cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маніфест Кіра
Утрыманне
Кір прэтэндаваў на ролю цара-вызваліцеля, і ён выканаў свае абяцанні, дадзеныя народам, якія скарыліся яго ўладзе. Выпадак у гісторыі выключны, але цалкам вытлумачальны. Імкнучыся да сусветнага валадарства, Кір добра разумеў, што пры дапамозе аднаго персідскага войска толькі гвалтам яму гэтай мэты не дасягнуць. Ён разумеў таксама, што краіны старажытнай цывілізацыі, якія сталі аб’ектам персідскіх заваяванняў, паражоны смяротнай хваробай і гатовы бачыць у ім свайго збавіцеля. Кір умела выкарыстоўваў гэту акалічнасць, чым і тлумачацца як яго дзіўныя ваенныя поспехі, так і рэпутацыя «бацькі» і «вызваліцеля», якая замацавалася за ім у памяці не толькі персаў, але і заваяваных ім народаў, у тым ліку вавіланян, грэкаў і іўдзеяў.
Кір у «Маніфесце» казаў: ''«Ад [……] да Ашура і Сузаў, Агадэ, Эшнуны, Замбана, Метурну, да межаў краіны Куці, гарадоў [па той бок] Тыгра, жытло якіх было заснаваны ў глыбокай старажытнасці, багоў, якія жылі ў іх, я вярнуў на іх месцы і зрабіў іх вечнае жытло. Я сабраў усіх іх людзей і вярнуў у іх паселішчы. І багоў Шумера і Акада, якіх Набанід у гневе ўладара багоў перанёс у Вавілон, па загадзе бога Мардука, вялікага пана, я ўдачна змясціў у іх палацы, жытло радасці сэрца»''.
Ажыццяўленне гэтай меры, якая мела першараднае значэнне для лёсаў стваранай ім Персідскай імперыі, Кір пачаў адразу ж пасля заваявання Вавілона. «З кісліму па адару-месяц (з 25 лістапада 539 па 23 сакавіка 538 года да н.э.) багі краіны Акад, якіх Набанід звёз у Вавілон, вярнуліся ў свае рэзідэнцыі», — паведамляе вавілонская хроніка. Гэты крок выклікаў усеагульнае ўхваленне вавіланян. Ён сімвалізаваў вяртанне да міру і звыкламу парадку.
Набярэжная Бранлі
Набярэжная Бранлі́ (Quai Branly) — вуліца і набярэжная ўздоўж левага берага Сены ў VII і XV акрузе Парыжа. Названа ў гонар Эдуарда Бранлі (1844-1940), французскага вынаходніка і медыка.
VIII Усебеларускі з’езд Саветаў
Во́сьмы Усебелару́скі з’езд саве́таў рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў. Адбыўся 5 — 12 красавіка 1927 года ў Мінску.
Прадстаўніцтва на з’ездзе
Прысутнічала 676 дэлегатаў з рашаючым і 225 з дарадчым голасам.
Рашэнні з’езда
З’езд прайшоў пад сцягам пацвярджэння таго, што БССР з’яўляецца неад’емнай часткай Савецкага Саюза, хоць у прынятай Канстытуцыі былі дэкларатыўныя палажэнні аб незалежнасці рэспублікі. Старшыня ЦВК БССР А. Р. Чарвякоў заявіў, што «ўсю сваю працу мы вядзем пад знакам абароны Савецкага Саюза ад сутычак з буржуазнымі дзяржавамі». Гэтым ён пацвердэіў, што Беларусі адводзіцца роля буфера ва ўзаемаадносінах СССР і заходніх краін.
З’езд ухваліў дзейнасць урада БССР у справе гаспадарчага і культурнага будаўніцтва, зацвердзіў пастановы ЦВК і СНК аб далучэнні да БССР Гомельскага і Рэчыцкага паветаў, праведзеным у 1926 годзе. Канстатаваў, што цалкам адноўлены прамысловыя прадпрыемствы, сельская гаспадарка дасягнула даваеннага ўзроўню, развіваліся розныя формы кааперацыі. У прамысловасці побач з рэканструкцыяй і развіццём традыцыйных для Беларусі галін (дрэваапрацоўчай, запалкавай, папяровай, тэкстыльнай і іншых) было намечана стварэнне новых — цэментнай, алюмініевай, фасфарытнай, лесахімічнай і іншых. Указвалася на неабходнасць спрашчэння кіравання прамысловасцю, пашырэння правоў прадпрыемстваў.
У галіне народнай адукацыі адзначаліся станоўчыя вынікі распрацоўкі і пачатку ажыццяўлення ў 1925-26 гадах 10-гадовага плана ўвядзення ўсеагульнага абавязковага навучання. Сярод негатыўных з’яў названа наяўнасць у БССР беспрытульных дзяцей.
Вызначаны мерапрыемствы па паляпшэнні санітарнага стану гарадоў, забеспячэнні іх злектраэнергіяй, камунальнымі службамі, пашырэнні жыллёвага будаўніцтва.
З’езд прыняў новую Канстытуцыю Беларускай ССР, якая замацавала міждзяржаўныя адносіны, звязаныя з утварэннем СССР, свабоду слова, саюзаў, друку, права на адукацыю. Выбарчае права атрымалі грамадзяне рэспублікі з 18 гадоў. Былі зацверджаны найвышэйшая ўлада ў БССР — Усебеларускі з’езд Саветаў, а паміж з’ездамі ЦВК Саветаў БССР, дзяржаўны герб, сцяг, сталіца рэспублікі.
Прынятыя з’ездам рашэнні, новая Канстытуцыя БССР былі даволі дэмакратычныя. Гэта адпавядала ўмовам новай эканамічнай палітыкі. Аднак абсалютызаваўся класавы падыход, праяўлялася на- стойлівае імкненне кіраўніцтва СССР да яшчэ большага ўзвышэння ўлады партыі і іншых атрыбутаў таталітарнай дзяржавы.
З’езд выбраў ЦВК у складзе 230 членаў і 72 кандыдатаў; выбраў 5 членаў і 3 кандыдата ад БССР у Савет Нацыянальнасцей ЦВК СССР. Былі перавыбраныя старшыні ЦВК (А. Р. Чарвякоў) і СНК (Я. А. Адамовіч) БССР.
NGC 7556A
NGC 7556A — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Старшыня (пасада)
Старшыня — вышэйшая службовая асоба, якая кіруе сходам, камітэтам, грамадскай арганізацыяй (палітычнай партыяй), дзяржаўным органам.
Зуэрат
Зуэрат (الزويرات), (Zouerate) — горад у Маўрытаніі, сталіца вобласці Цірыс Замур. Насельніцтва — 33 929 чалавек (на 2000 гад). Горад размешчаны недалёка ад непрызнанай дзяржавы Сахарская Арабская Дэмакратычная Рэспубліка.
Транспарт
Праз горад праходзіць Маўрытанская чыгунка, якая злучае Зуэрат з партовым горадам Нуадзібу.
Камітэт
Камітэт (comité ад commitere — даручаць) — савет, сход, з’езд, калегіяльны орган, сфарміраваны для працы ў якой-небудзь спецыяльнай вобласці, якая звычайна мае дачыненне да кіраўніцтва або кіравання, а таксама дзяржаўны орган выканаўчай улады або структурная адзінка ў сістэме органаў заканадаўчай улады.
XII Усебеларускі з’езд Саветаў
Двана́ццаты Усебелару́скі з’езд саве́таў (надзвычайны). Адбыўся ў два этапы: 20 — 23 лістапада 1936 і 15 — 19 лютага 1937 года ў Мінску.
Прадстаўніцтва на з’ездзе
Прысутнічала 843 дэлегатаў.
Рашэнні з’езда
На пасяджэннях у лістападзе з'езд абмеркаваў па дакладзе Чарвякова і аднагалосна адобрыў праект Канстытуцыі СССР. На VIII Усесаюзны з'езд Саветаў абраў 63 дэлегатаў, пераважна кіруючых партыйных і дзяржаўных работнікаў, і ў сувязі з пачаткам яго работы (25 лістапада) спыніў сваю работу. У час другога этапу работы ў лютым 1937 года па дакладзе Галадзеда (старшыні камісіі па распрацоўцы Канстытуцыі БССР) з'езд разгледзеў падрыхтаваны праект, які поўнасцю адпавядаў Канстытуцыі СССР.
На працягу 2 тыдняў у БССР прайшлі шматлікія сходы па абмеркаванні праекта, было выказана нямала прапаноў. З'езд прыняў праект за аснову і ўтварыў рэдакцыйную камісію для разгляду паправак і дадаткаў. У апошні дзень працы з'езд зацвердзіў Канстытуцыю Беларускай ССР, дзе былі абвешчаны шырокія правы грамадзян рэспублікі, якія потым грубейшым чынам парушаліся.
ЦВК рэспублікі было даручана распрацаваць і зацвердзіць палажэнне аб выбарах і прызначыць дату выбараў у Вярхоўны Савет БССР.
Маланкаадвод
Маланкаадвод — прыстасаванне для аховы будынкаў, прамысловых, транспартных, сельскагаспадарчых і іншых збудаванняў ад прамых удараў маланкі. Складаецца з металічнага стрыжня або троса, які ўзвышаецца і злучаны з надзейным зазямленнем. Ахоўная зона маланкаадвода з адным вертыкульным стрыжнем мае форму конуса, радыус асновы якога роўны вышыні маланкаадвода. Правады зазямлення выбіраюцца так, каб не плавіліся токам маланкі пры адводзе зараду ў зямлю. Маланкаадводы часам няправільна называюць громаадводам. Метад аховы ад навальнічных разрадаў з дапамогай маланкаадвода прапанаваў Бенджамін Франклін.
Гіберэліны
Гіберэліны — група фітагармонаў, што па хімічнай прыродзе з’яўляюцца дытэрпеноідамі. У раслін адказваюць за прарастанне насення, красаванне і падаўжэнне сцябла. Знойдзены не толькі ў раслін, а таксама ў бактэрый, грыбоў, папарацяў, зялёных і бурых водарасцяў. У вышэйшых раслін амаль цалкам прысутнічае ў маладых тканінах, здольных да фотасінтэзу. З’яўляецца антаганістам абсізавай кіслаты і цытакінінаў.
Гісторыя адрыцця
У Японіі раней было пашырана захворванне рысу, пры якім расада пашкоджаных хваробай раслін апераджала ў росце здаровы рыс, але каласы вырасталі выродлівымі, і ў іх адсутнічала зерне. У 1926 быў апісаны ўзбуджальнік хваробы — грыб Gibberella fujikuroi. Высветлілася, што сімптомы хваробы можна выклікаць вадкасцю, у якой рос грыб. Рэчыва, якое спрыяла хваробе, назвалі гіберэлінам. У 1930 годзе японскія хімікі вылучылі гіберэлін у крышталічным выглядзе і прапанавалі структурную формулу. Даследаванні працягнулі некалькі груп даследчыкаў з Англіі і ЗША, і да 1955 года структура першага з гіберэлінаў была канчаткова ўсталявана.
Класіфікацыя
На 2003 год было вядома 126 гіберэлінаў, з іх каля 100 сустракуюцца ў вышэйшых раслінах. Большасць гіберэлінаў — гэта карбонавыя кіслоты, таму хімімічныя скарачэнні запісваюцца ў выглядзе GAn (Gibberellic acid, дзе n — адпаведны індэкс). Найбольш актыўнымі гіберэлінамі з’яўляюцца GA1 (гіберэлін А1), GA3 (гіберэлінавая кіслата), GA4 і GA7; меней актыўныя — GA5 і GA6. Астатнія прадстаўнікі ў большасці выкарыстоўваюцца раслінамі ў якасці папярэднікаў у біясінтэзе болей актыўных гіберэлінаў. Таксама гіберэліны падзяляюцца на С19-гіберэліны (утрымліваюць 19 атамаў вугляроду) і С20-гіберэліны (утрымліваюць 20 атамаў вугляроду).
Біясінтэз
Біясінтэз гіберэлінаў кантралюецца многімі фактарамі. Прыкладам, пачатковыя стадыі біясінтэзу знаходзяцца пад кантролем на пэўных стадыях развіцця расліны. Пераход ад GA12 ці GA53 да GA9 ці GA20 залежыць ад фотаперыяду і ад канцэнтрацыі аўксінаў. У гэтай часцы метабалізму рэгулюецца пераход да красавання пад дзеяннем гіберэлінаў. На пераход ад GA9 і GA20 да больш актыўных GA4 і GA1 уплываюць як аўксіны, гэтак і чырвонае святло. Гэта стадыя біясінтэзу знаходзіцца пад кантролем пры прарастанні насення. Як і большасць раслінных гармонаў, гіберэліны могуць ствараць кан’югаты з цукрамі, утвараючы неактыўныя гліказіды (запасныя формы гіберэлінаў). Таксама, у раслінах існуюць аксідазы, якія незваротна перетвараюць гіберэліны ў неактыўныя рэчывы. Гіберэліны маюць зніжаную ўстойлівасць, асабліва да кіслотнага ці шчолачнага асяроддзя.
Функцыі
Другая важная функцыя гіберэлінаў — стымуляцыя прарастання насення. Вядома, што сонныя пупышкі і насенне шэрага відаў можна вывесці са стану супакою дзеяннем зніжаных тэмператур. Таксама для прарастання насення некаторых відаў патрэбна дзеянне святла. Абодва гэтых фактара можна замяніць апрацоўкай гіберэлінамі. Пры прарастаніі насення выяўляецца атрагіруючы эфект гіберэлінаў. У самым пачатку для прарастання насенне выкарыстоўвае назапашаныя ў ім рэчывы (крухмал, бялкі і інш.). Гіберэліны спрыяюць сінтэзу амілаз, ферментаў, што гідралізуюць крухмал да больш даступных для спажывання цукраў: мальтозы і глюкозы. Гэты працэс вельмі важны для броварства. Каб атрымаць піва, насенне ячменю прарошчваюць, чакаюць, калі крухмал разбурыцца, а потым выварваюць праросткі ў кіпеню. Экстракт упарваюць і атрымліваюць цёмную салодкую масу — солад. Якасць соладу залежыць ад жыццяздольнасці зародкаў і ад таго, наколькі добра яны выпрацоўваюць гіберэліны. Каб палепшыць якасць соладу і паменшыць час гідролізу, дастаткова апрацаваць насенне слабым растворам гіберэлінаў. Прычым нават наяўнасць зародка не абавязкова: адломкі насення таксама прыдатныя для вытворчасці соладу.
Канцэнтрацыя гіберэлінаў уплывае на праяву полу раслін. Аднак вынік залежыць ад віду, лініі, і вонкавых акалічнасцяў, пры якіх праводзіцца апрацоўка. Апрацоўка гіберэлінамі выклікае ўзмацненне закладкі мужчынскіх кветак на агурках. Гармонам-антаганістам у гэтым эксперыменце выступае цытакінін, які выклікае ўтварэнне жаночых кветак.
Атрыманнне
Гіберэліны атрымліваюць галоўным чынам мікрабіялагічным спосабам з прадуктаў жыццядзейнасці грыбоў роду Fusarium.
Ужыванне
Гіберэліны ўжываюць у практыцы раслінаводства для павялічвання выхаду валакна канопляў і лёну, для павелічэння памераў ягад безнасенных сартоў вінаграду, для павышэння ўраджайнасці траў, стымуляцыі прарастання насення, клубняў (бульба) і інш. Ужываюць гіберэліны і пры гадоўлі цытрусавых. Апрацоўка гэтымі фітагармонамі апельсінавых дрэваў перад красаваннем выраўноўвае інтэнсіўнасць плоданашэння па гадах, што ў канчатковым выніку вядзе да павышэння ўраджайнасці. Апрацоўка гіберэлінамі стымулюе ўзрост парасткаў чайнага куста і павялічвае ў лісці ўтрыманне таніну.
Для паскоранага паспявання таматаў, чарэшні, яблыкаў, а таксама для прадухілення вылягання зёлкавых культур, расліны апрацоўваюць рэчывамі-рэтардантамі, што спыняюць дзеянне гіберэлінаў.
Мельндаль (камуна)
Камуна Мельндаль (Mölndals kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Мельндаль 264-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Мельндаль.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 61 659 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 5 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Джым Дайн
Джым Дайн (Jim Dine;, , штат Агая) — амерыканскі сучасны мастак, адзін са стваральнікаў поп-арта.
Жыццё і творчасць
Джым Дайн вядомы як мастак, графік, скульптар, з 60-х гадоў XX стагоддзя — таксама як паэт, пазней захапляўся фотамастацтвам і мастацкай творчасцю для тэатра. У жывапісе працаваў у стылях поп-арта, абстрактнага экспрэсіянізму, а з 80-х гадоў — таксама фігуратыўнага жывапісу.
Удзельнік Венецыянскай біенале 1964 года і 4-ы дакументы (1968). Уваходзіць у топ-100 мастакоў XX—XXI стагоддзяў паводле версіі ArtFacts.net (па стане на 2012 год займае 95-е месца).
6-я кавалерыйская дывізія (СССР)
6-я кавалерыйская дывізія — кавалерыйскае злучэнне Чырвонай арміі, якое існавала ў 1919—1941 гадах.
Сфарміравана на базе Стаўрапольскай кавалерыйскай брыгады пад найменнем 1-й Стаўрапольскай кавалерыйскай дывізіі. Крыху пазней пераімнавана ў 6-ю. У 1921 годзе падраздзяленне атрымала ганаровае найменне «Чангарская». У 1936 годзе перніменавана ў 6-ю Кубанска-Церскую казачую Чырванасцяжную дывізію імя С. М. Будзёнага.
За перыяд свайго існавання ўдзельнічала ў грамадзянскай вайне ў Расіі, Польска-савецкай вайне, грамадзянскай вайне ў Іспаніі, паходзе ў Заходнюю Беларусь і ваявала на пачатковым этапе Вялікай Айчыннай вайны.
Дывізія ўзнагароджана Ганаровым рэвалюцыйным Чырвоным Сцягам (1928), двума Ордэнамі Чырвонага Сцяга (1928 і 1930), Ордэнам Леніна (1935) і Ордэнам Чырвонай Зоркі (1939).
Кралендэйк
Кралендэ́йк — адміністрацыйны цэнтр вострава Банайрэ. Насельніцтва 3061 чалавек (2006). З’яўляецца камерцыйным цэнтрам Банайрэ і яго галоўным портам. Бачны з мора ўсяго толькі як невялікая група невысокіх будынкаў, афарбаваных ў мяккія пастэльныя колеры, ён, тым не менш, змяшчае большасць урадавых устаноў вострава, а таксама крамы, гасцініцы, рэстараны і бары.
Да асноўных выдатных мясцін адносяцца Форт-Аран, у якім цяпер размешчаны партовы офіс, а таксама прылеглы да яго каменны маяк і Мусе-Банерыяна (Музей Банайрэ), размешчаны адразу за гарадской рысай.
Ракітанка
Ракіта́нка (, Ракитанка) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 37 км у напрамку на паўднёвы захад ад Мсціслава, 72 км ад Магілёва, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша—Сураж.
Рэльеф раўнінны, на поўдні мяжуе з лесам. На поўначы праходзіць меліярацыйны канал, злучаны з ракі Сарочынка (прыток Мяртвіцы). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёску Міхайлава, аграгарадок Забалацце і далей па шашы Мсціслаў—Магілёў.
Гісторыя
У 1897 годзе ў Беліцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе дзейнічала школа граматы.
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 годзе. У 1931 годзе арганізаваны калгас, які ў 1932 годзе аб'ядноўваў 33 гаспадаркі, меў 208 га ворыва, абслугоўвала яго Ходасаўская МТС імя Тэльмана. У 1940 годзе да Ракітанкі далучана вёска Папоўшчына. У Вялікую Айчынную вайну ад 15 ліпеня 1941 г. да 30 верасня 1943 г. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У кастрычніку 1942 г. і верасні 1943 г. акупанты спалілі 60 двароў, загубілі 32 жыхары.
Пасля вайны адбудавана. Станам на 2016 год у складзе саўгаса «Забалацце».
Кацумі Аэнокі
(大榎 克己; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1989—1990 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Гожаў Слёнскі (гміна)
Го́жаў Слё́нскі (Gorzów Śląski) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Алескага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гожаве Слёнскім. Плошча гміны складае 154,12 км². Станам на 2006 год у гміне Гожаў Слёнскі пражывалі 7693 чалавекі, шчыльнасць — 49,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Віленская гімназія імя Францыска Скарыны
Ві́ленская гімна́зія імя́ Францы́ска Скары́ны (Vilniaus Pranciškaus Skorinos gimnazija) — агульнаадукацыйная ўстанова ў Вільні, заснаваная ў 1994 годзе. Адзіная ў Літве школа з беларускай мовай навучання.
Гісторыя
Заснаваная ў 1994 годзе як агульнаадукацыйная школа з беларускай мовай навучання, частка прадметаў выкладаецца па-літоўску. Знаходзіцца ў прадмесці.
З верасня 1997 года носіць імя беларускага першадрукара Францыска Скарыны. Эмблема гімназіі — усмешлівыя сонца і месяц.
15 лютага 2013 года рашэннем Вільнюскай мэрыі атрымала статус гімназіі. Навучанне 12-гадовае. З верасня 2014 года працуе дашкольная група.
Захар Якаўлевіч Карнееў
Захар Якаўлевіч Карнееў (Захáрий Я́ковлевич Корнéев; 1748—1828) — першы губернатар Мінскай губерні (1796—1806), пазней — папячыцель Харкаўскага ўніверсітэта і Харкаўскай навучальнай акругі, пісьменнік. Сенатар, сапраўдны стацкі саветнік, тайны саветнік.
Біяграфія
Захарый Якаўлевіч Карнееў — быў на ваеннай службе з 1775 года. Вядомы ў свой час масон. У 1775 годзе ён быў адпраўлены да някрасаўскіх казакоў, для вяртання іх у рускае падданства.
У 1782 годзе быў прызначаны дырэктарам эканоміі (гэта значыць членам казённай палаты) у Курскае намесніцтва. У 1785 годзе прызначаны Арлоўскім віцэ-губернатарам.
У студзені 1793 года Мінск (у складзе цэнтральнай часткі Беларусі) быў далучаны да Расійскай імперыі ў выніку Другога падзелу Рэчы Паспалітай, і 3 красавіка таго ж года стаў цэнтрам новай Мінскай губерні. У 1796 годзе Карнееў стаў першым губернатарам гэтай губерні.
У 1805 годзе, дзякуючы апецы губернатара Карнеева, быў заснаваны губернатарскі сад (названы пасля гарадскім; цяпер — парк імя Максіма Горкага). У той жа час быў закладзены і сквер, які атрымаў у 1870 годзе названы Аляксандраўскім. Пры ім пачалася перапланіроўка Мінска. Галоўная магістральная вуліца Мінска, пракладзеная яшчэ ў сярэдзіне XVI стагоддзя, як участак Маскоўска-Венскага паштовага тракта, пры Карнееве была перапланавана і названа ў яго гонар Захар’еўскай (цяпер — праспект Незалежнасці).
21 снежня 1802 года прысвоен дваранскі герб.
У 1808 годзе З. Я. Карнееў быў прызначаны сенатарам, а ў 1810 годзе — членам Дзяржаўнага савета.
У 1810 годзе стаў хросным бацькам сына В. Я. Джункоўскага — Аляксандра.
У 1815 годзе, па прапанове князя А. М. Галіцына Карнееў стаў адным з віцэ-прэзідэнтаў расійскага біблейскага таварыства. У 1817 годзе Галіцын прызначыў яго апекуном Харкаўскай навучальнай акругі.
Працы
Крыніца — Электронныя каталогі РНБ Перапіска з Карнеевым князя А. М. Галіцына і А. Ф. Лабзіна надрукавана ў «Русском Архиве» (1892, № 12 і 1833, № 5).
Вялікая Кавалеўшчына
Вялі́кая Кавале́ўшчына (, Великая Ковалевщина) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 12 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Глінаўскага сельсавета, да 27 сакавіка 1959 года — у склад Чэраскага сельсавета, да 24 жніўня 1992 года — у склад Якубаўшчынскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Чэраскага сельсавета.
Сезон 2018 ЖФК Мінск
У 2018 годзе жаночы футбольны клуб «Мінск» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
15 жніўня
15 жніўня — дзвесце дваццаць сёмы (дзвесце дваццаць восьмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
52-і спецыялізаваны пошукавы батальён
52-і асобны спецыялізаваны пошукавы батальён (52 аспб) — воінская часць Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь, створаная ў сакавіку 1995 года.
Воінская часць 28443 размяшчаецца ў вёсцы Бароўка (Лепельскі раён, Віцебская вобласць). Задачамі 52-га батальёна ёсць: 1) пошук загінулых і зніклых без вестак у гады войнаў ваенных і грамадзянскіх ахвяр войнаў; 2) узаеміны са службовымі асобамі мясцовых органаў улады і ваенных камісарыятаў у раёнах правядзення пошуку; 3) усталяванне зносін са службовымі асобамі архіваў і музеяў, грамадскіх аб’яднанняў і грамадзянамі дзеля выяўлення месцаў няўлічаных ваенных пахаванняў; 4) вызначэнне імёнаў загінулых ваенных і грамадзянскіх ахвяр войнаў.
Гісторыя
30 лістапада 1994 года прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падпісаў Указ № 231 «Аб паляпшэнні працы па ўвекавечанні памяці абаронцаў Айчыны і ахвяр войнаў у Рэспубліцы Беларусь», паводле 2-га пункту якога даручыў: «Міністэрству абароны Рэспублікі Беларусь у месячны тэрмін... за кошт колькасці войскаў сфарміраваць спецыялізаванае воінскае фарміраванне (батальён да 200 чалавек) для правядзення пошукавай працы, звязанай з увекавечаннем памяці абаронцаў Айчыны і ахвяр войнаў, і арганізаваць яго дзейнасць». 16 студзеня 1995 года начальнік Галоўнага штаба Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь падпісаў Дырэктыву № 5/03, паводле якой 1 сакавіка 1995 года быў створаны 52-і асобны спецыялізаваны пошукавы батальён. Першы пошукавы перыяд правялі з 23 сакавіка па 30 кастрычніка 1995 года. Да 2002 года 3 спецыялізаваныя пошукавыя роты 52-га батальёна размяшчаліся ў Гродне, Віцебску і Мінску. У 2002 годзе склад скарацілі да 2 рот. У 2003 годзе 52-і батальён размясцілі ў вёсцы Заслонава (Лепельскі раён, Віцебская вобласць). У 2004 годзе ў склад 52-га батальёна дадалі 2 рэкагнасцавальныя пошукавыя групы.
5 мая 2004 года міністр абароны Беларусі Леанід Мальцаў падпісаў Пастанову Мінабароны № 21 «Аб зацвярджэнні Інструкцыі аб парадку аказання платных паслуг ваеннымі часткамі па пошуку няўлічаных пахаванняў замежных ваенных на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь». Паводле 17-га пункту Інструкцыі, прыбытак ад аказання платных паслуг выкарыстоўваецца: «40% — на ўдасканаленне матэрыяльна-тэхнічнай базы воінскай часці; 30% — на ўдасканаленне матэрыяльна-тэхнічнай базы кіраўніцтва ўвекавечання памяці абаронцаў Айчыны і ахвяр войнаў Узброеных сіл; 30% — на матэрыяльнае заахвочванне і сацыяльную падтрымку ваенных і грамадзянскага персаналу воінскай часці і кіраўніцтва ўвекавечання памяці абаронцаў Айчыны і ахвяр войнаў Узброеных сіл». 4 красавіка 2005 года міністр абароны Леанід Мальцаў падпісаў Загад Мінабароны № 12 «Аб зацвярджэнні Палажэння аб асобнай спецыяльнай пошукавай ваеннай частцы», прызначэннем якой паводле 3-га пункту ёсць «пошук няўлічаных ваенных пахаванняў з мэтай увекавечання памяці абаронцаў Айчыны і ахвяр войнаў». Паводле 6-га пункту Палажэння, «Пошукавая воінская часць складаецца з: кіраўніцтва; спецыялізаваных пошукавых рот (спецыялізаваныя пошукавыя ўзводы, узводу забеспячэння); рэкагнасцавальных пошукавых груп». У жніўні 2005 года 52-і пошукавы батальён знайшоў каля вёскі Селішча (Вілейскі раён, Мінская вобласць) рэшткі 224 французскіх салдат Напалеона (Вайна 1812 года). У лістападзе 2006 года рэшткі аднаго з іх пахавалі каля помніка Бакура на Брылёўскім полі (Барысаўскі раён, Мінская вобласць). У лістападзе 2007 года рэшткі астатніх 223 французскіх салдат перапахавалі на могілках вёскі Студзёнка (Барысаўскі раён).
Улетку 2007 года 52-і пошукавы батальён правёў паўторныя раскопкі даваенных пахаванняў у Шчакатоўскім лесе (Гомельскі раён). У 1930-я гады атрады Народнага камісарыяту ўнутраных спраў БССР расстрэльвалі там асуджаных, ва ўрочышчы Тры Слупы і Баркі (Рэпрэсіі ў БССР). У 2010 годзе 52-і пошукавы батальён раскапаў і перадаў мясцовым органам улады для перапахавання рэшткі 1302 загінулых, устанавіў імёны 133 загінулых ваенных і грамадзянскіх ахвяр войнаў, знайшоў 464 выбухованебяспечныя прадметы, 329 патронаў, 6 адзінак стралковай зброі, 4 узнагароды, 47 медальёнаў і 763 рэліквіі, абазначыў межы пахаванняў 213 загінулых у Вялікай Айчыннай вайне. Таксама 52-і батальён рэкагнасцаваў 53 будучых месцы пошуку і правёў палявы пошук на 71 няўлічаным ваенным пахаванні. Агулам пошук правялі ў 112 мясцінах ва ўсіх абласцях Беларусі і ў 2 мясцінах у Падляскім ваяводстве Польшчы. На Падляшшы знайшлі рэшткі 15 чырвонаармейцаў, загінулых у чэрвені 1941 года (Беластоцкая вобласць, Беларуская ССР). За 15 гадоў 52-і батальён правёў пошук у 1887 мясцінах у 109 са 118 раёнаў Беларусі, знайшоў і перадаў для перапахавання рэшткі 16 770 загінулых ваенных і грамадзянскіх ахвяр войнаў. За гэты ж час вызначылі імёны 1878 загінулых падчас войнаў, знайшлі 266 медальёнаў і 39 узнагародаў, абясшкодзілі 3696 выбухованебяспечных прадметаў. Пры пошуку выкарыстоўвалі металадэтэктары, спадарожнікавыя навігатары і лічбавыя фотакамеры.
У 2015 годзк 52-пошукавы батальён правёў палявыя працы ў 119 мясцінах часоў абедзвюх сусветных войнаў і вайны 1812 года, перадаў у мясцовы органы ўлады для перапахавання рэшткі звыш 2000 чалавек. У кастрычніку 2015 года 52-і пошукавы батальён правёў раскопкі ў лесе каля вёсак Хайсы і Дрыколле (Мазалаўскі сельсавет, Віцебскі раён), дзе знайшоў некалькі пластоў рэшткаў мужчын і жанчын, расстраляных у 1930-я гады. У большасці раскапаных рэшткаў каля 200 чалавек былі адтуліны ад куляў у патылічнай і цемянной частках чарапоў. Іх перапахавалі ў брацкай магіле на станцыі «Лужасна».
У канцы 2017 года 52-і асобны пошукавы батальён быў размешчаны ў вёсцы Бароўка (Лепельскі раён, Віцебская вобласць).
Мармуры Элгіна
Мармуры Элгіна (Elgin Marbles) — неперасягнены збор старажытнагрэчаскага мастацтва, галоўным чынам з Афінскага акропаля, якое было прывезена ў Англію напачатку XIX стагоддзя лордам Эльджынам і цяпер захоўваецца ў Брытанскім музеі.
Лорд Эльджын, быўшы брытанскім паслом у Канстанцінопалі падчас напалеонаўскіх войн, пасля доўгіх перамоў з турэцкім урадам прыняўся за збіранне фрагментаў старажытнагрэчаскага мастацтва (пераважна пластычнага). У напісаным пазней апраўданні лорд Эльджын матываваў свае дзеянні жаданнем выратаваць каштоўныя аскепкі антычнасці ад пагібельнага ўздзеяння часу, абыякавага стаўлення мясцовага насельніцтва і ад магчымых у будучыні ваенных дзеянняў.
Найбольш выдатныя з сабраных ім твораў статуі, якія ўпрыгожвалі сабой франтоны Зеўса Усеэлінскага на в-ве Эгіне, некаторыя з франтонных статуй афінскага Парфенона, лепш іншых захаваныя яго метопы, значная частка рэльефнага фрыза «Панафінейская працэсія», што апяразваў знадворку цэлу гэтага храма, некалькі пліт фрыза з храма Бяскрылы Перамогі ў Афінах, адна з карыятыд Эрэхтэёна, каласальная статуя Дыяніса, якая ўваходзіла ў склад харэгічнага помніка Фразіла на паўднёвым схіле афінскага акропаля, надпіс з надмагільнага помніка афінян, загінулых пры Патыдэі.
Турэцкі ўрад, які не праяўвіў цікавасці да шэдэўраў антычнасці, дазволіў вываз усяго сабранага Эльджынам у Лондан. На гэта пайшло 10 гадоў — з 1802 па 1812 гады, прычым частка грузу ў 1804 г. затанула ля вострава Кіфера, але пасля была паднята на паверхню. У 1806 годзе Эльджын вярнуўся на радзіму, і на працягу 10 гадоў збор заставаўся яго прыватнай уласнасцю.
Напярэдадні Грэчаскай рэвалюцыі Брытанію захліснула хваля фіэлінізму. Лорд Эльджын апынуўся мішэнню выпадаў у друку з боку лорда Байрана і іншых уладароў розумаў эпохі рамантызму. Абвінавачванні ў скнарнасці, махлярстве і вандалізме прыцягнулі да мармураў увагу брытанскіх парламентарыяў. Спецыяльная камісія занялася вывучэннем калекцыі Эльджына і прызнала мэтазгодным яе набыццё дзяржавай для размяшчэння ў Брытанскім музеі. У 1816 г. збор быў выкуплены ў Эльджына за параўнальна сціплую суму ў 35 000 фунтаў.
Практычна з моманту адраджэння грэчаскай дзяржаўнасці Грэцыя патрабавала ад Брытаніі вяртання мармураў Эльджына як неад'емнай часткі нацыянальнага здабытку. Грэкі адмаўляюцца прызнаць легітымным дазвол турэцкага ўрада на вываз скарбаў з краіны. Брытанскі бок, у сваю чаргу, указвае на тое, што лордам Эльджынам рухалі добрыя намеры, і адмаўляецца вярнуць перамешчаныя каштоўнасці на зямлю старажытнай Элады. Спрэчкі пра лёс перамешчаных каштоўнасцей аднавіліся ў сувязі з адкрыццём музея Акропаля ў 2000-я гады.
Румя
Румя (Rumia, Rëmiô, Rahmel — Рамель) — горад на поўначы Польшчы, размешчаны за 30 км на захад ад Гданьска і за 380 км ад Варшавы, частка агламерацыі Труймяста. Уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, гэта самы вялікі па колькасці насельніцтва горад у Польшчы, які не з’яўляецца цэнтрам павета. Займае плошчу 30,09 км², насельніцтва 48,5 тыс. чалавек (на 2019).
Анры (вялікі герцаг Люксембурга)
Анры (Генрых) (фр.: Henri, поўнае імя Анры Альбер Габрыэль Фелікс Мары Гіём, ) — рэгент Вялікага герцагства з 3 сакавіка 1998 па 7 кастрычніка 2000 года, Вялікі герцаг Люксембурга. Узышоў на трон 7 кастрычніка 2000 года.
Аюн-эль-Атрус
Аюн-эль-Атрус (عيون العتروس) — горад у Маўрытаніі, сталіца вобласці Ход-эль-Гарбі. Насельніцтва — 11 867 чалавек (на 2000 год).
Гісторыя
17 красавіка 1974 года каля Аюн-эль-Атрус зваліўся метэарыт. У 2007 годзе праз горад праходзіў адзін з этапаў ралі Дакар 2007.
NGC 7557
NGC 7557 (іншыя абазначэнні — PGC 70854, MCG 1-59-21, ZWG 406.35, NPM1G +06.0598) — спіральная галактыка (S) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пярхова (Смаленская вобласць)
Пярхова (Перхово) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Фетышызм
Фетышызм (ад fétiche «амулет») — пакланенне неадушаўлёным прадметам.
Вылучаюць:
Эгіна (значэнні)
Эгі́на:
Амалія Шведская
Амалія Марыя Шарлота Шведская (,  —, Ольдэнбург) — шведская прынцэса. Дачка караля Швецыі Густава IV Адольфа і Фрэдэрыкі Бадэнскай.
Пасля нараджэння расла пад наглядам каралеўскай гувернанткі Шарлоты Штырнельд. Пасля перавароту 1809 года Амалія разам са сваёй сям’ёй пакінула Швецыю і выхоўвалася ў роднай краіне яе маці, Бадэне.
Яна пакутавала на рахіт і памерла незамужняй і бяздзетнай. Яна захаплялася музыкай і была сяброўкай Ені Лінд.
Даніэль Піксіядас
Даніэль Піксіядас (Данијел Пиксијадес); нарадзіўся 5 ліпеня 1931 г. Югаслаўскі і сербскі паэт славацкага паходжання. Аўтар паэтычных зборнікаў на славацкай, сербскай і харвацкай мовах, перакладзены на многія мовы свету. Член асацыяцыі пісьменнікаў Сербіі, Славакіі, Ваяводзіны і Чарнагорыі.
Біяграфія
Даніэль Піксіядас нарадзіўся 5 ліпеня 1931 у горадзе Кісач, Ваяводзіна. Скончыў настаўніцкую школу ў Сомборы (1950). Працаваў настаўнікам у Селеушы, Вяліка-Срэдышце, Кульпіне, Срэмскіх Карлаўцах, Старым Бары і ў Сутаморы. Год ён працаваў клеркам у Палаце грамадскага харчавання ў г. Новым-Садзе. У канцы верасня 1974 г. разам з сям'ёй пераехаў у Канаду. Цяпер жыве ў г. Тандэр-Бэй, Антарыа.
Літаратурная праца
У Канадзе ён спачатку быў укладальнікам, а затым рэдактарам газеты «Naše novine» (1977-1988), вакол якой збіралася шмат паэтаў з Канады і ўсяго свету. Там Піксіядас публікаваў вершы, апавяданні, эсэ і артыкулы.
Малыя Вікаравічы
Малы́я Ві́каравічы (, Малые Викоровичи) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стружскага сельсавета.
Даніэль Піксіядас
Літаратурная праца
Быў членам Згуртавання «Дэсанка Максімавіч».
Паколькі ён жыў у былой Югаславіі, Піксіядас пісаў песні на сваёй роднай славацкай і сербска-харвацкай мовах. Яны друкаваліся ў часопісах, зборніках і анталогіях.
З'яўляецца членам асацыяцыі пісьменнікаў Славакіі, Сербіі, Ваяводзіны і Чарнагорыі. Ганаровы член асацыяцыі паэтаў «Свежий взгляд» у Санкт-Пецярбургу (Расія).
Творчасць
Піксіядас аб'яднаў паэзію, апублікаваную на сербскай мове ў Югаславіі, з паэзіяй, выдадзенай у Канадзе ў зборніку вершаў «Быць звонку/Biti Izvan» (1976). Кніга выйшла ў выдавецтве «Культура» ў Бачкі-Пятроваце. Гэтым жа выдавецтвам выдадзены яшчэ два зборнікі вершаў Піксіядаса на сербскай мове: «К сэрцу зямлі/Ka srcu zemlje» (2005) і «Пасюды поўнач/Odasvud sever» (2006).
У 2021 годзе ў Санкт-Пецярбургу з'явілася кніга «Праздничество воды» ў перакладзе на рускую мову пісьменніка і перакладчыка Уладзіміра Бабошына. У 2021 годзе ў Беларусі выйшла кніга «У гонар травы» у перакладзе на беларускую мову Даяны Лазаравіч.
Крынкі (Карэліцкі раён)
Кры́нкі (, Крынки) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Турэцкага сельсавета.
ФК Клечаск
«Клечаск» — былы беларускі футбольны клуб з горада Клецк. Назва «Клечаск» узята ад сярэднявечнай назвы горада.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 2007 годзе і заявіўся ў Другую лігу. Сезон 2010 клуб скончыў на трэцім месцы ў Другой лізе і дзякуючы спыненню існавання нясвіжскага «Вераса» атрымаў яго месца ў Першай лізе. Сезон 2011 клуб скончыў у сярэдзіне табліцы, але з-за фінансавых цяжкасцяў адмовіўся ад далейшага ўдзелу ў Першай лізе і вярнуўся ў Другую лігу. У Другой лізе, аднак, таксама не затрымаўся: спачатку з клуба былі зняты тры ачкі, а потым клуб увогуле быў выключаны з Другой лігі і спыніў існаванне.
Кулі (прыпыначны пункт, Эстонія)
Кулі (Kulli) — прыпыначны пункт у Эстоніі. Знаходзіцца ў вёсцы Кулі на лініі Талін — Нарва.
У мінулым на прыпынку Кулі знаходзіліся поўнапамерныя платформы, але яны былі знесены з-за свайго ўзросту і былі пабудаваныя кароткія, таму што ў вёсцы не так шмат людзей, і адначасова на цягнік можна сесці не больш за некалькі чалавек.
Аўбары
Аўбары, Убары (أوباري) — сталіца муніцыпалітэта Вадзі-эль-Хаят, Лівія. Насельніцтва — 24 918 чал. (на 2010 год).
Геаграфічнае становішча
Аўбары размешчаны поруч аазіса Убары.
Зазямленне
Зазямленне — электрычнае злучэнне з зямлёю электрычных машын, апаратаў, прылад, правадоў і іншага, а таксама прыстасаванне, што забяспечвае такое злучэнне. Бывае ахоўнае (для засцярогі людзей), рабочае і маланкаахоўнае.
Ахоўнае зазямленне (карпусоў электрычных машын, апаратаў і іншага) засцерагае людзей ад паражэння электрычным токам. Яно зніжае да небяспечных значэнняў напружанне дотыку або крокавае напружанне (пры прабоях ізаляцыі ці кароткіх замыканнях).
Маланкаахоўнае зазямленне засцерагае электрычныя ўстаноўкі і абсталяванне ад перанапружання і току маланкі. Зазямляюцца ахоўныя тросы паветраных ЛЭП, разраднікі, маланкаадводы на тэхнічных збудаваннях і іншым.
Зазямленне складаецца з металічных электродаў (зазямляльнікаў) і праваднікоў, што злучаюць электроды з аб'ектам. Зазямляльнікі (стальныя трубы, рэйкі, стрыжні, стальныя або медныя лісты, палосы, правады і іншае) забіваюцца або закопваюцца на глыбіню ўзроўню грунтавых вод), злучаюцца з дапамогай зваркі. Электрычнае супраціўленне кожнага тыпу зазямлення строга рэгламентуецца і падлягае перыядычнай праверцы (замяраецца вымяральнікамі зазямлення, якія працуюць паводле прынцыпу вымяральнага моста або па кампенсацыйным прынцыпе з выкарыстаннем дапаможных зондаў-зазямляльнікаў).
Чорная Сасна
Чо́рная Сасна́ (, Чёрная Сосна) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.
Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.
Плаўны (вёска)
Плаўны (Плауны) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Парк Багатэль
Парк Багатэль (Parc de Bagatelle) знаходзіцца на тэрыторыі Булонскага леса ў Парыжы. З'яўляецца часткай парыжскага Батанічнага саду, нараўне з ацёйскімі цяпліцамі ў тым жа Булонскім лесе, кветкавым паркам і дэндрарыем школы Брой у Венсенскім лесе.
Парк носіць назву невялікага палаца на сваёй тэрыторыі, пабудаванага ў 1775 г. братам Людовіка XVI на пары са сваёй нявесткай Марыяй-Антуанэтай: — Пабудаваць палац за 2 месяцы? — Што за дробязь! (Une bagatelle!). Заклад ён выйграў за кошт 900 задзейнічаных рабочых, якія працавалі днём і ноччу. Гарадскі муніцыпалітэт набыў палац Багатэль у 1904 г.
Эгіна
Эгіна (Αἴγινα) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі наяда, дачка рачнога бога Асопа, якая была выкрадзена Зеўсам і нарадзіла яму сына Эака, што славіўся самым набожным і справядлівым сярод грэкаў.
Зеўс выкраў яе з Фліунта і прынёс на востраў Энону, асцерагаючыся Геры. Зеўс спакусіў яе ў агністым абліччы. Або Зеўс прыняў аблічча арла.
Злучэнне Зеўса і Эгіны антычныя крыніцы лакалізавалі на востраве Эгіна, які раней нібы зваўся Энонай. Імя выкрадальніка німфы назваў Асопу Сісіф, завошта ўгневаны грамабой наслаў на яго Танатаса. Эгіна нарадзіла сына Эака. Пасля нараджэння сына Эгіна стала жонкай Актара. Нарадзіла ад Актара сына Менетыя.
Яе статуя ў Алімпіі. Статуя ў Дэльфах — дарунак фліясійцаў.
У гонар Эгіны названы астэроід (91) Эгіна, адкрыты ў 1866 г.
Гастыцын (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 18 населеных пунктаў.
Бэці Петэрсан
Бэці Марыя Караліна Петэрсан (швед. Betty Maria Carolina Pettersson; 14 верасня 1838, прыход Вісбю, лен Готланд, Швецыя — 7 лютага 1885, прыход Хэдвіг Элеанора, Стакгольм, Швецыя) — першая жанчына ў Швецыі, якая атрымала атэстат сталасці (атэстат аб атрыманні адукацыі), якая паступіла ва ўніверсітэт (1872) і ў далейшым працавала выкладчыкам.
Раннія гады
Петэрсан нарадзілася ў сям’і седлавых майстроў, якія пражывалі па вуліцы Адэльсгатан 35 у Вісбю. Яна была адораным дзіцем, і таму мела магчымасць вучыцца ў прыватнай школе Фрэкнарна Моландэра. Акрамя таго, яна брала ўрокі англійскай мовы і танцаў. Бэці Петэрсан вылучалася сярод іншых вучняў школы, якія ў большасці сваёй паходзілі з багатых сем’яў.
Пасля Петэрсан прайшла некаторую форму для падрыхтоўкі настаўнікаў на мацерыковай частцы Швецыі. Яна вярнулася на Готланд, каб працаваць настаўнікам у прыватнай школе, у 1860 годзе яна канчаткова з’ехала з вострава. Да 1871 года Петэрсан працавала гувернанткай у розных дваранскіх сем’ях, у тым ліку ў палацах у Цюсце і Нючэпінгенскім замку.
Бэці Петэрсан планавала атрымаць вышэйшую адукацыю (тады гэта называлася атэстатам сталасці). Аднак, гэта было немагчыма для жанчын да 1870 года, калі Рыксдаг пастанавіў запусціць шведскую дзяржаўную адукацыйную праграму для настаўнікаў-жанчын. Толькі пасля гэтага Бэці змагла экстэрнам скончыць Новую пачатковую школу ў Стакгольме, і 16 мая 1871 года стала першай адукаванай жанчынай ва ўзросце 33 гадоў. Яна атрымала тры ацэнкі AB, чатыры B+ і шэсць B. За стараннасць яна была ўзнагароджана ацэнкай A, у атэстаце сталасці паказаная адзнака B. У пратаколе экзамену ёсць адзнака пра адрозненні, выстаўленая дырэктарам школы.
Дадзеная падзея амаль не апісвалася ў шведскай прэсе, невялікая нататка з’явілася толькі ў газэце «Дагенс Нюхетэр» (швед. Dagens Nyheter — «Навіны дня»).
Яшчэ ў 1870 годзе Петэрсан падала заяўку на абучэнне на ступень бакалаўра, але дыплом гэтак і не атрымала.
Упсальскі ўніверсітэт
Пасля Петэрсан планавала навучацца ва ўніверсітэце, што таксама было не звычайнай з’явай сярод шведскіх жанчын таго часу. Да 1873 года толькі тэалагічныя і юрыдычныя факультэты ў шведскіх універсітэтах і акадэміях прымалі студэнтак-жанчын. З 1873 года жанчынам таксама была прадастаўлена магчымасць вывучаць медыцыну.
Бэці Петэрсан, аднак, паступіла ў Упсальскі універсітэт ужо 27 лютага 1872 года і папрасіла каралеўскі дазвол на атрыманне ступені бакалаўра ў галіне філасофіі. Дадзены дазвол быў ёй прадастаўлен, паколькі не было ўстаноўлена яўнай забароны на навучанне жанчын ва універсітэтах. Навучанне Петэрсан ва універсітэце ўскладнялася кпінамі і абразамі з боку іншых 24 членаў Готландской нацыі. Падчас вучобы ва універсітэце, якое пачалося ў кастрычніку 1872 года, ёй было дазволена наведваць вучобу толькі пры суправаджэнні сваяка-мужчыны. Яна таксама не магла прымаць удзел у іншых універсітэцкіх мерапрыемствах, акрамя лекцый і семінараў.
Бэці Петэрсан скончыла Упсальскі ўніверсітэт 28 студзеня 1875 года, атрымаўшы ступень кандыдата філасофскіх навук. У агульнай складанасці яна вывучыла дзевяць (ці дзесяць) розных дысцыплін, але асноўнымі прадметамі былі новая еўрапейская лінгвістыка і сучасная літаратура. Увесь спіс праслуханых Бэці дысцыплін: Новая еўрапейская лінгвістыка, сучасная літаратура, скандынаўскія мовы, латынь, гісторыя, матэматыка, хімія, батаніка, заалогія і філасофія.
Выкладчыцкая дзейнасць
Пасля вучобы Петэрсан стала першай жанчынай, якая працавала ў дзяржаўнай шведскай (мужчынскай) навучальнай установе. Восенню 1877 года яна стала настаўнікам на замену ў малодшай пачатковай школе Ладугардслэнда (пазней гімназія Востра-Рэал) у Стакгольме пасля аднаго года выпрабавальнага тэрміну з восені 1875 года па вясну 1876 года; па заканчэнні выпрабавальнага тэрміну яна атрымала ацэнку «выдатна» сваіх педагагічных навыкаў. Працавітасць і талент да выкладання таксама атрымалі высокія ацэнкі. Яна прапрацавала там да канца восеньскага семестра 1884 года. На працягу гэтых гадоў яна таксама была класным кіраўніком.
Падчас працы ў навучальнай установе Бэці Петэрсан атрымала сведчанне добрага педагога. Яна заваявала давер як вучняў, так і іх бацькоў, і пры неабходнасці забяспечвала дадатковае навучанне ў сябе на хаце. Аднак, Петэрсан даводзілася пастаянна канкураваць са сваімі калегамі-мужчынамі.
Асабістая жыццё і апошнія гады жыцця
Бэці Петэрсан ніколі не ўступала ў шлюб. Яна жыла са сваёй сястрой Хэдвіг, якая таксама мела дом. У іх быў брат Эдвард, які працаваў мараком. Бэці Петэрсан памерла ў 1885 годзе ад сухотаў. Яна пахавана ў брацкай магіле на могілках Паўночных могілках ў Стакгольме.
Спадчына
Пасля смерці Бэці Петэрсан было апублікавана мноства газетных артыкулаў аб яе прарыве, хоць пры жыцці ёй надавалася мала ўвагі. Так, напрыклад, у 1925 годзе споўнілася 50 гадоў з моманту атрымання Петэрсан вучонай ступені, чаму надалі некаторыя ўвагі. Праз 70 гадоў пасля яе смерці, у 1955 годзе, у гімназіі Востра-Рэал была ўстаноўлена памятная таблічка з імем Бэці Петэрсан; а таксама ў 1977 годзе, у адпаведнасці з рашэннем камітэта па культуры муніцыпалітэта Готланда, была ўсталяваная памятная шыльда на доме ў Вісбю, дзе яна вырасла.
У 1990 годзе над магілай Бэці Петэрсан на Паўночных могілках ў Стакгольме была арганізавана паніхіда. У Готландскай вышэйшай школе ва Упсале (дзе ў гонар Бэці Петэрсан таксама назвалі бар), з 2006 года знаходзіцца алейны партрэт Петэрсан, напісаны Кайсай Халберг на аснове некалькіх чорна-белых фатаграфій.
Тое, што Бэці Петэрсан не атрымала ступень бакалаўра ў 1870 годзе, было адзначана Аўгустам Стрындбергам, які падняў гэтае пытанне ў сваёй кнізе «Апавяданні аб шлюбе, частка II» (1876), дзе ён абвінаваціў яе ў махлярстве.
NGC 7558
NGC 7558 (іншыя абазначэнні — PGC 70844, MCG 3-59-16, HCG 93E, NPM1G +18.0584) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Клаус Чучэр
Клаус Чучэр (Klaus Tschütscher, нарадзіўся 8 ліпеня 1967, ) — ліхтэнштэйнскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.
Кар’ера
Кіраўнік прававога ўпраўлення Падатковай службы Ліхтэнштэйну ў 1995—2005. Адначасова намеснік дырэктара Падатковай службы Ліхтэнштэйну ў 1996—2005. Намеснік прэм’ер-міністра Ліхтэнштэйна і міністр юстыцыі ў кааліцыі ўрада Отмара Хаслера ў 2005—2009. Прадстаўляў ва ўрадзе партыю Айчынны саюз.
Вазапісец Аналата
Вазапісец Аналата — атычны вазапісец, першы вядомы прадстаўнік протааттычнай керамікі, падтыпу керамікі арыенталізавальнага перыяду.
Біяграфія
Сапраўднае імя вазапісца Аналата невядома. Яго ўмоўнае імя паходзіць ад горада ў цэнтральнай Атыцы — Аналата, падчас раскопак у якім была знойдзеныя большасць яго твораў. Яго імянная ваза — гідрыя. Аналат належыць да пераходнага перыяда вазапісу ад позняга геаметрычнага стылю да ранняга протаатычнага.
Даследчыкі лічаць, што ён быў вучнем майстра познегеяметрычнага перыяду вазапісца Стататуса. Раннія працы, якія прыпісваюцца Аналату, таксама ставяцца да познегеаметрычнай эпохі. Напрыклад, адна з яго геаметрычных гідрый адлюстроўвае пратэсіс — форма цела фігур, — у якой відавочна адчуваецца егіпецкі ўплыў. Прыняцце ўсходніх традыцый у мастацтве і было адной з ключавых асаблівасцяў далейшага развіцця арыентавальнага вазапісу, прыхільнікам якога Аналат стаў адным з першых. Характэрнымі элементамі гэтага новага стылю керамікі былі фантастычныя жывёлы, сярод якіх сустракаліся сфінксы без крылаў або твараў, шэрагі танцуючых мужчын ці жанчын, аб'яднаныя ў цэласны арнамент, а таксама разеткі раслінных матываў.
Цалкам магчыма, што Аналат быў не толькі вазапісцам, але і ганчаром. Яго сучаснікам быў вазапісец Месагеі, гады актыўнай дзейнасці Аналата прыпадаюць на перыяд прыблізна паміж 700 і 675. да н. э.
Уладзімір Паўлавіч Басаў
Уладзімір Паўлавіч Басаў (Владимир Павлович Басов) — савецкі акцёр, кінарэжысёр і сцэнарыст. Народны артыст СССР (1983).
Тарнада ў ЗША 10–11 снежня 2021
У штаце Ілінойс група працоўных, пасля абвальвання даху, апынулася часова заблакаваная на складзе кампаніі Amazon. У штаце Тэнэсі загінулі тры чалавекі, у Арканзасе загінуў жыхар дома састарэлых.
Уладзімір Паўлавіч Басаў
Біяграфія
У 1947 годзе паступіў на рэжысёрскі факультэт УДІК у майстэрню Сяргея Юткевіча і Міхаіла Рома, скончыў у 1952 годзе.
Азярко (возера, Глыбоцкі раён)
Азярко — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Шоша, за 35 км на ўсход ад горада Глыбокае, за 0,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Хралы, за 0,1 км на поўдзень ад возера Івесь.
Плошча паверхні возера 0,01 км², даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,10 км, даўжыня берагавой лініі 0,35 км. Катлавіна возера круглаватай формы. Схілы катлавіны на захадзе вышынёй да 3 м (на ўсходзе да 5—7 м), разараныя. На поўначы і поўдні забалочаная пойма шырынёй 50 м. Злучана ручаямі з азёрамі Івесь і Белае.
Уладзімір Паўлавіч Басаў
Біяграфія
У 1950—1952 гадах працаваў асістэнтам рэжысёра, а з 1952 — рэжысёрам кінастудыі «Масфільм». Першай рэжысёрскай працай стала экранізацыя спектакля Тэатра-студыі кінаакцёра «Нахлебнік» (1953) сумесна з Мсціславам Карчагіным і Барысам Ліфанавым.
У 1954 годзе зняў фільм «Школа мужнасці», дзе адну з роляў выканала яго першая жонка Роза Макагонава, з якой ён пазнаёміўся яшчэ ў інстытуце. Другі рэжысёр гэтага фільма, Мсціслаў Карчагін, загінуў у аўтакатастрофе, і Басаву прыйшлося завяршаць карціну самастойна. Па выніках пракату 1954 года фільм заняў дзясятае месца, а на кінафестывалі ў Карлавых Варах ён атрымаў прыз як лепшы выхаваўчы фільм. У гэтым фільме першыя свае ролі ў кіно сыгралі Леанід Харытонаў і Ралан Быкаў.