cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брэсцкі панчошны камбінат
У 1969 годзе на падставе Загаду МЛП БССР ад 30.04.1969 № 114 прадпрыемства было перайменавана ў Брэсцкі панчошны камбінат. У 1972 годзе прадпрыемству прысвоена імя 50-годдзя СССР. У 1975 годзе камбінат быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Войцех Сляскі
Войцех Сляскі (Wojciech Slaski, каля 1585, Мазовія — 11 жніўня 1653, Фромбарк, Вармія) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 27 ліпеня 1607 г. у Вільні. Прафесар маральнай тэалогіі (1615—1616) у Пултуску. Прафесар пазітыўнай і палемічнай тэалогіі (1618—1622) і рэктар (1623—1627, 1630—1635) Нясвіжскага езуіцкага калегіума. З 1635 па 1638 гг. — рэктар Полацкага езуіцкага калегіума. У 1638—1639 гг. — сакратар правінцыяла.
Спаведнік Аляксандра Радзівіла (1627—1630) і канцлера Томаша Уейскага (1643—1653). Каля 1650 г. быў таксама спаведнікам і капеланам караля Яна Казіміра. Прыдворны місіянер Ежы Асалінскага.
IC 1997
IC 1997 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) у сузор’і Сетка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Марчыяна-дэла-К’яна
Марчыяна-дэла-К'яна (Marciano della Chiana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 3057 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 129 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 52047. Тэлефонны код — 0575.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Andrea apostolo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Усевалад Антонавіч Кадыгробаў
Усевалад Антонавіч Кадыгробаў (, мяст. Зембін, Барысаўскі павет — пасля 1915) — беларускі краязнавец, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў юрыдычны факультэт Казанскага ўніверсітэта (1899). Працаваў сакратаром 1-га крымінальнага дэпартамента Віленскай судовай палаты, выкладаў у гандлёвай школе. Адзін з заснавальнікаў Віленскага таварыства абароны жанчын. Супрацоўнічаў з газетай «Виленский вестник». У маі 1905 г. прызначаны таварышам пракурора Віцебскага акруговага суда. Адначасова выкладчык заканадаўства ў Віцебскіх мужчынскай і жаночай марыінскіх гімназіях. Разам з пракурорам Віцебскага акруговага суда В. Дземенцевым падрыхтаваў і выдаў падручнік для сярэдніх навучальных устаноў «Заканадаўства» (1909). Адзін з заснавальнікаў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі (1909), яе старшыня ў 1910—1912 гг. Вывучаў помнікі архітэктуры і старадаўнасці ў наваколлях Віцебска. Ініцыятар і арганізатар узвядзення ў 1912 г. у Віцебску помніка ў гонар герояў вайны Вайны 1812 г., адкрыцця Віцебскага аддзялення Маскоўскага археалагічнага інстытута, яго ганаровы член (1911). Член арганізацыйнага камітэта па ўзвядзенні помніка героям вайны 1812 г. у Барысаве. Гласны Барысаўскага павета. З 1912 г. пракурор Гродзенскага акруговага суда, з 1913 г. старшыня Гродзенскага царкоўна-археалагічнага камітэта. Выбраны дэпутатам 4-й Дзяржаўнай думы ад Гродзенскай губерні, але ад дэпутацтва адмовіўся. Далейшы лёс невядомы.
Новыя Дзятлавічы
Но́выя Дзя́тлавічы (, Новые Дятловичи) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Шарпілаўскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Навадзятлавіцкага сельсавета. Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета.
Сарвар Ісмаілаў
Сарвар Ісмаілаў (нар. 14 сакавіка 1995, Ташкент, Узбекістан) — спартыўны і камерцыйны дырэктар жаночай каманды футбольнага клуба «Эвертан». Пляменнік расійскага прадпрымальніка і мільярдэра Алішэра Усманава.
Ойжань (гміна)
О́йжань (Ojrzeń) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Цеханоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ойжані. Плошча гміны складае 123,11 км². Станам на 2004 год у гміне Ойжань пражывалі 4420 чалавек, шчыльнасць — 35,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 27 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 31 населены пункт.
Папова (Іркуцкая вобласць)
Папова (Попо́ва) — вёска ў Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Еланцынскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Мышкавіцкі сельсавет
Мы́шкавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Кіраўск (не ўваходзіць у склад).
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 2-га раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Мышкавічы. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Кіраўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кіраўскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 2595 чалавек, з іх 91,3 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 1,2 % — украінцы, 0,4 % — грузіны.
Таўрысватн
Таўрысватн (Þórisvatn) — самае вялікае возера Ісландыі, знаходзіцца на поўдні Ісландскага плато, побач з высокагорнай дарогай Спрэнгісандур (ісл. Sprengisandur).
Таўрысватн з’яўляецца вадасховішчам, плошча да 88 км². На возеры знаходзіцца электрастанцыя, якая сілкуецца ад ракі Цьёўрсаў.
Пятрова (Альхонскі раён)
Пятрова (Петро́ва) — вёска ў Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Еланцынскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Фалічы (станцыя)
Фа́лічы (, Фаличи)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Раз'езд Фалічы; на лініі Асіповічы I — Русіно, паміж прыпыначным пунктам Ульянаўка і прыпыначным пунктам Аляксандраўка.
Правержанка
Правержанка (Проверженка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Правержанка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Шляпіна
Шля́піна (, Шляпино) — былая вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Талачынскага сельсавета.
Да 13 ліпеня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Рыдамльскага сельсавета. Скасавана 27 чэрвеня 2008 года.
Крапіўня (Бярэзінскі раён)
Крапі́ўня (, Крапивня) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.
Ежы Гофман (езуіт)
Ежы Гофман (Офман) (Jerzy Hoffman (Offman), каля 1597, Жамойць — 4 кастрычніка 1668, Вільня) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 4 лістапада 1614 г. у Вільні. Прэфект школ у Крожах (1627—1629), суперыёр у Варні (1629—1631), прыдворны місіянер епіскапа Абрагама Войны у Крожах (1630—1631). Прафесар Св. Пісання (1631—1633) і маральнай тэалогіі (1636) Віленскай акадэміі, а потым рэктар Нясвіжскага (1637—1637) і Полацкага (1638—1640) езуіцкіх калегіумаў. Сакратар правінцыяла (1652—1655), а ў 1652 г. — разам з Жыгімонтам Лаўксмінам прадстаўляў Літоўскую правінцыю Ордэна на Х Генеральнай кангрэгацыі ў Рыме.
IC 1998
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аконак (гміна)
Ако́нак (Okonek) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Златоўскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Аконку. Плошча гміны складае 325,88 км². Станам на 2004 год у гміне Аконак пражывалі 8975 чалавек, шчыльнасць — 27,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 15 салецтваў.
Універсітэт імя Зэка Хаджы
Універсітэт імя Зэка Хаджы (Universiteti "Haxhi Zeka") — косаўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Печ, Рэспубліка Косава.
Дубаўскі сельсавет (Навамышскі раён)
Ду́баўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навамышскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Дубава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навамышскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Лаўрынавіцкага сельсавета.
Бутухей
Бутухей (Бутухе́й) — вёска ў Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Еланцынскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Фаніпаль (станцыя)
Фа́ніпаль (, Фаниполь)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў горадзе Фаніпалі.
7-я армія (ІІ РП)
7-я армія (7А) — аператыўнае злучэнне Войска Польскага, створанае падчас польска-савецкай вайны загадам галоўнакамандуючага ген. Юзафа Пілсудскага ад 7 сакавіка 1920 г.
Фарміраванне і дзеянні
У сакавіку 1920 г. Галоўнае камандаванне Войска Польскага прыняло рашэнне расфарміраваць франты і ўтварыць замест іх арміі. Буйнейшы з іх, Літоўска-Беларускі фронт, быў падзелены на тры арміі: 1-ю, 4-ю (лінейную) і 7-ю. 1 красавіка камандаванне групы генерала Жэлігоўскага было ператворана ў камандаванне 7-й арміі. Армія павінна была назіраць за польска-літоўскай дэмаркацыйнай лініяй і забяспечваць рэзерв для астатніх фарміраванняў.
7-я армія цэлым злучэннем непасрэдна ў баях не ўдзельнічала. У запланаваным на 17 мая наступленні на р. Бярэзіна ад 4-й арміі з Бярэзіны павінна была ўдзельнічаць толькі яе 6-я стралковая дывізія. Але з-за прэвентыўнага ўдару Тухачэўскага на паўночным участку фронту атака не ўдалася, таму некаторыя падраздзяленні былі вылучаны ў групу ген.-лейт. Леанарда Скерскага (пазней уключана ў склад 1-й арміі), за выключэннем 2-й Літоўска-Беларускай дывізіі, якая заставалася ў складзе арміі да канца яе існавання.
Камандаванне і склад
Штаб 7-й арміі:
Склад 7-й Арміі:
Вухавёртка агародная
Вухавёртка агародная (Forficula tomis) — від скурыстакрылых сямейства
Апісанне
Цела даўжыні 11-17 мм, падоўжанае, цёмнае з брудна-жоўтымі краямі і падоўжнай паласой пасярэдзіне, з 2-клешчападобнымі прыдаткамі даўжынёй 3,5-9 мм на канцы брушка. Надкрылы скурыстыя, заднія крылы перапончатыя, складзены веерападобна і 2 разы перагнуты ўпоперак. Развіццё з няпоўным ператварэннем. Яйцы адкладвае ў вільготную глебу.
Спосаб жыцця
Актыўная ноччу, днём пад камянямі, карой і ў іншых сховішчах. Корміцца расліннымі і жывёльнымі рэшткамі, зрэдку шкодзіць сельскагаспадарчым культурам.
Чкалава (Гомельскі раён)
Чка́лава (, Чкалово) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабовіцкага сельсавета.
У 1926—1939 гадах цэнтр Жаробінскага, у 1939—1959 гадах — Чкалаўскага сельсаветаў. З 23 мая 1959 года да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета.
Марвін Харт
Марвін Харт (англ.: Marvin Hart, 16 верасня 1876, Ферн-Крык, штат Кентукі, ЗША — 17 верасня 1931) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, чэмпіён свету ў суперцяжкай вазе.
Граматыка друкарні Мамонічаў
Кніга набраная маскоўскім шрыфтам, пасляслоўе набранае астрожскім шрыфтам Івана Фёдарава (як у «Азбуцы» 1578 года).
Кадышскі бой (1863)
Кадышскі бой 1863. Адбыўся 21 — 22 мая 1863 г. у ходзе паўстання 1863—1864 гг. паміж паўстанцкімі атрадамі Аўгустоўскага павета і ўрадавымі войскамі каля в. Кадыш (цяпер у Гродзенскім раёне). Напярэдадні бою атрад пад камандаваннем Ваўра знаходзіўся на паўднёвым беразе Аўгустоўскага канала, атрады Бранта і В. Гласкі — уздоўж дарогі паміж Сапоцкінам і Кадышом. Урадавыя войскі 2 калонамі ў складзе 2 пяхотных рот і 1 кавалерыйскага ўзвожа рушылі на іх з поўначы праз в. Капцёва і Вейселі (цяпер у Літве) і 20 мая выйшлі на левы бераг р. Чорная Ганча (левы прыток Нёмана) каля в. Кадыш. 21 мая, каб не дапусціць іх пераправы на правы бераг, атрады Бранта і Гласкі напалі на праціўніка. У ходзе бою паўстанцы панеслі страты каля 20 чал. забітымі і палоннымі і былі вымушаны адысці на Захад, у Аўгустоўскую пушчу. 22 мая ім на дапамогу падаспеў значна большы атрад Ваўра, які пасля 18-кіламетровага маршу атакаваў царскія войскі і сарваў праследаванне атрадаў Бранта і Гласкі. Разбітыя карнікі адступілі назад у Кадыш, вечарам таго ж дня паўстанцкія атрады рушылі на захад у глыб Аўгустоўскай пушчы на р. Марыха. Сяляне навакольных вёсак Галавенчыцы, Гарачкі, Зацішша і інш. пахавалі загінуўшых паўстанцаў у брацкай магіле, якая знаходзіцца за 500 м на паўночны захад ад Кадыша каля шашы Сапоцкін — Капчамесціс. На магіле пастаўлены драўляны і металічны крыжы, чорна-шэрая гранітная пліта з надпісам на польскай мове «Воінам 1863 года. 1927 год».
Касцёл Святых Пятра і Паўла (Камень, стары)
Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла — колішні каталіцкі храм у вёсцы Камень Валожынскага раёна. Стаяў каля дарогі з Івянца на Налібакі, на беразе ракі Каменка.
Гісторыя
Першы касцёл у пісьмовых крыніцах згадваецца ў 1451 г. як фундацыя кашталяна віленскага С. Гедыголдавіча. На яго месцы ў 1522 годзе ўладальнікі мястэчка Замбжэзінскія фундавалі фарны касцёл. Наступныя ўладальнікі Белазёры на яго рэштках у 1679 г. пабудавалі драўляны касцёл. Аднаўляўся ў 1848 і 1897 гг. Спалены ў 1944 г. Захавалася агароджа.
У 1991 годзе пабудаваны новы касцёл пад тым жа тытулам.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства з рысамі стылю барока. Быў вырашаны прамавугольным у плане 3-нефавым аб’ёмам пад высокім двухсхільным дахам з вальмай над апсідай. Па баках выступалі ніжэйшыя крылы трансепта. Галоўны фасад фланкіравалі чатырохгранныя вежы, завершаныя двух’яруснымі шатрамі з выцягнутымі цыбулепадобнымі купалкамі; такі ж купалок завяршаў цэнтральны трохвугольны франтон. Вертыкальна ашаляваныя бакавыя фасады чляніліся здвоенымі арачнымі вокнамі і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.
Пяскі (горад)
Пяскі (Piaski) — горад у Польшчы. Уваходзіць у склад Свідніцкага павета Люблінскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пяскі. Займае плошчу 8,43 км². Насельніцтва 2,6 тыс. чалавек (на 2018).
IC 1999
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шмідзельшчына
Шмідзе́льшчына (, Шмидельщина) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Серкавіцкага сельсавета.
Яўгеній Ігнацьевіч Маруковіч
Яўгеній Ігнацьевіч Маруковіч (нар., в. Смальяны, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне тэхналогіі металаў. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009; чл.-кар. з 2000), доктар тэхнічных навук (1992), прафесар (1994). Заслужаны вынаходнік Рэспублікі Беларусь (1992).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1969).
З 1969 года тэхнолаг, майстар Мінскага завода абагравальнага абсталявання, інжынер па тэхніцы бяспекі, інжынер-будаўнік, старшы інжынер дзяржаўнага тэхнічнага нагляду упраўлення сельскай гаспадаркі Уздзенскага раёна Мінскай вобласці, прараб лінейна-будаўнічага мантажнага ўчастка Уздзенскага раённага аб’яднання «Сельгастэхніка».
З 1971 года старшы інжынер, старшы навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі Магілёўскага аддзялення Фізіка-тэхнічнага інстытута АН БССР. З 1996 года намеснік дырэктара па навуковай рабоце, з 1998 года дырэктар Інстытута тэхналогіі металаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. У 2002—2004 гадах член Прэзідыума Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, у 2006—2009 гадах член Прэзідыума Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія БССР (1990) за даследаванне, распрацоўку і ўкараненне эфектыўных рэсурса- і матэрыялазберагальных экалагічна няшкодных тэхналагічных працэсаў атрымання высакаякасных адлівак ва ўмовах цэнтралізаванай вытворчасці. Прэмія НАН Беларусі 1999 года за цыкл работ па тэарэтычных асновах фарміравання адлівак. Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2010) за работу «Стварэнне і прамысловая рэалізацыя прынцыпова новага метаду бесперапынна-цыклічнага ліцця намарожваннем высоказносастойкіх дэталей тэхнікі».
Узнагароджаны ордэнам Пашаны (2008), медалём Францыска Скарыны (1999).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы ў галіне матэрыялазнаўства, машынабудавання, металургіі, працэсаў ліцця. Распрацаваў тэорыю крышталізацыі і зацвердзявання адлівак пры бесперапынным ліцці і атрыманні зносастойкіх адлівак, устанавіў заканамернасці комплекснага ўплыву цеплавых, кінетычных, гідрадынамічных і металургічных працэсаў. Вывучыў асаблівасці механізма фарміравання структуры і ўласцівасцей літых вырабаў ва ўмовах накіраванага зацвердзявання і рэгулюемага цеплаадводу ў графітавых, металічных і камбінаваных ахалоджваемых формах. Распрацаваў і ўкараніў на заводах Беларусі, СНД і далёкага замежжа шэраг новых матэрыялаў і тэхналагічных працэсаў атрымання загатовак з чорных і каляровых сплаваў для аўта-, трактара-, станка-, суднабудавання, сельскагаспадарчага машынабудавання, прамысловасці будаўнічых матэрыялаў, што дазволіла ажыццявіць экспартныя пастаўкі высокаякаснай прадукцыі ў дзясяткі краін, прадаць тэхналогію і абсталяванне бесперапыннага ліцця ў Расію, Украіну, Літву, Рэспубліку Карэя, КНР, Індыю.
Аўтар звыш 700 навуковых прац, у т.л. 7 манаграфій, 290 вынаходстваў.
Ферызайскі ўніверсітэт прыкладных навук
Ферызайскі ўніверсітэт прыкладных навук (Universiteti i Shkencave të Aplikuara në Ferizaj) — косаўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ферызай, Рэспубліка Косава.
Нарын-Кунта
Нарын-Кунта (Нари́н-Кунта́) — вёска ў Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Еланцынскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Мікалай Галоўчынскі
Апошні мужчынскі прадстаўнік роду Галоўчынскіх.
Окса (гміна)
О́кса (Oksa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Енджэёўскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Оксе. Плошча гміны складае 90,72 км². Станам на 2010 год у гміне Окса пражывалі 4 861 чалавек, шчыльнасць — 54 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 20 населеных пунктаў.
Ваявода (Гомельскі раён)
Ваяво́да (, Воевода) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябраўскага сельсавета.
IC 2000
IC 2000 — галактыка тыпу SBc у сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фарынава (станцыя)
Фары́нава (, Фариново)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Фарынава; на лініі Полацк — Маладзечна, паміж станцыяй Ксты і прыпыначным пунктам Ветрына.
Іван Панцялеевіч Беражноў
Іван Панцялеевіч Беражноў (, с. Георгіеўка (Кардай), Джамбулская (Жамбылская) вобласць, Казахстан — ) — Урач прамянёвай дыягностыкі. Доктар медыцынскіх навук (1972), прафесар (1974).
Біяграфія
Скончыў Кыргызскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1949).
Служыў у Савецкай Арміі (1949—1960, урач-хірург), працаваў у Кыргызскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1960—1963, асістэнт кафедры рэнтгеналогіі і медыцынскай радыялогіі), Навукова-даследчым інстытуце анкалогіі і радыялогіі Міністэрства аховы здароўя Кіргізскай ССР (1963—1966), Навукова-даследчым інстытуце анкалогіі і медыцынскай радыялогіі Міністэрства аховы здароўя Беларускай ССР (1966—1972, старшы навуковы супрацоўнік), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1972—1995, медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра прамянёвай дыягностыкі і прамянёвай тэрапіі, прафесар, у 1972—1994 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: дыягностыка злаякасных пухлін; клінічная радыебіялогія.
Мантэмін’яё
Мантэмін'яна (Montemignaio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 585 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 22 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 52010. Тэлефонны код — 0575.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Лыжны спорт
Лыжны спорт уключае ў сябе лыжныя гонкі на розныя дыстанцыі, скачкі з трампліна, дваябор’і (скачкі з трампліна і лыжная гонка з гандыкапам), гарналыжны спорт, а таксама сноўборд. Ён зарадзіўся ў Нарвегіі ў XVIII стагоддзі. У Міжнароднай федэрацыі — ФІС (FIS; заснавана ў 1924) — каля 60 дзяржаў (1991). З 1924 лыжны спорт уваходзіць у праграму зімовых Алімпійскіх гульняў, чэмпіянаты свету праводзяцца з 1925 г. (афіцыйна з 1937 г.).
Русінскі сельсавет
Русі́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навамышскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Русіны.
Валілы
Валілы (Waliły) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Грудак.
Васільева (Прудкоўскае сельскае паселішча)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Васільява абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У 1929—2005 гадах у складзе Прылепаўскага сельсавета, да 1 студзеня 2019 года ў складзе Княжынскага сельскага паселішча.
Каліфарнійская даліна
Каліфарнійская даліна (Central Valley of California) — шырокая, плоская даліна ў цэнтральнай частцы штата Каліфорнія, ЗША. Абмежаваная Каскаднымі гарамі з поўначы, хрыбтамі Сьера-Невада з усходу, берагавымі хрыбтамі з захаду і гарамі Тэхачапі з поўдня. Даўжыня даліны з поўначы на поўдзень складае каля 600 км. Яе паўночная частка таксама вядомая як даліна Сакрамента, а паўднёвая частка, як даліна Сан-Хаакін, мяжа якіх праходзіць у раёне дэльты рэк Сакрамента і Сан-Хаакін. У даліне развіта земляробства і жывёлагадоўля.
Іван Антонавіч Голуб
Іван Антонавіч Голуб (нар., в. Пад’ясенка, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне льнаводства і раслінаводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (1998), прафесар (2010). Акадэмік НАН Беларусі (2017, член-карэспандэнт з 2009).
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь» (1996), медаль «За працоўную доблесць», ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1988) і інш.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: пытанні селекцыі сартоў і распрацоўкі тэхналогій вырошчвання і перапрацоўкі льну-даўгунцу і льну маслічнага.
Дубаўка (рака)
Ду́баўка — рака ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Даўжыня ракі 22 км. Плошча вадазбору 177 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,6 ‰. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Слабодка з сеткі дрэнажных каналаў. У высокай плыні называецца Асеча. Цячэ ў межах Гарадоцкага ўзвышша. Асноўны прыток рака Карляча (праваруч), ручай Губка і ручай з возера Валнея (леваруч). Упадае ў возера Езярышча з паўднёвага ўсходу за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Жукава.
У басейне Дубаўкі возера Валнея. Каля ракі вёска Гуркі.
Алецка (гміна)
Але́цка (Olecko) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Алецкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Алецку. Плошча гміны складае 266,6 км². Станам на 2009 год у гміне Алецка пражывалі 21 439 чалавек, шчыльнасць — 79,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 29 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 44 населеныя пункты.
Баравіцкі сельсавет
Бараві́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Баравіца.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 2-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Кіраўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гарадзецкага сельсавета. 24 чэрвеня 1960 года ў склад сельсавета са скасаванага Лешчанскага сельсавета перададзены вёскі Віктараўка, Вязаўка і Капусціна, з Грыбавецкага сельсавета — вёска Зеляніца. 8 ліпеня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Хвайніцкага сельсавета, таксама ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Кіраўскага пассавета перададзены 2 населеныя пункты (Гута і Хамічы). 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета (11 населеных пунктаў: Буда, Віктараўка, Вязаўка, Забуднянскія Хутары, Камерава, Капусціна, Новае Заліцвінне, Самадумаўка, Скрыпліца, Старое Заліцвінне і Хвайніца) утвораны Скрыпліцкі сельсавет .На 1 студзеня 1974 года ў склад Баравіцкага сельсавета ўваходзілі 23 населеныя пункты. 23 снежня 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Грыбавецкага сельсавета (8 населеных пунктаў: Боркі, Грыбава Слабада, Грыбавец, Грыбавецкае Лясніцтва, Збышын, Пільнікі, Стары Юзін і Шалаёўка). 22 сакавіка 2013 года на тэрыторыі сельсавета ўтвораны хутар Канёва Ляда.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (17 населеных пунктаў) — 1426 чалавек, з іх 74,6 % — беларусы, 23,3 % — рускія, 0,6 % — украінцы, 0,4 % — армяне.
Лявон Тарасевіч
Лявон (Лёнік) Тарасевіч (Leon Tarasewicz; нарадзіўся 14 сакавіка 1957, вёска Валілы, Беластоцкі павет, Падляскае ваяводства, Польшча) — польскі мастак беларускага паходжання, прафесар пластычных мастацтваў (2011).
Біяграфія
Скончыў Пластычны ліцэй у Супраслі, а ў 1984 годзе аддзяленне жывапісу ў Акадэміі мастацтваў у Варшаве. Дыпломную працу выканаў пад кіраўніцтвам Тадэвуша Дамініка.
З 1996 года вядзе ў Акадэміі заняткі па жывапісе. Падкрэслівае сваё беларускае паходжанне і бярэ актыўны ўдзел у жыцці беларускай дыяспары ў Польшчы. Адзін з заснавальнікаў штогадовага беларускага фестывалю «Басовішча». Супрацоўнічае з Варшаўскай галерэяй Фоксаль, Пазнаньскай галерэяй Эго, а таксама з Любельскай галерэяй Белая. Неаднаразова ўдзельнічаў у мастацкіх выставах у Беларусі (IN-FORMATION 95 і іншыя).
З’яўляецца таксама знаным аматарам птушак. Гадуе дэкаратыўных курэй (з’яўляецца суаўтарам кніжкі пра іх), галубоў і фазанаў.
Даводзіцца родным дзядзькам па кудзелі польскаму пісьменніку Ігнату Карповічу.
Узнагароды
Атрымаў пашпарт газеты «Polityka» ў 2000, узнагароду імя Яна Цыбіса (таксама ў 2000) і ўзнагароду Фундацыі Зоф’і і Ежага Навасельскіх.
У 2007 годзе Тарасевіч атрымаў Вялікую ўзнагароду Фонда культуры за 2006 год «за істотны ўнёсак у класічны жывапіс і мастацтва ўвогуле» (za konsekwentne rzucanie wyzwania zarówno tradycyjnemu rozumieniu malarstwa, jak i wszelkim konwencjom rozumienia sztuki).
17 студзеня 2011 года «за выбітны ўнёсак у нацыянальную культуру Польшчы, за дасягненні ў галіне мастацкай творчасці і выкладчыцкай дзейнасці» атрымаў Крыж кавалерскі ордэна Адраджэння Польшчы (у частцы беларускамоўных крыніцаў назва перакладзена як «Рыцарскі Крыж ордэна Адраджэння Польшчы» ).
8 лютага 2018 года Лявон Тарасевіч атрымаў у Варшаве прэстыжную польскую. Паводле прэідэнта Польшчы Анджэя Дуды, мастак быў узнагароджаны за «адчуванне кантэксту часу і месца ў спалучэнні са сцверджаннем беларускай нацыянальнай ідэнтычнасці».
22 чэрвеня 2022 года Лявон Тарасевіч атрымаў ганаровае званне доктара honoris causa Беластоцкага ўніверсітэта.
Канстанцін Кіслы
Канстанцін Кіслы, Кастусь Кіслы (, Лэнчыца —, , Польшча) — беларускі музыкант, кампазітар, дырыжор царкоўных і свецкіх хораў.
Біяграфія
Нарадзіўся ў беларускай праваслаўнай сям'і. Бацька паходзіў з-пад Слоніма. Пачатковую адукацыю атрымаў у Каліш.
Падчас Першай сусветнай вайны эвакуяваўся з сям’ёй у Марыупаль (паўднёвая Украіна). У час вучобы на занятках прафесара музыкі кампазітара Салаўёва выявіў музычныя здольнасці. У сувязі з мабілізацыяй у войска выкладчыка музыкі кіраўніцтвам семінарыі ў 1918 годзе прызначаны выкладчыкам спеваў і кіраўніком хору ў настаўніцкай семінарыі. На першым канцэрце хор пад кіраўніцтвам маладога дырыжора выканаў і дзве беларускія песні («Чаму ж мне не пець» і «Ці свет, ці світае»). Дзякуючы маці, якая зарэгістравала сям'ю ў Беларускім камітэце Марыупаля, упершыню пазнаёміўся з беларускім нацыянальна-адраджэнскім рухам. У 1918 г. скончыў настаўніцкую семінарыю.
Міраслаўка
Мірасла́ўка (, Мирославка) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
Пачатак грамадзянскай вайны ў Расеі і ваенныя дзеянні закінулі яго ў Турцыю, дзе ён жыў пэўны час у мясцовасці Сан-Стэфана недалёка ад Канстанцінопаля. З 1921 г. вярнуўся ў Заходнюю Беларусь, дзе арганізаваў царкоўны хор пры Спаса-Праабражэнскім саборы. Адначасова стварыў мясцовы свецкі хор.
Міраслаўка
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Брадзецкага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Сялібскага сельсавета.
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
З 1933 года жыў у Беластоку. Быў арганізатарам і дырыжорам школьнага хору пры саборы Св. Мікалая. Таксама вёў свецкі хор Таварыства беларускай школы. У другой палове 1930-х гадоў на іх аснове быў створаны супольны хор. Нягледзячы на перашкоды з боку дзяржаўна-адміністрацыйных уладаў, ён шырока ўводзіў у рэпертуар беларускія песні і арганізаваў некалькі публічных канцэртаў.
Міраслаўка
Геаграфія
Знаходзіцца за 32 км на поўдзень ад горада Беразіно, за 140 км ад Мінска. На западзе мяжуе з лесам, цяче рака Бярэзіна (прыток Дняпра).
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
З прыходам у Заходнюю Беларусь Чырвонай арміі быў арыштаваны НКУС у 1939. Сядзеў у турме, уцёк у 1941 годзе.
Міраслаўка
Геаграфія
Бліжэйшая вёска — Чырвоны Араты, за 1,4 км на паўдневы ўсход ад цэнтра Міраслаўкі.
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
У ліпені 1941 года вярнуўся ў Беласток. Уключыўся ў беларускую культурна-асветную справу. Наладзіў супрацу з Беларускім камітэтам у Беластоку і аднавіў свой колішні хор. З 1942 г. выступаў з публічнымі канцэртамі. У хуткім часе хор быў перайменаваны ў Ансамбль беларускай песні і танца. У гарадах і вёсках шырока прапагандаваў музычна-песенную спадчыну беларускага народа. З 1944 у эміграцыі, спачатку ў Германіі. Пазней, у 1948 перабраўся ў Бельгію, дзе працаваў у вуглездабывальнай шахце. У 1953 (пасля смерці Міколы Равенскага) быў запрошаны на пасаду дырыжора студэнцкага Ансамбля беларускай песні і танца ў г. Лёвене (Бельгія). Шырока папулярызаваў беларускую песню ў Заходняй Еўропе. З ансамблем выступаў у Бруселі, Лондане, Парыжы, Кёльне і Боне.
Міраслаўка
Транспарт
За 28 км ад чыгуначнай станцыі Тачанка на лініі Асіповічы — Градзянка.
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
У маі 1956 года прыехаў у ЗША. Жыў у Кліўлендзе, дзе прымаў удзел у беларускім культурна-грамадскім жыцці. Быў кіраўніком беларускіх свецкіх і царкоўных хораў, музычных калектываў і драматычнага гуртка. Удзельнічаў у рэарганізацыі кліўлендскага хору беларускай моладзі ў жаночы ансамбль «Васількі». Кампанаваў царкоўную музыку, аўтар музычнага зборніка «Вялікдзень». Сябра БАЗА, уваходзіў у кіраўніцтва Кліўлендскага аддзела арганізацыі. Настаўнік беларускай суботняй школы. Адкрыў у Кліўлендзе ўласную інструментальна-музычную студыю.
Міраслаўка
Транспарт
Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёскі Брадзец і Капланцы і далей па шашы Мінск — Магілёў.
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
Увосень 1976 года выехаў да дачкі ў Польшчу. Жыў у Беластоку.
Міраслаўка
Транспарт
Планіровачна складаецца з 2 працяглых паралельных вуліц, арыентаваных з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаваных двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Канстанцін Кіслы
Біяграфія
Пахаваны на праваслаўных могілках парафіі Усіх Святых у Беластоку.
Міраслаўка
Гісторыя
Сучасная вёска вядома з XVIII стагоддзя. Але на паўднёвай ускраіне, на пясчанай пойме высокага левага берага Бярэзіны размешчаны курганны могільнік, за 1,5 км на поўнач ад вёскі — другі могільнік, за 1 км на паўночны захад ад вёскі — паселішча, дзе знойдзены крамянёвыя прылады працы эпохі мезаліту, неаліту і бронзавага веку. Гэта сведчыць аб зясяленні тутэйшых мясцін у глыбокай старажытнасці.
У 1800 годзе ўласнасць памешчыка М. Шэмета, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. На 1890 год уласнасць памешчыка Лукашевіча. У гэты ж год адкрыта школа граматы, у якой у першы год навучалася 11 хлопчыкаў. У 1912 годзе школа пераўтвараецца ў аднакласнае народнае вучылішча. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы зарэгістраваны вятрак з млынам, хлебазапасны магазін.
У 1921 годзе арганізаваны гурток па ліквідаціі непісьменнасці, у 1928 годзе — сельскагаспадарчая камуна «Уперад», у 1931 годзе — калгас «Запаветы Леніна». На франтах Вялікай Айчынай вайны загінулі 50 вяскоўцаў. У баях каля вёскі ў 1941 годзе загінулі 9 савецкіх воінаў, якія пахаваны ў брацкай магіле за 0,5 км на захад ад вёскі.
На 1980 год у складзе калгаса «Бярэзіна» (цэнтр — вёска Брадзец). Клуб, бібліятэка, магазін, спартыўная пляцоўка, фермы буйной рагатай жывёлы і свінагадоўчая.
Жалезныя руды
Жале́зныя ру́ды — прыродныя мінеральныя агрэгаты, у якіх ёсць жалеза ў колькасцях і формах, што адпавядаюць умовам прамысловай здабычы.
Галоўныя рудныя мінералы: магнетыт, гематыт, гётыт, сідэрыт і інш. Жалезныя руды могуць мець магматычнае, асадкавае або метамарфічнае паходжанне. Утрымліваюць карысныя (нікель, кобальт, марганец, хром і інш.) і шкодныя (сера, фосфар і інш.) дамешкі.
Найбольшую здабычу жалезных руд маюць Кітай, Бразілія, Аўстралія, Расія, Індыя, Украіна, ЗША.
Адрозніваюць жалезныя руды багатыя (больш за 50 % жалеза) і бедныя (менш за 50 %). У плаўку ідзе абагачаны да 60—70 % канцэнтрат. У выніку з жалезных руд атрымліваюць чыгун і сталь.
На тэрыторыі Беларусі выяўлены Аколаўскае радовішча жалезных руд (Стаўбцоўскі раён) і Навасёлкаўскае радовішча жалезных руд (Карэліцкі раён), але іх здабыча не вядзецца.
Карамель
Карамель (caramel) — дэсертны інгрэдыент, уяўляе сабой калаідны раствор варанага цукру розных адценняў карычневага колеру.
Макрадзіна
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Макрадзіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 у складзе Княжынскага сельскага паселішча.
Завішы
Завішы — вялікалітоўскі шляхецкі род герба «Лебедзь». Магчыма, адно з адгалінаванняў літоўскага баярскага роду, які пры Гарадзельскай уніі (1413) прыняў герб «Лебедзь». Паводле падання, Завішы спачатку карысталіся гербам «Ружа».
Элія Казан
Эліа Казан (Казанджаглу) (Elia Kazan;, , Асманская імперыя — ) — амерыканскі , , , лаўрэат прэміі «Оскар».
Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (С. М. Іваноў)
'''Партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі''' — партызанская брыгада, створаная ў лістападзе 1943 года на базе атрадаў «Сокал» (арганізаваны ў жніўні 1942 года) і імя Цімашэнкі (арганізаваны ў маі 1943 года) вылучаных 2-й Мінскай партызанскай брыгадай. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Пухавіцкага, Старадарожскага, Ганцавіцкага, Косаўскага, Ружанскага раёнаў. 13 ліпеня 1944 года брыгада (623 партызаны, 4 атрады і адзін кавалерыйскі эскадрон) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
У снежні 1943 года брыгада зрабіла баявы рэйд з Пухавіцкага ў Клецкі раён, летам 1944 года — у Ружанскі раён і ўвайшла ў партызанскае злучэнне Беластоцкай вобласці.
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгуначных участках Рудзенск — Асіповічы, Баранавічы — Ганцавічы. На дарозе Будча — Дзяніскавічы падарвалі некалькі аўтамашын з жывой сілай праціўніка. Вялі баі па ліквідацыі нямецкіх апорных пунктаў. Разам з партызанскімі брыгадамі імя Леніна Пінскай вобласці і 12-й кавалерыскай брыгадай імя Сталіна Мінскай вобласці разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Дзяніскавічы Ганцавіцкага раёна.
Скрыпень чатырохгранны
Скрыпень чатырохгранны, Скрыпень зродны (Epilobium tetragonum) — від кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травы з прамымі сцебламі, якія, як правіла, дасягаюць вышыні ад 0.1 да 1.3 м, можа мець некалькі сцеблаў. Цвіце ў перыяд са студзеня па лістапад. Кветкі ружова-фіялетавыя.
Арэал
Від быў натуралізаваны ў рэгіёнах Перт і у Заходняй Аўстраліі.
Граза
Граза́ (, Гроза) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Зябраўскага сельсавета.
Яськаўшчына (Талачынскі раён)
Я́ськаўшчына (, Яськовщина) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Серкавіцкага сельсавета.
Да 13 ліпеня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Рыдамльскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Талачынскага сельсавета.
Давыдаўка (Варонежская вобласць)
Давыдаўка (Давыдовка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ліскінскім раёне Варонежскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Давыдаўскага гарадскога паселішча.
Браўнінг
Браўнінг — прозвішча.
Азэрнэ (Данецкая вобласць)
Азэрнэ (Озерне; да 2016 года Ільічоўка) — вёска ва Украіне, знаходзіцца ў Краматорскім раёне Данецкай вобласці.
Код КААТЛУ — 1423082003. Насельніцтва па перапісе 2001 года складае 263 чалавекі. Тэлефонны код — 6261.
Гісторыя
Указам ПВС УССР ад 20 снежня 1949 года хутар Хайлоўка перайменаваны ў вёску Ільічоўка.
4 верасня 2022 года нацгвардзейцы в/ч 3035 сумесна з 63-м батальёнам 103-й брыгады наземнай абароны вызвалілі ад расійскіх захопнікаў вёску падчас расійскага ўварвання ва Украіну.
Францішак Геранім Малеўскі
Францішак Геранім Малеўскі (Franciszek Hieronim Malewski;, Вільня — , Санкт-Пецярбург) — журналіст, публіцыст, мемуарыст; сябра Таварыства філаматаў, знаўца заходнееўрапейскай літаратуры і прававых помнікаў Вялікага Княства Літоўскага. Сябар Адама Міцкевіча і Аляксандра Пушкіна
Біяграфія
Нарадзіўся ў Вільні ў сям’і рэктара Віленскага ўніверсыстэта Сымона Малеўскага. Ужо ў маладым узросце дасканала авалодаў многімі еўрапейскімі мовамі — французскай, нямецкай, англійскай, італьянскай, лацінскай і польскай.
Віленскі ўніверсітэт
У 1815 годзе скончыў Віленскую гімназію і паступіў на юрыдычны факультэт Віленскага ўніверсыстэта. 4 лістапада 1817 года з ініцыятывы Адама Міцкевіча быў прыняты ў Таварыства філаматаў, дзе становіцца сурэдактарам «Філямацкіх статутаў» і аўтар праектаў рэформ таварыства. З 7 верасня 1818 года — генеральны сакратар таварыства.
Быў членам Таварыства сяброў, у якім арганізаваў Статыстычны камітэт па збору геаграфічных і этнаграфічных матэрыялаў акругі Віленскага ўніверсітэта, для якога разам з Міхалам Рукевічам падрыхтаваў інструкцыю «Геаграфічнае апісанне, альбо інструкцыя ў збіранні звестак для вывучэння парафій», што ўтрымлівала праграму па вывучэнні літоўскага краю, яго прыроды, геаграфіі, складу насельніцтва, мовы розных станаў грамадства і чужаземных на яе ўплываў. За нелегальнае распаўсюджванне брашуры яе тыраж быў цалкам канфіскаваны царскімі ўладамі.
Удзельнічаў у стварэнні Таварыства філарэтаў, для якога распрацаваў статут і неўзабаве быў абраны віцэ-прэзідэнтам арганізацыі. Таксама спрабаваў стварыць Саюз літоўскай моладзі і Саюз маладых адвакатаў.
У жніўні 1821 года пры падтрымцы графа Адама Храптовіча заснаваў ў Шчорсах школу з ланкастэрскай сістэмай навучання, якую пазней спрабаваў пашырыць на ўсе літоўскія губерні. Заклікаў пераймаць досвед шчорсаўскай школы на старонках віленскага друку.
Арышт
У сувязі з працэсам над філарэтамі 20 снежня 1823 года быў арыштаваны ў Берліне па патрабаванні вялікага князя Канстанціна. 1 лютага 1824 года выданы расійскім уладам і дастаўлены спачатку ў Варшаву, дзе яго дапытвае сам вялікі князь. Міжвольна становіцца прычынай раскрыцця Таварыства філаматаў. У красавіку 1824 года прывезены ў Вільню. Тагачасныя падзеі апісвае ў сваім «Турэмным дзённіку». 14 жніўня 1824 года прыгавораны да дэпартацыі ў глыб Расіі. Выехаў з Вільні 25 кастрычніка 1824 года; па дарозе сустрэўся з Адамам Міцкевічам і разам з ім паехаў спачатку ў Санкт-Пецярбург, у Міністэрства асветы, а пасля ў Адэсу, дзе яго было даручана выкарыстаць як выкладчыка тамтэйшай гімназіі. 19 верасня 1825 быў накіраваны ў Маскву, дзе яго разам з Адамам Міцкевічам залічылі на службу ў канцылярыю маскоўскага генерал-губернатара князя Д. В. Галіцына. У 1827 годзе яны разам спрабавалі арганізаваць выданне часопіса «Iris», але не атрымалі згоды ўладаў. У снежні 1827 Францішак Малеўскі перабраўся ў Санкт-Пецярбург.
Латная
Латная (Латная) — пасёлак гарадскога тыпу ў Семілуцкім раёне Варонежскай вобласці Расіі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне Латненскае гарадское паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Насельніцтва — 7330 чал. (2018). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1944 года. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі «Варонеж-Касторнае».
Францішак Геранім Малеўскі
Санкт-Пецярбург
З 1829 года працаваў пры 3-м дэпартаменце Сената ў аддзяленні Метрыкі ВКЛ; з чэрвеня 1834 года метрыкант; пазней стаў дырэктарам аддзела Метрыкі ВКЛ і тайным саветнікам. У 1830 годзе разам з былым настаўнікам Віленскага ўніверсітэта Ігнатам Даніловічам і Аляксандрам Каравіцкім працаваў над кадыфікацыяй права для губерняў на тэрыторыі былой Рэчы Паспалітай. Сабраныя Малеўскім, Даніловічам і Каравіцкім матэрыялы ўвайшлі ў «Полное собрание законов Российской империи» ў 45 тамох, выдадзенае ў 1830 годзе, а таксама ў «Свод законов Российской империи» ў 15 тамох (1832—1839). Па заканчэнні працы Францішак Малеўскі быў узнагароджаны ордэнам Святой Ганны і атрымаў прэмію 10 тысяч рублёў срэбрам. Таксама яму прызначалі пажыццёвую пенсію ў 3 тысячы рублёў штогод. За заслугі ў складанні збору быў вылучаны на пасаду сенатара, аднак яе не прыняў.
Францішак Малеўскі быў знаёмы з прадстаўнікамі перадавой расійскай інтэлегенцыі і дзекабрыстамі Аляксандрам Бястужавым і Кандратам Рылеевым. Доўгі час сябраваў з Аляксандрам Пушкіным. Пра сустрэчы расійскай інтэлегенцыі ў доме Марыі Шыманоўскай яе дачка Алена пазней ўзгадавала:
У студзені 1832 года адбываецца вяселле Францішка Малеўскага з Аленай Шыманоўскай. Праз колькі часу яе сястру — Цэліну ўзяў замуж Адам Міцкевіч, такім чынам філаматы сталі швагерамі. Пазней у Малеўскіх нарадзіліся дзеці: Адам, Марыя (пазней стала жонкай міцкевічавага сына Уладзіслава), Юзаф і Ян.
Памёр Францішак Малеўскі года ў Санкт-Пецярбургу.
Універсітэт бізнесу і тэхналогій
Універсітэт бізнесу і тэхналогій (Universiteti për Biznes dhe Teknologji) — косаўская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Прышціна, Рэспубліка Косава.
Цяжкая атлетыка
Цяжкая атлетыка — хуткасна-сілавы від спорту, у аснове якога ляжыць выкананне практыкаванняў па падыманні штангі над галавой. Спаборніцтвы па цяжкай атлетыцы сёння ўключаюць у сябе два практыкаванні: рывок і штуршок.
Універсітэт бізнесу і тэхналогій
Агульная характарыстыка
Наступныя навучальныя праграмы акрэдытаваны ў ВНУ:
Цяжкая атлетыка
У праграме Алімпійскіх гульняў з 1896 (акрамя 1900, 1908, 1912). Праграма спаборніцтваў і вагавыя катэгорыі спартсменаў пастаянна мяняліся. Да стварэння Міжнароднай федэрацыі цяжкаатлетаў (ФІХ) атлеты спаборнічалі ў жыме і штуршку дзвюма рукамі, часам — у рыўку і штуршку адной рукой;
Алесна (гміна, Малапольскае ваяводства)
Але́сна (Olesno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Дамброўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Алесне. Плошча гміны складае 77,77 км². Станам на 2008 год у гміне Алесна пражывалі 7626 чалавек, шчыльнасць — 98 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 12 населеных пунктаў.
Стэфан Курч
Стэфан Курч (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Лідскі войскі (з 1650) і падкаморы (з 1665), берасцейскі кашталян (1668—1672) і ваявода (1672—1702). Маршалак Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1677 годзе.
Валодаў маёнткамі Плужаны і Валеўка (збудаваў там дамініканскі кляштар і ўніяцкую царкву) у Новагародскім ваяводстве.
Сям’я
Жанаты з Янай Петранелай Сапегай, дачкой віленскага кашталяна Мікалая Сапегі.
Пакінуў дзяцей Яна, Францішка, Тэадору і Соф’ю.
Сураж (гміна)
Су́раж (Suraż) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Беластоцкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Суражы. Плошча гміны складае 76,6 км². Станам на 2012 год у гміне Сураж пражывалі 2086 чалавек, шчыльнасць — 27,23 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
O.Torvald
«O.Torvald» («О.То́рвальд») — украінская рок-група, заснаваная ў 2005 годзе ў Палтаве. У 2006 годзе група пераехала ў Кіеў. Першы студыйны альбом «O. Torvald» выйшаў у 2008 годзе. Па стане на 2016 год група мае 6 пласцінак. Зараз гурт складаецца з пяці музыкаў. Група прадстаўляе Украіну на Еўрабачанні-2017 у Кіеве з кампазіцыяй «Time» («Час»).
Гісторыя
Гісторыя стварэння групы пачынаецца з дзіцячага знаёмства Яўгена Галіча з Дзянісам Мізюком (1994 г.). Вялікае жаданне абодвух граць рок-н-рол прывяло да з’яўлення ў 1999 годзе групы «Крути! Педалі», якая праіснавала да 2005 года. 4 лістапада 2005 года ў Палтаве быў заснаваны «O.Torvald». У склад новага калектыву з папярэдняга перайшлі Яўген Галіч (вакал), Дзяніс Мізюк (гітара), Аляксандр Нечыпаренка (гітара) і Ігар Одарюк (памяняў трамбон на бас-гітару). Да каманды далучыўся ўдарнік. Ужо за 5 месяцаў (2006 г.) музыканты пераехалі ў Кіеў і знялі вялікі прыватны дом, у якім першы час жылі ўсе разам.
Як і ўсе маладыя гурты, якія прымалі ўдзел у конкурсных фестывалях, у прыватнасці GBOB, Червона Рута, Перлини Сезону, Таврійські ігри. Адначасова група запісвала свае песні, многія з якіх так і засталіся ў дэма-варыянтах.
У канцы 2007 года на адной з кіеўскіх студый O.Torvald пачаў запісваць свой дэбютны альбом, звядзенне даверылі Сашы Піпі (экс-ВВ, Attraktor). Дыск з назвай «O. Torvald — 2008» пабачыў свет у траўні 2008-га на лэйбле «Весна Music», музыканты дапоўнілі яго відэакліпам песні «Не залишай» (Не пакідай).
Пасля выхаду дэбютніка аб O.Torvald загаварылі сур’ёзней, гурт усё часцей пачаў з’яўляцца на тэлебачанні, радыё і ў іншых СМІ. Наступнае відэа знялі ўжо не на песню з альбома, а на стары трэк «Почуття» (Пачуцці).
У пачатку 2009 года амерыканскі рэжысёр ўкраінскага паходжання Алекс Баеў прапанаваў членам групы зняць два відэакліпа. Ён даўно марыў стварыць відэа для групы з Украіны. Было вырашана здымаць песню з альбома групы «Київ-Лондон» і зусім свежы запіс «Не грузи». Праца над кліпамі доўжылася два месяцы.
Масавае прызнанне прыйшло да групы пасля выдання другога альбома «В тобі» (У цябе) ў верасні 2011 года. Альбом складаўся з 12 песень, тры з якіх былі відэакліпамі. O.Torvald прадставіў свой дыск у 30 гарадах Украіны падчас восеньскага турнэ, якое мела назву «У ТОБІ TOUR 2011». Другі альбом гурта «В тобі» шмат у чым адрозніваўся ад дэбютнага дыска. З прыходам у гурт новага бубнача і басіста гурт загучаў інакш.
У лютым 2012 года музыканты наладзілі акустычны тур, падчас якога запісвалі ўсе свае выступы. У красавіку дапрацаваны ў студыі канцэртныя запісы было выдадзена як дыск «Акустычны». Адначасова музыкі O.Torvald пачалі працу над трэцім студыйным альбомам.
Летам група згуляла на 20 фестывалях, сярод іх Prosto Rock (Linkin Park, Garbage), Краще Місто (з Evanescence, The Rasmus), Захід, Ekolomyja (Польшча). На фестывалі Global Gathering у ліпені музыканты сумесна з DJ Tapolsky і VovKING прадставілі сумесны электронна-рокавы міні-альбом «Використовуй нас».