cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандраўка (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2015 гадах у складзе Сярэдскага сельскага паселішча.
Мядзведкі
Мядзведкі:
ФК ДЧА Смаленск
«Дом Чырвонай Арміі» — савецкі футбольны клуб са Смаленска РСФСР. Існаваў у 1924—1965 гадах.
Гісторыя
У 1923 годзе ў Смаленску пры падтрымцы губернскага Савета фізічнай культуры быў адкрыты юны гурток спорту (ЮГС), Смаленскі клуб спартсменаў і Верхнядняпроўскі клуб імя Смірнова, пры якіх былі арганізаваны футбольныя калектывы. У 1924 годзе ў каманду Дома Чырвонай Арміі (ДКА) перайшлі амаль усе гульцы ЮГС. З 1925 года каманда ДЧА брала ўдзел у першынстве горада. З 1933 года каманда называлася Беларуская Ваенная акруга  (БВА) і з’яўлялася наймацнейшай камандай горада разам з «Дынама» (Смаленск). У 1935 годзе БВА стаў чэмпіёнам Чырвонай Арміі. Каманда ўдзельнічала ў розыгрышы Кубка СССР 1936 года і Кубка СССР 1937 года. Дэбютант першынства СССР 1937 года ў групе «Г».
Дасягненні
Чэмпіянат БССР
Ханявічы (Свіслацкі раён)
Ханяві́чы (, Хоневичи) — аграгарадок у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ханявіцкага сельсавета.
15 лістапада 1971 года да вёскі далучана суседняя вёска Навікі.
Allium fritschii
Allium fritschii — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Узбекістана.
Распаўсюджанне
Эндэмік Узбекістана.
Уладзімір Аляксандравіч Наржымскі
Уладзімір Аляксандравіч Наржымскі (1915—1988) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Уладзімір Наржымскі нарадзіўся 14 лютага 1915 года ў вёсцы Цімкавічы (цяпер Капыльскі раён Мінскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння дзесяці класаў школы працаваў на Маскоўскім механічным заводзе. У 1935 годзе Наржымскі скончыў Ульянаўскую лётна-тэхнічную школу. У 1936—1938 гадах праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. У 1940 годзе ён паўторна быў прызваны ў армію. У 1941 годзе Наржымскі скончыў Ейскае ваенна-марское авіяцыйнае вучылішча. З чэрвеня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.
Да жніўня 1944 года гвардыі капітан Уладзімір Наржымскі быў намеснікам камандзіра эскадрыллі 11-га гвардзейскага знішчальнага авіяпалка 2-й гвардзейскай мінна-тарпеднай авіядывізіі ВПС Чарнаморскага флоту. Да таго часу ён здзейсніў 339 баявых вылетаў, прыняў удзел у 35 паветраных баях, збіўшы 13 варожых самалётаў асабіста і яшчэ 5 — у складзе групы.
Быў таксама узнагароджаны трыма ордэнамі Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, трыма ордэнамі Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.
У гонар Наржымскага ўсталяваны яго бюст у Севастопалі.
Горскі сельсавет (Лепельскі раён)
Го́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Горкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Палянскі сельсавет у складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Паляны. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. Да вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Гарадчэвічы. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чэрцы. 23 лістапада 1959 года ў склад сельсавета з Валосавіцкага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Азерцы, Акцябрск, Зялёны Востраў, Ленінск, Сяргееўшчына, Тадуліна). 19 лютага 1971 года сельсавет перайменаваны ў Чэрскі сельсавет. У 1972 годзе ў склад сельсавета з Лепельскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Баравенскія Хутары, Бораўна і Залессе). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Чэрскага сельсавета 31 населены пункт.
4 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Баброўскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёска Караевічы і хутар Мельніца). 21 верасня 1987 года ў склад Лепельскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Азерцы, Зялёны Востраў, Масцішча, Навіны, Паддуб’е, Сяргееўшчына, Тадуліна, Шубнікі і Юндзілаўка), 29 ліпеня 1988 года — яшчэ 5 населеных пунктаў (Адамаўка, Двор Людчыцы, Дрымаўшчына, Людчыцы і Чэрцы). 19 ліпеня 1989 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Горы, сельсавет перайменаваны ў Горскі. 26 верасня 2008 года скасавана вёска Пунты. 24 снежня 2009 года да катэгорыі сельскіх населеных пунктаў аднесены ваенны гарадок Заслонава, 17 верасня 2013 года — ваенны гарадок Межыца 2.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3609 чалавек, з іх 81,5 % — беларусы, 13,1 % — рускія, 3,7 % — украінцы.
Мілейкі (Івацэвіцкі раён)
Гісторыя
Першае згадванне вёскі — 23 кастрычніка 1597 года ў дакуменце, які засведчыў падзел маёнтка Косава паміж князем Рыгорам Сангушкам-Кашырскім і Мікалаем Кішкам. Вёска адыйшла да ўладанняў падкаморага Слонімскага павета Мікалая Кішкі. Вёска налічвала 35 гаспадарак з 21 валокай зямлі. У ліку іншых гаспадароў вёскі згадваюцца Якуб Мілейка з сынам Юрыем, Грышка Мілейка з сынамі Станіславам, Андрэем, Януком і Грыцук Мілейка з сынам Паўлам. Гэта дае падставы лічыць, што назва пайшла ад імені заснавальніка (Мілейкі — памяншальна-ласкальнае ад імені Мілій).
У 1905 годзе Мілейкі — вёска ў Косаўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні. У 1924 годзе — у Косаўскай гімне Косаўскага павета Палескага ваяводства. 31 хата, 177 жыхароў. З 1340 года вёска ў Альбінскім сельсавеце Косаўскага раёна Брэсцкай вобласці. 99 хат, 383 жыхары. З 20 верасня 1947 года вёска ў Івацэвіцкім раёне. З 16 ліпеня 1954 — у Верашкоўскім сельсавеце. У 1959 годзе — 365 жыхароў. З 1979 года — цэнтр саўгаса "Мілейкі", 358 жыхароў. 1997 год — 661 жыхар, 221 гаспадарка. У 2010 годзе нададзены статус аграгарадку.
Інфраструктура
У вёсцы знаходзяцца: пачатковая школа, сельскі Дом культуры, бібліятэка, фельдшарска-акушэрскі пункт, аддзяленне паштовай сувязі, крамы.
Танк-паравоз
Танк-паравоз (танкавы паравоз) — паравоз, які не мае тэндара. Вада і паліва захоўваюцца ў ёмістасцях, што знаходяцца непасрэдна на самім паравозе: вада — у асобных баках (танках), якія знаходзяцца па баках паравога катла, вугаль — у скрынях, звычайна размешчаных у будцы машыніста.
Адсутнасць тэндара дае добры агляд з будкі машыніста пры заднім ходзе, што спрашчала манеўраванне. Запасы паліва і вады на танк-паравозах невялікія, таму іх выкарыстоўвалі ў месцах, дзе магчыма забеспячэнне палівам і вадой, — на пад'язных пуцях прамысловых прадпрыемстваў, невялікіх станцыях, складах.
Навасёлкі (Дунілавіцкі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Дунілавічы Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Білацэркіўскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт
Білацэркіўскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт (Білоцерківський національний аграрний університет) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Білай Цэркві.
Агульная характарыстыка
Вучэбна-вытворчы цэнтр з'яўляецца адасобленым падраздзяленнем у структуры універсітэта, мае плошчу сельскагаспадарчых угоддзяў 1717 га, з якіх 1123 га – ворная зямля, а 129,6 га – даследчае поле. Ён служыць базай для правядзення навучальных і вытворчых практык, навуковых даследаванняў навукова-педагагічных работнікаў і студэнтаў. Універсітэту таксама належыць "Біястацыянар" плошчай 2 га і вучэбна-даследчае лясніцтва плошчай 270,5 га, якія з'яўляюцца базай падрыхтоўкі студэнтаў па кірунку "Лясная і садова-паркавая гаспадарка". Каскадная сістэма з 5 рыбаводчых стаўкоў, якія абсталяваны ўсімі неабходнымі сродкамі, служыць вучэбнай базай падрыхтоўкі спецыялістаў па кірунку "Водныя біярэсурсы і аквакультура".
Навучальны працэс забяспечваюць 8 акадэмікаў і 4 члены-карэспандэнта, 50 дактароў навук, 263 кандыдаты навук з якіх 198 - дацэнты, 12 заслужаных дзеячаў навукі і тэхнікі, заслужаных работнікаў адукацыі, вышэйшай школы, сельскай гаспадаркі, культуры Украіны.
Церахавічы (Свіслацкі раён)
Церахаві́чы (, Тереховичи) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ханявіцкага сельсавета.
Камена (Лагойскі раён)
Ка́мена (, Камено) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета. Насельніцтва 553 чал. (2003).
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 42 км у напрамку на паўночны ўсход ад Лагойска, за 82 км ад Мінска, за 44 км ад чыгуначнай станцыі Барысаў , на рацэ Мікалаеўшчына (Каменка), на аўтамабільнай дарозе.
Гісторыя
Двор Камень-Харэцкі быў цэнтрам Харэцкай (Харэцкаўскай) воласці, тэрытарыяльна-адміністрацыйнай адзінка добра вядомай з XIV ст. Аднак сам двор упершыню згадваецца ў сярэдзіне XV ст. У першай палове XVI ст. яго набыў ваявода смаленскі Васіль Тышкевіч. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства. У 1567 годзе паселішча згадваецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага. У 1570 годзе Васіль Тышкевіч пакінуў маёнтак свайму сыну Яўстаху.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Камень Харэцкі апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Барысаўскім павеце Мінскай губерні. У 1841 годзе ў мястэчку збудавалі драўляную царкву Покрыва Прасвятой Багародзіцы, якой належала 90 дзесяцін зямлі. На могілках існавала царква Успення Прасвятой Багародзіцы, у якой шанаваўся мясцовы абраз Божай Маці. Паводле інвентара 1846 г. у маёнтку было 14 двароў, вадзяны млын, карчма, хлебазапасны магазін. Станам на 1886 — 14 двароў, царква, капліца, смалакурны завод.
У 1919 годзе Камень увайшоў у БССР, дзе 20 жніўня 1924 г. стаў цэнтрам Каменскага сельсавета Зембінскага раёна (з 22 верасня 1927 г. у Плешчаніцкім раёне, з 25 снежня 1962 г. у Лагойскім раёне). Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1926 год тут было 54 двары, на 1941 — 80, на 1969 — 118, на 1 студзеня 2003 — 182. 5 сакавіка 1981 года вёска Камень перайменавана ў Камена.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, амбулаторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.
Гаўрыленскі сельсавет
Гаўры́ленскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Гаўрыленка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялынкавіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Баронькаўскага сельсавета.
Эвакуацыя замежнікаў з Судана (2023)
Эвакуацыя замежнікаў з Судана (красавік—май 2023 года) — комплекс мерапрыемстваў па вывазе дыпламатычнага персаналу і замежных грамадзян на фоне канфлікту паміж Узброенымі сіламі Судана (УСС) і ваенізаванай арганізацыяй «Сілы аператыўнай падтрымкі» (САП). Выратаванне людзей з ахопленай баявымі дзеяннямі краіны праводзіцца пры садзейнічанні ўдзельнікаў супрацьстаяння, а ў шэрагу выпадкаў — вайскоўцаў з іншых краін.
Уводзіны
Успышка гвалту ў сярэдзіне красавіка 2023 года заахвоціла свет сачыць за сітуацыяй у Судане, а ўрады дзяржаў перайсці да выратавання сваіх грамадзян з «гарачай кропкі». У краіне на той момант знаходзілася вялікая колькасць замежнікаў. Самымі буйнымі групамі былі амерыканцы (16 000 чалавек, большасць з якіх мелі падвойнае грамадзянства ) і егіпцяне (10 000 чалавек ). Аднак сама эвакуацыя была абцяжарана з-за баявых дзеянняў у сталічным Хартуме, асабліва ў міжнародным аэрапорце і вакол яго. Гэта вымусіла многіх ехаць на машынах у Порт-Судан, які знаходзіцца прыкладна за 650 км на паўночны ўсход ад Хартума, адкуль замежнікі вывазіліся па паветры альбо караблямі. Іншыя эвакуацыі праводзіліся праз наземныя пагранпераходы.
Інцыдэнты
23 красавіка ў Амдурмане пад авіяналёт трапіла калона з французскімі грамадзянамі, якіх суправаджалі байцы САП. Паводле паўстанцаў, самалёт яны збілі, але замежнікі вымушаны былі бегчы да свайго пасольства. Пазней французскі бок заявіў, што падчас здарэння паранены 1 вайсковец.
У той жа дзень падчас мерапрыемстваў па эвакуацыі быў паранены супрацоўнік пасольства Егіпта.
28 красавіка на авіябазе Вадзі-Саідна абстраляны турэцкі эвакуацыйны самалёт. Борт меў патрэбу ў рамонце, бо была пашкоджана паліўная сістэма.
Белорусская стачка
«Белорусская стачка» — грамадска-палітычнае выданне. Газета дэмакратычных сіл Заходняга рэгіёна, дадатак да газеты «Фронт». Выйшла ў маі 1991 у Гродне. Выдавец — У.Якаўлеў.
7 чэрвеня
7 чэрвеня — сто пяцьдзясят восьмы (сто пяцьдзясят дзевяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Генрых Гейнэ
Хрысціян Ёган Ге́нрых Ге́йнэ, слушней Га́йнрых Га́йнэ (Christian Johann Heinrich Heine;, Дзюсельдорф — , Парыж) — нямецкі паэт, публіцыст і крытык. Сінтэзаваў дасягненні нямецкага рамантызму, вызначыў тэндэнцыі развіцця рэалізму.
Біяграфічныя звесткі
У 1819—1825 гадах вучыўся ў Бонскім, Гётынгенскім і Берлінскім універсітэтах; слухаў лекцыі Георга Гегеля. У 1825 прыняў лютэранства, што дазволіла яму атрымаць ступень доктара права. 3 1831 года ў эміграцыі ў Парыжы. 3 1848 прыкаваны да ложка, паступова страчваючы зрок і слых.
Творчасць
Друкаваўся з 1817 года. Найбольш значныя творы ранняга перыяду (1816—1831) — зборнік лірычных вершаў «Кніга песень» (1827) і кнігі нарысаў «Дарожныя малюнкі» (т. 1—4, 1826—1831). «Кніга песень» (цыклы «Юнацкія пакуты», «Лірычнае інтэрмецца», «Вяртанне на радзіму», «Паўночнае мора») перадае асабістую драму паэта, малюе карціну духоўнага сталення маладога чалавека, праз лірычнае «я» дае шырокую панараму эпохі. Асэнсаванне трагічнага разрыву паміж ідэалам і рэальнасцю, рамантычна-ўзнёслы настрой і іронія вызначаюць змест і асаблівасці гэтага зборніка. У «Дарожных малюнках» стварыў рэзка сатырычны вобраз феадальна-манархічнай Германіі. 3 пачатку 1830-х гадоў у яго творчасці пераважаюць палітычныя, грамадскія, філасофска-эстэтычныя праблемы (кнігі «Французскія справы», 1832; «Людвіг Бёрнэ», 1840; «Лютэцыя», 1840—1847; «Рамантычная школа», 1833; «Да гісторыі рэлігіі і філасофіі ў Германіі», 1834). У творах палітычнай і сатырычнай тэматыкі (зборнікі «Сучасныя вершы», 1844; паэмы «Ата Троль. Сон у летнюю ноч», 1841—1847; «Германія. Зімовая казка», 1844) Г. Гейнэ выкрываў дух шавінізму і пангерманізму, з болем і любоўю разважаў пра мінулае і будучае радзімы. Трагічнаму лёсу яўрэйскага народа, яго духоўнай спадчыне прысвяціў цыкл «Яўрэйскія мелодыі» (1849), уключаны ў зборнік «Рамансера» (1851), у якім шырока выкарыстаў фальклор, апрацаваў гістарычныя, міфалагічныя, біблейскія сюжэты. Яго паэзіі ўласцівыя эмацыянальнасць, узнёсласць і скептыцызм, песеннасць ладу, вольныя рытмы і яркая вобразнасць, палітычная надзённасць і глыбіня філасофскіх абагульненняў.
Беларускія пераклады
Да творчасці Гейнэ звярталіся беларускія літаратары і перакладчыкі Максім Багдановіч, А. Вяржбоўскі, Марыя Васілеўская, Юлій Таўбін, Алесь Дудар, Аркадзь Мардвілка, Сцяпан Ліхадзіеўскі, Аляксей Зарыцкі, Іосіф Сіманоўскі, Янка Лучына, Язэп Семяжон, Юрка Гаўрук, Хведар Ільяшэвіч, Васіль Сёмуха, Фелікс Баторын, Лявон Баршчэўскі, Яўген Бяласін, Юрый Кісялеўскі, Рыгор Барадулін, Ігар Крэбс і іншыя.
Віктар Гарныш
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і адстаўнога падпаручніка Эрнэста Віктаравіча Гарныша (1873 — ?), кіраўніка канцылярыі Упраўлення Маскоўскай-Кіева-Варонежскай чыгункі ў Курску, і яго жонкі Клеменціны Марыі Юзэфы (1878 — ?).
Служыў у 1920 годзе ў Войску польскім. Скончыў у 1931 годзе аддзялення архітэктуры Варшаўскай палітэхнікі. У 1931—1932 гадах гарадскі архітэктар у Брэсце-над-Бугам.
Пасля 1945 працаваў у Варшаве. Член Саюза польскіх архітэктараў.
Творчасць
Аўтар праектаў Дома паліцэйскага і будынку 7-класнай школы ў Брэсце-над-Бугам (1936).
80
80 — высакосны год, пачаўся ў суботу. 80 год нашай эры, 80 год 1 тысячагоддзя, 80 год I стагоддзя, 10 год 8-га дзесяцігоддзя I стагоддзя, 1 год 80-х гадоў.
Лідзія Аляксандраўна Вакулоўская
Лідзія Аляксандраўна Вакулоўская (, Сноўск, Чарнігаўская вобласць, УССР —, Шчорс (былы Сноўск), Чарнігаўская вобласць, Украіна) — празаік, сцэнарыст, у другой палове 1960-х пераследавалася і трапляла пад цэнзурныя рэпрэсіі.
Біяграфія
У 1945 годзе скончыла сярэднюю школу, пасля паступіла ў Кіеўскую школу кінаакцёраў, пасля закрыцця школы ў 1948 годзе перавялася на рускае аддзяленне акцёрскага факультэта Кіеўскага тэатральнага інстытута. Па заканчэнні атрымала накіраванне ў Адэскі тэатр рускай драмы (1952). У 1954 пераехала на Чукотку, з гэтага часу пачала выступаць у друку, працавала ў рэдакцыі газеты «Заря Севера», потым у Калінінградзе ў газеце «Калининградская правда». У 1963 па яе сцэнарыі пастаўленая камедыя «Лушка» на Кіеўскай кінастудыі.
Член СП СССР з 1963 года, у беларускай пісьменніцкай арганізацыі з 1965 года.
У сувязі з пераводам мужа Сяргея Вінаградава на новую работу ў 1965 апынулася ў Мінску, перайшла на творчую працу. У Беларусі пачала друкавацца з 1966 у часопісе «Нёман»: апавяданні «В пургу» (1966), «Таюнэ» (1967). На кінастудыі «Беларусьфільм» выйшаў фільм «Саша-Сашачка» (1966) паводле яе сцэнарыя.
На кватэры Вакулоўскай рэгулярна збіралася вольнадумная інтэлігенцыя Мінска. Як высветлілася пазней, у гэты своеасаблівы клуб пранік агент КДБ Зоя Б.
З 1967 года пераследвалася КДБ, трапіла пад цэнзурныя рэпрэсіі, пачала раскручвацца «справа Вакулоўскай». Пісьменніцу абвінавачвалі ў спробах перадаць на Захад для публікацыі свае творы, распаўсюджванні забароненай літаратуры, закліках да тэрору і антысавецкай прапагандзе. Пётр Машэраў, выступаючы на партактыве, з гэтай нагоды заявіў, што «кампетэнтныя органы ўскрылі антысавецкі нарыў», што з «асобамі, якія рэгулярна наведвалі кватэру члена Саюза пісьменнікаў Л.Вакулоўскай, дзе сістэматычна наладжваліся п'янкі і вяліся злобныя антысавецкія размовы», пачалі праводзіцца прафілактычныя размовы. З лістападу 1967 года сябры і калегі В. (у тым ліку Валянцін Тарас) таксама дапытваліся ў КДБ і доўгі час пераследваліся.
У 1988 годзе Вакулоўская напісала кнігу пра сталінскія рэпрэсіі «Вольфрам - металл твёрдый».
Вікторыя Бекхэм
Вікторыя Кэралайн Бекхэм (англ.: Victoria Caroline Beckham), у дзявоцтве — Адамс (нар. Adams; нар. 17 красавіка 1974 года, Харлау, Эсекс Англія) — англійская спявачка, аўтар песень, танцорка, мадэль, актрыса, модны дызайнер і бізнесвумен. З часу яе узыходжання на вяршыню славы ў канцы 1990-х у складзе поп-гурта Spice Girls, Бекхэм была вядомая як Posh Spice (Шыкоўная спецыі), так яе ахрысціў папулярны брытанскі музычны часопіс Top of the Pops ў выданні за ліпень 1996. У 2000 годзе, калі салісткі Spice Girls вырашылі заняцца самастойнай творчасцю, Вікторыя зрабіла кар'еру сольнай поп-выканаўцы, дамогшыся таго, што 10 сінглаў трапілі ў топ-чаты Вялікабрытаніі. Яе першы сінгл, «Out of Your Mind», заняў 2 месца ў брытанскім чаце UK Singles Chart, гэта было яе найвышэйшым дасягненнем за ўсю сольную кар'еру. За час сольнай кар'еры ў яе былі кантракты з Virgin Records і Telstar Records. Жонка Дэвіда Бекхэма.
Новыя Ясневічы
Но́выя Я́сневічы (, Новые Ясневичи) — хутар у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Allium gabardaghense
Allium gabardaghense — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Турцыі.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Эндэмік Турцыі.
Знойдзены ў правінцыі Шырнак (паўднёва-ўсходняя Турцыя).
Юзафполь
Юзафпо́ль (, Юзефполь) — хутар у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ханявіцкага сельсавета.
Бярэзнікі (Пухавіцкі раён)
Бярэ́знікі (, Березники) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета.
Пад уладай Расійскай імперыі
Паводле перапісу 1917 года хутар Шацкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч
Аляксандр Мікалаевіч Дзем'яновіч (нар., Мінск, Беларуская ССР, СССР) — беларускі барэц грэка-рымскага стылю. Майстар спорту Беларусі. Чэмпіён Беларусі 2010, 2012 і 2016 гадоў, бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2014 года.
Бярэзнікі (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
У жніўні 1919 — ліпені 1920 года вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіў падрыхтоўку ў СДЮШАР-7 г. Мінска
Бярэзнікі (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года акупіравана нямецкімі войскамі.
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч
Біяграфія
Бронзавы прызёр міжнароднага турніру «Мемарыял Вацлава Пытлясінскага» 2010 года.
Бярэзнікі (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Селецкага сельсавета.
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч
Біяграфія
Чэмпіён Беларусі 2010 і 2012 гадоў у вагавай катэгорыі да 74 кг.
Бярэзнікі (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Селецкага сельсавета.
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч
Біяграфія
На Чэмпіянаце свету 2013 года ў вагавай катэгорыі да 74 кг заняў толькі 30-е месца. У тым жа годзе летняй Універсіядзе ў Казані прайграў у чвэрцьфінале. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Беларусі 2013 года ў Лідзе. На Чэмпіянаце Еўропы 2013 года заняў 5-е месца.
Бярэзнікі (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Вецярэвіцкага сельсавета.
Аляксандр Мікалаевіч Дзем’яновіч
Біяграфія
У 2014 годзе на Чэмпіянаце свету ў вагавай катэгорыі да 71 кг заняў 5-е месца. У тым жа годзе стаў бронзавым прызёрам Чэмпіянату Еўропы. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Беларусі 2014 года ў Брэсце ў вагавай катэгорыі да 75 кг.
Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Беларусі 2015 года ў Лідзе. Чэмпіён Беларусі 2016 года.
Скончыў Беларускі інстытут правазнаўства па спецыяльнасці «юрыст».
Уладзімір Мікалаевіч Валчкоў
Уладзімір Мікалаевіч Валчкоў (нарадзіўся 7 красавіка 1978 г. у Мінску) — беларускі прафесійны тэнісіст. Стаў прафесіяналам у 1995 годзе.
Піхта аднаколерная
Батанічнае апісанне
Піхта аднаколерная — вялікае (дыяметр ствала да 1,9 метра) і высокае (да 60 метраў) дрэва з шырокай канічнай кронай, густой ў маладосці і адносна рэдкай і апушчанай у старасці; вострай шпілепадобнай вяршыняй (у старых дрэў яна становіцца больш плоскай).
Уладзімір Мікалаевіч Валчкоў
Кар'ера
Асабліва яркімі атрымоўваліся ў Уладзіміра выступы ў Кубку Дэвіса за каманду Беларусі, у якой ён доўгія гады гуляе разам з Максам Мірным.
Піхта аднаколерная
Батанічнае апісанне
Кара шэрая, гладкая, цвёрдая; таўшчыня ў пачатку дрэва ў дарослых дрэў 10-15 см, можа дасягаць 18 см, з глыбокімі падоўжнымі разорамі, устойлівая да дзеяння агню. Шкілетныя галіны размешчаны пад прамым вуглом да ствала, схільныя з узростам да правісання. Галінкі дробныя, гладкія, з жаўтлявым апушэннем, звычайна накіраваныя ўверх. Пупышкі жоўта-зялёныя, тупыя і смалістыя, даўжынёй каля 6 см.
Уладзімір Мікалаевіч Валчкоў
Кар'ера
Пераможца юніёрскага Уімблдана 1996 у адзіночным разрадзе (у фінале перамог харвата Івана Любічыча з лікам 3-6 6-2 6-3).
Піхта аднаколерная
Батанічнае апісанне
Іголкі плоскія, зялёныя ці блакітна-зялёныя, з шаравата-белымі лініямі з абодвух бакоў, часта серпападобна-выгнутыя, на верхавіне круглявая, са слаба пашыраным аснаваннем, несіметрычна размешчаныя. Даўжыня 1,5-6 см, шырыня 2-3 мм. На ніжняй паверхні іголкі маецца 4-8 шэрагаў вусцеек па абодвум бакам цэнтральнай жылкі. На верхняй паверхні аналагічна размешчаны 7-12 (5-18) шэрагаў вусцеек. Валодаюць вострым пахам, якія нагадваюць камфару.
Уладзімір Мікалаевіч Валчкоў
Кар'ера
У верасні 2002 года ў Ташкенце Валчкоў адзіны раз дайшоў да фіналу турніру ATP, дзе саступіў Яўгену Кафельнікаву у 2 сэтах. Для Кафельнікава тая турнірная перамога стала апошняй у кар'еры ў адзіночным разрадзе.
Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2000 і 2004 гадоў.
Піхта аднаколерная
Батанічнае апісанне
Колькасць храмасом 2n = 24.
Прыроднае распаўсюджанне
Піхта, як правіла, досыць устойлівая да адносна шырокага дыяпазону параметраў глебы, уключаючы яе структуру, кіслотнасць і ўтрыманне пажыўных рэчываў; адчувальная да лішку вільгаці і недахопу глебавага азоту.
Сінонімы
У батанічнай літаратуры для піхты аднаколернай вядомы наступныя сінонімы віду :
Прымяненне
Драўніна піхты з'яўляецца адной з найбольш універсальных іглічных парод Амерыкі і выкарыстоўваецца для вырабу разнастайных будаўнічых матэрыялаў, асабліва яна падыходзіць для вырабу апор. Асноўнымі напрамкамі выкарыстання драўніны і піламатэрыялаў піхты аднаколерная з'яўляюцца: домабудаванне, выраб драўлянай тары, збудаванне часовых драўляных канструкцый; вытворчасць аконных рам, дзвярэй і розных сталярных вырабаў.
Піламатэрыялы з піхты адрозніваюцца адсутнасцю смаляных выдзяленняў і добрай тэкстурай. Вясновая драўніна мае практычна белы колер, а летняя — чырванавата-карычневае адценне, пры гэтым кантраст паміж абалонай і ядром настолькі нязначныя, што часта бываюць невідавочныя.
Дрэвы ўжываюць таксама для вырабу апалубкі і крокваў, драўлянага каркаса для ашалёўкі сцен і насцілу для дахаў, сайдынгу. Прамысловае прызначэнне звязана з вытворчасцю фанеры, паддонаў, мэблевых дэталяў, сталярных пліт. Драўняныя адходы піхты выкарыстоўваюцца ў якасці дроў. Драўніна піхты — каштоўная сыравіна для атрымання хвойнай цэлюлозы, пры гэтым сярэдняя даўжыня драўнянага валакна гэтай пароды вельмі высокая.
Індзейцы шырока выкарыстоўвалі піхту ў медыцынскіх мэтах: хвоя ўжывалася для палягчэння болю, выкліканай рэўматызмам і лёгачнымі захворваннямі; смала — для лячэння парэзаў, язваў і фурункулаў, а таксама для падрыхтоўкі адвараў пры лячэнні венерычных захворванняў; настоем кары спрабавалі лячыць сухоты. Абарыгены Нью-Мексіка выкарыстоўвалі смалу піхты для лячэння зубоў.
У Каліфорніі і іншых паўднёва-заходніх штатах ЗША піхта аднаколерная выкарыстоўваецца ў якасці каляднай елкі: яна прыемна пахне, добра трымае форму і доўга не абсыпаецца пасля зрэзкі.
Выкарыстанне ў дэкаратыўных мэтах
Піхта аднаколерная ўжываецца ў ландшафтным дызайне і будаўніцтве ў адзіночных або невялікіх групавых пасадках. Добра спалучаецца з лістоўніцамі, асабліва восенню, калі на фоне іх жоўтай ігліцы найбольш ярка праяўляецца блакітнаваты адценне піхты. У Цэнтральнай Еўропе піхта аднаколерная выкарыстоўваецца як вулічнае і паркавае дрэва, а таксама для стварэння гарадскіх лесанасаджэнняў.
Папулярнасць гэтай хвойнай расліны ў дэкаратыўным раслінаводстве таксама звязана з высокімі, у параўнанні з большасцю іншых відаў піхты, адаптацыйнымі ўласцівасцямі, устойлівасцю да нізкіх і высокіх тэмператур, засухі і лішку вільгаці, а таксама ўздзеяння неспрыяльных гарадскіх умоў. Адзначаецца нізкая адчувальнасць гэтага дрэва да азону.
Кыргыж-Кытай
Даліна асіметрычная, з крутымі правымі схіламі, парэзанымі ярамі і балкамі. Шырыня даліны да 2,5 км, глыбіня да 60 м. Пойма шырынёй 0,3-0,5 км; на асобных участках забалочаная. Рэчышча слабазвілістае, на працягу 25 км каналізаванае. Нахіл ракі 1,9 м/км.
Асноўны прыток — Кыргыж (злева).
Жыўленне пераважна снегавое. Улетку на асобных участках перасыхае. Вада мінералізаваная, на смак гаркавата-саланаватая.
82
82 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 82 год нашай эры, 82 год 1 тысячагоддзя, 82 год I стагоддзя, 2 год 9-га дзесяцігоддзя I стагоддзя, 3 год 80-х гадоў.
Кытай
Кытай (Китай) — поймавае возера ў нізоўі Дуная, у Адэскай вобласці Украіны. Ад поймы Дуная аддзелена дамбай, мае рэжым вадасховішча. Водаабмен рэгулюецца шлюзавым каналам, які перасякае дамбу.
Катлавіна падоўжанай формы, выцягнута з поўначы на поўдзень на 24 км. Складаецца з паўночнай і паўднёвай частак (шырыня да 3—3,5 км), злучаных пратокай шырынёй да 0,6 км. Агульная плошча 60 км², глыбіня паўднёвай часткі да 2 м, паўночнай — да 5 м. Берагі, акрамя паўднёвых, павышаныя.
Упадаюць рэкі Кыргыж-Кытай і Аліяга. У паўночнай частцы назіраюцца згонна-нагонныя ваганні ўзроўня (сярэдняя амплітуда да 80 см).
Тэмпература вады ўлетку да 27 °C, зімой возера замярзае. Мінералізацыя вады 1-3 г/л.
Прыбярэжная і водная расліннасць пашырана галоўным чынам у паўднёвай частцы возера (чарот, рагоз, водарасці).
Водзяцца акунь, шчупак, лешч, сом; разводзяць белага амура, таўсталобіка, сазана, карася. На паўднёвых берагах — месцы гнездавання вадаплаўных і адпачынку пералётных птушак.
Вада выкарыстоўваецца для арашэння.
Неарэнесанс
Неарэнеса́нс — адна з найбольш распаўсюджаных формаў архітэктурнай эклектыкі XIX стагоддзя, якая ўзнаўляла архітэктурныя рашэнні часоў Рэнесансу, у асаблівасці італьянскага чынквечэнта. Адметныя рысы — прага да сіметрыі, рацыянальнае чляненне фасадаў, перавага прамавугольных планаў з унутранымі дворыкамі, выкарыстанне такіх архітэктурных элементаў, як рустыка і пілястры.
Вытокі
Неарэнесанс напоўніцу склаўся да моманту пабудовы паводле праекту Леа фон Кленцэ Лейхтэнбергскага палаца ў Мюнхене (1816). Англічанін Чарлз Бары, вядомы найперш як папулярызатар неаготыкі, з 1820-х гадоў таксама ахвотна звяртаўся да тэм італьянскага рэнесансу (адзін з найлепшых узораў — загарадны палац у Клайвдэнe). Аднак у цэлым нават у 1830-я неарэнесансныя пабудовы насілі эпізадычны характар.
Пераасэнсаванне архітэктурнай мовы італьянскага рэнесансу як універсальнай стылявой сістэмы звязанай з дзейнасцю Готфрыда Земпера. Яго галоўны твор, Дрэздэнская опера (1834-41), прасякнуты ўплывам барока значна ў меньшай ступені, чым опера Гарнье ў Парыжы. Земпераўскі стыль атрымаў значны распаўсюджанне ў Аўстра-Венгрыі. Так, у Вене і Будапешце ў стылістыцы неарэнесансу забудаваныя цэлыя кварталы. Найчасцей ему аддавалі перавагу пры будаўніцтве музееў і бібліятэкаў.
Шырокае поле дзейнасці знайшлося для прадстаўнікоў новага стылю ў галіне будаўніцтва чыгуначных вакзалаў — чыгункі тады з’яўляліся прагрэсіўным, рэвалюцыйным новаўвядзеннем. У стылі неарэнесансу былі пабудаваныя, да прыкладу, будынкі Штэцінскага і Сілезскага вакзалаў у Берліне, цэнтральны вакзал Амстэрдама і інш.
Боз-ар
Асабліва шырокае распаўсюджанне набыў неарэнесанс у архітэктуры і дэкаратыўна-прыкладным мастацтве (у тым ліку ў дызайне памяшканняў і мэблі) ў 1870—1890, калі яго асноўным канкурэнтам у кантынентальнай Еўропе выступала неабарока. У Францыі сфарміраваўся гібрыд абодвух кірункаў — г. зв. боз-ар. Гэта вельмі эклектычны падыход, пры якім формы паўгатычнага французскага рэнесансу (рэалізаваныя ў ратушы на Грэўскай плошчы) вольна спалучаюцца з элементамі барока і паладыянства. Неарэнесансны дэкор, прапушчаны скрозь сіта боз-ару, у другой палове XIX стагоддзя паўсюдна ўжываўся пры праектаванні камерцыйнай нерухомасці і напышлівых грамадскіх будынкаў, прычым не толькі ў Еўропе, але і ў ЗША.
Міхаіл Мікалаевіч Ганчарык
Міхаіл (Міхась) Мікалаевіч Ганчарык (, в. Кляннік Ігуменскага павета Мінскай губерні, цяпер, Мінская вобласць — , ; Псеўданімы і крыптанімы: Ландыш; М.Ландыш; Лясун; М. Г. Лясун; Я.Сявец; Якім Сявец; Г. М.; М.Г-к; М. Г.) — беларускі навуковец-біёлаг, фізіёлаг раслін, пісьменнік. Доктар біялагічных навук (1960), прафесар; з 1969 года член-карэспандэнт АН БССР; з 1972 года заслужаны дзеяч навукі БССР.
Біяграфія
У 1914 годзе скончыў Ігуменскае пачатковае вучылішча. У 1917—1924 гадах вучыўся ў Горацкім сельскагаспадарчым інстытуце, дзе ўзначальваў Беларускую секцыю студэнтаў. У 1925—1928 гадах кіраўнік Аршанскага філіяла «Маладняка».
У 1925—1929 гадах працаваў у Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (БСГА). З 1929 года працаваў у Інстытуце біялогіі БелАН, з 1931 намеснік дырэктара, выконваючы абавязкі дырэктара.
Арыштаваны 14 верасня 1933 па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтра». Паводле пастановы АДПУ СССР ад 9 студзеня 1934 прыгавораны да 10 гадоў лагераў; накіраваны на будоўлю Байкала-Амурскай магістралі.
Пасля вызвалення з 1947 года старшы навуковы супрацоўнік. Арыштаваны 15 лютага 1949 УДБ па Арлоўскай вобласці. Пастановай Асобай нарады ад 18 мая 1949 высланы на пасяленне ў Краснаярскі край. У 1949—1956 гг. працаваў старшым навуковым супрацоўнікам, дырэктарам Ігарскай доследнай станцыі Інстытута сельскай гаспадаркі Крайняй Поўначы. Знаходзячыся ў высылцы, распрацаваў асновы палярнага земляробства. Вызвалены ў ліпені 1954 годзе. Рэабілітаваны 18 красавіка 1956. З 1956 года ў БСГА, з 1958 года старшы навуковы супрацоўнік Інстытута біялогіі АН БССР, у 1961—1986 гадах загадчык аддзела фотасінтэзу , дырэктар (1967-72), загадчык лабараторыі Інстытута эксперыментальнай батанікі АН БССР (з 1972). З 1976 навуковы кансультант Інстытута эксперыментальнай батанікі АН БССР.
Пахаваны ў Мінску на Паўночных могілках.
Навуковая дзейнасць
Распрацоўваў навуковыя асновы палярнага земляробства, вывучаў пытанні вырошчванпя бульбы, капусты і іншых культур ва ўмовах Крайняй Поўначы. Устанавіў розную патрабавальнасць бульбы да вільготнасці глебы ў антагенезе, даследаваў фотасінтэз у бульбе, адток, уплыў іонаў хлору і хлорзмяшчальных на фізіялагічныя працэсы раслін, асабліва бульбы.
Выбраная бібліяграфія
Аўтар шматлікіх навуковых прац па фізіялогіі і біялогіі раслін.
Творчасць
Першыя вершы апублікаваны ў 1914 годзе ў газеце «Наша ніва».
Выступаў з літаратурна-крытычнымі артыкуламі і рэцэнзіямі. Друкаваўся ў газетах «Вольная Беларусь», «Беларусь», часопісах «Аршанскі маладняк», «Рунь», «Зоркі».
Аўтар кнігі пра прэзідэнта АН БССР В. Купрэвіча «Рэвалюцыянер, арганізатар, вучоны» (1981). Апошнія гады працаваў над кнігай мемуараў, якія не паспеў скончыць.
83
83 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 83 год нашай эры, 83 год 1 тысячагоддзя, 83 год I стагоддзя, 3 год 9-га дзесяцігоддзя I стагоддзя, 4 год 80-х гадоў.
Антон Лаўрэнцьевіч Амбросаў
Антон Лаўрэнцьевіч Амбросаў (, в. Дрыколле,  — ) — беларускі навуковец фітапатолаг-вірусолаг. Доктар біялагічных навук (1967), член-карэспандэнт АН БССР (1970), прафесар (1977).
Біяграфія
А. Л. Амбросаў нарадзіўся ў вёсцы Дрыколле (Віцебскі раён, Беларусь). У 1936 годзе скончыў Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут, працаваў аграномам па ахове раслін у Куйбышаўскай вобласці. У 1937—1938 гг. А. Л. Амбросаў працаваў навуковым супрацоўнікам Беларускай дзяржаўнай селекцыйнай станцыі. З 1944 года займаў пасаду дырэктара Ганусаўскай доследнай сельскагаспадарчай станцыі, з 1951 — ва ўпраўленнях сельскай гаспадаркі Баранавіцкага і Маладзечанскага аблвыканкамаў, з 1955 г. ў Міністэрстве сельскай гаспадаркі БССР. З 1956 года загадчык аддзелам Беларускага НДІ бульбаводства і плодаагародніцтва. З 1971 года дырэктар, з 1978 — загадчык лабараторыі вірусалогіі Беларускага НДІ аховы раслін.
Узнагароды
А. Л. Амбросаў узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак Пашаны», медалямі «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «Дваццаць гадоў перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «Ветэран працы», «У азнаменаванне стагоддзя з дня нараджэння У. І. Леніна», Ганаровымі граматамі Вярхоўнага савета БССР.
У 1974 годзе за вывядзенне, размнажэнне і ўкараненне ў вытворчасць высокапрадукцыйных сартоў бульбы А. Л. Амбросаву прысуджана Дзяржаўная прэмія СССР.
Сям’я
У шлюбе з аграномам і селекцыянерам Ганнай Міхайлаўнай Палянскай (1909—1997) меў сына Валерыя Амбросава (нар. 1943), які працуе біяфізікам у Маскве. Сын у шлюбе з біёлагам-фізіёлагам Святланай Міхайлаўнай Амбросавай мае двух сыноў: Ігара (1966), біёлага, і Сяргея (1974), біёлага і эканаміста.
Дэвід Бекхэм
Дэвід Роберт Джозеф Бекхэм (англ.: David Robert Joseph Beckham, нар., , Вялікабрытанія) — англійскі футбаліст, які скончыў кар'еру. На працягу кар'еры выступаў за клубы «Манчэстэр Юнайтэд», «Прэстан Норт Энд», «Рэал Мадрыд» і «Мілан», а таксама абараняў колеры зборнай Англіі, у якой ён з'яўляецца рэкардсменам па колькасці сыграных матчаў сярод палявых гульцоў. Асабліва вядомы сваімі высокімі навыкамі выканання стандартаў і штрафных удараў. У 2011 годзе быў прызнаны самым высокааплатным футбалістам свету.
Афіцэр ордэна Брытанскай імперыі.
Адміністрацыйны падзел Беларусі
Адміністрацыйны падзел Беларусі — гэта падзел тэрыторыі Рэспублікі Беларусь на пэўныя часткі ў мэтах эфектыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя і тэрытарыяльныя адзінкі
Адміністрацыйна-тэрытарыяльнымі адзінкамі Беларусі з'яўляюцца тэрыторыі, у тэрытарыяльных межах каторых ствараюцца і дзейнічаюць мясцовыя саветы дэпутатаў, выканаўчыя і распарадчыя органы.
Тэрыторыя Рэспублікі Беларусь падзяляецца на тэрыторыю сталіцы і тэрыторыі абласцей. Тэрыторыя вобласці падзяляецца на тэрыторыю раёнаў і гарадоў абласнога падпарадкавання. Тэрыторыя раёна падзяляецца на тэрыторыю сельсаветаў, пасёлкаў і гарадоў раённага падпарадкавання.
Тэрыторыі населеных пунктаў, якія не з'яўляюцца адміністрацыйна-тэрытарыяльнымі адзінкамі, і якія ўваходзяць разам з іншымі тэрыторыямі ў прасторавыя межы сельсаветаў, складаюць іх тэрыторыю.
Тэрытарыяльнымі адзінкамі Беларусі з'яўляюцца населеныя пункты, у якіх не ствараюцца мясцовыя саветы дэпутатаў, выканаўчыя і распарадчыя органы, а таксама тэрыторыі адмысловага рэжыму выкарыстання (запаведнікі, нацыянальныя паркі, заказнікі, тэрыторыі помнікаў прыроды, тэрыторыі нерухомых матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцяў і зоны іх аховы, тэрыторыі абарончага прызначэння і інш.).
Улік і рэгістрацыя адміністрацыйна-тэрытарыяльных і тэрытарыяльных адзінак РБ ажыццяўляецца ў адзіным рэестры як складовай часткі Дзяржаўнага зямельнага кадастру.
Падзел краіны
Тэрытарыяльна Беларусь падзяляецца на тэрыторыі 6 абласцей і тэрыторыю сталіцы — горада Мінск:
Коды 1-7, пазначаныя на нумарах аўтамабіляў, азначаюць адпаведную адміністрацыйна-тэрытарыяльнаю адзінку, дзе гэты аўтамабіль зарэгістраваны.
Падзел абласцей
Тэрыторыя вобласці падзяляецца на тэрыторыі раёнаў і гарадоў абласнога падпарадкавання. Па стане на 1 студзеня 2009 году колькасць раёнаў складала 118, з якіх 16 раёнаў знаходзіліся ў Брэсцкай вобласці, 21 — у Віцебскай, 17 — у Гродзенскай, 21 — у Гомельскай, 22 — у Мінскай, 21 — у Магілёўскай.
Смальянскае
Смалья́нскае — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ула, на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада Чашнікі.
Велікаборскі сельсавет (Касцюковіцкі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялынкавіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мокраўскага сельсавета. 8 снежня 1959 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Мокраўскага сельсавета.
Смальянскае
Плошча паверхні 0,09 км², даўжыня 0,54 км, найбольшая шырыня 0,25 км, даўжыня берагавой лініі 1,39 км. Найбольшая глыбіня возера 6,9 м, сярэдняя 2,8 м. Аб'ём вады ў возеры 0,25 млн м³. Плошча вадазбору 10,2 км². Катлавіна Смальянскага возера тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны невыразныя, спадзістыя, вышынёй 2—5 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя, месцамі сплавінныя. Пойма шырынёй 10—20 м. Дно возера ўздоўж берагоў пясчанае, глыбей выслана гліністым ілам.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Колернасць вады 60—80°. Зарастае каля 35 % плошчы возера. Прыбярэжная надводная расліннасць займае палосу шырынёй 2—10 метраў. У возера ўпадаюць ручаі і выцякае пратока ў раку Ула.
1656 год у гісторыі астраноміі
1656 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Ювеналій Аляксандравіч Вейс
Ювеналій Аляксандравіч Вейс (, г. Екацярынбург — ) — беларускі вучоны ў галіне машыназнаўства і механізацыі сельскай гаспадаркі. Акадэмік АН БССР (1940, член- карэспандэнт з 1936), доктар тэхнічных навук (1937), прафесар (1909). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1940).
Біяграфія
Скончыў ў 1899. У 1920-41 загадчык кафедры механізацыі сельскай гаспадаркі, прарэктар БСГА. У 1941-45 прафесар. У 1946-47 узначальваў Аддзяленне прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук АН БССР. З 1947 загадчык лабараторыі па вывучэнні фізіка-механічных уласцівасцяў раслін Інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі АН БССР.
Навуковая дзейнасць
Работы па пытаннях праектавання і прымянення сельскагаспадарчых машын і механізмаў. Сканструяваў і ўжыў на практыцы шэраг сельскагаспадарчых машын, вымяральных і навучальных прыбораў.
Асноўныя працы
Аўтар больш за 90 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1940), медалямі.
Пераслега
Перасле́га (, Переслега) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Норыца Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Янаполь
Янапо́ль (, Янополь) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ханявіцкага сельсавета.
Васілёўка (Сычоўскі раён)
Васілёўка (Василёвка) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Караваеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2015 гадах у складзе Сярэдскага сельскага паселішча.
84
84 (восемдзесят чацвёрты) год паводле юліянскага календара — высакосны год, які пачынаецца ў чацвер. Гэта 84 год нашай эры, 84 год 1 тысячагоддзя, 84 год I стагоддзя, 4 год 9-га дзесяцігоддзя I стагоддзя, 5 год 80-х гадоў.
Міхась Ганько
Міхась Ганько (, в. Каледзіно, Вілейскі павет, Віленская губерня, цяпер Маладзечанскі раён, Мінская вобласць — ?; Псеўданімы: В.Аганёк, М.Волат) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, рэдактар, кіраўнік Саюза беларускай моладзі. Беларускі калабарант з нацыстамі ў часы Другой сусветнай вайны.
Біяграфічныя звесткі
У 1938—1939 гг. вучыўся на медыцынскім факультэце Віленскага ўніверсітэта. У 1939—1941 гг. працаваў дырэктарам Лужкоўскай няпоўнай сярэдняй школы (Маладзечанскі раён).
У чэрвені 1941 г. мабілізаваны ў Чырвоную Армію. У снежні 1941 г. трапіў у нямецкі палон. Вызвалены з лагера па хадайніцтве Ф. Акінчыца. Скончыў школу прапагандыстаў. Працаваў у аддзеле прапаганды пры Генеральным камісарыяце Беларусі. Супрацоўнічаў з беларускай прэсай. 22 чэрвеня 1943 г. узначаліў Кіраўнічы штаб СБМ. Быў галоўным рэдактарам часопіса «Жыве Беларусь!», дзе друкаваўся пад псеўданімамі. Удзельнік 2-га Усебеларускага кангрэса.
У ліпені 1944 г. выехаў у Германію. Імкнуўся перавесці ўзброеныя атрады, сфарміраваныя з ліку сяброў СБМ, пад камандаванне генерала А. А. Уласава. На пачатку 1945 г. уступіў у падпольную Беларускую незалежніцкую партыю. Служыў афіцэрам-прапагандыстам у дэсантным батальёне «Дальвіц». Рэдагаваў часопіс «Змагар». Пасля раззбраення батальёна «Дальвіц» сляды Ганько знікаюць. Ёсць звесткі, што ў 1945 г. нелегальна вярнуўся ў Беларусь, дзе браў удзел у антысавецкім партызанскім руху.
Меў брата Міколу.
Выемка
Вы́емка (, Выемка) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета.
Гісторыя
У канцы XVIII стагоддзя вёска ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі, уласнасць віленскіх базыльян. У 1917 годзе хутар у Амяльянскай воласці Ігуменскага павета.
У канцы лютага 1918 года тэрыторыя акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы.
З 31 ліпеня 1920 года ў БССР.
Падчас Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупіравана нямецкімі войскамі.
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Селецкага сельсавета.
Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Селецкага сельсавета. З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Вецярэвіцкага сельсавета.
Жыве Беларусь!
Жыве Беларусь! — патрыятычны заклік-дэвіз, скіраваны на абуджэнне нацыянальна-грамадзянскіх пачуццяў, кансалідацыю народу Беларусі ў абарону свабоды, незалежнасці сваёй краіны, роднай мовы, усёй нацыянальнай культуры. Шырокае ўжыванне гэтага выразу-фразеалагізму ў розныя часы стала магчымым дзякуючы яго зместу — зычанню росквіту сваёй зямлі, сваёй дзяржаве. Разглядаецца як нацыянальны дэвіз  — адзін з беларускіх нацыянальных сімвалаў разам з гербам Пагоняй і бела-чырвона-белым сцягам  — у якім у максімальна лапідарным (сціслым) выглядзе фармулюецца беларуская нацыянальная ідэя.
Гісторыя
Бярэ вытокі ад паўстанцкага руху 1863—1864 гадоў, дзейнасці яго кіраўніка Кастуся Каліноўскага, нелегальнага паролю віленскай рэвалюцыйнай арганізацыі: «Люблю Беларусь. — Так узаемна». Канчатковую ідэйна-мастацкую лапідарную завершанасць набывае ў вершы Янкі Купалы «Гэта крык, што жыве Беларусь» (1905—1907):
У самім вершы малады паэт мерна і журботна апісвае з вялікай любоўю Беларусь і з вялікім болем — лёс яе народу, а заканчэнне ў выглядзе аксюмарану разглядаецца як самасцверджанне беларусаў і маніфестацыя схаванай беларускай моцы: «мы — ёсць!». Апошнія словы верша ў якасці эпіграфа да надрукаванага ў 1908 годзе артыкулу «Вялікае свята „Жалейка“ Янука Купалы» ўзяў літаратурны крытык і публіцыст Уладзімір Самойла. Гэта спрыяла папулярызацыі выразу, які ў розных формах замацоўваўся ў паэтычных і публіцыстычных творах беларускіх пісьменнікаў, ідэолагаў нацыянальнага руху. Сярод іншага, назву «Жыве Беларусь!» атрымаў верш Хведара Чарнышэвіча, апублікаваны ў 1912 годзе.