cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жалезны чалавек 2
Сюжэт
Між тым Іван Ванка — сын рускага вучонага, які калісьці працаваў на фірму Старка, але потым быў звольнены і пазбаўлены ўсяго, мае намер адпомсціць Тоні за беды сваёй сям’і. Для чаго будуе сваю высокатэхналагічную зброю.
Амбруаз Мары Франсуа Жазеф Палізо дэ Бавуа
Амбруаз Мары Франсуа Жазеф Палізо дэ Бавуа (Ambroise Marie François Joseph Palisot de Beauvois, 27 ліпеня 1752 — 21 студзеня 1820) — французскі батанік, міколаг і натураліст (прыродазнавец).
Біяграфія
Амбруаз Мары Франсуа Жазеф Палізо дэ Бавуа нарадзіўся ў горадзе Арас 27 ліпеня 1752 года.
У 1786 годзе Амбруаз Мары Франсуа Жазеф Палізо дэ Бавуа знаходзіўся ў даследчай паездцы, падчас якой ён наведаў Афрыку. Падчас гэтай паездкі ён наведаў некалькі невядомых рэгіёнаў Беніна і адправіў вялікую калекцыю насякомых і раслін у Парыж.
Амбруаз Мары Франсуа Жазеф Палізо дэ Бавуа памёр у Парыжы 21 студзеня 1820 года.
Навуковая дзейнасць
Амбруаз Мары Франсуа Жазеф Палізо дэ Бавуа спецыялізаваўся на папарацепадобных, мохападобных, водарасцях, насенных раслінах і на мікалогіі.
1995 год у гісторыі астраноміі
1995 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Віктар Іванавіч Хахракоў
Віктар Іванавіч Хахракоў (Ви́ктор Ива́нович Хохряко́в; ) — савецкі акцёр, тэатральны рэжысёр, майстар мастацкага слова (чытальнік). Народны артыст СССР (1973). Лаўрэат дзвюх Сталінскіх прэмій (1949, 1951).
Біяграфія
Нарадзіўся 13 (26) ліпеня 1913 года ва Уфе. У 1921—1929 гадах вучыўся ў школе-дзевяцігодцы ва Уфе, адначасова, 1921—1926 гадах — вучань рэквізітара і бутафора ва Уфімскім гарадскім тэатры. У 1926—1927 гадах — кіраўнік драматычнага гуртка і артыст калектыву «Шэрая блуза» Дома работнікаў асветы ва Уфе. У 1929 годзе — артыст дапаможнага складу Башкірскага тэатра ЦСПС і адначасова рахункавод Чураеўскага Гнездавага аб’яднання насенняводчых калгасаў (Бірскі кантон Башкірскай АССР).
У 1929—1933 гадах вучыўся ў Ленінградскім тэхнікуме сцэнічных мастацтваў (цяпер — Расійскі дзяржаўны інстытут сцэнічных мастацтваў) (педагог М. У. Пятроў). У 1933—1940 гадах — акцёр Харкаўскага рускага драматычнага тэатра, у 1940—1953 — Цэнтральнага тэатра транспарту ў Маскве (цяпер — Маскоўскі драматычны тэатр імя М. В. Гогаля).
У 1953—1960 і з 1962 года і да канца жыцця — акцёр і рэжысёр Малога тэатра. У 1960—1962 гадах — акцёр Акцёрскай студыі пры «Масфільме» (цяпер Цэнтр тэатра і кіно пад кіраўніцтвам Мікіты Міхалкова). У Харкаве стаў вядомы як чытальнік на эстрадзе. Шмат працаваў на радыё, браў удзел у дубліраванні замежных фільмаў.
У кіно пачаў здымацца з 1946 года.
У 1974—1975 гадах выкладаў у Вышэйшым тэатральным вучылішчы (інстытут) імя М. С. Шчэпкіна пры Малым тэатры СССР (мастацкі кіраўнік Кіргізскай студыі). Член УКП(б) з 1939 года.
Памёр 20 верасня 1986 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Ваганькаўскіх могілках.
Бетэндорф (Эмс)
Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Лан. Падпарадкоўваецца кіраванню Настэтэн. Насельніцтва складае 353 чалавека (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 3,24 км². Афіцыйны код — 07 1 41 012.
Серадовая рэчка
Серад́овая Рэ́чка — рака ў Маларыцкім і Брэсцкім раёнах Брэсцкай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Спанаўка (басейн ракі Заходні Буг).
Даўжыня 28 км (разам з каналам). Плошча вадазбору 115 км². Цячэ на паўднёвы захад Брэсцкага Палесся. Пачынаецца за 1,5 км на ўсход ад вёскі Хмялёўка (Маларыцкі раён), вусце за 2 км на паўночны ўсход ад Знаменка (Брэсцкі раён). Каналізавана 11,6 км рэчышча ў ніжнім і 9 км у верхнім цячэнні.
Phytoseiulus persimilis
Phytoseiulus persimilis — від кляшчоў сямейства Phytoseiidae.
Апісанне
Гэты клешч вельмі мабільны драпежнік, які палюе на іншых кляшчоў. Ён выкарыстоўваецца па ўсім свеце ў біялагічнай барацьбе супраць усіх відаў кляшчоў роду Tetranychus, у тым ліку супраць Tetranychus urticae.
Святары-адраджэнцы
Спіс святароў-адраджэнцаў
У дужках пазначаны псеўданім або формы імя ці прозвішча: Заходні (рымскі, лацінскі) абрад:
Усходні (уніяцкі, візантыйскі) абрад:
Дзейнасць
Да ўзнікнення беларускага адраджэнскага руху ў каталіцкім асяроддзі спрычынілася стварэння беларускіх гурткоў у духоўных навучальных установах: у Віленскай каталіцкай духоўнай семінарыі і Каталіцкай духоўнай акадэміі ў Пецярбургу. Дзейнасць святароў-адраджэнцаў непарыўна звязана з асобамі, якія цесна злучаны з Каталіцкім Касцёлам заходняга (рымскага, лацінскага) і ўсходняга (уніяцкага, візантыйскага) абрадаў: Браніславам Эпімах-Шыпілам, Міхаілам Баброўскім і інш.
Мікалай Генадзевіч Снапкоў
Мікала́й Гена́дзевіч Снапко́ў (, Магілёў, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік Старшыні Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Мікалай Снапкоў нарадзіўся ў 1969 годзе ў Магілёве. З 1986 года працаваў рабочым рамонтнай майстэрні саўгаса «Трасціно» Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці.
Пасля сканчэння Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (1991) працаваў эканамістам племзавода «Леніна» Горацкага раёна Магілёўскай вобласці, затым — эканамістам Гродзенскай кантрольна-выпрабавальнай станцыі па свінагадоўлі, старшым эканамістам ЭВСА «Пісараўшчына» Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці.
1992—1994 — бухгалтар Дрыбінскага раённага ВА ЖКГ Магілёўскай вобласці.
1994—1996 — эканаміст, галоўны эканаміст крэдытнага аддзела, намеснік кіраўніка Дрыбінскага аддзялення «Белаграпрамбанку».
1996—2000 — намеснік старшыні па пытаннях эканомікі, рыначных адносін і прыватызацыі Горацкага райвыканкама.
2000—2007 — начальнік фінансавага ўпраўлення Магілёўскага аблвыканкама. У 2001 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры прэзідэнце.
2007—2009 — намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама.
9 студзеня 2009 года прызначаны намеснікам кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта.
4 снежня 2009 года загадам прэзідэнта прызначаны міністрам эканомікі Рэспублікі Беларусь.
Са снежня 2014 года — намеснік кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта.
30 студзеня 2020 г. прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы.
4 чэрвеня 2020 года быў прызначаны Першым намеснікам старшыні Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь
Хламава (Манастыршчынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 890
NGC 890 (іншыя абазначэнні — UGC 1823, MCG 5-6-30, ZWG 504.64, PGC 8997) — галактыка ў сузор’і Трыкутнік.
Іса
Іса — тапонім, таксама арабскае мужчынскае імя.
NGC 269
NGC 269 (іншае абазначэнне — ESO 29-SC16) — рассеянае скопішча ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бортнікаў
Бортнікаў — прозвішча.
Бадан таўсталісты
Бада́н таўсталісты (Bergenia crassifolia) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Азіі (Сібір, Казахстан, Прымор’е, Кітай, Карэйскі паўвостраў). Мезафіт і мезатроф. Святлолюбівая расліна, аднак добра пераносіць цень. Расце на камяністых россыпах, скалах, у хвойных і драбналістых лясах і на ўзлесках, горных і тундравых лугах, у горнай тундры. Размнажаецца дзяленнем карэнішча, радзей — насеннем.
Гаспадарчае значэнне
Лекавая, дэкаратыўная, дубільная і фарбавальная (мае танін) расліна. Вырошчваецца ў парках і садах. Карэнішча і лісце (пасля апрацоўкі) выкарыстоўваюцца ў ежу.
Сінонімы
Паводле сайта The Plant List:
Падвід:
Люсі Дэлару-Мардрус
Люсí Дэларý-Мардрýс (Lucie Delarue-Mardrus;, , Нармандыя, Францыя ― 26 красавіка 1945, Шато-Ганцье, Маен, Францыя) ― французская паэтэса, пісьменніца, журналістка, скульптар, гісторык і ілюстратарка.
Біяграфія
Дачка адваката Жоржа Дэлару і Марыі Луізы Жазэ, Люсі - апошняя дачка ў сям'і з шасцю дзецьмі, выхоўвалася, як і яе пяць сясцёр, у адпаведнасці з буржуазнай адукацыяй, падмацаванай вывучэннем музыкі і англійскай мовы. Яе сям'я пераехала ў Парыж у 1880 годзе і часта наведвала мастацкае асяроддзе сталіцы.
Люсі Дэляру выйшла замуж 5 чэрвеня 1900 г. у 2-й акрузе Парыжу за ўсходазнаўца Жазефа-Шарля Мардруса (гэты саюз будзе скасаваны 19 чэрвеня 1923 г.). Яна здзейсніла з ім шмат вандровак па Паўночнай Афрыцы, Егіпту, Сірыі, Турцыі, Італіі, рабіла фотарэпартажы і пісала гісторыі.
Была палюбоўніцай Наталі Барні, Рамен Брукс і Жэрмен дэ Кастра.
Падчас Першай сусветнай вайны Люсі Дэларю-Мардрус была медсястрой у Анфлёры ў шпіталі № 13.
Яна развялася прыкладна ў 1915 г. У гэты час яна пераехала ў дом № 17 на набярэжнай Вальтэра (7-я акруга Парыжу), дзе жыла з 1915 па 1936 год. У гэты перыяд яна апублікавала мноства прац і шмат выступала з лекцыямі.
Удзельнічала ў чэмпіянаце Францыі па шахматах сярод жанчын у Парыжы ў 1927 годзе.
Яна таксама жыла ў Анфлёры на вуліцы Капуцынаў, дом 44 (цяпер атэль) і правяла апошнія тры гады свайго жыцтця ў Шато-Ганцье, куды выйшла на пенсію ў 1942 г.
Яна памерла 26 красавіка 1945 года і была пахавана на могілках Св. Кацярыны ў Анфлёры.
Творчасць
Творчасць гэтай плённай аўтара, якая пакінула больш за семдзесят раманаў, зборнікаў вершаў, апавяданняў, жыццяпісаў, п’есаў, раскрывае яе шматбаковы талент і інтымнае жыццё.
Яе творы раскрываюць жаданне ўцячы і любоў да роднай Нармандыі. Яе раман «Ex-Voto» - гэта вельмі чуллівае апісанне навакольнага асяродку і жыцця рыбакоў Анфлёру пачатку 20-га стагоддзя.
Яна таксама з'яўляецца аўтарй штотыднёвых калонак, літаратурных і музычных аглядаў у прэсе.
У 1902-03 гадах яна напісала серыю вершаў пра каханне да амерыканскай пісьменніцы і гаспадыні салёну Наталі Кліфард Барні, апублікаваных пасмяротна ў 1957 годзе ― «Nos secrètes amours» (Нашы таемныя каханні). Яна таксама адлюстравала Барні ў сваім рамане 1930 года «L'Ange et les Pervers» (Анёл і вычварэнцы), у якім, па яе словах, яна «прааналізавала і падрабязна апісала Наталі, а таксама жыццё, да якога яна прывяла мяне».
У апошнія гады праявіла сябе як скульптар. Выстаўляла скульптуры ў Салёне Нацыянальнага таварыства прыгожага мастацтва (статуэтка «Аголеныя танцоры» або «Дзве танцоркі і абыякавы чалавек»).
Чапелева (Манастыршчынскі раён)
Чапелева (Чепелево) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Собалеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геранім Францавіч Друцкі-Любецкі
Геранім Францавіч Друцкі-Любецкі (Hieronim Drucki-Lubecki;  — ) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Любецкіх герба «Друцк». Сын Францішка Юзафавіча Друцкага-Любецкага, стольніка аршанскага, і Генавефы з Алізараў, дачкі кіеўскага стольніка.
З 1784 года кадэт 1-га Кадэцкага корпуса, з 1797 года служыў у, паручнік (1800). Выйшаў у адстаўку 15 ліпеня 1801 года.
У 1812—1816 гадах сябра Пінскай павятовай для ваенных павіннасцей прысутнасці. У 1817—1822 гадах маршалак шляхты Пінскага павета.
У выніку падзелу атрымаў маёнткі Лунін, фальваркі Вулька, Пераграцце, Лоўча, Хмяльнік, Дубнавічы, Парахонск (з в. Селішча), Багданаўка, в. Дубаўка Пінскага павета і 18170 злотых. Валодаў маёнткам Лунін з 1408 муж. падданымі.
Памёр года.
Узнагароды
Кавалер ордэна Св. Ганны 3-й ступені (1799) за адвагу ў італьянскім паходзе войскаў расійскіх.
Сям’я
У шлюбе з 13 ліпеня 1799 года з Крысцінай Юзафаўнай Шчыт (пам. пасля 29.08.1846), дачкой мазырскага павятовага маршалка Юзафа Шчыт-Неміровіча і Тэрэзы з Сяляваў. Дзеці:
Алімп
У старажытнагрэчаскай міфалогіі Алімп — святая гара, месца знаходжання найвышэйшых богаў на чале з Зеўсам.
Генадзь Леанідавіч Бортнікаў
Генадзь Леанідавіч Бортнікаў (Генна́дий Леони́дович Бо́ртников;,  — , ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (1992).
Біяграфія
Генадзь Бортнікаў нарадзіўся 1 красавіка 1939 года ў Маскве. У 1962 годзе скончыў Школу-студыю МХАТ (курс Г. А. Герасімава, А. М. Карэва) і быў прыняты ў трупу Тэатра імя Массавета.
На працягу многіх гадоў Бортнікаў быў адным з вядучых акцёраў тэатра. Найбольш значныя працы — Раскольнікаў у «Пецярбургскіх снах» і Смердзякоў у «Братах Карамазавых» паводле Ф. М. Дастаеўскага, галоўная роля ў спектаклі паводле аповесці Г. Бёля «Вачыма клоўна» — пастаноўка і сцэнаграфія Генадзя Бортнікава. Пасля ён таксама займаўся рэжысурай.
У кіно Бортнікаў дэбютаваў у 1961 годзе ў фільме «Дарослыя дзеці»; самая буйная праца — галоўная роля ў фільме «Падарванае пекла».
Захапляўся жывапісам, і яго мастацкія працы знаходзілі адабрэнне ў Эрнста Неізвеснага. У якасці мастака і аўтара касцюмаў Бортнікаў аформіў некалькі спектакляў.
Генадзь Бортнікаў памёр у Маскве 24 сакавіка 2007 года ад інфаркту на 68-м годзе жыцця. Пахаваны на Увядзенскіх могілках (участак № 11).
Гаўрыла Харытонавіч Вашчанка
Гаўрыла Вашчанка (, в. Чыкалавічы,, Гомельская вобласць — ) — беларускі мастак, жывапісец. Народны мастак БССР (1988). Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1977). Прафесар (1980). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1987).
PA-824
Валодае актыўнасцю супраць Mycobacterium tuberculosis, пры гэтым дзейнічае адначасова як інгібітар росту клеткавай сценкі (падобна да ), і як дыхальны яд (падобна ). Паказана наяўнасць супрацьтуберкулёзнай актыўнасці ў даклінічных выпрабаваннях in vitro на клінічных мультырэзістэнтных изалятах Mycobacterium tuberculosis і in vivo на мадэлях туберкулёзу мышэй і марскіх свінак. Парогавая таксічная доза ў даклінічных даследаваннях на мышах ацэненая як звыш 1000 мг/кг пры аднаразовым пераральным увядзенні.
Гаўрыла Харытонавіч Вашчанка
Біяграфія
Персанальная карцінная галерэя Вашчанкі з 2002 дзейнічае ў Гомелі.
Творчасць
Працаваў у галіне станковага жывапісу, акварэлі, манументальнай размалёўкі і вітражу. Аўтар станковых і манументальных твораў пра гераізм савецкага народа ў гады Айчыннай вайны і пасляваеннай стваральнай працы. Значнае месца ў творчасці Вашчанкі займала тэма адлюстраванння жыцця сучаснага Палесся (карціны «Маё Палессе», 1971; «Нафтавікі Палесся», «Сакавік», абедзве 1973).
Работы вылучаюцца жанравай і тэматычнай разнастайнасцю, роздумам над актуальнымі праблемамі часу і мінуўшчынай роднай зямлі, патрыятызмам. Характэрнай іх асаблівасцю з'яўляецца глыбокі філасофскі змест, пераданы лаканічнымі выяўленчымі сродкамі.
Сярод твораў: «Ад Савецкага інфармбюро», «Непакораная» (абедзве 1967), «Бетон», «Косцік» (абедзве 1970), «Юнацтва» (1971), «Маё Палессе», «Дума пра хлеб» (абедзве 1973), «Балада пра мужнасць» (1974), «Жнівень» (1975), «Мацярынскія крылы» (1975), «Прастора» (1978), «Нацюрморт з барэльефам Гусоўскага» (1986) і інш. Важным падзеям беларускай гісторыі прысвечаны палотны «Грунвальдская бітва» (1985), трыпціх пра паўстанне К. Каліноўскага «За зямлю, за волю» (1983), «Балада пра мужнасць» (1974) і інш.
Стварыў партрэты пісьменнікаў, асветнікаў, дзяржаўна-палітычных дзеячаў Беларусі — Я. Купалы, Я. Коласа, Ефрасінні Полацкай, Кірылы Тураўскага, К. Астрожскага, С. Буднага, В. Цяпінскага і інш.
Алексініцкі сельсавет
Але́ксініцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Алексінічы.
Малы жоўтахохлы какаду
Малы жоўтахохлы какаду (Cacatua sulphurea, сін. Plyctolophus sulphurea) — птушка сямейства какаду.
Алексініцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сенненскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сідорніцкага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Алексініцкага сельсавета 20 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Какоўчынскага (3 населеныя пункты ў межах сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Бяленева»: вёскі Аўсеева, Мацкова і Папіна) і Студзёнкаўскага (17 населеных пунктаў: вёскі Адамава, Алексінічы, Алёхнава, Барок, Заслонаўка, Застадолле, Зямковічы, Каменка, Кімейка, Курэйшына, Леснікова, Луг, Папінка, Тур’ева, Утрылава, Шынкава і Шыпы) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў.
Малы жоўтахохлы какаду
Распаўсюджанне
Насяляе Малыя Зондскія астравы і Сулавесі.
Сакалінае вока (серыял)
«Сакалінае вока» (Hawkeye) — амерыканскі міні-серыял, створаны Джонатанам Ігла для Disney+, заснаваны на аднайменным персанажы з Marvel Comics. Серыял уваходзіць у чацвёртую фазу кінасусвету Marvel, а яго дзеянні адбываюцца пасля фільма «Мсціўцы: Фінал».
Прэм’ера першых двух эпізодаў серыяла «Сакалінае вока» адбылася 24 лістапада 2021 года, а заключная серыя выйшла 22 снежня.
Сюжэт
Сакалінае вока гатовы пайсці на спачынак, але спачатку ён павінен знайсці сабе прыдатную замену, таму пачынае трэніраваць новага Сакалінага вока — маладую Кейт Бішоп. Бартан павінен навучыць Кейт, як быць супергероем без суперздольнасцяў і ратаваць людзей, абапіраючыся выключна на свае навыкі, кемлівасць і трапнасць.
Жалезны чалавек 3
«Жалезны чалавек 3» (Iron Man 3) — амерыканскі супергеройскі баявік 2013 года, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics». Стварэннем карціны займалася кампанія «Marvel Studios», а распаўсюджваннем «Walt Disney Studios Motion Pictures». З’яўляецца працягам фільмаў «Жалезны чалавек» і «Жалезны чалавек 2», а таксама 7-й па ліку карцінай кінематаграфічнага сусвету Marvel. Рэжысёрам фільма выступіў Шэйн Блэк, які разам з Дру Пірсам напісаў сцэнарый.
Фільм «Жалезны чалавек 3» пачаў Другую фазу КСМ. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 2 траўня 2013 года.
Ёды (гміна)
У самым пачатку міжваеннага перыяду гміна Ёды ўваходзіла ў склад Дзісенскага павета Навагрудскага ваяводства. 13 красавіка 1922 года гміна разам з астатнім Дзісенскім паветам была ўключана ў склад Віленскай зямлі, ператворанай 20 студзеня 1926 года ў Віленскае ваяводства. 1 студзеня 1926 года гміна з Дзісенскага павета перададзена ў склад Браслаўскага павета таго ж ваяводства.
1 красавіка 1927 года частка тэрыторыі гміны Ёды уключана ў склад гміны Пераброддзе.
У лістападзе 1939 года павет уключаны ў склад БССР, скасаваны 15 студзеня 1940 года разам з гмінамі.
Allium insubricum
Allium insubricum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Італіі.
Апісанне
Гэта цыбульная травяністая шматгадовая расліна. Вырастае да 25 см у вышыню. Мае плоскае, лінейнае лісце вышынёй да 10 мм, звужанае да кончыка. Кветак мала, звычайна не больш за пяць на парасонік. Лісточкі калякветніка ружовыя.
Распаўсюджанне
Эндэмік Італіі, дзе знойдзены ў, у рэгіёне Ламбардыя. Расце на вапнавых скалах і асыпках на вышыні 800—2100 метраў.
Бецдорф
Бецдорф (люксемб. Betzder, фр. Betzdorf) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Бецдорф з'яўляецца часткай кантона Грэвенмахер. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 3030 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 1030 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 26,08 км ² (па займаемай плошчы 29 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 358 м. (91 месца з 116 камун), найменшая 218 м. (37 месца з 116 камун).
Ірына Валер’еўна Лешчанка
Іры́на Вале́р’еўна Ле́шчанка (у дзявоцтве Крыўко; нар., , Віцебская вобласць) — беларуская біятланістка, алімпійская чэмпіёнка 2018 года ў эстафеце. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2018).
Спартыўная кар’ера
На міжнародных спаборніцтвах Ірына Крыўко дэбютавала ў 2009 годзе на Чэмпіянаце свету сярод юніёраў у канадскім Кенмары, дзе ў першай індывідуальнай гонцы заняла чацвёртае месца, прайграўшы канадскай біятланістцы Ёлен Оду амаль 10 секунд, у спрынце была 14-й і ў пасьюце — восьмая. Першы свой медаль Ірына разам з Нэлей Нікалаевай і Дар’ей Несцерчык заваявала, заняўшы другое месца ў эстафеце, саступіўшы расійскімі дзяўчатам. На наступным Чэмпіянаце свету сярод юніёраў у 2010 годзе, які праходзіў у шведскім Турсбю, Ірына ў індывідуальнай гонцы была пятай, у спрынце чацвёртай, саступіўшы польке Моніцы Хойніш, у пасьюце — сёмая і ў эстафеце разам з Дзіянай Маскаленка і Дар’ей Несцерчык заваявала бронзавы медаль. Неўзабаве пасля гэтага Ірына дэбютуе на Адкрытым чэмпіянаце Еўропы па біятлону ў спартыўным цэнтры Тэхвандзі Отэпя, Эстонія і займае 18-е месца ў індывідуальнай гонцы, 15-е ў спрынце і 17-е ў пасьюце, у змешанай эстафеце разам з Алай Талкач, Аляксандрам Мінгалевым і Арцёмам Лешчанка была пятай.
Сезон 2010/2011 Ірына пачынае з выступленняў на этапах Кубка IBU і ў першай ж гонцы здабывае свае першыя ачкі, заняўшы 39 месца ў спрынце. Аднак, на этапах Кубка IBU Ірыне не ўдалося паказаць высокія вынікі, самым лепшым яе дасягненнем стала 19 месца ў пасьюце на этапе ў Аўстрыі.
На трэцім у сваёй кар’еры Чэмпіянаце свету сярод юніёраў у чэшскім Нове Места-на-Мораве ў 2011 годзе Ірына была 12-й у спрынце, 20-й у пасьюце і 14-й у індывідуальнай гонцы. У эстафеце разам з Дзінарай Алімбекавай і Дар’ей Несцерчык была 11-й. Неўзабаве пасля гэтага на Адкрытым чэмпіянаце Еўропы па біятлону ў італьянскім мястэчку Масэрыя (камуна Рачынес), размешчаным у даліне Валь-Рыдана, Ірына была 9-й у індывідуальнай гонцы, 11-й у спрынце і 8-й у пасьюце. Першы свой медаль на Адкрытым чэмпіянаце Еўропы па біятлону Ірына заваявала ў змешанай эстафеце разам з Дар’ей Несцерчык, Аляксеем Абромчыкам і Аляксандрам Дарожка.
Сезон 2011/2012 Ірына пачынае з выступленняў на этапах Кубка IBU, аднак, выступіўшы толькі на другім этапе ў італьянскім Валь-Рыдане, яна дэбютуе на этапах Кубка міру ў аўстрыйскім Гохфільцэне і займае 46-е месца ў спрынце, у наступнай гонцы праследавання Ірына зарабляе першыя ачкі на этапах Кубка свету, заняўшы 40 месца.
Чацвёрты Чэмпіянат свету сярод юніёраў можна назваць зорным часам Ірыны. Фінішаваўшы 20-й у спрынце з адставаннем ад лідараў 01:37 у гонцы пераследу, Ірына, дапусціўшы 3 промахі, фінішуе 3-яй, прайграўшы ўсяго 11 секунд Вользе Галіч, якая стартавала на 34 секунды раней Ірыны і таксама дапусціла 3 промахі.
Дэбют на Чэмпіянаце свету ў 2012 годзе апынуўся для Ірыны правальным — стартаваўшы ў індывідуальнай гонцы, яна не змагла фінішаваць.
Статыстыка выступленняў у Кубку свету
Інд — індывідуальная гонка Пр — гонка праследавання Спр — спрынт МС — мас-старт Эст — эстафета Зм — змешаная эстафета DNS — спартсмен быў заяўлены, але не стартаваў DNF — спартсмен стартоваў, але не фінішаваў LAP — спартсмен па ходу гонкі (для гонак праследавання і мас-стартаў) адстаў ад лідара больш чым на круг і быў зняты з трасы DSQ — спартсмен дыскваліфікаваны — − спартсмен не ўдзельнічаў у гэтай гонцы
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Tetranychus
Tetranychus — род сямейства Tetranychidae. Tetranychus з’яўляецца адным з найбольш эканамічна важных родаў кляшчоў, з-за яго высокага патэнцыялу па знішчэнні сельскагаспадарчых культур. Да яго адносяць больш за 140 відаў, найбольш значным з якіх з’яўляецца Tetranychus urticae.
Мерыт Ліндан Фернальд
Біяграфія
Мерыт Ліндан Фернальд нарадзіўся ў ЗША 5 кастрычніка 1873 года.
У 1891 годзе пачаў вучыцца ў Гарвардскім універсітэце і атрымаў вышэйшую адукацыю ў 1897 годзе.
Ён напісаў важную навуковую кнігу «Edible Wild Plants of Eastern North America» у 1919—1920 гадах сумесна з Альфрэдам Кінсі, якая была апублікавана ў 1943 годзе. Мерыт Ліндан Фернальд унёс значны ўнёсак у батаніку, апісаўшы мноства відаў раслін.
Памёр 22 верасня 1950 года.
Навуковая дзейнасць
Мерыт Ліндан Фернальд спецыялізаваўся на папарацепадобных і на насенных раслінах. Апублікаваў больш за 850 навуковых прац.
Аўгустоўка (калонія)
Аўгустоўка ( Августівка, Августовка, Аугустовка ) — былая нямецкая калонія ў Жалобенскай воласьці Наваград-Валынскага павету Валынскай губэрніі.
Знаходзілася на адлегласці 25 км на паўднёвы захад ад горада Наваград-Валынскі. Жыхары спавядалі лютэранства, калонія належала да Наваград-Валынскай лютэранскай парафіі.
Насельніцтва
У 1906 годзе — 15 двароў, 57 жыхароў.
Гісторыя
У 1906 годзе калонія ўваходзіла ў склад Жалобенскай воласці Наваград-Валынскага павета. Да павятовага цэнтра, г. Наваграда-Валынскага, адлегласць складала 30 вёрст, да валасной управы ў в. Жалобнэ — 8 верст. Пошта — у Наваградзе-Валынскім.
У 1912 годзе мела две гаспадаркі на арэндаваных землях.
Па стане на 1923 год у рэестры населеных пунктаў не ўключалася.
Завеі, снежань
Завеі, снежань — трэці раман з цыкла «Палеская хроніка» народнага беларускага пісьменніка Івана Мележа. Складаецца з трох частак.
Сюжэт
У творы галоўнымі героямі з'яўляюцца дзяўчына Ганна — дачка простага селяніна з Куранёў і сакратар райкома Башлыкоў. Ганна некалі была жонкай Яўхіма Глушака, сына кулака, але ўцякла ад яго ў вёску Глінішчы. Там пачала працаваць у школе прыбіральшчыцай. Башлыкоў быў вельмі паважаны чалавек, але яго раён у апошні час стаў адставаць ад астатніх. Простыя сяляне не верылі ў калгасы, таму ў Башлыкова прарэзаліся вялікія цяжкасці. У гэты дрэнны час яны і сустракаюцца: ўжо не маладзіца, але вельмі прываблівая жанчына Ганна, і ўпарты, саманадзейны Башлыкоў. Ён спрабуе вывесці з развалу раён, але закахаўся і не можа добра працаваць. Яна таксама закахалася, і яны пару раз сустракаюцца ў таямніцы ад усіх. Але іх шчасце доўга не жыве, бо Ганна гаворыць Башлыкову ўсю праўду і пакідае разгубленага сакратара райкома, хутчэй за ўсё, назаўсёды.
Іса (рака)
І́са — рака ў Беларусі, у Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці і Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток Шчары (басейн Нёмана).
Назва
Назва Іса старабалцкага паходжання.
Ад індаеўрапейскага *eis- / *is- «імкліва, хутка рухацца», далей мяркуецца да карацейшага *ei- / *i- «ісці».
Гэты корань з пашыральнікам -(е)l- у назве ракі Іслач (< Is-l-, Ak-), у літоўскіх гідронімах Islikis, Iesla, латышскім Isliņa (< Isla). Ён жа з пашыральнікам -(e)r- у балцкай адпачатнай рачной назве *Isra, ад якой латышская Istra, літоўская Įstras (< Instras), пруская *Instra (> Instrut ), гідронім Істра на Павоччы.
Значэнне назвы Іса можна перадаць як «Імклівая (рака)».
Гідраграфія
Даўжыня ракі 62 км. Плошча вадазбору 554 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰. Пачынаецца каля вёскі Серабрышча Баранавіцкага раёна, упадае ў Шчару ў межах Слоніма. Працякае праз возера Альбярцінскае.
Сідорніцкі сельсавет
Сідо́рніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Тур’ева.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Сідорніцкі (Тур’еўскі) сельсавет у складзе Багушэўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — маёнтак Сідорнічы. У 1926 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Тур’ева. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Багушэўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Сенненскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Алексініцкага сельсавета.
Дырыжор
Дырыжор (ад dirigio — накіроўваю, кірую) — чалавек, які кіруе падрыхтоўкай твора да выканання (праводзіць рэпетыцыі) і кіруе выкананнем твора (дырыжыруе) аркестрам, хорам, ансамблем, у прыватнасці опернай або балетнай трупай і г. д. Акрамя рытму, дырыжор перадае аркестру дынамічныя эфекты (узмацненне і паслабленне гуку), паскарэння, запавольвання і спыненне руху, а таксама паказвае, калі якому інструмента ўступаць. Ён забяспечвае ансамблю стройнасць і тэхнічную дасканаласць выканання. Яго задачай з’яўляецца паказаць з дапамогай кіруемага ім калектыву выканаўцаў свае мастацкія намеры, сваё разуменне твора (інтэрпрэтацыю).
Дырыжор перадае свае задумы з дапамогай адмысловай сістэмы прыёмаў — мануальнай тэхнікі, выразу твару, погляду і г.д.. Пры дырыжыраванні аркестрам дырыжоры выкарыстоўваюць, як правіла, спецыяльную дырыжорскую палачку.
Мастацтва кіравання музычным калектывам (аркестрам, хорам і г.д.) падчас вывучэння, падрыхтоўкі і выканання музычнага твора называецца дырыжыраванне.
Баравая Слабада
Барава́я Слабада́ (, Боровая Слобода) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пярэжырскага сельсавета.
Гісторыя
У 1880 годзе адкрыта школа царкоўнай граматы. Пасля 1917 года была створана працоўная школа 1-ай ступені (35 вучняў у 1922). У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў Германскай імперыі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад БССР. У жніўні 1919 — ліпені 1920 года вёска знаходзілася пад акупацыяй войскаў Польшчы.
З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная войскамі нацысцкай Германіі.
Да 20 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Навапольскага сельсавета Рудзенскага раёна, пасля скасавання якога перададзена ў склад Пухавіцкага раёна. 1 красавіка 1960 года ўключана ў склад Пярэжырскага сельсавета.
З 2002 года пастаянных жыхароў няма, ёсць сезонныя жыхары. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узлянскага сельсавета.
Карная аперацыя «Kugelblitz»
Шарава́я мала́нка (Kugelblitz) — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайне супраць партызан і насельніцтва Суражскай партызанскай зоны на тэрыторыі Гарадоцкага, Віцебскага і Суражскага раёнаў 14 лютага — 19 сакавіка 1943 года.
Сілы карнікаў
Аперацыя праводзілася сіламі 201-й ахоўнай дывізіі, 2-га матарызаванага палка, 3-й танкавай арміі, 3-х мясцовых паліцэйскіх фарміраванняў, 825-га «ост-мусульманскага» батальёна пры падтрымцы бронецягніка і 10 бронемашын. Кіраваў аперацыяй камандзір 201-й ахоўнай дывізіі генерал-маёр Якабі і камандуючы «ўсходнімі добраахвотніцкімі фарміраваннямі» генерал-маёр Вартэнберг.
Мэты аперацыі
У выніку аперацыі планавалася акружыць і знішчыць партызан у трохвугольніку Гарадок—Сураж—Мяжа, захапіць працаздольнае насельніцтва, забяспечыць бяспеку руху па чыгунцы на ўчастку Віцебск—Гарадок—Невель, перашкодзіць ўзаемадзеянню партызан і Чырвонай Арміі.
Ход аперацыі
Да 14 лютага 1943 г. партызаны на асобных участках перашкаджалі канцэнтрацыі сіл карнікаў. 14 лютага ў кальцы аказаліся (паміж рэкамі Аўсянка, Лужаснянка і чыгункай Віцебск—Езярышча) 9 тыс. партызан і больш за 20 тыс. мясцовых жыхароў. 15 лютага партызаны брыгады «Аляксея» авалодалі вёскамі Сахарава, Жабенцяі, Баліна, Мельна. Карнікі не змаглі ўварвацца ў зону і з 18 лютага пачалі гарматны абстрэл і бамбардзіроўку. 11, 15, 20—24 лютага савецкія самалёты дастаўлялі ў зону боепрыпасы, зброю, медыкаменты. 22 лютага карнікі перайшлі ў наступленне па ўсім перыметры блакады, баі працягваліся 5 сутак. На ўсход ад Гарадка партызанская брыгада імя М. І. Кутузава разграміла батальён праціўніка, захапіла зброю, боепрыпасы, падбіла 3 бронемашыны, грузавую і легкавую аўтамашыны. У ноч на 23 лютага на бок партызан амаль у поўным складзе перайшоў 825-ы «ост-мусульманскі» батальён (506 салдат) і ўліўся ў склад 1-й Віцебскай брыгады і брыгады «Аляксея». Партызаны, не ўступаючы ў зацяжныя баі, невялікімі групамі прабіваліся з акружэння. Да 3 сакавіка партызаны і мясцовыя жыхары былі акружаны на драбналессі і ў балоцістай мясцовасці плошчай каля 112 км². Карнікі размяшчаліся на рубяжы Канашы—Дубрава—Азёркі, Кавалёва—Сапраны—урочышча Астроўская Дача. 5 сакавіка партызаны трымалі кругавую абарону, потым у выніку атакуючых дзеянняў да 11 сакавіка выйшлі ў раён вёсак Стайкі, Дражна, Платы, Коставічы.
Да 20 сакавіка карнікі адышлі ў Віцебск, Гарадок, Сураж.
Вынікі аперацыі
У ходзе аперацыі (паводле баявога дзённіка 201-й ахоўнай дывізіі) карнікі правялі «праверку» 169 вёсак, «прафільтравалі» 3583 чал. насельніцтва і перадалі іх эйнзацкамандзе СД, расстралялі 1456 чалавек, 804 чал. даставілі ў зборны лагер, узялі ў палон і забілі 260 партызан.
Карнікі страцілі каля 500 забітымі (з 201-й ахоўнай дывізіі ), амаль цалкам быў знішчаны бронедывізіён.
Жыдча (вадасховішча)
Жы́дча, Жыдчэ  — вадасховішча ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, каля аграгарадка Жыдча.
Вадасховішча наліўное. Створана ў 1981 годзе ў пойме ракі Прыпяць на месцы выпрацаванага радовішча торфу. Плошча паверхні вадасховішча 1,166 км². Даўжыня 3,2 км, найбольшая шырыня 2,8 км. Даўжыня агараджальнай дамбы 4186 м. Глыбіня да 9  м, сярэдняя 4,1 м. Напаўняецца вадой па канале з ракі Прыпяць з дапамогай помпавых станцый.
Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах назапашвання веснавога сцёку з сеткі меліярацыйных каналаў, арашэння сельскагаспадарчых зямель, рыбагадоўлі і адпачынку.
Драбышы (Пастаўскі раён)
Драбышы́ (, Дробыши) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Дварчанскага сельсавета.
Юрава (Манастыршчынскі раён)
Юрава (Юрово) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Собалеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Мікалай Пятровіч Зайчанка
Мікалай Зайчанка ( —) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (24 снежня 2003 — 4 снежня 2009).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1948 годзе ў г. п. Градзекава Прыморскага края (Расія). Скончыў у 1971 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Па спецыяльнасці інжынер-эканаміст. Кандыдат эканамічных навук.
Працаваў інжынерам, старэйшым інжынерам Інстытута праблем надзейнасці і даўгавечнасці машын АН БССР, старэйшым эканамістам, малодшым навуковым супрацоўнікам Інстытута эканомікі АН БССР. Быў аспірантам гэтага інстытута.
У 1981—1994 гадах — старэйшы навуковы супрацоўнік, загадчык сектара метадалогіі і метадаў фарміравання і рэалізацыі мэтавых комплексных праграм навукова-даследчага эканамічнага інстытута (НДЭІ) Дзяржплана БССР, намеснікам дырэктара па навуковай працы НДЭІ Дзяржэканомплана БССР.
У 1994—1996 гадах — намеснік дырэктара па навуковай працы НДЭІ Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь.
У 1996—1997 гадах — намеснік міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.
У 1997—2003 гадах — першым намеснік міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.
24 снежня 2003 года — 4 снежня 2009 года  — міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай Граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі» (2006).
Цікавая інфармацыя
У 2008 годзе аналітычны цэнтр «Стратэгія» прызнаў «Цытатай года» лютаўскае выказванне міністра эканомікі Мікалая Зайчанка: «Мы павінны разглядаць нашу эканоміку такой, якая яна ёсць, і рэфармаваць яе так, як яна можа быць змененая, і паступова рабіць яе такой, якой яна павінна быць».
Мікалай Алімпіевіч Грыцэнка
Мікалай Алімпіевіч Грыцэнка (Никола́й Оли́мпиевич Грице́нко; 11 (24) ліпеня 1912, Ясінаватая —, ) — савецкі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст СССР (1964). Лаўрэат Сталінскай прэміі I ступені (1952) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя К. С. Станіслаўскага (1970).
Біяграфія
Нарадзіўся на станцыі Ясінаватай Бахмуцкага павета Екацярынаслаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1926 годзе скончыў сем класаў пачатковай школы ў Ясінаватай, у 1927—1931 гадах вучыўся на будаўнічым аддзяленні Днепрапятроўскага палітэхнікума чыгуначнага транспарту (цяпер Дніпроўскі нацыянальны ўніверсітэт чыгуначнага транспарту). У 1931—1932 гадах працаваў тэхнікам па будынках 2-й дыстанцыі НКШЗ на чыгуначнай станцыі Мушкетава. У 1932—1934 гадах вучыўся ў музычна-драматычным рабфаку і адначасова працаваў канструктарам тэхнічнага аддзела металургічнага завода «Сталь» (цяпер Макееўскі металургічны камбінат) НКЦП у Макееўцы.
У 1934—1935 гадах вучыўся ў Кіеўскім драматычным тэхнікуме пры Музычна-драматычным інстытуце імя М. В. Лысенкі, у 1935—1936 гадах — у вучылішчы пры МХАТ 2-м, у 1936—1937 гадах — у тэатральнай школе пры Цэнтральным тэатры Чырвонай Арміі, у 1937—1940 гадах — у Тэатральным вучылішчы імя Б. В. Шчукіна пры Тэатры імя Я. Вахтангава ў Маскве.
У 1937—1941 гадах і 1942—1979 гадах — акцёр Тэатра імя Я. Вахтангава, дзе стаў адным з вядучых майстроў сцэны.
У 1941—1942 гадах служыў у РСЧА, вучыўся на камандзірскіх курсах у Архангельску, дэмабілізаваны пасля ранення. Пахаваны на Новадзявочых могілках (участак № 2).
Ілья II (Каталікос-Патрыярх Грузіі)
Ілья II (нар. 4 студзеня 1933 года, Уладзікаўказ) — епіскап Грузінскай Праваслаўнай Царквы; з 1977 года — яе прадстаяцель з тытулам Найсвяцейшага і Найбласлаўлёнейшага Каталікоса-Патрыярха усяе Грузіі, архіепіскапа Мцхета-Тбілісі і мітрапаліта Піцунды і Цхум-Абхазеці. Свецкае імя — Іраклій Гудушаурі-Шыалашвілі.
Біяграфія
Яго бацькі прыехалі на расійскі Каўказ з Грузіі, у прыватнасці, з Казбегскага раёна; яго бацька, Георгій Шыалашвілі, быў з вёскі Сно, а яго маці, Наталля Кабаідзэ, з вёскі Сіёні. Шыалашвілі былі ўплывовым кланам у высакагор’і.
Скончыў Маскоўскую духоўную семінарыю і быў пасвечаны пад імем Ільлі ў іерадыяканы ў 1957 годзе і іераманахі ў 1959 годзе; ён скончыў Маскоўскую духоўную акадэмію ў 1960 годзе і вярнуўся ў Грузію, дзе быў прызначаны святаром у кафедральны сабор Батумі. У 1961 годзе ён быў узведзены ў сан ігумена, а затым у сан архімандрыта. 26 жніўня 1963 года ён быў абраны біскупам Батумскім і Шэмакмедыйскім і прызначаны Патрыяршым вікарыем. З 1963 па 1972 год ён таксама быў першым рэктарам Мцхетскай духоўнай семінарыі — адзінай духоўнай школы ў Грузіі ў той час.
У 1967 годзе быў пасвечаны ў епіскапы, а ў 1969 годзе ўзведзены ў сан мітрапаліта. Пасля смерці супярэчлівага патрыярха Давіда V ён быў абраны новым Каталікосам-Патрыярхам Грузіі 25 снежня 1977 года.
Новы патрыярх пачаў курс рэформаў, дазволіўшы Грузінскай праваслаўнай царквы, раней прыгнечанай савецкай ідэалогіяй, у значнай ступені аднавіць свой ранейшы ўплыў і прэстыж да канца 1980-х гадоў. У 1988 годзе ў царкве налічвалася 180 святароў, 40 манахаў і 15 манашак, колькасць вернікаў па розных ацэнках складала ад аднаго да трох мільёнаў чалавек. У падпараткаванні Патрыярхі было 200 цэркваў, адна семінарыя. У апошнія гады існавання Савецкага Саюза ён актыўна ўдзельнічаў у грамадскім жыцці Грузіі.
Патрыярх курыраваў публікацыю лінгвістычна абноўленай, сучаснай грузінскай версіі Бібліі, якая была надрукаваная ў перыяд кіравання Міхаіла Гарбачова.
Патрыярх далучыўся да людзей, якія пратэставалі ў Тбілісі супраць савецкай улады 9 красавіка 1989 года, і безвынікова заклікаў пратэстоўцаў адступіць у найбліжэйшую царкву, каб пазбегнуць кровапраліцця. Гэтая мірная дэманстрацыя была разагнаная савецкімі войскамі, у выніку чаго 22 чалавекі загінулі і сотні атрымалі раненні. Падчас Грамадзянскай вайны ў Грузіі ў 1990-х гадах ён заклікаў бакі знайсці мірнае рашэнне крызісу.
Кон-Цікі
«Кон-Цікі» (Kon-Tiki) — плыт з бальсавага бярвення, на якім Тур Хеердал і пяць яго спадарожнікаў здзейснілі падарожжа ў 1947 годзе па маршруце міграцыі меркаваных продкаў палінезійцаў з Паўднёвай Амерыкі (паводле тэорыі Хеердала).
Плыт складаўся з 9 бальсавых бервяноў даўжынёй ад 10 да 14 метраў, складзеных так, што ў плыта быў востры нос. «Кон-Цікі» быў абсталяваны прамавугольным ветразем, кармавым вяслом і двума паралельнымі шэрагамі швертаў (дошак, якія тырчаць з дна плыта ўніз і выконваюць ролю і кіля, і руля), што цалкам адпавядала канструкцыі плытоў, на якіх інкі здзяйснялі задакументаваныя акіянскія падарожжы на адлегласць да 50 марскіх міль.
Карная аперацыя «Donnerkeil»
Грамавы́ ўдар («Donnerkeil») — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайны супраць партызан і насельніцтва на тэрыторыі Віцебскага, Гарадоцкага, Мехаўскага, Полацкага і Сіроцінскага раёнаў у трохвугольніку Віцебск—Полацк—Невель на захад ад ракі Обаль у сакавіку—красавіку 1943 г. З'яўлялася працягам карнай аперацыі «Шаравая маланка» («Kugelblitz») і праводзілася ў 2 этапы: 21—27 сакавіка і 28 сакавіка — 2 красавіка 1943 г.
Аперацыю праводзілі 201-я ахоўная дывізія, 4 ахоўныя батальёны, батальён палка «Брандэнбург», танкавыя ўзводы «Блюхер» і «Вернер», артылерыйскія і сапёрныя падраздзяленні. Кіраўніцтва аперацыяй ажыццяўляў камандзір 201-й ахоўнай дывізіі генерал-маёр Якабі.
Вынікі аперацыі
Асноўныя сілы партызан (партызанскія брыгады 3-я і 4-я Беларускія, імя С. М. Крапоткіна, брыгада «За Савецкую Беларусь») здолелі з баямі выйсці з-пад удараў карнікаў. Карнікі загубілі 542 чал., 345 чал. вывезлі на прымусовыя работы ў Германію, захапілі маёмасць і прадукты харчавання.
Былі спалены вёскі Вярэчча (загублена 30 чал.), Фралова (загублена 12 чал.) Гарадоцкага раёна, Шалкова Полацкага раёна, вёскі Дражнікі, Заазер'е, Задобрыя, Зуева, Лапаткова, Чытавухі, Шчамілаўка, Ямішча.
Сера-ду-Эспіньясу
Сера-ду-Эспіньясу (Serra do Espinhaço) — горны хрыбет на ўсходзе Бразільскага пласкагор’я (Бразілія, штаты Баія і Мінас-Жэрайс).
Горы працягваюцца ўздоўж правабярэжжа верхняга цячэння ракі Сан-Франсіску на 750 км. Пераважныя вышыні перавышаюць 1000 м, вышэйшая кропка — гара Сол (2107 м). Грабяні большай часткай згладжаныя, але асобныя выхады кварцытаў утвараюць завостраныя вяршыні. У паўднёвай частцы хрыбта размешчана буйное радовішча жалезных руд (Ітабіра), а таксама радовішчы марганцу, алмазаў, золата і інш. На ўсходніх наветраных схілах растуць вільготныя трапічныя лясы, на захадзе — хмызнякі і рэдкалессі.
Allium insufficiens
Allium insufficiens — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Таджыкістана.
Распаўсюджанне
Эндэмік Таджыкістана.
Бівер (Люксембург)
Насельніцтва складае 1700 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 628 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 23,08 км ² (па займаемай плошчы 40 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 332 м. (103 месца з 116 камун), найменшая 210 м. (33 месца з 116 камун).
Ара
Ара (Ara) — род птушак сямейства папугаепадобных.
Знешні выгляд
Буйныя (даўжынёй да 95 см) папугаі з вельмі яркай і прыгожай афарбоўкай зялёных, чырвоных, блакітных і жоўтых колераў. Зоны вакол вачэй і бакоў галавы ў іх голыя, часам з рэдкімі і кароткімі пёркамі. Крылы да канца моцна выцягнутыя і завостраныя. Клінападобнай формы хвост даўжэйшы за цела. Характэрнай асаблівасцю гэтых папугаяў з'яўляецца буйная, сціснутая з бакоў і моцна закругленая дзюба з крута загнутым кончыкам. Самцы, саміцы і маладыя папугаі маюць амаль аднолькавую афарбоўку. Гэты від папугаяў з'яўляецца уладальнікам самай моцнай дзюбы на зямлі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы.
Лад жыцця
У прыродных умовах пасяляюцца ў трапічных раёнах з лясістай ўчасткамі. Вядуць зграйкавы лад жыцця, але пары ствараюць на доўгія гады. Зграі ара часам шкодзяць плантацыям пладовых дрэў. 1 від і 1 падвід занесеныя ў Міжнародную Чырвоную кнігу.
Еўрыпіл (цар Коса)
Еўрыпіл — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Пасейдона і Астыпалеі (па іншых, сын Пасейдона і Местры, выкрадзенай з Карынфа альбо сын Пасейдона і плеяды Келена). Цар Коса. Бацька Халкіопы. Забіты Гераклам. Ужо ў «Іліядзе» згадваецца «Еўрыпілаў Коас».
Дарога слёз
Дарога слёз (Trail of Tears) - прымусовае высяленне індзейцаў чэрокі з заходніх раёнаў штатаў Паўднёвая Караліна і Джорджыя ў 1835 г. Пры перасяленні многія загінулі ад хвароб і недахопу ежы.
Прэзідэнт ЗША Эндру Джэксан быў гарачым прыхільнікам каланізацыі зямель ў заходнім напрамку ад Атлантыкі і перасялення індзейцаў у рэзервацыі і праводзіў адпаведную палітыку. У 1830 г. Кангрэс ЗША прыняў адпаведны закон, які дазваляў перасяленне ўсіх індзейскіх плямёнаў усходніх раёнаў ЗША за р Місісіпі. Пасля гэтага ў 1834 г. ў штаце Аклахома была створана рэзервацыя, што дазволіла выселіць індзейцаў у наступным годзе і праводзіць геалагічную разведку золата на іх землях.
Перасяленне індзейцаў Караліны і Джорджыі парушала дагавор 1791 г. аб недатыкальнасці іх зямель і рашэнне Вярхоўнага Суда ЗША, якое дазваляла індзейцам не пакідаць іх землі
NGC 271
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
1997 год у гісторыі астраноміі
1997 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Астранамічныя з’явы
Найбольш яркай астранамічнай з’явай 1997 года з’яўляецца Камета Хейла — Бопа, якая стала, магчыма, самай «назіранай» каметай XX стагоддзя. Яна была бачная няўзброеным вокам рэкордны тэрмін — 18 месяцаў, і гэта ў два разы больш за папярэдні рэкорд, устаноўлены Вялікай каметай 1811 года. Камета прайшла перыгелій 1 красавіка 1997 года, дасягнуўшы зорнай велічыні -0,7.
Гарэгін Нждэ
Гарэгін Нждэ (Գարեգին Նժդեհ, сапраўднае імя — Тэр-Аруцюнян Гарэгін Ягішавіч, Գարեգին Եղիշեի Տեր-Հարությունյան), ( — ) — армянскі ваенны і дзяржаўны дзеяч.
Маладосць
Нарадзіўся ў сям’і святара ў 1886 годзе ў вёсцы Кзнут Нахічэванскага павета. Пачатковую адукацыю атрымаў у рускай школе Нахічэвані і працягнуў вучобу ў гімназіі Тыфліса. У 1902 г. Нждэ паступіў на юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта. Нягледзячы на ​​выдатную паспяховасць і несумненны талент у юрыспрудэнцыі, праз 2 гады вучобы ён пакідае ўніверсітэт і цалкам прысвячае сябе служэнню ідэалам нацыянальна-вызваленчага руху. Уступіўшы ў 1904 г. у шэрагі Армянскай Рэвалюцыйнай Федэрацыі Дашнакцуцюн (АРФД), пераходзіць да ўзброенай барацьбы супраць турэцкіх акупантаў і палітычнай працы сярод армянскага насельніцтва.