвідэа аб правах і абавязках дзяржаў. Паводле міжнародных нормаў, памер дзяржавы не можа з’яўляцца перашкодай для прызнання. Напрыклад, прызнанае брытанскае валоданне востраў Піткерн налічае ўсяго каля 60 чалавек насельніцтва.
Другім важным аргументам з’яўляецца рашэнне брытанскага суда 1968 года аб адсутнасці юрысдыкцыі Вялікабрытаніі над Сілендам. Ні адна іншая краіна таксама не заявіла аб сваіх правах на Сіленд.
Па-трэцяе, маецца некалькі фактаў прызнання Сіленда дэ-факта. Канвенцыя Монтэвідэа абвяшчае, што дзяржавы маюць права на існаванне і самаабарону незалежна ад афіцыйнага прызнання. У сучаснай міжнароднай практыцы маўклівае (недыпламатычнае) прызнанне — досыць распаўсюджаная з’ява. Яно ўзнікае тады, калі які-небудзь рэжым не мае дастатковай легітымнасці, але ажыццяўляе фактычную ўладу на сваёй тэрыторыі. Напрыклад, шматлікія дзяржавы не прызнаюць Тайвань дыпламатычна, але дэ-факта разглядаюць яго як суверэнную краіну. У стаўленні да Сіленда маецца чатыры падобныя сведчанні:
Тэарэтычна пазіцыі Сіленда вельмі пераканаўчыя. У выпадку прызнання княства стала бы самой маленькай краінай свету і 49-й дзяржавай Еўропы. Аднак паводле ўстаноўчай тэорыі, больш распаўсюджанай у сучасным міжнародным праве, дзяржава можа існаваць толькі пастолькі, паколькі прызнаецца іншымі дзяржавамі. Таму Сіленд не можа быць прыняты ні ў адну міжнародную арганізацыю, не можа завесці ўласны паштовы адрас, даменнае імя. Ні адна з краін не ўсталявала з ім дыпламатычныя адносіны.
Манеты і паштовыя маркі
У манет 1970-х гг. на аверсе — партрэт аднаго з манархаў, на рэверсе — герб Сіленда (на манетах 1972 года гербу яшчэ няма, намаляваны паруснік на хвалях). На аверсе манет 1990-х гг. — выява дэльфіна.
«Урад у выгнанні» ў 1991 годзе выпусціў срэбныя сто долараў з партрэтам прэм’ер-міністра Ёханеса Зайгера.
Сямён Рыгоравіч Ганзенка
Сямён Рыгоравіч Ганзенка (, с., Харольскі раён,  — ) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
З пачатку Айчыннай вайны на фронце, паранены і трапіў у палон. Спачатку знаходзіўся у канцлагеры для ваеннапалонных (у палон трапіў у званні старшага лейтэнанта Чырвонай Арміі) па вуліцы Шырокай у Мінску. Пазней С. Р. Ганзенку як яўрэя перавялі ў Мінскае гета. З 23 красавіка 1942 года у партызанскім атрадзе імя С. М. Будзённага брыгады імя П. К. Панамарэнкі. Атрад імя С. М. Будзённага быў арганізаваны ў чэрвені 1942 года, камандзірам атрада стаў С. Ганзенка.
У снежні 1943 — ліпені 1944 года — камандзір партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі.
З 1945 года на савецкай, адміністрацыйна-гаспадарчай працы ў Беларусі і Украіне.
Спіс аб’ектаў PGC (2144001—2145000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2144001—2145000)
Стаклы
Ста́клы (, Стаклы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Сумкі
Су́мкі (, Сумки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Каханнем трэба даражыць
«Каханнем трэба даражыць» (Любовью надо дорожить) — мастацкі фільм (меладрама), зняты ў 1959 годзе на кінастудыі Беларусьфільм. Прэм'ера фільма адбылася 26 студзеня 1960 года.
Сюжэт
У адным з пакояў інтэрната Мінскага камвольнага камбіната на вуліцы Сонечнай жывуць чатыры дзяўчыны-ткачыхі: Каця, Тамара, Паліна і Зіна. Так склаліся абставіны, што Кацю абвінавацілі ў несумленным учынку. Усе доказы супраць яе. Каці даводзіцца перажыць разрыў з каханым чалавекам, які ёй не паверыў. Яна пакідае Мінск і з'язджае на далёкую будоўлю ў адзін з гарадоў БССР.
Але ў лёс Каці актыўна ўмешваюцца яе сяброўкі, камітэт камсамола. Яны вераць ёй, перакананыя ў тым, што Каця — сумленны чалавек. У гісторыі, якая адбылася з Кацяй, непрыстойную ролю адыграла Зіна. Урэшце яна ўсведамляе сваю памылку. Нялёгкія выпрабаванні выпадаюць на долю сябра Каці, маладога муляра Сцяпана. Сумленны хлопец, ён толькі аднойчы ў сілу збегу абставін здзяйсняе ў адносінах да Каці памылку, якую пасля спрабуе загладзіць. Але Каця ніяк не можа дараваць крыўду, якую нанёс ёй Сцяпан у цяжкую хвіліну жыцця.
Цікавыя факты
Пачынаецца кінафільм з цудоўнай панарамы цэнтральнай часткі Мінска, знятай з верхавіны гарадской тэлевышкі на вуліцы Камуністычнай. У фільме можна ўбачыць многія вуліцы і будынкі Мінска, якімі яны былі ў 1959 годзе. Асобныя эпізоды здымаліся непасрэдна на Мінскім камвольным камбінаце.
Талюшаны
Скасаваны ў 2014 годзе.
Сушкі (Верхнядзвінскі раён)
Сушкі́ (, Сушки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Тракішча
Тракі́шча (, Трокище) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Цінкаўцы
Ці́нкаўцы (, Тинковцы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бігосаўскага сельсавета.
Аляксандр Сямёнавіч Махнач
Аляксандр Сямёнавіч Махнач (, в. Хатляны, Уздзенскі раён Мінскай вобл. — ) — беларускі геолаг. Акадэмік АН БССР (1971, член-карэспандэнт з 1959). Доктар геолага-мінералагічных навук (1959), прафесар (1960). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1980). Ганаровы член Расійскай АН (1992).
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1940). Яшчэ будучы студэнтам, у канцы 1930-х гадоў працаваў выкладчыкам у школе рабочай моладзі, затым настаўнікам у вясковай школе. Пасля заканчэння з адзнакай педінстытута быў прызваны ў Чырвоную Армію, у шэрагах якой знаходзіўся на фронце ў Вялікую Айчынную вайну. Пасля дэмабілізацыі ў 1946—1947 гадах працаваў у Міністэрстве асветы БССР, у ЦК ЛКСМБ. Затым паступіў у аспірантуру Інстытута геалагічных навук АН БССР. Пасля заканчэння вучобы і паспяховай абароны дысертацыі ў 1950 годзе. прыступіў да навуковай працы ў Інстытуце геалагічных навук АН Беларусі.
З 1969 года галоўны вучоны сакратар прэзідыума АН БССР, у 1973—1986 гадах віцэ-прэзідэнт, з 1986 года член прэзідыума, з 1992 саветнік прэзідыума Нацыянальнай АН Беларусі.
Прэміі і ўзнагароды
Дзяржаўная прэмія БССР (1972) за адкрыццё і разведку нафты.
Таркоўшчына
Тарко́ўшчына (, Тарковщина) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Холодно (сінгл)
«Холодно» — сінгл, які з'явіўся ў 2002 годзе і папярэджваў выхад альбому Суперсиметрія (2003) гурта «Океан Ельзи». Таксама ў 2002 годзе ў Львове быў зняты відыякліп на кампазіцыю «Холодно».
Лірыка
Музыка і словы — Святаслаў Вакарчук
Холодно…
Якби не було і як би не дуло в твоє вікно,
З ким би не йшла до сну,
Усвяць
У́свяць (, Усвять) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
Дякую! (сінгл)
«Дякую!» — сінгл украінскага гурта «Океан Ельзи», які з'явіўся восенню 2004 годзе. Кампазіцыя прымеркавана да 10-годдзя гурта. Амаль адначасова выйшаў і відэакліп, змантаваны па матэрыялах усіх відэапрац за 10 гадоў дзейнасці гурта «Океан Ельзи». Кампазіцыя «Дякую!» стала апошнім творам «Океана Ельзи» ў «старым» складзе: Святаслаў Вакарчук, Павел Гудзімаў, Юрый Хустачка, Дзяніс Глінін (гэтыя чацвёра ігралі разам у О. Е. яшчэ з 1994 года) і Дзмітрый Шураў.
Холодно (сінгл)
Лірыка
Все одно,
Хто б не лишився з тобою сховатися від дощу,
Дякую! (сінгл)
Лірыка
Музыка і словы — Святаслаў Вакарчук
Холодно (сінгл)
Лірыка
Або лишив одну,
Дякую! (сінгл)
Лірыка
Дякую тобі
Холодно (сінгл)
Лірыка
В тобі я знайду свою весну.
Приспів:
Дякую! (сінгл)
Лірыка
І навіть так, як я хотів,
Холодно (сінгл)
Лірыка
Як же так? Як же так?
Я один не засну.
В тобі я втоплю свою весну.
Дякую! (сінгл)
Лірыка
За то, шо ти завжди зі мною.
Холодно (сінгл)
Лірыка
Як би не було і як не боліла б твоя любов,
Дякую! (сінгл)
Лірыка
І я живу не так, як всі,
Холодно (сінгл)
Лірыка
З ким не вела б війну,
Боязно
Дякую! (сінгл)
Лірыка
Як за стіною, але з любов'ю на душі.
Холодно (сінгл)
Лірыка
Як би не було тобі десь опівночі сам-на-сам,
Знай, все одно знайду
Дякую! (сінгл)
Лірыка
І, може, й я — твоє дитя,
Але з тобою я світу дам нове життя!
Траццякі (Астравецкі раён)
Траццякі́ (, Третьяки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Рытанскага сельсавета.
BioShock Infinite
«BioShóck Ínfinite» — шутар ад першай асобы, распрацаваны кампаніяй «» і выдадзены «». Ён быў выпушчаны ва ўсім свеце для «Microsoft Windows», «PlayStation 3» і «Xbox 360» 26 сакавіка 2013 года, порт для «OS X» ад кампаніі «» быў выпушчаны 29 жніўня 2013 года, порт для «Linux» быў выпушчаны 17 сакавіка 2015 года. «Infinite» — гэта трэцяя гульня ў «», але яе сюжэтная лінія не з’яўляецца часткай сюжэтнай лініі папярэдніх гульняў «BioShock». Канцэпцыя геймплэю аналагічная папярэднім гульням. «Irrational Games» і базавалі гульню на гістарычных падзеях пачатку XX стагоддзя, напрыклад, Калумбаўскай выстаўцы 1893 года, і на аснове канцэпцыі, а таксама ўплыве ад пазнейшых падзей, напрыклад,.
Падзеі гульні адбываюцца ў 1912 годзе. Галоўны герой, былы агент Букер Дэ Віт пасланы да плаваючага ў паветры горада Калумбія, каб знайсці маладую жанчыну Элізабет, якая знаходзіцца там у палоне большую частку свайго жыцця. Хоць Букер ратуе Элізабет, пара становіцца звязанай з супрацьстаялымі групоўкамі горада: і  заснавальнікамі, якія кіруюць Калумбіяй і імкнуцца захаваць свае прывілеі для белых амерыканцаў, і «Vox Populi», падземнымі паўстанцамі, якія прадстаўляюць  горада. Падчас гэтага канфлікту Букер даведваецца, што Элізабет валодае дзіўнымі здольнасцямі маніпуляваць «разрывамі» ў прасторава-часовым кантынууме і неўзабаве выяўляе, што гэтыя здольнасці маюць вялізнае значэнне для цёмных таямніц горада.
Гулец кіруе Букерам Дэ Вітам на працягу ўсёй гульні, АІ-кантраляваная Элізабет яму дапамагае. Як і ў папярэдніх гульнях «BioShock», гулец выкарыстоўвае камбінацыі зброі і адзення, якія называецца «Gears». Яны прапануюць унікальныя атрыбуты і псіхакінетычныя здольнасці. Сілы Элізабет таксама могуць быць выкарыстаныя, каб дапамагчы ў барацьбе з варожымі сіламі. У адрозненні ад абмежаваных прастор падводнага горада «», адкрытасць Калумбіі прадугледжвае больш дынамічнага бою, уключаючы баі, якія праходзіць на, якія з’яўляюцца чыгуначнай сістэмай горада. Загружаны кантэнт для гульні ўключае ў сябе дадатковую місію «Burial at Sea», якая звязвае сюжэт «Infinite» з сюжэтам арыгінальнай гульні «BioShock».
Гульня атрымала больш за 85 узнагарод на E3 2011, у тым ліку «Best of Show» з «». «BioShock Infinite» атрымала добрыя водгукі крытыкаў. У прыватнасці, пахвалы тычыліся яе сюжэту і візуальнага дызайнерскага мастацтва. Паводле водгуку «Metacritic» гэта трэцяя па рэйтынгах відэагульня 2013 года. На працягу двух месяцаў з моманту выпуску было прададзена больш за 3 700 000 фізічных копій, увогуле былі прададзены больш за 6 мільёнаў копій. У канцы года гульня выйграла некалькі ўзнагарод, у тым ліку «Гульня года» паводле некалькіх гульнявых выданняў.
Перадгісторыя
Падзеі «BioShock Infinite» адбываюцца ў 1912 годзе ў выдуманым горадзе Калумбія, які вісіць у паветры з-за камбінацыі гіганцкіх дырыжабляў, паветраных шароў, рэактараў, паветраных вінтоў, і ў асноўным «квантавай левітацыі». Названы ў гонар Злучаных Штатаў, горад Калумбія быў заснаваны самаабвешчаным прарокам Закарыяй Хэйлі Комстакам, які выкарыстаў свае сувязі ў Кангрэсе, каб амерыканскі ўрад пабудаваў яго. Урад хацеў, каб Калумбія служыла лятаючай і ў якасці ўзору поспеху амерыканскай выключнасці для астатняй часткі свету. Горад быў запушчаны падчас Калумбаўскай выстаўкі ў 1893 годзе, а затым быў адпраўлены да далёкіх берагоў, падарожнічаючы з кантынента на кантынент.
Калумбія першапачаткова разглядаецца як гонар Злучаных Штатаў, але паміж амерыканскім урадам і горадам расце напружанасць. У 1901 годзе, насуперак жаданню ўрада, Калумбія жорстка паклала канец паўстанню іхэтуаняў у Пекіне. Гэта падзея паказала плывучы горад як добра ўзброены паветраны лінкар, здольны выклікаць разбурэнні па ўсім свеце. Амерыканскі ўрад запатрабаваў вярнуць Калумбію пад суверэнітэт ЗША, аднак у адказ Калумбія выйшла са складу Злучаных Штатаў і знікла ў аблоках, яе месцазнаходжанне неўзабаве стала невядомым. Свабодны ад уплыву звонку, Комстак стаў мець поўны кантроль над горадам, ператварыўшы яго з лятаючай сусветнай выстаўкі ў тэакратычную.
Пад кіраўніцтвам Комстака ў Калумбіі склалася псеўдахрысціянскае ўтапічнае грамадства, якое пакланялася яму як чароўнай прароцкай фігуры і бацькам-заснавальнікам Злучаных Штатаў як святым. Нягледзячы на відавочны ўтапізм Калумбіі, неўзабаве паказваецца схаваная антыўтопія. У горадзе шырока распаўсюджаныя інстытуцыянальны расізм і элітызм, перавага, найвышэйшых і сярэдніх класаў узведзена ўрадам у ранг закона. Нягледзячы на курс на расавую чысціню ў Калумбіі, людзі расавых меншасцей у горадзе прысутнічаюць, але толькі ў якасці крыніцы таннай працоўнай сілы. Яны — найніжэйшы клас Калумбіі, служаць у асноўным у якасці рабоў ці наёмных служачых. Расавая сегрэгацыя мае моцныя пазіцыі ў горадзе, напрыклад, Букер Дэ Віт бачыць, як міжрасавыя пары сутыкаюцца з рызыкай грамадскага пабівання камянямі.
Да падзей гульні расавыя напружанасць узрасла да пункту кіпення, Калумбія знаходзіцца на мяжы грамадзянскай вайны паміж кіруючымі «Заснавальнікамі» і баевікамі «Vox Populi» — дзвюма фракцыямі абсалютна процілеглых ідэалогій. «Заснавальнікі» на чале з Комстакам з’яўляюцца пераважнай палітычнай фракцыяй у горадзе і кіраўнікамі Калумбіі. Яны — расісцкія ультранацыяналісты, якія імкнуцца захаваць ільготы Калумбіі выключна для белых амерыканскіх грамадзян, адмаўляючы ў такім жа праве замежнікам. «Vox Populi» (Голас народа), на чале з Дэйзі Фіцрой — група супраціўлення, якая змагаецца, каб аднавіць правы Калумбійскага грамадзянства для людзей усіх рас і рэлігій. Тым не менш, гады жорсткай барацьбы ператварылі іх барацьбу са сляпой нянавісці ў больш жорсткія і зверскія метады.
У дадатак да ўнутранай барацьбы, Калумбія разбураецца «разрывамі» ў прасторы-часу. Будучы вынікам мінулых навуковых эксперыментаў, гэтыя разрывы выяўляюць альтэрнатыўныя сусветы і дазваляюць узаемадзейнічаць з імі. У той час як большасць калумбійскіх грамадзян лічаць гэтыя разрывы простай цікаўнасцю, некаторыя людзі эксплуатуюць іх для стварэння радыкальна новых відаў зброі і тэхналогій, іншыя жа праз іх прыносяць футурыстычную музыку і песні і граюць яе на састарэлых прайгравальніках Калумбіі 1912 года.
Як у «BioShock» і «BioShock 2», гулец можа знайсці аўдыёчасопісы — «Voxophones»— і кінапраектары — «Kinetoscopes». Яны пашыраюць гісторыю да тых падзей, якія адбываюцца ў гульні. Хоць дзеянні гульні адбываюцца да падзей папярэдніх двух гульняў («BioShock», падзеі якой адбываюцца ў 1960 годзе і «BioShock 2» 1968 года), пытанне таго, ці адбываецца «Infinite» у гэтай жа часовай лініі, застаецца без адказу.
Персанажы
Гулец кіруе галоўным героем Букерам Дэ Вітам (голас — ), апальным членам Нацыянальнага Дэтэктыўнага агенцтва Пінкертан, эмацыйна спустошаным ад актаў гвалту, якія ён здзейсніў у. Сутыкнуўшыся з гульнявымі даўгамі, ён адпраўляецца ў Калумбію, каб выратаваць Элізабет  — маладую жанчыну, якая знаходзіцца там у няволі з дзяцінства і мае магчымасць адкрываць разрывы. Яе ўтрымлівае «Songbird» (Салавей) — вялікая робат-птушка, якая была яе сябрам, запраграмаваная, каб адчуваць, калі Элізабет здзейсніць спробу ўцёкаў.
«Бацька» Закарыя Хейлі Комстак (Кіф Вандэнхойвель), галоўны антаганіст, з’яўляецца заснавальнікам Калумбіі і лідарам Заснавальнікаў, якія кіруюць горадам. Паважаны як «Прарок», Комстак захоўвае сваю ўладу ў горадзе праз магутны культ асобы, заснаваны на хрысціянстве і айцах-заснавальніках Злучаных Штатаў. Заснавальнікі супрацьстаяць «Vox Populi» на чале з Дэйзі Фіцрой (Кімберлі Брукс). Першапачаткова пакаёўка ў доме Комстака, Фіцрой збягае пасля таго, як яна была пакарана Комстакам за забойства яго жонкі. Неўзабаве пасля ўцёкаў яна фарміруе «Vox Populi» і становіцца яго лідарам з-за нянавісці да метадаў Заснавальнікаў
Роберт (Олівер Вагер) і Разалінда Лютэс (Джэніфер Хейлі) — дзве таямнічыя асобы, якія накіроўваюць Букера ў Калумбію і з’яўляюцца на працягу ўсяго яго падарожжа. Хоць яны выглядаюць як блізняты, яны паказваюцца, як адзін і той жа чалавек, але з дзвюх розных рэальнасцей, здолеўшы высветліць, як пераступіць праз рэальнасць. Разалінда паказана адным з тэхналагічных цудаў, якія трымаюць на плаву Калумбію
Сюжэт
У 1912 годзе Роберт і Разалінда Лютэс вязуць Букера Дэ Віта да маяка на востраве ля ўзбярэжжа штата Мэн. Букеру паведамілі: «прывядзеш нам дзяўчыну, мы даруем доўг». Букер уваходзіць у маяк, які апыняецца ракетнай шахтай. Яна транспартуе яго ў Калумбію
Букер прыбывае на ярмарку і сутыкаецца з гарадскімі ўладамі. Вызваліўшы Элізабет з яе вежы, Букер ухіляецца ад «Songbird». Дасягнуўшы дырыжабля, Букер абяцае ўзяць Элізабет у Парыж; калі яна разумее, што яны збіраюцца ў Нью-Ёрк, каб Букеру прабачылі доўг, яна б’е яго і ён страчае прытомнасць. Букер прачынаецца, а дырыжабль ужо пад кантролем Дэйзі Фіцрой і «Vox Populi», якія прапануюць вярнуць карабель, калі Букер аднавіць пастаўкі зброі.
Пасля знаходжання Элізабет Букер становіцца яе абаронцам. Элізабет дэманструе сваю здольнасць адкрываць разрывы, але змены рэальнасці наносяць вялікую шкоду прасторы-часу Калумбіі і свету ў цэлым. Адкрыты разрыў прыводзіць іх у свет, дзе Букер — пакутнік «Vox Populi», «ахвяра» якога выклікала адкрытую вайну паміж Заснавальнікамі і «Vox Populi». Сутыкнуўшыся ў альтэрнатыўнай рэальнасці з «жывым Букерам», Фіцрой, перакананая, што ён «альбо самазванец або прывід», абарочвае яе сілы супраць Букера. З дапамогай Букера Элізабет забівае Фіцрой, каб прадухіліць яе ад забойства хлопчыка-Заснавальніка.
Калі галоўныя героі спрабуюць з’ехаць дырыжаблем, «Songbird» атакуе іх і яны церпяць крах, трапляючы назад у Калумбію. Працягваючы свой шлях, яны даведваюцца гісторыю заснавання горада: Закарыя Хейлі Комстак наняў двайнятаў Лютэс, каб пабудаваць прыладу «Сіфон» для змяншэння сіл Элізабет, якая з’яўляецца прыёмнай дачкой Комстака; і Комстак планаваў забіць сваю жонку і Лютэсаў, каб схаваць праўду. Элізабет захопліваецца «Songbird», Букер трапляе ў будучыню, дзе бачыць пажылую Элізабет; яна тлумачыць, што, так як Букер не спыніў «Songbird», яна пакутавала дзесяцігоддзямі ад катаванняў і прамывання мазгоў, успадкоўваючы метады Комстака па вядзенні вайны ў свеце. Тлумачачы, што «Songbird» заўсёды прадухіляў яго папярэднія спробы выратавання, Элізабет просіць Букера, каб ён спыніў «Songbird» песняй і вяртае яго ў цяперашні час.
Букер знаходзіць сапраўдную Элізабет і пара пераследуе Комстака каля дырыжабля. Комстак патрабуе ад Букера растлумачыць Элізабет яе мінулае; разгневаны Букер топіць Комстака. Букер адмаўляе веданне аб зніклым мезенцы Элізабет, але яна сцвярджае, што ён проста забыўся. Кіруючы «Songbird», пара адбівае атаку «Vox Populi» перад тым, як «Songbird» знішчае «Сіфон». Здольнасці Элізабет цалкам абуджаюцца, што дазваляе ёй адкрыць разрыў і транспартаваць іх у падводны горад «Захапленне». Букер і Элізабет матэрыялізуюцца ўнутры горада, адкуль яны бачаць «Songbird», раздушанага за кошт ціску вады.
Элізабет сустракаецца з Букерам ля маяка, тлумачачы, што ёсць незлічонае мноства альтэрнатыўных маякоў і версій Букера і Элізабет; яны знаходзяцца ў адной з бясконцых магчымых рэальнасцей у залежнасці ад іх выбару. Яна расказвае, што 8 кастрычніка 1893 года Роберт Лютэс падышоў да Букера ад імя Комстака з просьбай, што ён «дае нам дзяўчынку, а мы прабачаем доўг», спасылаючыся на дачку Букера, Ану Дэ Віт (менавіта надпіс «AD» вытатуіраваны на руцэ Букера). Букер неахвотна пагадзіўся, але неўзабаве пагнаўся за Лютэсам; Комстак ледзь паспеў збегчы праз разрыў, яго закрыццё разарвала палец Аны. Комстак выгадаваў Ану як родную дачку, Элізабет, і з-за яе адсечанага пальца яна існуе ў дзвюх рэальнасцях адначасова. Гэта дазваляе ёй ствараць разрывы і перамяшчацца паміж імі. Роберт Лютэс, разгневаны дзеяннямі Комстака, пераканаў Разалінду дапамагчы яму прывесці Букера ў рэальнасць, дзе існуе Калумбія, каб выратаваць Элізабет.
Элізабет тлумачыць, што Комстак заўсёды застанецца жывым у альтэрнатыўных сусветах, паколькі Лютэсы стварылі розныя сусветы для Букера шмат разоў, каб паспрабаваць скончыць цыкл. Каб спыніць Комстака, патрабуецца ўмяшанне ў яго нараджэнне. Элізабет пераносіць Букера назад у часе, менавіта ў той момант, калі ён прыняў хрышчэнне ў надзеі загладзіць грахі, учыненыя ў Вундэд-Ні; яна тлумачыць, што ў той час, як Букер перадумаў, некаторыя альтэрнатыўныя Букеры прынялі хрышчэнне і адрадзіліся як «Закарыя Комстак». Комстак, якому пазней становіцца вядома пра яго сувязь з Букерам і машыну Лютэсаў, выкраў Ану, каб забяспечыць Калумбію біялагічным спадчыннікам. Аны з розных сусветаў топяць Букера, прадухіляючы яго выбар і, такім чынам, прадухіляючы існаванне Комстака. Адна за адной, Элізабет пачынаюць знікаць і экран становіцца чорным.
У сцэны пасля цітраў Букер абуджаецца ў сваёй кватэры 8 кастрычніка 1893 года. Ён кліча Ану і адчыняе дзверы ў яе пакой, але экран становіцца чорным.
Геймплэй
Як «BioShock» і «BioShock 2», «BioShock Infinite» — шутар ад першай асобы з ролевымі элементамі. У адрозненне ад абмежаваных прастор «Rapture» у папярэдніх гульнях «BioShock», асяроддзе Калумбіі забяспечвае большую дынамічнасць баявых задач у «Infinite». Гулец павінен прайсці Калумбію, выкарыстоўваючы зброю і разнастайныя прылады выканання задач. Гулец можа несці толькі два віды зброі, у той жа час можа збіраць іншыя віды зброі і боепрыпасаў са зрынутых ворагаў або ў выпадковых месцах па ўсім горадзе. У дадатак да яго здароўя Букер таксама абсталяваны шчытом. Пры пашкоджанні шчыт аднаўляецца пасля некалькіх секунд, у той час як здароўе можа быць папоўнена з аптэчкі або прадуктаў харчавання. Калі Букер памірае, гулец адраджаецца ў бяспечнай зоне, але губляе невялікую колькасць грошай. Букер аднаўляе часткова здароўе і боепрыпасы, у той час як мясцовыя ворагі таксама часткова вылечваюцца. Гулец можа акрыяць ад смерці шмат разоў, але тады ён страціць усе свае грошы.
Букер атрымлівае сілы і здольнасці праз «Vigors», «Gears» і настоі, раскіданыя па ўсёй Калумбіі. «Vigors», эквівалент плазмідаў з «BioShock» даюць такія здольнасці, як стварэнне электрашоку ці кантроль машыны/чалавека. «Vigors» патрабуюць солі, эквівалент «ЕВА» з «BioShock» для сілкавання. Солі могуць быць знойдзеныя па ўсёй Калумбіі і таксама прадастаўляюцца ў выпадку смерці. Нашэнне «Gears» даць пасіўныя здольнасці, якія могуць палепшыць трываласць або пашкоджанне супраціўлення гульца, аналагічныя функцыі ў «BioShock» маюць «Тонікі». Кожны кавалак абсталявання трапляе ў адзін з чатырох канкрэтных слотаў: капялюш, сарочка, чаравікі і штаны. Толькі адзін кавалак можа быць прымацаваны да слота ў адзін і той жа час; дадатковыя кавалкі могуць захоўвацца ў інвентары гульца. Настоі даюць магчымасць пастаяннага павышэння здароўя, соляў гульца або шчыта.
У некаторых пунктах сюжэту гулец будзе вымушаны зрабіць выбар для таго, каб працягнуць, прычым кожны выбар робіць нязначныя змены сюжэту. Напрыклад, у розыгрышы ў пачатку гульні Букер выйграе, розыгрыш з’яўляецца прыкрыццём для грамадскага забівання камянямі міжрасавай пары. У якасці ўзнагароды за перамогу ў латарэі, Букер атрымлівае самы першы кідок, і гулец атрымлівае выбар: кінуць у пару або ў дыктара. Калі гулец выбірае другі варыянт, пара з’яўляецца пазней, каб падзякаваць яму за вызваленне.
Букер можа рухацца па Калумбіі пешшу і на амерыканскіх горках. Амерыканскія горкі прызначаюцца для перамяшчэння грузаў па ўсёй Калумбіі, але Букер пазней выкарыстоўвае іх як асабісты транспарт. Гулец знаходзіць інструмент для запясця («Sky-Hook»), пасля чаго Букер і ворагі могуць ездзіць на горках; гулец можа сутыкнуцца з ворагамі, якія выкарыстоўваюць сістэму; гулец можа выкарыстоўваць аднаручную зброю пры яздзе. Свабода перамяшчэння па «Sky-Line» дазваляецца на працягу некалькіх відаў бою. Букер можа таксама ныраць з амерыканскіх горак, каб ударыць ворагаў яго «Sky-Hook»; у той жа час на зямлі ён можа выкарыстоўваць «Sky-Hook» як зброю блізкага бою.
Пасля таго, як гулец уз’яднаўся з Элізабет, ён павінен супрацоўнічаць з ёй, каб збегчы з Калумбіі. Гулец не кантралюе Элізабет, але замест гэтага яна рэагуе на гульца і бягучую сітуацыі ў манеры, падобнай да АІ у «». У адрозненне ад «BioShock», дзе перад гульцом стаіць задача абароны сястрычкі падчас яе суправаджэння, Элізабет не патрабуе ніякай абароны і можа паклапаціцца пра сябе ў баі. У той час як гулец б’ецца, Элізабет скануе вобласць на прадмет наяўнасці матэрыялаў, такіх як патроны, аптэчкі, солі і іншыя прадметы, і кідае іх Букеру па меры неабходнасці. Яна таксама можа выкарыстоўваць свае здольнасці адкрыцця разрываў, каб дапамагчы гульцу, у выніку чаго можна атрымаць зброю, здароўе, солі, дэталі на будынках ці зямлі, такія як выступ на будынку ці лужына нафты, і аўтаматызаваныя абаронныя адзінкі. Толькі адзін разрыў можа быць адкрыты ў адзін і той жа момант, што змушуе гульца рабіць выбар паміж даступнымі разрывамі, каб палегшыць бой. Элізабет таксама мае магчымасць узломваць замкі, выкарыстоўваючы яе шпільку. Тым не менш, яна патрабуе адмычак, якія можна знайсці па ўсёй Калумбіі, каб адчыніць дзверы або сейфы, якія захоўваюць каштоўныя або схаваныя элементы.
Вывучаючы Калумбію, гулец і Элізабет могуць знайсці розныя карысныя прадметы, такія як наяўныя грошы, прадукты харчавання, медыцынскія камплекты, боепрыпасы і солі. Гандлёвыя аўтаматы, якія раскіданыя па ўсёй Калумбіі, могуць быць выкарыстаны для пакупкі прыпасаў і магутных апгрэйдаў для зброі і «Vigors». Даступныя дадатковыя пабочныя місіі, дзе гулец павінен разблакаваць сейфы або дэкадаваць скрытыя шыфры; іх завяршэнне ўзнагароджвае Букера прыпасамі, «Voxophones» ці мадэрнізуючымі настоямі.
Гулец выступае супраць розных ворагаў, якія падзяляюцца на тры тыпы: стандартныя ворагі, цяжкавагавікі і аўтаматы бяспекі. Стандартныя ворагі — ворагі, якія прадстаўляюць заснавальнікаў і «Vox Populi». Цяжкія нападнікі — больш грозныя ворагі, якія выступаюць у якасці міні-босаў на працягу ўсёй гульні. Яны патрабуюць новай тактыкі ад гульца. Аўтаматы — узброеныя машыны, раскіданыя па ўсёй Калумбіі, якія дзейнічаюць у якасці сістэмы абароны бяспекі для горада. Гэта пераважна гарматы, аўтаматычныя ракетніцы і лятаючыя маскіты.
Пасля завяршэння гульні на лёгкім, нармальным або цяжкім рэжыме цяжкасці, разблакоўваецца «Рэжым 1999», у якім складанасць гульні значна павялічваецца. Ворагі нашмат больш жорсткія, сістэма навігацыі гульца выдаляецца, кіраванне рэсурсамі з’яўляецца значна больш важным для выжывання; складанасць гульні не можа быць змененай падчас гульні. Акрамя таго, у гэтым рэжыме адраджэнне пасля смерці выкарыстоўвае больш грошай; калі Букер памірае з менш чым $ 100, гульня заканчваецца, і гулец адпраўляецца назад у галоўнае меню, дзе можа трапіць праз апошняе аўтазахаванне да месца, дзе ён загінуў. У якасці альтэрнатывы «Рэжым 1999» можа проста быць адмыкнуты шляхам уводу ў галоўным меню. Гэты рэжым узыходзіць да «System Shock 2», відэа-гульні, распрацаванай «Irrational Games» у 1999 годзе.
Распрацоўка
«BioShock Infinite» была распрацавана «Irrational Games» і выдадзена «2K Games». Крэатыўным дырэктарам і вядучы аўтарам быў Кен Левін. «Irrational Games» і Левін, які раней распрацаваў арыгінальную «BioShock», прапусцілі магчымасць працы над працягам «BioShock 2» на карысць новай гульні «BioShock» з іншай абстаноўкай, «Take-Two Interactive» дапамагла ім. Праца над «Infinite» пачалася ў лютым 2008 года, канцэпцыя гульні сфарміравалася праз шэсць месяцаў пасля выпуску арыгінала «BioShock». Пад мянушкай «Праект Ікар», «Irrational Games» працаваў у таямніцы над «Infinite» на працягу двух з паловай гадоў да абвяшчэння выхаду 12 жніўня 2010 года. Распрацоўка гульні заняла каля пяці гадоў. Рэліз быў абвешчаны на 19 лютага 2013 года. . У «Irrational Games» над гульнёй працавала каманда з 200 чалавек, якая таксама атрымлівала істотную дапамогу ад дэвелаперскай кампаніі «2K Australia», якая раней была часткай «Irrational Games».
На пачатковых этапах развіцця «Irrational Games» разглядалі некалькі параметраў для гульні, у тым ліку паўторнае выкарыстанне «Rapture» або ўстаноўка сюжэту ў эпоху Адраджэння, пакуль, нарэшце, не было прынята рашэнне аб лятаючым горадзе Калумбія. Рашэнне аб стварэнні гульні ў Калумбіі паўстала пасля таго, як распрацоўшчыкі і Левін прачыталі навукова-папулярную кнігу Эрыка Ларсана «Д’ябал у Белым горадзе», якая паказвае Калумбаўскую выстаўку ў Чыкага 1893 года. Перыяд часу на мяжы XX стагоддзя і гістарычныя падзеі, звязаныя з ім, напрыклад, Сусветная выстаўка, натхнілі такія аспекты гульні, як, напрыклад, горад у небе, а канцэпцыя амерыканскай выключнасці пазней натхніла сюжэт гульні і яе настрой. У гульні таксама ўключаны ўплыў ад пазнейшых падзей, такія як 2011 года і некалькіх фільмаў, такія як «'» Дэвіда Лінча і «'» Стэнлі Кубрыка.
Цэнтральнае месца ў гульні займаюць адносіны паміж персанажамі Букера і Элізабет, яго кампаньёна. У адрозненне ад Джэка з «BioShock» і Суб’екта Дэльта з «BioShock 2», абодва з якіх былі маўклівымі героямі, пратаганіст «BioShock Infinite» Букер мае ўласны голас. Элізабет, цэнтральны элемент гульні, была распрацавана ў якасці сімвала, які можа быць не толькі карысным спадарожнікам гульца, а і рэальным партнёрам са значнай эмацыйнай сувяззю. Развіццё Элізабет было натхнёна персанажам, які быў апісаны Левінам як цэнтральны элемент і «эмацыйны» драйвер «Half-Life 2». Для сюжэту Левін прымяніў новы падыход шляхам прыцягнення акцёраў для Букера і Элізабет, Троя Бэйкера і Кортні Дрэйпер, адпаведна, у студыю, каб развіць персанажаў і дапамагчы ўдакладніць сюжэт. Левін, аднак, не забяспечваў акцёраў поўным веданнем сюжэту для таго, каб дапамагчы ім развіць адносіны іх персанажаў значна больш натуральным чынам.
«BioShock Infinite» працуе на моцна мадыфікаваным «Unreal Engine», з дапаўненнямі і зменам асноўнага рухавіка. «Irrational» першапачаткова разглядаў выкарыстанне моцна мадыфікаванага рухавічка «Unreal Engine 2.5», які выкарыстоўваўся для першапачатковага «BioShock», але ён быў прызнаны недастатковым для іх бачання. Паводле слоў Левіна, «Infinite» была распрацавана з нуля, нічога не было ўзята з папярэдніх гульняў «BioShock». З пункту гледжання геймплэя, «Irrational» стварыла вертыкальныя і адкрытыя прасторы Калумбіі, каб забяспечыць больш магчымасцей для ўключэння большай колькасці відаў баёў у адрозненне ад закрытых лакацый «Rapture» у арыгінальнай «BioShock». Пры падыходзе часу публікацыі гульні шматлікія матэрыялы, такія як «Vigors», механізмы разрываў, зброя, лакацыі, персанажы, ворагі, былі выразаны з яе. Кажуць, што падчас гэтага працэсу было выразана матэрыялу, дастатковага для пяці або шасці гульняў. Некалькі членаў персаналу «Irrational» сышлі ў канцы распрацоўкі гульні.
Левін заявіў, што праблемы з прадукцыйнасцю папярэдніх гульняў «BioShock», з якімі сутыкаецца «Windows», былі разгледжаны «Irrational» у «Infinite». Ён таксама дадаў, што версія «Windows», уключаная на «Steamworks», не будзе выкарыстоўваць дадатковае, як «'» ці «'». Версія для «Windows» пастаўляецца на трох DVD дысках для тэкстур больш высокага разрознення, якія знаходзяцца па-за межамі версіі прыстаўкі, і падтрымліваюцца відэакартамі, здольнымі працаваць з «DirectX 11» у дадатак да «DirectX 10», што дазваляе далей палепшыць графіку гульні. «Irrational» таксама разглядзеў яшчэ адно пытанне, з якім сутыкнуліся гульцы ў арыгінальнай «BioShock». Яно складалася ў тым, што версія «Infinite» для «PlayStation 3» не была парціраваная і распрацоўвалася адначасова з версіяй для «Windows» і для «Xbox». Акрамя таго, версія для «PlayStation 3» падтрымлівае і кантролер рухаў «PlayStation Move», а таксама ўключае ў сябе бясплатную копію арыгінальнай «BioShock» у Паўночнай Амерыцы.