cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ступеняванне
Рэчаісныя ступені з адмоўнымі асновамі
для няцотных m, і
(−1)(m/n) = 1
маем для цотных m. Адсюль атрымліваем, што мноства рацыянальных лікаў q, для якіх
(−1)q = 1
(−1)q = −1
разрыўная ў любым рацыянальным ліку q, дзе яна вызначана.
Гэтыя, на першы погляд бязладныя, з'явы атрымліваюць стройнае апісанне пры пераходзе да камплексных ступеней. Так адвольныя камплексныя ступені адмоўных лікаў b можна вызначыць выбіраючы нейкае значэнне камплекснага лагарыфма ліку b.
Уяўныя ступені з асновай e
300px|thumb|right|[[Паказнікавая функцыя|Паказнікавую функцыю
ez
можна вызначыць як граніцу паслядоўнасці
(1 + z/N)N
пры N, накіраваным да бесканечнасці, і адсюль
eiπ
ёсць граніцаю паслядоўнасці
(1 + iπ/N)N
. На гэтай анімацыі N прымае нарастальныя значэнні ад 1 да 100. Вылічэнне
падаецца як сукупны вынік N-кратнага дамнажэння на камплекснай плоскасці, дзе канцавы пункт адлюстроўвае бягучае месцазнаходжанне велічыні
. Відаць, што пры нарастанні N значэнне
прыбліжаецца да гранічнага пункта −1. Як вынік, спраўджваецца тоеснасць
, вядомая як тоеснасць Ойлера.]]
Каб усвядоміць, што ўяўляе сабой выраз
eix
для рэчаісных
x
, варта звярнуцца да геаметрычнага сэнсу аперацый над камплекснымі лікамі і азначэння паказнікавай функцыі як граніцы. Разгледзім прамавугольны трохвугольнік
(0, 1, 1 + ix/n).
Пры вялікіх значэннях n гэты трохвугольнік амаль тое ж, што і кругавы сектар с малым цэнтральным вуглом, роўным
x/n
радыянаў. Трохвугольнікі
узаемна падобныя пры любых цэлых k. Так што пры досыць вялікіх n значэнні
(1 + ix/n)n
набліжаюцца да свайго гранічнага пункта, які ляжыць на адзінкавай акружнасці і мае палярныя каардынаты
(r, θ) = (1, x)
(каардыната
r
θ
ёсць палярны вугал, які адлічваецца ад дадатнага прамяня рэчаіснай восі); дэкартавы каардынаты гэтага пункта роўныя
(cos x, sin x)
. Такім чынам, маем формулу
якая называецца формулай Ойлера і звязвае ступеняванне з трыганаметрычнымі функцыямі праз камплексныя лікі.
Заўвага: прыведзеныя разважанні — не доказ формулы Ойлера, а ўсяго толькі так званыя «праўдападобныя», або «эўрыстычныя», разважанні.
Рашэнні ўраўнення
з'яўляецца кратнымі цэлымі ад
2πi
Ці больш агульна, калі спраўджваецца роўнасць
, то любое рашэнне ўраўнення
можна атрымаць складаючы
v
і нейкае цэлае кратнае ад
Такім чынам, камплексная паказнікавая функцыя з'яўляецца перыядычнай функцыяй з перыядам
Прасцей:
ex + iy = ex(cos y + i sin y)
Трыганаметрычныя функцыі
З прыведзенай вышэй формулы Ойлера вынікае, што трыганаметрычныя функцыі сінус і косінус можна вызначыць праз паказнікавую функцыю:
Гістарычна сінус і косінус былі вызначаны з дапамогай геаметрычных паняццяў да вынаходніцтва камплексных лікаў. Дзякуючы формуле Ойлера і ўласцівасцям паказнікавай функцыі складаныя формулы трыганаметрычных функцый ад сумы можна ўключыць у адну простую паказчыкавую формулу
Выкарыстанне ступенявання з камплекснымі паказчыкамі дазваляе зводзіць трыганаметрычныя задачы да алгебраічных.
Камплексныя ступені з дадатнымі рэчаіснымі асновамі
Няхай b з'яўляецца дадатным рэчаісным лікам, а z ёсць камплексны лік. Тады ступень
bz
вызначаецца як
ez·ln(b)
, дзе
з'яўляецца адзіным рашэннем ураўнення
. (Такім чынам, спосаб, прыдатны для рэчаісных паказчыкаў, працуе і ў выпадку камплексных паказчыкаў).
Напрыклад:
Тоеснасць, увогуле кажучы, не выконваецца для камплексных ступеней. Просты проціпрыклад:
Аб прычынах гэтай з'явы гл. раздзел.
Ступені камплексных лікаў
Спробы пашырыць ступеняванне на агульны выпадак камплексных паказчыкаў і камплексных асноў сутыкаюцца з цяжкасцямі. Пры гэтым прыйдзецца мець справу з мнагазначнымі функцыямі, якія прымаюць у пункце не адно значэнне, а адразу нейкае мноства значэнняў. Акрамя таго, адны са ступенных і лагарыфмічных тоеснасцей будуць спраўджвацца толькі з пэўнымі ўдакладненнямі, а другія наогул стануць непрыгоднымі.
Пры апісанні мнагазначных функцый натуральным чынам узнікае паняцце рыманавай паверхні. Камплексныя ступені і лагарыфмы можна разглядаць як адназначныя функцыі на адпаведных рыманавых паверхнях. Рыманава паверхня мнагазначнай функцыі мнагапластовая, гэта значыць аднаму пункту на звычайнай камплекснай плоскасці адпавядае мноства пунктаў рыманавай паверхні. Аднак можна зрабіць такі разрэз камплекснай плоскасці, што рыманава паверхня распадзецца на асобныя пласты (або лісты), прычым кожнаму пункту камплекснай плоскасці на такім пласце будзе адпавядаць не больш за адзін пункт. Выбіраючы пэўны пласт рыманавай паверхні, мы тым самым выбіраем пэўную адназначную галіну функцыі. Значэнне выбранай галіны мае разрыў уздоўж разрэзу. Таму звычайныя правілы для ступеней могуць прывесці нас да памылкі.
Паколькі камплексны лагарыфм з'яўляецца мнагазначнай функцыяй, то любая нерацыянальная ступень камплекснага ліку мае бесканечную колькасць магчымых значэнняў. Галоўнае значэнне выбіраецца з мноства ўсіх значэнняў так, каб яно супадала са значэннем звычайнай рэчаіснай ступені ў выпадку дадатных рэчаісных асноў і рэчаісных паказчыкаў.
Узвядзенне дадатных рэчаісных лікаў у камплексную ступень фармальна адрозніваецца ад узвядзення камплексных лікаў у камплексную ступень. Гэта выклікана ў першую чаргу тым, што для вызначэння першай аперацыі дастаткова звычайнага адназначнага рэчаіснага лагарыфма, у той час як для другой неабходны мнагазначны камплексны лагарыфм. Тым не менш, камплекснае ступеняванне ўключае ў сябе і ступеняванне з дадатнымі рэчаіснымі асновамі.
Цэлыя ступені камплексных лікаў
Пры цэлых паказчыках можна карыстацца азначэннем ступені, прыведзеным у раздзеле. Цэлая ступень камплекснага ліку з'яўляецца адназначнай функцыяй. Акрамя таго існуе цікавая формула для ступенявання камплексных лікаў у выпадку цэлых паказчыкаў.
z
— модуль камплекснага ліку
— аргумент ліку
.
Тады згодна з формулай Муаўра цэлую ступень ліку
можна вылічыць як :
Заўвага 1: калі
прымаем па азначэнні
Заўвага 2: калі
аргумент
arg 0
не вызначаны.
Рацыянальныя ступені камплексных лікаў
Рацыянальныя ступені камплексных лікаў з'яўляюцца рашэннямі пэўных алгебраічных ураўненняў. А таму, з улікам асноўнай тэарэмы алгебры, яны заўсёды маюць канечную колькасць значэнняў.
Спярша вызначым корань n-ай ступені з камплекснага ліку. Коранем n-ай ступені з ліку
z
называецца любое рашэнне
w
ураўнення
. Згодна з асноўнай теарэмай алгебры гэтае ўраўненне мае n рашэнняў (калі
, то ўраўненне мае адзін n-кратны корань). Напрыклад, квадратны корань
з'яўляецца рашэннем ураўнення
З формулы Муаўра вынікае, што ўсе значэнні кораня n-й ступені можна вылічыць па формуле : дзе — арыфметычны корань з абсалютнай велічыні камплекснага ліку
arg z
— галоўнае значэнне аргумента ліку
, якое належыць прамежку
, не роўных нулю і бесканечнасці, гэта формула дае n розных значэнняў, якія ляжаць на акружыне радыуса і ўтвараюць правільны n-вугольнік.
Значэнне кораня n-ай ступені, роўнае называецца галоўным значэннем. Няцяжка пераканацца, што для дадатных рэчаісных лікаў галоўнае значэнне кораня супадае з арыфметычным коранем n-ай ступені.
Нарэшце, вызначым ступень з адвольным рацыянальным паказчыкам як:
Адвольныя ступені камплексных лікаў
Ln a
— камплексны лагарыфм ліку
a
.
Варта заўважыць: раз камплексны лагарыфм — мнагазначная функцыя, то ступеняванне камплекснага ліку, ўвогуле кажучы, з'яўляецца мнагазначнай аперацыяй.
ў паказчыкавай форме дзе
— абсалютная велічыня (модуль) ліку
— галоўнае значэнне аргумента ліку
З улікам таго, што
, ступеняванне ліку
прымае выгляд
Адсюль відаць, што пры ірацыянальным паказчыку
z
ступень камплекснага ліку мае бесканечна многа значэнняў. Такім чынам, каб вылічыць пэўнае значэнне ступені, найперш трэба выбраць нейкую галіну камплекснага лагарыфма (выбраць пэўнае
k
).
Прыклады ступенявання камплексных лікаў
θ
належыць прамежку
(−π, π]
. Каб вылічыць
ii
, запішам
i
Целяшоўшчына
Целяшо́ўшчына (, Телешовщина) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Студзёнкаўскага сельсавета.
Ступеняванне
Адвольныя ступені камплексных лікаў
ў паказчыкавай і алгебраічнай формах:
Падстаўляючы ў формулу ступенявання, атрымліваем:
Гэткім жа чынам, каб вылічыць
(−2)3 + 4i
, запішам лік −2 ў паказчыкавай форме,
і выкарыстаем вышэйпрыведзеную формулу
Значэнне камплекснай ступені залежыць ад таго, якая галіна выкарыстоўваецца. Напрыклад, калі пры вылічэнні
у якасці значэння
Ln i
ўзяць
, значэнне ступені будзе роўным
e−
, вылічанае вышэй, раўняецца
. Мноства ўсіх магчымых значэнняў велічыні
задаецца як:
Такім чынам, існуе бесканечна многа магчымых значэнняў
, па адным для кожнага цэлага k. Усе яны з'яўляецца рэчаіснымі лікамі, так што можна сказаць, што
мае бесканечна многа рэчаісных значэнняў.
Непрыдатнасць ступенных і лагарыфмічных тоеснасцей
Некаторыя тоеснасці для ступеней і лагарыфмаў, справядлівыя ў выпадку рэчаісных лікаў, непрыдатныя для камплексных лікаў. Прычынай гэтага ёсць тое, што нельга вызначыць камплексныя лагарыфмы і камплексныя ступені так, каб яны былі адназначнымі і ўзгодненымі са сваімі рэчаіснымі адпаведнікамі, і захоўвалі пры гэтым усе свае суадносіны, справядлівыя ў рэчаісным выпадку.
Прыклады непрыдатнасці тоеснасцей:
праўдзіцца пры любых дадатных рэчаісных b і любых рэчаісных x. Аднак для галоўнай галіны камплекснага лагарыфма маем
як мнагазначную функцыю. Магчымыя значэнні велічыні
Данскія казакі
Данскія казакі (Данское казачае войска, Войска Данское) — казацкая супольнасць, якая сфарміравалася на рацэ Дон ў XV — XVII стст. Гістарычная мясцовасць, дзе пражывалі данскія казакі, вядомая таксама як Усевялікае Войска Данское. Частка казакоў, а таксама некаторыя даследчыкі, вылучаюць данскіх казакоў у асобную ўсходнеславянскай народнасць.
Размяшчаліся на асобнай аўтаномнай тэрыторыі, якая звалася Вобласць Войска Данскога, займала малую частку сучасных Луганскай і Данецкай абласцей Украіны і асноўныя часткі Растоўскай, Валгаградскай, Варонежскай абласцей і рэспублікі Калмыкія ў Расійскай Федэрацыі. Гістарычная назва звязана з ракой Дон (вадазбор Азоўскага мора). Сталіца Войска Данскога з 1571 па 1610 год размяшчалася на востраве каля станіцы Раздорская, з 1610 па 1637 — у манастырскім мястэчку (у 6 км ад станіцы Старочеркасской уніз па плыні Дона), падчас Азоўскага сядзення з 1637 па 1642 год — у Азове, з 1644 па 1806 год — у Чаркаску (цяпер станіца Старачаркаская), тут збіралі вайсковы круг, прымалі царскіх паслоў і царскае жалаванне. З 1806 сталіцай Данскога казацтва з'яўляецца горад Новачаркаск.
Ступеняванне
Непрыдатнасць ступенных і лагарыфмічных тоеснасцей
ln(wz)
утрымліваюць значэнні
Стомленасць матэрыялаў
Сто́мленасць матэрыя́лаў — працэс змены механічных і фізічных уласцівасцей матэрыялаў і вырабаў з іх у выніку паступовага назапашвання пашкоджанняў пад уздзеяннем зменных (цыклічных) або аднаразовых нагрузак, які прыводзіць да змены ўласцівасцей, утварэнню трэшчын і іх развіццю і разбурэнню.
Працэс залежыць ад зыходнай трываласці, пластычнасці, цвёрдасці, вязкасці, мікраструктуры і макраструктуры, віду нагрузкі, астаткавых напружанняў, уздзеяння фактараў знешняга асяроддзя і інш. Колькасна працэс стомленасці матэрыялаў апісваецца залежнасцю паміж назапашаным пашкоджаннем і лікам цыклаў або працягласцю нагрузкі па параметры велічыні цыклічных нагрузак або дэфармацый.
Здольнасць матэрыялаў працаваць ва ўмовах цыклічных нагрузак вызначаецца пры выпрабаваннях узораў па розных схемах уздзеяння нагрузак. Супраціўленне стомленасці вызначаецца мяжой вынослівасці — найбольшым напружаннем, якое можа вытрымаць матэрыял без разбурэння пры зададзенай колькасці цыклічных уздзеянняў.
Ступеняванне
Непрыдатнасць ступенных і лагарыфмічных тоеснасцей
z · ln w
як падмноства. Няхай цяпер
абазначае галоўнае значэнне лагарыфма, а
— мноства ўсіх магчымых значэнняў лагарыфма. Тады
і
спраўджваюцца, калі b і c з'яўляецца дадатнымі рэчаіснымі лікамі, а x з'яўляецца рэчаісным лікам. Аднак, калі пры вылічэнні ступеней выкарыстоўваць галоўныя значэнні, можна атрымаць наступныя супярэчнасці:
справядліва для ўсіх рэчаісных лікаў x і y. Але дапушчэнне справядлівасці тоеснасці і для камплексных лікаў прыводзіць да супярэчнасці, заўважанай у 1827 годзе Томасам Клаўзенам :
e1+2πin
e+0i
. Падстаноўка камплекснага ліку замест рэчаіснага ў другім радку надае ступені мнагазначнасць. Змена парадку ступенявання пры пераходзе ад другога радка да трэцяга таксама ўплывае на мноства значэнняў выніку. Таму, а дакладней спраўджваецца роўнасць , дзе апошні выраз прымае розныя значэнні ў залежнасці ад цэлых n.
Нуль у нулявой ступені
[[Выява:X^y.png|right|thumb|300px|Графік
z = xy
. Чырвоныя крывыя (на якіх z мае сталае значэнне) даюць розныя граніцы, калі
(x,y)
прыбліжаецца да
(0,0)
. Зялёныя ж крывыя (якія маюць канечны сталы нахіл:
y = ax
) усе даюць граніцу 1.]]
Дыскрэтныя паказчыкі ступені
Часцей за ўсё, у абставінах, дзе паказчыкі прымаюць дыскрэтныя (звычайна, цэлыя) значэнні, вытлумачэнне значэння 00 як адзінкі спрашчае формулы і здымае патрэбу ва ўвядзенні адмысловых выпадкаў у тэарэмах. (Гл. наступны падраздзел пра абставіны, дзе паказчыкі прымаюць значэнні з непарыўнага мноства.) Напрыклад:
b0
як пустога здабытку надзяляе яго значэннем 1, нават калі
.
. Тоеснасці на ўзор і, а таксама біном Ньютана  справядлівыя для
толькі пры ўмове 00 = 1.
У аналізе
З другога боку, калі выраз 00 узнікае пры спробе вызначыць граніцу, яго трэба разглядаць як нявызначанасць.
f(t)g(t)
не абавязана імкнуцца да 1. У залежнасці ад f і g, граніца выразу
можа быць любым неадмоўным рэчаісным лікам або +∞, ці можа проста не існаваць. Напрыклад, усе прыведзеныя ніжэй функцыі выглядаюць як
, дзе
f(t)
,
пры [[аднабаковая граніца функцыі|
]], аднак іхнія гранічныя значэнні розныя:
xy
, хоць і непарыўная на мностве
{(x,y): x > 0}
, але не можа быць непарыўна працягнута ні на адно мноства, якое ўтрымлівае пункт (0,0), бо няма спосабу несупярэчліва вызначыць 00.
f(z,w) = zw
вызначаецца для ненулявых z згодна з
. Аднак ніводная галіна функцыі
Ln z
не вызначана ў пункце
.
Размеркаваныя вылічэнні
Размеркаваныя вылічэнні (англ. distributed computing) або паралельныя вылічэнні (англ. parallel computing) або вылічэнні высокай магутнасці (англ. high performance computing): спосаб арганізацыі вылічэнняў, пры якім прадукцыйнасць разлікаў павышаецца за кошт адначасовага выкарыстання множных вылічальных прыстасаванняў (напрыклад, мноства працэсараў або частак аднаго працэсара).
Магчымасць праводзіць разлікі адначасова можа быць выкарыстана у выглядзе: 1) адначасовага выканання аднолькавых разлікаў над часткамі масіва ўваходных даных агульнай задачы (напр., задачы транспарту, метэаралогіі); 2) адначасовага выканання розных разлікаў над масівам уваходных даных (напр., задачы малекулярнай дынамікі, астрафізікі); 3) выканання канвеерных разлікаў, пры якіх кожнае прыстасаванне ў канвееры апрацоўвае даныя па частках і перадае вынік такой апрацоўкі іншаму прыстасаванню (напр., унутранае ажыццяўленне аперацый з рэальнымі лікамі ў працэсарах).
Размеркаваныя (паралельныя) вылічэнні ажыццяўляюцца на базе звычайных або адмысловых вылічальных машын (кластараў, масіўна-паралельных сістэм; гл. таксама класіфікацыя Фліна, суперкамп’ютар).
Праспект Перамогі (Віцебск)
Праспект Перамогі (да 1985 года — Смаленскі праспект) — магістраль у паўднёва-ўсходняй частцы Віцебска ў Першамайскім раёне. Даўжыня — 2800 м ад Маскоўскага праспекта да мікрараёна Поўдзень-7A. Праспект пачаў фармавацца ў 1970-х гадах на тэрыторыі ўрочышча Сакольнікі. Забудаваны пераважна дзевяціпавярховымі дамамі. Перасякае праспект Будаўнікоў, вуліцы Воінаў Інтэрнацыяналістаў, Чкалава і Медыцынскую. Сустрэчныя поласы руху праезжай часткі падзеленыя траўнікам.
На скрыжаванні з праспектам Будаўнікоў размешчаны Лядовы палац спорту. На ўчастку паміж праспектам Будаўнікоў і вуліцай Воінаў Інтэрнацыяналістаў да праспекта прымыкае парк 1000-годдзя.
Вагіф Султанлы
Вагіф Султанлы (Vaqif Sultanlı, нар. г., сяло Шахсеван, Кюрдамірскі раён, Азербайджан) — азербайджанскі празаік, літаратуразнаўца, перакладчык і публіцыст, доктар філалагічных навук, прафесар.
Біяграфія
Вагіф Султанлы нарадзіўся 26 сакавіка 1958 года ў вёсцы Шахсеван Кюрдамірскі раён Азербайджанскай Рэспублікі. Скончыў сярэднюю школу вёскі Кахнебазар (1964—1974). У гады вучобы ў сярэдняй школе адначасова вучыўся ў музычнай школе Курдамірскага раёна (1970—1975). Некаторы час працаваў у электрасетках Курдамірскага раёна рабочым (1974—1976). З адзнакай скончыў філалагічны факультэт Азербайджанскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1981). Працоўную дзейнасць ён пачаў на пасадзе настаўніка азербайджанскай мовы і літаратуры ў вёсцы Галаджыг Ісмаілінскага раёна, куды быў прызначаны па накіраванні. Затым працягнуў адукацыю ў аспірантуры кафедры Сучаснай азербайджанскай літаратуры Азербайджанскага дзяржаўнага універсітэта. У 1984 годзе ён абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Праблема характару а азербайджанскай драматургіі (1970—1980)», а ў 1997 г. — доктарскую дысертацыю на тэму «Жыццё і літаратурная дзейнасць Магамеда Эміна Расулзадэ». З 1999 г. з’яўляецца прафесарам кафедры гісторыі азербайджанскай літаратуры Бакінскага дзяржаўнага універсітэта. Рэгулярна займаецца грамадскай дзейнасцю. У 1991 г. заснаваў Сусветную Асацыяцыю азербайджанаведаў і быў абраны яе старшынём. Працаваў карэспандэнтам па літаратурных перадачам ў азербайджанскай рэдакцыі амерыканскіх радыёстанцый «Свабода» і «Свабодная Еўропа». (1995—1998). Быў галоўным рэдактарам польскага выдання «Худафарын» (1995), шведскага «Араз» (1996—1997) і амерыканскага «Азербайджанцы свету» (2000—2012). З’яўляецца кіраўніком каўказскага бюро якая функцыянуе ў Турцыі Арганізацыі Кіпрска-Балканскага-Еўразійскай цюркскай літаратуры (KIBATEK). З чэрвеня па кастрычнік 1999 г. прайшоў навуковую практыку ў Эдынбургскім універсітэце Вялікабрытаніі па спецыяльнасці «Англійская філалогія і заходняя культура». Ганараваны прэміі імя Гасанбека Зардабі (1995), міжнароднай узнагароды за службу цюркскіх моў Арганізацыі Кіпрска-Балканскага-Еўразійскай Цюркскай Літаратуры (KIBATEK) (2003), Ганаровай граматы Міністэрства Культуры Егіпта (2014), Узнагароды за Цудоўную Службу Кружка Руху па Адраджэнню цюркскіх моў (2017). Абраны членам Праўлення на сімпозіумах Кангрэса азербайджанцаў свету (КАМ), якія адбыліся ў Швецыі (2001), Галандыі (2002), Германіі (2004), Бельгіі (2008) і Вялікабрытаніі (2010). З’яўляецца членам Міжнароднай Арганізацыі па даследаванні эпасу (The International Society for Epic Studies), заснаванай у 2012 годзе, цэнтральны офіс якой размешчаны ў Пекіне. У 2018 г. абраны членам Міжнароднай Асацыяцыі Пісьменнікаў, размешчанай у ЗША. Яго творы выдадзены ў ЗША, Англіі, Турцыі, Даніі, Егіпце, Іране, Расіі, Украіне і г.д. Прымаў удзел на міжнародных сімпозіумах, канферэнцыях, форумах і семінарах, преведённых ў розных краінах свету, і ўяўляў літаратуру і культуру Азербайджана.
Жанаты, мае двух дзяцей.
Мастацкая творчасць
Першае апавяданне пад назвай «Пах палыну» было надрукавана ў 1980 годзе ў часопісе «Жанчына Азербайджана». З тых часоў ён рэгулярна выступае ў прэсе сваімі апавяданнямі, перакладамі і навукова-публіцыстычнымі артыкуламі.
У рамане «Сон забыцця» (1982), які з’яўляецца адным з характэрных твораў аўтара, перанос могілак апісваецца як сур’ёзны хаос і неспакой у грамадскім жыцці. Гэты хаос дазваляе выявіць унутраны духоўных свет апісваных вобразаў. У аповесці, якая завяршаецца самагубствам кіроўцы бульдозера, які разбурыў могілкі, аўтар мае на мэце ідэнтыфікаваць супрацьстаянне духоўна-маральным каштоўнасцям са смерцю.
Падзеі, апісаныя ў рамане «Бітва ў пустыні» (2010), які адрозніваецца своеасаблівым наратыўных стылем, праяўляюцца на фоне лёсу героя, які, у сілу раздрабнення часу, адмаўляецца ад будучыні і накіроўваецца ў мінулае. Развіццё падзей на гэтай плоскасці, дазваляюць аўтару выказаць свае філасофскія меркаванні пра чалавека і свет. Раман «Бітва ў пустыні» адрозніваецца духам пратэсту супраць панавальнай ва ўсім свеце праблемы адчужэння, забыцця, абыякавасці і непатрэбнасці.
«Белы шлях», «Ранішні туман», «Зялёная песня бязлісцевыя галін», «Вандроўца», «Пячора», «Палярная ноч», «Радзіма», «Востраў», «Марыве», «Зваротны паток», «Нямое кольца», "Папяльцовая клетка ", "Клятчастая, будка ", « Папярочная цень», « Гліняны вядзьмарства» і іншыя апавяданні Вагіф Султанлы адрозніваюцца своеасаблівым стылем і моўнымі ўласцівасцямі. Перу аўтара належаць таксама і гістарычныя апавяданні, такія як «Месца сустрэчы», «Наваі-Гумру», «Хумаюн» і г.д. Ён з’яўляецца таксама аўтарам многіх мініяцюр, напісаных у лірычна-рамантычным стылі.
Навуковае творчасць
Разам з мастацкай творчасцю, аўтар займаецца таксама і тэарэтычна-эстэтычнымі пытаннямі мастацтва. Яго пошукі, звязаныя з літаратурнай крытыкай і літаратуразнаўствам, адлюстраваны ў кнігах «Літаратурны свет Магамеда Эміна Расулзаде» (1993), «Падарожнік цяжкага шляху» (1996), «Гарызонты свабоды» (1997), «Азербайджанская эміграцыйнай літаратура» (1998), «Літаратурна-тэарэтычныя ілюстрацыі» (2000), «Бераг выратавання жыцця» (2004), «Пытанні навучання літаратурнай крытыкі» (2007), «Любоў да незалежнасці» (2014), "Азербайджанская літаратурная крытыка "(2019) і г.д. Даследаванні, звязаныя з азербайджанскай эміграцыйнай літаратурай, займаюць асаблівае месца ў літаратуразнаўчай дзейнасці аўтара. Вагіф Султанлы з’яўляецца аўтарам мноства навукова-публіцыстычных артыкулаў, звязаных з крытыкай і літаратурным працэсам. Даклады, зачытаныя на міжнародных канферэнцыях, сімпозіумах, форумах і семінарах, складаюць важную частку яго навуковай творчасці.
Перакладчыцкая дзейнасць
Вагіф Султанлы займаецца таксама і перакладчыцкай дзейнасцю. Ён пераклаў на азербайджанскую мову і выдаў раманы «Лістапад» і «Млын» Рашада Нуры Гюнтекина, гістарычную аповесць «Вучоны з Сіракузах» Сяргея Жытомірскага, а таксама апавяданні Эрвіна Штритматтера, Яраслава Гашэка, Вейо Мэры, Густава Стопка і іншых. Пераклаў з рускай мовы (сумесна) твор «Аб пантуранизме» Магамеда Эміна Расулзаде.
Бібліяграфія
• 2
Запарожскія казакі
Запарожскія казакі, запарожцы — частка казацтва на тэрыторыі сучаснай Украіны, якія стварылі ў 1555 годзе, шэраг разрозненых ваенных умацаванняў («гарадкі» ці «сечы» /засекі/) і паселішчаў (хутары, зімоўнікі) за дняпроўскімі парогамі, па-за зонай юрысдыкцыі якіх б там не было дзяржаў (Дзікае поле). Пазней аб'ядналіся ў ваенную арганізацыю Войска Запарожскае, якое атрымала сваю назву па назве рэгіёна пражывання, месцы размяшчэння галоўнага ваеннага ўмацавання, названага «Сеч» і знаходжання штаб-кватэры (цэнтральнага органа кіравання — коша).
Казімір Сулістроўскі
Казімір Алаізавіч Сулістроўскі (Казимир Алоизович Сулистровский; 1778 —, г. Пінск) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Прадстаўнік старажытнага шляхецкага роду Сулістроўскіх герба «Любіч». Каталік. Нарадзіўся ў сям’і Алаіза Сулістроўскага (каля 1739—1795), падстолія і пісара вялікага літоўскага, і Антаніны з Аскеркаў (пам. каля 1830).
Атрымаў хатнюю адукацыю, з 1790 па 1795 вучыўся за граніцай, затым працягнуў адукацыю ў Варшаўскай школе ордэна піяраў на Жалібажы («Collegium Nobilium»).
З 29 верасня 1805 года завілейскі павятовы маршалак, з 26 студзеня 1809 па 7 мая 1813 — віленскі губернскі маршалак (абіраўся на два 3-годдзі запар). У час вайны 1812 года быў эвакуіраваны 16 чэрвеня 1812 з Вільні разам з расійскімі войскамі, знаходзіўся ў цэнтральных губернях і г. Санкт-Пецярбургу. Стацкі саветнік (06.10.1810). З 7 мая 1813 па 6 мая 1816 быў у адстаўцы, з 6 мая 1816 займаў пасаду мінскага грамадзянскага губернатара.
З 12 сакавіка 1817 па 12 жніўня 1818 віцэ-прэзідэнт Мінскага аддзялення Расійскага Біблейскага таварыства.
Член масонскіх ложаў: «Паўночных сяброў» (на 1818 ганаровы член ложа) у г. Санкт-Пецярбургу; «Добрага пастыра» (ганаровы член ложы, масон 7-й ст.) і «Руплівы літвін» у Вільні; «Шчаслівага вызвалення» (ганаровы член ложы) у г. Нясвіжы.
На 1816 валодаў 1822 душамі прыгонных муж. пола ў Мазырскім і Вілейскім паветах і 734 душамі прыгонных муж. пола ў Віленскай губерні.
Памёр 12 жніўня 1818 года ў Пінску ў час рэвізіі Пінскага павета. Пахаваны ў маёнтку Шэметаўшчына Вілейскага павета пры капліцы.
Узнагароды
Кавалер ордэнаў Св. Ганны 2-й ст. (05.11.1809) і Св. Ганны 1-й ст. (21.04.1812).
Сям’я
У шлюбе з Каралінай з Абрамовічаў (каля 1790—1849), дачкой Яўхіма Абрамовіча, падстаросты старадубскага, памешчыка Віленскай губерні. Караліна была псіхічнахворай. Пахавана ў Моладаве. Дзеці:
Венарота
Венарота (Venarotta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асколі-Пічэна.
Насельніцтва складае 2213 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 75 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 63040. Тэлефонны код — 0736.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Cosma e Damiano.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 1570
IC 1570 — галактыка тыпу S/P (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маскоўскі праспект
Маскоўскі праспект:
Каралішкі
Каралішкі (Королишки) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча.
Карычнае дрэва
Карычнае дрэва — трапічнае дрэва з роду карычнік (Cinnamomum) сямейства лаўровыя, з кары якога вырабляюць карыцу. Найбольш каштоўныя два віды: якія культывуюць у Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі, Паўднёвай Амерыцы, на Чарнаморскім узбярэжжы Каўказа.
Апісанне
Вечназяленыя дрэвы або вялікія кусты. Лісце скурыстае. Кветкі дробныя, жаўтавата-зялёныя ці белаватыя, сабраныя ў мяцёлкі. Плод — ягада. Выкарыстоўваецца ў будаўніцтве (драўніна), медыцыне, харчовай прамысловасці, парфумерыі.
Воранаў
Воранаў — рускае прозвішча.
Цыганкі
Цыганкі́ (, Цыганки) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Студзёнкаўскага сельсавета.
Прынсіпі
Пры́нсіпі — востраў у Гвінейскім заліве Атлантычнага акіяна. Другі па велічыні востраў, які ўваходзіць у склад дзяржавы Сан-Тамэ і Прынсіпі. Плошча 136 км². Разам з прылеглымі астраўкамі (Бамбом, Карозу, Тыньёза-Грандэ, Тыньёза-Пекена) складае правінцыю Прынсіпі, а таксама акругу Пагуі. Знаходзіцца на адлегласці 160 км ад вострава Сан-Тамэ. Памер вострава — 6 на 16 км.
Востраў вулканічнага паходжання. Вышэйшы пункт пік Прынсіпі (948 м). Горы размешчаны ў паўднёвай частцы вострава. У паўночнай і цэнтральнай частках размяшчаліся плантацыі, на месцы якіх у наш час аднаўляюць трапічныя лясы. На востраве створаны нацыянальны парк Або.
Клімат экватарыяльны, увесь час вільготны. Буйныя рэкі — Агульяш, Банзу і Папагаю.
Насельніцтва каля 6 тысяч чалавек. Мова галоўным чынам партугальская, таксама распаўсюджаны мясцовыя дыялекты з групы партугальска-крэольскіх моў. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі і акруга — Санту-Антоніу (адзіны горад на востраве). Маецца аэрапорт у 3 км на поўнач ад Санта-Антоніу. Гэта адзіны аэрапорт на Прынсіпі, і адзін з трох аэрапортаў, якія абслугоўваюць Сан-Тамэ і Прынсіпі. Авіярэйсы злучаюць астравы з галоўным востравам краіны Сан-Тамэ.
Востраў адкрыты партугальскімі мараплаўцамі паміж 1469 і 1472 гадамі. Заселены ў 1500 годзе.
Паграбішча (Вілейскі раён)
Паграбі́шча (, Погребище) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Караблёва
Караблёва (Короблево) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча.
Прозвішчы жыхароў вёскі:, Лапікавы (Лапік), Кажамякі, Шыла.
Гісторыя
У часы Вялікага Княства Літоўскага вёска ўваходзіла ў склад Мсціслаўскага ваяводства.
Паводле афіцыйных звестак на 1866 год беларусы складалі 94,7% насельніцтва.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР, але 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Асіпаўшчына
Асі́паўшчына (, Осиповщина) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Старасвержанскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Варацішчанскага сельсавета.
Курганава (Шумяцкі раён)
Курганава (Курганово) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча.
Гайзенгайм
Гайзенгайм (Geisenheim) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Райнгау-Таўнус. Насельніцтва складае 11680 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 40,34 км². Афіцыйны код 06 4 39 004.
Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.
IC 1571
IC 1571 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Усовіч
Усовіч — беларускае прозвішча.
Дружба (Шумяцкі раён)
Дружба (Дружба; да 1963 года Чартоўшчына) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Надзейкавіцкага сельскага паселішча.
Геаграфія
Вёска акружана балотамі. Балота на ўсход за 1 кіламетр ад вёскі, у бок Грынеўшчыны, называецца Лешнеўскім. Лешнеўскае балота летам 2003 года моцна выгарэла. На адлегласці каля двух кіламетраў ад вёскі ў бок Бедні распасціраецца Белае балота. Мінчыхіна балота знаходзіцца за кіламетр ад вёскі, па дарозе на Яўкіна. У Мінчыхіным балоце раней бралі торф, зараз тарфяныя ямы запоўненыя вадой, людзі туды не ходзяць.
У напрамку на Яўкіна былі хутары Нясцярэнка, Карпаў, Хімушкін, Панаськін, Маханькоў, Раманенка, Белякоў, Ягорушкін. У напрамку вёскі Караблёва былі хутары Яшын, Міхееў, Галееўцаў. Хутары Маркін, Нілянкоў, Фралоў, Арцёмаў размяшчаліся ля Арцёмава балота.
Чырвоны дом — месца паблізу Арцёмава балота (называлі так дом з-за чырвонай чарапіцы, якой быў накрыты дах). Фралоў равок — роў каля былога хутара селяніна Фралова ў бок Бедні за паўкіламетра ад вёскі. Старыя могілкі — размешчаны на грудзе за дамамі роду Карпавых і Галееўцавых. Згодна з паданнем на гэтым месцы людзі захоўвалі сваіх блізкіх яшчэ 700 гадоў таму.
Гісторыя
У часы Вялікага Княства Літоўскага вёска ўваходзіла ў склад Мсціслаўскага ваяводства.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Чартоўшчына апынулася ў складзе Расійскай імперыі.
Паводле афіцыйных звестак на 1866 год беларусы складалі 94,7 % насельніцтва.
Найноўны час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР, але 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У 1963 годзе ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР вёска Чартоўшчына Шумяцкага сельскага раёна была перайменавана ў вёску Дружба.
Платон Васільевіч Саевіч
Плато́н Васі́льевіч Сае́віч (, в. Раматова, Брэсцкі павет —, ) — беларускі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, міністр асветы БССР (1947—1951).
Біяграфія
Скончыў Свіслацкую настаўніцкую семінарыю, у 1924 годзе — Камуністычны ўніверсітэт імя Свярдлова.
З 1911 года — настаўнік, 1926—1928 гг. — дэкан і рэктар Вышэйшай камуністычнай сельскагаспадарчай школы Беларусі імя У.І.Леніна, з 1928 года — рэктар Беларускай дзяржаўная акадэміі сельскай і лясной гаспадаркі імя Кастрычнічкай рэвалюцыі (г.Горкі), з 1929 года рэктар Камуністычнага ўніверсітэта Беларускай ССР, з 1932 года — дырэктар Інстытута гісторыі партыі і Кастрычніцкай Рэвалюцыі пры ЦК КП(б) Беларусі, з мая 1933 года — загадчык кафедры Вышэйшай камуністычнай сельскагаспадарчай школы Беларусі. З 1939 года ён працаваў выкладчыкам партыйных курсаў пры ЦК КП(б)Б.
Пасля вайны працаваў палітычным саветнікам дэлегацыі ў савецка-амерыканскай камісіі па Карэі, а з 1946 года — намеснікам загадчыка аддзела ў ЦК КПБ.
У 1947—1951 гадах займаў пасаду міністра асветы БССР.
Член ЦК КП(б)Б (1932—1934, 1949—1951), член ЦВК БССР (1929—1931). Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання (1950—1951).
Мацяш
Мацяш — прозвішча.
Гохуа
Гохуа (国画 — нацыянальны жывапіс) — традыцыйная школа кітайскага жывапісу вадзянымі фарбамі на шаўковых і каляровых скрутках.
Тэрмін «Гохуа» адрадзіўся ў пач. ХХ ст. з аднаўленнем традыцый нацыянальнага жывапісу (існаваў з ІІІ-ІІ ст. да н.э.), які меў тэхнічныя і жанравыя своеасаблівасці, спецыфічны метад адлюстравання прадмета пры дапамозе ліній і плям на нейтральным фоне, што надавала адчуванне бязмежнай прасторы. Спосабам Гохуа малявалі кветкі, расліны, жывёл; у 1940—50-я г. яго сюжэты сталі больш разнастайныя, з’явіліся лірычныя і жанравыя кампазіцыі на сучасныя тэмы. Найбольш вядомыя мастакі Цы Байшы і Сюй Бэйхун.
Хедвіга Шарлота Нордэнфліхт
Хедвіга Шарлота Нордэнфліхт (Hedvig Charlotta Nordenflycht; 1718—1763) — шведская пісьменніца і паэтэса.
Біяграфія
Нарадзілася 28 лістапада 1718 у Стакгольме і была самай малодшай з пяці дзяцей чыноўніка Андэрса Андэрсана Нордбама (Anders Andersson Nordbohm, 1675—1734) і яго жонкі Крысціны Розін (Christina Rosin). У 1727 годзе яе бацька быў удастоены фаміліі Нордэнфліхт. Пасля выхаду бацькі на пенсію ў 1730 годзе, сям’я абаснавалася ў маёнтку Viby у прыходзе Harbo.
Хедвіга атрымала ў асноўным хатнюю адукацыю: яе вучыў Йохан Тыдэман (Johan Tideman, 1710—1737), вучань, які быў настаўнікам яе брата Андэрса (Anders Nordenflycht, 1710—1740). У 1734 годзе супраць сваёй волі была заручана з Юханам Тыдэманам. Яна не лічыла яго фізічна прывабным, і абручэнне яе было прарвана ранняй смерцю Тыдэмана.
23 красавіка 1741 года Хедвіга Нордэнфліхт выйшла замуж за Якаба Фабрыцыўса (1704—1741), які быў яе настаўнікам французскай мовы і да ўступлення ў шлюб быў назначаны капеланам адміралцейства ў Карльскруне. Гэты брак быў шчаслівым для Хягдвігі, но вельмі картокім: Якаб забалеў і памер у снежні 1741 года. Хедвіга ўпала ў дэпрэсію і ўехала з Карльскруны ў арэндованы катэдж у мястэчку Лідынгё, недалёка ад Стакгольма. Там яна напісала зборнік вершаў «Den sörgande turtur-dufvan», адлюстроўваючы яе пачуцці пасля смерці каханага.Нордэнфліхт вярнулася пасля траўра ў Стакгольм. У гэты момант яе эканамічнае становішча пагоршылася, і яна была вымушана самастойна ўтрымліваць сябе, вырашыўшы зарабатваць на жыннё сваім літаратурным талентам. У 1742 годзе яна напісала паэму «Svenska fruntimrets klagan» аб каралеве Элеаноры Ульрыцы. У гэтым жа годзе яна падала заяўку на пенсію ў адміралцейства пасля смерці мужа, і яно было задаволена ў наступным годзе дзякуючы ўмяшальніцтву караля, які саслаўся на яе літаратурны талент. Хедвіга напісала яшчэ некалькі вершаў для каралеўскага дома, і ў 1747 годзе ёй было прызначана невялікая дапамога ад кранпрынцэсы Луізы Ульрыкі. Пасля буйнага Стакгольмскага пажару 1751 года яна і яе маці лішыліся свайго дома, пасля чаго яны звярнуліся за дапамогай ў Рыксдаг і атрымалі ў 1752 годзе штогодную дапамогу на жыцце. У выніку яе фінансавае становішча палепшылася, і Хедвіга здолела сканцэнтравацца на літаратурнай дзейнасці, не звяртаючы ўвагі на грашовыя праблемы. 14 красавіка 1753 года Хедвіга Норэнфліхт стала членам літаратурнага таварыства , атрымаўшы там імя «Uranie». Яна стварыла ўласны літаратурны салон, дзе была цесна звязана з Густава Філіпа Кройцам і Густавам Гіленборгам. У 1762 годзе Хедвіга пасялілася на маленькай віле, якую яна пабудавала каля замка Скуклостэр, назваўшы яе Lugnet («Спакой»). У гэты перыяд яна закахалася ў Йохана Фішэрстрома, на сямнаццаць год маладзейшага за яе. Фішэрстром, нарадзіўшыйся ў 1735 годзе, быў студэнтам Лундскага ўніверсітэта з радыкальнымі ідэямі і літаратурнымі інтарэсамі. З ім Хедвіга Нордэнфліхт пазнаёмілася ў кругах . Яна паклапацілася аб тым, каб Йохан атрымаў пасаду ў маёнтку Шоэ, дзе жыла яе сяброўка Катарына Шартлота Дэлагардзі. Аднак Юхансан Фішэрстром стаў заляцацца да Дэлагардзі, стварыўшы любоўны трохкутнік і зрабіўшы сітуацыю нязноснай для Нордэнфліхт. У рэзультаце, па адной з версій, Хедвіга здзейсніла самагубства, па другой — захварэла на прастуду, пераходзячы рачулку, якая аддзяляла яе віллу ад замка Дэлагардзі. Як бы то ні было, сучаснікі паведамлялі, што да гэтага моманту яна пакутавала ад хваробы, сімптомы якой былі падобныя на рак.
Памерла 29 чэрвеня 1763 года ў лене Упсала.
У, адчыненай у 1822 годзе, Хедвіга Шарлота Нордэнфліхт была адной з першых шасці жанчын шведскай гісторыі, партрэты якіх з’явіліся ў калекцыі галерэі, разам з Брыгітай Шведскай, Сафіяй Элізабет Брэнер, Барбра Стыгсдотэр, Соф’яй Элеанорай Русенханэ і Вендэлай Шутэ.
Пётр Апанасавіч Казлоў
Пётр Апана́савіч Казло́ў (нар., в. , Пухавіцкі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр гандлю Беларусі (1995—2001).
Біяграфія
Працаваць пачаў у 1970 годзе рабочым склада Мінскага ўнівермага «Белунівермаг».
З 1970 па 1983 гады працаваў у Дзяржаўным універсальным магазіне (ГУМе) г. Мінска, займаў пасады ад малодшага прадаўца да намесніка дырэктара па кадрах і выхаваўчай працы.
У 1983—1987 гадах — Намеснік дырэктара Беларускага Рэспубліканскага торгу «Белювеліргандаль»
З 5 красавіка 1995 года па 30 ліпеня 2001 года года быў міністрам гандлю Рэспублікі Беларусь.
IC 1572
IC 1572 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Рыбы.
Маскоўскі праспект (Віцебск)
Маскоўскі праспект (гістарычная назва: Смаленская шаша) — адна з галоўных магістраляў горада Віцебска. Праходзіць ад плошчы Перамогі да ўсходняй ускраіны горада. Даўжыня праспекта каля 6 км. Шырыня — 72-100 метраў. Па Маскоўскім праспекце праходзіць мяжа Кастрычніцкага і Першамайскага раёнаў.
Па цэнтральнай восі праспекта пракладзена адасобленая трамвайная лінія (з 1975 года).
Забудова
На Маскоўскім праспекце размешчаны Паштамт, Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт, Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава, бібліятэка імя У. С. Караткевіча, гарадская дзіцячая бібліятэка імя Я. Маўра, сярэднія школы № 11 і 31, СДЮШАР № 5, паліклініка № 3, храм у імя Святой пакутніцы Таццяны, крамы, аптэкі, аддзяленні банкаў.
Талстой
Талстой — прозвішча.
Шынкава
Шы́нкава (, Шинково) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Студзёнкаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Алексініцкага сельсавета.
Палянка (Вілейскі раён)
Паля́нка (, Полянка) — хутар у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Варацішча
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Варацішчанскага сельсавета.
Яўстафій Рыгоравіч Слонскі
Яўстафій Рыгоравіч Слонскі (—) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (10.1.1944, пасмяротна ).
Я. Р. Слонскі нарадзіўся ў вёсцы Юр’ева (цяпер у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці). З 1918 года ў Чырвонай Арміі. Удзельнічаў у баях на Паўднёвым фронце падчас Грамадзянскай вайны 1918—1920 гг. У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года на Варонежскім фронце.
Намеснік камандзіра стралковага палка маёр Слонскі вызначыўся ў 1943 годзе ў бітве за Дняпро каля сяла Вэлыкы Букрын Кіеўскай вобласці. З групай байцоў фарсіраваў Дняпро, захапіў плацдарм і замацаваўся на ім. Загінуў пры вызваленні вёскі Юшкі.
У гонар Героя названа адна з вуліц у гарадскім пасёлку Леў Талстой (Ліпецкая вобласць, Расія).
Марыяцкая вуліца (Гданьск)
Марыяцкая вуліца (Ulica Mariacka, Frauengasse) — вуліца ў гістарычным цэнтры Гданьска на тэрыторыі Галоўнага горада. Сваю назву атрымала ад размешчанай тут Марыяцкай базілікі.