cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вікенцій Іосіфавіч Драздовіч
Біяграфія
З жніўня 1941 года ствараў падпольныя арганізацыі ў Капыльскім раёне. З ліпеня 1942 года камандзір узвода атрада імя Катоўскага партызанскай брыгады імя Варашылава Мінскай вобласці. У час карнай экспедыцыі гітлераўцаў супраць партызан у Капыльскім раёне Драздовіч узначаліў партызанскую засаду каля вёскі Клецішча. 18 партызан на працягу 4 гадзін адбілі 8 атак германскага батальёна, сарвалі намер ворага нанесці раптоўны удар па партызанскай брыгадзе, аднак былі акружаны і ўсе загінулі ў няроўным баі. Яго імем названа вуліца ў горадзе Капыль, у цэнтры саўгаса «Лясное» Капыльскага раёна пастаўлены помнік.
Стараселле (Гагарынскі раён)
Стараселле (Староселье) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Суперкубак Беларусі па пляжным футболе
Суперкубак Беларусі па пляжным футболе  — штогадовае клубнае спаборніцтва Беларусі па пляжным футболе. Суперкубак Беларусі праводзіцца з 2014 года.
Стараселле (Гагарынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Спіс аб’ектаў PGC (1854001—1855000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1854001—1855000)
Малая Вудажка
Мала́я Ву́дажка — рака ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Вудага (прыток Сажа, басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 77 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 2 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі Ржавец. Упадае ў Вудагу прыкладна за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Пабеда. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. Асноўны прыток — Каменка (левы).
Каля ракі вёскі Ржавец, Шароеўка.
Хернінг (камуна)
Хернінг (Herning Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 1323,5 км², што складае 3,07 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 84208 чал. (мужчыны — 42276, жанчыны — 41932; іншаземныя грамадзяне — 3559).
Стасеўскі сельсавет
Назву Ста́сеўскі сельсавет маюць:
Дуброва (Сафонаўскі раён)
Дуброва (Дуброво) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 2 жыхара (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 27 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 13 км на поўнач ад аўтадарогі, на левым беразе ракі Дняпро. За 17 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Багданаўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе. .
Ажуаліне (Ігналінскі раён)
Ажуалі́не (Ąžuolynė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Сянас Дукштаса.
БТР-50
БТР-50 — савецкі бронетранспарцёр на базе шасі лёгкага танка ПТ-76.
БТР-50 распрацаваны канструктарскім бюро Ж. Я. Коціна ў 1952 годзе (падчас ВКР — «Аб’ект 750», галоўны канструктар распрацоўкі — Н. Ф. Шашмурін).
Мае высокую ёмістасць — 20 дэсантнікаў. Здольны перавозіць на даху, на плаву, да 2 тон грузу, напрыклад мінамёты або 85-мм гармату, прычым з яго на плаву можна весці агонь.
З 1958 года БТР-50 пад назвай TOPAS OT-62C вырабляўся ў Чэхаславакіі. Таксама гэты бранявік пад назвай Тып 66 (WZ-511) вырабляўся ў 60-ыя гады ў КНР.
Апісанне
БТР-50 мае адкрыты зверху корпус, звараны з 15-міліметровых катаных бронелістоў. У бронетранспарцёры размяшчаецца 2 члена экіпажа, 20 дэсантнікаў. Пасадка і высадка дэсанта вырабляецца праз карму і барты корпуса.
Хадавая частка, трансмісія, рухавік і водоходный рухавік былі такімі ж, як і ў танка К-90. Пры руху па шашы максімальная хуткасць складала 34,3 кіламетра ў гадзіну (запас ходу — ад 180 да 200 км), на плаву — 9,7 кіламетраў у гадзіну (запас ходу — 80 км).
Варыянты і мадыфікацыі
PAL-AFV На машыне ўсталяваны новы рухавік магутнасцю 300 л.з. Змененая насавая частка і МТА. У выніку хуткасць па шашы павялічылася да 60 км/г, а запас ходу складае 480 км. Маса ўзрасла да 14 700 кг.
БТР-50ПКМ Усталяваны новы дызельны рухавік павышанай магутнасці і трансмісія, аб’яднаныя ў сілавы блок. Пры гэтым максімальная хуткасць павялічылася да 60 км/г, а запас ходу — да 450 км. Таксама палепшаныя эрганамічныя характарыстыкі.
Аператары
Сучасныя эксплуатанты: В’етнам, Гвінея, Дэмакратычная Рэспубліка Конга, Егіпет, Інданезія, Іран, КНДР, Куба, Прыднястроўе, Сербія, Сірыя, Судан, Харватыя.
Былыя эксплуатанты: Ангола, Афганістан, Балгарыя, Боснія і Герцагавіна, Венгрыя, ГДР, Ізраіль, Індыя, Ірак, Кіпр, Лівія, Нікарагуа, Перу, Польшча, Расія, Сербія, Славенія, Самалі, Югаславія, Фінляндыя.
Сан-Франчэска-аль-Кампа
Сан-Франчэска-аль-Кампа (San Francesco al Campo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 4800 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 318 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Francesco d'Assisi.
Разваж (Золачыўскі раён)
Разваж (Ро́зваж) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Парламенты паводле краін
У наступны спіс парламентаў свету паводле краін уключаны заканадаўчыя органы Еўрапейскага Саюза (адзіны сучасны наднацыянальны парламент, які мае прамыя выбары), 192 дзяржаў-членаў ААН (за выключэннем Саудаўскай Аравіі, якая не мае парламента), 2 дзяржаў-назіральнікаў у ААН, 2 дзяржаў, асацыяваных з Новай Зеландыяй і 9 адносна стабільных дзяржаў, незалежнасць якіх аспрэчваецца. Не ўключаны парламенты суб'ектаў федэрацый, аўтаномій, залежных тэрыторый і нестабільных сепаратысцкіх утварэнняў.
Былі абраныя пераклады афіцыйных назваў парламентаў, якія найбольш ужываюцца ў беларускай мове. Такім чынам без літаральнага перакладу былі захаваныя традыцыйныя назвы некаторых заканадаўчых органаў і іх палат (Бундэстаг, Рыйгікогу, Сабар, Меджліс).
{| class="wikitable" border="1" ;
Наднацыянальны парламент
!rowspan=2 valign=top|Арганізацыя !colspan=2|Назва !Ніжняя палата !Верхняя палата
Парламенты членаў ААН
!rowspan=2 valign=top|Краіна !colspan=2|Назва !Ніжняя палата !Верхняя палата
Парламенты назіральнікаў у ААН
!Краіна !colspan=2|Назва
Парламенты самакіравальных асацыяваных дзяржаў
!Краіна !colspan=2|Назва
Парламенты дзяржаў са спрэчным статусам
!Краіна !colspan=2|Назва
Ашот I
Ашот I (? — ) — армянскі цар (885—890), заснавальнік дынастыі Багратыдаў. Узначаліў барацьбу за незалежнасць і аб’яднанне Арменіі. Разбіў арабскае войска. У 886 годзе арабскі халіф і візантыйскі імператар, якія супернічалі паміж сабой, паслалі Ашоту I па кароне, г.зн. прызналі незалежнасць Арменіі.
Платон Іванавіч Цясевіч
Платон Іванавіч Цясевіч (Цясэвіч, Цэсевіч, Цэсэвіч) (, мяст. Нягневічы, цяпер Навагрудскі раён — ) — спявак (бас). Народны артыст РСФСР (1947).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і цесляра. У 1890 годзе сям’я пераехала дзеля заробкаў у Кіеў, працаваў з бацькам у сталярнай майстэрні. Спяваў у хоры Сафійскага сабора. Вучыўся ў царкоўнапрыходскай школе, затым 2 гады у гарадскім вучылішчы. З 1897 года жыў у Екацерынаславе, працаваў мадэльшчыкам на металургічным заводзе, спяваў у царкоўным хоры, прыватна вучыўся вакалу. Затым працаваў на машынабудаўнічым заводзе ў Бранску.
Творчасць
Меў руха́вы магутны голас прыгожага тэмбру і вялікага дыяпазону. Артыстычную дзейнасць пачаў 17-гадовым узросце ва украінскіх трупах.
З 1901 года ў трупе Н. Балсуноўскага, якая выступала на Украіне. З 1902 года ў трупе Украінскай музычнай камедыі (партыі ў аперэтах М. Лысенкі, С. Гулак-Арцямоўскага), якая гастралявала ва Украіне, Беларусі і Польшчы. Пэўны час выступаў на эстрадзе ў Пецярбургу, браў там урокі спеваў. З 1904 года саліст Харкаўскай оперы, пад мастацкім кіраўніцтвам М. А. Штэйнберга (гастролі ў Пецярбургу, Адэсе, Ніжнім Ноўгарадзе, Растове, Саратаве). У 1906—1907 гадах саліст оперы Народнага дома (Пецербург), з 1907 года выступаў у Кіеве, Адэсе, Харкаве, Маскве, Рызе, Баку, Берліне, Празе, Парыжы. З 1915 года саліст Вялікага тэатра (Масква), затым — Опернага тэатра Зіміна. У 1918—1923 гадах выступаў у гарадах Украіны і Каўказа, выязджаў з канцэртамі ў Заходнюю Еўропу. У 1925—1933 гадах працаваў на опернай сцэне ў Італіі, Іспаніі, Англіі, Францыі, Румыніі. З 1933 года ў СССР.
У СССР у 1933—1948 гадах выступаў галоўным чынам у канцэртах, быў салістам Гастрольбюро. Падчас 2-й сусветнай вайны — у оперных тэатрах Баку, Тбілісі. З 1944 года быў спеваком Усесаюзнага канцэртнага аб’яднання. Закончыў сцэнічную дзейнасць у 1949 годзе.
У рэпертуары П. Цясевіча — партыі Мефістофеля («Фаўст» Ш. Гуно), Барыса Гадунова («Барыс Гадуноў» М. Мусаргскага), Млынара («Русалка» А. Дарагамыжскага), Рыгалета («Рыгалета» Д. Вэрдзі), дона Базіліё («Севільскі цырульнік» Д. Расіні), Канчака («Князь Ігар» А. Барадзіна), Філіпа («Дон Карлас» Д. Вэрдзі), Качубея («Мазепа» П. Чайкоўскага), Сусаніна («Іван Сусанін» М. Глінкі), Тараса Бульбы («Тарас Бульба» М. Лысенкі), Дасіфея («Хаваншчына» М. Мусаргскага), Анегіна, Грэміна («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), цара Салтана («Казка пра цара Салтана») і інш., а таксама рамансы, рускія, беларускія, украінскія народныя песні.
Фазавая скорасць
Фа́завая ско́расць — фізічная велічыня, якая характарызуе перамяшчэнне пастаяннай фазы гарманічнай хвалі ў прасторы.
Вызначаецца суадносінамі дзе
f
— частата ваганняў,
Чуйкава (Смаленская вобласць)
Чуйкава (Чуйково) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Фазавая скорасць
— даўжыня хвалі,
ω=2πf
— цыклічная частата,
— хвалевы лік.
Пры распаўсюджванні хваль у асяроддзі фазавая скорасць залежыць ад частаты ваганняў (гл. дысперсія хваль), што скажае форму сігналаў канечнай працягласці (гл. салітон).
Адзінка фазавай скорасці ў СІ — метр за секунду.
Фазавая скорасць можа перавышаць скорасць святла ў вакууме, і нярэдка яе пераўзыходзіць. Гэта ніяк не супярэчыць вядомаму прынцыпу максімальнасці скорасці святла, неабходнасць якога ўзнікае, каб адначасова выконваліся прынцып прычыннасці (каб не ўзнікала прычынных парадоксаў) і прынцып адноснасці (лорэнц-каварыянтнасць). Справа ў тым, што гэтыя прынцыпы накладваюць абмежаванне толькі на скорасць распаўсюджвання такіх фізічных аб’ектаў, з дапамогай якіх можна перадаць інфармацыю. А фазавая скорасць не адносіцца да скарасцей такіх аб’ектаў. Чыста манахраматычная (сінусоідная) хваля бясконцая ў прасторы і ў часе, не можа ніяк змяніцца, каб перадаць інфармацыю (калі мы прамадуліруем хвалю, яна перастане быць манахраматычнай, а скорасць распаўсюджвання мадуляцыі — не супадае з фазавай скорасцю, звычайна супадаючы са скорасцю групавой для амаль манахраматычных хваль).
Наміб
Наміб (Namіbe, Namіb) — прыбярэжная пустыня ў паўднёва-заходняй частцы Афрыкі. Назва пустыні паходзіць з мовы карэннай народнасці нама. Плошча Наміба складае звыш 100 000 км². Пустыня распасціраецца на 1900 км уздоўж узбярэжжа Атлантычнага акіяна ад горада Намібэ ў Анголе, праз усю Намібію (якая атрымала ад пустыні сваю назву) да вусця ракі Аліфантс у Капскай правінцыі ПАР. Ад акіяна яна сыходзіць углыб кантынента на адлегласць ад 50 да 160 км да падножжа ўнутрыкантынентальнага плато, на поўдні яна злучаецца з паўднёва-заходняй часткай Калахары.
Назва «Наміб» на мове народнасці нама азначае «месца, дзе нічога няма». Пустыня Наміб надзвычай сухая (толькі 10-13 мм ападкаў у год) і, за выключэннем некалькіх прыбярэжных гарадоў, практычна незаселеная.
Сюнік
Плошча вобласці складае 15 % ад тэрыторыі ўсёй краіны, а насельніцтва — 4,7 % (на 2011 год). Тэрыторыя Сюнікскай вобласці складаецца з тэрыторыі былых Гарыскага, Капанскага, Мегрынскага і Сісіянскага раёнаў.
Опсаўскі сельсавет
О́псаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Опса.
13 снежня 2006 года скасаваны вёскі Клярында, Маркулёва, Мушыклі, хутар Далані. 24 чэрвеня 2011 года скасаваны вёскі Бартэлішкі, Крумплі, Харонжышкі, хутары Жыгуці, Лук’яны, Шлікшта і Яжоўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3035 чалавек, з іх 50,9 % — беларусы, 31,2 % — палякі, 14,9 % — рускія.
Імператар
Імпера́тар, ж.р.: імператры́ца (imperator — валадар), манархічны тытул.
Спачатку — ганаровы тытул галоўнакамандуючага рымскай арміі, над якою меў imperium — камандаванне. З часу Другой Пунічнай вайны тытул імператара сталі даваць пасля першай вялікай перамогі, першым яго атрымаў Сцыпіён Афрыканскі.
Юлій Цэзар насіў тытул імператара, не аддзяляючы яго ад афіцыйных тытулаў. Ад праўлення Аўгуста тытул імператара займеў манархічны характар, як найменне галавы дзяржавы. Пачынаючы праўленнем Дыяклетыяна, на чале Рымскай імперыі стаялі два імператары з тытуламі аўгустаў.
З падзеннем Заходняй Рымскай імперыі (476) тытул імператара захаваўся ва Усходняй Рымскай імперыі (Візантыі). Усходнерымскіая імператары заўсёды лічылі толькі сябе сапраўднымі спадкаемцамі імператарскага тытула.
У Заходняй Еўропе тытул імператара быў узноўлены Карлам Вялікім (800), у выглядзе Imperator Augustus. Кароль германскі Атон I (962) аб'явіў сябе імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі. Пазней тытул імператара атрымлівалі манархі іншых дзяржаў. Першым у Новы час тытул імператара атрымаў рускі цар Пётр І (1721) пасля Ніштадскага міру.
Напалеон I, узяў тытул імператара Францыі ў 1804, пазней гэты тытул насіў Напалеон III. У 1808 з'явіўся імператар Бразіліі, у 1811 — Гаіці, у 1864 аўстрыйскі эрцгерцаг Максіміліян стаў імператарам Мексікі, у 1871, пасля аб'яднання Германіі, прускі кароль атрымаў тытул германскага імператара. У 1876 каралева Вялікабрытаніі атрымала тытул імператрыцы Індыі. У 1877 турэцкі султан афіцыйна ўзяў тытул імператара Асманскай імперыі.
У еўрапейскай літаратуры імператарамі завуцца манархі шэрагу нееўрапейскіх краінаў (Кітай, Японія, Эфіопія і г.д.)
Маршы
Маршы (Marsch, Marschland) — тып ландшафту, нізінныя поласы марскога ўзбярэжжа, якія затапляюцца толькі падчас найбольш высокіх прыліваў ці нагонаў марской вады.
Маршы — акумуляцыйныя форма рэльефу, на ўзбярэжжа размяшчаюцца вышэй ватаў, ад мора часта абмежаваныя паласой дзюн. Складзеныя глеістымі або пясчана-глеістаымі наносамі, на якіх фармуюцца багатыя перагноем і мікраарганізмамі маршавыя глебы.
У натуральным стане занятыя звычайна высокапрадукцыйнымі лугамі, пераважна галафітнымі, месцамі забалочаныя. Шырока выкарыстоўваюцца ў сельскай гаспадарцы.
Маршы звычайна выцягнуты ўздоўж марскіх узбярэжжаў. Тыповыя для берагоў Паўночнага мора (Нідэрланды, Германія, Швецыя, Вялікабрытанія, Данія), у Францыі (Біскайскі заліў), Польшчы (Гданьская бухта), Літве, на Атлантычным узбярэжжы ЗША (у Фларыдзе, Місуры, Тэхасе, Луізіяне, Джорджыі і іншых штатах). У Расіі аналагамі маршаў з’яўляюцца лайды, распаўсюджаныя па ўзбярэжжах мораў Ледавітага акіяна (Архангельская вобласць, Комі, Карэлія, Мурманская вобласць, Ненецкая АТ, дэльта Лены, Калымы, Хатанги, Яны і Індыгірка ў Якуціі, Краснаярскі край).
NGC 4299
NGC 4299 (іншыя абазначэнні — UGC 7414, MCG 2-32-10, ZWG 70.25, VCC 491, IRAS12191+1146, PGC 39968) — спіральная галактыка з перамычкай (SBd) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Каралькоў
Каралько́ў — рускае прозвішча.
Станіслаў Іосіфавіч Дробыш
Станіслаў Іосіфавіч Дробыш (, в. Заграддзе, Слуцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі харавы дырыжор, педагог. Прафесар (1994).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (кваліфікацыя «Бухгалтар-эканаміст», 1960), Мінскае музычнае вучылішча імя М. І. Глінкі, Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага (спецыяльнасць «Харавое дырыжыраванне», 1972). Працаваў у Доме культуры Мінскага аўтамабільнага завода (1961—1962), Доме культуры будаўнічага трэста № 5, Палаце культуры вытворчага будаўніча-мантажнага аб’яднання «Мінскпрамбуд» (1964—1993), Палаце культуры прафсаюзаў (1993—1998), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1977, факультэт музычнага мастацтва, кафедра беларускай народнапесеннай творчасці, з 1981 — загадчык кафедры, адначасова з 1979 — мастацкі кіраўнік вакальна-харэаграфічнага ансамбля «Валачобнікі»).
Навуковыя інтарэсы: тэорыя і методыка работы з народным хорам; развіццё навыкаў народнапесеннага выканальніцтва; стылявыя асаблівасці народнага харавога выканальніцтва і яго мясцовых традыцый.
Развараны
Развараны (Розворяни) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сінільная кіслата
Сіні́льная (цыяніставадародная) кіслата, цыяністы вадарод, нітрыл мурашынай кіслаты, HCN — аднаасноўная кіслата. Адкрыта ў 1782 годзе шведскім хімікам К. В. Шэеле, у 1811 годзе Ж. Л. Гей-Люсак атрымаў бязводную сінільную кіслату і вызначыў яе склад.
Бескаляровая, вельмі лятучая, лёгкарухомая атрутная вадкасць з характэрным пахам горкага міндалю. Тэмпература кіпення 25,65 °C, шчыльнасць 687,08 кг/м³. Сумесь пары з паветрам (4,9—39,7 % кіслаты) выбуханебяспечная. Змешваецца ва ўсіх адносінах з вадой, этанолам, дыэтылавым эфірам. Узаемадзейнічае з аксідамі і гідраксідамі шчолачных і шчолачназямельных металаў. Не ўзаемадзейнічае з карбанатамі.
Сінільная кіслата ўтрымліваецца ў некаторых раслінах, коксавым газе, тытунёвым дыме, вылучаецца пры тэрмічным раскладанні нейлону, поліурэтанаў.
З металамі ўтварае солі — цыяніды. Арганічныя вытворныя сінільнай кіслаты маюць назву нітрылы.
Асноўны метад атрымання ў прамысловасці — акісляльны аманоліз метану пры тэмпературы 1000 °C на каталізатары (плаціна, сплавы плаціны з родыем і плаціны з ірыдыем).
Сінільная кіслата выкарыстоўваецца у вытворчасці цыянідаў, хлорцыяну, акрылатаў, амінакіслот, у якасці фуміганта і інш.
Картада
Картада — напой на аснове кавы і малака. Гатуецца з эспрэса, з наступным даданнем малака, у прапорцыях 1:1. Падаецца у шкляным посудзе аб'ёмам 150-200 мл. Ёсць таксама рэцэпты з даданнем згушчанага малака або даданнем згушчанага малака і ўзбітымі вяршкамі. Гэты напой папулярны ў Іспаніі і Партугаліі, а таксама ўсёй Лацінскай Амерыцы, дзе яго п'юць ў другой палове дня. У Каталоніі вядомы як «Талат», у Басконіі яго называюць «Эбак», «Пінг» або «Гарота» у Партугаліі і «Нуазет» у Францыі. На Кубе ён вядомы як «Картадыта».
Дзяржынск
Дзяржы́нск (да 29 ліпеня 1932 года — Ко́йданава ці Ко́йданаў) — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Дзяржынскага раёна.
Патрыцыі
Патры́цыі (patricii, ад  — бацька) у Старажытным Рыме — асоба, якая належала да старажытных рымскіх родаў, якія складалі кіруючы клас і трымалі ў сваіх руках грамадскія землі. У Сярэднявеччы ў германскіх гарадах — асоба, якая належала да заможных бюргерскіх родаў, якія адыгрывалі першынствуючую ролю ў гарадскім самакіраванні.
Дзяржынск
Геаграфія
Горад знаходзіцца за 38 км на паўднёвы захад ад Мінска, на чыгуначнай лініі (станцыя Койданава) і аўтадарозе Мінск — Баранавічы. Насельніцтва 27 441 чал. (2017) . Праз горад працякае рака Нецечка.
Назва
Паводле падання, тапонім «Койданаў» паходзіць ад імя татарскага хана Койдана (Кайдана), войскі якога ў XIII ст. разбіты каля паселішча, называнага тады Крутагор’ем. За іншай версіяй, Койдан быў татарскім военачальнікам, які ў канцы XIV — пачатку XV ст. служыў вялікім князям літоўскім і меў уладанні ў гэтых мясцінах.
Патрыцыі
Антычная эпоха
З канца VI стагоддзя да н.э. патрыцыі ператварыліся ў пануючы клас — саслоўе Рымскай рэспублікі; эканамічнай асновай іх магутнасці было выключнае права на карыстанне грамадскай зямлёй (ager publicus).
Пасля ўключэння плебеяў у склад рымскага народа і ўраўнавання іх у правах з патрыцыямі (да пачатку III стагоддзя да н.э.) вярхі патрыцыяў, ці патрыцыяту, і плебсу, зліўшыся, утварылі набілітэт.
Дзяржынск
Гісторыя
Афіцыйнай датай заснавання сучаснага Дзяржынска лічыцца 1146 год, калі паселішча згадваецца як Крутагор’е ў паданні пра старую Пакроўскую драўляную царкву, паводле Паўла Шпілеўскага, у старой койданаўскай праваслаўнай царкве захоўвалася ікона з надпісам «Крутагор’е, 1146 года». Аднак сучасныя энцыклапедычныя даведнікі разглядаюць гэтыя звесткі толькі як імаверныя і датуюць першую пэўную пісьмовую згадку 1442 годам.
Патрыцыі
Антычная эпоха
У эпоху ранняй Імперыі ўзнік новы патрыцыят, які склаў прывілеяваную частку сенатарскага саслоўя; у яго ўваходзілі высунутыя імператарам выхадцы Італіі і правінцый. Да гэтага часу старыя патрыцыянскія роды вымерлі, і саслоўе папоўнілася за кошт неафітаў, «арыстакратыі па пісьму», якіх узвёў у патрыцыянскую годнасць ва ўзнагароду за службу імператар (гэты працэс пачаў яшчэ Цэзар).
Дзяржынск
Гісторыя
У 1439 годзе пабудаваны драўляны фарны касцёл.
Патрыцыі
Сярэднявечная Германія
«Патрыцыямі» (Patrizier) зваліся вышэйшыя пласты імперскага гарадскога бюргерства (гарадскіх грамадзян), прадстаўнікі купецкай знаці, чынавенства магістратаў, а таксама прадстаўнікоў іншых феадальных саслоўяў — арыстакратыі (дваранства) і рыцарства, якія прынялі прававы статус «бюргераў» (перайшлі ў «бюргерства»).
Дзяржынск
Гісторыя
У пачатку XVI ст. Койданаў пацярпеў ад набегаў татараў (у 1502 і 1503 гг.).
Малуша (рака)
Малу́ша — рака ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ліпаўка (басейн ракі Друць).
Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 м/км. Пачынаецца за 2 км у напрамку на захад ад вёскі Малатоўкі. Упадае ў сажалку на рацэ Ліпаўка на поўнач ад вёскі Заполле. Рэчышча часткова каналізаванае (у ніжнім цячэнні). Вадазбор у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны.
Каля ракі пасёлак Гута, вёска Бахані.
Дзяржынск
Гісторыя
У 1542 годзе уладальнікам Койданава стаў вялікі князь літоўскі і кароль польскі Жыгімонт І Стары, які ў наступным годзе перадаў горад свайму сыну Жыгімонту ІІ Аўгусту. Горад з’яўляўся цэнтрам Койданаўскага стараства.
Патрыцыі
Сярэднявечная Германія
Па сацыяльным статусе патрыцыі прыраўноўваліся да феадальнай дваранскай арыстакратыі (Adel, Adelstand), але з ёй ніколі не змешваліся.
Багацце патрыцыяту складалася ў гандлёва-ліхвярскай сферы. У шэрагу гарадоў Паўночнай Італіі, на паўночным захадзе Еўропы частка патрыцыяту занялася арганізацыяй рамяства паводле тыпу рассеянай мануфактуры.
Дзяржынск
Гісторыя
У 1552 г. Жыгімонт ІІ Аўгуст аддаў Койданава з замкам брату жонкі Барбары Мікалаю Радзівілу Рудому. «Да гэтага часу адносіцца стварэнне Койданаўскага графства, якое, складаючы частку ўладанняў біржанскіх Радзівілаў, пасля смерці апошняга з гэтай галіны — Багуслава, у 1669 г. перайшло ва ўласнасць нясвіжскай лініі, дадало да тытулаў ардынатам нясвіжскім тытул уладара ў Койданаве і захавалася ў іх сямействе да 1831 г.».
У інвентарах таго часу на тэрыторыі маёнтка фіксуецца істотная група ваенна-служылага насельніцтва, якая карысталася мясцовымі землямі на ўмовах нясення ваеннай службы і выканання іншых спецыяльных павіннасцей і не ўваходзіла ў склад прыгоннага сялянства.
У 1550—1831 гадах Койданаў вядомы як значны асяродак распаўсюджвання кальвінізму. Каля 1564 года Мікалай Радзівіл «Руды» збудаваў тут драўляны кальвінскі збор (з 1613 — мураваны), а таксама плябанію, школу і багадзельню.
Паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства. У 1588 годзе паселішча атрымала статус мястэчка. Паводле інвентару 1588 г. тут было 120 дымоў, замак, кальвінскі збор, ратуша, касцёл, рынак, 2 карчмы, 4 вадзяныя млыны. Існавала 6 вуліцаў: Віленская, Мінская, Плябанская, Рубяжэвіцкая, Слуцкая, Станькаўская.
Кароль і вялікі князь Жыгімонт Ваза дазволіў праводзіць 2 вялікія кірмашы: на Грамніцы (2 лютага) і Сёмуху і штотыднёвы торг. Пазней кірмашы таксама збіраліся на Юр’я (23 красавіка) і Пакровы (1 кастрычніка)."«На кірмашах, дзе пераважна прадаюць коней і быдла, бывае вельмі шмат народу. Яўрэі займаюцца дробным гандлем і перакупніцтвам коней, бо Койданава мае сумную славу аднаго з цэнтраў канакрадства»."Паводле звестак на 1620 год, у цэнтры мястэчка знаходзіўся чатырохкутны гандлёвы пляц, забудаваны дамамі рамеснікаў і гандляроў; на пляцы было 5 крамаў, карчма і 23 мяшчанскія двары; агулам налічвалася 110 двароў.
11 ліпеня 1655 г. у пачатку Трынаццацігадовай вайны войскі Маскоўскай дзяржавы ўшчэнт спустошылі Койданаў. Як даносілі захопнікі свайму гаспадару :
Аднаўленне Койданава ішло марудна. У 2-й палове XVIII ст. тут збудавалі новы драўляны касцёл Св. Ганны. Станам на 1791 год у мястэчку было 134 дымы.
З XVIII стагоддзя Койданава з’яўляецца буйным цэнтрам распаўсюду хасідызму.
У вайну 1812 года пры адступленні расійскай арміі мясцовыя жыхары перашкодзілі казакам падпаліць склад аўса і сена. Койданава было захоплена французскімі войскамі, арганізавана падпрэфектура, створаны склады харчавання. 15 лістапада 1812 года каля Койданава адбыўся вялікі бой, у выніку якога французы страцілі 1 тыс. салдат, 64 афіцэраў, каля 4 тыс. салдат патрапілі ў палон. Гэта перамога адкрыла расійскім вайскам шлях на Мінск.
У 1815 г. у мястэчку 262 жыхары мужчынскага полу. У 1840 г. шмат жыхароў памерлі ад эпідэміі халеры.
У 1843 г. «насельніцтва горада складае 1550 душ абодвух палоў. Апроч жыдоў і хрысціянаў тут жывуць на выдзеленых землях і татары». Паводле П. Шпілеўскага, койданаўскія татары досыць заможныя, «потому что живут ближе к Минску, и следовательно, имеют больше возможности сбывать в губернском городе свои огородные произрастания и выделаннные кожи».
Канфесійная структура Койданава ў 1846 г. была наступнай: з 1889 чалавек 819 — праваслаўныя (каля 43 %), 777 — іудзеі (каля 41 %), 278 — каталікі(каля 15 %), 10 — евангелікі(каля 0,5 %), 5 — мусульмане (каля 0,3 %)
У 1851 г. пабудавана мураваная праваслаўная царква. У 1866 г. — 234 двары, 1383 жыхары, царква, касцёл, кірха, сінагога. У першай палове 19 ст. на плошчы пабудаваны заезны дом (спалены польскімі вайскамі ў 1920 г.).
У 1871 годзе праз мястэчка прайшла чыгунка, адкрыўся 2-павярховы вакзал. У 1885 г. пачала дзейнічаць фабрыка па ачыстцы свіной шчаціны. У 1897 г. налічвалася 4744 жыхары. У 1899 г. пачала працаваць запалкавая фабрыка «Дружына» (згарэла ў 1919 г.), у 1900 г. — 208 рабочых. З 1908 г. дзейнічаў лесапільны завод.
Змітрок Бядуля згадвае цадзіка з Койданава, да якога прыязджалі веруючыя з усёй Расіі. Паміж габрэямі абшчыны ў Койданава існавала сур’ёзная канкурэнцыя: «Кожны крамнік, гандляр, і нават рамеснік, меў ‘свайго’ пана, якога абслугоўваў, які даваў яму заробак. Кожны меў нават і ‘сваіх’ сялян, ‘свае’ вёскі, з якімі вялі гандаль. Часта на вуліцы або нават у сінагозе сварыліся паміж сабой за ‘сваіх’ паноў, за ‘сваіх’ сялян. Вялася ў гэтым кірунку пастаянная барацьба за збыт тавараў і вырабаў, за заваёву сімпатыі сялян і навакольных памешчыкаў».
У 1905-07 гг. неаднаразова адбываліся антыўрадавыя выступленні рабочых.
У 1908 г. пачало працаваць гарадское вучылішча, якое ў 1913 г. было пераўтворана ў вышэйшую пачатковую школу. У 1912-13 гг. тут вучыўся беларускі паэт і драматург К. Крапіва.
У Першую сусветную вайну з 1915 г. знаходзілася ў прыфрантавой зоне. З вясны 1916 г. мястэчка і чыгуначную станцыю неаднаразова бамбілі нямецкія самалёты.
З 1916 г. працавала фабрыка сухіх фарбаў. У 1917 г. у мястэчку 781 двор, 4009 жыхароў.
У сакавіку 1917 г. створаны Савет салдацкіх дэпутатаў, а ў маі арганізаваны бальшавіцкі камітэт. У лістападзе 1917 г. усталявана савецкая ўлада. У лютым-снежні 1918 г. акупіраваны нямецкімі вайскамі. З 1.1.1919 — у БССР, з 27.2.1919 — у складзе ЛітБел. З жніўня 1919 г. занята польскімі вайскамі, якія адступілі 10 ліпеня 1920 г. (мястэчка пры адступленні моцна пацярпела. У пачатку кастрычніка 1920 г. польскія войскі пасля баёў захапілі Койданаў, што адчыніла ім шлях на Мінск.
У лістападзе 1920 г. у выніку антыбальшавіцкага паўстання на чатыры дні ўтварылася Койданаўская самастойная рэспубліка.
З 1921 г. паводле Рыжскай мірнай дамовы — у складзе БССР. У 1924 годзе Койданаў стаў цэнтрам раёна БССР (з 30 чэрвеня 1937 да 15 студзеня 1938 быў у Мінскім раёне). У 1924 г. пачалі дзейнічаць электрастанцыя, Народны дом, фабрыка «Слон». У 1926 г. — 750 дамоў, 5475 жыхароў.
У 1930 годзе савецкія ўлады зачынілі мясцовы касцёл і ліквідавалі каталіцкую парафію. 15 сакавіка 1932 г. паселішча атрымала статус горада. 29 ліпеня 1932 г. бальшавікі змянілі назву паселішча на Дзяржынск у гонар Фелікса Дзяржынскага; чыгуначная станцыя захавала старую назву. У маі 1932 г. адкрыты польскі агранамічны тэхнікум.
Падчас Другой сусветнай вайны з 28 чэрвеня 1941 да 7 ліпеня 1944 г. Дзяржынск знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.
Эканоміка
Прадпрыемствы машынабудаўнічай і металаапрацоўчай, лёгкай, харчовай прамысловасці. Гасцініца.
Культура
Дзейнічаюць гістарычна-краязнаўчы музей і Беларускі дзяржаўны архіў кінафотафонадакументаў.
У месце паставілі помнік у гонар 850-годзя заснавання Крутагор’я-Койданава-Дзяржынска.
Партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў
Эсэры – сацыялісты-рэвалюцыянеры. Прыхільнікі ідэі народніцкага сацыялізму і часткова марксізму ў канцы ХІХ – пачатку ХХ ст. У сваёй рэвалюцыйнай дзейнасці арыентаваліся пераважна на сялянства і частку рабочых. Карысталіся тактыкай тэрору.
На Беларусі
У 1899—1900 гг. на Беларусі дзейнічала эсэраўская Рабочая партыя палітычнага вызвалення Расіі, заснаваная мінскім урачом Г. Гершуні. У 1902 г. узнікла адзіная Расійская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў, у якой Г. Гершуні ўзначальваў баявую арганізацыю. З 1904 г. на Беларусі дзейнічала Паўночна-заходняя абласная арганізацыя партыі. У 1918 г. была сфарміравана Беларуская партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПСР), якая падтрымала ідэю стварэння Беларускай народнай рэспублікі. У 1921 г. у выніку рэпрэсіўных мер савецкага ўрада БПСР фактычна спыніла сваю дзейнасць на ўсходзе Беларусі. У Заходняй Беларусі падпольныя і партызанскія атрады БПСР актыўна дзейнічалі да 1922 г. У 1924 г. частка заходнебеларускіх эсэраў (Беларуская рэвалюцыйная арганізацыя) далучылася да Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі. З’езд былых дзеячаў партыі, скліканы ў чэрвені 1924 г. у Мінску, канстатаваў поўны распад БПСР. Па справе эсэраў (1937 г.) былое кіраўніцтва БПСР было прыцягнута да суда і прыгаворана да растрэлу. У Горках дзейнічала арганізацыя «Вечавы звон», у Оршы — Аршанская арганізацыя эсэраў.
Рокішкіс
Рокішкіс (Rokiškis), традыцыйная беларуская назва — Рокішкі  — горад у паўночнай Літве, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Рокішкіскага раёна Панявежыскага павета.
Знаходзіцца за 60 км на поўнач ад Уцяны. Насельніцтва складае 15,7 тыс. чалавек. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Гісторыя
Першыя гістарычныя згадкі аб паселішчы Рокішкіс адносяцца да 1499 года, калі яно ўзгадваецца ў прывілеі князя Аляксандра. Згадкі аб мясцовым касцёле і мясцовай парафіі датуюцца 1500 годам. Да 1547 года мясцовыя землі належалі вялікаму князю, а потым былі перададзены Жыгімонтам Вазам князям Крошынскім. У XVIII стагоддзі Рокішкіс перайшоў ва ўладанне Тызенгаўзаў. Апошні ўладар з роду Тызенгаўзаў — Райнальд Тызенгаўз — памёр бяздзетным, і Рокішкіс перайшоў яго сястры Марыі Радзецкай. Радзецкія валодалі Рокішкісам да Другой сусветнай вайны. Паселішча хутка развівалася ў ХІХ—ХХ стагоддзях і ў 1920 годзе атрымала статус горада. Тызенгаўзы пабудавалі тут касцёл, а Канстанцін Тызенгаўз, які жыў тут у пачатку ХІХ стагоддзя стварыў заалагічную калекцыю, якая потым была перададзена Віленскаму ўніверсітэту. Развіццё горада, так сама, спрыяла пабудове тут чыгункі Дынабург — Лібава ў 1873 годзе. Пасля Другой сусветнай вайны, горад з 1950 года стаў раённым цэнтрам Літоўскай ССР.
Ашот III Літасцівы
Ашот III Літасцівы (? — ) — армянскі цар (953-977). З дынастыі Багратыдаў.
Праводзіў палітыку ўмацавання цэнтралізаванай улады і аб’яднання краіны. У 961 годзе перанёс сваю рэзідэнцыю з Карса ў Ані, які стаў сталіцай усёй Арменіі і адыграў важную ролю ў яе аб’яднанні (Анійскае царства). Пры Ашоце III Літасцівым вяліся буйныя будаўнічыя работы.
Раздарыжнэ
Раздарыжнэ (Роздорі́жне) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Папова (Гагарынскі раён)
Папова (Попово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дурава (Бяленінскае сельскае паселішча)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 3 км на поўнач ад горада Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі. За 5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя ''п.п. 14 км'' на галінцы Дурава — Уладзімірскі Тупік. Уваходзіць у склад Бяленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Сангана
Сангана (Sangano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria.
Хольстэбра (камуна)
Хольстэбра (Holstebro Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 800,19 км², што складае 1,86 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 57020 чал. (мужчыны — 28429, жанчыны — 28591; іншаземныя грамадзяне — 2112).
Ажусіеніс (Ігналінскі раён)
Ажу́сіеніс (Ažusienis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 11 км ад Грышкішке. Насельніцтва 10 чал. (2001 г.).
Руда (Золачыўскі раён)
Руда (Руда) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Восаўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)
Во́саўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — хутар Восаўскі.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Узнажскага сельсавета.
Руда-Калціўска
Руда-Калціўска (Руда-Колтівська) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Беларуска-германскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Федэратыўнай Рэспублікай Германія былі афіцыйна адноўлены ў 1992 годзе, да гэтага адносіны ўсталёўваліся паміж Веймарскай рэспублікай і ССР Беларусі ў 1922 пасля пашырэння дзеяння Рапальскага дагавора на ўсе савецкія рэспублікі. У 1992 ў Мінску было адкрыта пасольства Германіі. Пасольства Рэспублікі Беларусь размяшчаецца ў Берліне; таксама адкрыта аддзяленне пасольства ў Боне.
Гісторыя
Краіны таксама актыўна супрацоўнічаюць у культурнай сферы. У Мінску ў 1993 годзе было адкрыта аддзяленне Інстытута імя Гётэ.
У кастрычніку 2007 года ў Мінску пабываў прэм’ер-міністр нямецкай зямлі Брандэнбург Матыяс Платцэк, у лістападзе таго ж года — намеснік міністра замежных спраў Германіі Гернат Эрлер. У лютым 2008 года ў Берліне адбылася нефармальная сустрэча міністра замежных спраў Беларусі Сяргея Мартынава з прадстаўнікамі нямецкага МЗС.
Нямецкі ўрад станоўча ўспрыняў нежаданне беларускага кіраўніцтва прызнаць незалежнасць Паўднёвай Асеціі і Абхазіі пасля расійска-грузінскай вайны. 10—12 лютага 2009 года Сяргей Мартынаў ажыццявіў афіцыйны візіт у Германію, дзе сустрэўся з нямецкім міністрам замежных спраў Франкам-Вальтэрам Штайнмаерам, прэм’ер-міністрам зямлі Брандэнбург Матыясам Платцэкам і кіраўніцтвам Усходняга камітэта нямецкай эканомікі. У выніку сустрэчы аднавіліся паездкі беларускіх дзяцей з раёнаў, пацярпелых ад наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС, на аздараўленне ў Германію.
З 2009 года паслом Рэспублікі Беларусь у Германіі з’яўляўся Андрэй Уладзіміравіч Гіра. З 2012 паслом Германіі ў Рэспубліцы Беларусь з’яўляўся Вальфрам Маас.
5 сакавіка 2012 года мела месца негатыўнае выказванне прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнка, у адрас міністра замежных спраў Германіі, адкрытага гамасексуаліста, Гіда Вестэрвэле. Міністр назваў Лукашэнка — дыктатарам, на што Лукашэнка адказаў: «Лепш быць дыктатарам, чым блакітным».
Эканамічныя адносіны
За 2004—2008 сукупны аб’ём знешняга гандлю паміж краінамі вырас больш чым удвая да 3,6 млрд долараў ЗША, дзякуючы чаму Германія заняла другое месца сярод краін па-за СНД у структуры беларускага знешняга гандлю. Аб’ём беларускага імпарту перавышаў у 2008 годзе аб’ём экспарту ў Германію больш чым ўтрая. У 2012 годзе двухбаковы тавараабарот дасягнуў рэкорднай адзнакі ў 4,5 млрд даляраў ЗША, у тым ліку беларускі экспарт склаў 1,7 млрд даляраў.
Аснову беларускага экспарту складае прадукцыя металургічнай і хімічнай прамысловасці, машынабудавання, тэкстыльнай, харчовай і лясной прамысловасці, а імпарту — прадукцыя машынабудавання і хімічнай прамысловасці.
Імпарт з ФРГ носіць ярка выражаны інвестыцыйны характар, Германія — партнёр нумар адзін для Беларусі па пастаўках высокатэхналагічнага абсталявання. Германскі капітал мае важкую ролю на беларускім рынку прамых інвестыцый: у нашай краіне зарэгістравана 361 прадпрыемства з удзелам германскага капіталу і 90 прадстаўніцтваў германскіх фірм. На тэрыторыі Германіі дзейнічаюць даччыныя структуры 7 беларускіх суб’ектаў гаспадарання.
Германія і Чарнобыльская трагедыя
Па некаторых ацэнак, у ФРГ дзейнічаюць больш за 400 чарнобыльскіх ініцыятыў, якія садзейнічаюць пераадоленню наступстваў Чарнобыльскай катастрофы ў Беларусі. Штогод з ФРГ паступае да 20 % агульнага аб’ёму замежнай бязвыплатнай дапамогі. За больш чым 20 гадоў сотні тысяч беларускіх дзяцей прайшлі курс аздараўлення ў Германіі.
NGC 4300
NGC 4300 (іншыя абазначэнні — UGC 7413, MCG 1-32-21, ZWG 42.44, VCC 492, PGC 39972) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ганна Арцёмаўна Галубкова
Ганна Арцёмаўна Галубкова (, г.  — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971).
Удзельніца партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З 1936 года закройшчыца, з 1979 года раскройшчыца абуткавай фабрыкі «Чырвоны Кастрычнік» у Віцебску.
Пасля выхаду на пенсію Ганна Арцёмаўна вяла выхаваўчую працу сярод моладзі горада.
Узнагароды
У 1949 годзе Ганна Арцёмаўна ўзнагароджана медалём «За працоўную адзнаку», а ў 1960 годзе за актыўны ўдзел у грамадскім жыцці і высокія вытворчыя паказчыкі ўдастоена ордэнам Леніна, у 1966 — ордэнам «Знак Пашаны», у 1970 — медалём «За доблесную працу».
Званне Героя прысвоена за датэрміновае выкананне заданняў 5-гадовага плану і творчы ўнёсак у развіццё лёгкай прамысловасці. Ганаровы грамадзянін Віцебска.
Блакітны кіт
Блакітны кіт (Balaenoptera musculus), блювал, сіні кіт — марское млекакормячае, прадстаўнік сямейства паласацікавых з падатрада вусатых кітоў.
Апісанне
Пры вазе да 150 тон і даўжыні да 33 метраў блакітны кіт з'яўляецца найбольш буйной жывёлай на Зямлі. Самка, якую злавілі паблізу Паўднёвых Шэтландскіх астравоў у 1926 годзе, мела даўжыню ад разгалінавання хваставога плаўніка да канца рыла 33,27 м, вагу — 176 792 кг.
Цела цёмна-шэрае з блакітнаватым адценнем (адсюль назва), усыпанае светла-шэрымі плямамі і мармуровым узорам. Замест зубоў на верхняй сківіцы рагавыя пласціны (кітовы вус), да 400 пар, вышыня да 1 м. Праз яго кіт адцэджвае з вады планктонных рачкоў, якімі корміцца.
Нараджае кожныя 2 гады дзіцяня даўжынёю 6—9 м, масай 2—3 т, якое корміць малаком каля 7 месяцаў.
Пашырэнне
Быў пашыраны ва ўсіх акіянах ад Арктыкі да Антарктыкі. Амаль вынішчаны дзеля атрымання тлушчу, мяса, кітовага вуса. Здабыча забаронена. Занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.
Перпіньянскі ўніверсітэт
Перпіньянскі ўніверсітэт (Université de Perpignan) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Перпіньян.
Агульная характарыстыка
Перпіньянскі ўніверсітэт вядомы таксама як Універсітэт «Via Domitia». Гэта шматпрофільны ўніверсітэт, які аб’ядноўвае каля 9 тысяч студэнтаў, падзеленых на 4 навучальныя і даследчыя факультэты і 3 інстытуты. Ён уключае ў сябе таксама адну з 200 французскіх інжынерных школ, акрэдытаваных станам на 1 верасня 2020 года для атрымання дыплома інжынера. Першы ўніверсітэт у Перпіньяне быў створаны яшчэ ў 1349 годзе каралём Арагона Педра IV. Гэта адзін з найстарэйшых універсітэтаў у рэгіёне.
Каатынга
Каатынга (Caatinga — запазычанне з моў тупі-гуарані: каа («лес») + тынга («белы») = літар. «Белы лес») — трапічная лістападна-рэдкалесная расліннасць  — адзін з унікальных відаў біёмаў (экарэгіёнаў) Бразіліі. Займае плошчу 750 000 км² (каля 11 % тэрыторыі краіны), на якой пражывае 15 млн чалавек. Рэгіён выкарыстоўваецца для перагоннай жывёлагадоўлі (буйная рагатая жывёла), раслінаводства (вінаград, дыня, папайя), перыядычна пакутуе ад моцнай засухі. Тэрыторыі, занятыя каатынгай (Паўночна-Усходняя Бразілія: Мараньян, Піаўі, Сеара, Рыу-Гранды-ду-Норты, Параіба, Пернамбуку, Алагоас, Сержыпі, Баія і на Паўднёва-Усходзе Бразіліі: паўночная частка Мінас-Жэрайс), з’яўляюцца аднымі з самых адсталых у краіне ў эканамічных адносінах.
Геаграфія
Каатынга займае паўночна-ўсходнюю (блізкую да Атлантычнага акіяна) частку больш буйнага кантынентальнага рэгіёна сэрраду, які, у сваю чаргу, гістарычна, эканамічна і культурна ўваходзіць у склад шырокіх прастораў Заходняй Бразіліі — сэртаны. З-за напрамкі вятроў, плыняў і прыбярэжнага рэльефу мясцовасці, каатынга нагадвае афрыканскія саванны ў зоне Сахеля з дзвюма сезонамі — працяглым сухім (да 9 месяцаў) і кароткім дажджлівым (3 мес.), Прычым увільгатненне нясталае. Маецца вострая неабходнасць у новых вадасховішчах, сучаснай ірыгацыйнай сістэме, а таксама апрасняльных усталёўках. Асноўная водная артэрыя рэгіёна — рака Сан-Франсіску.
Флора
Каатынга найбольш вядомая па тыпу сваёй расліннасці: тут дамінуюць нізкарослыя, калючыя лістападныя дрэвы, якія страчваюць лісце ў перыяд засухі. Кактусы, сукуленты, калючыя хмызнякі пакрываюць паверхню зямлі. Значная колькасць аднагадовых раслін, якія прарастаюць, квітнеюць і адміраюць за час кароткага сезона дажджоў.
Сасіў
Сасіў (Са́сів) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ager publicus
Ager publicus (а́гер пу́блікус, грамадская зямля, грамадскае поле) — зямля, якая знаходзілася ва ўласнасці Рымскай дзяржавы.
Традыцыйна фонд ager publicus папаўняўся за кошт захопу часткі земляў італікаў. На некаторыя ўчасткі ager publicus выводзіліся рымскія калоніі, аднак шматлікія ўчасткі апрацоўваліся як дробнымі, так і буйнымі арандатарамі. З часам буйныя арандатары выцеснілі дробных і сталі лічыць ager publicus сваёй уласнай зямлёй. Паколькі буйныя землеўладальнікі часцей выкарыстоўвалі працу рабоў замест наёмнай працы выцесненых імі свабодных, колькасць беззямельных сялян павялічвалася.
У 133 да н.э. народны трыбун Тыберый Семпроній Гракх запатрабаваў абмежаваць памер зямельнага ўчастку 500 югерамі (125 га) з дадатковымі 250 югерамі на кожнага дарослага сына (але не больш за два), а вызваленую зямлю падзяліць участкамі па 30 югераў (7,5 га) без права продажу. За канфіскацыю зямлі буйным землеўладальнікам выплачвалася ўзнагарода. Пасля пэўных цяжкасцей, звязаных з супраціўленнем буйных землеўладальнікаў lex Sempronia Agraria быў праведзены. Для выканання рашэння была створана камісія з трох чалавек (трыумвіраў), у якую ўвайшлі Тыберый і Гай Семпроніі Гракхі, а таксама цесць Тыберыя Апій Клаўдзій Пульхр. Пасля забойства Тыберыя Гракха выкананне закона было часова спынена, пакуль малодшы брат Тыберыя, Гай Семпроній Гракх, не аднавіў працу камісіі. Пасля вымушанага самагубства Гая Гракха было прынята некалькі законаў, якія фактычна прыпынілі перадзел зямлі.
Hipparchia
Hipparchia — род дзённых матылёў сямейства аксамітніц.
Скварава
Скварава (Скваря́ва) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мікалай Андрэевіч Каралькоў
Мікалай Андрэевіч Каралькоў (, в. Калацічы, Горацкі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі музыкант, філосаф, спецыяліст у галіне эстэтыкі. Кандыдат філасофскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю (1968), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1975), Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт (1995). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1981, з 1996 — дэкан факультэта музычнага мастацтва).
Абіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога савета дэпутатаў 24-га склікання. Навуковыя інтарэсы: эстэтыка музыкі; мастацкая творчасць.
Памёр 19 мая 2008 года.
Сан-Джэрмана-Кізонэ
Сан-Джэрмана-Кізонэ (San Germano Chisone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1842 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 123 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 10065. Тэлефонны код — 0121.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Муджыбур Рахман
Муджыбур Рахман, шэйх Муджыб (, Тунгіпура, Індыя — ) — палітычны і дзяржаўны дзеяч Бангладэш.
Дурава (вёска, Бараноўскае сельскае паселішча)
Дурава (Дурово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 474 жыхара (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на ўсход ад Сафонава і ў 0,3 км на поўдзень ад аўтамагістралі. У 2 км на поўдзень ад вёскі аднайменная станцыя на чыгуначнай лініі Масква — Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Дураўскага сельскага паселішча.
Эканоміка
Сярэдняя школа. Вытворчасць нафтапрадуктаў (ТАА «Промко»), крамы, АЗС, сельгаскааператыў «Дурава».
Імперыя
Імперыя (imperium — улада, дзяржава) — гістарычная форма дзяржаўна-палітычнага ўтварэння. Ёсць некалькі як сучасных, так і састарэлых азначэнняў гэтага паняцця.
1) У рымлянаў найвышэйшая дзяржаўная ўлада, гэтаксама як maiestas належала народу, які выяўляў яе ў выбарах, заканадаўстве, судзе, вырашэнні пытанняў вайны і міру. Адсюль выцякае І. як найвышэйшыя паўнамоцтвы магістратаў, спачатку цароў, у рэспубліканскі час — старэйшых магістратаў. І. надавалася народам праз выбары або спецыяльным законам. Як выключэнне народ мог надаць І. асобам, якія не належалі да старэйшых магістратаў. Дзеля таго, што асобы, якім надавалася І. не мелі роўных паўнамоцтваў, пачалі адрозніваць вялікую і меншую І., найвышэйшая ступень — summum I. — надавалася дыктатару. Консул атрымліваў ваенную І., прэтар цывільную.