cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзмітрый Аляксеевіч Харытонаў
Клубная кар’ера
Выхаванец клуба «Віцебск», у 2013—2014 гадах выступаў за каманду «Віцебск-2» у Другой лізе, а пасля стаў гуляць за дубль «Віцебска». Сезон 2017 правёў у арэндзе ў «Оршы», дзе стаў трывалым іграком асновы, а ў лютым 2018 года быў пераведзены ў наваполацкі «Нафтан», дзе таксама замацаваўся ў стартавым складзе.
Да сезона 2019 рыхтаваўся з «Віцебскам», а ў красавіку зноў адправіўся ў арэнду ў «Оршу». У пачатку 2020 года трэніраваўся з «Віцебскам», аднак у студзені быў дыскваліфікаваны на адзін год за ўдзел у дагаварных матчах у складзе «Нафтана» ў 2018 годзе, пасля чаго пакінуў віцебскі клуб.
У студзені 2022 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт са «Слуцкам». Хутка стаў трэніравацца ў «Віцебскам» і падпісаў пагадненне з клубам. У сезоне 2022 быў другім брамнікам каманды, згуляў толькі ў матчы Кубка Беларусі супраць рагачоўскага «Макслайна» (21 чэрвеня, выніковы лік 3:2). У студзені 2023 года падоўжыў кантракт з віцебскім клубам.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Тэргіт
Тэргіт — спінная склератызаваная частка сегментарнага колца членістаногіх. Ступень развіцця тэргітаў і будова ў розных групах членістаногіх розныя. Напрыклад, тэргіты сегментаў цела Diplopoda пакрываюць не толькі спінны бок, але загінаюцца на бакавую і нават на брушную паверхню, утвараючы амаль поўнае кальцо, а тэргіты грудных сегментаў стракоз (Odonata) настолькі малыя, што практычна не прыкметныя паміж асновамі крылаў. Тэргіты грудных сегментаў крылатых насякомых гуляюць важную ролю ў палёце (праз іх на аснаванні крылаў перадаецца высілак ад крылавых цягліц непрамога дзеяння) і маюць вельмі складаную будову, яны падзеленыя на некалькі больш ці менш адасобленых аддзелаў, кожны з якіх мае асаблівае найменне.
Склератызаваныя ўтварэнні брушнай паверхні членістаногіх называюцца стэрнітамі, а бакавых — плейрыт.
Міногі
Міно́гі (Petromyzontiformes) — падклас (атрад) пазваночных класа кругларотых. Выдзяляюцца 3 сямействы, 7 родаў, каля 30 відаў. Беларускія мясцовыя назвы: верацёнка, віюн, відун, вугрыца, вярцёлка, мянёга і інш.
Апісанне
Дарослая мінога мае вугрападобнае, гладкае шэра-карычневае без лускі цела, даўжыня да 1 м, маса да 3 кг. Шкілет храстковы. Спінных плаўнікоў 1 або 2. Шчэлепных адтулін па 7 з кожнага боку. Вочы развітыя, ёсць цемянное вока, здольнае рэагаваць на святло. Насавая адтуліна адна, размешчана пасярэдзіне верхняга боку галавы, паміж вачыма. Рот лейкападобны, на дне прысмоктвальнага дыска; на языку і дыску рагавыя зубы. На краях рота — спецыфічныя махры. Сэрца двухкамернае.
Развіццё з метамарфозам. Лічынкі — пескарыйкі. Цела лічынак светлага шэраватага колеру, пакрытае сліззю. Яны маюць маленькую галаву, трохвугольны бяззубы рот, плаўнікі і вочы слаба развітыя.
Пашырэнне
Пашыраны ва ўмераных марскіх і прэсных водах. Прахадныя міногі жывуць у моры, на нераст мігруюць у рэкі; у ручаёвых міног жыццёвы цыкл адбываецца ў прэснай вадзе. На Беларусі 3 віды:,  — у басейнах рэк Заходні Буг, Дзвіна, Нёман;  — у басейнах рэк Дняпро і Нёман.
Асаблівасці біялогіі
Многія віды — эктапаразіты рыб. Угрызаюцца ў цела рыбы, смокчуць кроў, выядаюць мышцы і вантробы. Кормяцца таксама беспазваночнымі, лічынкі — водарасцямі, дэтрытам. У пескарыек маецца эндастыль, які выдзяляе слізь, што спрыяе ўлоўліванню часцінак ежы.
Для размнажэння мінога выбірае месцы з хуткай плынню, зацененыя прыбярэжнай расліннасцю. Дарослыя асобіны не харчуюцца, пасля адкладвання і апладатварэння жаўтавата-блакітнага колеру ікры, яны гінуць. Ікру ў колькасці да 2-2,5 тысяч ікрынак самка адкладае ў ямкі на дне, якія яна рые разам з самцом. Праз некаторы час з’яўляюцца лічынкі, якія нагадваюць паўпразрыстых чарвякоў, яны селяцца ў глеі, дзе харчуюцца дробнымі водарасцямі і дэтрытам. За першы год яны вырастаюць толькі да 3-4 см, а пад канец чацвёртага года жыцця, якое яны праводзяць практычна ўвесь час закапаўшыся ў дно ракі, могуць дасягаць 22-23 см.
На 4-м ці нават 5-м годзе жыцця зімой адбываецца перараджэнне лічынкі ў дарослую асобіну — метамарфоз. Цела ўкарочваецца, становіцца пругкім, яркага колеру, развіваюцца вочы, плаўнікі і жабры. З наступленнем цёплых дзён дарослая мінога пачынае свой шлюбны перыяд, які цягнецца да 2 тыдняў, каб потым, даўшы жыццё новаму пакаленню, загінуць.
Промысел
Мінога — другарадны аб’ект промыслу. Некаторыя марскія віды міног выкарыстоўваюцца ў харчаванні чалавека, іх лічынкі — папулярная прынада для драпежных рыбін.
Эжэн Кар’ер
Эжэн Кар’ер (фр. Eugène Carrière; —) — французскі жывапісец і графік, мастак-педагог.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гурнэ (дэпартамент Сены і Марны). Вучыўся ў Нацыянальнай вышэйшай школе прыгожых мастацтваў у Парыжы ў А. Кабанэля. У 1871 годзе, дзякуючы паездцы ў Дрэздэн, знаёміцца з творчасцю Рэмбранта. У 1877 годзе ажэніўся з Сафі Дзямука (меў сямёра дзяцей) і паехаў у Лондан, дзе ўражанне робіць на яго жывапіс Цёрнера, уплыў якога адчувальны ў прыглушанай атмасферы некаторых твораў Кар’ера. Вярнуўшыся ў Парыж, упершыню выстаўляе ў Салоне 1879 года карціну «Мацярынства» — да гэтай тэмы ён будзе вяртацца. Мастак змяшчае сваіх персанажаў у абстаноўку поўнага спакою, свабодную ад старонніх дэталяў, і канцэнтруецца на іх унутраным свеце.
У 1890 г. разам з Пюві дэ Шаванам ён становіцца заснавальнікам Нацыянальнага таварыства прыгожых мастацтваў, дзе рэгулярна выстаўляецца. Пастаянны наведвальнік «аўторкаў» Маларме, ён прымыкае да руху сімвалістаў і сцвярджае, што «зрок падпарадкаваны духу». Піша партрэты многіх сучасных паэтаў і празаікаў, у тым ліку Верлена, Дадэ, Малармэ, братоў Ганкур, Анатоля Франса; піша і Гагена, а той у сваю чаргу стварае партрэт Кар’ера.
IC 3128-1
IC 3128-1 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Псалом 104
Псалом 104 (105 паводле масарэцкай нумарацыі) канчае 14-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала Богу, Які захоўвае Запавет.
Ёнасвальдэ
Ёнасвальдэ (Jonaswalde) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Аберэс Шпротэнталь. Насельніцтва — 329 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 6,65 км². Афіцыйны код — 16 0 77 018.
Камуна падзяляецца на 2 сельскія акругі.
Плоіднасць
Пло́іднасць — колькасць аднолькавых набораў храмасом, размешчаных у ядры клеткі ці ў ядрах клетак шматклетачнага арганізма.
Часам гэты тэрмін ужываюць і ў стаўленні дапракарыятычных клетак, пазбаўленых ядра. Большасць пракарыёт гаплоідныя, гэта значыць маюць адну копію бактэрыяльнай храмасомы, аднак сустракаюцца дыплоідныя і поліплоідныя бактэрыі.
Адрозніваюць клеткі гаплоідныя (з адзінарным наборам няпарных храмасом), дыплоідныя (з парнымі храмасомамі), поліпло́ідныя (іх таксама завуць тры-, тэтра-, гексаплоіднымі і г.д. у залежнасці ад таго, колькі разоў у ядры клеткі паўтараецца гаплоідны набор) і анеўплоідныя (калі падваенне ці страта — нулісомія, манасомія ці трысомія — ахоплівае не ўвесь геном, а толькі абмежаваную колькасць храмасом). Поліплаідыю не варта блытаць з павелічэннем колькасці ядраў у клетцы і павелічэннем колькасці малекул ДНК у храмасоме (палітэнізацыяй храмасом).
Кніга Левіт (Скарына)
Змест кнігі
Выданне адкрываецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («Зуполъне выложены на руский языкъ докторомъ Францискомъ Скориною с Полоцька Богу в Троици единому и пречистой матери Его Марии ко чти и людем всимъ к науце»). На другім аркушы даецца «Предъсловие доктора Франъциска Скорины с Полоцька во книгим Левить Моисеовы», потым змяшчаецца тэкст 27 раздзелаў кнігі, а на апошнім аркушы — пасляслоўе.
Друкарскія асаблівасці выдання
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выдання — у чвэрць аркуша, аб'ём — 54 аркушы, якія сабраны ў 7 сшыткаў. Набор выкананы пражскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. Выданне ўпрыгожана 3 ілюстрацыямі, застаўкай і 30 ініцыяламі. На тытульным лісце змешчана ілюстрацыя «Бог и Майсей», а на адвароце тытула — гравюра «Сей есть Аарон». На 6-м аркушы — ілюстрацыя «Узор трэбніка», такая ж самая гравюра ёсць і ў кнізе Выхад. У канцы пасляслоўя на 6-м аркушы змешчана канцоўка, якая вар'іруе матыў калоны з акантавым лісцем, такія ж выявы сустракаюцца ў яшчэ 2 пражскіх выданнях Скарыны. Перад асноўным тэкстам змешчана застаўка з выявамі дзяцей, паміж якімі шчыт з зацьменнем сонца, што паўтараецца ў яшчэ 4 выданнях Скарыны. Ініцыялы папярэднічаюць пачаткам раздзелаў, тэкстам на тытульным лісце і прадмове.
Захавалася 15 экзэмпляраў кнігі Левіт, з іх 6 поўныя.
Сведкі Іеговы ў Беларусі
Сведкі Іеговы ў Беларусі пачалі з’яўляцца ў 1923—1925 гадах на тэрыторыі Заходняй Беларусі, якая ў гэты час належыла Польшчы. Дзейнічалі падпольна ў БССР і былі зарэгістраваны ў 1990-я гады ў РБ. Дзейнасць і погляды Сведкаў Іеговы на працягу гісторыі выклікалі розную рэакцыю прадстаўнікоў дзяржавы, іншых рэлігій, СМІ і грамадзян ад станоўчай да негатыўнай, але з 1990-х гадоў іх права на вызнанне сваіх перакананняў у Беларусі прызнаецца.
1923—1939 гг.
«У 1934 г. у Бярозе Картузскай на ўзбярэжжы Ясёлды і Прыпяці быў створаны знакаміты канцлагер для палітвязняў па ўзоры нацысцкіх лагераў. Умовы ў лагеры былі надзвычай цяжкія, бо работы вяліся ў забалочаным раёне Палесся. Больш за тое, наглядчыкі білі зняволеных і катавалі іх. Былі нават выпадкі калецтва і смерці зняволеных. Адміністрацыйныя ўлады без судовых пастаноў вырашылі размясціць туды людзей, якіх падазраюць у прыналежнасці да сект і вярбоўцы ў іх, а таксама тых, хто адмовіўся ад ваеннай службы з-за хрысціянскага сумлення. Туды былі кінуты і Сведкі Іеговы, якіх памылкова абвінавацілі ў камуністычнай дзейнасці. Улады меркавалі, што гэтым самым яны зламаюць непапулярных Даследчыкаў Бібліі. Нягледзячы на жудасныя ўмовы лагера, ніхто з Даследчыкаў не адрокся ад сваёй веры. Паўсюдна яны ахвотна расказвалі іншым пра сваю надзею на Божае Валадарства Ісуса Хрыста. Яны лічылі пакуты за Хрыста вялікім прывілеем.
Марк Твэн
У творах выкрываў сацыяльна-грамадскія заганы, расізм і каланіяльную палітыку, ілжывасць афіцыйнай маралі, параўноўваў амерыканскую мінуўшчыну з сучаснасцю, Старому свету супрацьпастаўляў Новы як увасабленне амерыканскай цывілізацыі; яны насычаны фальклорнымі і міфалагічнымі матывамі і вобразамі, прыгодніцкімі сюжэтамі, адметныя багатай палітрай камічнага (сатыра, гратэск, пародыя, гумар), фабульным дынамізмам. Яго творы неаднаразова экранізаваны.
Сведкі Іеговы ў Беларусі
1923—1939 гг.
Нейкі паліцэйскі, які перавозіў у гэты лагер Сведкаў Іеговы, сказаў, што адзін Сведка распавядаў яму пра Божае Валадарства аж ад Сілезіі да Бярозы (каля 700 км). Паліцэйскі ледзь не паверыў сабе і амаль адмовіўся ад таго, каб прывесці зняволенага ў гэты санацыйны лагер. Аднак страх перад пакараннем за невыкананне загаду ўзяў верх. Сведку Іеговы трэба было перадаць уладам лагера. Цікава, што гэты Сведка Іеговы мог уцячы, бо меў магчымасць зрабіць гэта. Але ён гэтага не зрабіў, бо хацеў пераймаць прыклад Ісуса Хрыста, які сказаў сваім вучням: „калі яны пераследавалі Мяне, яны будуць пераследваць і вас“ (Яна 15:20). Паліцэйскі пачаў вывучаць Пісанне, у выніку чаго ён стаў Сведкам Іеговы разам з усёй сваёй сям’ёй, і пасля вайны ў гэтым горадзе ўзнік моцны сход ».
1939—1951 гг.
Калі ў 1939 годзе Заходняя Беларусь увайшла ў склад БССР, Сведкі Іеговы пачалі сваю прапаведніцкую дзейнасць і ва Усходняй Беларусі. У гэты перыяд захавалася мала звестак пра іх дзейнасць па прычыне таго, што ў СССР яна была забаронена. Дзейнасць Сведкаў Іеговы была забаронена і падчас нямецкай акупацыі, паколькі яна была забаронена і ў самім Трэцім Рэйху.
Марк Твэн
Дзяцінства і юнацтва
Сэмюэл Клеменс нарадзіўся 30 лістапада 1835 года ў маленькім мястэчку Фларыда (штат Місуры, ЗША); пазней ён жартаваў, што, нарадзіўшыся, павялічыў яго насельніцтва на адзін працэнт. Ён быў трэцім з чатырох дзяцей Джона і Джэйн Клеменс, якія выжылі. Калі Сэм яшчэ быў дзіцем, сям'я ў пошуках лепшага жыцця пераехала ў горад Ганібал (там жа, у Місуры). Менавіта гэты горад і яго жыхары пазней былі апісаны Маркам Твэнам у яго знакамітых творах, асабліва ў «Прыгодах Тома Соера» (1876).
Сведкі Іеговы ў Беларусі
1939—1951 гг.
Захаваліся звесткі аб арышце Сведкі Іеговы Венядзікта Хілюты, які быў двойчы арыштаваны і асуджаны за «антысавецкую агітацыю», пачынаючы з 24 кастрычніка 1940 года.
Падчас нямецкай акупацыі 3 снежня 1941 года ў Бабруйску быў растраляны Людвіг Брумер, салдат Вермахта, які быў Сведкам Іеговы. Гэты мужчына хацеў пазбегнуць смяротнага пакарання за адмову ўдзельнічаць у вайсковай службе і спрабаваў служыць у медыцынскім аддзяленні нямецкай арміі, але праз некаторы час яго сумленне не дазволіла яму ўдзельнічаць у баявых дзеяннях і ён быў пакараны рашэннем ваенна-палявога суда. У родным горадзе Брумера, Гайдэльбергу, яму прысвечана мемарыяльная дошка, як ахвяры нацызму.
Марк Твэн
Дзяцінства і юнацтва
Бацька Клеменса памёр у 1847 годзе ад пнеўманіі, пакінуўшы шмат даўгоў. Старэйшы сын, Араён, хутка пачаў выдаваць газету, і Сэм пачаў уносіць туды свой пасільны ўклад як наборшчык. і, часам, як аўтар артыкулаў. Некаторыя з самых жывых і самых спрэчных артыкулаў газеты выходзілі якраз з-пад пяра малодшага браткі — звычайна, калі Араён быў у ад'ездзе. Сам Сэм таксама часам падарожнічаў у Сент-Луіс і Нью-Ёрк.
Сведкі Іеговы ў Беларусі
1939—1951 гг.
У 1945 годзе на тэрыторыі Заходняй Беларусі Валянціна Гарноўская, якая прытрымлівалася поглядаў Сведкаў Іеговы, але да 1967 года не была адной з іх, таксама была арыштавана за распаўсюджанне сваіх поглядаў і правяла доўгі час у турмах і спецпасяленнях.
Марк Твэн
Да пачатку літаратурнай кар'еры
Але кліч ракі Місісіпі, у канчатковым рахунку, прыцягнуў Клеменса да працы лоцмана на параходзе. Прафесія, якой, паводле прызнання самога Клеменса, ён займаўся б усё жыццё, калі б грамадзянская вайна не паклала канец прыватнаму параходству ў 1861 годзе. Так Клеменс быў вымушаны шукаць іншую працу.
Сведкі Іеговы ў Беларусі
1939—1951 гг.
На 1945 год падпольна дзейнічаў сход у Тэрэспалі.
У 1951 г. улады СССР вырашылі перасяліць сем’і Сведкаў Іеговы з заходніх абласцей Украіны, Беларусі, Малдовы і Прыбалтыкі (Аперацыя «Поўнач»). З БССР вырашылі дэпартаваць 394 чалавекі (153 сям’і).
Марк Твэн
Да пачатку літаратурнай кар'еры
"«Дзяржальня малаточка выразаная братам Клеменсом з ствала ліванскага кедра, своечасова пасаджанага братам Гафрэдам Бульёнскім каля сцен Іерусаліма»."
Сведкі Іеговы ў Беларусі
1951—1991 гг.
Негледзячы на дэпартацыі, Сведкі Іеговы працягвалі існаванне на тэрыторыі БССР пасля 1951 года. Некаторыя з іх сталі Сведкамі Іеговы ў турмах і лагерах, дзе адбывалі тэрмін па розных прычынах, пасля чаго вярталіся ў Беларусь. Савецкія крытыкі называюць шэраг імёнаў такіх Сведкаў, але без спасылак на дакументы. У 1965 годзе дэпартаваным Сведкам дазволілі пакінуць Сібір, і некаторыя вярнуліся на радзіму. У лютым 1976 г. некаторым Сведкам у БССР прад’яўлялі абвінавачванне ў валоданні забароненай рэлігійнай літаратурай пра што было напісана ў савецкай і міжнароднай прэсе. У 1979 годзе ў БССР улады налічылі каля 70 Сведкаў Іеговы, з якіх прыкладна 20 пражывалі ў Мінскай вобласці. А ў 1988 годзе ў Магілёве было каля 20 паслядоўнікаў гэтай дэнамінацыі. Да 1991 года Сведкаў Іеговы працягвалі пераследаваць за адмову служыць у арміі і прапаведніцкую дзейнасць.
Марк Твэн
На Захадзе
Вопыт знаходжання на Захадзе ЗША сфарміраваў Твэна як пісьменніка і лёг у аснову яго другой кнігі. У Невадзе, спадзеючыся разбагацець, Сэм Клеменс стаў шахцёрам і пачаў здабываць срэбра. Яму прыходзілася падоўгу жыць у лагеры разам з іншымі старацелямі — гэты лад жыцця ён пазней апісаў у літаратуры. Але Клеменс не змог стаць удачлівым старацеляў, яму давялося пакінуць здабычу срэбра і ўладкавацца працаваць у газету «Territorial Enterprise» там жа, у Вірджыніі. У гэтай газеце ён упершыню выкарыстаў псеўданім «Марк Твэн». А ў 1864 годзе ён перабраўся ў Сан-Францыска, штат Каліфорнія, дзе пачаў пісаць для некалькіх газет адначасова. У 1865 года да Твэна прыйшоў першы літаратурны поспех, яго гумарыстычны аповед «Знакамітая жаба з Калавераса, якая скача» быў перадрукаваны па ўсёй краіне і названы «лепшым творам гумарыстычнай літаратуры, створаным у Амерыцы да гэтага моманту».
Сведкі Іеговы ў Беларусі
Пераследванне Сведкаў Іеговы ў 1970-х гадах згодна з інфармацыяй СМІ БССР
У 1972—1976 гадах інфармацыя пра дзейнасць Сведкаў Іеговы і крымінальныя справы супраць іх у БССР неаднаразова рабілася прадметам увагі беларускай прэсы. У гэты час Сведкі Іеговы падпольна праводзілі свае сустрэчы невялікімі групамі ў розных населеных пунктах БССР, напрыклад, пасёлку Ратамка пад Мінскам, у вёсцы Сноў Нясвіжскага раёна, у Рэчыцы, ў пасёлку Шаркаўшчына. Некаторыя артыкулы мелі мэтай асуджэнне Сведкаў: апісанне крымінальнага мінулага некаторых актыўных паслядоўнікаў гэтай рэлігіі, неўдзячнасць савецкай уладзе, небяспеку эсхаталогіі гэтай дэнамінацыі. У іншых публікацыях было апісанне біяграфіі і сутнасці справы супраць пэўных Сведкаў Іеговы. Так некалькі газет апісваюць суд над сям’ёй Фелікса і Яніны Бяляцкіх з Рэчыцы ў 1972 годзе, якія атрымалі некалькі год калоніі за ўдзел у дзейнасці Сведкаў Іеговы.
Яшчэ адзін артыкул апісвае суд над Пятром Пуко і яго жонка Верай, якія з 1969 года жылі ў Шаркаўчыне і распаўсюджвалі вучэнне і літаратуру Сведкаў Іеговы. У 1974 годзе П. Пуко быў асуджаны на 5 гадоў калоніі як арганізатар групы, яго аднавернік і паплечнік Зігмунд Атрахімовіч атрымаў 2 гады калоніі, жонкі асуджаных атрымалі папярэджанне суда, а дачка Пуко Раіса, якая падтрымлівала погляды бацькоў, праходзіла як сведка ў гэтай справе.
Асноўныя падзеі гісторыі
Табліца:
Унутраная статыстыка Сведкаў Іеговы паказвае, што найбольшы рост колькасці іх прыхільнікаў прыпадае на 1990-я гг. Пасля гэтага рост паступова зніжаецца і спыняецца ў пачатку 2020-х гг. Да прычын зніжэння колькасці Сведкаў у 2021—2022 гг. могуць адносіцца пандэмія COVID-19 і рост эміграцыі з Беларусі пасля 2020 г. Аднак падчас пандэміі каля 400 чалавек ахрысціліся як Сведкі Іеговы згодна з данымі Скандынаўскага філіяла арганізацыі. Таксама колькасць вывучэнняў Бібліі і наведвальнікаў Вячэры Гасподняй паказвае магчымасць далейшага росту колькасці Сведкаў Іеговы ў Беларусі.
Стаўленне да Сведкаў Іеговы ў грамадстве і дзяржаве
Да перакананняў і дзейнасці Сведкаў Іеговы стаўленне беларускай дзяржавы і грамадства пасля 1991 года было неадназначным. З аднаго боку, адбылася афіцыйная рэгістрацыя шэрагу юрыдычных структур Сведкаў Іеговы і прыналежнасць да гэтай канфесіі больш не разглядалася як парушэнне закону. З другога боку, час ад часу Сведкі Іеговы сутыкаюцца з дыскрымінацыяй з боку прадстаўнікоў дзяржавы. Таксама рэакцыя СМІ на Сведкаў Іеговы ў Беларусі носіць пераважна крытычны характар. У перыядычных выданнях Сведкаў Іеговы апублікавана некалькі станоўчых водгукаў беларусаў на дзейнасць Сведкаў Іеговы ці змест іх літаратуры.
Пытанні альтэрнатыўнай грамадзянскай службы
Да 2016 г. Сведкі Іеговы прызыўнога ўзросту сутыкаліся з адсутнасцю механізма рэалізацыі іх права на АГС, прадугледжанае Канстытуцыяй. У 1990-х гг. за адмову праходзіць вайсковую службу вернікаў адпраўлялі на некалькі месяцаў зняволення ці спецпасялення, а ў 2000-х і 2010-х ім звычайна выпісывалі буйны штраф. Былі выпадкі, калі суд апраўдваў вернікаў. Пасля ўвядзення альтэрнатыўнай грамадзянскай службы ў Беларусі колькасць канфліктаў з прызыўнікамі гэтага веравызнання значна скарацілася.
У 2019 г. Сведка Іеговы Дзмітрый Мазоль быў закліканы на вайсковыя зборы і атрымаў адмову ад вызвалення на ўдзел у гэтых зборах ад ваенкамата г. Пінск (26.02.2019), ваенкамата Брэсцкай вобласці (12.04.2019), Генеральнага штабу УС РБ (18.06.2019) і міністра абароны РБ (2.08.2019). 15 ліпеня 2019 Д. Мазозль падаў скаргу у суд Пінскага раёна, але быў аштрафаваны за адмову прайсці вайсковыя зборы.
Асвятленне дзейнасці Сведкаў Іеговы ў СМІ
Час ад часу вакол Сведкаў Іеговы адбываецца палеміка ў СМІ. З канца 2000-х гг. са з’яўленнем вялікай колькасці недзяржаўных ан-лайн выданняў такія публікацыі сталі насіць характар палемікі з удзелам саміх Сведкаў Іеговы ці іх прадстаўнікоў. У некаторых сітуацыях недзяржаўныя СМІ Сведкам Іеговы давалі магчымасць выступаць з аправяржэннямі абвінавачванняў у адмысловых артыкулах. У канцы 2000-х гадоў у незалежных СМІ пачалі з’яўляцца нейтральныя рэпартажы пра дзейнасць і погляды прадстаўнікоў гэтай канфесіі. Напрыклад, пасля 2012 г. такія рэпартажы з’явіліся пра штогадовыя рэгіянальныя кангрэсы на мінскім стадыёне «Трактар».
У майскім выпуску 2021 года штомесячнай перадачы Сведкаў Іеговы JW Broadcasting у раздзеле «Відэапаштоўка» быў сюжэт пра Беларусь і мясцовых Сведкаў Іеговы з акцэнтам на Сведкаў з горада Кобрына. Відавочна, што матэрыял рыхтаваўся да пандэміі COVID-19, бо з канца сакавіка 2020 года Сведкі Іеговы ў Беларусі адмовіліся ад традыцыйных размоў ад дома да дома і на вуліцы, а таксама ад сумесных сустрэч афлайн на час пандэміі.
У студзені 2022 г. выданне «Ганцавіцкі час» апублікавала нейтральны артыкул аб прапаведніцкай дзейнасці Сведкаў Іеговы па тэлефоне.
Адносіны прадстаўнікоў дзяржаўных органаў
На тэрыторыі Беларусі зарэгістравана Рэлігійнае аб’яднанне Сведкаў Іеговы ў РБ і шэраг мясцовых абшчын. Але стаўленне прадстаўнікоў дзяржаўных структур да Сведкаў Іеговы і іх дзейнасці бывае неадназначным. Згодна Закону «Аб свабодзе веравызнанняў i рэлiгiйных арганiзацыях » рэдакцыі 31.10.2002., ускладніўся працэс рэгістрацыі рэлігійных абшчын, што дало магчымасць чыноўнікам некаторых беларускіх гарадоў адмовіць мясцовым абшчынам Сведкаў Іеговы ў рэгістрацыі. З гэтай прычыны час ад часу Сведкі Іеговы могуць сутыкацца з процідзеяннем іх дзейнасці ў такіх гарадах. Так ў 2009 г. міліцыяй было сарвана набажэнства Сведкаў Іеговы ў Гомелі, а ў 2014 г. у Барысаве. Таксама ў 2016-18 гг. мелі месца выпадкі штрафавання Сведкаў Іеговы за іх прапаведніцкую дзейнасць у Рагачове, Гродне і Лагойску. У 2016 г., 2018 і 2019 гг. у Магілёве мясцовай абшчыне выносілі папярэджанні з аналагічнай нагоды і ў сувязі з удзелам замежных грамадзян ў набажэнствах. У супрацьлегласць гэтаму ў Светлагорску ў лютым 2013 г. раённы суд спыніў справу ў дачыненні да Дзмітрыя Лябедзькі, які быў абвінавачаны ў 2011 годзе ў правядзенні сходу Сведкаў Іеговы без дазволу. Але ў сакавіку 2013 г. суд таксама пастанавіў, што Лябедзька павінен выплаціць штраф у памеры 700 000 рублёў ($ 74) і адміністрацыйныя зборы ў 470000 рублёў ($ 49).
2 лютага 2012 года Упаўнаважаны па справах рэлігій і нацыянальнасцей Беларусі Леанід Гуляка публічна заявіў, што ў будучым не выключае магчымасці зняцця з рэгістрацыі некаторых абшчын Сведкаў Іеговы за парушэнні заканадаўства; пад парушэннямі ён меў на ўвазе распаўсюджванне «літаратуры рэлігійнага зместу без адпаведнага ўзгаднення з мясцовымі органамі ўлады ». У адказ прадстаўнік Рэлігійнага аб’яднання Сведкаў Іеговы Павел Ядлоўскі заявіў, што гэта непаразуменне, што беларускае заканадаўства не забараняе грамадзянам распаўсюджваць асабіста сваю літаратуру ў любым месцы, што літаратура Сведкаў праходзіць дзяржаўную экспертызу ў Беларусі і што ён мае намер сустрэцца з супрацоўнікамі апарата ўпаўнаважанага па справах рэлігій і нацыянальнасцяў для высвятлення сітуацыі. Юрыст Дзіна Шаўцова заявіла выданню Forb, што зняцце рэлігійных абшчын з рэгістрацыі не можа ўваходзіць у кампетэнцыю Упаўнаважанага па справах рэлігіі.
У 2019 г. Сведкі Іеговы г. Вілейка, Барысаў і Ліда мелі судовыя разбіральніцтвы з мясцовымі органамі кіравання ў сувязі з адмовамі ў рэгістрацыі мясцовых абшчын.
Затрыманне Сведкаў Іеговы з Расіі
29 верасня 2021 года ў Брэсце быў затрыманы Алег Лашанкоў, які быў аб’яўлены ў Расіі ў міждзяржаўны вышук у сувязі з прыналежнасцю да Сведкаў Іеговы. 1 кастрычніка 2021 года намеснік пракурора горада пастанавіў заключыць яго пад варту да 8 лістапада ў СІЗА № 7 МУС па Брэсцкай вобласці. 14 кастрычніка Генеральная пракуратура Рэспублікі Беларусь адмовіла выдаць уладам Расіі А. Ланшакова, ён быў вызвалены з СІЗА і падаў хадайніцтва аб атрыманні статуса бежанца ў Беларусі па прыкмеце веравызнання.
Выданні Сведкаў Іеговы на беларускай мове
У лістападзе 2020 года тэкставыя публікацыі былі загружаны ў анлайн бібліятэку Вартавой вежы ў раздзелы «Брашуры» і «Буклеты», пры гэтым знешняе афармленне самой бібліятэкі засталося на рускай мове.
Летам 2021 года пачаўся афіцыйны пераклад папулярных артыкулаў з часопісаў «Вартавая вежа» і «Прачніцеся!» для шырокай аўдыторыі з рамяшчэннем на jw.org.
Сведкі Іеговы ў працах беларускіх рэлігіязнаўцаў
У БССР усё рэлігіязнаўства было падпарадкавана канонам камуністычнай ідэалогіі. Таму кожная праца савецкіх навукоўцаў, поўнасцю альбо часткова прысвечаная Сведкам Іеговы, не выходзіла за рамкі пазіцый «навуковага атэізму». Нягледзячы на тое, што ў розных рэспубліках СССР кнігі і брашуры пра Сведкаў не былі рэдкасцю, беларускія навукоўцы выдалі толькі дзве публікацыі. У гэтых публікацыях былі спробы коратка апісаць гісторыю гэтага руху і асноўныя вучэнні, у тым ліку адрозненні ад іншых кірункаў хрысціянства, напрыклад антытрынітарнага багаслоўя.
У 1990—2010-х гадах пачалі выходзіць публікацыі А. В. Дзячэнкі, які спецыяліваўся на вывучэнні новых рэлігійных рухаў. Некалькі яго навуковых артыкулаў былі поўнасцю прысвечаны Сведкам Іеговы. У 2018 г. Дзячэнка падрабязна пісаў пра гісторыю і сучаснасць Сведкаў Іеговы Беларусі і адзначыў, што асноўная крытыка вучэння і практык гэтай канфесіі з боку Беларускай Праваслаўнай Царквы пазіцыянуецца як барацьба з небяспекай для грамадства, але па факце носіць характар багаслоўскай спрэчкі. Таксама аўтар зазначыў, што «аб’ектыўных доказаў проціпраўнай дзейнасці іегавістаў яўна недастаткова для прыняцця судовага рашэння, тым больш, што ў Беларусі на працягу амаль 10 гадоў праводзіцца працэдура дзяржаўнай рэлігіязнаўчай экспертызы выданняў, якія ўвозяцца ў краіну рэлігійным аб’яднаннем Сведкаў Іеговы. За ўвесь час толькі два найменні рэлігійнай літаратуры не былі дазволены да ўвозу і распаўсюджання ў іегавісцкіх абшчынах. У астатнім часопісы „Вартавая вежа“, „Прачніцеся“, буклеты і брашуры на розныя тэмы, кнігі рэлігійнага зместу распаўсюджваюцца сярод насельніцтва падчас так званай „піянерскай“ работы, бо не маюць прыкмет экстрэмізму. Такім чынам, абвінавачванні іегавістаў у экстрэмізме з’яўляюцца безгрунтоўнымі і адлюстроўваюць расійскі сцэнарый процідзеяння распаўсюджанню іегавізму ў грамадстве ». У гэтым артыкуле, як і ў працы 2019 г., прысвечанай Сведкам Магілёўскай вобласці, Дзячэнка рабіў выснову, што невялікая колькасць паслядоўнікаў гэтага цячэння і яго нязначны ўплыў на беларускае грамадства робіць яго маргінальным.
У 2012 годзе ў адмысловай працы Томаша Бугая быў зроблены агляд гісторыі Сведкаў Іеговы ў Беларусі. У гэтай працы, сярод іншага аўтар заначыў, што палітыка дзяржавы да Сведкаў Іеговы не з’яўляецца кансеквентнай (паслядоўнай): з аднаго боку, вернікі сутыкаюцца з пераследаваннем за адмову служыць у арміі і часам міліцыя зрывае іх набажэнствы, з другога, арганізацыя Сведкаў Іеговы афіцыйна зарэгістравана, а «ўлады Беларусі робяць пэўныя крокі ў павазе рэлігійных свабод, замацаваных Канстытуцыяй».
Сведкі Іеговы ў беларускай літаратуры, публіцыстыцы і мастацтве
У сусветнай літаратуры і кінематаграфіі ёсць творы, прысвечаныя дзейнасці Сведкаў Іеговы, як крытычныя, так і апалагетычныя ці нейтральныя, аўтары якіх могуць з’яўляюцца Сведкамі Іеговы ці не мець да іх дачынення. Але у беларускай літаратуры і публіцыстыцы Сведкі Іеговы пераважна з’яўляюцца ў эпізодах, звычайна без яскрава выражанага вобразу.
У вершы Дзяніса Шпіронка «Ноч на Каляды» сям’я Сведкаў Іеговы ратуе праваслаўнага падарожніка ад смерці на марозе, калі ён ішоў за крыжыкам у манастыр. І робіцца вынік: «Ці мае сэнс, якой царквой, // Якой канфесіяй ахрышчан? // Адна з нямногіх вартых ісцін — // Будзь чалавекам, будзь сабой!».
У нататцы 2008 года Уладзіміра Сцяпана «Бессмяротны дух» з серыі «Сапраўдны час» апісаны візіт Сведкі Іеговы да аўтара з буклетам.
У якасці жарта адзін з музычных альбомаў 2018 года быў названы «Сведкі Іеговы-Прэзідэнт ».
Марк Твэн
На Захадзе
Увесну 1866 года Твэн быў камандзіраваны газетай «Sacramento Union» на Гаваі. Па ходу падарожжа ён павінен быў пісаць лісты пра свае прыгоды. Па вяртанні ў Сан-Францыска гэтыя лісты чакаў аглушальны поспех. Палкоўнік Джон Мак Комб, выдавец газеты «Alta California», прапанаваў Твэну паехаць у турнэ па штаце, чытаючы займальныя лекцыі. Лекцыі адразу ж сталі шалёна папулярнымі, і Твэн абвандраваў увесь штат, забаўляючы публіку і збіраючы па долару з кожнага слухача.
Першая кніга
Першага поспеху як пісьменнік Твэн дамогся ў іншым падарожжы. У 1867 годзе ён упрасіў палкоўніка Мака Комба спансіраваць яго паездку ў Еўропу і на Блізкі Усход. У чэрвені, у якасці карэспандэнта «Alta California» і «New-York Tribune», Твэн адправіўся ў Еўропу на параходзе «Квакер-Сіці». У жніўні ён наведаў таксама і Адэсу, Ялту і Севастопаль (у «Адэскім весніку» ад 24 жніўня 1867 года змешчаны «Адрас» амерыканскіх турыстаў, напісаны Твэнам ). У складзе дэлегацыі карабля Марк Твэн наведаў у Лівадыі рэзідэнцыю Рускага імператара.
Лісты, напісаныя Твэнам падчас падарожжа па Еўропе і Азіі, адпраўляліся ім у рэдакцыю і друкаваліся ў газеце, а пазней ляглі ў аснову кнігі «Прасцякі за мяжой» Кніга выйшла ў 1869 годзе, распаўсюджвалася па падпісцы і мела велізарны поспех. Да самага канца яго жыцця многія ведалі Твэна менавіта як аўтара «Прасцякоў за мяжой». За сваю пісьменніцкую кар'еру Твэну давялося падарожнічаць па Еўропе, Азіі, Афрыцы і нават Аўстраліі.
У 1870 годзе, на піку поспеху ад «Прасцякоў за мяжой», Твэн ажаніўся з Алівіяй Лэнгдан і пераехаў у горад Бафала (штат Нью-Ёрк). Адтуль ён перабраўся ў горад Хартфард (Канектыкут). У гэты перыяд ён часта чытаў лекцыі ў ЗША і Англіі. Затым ён пачаў пісаць вострую сатыру, рэзка крытыкуючы амерыканскае грамадства і палітыкаў, гэта асабліва прыкметна ў зборніку «Жыццё на Місісіпі», напісаным у 1883 годзе.
Творчая кар'ера
Адной з рэчаў, якія натхнялі Марка Твэна, быў стыль нататак Джона Роса Броун.
Самым вялікім укладам Твэна ў амерыканскую і сусветную літаратуру лічыцца раман «Прыгоды Гекльберы Фіна». Таксама вельмі папулярныя «Прыгоды Тома Соера», «Прынц і жабрак», «Янкі з Канектыкута пры двары караля Артура» і зборнік аўтабіяграфічных апавяданняў «Жыццё на Місісіпі». Марк Твэн пачынаў сваю кар'еру з непатрабавальных гумарыстычных куплетаў, а сканчаў поўнымі тонкай іроніі нарысамі чалавечых нораваў, востра-сатырычнымі памфлетамі на сацыяльна-палітычную тэматыку і філасофска-глыбокімі і, пры гэтым, вельмі песімістычным разважаннямі пра лёс цывілізацыі.
Многія публічныя выступы і лекцыі былі страчаны ці не былі запісаныя, асобныя творы і лісты былі забароненыя да друку самім аўтарам пры яго жыцці і на дзесяцігоддзі пасля смерці.
Твэн быў выдатным прамоўцам. Атрымаўшы прызнанне і вядомасць, Марк Твэн шмат часу надаваў пошуку маладых літаратурных талентаў і дапамагаў ім прабіцца, выкарыстоўваючы свой уплыў і набытую ім выдавецкую кампанію.
Твэн захапляўся навукай і навуковымі праблемамі. Ён быў вельмі дружны з Ніколам Тэслам, яны шмат часу праводзілі разам у лабараторыі Тэслы. У свой твор «Янкі з Канектыкута пры двары караля Артура» Твэн увёў падарожжа ў часе, у выніку якога шматлікія сучасныя тэхналогіі апынуліся прадстаўленыя ў Англіі часоў Караля Артура. Тэхнічныя падрабязнасці, прыводныя ў рамане, сведчаць аб добрым знаёмстве Твэна з дасягненнямі сучаснай яму навукі.
Двума іншымі найбольш вядомымі захапленнямі Марка Твэна былі гульня на більярдзе і курэнне трубкі. Наведвальнікі дома Твэна часам гаварылі, што ў кабінеце пісьменніка стаяў такі густы тытунёвы дым, што самога гаспадара амаль нельга было разглядзець.
Твэн быў бачнай постаццю Амерыканскай антыімперскай лігі, якая пратэставала супраць амерыканскай анексіі Філіпін. У адказ на гэтыя падзеі, у якіх загінула каля 600 чалавек, Твэн напісаў памфлет «Інцыдэнт на Філіпінах», але твор быў апублікаваны толькі ў 1924 годзе, праз 14 гадоў пасля яго смерці.
Сам жа Марк Твэн ставіўся да цэнзуры c іроніяй. Калі ў 1885 годзе публічная бібліятэка ў Масачусетсы вырашыла выключыць з фонду «Прыгоды Гекльберы Фіна», Твэн напісаў свайму выдаўцу:
Яны выключылі Гека з бібліятэкі як «смецце, прыдатнае толькі для трушчоб», з-за гэтага мы несумненна прададзім яшчэ 25 тысяч асобнікаў.
У 2000-я гады ў ЗША зноў былі зробленыя спробы забараніць раман «Прыгоды Гекльберы Фіна» з-за натуралістычных апісанняў і слоўных выразаў, абразлівых для неграў. Хоць Твэн быў праціўнікам расізму і імперыялізму і ў сваім непрыманні расізму зайшоў значна далей сваіх сучаснікаў, многія словы, былыя ва ўсеагульным ўжыванні ў часы Марка Твэна і скарыстаныя ім у рамане, зараз сапраўды гучаць як расавыя абразы. У лютым 2011 года ў ЗША выйшла першае выданне кніг Марка Твена «Прыгоды Гекльберы Фіна» і «Прыгоды Тома Соера», у якім падобныя словы і выразы заменены на паліткарэктныя (напрыклад, слова «nigger» (негр) заменена па тэксце на «slave» (раб)).
Апошнія гады
У 1893 годзе Твэн быў прадстаўлены нафтаваму магнату Генры Роджэрсу, аднаму з дырэктараў кампаніі «Standard Oil». Роджэрс дапамог Твэну выгадна рэарганізаваць фінансавыя справы, і яны сталі блізкімі сябрамі. Твэн часта гасцяваў у Роджэрса, яны выпівалі і гулялі ў покер. Можна сказаць, што Твэн нават стаў для Роджэрса членам сям'і. Раптоўная смерць Роджэрса ў 1909 годзе глыбока ўзрушыла Твэна. Хоць Марк Твэн шматкроць публічна дзякаваў Роджэрсу за выратаванне ад фінансавага краху, стала ясна, што іх сяброўства мела ўзаемавыгадны характар. Мабыць, Твэн значна паўплываў на змякчэнне стромкага нораву нафтавага магната, які меў мянушку «цэрбер Роджэрс». Пасля смерці Роджэрса яго паперы паказалі, што дружба са знакамітым пісьменнікам зрабіла з бязлітаснага скнары сапраўднага дабрачынцу і мецэната. Падчас дружбы з Твэнам Родэерс пачаў актыўна падтрымліваць адукацыю, арганізоўваў адукацыйныя праграмы, асабліва для афраамерыканцаў і таленавітых людзей з абмежаванымі фізічнымі магчымасцямі.
Сам Твэн памёр 21 красавіка 1910 года ад грудной жабы (стэнакардыі). За год да смерці ён сказаў: «Я прыйшоў ў 1835 годзе з каметай Галея, праз год яна зноў прылятае, і я разлічваю сысці разам з ёй». Так яно і здарылася.
Марк Твен пахаваны на могілках Вудлан у Элмайры (штат Нью-Ёрк).
У горадзе Ганібал, штат Місуры, захаваўся дом, у якім хлапчуком гуляў Сэм Клеменс, і пячоры, якія ён даследаваў у дзяцінстве і якія потым былі апісаны ў знакамітых «Прыгодах Тома Соера», туды цяпер прыходзяць турысты. Дом Марка Твэна ў Хартфардзе пераўтвораны ў яго асабісты музей і абвешчаны ў ЗША нацыянальным гістарычным здабыткам.
У гонар Марка Твэна названы кратар на Меркурыі.
Палітычныя погляды
З поглядамі Марка Твэна на ідэальную форму праўлення і палітычны рэжым можна азнаёміцца, прачытаўшы яго прамову «„Рыцары працы“ — новая дынастыя», з якой 22 сакавіка 1886 года ён выступіў у горадзе Хартфардзе, на пасяджэнні клуба «У панядзелак увечары». Упершыню гэтая прамова пад назвай «Новая дынастыя» была апублікавана ў верасні 1957 года ў часопісе «New England Quarterly».
Марк Твэн прытрымліваўся пазіцыі, што ўлада павінна належаць народу і толькі народу. Ён лічыў, што
Улада аднаго чалавека над іншымі азначае прыгнёт — нязменна і заўсёды прыгнёт; хай не заўсёды свядомы, наўмысны, абдуманы, не заўсёды суровы, або цяжкі, або жорсткі, або агульны, — але так ці інакш — заўсёды прыгнёт у тым ці іншым выглядзе. Каму ні ўручылі ўладу, яна абавязкова праявіцца ва ўціску. Дайце ўладу дагамейскаму царку — і ён тут жа пачне правяраць трапнасць сваёй новенькай хуткастрэльнай вінтоўкі на кожным, хто праходзіць міма яго палаца; людзі будуць падаць адзін за адным, але ні яму, ні яго прыдворным і ў галаву не прыйдзе, што ён здзяйсняе нешта непрыстойнае. Дайце ўладу на чале хрысціянскай царквы ў Расіі — імператару, — і ён адным узмахам рукі, дакладна адганяючы машкару, пашле незлічонае мноства маладых мужчын, маці з немаўлятамі на руках, сівавалосых старцаў і юных дзяўчат у няўяўнае пекла сваёй Сібіры, а сам спакойна адправіцца снедаць, нават не адчуўшы, якое варварства толькі што здзейсніў. Дайце ўладу Канстанціну або Эдуарду IV, або Пятру Вялікаму, або Рычарду III, — я мог бы назваць яшчэ сотню манархаў, — і яны пераб'юць сваіх бліжэйшых родзічаў, пасля чаго выдатна заснуць, нават без снатворнага… Дайце ўладу каму заўгодна — і гэтая ўлада будзе прыгнятаць.
Аўтар падзяліў людзей на дзве катэгорыі: прыгнятальнікаў і прыгнечаных. Першых няшмат — кароль, жменька іншых наглядчыкаў і падручных, а другое мноства — гэта народы свету: лепшыя прадстаўнікі чалавецтва, працоўныя людзі — тыя, хто сваёй працай здабывае хлеб. Марк Твэн лічыў, што ўсе кіраўнікі, якія да гэтага часу кіравалі ў свеце, спачувалі і апекавалі класы і кланы вызалачаных гультаёў, спрытных казнакрад, нястомных інтрыганаў, падбухторшчыкаў грамадскага спакою, якія думаюць толькі пра сваю выгаду. І на думку вялікага пісьменніка, адзіным кіраўніком або каралём павінен быць сам народ:
Стаўленне да рэлігіі
З пасмяротна апублікаваных матэрыялаў ясна, што Марк Твэн быў бясконца далёкі ад любой існуючай рэлігійнай канфесіі. Свае погляды ён падсумаваў у 1906 годзе ў «Разважаннях аб рэлігіі»:
Зараз давайце пагаворым аб сапраўдным Богу, сучаснасці Богу, вялікім Богу, вышэйшым і вярхоўным Богу, сапраўдным творцы рэальнага сусвету… — сусвету, не вырабленым уручную для астранамічнай дзіцячай, але ўзнікламу ў бязмежнай працягласці прасторы па загадзе толькі што згаданага сапраўднага Бога, Бога няўяўна вялікага і велічнага, у параўнанні з якім усе іншыя багі, якія мірыядамі кішаць у бездапаможным людскім уяўленні, падобныя да рою камароў, які згубіўся ў бясконцасці пустога неба…
Ці вядома нам, што ён справядлівы, дабрыні, добры, лагодны, міласэрны, спагадлівы? Няма. У нас няма ніякіх доказаў таго, што ён валодае хоць бы адной з гэтых якасцей, — і ў той жа час кожны дзень, які прыходзіць, прыносіць нам сотні тысяч сведчанняў — не, не сведчанняў, а неабвержных доказаў, — што ён не валодае ні адной з іх.
Па поўнай адсутнасці ў яго любой з тых якасцей, якія маглі б упрыгожыць бога, выклікаць да яго глыбокую павагу і пашану, сапраўдны бог, творца неабсяжнага сусвету нічым не адрозніваецца ад усіх астатніх наяўных у наяўнасці багоў. Ён кожны дзень зусім ясна паказвае, што пры гэтым не цікавіцца ні чалавекам, ні іншымі жывёламі — хіба толькі для таго, каб катаваць іх, знішчаць і здабываць з гэтага занятку нейкую забаўку, робячы пры гэтым усё магчымае, каб яго вечная і нязменная аднастайнасць яму не надакучыла.
Беларускія пераклады
Сярод перакладчыкаў твораў Марка Твэна на беларускую мову І. Гурскі, П. Кавалёў, М. Краўцоў, А. Марціновіч, Я. Маўр, І. Пташнікаў, А. Савіцкі, Б. Сачанка, Я. Семяжон, М. Татур, М. Ткачоў, Т. Хадкевіч і інш. У 1982 годзе Беларускі тэатр імя Я.Коласа паводле аднайменнай аповесці М. Твэна паставіў спектакль «Прыгоды Гекльберы Фіна».
Сары (вопратка)
Са́ры (ад शाटी «кавалак тканіны») — традыцыйная жаночая вопратка з Індыйскага субкантынента. Складаецца з доўгага кавалка тканіны, які абгортваюць вакол стану і праз плячо. Разам з сары апранаюць падцягнуты ліф або блузу і спадніцу.
Сары вядомы з перыяду імперыі Гупта.
У нашы дні існуюць шматлікія стылі абготвання і нашэння сары, у тым ліку бенгальскі без зморшчын, гуджарацкі з абгортваннем са спіны, ніві з абгортваннем вакол сцёгнаў, мегхалайскі з выкарыстаннем некалькіх кавалкаў тканіны і г. д.
Старабеліцкі сельсавет
Старабе́ліцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Старая Беліца.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Галееўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уваравіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Гомельскага раёна. 26 верасня 2006 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Урыцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў: вёскі Астравы, Галееўка, Зялёныя Лукі, Старая Беліца, пасёлкі Аляксандраўка і Аляксееўка.
Зара Аляксандраўна Далуханава
За́ра Алякса́ндраўна Далуха́нава (Заруі́ Агасьеўна Макара́н/Макар'я́н, у шлюбе — Далуханя́н; 15 сакавіка 1918, Масква — 4 снежня 2007, Масква) — савецкая, расійская і армянская камерная , (каларатурнае мецца-сапрана), . Народная артыстка СССР (1990). Лаўрэат Ленінскай (1966) і Сталінскай прэміі другой ступені (1951).
Біяграфія
Нарадзілася ў Маскве ў сям'і Агасія Маркавіча і Алены Гайкаўны Макаран.
У 1933—1938 гадах вучылася скрыпцы ў Трэцім паказальным дзяржаўным музычным тэхнікуме імя Гнесіных (цяпер Музычнае вучылішча імя Гнесіных) у В. М. Бяляевай-Тарасевіч. Тэхнікум не скончыла.
З 1939 года — салістка Армянскага тэатра оперы і балета імя А. А. Спендыярава ў Ерэване, дзе гуляла першыя партыі ва ўсіх пастаноўках.
Неўзабаве, пакінуўшы оперную сцэну, стала выступаць як канцэртная спявачка. З 1944 года — салістка Усесаюзнага радыё і тэлебачання, з 1959 года — Маскоўскай філармоніі.
Выканала партыю Папялушкі ў першай савецкай пастаноўцы аднайменнай оперы Дж. Расіні і арыгінальную версію партыі Разіны ў яго ж оперы «Севільскі цырульнік».
Шмат гастралявала (Румынія, ГДР, Італія, Францыя, Англія, Грэцыя, Аргенціна, Чэхаславакія, Венгрыя, ЗША, Польшча, Югаславія, Японія, Ізраіль, Новая Зеландыя і інш.). Спявала ў лепшых канцэртных залах Еўропы, Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі, Азіі, Аўстраліі і Новай Зеландыі. У большасці найбуйнейшых музычных цэнтрах свету канцэртавала рэгулярна і з вялікім поспехам.
У 1957 годзе скончыла Музычна-педагагічны інстытут ім. Гнесіных (цяпер Расійская акадэмія музыкі імя Гнесіных).
З 1972 года выкладала ў Музычна-педагагічным інстытуце ім. Гнесіных (з 1983 — прафесар, у 1980—1985 — загадніца кафедрай сольнага спеву).
Актыўна брала ўдзел у журы музычных конкурсаў.
Член Саюза тэатральных дзеячаў РФ (1977).
За перыяд з 1990 па 1995 год фірмамі «Мелодыя», «Monitor», «Austro Mechana» і «Russian Disc» былі выпушчаны восем кампакт-дыскаў.
Апроч выканальніцкай дзейнасці, сур'ёзна захаплялася малярствам.
Памерла 4 снежня 2007 года ў Маскве. Пахавана на Армянскіх могілках Масквы.
Міжнародны конкурс вакалістаў «Бурштынавы салавей» у Калінінградзе з 2007 года носіць імя Зары Далуханавай.
Кратар Цы Байшы
Кратар мае асіметрычную прамянёвую структуру, сфармаваную ўдарам метэарыта з усходу на захад ці з захаду на ўсход пад вельмі нізкім вуглом падзення. Побач размешчаны кратар Аўнатанян, у параўнанні з выцягнутай формай якога, кратар Цы Байшы больш блізкі да акружнасці. Дыяметр — 15 км.
Кратар названы ў гонар вядомага кітайскага мастака Цы Байшы (齊白石, 1864—1957).
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2014/2015
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2014/2015 — 13-ы сезон другога дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай.
Плэй-оф
Чвэрцьфіналы
Паўфіналы
Фінал
Лёбіхау
Лёбіхау (Löbichau) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Аберэс Шпротэнталь. Насельніцтва — 1084 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 16,70 км². Афіцыйны код — 16 0 77 026.
Васіль Мікітавіч Тацішчаў
Васі́ль Мікі́тавіч Таці́шчаў (, Пскоўскі павет —, сядзіба Болдзіна Маскоўская вобласць)) — расійскі дзяржаўны дзеяч, гісторык.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскую інжынерную і артылерыйскую школу. Удзельнік Палтаўскай бітвы (1709). Шмат год кіраваў заводамі на Урале.
Выявіў і надрукаваў кароткую рэдакцыю Рускай праўды, Судзебнік 1550 года. Аўтар першага расійскага энцыклапедычнага слоўніка «Лексікон расійскі гістарычны, геаграфічны, палітычны і грамадскі» (ч. 1—3, 1793, да літары К).
Галоўная праца В. М. Тацішчава — «Гісторыя Расійская» (т. 1—4, 1768—1784; т. 5, 1848) — збор рускіх і замежных летапісных і іншых старажытных крыніц, частка якіх, у т. л. Полацкі летапіс, не збераглася. Часта паводле В. Тацішчава дэталізуюць многія падзеі, у т.л. з гісторыі Беларусі, напрыклад: намер князя Глеба Менскага ў 1119 заваяваць Наўгародскую і Смаленскую землі, час заснавання горада Барысава, паходжанне назвы «Белая Русь», герба Вялікага Княства Літоўскага — «Пагоні» і інш. Аднак, праўдзівасць унікальных звестак В. Тацішчава пастаўлена пад сумненне.
Hravitacyja
«Hravitacyja» (Гравітацыя) — пяты сольны студыйны альбом Лявона Вольскага, выдадзены 7 лютага 2019 года. Дыск быў запісаны на студыі «Ymir Audio» у Вільнюсе з нарвежскім саўндпрадзюсарам Снорэ Бергерудам. Ён завяршае трылогію альбомаў «Hramadaznaūstva» (2014) і «Псіхасаматыка» (2016). Сродкі на запіс і выданне кружэлкі былі сабраны праз краўдфандынг. Альбом мае канцэптуальны характар і распавядае пра гісторыю чалавечага жыцця: ад нараджэння да скону.
Крытыка
Альбом быў названы мацнейшым за «Псіхасаматыку» і «Грамадазнаўства» з-за ўдалага прадзюсавання і аранжыровак. Таксама ў станоўчым плане было адзначана кампазіцыйнае вырашэнне дыска. Асабліва была вылучана песня «Знiклыя людзi», апісаная як «трэк неверагоднай сілы і таленту, неверагодная ўдача для любога музыкі».
Парламенцкія выбары ў Германіі (2017)
Выбары ў Бундэстаг Германіі былі праведзены 24 верасня 2017 года. На іх былі абраныя 709 членаў 19-га склікання Бундэстага.
Падзеі пасля выбараў 2013 года
Пасля апошніх выбараў 2013 года была сфарміравана «вялікая» кааліцыя з блоку ХДС/ХСС і СДПГ. Ангела Меркель заняла пасаду кацлера, а Зігмар Габрыэль намесніка старшыні ўрада. Свабодная дэмакратычная партыя — былы партнёр ХДС/ХСС па кааліцыі — не здолела пераадолець 5-працэнтны бар’ер і прайсці ў Бундэстаг.