cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Джон Фрэнч
Біяграфія
Удзельнічаў у заваяванні Судана (1884—1885). Падчас англа-бурскай вайны 1899—1902 камандаваў кавалерыйскай дывізіяй і корпусам. З 1907 года генерал-інспектар арміі, з 1912 да красавіка 1914 начальнік імперскага генеральнага штаба. Актыўны прыхільнік каланіяльнай палітыкі Брытанскай імперыі. Падчас 1-й сусветнай вайны са жніўня 1914 года камандаваў брытанскімі экспедыцыйнымі сіламі ў Францыі. З прычыны шэрагу няўдалых аперацый і рознагалоссяў з ваенным міністрам Г. Кітчэнерам у снежні 1915 года быў адкліканы і прызначаны камандуючым войскамі ў метраполіі. У 1916 годзе кіраваў падаўленнем паўстання ў Ірландыі. У 1918—21 гадах лорд-лейтэнант (намеснік) Ірландыі, адрозніваўся жорсткасцю ў барацьбе з нацыянальна-вызваленчым рухам ірландцаў.
Арлоўка (Рослаўльскі раён)
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Сапанара
Сапанара (Saponara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 4051 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 156 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 98047. Тэлефонны код — 090.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аўтаномная акруга (Расія)
Аўтаномная акруга — тып суб’екта Расійскай Федэрацыі, які ўяўляе сабой нацыянальна-тэрытарыяльнае ўтварэнне, якое можа ўваходзіць у склад іншых суб’ектаў федэрацыі. Аўтаномныя акругі размешчаныя на поўначы і паўночным усходзе Расійскай Федэрацыі, маюць вялікія тэрыторыі, яны малалікія па колькасці насельніцтва, але некаторыя з іх, валодаючы значнымі прыроднымі рэсурсамі, хутка развіваюцца ў эканамічным плане.
Статус аўтаномнай акругі вызначаецца Канстытуцыяй РФ і статутам аўтаномнай акругі, які прымаецца яго прадстаўнічым органам. Акрамя таго, па паданні заканадаўчых і выканаўчых органаў аўтаномнай акругі можа быць прыняты федэральны закон аб кожнай аўтаномнай акрузе (артыкул 66, частка 3).
Зараз у склад РФ уваходзяць 4 аўтаномныя акругі:
IC 3413
IC 3413 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шчупакі
Шчупакі (Esox) — род прэснаводных рыб сямейства шчупаковых (Esocidae).
Яўхім Юзаф Валовіч
Яўхім Юзаф Валовіч (1783 — 2 студзеня 1842) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся у 1783 годзе ў сям’і Антонія Валовіча і Тэафіліі з Матушэвічаў.
Сенатар i беларускі губернатар у Расійскай імперыі. Ганаровы сябра гарадзенскай масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў 1820 г. Памёр 2 студзеня 1842 г.
Сям’я
У шлюбе з графіняй Марыянай са Старжэнскіх меў сына Міхала (1812—1882).
Грэцыя ў Першай сусветнай вайне
Грэцыя ў пачатку вайны
З пачаткам Першай сусветнай вайны, Грэцыя абвясціла нейтралітэт. Нягледзячы на гэта, у кастрычніку 1914 года, грэчаскія войскі ўварваліся ў Албанію і акупавалі Паўночны Эпір. Аднак ужо ў 1915 годзе ў Албаніі высадзіліся італьянскія войскі. Неўзабаве грэчаскія войскі былі вымушаныя пакінуць раней занятыя тэрыторыі з-за магчымых канфліктаў з італьянцамі.
Грэцыя перад уступленнем у вайну
Канфлікт завяршыўся ціскам дыпламатыі і войскаў Антанты, выгнаннем караля вясной 1917 года, каранацыяй яго сына Аляксандра і ўступленнем Грэцыі ў вайну на баку Антанты. Пасля вайны Венізелас прадстаўляў Грэцыю на Парыжскай мірнай канферэнцыі і дамогся ўключэння ў яе склад Фракіі і Іоніі.
Удзел у баявых дзеяннях
Пасля ўступлення ў вайну, 10 грэцкіх дывізій далучыліся да саюзным войскам на Салоніцкім фронце, камандуючым грэчаскімі войскамі быў прызначаны генерал Панаёціс Дангліс. Грэчаскія войскі паспяхова правялі шэраг аперацый супраць балгарскіх войскаў у маі 1918 года. У верасні 1918 года грэчаскія войскі актыўна ўдзельнічалі ў паспяховым наступленні Антанты. Грэчаскія дывізіі ўдзельнічалі ў бітве пры Дойране, вызваленні Сербіі і шэрагу іншых аперацый у канцы 1918 года. Пасля паспяховага наступу саюзных войскаў Балгарыя капітулявала, Першая сусветная вайна завяршылася.
Пасля вайны
Будучы ў лагеры пераможцаў, Грэцыя атрымала вялікія тэрытарыяльныя набыцці. Па Нёіскаму дагавору Грэцыя набыла значную частку Фракіі (Усходняя Фракія, а затым і Заходнюю Фракію) на ўзбярэжжы Эгейскага мора і раен Ізміра па Сеўрскаму дагавору.
За час баявых дзеянняў страты грэчаскай арміі склалі каля 5000 забітымі.
Цыгельгайм
Цыгельгайм (Ziegelheim) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Віраталь. Насельніцтва — 878 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 17,32 км². Афіцыйны код — 16 0 77 055.
Камуна падзяляецца на 4 сельскія акругі.
Бертальд Брэхт
Бе́ртальд Брэхт (Berthold Brecht ; народжаны Ойген Бе́ртальд Фры́дрых Брэхт, Eugen Berthold Friedrich Brecht;, Аўгсбург, Баварыя, Германія — , Усходні Берлін, ГДР) — лічыцца найбольш уплывовым нямецкім драматургам і паэтам XX стагоддзя. Брэхту прыпісваецца заснаванне Эпічнага Тэатру («дыялектычнага тэатру»).
Творчасць
Брэхт жадаў стварыць тэатр, які б прымушаў гледача да роздумаў, а не да суадчування. Дзеля гэтага ён значна «аддаліў» і дэаілюзыяваў (пазбавіў ілюзій) гульню акцёраў, каб зрабіць гульню падобную да звычайнага жыцця (Брэхт называў гэта «эфектам аддаленасці». Акцёры мелі б аналізаваць і сінтэзаваць, то бок, глядзець на ролю звонку, каб, з часам, цалкам свядома дзейнічаць дакладна так, як дзейнічаў пэўны персанаж.
З пачатку, Брэхт даў сваёй канцэпцыі назву «эпічны тэатр», але, з часам, прапанаваў выкарыстоўваць называць яго «дыялектычным тэатрам». Дыялектычнасць тэатру Брэхта палягае ў тым, што ён прыводзіць да канфлікту паміж разважаннем і навучаннем, што мае нішчыць «эмацыйную заангажаванасць» у гледачоў, дасягаючы, такім чынам, «эфект аддаленасці».
Беларускія пераклады
Сярод перакладчыкаў твораў Брэхта на беларускую мову — Васіль Сёмуха, Лявон Баршчэўскі, Аляксей Зарыцкі, Уладзімір Папковіч.
Бад-Зальцунген
Бад-Зальцунген (Bad Salzungen) — горад у Германіі, курорт, размешчаны ў зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 39,06 км². Афіцыйны код — 16 0 63 003. Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Інтэрфейс карыстальніка
У дачыненні да узаемадзеяння чалавека з камп'ютарам, паняцце інтэрфейс карыстальніка (карыстальніцкі інтэрфейс, user interface, UI) азначае графічную, тэкставую і гукавую інфармацыю, якую праграма падае карыстальніку, і кіруючыя паслядоўнасці, такія як націсканні клавіш на клавіятуры, перамяшчэнні мышы, і выбары з дапамогай адчувальнага да дотыкаў экрана, якія карыстальнік ужывае для кіравання праграмай. Таксама, інтэрфейсам карыстальніка называюць частку праграмы, з якой узаемадзейнічае карыстальнік, рэалізаваную ў выглядзе інтэрфэйсу каманднага радка, сістэмы меню і да т.п.
Шылы
Назву Шы́лы маюць:
Старажоўская вуліца
Старажоўская вуліца — вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска. Названа ў гонар Старажоўскага прадмесця. Гістарычная назва вуліцы — Старосцінская Слабада.
Батураўка (Краснагорскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Бад-Лібенштайн
Бад-Лібенштайн (Bad Liebenstein) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 3969 чалавек (31 снежня 2010 года). Плошча — 17,35 км². Афіцыйны код — 16 0 63 002.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў. Тут таксама знаходзіцца замак Альтэнштайн.
Аляксей Аляксандравіч Шахматаў
Аляксей Аляксандравіч Шахматаў (5 (17) чэрвеня 1864, Нарва —, Петраград) — рускі філолаг і гісторык, заснавальнік гістарычнага вывучэння рускай мовы, старажытнарускага летапісання і літаратуры.
Біяграфія
Нарадзіўся ў дваранскай сям’і, у 1883 годзе паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. У 1884 годзе ў «Даследаваннях па рускай мове» апублікаваны першы яго артыкул «Даследаванні аб мове наўгародскіх грамат XIII і XIV стст». Вучань П. Ф. Фартунатава. Упершыню заўважаны ў сур’ёзных навуковых колах пасля выступлення падчас абароны А. І. Сабалеўскім яго доктарскай дысертацыі — аб сістэме фанем праславянскай мовы. Шахматаў выступіў з пераканаўчай крытыкай некаторых важных палажэнняў дакладу, чым выклікаў моцную непрыязнасць ужо вядомага ў тую пару навуковымі працамі Сабалеўскага. Напружаныя адносіны навукоўцаў захоўваліся да канца жыцця Шахматава.
У 1884 годзе высунуў сваю працу «Даследаванні ў галіне рускай фанетыкі» на атрыманне ступені магістра, аднак яму была прысуджаная вышэйшая ступень доктара рускай мовы і славеснасці. У 1887 годзе абараніў дысертацыю на тэму «Пра даўгату і націск у агульнаславянскай мове», пасля заканчэння ўніверсітэта застаўся пры ім і да 1890 года стаў прыват-дацэнтам. Першыя навуковыя распрацоўкі — у галіне дыялекталогіі. Здзейсніў дзве экспедыцыі ў сярэдзіне 1880-х гадоў — у Архангельскую і Аланецкую губерні.
Капліца Маці Божай (Вістычы)
Капліца Маці Божай — каталіцкая капліца на ўсходняй ускраіне вёскі Вістычы Брэсцкага раёна, непадалёку ад касцёла. Пабудавана ў XVIII стагоддзі з цэглы. Унесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі як «Вежа ўязной брамы былой сядзібы», рашэннем Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь ад 13 мая 2022 года назва была выпраўлена.
Поняты
Поняты (Поняты) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Поняты абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Аляксей Аляксандравіч Шахматаў
Біяграфія
Член Сербскай Акадэміі навук (1904), доктар філасофіі Пражскага ўніверсітэта (1909), доктар філасофіі Берлінскага ўніверсітэта (1910), член-карэспандэнт Кракаўскай Акадэміі навук (1910) і інш.
Капліца Маці Божай (Вістычы)
Архітэктура
Помнік архітэктуры класіцызму. Вырашана калонай, узведзенай на высокі 4-гранны пастамент. Калона накрыта шатровым дашкам, завершаным скульптурай Маці Божай (існавала да Вялікай Айчыннай вайны). Ніжні ярус крапаваны лучковымі нішамі, у франтальнай мемарыяльная дошка з надпісам ''«Калона Божай Маці. Пастаўлена ў XVIII ст. Сімвал гонару і магутнасці заможных уласнікаў гэтых мясцін. Мае гістарычную, архітэктурную і мастацкую каштоўнасць. Ахоўваецца дзяржавай»''.
Поняты
Гісторыя
З 2004 па 2019 год у складзе Крапівенскага сельскага паселішча.
Аляксей Аляксандравіч Шахматаў
Біяграфія
Шахматаў прасачыў гісторыю старажытнарускага летапісання XI—XVI стст., упершыню ўжыў для іх вывучэння параўнальна-гістарычны метад, дзякуючы чаму ўсталяваў час стварэння, крыніцы і ўкладанне кожнага з аўтараў найстарэйшых летапісных збораў, склад тэксту «Аповесці мінулых гадоў». Пасля прац Шахматава даследаванні па гісторыі старажытнай Русі абапіраліся на яго высновы. Навуковец заклаў асновы тэксталогіі як навукі. Выводзіў усходнеславянскія мовы ад «агульнастаражытнарускай» мовы, дэзынтэграцыя якой, паводле яго меркавання, пачалася ўжо ў VII ст., але была затрыманая інтэграцыйнымі працэсамі, звязанымі з дзяржаўным адзінствам у межах Кіеўскай Русі.
1870-я гады ў гісторыі кіно
1870-я гады былі адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Міхал Валовіч (пам. 1817)
Міхал Валовіч (? — 1817) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся ў сям’і Юзафа Валовіча і Магдалены з Міхневічаў.
Цівун біржанскі і староста хвяйданскі ў 1781 г. Верагодна, яго датычыць зanic 1765 г. у кнізе Брацтва Св. Міхала Анёла Ахоўніка пры езуіцкім касцёле ў Горадні: «MD Michael Wollowicz».
Памёр без нашчадкаў у 1817 г.
Сям’я
У шлюбе з Марыянай Дзялынскай з 18 сакавіка 1781 года. Першым шлюб Марыяны з князем Антоніем Сулкоўскім быў скасаваны.
IC 3414
IC 3414 — галактыка тыпу SBdm (карликова спіральная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Берка (Вера)
Берка (Berka/Werra) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Берка/Вера. Насельніцтва — 4377 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 56,93 км². Афіцыйны код — 16 0 63 007.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Трыпі
Трыпі (Tripi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 1044 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 98060. Тэлефонны код — 0941.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vincenzo martire.
Прылепы (Рослаўльскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Прылепы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Крапівенскага сельскага паселішча.
Шчупак звычайны
Шчупак звычайны (Esox lucius) — драпежная рыба сямейства шчупаковых. Аб'ект промыслу i развядзення.
Апісанне
Даўжыня да 1,5 м, маса да 35 кг (звычайна да 1 м i 8 кг). Цела падоўжанае, тарпедападобнае, галава вялікая, пашча шырокая, усеяная вострымі, накіраванымі ўнутр зубамі. Афарбоўка цела плмістая, зменлівая, залежыць ад асяроддзя: шэра-зеленаватая, шэра-жаўтаватая, шэра-бурая, спіна цямнейшая, бакі з буйнымі бурымі ці аліўкавымі плямамі, якія ўтвараюць папярочныя палосы. Спіна цёмная, бруха белаватае з шэрымі крапінкамі. Спінны і анальны плаўнікі аднесены назад. Няпарныя плаўнікі жаўтавата-шэрыя, бурыя з цёмнымі плямамі; парныя — аранжавыя.
Пашырэнне
Цыркумпалярны від, пашыраны ў прэсных водах Еўразіі i Паўночнай Амерыкі. Жыве ў вялікіх і малых рэках, азёрах, вадасховішчах і сажалках, звычайна ў прыбярэжнай зоне, у водных зарасніках, у непраточных ці слабапраточных водах. На Беларусі трапляецца паўсюдна.
Асаблівасці біялогіі
Жыве асела. Трымаецца неглыбокіх, зарослых воднай расліннасцю месцаў, каля захламленых, з хмызвяком берагоў; буйныя шчупакі — на глыбіні. Невялікія чароды ўтварае ў перыяд нерасту і калі збіраецца на зімоўку.
Драпежнік, ахвяру падсцерагае ў засадзе, затаіўшыся на доўгі час сярод зараснікаў, і хапае ў моцным кідку. Злоўленых рыб заглынае з галавы. Корміцца рознымі відамі рыб, пераважна плоткай і акунём; моладзь — зоапланктонам, затым — маляўкамі. Назіраеццца таксама канібалізм, таму ў прыродзе могуць фарміраваца вадаёмы з чыста шчупаковай іхтыяфаўнай. Інтэнсіўнасць кармлення зніжаецца ў перыяд нересту, у сярэдзіне лета, падчас змены зубоў і ў перыяд ледаставу.
Гаспадарчае значэнне
Мяса шчупака ўтрымлівае 18,4 % бялку, 1—3 % тлушчу, з'яўляецца каштоўным дыетычным прадуктам. Адзін з асноўных прамысловых відаў, ахвотна здабываецца і рыбакамі-аматарамі. У рыбных сажалках шчупак з'яўляецца «біялагічным меліяратарам», выядае дробязь непатрэбных відаў рыб (плоткі, акуня, ярша, дробнага карася і інш.), канкурентаў карпа.
У продаж паступае ў жывым, ахалоджаным, замарожаным і кансерваваным выглядзе. Мяса касцістае, часам пахне цінай. Вялікую і сярэднюю рыбу часцей за ўсё выкарыстоўваюць рубленай (для рыбных катлетаў, хрыкадэлькі) і фаршыраванай, дробную (дробных шчупакоў масай каля 200—300 грам) адварваюць з вострымі прыправамі: на 1 кг рыбы 0,75 л вады, па 1 карэнняў (морква, пятрушка, селер), 1 цыбуліна, 3 гарошыны чорнага і 1 гарошына духмянага перцу, 1 бабковы ліст; усё разам варыцца 5—7 хвілін, затым у адвар кладуць рыбу і вараць да гатоўнасці (прыкладна 20 хвілін), абавязкова на слабым агні, не дапускаючы моцнага кіпення, затым рыбу вымаюць шумоўкай, выкладваюць на разагрэтае блюда, пасыпаюць зелянінай пятрушкі і падаюць з адварным картапляным і сметанковым маслам. Дробнага шчупака можна таксама смажыць, выкарыстоўваць для юшкі. У англічанаў у сяр. XX ст. шчупак лічыўся самай смачнай і дарагой рыбай. У некаторых краінах і цяпер стравы з шчупака лічацца дэлікатэснымі.
Данілаўка (Краснагорскае гарадское паселішча)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі пасёлак увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала пасёлак разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
1897 год у гісторыі кіно
1897 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Кройцбург (Германія)
Кройцбург (Creuzburg) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Кройцбург. Насельніцтва — 2419 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 35,33 км². Афіцыйны код — 16 0 63 013.
Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
IC 3415
IC 3415 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гайза
Гайза (Geisa) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 4740 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 41,36 км². Афіцыйны код — 16 0 63 032.
Дубянец (Бранская вобласць)
Дубянец (Дубенец) — вёска ў Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Краснагорскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Васіль Мікалаевіч Еўцыхевіч
Васіль Мікалаевіч Еўцыхе́віч ( — ) — вучоны, географ і педагог, кандыдат геаграфічных навук (1940).
Біяграфія
Нарадзіўся ў ваколіцы Свяцілаўка Мсціслаўскага павета Магілёўскай губерні Расійскай імперыі. Скончыў сярэднюю школу і паступіў вучыцца на геаграфічны факультэт Маскоўскага педагагічнага інстытута, які скончыў у 1937 годзе. Скончыў аспірантуру і абараніў кандыдацкую дысертацыю.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны працаваў выкладчыкам на Далёкім Усходзе і ў Казахстане, у тым ліку ў Амурскім педагагічным інстытуце і ў 1948—1951 гг. на пасадзе дацэнта і загадчыка кафедрай агульнай геаграфіі ў Казахскім дзяржаўным універсітэце. У 1958—1975 гг. В. М. Еўцыхевіч у Магілёўскім педагагічным інстытуце. Займаў пасаду дацэнта кафедры фізічнай геаграфіі, на пачатку 1960-х гадоў абіраўся дэканам геаграфічнага факультэта.
Памёр Васіль Мікалаевіч Еўцыхевіч 22 кастрычніка 1980 года.
Навуковая дзейнасць
В. М. Яўцыхевіч займаўся пытаннямі эрозіі глеб, аховы прыроды, методыкі выкладання геаграфіі. Аўтар больш за 40 навуковых прац.
Сярод апублікаванага:
Тузін. Немаўля
'''«Тузін. Немаўля»''' — праект інтэрнэт-парталу «Tuzin.fm» і — Еўрапейскага цэнтру мастацтва ў Беластоку. У яго межах беларускія выканаўцы — «Ilo&Friends», Сяргей Пукст і «Re1ikt» напісалі арыгінальную музыку да беларускіх нямых кінафільмаў — «Прастытутка» (1926), «Кастусь Каліноўскі» (1927), «У агні народжаная» (1929). Мастакі Васіліса Паляніна-Календа, Лявон Вольскі і Анджэй Ветэшка стварылі сучасныя плакаты да гэтых фільмаў.
Прэзентацыя
Прэм’ера праекта прайшла ў Падляскай оперы і філармоніі (Беласток) 19 і 20 кастрычніка 2012 года, у клубах «Loft» і «Графіці» (Мінск) 22 і 25 лістапада 2012 года. Дадатковы паказ стужкі «Кастусь Каліноўскі» з жывой музыкай адбыўся 18 ліпеня 2013 года ў межах фестываля «Басовішча» ў Мастаўлянах, а таксама ў Варшаве ў межах фестываля «Bulbamovie» і на «Mirum Music Festival»-2014 у Міры. На ўручэнні музычнай прэміі «» праект быў прызнаны «Праектам года». Афіцыйная прэм’ера ў Беларусі адбылася ў межах 20-га МКФ «Лістапад». Адмыслова да гэтай падзеі ўсе тры фільма былі прадастаўлены на кінастужцы. У 2013 годзе ўдзельнікі праекту запісалі сваю музыку да фільмаў на студыях у Мінску і Беластоку адмыслова для выдання на DVD. У 2014 годзе праект заняў другое месца ў катэгорыі грамадсказначных праектаў на фестывалі рэкламы і камунікацыі «AD.NAK-2014». Пра працу над праектам быў зняты фільм «B-Side» (рэжысёр Яўген Шапчыц).
Ацэнкі
Музычны крытык Алег Клімаў станоўча ацаніў адметны праект у 2013 годзе: «„Тузін.Немаўля“ засвяціўся яшчэ ў мінулым годзе, а ў гэтым набраў ход».
Беотыя
Беотыя (Βοιωτία) — адзін з номаў у адміністрацыйнай акрузе Цэнтральная Грэцыя. Сталіца нома - горад Левадыя.
Старка
Старка — традыцыйны старапольскі алкагольны напой. Гарэлка з чыстага жытнёвага спірту, вытрыманая ў дубовых бочках на працягу 5—10 гадоў. Мае светлабронзавы колер, падобны да віскі.
Польскія Старкі («Starka 10 letnia», «Starka Piastowska», «Starka Banquet», «Starka 50 letnia») ад кампаніі Polmos Szczecin вырабляецца па старадаўняй тэхналогіі і атрымліваецца шляхам працяглай (ад 10 да 50 гадоў) вытрымкі нерэктыфікаваных жытніх спіртоў ў дубовых бочках з-пад партвейна з даданнем яблыневага і грушавага лісця. Таксама для вытрымкі важным з'яўляецца стабільна нізкая тэмпература (12 градусаў), для гэтага бочкі змяшчаюць у скляпы з адпаведны мікракліматам. Першая Старка гэтага завода была залітая ў 1947 годзе, у продаж паступіла ў 1955 годзе. З-за сусветнага фінансавага крызісу кампанія Polmos Szczecin апынулася на мяжы банкруцтва і цалкам магчыма, што вытворчасць традыцыйнай Старкі спыніцца.
Манастыр
Манасты́р, кля́штар (monastērion «келля пустэльніка», klasztor) — рэлігійная суполка манахаў ці манашак у хрысціянстве (апроч пратэстантызму), індуізме, будызме, ісламе.
Таксама: тэрыторыя, храм і ўсе будынкі, якія належаць такой суполцы. Манастыры маюць свае падвор’і, дзе вернікі займаюцца гаспадарчай і прамысловай дзейнасцю. Манастыры падзяляюцца на мужчынскія і жаночыя.
У Старажытным Егіпце існавалі з сярэдзіны 1 тыс. да н.э. (культ Серапіса), у Індыі — з 2—1 тыс. да н.э.
У Рымскай імперыі хрысціянскі манаскі рух распаўсюдзіўся з IV ст. (: кіновія). Першы хрысціянскі манастыр быў заснаваны Пахоміем на востраве на рацэ Ніл. Неўзабаве з’явіліся і жаночыя манастыры. Манастыры хутка распаўсюдзіліся, асабліва ва ўсходніх абласцях, і пачаткова, да Халкідонскага сабора (V ст.) існавалі незалежна ад біскупаў адпаведных епархій. У VI ст. ва Ўсходняй Рымскай імперыі было забаронена і пустэльніцтва.
Вікенцій Васілевіч Скрыганаў
Вікенцій Васілевіч Скрыга́наў (—) — савецкі ваенны дзеяч, гвардыі генерал-маёр (1944). Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Надзейкавічы зараз Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Працаваў на кардоннай фабрыцы ў Рагачове.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1942 года на Заходнім, Паўднёвым, Закаўказскі, Паўночна-Каўказскі, Паўднёва-Заходнім, 3-м, 2-м, і 1-м Украінскім франтах. З 1943 года намеснік камандзіра 6-й стралковай дывізіі 1-й гвардзейскай арміі, са студзеня 1944 года — камандзір 14-й гвардзейскай стралковай Вінніцкай Чырванасцяжнай дывізіі імя Яна Фабрыцыуса.
Дывізія пад камандаваннем гвардыі генерал-маёра В. В. Скрыганава вызначылася ў баях на тэрыторыі Польшчы. 12 студзеня 1945 года дывізія прарвала абарону праціўніка, за 11 дзён прайшла 264 км. 22 студзеня 1945 года. дывізія фарсіравала раку Одэр на паўночным захадзе ад горада Аполе (Польшча). У баі за ўтрыманне плацдарма В. В. Скрыганаў быў цяжка паранены і памёр 27 студзеня 1945 года. Пахаваны ў Львове.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 6 красавіка 1945 года гвардыі генерал-маёру Скрыганаву В. В. пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Памяць
Імем В. В. Скрыганава названы вуліцы ў Мінску і вёсцы Дварэц Рагачоўскага раёна. У экспазіцыі Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны знаходзяцца пашкоджаны асколкам Ордэн Айчыннай вайны і палявая сумка Героя. У горадзе Рагачоў на Алеі Герояў устаноўлены памятны знак, на доме № 1 па вуліцы Скрыганава ў Мінску мемарыяльная дошка.
Вялікая ханская мячэць
Вялікая ханская мячэць (Büyük Han Cami) ці Вялікая палацавая мячэць — мячэць ханскага палаца ў Бахчысараі.
Гісторыя
Вялікая ханская мячэць знаходзіцца на палацавай плошчы на ўсходзе ад палацавай брамы. Гэта адна з буйнейшых мячэцяў Крыма і першы з будынкаў ханскага палаца. Мячэць пабудаваў у 1532 годзе Сахіб I Гірэй, у XVII стагоддзі мячэць насіла яго імя.
Мячэць мае два дзесяцігранных мінарэта з астраверхімі дахамі, увянчаных бронзавымі алемамі (паўмесяцамі). Вышыня мінарэтаў — 28 метраў. Наверх вядуць каменныя вінтавыя лествіцы ўнутры мінарэтаў. Вежы мінарэтаў пабудаваны з абчасаных каменных плітаў, змацаваных паміж сабой свінцовымі ўстаўкамі.
У 1736 годзе мячэць была пашкоджана падчас пажару. Яе аднавіў падчас праўлення хана Селямета II Гірэя майстар Амер. У 1750-х гадах Арслан Гірэй заснаваў у двары мячэці медрэсэ, якое не захавалася да нашых дзён. У савецкі час мячэць была зачынена. У яе верхняй частцы размяшчалася экспазіцыя музейнага аддзела археалогіі, а ў ніжняй частцы — лапідарый (сховішча архітэктурных дэталяў, абломаў, камянёў з надпісамі і выявамі). Сёння мячэць адкрыта для веруючых.
Тунгускі метэарыт
Тунгускі метэарыт, або Тунгускі феномен — гіпатэтычнае цела, імаверна, каметнага паходжання, якое, як думаюць, было прычынай паветранага выбуху ў раёне ракі Падкаменнай Тунгускі (прыкладна за 60 км на поўнач і 20 км на захад ад вёскі Ванавара) 17 (30) чэрвеня 1908 года а 07:14,5±0,8 мінут мясцовага часу (00:14,5 мін па Грынвічы). Магутнасць выбуху ацэньваюць у 40-50 мегатон, што адпавядае энергіі наймагутнейшай вадароднай бомбы.
Кальтэннордгайм
Кальтэннордгайм (Kaltennordheim) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Аберэс Фельдаталь. Насельніцтва — 1730 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 15,61 км². Афіцыйны код — 16 0 63 044.
Укрыя
Укрыя (Ucria) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 1366 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 53 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 98060. Тэлефонны код — 0941.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы SS Signore della Pieta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Разбегаеўка (Рослаўльскі раён)
Разбегаеўка (Разбегаевка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Разбегаеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
З 2004 па 2019 год у складзе Крапівенскага сельскага паселішча.
Антоній Валовіч (1750—1822)
Антоній Валовіч (1750 — 5 лістапада 1822) — дзяржаўны дзеяч.
Неапалітанскае каралеўства
Неапаліта́нскае карале́ўства — дзяржава ў ў 1282—1815.
Вылучылася ў 1282 з Сіцылійскага каралеўства пасля таго, як Карл Анжуйскі (гл. Анжуйская дынастыя) страціў Сіцылію.
Антоній Валовіч (1750—1822)
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся ў 1750 годзе ў сям’я Юзафа Валовіча і Магдалены з Міхневічаў.
У 1763 г. як гарадзенскі гродскі суддзіч запісаўся у кнігу Брацтва Св. Міхала Анёла Ахоўніка пры езуіцкім касцёле ў Горадні: «Antoni Wolowicz Sędzic Grodzki Grodzienski». Каралеўскі шамбялян у 1778—1780 гг., у 1778—1779 гг i 1785—1786 гг. дэпутат i суддзя Галоўнага Трыбунала ВКЛ ад Гарадзенскага павета, войскі гарадзенскі ў 1784—1786 гг., харужы надворны літоўскі ў 1786—1794 гг., удзельнік Таргавіцкай канфедэрацыі ў 1792 г., кашталян мерацкі ў 1794 г., атрымаў графскі тытул у Прусіі i змены у герб (дыплом ад 5 чэрвеня 1798 г.).
Неапалітанскае каралеўства
Сталіца каралеўства — г. Неапаль.
Антоній Валовіч (1750—1822)
Біяграфія
У 1796 годзе ў Гарадзенскім павеце валодаў фальваркамі: Баршчова (на дажывотным праве), Ялавец (дзедзічны), Каўбасіна (набыты паезуіцкі), Мінкавічы (на дажывотным праве), а таксама дзедзічнымі вёскамі Этра, Максімцы, Ратніца, Уцехі, Віцюны i Жагелі.
Сенатар і кашталян Царства Польскага у 1818 г. Памёр 5 лістапада 1822 г.
Неапалітанскае каралеўства
Дасягнула магутнасці ў часы праўлення (1309—1343), які ўзначаліў італьянскіх гвельфаў (гл. гвельфы і гібеліны).
Антоній Валовіч (1750—1822)
Сям’я
Жонкі 1. Тэафіля Мікаш. У першым шлюбе з Марцінам Матушэвічам, кашталянам берасцейскім, які пaмёр у 1773 г. 2. Юзафата Пясецкая, кашталяновая Царства Польскага х 1 voto N Дашкевіч. Уладальніца Доргуня ў Гарадзенскім павеце у 1825 г.
Меў сыноў Яўхіма Юзафа (1783—1842) і Яўстахія (1784—1847).
Неапалітанскае каралеўства
У выніку жорсткай барацьбы за прастол у Неапалітанскім каралеўстве ўсталявалася малодшае венгерскае адгалінаванне Анжуйскай дынастыі (1382—1435).
Пастаянныя войны з Сіцыліяй і ўнутраныя ўсобіцы аслаблялі каралеўскую ўладу. У 1442—1443 дзяржаву заваяваў кароль Арагона і Сіцыліі Альфонс V (у Неапалітанскім каралеўстве — Альфонс І), заснавальнік у Неапалітанскім каралеўстве Арагонскай дынастыі (1442—1501).
Пасля нядоўгага аўстрыйскага праўлення (з 1707, фармальна ў 1714—1735) пад уладай іспанскіх Бурбонаў.
У 1805 Неапаль акупіраваны французскімі войскамі Напалеона І, кіравалі генералы Ж. Банапарт (1806—1808) і І. Мюрат (1808—1815). Пасля разгрому Напалеона зноў у Каралеўстве абедзвюх Сіцылій; з 1860 у складзе аб’яднанага Італьянскага каралеўства.
IC 3416-1
IC 3416-1 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Заглоддзе
Заглоддзе (Заглодье) — пасёлак у Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Краснагорскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі пасёлак увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала пасёлак разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Грэвена (ном)
Грэвена (грэч. Γρεβενά) - ном Грэцыі, у вобласці Заходняя Македонія, з аднайменнай сталіцай (горад Грэвена). Утвораны ў 1964 годзе шляхам адчужэння часткі нома Ларыса і нома Казані. Ён мяжуе на захадзе з номам Яніна, на паўночным захадзе з номам Касторыя, на поўначы з номам Казані, на паўднёвым усходзе з номам Ларыса і на поўдні з номам Трыкала.
Рула
Рула (Ruhla) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Размешчаны на вышыні 440—530 метраў на паўночным баку Цюрынгенскага лесу на Рэнштайгу. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 6485 чалавек (на 31 снежня 2007). Плошча — 38,51 км². Афіцыйны код — 16 0 63 066.
Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Цар-бомба
АН602 (яна жа «Цар-бомба», яна ж «Кузькіна маці» — тэрмаядзерная авіяцыйная бомба, распрацаваная ў СССР у 1954-1961 гг. групай фізікаў-ядзершчыкаў пад кіраўніцтвам акадэміка Акадэміі навук СССР І. В. Курчатава. Самае магутнае выбуховае прыстасаванне за ўсю гісторыю чалавецтва. Па розных дадзеных мела ад 57 да 58,6 мегатон тратылавага эквіваленту. Дэфект мас пры выбуху дасягаў 2,65 кг.
У групу распрацоўшчыкаў уваходзілі А. Д. Сахараў, В. Б. Адамскі, Ю. Н. Бабаеў, Ю. Н. Смірноў, Ю. А. Трутнеў і іншыя.
Эвенкі
Паходжанне
Старажытныя тунгусы, агульныя продкі эвенкаў і эвенаў у перш. пал. I тыс. н. э. мігрыравалі на ўсход і поўнач ад воз. Байкал, дзе асімілявалі мясцовае насельніцтва, блізкае да продкаў юкагіраў, асвоілі аленегадоўлю, і адтуль пад ціскам новых прышэльцаў з Алтаю перабраліся ў раён сярэдняга Амура. У кітайскіх гістарычных запісах V—VII ст. яны былі вядомы як увань. У XII—XIII стст. чжурчжэні і манголы вымусілі частку тунгусаў адыйсці на поўнач, дзе яны качавалі ў міжрэччы Енісея і Лены. На новых месцах рассялення эвенкі актыўна кантактавалі з суседзямі, запазычвалі рысы іх мовы і лад жыцця. Так акрамя аленных эвенкаў з’явіліся эвенкі, якія займаліся конегадоўляй, паляваннем і ловам рыбы. Пры гэтым яны захавалі агульную свядомасць.
У XVII ст. эвенкі сутыкнуліся з каланізацыяй Сібіры Расіяй і актывізацыяй палітыкі маньчжурскага Кітая у дачыненні прыамурскіх зямель. У некаторых выпадках яны аказвалі супраціўленне, але ў большасці аддавалі перавагу руху ў іншыя месцы. Расійскія даследчыкі Сібіры XIX ст. нават параўноўвалі іх з цыганамі. Такім чынам, да пач. XX ст. эвенкі дысперсна засялілі велізарныя тэрыторыі ад Ледавітага акіяна на поўначы да Ўнутранай Манголіі і Маньчжурыі на поўдні і ад міжрэчча Абі і Іртыша на захадзе да вострава Сахалін на ўсходзе.
Эвенкі ў Расіі
Эвенкі — самая вялікая па тэрыторыі рассялення этнічная меншасць Сібіры. Кампактныя групы эвенкаў насяляюць Якуцію, Краснаярскі край, Бурацію, Хабараўскі край, Іркуцкую вобласць, Томскую вобласць, Цюменскую вобласць, Забайкалле, Амурскую вобласць, Сахалін. Найбольшая колькасць эвенкаў жыве ў Якуціі — 18232 чал. у 2010 г.
Дынаміка колькасці эвенкаў у Расіі:
У 1927 г. савецкімі ўладамі было створана некалькі эвенкійскіх нацыянальных раёнаў, аб’яднаных у 1930 г. у Эвенкійскую аўтаномную акругу. Яна праіснавала да 2006 г.
Эвенкі ў Кітаі
Эвенкі мігрыравалі на тэрыторыю сучаснага Кітая ў XVIII—XIX ст. Афіцыйна кітайскія ўлады прызналі іх самастойным народам у 1957 г. Негледзячы на тое, што іх мова засталася непісьменнай, і яны падобна астатнім народам гэтай краіны перажылі культурную рэвалюцыю, мясцовыя эвенкі адносна добра захавалі свае культуру і лад жыцця.
Вылучаюцца два буйныя арэалы пражывання эвенкаў Кітая: Хулунбуйр-Эвенкійскі аўтаномны аймак (хашун) Унутранай Манголіі і прылеглыя да яго тэрыторыі, а таксама горныя лясы правінцыі Хэйлунцзян і прылеглых да яе тэрыторый. Усяго ў 2000 г. у Кітаі налічвалася 29300 асоб, якія вызнавалі сябе эвенкамі.
Традыцыйная культура
Вылучаюць некалькі традыцыйных гаспадарчых тыпаў — «пешы» (паляўнічы), «аленны» і «конны». «Пешыя» ці «сідячыя» эвенкі першапачаткова палявалі на лясных капытных звяроў, але з прыходам у Сібір рускіх сталі здабытчыкамі футра. Паляванне было важным таксама і для аленяводаў. Вялікіх статкаў аленяў не тымалі, выкарыстоўвалі іх як седлавых і транспартных жывёл. «Конныя» эвенкі разводзілі канёў, вярблюдаў, авечак. Лоў рыбы меў пераважна дапаможнае значэнне. Мяса складала аснову паўседзённай ежы, але летам пілі малако аленяў, сілкаваліся лукам, дзікім часныком, ягадамі і г. д. Найбольш звыклы напой — чай з малаком і соллю. Да прыходу рускіх была вядомая кавальская справа. Жанчыны апрацоўвалі скуры і бяросту. Мужчыны лічыліся добрымі разьбярамі па косці.
Асновай сацыяльнай сістэмы быў патрыярхальны род на чале старэйшын, які падзяляўся на сваяцкія ці сяброўскія тэрытарыяльныя грамады, а тыя — на пашыраныя ці малыя сем’і. Найбольш распаўсюджанае старажытнае жытло-дзю ўяўляла сабой чум з трох асноўных жэрдзяў, звязаных зверху рамянём, і дапаможных тычак. Ён накрываўся скурамі ці бяростай. Пры перакачоўках каркас пакідалі на месцы. Зімовыя стойбішчы складаліся з 1—2 чумаў, летнія — да 10 і болей. Былі таксама вядомыя зямлянкавыя і паўзямлянкавыя жытлы. Аселыя жыхары Амурскага рэгіёну і Хэйлунцзяну будавалі хаціны з бярвенняў, падобныя на кітайскія фанзы.
Мужчыны і жанчыны апраналі натазнікі хэркі, нагавіцы арамус, ворны кафтан з аленяй скуры, які звязваўся на грудзях, пад ім насілі нагруднік. Жаночыя нагруднікі ўпрыгожваліся пацеркамі. Дарослыя людзі заўсёды мелі пас, да якога чаплялі нож, капшук, скрыню з кнотам і г. д. І жанчыны, і мужчыны насілі доўгія валася, часам запляталі косы.
У вуснай творчасці важнае месца займалі казкі, легенды, камічныя апавяданні, эпічныя казанні аб героях-сонінг. Рытуальнае значэнне мелі карагоды.
Мова
Мова эвенкаў адносіцца да тунгуса-маньчжурскай моўнай групы, блізкая да мовы эвенаў і негідальцаў. Падзяляецца на вялікую колькасць дыялектаў і гаворак. Фанетычна вылучаюцца паўночная дыялектная група з вымаўленнем ха і паўднёвыя дыялектныя групы з вымаўленнямі се і шэ. Эвенкі Кітая і Манголіі пісьмовай мовы не маюць. У Расіі ў 1929 г. былі распрацаваныя адзіная літаратурная мова і граматыка на аснове лацінкі. З 1937 г. у пісьмовай мове ўжываецца толькі кірыліца. Яна выкладаецца ў школах і ВНУ, на ёй друкуюцца падручнікі, газеты, вядуцца радыёперадачы, развіваецца мастацкая літаратура.
Рэлігія
Традыцыйныя рэлігійныя культы заснаваны на спалучэнні анімізму і шаманізму. У Расіі большасць вернікаў адносяцца да праваслаўных. У Кітае захоўваецца шаманізм. Хамніганы Манголіі — будысты. Будызм спавядае таксама частка вернікаў-эвенкаў Кітая (29 %).
Амундсен (кратар)
Кратар Амундсена - кратар, які размешчаны на Паўднёвым полюсе Месяца. Таму кратар і назвалі ў гонар вядомага палярнага падарожніка Руаля Амундсена, які першым дасягнуў Паўднёвага полюса Зямлі.
Апісанне
Кратар мае дыяметр 103,39 кіламетраў і глыбіню 5,87 кіламетраў, і яго дно недасяжнае для сонечных прамянёў; на дне кратара - лёд.
Пітарэцкі манастыр
Пітарэцкі манастыр (груз. ფიტარეთის მონასტერი) — мужчынскі манастыр у вёсцы Пітарэці ў Грузіі. Адносіцца да Болніскай епархіі Грузінскай праваслаўнай царквы. Манастыр знаходзіцца ў цясніне ракі Храмі у 12 км на паўднёвы захад ад горада Тэтры-Цкаро і ў 100 км ад Тбілісі.
Гісторыя
Манастыр пабудаваны ў 1213-1222 гадах падчас праўлення цара Лашы Георгія. Быў разбураны пасля нашэсця манголаў і харэзмійцаў, у першай палове XIV века быў адноўлены.
У XVII стагоддзі манастыр быў зноў адрамантаваны і перабудаваны Капланам Баратышвілі: узведзена званіца, сцены вакол манастыра, вінны склеп, пахавальня і іншыя гаспадарчыя пабудовы.
У 1750 на манастыр напалі лезгіны, пабудовы былі моцна пашкоджаны, і манастыр зачыніўся да 1752 года. У вёсцы Пітарэці пасяліліся асеціны і аднавілі храм.
Падчас землятрусу 1988 года быў сапсаваны купал і перакрыцці сабора. У канцы 1990-ых сабор быў зноў адноўлены.
Архітэктура
Цэнтрам манастырскага комплексу з'яўляецца сабор Раства Прасвятой Багародзіцы, званіцы з варотамі і гаспадарчых пабудоў. Сабор Раства Прасвятой Багародзіцы — крыжова-купальны храм, у плане ўяўляе сабой амаль правільны квадрат, 15 метраў у даўжыню і 13 метраў у шырыню. Вышыня сабора 23 метры.Купал трымаецца на двух васьмігранных апорных слупах і выступах апсіды. На цыліндрычным барабане купала размешчана 12 вокнаў. Сабор пабудаваны са светлага каменя розных адценняў і ўпрыгожаны арнаментальнай разьбой, якая ўключае рэльефныя выявы святых, львоў, птушак, чалавечых галоў. Раней сабор быў увесь распісаны фрэскамі, якіх зараз захавалася мала.
Сезон 2021 ФК Макслайн Рагачоў
У 2021 годзе футбольны клуб «Макслайн» з Рагачова прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Станам на жнівень 2021 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Ліст да Ціта Святога Апостала Паўла
Ліст да Ці́та Свято́га Апо́стала Па́ўла, Ліст да Ці́та , Пасла́ньне да Ці́та  — адзін з лістоў апостала Паўла, які ўвайшоў у спіс кніг Новага Запавета. Змяшчаецца пасля Другога ліста Цімафею перад лістом Філімону.
Адрасат
Ціт быў адным з самых адданых супрацоўнікаў Паўла. Невядома, калі Павел узяў яго ў супрацоўнікі, бо ў кнізе Дзеянняў Апосталаў ён не згадваецца. З ліста Галатам можна даведацца, што Ціт быў грэкам і насіў рымскае імя. Павел высока цаніў асабістыя якасці Ціта і шмат разоў дасылаў яго уладжваць канфліктныя сітуацыі ў розных суполках. У канцы жыцця, згодна лісту Ціту, ён быў старшынёй царквы на востраве Крыт.
Змест ліста
Павел хоча нагадаць Ціту, што ён даслаў яго на Крыт з некалькімі мэтамі. Па-першае, Ціт павінен паставіць старшынь (біскіпаў) у царкве. Яны павінны быць сумленнымі людзмі, трымацца веры і цвярозага вучэння, здольны супрацьстаяць ерасям. Гэта было няпроста, бо крыцяне вылучаліся вельмі кепскім характарам і дурнымі паводзінамі. Больш за тое, у царкве з’явілася ілжэвучэнне, таму Ціт павінен быў рашуча змагацца з ім. Затым Павел дае Ціту практычныя парады, як той павінен абыходзіцца з рознымі людзьмі: з малодшымі і старэйшымі, з мужчынамі і жанчынамі, з заможнымі і беднымі. Хрысціяне павінны падпарадкоўвацца ўладам, быць гатовымі зрабіць любую добрую справу. Павел нагадвае Ціту, што некалі ўсе хрысціяне былі грэшнікамі, вялі сабе няварта, але дзякуючы Богу іх правіны былі дараваны. Таму вернікі павінны быць дбайнымі ў добрых учынках, а спрэчак вакол Закона наадварот цурацца, бо ў гэтым няма ніякай карысці.
У заканчэнні ліста Павел паведамляе Ціту, што дашле да яго Артэму ці Ціхіка, а той у свою чаргу павінен прыйсці да апостала і клапаціцца пра вернікаў, якія спыніліся на Крыце.
Месца і час напісання ліста
Хутчэй за ўсё, ліст быў напісаны з Нікопаля (горада ў Эпіры ці Кілікіі), які таксама згадваецца ў лісце; а час напісання — каля 67 года, прыкладна ў адзін час з першым лістом Цімафею.
Структура ліста
У лісце 3 раздзелы, таксама ён можа быць падзелены на тры часткі: у першай апостал загадвае паставіць старшынь, у другой дае шэраг навучанняў адносна працы Ціта, у апошняй Павел заклікае да да спакою. Ліст канчаецца апавяданнем пра асабістыя абставіны і прывітаннямі.
Штатленгсфельд
Штатленгсфельд (Stadtlengsfeld) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 2566 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 27,61 км². Афіцыйны код — 16 0 63 072.
Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Аксана Спрынчан
Аксана Спрынчан (,, Брэсцкая вобласць) — беларуская пісьменніца і паэтка, дырэктарка Паэтычнага тэатра «Арт. С.» (art-s.by), сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў.
Біяграфія
Навучалася ў мінскай школе № 28. З 1990 г. па 1995 г. вучылася на філалагічным факультэце БДУ. У 1998 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Я. Купалы НАН Беларусі, ў 2005 — Беларускі Калегіум.
З 1998 г. працавала вядучым навуковым рэдактарам рэдакцыі літаратуры і мастацтва выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя». З 2006 г. — рэдактар у выдавецтве «Мастацкая літаратура». Лічыцца адным з лепшых рэдактараў у Беларусі.
У 2000 годзе пачала пісаць вершы, першыя з якіх былі надрукаваныя ў газеце «Сафійская крыніца» ў 2001 (пад псеўданімам Ганна Сонгіна і Алеся Рабцэвіч). З 2001 года — у аб’яднанні «Літаратурнае прадмесце».
Працавала рэдактарам у часопісе «Паміж» № 4 і № 5 (з Вікай Трэнас). Была аўтарам рубрыкі «Паэтычны чацвер» (газета «Голас Радзімы»).
З 2005 года — сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
У 2006 годзе разам са Зміцерам Арцюхом стварылі Паэтычны тэатр «Арт.С» (art-s.by), ў якім яна з’яўляецца дырэктаркай.
У 2007 г. нарадзіла дачку Альжбэту, пасля чаго пачала пісаць творы для дзяцей.
Калекцыянуе сувеніры і прадметы ў выглядзе жабак (якіх лічыць сымбалем Беларусі), а таксама захапляецца фотамастацтвам.
Сям’я
Паходзіць з творчай сям’і, паэтка ў трэцім пакаленні. Яе дзед Браніслаў Спрынчан (1928 г. н., родам з Украіны, з пачатку 1950-х гг. жыве ў Беларусі) і бацька Вадзім Спрынчан (1950 г. н.) так сама паэты. Бабуля Святлана, і прапрадзед Васіль пісалі вершы і прозу на ўкраінскай мове.
Муж — Яраш Малішэўскі, музыка, гісторык і калекцыянер музычных інструментаў. Дачка — Альжбэта (Альжбэта-Браніслава Малішэўская-Спрынчан); дэбютавала з казкай у 2014 годзе ў часопісе «Вясёлка».
Творчасць
Друкавалася ў часопісах «ARCHE», «Буся», «Вожык», «Вясёлка», «Дзеяслоў», «Крыніца», «Маладосць», «Нёман», «Паміж», «Першацвет», «Полымя», «Тэрмапілы», у газетах «Голас Радзімы», «Літаратура і мастацтва», «Наша Ніва», «Літаратурная Беларусь», у калектыўных зборніках і інш..
Частка вершаў Аксаны Спрынчан пакладзена на музыку, песні на яе вершы выконвае беларускі гурт «Мерада». Некаторыя вершы перакладзены на украінскую і сербскую мовы.
Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 2005 года). Старшыня прыёмнай камісіі СБП.
Новая Масква (Краснагорскі раён)
Новая Масква (Новая Москва) — пасёлак у Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Краснагорскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі пасёлак увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала пасёлак разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў Беларусі і блакіроўкі інтэрнэт-рэсурсаў
Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў Беларусі складаецца на аснове судовых рашэнняў. У яго ўключаюцца розныя матэрыялы, прызнаныя судом экстрэмісцкімі.
Антонаўскі сельсавет (Чавускі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чавускім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Галавенчыцкага сельсавета. 16 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дужаўшчынскага сельсавета, у склад Гарбавіцкага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Астрэні, Вусце, Галавенчыцы, Капані, Лужок, Любавіна, Навасёлкі, Новавасільеўск і Харкаўка). У 1964 годзе ў склад сельсавета з Гарбавіцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Вусце, Галавенчыцы, Зялёная Рошча, Навасёлкі, Усушак, Хамянкі і Юшкавічы). 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета ўтвораны Дужаўскі сельсавет (у складзе 10 населеных пунктаў: Вужжар, Дужаўка, Зарэчча, Конанаўка, Кузьмінічы, Палоева, Пароеўка, Раман-Віна, Скоклева і Цёплае). 23 снежня 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дужаўскага сельсавета (10 населеных пунктаў: Вужжар, Дужаўка, Зарэчча, Конанаўка, Кузьмінічы, Палоева, Пароеўка, Раман-Віна, Скоклева і Цёплае), у склад Вайнілаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Вусце, Галавенчыцы, Зялёная Рошча, Навасёлкі, Усушак, Хамянкі і Юшкавічы).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (19 населеных пунктаў) — 1529 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы, 2,5 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Трэфурт
Трэфурт (Treffurt) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Насельніцтва — 5580 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 54,76 км². Афіцыйны код — 16 0 63 076.
Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
IC 3416-2
IC 3416-2 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.