cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Орша
Адукацыя
Нягледзячы на, здавалася б, немалую колькасць разнастайных навучальных устаноў, узровень народнай адукацыі ў Оршы ў канцы 19 — пач. 20 ст. трэба лічыць нізкім. Так, па перапісе 1897 года непісьменныя складалі каля палавіны — 48,2 % насельніцтва горада. Масавую непісьменнасць абумовілі недастатковая колькасць школ і высокая плата за навучанне.
Сёння ў горадзе дзейнічаюць 22 агульнаадукацыйныя школы, спецыяльная і дапаможная школы, 44 дашкольныя ўстановы. Адкрыты ўстановы новага тыпу — гімназія № 10 і агульнаадукацыйны ліцэй у горадзе Барань.
У горадзе 7 устаноў пазашкольнай адукацыі. Гэта эколага-біялагічны цэнтр дзяцей і моладзі, станцыя юных тэхнікаў, цэнтр дзіцячай творчасці, цэнтр дзіцяча-юнацкага турызму і краязнаўства, 2 дзіцяча-юнацкія спартыўныя школы і аэраклуб.
Прафесійную адукацыю даюць:
Медыцына
У структуру гарадскога тэрытарыяльнага медыцынскага аб’яднання № 1 уваходзяць: гарадская бальніца імені Н. Сямашкі, паліклініка № 1 і № 3, дзіцячая паліклініка, процітуберкулёзны дыспансэр, псіханеўралагічны дыспансэр, кожна-венералагічны дыспансер, дзіцячая стаматалагічная паліклініка, станцыя хуткай неадкладнай медыцынскай дапамогі, станцыя пералівання крыві, Дом дзіцяці, дзіцячая малочная кухня, Андрэеўшчынская ўрачэбная амбулаторыя і інш.
Магутнасць амбулаторна-паліклінічных устаноў складае 333,8 наведванняў у змену на 10 тыс. насельніцтва. Маецца 1145 ложкаў кругласутачнага прыбывання.
Спорт
У горадзе 4 стадыёны, 53 спартыўныя залы, 5 басейнаў, 4 міні-басейны ў дзіцячых установах. З 2008 года пасля рэканструкцыі пачаў працаваць гарадскі стадыён.
У 5 ДЮСШ займаюцца 1768 юнакоў і дзяўчат, заняткі з якімі праводзяць 83 выкладчыкі, пяць з каторых носяць ганаровае званне «Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь». У горадзе працуюць два суддзі вышэйшай нацыянальнай катэгорыі і 20 суддзяў нацыянальнай катэгорыі.
Выхаванцамі гарадскіх фізкультурных устаноў з’яўляюцца шасцікратны чэмпіён свету, прызёр Алімпійскіх гульняў па канькабежным спорце Ігар Жалязоўскі, якому ў 1994 годзе было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Оршы», шматразовыя чэмпіёны свету і Еўропы па барацьбе самба Святлана Селіханава, Людміла Бядрыцкая і Анжаліка Савейка, чэмпіён па веласіпедным спорце Ігар Сумнікаў, першы ў гісторыі беларускага дзюдо чэмпіён свету сярод юніёраў Дзяніс Кунцэвіч і чэмпіён Сусветнай універсіяды па дзюдо Дзяніс Калтанюк.
Эдвін ап Эйніян
Эдвін (Edwin) (памёр у 1018 годзе) — кароль Дэхейбарта ў 1005 — 1018 гадах, сын Эйніяна, пляменнік Марэдыда і ўнук Оўайна.
У 992 годзе, з мэтай звяржэння свайго дзядзькі, удзельнічаў на баку англасаксаў у набегу на Уэльс, аднак не дасягнуў сваёй мэты. Наступныя гады пражываў у сваім уладанні ў Херэфардшыры. У 1005 годзе, пры дапамозе войска англасаксаў, стаў каралём Дэхейбарта. Верагодна, кіраваў разам з братам Кадэлам і прымтрымліваўся волі англічан. У 1018 годзе яны абодва былі пераможаны Лівелінам, каралём Гвінеда.
Сын Эдвіна ап Эйніяна — Хівел ап Эдвін — кіраваў Дэхейбартам з 1033 па 1043 год. Старэйшы сын Эдвіна ап Эйніяна — Марэдыд ап Эдвін — таксама кіраваў Дэхейбартам у перыяд з 1033 па 1035 год, разам са сваім братам Хівелам.
Леў Васільевіч Піменаў
Біяграфія
Быў членам зборнай Магілёўскага педінстытута і зборнай вобласці па баскетболе. Скончыў Інстытут нацыянальнай бяспекі ў Мінску. Працаваў у кіраванні КДБ па Магілёўскай вобласці. З 1995 года кіраваў адным з падпадзелаў КДБ Беларусі.
Свінка (прыток Дняпра)
Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 52 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,5 м/км. Пачынаецца за 2 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Загваздзіна. Вадазбор на захадзе Смаленскага ўзвышша. Прыток — рака Лазарэтная (злева).
На рацэ знаходзіцца горад Дуброўна.
Дом па вуліцы Гарадскі Вал, 7
Дом па вуліцы Гарадскі Вал, 7 — двухпавярховы будынак у Мінску, размешчаны ў глыбіні квартала. Помнік архітэктуры стылю мадэрн. Пабудаваны ў 1914 годзе з цэглы. Стары адрас — вул. Урыцкага, 6.
Мілі Меджліс Азербайджана
Мілі Меджліс Азербайджана (Milli Məclis — Нацыянальны сход) — аднапалатны азербайджанскі парламент. 28 мая 1918 года Азербайджан абвясціў сябе незалежным дзяржавай, сфармаваўшы вышэйшы орган улады краіны — нацыянальны сход Азербайджана (Мілі Меджліс). Месцазнаходжаннем Мілі Меджліса з'яўляецца сталіца Азербайджана — Баку.
Гісторыя
Мілі Меджліс (Нацыянальны Савет) быў створаны на базе пагаджальнай парламенцкай камісіі Вярхоўнага Савета Азербайджана 26 лістапада 1991 года.
Выбары
Дэпутаты Мілі Меджліса Азербайджанскай Рэспублікі абіраюцца на аснове мажарытарнай выбарчай сістэмы і ўсеагульных, роўных і прамых выбарах шляхам свабоднага, асабістага і тайнага галасавання. Мілі Меджліс складаецца з 125 дэпутатаў, якія выбіраюцца на пяць гадоў. Выбары Мілі Меджліса праводзяцца кожныя пяць гадоў у першую нядзелю лістапада. Не могуць быць выбранымі дэпутатамі Мілі Меджліса Азербайджанскай Рэспублікі асобы, якія маюць падвойнае грамадзянства, якія маюць абавязацельствы перад іншымі дзяржавамі, якія працуюць у сістэме выканаўчай або судовай улады, асобы, якія займаюцца іншай аплатнай дзейнасцю, выключаючы навуковую, педагагічную і творчую дзейнасць, рэлігійныя дзеячы, асобы, недзеяздольнасць якіх пацвярджаецца судом, асуджаныя за цяжкія злачынствы, якія адбываюць пакаранне ў месцах пазбаўлення волі па прысуду суда, які ўступіў у законную сілу.
Тэрмін паўнамоцтваў дэпутатаў Мілі Меджліса Азербайджанскай Рэспублікі абмяжоўваецца тэрмінам паўнамоцтваў склікання Мілі Меджліса Азербайджанскай Рэспублікі.
Скугрова (Руднянскі раён)
Скугрова (Скугрево) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 0 жыхароў (2018). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 48 км на поўнач ад Рудні, за 11 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 49 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Цеплавая машына
Выбар прынцыпу дзеяння цеплавой машыны грунтуецца на патрабаванні бесперапыннасці працоўнага працэсу і неабмежаванасці яго ў часе. Гэта патрабаванне несумяшчальна з аднабакова накіраваным змяненнем стану тэрмадынамічнай сістэмы, пры якім манатонна змяняюцца яе параметры. Адзінай, практычна ажыццявімай формай змянення сістэмы, якая задавальняе гэтаму патрабаванню, з’яўляецца кругавы працэс або кругавы цыкл, што перыядычна паўтараецца. Для функцыянавання цеплавой машыны неабходныя наступныя складнікі: крыніца цяпла з больш высокім тэмпературным узроўнем (t_1), крыніца цяпла з больш нізкім тэмпературным узроўнем (t_2) і рабочае цела.
NGC 2811
NGC 2811 (іншыя абазначэнні — MCG -3-24-3, UGCA 155, IRAS09138-1606, PGC 26151) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Максімаўка (Цалінаградскі раён)
Максімаўка — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Максімаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 26 км на поўнач ад цэнтра сяла Акмол. Код КАТА — 116655100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1380 чалавек (663 мужчыны і 717 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1792 чалавек (881 мужчына і 911 жанчын).
Закон Біё — Савара — Лапласа
Закон Біё — Сава́ра — Лапла́са — фізічны закон для вызначэння вектара індукцыі магнітнага поля, якое спараджаецца пастаянным электрычным токам. Быў устаноўлены эксперыментальна ў 1820 годзе Біё і Саварам і сфармуляваны ў агульным выглядзе Лапласам. Лаплас паказаў таксама, што з дапамогай гэтага закона можна вылічыць магнітнае поле кропкавага рушачага зараду (калі лічыць рух адной зараджанай часціцы токам).
Закон Біё — Савара — Лапласа іграе ў магнітастатыцы тую ж ролю, што і закон Кулона ў электрастатыцы. Закон Біё — Савара — Лапласа можна лічыць галоўным законам магнітастатыкі, атрымліваючы з яго астатнія яе вынікі.
Для току, які цячэ па контуру (тонкім правадніку)
Няхай пастаянны ток I цячэ па контуру (правадніку) \gamma, які знаходзіцца ў вакууме, — кропка, у якой трэба знайсці поле, тады індукцыя магнітнага поля ў гэтай кропцы выражаецца інтэгралам (у Міжнароднай сістэме адзінак (СІ)) дзе квадратнымі дужкамі абазначаны вектарны здабытак,
Калі ж узяць за пункт адліку кропку, у якой трэба знайсці вектар магнітнай індукцыі, то формула трохі спрашчаецца: дзе \vec r — вектар, які апісвае крывую правадніка з токам I,
Напрамак d\mathbf B перпендыкулярны плоскасці, у якой ляжаць вектары і. Кірунак вектара магнітнай індукцыі можна знайсці па правілу правага вінта: кірунак кручэння галоўкі вінта дае кірунак d\mathbf B, калі паступальны рух свярдзёлка адпавядае кірунку току ў элеменце. Модуль вектара d\mathbf B вызначаецца выразам (у сістэме СІ)
Вектарны патэнцыял даецца інтэгралам (у сістэме СІ)
Для размеркаваных токаў
Для выпадку, калі крыніцай магнітнага поля з'яўляюцца размеркаваныя токі, якія апісваюцца полем вектара шчыльнасці току
j
, формула закона Біё — Савара прымае выгляд (у сістэме СІ):
дзе
,
dV
— элемент аб'ёму, а інтэграванне ажыццяўляецца па ўсёй прасторы (або па ўсіх яе абласцях, дзе
j≠0
),
r
— адпавядае бягучай кропцы пры інтэграванні (становішчу элемента
).
Вектарны патэнцыял:
Вынікі
Хоць у сучасным падыходзе, як правіла, сам закон Біё — Савара выступае вынікам ураўненняў Максвела, гістарычна ён быў адкрыты да ўраўненняў Максвела. Таму ўраўненні Максвела для выпадку магнітастатыкі можна разглядаць як вынік закона Біё — Савара. Чыста фармальна ў выпадку магнітастатыкі абодва падыходы можна лічыць раўнапраўнымі: што з іх лічыць зыходнымі палажэннямі (аксіёмамі), а што вынікамі (вывадамі), залежыць ад выбару аксіяматызацыі, якая ў выпадку магнітастатыкі можа быць той ці іншай з роўным фармальным правам і практычна роўнай зручнасцю.
Асноўнымі вынікамі закона Біё — Савара з'яўляюцца (у згаданым вышэй сэнсе) ураўненні Максвела для выпадку магнітастатыкі, якія ў інтэгральнай форме маюць від
і
— ураўненне для цыркуляцыі магнітнага поля ў магнітастатыцы (тут прыведзена для выпадку вакууму, у сістэме СІ). Гэтая формула (і яе вывад з закона Біё — Савара) ёсць змест тэарэмы Ампера пра цыркуляцыю магнітнага поля.
Дыферэнцыяльная форма гэтых ураўненняў:
дзе
j
— шчыльнасць току (запіс у сістэме СІ, у гаусавай сістэме адзінак канстанта замест \mu_0 прымае выгляд ).
Вывад з ураўненняў Максвела
Закон Біё — Савара — Лапласа можна атрымаць з ураўненняў Максвела для стацыянарнага поля. Пры гэтым вытворныя па часе роўныя 0, так што ўраўненні для поля ў вакууме прымуць выгляд (у сістэме СГС):
дзе \mathbf j — шчыльнасць току ў прасторы. Пры гэтым электрычнае і магнітнае палі аказваюцца незалежнымі.
Калібравальная інварыянтнасць ураўненняў дазваляе накласці на вектарны патэнцыял адну дадатковую ўмову:
Раскрываючы двайны ротар па формуле вектарнага аналізу, атрымаем для вектарнага патэнцыялу ўраўненне тыпу ўраўнення Пуасона:
Яго частковае рашэнне даецца інтэгралам, аналагічным ньютанаваму патэнцыялу:
Тады магнітнае поле вызначаецца інтэгралам (у сістэме СГС)
аналагічным па форме закону Біё — Савара — Лапласа. Гэту адпаведнасць можна зрабіць дакладнаю, калі скарыстаць абагульненыя функцыі і запісаць прасторавую шчыльнасць току, якая адпавядае вітку з токам ў пустой прасторы. Пераходзячы ад інтэгравання па ўсёй прасторы да паўторнага інтэграла ўздоўж вітка і па артаганальных яму плоскасцях і ўлічваючы, што
атрымаем закон Біё — Савара — Лапласа для поля вітка з токам.
Прымяненне
Няхай трэба знайсці велічыню магнітнай індукцыі ў цэнтры вельмі тонкай (усе віткі выкладзеныя паблізу адной акружнасці) катушкі з
N
віткамі, па якой цячэ ток I. Знойдзем магнітную індукцыю, створаную адным вітком катушкі. З формулы
атрымаем модуль магнітнай індукцыі як
дзе r — радыус катушкі (у дадзеным выпадку — канстанта), \alpha — вугал паміж вектарам \vec r (радыус-вектарам з цэнтра вітка да элемента вітка) і d \vec r (элементам вітка) — роўны 90^\circ.
Праінтэграваўшы абедзве часткі, атрымліваем
дзе — сума даўжынь усіх элементаў правадніка вітка, у дадзеным выпадку — даўжыня акружнасці.
Тады
Раз катушка мае
віткоў, то сумарны модуль магнітнай індукцыі роўны
Сцяпан Апанасавіч Пашкевіч
Сцяпан Апанасавіч Пашкевіч (27 сакавіка 1921 — 7 сакавіка 2014) — савецкі ваеннаслужачы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (24 сакавіка 1945).
Біяграфія
Пашкевіч С. А., беларус па нацыянальнасці, нарадзіўся ў Полацку ў рабочай сям’і. Пасля заканчэння васьмі класаў працаваў кавалём. У Чырвоную Армію прызваны ў 1940 годзе. Служыў у інжынерна-пантонных часцях Адэскай ваеннай акругі (Горад Сарокі, Малдаўскай ССР).
У пачатку снежня 1944 года, сяржант Пашкевіч камандаваў аддзяленнем 7-га асобнага матарызаванага пантонна-маставога батальёна (,, 2-й Украінскі фронт), калі разам з ім прыняў удзел у фарсіраванні Дуная ў раёне Сегедчэпа (Венгрыя). Аддзяленнем быў сабраны паром для перапраўкі байцоў на плацдарм; усяго было зроблена сем рэйсаў пад бесперапнынным артабстрэлам і ударамі авіяцыі, нягледзячы на прабоіну парома і вялікія страты сярод асбістага саставу, быў паспяхова выкананы загад аб дастаўцы артылерыі на плацдарм. 24 сакавіка 1945 года Пашкевічу С. А. было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Прыняў удзел у Венскай и наступальных аперацый. Удзельнік Парада Перамогі 24 чэрвеня 1945 года у Маскве.
Дэмабілізаваўшыся пасля вайны, Пашкевіч С. А. вярнуўся ў Полацк. З 1946 года — дырэктар прамкамбіната, потым старшыня райспажыўсаюза. З 1952 года — дырэктар Шаркоўшчынскага аддзялення прадпрыемства «Віцебскаблнарыхтленпрам», затым дырэктар Сіроцінскага ільнозавода. З 1963 года — слесар завода «Шкловалакно» у Полацку. Да баявых узнагарод дадаліся ордэн і медалі за доблесную працу. З 1991 года — на пенсіі. Памёр 7 сакавіка 2014 года.
21 красавіка 1970 года Пашкевіч стаў ганаровым грамадзянінам Полацка. Ганаровы салдат 9-га асобнага міліцэйскага спецыяльнага батальёна унутраных войск МУС Рэспублікі Беларусь.
Уполу
Уполу (самаан.: Upolu) — востраў у групе астравоў Самоа. Плошча — 1 125 км². Насельніцтва — 134 024 чал. (2001 г.). На Уполу знаходзіцца горад Апія, сталіца Самоа.
Геаграфія і прырода
Уполу лічыцца адным з самых прыгожых астравоў Ціхага акіяна. Знаходзіцца ў 15 266,3 км ад Беларусі (ад нулявога кіламетра ў Мінску да пляжа Ваіяла ў горадзе Апія). Сярэдняя даўжыня — 45 км.
Мае вулканічнае паходжанне. Цэнтральная частка вострава вельмі гарыстая. Найвышэйшы пункт — гара Фіта (1 113 м). У 2009 г. адбыўся землятрус, які суправаджаўся цунамі.
Шмат малых рэк. Ёсць вадаспады.
Клімат трапічны пасатны, вельмі вільготны. Сезон мусонаў цягнецца з лістапада да красавіка. Уполу знаходзіцца ў зоне ўздзеяння трапічных цыклонаў. У 1889 г. цыклон знішчыў ваенныя эскадры ЗША і Германіі, якія рыхтаваліся да баявых дзеянняў.
Гісторыя
Каля 2600 — 3000 гадоў таму востраў быў населены носьбітамі культуры Лапіта, якія з’яўляюцца прамымі продкамі сучасных астравіцян.
У 1722 г. адкрыты галандскім мараплаўцам Якабам Рагевенам.
У 1830 г. Маліетоа Ваіінупа, вярхоўны правадыр Уполу, абвясціў сябе валадаром усяго архіпелага Самоа. Горад Апія стаў галоўным гандлёвым і палітычным цэнтрам.
У 1890—1894 гг. на віле Ваіліма каля Апіі жыў вядомы брытанскі пісьменнік Роберт Льюіс Стывенсан, які актыўна ўдзельнічаў у мясцовым грамадскім жыцці. Пасля смерці Стывенсан быў пахаваны на востраве, а Ваіліма ператворана астравіцянамі ў яго музей.
У 1899 г. Уполу трапіў пад кантроль Германіі. У 1914 г. быў захоплены Новай Зеландыяй. У 1962 г. увайшоў у склад дзяржавы Самоа.
Інфраструктура
Самы буйны населены пункт Уполу — горад Апія, які з’яўляецца сталіцай, фінансавым і эканамічным цэнтрам Самоа. У заходняй частцы вострава дзейнічае міжнародны аэрапорт. Большасць вёсак і курортаў звязана сеткай асфальтаваных дарог.
Галоўныя галіны эканомікі — сельская гаспадарка і турызм.
Соф’я Хамянтоўская
Соф’я Катажына Хамянтоўская (Zofia Katarzyna Chomętowska; 8 снежня 1902, Парахонск —, ) — польская фатографка, якая значную частку сваіх прац прысвяціла беларускаму Палессю.
Асабістае жыццё
Паходзіла з арыстакратычнай сям’і Друцкіх-Любецкіх, дачка Фелікса Эдвінавіча і Браніславы Марыі з Бухавецкіх. У дзяцінстве жыла ў маёнтку Парахонск на Палессі. 3 верасня 1919 г. выйшла замуж за Уладзіслава Чаховіча-Ляхавіцкага, герба «Астоя». 31 мая 1930 года выйшла замуж другі раз за Якуба Хамянтоўскага герба «Ліс» і развялася з ім у 1939 годзе.
Творчасць
Першы фотаапарат ёй падараваў бацька ў 1914 годзе. З 1928 года фатаграфавала фотаапаратам «Leica». Фатаздымкі друкавала ў віленскім тыднёвіку «Świat» і высылала на шматлікія выстаўкі ў Польшчы і заграніцу. Маляўнічыя і недаступныя тэрыторыі, а таксама іх жыхары, сталі першым натхненнем для яе твораў. Нягледзячы на арыстакратычнае паходжанне, яна здолела ўвайсці ў асяроддзе палешукоў і стаць бесстароннім назіральнікам за іх звычаямі.
Разам з Тадэвушам Пжыпкоўскім была фотасервесанткай выстаўкі «Варшава абвінавачвае» (1945) — першай паваеннай польскай фотавыстаўкі ў Нацыянальным музеі ў Варшаве, іншых гарадах Польшчы і за мяжой. Здымала ў акупаванай Варшаве, у час Варшаўскага паўстання. Тады ж выратавала і вынесла з горада негатывы, якія пазней падаравала Гістарычнаму музею Варшавы.
Пасля вайны ў музей патрапіла каля пяці тысяч яе негатываў з перыяду 1923—1939 і 1945—1947 гадоў. Негатывы, якія прадстаўляюць у асноўным даваенную Заходнюю Беларусь і Палессе, Хамянтоўская перадала Эмілі Барэцкай — арганізатарцы першай пасляваеннай выстаўкі «Паўстагоддзя Варшавы на фатаздымках Соф’і Хамянтоўскай».
Сама Хамянтоўская пераехала ў 1947 годзе ў Аргенціну. Падчас жыцця там, на працягу 30 гадоў не займалася фатаграфіяй. У 1971 годзе наведала Варшаву.
Палессе (значэнні)
Назву Палессе маюць:
Парыж-Саклейскі ўніверсітэт
Парыж-Саклейскі ўніверсітэт (Université Paris-Saclay) — французская дзяржаўная эксперыментальная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Парыжы.
Агульная характарыстыка
Універсітэт заснаваны 6 лістапада 2019 года як дзяржаўная эксперыментальная ўстанова навуковага, культурнага і прафесійна-адукацыйнага характара. Ён з’яўляецца адным з 12 парыжскіх універсітэтаў, спадчыннікам Універсітэта Парыж-Поўдзень.
Да лістапада 2019 года Парыж-Саклейскі ўніверсітэт быў супольнасцю універсітэтаў і ўстаноў. Яго першапачатковая мэта складаецца ў тым, каб стаць цэнтрам навучання і даследаванняў прамысловага кластара Парыж-Сакле.
У перспектыве ўніверсітэт павінен зліцца з двума сваімі асацыяванымі членамі, Версальскім універсітэтам і Універсітэтам Эўры, у 2025 годзе.
Кадэл ап Эйніян
Ка́дэл (Cadell; памёр у 1018 годзе) — кароль Дэхейбарта (1005—1018)
Кадэл быў сынам Эйніяна і такім чынам пляменнікам Марэдыда і ўнукам Оўайна. У 992 годзе яго брат Эдвін удзельнічаў на баку англічан у не вельмі паспяховым набегу на Уэльс з мэтай звяржэння іх дзядзькі. У 1005 годзе Кадэл і Эдвін сталі разам кіраваць у Дэхейбарце. У 1018 годзе браты былі пераможаны каралём Гвінеда Лівелінам ап Сейсілам.
Нойрат
Нойрат
NGC 2812
NGC 2812 (іншыя абазначэнні — ZWG 91.60, PGC 26242) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Каталог асноўных галактык
Каталог асноўных галактык (Principal Galaxies Catalogue, The Catalogue of Principal Galaxies, ці PGC) з'яўляецца астранамічным каталогам, апублікаваным у 1989 годзе, з экватарнымі каардынатамі на эпохі B.1950 і J2000.0 і ідэнтыфікацыяй галактык. аб'ектаў маюць стандартныя адхіленні каардынат у межах 10″. На 2003 год у каталогу была галактыка.
Прыводзяцца сярэднія дадзеныя па кожным аб'екце :
Гарадоцкі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Гарадо́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — горад Гарадок.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года сельсавет скасаваны ў сувязі з утварэннем Гарадоцкага гарсавета.
Гаранская града
Гаранская града — града вакол вёсак Гаране, Барсучына, Масцішча, Кацілава, Маласць Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
Апісанне
Абсалютная адзнака над узроўнем мора 161,0 м, бачная вышыня 32 м, даўжыня 1,4 км, шырыня 1 км, арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Плошча 1 км².
Утварылася 14—15 тысяч гадоў таму ў часы браслаўскай стадыі паазёрскага зледзянення ў выніку дзейнасці ледавіковага покрыва і яго расталых водаў. Гэта канцова-марэннае ўтварэнне. Адклады — супескі, суглінкі, розназярністыя і дробназярністыя пяскі. Мясцовая назва «Косы і Шнуры».
Віраўлянскі сельсавет
Віраўля́нскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Віраўля.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Обальскага сельсавета. 8 красавіка 1957 года ў склад Халамерскага сельсавета Мехаўскага раёна перададзены 14 населеных пунктаў (Андрушкі, Валуі, Вусце, Вялікае Цешалава, Дударава, Дурнева, Малое Цешалава, Маркава, Мікалаенкі, Обаль, Паварніха, Плігаўкі, Пустэльнікі і Шашына). З 18 сакавіка 1958 года ў Езярышчанскім раёне. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мехаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: Масліцы, Пугачы, Пурышкі, Сілівонаўка і Храпкі), таксама ў склад сельсавета з Халамерскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Асіпова, Варонкі (Вароніна), Воўкава, Кажамякі, Крыцкія і Пожанькі). З 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. 7 чэрвеня 1966 года ў склад Халамерскага сельсавета вернуты 4 населеныя пункты (Асіпова, Варонкі (Вароніна), Воўкава і Кажамякі). У 1971 годзе скасаваны вёскі Баюры, Жмуры, Кірайкі, Снохі, Шчалакі, 26 сакавіка 1973 года — вёска Дворня , 12 жніўня 1974 года — вёска Балдышы. Станам на 1 студзеня 1974 года у складзе сельсавета налічвалася 26 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Халамерскага сельсавета (28 вёсак: Антоненкі, Восмата, Воўкава, Вусце, Вязаўкі, Вялікае Цешалава, Дзеравушка, Дударава, Ерахі, Жалудова, Канавалава, Ключ, Ключагорская, Ламаносава, Лапцёўка, Маісеева, Малое Цешалава, Мішуціна, Обаль, Плігаўкі, Пляханава, Пруд, Прусаўкі, Пустэльнікі, Халамер’е, Чухіліна, Шарына, Ярыгіна).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1026 чалавек, з іх 90,7 % — беларусы, 8,2 % — рускія.
Папскі Антаніянскі ўніверсітэт
Папскі Антаніянскі ўніверсітэт (Pontificia Universitas Antonianum) — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам.
Гісторыя
У 1883 годзе айцец Бернардзіна Даль Ваго да Портагруара (1869–1889), генеральны міністр Ордэна Меншых Братоў, прапанаваў стварыць новую акадэмічную вучэльню. Будаўніцтва ўніверсітэта пачалося ў 1884 годзе, а ўстанова была адкрыта праз 6 гадоў у 1890 годзе.
Каб атрымаць юрыдычнае прызнанне з боку італьянскай дзяржавы, універсітэт быў заснаваны як місіянерскі калегіум пры Рымскай курыі. Нягледзячы на ​​тое, што гэта дазволіла ўніверсітэту адкрыцца і працаваць, місіянерства не было першапачатковай мэтай універсітэта, і яго навуковыя кіраўнікі імкнуліся дамагчыся прызнання ўстановы самастойна ВНУ. Працэс быў затрыманы спачатку Першай сусветнай вайной, а затым публікацыяй Папам Піем XI дакументу "Deus Scientiarum Dominus", які прадыктаваў новыя правілы для акадэмічнага навучання. Нарэшце, 17 мая 1933 года Кангрэгацыя семінарый і універсітэтаў выдала дэкрэт, які даваў універсітэту права самастойнай і паўнавартаснай ВНУ.
14 чэрвеня 1938 года Папа Пій XI надаў установе права выкарыстоўваць тытул "Папскі". 11 студзеня 2005 года Папа Ян Павел II даў універсітэту права карыстацца тытулам Папскага ўніверсітэта.
Свінка (прыток Беседзі)
Сві́нка, канал С-1  — рака ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі і Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Беседзь.
Даўжыня ракі 13 км, у т.л. 11,5 км на тэрыторыі Касцюковіцкага раёна. Плошча вадазбору 83 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Пачынаецца каля вёскі Калыбелі (Гардзееўскі раён). Упадае ў Беседзь у напрамку на захад ад былой вёскі Віраўка (Касцюковіцкі раён). Вадазбор раўнінны. Рэчышча ў верхнім цячэнні каналізаванае.
Днепрык
Назву Дне́прык маюць:
Старышоўка
Старышо́ўка — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Лясная. Даўжыня 7,6 км. Пачынаецца на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі Гарадзішча, вусце за 0,5 км на поўдзень ад горада Камянец. Рэчышча каналізаванае. Каля вёскі Старышова на рацэ створана сажалка.
Жайнак
Жайнак — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Максімаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 116655180.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 105 чалавек (55 мужчын і 50 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 140 чалавек (74 мужчыны і 66 жанчын).
Душан Гвоздзіч
Душан Гвоздзіч (нар., г. Вршац, Сербія) — сербскі баскетбольны трэнер.
Кар’ера
За час сваёй прафесійнай кар’еры Душан Гвоздзіч працаваў з наступнымі клубамі і нацыянальнымі камандамі: БК Hemofarm (Сербія), БК Lietuvos Rytas (Літва), БК Bosna (Боснія і Герцагавіна), БК Mega Ishrana (Сербія), БК Універсітэт-Югра (Расія); БК Львоўская палітэхніка-Галічына (Украіна), старэйшая нацыянальная зборная Босніі і Герцагавіны, сэрбская ўніверсітэцкая нацыянальная зборная, старэйшая нацыянальная зборная Сербіі.
У 2014 годзе быў трэнерам беларускай нацыянальнай каманды.
Вашынгтон Кэпіталз
Вашынгтон Кэпіталз  — амерыканскі прафесійны хакейны клуб, выступае ў Нацыянальнай хакейнай лізе ў Паўднёва-ўсходнім дывізіёне Усходняй канферэнцыі. Каманднай сталіцай з’яўляецца горад Вашынгтон — сталіца ЗША.
Год заснавання клуба: 1974
У залежнасці ад месца гульні, каманда выкарыстоўвае наступныя колеры формы: Чорны, сіні і бронзавы
У 2018 годзе «Вашынгтон Кэпіталз» упершыню ў сваёй гісторыі выйграў «Кубак Стэнлі».
Навалацкія пагоркі
Навалацкія пагоркі знаходзяцца ля хутара Навалака Мёрскага раёна за 5,5 км на поўдзень ад Пераброддзя і за 10 км на і паўднёвы захад ад Міёр.
Апісанне
Даўжыня 1 км, шырыня 900 м, вышыня над узроўнем мора 171,3 м, бачная — 32 м.
Гэта канцова-марэнныя пагоркі, што ўтварыліся 14-15 тысяч гадоў таму ў часы браслаўскай стадыі паазёрскага зледзянення ў выніку памнажальнай дзейнасці ледавіковага покрыва і яго расталых водаў з марэнных супескаў, суглінкаў, алеўрытаў, грубых пяскоў.
VH1
VH1 (Video Hits One) — музычны тэлеканал. Створаны ў студзені 1985 года кампаніяй Warner-Amex Satellite Entertainment (у наш час падраздзяленне Warner Communications і ўладальнікі MTV).
Серыя «The Greatest»
У гэту серыю ўвайшлі такія рэйтынгі тэлеканала, як «100 найвялікшых песень», «100 найвялікшых зорных падлеткаў», «100 найвялікшых куміраў дзяцей» і г. д.
Вячка (князь кукенойскі)
Вячка або Вячаслаў (Vetseka, Vesceka, Vetseke, Viesceķis; 1175—1180 —, Юр’еў, цяпер ў Эстоніі) — князь кукейноскі.
Паходжанне
Асноўная біяграфічная крыніца пра Вячку — «Хроніка Лівоніі» Генрыха Латвійскага. Генрых тытулуе Вячку «каральком» (regulus), як нікога з мясцовай племянной арыстакратыі, князем яго тытулуе і наўгародскі летапіс, чаго не магло быць, калі б Вячка не належаў да ўладарнай дынастыі Рурыкавічаў. Тытулаванне Генрыхам таксама сведчыць пра ўладарніцкі статус Вячкі над сваім княствам, хоць напэўна і залежны ад полацкага князя Уладзіміра, паводле Генрыха, «караля» (reges або нават magnus rex). Паходжанне ж Вячкі з пэўнай галіны Рурыкавічаў дыскусійнае, найчасцей яго выводзяць з Ізяславічаў Полацкіх, пры гэтым атаясняюць з Вячкам, сынам полацкага князя Бырыса Давыдавіча ад першага шлюбу, які разам з бацькам і братам Васількам згадваецца Васілём Тацішчавым у г. зв. «Аповесці пра Святохну». Ёсць і іншыя думкі, паводле Алега Рапава Вячка мог паходзіць з роду смаленскіх князёў Расціславічаў.
Біяграфія
На пачатку XIII стагоддзя княжыў у Кукенойсе на Заходняй Дзвіне. Генрых Латвійскі паведамляе, што ў Вячкі не ставала сіл змагацца з літоўцамі, у 1207 годзе ён прыехаў да Рыгі і прапанаваў біскупу Альберту палову свайго княства і горада, калі той возьмецца абараняць яго. Біскуп з радасцю пагадзіўся, аднак, з далейшага апавядання Генрыха не відаць, каб біскуп адразу скарыстаўся пранановай. Тым часам паміж Вячкам і біскупскім васалам, рыцарам Даніілам фон Леневардэнам, здарыўся канфлікт і апошні ўначы знянацку напаў на Кукенойс, захапіў без супраціву, паланіў жыхароў, у т. л. князя Вячку, забраў маёмасць. Біскуп дазнаўся пра гэта і загадаў Даніілу неадкладна вызваліць Вячку, вярнуць горад і маёмасць; потым запрасіў Вячку да сябе, прыняў з гонарам, багата адарыў коньмі і адзеннем, памірыў з Даніілам і нагадаў ранейшае абяцанне даць палову княства, адправіў у Кукенойс атрад — рыцараў і арбалетчыкаў, агулам 20 чалавек, для абароны і некалькіх муляраў для ўмацавання горада. Вячка выехаў з Рыгі (6 красавіка 1208), паводле Генрыха, вясёлы, але праз нейкі час, думаючы, што біскуп з крыжаносцамі ўжо ў моры, па радзе з дружынай, забіў усіх немцаў у горадзе. Немцы спусціліся ў ямы, дзе здабывалі камень для пабудовы замка, мячы і іншую зброю пакінулі наверсе, княжыя дружыннікі захапілі зброю і забілі іх. Трое, аднак, выратаваліся і ўцяклі да Рыгі, усё расказалі. Тым часам Вячка паслаў да полацкага князя Уладзіміра нямецкіх коней і зброю з заклікам як мага хутчэй ісці да Рыгі. Полацкі князь пачаў збіраць войскі, але вятры затрымалі караблі біскупа Альберта ў дзвінскім вусці, і, калі да Рыгі прыйшла вестка пра здарэнне ў Кукенойсе, ён вярнуўся разам з крыжаносцамі. Немцы са ўсёй Лівоніі сабраліся ў Рызе. Тады Вячка, з разуменнем немагчымасці супрацьстаяць злучаным сілам лівонскіх немцаў і крыжаносцаў, спаліў Кукенойс і адышоў на Русь. З наступных падзей бачна, што Вячка з’ехаў у Ноўгарад. У 1223 годзе Ноўгарад і ўладзіміра-суздальскі князь Юрый Усеваладавіч паслалі Вячку ў Юр’еў. Вячка збіраў для Ноўгарада даніну з навакольных чудскіх земляў і ўзначальваў барацьбу эстаў (чудзі) з немцамі, а таксама рабаваў немцаў у Чудзі і тых эстаў што прынялі нямецкае падданства. Немцы — рыцары Ордэна мечаносцаў, васалы біскупа, крыжаносцы, купцы, рыжскія мяшчане, а таксама ахрышчаныя лівы і латгалы, 15 жніўня 1224 года аблажылі Юр’еў з мноствам абложных машын, у т. л. пабудавалі упоравень гарадскім сценам і павялі падкоп пад вал. Таксама немцы прапанавалі Вячку пакінуць эстаў і свабодна выйсці з горада з дружынай, коньмі і маёмасцю. Вячка чакаў падыходу наўгародскага войска і не прыняў прапанову. Абложны тур вельмі шкодзіў абаронцам, таму яны разабралі частку прасла сцяны і выкацілі адтуль вялікія запаленыя колы, каб знішчыць тур. Немцы засяродзілі ўсе сілы, каб абараніць тур ад агню, а пасля брат біскупа Іаган фон Апельдэрн павёў рыцараў на штурм. Немцы ўварвалася ў горад праз разабранае абаронцамі месца ў сцяне, Вячка з дружынай пэўны час біўся ўнутры горада, але загінуў. З узяццем Юр’ева немцамі звязана адзіная згадка Вячкі рускімі крыніцамі — Наўгародскім першым летапісам.
Сям’я
Пра жонку і дзяцей Вячкі з ранніх крыніц не вядома. Паводле М. А. Таўбэ, у Вячкі была адна дачка Соф’я (пам. пасля 1269), яна была ў шлюбе з 1229 года з Дзітрыхам Малодшым фон Кокенгузенам (пам. 1245/54) і з 1254 года з Бернардам дэ Гейе (пам. пасля 1254). Ад Вячкі выводзяць свой радавод Тызенгаўзы (Тызенгаўзены), але дакументальная гісторыя роду вядома толькі ад XVI стагоддзя.
Слабада (Панізоўскае сельскае паселішча)
Слабада (Слобода) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 37 км на поўнач ад Рудні, за 28 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 39 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Павел Пракопавіч Рагавой
Павел Пракопавіч Рагаво́й (—) — вучоны ў галіне глебазнаўства, доктар сельскагаспадарчых навук (1943), прафесар (1943), акадэмік Акадэміі навук БССР (1953), заслужаны дзеяч навукі БССР (1949). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976).
Біяграфія
П. П. Рагавой нарадзіўся ў вёсцы Навілаўка Магілёўскай губерні (зараз у Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыў пачатковую школу і гарадское вучылішча, у 1915 годзе — настаўніцкую семінарыю. У час Першай сусветнай вайны быў прызваны ў армію і праходзіў службу ў Сібіры і Туркестане. Пасля дэмабілізацыі працаваў настаўнікам пачатковай школы ў вёсцы Рыскава Рагачоўскага павета Гомельскай губерні (сучасная вёска Рыскоў у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці). У 1918 годзе паступіў на сельскагаспадарчы факультэт Пятроўскай сельскагаспадарчай акадэміі, якую скончыў у 1923 годзе. З 1923 года П. П. Рагавой на пасадзе асістэнта кафедры глебазнаўства Беларускага інстытута сельскай і лясной гаспадаркі ў Мінску, з 1925 года Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі, адначасова вучоны сакратар камісіі глебава-геалагічнай камісіі ў Інстытуце беларускай культуры. У 1930—1941 гг. на пасадзе загадчыка кафедры глебазнаўства і геалогіі Гомельскага лесатэхнічнага інстытута, адначасова выкладае ў Інстытуце механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі і ўзначальвае працы па глебазнаўстве ў Навукова-даследчым інстытуце лясной гаспадаркі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны лесатэхнічны інстытут быў эвакуіраваны ў Свярдлоўск, дзе П. П. Рагавой узначаліў кафедру глебазнаўства Уральскага лесатэхнічнага інстытута і абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Строение и водный режим почво-грунтов БССР и их роль в почвообразовании и плодородии почв». У 1944 годзе разам з інстытутам ён вяртаецца ў Мінск. У 1947 годзе П. П. Рагавой абраны членам-карэспандэнтам, у 1953 годзе акадэмікам Акадэміі навук БССР. У 1957—1964 гг. на пасадзе дырэктара Беларускага навукова-даследчага інстытута глебазнаўства, у 1964—1973 гг. загадчык кафедрай глебазнаўства Беларускага тэхналагічнага інстытута.
Навуковая дзейнасць
П. П. Рагавой займаўся вывучэннем глеб на тэрыторыі БССР, працэсаў глебаўтварэння і іх уплыву на ўрадлівасць, водных рэжымаў глебагрунтоў. Прапанаваў прынцыпы класіфікацыі глеб дзярнова-падзолістых зон. Адзін са складальнікаў глебавай карты БССР. У час працы ў Свярдлоўску прымаў удзел у экспедыцыях па вывучэнню лясоў Сярэдняга Урала.
Пад кіраўніцтвам П. П. Рагавога абаронены больш за 30 кандыдацкіх дысертацый. Аўтар больш за 100 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій.
Сярод апублікаванага:
Памяць
У Мінску на доме № 17 па праспекту Незалежнасці, у якім жыў у 1960—1984 гадах П. П. Рагавой, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Дом па вуліцы Гарадскі Вал, 5
Дом па вуліцы Гарадскі Вал, 5 — двухпавярховы будынак у Мінску, размешчаны ў глыбіні квартала. Помнік архітэктуры стылю мадэрн. Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы. Стары адрас — вул. Урыцкага, 8.
Архітэктура
Дом уяўляе сабой складанай у плане формы, з выступамі, рызалітамі і эркерамі на два паверхі. Накрыты сістэмай вальмавых дахаў. У архітэктурнай кампазіцыі выкарыстаны карнізныя паясы, плоская паўцыркульная ніша, трохгранны і паўкруглы эркеры, адкрытая тэраса з ажурнай чыгуннай агароджай (ліццё) і іншыя. Аконныя праёмы прамавугольныя, высокія, у драўляных ліштвах.
Генрых IV Распэ
Біяграфія
Пасля смерці ў 1227 годзе свайго старэйшага брата Людовіка IV Святога, Генрых выгнаў яго жонку Лізавету Венгерскую і сына Германа II з Вартбурга і захапіў Цюрынгенскае ландграфства з пфальцграфствам Саксоніяй.
Ён аказаў Багеміі дапамогу пры нашэсці манголаў; стаў апекуном Конрада, сына імператара Фрыдрыха II, але неўзабаве перайшоў на бок Папы, і партыя апошняга пасля пазбаўлення Фрыдрыха II кароны выбрала яго контрімператарам 22 мая 1246 года; у насмешку яго называлі папоўскім імператарам («каралём святароў»), таму што ў яго абранні бралі ўдзел пераважна духоўныя князі. Пры дапамозе папскіх грошай ён сабраў войска і разбіў Конрада 5 жніўня 1246 года ў бітве пры Франкфурце. Узімку 1247 года ён аблажыў Ульм і Ройтлінген. У сутыкненні пры Ройтлінгене Генрых быў паранены, затым нечакана згарнуў свае ваенныя дзеянні і сышоў у Вартбург, дзе захварэў і памёр 16 лютага 1247 года.
Быў пахаваны побач са сваімі бацькамі ў манастыры Св. Кацярыны каля Айзенаха.
Шлюб і дзеці
Генрых быў жанаты тры разы:
Ні ў адным са шлюбаў ён не меў сыноў. З яго смерцю згасла дынастыя цюрынгенскіх ландграфаў, пасля чаго разгарэлася працяглая вайна за цюрынгскую спадчыну паміж сваякамі ландграфскага дому па жаночай лініі.
Хроніка прынцаў
Версія Peniarth MS пачынаецца на 681 годзе з запісу пра смерць Кадваладра ап Кадвалана і заканчваецца 1332 годам. Запісы пад кожным годам звычайна кароткія і згадваюць толькі самыя важныя падзеі, такія як нечыя смерці і стыхійныя бедствы, але ў пазнейшы час становяцца больш падрабязнымі. Асаблівая ўвага надаецца каралеўствам Гвінед, Дэхейбарт і Повіс, але згадваюцца таксама царкоўныя падзеі, такія як пераход пры разліку даты Вялікдня з кельцкага календара на рымскі, здзейснены ў 768 годзе Эльбодыем (Элвадам), епіскапам Бангарскім. Часам сустракаюцца кароткія запісы пра падзеі ў Англіі, Шатландыі, Ірландыі і Францыі.
Мяркуецца, што першапачатковая версія «Хронікі прынцаў» была складзена ў абацтве Страта Фларыда, але магла ў XI стагоддзі захоўвацца ў манастыры Ланбадарна. Пры складанні «Хронікі» выкарыстоўваліся і аналы іншых манастыроў. Прынамсі адна валійская версія таксама, верагодна, была складзена ў Страта Фларыда.
Райнгард
Ра́йнгард (Reinhard, ) — мужчынскае асабістае імя германскага паходжання, а таксама прозвішча.
NGC 2813
NGC 2813 (іншыя абазначэнні — UGC 4916, MCG 3-24-37, ZWG 91.61, NPM1G +20.0206, PGC 26252) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Свінка (гульня)
Свінка — дзіцячая гульня на Беларусі. Колькасць удзельнікаў неабмежавана. Кожны гулец павінен мець кіёк. Каб вырашыць, каму выконваць ролю пастуха, праводзілася лёсаванне: па чарзе браліся за кіёк зверху над рукой папярэдняга, і каму выпала брацца за канец кійка апошнім, заставаўся «пастухом». Удзельнікі свабодна станавіліся кругам і выкопвалі насупраць сябе неглыбокую рытвінку, у якой на працягу гульні трымалі канец кійка. «Пастух» з дапамогай кійка «выганяў» (выкатваў) на «выган» (цэнтр круга) «свінку» (невялікі кавалак дрэва) і пачынаў яе «пасвіць» (падштурхоўваць то да аднаго, то да другога гульца). Гулец павінен быў хутка адагнаць яе ад сябе на «выган» (адкінуць кавалак дрэва ў цэнтр кругу) і паставіць кіёк назад у рытвінку. «Пастух» таксама імкнуўся паставіць свой кіёк у свабодную рытвінку гульца, і калі яму ўдавалася, яны мяняліся ролямі. Дапамагчы гульцу адагнаць «свінку» мог суседні гулец. Гульня вядома на Магілёўшчыне, Міншчыне і Віцебшчыне.
Віша
Назву Віша маюць:
Гуляўнік лекавы
Гуля́ўнік лекавы, Кудзер лекавы (Sisymbrium officinale) — від кветкавых раслін роду сямейства капуставых.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая жорстка валасістая травяністая расліна. Сцябло прамое, шырока разгалінаванае, 30—60 см вышынёй. Лісце чаргаванаеае; ніжняе — на хвосціках, з 4—6 даўгаватымі надрэзаназубчастымі бакавымі долямі, верхняя доля больш бакавой, дзідападобная; верхавінныя — сядзячыя, ля аснавання дзідападобныя, зубчастыя або амаль цэльнакрайнія. Кветкі дробныя, правільныя, абодваполыя, у падоўжаных бязлістых гронках; пялёсткі (іх 4) з кіпцікам, жоўтыя. Плод — стручок. Цвіце ў чэрвені — ліпені.
Парыжскі політэхнічны інстытут
Парыжскі політэхнічны інстытут (Institut polytechnique de Paris) — французская дзяржаўная эксперыментальная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Парыжы.
Гуляўнік лекавы
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. Расце па ўсёй тэрыторыі Украіны як пустазелле на палях, уздоўж дарог і каля жылля.
Парыжскі політэхнічны інстытут
Агульная характарыстыка
Установа, якая аб’ядноўвае 5 вядучых вышэйшых інжынерных школ Францыі, была створана 31 мая 2019 года на базе політэхнічнага інстытута, заснаванага яшчэ ў 1794 годзе.
Гуляўнік лекавы
Хімічны склад
Трава змяшчае гліказід тыпу сінігрыну і энзім міразін, якія пры ўзаемадзеянні ўтвараюць эфірны гарчычны алей, каратын (у свежым лісці 76 мг%) і аскарбінавую кіслату.
Парыжскі політэхнічны інстытут
Агульная характарыстыка
Парыжскі політэхнічны інстытут аб’ядноўвае:
Гуляўнік лекавы
Фармакалагічныя ўласцівасці і выкарыстанне
Гаючыя якасці гэтай расліны былі вядомыя яшчэ лекарам Старажытнай Грэцыі. Яе і цяпер цэняць як сродак, што дзейнічае на залозы верхніх дыхальных шляхоў, павялічвае колькасць макроты і разрэджвае яе, што палягчае адхаркванне. Нягледзячы на гэта, асноўным паказаннем да прызначэння трэба лічыць запаленне верхніх дыхальных шляхоў. У Францыі расліну называюць травой спевакоў і рэкамендуюць яго педагогам, артыстам і іншым асобам, якія па прафесіі напружваюць голас, як сродак, што змякчае болевыя адчуванні і запаленчы стан верхніх дыхальных шляхоў, памяншае хрыпласць. Акрамя таго, расліну выкарыстоўваюць як мачагонны (ацёкі, нырачная недастатковасць), звязальны (панос, дызентэрыя) і супрацьцынготны сродак (эфектыўным супрацьцынготным сродкам лічыцца настойка са свежага лісця). Маладое лісце ядомае, яго выкарыстоўваюць для падрыхтоўкі вітамінных салатаў, вінегрэтаў, юшак і зялёнага баршчу.
Нарыхтоўка і захоўванне
Для медыцынскіх патрэб выкарыстоўваюць свежую (у выглядзе соку або салаты) або сушаную траву (Herba Sisymbrii). Перавагу трэба аддаваць свежым раслінам, сабраным падчас цвіцення, паколькі пры захоўванні яна часткова губляе свае лячэбныя ўласцівасці. Сушаную траву захоўваюць у шчыльна зачыненых шкляных або бляшаных банках. Тэрмін захоўвання — 1 год. Расліна неафіцынальная.
Барыс Паўлавіч Позерн
Барыс Паўлавіч Позерн (7 ліпеня 1882 — 25 лютага 1939; Псеўданімы: Западный, Степан Злобин ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, адзін з кіраўнікоў барацьбы за ўсталяванне савецкай улады. Член РСДРП з 1902 года. Уваходзіў у склад асобай тройкі НКУС СССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Ніжнім Ноўгарадзе, па нацыянальнасці немец. Член РСДРП з 1902 года. У 1903—1917 гадах вёў партыйную работу у Ніжнім Ноўгарадзе, Самары, Маскве, Волагдзе, Мінску.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі стаў першым старшынёй Мінскага савета. Дэлегат I Усерасійскага з’езда Саветаў, член УЦВК. З ліпеня 1917 года — член Пецярбургскага камітэта РСДРП(б), дэлегат IV з’езда РСДРП. Напярэдадні Кастрычніцкага паўстання накіраваны ЦК РСДРП(б) у Пскоў, дзе знаходзіўся штаб Паўночнага фронту, пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі — камісар штаба Паўночнага фронту. У сакавіку-маі 1918 г. — член Камісарыята па ваенных справах Петраградскай працоўнай камуны, з мая 1918 па май 1919 г. — ваенны камісар Петраградскай камуны. У чэрвені 1918 г. выступаў, як М. С. Урыцкі і А. А. Ёфэ, супраць смяротнага пакарання. З 6 верасня 1918 г. па 20 мая 1919 г. — камісар Петраградскага ваеннай акругі. У снежні 1918 г. прызначаны членам Ваеннага савета Балтыйскага флоту. З 5 чэрвеня па 1 жніўня 1919 г. — член РВС Заходняга фронту, з 4 жніўня 1919 г. па 15 студзеня 1920 г. — Усходняга фронту, з 3 лютага па 5 снежня 1920 г. — член РВС 5-й арміі.
У 1921—1922 гг. — старшыня Галоўнага ўпраўлення тэкстыльнай прамысловасці ВСНГ РСФСР. З 1922 г. — на партыйнай працы. У 1926—1929 гг. — Упаўнаважаны Наркамасветы ў Ленінградзе, рэктар Камуністычнага універсітэта ім. тав. Зіноўева. З 1925 года — сакратар Ленінградскага губернскага камітэта (губкама), а затым абласнога камітэта (абкама) ВКП(б). У 1929—1933 гг. — сакратар Ленінградскага абкама ВКП(б), затым загадчык аддзела культуры і прапаганды абкама. Член Цэнтральнай кантрольнай камісіі ВКП(б) (1923—1930). На XIII, XIV і XV з’ездах партыі абіраўся членам ЦК, на XVI і XVII з’ездах партыі — кандыдатам у члены Цэнтральнага Камітэта ВКП(б). Кандыдат у члены ЦК ВКП(б) (з 1930 года).
У 1937—1938 гг. — пракурор Ленінградскай вобласці. У Ленінградзе уваходзіў у склад абласной «асобай тройкі», створанай загадам НКУС СССР ад 30.7.1937 № 00447, у яе складзе падпісваў расстрэльныя спісы «ворагаў народа» ў Ленінградзе, такім чынам удзельнічаў у рэпрэсіях.
9 ліпеня 1938 года Б. А. Позерн арыштаваны як «вораг народа», асуджаны да расстрэлу. Прысуд выкананы 25 лютага 1939 г. У 1957 годзе рэабілітаваны.
Сям’я
20 студзеня (2 лютага) 1908 года ў Волагдзе ўзяў шлюб з ураджэнкай Юр’ева Ларысай Генрыхаўнай Берэндс (1882—1940). У шлюбе нарадзіўся сын Ігар (1909—1973).
Пастаянныя прадстаўнікі Украіны пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый
Пастаянныя прадстаўнікі Украіны пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый - забяспечвае пастаяннае дыпламатычнае прадстаўніцтва Украіны (раней Украінскай ССР) у Арганізацыі Аб'яднаных Нацый.
Гайдрых
Га́йдрых (Heydrich, Heidrich) — нямецкае прозвішча.
Сташоўка
Сташо́ўка — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Лясная. Даўжыня 11,2 км. Пачынаецца на паўднёвы захад ад вёскі Чарнёва, вусце на паўднёвай ускраіне вёскі Трасцяніца. Рэчышча каналізаванае. У вёсцы Хацінава на рацэ створана сажалка.