cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галшка Гулевічаўна
Дароўная
Дзякуючы ахвяраванню Галшкі Гулевічаўны ініцыятары Кіеўскага братэрства атрымалі сядзібу з зямлёй у Ніжнім Кіеве, то бок на Падоле, для заснавання манастыра і школы. Развіццём манастыра займаўся Пячэрскі манах, заснавальнік шэрагу манастыроў на ўкраінскіх землях Ісая Капінскі, імя якога згадвае Галшка у сваёй дароўнай. Школа магла размясціцца ў доме Галшкі Гулевічаўны і Стэфана Лозкі, аднак у самой дароўным аб будынку на «двары з пляцам» не згадана. Ахвяраваньнем сваёй сядзібы Галшка Гулевічаўна зрабіла магчымым адкрыцьцё Кіева-брацкай школы, якой пасля рэформы Пятра Магілы давялося адыграць важную ролю у гісторыі ўкраінскай адукацыі і культуры. Арыгінал дароўнага дакумента гісторыкам невядомы, гэтак жа не выяўленыя копіі Галшкінай дароўнай XVII стагоддзя. Самы старажытны дакумент — гэта рукапісная копія з капіарыя Кіева-брацкага манастыра другой паловы XVIII стагоддзя, якая захоўваецца ў Цэнтральным дзяржаўным гістарычным архіве. Яго ў 1774 годзе Кіеўскі мітрапаліт Гаўрыіл перадаў Свяцейшаму сіноду разам з копіямі іншых дакументаў, якія захоўваліся ў Кіева-Магілянскай акадэміі. З гэтых копій кіеўскі мітрапаліт Яўген склаў зборнік, які захоўваўся да пачатку XX стагоддзя ў бібліятэцы Кіеўскай духоўнай акадэміі. Спіс з дароўнай упершыню быў апублікаваны ў 1846 годзе. Пазней ён неаднаразова перадрукоўваўся і аналізаваўся гісторыкамі (напрыклад, у працах Віктара Аскачэнскага, Сцяпана Голубева, Мікалая Мухіна, Фёдара Цітова.
Лакшадвіп
Гісторыя Лакшадвіп
У XVI ст. астравіцяне пацярпелі ад партугальскага нашэсця. У XVII ст. Лакадыўскія астравы трапілі ў залежнасць ад раджаў Канура. Згодна легендзе, жыхары атола Мінікой пагадзіліся падпарадкоўвацца яму пасля таго, як пасля аднаго разбуральнага цыклона не атрымалі дапамогу ад султана Мальдываў. Аміндыўскія астравы ў 1787 г. былі далучаны да Майсурскага султаната. У 1854 г. тэрыторыя Лакшадвіп трапіла ў маёмасць Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. У 1947 г. яна ўвайшла ў склад Індыі. У 1956 г. была сфарміравана саюзная тэрыторыя.
Галшка Гулевічаўна
Дароўная
Даследчык адзначыў, што да сярэдзіны XVIII стагоддзя заснаванне акадэміі звязвалі не з ёй, а з мітрапалітам Пятром Магілай і гетманам Пятром Сагайдачным. Пра Галшку ўпершыню «узгадалі» у сярэдзіне 1760-х гадоў, калі прафесара акадэміі сутыкнуліся з праблемай — імкненнем казацкай старшынскай эліты кардынальна рэфармаваць акадэмію, ператварыўшы яе ва ўніверсітэт. Сваё ўмяшанне ў справы ўстановы, якая знаходзілася ў царкоўнай юрысдыкцыі, казакі тлумачылі тым, што яго заснаваў Сагайдачны. Гэта прымусіла магілянцаў звярнуцца да больш глыбокіх пошукаў сваіх каранёў, адным з вынікаў гэтага і стала з’яўленне ў гісторыі Кіеўскай акадэміі фігуры Галшкі, як заснавальніцы школы. Гісторыя з дароўнай магла дапамагчы даказаць, што акадэмія была заснавана не гетманам, што яе заснавальнікамі былі не казакі, а высакародная дама. Яраменка таксама звярнуў увагу на тое, што няма ніякіх доказаў, акрамя запэўнівання прафесараў, што арыгінальная дароўная фігуравала ў нейкіх справах, якія патрабавалі прыцягнення дакументаў акадэміі і брацкага манастыра.
Лакшадвіп
Эканоміка
ВУП тэрыторыі — 60 млн. дол. ЗША (2004). Вырошчванне какосаў і лоў рыбы складае аснову эканомікі. Развіваецца тэрмальная энергетыка.
Галшка Гулевічаўна
Вяртанне ў Луцк
Пасля смерці другога мужа, у 1618 годзе, Галшка Гулевічаўна стала апекуном свайго сына. Міхаіл стаў уладальнікам бацькоўскага Рожава пасля 1628 года. Пакінуўшы ўсе маёнткі свайму сыну, Галшка Гулевічаўна вярнулася ў Луцк, дзе прайшлі апошнія гады яе жыцця. Захаваліся дакументы аб судова-зямельных справах Галшкі, аб маёнтках, пра тое, што сын Міхаіл перайшоў у каталіцтва. У Луцку Галшка Гулевічаўна актыўна ўдзельнічала ў жыцці Луцкага Крыжа-Узвіжанскага братэрства, а ў 1641 годзе — незадоўга да смерці — склала завяшчанне, у якім завяшчала амаль усе свае сродкі і тыя, што ёй запазычылі, на патрэбы Луцкага брацкага манастыра і яго царквы.
Лакшадвіп
Эканоміка
Асноўны сродак транспарту для сувязі з мацерыком — марскія судны. Паветраныя перавозкі ажыццяўляюць дзяржаўная авіякампанія Indian Airlines і прыватная Kingfisher Airlines толькі з востравам Агаці.
Галшка Гулевічаўна
Дом Галшкі ў Кіеве
На думку даследчыцы Зоі Хіжняк, школа, якую фінансавала Галшка Гулевічаўна, магла размясціцца непасрэдна ў доме, які належаў Галшцы. Даследчыкі Юрый Ласіцкі і Ларыса Талочка лакалізуюць «Камяніцу» Галшкі Гулевічаўны на месцы Благавешчанскай царквы і кухарні брацкага манастыра, якія з наступнымі перабудовамі захаваліся да нашых дзён, размешчаны на Падоле на тэрыторыі Нацыянальнага універсітэта «Кіева-Магілянскай акадэміі» па адрасе вуліца Рыгора Скаварады, 2. На думку даследчыкаў, дом з’яўляецца тыповым узорам ўкраінскай архітэктуры XVI стагоддзя — домам «на дзве паловы». Будынак — цагляны, атынкаваны, са скляпеністым склепам, прамавугольны ў плане. Аднак археалагічнае вывучэнне «кухні» не выявіла будаўнічых матэрыялаў старэй XVI—XVII стагоддзяў, яго падмурак і сцены выкладзеныя з аднолькавай чырвонай цэглы.
Кананізацыя
22 лістапада 2021 года Галшка Гулевічаўна была кананізавана як святая, Святы Сінод Праваслаўнай Царквы Украіны падаў блаславенне на мясцовае шанаванне Галшкі ў епархіях на тэрыторыі гістарычнай Валыні і ў Кіеве. 3 лютага 2022 Праваслаўная Царква Украіны здзейсніла прылічэнне Галшкі Гулевічаўны да ліку святых як святой праведнай Лізаветы Гулевіч. Днём святкавання ўстаноўлена 18 верасня (5 верасня па старым стылі). Член Сінадальнай камісіі па пытаннях кананізацыі святых, протаіерэй Віталь Клос, назваў Галшку прыкладам рэўнасці вызнання праваслаўнай веры, следствам чаго з’яўляецца яе мецэнацтва.
Лакшадвіп
Насельніцтва
Згодна перапісу 2011 г., на астравах жыло 64429 чал., у тым ліку 33106 мужчын і 31323 жанчыны. Прычым, 14121 чал. разглядаліся як сельскія жыхары. 92,28% насельнікаў былі пісьменнымі.
У прававых адносінах насельнікі Лакшадвіп прыраўноўваюцца да так званых афіцыйных плямён (Scheduled Tribes), якія маюць пэўную культурную аўтаномію і атрымоўваюць дапамогу ад цэнтральнага ўрада Індыі. Карэнныя жыхары самага паўднёвага атола Мінікой з'яўляюцца субэтнасам дывехі і размаўляюць на мове дывехі, блізкія па культуры да жыхароў суседніх Мальдываў. Астатнія лакшадвіпцы размаўляюць на мове малаялам і, хутчэй, з'яўляюцца субэтнічнай групай малаялі. Яны падзяляюцца на некалькі сацыяльна-родавых злучнасцяў, якія маюць карані ў старажытнай каставай сістэме. Вышэйшае становішча займае злучнасць коя, што ў мінулым прадстаўляла аснову землеўладальнікаў і традыцыйна не змешвалася з іншымі астравіцянамі. Ніжэй за іх стаяла злучнасць суднавадзіцеляў і гандляроў мальмі. Астатнія астравіцяне адносіцца да злучнасці простых мелачэры.
Большасць вернікаў спавядае іслам.
Любагошч
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Захар’еўскага сельскага паселішча.
Нясвіжскае княства
У 1547 г. Радзівіл Чорны атрымаў ад імператара Карла V княжацкі тытул «Свяшчэннай Рымскай імперыі» (-«князь на Алыцы і Нясвіжы»), які ў 1549 быў прызнаны таксама вялікім князем ВКЛ. 3 гэтага часу да сваіх Нясвіжскіх маёнткаў Радзівілы ужывалі назву — Нясвіжскае княства. У пачатку 1560-х гадоў у Нясвіжскім княстве праведзена валочная памера. М. Радзівіл Чорны зрабіў невялікія зямельныя набыцці ў ваколіцах Нясвіжа (землі сяла Ліпа). У буйную латыфундыю Нясвіжскае княства пераўтварыў сын Чорнага — М. К. Радзівіл Сіротка. У 1566—87 ён набыў у прыватных уласнікаў Ліпу, Свержань, Алекавічы, Лань, Кукавічы, Юшавічы, Задзвею, Быхаўшчыну, Салтанаву Гаць і інш. У 1568—69 да яго ў спадчыну перайшло і далучана да Нясвіжскага княства Мірскае графства. У 1587 гэта латыфундыя падзялялася на 7 ключоў — Нясвіжскі, Мірскі, Свержанскі, Быхаўтычынскі, Чанавіцкі, Салтанаўскі, Затур'янскі і налічвала каля 40 сёл. У 1587—1602 набыты і далучаны да Нясвіжскага княства Белікі, Кунаса, Мікалаеўшчына, Гарадзея, Maгiльна, Лунін, Андрушы, Атцэдаі інш.
На поўдні Нясвіжскае княства межавала з Клецкім княствам Радзівілаў. На аснове Нясвіжскага княства ў 1586 быў створаны буйны маярат — Нясвіжская ардынацыя, правы на якую перадаваліся ў спадчыну старэйшаму прадстаўніку Радзівілаў па мужчынскай лініі. У далейшым княства расшырылася за кошт новых набыццяў. У пачатку XVII ст. яго памеры дасягнулі 5810 валок, тут было 3600 «дымоў» (25 тыс. чалавек насельніцтва). М. К. Радзівіл Сіротка вялікую колькасць зямель княства аддаваў шляхце ва ўмоўнае трыманне (пераважна па 5 валок), з якіх шляхціц павінен быў выстаўляць у войска конніка. Без усялякіх умоў былі падараваны землі Нясвіжскаму езуіцкаму калегіуму (с. Рудаўка, Ужанка), Мірскаму касцёлу (19 валок каля Міра, с. Возера), Нясвіжскаму бенедыкцінскаму кляштару (с. Гавязна) і інш. У Нясвіжы знаходзіўся замкавы суд, пад юрысдыкцыю якога падлягала ўсё насельніцтва, у тым ліку і шляхта.
Лагер НКУС для нямецкіх ваеннапалонных № 183
Лагер НКУС для нямецкіх ваеннапалонных № 183 — лагер НКУС/МУС СССР у Барысаве, у якім трымалі палонных салдат Вермахта, вайскоўцаў саюзных гітлераўскай Германіі армій і інтэрніраваных НКУС цывільных нямецкіх і венгерскіх грамадзян для выканання прымусовай працы. Дзейнічаў з лета 1944 г. па пач. 1950-х. Ёсць звесткі, што ён быў разлічаны на 1 тыс. чал, але па факту яго прайшло значна больш людзей. Як і ў іншых аналагічных лагерах на тэрыторыі БССР у першыя гады была высокая смяротнасць сярод зняволенных лагеру, аб чым сведчыць падрабязны мамарыяльны ліст венграў памерлых у савецкіх лагерах. З другога боку, некалькі немцаў, якія рэгулярна перавыконвалі план работы, у прыватнасці, Эрнст Дзістрагрэфт, Франц Бруна, Карл Шыфер і Макс Больдэ атрымалі ў якасці прэміі па 50 рублёў і дадатковы камплект бялізны.
Урад СССР
Ура́д СССР (сін. Урад Саюза ССР; савецкі ўрад) — абагульнёнае найменне цэнтральнага органа дзяржаўнага кіравання агульнай кіраўніцкай кампетэнцыі Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік (СССР).
У савецкі час пры ўжыванні тэрміна «Урад СССР» у якасці афіцыйнага наймення канкрэтнай ўстановы ў яго напісанні выкарыстоўваліся загалоўныя літары. Выразы «ўрад», «савецкі ўрад» і іх вытворныя ў кантэксце Савецкага Саюза ўжываліся ў мінулым і выкарыстоўваюцца ў цяперашні час, як правіла, нефармальна — часцяком для абазначэння ўсёй сукупнасці органаў дзяржаўнай улады і кіравання СССР.
У розныя гады ўрад СССР меў наступныя назвы :
Гісторыя тэрміна
Слова Урад не сустракаецца ні ў Дагаворы аб утварэнні СССР, ні ў Канстытуцыі СССР 1924 года; аднак словазлучэнне Урад Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік ужывалася ўжо ў назвах афіцыйных друкаваных органаў Саўнаркама СССР на працягу ўсяго часу іх існавання (з 1924 па 1946 год). Толькі з прыняццем Канстытуцыі СССР 1936 года, дзе Савет Народных Камісараў СССР быў названы «Урадам СССР», гэты тэрмін увайшоў у афіцыйнае ўжыванне. У Канстытуцыі 1977 года гэтая традыцыя захавалася; у тэксце асноўнага закона краіны назвы «Савет Міністраў СССР» і «Урад СССР» выкарыстоўваліся ў якасці сінонімаў. З Канстытуцыі СССР тэрмін знік 26 снежня 1990 года, аднак практыка яго выкарыстання захавалася. Так, у Законе СССР ад 20 сакавіка 1991 года № 2033-1 «Аб Кабінеце Міністраў СССР» Кабінет Міністраў СССР называецца Урадам СССР.
Падпарадкаванасць і статус
Урад СССР ствараўся вярхоўнымі органамі дзяржаўнай улады краіны — ЦВК СССР (у перыяд з 1923 па 1938 гады), Вярхоўным Саветам СССР (з 1938 па 1991 гады) — і быў падсправаздачны непасрэдна гэтым органам, а таксама Прэзідэнту СССР (у 1990—1991 гады).
У перыяд з 1936 па 1990 гады Урад СССР валодаў статусам вышэйшага органа дзяржаўнага кіравання Савецкага Саюза.
Кіраўнік урада
Пасада кіраўніка ўрада Савецкага Саюза была ў вялікай ступені аналагічная пасадзе прэм'ер-міністра ў іншых краінах. У розныя гады паўнамоцтвы кіраўніка ўрада СССР мяняліся, аднак у цэлым асоба, якая займала гэтую пасаду, ажыццяўляла кіраўніцтва дзейнасцю урада СССР, падборам кадраў для іх уключэння ў склад урада і валодала правам прыняцця ў неадкладных выпадках рашэнняў па асобных пытаннях дзяржаўнага кіравання. Кіраўнік урада не валодаў правам самастойна прызначаць і адхіляць ад пасады кіраўнікоў цэнтральных органаў дзяржаўнага кіравання; гэта права належала вышэйшаму органу заканадаўчай улады.
Прызначэнне кіраўніка савецкага ўрада ажыццяўлялася вышэйшым органам дзяржаўнай улады СССР — ЦВК СССР (у перыяд з 1923 па 1938 гады), а з 1938 па 1991 гады — Вярхоўным Саветам СССР. Пачынаючы з 1990 года ўрад і яго старшыня сталі падпарадкоўвацца непасрэдна Прэзідэнту СССР, аднак прызначэнне кіраўніка ўрада на пасаду засталося прэрагатывай Вярхоўнага Савета СССР.
Цэнтральныя органы дзяржаўнага кіравання СССР
Цэнтральныя органы дзяржаўнага кіравання СССР з'яўляліся ядром сістэмы дзяржаўнага кіравання Савецкага Саюза. У сістэму цэнтральных органаў дзяржаўнага кіравання СССР уваходзілі наступныя ўстановы: Урад СССР фармаваўся з кіраўнікоў цэнтральных органаў галіновага і функцыянальнага кіравання і кіраўнікоў некаторых ведамстваў ўрада. Урад СССР валодаў канстытуцыйным правам ствараць, рэарганізоўваць і касаваць урадавыя ведамства (бюро, інспекцыі, камісіі, камітэты, упраўленні, агенцтвы і інш.), неабходныя для ажыццяўлення функцый, ускладзеных на саюзны ўрад Канстытуцыяй СССР і іншымі законамі краіны. У склад урада СССР уваходзілі кіраўнікі некаторых, найбольш важных з пункту гледжання органаў дзяржаўнага кіравання, падпарадкаваных ураду — да прыкладу, кіраўнікі Камітэта па справах вышэйшай школы (1936-46), Цэнтральнага статыстычнага ўпраўлення (1957—91) і інш.
Афінскі сельскагаспадарны ўніверсітэт
Афінскі сельскагаспадарны ўніверсітэт (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) — грэчаская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Афінах.
Гісторыя
Першапачаткова універсітэт быў заснаваны як Афінская аграрная школа ў 1888 годзе. З 1920 года мае важнае значэнне для каардынацыі дзяржаўнай палітыкі ў галіне сельскай гаспадаркі, геалагічных даследаванняў і экалогіі. Сельскагаспадарчы універсітэт цяпер складаецца з сямі факультэтаў і прапануе сваім студэнтам ступені бакалаўра і магістра.
Канстанцін Стамаці
Канстанцін Стама́ці ( — ) — малдаўскі і румынскі пісьменнік і перакладчык. Тытулярны саветнік (1818). Ганаровы член Румынскай акадэміі (1870).
Біяграфія
Нарадзіўся горадзе Хушы або Ясы. У 1806 годзе займаў пасады ў канцылярыі Казначэйства Малдаўскага княства. У 1812 годзе пераехаў у Кішынёў. Займаў розныя адміністрацыйныя пасады ў Бесарабіі: экспедытар, саветнік, кіраўнік акругамі Ізмаіл і Хоцін, агент па асаблівых даручэннях пры губернатары і інш.
Быў абраны членам Таварыства лекараў і прыродазнаўцаў горада Ясы (1834), членам Імператарскага таварыства гісторыі і старажытнасцей Адэсы (1841).
Творчасць
Сваю творчасць Канстанцін Стамаці пачаў з перакладаў. Аўтар баек, лірычных і сатырычных вершаў, паэм, публіцыстычных артыкулаў, твораў на гістарычную тэму.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Святой Ганны III ступені (1828).
Ушанаванне памяці
23 кастрычніка 1988 года ў вёсцы Окніца, дзе быў пахаваны пісьменнік, адкрыты Дом-музей «К. Стамаці», у двары якога быў устаноўлены яго бюст.
Азёры (Гродзенскі раён)
Азёры (, Озёры) — аграгарадок (да 2009 г. вёска) у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, на заходніх берагах азёраў Рыбніца і Белае. Адміністрацыйны цэнтр Азёрскага сельсавета.
Знаходзяцца за 28 км на ўсход ад Гродна, за 17 км на поўнач ад Скідаля, на аўтадарогах і.
Гісторыя
Каля вёскі (1—3 км) знаходзіцца археалагічныя помнікі: стаянкі і селішча.
Упершыню згадваецца ў 1398 г. як «двор князя Вітаўта». У XV—XVII стст. — велікакняжацкае ўладанне, цэнтр воласці. У 1518 г. Жыгімонт Стары аддаў Азёры ў заставу (арэндны залог) гродзенскаму старасце Ю. М. Радзівілу. У 1555 г. Азёрскім каралеўскім намеснікам (т.б. да таго часу Азёры ізноў перашлі дзяржаве) стаў Себасцян Дыбоўскі. У адпаведнасці з прывілеям 1568 вял.кн. Жыгімонта Аўгуста ў Азёрах праводзіліся штотыднёвыя таргі. У 1679 годзе на Рынку быў пабудаваны новы драўляны касцёл імя Маткі Боскай Ружанцовай, замест спаленага маскоўскім войскам. Касцёл гэты быў адноўлены ў 1779 коштам караля Станіслава Аўгуста. У канцы XVIII ст. Азёры набыў вядомы навуковец, авантурыст і філантроп Міхал Валіцкі (сапр. прозв. Міцкевіч). Ён заснаваў у Азёрах суконную фабрыку (1807) і папяровую фабрыку (1809). Пасля паўстання 1863—1864 гадоў маёнтак быў канфіскаваны, а яго ўладальнік — граф Леапольд Валіцкі сасланы ў Сібір. У 18 ст. у Азёрах была пабудавана драўляная сінагога, а напачатку 19 — малітоўная яўрэйская школа (не захаваліся). У 1878 Азёры мелі 1013 жыхароў, сярод іх 508 яўрэяў. У пачатку 20 ст. замест старой драўлянай праваслаўнай царквы пабудавалі мураваную царкву Ушэсця. Каля Азёр помнікі археалогіі: 2 стаянкі першабытнага чалавека (8-5-га і 3-га тыс. да н.э.) і курганныя магільнікі.
У 1919—1939 гг. — у складзе Польскай Рэспублікі, цэнтр гміны ў Гродзенскім павеце Беластоцкага ваяводства.
11 лютага 1972 года да вёскі далучана суседняя вёска Камчатка.
547
547 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 547 год наша эры, 547 год 1 тысячагоддзя, 47 год VI стагоддзя, 7 год 5-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 8 год 540-х гадоў.
NGC 154
NGC 154 (іншыя абазначэнні — MCG −2-2-53, NPM1G −12.0023, PGC 2058) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ліндсей Лохан
Ліндсей Ды Лохан (Lindsay Dee Lohan, МФА /ˈlɪnziː ˈloʊ.ən/, нар. 2 ліпеня 1986, Бронкс, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканская, , аўтар песень, дызайнер адзежы і мадэль. Яна пачала сваю кар’еру ў якасці мадэлі ва ўзросце трох гадоў, крыху пазней пачала здымацца ў кіно, знялася ў вялізнай колькасці рэкламных ролікаў. У 10 гадоў Ліндсей пачала іграць у тэлесерыялах, а ў 11 выканала галоўную ролю ў камедыі 1998 года «Пастка для бацькоў».
Праз 6 гадоў Ліндcей стала папулярнай кінаактрысай, сыграўшы галоўныя ролі ў фільмах «Шалёная пятніца» і «Паганыя дзяўчаткі».
Падчас здымкі «Вар’яцкіх гонак» Лохан выпусціла свой ​​першы сольны музычны альбом «Speak». Яе другі альбом, «A Little More Personal (Raw)», выйшаў у 2005 годзе.
Кар’ера Ліндсей прыпынілася ў 2007 годзе праз два ДТЗ і тры візіты ў рэабілітацыйны цэнтр, актрыса страціла некалькі роляў. Аднавіўшы кар’еру, яна выступіла ў ролі запрошанай зоркі ў серыяле «Непрыгожая» у 2008 годзе і знялася ў фільме Роберта Радрыгеза «Мачэтэ» у 2009 годзе.
Уладзімір Пятровіч Шындзікаў
Уладзімір Пятровіч Шындзікаў (нар. ) — беларускі футбольны трэнер.
Кар’ера
У студзені 2016 года быў прызначаны на пост галоўнага трэнера жаночай футбольнай каманды «Надзея-Дняпро». У 2020 годзе пакідае свой пост галоўнага трэнера «Дняпра» і перабіраецца ў Мінск, дзе ўзначаліў жаночую зборную Беларусі U-19.
Пандышэры
Пандышэры (Pondichéry), Пудучэры (Puducherry), саюзная тэрыторыя Індыі. Плошча — 493 км². Насельніцтва — 974 тыс. чалавек (2001). Назва паходзіць з тамільскай мовы і азначае «новая вёска».
Геаграфія
Тэрыторыя Пандышэры ўтворана чатырма невялікімі несумежнымі абласцямі - былымі французскімі калоніямі - Маэ на ўзбярэжжы Аравійскага мора і Пандышэры, Карыкал і Янаон - на ўзбярэжжы Бенгальскага заліва, якія да 1954 складалі Французскую Індыю.
Насельніцтва
Асноўныя мовы тэрыторыі — тамільская, малаялам, тэлугу, французская.
Стахоўскія
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы, пазней у складзе гміны Варапаева Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Да 18 снежня 2009 года належала да Белькаўскага сельсавета.
Міхаіл Андрэевіч Караткевіч
Міхаіл Андрэевіч Караткевіч (нар., в. Кішчына Слабада, Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне электраэнергетыкі. Доктар тэхнічных навук (1990), прафесар (1991).
Біяграфія
Скончыў БПІ ў 1966 годзе. З 1966 па 1969 год працаваў у Пінскім прадпрыемстве электрычных сетках. З 1969 года ў БПА. У 1973 годзе атрымаў навуковую ступень кандыдат тэхнічных навук, у 1977 навуковае званне — дацэнт. У перыяд са жніўня 1978 года па чэрвень1980 года працаваў у Камагуэйскім універсітэце Рэспублікі Куба. Навуковыя працы па праблемах удасканалення эксплуатацыі электрычных сетак. Распрацаваў тэарэтычныя асновы ацэнкі эфектыўнасці сістэм тэхнічнага абслугоўвання і капітальнага рамонту электрасеткавага абсталявання і ліній электраперадач, прынцыпы пабудовы аўтаматызаванай сістэмы кіравання прадпрыемствам электрычных сетак.
Дзянніца (газета)
«Дзянні́ца» — беларуская газета, заснаваная Змітром Жылуновічам у Петраградзе ў 1916 годзе. Адноўленая ў 1918 годзе, стала першай савецкай газетай на беларускай мове.
Гісторыя
Створана ў Петраградзе ў 1916 годзе, дзе існавала вялікая беларуская суполка ўцекачоў з акупаванай кайзераўскай Германіяй тэрыторыі Беларусі. Выдавалася на ўласныя сродкі Змітра Жылуновіча. Выходзіла з кастрычніка па снежань 1916 года.
Выхад аднавіўся з 1 сакавіка 1918 года як друкаваны орган Белнацкама. Друкавалася ў Петраградзе на беларускай мове. З 6 красавіка 1918 (№ 6) да 24 лютага 1919 года ў Маскве. Асобныя матэрыялы друкаваліся на рускай мове.
Яфім Максімавіч Гаварушка
Яфім Максімавіч Гаварушка (, в. Востраў, Рагачоўскі павет, Магілёўская губерня, цяпер Рагачоўскі раён Гомельскай вобласці —, Смалявічы, Мінская вобласць) — празаік, публіцыст, педагог.
Дзянніца (газета)
Гісторыя
Рэдактарамі былі Зміцер Жылуновіч (Цішка Гартны, № 1—5), Зміцер Жылуновіч і Іван Пятровіч (Янка Нёманскі, № 6—23), астатнія нумары падпісвалі выдавецкі аддзел Белнацкама (да № 39) і рэдакцыйная калегія (у 1919 годзе фактычны рэдактар Павел Каравайчык). Выйшла 49 нумароў.
Яфім Максімавіч Гаварушка
Біяграфія
Выхоўваўся ў дзіцячым доме ў Бабруйску. У 1935 скончыў МВПІ. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Смалявічах. Арыштаваны 9 снежня 1936. Асуджаны 2 кастрычніка 1937 на 6 гадоў пазбаўлення волі і 5 гадоў пазбаўлення грамадзянскіх правоў. Пасля вызвалення вярнуўся ў Смалявічы. Рэабілітаваны ў 1955. Працаваў настаўнікам і дырэктарам дзіцячага дома.
Уклаў кнігу рэпрэсаванага акадэміка І. Замоціна «Творы» (Мн., 1991). У апошнія гады жыцця складаў анталогію паэзіі рэпрэсаваных паэтаў «Песня падуладных». Пахаваны ў Смалявічах.
Дзянніца (газета)
Змест
Змяшчала артыкулы на агульнапалітычную, эканамічную, нацыянальную тэматыку, беларускія літаратурныя творы. Асвятляла дзейнасць Белнацкама, беларускіх арганізацый Савецкай Расіі, жыццё беларускіх уцекачоў, заклікала да змагання за вызваленне акупаванай Германіяй тэрыторыі Беларусі.
Змяшчала дакументы пра палітычную і культурна-асветніцкую дзейнасць урада Беларускай Народнай Рэспублікі (адозвы, устаўныя граматы, мемарандумы, загады і пастановы, тэлеграмы), паведамленні пра культурна-асветніцкую дзейнасць, адкрыццё курсаў беларусазнаўства ў Менску, Будслаўскай і Віленскай беларускіх гімназій і інш. Адначасова крытычна ставілася да дзейнасці ўрада БНР, бачыла Беларусь у складзе Расійскай Федэрацыі.
Друкавала матэрыялы пра пабудову беларускай дзяржаўнасці. Адлюстравала палеміку Белнацкама з дзеячамі Паўночна-Заходняга абкама РКП(б) і Аблвыканкамзаха (Аляксандр Мяснікян, Вільгельм Кнорыньш), якія выступалі супраць ідэі беларускай дзяржаўнасці.
Змясціла артыкул «Беларусь як частка Савецкай Федэратыўнай Рэспублікі», тэкст Маніхвэста аб абвяшчэнні Беларускай ССР, пастанову Прэзідыума ВЦВК аб прызнанні незалежнасці БССР, пастановы беларускага савецкага ўрада і 1-га Усебеларускага з’езда Саветаў. Вынікі існавання «Дзянніцы» падведзеныя ў артыкуле М. Баравога «Год нашай працы» (№ 49 ад 24 лютага 1919).
Друкавала творы Якуба Коласа, Цішкі Гартнага, Максіма Гарэцкага, Алеся Гурло, Ігната Дварачаніна (псеўданім Гудок), А. Дземідовіча, Паўла Каравайчыка (П. Каравай), Я. Макарэвіча, Я. Лагуна, Міхаіла Мялешкі, Фабіяна Шантыра, А. Юшкевіча і інш.; навуковыя і публіцыстычныя артыкулы Язэпа Дылы, Яўсея Канчара, Паўла Каравайчыка (П. Любецкі), Янкі Нёманскага, Дзмітрыя Чарнушэвіча.
1801 год у гісторыі астраноміі
1801 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Абабурка
Абабурка — беларускае прозвішча.
Кмен
Кмен (Cárum) — род шматгадовых або двугадовых раслін сямейства Парасонавыя (Apiaceae), з якіх найбольш вядомы від, які выкарыстоўваецца ў якасці спецый.
Батанічнае апісанне
Травяністая расліна. У культуры найбольш пашыраны кмен звычайны — двухгадовая (ёсць і аднагадовыя сарты) эфіраалейная расліна. У першы год утварае мясісты корань з разеткай прыкаранёвага лісця, з якой на другі год развіваецца гладкае галінастае сцябло, што заканчваецца суквеццем — складаным парасонікам. Плады маюць у сабе 3—7 % эфірнага і 18—20 % тлустага тэхнічнага алею.
Арэал
Прадстаўнікі роду растуць ва ўмераным і субтрапічным клімаце Еўропы і Азіі.
Віды
Род налічвае каля 30 відаў, некаторыя з іх:
Выкарыстанне
У ежу спажываюць маладое сцябло і лісце ў салатах або як прыправу да супоў, спажываюць таксама і карані кмену. Насеннем аздабляюць хлебапякарныя, кандытарскія і лікёра-гарэлачныя вырабы, квашаную капусту. Добра расце на сугліністых, угноеных арганікай глебах. Сеюць насеннем з міжрадкоўем 30 см. У першы год у міжрадкоўях вырошчваюць перамежкавыя культуры. Насенне збіраюць на наступны год.
Малое Захар’еўскае
Малое Захар’еўскае (Малое Захарьевское) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Захар’еўскага сельскага паселішча.
548
548 — высакосны год, пачаўся ў сераду. 548 год нашай эры, 548 год 1 тысячагоддзя, 48 год VI стагоддзя, 8 год 5-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 9 год 540-х гадоў.
Лунцік
«Лунцік і яго сябры» (Лунтик и его друзья), раней «Прыгоды Лунціка і яго сяброў» (Приключения Лунтика и его друзей) ці проста «Лунцік» (Лунтик) — расійскі мультыплікацыйны, навучальны серыял, арыентаваны на дзіцячую і сямейную аўдыторыю. Трансляваўся на тэлебачанні з 1 верасня 2006 года. Ключавой тэмай сталі прыгоды маленькай добрай пухнатай істоты Лунціка — касмічнага прыхадня, які нарадзіўся на Месяцы і ўпаў з яго на Зямлю.
Серыял мае звыш за 500 серый, якія змяшчаюць не толькі забаўляльныя, але і маральныя і нават навучальныя тэмы (напрыклад, у серыі «Герой Плутона» распавядаецца пра будову Сонечнай сістэмы). Працягласць серый не больш за 6 хвілін.
Падзеі адбываюцца ў лесе, на паляне каля сажалкі. Большасць персанажаў — дробныя кузуркі, рыбы, жабы і г.д. Гэта і дарослыя і дзеці. Галоўныя персанажы — дзеці, найперш сам Лунцік, з якімі здараюцца розныя прыгоды, у якіх яны пазнаюць свет, вучацца ўзаемаадносінам у суполцы.
У мультсерыяла больш за мільярд праглядаў на YouTube.
Лунцік
Галоўны герой серыяла; незвычайны малы, які трапіў з Месяца на Зямлю. Месяцовая пчала. Жыхары паляны вельмі палюбілі Лунціка за яго добры нораў, гасціннасць, спагадлівасць і імкненне прыйсці на дапамогу таму, хто ў ёй мае патрэбу. Лунцік пакуль яшчэ не ведае мноства простых рэчаў і не разумее, як уладкаваны навакольны свет, але ён вельмі хутка вучыцца, яму падабаецца гэты свет і ён хоча зрабіць яго яшчэ лепш і дабрэй. Ён пасяліўся ў бабы Капы і дзеда Шэра. Лунцік зусім не ўмее біцца, хітрыць, выхваляцца, важнічаць, скнарнічаць. Лунцік лічыць і называе Клаву і Мілу падлеткамі. Прастадушны, з-за чаго часам і трапляе ў няспраўныя сітуацыі, але, зразумеўшы з дапамогай сяброў, у чым памылка, абавязкова стараецца загладзіць яе па-добраму, каб нікога не пакрыўдзіць і нікому не прычыніць зла. Лунцік вельмі ветлівы, заўсёды прыслухоўваецца да меркавання навакольных істот і не лянуецца абдумаць пачутае. Сімпатызуе матылю Эліне. З першай серыі відаць, што Лунцік вылупіўся з яйка. Сам Лунцік пакрыты бэзавай поўсцю. Дзве рукі і дзве ногі. Вушы падвойныя. Ззаду невялікі хвосцік. Лунцік умее дыхаць пад вадой, таму ён часта наведваецца ў госці да жыхароў сажалкі. У яго ёсць любімая цацка Луня. Яна з’яўляецца ў двух серыях — 431 «Бабай» і 439 серыі «Краіна цацак». Гуляе на флейце. Лунцік прысутнічае ва ўсіх серыях, акрамя 325 серыі «Выхавальнікі», 394 серыі «Прыгожая Клава», 408 серыі «Кампанія для Клавы», 414 серыі «Марскія насельнікі», 455 серыі «Паласаты і серабрысты».
Агучвае: Кацярына Гарохаўская, Ганна Слынько (у некаторых серыях).
Кузя
Рухомы і гарэзы конік. Найлепшы сябар Лунціка. Захапляецца спортам і астраноміяй. Кузя часта прымае рашэнні, якія прыводзяць да непрыемных наступстваў. Любіць новыя гульні і прыгоды. Часам бывае хвальком і мудрыць. Часта робіць дрэнныя рэчы і прызнаецца ў іх далёка не адразу, а маўчыць і робіць выгляд, што не звязаны з тым, што здарылася. Бывае, што паводзіць сябе не лепш, чым Вупсень і Пупсень. Напрыклад, у 193 серыі «Ласун» ён аб’еўся цукеркамі да такой ступені, што ў яго захварэў зуб. Кузя прысутнічаў у многіх серыях. Кузя вельмі дапытлівы і з лёгкасцю дзеліцца сваімі ведамі з Лунцікам. З дзяцінства любіць танцаваць Лясную польку. Першае з’яўленне ў 2 серыі «Сон». У яго ёсць брат Пузя. Пузя старэй Кузі (396 серыя «Гарэзы»), з якім яны падобныя, як дзве кроплі вады, бабулі Музя і Сьюзя (465 серыя «Бабулі»).
Агучвае: Алена Шульман, Юлія Зоркіна (з 506 серыі).
Пчалёнак Цёма
Пчала. Хуткі, маленькі, разумны, грунтоўны хлопчык, вечна заняты сябар Лунціка. Ён па ўзросту падлетак. Ходзіць у школу пчол і вучыцца базавым навыкам кузуркі. Ён найлепшы вучань у класе. Пчалёнак працавіты і дапытлівы, але пры гэтым вельмі сарамлівы. Адрозніваецца розумам, уменнем лічыць і іншым колерам чубкі (ва ўсіх астатніх цёмная, а ў яго светлая). Чулы, не кіне сябра ў бядзе. Асабліва добра ставіцца да Мілы, а таксама праяўляе сімпатыю да яе. З павагай ставіцца да старэйшых. Раней баяўся цемры, але ў 216 серыі «Страх цемры» Лунцік і Кузя яму дапамаглі, і з тых часоў Пчалёнак яе ўжо не баіцца. Першае з’яўленне ў 3 серыі «Домік».
Агучвае: Святлана Пісьмічэнка (3-48, 61-63 серыі), Кацярына Гарохаўская, Ганна Слынько, Алена Шульман (у некаторых серыях).
Міла
Божая кароўка, сяброўка Лунціка. Мілая, ветлівая, добрая, але вельмі часта жаноцкая, ранімая і вельмі крыўдлівая дзяўчынка. Ведае мноства цікавых гульняў, валодае навыкамі малявання. Больш за ўсё любіць займацца лепкай кулічыкаў і піражкоў з пяску. Часта ўсіх павучае, карыстаючыся веданнем розных правілаў. Асабліва добра ставіцца з сімпатыяй да Пчалёнка. А яна падабаецца яму. Першае з’яўленне ў 12 серыі «Міла».
Агучвае: Юлія Рудзіна.
Вупсень і Пупсень
Два неразлучных брата — вусеня. У Вупсеня на сліняўчыку намаляваная сліва, носіць бандану, а ў Пупсеня — вішня, носіць бейсболку, павернутую назад, таксама яго вочы менш чым вочы Вупсеня. Па ўзросту хутчэй, падлеткі. Называюць Лунціка і яго сяброў «малышнёй». З усіх дзяцей яны самыя моцныя (акрамя самога Лунціка). Вупсень старэй Пупсеня. Вусені — нявыхаваныя хуліганы і паскудныя гарэз, пастаянна з-за гэтага знаходзяць сабе непрыемнасці. Любяць падражніць матылькоў. Часта шкодзяць галоўным героям, але з часам яны сталі выпраўляцца. Разам з тым яны знаходлівыя, ім не чужыя ўсе дзіцячыя імкнення і радасці, па-свойму таленавітыя: умеюць добра танцаваць, рабіць ікебану. Любяць жаваць траву і ёсць ягады. У іх ёсць стрыечныя сёстры Аміна і Аліна. А яшчэ ў іх ёсць траюрадныя браты Цяпсень і Ляпсень (466 серыя «Яны сапраўдныя»). Таксама вусені адрозніваюцца па характары: Вупсень — завадатар, які прыдумляе ўсе выхадкі і ўцягвае ў іх брата, Пупсень жа досыць міралюбівы, але лёгка паддаецца ўплыву Вупсеня. У Вупсеня ёсць таемнае захапленне — танцы ў стылі фламенка, аб якім ён нікому не расказваў. Першае з’яўленне ў 2 серыі «Сон».
Па сюжэце Вупсень і Пупсень мараць стаць матылькамі, аднак многіх хвалюе пытанне: чаму мультфільм выходзіць ужо 11 гадоў, а яны так і не ператварыліся з вусеніц у матылькоў? У серыі 109 тлумачыцца, што яны прагульвалі заняткі ў «Акадэміі матылькоў», а рабіць усё, як сказана ў падручніку, ім лянота і нават дапамога Лунціка не прынесла пладоў — Вупсень і Пупсень прагаладаліся і вылезлі з кокана.
Агучвае: Алег Куліковіч.
Баба Капа
Добрая пчала. Названая бабуля Лунціка. Любіць прыгатаванне ежы і частаванне, пячэ смачныя пірагі і, плюшкі, варыць варэнне, вельмі гасцінная і шчодрая. З лёгкасцю спраўляецца з усімі справамі па хаце. Бясконца добрая, мудрая і клапатлівая, часам праяўляе строгасць, але заўсёды вельмі памяркоўна ставіцца да капрызаў і выхадак дзяцей. Мае некалькіх сясцёр, якія жывуць далёка і не паказаныя ў мультсерыяле (але часта лётае да іх у госці). Першае з’яўленне ў 6 серыі «Унук».
Агучвае: Алена Шульман, Юлія Зоркіна (з 506 серыі).
Генерал Шэр
Грозны шэршань, вайсковец, выйшаў у адстаўку ў генеральскім чыне. Мундзір па часе адпавядае мундзірам XIX стагоддзя. Названы дзядуля Лунціка; муж бабы Капы, якая ласкава кліча яго Шэршуляй (Шэршуля). Сам жа ён называе яе Капачкай (Капачка). Сочыць за парадкам у лесе праз падзорную трубу. Добры, высакародны і смелы дзядуля, але часам смешны і нязграбны, бывае баязлівым. Вельмі любіць паесці. У першых серыях Шэр бездапаможны ў пытаннях хатняй гаспадаркі, але ў пазнейшых серыях аказваецца нядрэнным трудавіком і майстрам. Як і Баба Капа, з’яўляецца ў 6 серыі «Унук».
Агучвае: Анатоль Пятроў, Аляксандр Баярскі (з 512 серыі).
Павук Шнюк
Ціхі і сціплы павук. Захапляецца мастацтвам — жывапісам, музыкай, паэзіяй, скульптурай, а таксама пляценнем павуціння. Можа гуляць на мностве музычных інструментаў. Калі трэба, ён заўсёды прыйдзе на дапамогу і дасць карысную параду. У Шнюка ёсць бабуля, якой ён рэгулярна піша лісты. Любіць спакой і цішыню, таму на яго дзвярах напісана «тут нікога няма». Першае з’яўленне ў 3 серыі «Домік» (часткова) і ў 7 серыі «Добрая справа» (афіцыйна).
Агучвае: Анатоль Пятроў, Аляксандр Баярскі (з 128 серыі).
Карней Карнеевіч
Дажджавы чарвяк, мясцовы шахцёр, вынаходнік і нават у некаторых выпадках урач. Вялікі знаўца і майстар на ўсе рукі, за што карыстаецца ўсеагульнай павагай. Можа вырашыць любую спрэчку. У спаборніцтвах і конкурсах заўсёды з’яўляецца суддзёй. Жыве ў нары, якая мае мноства тунэляў і хадоў. Ведае мноства навуковых рэчаў (зацьменне Сонца, адкуль бярэцца раса) і заўсёды распавядае пра іх Лунціку і іншым дзецям. Носіць аўтарскія акуляры і ходзіць у жоўтай касцы. Першае з’яўленне ў 4 серыі «Як стаць сябрам».
Агучвае: Анатоль Пятроў, Міхаіл Чарняк (серыі № 117, 198).
Матылі
Тры каляровыя сяброўкі — матылі. Яны шумныя, мітуслівыя, вясёлыя, бесклапотныя, любяць прыбірацца і абмяркоўваць моду. Цікавыя, лёгка паддаюцца паніцы. Маюць двух сяброў — Мілу і Эліну.
Юлія — маладзейшая з матылькоў. Маргарыта — старэйшая з матылькоў. А Ружа і Эліна — сярэднія з матылькоў. Але Эліна старэй Ружы. Любяць разглядаць модныя часопісы, але часам і пагуляць з дзецьмі. Самі часам паводзяць сябе не лепш за іншых. Выхвальныя, шкодныя. Першае з’яўленне ў 4 серыі «Як стаць сябрам». У 453 серыі «Шкодіна» жоўтага матылька называюць Маргарыта ці ж Марго. Да гэтага імя было дадзена толькі бэзавай матылі — Эліне.
Агучвае ружовага матылька: Кацярына Гарохаўская, Ганна Слынько.
Агучвае жоўтага матылька (Маргарыту): Алена Шульман, Кацярына Гарохаўская
Агучвае блакітнага матылька: Юлія Рудзіна, Алена Шульман.
Эліна
Бэзавы матылёк, якога ўзаемна кахае Лунцік. У першым яе з’яўленні відаць, што яна не вельмі любіць мець зносіны з іншымі матылькамі-модніцамі, але ў наступных з’яўленнях праводзіць з імі шмат часу і гэтак жа, як і яны, чытае часопісы і прымярае ўпрыгажэнні. Займаецца балетам і нават навучыла Лунціка і іншых рабят гэтаму танцу. Першае з’яўленне ў 4 серыі «Як стаць сябрам». Спачатку не праяўляла да Лунціка ўвагі, аднак у серыі «Незнаёмец» яны пасябравалі.
Агучвае: Вольга Сямёнава, Юлія Рудзіна.
П’яўка
Раздражняльная, вечна ўсім незадаволеная п’яўка. Вельмі рэдка бывае добрай і ветлівай. Не любіць, калі Лунцік і іншыя сухапутныя жыхары знаходзяцца ў сажалцы. Першае з’яўленне ў 1 серыі «Месяцовы госць».
Агучвае: Алена Салаўёва, Алена Шульман.
Жаба Клава
Пражэрлівая жаба з невялікімі адхіленнямі ў развіцці. Клава мае праблемы са звязваннем слоў у сказы, раней наогул не ўмела выразна казаць.
Раней ела ўсё, што рухаецца, не рухаецца — тое што прыводзіць у рух таксама ела. З-за свайго вялікага памеру бывае вельмі нязграбнай, таму яе ўсё асцерагаюцца. Мае трох сяброў — Лунціка, Вупсеня і Пупсеня. Клава носіць аранжавы банцік і вельмі шануе ім. У 250 серыі «Добрыя манеры» даведалася правілы паводзін за сталом і пасля гэтай серыі яе сталі запрашаць на ўсе святы. Першае з’яўленне ў 2 серыі «Сон».
Агучвае: Наталля Данілава, Канстанцін Бранзіт.
Настаўніца
Настаўніца ў пчалінай школе і па сумяшчальніцтве дзіцячая медсястра. Строгая і адказная пчала сярэдняга ўзросту. Вельмі блізарукая і вымушана насіць акуляры. Першае з’яўленне — 3 серыя «Домік».
Агучвае: Святлана Пісьмічэнка, Алена Шульман.
Цёця Моця
Марудлівая інтэлігентная чарапаха, блізкая сяброўка Пячкура Іванавіча. Любіць святы і ўмее праводзіць балі. Жыве пад вадой у вялікім доме (першы дом, у які трапіў Лунцік). У 365 серыі «Мост» дом цёткі Моці стаіць на малым астраўку і на ім ёсць невялікая расліннасць. Таксама ёсць летні домік (134 серыя «Баль цёці Моці»). Лепш за ўсіх робіць каралі. Першае з’яўленне ў 1 серыі «Месяцовы госць».
Агучвае: Наталля Данілава, Канстанцін Бранзіт.
Выпуск 1. Месяцовы госць (2006)
1. Месяцовы госць
2. Сон
3. Домік
4. Як стаць сябрам
5. Імя
6. Унук
7. Добрая справа
9. Дзьмухавец
10. Светлячкі
11. Скрыначка
12. Міла
14. Мяч
15. Уніз-уверх
16. Шкарпэтка
17. Бурбалкі
18. Чарот
19. Пірог
20. Раса
Выпуск 2. Пірог (2006)
21. Коўдра
23. Суніца
24. Ручай
25. Клей
26. Музыка
27. Блінчыкі
29. Кветка
30. Посуд
32. Страх
33. Зуб
34. Падарунак
35. Заход
36. Прыгушка
37. Прастуда
38. Трубачысты
39. Прагулка
40. Зарадка
Выпуск 3. Ручай (2006)
41. Калодзеж
42. Невукі
43. Бутон
44. Патоп
45. Клава
47. Госць
48. Не спаць!
49. Вышэй сонца
50. Доўг гонару
51. Нара
53. Беспарадак
54. Абрус
55. Пух
57. Вешалка
58. Свята
59. Сямейны партрэт
60. Сеціва
Выпуск 4. Усе разам (2006)
61. Дзве жабы
62. Рытм
63. Цеста, якое ўцякло
64. Семянка
65. Перастаноўка
68. Спякота
69. Караблік
70. Зэдлік
71. Паход
72. Урок
73. Схованкі
74. Карта
75. Яблык
76. Усе разам
77. Лук
78. Сюрпрыз
79. Выстава
80. Дзень народзінаў
Выпуск 1 (2007)
81. Шар
82. Сальта
83. Смельчакі
84. Фотаздымкі
85. Лялькі
86. Навальніца
88. Страта памяці
90. Кругаварот
91. Не падыходзь!
92. Мухамор
Выпуск 2 (2007)
93. Фарбы
94. Феерверк
97. Паэма
99. Гаршчочак
100. Гарошак
101. Дзве вежы
102. Інструменты
103. Казуркі
104. Сварка
Выпуск 3 (2007)
105. Пакой смеху
106. Лёгка і высока
107. Кароткі шлях
108. Бляск
109. Мара
111. Прыгажосць
113. Крылы
114. Ветка
115. Плакса
116. Жартаўнікі
Выпуск 4 (2007)
117. Індзейцы
118. Прытворшчыкі
120. Адпачынак
121. Цікаўнасць
122. Сапраўдныя сябры
124. Пастка
125. Лабірынт
126. Кола
127. Тэлефон
128. Ікаўка
129. Дзверы
130. Вясёлая праца
Выпуск 1. Самы-самы (2008)
131. Каша
132. Самы-самы
134. Бал цёткі Моці
135. Воблачка
136. Непаразуменне
138. Чарвячок
139. Кошык
140. Прагуляў
141. Гігантура
142. Спіс
Выпуск 2. У мяне атрымаецца (2008)
143. Апарат
145. Адзін дома
146. Клопат
147. У мяне атрымаецца
148. Пад воду
149. Мірны шлях
150. Шашкі
151. Палёты
152. Бульба
153. Чаго хочуць гусеніцы?
154. Маляры
Выпуск 3. Зорачка (2008)
155. Рэгуліроўшчык
156. Прызнанне
157. Крытыка
158. Магніт
159. Гульня ў кольцы
160. Незнаёмец
161. З не той нагі
162. Уборка
163. Рыцар
164. Зорачка
165. Бессань
166. Шышка
Выпуск 4. Мармелад (2008)
167. Талерка на памяць
168. Мармелад
169. Горка
170. Дрэнная прыкмета
171. Зацьменне
173. Абяцанне
174. Абмен
175. Трусішка Вупсень
176. Непаслухмяныя плавунцы
177. Кацялок
178. Цяжкі дзень
Выпуск 5. Першы снег (2008)
179. Падманшчыкі
180. Без правіл
181. Вытрымка
182. Водар
183. Жоўтыя лісточкі
184. Першы снег
185. Зімоўка гусеніц
187. Палонка
Выпуск 1. Камета (2009)
191. З Новым годам, Лунцік!
192. Вясна
193. Ласун
194. Камета
195. Камандзір
196. Піраты
198. Гімн
199. Насалілі
200. Свісток
201. Помнік
203. Белы грыб
Выпуск 2. Вечарына (2009)
204. Музыка ветру
205. Вечарына
206. Павязка
207. Ракавіна
208. Цень
209. Панамка
210. Што маляваць?
211. Масла
214. Прышчэпка
215. Чужыя рэчы
216. Страх цемры
Выпуск 3. Водныя лыжы
217. Хмарка
218. Засмецілі
220. Водныя лыжы
221. Паслухмяныя гусеніцы
222. Чарапаха
223. Наадварот
224. Канцэрт па тэлефоне
225. Веласіпед
226. Нябачны бруд
227. Новыя нумары
228. Пол
229. Смяльчак
Выпуск 4
230. Мурашкі
231. Вішня
232. Піраміда
233. Пячатка
234. Дзякуй
235. Новая паэма
236. Клятва
237. Дзень справядлівасці
238. Ззянне
239. Ягадка
240. Адказныя
242. Пара
Выпуск 5
243. Сімулянт
244. Мастацтва
245. Згублены
246. Дзікая казурка
247. Гарадкі
248. Калі ласка
249. Жавальная гумка
250. Добрыя манеры
251. Тапачкі
252. Прынцэса Клава
253. Карусель
254. Гульня ў жаданні
255. Страшылка
Бонусныя серыі
256. Героі
257. Ракавінкі
Выпуск 1
260. Быць маленькім
261. Прызначэнне
262. Шапка-невідзімка
263. Касцюмы
264. Бранзалет
265. Чароўны рондаль
266. Каляндар
267. Старэйшыя
268. Паветраны змей
269. Дрэсіроўка
270. Прыцягнуць увагу
271. Цукеркі
272. Сонечныя зайчыкі
Выпуск 2
273. Валынка
274. Чароўны голас Пупсеня
276. Разумнік
277. Правучылі
278. Спалохаліся
279. Заблудзіліся
280. Паром
281. Раздражненне
282. Усяму свой час
283. Сваімі словамі
284. Ветразь
285. Гонкі
Выпуск 3
286. Бочка з варэннем
287. Зніклае люстэрка
288. Лянівы жучок
289. Перамога
291. Падарунак для гусеніц
292. Альтанка
293. Старэйшы брат
294. Генералы