cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мужчынская зборная Іспаніі па баскетболе
Поспехі зборнай Іспаніі пачаліся на мяжы XX і XXI стагоддзя. У зборнай з’явіліся маладыя Хорхэ Гарбахоса, Пау Газоль, Хуан Карлас Навара, Хасэ Мануэль Кальдэрон і іншыя. У 1999, 2001 і 2003 гадах іспанцы тройчы запар станавіліся прызёрамі чэмпіянату Еўропы. У 2006 годзе ў Японіі іспанцы ўпершыню ў сваёй гісторыі выйшлі ў фінал чэмпіянату свету, ва ўпартым паўфінале перайграўшы аргенцінцаў з лікам 75:74. У фінале іспанцы упэўнена разграмілі грэкаў 70:47, Пау Газоль быў прызнаны самым каштоўным гульцом турніру. У 2008 годзе іспанцы выйгралі срэбра на Алімпіядзе ў Пекіне (паражэнне ў фінале ад зборнай ЗША 107:118), а праз 4 гады на Гульнях у Лондане зноў сталі другімі пасля амерыканцаў. У 2009 і 2011 гадах зборная Іспаніі выйгравала чэмпіянат Еўропы (у сімвалічныя зборныя гэтых турніраў траплялі Пау Газоль, Хуан Карлас Навара і Рудзі Фернандэс).
Многія гульцы зборнай Іспаніі ў 2000—2010 гадах сталі прыкметнымі фігурамі ў клубах НБА — Пау Газоль (двухразовы чэмпіён НБА ў складзе «Лэйкерс»), Марк Газоль, Хасэ Мануэль Кальдэрон, Серж Ібака, Рыкі Рубіа і іншыя.
Рэкардсмен зборнай па колькасці матчаў — Хуан Антоніа Сан-Эпіфаніа (239 гульняў).
Кратэр
Назву Кратэр маюць:
Жырона (баскетбольны клуб)
«Жырона» — іспанскі баскетбольны клуб з аднайменнага горада. Гуляў у вышэйшай іспанскай лізе ў 1989—2008 гадах. Найбольшых поспехаў каманда дамаглася ў сезонах лігі 2005/06, 2006/07 і 2007/08, таксама выйграла Кубак Выкліку 2007 года і дайшла да фіналу Кубка УЛЕБ 2008. Пасля гэтага з-за фінансавых праблем клуб зняўся з чэмпіянату і Еўракубка 2008/09 гадоў і быў пераведзены ў 2-ю лігу.
Ляскі
Назву Ляскі́ маюць:
Анталья
Анталья (Antalya ад Αττάλεια — Аталея) — горад у Міжземнаморскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Анталья. 955 тыс. жыхароў (2009). Курортны горад міжнароднага значэння.
Мацвееўцы (Ваўкавыскі раён)
Мацве́еўцы (, Матвеевцы) — аграгарадок у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.
Гісторыя
У 1796 г. належала Міхалу Грабоўскаму, генерал-лейтэнанту войскаў Рэчы Паспалітай. У 1914 г. 42 двары, 265 жыхароў. У сакавіку 1940 г. арганізаваны калгас імя Сталіна. З 1960 г. цэнтр калгаса “Чырвоны кастрычнік”, цяпер СВК “Мацвееўцы”. Рашэннем Ваўкавыскага раённага Савета дэпутатаў ад 12.02.2009 г. № 85 вёска пераўтворана ў аграгарадок без змянення назвы.
Інфраструктура
Ёсць крама, аддзяленне сувязі, сярэдняя школа, дзіцячы сад, урачэбная амбулаторыя, Дом культуры, бібліятэка, філіял Ізабелінскай музычнай школы.
Памятныя мясціны
Захаваліся рэшткі маёнтка XIX ст. Брацкая магіла савецкіх воінаў – за 0,5 км на захад ад вёскі, на могілках. Пахаваны 212 вінаў, загінуўшых у чэрвені 1941 г. у баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1948 г. на магіле ўсталяваны абеліск, рэканструяваны ў 1965 г. Брацкая магіла савецкіх воінаў, помнік землякам у цэнтры вёскі, у скверы. Пахаваны 253 воіны 5-й і 169-й стралковых дывізій, якія загінулі 13-14.07.1944 г. пры вызваленні вёскі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. На ўшанаванне памяці землякоў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, у 1965 г. на магіле ўсталяваны помнік – скульптура воіна.
Сантур
Сантур (Сантуры) (Səntur, Սանթուր) — струнны ўдарны музычны інструмент, род цымбалаў. Распаўсюджаны ў Азербайджане, Арменіі, Грузіі, Індыі, Іране, Турцыі і іншых краінах Усходу.
Асаблівасць сантура ў тым, што на ім граюць двума лёгкімі малаточкамі — мізрабамі. Таму ён лічыцца як струнным, так і ўдарным інструментам.
Апісанне
Сантур ўяўляе сабой трапецападобную драўляную скрыню, часткі якога вырабляюцца з адборнага арэхавага дрэва, а калкі і струнатрымальнік — з металу. Складаецца з рамы, верхняй і ніжняй драўляных накрывак. Струны металічныя. Праз кожную падстаўку праходзяць 4 струны адной налады. Ніжняя дэка інструмента ўяўляе суцэльную дошку таўшчынёй у 7 мм, а верхняя — таўшчынёй у 5 мм.
Вальвоксавыя
Вальвоксавыя (Volvocales) — парадак (клас) зялёных водарасцей.
Апісанне
Найбольш прымітыўная група зялёных водарасцей. Аднаклетачныя, цэнабіяльныя ці каланіяльныя арганізмы, маюць манадную структуру цела і жгуцікі (1—2, радзей 4—8). У вегетатыўным стане рухомыя на працягу ўсяго жыцця. Бясполае размнажэнне адбываецца падоўжным дзяленнем клетак або зааспорамі, палавы працэс — галагамія, ізагамія, гетэрагамія і аагамія. Пры масавым развіцці выклікаюць зялёнае і чырвонае «цвіценне» вады, што вядзе да зніжэння ў ёй кіслароду і замору рыб.
Сістэматыка і арэал
Уключае поліблефарыдавыя, хламідаманадавыя і вальвоксавыя; агульная колькасць сямействаў, родаў і відаў не вызначана. Пашыраны амаль па ўсім зямным шары, на Беларусі трапляюцца ўсюды. Растуць у стаячых прэсных вадаёмах (планктонныя формы), таксама ў глебе. Найбольш вядомыя роды:, , , , , ,.
Значэнне і выкарыстанне
Біялагічныя ачышчальнікі і індыкатары забруджаных і сцёкавых водаў, удзельнічаюць ва ўтварэнні сапрапелю. Вальвоксавыя — важнае звяно ў ланцугу спажывання гідрабіёнтаў. 3 некаторых відаў атрымліваюць карацін.
На прыкладзе вальвокса даследаваны асаблівасці будовы і жыццядзейнасці каланіяльных водарасцей.
Яканне
У словах іншамоўнага паходжання аканне звычайна не назіраецца: зефір, сервіз.
Беларуская мова
Для паўночна-ўсходняга дыялекту беларускай мовы, які ўключае полацкую і віцебска-магілёўскую групы гаворак, характэрна дысіміляцыйнае яканне (нароўні з дысіміляцыйным аканнем), у той час як паўднёва-заходні дыялект, які аб’ядноўвае гродзенска-баранавіцкую і слуцка-мазырскую групы гаворак, характарызуецца недысіміляцыйнымі (моцным) яканнем і аканнем.
Данентаеў (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 247 чалавек (120 мужчын і 127 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 175 чалавек (86 мужчын і 89 жанчын).
Гравітацыйны манеўр
Гравітацыйны манеўр — разгон, запаволенне або змяненне напрамку палёту касмічнага апарата пад дзеяннем гравітацыйных палёў нябесных цел. Выкарыстоўваецца для эканоміі паліва і дасягненні высокіх скарасцей пры палётах аўтаматычных міжпланетных станцый да далёкіх планет Сонечнай сістэмы.
Разгледзім траекторыю касмічнага апарата, што пралятае паблізу якога-небудзь вялікага нябеснага цела, напрыклад, Юпітэра. У пачатковым прыбліжэнні мы можам не ўлічваць дзеянне на касмічны апарат гравітацыйных сіл ад іншых нябесных цел.
У сістэме адліку, звязанай з Юпітэрам, касмічны апарат разганяецца, праходзіць кропку з мінімальнай адлегласцю да планеты, а потым запавольваецца. Агульная траекторыя касмічнага апарата ўяўляе сабой гіпербалу, прычым скорасці да і пасля манеўру супадаюць: з пункту гледжання назіральніка, які знаходзіцца на Юпітэры, ніякага прырашчэння скорасці КА не адбываецца, толькі змена кірунку яго руху.
Цяпер паглядзім на тую ж сітуацыю ў сістэме адліку, звязанай з Сонцам. У гэтай сістэме адліку планета рухаецца па арбіце (у выпадку Юпітэра, са скорасцю больш за 13 км/с), таму скорасць касмічнага апарата адносна Сонца можа змяніцца. Юпітэр захапляе КА за сабой у сваім руху па арбіце, дадаючы яму скорасць свайго арбітальнага руху (магчыма, не цалкам). Аднак, паколькі пры гэтым адбываецца таксама і змена кірунку руху КА, то модуль вектара прырашчэння скорасці можа значна пераўзыходзіць арбітальную скорасць руху планеты.
Такім чынам, без выдаткаў паліва можна змяніць кінетычную энергію касмічнага апарата. Фактычна, трэба казаць аб пераразмеркаванні кінетычнай энергіі руху планеты і касмічнага апарата. Наколькі ўзрастае (меншае) кінетычная энергія апарата, настолькі ж падае (ўзрастае) кінетычная энергія руху планеты па яе арбіце. Паколькі маса штучнага касмічнага апарата вельмі малая ў параўнанні з масай планеты (нават Месяца), то змены параметраў арбіты планеты пры гэтым аказваюцца вельмі малымі, і іх можна зусім не ўлічваць. Напрыклад, калі апарат масай 1000 кг атрымлівае ў полі прыцягнення Месяца змену скорасці свайго руху на 1 км/с, то скорасць руху Месяца па арбіце вакол Зямлі зменіцца толькі на некалькі мільярдных долей ангстрэма ў секунду (гэта значыць некалькі мільярдных долей дыяметра атама вадароду). Іншыя цела Сонечнай сістэмы на рух Месяца ўплываюць на некалькі парадкаў мацней.
Максімальна магчымыя прырашчэнні скорасці, км/с:
Найбольш выгадныя гравітацыйныя манеўры ў планет-гігантаў, але нярэдка выкарыстоўваюцца манеўры ў Венеры, Зямлі, Марса і нават Месяца.
У 1974 годзе гравітацыйны манеўр выкарыстоўваў касмічны апарат Марынер-10 — было збліжэнне з Венерай, пасля якога апарат накіраваўся да Меркурыя.
За кошт гравітацыйных манеўраў скорасць «Вояджэра-1» (~ 17 км/с) у сакавіку 2011 года была вышэй, чым цяперашняя скорасць «Новых гарызонтаў» (~ 15,9 км/с), хоць пасля старту з Зямлі скорасць апошняга была самай высокай для рукатворных аб’ектаў (16,21 км/с ).
Складаную камбінацыю гравітацыйных манеўраў выкарыстала «Касіні» — аўтаматычная міжпланетная станцыя. Для разгону апарат выкарыстаў гравітацыйнае поле трох планет — Венеры (двойчы), Зямлі і Юпітэра.
Лотар Волех
Лотар Волех (Lothar Wolleh, 20 студзеня 1930, Берлін — 28 верасня 1979, Лондан) — нямецкі фатограф.
Біяграфія
Вучыўся ў Вышэйшай школе прыкладнога мастацтва ў Берліне (1946—1948). Арыштаваны савецкім камандаваннем па сфабрыкаваным абвінавачванні ў шпіянажы, асуджаны на 15 гадоў прымусовых работ у лагеры пад Варкутой. Пасля візіту ў Маскву канцлера Адэнаўэра ў 1956 быў разам з іншымі нямецкімі ваеннапалоннымі вызвалены, вярнуўся ў Берлін.
У 1956—1957 вучыўся ў школе фатаграфіі, графікі і моды ў Заходнім Берліне. У 1958 прайшоў у Швецыі на востраве Готланд праграму рэабілітацыі маладых людзей, ахвяр вайны, распрацаваную Сусветным саветам цэркваў. У 1959—1961 вучыўся ў Школе дызайну ў Эсэне. Да канца 1960-х гадоў працаваў у рэкламнай фатаграфіі, у асноўным — у Дзюсельдорфе.
Пер Мертэзакер
Біяграфія
Пер Мертэзакер пачаў сваю футбольную кар’еру ў клубе «Патэнсен», з якога ў 1995 годзе ва ўзросце 11 гадоў перайшоў у «Гановер 96». Свой першы матч у Бундэслізе згуляў у лістападзе 2003 года ва ўзросце 19 гадоў і аднаго месяца супраць каманды «Кёльн», першы тайм правёў даволі пасрэдна і быў заменены ў перапынку. Пры трэнеры Эдвардзе Лінене развіваўся як ігрок асноўнага складу і цэнтра абароны «Гановера». Ужо ў сезоне 2004/05 стаў адным з найлепшых ігракоў каманды.
8 жніўня 2006 года падпісаў кантракт з брэменскім «Вердэрам», разлічаны да 2010 года, які быў падоўжаны да 2012 года. 30 жніўня 2011 года Мертэзакер перайшоў у лонданскі «Арсенал» за 10 мільёнаў фунтаў, падпісаўшы трохгадовы кантракт.
У 2016—2018 гадах амаль не гуляў з-за траўм, і ў маі 2018 года завяршыў кар’еру і перайшоў на трэнеркую працу ў акадэмію «Арсенала».
Нацыянальная зборная
Мертэзакер з’яўляўся іграком зборнай Германіі, першы матч за якую правёў 9 кастрычніка 2004 года супраць зборнай Ірана. Бронзавы медаліст чэмпіянату свету 2006 і 2010 гадоў. Разам са зборнай выйграў чэмпіянату свету 2014, пасля чаго абвясціў аб завяршэнні міжнароднай кар’еры.
Асабістае жыццё
Пер сустракаецца з гандбалісткай Ульрыкай Штангэ з 2008 года. У пары ў велікодную нядзелю 24 красавіка 2011 года нарадзіўся сын Паўль.
Дасягненні
«Вердэр»:
«Арсенал»:
Германія:
Наталля Уладзіміраўна Макоўская
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: рынак працы; эканамічная тэорыя працы; занятасць насельніцтва; унутраны рынак працы ўстановы; упраўленне працоўнымі рэсурсамі.
Узнагароды
Падзяка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь (2006), стыпендыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2014) і інш.
Няманя Нікаліч
Няманя Нікаліч (Немања Николић; нар., Валева, СФРЮ) — чарнагорскі футбаліст, паўабаронца сербскага клуба «Калубара» з Бялграда і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чарнагорыі.
Клубная кар’ера
Выхаванец бялградскай «Црвены Звезды», выступаў у розных клубах Сербіі і Чарнагорыі ў арэндзе. З 2011 года быў іграком бялградскага ОФК.
«Дынама» Мінск
У ліпені 2013 года перайшоў у мінскае «Дынама». У мінскім клубе адразу замацаваўся на пазіцыі апорнага паўабаронцы. Заставаўся асноўным іграком і ў наступным сезоне, пры гэтым стаў адным з лідараў клуба, дапамог яму выйсці ў групавы этап Лігі Еўропы. 11 снежня забіў гол у браму італьянскай «Фіярэнціны», які дазволіў «Дынама» атрымаць першую перамогу (2:1) у групавым раўндзе Лігі Еўропы.
БАТЭ
Пасля раставання з «Дынама», у той жа дзень, 9 ліпеня, у якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ. Пачынаючы са жніўня замацаваўся ў стартавым складзе барысаўчын на пазіцыі апорнага паўабаронцы.
Ізраіль
3 лютага 2016 года было абвешчана аб пераходзе Нікаліча ў ізраільскі клуб «Хапаэль» з Тэль-Авіва. У лютым 2017 года Няманя вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком клуба «Вождавац». Выступаў за «Вождавац» да ліпеня, а ў лістападзе 2017 года зноў апынуўся ў Ізраілі, далучыўшыся да «Хапаэля» з Раананы.
«Мінск»
У сакавіку 2019 года зноў апынуўся ў Беларусі, падпісаўшы кантракт з клубам «Мінск». Стаў асноўным іграком каманды, адгуляў за яе ў 9 матчах. У чэрвені 2019 года пакінуў сталічны клуб.
Вяртанне ў Сербію
У ліпені 2019 года вярнуўся ў «Вождавац». У ліпені 2020 года перайшоў у баснійскі клуб «Тузла Сіці», падпісаўшы двухгадовы кантракт, аднак ужо ў студзені 2021 года разарваў пагадненне і зноў накіраваўся ў Сербію, папоўніўшы склад бялградскага «Графічара». У ліпені 2021 года стаў іграком клуба «Калубара».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Чарнагорыі. У 2009 годзе дэбютаваў у нацыянальнай зборнай у матчы супраць Уэльса.
Ляскоўка
Назву Ляско́ўка маюць:
П’ер Эдмон Буасье
П'ер Эдмон Буасье (Pierre Edmond Boissier; 1810—1885) — швейцарскі батанік, падарожнік і матэматык, вучань Дэкандоля-старэйшага. У яго гонар названы від пустэльных слімакоў - Sphincterochila boissieri.
Біяграфія
Скончыўшы курс навук у Жэневе, ён адправіўся ў Парыж, дзе займаўся пад кіраўніцтвам Веба. Па парадзе апошняга Буасье заняўся спецыяльным вывучэннем іспанскай флоры, у той час (1836) яшчэ зусім не вывучанай.
Вынікам першага падарожжа Буасье па Іспаніі з'явілася ў 1838 яго першая вялікая праца «Elenchus plantarum novarum minusque cognitarum», у якой ён, сярод іншага, апісаў 200 новых відаў.
У 1839 Буасье пачаў выдаваць капітальны труд «''Voyage botanique dans le mide de l’Europe pendant l’année 1837», in 4°, скончаны ў 1846.
У 1842, зацікавіўшыся атрыманым з Афін гербарыем, Буасье распачаў падарожжа ў Грэцыю, наваколлі Канстанцінопаля і Малую Азію, а ў 1845 і 1846 ён наведаў, разам са сваёю жонкаю, народжанай Lucile Butini (у гонар якой ім названы віды, і ), Егіпет, Аравію, Сірыю і Палесціну.
З 1849 некалькі разоў наведваў Пірэнейскі паўвостраў, бываў у Альпах, у Германіі, Аўстрыі, Англіі, Нарвегіі, Даніі, Італіі, Алжыры і Расіі, а ў 1866 ён падарожнічаў з дэрпцкім прафесарам Бусэ па Азіяцкай Расіі і Персіі.
У 1867 выйшаў першы том яго знакамітага сачынення «Flora orientalis», апошні, 5-ы том якога быў скончаны ў 1884, за год да смерці Буасье ў 1885 годзе. «Flora orientalis» уключае падрабязнае апісанне 11 876 відаў, з указаннем вобласці іх распаўсюджвання, з ключамі для вызначэння відаў. Гэта праца з'яўляецца неабходным дапаможнікам для ўсякага, які займаецца флорай Усходу.
Буасье апісаў сам усяго 3 602 новыя віды, а разам з іншымі — яшчэ 2 338 відаў. Ім усталявана 103 новыя роды самастойна і 28 у супрацоўніцтве з іншымі, дадзена апісанне ўсяго 18 496 відаў, апублікавана 347 табліц з 378 відамі. Асобных прац яго (часткова ў супрацоўніцтве з іншымі) маецца 21.
Аўтастоп (чыгунка)
Аўтастоп — прыстасаванне на лакаматыве і чыгуначным пуці для аўтаматычнага спынення цягніка. Адрозніваюць аўтастопы механічныя (на чыгунках метрапалітэнаў) і электра-магнітныя (на магістральных чыгунках). Сістэма аўтастопа на лакаматыве злучана з паветраным тормазам, на чыгуначным пуці — з пастаяннымі пуцявымі сігналамі. Паводле прынцыпу ўздзеяння на лакаматыўныя тармазныя сістэмы аўтастопы бываюць кропкавыя (індуктыўнарэзанансныя; уздзеянне аўтастопа на лакаматывы перадаецца ў вызначаных пунктах) і безупынныя (на працягу ўсяго блокучастка).
Будынак былой ваеннай установы (Мсціслаў)
Будынак былой ваеннай установы — будынак у горадзе Мсціслаў Магілёўскай вобласці. Размешчаны па адрасе вул. Пралетарская, 51. Пабудаваны ў канцы XIX стагоддз з цэглы. Цяпер тут адміністрацыйная ўстанова.
Архітэктура
Помнік эклектычнай архітэктуры. Двухпавярховы будынак несіметрычнай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі, на высокім цокалі, накрыты двухсхільным вальмавым дахам. Фасады будынка падзелены карнізамі на 3 часткі. Вонкавыя сцены цокальнага і першага паверхаў гарызантальна руставаны. Вокны цокальнага паверха лучковыя, першага — паўцыркульныя, у некаторых месцах чаргуюцца з нішамі. Сцены трэцяга паверха гладкія, члянёны лучковымi аконнымі праёмамі без ліштваў. Па перыметры будынка праходзіць карніз з сухарыкамі. Цэнтральны ўваход вылучаны высокім мураваным ганкам. Унутраная прастора мае анфіладную сістэму планіpoўкі.
Лясное
Назву Лясно́е маюць:
Ляды (гарадзішча)
Ляды — археалагічны помнік каля вёскі Ляды Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі, ва ўрочышчы Гарадзец.
Апісанне
Мае авальную форму, памерам 40×30 м, стромкасць схілаў да 70°. З усіх бакоў умацавана валам, вышыня заходняга дасягае 6 м, іншых — 3 м, шырыня каля асновы 10-11 м, па грэбені — 6-7 м, даўжыня 12 м. Вядома з 1873 года. Абследаваў у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.
NGC 3699
NGC 3699 (іншыя абазначэнні — PK 292+1.1, ESO 129-PN21, AM 1125-594) — планетарная туманнасць у сузор’і Цэнтаўр. Адрозная сваёй незвычайнай плямістасцю і цёмнай расколінай, якая рассякае яе напалову.
Ман Рэй
Ман Рэй (Man Ray, сапраўднае імя - Эмануэль Радніцкі;, Філадэльфія — , Парыж) — французскі і амерыканскі мастак, фатограф і кінарэжысёр.
NGC 3699
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лясок
Назву Лясо́к маюць:
Сцяг Малаві
Дзяржаўны сцяг Малаві - прыняты 6 ліпеня 1964 года. У 2010 годзе была прынятая новая версія сцягу, на якім чорны і чырвоны колеры змянілі месца, а таксама замест ўзыходзячага сонца намалявана ўжо ззяючае. Улады Малаві лічаць, што гэта стане адлюстраваннем прагрэсу, які краіна зрабіла пасля атрымання незалежнасці ад Вялікабрытаніі ў 1964 годзе.
Асноўныя колеры дзяржаўнага сцягу Малаві: чырвоны, чорны, зялёны. Аснову сцяга складаюць колеры, прысутныя на сцягу Партыі Кангрэсу Малаві (анг.: Malaŵi Congress Party), якая прывяла краіну да незалежнасці.
Колеры маюць наступнае значэнне:
Арганізацыя Бадра
Арганізацыя Бадра (منظمة بدر) — ваеннае крыло Вярхоўнага Савета ісламскай рэвалюцыі ў Іраку. Сфармавана ў 1982 годзе ў Тэгеране для барацьбы са свецкім рэжымам Садама Хусейна.
У 2003 годзе байцы Бадра ўсталявалі кантроль над некаторымі гарадамі поўдня Ірака. У новым іракскім урадзе арганізацыя курыруе МУС. Самыя вядомыя з гэтых падраздзяленняў — Брыгады Ваўка і Брыгады Вулкана (барацьба з партызанамі), а таксама Брыгады Скарпіёна (разведка і дыверсіі). Асноўныя ворагі Бадра: суніцкія паўстанцы, прыхільнікі старога рэжыму і Армія Махдзі, з якiмi ў жніўнi 2008 года адыблiся буйныя сутыкненнi ў горадзе Кербела. Да Арганізацыі Бадра належаў загінулы ў 2007 губернатар правінцыі Мутана.
Генеральны сакратар Арганізацыі Бадра — Хадзі аль-Амеры.
Арганізацыя Бадра абвінавачвалася ў шматлікіх забойствах, незаконных арыштах і катаваннях суніцкага насельніцтва.
Англа-беларускае таварыства
Англа-беларускае таварыства (АБТ, Anglo-Byelorussian Society) — грамадская арганізацыя ў Вялікабрытаніі. Заснавана 16 сакавіка 1954 г. ў Лондане членамі Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі, дзеячамі беларускай эміграцыі і англійскімі навукоўцамі-беларусістамі для пашырэння ведаў пра Беларусь сярод англічан.
Дзейнасць
Разам з Беларускай бібліятэкай і музеем імя Францішка Скарыны ў Лондане таварыства з’яўляецца цэнтрам беларускага навукова-культурнага жыцця Вялікабрытаніі. У 1965—88 выпускала «The Journal of Byelorussian Studies» («Часопіс беларускіх даследаванняў»), у якім славісты ЗША, Ізраіля, Германіі, Англіі, Польшчы друкавалі артыкулы па гісторыі, палітыцы, культурных праблемах жыцця беларускага народа. 3 1966 АБТ арганізуе штогадовыя курсы лекцый па гісторыі літаратуры і культуры Беларусі. Супрацоўнічае з Асацыяцыяй славістаў універсітэтаў Вялікабрытаніі, Брытанскай Нацыянальнай Асацыяцыяй усходне-еўрапейскіх даследаванняў, удзельнічае ў міжнародных канферэнцыях і кангрэсах славістаў. Выдала кнігі апавяданняў С. Яновіча (1974), «Беларускую граматыку» П. Мэё (1976, на англійскай мове), зборнікі вершаў М. Багдановіча, А. Гаруна, З. Бядулі (1983, на беларускай і англійскай мовах) і інш.
Кіраўнікі АБТ
Прэзідэнты:
Какцерэк (Паўладарская вобласць)
Какцерэк — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Аксу. Уваходзіць у склад сельскай акругі ім. Мамаіта Амарава. Код КАТА — 551653400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 135 чалавек (79 мужчын і 56 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 70 чалавек (41 мужчына і 29 жанчын).
Ляўкова
Назву Ляўко́ва маюць:
Сумесны ўсёабдымны план дзеянняў
Сумесны ўсёабдымны план дзеянняў (скар. СУПД; Joint Comprehensive Plan of Action, скар. JCPOA; ) — палітычнае пагадненне паміж Іранам і групай дзяржаў, вядомых як 5+1, адносна ядзернай праграмы Ірана. Група складаецца з ЗША, Расіі, КНР, Вялікабрытаніі, Францыі — пяці пастаянных членаў Савета Бяспекі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый (СБ ААН), а таксама Германіі. У 2018 годзе прэзідэнт ЗША Дональд Трамп абвясціў аб выхадзе сваёй краіны з пагаднення і анансаваў дадатковыя санкцыі ў дачыненні да Ірана. У адказ у 2019 годзе афіцыйны Тэгеран абвясціў аб прыпыненні выканання двух пунктаў здзелкі, што прывяло да эскалацыi амерыкана-iранскага канфлікту.
Перамовы ў рамках сумеснага плана дзеянняў
Перамовы паміж Іранам і P5 + 1 пачаліся ў 2005 годзе, іх галоўнай мэтай было пераканацца, што Іран не распрацоўвае ядзерную зброю, пры гэтым прызнавалася права Тэгерана весці мірную ядзерную дзейнасць.
15 ліпеня 2015 года Іран і краіны «шасцёркі» (ЗША, Францыя, Вялікабрытанія, Германія, Кітай і Расія) дасягнулі пагаднення па іранскай ядзернай праграме ў абмен на адмену санкцый супраць краіны. Па пагадненні іранскі бок павінен дапусціць інспектараў МАГАТЭ на свае ядзерныя аб’екты, краіны Захаду, у сваю чаргу, будуць пакрокава здымаць з дзяржавы санкцыі. Пагадненне павінна быць ратыфікавана ўсімі бакамі і адобрана Саветам Бяспекі ААН.
Асноўныя пункты дамоўленасці :
Выхад з пагаднення
У кастрычніку 2017 года прэзідэнт ЗША Д. Трамп заявіў, што больш не будзе завяраць кангрэс у тым, што «Сумесны ўсёабдымны план дзеянняў» адпавядае інтарэсам дзяржавы.
Міжнародная рэакцыя : 8 мая 2018 года Трамп абвясціў аб выхадзе краіны з пагаднення па іранскай ядзернай праграме. Амерыканскі прэзідэнт заявіў, што ЗША валодаюць доказамі таго, што Іран працягвае распрацоўку ядзернай зброі, тым самым парушаючы Сумесны ўсёабдымны план дзеянняў. Таксама ён анансаваў аднаўленне санкцый супраць Тэгерана.
8 мая 2019 года (у гадавіну выхаду ЗША з пагаднення) Іран у адказ на дзеянні ЗША, згодна з параграфам 26 СУПД, абвясціў аб першым этапе спынення выканання шэрагу пунктаў ядзернай здзелкі (у частцы, якая тычыцца запасаў узбагачанага ўрану і цяжкай вады). У прыватнасці, Іран перавысіў значэнне запасаў нізкаўзбагачанага ўрану, усталяванае на адзнацы ў 300 кілаграмаў. 7 ліпеня Тэгеран абвясціў аб другім этапе скарачэння абавязацельстваў па СУПД. Іран заявіў, што пачынае працэс узбагачэння ўрану на ўзроўні вышэй прадугледжаных ядзернай здзелкай 3,67%.
Пасля гэтага адбыўся шэраг інцыдэнтаў з нападамі на танкеры ў Армузскім праліве.
5 студзеня 2020 года ўрад Ірана аб’явіў, што адмаўляецца ад апошніх абмежаванняў па ядзернай здзелцы. Тэгеран заявiў, што гатовы вярнуцца да выканання абавязацельстваў у выпадку зняцця санкцый, а таксама напрамую звязвае сваё рашэнне з забойствам Сулеймані. Іранскія ўлады дадалі, што працягнуць супрацоўніцтва з МАГАТЭ і вернуцца да выканання сваіх абавязацельстваў па ядзернай здзелцы, калі санкцыі ў дачыненні да краіны будуць зняты, а інтарэсы краіны будуць улічаны.
Масток (Ваўкавыскі раён)
Масто́к (, Мосток) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 7 двароў, 6 жыхароў.
Ілья Лявонавіч Тамарын
Ілья Лявонавіч Тама́рын (, —, ) — вучоны ў галіне фтызіятрыі, доктар медыцынскіх навук (1940), прафесар (1941).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Гродна. У 1912 годзе скончыў мужчынскую гімназію ў Брэст-Літоўску. У 1913—1914 гадах вучыўся ў Цюрыхскім універсітэце. У 1914—1918 гадах на службе ў арміі. У 1922 годзе скончыў медыцынскі факультэт Харкаўскага медыцынскага інстытута. У 1922—1926 гадах — інтэрн Харкаўскага туберкулёзнага інстытута. У 1926—1929 гадах займаў пасаду загадчыка туберкулёзным дыспансерам у Жытоміры. У 1929—1939 гадах у Днепрапятроўскім медыцынскім інстытуце на пасадзе асістэнта клінікі туберкулёзу. У 1939—1940 гг. у Ялце на пасадзе намесніка дырэктара Ялцінскага туберкулёзнага інстытута, у 1940—1941 гадах зноў у Днепрапятроўску на пасадзе дырэктара Інстытута ўдасканалення ўрачоў. У 1940 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Наружный перикардит у туберкулезных больных». У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1941—1945 гадах займаў пасаду начальніка эвакашпіталя ў горадзе Чкалаў.
У 1945—1948 гадах І. Л. Тамарын у Народным камісарыяце аховы здароўя БССР на пасадзе дырэктара Беларускага навукова-даследчага інстытута туберкулёзу і адначасова прафесар курса туберкулёзу ў Мінскім медыцынскім інстытуце.
Навуковая і грамадская дзейнасць
І. Л. Тамарыну належаць навуковыя працы па праблемах туберкулёзу. Займаўся пытаннямі яго эпідэміялогіі, клінікі і лячэння. Аўтар больш за 70 прац, у тым ліку даведнікаў і брашур. Сярод апублікаванага:
Пад кіраўніцтвам І. Л. Тамарына падрыхтаваны і абаронены 4 кандыдацкія дысертацыі. Ён абіраўся дэпутатам гарадскіх і раённых Саветаў.
NGC 3700
NGC 3700 (іншыя абазначэнні — UGC 6494, MCG 6-25-79, ZWG 185.73, PGC 35413) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рагачоў
Рагачо́ў  — горад раённага падпарадкавання ў Гомельскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Рагачоўскага раёна. За 121 км на поўнач ад Гомеля. Чыгуначная станцыя на лініі Магілёў — Жлобін. Аўтадарогі на Бабруйск, Магілёў, Слаўгарад, Жлобін. Прыстань на рацэ Дняпро. Насельніцтва 34 825 чал. (2017).
Старажытнасць
Умацаваны цэнтр старажытнага Рагачова — Замкавая гара — размешчаны на месцы гарадзішча мілаградскай і штрыхаванай керамікі культур. Гарадзішча займала край мыса каля сутокаў Друці з Дняпром. Пляцоука блізкая да трохвугольнай, ад карэннага берага аддзялялася лугападобным ровам. 3 трох бакоў была ахавана высокімі стромкімі схіламі, а з боку поля — ровам. Штучныя ўмацаванні не захаваліся, уезд размяшчаўся з паўднёвага боку. Знойдзены прылады працы (нажы, сярпы, разцы, сякеры і інш.), прадметы побыту (фрагменты замкоў і ключы, шылы, крэсівы, пісала і інш.), зброя і рыштунак конніка (наканечнікі стрэл, фрагменты шпор, дэталі цугляў), ювелірныя вырабы (шпількі, пярсцёнкі, паясныя спражкі), касцяныя вырабы (арнаментаваныя накладкі, абломак шахматнай фігуры), а таксама рыбалоўныя кручкі, фрагменты ганчарнага посуду. Старажытнае насельніцтва Рагачова займалася земляробствам, жывёлагадоўляй, рыбалоўствам, паляваннем, былі развіты апрацоўка жалеза, каляровых металаў, косці, дрэва і інш., існавалі гандлёвыя сувязі з Кіевам і Валынню. На думку П. Ф. Лысенкі, паселішча на Замкавай гары ўзнікла ў XI ст. Найбольш верагодна, што горад вырас з феадальнага замка.
Перыяд Кіеўскай Русі
Упершыню ўпамінаецца ў Іпацьеўскім летапісе пад 1142 г. пры апісанні раздачы кіеўскім князем Усеваладам Ольгавічам сваім братам гарадоў Тураўскай і Уладзімірскай зямель. Уваходзіў, верагодна, у Тураўскае княства. Другі раз згадваецца ў летапісе пад 1188 г. пры апісанні аблогі Святаславам Усеваладавічам горада Друцка.
У складзе Расійскай імперыі
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалитай 1772 г. у складзе Расійскай імперыі, цэнтр Рагачоўскага павета Рагачоўскай правінцыі. У 1777—1796 гг. і з 1802 г. у Магілёўскай, у 1796—1802 гг. у Беларускай губернях. 16 жніўня 1781 г. атрымаў герб (у залатым полі чорны барановы рог). У 1880 г. — 560 дамоў, 2 цагельні, канатны, піваварны, мылаварны і 2 гарбарныя заводы. У 1900 г. працавала 36, у 1913 г. — 50 фабрык и заводащ. У 1902 г. праз Рагачоў пракладзена чыгунка Магілёў — Жлобін. Падчас рэвалюцыя 1905—1907 гг. У горадзе прайшлі забастоўкі працоўных. У 1906 г. адкрыта Рагачоўскае рэальнае вучылішча, пазней Рагачоўская настаўніцкая семінарыя.
Перыяд рэвалюцый і Грамадзянскай вайны
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. створаны Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў. 31 мая 1917 г. у горадзе аформілася бальшавіцкая арганізацыя, у лістападзе 1917 г. створаны атрад Чырвонай гвардыі і Ваенна-рэвалюцыйны камітэт. З 13 да 30 студзеня 1918 г. горад быў заняты 1-м польскім корпусам на чале з Ю. Р. Доўбар-Мусніцкім. З лютага да 22 лістапада 1918 г. горад быў акупаваны войскамі кайзераўскай Германіі. 25 сакавіка 1918 года абвешчана аб прыналежнасці тэрыторыі да Беларускай Народнай Рэспублікі. Дзейнічала Рагачоўскае камуністычнае падполле.
У складзе савецкай дзяржавы
З 1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі горад увайшоў у склад Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі, аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў уключыць яго ў састаў Расійскай Савецкай Федэратыўнай Сацыялістычнай Рэспублікі. З мая 1919 г. у Гомельскай губерні РСФСР, з 1924 г. у БССР, цэнтр Рагачоўскага раёна Бабруйскай акругі (да 1930 г.), з 1938 г. — Гомельскай вобласці. У 1936—1941 гг. і з 1944 г. дзейнічаў настаўніцкі інстытут. 2 ліпеня 1941 г. акупіраваны нямецкімі войскамі, 13 ліпеня 1941 г. вызвалены Чырвонай Арміяй у ходзе Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1941 г. З 14 жніўня 1941 да 24 лютага 1944 гг. зноў акупіраваны. За ўвесь час акупацыі ў горадзе і раёне загублена 6,3 тыс. чал. Дзейнічала Рагачоўскае патрыятычнае падполле. Вызвалены ў ходзе Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1944 г. войскамі 1-й і 50-й арміі 1-га Беларускага фронту. 13 вайсковым часцям і злучэнням нададзены ганаровыя найменні «Рагачоўскіх». У 1971 г. знойдзены Рагачоўскі манетны скарб. З 27 лютага 1978 г. горад абласнога падпарадкавання. У 1988 годзе ў склад горада ўключана вёска Задруцце Лучынскага сельсавета.
Сучаснасць
19 красавіка 2010 г. горад узнагароджаны вымпелам «За мужнасць і стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны».
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Гасцініца «Днепр».
Дзейнічае найбуйнейшае прадпрыемства па вытворчасці згушчанага малака і іншых відаў малочных кансерваў у Беларусі — Рагачоўскі малочнакансервавы камбінат.
Культура
Рагачоўскі музей народнай славы.
Іозеф Бойс
Іозеф Бойс (Joseph Beuys,, Крэфельд, Германія — , Дзюсельдорф, Германія) — нямецкі мастак, адзін з лідараў постмадэрнізму.
Мужчынская зборная Літвы па баскетболе
Зборная Літвы па баскетболе — нацыянальная баскетбольная каманда, якая прадстаўляе Літву на міжнароднай баскетбольнай арэне. Адна з самых паспяховых зборных у свеце: Літва прымала ўдзел у пяці Алімпійскіх гульнях і заваявала тры бронзавыя медалі. Кіраўнічым органам зборнай выступае Літоўская федэрацыя баскетбола.
Зборная Літвы выйграла два перадваенныя чэмпіянаты Еўропы: 1937 і 1939 гадоў. Да гэтых перамог зборную прывёў Пранас Лубінас (Фрэнк Любін), які дапамог папулярызаваць баскетбол у краіне. Лубінаса называюць «дзедам літоўскага баскетбола».
З 1940 па 1990 год Літва ўваходзіла ў склад СССР, вялікая колькасць гульцоў зборнай Савецкага Саюза складалі гульцы літоўскай школы баскетбола. На Алімпійскіх гульнях 1988 года залатыя медалі ў складзе зборнай СССР выйгралі 4 літоўцы: Вальдэмарас Хомічус, Арвідас Сабоніс, Рымас Курцінайціс, Шарунас Марчулёніс.
У 2011 годзе Літва прымала чэмпіянат Еўропы па баскетболе.
Курганінск
Курганінск (Курганинск) — горад (з 1961 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Курганінскага раёна Краснадарскага края. Насельніцтва 46,3 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1853 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Лаба, у перадгор'ях заходняй часткі Галоўнага Каўказскага хрыбта, за 130 км на ўсход Краснадара. Чыгуначная станцыя Курганная на лініі Армавір—Туапсэ, адыходзіць галінка ўверх па даліне ракі Лабы (праз Лабінск да пасёлка Псябай).
Прадпрыемствы харчовай прамысловасці: цукровы, кансервавы, малочны заводы. Харчакамбінат, птушкакамбінат. Пяньковы завод, завод арбалітавых вырабаў.
Дом па вуліцы Замкавай, 25 (Мінск)
Дом па вуліцы Замкавай, 25 — будынак у Мінску, размешчаны ў Ракаўскім прадмесці. Пабудаваны ў другой палове XIX ст. з цэглы.
Архітэктура
Дамы № 25, 27, 29, выкананыя ў эклектычным стылі, шчыльна прымыкаюць адзін да аднаго, утвараюць адзіны фронт забудовы і ўспрымаюцца як адзіны фасад. Дом № 25 уяўляе сабой двухпавярховы, прамавугольны ў плане будынак. Фасад вырашаны плоскасна і строга, раскрапаваны міжпаверхавым і завяршальным развітым шматслаёвым карнізамі, на другім паверсе фланкіраваны лапаткамі з плоскімі нішамі. Вокны прамавугольныя без ліштваў. У будынку размешчана гасцініца «На Замкавай».
Дэвід Ормсбі-Гор
Дэвід Ормсбі-Гор (William David Ormsby-Gore;  — ) — брытанскі палітычны дзеяч, дыпламат.
Біяграфія
Пяты барон Гарлек, прапраўнук брытанскага прэм’ера Роберта Гаскойн Сесіла (1895—1902). Член Кансерватыўнай партыі. У 1950—61 г. — дэпутат Парламенту, e 1961—65 г. — амбасадар у ЗША. Дэвід Ормсбі-Гор быў блізка знаёмы з сямействам Кенэдзі, часта бываў у Белым доме, у некаторых справах выступаў нават як дарадца амерыканскага прэзідэнта. Ёсць звесткі, што ён адыграў пэўную ролю ў Карыбскім крызісе. Ва ўзросце 66 гадоў загінуў у аўтакатастрофе.
Дэвід Ормсбі-Гор быў першым прэзідэнтам (1954) і шматгадовым сябрам Англа-беларускага таварыства. Спрычыніўся да арганізацыі выступу прэзідэнта Рады БНР Міколы Абрамчыка ў брытанскім Парламенце ў 1956 г.
У Дэвіда Ормсбі-Гора было пяцёра дзяцей. Сярод іх — дачка Эліс, якая цягам пяці гадоў ад 1969 была заручаная і жыла разам з вядомым музыкантам Эрыкам Клэптанам. Іншая дачка — Джэйн — доўгі час у 1960-х сустракалася з Мікам Джагерам, і ёсць меркаванне, што песня групы Rolling Stones «Lady Jane» прысвечаная менавіта ёй.
Франсуа Марыяк
Франсуа Марыяк (François Mauriac;, Бардо — , Парыж) — французскі пісьменнік. Адзін з самых буйных каталіцкіх пісьменнікаў XX стагоддзя.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў універсітэт у Бардо (1905). Член Французскай акадэміі (з 1933).
Творчасць
Дэбютаваў як паэт зборнікамі «Рукі, складзеныя для малітвы» (1909) і «Развітанне з юнацтвам» (1911). Першы раман «Дзіця пад цяжарам ланцугоў» (1913). У лепшых раманах «Пацалунак, дараваны пракажонаму» (1922), «Маці» (1923), «Пустыня кахання» (1925), «Тэрэза Дэскейру» (1927), «Клубок гадзюк» (1932), «Дарога ў нікуды» (1939) узняты маральна-рэлігійныя праблемы. Аўтар раманаў «Ягня» (1954), «Падлетак мінулага часу» (1969), аповесці «Мартышка» (1951), зборніка публіцыстычных артыкулаў «Чорны сшытак» (1943), нарысаў «Блакноты» (1952—70), п’ес, эстэтычных прац і інш. Яго проза адметная тлыбокім псіхалагізмам, экспрэсіўнасцю, вастрынёй і драматызмам сюжэтаў.
На беларускую мову асобныя вершы Ф. Марыяка пераклала Ніна Мацяш, асобныя раманы — Леанід Казыра.
Прэміі і ўзнагароды
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне літаратуры (1952). Узнагароджаны Вялікім крыжам ордэна Ганаровага легіёна (1958).
Мужчынская зборная Люксембурга па баскетболе
Зборная Люксембурга па баскетболе — нацыянальная баскетбольная зборная, якая прадстаўляе Люксембург на міжнароднай баскетбольнай арэне. Кіруецца Люксембургскай баскетбольнай федэрацыяй. У 2013 годзе прымала ўдзел у кваліфікацыі да Еўрабаскета. Зборная Люксембурга тройчы ўдзельнічала ў кантынентальным першынстве. Найвышэйшым дасягненнем з’яўляецца 8-е месца на Еўрабаскеце 1946.
Спіс аб’ектаў PGC (1845001—1846000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1845001—1846000)
Glock 34
Glock 34 (Глок 34) — аўстрыйскі пісталет, які з’яўляецца мэтавай мадэфікацыяй пісталета Glock 17 з падоўжаным ствалом і павышаннай кучнасцю стральбы.
Ральф Рычардсан
Ральф Рычардсан (Ralph Richardson; 19 снежня 1902, Чэлтнем, Англія, Вялікабрытанія — 12 кастрычніка 1983, Лондан, Англія, Вялікабрытанія) — англійскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, двухразовы намінант прэміі «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю другога плана і прэмія «BAFTA» за найлепшую мужчынскую ролю.
NGC 3701
NGC 3701 (іншыя абазначэнні — UGC 6493, MCG 4-27-48, ZWG 126.68, PGC 35405) — спіральная галактыка (Sbc) ў сузор’і Леў.
Беларуская дапаможная паліцыя
Беларуская дапаможная паліцыя (Weißruthenische Hilfspolizei, Schutzmannschaften, пазней перайменаваная ў Ordnungsdienst — OD) — беларускае паліцыйнае падраздзяленне, орган лакальнай калябаранцкай адміністрацыі, а пазней нямецкай паліцыі на этнічных беларускіх абшарах пад гітлераўскай акупацыяй, з функцыямі, адпаведнымі нямецкай паліцыі парадку.
Іван Мікалаевіч Грэцкі
Іван Мікалаевіч Грэцкі (, Косава — ) — дзеяч рэвалюцыйнага і нацыяльна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. Пасол II кадэнцыі сейма Польскай Рэспублікі (1928–1930).
NGC 3701
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мужчынская зборная Ісландыі па баскетболе
Зборная Ісландыі па баскетболе — нацыянальная баскетбольная зборная, якая прадстаўляе Ісландыю на міжнародных баскетбольных спаборніцтвах. Кіруецца Ісландскай баскетбольнай федэрацыяй.
Іван Мікалаевіч Грэцкі
Біяграфія
Падчас Першай сусветнай вайны, а потым да 1920 года працаваў у гасцініцы ў Растове.
Мужчынская зборная Ісландыі па баскетболе
У 2015 годзе ўпершыню прыняла ўдзел у Еўрабаскеце, на якім заняла 21-е месца, не атрымаўшы ніводнай перамогі.
Іван Мікалаевіч Грэцкі
Біяграфія
Пасля вяртання ў Беларусь далучыўся да Таварыства беларускай школы. У 1924-27 гадах сакратар падпольнага райкама КПЗБ на Брэстчыне. У 1927 годзе арыштаваны. У 1928 годзе абраны (завочна) дэпутатам польскага са спісу Беларускага рабоча-сялянскага саюза (?) (акруга Брэст), у выніку чаго вызвалены з турмы.
Беларуская дапаможная паліцыя
Гісторыя
На падставе інструкцыі OKW ад 3 красавіка 1941 годзе, на тэрыторыях, занятых Вермахтам, было дазволена стварэнне дапаможных паліцыйных падраздзяленняў са складу прадстаўнікоў мясцовага люду. На абшарах Генеральнае акругі Беларусь першыя аддзелы беларускай паліцыі паўсталі неўзабаве пасля акупацыі, як аддзелы органаў мясцовага самакіравання: гарадскіх і павятовых. Аднак у тым самым годзе былі перададзены ў падпарадкаванне нямецкай паліцыі. У Мінску беларуская паліцыя паўстала на базе 1-га штурмавога ўзводу (беларускага) — аддзелу Абвера. Камандоўцам беларускай паліцыі ў мэнскай акрузе і камендантам унтэр-афіцэрскіх курсаў для беларускіх паліцыянтаў стаў былы афіцэр кантрактавай службы Войска польскага капітан Францішак Кушаль.
Іван Мікалаевіч Грэцкі
Біяграфія
У выніку абмену палітвязнямі паміж Польшчай і СССР з 1932 года ў Мінску.
Арыштаваны НКВД у 1937, загінуў у зняволенні.
Беларуская дапаможная паліцыя
Гісторыя
Першапачаткова ствараліся выключна невялікія падраздзяленні і пастарункі ў межах т. зв. Schűtzmannschaften-Einzeldienst, падпарадкаванай нямецкай Schützpolizei. То была сетка пастарункаў па вёсках і камісарыятаў паліцыі ў гарадах — найчасцей з мяшаным бяларуска-нямецкім складам — у разліку 1 паліцэйскі на кожную сотню вясковага насельніцтва і 1 на кожныя 300 гарадскіх жыхароў. Яны мелі тыпова паліцыйныя задачы: ахова парадку, прадухіленне парушэнняў і злачынстваў, крымінальны пераслед злачынцаў і ахова насельніцтва ад нападу партызанаў. Сілы мясцовай паліцыі ў Генеральнай акрузе «Беларусь» падчас акупацыі ўзраслі ад 3682 у снежні 1941 годзе да 6850 асоб у красавіку 1943 годзе.
У сувязі з узмацненнем савецкага партызанскага руху (а таксама Арміі Краёвай) улетку 1942 годзе распачалося фарміраванне беларускіх паліцыйных батальёнаў Schuma (Schutzmannschafts Bataillon) — раскватараваных і абмундзіраваных вартоўных і палявых фармацыяў. Дакладная колькасць беларускіх батальёнаў Schuma невядомая, магчыма, іх было 12 з нумарамі: 48, 49, 60, 64, 65, 68 і ўваходзячыя ў склад Polizei Schűtzen Regiment 36. Кожным батальён налічваў прыблізна 350—450 чалавек, але большасць з камандзіраў (афіцэраў і ўнтэраў) складалі немцы, а мовай зваротаў была нямецкая мова, і загады часта перадаваліся праз перакладчыкаў на рускай альбо польскай мовах.
У 1942 годзе быў створаны Беларускі батальён чыгуначнай аховы (Bahnschutz Bataillon), у якім камандзірамі рот, размешчаных у найістотных вузлах Заходняй Беларусі, былі беларусы. Адмысловы атрад паліцыі — 13-ы Беларускі паліцыйны батальён СД (Weissruthenische Schutzmannschafts Bataillon der SD 13) — меў змяшаны нямецка-беларускі камандны склад, а мовай загадаў была беларуская мова. У адрозненне ад батальёнаў Schuma гэта падраздзяленне было аформленае паводле нямецкіх стандартаў. У 1943 і 1944 гадах яно прымала ўдзел у шматлікіх акцыях супраць партызанаў і ў ліквідацыях гета на тэрыторыі былых віленскага і наваградскага ваяводстваў. У 1944 годзе два аддзелы таксама прынялі ўдзел у ахове і ліквідацыі канцэнтрацыйных лагероў у Трасцянцы і Калдычаве.
У жніўні 1943 года кіраўнік СС і паліцыі ў Генеральнай акрузе «Беларусь» групенфюрар СС Курт фон Готберг прызначыў маёра Ф. Кушаля галоўным «апекуном/каардынатарам» (hauptbetrauber) усёй беларускай паліцыі. Яму было дазволена стварыць агульнабеларускі штаб, а ва ўсіх акругах Беларусі былі пастаўлены «заступнікі» (gebietsbetrauber) паліцыі. Адначасна ўведзенае патрыятычнае выхаванне і (часткова) выкарыстанне беларускай мовы ў службовых стасунках. Усе гэтыя захады спрычыніліся да падняцця баявога духу беларускіх паліцыянтаў, аднак кіраванне аперацыямі засталося ў нямецкіх руках, і большасць афіцэрскіх пасад займалі немцы. У гэты час колькасць разнастайных беларускіх паліцыйных утварэнняў склала каля 20 тысяч чалавек.
Беларускімі можна назваць таксама частку паліцыйных падпадзяленняў, створаных з мясцовага насельніцтва на абшарах Беласточчыны і Віленшчыны, а таксама аддзелаў пад ваенным кіраваннем групы армій «Цэнтр» (Ordungsdienst — Служба парадку). На Смаленшчыне частка паліцыйных аддзелаў таксама арганізавалі беларускія актывісты: Радаслаў Астроўскі, Зміцер Касмовіч і Міхал Вітушка, — і яны мелі беларускі нацыянальны характар.
Як мясцовая паліцыя, так і батальёны Schuma бралі ўдзел у пераследах і вынішчэнні яўрэйскага насельніцтва на Беларусі, а таксама ў розных.
У пасляваенны перыяд сама прыналежнасць да беларускай паліцыі ўважалася за здраду Савецкаму Саюзу, і былыя паліцыянты падлягалі рэпрэсіям.
Проціпартызанскія аддзелы
Найэфектыўныя ў проціпартызанскім змаганні былі паляўнічыя падраздзяленні (Jagdkommandos) — таксама называныя «фальшывымі партызанамі». Ствараныя СД аддзелы колькасцю ад 10 да 150 чалавек удавалі сябе партызанамі ці брыгадамі дрывасекаў. Апранутыя ў грамадзянскае ці як савецкія партызаны, добра ведалі ваколіцы. Займаліся «паляваннем» на партызанаў — падпільноўвалі, ладзілі засады, вышуквалі базы і шляхі перамяшчэння савецкіх аддзелаў. Часам, удаючы савецкія партызанскія аддзелы, заводзілі кантакты з сапраўднымі партызанскімі атрадамі, а пасля ўваходу ў давер нішчылі тых або раззбройвалі. Нягледзячы на высокую эфектыўнасць, пасля ўцёкаў некалькіх удзельнікаў да партызанаў нямецкія ўлады распусцілі Jagdkommandos пад канец 1943 годзе.
Палякі ў беларускай паліцыі
На той тэрыторыі Генеральнае акругі «Беларусь», якая да 1939 годзе была пад Польшчай, значная частка, а нярэдка і большасць службоўцаў лакальных пастарункаў былі палякамі. Часткова гэта вынікала з нежадання прыходу бальшавіцкага рэжыму і прагай помсты за савецкія злачынствы ў 1939—1941 гадах, часткова ад свядомага жадання польскага падпольнага ўрада мець «сваіх людзей» у калабарацыйных структурах на Крэсах Усходніх (тое самае рабілася і ў грамадзянскай адміністрацыі). Акрамя таго, даволі праблематычна было на Крэсах Паўночна-Усходніх адназначнае акрэсленне нацыянальнасці — што схіляла беларускіх актывістаў да залічэння ўсіх паліцыянтаў рымска-каталіцкага веравызнання да польскай нацыі — за выняткам тых, што самі абвясцілі сябе беларусамі. Паводле беларускіх рапартаў, яшчэ ў 1943 годзе на Заходняй Беларусі палякі складалі да 40 % членаў (у Лідскім павеце нават каля 80 %). Такі стан выклікаў незадавальненне беларусаў, у прыватнасці, маёра Ф. Кушаля. Спробы выправіць гэта шляхам чысткі паліцыі ўвесну 1942 годзе і ў жніўні 1943 годзе прынеслі досыць абмежаваны эфект.
Палякі, што служылі ў беларускай паліцыі, часта падтрымлівалі кантакты з польскім падполлем, а ў некаторых выпадках былі адмыслова засланыя ў паліцыю. Яны перадавалі польскім партызанам інфармацыю пра планаваныя акцыі беларусаў і немцаў, часам выкрадалі зброю і боепрыпасы, а ў выпадку ўзброеных сутычак не супрацівіліся і далучаліся да польскіх партызанскіх атрадаў.
У паліцэйскім пастарунку ў Міры перакладчыкам працаваў — выдаючы сябе за паляка — яўрэй Освальд Руфайзен.
Нягледзячы на афіцыйную забарону на паліцэйскую службу былых членаў камуністычнай партыі і камсамола (асабліва на абшарах Усходняй Беларусі), частымі былі выпадкі паступлення ў паліцыю былых камуністаў, і нават на афіцэрскія пасады.
Абмундзіраванне і ўзбраенне
Першапачаткова беларускія паліцыянты насілі ў асноўным грамадзянскую вопратку, недзе яна магла дапаўняцца элементамі мундзіраў Чырвонай Арміі. У хуткім часе, як і іншыя падобныя ўсходнія фармацыі (у прыватнасці, украінскія і расійскія) дапаможнай паліцыі, беларусы атрымалі чорныя мундзіры SS-Algemeine. Але каб яны адрозніваліся ад нямецкага арыгіналу, верхняя частка каўнеру, нашыўкі і клёпкі ніжніх кішэняў былі заменены на матэрыял больш светлага, найчасцей шэрага, радзей шэра-блакітнага або зялёнага колеру. Найчасцей таксама адсутнічалі нараменнікі (?). Мундыры гэткага кшталту насілі як мясцовыя паліцыянты, так і члены паліцыйных батальёнаў, а таксама ў 1943 годзе — Беларуская Краёвая Абарона. Мундзір дапаўняла чорная фуражка, а ў зімовы час і чорны ваенны плашч. Жаўнеры 13-га батальёна СД былі апрануты ў шэрыя мундзіры СД. Частка афіцэраў, як сведчаць фотаздымкі, насіла светлыя мундзіры ўласнага пашыву.
Пазней частка членаў паліцыйных батальёнаў атрымала мундзіры нямецкай палявой паліцыі. Пры апрананні грамадзянскае вопраткі паліцыянты мелі на рукавох павязкі, якія сведчылі пра іх прыналежнасць да дапаможнай паліцыі. Большасць салдат 13-га батальёна СД мела нашытыя на левым рукаве нашыўкі кшталту гербавага шчыту з дыяганальнымі бела-чырвона-белымі палоскамі. Падобныя сімвалі часам сустракаліся і ў іншых падраздзяленнях.