cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Майкл Хоар
Спроба путчу на Сейшэльскіх Астравах
Аднак план праваліўся практычна адразу, бо адзін з наймітаў быў нецвярозы і прыцягнуў да сябе ўвагу, пасля чаго ў яго знайшлі зброю. Пачалася перастрэлка, прыхільнікі Хоара забарыкадаваліся ў аэрапорце. Яны хацелі прарвацца на бліжэйшую ваенную базу, аднак не змаглі гэтага зрабіць, але захапілі індыйскі пасажырскі самалёт і на ім вярнуліся ў ПАР, дзе іх затрымалі і прад’явілі суду.
Апошнія гады жыцця
Пасля вызвалення ён разам з другой жонкай з’ёхаў у маленькую вёску на паўднёвым захадзе Францыі. А ў 2009-м Хоар вярнуўся ў ПАР. Там ён напісаў некалькі кніг мемуараў. Сярод іх — «Найміт», «Дарога на Каламата», «Воіны Конга» і «Сейшэльская афера».
2 лютага 2020 году Майкл Хоар памёр ва ўзросце ста гадоў.
Ацэнкі
Майкл Хоар стаў адным з сімвалаў наёмніцтва і лакальных канфліктаў другой паловы XX стагоддзя. Супрацьстаялы бок фармаваў яго вобраз як «платнага забойцы» і «расіста-галаварэза». У заходнім грамадстве яго рэпутацыя падрываліся пражываннем у ПАР, што трактавалася як падтрымка ізаляванага ў свеце рэжыму апартэіду. Моцным ударам па рэпутацыі Хоара стаў правал акцыі на Сэйшэлах.
У той жа час аб’ектыўная характарыстыка Майкла Хоара не будзе поўнай без уліку яго ўдзелу ў Другой сусветнай вайне на баку антыгітлераўскай кааліцыі і яго ролі ў спыненні расавага тэрору ў ходзе кангалезскай вайны.
Айдарлы (Акмолінская вобласць)
Айдарлы — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Зерэндзінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 14 км на поўнач ад цэнтра сяла Зерэнда. Код КАТА — 115630280.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 266 чалавек (137 мужчын і 129 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 307 чалавек (159 мужчын і 148 жанчын).
Матч ТВ
«Матч ТВ» — расійскі федэральны агульнадаступны канал пра спорт і здаровы лад жыцця. Транслюе спартыўныя падзеі, навіны, аналітычныя і забаўляльныя праграмы, рэаліці- і ток-шоу, дакументальныя цыклы, шоў пра здаровы лад жыцця, мастацкія фільмы і серыялы пра спорт. Спартыўнымі каментатарамі канала з’яўляюцца, Георгій Чарданцаў, Нобель Арустамян, Канстанцін Геніч. Вядучыя канала — Яўген Савін, Соф’я Тартакова, Марыя Орзул, Павел Занозін. Вяшчае 24 гадзіны ў суткі, 7 дзён на тыдзень, 365 дзён у годзе. Аддзяленні тэлеканала ёсць у Екацярынбургу, Казані, Краснаярску, Растове-на-Доне, Санкт-Петебурге, Уфе, Хабараўску.
Беларуская дыяспара
Беларуская дыяспара — сталае, доўгатэрміновае ці часовае пражыванне значнай часткі беларускага народа (этнічнай супольнасці) па-за дзяржавай (гістарычнай тэрыторыяй) свайго паходжання. Фарміравалася ў выніку эміграцыі — выезду грамадзян са сваёй Бацькаўшчыны ў іншыя краіны на пастаяннае або доўгае пражыванне па палітычных, рэлігійных, эканамічных, этнічных ці іншых прычынах, а таксама ў выпадку сацыяльных (войны, рэвалюцыі) або прыродных катаклізмаў.
У канцы XIX ст. — 1980-я г. дыяспара ахоплівала ад 1/6 да амаль 1/3 часткі беларускай нацыі. У пач. 1990-х г. за межамі Рэспублікі Беларусь пражывала 3—3,5 млн. беларусаў. Гэта лічба ўключае ў сябе нашчадкаў эканамічных эмігрантаў з Беларусі канца XIX стагоддзя і пачатку XX стагоддзя, эмігрантаў часоў Другой сусветнай вайны, а таксама эмігрантаў з хвалі, якая пачалася ў 1990-х гадах. Іншая група беларускай дыяспары — людзі, якія мігравалі ў СССР да 1991 года, а пасля яго распаду сталі жыхарамі постсавецкіх краін. Асобную групу складаюць карэнныя беларускія меншасці, якія пражываюць на межах Беларусі з Польшчай, Латвіяй, Літвой, Расіяй, Украінай.
Пізаура дзіўная
Апісанне
Стройны даўганогі павук, даўжыня цела 12-15 мм у самкі і 10-13 мм у самца. Бура-жоўты павук, зверху на галавогрудзях светла-жоўтая падоўжная палоска пасярэдзіне. Цела пакрыта кароткімі белымі валасінкамі, што надае яму аксаміцісты выгляд. Ногі доўгія, з шматлікімі шыпамі. Брушка разнастайнай афарбоўкі ад жоўтай да цёмна-карычневай, па баках жаўтлявае.
Беларуская дыяспара
Найбуйнейшыя і найбольш арганізаваныя беларускія дыяспары пражываюць у Расіі, Украіне, ЗША, Канадзе, Вялікабрытаніі, краінах Балтыі. Існуе тэндэнцыя да скарачэння колькасці людзей, якія ідэнтыфікуюць сябе як беларусы паводле афіцыйных перапісаў.
Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына» з'яўляецца міжнароднай арганізацыяй, якая аб'ядноўвае людзей беларускага паходжання з усяго свету. Урад Беларускай Народнай Рэспублікі ў выгнанні з 1919 года і дзейнічае ў якасці цэнтра кансалідацыі для многіх беларусаў за мяжой, асабліва ў Паўночнай Амерыцы і Заходняй Еўропе.
Пізаура дзіўная
Спосаб жыцця
Сустракаецца на лугах з густым травяністым покрывам, у нізкіх кустах, лясных палянах, у добра асветленых месцах. Раўнінны павук, падымаецца на вышыні да 900 м над узроўнем мора. Палюе днём.
Беларуская дыяспара
Хвалі эміграцыі
У розных гістарычных умовах па эканамічных, палітычных, канфесійных, ваенных і іншых прычынах насельніцтва беларускіх зямель перасялялася ў іншыя рэгіёны.
Ранняя эміграцыя
Насельніцтва пачало пакідаць беларускія землі ўжо ў часы існавання тут найстаражытнейшых дзяржаўных утварэнняў. У 11—12 ст. па-за межы родных мясцін выходзілі прадстаўнікі кіруючай эліты, якія пакідалі іх у сувязі з палітычнымі абставінамі (найчасцей ва ўмовах паражэння ў барацьбе за ўладу). Напрыклад, высылка з Полацкай зямлі ў Візантыйскую імперыю 5 князёў з дынастыі Рагвалодавічаў з жонкамі і дзецьмі па загадзе кіеўскага князя Мсціслава Уладзіміравіча ў 1129 (толькі 2 з 5 выгнаннікаў вярнуліся ў родныя мясціны ў 1140).
Пізаура дзіўная
Спосаб жыцця
Самец прыносіць самцы «вясельны падарунак»: дробную казюльку, закруціў у кокан. Пакуль самка спажывае здабычу, адбываецца спарванне. Самка адкладае 100—300 яек у шарападобны бялёсы кокан, які паўсюль носіць за сабой у хеліцэрах. Перад вылучэннем нашчадкаў яна будуе званападобнае гняздо, выгінаючы павуціннем асобныя травінкі, у якім падвешвае кокан. З часам з яек выводзяцца німфы, якіх самка доўгі час ахоўвае.
Беларуская дыяспара
Ранняя эміграцыя
Падобны характар эмігацыя мела ў ранні перыяд існавання Вялікага Княства Літоўскага і ў часы яго росквіту (13 — 1-я пал. 15 ст.). Так полацкі князь Андрэй Альгердавіч, які адмовіўся прысягаць вялікаму князю Ягайлу, выехаў у 1377 у Маскоўскае княства. Туды ж перасяліўся ў 1408 сапернік вялікага князя Вітаўта северскі князь Свідрыгайла Альгердавіч, многія чарнігаўскія і северскія баяры. Пры дамінаванні ў ВКЛ дзвюх княжацкіх дынастый — Гедзімінавічаў і Рурыкавічаў — у выпадках супрацьстаяння апошнія знаходзілі разуменне з Рурыкавічамі Маскоўскага княства і перасяляліся туды са сваім войскам і сялянамі.
Пізаура дзіўная
Распаўсюджанне
Вядомы з усіх краін Еўропы, Турцыі, Расіі, краін Блізкага Усходу, Кітая.
Беларуская дыяспара
Ранняя эміграцыя
Натуральнай эміграцыі з беларускіх зямель садзейнічалі створаныя ў ВКЛ прававыя падставы. Паводле прывілея 1447 вялікага князя Казіміра IV (пазней замацаваны ў Статуце ВКЛ 1529) князі, рыцары, шляхта і баяры маглі пакідаць дзяржаву «для лепшого щастья набытья», навучання ваеннаму майстэрству. Першымі заканадаўчымі актамі, якія пацвердзілі права ўсіх свабодных людзей на выезд за мяжу, былі віцебскі (1503) і полацкі (1547) прывілеі. Магчымасць наведвання іншых зямель (акрамя «непрыяцельскіх») ужо вольнымі людзьмі розных саслоўяў для лячэння, набыцця адукацыі, навучання рамяству, азнаямлення з ваеннай справай прадугледжвалі Статуты ВКЛ 1566 і 1588.
Незадаволеныя палітыкай вялікага князя беглі з ВКЛ у «непрыяцельскія» краіны. У 1481 пасля няўдалай змовы супраць Казіміра IV у Маскоўскае княства перасяліліся князі Ф. Бельскі, Навасельскія, Адоеўскія, Варатынскія, Бялеўскія. У 1508 пасля задушэння мяцяжу супраць вялікага князя Жыгімонта I Старога туды выехалі князі Глінскія (Васіль атрымаў ва ўладанне Мядынь, Міхаіл — Малаяраславец і Бораўск). Многія з беглых князёў набылі ў Маскве значны ўплыў, знаходзіліся ў блізкім сваяцтве з велікакняжацкімі, а потым і царскімі родамі. Так, А. В. Глінская стала жонкай вялікага князя маскоўскага Васіля III, рэгенткай Рускай дзяржавы пры сваім малалетнім сыне вялікім князю Іване IV.
Беглі таксама сяляне і гараджане, вывозіліся захопленыя ў ходзе ваенных дзеянняў палонныя. Многія з вольных людзей, якія выязджалі ў замежныя краіны, пакідалі там добрую спадчыну, садзейнічалі пашырэнню кнігадрукавання і асветы (Францыск Скарына, Пётр Мсціславец, Сімяон Полацкі і інш.). У 15—16 ст. дзесяткі маладых людзей з беларускіх зямель ВКЛ вучыліся ва ўніверсітэтах Балонні, Падуі, Гайдэльберга, Інгальштата, Лейпцыга, Кёнігсберга, Цюбінгена, Вітэнберга, Лувена, Базеля, Кракава.
Значны рост перасяленняў на ўсход у канцы 16—17 ст. быў выкліканы больш раннім узмацненнем прыгоннай эксплуатацыі сялян у ВКЛ, нацыянальна-рэлігійнага ўціску ў Рэчы Паспалітай. Абвясціўшы сябе спадкаемніцай Кіеўскай Русі (ужо Іван III назваў сябе «государем всея Русі») і пачаўшы наступ на землі ВКЛ, Маскоўская дзяржава заахвочвала эміграцыю беларусаў як «исконно русских» з мэтай каланізацыі далучаных ёю на ўсходзе рэгіёнаў, давала прытулак беглым (а многім прыгонным і волю), аказвала матэрыяльную падтрымку, прымала іх на службу (як і захопленых у палон).
У 17—18 ст. у ходзе войнаў Расіі з Рэччу Паспалітай і іншымі дзяржавамі беларускія землі часта станавіліся арэнай жорсткіх бітваў, а іх жыхары масава выводзіліся ў глыб імперыі. Двойчы толькі на працягу стагоддзя (у час паўстання Б. Хмяльніцкага, вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 і Паўночнай вайны 1700—21) насельніцтва Беларусі скарачалася напалову: кожны другі жыхар загінуў або трапіў у палон і быў выселены ў Расію. На ўкраінскіх землях беглыя з ВКЛ уліваліся ў шэрагі казацкай вольніцы. На Украіну і ў Расію бегла насельніцтва ў галодныя неўрадлівыя гады (1588, 1601—02, 1655, 1690 і інш.), а таксама шукаючы паратунку ад эпідэмій (у 16—18 ст. іх было больш за 80). Выхадцы з Беларусі і прымусова пераселеныя сяляне, рамеснікі, гандляры, шляхта садзейнічалі гаспадарчаму асваенню Паволжа і Сібіры, некаторыя з іх займалі высокія ваенныя і дзяржаўныя пасады, сталі заснавальнікамі купецкіх родаў, узбагачалі культурнае жыццё ў месцах свайго пражывання. Перасяленцы з беларускіх зямель і іх нашчадкі былі ў ліку пачынальнікаў геаграфічнага і этнаграфічнага вывучэння новых каланізаваных Расіяй тэрыторый, карэнных народаў Прыўралля, Сібіры, Чукоткі, Камчаткі (А. Каменскі, Л. Сеніцкі і інш.). У 2-й пал. 17 ст. дзесяткі майстроў-рамеснікаў з Полацка, Віцебска, Оршы, Шклова, Магілёва і іншых гарадоў працавалі ў Аружэйнай палаце, аздаблялі церамы Крамля, Каломенскі палац і інш.
Падзелы Рэчы Паспалітай у канцы XVIII ст. і далучэнне беларускіх зямель да Расійскай імперыі, развіццё ў сувязі з гэтым у канцы 18—19 ст. нацыянальна-вызвольнага руху на Беларусі вызначылі палітычныя прычыны эміграцыі. Боязь рэпрэсій з боку царскага ўрада выштурхнула з Бацькаўшчыны тысячы ўдзельнікаў паўстанняў 1794, 1830—31, 1863—64 гадоў, а таксама прыхільнікаў аднаўлення ВКЛ у час вайны 1812 года. Яны рассеяліся па свеце, некаторыя ўхлючыліся ў рэвалюцыйны і вызвольны рух у Еўропе і Амерыцы (Т. Касцюшка, В. Урублеўскі, М. Судзілоўскі, З. Мінейка і інш.), садзейнічалі развіццю культуры і навукі краін свайго пражывання, узбагачалі тым самым і беларускую спадчыну (І. Дамейка, Г. Дмахоўскі, Н. Орда, А. Рыпінскі, К. Ельскі і інш.). Беларускія карані мае французскі паэт Гіём Апалінэр, дзед якога М. Кастравіцкі як удзельнік паўстання 1863—64 эмігрыраваў у Італію.
У Расійскай імперыі фрміравалася ўсходняя дыяспара: фактычна беларускае насельніцтва, якое перасялялася ў цэнтральныя і паўднёвыя раёны Еўрапейскай Расіі, Сібір, Казахстан, на Далёкі Усход, пакідала сваю спрадвечную тэрыторыю і апыналася ў іншаэтнічным асяроддзі, але фармальна перамяшчэнні адбываліся ў межах адной дзяржавы. Паводле перапісу 1897 года, за межамі губерняў з пераважна беларускім насельніцтвам (Віленская, Віцебская, Гродзенская, Магілёўская, Мінская) пражывалі каля 500 тыс. беларусаў. Усходняя дыяспара таксама папаўнялася шляхам гвалтоўнага высялення найперш па палітычных матывах. У сувязі з нелаяльнымі адносінамі, у паўднёвыя губерні пасля паўстання 1830—31 была пераселена значная частка дваран, якая не змагла пацвердзіць сваю прыналежнасць да гэтага саслоўя і была пераведзена ў разрад дзяржаўных сялян-аднадворцаў. Тысячы ўдзельнікаў тайных таварыстваў патрыятычнай моладзі ў Літве і на Беларусі (філаматы, філарэты, прамяністыя і інш.), нацыянальна-вызвольных паўстанняў (1794, 1830—31, 1863—64 гадоў) былі сасланы на катаржныя работы і пасяленне. Сасланыя ў розныя куткі Расіі зарэкамендавалі сябе таленавітымі даследчыкамі прыроды, побыту, традыцый, мовы народаў Сібіры, Крайняй Поўначы, Далёкага Усходу, Казахстана (І. Чэрскі, Э. Пякарскі, А. Янушкевіч).
Першая хваля масавай працоўнай міграцыі
Першая хваля масавай працоўнай эміграцыі беларускага насельніцтва ў іншаэтнічныя рэгіёны Расійскай імперыі (усходняя) і за яе межы (заходняя) пракацілася на рубяжы XIX і XX стст. Яна ўзмацніла працэс фарміравання беларускай дыяспары за межамі Бацькаўшчыны.
Як сталая з'ява, працэс эміграцыі пачаўся з 1880-х гадоў, а масавасць набыў пасля рэвалюцыі 1905—1907 і тых змен у грамадскім і сацыяльна-эканамічным развіцці, якія яна выклікала. Паскарэнне развіцця капіталістычных адносін, расслаенне і абеззямельванне сялянства, аграрная перанаселенасць, збядненне дробных вытворцаў абумовілі масавы выезд сялян у іншыя рэгіёны Расійскай імперыі ў пошуках вольнай або больш таннай зямлі. У 1896—1912 з беларускіх губерняў у Сібір перасялілася каля 700—800 тыс. чал.
Адсутнасць ці недастатковасць звестак аб іміграцыйных законах у краінах пасялення, стане працоўнага рынку, умовах найму, кошце праезду, няведанне мовы, а часамі і непісьменнасць моцна абцяжарвалі становішча эмігрантаў, хоць у асноўным ехалі здаровыя, працаздольныя, ініцыятыўныя людзі. У час масавых перасяленняў узнікла Таварыства апекі над эмігрантамі, віленская філія якога ў 1912 надрукавала на беларускай мове памятку з парадамі і змясціла ў ёй беларуска-англійскі размоўнік.
Асноўнымі краінамі пасялення беларусаў сталі ЗША і Канада. Кампактнымі асяродкамі сяліліся яны таксама ў Бразіліі і Аргенціне. Па розных крыніцах, да Першай сусветнай вайны з Беларусі вехала ад 100 тыс. да 1 млн. чал., прычым значная частка іх вярнулася дамоў. Большасць даследчыкаў схіляюцца да лічбы ў 500—600 тыс. эмігрантаў.
Першая сусветная вайна, рэвалюцыі і замежныя інтэрвенцыі
Першая сусветная вайна (1914—18), Лютаўская і Кастрычніцкая рэвалюцыі (1917), германская і польская акупацыі Беларусі выклікалі значны адток беларускага насельніцтва ва ўсходнія раёны Расіі, абумовілі новую хвалю вымушаных выездаў у замежныя краіны.
Са жніўня 1914 да вясны 1915 каля 318 тыс. жыхароў беларускіх губерняў трапілі ў палон або пра іх не было звестак. 3 акупіраванай тэрыторыі на работу ў Германію вывозіліся рабочыя і сяляне, а таксама ваеннапалонныя. У 1915 пры адступленні рускай арміі праводзілася тактыка «выпаленай зямлі», гвалтоўная эвакуацыя насельніцтва. Паводле акадэміка У. М. Ігнатоўскага, каля 2 млн. беларусаў добраахвотна ці прымусова перасяліліся ў цэнтральныя і ўсходнія рэгіёны Расіі (Калужская, Маскоўская, Пензенская, Разанская, Самарская, Тамбоўская, Тульская, Пскоўская, Петраградская і інш. губерні). Паводле даследаванняў беларускіх дэмографаў, 246 тыс. бежанцаў і эвакуіраваных не вярнуліся ў родныя мясціны, яшчэ 122 тыс. чал. выехалі за мяжу. Яны шукалі паратунку ў Літве, Латвіі, Эстоніі, Чэхаславакіі, Фінляндыі, Турцыі, Германіі ад ваеннага ліхалецця, белага і чырвонага тэрору (у Германіі ў пач. 1919 знаходзілася, акрамя таго, 30—40 тыс. беларусаў-ваеннапалонных).
Міжваены перыяд
У міжваенны перыяд асаблівасці ўнутранай і знешняй беларускай міграцыі, яе характар і памеры, стан нацыянальнай самасвядомасці ў многім вызначыла афіцыйнай палітыка савецкай улады. Яна абумовіла першую арганізаваную палітычную эміграцыю, ядро якой склалі ўрад і вайсковыя фарміраванні Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР), кіраўніцтва партыі беларускіх эсэраў і інш. Гэта выклікала новую з'яву ў сацыяльным складзе эміграцыі — пэўную прысутнасць інтэлігенцыі.
Другая плынь міжваеннай эміграцыі — працоўная, сялянская — звязана з выездам у Амерыку і Еўропу часткі насельніцтва Заходняй Беларусі. У пошуках працы і лепшых умоў жыцця з 1924 пачалася масавая эміграцыя. Яна абумоўлена шэрагам эканамічных, сацыяльных і палітычных абставін, у якіх апынуліся беларусы паводле ўмоў Рыжскага мірнага дагавора (1921) паміж Савецкай Расіяй і Украінай з Польшчай. Нягледзячы на розныя меркаванні адносна колькасці эмігрантаў з Заходняй Беларусі, большасць айчынных і польскіх даследчыкаў схіляюцца да 180—250 тыс. чал. У большасці сваёй эміграцыя была сялянскай і мела эканамічны характар. У невялікай колькасці эмігрыравалі інтэлігенцыя і ўдзельнікі рэвалюцыйнага руху — члены Беларускай сялянска-работніцкай грамады і КПЗБ, якія праследаваліся польскімі ўладамі. У канцы 1930-х г. за мяжу вымушаны былі выехаць беларускія каталіцкія святары з Друйскага кляштара айцоў марыянаў. Асноўная частка беларусаў накіроўвалася ў Канаду, ЗША, Францыю, Літву, Латвію, Аргенціну, Бразілію. Значная колькасць выхадцаў з Заходняй Беларусі пасялілася ў Францыі, на амерыканскім кантыненце. Некаторыя крыніцы дазваляюць зрабіць выснову, што ад агульнай колькасці эмігрантаў з Заходняй Беларусі ў краінах Паўднёвай Амерыкі, ЗША і Канадзе асела прыкладна трэцяя частка. Адна з многіх прычын такой масавай эміграцыі беларусаў за акіян у тым, што шматлікія параходныя кампаніі з мэтай атрымаць найбольшы прыбытак прыкладалі вялікія намаганні ў агітацыі сялян да пераезду. Большая частка эмігрантаў з Заходняй Беларусі накіравалася ў Аргенціну.
Паміж рознымі палітычнымі плынямі беларускай эміграцыі існавалі разыходжанні па пытаннях барацьбы за незалежную дэмакратычную Беларусь, арыентацыі на тую ці іншую дзяржаву (Літву, Польшчу, краіны Антанты), адносін да Савецкай Беларусі. Палітыка савецкай улады і кіраўніцтва БССР у дачыненні да заходняй дыяспары вызначалася найперш ідэалагічнымі, палітычнымі матывамі — у першыя гады арыентаванасцю на сусветную рэвалюцыю, потым — на пашырэнне камуністычных ідэй, лаяльнасць да «сацыялістычнага», савецкага ладу. Гэтыя адносіны знайшлі адлюстраванне ў тэзісах ЦК КП(б)Б «Беларускі рух за кардонам» ад 16.10.1925. Прызнавалася неабходным з улікам існавання значнай працоўнай эміграцыі ў Паўночнай Амерыцы ўстанаўленне з ёю кантакту і «ажыццяўленне свайго кіраўніцтва праз мясцовую кампартыю і спецыяльна пасланых работнікаў». Адносна палітычнай эміграцыі вызначаліся меры па пашырэнні ў яе асяроддзі савецкага ўплыву, прыцягненні да супрацоўніцтва асобных груп і лідараў. Ставілася задача «працягваць работу па разлажэнню і драбленню беларускай эміграцыі, ні ў якім разе не дапускаць стварэння якіх бы там ні было беларускіх аб'яднанняў», бо гэта, на думку афіцыйных улад, затармозіць развіццё беларускага руху савецкай арыентацыі. Гэтыя высілкі ўлад далі пэўныя вынікі, але найбольш істотна на пазіцыі тагачаснай беларускай палітычнай эміграцыі паўплывалі працэсы беларусізацыі, поспехі ў адраджэнні нацыянальнай культуры, ажыццяўленні палітыкі нэпа, 1-е ўзбуйненне БССР (1924). Станоўчую ролю адыграла і прынятае ў ліпені 1923 рашэнне Прэзідыумаў ЦВК СССР і БССР аб амністыі, якая пашыралася на сялян і «выхадцаў з працоўнага асяроддзя» — удзедьнікаў антысавецкіх фарміраванняў у 1918—20, а таксама на беларускіх палітычных і культурных дзеячаў, членаў урада БНР, розных палітычных партый. 3 улікам гэтых абставін некаторыя замежныя лідары палічылі савецкую ўладу здольнай ажыццявіць нацыянальна-культурнае адраджэнне і аб'яднанне Беларусі, пайшлі на кантакты з кіраўніцтвам БССР і КП(б)Б, якое згаджалася на супрацоўніцтва толькі пры ўмове ліквідацыі ўрада на эміграцыі. Частка яго членаў на чале з А. Цвікевічам пачала перамовы з адпаведнымі органамі Савецкай Беларусі пра роспуск урада БНР. ЦК КП(б)Б у пастанове ад 14.8.1925 прызнаў неабходным з гэтай мэтай правядзенне канферэнцыі ў Берліне (гл. Другая Усебеларуская канферэнцыя) пры выкананні шэрагу ўмоў: яшчэ да канферэнцыі перадача паўнамоцтваў БНР ураду БССР у форме дэкларацыі; прызнанне Мінска адзіным культурным і палітычным цэнтрам, на які павінен арыентавацца беларускі рух за мяжой; адмова ад арыентацыі на Лігу Нацый і інш. На канферэнцыі (15.10.1925) адна частка членаў урада БНР прыняла ўсе гэтыя ўмовы, другая палічыла іх «здрадай незалежнасці Беларусі» і працягвала дзейнасць за мяжой. Раскол стаў адной з многіх прычын затухання дзейнасці беларускай эміграцыі, якая ў далейшым не змагла пераадолець рознагалоссі і супярэчнасці паміж рознымі фупамі і плынямі.
У 1930-я г. выезд з Савецкай Беларусі за мяжу быў практычна спынены, імкненне стала жыць у іншай дзяржаве ўспрымалася як варожасць да савецкай улады. Затое дзяржаўная палітыка садзейнічала рассяленню беларусаў па абшарах Савецкага Саюза. У 1926—38 з БССР, насельніцтва якой складала каля 5 млн. чал., у іншаэтнічныя рэгіёны СССР выехала 617 тыс. (пераважна жыхары сельскай мясцовасці). Гэта было вынікам планавага набору рабочай сілы ў аддаленыя і цяжкія для жыцця і працы рэгіёны, уцёкамі сялян у ходзе калектывізацыі, дэпартацыяй і палітычнымі рэспрэсіямі.
Другая сусветная вайна
Другая сусветная вайна, у час якой тэрыторыя Беларусі стала арэнай жорсткіх баёў і працяглай акупацыі, абумовіла трэцюю масавую хвалю ўнутранай і знешняй міграцыі.
3 пачаткам вайны прыток карэнным чынам змянілася становішча беларускіх эмігрантаў ў еўрапейскіх краінах. На акупіраваных немцамі тэрыторыях апынуліся сталыя беларускія асяродкі з арганізаваным нацыянальным жыццём (у Празе, Парыжы, Варшаве і інш.). Захоп Германіяй Польшчы і ўз'яднанне Заходняй Беларусі з БССР выклікалі выезд на захад палітычных дзеячаў, якія не мелі даверу да палітыкі савецкай улады. У Германію і на акупіраваныя ёй тэрыторыі эмігрыравалі беларусы з віленскага і іншых асяродкаў прыбалтыйскіх дзяржаў. 70—80 тыс. беларусаў, што ваявалі ў складзе польскага войска, трапілі ў нямецкі палон, а потым з канца 1939 і на працягу 1940 атрымалі права ўладкоўвацца вольнымі работнікамі.
Перад вайной і ў яе пачатку павялічылася зацікаўленасць германскіх улад да беларускага пытання, рабіліся захады для выкарыстання ў сваіх мэтах рознагалоссяў, асабістых амбіцый, барацьбы за лідарства сярод беларускіх эмігрантаў, уцягвання іх у сферу ўплыву германскай палітыкі. У лістападзе 1939 пры Міністэрстве ўнутраных спраў створана Беларускае прадстаўніцтва ў Берліне. Арганізацыю матэрыяльнай падтрымкі і культурна-асветнай працы ажыццяўлялі і грамадскія арганізацыі Беларускага камітэта самапомачы (створаны летам 1940 у Берліне) і Беларускага камітэта ў Генеральнай губерні (дзейнічаў са студзеня 1940 ў Варшаве). Нявызначанасць пазіцыі кіраўніцтва Германіі напярэдадні і ў пачатку вайны адносна статусу Беларусі, пэўная зацікаўленасць беларускім пытаннем спарадзілі надзею ў часткі лідараў беларускай эміграцыі на падтрымку з боку Германіі іх памкненняў да незалежнасці Беларусі. 19.6.1941 у Берліне арганізаваны Беларускі нацыянальны цэнтр. Ва ўмовах вайны выявілася палітычнае размежаванне эміграцыі, існаванне дзвюх арыентацый. Лідары створанай летам 1940 у Варшаве Партыі беларускіх нацыяналістаў, наадварот, арыентаваліся на заходніх саюзнікаў па антыгітлераўскай кааліцыі.
Пасляваенны час
Нягледзячы на прымусовы характар рэпатрыяцыі, якога Савецкі Саюз дамагаўся да сярэдзіны 1950-х г. ад саюзнікаў і міжнародных арганізацый, сотні тысяч беларусаў апынуліся на эміграцыі. Шукаць лепшай долі на чужыне многіх падштурхнула палітыка савецкай улады перад Другой сусветнай вайной, а таксама адносіны да ваеннапалонных, якія лічыліся здраднікамі. Рэпатрыянты-афіцэры, за рэдкім выключэннем, пасля фільтрацыйных лагераў траплялі ў сістэму ГУЛАГа або на спецпасяленне.
Пасля вайны на Захадзе склалася самая вялікая ў гісторыі беларуская эміграцыі палітычная плынь. Туды выехалі беларускія арганізацыі, установы і вайсковыя фарміраванні, створаныя на акупіраванай тэрыторыі: Беларуская цэнтральная рада (БЦР), галоўны штаб Саюза беларускай моладзі, Сабор епіскапаў Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, атрады Беларускай краёвай абароны, частка інтэлігенцыі, святароў. Гэта хваля склала аснову беларускай заходняй дыяспары, якая практычна не папаўнялася ў наступны час у сувязі з адсутнасцю права на эміграцыю з СССР. Захавалі ўсведамленне сваіх нацыянальных каранёў многія нашчадкі (дзеці і ўнукі) папярэдніх эміграцыйных хваляў. Пасля вайны ў ЗША і Канадзе пасяліліся прыкладна па 50 тыс. імігрантаў беларускага паходжання. Дзесяткі тысяч іх аселі ў Францыі, Бельгіі, Германіі, а таксама ў новых цэнтрах — Англіі, Аўстраліі.
Беларусы ў Расіі
Згодна з перапісам насельніцтва 2010 года ў Расійскай Федэрацыі жыве 521 тысяча беларусаў. Найбольшыя беларускія групы пражываюць у Маскве і Маскоўскай вобласці, Санкт-Пецярбургу і вобласці, Калінінградскай вобласці, Карэліі. Буйная беларуская дыяспара існуе ў Сібіры.
Беларусы ва Украіне
Паводле перапісу насельніцтва 2001 года ва Украіне налічвалася 276 тысяч беларусаў. Большасць беларусаў перасялілася ў выніку міграцый, але невялікая частка з'яўляецца і аўтахтонамі (яны жывуць на поўначы Чарнігаўскай і Ровенскай абласцей).
Беларусы ў Польшчы
Згодна з вынікамі перапісу насельніцтва 2011 года ў Польшчы налічваліся 47 тысяч беларусаў. Абсалютная іх большасць жыве ва Усходняй Беласточчыне (на сваёй этнічнай тэрыторыі).
Беларусы ў Вялікабрытаніі
Беларускія грамадскія цэнтры ў Вялікабрытаніі працуюць у Лондане, Манчэстэры, Брэдфардзе.
Беларусы ў ЗША
У ЗША беларусы жывуць пераважна ў штатах Нью-Ёрк, Нью-Джэрсі, Агаё, Мічыган, Пенсільванія, Ілінойс, Каліфорнія.
Джэймс Аляксандр Шохат
Джэймс Аляксандр Шохат (, Вёска Рагозна,  — ) — амерыканскі матэматык. Член Амерыканскага матэматычнага таварыства (1923), Інстытута матэматычнай статыстыкі.
Скончыў Пецярбургскі ўніверсітэт (1910). З 1917 года прафесар Уральскага ўніверсітэта. З 1923 года ў ЗША. З 1924 года ў Мічыганскім, з 1930 года ў Пенсільванскім універсітэце.
Навуковыя працы па тэорыі артаганальных мнагачленаў. У тэорыі імавернасцей рашыў праблему збежнасці момантаў (тэарэма Фрэшэ-Шохата, 1931). Даў першае сістэматычнае выкладанне тэорыі артаганальных мнагачленаў Чабышова (1934).
Ясенавіца (вёска)
Ясенаві́ца (, Ясеновица) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з пачатку XV ст. У 1796 г. фальварак і вёска, належалі плябаніі Ваўкавыскага касцёла, пражывалі 73 селяніна. У 1836 г. духоўная вёска, 40 двароў, 193 жыхары. У 1914 г. 49 двароў, 251 жыхар.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 43 двары, 88 жыхароў.
Гайнц Вільгельм Гудэрыян
Гайнц Вільге́льм Гудэрыя́н (Heinz Wilhelm Guderian; — ) — генерал-палкоўнік германскай арміі (1940), ваенны тэарэтык. Бацька Гайнца Гюнтэра Гудэрыяна. Адзін з піянераў матарызаваных спосабаў вядзення вайны, родапачынальнік танкабудавання ў Германіі і танкавага роду войскаў у свеце.
NGC 3481
NGC 3481 (іншыя абазначэнні — MCG -1-28-16, IRAS10569-0716, PGC 33097) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
.eco
.eco — дамен верхняга ўзроўню, прапанаваны ініцыятыўнай групай Dot Eco для рэсурсаў, звязаных з экалогіяй, энергазберажэннем і зменамі клімату. Ініцыятыва ўвядзення дадзенага дамена атрымала падтрымку Альянсу па абароне клімату, які ўзначальвае лаўрэатам Нобелеўскай прэміі Альбертам Горам. Рэгістрацыя ў гэтым дамене будзе свабоднай для прыватных асоб, зацікаўленых экалагічнымі праблемамі. Дакументы на рэгістрацыю дамена планавалася падаць да канца 2009 года.
.arpa
.arpa — агульны дамен верхняга ўзроўню, які выкарыстоўваецца выключна для інфраструктуры інтэрнэту.
У цяперашні час для гэтага дамена вызначаны наступныя дамены другога ўзроўню:
Ваньковіч
Ваньковіч — беларускае прозвішча і польскае прозвішча беларускага паходжання.
Налібоцкая шкляная мануфактура
Налібоцкая шкляная мануфактура — мануфактура князёў Радзівілаў, якая існавала ў вёсках Налібакі (1717—1866) і Янкавічы (шліфавальны цэх, да 1798), цяпер Стаўбцоўскі раён Мінскай вобласці.
Адна з найстарэйшых мануфактур у Беларусі. Створана на высокім тэхнічным узроўні на ўзор Дрэздэнскай мануфактуры.
Гісторыя
Налібоцкая шкляная мануфактура была заснаваная Ганнай Кацярынай Радзівіл. У 1722 годзе яна адправіла свайму камісару (гандлёваму прадстаўніку) у Круляўцы дэпешу з паведамленнем, што «гута ў Налібаках упэўнена стаіць на нагах». Там жа змяшчаўся і наказ неадкладна паведаміць, якія канкрэтна вырабы са шкла карыстаюцца на прускіх землях павышаным попытам.
На пачатковым этапе дзейнасці мануфактуры там працавала ўсяго некалькі замежных майстроў. Вядомасцю ў асяродку еўрапейскіх шкларобаў карыстаўся Францішак Фрэмель. У чэрвенi 1725 года ён настояў на закладцы новага будынка гуты, у якiм печ для выплаўкі шкла была пабудавана згодна з ягонымі iнструкцыямi. З таго часу якасць прадукцыі Налібоцкай мануфактуры змянілася ў лепшы бок, у яе асартыменце, акрамя шкляных вырабаў, з’явіўся і хрустальны посуд.
Мануфактура мела варачную печ, 2 печы для загартоўкі шкла, 2 люстэрні, 16 станкоў, паташню на 12 чанаў, кузню, ганчарню, сталярню, рысавальню, 2 шліфавальні; дзейнічаў вадзяны рухавік. Выпускала больш за 100 назваў высокамастацкіх вырабаў, у тым ліку хрусталь, люстэркі, люстры для сцен і столі, жырандолі і падсвечнікі, посуд (шклянкі, чаркі, келіхі, бакалы, куляўкі, барылкі, бутэлькі-штофы і інш.), дробную пластыку, дзіцячыя цацкі, лямпы, гранёнае і аконнае шкло, тыглі для плаўкі шкла, а таксама шліфаваныя і гутныя аздобы для вырабаў Урэцкай шкляной мануфактуры («зоркі», «пірамідкі», «дубовае лісце», «лілеі», «званочкі» і інш.).
Налібоцкае шкло было самым папулярным сярод ліцвінскай шляхты. У 1747 годзе ў Налібаках было выраблена 1800 кілішкаў, 1200 шклянак, 700 бутэлечак. У 1778 годзе працавала больш за 100 рабочых. У 1866 годзе выраблена 56 тыс. шклянак і штофаў.
Недзе ў сярэдзіне ХІХ стагоддзя гута была закрыта. Паводле адных крыніц, прычынай паслужыў пажар, які начыста знішчыў будынкі, а паводле іншых — у выніку скасавання прыгоннага права.
Налібоцкае шкло
Вырабы стваралі з каляровага і бясколернага шкла, варылі рэдкае рубінавае шкло, якое афарбоўвалі калоідным золатам паводле нямецкай тэхналогіі ХVІІ ст. Посуд аздаблялі гравіраваннем, шліфоўкай, контррэльефнай матавай разьбой, ніцямі рубінавага шкла, міжсценным залачэннем, размалёўкай золатам, срэбрам, плацінай, накладнымі (адлітымі па васковай мадэлі і разнымі) рэльефнымі медальёнамі-камеямі з партрэтнымі выявамі і інш. У гравіраваных шрыфтавых дэкорах трапляюцца жартоўныя надпісы-парады, пажаданні, вершы. Сярод выяўленчых дэкораў сустракаюцца міфалагічныя і алегарычныя сюжэты, паляўнічыя сцэны, партрэты, гербы, арабескі, краявіды, выявы птушак, сабак; адлюстроўваліся самабытныя з’явы побыту, жартаў, забаў, сатырычныя сцэны з заняткаў мясцовых жыхароў і інш. Каляровы посуд ствараўся ў традыцыйных формах. Вырабы былі розных колераў: цёмна-сіняга, блакітнага, зялёнага, мятнага, жоўтага, чорнага, малочнага, рубінавага. Рэцэпты шкла ўдасканальваліся. Мянялася і мода. Налібоцкія майстры распрацавалі свой фірмовы тып келіха — чаша-звон, у аснове якой была дэкарацыя з трох бурбалак.
Рысавальшчыкамі і гравіроўшчыкамі былі беларусы; замежныя (пераважна саксонскія) майстры займаліся тэхналагічнымі працэсамі. Склаліся мясцовыя дынастыі майстроў шкляной справы, самымі вядомымі былі Дубіцкія.
Узоры ўрэцка-налібоцкага шкла маюцца ў экспазіцыі Замкавага комплексу Нацыянальнага гісторыка-культурнага музея-запаведніка «Нясвіж». Таксама налібоцкае шкло прадстаўлена ў музеях Кіева, Львова, Пецярбурга, Варшавы, Кракава, Прагі, Берліна і ў прыватных калекцыянераў у ЗША, Канадзе, Швецыі, Японіі.
Мошна (заказнік)
Мошна — біялагічны заказнік-журавіннік рэспубліканскага значэння. Створаны ў 1979 годзе на тэрыторыі Віцебскага раёна (Скрыдлеўскае лясніцтва) для аховы прыродных запасаў журавін. Плошча 399 га. Размешчаны на балоце Мошна.
Апісанне
У складзе расліннасці хваёва-кусцікава-сфагнавыя фітацэнозы з пашырэннем журавін, бярозава-асаковыя фітацэнозы, лясы (хвойнікі багуновыя і асаковыя, бярэзнікі асаковыя). На ўчастках з мінеральнымі глебамі яловыя (кісліцавыя, імшыстыя), асігавыя (кісліцавыя) і бярозавыя (чарнічныя) лясы.
На тэрыторыі заказніка адзначаны гнездаванні рэдкіх відаў птушак, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь: белая курапатка, салаўіны свярчок, дзербнік, шэры саракапут.
.nato
.nato — аддалены агульны дамен верхняга ўзроўню.
Быў уведзены InterNIC ў канцы 1980-х для выкарыстання НАТА, якое лічыла, што ні адзін з агульных даменаў верхняга ўзроўню, што існавалі на той момант (.com, .net, .org, .gov, .mil, .edu) не адлюстроўвае яго статус міжнароднай арганізацыі. Але неўзабаве пасля гэтага InterNIC увёў дамен .int і пераканаў НАТА выкарыстоўваць .nato.int замест .nato. Канчаткова выдалены ў ліпені 1996 года.
Джэк Шостак
Джэк Шостак (анг. Jack Szostak, нар. 9 лістапада 1952, Лондан) — амерыканскі вучоны-цытагенетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (2009) сумесна з Кэрал Грэйдэр і Элізабет Блэкбёрн з фармулёўкай «за адкрыццё механізмаў абароны храмасом целамерамі і фермента целамеразы» у адпаведнасці з тэорыяй, прапанаванай Аляксеем Алоўнікавым ў 1971 годзе.
Навуковая праца
Шостак ў асноўным працуе ў галіне генетыкі. Яму першаму ў свеце ўдалося сканструяваць штучную дражджавую храмасому. Ён актыўна ўдзельнічаў у праекце «Геном чалавека». Акрамя гэтага, працы Шостака дапамаглі зразумець механізм рэкамбінацыі храмасом.
Сядзіба Хлюсціных (Выдрыца)
Сядзіба Хлюсціных — сядзібна-паркавы комплекс у маёнтку Выдрыца, цяпер у межах Арэхаўска Аршанскага раёна. 2-павярховы мураваны прамавугольны ў плане дом быў збудаваны, верагодна, на мяжы XIX—XX стст. Сцены зроблены з чырвонай цэглы, упрыгажэнняў не маюць. Над вокнамі — сандрыкі. Дах быў гладкі, 2-схільны, магчыма, ламаны. Дом захоўвася ў руйнаваным стане: няма даху, перакрыццяў, шыбаў. 3 захаду дома пазней была зроблена прыбудова. Знесены ў 2020 годзе.
Побач з панскім домам захавалася некалькі падмуркаў іншых будынкаў.
У маёнтку дзейнічаў завод па вытворчасці драўнянага спірту, шкіпінару, ацэтону, на якім працавала больш за 150 чалавек. Будынак завода, як і іншыя гаспадарчыя пабудовы, захаваліся ў досыць добрым стане, некаторыя выкарыстоўваюцца.
NGC 4428-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Вэб-распрацоўка
Вэб-распрацоўка — працэс стварэння вэб-сайта (старонкі) або вэб-праграмы. Асноўнымі этапамі працэсу з’яўляюцца: праектаванне, вэб-дызайн, вёрстка старонак, праграмаванне на боку кліента і сервера, а таксама публікацыя вэб-сайта ў Інтэрнэт і канфігурацыя вэб-сервера.
Барометр
Барометр (стар.-грэч. Βάρος — «цяжар» і μετρέω — «вымяраю») — прыбор для вымярэння атмасфернага ціску. Быў вынайдзены італьянскім навукоўцам Эванджэліста Тарычэлі.
Вэб-распрацоўка
Этапы распрацоўкі вэб-сайта (вэб-праграмы)
Стварэнне тэхнічнага задання (спецыфікацыі). Да пачатку працы над вэб-старонкай, бізнес-аналітыкам, вэб-архітэктарам, менеджарам праекта, або кліентам, ствараецца дакумент — тэхнічнае заданне або спецыфікація. Мэта гэтага дакумента — зацвердзіць поўны спіс функцыянальных, нефункцыянальных і іншых (бяспекі, даступнасці і г.д.) патрабаванняў да вэб-сайта.
Барометр
Будова
У побыце звычайна выкарыстоўваюцца механічныя барометры (анероід). У анероідзе вадкасці няма (па-грэчаску: «анероід» — «бязводны»). Ён паказвае атмасферны ціск, які ўздзейнічае на гафрыраваную танкасценную металічную скрынку, у якой створана разрэджванне. Пры паніжэнні атмасфернага ціску скрынка злёгку пашыраецца, а пры падвышэнні — сціскаецца і ўздзейнічае на прымацаваную да яе спружыну. На практыцы часта выкарыстоўваецца некалькі (да дзесяці) анероідных каробак, злучаных паслядоўна, і маецца рычажная перадатачная сістэма, якая паварочвае стрэлку, якая рухаецца па кругавой шкале, праградуіраванай як ртутны барометр.
Вэб-распрацоўка
Вэб-дызайн
На этапе вэб-дызайна ствараюцца графічныя інтэрфейсы, структура вэб-старонак, мастацкае аздабленне вэб-старонак, формы ўзаемадзеяння карыстальніка з вэб-сайтам і іншыя элементы досьведа карыстальніка вэб-сайта.
Алена Сцяпанаўна Леўчанка
Біяграфія
Нарадзілася 30 красавіка 1983 года ў Гомелі. Баскетболам пачала займацца ў гомельскай СДЮШАР-9. Першы трэнер — Віктар Арлоў. Пасля вучылася ў Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага рэзерву ў Мінску. На чэмпіянаце Еўропы сярод кадэтак 1999 года, на якім яна была прызнана найлепшай цэнтравой, Алену заўважыла скаўт Аукша Харыс і запрасіла на вучобу ў Амерыку. У 2000 годзе Алена паехала вучыцца ў баскетбольны каледж у ЗША. Пасля каледжа скончыла ўніверсітэт Заходняй Вірджыніі па спецыяльнасці міжнародныя адносіны. Стала першай беларускай у гісторыі, якая згуляла ў жаночай NBA. Выступала за клуб «Шарлот». Пасля 6 гадоў, праведзеных у Амерыцы, вярнулася на радзіму. У 2010 годзе ў складзе Атланты Дрым згуляла ў фінале WNBA.
Вэб-распрацоўка
Вёрстка
Зацверджаны дызайн вэб-сайта падзяляецца на асобныя графічныя элементы, з якіх будуецца HTML-старонка. Гэты код можна праглядаць з выкарыстаннем праграм вэб-браўзераў.
Алена Сцяпанаўна Леўчанка
Біяграфія
Затым гуляла ў чэмпіянатах Кітая, Турцыі і іншых краін. Пасля амаль 2-гадовага перапынку ў спартыўнай кар’еры ў студзені 2021 года падпісала кантракт з грэчаскім «Панатынаікасам», у складзе якога стала чэмпіёнкай краіны.
Вэб-распрацоўка
Праграмаванне
Праграмаванне вэб-сайта можа ажыццяўляцца на аснове пэўнай сістемы кіравання сайтам (CMS) або «з нуля». Этап праграмаванне прадугледжвае наданне элементам вэб-дызайну ўсіх функцыянальных і іншых уласцівасцей, зацверджаных тэхнічным заданнем.
Алена Сцяпанаўна Леўчанка
Біяграфія
Выступала за зборную Беларусі па баскетболе з 2001 года. Удзельніца Алімпійскіх гульняў у Пекіне і Рыа-дэ-Жанэйра, чэмпіянатаў свету 2010 і 2014, а таксама чэмпіянатаў Еўропы 2007, 2009, 2011, 2013 і 2015.
Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры пераехала ў ЗША.
Вэб-распрацоўка
Тэсціраванне
Завяршальным этапам распрацоўкі сайта з’яўляецца тэсціраванне. Працэс тэсціравання можа ўключаць у сябе самыя разнастайныя праверкі: выгляд старонкі з павялічанымі шрыфтамі, пры розных памерах акна браўзера, пры адсутнасці флэш-плэера і многія іншыя. Таксама — юзабіліці-тэсціраванне. Выяўленыя памылкі адпраўляюцца на выпраўленне да таго часу, пакуль не будуць ліквідаваны. Тэрміны кантралюе менеджар праекта. Таксама, на гэтым этапе прыцягваюць да працы дызайнера, каб ён правёў аўтарскі нагляд.
Алена Сцяпанаўна Леўчанка
Грамадска-палітычная дзейнасць
18 жніўня падпісала адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.
Вэб-распрацоўка
Публікацыя вэб-сайта і канфігурацыя вэб-сервера
Файлы вэб-сайта размяшчаюцца на серверы правайдера (хостынгу) і суправаджаюцца патрэбнымі наладамі праграмнага забеспячэння вэб-сайта і хостынга.
Алена Сцяпанаўна Леўчанка
Грамадска-палітычная дзейнасць
Была сярод атлетаў, што заявілі аб стварэнні Свабоднага аб’яднання спартсменаў Беларусі ў верасні 2020 года, удзельнічала ў пратэстах, якія адбываліся пасля прэзідэнцкіх выбараў. Актыўна выказвалася супраць гвалту ў краіне і за правядзення паўторных выбараў, падпісала адкрыты ліст да ўлады і сілавікам і пастаянна хадзіла на нядзельныя маршы. 30 верасня 2020 года Ленінскі суд г. Мінска асудзіў Алену Леўчанка на 15 сутак адміністрацыйнага арышту за «актыўны ўдзел у несанкцыянаваным вулічным шэсці» 23 жніўня, на якім «публічна выказвала патрабаванні правядзення сумленных выбараў» і «ўдзел у несанкцыянаваным вулічным шэсці без адпаведнага дазволу Мінгарвыканкама ў мэтах публічнага выказвання свайго патрабавання правядзення сумленных выбараў у Рэспубліцы Беларусь» (27 верасня).
Вэб-распрацоўка
Унутраная SEO-аптымізацыя
Звязаная з некаторымі зменамі самога сайта. SEO-аптымізацыя пачынаецца з вызначэння семантычнага ядра. Тут вызначаюцца такія ключавыя словы, якія прыцягнуць найбольш зацікаўленых наведвальнікаў, па якіх выйграць канкурэнцыю прасцей. Затым гэтыя словы ўносяцца на сайт. Тэксты, спасылкі, іншыя тэгі адаптуюцца так, каб пошукавыя сістэмы маглі іх паспяхова знаходзіць па ключавых словах.
Знешняя SEO-аптымізацыя
Зводзіцца, як правіла, да пабудовы структуры ўваходзячых спасылак. Гэта ўласна і ёсць раскрутка сайта. Да распрацоўкі сайта знешняя SEO-аптымізацыя не мае дачынення. SEO-аптымізацыя класіфікуецца на «белую» і «чорную» (такую, пасля якой сайт за два тыдні трапляе ў топ, а потым у бан пошукавікаў). Сапраўдная, «белая» SEO-аптымізацыя, гэта працаёмкі і доўгі працэс, кошт якога можа ў некалькі разоў перавышаць выдаткі на стварэнне сайта.
Асамблея Рэспублікі
Асамблея Рэспублікі Партугаліі (Assembleia da República) — аднапалатны прадстаўнічы орган (парламент) Партугаліі. Паводле Канстытуцыі Партугаліі, Асамблея «з’яўляецца прадстаўнічым сходам ўсіх партугальскіх грамадзян» і адным з вярхоўных органаў улады.
Склад
Асамблея раней складалася з 250 дэпутатаў, але ў ходзе канстытуцыйнай рэформы 1989 года лік дэпутатаў знізіўся і вагался паміж 180 і 230 дэпутатамі.
Дэпутаты абіраюцца ўсеагульным галасаваннем на чатырохгадовы тэрмін па 22 выбарчых акругах. 18 акругаў знаходзяцца ў кантынентальнай Партугаліі, па 1 акрузе складаюць Азорскія астравы, Мадэйра, партугальская дыяспара у Еўропе і дыяспара ў астатніх краінах.
Паводле Канстытуцыі, дэпутаты прадстаўляюць ўсю краіну, а не толькі свае выбарчыя акругі.
Какцерэк (Акмолінская вобласць)
Какцерэк — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Зерэндзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 115630380.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 419 чалавек (232 мужчыны і 187 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 305 чалавек (150 мужчын і 155 жанчын).
Чаротаўкі
Чаротаўкі (Acrocephalus) — род дробных пеўчых птушак, якія адносяцца да сямейства. Уключае каля 35 відаў, распаўсюджаных у Старым Свеце.
Пядзя
Пя́дзя (усходнесл. пядь) — даўняя мера даўжыні: «Крестъ… былъ 8-должки пяди» ; «В той вежы дело железное полдевяты пяди…». Са значэннем меры слова ўжывалася ўжо ў «Ізборніку» Святаслава (1073). Таксама : участак зямлі, прасторы (пераносна, умоўна).
Гэта слова са значэннем адлегласць паміж вялікім і ўказальным пальцам ёсць і ў іншых славянскіх мовах — балгарскай, македонскай, польскай, славенскай, стараславянскай, чэшскай, верхне- і ніжнелужыцкай. Словы з аналагічным значэннем ужываліся як меры ў англійскай і бірманскай мовах. На думку А. Праабражэнскага, слова «пядь» — вытворнае ад дзеяслова пять (бел. напінаць). Тое, што з метрычным значэннем яго выявіў І. Сразнеўскі ў «Ізборніку Святаслава», сведчыць, што мерай яно было ў агульнаўсходнеславянскі перыяд. Ужыванне ў помніках старабеларускага пісьменства паказвае, то гэта была шырока ўжывальная бытавая мера, якая не ўваходзіла ў склад дзяржаўнай сістэмы мер. Пры шырокае ўжыванне гэтага слова сведчыць і тое, што яно выяўлена ў складзе словазлучэнняў «земли пяди нҍтъ» — зусім няма зямлі і «не поступил на пядь» — не аддаў ніколькі: «И теперь суть границы и копцы цҍлы и не тыле пядь, але на полпальца земли вашое милости не поступил и пильне того стерегу».
У старабеларускай мове ўжываўся ўтвораны ад назоўніка «пядь» — мера, прыметнік — «пядный», які ўваходзіў у колькасна-іменныя спалучэнні «пятипядный, четыръпядный» — на пяць (чатыры) пядзі велічынёй: «Зъ Малиньской земли идеть два лукнҍ пятипядныхъ, а третее четыръпядное. У Моколевичахъ съ Тарасовъской земли 2 четыръпядныхъ лукна».
У сучаснай беларускай мове — літаратурнай і дыялектнай — слова «пядзя» ўжываецца са значэннем меры: «Сала на хібу вельмо тоўстае, на цэлую пядзю» ; «Я мужык-беларус — пан сахі і касы; цёмен сам, белы вус, пядзі дзве валасы». Яно ўваходзіць у некаторыя словазлучэнні, значэнне якіх выяўляецца ў тэксце: «Ды гэта і перад Варонічам узвысіла б яго на цэлую пядзю» — вельмі ; «У пана Зыгмуся ні адна пядзя зямлі не запуставала» — ні аднаго лапіка ; «Кожгпя пядзя тае ямлі, як расінка травіцы, патрэбна мужыку — самы малыф кавалак». Гэта слова ўваходзіць у склад фраземы «сем пядзяў у лбе», якая мае значэнне вельмі разумны: «Людзі там выключныя. Па-першае, галава: Зыгмунт Серакоўскі… Сем гадоў ссылкі, сем пядзяў у лбе, сем дабрачыннасцяў».
Мехмед VI
Мехмед VI ( — ) — 36-ы і апошні султан Асманскай імперыі ў 1918—1922. Брат Мехмеда V, сын Абдул-Меджыда І і Гюлюсцю (этнічнай чаркешанкі, народжанай Генрыеты).
Прыняцце Мехмедам VI умоў Сеўрскага дагавора пасля разгрому Асманскай імперыі ў Першай сусветнай вайне выклікала ўзрушанне ў арміі і нацыяналістычных колах імперыі і прывяло да стварэння альтэрнатыўнага цэнтра ўлады — Турэцкай Вялікай Нацыянальнай Асамблеі пад кіраўніцтвам Мустафы Кемаля (Атацюрка), якая адхіліла Мехмеда VI ад кіраўніцтва краінай.
Прыняцце часовай канстытуцыі новаўтворанай Турцыі стала падставай для скасавання 1 лістапада 1922 султанату. 17 лістапада Мехмед VI пакідае Стамбул на борце англійскага ваеннага карабля «Малайя», жыве ў выгнанні спачатку на Мальце, потым на італьянскай Рыўеры пад абаронай англічан. Памёр у Салерна (Італія), пахаваны ў Дамаску (Сірыя).
Быў пяць разоў жанаты (на абхазцы, грузінцы і трох турчанках), з дзвюма жонкамі развёўся. Меў чацвёра дзяцей, адну ўнучку.
NGC 3482
NGC 3482 (іншыя абазначэнні — ESO 264-56, PGC 33025) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Ветразі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ордэн Працоўнай Славы (Беларусь)
Гісторыя
Ордэн Працоўнай Славы — пераемнік аднайменнага ордэна часоў СССР, але ў адрозненне ад апошняга, не мае ступеняў. Колеры стужкі беларускага ордэна ўяўляюць сабой спалучэнне колераў стужак двух савецкіх узнагарод — ордэна Працоўнай Славы (чырвоная і жоўтая палоскі) і ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга (сіняя і блакітная палоскі).
Ордэн трапіў у пералік беларускіх дзяржаўных узнагарод у 2014 годзе і быў афіцыйна заснаваны Законам Рэспублікі Беларусь ад 28 красавіка 2015 года. Апісанне ордэна зацверджана Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 25 мая 2017 года. У абгрунтаванні да закона паведамлялася, што заснаванне ордэна дазволіць ''«больш дыферэнцыравана і адэкватна ацэньваць вынікі працоўнай дзейнасці грамадзян у розных галінах народнай гаспадаркі».
Першая партыя ордэна была выраблена ў снежні 2017 года на прадпрыемстве «Сэнс-Геральдыка» і Гомельскім вытворчым аб’яднанні «Крышталь».
Статут
Ордэнам Працоўнай Славы ўзнагароджваюцца грамадзяне Рэспублікі Беларусь, арганізацыі, воінскія часці (падраздзяленні), злучэнні Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, іншых войск і вайсковых фарміраванняў, калектывы іх работнікаў:
Узнагароджанне праводзіцца пры ўмове шматгадовай работы ў адпаведных сферах дзейнасці.
Ордэн Працоўнай Славы носіцца на левым баку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў размяшчаецца пасля ордэна Воінскай Славы.