cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя Вікіпедыі
2008
У студзені англійскі раздзел Вікіпедыі змяшчае больш за 2 172 800 артыкулаў, у якіх было зроблена больш за 193 207 500 зменаў. Розныя вікі-праекты ў многіх галінах працягваюць пашыраць і паляпшаць змест артыкулаў у межах сваіх магчымасцяў. У красавіку быў створаны 10-мільённы артыкул.
2010
У чэрвені 2010 года ў Баку ў выдавецтве Інстытута інфармацыйных тэхналогій Нацыянальнай Акадэміі навук Азербайджана была выдадзена кніга «Вікіпедыя. Віртуальная энцыклапедыя» на азербайджанскай мове, дзе дадзена інфармацыя аб гісторыі стварэння Вікіпедыі, яе цяперашнім стане, аб філасофіі Вікіпедыі, дзейнасці Фонду Вікіпедыі, пра даччыных праектах Вікіпедыі і аб істотных праблемах Вікіпедыі.
2011
Вікіпедыя і яе карыстальнікі па ўсім свеце праводзілі сотні святочных мерапрыемстваў у гонар 10-годдзя сайта 15 студзеня. Сайт пачаў пашырэнне свайго росту ў Індыі, правёўшы сваю першую канферэнцыю ў Мумбаі ў лістападзе 2011 года. Англійская Вікіпедыя пераадолела адзнаку ў 3,6 млн артыкулаў 2 красавіка і дасягнула 3,8 млн артыкулаў ўжо 18 лістапада. 7 лістапада 2011 года нямецкая Вікіпедыя перавысіла 100 мільёнаў правак, стаўшы другой па колькасці правак пасля англійскага выдання, якое дасягнула 500 мільёнаў правак на 24 лістапада 2011 года. Голандская Вікіпедыя перавысіла 1 млн артыкулаў 17 снежня 2011 года, заняўшы 4-е месца.
Таксама ў кастрычніку 2011 года Wikimedia абвясціла аб запуску Wikipedia Zero з ініцыятывай дазволіць бясплатны мабільны доступ да Вікіпедыі ў краінах, якія развіваюцца на аснове партнёрскіх адносін з аператарамі сотавай сувязі.
2012
У канцы сакавіка 2012 Wikimedia Deutschland анансавала Wikidata, універсальную платформу для абмену дадзенымі паміж усімі моўнымі версіямі Wikipedia. Праект быў часткова прафінансаваны кампаніямі Google, фондам Гордана і Беці Мур і даследчым інстытутам Алена па развіццю штучнага інтэлекту. Wikimedia Deutschland ўзяла на сябе адказнасць за першы этап Wikidata і першапачаткова планавала зрабіць платформу даступнай для рэдактараў да снежня 2012 года. Першая фаза Wikidata цалкам ўступіла ў сілу ў сакавіку 2013 года. У красавіку 2012 года Джасцін Нэп з Індыянапаліса, штат Індыяна, стаў першым чалавекам, які зрабіў адзін мільён правак у Вікіпедыі. Джымі Вэйлз павіншаваў Нэпа за яго працу і ўручыў яму Special Barnstar медаль і Golden Wiki-прэмію за яго дасягненне. Вэйлз таксама абвясціў, што цяпер 20 красавіка будзе «Justin Knapp Day»
13 ліпеня 2012 у англійскай Вікіпедыі быў апублікаваны 4-мільённы артыкул, Izbat al-Burj. У кастрычніку 2012 года гісторык і рэдактар «Вікіпедыі» Рычард Дж. Дженсен выказаў меркаванне, што англійская Вікіпедыя «набліжаецца да завяршэння», адзначаючы, што колькасць рэгулярна актыўных рэдактараў значна скарацілася пачынаючы з 2007 года, нягледзячы на бурны рост чытацкай аўдыторыі.
Паводле дадзеных Alexa Internet, Вікіпедыя стала шостым самым папулярным сайтам па стане на лістапад 2012 года. Па версіі Dow Jones, Wikipedia заняла пятае месца ў свеце па стане на снежань 2012 года.
2013
22 студзеня 2013 г. італьянская Вікіпэдыя дасягнула 1 мільёна артыкулаў, заняўшы 5 месца па колькасці артыкулаў. У той жа час расійская і іспанская Вікіпедыі атрымалі свае мільённыя артыкулы 11 і 16 мая, адпаведна. 15 ліпеня шведская, а 24 верасня і польская Вікіпедыя атрымала свае мільённыя артыкулы, заняўшы восьмае і дзевятае месца, адпаведна.
27 студзеня галоўны пояс астэроідаў 274301 быў афіцыйна перайменаваны ў «Wikipedia».
Першая фаза базы дадзеных Wikidata, аўтаматычна якая забяспечвае міжмоўныя спасылкі і іншыя дадзеныя, стала даступная для ўсіх моўных выданняў у сакавіку 2013 года.
У красавіку 2013 года французская сакрэтная служба была абвінавачаная ў спробе ўвесці цэнзуру пасля пагроз Вікіпедыі арыштам, калі тая не выдаліць «сакрэтную інфармацыю» аб ваеннай радыёстанцыі П'ер-сюр-Ад.
У ліпені была запушчана сістэма рэдагавання Visual Editor, утвараючы першы этап, які дазваляе рэдагаваць артыкулы з выкарыстаннем Wiki Markup. Таксама запушчаны рэдактар для смартфонаў і іншых мабільных прылад.
2015
У сярэдзіне 2015 года Вікіпедыя стала 7 па папулярнасці сайтам у свеце, па дадзеных Alexa Internet, зрушыўшыся на адну пазіцыю ўніз, у параўнанні з лістападам 2012 года. У пачатку 2015 года Вікіпедыя застаецца найбуйнейшай онлайн-энцыклапедыяй, з больш чым 36 млн артыкулаў ва ўсіх 291 моўных версіях У сярэднім, Вікіпедыю праглядаюць больш за 10 млрд раз 495 мільёнаў унікальных наведвальнікаў кожны месяц, у тым ліку 85 мільёнаў наведвальнікаў з адных толькі Злучаных Штатаў, дзе яна з’яўляецца шостым па папулярнасці сайтам.
Мастак і праграміст Майкл Мандыберг, па стане на 7 красавіка 2015 года, раздрукаваў 7473 тома Вікіпедыі, кожны том змяшчае 700 старонак. 12 ліпеня таго ж года праект быў завершаны: 7600 тамоў Вікіпедыі былі загружаныя на рэсурс , адкуль яны свабодна могуць быць раздрукаваныя любым карыстальнікам.
Кантынентальны Кітай
Кітайская Вікіпедыя блакавалася ўжо неаднаразова. Упершыню доступ карыстальнікаў з КНР да сервераў Вікімедыі быў заблакаваны з 2 па 21 чэрвеня 2004. Гэта звязваюць з 15-й гадавінай падзей на плошчы Цяньаньмэнь 4 чэрвеня 1989. Другі раз доступ да Вікіпедыі з Кітая быў абмежаваны з 23 па 27 верасня 2004. Аднак гэта абмежаванне не насіла ўсёабдымнага характару і закранула не ўсіх карыстальнікаў у Кітаі. Прычыны гэтай блакавання да гэтага часу невядомыя. Трэцяе блакаванне дзейнічала з 19 кастрычніка 2005 года па 10 лістапада 2006 года.
Іран
Доступ да Вікіпедыі для карыстальнікаў з Ірана быў зачынены 3 снежня 2006 года, адначасова з іншымі папулярнымі сайтамі, напрыклад, YouTube і IMDB. Лічыцца, што гэтае блакаванне звязанае з разгорнутай у краіне кампаніяй па барацьбе з уплывам заходняй культуры.
Сірыя
Доступ да арабскай Вікіпедыі быў зачынены з 30 красавіка 2008 года па 13 лютага 2009 г.
Туніс
Вэб-сайт Вікімедыя быў заблакаваны на некалькі дзён (23-27 лістапада, 2006) у Тунісе.
Узбекістан
27 снежня 2011 года ў Узбекістане былі блакаваныя Вікіпедыя (усе моўныя раздзелы), Mail.Ru і мноства іншых сайтаў.
З 17 лютага 2012 года ва Узбекістане заблакаваная ўзбекская Вікіпедыя.
Ай-дзі (дынастыя Тан)
Ай-дзі (кіт. 哀帝; 27 верасня 892 — 26 сакавіка 908) — апошні імператар дынастыі Тан, які кіраваў у 904—907 гадах.
Нарадзіўся 27 верасня 892 года ў сям’і імператара Чжаа-цзуна. У 897 годзе стаў князем Хуэй. Пры нараджэнні яго назвалі Цзо. Пасля смерці бацькі ён змяніў імя на Лі Чу. Яго пасмяротнае імя было Ай-дзі.
Фактычна не кіраваў самастойна — на чале дзяржавы знаходзіўся чэнсян (канцлер) Чжу Вэнь (будучы імператар Тай-цзу) разам з уплывовымі цзедушы (ваеннымі губернатарамі правінцый). У 905 годзе былі пакараныя альбо пакончылі з сабой па загадзе зверху многія ўплывовыя прыдворныя саноўнікі. Пасля гэтага ўплыў Чжу Вэня яшчэ больш узрос. У рэшце рэшт ён адхіліў у 907 годзе Ай-дзі ад улады і адправіў у горад Лаян, прымусіўшы прыняць тады ж замест тытула імператара тытул князя Цзіінь. Ужо ў 908 годзе былы імператар быў атручаны па загадзе Чжу Вэня, які абвясціў аб стварэнні ўласнай дынастыі, якая атрымала назву Позняя Лян.
Крона дрэва
Крона, Карона  — надземная разгалінаваная частка дрэва. У ёй фарміруюцца лісце, кветкі і плады, адбываюцца асноўныя жыццёвыя працэсы расліны — дыханне, транспірацыя, фотасінтэз і інш. Памеры кроны залежаць ад узросту, хуткасці росту і генетычна абумоўленай будовы. Дрэвы першай велічыні маюць дыяметр кроны больш за 10 м, напрыклад, дуб, клён вастралісты, ясень; другой — 5—10 м, напрыклад, граб, груша звычайная; 3-й — 2—5 м, напрыклад, рабіна, чаромха. Форма кроны спадчынная, але мяняецца з узростам і ў залежнасці ад умоў існавання. Бываюць кроны павойныя, падушка- і парасонападобныя, пірамідальныя, ніцыя, сцелістыя, сцягападобныя і інш. У дэкаратыўным садаводстве і пладаводстве крону фарміруюць штучна.
Казьма Мінін (газета)
«Казьма Мінін» («Козьма Минин») — літаратурна-палітычныя газета, друкаваны орган Ніжагародскага аддзялення геогргіеўска-маркаўскага Саюза рускага народа. Выступала супраць ліберальнай ідэалогіі, сіянізма, рэвалюцыянераў. Выходзіла з 1909 па 1917 гг два раза ў тыдзень.
Мінскі абласны Савет дэпутатаў
Мінскі абласны Савет дэпутатаў (Минский областной Совет депутатов) — прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі Мінскай вобласці. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 60 дэпутатаў, якія выбіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў Мінскага абласнога Савета дэпутатаў — 4 гады.
Тунджэлі (правінцыя)
Тунджэлі (Tunceli), правінцыя на ўсходзе Турцыі. Плошча 7,8 тыс. кв. км. Насельніцтва 84 тысячы чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Тунджэлі.
NGC 2800
NGC 2800 (іншыя абазначэнні — UGC 4920, MCG 9-15-117, ZWG 264.94, PGC 26302) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Панесеныя прывідамі
Сюжэт
Сюжэт фільма распавядае пра 10-гадовую дзяўчынку па імі Ціхіро Агіно, якая пераязджае ў новы дом. Але яна трапляе ў іншы свет, населены прывідамі і монстрамі. Пасля таго як яе бацькоў ператварае ў свіней ведзьма Юбаба, Ціхіро ідзе на працу ў лазню Юбабы, каб знайсці спосаб вызваліць сябе і сваіх бацькоў, а таксама вярнуцца ў чалавечы свет.
Сібіускі ўніверсітэт імя Лучыана Блага
Сібіускі ўніверсітэт імя Лучыана Блага (Universitatea „Lucian Blaga” din Sibiu) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Сібіу.
Названы ў гонар Лучыана Блага, філосафа, паэта, перакладчыка, драматурга, журналіста, дыпламата, адной з буйнейшых постацяў румынскай культуры XX стагоддзя.
Будынак Бабруйскага гарвыканкама
Будынак Бабруйскага гарвыканкама — будынак у Бабруйску, размешчаны на плошчы Леніна, 1. Пабудаваны ў 1978 годзе з цэглы паводле праекта архітэктараў Ю. Шпіта і К. Аляксеева як будынак гаркама КПБ і гарвыканкама. З’яўляецца дамінантай забудовы плошчы Леніна і разам з помнікам У. I. Леніну складае адзіную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю.
Архітэктура
Сяміпавярховы аб’ём з прыбудаванай на ўзроўні 2-га паверха канферэнц-залай на 400 месцаў. Фасады апрацаваны дэкаратыўнай тынкоўкай з мармуровай крошкай і натуральным каменем. Выразнасць галоўнаму фасаду надаюць вертыкальныя рэбры ламанага контуру. Інтэр’ер апрацаваны натуральным каменем і каштоўнымі пародамі дрэва. Па планіровачнай структуры вырашаны як універсальны адміністрацыйны будынак калідорнага тыпу.
Каражар (Цалінаградскі раён)
Каражар — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карааткельскай сельскай акругі. Код КАТА — 116648700.
Снукерны сезон 2017/2018
Снукерны сезон 2017/2018 уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 4 мая 2017 года і 7 мая 2018 года.
Снукерысты, якія патрапілі ў мэйн-тур
Усе снукерысты, пералічыныя ніжэй, атрымалі прафесійныя карткі на два сезоны.
Рэйтынг
Ніжэй прадстаўлены змены ў рэйтынгу снукерыстаў, якія ўваходзілі ў топ-16, па меншай меры, па выніках аднаго з пералікаў на працягу сезона. Тлустым шрыфтам вылучана найвышэйшая пазіцыя, якую займаў снукерыст у сезоне.
Снукерысты, якія пакінулі мэйн-тур
Ніжэй пералічаныя снукерысты, якія скончылі сезон за межамі топ-64 рэйтынгу і не мелі прафесійнай карткі на наступны сезон. Яны мелі магчымасць вярнуць прафесійны статус праз турніры Q-School у пачатку наступнага сезона ці атрымаць запрашальную картку і застацца ў прафейсіным туры. Апроч таго, 8 снукерыстаў, якія не патрапілі ў топ-64, але атрымалі найвышэйшыя пазіцыі ў аднагадовым рэйтынгу, аўстаматычна засталіся ў прафейсіным туры, але пачалі наступны сезон без рэйтынгавых ачкоў.
Псіхіка
Псіхіка — вышэйшая форма ўзаемасувязі жывых істот з прадметным светам, праяўляецца ў іх здольнасці дзейнічаць на аснове інфармацыі аб ім і рэалізоўваць свае намеры. Узнікла на пэўнай ступені біялагічнай эвалюцыі, выступіла ў якасці аднаго з яе фактараў і забяспечвае ўсё большую складанасць прыстасавання арганізмаў да ўмоў існавання. Дзякуючы актыўнаму і аператыўнаму адлюстраванню органамі пачуццяў і галаўным мозгам аб'ектаў становіцца магчымым ажыццяўленне дзеянняў, адэкватных уласцівасцям гэтых абектаў, а тым самым — выжыванню арганізма. Забяспечвае пошук і надсітуатыўную актыўнасць арганізмаў. Псіхіка чалавека і жывёл уключае комплекс працэсаў і станаў: успрыманне, памяць, мысленне, намеры, сны і інш., а таксама элементы псіхічнага досведу: адчуванні, вобразы, уяўленні, эмоцыі.
Попара
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Клеменс Фрыц
Клеменс Фрыц (Clemens Fritz; нар., , ГДР) — былы нямецкі футбаліст, абаронца. Вядомы ў першую чаргу дзякуючы шматгадовым выступленням за клуб «Вердэр», дзе доўгі час быў капітанам.
Клубная
Футбольную кар’еру Клеменс пачаў у 14 гадоў у юнацкай камандзе клуба «Рот-Вайс» з яго роднага Эрфурта. Праз два гады ў клубе пачаліся фінансавыя праблемы і футбольная школа была зачынена. Клеменс працягнуў заняткі ў Лейпцыгу, у футбольнай школе мясцовага клуба «Лейпцыг», але праз год ён зноў вярнуўся ў Эрфурт, дзе стаў выступаць за моладзевую каманду чырвона-белых. З 1999 года Фрыц стаў прыцягвацца да гульняў асноўнай каманды і за два сезоны правёў 57 матчаў і забіў 14 мячоў.
У 2001 годзе маладога абаронцу запрасілі ў клуб Другой Бундэслігі «Карлсруэ». У новым клубе Фрыц рэгулярна выходзіў на поле ў асноўным складзе.
У 2003 годзе ён заключыў кантракт з «Баерам» з Леверкузена. 9 лістапада 2003 года Фрыц правёў свой першы матч у Бундэслізе. Улетку 2004 года Клеменс атрымаў сур'ёзную траўму і здолеў вярнуцца на поле толькі ў сакавіку 2005 года, выйшаўшы на поле ў матчы супраць «Ліверпула» у рамках розыгрышу Лігі чэмпіёнаў.
У 2006 годзе Клеменс Фрыц перайшоў у брэменскі «Вердэр», дзе неўзабаве таксама стаў асноўным правым абаронцам каманды, выцесніўшы са складу іграка зборнай Германіі Патрыка Авамаелу. Пазней таксама стаў капітанам брэменскай каманды. У сакавіку 2017 года атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезону, і ў маі абвясціў аб завяршэнні кар’еры
Міжнародная
Дэбют у нацыянальнай зборнай Германіі адбыўся 7 кастрычніка 2006 года ў матчы супраць зборнай Грузіі, а 2 чэрвеня 2007 года ў матчы супраць зборнай Сан-Марына Фрыц правёў свой першы гол.
Клубныя
«Вердэр»:
Міжнародныя
Германія:
Філіп II Габсбург
Філіп стаў адной з самых супярэчлівых постацей Іспанскай і еўрапейскай гісторыі з-за сваёй неадназначнай ролі ў каталіцкай рэакцыі на рух рэлігійнай рэфармацыі ў Еўропе, канфлікце з Атаманскай Портай і Англіяй і стварэнні атмасферы рэлігійнай нецярпімасці ў самой Іспаніі, якая прывяла да выгнання марыскаў з Гранады, што ў сваю чаргу прывяло да эканамічнага заняпаду поўдня краіны.
Неадназначна і роля Філіпа ў будучым заняпадзе Іспанскай эканомікі. Калі Філіп стаў каралём, пасля адрачэння свайго бацькі Карла V у 1556 годзе ён атрымаў 36 мільёнаў дукатаў доўгу і штогадовы дэфіцыт у 1 мільён дукатаў. Нягледзячы на гэта Філіп праводзіў вельмі актыўную замежную палітыку і ўдзельнічаў у шматлікіх узброенных канфліктах свайго часу, што некалькі разоў руйнавала эканоміку краіны, якая была вымушана абвяшчаць банкруцтва каралеўскай казны, упершыню зрабіўшы гэта ў 1557 годзе. Філіп быў вялікім прыхільнікам авечкагадоўлі, што прывяло да занядбання вырошчвання збожжавых культур. Ужо ў 1560-я гг. Іспанія вымушана была імпартаваць збожжа і іншыя прадукты харчавання. Падаткаабкладанне абыходзіла дваранства і, у асноўным, прыпадала на тыя групы грамадства, якія былі занятыя ў гандлі ці вытворчасці. Нягледзячы на гэта трэба дадаць, што дваранства рабіла плацяжы на карысць Царквы, якая ў сваю чаргу рабіла плацяжы ў каралеўскую казну, што было ўзгоднена з Папай Рымскім, і рабілася рэгулярна.
Прыток каштоўных металаў з амерыканскіх калоній, расходы караля на войны і рост колькасці насельніцтва ў сукупнасці з інфляцыйнымі працэсамі, якія адбываліся па ўсёй Еўропе ў 16 стагоддзі, справакавалі пяцікратнае павышэнне цэн у Іспаніі. Ад інфляцыі і вялікага падатковага ціску вытворчасць краіны прыйшла ў занядбанне, і землі Філіпа ўсё болей і болей залежалі ад увозу прадуктаў вытворчасці з іншых краін і прытоку золата і серабра з Амерыкі. Вузкая падатковая база Кастыліі і Нідэрландаў не давала дастатковых даходаў, якія б далі магчымасць Філіпу фінансаваць свае вайсковыя выправы. Таму ён быў вымушаны рабіць пазыкі ў банкіраў Генуі і Аўгсбурга. У выніку пад канец яго кіравання 40 % каралеўскіх даходаў ішло на выплаты працэнтаў па пазыках.
Канфлікт з туркамі і Лепанта
Намаганнямі Філіпа ў 1560 годзе была створана Свяшчэнная Ліга, якая складалася з самой Іспаніі, Папскай дзяржавы, Венецыянскай рэспублікі, Генуэзскай рэспублікі, герцагства Савойскага і Мальтыйскага ордэна.
Да 1571 года барацьба паміж асманамі і Лігай ішла з пераменным поспехам, аднак у 1571 г. адбылася рашучая перамена поспеху ў барацьбе на карысць хрысціян у бітве пры Лепанта, у якой хрысціянскі флот пад камандаваннем Дона Хуана Аўстрыйскага амаль поўнасцю знішчыў увесь флот Атаманскай Порты.
Мяцеж у Нідэрландах і вайна з Англіяй
Сямнаццаць правінцый, якія ў 16 стагоддзі складалі Нідэрланды, былі жамчужынай уладанняў Філіпа II. Эканамічна развітыя, урбанізаваныя правінцыя прыносілі каралеўскай казне даходы роўныя паступленням з амерыканскіх калоній Кастыліі.
З цягам часу патрабаванні дадатковых даходаў прывялі да глыбокай непапулярнасці караля, якая ў 1572 годзе вылілася ў адкрытае ўзброенае супрацьстаянне паміж Генеральнымі штатамі правінцый, войскі якіх узначаліў Вільгельм I Аранскі, і каронай, якая ў адказ на адмову фінансавання імкнулася ўсталяваць больш шчыльны кантроль над сваімі паўночнымі ўладаннямі.
Канфлікт ў Нідэрландах, які цягнуўся ўсё жыццё Філіпа, патрабаваў шмат намаганняў, як фізічных, так і фінансавых. Паглыбленне канфлікту прывяло да таго, што Генеральныя штаты правінцый, якія ў 1579 годзе аб’ядналіся паводле ўмоў Утрэхцкай уніі, прынялі Акт Адступлення пазбавіўшы Філіпа суверэнітэта над правінцыямі.
Партугальская спадчына
У 1580 годзе кароль Партугаліі Себасцьян I загінуў падчас катастрафічнай вайсковай выправы супраць Марока. Разам з яго смерцю скончылася прамая мужчынская лінія каралеўскай дынастыі. Філіп заявіў аб сваіх правах на партугальскі трон, абапіраючыся на спадчынныя правы сваёй маці Ізабелы, якая да замужжа з бацькам Філіпа імператарам Карлам V мела тытул інфанты Партугаліі.
Да смерці сваёй маці Філіп у асноўным размаўляў па-партугальску. У 1581 годзе ён быў прызнаны каралём Партугаліі Картэсамі ў Тамары. Партугалія і Іспанія суіснавалі ў якасці асобных каралеўстваў ва ўмовах асабістай уніі на працягу 60 гадоў.
Каланіяльная палітыка
Філіп праяўляў зацікаўленасць у пытаннях жыццядзейнасці іспанскіх калоній у Амерыцы: яшчэ быўшы прынцам, у 1553 годзе ён дазволіў да друку фактычна першую кнігу пра Паўднёвую Амерыку гісторыка Педра дэ Сьеса дэ Леона — Хроніку Перу, якая паклала пачатак вывучэнню гэтага мацерыка еўрапейцамі.
Спадчына
У часы каранавання Філіпа Іспанія дасягнула вяршыні сваёй магутнасці. Філіпава замежная палітыка, якая прывяла да некалькіх войн і велізарных намаганняў, які падарвалі эканоміку краіны і прывялі да глыбокага крызісу, які, у сваю чаргу, прывёў Іспанію да заняпаду ў другой палавіне 17-ага стагоддзя. Ваяўнічы каталіцызм і рэлігійная нецярпімасць, якую практыкаваў Філіп, прымусілі сотні тысяч людзей пераехаць з Іспаніі ў іншыя краіны свету, тым пазбавіўшы яе вялікай часткі людcкіх рэсурсаў. Інквізіцыя, якую Філіп горача падтрымліваў, стала на шляху інтэлектуальнага развіцця краіны.
Нягледзячы на амаль поўнае знішчэнне Іспанскага флота падчас выправы Непераможнай Армады супраць Англіі Філіп пражыў дастаткова доўга, каб зноў убачыць адраджэнне Іспанскага дамінавання на моры і Іспанскага гандлю ў Амерыцы. Іспанская культура перажывала перыяд росквіту.
Зрэшты па крытэрыях і паняццях часу кіраванне Філіпа нельга назваць няўдачай. Нягледзячы на бесперапынныя пірацкія выправы англійскіх, галандскіх і французскіх карсараў Філіп здолеў вялічэзна павялічыць імпарт серабра і золата з амерыканскіх калоній, і ліквідаваць пагрозу, якую Еўропе прадстаўляла Асманская імперыя. Ён таксама здолеў аб’яднаць Іспанію і Партугалію ў асабістую унію, якая доўжылася 60 гадоў. Яго намаганні таксама зрабілі ўклад у справу Рэлігійная контррэфармацыі і шмат у чым спынілі распаўсюджванне пратэстантызму ў Паўночнай Еўропе.
Цікавыя факты
Філіпіны, якія былі на працягу 300 гадоў іспанскай калоніяй, былі названы так у 1543 годзе ў гонар караля Філіпа II.
Бібліяграфія
Гл. таксама:
Ван (правінцыя)
Ван (Van) — правінцыя на ўсходзе Турцыі. Плошча 19 тыс. кв. км. Насельніцтва 980 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Ван.
NGC 2801
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Петрашаньскі ўніверсітэт
Петрашаньскі ўніверсітэт (Universitatea din Petroşani) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Петрашані.
Кайнар (Карагандзінская вобласць)
Кайнар — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Тасуацкай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1381 чалавек (711 мужчыны і 670 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1252 чалавекі (618 мужчын і 634 жанчын).
Мёрская раённая цэнтральная бальніца
УАЗ «Мёрская раённая цэнтральная бальніца» — комплекс лячэбна-прафілактычных устаноў Мёрскага раёна. Будынак ЦРБ знаходзіцца ў горадзе Мёры.
Гісторыя
Установа ажыццяўляе сваю дзейнасць з 1904 года.
Джэйкаб Труба
Джэйкаб Труба (нар. года, Рочэстэр, Мічыган, ЗША) — амерыканскі хакеіст, абаронца канадскага клуба «Вініпег Джэтс», які гуляе ў НХЛ. Пачынаў у аматарскім хакеі.
Клубная
У 2012 годзе быў задрафтаваны «Вініпег Джэтс» пад агульным нумарам 9, пасля чаго сезон правёў за каманду Мічыганскага ўніверсітэта ў рамках падгатоўкі да выступаў у НХЛ. 1 кастрычніка 2013 года Труб адгуляў сваю першую гульню НХЛ за «Джэтс», дзе адразу адзначыўся забітым голам у браму «Эдмантан Ойлерз». Акрамя гэтага ў гэтым матчы зарабіў таксама і асістэнцкі пункт, дзякуючы выдатнай гульні быў названы першай зоркай сустрэчы.
Міжнародная
Труба доўгі час сваёй аматарскай кар’еры выступаючы за юнацкую зборную ЗША, выступаючы ў яе складзе на розным міжнародных спаборніцтвах. Быў абраны ў склад нацыянальнай зборнай ЗША на чэмпіянат свету 2014 года ў Мінску.
Вінцантас Барысявічус
Вінца́нтас Барыся́вічус (Vincentas Borisevičius; 23 лістапада 1887 года, вёска Бябрынінкай, Паэжарэйская воласць, Вілкавішскі павет, Літва) — 18 лістапада, паводле іншых звестак 12 лістапада 1946 года, Вільнюс) — біскуп цяльшэйскі.
Біяграфія
Атрымаў адукацыю ў Сейненскай духоўнай семінарыі і універсітэце Фрыбура (Швейцарыя). У 1910 годзе пасвечаны ў святары. З 1918 годзе — капелан гімназіі ў Мар'ямпалі, з 1922 года — прафесар Сейненскай духоўнай семінарыі. З 1926 года — канцлер Цяльшэйскай курыі, з 1927 года — прафесар, затым рэктар Цяльшэйскай духоўнай семінарыі.
З 1940 года — дапаможны біскуп цяльшэйскія дыяцэзіі і тытулярны біскуп Лізіяса, з 1944 года — біскуп цяльшэйскі. У 1945 годзе быў арыштаваны органамі савецкай улады, падвяргаўся катаванням, але вінаватым сябе не прызнаў. Быў вызвалены, але ў 1946 годзе зноў арыштаваны па абвінавачванні ў антысавецкай дзейнасці і прапагандзе і сувязях з літоўскім антысавецкім падполлем.
Знаходзіўся пад следствам у Вільнюсе, быў прысуджаны да вышэйшай меры пакарання і расстраляны ў Вільнюскай турме.
Шпаер
Шпа́ер (таксама Шпэер; Speyer) — горад зямельнага падпарадкавання ў Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц.
Размешчаны на Рэйне (рэгіён Рэйн-Некар). Насельніцтва — каля 50 тысяч чалавек.
Назва
Археалагічныя дадзеныя дазваляюць меркаваць, што горад быў населены кельтамі 500 гадоў да н. э., спачатку насіў назву Навіамаг (Noviomagus), пазней, у эпоху рымлян, горад быў вядомы пад імем Аўгуста Неметум і Цывітас Неметум (горад племя Неметэр), па імені германскага племені, засяляўшага гэтую вобласць. У VI стагоддзі горад атрымаў імя Спіра (Spira) ад назвы ракі Шпаербах (Speyerbach), якая працякае праз горад. У Сярэднявечча Шпаер быў надзвычай важны.
Геаграфія
Шпаер размешчаны на Верхнярэйнскай нізіне за 20 км на поўдзень ад Людвігсгафена і Мангейма і за 34 км да поўначы ад Карлсруэ, на месцы ўпадзення ракі Шпаербах у Рэйн. На процілеглым баку, адпаведна, на ўсход ад ракі размешчана паселішча Зігельхайн (Siegelhain), якое можа быць аднесена да Хакенгайма.
Адміністрацыйны падзел
Ідэнтыфікацыйны код суб’екта самакіравання — 07 3 18 000. Горад падраздзяляецца на 4 гарадскіх раёна.
Адыяман (правінцыя)
Адыяман (Adıyaman) — правінцыя на паўднёвым усходзе Турцыі. Плошча 7,6 тыс. кв. км. Насельніцтва 664 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Адыяман.
6-я Магілёўская партызанская брыгада
6-я Магілёўская партызанская брыгада — партызанская брыгада, створаная ў лістападзе 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бялыніцкага і Магілёўскага раёнаў. У лістападзе 1943 года брыгада (1377 партызан) была расфарміравана.
Склад
Брыгада была створана ў складзе 121-га, 425-га, 600-га атрадаў, таксама ў яе склад увайшлі атрады: 113-ы, 122-гі «За Радзіму» і 760-ы імя М. Беразоўскага.
Аразак
Аразак — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Аразакскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 23 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра сяла Акмол. Код КАТА — 116649100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1820 чалавек (893 мужчыны і 927 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1524 чалавекі (756 мужчын і 768 жанчын).
Сыкун Ту
Сыкун Ту (, другое імя Бяашэн, 837—908) — кітайскі часоў дынастыі Тан.
Творчасць
Пакінуў больш за 500 вершаў і 69 твораў у іншых жанрах. Большасць твораў прысвечаны тэматыцы прыроды, набліжэння чалавека да прыроды і адхілення ад свецкай мітусні. Як тэарэтык (паэма «Катэгорыі вершаў» і інш.) лічыў паэзію сакрамэнтам, найвышэйшым увасабленнем абсалюту (даа). Галоўнае для паэта — выхад за межы бачнага, да няўлоўнай унутранай сутнасці, дасягненне звышпачуццёвай асалоды ў яднанні з даа. Адчуваў уплыў паэзіі Таа Юаньміна, Ван Вэя. Найбольш вядомыя творы Сыкун Ту — «Паэма пра паэта», якая складаецца з 24 вершаў, і зборнік вершаў «Крык» (887), у які таксама ўвайшлі творы яго бацькі. Паэт аказаў уплыў на далейшае развіццё літаратуры і літаратурнай крытыкі ў Кітаі і нават называецца родапачынальнікам кітайскай паэтычнай эстэтыкі.
На рускую мову творчасць Сыкун Ту перакладаў у пачатку XX стагоддзя акадэмік Васіль Аляксееў. Рускі пераклад «Паэмы пра паэта» аказаў уплыў на творчасць Аляксандра Блока і некаторых іншых сімвалістаў.
Звераполіс
Сюжэт
Мультфільм распавядаем пра Звераполіс — сучасны горад, населены антрапаморфнымі жывёламі. Як і любы мегаполіс, Звераполіс падзелены на раёны, кожны з якіх цалкам паўтарае натуральнае асяроддзе пасялення яго жыхароў. Жывёлы ў свеце Звераполіса калісьці былі дзікімі, але да часу, калі адбываецца дзеянне фільма, людзі так і не з'явіліся, а дзікіх жывёл ужо не існуе, усе жывёлы — цывілізаваныя. Іншымі словамі, замест людзей з'явіліся цывілізаваныя жывёлы.
NGC 2802
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фрыдрых Вільгельм Баўэр
Фрыдрых Вільгельм Баўэр (Баўр) (Фридрих Вильгельм ці Фёдор Вилимович Баур) (1731—1783) — нямецкі і расійскі ваенны і ваенны інжынер, генерал-інжынер.
Біяграфія
Паходзіць з шведскіх дваранаў. Нарадзіўся ў Верхнім Райне. З 1757 года служыў у гесэнскай, браўншвейскай і прускай арміях, з 1762 па 1763 гг. — генерал-кватэрмейстр прускай арміі. Удзельнічаў у Сямігадовай вайне. З 1769 г. перайшоў на расійскую службу, удзельнічаў расійска-турэцкай вайне 1768—1774 гг. У 1772 г. прызначаны генерал-кватэрмейстрам (начальнікам Генштаба). У 1783 г. быў прызначаны кіраўніком Артылерыйскага і інжынернага шляхецкага кадэцкага корпуса.
Баўэр кіраваў фартыфікацыйнымі працамі ў Дортмундзе, Нарве, Пярнаве. Высунуў праект умацавання заходняй мяжы Расійскай імперыі. У 1780 г. пасля інспекцыі заходняй мяжы адхіліў раней складзеную канцэпцыі, паводле якой меркавалася ўзвесці крэпасці ў Полацку, Сянне і Магілёве, і ўзвесці фартэцыі ў Будзілаве, Талачыне, Рагачове, Дрысе, Дынабургу, рэканструяваць сапежынскую фартэцыю ў Старым Быхаве. Аднак ніводная з прапанаваных Баўэрам крэпасцей не была пабудавана.
Мікола Трус
Мікола Трус, поўнае імя Мікалай Валянцінавіч Трус (нар., Ісаевічы Гродзенскай вобласці) — беларускі славіст, літаратуразнаўца, перакладчык. Кандыдат філалагічных навук (2000), дацэнт (2004, спецыяльнасць «Літаратуразнаўства»).
Біяграфія
Скончыў з адзнакай Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1993; спецыяльнасць «Беларуская мова і літаратура, руская мова і літаратура»), аспірантуру пры кафедры замежнай літаратуры БДУ (1996; спецыяльнасць «Літаратура народаў замежных краін»), дактарантуру Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі (філіял «Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы») (2020; спецыяльнасць «Беларуская літаратура»).
Вучоба ў БДУ перарывалася тэрміновай службай у радах Савецкай Арміі (1988—1989).
Прайшоў перападрыхтоўку па англійскай мове на спецыяльным факультэце па перападрыхтоўцы кіруючых работнікаў і спецыялістаў народнай гаспадаркі ў Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце (1995—1997). Стажыраваўся ў Люблянскім універсітэце (Славенія), ва ўніверсітэце Я. А. Коменскага ў Браціславе (Славакія).
У 1996—2011 гадах працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце на кафедры славянскіх літаратур і кафедры замежнай літаратуры — выкладчык, дацэнт, загадчык кафедры (філалагічны факультэт).
Адначасова з вучобай і працай у БДУ працаваў у Літаратурным музеі Максіма Багдановіча (1993—2000; дырэктар музея ў 1998—2000). Памочнік Старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2002).
У 2011—2016 гадах — загадчык кафедры беларускай філалогіі Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта (факультэт выдавецкай справы і паліграфіі).
З 2017 года — у сістэме Рэдакцыйна-выдавецкай установы «Выдавецкі дом „Звязда“»: намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Полымя» (2017—2021); намеснік галоўнага рэдактара штотыднёвіка «Літаратура і мастацтва» (з 2021 года).
Навуковая дзейнасць
Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Славенскі мадэрн і беларуская паэзія нашаніўскага перыяду» (БДУ, 2000; 10.01.05 — Літаратура народаў замежных краін; 10.01.01 — Беларуская літаратура); навуковы кіраўнік — доктар філалагічных навук, прафесар Іван Аляксеевіч Чарота.
Займаецца параўнальным літаратуразнаўствам, даследуе гісторыю літаратур і культур славянскіх народаў, беларускую літаратуру ў еўрапейскім і сусветным кантэксце.
Працуе ў кірунку музейна-экспазіцыйнай, архіўна-пошукавай дзейнасці. Рэалізаваў шматлікія аўтарскія навукова-даследчыя праекты ў Беларусі, Літве, Расіі, Славакіі, Чэхіі, Украіне і інш. Аўтар шматлікіх публікацый, заснаваных на знаходак і сабраных калекцыях рукапісаў, дакументаў і архіўных матэрыялаў.
Аўтар навуковага абгрунтавання, ініцыятар надання статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці Рэспублікі Беларусь музею «Фальварак Ракуцёўшчына» (1999) — філіялу Літаратурнага музея Максіма Багдановіча.
Член Вучоных саветаў філалагічнага факультэта БДУ (2009—2011), факультэта выдавецкай справы і паліграфіі БДТУ (2011—2016), кафедр гуманітарных навук БДТУ (2011—2016), а таксама Навукова-метадычнага савета гуманітарных кафедр БДТУ (2011—2016).
Намеснік галоўнага рэдактара (на грамадскіх пачатках) часопіса «Труды БГТУ. Научный журнал. Серия 5. История, философия, филология» (2011—2016). Член рэдкалегіі навуковага і метадычнага часопіса «Роднае слова» (з 2007 года).
Арганізатар навукова-практычных канферэнцый, культурна-асветніцкіх мерапрыемстваў у Літаратурным музеі Максіма Багдановіча (1993—2000), на кафедры беларускай філалогіі Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта (2011—2016). Прымаў удзел у арганізацыі навуковых канферэнцый на кафедры замежнай літаратуры і кафедры славянскіх літаратур БДУ (1993—2007). Удзельнік навуковых канферэнцый, арганізаваных навукова-даследчымі, адукацыйнымі, культурна-асветнымі ўстановамі Літвы, Кітая, Кубы, Польшчы, Расіі, Славакіі, Украіны, Чэхіі і іншых краін.
Аўтар навуковай канцэпцыі, экспазіцыйнага рашэння кабінета-музея беларускай філалогіі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (2004).
Навуковы рэдактар, складальнік (разам з І. Саламевічам), адзін з аўтараў энцыклапедыі «Максім Багдановіч» (2011).
Аўтар 7 манаграфій, 5 вучэбных дапаможнікаў для ВНУ, звыш 500 артыкулаў у айчынных і замежных навуковых, навукова-папулярных, метадычных выданнях.
Манаграфія Міколы Труса «Янка Купала ў Славакіі» (2012) стала факталагічнай асновай міжнароднага навуковага, культурна-асветніцкага праекта «Славацкімі шляхамі Янкі Купалы» (Беларусь — Славакія, 2015).
Пітэшцкі ўніверсітэт
Пітэшцкі ўніверсітэт (Universitatea din Piteşti) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Пітэшты.
Adobe Illustrator
Adobe Illustrator — вектарны графічны рэдактар, распрацаваны і які распаўсюджваецца фірмай Adobe Systems.
Прымяненні
Adobe Illustrator быў задуманы як рэдактар вектарнай графікі, аднак дызайнеры выкарыстоўваюць яго ў розных мэтах: у рэкламе, віншавальных паштоўках, плакатах, кнігах, графічных раманах, раскадровках, часопісах, газетах і іншых. Праграма валодае шырокім наборам інструментаў для малявання і магчымасцямі кіравання колерам і тэкстам.
Гу Ань
Гу Ань (каля 1289 — пасля 1365) — кітайскі мастак часоў дынастыі Юань.
Шпаербах
Шпаербах (Speyerbach) — рака ў Германіі, працякае па зямлі Рэйнланд-Пфальц.
Плошча вадазбору ракі складае 596 км². Агульная даўжыня 60 км. Вышыня вытоку 296 м. Вышыня вусця 92 м.
Слуцкая брама
Слу́цкая бра́ма — помнік архітэктуры 16 ст. у Нясвіжы, стаіць на дарозе, што злучае Нясвіж са Слуцкам.
Шпаербах
Рачная сістэма ракі — Рэйн.
Слуцкая брама
Гісторыя
Стаяла ў абарончым гарадскім вале на дарозе, што звязвала Нясвіж са Слуцкам. Пабудавана разам з абарончай гарадской сістэмай у 16 ст., але ў часе ваенных дзеянняў 17 ст. была разбурана. Зноў пабудавана ў 1690 г. на старым месцы, перабудоўвалася ў 1700 г. (паводле іншых звестак, у 1760 г.). Стаіць на дарозе-дамбе на беразе возера паміж Новым і Старым горадам. У 1970-я гады брама адрэстаўравана.
Архітэктура
Брама ўяўляе сабой мураваны двух'ярусны прамавугольны ў плане будынак з арачным праездам па цэнтры. Сцены брамы ўмацаваны контрфорсамі, будынак накрыты двухсхільным чарапічным дахам. Галоўны і процілеглы (тыльны) фасады завершаны пластычнымі франтонамі з крывалінейнымі абрысамі. На першым ярусе брамы былі памяшканні для варты, на другім — капліца, якая раскрывалася праз вялікі аконны праём з балконам у бок горада.
Капліца
Капліца зроблена на сродкі нясвіжскіх мяшчан у 1700 г. Адноўлена ў 1788 г. князем Каралем Радзівілам. Пасля паўстання 1863 г. капліца зачынена; адноўлена толькі ў 1900 г. У капліцы меўся шанаваны абраз Найсвяцейшай Дзевы Марыі з дзіцем Ісусам у багатым срэбраным абкладзе.
Улытаўскі раён
Улытаўскі раён — раён на захадзе Карагандзінскай вобласці Казахстана.
Адміністрацыйным цэнтрам з'яўляецца сяло Улытау. Раён названы па імі аднайменных гор.
Тэрыторыя раёна складае 121 694 кв. км. Гэта самы вялікі па тэрыторыі раён Казахстана. По пляцы перасягае Паўночна-Казахстанскую, Туркестанскую, Атыраўскую вобласці і нязначна саступае Паўладарскай вобласці.
Ніжняя Баварыя (герцагства)
Першае стварэнне
Ніжнебаварскае герцагства было ўтворана ў 1255 годзе ў выніку падзелу ўладанняў герцага Атона II паміж яго сынамі: Генрых атрымаў Ніжнюю Баварыю, а Людвіг — Верхнюю (з Пфальцам).
У 1331 годзе, у выніку канфлікту Генрыха XIV са сваякамі, адпалі герцагствы Баварыя-Бурггаўзен на чале з Атонам IV, і Баварыя-Дэгендорф на чале з Генрыхам XV, аднак у 1332 годзе тры герцагі вярнуліся да сумеснага кіравання.
Пасля згасання ніжнебаварскай лініі Вітэльсбахаў Людвігу IV удалося ў 1340 годзе зноў аб'яднаць баварскія ўладанні сям'і ў адно цэлае.
Другое стварэнне
У 1353 годзе Ніжняя Баварыя была падзелена зноў: Стэфану дасталася Баварска-Ландсгуцкае герцагства, а Вільгельму і Альбрэхту — Баварска-Штраўбінгскае герцагства.
Павел Кірылавіч Белавусаў
Павел Кірылавіч Белавусаў (, Такмак, Таўрычаская губерня, Расійская імперыя, цяпер Украіна — ) — беларускі скульптар.
Творчасць
Працаваў у манументальнай і станковай скульптуры ў жанрах фігуратыўнай кампазіцыі і партрэта. Адной з вядучых тэм творчасці П. Белавусава стала ваенная тэма. Сярод работ гэтай тэматыкі — «Партызан на допыце» (1952), «Аб сябрах-аднапалчанах» (1955), «Пісьмо» (1957), «Апошні бастыён» (1958), «Салдаты. 1941 год» (1969) і інш. Павел Белавусаў з’яўляецца таксама аўтарам помніка воінам Савецкай Арміі і партызанам у в. Сінягова Старадарожскага раёна Мінскай вобласці (1962), помніка партызанскай брыгадзе «Жалязняк» у Бягомлі (1967), Мемарыяла Воінскай Славы каля в. Лудчыцы Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці (1984, усе ў суаўтарстве).
Сярод іншых твораў — кампазіцыі «Варатар» (1957), «Мінчанка» (1958), «Мантажнікі» (1960), «Хірург» (1962), «А маці ўсё чакаюць» (1975) і інш. Працаваў скульптар і ў партрэтным жанры. Ім створаны партрэты У. Маякоўскага (1957), Я. М. Свярдлова (1963), У. І. Леніна (1967, 1973), С. Ясеніна (1973), Ю. Смірнова, Героя Савецкага Саюза А. Р. Саенкі (абодва 1975) і інш.
Характэрызуючы адметныя рысы творчасці майстра, спецыялісты адзначаюць, што лепшыя творы П. Белавусава вылучаюцца ўнутранай дынамікай, пластычнасцю формы, лаканічнасцю выяўленчых сродкаў.
Творы П. К. Белавусава знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондах Беларускага саюза мастакоў.
Бірлік (Цалінаградскі раён)
Бірлік — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аразакскай сельскай акругі. Код КАТА — 116649200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 337 чалавек (171 мужчына і 166 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 301 чалавек (162 мужчыны і 139 жанчын).
Батман (правінцыя)
Батман (Batman), правінцыя на паўднёвым усходзе Турцыі. Плошча 4,7 тыс. кв. км. Насельніцтва 456 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Батман.
NGC 2803
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі
Кампанія «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі» — праваабарончая кампанія за адмену смяротнага пакарання ў Беларусі, аформілася ў 2009 годзе http://dp.spring96.org/. Заснаваная арганізацыямі Праваабарончы цэнтр «Вясна» і Беларускі Хельсінкскі Камітэт Першы каардынатар кампаніі — Ірына Тоўсцік, з кастрычніка 2010 года — Андрэй Палуда.
Асноўныя накірункі дзейнасці
Кампанія «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі»http://vytoki.net/?photo=00021472
Удзел у Міжнародных Кангрэсах
V Сусветны Кангрэс супраць смяротнага пакарання, Мадрыд 12-15 чэрвеня 2013 года. 14 чэрвеня адбыўся круглы стол «Еўропа: стратэгія будучыні» — пра дачыненні Еўрапейскага Саюза, Еўрапейскага парламента, Савета Еўропы, АБСЕ і Беларусі і Расіі ў пытанні смяротнага пакарання. У працы круглага стала браў удзел Валянцін Стэфановіч, актывіст кампаніі «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі». Праблема смяротнага пакарання зноў абмяркоўваецца на сусветным узроўні.
Паліна Качаткова (Сцепаненка) прэзентавала дакументальную кнігу «Смяротнае пакаранне ў Беларусі».
http://www.racyja.com/palityka/u-osla-adbylasya-dyskusiya-pa-prableme-s/
VI Міжнародны Кангрэс Даследчыкаў Беларусі ў Коўна 7-9 кастрычніка 2016, 8-га кастрычніка адбылася дыскусія
Выданні
Дакументальная кніга «Смяротнае пакаранне ў Беларусі», Вільня 2015. На беларускай мове http://spring96.org/files/book/be/2015-death-penalty-belarus-be.pdf
Дакументальная кніга «Смяротнае пакаранне ў Беларусі», Вільня 2016. На ангельскай мове http://spring96.org/files/book/en/2016-death-penalty-belarus-en.pdf
Супольны даклад Праваабарончага цэнтра «Вясна» і Міжнароднай федэрацыі за правы чалавека (FIDH) «Смяротнае пакаранне ў Беларусі: забойства на (не)законных падставах». http://spring96.org/files/misc/report_death-penalty-in-belarus-murder-on-unlawful-groundsru.pdf на беларускай і на ангельскай мовах
Мерапрыемствы
Тыдзень супраць смяротнага пакарання, адбываецца з 5 па 10 кастрычніка, пачынаючы з 2013, прымеркаваны да 10 кастрычніка — Сусветны дзень супраць смяротнага пакарання. Падчас Тыдня супраць смяротнага пакарання ў МІнску і рэгіёнах Беларусі праходзяць пікеты, лекцыі, дыскусіі, канцэрты, прагляды фільмаў па тэме смяротнага пакарання ў свеце і ў Беларусі. http://novychas.by/hramadstva/tydzen-suprac-smjarotnaha-pakarannja-raspaczynaecc
«Гарады за жыццё» — акцыя 30 лістапада, праходзіць у Беларусі з 2011 года. Міжнародная акцыя супраць смяротнага пакарання, якую ініцыявала ў Рыме каталіцкая «Супольнасць Святога Эгідзія», адбываецца ў свеце штогод з 2002 года. Дата 30 лістапада абраная, бо ў гэты дзень ў 1786 годзе ў Таскане ўпершыню ў гісторыі Еўропы было адмененае смяротнае пакаранне. http://spring96.org/be/news/81386
Канцэрт «Рок за жыццё» МІнск кастрычнік 2016
Рок-праект «Апошні золак».
Фільмы
Смертная казнь — расстрел (2012) https://www.youtube.com/watch?v=RznM9pt08qY
Смертная казнь: «тюремная графика» по мотивам рассказа палача (Death penalty) (2012) https://www.youtube.com/watch?v=Lz9d8oRkd7o
Убыл по приговору (2012) https://www.youtube.com/watch?v=V0W5YYW6G2k
Шэсць аргументаў супраць смяротнага пакарання (2012—2015) https://www.youtube.com/watch?v=IDGOv_uLSuQ&t=5s
Гісторыя смяротнага пакарання ў Беларусі (2017)
Плакаты
«Шэсць аргументаў супраць смяротнага пакарання» — плакат беларускага мастака з Вільні Алега Аблажэя
Поціпы
Поціпы (Потипы) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 26 км на паўночны захад ад Рудні, за 33 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Сухая Паленіца. За 27 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Ціск
Ціск — фізічная велічыня, якая характарызуе інтэнсіўнасць перпендыкулярных да паверхні сілаў, з якімі адно цела ўздзейнічае на іншае. Калі сіла размеркаваная па паверхні раўнамерна, Ц. р у кожным пункце паверхні роўны р = F/S, дзе S — плошча, F — сума прыкладзеных перпендыкулярна да яе сілаў. Для аднароднага асяроддзя ўводзіцца паняцце Ц. у кожным пункце, які адыгрывае важкую ролю ў механіцы вадкасцей і газаў.
Казімір Іваноўскі
Казімір Іваноўскі (Kazimierz Iwanowski;, Вільня — ) — польскі вучоны ў галіне машынабудавання, аўтар успамінаў.
Ціск
Ціск у газах спалучаны з перадачай імпульсу ў сутыкненнях малекул газу паміж сабою і з паверхнямі целаў, якія яго абмяжоўваюць. Ц. у газах прапарцыянальны тэмпературы. У вадкасцях і цвёрдых целах Ц. выклікаюць міжатамныя і міжмалекулярныя сілы прыцягнення і адштурхоўвання і цеплавыя ваганні атамаў.
Казімір Іваноўскі
Біяграфіяныя звесткі
Нарадзіўся ў 1922 годзе ў Вільні. Сын адваката Станіслава Іваноўскага, унук Леанарда Іваноўскага з маёнтка Лябёдка Лідскага павета. Пісаў пра сваю сям’ю так:
Ціск
Ціск вымяраецца манометрамі, барометрамі, вакуумметрамі. Адзінкі вымярэння Ц. маюць размернасць сілы, падзеленай на плошчу. У Міжнароднай сістэме СІ гэта Паскаль (Па) роўны ньютан на квадратны метр. Іншыя шыракаўжываныя адзінкі вымярэння Ц.: кгс/см², атмасфера фізічная (атм), атмасфера тэхнічная (ат), бар, мм вод. сл., мм рт. сл. (тор). У ЗША і Вялікай Брытаніі Ц вымяраюць у lbf/in2 (фунт-сіла на квадратную цалю), pdl/ft2 (паундаль на квадратны фут), inH2O (цаля вод. сл.), ft H2O (фут вод. сл.), in Hg (цаля рт. сл.) і да т.п.
Казімір Іваноўскі
Біяграфіяныя звесткі
Скончыў Гданьскі політэхнічны ўніверсітэт, затым выкладаў у ім. Атрымаў доктарскую ступень, дацэнт. У 1979 выехаў за мяжу, прафесар у Нігерыі.
Ціск
1 lbf/ in2 =6894,76 н/м²,1рdl/ft2 = 1,48816 н/м², 1inH2O = 249,089н/м²; 1ftH2O = 2989,07 н/м²,1in Hg = 3386,39 н/м².
Казімір Іваноўскі
Біяграфіяныя звесткі
Выдаў у 1995 годзе кнігу ўспамінаў з гісторыі міжваеннай Віленшчыны.
Памёр у 2002 годзе.
Ціск
З’ява Ц. адыгрывае важную ролю ў фізічных, хімічных, біялагічных і іншых працэсах.
Цікавыя факты
Атмасферны ціск на паверхні Зямлі — прыблізна 100 000 Па або 1 бар.
Гідрастатычны ціск на глыбіні 1 км пад вадой — 100 бар.
Ціск пры спальванні чорнага пораху ў вагнястрэльнай зброі — каля 3000 бар або 3 кбар.
Ціск у цэнтры Сонца — парадку 100 млн кбар.
Ціск у цэнтры белых карлікаў — да 1 млрд кбар.
Горад герояў
«Горад герояў» (Big Hero 6) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Walt Disney Animation Studios» 2014 года. Пераможца прэміі «Оскар» (2015) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».