cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Параграф 175
Заходняя зона акупацыі
Такім чынам, у заходняй зоне акупацыі, а потым і ў ФРГ, параграф 175 быў захаваны ў яго нацысцкай рэдакцыі, у якой ён і праіснаваў у Заходняй Германіі да 1969 года без змен. Кантрольны савет законам N 11 ад 30 студзеня 1946 года скасаваў многія законы, прынятыя ў Трэцім рэйху, як, аднак рэдакцыя § 175 ад 1935 года ў іх лік не ўваходзіла. Параграф 175 працягваў прымяняцца ў яго нацысцкім разуменні, калі крыміналізаваліся не толькі сексуальныя кантакты з пранікненнем, але і любыя гомасексуальныя целавыя кантакты і любыя дзеянні паміж мужчынамі, скіраваныя на сексуальнае задавальненне ці ўзрушанасць. Часам нават, па-ранейшаму, не патрабавалася і непасрэднага фізічнага кантакту.
Савецкая зона акупацыі
Пакуль заканадавец не мог вызначыцца, што рабіць з антыгомасексуальнымі параграфамі, суды на месцах выносілі прысуды па іх нацысцкай версіі. Аднак, калі ў заходніх зонах акупацыі суддзі не сумняваліся ў легітымнасці сваіх дзеянняў, то ў савецкай зоне акупацыі не назіралася выразнай лініі ў дзеяннях суддзяў. Так, прыкладам, ужо 1 лістапада 1945 года зямельны ўрад Цюрынгіі вярнуў параграф 175 да варыянту 1871 года. Саксонія законам ад 3 снежня 1945 года разам скасавала ўсе законы і пастановы, прынятыя пасля 30 студзеня 1933 года. У Саксоніі-Ангальт вышэйшы зямельны суд 25 ліпеня 1947 года прызнаў параграфы 175 (у новай версіі) і 175a «тыпова нацысцкімі» і скасаваў іх. У той жа час ў розных прысудах у 1946—1947 гадах пацвердзіў легітымнасць нацысцкай рэдакцыі параграфа. Аднак у лютым 1949 года на тэрыторыі ўсіх земляў савецкай зоны акупацыі тэкст параграфа 175 быў афіцыйна вернуты да нацысцкай рэдакцыі.
Дрэздэнскі псіхіятр Рудольф Клімер (Rudolf Klimmer) у 1947 годзе ў сваіх працах адкрыта выказваўся за скасаванне § 175 і змякчэнне § 175a. Яго прапановы былі адхілены ўрадам, які палічыў, што перад дзяржавай стаяць куды важнейшыя праблемы, чым рашэнне такога дробнага пытання. У 1948 годзе член саксонскага Курт Гробель (Curt Gröbel) адправіў  ўсім ландтагам краіны, усім партыям і муніцыпальным урадам з заклікам выступіць за скасаванне § 175.
ФРГ у першыя паваенныя гады
У першыя паваенныя дзесяцігоддзі перад Германіяй востра ўстала дэмаграфічнае пытанне. Федэральны канцлер Конрад Адэнаўэр 20 кастрычніка 1952 года ў сваім звароце да патрабаваў павышэння  і ўмацавання сям’і праз узмацненне жадання мець дзяцей. У эпоху Адэнаўэра «здаровая сям’я» была абвешчана «першакрыніцай» і «найважнейшым вочкам дзяржавы» і была пастаўлена пад асаблівую абарону артыкула 6 Канстытуцыі ФРГ. Разам з узмацненнем жорсткасці законаў пра развод, забарону абортаў, супраціўленне і шыранню супрацьзачаткавых сродкаў, захаванне нацысцкай рэдакцыі § 175 стала адным са звён дзяржаўнай «абароны сям’і».
Усе спробы абскарджання закона ў судовым парадку ў разнастайных інстанцыях адхіляліся, і суды не знаходзілі прыкмет нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі і ідэалогіі «» ў нацысцкай рэдакцыі параграфа 175. Толькі адзінкі суддзяў адважваліся прызнаваць § 175 такім, што супярэчыць прававой дзяржаве. Так, прыкладам, 22 чэрвеня 1951 года Гамбурга пры вынясенні прысуду па § 175 пастанавіў, што  з’яўляецца неадэкватнай карай і вынес кару ў выглядзе сімвалічнага штрафу ў памеры 3 DM. У той жа час у 1951 годзе пастанавіў, што ўзмацненне параграфа 175 у 1935 годзе не насіла ідэалагічнага нацыянал-сацыялістычнага характару, хоць і прызнаў, што гэты параграф выкарыстоўваўся нацыстамі і для барацьбы з непажаданымі рэжыму персонамі.
Выракі Канстытуцыйнага суда і іх наступства
17 снежня 1953 года пастанавіў, што новая рэдакцыя § 175 у 1935 годзе была прынята ў належным парадку і цягам многіх гадоў прымянялася і не была аспрэчана. У сваім рашэнні ад 10 мая 1957 года Канстытуцыйны суд таксама не знайшоў прыкмет нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі ў нацысцкай версіі § 175 і пацвердзіў, што гэты параграф «не супярэчыць ідэям свабоднай дэмакратычнай дзяржавы».
Пазоўнікі паказвалі ў сваёй заяве, што крыміналізацыя толькі сексуальных кантактаў паміж мужчынамі і ўсталяванне рознага ўзросту згоды для дзяўчынак і хлопчыкаў пры палавым кантакце з мужчынам (§ 182 усталёўваў узрост згоды для дзяўчынак у 16 гадоў, а § 175a — для хлопчыкаў у 21 год) супярэчыць артыкулу 3 Канстытуцыі ФРГ пра роўнасці мужчыны і жанчыны. У сваім рашэнні суд паказаў, што артыкул 3 недастасоўны ў адносінах да гомасексуальнасці, спасылаючыся на біялагічныя адрозненні паміж мужчынам і жанчынай.
Апроч таго, суд выказаў думку пра тое, што жаночая гомасексуальнасць не так небяспечная для грамадства, як мужчынская, спаслаўшыся на тое, што, на думку суда, лесбійская прастытуцыя і выпадкі спакушэння дзяўчынак жанчынамі пашыраны значна менш аналагічных феноменаў у асяроддзі гомасексуальных мужчынаў і лесбіянства не так моцна заўважна ў грамадстве, як мужчынская гомасексуальнасць. Апроч таго, паводле тэксту абгрунтавання, складана правесці мяжу паміж лесбійскімі адносінамі і «далікатным жаночым сяброўствам».
Таксама, на думку суда, з прычыны абзаца 1 артыкула 2 Канстытуцыі ФРГ, свабода асобы можа быць абмежавана, калі яна ўваходзіць у супярэчнасць з маральнымі законамі. Пры гэтым пры вызначэнні паняцця «маральных законаў» (Sittengesetz) суд спаслаўся на маральныя ўяўленні дзвюх найбуйнейшых цэркваў (каталіцкай і евангелічнай). Апроч таго, суд выказаў думку, што скасаванне § 175 не ляжыць у кампетэнцыі Канстытуцыйнага суда, а заканадавец дагэтуль не распачаў ніякіх дзеянняў па дэкрыміналізацыі. Ва ўзмацненні § 175 шляхам яго шырання на любыя формы гомасексуальнай актыўнасці суд таксама не бачыў парушэння прынцыпаў прававой дзяржавы, бо, паводле яго думкі, з пункту погляду маральнасці практычна няма ніякіх адрозненняў паміж гэтымі рознымі формамі сексуальных практык.
Пастанова Канстытуцыйнага суда 1957 года выклікала рэзкі скок колькасці вынесеных прысудаў. Так, калі ў 1950 годзе па параграфах 175 і 175a былі асуджаны 1920 мужчын, то ў 1958—1959 гады — ужо па 3530 мужчын. Крымінальная статыстыка паказвае, што за першыя 15 гадоў існавання ФРГ па антыгомасексуальным параграфе былі асуджаны амаль 45 тысяч мужчын.
Паводле паліцэйскай статыстыкі, толькі кожная чацвёртая справа па вінавачанні ў гомасексуальнасці была даведзена да суда. Толькі з 1953 па 1965 гады ў эпоху Конрада Адэнаўэра па параграфе 175 у паліцыі былі зарэгістраваны больш за 100 тысяч выпадкаў. Усяго ж у ФРГ да 1969 года былі асуджаны больш за 50 тысяч чалавек, што больш чым у чатыры разы перавышае лік прысудаў, вынесеных за 1918—1932 гады ў Веймарскай рэспубліцы. У тым ліку і тыя мужчыны, якім удалося перажыць нацысцкія лагеры, пасля 1945 года нярэдка зноў асуджаліся па § 175 і скіроўваліся ўжо ў турмы ФРГ.
Падсуднасць гомасексуальных мужчын мела далёка ідучыя наступствы. Так, прыкладам, у 1957 годзе Берліна пацвердзіў практыку пазбаўлення асуджаных па § 175 кіроўчых праў, абгрунтаваўшы гэта тым, што наяўнасць кіроўчых праў можа нібы спрыяць. Часопісы і газеты Der Weg, Der Kreis, Freond і Humanitas рэгулярна публікавалі прававую інфармацыю і рэкамендацыі для гомасексуальных мужчын у выпадках затрымання, арышту, допыту, ператрусу жытла.
Праект новага крымінальнага кодэкса (1962)
Захаванне крымінальнага пераследу гомасексуальных мужчын апраўдвалася, у тым ліку, і «патрэбай» абмяжоўваць гомасексуалаў у іх грамадзянскіх правах, стрымваючы тым самым «гомасексуальную прапаганду» праз гей-часопісы і розныя імпрэзы, што праводзіліся гомасексуаламі.
Асабліва ў буйных гарадах можна часта назіраць, што мужчыны, якія аддаюцца аднаполым сексуальным кантактам, з дапамогай сваіх часопісаў і імпрэз разгортваюць актыўную прапаганду. <…> Пасля скасавання крымінальнага карання наступным іх крокам варта чакаць барацьбу за поўнае прызнанне аднаполых кантактаў грамадствам. <…> Перадусім, гомасексуальным мужчынам нічога не будзе замінаць абцяжарваць атачальных сваім супольным жыццём у шлюбападобных адносінах…
Рэфармаванне і лібералізацыя
Лібералізацыя антыгомасексуальнага заканадаўства ў ФРГ адбылася на хвалі ўсеагульнай «». Законам ад 25 чэрвеня 1969 года быў зменены тэкст параграфа 175, у якой таксама былі аб’яднаны выпадкі параграфа 175a. У новай рэдакцыі параграфа добраахвотныя сексуальныя кантакты паміж мужчынамі старэй 21 года больш не крыміналізаваліся. Караліся толькі (у тым ліку і добраахвотныя) гомасексуальныя кантакты з асобамі, што не дасягнулі 21 года, прымус да аднаполага кантакту з выкарыстаннем залежнага становішча і мужчынская гомасексуальная прастытуцыя.
Па вымозе Бундэсвера ўзрост згоды для сексуальных кантактаў паміж мужчынамі быў усталяваны ў 21 год. Такім чынам, прыкладам, маладыя людзі 17 гадоў маглі бесперашкодна займацца сексам адзін з адным. Аднак пры наступе 18 гадоў іх дзеянні рабіліся крымінальна каральнымі і яны павінны былі сексуальна ўстрымлівацца да наступу 21-гадовага ўзросту. Параграф 175b, што крыміналізаваў сексуальныя кантакты з жывёламі, таксама быў цалкам скасаваны, а параграф 182, што караў за пазбаўленне некранутасці дзяўчын до 16 гадоў, працягваў дзейнічаць у нязменным выглядзе.
Законам ад 23 лістапада 1973 года ўрад ФРГ прыняў новую рэдакцыю параграфа 175, у якой узрост сексуальнай згоды для сексуальных кантактаў паміж мужчынамі быў зніжаны з 21 года до 18 гадоў. Апроч таго, быў скасаваны пераслед мужчынскай гомасексуальнай прастытуцыі і дадатковая кваліфікацыя, злучаная з выкарыстаннем залежнага становішча непаўналетняга, бо яна ўжо была ў гендарна-нейтральным параграфе 174. Таксама ў тэксце закона знікла слова «распуста» (Unzucht), якое было заменена на больш нейтральнае словазлучэнне «дзеянні сексуальнага характару»(sexuelle Handlungen).
Тэкст параграфа 182, што вызначае ўзрост згоды для гетэрасексуальных кантактаў у 16 гадоў, быў злёгку падкарэктаваны, аднак яго сэнс застаўся нязменным. Канстытуцыйны суд ФРГ у тым жа годзе пацвердзіў канстытуцыйнасць розных узроставых планак для гомасексуальных і для гетэрасексуальных кантактаў.
У 1980 годзе Свабодная дэмакратычная партыя прапанавала поўнае скасаванне параграфа 175, сустрэўшы адпор з боку блока ХДС/ХСС. Поўнае скасаванне закона падтрымвалі таксама Партыя зялёных і.
Першыя паваенныя гады ў ГДР
У савецкай зоне акупацыі Германіі яшчэ да ўтварэння ГДР суды ўжо ставілі сабе пытанне пра правамернасць далейшага выкарыстання параграфаў 175 і 175a ў нацысцкай рэдакцыі. Ужо ў верасні 1948 года Вярхоўны зямельны суд у Гале прызнаў неправавы характар нацысцкай версіі гэтых параграфаў і паказаў на іх абмежаванае часовае ўжыванне да стварэння новага крымінальнага кодэкса. У сакавіку 1950 года пацвердзіў гэтае рашэнне, паводле якога па параграфе 175 пераследаваліся толькі гомасексуальныя кантакты з пранікненнем. Фактычна гэта азначала вяртанне да практыкі, што мела месца ў Веймарскай рэспубліцы. Пры гэтым суд удакладніў, што § 175a, уведзены ў 1935 годзе, застаецца без змены і працягвае дзейнічаць. Вынікам такой палітыкі стала тое, што з моманту ўтварэння ГДР значна скараціўся лік мужчын, асуджаных па «гомасексуальных параграфах».
У 1952 і ў 1957 гадах пры ўрадзе ГДР былі створаны ініцыятыўныя групы, мэтай якіх была распрацоўка новага крымінальнага кодэкса. У абодвух выпадках ураду было рэкамендавана скасаваць крымінальны пераслед добраахвотных сексуальных кантактаў паміж мужчынамі з захаваннем кары за прымус і прастытуцыю. Аднак у 1959 годзе гэтыя прапановы былі адпрэчаны кіруючай партыяй САПГ па прычыне «несумяшчальнасці гомасексуальнасці з сацыялістычнай мараллю».
Закон «Пра дадаткі ў крымінальны кодэкс» ад 11 снежня 1957 года агадваў адмову ад пераследу за дзеянні, якія «не ўяўляюць небяспеку» для ГДР, «зацікаўленням працоўнага нямецкага народа» і асобным грамадзянам. Ужо тады многія суддзі, спасылаючыся на гэты закон, вызвалялі ад адказнасці мужчын за гомасексуальныя кантакты з асобамі старэй 18 гадоў. Гэта пазіцыя пазней знайшла сваё адлюстраванне і ў новым крымінальным кодэксе, прынятым 12 студзеня 1968 года.
Новы крымінальны кодэкс ГДР (1968)
Тым не менш, прапанаваны ў 1968 годзе міністрам юстыцыі ГДР праект новага крымінальнага кодэкса ГДР выклікаў шырокія дыскусіі ва ўрадзе. Сярод іншага праект агадваў безумоўнае скасаванне кары за добраахвотныя гомасексуальныя кантакты. Пры ўсім гэтым урадавыя дыскусіі адносна антыгомасексуальнага заканадаўства не трапляюць у прэсу. Зацверджаны новы крымінальны кодэкс ГДР, у якім аднаполыя сексуальныя кантакты паміж мужчынамі старэй 18 гадоў больш не крыміналізуюцца, уступае ў дзеянне 1 ліпеня 1968 года.
Варта адзначыць, што ў ГДР ужо з 1950 года наставала ў 18 гадоў. У той жа час у ФРГ аж да 1975 года маладыя людзі да 21 года, па-ранейшаму, лічыліся непаўналетнімі (§ 2 ). Такім чынам, § 151 новага крымінальнага кодэкса ГДР усталёўваў узрост сексуальнай згоды для аднаполых кантактаў (прытым як паміж двума мужчынамі, гэтак і паміж дзвюма жанчынамі) на адзнацы ў 18 гадоў, тым часам як узрост згоды для разнаполых кантактаў, згодна § 149 КК ГДР, складаў 16 гадоў.
Параграф 3 новага КК ГДР загадваў адмаўляцца ад кары за дзеянні, што не аказалі ўплыву на правы і зацікаўленні грамадзян і грамадства. Засноўваючыся на гэтым, Вярхоўны суд ГДР без якіх-небудзь публічных дэбатаў у сваім рашэнні ад 11 жніўня 1987 года пастанавіў адмовіцца ад крымінальнага пераследу за гомасексуальныя кантакты з асобамі старэй 16 гадоў. Неўзабаве законам ад 14 снежня 1988 года § 151 КК ГДР быў цалкам скасаваны, і было наказана ў дачыненні гомасексуальных кантактаў выкарыстоўваць тыя ж праўныя нормы, што і для гетэрасексуальных (то бок згодна § 149 КК ГДР).
Узрост сексуальнай згоды для аднаполых і для разнаполых кантактаў быў зраўнаваны і склаў 14 гадоў, а сексуальныя кантакты з падлеткамі 14-16 гадоў (як аднаполыя, гэтак і разнаполыя) заставаліся злачыннымі толькі ў выпадках выкарыстання адсутнасці «палавой сталасці» падлетка, у адпаведнасці з § 149 КК ГДР. Такім чынам, гомасексуальныя кантакты больш не згадваліся ў крымінальным кодэксе краіны. Новае правіла набыло моц 1 ліпеня 1989 года.
Нягледзячы на лібералізацыю заканадаўства, дзяржава, як і суседняя ФРГ, гэтак і не прызнавала асуджаных у Трэцім рэйху па § 175 ахвярамі рэпрэсій.
Канчатковае скасаванне параграфа
Паводле дадатку да, які ўступіў у сілу 29 верасня 1990 года і рэгуляваў уступ праўных нормаў ФРГ на далучанай тэрыторыі, заканадаўства ФРГ набывала моц на тэрыторыі былой ГДР неадкладна з моманту далучэння, у той жа час дагавор агадваў некаторыя адступы. У прыватнасці, на тэрыторыях «» працягвалі дзеяць палажэнні параграфаў 149—150 КК ГДР, паводле якіх узрост згоды складаў 16 гадоў, у тым ліку і для гомасексуальных кантактаў абодвух палоў. У той жа час на тэрыторыі «», па-ранейшаму, прымяняліся палажэнні § 175 і § 182 КК ФРГ. Гэта прыводзіла да парадоксу, паводле якога, прыкладам, сексуальны кантакт паўналетняга мужчыны з 16-гадовым падлеткам не з’яўляўся злачынствам ва Усходнім Берліне, аднак крымінальна караўся Заходнім.
Для прывядзення заканадаўства да адной нормы 31 мая 1994 года Бундэстаг пад кіраваннем «» хрысціянскіх і свабодных дэмакратаў пры падтрымцы Сацыял-дэмакратычнай партыі, і Партыі зялёных канчаткова скасавалі § 175 КК ФРГ і § 149 КК ГДР, і наказы § 182 КК ФРГ у новай рэдакцыі былі сфармуляваны ў гендарна-нейтральнай форме і пашыраны ў тым ліку і на гомасексуальныя кантакты абодвух палоў, а таксама на сексуальныя кантакты дарослых жанчын з падлеткамі мужчынскага полу, якія не дасягнулі 16 гадоў. Адпаведны закон набыў моц 11 чэрвеня 1994 года. Такім чынам, на тэрыторыі заходняй Германіі ў 1994 годзе ўпершыню ў гісторыі нямецкай дзяржаўнасці былі крыміналізаваны добраахвотныя сексуальныя кантакты паўналетніх жанчын з падлеткамі 14-15 гадоў абодвух палоў.
Рэабілітацыя асуджаных
Пытанне пра легітымнасць вынесеных па параграфе 175 прысудаў падымалася ў Заходняй Германіі яшчэ з 1969 года пасля лібералізацыі антыгомасексуальнага заканадаўства, у той жа час у ГДР падобныя дыскусіі не вяліся. Асноўным «каменем спатыкнення» ў дадзеных дыскусіях доўгі час з’яўляўся вырак Канстытуцыйнага суда ФРГ, вынесены ў 1957 годзе. Першая афіцыйная парламенцкая ініцыятыва па пытанні пра рэабілітацыі і выплаце кампенсацый асуджаным за добраахвотныя гомасексуальныя кантакты паміж дарослымі ў ФРГ і ў ГДР была занесена ў Бундэстаг у 2000 годзе ад фракцыі Партыі дэмакратычнага сацыялізму і была адразу ж адхілена, не атрымаўшы ніякай грамадскай агалоскі.
Тэма рэабілітацыі асуджаных гомасексуалаў стала прадметам гарачых палітычных дыскусій толькі праз два гады. У выніку 23 ліпеня 2002 гады Бундэстаг рэабілітаваў мужчын, асуджаных у 1935—1945 гады па § 175 (кантакты без абцяжарвальнай ) і 175a п. 4 (мужчынская гомасексуальная прастытуцыя) ў рэдакцыі ад 28 чэрвеня 1935 года. Прысуды па § 175a п. 3 (спакушэнне непаўналетніх асоб да 21 года) скасаваны не былі. Апроч таго, прысуды па тых жа самых § 175 і 175a п. 4, што працягвалі дзейнічаць без змены ў ФРГ і вынесеныя пасля 1949 года, таксама не былі закрануты. Такая сітуацыя выклікала шмат пратэстаў у грамадстве. У прыватнасці, назвала прыняты закон «палітычнай пачварнасцю», бо касаваліся прысуды за тыя ж самыя дзеянні, здзейсненыя ў часы Трэцяга рэйха, якія ў ФРГ працягвалі лічыцца крымінальна каральнымі.
Ніякія наступныя спробы паўплываць на заканадаўца не мелі поспехаў. Пацярпелі няўдачу заявы фракцыі «Левых» у лістападзе 2008 года і фракцыі «Саюз 90/Зялёныя» ў снежні таго ж года ў Бундэстагу, якія ставілі на парадак дня пытанне пра рэабілітацыю і выплату кампенсацый асуджаным за добраахвотныя аднаполыя сексуальныя кантакты ў ФРГ і ГДР. У маі 2009 года абедзве заявы былі адпрэчаны фракцыямі ХДС, СДПГ і СвДП, са спасылкай на то, што пераслед па параграфам 175 і 175a быў пацверджаны Канстытуцыйным судом ФРГ. У той жа час 7 ліпеня 2010 года Бундэстаг аднагалосна прыняў рэзалюцыю, у якой выказаў шкадаванне пра тое, што нацысцкая рэдакцыя параграфа 175 выкарыстоўвалася ў ФРГ без змены аж да 1969 года, а таксама прызнаў зневажэнне гонару і годнасці гомасексуальных мужчын, якое адбывалася да 1994 года ў сувязі з існаваннем крымінальнага артыкула за гомасексуальныя кантакты.
У снежні 2010 года і ў лістападзе 2012 года фракцыяй «Саюз 90/Зялёныя» і ў верасні 2012 года фракцыяй «Левых» пытанне пра рэабілітацыю і выплату кампенсацый асуджаным пасля 1945 года гомасексуалам было пастаўлена паўторна, аднак разгледжана так не было і страціла актуальнасць з прычыны сканчэння перыяду дзеяння парламента.
У сваім афіцыйным дакладзе, падрыхтаваным для пасяджэння прававога камітэта Бундэстага, які адбыўся ў 2013 годзе, суддзя Ульрых Кеслер (Ulrich Keßler) адзначыў, што асноўная праблематыка масавага скасавання выракаў па антыгомасексуальных параграфах палягае ў тым, што ў ФРГ і ў ГДР меў месца розны ўзрост згоды для гомасексуальных і гетэрасексуальных кантактаў. У сувязі з гэтым пры масавым скасаванні могуць быць скасаваны прысуды, вынесеныя за спакушэнне дзяцей. У тым жа дакладзе Кеслер аднак паказаў, што скасаванне выракаў па § 175 і § 175а, вынесеных у ФРГ да 1994 года і ў ГДР да 1968 года, у многіх выпадках можа быць здзейснена ў масавым парадку, бо ў выпадку гомасексуальнага кантакту з для гомасексуальных мужчын прысуды па параграфам 175 і 175a выносіліся дадаткова. У выпадку ж з прысудамі па § 151 КК ГДР, вынесенымі ў ГДР пасля 1968 года, справа ідзе складаней, бо крымінальны кодэкс ГДР 1968 года выразна праводзіў адрозненне паміж гомасексуальнымі (§ 151) і гетэрасексуальнымі (§ 149 і § 150) палавымі злачынствамі.
Норддзюрс (камуна)
Норддзюрс (Norddjurs Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 721,19 км², што складае 1,67 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 38581 чал. (мужчыны — 19411, жанчыны — 19170; іншаземныя грамадзяне — 1357).
Сан-Джуста-Канавезэ
Сан-Джуста-Канавезэ (San Giusto Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3297 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 361 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 10090. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giusto martire.
Лінейныя караблі тыпу «Бісмарк»
Лінкары тыпу «Бісмарк» — тып лінейных караблёў (Schlachtschiff), што былі на ўзбраенні Крыгсмарынэ ў гады Другой сусветнай вайны. Самыя магутныя лінкары і самыя буйныя баявыя караблі, па­будаваныя ў Германіі.
Гісторыя стварэння
Лінкары тыпу «Бісмарк» сваім з’яўленнем абавязаны падпісаннем у чэрвені 1935 года Англа-Германскага марскога пагаднення, якое фактычна зняло абмежавання Версальскага дагавора 1919 года і пашырыла дапушчальны танаж германскіх караблёў да 35 % ад адпаведнага ў Каралеўскім ВМФ Вялікабрытаніі. Пасля разгляду шэрагу папярэдніх праектаў, 1 ліпеня 1936 года галаўны карабель серыі, «Бісмарк», быў закладзены на стапелі верфі «Блом і Фос» у Гамбургу.
Узбраенне
Артылерыя галоўнага калібра была прадстаўлена 8 новымі 380-мм 47-калібернымі гарматамі SK/C-34. Яны маглі весці агонь 800-кг снарадамі на далёкасць 36,5 км, а на дыстанцыях да 21 км іх снарады тэарэтычна прабівалі 350-мм браню. Па дальнабойнасці 380 мм гарматы прыкметна саступалі артылерыі «Ямата», «Рышэльё», «Дзюнкерка», «Віторыа Венета», «Шарнгорста», амаль не саступалі новым 406 мм гарматам «Аявы», але ўсіх астатніх праціўнікаў пераўзыходзілі. Асабліва старыя 381 мм гарматы брытанскіх лінкараў і крэйсераў.
Захаваўся падзел артылерыі на супрацьмінную (150-мм) і буйнакаліберную зенітную (105-мм). Аднак, у адрозненне ад папярэднікаў тыпу «Шарнгорст», усе гарматы 150-мм калібра размяшчаліся ў вежах. Акрамя таго, лінкары неслі значную колькасць ствалоў зенітных аўтаматаў 37-мм і 20-мм калібраў. Склад зенітнага ўзбраення на «Тырпіцы» змяняўся ў час службы, у ліпені 1944 г. на лінкары мелася 78 20-мм аўтаматаў. Караблі абсталёўваліся дзвюма авіяцыйнымі катапультамі, неслі да 6 гідрасамалётаў (з іх 2 захоўваліся на катапультах).
Браніраванне
Браніраванне «Бісмаркаў» па масе (18700 т) саступала толькі буйнейшым «Ямата». Астатніх верагодных праціўнікаў, у тым ліку шматлікія новыя амерыканскія лінкары (асабліва тыпу «Саўт Дакота») і брытанскія (у тым ліку «Кінг Джорджы 5» і «Нэльсаны»), германскія караблі ў гэтым прыкметна пераўзыходзілі. Пры гэтым «Бісмарк» не меў асасбліва выдатных параметраў таўшчыні ці вышыні браніравання розных частак корпуса і веж. Многія нават менш буйныя лінкары (напрыклад, новыя французскія, італьянскія, брытанскія) яго пераўзыходзілі па асобных параметрах. Акрамя хіба што даўжыні галоўнага пояса — па абсалютнай яго даўжыні ён саступаў толькі старому брытанскаму «Худу» (рэкордныя 171,4 м), да гібелі абодвух у маі 1941 г. А па яго даўжыні адносна ВЛ «Бісмарк» трохі саступаў менш буйным «Шарнгорстам». Як і па яго таўшчыні — 320 замест 350 мм.
Вертыкальная абарона
У адрозненне ад многіх сучасных караблёў — амерыканскіх лінкараў тыпу «Саўт Дакота» і «Аява», французскіх тыпаў «Дзюнкерк» і «Рышэльё», італьянскага «Віторыа Венета», брытанскіх «Нэльсанаў» — галоўны пояс на лінкарах тыпу «Бісмарк» быў вонкавым і амаль не меў нахілу. Вышыня галоўнага пояса складала 5,2 м — сярэдняе значэнне для таго часу, ён распасціраўся ад скляпоў насавой да скляпоў кармавой вежаў ГК. Яго таўшчыня складала 320 мм, што было менш, чым у большасці сучаснікаў, акрамя ўсіх амерыканскіх і першых французскіх лінкараў. Пояс быў амаль вертыкальным у сярэдняй частцы, на ўскрайках меў большы нахіл вонкі, абумоўлены абводамі корпуса. Такі нахіл (17°, 10°, 7° і 8—10 ° у раёне вежаў «А», «В», «С» і «D» адпаведна) паляпшаў бартавую абарону скляпоў. Пліты галоўнага і верхняга паясоў былі выраблены з цэментаванай брані Крупа KCnA і ўкладваліся на цікавую падкладку таўшчынёй 50 мм. Таўшчыня верхняга пояса была, наадварот, істотна павялічана ў параўнанні з «Шарнгорстамі» — з 45 да 145 мм.
З абодвух канцоў цытадэль замыкалася траверсамі, якія мелі таўшчыню 145, 220 і 180 мм на батарэйнай, галоўнай і ніжняй палубах адпаведна. На ўскрайках браня складала 60-80 мм — што не так шмат, але на большасці іншых лінкараў таго часу яна была яшчэ меншай. Толькі карма «Віторыа Венета» абаранялася лепш.
Гарызантальная абарона
Верхняя бранявая палуба мела таўшчыню 50-мм (80-мм над скляпамі), галоўная бранявая палуба — 80-мм + 110-мм скосы (над скляпамі 95-мм + 120-мм скосы). Палубная браня выраблялася з загартаванай бранявой сталі «Wh». Скосы ўзмацнялі абарону супраць снарадаў, што ляцяць па насцільнай траекторыі і прабілі бранявы пояс, але аслаблялі такую супраць снарадаў, што ляцяць па навясной траекторыі на вялікіх дыстанцыях, таму што вугал скосу дадаваўся да вугла падзення снарада. Немцы былі адзінымі, хто ўсё яшчэ выкарыстоўваў скосы тоўстай бранявой палубы для ўзмацнення гарызантальнай абароны; гэта было звязана з дыстанцыямі вядзення бою, якія прадугледжваліся Крыгсмарынэ.
У цэлым, палубнае браніраванне было слабым месцам праекта. Большасць лінкараў пабудовы 1930-х, мелі суцэльную бранявую палубу таўшчынёй 100—150 міліметраў, звычайна дапоўненую тонкай верхняй (узводнай) ці ніжняй (супрацьасколачнай) палубамі. Двухслаёвая бранявая палуба лінкараў тыпу «Бісмарк» саступала па супраціўляльнасці снарадам суцэльнай палубе той жа сумарнай таўшчыні.
Абарона артылерыі
Барбеты вежаў галоўнага калібра браняваліся толькі вышэй бранявой палубы і па вышыні да верхняй палубы мелі таўшчыню 220 мм (дадатковую абарону ім забяспечвала бартавая браня). Над верхняй палубай таўшчыня пліт барбетаў павялічвалася да 340 мм. Вежы ГК у лабавой частцы абараняліся плітамі таўшчынёй 360 мм, бакавыя часткі вежаў — 150—220 мм, тыльны бок — 320 мм. Браня для артылерыйскіх вежаў выраблялася з цэментнанай брані Крупа «KCnA».
Вежы сярэдняга калібра таксама абараняліся адносна добра, хоць некаторыя «аднакласнікі» (асабліва «Віторыа Венета») пераўзыходзілі немцаў і ў гэтым кампаненце. Затое «Кінг Джорджы 5» і іншыя лінкары саюзнікаў прыкметна адставалі. Як і па некаторых іншых паказчыках абароны (у тым ліку рубак).
Відавочна, што маса брані на «Бісмарку» стала такой рэкордна высокай галоўным чынам з прычыны вялікай даўжыні і плошчы абароны. Не варта забываць і пра тое, што «Бісмаркі» былі адзінымі сучаснымі лінкарамі, якія мелі па 4 выдатна абароненыя вежы і барбеты гармат буйнога калібра, і ў дадатак яшчэ па 6 вежаў сярэдняга. Астатнія сучаснікі мелі толькі па 3 і па 2 вежы ГК, а адносна абароненыя вежы з артылерыяй сярэдняга калібра меліся далёка не ўсюды. Што было з гэтага больш рацыянальна, ва ўмовах вайны так і не высвятлілася.
Больш падрабязна пра таўшчыню бранявых пліт на розных участках — у табліцы ТТХ справа. Агульная вага брані складаў 18 700 т (44 % водазмяшчэння).
Энергетычная ўстаноўка
ЭУ лінкараў тыпу «Бісмарк» — трохвальная, складалася з 12 катлоў Вагнера (58 атм, 450 °C) і 3 турбазубчастых агрэгатаў («Blohm und Voss» на «Bismarck» і «Brown-Boweri» на «Tirpitz»). Адрознівалася адносна нізкай надзейнасцю і малой эканамічнасцю, з прычыны высокіх параметраў пары. Рэальны расход паліва перавышаў разліковы (на 10 % на поўным ходзе і на 19 % на эканамічным на ЛК «Тырпіц»). На хадавых выпрабаваннях «Бісмарк» развіў 30,12 вуз. (пры 150 070 к.с.), «Тырпіц» — 30,8 вуз. (пры 163 026 к.с.), расход паліва складаў на поўным ходзе 0,325 кг/ к.с. у гадзіну, на эканамічным ходзе 0,500 кг/ к.с. у гадзіну.
Служба і гібель
Караблі тыпу «Бісмарк» прымалі актыўны ўдзел у баявых дзеяннях на моры ў час Другой сусветнай вайны. У маі 1941 «Бісмарк» разам з цяжкім крэйсерам «Прынц Ойген» удзельнічаў у аперацыі «Rheinübung» («Вучэнні на Рэйне») — запаланаванай атацы брытанскага гандлёвага суднаходства ў Атлантыцы. У час бітвы ў Дацкім праліве 24 мая 1941 патапіў артылерыйскім агнём брытанскі лінейны крэйсер «Худ», аднак сам быў пашкоджаны трапленнямі снарадаў з лінейнага карабля «Прынс оф Уэлс». У час праследавання брытанскімі караблямі, пасля траплення авіятарпед з тарпеданосцаў, што выляцелі з борта авіяносца «Арк Роял» 27 мая 1941 загінуў у баі з брытанскімі лінейнымі караблямі «Rodney» і «King George V» і цяжкім крэйсерам «Dorsetshire» за 400 міль ад Брэста.
«Тырпіц» вядомы сваімі аперацыямі з баз у Нарвегіі, дзе карабель знаходзіўся ў складзе Баявой Групы Крыгсмарынэ. На працягу знаходжання карабля ў Нарвегіі на яго некалькі разоў арганізоўваліся атакі авіяцыі флоту і КВПС. 12 лістапада 1944 патоплены бамбардзіроўшчыкамі «Ланкастэр» пры дапамозе звышцяжкіх бомбаў «Толбай» у Тромсё-фіёрдзе — у выніку двух прамых трапленняў і трох блізкіх узрываў перавярнуўся і затануў.
Кава па-ірландску
Склад
Гэты склад кактэйлю зарэгістраваны Міжнароднай асацыяцыяй бармэнаў (International Bartenders Association) і ўключаны ў спіс афіцыйных кактэйляў Міжнароднай асацыяцыяй бармэнаў.
Прыгатаванне
Існуюць розныя спосабы і рэцэпты гатавання кавы па-ірландску. Напрыклад, у адмысловы шкляны посуд ёмістасцю каля 150 см³ ўліваюць гарачую чорную каву. Дадаюць у яе цукровы пясок і размешваюць лыжкай да поўнага растварэння цукру. Затым уліваюць віскі і ўпрыгожваюць кактэйль узбітымі вяршкамі, паклаўшы іх «шапкай» на паверхню напою. Гэты ж кактэйль, толькі пад іншай назвай, можна прыгатаваць, замяніўшы віскі каньяком або цёмным ромам.
Вендская дзяржава
Ве́ндская дзяржа́ва — сярэдневяковая дзяржава палабскіх славян (бодрычаў, люцічаў, памаран) у 1040-я г. — 1-й трэці 12 ст.
Уключала землі на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, паміж вусцямі рэк Лаба (Эльба) і Одра (Одэр). Цяпер тэрыторыя ФРГ.
Заснавальнік — бодрыцкі князь Готшалк (1044—66). Ён і яго пераемнік князь Круты (1066—93), каб процістаяць германска-каталіцкай экспансіі, намагаліся стварыць незалежную славянскую царкву. Пры Крутым дзяржава пашырылася да Паўночнага мора. Сын Готшалка князь (у дакументах «кароль») Генрых (правіў з 1093) вярнуў у краіну нямецкіх епіскапаў, што выклікала хваляванні.
Канчаткова Вендская дзяржава распалася каля 1129.
Заронава (возера)
Заро́нава, Заро́наўскае — возера ў Беларусі, у Віцебскім раёне на мяжы з Шумілінскім раёнам (Віцебская вобласць). Знаходзіцца на паўночны ўсход ад Віцебска ў басейне ракі Заронаўка (Шэ́вінка), за 12 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 0,1 км на поўдзень ад аграгарадка Заронава.
Плошча паверхні Заронава складае 31,6 км², даўжыня 7,6 км, шырыня 1,05 км, даўжыня берагавой лініі 21,3 км. Плошча вадазбору — 147 км². Найбольшая глыбіня возера 13,5 м, сярэдняя 6,4 м. Аб’ём вады 23,11 млн м³.
Берагавая лінія звілістая, даўжынёй 21,3 км. Катлавіна лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Падводная частка катлавіны падзелена на плёсы. Схілы катлавіны маюць вышыню ад 5 да 10 м. Берагі возера пясчаныя, пясчана-галечныя, у залівах на захадзе і ўсходзе сплавінныя. Возера эўтрофнае, зарастае да глыбіні 3—5 метраў.
На паўднёвым усходзе возера 5 астравоў агульнай плошчай 3 га. Мелкаводдзе пясчанае, пясчана-галечнае з валунамі.
У Заронава ўпадаюць 12 ручаёў (адным з іх злучана з возерам Княжно́) і выцякае рака Заронаўка.
Уздоўж Заронава праходзіць аўтамабільная дарога.
NGC 4306
NGC 4306 (іншыя абазначэнні — UGC 7433, MCG 2-32-14, ZWG 70.32, VCC 523, KCPG 333B, PGC 40032) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бел-а-рок
«Бел-а-рок» — пяты паўнафарматны альбом гурту «Молат».
Тэматыка песень
Песні прысвечаны «беламу змаганню», альбом прасычаны белым нацыяналізмам.
Бацюшкава (Гагарынскі раён, пасёлак)
Бацюшкава (Батюшково) — пасёлак у Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Друеўскі сельсавет
Дру́еўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Друя.
Утвораны 8 красавіка 2004 г. У склад сельсавета былі перададзеныя гарадскі пасёлак Друя, 44 населеныя пункты скасаванага Друеўскага пасялковага савета і 36 населеных пунктаў скасаванага Друйскага сельсавета (Антанова, Бандуры, Баранаўшчына, Безназванае, Бернатоўшчына, Вайты, Гараўкі 1, Глыбошчына, Далікатары, Дамбравова, Дзем’яны, Дзеткаўцы, Друйка, Друйск, Заполле, Канавалаўшчына, Качэргі, Кірыліна, Клімпаўшчына, Кокаўшчына, Краснагорка, Кропішкі, Кяпсні, Лугі, Лук’янцы, Опліса 1, Опліса 2, Пошта Абаб’е, Рэпеншчына, Смулькі, Смятанаўшчына, Струнеўшчына, Таропаўка, Турчылава, Устронь, Чэрнева). 15 верасня 2005 года гарадскі пасёлак Друя аднесены да катэгорыі сельскіх населеных пунктаў (пасёлак).
13 снежня 2006 года скасаваны хутар Вальцінаўшчына. 26 кастрычніка 2007 года скасавана вёска Рагалёва. 29 красавіка 2008 года скасавана вёска Гараўкі 1. 24 чэрвеня 2011 года скасаваны вёска Безназванае і хутар Більдзюгі. 20 сакавіка 2013 года скасаваны хутар Целяшы. Хутар Лепаўка скасаваны да 2008 года.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2141 чалавек, з іх 71,4 % — беларусы, 14,8 % — рускія, 11,0 % — палякі.
Емяльянава (Прудкоўскае сельскае паселішча)
Емяльянава (Емельяново) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 7 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 15 км на ўсход ад горада Сафонава, за 10 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 6 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Грышкішке
Гры́шкішке (Griškiškė), традыцыйная беларуская назва — Грышкаўшчына  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана ў паўночна-ўсходняй частцы раёна, за 2 км на захад ад Пушкаса, на граніцы з Беларуссю.
Гісторыя
Паводле польскага перапісу 1921 года, у вёсцы пражывалі 100 чалавек, у тым ліку 92 палякаў і 8 беларусаў.
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Рэйдары
Рэйдары (raider) — назва буйных надводных ваенных караблёў, дапаможных крэйсераў, ці пераабсталяваных адмысловым чынам камерцыйных суднаў, якія ў адзіночку ці з малым суправаджэннем (не эскадрай) у час вайны займаюцца парушэннем варожых камунікацый, топячы транспарт і гандлёвыя судны.
Гісторыя
Пачатак выкарыстання адзіночных караблёў для рэйдарскіх дзеянняў адносіцца да XVI стагоддзя; да пачатку XX стагоддзя для такіх аперацый ужываўся тэрмін «крэйсерства», а судны адпаведна называліся «крэйсеры». Крэйсерства асабліва развілося пасля Парыжскай канвенцыі 1856 года, якая забараніла каперства (яно ж карсарства, прыватырства) і абвясціла манаполію дзяржаўнага ваеннага флоту на захоп непрыяцельскіх гандлёвых суднаў і ваеннай кантрабанды нейтралаў. На крэйсеры распаўсюджваліся палажэнні выпрацаванага для капераў прызавога права, прычым крэйсерам дазвалялася нават спальваць ці тапіць захопленае судна, што каперам забаранялася. Аднак крэйсеры павінны былі таксама браць удзел у ваенных дзеяннях, інакш маглі быць абвінавачаны ў скрытым каперстве.
У канцы XIX стагоддзя, з прычыны абвастрэння адносін паміж Расіяй і Англіяй, Расія ўзмоцнена рыхтавалася да крэйсерскай вайны. З гэтай мэтай у 1878 г. быў створаны Добраахвотны флот, які выконваў камерцыйныя функцыі, але з камандамі з ваенных маракоў; у выпадку пачатку вайны, яго судны маглі быць неадкладна ўзброены і ператвораны ў крэйсерскія. Для гэтай жа мэты меркавалася скарыстаць Балтыйскую мытную крэйсерскую флатылію, якая ў мірны час займалася спыненнем кантрабанды.
У час Другой сусветнай вайны выкарыстоўваліся Германіяй. Паляванне на рэйдараў адымала шмат сіл, але часам бывала ўдалай. Так, адным з найбольш вядомых рэйдараў быў «Адмірал граф Шпее», «кішэнны лінкар», які працаваў у пары з танкерам забеспячэння «Альтмарк». Ім былі пушчаны на дно ці захоплены брытанскія судны «Клемент» (30 верасня 1939), «Ньютан Біч» (5 кастрычніка), «Ньютан Біч» (7 кастрычніка), «Хантсмэн» (10 кастрычніка), «Трывэніэн» (22 кастрычніка), «Афрыка Шэл» (14 лістапада), «Дорык Стары» (2 снежня), «Тайроа» (3 снежня), «Стрэоншэл» (7 снежня). 13 снежня ён быў перахоплены брытанскімі ваеннымі караблямі, якія шукалі яго, і адбыўся бой каля Ла-Платы. Англійскім караблям (лёгкія крэйсеры «Аякс» і «Ахілес» і цяжкі крэйсер «Эксэтар») удалося пашкодзіць рэйдара, хоць ён нанёс ім цяжэйшыя пашкоджанні. Гэта вымусіла камандзіра ўкрыцца ў Мантэвідэа. Наступная памылка яго афіцэраў, якія прынялі адзін з караблёў за «Рынаўн», вымусіла камандаванне Германіі аддаць загад аб затапленні рэйдара.
Найбольш паспяховым нямецкім рэйдарам і самым дзейсным нямецкім надводным караблём Другой сусветнай вайны з'яўляецца дапаможны крэйсер «Атлантыс», які дзейнічаў у Індыйскім і Ціхім акіянах, у раёне Аўстраліі і Новай Зеландыі.
У сучасных умовах выкарыстанне рэйдараў у войнах лічыцца малаверагодным, паколькі развітыя сродкі назірання (спадарожнікі, беспілотныя разведчыкі), авіяцыя і ракетная зброя дазваляюць іх хутка выявіць і знішчыць.
Ладзара Бастыяні
Біяграфія
Пра гэта майстра захавалася вельмі мала звестак. Імя Ладзара ды Якопа Бастыяні ў якасці незалежнага мастака з'яўляецца ў венецыянскіх архіўных дакументах ў 1449 годзе, на падставе чаго даследнікі аднеслі дату яго нараджэння прыблізна да 1430. Ад 1460 дайшло паведамленне аб тым, што ён распісаў алтар для храма св. Самуіла (не захаваўся).
У 1470 годзе ён стаў членам. У 1473 Ладзара адзначаны ў раёне Трэнта, дзе ён напісаў карціну ў мястэчку Пера ды Фасі. У 1479 годзе для Скуола Грандэ дзі Сан Марка ў Венецыі напісаў «Гісторыю Давіда». У 1480 мастак стварыў карціну «Нараджэнне Хрыстова» для венецыянскага храма Св. Алены (цяпер у Галерэі Акадэміі).
У 1482 ён адзначаны як жыхар Венецыі, 1484 годам датавана алтарная карціна «Мадонна са святымі і данатарам», напісаная Ладзара для храма Святых Марыі і данатара ў Мурана; 1490 годам датавана і падпісана карціна «Каранаванне Марыі» (цяпер у Бергама, Акадэмія Карара). У 1494 годзе мастак стаў членам Братэрства Скуола дзі Сан Марка; 1496 і 1502 гадамі зноў заўважана яго пражыванне ў Венецыі.
У 1505 годзе сумесна з Бэнедэта Дыяна мастак распісваў сцягі для плошчы Сан-Марка, а ў 1508 годзе выступаў у якасці эксперта для вызначэння кошту маючых адбыцца работ — карцін Джарджонэ для Фандака дэі Тэдэскі (Нямецкага падворка).
У 1512 Ладзара Бастиани сканаў.
Гімн Азорскіх астравоў
Гімн Азорскіх астравоў (Hino dos Açores) — нацыянальны гімн Азорскіх астравоў, аўтаномнага рэгіёна Партугаліі. Зацверджаны ў 1980 годзе.
Баджуні
Баджуні (Bajuni, Jubbada Hoose) — архіпелаг у Індыйскім акіяне ўздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Самалі. Агульная плошча — каля 31 км². Насельніцтва — каля чалавек.
Геаграфія
Архіпелаг Баджуні стварае ланцуг з астравоў і скал, які цягнецца на 937 км уздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Самалі. Пры гэтым плошча найбуйнейшага вострава Каяма дасягше ўсяго 6,38 км². Агульная колькасць астравоў — болей за 30, але населена толькі 9 з іх.
Архіпелаг сфарміраваўся ў плейстацэнавы перыяд у выніку ваганняў акіяну і паступоваму адкладанню наносаў ракі Джуба. Паверхня водмелі была населена каралавымі паліпамі, якія ўтварылі працяглы прыбярэжны рыф.
Для архіпелага характэрны трапічны мусонны клімат. Вільготныя сезоны здараюцца двойчы за год. У астатнія перыяды пануе засуха.
Гісторыя і культурныя асаблівасці
Верагодна, паўднёвае ўзбярэжжа Самалійскага паўвострава з'яўляецца першаснай тэрыторыі фарміравання этнаса суахілі. У высокім сярэднявеччы тут існаваў шэраг гарадскіх супольнасцей, узгаданных у арабскіх крыніцах. У XVI ст. нашэсце арома вымусіла мясцовае насельніцтва перасяляцца на поўдзень або прыбярэжныя астравы. Сучасныя тубыльцы архіпелага Баджуні — іх прамыя нашчадкі, якія размаўляюць на асобным дыялекце мовы суахілі. Самі астравіцяне лічаць сябе нашчадкамі арабаў і шыразцаў.
У старажытнасці тубыльцы архіпелага актыўна гандлявалі з паўднёвымі краінамі, самалійцамі і арабамі. Немалую ролю адыгрываў гандаль рабамі. Згодна мясцовым паданням, баджуні паспяхова ваявалі з канкурэнтамі з Ламу. Сведчаннем поспеху мясцовых жыхароў той пары з'яўляюцца рэшткі па-майстэрску пабудаваных магільняў з каралавага вапняку, знаходкі шкляных і парцалянавых вырабаў. Аднак у другой палове XIX ст. пад ціскам Вялікабрытаніі гандаль рабамі быў спынены, што прывяло астраўную эканоміку ў заняпад. У 1895 г. астравіцяне трапілі пад адміністрацыйны кантроль брытанскіх каланіяльных уладаў. Іх асноўнымі заняткамі сталі рыбалоўства, дробны гандаль з узбярэжжам, вырошчванне какосаў, кукурузы і проса. Відавочна, ужо у гэты перыяд пачалося перасяленне з Баджуні ў іншыя краіны. У нашы дні большасць нашчадкаў выхадцаў з Баджуні жыве ў суседняй Кеніі, ЗША і Канадзе.
У 1926 г. архіпелаг быў перададзены пад кантроль італьянцаў. У 1960 г. стаў часткай незалежнай дзяржавы Самалі, дзе баджуні ператварыліся ў этнічную і моўную меншасць. Хаця грамадзянская вайна ў Самалі амаль не закранула архіпелаг, многія мясцовыя жыхары аддалі перавагу бежанству і далейшаму перасяленню ў заходнія краіны. Паляпшэнне ваенна-палітычнай сітуацыі звязваецца з магчымасцю развіваць турызм.
Еніна (Сафонаўскі раён)
Еніна (Енино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 31 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Гжэлка. За 9 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава.
Ціхан Свірыдавіч Жучкоў
Ціхан Свірыдавіч Жучкоў (, вёска Бахацец, Чавускі раён, Магілёўская вобласць —, Масква) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У 1937 г. закончыў сем класаў, працаваў у Магілёве токарам на аўтарамонтным заводзе. У 1941 г. закончыў Магілёўскі аэраклуб, у 1942 г. — Ейскае ваенна-марское авіяцыйнае вучылішча. З верасня 1942 г. на фронце. Лётчык-знішчальнік ВПС Балтыйскага флоту старшы лейтэнант Ц. С. Жучкоў вызначыўся ў час прарыву блакады Ленінграда, вызвалення Ленінградскай вобласці і Прыбалтыйскіх рэспублік. Зрабіў 257 баявых вылетаў, з іх 85 на фотаразведку ваенных аб'ектаў праціўніка, правёў 37 паветраных баёў, асабіста збіў 11 варожых самалётаў.
За праяўленыя ў баях мужнасць і адвагу 6 сакавіка 1945 г. прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Да 1960 г. падпалкоўнік Ц. С. Жучкоў служыў у ваенна-паветраных сілах краіны, працаваў лётчыкам-інструктарам. Узнагароджаны ордэнам Леніна, 3 ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны І ступені, медалямі.
З 1960 г. жыў у Маскве, працаваў дыспетчарам Грамадзянскай авіяцыі.
9 сакавіка 1987 г. Ц. С. Жучкоў памёр, пахаваны на Кунцаўскіх могілках. Яго імем названа вуліца ў Чавусах.
Свята-Ільінская царква (Слаўнае)
Свя́та-Ільі́нская царква́ — праваслаўны храм у вёсцы Слаўнае Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Размешчаны на паўночна-заходняй ускраіне вёскі.
Гісторыя
Першая згадка пра драўляную царкву ў Слаўным адносіцца да 1675 года, па іншых звестках будынак існаваў ужо ў 1665 годзе. Паводле мясцовай легенды, заснавальнікам храма з’яўляўся князь Лабуш. У правай частцы царквы захоўваецца каменная пліта, пад якой, як сцвярджаюць вяскоўцы, і пахаваны той самы Лабуш.
У 1-й палове XIX стагоддзя на месцы старога храма была пастаўлена новая царква, перавезеная з вёскі Гління мясцовымі шляхцічамі Іванскімі з-за таго, што Слаўнае размяшчалася значна бліжэй да іх маёнтка ў Курманаве. З 1877 года пры царкве пачала працаваць прыходская школа. Святаром храма з 1913 па 1918 гады з’яўляўся Аляксандр Галкоўскі, які выкладаў Закон Божы ў навакольных школах.
Дзейнасць прыхода прыпынілася на пачатку 1930-х гадоў, калі савецкія ўлады ператварылі царкву ў зернесховішча, але абразы засталіся некранутымі. У гады Другой сусветнай вайны набажэнствы ў ёй аднавіліся, і з таго часу храм больш не закрываўся.
У 2004 годзе адбылася рэстаўрацыя будынка, у ходзе якой ён быў афарбаваны, абноўлены вокны і дзверы, усталяваны новыя званы і крыжы. У 2007 годзе храм занеслі ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. Настаяцелем царквы з’яўляецца іерэй Анатоль.
У Свята-Ільінскай царкве быў ахрышчаны Максім Гарэцкі, таксама ў ёй вянчаліся яго бацькі. У п’есе «Антон» пісьменнік апісвае храм у час богаслужэння :
Архітэктура
Помнік архітэктуры класіцызму. Трохчасткавая падоўжана-восевая кампазіцыя храма сфарміравана прамавугольнымі зрубамі прытвора і малітоўнай залы, да якой далучана пяцігранная апсіда. Асноўны зруб завершаны купалам на васьмігранным барабане. Над бабінцам узвышаецца двух’ярусная чацверыковая званіца, завершаная купалам. Галоўны ўваход вылучаны невялікім чатырохслуповым ганкам. У дэкаратыўнай аздобе выкарыстана гарызанатальная і вертыкальная шалёўка.
У прастору малітоўнай залы адкрываецца светлавы барабан з пакрытай размалёўкай скляпеністай канструкцыяй васьмерыка на чацверыку і парусамі, якая трымаецца на 6 калонах. На гранях чацверыка і васьмерыка — арнаментальная размалёўка. У інтэр’еры храма знаходзяцца абразы Ануфрыя Вялікага, Святога Іллі, Ісуса Хрыста, Казанскай Божай Маці, Уладзімірскай Божай Маці, Серафіма Сароўскага і іншых святых.
Царква — рэдкі ўзор драўлянага дойлідства ўсходу Беларусі.
Дональд Дональдавіч Мак-Лэйн
Член Камуністычнай партыі Вялікабрытаніі з 1932 года. Член КПСС з 1956 года. Доктар гістарычных навук.
Біяграфія
Нарадзіўся у сям'і  (1864—1932) — значнага брытанскага палітычнага дзеяча ад партыі лібералаў, міністра асветы Вялікабрытаніі ў 1931—1932 гадах.
У 1931—1933 гадах вучыўся на факультэце сучасных моў у каледжы Трыніці-Хол Кембрыджа. У 1933—1934 гадах вучыўся ў Лонданскім універсітэце. Спецыяліст па Францыі і Германіі.
Са жніўня 1934 года пры пасярэдніцтве яго студэнцкага прыяцеля Кіма Філбі пачаў супрацоўнічаць з савецкай разведкай, тлумачыў сваё рашэнне ўсведамленнем пагрозы фашызму, якая нарастала.
Пасля сканчэння навучання ва ўніверсітэце яму было настойліва рэкамендавана выйсці з кампартыі і ўладкавацца на службу ў Форын Офіс.
З 1934 года Мак-Лэйн знаходзіўся на дыпламатычнай службе. Яго сувязніком пад канец 1930-х гадоў да пераводу ў Парыж была Кіці Харыс. У 1938 годзе Мак-Лэйн быў прызначаны сакратаром брытанскага пасольства ў Парыжы.