cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Austin FX4
Гісторыя
У 1982 годзе Carbodies, якая вырабляла кузавы для машын, выкупіла ўсе правы на канструкцыю машыны і працягнула яе выпуск на сваіх вытворчых плошчах. У 1984 годзе холдынгавая кампанія Manganese Bronze купіла Carbodies і таксаматорную кампанію Mann & Overton (асноўнага эксплуатанта FX4 ў Лондане) і заснавала на іх базе кампанію London Taxi International, якая існуе да гэтага часу.
У 1984 мадэль FX4S атрымала новы дызель Land Rover аб'ёмам 2,5 літра. У 1987 годзе панэль прыбораў узора 1958 года года змянілі на прылады ад Ausin Metro, узмацнілі падвеску.
У 1989 годзе з’явілася мадэль «Fairway», абсталяваная дызелем Nissan аб'ёмам 2,7 літра і магутнасцю 86 к.с.; пярэднія барабанныя тормазы замянілі на дыскавыя.
У 1997 годзе канчаткова састарэлая машына была знятая з вытворчасці.
Салон
Злева ад сядзення вадзіцеля — невысокая панэль з падлакотнікам зверху, якая адгароджвала пляцоўку для багажу. У камплект аўтамабіля ўваходзілі рамяні для замацавання на пляцоўцы буйных валізак.
Пасажырам адводзілася прастора ў задняй часткі аўтамабіля, аддзеленае перагародкай. Задняя канапа — ссунута назад. З меркаванняў кампаноўкі яе давялося размясціць паміж аркамі колаў, на якіх устаноўлены падлакотнікі. Абіўка — са штучнай скуры. Яшчэ два пасажырскія сядзенні — адкідныя страпантэны, усталяваныя на перагародцы салона спіной да руху і тварам да седзячых на канапе. У вертыкальным становішчы падушкі гэтых сядзенняў утрымліваюць магутныя спружыны.
За заднім сядзеннем — невялікая багажная ніша. Там знаходзяцца інструмент і запасное кола. Вечка нішы адкідваецца ўніз (як борт грузавіка) і можа служыць дадатковай пляцоўкай для грузу.
Багунавэ (Іваніўскі раён)
Багунавэ (Богу́нове) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Бузыновэ
Бузыновэ (Бузино́ве) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Гануш Віган
Гануш Віган (Hanuš Wihan;, Поліцы — , Прага) — чэшскі віяланчэліст.
PlayStation Store
PlayStation Store (таксама скарочаны як PS Store) — лічбавы медыя-магазін, даступны для карыстальнікаў PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation Vita і PlayStation Portable гульнявых кансоляў праз PlayStation Network. Магазін прапануе шырокі выбар загружанага зместу як для набыцця, так і бясплатна. Даступны змест ўключае ў сябе поўныя гульні, надбудовы ўтрымання, прайграваных дэма, тэмы і трэйлеры для гульняў / фільмаў.
PlayStation Store абнаўляецца новым зместам кожны аўторак у Паўночнай Амерыцы і Паўднёвай Амерыцы, а па серадах — у рэгіёнах PAL
Доступ
Магазін даступны праз значок на XrossMediaBar на PlayStation 3 і PlayStation Portable цераз Дынамічнае меню PlayStation 4 і піктаграму LiveArea на PlayStation Vita. Паслуга таксама даступная ў Інтэрнэце на вэб-сайце Sony Entertainment Network.
PSN майстар уліковы запіс
Для доступу да PlayStation Store патрэбен «майстар» уліковы запіс PlayStation Network. Журнал усіх раней набытых элементаў, вядомы як «Спіс загрузак», рэгіструе поўную загружанасць уліковага запісу PlayStation Store. Гасцявы карыстальнік можа выкарыстоўваць спіс загрузак свайго галоўнага ўліковага запісу для загрузкі бясплатнага змесціва або куплі аб’ектаў на іншай кансолі, аднак адзін уліковы запіс можа выкарыстоўвацца толькі на двух кансолях. Раней было пяць, але па стане на лістапад 2011 года кампанія Sony скараціла гэта абмежаванне да двух. Самая апошняя прашыўка павінна быць усталявана на кансолі для доступу да PlayStation Store.
Кожны галоўны ўліковы запіс звязаны з анлайн-віртуальным «кашальком», у які можна дадаць грошы. Гэты кашалёк потым дэбетуецца, калі купля ажыццяўляецца з магазіна. Грошы можна дадаць у кашалёк праз розныя сістэмы аплаты, але некаторыя з іх недаступныя ва ўсіх краінах.
Маю Ласіла
Маю Ласіла (Maiju Lassila, сапр. Алгат Унтала (Algot Untola), пры нар. Ціецявяйнен (Tietäväinen);, Тохмаярві, Карэлія — ) — фінскі пісьменнік.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў настаўніцкую семінарыю ў Сартавала. У 1898—1904 жыў у Пецярбургу.
У аўтабіяграфічных раманах «Хархама» і «Мартва» (абодва 1909) элементы рэалізму пераплятаюцца з містыкай. Вядомасць прынеслі сатырычна-гумарыстычныя аповесці «Па запалкі» (1910), «Бацька і сын» (1914), «Ад вялікага розуму» (1915), «Басяк з таго свету» (1916), п’есы «Калі любяць удаўцы» (1911), «Малады млынар» (1912), «Вечны рухавік» (апубл. 1962).
Астрашыцкая вуліца (Мінск)
Астрашыцкая вуліца — вуліца ў мікрараёне Уручча Першамайскага раёна Мінска. Сваю назву атрымала ў гонар урочышча Астрошыца, якое калісьці знаходзілася на месцы мікрараёна Уручча.
Размяшчэнне
Пачынаецца на скрыжаванні з праспектам Незалежнасці, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Гінтаўта. Таксама перасякаецца з Гарадзецкай вуліцай. Ідзе паралельна вуліцам Уруцкай і Шафарнянскай.
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных (33, 86, 99, 113а, 113с, 135, 155) і тралейбусных (37, 42) маршрутаў. Паблізу ад вуліцы размешчана станцыя метро «Уручча».
Праметэй
Праметэ́й (Προμηθεύς) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі тытан, абаронца людзей ад дэспатызму багоў. Ён хацеў, каб багі не перашкаджалі людзям жыць уласным жыццём. Сын Япета і Клімены (па Апаладору, Асіі ). Па Эсхілу, сын Феміды-Геі. Па Эўфарыёну, сын Геры і тытана Эўрымедонта. Яго жонка Гесіёна.
Імя тытана «Праметэй» азначае «думаючы спярша», «той, які прадбачвае» (у процілежнасць імені яго брата Эпіметэя, «думаючага пасля») і з'яўляецца вытворным ад індаеўрапейскага корня me-dh-, men-dh-, «разважаць», «пазнаваць».
Паводле міфаў, Праметэй стварыў з зямлі і вады людзей, навучыў іх будаваць жыллё, вадзіць караблі, таксама астраноміі, медыцыне, пісьму. Выкраў з Алімпа і прынёс людзям агонь, за што раззлаваны Зеўс загадаў прыкаваць Праметэя да скалы на Каўказе. Кожны дзень на працягу тысячагоддзяў да Праметэя прылятаў арол і дзёўб яго печань, якая за ноч адрастала. Стогны Праметэя чулі арганаўты ў час свайго падарожжа. Нарэшце з дазволу Зеўса Геракл забіў арла і вызваліў Праметэя. У старажытных Афінах культ Праметэя шанавалі адначасова з культамі Гефеста і Афіны. Існавала свята ў яго гонар — праметэі — бег з факеламі.
Вобраз Праметэя — адзін з найбольш значных у сусветнай літаратуры (П. Кальдэрон, Эсхіл, І. В. Гётэ, П. Б. Шэлі, Дж. Байран, Ф. Кафка і інш.), яму прысвечаны творы выяўленчага мастацтва (Л. Карачы, П. П. Рубенс, Я. Іорданс і інш.) і музыкі (Л. ван Бетховен, А. Скрабін і інш.).
Альфа-Банк Фінанс
«А́льфа-Банк Фіна́нс» — былы беларускі камерцыйны банк, створаны ў 2003 годзе пад назвай «Белрасбанк». У 2013 годзе ўвайшоў у склад «Альфа-Банка», уладальнікам якога з’яўляецца «Альфа Групп» (Масква, Расія) — 98,3 % акцый.
Гісторыя
У снежні 2012 года кантрольны пакет акцый быў прададзены расійскай банкаўскай групе «Альфа-Банк». У сувязі са зменай асноўнага акцыянера і інтэграцыяй у банкаўскую групу «Альфа-Банк» 6 сакавіка 2013 года «Белросбанк» змяніў назву на «Альфа-Банк Фінанс».
Акружнасць
Практычная пабудова акружнасці вырабляецца пры дапамозе цыркуля. Акружнасць нулявога радыуса (выраджаная акружнасць) з'яўляецца пунктам, далей гэты выпадак не будзе разглядацца, калі не сказана іншае.
Акружнасць з'ўляецца адзінкавай, калі яе радыус роўны адзінцы. Адзінкавая акружнасць з'яўляецца адным з асноўных аб'ектаў трыганаметрыі.
Далей усюды літара R пазначае радыус акружнасці.
Хорды, дугі і датычныя
Акружнасць разбівае сваю плоскасць на дзве часткі - канчатковую ўнутраную (круг) і бясконцую знешнюю, якая складаецца з усіх пунктаў плоскасці, аддалёных ад цэнтра больш чым на адлегласць R.Прамая, якая перасякае акружнасць у двух розных пунктах, называецца сякучай. Адрэзак сякучай, які знаходзіцца ўнутры акружнасці, называецца хордай. Хорда, якая праходзіць праз цэнтр акружнасці, называецца дыяметрам; гэты ж тэрмін выкарыстоўваецца для яго дліны. Дыяметр па даўжыне роўны двум радыусам і падзяляе акружнасць і круг на дзве роўныя паміж сабой часткі і таму з'яўляецца воссю сіметрыі. Дыяметр больш любой іншай хорды. Хорда разбівае круг на дзве часткі, якія называюцца сегментам. Два розных радыуса таксама разбіваюць круг на дзве часткі, якія называюцца сектарамі круга.
Любыя два не супадаючыя пункты акружнасці дзеляць яе на дзве часткі. Кожная з гэтых частак называецца дугой акружнасці. Дуга называецца паўакружнасцю, калі адрэзак, які злучае яе канцы, з'яўляецца дыяметрам.
Для зададзенай акружнасці маюць месца наступныя ўласцівасці: Прамая называецца датычнай, калі яна мае з акружнасцю только адзін агульны пункт. Адзіны агульны пункт прамой і акружнасці называецца пунктам дотыку прамой і акружнасці. Датычная да акружнасці заўсёды перпендыкулярна радыусу гэтай акружнасці, праведзенаму ў пункт дотыку. Гэта значыць, што радыус адначасова з'яўляецца і нармаллю да акружнасці.
Адрэзкі датычных да акружнасці, праведзеныя з аднаго пункта, які не знаходзіцца на акружнасці, роўныя і складаюць роўныя вуглы з прамой, якая праходзіць праз гэты пункт і цэнтр акружнасці.
Вуглы
Цэнтральны вугал - гэта вугал з вяршыняй у цэнтры акружнасці. Цэнтральны вугал можа быть прыняты як вугалавая мера дугі, на якую яна абапіраецца. Цэнтральны вугал, які ўтвараецца дугой акружнасці, якая па даўжыне роўная радыусу акружнасці, у матэматыцы выкарыстоўваецца ў якасці адзінкі вымярэння вуглоў і мае назву радыян. З ростам вугла значэнне яго радыяннай меры змяняецца ад 0 да 2\pi.
З азначэння радыяна вынікае, што даўжыня L любой дугі акружнасці звязана з цэнтральным вуглом \theta, які абапіраецца на гэту дугу, наступным чынам: L=R\theta. Даўжыня хорды, якая сцягвае тую ж дугу, роўная. Адсюль вынікае, што даўжыню ўсёй акружнасці можна вызначыць па формуле C=2\pi R.
Знешні вугал для ўпісанага вугла - вугал, створаны одной стараной і працягам другой стараны ўпісанага вугла (вугал \theta карычневага колеру на мал.). Знешні вугал для ўпісанага вугал роўны ўпісанаму вуглу, які абапіраецца на тую ж хрду с іншага боку.
Вугал паміж акружнасцю і прамой - вугал паміж сякучай прамой і адной з двух датычных да акружнасці ў пункце перасячэння прамой і акружнасці. [[Файл:Secant-Secant Theorem.svg|міні| BAC - вугал паміж дзвюмя сякучымі Уласцівасці ўпісаных вуглоў: Іншыя ўласцівасці:
Аляксандр Віктаравіч Бычанок
Аляксандр Бычанок (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2011).
Клубная кар’ера
У снежні 2010 года стаў іграком мінскага «Дынама». У сезоне 2011 быў трывалым іграком асновы, а ў пачатку 2012 года стаў радзей з’яўляцца на полі. У выніку ў ліпені 2012 года быў аддадзены ў арэнду ў «Кайрат» у чэмпіянат Казахстана. Пасля вяртання з арэнды застаўся ў «Дынама», але ў пачатку звычайна толькі выхадзіў на замену. З чэрвеня 2013 года, пры новым галоўным трэнеры Роберце Масканце, здолеў замацавацца ў асноўным складзе, дзе стаў выкарыстоўвацца як флангавы паўабаронца (да гэтага звычайна гуляў у апорнай зоне).
У студзені 2014 года пакінуў «Дынама» і неўзабаве перайшоў у «Гомель». У складзе «Гомеля» спачатку выкарыстоўваўся як атакуючы паўабаронца, але пазней быў пераведзены ў апорную зону, часам гуляў у якасці флангавага абаронцы. Па заканчэнні кантракта ў снежні 2014 года пакінуў «Гомель».
У пачатку 2015 года падтрымліваў форму ў «Іслачы», адначасова шукаючы магчымасць перайсці ў замежны клуб. У выніку ў красавіку 2015 года падпісаў кантракт з літоўскім клубам «Тракай», якому двойчы дапамог стаць срэбраным прызёрам чэмпіянату Літвы. У снежні 2017 года пакінуў «Тракай».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі. У 2011 годзе выклікаўся ў нацыянальную зборную, згуляў адзін матч за алімпійскую зборную Беларусі.
Алгарытм
Раней часта пісалі «алгарыфм», цяпер такое напісанне выкарыстоўваецца рэдка, але, тым не менш, мае месца (напрыклад, Нармальны алгарыфм Маркава).
Часта у якасці выканаўца выступае нейкі механізм (камп’ютар, такарны станок, швейная машына), але паняцце алгарытму неабавязкова адносіцца да камп’ютарных праграм, так, напрыклад, выразна апісаны рэцэпт прыгатавання стравы таксама з’яўляецца алгарытмам, у такім выпадку выканаўцам з'яўляецца чалавек.
Гісторыя тэрміна
Сучаснае фармальнае азначэнне алгарытму было дадзена ў 30-50-х гадах ХХ стагоддзя ў працах Цьюрынга,, Чорча (тэзіс Чорча — Цьюрынга), Н. Вінера,.
Само слова алгарытм паходзіць ад імя персідскага вучонага Абу Абдулах Мухамеда ібн Муса аль-Харэзмі (алгарытм — аль-Харэзмі). Каля 825 года ён напісаў сачыненне, у якім упершыню даў апісанне прыдуманай у Індыі пазіцыйнай дзесятковай сістэмы лічэння. На жаль, персідскі арыгінал кнігі не захаваўся. Аль-Харэзмі сфармуляваў правілы вылічэння ў новай сістэме і, верагодна, упершыню выкарыстаў лічбу 0 для абазначэння прапушчанай пазіцыі ў запісе ліку (яе індыйскую назву арабы пераклалі як as-sifr альбо проста sifr, адсюль такія словы, як «цыфра» і «шыфр»). Прыблізна ў гэты ж час індыйскія лічбы пачалі ўжываць і іншыя арабскія навукоўцы. У першай палове XII стагоддзя кніга аль-Харэзмі ў лацінскім перакладзе трапіла ў Еўропу. Перакладчык, імя якога да нас не дайшло, даў ёй назву Algoritmi de numero Indorum («Алгарытмы пра лічэнне індыйскае»). Па-арабску ж кніга называлася Кітаб аль-джэбр валь-мукабала («Кніга пра складанне і адыманне»). З арыгінальнай назвы кнігі паходзіць слова Алгебра (алгебра — аль-джэбр — складанне).
Такім чынам, мы бачым, што лацінізаванае імя сярэднеазіяцкага вучонага было вынесена ў загаловак кнігі, і сёння ні ў каго няма сумненняў, што слова «алгарытм» трапіла ў еўрапейскія мовы менавіта дзякуючы гэтаму сачыненню. Аднак пытанне пра яго сэнс доўгі час выклікала зацятыя спрэчкі. На працягу многіх стагоддзяў паходжанню слова даваліся самыя розныя тлумачэнні.
Адны выводзілі algorism з грэчаскіх algiros (хворы) і arithmos (лік). З-за такога тлумачэння не вельмі зразумела, чаму лікі менавіта «хворыя». Ці лінгвістам хворымі здаваліся людзі, якія маюць няшчасце займацца вылічэннямі? Сваё тлумачэнне прапанаваў і энцыклапедычны слоўнік Бракгаўза і Эфрона. У ім алгарыфм (дарэчы, да рэвалюцыі ў Расійская імперыі выкарыстоўвалася напісанне алгориθм, праз фіту) выводзіцца «ад арабскага слова Аль-Гарэтм, што значыць корань». Зразумела, гэтыя тлумачэнні наўрад ці можна лічыць пераканаўчымі.
Згаданы вышэй пераклад сачынення аль-Харэзмі стаў першай ластаўкай, і на працягу некалькіх наступных стагоддзяў з'явілася мноства іншых прац, прысвечаных усё таму ж пытанню — навучанню мастацтву лічэння з дапамогай лічбаў. І ўсе яны ў назве мелі слова algoritmi ці algorismi.
Пра аль-Харэзмі пазнейшыя аўтары нічога не ведалі, але паколькі першы пераклад кнігі пачынаецца словамі: «Dixit algorizmi: …» («Аль-Харэзмі казаў: …»), усё яшчэ звязвалі гэтае слова з імем канкрэтнага чалавека. Вельмі распаўсюджанай была версія пра грэчаскае паходжанне кнігі. У англа-нарманскім рукапісе XIII стагоддзя, напісаным у вершах, чытаем:
"Алгарызм быў прыдуманы ў Грэцыі. Гэта частка арыфметыцы. Прыдуманы ён быў майстрам па імi Алгарызм, які даў яму сваё імя. І паколькі яго звалі Алгарызм, Ён назваў сваю кнігу «Алгарызм»
Каля 1250 года англійскі астраном і матэматык Іаханус Сакрабоска напісаў працу па арыфметыцы Algorismus vulgaris, што на стагоддзі стала асноўным падручнікам па вылічэннях у дзесятковай пазіцыйнай сістэме злічэння ў многіх еўрапейскіх універсітэтах. Ва ўводзінах Сакрабоска назваў аўтарам навукі пра лічэнне мудраца па імi Алгус (Algus). А ў папулярнай сярэдневяковай паэме «Раман пра Ружу» (1275—1280) Жана дэ Мена «грэчаскі філосаф Алгус» ставіцца ў адзін рад з Платонам, Арыстоцелем, Эўклідам і Пталамеем! Сустракаўся таксама варыянт напісання імя Аргус (Argus). І хоць, паводле старажытнагрэчаскай міфалогіі, карабель «Арго» быў пабудаваны Ясонам, менавіта гэтаму Арго прыпісвалася будаўніцтва карабля.
«Майстар Алгус» (ці Аргус) стаў у сярэдневяковай літаратуры ўвасабленнем мастацтва лічэння. І ва ўжо згаданым «Рамане пра ружу», і ў вядомай італьянскай паэме «Кветка», напісанай Дурантэ, ёсць фрагменты, у якіх гаворыцца, што нават «mestre Argus» не здолее падлічыць, колькі разоў сварацца і мірацца закаханыя. Англійскі паэт Джэфры Чосер у паэме «Кніга герцагіні» (1369 г.) піша, што нават «знаны лічыльнік Аргус» (noble countour Argu) не зможа палічыць пачвар, якія з'явіліся ў жахлівых відзежах герою.
Зрэшты, грэчаская версія была не адзінай. Міфічны Алгор (Algor) называўся то каралём Кастыліі (Rex quodam Castelliae), то індыйскім каралём, то арабскім мудрацом (philosophus Algus nomine Arabicus).
Аднак з часам такія тлумачэнні ўсё менш цікавілі матэматыкаў, і слова algorism (ці algorismus), якое нязменна прысутнічала ў назвах матэматычных сачыненняў, набыло значэнне спосабу выканання арыфметычных дзеянняў з дапамогай арабскіх лічбаў, гэта значыць на паперы, без выкарыстання абака. Менавіта ў такім значэнні яно ўвайшло ў многія еўрапейскія мовы. Напрыклад, з пазнакай «састарэлае» яно прысутнічае ў прадстаўнічым слоўніку англійскай мовы Webster's New World Dictionary, выдадзеным у 1957 годзе.
Алгарытм — гэта мастацтва лічэння з дапамогай лічбаў, але спачатку слова «лічба» адносілася толькі да нуля. Знакаміты французскі трувер Гацье дэ Куансі (Gautier de Coincy, 1177—1236) у адным з вершаў выкарыстоўваў слова algorismus-cipher (якія азначалі лічбу 0) як метафару для характарыстыкі абсалютна нікчэмнага чалавека. Відавочна, разуменне такога вобразу патрабавала адпаведнай падрыхтоўкі слухачоў, а гэта азначае, што новая сістэма лічэння ўжо была ім досыць добра вядомая.
Многія стагоддзі абак быў фактычна адзіным сродкам для практычных вылічэнняў, ім карысталіся і купцы, і мянялы, і навукоўцы. Добрыя якасці вылічэнняў на дошцы тлумачыў у сваіх сачыненнях такі выдатны мысліцель, як Герберт Аўрылакскі (938—1003), які стаў у 999 годзе Папам Рымскім пад імем Сільвестра II. Новае з вялікай цяжкасцю прабівала сабе дарогу, і ў гісторыю матэматыкі ўвайшло зацятае супрацьстаянне лагераў алгарысмікаў і абацыстаў (часам званых гербекістамі), якія прапагандавалі выкарыстанне для вылічэнняў абака замест арабскіх лічбаў. Цікава, што вядомы французскі матэматык Нікаля Шюке (Nicolas Chuquet, 1445—1488) у рэестр падаткаплацельшчыкаў горада Ліёна быў упісаны як алгарысмік (algoriste). Але прайшло не адно стагоддзе, перш чым новы спосаб лічэння канчаткова зацвердзіўся, столькі часу спатрэбілася, каб выпрацаваць агульнапрызнаныя азначэнні, удасканаліць і прыстасаваць да запісу на паперы метады вылічэнняў. У Заходняй Еўропе настаўнікаў арыфметыкі ажно да XVII стагоддзя працягвалі зваць «магістрамі абака», як, напрыклад, матэматыка Нікола Тарталью (1500—1557).
Паступова значэнне слова пашыралася. Навукоўцы пачыналі ўжываць яго не толькі да выключна вылічальных, але і да іншых матэматычных працэдур. Напрыклад, каля 1360 года французскі філосаф Мікалай Арэм (Nicolaus Oresme, 1323/25-1382) напісаў матэматычны трактат Algorismus proportionum («Вылічэнне прапорцый»), у якім упершыню выкарыстоўваў ступені з дробнымі паказчыкамі і фактычна ўшчыльную падышоў да ідэі лагарыфмаў. Калі ж на змену абаку прыйшло так званае лічэнне на лініях, шматлікія дапаможнікі па ім сталі называць Algorithmus linealis.
Можна звярнуць увагу на тое, што першапачатковая форма algorismi праз нейкі час страціла апошнюю літару, і слова набыло зручнейшы для еўрапейскага вымаўлення выгляд algorism. Пазней і яно, у сваю чаргу, зазанала скажэнне, хутчэй за ўсё, звязанае са словам arithmetic.
Алгарытмы станавіліся прадметам усё больш пільнай увагі вучоных, і паступова гэта паняцце заняло адно з цэнтральных месцаў у сучаснай матэматыцы. Што ж тычыцца людзей, ад матэматыкі далёкіх, то да пачатку саракавых гадоў гэта слова яны маглі пачуць хіба што ў час вучобы ў школе, у спалучэнні «алгарытм Еўкліда». Нягледзячы на гэта, алгарытм усё яшчэ ўспрымаўся як тэрмін выключна спецыяльны.
Адначасова з развіццём паняцця алгарытму паступова адбывалася і яго экспансія з чыстай матэматыкі ў іншыя сферы. І пачатак ёй паклала з'яўленне камп’ютараў, дзякуючы якому слова «алгарытм» увайшло ў 1985 годзе ва ўсе школьныя падручнікі інфарматыкі і набыло новае жыццё. Наогул можна сказаць, што яго сённяшняя вядомасць напрамую звязана са ступенню распаўсюджання камп’ютараў.
Азначэнні алгарытму
Адзінага «сапраўднага» азначэння паняцця «алгарытм» няма. «Алгарытм — гэта пэўны набор правіл, які вызначае паслядоўнасць аперацый для вырашэння канкрэтнага мноства задач і валодае пяццю важнымі рысамі: канечнасць, вызначанасць, увод, вывад, эфектыўнасць». (Д. Э. Кнут)
«Алгарытм — гэта ўсякая сістэма вылічэнняў, што выконваюцца па строга вызначаных правілах, якая пасля якой-небудзь колькасці крокаў заведама прыводзіць да вырашэння пастаўленай задачы». (А. Калмагораў)
«Алгарытм — гэта дакладнае прадпісанне, якое вызначае вылічальны працэс, які ідзе ад зыходных дадзеных, якія могуць вар'іравацца, да шуканага выніку». (А. Маркаў)
«Алгарытм — дакладнае прадпісанне аб выкананні ў вызначаным парадку нейкай сістэмы аперацый, якія вядуць да рашэння ўсіх задач дадзенага тыпу». (Філасофскі слоўнік / Пад рэд. М. М. Разенталя)
«Алгарытм — строга дэтэрмінаваная паслядоўнасць дзеянняў, якая апісвае працэс пераўтварэння аб'екта з пачатковага стану ў канчатковы, запісаны з дапамогай зразумелых выканаўцу каманд». (М. Д. Угрыновіч, падручнік «Інфарматыка і інфарм. Тэхналогіі»)
Фармальныя ўласцівасці алгарытмаў
Розныя азначэнні алгарытму ў яўнай або няяўнай форме ўтрымліваюць наступны шэраг агульных патрабаванняў:
Віды алгарытмаў
Асаблівую ролю выконваюць прыкладныя алгарытмы, прызначаныя для рашэння пэўных прыкладных задач. Алгарытм лічыцца правільным, калі ён адпавядае патрабаванням задачы (напрыклад, дае фізічна праўдападобны вынік). Алгарытм (праграма) змяшчае памылкі, калі для некаторых зыходных дадзеных ён дае няправільныя вынікі, збоі, адмовы ці не дае ніякіх вынікаў наогул. Апошні тэзіс выкарыстоўваецца ў алімпіядах па алгарытмічным праграмаванні, каб ацаніць складзеныя ўдзельнікамі праграмы.
Наяўнасць зыходных дадзеных і пэўнага выніку
Алгарытм служыць, як правіла, для рашэння не адной канкрэтнай задачы, а нейкага класа задач. Так, алгарытм складання выкарыстоўваецца ў дачыненні да любой пары натуральных лікаў. У гэтым выяўляецца яго ўласцівасць масавасці, гэта значыць магчымасці выкарыстоўваць многаразова адзін і той жа алгарытм для любой задачы аднаго класу.
Для распрацоўкі алгарытмаў і праграм выкарыстоўваецца алгарытмізацыя — працэс сістэматычнага складання алгарытмаў для вырашэння пастаўленых прыкладных задач. Алгарытмізацыя лічыцца абавязковым этапам у працэсе распрацоўкі праграм і рашэнні задач на ЭВМ. Менавіта для прыкладных алгарытмаў і праграм прынцыпова важныя дэтэрмінаванасць, выніковасць і масавасць, а таксама правільнасць вынікаў рашэння пастаўленых задач.
Алгарытм — гэта зразумелае і дакладнае прадпісанне, выканаць паслядоўнасць дзеянняў, накіраваных на дасягненне мэт.
Форма алгарытмаў
Алгарытм можа быць запісаны словамі і паказаны схематычна. Звычайна спачатку (на ўзроўні ідэі) алгарытм апісваецца словамі, але па меры набліжэння да рэалізацыі ён набывае ўсё больш фармальныя абрысы і фармулёўку на мове, зразумелай выканаўцу (напрыклад, машынны код). Напрыклад, для апісання алгарытму выкарыстоўваюцца блок-схемы. Іншым варыянтам апісання, незалежным ад мовы праграмавання, з'яўляецца псеўдакод.
Эфектыўнасць алгарытмаў
Хоць у азначэнні алгарытму патрэбна толькі канечнасць колькасці крокаў, неабходных для дасягнення выніку, на практыцы выкананне нават хаця б мільярда крокаў занадта павольнае. Таксама звычайна ёсць іншыя абмежаванні (на памер праграмы, на дапушчальныя дзеянні). У сувязі з гэтым уводзяць такія паняцці як складанасць алгарытма (часавая, па памеры праграмы, вылічальная і інш.)
Для кожнага запісу можа існаваць мноства алгарытмаў, што прыводзяць да мэты. Павелічэнне эфектыўнасці алгарытмаў складае адну з задач сучаснай інфарматыкі. У 50-х гг. XX стагоддзя з’явілася нават яе асобная галіна — хуткія алгарытмы. У прыватнасці, у знаёмай усім з дзяцінства задачы аб памнажэнні дзесятковых лікаў выявіўся шэраг алгарытмаў, якія дазваляюць істотна (у асімптатычным сэнсе) паскорыць знаходжанне здабытку.
Яскравым прыкладам з’яўляецца алгарытм Чудноўскага для вылічэння ліку
π
.
Доказ карэктнасці
Разам з распаўсюджаннем інфармацыйных тэхналогій павялічылася рызыка праграмных збояў. Адным з спосабаў пазбегнуць памылак у алгарытмах і іх рэалізацыях з'яўляецца давядзенне карэктнасці сістэм матэматычнымі сродкамі.
Выкарыстанне матэматычнага апарата для аналізу алгарытмаў і іх рэалізацый называюць фармальнымі метадамі. Фармальныя метады прадугледжваюць прымяненне фармальных спецыфікацый і, як правіла, набору інструментаў для сінтаксічнага аналізу і доказы уласцівасцей спецыфікацый. Абстрагаванне ад дэталей рэалізацыі дазваляе ўсталяваць уласцівасці сістэмы незалежна ад яе рэалізацыі. Акрамя таго, дакладнасць і адназначнасць матэматычных сцвярджэнняў дазваляе пазбегнуць шматзначнасці і недакладнасці натуральных моў.
Пры доказе карэктнасці параўноўваюць тэкст праграмы са спецыфікацыяй жаданых суадносін уваходных-выходных дадзеных. Для доказаў тыпу Гоара гэтая спецыфікацыя выглядае сцвярджэнняў, якія называюць прад- і постумовы. У сукупнасці з самай праграмай, іх яшчэ называюць тройкамі Гоара. Гэтыя сцвярджэнні запісваюць
дзе P — гэта перадумова, што павінна выконвацца перад запускам праграмы Q, а R — постумовы, правільныя пасля завяршэння працы праграмы.
Фармальныя метады былі паспяхова ужытыя да шырокага кола задач, у прыватнасці: распрацоўка электронных схем, штучнага інтэлекту, сістэм, адчувальных да надзейнасці, бяспекі, аўтаматычных сістэм на чыгунцы, верыфікацыі мікрапрацэсараў, спецыфікацыі стандартаў і спецыфікацыі і верыфікацыі праграм.
Час работы
Распаўсюджаным крытэрыем ацэнкі алгарытмаў з'яўляецца час работы і парадак росту працягласці работы ў залежнасці ад аб'ёму ўваходных дадзеных.
Кожнай канкрэтнай задачы супастаўляюць некаторы лік, які называюць яе памерам. Напрыклад, памерам задачы вылічэнні здабытку матрыц можа быць максімальны памер матрыц-множнікаў, для задач на графах памерам можа быць колькасць рэбраў графа.
Час, які затрачвае алгарытм, як функцыя ад памеру задачы n, называюць часавай складанасцю гэтага алгарытму T(n). Асімптотыку паводзін гэтай функцыі пры павелічэнні памеру задачы называюць асімптатычнай часавай складанасцю, а для яе абазначэння выкарыстоўваюць натацыю Ландау (вялікае O).
Менавіта асімптатычная складанасць вызначае памер задач, якія алгарытм здольны апрацаваць. Напрыклад, калі алгарытм апрацоўвае ўваходныя дадзеныя памерам n за час cn², дзе c — некаторая пастаянная, то кажуць, што часавая складанасць такога алгарытму O(n²).
Часта, пры распрацоўцы алгарытму спрабуюць паменшыць асімптатычную часавую складанасць для горшых выпадкаў. На практыцы ж, бываюць выпадкі, калі дастатковы алгарытм, які «звычайна» працуе хутка.
Груба кажучы, аналіз сярэдняй асімптатычнай часовай складанасці можна падзяліць на два тыпы: аналітычны і статыстычны. Аналітычны метад дае больш дакладныя вынікі, але больш складаны ў выкарыстанні на практыцы. Затое статыстычны метад дазваляе хутчэй ажыццяўляць аналіз складаных задач.
У наступнай табліцы прыведзены распаўсюджаныя асімптатычныя складанасці з каментарыямі.
Міхаіл Яўграфавіч Салтыкоў-Шчадрын
Міхаіл Яўграфавіч Салтыкоў-Шчадрын ( — ) (сапраўднае прозвішча Салтыкоў, псеўданім Н. Шчадрын) — рускі пісьменнік.
IC 2801
IC 2801 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Букачы
Букачы (Букачі) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Сяргей Валер’евіч Аксёнаў
Сярге́й Вале́р’евіч Аксё́наў (Сергей Валерьевич Аксёнов; нар., Бельцы, Малдаўская ССР, СССР) — расійскі палітык і лідар сепаратысцкага руху ў Крыму, прадпрымальнік. Кіраўнік Рэспублікі Крым з 9 кастрычніка 2014 г. Старшыня Савета міністраў Рэспублікі Крым з 17 сакавіка 2014 г. . Старшыня Савета міністраў Аўтаномнай Рэспублікі Крым з 27 лютага па 17 сакавіка 2014 г. , непрызнаны новымі ўладамі Украіны. Старшыня Крымскага аддзялення Расійскага ваенна-гістарычнага таварыства. Дэпутат Вярхоўнага Савета Аўтаномнай Рэспублікі Крым (з 31 кастрычніка 2010 г. па 17 сакавіка 2014 года). Старшыня ўсеўкраінскай партыі «Рускае адзінства» (2008—2014).
Крымінальны пераслед ва Украіне
У сакавіку 2014 года ў дачыненні да Аксёнава была ўзбуджаная крымінальная справа па ч. 1 арт. 109 КК Украіны («гвалтоўнае змяненне ці звяржэнне канстытуцыйнага ладу або захоп дзяржаўнай улады»). 4 сакавіка акруговы адміністрацыйны суд Кіева задаволіў хадайніцтва аб прызнанні супрацьпраўнымі і адмене рашэнняў Вярхоўнага Савета Крыма аб прызначэнні Сяргея Аксёнава на пасаду старшыні Савета міністраў, а 5 сакавіка Шаўчэнкаўскі раённы суд Кіева пастанавіў затрымаць Сяргея Аксёнава.
13 красавіка 2016 года Пячэрскі раённы суд Кіева даў дазвол на затрыманне Сяргея Аксёнава па падазрэнні ў здзяйсненні злачынства, прадугледжанага ч. 5 арт. 191 (прысваенне, растрата маёмасці або завалоданне ёй шляхам злоўжывання службовым становішчам) Крымінальнага кодэкса Украіны.
23 чэрвеня 2016 года Генеральная пракуратура Украіны выклікала на допыт 29 чэрвеня Сяргея Аксёнава, апублікаваўшы позву ва ўкраінскай урадавай газеце «Урядовий кур’єр».
Міжнародныя санкцыі
17 сакавіка 2014 года ЗША ўвялі персанальныя санкцыі супраць асоб, якія пагражаюць міру, бяспецы, стабільнасці, суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны і за падрыў дэмакратычных інстытутаў і працэсаў ва Украіне, у тым ліку дадаўшы ў санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб і Аксёнава.
Лубянка (гміна)
Лубя́нка (Łubianka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Таруньскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лубянцы. Плошча гміны складае 84,64 км². Станам на 2014 год у гміне Лубянка пражывалі 6636 чалавек, шчыльнасць — 70,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Васыліўка (Іваніўскі раён)
Васыліўка (Васи́лівка) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Халопаўшчына
Хало́паўшчына (, Холоповщина) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 28 мая 1962 года хутар уваходзіў у склад Жукоўшчынскага сельсавета, да 1963 года — у склад Пяліцкага сельсавета, да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Белькаўскага сельсавета.
Казальнуова-Мантэратара
Казальнуова-Мантэратара (Casalnuovo Monterotaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Насельніцтва складае 1904 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 40 чал./км². Займае плошчу 48 км². Паштовы індэкс — 71033. Тэлефонны код — 0881.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria della Rocca.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Канстытуцыя КНДР
Сацыялістычная Канстытуцыя КНДР (조선민주주의인민공화국 사회주의헌법), Кімірсенска-кімчэнірская канстытуцыя (김일성 - 김정일 헌법, да 2012 года Кімірсенская канстытуцыя, 김일성 헌법) — асноўны закон Карэйскай Народна-Дэмакратычнай Рэспублікі.
Гісторыя
Як піша японскі гісторык М. Сіматамаі ў манаграфіі «Кім Ір Сэн і Крэмль: Паўночная Карэя эпохі халоднай вайны (1945-1961 гг.): Выданне МГІМО-Універсітэт», 2009 г. на старонках 82-84, праект канстытуцыі будучай КНДР абмяркоўваўся ў Маскве з удзелам І. В. Сталіна, В. М. Молатава і будучага першага пасла СССР у КНДР Т. Ф. Штыкава. Першая Канстытуцыя была прынята ў КНДР 8 верасня 1948 года. У ёй, у прыватнасці, сталіцай КНДР абвяшчаўся Сеул (фактычна непадкантрольны паўночнакарэйскім народу), былі ўсталяваныя асновы дзяржаўнага ладу. У 1954 і 1955 гадах у Канстытуцыю былі ўнесены змены.
Цяпер дзейсная Канстытуцыя была прынятая пятым скліканнем Вярхоўнага народнага сходу КНДР 27 снежня 1972 года. Змены ў Канстытуцыю ўносіліся 9 красавіка 1992 года, 5 верасня 1998 года, 27 верасня 2009 года. Апошнія папраўкі ў Канстытуцыю ўносіліся ў 2016 годзе.
Правы КНДР
У артыкуле 156 Канстытуцыі прыводзіцца пералік крыніц права. У прыватнасці, да іх аднесены :
2009 год
У верасні 2009 года з’явіліся паведамленні, што КНДР перагледзела сваю Канстытуцыю. У прыватнасці, з яе было выключана згадваннем камунізму. Таксама ўпершыню ў Канстытуцыі былі адлюстраваны паўнамоцтвы Кім Чэн Іра як кіраўніка дзяржавы: у артыкул 100 было ўнесена палажэнне аб тым, што «старшыня Дзяржаўнага камітэта абароны з’яўляецца вышэйшым кіраўніком Карэйскай Народна-Дэмакратычнай Рэспублікі».
2012 год
Папраўка ў канстытуцыю была ўнесена на сесіі Вярхоўнага Народнага Сходу КНДР у красавіку 2012 года.
Змены:
Структура і змест
У першым раздзеле канстытуцыі КНДР абвяшчалася сацыялістычнай (1-ы артыкул) і рэвалюцыйнай (2-і артыкул) дзяржавай, «якая кіруецца палітыкай самадастатковасці і першаснасцю арміі» (3-і артыкул). Паводле 11-га артыкула, «КНДР мае ажыццяўляць усю дзейнасць пад кіраўніцтвам Працоўнай партыі Карэі». У 17-м артыкуле згадвалася, што «Дзяржава мае імкнуцца да адзінства з народамі ўсяго свету, якія абараняюць сваю незалежнасць».
У 2-м раздзеле абвяшчалася, што «ў КНДР сродкі вытворчасці належаць дзяржаве і грамадскім, кааператыўным арганізацыям» (20-ы артыкул). Паводле 21-га артыкула, «Усе прыродныя багацці, чыгункі, службы паветраных перавозак, пошта і ўстановы сувязі, як і асноўныя заводы і прадпрыемствы, парты і банкі краіны належаць выключна дзяржаве. Дзяржава мае бараніць і развіваць на пераважнай аснове дзяржаўную ўласнасць». Згодна з 30-м артыкулам «Працоўны дзень мае складаць 8 гадзін». Таксама дзяржава забараняе найм ва ўзросце да 16 гадоў (31-ы артыкул). Паводле 34-га артыкула, «Народная гаспадарка КНДР з’яўляецца планавай». 37-ы артыкул прадугледжвае, што «Дзяржава мае заахвочваць установы, прадпрыемствы і арганізацыі краіны ажыццяўляць капітальныя або дамоўныя сумесныя пачынанні з замежнымі карпарацыямі і асобамі, засноўваць і кіраваць прадпрыемствамі розных відаў у спецыяльных эканамічных зонах».
3-і раздзел змяшчаў 45-ы артыкул, паводле якога: «Дзяржава мае развіваць усеагульную абавязковую 12-гадовую адукацыю, што ўключае абавязковую 1-гадовую дашкольную асвету». Паводле 54-га артыкула, «Дзяржава мае абараняць нашу мову ад усіх спроб знішчыць яе і мае развіваць яе ў адпаведнасці з патрэбамі сённяшняга дня». У 4-й раздзеле 59-ы артыкул прадугледжваў, што найперш «Задачай узброеных сіл КНДР ёсць абарона правадыроў рэвалюцыі». 5-ы раздзел абвяшчаў: «Усе грамадзяне, якія дасягнулі 17 гадоў, маюць права выбіраць і быць выбранымі» (артыкул 66). Паводле 83-га артыкула, «Праца з’яўляецца высакародным абавязкам… Грамадзяне маюць ахвотна і сумленна ўдзельнічаць у працы».
Паводле 7-га раздзела, апошні 172-і артыкул Сацыялістычнай Канстытуцыі вызначаў Пхеньян у якасці сталіцы замест Сеула, як гэта было ў папярэдняй Канстытуцыі 1948 года.
6-ы раздзел Сацыялістычнай Канстытуцыі КНДР падзяляўся на 8 частак:
Паводле 1-й часткі, Вярхоўны народны сход (ВНС) ажыццяўляе заканадаўчую ўладу і выбіраецца на 5 гадоў. Прызыдыюм ВНС пераймае ўладу паміж пасяджэннямі ВНС. Паводле 91-га артыкула, Вярхоўны народны сход мае паўнамоцтвы выбіраць старшыню Дзяржаўнай рады, прэм’ера Кабінэта міністраў, склад свайго Прэзідыума, галоўнага пракурора і старшыню Вярхоўнага суда.
Паводле 2-й часткі, старшыня Дзяржаўнага савета з’яўляецца найвышэйшым кіраўніком КНДР (артыкул 100) і яе арміі (артыкул 102). Ён мае паўнамоцтвы прызначаць кіраўнікоў у галіне абароны, зацвярджаць міжнародныя дамовы, абвяшчаць надзвычайнае становішча і гэтак далей (артыкулы 103). Згодна з 3-й часткай Дзяржаўны савет назірае за выкананнем загадаў свайго старшыні (артыкул 109).
4-я частка надзяляе Прэзідыум ВНС паўнамоцтвамі зацвярджаць Дзяржаўны план развіцця народнай гаспадаркі, тлумачыць канстытуцыю і законы, праводзіць выбары, ствараць і скасоўваць ведамствы Кабінэта міністраў, прызначаць і адклікаць паслоў, змяняць адміністрацыйны падзел краіны (артыкул 116). Прэзідыум можа склікаць пасяджэнне свайго Пастаяннага камітэта ў складзе старшыні, намеснікаў і сакратара. Паводле 5-й часткі Кабінэт міністраў ажыццяўляе выканаўчую ўладу і мае паўнамоцтвы складаць накід Дзяржаўнага плану развіцця народнай гаспадаркі.
IC 2802
IC 2802 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Экстрапаляцыя
Экстрапаляцыя (ад — па-за, звонку, за, акрамя і  — прыгладжваю, выпраўля., змяняю, мяняю ) — адмысловы тып апраксімацыі, пры якім функцыя апраксімуецца па-за зададзенага інтэрвалу, а не паміж зададзенымі значэннямі.
Іншымі словамі, экстрапаляцыя — набліжанае вызначэнне значэнняў функцыі f(x) у кропках x, якія ляжаць па-за адрэзка [[x_0, x_n], па яе значэнням у кропках.
Метады
Метады экстрапаляцыі ў многіх выпадках падобныя з метадамі інтэрпаляцыі.
Найбольш распаўсюджаным метадам экстрапаляцыі з'яўляецца парабалічная экстрапаляцыя, пры якой у якасці значэння f(x) у кропцы x бярэцца значэнне мнагачлена P_n(x) ступені n, які прымае ў n + 1 кропцы x_n зададзеныя значэнні. Для парабалічнай экстрапаляцыі карыстаюцца інтэрпаляцыйнымі формуламі.
Прымяненне
Агульнае значэнне — распаўсюджванне высноў, атрыманых з назірання над адной часткай з'явы, на іншую яго частку.
У маркетынгу — распаўсюджванне выяўленых заканамернасцей развіцця вывучаемага прадмета на будучыню.
У статыстыцы — распаўсюджванне устаноўленых у мінулым тэндэнцый на будучы перыяд (экстрапаляцыя ў часе ўжываецца для перспектыўных разлікаў насельніцтва); распаўсюджванне выбарачных дадзеных на іншую частку сукупнасці, якая не падвергнецца назіранню (экстрапаляцыя ў прасторы).
Ідэя Банк
Закрытае акцыянернае таварыства «Ідэя Банк» — былы камерцыйны банк у Рэспубліцы Беларусь.
У 2010 годзе статутны фонд складаў 35,6 млрд беларускіх рублёў, 75 % належала Getin International S.a.r.l (Люксембург), бенефіцыярны ўласнік — Лешак Чарнецкі (Польшча).
1 красавіка 2021 года ЗАТ «МТБанк» набыў 99,999 % акцый ЗАТ «Ідэя Банк», выкупіўшы долі Getin Holding S. A. і Getin International S. A. (Польшча), кошт здзелкі 50 млн беларускіх рублёў. Статутны фонд у 2021 годзе — 40 млн бел.руб.
З 2 красавіка 2021 года пачаўся працэс далучэння ЗАТ «Ідэя Банк» да ЗАТ «МТБанк». 1 лістапада 2021 года дзейнасць ЗАТ «Ідэя Банк» спынена пасля яго далучэння да ЗАТ «МТБанк».
Азэрнэ (Ізмаільскі раён)
Азэрнэ (Озерне́) — вёска ў Ізмаільскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Лубняны (гміна)
Лубня́ны (Łubniany) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апольскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лубнянах. Плошча гміны складае 125,41 км². Станам на 2004 год у гміне Лубняны пражывалі 9042 чалавекі, шчыльнасць — 72,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Андрушы (Уздзенскі раён)
Андрушы́ (, Андруши) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нёманскага сельсавета. Размешчаны за 20 км ад чыгуначнай станцыі Негарэлае.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядома з XVI ст., калі ўваходзіла ў склад Менскага павета ВКЛ. Шляхецкая ўласнасць. Згодна з юрыдычнымі актамі 1592, сяло, у якім 7 сямей. У гэты час тут жылі пераважна людзі з прозвішчам Багдановіч, Гушчык, Клыж. З 1793 у складзе Расійскай імперыі. У XIX—пачатку XX ст. засценак у Магільнянскай воласці Менскага павета.
У 1897 21 двор, 116 жыхароў.
Новаазэрнэ (Ізмаільскі раён)
Новаазэрнэ (Новоозе́рне) — вёска ў Ізмаільскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Талмуд
Талмуд (תָלְמוּד, «навучанне») — збор дагматычных, рэлігійна-этычных і прававых законапалажэнняў іўдаізму, якія склаліся на працягу 4 ст. да н.э. — 5 ст. н.э. часткова на старажытнаяўрэйскай мове, а часткова на арамейскіх дыялектах.
Зборнік змяшчае павучанні па маралі і праву, разважанні пра дагматыку і рэлігійны культ, паданні пра светапабудову, навуковыя звесткі па медыцыне, астраноміі, геаграфіі, матэматыцы, заалогіі, батаніцы, фізіцы і, такім чынам, уяўляе сабой своеасаблівы від старажытнаяўрэйскай энцыклапедыі. Самая старажытная частка Талмуда, якая называецца Мішна (г.зн. паўтарэнне), дае тлумачэнне норм закону Пяцікніжжа Майсея. Мішна напісана на іўрыце, падзелена на 63 трактаты, якія згрупаваны ў 6 раздзелаў (седарым): Зераім (Пасевы) — збор законаў аб пасевах і пазямельных абавязках, аб прынашэннях на карысць духавенства, бедных і інш. (у пачатку гэтага раздзела змешчаны трактат аб малітвах і блаславеннях — Берахот); Моэд (Святы) — законы пра суботу, святы і пасты; Нашым (Жонкі) — аб шлюбах, разводах і іншых пытаннях сямейнага права; Незікін (Пашкоджанні) — грамадзянскае і крымінальнае права, а таксама трактат «Абот», які змяшчае павучальныя выслоўі; Кадашым (Святыні) — законы аб кашруце (рытуальных правілах харчавання), ежы, а таксама аб ахвярапрынашэннях і абрадах іерусалімскага храма; Тагарот (Ачышчэнні) — законы аб рытуальнай чысціні для святароў і недухоўных асоб. Кожны раздзел (седэр) падзяляецца на трактаты (месіхтот), кожны трактат на часткі (перакім), а кожная частка на артыкулы (мішны).
Потым Мішна стала прадметам тлумачэння іўдзейскіх багасловаў. Зборнік гэтых тлумачэнняў атрымаў назву Гемара (г.зн. завяршэнне). Гемара напісана на арамейскай мове. Мішна разам з Гемарай і складае змест Талмуда, які змяшчае юрыдычна-прававыя палажэнні, рэгламентуючыя сямейнае і грамадскае жыццё іудзеяў, розныя паданні, прытчы, казкі, апавяданні, якія спадарожнічалі жыццю іудзеяў. Як рэлігійная кніга Талмуд прасякнуты ідэяй залежнасці чалавека ад бога, пропаведдзю цярпення і нецярпімасці да іншаверцаў.
Тлумачэнні Мішны зроблены ў Палесціне і ў Вавілоніі, таму адрозніваюць два варыянты Талмуда — палесцінскі, або іерусалімскі (Талмуд Іерушалмі), і вавілонскі (Талмуд Баўлі). Талмуд змяшчае 613 рэлігійных прадпісанняў. 365 з іх складаюцца з абмежаванняў і забарон, 248 — з указанняў.
Бенджамін Спок
Бенджамін Маклейн Спок (Benjamin McLane Spock;, г. Нью-Хейвен, штат Канектыкут, ЗША — ) — амерыканскі педыятр, педагог і грамадскі дзеяч.
Скончыў Іельскі ўніверсітэт (1925) і медыцынскія курсы пры ім (1929). У 1933—1944 гадах займаўся прыватнай практыкай у Нью-Ёрку. У 1944—1946 гадах на вайсковай службе, у 1947—1950 — ад’юнкт-прафесар Мінесотскага ўніверсітэта. У 1951—1955 гадах кіраваў аддзяленнем дзіцячай псіхіятрыі пры медыцынскіх курсах Пітсбургскага ўніверсітэта.
У кнізе «Дзіця і яго догляд» (1946) абагульніў свой вопыт педыятра, выклаў уяўленні пра ўзаемаадносіны бацькоў і дзяцей, развіццё здаровай і шчаслівай асобы. Галоўная ідэя Бенджаміна Спока — прызнанне адметнасці, унікальнасці асобы дзіцяці; ён раіў бацькам пазбягаць крайнасцей у выхаванні, праяўляць чуласць і ўлічваць жаданні дзіцяці, дамагацца такіх адносін з дзецьмі, калі адпадае неабходнасць у пакаранні. Важнейшым у выхаванні лічыў «метад цярпення», адначасова падкрэсліваў асноўную ролю бацькоўскага аўтарытэту, які не мае нічога агульнага з дыктатам, значэнне дысцыпліны для выхавання. У шматлікіх публікацыях выказаў свае ідэі па педагагічных праблемах: выхаванне праёмных і «цяжкіх» дзяцей, выхаванне ў няпоўнай сям’і, уплыў на дзяцей сямейных канфліктаў і разводаў, роля бацькі ў выхаванні і інш. Сваю грамадскую дзейнасць разглядаў як працяг гуманістычнай педагогікі.
Сера-да-Капівара
Сера-да-Капівара — нацыянальны парк у штаце Піяўі на паўночным захадзе Бразіліі, аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Як паказваюць даследванні археолагаў, у старажытныя часы Сера-да-Капівара была густа заселена, тут была найбуйнейшая ў старажытнай Амерыцы канцэнтрацыя дагістарычных сялянскіх гаспадарак.
У нацыянальным парку знаходзіцца мноства помнікаў дагістарычнага наскальнага жывапісу. Узрост малюнкаў складае болей за 25 тысяч гадоў. Знаходка гэтых малюнкаў абвяргае гіпотэзу позняга засялення кантынента Паўднёвай Амерыкі і прымушае гісторыкаў і антраполагаў па-іншаму глядзець на найстаражытнейшы этап гісторыі краіны. Наскальны жывапіс — аргумент на карысць таго, што на гэтых тэрыторыях былі і іншыя, ранейшыя хвалі міграцыі.
Экалагічны калідор Канфусьёнс-Капівара звязвае нацыянальныя паркі Сера-дас-Канфусьёнс і Сера-да-Капівара.
Казімір Францкевіч-Радзімінскі
Казімір Францкевіч-Радзімінскі (1 сакавіка 1638, Вільня — 23 жніўня 1694) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Францкевічаў-Радзімінскіх герба «Бродзіц». Сын Міхала, стольніка полацкага, і Ганны Кляноўскай.
Падчашы менскі, лідскі падкаморы з 1674 і староста з 1679, падскарбі надворны ВКЛ з 1689; маршалак Трыбуналу ВКЛ у 1682, 1688 і 1693; староста крэўскі.
Заснаваў кляштар кармелітаў у Жалудку, базыльянскі манастыр ва Ушачах.
Сям’я
Быў жанаты з Аляксандрай, дачкой Яна Нарушэвіча.
Аляксандр Максімавіч Семянтоўскі-Курыла
Аляксандр Максімавіч Семянтоўскі-Курыла ( —, маёнтак Ражаншчына, Лепельскі павет) — беларускі і ўкраінскі гісторык украінскага паходжання.
Біяграфія
Сярэдні сын памешчыка Палтаўскай губерні Максіма Піліпавіча С.-К. Скончыў Нежынскі ліцэй. На ваеннай, потым на дзяржаўнай службе. Губернскі ляснічы ў Віцебску (1860). Сакратар Віцебскага статкамітэта (1863).
Аўтар 159 прац і публікацый, з іх 33 былі прысвечаны пераважна ўкраінскай, 126 — пераважна беларускай тэматыцы, найбольш Віцебшчыне (1862—1891). Першае даследаванне — «Статыстычнае апісанне Віцебскай губерні ў лясных адносінах» («Труды вольного экономического общества», 1862). У кола тэм уваходзілі гісторыя Віцебскай губерні, яе археалогія, статыстыка тагачаснай Віцебшчыны і статыстыка мінулых гадоў, развіццё народнай адукацыі ў краі, фабрычна-заводскай прамысловасці, клімат, геалогія і карысныя выкапні, этнаграфія, статыстыка здарэнняў на Віцебшчыне за розныя гады і пад.
Даследчык апісаў многія старажытнасці Віцебшчыны, напр., рэшткі крэпасці ля Азярышча, сабраў цікавую ўласную калекцыю. Апублікаваў апісанне археалагічных помнікаў Гарадоцкага павета, кнігу пра археалагічныя старажытнасці Віцебскага края (1867, упершыню ў Беларусі). Сабраў і сістэматызаваў вялікую колькасць матэрыялу па Віцебскім краі ў грунтоўнай кнізе «Беларускія старажытнасці» (СПб., 1890), вельмі станоўча адзначанай на 9 археалагічным з’ездзе А. П. Смародскім (Вільня, 1893).
Укладальнік і рэдактар 8 тамоў памятных кніжак Віцебскай губерні (1863—1867, 1869, 1878, 1881), памятнай кніжкі Віленскага генерал-губернатарства і адрас-каляндар на 1868 год, зборнік «У памяць першага рускага статыстычнага з’езда 1870 г.».
Вівіяніт
Вівіяні́т — мінерал, водны фасфат жалеза Fe3(PO4)2·8H2O. Упершыню апісаны нямецкім геолагам А. Г. Вернерам у 1817 годзе і названы ў гонар Джона Генры Вівіяна (1785—1855), англійскага палітыка і мінеролага з Труро ў Корнуале, які адкрыў гэты мінерал.