cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галоўны маршал рода войск
Кожны раз званне «Галоўны маршал» прысвойвалася асобам, якія маюць званне маршала таго ж роду войскаў (віду сіл) і спецвойскаў, за адзіным выключэннем — В. Ф. Талубка, які ў 1983 годзе атрымаў званне Галоўнага маршала артылерыі пасля агульнавайсковага звання «генерал арміі».
У 1984 годзе былі пакінутыя толькі званні «Галоўны маршал артылерыі» і «Галоўны маршал авіяцыі»; астатнія выключаныя з пераліку персанальных воінскіх званняў Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 красавіка 1984 № 89-XI «Аб воінскіх званнях афіцэрскага саставу Узброеных Сіл СССР».
Сувораў (горад)
Сувораў — горад (з 1954) у Тульскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сувораўскага раёна. Насельніцтва — 18015 чал. (2014).
Гісторыя
У 1934 годзе ў раёне пачалася здабыча вогнетрывалай гліны, якую адпраўлялі на ст. Суворава, і руднік з мястэчкам атрымаў назву Сувораўскі. У 1949 годзе пачалося будаўніцтва Чарапецкай ГРЭС, новы пасёлак электрастанцыі таксама быў названы Сувораўскім. У 1951 годзе пасёлак Сувораўскі аднесены да катэгорыі рабочых пасёлкаў.
12 жніўня 1954 года рабочы пасёлак Сувораўскі Ханінскага раёна быў ператвораны ў горад раённага падпарадкавання Сувораў.
Георгіеўскі сцяг
Георгіеўскі сцяг — сцяг, якім у якасці вышэйшай узнагароды ўзнагароджваўся карабель, чый экіпаж праявіў выключную мужнасць і адвагу ў дасягненні перамогі ці пры абароне гонару ваенна-марскога сцяга.
Гісторыя
З-за таго, што ў Айчыннай вайне 1812 года і вайне Шостай кааліцыі расійскі ваенны флот практычна не прымаў удзелу, у 1813 годзе, Марскі Гвардзейскі экіпаж, у складзе Гвардзейскага корпуса, ваяваў у складзе сухапутных войскаў. За перамогу ў бітве пад Кульмам прускі кароль Фрыдрых Вільгельм III узнагародзіў усіх гвардзейцаў Жалезным крыжам, які быў заснаваны 10 сакавіка 1813 года. Расійскі імператар Аляксандр I, узнагародзіў Гвардзейскі экіпаж калектыўнай узнагародай — Георгіеўскім сцягам.
года для караблёў, якія камплектаваліся з матросаў і афіцэраў Гвардзейскага экіпажа, былі зацверджаны Георгіеўскі сцяг адмірала, Георгіеўскі шлюпкавы сцяг віцэ-адмірала, Георгіеўскі шлюпкавы сцяг контр-адмірала, Георгіеўскі вымпел і Георгіеўскі брэйд-вымпел.
У памяць бітвы пры Кульме, у мінулую Французскую вайну, дараваўшы за адрозненне Гвардзейскаму Экіпажу Георгіеўскі сцяг, Загадваю: гэты знак адрознення паводле прыкладзеных малюнкаў змясціць на сцягу, брэйд-вымпеле і вымпеле, і выкарыстоўваць іх на брэйд-стэньгах па чынах замест звычайных на караблях і іншых суднах, таксама і на шлюпках, якія будуць укамплектаваны з гэтага Экіпажа.
Адрозненне Георгіеўскіх сцягоў складалася ў тым, што ў цэнтры перакрыжавання Андрэеўскага сцяга быў змешчаны чырвоны геральдычны шыты з кананічнай выявай Святога Георгія Пераможца.
Пасля ўручэння Георгіеўскага сцяга матросы атрымлівалі права насіць георгіеўскую стужку на бесказырцы. Яе пяць палос чорна-аранжавага колеру сімвалізавалі порах і полымя.
Кармавы Георгіеўскі адміральскі сцяг
Знакам прыналежнасці да караблёў Гвардзейскага экіпажа быў Георгіеўскі вымпел, у якасці ж кармавога сцяга выкарыстоўваўся Андрэеўскі сцяг. Імператар Мікалай I, за выключныя подзвігі, даў права двум караблям у якасці кармавога сцяга падымаць Георгіеўскі адміральскі сцяг.
Гэтыя заслугі былі гэтак высокія, што больш ніводны імператар не ўзнагароджваў падобным чынам. Аднак гэтыя сцягі пераходзілі па спадчыне да караблёў-пераемнікаў, названых у гонар гэтых караблёў: «Памяць Азова» і «Памяць Меркурыя».
Да лета 1918 года Георгіеўскі сцяг выкарыстоўвалі на баявых караблях Савецкай Расіі, да канца 1924 на караблях ВМФ белагвардзейцаў (эскадра, эвакуіраваная ў 1920 годзе ў порт Бізерта, Туніс).
Каверзы
Ка́верзы (, Каверзы) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 4 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Мяжанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у складзе Газьбенскага сельсавета.
Каля вёскі знаходзяцца азёры Ленавец (за 1,5 км на захад) і Турэц (за 2,5 км на ўсход).
Помнік Васілю Іванавічу Чапаеву (Гродна)
Помнік Васілю Іванавічу Чапаеву — помнік у Гродне, прысвечаны герою Грамадзянскай вайны. Размешчаны на скрыжаванні вуліцы Міхася Васілька (у савецкі час вуліца Чапаева) і Карбышава, каля будынка Гродзенскага абласнога суда.
Бюст Чапаева ўсталявалі ў 1981 годзе. Паводле версіі гродзенскага краязнаўцы Віктара Саяпіна, помнік трапіў у Гродна выпадкова. Яго перадалі «ў нагрузку» з будаўнічымі матэрыяламі з украінскага камбіната.
У лютым 2019 года помнік Чапаеву дэмантавалі для рэканструкцыі, прымеркаванай да 75-годдзя Гродзенскай вобласці. Аднак пасля зваротаў грамадзян, Гродзенская абласная мастацка-экспертная рада раіла гарадскім уладам перанесці бюст у музей. Таксама былі прапановы на месцы бюста Чапаеву размясціць помнік паэту Міхасю Васільку, імя якога цяпер носіць вуліца дзе размяшчаўся помнік.
У жніўні 2020 года ўнучатая пляменніца Васіля Чапаева — Марына Чапаева звярталася да Аляксандра Лукашэнкі з просьбай перадаць помнік у Расію.
У траўні 2022 года бюст Чапаева вярнулі, але размясцілі ў скверы на вуліцы Шчорса, побач вайсковай часці 5522. Побач размяшчаецца помнік іншаму герою Грамадзянскай вайны ў Расіі — Мікалаю Шчорсу.
Грычун чырвонагаловы
Грычун (саракуш) чырвонагаловы (Lanius senator) — птушка сямейства саракушавых.
Апісанне
Даўжыня цела 17-19 см, размах крылаў 26-28 см. Чорна-белы з іржава-рыжым верхам галавы. На крылах і надхвосці белыя плямы. Маладыя карычневыя, з палоскамі і светлымі плямкамі на спіне і надхвосці, падобныя да самкі і маладых малога грычуна. Спеў — ціхае шчабятанне з імітацыямі галасоў іншых птушак.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя Ірландыі, поўначы і ўсходу Вялікабрытаніі), Малая Азія, Блізкі Усход, Іран, Паўночная Афрыка. З XIX ст. колькасць птушак памяншаецца і адбываецца скарачэнне арэала.
Насяляе сухія паўадкрытыя і адкрытыя мясціны з зараснікаміі асобнымі дрэвамі паркавага тыпу на пясчаных глебах, алеі, ускрайкі сухіх бароў, старыя сады, паркі, жывыя агароджы з высокіх калючых кустоў. У Іспаніі — дубовыя лясы да 2000 м над у.м., хоць у Пірэнеях даходзіць толькі да 1500 м. У Афрыцы — рэдкія дубовыя лясы, хоць і аддае перавагу антрапагенным ландшафтам з дрэвамі. У Арменіі — камяністыя схілы гор, парослыя кустамі.
Пералёты від. Залятае на поўнач і ўсход Еўропы (Ісландыя, Вялікабрытанія, Ірландыя, Данія, Нарвегія, Швецыя, Фінляндыя, Эстонія, Мадэйра). На Беларусі вельмі рэдкі, выпадкова залётны від. Месцы зімовак: Экватарыяльная Афрыка і поўдзень Аравійскага паўвострава.
Асаблівасці біяогіі
Гняздо ў развілцы галінак кроны ці доўгіх бакавых сукоў (пераважна соснаў, алівак іпладовых дрэў), часцей за ўсё на вышыні 6-10 м ад зямлі, або ў густапераплеценыхкустах на вышыні 1-2,2 м. Знешняя частка са сцёблаў травяністых раслін, сухой травы з прымессю карэньчыкаў, часам з уплеценымі ніткамі, вяроўкамі, паперай і г.д. Унутраная частка з травяністых раслін (часта з кветкамі), якія бачныя праз знешні слой. Высцілка з даволі тоўстага слоя шэрсці і пёраў з прымессю воўны, карэння і расліннага пуху, часам моху.
Яйкі (5-6, часам 4-7) звычайна падоўжаныя, з тупым вузейшым канцом. Афарбоўка вельмі падобная да L. collurio. Фон бледны да аліўкава-зялёнага, пясчаны, шаравата-белы, значна радзей — чырвона-жоўты ці карычневы. Крапінкі і плямкі карычневыя да бледна-аліўкавых, утвараюць вянок вакол шырэйшага канца. Яйкі пясчанага або чырванаватага колеру маюць чырвона-карычневую або пурпуровую плямістасць.
Хоўхлаўскі сельсавет (Маладзечанскі раён)
Хо́ўхлаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Хоўхлава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маладзечанскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Сугваздаўскага сельсавета Валожынскага раёна перададзена вёска Пекары, 3 жніўня 1954 года з Дорскага сельсавета Валожынскага раёна — вёска Абухаўшчына. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 9 жніўня 1960 года ў склад сельсавета з Гарадоцкага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Бабры, Ваўчкі, Дарахі, Дровашы, Куляшы, Пранчэйкава, Чэрнева, Чэрнеўшчына і Шалыгі). 28 мая 2013 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Гарадоцкага (14 населеных пунктаў: Бабры, Ваўчкі, Дарахі, Дзяразкі, Дровашы, Ермакі, Каменшчына, Краснаармейская, Куляшы, Пранчэйкава, Селеўцы, Чэрнева, Чэрнеўшчына, Шалыгі) і Хажоўскага (13 населеных пунктаў: Абухаўшчына, Броды, Бярозаўцы, Віткоўшчына, Задварцы, Кукава, Лучанскія, Мацукоўшчына, Пекары, Сухапараўшчына, Хоўхлава, Чахі, Шараі) сельсаветаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1094 чалавекі, з іх 93,9 % — беларусы, 4,7 % — рускія.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 27 населеных пунктаў.
Камары (Гарадоцкі раён)
Камары́ (, Комары) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Праўдзінск
Праўдзінск (да 1946 — Фрыдланд; Friedland, Frydląd (таксама Frydland), Romuva) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Праўдзінскай раёна Калінінградскай вобласці. Горад размешчаны на рацэ Лава, за 53 км на паўднёвы ўсход ад Калінінграда. Прамысловасць — харчовая, перапрацоўка сельгаспрадукцыі. На Лаве дзейнічае Праўдзінская ГЭС магутнасцю 1,14 МВт.
Маісеенкі
Маісеенкі (Майсеенкі) — тапонім.
Сцяг Драгічына
Сцяг Драгічына — сцяг горада Драгічына і Драгічынскага раёна. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Сцяг Драгічына ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з трох роўнавялікіх вертыкальных палос: дзвюх блакітнага колеру, размешчаных па краях, і цэнтральнай паласы белага колеру, на якой намаляваны герб горада Драгічына.
Марк Кінг
Марк Кінг (Mark King; нар., , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Пераможца Адкрытага чэмпіянату Паўночнай Ірландыі 2016 года. Былы 11-ы нумар сусветнага рэйтынгу (2002–2003), з сезона 1997/1998 да сезона 2012/2013 нязменна ўваходзіў у топ-32.
Пачаў прафесійную кар'еру ў 1991 годзе ва ўзросце 17 гадоў, а ў пачатку 1993 года дэбютаваў у асноўнай стадыі рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Еўропы. У 1994 годзе дэбютаваў на чэмпіянаце свету, а ў 1997 годзе, знаходзячыся па-за межамі топ-32 упершыню выйшаў у фінал рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Уэльса, дзе саступіў Стывену Хендры (2:9). У сезоне 1997/1998 выйшаў у чвэрцьфінал чэмпіянату Вялікабрытаніі і ў паўфінал адкрытага чэмпіянату Уэльса, што дазволіла яму ўвайсці ў топ-16 рэйтынгу ў наступным сезоне і здзейсніць дэбют на найбуйнейшым запрашальным турніры Мастэрс, дзе ён дайшоў да чвэрцьфіналу. У сезоне 2002/2003 падняўся на 11-е месца ў рэйтынгу, якое стала найвышэйшым у яго кар'еры, а ў 2004 годзе ў другі раз дайшоў да рэйтынгавага фіналу на Айрыш Мастэрс, дзе прайграў Пітэру Эбдану з лікам 7:10, і дайшоў да паўфіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі, што стала яго найлепшым вынікам на другім найбуйнейшым рэйтынгавым спаборніцтве. У сезоне 2008/2009 вярнуўся ў топ-16, а ў 2011 годзе ў другі раз дайшоў да чвэрцьфінальнай стадыі Мастэрс. На чэмпіянатах свету сем разоў даходзіў да 1/8 фіналу (1998, 1999, 2001, 2002, 2008, 2009, 2013), але ніколі не праходзіў далей.
У агульнай колькасці займаў 11-ы радок у сусветным рэйтынгу адзін сезон, а ў топ-16 уваходзіў — чатыры з паловай сезоны. За сваю прафесійную кар'еру зрабіў больш за 100 соценных брэйкаў, уключаючы яго найвышэйшую серыю ў 146 балаў, якую ён аформіў на чэмпіянаце Вялікабрытаніі 2006 года, і ўваходзіць у топ-50 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за мільён фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы у топ-40 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.
Ірма Барысаўна Масэ
Ірма Барысаўна Масэ  — беларускі вучоны ў галіне радыяцыйнай генетыкі. Доктар біялагічных навук.
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1960). З 1964 г. у Інстытуце генетыкі і цыталогіі Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі (з 1992 г. загадчык лабараторыі).
Навуковыя працы па генетычных выніках радыяцыйных і хімічных уздзеянняў, спосабах аховы спадчыннасці ад працяглага (хранічнага) ўздзеяння іанізуючай радыяцыі. Распрацавала радыепраектар, які прыгнечвае ўзнікненне радыяцыйных мутацый.
Аляксандр Яўхімавіч Мангейм
Аляксандр Яўхімавіч Мангейм (,  — ) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і службоўца. Скончыў класічную гімназію ў Мінску, Парыжскі медыцынскі інстытут (1914), быў ардынатарам адной з парыжскіх клінік.
У 1915 здаў дзяржаўныя іспыты на званне ўрача ў Дэрпцкім універсітэце. У часы вайны працаваў хірургам у расійскім войску.
У 1919—1921 — хірург Ігуменскай раённай бальніцы. З 1921 г. на медыцынскім факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (з 1930 — Мінскі медыцынскі інстытут); ардынатар (1921—1924), асістэнт, пасля дацэнт хірургічнай клінікі пры ўніверсітэце (1924—1930), з 1934 — загадчык кафедры хірургіі.
У 1941—1945 гг. — на кафедры шпітальнай хірургіі (у 1943—1945 — загадчык ). У 1945—1955 — загадчык кафедры шпітальнай хірургіі Чарнавецкага медыцынскага інстытута.
Працы
Навуковыя працы па пытаннях хірургіі дзіцячага ўзросту, гнойнай хірургіі і траўматалогіі.
Прэміі і ўзнагароды
Доктар медыцынскіх навук (1934), прафесар (1935).
Заслужаны дзеяч навукі Таджыкскай ССР (1945).
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалі.
Ушанаванне памяці
У Чарнаўцах на доме, дзе жыў Аляксандр Мангейм, усталяваная памятная дошка.
Сцяг Брэста
Сцяг Брэста — сцяг горада Брэста Брэсцкай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.
Апісанне
Сцяг Брэста ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з трох роўнавялікіх вертыкальных палос: дзвюх блакітнага колеру, размешчаных па краях, і цэнтральнай паласы белага колеру, на якой намаляваны герб горада Брэста.
Лукаш Багданавіч Гарабурда
Лукаш Багданавіч Гарабурда (? — пасля 1585) — вялікалітоўскі дыпламат. Дваранін каралеўскі, дзяк гаспадарскі (узгадв. 1550), суддзя земскі полацкі (1570 — да 1572).
З роду Гарабурдаў. Дзедзіч Слезніч і Кузьмінскага ў Полацкім ваяводстве.
Удзельнік пасольства ў Маскву ў 1536—1537 г., перамоў з маскоўскімі пасламі ў 1554 і 1558 годзе, пасол у Маскву ў 1558 і, разам з канюшым віленскім, дзяржаўцам васілішскім Я. Ю. Ваўчком, у 1560 годзе.
Пасля ўзяцця Полацка маскоўскімі войскамі (1563) Лукаш трапіў у палон разам з усёй сям'ёй, у т.л. унукамі, цёшчай і слугамі. Спачатку ўтрымліваўся разам з іншымі палоннымі ў палатах маскоўскага баярына Івана Пятровіча Фёдарава, затым, 26 красавіка 1566 года, цар загадаў перавесці іх у турму, а сем'і жорстка ізаляваць ад наведвальнікаў.
Брат Лукаша, Міхаіл Гарабурда, вёў перамовы пра яго выкуп або абмен на двух палонных дзяцей баярскіх і 300 злотых ў дадатак. Маскавіты ацэньвалі Л. Гарабурду значна даражэй і прапаноўвалі абмен на трох дзяцей баярскіх і 200 венгерскіх залатых, або на князя Васіля Цемкіна з вялікай даплатай. У адказ М. Гарабурда прапаноўваў двух іншых, больш знатных дзяцей баярскіх. Урэшце, Лукаш Гарабурда быў вызвалены з маскоўскага палону толькі ў вясну 1569 года.
Выступіў на Люблінскім сойме 10 жніўня 1569 года. Намінаваны вял.князем Жыгімонтам Аўгустам 28 ліпеня 1570 года на ўрад суддзі земскага полацкага. Урад займаў не доўга, згадваецца без гэтага тытула ўжо ў 1572 годзе, да гэтага часу, напэўна, адмовіўся ад яго на карысць свайго зяця Есіфа Іванавіча Корсака. Быў кандыдатам у паслы на сойм 1572 года.
Паводле А. Банецкага, у 1585 годзе Лукаш Гарабурда склаў тастамент.
Хаім Лейбавіч Маршак
Хаім Лейбавіч Маршак (,  — ) — беларускі вучоны ў галіне фтызіятрыі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1940).
Яснагорск (Тульская вобласць)
Яснагорск (да 1965 — Лапцева) — горад у еўрапейскай частцы Расіі, адміністрацыйны цэнтр Яснагорскага раёна Тульскай вобласці.
Хаім Лейбавіч Маршак
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і лекара. Скончыў фізіка-матэматычны (1911) і медыцынскі факультэты (1914) Маскоўскага ўніверсітэта. У гады Першай сусветнай вайны служыў урачом у шпіталі. З 1921 галоўны лекар першага ў Беларусі супрацьтуберкулёзнага дыспансера і адначасова (з 1922) асістэнт факультэцкай тэрапеўтычнай клінікі БДУ. У 1928 па яго ініцыятыве быў створаны НДІ туберкулёзу Наркамата аховы здароўя БССР, які ён узначальваў у 1928—1941 і ў 1944—1958; адначасова прафесар Мінскага медінстытута. Старшыня Беларускага таварыства фтызіятраў (1956)
Навуковыя працы па праблемных пытаннях туберкулёзу.
Яснагорск (Тульская вобласць)
Насельніцтва — 15872 чал. (2015). Плошча — 11,75 км² (1175 га).
Горад вырас са старадаўняга сяла Лапцева, упершыню згадваецца ў 1578 годзе. Яго хуткаму развіццю ў канцы XIX стагоддзя спрыялі будаўніцтва Маскоўска-Курскай чыгункі і заснаванне завода па вырабе сельскагаспадарчых прылад. У 1938 годзе пераўтвораны ў рабочы пасёлак, а з 1958 года мае статус горада. З 1965 года носіць сучасную назву.
Размешчаны ў паўночнай частцы Сярэднярускага ўзвышша на рацэ Вашана (прыток Акі), за 32 км на поўнач ад Тулы і за 142 км на поўдзень ад Масквы.
У межах горада знаходзіцца чыгуначная станцыя Яснагорск на лініі Масква — Тула. Дзейнічаюць прадпрыемствы машынабудаўнічага, металаапрацоўчага комплексу і харчовай прамысловасці.
Бранск (значэнні)
Назву Бранск маюць:
Давыд Барысавіч Мельцэр
Давыд Барысавіч Мельцэр (,, Гомельскай вобласці — 2 красавіка 2022) — беларускі гісторык-славіст. Доктар гістарычных навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыў БДУ (1948). З 1951 выкладаў у Мінскай школе прафсаюзнага руху ВЦСПС. У 1954—1992 дацэнт, прафесар гістарычнага факультэта БДУ. У 1972, 1974, 1978 чытаў спецыяльны курс у Сафійскім універсітэце (Балгарыя). З 1992 года жыве ў ЗША.
Аўтар прац пераважна па гісторыі Балгарыі, савецка-балгарскіх і беларуска-балгарскіх адносін у 19-20 ст.
Лучкі
Назву Лучкі маюць:
Карабы (Гарадоцкі раён)
Карабы́ (, Коробы) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Хмяльніцкага сельсавета.
Лола Англада
Марыя Далорэс Англада-і-Сарыера (Maria Dolors Anglada i Sarriera, нар. 1896 Барселона — пам. Тыяна) — каталонская пісьменніца і мастак-ілюстратар. Вядомая ў першую чаргу як аўтар і ілюстратар літаратуры для дзяцей.
Жыццё і творчасць
Л. Англада ў творчых адносінах — як пісьменніца — належала да каталонскай культурнай плыні навесентызму, якая ўзнікла ў палітычным асяроддзі вакол створанага Энрыке Прато дэ ла Рыба руху каталонскай салідарнасці (Solidaritat Catalana). Ужо ў 13-гадовым узросце дзяўчына робіць малюнкі для ілюстраванага часопіса коміксаў ¡Cu Cut!. У 17 гадоў з'яўляюцца яе працы для часопіса En Patufet. У 1916 Л. Англада робіць ілюстрацыі для некралога О. Уайльду. У 1918 дзяўчына прыязджае ў Парыж: тут яна працуе ілюстратарам для шэрагу французскіх часопісаў і піша сваю першую кнігу, Contes del Paradís, якую разам з уласнымі жа малюнкамі апублікавала ў 1920 годзе. Падчас Грамадзянскай вайны ў Іспаніі Л. Англада была на баку рэспубліканцаў; яна ўдзельнічае ў рабочым руху, уступае ў UGT і працуе ў Міністэрстве прапаганды. Пасля заканчэння вайны доўгі час жыла ў адзіноце, у невялікім каталонскім гарадку Тыяна, дзе і памерла ў сваім фамільным доме ў верасні 1984 года.
Анатоль Сямёнавіч Меяроўскі
Анатоль Сямёнавіч Меяроўскі  — беларускі вучоны ў галіне глебазнаўства. Доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976).
Біяграфія
Скончыў БДУ (1958). З 1958 года ў Беларускім НДІ меліярацыі і лугаводства (намеснік дырэктара).
Навуковыя працы па меліярацыйным глебазнаўстве, урадлівасці меліяраваных глеб, лугаводстве.
Балбекі
Назву Балбе́кі маюць:
Міхаіл Шлёмавіч Мірскі
Міхаіл Шлёмавіч Мірскі (,  — ) — савецкі барэц трэнер па грэка-рымскай барацьбе. Заслужаны майстар спорту СССР (1948). Заслужаны трэнер СССР (1975).
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры (1955). У 1967—1974 гадах — старшы трэнер Рэспубліканскай школы вышэйшага спартыўнага майстэрства. Пад яго кіраўніцтвам каманда Беларусі стала чэмпіёнам СССР у 1960 годзе.
Гамбургскі метрапалітэн
Гамбургскі метрапалітэн (Hamburger U-Bahn) уяўляе сабой падобную да берлінскага метрапалітэна сістэму рэйкавага грамадскага транспарту, якая праходзіць у тунэлях і на эстакадах. Разам з гамбургскім S-Bahn'ам метрапалітэн з'яўляецца адным з найважнейшых відаў грамадскага транспарту другога па памеры горада Германіі. Ён быў адкрыты ў лютым 1912 года. Агульная даўжыня чатырох ліній гамбургскага метро складае 104,7 кіламетраў. У 2010 годзе было перавезена каля 205900000 пасажыраў. Гамбургскі метрапалітэн адрозніваецца тым, што большая частка участкаў праходзіць па паверхні і на эстакадах, ахопліваючы ў асноўным паўночную частку горада. Сетка выкарыстоўвае стандартную еўрапейскую каляіну з трэцяй рэйкай, па якім падаецца пастаянны ток напругай 750 Вольт.
Мерсэ Радарэда
Мерсэ Радарэда і Гургі ( — ) — каталонская пісьменніца пасляваеннага перыяду.
Яе раман La plaça del Diamant (Плошча Дыямант, 1962) перакладзеная на шматлікія мовы. Шмат пісала пра грамадзянскую вайну ў Іспаніі.
Біяграфія
Мерсэ Радарэда нарадзілася 10 кастрычніка 1908 года ў Барселоне. Яна была адзіным дзіцем у сям'і і рана вышла замуж за брата сваёй маці, калі ёй было дваццаць гадоў. Ён быў старэйшы за яе на семнаццаць гадоў. Праз год у іх нарадзіўся сын.
Шлюбнае і матчына жыццё накіроўвала яе на пісьменства. У той жа час, у Іспаніі пачынаецца другая рэспубліка і ў яе абстаноўцы свабоды пісьменніца становіцца адважнай і рашучай. У 1933 годзе яна выдала свой ​​першы раман на ўласныя грошы. Яна таксама працавала ў розных часопісах і за наступныя некалькі гадоў публікуе яшчэ тры рамана і некалькі казак.
У 1936 годзе, калі ў яе ўжо была шмат сувязяў з каталонскім публіцыстамі і важнымі людзьмі, пачалася грамадзянская вайна. У 1937 яна атрымала прэмію «Крэшэльс» за раман «Алома», але таксама развялася з мужам. У наступным годзе, перад канцом вайны, яна з'ехала ў Францыю ў спасылку. Яе сын адстаў ў Барселоне ў яе маці, таму што яны думалі, што яна вярнулася б неўзабаве. Але пасля Перпіньяна і Тулузы, яна паехала ў замак Roissy-en-Brie на ўсходзе Парыжа. Там спыніліся некаторыя каталонскія ўцекачы, і пісьменніца пачала любоўныя адносіны з каталонскім пісьменнікам Арманда Абіёлсам. Але была праблема. Ён быў жанаты на сястры іншага пісьменніка і яго швагер і яго цешча спыніліся ў самім замку і яны былі супраць гэтай любові.
Сітуацыя стала горш. Бежанцы ў замку павінны былі зноў пераехаць з-за пачатку другой сусветнай вайны. Некалькі з іх з'ехалі ў Амерыку, але пара закаханых паехала ў Лімож, дзе ён быў арыштаваны. Такім чынам, яны яшчэ два гады не маглі жыць разам. У рэшце рэшт, яны жылі разам у Бардо і зноў у Парыжы, але ёй было цяжка. Яна павінна была працаваць краўчыхай і не магла пісаць да 1947 года, калі пачала супрацоўніцтва з часопісам Рэвіста дэ Каталуньа. Да 1953 года яна толькі пісала кароткія казкі з-за дрэннага здароўя і паралічу правай рукі. Але яна паляпшалася і пераехала з Арманда ў Жэневу, таму што там ён пачаў працаваць перакладчыкам у ЮНЕСКА.
Па словах пісьменніцы, Жэнева была сумным горадам, і там яна знайшла час і свет каб пісаць. Яна напісала эсэ, раманы і кнігу казак, з якой яна пагуляла прыз Віктар Катала ў 1956 годзе. У гэты ж час яна таксама піша свой ​​самы вядомы раман, «Плошча Дыямант», які не выйграе прыз Сант Жорзі ў 1960 годзе. Але адзін член журы заўважыў раман і рэкамендаваў яго выдаўцу, які публікаваў яго ў 1962 годзе. У наступныя гады яна напісала і выдала іншыя раманы: «Вуліца камелій», «Сад каля мора», і г.д. Яе кнігі паступова прадаваліся перакладаліся на замежныя мовы. З аднаго боку ў шасцідзесятых гадах яна атрымлівала вялікае задавальненне ад поспехаў у кар'еры, але з іншага боку ў асабістым жыцці ў яе былі сумныя навіны: ў 1966 годзе памерла яе маці і праз тры гады яе першы муж. З-за яго спадчыны, яны з сынам спрачаюцца. Пасля смерці Арманда, ў 1971 годзе, яна адчувала сябе адной і пачуццё аддаленасці яшчэ ўзмацнілася, таму што яна выявіла, што ў Арманда была палюбоўніца з 1958 года. Яе адзінота ў Жэневе і сустрэча з сябрамі часоў вайны былі прычынамі вяртанні пісьменніцы ў Каталонію ў 1972 годзе.
На працягу шасці гадоў яна жыла ў Раманье дэ ла Селве ў сяброўкі, дзе пісьменніца скончыла «Зламанае люстэрка». Але пісьменніца прывыкла весці самотны лад жыцця і таму ў вёсцы яна пабудавала свой ​​дом, куды і пераехала. З Раманьі дэ ла Селва, дзе яна жыла да самай смерці, яна назірала, як некалькі яе кніг сталі фільмамі і ТБ перадачамі.
Аўедскі ўніверсітэт
Аўедскі ўніверсітэт (Universidad de Oviedo) — дзяржаўны ўніверсітэт горада Аўеда, асвячоны 21 верасня 1608 года.
Лёшкава Сяло
Гісторыя
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Зайкаўскага сельсавета.
Беляі
Назву Беляі́ маюць:
Насара
Рака з'яўляецца важным аб'ектам турызму ў правінцыі. Тут водзіцца каля 270 відаў птушак. Па рацэ прапаноўваюцца шматлікія туры на байдарках, катамаранах і катарах. Прытокі ўтвараюць шматлікія вадаспады. У вусці знаходзіцца запаведнік Астыяналь — буйнейшае ў Коста-Рыцы месца адкладання яек чарапахамі.
На рацэ стаяць гарады Гаянча і Насара. Асноўны прыток — рака Курыман.
Лыськава
Лы́ськава (, Лыськово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Хмяльніцкага сельсавета.
Прэм’ер-ліга 2011 (снукер)
Прэм’ер-ліга 2011 — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 жніўня па 27 лістапада 2011 года ў Вялікабрытаніі. Турнір стаў 27-м розыгрышам прэм’ер-лігі, якая была заснавана ў 1987 годзе пад назвай «Matchroom League». Прызавы фонд турніру склаў £, з якіх £ атрымаў пераможца (на £ больш, чым у мінулым годзе).
Яфрэмаў (горад)
Яфрэмаў — горад (з 1777) у Тульскай вобласці Расіі, з 2014 года — адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтсварэння «горад Яфрэмаў» са статусам гарадской акругі. У 1727—1924 гадах — павятовы горад Яфрэмаўскага павета Тульскай губерні, у 1951—2006 гадах — горад абласнога падпарадкавання, з 1924 па 2014 год — з’яўляўся адміністрацыйны цэнтрам Яфрэмаўскага раёна, ператворанага ў гарадскую акругу, адзін з буйных па насельніцтву гарадоў вобласці. З’яўляецца адным з буйных цэнтраў у сферы эканоміцы, прамысловасці, транспарту, культуры, гісторыі і турызму на тэрыторыі Тульскай вобласці.
Мае статус монагорада Расійскай Федэрацыі.
Луіс Кампаніс
Луіс Кампáніс Хавéр або Луіс Кампаніс-і-Жавер (кат. Lluís Companys i Jover,, Тарас — , Барселона) — 123-і па ліку прэзідэнт правінцыі Каталонія з 1934 г. і падчас Іспанскай грамадзянскай вайны.
Маладосць
Нарадзіўся 21 чэрвеня 1882 у Тарасе ў сялянскай сям’і з арыстакратычнымі каранямі, быў другі брат з дзесяці. Яго бацькі былі Хасэп Кампаніс і Марыя Луіза дэ Жавер. Пасля атрымання дыплома юрыста універсітэта Барселоны, Кампаніс удзельнічаў ў палітычным жыцці Каталоніі з самага ранняга ўзросту. У 1906 годзе ў выніку падпалу ваеннымі офісаў каталонскіх газет Cu-Cut! і La Veu de Catalunya, і пасля праходжання 'Ley de Jurisdicciones'' («Закон юрысдыкцый»), які выступіў з прамовай супраць Іспаніі, ён удзельнічаў у стварэнні каталонскага нацыянальнага руху Solidarität.
Пазней ён стаў сябрам эфемернай Unió Federal Nacionalista Republicana, дзе ён быў прэзідэнтам маладзёжнай секцыі. Ён быў арыштаваны за моладзевыя мерапрыемствы і заключаны ў турму пятнаццаць разоў, класіфікаваны пасля трагічнай тыдня Барселоны як «небяспечны чалавек» ў паліцэйскіх пратаколах.
З Франсэскам Лайрэтам Кампаніс прадстаўляў левую фракцыю Partit Republicà Català (Каталонскую Рэспубліканскую партыю), быў абраны саветнікам Барселоны ў 1916 годзе. У лістападзе 1920 года ён быў затрыманы разам з Сальвадорам Сегі (вядомы як Эль Ной-дэль-Сукрэ), Марці Барэра, Хасэп Віадзью і іншых прафсаюзнымі актывістаў і быў дэпартаваны ў Кастэль-дэ-ла-Мола ў Маон, на Менорцы. Неўзабаве пасля гэтага, Лайрэт быў забіты.
Нягледзячы на ​​яго дэпартацыі, пасля парламенцкіх выбараў 1920 года Кампаніс быў абраны народным дэпутатам Сабадэля, заняўшы месца, які павінен быў заняць Лайрэт. Гэта дало яму дэпутацкую недатыкальнасць, якая вызваліла яго турмы.
Кампаніс быў адным з заснавальнікаў Unió de Rabassaires у 1922 годзе, дзе ён працаваў юрыстам і дырэктарам часопіса La Terra ў гады рэжыму Прыма дэ Рывера.
Затрыманы яшчэ раз, ён не змог прыняць удзел у Conferencia de Izquierdas (Канферэнцыі левых), якая адбылася ў перыяд з 12 па 19 сакавік 1931 года, на якой заснавалі палітычную партыю ERC; Аднак, ён быў абраны ў якасці выканаўчага сябра гэтай партыі, які прадстаўляе Partit Republica Català. Дзякуючы сувязям паміж іспанскім рабочым рухам і іспанскім прафсаюзным рухам, выбар Кампаніса на гэтую пасаду даў ERC вялікі козыры сярод левых грамадскай думкі, тады як раней ён лічыўся удзельнікам невялікага прагрэсіўнай буржуазіі.
Шчокіна
Шчокіна — горад (з 1938) у Тульскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шчокінскага раёна. Размешчаны за 25 км на поўдзень ад цэнтра Тулы, чыгуначная станцыя на лініі Тула — Арол. Насельніцтва (на 2014 год) — 58531 чалавек.
Луіс Кампаніс
Грамадзянская вайна
Калі неўзабаве пасля гэтага пачала грамадзянская вайна, Кампаніс далучыўся да Другой Іспанскай рэспублікі супраць мяцежнікаў і сыграў важную ролю ў арганізацыі супрацоўніцтва паміж ЦК антыфашысцкай міліцыі, які быў арганізаваны яго ўрадам, працоўнай партыяй марксісцкага аб’яднання (ППМА), рэвалюцыйнай антысталінскай камуністычнай партыяй, канфедэрацыя Confederación Nacional del Trabajo (CNT), анархісцкім сындыкалісцкім прафсаюзам.
Шчокіна
Гісторыя
Паселішча заснавана ў 1870 годзе. У 1932 годзе пасёлак пры станцыі Шчокіна становіцца цэнтрам Шчокінскага раёна Маскоўскай вобласці (з 1937 года ў Тульскай вобласці). 1 ліпеня 1934 года быў утвораны працоўны пасёлак Шчокіна. У яго склад уключаны пасёлкі Новая Колпна і Сацыялістычны, населеныя пункты пры керамічным і кіслотатрывальным заводзе і пры чыгуначнай станцыі Шчокіна. 27 лістапада 1938 года рабочы пасёлак ператвораны ў горад Шчокіна. 18 ліпеня 1950 горад Шчокіна аднесены да катэгорыі гарадоў абласнога падпарадкавання. З 2006 года горад увайшоў у склад Шчокінскага раёна як муніцыпальнае ўтварэнне (гарадское паселішча) «горад Шчокіна».
Луіс Кампаніс
Грамадзянская вайна
Падчас вайны, Кампаніс спрабавалі захаваць адзінства сваёй палітычнай кааліцыі, але пасля таго, як консул Савецкага Саюза, Уладзімір Антонаў-Аўсеенка, прыгразіў, што яго краіна будзе спыніць дапамогу ў Каталоніі, ён звольніў Андрэса Нін з пасады міністра юстыцыі ў снежні 1936 года.
Выгнанне
Выгнаны ў Францыю ў 1939 годзе пасля грамадзянскай вайны, Кампаніс быў арыштаваны ў Ла-Боль-ле-Пэн каля Нанта 13 жніўня 1940 года. Яго трымалі ў турме Ла Санце. Затым ён быў экстрадаваны фашысцкім уладам іспанскага ўрада ў Мадрыдзе ў пачатку верасня 1940 года і заключаны ў турму ў падвалах штаб-кватэры Dirección General de Seguridad (дзяржаўнай бяспекі). Яго там трымалі на працягу пяці тыдняў у адзіночнай камеры, катавалі і збівалі. Старэйшыя фігуры рэжыму Франка наведалі яго камеру, абразілі яго і кінуў манеты або скарынкі хлеба на яго. Пасля ваеннага суда, які доўжыўся менш за адну гадзіну, дзе ён быў абвінавачаны ў «ваенным паўстанні», Кампаніс быў страчаны ў замку Манжуік ў Барселоне ў 6:30 15 кастрычнік 1940 года.
Галоўны стадыён выкарыстоўваецца для 1992 летніх Алімпійскіх гульнях, размешчаных на Манжуік, афіцыйна названы ў яго гонар. У 1998 годзе помнік Кампанісу быў усталяваны паблізу Трыўмфальнай аркі, на праспекце Пасеа дэ Луіс Кампаніс ў Барселоне. Сябар Кампаніса, Канхіта Жулія, намаляваная побач з выявай Кампаніса на помніку.
Лялеўшчына
Ля́леўшчына (, Лялевщина) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 4 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Мяжанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у складзе Газьбенскага сельсавета.
Забелін
Забелін — прозвішча.
Максімаўка (Гарадоцкі раён)
Максі́маўка (, Максимовка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Жасін Вердагер
У каталонскіх краінах вядомы таксама пад імем «Айцец Сінці Вердагер» (кат. Mossèn Cinto Verdaguer), бо Жасін Вердагер быў святаром.
Франсэск Масія
Франсэск Масія і Льюса (, Віланова і ля Жэлтру, Гараф —, Барселона, Іспанія) — 122-і прэзідэнт Каталоніі, іспанскі ваенны дзеяч.
Біяграфія
Служыў у войску да 1905.
У 1922 заснаваў незалежніцкую партыю Эстат Катала. У 1926 спрабаваў узняць паўстанне супраць дыктатуры Мігеля Прымы дэ Рывера. Пасля выбараў 1931 года, на якіх яго партыя атрымала большасць, Масія абвясціў незалежнасць Каталонскай рэспублікі, аднак неўзабаве быў вымушаны задаволіцца частковай аўтаноміяй у складзе навастворанай Іспанскай рэспублікі. Быў прэзідэнтам Генералітэта з 1932 да сваёй смерці ў 1933 годзе. Пахаваны на Мунжуіцкіх могілках Барселоны. Яго смерць выклікала масавую дэманстрацыю.
Дакументацыя
У Нацыянальным архіве Каталоніі захоўваецца частка яго асабістай калекцыі, якая складаецца з малюнку, дзе прэзідэнт падарожнічае па Каталоніі, і сямейных здымкаў. Яны ўяўляюць сабой сховішча місіс Тэрэзы Пейра і Maciя. Фонд змяшчае дакументы, сфармаваныя і атрыманыя Франсэскам Macia, асабістыя і сямейныя дакументы, перапіску з перыядам да 2-ой Рэспублікі (да красавіка 1931 года) і дакументы, падрыхтаваныя у першую чаргу з пункту гледжання яго палітычнай дзейнасці. Фонд аб'ядноўвае дакументы, якія тычацца яго паводзін, перш чым ён быў прызначаны прэзідэнтам правінцыі Каталонія (1907-1931): як члена парламента (выступы, пракламацыі і паведамленні аб канферэнцыях) каталонскай дзяржавы (арганізацыя, справаздачы, пракламацыі, выклікі, публікацыі і г.д.), каталонскай арміі (Статут, Правілы, адлюстраванні інфармацыі і геаграфічныя шляхі) і адносна адпаведнага перыяду ў Дырэкторыі генерала Прыма дэ Рывера.
Арсенцій Яфімавіч Казлоў
Арсенцій Яфімавіч Казлоў (Арсен Яўхімавіч) (, Газьба,  —, Мяжа, ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Нарадзіўся вёсцы Газьба Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці ў сялянскай сям'і. Скончыў пачатковую школу. На службе ў Чырвонай Арміі з кастрычніка 1939 г. Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне з чэрвеня 1941 г. Пры фарсіраванні ракі Дунай у раёне населенага пункта Харта на тэрыторыі Венгрыі старшы сяржант А. Я. Казлоў камандаваў аддзяленнем 258-га інжынерна-сапёрнага батальёна 56-ай інжынерна-сапёрнай брыгады. Лодкі з дэсантам накіроўваліся да правага берага, пераадолелі ўжо большую палову ракі, калі фашысты прыкмецілі дэсантнікаў і адкрылі моцны кулямётны агонь. Пад яго абстрэл трапіла лодка А. Я. Казлова. Старшы сяржант не разгубіўся, саскочыў у ваду і пагнаў лодку да берага. У гэты момант ён быў паранены асколкам гранаты, аднак працягваў бой. Разам з іншымі кінуўся ў атаку, у ліку першых уварваўся ў траншэю ворага, аўтаматнай чаргой знішчыў двух нацыстаў. Ад страты крыві страціў прытомнасць і быў дастаўлены ў шпіталь. За мужнасць, адвагу і знаходлівасць пры фарсіраванні Дуная гвардыі старшаму сяржанту А. Я. Казлову 24.03.1945 г. было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Перамогу сустрэў у Аўстрыі. Адтуль дэмабілізаваўся і вярнуўся ў родныя мясціны. Жыў у вёсцы Мяжа, працаваў у МТС, затым у саўгасе «Межанскі». Памёр А. Я. Казлоў 12 жніўня 1971 г. Пахаваны на вайсковых могілках у горадзе Гарадок.
Андрэй Марленавіч Каўхута
Андрэ́й Марле́навіч Каўху́та (нарадзіўся 25 лістапада 1960,, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь (2015—2017). Кандыдат геолага-мінералагічных навук (1992). Дацэнт (2003).
Біяграфія
Андрэй Каўхута нарадзіўся 25 лістапада 1960 года ў Магілёве, у сям’і географа М. Р. Каўхуты.
У 1983 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І.Леніна, у 2007 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
З 1983 года працаваў стажорам-даследчыкам у Інстытуце геалогіі і геаграфіі Акадэміі навук БССР, з 1985 па 1996 год — стажорам-даследчыкам, малодшым навуковым супрацоўнікам, навуковым супрацоўнікам Інстытута геалогіі, геахіміі і геафізікі Акадэміі навук Беларусі.
З 1996 па 2004 год — старшы навуковы супрацоўнік, вучоны сакратар Інстытута геалагічных навук Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
У 2004 — 2010 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара Дэпартамента па геалогіі Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь.
У 2013 — 2014 гадах быў першым намеснікам генеральнага дырэктара рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Навукова-вытворчы цэнтр па геалогіі», а затым дырэктарам рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Беларускі дзяржаўны геалагічны цэнтр».
Да назначэння міністрам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя працаваў генеральным дырэктарам РУП «Навукова-вытворчы цэнтр па геалогіі».
25 чэрвеня 2015 годзе прызначаны міністрам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Беларусі.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.
14 верасня 2017 года быў вызвалены ад пасады міністра.
Навуковая дзейнасць
Асноўны напрамак навуковых даследаванняў: тэктоніка нафтагазаносных абласцей.
Аўтар больш за 100 навуковых прац, у тым ліку 7 манаграфій, 1 вынаходкі і 2 навучальных дапаможнікаў.
Яўген Аляксеевіч Колчаў
Яўген Аляксеевіч Колчаў (, Мінск) — беларускі і фатограф.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 жніўня 1959 года ў Мінску. З дзяцінства самастойна займаўся маляваннем і лепкай. Скончыў музычную школу па класе трамбона. З 1974 па 1978 гады вучыўся ў Мінскам мастацкім вучылішчы імя Глебава. Вялікі ўплыў у мастацкім плане на маладога скульптара аказаў выкладчык Алег Луцэвіч — выдатны беларускі графік. Па заканчэнню вучылішча паступіў у Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (аддзяленне скульптуры мастацкага факультэта), які скончыў у 1984 годзе. У розны час яго настаўнікамі ў інстытуце былі такія беларускія скульптары, як Андрэй Бембель, Анатоль Анікейчык, Міхаіл Шкробат, Анатоль Арцімовіч. Кіраўніком дыпломнай працы Яўгена Колчава быў беларускі скульптар і педагог Генадзь Мурамцаў.
Творчасць
Стварае станковыя скульптуры ў рэалістычным стылі, захапляецца анімалістычным жанрам. Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1982 г. З 1992 па 2000 гады працаваў у галіне рэстаўрацыі гістарычных помнікаў архітэктуры. Прымаў актыўны ўдзел у аднаўленні складаных архітэктурных і скульптурных элементаў помнікаў гатычнай архітэктуры і архітэктуры барока на тэрыторыі Германіі і Польшчы. Працы скульптара ўпрыгожваюць вуліцы і будынкі Мінска, знаходзяцца ў калекцыі Музея сучаснага выяўленчага мастацтва Беларусі, а таксама ў прыватных калекцыях.
Мядзведзева (Гарадоцкі раён)
Мядзве́дзева (, Медведево) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Зайкаўскага сельсавета.
Махалава
Маха́лава (, Махалово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.
Хажоўскі сельсавет
Хажо́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Хажова.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Хажэўскі сельсавет у складзе Маладзечанскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Хажэва. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 12 чэрвеня 1958 года ў склад Насілаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Вытрапаўшчына, Вязавец, Каледзіно, Куклаўшчына, Мянюткі, Разводава, Цюрлі). 11 верасня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Цюрлеўскага сельсавета.
10 чэрвеня 1965 года сельсавет утвораны зноў у складзе Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. У 1974 годзе скасаваны хутар Аўчарнік. 5 сакавіка 1981 года сельсавет перайменаваны ў Хажоўскі, а цэнтр — у Хажова. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Хоўхлаўскага сельсавета (13 населеных пунктаў: Абухаўшчына, Броды, Бярозаўцы, Віткоўшчына, Задварцы, Кукава, Лучанскія, Мацукоўшчына, Пекары, Сухапараўшчына, Хоўхлава, Чахі, Шараі) і частка Цюрлёўскага сельсавета (4 населеныя пункты: Адамавічы, Гаравіны, Мыслевічы, Рагазы).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1376 чалавек, з іх 94,4 % — беларусы, 4,4 % — рускія.
Вернер Файман
Вернер Файман (Werner Faymann; нар., Вена, Аўстрыя) — аўстрыйскі палітычны дзеяч.
Біяграфія
Вернер вучыўся на юрыдычным факультэце Венскага ўніверсітэта, які кінуў, не скончыўшы вучобу. Працаваў у якасці кансультанта банка Zentralsparkasse. З 1985 да 1994 года — член Венскай асамблеі і Муніцыпальнага савета.
З 1988 па 1994 гады ён быў кіруючым дырэктарам і старшынёй Асацыяцыі венскіх арандатараў. У 1994 годзе Файман узначаліў выканаўчы гарадскі савет па жыллёвым будаўніцтве, быў віцэ-прэзідэнтам Венскага бізнес-агенцтва (VBA). З 1996 года ён быў старшынёй гарадскога савета Вены па рамонце жылля, жыллёвым будаўніцтве і гарадской гаспадарцы.
Міністр транспарту, інавацый і тэхналогій у кабінеце міністраў канцлера Альфрэда Гузенбаўэра ў студзені 2007 — снежні 2008. 16 чэрвеня 2008 г стаў старшынёй Сацыял-дэмакратычнай партыі Аўстрыі. 7 ліпеня 2008 года, Файман абраны партыяй СДПА вядучым кандыдатам на выбарах у Нацыянальны савет. На выбарах, якія прайшлі 23 лістапада 2008 года, Файман узначаліў кааліцыю СДПА і АНП. Абраны Канцлерам Аўстрыі і ўступіў у пасаду ў снежні 2008 года.
Налазкі
Нала́зкі (, Налазки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Рэут
Рэ́ут (, Реут) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Жуан Фустэ
Жуан Фустэ-і-Уртэльш (Joan Fuster i Ortells) (Суэка, Аўтаномная вобласць Валенсія  — ) — валенсійскі пісьменнік, пісаў пераважна на каталонскай мове.
Жуан Фустэ сцвярджаў, што для таго, каб захаваць культуру валенсійцаў, Валенсія і павінна наладжваць цесныя ўзаемаадносіны з іншымі каталанамоўнымі тэрыторыямі (каталонскімі краінамі), ствараючы агульную культурную, а затым і палітычную прастору.
Сегянеўшчына (Ваўкавыскі раён)
Сегяне́ўшчына (, Сегеневщина) — былы хутар у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Ізабелінскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2018 годзе.
Маршал Расійскай Федэрацыі
Маршал Расійскай Федэрацыі — вышэйшае воінскае званне Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі, зацверджанае 11 лютага 1993 г. Законам Расійскай Федэрацыі «Аб воiнскiм абавязку і вайсковай службе», а на падставе Федэральнага Закона ад 28 сакавіка 1998 года № 53-ФЗ прысвойваецца Прэзідэнтам Расійскай Федэрацыі.
21 лістапада 1997 года званне Маршала Расійскай Федэрацыі было прысвоена Міністру абароны Расіі Ігару Дзмітрыевічу Сяргееву (1938—2006). Па цяперашні час званне Маршала Расійскай Федэрацыі больш нікому не прысвойвалася.
Хацень (Клімавіцкі раён)
Да 23 снежня 2009 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Аляксей Сцяпанавіч Кароль
Аляксей Сцяпанавіч Кароль (, пас. Копысь Аршанскага раёна Віцебскай вобласці — ) — беларускі гісторык, палітолаг, галоўны рэдактар газеты «Новы Час».
Біяграфія
Нарадзіўся ў пасёлку Копысь на Аршаншчыне. Бацька пасля фронту працаваў партыйным сакратаром і старшынёй выканкамаў у розных раёнах Беларусі. Маці была настаўніцай. Школу скончыў у Маладзечне, потым — Мінскі педагагічны інстытут у 1971 годзе.
Гісторык, кандыдат гістарычных навук, дысертацыю абараніў па тэме пасляваеннай акупацыі Германіі ў 1945—1947 гадах. Працаваў у Інстытуце гісторыі Акадэміі Навук БССР, Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ.
Аўтар кніг і манаграфій пра Першую расійскую рэвалюцыю 1905—1907 гадоў, Другі з’езд РСДРП, пра Усевалада Ігнатоўскага. У канцы 1980-х пісаў даведачную інфармацыю пра рэабілітацыю Змітра Жылуновіча і Усевалада Ігнатоўскага, а таксама іншых «нацдэмаў», рэпрэсаваных у 1920—1930-я гады.
Адзін з заснавальнікаў Партыі народнай згоды. Некалькі разоў быў ініцыятарам аб’яднання сацыял-дэмакратаў. У 2004 годзе балатаваўся ў парламент у Маладзечне. Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2006 года быў даверанай асобай Аляксандра Казуліна.
З 1992 года выдаваў незалежную газету «Згода», якую закрылі 17 сакавіка 2006 года. У чэрвені 2015 года выйшаў у свет дакументальны фільм Аляксея Караля «1990-я: Як гэта было, і які шлях мы не прайшлі».
Аляксей Кароль памёр пасля працяглай хваробы. Ён знаходзіўся тады на лячэнні ў сына, які працуе ў Сінгапуры.
Дзяржаўны акадэмічны тэатр імя Яўгена Вахтангава
Дзяржаўны ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга акадэмічны тэатр імя Яўгена Вахтангава — маскоўскі драматычны тэатр, існуе з 1921 года. Размешчаны па адрасе: горад Масква, Арбат, дом 26. 13 лістапада 1921 гледачы, якія прыйшлі ў старадаўні арбацкі асабняк на спектакль «Цуд Святога Антонія» Марыса Метэрлінка ў пастаноўцы Я. Б. Вахтангава, сталі сведкамі нараджэння новага тэатра — Трэцяй Студыі Маскоўскага Мастацкага тэатра, пераназванай пасля, у 1926 годзе, у тэатр імя свайго заснавальніка і кіраўніка — Яўгена Вахтангава. Пры тэатры працуе Тэатральны інстытут імя Барыса Шчукіна.
Амшары
Амша́ры (, Омшары) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Падароскага сельсавета.
Касцёл Святой Гертруды (Каўнас)
Касцёл Святой Гертруды (Šv. Gertrūdos bažnyčia) — каталіцкі храм у Старым горадзе Каўнаса. З'яўляецца адным з найстарэйшых прыкладаў цаглянай готыкі ў Літве і яскравым помнікам гатычнай архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага.
Гісторыя
Дакладны год будаўніцтва храма невядомы, прыкладнае датаванне — XV стагоддзе. У 1503 годзе вялікі князь літоўскі Аляксандр зрабіў яго фарным касцёлам. У сярэдзіне XVI стагоддзя да будынка была прыбудавана званіца. Падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў, у 1655 годзе, храм быў пашкоджаны і адноўлены толькі да 1680 годзе. Прыкладна ў 1750 годзе да касцёла прыбудавалі драўляны шпіталь. У 1782 годзе пачаліся гады забыцця, калі ў касцёле жыло толькі 5 манахаў Ордэна Святога Роха. У 1794 годзе касцёл быў паўторна асвячоны, а ў 1796 праведзена яго абнаўленне: у ім усталявалі арган і стварылі жылыя памяшканні для настаяцеля.