cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ігар Мікалаевіч Глебаў
Ігар Мікалаевіч Глебаў (, в. Будзінка, Бельскі раён, Цвярская вобласць, РСФСР — ) — беларускі скульптар.
Біяграфія
Пляменнік скульптара Аляксея Глебава. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў у 1950 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1955 годзе Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Рэпіна ў Ленінградзе. Вучыўся ў М. Керзіна, І. Крастоўскага. Удзельнік мастацкіх выставак з 1956 года. Выкладаў у 1956—1964 гадах у Мінскім мастацкім вучылішчы, у 1964—1976 гадах Беларускім політэхнічным інстытуце.
Член КПСС з 1944 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1957 года.
Творчасць
Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны II ступені, медалямі.
Лідзія Іванаўна Асіюк
Лідзія Іванаўна Асіюк (, в Барысы, Польская Рэспубліка —, в. Барысы, Брэсцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларуская даярка. Герой Сацыялістычнай Працы (1958). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР і Вярхоўнага Савета Беларускай ССР. Маці Галіны Скакун, Героя Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
Працавала да вайны і адразу пасля яе ў агародніцкай брыгадзе, а потым — даяркай у мясцовым калгасе імя Жданава Брэсцкага раёна, цэнтрам якога і была вёска Барысы.
Пачынаючы з 1950 года і прыкладна па 1975 год ёй удавалася атрымліваць вельмі высокія надоі малака. Калі ў 1955-м яна надойвала па 4619 кг малака ад кожнай з 12 кароў у групе, у 1966 годзе гэты паказчык вырас да 7659 кг (тады ў яе было 10 кароў), у 1967 — 7929 кг (10 кароў).
Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 7-га і 8-га скліканняў і дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 7-га і 8-га скліканняў.
Узнагароды
18 студзеня 1958 года была ўдастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы за выдатныя дасягненні ў развіцці жывёлагадоўлі. Штогод удзельнічала ва Усесаюзнай выстаўцы ВДНГ, па выніках якіх атрымлівала ў падарункі адрэзы на сукенкі, дываны і аўтамабіль «Масквіч».
NGC 7338
NGC 7338 — двойная зорка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па жывёлагадоўлі
Дзейнасць
Асноўная мэта дзейнасці цэнтра — канцэнтрацыя навуковага патэнцыялу краіны для павышэння эфектыўнасці жывёлагадоўлі шляхам комплекснага правядзення навуковых даследаванняў і ўкаранення навуковых распрацовак у вытворчасць, аўтарскага іх суправаджэння, а таксама павышэнне кваліфікацыі спецыялістаў жывёлагадоўлі праз курсы, семінары, канферэнцыі, аспірантуру і дактарантуру.
Лотэ
Лотэ (Lotte) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 38 км². Афіцыйны код — 05 5 66 048.
Камуна падзяляецца на 5 сельскіх акруг.
Лар (Штайнфурт)
Лар (Laer) — абшчына ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Плошча — 35,05 км².
Абшчына падзяляецца на 2 сельскія акругі — Лар і Гольтгаўзен.
Гяпік
Гяпік (qəpik) — разменная грашовая адзінка Азербайджанскай рэспублікі, роўная 1/100 маната. Пасля дэнамінацыі 2006 года ў звароце знаходзяцца манеты наміналам у 1, 3, 5, 10, 20 і 50 гяпікаў.
Этымалогія і транслітарацыя
Звычайна паходжанне слова «гяпік» звязваюць з рускім словам «капейка». Аднак, па адной з версій, магчыма, само слова «капейка» — цюркскага паходжання і мае корань, які азначае сабаку.
Слова «гяпік» пакуль не мае адназначнай транслітарацыі на англійскую мову. Англамоўныя слоўнікі прыводзяць як мінімум два варыянты напісання — gopik і qepiq. На афіцыйным сайце Цэнтральнага банка Азербайджанскай Рэспублікі выкарыстоўваюцца gepik і gapik, у англамоўнай Вікіпедыі — qapik (англ.), стандарт, прыняты ў рамках Еўрапейскага саюза,— kepik.
Выпуск 1992—1993 года
5, 20 і 50 гяпікаў 1992 года з бронзы і нікелю не траплялі ў абарачэнне. Іх распрадалі ў якасці сувеніраў.
Велікашылавіцкі сельсавет
Велікашы́лавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Вялікія Шылавічы. Плошча сельсавета складала 13089,22 га.
Гісторыя
Утвораны 6 жніўня 1979 года ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці БССР з цэнтрам у вёсцы Вялікія Шылавічы ў складзе 5 населеных пунктаў (вёскі Вялікія Шылавічы, Новая Стража, Савічы і Чапялева, якія ўваходзілі ў склад Жыровіцкага сельсавета, і вёска Якімавічы, якая ўваходзіла ў склад Слонімскага сельсавета). 16 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Жыровіцкага сельсавета перададзена вёска Шылавічы. Скасаваны 28 жніўня 2013 года, тэрыторыя далучана да Дзеравянчыцкага сельсавета.
Склад
У склад сельсавета ўваходзілі 6 вёсак — Вялікія Шылавічы (цэнтр сельсавета), Чапялева, Савічы, Шылавічы (спіртзавод), Якімавічы і Новая Стража.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1211 чалавек, з іх 95,5 % — беларусы, 2,7 % — рускія, 1,3 % — украінцы.
Установы культуры, аховы здароўя, адукацыі, турызму
Падчас існавання на тэрыторыі сельсавета знаходзіліся:
Геалагічныя помнікі. Выдатныя мясціны
Геалагічны помнік каля в. Якімавічы — вялізны камень, які складаецца з двух злучаных паміж сабою валуноў. Даўжыня камня — 3,5 м, шырыня — 3 м, вышыня — каля 3,5 м.
Наліснікі
Таксама цікава тое, што на першы погляд наліснікі — проста бліны з начыннем. На самай жа справе абалонка для наліснікаў адрозніваецца ад бліна смакам і ўласцівасцямі. Наліснікавыя бліны больш тонкія, эластычныя, амаль без смаку, яны патрэбныя для таго, каб зручна было падаць начынне, каб яго смак нічым не зацьміла. Звычайны блін для гэтага не вельмі падыходзіць — ён і таўсцей, і больш кіпры, не заўсёды можа ўтрымаць вільгаць сакавітых напаўняльнікаў. Наліснік, як страва, таксама адрозніваецца ад простага блінца з начыннем тым, што начынне ў «налісніку» размяшчаюць у сярэдзіне і закрываюць свабоднымі бакамі блінцоў, а ў «блінцы з начыннем» апошнюю размяркоўваюць па паверхні блінцоў і толькі потым блінец складаюць або згортваюць «трубачкай».
Страва асабліва шырока распаўсюджана ў Беларусі, Польшчы, Украіне і Малдавіі.
Бітынія шчупальцавая
Бітынія шчупальцавая (Bithynia tentaculata) — від прэснаводных бруханогіх малюскаў.
Апісанне
Мае вежападобную (5-6 спіральных завіткоў) карычневую ракавіну вышынёй да 12 мм, вусце закрываецца авльнай накрыўкай.
Пашырана ў рэках, азёрах, вадасховішчах. Селіцца на харавых водарасцях, прыбярэжных камянях, у пазухах лісця разаку.
Жан Месаж’е
Жан Месаж’е (Jean Messagier;, XVII акруга Парыжа — , Манбельяр) — французскі мастак, скульптар, гравёр і паэт.
Жан Месаж’е правёў сваю першую персанальную выстаўку ў Парыжы ў «Galerie Arc-en-Ciel» у 1947 годзе. З 1945 па 1949 год мастак працаваў пад уплывам творчасці Пабла Пікаса, Андрэ Масона, Паўля Клее і Франсуа Дэснаера (яго прафесар у Вышэйшай нацыянальнай школе мастацтваў у Парыжы). Месаж’е зноў быў прадстаўлены публіцы на выстаўцы, арганізаванай Шарлем Эцьенам у «Galerie de Babylone» у 1952 годзе, пад назвай «La Nouvelle École de Paris» (Новая школа Парыжа). У наступным годзе Месаж’е свядома адышоў ад сваёй экспрэсіянісцкай формы пост-кубізму, і яго натхненне цяпер засяродзілася на творчасці Жана Фатрые і П’ера Таль-Каата.
Жан Месаж’е часта асацыюецца з лірычнай абстракцыяй, ташызмам, нуагізмам і інфармалізмам, хоць сам мастак ніколі не прымаў ніякіх ярлыкоў, і заўсёды адмаўляўся прызнаваць адрозненне паміж абстракцыяй і фігуратыўнасцю. З 1962 года і да года сваёй смерці Жан Месаж’е выстаўляўся ў Францыі і за мяжой, прымаючы ўдзел у некаторых буйных міжнародных выстаўках у якасці прадстаўніка новых напрамкаў французскага жывапісу.
Чылійцы
Чылійцы (Los chilenos) — народ, асноўнае насельніцтва Чылі. Колькасць — звыш 11 млн, з іх у Чылі 11 млн.чалавек, 200 тыс.чалавек жыве ў суседніх раёнах Аргенціны, невялікія групы — у іншых краінах Амерыкі, у Еўропе і Аўстраліі. Антрапалагічна надзвычай неаднародныя. Фізічнае аблічча чылійцаў фарміруецца ў выніку змяшання прадстаўнікоў вялікай еўрапеоіднай расы і амерыканскай расы, пераходныя, метысныя формы пераважаюць. Гавораць на лацінаамерыканскім варыянце іспанскай мовы. Вернікі — каталікі.
Чылійская народнасць пачала фарміравацца ў перыяд заваявання іспанцамі цэнтральных раёнаў Чылі (ад паўднёвай мяжы Атакамы да ракі Бія-Бія) у сярэдзіне 16 стагоддзя. Да канкісты тут жылі земляробчыя плямёны індзейцаў пікунчэ і дыягітаў (300—500 тыс.чал.). Іспанамоўныя чылійцы сфарміраваліся ад змяшэння індзейцаў з імігрантамі з Еўропы — іспанцамі, а з 2-й паловы 19 стагоддзя і з выхадцамі з іншых краін. За каланіяльныя часы з Еўропы ў Чылі перасялілася 50-70 тыс.чал. У 1843 годзе іспанамоўнае насельніцтва складала 1,5 млн.чал. Этнічнай асіміляцыі індзейцаў спрыяла страта імі былой этнічнай самасвядомасці ва ўмовах рэзкага ламання традыцыйнай культуры.
Метынген
Метынген (Mettingen) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 40 км². Афіцыйны код — 05 5 66 056.
Надбрамная царква Іаана Багаслова
Надбрамная царква Іаана Багаслова — колішні праваслаўны храм у горадзе Слуцку Мінскай вобласці.
Гісторыя
Па звестках за 1678 год Троіцкі манастыр быў абнесены драўлянай сцяной. На вуліцы Трайчанскай знаходзілася драўляная брама, якая мела два ўваходныя праёмы і з бакоў фланкіравалася двума абарончымі вежамі. Паміж вежамі другім ярусам над уваходам размяшчалася драўляная царква святога Мікіты.
У 1870 годзе брама змяніла свой выгляд і над уваходным праёмам узводзіцца мураваная царква Іаана Багаслова. Пабудова атрымала сіметрычны пірамідальны характар у руска-візантыйскім стылі. Надбрамная царква — прамавугольны ў плане аб’ём з арачнымі ваконнымі праёмамі і схільным дахам, завершаны светлавым чацвярыком са зрэзанымі вугламі, які пакрываў гранёны шацёр з невялікім купалком. Прыпісалі Іаанабагаслоўскую царкву да духоўнага вучылішча, што знаходзілася побач з манастыром. Не стала манастырскай брамы ў 1930-я гады, на яе месцы быў узведзены корпус Дома афіцэраў.
Аднацветка
Аднацветка (Moneses) — род шматгадовых травяністых раслін сямейства (паводле іншай класіфікацыі — ).
Батанічнае апісанне
Вядомы 1 від — аднацветка аднакветная (або аднакветкавая ) (Moneses uniflora).
Арэал і экалогія
Аднацветка аднакветная пашырана ва ўмераных і халодных зонах Паўночнага паўшар’я: у таежнай зоне. На тэрыторыі Беларусі — пераважна ў паўночных раёнах. Расце ў яловых і хваёвых лясах (імшыстых і чарнічных), на купінах нізінных і пераходных балотаў.
Значэнне і выкарыстанне
Дэкаратыўная расліна.
Джэймс Максвел
Джэ́ймс Клерк Ма́ксвел (James Clerk Maxwell;,  — , ) — брытанскі фізік, матэматык і механік. Шатландзец па паходжанні. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1861). Максвел заклаў асновы сучаснай класічнай электрадынамікі (ураўненні Максвела), увёў у фізіку паняцці току зрушэння і электрамагнітнага поля, атрымаў шэраг следстваў з сваёй тэорыі (прадказанне электрамагнітных хваль, электрамагнітная прырода святла, ціск святла і іншыя). Адзін з заснавальнікаў кінетычнай тэорыі газаў (усталяваў размеркаванне малекул газу па скарасцях). Адным з першых увёў у фізіку статыстычныя прадстаўлення, паказаў статыстычную прыроду другога пачатку тэрмадынамікі («дэман Максвела»), атрымаў шэраг важных вынікаў у малекулярнай фізіцы і тэрмадынаміцы (тэрмадынамічныя суадносін Максвела, правіла Максвела для фазавага пераходу вадкасць-газ і іншыя). Піянер колькаснай тэорыі колераў; аўтар трохкаляровыя прынцыпу каляровай фатаграфіі. Сярод іншых работ Максвела — даследаванні па механіцы (тэарэма Максвела ў тэорыі пругкасці, працы ў галіне тэорыі ўстойлівасці руху, аналіз ўстойлівасці кольцаў Сатурна), оптыцы, матэматыцы. Ён падрыхтаваў да публікацыі рукапісы работ Генры Кавендыша, шмат увагі надаваў папулярызацыі навукі, сканструяваў шэраг навуковых прыбораў.
Паходжанне і юнацкасць. Першая навуковая праца (1831—1847)
Джэймс Клерк Максвел прыналежаў да старажытнага шатландскага роду Клеркаў з. Яго бацька, Джон Клерк Максвел, быў уладальнікам фамільнага маёнтка Міддлбі ў Паўднёвай Шатландыі (другое прозвішча Максвел адлюстроўвае менавіта гэты факт). Ён скончыў Эдынбургскі ўніверсітэт і быў членам адвакацкай калегіі, але не меў прыхільнасці да юрыспрудэнцыі, захапляючыся ў свабодны час навукай і тэхнікай (ён нават апублікаваў некалькі артыкулаў ужытковага характару) і рэгулярна наведваючы ў якасці гледача пасяджэнні Эдынбургскага каралеўскага таварыства. У 1826 годзе ён жаніўся з Фрэнсіс Кэй (Frances Cay), дачкой суддзі Адміралцейскага суда, якая праз пяць гадоў нарадзіла яму сына.
Неўзабаве пасля нараджэння сына сям'я пераехала з Эдынбурга ў свой закінуты маёнтак Міддлбі, дзе быў пабудаваны новы дом, што атрымаў назву Гленлэр (Glenlair, то бок «бярлог у вузкай лагчыне»). Тут Джэймс Клерк Максвел правёў свае дзіцячыя гады, апанураныя ранняй смерцю маці ад раку. Жыццё на прыродзе зрабіла яго цягавітым і цікаўным. З ранняга дзяцінства ён выяўляў цікавасць да навакольнага свету, быў аточаны рознымі «навуковымі цацкамі» (прыкладам, «магічным дыскам» — папярэднікам кінематографа, мадэллю нябеснай сферы, ваўчком-«д’яблам» і інш.), многае запазычыў з зносін са сваім бацькам, захапляўся паэзіяй і здзейсніў першыя ўласныя паэтычныя спробы. Толькі ў дзесяцігадовым узросце ў яго з'явіўся спецыяльна наняты хатні настаўнік, аднак такое навучанне аказалася неэфектыўным, і ў лістападзе 1841 года Максвел пераехаў да сваёй цёткі Ізабелы, сястры бацькі, у Эдынбург. Тут ён паступіў у новую школу — так званую, дзе робяць упор на класічную адукацыю — вывучэнне лацінскай, грэчаскай і англійскай моў, рымскай літаратуры і Святога Пісання.
Эдынбургскі ўніверсітэт. Фотапругкасць (1847—1850)
У 1847 годзе тэрмін навучання ў акадэміі скончыўся, і ў лістападзе Максвел паступіў у Эдынбургскі ўніверсітэт, дзе слухаў лекцыі фізіка Форбса, матэматыка Філіпа Келанда, філосафа Уільяма Гамільтана; вывучаў шматлікія працы па матэматыцы, фізіцы, філасофіі, ставіў вопыты па оптыцы, хіміі, магнетызме. За час навучання Максвел падрыхтаваў артыкул пра крывыя качэння, аднак асноўную ўвагу ён надаваў вывучэнню механічных уласцівасцей матэрыялаў з дапамогай палярызаванага святла. Ідэя гэтага даследавання ўзыходзіць да яго знаёмства вясной 1847 года з вядомым шатландскім фізікам, які падарыў яму два палярызацыйныя прыборы сваёй канструкцыі (прызмы Ніколя). Максвел зразумеў, што палярызаванае выпраменьванне можна выкарыстоўваць для вызначэння ўнутраных высілкаў нагружаных цвёрдых цел. Ён рабіў мадэлі цел розных форм з жэлаціна і, падвяргаючы іх дэфармацыям, назіраў ў палярызаваным святле каляровыя карціны, адпавядалыя крывым напрамкаў сціску і расцяжэння. Параўноўваючы вынікі сваіх доследаў з тэарэтычнымі разлікамі, Максвел праверыў многія старыя і вывеў новыя заканамернасці тэорыі пругкасці, у тым ліку ў тых выпадках, якія былі занадта складаныя для разліку. Усяго ён вырашыў 14 задач аб высілках ўнутры полых цыліндраў, стрыжняў, круглых дыскаў, полых сфер, плоскіх трохвугольнікаў, зрабіўшы, такім чынам, значны ўклад у развіццё метаду фотапругкасці. Гэтыя вынікі таксама прадстаўлялі значную цікавасць для будаўнічай механікі. Максвел далажыў іх у 1850 годзе на адным з пасяджэнняў Эдынбургскага каралеўскага таварыства, што стала сведчаннем першага сур'ёзнага прызнання яго прац.
Вучоба ва ўніверсітэце
У 1850 годзе, нягледзячы на ​​жаданне бацькі пакінуць сына бліжэй да сябе, было вырашана, што Максвел адправіцца ў Кембрыджскі ўніверсітэт (усе яго сябры ўжо пакінулі Шатландыю для атрымання больш прэстыжнай адукацыі). Увосень ён прыбыў у Кембрыдж, дзе паступіў у самы танны каледж, атрымаўшы пакой у будынку самога каледжа. Аднак ён не быў задаволены вучэбнай праграмай Пітэрхауса, да таго ж не было практычна ніякіх шанцаў застацца ў каледжы пасля заканчэння навучання. Многія яго сваякі і знаёмыя, у тым ліку прафесара Джэймс Форбс і Уільям Томсан (будучы лорд Кельвін), раілі яму паступаць у Трыніці-каледж; тут жа вучыліся некаторыя яго шатландскія сябры. У выніку пасля першага семестра ў Пітэрхаусе Джэймс пераканаў бацьку ў неабходнасці пераводу ў Трыніці.
У 1852 годзе Максвел стаў стыпендыятам каледжа і атрымаў пакой непасрэдна ў яго будынку. У гэты час ён мала займаўся навуковай дзейнасцю, затое шмат чытаў, наведваў лекцыі Джорджа Стокса і семінары Уільяма Хопкінса, які рыхтаваў яго да здачы экзаменаў, заводзіў новых сяброў, пісаў дзеля забавы вершы (многія з іх былі пасля апублікаваныя Льюісам Кэмбэлам). Максвел прымаў актыўны ўдзел у інтэлектуальным жыцці ўніверсітэта. Ён быў абраны ў «клуб апосталаў», які аб'ядноўваў дванаццаць чалавек з самымі арыгінальнымі і глыбокімі ідэямі; там ён выступаў з дакладамі на самыя розныя тэмы. Зносіны з новымі людзьмі дазволіла яму кампенсаваць сарамлівасць і стрыманасць, якія выпрацаваліся ў яго за гады спакойнага жыцця на радзіме. Распарадак дня Джэймса таксама ўяўляўся незвычайным: з сямі раніцы да пяці вечара ён працаваў, потым клаўся спаць, ўставаў а палове дзесятай і прымаўся за чытанне, з двух да паловы трэцяй ночы ў якасці зарадкі бегаў па калідорах інтэрната, пасля чаго зноў спаў, ужо да самай раніцы.
Да гэтага часу канчаткова сфармаваліся яго філасофскія і рэлігійныя пагляды. Апошнія характарызаваліся значнай эклектычнасцю, што ўзыходзіла да гадоў яго дзяцінства, калі ён наведваў як прэсвітарыянскую царкву бацькі, гэтак і епіскапальную царкву цёткі Ізабелы. У Кембрыджы Максвел стаў прыхільнікам тэорыі хрысціянскага сацыялізму, якая развіваецца тэолагам Фрыдэрыкам Дэнісанам Морысам, ідэолагам «шырокай царквы» (broad church) і адным з заснавальнікаў Працоўнага коледжа (Working Men’s College). Лічачы галоўным спосабам дасканалення грамадства адукацыю і развіццё культуры, Джэймс браў удзел у працы гэтай установы, чытаў там па вечарах папулярныя лекцыі. Разам з тым, нягледзячы на безумоўную веру ў Бога, ён не быў занадта рэлігійны, неаднаразова атрымваючы папярэджанні за пропускі царкоўных служб. У лісце свайму сябру Льюісу Кэмпбелу, які рашыў абраць тэалагічную кар'еру, Максвел наступным чынам рангаваў навукі:
''Вось мой вялікі план, які задуманы ўжо даўно, і які то памірае, то вяртаецца да жыцця і паступова робіцца ўсё больш дакучлівым… Асноўнае правіла гэтага плана — упарта не пакідаць нічога невывучаным. Нішто не павінна быць «святой зямлёй», святой Непарушнай Праўдай, пазітыўнай ці негатыўнай.''
У студзені 1854 года Максвел здаў выніковы трохступеністы экзамен па матэматыцы (Mathematical Tripos) і, заняўшы другое месца ў спісе студэнтаў (Second Wrangler), атрымаў ступень бакалаўра. У наступным выпрабаванні — пісьмовым матэматычным даследаванні на спашуканне традыцыйнай прэміі Сміта — ён вырашыў заданне, прапанаванае Стоксам, якое тычыла довады тэарэмы, якая цяпер завецца тэарэмай Стокса. Па выніках гэтага выпрабавання ён падзяліў прэмію са сваім аднакурснікам Эдвардам Раусам.
Тэорыя колераў
Пасля здачы экзамену Максвел вырашыў застацца ў Кембрыджы для падрыхтоўкі да прафесарскага звання. Ён займаўся з вучнямі, прымаў экзамены ў Чэлтэнхем-коледжы, заводзіў новых сяброў, працягваў супрацоўнічаць з Рабочым коледжам, па прапанове рэдактара Макмілана пачаў пісаць кнігу па оптыцы (яна гэтак і не была скончана), а ў свабодны час наведваў у Гленлэры бацьку, здароўе якога рэзка пагоршылася. Да гэтага ж часу ставіцца жартоўнае эксперыментальнае даследаванне па «катавярчэнні», якое ўвайшло ў кембрыджскі фальклор: яго мэтай было вызначэнне мінімальнай вышыні, падаючы з якой, котка ўстае на чатыры лапы.
Першая праца па электрычнасці
Да гадоў працы ў Кембрыджы ставіцца і першая сур'ёзная цікавасць Максвела да праблемы электрычнасці. Неўзабаве пасля здачы экзамену, у лютым 1854 года, ён звярнуўся да Уільяма Томсана з просьбай парэкамендаваць літаратуру па гэтай тэматыцы і парадак яе чытання. У той час, калі Максвел прыступіў да даследавання электрычнасці і магнетызму, існавалі два пагляды на прыроду электрычных і магнітных эфектаў. Большасць кантынентальных навукоўцаў, такіх як Андрэ Мары Ампер, Франц Нейман і Вільгельм Вебер, прытрымлівася канцэпцыі далёкадзеяння, разглядаючы электрамагнітныя сілы як аналог гравітацыйнага прыцягнення паміж дзвюма масамі, якія імгненна ўзаемадзейнічаюць на адлегласці. Электрадынаміка, развітая гэтымі фізікамі, уяўляла сабою аформіленую і строгую навуку. З іншага боку, Майкл Фарадэй, першаадкрывальнік з'явы электрамагнітнай індукцыі, высунуў ідэю сілавых ліній, якія злучаюць станоўчы і адмоўны электрычныя зарады або паўночны і паўднёвы полюсы магніта. Згодна з Фарадэем, сілавыя лініі запаўняюць ўсё навакольную прастору, фарміруючы поле, і абумоўліваюць электрычныя і магнітныя ўзаемадзеяння. Максвел не мог прыняць канцэпцыю дзеяння на адлегласці, яна супярэчыла яго фізічнай інтуіцыі, таму неўзабаве ён перайшоў на пазіцыі Фарадэя:
''Калі мы назіраем, што адно цела дзейнічае на іншае на адлегласці, то, перш чым прыняць, што гэта дзеянне прамое і непасрэднае, мы звычайна даследуем, ці няма паміж целамі якой-небудзь матэрыяльнай сувязі… Каму ўласцівасці паветра не знаёмыя, таму перадача сілы з дапамогай гэтай нябачнай асяроддзя будзе здавацца гэтак жа незразумелай, як і любы іншы прыклад дзеянні на адлегласці… Не варта глядзець на гэтыя [сілавыя] лініі як на чыста матэматычныя абстракцыі. Гэта кірункі, у які сярод адчувае напружанне, падобнае нацяжэнню вяроўкі…''
Перад Максвелам устала пытанне пабудовы матэматычнай тэорыі, якая ўлучала б як фарадэееўскія ўяўленні, гэтак і слушныя вынікі, атрыманыя прыхільнікамі далёкадзеяння. Максвел вырашыў скарыстацца метадам аналогій, паспяхова ўжытым Уільямам Томсанам, які яшчэ ў 1842 годзе прымеціў аналогію паміж электрычным узаемадзеяннем і працэсамі цеплаперадачы ў цвёрдым целе. Гэта дазволіла яму дастасаваць да электрычнасці вынікі, атрыманыя для цеплыні, і даць першае матэматычнае абгрунтаванне працэсам перадачы электрычнага дзеяння з дапамогай некаторага асяроддзя. У 1846 годзе Томсан вывучыў аналогію паміж электрычнасцю і пругкасцю. Максвел скарыстаўся іншай аналогіяй: ён распрацаваў гідрадынамічную мадэль сілавых ліній, зраўнаўшы іх трубкам з ідэальнай несціскальнай вадкасцю (вектары магнітнай і электрычнай індукцый аналагічныя вектару хуткасці вадкасці), і ўпершыню выказаў заканамернасці палявой карціны Фарадэя на матэматычнай мове (дыферэнцыяльныя ўраўненні). Па вобразным выразе Роберта Мілікена, Максвел «увасобіў па-плебейску аголенае цела фарадэееўскіх уяўленняў у арыстакратычныя адзенні матэматыкі». Аднак выкрыць сувязь паміж зарадамі ў стане спакою і «рухомай электрычнасцю» (токамі), адсутнасць якой, мабыць, была адной з асноўных яго матывацый у працы, яму ў той час не ўдалося.
У верасні 1855 года Максвел наведаў кангрэс Брытанскай асацыяцыі (British Science Association) у Глазга, заехаўшы па шляху наведаць хворага бацьку, а па вяртанні ў Кембрыдж з поспехам здаў экзамен на права стаць членам савета коледжа (гэта мела на ўвазе аброк бясшлюбнасці). У новым семестры Максвел пачаў чытаць лекцыі па гідрастатыцы і оптыцы. Узімку 1856 года ён вярнуўся ў Шатландыю, перавёз бацьку ў Эдынбург і ў лютым вярнуўся ў Англію. Тым часам ён даведаўся пра з’яўленне вакансіі прафесара натуральнай філасофіі Марышаль-коледжа (Marischal College) у Абердыне і вырашыў паспрабаваць атрымаць гэта месца, спадзеючыся быць бліжэй да бацькі і не бачачы ясных перспектыў у Кембрыджы. У сакавіку Максвел адвёз бацьку назад у Гленлэр, дзе таму, здавалася, стала лепш, аднак 2 красавіка бацька сканаў. Пад канец красавіка Максвел атрымаў прызначэнне на пост прафесара ў Абердыне і, правядучы лета ў радавым маёнтку, у кастрычніку прыбыў на новае месца працы.
Выкладніцкая праца. Жаніцьба
З першых дзён свайго знаходжання ў Абердыне Максвел прыступіў да наладжвання выкладання на кафедры натуральнай філасофіі, якая была ў закінутым стане. Ён шукаў дакладную методыку навучання, спрабаваў прызвычаіць студэнтаў да навуковай працы, аднак не вельмі атрымаў поспех у гэтым. Яго лекцыі, закрашаныя гумарам і гульнёй слоў, часта дакраналіся гэтак складаных рэчаў, што гэта шмат каго адпуджвала. Яны адрозніваліся ад прынятага раней узору меншым упорам на папулярнасць выкладу і шырату тэматыкі, больш сціплай колькасцю дэманстрацый і вялікай увагай, якое надавалася матэматычнаму боку справы. Больш за тое, Максвел адным з першых стаў прыцягваць студэнтаў да практычных заняткаў, а таксама арганізаваў для студэнтаў апошняга года дадатковыя заняткі за рамкамі стандартнага курса.
Гетэраграма
Гетэраграма:
Багалюбава
Багалюбава:
NGC 7339
NGC 7339 (іншыя абазначэнні — PGC 69364, UGC 12122, MCG 4-53-9, ZWG 474.13, KCPG 570B) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пінкавічы
Пі́нкавічы (, Пинковичи) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці на левым беразе Піны. Уваходзіць у склад Пінкавіцкага сельсавета. Станам на 2005 год чацвёрты па велічыні сельскі населены пункт у Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Летапіс вёскі Пінкавічы пачынаецца з XV стагоддзя. Дакладная дата заснавання паселішча невядомая, але з упэўненасцю можна сцвярджаць, што Пінкавічы на некалькі дзесяцігоддзяў, а мо і стагоддзяў старэйшыя за вядомы год першай згадкі.
Першая Сусветная і Грамадзянская вайна
Карэнная жыхарка Пінкавічаў Марыя Хіхлюк (1909—1999) успамінала:
Браніслаў Люгоўскі
Браніслаў Люгоўскі (, Віцебск —, СССР) — беларускі паэт.
Сям’я
Паходзіў з каталіцкай сям’і, што жыла на вуліцы 7-я Гарадоцкая, 3. У сям’і размаўлялі па-польску, хале ў анкетах запісваўся беларусам.
Бацька, Аляксандр Паўлавіч Люгоўскі, працаваў вагаўныком у порце ў Рызе. У часе Першай сусветнай вайны Быў мабілізаваны, даслужыўся да годнасці фельдфебеля. Пасля далучыўся да Чырвонай Арміі, дзе камандаваў узводам. Загінуў у 1919 годзе.
Ганна Людвігаўна Люгоўская дзесяць гадоў працавала ў віцебскага аптэкара Ульрыха. За савецкай уладайстала хатняй гаспадыняй, атрымлівала пенсію за памерлага мужа-чырвонаармейца на сябе і дваіх дзяцей. Памерла ў 1933 годзе
Біяграфічныя звесткі
21 студзеня 1908 нарадзіўся ў Віцебску, а ўжо 25 студзеня быў хрышчоны ў касцёле св. Варвары. Застаўся без бацькі ў 11 гадоў, у гэты час пасвіў кароў у заможных сялян у вёсцы, дзе жылі сваякі. Вярнуўшыся ў Менск, рубіў дровы ды разносіў пітную ваду. Навучаўся ў 5-й сямігадовай беларускай школе. Скончыўшы шэсць класаў пачаў правацаваць у гарадскім камунальным аддзеле чорнарабочым, потым маляром ды токарам. Быў актыўным удзельнікам камсамольскага і піянерскага руху.У 1929 годзе перайшоў токарам на завод «Чырвоны металіст».
З верасня 1932 года — сакратар, пазней старшыня віцебскага філіялу Саюзу савецкіх пісьменнікаў. 29 траўня 1934 года скончыў камвну гаркама КП(б)Б. У 1935 годзе паступіў на гістарычны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава, які скончыў у 1940 годзе. 16 чэрвеня 1940 года партбюро Віцебскага педагагічнага інстытута прыняла яго ў шэрагі ВКП(б).
З пачаткай Вялікай Айчыннай вайны арганізоўваў эвакуацыю насельніцтва і партыйных дакументаў. У 1942 годзе добраавхотна пайшоў у войска, папрасіўся на Сталінградскі фронт. Служыў як намеснік камандоўца з палітычнай часткі стралковой роты мотастралковага батальёна 90-й танковай брыгады. Загінуў 2 снежня 1940 года каля балкі Караватка Сталінградскай вобласці, пахаваны ў вёсцы Варвараўцы.
Творчасць
З 1926 года быў сябрам Віцебскага філіялу «Маладняку». Яго вершы трапілі ў супольныя зборнікі «Пачатак» (1926), «Світанне» (1927). Пазней стаў чальцом Віцебскай філіі БелАПП, а з 1932 года — Віцебскай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў.
Рэгулярна друкаваўся ў перыядычным друку: «Віцебская сялянская газета» (1926–1928), «Заря Запада» (1928), «Віцебскі пралетарый» (1929–1936), «Віцебскі рабочы» (1939–1940), «Чырвоная змена» (1927), «Літаратура і мастацтва» (1933).
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных пар 2021
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных пар 2021 — 6-ы чэмпіянат па кёрлінгу сярод змяшаных пар. Праводзіўся з 9 па 12 верасня 2021 года ў горадзе Мінск на арэне «Мінск-Арэна».
Цар-дуб
Цар-дуб — назва дрэў у шэрагу мясцовасцей Еўропы, у кожнай з якіх ён лічыцца найстарэйшым дрэвам.
Дабрылава Евангелле
Дабрылава Евангелле (Добрилово Евангелие) — старажытнарускі кірылічны ілюмінаваны рукапіс Евангелля-апракаса, створаны ў 1164 годзе. Адзін з нешматлікіх дакладна датаваных старажытнарускіх рукапісаў. Паводле запісу ў кнізе, яе перапісаў пісец Дабрыла (Добрило), адкуль і назва.
Гісторыя
На перадапошнім аркушы рукапісу пісцом пакінуты «выхадны» надпіс:
Ранняя гісторыя Дабрылава Евангелля і абставіны, пры якіх яно трапіла ў царскую бібліятэку, невядомыя.
У годзе 1572/1573, пра што быў зроблены запіс на другім аркушы рукапісу, з бібліятэкі цара Івана Грознага Евангелле было ўкладзена ў нейкую пустынь, названую ў імя архідыякана Стэфана. Гэту пустынь даследчыкі ідэнтыфікуюць з наступнымі манастырамі: Барысаглебскі-Стэфанаўскі на Кідзекшы, Стэфанаўскі на Лугу каля Пскова, Серадакаротны Стэфанаўскі манастыр у Ціхвінскім павеце ці Спаская Архідыяканская пустынь Ісадскага манастыра ў Ніжагародскай губерні.
Характарыстыка
Рукапіс уяўляе сабой кодэкс на пергаменце, які складаецца з 270 лістоў памерам 24,5 × 19,7 см, тэкст напісаны ўставам у два слупкі.
Евангелле ўпрыгожана чатырма мініяцюрамі з выявай евангелістаў, змешчаных у інтэр'еры аднакупальных храмаў. Яны належаць да характэрнага для рускага мастацтва XII стагоддзя прымітыўна-пластычнага стылю. На думку мастацтвазнаўцы В. С. Паповай, гэтыя мініяцюры «нясуць асаблівае хараство шырокага малюнка і свабоднага пісьма правінцыйнага майстра». Зыходзячы з надпісаў на мініяцюрах вынікае, што яны былі выкананы запрошаным майстрам, а не пісцом Дабрылам. Іншым майстрам таксама выкананы і кінаварныя загалоўкі.
Мак-Ларэн (аўтагоначная каманда)
McLaren («Мак-Ларэн», поўная назва з 2015 года McLaren Honda, «Мак-Ларэн Хонда») — брытанская аўтагоначная каманда, што ўяўляе сабой падраздзяленне аўтамабільнай кампаніі McLaren. У розны час каманда брала ўдзел і перамагала ў розных аўтаспартыўных спаборніцтвах, пяць разоў выйгравала спаборніцтвы CanAm, тройчы выйгравала 500 міль Індыянапаліса, па адным разе ў гонках 24 гадзіны Ле-Мана і 12 гадзін Себрынга, у наш час каманда сканцэнтравана на ўдзеле ў чэмпіянаце свету Формулы-1, дзе 8 разоў заваёўвала Кубак Канструктараў.
Леанід Іванавіч Рудніцкі
Леанід Іванавіч Рудніцкі (псеўданім В. Бруевіч;, Орша — ?) — беларускі пісьменнік.
Меў гісторыка-філілагічную адукацыю. З 1910 года настаўнік у гімназіях. З 1920 выкладаў беларускую мову, літаратуру і беларусазнаўства ў Мінскім політэхнічным інстытуце, першай чыгуначнай школе, на агульнаадукацыйных курсах. Са снежня 1923 выкладаў беларускую мову ў БДУ. У Мінску жыў на рагу Набярэжнай і Чычэрынскай, д. 10/2, 1. Далейшы лёс невядомы.
Яго апавяданні з’яўляліся ў газетах «Звон», «Беларусь», «Вольны сцяг» (1919-21), «Чырвоны сейбіт» (1928).
Іван Алаізіевіч Навацкі
Іван Алаізіевіч Навацкі ( — ?) — расійскі і польскі грамадзянскі інжынер.
Адносіны Украіны і НАТА
Сувязі паміж Украінай і Арганізацыяй Паўночнаатлантычнага дагавора (North Atlantic Treaty Organisation (NATO)) пачаліся ў 1994 годзе. У 2008 годзе Украіна падала заяўку на далучэнне да Плану дзеянняў па сяброўству ў НАТА (Membership Action Plan (MAP)). Планы на ўступленне ў НАТА былі адкладзеныя пасля прэзідэнцкіх выбараў 2010 года, на якіх перамог Віктар Януковіч, які аддаваў перавагу таму, каб Украіна заставалася пазаблокавай дзяржавай. У 2010 годзе Вярхоўная Рада прагаласавала за выключэнне з стратэгіі нацыянальнай бяспекі краіны «інтэграцыю ў еўра-атлантычную бяспеку і сяброўства ў НАТА».
У выніку Еўрамайдана Януковіч збег з Украіны ў лютым 2014 года, часовы ўрад Арсенія Яцанюка, які прыйшоў да ўлады, заявіў, што не мае ніякіх планаў на ўступленне Украіны ў НАТА са спасылкай на пазаблокавы статус краіны. Тым не менш, пасля расійскага ваеннага ўмяшальніцтва ва Украіну і парламенцкіх выбараў у кастрычніку 2014 года новы ўрад зрабіў уступленне ў НАТА прыярытэтам. 23 снежня 2014 года Вярхоўная Рада адмовілася ад пазаблокавага статусу краіны, які «даказаў, што не з’яўляецца эфектыўным у забеспячэнні бяспекі Украіны і абароны ад знешняга ціску і агрэсіі».
Іван Алаізіевіч Навацкі
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў 1849 годзе. Выхоўваўся спачатку ў Слуцкай гімназіі і Варшаўскай галоўнай школе, а потым у Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы ў 1872-75 гадах. Скончыў курс са званнем архітэктарскага памочніка і правам на чын X класа.
Адносіны Украіны і НАТА
Паводле апытанняў, праведзеных у перыяд з 2005 па 2013 год, украінская грамадская падтрымка сяброўства ў НАТА застаецца на нізкім узроўні. Паводле апытання Інстытута Гэлапа ў 2009 годзе, 40 % украінцаў бачылі ў НАТА пагрозу, а 17 % — абарону. З пачатку 2014 года, пасля расійскай ваеннай інтэрвенцыі ва Украіну, грамадская падтрымка сяброўства Украіны ў НАТА значна ўзрасла. У чэрвені 2014 года амаль 50 % апытаных падтрымлівалі ўступленне ў НАТА, а ў кастрычніку 2014 года падтрымка ўзрасла да больш чым 50 %. Згодна з вынікамі апытання, праведзенага ў снежні 2015 года фондам «Дэмакратычнай ініцыятывы» ў Кіеве 75 % украінцаў падтрымалі б сяброўства ў НАТА.
На Брусельскім саміце ў чэрвені 2021 года лідары НАТА пацвердзілі рашэнне, прынятае на саміце ў Бухарэсце 2008 года, аб тым, што Украіна стане членам Альянсу з Планам дзеянняў па членстве (ПДЧ) як частка працэсу і правам Украіны вызначаць будучыню і знешнюю палітыку, вядома, без знешняга ўмяшальніцтва. Генеральны сакратар НАТА Енс Столтэнберг таксама падкрэсліў, што Расія не зможа накласці вета на ўступленне Украіны ў НАТА, бо «мы не вернемся да эры сфер інтарэсаў, калі буйныя краіны вырашаюць, што рабіць меншым».
Іван Алаізіевіч Навацкі
Прафесійная дзейнасць
Адразу пасля заканчэння вучылішча вызначыўся павятовым інжынерам у Радамскую губерню, адкуль праз два гады перайшоў на пасаду Люблінскага гарадскога архітэктара.
У 1881 годзе І. Навацкі быў прылічаны звышштатным тэхнікам да варшаўскага будаўнічага аддзялення, а ў 1884 годзе — да Міністэрства ўнутраных спраў з адкамандзіраваннем для заняткаў ў. Потым быў (з 1885) памочнікам келецкага, а потым сувалкскага губернскага інжынера. Праслужыўшы тут да 1891 года, І. Навацкі прылічыўся зноў да Міністэрства ўнутраных спраў, але ў хуткім часе выйшаў у адстаўку і заняўся прыватнай практыкай.
NGC 7340
NGC 7340 (іншыя абазначэнні — PGC 69362, MCG 6-49-52, ZWG 514.75, NPM1G +34.0452) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вялікія Дворцы
Вялі́кія Дво́рцы (, Великие Дворцы) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Плешчыцкага сельсавета.
Дзераўноўскі сельсавет (Слонімскі раён)
Дзераўно́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Дзераўная.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Казлоўшчынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 30 жніўня 1957 года ў склад сельсавета з Піронімскага сельсавета перададзена вёска Піронім, з Мяляхавіцкага сельсавета — вёска Вішава. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Слонімскага раёна. 6 жніўня 1979 года да сельсавета далучана частка скасаванага Слонімскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Загрыцькава, Нагуевічы, Палатніца і Харашэвічы).
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 18 населеных пунктаў. Большасць вёсак сельсавета ўзгадваецца яшчэ ў дакументах ВКЛ з пачатку XVI ст. як маёмасць магнатаў і шляхты. Маёнткі існавалі ў в. Вішава, Ісаевічы, Дзераўная, Харашэвічы, Высацк, Львоўшчына, Нагуевічы, Падгорная. У в. Вішава быў конезавод, у в. Дзераўная і Львоўшчына — спіртавыя заводы (вінакурні).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1690 чалавек, з іх 95,9 % — беларусы, 2,4 % — рускія.
Выдатныя мясціны
На тэрыторыі сельсавета знаходзіцца найвышэйшая кропка Слонімскага раёна - 223,4 м, на адлегласці 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Баяры. Таксама на тэрыторыі сельсавета (на паўночнай ваколіцы Дзераўная) знаходзіцца гара Вартавая (187,5 м), якая ўяўляе сабой старажытнае гарадзішча 2-ой паловы 1-ага тысячагоддзя н.э. З узгорка адкрываецца захапляльнае відовішча навакольных ландшафтаў. Каардынаты: 53° 12,589' N, 25° 28,856' E.
Гетэраграма (лінгвістыка)
Гетэраграма (ἕτερος — іншы і — надпіс) — знак альбо набор знакаў, якія абазначаюць слова адной мовы, набраныя ў тэкст замежнай мовы, які трэба чытаць на мове тэксту.
Гетэраграмы ўпершыню з’явіліся ў Месапатаміі ў клінапісных пісаннях, у прыватнасці, у акадэмічнай клінапісцы, шумерскія клінапісныя ідэаграмы і складнікі сімвалаў былі выкарыстаны ў акадэмічным чытанні.
Мішусцін
Мішусцін — рускае прозвішча.
Гетэраграма (літаратура)
Гетэраграма (ἕτερος — іншы і — надпіс, hétérogramme) — форма камбінаторнай літаратуры, заснаваная на прынцыпе ўнікальнасці выкарыстаных літар.
Была прапанавана і названа ў 1960-я гады ўдзельнікамі французскай літаратурнай групы «ULIPO».
Гетэраграмы заснаваны на фрагменце тэксту з непаўтаральнымі літарамі, а наступны тэкст уяўляе сабой шэраг перагруповак гэтага набору літар. Кожны крок серыі, такім чынам, ёсць анаграмай, як вось у Жоржа Пэрэка :
L’ARC N’OSE
L’ARÇON SE
SACRE L’ON
N’A L’OR SEC
L’OR EN SAC
L’OS: CARNE
У якасці своеасаблівай камбінаторнай паэзіі гетэраграму выкарыстоўвае, напрыклад, Уладзімір Кныр («Гетэраграма пра яго, мяне і зло»):
Ім неяк трэба злоўжыць
і мне як трэба зло ўжыць.
Гэтая жартоўная гетэраграма (якая ёсць таксама пантаграмай) може лічыцца ці ледзь не самай доўгай.
Гетэраграма, якая выкарыстоўвае кожную літару алфавіта прынамсі адзін раз, называецца панграмай.
Сакольніцкая лінія
Гісторыя
Дата адкрыцця — 15 мая 1935 года.
У 2010 годзе на Сакольніцкай лініі быў арганізаваны тэракт, у выніку якога загінула 40 чалавек і было паранена 88 чалавек.
Еўрапейскі Мастэрс 2016 (снукер)
Еўрапейскі Мастэрс 2016 (European Masters 2016) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 3 па 9 кастрычніка 2016 года ў Circul Globus, у горадзе Бухарэст, Румынія. Турнір стаў першым розыгрышам Еўрапейскага Мастэрс і першым прафесійным снукерным турнірам на тэрыторыі Румыніі. Прызавы фонд турніру склаў €350,000, з якіх €75,000 атрымаў пераможца.
Першым пераможцам турніру стаў Джад Трамп, які перайграў на сваім шляху да тытула Адыт'ю Мехту (4:3) і Дуэйна Джонса (4:2) у кваліфікацыі, Бэна Вуластана (4:3), Эндру Хігінсана (4:0), чатырохразовага чэмпіёна свету Джона Хігінса з Шатландыі ў чвэрцьфінале (4:0), дзеючага чэмпіёна свету і лідара рэйтынгу Марка Сэлбі ў паўфінальным матчы (6:2) і пяціразовага чэмпіёна свету Роні О’Салівана ў напружаным фінальным паядынку (9:8). Такім чынам, 27-гадовы англічанін выйграў свой шосты рэйтынгавы тытул, трэці прафесійны і другі рэйтынгавы тытул у 2016 годзе (пасля перамог на Championship League і адкрытым чэмпіянаце Кітая). Апроч таго, гэтая перамога паспрыяла яго ўздыму ў рэйтынгу з чацвёртай на трэцюю пазіцыю.
Турнір
Пасля правядзення двух выставачных матчаў з удзелам Роні О’Салівана і Сцюарта Бінэма ў лістападзе 2015 года ў румынскіх гарадах Бухарэст і Клуж-Напока ў снежні быў анасаваны новы рэйтынгавы турнір сезона 2016/2017 на тэрыторыі краіны. Да гэтага ў Румыніі праводзіліся чэмпіянаты Еўропы сярод аматараў у 2006 і 2010 гадах, чэмпіянат Еўропы сярод гульцоў да 21 года ў 2014 годзе і чэмпіянат свету сярод гульцоў да 21 года ў 2015 годзе. Такім чынам, Еўрапейскі Мастэрс, які з'яўляўся адным з пяці рэйтынгавых спаборніцтваў сезона на тэрыторыі кантынентальнай Еўропы, стаў першым прафесійным снукерным турнірам у Румыніі.
Еўрапейскі Мастэрс 2016 праходзіў пад эгідай сусветнай асацыяцыі прафесійнага більярда і снукера (World Professional Billiards and Snooker Association) і ўваходзіў у каляндар мэйн-тура, а таксама з'яўляўся шостым рэйтынгавым турнірам снукернага сезона 2016/2017.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў €350,000, а першы прыз — €75,000.
Згодна з рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста адлюстроўвае суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады.
Фармат турніру
На Еўрапейскім Мастэрс 2016 прынялі ўдзел 128 гульцоў, з якіх 116 — удзельнікі мэйн-тура і 12 — аматары. Усе гульцы пачалі турнір з першага кваліфікацыйнага раўнда ў фармаце матча на выбыванне (64 гульні), які праходзіў на працягу двух дзён за тыдзень да асноўнай стадыі. У ім першыя 64 сеяныя снукерысты гулялі супраць астатніх удзельнікаў. Усе 64 пераможцы матчаў першага раўнда гулялі паміж сабой у другім кваліфікацыйным раўндзе, пры чым удзельнікі з нумарамі пасеву 1–32 не маглі патрапіць адзін на аднаго. Пры гэтым матчы з удзелам чэмпіёна свету (Марк Сэлбі) і пяціразовага чэмпіёна свету Роні О’Салівана гуляліся ўжо ў першы дзень турніру на асноўнай арэне, у выніку чаго лічыліся матчамі асноўнай стадыі. Кваліфікацыя Еўрапейскага Мастэрс праходзіла ў Гільд Хол у Прэстане, Англія. Такім чынам, у асноўную стадыю спаборніцтва выйшлі 30 снукерыстаў, да якіх далучыліся 4 удзельнікі адкладзеных матчаў 1/32 фіналу.
30 пераможцаў матчаў другога кваліфікацыйнага раўнда і 4 пераможцы адкладзеных матчаў кваліфікацыйнага этапа гулялі ў асноўнай стадыі на выбыванне, пачынаючы з 1/16 фіналу. Лёсаванне турніру прадвызначала немагчымасць сустрэчы гульцоў топ-16 нумароў пасеву раней за 1/8 фіналу, гульцоў топ-8 раней чвэрцьфіналаў, гульцоў з першай чацвёркі сеяных раней паўфіналу і двух першых сеяных раней фіналу Еўрапейскага Мастэрс. Пяць раўндаў асноўнай стадыі (а таксама адкладзеныя кваліфікацыйныя паядынкі) праходзілі на працягу сямі дзён (гульні адкладзеных матчаў і 1/16 фіналу былі расцягнутыя на два дні, таксама як і матчы 1/8 фіналу) на арэне «Circul Globus» у Бухарэсце, Румынія.
Соценныя брэйкі
У 91 матчы кваліфікацыйнай стадыі было выканана 42 соценныя брэйкі. Марк Дэвіс выканаў тры сэнчуры ў двух сваіх матчах. У другім кваліфікацыйным раўндзе 3-ці сеяны турніру Шон Мёрфі у паядынку супраць Алана Тэйлара зрабіў максімальны брэйк у 147 балаў, які стаў найвышэйшым на стадыі кваліфікацыі. Такім чынам, англічанін атрымаў узнагароду ў £11000 за максімум у кваліфікацыі да рэйтынгавага спаборніцтва паводле правілаў пераходнага прыза за серыю ў 147 ачкоў.
Ніжэй прадстаўленыя ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшаму брэйку на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя серыі кожнага гульца.
Удзельнікі
У асноўнай стадыі Еўрапейскага Мастэрс 2016 прынялі ўдзел 30 гульцоў, якія перамаглі ў матчах другога кваліфікацыйнага раўнда, а таксама 4 удзельнікі адкладзеных матчаў другога кваліфікацыйнага раўнда.
Пяць снукерыстаў з топ-16 сусветнага рэйтынгу не патрапілі ў асноўную стадыю спаборніцтва: Сцюарт Бінэм (2), Дзін Цзюньхуэй (6), Джо Пэры (11), Марк Уільямс (13) і Кайрэн Уілсан (15).
Самым узроставым удзельнікам сусветнага гран-пры стаў 44-гадовы Дамінік Дэйл. Фергалу О'Браену і Марку Дэвісу падчас турніру таксама было па 44 гады, Робіну Халу — 42, а Джону Хігінсу — 41. Самым маладым снукерыстам на турніры стаў 16-гадовы Янь Бінтаа. Луку Брэсэлю быў 21 год, а Рысу Кларку і Скоту Дональдсану — па 22.
Ніжэй прадстаўлена табліца з інфармацыяй пра ўсіх удзельнікаў спаборніцтва.
Другі дзень (4 кастрычніка)
Выбылі: Зак Сурэці,  Юй Дэлу (61),  Бэн Вуластан (29),  Дэніэл Уомерслі,  Дамінік Дэйл (35),  Шон Мёрфі (3),  Лука Брэсэль (31),  Дэвід Гілберт (22).
Трэці дзень (5 кастрычніка)
Выбылі: Том Форд (37),  Рыкі Уолдэн (8),  Марк Ален (6),  Рыс Кларк.
Чацвёрты дзень (6 кастрычніка)
Выбылі: Лян Вэньбо (19),  Скот Дональдсан (108),  Эндру Хігінсан (54),  Бары Хокінс (16).
Пяты дзень (7 кастрычніка)
Выбылі: Джон Хігінс (5),  Альфрэд Бёрдэн (62),  Марк Дэвіс (30),  Энтані Мак-Гіл (18).
Шосты дзень (8 кастрычніка)
Выбылі: Марк Сэлбі (1),  Ніл Робертсан (7).
Сёмы дзень (9 кастрычніка)
Выбыў: Роні О’Саліван (11).
Адкладзеныя матчы кваліфікацыі
Матчы другога кваліфікацыйнага раўнда з удзелам чэмпіёна свету і лідара сусветнага рэйтынгу Марка Сэлбі і пяціразовага чэмпіёна свету Роні О’Салівана гуляліся ў першы гульнявы дзень спаборніцтва на асноўнай арэне і лічыліся паядынкамі асноўнай стадыі турніру.
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд 2018
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод змяшаных каманд 2018 — 3-ы чэмпіянат па кёрлінгу сярод змяшаных каманд. Праводзіўся з 29 сакавіка па 1 красавіка 2018 года ў горадзе Мінск на арэне «Мінск-Арэна».
NGC 7341
NGC 7341 (іншыя абазначэнні — PGC 69412, ESO 534-11, MCG -4-53-27) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рэд Бул (каманда Формулы-1)
У сезонах 2013-2015 тытульным фундатарам была кампанія Infiniti, а каманда звалася Infiniti Red Bull Racing (Інфініці Рэд Бул Рэйсінг).
Касцёл Сэрца Ісуса і Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Воўкавічы)
Касцёл Сэрца Ісуса і Найсвяцейшай Дзевы Марыі — колішні каталіцкі храм у в. Воўкавічы Мінскага раёна.
Гісторыя
У 1784 г. каталіцкая капліца ў в. Воўчкавічы на левым беразе ракі Пціч згадваецца як ужо дзейная ад менскай кафедры. У 1806 г. парафіяне разабралі старую святыню і на сродкі Марцыяны Іваноўскай, уладальніцы маёнтка, пабудавалі новую, таксама драўляную капліцу, а тэрыторыю вакол яе абгарадзілі пад невялікія могілкі. 29 ліпеня 1810 г. будынак быў асвечаны як філіяльны касцёл пад тытулам Нараджэння Божай Маці і св. Пятра Апостала. Рамонт 1880 г. абнавіў касцёл, аднак задаволіць патрэбы парафіі, якія за гэты час павялічыліся, старая святыня ўжо не магла. Праект новага касцёла ў красавіку 1902 г. склаў вядомы грамадзянскі інжынер Генрык Гай, асноўную частку сумы на будаўніцтва ахвяраваў граф Ежы Чапскі. 9 лістапада 1904 г. касцёл пад тытулам Сэрца Езуса і Найсвяцейшай Марыі Дзевы быў асвечаны. 3 сакавіка 1906 г. парафія ў Воўчкавічах атрымала статус самастойнай. Граф Чапскі на свае сродкі пабудаваў тут плябанію, гаспадарчыя пабудовы. На той час у парафіі налічвалася 2300 чалавек.
Касцёл у Воўчкавічах дзейнічаў да Другой сусветнай вайны, калі будынак быў сур’ёзна пашкоджаны. У 1950-я гг. руіны святыні ўзарвалі. Сёння пасярод старых могілак узвышаецца толькі пагорак з рэшткамі падмуркаў. У 1990-я гады на месцы касцёла быў усталяваны вялікі металічны крыж.