cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
Пасля вызвалення П. Шарамет заявіў: «Гэта — помста. Проста помста Аляксандра Лукашэнкі як чалавека і прэзідэнта Паўлу Шарамету, якога ён ведаў, калі той быў яшчэ дэпутатам. Помста журналісту, які публічна адмовіўся ад усіх дабротаў, прапанаваных яму главой дзяржавы і ўказаў на тыя памылкі і неадэкватныя дзеянні, якія беларускія ўлады робяць за апошнія паўтары-два гады».
Суд над П. Шараметам праходзіў у г. Ашмяны, суддзя Віталь Казакевіч, дзяржаўны абвінаваўца Уладзімір Сідо. Ён пачаўся 17 снежня 1997 г. і скончыўся 28 студзеня 1998 г. Журналістаў абвінавачвалі ў незаконным перасячэнні дзяржаўнай мяжы па папярэдняй змове, паўторна (туды-сюды). П. Шарамет дадаткова абвінавачваўся па ч. 1  арт. 167 КК РБ у перавышэнні ўлады і службовых паўнамоцтваў.
Абаронцамі падчас суда ў П. Шарамета былі адвакаты Г. Паганяйла, М. Волчак і бацька П. Шарамета Рыгор Шарамет. Да крымінальнай справы былі дапушчаныя грамадскія абаронцы — Міхаіл Пастухоў і Уладзімір Нісцюк ад БАЖ, Барыс Звозскаў ад Беларускага хельсінкскага камітэта, Віктар Кузняцоў ад ОРТ.
П. Шарамета пакаралі на два гады пазбаўлення волі ўмоўна з выпрабавальным тэрмінам на адзін год «за наўмыснае групавое парушэнне дзяржаўнай мяжы». Відэааператар Дз. Завадскі быў асуджаны на паўтары гады пазбаўлення волі ўмоўна.
П. Шарамет правёў за кратамі два з паловай месяцы, у выніку напісаў «Турэмны дзённік», дзе падрабязна апісаў умовы ўтрымання зняволеных у гродзенскім СІЗА і акалічнасці сваёй крымінальнай справы. Праваабарончая арганізацыя Міжнародная амністыя прызнала П. Шарамета вязнем сумлення.
Таня Вуйсыч-Тадароўская
Прызнанне
У 2011 годзе атрымала высокую дзяржаўную ўзнагароду Македоніі «11 кастрычніка».
Глуша (пасёлак)
Глу́ша (, Глуша) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Глушанскага сельсавета. Знаходзіцца за 29 км на захад ад Бабруйска, за 30 км на паўднёвы ўсход ад Асіповічаў, на аўтадарогах Бабруйск — Слуцк і Асіповічы — Глуск. Насельніцтва 1 284 чал. (2014).
Геаграфія
Ландшафт мясцовасці хвалісты з шыракаліста-яловымі і хваёвымі лясамі. Тэрыторыя знаходзіцца ў межах Бабруйскай раўніны ўсходняй Перадпалескай правінцыі. Клімат цёплы, умерана вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6 °C-6,5 °C, ліпеня +18 °C- 18,5 °C. Сярэднегадавая норма ападкаў складае каля 600 мм, у сярэднім выпадае 586 мм ападкаў у год. Вегетацыйны перыяд доўжыцца 193 дні. Пераважаюць вятры заходніх і паўднёва-заходніх напрамкаў. Прыпяцкі артэзіянскі басейн. Каля пасёлка праходзіць вадападзел басейнаў рэк Дняпро і Прыпяць.
Гісторыя
Паселішча заснавана ў сувязі з будаўніцтвам шклозавода (1896) і развіццём дрэваапрацоўчых промыслаў. На пачатку ХХ стагоддзя Глуша ў складзе Гарадкоўскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні, 239 жыхароў. Дзейнічаюць лесапільны, смалярны заводы, шклозавод, млын, карчма. У 1911 годзе адкрыта першае на тэрыторыі сучаснага Бабруйскага раёна паштовае аддзяленне (загадчык У. А. Саскавец).
У сакавіку 1917 года створаны рабочы Савет. У 1920 годзе ў Глушы адкрыўся фельчарскі пункт, у 1924 годзе рэарганізаваны ва ўрачэбную амбулаторыю. У 1921 годзе ў пасёлку адкрыта пачатковая школа, у 1924 годзе — хата-чытальня. У 1924 годзе пасёлак электрыфікаваны. У 1925 годзе каля Глушы дзейнічала смалакурня. У 1926 годзе адкрыта бальніца на 15 ложкаў. У 1930-я гады пабудаваны новыя школа, дзіцячыя яслі і садок, магазін, клуб, пры клубе дзейнічае кінаўстаноўка «Камінтэрн», новыя дамы для завадчан. З 20.08.1924 года ў складзе 1-га Бабруйскага, з 04.08.1927 года — Бабруйскага раёнаў Бабруйскай акругі БССР. З 1931 да 11.04.1960 года цэнтр Рымавецкага сельсавета (у 1947 годзе ў складзе сельсавета 41 населены пункт). З 20.02.1938 года ў складзе Магілёўскай, з 20.09.1944 года Бабруйскай, з 08.01.1954 года Магілёўскай абласцях. 15.07. 1935 года Глушы наданы статус рабочага пасёлка.
З чэрвеня 1941 па 27.06.1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1942—1943 гадах дзейнічала падпольная антыфашысцкая группа (у групе больш за 40 чалавек, кіраўнік І. Р. Гарнастай). Падпольшчыкі вялі агітацыйную работу сярод насельніцтва, здабывалі боепрыпасы, зброю, медыкаменты, паперу, харчы і перадавалі партызанам. Яны двойчы выводзілі са строю абсталяванне гуты. Многія падпольшчыкі ў 1942—1943 гадах пайшлі ў партызаны. 300 жыхароў Глушы ваявалі на фронце і ў партызанах, 112 з якіх загінулі.
У 1948—1949 годах працаваў торфазавод «Звязда». З 1960 года Глуша — цэнтр Глушанскага пасялковага Савета. З 15.01.1963 года абласнога, з 27.01.1965 года раённага падпарадкавання. У 1997 годзе ў Глушы працуюць лясніцтва, шклозавод «Камінтэрн», бальніца, аптэка, сярэдняя школа (пры школе краязнаўчы музей), дзіцячыя яслі-сад, музычная школа, аддзяленні сувязі і ашчаднага банка, бібліятэка, Дом быту, клуб, стадыён. 23 снежня 2011 года статус паніжаны да пасёлка.
Шклозавод «Камінтэрн»
У 90-я гады XIX стагоддзя гаспадар маёнтка Глуша падпалкоўнік С. М. Грыцэнка пачынае будаўніцтва шклозавода. Будаўніцтва вядзецца за 1 км на ўсход ад маёнтка пасярод вялікага ляснога масіву пры шасейнай дарозе Масква-Варшава. Ужо ў 1896 годзе шклозавод даў першую прадукцыю — ліставае шкло і бутэлькі. У 1898 годзе пры шклозаводзе пабудаваны першы жылы дом, у якім жылі рабочыя завода. У 1908 годзе на шклозаводзе выраблена прадукцыі (бутэлькі, аконнае і лямпавае шкло) на 65500 рублёў, працуе 60 рабочых, усталяваны паравы рухавік. Завод ва ўласнасці бабруйскіх купцоў братоў Ц. Я. і Е. Я. Ашкеназаў.
У канцы мая 1917 года шклозавод спынены, 150 рабочых атрымалі разлік. У час безуладдзя 1918—1920 годоў завод значна пацярпеў, частка абсталявання была разрабавана. У 1920 годзе шклозавод быў адноўлены і даў першую прадукцыю. За першую палову снежня 1920 года на заводзе было выпушчана 5700 лістоў шкла, больш за 44000 адзінак аптэкарскага посуду, 3600 леек, больш за 4000 прадметаў гаспадарчага і медыцынскага ўжытку. На 01.10.1924 года шклозавод «III-і Інтэрнацыянал», дзяржаўная ўласнасць, 255 працуючых, з іх 245 рабочых. У 1925 годзе па выпуску асноўнай прадукцыі завод дасягнуў узроўню 1913 года. У 1924 годзе на шклозаводзе зманціравалі першы лакамабіль, які даў электрычнасць вытворчасці і пасёлку, здадзена ў эксплуатацыю помпавая станцыя. З мэтай забеспячэння завода палівам пачалі праводзіць чыгуначную вузкакалейную лінію да торфапрадпрыемства «Чырвоная зорка», якое знаходзілася за 18 км ад Глушы. У 1926 годзе зарплата рабочых склала 44 рублі ў месяц. Праводзілася рэканструкцыя завода — устаноўлена новая печ замежнай вытворчасці, узведзены новы драўляны будынак прадпрыемства, зроблены артэзіянскі калодзеж, уведзены ў эксплуатацыю вадаправод. Для работнікаў завода пабудаваны новы дом на 6 кватэр. У 1927 годзе завод «Камінтэрн» набыў першую аўтамашыну-паўтаратонку. У 1933 годзе шклозавод выпусціў валавой прадукцыі на 928000 рублёў, кошт асноўных фондаў склаў каля 500000 рублёў. На заводзе працавала 400 чалавек, 340 з іх былі рабочыя.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны калектыў завода складаў 600 чалавек. З пачатку вайны 120 работнікаў завода пайшлі ў Чырвоную Армію. У гады акупацыі шклозавод працягваў работу. У 1943 годзе завод быў падарваны партызанамі брыгады «імя Пархоменкі», абсталяванне і маёмасць завода былі моцна пашкоджаны, ацалелае — разрабавана.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
Пасля вызвалення П. Шарамет пераязджае працаваць у Маскву.
Глуша (пасёлак)
Шклозавод «Камінтэрн»
07.07.1944 года на шклозаводзе пачаліся аднаўленчыя работы, 20.10.1945 года дана першая прадукцыя. У 1955 годзе калектыў завода складаў 541 чалавек, выраблена 14 млн бутэлек. У 1965 годзе выраблена 23 млн адзінак шклопрадукцыі. У 1993 годзе створана акцыянернае таварыства, 440 работнікаў, 17 найменняў прадукцыі. З 1995 па 2002 год ААТ «Шкло-Глуша».
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
18 кастрычніка 2004 г. падчас прыезду ў Мінск П. Шарамет пры выхадзе з дому, у прысутнасці журналісткі і калегі Святланы Калінкінай, суаўтаркі іхняй кнігі «Выпадковы прэзідэнт», падвергся нападам двух невядомых і збіццю.
Супрацоўнікі міліцыі даставілі П. Шарамета ў Савецкі РУУС і абвінавацілі яго ў дробным хуліганстве. Затым яго перавезлі ў прыёмнік-размеркавальнік, адкуль ён патрапіў у бальніцу з падозраннем на закрытую чэрэпна-мазгавую траўму.
Глуша (пасёлак)
Лесапільня Лур’е і Памеранц
Лесапільня працавала з 1908 па 1913 гады, уласнасць А. М. Лур’е і М. Л. Памеранц. Вырабляла дошкі, гонту, клёпкі. Мела паравы рухавік. У 1908 годзе на лесапільні працавала 50 чалавек, выраблена прадукцыі на 122000 рублёў.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
24 сакавіка 2006 г. быў арыштаваны ў час падзеяў на Кастрычніцкай плошчы (Плошчы Каліноўскага) ў Мінску — намётавага гарадка пратэсту супраць афіцыйных вынікаў прэзыдэнцкіх выбараў. Яго абвінавацілі ў брыдкаслоўі супрацоўнікам міліцыі і склалі пратакол па арт. 156 КоАП РБ за «непадпарадкаванне супрацоўнікам міліцыі».Ён сведчыў, што яго збівалі і прымушалі падпісаць пратакол. У выніку пагаршэння самаадчування хуткая дапамога забрала П. Шарамета ў бальніцу, дзе яму паставілі дыягназ «пнеўманія».
Глуша (пасёлак)
Лесапільня Патрыкеева
Лесапільня Патрыкеева М. А. вырабляла шпількі, верацяно, іншую прадукцыю. У 1908 годзе выраблена прадукцыі на 2000 рублёў, працуе лакамабільны рухавік, 5 рабочых.
Ахвяры палітычных рэпрэсій
У 30-ыя гады ХХ стагоддзя 62 жыхары пасёлка сталі ахвярамі палітычных рэпрэсій. Сярод рэпрэсіраваных шмат работнікоў шклозавода «Камінтэрн» — майстры завода Біскункевіч Франц Валянцінавіч, Віткоўскі Аляксандр Аляксандравіч, Віткоўскі Франц Іосіфавіч, Гінтаўт Іосіф Аляксандравіч, Каўфельд Аляксандр Юльянавіч, Кулеш Канстанцін Іосіфавіч, Руткоўскі Міхаіл Іванавіч, Стэфановіч Аляксандр Феліксавіч, Чарняк Эдуард Лаўрэнцьевіч, загадчык гаспадаркі Шумін Рыгор Фаміч, начальнікі змены Міхаленка Іван Канстанцінавіч і Бычкоўскі Іван Пятровіч і іншыя. Рэпрэсіраваны дырэктар сярэдняй школы Пода Міхаіл Кірылавіч, настаўніца школы Навіцкая-Курс Ганна Пятроўна, завуч польскай школы Магільніцкая Вольга Аляксандраўна, выхавальніца дзіцячых ясляў Вільчынская Леакадзія Людвігаўна, ляснік лесаўчастка Корзун Антон Баляслававіч.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
Расійскі перыяд
Глуша (пасёлак)
Сацыяльная сфера
Сацыяльная сфера пасёлка прадстаўлена установамі адукацыі і культуры, аддзяленнямі паштовай сувязі і АСБ Беларусбанк, аб’ектамі гандлю і бытавога абслугоўвання.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
У 1998 г. П. Шарамет пачаў працаваць спецыяльным карэспандэнтам праграм «Новости» і «Время» дырэкцыі інфармацыйных праграм ОРТ. У студзені 1999 г. заняў пасаду шэф-рэдактара расійскай і замежнай карэспандэнцкай сеткі дырэкцыі інфармацыйных праграм ОРТ. Быў вядучым штотыднёвай аналітычнай праграмы «Время». Сам журналіст ацэньваў гэтую працу як «негатыўны прафесійны досвед».
Глуша (пасёлак)
Сельскі Дом культуры
У 2006 годзе ў пасёлку ўзведзены новы будынак клуба з глядзельнай залай на 300 месцаў. При СДК працуе 8 клубных фарміраванняў. У тым ліку: На базе СДК з верасня 2007 года арганізавана пляцоўка канцэртнага і тэатральнага абслугоўвання насельніцтва, на якой адбываюцца выступленні лепшых самадзейных калектываў раёна, а таксама артыстаў Магілёўскай абласной філармоніі.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
У лютым і сакавіку 2000 г. П. Шарамет з’яўляўся аўтарам і вядучым нядзельнай «Інфармацыйнай праграмы з Паўлам Шараметам» на канале ОРТ.
Глуша (пасёлак)
Цэнтр рамёстваў
Народнае аматарскае аб’яднанне декаратыўна-прыкладнога мастацтва «Стары майстар»
Аматарскае аб’яднанне декаратыўна-прыкладнога мастацтва «Стары майстар» створана ў верасні 1987 года. За высокія дасягненні ў творчасці ў 1993 годзе аб’яднанню прысвоена ганаровае званне «народны калектыў». Калектыў аб’яднання прымае актыўны ўдзел у культурным жыцці раёна і вобласці. «Стары майстар» неаднаразова ўзнагароджаны ганаровымі граматамі, дыпломамі. Чатыры майстры аб’яднання з’яўляюцца членамі «Беларускага саюза майстроў народнай творчасці». Майстрам Ю. І. Боўдзе і А. В. Арлову прысвоена ганаровае званне «Народны майстар Беларусі». У 2010 годзе тэхналогіі ганчарных вырабаў народнага майстра Беларусі Боўда Ю. І. прысвоены статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
Вясной 2000 г. П. Шарамет сышоў з навінных праграм і стаў кіраўніком аддзела спецыяльных праектаў ОРТ, які займаўся вытворчасцю фільмаў і праграм у жанры журналісцкага расследавання ў рамках інфармацыйных праграм.
Глуша (пасёлак)
Цэнтр рамёстваў
Паказальны калектыў ганчарнага мастацтва «Глечыкі»
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
У 2005 г. П. Шарамет выступіў ініцыятарам стварэння інфармацыйна-аналітычнага інтэрнэт-сайта «Беларускі партызан». Паводле задумы рэдакцыі сайта, ён павінен быў стаць прасторай «для вольнага і адкрытага абмену інфармацыяй». 14 снежня 2017 г. сайт быў заблакаваны па рашэнні міністэрства інфармацыі РБ. Міністэрства патлумачыла, што «на інфармацыйным рэсурсе рэгулярна размяшчаюцца матэрыялы, у якіх утрымліваецца забароненая інфармацыя». Сузаснавальнік сайту С. Калінкіна паведаміла, што хацела даведацца за што быў заблакаваны сайт, але ў міністэрстве ёй «нічога канкрэтнага сказаць не змаглі». Старшыня ГА «Беларуская асацыяцыя журналістаў» Андрэй Бастунец адзначыў, што «блакіроўка сайта „Беларускі партызан“ парушае прынцыпы свабоды слова».
Глуша (пасёлак)
Цэнтр рамёстваў
Калектыў «Глечыкі» створаны ў 1999 годзе. У 2002 годзе калектыву прысвоена званне «паказальны». Удзельнікі на занятках атрымліваюць навыкі ганчарства, лепкі, скульптуры. Паказальны калектыў «Глечыкі» прымае актыўны ўдзел у раённых, гарадскіх, абласных выставах і фестывалях.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
Рэдакцыя сайту аператыўна прыняла рашэнне перайсці з даменнай зоны «org» у даменную зону «by» і сайт аднавіў працу.
Глуша (пасёлак)
Цэнтр рамёстваў
Штогод у Глушы адбываецца фестываль народнай творчасці і рамёстваў «Глушанскі хутарок».
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
У чэрвені 2006 г. П. Шарамет разам c Людмілай Аляксеевай, Мікітам Бялых, Уладзімірам Кара-Мурза і іншымі стаў заснавальнікам новай арганізацыі «Российский антифашистский фронт».
Глуша (пасёлак)
Планіроўка
Планіроўка квартальная. Галоўныя вуліцы Кастрычніцкая (частка аўтамабільнай дарогі Бабруйск-Слуцк) і Чангарская (выезд у вёску Рымаўцы). Грамадска-гандлёвы цэнтр сфарміраваны вакол невялікай плошчы. У цэнтральнай частцы пераважае мураваная забудова, у паўднёва-заходняй частцы забудова мураваная шматпавярховая, на ўскраінах — драўляная, сядзібнага тыпу. Прамысловая зона ў паўднёвай частцы пасёлка.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
З 2009 г. П. Шарамет з’яўляўся рэдактарам аддзела палітыкі і грамадства ў часопісе «Огонёк», пісаў аўтарскія калонкі для гэтага выдання. У 2011 г. П. Шарамет нядоўга быў вядучым перадачы «Приговор» на тэлеканале РЕН ТВ.
Глуша (пасёлак)
Гістарычныя помнікі
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызанаў знаходзіцца на заходняй ускраіне пасёлка, каля дарогі Бабруйск-Слуцк. Пахаваны 43 воіны і 1 партызан, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1941 годзе і 1943—1944 гадах. У 1974 годзе на магіле пастаўлены абеліск.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
У 2008 г. П. Шарамет канчаткова пакінуў «Першы канал», падставай для разрыву адносін стаў яго артыкул у газеце «Ведомости», у якім ён напісаў, што «Расія ідзе па шляху Беларусі».
У 2011 г. П. Шарамет пераязджае жыць ў Кіеў.
Глуша (пасёлак)
Гістарычныя помнікі
Мемарыяльная дошка падпольшчыкам на будынку выканкама пасялковага Савета (вуліца Кастрычніцкая, 39). Устаноўлена ў 1976 годзе ў памяць аб дзейнасці ў пасёлку ў Вялікую Айчынную вайну Бабруйскага падполля. Са студзеня 1942 года да сакавіка 1943 года барацьбу з акупантамі вяла падпольная група, якую ўзначальваў І. Р. Гарнастай. У яе склад уваходзілі рабочыя, настаўнікі, навучэнцы, медыцынскія работнікі.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
З 2012 г. П. Шарамет пачаў весці блог журналіста ў інтэрнэт-газеце «Украінская праўда».
Глуша (пасёлак)
Гістарычныя помнікі
Помнік землякам на вуліцы Кастрычніцкай. На ўшанаванне памяці 112 жыхароў пасёлка, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. У 1976 годзе пастаўлены помнік — скульптура жанчыны ў жалобе і блок-стэла з імёнамі загінуўшых.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Біяграфія
У 2012 г. П. Шарамет стварыў сайт навукова-папулярнага гістарычнага інтэрнэт-выдання «Историческая правда».
З верасня 2013 г. па ліпень 2014 г. працаваў вядучым праграмы "Прав? Да! " на Грамадскім тэлебачанні Расіі. Прычынай сыходу называў свае погляды адносна падзей ва Украіне, якія выказваў наступным чынам: «Лічу анэксію Крыма і падтрымку сепаратыстаў на ўсходзе Украіны крывавай авантурай і фатальнай памылкай расійскай палітыкі».
Апошні раз на публіцы ў Расіі П. Шарамет з’яўляўся 3 сакавіка 2015 г. на паніхідзе Барыса Нямцова, якую ён вёў. У той жа дзень тэлеканал «Дождь» паказваў апошнюю тэлевізійную працу П. Шарамета ў Расіі — фільм да 50-гадовага юбілею Барыса Нямцова.
Украінскі перыяд
Пачаў з супрацоўніцтва з выданнем «Украінская праўда», у далейшым стаў яго выканаўчым дырэктарам. Займаўся развіццём школы журналістыкі, арганізаванай гэтым выданнем, праводзіў майстар-класы па тэхніцы інтэрв’ю, спецрэпартажаў і дакументалістыкі.
Удзельнік кангрэса «Украіна — Расія: дыялог», які прайшоў 24-25 красавіка 2014 г. ў Кіеве. У чэрвені 2015 г. запусціў аўтарскі праект «Діалоги» на ўкраінскім тэлеканале 24.
З верасня 2015 г. па красавік 2016 г. — вядучы на ўкраінскім «Радыё Весці».
Раніцай 20 ліпеня 2016 г. у Кіеве, па дарозе на працу загінуў у выніку выбуху бомбы, закладзенай у аўтамабіль.
23 ліпеня 2016 г.быў пахаваны на Паўночных могілках пад Мінскам. Cектар 66б.
Забойства
Абставіны
Павел Шарамет загінуў раніцай 20 ліпеня 2016 года ў выніку выбуху аўтамабіля, які належаў уладальніцы інтэрнэт-выдання «Украінская праўда» Алене Прытуле (у момант выбуху яе ў машыне не было). Выбух адбыўся у 7:45 на рагу вуліцы Багдана Хмяльніцкага і Івана Франка ў Кіеве, калі П. Шарамет выехаў з дома па дарозе на радыёэфір з кіраўніком украінскай Федэрацыі лёгкай атлетыкі Ігарам Гоцулом.
Па папярэдніх дадзеных, выбуховае прыстасаванне было закладзена пад дном аўтамабіля.
Выняты відавочцамі з салона аўтамабіля, Шарамет заставаўся жывы на працягу некалькіх хвілін і памёр у машыне хуткай дапамогі.
Блізкія сябры журналіста паведамілі, што ў апошні час Шарамет і яго грамадзянская жонка Алена Прытула скардзіліся на сачэнне за сабой.
Варта нагадаваць, што 16 верасня 2000 г. вядомы ўкраінскі журналіст, заснавальнік інтэрнэт-выдання «Украинская правда» Георгій Гангадзэ, які меў асабістыя стасункі з А. Прытулай, выйшаў з як кватэры і знік. Неўзабаве было знойдзенае ягонае цела без галавы. Забойства Г. Гангадзэ выклікала палітычны скандал ва Ўкраіне.
Расследаванне
У паліцыі заяўляюць, што П. Шарамет быў забіты з дапамогай дыстанцыйнай бомбы. Па папярэдніх дадзеных, сіла выбуховага прыстасавання склала ад 400 да 600 грамаў у трацілавым эквіваленце.
Дарадца міністра ўнутраных спраў Украіны Зорян Шкиряк заявіў, што разглядаюцца тры версіі забойства журналіста: прафесійная дзейнасць, непрыязныя адносіны, таксама ён не выключыў «расійскі след». У паліцыі не выключаюць, што мэтай замаху быў не сам журналіст, а Алена Прытула. Прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка даў ёй ахову пасля забойства П. Шарамета. Кіраўнік Нацыянальнай паліцыі Хатыя Деэканаідзэ заявіла, што ўкраінскія праваахоўнікі ствараюць аператыўную групу па расследаванні забойства П. Шарамета з задзейнічаннем супрацоўнікаў ФБР.
Па выніках папярэдніх экспертыз, следства па справе аб забойстве схіляецца да версіі, што мэтай злачынцаў быў менавіта П. Шарамет. Следства абгрунтоўвае гэта тым, што выбух быў падрыхтаваны мэтанакіравана для забойства кіроўцы.
2 ліпеня 2016 г. былу апублікаваны відэазапіс мініравання аўтамабіля Шарамета. Адзін зламыснік у 0:22 падрыхтаваў месца для мацавання выбуховага прыстасавання, а само выбуховае прыстасаванне было закладзена прыкладна у 2:40 іншым чалавекам.
22 ліпеня 2016 г. нацыянальная паліцыя Украіны агучыла асноўную версію гібелі журналіста — яго прафесійная дзейнасць.
Пазней было паведамлена, што ўдалося высветліць асобы, якія былі зафіксаваныя камерай ноччу каля машыны.
3 жніўня 2016 г. дарадца кіраўніка МУС Антон Герашчанка назваў адну з вядучых версій забойства: дэманстрацыя гвалту для таго, каб унесці беспарадак ў дзяржаўны лад Украіны. 4 жніўня дарадца міністра МУС Украіны Зоран Шкірак заявіў, што за забойствам П. Шарамета стаяць расейскія спецслужбы.
10 мая 2017 г. адбыўся спецыяльны паказ дакументальнага фільма — расследавання «Вбивство Павла». Зняла фільм каманда журналістаў з праекту «Слідство. Інфо» і міжнароднай сеткі OCCRP (Цэнтр па даследаванні карупцыі і арганізаванай злачыннасці).
У 2018 г. дакументальны фільм-расследаванне «Вбивство Павла» атрымаў адну з самых прэстыжных еўрапейскіх прэмій — DIG Award 2018.
Паводле звестак «Украінскай праўды», з лістапада 2019 года Іна і Уладзіслаў Грышчанкі знаходзяцца ў расследаванні забойства Шарамета. Іх затрымалі за падрыхтоўку чарговага забойства і пазней перавялі ў Кіеў «у сувязі з датычнасцю да іншых злачынстваў».
Даныя пацвердзіліся 12 снежня, калі паліцыя затрымала яшчэ трох падазраваных у забойстве: музыканта і вайскоўца Андрэя Антоненку і ўрача і валанцёра Юлію Кузьменка. Акрамя таго, расследаванне абвясціла аб падазрэнні Яні Дугар, 26-гадовай вайсковай, якая таксама лічыцца датычнай да забойства журналіста. Яна ўдзельнічала ў АСС як баявы санітар 25-й паветрана-дэсантнай брыгады Узброеных Сіл Украіны.
Адначасова адбылася маштабная прэс-канферэнцыя праваахоўных органаў, на якой было паведамлена, што, па даных следства, менавіта Кузьменка клала выбухоўку пад машыну Шарамета і ёй дапамаў Антоненка. Асноўнай прычынай забойства журналіста заяўляецца спроба дэстабілізацыі грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне. У ходзе расследавання не паведамлялася пра заказчыкаў забойства, але колькасць удзельнікаў не абмяжоўваецца імёнамі, якія былі апублікаваны.
Для ўсіх падазраваных былі абраныя меры засцярогі.
У выпадку з забойствам Шарамета паліцыя зрабіла 800 выманнёў, у тым ліку ад мабільных аператараў; апытала больш за 3700 чалавек; прызначыла і правела 47 экспертыз, у тым ліку комплексных; абшукала 570 дамоў і каля 4300 кватэр; прааналізавала больш за 80 мільёнаў тэлефонных сувязей і 40 тысяч абанентаў; вывучыла відэа з 221 камер назірання.
У студзені 2021 года Ігар Макар, былы намеснік камандзіра баявой групы падраздзялення па барацьбе з тэрарызмам МУС «Алмаз», заявіў, што Іван Тэртэль быў адным з распрацоўшчыкаў плана замаху, які адбыўся ў 2016 годзе.
Рэакцыя на забойства
Забойства выклікала мноства водгукаў:
Прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка прынёс спачуванні родным і блізкім журналіста і запатрабаваў пакараць вінаватых. З спачуваннямі і абяцаннем зрабіць усё магчымае для раскрыцця злачынства выступілі генеральны пракурор Украіны Юры Луцэнка, прэм’ер-міністр краіны Уладзімір Гройсман і многія іншыя. Прэс-сакратар прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Дзмітрый Пяскоў заявіў, што забойства П. Шарамета, які з’яўляецца грамадзянінам Расійскай Федэрацыі, гэта «сур’ёзны нагода для трывогі» у Крамлі, і выказаў надзею на аб’ектыўнае і хуткае расследаванне.
Прадстаўнікі ўлады Рэспублікі Беларусь тое, што здарылася ніяк не пракаментавалі.
У пасольстве ЗША паведамілі, што яны шакаваныя забойствам журналіста і спадзяюцца на эфектыўнае расследаванне гэтага рэзананснага злачынства. Генеральны сакратар Рады Еўропы Турб’ерн Ягланд рашуча асудзіў забойства журналіста, назваўшы гэта «прамой атакай на свабоду выказвання і свабоду СМІ». Аналагічныя каментары далі прадстаўнікі дыпламатычных ведамстваў ЕС, ЗША, Францыі, Вялікабрытаніі і іншых краін.
Сакратарыят ААН паведаміў, што ён абураны забойствам журналіста і выказаў свае спачуванні. Кансультатыўная місія ЕС па рэформе сектара грамадзянскай бяспекі паведаміла, што акажа неабходнае садзейнічанне праваахоўным органам у адпаведнасці з мандатам місіі.
Макс Львовіч Беленькі
Макс Львовіч Беленькі (, Лепель —, Рыга) — фармаколаг, выкладчык. Доктар медыцынскіх навук, член-карэспандэнт Акадэміі медыцынскіх навук СССР. Быў членам праўлення Усесаюзнага фармакалагічнага грамадства, членам рэдкалегіі часопіса «Фармакалогія і таксікалогія»; сурэдактарам рэдакцыі аддзела «Фармакалогія» 2-га выдання БМЭ.
Біяграфія
У 1933 годзе закончыў фармакалагічны факультэт 2-га Ленінградскага медыцынскага інстытута. Пасля вучобы працаваў участковым урачом у Сібіры.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Рэакцыя на забойства
Праваабарончая арганізацыя  Amnesty International назвала забойства шакуючым і выказала ўпэўненасць, што яно было звязана з яго працай.
Макс Львовіч Беленькі
Біяграфія
У 1935 годзе вярнуўся ў Ленінград і стаў аспірантам на кафедры фармакалогіі медінстытута. У 1939 годзе выдатна абараніў кандыдацкую дысертацыю.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Рэакцыя на забойства
Падзея атрымала шырокі рэзананс у журналісткіх колах. На яго адрэагавалі ў арганізацыі «Рэпарцёры без межаў», прадстаўнік АБСЕ па пытаннях свабоды, у Беларускай асацыяцыі журналістаў і многія іншыя.
Макс Львовіч Беленькі
Біяграфія
У гады Вялікай Айчыннай вайны — армейскі таксіколаг.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Рэакцыя на забойства
20 ліпеня 2016 г. ў Кіеве на Плошчу Незалежнасці прыйшлі некалькі соцен людзей, каб ушанаваць загінулага журналіста. У той жа дзень прадстаўнік АГП Анатоль Лябедзька ініцыяваў пікет побач з Белтэлерадыёкампаніяй.
Макс Львовіч Беленькі
Біяграфія
Пасля вайны зноў вярнуўся на кафедру фармакалогіі 2-га Ленінградскага медыцынскага інстытута, у якасці дацэнта працягваў выкладчыцкую работу.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Рэакцыя на забойства
Праспект Праўды ў Кіеве прапанавалі перайменаваць у гонар загінулага журналіста (адпаведная петыцыя зарэгістравана 22 ліпеня 2016 г. на сайце Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі, але не была рэалізаваная).
Макс Львовіч Беленькі
Біяграфія
З 1952 года — загадчык кафедры фармакалогіі Рыжскага медыцынскага інстытута.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Аўтарскія працы
З’яўляецца аўтарам дакументальных фільмаў «Дикая охота» і «Дикая охота — 2», «Осетровая война» , «Чеченский дневник» , «1991 — Последний год империи» , «Последняя высота генерала Лебедя» , «Казнь Саддама. Война без победителя», «Егор Гайдар. Окаянные дни», юбілейнага фільма пра былога прэзідэнта СССР Міхаіла Гарбачова, фільма, прысвечанага 60-годдзю пачатку блакады Ленінграда, дакументальнай стужкі пра расійскі рынк антыкварыяту і шэрагу іншых. Аўтар сцэнарыя фільма «СПИД: Смерть с открытой датой», «Немцов. Итоги».
2003 г. дакументальны фільм «Раб и его женщины».
2003 г. напісаў сцэнар да фільма «Дневник погибшего отряда».
Макс Львовіч Беленькі
Навуковая дзейнасць
Аўтар шматлікіх навуковых работ па прымяненні матэматычных метадаў у фармакалогіі.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Аўтарскія працы
2004 г. фільм «Корейский капкан».
2004 г. зняўся ў фільме рэжысёра Сяргея Бравермана «Острова из безмолвия: Фильм1. Исповедь Палача».
Макс Львовіч Беленькі
Навуковая дзейнасць
Разам з прафесарам С. В. Анічкавым выдаў падручнік па фармакалогіі.
Павел Рыгоравіч Шарамет
Аўтарскія працы
2004 г. фільм сумесна з рэжысёрам Сяргеям Браверманам «Могочино. Острова из безмолвия. Приговоренные умереть».
У 2005 годзе напісаў кнігу «Питерские тайны Владимира Яковлева» аб новых расійскіх палітыках з Санкт-Пецярбурга.
У 2009 годзе выйшла яго кніга пра Саакашвілі, аб шасцідзённай вайне ў жніўні 2008 года, пра расійска-грузінскія адносіны «Саакашвили\Грузия. Погибшие мечты».
Вясной 2009 года апублікаваў вучэбны дапаможнік для журналістаў «TV: Между иллюзией и правдой жизни».
Матэрыялы Паўла Шарамета ў выданнях выдавецкага дома «Коммерсант».
Эфіры з удзелам Паўла Шарамета на радыёстанцыі «Эхо Москвы».
Сям’я
Удава — Наталля, двое дзяцей — сын Мікалай і дачка Лізавета. У апошнія гады жыў у грамадзянскім шлюбе з Аленай Прытулай.
Катлоўцы
Катло́ўцы (, Котловцы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Куранецкага сельсавета.
Камбалападобныя
Камбалападобныя (Pleuronectiformes) — атрад касцістых рыб.
Апісанне
Донныя рыбы. Даўжыня ад 5 см да 4,7 м, маса ад некалькіх грамаў да 330 кг. Цела несіметрычнае, пляскатае, шырокае і кароткае. Вочы на адным (правым або левым) баку галавы. Плавальнага пузыра, за рэдкім выключэннем, няма. Брушны бок цела слаба пігментаваны, спінны здольны зменьваць афарбоўку пад колер грунту. Спінны і анальны плаўнікі доўгія.
Пашырэнне
Пашыраны ў акіянах. Большасць відаў жыве ў тропіках і субтропіках у прыбярэжнай зоне, зрэдку на глыбінях больш за 1 км; некаторыя заходзяць у рэкі.
Падзяляюцца на 3 падатрады. Вылучаецца каля 500 відаў. Падатрад плеўранектападобныя мае найбольшую колькасць прамысловых відаў, самае прадстаўнічае сямейства. Найбольш тыповыя рыбы — ліманды, марскія і рачныя камбалы, марскія языкі, палтусы.
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца доннымі беспазваночнымі, некаторыя рыбай. Пе­рамяшчаюцца лежачы на сляпым баку; пры лоўлі здабычы ў тоўшчы вады або ратуючыся ад драпежнікаў паварочваюцца на раб­ро (спіной уверх).
Джэйсан Флемінг
Джэ́йсан Іа́н Фле́мінг (Jason Iain Flemyng; нар. 25 верасня 1966, Лондан, Англія, Вялікабрытанія) — англійскі, найбольш вядомы ролямі ў фільмах Гая Рычы «Карты, грошы, два ствала» і «Вялікі куш».
Біяграфія
Джэйсан Флемінг нарадзіўся ў Лонданскім раёне Путні, сын шатландскага рэжысёра Гордана Флемінга. Ён вырашыў стаць акцёрам пасля ўдзелу ў тэатральных пастаноўках у сваёй школе. «Я заўсёды жадаў быць акцёрам» — пазней ён распавёў BBC.
У 1980-х ён браў удзел у Нацыянальным моладзевым тэатры і палітычнай арганізацыі маладых сацыялістаў. Ён таксама стаў удзельнічаць у Лейбарысцкай партыі Militant tendency. Флемінг таксама прадаваў іх газеты. Ён пасля сцвярджаў, што яго тэатральная і палітычная дзейнасці тым часам былі проста спосабам задавальнення дзяўчынак. У 1990 годзе ён быў прыняты ў Лонданскую акадэмію музычнага і драматычнага мастацтва, дзе быў аднакласнікам Герміёны Норыс. Пасля канчатка акадэміі напачатку 1990-х ён далучыўся да Каралеўскай Шэкспіраўскай кампаніі.
Личная жизнь
Занимается бегом на длинные дистанции. Он совершил несколько марафонов.
(2734) Гашак
(2734) Гашак — тыповы астэроід з групы галоўнага пояса, які быў адкрыты 1 красавіка 1976 года савецкім астраномам Мікалаем Чарных у Крымскай абсерваторыі і названы ў гонар вядомага чэшскага пісьменніка Яраслава Гашака.
Элі Дзюкамен
Элі Дзюкамен (Élie Ducommun, 19 лютага 1833, Жэнева, Швейцарыя — 7 снежня 1906, Берн, Швейцарыя) — швейцарскі журналіст, змагар за мір, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1902) (разам з Шарлем Альберам Гоба).
Біяграфія
Быў малодшым з траіх дзяцей у сям'і гадзіншчыка. Нягледзячы на адсутнасць вышэйшай адукацыі, ужо ў 17 гадоў стаў хатнім настаўнікам у багатай сям'і. Праз тры года пачаў выкладаць ў школе, а яшчэ праз два гады стаў рэдактарам часопіса «Жэнэўскі агляд» (фр. Revue de Geneve). Яго дзейнасць у часопісе дазволіла яму заняць ў 1857 годзе пасаду віцэ-канцлера, а праз пяць гадоў — канцлера кантона Жэневы.
У 1865 годзе, пасля пераезду ў Берн, заснаваў часопіс «Прагрэс». Пачынаючы з 1868 года быў рэдактарам інфармацыйнага бюлетэня «Злучаныя штаты Еўропы» (фр.: Les États-Unis d'Europe), які выдаваўся Міжнароднай лігай свету і свабоды. У 1891 годзе сумесна з Шарлем Альберам Гоба стаў заснавальнікам Міжнароднага бюро міру, якое каардынавала дзеянні еўрапейскіх пацыфісцкіх арганізацый. За гэтую дзейнасць заснавальнікі бюро былі ўганараваны ў 1902 годзе Нобелеўскай прэміяй міру.
A.L.F.A 24 HP
A.L.F.A 24 HP — першы аўтамабіль італьянскага вытворцы ALFA, які цяпер вядомы як Alfa Romeo. Аўтамабіль выйшаў на аўтамабільны рынак у 1910 годзе і выпускаўся да 1913 года.
Аўтамабіль быў спраектаваны і зроблены пад кіраўніцтвам Джузэпэ Мэрозі (Giuseppe Merosi). Кузаў Torpedo быў распрацаваны атэлье Castagna.
A.L.F.A 24 HP стала штуршком да зараджэння шэрагу новых, больш магутных і тэхнічна прасунутых мадэляў (A.L.F.A 15 HP Corsa, 15/20HP і інш.), аднак сапраўдны фінансавы поспех Альфе прынесла мадэль 12 HP. Гэтая машына шмат у чым паўтарала A.L.F.A 24 HP, але была больш простай канструктыўна і менш магутнай.
Ізяславічы Тураўскія
Ізяславічы Тураўскія  — род князёў Тураўскай зямлі, нашчадкаў Ізяслава Яраславіча, асобная група ў складзе роду Рурыкавічаў.
Гісторыя
Да 1042 года Туравам валодаў непасрэдна вялікі князь кіеўскі Яраслаў Уладзіміравіч. Наступным князем быў яго другі сын Яраслава — вялікі князь Ізяслаў Яраславіч, затым княжаць яго малодшыя браты — вялікія князя Святаслаў Яраславіч і Усевалад Яраславіч. Потым тураўскі сталец паслядоўна займаюць сыны Ізяслава Яраславіча — Яраполк Ізяславіч і Святаполк Ізяславіч. Пераход княжання ў спадчыну ад Ізяслава Яраславіча да яго сыноў Яраполка і Святаполка дае падставу думаць пра з’яўленне тураўскай княжацкай дынастыі. У навуковай літаратуры, найперш у працах Пятра Лысенкі, Ізяслаў Яраславіч называецца пачынальнікам мясцовай княжацкай дынастыі. Як за сваю отчыну за тураўскі сталец змагаўся і сын Святаполка Ізяславіча — уладзімірскі князь Яраслаў Святаполчыч, але пацярпеў паражэнне ў барацьбе з вялікім князем кіеўскім Уладзімірам Манамахам.
Сувязі самога Ізяслава Яраславіча, а таксама яго нашчадкаў з Кіевам, Ноўгарадам і Валынню прымушаюць некаторых даследчыкаў сумнявацца, што да сярэдзіны ХІІ ст. можа ісці гаворка пра існаванне адасобленай тураўскай дынастыі. У гэты час тут правяць і прадстаўнікі іншых ліній Рурыкавічаў, у 1113—1157 гадах тураўскім князем не быў ніводзін нашчадак Ізяслава.
Разам з тым, у 1158 годзе праўнук Ізяслава — Юрый Яраславіч (сын Яраслава Святаполчыча) заняў тураўскі сталец без згоды вялікага князя кіеўскага Ізяслава Давыдавіча і, відавочна, абгрунтоўваў сваё права на гэта прыналежнасцю да роду Ізяславічаў. Ён двойчы вытрымаў аблогу Турава войскамі вялікага князя кіеўскага, і надалей у Тураўскай зямлі княжылі толькі нашчадкі Юрыя. Пасля смерці Юрыя Яраславіча Тураўскае княства падзялілася на воласці, у якіх пачалі княжыць нашчадкі Юрыя. Усё гэта сведчыць пра наяўнасць Тураўскай княжацкай дынастыі.
Нашчадкі
Магчыма, нашчадкі Ізяславічаў Тураўскіх — князі Астрожскія і Святаполк-Чацвярцінскія.
NGC 5865
NGC 5865 (іншыя абазначэнні — NGC 5868, NPM1G +00.0485, UGC 9743, ZWG 21.23, MCG 0-39-7, KCPG 456A, PGC 54118) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5865, NGC 5868.
Галактыка входит в число перечисленных в арыгінальной редакции «Нового общего каталога».
Казловіцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён)
Казло́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Казловічы.
Утвораны 21 кастрычніка 1968 года ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці БССР у складзе 3 населеных пунктаў — вёсак Казанск, Казловічы і Кошчычы, якія ўваходзілі адпаведна ў склад Хаміцкага, Навасёлкаўскага і Даманавіцкага сельсаветаў. 8 студзеня 1992 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Азарыцкага пассавета перададзена вёска Цідаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 942 чалавекі, з іх 95,8 % — беларусы, 3,1 % — рускія.
Кіеўскі сабор (2023)
Кіеўскі сабор (Ки́ївський собо́р) — памесны сабор, які адбыўся 27 ліпеня 2023 года, дзе быў зацверджаны пераход Праваслаўнай царквы Украіны на новаюліянскі каляндар Памесны сабор узначальваў мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны Епіфаній.
Навагрудскі замак
Пабудаваны ў XIV—XVI стагоддзях, ён быў адным з самых магутных на беларускіх землях. У яго сценах праходзілі дзяржаўныя сеймы, сустрэчы паслоў і каралёў. Гэта ўнікальнае збудаванне абароннага дойлідства сваёй эпохі размешчана на Замкавай гары, абкружанай ровам.
Кіеўскі сабор (2023)
Перадгісторыя і падрыхтоўка
У 1582 годзе ў Inter gravissimas біскупам рымскім Грыгорам XIII быў апублікаваны грыгарыянскі каляндар для выпраўлення памылкі ў юліянскім календары, што выклікала памылковае вылічэнне даты Вялікадня. Мэтай укаранення грыгарыянскага календара была ліквідацыя апоўзня вясновага раўнадзенства, бо ад увядзення юліянскага календара да XVI стагоддзя ўзнікла розніца ў 10 дзён у параўнанні з фактычным надыходам раўнадзенства. Юльянскі каляндар засноўваўся на тым, што год доўжыцца 365,25 дня, насамрэч працягласць года складае 365,2422 дня, і таму на працягу стагоддзяў каляндар усё больш адхіляўся ад параметраў арбіты Зямлі. Сярэдняя працягласць года па грыгарыянскім календары складае 365,2425 дня.
Навагрудскі замак
Архітэктура і стыль
Каменны замак у Наваградку складаецца з двух пляцовак: дзядзінца з рэшткамі каменнага замка і вакольнага горада (Малога замка). Устаноўлена, што з пачатку XI ст. і да сярэдзіны XIII ст. на валах старажытнага Навагрудка стаялі драўляныя сцены, якія аднаўляліся не менш за пяць разоў. У другой палавіне XIII ст. былі збудаваны моцныя дубовыя зрубы-гародні з двайной пярэдняй сценкай. Тады ж была ўзведзена першая каменная вежа. Сёння яна знаходзіцца пад зямлёй на глыбіні 7,5 м, а на ёй, як на надзейным і моцным падмурку, размешчана цагляная вежа Шчытовая (Шчытоўка).
Кіеўскі сабор (2023)
Перадгісторыя і падрыхтоўка
Нягледзячы на тое, што рэформа папы Рыгора XIII была прынята ў самай урачыстай форме, папскай буле, не мела сілы ў іншых юрысдыкцыях, акрамя Каталіцкай царквы і Папскай вобласці. Прапанаваныя змены былі зменамі ў грамадзянскім календары, над якімі ён не меў фармальных паўнамоцтваў у іншых дзяржавах ці хрысціянскіх цэрквах. Змяненні павінны быць устаноўлены грамадзянскімі органамі кожнай дзяржавы, каб мець юрыдычную сілу. Папская була стала кананічным правам Каталіцкай царквы ў 1582 годзе, але адразу ж не прынялі паўночнаеўрапейскія (пратэстанцкія) і ўсходнееўрапейскія (праваслаўныя і ісламскія) дзяржавы і некаторыя іншыя.
Навагрудскі замак
Архітэктура і стыль
Каменная вежа была ўзведзена з вялікіх часаных камянёў, складзеных на вапне. Гэта вежа стаяла з паўночнага боку замка і замыкала кальцо землянога вала XIII ст. У канцы XIV ст. яе верхнія ярусы былі моцна пашкоджаны, што прымусіла жыхароў Навагрудка збудаваць новую, але ўжо цагляную вежу. Яна стала надзейным вартавым і шчытом сярэдневяковага горада. Цагляная вежа вырасла на рэштках каменнай і таксама мела форму квадрата. Новая вежа была пяціпавярховай, з перакрыццямі на бэльках. Агульная яе вышыня дасягала 25 м.
Кіеўскі сабор (2023)
Перадгісторыя і падрыхтоўка
Усходнееўрапейскія дзяржавы пачалі прымаць грыгарыянскі каляндар у 1910-х і 1920-х гадах. Каб паміж грамадзянскім і царкоўным календарамі не было розніцы ў 13 дзён, у 1923 годзе ў Канстанцінопалі праходзіў, скліканы Сусветным патрыярхам Мялеціем IV. Грэцкія праваслаўныя цэрквы (акрамя Іерусалімскага патрыярхата) і іншыя праваслаўныя цэрквы прынялі новы каляндар, распрацаваны сербскім астраномам, прафесарам матэматыкі і нябеснай механікі Бялградскага ўніверсітэта Мілуцінам Міланковічам — новаюліянскі каляндар, які супадае з грыгарыянскім календаром да 2800.
З пачаткам расійска-ўкраінскай вайны і пасля таго, як 16 лістапада 2017 года Нараджэнне Хрыстова 25 снежня па грыгарыянскім календары стала дзяржаўным выхадным ва Украіне, пераходу ўкраінскіх цэркваў на грыгарыянскі/наваюліянскі каляндар актывізавалася штогод з набліжэннем Нараджэння Хрыстовага. Пытанне каляндарнай рэформы востра паўстала пасля пачатку поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ў 2022 годзе, бо, як сцвярджаюць некаторыя публіцысты і царкоўнікі, праз выкарыстанне старога стылю разам з Маскоўскім патрыярхатам Украіна знаходзіцца ў сферы «». 18 кастрычніка 2022 года Праваслаўная царква Украіны дазволіла епархіям праводзіць богаслужэнні на Раство Хрыстова па новаюліянскім календары, гэта значыць 25 снежня. 2 лютага 2023 года Свяшчэнны Сінод ПЦУ дазволіў і зацвердзіў парадак благаславення прыходам і манастырам на поўнае выкарыстанне новаюліянскага календара, а 24 мая 2023 года вырашыў правесці пасяджэнне Архірэйскага Сабора, дзе будзе вынесена пытанне каляндарнай рэформы. 24 мая 2023 года на Архірэйскім Саборы ў Скінскай царкве Кіева-Пячэрскай лаўры Праваслаўная Царква Украіны вырашыла перайсці з 1 верасня 2023 на новаюліянскі каляндар. Рашэнне павінна быць зацверджана мясцовым Саветам 27 ліпеня 2023 года.
Навагрудскі замак
Архітэктура і стыль
Замкавыя ўмацаванні ўзводзіліся ў некалькі этапаў. Спачатку на паўночным усходзе і ўсходзе пабудавалі тры каменныя вежы і збудавалі паміж імі праслы сцен. Справа, на ўсход ад Шчытоўкі, над высокім і крутым схілам гары ўзвысілася высокая Касцельная вежа. Канструктыўна яна злучалася з Малой брамай. Руіны гэтай вежы былі адкрыты ў час археалагічных работ у 1924-25 гадах. Ад Малой брамы, паварочваючы на захад, ішло самае магутнае па таўшчыні (2,6 м) прасла сцяны даўжынёй 70 м. Каменная сцяна ўпіралася ў яшчэ адну вежу Пасадскую, якая першай прымала на сябе ўдары заваёўнікаў. Падобная да Малой брамы, Пасадская вежа была разбіта ўшчэнт і гаварыць пра яе знешняе аблічча складана.
Кіеўскі сабор (2023)
Перадгісторыя і падрыхтоўка
Рашэннем № 24 Сінода Праваслаўнай царквы Украіны ад 23 мая 2023 года было прынята правядзенне 27 ліпеня 2023 года Памеснага сабора Праваслаўнай царквы Украіны, вызначаны склад членаў Памеснага сабора згодна са Статутам Праваслаўнай царквы Украіны і прыняты іншыя неабходныя арганізацыйныя рашэнні па яго скліканні.
Навагрудскі замак
Архітэктура і стыль
Другі этап стварэння ўмацаванняў Навагрудскага замка звязаны з пабудовай каля падножжа каменнай гары Колодзежнай вежы.
Наступны этап умацавання Навагрудскага замка прыпадае на канец XV — пачатак XVI стагоддзяў. Звязаны ён, хутчэй за ўсё, з рэйдамі татараў на беларускія землі. Складаныя знешнепалітычныя абставіны абумовілі будаўніцтва магутнай каменнай вежы Дазорнай. Яна мела ў аснове квадрат 14х14 м і магутны 4-метровы падмурак з каменю і цэглы, складзены ў тэхніцы «паласатай» муроўкі. У ніжняй частцы збудавання былі байніцы падэшвеннага бою, разлічаныя на стральбу з гармат. Мяркуючы па значных памерах асновы, новая вежа па вышыні была роўная ці была нават вышэйшая за Цэнтральную.
Адначасова з Дазорнай, паміж ёю і Цэнтральнай вежай, пабудавалі абарончую сцяну двухмятровай таўшчыні. Прасла даўжынёй 51 м замыкала кальцо каменных замкавых умацаванняў, канчаткова выцесніўшы драўляныя абарончыя агароджы.
Меская брамная вежа (брама Меская), узвысіўшыся каля ўсходняга падножжа гары, злучалася прасламі сцен з Калодзежнай вежай і Малой брамай і была своеасаблівым цэнтрам ніжняга пояса абароны. Сапраўдныя памеры Мескай брамы да гэтага часу застаюцца невядомымі.
Такім чынам, у XVI ст. Навагрудскі замак быў сямівежавым і лічыўся адным з самых магутных для свайго часу. Ён быў дадаткова абаронены ўмацаваннямі з паўночнага і паўночна-заходняга бакоў. Там знаходзіўся вялікі земляны вал і абарончы роў шырынёй да 30 м і глыбінёй да 4 м.
Гісторыя
Навагрудскі замак быў закладзены на месцы гарадзішча на Замкавай гары — высокім, часткова насыпным пагорку, які быў абкружаны ровам. Старажытныя паданні гавораць: некалі на месцы Навагрудка знаходзіліся некалькі узгоркаў. Першыя паселішчы размяшчаліся менавіта на іх. У той час аб узгорку, дзе пасля ўтварылася гарадзішча, ішла нядобрая слава, паколькі першыя дамы на гары былі спалены маланкай. Аднак з цягам часу на ўзгорку сталі жыць мясцовыя жыхары.
Паводле М. Ткачова, замак існаваў з сярэдзіны 11 ст. як драўляны нагорны дзядзінец, у другой палове 13 ст. у замку пабудаваная вежа валынскага тыпу 4-вугольная ў плане, які набліжаўся да квадрата, мела высокі падмурак, зроблены з вялікіх — да 1 м і больш — камянёў. У пачатку 14 ст. у замку пабудавалі каменную царкву, якая потым шмат перабудоўвалася, у сярэдзіне 14 ст. каля царквы пабудаваны двухпавярховы каменны палац.
У канцы 14 — 15 ст. замак перабудоўваецца, але вежы і муры будавалі ўжо не з каменю, а з цэглы. На месцы вежы валынскага тыпу была пабудаваная квадратная ў плане вежа званая «Шчытоўка», рэшткі якой захаваліся да нашых дзён, змураваная ў традыцыйнай тэхніцы лускавай муроўкі з арачнымі байніцамі, яна мела 5 паверхаў з перакрыццямі на бэльках, паверхі злучаліся лесвіцай у тоўшчы паўднёвай сцяны, на першым паверсе мела браму. Разам з Шчытоўкай будуюцца іншыя мураваныя вежы і муры. Спачатку з усходу ўзвялі яшчэ тры вежы і злучылі іх мураванымі сценамі. Вежы падобныя да Шчытоўкі, але ніжэйшыя і трохпаверховыя. Да нашых дзён захаваліся рэшткі Касцельнай вежы і Малой брамы. Таксама ў 14 ст. пабудаваная Калодзежная вежа на ўсходнім схіле замкавай гары, над адной з крыніц, бо калодзежаў у замку не было.
У канцы XV — пачатку XVI ст. ў сувязі з набегамі татар замак прадаўжаў умацоўвацца. У 1505 годзе замак вытрымаў аблогу татарскай арды Біці-Гірэя. У той жа час у паўночна-заходняй частцы замка пабудавалі вежу званую Дазорцай, унізе квадратная ў плане, на верхніх паверхах пераходзіла ў васмярык, што характэрна для помнікаў беларускай готыкі. Вонкавы выгляд гэтае вежы захавала гравюра 19 ст. Таксама ў пачатку 16 ст. каля паўднёва-ўсходняга схілу пабудавалі яшчэ дзве вежы, злучаныя мураванымі сценамі, разам з Калодзежнай яны стварылі своеасаблівае дадатковае ўмацаванне. У XVI стагоддзі Навагрудскі замак быў адным з самых магутных умацаванняў на беларускіх землях.
З 1956 годзе Навагрудак і яго замак сталі аб’ектам увагі археолагаў, якія адкрылі нямала новых старонак гісторыі горада.
Сучасны стан
Да нашых дзён дайшлі руіны Шчытовай і Касцельнай вежаў. Яны з’яўляюцца папулярным турыстычным аб’ектам. На тэрыторыі замка штогод праходзяць рыцарскія фестывалі, сведкамі якіх становяцца тысячы гледачоў.
Кансервацыя
Згодна з дзяржпраграмай «Замкі Беларусі», у 2012-15 гадах запланавана кансервацыя руін з аднаўленнем яго кампазіцыйнай структуры і гістарычнай забудовы, прыстасаваннем да сучасных сацыяльна-культурных патрэб.
Была зроблена выснова, што аднаўляць будынкі, якія захоўваюць артэфакты ад XIII да XVI стагоддзяў, немэтазгодна. Была зацверджана канцэпцыя «трывалыя руіны», распрацаваная і разгледжаная на рэспубліканскай навукова-метадычнай нарадзе, мэтай якой з’яўляецца раскрыццё ўсіх сямі вежаў Навагрудскага замка, а таксама праслаў сцен. Такім чынам будзе абазначаны замак у памерах XVI стагоддзя.
Металічная канструкцыя і прыгруз з цэглы захаваюць руіны Касцёльнай вежы, стабілізуюць яе і завершаць кансервацыю аб’екта, з часам, калі навукоўцы будуць пераканаемся ў тым, што стабілізацыя адбылася, канструкцыя будзе зрэзана.
Таксама будуць часткова адноўлены страты, якія панесла Шчытоўка. Вежа будзе накрыта дахам, аднак застанецца незавершанай. У ёй плануецца адкрыць музей, аснову фонда якога будуць складаць экспанаты, што зараз захоўваюцца ў Навагрудскім гісторыка-краязнаўчым музеі.