cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Правінцыя Фарсіда
Праві́нцыя Фарсі́да, Та́рсіс (Tharsis) — велізарнае з цэнтрам паблізу экватара ў заходнім паўшар’і Марса. У гэтым рэгіёне знаходзяцца найбольшыя вулканы ў Сонечнай сістэме, у тым ліку тры велізарныя шчытавыя вулканы: гара Арсія, гара Паўліна і гара Аскрыйская, якія ўсе разам вядомыя як Горы Фарсіда. Самы высокі вулкан на планеце, гара Алімп, часта таксама звязваюць з правінцыяй Фарсіда, але, фактычна, ён знаходзіцца каля заходняга краю плато. Назва Фарсіда з’яўляецца грэка-лацінскай транслітарацыяй біблейскага слова Тарсіс, што значыць «зямля на заходнім ускрайку вядомага свету».
Размяшчэнне і памер
Фарсіда можа мець некалькі значэнняў у залежнасці ад гістарычнага і навуковага кантэксту. Назва звычайна выкарыстоўваецца ў шырокім сэнсе і абазначае рэгіён памерам з кантынент з анамальна павышанай мясцовасцю ў самым цэнтры непасрэдна на поўдзень ад экватара вакол 265° у. д.. Т. зв. выступ Фарсіда ці ўзвышша фарсіда — гэта шырокі, павышаны рэгіён, які дамінуе ў заходнім паўшар'і Марса і з'яўляецца найбуйнейшым тапаграфічным аб'ектам на планеце пасля.
Фарсіда не мае фармальна вызначаных меж, таму дакладныя памеры рэгіёну цяжка вызначыць. Увогуле, выступ складае каля 5000 км у папярочніку і да 7 км у вышыню (за выключэннем вулканаў, якія маюць нашмат большую вышыню). Яно распасціраецца прыкладна ад Плато Амазонак (215° у. д.) на захадзе да Раўніны Хрыса (300° у. д.) на ўсходзе. Выступ трохі выцягнуты ў напрамку поўнач-поўдзень і цягнецца ад паўночных схілаў Патэры Альба (каля 55° паўн. ш.) да нагор'я Таўмазія (каля 43° паўдн. ш.). У залежнасці ад таго, які абсяг уключаецца ў межы правінцыі, Фарсіда ахоплівае ад 10 да 30 млн км², або да 25 % плошчы паверхні Марса.
Падправінцыі
Фарсіда падзелена на два шырокія ўзвышшы: паўночнае і паўднёвае. Паўночнае ўзвышша часткова перакрываецца рэдкімі кратарамі, таксама змяшчае нізінныя раўніны на поўнач ад мяжы дыхатаміі. У гэтым рэгіёне пераважаюць Патэра Альба і яе шырокія вулканічныя патокі. Альба — велізарнае, нізіннае вулканічнае ўтварэнне, унікальнае для Марса. Альба настолькі вялікая і тапаграфічна розная, што яе можна разглядаць як цэлую вулканічную правінцыю. Самая старая частка паўночнага ўзвышша складаецца з шырокага тапаграфічнага грэбеня, які адпавядае мясцовасці.
Большая частка поўдня Фарсіды (на фота справа) ляжыць на старых кратарах горнай мясцовасці. Яе заходняя мяжа вызначаецца раўнінамі. На паўднёвым усходзе выступ Фарсіда складаецца з велізарнага блока Сірыі-Таўмазіі, што прадстаўляе сабой амаль прамавугольны кавалак паднятай кары каля 3000 км у папярочніку. Блок Сірыя-Таўмазія абмежаваны на захадзе рэзка павышанай зонай пералому Кларытас і горамі (нагор'е Таўмазія ) так, што ён знаходзіцца на поўдні і адтуль ідзе на паўночны ўсход па шырокай дузе, падобнай па форме на хвост скарпіёна. Сірыя-Таўмазія мяжуе на поўначы з і заходнімі трыма чвэрцямі Далін Марынер. Ён мяжуе на ўсходзе з хрыбтом, які арыентаваны з поўначы на поўдзень і называецца хрыбет Копрат. Найбольшыя вышыні Фарсіды ў паўночнай Сірыі, заходняй частцы Лабірынта Ночы і раўніны на ўсход ад гары Арсія.
Паміж паўночнай і паўднёвай часткамі Фарсіды ляжыць параўнальна вузкі рэгіён, які цягнецца з поўначы на ўсход і можа лічыцца належным да цэнтральнай Фарсіды. Там знаходзяцца тры масіўныя вулканы Фарсіды (гара Арсія, гара Паўліна і гара Аскрыйская), шэраг больш дробных вулканічных утварэнняў і прылеглыя раўніны, якія складаюцца з маладых (з сярэдзіны да канца амазонскага перыяду) патокаў лавы. Лававыя раўніны працягваюцца на ўсходзе, дзе яны перакрываюцца і пераходзяць у больш старую гесперыйскую мясцовасць і заходнюю. На захадзе лава працягваецца да сістэмы вялізных, арыентаваных з поўначы на захад, далін, якія дасягаюць да 200 км у шырыню. Гэтыя даліны (NSVs), якія выходзяць на плато Амазонак, падзеленыя гіганцкімі паралельнымі «кілепадобнымі» лініямі. NSVs могуць быць рэліктам ад катастрафічных паводак. Яны падобныя на велізарны канал, які ўпадае ў раўніну Хрыса, якая знаходзіцца на ўсход ад Фарсіды. . Раён цэнтральнай Фарсіды складае каля 3500 км у папярочніку, ён ўключае большасць рэгіёнаў, ахоплівае чатырохвугольнік Фарсіда і паўночна-заходнюю частку прылеглага чатырохвугольніка Лакус Фенікс на поўдні.
Нарэшце, масіўная гара Алімп і яе патокі лавы ўтвараюць адклады іншай адметнай падправінцыі рэгіёна Фарсіда. Гэты субрэгіён складае каля 1600 км у папярочніку. Ён размешчаны побач з галоўнай тапаграфічнай выпукласцю, але відавочна звязаны з вулканічнымі працэсамі, якія сфарміравалі правінцыю. Алімп з'яўляецца самым маладым з буйных вулканаў Фарсіды.
Геалогія
Фарсіду звычайна называюць вулканатэктанічнай правінцыяй, гэта азначае, што яна з'яўляецца прадуктам вулканізму і звязаных з ім тэктанічных працэсаў, якія выклікалі шырокія дэфармацыі марсіянскай кары. У адпаведнасці са стандартам гледжання, Фарсіда перакрывае гарачы пункт, падобны на той, над якім ляжаць астравы Гаваі. Гарачы пункт абумоўлены адным або большай колькасцю гарачых масіўных слупаў нізкай шчыльнасці ), якія ўздымаюцца праз мантыю. Гарачы пункт вырабляе аб'ёмныя колькасці магмы ў ніжняй кары, якая вырываецца на паверхню ў выглядзе базальтавай лавы з высокай цякучасцю. Паколькі Марсу бракуе тэктонікі пліт, лава можа запасіцца ў адным рэгіёне на працягу мільярдаў гадоў, каб стварыць велізарную вулканічную канструкцыю.
На Зямлі (і, як мяркуецца, на Марсе) не ўся магма, што ствараецца ў, прарываецца на паверхню ў выглядзе лавы. Вялікая яе частка застаецца ў кары, дзе яна павольна астывае і дубянее. Тады ж вырабляюцца вялікія інтрузіўныя комплексы. Калі магма перамяшчаецца праз вертыкальныя расколіны, яна вырабляе раі даек, лінейныя расколіны (ямкі) і ланцугі кратараў. Магма таксама можа рваць кару гарызантальна на вялікія ўтварэнні, такіх як і, якія могуць прывесці да агульнага ўздуцця і разрыву кары, якая знаходзіцца вышэй. Такім чынам, асноўная частка Фарсіды, імаверна, зробленая з гэтых інтрузіўных комплексаў у дадатак да лававых патокаў на паверхні.
Адным з ключавых пытанняў аб прыродзе Фарсіды з'яўляецца такое: ці была правінцыя ў асноўным прадуктам актыўнага ўзняцця марсіянскай кары ад, якія прадстаўляюцца базавай плюмай ці ж гэта проста вялікая, статычная маса вывергнутых матэрыялаў. Тэарэтычны аналіз гравіметрычных дадзеных і характар наваколля Фарсіды прапануе апошняе больш імаверным. Вялізная вага правісання Фарсіды выклікала велізарныя напружанні ў кары, вырабляючы шырокі жолаб вакол рэгіёну і масіў прамянёў, якія выходзяць з цэнтра выступу і распасціраюцца аж на іншы канец планеты.
Геалагічныя доказы, напрыклад, кірунак патоку старажытнай даліны сетак вакол Фарсіды, паказвае, што выпукласць ужо была вялізнай да канца наачыйскага перыяду, што было каля 3,7 мільярдаў гадоў таму. Нягледзячы на тое, што выпукласць старажытная, вывяржэнні вулканаў у рэгіёне працягваліся на працягу марсіянскай гісторыі і, імаверна, згулялі значную ролю ў вытворчасці ў атмасферу планеты і выветрывання горных парод на паверхні планеты э Паводле адной з ацэнак, правінцыя Фарсіда змяшчае каля 300 млн км³ вывергнутых матэрыялаў. Калі выказаць дапушчэнне, што магма, якая фарміравала Фарсіду, змяшчае вуглякіслага газу (CO2) і вадзяной пары ў працэнтах столькі, колькі ў гавайскай базальтавай лавы, то агульная колькасць газаў, якія вылучаюцца з магмы Фарсіды, магчыма, стварыла 1,5-барную атмасферу з СО2 і глабальны слой вады таўшчынёй 120 м. Марсіянскія магмы таксама могуць змяшчаць значныя колькасці серы і хлору. Гэтыя элементы злучаюцца з вадой, утвараючы кіслоты, якія могуць раствараць першасныя пароды і мінералы.
Агульная маса Фарсіды складае каля 1021 кг, прыблізна такая ж, як карлікавая планета Цэрэра. Фарсіда такая вялікая і масіўная, што яна, хутчэй за ўсё, змяняе момант інерцыі планеты, што можа выклікаць змену арыентацыі кары планеты па адносінах да яе восі кручэння з цягам часу. Паводле дадзеных аднаго з апошніх даследаванняў, Фарсіда першапачаткова фарміравалася каля 50° паўночнай шыраты і мігравала ў бок экватара паміж 4,2 і 3,9 мільярда гадоў таму. Такія змены, вядомыя як сапраўдныя палярныя блуканні, выклікала б рэзкія змены клімату на шырокіх тэрыторыях планеты.
Ці з'яўляецца Фарсіда гіганцкім вулканам?
Касмічныя даследаванні на працягу апошніх двух дзесяцігоддзяў паказалі, што вулканы на іншых планетах могуць прымаць розныя нечаканыя формы. За той жа перыяд часу, геолагі адкрылі, што вулканы на Зямлі больш структурна складаны і дынамічны, чым лічылася раней. Апошняя праца паспрабавала удакладніць вызначэнне вулкана, уключыць у яго геалагічныя асаблівасці шырока розных форм, памераў і складаў ва ўсёй Сонечнай сістэме. Адной дзіўнай высновай з гэтага сінтэзу ідэй з'яўляецца тое, што вобласць Фарсіда можа быць адзіным гіганцкім вулканам. Гэты тэзіс геолагаў Андрэа Борджа і Джона Мюрэя з апублікаваны ў спецыяльным артыкуле ў 2010 годзе.
Ключ да разумення таго, як такая вялізная магматычная правінцыя як Фарсіда можа сама па сабе быць вулканам, у пераасэнсоўцы паняцця вулкана ад чагосьці с простай канічнай будовай да «» сістэмы. У адпаведнасці з агульнапрынятым пунктам гледжання ў геалогіі, вулканы пасіўна ствараюцца з лавы і попелу, што выліліся над расколінамі ў зямной кары. Расколіны ствараюцца праз тэктанічныя сілы, якія дзейнічаюць у зямной кары і падсцілаючай мантыі. Традыцыйна, вулкан і яго магматычнае сілкаванне вывучаліся вулканолагамі і петролагамі, у той час як тэктанічныя асаблівасці з'яўляюцца прадметам для структурных геолагаў і геафізікаў. Тым не менш, у апошні час працы над даследаваннямі буйных наземных вулканаў паказваюць, што адрозненне паміж вулканічнымі і тэктанічнымі працэсаў даволі размытае, са значным узаемадзеяннем паміж імі.
Многія вулканы вырабляюць дэфармацыйныя структуры падчас росту. Флангі вулканаў звычайна праяўляюць дробныя гравітацыйныя спады, і звязаныя з імі зморшчыны. Вялікія вулканы растуць не толькі шляхам дадання вывяржэннем матэрыялу да іх бакоў, але і таксама шляхам распаўсюджвання ў папярочным кірунку на іх аснове, асабліва калі яны абапіраюцца на слабыя або пластычныя матэрыялы. Падземны раскол можа развівацца на базе вулкана, вырываючы кару. Гэтыя вулканічныя распаўсюджванні могуць ініцыяваць далейшую структурную дэфармацыю ў выглядзе насоўваючыся ўздоўж дыстальных флангаў вулкана, распаўсюджаных грабенаў, і катастрафічны правал флангаў (калапс сектара). Матэматычны аналіз паказвае, што вулканічнае распаўсюджванне дзейнічае на вулканы ў шырокім дыяпазоне маштабаў і тэарэтычна падобнае на буйнамаштабны рыфтынг, які адбываецца ў сярэдзінна-акіянічных хрыбтах (мяжы разбежнай пласціны). Такім чынам, з гэтага пункту гледжання, адрозненне паміж тэктанічнай плітой, распаўсюджвальнай вулканам, і расколам туманнае, усё з'яўляецца часткай той жа геадынамічнай сістэмы.
Паводле Борджа і Мюрэй, Этна на Сіцыліі з'яўляецца добрым наземным аналагам для значна большай выпукласці Фарсіда, якую яны лічаць адным велізарным вулканам. Вулкан Этна з'яўляецца складаным распаўсюджвальным вулканам, які характарызуецца трыма асноўнымі структурнымі асаблівасцямі: вулканічная рыфтавая сістэма, якая перасякае вярхушку ў кірунку паўночна-паўночна-ўсходнім; перыферыйны пояс сціску (цяга спераду), навакольная аснова вулкана. Пік вулкана змяшчае масіў на вышэйшым узроўні стромкіх конусаў, якія часта актыўныя. Уся пабудова таксама засыпана вялікай колькасцю дробных паразітычных конусаў.
Пячоры
У 2007 на схілах Арсіі пры дапамозе спадарожнікавай здымкі было адзначана сем гіпатэтычных уваходаў у пячору. Яны атрымалі неафіцыйныя назвы Дэна, Хлоэ, Вэндзі, Эні, Эбі, Нікей і Джын. Яны нагадваюць «люкі», утвораныя абвальваннем зводу пячоры. Адна з іх мае глыбіню не меней 178 метраў (мяркуючы па асветленай сценкі; дна не відаць). Такія канструкцыі маглі ўтварыцца з-за таго, што гарачая лава выпальвала пустэчы пад паверхняй. Рэзкія краі ўтварэнняў кажуць пра іх геалагічную маладосць.
Кратары могуць ўтварыцца і ў выніку чыста механічных працэсаў, не звязаных з вулканізмам. Па меры таго, як марсіянская кара расцягваецца, з'яўляюцца шырокія і доўгія расколіны. З часам паверхня прасядае — адсюль і ямкі.
Нікумарора
Нікумаро́ра (Nikumaroro) — атол у групе астравоў Фенікс. Належыць дзяржаве Кірыбаці. Плошча - 4,1 км². Незаселены.
Геаграфія
Атол Нікумарора мае каралавае паходжанне. Знаходзіцца ў Ціхім акіяне ў 1523 км на паўднёвы ўсход ад Паўднёвай Таравы, сталіцы Кірыбаці. Даўжыня з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход - 7 км, шырыня - каля 2 км. Атол атачае кола каралавага рыфа. У цэнтры знаходзіцца шырокая лагуна, злучаная з акіянам пратокамі. Клімат экватарыяльны пасатны.
Прырода
Атол Нікумарора — адзін з нешматлікіх сярод астравоў Фенікс, дзе адносна добра захавалася першародная прырода. Большая частка сушы пакрыта лясамі, у якіх сустракаюцца какосавая пальма, хваёвыя расліны, папараці і г. д. Фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, у тым ліку пералётнымі, крабамі, пацукамі. У лагуне і навакольных акіянскіх прасторах сустракаюцца рэдкія віды рыб, акулы, дэльфіны. Некаторыя віды рыб у лагуне падчас сухога сезону становяцца атрутнымі для чалавека.
Гісторыя
Атол быў адкрыты ў 1824 г. брытанскімі мараплаўцамі. У 1892 г. далучаны да каланіяльных валоданняў Вялікабрытаніі ў Ціхім акіяне і пераданы ў карыстанне прыватнай кампаніі для вырошчвання какосаў. Аднак камерцыйны праект, які прадугледжваў перасяленне 29 чалавек, быў спынены ўжо ў 1893 г. Няўдала скончылася таксама спроба каланізацыі Нікумарора ў 1938 - 1962 гг., прадпрынятая тунгару з астравоў Гілберта. Нястача пітной вады падчас засухі вымусіла перасяленцаў вярнуцца на радзіму.
Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што незадоўга да свайго знікнення ў 1937 г. на атоле магла спыніцца Амелія Эрхарт. Нікумарора нават мог стаць яе апошнім прыстанкам пасля аварыі самалёта.
У 1979 г. атол Нікумарора ўвайшоў у склад Кірыбаці.
Пакроўскі пасад (Магілёў)
Пакроўскі пасад — гандлёва-рамесная ўсходняя частка старажытнага Магілёва. У наш час тэрыторыі былога пасада ўваходзіць у Ленінскі раён горада.
Пакроўскі пасад развіваўся ў XVI—XVII стст. У XVII ст. ён заняў тэрыторыю паміж правабярэжжам Дняпра і ручаем Дзебра ў межах сучасных вуліц Вялікая і Малая Грамадзянскія, 2-і Волі, Ламаносава, часткі Падгорнай, санітарнай і зялёнай зоны гарводаканала. Уключаў так званыя «сотні»: Курдзенееўскую, Перахрысценскую, Слабодскую (існавалі і адпаведныя назвы вуліц), Бярозаўскую, Выганскую. Баркулабаўскі летапіс паведамляе аб засяленні Слабадской сотні гэтага пасада ў пачатку XVI ст. смаленскімі гараджанамі. Частка плошчы пасада за Алейнай брамай (2 бліжэйшыя да Дняпра кварталы) была заселена яўрэямі, тут знаходзіліся сінагога і школа. У пісьмовых крынінах 2-й паловы XVI ст. на тэр. пасада згадваецца Курдзенеўскі канец, Курдзенеўская і Слабадская вуліцы. Вызначалі планіроўку пасада яго галоўныя вуліны: Падвальная, Вялікая Мяшчанская, Пакроўская, Мікольская.
На гэтых вуліцах знаходзілася шмат купецкіх дамоў. Да пачатку XVII ст. у межах Пакроўскага пасада было каля 400 прыватнаўласніцкіх зямельных надзелаў, пражывала 45 рамеснікаў розных прафесій (дойліды, гарбары, шаўцы, півавары і інш.). Насельніцтва ў асноўным займалася садаводствам, агародніцтвам, гандлем. У XVIII—XIX стст. у пасадзе жылі з сем’ямі 4 пакаленні сям’і Трубніцкіх — летапісцаў Магілёўскай хронікі.
У Пакроўскім пасадзе знаходзіліся цэрквы Пакроўская прыходская царква (не захавалася), комплекс праваслаўнага жаночага Мікольскага манастыра з Мікольскай (1669—72) і Ануфрыеўскай цэрквамі, пры Алейнай браме — бернардзінскі касцёл св. Антонія (драўляны 1687, мураваны 1720; не захаваўся), гарадская лазня, «мытны дом», «гасціны дом», «дом браціі кушнерскага цэха» (цэх кушняроў).
Захаваліся рэшткі помнікаў Магілёўскай архітэктурнай школы XVII ст. У 1981 годзе іх даследавала экспедыцыя Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрань Міністэрства культуры Беларусі пад кіраўніцтвам І. М. Чарняўскага. Пабудова, выяўленая ў Падміколлі, была, відавочна, домам гандляра. Захаваўся перакрыты паўцыліндрычнымі скляпеннямі 2-камерны падвал на ўзроўні 1-га паверха — рэшткі падлогі з прамавуголыіых непаліваных керамічных плітак, таксама зялёпапаліваная і паліхромная з белай і ультрамарынавай палівай, пячная кафля XVII—XVIII стст., аздобленая раслінным арнаментам. Будынкі ўзведзены з цэглы-пальчаткі (29—30 х 14—15 х 4—5 см), падмуркі цагляныя з рэдкімі дабаўкамі камянёў.
Культурны пласт XVI—XVIII стст. ад 0,5 да 2 м, багаты знаходкамі. Сярод іх паліхромная і паліваная дахоўка, рэшткі мураваных камяніц.
Шарый
Шарый — прозвішча.
Прадастаўленне аўтакефаліі праваслаўнай царкве ва Украіне
Прадстаўленне аўтакефаліі праваслаўнай царкве ва Украіне — дзеянні дзяржаўнай і царкоўнай улад ва Украіне і мацярынскай Канстанцінопальскай царквы, накіраваныя на стварэнне адзінай Памеснай праваслаўнай царквы ва Украіне і ўступлення аўтакефаліі. Адным з магчымых спосабаў прадстаўлення аўтакефаліі будзе папярэдняе аб’яднанне праваслаўных цэркваў Украіны, а менавіта УАПЦ, УПЦ КП і часткі УПЦ МП і абранне прадстаяцеля адзінай памеснай праваслаўнай царквы Украіны.
Перадача заявы аб прадстаўленні аўтакефаліі
18 красавіка 2018 года Прэзідэнт Украіны П. Парашэнка сустрэўся з мітрапалітам Макарыем, мітрапалітам Ануфрыем і патрыярхам Філарэтам і афіцыйна перадаў подпісы 40 архірэяў Кіеўскага патрыярхата, 12 архірэяў аўтакефальнай царквы і каля 10 архірэяў Маскоўскага патрыярхата да Усяленскага Патрыярха аб прадастаўленні Томаса аб аўтакефаліі Украінскай царкве.
19 красавіка 2018 года Вярхоўная Рада Украіны прыняла пастанову № 2410-VIII аб падтрымцы заявы Прэзідэнта Украіны да Усяленскага Патрыярха Варфаламея аб прадастаўленні Томаса аб аўтакефаліі Праваслаўнай Царкве ва Украіне. У той жа дзень гэтую пастанову падпісаў Старшыня Вярхоўнай Рады Украіны.
20 красавіка 2018 года намеснік кіраўніка прэзідэнцкай адміністрацыі Расціслаў Паўленка вылецеў у Стамбул для перадачы Усяленскаму Патрыярху Варфаламею звароту аб прадастаўленні Томаса аб аўтакефаліі Праваслаўнай Царкве ва Украіне.
Архірэйскі сабор у Канстанцінопалі
На адкрыцці Архірэйскага сабора Канстанцінопальскай Царквы 1 верасня ў Стамбуле Патрыярх Канстанцінопальскі Варфаламей прачытаў даклад, у якім адзначыў, што: «Масква на працягу многіх стагоддзяў распараджалася Кіеўскай мітраполіяй, праваслаўнай царквой у Украіне, без ведама Канстанцінопаля». На Архірэйскім саборы Канстанцінопальскай царквы ў Стамбуле 2 верасня епіскапы вырашылі, што «Канстанцінопальскі патрыярхат можа аказваць аўтакефалію без якіх-небудзь узгадненняў».
Сусветная Патрыярхія апублікавала дакументы
У канцы верасня 2018 года Сусветная Патрыярхія апублікавала даследаванне гістарычных царкоўных дакументаў, якім хацела даказаць, што Канстанцінопаль ніколі не аддаваў Кіеўскую мітраполію ў кананічную тэрыторыю Рускай Праваслаўнай Царквы.
Сінод Канстанцінопальскай праваслаўнай царквы
9-11 кастрычніка адбыўся сінод Канстанцінопальскай праваслаўнай царквы, на якім было вырашана:
Наступствы для Беларускай Царквы
На думку, пасля адклікання Сінадальнага ліста 1686 года, якім права хіратоніі Кіеўскага мітрапаліта перадавалася Маскоўскай Патрыярхіі (часова), разам з усёй былой Кіеўскай мітраполіяй пад юрысдыкцыю Канстанцінопаля таксама дэ-юрэ вернута і Беларуская праваслаўная царква, якая была часткай Кіеўскай мітраполіі. Фактычна былі вернутыя пад кіраванне Кіеўскага Патрыярха усе епархіі, якія ўваходзілі ў склад Кіеўскай мітраполіі ў той час, а менавіта, Холмская, Пярэмышльская, Львоўская (Галіцкая), Луцкая, Уладзімір-Валынская, Кіеўская, Белгародская, Чарнігаўская, Брэсцкая, Тураўская (Турава-Пінская), Полацкая, Аршанская і Мсціслаўская-Магілёўская (Беларуская), Смаленская, Бранская.
Сінод РПЦ у Беларусі
Гэта першы ў гісторыі надзвычайны сінод Маскоўскага патрыярхата за межамі Расіі. Пасяджэнне сінода адбылося 15 кастрычніка 2018 года ў памяшканні Мінскай епархіі. Прэс-сакратар патрыярха Кірыла святар заявіў, што сінод РПЦ МП рыхтуе «адэкватны і жорсткі» адказ на рашэнне Канстанцінопальскага Патрыярхата даць Томас аб аўтакефаліі. УПЦ МП на саборы Рускай праваслаўнай царквы ў Мінску прадстаўляе яе старшыня мітрапаліт Ануфрый (Беразоўскі), а таксама мітрапаліт Запарожскі і Мелітопальскі Лука (Каваленка). На пасяджэнні сінод Рускай праваслаўнай царквы вырашыў разарваць еўхарыстычныя зносіны са Сусветным патрыярхатам.
У рашэнні гэтага сінода сказана: «З гэтага часу і аж да адмовы Канстанцінопальскага Патрыярхата ад прынятых ім антыкананічных рашэнняў для ўсіх святароў Рускай Праваслаўнай Царквы немагчыма канцэлебрацыі з духоўнымі Канстанцінопальскай Царквы, а для вернікаў — удзел у сакраментах, якія ажыццяўляюцца ў яе храмах». Такім чынам, РПЦ і УПЦ МП (як частка РПЦ) пайшлі на схізму. Але так як РПЦ мае зносіны з Антыахійскай ПЦ, Грузінскай ПЦ і іншымі Праваслаўнымі Цэрквамі якія ў сваю чаргу маюць зносіны з так званай РПЦ з «раскольніцкай і ерэтычнай Канстанцінопальскай ПЦ», то і сама РПЦ становіцца раскольніцкай і ерэтычнай.
Юрысдыкцыя
Пасля рашэння сінода Сусветнага патрыярхату аб адмене юрысдыкцыі Рускай Праваслаўнай Царквы над украінскім епіскапатам ўсе праваслаўныя архірэі Украіны (зарэгістраваныя рэлігійныя арганізацыі ў ) кананічна лічацца слугамі Сусветнага прастола, незалежна ад таго, да якой Праваслаўнай Царквы яны належалі да таго часу, у сувязі з чым абавязаны ўзгадняць дзеянні з Сусветным патрыярхатам.
Заканадаўства
У Вярхоўнай Радзе зарэгістраваныя законапраекты № 5309 («адносна назвы рэлігійных арганізацый») і № 4128 («па змяненні рэлігійнымі суполкамі падпарадкаванасці»), закліканыя ўпарадкаваць некаторыя арганізацыйныя пытанні.
3 лістапада 2018 года Прэзідэнт Украіны і Сусветны Патрыярх падпісалі пагадненне аб супрацоўніцтве.
Цікавыя факты
На Усеправаслаўным саборы на в. Крыт 21 чэрвеня 2016 года Руская праваслаўная царква была абвінавачаная ў ерасі этнафілетызма (гл. «Сусветны сабор»). Абвінавачванні абвясціў кіпрскі архіепіскап Хрызастом II.
У працэсе вырашэння прадстаўлення Томаса ўкраінскаму праваслаўю аказалася, што Рускай праваслаўнай царкве Сусветны Патрыярх ніколі не надаваў Томаса на права абвяшчэння аўтакефаліі і стварэння Маскоўскай Патрыярхіі.
NGC 7163
NGC 7163 (іншыя абазначэнні — PGC 67785, ESO 466-30, MCG -5-51-35, IRAS21564-3207) — галактыка ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юхансан
Юхансан — прозвішча.
Ферарыс
Ферарыс — прозвішча.
Чарльтан
Чарльтан — прозвішча.
Фрыстайл на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018
Спаборніцтвы па фрыстайле на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 у Пхёнчхане (Паўднёвая Карэя) прайшлі з 9 па 23 лютага. Было разгуляна 10 камплектаў узнагарод.
Сядзібна-паркавы ансамбль Алешаў (Новаберажное)
Сядзібна-паркавы ансамбль Алешаў у Новаберажным — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры. Знаходзіцца ў пасёлку Новаберажное, на землях былога маёнтку Алешаў, які ў XIX стагоддзі аддзяліўся ад маёнтка Старое Беражное.
Сядзіба
Сядзіба ў Нова-Беражным была збудавана ў канцы XIX стагоддзя. У плане яна мае форму выцягнутага прамавугольніка, але без выяўленай кампазіцыйнай восі. Сядзібны дом пабудаваны ў глыбіні парку, будынак прамавугольны, двухпавярховы. Дах чатырохсхільны, з люкарнамі. З паўночнага бакавога фасада маецца тамбур з вялікай тэрасай. З процілеглага, тыльнага боку, невысокая гранёная вежа з шатровым завяршэннем. Звонку сцены раздзеленыя па гарызанталі сціплымі паясамі і завершаны карнізам. Вокны паркавага фасада вялікія, амаль па ўсёй вышыні паверху, па форме яны з паўцыркульным і лучковым завяршэннем. Будынак прафесійна складзены з якаснай чырвонай цэглы. Сядзіба мае рысы неаготыкі.
Парк
У сядзібу праз сад вядзе грабавая алея з глогавым бардзюрам. Каля ўезда растуць старэючыя таполі канадскія «Marilandica». Дарога праходзіць паміж двума параўнальна шчыльнымі невялікімі масівамі рознага складу (клён, дуб, хвоя, елка, снежнаягаднік, спірэя, рабіннік), за якімі адкрываецца партэрны газон. Газон, аточаны дрэвастоем з маляўнічымі палянкамі, з'яўляецца асноўным кампазіцыйным элементам парка. Ён вялікі, асіметрычнай формы. Пры ўваходзе дрэвы пасаджаныя трохкутнікамі. У левым трохкутніку лістоўніца Кемпфер з доўгімі (да 12 метраў) бакавымі галінамі спалучаецца з ліпамі і цісам ягадным; у правым — лістоўніца расце з дзвюма елкамі. Маляўнічыя, асіметрычна размешчаныя драўняныя кулісы каля дома складаюцца з елак звычайных і елак калючых (левы і правы бок). Пад'езд да дома праходзіць пад полагам дубоў, адзіночных каштанаў і ліп, якія вянком ахопліваюць газон з левага боку.
У наш час уздоўж будынка сядзібнага дома высаджаны шэраг бяроз, якія парушаюць кампазіцыю і закрываюць фасад.
Парк сфармаваўся як пейзажны натуралістычны. Яго асаблівасцю з'яўляецца разнастайны склад насаджэнняў. 26 іншаземных відаў размеркаваны адзінкава, у складзе груп мясцовых дрэў па ўсім парку, нечакана з'яўляючыся нават у самых аддалёных месцах. Пад полагам высокіх старых адзіночных дубоў у паўднёва-ўсходнім драўняным масіве сустракаецца ліпа, конскі каштан, граб, елка, а таксама групы іншаземных відаў — лістоўніца Кемпфер, піхта аднаколерная, спірэя Біяра, хвоя чорная аўстрыйская. Другі масіў выцягнуты з правага боку газона. У масіве з граба, ліры, елкі, хвоі і бярозы сустракаюцца лістоўніца Кемпфер, конскі каштан, псеўдатсуга Мензіса, клёны «Purpurascens». Гэты масіў змяняецца невялікай утульнай палянай, на якой растуць адзінаццаць старых бяроз, узлесак аформлены трыма дубамі. З бярозамі пышна спалучаецца хвоя веймутава. Велічны салітэр вышынёй да 28 метраў, са ствалом у дыяметры больш за 1 метр. Парк сканчаецца дубравай злакавай, якая мае высокія дэкаратыўныя якасці. Гэта найбольш ціхая частка парку. У кутку насыпны пагорак, з'яўляецца месцам альтанкі. Тут устаноўлены лаўкі, высаджаны хосты. Сярод дубоў па краі гэтага масіва сустракаецца шмат рэдкіх відаў: тсуга канадская, бук, ліпа лямцавая, хвоя жосткая, піхта аднаколерная. Добрым ростам адрозніваецца хвоя чорная, адно з лепшых месцазнаходжанняў у Беларусі (10 дрэў).
Сучасны стан
Каля сядзібы працуе вінны завод (былая вінакурня). Сядзіба захавалася ў ранейшых межах, дом на 2017 год у задавальняючым стане, але з кожным годам усё больш прыходзіць у занядбанне.
Юлія Яўгенаўна Галышава
Юлія Яўгенаўна Галышава (нар., Усць-Каменагорск, Казахстан) — казахстанская фрыстайлістка, спецыялізуецца ў могуле, бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года, прызёрка чэмпіянатаў свету, чэмпіёнка зімовай універсіяды 2015 і 2017 года, зімовых Азіяцкіх гульняў 2011 і 2017 года, пераможца і шматразовы прызёр этапаў Кубка свету.
Пракопчык
Пракопчык — прозвішча.
2018 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2018 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Пукава
Пу́кава (, Пуково) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Камсамольскага сельсавета.
Ежы Пратасевіч
Ежы (Юрый) Войцех Пратасевіч (Jerzy Wojciech Protasewicz (Protassowicz); 1795/1796, Боркі  — ) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Пратасевічаў. Нарадзіўся ў сям’і Стэфана і Юзэфы. 27 красавіка 1797 года ахрышчаны ў Раготнаўскім касцёле.
У 1828—1837 гадах займаў пасаду маршалка шляхты Слонімскага павета. Памёр года ва ўзросце 76 гадоў. Пахаваны на могілках у в. Дварэц, магіла захавалася.
NGC 7164-1
NGC 7164-1 (іншыя абазначэнні — PGC 67673, ZWG 377.6, NPM1G +01.0536) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
2005 год у гісторыі тэлебачання
2005 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
NGC 7164-2
NGC 7164-2 (іншыя абазначэнні — PGC 67673, ZWG 377.6) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Бярдуны
Бярду́ны (, Бердуны) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ахоўскага сельсавета.
Міхаіл Сяргеевіч Каляда
Міхаіл Сяргеевіч Каляда (Михаи́л Серге́евич Коляда́, нар., , Расія) — расійскі фігурыст, які выступае ў адзіночным катанні. Сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2018 у камандным спаборніцтве. Двухразовы бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы (2017 і 2018), сярэбраны прызёр сусветнага каманднага чэмпіянату (2017), двухразовы чэмпіён (2017 і 2018) і віцэ-чэмпіён Расіі (2016), чэмпіён Расіі сярод юніёраў (2013). Майстар спорту Расіі міжнароднага класа.
Пятрылава (Капыльскі раён)
Пятры́лава (, Петрилово) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Камсамольскага сельсавета.
Каляда (значэнні)
Каляда:
Казлоўскі сельсавет (Светлагорскі раён)
Казло́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Казлоўка.
Гісторыя
Утвораны 24 верасня 1926 года ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР падчас скасавання Парыцкага сельсавета. Цэнтр — мястэчка Парычы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Казлоўка. З 20 лютага 1938 года ў складзе Парыцкага раёна Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 29 ліпеня 1961 года Парыцкі раён перайменаваны ў Светлагорскі. 26 сакавіка 1987 года ў склад Краснаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Завічча, Міхайлаўка, Новая Беліца і Старая Беліца). 1 снежня 2009 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Парыцкага пассавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 2244 чалавекі, з іх 95,3 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Склад
Казлоўскі сельсавет уключаў 14 населеных пунктаў: аграгарадок Казлоўка, вёскі Вярхлессе, Высокі Полк, Ельнічкі, Кастрычнік, Кнышэвічы, Ліпнікі, Майсееўка, Пагонцы, Прудок, Пясчаная Рудня, Селішчы, Скалка, Судавіца.
NGC 7165
NGC 7165 (іншыя абазначэнні — PGC 67788, MCG -3-56-2, IRAS21567-1645) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крыста Пярмякоскі
Крыста Пярмякоскі (Krista Pärmäkoski, да замужжа — Ляхтээнмякі, Lähteenmäki; нар., Ікаалінен) — фінская лыжніца, двухразовы прызёр Алімпійскіх гульняў, шасціразовы прызёр чэмпіянатаў свету.
Вялікі Халажын
Вялі́кі Халажы́н (, Великий Холожин) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ахоўскага сельсавета.
Лазні Лагорыа
Лазні Лагорыа — грамадская лазня ў Гомелі канца ХІХ — пачатку ХХ ст.
Знаходзілася на вуліцы Мільённай (гістарычны раён Свісток) каля Баярскага спуску. Забор вады здзяйсняўся з ракі Сож, дзякуючы гарадской вадаправоднай станцыі, што знаходзілася на ніжняй набярэжнай каля параходных прыстаней. Дакладны год пабудовы невядомы. Станам на 1894 г. ужо існавала, будучы ў арэндзе прадпрымальніка Шнеерава.
Назва паходзіць, відаць, ад прозвішча ўладальніка. У дарэформеннай рускай арфаграфіі яно перадавалася як «Лагоріо». Даведнікі пачатку ХХ ст. фіксуюць наяўнасць на вуліцы Мільённая дома Лагорыа, дзе здавалася жыллё некаторым чыноўнікам. Магчыма, што гаспадаром дома і лазні быў інжынер А. К. Лагорыа, гласны гомельскай гарадской думы (з 1889 г.).
Была адной з дзвюх грамадскіх лазняў Гомеля «даваеннага часу», г. зн. перад Першай сусветнай вайной. Уладкаванне лазні было падпарадкавана саслоўнаму грамадскаму падзелу. Але па панядзелках і серадах дваранскае аддзяленне працавала як жаночае. Мыццё ў «сярэднім» мужчынскім аддзяленні каштавала 12 капеек. У верасні 1911 г. адзін з наведнікаў «сярэдняга» аддзялення скарадзіўся на ўмовы ў ім: «Маленькае бруднае памяшканне, замест падлогі насланыя нейкія дошкі, і сцены ўкрытыя суцэльным слоем сырасці. Акрамя ўсяго гэтага, наведнікі рызыкуюць захварэць, бо тут жа ўваходныя дзверы, і міжволі ўсіх працінаюць дрыжыкі, нават адзетых». Таксама ён скардзіўся на цеснасту «пакоя для адзявання» і адсутнасць пары ў маленькай парыльні. У кастрычніку таго ж года ў лазні здарыўся пажар: «ад няспраўнага стану печкі» загарэлася столь. Пашырэнне агню было спынена «дзякуючы дружнай рабоце пажарных каманд». Праз некалькі тыдняў паведамлялася аб заканчэнні рамонту лазні, абяцалася «маса зручнасцей» і выкарыстанне артэзінскай вады.
У 1920-я гг. лазня ўжо не працавала. На яе месцы сёння знаходзіцца будынак Гомельскага абласнога ўпраўлення капітальнага будаўніцтва.
2019 год у гісторыі тэлебачання
2019 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
Культура Албаніі
Албанія на працягу доўгага часу знаходзілася пад кіраўніцтвам розных уладароў і пад уплывам розных сацыяльных сістэм. З-за гэтага албанская культура часам была сур'ёзна прыгнечана, але, нягледзячы на гэта, албанцы змаглі захаваць сваю культурную самабытнасць.
З 1990-х гадоў урад Албаніі стаў актыўна падтрымліваць развіццё албанскай народнай культуры. Зараз у краіне налічваецца больш за 4000 устаноў культуры: у тым ліку нацыянальная бібліятэка, дзяржаўны хор, тэатр оперы і балета.
Этнагенез
Этнагенез (ад стар. гр. ἔθνος — «племя, народ» і γένεσις — «узнікненне, паходжанне») — працэс выдзялення і фарміравання этнічных груп. Традыцыйная ацэнка этнічных груп вызначаецца рэтраспектыўна з выкарыстаннем даных розных дысцыплін (гісторыі, археалогіі, этнаграфіі, антрапалогіі, мовазнаўства і інш.) ад зыходнага пункта пераемнасці этнакультурнага развіцця канкрэтнага народа.
Тэрмін «этнагенез» (ethnogenesis) упершыню ўзгадваецца ў сярэдзіне XIX стагоддзя, пазней быў уведзены ў акадэмічную антрапалогію XX стагоддзя. У гэтым кантэксце ён адносіцца да назіранага феномену з’яўлення новых сацыяльных груп, якія маюць цэласную ідэнтычнасць, г.зн., «этнічная група» ў антрапалагічным плане. Адпаведныя грамадскія навукі не толькі назіраюць за гэтай з’явай, але і шукаюць тлумачэнні яе прычын.
NGC 7166
NGC 7166 (іншыя абазначэнні — PGC 67817, ESO 288-27, MCG -7-45-4, AM 2157-433) — галактыка ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Марк Мак-Морыс
Марк Лі Мак-Морыс (Mark Lee McMorris, нар., Рэджайна, Саскачэван, Канада) — канадскі сноўбардыст, які выступае ў слоўпстайле і біг-эйры. Двухразовы бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў у слоўпстайле (2014 і 2018). Пяціразовы чэмпіён X-Games (біг-эйр (2012, 2015); слоўпстайл (2012, 2013, 2015)). Сярэбраны прызёр Чэмпіянату свету па сноўбордзе 2013 у слоупстайле. Двухразовы сярэбраны прызёр X-Games (слоўпстайл (2011); біг-эйр (2013 года)). Пераможца этапу Кубка свету па сноўбордзе ў слоўпстайле (2010).
Васіль Васілевіч Пракопчык
Васіль Васілевіч Пракопчык (, в. Рудня Гарбавіцкая, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі спецыяліст у галіне электратэхнічных комплексаў і сістэм. Доктар тэхнічных навук (2003), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Томскі політэхнічны інстытут (1969). Працаваў у Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1978, энергетычны факультэт, кафедра «Электразабеспячэнне», у 1981—1998 гадах — загадчык кафедры, у 1998—2003 гадах — дэкан факультэта павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў).
Навуковыя інтарэсы: павышэнне якасці электразабеспячэння і эфектыўнасці работы электраабсталявання прадпрыемстваў з бесперапынным тэхналагічным працэсам.
2019 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2019 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Ганчары (Пінскі раён)
Ганчары́ (, Гончары) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ахоўскага сельсавета.
Арона
Аро́на (Orona) — атол у групе астравоў Фенікс. Належыць дзяржаве Кірыбаці. Плошча - 3,9 км². Незаселены.
Геаграфія
Атол Арона знаходзіцца ў Ціхім акіяне на поўдзень ад экватара, у 1752 км на паўднёвы ўсход ад Паўднёвай Таравы, сталіцы Кірыбаці. Уяўляе сабою ланцуг каралавых астравоў і скал, якія атачаюць шырокую лагуну глыбінёй да 20 м. Найвышэйшы пункт атола дасягае 9 м над узроўнем акіяна. Клімат экватарыяльны пасатны.
Прырода
На атоле захаваліся першародныя лясы і зараснікі хмызняку. У заходняй частцы захоўваюцца штучныя насаджэнні какосавай пальмы. Фаўна прадстаўлена здзічэлымі катамі, свіннямі, пацукамі, яшчаркамі, шматлікімі птушкамі і крабамі. Значна большую цікавасць уяўляюць марская флора і фаўна, асабліва падводная частка каралавых рыфаў. Лагуна Арона звязана некалькімі пратокамі з акіянам, у ёй шмат розных рыб і малюскаў.
Гісторыя
Першымі насельнікамі атола Арона былі палінезійцы, што падцвярджаецца наяўнасцю на астраўках палінезійскіх пацукоў, якіх тыя прывезлі з сабою для палявання, а таксама рэшткі некалькіх платформаў. Мяркуецца, што адна з іх была стадолам марае. Аднак да прыбыцця еўрапейцаў палінезійцы пакінулі гэтае месца.
Атол быў адкрыты ў XIX стагоддзі брытанскімі кітабоямі. У 1840 годзе яго наведала амерыканская навуковая экспедыцыя. У 1889 годзе ён быў далучаны да брытанскіх каланіяльных уладанняў у Ціхім акіяне. У 1916—1938 гадах Арона знаходзілася ў канцэсіі прыватнай кампаніі, якая стварыла плантацыі какосавай пальмы.
У 1938 годзе брытанскімі ўладамі на атоле было створана паселішча Арарыкі. Яго насельнікамі сталі тунгару з астравоў Гілберта. Да 1951 г. колькасць перасяленцаў дасягнула 560 чал. У выніку засухі 1963 года калонія на атоле апынулася ў цяжкім становішчы і была эвакуявана.
У 1979 годзе Арона трапіла пад юрысдыкцыю Кірыбаці.
Ленінскі сельсавет (Жыткавіцкі раён)
Ле́нінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года — вёска) Ленін. Плошча 222,70 км².
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Сцяблевіцкі сельсавет у складзе Ленінскага раёна Пінскай вобласці. Цэнтр — вёска Малыя Сцяблевічы. 9 студзеня 1952 года гарадскі пасёлак Леніна быў пераўтвораны ў вёску, яго тэрыторыя ўключана ў склад сельсавета. Сельсавет перайменаваны ў Ленінскі, а цэнтр перанесены ў Леніна. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета ўвайшла тэрыторыя скасаванага Цімашэвіцкага сельсавета. Пасля скасавання Ленінскага раёна з 20 студзеня 1960 года ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. 26 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Юркевіцкага сельсавета перададзены вёскі Наваленін і Сукачы, у склад Мілевіцкага сельсавета перададзены вёскі Іёвічы і Залюцічы.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1409 чалавек, з іх 97,9 % — беларусы.
Спіс аб’ектаў PGC (1956001—1957000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1956001—1957000)
Рэпная Града
Рэ́пная Града́ (, Репная Гряда) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Камсамольскага сельсавета.
NGC 7167
NGC 7167 (іншыя абазначэнні — PGC 67816, ESO 532-9, MCG -4-52-1, AM 2157-245, IRAS21576-2452) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вампум
Вампу́м (алган.: wampumpeag, літаральна "белыя палосы") — традыцыйныя пацеркі паўночнаамерыканскіх індзейцаў. Звычайна рабіліся з ракавін малюскаў і выкарыстоўваліся ў рытуальных, дыпламатычных і гандлёвых мэтах.
Гісторыя
Апрацоўка ракавін малюскаў у Паўночнай Амерыцы вялася з глыбокай старажытнасці, аднак час стварэння першых пацерак не вядомы. У нашы дні вампумамі называюцца пацеркі, якія выраблялі на ўсходнім узбярэжжы ў 2 тысячагоддзі н. э., хаця іх спецыфічная форма сустракаецца сярод знаходак з сярэдзіны III ст. да н. э. Яны фігуруюць у паданнях аб стварэнні Лігі іракезаў.
Звычайна вампумы ўяўлялі сабою белыя, чорныя і фіялетавыя цыліндры з апрацаваных ракавін рознага памеру, нізаныя на нітку. Белыя і фіялетавыя ракавіны здабываліся пераважна ў вусці ракі Гудзон і на кароткім адрэзўку ўзбярэжжа на поўнач ад яго. Акрамя ракавін малюскаў, пацеркі маглі рабіцца з каменю, косці, гліны, шкла. Вельмі адрозніваліся спосабы нізання, афарбоўкі, выбару матэрыялаў для нітак. Напрыклад, нарангасет адрознівалі белыя вампумы Wòmpi з трубчастых ракавін Meteaûhock ад цёмных пурпурных Súki з ракавін Suckauanaûsuck. Вампаноаг і іх суседзі выраблялі пацеркі з 240 - 360 цыліндрамі ў звязцы.
Ужо да прыходу еўрапейцаў вампумы былі шырока распаўсюджаны ўздоўж усяго паўночна-заходняга ўзбярэжжа, на захадзе — да ракі Ілінойс. Першыя галандскія і англійскія каланісты выкарыстоўвалі іх у якасці грошай у гандлі з індзейцамі. Разам з гэтым, распаўсюджанне вампумаў дапамагло ім знайсці іншы прадмет разліку — шкляныя пацеркі еўрапейскай вытворчасці. Згодна легендзе, распаўсюджанай у XIX ст., але не падцверджанай гісторыкамі, востраў Манхэтэн быў набыты галандскімі каланістамі за шкляныя пацеркі на суму 24 талеры.
Да канца XVIII ст. пацеркі страцілі сваё значэнне як прадмет разліковых аперацый у выніку распаўсюджвання манет, аднак заставаліся важнымі ў рытуальным жыцці індзейцаў. У нашы дні вампумы вырабляюцца як сувеніры. Выраб пацерак застаецца важным для захавання традыцыйных індзейскіх рамёстваў.
Сімвалічнае і рытуальнае значэнне
Большасць сучасных даследчыкаў лічаць, што да прыходу еўрапейцаў вампумы выкарыстоўваліся індзейцамі не столькі ў гандлёвых, колькі ў рытуальных і дыпламатычных мэтах.
Ян Амос Каменскі
Ян Амос Каме́нскі (правільна Ян А́мас Ко́менскі, Jan Amos Komenský;  —, Амстэрдам) — чэшскі мысліцель-гуманіст, педагог, грамадскі дзеяч.
Вампум
Сімвалічнае і рытуальнае значэнне
Еўрапейскія перасяленцы таксама практыкавалі абмен вампумамі ў дыпламатычных зносінах з індзейцамі. Першы вядомы выпадак "дыпламатыі вампумаў" здарыўся ў 1613 г. падчас заключэння дамовы паміж галандскімі каланістамі і іракезамі. У 1664 г. іракезы абменьваліся вампумамі з англійскімі каланістамі. У 1794 г. Джордж Вашынгтон прадставіў вампум падчас перагавораў з іракезамі. У Канадзе абмен вампумамі заставаўся доўгі час абавязковым нават у XIX ст., калі ўрад стымуляваў мірныя дагаворы паміж разнастайнымі плямёнамі.
Ян Амос Каменскі
Пасля вучобы ў Герборнскім і Гайдэльбергскім універсітэтах выкладаў у брацкіх школах на радзіме (1614—1620). Жорсткія рэлігійныя ганенні прымусілі яго весці вандроўніцкае жыццё. У 1628 г. ён назаўсёды пакінуў Чэхію і пасяліўся ў польскім горадзе Лешна, дзе актыўна займаўся педагагічнай і навуковай работай, быў рэктарам гімназіі. Яго творы набылі еўрапейскую вядомасць, і ён быў запрошаны ў Англію, Швецыю, Венгрыю.
Меган Дзюамель
Меган Дзюамель (Meagan Duhamel; нар., Ловелі, Антарыа) — канадская фігурыстка, якая выступае ў парным катанні. З Крэйгам Бантынам яны срэбраныя прызёры чэмпіянату Канады 2009 года і бронзавыя медалісты чэмпіянату чатырох кантынентаў 2010. Меган дабілася поспехаў у якасці адзіночніцы, яна была сярэбраным прызёрам турніру «Залаты канёк Заграба» у 2005 годзе. У цяперашні час выступае з Эрыкам Рэдфардам, у пары з якім яна - алімпійская чэмпіёнка (2018), двухразовая чэмпіёнка свету 2015, 2016, бронзавая прызёрка чэмпіянату свету 2014, 2013, сяміразовая чэмпіёнка Канады (2012 - 2018), двухразовая чэмпіёнка чэмпіянату чатырох кантынентаў 2013, 2015, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 года ў парным катанні ў камандных спаборніцтвах.
Ян Амос Каменскі
З 1656 г. Каменскі зноў, як выгнаннік, хаваўся ў Галандыі. Тут выдадзены збор яго педагагічных прац, што ўключаў «Матчыну школу», «Вялікую дыдактыку», «Пансафічную школу», «Свет, які бачым ў малюнках» і іншае.
Вампум
Сімвалічнае і рытуальнае значэнне
Вампум мог таксама выкарыстоўваўся індзейцамі падчас пераказу міфаў, дзе кожная пацерка сімвалізавала пэўную сюжэтную лінію.
Ян Амос Каменскі
Краевугольным каменем педагагічнай сістэмы Каменскага з’яўляецца ідэя «пансофіі» — усеагульнага і ўсёабдымнага навучання і выхавання дзяцей любых саслоўяў, нацыянальнасцей, рас. Ён быў ўпэўнены, што правілы і сродкі педагогікі неабходна заўсёды ўзгадняць з прыроднымі законамі жыццядзейнасці чалавека і клапатліва ўдасканальваць, памнажаць тое, што закладзена ў ім ад прыроды. Выкладаць трэба на роднай мове, спалучаць навучанне з карыснай працоўнай дзейнасцю. Асноўнымі прынцыпамі дыдактыкі як адзінай тэорыі навучання, адукацыі і выхавання ён лічыў нагляднасць, паслядоўнасць, непарыўнасць і сістэмнасць. Прызначэнне школы бачыў у падрыхтоўцы актыўных, разняволеных, свабодных, смелых людзей. Пры гэтым галоўным сродкам выхавання лічыў перакананне, а не прымус. У творы «Адзіна неабходнае» адстойваў ідэю ўсеагульнага міру і мірнай садружнасці народаў, знішчэнне войнаў і гвалту на зямлі.
Вампум
Сродак абмену
Лічыцца, што да XVII ст. вампумы выкарыстоўваліся індзейцамі пры абмене таварамі як сімвалічны сродак дамовы. Гэта здаралася рэдка, паколькі індзейцы мелі абмежаваныя тэхнічныя сродкі для вырабу пацерак. Але еўрапейскія перасяленцы прынялі іх за адзінку грашовых разлікаў, прычым карысталіся ёю не толькі ў гандлі з індзейцамі, але і паміж сабою. Вядома, што ў 1627 г. галандскі гандляр Ісаак дэ Рэйзер адплаціў вампумамі каланістам Плімуцкай калоніі за збожжа. 15 лістапада 1637 г. генеральны суд Масачусецкай калоніі афіцыйна прызнаў вампумы законнай адзінкай разлікаў і ўсталяваў прыкладны курс да традыцыйных англійскіх грошай. Вампумы ахвотна прымаліся індзейцамі ўнутраных раёнаў ў абмен за футра.
Вампумы выкарыстоўваліся ў якасці грошай у англійскіх і галандскіх калоніях да канца XVII ст. Аднак іх курс паступова змяншаўся. Гэта тлумачыцца тым, што шырокае карыстанне пацеркамі стымулявала іх вытворчасць, прычым прыбярэжныя індзейцы пачалі ўжываць пры вырабе больш дасканалыя еўрапейскія інструменты. Такім чынам назіралася сапраўдная інфляцыя, якая ў выніку вызначыла перавагу манет з каляровых металаў.
Ганькавічы (Пінскі раён)
Га́нькавічы (, Ганьковичи) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ахоўскага сельсавета.
Прывакзальная плошча (Магілёў)
Прывакзальная плошча — плошча ў Магілёве, размешчана перад галоўным фасадам чыгуначнага вакзала. Важны транспартны цэнтр горада. Фарміраванне плошчы пачалося ў сувязі з пракладкай чыгункі Пецярбург — Адэса і будаўніцтвам у 1902 годзе будынка чыгуначнага вакзала. Плошча прамавугольная ў плане (80х55 м). Сувязь з цэнтрам горада ажыццяўляецца па Першамайскай вуліцы. У 1966 годзе пабудаваны будынак білетных кас, у 1985 — багажнае аддзяленне (арх. В. Кільчыцкі) На плошчу выходзіць 3-павярховы жылы дом, з прадуктовым магазінам, з процілеглага боку плошчы прылягае сквер.
На будынку білетных кас у 1966 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка ў гонар кіраўнікоў і ўдзельнікаў падпольных груп, якія дзейнічалі на чыгуначным вузле горада ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Мікалаеўская царква (Магілёў)
Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у горадзе Магілёве. Помнік архітэктуры барока, характэрны прыклад дойлідства, дзе яскрава праявіліся планіровачна-канструкцыйныя і архітэктурна-дэкаратыўныя асаблівасці, характэрныя для гэтага рэгіёна.