cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Урад Аўстраліі
Урад Аўстраліі (Government of Australia) — уяўляе сабою сістэму інстытутаў і арганізацый, вызначаных канстытуцыяй і закліканых забяспечыць кіраванне палітычным, эканамічным і культурным жыццём Аўстраліі. У аснову дзейнасці ўрада Аўстраліі закладзены два асноўных прынцыпы: прынцып федэралізму і прынцып падзелу ўлад. Канстытуцыя падзяляе ўрад Аўстраліі на тры галіны: заканадаўчую, выканаўчую і юрыдычную.
Федэралізм
Канстытуцыя Аўстраліі вызначае федэральны заканадаўчы орган краіны — Федэральны Парламент або Парламент Садружнасці. Парламент уключае манарха Аўстраліі, Сената і Палату прадстаўнікоў. Паводле канстытуцыі, федэральнаму ўраду перадаюцца заканадаўчыя правы на ўзроўні дзяржавы, а таксама правы і абавязкі сачыць за выкананнем федэральнага заканадаўства. Усе астатнія абавязкі і правы застаюцца за ўрадамі шасці калоній, якія ўвайшлі ў федэрацыю на момант яе щтварэння ў 1901 годзе. Паводле канстытуцыі, гэтыя калоніі сталі штатамі Аўстралійскага Саюза. Кожны штат мае сваю ўласную канстытуцыю і парламент, такім чынам, на тэрыторыі Аўстраліі маюцца сем незалежных парламентаў, ніводны з якіх не можа ўмешвацца ў справы іншага. Вярхоўны суд Аўстраліі як прадстаўнік юрыдычнай галіны ўрада закліканы вырашать рознагалоссі, якія ўзнікаюць паміж федэрацыяй і штатамі, а таксама паміж асобнымі штатамі. Федэральны парламент мае права вынесці прапановы па змене канстытуцыі. Для таго каб гэтыя змены набылі сілу закона, неабходна правесці іх праз агульнанацыянальны рэферэндум, на якім яны павінны атрымаць «падвойную большасць»:
Канстытуцыя краіны дазваляе штатам перадаваць частку сваіх паўнамоцтваў федэральнаму ўраду. Гэта можа быць дасягнута шляхам занясення змен у канстытуцыю праз рэферэндум. Больш часта сустракаемы спосаб перадачы паўнамоцтваў складаецца ў прыняцці закона, які зацвярджае такую перадачу, і гэты закон павінен быць ухвалены ўсімі ўрадамі штатаў, якія ўцягнуты ў гэту перадачу паўнамоцтваў. Перадача паўнамоцтваў, аформленая такім чынам, можа мець вызначаны тэрмін дзеяння, пасля чаго паўнамоцтвы бакоў вяртаюцца да ранейшага стану.
Апроч штатаў у Аўстраліі існуе шэраг тэрыторый, тры з якіх, Аўстралійская сталічная тэрыторыя, Паўночная тэрыторыя і востраў Норфалк, маюць правы самакіравання. Заканадаўчыя правы гэтых тэрыторый прадстаўлены ім федэральным урадам, і парламент Аўстраліі пакідае за сабой права адклікаць гэтыя правы і адмяняць у выпадку неабходнасці законапраекты, прынятыя тэрыторыямі. Акрамя таго, грамадзяне Аўстраліі, якія пражываюць у Сталічнай тэрыторыі Аўстраліі і ў Паўночнай тэрыторыі, маюць сваё прадстаўніцтва ў парламенце Аўстраліі, у той час як жыхары вострава Норфалк такога прадстаўніцтва не маюць.
Астатнія тэрыторыі Аўстраліі, якія маюць сталае насельніцтва, не маюць права самакіравання, гэтыя тэрыторыі выкарыстоўваюць у сябе федэральныя законы, хоць на востраве Ражства і Какосавых астравах маюцца мясцовыя ўрады.
Прынцыпы федэральнай пабудовы і структура парламента Аўстраліі былі прадметамі доўгага абмеркавання ў момант напісання канстытуцыі краіны. Палата прадстаўнікоў выбіраецца на той аснове, што штаты, якія ўваходзяць у склад Аўстралійскай федэрацыі маюць рознае насельніцтва. Новы Паўднёвы Уэльс, напрыклад, мае 50 месцаў у ніжняй палаце парламента, у той час як Тасманія толькі 5. У супрацьлегласць ніжняй палаце Сенат абіраецца па прынцыпу роўнага прадстаўніцтва ад усіх штатаў, усе яны прадстаўлены ў верхняй палаце 12-ю сенатарамі. Такая сістэма была выбрана для таго, каб не даць двум найбольш густанаселеным штатам краіны, Новаму Паўднёваму Уэльсу і Вікторыі, якія-небудзь перавагі перад іншымі членамі федэрацыі ў сілу таго, што ў выпадку прыняцця ніжняй палатай якога-небудзь закона, які можа быць расцэнены як перавага для гэтых двух штатаў, верхняя палата можа заблакаваць яго большасцю прадстаўнікоў маленькіх штатаў.
Трэцім узроўнем урада, пасля федэральнага ўрада Аўстраліі, урадаў штатаў і тэрыторый, з'яўляюцца мясцовыя ўрады ў форме гарадскіх і прыгарадных саветаў. Гэтыя інстытуты адказваюць за такія пытанні як абслугоўванне мясцовых дарог, бібліятэкі, уборка смецця, рэгістрацыю жывёл і г. д. Члены саветаў выбіраюцца на мясцовых выбарах і як правіла выконваюць свае абавязкі па сумяшчальніцтве.
Біляны (Мурованакурылівецкі раён)
Біляны (Біля́ни) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сумарны каэфіцыент нараджальнасці
Сумарны каэфіцыент нараджальнасці — дакладнае вымярэнне ўзроўню нараджальнасці, якое характарызуе сярэдняя колькасць нараджэнняў у адной жанчыны ў гіпатэтычным пакаленні за ўсё яе жыццё пры захаванні існуючых узроўняў нараджальнасці ў кожным узросце незалежна ад смяротнасці і змяненняў узроставага складу.
Найвышэйшы СКН у свеце зафіксаваны ў Нігерыі — 7,00, найніжэйшы — у Паўднёвай Карэі — 0,84 (па стане на 2020 год).
Меціз
«Меціз» — прадпрыемства ў Магілёве. Уласнікам з’яўляецца грамадскае аб’яднанне «Беларускае таварыства глухіх». З’яўляецца адным з буйнейшых вытворцаў скабяных вырабаў і мэблевай фарнітуры ў Беларусі. Размяшчаецца па адрасе вул. Касманаўтаў, 27.
Заснаванае ў 1959 годзе. Многія вырабы, распрацаваныя прадпрыемствам, нідзе больш не вырабляюцца. У 2002 годзе засвоены і выпускаюцца ручкі дзвярныя фалевыя з латуні, алюмінію і іншых сплаваў каляровых металаў з разнастайнымі відамі пакрыццяў у шырокім асартыменце. У якасці пакрыцця прадпрыемства выкарыстоўвае матэрыялы і тэхналогію англійскай кампаніі «Hawking Corporation Ltd», якая гарантуе стойкасць да 10 гадоў эксплуатацыі. Супрацоўнічае з усімі мэблевымі фабрыкамі Беларусі, а таксама іншымі партнерамі дзяржаў СНД.
Джанет Гейнар
Джанет Гейнар (Janet Gaynor, 6 кастрычніка 1906 — 14 верасня 1984) — амерыканская, першая ўладальніца прэміі «Оскар».
Біяграфія
Лаура Гейнар нарадзілася ў Філадэльфіі, штат Пенсільванія. Калі яна была яшчэ дзіцем, яе сям’я пераехала ў Сан-Францыска. Скончыўшы школу ў 1923 годзе, Глорыя вырашыла зрабіць сабе бліскучую кар’еру. Пачала яна з таго, што перабралася ў Лос-Анджэлес, дзе працавала ў абутковай краме, атрымліваючы 18 $ у тыдзень. Неўзабаве ёй удалося атрымаць невялікія ролі ў некалькіх фільмах, у тытрах яе імя нават не значылася. Так працягвалася два гады, і толькі ў 1926 годзе яна знялася ў невялікай ролі ў нямым фільме «Джонстаўнская паводка». У тым жа самым годзе яна была адабрана ў лік WAMPAS Baby Stars. Гэта дапамагло ёй прыцягнуць увагу рэжысёраў, якія сталі запрашаць яе на больш сур’ёзныя ролі.
На працягу аднаго года Гейнар стала адной з вядучых зорак Галівуду. Яе ролі ў фільмах «Сёмае неба» (першы з дванаццаці фільмаў, у якім яна знялася з акцёрам Чарльзам Фарэлам), «Узыход сонца» і «Вулічны анёл» (таксама з Чарльзам Фарэлам), прынеслі ёй «Оскара» ў 1928 годзе. Гэта быў адзіны раз у гісторыі кінапрэміі «Оскар», калі ўзнагарода была ўручана за ўсе працы акцёра за год, а не толькі за канкрэтны фільм.
Дрымаўшчына (Чашніцкі раён)
Дры́маўшчына (, Дримовщина) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.
Чыб’ю
Чыб’ю  — рака ў Расіі, цячэ па тэрыторыі Рэспублікі Комі праз горад Ухта. Вусце ракі знаходзіцца за 13 км па левым беразе ад вусця ракі Ухта. Даўжыня ракі складае 20 км.
Мае два правыя прытокі — рэкі Турунваж і Чыб’юваж.
Мінушкі
Мінушкі (Chrysosplenium) — род кветкавых раслін сямейства.
Апісанне
Шматгадовыя травы. Лісце чаргаванае ці супраціўнае, суцэльнае, чаранковае. Кветкі дробныя, зеленаватыя або жаўтаватыя ў шчьггкападобных суквеццях. Плод — каробачка.
Пашырэнне
Адрозніваецца каля 55 відаў. Пашыраны ў нетрапічных абласцях Паўночнага паўшар’я і ва ўмераным поясе Паўднёвай Амерыкі. На тэрыторыі Беларусі трапляюцца ў вільготных і забалочаных месцах, па берагах рэк.
Выкарыстанне
Лекавыя і дэкаратыўныя расліны.
Rhipiphoridae
Rhipiphoridae — сямейства насякомых.
Апісанне
Вусікі ў самцоў веерападобныя або грабёнкападобныя. Самкі не маюць крылаў і надкрылляў. Каля 100 відаў. Распаўсюджаныя шырока. Прадстаўнікі роду Metoecus у першых лічынкавых стадыях паразітуюць у целе лічынак грамадскіх вос, а ў наступных прысмоктваюцца да ахвяры звонку; прадстаўнікі роду Macrosiagon жывуць падобным жа чынам за кошт адзіночных вос (Odynerus) і адзіночных пчол (Halictus); ўнутры тараканаў паразітуюць прадстаўнікі роду Rhipidius, самкі якіх праводзяць ўсё жыццё ўнутры цела гаспадара; іх самцы (жучкі даўжынёй 3-6 мм) лётаюць толькі ноччу.
Карл Эмануіл III
Карл Эмануіл III (Carlo Emanuele III di Savoia;  —, Турын, Італія) — кароль Сардзінскага каралеўства і герцаг Савойскі (1730—1773). Сын Віктара Амадэя II, герцага Савойскага і Ганны Марыі Арлеанскай.
Карл Эмануіл жаніўся 15 сакавіка 1722 года на Ганне Крысціне Луізе Пфальцкай (1704—1723). У іх нарадзіўся сын:
Яго жонка памерла пры родах і ён жаніўся другі раз 23 ліпеня 1724 года на кузіне сваёй першай жонкі, Паліксеніі Крысціне Гесэ-Рэйнфельс-Ротэнбург (1706—1735), дачцы Эрнэста Леапольда Гесэ-Рэйнфельс-Ротэнбург. У гэтым шлюбе нарадзіліся:
Стаўшы ўдаўцом ён жаніўся ў трэці раз 1 красавіка 1737 на Елізавеце Тэрэзе Латарынгскай (1711—1741), дачцы Леапольда I, герцага Латарынгіі. У іх нарадзіліся:
Елізавета Тэрэза памерла неўзабаве пасля нараджэння трэцяга дзіцяці.
Георгій Саакадзэ
Георгій Саакадзэ (груз. გიორგი სააკაძე) (сяло Фелі, каля 1570 - 3 кастрычніка 1629, Асманская імперыя) — грузінскі палкаводзец, ваенны і палітычны дзеяч грузінскага царства Картлі. Актыўны змагар за аб'яднанне сярэднявечнай Грузіі, яшчэ пры жыцці ганараваны народам эпітэта «Вялікі» і таму больш вядомы ў гісторыі, як Вялікі Маўраві (груз. დიდი მოურავი).
Фалопія
Фало́пія (Fallopia) — род кветкавых раслін сямейства. Назва ў гонар італьянскага батаніка Габрыэля Фалопія
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя травяністыя расліны. Сцябло павойнае або распасцёртае, баразнаватае. Лісце простае, суцэльнае. Кветкі зялёнага колеру, у пучках у пазухах лісця. Часта кветкі з вяночкападобным калякветнікам. Тычынак 4—8. Плод — арэшак.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліны роду распаўсюджаны на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Амерыкі.
Сазды (Кызылардзінская вобласць)
Сазды — сяло ў Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Саздзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 433256100.
Фалопія
Гаспадарчае значэнне
Меданосныя расліны. Некаторыя віды — пустазелле.
Сазды (Кызылардзінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 555 чалавек (270 мужчын і 285 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 564 чалавекі (278 мужчын і 286 жанчын).
Сцяг Ніжагародскай вобласці
Сцяг Ніжагародскай вобласці з'яўляецца сімвалам Ніжагародскай вобласці. Прыняты 28 красавіка 2005 года.
Апісанне
Сцяг Ніжагародскай вобласці ўяўляе сабою прамавугольнае палатно белага шоўка з адносінамі шырыні да даўжыні 2:3 з двухбаковым малюнкам у яго цэнтры поўнага герба Ніжагародскай вобласці, шырыня якога складае дзве пятых даўжыні палатна. З трох бакоў, не спалучаных з дрэўкам сцяга, палатно ўпрыгожана залатымі махрамі.
Кампадзімеле
Кампадзімеле (Campodimele) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лаціна.
Насельніцтва складае 673 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 38 км². Паштовы індэкс — 4020. Тэлефонны код — 0771.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Onofrio.
Дэмаграфія
!
IC 2123
IC 2123 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Разня ў Саскачэване
4 верасня 2022 года ў канадскай правінцыі Саскачэван на тэрыторыі абшчыны карэнных народаў адбылася вялікая панажоўшчына, у выніку якой 12 чалавек былі забіты і 18 атрымалі раненні. Гэта адно з самых кровапралітных забойстваў у гісторыі Канады. Па ўсёй правінцыі Саскачэван было абвешчана надзвычайнае становішча, якое затым распаўсюдзілася на Манітобу і Альберту. Паліцыя абвясціла ў вышук двух падазраваных: братоў Дэміена і Майлза Сандэрсанаў. 5 верасня Дэміен быў знойдзены мёртвым з множнымі раненнямі. 7 верасня Майлз быў арыштаваны ў Ростэрне; у той жа дзень ён памёр у паліцэйскім участку.
Гурбы (гідралагічны заказнік)
Гідралагічны заказнік «Гурбы» — гідралагічны заказнік мясцовага значэння ў Глыбоцкім раёне.
Ікер Муньяін
Ікер Муньяін Ганьі (Iker Muniain Goñi; нар., , Іспанія) — іспанскі футбаліст (паводле нацыянальнасці з’яўляецца баскам), нападнік клуба «Атлетык». Дзякуючы свайму стылю гульні ў сродках масавай інфармацыі мае мянушку «іспанскі Месі».
Клубная кар’ера
Ікер з’яўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі клуба «Атлетык». Дэбютаваў у камандзе 30 ліпеня 2009 года ў матчы Лігі Еўропы супраць клуба «Янг Бойз», выйшаўшы на поле на 59 хвіліне на замену Гаіску Такера і стаўшы такім чынам самым маладым іграком, які калі-небудзь насіў кашулю «Атлетыка» ў афіцыйным матчы. Праз тыдзень, Муньяін забіў свой першы гол за клуб, у матчы ў адказ у Швейцарыі. «Атлетык» перамог 2:1 пасля хатняга паражэння 0:1 і прайшоў далей.
30 жніўня 2009 года Ікер усталяваў новы рэкорд, стаўшы наймаладзейшым іграком у Ла Лізе, а праз два тыдні зноў забіў гол у еўракубках, калі басконскі клуб атрымаў хатнюю перамогу з лікам 3:0 над аўстрыйскай «Аўстрыяй».
Міжнародная кар’ера
24 лютага 2012 года Муньяін быў выкліканы ў шэрагі нацыянальнай зборнай Іспаніі на таварыскі матч супраць зборнай Венесуэлы ў Малазе. Праз пяць дзён ён выйшаў на поле замест Сеска Фабрэгаса на 74-й хвіліне, а іспанцы атрымалі перамогу з лікам 5:0.
Дасягненні
Атлетык Більбаа
Аднапраходныя
Аднапраходныя (Monotremata), або яйцародныя — атрад найбольш прымітыўных сярод сучасных млекакормячых.
Вядомы з плейстацэну ў Аўстраліі. Падзяляюцца на 2 сучасныя сямействы: яхідны і качканосы, 5 відаў.
Пашыраны ў Аўстраліі, Тасманіі, Новай Гвінеі.
Нясуць 1-2, зрэдку 3 яйцы. Малочныя залозы трубчастыя, выдзяляюць малако на брушную паверхню цела (залозістае поле), адкуль яго злізваюць дзіцяняты.
Паўводныя ці наземныя формы. Кормяцца жывёльнымі арганізмамі.
Колькасць невялікая.
Саадзі
Абу Мухамад Муслім ад-Дзін ібн Абд Алах Саадзі Шыразі (перс. ابومحمد مصلحالدین بن عبدالله سعدی شیرازی; каля 1181-1291) — персідскі паэт-мараліст, прадстаўнік практычнага, жыццёвага суфізма.
Біяграфія
Жыццё Саадзі падзяляюць на тры перыяды: школьны (1205-1226), падарожны (1226-1256) і шэйхскі (1256-1291). Мянушка «Саадзі» паходзіць ад імя атабека Фарса Саадзі ібн Зангі (1195-1226), якому служыў яшчэ бацька паэта, які рана памёр, і які прыняў удзел у выхаванні Мусліма ад-Дзіна. Пад апекай Саадзі ібн Занги Муслім ад-Дзін паступіў у медрэсэ Нізамія ў Багдадзе. Вучыўся ў суфійскіх шэйхаў і імкнуўся прасякнуцца іх аскетычнымі ідэаламі. Аднак вершы, напісаныя Саадзі у той час, дыхаюць юнацкай любоўю да жыцця і яго радасцяў; і сам ён у старасці прызнаваўся, што ўсе перакананні шэйха Абуль-Фараджа Джузіі не маглі яго вылечыць ад любові да музыкі. Нашэсце манголаў на Іран і зрыньванне Саадзі ібн Зангі ў 1226 годзе прымусіла Саадзі бегчы, і на працягу 30 гадоў лёс, поўны усякіх выпрабаванняў, бесперапынна кідаў яго то ў адзін, то ў другі канец мусульманскага свету. У Індыі, у Суменаце, для захавання свайго жыцця Саадзі прытворна прыняў веру зараастрызму і потым бег, забіўшы каменем вартавога жраца. У Мецы, большай часткай пешшу, Саадзі пабываў 14 разоў. Дзякуючы бліскучым ведам класічнай арабскай мовы ён стаў прапаведнікам ў Дамаску і Баальбеку, але пачаў стамляцца светам і адасобіўся ў пустыні пад Іерусалімам. Тут ён трапіў у палон да крыжакоў, якія перавезлі яго на сірыйскае ўзбярэжжы, у Трыпалі, і прымусілі там рыць акопы для крэпасці. Яго за 10 чырвонцаў выкупіў адзін знаёмы багацей з Алепа, прывёз да сябе і жаніў на сваёй нягеглай і сварлівай дачкі. Ратуючыся ад невыноснага сямейнага жыцця, Саадзі збег у Паўночную Афрыку. Пасля Саадзі апынуўся ў родным Шыразе (1256) і пад заступніцтвам Абу-Бекра, сына нябожчыка Саадзі, пражыў у Падгародным манастыры да канца жыцця.
Сніжнэ
Сніжнэ́ (Сніжне́; да 1854 — Васі́льеўка) — горад абласнога падпарадкаваня ў Данецкай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя (Соф'іна-Бродская). Уваходзіць у Тарэзскую агламерацыю.
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Air Liquide
Air Liquide — міжнародная французская прамысловая група, якая спецыялізуецца на прамысловых, медыцынскіх, экалагічных і даследчых газах. Ён прадстаўлены ў васьмідзесяці краінах свету і абслугоўвае больш за 3,6 мільёна кліентаў і пацыентаў. Група Air Liquide каціруецца на Парыжскай фондавай біржы, а таксама ў індэксе CAC 40, Euro Stoxx 50 і FTSE4Good.
Дубінцы (Чашніцкі раён)
Дубінцы́ (, Дубинцы) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.
Сцяг Калужскай вобласці
Сцяг Калужскай вобласці з'яўляецца сімвалам Калужскай вобласці. Прыняты 30 студзеня 2004 года.
Апісанне
Сцяг Калужскай вобласці ўяўляе сабою прамавугольнае палатно з трох гарызантальных палосаў: роўнавялікіх верхняй і ніжняй палосаў чырвонага і зялёнага колеру адпаведна і сярэдняй — серабрыстага колеру, якая складае 1/6 яго вышыні. У цэнтры чырвонай паласы палатна размяшчаецца малюнак залатой імператарскай кароны. Адносіны шырыні сцяга і яго даўжыні 2:3.
Рускі тэатр Эстоніі
Рускі тэатр Эстоніі (Vene Teater) — тэатр драмы ў сталіцы Эстоніі, Таліне, які вядзе сваю гісторыю з 15 снежня 1948 года. Ранейшая назва — Дзяржаўны рускі драматычны тэатр Эстонскай ССР. Адзіны ў краіне прафесійны тэатр, які працуе на рускай мове.
Вялікая зала тэатра разлічана на 620 чалавек, Малая зала — на 100.
Выразны ў архітэктурным стаўленні будынак тэатра заціснуты з левага боку будынкам гасцініцы «Hotel Palace», а справа — будынкам гарадской адміністрацыі.
Казельскае княства
Казельскае княства — феадальная дзяржава ва Усходняй Еўропе. Адно з Вярхоўскіх княстваў. Вылучылася са складу Чарнігаўскага княства ў канцы XII ст. 3 1246 г. у складзе Карачаўскага княства. У пачатку XIV ст. вядомы казельскі і звянігарадскі князь Андрэй Мсціславіч — зяць невядомага літоўскага князя (магчыма, Гедзіміна) — у 1336 г. забіты сваім пляменнікам. У 2-й палове XIV ст. Казельск зноў сталіца ўдзельнага княства. Заснавальнікам казельскай лініі вярхоўскіх князёў стаў Іван Цітавіч — зяць вялікага разанскага князя Алега Іванавіча. Відаць, у пачатку свайго існавання княства знаходзілася ў залежнасці ад Вялікага княства Разанскага. Так, разам з вялікім князем разанскім Алегам Іванавічам казельскія князі хадзілі ў 1365 і 1400 гг. супраць татар, а ў 1395 і 1401 гг. — супраць ВКЛ. Пэўны час княства арыентавалася ці на саюз з ВКЛ, ці з Вялікім княствам Маскоўскім, у залежнасці ад антытатарскай арыентацыі гэтых дзяржаў. Княства ахоплівала невялікую тэрыторыю на левабярэжжы Акі з нізоўямі Жыздры. Яму належаў Перамышль (т.зв. Перамышль Калужскі на р. Ака), а таксама Ялец. У канцы XIV ст. з княства вылучыліся Перамышльскі і Ялецкі ўдзелы. У 1396 г. Казельск быў захоплены вялікім князем літоўскім Вітаўтам. Аднак замацаваць за ВКЛ княства не ўдалося. Аслабленне ВКЛ у сувязі з паражэннем у бітве на Ворскле 1399 г. выкарыстала Масква. У канцы XIV ст. княства трапіла пад непасрэднае кіраванне вялікага князя маскоўскага Васіля I. Пры гэтым казельскі князь атрымаў у якасці кампенсацыі значную пасаду ў Маскве (у 1408 г. вядомы ржэўскі ваявода князь Юрый Казельскі). Паміж 1404—1406 гг. Казельск быў дададзены да маскоўскага ўдзела князя Уладзіміра Андрэевіча Серпухаўскога. Але ўжо ў 1406 г. Казельск далучаны да ВКЛ, у ім быў пасаджаны намеснік, княства скасавана. Частка казельскіх валасцей была перададзена тарускім князям (потым — мезецкім), якія не пажадалі служыць Маскве. У час унутранай барацьбы ў ВКЛ пасля смерці Вітаўта (1430 г.) Казельск, відаць, пазбавіўся ўлады ВКЛ. У 1447 г. захоплены войскамі ВКЛ. У 1448 намеснікам у Казельску стаў князь Ф. Л. Варатынскі. Апошні ў 1455 г. атрымаў Перамышль. Такім чынам, Варатынскія сканцэнтравалі ў сваіх руках усе ўладанні былога Казельскага княства. У канцы 1489 г. князь Дз. Ф.Варатынскі перайшоў на службу ў Маскву. Казельск апынуўся пад уладай вялікага князя маскоўскага Івана III. Дагавор аб «вечным міры» 1494 г. замацаваў Казельск за Вялікім княствам Маскоўскім.
Садоўнэ (гміна)
Садо́ўнэ (Sadowne) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэнгроўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Садоўнэ. Плошча гміны складае 144,72 км². Станам на 2011 год у гміне Садоўнэ пражывалі 6128 чалавек, шчыльнасць — 42 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Рашка
Рашка — шматзначны тэрмін.
IC 2124
IC 2124 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Балашоў
Балашоў — рускае прозвішча, а таксама тапонім.
Густаў Вайганд
Прафесар універсітэта ў Лейпцыгу (1896—1926). Вывучаў мовы так званага балканскага моўнага саюза. Аўтар «Практычнай граматыкі румынскай мовы» (1903), «Граматыкі балгарскай мовы» (1907), «Граматыкі іспанскай мовы» (1922). Склаў «Балгарска-нямецкі слоўнік» (1913), «Слоўнік албана-нямецкі і нямецка-албанскі» (1914).
Самбожац (гміна)
Самбо́жац (Samborzec) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сандамежскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Самбожцы. Плошча гміны складае 85,37 км². Станам на 2010 год у гміне Самбожац пражывалі 8778 чалавек, шчыльнасць — 102,82 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Браганса (дынастыя)
Дынастыя Браганса — каралеўскі род, які кіраваў у Партугаліі ў 1640—1853 і Бразіліі ў 1822—1889. Бакавая галіна Авіскага дому і, такім чынам, Капетынгі.
Сцяг Тульскай вобласці
Сцяг Тульскай вобласці з'яўляецца сімвалам Тульскай вобласці. Прыняты 24 лістапада 2005 года.
Дом культуры ўнітарнага прадпрыемства «Метыз»
Дом культуры ўнітарнага прадпрыемства «Метыз» — дом культуры ў Магілёве, размешчаны па адрасе вул. Касманаўтаў, 27а.
Заснаваны ў 1998 годзе як Дом культуры грамадскага аб’яднання «Беларускае таварыства глухіх». Створаны для ажыццяўлення інфармацыйных, асветніцкіх, выхаваўчых, забаўляльных і інш. функцый для працаўнікоў прадпрыемства, людзей з абмежаванымі магчымасцямі. Агульная плошча памяшканняў 2080 м². Мае глядзельную залу на 400 месцаў, 7 пакояў для клубнай работы, 2 вялікія холы. Дзсйнічаюць 14 творчых аматарскіх калектываў, з якіх 1 мае званне «народны» (маладзёжны тэатр жэставай песні «Спяваючыя рукі»). Калектывы Дома культуры — удзельнікі і дыпламанты міжнародных, рэспубліканскіх і абласных конкурсаў і абласных фестываляў.
IC 2125
IC 2125 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Саксаульскі
Саксаульскі — сяло ў Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Саксаульскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 49 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, горада Аральска. Код КАТА — 433257100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 8347 чалавек (4117 мужчын і 4230 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 9296 чалавек (4616 мужчын і 4680 жанчын).
Дуброва (Чашніцкі раён)
Дубро́ва (, Дуброва) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пачаевіцкага сельсавета.
Сезон 2016 ЖФК Бабруйчанка
У 2016 годзе жаночы футбольны клуб «Бабруйчанка» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Сірано дэ Бержэрак
Эркюль Савіньен Сірано дэ Бержэрак (Hercule Savinien Cyrano de Bergerac,, Парыж — , Сануа) — французскі драматург, філосаф, паэт і пісьменнік, папярэднік навуковай фантастыкі, гвардзеец.
Творчасць
Аўтар камедыі «Асмеяны педант», трагедыі «Смерць Агрыпіны» (надрук. у 1654), санетаў, рандо, памфлетаў, у т.л. вершаванага памфлета «Мазарынада» («Міністр дзяржавы пагарэлай…»), які выкрываў палітыку кардынала Мазарыні і працягваў бурлескную традыцыю П. Скарона. Славу Сірано дэ Бержэраку прынеслі філасофскія і навукова-фантастычныя раманы і адначасова памфлеты «Іншы свет, або Дзяржавы і імперыі Месяца» (надрук. 1657, поўнасцю 1910) і «Дзяржавы і імперыі Сонца» (незавершаны, надрук. 1662), напісаныя ў манеры, блізкай да іспанскага кансептызму, традыцыі шахрайскага рамана, у якіх даў вострую сатырычную карціну жыцця чалавецтва, стварыў інтэлектуальную ўтопію неабмежаванасці мыслення, свабоды сумлення, свету без войнаў і рэлігійнага фанатызму.
Вобраз у мастацтве
Да рамантычнага вобраза Сірано дэ Бержэрака — узнёслага і адначасова скептычнага паэта, высакароднага ў каханні, чалавека, які адмыслова валодае зброяй шпагі і вострага жарту, звярнуўся ў аднайменнай камедыі Эдмон Растан (1898).
Санга (мова)
Са́нга, санго — афіцыйная мова ЦАР. Належыць да адамава-ўбангійскіх моў у складзе нігера-кангалезскіх моў.
Узнікла і развівалася як крэалізаваная мова. Як на першай мове, на ёй гавораць каля 400 тыс. чал., як на другой — каля 5 млн чал. Пашырана ў ЦАР, а таксама памежных раёнах Рэспублікі Кон­га, ДР Конга, Камеруна і Чада. Мова міжэтнічных зносін.
Бібер
Бібер:
Аляксей Рыгоравіч Піўчанка
Аляксандр Рыгоравіч Піўчанка (1930 —) — беларускі ўрач-рэнтгенолаг, арганізатар аховы здароўя. Заслужаны ўрач БССР (1980).
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1954). Працаваў у Стрэшынскай раённай бальніцы (Жлобінскі раён, Гомельская вобласць), Стрэшынскім райздраваддзеле (загадчык), Стрэшынскай гарадской бальніцы (галоўны ўрач), Гомельскім аблздраваддзеле (загадчык), ЦК таварыства Чырвонага Крыжа БССР (старшыня), Міністэрстве аховы здароўя БССР (намеснік міністра — Галоўны дзяржаўны санітарны ўрач), 9-й гарадской клінічнай бальніцы г. Мінска (намеснік галоўнага ўрача).
Мары Дрэслер
Мары Дрэслер (Marie Dressler,  — ) — канада-амерыканская, уладальніца прэміі «Оскар».
Біяграфія
Дрэслер, народжаная Лэйла Мары Корбер, нарадзілася ў канадскім горадзе Кобарг 9 лістапада 1868 года ў сям’і аўстрыйца Аляксандра Рудольфа Корбера і яго жонкі Ганны Хендэрсан. Яе акцёрскі талент выявіўся яшчэ ў дзіцячым узросце, а яе кар’ера на сцэне пачалася яшчэ ў 14 гадоў. У 1892 годзе яна дэбютавала на Брадвеі. Мары першапачаткова хацела стаць опернай спявачкай, але ўсё ж схілілася да вадэвіля. У пачатку 1900-х гадоў яна была ўжо адной з самых яркіх зорак у вадэвіля. У 1909 і 1910 гадах запісала 2 пласцінкі на «Edison Records».
У 1902 годзе яна пазнаёмілася з маладым канадскім акцёрам Макам Санетам і дапамагла яму атрымаць працу ў тэатры. Пасля таго як Санет стаў уладальнікам уласнай кінастудыі ён запрасіў Мары на ролю Цілі Бэнкс у свой фільм «Перапынены раман Цілі» (1914). У наступныя чатыры гады яна з’явілася яшчэ ў некалькіх фільмах, перш чым зноў не вярнулася ў вадэвілі.
У 1919 годзе пасля страйку акцёраў у Нью-Ёрку Акцёрская асацыяцыя прызначыла Дрэслер сваім першым прэзідэнтам. У 1927 годзе Мары патрапіла ў чорны спіс тэатральных прадзюсараў з-за таго, што прытрымлівалася жорсткай пазіцыі ў многіх акцёрскіх выступах. Але ў Мары заставалася шмат прыхільнікаў і сярод іх быў уладальнік MGM канадзец Луіс Б. Майер. Менавіта ён дапамог Дрэслер у 1927 годзе аднавіць яе кінакар’еру. Мары хутка дасягнула поспеху як кінаактрыса ў камедыях, нягледзячы на тое, што ўжо ёй ужо было 60 гадоў.
Сцяг Кемераўскай вобласці
Сцяг Кемераўская вобласці з’яўляецца сімвалам Кемераўскай вобласці. Прыняты 7 чэрвеня 2000 года.
Апісанне
Сцяг Кемераўскай вобласці ўяўляе сабою прамавугольнае палатно чырвонага колеру з сіняй паласой уздоўж дрэўка ва ўсю шырыню сцяга, якая складае адну траціну даўжыні. У верхняй частцы сіняй палосы пасярэдзіне размяшчаецца герб Кемераўскай вобласці. Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні — 1:2.
Саннікі (гміна)
Санні́кі (Sanniki) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гастынінскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Санніках. Плошча гміны складае 94,57 км². Станам на 2012 год у гміне Саннікі пражывалі 6350 чалавек, шчыльнасць — 67,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 18 салецтваў.
IC 2128
IC 2128 — галактыка тыпу OCL (рассеянае зорнае скопішча) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Коры (Лацыа)
Коры (Cori) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лаціна.
Насельніцтва складае 11136 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 129 чал./км². Займае плошчу 86 км². Паштовы індэкс — 4010. Тэлефонны код — 06.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Soccorso.
Бо Дзідлі
Бо Дзідлі (Bo Diddley; таксама вядомы як Элас Мак-Дэніел, Ellas B. McDaniel; пры нараджэнні Элас Ота Бэйтс, Ellas Otha Bates;, Мак-Комб, штат Місісіпі, ЗША — , Арчэр, штат Фларыда, ЗША) — амерыканскі спявак, гітарыст, аўтар песень. Адзін з родапачынальнікаў рок-н-ролу. Ён прыўнёс у папулярную музыку шэраг змен, уключаючы энергічныя гітарныя рытмы і паскораныя пераходы. Бо Дзідлі выкарыстаў пры гульні спецыфічную гітару прамавуголнай формы. Бо Дзідлі лічаць адным з заснавальнікаў рок-музыкі (яго называюць «The Originator»). Ён уладальнік ганаровай прэміі «Грэмі» за жыццёвыя дасягненні (1998) і адзін з дваццаці найвялікшых музыкантаў у гісторыі рок-н-ролу (па меркаванні часопіса Rolling Stone). У 2005 годзе Бо Дзідлі адзначыў шасцідзесяцігадовы юбілей музычнай кар’еры гастролямі па Аўстраліі і Еўропе. У маі 2007 года музыка перанёс інсульт на сцэне падчас канцэрту, пасля чаго страціў здольнасць гаварыць; 2 чэрвеня 2008 г. Бо Дзідлі памёр у бальніцы горада Арчэр ў Фларыдзе ў выніку сардэчнага прыступу.
Бананавы хлеб
Бананавы хлеб (banana bread), таксама бананавы кекс або пірог — салодкі кекс, галоўным інгрэдыентам якога з'яўляюцца спелыя бананы. Найбольш папулярны ў ЗША і Аўстраліі.
Для прыгатавання бананавага хлеба спатрэбяцца размятыя спелыя бананы, мука, цукар, сметанковае масла, малако, яйкі, разрыхляльнік, прычым для больш здаровага варыянту можна ўзяць карычневы цукар замест белага і размолатыя аўсяныя камякі або цэльназерневую муку замест мукі вышэйшага сорта. Для людзей з непераноснасцю лактозы малако можна замяніць на соевае малако ці мяккі тофу. Таксама ў цеста можна дадаць арэхі, цукаты, сухафрукты і спецыі (ванілін, карыцу). Лепш за ўсё выкарыстоўваць пераспелыя бананы з пацямнелай лупінай, калі бананы не зусім спелыя, варта павялічыць колькасць цукру. Бананавы хлеб часцей за ўсё выпякаюць у прамавугольнай форме для выпечкі.
Гатовы бананавы хлеб можна ёсць як пірог або намазваць на яго масла, канфіцюр або фруктовае пюрэ. Дзякуючы высокаму ўтрыманню вугляводаў кекс часам выкарыстоўваюць як крыніца энергіі падчас інтэнсіўных працяглых нагрузак, напрыклад, падчас марафона.
Гісторыя
Бананавы хлеб з'яўляецца традыцыйнай выпечкай амерыканскай кухні. Дакладная дата з'яўлення рэцэпту невядомая. Магчыма, упершыню ён з'явіўся ў канцы XVIII стагоддзя, калі ў якасці разрыхляльніка сталі выкарыстоўваць паташ. Аднак у першай выдадзенай у Амерыцы кнізе рэцэптаў няма згадвання кекса, акрамя таго бананы сталі шырока даступныя толькі ў канцы XIX стагоддзя, калі былі створаны лепшыя ўмовы для транспартавання прадуктаў, якія хутка псуюцца. Можна з упэўненасцю сказаць, што рэцэпт з'явіўся не пазней 1933 года, паколькі ён быў апублікаваны ў адной з кулінарных кніг. Пазней з'явіліся разнастайныя варыяцыі, а таксама гатовыя сумесі-парашкі для выпечкі.
Стахаўскі сельсавет
Ста́хаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Стахава.
Іманоль Агірэчэ
Іманоль Агірэчэ Аруці (Imanol Agirretxe Arruti; нар., Усурбіль, Іспанія) — былы іспанскі футбаліст (паводле нацыянальнасці з’яўляецца баскам), нападнік. Усю кар’еру правёў у клубе «Рэал Сасьедад» з горада Сан-Себасцьян.
Кар’ера
Іманоль з’яўляецца выхаванцам моладзевай акадэміі «Рэал Сасьедада». Агірэчэ ўпершыню з’явіўся ў складзе першай каманды клуба ў сезоне 2004/05, калі выйшаў на поле ў матчы супраць «Малагі» на апошнія 15 хвілін гульні. У наступных трох сезонах разам узятых, аднак, ён з’явіўся толькі ў дзевяці матчах лігі, а таксама шэсць месяцаў правёў у арэндзе ў складзе «Кастэльёна», які гуляў у другім дывізіёне.
У сезоне 2008/09, калі «Рэал Сасьедад» ужо другі год запар выступаў у Сегундзе, Агірэчэ пачаў рэгулярна праходзіць у першы склад клуба, у асноўным за кошт сур'ёзнай траўмы Іньіга Дыяса дэ Серыа, і здолеў забіць 9 галоў у 28 гульнях, але баскам зноў не ўдалося вярнуцца ў Ла Лігу.
19 студзеня 2013 года, выйшаўшы на замену на апошнія шэсць хвілін у матчы супраць «Барселоны», Агірэчэ забіў пераможны гол на апошняй хвіліне, такім чынам клуб атрымаў перамогу з лікам 3:2, пасля таго як прайграваў з лікам 0:2, а каталонскі клуб скончыў сваю серыю гульняў без паражэнняў.
У жніўні 2018 года, так канчаткова не аднавіўшыся ад атрыманай у 2015 годзе траўмы, прыняў рашэнне аб завяршэнні прафесійнай кар’еры.
Вяйгела
Вяйгела, Вейгела (Weigela) — род кустоў сямейства бружмелевых. Род названы ў гонар нямецкага прафесара хіміі, фармацыі і батанікі Крысціяна Эрэнфрыда фон Вайгеля.
Апісанне
Лісце супраціўнае, простае, пільчатые. Кветкі абодваполыя, буйныя фіялетава-ружовыя, часам белыя, па 1-6 на канцах маладых пазушных або верхавінных галінак. Плод — двухгняздовая каробачка. Каля 15 відаў ва Усходняй Азіі.
Дубровіцы
Дубро́віцы (, Дубровицы) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пачаевіцкага сельсавета.
Торэнс (рака)
То́рэнс — найбуйнейшая рака Адэлаідскіх раўнін (Паўднёвая Аўстралія).
Менавіта гэта рака стала адным з галоўных фактараў размяшчэння горада Адэлаіда, паколькі значная частка прэснай вады горад атрымліваў з яе.
Яна бярэ пачатак на ўзгорках, якія атачаюць горад каля мястэчка Маўнт Плезант, працякае праз Адэлаідскія раўніны, па цэнтральнай частцы горада і ўпадае ў Заліў Святога Вінсента. Верхняе цячэнне ракі і яе басейн фармуюць значную частку гарадскіх крыніц водазабеспячэння, а парк, размешчаны па берагах ракі, стаў знакам горада.
Перапіс насельніцтва
Перапіс насельніцтва — працэс збору, абагульнення, ацэнкі, аналізу і публікацыі дэмаграфічных, эканамічных і сацыяльных дадзеных аб насельніцтве, якое пражывае на адпаведны момант часу ў краіне альбо на яе выразна абмежаванай частцы.
У складзе Расійскай імперыі
Першы афіцыйны перапіс насельніцтва на землях сучаснай Беларусі адбыўся ў 1897 годзе,калі нашая краіна ўваходзіла ў склад Расійскай імперыі. Па даных гэтага перапісу насельніцтва Беларусі ў сучасных яе межах склала 6,38 млн. чал.
У складзе СССР
У 1926 годзе, ужо пасля двух узбуйненняў БССР 1924 і 1926 гадоў, прайшоў усесаюзны перапіс насельніцтва. У БССР, пражывала 4,983 млн. чал. З іх:
Перапіс, што прайшоў у 1937 годзе зафіксаваў страты насельніцтва пасля праведзеных рэпрэсій, даныя аб пісьменнасці і рэлігійнай прыналежнасці казалі аб няўдачах у палітыцы правядзення ліквідацыі непісьменнасці і антырэлігійнай прапаганды. Таму рэзультаты гэтага перапісу былі прызнаныя шкодніцкімі, а іх арганізатараў рэпрэсіравалі.
У пачатку 1939 года, яшчэ да ўз'яднання БССР з Заходняй Беларуссю, прайшоў наступны перапіс: насельніцтва БССР па стане на 17 студзеня склала 5,57 млн. чал.(з іх беларусаў - 5,27 млн. чал.) Пасля ўз'яднання на Беларусі пражывала ўжо каля 11 млн. чал.
Пасля 1959 года перапісы насельніцтва ў СССР сталі праводзіцца перыядычна, кожныя 10 год. Вось іх даныя па Беларусі:
нацыянальнасць тыс. чал. (%)
У 1991 годзе колькасць насельніцтва Беларусі склала 10,3 млн. чал. У 1993 годзе ўпершыню для пасляваеннай Беларусі смяротнасць перавысіла нараджальнасць, пачалася дэпапуляцыя.
У Рэспубліцы Беларусь
Першы перапіс насельніцтва ў незалежнай Беларусі адбыўся ў 1999 годзе: у Беларусі жыве 10,2 млн. чал.
Перапіс насельніцтва Беларусі ў 2009 г.
Апошні перапіс праводзіўся з 14 па 24 кастрычніка 2009 года. Паводле даных перапісу 2009 г. на Беларусі жыве 9, 504 млн. чал. Беларусаў з іх - 7,957 млн. чал. (83,7 % ад агульнай колькасці).
Перапіс насельніцтва Беларусі ў 2019 годзе
З 4 па 30 кастрычніка 2019 года ў Беларусі прайшоў чарговы перапіс насельніцтва.
Добрапіс
«До́брапіс» — шматфункцыянальны моўны сервіс з інтэрфейсам на беларускай мове ад тэлеканала Белсат, які ўключае ў сабе праверку арфаграфіі беларускай мовы, канвертар лацінкі і базу іншамоўных найменняў. Правярае арфаграфію ў афіцыйным правапісе і ў альтэрнатыўнай літаратурнай норме.
Гісторыя
Праект стварыў у 2015 годзе беларускі мовазнаўца Зміцер Саўка разам з моўнай службай тэлеканала Белсат і з чыннай дапамогай валанцёраў, у тым ліку праграміста Алеся Булойчыка. Пачатковая мэта — аўтаматычнае выпраўленне памылак у журналісцкіх тэкстах супрацоўнікаў тэлеканала. Першапачаткова моўны сервіс «Добрапіс» быў размешчаны на дамене dobrapis.info.
На 2018 год слоўнікавая база складалася з больш за 1,5 мільёна слоў і славаформ акадэмічным правапісам і 1,2 мільёны тарашкевіцай. Акрамя таго, сервіс утрымліваў базу з 38 тысяч іншамоўных уласных імён, адаптаваных на беларускую мову з дзясяткаў іншых моў. База папаўняецца натуральным чынам — тымі пазіцыямі, якіх патрабуе час. 2 жніўня 2018 года «Добрапіс» перамясцілі на паддамен тэлеканала «Белсат» dobrapis.belsat.eu. Разам з блакіроўкай сайта «Белсата» ў Беларусі са жніўня 2020 года сайт «Добрапісу» таксама застаўся заблакаваны.
Апісанне
Дапамагае пазбавіцца памылак у тэксце, напісаным па-беларуску ці афіцыйным, ці альтэрнатыўным правапісам (у якасці стандартнага загружаецца раздзел «Афіцыйны правапіс»). Правярае правапіс толькі ў межах аднога слова.
Канвертар лацінкі дапамагае карыстальнікам у правільным зваротным пераводзе кірылічных тэкстаў (у тым ліку беларускіх уласных імён) у лацінкавыя.
IC 2129
IC 2129 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Куландзінскі конны завод
Куландзінскі конны завод — населены пункт у Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Саксаульскай сельскай акругі. Код КАТА — 433257580.
Санак (гміна)
Са́нак (Sanok) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Саноцкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Санаку. Плошча гміны складае 231,7 км². Станам на 2014 год у гміне Санак пражывалі 17 677 чалавек, шчыльнасць — 76,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
Афонсу I Вялікі
Афонсу I Партугальскі (Afonso I de Portugal; 25 ліпеня 1109, Гімарайнш — 6 снежня 1185, Каімбра), вядомы таксама як Афонсу Энрыкіш (Afonso Henriques), Афонсу Вялікі (Afonso o Grande), Афонсу Заваёўнік (Afonso o Conquistador) і Афонсу Заснавальнік (Afonso o Fundador) — першы кароль Партугаліі пасля абвяшчэння 26 ліпеня 1139 г. яе незалежнасці ад каралеўства Леон.
Педру V
Пе́дру V (Педру дэ Алькантэра Марыя Фернанду Мігель Рафаэль Габрыэль Ганзага Хаўер Ёжуа Антоніу Леапольду Віктар Франсіску дэ Асіс Жуліу Аміліу) (16 верасня 1837, Лісабон — 11 лістапада 1861, Лісабон) — кароль Партугаліі з 15 лістапада 1853 (фактычна пачаткаў самастойнае кіраванне з 16 верасня 1855). Старэйшы сын Марыі II з Браганскай дынастыі і Фернанду II з Саксен-Кобург-Гоцкай дынастыі.
28 студзеня (10 лютага) 1856 года расійскі імператар Аляксандр II Мікалаевіч узнагародзіў Педру V вышэйшым ордэнам Расійскай імперыі — Ордэнам Андрэя Першазванага.
Шлюб
З 1858 года быў жанаты на Стэфаніі Гогенцолерн-Зігмарынген (1837—1859) — дачцы прускага князя Карла Антона Гогенцолерн-Зігмарынгена (1811—1885) і Жазэфіны Бадэнскай (1813—1900). Дзяцей у шлюбе не было. Ранняя смерць жонкі ўвяла Педру ў жорсткую меланхолію, з якой ён не выйшаў да самай смерці. Трон атрымаў у спадчыну малодшы брат Педру — Луіш I.
Надзея Дурава (опера)
«Надзея Дурава» («1812 год») — опера кампазітара Анатоля Багатырова ў 4 дзеях і 5 карцінах, напісаная ў 1946 годзе. Яна была пастаўлена упершыню на рускай мове ў 1947 годзе Ансамблем савецкай оперы Усерасійскага тэатральнага таварыства у канцэртным выкананні ў суправаджэнні фартэпіяна.
Пераклад на беларускую мову зроблены А. Вялюгіным. Прэм’ера адбылася 22 снежня 1954 (або 1956 ) на сцэне Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі (дырыжор Л. Любімаў, рэж. Л. Александроўская, мастак С. Нікалаеў; хормайстры М. Прысёлкаў і Т. Арлова; балетмайстар К. Мулер; Дураў — Л. Бражнік, М. Зюванаў; Надзея Дурава — Л. Галушкіна, К. Кудрашова; Дзяніс Давыдаў — М. Ворвулеў, Палонскі — Б. Нікольскі, Г. Дзмітрыеў; Астахава — Р. Млодак, Юленька, яе дачка — Т. Шымко, Н. Нікеева; Сцепаніда — І. Курсакова, Аракчэеў — С. Івашчанка).
Сюжэт
У оперы адлюстравана тэма подзвігу  — гераіні Грамадзянскай вайны 1812 года. Лібрэта І. Келера з рускай на беларускую мову пераклаў А. Вялюгін.
У оперы перададзена патрыятычнае натхненнем рускага народа ў 1812 г. Разам з ваярамі, якія выконваюць свой ​​доўг, паказаны баязлівая памешчыца і жорсткі Аракчэеў. Кампазітар выкарыстаў у музыцы сапраўдныя песні тых гадоў, але твор не з’яўляецца стылізацыяй. Гэта сучасны твор пра мінулае, які нагадвае сучаснікам Вялікай Айчыннай вайны пра подзвігі рускай жанчыны ў 1812 годзе.
Іншае
Мастацкае афармленне оперы было распрацавана мастаком С. Нікалаевым.
Крытыка
Нягледзячы на роўны прафесійны акцёрскі ансамбль, недахопы драматургіі твора і статычнасць музычных вобразаў не заўсёды дазвалялі акцёрам ствараць праўдзівыя характары. Рэжысёрская канцэпцыя пастаноўкі адпавядала жанравай спецыфіцы эпічнай оперы, значную ролю ў якой адыгрывалі масавыя эпізоды, дзе падкрэслена сувязь асобных герояў з народам (маналог Надзеі з хорам, клятва Давыдава інш.).
Ніжнемараўская нізіна
Ніжнемараўская нізіна — нізінная раўніна ў Чэхіі, па ніжнім цячэнні ракі Морава, у паўднёва-заходняй частцы Заходніх Карпат.
Нізіна размешчана ў тэктанічнай дэпрэсіі, якая аддзяляе Белыя і Малыя Карпаты ад знешніх хрыбтоў Мараўскіх Карпат. Пераважныя вышыні знаходзяцца на адзнацы 150—250 м. Паверхня нізіны плоска-тэрасаваная, складзена рачным алювіем, месцамі сустракаюцца пясчаныя узгоркі. Глебы чарназёмныя і бурыя псеўдападзолістыя (на пяску). Значная тэрыторыя занята пасевамі пшаніцы, цукровага бурака, вінаграднікамі. Месцамі захаваліся ўчасткі дубовых і хваёва-дубовых лясоў. Па днах рачных далін — поймавыя лугі і лясы. На тэрыторыі нізіны знаходзіцца горад Годанін.
IC 2130
IC 2130 — галактыка тыпу SBd ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лавабль
Лавабль (таксама Крэп-лавабль, ад waschbar) — мяккая крэпавая тканіна з тонкімі ніткамі,, з гладкай паверхняй, вырабленая з. Крэпавая пража накіроўваецца ў аснову (двойчы кожная з ), у той час як уточная нітка звіваецца толькі нязначна або зусім не звіваецца. Лавабль мае сярэднюю вагу, у параўнанні з крэпдэшынам больш шчыльны і больш схільны да зморшчвання. Ён у асноўным выкарыстоўваецца для, а больш цяжкія тканіны таксама выкарыстоўваюцца для жаночага верхняга адзення.
Лавабль-купра быў вынайдзены і вырабляўся прыкладна да 1950-х гадоў. Ва ўтку выкарыстоўваліся матавыя медныя ніткі. Лавабль з чыстага шоўку таксама называюць усходнім крэпам.
Джаан Фантэйн
Джаан Фантэйн (Joan Fontaine,  — ) — англа-амерыканская, якая атрымала вядомасць ролямі ў класічных фільмах Альфрэда Хічкока — «Рэбека» (1940) і «Падазрэнне» (1941). За ролю ў апошнім з іх ўзнагароджана прэстыжнай прэміяй «Оскар». Нараўне з Луізай Райнер, Шырлі Тэмпл, Дзінай Дурбін, Морын О’Хара і сваёй сястрой Алівіяй дэ Хэвіленд застаецца адной з апошніх жывыхгалівудскіх кіналегенд 1930-х гадоў.
Ян Незабытоўскі
Ян Незабытоўскі (Jan Niezabytowski) — ураднік.
Біяграфія
З роду Незабытоўскіх герба «Любіч». Сын харунжага літоўскіх войскаў Стэфана Незабытоўскага і невядомай імем яго жонкі з Бялевічаў.
У 1820 годзе — былы капітан Войска Польскага. Падкаморы навагрудскі.
Фундатар фарнага касцёла ў Свіслачы (цяпер Гродзенская вобласць). Выкупіў маёнтак Алешавічы ў роду Барановічаў.
Сям’я
У шлюбе з Барбарай з Завішаў меў дзяцей:
Сыны валодалі спадчыннымі маёнткамі Сваротва, Заазер’е, Міратычы, Чомбраў і іншыя ў Навагрудскім і Слонімскім павеце.
Дзяругіна
Дзяругіна — шматзначны тэрмін.
Свята-Троіцкая царква (Недайка)
Свята-Троіцкая царква — мураваны праваслаўны храм у в. Недайка Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці.
Гісторыя
У 1864 годзе была пабудавана драўляная царква, якая праз пэўны час згарэла. У 1894 годзе на яе месцы была пабудавана новая каменная царква.
У гады рэпрэсій 1930—1937 гадоў храм быў закрыты і да вайны выкарыстоўваўся як зернясклад. Падчас вайны ў ім размяшчаўся шпіталь для нямецкіх, а потым і для савецкіх салдат. У паваенны час храм пераабсталяваны пад калгасную кантору. У 1970-я і 1980-я гады будынак царквы выкарыстоўваўся як сельскі дом культуры.
Архітэктура
Уяўляе сабой 1-павярховы будынак пад 2-спадавым дахам. Складаецца з некалькіх прастакутных у плане зрубаў, і вянчаецца макаўкай.
Гаэта
Гаэта (Gaeta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лаціна.
Насельніцтва складае 21705 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 762 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 4024. Тэлефонны код — 0771.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Sant'Erasmo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 2131
IC 2131 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сантак (гміна)
Са́нтак (Santok) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гажоўскага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Сантку. Плошча гміны складае 168,3 км². Станам на 2004 год у гміне Сантак пражывалі 7547 чалавек, шчыльнасць — 44,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 15 салецтваў.
Франц Вейдэнрэйх
Франц Вейдэнрэйх (Franz Weidenreich;, Эдэнкобен,  — , ) — нямецкі антраполаг.
Біяграфія
З прыходам да ўлады нацыстаў эмігрыраваў з Германіі і працаваў у Кітаі і ЗША. Вейдэнрэйх — аўтар тэорыі поліцэнтрызму, згодна з якой сучасныя чалавечыя расы паходзяць ад розных відаў або нават родаў старажытных людзей, якія самастойна развіваліся ў розных частках зямнога шара.
Дуброўкі (Чашніцкі раён)
Дубро́ўкі (, Дубровки) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альшанскага сельсавета.
Канвой PQ-18
PQ-18 — арктычны канвой часоў Другой сусветнай вайны.
PQ-18 быў адпраўлены ў СССР 2 верасня 1942 года са стратэгічнымі грузамі і вайсковай тэхнікай з ЗША, Канады і Вялікабрытаніі. У яго склад уваходзілі 39 грузавых суднаў, адно ратавальнае судна, адзін танкер, тры мінныя тральшчыкі і тры танкеры ВМФ. Прыкрыццё канвою ажыццяўлялася некалькімі групамі караблёў саюзнікаў, першы канвой у суправаджэнні авіяносца.
Дуброўкі (Чашніцкі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Пачаевіцкага сельсавета.
Канвой PQ-18
Падчас праходжання канвою PQ-18 паводле нямецкіх дакументаў сумарныя страты склалі 44 самалёты, у тым ліку 38 тарпеданосцаў. Паспяхова змагаліся з нямецкімі падводнымі лодкамі англійскія эскадраныя мінаносцы, і самалёты з авіяносца. Усяго затапілі чатыры нямецкія падводныя лодкі.
19 верасня суда каравана кінулі якары ля вострава Мудзьюг. Усяго з гэтага канвою шчасна дашйлі ў СССР дваццаць сем грузавых суднаў, праціўніку ўдалося затапіць 13 транспартаў. 27 транспартаў даставілі ў Архангельск 150 тыс. тон грузаў.
Канвой PQ-18 стаў апошнім пад літарамі PQ.