cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя Гродна
1921—1939
Былі ўтвораны акруговы і гарадскі камітэты КПЗБ (1923). Адбыўся суд над партызанамі Гарадзеншчыны (красавік 1925). Закрытая Беларуская Грамада (1.2.1927). Праведзены «працэс 62-ці» (3 — 14.4.1927) і «працэс 75-ці» над членамі КПЗБ (чэрвень 1929). Жорсткі эканамічны крызіс (1929—1933) прывёў да масавага беспрацоўя (2,6 тыс. чал. на 1.1.1932). Адбываліся шматлікія забастоўкі. За 1934—1938 акруговы суд разгледзеў 165 палітычных спраў. Жорстка разагнана шматлікая дэманстрацыя (1.5.1935), праведзена 5-тысячная дэманстрацыя (1.5.1936). Праходзілі масавыя пратэсты супраць смяротнага пакарання Прытыцкаму (1936—1937).
Антоній Люстыг
Уступіў у Таварыства Ісуса 6 кастрычніка 1768 г. у Ломжы, а духоўны сан атрымаў у 1776 г. у Полацку, дзе ў 1780—1786 гг. быў прапаведнікам і выкладаў у Полацкім езуіцкім калегіуме нямецкую мову. Выконваў функцыі прэфекта школы і прафесара нямецкай мовы ў езуіцкіх калегіумах Віцебска (1787—1789), Оршы (1789—1791) і Магілёва (1791—1792), прычым у апошнім з 1793 па 1802 гг. займаў пасаду рэктара.
Гісторыя Гродна
1921—1939
У 1927—1939 гадах у Гродна размяшчалася адна з брыгадаў Корпуса аховы памежжа.
Антоній Люстыг
Апрача педагагічнай дзейнасці Люстыг паспяхова працаваў у Таварыстве Ісуса: быў асістэнтам генеральнага вікарыя ордэна (1799—1815) і меў вялікі ўплыў на Тадэвуша Бжазоўскага, а таксама - правінцыялам Беларускай правінцыі ордэна (1802—1805). Арганізаваў езуіцкую місію ў наваколлі Саратава. У 1805—1812 гг. займаў пасаду рэктара Полацкаго езуіцкага калегіума.
Гісторыя Гродна
1921—1939
Адкрыты Гродзенскі музей (9.12.1922). У 1928 пачало сваю дзейнасць ТБШ, 2.7.1929 Гродзенская акруговая ўправа ТБШ была закрытая ўладамі. У 1938 былі закрыты ўсе беларускія школы гораду.
Насельніцтва горада: 34,9 тыс. (1921), 40,6 тыс. (1926), 49 тыс. (1931), 49,7 тыс. (1937).
Антоній Люстыг
Антоній Люстыг браў актыўны ўдзел у падрыхтоўцы адкрыцця Полацкай езуіцкай акадэміі і быў прызначаны яе першым рэктарам (да 1 жніўня 1814 года). 10 чэрвеня 1812 г. атрымаў ступень доктара тэалогіі. Пад час вайны 1812 г. заставаўся ў Полацку, каб па магчымасці абараняць інтарэсы і засцерагаць маёмасць ордэна.
Прасянка
Апісанне
Аднымі заолагамі вылучаецца ў монатыпічны род Miliaria, іншымі далучаецца да шырокага роду Emberiza.
Антоній Люстыг
Памёр 5 чэрвеня 1815 г. у Полацку.
Прасянка
Апісанне
Даўжыня 18-20 см, маса 38-56 г, размах крылаў 26-32 см, буйнейшая за большасць іншых аўсянкавых. Дзюба масіўная.
Гісторыя Гродна
1939—1941
Часткі Чырвонай арміі ўвайшлі ў горад 20.9.1939 (гл.: Абарона Гродна 1939). Горад уключаны ў склад Беластоцкай вобласці (4.12.1939), пераведзены ў гарады абласнога падпарадкавання (1.1.1940), стаў раённым цэнтрам (15.01.1940).
Прасянка
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўразія і поўнач Афрыкі. Па тэрыторыі Беларусі праходзіць паўночная мяжа арэала.
Гісторыя Гродна
1939—1941
Створаны Цэнтральны Дзяржаўны Архіў БССР у Гродне (кастрычнік 1939). Адкрыты Настаўніцкі інстытут, першая ўстанова вышэйшай адукацыі ў Заходняй Беларусі (20.2.1940).
Прасянка
Асаблівасці біялогіі
Сілкуецца насеннем травяністых раслін (крыжакветных, грэчкавых, травы). Нягледзячы на назву, насенне проса практычна не есць.
Актавіян Аўгуст
Сутыкненне з Антоніям. Муцінская вайна
У верасні Антоній пасварыўся з Цыцэронам, аднак Актавіян быў на баку апошняга. У лістападзе Гай, кіруючы арміяй з ветэранаў Цэзара і перабежчыкаў Антонія, увайшоў у Рым і абвясціў пра жаданне пачаць вайну з Антоніям. Аднак гэта выклікала незадавальненне яго войска, бо яны па-ранейшаму настойвалі на барацьбе супраць Марка Брута і Касія. Гай быў вымушаны хавацца ў Арэцыі (сучасны Арэца). Праз некалькі дзён у Рым увайшоў Антоній, які беспаспяхова патрабаваў прызнаць Актавіяна ворагам дзяржавы, а на пасяджэнні сената ён гвалтам дамогся прызначэння сябе на пасаду намесніка правінцыі Цызальпійская Галія. Пасля гэтага Марк Антоній пачаў аблогу Мутыны (сучасная Модэна) у Цызальпійскай Галіі, дзе замацаваўся Дэцым Брут, прызначаны намеснікам раней. Сенат хутка прызнаў апошнія загады Антонія незаконнымі і запрасіў Актавіяна дапамагчы ў барацьбе супраць яго войска. Цыцэрон, прыхільнік Актавіяна, нават здолеў пераканаць сенат выплаціць Гаю грошы, якія ён абяцаў сваёй арміі. У бітве пры Гальскам форуме (сучасны Кастэльфранка-Эмілія) Антоній перамог консула Гая Вібію Пансу, аднак адразу пасля гэтага яго войска было пабіта іншым консулам Аўлам Гірцыям. Антоній адыйшоў пад сцены Муціны, дзе Гірцый і Актавіян перамаглі Антонія і прымусілі яго ўцякаць праз Альпы ў Нарбонскую Галію. Арганізаваць пагоню за Маркам не атрымалася, бо Актавіян адмовіўся супрацоўнічаць з Дэцымам Брутам, які ўдзельнічаў у забойстве Цэзара.
Другі трыумвірат. Вайна з Брутам і Касіям
Падчас Муцінскай вайны заігнулі абодва консулы, і патрабавалася абранне новых вышэйшых магістратаў. Актавіян пісаў Цыцэрону, каб ён прасіў сенат дазволіць стаць консуламі Гаю і Цыцэрону. Аднак сенат адмовіў амбіцыёзнаму Актавіяну, спасылаючыся на яго занадта малады ўзрост (Гаю было 19, хаця звычайна консуламі абіралі людзей ва ўзросце 40-42 гадоў). Сенат таксама адмовіўся выконваць абяцанні па ўзнагароджванні войска Актавіяна. Гэта прывяло Гая да пошукаў перамір’я з Антоніем. У прыватнасці, Актавіян пачаў адпускаць на свабоду салдат і афіцэраў Антонія, якія трапілі яму ў палон. Хутка Дэцым Брут быў забіты, а Антоній сабраў 23 легіёны, сярод якіх было шмат ветэранаў Цэзара. Актавіян тым часам сабраў усе легіёны ў Італіі, дамогся абрання ў консулы разам са сваім паплечнікам Квінтам Педыям і завяршыў сваё ўсынаўленне, аднак калі Антоній вярнуўся ў Італію, ён не перашкаджаў яму.
Увосень Антоній, Актавіян і саюзнік Антонія Лепід сустрэліся каля Баноніі (сучасная Балоння) і дамовіліся аб стварэнні трыумвірата, удзельнікі якога мелі б законную ўладу. Галоўнай мэтай стварэння трыумвірата абвясцілі барацьбу з «рэспубліканцамі» Маркам Брутам і Касіям, якія пачалі называць сябе вызваліцелямі (liberatores). 27 лістапада 43 да н.э. па ініцыятыве трыбуна Публія Тыцыя быў прыняты закон аб стварэнні калегіі з трох чалавек «для прывядзення рэспублікі ў парадак» (triumviri rei publicae constituendae). Трыумвіры правялі праскрыпцыі — паслядоўныя пакаранні смерцю шэрагу людзей па ўзгодненых спісах. Большасць з ахвяр праскрыпцый складалі палітычныя апаненты трыумвіраў, але сярод іх былі і асабістыя ворагі. Трапляліся і сваякі трыумвіраў. 7 снежня 43 да н.э. салдаты Антонія захапілі і пакаралі славутага Цыцэрона.
Пасля праскрыпцый, падчас якіх трыумвіры здолелі сабраць грошы на ўтрыманне буйной арміі, Антоній і Актавіян пераправіліся ў Грэцыю, дзе знаходзілася база Марка Брута і Касія. Лепід застаўся ў Італіі. Рэспубліканцы валодалі перавагай на моры і былі добра забяспечаны ўсім неабходным, таму яны абралі пасіўную стратэгію, спадзеючыся аслабіць Антонія і Актавіяна. Дзве вялікія арміі (прыкладна па 100 тысяч чалавек) зблізіліся на багністай раўніне каля горада Філіпы. У кастрычніку Антоній паспрабаваў абыйсці войскі рэспубліканцаў з іх левага (паўднёвага) боку. Там пачалася бітва паміж легіёнамі Антонія і Касія, паспяховая для трыумвіра. Аднак паміж камандуючымі не было паразумення, і Брут з Актавіянам на паўночным баку даведаліся пра пачатак бітвы толькі праз некаторы час. Брут павёў войскі на лагер труымвіраў і нават захапіў яго. Антоній і Брут амаль адначасова даведаліся пра поспехі на другім баку і адыйшлі назад. Падчас першай бітвы пры Філіпах Касій вырашыў, што ўся вайна прайграна і скончыў жыццё самагубствам. Праз некалькі тыдняў, калі ў войску трыумвіраў амаль скончылася харчаванне, а надвор’е значна пагоршылася, Брут урэшцн пагадзіўся на генеральную бітву, аднак, паводле некаторых старажытных крыніц, Актавіян у ёй не ўдзельнічаў праз хваробу. Войска трыумвіраў на чале з Антоніем перамагло Брута. Пасля бітвы Антоній застаўся на Усходзе, а Актавіян вярнуўся ў Рым.
Актавіян у Італіі (30-я да н.э.)
Па дамоўленасці з Антоніем Актавіян павінен быў забяспечыць дэмабілізаваных салдат абяцанымі ўзнагародамі — грашыма і зямлёй. Выканаць абяцанні аказалася няпроста, бо Італія была ў заняпадзе прах шматгадовыя грамадзянскія войны, а прыхільнік справы рэспубліканцаў Секст Пампей блакаваў шляхі дастаўкі харчавання на паўвостраў. Для выканання вялізарных абяцанняў перад войскамі (усяго патрабавалася рассяліць 170 тысяч ветэранаў) Гаю прыйшлося адбіраць зямлю, якая належыла жыхарам шматлікіх гарадоў і вёсак Італіі. Участкі прымусова выкупляліся па цэнах значна ніжэй за рыначныя, праз што пачаўся заняпад сельскай гаспадаркі: многія ветэраны не мелі жывёлы і ўласнага сельскагаспадарчага інвентара і не маглі адразу пачаць працаваць на зямлі. Акрамя таго, шмат рабоў, у тым ліку і сельскагаспадарчых, збеглі да Секста Пампея, які абяцаў ім свабоду пры ўмове службы ў сваёй арміі. Эканамічная сітуацыя пагоршылася праз дэзарганізацыю рамяства і гандлю ў выніку грамадзянскіх войнаў. Інтарэсы Антонія ў сталіцы прадстаўлялі яго брат Луцый і жонка Фульвія. У 41 да н.э. яны скарысталіся непапулярнасцю Актавіяна з прычынм не выканання абяцанняў перад войскам і пачалі ўзбройваць незадаволеных. Луцый адкрыта выступіў супраць палітыкі Гая, на некаторы час заняў са сваімі атрадамі Рым і заклікаў да спынення экспрапрыяцый зямлі, і шмат хто яго падтрымаў. Аднак Марк Антоній не ўмяшаўся ў развіццё сітуацыі (старажытныя крыніцы тлумачаць гэта захапленнем Марка Клеапатрай; таксама магчыма падрыхтоўка да вайны з Парфіяй). Дзякуючы прамаруджванню Марка Антонія Гай сабраў лаяльныя войскі, аблажыў Луцыя Антонія ў Перузіі (сучасная Перуджа) і вымусіў яго здацца. Сам горад, які прыняў мяцежнікаў, ён загадаў спаліць. Пасля Перузінскай вайны Марк Антоній вярнуўся ў Італію, але пад націскам ветэранаў дамовіўся з Актавіянам аб падзеле ўплыву: Марк атрымліваў усе ўсходнія правінцыі Рымскай рэспублікі, Гай — заходнія правінцыі і Італію, а Лепід — толькі Афрыку. Пагадненне замацавалі шлюбам Антонія на Актавіі, сястры Гая.
У 39 да н.э. Актавіян і Антоній былі вымушаны пераглядзець пагадненне, каб замірыць Секста Пампея. Трыумвіры паабяцалі на пяць гадоў захаваць за Секстам Сіцылію, Сардзінію і Корсіку, а таксама абяцалі дадаць Пелапанес, але адмовілі яму ва ўключэнні ў лік трыумвіраў з прадастаўленнем адпаведных законных паўнамоцтваў. Замест гэтага яму паабяцалі консульства ў 33 да н.э. Секст павінен быў зняць блакаду, забяспечыць Італію харчаваннем (большасць збожжа пастаўлялася ў сталіцу менавіта морам), зачысціць Міжземнае мора ад піратаў і не прымаць новых збеглых рабоў. Трыумвіры аб’явілі пра амністыю Секста і яго прыхільнікам, а таксама паабяцалі тыя ж узнагароды, што і для легіянераў трыумвірата. Пагадненне паміж Секстам і трумвірамі было хутка парушана, і марская блакада Італіі аднавілася. Марк і Гай дамовіліся падоўжыць паўнамоцтвы трыумвірата на пяць гадоў, а таксама абмяняцца войскам: Антонію для вайны з Парфіяй былі патрэбны легіянеры, а Актавіян для барацьбы з Пампеем меў патрэбу ў караблях. Сябр Актавіяна Марк Віпсаній Агрыпа стварыў вялікі флот, дзякуючы якому ён перамог Пампея.
Пасля вяртання Антонія з Парфіі і вайны з Арменіяй абодва трыумвіра (Лепіда раней адхілілі ад улады) пачалі рыхтавацца да вайны. Актавіян абапіраўся на насельніцтва Рыма і Італіі, а Марка Антонія падтрымлівалі пераважна грэкі і народы Усходу, якія жадалі падзяліць уладу з рымскімі грамадзянамі.
Другое сутыкненне з Антоніем і заваяванне Егіпта
Калі Антоній тым часам жаніўся на егіпецкай царыцы Клеапатры без разрыву шлюбу з Актавіяй Малодшай, Актавіян, каб настроіць рымлян супраць Антонія, загадаў прачытаць яго завяшчанне, якое захоўвалася ў вясталак: у ім не толькі егіпецкія, але і рымскія і саюзныя Рыму зямлі падзяляліся паміж дзецьмі Клеапатры. Сенат абвясціў вайну Клеапатры. Вырашальная бітва адбылася на мора ў мыса Акцый, дзе флотам Актавіяна камандаваў Агрыпа: раптоўнае адступленне карабля Клеапатры, а за ім егіпецкага флоту прывяло да паражэння Антонія. Сам Актавіян павёў войскі на Егіпет. Калі ён падышоў да Александрыі, легіёны Антонія зноў перайшлі на яго бок, і Антоній здзейсніў самагубства. Актавіян у перамовах з Клеапатрай зрабіў выгляд, што захавае яе царства, але яна, зразумеўшы што патрэбна толькі для трыўмфу, таксама скончыла самагубствам. Актавіян дазволіў пахаваць абодвух паводле іх просьбы — у адной грабніцы. Старэйшага сына Антонія ад Фульвіі, Антула, Актавіян загадаў адцягнуць ад статуі Цэзара, дзе той шукаў прытулку, і забіць. Пасля разважанняў, са словамі «Нядобра шматцэзарства», ён загадаў караць смерцю і Цэзарыёна, сына Клеапатры і Цэзара, які папытаўся бегчы.
Знешнасць
Амаль усе верагодныя выявы Аўгуста былі створаны або ў час яго праўлення, або пры бліжэйшых пераемніках. Аўтэнтычных выяваў, зробленых, калі ён быў дзіцём, не існуе.
Вяртанне Аўгуста да рымскіх культурных традыцый выразілася і ў яго пазнейшых звычайных выглядзе і адзенні на выявах — стараіталійская прычоска і рымская тога (якую ён сваім прыкладам вярнуў у моду). Адзначаюцца натхнёныя «рымскім духам» сціпласць яго выяваў, адсутнасць на іх атрыбутаў імператарскай улады.
Некаторыя вядомыя выявы Актавіяна Аўгуста:
Сям’я
Другім шлюбам быў жанаты з Лівіяй Друзілай (з 38 да н.э.), але не меў сваіх сыноў; і ўнукі, дзеці яго дачкі Юліі і Агрыпы, памерлі рана. З дзяржаўных меркаванняў, згодна з просьбамі Лівіі Друзілы, усынавіў яе сына ад першага шлюбу Тыберыя і абвясціў яго сваім пераемнікам.
Ацэнкі
Пры жыцці і пасля смерці, і наогул да канца антычнага свету Аўгуст лічыўся ідэальнай асобай, узорам уладара. Грубасць і жорсткасць, з якімі ён дасягаў сваіх мэтаў, былі забыты, бо Рым перажываў пры ім доўгі перыяд магутнасці і стабільнасці (: пакс рамана — рымскі свет).
Гісторыя Гродна
1939—1941
Насельніцтва 55 тыс. (1941).
1941—1944
Горад быў цалкам заняты нямецкімі войскамі 24.6.1941 (23.6.1941 часткова). Горад і Беластоцкая вобласць увайшлі ў склад Германскай імперыі, былі падпарадкаваны акрузе Усходняй Прусіі (12.10.1941).
Паводле афіц. дадзеных быў створаны (6.7.1941) лагер смерці для савецкіх ваеннапалонных і грамадзянскіх асоб у раёне Фолюша, праз які прайшлі 36 тыс. чал., 18 тыс. чал. былі пахаваны тамсама. Пазней быў створаны яшчэ адзін лагер смерці, каля в. Калбасіно. Паводле ўдакладненых звестак (1990) існаваў толькі адзін перасыльны лагер для ваеннапалонных і грамадзянскіх асоб-яўрэяў. Такім чынам, паходжанне пахаванняў да канца не вядомае.
Усе шыльды і надпісы пераведзены на нямецкую мову, беларуская і польская абвешчаны па-за законам (1942). У горадзе падпольна выдавалася газета Арміі Краёвай «Dekada» (верасень 1942 — канец 1943). Праводзіліся масавыя расправы над польскім насельніцтвам гораду (22.10.1942, 15.6.1944).
У горадзе былі створаны два яўрэйскія гета (1.11.1941, 2.11.1941), туды пераселеныя 25 тыс. яўрэяў. Гета ліквідаваны ў лістападзе 1942, насельнікі вывезены праз Калбасіно ў Асвенцым і Трэблінку. 12.3.1943 горад быў абвешчаны «вольным ад яўрэяў». За час ліквідацыі гета вывезены былі каля 40 тыс. чал. з горада і наваколля.
Горад заняты савецкай арміяй 16.7.1944, але да 24.7.1944 вяліся баі ў занёманскай частцы гораду. Горад разбураны на 43 %.
1944—1991
Пасля вызвалення з-пад нямецкай акупацыі горад увайшоў у склад Гродзенскай вобласці (20.9.1944).
У 1963 г. быў адкрыты аэрадром каля в. Караліно. Горад упершыню атрымаў прыродны газ (23.11.1963), было створана штучнае возера Юбілейнае на р. Ласосне (1967), збудаваны першы ў горадзе 9-павярховы дом (1967), пачала працу абласная студыя тэлебачання (26.12.1968), пачаўся рух тралейбусаў (10.11.1974), адкрытыя рачны порт (7.5.1975) і Румлёўскі мост (1986), разбураны стары і збудаваны новы будынак чыгуначнага вакзалу (24.4.1986).
У 1963 пачаў працаваць хімічны камбінат «Азот», у 1966 — домабудаўнічы камбінат, у 1967 — завод ЖБК, у 1983 — ДВА «Хімвалакно».
Быў адкрыты педінстытут (кастрычнік 1944).
Узарвана Фара Фітаўта (29.11.1961). Адбылася беспрэдэнтная дэманстрацыя хіпі на пл. Савецкай (1971).
У 1974 годзе партыйнае кіраўніцтва Гродна вырашыла рэалізаваць праект галоўнага архітэктара Гродзенскай вобласці Пархуты. Праект прадугледжваў знос добрай часткі старога гораду з вузкімі вулачкамі і будаўніцтва на гэтым месцы працяга трасы Мінск-Гродна. Пад знос траплялі Брыгіцкі касцёл, адзін бок вуліцы Карла Маркса, манастыр Раства Багародзіцы,сінагога. Каб выратаваць гістарычны цэнтр Гродна сям’я Бруянкоў (Пётр Вітальевіч Бруянок быў залічаны ў Бюро прапаганды помнікаў гісторыі і архітэктуры пры таварыстве «Веды», якое кватаравала ў Старым замку) напісала ліст міністру культуры СССР Фурцавай.
У выніку працяглай перапіскі гістарычны цэнтр Гродна быў выратаваны. Была знесена званіца брыгіцкага касцёла, якая месцілася па іншы бок вуліцы ад яго. Цяпер ад яе засталіся толькі падмуркі. Зацверджаны архітэктурны план не прадугледжваў будаўніцтва праспекта ва ўсходнім накірунку. Праз некаторы час Раіса Ўладзіміраўна Бруянок (працавала кіраўніком аддзела праграмавання) была паніжана ў пасадзе. Сям’я Бруянкоў таксама падпісвалася за выратаванне будынку архіву на плошчы Леніна, прыватнага сектара міжваеннага перыяду падчас будаўніцтва Лядовага палаца ў Каложскім парку.
Пасля пачатку перабудовы арганізаваны гісторыка-культурны клуб «Паходня» (1985). У першых дэмакратызаваных выбарах у Вярхоўны Савет СССР удзельнічаў альтэрнатыўны кандыдат М. Ткачоў (26.3.1989, 14.5.1989, 21.5.1989, пасля дадатковага туру галасавання прайграў старшыні абкама КПБ Сямёнаву). Перад шматлікім перадвыбарным мітынгам на стадыёне «Чырвоны сцяг» (17.2.1990) улады гораду пагражалі выкарыстаннем узброенай сілы.
У 1963 г. збудаваны стадыён «Чырвоны сцяг» (на месцы яўрэйскіх могілак). У 1964 г. пачала выступы футбольная каманда «Хімік» (2 ліга першынства СССР).
Горад парадніўся з г. Ліможам, Францыя (1978). Горад быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (25.9.1978).
Насельніцтва горада
Дата перапісу|Колькасць насельніцтва (тыс. чал.)
Прасянка
Асаблівасці біялогіі
У месцах гнездавання з'яўляецца ў сакавіку — красавіку, гняздуе на зямлі. Вандроўкі ў зграях пачынаюцца ў жніўні — верасні.
Казенца (значэнні)
Казенца:
Прасянка
Асаблівасці біялогіі
Аддае перавагу лугам і стэпам, у перадгорным хмызнякам. Селіцца побач з крыніцай вады.
Гняздуе адасобленымі парамі; гняздо на зямлі ў траве, у ямцы; 5-6 шаравата-белых з цёмнымі плямамі яек.
IC 5105A
IC 5105A — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Мікраскоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Віктар Франц Гес
Віктар Франц Гес (Victor Franz Hess; 24 чэрвеня 1883, замак Вальдштэйн, Аўстрыя - 17 снежня 1964, Нью-Ёрк, ЗША) — аўстра-амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскі прэміі па фізіцы (1936) за адкрыццё касмічных прамянёў (сумесна з Карлам Андэрсанам).
Выкладаў ва ўніверсітэтах Граца і Інсбрука, затым у 1938 годзе пераехаў у ЗША, каб пазбегнуць нацысцкіх пераследаў (яго жонка была яўрэйка) і ў тым жа годзе быў прызначаны прафесарам фізікі Фордэмскага Універсітэта. Пазней ён стаў натуралізаванным амерыканскім грамадзянінам. З дапамогай апаратуры, якая ўзнімалася на вышыню на аэрастатах, Гес сумесна з іншымі даказаў, што радыяцыя, якая іанізуе атмасферу, мае касмічнае паходжанне.
Rattus villosissimus
Rattus villosissimus — від пацукоў, сямейства мышыных.
NGC 2503
NGC 2503 (іншыя абазначэнні — UGC 4158, MCG 4-19-19, ZWG 118.41, KARA 222, PGC 22453) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 5105B
IC 5105B — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Мікраскоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Action/RPG
Action/RPG ці радзей ролевы баявік (Action role-playing game, action RPG, action-RPG, ARPG) — паджанр камп'ютарных ролевых гульняў, у якім ролевы складнік спалучаецца з элементамі action. Іншымі словамі, калі ў класічнай ролевай гульні поспех дзеянняў персанажа падчас баявой сітуацыі залежыць ад персанальных характарыстак героя, то ў Action/RPG не меншую ролю гуляе і хуткасць рэакцыі самага іграка.
Стылістычна жанр нагадвае hack and slash, але адрозніваецца вялікай увагай да сюжэту і персанажаў. У H&S ігрок, як правіла, кіруе адзіным персанажам, і ўвесь акцэнт зроблены на бітвы, у той час як у экшн-РПГ прысутнічае значная колькасць дыялогаў — важнае значэнне мае адыгрыш ролі.
Маці Божая Адзігітрыя Іерусалімская (Пінск)
Маці Божая Адзігітрыя Іерусалімская — абраз XVI ст. з Варварынскай царквы Пінска.
Апісанне
Абраз напісаны на чатырох дошках, пакрыты пазалотай, адзначаны выцягнутымі прапорцыямі і ў некаторай ступені цемнаватаю каляроваю гамаю. Ікона была выканана яечнаю тэмперай на дошцы, на цяперашні час — пад пацямнелым пакостам. Памеры іконы, якую выявіла ў 1958 годзе 3-я экспедыцыя Дзяржаўнага мастацкага музея БССР, — 188×139×2,5 см.
Сюжэт
Божая Маці, адлюстраваная на пазалочаным фоне амаль да каленяў, адзета ў рызы: сіні хітон з бела-чырвонаю аблямоўкаю, якую па гарлавіне і рукавах упрыгожвае пазалочаны і жамчужны арнамент; мафорый цёмна-чырвонага колеру на ружовай падкладцы і сіні чапец. Сын Божы, які сядзіць на яе левай руцэ, адзеты ў вохрыста-сіні хітон і цёмна-чырвоны з тонка нанесеным асістам плашч. Божае Дзіця трымае ў левай руцэ скрутак, а праваю бласлаўляе.
Уверсе, па вуглах, з-за сініх драпіровак, якія ўмоўна абазначаюць нябёсы, выглядаюць анёлы ў белых, чырвоных рызах з выразам смутку, яны трымаюць Прылады Страсцей. Німбы Багародзіцы і Божага Дзіцяці аграфлены, гэтак жа як і арнаментаваныя звілістыя парасткі. Характэрнымі рысамі абраза з'яўляюцца незвычайная велічнасць кампазіцыі і манументальны вобразны строй разам з падкрэсленай выразнасцю выяўленчай мовы.
Захаванасць
Рэстаўрацыя не праводзілася, адзначаюцца значныя страты фарбавага пласта, ікона пакрыта пакостам, які пацямнеў.
Паходжанне
Абраз выяўлены ў 1958 годзе ў Варварынскай царкве Пінска.
Ікона выканана ў традыцыях старажытнарускага мастацтва і, тым не менш, з яўнымі рысамі візантыйскай традыцыі. На сувязь абраза з познепалеалогаўскім адраджэннем указваюць вытанчаны рысунак, класічна правільныя рысы аблічча, багаты і даволі шорсткі асіст і густы колер. Ухіл у бок графічнасці выдзяляе гэтую вельмі прафесійна выкананую перапрацоўку грэчаскага ўзору і моцна адрознівае абраз ад ікон наўгародскай школы з такой жа іканаграфіяй. У той жа час каларыт, прыгажосць, абрысы і музычнасць ліній абраза, яго трапяткі і далікатны жывапіс лікаў цёмнай карнацыі пераклікаюцца з творамі іканапісца Дзіянісія.
Абраз «Божая Маці Адзігітрыя Іерусалімская», які з'яўляецца помнікам іканапісу XVI стагоддзя   і вылучаецца мастацкаю выразнасцю.
Магчыма, іменна гэта ікона і ёсць тая самая вядомая рэліквія скасаванага пінскага Лешчанскага манастыра, пра якую ў канцы XIX стагоддзя ўпаміналі краязнаўцы А. І. Мілавідаў і.
Заўвагі
<references group="Заўв"/>
Тронхейм
Тронхейм (нарв. Trondheim, таксама Trondhjem; паўд.-саамск. Råante) старажытная назва Ні́дарас (Nidaros) — горад у Нарвегіі, знаходзіцца ля вусця ракі Нідзельвы. Трэці па колькасці насельніцтва (161 730—2007) горад краіны пасля Осла і Бергена.
Адміністрацыйны цэнтр фюльке Сёр-Трондэлаг. Заснаваны ў 997 годзе. Старажытная сталіца Нарвегіі (да 1217) і самы буйны цэнтр паломніцтва ў Паўночнай Еўропе (да мошчаў Олава Святога); старая назва — Нідарас. У познім Сярэднявеччы назва горада змянілася на Тронхейм, і гэтая назва была асноўнай у дацкі перыяд. У 1930 была вернута старая назва, Нідарас, але пасля пратэста жыхароў ужо ў наступным, 1931 годзе горад зноў зрабіўся Тронхеймам.
Казенца (правінцыя)
Казенца (Provincia di Cosenza, pruvincia di Cusenza, Província de Cosença) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Калабрыя. Правінцыя Казенца размешчана паміж Тырэнскім морам на захадзе і Іанічным морам на ўсходзе. На поўдзень ад яе знаходзяцца правінцыі Катандзара і Кратонэ, а на поўнач — рэгіён Базіліката. Рэльеф правінцыі гарысты, яна праходзіць праз горны масіў Паліна на поўначы і плато Сіла-Грандэ на поўдні, яшчэ адной горнай асаблівасцю з’яўляецца Сіла-Грэка. Характэрнымі прадстаўнікамі раўнін і далін правінцыі з’яўляюцца раўніна Сібары і даліна Краці.
На тэрыторыі правінцыі размешчана частка нацыянальнага парка Сіла, а таксама нацыянальны парк Паліна.
Кулажанка (рака)
Кула́жанка — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Паўна (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 11 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Плошча вадазбору 24 км². Пачынаецца прыкладна за 2 км на поўнач ад вёскі Зубры, упадае ў Паўну за 1 км на паўночны захад ад вёскі Пална. Вадазбор на паўночнай ускраіне Аршанска-Магілёўскай раўніны. Рэчышча каналізаванае ў ніжнім цячэнні.
Rattus tawitawiensis
Rattus tawitawiensis — від пацукоў, сямейства мышыных.
Выяўлены толькі на Філіпінах.
0 сакавіка
0 сакавіка (нулявое сакавіка) — неіснуючая каляндарная дата. Дзеля пазбягання вылічэнняў па пэўным гадам можа выкарыстоўвацца ў планаванні, праграмным забеспячэнні (напрыклад, падчас бізнес-разлікаў у Microsoft Excel), астраноміі (напрыклад у гадавых эфемерыдах), а таксама ў алгарытме Суднага дня Джона Конвэя, як фіксаванае значэнне адносна апошняга дня студзеня, які мае нязручную для разлікаў плаваючую дату апошняга дня з-за наяўнасці высакосных гадоў.
Джон Бэл (хірург)
Джон Бэл ( — ) — шатландскі анатам і хірург.
Біяграфія
Бэл нарадзіўся ў Эдынбургу, Шатландыя; быў старэйшым братам Чарлза Бэла. Пасля заканчэння прафесійнай адукацыі ў Эдынбургу, ён з 1790 года працягваў дзейнасць у анатамічным лекцыйным тэатры, дзе, нягледзячы на значную апазіцыю, якая часткова тлумачыцца некансерватыўным характарам яго вучэння, ён прыцягваў вялікую аўдыторыю на сваіх лекцыях, на якіх некаторы  час яго памочнікам быў малодшы брат Чарлз. З 1793 па 1795 г. ён апублікаваў «Развагі аб прыродзе і лячэнні ран» (Discourses on the Nature and Cure of Wounds). Разам з і  ён лічыцца заснавальнікам сучаснай хірургіі сасудзістай сістэмы.
Чалавек спагады, Бэл нажыў шмат ворагаў, таму што адкрыта казаў аб непатрэбнасці болю і пакут з боку некампетэнтных хірургаў, якія практыкуюць у Шатландыі. У 1800 годзе ён уцягнуўся ў прыкрую спрэчку з (1753—1821), прафесарам медыцыны ў Эдынбургу. Грэгары ў 1800 годзе выступіў супраць сістэмы, па якой стыпендыяты Каралеўскага каледжа хірургаў у Эдынбургу па чарзе дзейнічалі ў якасці хірургаў ў Каралеўскім лазарэце, у выніку чаго малодшыя хлопцы былі выключаныя. Бэл, які быў сярод першых, склаў адказ для малодшых членаў (1800), а праз дзесяць гадоў апублікаваў «Зборнік лістоў аб прафесійным характары і манерах», у якім  звярнуўся да Грэгары. Пасля яго выключэння з лазарэта, ён перастаў чытаць лекцыі і прысвяціў сябе вывучэнню і практыцы.
Яго працы ўключаюць «Прынцыпы хірургіі» (1801), «Анатомію чалавечага цела», якая вытрымала некалькі выданняў і была перакладзеная на нямецкую, і «Заўвагі пра Італію», апублікаваны яго ўдавой у 1825 годзе.
Дом па вуліцы Леніна, 21 (Пінск)
Дом па вуліцы Леніна, 21 — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.
Пабудаваны ў 1920-я гг. з цэглы. Выкарыстоўваецца як гандлёвая ўстанова.
Архітэктура
Двухпавярховы, прамавугольны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. Ушчыльную прылягае да дома № 19. Да вуліцы арыентаваны падоўжным фасадам з выяўленай воссю сіметрыі, падкрэсленай цэнтральным рызалітам з галоўным уваходам. Рызаліт вылучаны 2 калонамі вялікага ордара і завершаны трохвугольным франтонам. Бакавыя часткі фасада рытмічна члянёныя руставанымі пілястрамі і завершаны развітым антаблементам з фрызам, дэкараванымі ляпнымі разеткамі і кампазіцыямі ў выглядзе рогаў дастатку. Вокны другога паверху парамі згрупаваны. Архітэктурнае рашэнне будынка характарызуецца выразнай аб’ёмнай пластыкай у стылі неакласіцызму.
Гокун
Гокун (яп. 飲精) — тэрмін японскага паходжання, які азначае сексуальную практыку, калі жанчына выпівае сперму некалькіх мужчын, папярэдне сабраную ў празрыстую ёмістасць (чарка, шклянка, фужэр і т. д.). Таксама сустракаюцца варыяцыі, калі сперму злізваюць з празрыстага століка, талеркі, лыжкі.
Апісанне
Каб спермы ў шклянцы было прыкметная колькасць, неабходна, каб туды эякуліровалі некалькі мужчын. Парнарэжысоры імкнуцца перасягнуць адзін аднаго ў відовішчнасці, таму колькасць такіх мужчын можа дасягаць 161 у амерыканскіх порнафільмах і перавышаць 200 у японскіх. Зрэдку сустракаюцца варыяцыі, калі ўся сперма ў ёмістасці належыць аднаму мужчыну, які «сціживаў» яе туды доўгі час і захоўваў у замарожаным выглядзе.
Вантробы
Вантробы, унутраныя органы, або вісцаральныя органы (viscera, splanchnon) — органы жывёл (і чалавека), якія ляжаць у асноўным у грудной і брушной паласцях, а менавіта органы дыхання, стрававання, мочапалавыя і сардэчна-сасудзістыя. Вантробы і органы ўнутранай сакрэцыі вывучаюцца. Галіна медыцыны, якая вывучае захворванні ўнутраных органаў чалавека, называецца ўнутранай медыцынай (тэрапіяй).
Мінскі заапарк
Размяшчэнне
У адпаведнасці з распараджэннем Мінскага гарадскога Савета ад 2 сакавіка 2001 года, тэрыторыя агульнай плошчай 42 га ў рамках вуліц Убарэвіча, Ташкенцкай, Галадзеда і Машынабудаўнікоў была выдзелена для далейшага развіцця Мінскага заапарку. З паўднёвай часткі гэтая вобласць мяжуе з жылым раёнам «раён Чыжоўка», з поўначы гэтай тэрыторыі абмежаваны прамысловай зонай Мінскага аўтамабільнага завода, у заходнім кірунку знаходзіцца Чыжоўскае вадасховішча з зонай адпачынку «Чыжоўка». Мінскі заапарк мае добрую транспартную сувязь з іншымі часткамі горада Мінска. Станцыя метро «Аўтазаводская» размешчана на адлегласці 2,5 км ад уваходу. Магчыма, яшчэ адна станцыя метро будзе пабудавана ў раёне «Чыжоўка» на адлегласці 1 км ад уваходу. Ёсць 5 аўтобусных маршрутаў і 4 тралейбусныz маршрутs, якія злучаюць Мінскі заапарк з іншымі раёнамі Мінска.
Гісторыя
Мінскі заапарк быў адчынены 9 жніўня 1984 г. як Заабатанічны сад МАЗа. Яго заснавальнікам быў ветэран Мінскага аўтазавода, аматар жывой прыроды, Фёдар Ідэлевіч Рэўзін.
У 1997 г. атрымаў статус дзяржаўнага прадпрыемства «Мінскі заапарк».
У 1998 г. пачалася рэканструкцыя Мінскага заапарка. У 2001 г. горад выдзеліў пад будаўніцтва заапарка тэрыторыю плошчай 42 га. У сярэдзіне жніўня 2006 г. распачалося будаўніцтва другой чаргі заапарка, якое плануецца завершылася ў снежні 2008 года. У 2008 — 2015 гг. быў пабудаваны "Экзатарыум" — крыты павільён, прысвечаны фаўне тропікаў Паўднёвай Амерыкі (калі дакладней, сельве Арынока).
Фонды заапарка
На 1 студзеня 2010 года калекцыя жывёл з Мінскага заапарка налічвае 462 сысуноў 82 відаў, 303 птушак 56 відаў, 113 паўзуноў 61 відаў, 3 земнаводных у 3 відах, 648 беспазваночных 21 віда, 276 рыб 83 відаў (агулам 1805 жывёл 306 відаў).
Рэгулярна размнажаюцца такія віды, як, , , , , , , , , і іншыя.
Альхоўка (рака)
Альхоўка, Дубаўскі канал — рака ў Беларусі, у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Пціч.
Даўжыня ракі 12 км. Пачынаецца за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Ванюжычы, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Вялікае Поле. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу.
IC 5106
IC 5106 — галактыка тыпу E/SB0 ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 2504
NGC 2504 (іншыя абазначэнні — UGC 4152, MCG 1-21-4, ZWG 31.15, IRAS07572+0544, PGC 22414) — галактыка ў сузор’і Малы Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Буда-Кашалёўская
Станцыя Буда-Кашалёўская — чыгуначная станцыя на лініі Гомель-Жлобін, якая знаходзіцца ў горадзе Буда-Кашалёва. У дзень праз станцыю праходзяць каля 20 цягнікоў.
На станцыі ёсць аднапавярховы дом для пасажыраў. Інтэр'ер будынка быў нядаўна абноўлены.
Гэтая станцыя — адна з самых вялікіх у Гомельскай вобласці. Яна знаходзіцца ў цэнтры горада і да яе лёгка дабрацца на аўтобусе.
Алібрый
Аніцый Алібрый (Anicius Olybrius) (пам. 23 кастрычніка 472) — рымскі імператар, які кіраваў з 11 ліпеня па 23 кастрычніка 472 года.
Алібрый быў канстанцінопальсхім сенатарам і кансулярам з роду Аніцыяў. Жанаты быў з малодшай дачкой Валентыніяна III, Плацыдзіяй, і праз гэта мог прэтэндаваць на рымскі пасад. Дзякуючы гэтым сувязям да яго добра ставіўся вандальскі кароль Гейзерых. Падтрымцы гэтага варвара Алібрый шмат у чым быў абавязаны сваім поспехам. Пасля таго як Рыцымер пачаў вайну супраць імператара Антэмія, Алібрый прыбыў у Італію і быў абвешчаны рымскім імператарам у лагеры Рыцымера.
Алібрый кіраваў зусім нядоўга і сканаў падчас эпідэміі чумы 23 кастрычніка 472 года.
Ігар Міхайлавіч Колб
Ігар Міхайлавіч Колб (нар., г. Пінск, Брэсцкая вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Скончыў Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна, настаўнік фізікі і матэматыкі.
Працаваў настаўнікам матэматыкі СШ № 5 г. Брэста; настаўнікам матэматыкі і інфарматыкі СШ № 2 г. Пінска; галоўным спецыялістам аддзела арганізацыйна-кадравай работы, начальнікам аддзела па справах моладзі, намеснікам начальніка аддзела адукацыі і па справах моладзі Пінскага гарвыканкама; дырэктарам гімназіі № 3 імя В. З. Каржа г. Пінска.
З’яўляўся дэпутатам Пінскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць пятага — дваццаць сёмага скліканняў, членам прэзідыума Беларускай асацыяцыі дырэктараў школ.
Удастоены звання «Чалавек года горада Пінска — 2015».
Барэж (тканіна)
Барэж (Barege — ) — лёгкая і паветраная тканіна ў газавай тэхніцы ткацтва, папулярная ў Расійскай імперыі з пачатку XIX стагоддзя. З барэжа шылі жаночыя сукенкі, тунікі і шалікі. Барэж выраблялі пераважна з шоўку, а таксама пазней з воўны і з баваўнянай асновай. Барэж звычайна быў аднакаляровым або меў невыразны размыты малюнак з-за асаблівасцяў тэхнікі яго вырабу. Тканіна названая па месцы вытворчасці — гораду ў французскіх Пірэнеях.
Першапачаткова барэж ткалі толькі з шоўку, і ў першай палове XIX стагоддзя ён быў адной з самых дарагіх тканін, даступнай толькі багатым шчагаліхам.
У літаратуры
Князёўны ў А. С. Грыбаедава ў «» замілоўваюцца з барэжу, які падарыў стрыечны брат. У аповесці І. С. Тургенева «» згадваецца «лёгкая барэжавая сукенка з бледна-сінімі разводамі», а ў рамане «» ў ружовай барэжавай сукенцы крочыла Зоя. Адзенне з непрактычнага далікатнага барэжу моцна пакутавала пры носцы, і да сярэдзіны XIX стагоддзя з’явілася шмат гатункаў барэжу з самай разнастайнай сыравіны: двайны англійскі барэж, барэж шамберы, барэж пуаль-дэ-шэўр. Барэж з воўны называўся бейж, з яго шылі касцюмы. Да канца XIX стагоддзя барэж і зусім перастаў быць раскошай, а ў пачатку XX стагоддзя лічыўся старамодным і цяпер канчаткова забыты. У СССР пад назвай «барэж абутковы» з кручанай ніткі перавітачным перапляценнем выпрацоўвалася цяжкая гладкафарбаваная баваўняная тканіна, якую выкарыстоўвалі для верху мужчынскага абутку.
Марфалогія
Марфалогія (ад μορφή «форма» і «навука»)
Філіп Младэнавіч
Філіп Младэнавіч (Филип Младеновић, нар., , Сербія) — сербскі футбаліст, абаронца грэчаскага клуба «Панатынаікос» з Афінаў і нацыянальнай зборнай Сербіі.
Клубная кар’ера
Кар’еру пачынаў у клубе «Борац» з роднага горада Чачак. 17 снежня 2011 года перайшоў у сталічную «Црвену Звезду».
У лютым 2014 года, разарваўшы кантракт з «Црвенай Звездай», стаў іграком барысаўскага БАТЭ. У першым жа афіцыйным матчы за барысаўчан 15 сакавіка 2014 года супраць «Мінска» за Суперкубак Беларусі адзначыўся голам са штрафнога, які ў выніку прынёс БАТЭ трафей (1:0). Неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе БАТЭ на пазіцыі левага абаронцы.
У сезоне 2015 стаў часцей далучацца да дзеянняў у атацы; 29 верасня 2015 года ў матчы Лігі чэмпіёнаў супраць «Ромы» аформіў дубль (выніковы лік 3:2). Выдатны выступ у Лізе чэмпіёнаў выклікаў цікавасць да Младэнавіча еўрапейскіх клубаў, у тым ліку італьянскага «Мілана».
5 студзеня 2016 года Младэнавіч падпісаў кантракт з нямецкім «Кёльнам» да чэрвеня 2019 года. Сума трансферу склала 1,5 млн еўра. У сезоне 2015/16 трывала гуляў у аснове «Кёльна», але ў сезоне 2016/17 страціў месца ў складзе, правёўшы ўсяго два матчы. У снежні 2016 года перайшоў у льежскі «Стандард», аднак не здолеў замацавацца ў аснове, правёў за клуб усяго 5 матчаў, у сезоне 2017/18 увогуле не з’яўляўся на полі.
У студзені 2018 года стаў іграком гданьскай «Лехіі», дзе стаў асноўным іграком, дапамог клубу заваяваць Кубак і Суперкубак Польшчы. У ліпені 2020 года ў якасці свабоднага агента перайшоў у варшаўскую «Легію».
У чэрвені 2023 года падпісаў двухгадовы кантракт з грэчаскім «Панатынаікосам».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Сербіі. 31 мая 2012 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Сербіі ў таварыскім матчы супраць Францыі (0:2).
Rattus stoicus
Rattus stoicus — від пацукоў, сямейства мышыных.
Выяўлены толькі на Андаманскіх астравах.
Мосар (значэнні)
Назву Мо́сар маюць:
Мільчанскі сельсавет (Вілейскі раён)
Мі́льчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Мільча.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Крывіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў Вілейскім раёне. 4 красавіка 1973 года ў склад Дагінаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Заброддзе, Кутнае, Лубень, Поня, Сіўцы і хутары Вязовец, Круглае). 17 сакавіка 1977 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Даўгінаўскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: вёскі Вардамічы, Замошша, Мільча, Нябышына, Руччо, Рэчкі, Саланое і Слабада.
Віктар Пятровіч Алампіеў
Віктар Пятровіч Алампіеў (нар. ) — беларускі палітык, у 1990—1995 гадах адзін з членаў Апазіцыі БНФ у складзе Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання.
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі педагагічны інстытут і Беларускі інстытут народнай гаспадаркі. Быў начальнікам інфармацыйна-вылічальнага цэнтра Пінскага вытворчага аб’яднання верхняга трыкатажу.
Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сэсіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі. Сааўтар шэрагу законапраектаў, падрыхтаваных Апазіцыяй БНФ. 12 красавіка 1995 года далучыўся да галадоўкі дэпутатаў Апазіцыі БНФ.
Logo (мова праграмавання)
Лога (Logo) — адукацыйная мова праграмавання, распрацаваная ў 1967 годзе ў Bolt, Beranek and Newman (BBN) Уолі Фірзігам і Сеймурам Пепертам. У першую чаргу прызначалася для матэматычных разлікаў і для навучання праграмаванню дзяцей дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту.
Лога — мультыпарадыгменная адаптацыя і дыялект функцыянальнай мовы праграмавання Лісп. Таксама, Лога забяспечвае асяроддзе, у якім дзеці могуць развіваць свае навыкі разважання і рашэння задач.
Прасянік
Прася́нік (Mílium) — род раслін сямейства метлюжковыя (Poaceae). Уключае 2 віды, шырока распаўсюджаныя у лясной зоне Паўночнага паўшар’я. Шматгадовыя або аднагадовыя травы.
Марфалогія
Лісце — лінейнае.
Каласкі — дробныя, з адной двухполай анемафільнай кветкай. Кветкавыя лускі без асцюкоў.
Зярняўкі ля кветкавай лускі.
Распаўсюджанне і экалогія
Распаўсюджаны ў стэпавай, лесастэпавай, лясной зонах Паўночнага паўшар’я.
Аляксандр Васільевіч Якушаў
Аляксандр Васільевіч Якушаў ( —, Кіеў) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант (1955).
Біяграфія
У 1927 годзе быў прызваны ў РСЧА. У 1929 гады прызначаны ў 82-і стралковы полк 28-й стралковай дывізіі ў горадзе Грозны, у студзені — жніўні 1930 года браў удзел у ліквідацыі вызвольных рухаў у Чачні.
Напачатку вайны ў жніўні 1941 года быў датэрмінова выпушчаны з акадэміі і ў кастрычніку прызначаны камандзірам 282-га запаснога лыжнага палка ў складзе 54-й брыгады ў горадзе Кіраў.
Літаратура і мастацтва (газета)
«Літарату́ра і маста́цтва» — беларуская штотыднёвая літаратурная газета.
Гісторыя
Выдаецца з 26 лютага 1932 года. Выходзіла ў Мінску адзін раз на тыдзень (па пятніцах) на беларускай мове на 16 старонках (у 1957—1970 гадах выдавалася двойчы на тыдзень).
У Вялікую Айчынную вайну не выходзіла. Выданне адноўлена ў красавіку 1945 года. Свае першыя творы на старонках «ЛіМ» публікавалі Іван Мележ, Іван Шамякін, Васіль Быкаў, Уладзімір Караткевіч, Яўгенія Янішчыц, Алесь Разанаў, Алесь Пісьмянкоў і іншыя вядомыя беларускія пісьменнікі і паэты.
Сучаснасць
У цяперашні час заснавальнікамі выдання з'яўляюцца Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь, ГА Саюз пісьменнікаў Беларусі, Выдавецкі дом «Звязда».
У 2002—2012 гадах уваходзіла у склад РВУ «Літаратура і Мастацтва». Цяпер у складзе Выдавецкага дома «Звязда».
Тыраж каля 1 тысячы асобнікаў.
Штат рэдакцыі складаецца з аддзелаў інфармацыі, публіцыстыкі, крытыкі, прозы і паэзіі, мастацтва.
Да 2010 года выходзіла на 16 старонках. У 2010 аб'ём газеты павялічыўся да 24 старонак за кошт дадатка «Кніжны свет» (выходзіў на беларускай і рускай мовах) — сумеснага праекта газеты «Літаратура і мастацтва» і Нацыянальнай кніжнай палаты. З 2013 года колькасць старонак зноў складае 16 (хоць «Кніжны свет» выходзіць і далей).
Дом па вуліцы Леніна, 27 (Пінск)
Дом па вуліцы Леніна, 27 — будынак у гістарычным цэнтры Пінска.
Пабудаваны ў пачатку XX стагоддзя з цэглы. У будынку размяшчаўся Беларускі дзяржаўны музей сацыялістычнага пераўтварэння Палесся.
IC 5107
IC 5107 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сцяг Нясвіжа
Сцяг Нясвіжа — афіцыйны геральдычны сімвал горада Нясвіж Мінскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 21 сакавiка 2001 года № 51.
Апісанне
Палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, падзелена на дзве роўнавялікія часткі — дрэўкавую і вольную. Дрэўкавая частка палотнішча складаецца з чорнай і жоўтай гарызантальных палос; вольная, якая мае тры касіцы, складаецца з трох палос: верхняй — жоўтай, сярэдняй — блакітнай, ніжняй — чырвонай.
Сцяг зацверджаны рашэннем Нясвіжскага раённага выканаўчага камітэта ад 29 сакавiка 2001 года № 5/43. Аўтар сцяга А. А. Шпунт.
ФК Кола-Кола
«Кола-Кола» (Colo-Colo) — чылійскі футбольны клуб з Сант’яга-дэ-Чылі. Быў заснаваны ў 1925 годзе, з моманту стварэння Прымера Дывізіёна ў 1933 годзе клуб ніколі не вылятаў з гэтага турніру. Свае хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Манументаль Давід Арэльяна» з 1989 года. «Кола-Кола» з’яўляецца самым паспяховым чылійскім клубам, адзіным клубам з гэтай краіны, які стаў пераможцам Кубка Лібертадорэс.
Сваю назву клуб атрымаў у гонар індзейскага правадыра Калакола, які ўзняў паўстанне супраць іспанскіх заваёўнікаў у XVI стагоддзі. «Кола-Кола» з’яўляецца самым папулярным чылійскім клубам. Супрацьстаянне з другой паводле папулярнасці камандай краіны, «Універсідад дэ Чылі», з’яўляецца «суперкласіка» чылійскага футболу.
Гісторыя
Клуб быў створаны групай футалістаў, які ў 1925 годзе вырашылі пакінуць клуб «Магальянес», з-за канфлікту з кіраўніцтвам і ветэранамі клуба. Узначальваў гэту групу Давід Арэльяна.
ADR (транспарт)
ADR (фармальна, Еўрапейскае пагадненне аб міжнароднай дарожнай перавозкі небяспечных грузаў) — дагавор Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, які рэгулюе міжнародную перавозку небяспечных грузаў. Абрэвіятура ADR паходзіць ад французскай назвы пагаднення Accord européen relatif au transport international des marchandises dangereuses par route.
Пагадненне падпісана 30 верасня 1957 г. у Жэневе пад эгідай Еўрапейскай эканамічнай камісіі ААН (ЕЭК ААН), і ўступіла ў сілу 29 студзеня 1968 г. Тэкст самога пагаднення быў зменены Пратаколам аб унясенні папраўкі ў пункт 3 артыкула 14, які быў прыняты ў Нью-Ёрку 21 жніўня 1975 г. i ўступіў у сілу 19 красавіка 1985 г. Беларусь далучылася да пагаднення 5 красавіка 1993 г.
Распрацоўкай асаблівых умоў ўпакоўкі, захоўвання і транспарціроўкі небяспечных грузаў займаецца Камітэт экспертаў па перевзке небяспечных грузаў пры ААН. У 1956 г. Камітэт распрацаваў класіфікацыю і знакі небяспекі, а таксама была складзена наменклатура небяспечных грузаў.
Пагадненне ADR
ADR складаецца з 4 асноўных частак: тэксту Пагаднення і 2 тэхнічных дадаткаў (А і В). Дадатак А змяшчае прадпісанні, якія тычацца небяспечных рэчываў і прадметаў, класіфікацыю і наменклатуру небяспечных рэчываў, патрабаванні да ўпакоўкі і маркіроўкі, а таксама правілы, якія тычацца выпрабаванні небяспечных рэчываў. Дадатак В змяшчае прадпісанні, якія тычацца рухомага саставу і арганізацыі перавозак. Кожнае палажэнне дадаткаў А і В пазначана асобным нумарам (маргінальны нумар) у адпаведнасцi з наменклатурай небяспечных грузаў, распрацаванай Камітэтам экспертаў ААН. У пагадненні улічаны рэкамендацыі па стандартызацыі і уніфікацыі нормаў і правілаў, якія дзейнічаюць у розных краінах і на розных відах транспарту.
Пагадненне ўстанаўлівае, што небяспечныя грузы, якія не дапускаюцца да перавозкі згодна патрабаванню дадатку А, не павінны быць прадметам міжнароднай дарожнай перавозкі грузаў. Аднак краіны захоўваюць за сабой права дамаўляцца пра тое, што некаторыя небяспечныя грузы, міжнародная перавозка якіх пагадненнем забароненая, могуць пры пэўных умовах дапускацца да перавозкі праз іх тэрыторыю.
Краіны могуць ўсталёўваць менш строгія патрабаванні да перавозкі небяспечных грузаў, чым тыя, якія прадпісаны пагадненнем. Пагадненне ўстанаўлівае, што кожны бок захоўвае за сабой права рэгламентаваць або забараняць па іншых прычынах, чым бяспека ў шляху, ўвоз на сваю тэрыторыю небяспечных грузаў. З гэтага вынікае, што далучэнне той ці іншай краіны да пагаднення не абавязвае строга выконваць яго палажэнні ў дачыненні да допуску небяспечных грузаў да міжнароднай дарожнай перавозкі. Вырашальнае значэнне мае наяўнасць дамоўленасці паміж зацікаўленымі бакамі.
Нацыянальныя сістэмы перавозкі небяспечных грузаў шмат у чым ідэнтычныя. Гэта датычыцца тэхнічнага забеспячэння перавозак, рэгламентацыі навучання абслуговага персаналу, тэхналогіі захоўвання і выканання пагрузачна-разгрузачных работ, а таксама класіфікацыі небяспечных грузаў па відах небяспекі.
Да небяспечных грузаў адносяцца рэчывы, якія пры транспартаванні, пагрузна-разгрузных працах і захоўванні могуць паслужыць прычынай выбуху, пажару або пашкоджанні транспартных сродкаў, складоў, прылад, будынкаў і збудаванняў, а таксама гібелі, траўміравання, атручванні, апёкаў, апрамянення і захворванні людзей і жывёл.