cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Канстанцін Тадэвуш Рдултоўскі
Літаратурная дзейнасць
Восенню 1828 г. у Санкт-Пецярбургу, y салоне сваёй траюраднай сястры, вядомай прыгажуні, Рдултоўскі разам з Міцкевічам сустракаўся з Аляксандрам Пушкіным.
У культуры
У п'есе «Крык рабіны» (1949) Канстанцін Рдултоўскі з'яўляецца адным з галоўных герояў. У прэм'ернай пастаноўцы рэжысёра (1949, Варшава ) яго ролю выконваў, у пастаноўцы  (1949, Познань ) — Збігнеў Лабадзінскі, у пастаноўцы Ежы Ронарда Буянскага (1949, Кракаў ) — , у пастаноўцы  (1969, Тэатр польскага радыё ) —  і.
Тасаул
Тасаул — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Беразнякоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 354039300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 342 чалавекі (182 мужчыны і 160 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 272 чалавекі (146 мужчын і 126 жанчын).
Карнеліяна-д’Альба
Карнеліяна-д'Альба (Corneliano d'Alba) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 2039 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 204 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 12040. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Anna.
Мікалішкіс (Ігналінскі раён)
Мікалі́шкіс (Mikališkis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана каля Лінкмяніса, на ўзбярэжжы возера Прудас. Насельніцтва 4 чал. (2001 г.).
Павел Сцяпанавіч Крынчык
Павел Сцяпанавіч Крынчык (, в. Едначы, Слонімскі павет, Гродзенская губерня, цяпер Слонімскі раён, Гродзенская вобласць —, Слонім) — дзеяч вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, публіцыст.
Біяграфія
Скончыў Екацярынаслаўскі палітэхнікум шляхоў зносін (1921). У 1920-я актыўны ўдзельнік Таварыства беларускай школы; з 1927 віцэ-старшыня Слонімскай акруговай управы ТБШ, з мая 1929 член Галоўнай управы ТБШ. У 1928 абраны дэпутатам польскага сейма па спісе беларускіх арганізацый. Адзін з арганізатараў і член Галоўнага сакратарыята клуба «Змаганне». Уваходзіў у заходнебеларускі аргкамітэт па падрыхтоўцы Еўрапейскага сялянскага кангрэса ў Берліне.
У жніўні 1930 арыштаваны польскімі ўладамі і асуджаны на 10 гадоў турмы. З вер. 1932 у выніку абмену палітвязнямі ў СССР. Працаваў на гаспадарчай рабоце. Арыштаваны 26.10.1935. Асуджаны 1.4.1936 «тройкай» НКУС за «сувязь з разведкай буржуазнай Польшчы» да 5 гадоў ППК. Этапіраваны ў адзін з Калымскіх лагераў. Рэабілітаваны 30.3.1956. Жыў у Слоніме. Муж А. К. Лябецкай. Асабовая справа К. № 6824-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Аўтар успамінаў.
Перад смерцю расказаў свайму пляменніку Уладзіміру Шундрыку, нібыта ў 30-х гадах у БССР існавала антысавецкае падполле, якое выбрала падпольны ўрад, куды ўваходзіў і Крынчык. А пасля пачаліся арышты. Напэўна, Крынчык быў адзіны з кіраўніцтва падполля, які вярнуўся з канцлагераў.
РИА Новости
Расійскае агенцтва міжнароднай інфармацыі «РИА Новости» («РІА Навіны») — былая медыягрупа і адно з найбуйнейшых інфармацыйных агенцтваў свету са штаб-кватэрай у Маскве. Галоўнымі прынцыпамі сваёй дзейнасці РІА Навіны называла «аператыўнасць, аб’ектыўнасць, незалежнасць ад палітычнай кан’юнктуры».
Медыягрупа і агенцтва РІА Навіны былі расфарміраваны Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Уладзіміра Пуціна «Аб некаторых мерах па павышэнні эфектыўнасці дзейнасці дзяржаўных сродкаў масавай інфармацыі» ад 9 снежня 2013 года. Паводле ўказу, замест ліквідаванага РІА Навіны створана Міжнароднае інфармацыйнае агенцтва «Россия сегодня» («Расія сёння»).
Апроч аднайменнага агенцтва, у склад РІА Навіны ўваходзіла Расійскае агенцтва прававой і судовай інфармацыі (РАПСІ), Агенцтва спартыўных навін «Р-Спорт» , Агенцтва эканамічнай інфармацыі «ПРАЙМ» , Рэйтынгавае агенцтва «РИА Рейтинг» («РІА Рэйтынг») , Расійскае інфармацыйнае агенцтва навукі і тэхналогій «РИА Наука» («РІА Навука») , Выдавецкі дом «Маскоўскія навіны» , сетка медыяцэнтраў у Расіі і за мяжой, а таксама больш за 40 інтэрнэт-рэсурсаў на 22 мовах з сукупнай аўдыторыяй на момант ліквідацыі звыш 20 млн унікальных наведвальнікаў у месяц.
Галоўны рэдактар РІА Навіны на момант ліквідацыі — Святлана Міранюк, якая кіравала агенцтвам з 2003 года.
Сідра
Сідра (гіст. Вялікі Сірт, Syrtis Maior) — буйны заліў Міжземнага мора ля берагоў Лівіі.
Глыбіня да 1374 м, шырыня да 465 км (пры ўваходзе ў заліў). Прылівы да 0,4 м. На беразе — горад Бенгазі і шэраг нафтаналіўных портаў. Здабыча тунца.
Падчас Другой сусветнай вайны заліў быў арэнай дзвюх марскіх бітваў паміж ВМФ Італіі і Вялікабрытаніі. Прававы статус Вялікага Сірта юрыдычна не ўрэгуляваны дагэтуль. Лівійскі ўрад разглядае ўвесь заліў як свае тэрытарыяльныя воды. Гэта пазіцыя неаднаразова абарачалася міжнароднымі ўскладненнямі — гл. Інцыдэнт у заліве Сідра, 1981 і Інцыдэнт у заліве Сідра, 1989.
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Антуан дэ Сент-Экзюперы (Antoine de Saint-Exupéry;, , Францыя — ) — французскі пісьменнік, прафесійны лётчык.
Дзяцінства
Сын Мартэна Луі Мары Жана дэ Сент-Экзюперы (1863—1904 гг.), які не меў прафесіі, і яго жонкі Андрэ Мары Луізы дэ Фанкалёмб , Антуан Жан-Батыст Мары Ражэ дэ Сент-Экзюперы нарадзіўся 29 чэрвеня 1900 г. на вуліцы Пэйра, дом 8, у 2-й акрузе Ліёна, у сям’і старажытных французскіх дваран.
Антуан шчасліва бавіў дзяцінства з чатырма братамі і сёстрамі, але ў 1904 годзе ягоны бацька помер ад крывазліцця ў мозг у веку сарака аднаго года. Маці гадавала пяцярых дзяцей: Мары-Мален (па-дамашняму званую Бішэ), Сімону (Мано), Антуана (дамашняе імя якога было Таньё), Франсуа і Габрыель (Дзідзі). Ёй памагала аўстрыйская гувернантка Паўла Хентшэль, якая была з дзецьмі да іх паўналецця. У рамане «Вайсковы лётчык» Экзюперы выразіў ёй павагу наступнымі выразамі: "Я вярнуўся ў памяці да маленства, каб наноў адкрыць для сябе пачуццё ўласнай абароны. Для мужчын абароны не існуе. Як толькі ты становішся мужчынам, цябе адпускаюць… Але хто можа зрабіць хоць штосьці супраць маленькага хлопчыка, чыю руку ўсемагутная Паўла трымае ў сваёй? Паўла, я выкарыстоўваў твой цень як шчыт…"
Антуанава маці цяжка перажывала заўчаснае ўдаўство, але аптымістычны характар дазваляў ёй спраўляцца з абавязкамі. Заняцце мастацтвам (яна малявала ), чуллівасць натуры дапамаглі стварыць з Антуанам адмысловую сувязь і даць яму цудоўную адукацыя, што было няпроста для адзінокай жанчыны за тымі часамі. Яна перадала сыну каштоўнасці, якія той пранёс праз усё жыццё: чэснасць, павага да людзей, незаяўленне сваёй сацыяльнай выключнасці. Пісьменнікава маці прысвяціла жыццё дзецям, прышчапляючы ім гуманізм, які развіваў і сам Экзюперы.
Дзяцінства пісьменніка да дзесяці гадоў праходзіла у замку Ля-Моль у дэпартаменце Вар, які належаў яго бабулі па кудзелі, і замку Сэн-Марыс-дэ-Рэман у дэпартаменце Эн, што належаў яго цётцы мадам Трыко.
У 1908 годзе Экзюперы паступіў у восьмы клас Ліёнскай школы братоў-хрысціян. Пад каней лета 1909 г. Мары дэ Сент-Экзюперы пераехала з дзецьмі ў Ле-Ман да свайго свёкра. Антуан паступіў у езуіцкую школу ад касцёла Багамацеры Святога Крыжа. Слабы вучань, пра якога адзначалі, што ён недысцыплінаваны і летуценны, будучы пісьменнік мроіў падарожжамі, прыгодамі і імкнуўся вырвацца з арыстакратычнага асяроддзя.
У 1912 г. ён бавіў вакацыі ў Сэн-Марыс-дэ-Рэман. Захоплены аэрапланамі, часта ездзіў на ровары на аэрадром Анбер’ё-ан-Бужэ, размешчаны за некалькі кіламетраў, дзе распытваў механікаў, як зладжаныя самалёты. Аднойчы Антуан падышоў да пілота Габрыеля Сальвеса, сказаўшы, што маці дазволіла яму зрабіць першы палёт. Першы палёт ён здзейсніў на самалёце W2 bis (W - ад Wroblewski)8,9, пабудаваным у Віёрбане братамі П’ерам і Габрыелем Ураблеўскімі, вядомымі пад іменем Сальвес.
Калі пачалася Першая сусьветная вайна, Мары дэ Сент-Экзюперы прызначылі старэйшай медсястрой у шпіталь у Амбер’ё-ан-Бужэ і яна ўзяла дзяцей з сабой. Антуан і Франсуа вучыліся ў школе-інтэрнаце пры езуіцкім калежы Нотр-Дам-дэ-Мангрэ ў Вільфранш-сюр-Сон. Юны Экзюперы нарэшце змог заняцца пісьменніцтвам, што цудоўна ў яго выходзіла: за адзін са сваіх твораў ён атрымаў школьную прэмію.
На пачатку навучальнага 1915 года Мары дэ Сент-Экзюперы, якая ўсё яшчэ працавала ў Амбер’ё-ан-Бужэ, адчула, што яе сынам не дужа падабаецца жыць з айцамі-езуітамі ў Мангрэ. Жадаючы паспрыяць развіццю дзяцей, яна перавяла іх да братоў-марыянаў на вілу Сен-Жан у Фрыбургу. Гэты калеж, цесна звязаны з парыжскім Калежам Станіслава, распрацаваў новую методыку навучання, заснаваную на творчасці. Іменна там Антуан пазнаёміўся з Луі дэ Баневі, чыя сям’я была суседзямі і сябрамі Экзюперы ў Ліёне. З ім, а таксама з Маркам Сабранам і Шарлем Салесам у яго завязалася глубокае сяброўства.
Юнацтва
У 1917 г. Экзюперы атрымаў ступень бакалаўрат нягледзячы на не надта добрыя поспехі ў вучобе. Антуан займаўся больш навуковымі дысцыплінамі, чым літаратурай. Летам таго года ад перыкардыту памёр яго малодшы брат Франсуа, таварыш і давераная асоба, хворы на раматус. Зажураны, пісьменнік успрыняў гэта за пераход ад юнацкага жыцця да дарослага.
Карл II Лысы
Карл II Лысы (13 чэрвеня 823,, Германія — 5 кастрычніка або 6 кастрычніка 877, Мар’ен, Савоя) — кароль заходнефранкскі, кароль Італіі, імператар рымскі, сын Людовіка Набожнага, першы з дынастыі французскіх Каралінгаў.
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Юнацтва
У 1918, 1919 і 1920 Антуан не здаў вуснага экзамена ў Ваенна-марскую школу, а потым паступіў свабодным слухачом на курс архітэктуры ў Вышэйшай нацыянальнай школе прыгожых мастацтваў. Па смерці сваёй цёці Трыко ў 1920 г. Мары Экзюперы атрымала ў спадчыну замак Сэн-Марыс, дзе і пасялілася. Даходы былі небагатыя і яна ўтрымлівала дзяцей за кошт продажу зямлі, што прылягала да замка. Антуан карыстаў гасціннасць сваёй кузіны Івоны дэ Лестранж а таксама падпрацоўваў: разам з сябрам Анры дэ Сегонем некалькі тыдняў іграў у оперы Жана Нугеса «Quo vadis». У 1918 годзе ён пазнаёміўся з Луізай дэ Вільмарэн, якая натхніла яго на напісанне рамантычных вершаў.
Карл II Лысы
З Франкскай імперыі вышлі тры каралеўства: заходніх франкаў, якое ўзначаліў Карл Лысы, усходніх франкаў, якое засталося Людовіку Нямецкаму і сярэніх, тэрыторыя якога цягнулася вузкай паласой ад Паўночнага мора да Рыма ў Італіі. На чале сярэдняга каралеўства стаў Лотар, які атрымаў тытул імператара. Але пасля яго смерці ў 855, каралеўства было падзелена на тры часткі, паміж яго сынамі. Так замест вялікай і моцнай імперыі Карла Вялікага, праз 40 лет пасля яго смерці існавала ўжо пять раздробленных каралеўств. Якія з’яўляліся правобразамі пазнейшых Францыі, Германіі, Нідэрландаў, Швейцарыі і Італіі.
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Юнацтва
У гэты ж перыяд Экзюперы напісаў і іншыя вершы ў форме санетаў, якія сваім зместам сведчаць аб тым, што ён не строіў планаў на жыццё. Некаторыя з вершаў былі напісаны каліграфічным почыркам і ўпрыгожаны малюнкамі, выкананымі індыйскай тушшу.
Два сшыткі з вершамі ён падарыў свайму другу Жану Даа. У міжваенны час Луіза дэ Вільмарэн стала адной з асноў яго сяброўскай кампаніі, куды таксама ўваходзілі Жан Прэво, Эрвэ Міле, Эмеры Блак-Беле, Жан дэ Вагюэ і яго жонка Нэлі, Жан Гюго і Леон-Поль Фарг.
Карл II Лысы
У каралеўстве Карла Лысага з самага пачатку не было адзінства. Амаль усе графствы бунтавалі і імкнуліся да незалежнасці ад караля. Кельцкая Брытанія і вестгоцкая Аквітанія ўвогуле сталі асобнымі княствамі.
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Уступленне ў ВПС
У красавіку 1921 г. Экзюперы пачаў двухгадовую вайсковую службу механікам у 2-м авіяцыйным палку ў Страсбуры. У чэрвені ён за свой кошт прайшоў курсы грамадзянскага пілатавання.
Карл II Лысы
Аднак Карл працягваў будаваць свой каралеўскі двор, які ён напоўніў філосафамі, пісьменнікамі і паэтамі, за, што атрымаў мянушку кароль-філосаф. У выніку дынасцыйных зрухаў, тэрытарыяльная частка спадчыны Лотара адышла да Людовіка Нямецкага, а частка да Карла Лысага. Пасля смерці Людовіка Італія адышла да Карла, разам з тытулам імператара. У выніку ўзнікла мажлівасць паўторнага аб’яднання франкскіх зямель, але гэта не ўваходзіла ў планы шматлікіх графстваў. Аднак галоўнай перашкодай сталі знішчальныя набегі арабаў, нарманаў і венграў.
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Уступленне ў ВПС
9 ліпеня інструктар Рабер Эбі адправіў яго на першы самастойны круг, аддаўшы кіраванне. Застаўшыся адзін за штурвалам вучэбнага самалёта, Антуана завысока зайшоў на пасадку. Рэзка выкарыстаўшы дросель, ён выклікаў зваротную ўспышку ў карбюратары. Мяркуючы, што рухавік загарэўся, ён не запанікаваў, зрабіў разварот на ўзлётна-пасадачнай паласе і ўдала прызямліўся. Інструктар пацвердзіў яго належную падрыхтоўку. Але ж Экзюперы запомнілі як няўважлівага часамі лётчыка.
Карл II Лысы
Памёр у 877 падчас паходу супраць арабаў, у Італію. Пераемнікам заходнефранкскага стальца стаў яго сын Людовік Заіка.
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Уступленне ў ВПС
Экзюперы меў ліцэнзію грамадзянскага пілота; яго дапусцілі навучаць вайсковых лётчыкаў. На авіябазе Страсбур не было лётнай школы. 2 жніўня 1925 г. яго накіравалі ў 37-ы авіяцыйна полк у Марока, у Касабланку, дзе 23 снежня 1921 года атрымаў ліцэнцію вайсковага лётчыка.
Карл II Лысы
Дзеці
Ад 1-га шлюбу: сыны: Людовік II Заіка, Карл III Дзіцё, Лотар, Карламан дочкі: Юдзіт, Ратруда, Эрментруда, Хільдэгарда, Гізела Ад 2-га шлюбу: сыны: Дроган, Піпін, сын, Карл дачка: Ратхільда
Антуан дэ Сент-Экзюперы
Уступленне ў ВПС
Вольным часам Экзюперы рабіў зарысоўкі сваіх таварышаў вуглём і чарнілам. Яго рысункі сабраныя ў сшытак "Les Copains" (Таварышы).
Грамадзянскі лётчык
У 1926 годзе Экзюперы паступіў на службу ў кампанію «Latécoère» (будучую «Aéropostale»), што дастаўляла пошту на паўночнае ўзбярэжжа Афрыкі. Стаў працаваць на лініі Тулуза — Касабланка, пазней Касабланка — Дакар. У гэты час ён напісаў апавяданне «L'évasion de Jacques Bernis».
Скора яго назначылі начальнікам станцыі ў Марока, даручыўшы палепшыць дачыненні кампаніі з мараканцамі і іспанцамі адначасова. Свой досвед і перажыванні пісьменнік выклаў у першым надрукаваным рамане «Courrier sud» (Паўднёвы кур’ер) (1929 г.).
У верасні 1929 г. лётчыка разам з калегамі накіравалі ў Паўднёвую Амерыку, каб паспрыяць распаўсюджанню работы «Аэропасталь» да Патагоніі. У 1930 г. яму надалі чын кавалера ордэна Ганаровага легіёна за ўклад у развіццё грамадзянскай авіяцыі. У 1931 г. Экзюперы надрукаваў свой другі раман — «Vol de nuit », які меў велізарны поспех; у ім ён успамінае гады, праведзеныя ў Аргентыне і развіццё авіяліній кампаніі.
Журналіст
Пачынаючы з 1932 года, калі кампанія «Аэрапасталь» была падарвана інтэгрвцыяй у «Air France», Экзюперы прыйшлося цяжка і ён, застаючыся лётчыкам выпрабавальнікам і пілотам разавых рэйсаў, стаў журналістам некалькіх буйных выданняў. Як рэпарцёр газеты «Пары-Суар» ён пабываў у В’етнаме ў 1934 і ў Маскве ў 1935 годзе.
Крушэнне ў пустыні
29 снежня 1935 г. разам з механікам Андрэ Прэво Экзюперы паспрабаваў здзейсніць пералёт Парыж — Сайгон каб пабіць рэкорд Андрэ Жапі, які некалькімі днямі раней пераляцеў гэтым маршрутам за тры дні і пятнаццаць гадзін. 30 снежня, пасля 19 гадзін 44 хвілін у паветры самалёт упаў на камяністае плато, хоць Сент-Экзюперы і спецыяльна знізіўся, спрабуючы зарыенціравацца. Абодва лётчыкі засталіся жывы, але прымітыўныя недасканалыя карты не давалі ім цалкам зразумець дакладнае месца знаходжання. Яны згубіліся ў пустыні амаль без харчоў і пітва пры мінімальным запасе лячэбных сродкаў: сто грамаў спірту, столькі ж эфіру і пузырок ёду.
Лётчыкі скіраваліся на ўсход; выкарыстаўшы ў першы ж дзень усё пітво, яны абодва бачылі міражы, адчувалі слыхавыя і зрокавыя галюцынацыі. На другі і трэці дзень, абязводзіўшыся, перасталі пацець. Чацвёртым днём іх знайшоў бедуін на вярблюдзе, які выратаваў ім жыццё.
Найзнакаміцейшы твор Сент-Экзюперы «Маленькі прынц» (фр. Le Petit Prince) пачынаецца з расказу пра лётчыка, які застраў у пустыні і, відаць, адсылае да гэтага здарэння.
Далейшая дзейнасць
У 1936 г. Экзюперы паехаў у Іспанію рэпарцёрам асвятляць грамадзянскую вайну. Жыў сярод каталанскіх анархістаў, назіраючы іх быт паводзіны; разам з прадстаўніком Сацыялістычнай партыі Францыі ратаваў манахаў ад расстрэлу. Быў момант, калі яго самога выратавала, магчыма, толькі ўсмешка.
У 1937 г. Сент-Экзюперы і яго заўсёдны механік Прэво скіраваліся пракладаць новыя паветраныя шляхі да розных гарадоў Афрыкі. Пераадолеўшы больш за 9000 км, яны адкрылі паветраныя зносіны між Касабланкай, Тамбукту і Бамака.
15 лютага 1938 г. Экзюперы і Прэво скіраваліся ў новае падарожжа па маршруце Пунта-Арэнас — Нью-Ёрк. Але праз блытаніну ў брытанскіх і амерыканскіх мерах аб’ёму ў галонах перагрузілі свой самалёт і пацярпелі крушэнне ў канцы ўзлётна-пасадачнай паласы. Цяжка параненыя лётчыкі лячыліся ў Гватэмале ; Экзюперы пасля перавялі ў Нью-Ёрк, дзе ён скончыў работу над раманам «Terre des hommes» («Планета людзей», анг. выданне «Wind, Sand and Stars», рус. выданне «Планета людей»).
Падчас сваіх падарожжаў пісьменнік прыдбаў мноства ўспамінаў і ўражанняў, якія сталі асновай для роздумаў пра сэнс чалавечага існавання. Гэтыя роздумы прывялі да напісання кнігі «Terre des hommes», апублікаванай у 1939 годзе і ўганараванай прэміяй Французкай акадэміі. Раман быў прысвечаны сябру і калегу Сент-Экзюперы па працы ў «Аэрапасталь» Анры Гіямэ, аднаму з найзнакаміцейшых французскіх грамадзянскіх лётчыкаў.
Творчасць
Друкаваўся з 1926 г. У раманах «Паўднёвы паштовы» (1929), «Начны палёт» (1931), «Планета людзей» (1939, прэмія Французскай акадэміі), аповесцях «Ваенны лётчык» (1942), «Ліст да заложніка» (1943) услаўляў мужнасць подзвігу, вернасць абавязку, патрыятызм. Яго творы — своеасаблівы сплаў рэпартажу з паэтычным і філасофскім асэнсаваннем перажытага. Сусветную вядомасць набыла філасофска-лірычная казка «Маленькі прынц» (1943, неаднаразова экранізавана), у якой паэтычнасць, лірызм, сатыра спалучаюцца з глыбокім роздумам аб прыгажосці чалавечых адносін.
Марыйская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Марыйская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (Марийская Автономная Советская Социалистическая Республика, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка РСФСР у 1936—1993 гадах. Сталіца — горад Яшкар-Ала.
Гісторыя
Марыйская АССР была ўтворана 5 снежня 1936 года паводле канстытуцыі СССР 1936 года ў выніку пераўтварэння Марыйскай аўтаномнай вобласці, створанай 4 лістапада 1920 года як аўтаномнага тэрытарыяльнага ўтварэння для горных і лугавых марыйцаў.
9 снежня 1992 года З’езд народных дэпутатаў Расійскай Федэрацыі перайменаваў Марыйскую ССР у Рэспубліку Марый Эл, для чаго ўнёс папраўку ў артыкул 71 Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі — Расіі. Гэтая папраўка набыла моц з моманту апублікавання ў «Расійскай газеце» 12 студзеня 1993 года.
Адміністрацыйны падзел
У склад Марыйскай АССР уваходзілі 14 раёнаў.
На тэрыторыі Марыйскай АССР меліся 3 гарады (Яшкар-Ала, Волжск, Казьмадзям’янск) і 14 пасёлкаў гарадскога тыпу.
Нацыянальны склад
Паводле перапісу 1970 года:
Цыбуля вінаградная
Цыбу́ля вінаградная (Allium vineale) — кветкавая расліна роду падсямейства.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 40—80 см. Сцябло прамое, да палавіны аблісцелае, каля асновы мае невялікую яйцападобную цыбуліну з маленькімі, на ножках, жаўтаватымі цыбулінамі. Лісце вузкае, жалабатае, з доўгімі похвамі. Кветкі цёмна-пурпуровыя, на доўгіх кветаножках, з цыбулінкамі ад асновы.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Пашырэнне
У прыродзе арэал ахоплівае тэрыторыю Еўропы, Паўночную Афрыку (Алжыр, Марока), Заходнюю Азію (Ліван, Сірыя, Турцыя) і Закаўказзе. Сустракаецца на горных лугах. На тэрыторыі Беларусі расце на травяністых схілах і ў хмызняках, зрэдку як пустазелле на палях. Цвіце ў ліпені—жніўні.
Ахоўваецца на тэрыторыі Калінінградскай вобласці Расіі.
Вязь
Вязь — старажытнае дэкаратыўнае пісьмо, пры якім літары звязаны ў непарыўны арнамент.
Запазычана ўсходне-славянскімі кніжнікамі ў канцы 14 ст. ад паўднёвых славян у двух стылях — прыродным і геаметрычным. Першы характарызаваўся наяўнасцю пры літарах раслінных і жывёльных арнаментальных элементаў, другі строга захоўваў геаметрычныя формы кірылаўскіх літар. Спалучэнне літар ў вязі рабілі рознымі спосабамі -- зліццём падобных частак суседніх літар, падпарадкаваннем адной літары другой, калі памер яе змяншаўся і яна пісалася ўнутры большай літары, не перасякаючы яе элементаў, памяншэннем абедзвюх літар і напісаннем іх адной пад другой і інш. Упрыгожванне арнаментальнымі элементамі служыла для запаўнення пустот, характэрных многім кірылаўскім літарам. Для пісання вяззю звычайна ўжывалі каляровыя фарба, часцей за ўсё кінавар. На Вялікім княстве Літоўскім у 15—17 ст. вяззю ўпрыгожвалі тытульныя лісты і загалоўкі кніг, ужывалі пераважна ў рукапісных кнігах рэлігійных жанраў («Псалтыр» 16 ст., «Пролаг» 17 ст.), зрэдку ў дзелавой і свецкай пісьменасці (Статут ВКЛ 1566). Друкаваная вязь вядома ў выданнях Ф. Скарыны, С. Буднага, у старадруках 16—17 ст. (Статут ВКЛ 1588, «Дзідаскалія» 1653). У вялікалітоўскай вязі пераважалі элементы расліннага і жывёльнага арнаменту, у маскоўскай -- геаметрычнага.
NGC 4663
NGC 4663 (іншыя абазначэнні — IC 811, MCG -2-33-2, PGC 42946) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
14-я Рабінавая вуліца (Наваполацк)
14-я Рабінавая вуліца (, 14-я Рябиновая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Нафтавік-1". Працягласць вуліцы складае каля 50 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца. З цэнтральнай часткі горада грамадскім транспартам да вуліцы можна даехаць аўтобусамі № 8 "Падкасцельцы - БВК" і № 12 "Падкасцельцы - Шніткі".
Калінаўка (Бярэзінскі раён)
Калі́наўка (, Калиновка) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Мачаскага сельсавета.
Геаграфія Мазамбіка
Мазамбік — краіна ў Паўднёва-Усходняй Афрыцы. На ўсходзе яна абмываецца Індыйскім акіянам.
Працягласць межаў з Малаві — 1569 км, ПАР — 491 км, Свазілендам — 105 км, Танзаніяй — 756 км, Замбіяй — 419 км, Зімбабве — 1232 км.
Плошча тэрыторыі — 801.590 км².
Даўжыня берагавой лініі краіны — 2 470 км.
Самая высокая кропка краіны — гара Бінга (Mone Binga) вышынёй 2436 м.
Мікалунай
Мікалу́най (Mikoliūnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Казіцішкіса.
Картэмілія
Картэмілія (Cortemilia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 2517 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 104 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 12074. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Наше время
«Наше время» (Том третий) (Наш час) — альбом беларускага гурта «Sounduk», выдадзены ў 2013 годзе.
Гісторыя стварэння
Альбом з’яўляецца заключнай часткай трылогіі. Афіцыйная прэзентацыя адбылася 30 лістапада 2013 года ў мінскім клубе «RE:PUBLIC». Да выхаду альбома гурт прыдумаў уласны алфавіт і змясціў яго ў буклеце да дыску пад лозунгам «Наше время — наш язык». Аранжыроўкай песень займаўся ўвесь склад гурта.
Крытыка
Меркаванне музычнага крытыка Сяргея Будкіна:
Музычны журналіст Алег Клімаў, у сваю чаргу, адзначыў, што альбом нагадвае як бы дапіску да папярэдняга альбома, нейкі бонусны дадатак. Музычны журналіст Дзмітрый Падбярэзскі мяркуе, што альбом запісаны «шчыра, чэсна, без прэтэнзій». Ягор Цывілька лічыць, што «альбом падкупае з першай жа песні, якая лёгка змяняе маркотны зімовы настрой».
Міхнавічы (Бярозаўскі раён)
Міхнаві́чы (, Михновичи) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сялецкага сельсавета. Размешчана за 22 км ад Бярозы, за 17 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
У 1864 годзе вёска ў Сашыцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў Сялецкай воласці, пазначана пад назвай Міхневічы. Паводле перапісу 1897 года ў Сялецкай воласці, пазначана пад назвай Міхневічы, дзейнічалі царкоўна-прыходская школа, хлебазапасны магазін.
З 1925 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 года ўстаноўлена савецкая ўлада.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Сялецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Нарутавіцкім сельсавеце.
У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі ў вёсцы 8 жыхароў, на фронце загінулі 11 воінаў-землякоў.
З 1954 года ў Блудзенскім сельсавеце. З 1964 года ў Асавецкім сельсавеце (з 1977 Нарутавіцкі). Паводле перапісу 1970 года ў калгасе «Кастрычнік».
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нарутавіцкага сельсавета.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з дугападобнай вуліцы, арыентаванай з паўночнага ўсходу на поўдзень. Да яе з усходняга боку прымыкаюць 2 завулкі.
Батакара (сяло)
Батакара — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Батакарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 354041100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 807 чалавек (380 мужчын і 427 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 890 чалавек (443 мужчыны і 447 жанчын).
Галіна Сяргееўна Уланава
Галіна Сяргееўна Уланава (Гали́на Серге́евна Ула́нова; 26 снежня 1909 (8 студзеня 1910 г), Санкт-Пецярбург, Расійская Імперыя — 21 сакавіка 1998, Масква, Расійская Федэрацыя) — найвялікшая савецкая балерына, балетмайстар і педагог. Народная артыстка СССР (1951). Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1974; 1980). Лаўрэат чатырох Сталінскіх (1941; 1946; 1947; 1950) і Ленінскай прэмій (1957).
Вучаніца Агрыпіны Ваганавай. У 1928—1944 артыстка Марыінскага (Кіраўскага) тэатра ў Ленінградзе, з 1944 па 1960 — Вялікага тэатра ў Маскве. Знакамітыя ролі ў «Жызель» Адана, «Папялушка» і «Рамэа і Джульета» Пракоф’ева, «Чырвоны мак» Р.Гліэра.
Адзіная балерына, якой пры жыцці былі ўсталяваныя помнікі ў Санкт-Пецярбургу (1984, скульптар Міхаіл Анікушын) і Стакгольме (1984, скульптар Алена Янсан-Манізер). У Галандыі быў выведзены гатунак цюльпанаў «Уланава».
NGC 4666
NGC 4666 (іншыя абазначэнні — UGC 7926, MCG 0-33-8, ZWG 15.15, PGC 42975) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Герб Намібіі
Герб Намібіі поўны нацыянальных сімвалаў. Па цэнтры размяшчаецца шчыт з нацыянальным сцягам, намаляваным на ім. На вяршыні шчыта афрыканскі рыбны арол. Па баках шчыта знаходзяцца дзве антылопы сернабыка, якія сімвалізуюць адвагу, элегантнасць і гонар. Ніжэй шчыта прыклад мясцовай флоры пустыні, Welwitschia mirabilis, які сімвалізуе нацыянальную сілу духу. У ніжняй частцы герба знаходзіцца нацыянальны дэвіз: «Адзінства, Свабода, Правасуддзе».
Рабінавая вуліца (Наваполацк)
Рабінавая вуліца (, Рябиновая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Нафтавік-1". Працягласць вуліцы складае каля 700 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца. З цэнтральнай часткі горада грамадскім транспартам да вуліцы можна даехаць аўтобусамі № 8 "Падкасцельцы - БВК" і № 12 "Падкасцельцы - Шніткі". У гэтай мясцовасці існуе яшчэ 14 вуліц з падобнай назвай (1-я Рабінавая, 2-я Рабінавая і гэтак далей).
Аперацыя «Альтона»
Аперацыя «Альтона» (Operation «Altona» — раён Гамбурга) — кодавая назва карнай антыпартызанскай аперацыі супраць мясцовага насельніцтва і савецкіх партызанскіх атрадаў, якія вырваліся з акружэння ў ходзе аперацыі «Гамбург». Праводзілася ў 2-й палове снежня 1942 г. у Навамышскім, Быценскім, Ляхавіцкім, Ганцавіцкім і Целяханскім раёнах Беларускай ССР.
Праводзілася сіламі 14-га паліцэйскага палка СС, спецыяльным камандамі паліцыі бяспекі і СД і іншымі групамі.
Нямецкія акупацыйныя войскі праследавалі савецкіх партызан у кірунку Налібоцкай пушчы, на ўсход і поўдзень у раён Косава—Быцень. У загадзе групенфюрара СС К. фон Готберг указвалася: ''«Праз стараст і іншых падыходзячых асоб устанавіць асоб, якія спачуваюць партызанам, а таксама іншых падазроных асоб і знішчаць іх як яўрэяў і цыган. Асобныя падраздзяленні.... маюць права бязлітасна распраўляцца з асобамі і вёскамі, якія прыхільна ставяцца да ворага»''. На працягу тыдня нямецкія падраздзяленні беспаспяхова спрабавалі акружыць і знішчыць савецкіх партызан, а потым учынілі крывавую расправу над мірнымі жыхарамі.
Усяго ў ходзе аперацыі расстраляна і спалена жывымі больш за тысячу жыхароў беларускіх вёсак.
Махатма Гандзі
Біяграфія
Яго імя акружана ў Індыі такім жа шанаваннем, з якім вымаўляюцца імёны святых. Духоўны лідар нацыі, Махатма Гандзі ўсё сваё жыццё змагаўся супраць раздзіраючых яго краіну рэлігійных звад, супраць гвалту, але на схіле гадоў стаў яго ахвярай.
Гандзі паходзіў з сям’і, якая належыць да гандлёва-ліхвярскай джаці банія, якая адносіцца да варны вайш’еў. Яго бацька, Карамчанд Гандзі (1822—1885), займаў пасаду дывана — галоўнага міністра — Парбандара. У сям’і Гандзі строга выконваліся ўсе рэлігійныя абрады. Асабліва пабожнай была яго маці — Путлібай. Богаслужэнне ў храмах, прыняцце абяцанняў, захаванне пастоў, найстрогае вегетарыянства, самаадрачэнне, чытанне святых кніг індусаў, размовы на рэлігійныя тэмы — усё гэта складала духоўнае жыццё сям’і юнага Гандзі.
У 13 гадоў бацькі жанілі Гандзі на равесніцы — Кастурбай (для эканоміі грашовых сродкаў у гэты ж дзень былі праведзены шлюбныя абрады ў яго роднага і стрыечнага братоў). Пасля ў мужа і жонкі Гандзі нарадзілася чацвёра сыноў: Харылал (1888—1949), Маніла (28 кастрычніка 1892—1956), Рамдас (1897—1969) і Дэўдас (1900—1957). Прадстаўнікі сучаснай індыйскай сям’і палітыкаў Гандзі да ліку іх нашчадкаў не належаць. Ад старэйшага сына Харылала бацька адмовіўся. Паводле сведчання бацькі, ён піў, любадзейнічаў і залазіў у даўгі. Некалькі разоў Харылал мяняў рэлігію; памёр ад захворвання печані. Усе астатнія сыны былі паслядоўнікамі бацькі і актывістамі яго руху за незалежнасць Індыі. Дэўдас таксама вядомы сваім шлюбам з Лакшы — дачкой Раджаджы, аднаго з кіраўнікоў Індыйскага нацыянальнага кангрэса і гарачага прыхільніка Гандзі і індыйскага нацыянальнага героя. Аднак Раджаджы належаў да варны брамінаў, а міжварнавыя шлюбы супярэчылі рэлігійным перакананням Гандзі. Тым не менш у 1933 годзе бацькі далі Дэўдасу дазвол на шлюб.
У 19 гадоў Махандас Гандзі адправіўся ў Лондан, дзе атрымаў юрыдычную адукацыю. У 1891 годзе, па завяршэнні навучання, ён вярнуўся ў Індыю. Паколькі прафесійная дзейнасць на радзіме не прынесла Гандзі асаблівага поспеху, ён у 1893 годзе адправіўся працаваць у Паўднёвую Афрыку, дзе ўступіў у барацьбу за правы індыйцаў. Там ён упершыню ўжыў у якасці сродку барацьбы негвалтоўнае супраціўленне (сат’яграха). Вялікі ўплыў на фарміраванне светапогляду Махандаса Гандзі аказала Бхагавадгіта, а таксама ідэі Г. Д. Тора і Л. М. Талстога (з якім Гандзі быў у перапісцы ). Сам Гандзі таксама прызнаваў, што на яго аказалі ўплыў ідэі ірландскага патрыёта Майкла Дэвіта.
У 1915 годзе М. К. Гандзі вярнуўся ў Індыю і праз чатыры гады актыўна ўключыўся ў рух за дасягненне незалежнасці краіны ад брытанскага каланіяльнага валадарства. У 1915 годзе знакаміты індыйскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры Рабіндранат Тагор упершыню ўжыў у адносінах да Махандаса Гандзі тытул «Махатма» (महात्मा) — «вялікая душа» (прычым сам Гандзі гэтага тытула не прыняў, лічачы сябе нявартым яго). Адзін з лідараў ІНК Тылак незадоўга да сваёй смерці абвясціў яго сваім пераемнікам.
У барацьбе за незалежнасць Індыі М. Гандзі выкарыстаў метады негвалтоўнага супраціўлення: у прыватнасці, па яго ініцыятыве індыйцы звярталіся да байкоту брытанскіх тавараў і ўстаноў, а таксама дэманстратыўна парушалі шэраг законаў. У 1921 годзе Гандзі ўзначаліў Індыйскі нацыянальны кангрэс, які пакінуў у 1934 годзе ў сілу разыходжання сваіх поглядаў на нацыянальна-вызваленчы рух з пазіцыяй іншых кіраўнікоў партыі.
Шырока вядомая таксама яго непрымірымая барацьба з каставай няроўнасцю. «Нельга абмяжоўвацца становішчам „наколькі гэта магчыма“, — вучыў Гандзі, — калі гаворка ідзе пра недатыкальнасць. Калі недатыкальнасць павінна быць выгнана, яна павінна быць выгнана цалкам і з храма, і з усіх іншых сфер жыцця».
Гандзі імкнуўся не толькі дамагчыся спынення дыскрымінацыі недатыкальных з дапамогай свецкіх законаў. Ён імкнуўся даказаць, што інстытут недатыкальнасці знаходзіцца ў супярэчнасці з індускім прынцыпам адзінабыцця, і такім чынам падрыхтаваць індыйскае грамадства да таго, што недатыкальныя такія ж яго раўнапраўныя члены, як і астатнія індыйцы. Барацьба Гандзі з недатыкальнасцю, як і з любой няроўнасцю, таксама мела рэлігійную аснову: Гандзі лічыў, што першапачаткова ўсім людзям, незалежна ад іх расавай, каставай, этнічнай і рэлігійна-супольнай прыналежнасці, уласцівая прыроджаная боская прырода.
У адпаведнасці з гэтым ён і недатыкальных стаў называць харыджанами — дзецьмі божымі. Дамагаючыся знішчэння дыскрымінацыі харыджанаў, Гандзі дзейнічаў уласным прыкладам: ён дапускаў харыджанаў у свой ашрам, падзяляў з імі трапезу, ездзіў у вагонах трэцяга класа (яго так і называлі «пасажыр трэцяга класа»), аб’яўляў у абарону іх правоў галадоўкі. Аднак ён ніколі не прызнаваў якіх-небудзь асаблівых іх інтарэсаў у грамадскім жыцці, неабходнасці змагацца за рэзервацыю для іх месцаў ва ўстановах, навучальных установах, заканадаўчых органах. Ён быў супраць адасаблення недатыкальных у грамадстве, у нацыянальна-вызваленчым руху.
Шырокую агалоску атрымалі глыбокія рознагалоссі паміж Гандзі і лідарам недатыкальных доктарам Амбедкарам з нагоды прадастаўлення апошнім поўнага раўнапраўя з прадстаўнікамі іншых кастаў. Гандзі вельмі паважаў свайго апанента, але лічыў, што радыкальныя погляды Амбедкара прывядуць да расколу індыйскага грамадства. Галадоўка, якую абвясціў Гандзі ў 1932 годзе, прымусіла Амбедкара пайсці на саступкі. Гандзі так і не змог аб’яднацца з Амбедкарам у барацьбе супраць недатыкальнасці.
Абвясціўшы канструктыўную праграму, Гандзі стварыў шэраг арганізацый для яе выканання. Да ліку найбольш актыўных належалі «Чарка Сангха» і «Харыджан Севак Сангха». Аднак Гандзі не змог дамагчыся карэннай змены становішча недатыкальных і цяжка перажываў гэта. Тым не менш яго ўплыў на палітычную культуру, палітычная свядомасць Індыі ў пытанні аб недатыкальнасці, несумненны. У тым, што першая канстытуцыя Індыі афіцыйна забараніла дыскрымінацыю недатыкальных, немалая яго заслуга.
Упершыню гэтае пытанне паўстала прыкладна ў перыяд мюнхенскага крызісу 1938 года, калі вайна здавалася блізкай. Аднак з заканчэннем крызісу пытанне было знята. Улетку 1940 года Гандзі зноў паставіў гэтае пытанне перад Кангрэсам у дачыненні да вайны, а таксама знешняй палітыкі будучай незалежнай (як меркавалася) Індыі. Выканаўчы камітэт Кангрэса адказаў, што не можа распаўсюджваць прымяненне прынцыпу ненасілля так далёка. Гэта прывяло да разрыву паміж Гандзі і Кангрэсам у дадзеным пытанні. Аднак праз два месяцы была выпрацавана ўзгодненая фармулёўка пазіцыі Кангрэса адносна прынцыпаў будучай знешняй палітыкі Індыі (пытання аб адносінах да вайны яна не тычылася). Там было сказана, што Выканаўчы камітэт Кангрэса «цвёрда верыць у палітыку і практыку ненасілля не толькі ў барацьбе за сварадж, але таксама і ў свабоднай Індыі, у той меры, у якой гэта можа быць там ужыта», што «свабодная Індыя будзе ўсімі сіламі падтрымліваць усеагульнае раззбраенне і будзе сама гатовая паказаць у гэтым стаўленні прыклад усяму свету. Ажыццяўленне гэтай ініцыятывы непазбежна будзе залежаць ад знешніх фактараў, а таксама ад унутраных умоў, але дзяржава зробіць усё, што ў яе сілах, для ажыццяўлення ў жыццё гэтай палітыкі раззбраення…». Гэтая фармулёўка была кампраміснай, яна не цалкам задавальняла Гандзі, аднак ён даў згоду на тое, каб менавіта так была выказаная пазіцыя Кангрэсу.
Зноў Гандзі стаў настойваць на поўным захаванні прынцыпу ненасілля ў снежні 1941 года, і гэта зноў прывяло да расколу — Кангрэс не пагадзіўся з ім. У далейшым Гандзі больш не ўздымаў гэтае пытанне перад Кангрэсам і нават, калі верыць Дж. Неру, пагадзіўся на «удзел Кангрэса ў вайне пры ўмове, што Індыя зможа дзейнічаць як свабодная дзяржава». Паводле слоў Неру, гэта змена пазіцыі была звязана для Гандзі «з маральнымі і душэўнымі пакутамі».
Махатма Гандзі карыстаўся велізарным уплывам як сярод індусаў, так і сярод мусульман Індыі і стараўся прымірыць тыя групоўкі, што ваявалі. Ён вельмі адмоўна паставіўся да падзелу былой калоніі Брытанская Індыя ў 1947 годзе на свецкую рэспубліку Індыя з перавагай індуісцкага насельніцтва і мусульманскі Пакістан. Пасля падзелу ўспыхнула жорсткая барацьба паміж індуістамі і мусульманамі. 1947 год для Гандзі скончыўся горкім расчараваннем. Ён працягваў даказваць бессэнсоўнасць гвалту, але, здавалася, ніхто яго не чуў. У студзені 1948 года ў адчайнай спробе спыніць міжнацыянальныя звады Махатма Гандзі звярнуўся да галадоўкі. Ён растлумачыў сваё рашэнне так: «Смерць стане для мяне цудоўным выратаваннем. Ужо лепш памерці, чым быць бездапаможным сведкам самазнішчэння Індыі».
Ахвярная акцыя Гандзі аказала неабходнае ўздзеянне на грамадства. Лідары рэлігійных груп пагадзіліся пайсці на кампраміс. Праз некалькі дзён пасля таго як Махатма пачаў галадоўку, яны прынялі сумеснае рашэнне: «Мы запэўніваем, што будзем абараняць жыццё, уласнасць і веру мусульман, і тыя інцыдэнты на глебе рэлігійнай нецярпімасці, якія мелі месца ў Дэлі, больш не паўторацца».
Замахі і забойства
Гандзі дамогся толькі частковага прымірэння індусаў і мусульман. Справа ў тым, што экстрэмісты былі ў прынцыпе супраць супрацоўніцтва з мусульманамі. «Хіндзі Махасабха», палітычная арганізацыя з атрадамі тэрарыстаў «Раштра даў» і «Ваштрыя сваям Севак», вырашыла працягваць барацьбу. Аднак у Дэлі ёй супрацьстаяў аўтарытэт Махатмы Гандзі. Таму і была арганізаваная разгалінаваная змова індуісцкіх экстрэмістаў, якая ўзначальвалася лідарам «хіндзі Махасабха», бамбейскім мільянерам Вінаякам Саваркарам. Саваркар абвясціў Гандзі «падступным ворагам» індусаў, а абсалютызаваную Гандзі ідэю ненасілля назваў амаральнай. На імя Гандзі штодня паступалі пратэсты ад артадаксальных індуістаў. «Адны з іх лічаць мяне здраднікам. Іншыя мяркуюць, што я засвоіў свае цяперашнія перакананні супраць недатыкальнасці і да таго падобнае ад хрысціянства і ісламу», — успамінаў Гандзі. Саваркар вырашыў прыбраць непажаданага філосафа, які карыстаўся такой папулярнасцю ў індыйскага народа. Бамбейскі мільянер у кастрычніку 1947 года стварыў са сваіх верных людзей тэрарыстычную групу. Гэта былі адукаваныя брахманы. Натхурам Годзэ быў шэф-рэдактарам крайняй правай газеты «Хіндзі раштра», Нараяна Аптэ з’яўляўся дырэктарам гэтага ж выдання. Годзэ было 37 гадоў, ён паходзіў з артадаксальнай брахманскай сям’і, меў няпоўную школьную адукацыю.
Першы замах на жыццё Махатмы Гандзі адбыўся 20 студзеня 1948 года, праз два дні пасля таго, як ён спыніў галадоўку. Ён звяртаўся да вернікаў з веранды свайго дома ў Дэлі, калі ўцякач з Пенджаба кінуў у яго самаробную выбухоўку. Прылада разарвалася за некалькі крокаў ад Гандзі, але ніхто не пацярпеў. Індыйскі ўрад, устрывожаны гэтым інцыдэнтам, настойваў на ўзмацненні асабістай аховы Гандзі, але ён не жадаў нават слухаць пра гэта.
30 студзеня 1948 года Гандзі прачнуўся на досвітку і ўзяўся за працу над праектам канстытуцыі, які трэба было прадставіць кангрэсу. Увесь дзень сышоў на абмеркаванне з калегамі будучага асноўнага закона краіны. А падчас вечаровай малітвы на вуліцы разам з вернікамі ён быў застрэлены Натхурамам Годзэ. Той выпусціў у Гандзі тры кулі з пісталета, Гандзі памёр на месцы. Натхурам Годзэ і Нараян Аптэ былі асуджаныя і прысуджаныя да смяротнага пакарання.
Факты
— Спадар прэзідэнт, былы федэральны канцлер Герхард Шродэр назваў вас «дэмакратам чыстай вады». Ці лічыце вы сябе такім?
— (Смяецца.) Ці з’яўляюся я дэмакратам чыстай вады? Вядома, я абсалютны і чысты дэмакрат. Але вы ведаеце, у чым бяда? Нават не бяда, трагедыя сапраўдная. У тым, што я такі адзін, іншых такіх у свеце проста няма.… Пасля смерці Махатмы Гандзі пагаварыць няма з кім. "Маральны ўплыў, які Гандзі аказаў на думаючых людзей, з’яўляецца нашмат больш моцным, чым здаецца магчымым у наш час з яго лішкам грубай сілы. Мы ўдзячныя лёсу, які падарыў нам гэтак бліскучага сучасніка, паказваў шлях для будучых пакаленняў.… Магчыма, будучыя пакаленні проста не павераць, што такі чалавек з звычайнай плоці і крыві хадзіў па гэтай грэшнай зямлі." Краевугольным каменем антываеннага светапогляду Джона Ленана было ненасілле ў духу Махатмы Гандзі: 1) ненасілле накіравана супраць несправядлівасці, але не людзей, якіх трэба будзе змяніць: «Вас, мабыць, захапіла імкненне разбураць. Я растлумачу вам, што ў свеце не так. Гэта — людзі. Значыць, вы хочаце знішчыць іх? Хіба гэта не бязлітасна?»;
2) негвалтоўнае супраціўленне — усведамленне немагчымасці з дапамогай гвалту ў адказ кампенсаваць несправядлівасць, паколькі выкарыстоўваемыя сродкі прадвызначаюць вынік: «мэты не апраўдваюць гвалтоўныя метады рэвалюцыі»;
3) зацвярджэнне ненасілля як маральнай пазіцыі: «адзіны верны спосаб барацьбы за мір — спосаб Гандзі»;
4) прынцыповае ненасілле, якое азначае адмову ад гвалту фізічнага, псіхалагічнага, ідэалагічнага;
5) чалавечае жыццё з’яўляецца найвышэйшай каштоўнасцю і меркай грамадска-палітычнай дзейнасці;
6) імкненне да рэвалюцыі ў свядомасці людзей: «дамагчыся працяглага міру… — змяніць мысленне людзей»;
7) прынцыпы любові, міласэрнасці і служэння чалавецтву.
Сцяг Венесуэлы
Сцяг Венесуэлы — адзін з дзяржаўных сімвалаў Венесуэлы.
Гісторыя
Стваральнікам сцяга, на аснове якога ў далейшым паўсталі сцягі трох дзяржаў — Венесуэлы, Калумбіі і Эквадора, быў выбітны кіраўнік паўднёваамерыканскага вызваленчага руху Франсіска Міранда. Гэты сцяг з жоўтай, сіняй і чырвонай гарызантальных палос упершыню быў падняты ў 1806 годзе на караблі «Леандра», на якім група добраахвотнікаў на чале з Мірандай адправілася з Нью-Ёрка ў Паўднёвую Амерыку. Жоўтая паласа сімвалізавала багаты золатам і іншымі карыснымі выкапнямі амерыканскі кантынент, чырвоная — крывавае валадарства Іспаніі, сіняя — Атлантычны акіян, які адасабляў ад Іспаніі. Гэта азначала, што залатая, багатая і квітнеючая Лацінская Амерыка будзе вольная і аддзеленая ад крывавай Іспаніі акіянам. Пад гэтым сцягам была прадпрынятая спроба абвяшчэння незалежнасці ў 1810 годзе, абвешчаныя першая і другая Венесуэльскія рэспублікі ў 1811—1812 і 1813—1814 гадах. Пад гэтым жа сцягам армія Сімона Балівара ў 1816—1822 гадах вызваліла Венесуэлу ад іспанцаў, і яна канчаткова здабыла незалежнасць.
З 1817 года на сіняй паласе сцяга з'яўляюцца 7 (у цяперашні час — 8) зорак, якія сімвалізуюць 7 гістарычных правінцый краіны: Каракас, Барынас, Барселона, Кумана, Маргарыта, Мерыда і Трухільё. Размяшчэнне і колькасць зорак было розным у розныя перыяды, але да пачатку XX стагоддзя яны часцей за ўсё размяшчаліся па коле з адной зоркай у цэнтры. Восьмая зорка была ўведзена ў 2006 годзе па ініцыятыве прэзідэнта Уга Чавеса і названая «Зоркай Балівара» у гонар Сімона Балівара. Акрамя таго, восьмая зорка сімвалізуе спрэчныя тэрыторыі Гуаяна.
Гл. таксама
Сцяг Вялікай Калумбіі
Эль-Вахат
Эль-Вахат (الواحات) — муніцыпалітэт у Лівіі. Сталіца — горад Адждабія. Насельніцтва 177 047 чалавек (на 2006).
Геаграфічнае становішча
На поўначы Эль-Вахат мяжуе з наступнымі муніцыпалітэтамі: Эль-Мардж, Бенгазі, Эль-Джэбал-Эль-Ахдар, Дэрна, Эль-Бутнан. На ўсходзе мяжуе з Егіптам. На поўдні мяжуе з муніцыпалітэтам Эль-Куфра. На захадзе з Эль-Джуфра і Сурт.
Эль-Вахат з'яўляецца часткай гістарычнай вобласці Кірэнаіка.
Генадзь Мікалаевіч Айгі
Генадзь Мікалаевіч Айгі (Геннадий Айхи; прозвішча пры нараджэнні Лісін, пазней змяніў прозвішча на радавое прозвішча Айгі; 21 жніўня 1934, Шаймурзіна, Батырэўскі раён, Чувашская АССР — 21 лютага 2006, Масква) — чувашскі паэт і перакладчык, па нацыянальнасці чуваш. Старэйшы брат чувашскай пісьменніцы Евы Лісінай, бацька кампазітара, скрыпача і музычнага дзеяча Аляксея Айгі, а таксама актрысы і віджэя Веранікі Айгі.
Адзін з лідараў савецкага авангарднага мастацтва 1960-1970-х гадоў. Унёс вялікі ўклад у папулярызацыю чувашскай паэзіі і чувашскай культуры ў свеце. Лаўрэат прэміі Андрэя Белага (1987), Пастэрнакаўскай прэміі (2000, першы лаўрэат), прэміі Французскай Акадэміі (1972), прэміі імя Петраркі (1993) і інш Камандор Ордэна літаратуры і мастацтва (1998).
Schmackeboom
«Schmackeboom» — песня шведскага спевака французскага паходжання пад псеўданімам «Le Tac». Як сінгл была выдадзена 2 ліпеня 2014 года пад лэйблам Warner Music Sweden. Адным з аўтараў кампазіцыі стаў шведскі прадзюсар Anderz Wrethov.
Песня была перазапісаная афіцыйна ў сямі версіях. Большая частка кожнай версіі выканана на французскай, а фраза перад прыпевам вымаўляецца на ангельскай, шведскай, нямецкай, італьянскай або іспанскай мове (для пэўнай версіі). Таксама быў выдадзены асобны сінгл для рэміксаў.
Відэакліп
У жніўні 2014 года з канала спевака быў загружаны відэакліп да песні. На відэа спявак, спачатку мясіць цеста, потым пачынае стукаць па-ягадзіцах паў-аголеных дзяўчат, якія з'яўляюцца на кухні з тэстам або «багетамі» у руках. Пасля гэтага ен пачынае танчыць сярод іх разам з шэф-поварам. У адным з эпізодаў на целе жанчыны з'яўляецца сцяг Швецыі.
Дадзенае відэа было забаронена для прагляду на Youtube непаўналетнім асобам і незарэгістраваным удзельнікам.
Праезд
Праезд — элемент дарожнай інфраструктуры, невялікая вуліца, якая звычайна спалучае дзве буйнейшыя вуліцы.
NGC 4668
NGC 4668 (іншыя абазначэнні — UGC 7931, MCG 0-33-9, ZWG 15.16, IRAS12429-0015, PGC 42999) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гімн Намібіі
Дзяржаўны гімн рэспублікі Намібія напісаны па-англійску. Прыняты ў 1991 годзе. Музыка і словы Аксала Дайсеба.
Тэкст
Namibia, land of the brave,
Glory to their bravery,
We give our love and loyalty
Together in unity,
Contrasting beautiful Namibia,
Namibia our country.
Beloved land of savannahs