cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Плотніца
Падвойныя назвы
__DISAMBIG__
Лукавая
Лукава́я, Рубежка — рака ў Мінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Удра (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі складае 12 км. Плошча вадазбору — 63 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні — 8,9 ‰. Пачынаецца ў напрамку на поўнач ад вёскі Буды, ля Купалаўскага ўрочышча. На захад ад вёскі Жукаўка прымае ў сябе ручаі, што сцякаюць з гары Лысай. Цячэ па лясістай мясцовасці Лагойскага ўзвышша. Упадае ў раку Удру на паўночны захад ад вёскі Гайдукоўка.
Іванполле
Іванпо́лле (, Иванполье) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Уцеўскага сельсавета.
Да 8 снежня 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Гардуноўскага сельсавета.
Баб’е
Баб’е, Бабіна — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Лучайка (прыток Мядзелкі), за 18 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Паставы, за 0,5 км на поўдзень ад вёскі Гаўрылавічы, каля возера Лучай.
Плошча паверхні возера 0,05 км², даўжыня каля 0,42 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 1,1 км.
Катлавіна возера значна выцягнутая і мае серпападобную форму, схілы катлавіны вышынёй 2—5 м, у ніжняй частцы забалочаныя, у верхняй — разараныя. Берагі пясчаныя, нізкія, месцамі забалочаныя, парослыя рэдкалессем і хмызняком. Возера праточнае. Ва ўсходняй частцы ў Баб’е ўпадае ручай (каналізаваны) з возера Лісіцкае, у паўночна-заходняй выцякае пратока ў возера Лучай. Уздоўж ручаёў на ўсход і поўнач забалочаная пойма.
Стэп (Добрушскі раён)
Стэп (, Степь) — пасёлак у Беларусі, у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Уцеўскага сельсавета.
Х’юстан Тэксанс
Х'юстан Тэксанс (Houston Texans) - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага города Х’юстан, Тэхас. Каманда выступае ў Паўднёвым Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі (АФК) Нацыянальнай Футбольнай Лігі (НФЛ). Каманда была заснавана ў 2002 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (0)
Пераможца канферэнцыі (0)
Пераможца дывізіёна (2)
Нацыянальны парк Тэадор Рузвельт
Нацыянальны парк Тэадор Рузвельт (Theodore Roosevelt National Park) — нацыянальны парк у штаце Паўночная Дакота. Заснаваны 10 лістапада 1978 года. Створаны для абароны пейзажаў прэрыі і бедленда. Складаецца з двух участкаў - паўночнага і паўднёвага, прычым гэтыя ўчасткі знаходзяцца ў двух розных часвых паясах.
Цынцынаці Бенгалс
Цынцынаці Бенгалс (Cincinnati Bengals) - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага города Цынцынаці, Агая. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі (АФК) Нацыянальнай Футбольнай Лігі (НФЛ). Каманда была заснавана ў 1968 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (0)
White Horse (песня Тэйлар Свіфт)
«White Horse» (бел. «Белы конь») — другі сінгл амерыканскай кантры спявачкі Тэйлар Свіфт з яе другога студыйнага альбома «Fearless», выпушчаны 7 снежня 2008 пад лэйблам Big Machine. Песня была напісана Тэйлар разам з Ліз Роуз. Кампазіцыя і відэакліп мелі значную папулярнасць у ЗША (№ 13 у Billboard Hot 100, №2 у Hot Country Songs) і атрымалі станоўчыя водгукі, а таксама некалькі музычных узнагарод, сярод якіх нават дзве прэміі Грэмі.
Інфармацыя
Сінгл выйшаў 7 снежня 2008 года і дэбютаваў пад нумарам №13 у Billboard Hot 100, а 4 красавіка 2009 года дасягнуў другога месца ў Hot Country Songs.
У лістападзе 2014 года наклад «White Horse» перавысіў 1,9 мільёна копій у ЗША. На цяперашні час тыраж у Амерыцы складае прыблізна 4 мільёна копій. Акрамя таго, песня атрымала чатыры плацінавыя сертыфікацыі ад Recording Industry Association of America.
Кампазіцыя стала адным з 13 трэкаў з альбома «Fearless», якія ўвайшлі ў топ-40 чарта Billboard Hot 100, што стала новым рэкордам гэтага хіт-парада.
Прэм'ера відэакліпа на «White Horse» адбылася 7 лютага 2009 на тэлеканале CMT. Рэжысёрам стала Трэй Фанджой.
31 студзеня 2010 года ў Лос-Анджэлесе адбылася 52-я цырымонія ўзнагароджання музычнай прэміі Грэмі, дзе Тэйлар перамагла у двух катэгорыях: «Лепшая кантры-песня» і «Лепшае выкананне кантры-спявачкай».
Патаемнае пасланне — «All I Ever Wanted Was The Truth» (бел. «Усё, што я калі-небудзь жадала, — гэта праўда»).
Ілірыйскае каралеўства
Ілірыйскае каралеўства — адміністрацыйная адзінка Аўстрыйскай імперыі з 1816 да 1849 год.
Адміністрацыйным цэнтрам каралеўства быў Лайбах (нямецкая назва Любляны). Яно ўключала заходнюю і цэнтральную частку сучаснай Славеніі, цяперашнюю аўстрыйскую федэральную зямлю Карынтыю і некаторыя тэрыторыі ў паўночна-заходняй Харватыі і паўночна-ўсходняй Італіі (вобласці Трыест і Гарыцыя).
Гісторыя
Ілірыйскае каралеўства было ўтворана пасля заканчэння Напалеонаўскіх войнаў, калі тэрыторыя ранейшых Ілірыйскіх правінцый, якія ў 1809—1813 гадах належалі Першай Французскай імперыі, ізноў увайшла ў склад Аўстрыйскай імперыі. Юрыдычныя і адміністрацыйныя рэформы, праведзеныя французскімі ўладамі, значна змянілі адміністрацыйную структуру гэтых тэрыторый, і аўстрыйскія ўлады вырашылі, што будзе лепш пакінуць большасць з іх асобнымі адміністрацыйнымі адзінкамі, робячы магчымым іх паступовае ўваходжанне ў аўстрыйскія юрыдычную, судовую і адміністрацыйную сістэмы.
Ілірыйскае каралеўства было афіцыйна ўтворана ў 1816 годзе. У першыя часы яно ўключала як тэрыторыю ў Славенскіх землях, так і тэрыторыю Каралеўства Харватыя. Аднак ужо напачатку 20-х гадоў XIX стагоддзя пераднапалеонаўскае Каралеўства Харватыі і Славоніі было адноўлена. У яго таксама былі ўключаны тэрыторыі, якія з'яўляліся часткай Ілірыйскага Каралеўства. Такім чынам, з гэтага часу ў Ілірыйскае Каралеўства ўваходзілі наступныя вобласці: герцагства Карынтыя, герцагства Карніёла і Аўстрыйскае Прымор’е.
У 1848 годзе падчас «Вясны Народаў» славенцы высунулі прапанову ўключыць Ніжнюю Штырыю ў склад Ілірыйскага каралеўства, каб аб'яднаць большасць славенскіх земляў у адзіную адміністрацыйную адзінку і ўвасобіць у жыццё ідэю аб'яднанай Славеніі. Пітэр Козлер стварыў карту павялічанага Ілірыйскага каралеўства, якая пазней стала важным нацыянальным сімвалам славенскага нацыянальнага абуджэння. Прапанова, аднак, была адхілена. У 1849 годзе Ілірыйскае каралеўства спыніла існаванне як асобная адміністрацыйная адзінка і старыя тэрыторыі Карынтыі, Карніёлы і Аўстрыйскага Прымор'я былі зноў адноўлены. Падобны адміністрацыйны лад праіснаваў аж да 1918 года.
Пацір
Паці́р (ад ποτήρ, «чаша, кубак») — сасуд для хрысціянскага набажэнства, які ўжываецца пры асвячэнні віна і прыняцці прычасця.
Як правіла, пацір складаецца з чашы, змешчанай у «кошыку», ножкі і асновы (паддона) вялікага дыяметру, часам зробленая з каштоўных матэрыялаў (золата, срэбра), бронзы, каштоўных камянёў. Першыя чашы вырабляліся з дрэва, каля III стагоддзя з'явіліся шкляныя паціры. З IV стагоддзя атрымалі распаўсюджанне залатыя і сярэбраныя паціры.
Часта ножка мае патаўшчэнне ў форме яблыка. Пацір мае два кругі, верхні і ніжні, чым падобны да дыскаса. Упрыгожваецца пацір арнаментам, выявамі святых. Пацір — сімвал чашы, перададзенай Хрыстом на Тайнай вечары сваім вучням: «Піце з яе ўсе, бо гэта Кроў Мая новага запавету, за многіх праліваная дзеля даравання грахоў».
Адзін з пашыраных прадметаў у беларускім дэкаратыўна-прыкладным мастацтве 15-18 стст.
Прэфектура прэторыя
Прэфектура прэторыя (praefectura praetorio, па-грэчаску сустракаюцца назвы ) — найбуйнейшая адзінка адміністрацыйнага падзелу позняй Рымскай імперыі, вышэй размешчаных на сярэднім узроўні дыяцэзій і размешчаных на ніжнім узроўні правінцый. Прэфектуры прэторыя ўзніклі ў часы валадарання Канстанціна I (306-337) і прынялі сваю больш-менш канчатковую форму ў апошняй траціне IV стагоддзя і захоўваліся да VII стагоддзя, калі рэформы Іраклія паменшылі ўплыў прэфектур, а арабскія заваяванні прымусілі Усходнюю Рымскую імперыю перайсці на фемную сістэму. Аднак элементы адміністрацыйнага апарата прэфектур, паводле захаваных крыніц, захоўваліся ў Візантыі да першай паловы IX стагоддзя.
Гісторыя
Пасля смерці Канстанціна ў 337 годзе тры сыны, якія перажылі яго, падзялілі імперыю паміж сабой. Кожны з новых аўгустаў меў свайго ўласнага прэфекта, і гэты падзел стаў першай версіяй пастаяннага падзелу на прэфектуры прэторыя:
Са стварэннем асобнай прэтарыянскай прэфектуры Ілірыі з дыяцэзіямі Панонія, Дакія і Македонія ў 356—357 гадах, агульная карціна была завершана і ў гэтым выглядзе апісана напачатку V стагоддзя ў Notitia dignitatum («спіс пасад»). Адзінай буйной зменай было пераназванне дыяцэзіі Панонія ў Дыяцэзію Ілірыя і яе далучэнне да прэфектуры Італія ў 379 годзе.
На працягу V стагоддзя Заходняя імперыя сутыкнулася з уварваннем германскіх плямёнаў. Аднак прэфектура Італія была захавана новым каралеўствам Остготаў, якое ўсё яшчэ з'яўлялася de jure часткай імперыі, і остгоцкі кароль Тэадорых Вялікі нават аднавіў прэфектуру Галія на той невялікай частцы Галіі, якую ён заваяваў у 510-х гадах. Пасля адваявання паўночнай Афрыкі падчас Вандальскай вайны 533—534 гадоў, новыя правінцыі былі аб'яднаны імператарам Юстыніянам I у, якая пазней была ператворана ў Афрыканскі экзархат. Прэфектура Італіі была таксама адноўлена пасля Гоцкай вайны, а затым таксама ператворана ў экзархат. На ўсходзе прэфектуры працягвалі функцыянаваць да сярэдзіны VII стагоддзя, калі большасць усходніх правінцый было страчана падчас арабскіх заваяванняў, а Балканы былі заняты славянамі, што прывяло да стварэння фемнай сістэмы. У той жа час, аднак, рэформы Іраклія адабралі ў прэфекта падпарадкаваныя яму раней фінансавыя ўстановы, якія былі ператвораны ў незалежныя дэпартаменты, якімі кіравалі лагафеты. Последнее упоминание о префекте Востока встречается в законе 629 года. Аднак, паводле некаторых даследчыкаў, сляды гэтай сістэмы захаваліся да пачатку IX стагоддзя: Эрнст Штайн паказаў, што некаторыя аспекты прэфектуры Ілірыі захаваліся ў сістэме кіравання Фесалонікі, тады як Джон Халдан на падставе сігілаграфічных крыніц і згадванняў у візантыйскіх Тактыконах, зафіксаваў існаванне больш ранніх сістэм кіравання ў фемнай сістэме, з, верагодна, надхорнымі функцыя прэфекта ў Канстанцінопалі да 840-х гадоў.
Прэтарыянская прэфектура Галіі
Прэтарыянская прэфектура Галіі (praefectura praetorio Galliarum), адна з самых буйных прэфектур прэторыя позняй Рымскай імперыі.
Уць (аграгарадок)
Уць (, Уть) — аграгарадок у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Уцеўскага сельсавета.
Выдавецтва Кембрыджскага ўніверсітэта
Выдавецтва Кембрыджскага ўніверсітэта (Cambridge University Press, абр. CUP) — выдавецтва, якое ўваходзіць у склад Кембрыджскага ўніверсітэта ў Англіі. Заснавана ў 1534 годзе Генрыхам VIII Цюдарам. З'яўляецца найстарэйшым і другім па велічыні ў свеце. Выдае кнігі для вывучэння англійскай мовы.
Прэтарыянская прэфектура Галіі
Прэфектура была створана пасля смерці Канстанціна I у 337 годзе, калі імперыя была падзелена паміж яго сынамі і Канстанцін II атрымаў кіраванне заходнімі правінцыямі з прэфектам прэторыя, як яго галоўным памочнікам. Гальская прэфектура складалася з трох дыяцэзій: Галіі, Іспаніі, Брытаніі. Пасля падзелу імперыі ў 395 годзе, яна ўвайшла ў склад Заходняй Рымскай імперыі. Аўгуст Трэвераў (суч. Трыр) да 407 года (ці па іншых адзнаках, да 395 года) быў цэнтрам гальскай прэфектуры, затым цэнтр перамясціўся ў Арэлат (суч. Арль). Прэфектура існавала да 477 года, калі апошні раён, размешчаны пад яе кантролем быў захоплены вестготамі пасля звяржэння Ромула Аўгуста.
Уць (аграгарадок)
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 22 км у напрамку на поўдзень ад горада Добруш, за 35 км ад Гомеля, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Церахоўка, на рацэ Уць.
Прэтарыянская прэфектура Галіі
У 510 годзе кароль остготаў Тэадорых Вялікі аднавіў прэфектуру ў невялікай частцы Галіі (Праванс) з цэнтрам ізноў у Арэлаце. Новая прэфектура існавала да таго часу, пакуль не была заваявана франкамі ў 536 годзе, у той час як остготы былі заняты ўварваннем Усходняй імперыі ў Італію.
Размеркаванне Максвела
Размеркаванне Максвела па модулях скорасці малекул ідэальнага газу вызначаецца формулай дзе
dn
— сярэдняя колькасць малекул у адзінцы аб'ёму сістэмы, якія маюць модулі скорасці ў інтэрвале ад
v
да
v+dv
,
n
— поўная колькасць малекул у адзінцы аб'ёму сістэмы,
m
— маса адной малекулы,
T
— абсалютная тэмпература,
Дж/К — пастаянная Больцмана.
Паводле размеркавання Максвела вызначаюцца: скорасці малекул газу.
Багуцічы
Багу́цічы (, Богутичи) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Багуціцкага сельсавета, у 1924—1977 гадах яго цэнтр.
Міхаіл Францавіч Кусцінскі
Міхаіл Францавіч Кусцінскі (, маёнтак Завідзічы,, Віцебская губерня, Расійская імперыя (цяпер Лепельскі раён, Віцебская вобласць, Беларусь) — ) — археолаг і краязнавец. З 1874 г. член (член-карэспандэнт з 1867 г.).
Біяграфія
Скончыў Віленскі дваранскі інстытут і юрыдычны факультэт Імператарскі Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт. З 1852 г. пад уплывам свайго сябра па факультэце пачаў займацца раскопкамі. З 1855—1890 гг. вывучаў археалагічныя помнікі Віцебскай губерні, склаў яе археалагічную карту. Праз свайго сакурсніка па ўніверсітэце падтрымліваў сувязь з археолагамі Санкт-Пецярбурга і Масквы. Для Імператарскай Акадэміі мастацтваў зрабіў табліцу курганоў і гарадзішчаў па кожным павеце Віцебскай губерні. Упершыню ў Беларусі пачаў фатаграфаваць працэс раскопак, складаць фотатэку помнікаў старажытнасцей Віцебскай і суседніх губерняў. Першым у 1874 г. даследаваў, тэрыторыі ў вярхоўях Волгі, Заходняй Дзвіны, Дняпра. Вывучаў Барысавы камяні. Стварыў у Завідзічах музей, які прыцягваў увагу многіх археолагаў. У аддзеле рукапісаў Бібліятэкі Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх захоўваюцца яго «Успаміны».
Міхаіл Кусцінскі быў аўтарам знакамітага фотаздымка «Беларускі дудар». Фотаздымак упершыню быў надрукаваны 11 чэрвеня 1904 года ў варшаўскім ілюстраваным тыднёвіку «Naokoło Świata». Выданне адзначае, што фотаздымкі фатографа-аматара М. Кусцінскага былі ўзнагароджаныя ў конкурсе, зладжаным рэдакцыяй. Фотаздымак шмат разоў перадрукоўваўся і выдаваўся. Сярод іншых, у форме паштоўкі яго выдала (1906—1914) беларускае выдавецтва ў Пецярбургу Загляне сонца і ў наша аконца.
Кліўленд Браўнс
Кліўленд Браўнс (Cleveland Browns) - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага города Кліўленд, Агая. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі (АФК) Нацыянальнай Футбольнай Лігі (НФЛ). Каманда была заснавана ў 1946 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (8)
Пераможца дывізіёна (13)
Размеркаванне імавернасцей
Размеркаванне імавернасцей дыскрэтнай выпадковай велічыні
X
, магчымыя значэнні
x1, x2, ..., xi, ...
якой утвараюць канечную ці злічоную паслядоўнасць, задаецца адпаведнымі ім імавернасцямі
p1, p2, ..., pi, ...
(усе
pi
дадатныя і іх сума роўная 1), напрыклад, бінаміяльнае размеркаванне, размеркаванне Пуасона.
Для неперарыўнага размеркавання існуе неадмоўная функцыя
p(x)
(шчыльнасць імавернасці), такая, што і пападанне выпадковай велічыні ў зададзены інтэрвал значэнняў
[a,b]
задаецца імавернасцю Напрыклад, размеркаванне Максвела, нармальнае размеркаванне.
0 ≤ p(A) ≤ 1
і калі
Ai∩Ai = ∅
пры
i≠j
.
Непарыўныя размеркаванні
Непарыўнае размеркаванне — размеркаванне, якое не мае атамаў.
Абсалютна непарыўныя размеркаванні
Абсалютна непарыўнымі называюць размеркаванні, якія маюць шчыльнасць верагоднасці. Кумулятыўны функцыя такіх размеркаванняў абсалютна непарыўная у сэнсе Лебега.
Боўгарка
Бо́ўгарка (, Бовгорка) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Багуціцкага сельсавета.
Дыяцэзія (адміністрацыйная адзінка)
Тэрмін дыяцэзія першапачаткова пазначаў гарадскую акругу ў старажытным Рыме — з I стагоддзя да н.э.; пазней, у часы прынцыпата, — частка правінцыі (епархіі); пасля рэформаў Дыяклетыяна, у канцы III стагоддзя — буйную адміністрацыйную адзінку, у склад якой уваходзіла некалькі правінцый. Правінцыі былі размеркаваны па 12 дыяцэзіях, да моманту падзелу імперыі на заходнюю і ўсходнюю ў 395 годзе — 15. Кіраваў дыяцэзіяй (і правінцыямі) вікарый (vicarius), падпарадкаваны пасля 312 года прэфекту прэторыя. Сістэма дыяцэзій праіснавала ў Візантыйскай імперыі да 630 года, калі быў уведзены падзел на фемы.
Prosopography of the Later Roman Empire
Prosopography of the Later Roman Empire (агульнапрынятае скарачэнне — PLRE), «Прасапаграфія Позняй Рымскай імперыі» — трохтамовае выданне, у якім утрымліваюцца звесткі пра асоб, якія жылі ці якабы жылі ў Рымскім свеце з 260 па 641 год н.э.
У прадмове выдаўцы паведамляюць, што яны ўключылі ў зборнік усіх сенатараў, вершнікаў, комітаў і трымальнікаў пасад аж да правінцыйных губернатараў і трыбунаў, прэфектаў і прэпазітаў ваенных злучэнняў, таксама чыноўнікаў палацавых «міністраў» і прэфектаў прэторыя, прэфектаў горада Рыма і ваенных магістраў, саветнікаў магістратаў, юрыстаў, дактароў, рытараў, граматыкаў і паэтаў. Таксама ўключаны і філосафы (хоць не згадваюцца ў прадмове). Выключаны простыя салдаты, малодшыя афіцэры і дэкурыёны, а таксама хрысціяне (напрыклад, якія-небудзь вядомыя хрысціяне, якія не займалі значных пасад або не былі рытарамі ці філосафамі). У сувязі з некаторай размытасцю часавых, геаграфічных і сацыяльных крытэрыяў уключэння ці неўключэння персон у PLRE выданне падвяргалася пэўнай крытыцы. Артыкулы заснаваны на выкарыстанні розных крыніц: гістарычных, літаратурных, агіяграфічных, дакументальных (напрыклад, папірусы), надпісаў. Імёны асоб, вядомых толькі з позніх ці сумніўных крыніц (напрыклад, Вортыгерн), а таксама тыя, чыё імя захавалася толькі часткова ў надпісе ці ў дакуменце, пазначаны адмысловымі значкамі.
Выданне было апублікавана Cambridge University Press па ініцыятыве і пад агульнай рэдакцыяй А. Х. М. Джонса.
У 1972—1974 гадах Ц. Барнс удакладніў PLRE, дадаўшы інфармацыю пра некалькі дзясяткаў чалавек.
Вішанькі (Ельскі раён)
Ві́шанькі (, Вишеньки) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Багуціцкага сельсавета.
Пітсбург Стайлерз
Пітсбург Стайлерз (Pittsburgh Steelers) - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага города Пітсбург, Пенсільванія. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі (АФК) Нацыянальнай Футбольнай Лігі (НФЛ). Каманда была заснавана ў 1933 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (6)
Пераможца канферэнцыі (8)
Пераможца дывізіёна (20)
Сядзібна-паркавы ансамбль Наркевічаў-Ёдкаў (Лапушна)
Сядзібна-паркавы ансамбль Наркевічаў-Ёдкаў — колішняя сядзіба ў в. Лапушна (Дзятлаўскі раён), існавала ў XIX — першай палове XX ст.
Архітэктура
Мураваны аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак, пастаўлены на высокі цокаль, быў накрыты вальмавым гонтавым дахам. Меў рысы стылю ампір. Сцены (гладкая тынкоўка чаргуецца з гарызантальным рустам) завершаны антаблементам з плоскім фрызам і карнізам на дэнтыкулах. Прамавугольныя вокны завяршаліся трохвугольнымі і лучковымі франтончыкамі, плоскімі сандрыкамі. Цэнтральную частку галоўнага фасада вылучаў манументальны шасцікалонны порцік дарычнага ордара з антаблементам (плоская абака, фрыз з трыгліфамі, карніз на дэнтыкулах) і трохвугольным франтонам з паўцыркульным акном у тымпане. На паркавым фасадзе слупавая галерэя з аднасхільным пакрыццём. Порцік галоўнага і галерэя паркавага фасадаў мелі тэрасы, агароджаныя балюстрадамі. Планіроўка анфіладная з параднай залай у цэнтры.
Этыленгліколь
Этыленгліко́ль (1,2-этандыол) — двухатамны спірт, найпрасцейшы прадстаўнік гліколяў, HOCH2CH2OH. Упершыню атрыманы французскім хімікам Ш. Вюнцам у 1856 годзе.
Бясколерная гіграскапічная гаручая вадкасць без паху, салодкая на смак. Малярная маса 62,068 г/моль. Тэмпература плаўлення −12,3 °C, тэмпература кіпення 197,6 °C. Шчыльнасць 1,113 г/см³ (пры тэмпературы 20 °C). Добра раствараецца ў вадзе, спіртах, кетонах, умерана — бензоле, талуоле, дыэтылавым эфіры. У этыленгліколі дрэнна раствараюцца раслінныя і жывёльныя тлушчы, не раствараюцца парафін, полівінілхларыд, каўчук і інш.
У прамысловасці этыленгліколь атрымліваюць гідратацыяй этыленаксіду, шчолачным гідролізам 1,2-дыхлорэтану.
Сінгулярнае размеркаванне
Сінгуля́рнае размеркава́нне ў тэорыі імавернасцей — размеркаванне імавернасцей у
n
-мернай вектарнай прасторы, якое засяроджана на мностве нулявой меры Лебега і прыпісвае кожнаму аднапунктаваму мноству нулявую імавернасць.
У больш шырокім сэнсе — кожнае размеркаванне імавернасцей з'яўляецца сінгулярным размеркаваннем у адносінах да меры
P
(гл. мера мноства), калі яно засяроджана на мностве
N
такім, што яго мера
P{N}=0
Сінгулярнае размеркаванне (адносна меры Лебега), зададзенае на прамой, мае неперарыўную функцыю размеркавання, мноства пунктаў росту якой мае Лебегаву меру нуль. Напрыклад, кантарава размеркаванне, якое мае выпадковая велічыня дзе
X1, X2, ...
— паслядоўнасць незалежных выпадковых велічынь, якія прымаюць значэнні 0 і 1 з імавернасцю 1/2.
Любое размеркаванне імавернасцей у эўклідавай
-мернай прасторы можна адназначна выразіць цераз камбінацыю дыскрэтнага, неперарыўнага і сінгулярнага размеркаванняў: дзе
a, b, c ≥ 0
і
a+b+c=1
(раскладанне Лебега).
Востраў (Ельскі раён)
Во́страў (, Остров) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Багуціцкага сельсавета.
Мішкальц
Мі́шкальц (Miskolc, Miškovec, Miškovec, Miszkolc) — горад на паўночным усходзе Венгрыі. Адміністрацыйны цэнтр медзье Боршад-Абаўй-Земплен. Чацвёрты пасля Будапешта, Дэбрэцэна і Сегеда горад Венгрыі па колькасці жыхароў, налічвае 161 265 чал. (2014). Мішкальц стаіць на рацэ Шая каля падножжа горнага масіва Бюк. Вядомы перш за ўсё як прамысловы цэнтр.
Геаграфія і траспарт
Гарадскі транспарт складаецца з 45 аўтобусных ліній і двух трамвайных.
Каля горада ёсць невялікі аэрапорт, але для перавозкі пасажыраў ён не выкарыстоўваецца.
Гісторыя
Паселішча на месцы Мішкальца існуе з часоў палеаліту, згодна з вынікамі раскопак людзі жылі тут каля 70 000 гадоў таму (Селецкая пячора, якая знаходзіцца на ўзгорку Аваш, і ў якой жылі старажытныя людзі, дала назву селецкай культуры). Да рымскага заваявання тут жылі кельцкія плямёны, пасля распаду імперыі рэгіён падзяліў лёс усёй сучаснай Венгрыі — яго насялялі авары, славяне, а з IX стагоддзя — венгры.
У 1544 годзе Мішкальц быў спалены туркамі, поўнасцю горад быў вызвалены толькі ў канцы XVII стагоддзя. У пачатку XVIII стагоддзя Мішкальц быў адным з цэнтраў антыгабсбургскай вайны пад кіраўніцтвам Ферэнца Ракацы. У 1707 годзе імперскае войска захапіла горад, цалкам яго спаліла і ўзарвала муры крэпасці.
У XVIII—XIX стагоддзях горад паступова аднаўляўся і развіваўся. У гэты перыяд у горадзе таксама стала развівацца прамысловасць, першыя печы для выплаўкі чыгуна былі пабудаваны ў 1770-я гады. Да пачатку мінулага стагоддзя горад зрабіўся аднім з галоўных індустрыяльных цэнтраў Венгрыі, цэнтрам металургіі і цяжкага машынабудавання краіны.
Пасля завяршэння сацыялістычнай эпохі ў 1990-я гады прамысловасць горада зведала цяжкі і працяглы крызіс, шмат у чым не пераадолены і цяпер. Крызіс выклікаў адток працоўнага насельніцтва з горада, і ў выніку, рэзкае скарачэнне колькасці насельніцтва: з 211 тысяч чалавек у 1985 годзе да 178 тысяч у 2004.
Эканоміка
У 80-х гадах XX стагоддзя каля 2/3 ад насельніцтва горада працавала ў металургіі і цяжкім машынабудаванні. Падчас эканамічнага крызісу была закрыта большая частка прадпрыемстваў, што выклікала масавае беспрацоўе. Да сярэдзіны першага дзесяцігоддзя XXI стагоддзя крызіс быў у асноўным пераадолены шляхам развіцця малога бізнесу, а таксама рэканструкцыі старых савецкіх прадпрыемстваў на сучаснай аснове.
Спорт
У Мішкальцы базуецца футбольны клуб «Дзьяшдзьёр» (таксама быў вядомы як ВТК). У 1978 годзе ён стаў бронзавым прызёрам нацыянальнага першынства, двойчы, у 1977 і 1980 выйграваў кубак краіны.
У 2009 годзе Мішкальц прыймаў чэмпіянат свету па спартыўным арыентаванні.
ФК Чысць
«Чысць» — беларускі футбольны клуб з пасёлка Чысць (Маладзечанскі раён), заснаваны ў 1998 годзе.
Гісторыя
Клуб «Забудова» быў заснаваны ў 1998 годзе ў горадзе Маладзечна і заяўлены ў Другую лігу чэмпіянату Беларусі як фарм-клуб «Маладзечна». Аднак, яшчэ падчас сезона 1998 каманда перадыслакавалася ў пасёлак Чысць. «Забудова» выступала ў Другой лізе да 2003, пасля чаго перайшла ў чэмпіянат Мінскай вобласці пад назвай «Камунальнік». У 2007 клуб атрымаў назву «Забудова-2007», а ў 2009 выйграў чэмпіянат Мінскай вобласці. У 2011 годзе, калі прадпрыемства «Забудова» стала таксама спонсарам каманды «Маладзечна», існавала магчымасць аб’яднання двух клубаў, але ў выніку маладзечанскі клуб проста змяніў назву на «Забудова».
У пачатку 2016 года клуб пад назвай «Забудова-Строй» заявіўся ў Другую лігу. Як і раней, капітанам каманды застаўся 55-гадовы Мікалай Мятліцкі. «Забудова-Строй» прайшла сезон у сярэдзіне табліцы, падпіраючы прэтэндэнтаў на медалі, і атрымала выніковае 6-е месца з 13. У пачатку 2017 года клуб змяніў назву на «Чысць». Пасля няўдалага пачатку сезона 2017 «Чысць» хутка замацавалася сярод лідараў Другой лігі, і ўлетку, перагнаўшы «Клецк», апынулася на другім радку. Упэўнена правёўшы чэмпіянат, каманда за некалькі тураў да фінішу забяспечыў сабе выхад у Першую лігу, атрымаўшы выніковае другое месца.
У сезоне 2018 каманда захавала асноўных ігракоў, трохі ўзмацніўшыся маладымі футбалістамі з Першай лігі і дубляў каманд Вышэйшай лігі. Нягледзячы на тое, што «Чысць» шмат забівала ў Першай лізе, рэдкія нічыі часцей змяняліся разгромнымі паражэннямі, у выніку каманда хутка апынулася ўнізе табліцы. Улетку склад каманды значна абнавіўся, у арэнду было ўзята шмат ігракоў з дубля мінскага «Дынама», аднак вынікі каманды істотна не палепшыліся. Прайграўшы ў 27-м туры (за тры туры да фінішу) асноўным канкурэнтам «Баранавічам» (1:2), «Чысць» датэрмінова заняла апошняе месца і выбыла ў Другую лігу.
У красавіку 2019 года каманда змяніла назву на «Андэрдог». Спонсарам каманды стаў бізнесмен Аляксей Ерамчук, склад быў сабраны ў асноўным з былых дублёраў клубаў Вышэйшай лігі. На працягу сезона «Андэрдог» быў адным з прэтэндэнтаў на прызавыя месцы, аднак у выніку фінішаваў чацвёртым. Тым не меней, спыненне існавання магілёўскага «Дняпра», які з новай юрыдычнай асобай пачаў выступы з Другой лігі, дазволіла «Андэрдогу» заявіцца ў Першую лігу. У пачатку 2020 года каманда рыхтавалася да сезона ў Першай лізе, гуляючы таварыскія матчы і запрашаючы на прагляды ігракоў. У лютым з’явілася інфармацыя аб магчымым аб’яднанні «Андэрдога» з «Маладзечна», каб аб’яднаны клуб удзельнічаў у Першай лізе. Планавалася, што бюджэт будзе фарміравацца напалову з прыватнага капіталу, напалову ад дзяржаўнай дапамогі. Калі ж у пачатку сакавіка Маладзечанскі райвыканкам пагадзіўся ўкладваць толькі нязначны працэнт бюджэту, інвестар Аляксей Ерамчук вырашыў увогуле пакінуць клуб. 16 сакавіка 2020 года клуб не быў дапушчаны да працэсу ліцэнзавання ў Першай лізе ў сувязі з непаданнем патрэбных дакументаў ва ўсталяваныя тэрміны. Тады ж каманду пакінуў галоўны трэнер Дзяніс Мятліцкі, яна перастала гуляць таварыскія матчы, а ігракі, якія планаваліся пад Першую лігу, разышліся па іншых клубах. Тым не меней, клуб пакідаў магчымасць удзелу ў Другой лізе. У красавіку каманда вярнула назву «Чысць», а неўзабаве вырашыла адмовіцца ў сезоне 2020 выступаць на рэспубліканскім узроўні.
Дзвіжкі
Дзві́жкі (, Движки) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Багуціцкага сельсавета.
Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі
Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі з Вялікім княствам Кракаўскім, княствамі Асвенціма і Затора (Regnum Galiciae et Lodomeriae, Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwem Oświęcimia i Zatoru; Королівство Галичини та Володимирії з Великим князіством Краківським і князівствами Освенцима і Затору) — каронная зямля на ўсходзе Габсбургскай манархіі, са сталіцай у Львове, утвораная пасля падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772 годзе. Складалася з Галіцыі і Малой Польшчы. Была пераважна населена палякамі, украінцамі і яўрэямі.
Гісторыя
Упершыню гэта назва была выкарыстана венгерскім каралём Андрашам II, які пасля смерці ў 1205 г. Рамана Мсціславіча Вялікага прэтэндаваў на прастол Галіцка-Валынскай Русі і быў каранаваны як «Божай літасцю кароль, Венгрыі, Далмацыі, Харватыі, Рыма, Галіцыі і Ладамерыі» (Dei gratia, Hungariae, Dalmatiae Croatiae, Romae, Seruiae, Galliciae, Lodomeriaeque rex). Манархі з дынастыі Раманавічаў таксама выкарыстоўвалі ў сваіх тытулах даная назва. Нашчадкі Данііла Раманавіча Галіцкага мелі тытул «Rex Russiae» (часцей «Regis Rusie») і «duces totius terrae Russiae, Galicie et Ladimirie» («кароль Русі» і «князь усёй зямлі рускай, галіцкай і ўладзімірскай».
У старажытнарускай Галіцка-Валынскай дзяржаве пасля згасання мужчынскай лініі роду кіруючай дынастыі Раманавічаў, быў закліканы на прастол унук караля Русі Юрыя I Львовіча Баляслаў-Юрый Тройдзенавіч, сын Марыі Юр'еўны і Тройдзеня І Пяста. Пасля яго смерці ў 1340 г. пачаліся войны за галіцка-валынскую спадчыну, у выніку якіх Галіцкая зямля ўвайшла ў склад Польскага каралеўства Казіміра Вялікага з дынастыі Пястаў, а Валынь засталася за Гедзімінавічамі. Яшчэ ў канцы XIII стагоддзя як пасаг за дачкой Льва Данілавіча ўладанні ў Закарпацці адышлі да венгерскай кароны. Венгерскі і потым кароль польскі Людовік I Вялікі ўключыў Галіцкую зямлю ў склад Венгрыі на 1372—1387 гг., але яго дачка Ядвіга, каралева Польшчы, уключыла Галіцкае каралеўства ў склад каралеўства Польскага ў 1387 г. У 1434 годзе з Галіцка-Валынскага земляў кароль Уладзіслаў III Варненчык утварыў ваяводствы і затым Галічына нароўні з Валынню ўвайшла ў склад Рэчы Паспалітай у якасці польскіх каронных земляў. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай у 1772 годзе Рускае і Белзскае ваяводствы ўвайшлі ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі, потым Аўстрыйскай імперыі і затым Аўстра-Венгрыі ў якасці ўсходняй часткі каралеўства Галіцыі і Ладамерыі. У 1775 годзе да яго, у якасці Чарнавіцкай акругі, адышла і Букавіна, гістарычна румынская (малдаўская) вобласць, анексаваная Расійскай імперыяй у Турцыі і затым саступленая ёю Аўстрыйскай імперыі. У каралеўстве ўвесь час ішла палітычная барацьба паміж палякамі і ўкраінцамі.
У Львове да пачатку XX стагоддзя колькасць палякаў была ўтрая больш за колькасць украінцаў; горад лічыўся адной з польскіх культурных сталіц. Палякі пераважалі ва Усходняй Галіцыі сярод гарадскога насельніцтва і эліты (асабліва землеўладальніцкай), што падтрымлівала іх уяўленне аб Галіцыі як пра цалкам польскую зямлю. Усяго паводле даных перапісу 1910 года, ва Усходняй Галіцыі з 5 300 000 жыхароў польскую мову назвалі роднай 39,8 %, украінскую — 58,9 %; зрэшты, гэту статыстыку падазраюць у неаб'ектыўнасці, бо чыноўнікі, якія праводзілі перапіс, былі галоўным чынам этнічныя палякі. Акрамя таго, у польскамоўнае насельніцтва ўваходзяць таксама этнічныя яўрэі.
Адміністрацыйны падзел Галіцыі і Ладамерыі
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай частка Польшчы ўвайшла ў склад новастворанай аўстрыйскай правінцыі — Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі. Сталіцу правінцыі планавалася зрабіць у Ярославе (горадзе, размешчаным у цэнтры каралеўства), разглядалася таксама кандыдатура Пшэмысля, аднак урэшце ўлады спыніліся на Львове, як на самым вялікім горадзе правінцыі.
Канчатковыя межы правінцыі былі ўсталяваны на Венскім кангрэсе, а каронным краем яна стала з 1850 года.
Вуглавы градус
Градус, хвіліна, секунда — агульнапрынятыя адзінкі вымярэння плоскіх вуглоў. Таксама гэтыя велічыні выкарыстоўваюцца ў картаграфіі для вызначэння каардынатаў адвольнага пункту зямной паверхні.
Хвіліны і секунды
Па аналогіі з дзяленнем гадзіны як інтэрвалу часу градус дзеляць на 60 хвілін (ад лац. minutus — маленькі, дробны; абазначаецца знакам'), а хвіліну — на 60 секунд (ад secunda divisio — другі падзел; абазначаецца знакам "). Дзяленне градуса на хвіліны і секунды увёў Клаўдзій Пталемей; карані ж такога дзялення ўзыходзяць да вучоных Старажытнага Вавілона (дзе выкарыстоўвалася шасцідзесятковая сістэма злічэння).
Забоззе
Забо́ззе (, Забозье) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Ваенны трыбун
Ваенны трыбун (tribunus militum) — камандная пасада ў рымскім легіёне.
Ужо ў часы цароў начальнікаў кавалерыйскіх атрадаў звалі трыбунам цэлераў. Камандная пасада ваеннага трыбуна была заснавана законамі Канулея ў 444 годзе да н.э. У эпоху Рэспублікі ў кожным рымскім легіёне было звычайна шэсць трыбунаў, якія павінны былі камандаваць легіёнам па чарзе, кожны на працягу двух месяцаў. Як правіла, ваенныя трыбуны паходзілі са знатных сем'яў. Аднак, паколькі яны часта не мелі дастатковага вопыту, а распыленне камандных функцый істотна абцяжарвала кіраўніцтва легіёнам, ужо ў эпоху, непасрэдна перад грамадзянскімі войнамі (у прыватнасці, падчас войны ў Афрыцы супраць цара Югурты), вайскаводы перадаручалі кіраўніцтва легіёнам легатам, як правіла, вопытным военачальнікам, сваім сябрам ці сваякам. Трыбунам пры гэтым заставаліся дапаможныя і дарадчыя функцыі, а таксама камандаванне асобнымі вылучанымі падраздзяленнямі ў адну ці некалькі кагорт.
Асобай разнавіднасцю пасады былі ваенныя трыбуны з консульскай уладай. Яны выбіраліся ў ранняй Рымскай рэспубліцы ў 444—367 гадах да н.э. замест консулаў і кіравалі дзяржавай.
З 362 гады да н.э. трыбутныя каміцыі (tribuni militum comitiati) атрымалі права абіраць шасцярых трыбунаў, а з 311 г. да н.э. на падставе закона Ацілія-Марцыя — шаснаццаць ваенных трыбунаў. З 207 гады да н.э. усе 24 ваенныя трыбуны абіраліся ў каміцыях (так званыя малодшыя каміцыі).
У эпоху Імперыі ў кожным легіёне быў адзін ваенны трыбун з ліку сенатараў — трыбун лаціклавій (другі па старшынстве ў легіёне пасля легата, які насіў туніку з шырокай пурпурной аблямоўкай) і пяць — з саслоўя вершнікаў — трыбун ангустыклавій (яны насілі туніку з вузкай пурпурной аблямоўкай).
Унутраная Крайна
Унутраная Крайна (слоў. Notranjska; ням. Innerkrain) — гістарычная вобласць у Славеніі, якая прыкладна адпавядае статыстычнаму рэгіёну Нотраньска-Крашка. У мінулым — складовая частка габсбургскай кароннай зямлі Крайна. Галоўны горад — Постайна.
ФК ЮАС Жыткавічы
ЮАС — былы беларускі футбольны клуб з горада Жыткавічы, які існаваў у 2014—2019 гадах.
Гісторыя
У пачатку 2016 года ЮАС-ДЮСШ пацвердзіла свой удзел у новым сезоне. У сувязі са спыненнем супрацоўніцва з ДЮСШ каманда скараціла назву да ЮАС. Сезон для каманды атрымаўся яшчэ горшым за папярэдні — каманда цярпела паражэнні за паражэннямі, найбуйнейшым стала гасцявое 0:14 ад «Маладзечна-ДЮСШ-4». Улетку каманда нават заявіла аб зняцці з чэмпіянату, але пасля перамоў з АБФФ вырашыла працягнуць удзел. У выніку каманда набрала сваё адзінае ачко ў апошнім туры, з агульнай розніцай мячоў 8−124.
У пачатку 2017 года склад каманды істотна ўзмацніўся, папоўніўшыся вопытнымі ігракамі з такіх клубаў, як «Баранавічы» і «Рагачоў-МК». Галоўным трэнерам быў прызначаны Вадзім Бяленка, вядомы па працы з пінскай «Хваляй». У выніку жыткавіцкі клуб пачаў сезон ужо не ў якасці аўтсайдара, а як адзін з фаварытаў. З самага пачатку захапіўшы лідарства, ЮАС не страціў яго да самага заканчэння чэмпіянату, у выніку за некалькі тураў да фінішу забяспечыў сабе выхад у Першую лігу.
Сезон 2018 каманда пачала пад кіраўніцтвам Уладзіміра Гольмака. Амаль поўнасцю змяніўся склад каманды, былі запрошаны ігракі з Першай і Вышэйшай ліг. Пасля першай паловы сезона ЮАС ішоў у сярэдзіне табліцы. Аднак, у ліпені Гольмак пакінуў клуб, значна змяніўся таксама склад каманды. Выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера стаў памочнік Гольмака Андрэй Свіркоў, аднак у верасні і ён пакінуў клуб, да канца сезона кіраўніцтва ажыццяўляў дырэктар Андрэй Мінчук. Сезон ЮАС скончыў на 10 месцы з 15.
У студзені 2019 года новым галоўным трэнерам стаў Канстанцін Чахаў, які з верасня 2018 года ўваходзіў у трэнерскі штаб. Каманда стала ўзмацняцца ігракамі, якія мелі вопыт выступлення ў Вышэйшай лізе. Аднак, у сакавіку 2019 года ЮАС з-за фінансавых праблем не атрымаў ліцэнзію на ўдзел у Першай лізе (з лістапада 2018 года клуб не выплачваў грошы ігракам). У красавіку апеляцыя была клуба была адхілена, і ён канчаткова быў выключаны з Першай лігі. Большасць ігракоў тым часам пакінула клуб, знайшоўшы новыя каманды ў Першай і Другой лігах. Аднак, неўзабаве ЮАС далучыўся да ліку ўдзельнікаў Другой лігі. Галоўным трэнерам замест пакінуўшага клуб Канстанціна Чахава быў прызначаны нядаўні ігрок каманды Андрэй Гарбар. У каманду прыйшлі новыя ігракі, большасць з іх мела вопыт выступлення ў Першай лізе. У табліцы ЮАС быў серадняком, аднак каманду зноў хутка сталі пераследаваць праблемы. У чэрвені з-за недахопу ігракоў ЮАС адмовіўся праводзіць хатні матч Кубка Беларусі супраць НФК і атрымаў тэхнічнае паражэнне, а неўзабаве абвясціў аб зняцці з Другой лігі з-за фінансавых праблем. Паколькі ЮАС не паспеў згуляць палову сваіх матчаў, то ён быў выключаны з турніру, а вынікі сустрэч з яго ўдзелам ануляваны.
У пачатку 2020 года склад Другой лігі папоўніў новы клуб з Жыткавічаў — «Меліяратар», да якога далучыліся многія ігракі ЮАС, а ўзначаліў новую каманду былы трэнер ЮАС Андрэй Гарбар.
Ніжняя Крайна
Ніжняя Крайна (Dolenjska; Unterkrain) — гістарычная вобласць у Славеніі. У 1848—1919 гадах — складовая частка габсбургскай кароннай зямлі Крайна. Гістарычным цэнтрам з'яўляўся горад Нова-Места, іншымі гарадскімі цэнтрамі з'яўляюцца Качэўе, Грасупле, Кршко, Трэбнэ, Чрномель, Сяміч і Мятліка.
Шарын
Шары́н (, Шарин) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавета.
Дубраўка (Ельскі раён)
Ду́браўка (, Дубровка) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валаўскага сельсавета.
Заечча
За́ечча (, Заячье) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валаўскага сельсавета.
Грамадзянскі амфітэатр у Аквінкуме
Грамадзянскі амфітэатр — адна з найважнейшых славутасцей сярод руін старажытнарымскага горада Аквінкум. Адзін з двух амфітэатраў рымскага горада (другі — больш аб'ёмны Ваенны амфітэатр, або Амфітэатр легіянераў). Размяшчаецца побач з асноўнай тэрыторыяй Аквінкума, але за межамі гарадскіх сцен. Цяпер знаходзіцца на тэрыторыі Будапешта (у Обудзе).
Амфітэатр выкарыстоўваўся для гладыятарскіх баёў і баёў з дзікімі жывёламі.
Будынак мае форму эліпса. На арэну вядуць два праходы, размешчаных адзін насупраць аднаго. У амфітэатры магло размясціцца каля 5-6 тысяч гледачоў.
Амфітэатр адкрыты ў 1880 годзе.
Без Билета
«Без Билета» (Без Білета, раней beZ bileta) — беларускі музычны гурт, заснаваны ў 1998 годзе.
Гісторыя
Каманда створана Віталем Артыстам у 1998 годзе. Пачынаў гурт з беларускамоўнага фолку, але з 2004 году перайшоў да інды-року са складанымі электроннымі аранжыроўкамі. У 2005 годзе быў абраны кірунак на некаторае спрашчэнне гучання, якое, разам з тым, стала больш насычаным. Тры перыяда творчай эвалюцыі «beZ bileta» ілюструюць альбомы «На неба» (2001) і «Нарисована» (2004) і сінгл «Поправка 22» (2006). Самі удзельнікі гурта характарызуюць сваю музыку як smart-pop.
Шматразова былі ўзнагароджаныя прэстыжнай беларускай музычнай прэміяй «Рок-каранацыя» ў намінацыях «Дэбют года» (2000), «Песня года» (2001, «Мая краіна Беларусь» ), «Выканаўца года» (2008, Віталь Артыст), «Кліп года» (2008, «Мечтатели»), а таксама ў 2009: Рок-Карона (гурт года), «Кліп году» («Африка»), «Альбом году» («Africa»). Гурт мае каштоўны досвед выступлення на фестывальных пляцоўках Беларусі («Славянскі Базар»), Польшчы («Басовішча», «Fiesta Borealis» (разам з Jitters і Hair Peace Salon ), Італіі («Spirit of Woodstock»), Германіі («Good-By»).
28 снежня 2019 года ў «Мінск-Арэне» адбудзецца юбілейны і апошні канцэрт пад назвай «20 гадоў».
Кліпы
У «відэаскарбонцы» «beZ bileta» — і анімацыйныя працы («Stop Business», «Шла дальше»), і арт-відэа («Нарисована», «Смотреть вверх»), і сюжэтны ролік «Лодочки». Маляваны кліп «Шла дальше» (режысёр Таня Кушнер, мастак Дзяніс Волкаў) удзельнічаў у анімацыйных фестывалях у Нідэрландах, Чэхіі, Італіі, Вялікабрытаніі, Аўстраліі. Кліп «Место для тебя» выйшаў увесну 2006 году, асновай роліка сталі фатаздымкі ўдзельнікаў гурта, яго сяброў і проста людзей, неабыякавых да «beZ bileta».
Віталь Артыст
Лідар «beZ bileta» Віталь Артыст вядомы як аўтар саўндтрэку да расійскага фільма 2006 года «Охота на пиранью». Віталь таксама піша музыку да сэрыялаў («Мужчины не плачут»), тэатральных пастановак (спектакль «После» мінскага тэатра «ИнЖест»), тэлепраектаў (новы сезон вядомага цыкла «Саша и Сирожа»), мультфільмаў і рэкламы. Восенню 2006 года Артыст скончыў працу над саўндтрэкам да расійскага сэрыяла «Супермаркет», які выйшаў напачатку 2007 году.
Дзень безбілетніка
Гурт вядомы штогадовым святкаваннем «Дня безбілетніка» з удзелам саміх музыкаў, іх прыхільнікаў і ўсіх, хто хоча далучыцца да пазітыўнай і крэатыўнай дзеі. Бясплатная раздача дыскаў у абмен на штрафную квітанцыю; міні-канцэрт па тэлефоне для ўсіх, хто патэлефанаваў ; конкурс рэміксаў на песні «beZ bileta», у якім удзельнічаюць музыкі з розных краінаў свету; конкурс кавераў — такія акцыі ладзіліся Віталём Артыстам і яго камандай. Так, пераможца акцыі «Дзень безбілетніка 2006» змог выступіць разам з гуртам на канцэрце, які прайшоў 10 лістапада ў мінскім клубе «Рэактар».
У 2007 годзе Дзень безбілетніка быў адсвяткаваны ў канцэртнай зале «Мінск», і «Chiefs Band», «Hair Peace Salon», «Плато» і выйшлі на сцэну, каб павіншаваць «Без Билета» і спець яго каверы.
Карма (Ельскі раён)
Карма́ (, Корма) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валаўскага сельсавета.
У 1924—1959 гадах цэнтр Кармянскага сельсавета.
Геся Міраўна Гельфман
Геся Міраўна (Меераўна) Гельфман (часта імя па бацьку памылкова пішацца Міронаўна;, г. Мазыр — , г. Санкт-Пецярбург) — расійская рэвалюцыянерка-народніца, агент Выканаўчага камітэта «Народнай волі». Адна з.
На думку многіх гісторыкаў, Геся Гельфман нарадзілася ў 1852 ці 1853 годзе. 1855 нараджэння прыняты зыходзячы з яе паказанняў на допыце.
Біяграфія
Геся Гельфман нарадзілася ў беларускім горадзе Мазыры, у яўрэйскай сям’і. Яе бацька гандляваў лесам, а маці валодала мануфактурнай крамай. Маці рана памерла, а мачаха мала ўвагі надавала Гесе. Аднойчы бацькі адправілі яе ў Бярдычаў на вяселле да сваякоў. Там яна правяла некалькі месяцаў. Калі яна вярнулася ў Мазыр, то даведалася, што яе збіраюцца выдаць замуж за адзінага сына лесапрамыслоўца, знаёмага бацькі. У апошнюю ноч перад вяселлем яна збегла. У 1871 годзе Геся прыехала ў Кіеў, дзе нанялася памочніцай да краўчыхі. У гэтым жа годзе яна паступіла на акушэрскія курсы пры Кіеўскім універсітэце, якія скончыла ў 1874 годзе. У гэты час пачала прымаць удзел у рэвалюцыйнай дзейнасці. Яна ўдзельнічала ў сходах нелегальных сацыялістычных гурткоў, аказвала розныя дробныя паслугі рэвалюцыянерам-прапагандыстам.
Увесну 1875 года ў Кіеў прыехалі прадстаўнікі маскоўскага гуртка рэвалюцыянераў для наладжвання сувязяў з мясцовымі рабочымі. Геся Гельфман далучылася да гэтай арганізацыі і прыняла актыўны ўдзел у яе дзейнасці ў Кіеве (на яе імя прыходзілі лісты, грашовыя пераклады, яе кватэра служыла яўкай для рэвалюцыянераў). 9 верасня 1875 года яна была арыштаваная. Паўтара года правяла ў доме папярэдняга зняволення ў Санкт-Пецярбургу.
У 1877 годзе асуджаная на «» і прысуджаная да двух гадоў прымусовых работ. Пакаранне адбывала ў ў Санкт-Пецярбургу.
У гэты перыяд яна пазнаёмілася з нарадавольцам, які стаў пасля яе фактычным мужам, з якім яна пражывала пад імем Алены Рыгораўны.
Пасля адбыцця пакарання, 14 сакавіка 1879 года, Гельфман выслалі пад нагляд паліцыі ў г. Старая Руса (Наўгародская губерня), адкуль яна ў верасні гэтага ж года бегла ў Санкт-Пецярбург. Тут яна далучылася да «Народнай Волі». Яна вяла прапаганду сярод моладзі, шмат працавала ў Чырвоным Крыжы «Народнай Волі», стала гаспадыняй, паслядоўна, трох канспіратыўных кватэр. У лютым 1881 Гельфман разам з М. Сабліным зняла кватэру на. У гэтай кватэры спачатку знаходзілася падпольная друкарня нарадавольскай «Рабочей газеты», а затым дынамітная майстэрня «Народнай Волі». Рана раніцай 1 сакавіка 1881 на гэтай кватэры кідальшчыкі атрымалі бомбы, адной з якіх быў смяротна паранены імператар Аляксандр II. 2 сакавіка 1881 года, пасля ператрусу, падчас якога былі знойдзеныя 2 бомбы і шмат нелегальнай літаратуры, паліцыя арыштавала Г. М. Гельфман. Пры арышце Саблін скончыў жыццё самагубствам. На допыце Гельфман прызналася, што з’яўляецца сябрам «Народнай волі», але адмаўляла свой ​​удзел у арганізацыі замаху на цара, нягледзячы на наяўныя бясспрэчныя факты.
Разам з пяццю актыўнымі ўдзельнікамі замаху была прысуджаная да павешання, аднак па вынясенні прысуду яна заявіла пра сваю цяжарнасць. Апошняе было пацверджана медыцынскім абследаваннем і выкананне прысуду было адкладзена, бо паводле законаў, якія дзейнічалі на той момант, караць смерцю цяжарных жанчын забаранялася з прычыны нявіннасці дзіцяці. У Англіі, Францыі, Швейцарыі была арганізаваная кампанія за адмену смяротнага прысуду Гесе Гельфман. Адкрыты ліст да імператара Аляксандра III апублікаваў вядомы французскі пісьменнік Віктор Гюго. Падобная кампанія была і ў самой Расіі.
Пасля родаў смяротная кара Гельфман была заменена пажыццёвымі катаржнымі працамі. Аднак роды працякалі цяжка, з ускладненнямі, у адсутнасць медыцынскай дапамогі. Дзіця было адабрана ў Гельфман 25 студзеня 1882 года (яно неўзабаве памёрла ў выхаваўчым доме; паводле крыніцаў, гэта была дзяўчынка . Неўзабаве пасля нараджэння дзіцяці, так і не атрымаўшы дапамогі лекара, Гельфман памерла ў турме ад гнойнага запалення брушыны, які развіўся ў выніку нялечанага пасляродавага ўскладнення.