cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стыў Возняк
Нарадзіўся ў сям’і выхадцаў з Букавіны, бацька — украінец, маці — нямецкага паходжання. Бацькі Стыва пераехалі ў ЗША пасля вайны. Лічыцца адным з бацькоў рэвалюцыі персанальных камп’ютараў, значна спрыяў вынаходству персанальнага камп’ютара ў 1970-х гадах. Вазняк заснаваў Apple Computer (цяпер Apple Inc.) разам са Стывам Джобсам у 1976 годзе. У сярэдзіне 1970-х ён стварыў камп’ютары Apple I і Apple II. Apple II набыў неверагодна вялікую папулярнасць і з часам стаў самым прадаваным персанальным камп’ютарам у 1970-х і пачатку 1980-х гадоў.
Пелая
Пела́я (Pelayo, Pelagius, Pelayu, Pelágio; каля 690—737) — кароль Астурыі, які панаваў з 718 па 737 гадах.
Стыў Возняк
Рассвет Apple
Стывін нарадзіўся ў сям’і інжынера Фрэнсіса Вазняка. Яго бацька, выпускнік Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута, працаваў інжынерам у кампаніі Lockheed, займаючыся распрацоўкай сістэм навядзення ракет. Менавіта бацька прывіў маладому Стыву любоў да электронікі. Будучы ў 4 класе, Возняк атрымаў ліцэнзію радыёаматара, а ў восьмым сабраў складаны калькулятар, які атрымаў першы прыз на гарадскім конкурсе, які праводзіцца BBC. У школе Возняк самастойна вывучыў Фартран і пачаў працаваць у кампаніі Sylvania. Пасля школы Стыў паступіў ва Універсітэт Каларада, але з-за недахопу грошай у бацькоў ён правучыўся там толькі год і стаў вучыцца ва Універсітэце Дэн-Аса, які таксама неўзабаве пакінуў.
Пелая
Гісторыя
Пасля таго, як кароль вестготаў Радэрых атрымаў канчатковую паражэнне ад арабаў, рэшткі яго арміі адышлі ў Астурыю. Тут таксама ўкрыліся і магнаты паўднёвай і цэнтральнай Іспаніі, а таксама частка епіскапаў. Сярод пячораў і цяснінаў, вельмі зручных пры абароне, яны былі гатовыя даць рашучы адпор ворагам. Аднак паведамленне аб смерці Родэрыха прымусіла іх падумаць аб неабходнасці абраць прыемніка, які павінен будзе кіраваць ваеннымі аперацыямі. Ім стаў Пелая.
Стыў Возняк
Рассвет Apple
У 1975 Возняк пакінуў Універсітэт Каліфорніі (ён вернецца туды пазней, каб скончыць сваё навучанне па EECS і ў 1986 атрымае ступень бакалаўра) і з’явіўся з камп’ютарам, які з часам зрабіў яго знакамітым. Ён, зрэшты, зрабіў яго толькі для таго, каб уразіць членаў Клуба хатняга камп’ютара, што размяшчаецца ў Апала-Альта ( Homebrew Computer Club). «Я сабраў Apple I, таму што мне хацелася падзяліцца ім з іншымі. Прычым бясплатна» — казаў ён пазней у інтэрв’ю.
Пелая
Гісторыя
Прыняўшы ўладу ў такі цяжкі перыяд, малады Пелая ў першы час не змог дамагчыся поспеху, бо яго войска было нешматлікае. З набліжэннем арабаў, Пелая ў 714 годзе затаіўся ў прадгор’і Пікас дэ Еўропа. Тут іспанцы з поспехам супрацьстаялі ворагам. У 718 годзе Пелая адступіў у горы і ў даліне Кавадонгі разбіў атрад пад камандваннем арабскага вайскоўца Алькамы. Сам Алькама быў забіты падчас бойкі.
Невялікая перамога іспанцаў у даліне Кавадонгі мела вялікае значэнне, аднак яна вырашыла лёс толькі невялікай тэрыторыі. Пасля бітвы арабы пакінулі тэрыторыю паўночна-ўсходняй Астурыі. Гэтак была закладзена Рэканкіста — працяглай барацьбе іспанцаў за вызваленне сваёй краіны аб арабскага нашэсця. Усе спробы кардоўскіх эміраў захапіць Астурыю былі з поспехам адбіты Пелая. Паступова ён здолеў расшырыць сваю дзяржаву, Астурыя пад канец яго панавання ахоплівала на ўсходзе землі баскаў, а на захадзе — Галісію.
Стыў Возняк
Рассвет Apple
У Стыва Джобса, яго школьнага таварыша, узнікла ідэя прадаць камп’ютар у выглядзе цалкам сабранага ПК. Возняк спачатку паставіўся да гэтага скептычна, але Джобс ведаў, як яго пераканаць. Ён не стаў завабліваць Возняка прыбытковасцю праекта, а проста сказаў, што гэта будзе займальная прыгода, і нават калі яны прагараць, то хоць бы змогуць расказаць сваім унукам аб тым, што валодалі ўласнай кампаніяй. Яны прадалі ўсе свае каштоўныя рэчы (Возняк, напрыклад, прадаў навуковы калькулятар HP, а Джобс фургон Volkswagen), выручылі 1300 долараў і сабралі першыя прататыпы ў спальні Джобса, а пазней, калі ўсё вольнае месца было занята, яны перабраліся ў гараж Джобса. Іх першы камп’ютар быў сапраўдным інжынерных цудам у кантэксце вылічальнай тэхнікі 1975 года. У прастаце выкарыстання ён на гады апярэджваў Altair 8800, які быў прадстаўлены раней у 1975 годзе. У Altair 8800 не было дысплея і сховішча даных, камп’ютар атрымліваў каманды з дапамогай перамычак (адна праграма, магла запатрабаваць некалькі тысяч пераключэнняў, выкананых без адзінай памылкі), а яго прылада вываду ўяўляла сабой набор мігаючых лямпачак. Altair 8800 выдатна падыходзіў для людзей, якія займаліся электронікай як хобі. Для такога роду людзей яго прырода, якая патрабуе абавязковай зборкі, была ўсяго толькі спецыфічнай асаблівасцю, але, на жаль, яна зусім не падыходзіла для шырокай публікі. У адрозненне ад яго, камп’ютар Возняка, які ён назваў Apple I, быў цалкам сабранай прыладай, на борце якой знаходзіўся мікрапрацэсар MOS Technology 6502 коштам 20 долараў і ПЗП. Каб атрымаўся сапраўдны ПК, заставалася дадаць трохі RAM, клавіятуру і манітор.
Тушча
Ту́шча — возера ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Страча, за 32 км у напрамку на поўнач ад горада Смаргонь, каля вёскі Лявонавічы.
Стыў Возняк
Рассвет Apple
1 красавіка 1976 года Джобс і Возняк стварылі Apple Computer. Возняк звольніўся з Hewlett-Packard і стаў віцэ-прэзідэнтам, адказным за навуковыя даследаванні і распрацоўку ў кампаніі Apple. Камп’ютар Apple I быў выстаўлены на продаж па цане 666,66 долараў. Джобс і Возняк прадалі 100 сваіх першых камп’ютараў мясцовым дылерам.
Тушча
Плошча паверхні возера 0,34 км². Даўжыня 0,85 км, найбольшая шырыня 0,66 км. Даўжыня берагавой лініі 2,8 км. Найбольшая глыбіня 2 м. Аб’ём вады 0,49 млн м³. Плошча вадазбору 6,1 км².
Стыў Возняк
Рассвет Apple
Возняк цяпер мог засяродзіцца на выпраўленні недахопаў і пашырэнні функцыянальнасці Apple I. Яго новая канструкцыя павінна была захаваць самыя галоўныя характарыстыкі: прастату і выгоду ў выкарыстанні. У Apple II Вазняк укараніў графіку з высокім дазволам. Цяпер яго камп’ютар мог адлюстроўваць не толькі тэкст і сімвалы, але і малюнкі: «Я дадаў магчымасць вываду ў высокай якасці. Спачатку гэта было ўсяго два чыпа, бо я не ведаў, ці спатрэбіцца гэта людзям». Да 1978 ён таксама спраектаваў недарагі кантролер гнуткіх дыскаў Disk II. Разам з Рэндзі Вігінтанам (Randy Wigginton) ён напісаў Apple DOS і файлавую сістэму. Shepardson Microsystems была прыцягнута да стварэння простага кансольнага інтэрфейсу для яго DOS.
Тушча
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй ад 3—4 да 12—14 метраў. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 50—100 м. Берагі пераважна сплавінныя, у паўночна-заходняй і паўднёва-ўсходняй частках нізкія і пясчаныя. На паўночным усходзе берагавая лінія ўтварае некалькі заліваў. Дно возера выслана сапрапелем, на паўночным захадзе і паўднёвым усходзе вузкая паласа пясчаных адкладаў да глыбіні 0,5—1 м. Возера зарастае слаба да глыбіні 1,1 м.
Стыў Возняк
Па той бок Apple II
На працягу некалькіх гадоў Apple II заставаўся галоўнай крыніцай даходаў для Apple і забяспечваў жыццяздольнасць кампаніі, калі яе кіраўніцтва ўзялося за значна менш прыбытковыя праекты, такія як злапомны Apple III і камп’ютар Apple Lisa. Дзякуючы надзейным даходаў ад Apple II, кампанія змагла распрацаваць Macintosh, вывесці яго на рынак і зрабіць сваёй асноўнай тэхналогіяй.
Тушча
З возера выцякае рака Тушчанка.
Стыў Возняк
Па той бок Apple II
У лютым 1981 Стыў Возняк трапіў у аварыю на сваім самалёце Beechcraft Bonanza, падчас узлёту з авіяцыйнага парку Санта-Круз. У выніку ён атрымаў рэтраградную амнезію і часовую антэраградную амнезію. Ён не памятаў аб гэтым здарэнні і не ведаў, што патрапіў у авіякатастрофу. Ён таксама не памятаў свайго знаходжання ў бальніцы або рэчаў, якія ён рабіў пасля таго, як яго выпісалі. Ён займаўся звычайнымі справамі, але не памятаў пра іх. Woz пачаў збіраць па кавалачках інфармацыю ад розных людзей. Ён спытаў сваю дзяўчыну, Кендзі Кларк (раней працавала ў Apple), не трапляў ён у якую-небудзь катастрофу. Калі яна распавяла яму пра інцыдэнт, яго кароткачасовая памяць вярнулася. Фактычна, Стыў і Кендзі былі заручаныя, яны замовілі вясельныя кольцы ў Сан-Дыега і ляцелі туды за імі. Таксама ў сваім вызваленні ад амнезіі Возняк дзякуе камп’ютарнай гульні на Apple II.
Стывін не стаў вяртацца ў Apple пасля авіякатастрофы. Замест гэтага ён ажаніўся з Кендзі Кларк (ён называў яе Супержанчына («Superwoman»)) і вярнуўся ў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі пад імем Рокі Кларк (Rocky Clark) («Rocky» клікалі яго сабаку, а «Clark» — дзявочае прозвішча яго жонкі), там ён атрымаў навуковую ступень у 1986 годзе. У 1983 ён вырашыў вярнуцца ў каманду распрацоўшчыкаў Apple.
У 1982 і 1983 Возняк спансаваў два нацыянальныя рок-фестывалі «The US Festival», якія былі прысвечаны развіццю тэхналогій і садружнасці музыкі, камп’ютараў, тэлебачання і людзей. Яны ўяўлялі сабой камбінацыю тэхналагічнай выстаўкі і рок-фестывалю. У фестывалях прымалі ўдзел такія легенды рока як Mötley Crüe, Озі Осбарн, Judas Priest, Scorpions, Van Halen, U2 і іншыя.
Возняк і Кендзі развяліся ў 1987 годзе. На той момант у іх было трое дзяцей, два хлопчыка і дзяўчынка. Пазней, падчас сустрэчы выпускнікоў, ён аднавіў адносіны з Сюзан Мулкерн (Suzanne Mulkern), былой кіраўніцай чырлідараў (група падтрымкі). Яны пажаніліся ў 1990 і развяліся ў 2000 годзе.
Кар’ера па-за Apple
Праз 12 гадоў пасля заснавання кампаніі, 6 лютага 1987 г. Возняк зноў сыходзіць з Apple, на гэты раз назаўсёды. Нягледзячы на ​​гэта, ён да гэтага часу значыцца там работнікам і нават атрымлівае заробак, таксама пры ім застаўся пакет акцый. Возняк затым заснаваў новае прадпрыемства «CL9», якое распрацоўвала пульты дыстанцыйнага кіравання. Яно выпусціла на рынак першыя ўніверсальныя пульты ДК. Джобс пагражаў яго пастаўшчыкам, каб яны спынілі бізнес з Вознякам, інакш яны страцяць бізнес з Apple.
Ён знайшоў іншых пастаўшчыкоў, наўзамен тых, з кім ён працаваў на працягу чатырох гадоў, але быў расчараваны ў сваім самым блізкім сябры.
Возняк займаўся выкладчыцкай дзейнасцю (ён навучаў школьнікаў пятага класа) і дабрачыннай дзейнасцю у галіне адукацыі. Пасля звальнення з Apple Возняк перавёў усе свае грошы для тэхналагічнай праграмы школьнай акругі Los Gatos (акруга, у якім Стыў жыве і ў якім яго дзеці наведваюць школу). Unuson (Unite Us in Song) — арганізацыя, якую заснаваў Стыў, каб арганізаваць два Нацыянальных Фестывалі — зараз, у асноўным, выкарыстоўваецца ім для сваіх адукацыйных і філантрапічнай праектаў.
У 1985 Рональд Рэйган ўручыў Возняку нацыянальную медаль тэхналогій.
У 1997 годзе ён быў прызначаны членам Музея Камп’ютарнай Гісторыі ў Сан-Хасэ. Возняк быў галоўным спонсарам і мецэнатам Дзіцячага Музея Адкрыццяў (вуліцу насупраць музея перайменавалі ў яго гонар, Woz Way).
У верасні 2000 года Возняк увайшоў у Нацыянальны Зал Славы Вынаходнікаў.
У 2001 годзе ён заснаваў кампанію «Wheels Of Zeus» для стварэння бесправадной GPS-тэхналогіі, якая павінна была «дапамагчы звычайным людзям знаходзіць звычайныя рэчы». У 2002 годзе ён далучыўся да савета дырэктараў кампаніі Ripcord Networks Inc., у якую ўвайшлі таксама іншыя «выпускнікі» Apple. Пазней у тым жа годзе Возняк стаў членам савета дырэктараў у Danger Inc., стваральніка Hip Top’а (aka SideKick ад T-Mobile). У маі 2004 года Возняк атрымаў ганаровую ступень доктара навук ад Універсітэта штата Паўночная Караліна за яго ўклад у вобласці персанальных камп’ютараў.
Цікавыя факты
Цытата: «Ніколі не давярай камп’ютару, які не можаш выкінуць з акна».
У 1980 годзе, у Каліфорніі, быў пасвячоны ў масонскі ордэн. Яго першая жонка Эліс уваходзіла ў Ордэн Усходняй зоркі і менавіта жаданне праводзіць больш часу са сваёй жонкай заахвоціла Стывена Возняка ўступіць у Братэрства вольных муляраў.
У 1982 годзе выступаў ініцыятарам першага тэлемосту паміж СССР і ЗША.
Краснапольскі строй
Краснапольскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення Падняпроўя. Бытаваў у XIX — сярэдзіне XX ст. пераважна ў Краснапольскім, Касцюковіцкім, Клімавіцкім, Хоцімскім, Чачэрскім, Чэрыкаўскім раёнах. Для краснапольскага строю характэрна вялікая разнастайнасць форм адзення, багатае кампазіцыйнымі варыянтамі і арнаментальнымі матывамі мастацкае афармленне, у якім важнае значэнне, акрамя вышыўкі і ўзорыстага ткацтва, мела карункапляценне, аплікацыя.
Жаночае адзенне
У жаночым гарнітуры пашыраны 4 комплексы: кашуля, расхінная панёва, гарсэт, намітка; кашуля, андарак з дзесяткай (спадніца з прышытым ліфам-гарсэтам у асобных варыянтах нагадвала сарафан на лямках), 1-полкавы суконны фартух, хустка; кашуля, андарак, 4-полкавы льняны фартух, хустка; кашуля або блуза, кроеная з гесткай, крамная спадніца з прышыўным ліфам, 1-полкавы фартух, хустка. Кашулю кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі, прышытымі па ўтку, з вялікім адкладным каўняром, аздобленым па краях паскам вязаных белых карункаў або паркалёвых брыжоў. Шырокі рукаў злучаўся з плечавой устаўкай узорыстым паскам мярэжкі з чырвона-чорным геаметрычным арнаментам (капейкі). Вышыты чырвонымі, чырвона-чорнымі баваўнянымі ніткамі арнамент 8-пялёсткавых разетак, ромбаў, квадратаў кампанаваўся радамі, у шахматным парадку або размяшчаўся ў ячэйках-сотах, якія ўтвараліся перасячэннем дыяганальных або гарызантальных і вертыкальных палос. Густа нашыты на рукавы ўзор вылучаецца багаццем арнаментальных варыяцый, тонкасцю ўзораў, гармоніяй і агульнай пластыкай і аздабленнем іншых частак касцюма. Фартухі аздаблялі ўзорыстым ткацтвам, вышыўкай, аплікацыяй; панёву, андарак натыкалі клятчастым вохрыста-чырвоным арнаментам. Андарак і ліф-гарсэт часам кроілі з розных тканін: ніз з клятчастай даматканкі, ліф — з крамнай узорыстай і гладка-фарбаванай тканіны. Спадніцу шылі з ільнянога аднатоннага, клятчастага, паласатага, белага, бела-сіняга палатна. Падпяразвалі вузкім поясам, канцы якога аздаблялі дэкар. кутасамі, нізкамі разнаколернага бісеру. Галаўныя ўборы жанчын — намітка, чапец (вязаны з белых нітак або шыты з чырвоных крамных тканін), хустка. Насілі пацеркі, шыйныя бісерныя паскі, абразкі.
Мужчынскае адзенне
Мужчынскія кашулі кроілі з плечавымі ўстаўкамі (палікамі) або тунікападобныя; у іх вышывалі манішку, падол, каўнер і каўнерцы, падпяразвалі поясам. Нагавіцы шылі з палатна, шэрагаці карычневага сукна. Вопратку (світу, шубу, кажух, куртку, сак) аздаблялі нашыўкамі і аблямоўкамі фабрычных (чырвоных, сініх) тканін, аплікацыяй шнуром.
Давыдаўка
Назву Давы́даўка маюць:
Альберцінум
Альберцінум (Albertinum) — барочны будынак і музей у Дрэздэне.
Знаходзіцца на ўсходнім краі Тэрасы Бруля. Першапачаткова гэта быў будынак Арсенала, перабудаваны ў канцы 19-га стагоддзя ў музей архітэктарам Карлам Адольфам Канцлерам. Сваё імя будынак атрымаў ад караля Альберта (кіраваў Саксоніяй ў 1873—1902). Пасля заканчэння чарговы рэканструкцыі летам 2010 Альберцінум будзе змяшчаць Збор Скульптур і Галерэю Новых Майстроў Дзяржаўных мастацкіх збораў Дрэздэна.
Чашнікі
Ча́шнікі (афіц. транс.: Čašniki) — горад у Віцебскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Чашніцкага раёна, на р. Ула. За 95 км на паўднёвы захад ад Віцебска, 3 км ад чыгуначнай станцыі Чашнікі на лініі Орша—Лепель. Аўтамабільнымі дарогамі злучаныя з Лепелем, Новалукомлем, Сянном. Насельніцтва 7 912 чал. (2022).
Гісторыя
У XVI ст. у складзе Полацкае ваяводства ВКЛ, належалі князям Лукомскім. Падчас Лівонскай вайны (1558—1583) загадзе маскоўкага цара Івана IV на правым беразе Улы пабудавана крэпасць (пазней Чашніцкі замак, спалены ў 1708). З канца XVI ст. належалі Кішкам, Сапегам, Патоцкім, Валадковічам.
У XVII ст. Чашнікі — гандлёвае мястэчка. Інвентары Чашнікаў 1629 і 1633 гадоў паказваюць пачатковы этап развіцця паселішча, якое складалася ў той час з асноўнай часткі і слабод. Цэнтрам мястэчка — гандлёвая плошча, дзе знаходзіліся царква са званіцай (з 3 званамі розных памераў), 16 крам і 4 мяшчанскія двары. Ад плошчы радыяльна разыходзіліся 3 вуліцы-дарогі: Іванская (ішла да панскай сядзібы), Лукомская (да Лукомля), Цяпінская (да мястэчка Цяпіна). На рацэ Уле існавала гандлёвая прыстань, да якой прыбывалі купецкія караблі з таварамі. Непадалёк ад прыстані стаялі 39 складскіх збудаванняў. Гэтыя факты сведчаць пра тое, што Чашнікі з’яўляліся важным гандлёвым паселішчам.
У 18 ст. тут пабудаваныя прыстань, майстэрні па вырабе гандлёвых суднаў-стругаў. У 80-х — 90-х гадах 18 ст. мястэчка Чашнікі атрымала розныя гандлёвыя прывілеі. У 1791—1793 было цэнтрам Полацкага ваяводства.
З 1793 у складзе Расійскай імперыі, мястэчка Лепельскага павета. У 1797 годзе пад надзорам генерала Вітэ пачалося будаўніцтва Бярэзінскай воднай сістэмы. Пабудавалі прыстань, майстэрні па вырабе гандлёвых суднаў, больш за 40 складоў. Местачкоўцы, працуючы на будаўніцтве шлюзаў, добра авалодалі цяслярнай справай. Жыхары Чашнікаў і навакольных вёсак пачалі спасцігаць справу плытагонаў. У сяр. 19 ст. тут налічвалася каля 2,5 тысяч жыхароў, сярод якіх нямала было лоцманаў, што наймаліся вясной на баркі, праводзячы іх па Дзвіне да Рыгі.
У 2-й палове 19 стагоддзя ў Чашніках пачалося будаўніцтва невялікіх прадпрыемстваў, у канцы 19 стагоддзя пан Валадковіч разгарнуў будоўлю вялікай па тым часе папяровай фабрыкі. У той перыяд пашырылася тэрыторыя горада, забудоўваліся паўднёвая і ўсходняя яго часткі. У мястэчку Чашнікі, згодна са статыстычнымі звесткамі дзяржаўнага архіва Віцебскай губерні на 1906 г., агульная колькасць жыхароў складала 5530 чалавек. З іх хрысціян — 1254, яўрэяў — 4276, дваран — 1, чыноўнікаў — 26 чалавек, духоўнага звання — 8. Купцоў налічвалася 121, мяшчан — 4390, сялян — 985. Каменных будынкаў — 5, драўляных — 1332, 642 будынкі жылыя, нежылых — 695.
У 1919—1924 гг. Чашнікі ўваходзілі ў склад РСФСР. З 15.02.1923 г. мястэчка Чашнікі — цэнтр аднайменнай воласці Бачэйкаўскага павета Віцебскай губерні. З 3.03.1924 — у БССР, з 20.06.1924 г. у Віцебскім павеце і губерні, з 17.07.1924 г. мястэчка стала раённым цэнтрам Віцебскай, потым Лепельскай акругі. У 1925 годзе пабудавана чыгуначная станцыя Чашнікі. З 20.02.1938 г. — у складзе Віцебскай вобласці. Гарадскім пасёлкам Чашнікі сталі з 27 верасня 1938 г. У той час там жыло 3505 жыхароў.
З 5 ліпеня 1941 па 27 чэрвеня 1944 Чашнікі акупіраваны войскамі нацысцкай Германіі.
У 1962—1965 гадах у Бешанковіцкім раёне. З 7 лютага 1966 года — горад.
Эканоміка
Папяровая фабрыка «Чырвоная Зорка», філіял ААТ «Светлагорскі ЦКК». Прадпрыемствы лёгкай і харчовай прамысловасці.
Гасцініца.
Адукацыя
Чашніцкая гімназія
Андрэ Анана
Андрэ́ Анана́ (André Onana; нар. 2 красавіка 1996) — камерунскі футбаліст, брамнік англійскага клуба «Манчэстэр Юнайтэд» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Камеруна.
«Аякс»
Анана нарадзіўся ў Камеруне і, дзякуючы адмысловай фундацыі Самюэля Это’о, атрымаў магчмасць у 2010 годзе далучыцца да акадэміі «Барселоны». Да прафесійнай каманды ігрок не далучыўся, бо ў пачатку студзеня 2015 года вырашыў адправіцца ў Нідэрланды, дзе склаў пагадненне з амстэрдамскім «Аяксам». Далучыўся да моладзевай каманды клуба, за якую дэбютаваў у лютым таго ж года. Ужо наступным годам 20 жніўня камерунец дэбютаваў у асноўнай камандзе «Аякса» ў матчы супраць «Вілем II». Менавіта з таго сезона 2016/17 трывала заняў месца ў браме амстэрдамцаў. У маі 2017 года ігрок падоўжыў кантракт з клубам да 2021 года. У сакавіку 2019 года ён зрабіў яшчэ адное падаўжэнне дагавора да чэрвеня 2022 года. У лістападзе 2019 года ў інтэрв’ю выказаў цікавасць да англійскай Прэм’ер-лігі. У лютым 2021 года брамніку забаранілі гуляць на працягу 12 месяцаў пасля таго, як УЕФА выявіў станоўчае тэставанне на забароненае рэчыва фурасемід. «Аякс» апеляваў на вырак арганізацыі, спасылаючыся на памылковае ўжыванне жонкавых лекаў. У выніку тэрмін забароны быў зніжаны да дзевяці месяцаў арбітражным спартыўным судом у чэрвені. 24 лістапада 2021 года, адбыўшы дыскваліфікацыю, брамнік вярнуўся на поле ў матчы Лігі чэмпіёнаў супраць «Бешыкташа». Матч скончыўся перамогай «Аякса» з лікам 2:1. У маі 2022 года стала вядома аб сыходзе іграка з клуба па заканчэнні сезона.
«Інтэрнацыянале»
1 ліпеня 2022 года «Інтэрнацыянале» афіцыйна пацвердзіў складанне з Ананам пяцігадовай угоды. З часам выйграў канкурэнцыю ў складзе з Самірам Ханданавічам, дапамог камандзе выйграць Суперкубак і Кубак Італіі, а таксама дайсці да фіналу Лігі чэмпіёнаў УЕФА.
«Манчэстэр Юнайтэд»
У ліпені 2023 года за 43 млн фунтаў перайшоў у англійскі «Манчэстэр Юнайтэд».
Міжнародная кар’ера
Трапіў у заяўку зборнай Камеруна на чэмпіянат свету 2022, дзе правёў першы матч супраць Швейцарыі, пасля чаго праз канфлікт з галоўным трэнерам быў адхілены ад каманды і адпраўлены дамоў. 23 снежня 2022 года абвясціў пра завяршэнне міжнароднай кар’еры.
Дасягненні
«Аякс»:
«Інтэрнацыянале»:
Рунар Мар Сігур’янсан
Рунар Мар Сігур’янсан (Rúnar Már Sigurjónsson; нар., Сёйдаўркроўкюр, Ісландыя) — ісландскі футбаліст, паўабаронца румынскага клуба ЧФР і нацыянальнай зборнай Ісландыі. Удзельнік чэмпіянату Еўропы 2016 года.
Гіраўт Рык’ё
Гіраўт Рык’ё (Guiraut Riquier, каля 1230, Нарбона — каля 1292) — адзін з апошніх трубадураў, які працаваў у 1254—1292 гады.
Гіраўт паходзіў з Нарбоны. Служыў пры двары караля Кастыліі. Называў сябе «апошнім трубадурам». Рык’ё складаў як класічныя куртуазныя творы, гэтак і песні рэлігійнага зместу. Свае вершы Гіраўт Рык’ё сабраў у кнігу, пранумараваўшы іх і праставіўшы даты. Яго 27-ю песню, складзеную ў 1292 годзе «Час мне з песнямі канчаць…» прынята лічыць апошнім творам трубадураў.
Літаратура
Песні трубадураў. -М.: Навука, 1979 ст. 200—202, 254—255.
Праваслаўе
Правасла́ўе (калька з грэчаскага слова ὀρθοδοξία (артадоксія) — «правільнае меркаванне»), першапачаткова — тэрмін, які абазначаў супрацьлегласць гетэрадоксіі («памылка ерэтыкоў»). Узнік у II стагоддзі у Сусветнай царкве для абазначэння адрознення яе вучэння ад поглядаў розных расколаў, ерасей і сект, якімі лічыліся іншыя хрысціянскія і псеўдахрысціянскія кірункі. У дактрынальных дакументах часта ўжываўся як сінонім тэрміна «кафалічны» (у лацінскай традыцыі — «каталіцкі»)(καθολικός). Трэба, аднак, адзначыць, што блытаць гэтыя тэрміны не варта: пад «кафалічнасцю» ў багаслоўі маецца на ўвазе палната і цэласнасць Царквы Хрыстовай, яе прасторавая, часавая і якасная ўніверсальнасць.
У сучасным свецкім рэлігіязнаўстве — адзін з асноўных накірункаў хрысціянства, які аформіўся пасля расколу адзінай царквы на Усходнюю і Заходнюю.
У праваслаўнай царкве — вучэнні і духоўныя практыкі Адзінай Святой Саборнай і Апостальскай Царквы, якая складаецца з 15 аўтакефальных памесных цэркваў, што ўтвараюць адзіную сусветную царкву. У гэтым разуменні гісторыя царквы да 1054 года з'яўляецца часткай гісторыі Сусветнай Праваслаўнай Царквы, ад якой, на погляд праваслаўных, у выніку шэрагу памылак і скажэнняў праваслаўнага вучэння (напрыклад: філіокве, дагмат аб беззаганным зачацці Багародзіцы, вучэнне пра Чысцец, дагмат аб непамыльнасці рымскага першасвятара ў пытаннях веры і маралі, дагмат аб першаснасці ў хрысціянскай царкве рымскага епіскапа (у лацінскай традыцыі — «біскупа») і г.д.) і Сімвала веры адкалолася Каталіцкая царква. Вучэнне апошняй назвалі «каталіцтвам» і разглядаюць як ерась там, дзе яно супярэчыць праваслаўнаму.
(9) Метыда
(9) Метыда (9 Metis) — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 25 красавіка 1848 года ірландскім астраномом Эндру Грэхемам у Маркрыйскай абсерваторыі (Ірландыя). Метыда з’яўляецца адзіным астэроідам, адкрытым Грэхемам, а да 7 кастрычніка 2008 года была і адзіным астэроідам, адкрытым з тэрыторыі Ірландыі. Астэроід названы ў гонар старажытнагрэчаскай багіні мудрасці Метыды.
Астэроід абарочваецца вакол Сонца за 3,69 юліянскія гады.
У 2007 годзе масу Метыды ацэньвалі ад 1,6 да 2,5 кг. Гэта давала шчыльнасць ~6 (3,3 да 8,9) г/см³. Паводле ацэнкі Джэймса Бэра 2010 года, маса Метыды складае (1,47 ± 0,20) кг, а шчыльнасць — 4,12±1,33 г/см³.
Дальні
Назву Да́льні маюць:
Сямёнава (Ваўкавыскі раён)
Сямёнава (, Семёново) (да 30 ліпеня 1964 года Машні́ ) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шылавіцкага сельсавета.
Інфраструктура
Ёсць крама.
Лепельскі раён
Ле́пельскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскай вобласці. Раён размешчаны на поўдні Віцебскай вобласці. Мяжуе з 4 раёнамі Віцебскай вобласці: Бешанковіцкім, Докшыцкім, Ушацкім, Чашніцкім, і 2 раёнамі Мінскай вобласці: Барысаўскім і Лагойскім.
Геаграфія
Паверхня раёна пласкахвалістая. Паўднёва-заходняя частка знаходзіцца ў межах Верхнебярэзінскай нізіны, на паўночным захадзе Пышнагорскае ўзвышша, на паўднёвым усходзе Лукомскае ўзвышша. Найвышэйшы пункт 279 м (за 6 км на паўночны ўсход ад вёскі Новыя Валосавічы), найбольш нізкі пункт 136 м (урэз ракі Ула на ўсход).
У тэктанічных адносінах раён прымеркаваны да Вілейскага пахаванага выступу Беларускай антэклізы. Зверху залягаюць пароды антрапагенавага ўзросту паазерскага (паўночна-ўсходняга), сожскага, дняпроўскага і бярэзінскага зледзяненняў магутнасцю ад 80—120 да 170 м; ніжэй дэвонскія да 130 м, верхнепратэразойскія да 300 м адклады. Асноўнымі мінеральна-сыравіннымі рэсурсамі раёна з’яўляюцца торф, сапрапель, гліны, пяскі і пясчана-жвіровыя адклады, мінеральная вада. Шматлікія азёры маюць значныя запасы сапрапелю.
Глебы сельгасугоддзяў (у %): дзярнова-падзолістыя 54,7, дзярнова-падзолістыя забалочаныя 23, дзярновыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя 8, поймавыя (алювіяльныя) 1,1, тарфяна-балотныя 13,2; паводле механічнага складу (у %): сугліністыя 50,2, супясчаныя 29, пясчаныя 7,6, тарфяныя 13,2.
На тэрыторыі раёна часткова праходзіць водападзел паміж рэкамі Балтыйскага і Чорнага мораў — Бярэзінай і Заходняй Дзвіной. Найбольшыя рэкі Эса з прытокамі Байна, Свядзіца і Бярэшча, Ула (з Бярозаўкай), Зеха, на мяжы з Докшыцкім раёнам — Бярэзіна. На захадзе выток р. Сергуч. У раёне налічваецца 136 азёр. Сярод найбольшых выдзяляюцца: Лепельскае, Окана, Бярэшча, Ворань, Домжарыцкае, Бобрыца, Доўгае, Тэкліц, Астроўна, Пышна, Цеменіца, Какісіна, Дзявочае возера, Чаросава возера і інш.
Насельніцтва
На тэрыторыі раёна знаходзіцца 224 населеныя пункты.
Колькасць насельніцтва:
Буйныя населеныя пункты Лепельскага раёна: вёскі Бароўка, Грыгаравічы, Домжарыцы, в. Лядна, в. Матырына, Новыя Валосавічы, в. Поўсвіж, в. Слабада, в. Суша. Аграгарадкі: Баброва, Вялікі Поўсвіж, Камень, Стаі, Старое Лядна, Чарэйшчына.
Адміністрацыйны падзел
Падзяляецца на 9 сельсаветаў: Баброўскі, Бароўскі, Валосавіцкі, Горскі, Домжарыцкі, Каменскі, Лепельскі, Слабадскі, Стайскі.
Адукацыя
Сетка ўстаноў адукацыі Лепельскага раёна прадстаўлена 37 установамі. З іх адна гімназія, пяць сярэдніх школ, тры базавыя школы, чатыры вучэбна-педагагічныя комплексы «дзіцячы сад-школа», сямнаццаць устаноў дашкольнай адукацыі, адна пазашкольная ўстанова, адна спецыяльнай адукацыі і адзін каледж.
Ахова здароўя
Медыцынскае абслугоўванне насельніцтва ў раёне ажыццяўляе ўстанова аховы здароўя «Лепельская раённая цэнтральная бальніца».
Гаспадарка
Сельскагаспадарчая вытворчасць з’яўляецца адной з вядучых галін раёна як па аб’ёме вырабленай прадукцыі, так і па колькасці занятага працаздольнага насельніцтва. Сельскагаспадарчай вытворчасцю займаюцца 14 сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, Віцебская абласная дзяржаўная сортавыпрабавальная станцыя, падсобныя гаспадаркі УА «Лепельскі дзяржаўны прафесійны ліцэй» і Мінскі завод шасцярэнь і інш. Спецыялізацыяй гаспадарак з’яўляецца вытворчасць малака і мяса буйной рагатай жывёлы з развіццём вытворчасці зерня і льнаводствам у раслінаводстве. Дамінуючае палажэнне ў структуры пасяўных плошчаў раёна займаюць збожжавыя.
Транспарт
Па тэрыторыі раёна праходзіць чыгунка Орша — Лепель. Аўтамабільныя дарогі Мінск — Віцебск, Лепель — Полацк, Орша — Лепель, Лепель — Ула, Докшыцы — Лепель — Чашнікі, Лепель — Ушачы.
Іберыс вечназялёны
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20—30 см, з ляжачымі ўкараняючыміся парасткамі. Лісце лінейна-ланцэтнае, цёмна-зялёнага колеру. Кветкі да 1,5 см у дыяметры, белыя, у шчыткападобных гроках. Плод — стручок.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана ў Еўропе, Алжыры, Марока, Сірыі, Турцыі. Святлолюбівая расліна. Цвіце ў маі — чэрвені. Размнажаецца насеннем і вегетатыўнае (чаранкамі і дзяленнем куста).
NGC 3547
NGC 3547 (іншыя абазначэнні — UGC 6209, MCG 2-29-7, ZWG 67.19, PGC 33866) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кенаткель
Кенаткель — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Троіцкай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 20 км на паўночны захад ад цэнтра сяла Зерэнда. Код КАТА — 115658300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 364 чалавекі (187 мужчын і 177 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 306 чалавек (157 мужчын і 149 жанчын).
Сяргей Лаўрэнцьевіч Макаранка
Сяргей Лаўрэнцьевіч Макаранка (нар., ) — беларускі спартсмен па веславанні на байдарках і каноэ, алімпійскі чэмпіён (1960, Рым) на каноэ-двойцы на дыстанцыі 1000 метраў. Чэмпіён свету 1963 года. Двухразовы чэмпіён Еўропы (1959, 1963). Шматразовы чэмпіён СССР (1959—1963).
Біяграфія
Нарадзіўся 11 верасня 1937 года ў Крывым Рогу.
З 1940 па 1977 год пражываў у Брэсце. Спартыўную кар’еру пачаў у Брэсце пад кіраўніцтвам трэнера Уладзіміра Карпавіча Піліпенкі.
У 1955 годзе на рэспубліканскіх спаборніцтвах сярод адзіночак паказаў другі вынік на дыстанцыі 5 000 м, а ў 1956 годзе на рэспубліканскай спартакіядзе стаў першым на дыстанцыі 10 000 м.
У 1959 годзе на спартакіядзе народаў СССР заняў першае месца на дыстанцыі 10 000 м. У 1960 годзе на XVII Алімпійскіх гульнях у Рыме алімпійскае золата заваявана беларускай двойкай у складзе: Сяргей Макаранка і Леанід Гейштар.
У 1966 годзе пасля заканчэння спартыўнай кар’еры стаў трэнерам зборнай СССР па каноэ, затым — старшым трэнерам зборнай Беларусі.
Шамахмудавы
Шаахмед (таксама магчыма напісанне Шоахмед) Шамахмудаў (1890—1970) і яго жонка Бахры Акрамава (1903—1987) пражывалі ў Ташкенце і працавалі кавалямі ў арцелі імя Тэльмана. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны Шаахмед (спрошчанае — Ахмед) Шамахмудаў і яго жонка Бахры Акрамава ўзялі на выхаванне і ўсынавілі 15 дзяцей, якія страцілі бацькоў і былі падчас вайны ў Ташкент, і яшчэ траіх дзяцей пасля вайны.
Паводле статыстыкі, у гады Вялікай Айчыннай вайны ва Узбекістан было эвакуявана 400 тысяч дзяцей, з іх палова былі сіротамі.
Подзвіг бескарыслівасці
У Шамахмудавых не было ўласных дзяцей. У момант, калі яны пачалі забіраць эвакуяваных сірот, Шаахмеду было 53 гады, а яго жонцы 40. Яны пачалі прыходзіць на чыгуначны вакзал, куды прыбывалі цягнікі з ахопленых вайной раёнаў, і ў размеркавальным пункце забіраць адно дзіця за адным.
За адзін толькі 1943 год пажылы каваль Шамахмудаў стаў бацькам чацвярых дзяцей. Дзеці ў яго ўсе розных нацыянальнасцяў і розных прозвішчаў: Рая Мальцава — беларуска, Маліка Ісламава — татарка, Валодзя Урусаў — рускі.
У гісторыі ўсынаўлення быў адзін сапраўды цудоўны выпадак, калі Шамахмудавы забралі ў размеркавальным пункце безнадзейнага 5-месячнага немаўля, і ў Бахры, якая не мела ўласных дзяцей, з’явілася грудное малако і яна змагла выхадзіць малога. Шамахмудаў сам даў яму імя — Нягмат, што значыць «дар». Ён стаў чацвёртым сынам каваля.
Калі весці пра вялікую сям’ю каваля Шамахмудава было апублікавана ў цэнтральных газетах, Шаахмед аднойчы атрымаў ліст і грашовы перавод на некалькі соцень рублёў ад старэйшага лейтэнанта Лявіцкага, які ў час вайны страціў уласных дзяцей і абяцаў пасылаць такую ж суму штомесяц, пакуль будзе жывы. Паколькі каваль не прывык прасіць грошы на ўтрыманне дзяцей, але пакрыўдзіць прыстойнага чалавека адмовай не хацеў, ён узяў на выхаванне яшчэ аднаго хлопчыка — украінца Сашу Брыніна, у якога з’явіліся два прыёмных бацькі: узбекскі каваль і рускі лейтэнант.
Усяго сярод усыноўленых дзяцей былі рускія (Валодзя, Хабіба і Шухрат), малдаванка (Халіда), яўрэі (Юлдаш, Эргаш), казашка (Халіма), татары (Рафік, Рахматула), чуваш (Самуг), украінец (Хамідула), узбекі (Каравой, Нягмат, Муазам, Хакіма, Улугбек).
Гісторыі дзяцей
Яўрэй Фёдар Кульчаноўскі з Украіны быў эвакуіраваны ў Ташкент і стаў Юлдашам Шамахмудавым. Вырас, атрымаў адукацыю горнага майстра, а праз 45 гадоў яго знайшла родная прабабуля Дар’я Аляксееўна, якой на той момант было 104 года.
Вольга Цімоніна з Малдовы — апошняя з прыёмных дзяцей, засталася жыць у Ташкенце. Яна атрымала імя Халіда Шамахмудова.
Узнагароды, увекавечванне ўчынку
Пара Шамахмудовых указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 23 жніўня 1975 года ўзнагароджана ордэнамі «Знак Пашаны». Б. Акрамава таксама ўдастоена звання «Маці-гераіня». Шамахмудавы з’явіліся прататыпамі галоўных герояў рамана « Яго Вялікасць чалавек», мастацкага кінафільма кінастудыі «» «». Фільм «Ты не сірата» у 1964 годзе ў Ленінградзе на кінафестывалі атрымаў прэмію за лепшы сцэнар. У 1972 фільм «Ты не сірата»(рэж. ) становіцца лаўрэатам прэміі Ленінскага камсамола Узбекістана, а праз два гады — лаўрэатам.
Імем Шамахмудава названая адна з вуліц Ташкента. 26 мая 1982 у Ташкенце на плошчы, якая атрымала назву «Дружбы народаў», быў усталяваны помнік сям’і Шамахмудавых — манумент Дружбы народаў. Скульптар, архітэктары Л. Т. Адамаў, С. Р. Адылаў. Манумент сімвалізуе подзвіг ташкенцкай сям’і Шамахмудавых, якія ўсынавілі ў гады Вялікай Айчыннай вайны 15 асірацелых дзяцей з розных рэспублік СССР. У цэнтры манумента размешчана скульптурная кампазіцыя, якая захавала сям’ю каваля Шамахмудава.
1 мая 2017 года помнік быў перанесены ў Парк дружбы (былы парк Бабура), які знаходзіцца бліжэй да цэнтра горада, у.
24 красавіка 2018 года пасля селектарнай нарады ў прэзідэнта Узбекістана Шаўката Мірзіяева стала вядома, што помнік вернецца на першапачатковае месца — плошчу перад Палацам «Ісціклол» (былы Палац дружбы народаў) да 9 мая.
9 мая 2018 года помнік зноў адкрыўся на сваім першапачатковым месцы — плошчы Дружбы народаў. Яго дапамаглі аднавіць у першапачатковым выглядзе ўнукі скульптара. На паўторным адкрыцці манумента Прэзідэнт Рэспублікі падкрэсліў, што сотні сем’яў Узбекістана ў цяжкі для савецкай краіны час узялі на выхаванне дзяцей, эвакуяваных ва Узбекістан і пазбаўленых прытулку і бацькоў. Сям’ю Шамахмудавых ён лічыць сімвалам велікадушнасці ўзбекскага народа. Кампазіцыю агледзела 85-гадовая Халіда Шамахмудова (Вольга Цімоніна), якая назвала па імёнах усіх намаляваных ў скульптурнай групе дзяцей.
Сцепановіч
Сцепановіч — прозвішча.
Ісер Харэль
Ісер Харэль (איסר הראל, сапраўднае прозвішча Гальперын;,  — , Ізраіль) — кіраўнік службаў разведкі і бяспекі Ізраіля з 1948 па 1963 гады.
Шай
Праца ў разведцы для Харэля пачалася ў 1944 годзе. За два гады да гэтага ўнутры Хага была сфарміравана 1. Служба бяспекі «Шэрут Едыёт» (іўр. שירות ידיעות, «Інфармацыйная служба») або скарочана «Шай», у рамках якой Харэлю была даручана праца ў так званым «Яўрэйскім дывізіёне» або аддзеле ўнутранай бяспекі.
У гэты ж час ён атрымаў мянушку «Ісер-маленькі» — фармальна за рост 155 сантыметраў, а яшчэ каб адрозніваць ад «Вялікага Ісера» — Бэера, які ўзначальваў да гэтага часу ўсю службу «Шай».
Эпоха (астраномія)
Эпоха ў астраноміі — момант часу, для якога вызначаны астранамічныя каардынаты або элементы арбіты. Астранамічныя каардынаты могуць быць пералічаныя з адной эпохі ў іншую з улікам прэцэсіі, а таксама ўласнага руху. У выпадку арбітальных элементаў, неабходна прымаць да ўвагі ўздзеяння іншых целаў, каб вылічыць арбітальныя элементы для іншых момантаў часу.
Ісер Харэль
Шабак
Служба агульнай контрразведкі (пасля Агульная служба бяспекі) Шын-Бэт была створана праз некалькі тыдняў пасля абвяшчэння Ізраіля — 30 чэрвеня 1948 года. Новую спецслужбу ўзначаліў Ісер Харэль. У пачатку 50-х гадоў ажыццяўлялася актыўнае сачэнне за правымі экстрэмістамі з Іргуна і ЛЕХІ, а затым за левымі актывістамі з партыі «МАПАЙ», якіх Харэль падазраваў у шпіянажы на карысць СССР.
Харэль быў перакананы, што сапраўдныя абаронцы Ізраіля павінны прытрымлівацца цвёрдых маральных прынцыпаў і практычна пурытанскіх правілаў паводзін. Усё сваё жыццё і працу падпарадкаваў гэтаму прынцыпу.
Харэль асабіста ўзначальваў аперацыю па злове нацысцкага ваеннага злачынца Адольфа Эйхмана 11 мая 1960 года ў Аргенціне. Пра гэтыя падзеі ён напісаў дзве кнігі: «Дом на вуліцы Гарыбальдзі» і «Выкраданне ката».
Шматлікія традыцыі ў «Масад» пайшлі менавіта ад Харэля, напрыклад эканомія, недавер да тэхнікі і надзвычайная сакрэтнасць.
Сарас
Сарас або драканічны перыяд — прамежак часу, які складаецца з 223 сінадычных месяцаў (у сярэднім прыблізна 6585,3213 дзён ці 18,03 трапічных гадоў), па сканчэнні якога зацьменні Месяца і Сонца прыблізна паўтараюцца ў ранейшым парадку.
Гэты перыяд з'яўляецца вынікам таго, што 223 сінадычных месяца Месяца (18 каляндарных гадоў і 10 ⅓ ці 11 ⅓ дзён, у залежнасці ад колькасці высакосных гадоў у дадзеным перыядзе) амаль роўныя 242 драканічным месяцам (6.585,36 ​​дзён), г.зн. праз 6585 ⅓ дзён Месяц вяртаецца да той жа сізігіі і да вузла арбіты. Акрамя таго, 239 анамалістычных месяцаў Месяца роўныя 6.585,54 дзён, так што адпаведныя зацьменні ў кожным сарасе наступаюць пры аднолькавым аддаленні Месяца ад Зямлі і маюць адну і тую ж працягласць. На працягу аднаго сараса ў сярэднім адбываецца 41 сонечнае зацьменне і 29 месяцавых зацьменняў. Упершыню прадказваць месяцавыя зацьменні з дапамогай сараса навучыліся ў старажытным Вавілоне. Больш дакладна прадказваць зацьменні дазвалае перыяд, роўны трайному сарасу - экселігмас, які складаецца з цэлага ліку дзён. Экселігмас выкарыстоўваўся ў Антыкітэрскім механізме.
Вавілонскі гісторык Бероз называе сарасам каляндарны перыяд у 3600 гадоў; меншыя перыяды насілі назвы: нерас у 600 гадоў і сосас у 60 гадоў.
Ліквідацыя (аповесць)
«Ліквідацыя»  (савецкая цэнзура забараніла гэту назву і першапачаткова аповесць выйшла пад назвай — «Сотнікаў») — адзінаццатая аповесць беларускага пісьменніка Васіля Быкава, упершыню апублікаваная ў 1970 годзе ў часопісе «Новый мир» (№ 5), затым — у адзінаццатым нумары часопіса «Полымя». Праца над аповесцю вялася з 1 снежня 1968 па 31 ліпеня 1969 гг.
Гісторыя стварэння
Гісторыя стварэння аповесці была зазначана самім аўтарам у артыкуле «Как создавалась повесть „Сотников“». Спачатку аўтар фармулюе пастаўленыя ў аповесці праблемы:
Далей Васіль Быкаў расказвае пра выпадак, які адбыўся ў жніўні 1944 года, калі праязджаючы міма палонных ён убачыў знаёмы твар колішняга саслужыўца, які з восені 1943 года лічыўся забітым. Гэты чалавек быў пасмяротна ўдастоены высокай узнагароды за стойкасць, праяўленую ў цяжкім баі на Дняпроўскім плацдарме.
Гэтая гісторыя, паводле ўласнага прызнання, прывяла Быкава да асэнсавання той маральнай ідэі, якая паслужыла асновай аповесці «Сотнікаў».
«Новый мир»
Аповесць пісалася ў той час, калі ў друку працягвалася чатырохгадовае цкаванне за ранейшыя «новомирские» аповесці: «Мёртвым не баліць», «Праклятай вышыні» і папярэднюю аповесць «Круглянскі мост».
Новы твор В. Быкаў планаваў друкаваць у беларускім часопісе. Спачатку выбар паў на «Маладосць», але праз нацягненыя адносіны з вышэйшым начальствам колішняга галоўнага рэдактара Пімена Панчанкі, якія не ў апошнюю чаргу былі выкліканы публікацыямі твораў Быкава, аўтар аднёс рукапіс у «Полымя», якое, аднак, не спяшалася выдаваць новую аповесць, і В. Быкаў, не прыспешваючы яго, пакрысе пераклаў твор на рускую мову. Неўзабаве Ірына Быкава адвезла перадрукаваны рукапіс у «Новый мир». У хуткім часе тагачасны галоўны рэдактар часопісу Аляксандр Твардоўскі паведаміў В. Быкаву пра гатоўнасць надрукаваць аповесць. Аповесць будзе апублікаваная ў «Новом мире» ў 1970 г. (№ 5) у расійскім перакладзе і — пад назвай «Сотнікаў».
«Полымя»
Тым часам лёс публікацыі «Сотнікава» ў «Полымі» вырашаўся на лютаўскім пасяджэнні рэдактарскай калегіі. За публікацыю выказваецца адсутны тады Янка Брыль у сваім лісце сакратару часопісу Алесю Бачылу:
Аповесць «Сотнікаў» з'явілася ў адзінаццатым нумары «Полымя» за 1970 год, але пасля таго, як у тэкст былі ўнесены значныя праўкі. Аб тым, у прыватнасці, клапаціўся Пятрусь Броўка ў сваім лісце да рэдакцыі:
Зрабіць рэдактуру «Сотнікава» было даручана Барысу Сачанку
Сучаснасць
27 чэрвеня 2014 года аповесць «Сотнікаў» была перавыдадзена без цэнзуры, да таго ж аповесці была вернута арыгінальная назва «Ліквідацыя».
Дамейкі
Назву Даме́йкі маюць:
Залатая Горка
Залата́я Го́рка, Залатаго́рскае прадмесце — гістарычны раён Мінска, размешчаны ў заходняй частцы горада, на ўсход ад Гарадскога сада і Захар’еўскага моста, вакол Залатагорскіх каталіцкіх могілак.
На захадзе ад Залатой Горкі размяшчаецца цэнтральны раён Новае Места, на паўночным захадзе — Траецкае прадмесце, на паўночным усходзе — Камароўка, на ўсходзе — Вялікая Сляпянка, на паўднёвым усходзе — Доўгі Брод, на поўдні — Стромкі (Круты) Бераг.
Гісторыя
У пачатку XIX стагоддзя непадалёку ад вёскі Камароўка знаходзіўся самы вялікі ўзгорак у акрузе — Залатая Горка. Існуе некалькі версій паходжання гэтай назвы. Паводле адной з іх, такую назву горка атрымала ад залацістага восеньскага лісця мясцовага кляновага гаю. Другая версія тлумачыць паходжанне назвы тым, што быццам бы ў гэтай мясціне знаходзілі шмат залатых скарбаў. Паводле іншай легенды, назва мясціны звязаная з паданнем пра вялікую горку залатых манет, што былі сабраныя мясцовым ксяндзом у часе лютавання эпідэміі халеры. Грошы, згодна з паданнем, пайшлі на будаўніцтва касцёла ў гонар Святога Роха — абаронцы людзей і жывёлін ад эпідэмічных захворанняў.
У 1790 годзе ў гэтай частцы горада былі адкрытыя каталіцкія могілкі, пабудаваная драўляная капліца, а ў 1864 годзе быў узведзены мураваны касцёл Святога Роха. Паводле беларускага падарожніка і краязнаўца Паўла Шпілеўскага, у сярэдзіне XIX ст. Залатая Горка (або «Злота Горка») была адметная «ягаднымі палямі і гуляннямі на іх у пэўную пару года». У пачатку XX ст. Залатая Горка ўваходзіла ў трэцюю паліцэйскую частку горада. Цераз прадмесце праходзілі Захар'еўская (цяпер частка праспекта Незалежнасці), Даўгабродская (Казлова), Белацаркоўная, Красная і Правіянцкая (Захарава), Маляўшчынская (паводле вёскі Маляўшчына), Сляпянская (абедзве не захаваліся), Могілкавая (Смалячкова), Залатагорская (Чырваназоркавая), Шпітальная (Фрунзэ) вуліцы, Залатагорскі і Лагойскі завулкі.
У 1916 годзе ў раёне Залатой Горкі было адкрытае трэцяе па ліку мінскае паштовае аддзяленне.
Сучаснасць
Тапонім Залатая Горка ў Мінску захаваўся. У 1987 годзе такую назву атрымала вуліца, што была пракладзеная пасля Другой сусветнай вайны па колішнім прадмесці, захаваўся і Залатагоркі касцёл Найсвяцейшай Тройцы (касцёл Святога Роха).
Ксенія Андрэеўна Санковіч
Ксенія Андрэеўна Санковіч (нар. ) — беларуская гімнастка (мастацкая гімнастыка). Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне Санковіч атрымала бронзавы медаль у камандных спаборніцтвах па мастацкай гімнастыцы ў складзе зборнай Беларусі разам з Алесяй Бабушкінай, Анастасіяй Іваньковай, Зінаідай Лунінай, Глафірай Марціновіч і Алінай Туміловіч.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Мікалаеўшчына (рака)
Мікала́еўшчына , Каменка  — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Чарніца (прыток Гайны, басейн Дняпра).
Каля ракі вёска Стайкі, аграгарадок Камена. Каля іх на рацэ плаціны і сажалкі.
NGC 3549
NGC 3549 (іншыя абазначэнні — UGC 6215, MCG 9-18-97, ZWG 267.47, IRAS11080+5339, PGC 33964) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вялікі лонданскі пажар
Вялікі лонданскі пажар — найбольш разбуральная катастрофа ў гісторыі Лондана, выкліканая неасцярожным абыходжаннем чалавека з агнём.
Гісторыя
Пажар пачаўся крыху за паўночы 2 верасня 1666 года ў доме Томаса Фарынора, пекара з Падынг-лэйн, які забыўся спраўдзіць сваю печ перад сном. Выпадковая іскра патрапіла проста на дровы, ад якіх загарэўся цэлы дом. Лічыцца, што першай ахвярай пажару стала служанка Фарынора, якая не паспела (ці збаялася) перабрацца праз дах у суседняе жытло.
Дзякуючы сухому надвор’ю і ўсходняму ветру агонь паціху асягнуў усю цэнтральную частку Лондана. Пажар у горадзе лютаваў чатыры дні (да вечара 5 верасня), за якія спаленымі апынуліся больш за 13000 будынкаў, сярод іх 87 прыходскіх цэркваў, знакаміты Лонданскі мост, сабор Св. Паўла, Каралеўская біржа і інш. У межах гарадскога мура было знішчана 4/5 ўсёй забудовы. Ад стыхіі пацярпелі тысячы гараджан, што засталіся без усялякай маёмасці і сродкаў для існавання. Разам з тым, колькасць ахвяр, згодна афіцыйных звестак, не перавысіла 6-8 чалавек.
Васіль Аляксеевіч Сцепановіч
Васіль Аляксеевіч Сцепановіч (нар., в. Блудзень, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — педагог, рэктар Брэсцкага педагагічнага інстытута (1989—1999). Кандыдат філасофскіх навук (1981), прафесар (1991).
Біяграфія
Нарадзіўся у сям’і рабочых. Бацькі рана не стала (у 1946 годзе загінуў ад рук бандытаў); маці, Марыя Пятроўна, адна выхоўвала трох дзяцей у цяжкія пасляваенныя гады.
У 1962 годзе паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. С. Пушкіна. Вучоба перарывалася на тэрміновую службу ў Савецкай арміі (1964—1967). У час вучобы ўдзельнічаў у рабоце студэнцкіх навуковых гурткоў, выступаў з дакладамі на навуковых канферэнцыях. Пасля заканчэння інстытута з адзнакай у 1969 годзе яму прапанавалі месца асістэнта на кафедры філасофіі і палітычнай эканоміі.
Вучонае званне прафесара прысвоена 23 кастрычніка 1991 года. У 1994 годзе абраны сапраўдным членам (акадэмікам) Беларускай акадэміі адукацыі.
У 1999—2013 гадах працаваў прафесарам кафедры філасофіі ўніверсітэта, а таксама выкладаў у Інстытуце грамадскіх навук Акадэміі Падляскай у Седльцах (Польшча).
Ефрасіння Яфрэмаўна Маршалава
Ефрасіння Яфрэмаўна Маршалава (, в. Дзяругі (зараз Каўровае), Дубровенскі раён — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
З 1944 года па 1956 год працавала паляводам ў калгасе «Наперад», а з 1956 года — звеннявой па вырошчванні льну ў калгасе імя XX з’езд КПСС Дубровенскага раёна.
Перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці. Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена ў 1966 годзе за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтоўкі льну.
У 1975 годзе прымала ўдзел у міжнароднай сустрэчы жанчын у Мінску.
Аран Эйнар Гунарсан
Аран Эйнар Гунарсан (Aron Einar Gunnarsson; нар., Акурэйры) — ісландскі футбаліст, выступае на пазіцыях абаронцы і паўабаронцы за катарскі клуб «Аль-Арабі». Футбаліст нацыянальнай зборнай Ісландыі з 2008 года.
Элк
Элк (Ełk, да 1945 года Лык, Lyck, Luks, Łek) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Элцкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Элк. Займае плошчу 21,05 км². Насельніцтва — 61523 жыхара (станам на 2018 год). Элцкі замак. Царква Пятра і Паўла.