cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яцунай (Ігналінскі раён)
Яцу́най (Jaciūnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Міелагенайскай сянюніі. Размешчана ў паўночнай частцы раёна, на аўтамабільнай дарозе Бярнотай-Шуленай. У 1945 годзе знішчана падраздзяленнямі НКУС. Насельніцтва 2 чал. (2001). У вёсцы ў 2000 годзе ўстаноўлены помнік ахвярам НКУС.
Арктычныя глебы
Арктычныя глебы — глебы, якія фарміруюцца ў арктычным поясе, пераважна на астравах Паўночнага Ледавітага акіяну.
Нізкая тэмпература паветра, шматгадовая мерзлата, развіццё саліфлюкцыі і залішняе ўвільгатненне абумоўліваюць прыгнечанасць працэсаў глебаўтварэння, з гэтае прычыны развіваюцца пераважна маламагутныя слабагумусіраваныя разнавіды глебаў з скарочаным профілем і невыражанымі генетычнымі гарызонтамі. Арктычныя глебы маюць слабакіслую альбо блізкую да нейтральнай рэакцыю, агляенне (аднаўленчыя працэсы) адсутнічае.
Вацлаў Антонавіч Багуцкі
Ва́цлаў Анто́навіч Багу́цкі (партыйны псеўданім Шпак,, Буракаў, Варшаўская губерня, Расійская імперыя цяпер Польшча — , Масква, «Камунарка», НКВД) — рэвалюцыянер, савецкі партыйны дзеяч.
Біяграфія
З сям’і рабочага. Па прафесіі рабочы-металіст. У 1904 годзе ўступіў у СДКПіЛ. За рэвалюцыйную дзейнасць у Беларусі і на Каўказе 9 разоў арыштоўваўся, чатыры гады правёў у турмах. У 1906 годзе быў дэлегатам пятага з’езду РСДРП ад Гродзенскай губерні. У 1910 годзе збег ад пераследаў у Амерыку, дзе працаваў па арганізацыі сацыял-дэмакратычных груп польскіх рабочых. У 1912 годзе вярнуўся ў Расію.
Удзельнік 1-й сусветнай вайны, на фронце вёў рэвалюцыйную агітацыю сярод салдат. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года арганізаваў групу сацыял-дэмакратыі Польшчы і Літвы ў Тыфлісе, дзе быў членам выканкама Савета рабочых і салдат дэпутатаў ад арміі.
У 1918 годзе кіраўнік камітэта СДКПіЛ у Беластоку і Гродна, арганізатар ячэек Кампартыі Польшчы.
Старшыня Гродзенскага падпольнага камітэта РКП(б) у 1918 годзе, старшыня Гродзенскага Савета рабочых дэпутатаў у студзені-красавіку 1919 года. У 1919—20 гадах старшыня Надзвычайнай камісіі ў Мінску, адначасова член Бюро па нелегальнай рабоце пры ЦК КП(б)ЛіБ.
У 1921 годзе займаўся аднаўленнем камуністычных падпольных арганізацый на тэрыторыі Заходняй Беларусі і Віленшчыны.
Пасля сканчэння курсаў марксізму-ленінізму пры Камуністычнай акадэміі ў Маскве (1929) працаваў у ВЦСПС, быў старшынёй ЦК прафсаюзаў работнікаў сувязі СССР, старшынёй Скандынаўскай секцыі Выканкама Прафінтэрна. З 1936 года ў Хабараўску, член калегіі краявога суда.
Арыштаваны 5 верасня 1937 года ў Хабараўску па адрасе: вул. Камсамольская, д. 44. Асуджаны 19 снежня 1937 года за «ўдзел у контррэвалюцыйнай тэрарыстычнай арганізацыі» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 31 сакавіка 1956 года.
Член ЦВК СССР у 1922—24 гадах і яго прэзідыума ў 1924 годзе.
Ушанаванне памяці
Яго імём названа вуліца ў Гродне. У Мінску на доме, у якім ён жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Кавалёўскі сельсавет (Бабруйскі раён)
Кавалё́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Кавалі.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 1-га раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Кавалі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. У 1938 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак Цялуша. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Туркоўскага сельсавета. Да 1972 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Кавалі. 20 снежня 1982 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ламбаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Ламбава, Мальева, Палянкі, Панкратавічы і Тажылавічы).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1623 чалавекі, з іх 90,9 % — беларусы, 7,2 % — рускія, 1,1 % — украінцы.
Гарбацэвіцкі сельсавет
Гарбацэ́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Гарбацэвічы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 1-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Багушоўскага сельсавета, 11 красавіка 1960 года — частка скасаванага Рымавецкага сельсавета (34 населеныя пункты: Багуслаўка, Багушоўка, Воўчая Яма, Гародчына, Градка, Двор Глуша, Дворышча, Дзеўчына, Заручэўе, Звязда, Каменка, Карабаўшчына, Карчма, Кіслаўшчына, Клін, Красная Дуброва, Красная Зара, Красная Ніва, хутар Красная Ніва, Красны Агарод, Круглоніва, Ленінцы, Лужанец, Ляды, Масты, Мужымасць, Новы Агарод, Падчэрня, Палошкава, Пасека, Рымаўцы, Трусаўшчына, Фартуны і Ясёны). У склад Гарбацэвіцкага сельсавета ўваходзілі да 1967 года пасёлкі Багушоўка, Чырвоная Дубрава, Чырвоная Hiвa, Заручэўе, Падчэрня. 20 снежня 1982 года ў склад новаўтворанага Гарохаўскага сельсавета перададзены 33 населеныя пункты (вёскі Аколіца, Астравы, Гародчына, Гарохаўка, Двор Глуша, Дворышча, Каменка, Кіслаўшчына, Кліны, Красновічы, Круглоніва, Лагадаўка, Ленінцы, Лужанец, Макараўка, Мартынаўка, Масты, Мачулкі, Палошкава, Пасека, Пятровічы, Рагаселле, Рымаўцы, Спорнае, Сулева, Фартуны, Харошыя, Ясёны і пасёлкі Дзеўчын, Красная Зара, Красны Агарод, Ляды і Трусаўшчына), у адміністрацыйнае падпарадкаванне Глушанскага пассавета — пасёлак Дачнае і вёска Карабаўшчына. 20 лістапада 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Гарохаўскага сельсавета (10 населеных пунктаў: вёскі Аколіца, Астравы, Гарохаўка, Лагадаўка, Макараўка, Мартынаўка, Мачулкі, Пятровічы, Рагаселле, Спорнае).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1260 чалавек, з іх 63,7 % — беларусы, 33,7 % — рускія, 1,2 % — украінцы.
Бурса (літургія)
Бурса (bursa, ад burs, byrsa, bursa — кашалёк, сумка, мяшочак, таксама «жыццё на грамадскія сродкі») — у сярэдневякоўі плоская багата аздобленая скрыначка, асаблівага роду сумка, якая ў трыдэнцкім чыне імшы выкарыстоўвалася для ўрачыстага перанясення, які павінен быць зроблены з таго ж матэрыялу, што і арнат. У звычайнай форме рымскага абраду ён выкарыстоўваецца для захоўвання камунійнай патэны або як канверт з цвёрдага матэрыялу, у якім святар, дыякан, або іншы ўпаўнаважаны  нясе яе хвораму. Затым яе трэба вешаць на шыю і, па магчымасці, падтрымліваць на грудзях у полі зроку для праходзячых міма прыслугоўваючых, каб яны маглі пакланіцца. госціі змяшчаюць у (ці ), які загортваюць у карпарал, і ўсё гэта змяшчаюць у бурсу. Той, хто прыняў Святую Камунію, не павінен размаўляць падчас падарожжа, але заставацца ў малітоўнай засяроджанасці.
На Беларусі
На працягу другой паловы XVIII — першай паловы XX стагоддзя на Беларусі ў вырабе бурсаў выкарыстоўвалі слуцкія паясы.
Вялюньскі павет
Вялюньскі павет (Powiat wieluński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Лодзьскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Велюнь. Займае плошчу 927,69 км². Насельніцтва павета складае 77,2 тыс. чалавек.
NGC 2516
NGC 2516 (іншыя абазначэнні — OCL 776, ESO 124-SC6) — рассеянае скопішча ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сталовічы
Стало́вічы (, Столовичи) — аграгарадок у Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Сталовіцкага сельсавета. Размешчана за 12 км на поўнач ад Баранавіч, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Баранавічы-Цэнтральныя, на р. Смалянка. Праз аграгарадок праходзіць шаша Баранавічы—Навагрудак. Насельніцтва 639 жыхароў, 249 гаспадарак (2005); 758 жыхароў (2009).
У 1771 годзе каля мястэчка адбылася бітва між войскам Вялікага Княства Літоўскага (што падтрымала Барскую канфедэрацыю) і войскам Расійскай імперыі.
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Сталовічы (Стваловічы) згадваюцца ў XIV ст. як дзяржаўнае ўладанне. У 1-й палове XV ст. вялікі князь Вітаўт перадаў вёску Няміру Разановічу, што сваім прывілеем ад 2 лістапада 1449 г. пацвердзіў вялікі князь Казімір. Дачка Разановіча Марыя Няміраўна пабралася шлюбам з намеснікам брацлаўскім князем Міхаілам Васільевічам Чартарыйскім.
У XVI ст. Сталовічы атрымалі статус мястэчка. Мясцовасць уваходзіла ў склад Новагародскага павета і належала Мікалаю Радзівілу «Сіротку», які збудаваў тут драўляную капліцу. Яго сын Жыгімонт Караль у 1609 г. заснаваў Сталовіцкую камандорыя Мальтыйскага ордэна, збудаваў драўляны касцёл. У 1639 г. на яго месцы ўзвялі мураваную капліцу. Мураваны касцёл пачалі будаваць у 1736 г.
У часы Барскай канфедэрацыі ў 1771 г. пад Сталовічамі адбылася буйная бітва, у якой рускія пад камандаю Суворава разбілі войскі Рэчы Паспалітай на чале з гетманам вялікім М. К. Агінскім. У памяць пра яе ў мястэчку паставілі валун з надпісамі па-беларуску і па-польску: «12 IX 1771 тут адбылася бітва канфедэратаў гетмана М. К. Агінскага з войскамі А. Суворава», «Pokoj ich duszom». У 1793 г. паселішча атрымала статус горада і зрабілася цэнтрам павета.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Сталовічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, дзе сталі цэнтрам воласці Навагрудскага павета Слонімскай губерні. Статус паселішча панізілі да мястэчка. З 1797 г. ў Літоўскай, з 1801 г. ў Гродзенскай губерні. Тут працавалі пошта, карчма, знаходзіўся ваенны гарнізон. У 1814—1815 гг. у вайсковай часці служыў будучы дзекабрыст К. Ф. Рылееў.
З 1842 г. ў Мінскай губерні. Станам на 1867 г. у мястэчку працавалі народнае вучылішча, касцёл, царква, адбываліся 2 кірмашы на год. Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання ў 1868 годзе расійскія ўлады гвалтоўна перарабілі касцёл у царкву Маскоўскага патрыярхату. у 1879 годзе яе прыход налічваў каля 3 тыс. вернікаў (пісьменнымі былі толькі 10 %). Царква мела каля 130 дзесяцін зямлі, у тым ліку 75 дзесяцін ворыва.
Паводле перапісу 1897 г. дзейнічалі народнае вучылішча, 13 крам, царква, валасное праўленне, адбываліся 2 кірмашы на год.
Найноўшы час
У 1900 г. дзейнічалі валасное праўленне, народнае вучылішча, З млыны, 2 царквы, 2 малітоўныя дамы, карчма, некалькі крам. На пачатку XX ст. побач з мястэчкам знаходзіўся маёнтак Сталовічы.
Станам на 1900 г. у Сталовічах было 100 двароў, валасная ўправа, народнае вучылішча, 3 млыны, 2 праваслаўныя царквы, 2 яўрэйскія малітоўныя дамы, карчма, некалькі крамаў; рэгулярна праводзіліся 2 кірмашы. У пачатку XX ст. — 95 двароў; побач з мястэчкам знаходзіўся аднайменны маёнтак (1 двор).
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Сталовічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. Побач з мястэчкам размяшчаўся аднайменны фальварак (3 дамы).
У 1939 г. Сталовічы ўвайшлі ў склад БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 г. сталі цэнтрам сельсавета Навамышскага раёна Баранавіцкай.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 да 8 ліпеня 1944 гг. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, на франтах вайны загінула 12 вяскоўцаў.
З 8 студзеня 1954 г. ў Брэсцкай вобласці, з 8 красавіка 1957 г. ў Баранавіцкім раёне.
Славутасці
У Сталовічах таксама знаходзіцца млын, збудаваны ў пачатку XX ст.
ФК Дынама Масква
Савецкі перыяд
18 красавіка 1923 года на ўстаноўчым сходзе паводле ініцыятывы Фелікса Дзяржынскага было створана першае ў Савецкім Саюзе ведамаснае спартыўнае таварыства «Дынама». У кнізе Уладзіміра Верхалашына «Дынамаўцы» апісана, як першым энтузіястам стварэння пралетарскага спартыўнага таварыства «Дынама» — працоўным штаба войскаў ДПУ Паўлу Уральцу, Міхаілу Лаўрэнцьеву, Дзмітрыю Іванову, Кірылу Кузьміну і начальніку палітаддзела войскаў ДПУ Леаніду Нядолі-Ганчарэнкі прыйшла ў лютым ідэя стварэння спартыўнага грамадства чэкістаў, і як была абрана назва таварыства.
Трэба было знайсці энергічнага чалавека, які добра ведае футбол, які здолеў бы запрасіць у шэрагі новай каманды адораных футбалістаў і аб’яднаць іх. Выбар упаў на Фёдара Чулкова, які служыў у тыя гады ў войсках ДПУ. Уладзімір Кузьмін, загадчык вучэбнай часткай грамадства, даведаўся, што Фёдар да прызыву ў войска гуляў за КФС брамнікам і добра ведае шматлікіх футбалістаў Масквы, і пасля размовы з ім вырашыў даручыць яму працэс фарміравання каманды. Чулкоў быў выкліканы для грунтоўнай размовы на Савет. Кандыдатура Чулкова як чалавека, якому даручалася фарміраванне каманды, не выклікала пярэчанняў. Такім чынам, у пачатку красавіку 1923 года перад Чулковым была пастаўлена задача на працягу месяца сфарміраваць каманду, якая магла б супернічаць з тагачаснымі лепшымі камандамі сталіцы. Астатнія тры каманды, якія патрабавалі для дэбюту ў групе наймацнейшых, было вырашана сфарміраваць з лепшых футбалістаў воінскіх частак і цэнтральнага апарату ведамства.
Чулкоў, адкінуўшы такія варыянты, як фарміраванне каманды з маладых камсамольцаў, якія служылі ў ДПУ, і спробы запрашэння вядомых футбалістаў з вядучых каманд, вырашыў запрасіць у «Дынама» былых партнёраў па КФС, кар’ера большасці з якіх падыходзіла да канца і якія валодалі вопытам і майстэрствам. Ён разлічваў, што ў іх будзе вучыцца моладзь. У клуб былі запрошаны Васіль Жытароў (экс-ігрок зборнай Расійскай імперыі, удзельнік Алімпіяды 1912; быў абраны капітанам каманды), Міхаіл Дзянісаў, Мікалай Троіцкі і іншыя. Аднак у каманды не было свайго стадыёна, на якім можна было б праводзіць паўнавартасную вучэбна-трэніровачную работу. Былі праблемы і са спартыўным рыштункам — грамадства не магло забяспечыць каманды бутцамі і формай. На першыя матчы дынамаўцы выходзілі ў форме КФС — белыя футболкі з чорным каўнерыкам і чорныя трусы.
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
IC 5125
IC 5125 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яўген Вячаслававіч Абаленскі
Біяграфія
Нарадзіўся 30 сакавіка 1973 года ў г. Салігорску. Скончыў Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію па спецыяльнасці інжынер-электрык; Маскоўскі дзяржаўны адкрыты ўніверсітет па спецыяльнасці горны інжынер-электрык; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці спецыяліст у галіне дзяржаўнага кіравання. Працаваў электраслесарам (слесарам) дзяжурным па рамонце абсталявання, майстрам змены, намеснікам начальніка ўчастка пад’ёму № 2 Чацвёртага рудаўпраўлення рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Беларуськалій» у г. Салігорску. З’яўляўся дэпутатам Салігорскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць чацвёртага склікання, намеснікам старшыні Салігорскага раённага Савета дэпутатаў, дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць пятага склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання ад Салігорскай гарадской выбарчай акругі № 68. Жанаты, мае дзвюх дачок.
Еўразія
Еўразія — самы вялікі мацярык Зямлі. У Еўразію ўваходзяць дзве часткі свету: Еўропа і Азія. Плошча — 54,9 млн км², з астравамі — 57,7 млн км².
Тэрмін увёў у ХІХ ст. аўстрыйскі геолаг Э.Зюс, абгрунтаваўшы яго адсутнасцю выразнай структурнай мяжы паміж Еўропай і Азіяй.
Геаграфічнае становішча
Мяжа Еўразіі на поўначы праходзіць за палярным кругам, а на поўдні апускаецца да экватара, вялікая і працягласць кантынента з захаду на ўсход (16 тыс. км). Велізарныя памеры Еўразіі абумовілі разнастайнасць і кантраснасць яе прыроды. Мацярык ляжыць ва ўсіх кліматычных паясах, ва ўсіх прыродных зонах. Еўразія абмываецца водамі ўсіх акіянаў, берагавая лінія мацерыка моцна раздзеленая.
Унутраная будова і рэльеф
Паверхня Еўразіі мае складаную будову. Шырокія раўніны і горныя паясы размешчаны не так, як на іншых мацерыках, дзе горы знаходзяцца на ўскраінах мацерыкоў. Горы ў Еўразіі размешчаныя і ў глыбіні мацерыка, яны як бы злучаюць паміж сабой вялікія раўніны. Вылучаюцца два велізарных горных паясы. Адзін (Ціхаакіянскі) цягнецца з поўначы на поўдзень па ўсходзе кантынента. Ён утвораны на межах літасферных пліт, дзе адбываюцца інтэнсіўныя рухі зямной кары. Іншы горны пояс (Альпійска-Гімалайскі) размешчаны на поўдні і працягнуўся ад Атлантычнага акіяна да Ціхага. Менавіта гэты пояс умоўна злучае дзве паласы раўнін. На поўнач ад яго ляжаць Усходне-Еўрапейская, Заходне-Сібірская, Туранская раўніны, Казахскі драбнасопачнік, Сярэднесібірскае пласкагор’е і Вялікая Кітайская раўніна. На поўдзень — пласкагор’і Аравійскае і Дэкан, Месапатамская і Інда-Гангская нізіны.
Рэльеф Еўразіі фарміраваўся вакол некалькіх літасферных пліт, якія злучаліся складкаватымі паясамі рознага ўзросту. Еўразія падобная на некалькі злучаных у адзінае цэлае кантынентаў. Тут часта бываюць землетрасенні, адбываюцца вывяржэнні вулканаў. Акрамя ўнутраных працэсаў вялікі ўплыў на рэльеф аказалі і вонкавыя працэсы: старажытнае злядненне, праца цякучых вод, вятры, працэсы выветрывання, асабліва інтэнсіўныя ў абласцях з кантынентальным кліматам.
Складаная будова зямной кары — чыннік, што абумоўлівае разнастайнасціь карысных выкапняў Еўразіі. У старажытных разбураных горах і на раўнінах з выхадамі магматычных парод або блізкім іх заляганнем звязаны радовішчы руд чорных і каляровых металаў. Руды каляровых металаў ёсць і ў горах сярэдняга ўзросту. Напрыклад, радовішчы волава і вальфраму цягнуцца паласой па ўсходняй частцы мацерыка, утвораючы так званы алавяна-вальфрамавы пояс. У прагінах зямной кары блізу гор, у асадкавых чахлах платформ (на сушы і на марскім шэльфе) знойдзены буйныя радовішчы нафты і прыроднага газу. Шмат радовішчаў каменнага вугалю.
Клімат
Асноўны артукул Клімат Еўразіі
У Еўразіі прадстаўленыя амаль усе тыпы кліматаў. Акрамя геаграфічнай шыраты, ад якой залежыць колькасць сонечнай радыяцыі, клімат вызначаюць велізарныя памеры кантынента, яго рэльеф. Вялікі ўплыў аказвае Атлантычны акіян з яго цёплай плынню ля берагоў Еўропы і пануючым заходнім пераносам умеранага марскога паветра.
Найбольшыя плошчы займае ўмераны пояс, бо менавіта ва ўмераных шыротах Еўразія найбольш выцягнутая з захаду на ўсход. Кліматычныя ўмовы ў гэтым поясе розныя. На захадзе клімат марскі, пры прасоўванні ў глыб мацерыка ён змяняецца да кантынентальнага і рэзка кантынентальнага ў Сібіры, а на ўсходзе пояса — да мусоннага з цёплым вільготным летам і халоднай, сухой зімой.
Тры кліматычныя вобласці вылучаюць у субтрапічным поясе. На захадзе пояса клімат міжземнаморскі з сухім гарачым летам пры панаванні трапічнага паветра і цёплай, вільготнай зімою. На нагор’ях Пярэдняй Азіі і ў шэрагу раёнаў Цэнтральнай Азіі клімат субтрапічны кантынентальны з адносна халоднай зімой (з тэмпературамі ніжэй 0 °C) і вельмі сухім летам. На ўсходзе пояса клімат мусонны.
Адмысловыя кліматычныя ўмовы ствараюцца ля паўднёвага тропіка. На захадзе трапічнага пояса (Аравійскі паўвостраў, Месапатамская нізіна, поўдзень Іранскага нагор’я і басейн ніжняга цячэння Інда) увесь год пануюць кантынентальныя трапічныя паветраныя масы, сухія і гарачыя. На ўсходзе пояса фармуецца субэкватарыяльны клімат з мусоннай цыркуляцыяй.
Унутраныя воды
Мацярык багаты павярхоўнымі і падземнымі водамі. З яго тэрыторыі буйныя рэкі цякуць ва ўсе акіяны. Азёры кантынента вылучаюцца памерамі і глыбінямі. Размеркаванне рэк на мацерыку вызначаецца рэльефам і кліматам, найбольш густая рачная сетка на яго ўскраінах. Малаводныя тэрыторыі, аддаленыя і ізаляваныя ад акіянаў, займаюць значную плошчу. Басейны ўнутранага сцёку складаюць каля 1/2 плошчы мацерыка. Вялікія запасы падземных вод выяўленыя пад Заходне-Сібірскай раўнінай. Палізу высокіх гор, суседніх з катлавінамі, у засушлівых раёнах грунтавыя воды выходзяць у выглядзе ключоў. У такіх месцах у Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі ўтварыліся аазісы. Шмат прэсных вод захоўваюць мацерыковыя ледавікі (покрыўныя — на арктычных астравах, горныя — на мацерыку).
Рэкі Паўночнага Ледавітага акіяна (Пячора, Об, Енісей, Лена і інш.) маюць змяшанае жыўленне з перавагай снегавога і надоўга замярзаюць. Шматлікія рэкі, якія ўпадаюць у Атлантычны акіян, не замярзаюць, жыўленне ў іх у асноўным дажджавое, у горах — ледавіковае, яны паўнаводныя ўвесь год. Найбольш буйныя рэкі гэтага басейна — Дунай, Рэйн, Эльба і інш. Рэкі басейна Ціхага акіяна маюць змяшанае жыўленне, у якім значную ролю адыгрываюць дажджы, якія прыносяцца летнімі мусонамі з акіяна. Тут цякуць самая буйная рака Еўразіі — Янцзы, і такія рэкі, як Амур, Хуанхэ, Меконг. У Індыйскі акіян нясуць свае воды Ганг з Брахмапутрай, Інд, Тыгр і Еўфрат. Першыя тры з іх пачынаюцца ў Гімалаях, затым цякуць па раўнінах, арашаючы іх. Рэжым рэк звязаны з раставаннем льдоў і снягоў у горах і мусонамі.
Азёры Еўразіі маюць рознае паходжанне. Каспійскае і Аральскае азёры-моры з’яўляюцца астаткамі марскога басейна, які страціў сувязь з акіянам. У тэктанічных разломах размешчаныя шматлікія азёры Скандынавіі і найглыбейшае возера планеты — Байкал, Некаторыя азёры маюць змешанае тэктанічнае і ледніковае паходжанне. Шмат горных азёр у Альпах (Жэнеўскае, Бодэнскае і інш.).
Прыродныя зоны
На поўначы кантынента зоны цягнуцца суцэльнай паласой, а паўднёвей ад тайгі змяняюцца не толькі з поўначы на поўдзень, але і з захаду на ўсход, што тлумачыцца адрозненнямі ў колькасці ападкаў, якая памяншаецца ад ускраін мацерыка да ўнутраных абласцей. У прыродзе зон арктычных пустыняў, тундры і лесотундры ў Еўразіі шмат агульнага з падобнымі зонамі Паўночнай Амерыкі. Аднак у Еўразіі гэтыя зоны не заходзяць так далёка на поўдзень, як у Паўночнай Амерыцы.
Прыродныя зоны ўмеранага пояса даволі разнастайныя. Зона хваёвых лясоў (тайга) працягнулася ад Атлантычнага да Ціхага акіяна. Кліматычныя ўмовы ў зоне змяняюцца пры руху з захаду на ўсход, таму розніцца і відавы склад дрэў. На захадзе пераважаюць хвоя і елка на падзолістых глебах Заходняй Сібіры ва ўмовах моцнай забалочанасці растуць піхта і сібірскі кедр (кедравая сасна), ва Усходняй Сібіры на мярзлотна-таёжных глебах распаўсюджана лістоўніца, а ля ўзбярэжжа Ціхага акіяна — цёмнахваёвая тайга з даурскай лістоўніцы, піхты, карэйскага кедра. У тайзе шмат каштоўных пушных звяроў (собаль, гарнастай, куніца), з буйных жывёл — ласі, бурыя мядзведзі, рысі; шмат птушак.
Зона змешаных і шырокалістных лясоў прадстаўлена толькі на захадзе і ўсходзе ўмеранага пояса. Змешаныя лясы растуць на дзярнова-падзолістых, а таксама бурых і шэрых лясных глебах. Для еўрапейскіх шырокалістных лясоў найбольш характэрны дуб і бук, клён і ліпа, граб і вяз. На ўсходзе зоны ва ўмовах мусоннага клімату растуць манчжурскі арэх, амурскі аксаміт, дуб, ліпа, у падлеску шмат вечназялёных хмызнякоў, сустракаюцца зараслі бамбука. Натуральных лясоў захавалася вельмі мала. У Еўропе яны саступілі месца другасным лясам і штучным насаджэнням, у якіх пераважаюць хваёвыя дрэвы, а ў Азіі — раллі. Шматлікія жывёлы знішчаныя або сталі рэдкімі і знаходзяцца пад аховай.
Лесастэпы і стэпы размешчаны ў цэнтральных частках мацерыка, дзе памяншаецца колькасць ападкаў і павялічваецца выпаральнасць. Стэпы — бязлесныя прасторы з травяністай расліннасцю, пад якой утвораюцца ўрадлівыя чарназёмныя глебы, з жывёл пераважаюць грызуны. Стэпы і лесастэпы амаль цалкам разараныя, і толькі ў запаведніках прадстаўленыя іх натуральныя ландшафты. У Гобі захаваліся ўчасткі сухіх стэпаў, выкарыстоўваныя пад пашы. Паўупустыні і пустыні ўмеранага пояса ляжаць у цэнтральных частках кантынента, дзе вельмі мала ападкаў, гарачае лета і халодная зіма. Расліннасць (палын, салянка, саксаул, пясчаная асака) разрэджаная, ёсць участкі пустыняў з сыпкімі пяскамі. У глебах шмат мінеральных солей і мала арганічных рэчываў. Сярод жывёл пераважаюць паўзуны, грызуны і капытныя.
У заходняй частцы субтрапічнага пояса знаходзіцца зона цвёрдалістных лясоў і хмызнякоў. Дзякуючы мяккай і вільготнай зіме расліны тут вегетуюць круглы год, аднак недахоп вільгаці ў перыяд найбольш інтэнсіўнага сонечнага выпраменьвання прывёў да з’яўлення ў раслін прылад, якія паменшаюць выпарэнне. У мінулым тут раслі лясы з вечназялёнага каменнага дуба, лаўра, мірта, дзікіх маслін, сунічнага дрэва. Гэтая расліннасць амаль паўсюдна знішчаная, бо тут здаўна займаюцца земляробствам. Для зоны характэрныя карычневыя і чырвонаколерныя глебы, якія валодаюць урадлівасцю і прыдатныя для вырошчвання субтрапічных культур. На ўсходзе пояса размешчана зона субтрапічных муссонных лясоў. Лясы складаюцца з парод лаўралістных, камфоравых дрэў, магнолій, зараснікаў бамбука, якія растуць на жоўтозёмных і чырвоназёмных глебах. Дзікіх жывёл амаль не захавалася. У субтрапічных пустынях на нагор’ях Пярэдняй Азіі і поўдні Сярэдняй Азіі асабліва шмат эфемераў, якія за перыяд кароткіх вясновых дажджоў паспяваюць прайсці ўвесь цыкл развіцця. З жывёл тут жывуць антылопы, гіены, лісіцы і інш.
Прырода зоны трапічных пустыняў шмат у чым нагадвае прыроду пустыняў Паўночнай Афрыкі. У субэкватарыяльным поясе на раўнінах і ў міжгорных катлавінах фармуюцца саваны, а на ўзбярэжжах Індастана, Індакітая і на схілах гор, звернутых да акіяна, — пераменна-вільготныя лясы. У саванах сярод травы растуць акацыя, пальма, індыйскі баньян (род фікуса, адно дрэва можа імітаваць цэлы гай). У лясах нараўне з лістападнымі ёсць вечназялёныя віды. Распаўсюджаныя расліны, якія даюць каштоўную драўніну (цік, сал), растуць пальмы, бамбук. Багаты і жывёльны свет: малпы, сланы, тыгры, буйвалы, насарогі, антылопы, алені і інш.
Зона экватарыяльных лясоў размешчана ў асноўным на астравах і пакуль не так моцна зменена антрапагеннай дзейнасцю, як іншыя зоны. Нараўне з агульнымі прыкметамі, характэрнымі для гэтых лясоў, размешчаных на іншых мацерыках, тут шмат дрэў з каштоўнай драўнінай (жалезнае, чорнае, чырвонае дрэва), раслін, што даюць вострыя прыправы: карыцу, перац, гваздзіку. У лясах жыве адзін з відаў чалавекападобных малп — арангутанг, шматлікія гібоны, паўмалпы лоры; насарог, дзікі бык.
Вобласці вышыннай пояснасці займаюць значную частку тэрыторыі Еўразіі. Гімалаі — класічны прыклад вышыннай поясносці, тут прадстаўленыя ўсё вышынныя паясы. У гарах Еўразіі праходзіць верхняя мяжа распаўсюджвання расліннасці на Зямлі — 6200 м.
Эмануэль Лоўі
Эмануэль Лоўі (, Вена —, Вена) — класічны археолаг і тэарэтык.
Біяграфія
Лоўі быў пад уплывам канцэпцыі «das Gedächtnisbild» ад Эрнста Бруке. Лоўі быў таксама сябрам вядомага псіхааналітыка Зігмунда Фрэйда. Сярод яго навуковых спецыяльнасцяў мастацтва старажытнагрэчаскага вазапісу.
Лоўі служыў прафесарам археалогіі ва ўніверсітэце Рыма (1891—1915), дзе ён выкладаў, сярод іншых, Джуліа Джаджолі. Лоўі быў таксама прафесарам археалогіі ва ўніверсітэце Вены (1918—1938).
Бітва пры Каранелі
Бі́тва пры Каране́лі, Каране́льская бі́тва (Battle of Coronel, Seegefecht bei Coronel) — марская бітва Першай сусветнай вайны, якая развярнулася паміж брытанскімі і германскімі крэйсерамі 1 лістапада 1914 года паблізу чылійскага порта Каранель.
У ходзе бітвы брытанская эскадра контр-адмірала Крыстафера Крэдака была разбіта германскай эскадрай графа Максіміліяна фон Шпее. Германскія крэйсеры, якія мелі перавагу ў хуткасці і артылерыйскім узбраенні, занялі спрыяльную пазіцыю і практычна без страт патапілі браняносныя крэйсеры «Гуд Хоуп» і «Монмут», разам з якімі на дно пайшлі 1654 брытанскіх марака, уключаючы адмірала Крэдака. «Глазга» і «Атранта» здолелі ўцячы.
Шведская імперыя
Шведская імперыя — гістарычны тэрмін, які пазначае каралеўства Швецыя і яе ўладанні ў перыяд з 1561 (пасля заваявання Эстоніі) па 1721 год (саступка Прыбалтыкі і ўсходняй Фінляндыі Расіі паводле Ніштацкага міру). На працягу гэтага часу Швецыя ўяўляла сабой адну з вялікіх еўрапейскіх дзяржаў.
На шведскай мове перыяд імперыі завецца stormaktstiden, «Эпоха вялікадзяржаўя». Росквіт імперыі прыйшоўся на XVII стагоддзе, калі Швецыя выступала гарантам Вестфальскага міру і прытрымвалася геапалітычнай канцэпцыі балтыйскага панавання — «dominium maris baltici». <!--
Даўжанскі раён (1938—2020)
Даўжанскі раён (Довжанський район), да 2016 года — Свэрдлоўскі раён (Свердловський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Луганскай вобласці Украіны, якая існавала ў 1938—2020 гадах. Адміністрацыйны цэнтр — Даўжанск (Довжанськ).
З 2014 года да скасавання ў 2020 годзе тэрыторыя раёна знаходзілася пад кантролем самаабвешчанай Луганскай Народнай Рэспублікі.
Насельніцтва раёна на 1 студзеня 2015 года складала 11 776 чалавек, плошча — 1132 км².
У 2020 годзе ў рамках адміністрацыйнай рэформы раён быў аб’яднаны з Сарокынскім раёнам і раённымі цэнтрамі ў новы Даўжанскі раён.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 пасялковага і 6 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 1 пасёлак гарадскога тыпу, 3 пасёлкі сельскага тыпу і 26 вёсак.
XVI з’езд КП(б)Б
Шасна́ццаты з’езд КП(б)Б. Адбыўся 10 — 19 чэрвеня 1937 г. у Мінску ў разгар палітычных рэпрэсій. Прысутнічала 698 дэлегатаў з рашаючым і 148 з дарадчым голасам ад 47 000 членаў і кандыдатаў у члены партыі [разам з вайсковымі арганізацыямі; 33 578 членаў і кандыдатаў у члены КП(б)Б].
Праца з’езда
З’езд падвёў вынікі развіцця народнай гаспадаркі рэспублікі за час пасля XV з’езда КП(б)Б. Было адзначана, што аб'ём валавой прадукцыі ўдвая перавысіў узровень 1932 г.; удзельная вага ў ёй прамысловай прадукцыі дасягнула 73%. У калгасы аб’ядналася 87,1% сялянскіх гаспадарак, якія засявалі 94,1% ворнай зямлі. З’езд вызначыў мерапрыемствы па далейшым развіцці народнай гаспадаркі, асабліва энергетыкі, умацаванні калгасаў, павышэнні ўзроўню гаспадарчай і палітычнай работы, даў даручэнні па распрацоўцы паказчыкаў 3-га пяцігадовага плана. Аднагалосна са спісу дэлегатаў быў выключаны і арыштаваны як «вораг народа» былы старшыня СНК БССР М. М. Галадзед. Некалькі дэлегатаў, якія працавалі разам з ім, таксама арыштаваны ў ходзе з’езда. Не вытрымаўшы неабгрунтаваных абвінавачванняў у быццам бы дачыненні да «варожай дзейнасці ў Беларусі», дэлегат з’езда старшыня ЦВК БССР і член Бюро ЦК КП(б)Б А. Р. Чарвякоў 16 чэрвеня ў час перапынку застрэліўся ў сваім кабінеце.
Вынікі з’езда
З’езд выбраў ЦК КП(б)Б з 64 членаў і 21 кандыдата, Рэвізійную камісію КП(б)Б з 7 членаў. У Бюро ЦК КП(б)Б, выбранае на арганізацыйным пленуме, увайшло 11 членаў і 7 кандыдатаў, якія ў хуткім часе, акрамя аднаго кандыдата, былі арыштаваны і прыгавораны да вышэйшай меры пакарання; на пачатку 1938 года былі арыштаваны і прыгавораны да вышэйшай меры пакарання 34 з 64 членаў і 8 з 21 кандыдата ў члены ЦК КП(б)Б.
Кнут Гамсун
Кнут Га́мсун (Knut Hamsun), сапраўднае імя Кнуд Пе́дэрсен (Knud Pedersen;  — ) — нарвежскі пісьменнік, паэт, драматург, сацыяльны крытык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі літаратуры (1920).
Біяграфія
Вёў вандроўнае жыццё, змяніў шмат прафесій. З 1911 года жыў у Нарвегіі. У 1934 годзе публічна выказаў сваю падтрымку нацыстам. У 1945 годзе арыштаваны, у 1947 годзе асуджаны за калабарацыянізм.
Творчасць
У ранніх раманах і аповесцях «Голад» (1890), «Містэрыі» (1892), «Новая зямля» (1893), «Пан» (1894), «Вікторыя» (1898), зборніку навел «Сіеста» (1898), напісаных у традыцыях неарамантызму, адчуваецца ўплыў філасофскіх ідэй Ф. Ніцшэ, Э. Сведэнбарга, А. Шапенгаўэра. С. Кіркегара, эстэтыкі А. Стрындберга, Ф. Дастаеўскага. У раманах «Пад восеньскай зоркай» (1906), «Бенані», «Роза» (абодва 1908), «Вандроўнік грае пад сурдзінку» (1909) дамінуюць матывы самотнага вандроўніцтва, беспрытульніцтва, пошуку шляхоў да зліцця з прыродай. Раманы «Апошняя ўцеха» (1912), «Дзеці свайго часу» (1913), «Мястэчка Сегельфос» (1915), «Плады зямлі» (1917; Нобелеўская прэмія) вызначаюцца непрыняццем тагачаснай заходняй цывілізацыі (за выключэннем нямецкай). Ідэі зліцця з прыродай і зямлёй развіваюцца ў раманах «Жанчыны каля студні» (1920), «Аўгуст» (1930), «А жыццё ідзе» (1933), «Кольца замыкаецца» (1936). Аўтар драматычных твораў «Каля брамы царства» (1895), «Гульня жыцця» (1896), «Вечаровая зара» (1898), «Манах Вэнт» (1902), зборнікаў вершаў «Дзікі хор» (1904), мемуараў «На зарослых сцяжынках» (1949).
Беларускія пераклады
Асобныя творы К. Гамсуна пераклалі на беларускую мову Лявон Баршчэўскі і Лідзія Ёхансен.
Параскева Пятніца (Слуцкі раён)
Параскева Пятніца — абраз беларускай школы сярэдзіны — другой паловы XVI стагоддзя, выяўлены ў Слуцкім раёне. Захоўваецца ў калекцыі ў Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( ДБЖ—140). Памер абраза —.
Паходжанне
Абраз быў выяўлены экспедыцыяй у 1921 годзе ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Усе даследчыкі абраз адносяць да XVI стагоддзя. Выключэнне складае датаванне М. С. Кацара, які лічыць, што помнік створаны ў XIV—XV стагоддзях.
Рэстаўрацыя
Раскрыты ў Дзяржаўнай цэнтральнай мастацкай рэстаўрацыйнай майстэрні, М. А. Багаслоўскім, , А. М. Рабінінай у 1954—1957 гадах (Масква).
Апісанне
Параскева адлюстравана ў анфас у чырвоным на зялёнай падкладцы мафорыі, блакітным хітоне з вохрыстым арнаментаваным аздабленнем па гарлавіне і рукавах. У правай руцэ 7-канцовы карычневы крыж, у левай — белы скрутак S-падобнай формы. Німб, фон, клеймы для подпісаў пазалочаныя. Фон аздоблены разным раслінным арнаментам, палі шэра-зялёныя.
У культуры
У 1996 годзе выява іконы была выкарыстана на паштовай марцы «Белпошты».
IC 5126
IC 5126 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пятркоўскі павет
Пятркоўскі павет (Powiat piotrkowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Лодзьскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Пётркаў Трыбунальскі. Займае плошчу 1428,77 км². Насельніцтва павета складае 92,3 тыс. чалавек.
Белае (возера, Лунінецкі раён)
Бе́лае — возера ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці ў басейне ракі Прыпяць у межах біялагічнага заказніка «Лунінецкі». Знаходзіцца за 17 км у напрамку на паўночны захад ад горада Лунінец, за 7,5 км на захад ад аграгарадка Бастынь.
Плошча паверхні возера 0,22 км², даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Найбольшая глыбіня дасягае 5 м. Даўжыня берагавой лініі 1,8 км Схілы катлавіны возера пясчаныя, параслі хваёвым лесам. Берагі вышынёй да 2 метраў.
У возеры растуць рэдкія расліны, занесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь — палушнік азёрны і лабелія Дортмана.
Кукуцелей
Кукуце́лей (Kukutėliai), традыцыйная беларуская назва — Кукуці  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цвярачускай сянюніі. Размешчаназа 6 км на паўднёвы захад ад Цвярачуса, на заходнім беразе возера Эрзветас.
Правінцыя (альбом)
«Правінцыя» ― дэбютны студыйны альбом барда Віктара Шалкевіча, які быў выпушчаны ў 1992 годзе.
Гісторыя стварэння
Альбом быў запісаны ў 1992 годзе за адну ноч у Доме культуры мястэчка Азёры на ўсходненямецкую плёнку савецкім магнітафонам. Гукарэжысёрам выступіў уладальнік студыі рок-музыкант Іван Авяркіеў. Асаблівасцю стала тое, што на плёнцы першапачаткова быў запісаны рок-гурт «Pink Floyd», але магнітафон дрэнна выцер стары запіс і скрозь некаторыя песні Шалкевіча той прабіваўся. Тыражаваннем запісу заняўся польскі бізнесмен Яраслаў Зелянкевіч. Амаль увесь наклад касет з запісам альбома Шалкевіч самастойна прадаў на фестывалі «Басовішча 1992», калі не быў заняты выступам на сцэне. У 2020 годзе альбом быў перавыдадзены на CD з аздабленнем буклета малюнкамі мастака Яна Мяльніцкага.
NGC 2517
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ігар Іванавіч Пырх
Біяграфія
Скончыў Мінскую вышэйшую школу міністэрства ўнутраных спраў.
Створаная на нечарговай пятай сэсіі Вярхоўнага Савета ў жніўні 1991 года, камісія пад ягоным кіраўніцтвам выявіла маштабную падтрымку маскоўскага путчу з боку камуністычных функцыянераў і дзяржаўных чыноўнікаў у Беларусі.
Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцці Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі, падрыхтоўцы законапраектаў да нечарговай сэсіі Вярхоўнага Савета 24-25 жніўня 1991 года, на якой была абвешчана незалежнасць Беларусі. Сааўтар шэрагу законапраектаў, у тым ліку — Аб міліцыі і органах правапарадку.
Гісторыя Славеніі
Гісторыя Славеніі.
Антычнасць
Землі былі заселены ілірыйцамі, трапілі пад уладу Рыма каля 1 ст. да н.э.
Сярэднявечча
У выніку славянскай каланізацыі ўтварылася княства Карантанія (іначай Карынція; каля 7 ст.). Князь Горазд першым з славянскіх уладароў прыняў хрысціянства. У 10 ст. Карантанія распалася на некалькі правінцый, якія былі разабраны франкамі і германцамі. Пачаўся прыток германскага насельніцтва. Самастойнае, потым залежнае, Карантанскае княства існавала яшчэ ў пач. 15 ст. на частцы зямель на поўнач ад Альпаў (гл. Княскі камень (Цаловец), Сталец ваяводы (Гаспасвецкае поле)). Да 16 ст. ужо ўсе землі Карантаніі былі заняты імперыяй Габсбургаў.
Новы час
У 1809 — 1814 большая частка гэтых зямель уваходзіла ў Ілірыйскую правінцыю, створаную Напалеонам. Пасля Венскага кангрэсу землі былі вернуты Аўстрыі.
Найноўшы час
Пасля 1-й сусв. вайны і распаду Аўстра-Венгерскай імперыі землі правінцый Славенія, Карынція часткова ўвайшлі ў Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (1918; гл. таксама Клагенфурцкі рэферэндум 1920).
1918 — 1991
Гл. Гісторыя Югаславіі.
Пасля 1991
У 1991 Славенія абвясціла незалежнасць і выйшла са складу Югаславіі. Спроба федэральнага ўрада ваеннаю сілаю вярнуць краіну ў склад федэрацыі не ўдалася.
IC 5127
IC 5127 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Пегас.
Мядзянка (рака)
Мядзя́нка — рака ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці і Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Нараў. Даўжыня 17 км. Пачынаецца каля вёскі Малыя Масушыны Свіслацкага раёна, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Юзафін Пружанскага раёна. Рэчышча каналізаванае. У ніжнім цячэнні называецца Навадворскі канал. Каля аграгарадка Новы Двор створана сажалка (плошча 0,16 км²).
IC 5127
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уладанні Швецыі
У гэтым спісе прадстаўлены ўсё тэрыторыі свету, калі-небудзь якія знаходзіліся ва ўладанні, васальнай, каланіяльнай ці блізкай да іх залежнасці ад Швецыі.
Мамонічы
Род
У сям’і Івана Мамоніча было тры сыны — Багдан, Кузьма і Лука. Багдан займаўся купецкай справай, Кузьма і Лука (Лукаш) працяглы час займаліся выдавецкай дзейнасцю. У 1582 годзе Лука Мамоніч атрымаў прывілей на войтаўства.
Жан Поль Рыхтэр
Жан Поль Рыхтэр ( — ) — нямецкі гісторык мастацтва.
Мамонічы
Род
Кузьма меў сына Льва, таксама друкара, які працаваў з бацькам і дзядькам. У 1577, 1583, 1595 і 1601 гадах Кузьма займаў пасаду віленскага бурмістра.
Жан Поль Рыхтэр
Біяграфія
Нарадзіўся ў Дрэздэне ў сям'і багаслова і сам стаў багасловам, быў настаўнікам маладога Аляксандра Фрыдрыха, ландграфа Гесэнскага. Прызначэнне ў якасці настаўніка дало магчымасць падарожнічаць па Еўропе і ён пачаў цікавіцца  італьянскім мастацтвам. Ён пісаў для турыстычных даведнікаў Бедэкера і ў 1876 годзе пазнаёміўся з Джавані Марэлі, якога ён пазней прадставіў Бернарду Берансану. Пераехаў у Лондан у 1877 годзе і напісаў некалькі каталогаў мастацтва, але цяпер вядомы пераважна дзякуючы сваёй працы над нататнікамі Леанарда ды Вінчы.
Мамонічы
Род
Мамонічы мелі ўласны «папяровы млын» у мястэчку Павільна паблізу Вільні.
Медаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага кангрэсу
Медаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага Кангрэсу — медаль, прысвечаны саракавой гадавіне Другога Усебеларускага кангрэсу і выдадзены прыхільнікамі Беларускай цэнтральнай рады ў ЗША ў 1984 годзе. Захоўваецца ў калекцыі БІНіМа.
Мамонічы
Друкарня
У маі 1574 года ў доме Мамонічаў арганізавана друкарня Пётра Мсціслаўца. Матэрыяльна справе Мсціслаўца дапамагалі таксама актыўныя прыхільнікі праваслаўя браты Зарэцкія. Маёмасць Мсціслаўца ў друкарні не выкарыстоўвалася.
Медаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага кангрэсу
Апісанне
На бронзавым медалі ў цэнтры выява Пагоні і дата «27.6.1944» (дата прывядзення кангрэсу), а вакол надпіс: «1984 — 40-ыя ўгодкі Другога Ўсебеларускага Кангрэсу». На адваротным боку ў цэнтры партрэт Радаслава Астроўскага і гады ягонага жыцця «1887» і «1976», а ўверсе і ўнізе надпіс «Радаслаў Астроўскі Прэзыдэнт БЦР».
Жан Поль Рыхтэр
Сям'я
Яго жонка Луіза Мары Швааб і іх дочкі Ірма і Жызела таксама былі мастацтвазнаўцамі.
Мамонічы
Друкарня
У 1575—1576 гадах былі выдадзеныя «Евангелле напрастольнае», «Псалтыр» і «Часовник». Выданні былі багата аздобленыя, надрукаваны на добрай паперы, буйным шрыфтам, з арнаментам і гравюрамі, упрыгожаныя ягадамі, лопнулымі гранатавымі яблыкамі, шышкамі, выгнутымі сцёбламі.
Неўзабаве між Мсціслаўцам і Мамонічамі пачаўся канфлікт. Пётр Мсціславец звярнуўся ў суд, яму было прысуджана ўсё друкарскае абсталяванне і 30 коп грошаў, а Кузьме Мамонічу — выдадзеныя кнігі. Дзейнасць друкарні аднавілася ў 1583 годзе пад кіраўніцтвам Кузьмы Мамоніча, яго брата Лукі і сына Льва. Магчыма, з імі супрацоўнічаў віленскі друкар Васіль Гарабурда, які выдаў у 1582 (або 1580) годзе Актоіх.
Кароль Стэфан Баторый 13 сакавіка 1586 года выдаў Мамонічам прывілей на друкаванне і продаж славянскіх кніг (пацверджаны 16 красавіка 1590 года).
Да падпісання Берасцейскай царкоўнай уніі 1596 года друкарня збольшага абслугоўвала патрэбы праваслаўных брацтваў, брацкіх школ, цэркваў, простых мяшчан. З XVII ст. друкарня забяспечвала патрэбы выключна ўніятаў. Справамі распараджаўся Лявон Кузьміч Мамоніч, імя якога ў выхадных звестках выданняў з’явілася ў 1609 годзе. Адсутнасць кніг для праваслаўных сведчыць пра адхіленне Кузьмы і Лукі Мамонічаў ад спраў і пераходу кіраваннем у рукі Лявона. Па смерці Кузьмы 16 ліпеня 1607 года Лявон атрымаў у спадчыну друкарню.
Усе выданні вылучаюцца добрым мастацкім аздабленнем, выкарыстаннем свецкіх гравюр. Мастак і гравёр Грынь Івановіч (вучань Івана Федаровіча) стварыў для друкарні курсіўныя шрыфты.
Да 1623 года выдадзена каля 85 выданняў (паводле іншых звестак 115 ) на царкоўнаславянскай, старабеларускай, лацінскай і польскай мовах.
Хілары Скот
Хілары Скот (Hillary Scott; нар. 3 лютага 1983, Чыкага, ЗША) — амерыканская порнаактрыса.
Біяграфія
Пасля заканчэння школы Хілары два з паловай гады працавала ў іпатэчным банку, аднак звольнілася пасля таго, як ёй надакучыла гэтая пасада.
У канцы жніўня 2004 года яна прыязджае ў Лос-Анджэлес, дзе спрабуе сябе ў фільмах для дарослых. Дэбютавала Хілары ў другім эпізодзе фільма Double Play разам з Маркам Ашлі. Пасля шматлікіх гонза-фільмаў, у якіх яна праявіла свае навыкі ў анальным сексе, яна засвяцілася ў шматбюджэтным фільме Darkside разам з. За ролю ў гэтым фільме яна атрымала ўзнагароды ў катэгорыі «Best Oral Sex Scene — Film» і «Best Group Sex Scene — Film» на AVN Awards 2006. 20 красавіка таго ж года яна атрымала ўзнагароды XRCO Awards у намінацыях «Best New Starlet» і «Orgasmic Oralist»
15 мая 2006 года яна прыняла ўдзел у эфіры, дзе асвятліла працу порнастудыі знутры.
У 2007 годзе яна знялася ў фільме Corruption, за які атрымала прэмію AVN Awards у намінацыі «Best Actress in a Video». Сам фільм атрымаў сем узнагарод амерыканскага «порна Оскара» ў розных намінацыях. У гэтым фільме Хілары Скот удзельнічала ў сямі сексуальных сцэнах і выканала доўгае падвойнае пранікненне разам са і.
Таксама Скот замяняла у ролі  у фільме Britney Rears 3: Britney Gets Shafted.
23 красавіка 2007 года Хілары ў эфіры Howard Stern radio заявіла, што падпісала тое, што яна назвала «найбуйнейшым порна-кантрактам у гісторыі» на суму $1 млн за 4 гады з SexZ Pictures. Аднак Скот і SexZ Pictures рассталіся пасля крыху больш за двух гадоў сумеснай працы, і цяпер Хілары прадстаўляе LA Direct Models.
Скот з’явілася ў эпізодзе Шоу Джэры Спрынгера пад назвай «A Porn Star Broke Us Up», якое выйшла 1 лютага 2010 года.
Па дадзеных на 2014 год Хілары Скот знялася ў 591 порнафільме і зрэжысавала 7 порнастужак.
Алаіз Ландэс
Алаіз Ландэс (Alois (Alojzy) Landes, Aloisius Landes; 11 лютага 1767 у Аўгсбургу (Баварыя) — 25 студзеня 1844 ў Рыме) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог, аўтар філасофскіх прац.
Уступіў у Таварыства Ісуса 30 жніўня 1787 г. у Полацку. Рэгент канвікту ў Мсціславе (1791—1794 і 1799—1800) і ў Віцебску (1794—1795 і 1798—1799). У перыяд з 1795 па 1797 гг. — прэфект езуіцкіх школ у Дынабургу. З 1801 па 1803 — прафесар філасофіі і матэматыкі ў Полацкім езуіцкім калегіуме. У 1803—1809 гадах узначальваў езуіцкую місію ў Саратаве. З 1 жніўня 1809 г. па 1 жніўня 1814 г. займаў пасаду прывінцыяла Беларускай правінцыі Таварыства Ісуса. З 1 жніўня 1814 г. па 1 жніўня 1817 г. — рэктар Полацкай езуіцкай акадэміі. У 1817—1820 гг. — інструктар ІІІ прабацыі ў Віцебску.
У 1820 г. браў удзел у ХХ Генеральнай кангрэгацыі і выбарах генерала Ордэна езуітаў. У 1829 — удзельнік ХХІ Генеральнай кангрэгацыі, дзе быў абраны асістэнтам генерала Таварыства Ісуса Яна Ротана (выпускніка Полацкай езуіцкай акадэміі) у Германіі, а потым прызначаны рэктарам Германскага калегіума (Collegium Germanicum) у Рыме.
Паянчанскі павет
Паянчанскі павет (Powiat pajęczański) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Лодзьскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Паенчна. Займае плошчу 803,77 км². Насельніцтва павета складае 51,9 тыс. чалавек.
Аляксандр Аляксандравіч Бальшуноў
Аляксандр Аляксандравіч Бальшуноў (Алекса́ндр Алекса́ндрович Большуно́в; нар., Падывоцце, Бранская вобласць) — расійскі лыжнік, алімпійскі чэмпіён 2022 года ў скіятлоне, чэмпіён свету 2021 года ў скіятлоне, двухразовы ўладальнік Вялікага крыштальнага глобуса (2019/20, 2020/21), двухразовы пераможца лыжнай шматдзённай гонкі Тур дэ Скі (2019/2020 і 2021). Двухразовы пераможца і сярэбраны прызёр чэмпіянатаў свету па бегу на ролікавых лыжах. Заслужаны майстар спорту Расіі (2018). Універсал, паспяхова выступае як у спрынтарскіх, так і ў дыстанцыйных гонках.
Аляксандр Бальшуноў з’яўляецца ваеннаслужачым войскаў нацыянальнай гвардыі Расійскай Федэрацыі, займае пасаду інструктара спартыўнай каманды пры ўпраўленні Уральскай акругі войскаў нацыянальнай гвардыі, мае воінскае званне «лейтэнант».
VI з’езд КП(б)Б
Шосты з'езд КП(б)Б, [XI канферэнцыя КП(б)Б]. Адбыўся 15 — 19 сакавіка 1922 г. у Мінску. Прысутнічала 100 дэлегатаў з рашаючым і 48 з дарадчым голасам ад 5150 членаў і кандыдатаў у члены партыі (разам з вайсковымі арганізацыямі). Парадак дня: