cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вераб’і (Астравецкі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
НФЛ у сезоне 1929
Cезон 1929 году стаў дзясятым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Сезон распачаўся 22 верасня і завяршыўся 15 снежня 1929 году перамогай "Green Bay Packers".
У гэтым сезоне ліга павялічылася да 12 каманд. "New York Yankees" і "Detroit Wolverines" пакінулі лігу, між тым далучылася да лігі - "Staten Island Stapletons", "Orange Tornadoes", "Minneapolis Red Jackets" і "Buffalo Bisons". "Pottsville Maroons" былі пераіменаваны ў "Boston Bulldogs".
Турнірная табліца
М = Месца, В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Сцяг (Глускі раён)
Сцяг (, Стяг) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Слаўкавіцкага сельсавета.
Папова (возера)
Папова — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 3,5 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Арэхаўна, у басейне ракі Крашанка.
Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,4 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 3 м, у ніжняй частцы забалочаныя, у верхняй пад лесам (на поўдні) ці разараныя (на поўначы). Уздоўж паўночнага і ўсходняга берагоў забалочаная пойма. На поўначы злучана канавай з возерам Быхавец.
Даражылава
Даражы́лава (, Дорожилово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Вялікае Сяло (Астравецкі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Грыгораўцы
Грыго́раўцы (, Григоровцы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Бараціна (Глускі раён)
Бара́ціна (, Баратино) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Вялікая Страча
Вялі́кая Стра́ча (, Великая Страча) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Зуй
Зуй — прозвішча.
Вялікія Стаўпяняты
Вялі́кія Стаўпяня́ты (, Великие Столпеняты) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Брады (Глускі раён)
Брады́ (, Броды) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Новае Палессе (газета)
«Но́вае Пале́ссе» — Жыткавіцкая раённая грамадска-палітычная газета, выдаецца з 1931 года.
Гісторыя
Першапачаткова выдавалася пад назвай «Прымежны Камунар». Першы нумар газеты быў надрукаваны ў лютым 1931 года. У той час Жыткавіцкі раён быў прымежным, бо па рацэ Случ праходзіла дзяржаўная мяжа паміж СССР і Польшчай. У 1939 годзе газета была перайменавана ў «Ленінскі шлях». У гады Вялікай Айчыннай вайны, у перыяд акупацыі Жыткаўшчыны нямецка-фашысцкімі захопнікамі, газета вымушана была спыніць сваё існаванне. У ліпені 1944 года раён быў вызвалены, і ў кастрычніку гэтага ж года выйшаў першы пасляваенны нумар «Ленінскага шляху». 26 красавіка 1962 года жыткавіцкая раённая газета стала міжраённай і атрымала назву «Новае Палессе», а праз год ёй быў вернуты статус раённай.
За актыўны ўдзел у камуністычным выхаванні працоўных раёна, мабілізацыі іх на паспяховае рашэнне задач гаспадарчага і культурнага будаўніцтва і ў сувязі з 50-годдзем з дня выхаду першага нумару ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР 21 лютага 1981 года жыткавіцкая раённая газета «Новае Палессе» ўзнагароджана Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.
Выходзіць 2 разы на тыдзень: па серадах і суботах.
Доўгае (Верхнядзвінскі раён)
До́ўгае (, Долгое) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Дзёрнавічы (Верхнядзвінскі раён)
Дзё́́рнавічы (, Дёрновичи) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 45 км у напрамку на ўсход ад горада Верхнядзвінск, за 150 км ад Віцебска, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Боркавічы, каля правага берага ракі Дрыса.
Гінкішкі
Гінкі́шкі (, Гинкишки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Зорка (Верхнядзвінскі раён)
Зо́рка (, Зорька) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Галубіна
Галубі́на (, Голубина) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Глінішча Страчанскае
Глінішча Страчанскае, да 2014 года Глі́нішча (, Глинище) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Веснава
Ве́снава (, Весново) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Зябкі (Верхнядзвінскі раён)
Зя́бкі (, Зябки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Іскра (Верхнядзвінскі раён)
І́скра (, Искра) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Вольніца (Глускі раён)
Во́льніца (, Вольница) — вёска ў Беларусі, у Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
24 чэрвеня 1960 года перададзена з Завалочыцкага сельсавета ў Хваставіцкі сельсавет.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца каля левага берага ракі Альніца. Каля вёскі на рацэ сажалка.
Дасціжэнне
Дасціжэ́нне (, Достиженье) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Горшавічы
Го́ршавічы (, Горшевичи) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Глушыца 2
Глушы́ца 2 (, Глушица 2) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Гарадзішча (Слаўкавіцкі сельсавет)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Слаўкавіцкага сельсавета.
Да 2018 года знаходзілася ў складзе Хваставіцкага сельсавета.
Дакія Прыбярэжная
Дакія Прыбярэжная (лац. Dacia Ripensis) — правінцыя Рымскай імперыі, створаная ў 271 г. імператарам Аўрэліянам на правым беразе Дуная.
Гісторыя
Рымская правінцыя Дакія была заснавана ў 106 г. рымскім імператарам Траянам, які далучыў да імперыі зямлю, што насялялі плямёны дакаў — частку цяперашняй Румыніі. Тэрыторыя была багатая на радовішчы золата, таму хутка каланізавалася і раманізавалася. Аднак правінцыя цярпела ад набегаў варварскіх народаў, якія жылі па суседству. У 2-й палове III ст. н.э. становішча Рымскай Імперыі пагоршылася, і імператар Аўрэліян быў вымушаны эвакуіраваць рымскія войскі і грамадзянскае насельніцтва на правы бераг Дуная. Там, на тэрыторыі Фракіі і Мёзіі былі створаны дзве новыя правінцыі — Дакія Прыбярэжная (Dacia Ripensis) і Дакія Унутраная (Dacia Mediterranea). Уласна тэрыторыя Дакіі Прыбярэжнай называлася раней Верхняя Мёзія, і менавіта там нарадзіўся сам імператар. Левабярэжную тэрыторыю Дуная, якую пакінулі рымляне, хутка занялі варвары — готы, вандалы, гепіды, сарматы, аднак там засталася і частка раманізаванага насельніцтва.
Спіс аб’ектаў PGC (974001—975000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (974001—975000)
Гудалі
Гудалі́ (, Гудали) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Казакова (Верхнядзвінскі раён)
Казако́ва (, Казаково) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Гудалішкі
Гудалі́шкі (, Гудалишки) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Лешня (Верхнядзвінскі раён)
Ле́шня (, Лешня) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
НФЛ у сезоне 1930
Cезон 1930 году стаў адзінаццатым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Сезон распачаўся 14 верасня і завяршыўся 14 снежня 1930 году перамогай "Green Bay Packers".
Турнірная табліца
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Лугаўцы (Верхнядзвінскі раён)
Лугаўцы́ (, Луговцы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Гурнікі
Гу́рнікі (, Гурники) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Заполле (Калаціцкі сельсавет)
Запо́лле (, Заполье) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Калаціцкага сельсавета.
Да 2018 года знаходзілася ў складзе Хваставіцкага сельсавета.
Лучкі (Глускі раён)
Лу́чкі (, Лучки) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Новы Строй (Верхнядзвінскі раён)
Но́вы Строй (, Новый Строй) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Дуброва (Глускі раён)
Дубро́ва (, Дуброва) — вёска ў Беларусі, у Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Дамброва
Дамбро́ва (, Домброва) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Пескаватка
Пескава́тка (, Песковатка) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Карніца
Карні́ца (, Карница) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Падзамша
Падза́мша (, Подзамша) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Мыслоціна
Мысло́ціна (, Мыслотино) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Кагуро
Першае падрабязнае апісанне ўтрымліваецца ў кітайскай дынастыйнай гісторыі («Сань го чжы», III стагоддзе). Пасля Качасонскай вайны, кагуросцы былі ўключаны ў акругу Сюаньту. Племянное дзяржаўнае ўтварэнне Кагуро дабілася незалежнасці ад імперыі Хань у 37 да н.э. У III стагоддзі было разгромлена царствам Вэй, але пасля здолела адрадзіцца.
Сучасная назва «Карэя» паходзіць ад назвы сярэдневяковай дзяржавы Каро, якая, у сваю чаргу, з'яўляецца скарачэннем ад «Кагуро».
Сталіца дзяржавы Кагуро — горад Хвандо (сучасны Цзіянь у Паўночна-Усходнім Кітаі), а з пачатку V стагоддзя — Пхеньян.
Ёдзі (вёска)
Ёдзі (, Ёди) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Этылхларыд
Этылхлары́д, хлорэтан, хлорысты этыл, C2H5Cl — арганічнае злучэнне, хлорвытворнае этану.
Уласцівасці
Бясколерны гаручы газ. Малекулярная маса 64,51 а. а. м. Тэмпература плаўлення -138,7 °С, тэмпература кіпення 12,27 °С. Шчыльнасць 0,9028 г/см³ (пры тэмпературы 15 °C). З вадой утварае азеатропную сумесь. Добра раствараецца ў арганічных растваральніках.
Атрыманне
Этылхларыд атрымліваюць гідрахлараваннем этылену, узаемадзеяннем этылавага спірту з салянай кіслатой і хлараваннем этану.
Выкарыстанне
Этылхларыд выкарыстоўваецца ў вытворчасці этылцэлюлозы і крэмнійарганічных злучэнняў, у якасці растваральніка тлушчаў, масел, прыродных смол. Таксама выкарыстоўваецца ў медыцыне ў якасці сродку вонкавага наркозу пад назвай хлорэтыл.
Сяргей Вячаслававіч Чалы
Сярге́й Вячасла́вавіч Ча́лы (нар., , БССР, СССР) — беларускі эканаміст-аналітык, трэйдар і журналіст-аналітык у галіне эканомікі; аўтар і вядучы папулярнай праграмы «Эканоміка на пальцах» на партале TUT.BY.
Выхаванне і сям’я
Па паходжанні — украінец, але лічыць сябе патрыётам Беларусі і прыналежным да беларускай грамадзянскай нацыі: «Я прыхільнік такой ідэалогіі, якая не дзеліць грамадзян дзяржавы на сваіх і чужых, сапраўдных беларусаў і несапраўдных, правільных і няправільных».
Не жанаты.
Адукацыя
У 1977—1987 гадах вучыўся і скончыў сярэднюю палітэхнічную школу (гімназію) № 6 у Мінску.
У 1987—1992 гг. вучыўся і скончыў фізічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «Фізік-тэарэтык». Вучыўся ў аспірантуры, але не скончыў.
У 1997—1998 гадах прайшоў перападрыхтоўку ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Прайшоў адукацыйны курс макраэканамічнага праграмавання, які арганізоўваўся Міжнародным валютным фондам (МВФ).
Займаецца таксама самаадукацыяй у галіне эканамічнай тэорыі, антрапалогіі і сістэмнага аналізу.
Працоўная і грамадская дзейнасць
У пачатку 1990-х гг. адзін год быў прыхільнікам арганізацыі Славянскі сабор «Белая Русь», бо адмоўна тады адносіўся да беларускага этнічнага нацыяналізму, які ў пачатку 1990-х гг. фармаваў сваю дактрыну на этнічных каранях (умоўна кажучы, на прынцыпах «крыві і глебы»). З фармаваннем пазней у Беларусі ідэалогіі беларускай грамадзянскай нацыі, стаў з той пары прыхільнікам падобнай дактрыны.
У 1993 годзе быў запрошаны ў якасці аналітыка ў перадвыбарчы штаб кандыдата ў прэзідэнты Беларусі Аляксандра Лукашэнкі. Сваё ўключэнне ў прадвыбарчы штаб Чалы пазней патлумачыў цікавасцю і жаданнем знайсці практычнае прымяненне сваім ведам, набыць досвед у палітычных тэхналогіях, што было ў тыя часы новым у Беларусі. Сяргею Чаламу тады ж прапаноўвалі стаць аналітыкам у прадвыбарчым штабе кандыдата ў прэзідэнты Станіслава Шушкевіча за грошы, але ён згадзіўся быць аналітыкам у штабе Лукашэнкі і бясплатна, бо палічыў, што Лукашэнка мае самыя высокія шанцы выйграць прэзідэнцкія выбары і што менавіта ў эканамічнай камандзе Лукашэнкі зможа рэалізаваць сябе ў справе правядзення важных і патрэбных эканамічных рэформ у Беларусі.
У 1994—1998 гадах працаваў у Аператыўна-аналітычным цэнтры пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, дзе займаўся працай з міжнароднымі фінансавымі арганізацыямі. Аднак пасля правядзення ў Беларусі рэферэндума ў 1996 г. ужо вырашыў для сябе кідаць працу ў Адміністрацыі прэзідэнта і фактычна з таго часу палітыкай больш не займаўся. Паводле ўласных слоў, менавіта за час сваёй працы ў аналітычным цэнтры адміністрацыі прэзідэнта Сяргею давялося кантактаваць са спецыялістамі МВФ і прайсці навучальны курс фонда па макраэканамічным праграмаванні, што стала вельмі карысным, каб разумець узаемасувязі ў эканоміцы больш, чым з тэорыі айчынных падручнікаў ці досведу айчынных выкладчыкаў. Сяргей Чалы патлумачыў гэта вялікай кампетэнтнасцю і досведам супрацоўнікаў фонда, якія на практыцы ўдзельнічаюць у распрацоўцы і ажыццяўленні стабілізацыйных і антыкрызісных праграм па ўсім свеце.
У 1998 г. пайшоў у прыватны бізнес, працаваў у 1998—2002 гг. кіраўніком актываў у інвестыцыйнай кампаніі «Aigenis» (г. Мінск, Беларусь).
З 2003 г. пачаў працаваць як незалежны эканамічны эксперт і фінансавы аналітык і стаў адным з самых вядомых, папулярных і запатрабавальных аналітыкаў Беларусі ў галіне макраэканамічнай палітыкі.
У 2009—2010 гг. працаваў журналістам-аналітыкам у галіне эканомікі на радыё «Euroradio» (г. Мінск, Беларусь).
З’яўляецца эканамічным экспертам грамадскай ініцыятывы «Народная праграма» (з 2010 г.). Выказваўся, што не меў і не мае прэзідэнцкіх амбіцый, але з задавальненнем заняў бы пасаду кіраўніка Нацыянальнага банка Беларусі па прапанове прэзідэнта краіны з рынкавымі поглядамі. З 2010 г. з’яўляецца запрошаным экспертам Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (BISS).
З 17 лютага 2011 г. і па сённяшні час з’яўляецца вядучым аўтарскай аналітычнай праграмы «Эканоміка на пальцах» на партале «TUT.BY». Вядзе свой блог у Інтэрнэце.
У 2013 г. Сяргей Чалы выказаўся, што з пачатку 1990-х гг. да сённяшняга часу ніякіх змен у эканамічных і палітычных поглядах у яго не адбылося, а заўсёды заставаўся і з’яўляецца ў прыхільнікам рынкавых эканамічных поглядаў і т. зв. «класічнага лібералізму», чыя дактрына найболей выразна адлюстравана ў зборніку філасофскіх эсэ «Федэраліст» («Запіскі федэраліста»), адным з галоўных аўтараў якога быў амерыканскі дзяржаўны дзеяч Аляксандр Гамільтан (1755/1757—1804). Сяргей Чалы лічыць Аляксандра Гамільтана ўзорам для сябе і сваім кумірам, а «Запіскі федэраліста» — самым выдатным палітычным і эканамічным маніфестам «усіх часоў і народаў».
Чытаў персанальныя лекцыі па эканоміцы, у тым ліку па запрашэнні рэктарату ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце і Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Браў удзел у электаральнай кампаніі 2015 г. у Беларусі — у якасці даверанай асобы кандыдата ў прэзідэнты Рэспублікі Беларусь Таццяны Караткевіч: быў 26-м у спісе з 30 давераных асоб Таццяны Караткевіч, афіцыйна зарэгістраваных 11 верасня 2015 г. Цэнтрвыбаркамам Рэспублікі Беларусь. Па гэтай прычыне аўтарская аналітычная праграма Сяргея Чалага «Эканоміка на пальцах» на партале «TUT.BY» з 17 верасня 2015 г. да канца выбарчай прэзідэнцкай кампаніі ў Беларусі часова перайшла з ан-лайнавага рэжыма ў тэкставы (каб не парушыць правілы прадвыбарнай агітацыі).
З 2022 г. аўтар і вядоўца праграм Беларускага расследавальніцкага цэнтра «Навіны з Чалым» і «Чалы: Эканоміка»
Эдуард Спаш
Эдуард Спаш (Édouard Spach, 26 лістапада 1801 — 18 мая 1879) — французскі батанік.
Біяграфія
Эдуард Спаш нарадзіўся ў Страсбуры 26 лістапада 1801 года.
Ён паехаў у Парыж у 1824 годзе, дзе вывучыў батаніку з такімі людзьмі, як Рэнэ Дэфантэн (1750—1833) і Антуан Ларан дэ Жусьё (1748—1836). Эдуард Спаш стаў сакратаром Шарля-Франсуа Брусо дэ Мірбеля (1776—1854). Калі Шарль-Франсуа Брусо дэ Мірбель стаў прафесарам Нацыянальнага музея прыродазнаўчай гісторыі, ён перайшоў разам з ім і застаўся ў музеі да канца сваёй кар'еры.
Эдуард Спаш памёр 18 мая 1879 года.
Навуковая дзейнасць
Эдуард Спаш спецыялізаваўся на папарацепадобных і на насенных раслінах. Ён апублікаваў мноства манаграфій.
Рудня (Верхнядзвінскі раён)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Падкаленда
Падкале́нда (, Подкаленда) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Віртуальная валюта
Віртуальная валюта ці гульнёвая валюта — прыватныя электронныя грошы, якія выкарыстоўваюцца для набыцця і продажу віртуальных тавараў у розных сеціўных суполках: сацыяльных сетках, сіртуальных сусветах і online-гульнях.
У кожным асяроддзі віртуальная валюта ужываецца для спецыфічных мэтаў:
Бізнэс
Віртуальныя грошы ў online-гульнях
Асобна варта адзначыць абарот віртуальнай валюты ў online-гульнях, звязаны з купляй-продажам гульнёвых каштоўнасцяў за рэальныя грошы. з'яўляецца ўсё больш сэрвісаў і прапановаў аб продажы гульнёвай зброі, экіпіявання і персанажаў за рэальныя грошы.
Існуюць сэрвісы для продажу гульнёвых грошай за рэальныя ці электронныя грошы, напрыклад, крамы гульнёвых грошай, якія прапануюць купіць гульнёвую валюту у шматлікіх папулярных гульных. Такія крамы акумулююць грошы шматлікіх фермераў і прапануюць іх канцавому пакупніку гатовым прадуктам. У кожнай гульні існуюць свае кошты на гульнёвыя грошы, якія таксама могуць моцна адрознівацца на розных серверах.
Афіцыйная трактоўка
20 сакавіка 2013 года камісія па фінансавым злачынствам (FinCEN) пры мінімтэрству фінансаў ЗША выдала дакумент, які змяшчае тлумачэнне ужыванасці фмерыканскага Закона аб банкаўскай ьаямніцы (Bank Secrecy Act) пры стварэнні, абмене і перадачы віртуальных валют.
Паводле класіфікацыі камісіі вызначаецца «рэальная валюта» — манеты і папяровыя грошы ЗША ці любой іншай краіны, якія
«Віртуальная валюта» — сродак абмену, які дзейнічае як валюта ў некаторых сферах, але не мае ўсіх атрыбутаў рэальнай валюты. У прыватнасці, віртуальная валюта не мае статуса законнага сродка плацяжу ні ў адной юрысдыкцыі. Віртуальная валюта лічыцца «канвертавальнай», калі яа мае эквівалент у рэальнай валюце ці дзейнічае як замяняльнік рэальнай валюты.
Тры карэйскія дзяржавы
«Тры карэйскія дзяржавы» — назва раннефеадальных карэйскіх дзяржаў Кагуро, Пэкчэ і Сіла, якія ў перыяд з I стагоддзя да н.э. па VII стагоддзе н.э. займалі Карэйскі паўвостраў і Маньчжурыю. Гэтыя дзяржавы склаліся падчас барацьбы супраць кітайскіх заваёўнікаў. У так званы перыяд трох дзяржаў і раней тут таксама існавалі іншыя, драбнейшыя племянныя адукацыі і дзяржавы, у тым ліку Кая, Тан'е, Акчо, Пуё, Асан, Тамна і г. д.
Паводле летапіснай традыцыі, перыяд трох дзяржаў пачаўся ў 57 годзе да н.э., калі дзяржава Саро (пазней названая Сіла) у паўднёва-ўсходняй частцы паўвострава дамаглося аўтаноміі ад кітайскай імперскай дынастыі Хань. Дзяржава Кагуро, размешчаная на поўнач і поўдзень ад ракі Ялуцзян (карэйская назва — Амнакан), якая ў наш час аддзяляе Кітай ад КНДР, дамаглася незалежнасці ад Кітая ў 37 да н.э.. У 18 да н.э. два сына кіраўніка Кагуро, не жадаючы ваяваць за спадчыну, беглі з краіны і заснавалі дзяржаву Пэкчэ на паўднёвым захадзе паўвострава. Сталіцай Пэкчэ з'яўляўся Хансон (сучасны Кванджу), а пасля — Унчхон (сучасны Канджу), і нарэшце — Сабуры (сучасны Пуё). У I стагоддзі н.э. ад Пэкчэ аддзялілася Кая.
Падзенне Ханскай дынастыі напачатку III стагоддзя пазбавіла тры карэйскія дзяржавы неабходнасці супрацьстаяць знешняй пагрозе. Культура ва ўсіх трох дзяржаў была агульнай. Пачынаючы з I стагоддзя н.э. сярод вышэйшых колаў карэйскага грамадства пачало распаўсюджвацца канфуцыянства, якое пазней было цалкам выцеснена будызмам.
Кагуро, самая буйная з трох дзяржаў, мела ў розныя перыяды сваёй гісторыі дзве розных сталіцы — Хвандо (цяпер Цзіянь на кітайскім беразе ракі Ялуцзян) і Пхеньян. Кагуро, першапачаткова ўзніклае на мяжы з Кітаем, паступова пашырыла свае ўладанні за кошт Маньчжурыі. Культурны ўплыў Кітая захоўвалася да канца IV стагоддзя, калі ў 372 годзе ў якасці афіцыйнай рэлігіі быў прыняты будызм. Прыкладна ў той жа час гэта адбылося і ў Пэкчэ. Панаванне Пэкчэ распаўсюдзілася амаль на палову паўднёвай часткі паўвострава.
Дзяржава Саро ў першай палове IV стагоддзя цалкам далучыла да сябе Кая. У 503 годзе яна змяніла сваю назву на Сіла. Сталіца Сіла — сучасны Чынджу. Будызм стаў тут афіцыйнай рэлігіяй у 528 годзе.
З пашырэннем тэрыторыі трох карэйскіх дзяржаў паміж імі пачалася барацьба за перавагу на ўсім Карэйскім паўвостраве, якую імкнуліся выкарыстоўваць у сваіх мэтах феадальныя кіраўнікі Кітая. Імператар Ян-дзі ў 612 годзе падрыхтаваў велізарную армію і адправіў яе ў паход з мэтай заваявання Кагуро, але пацярпеў паражэнне.
Кітайская дынастыя Тан з 644 года распачала шэраг беспаспяховых паходаў супраць Кагуро. Толькі саюз з Сіла дазволіў дынастыі Тан у 660 годзе разграміць спачатку армію Пэкчэ, а ўжо ў 668 годзе — Кагуро. Танская дынастыя спадзявалася замацаваць за сабой усе землі Кагуро і Пэкчэ, але натыкнулася на супраціўленне мясцовага насельніцтва, падтрыманае яе ранейшым саюзнікам — дзяржавай Сіла, якая пачала барацьбу за дамінаванне на Карэйскім паўвостраве. У выніку ў 676 годзе танскія войскі былі выгнаны з Кагуро і Пэкчэ, і дзяржаве Сіла ўдалося да VIII стагоддзя аб'яднаць усю тэрыторыю Карэйскага паўвострава на поўдзень ад ракі Тэданган.
Такім чынам завяршыўся перыяд трох карэйскіх дзяржаў і пачалася гісторыя аб'яднанай дзяржавы Сіла.
Слова «Самгук», якое азначае па-карэйску «Тры дзяржавы», выкарыстоўвалася ў карэйскіх назвах класічных тэкстаў «Самгук Сагі» і «Самгук Юса».
Слабодка (Хваставіцкі сельсавет)
Слабо́дка (, Слободка) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Слабада (Верхнядзвінскі раён)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Фрэйзава
Фрэ́йзава (, Фрейзово) — былая вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Скасавана ў 2008 годзе.
Турыно
Турыно́ (, Турино) — аграгарадок у Глускім раёне Магілёўскай вобласці, каля аўтадарогі Глуск — Любань. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета. За 7 км на захад ад г.п.Глуск, 177 км ад Магілёва, 35 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы.
Інфраструктура
Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі.
Загалодна
Загало́дна (, Заголодно) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Спондаўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2148001—2149000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2148001—2149000)
Хваставічы
Хва́ставічы (, Хвастовичи) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Хваставіцкага сельсавета.
Юркава (Верхнядзвінскі раён)
Ю́ркава (, Юрково) — былая вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
Ліквідавана ў 2017 годзе.
Юзафова (Верхнядзвінскі раён)
Юзафо́ва (, Юзефово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзёрнавіцкага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Юзафоўскага сельсавета.
Асіповічы (Горацкі раён)
Асіпо́вічы (, Осиповичи) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Аўсянкаўскага сельсавета.
Мануэль Самойлавіч Каплун
Мануэль Самойлавіч Каплун (Каплун Мануэль Самойлович;,  — , ) — савецкі вучоны ӯ галіне дэрматавенералогіі. Доктар медыцынскіх навук (1939), прафесар, дырэктар Іркуцкага медыцынскага інстытута ў 1940—1943 гг., загадчык кафедры дэрматавенералогіі ІДМІ.
Біяграфія
Скончыў Екацерынаслаўскі ўніверсітэт у 1921 годзе. У 1924 па 1930 г. — асістэнт, з 1930 па 1940 год — дацэнт скурных і венерычных хвароб Днепрапятроўскага медінстытута. У 1940—1943 гг. — дырэктар Іркуцкага медыцынскага інстытута. У 1940 годзе быў абраны па конкурсе загадчыкам кафедры дэрматавенералогіі ІГМІ. Загадваў кафедрай да 1972 года. З 1972 па 1974 год — кансультант Іркуцкага абласнога скурна-венералагічнага дыспансэра. З 1940 па 1974 год быў старшынёй навуковага таварыства дэрматавенеролагаў ў Іркуцку, абіраўся членам праўлення Ўсерасійскага навуковага таварыства дэрматавенеролагаў і рэдакцыйнага савета часопіса «Веснік дэрматавенералогіі».
Нвуковая дзейнасць
З’яўляўся навуковым кансультантам Іркуцкага клінічнага лепразорыя, які быў арганізаваны ў 1926 годзе і існаваў да 1976 г. Пад яго кіраўніцтвам выконваліся навуковыя даследаванні па лепры і праводзіліся навукова-практычныя канферэнцыі з удзелам дерматовенеролагаў і лепролагаў Сібіры і Далёкага Усходу. Аўтар больш за 150 навуковых прац.
Жукойні Жалядскія
Жуко́йні Жаля́дскія (, Жукойни Желядские) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Спондаўскага сельсавета.
Назва
Абодва складнікі назвы Жалядскіх Жукойняў маюць балцкае паходжанне.
Назва Жукойні ў асяроддзі літоўскамоўных аўтахтонаў выкарыстоўваецца ў форме Žukainys. Корань Žuk- як у літоўскім žuklys «рыбак» (< балцкае дыялектнае *žukas «рыба», побач са звыклым літоўскім žuvis «рыба»).
Імаверна, з перасяленнем або сямейным адгаліноўваннем звязанае існаванне двух паселішчаў з агульнай асноўнай назвай — Жукойні Страцкія (ад назвы Страцкага возера (цяпер Тумскае), якое ад назвы вілейскай ракі Страча) і Жукойні Жалядскія.
Гідронім Жэлядзь балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма як у літоўскай рачной назве *Gelindis / Geland-upis (паміж Цяльшэем і Плунге). Корань з шэрагу Gal- : Gel- : Gil-, адкуль літоўскае galvis «сажалка на месцы старога рачнога рэчышча», gelmė «глыбіня», gilus «глыбокі» . Таго ж паходжання і той жа структуры (пашыральнік -nd-) літоўскія гідронімы Gilandė (рака), Gilandis (возера), меркаваны прускі гідронім *Galinda (ад яго прускае племя галіндаў). Усе гэтыя назвы нясуць семантыку глыбіні, назва Жэлядзь значыць «Глыбокая (рака)».
Тэра Нова (экспедыцыя)
Брыта́нская антаркты́чная экспеды́цыя 1910—1913 гадоў (British Antarctic Expedition 1910-1913) на барцы «Тэра Нова», якую ўзначальваў Роберт Скот, мела палітычную мэту: «дасягненне Паўднёвага полюса, з тым, каб гонар гэтага здзяйснення даставіць Брытанскай імперыі». З самага пачатку экспедыцыя аказалася ўцягнутая ў палярную гонку з канкуруючай камандай Руаля Амундсена. Скот з чатырма спадарожнікамі дасягнулі Паўднёвага полюса 17 студзеня 1912 года, на 34 дні пазней Амундсена, і загінулі на зваротным шляху, правёўшы на антарктычным ледавіку 144 дні. Выяўленыя праз 8 месяцаў пасля гібелі экспедыцыі дзённікі зрабілі Скота «архетыпічным брытанскім героем» (паводле выразу Р. Хантфарда), яго слава зацямніла славу Амундсена-першаадкрывальніка. Толькі ў апошняй чвэрці XX стагоддзя досвед экспедыцыі Скота прыцягнуў увагу даследчыкаў, якія выказалі немалы лік крытычных заўваг з нагоды асабістых якасцей лідара і рыштунку экспедыцыі. Дыскусіі працягваюцца па гэты дзень.
Мэты і вынікі
Экспедыцыя на барцы «Тэра Нова» была прыватным прадпрыемствам з дзяржаўнай фінансавай падтрымкай пад патранатам Брытанскага Адміралцейства і Каралеўскага геаграфічнага таварыства. У навуковым плане была прамым працягам Брытанскай нацыянальнай антарктычнай экспедыцыі 1901—1904 гадоў на караблі «Дыскаверы». Галоўнай мэтай экспедыцыі былі навуковыя даследаванні Зямлі Вікторыі, а таксама заходніх адгор'яў Трансантарктычнага хрыбта і Зямлі Эдуарда VII. Поспех Шэклтана ў 1908 годзе (ён не дайшоў да Паўднёвага полюса ўсяго 180 км) і заявы Кука і Піры аб пакарэнні імі Паўночнага полюса паставілі перад Скотам у першую чаргу палітычную задачу — забеспячэнне першынства Вялікабрытаніі на крайнім Поўдні Зямлі.
План экспедыцыі
1. Снежань 1910 — красавік 1911 года
Заснаванне базы для зімоўкі і навуковых даследаванняў на востраве Роса ў праліве Мак-Мёрда. Адпраўка аўтаномнай даследчай групы да Зямлі Эдуарда VII або, па лядовай абстаноўцы, да Зямлі Вікторыі. Геалагічныя пошукі ў горных адгор'ях блізу базы. Большая частка каманды ўдзельнічае ў закладцы складоў для паходу наступнай антарктычнай вясной.
2. Кастрычнік 1911 — красавік 1912 года
Галоўная задача другога сезона — паход да Паўднёвага полюса па трасе Шэклтана. У яго падрыхтоўцы ўдзельнічае ўвесь персанал, непасрэдна ў полі працуюць 12 чалавек, з іх чацвёра дасягаюць полюса і вяртаюцца назад, выкарыстоўваючы прамежкавыя склады. Комплексныя кліматычныя, гляцыялагічныя, геалагічныя і геаграфічныя даследаванні.
3. Кастрычнік 1912 — студзень 1913 года
Завяршэнне навуковых даследаванняў, пачатых раней. У выпадку няўдалага паходу да полюса ў папярэдні сезон — паўторная спроба яго дасягнення па старым плане. У інтэрв'ю газеце Daily Mail Р. Скот заявіў, што «''калі мы не дасягнем мэты пры першай спробе, то вернемся на базу і паўторым яе на наступны год. <…> Словам, не пойдзем адтуль, пакуль не даб'емся свайго''».
Асноўныя вынікі
План быў выкананы аж да дэталей (за вылікам кошту яго рэалізацыі). У навуковым дачыненні экспедыцыя правяла вялікую колькасць метэаралагічных і гляцыялагічных назіранняў, сабрала мноства геалагічных узораў з ледавіковых марен і адгор’яў Трансантарктычных гор. Каманда Скота выпрабавала разнастайныя віды транспарту, у тым ліку маторныя сані ў палярнай абстаноўцы, а таксама паветраныя шары-зонды для даследаванняў атмасферы. Навуковыя даследаванні, які ўзначальваліся Эдвардам Адрыянам Уілсанам (1872—1912). Ён працягнуў даследаванне пінгвінаў на мысе Кразье, а таксама выканаў праграму геалагічных, магнітных і метэаралагічных даследаванняў. У прыватнасці, метэаралагічныя назіранні, зробленыя экспедыцыяй Скота, пры супастаўленні з дадзенымі Шэклтана і Амундсена дазволілі зрабіць выснову аб наяўнасці ля Паўднёвага полюса ў летні перыяд антарктычнага антыцыклону.
Палітычная задача экспедыцыі прама не была выкананая. Асабліва жорстка пра гэта разважалі нарвежцы, у прыватнасці, брат Руаля Амундсена — Леон пісаў у 1913 годзе:
Тым не менш, гібель Скота і першынство Амундсена ўнеслі шмат праблем у брытана-нарвежскія адносіны, а трагедыя Скота ў палітычным сэнсе стала сімвалам гераізму сапраўднага джэнтльмена і прадстаўніка Брытанскай імперыі. Аналагічную ролю атрымаў і Э. Уілсан, які нягледзячы ні на што, цягнуў з ледавіка Бірдмара 14 кг акамянеласцей. Прысутнасць палярных экспедыцый, а ў другой палове ХХ стагоддзя — і стацыянарных баз Брытаніі і суб’ектаў Брытанскай садружнасці (Аўстраліі, Новай Зеландыі) у гэтым сектары Антарктыкі стала пастаяннай.
Фінансаванне
Экспедыцыя «Тэра Нова» спачатку разглядалася як прыватная ініцыятыва з вельмі абмежаванай дзяржаўнай падтрымкай. Скот заклаў бюджэт у 40 000 фунтаў стэрлінгаў (ф. ст.), што значна перавышала бюджэты аналагічных нарвежскіх экспедыцый, але было больш чым у два разы менш бюджэту экспедыцыі 1901—1904 гадоў. Камандзір судна — лейтэнант — пісаў:
У выніку нацыянальная падпіска, нягледзячы на заклік лонданскай «Таймс», дала не больш за палову неабходных сродкаў. Грошы паступалі малымі сумамі ад 5 да 30 ф. ст. . Заклік прафінансаваць Скота кінуў сэр Артур Конан Дойл, які заявіў:
Тым не менш капітал рос вельмі павольна: Каралеўскае геаграфічнае таварыства ахвяравала 500 ф. ст., Каралеўскае таварыства — 250 ф. ст. Справа зрушылася з мёртвай кропкі ў студзені 1910 года, калі ўрад вырашыў даць Скоту 20 000 ф. ст. . Рэальны каштарыс расходаў экспедыцыі на люты 1910 года склаў 50 000 ф. ст., з якіх Скот меў 32 000 ф. ст. . Самай буйнай стаццёй расходаў было экспедыцыйнае судна, арэнда якога ў зверабойнай кампаніі абышлася ў 12500 ф. ст. . Збор ахвяраванняў працягваўся па меры дасягнення Паўднёвай Афрыкі (урад толькі што ўтворанага Паўднёва-Афрыканскага Саюза прадаставіў 500 фунтаў, лекцыі самога Скота прынеслі 180 фунтаў), Аўстраліі і Новай Зеландыі.
Экспедыцыя пачалася з адмоўным фінансавым балансам, і Скот быў вымушаны ўжо ў перыяд зімоўкі прасіць удзельнікаў экспедыцыі адмовіцца ад жалавання на другі год экспедыцыі. Сам Скот перадаў фонду экспедыцыі як уласнае жалаванне, так і любыя віды ўзнагароджання, якія будуць яму належаць.
У адсутнасць Скота улетку 1911 года кампанію па зборы сродкаў у Вялікабрытаніі ўзначаліў сэр Клемент Маркхэм, былы кіраўнік Каралеўскага геаграфічнага таварыства: склалася такое становішча, што да кастрычніка 1911 года казначэй экспедыцыі, сэр Эдвард Спеер, ужо не мог аплачваць рахункаў, фінансавы дэфіцыт дасягнуў 15 000 ф. ст. 20 лістапада 1911 года быў апублікаваны заклік аб прыцягненні ў фонд Скота 15 000 ф. ст., яго напісаў А. Конан Дойл. Да снежня былі сабраны не больш за 5 000 фунтаў, а міністр фінансаў Лойд Джордж катэгарычна адмовіў у дадатковай субсідыі.
«Палярная гонка»
Планы экспедыцыі Скота з каментарамі вядомых палярнікаў былі апублікаваныя ў газеце «Daily Mail» 13 верасня 1909 года. Тэрмін «палярная гонка» быў уведзены Робертам Піры ў інтэрв'ю, апублікаваным у тым жа нумары. Піры заявіў:
Да гэтага часу са знакавых геаграфічных аб'ектаў на Зямлі непакораным заставаўся толькі Паўднёвы полюс: 1 верасня 1909 года Фрэдэрык Кук афіцыйна абвясціў аб дасягненні Паўночнага полюса 21 красавіка 1908 года. 7 верасня таго ж года аб дасягненні Паўночнага полюса абвясціў і Роберт Піры, паводле яго заявы, гэта адбылося 6 красавіка 1909 года. У прэсе ўпарта мусіраваліся чуткі, што наступнай мэтай Піры будзе Паўднёвы полюс. 3 лютага 1910 года Нацыянальнае геаграфічнае таварыства афіцыйна абвясьціла, што амерыканская экспедыцыя адправіцца ў мора Уэдэла ў снежні. Аналагічныя экспедыцыі рыхтавалі: у Францыі — Жан-Батыст Шарко, у Японіі — Сірасэ Нобу, у Германіі — Вільгельм Фільхнер. Фільхнер планаваў пераход праз увесь кантынент: ад мора Уэдэла да полюса, а адтуль па маршруце Шэклтана — да Мак-Мёрда. Рыхтаваліся экспедыцыі ў Бельгіі і Аўстраліі (Дуглас Моўсан сумесна з Эрнэстам Шэклтанам). Для Скота, як ён лічыў, сур'ёзнымі канкурэнтамі маглі быць толькі Піры і Шэклтан, аднак Шэклтан у 1910 годзе надаў рэалізацыю планаў аднаму Моўсану, а Піры адышоў ад палярных даследаванняў. Руаль Амундсен ў 1908 годзе абвясціў аб трансарктычным дрэйфе ад да Шпіцбергена. Падчас велікоднага візіту 1910 года ў Нарвегію Скот разлічваў, што яго экспедыцыя ў Антарктыдзе і арктычная каманда Амундсена будуць дзейнічаць паводле адзінага навукова-даследчага плана. Амундсен не адказаў на лісты і тэлеграмы Скота, а таксама на яго тэлефонныя званкі.
Каманда
У складзе каманды было шмат прадстаўнікоў Каралеўскага ваенна-марскога флоту (ВМФ) і Каралеўскай Індыйскай службы.
У склад полюснага атрада таксама ўвайшлі:
З замежнікаў у складзе экспедыцыі Скота ўдзельнічалі:
Рыштунак і транспарт
Скот вырашыў выкарыстоўваць трыяду цяглавых сродкаў: маторныя сані, маньчжурскія коні і ездавыя сабакі. Піянерам выкарыстання поні і маторных сродкаў у Антарктыцы быў Шэклтан, які пераканаўся ў поўнай практычнай бескарыснасці і таго і іншага. Да сабак Скот ставіўся вельмі адмоўна, яго дзённікі поўныя скаргаў на складанасці абыходжання з гэтымі жывёламі. Зрэшты, Скот, як і ў паходзе 1902 года, больш усяго спадзяваўся на мускульную сілу і сілу духу чалавека. Мотасані даволі дрэнна зарэкамендавалі сябе на выпрабаваннях у Нарвегіі і Швейцарскіх Альпах: пастаянна ламаўся рухавік, а ўласная вага праціскала снег на глыбіню не меней фута. Тым не менш, Скот упарта адпрэчваў парады Нансена і ўзяў у экспедыцыю трое маторных саней.
Істотнай часткай рыштунку былі 19 нізкарослых маньчжурскіх коней (члены каманды называлі іх «поні») белай масці, дастаўленых да кастрычніка 1910 года ў Крайстчэрч, Новая Зеландыя. Сабак было дастаўлена 33, разам з рускімі каюрамі. Стайні і сабачыя будкі былі ўзведзены на верхняй палубе «Тэра Новы». складалі 45 тон прэсаванага сена, 3-4 тоны сена для неадкладнага ўжывання, 6 тон макухі, 5 тон вотруб'я. Для сабак былі ўзяты 5 тон сабачых сухароў, пры гэтым Мірз сцвярджаў, што спажыванне сабакамі цюленіны вельмі шкоднае.
Фірма «British and Colonial Airplane Company» прапанавала экспедыцыі самалёт, аднак Скот адмовіўся ад гэтага вопыту, заявіўшы, што сумняваецца ў прыдатнасці авіяцыі ў палярных даследаваннях.
Для сувязі паміж даследчымі атрадамі ў галоўнай базе Мак-Мёрда і на Зямлі Эдуарда VII Скот разлічваў выкарыстоўваць радыётэлеграфію. Вывучэнне гэтага праекта паказала, што на «Тэра Нове» радыёперадатчыкі, прыёмнікі, радыёмачты і іншае абсталяванне проста не знойдуць сабе месца з-за грувасткасці. Тым не менш, «National Telephone Company» ў рэкламных мэтах падала Скоту некалькі тэлефонных апаратаў для базы Мак-Мёрда.
Асноўныя запасы правіянту былі прынятыя ў Новай Зеландыі і з’яўляліся падарункамі мясцовых жыхароў. Так, былі дасланы 150 замарожаных авечых туш і 9 бычыных, мясныя кансервы, сметанковае масла, кансерваваная гародніна, сыр і згушчанае малако. Адна з ткацкіх фабрык вырабіла адмысловыя шапкі з эмблемай экспедыцыі, якія былі ўручаны кожнаму яе члену разам з асобнікам Бібліі.
Плаванне ад Вялікабрытаніі да Антарктыды
«Тэра Нова» адплыла з Кардыфа 15 ліпеня 1910 года. Скота на борце не было: адчайна змагаючыся за фінансаванне экспедыцыі, а таксама з бюракратычнымі перашкодамі (барк прыйшлося рэгістраваць як яхту), ён узышоў на борт свайго судна толькі ў Паўднёвай Афрыцы. Барк прыбыў у Мельбурн 12 кастрычніка 1910 года, там была атрымана тэлеграма брата Руаля Амундсена — Леона: «''Маю гонар паведаміць „Фрам“ накіроўваецца Антарктыку. Амундсен''». Паведамленне аказала на Скота вельмі цяжкае дзеянне. Раніцай 13-га ён накіраваў тэлеграму Нансену з просьбай аб тлумачэннях, Нансен адказаў: «Не ў курсе справы». На прэс-канферэнцыі Скот заявіў, што не дазволіць ахвяраваць навуковымі вынікамі дзеля палярнай гонкі. Мясцовыя газеты пісалі:
Калі ў Аўстраліі і Новай Зеландыі прэса і публіка з пільнай увагай сачылі за ходам экспедыцыі, то ў Лондане планы Скота былі зусім перакрэсленыя ажыятажам вакол справы доктара.
16 кастрычніка «Тэра Нова» адплыла ў Новую Зеландыю, Скот застаўся з жонкай у Аўстраліі ўладжваць справы, адплыўшы з Мельбурна 22 кастрычніка. Ва Уэлінгтане яго сустракалі 27-га. Да таго часу «Тэра Нова» прымала запасы ў Порт-Чалмерсе. З цывілізацыяй экспедыцыя развіталася 29 лістапада 1910 года.
1 снежня «Тэра Нова» трапіла ў зону вельмі моцнага, які прывёў да вялікіх разбурэнняў на судне: дрэнна замацаваныя на палубе мяшкі з вуглём і бакі з бензінам дзейнічалі як тараны. Прыйшлося скінуць з палубы 10 тон вугалю. Судна легла ў дрэйф, аднак аказалася, што трумныя помпы засмечаныя і не ў стане справіцца з вадой, якая бесперапынна чэрпалася суднам. У выніку шторму здохлі два поні, адзін сабака захлынуўся ў патоках вады, прыйшлося зліць у мора 65 галонаў бензіну. 9 снежня пачалі сустракаць пакавыя льды, 10 снежня перасеклі Паўднёвы палярны круг. Для праходжання 400-мільнай паласы пакавага лёду спатрэбілася 30 сутак (у 1901 годзе на гэта спатрэбілася 4 суткі). Было патрачана шмат вугалю (61 тону з 342, якія былі на борце) і правіянту. 1 студзеня 1911 года ўбачылі сушу: гэта была гара Сабін ў 110 мілях ад Зямлі Вікторыі. Вострава Роса экспедыцыя Скота дасягнула 4 студзеня 1911 года. Месца зімоўкі было названа ў гонар камандзіра судна.
Высадка
Перш за ўсё на бераг былі высаджаны 17 ацалелых коней і згруджаны двое маторных саней, на іх вазілі правіянт і абсталяванне. Пасля чатырох дзён разгрузачных работ, 8 студзеня, было вырашана ўключыць у працу трэція маторныя сані, якія праваліліся скрозь нетрывалы лёд бухты пад уласным цяжарам.
Да 18 студзеня быў падведзены пад дах экспедыцыйны дом памерамі 15 × 7,7 м. Скот пісаў:
Дом быў драўляным, паміж двума пластамі дашчанай ашалёўкі была ізаляцыя з сушоных марскіх водарасцей. Дах — з падвойнага, таксама ізаляваны марской травой. Двайны драўляны пол быў пакрыты лямцом і лінолеумам. Асвятляўся дом ацэтыленавымі гарэлкамі, газ для якіх выпрацоўваўся з карбіду (асвятленнем загадваў Дэй). Для памяншэння страт цяпла печкавыя трубы былі працягнуты праз усё памяшканне, аднак палярнай зімой у хаце падтрымлівалася тэмпература не вышэй 50 °F (9 °C). Адзіная ўнутраная прастора была падзелена на два адсекі правіянцкімі скрынямі, у якіх захоўваліся запасы, якія не пераносяць маразоў, напрыклад, віно.
Блізу дома знаходзіўся ўзгорак, дзе размяшчаліся метэаралагічныя прыборы, а побач у снежным сумёце былі выкапаны два гроты: для свежага мяса (марожаная бараніна з Новай Зеландыі пакрылася цвіллю, таму каманда кармілася кансервамі або пінгвінамі), у другім была ўладкаваная магнітная абсерваторыя. Стайні і памяшканні для сабак размяшчаліся па суседстве, з часам, калі галька, на якой быў пабудаваны дом, зляжалася, праз шчыліны ў дом сталі прасочвацца выпарэнні са стайні, барацьба з якімі не мела ніякага поспеху.
Дзейнасць Усходняга атрада ў лютым 1911 года
План Скота уключаў дзейнасць двух атрадаў. Атрад пад камандаваннем Віктара Кэмпбэла павінен быў прайсці ўздоўж Вялікага ледзянога бар'ера да Зямлі Эдуарда VII. 26 студзеня «Тэра Нова» адправілася на ўсход, меркаваным месцам яе базавання была Кітовая бухта, якой Кэмпбэл дасягнуў 4 лютага. Да вялікага здзіўлення брытанцаў, у бухце стаяў «Фрам» — судна забеспячэння экспедыцыі Руаля Амундсена. Камандзір Торвальд Нільсен не стаў сустракаць гасцей, але «Фрам» наведалі сам Кэмпбэл і лейтэнант Пенел. Пазней Кэмпбэл, Пенел і доктар Левік па запрашэнні Амундсена наведалі базу нарвежцаў «Фрамхейм». Амундсен прапанаваў англічанам размяшчацца паблізу, падкрэсліўшы, што Антарктыка адкрыта для ўсіх. Аднак вынікі лядовай разведкі паказалі Кэмпбэл, што Зямля Эдуарда VII недаступная для даследавання з мора. Амундсен, Нільсен і лейтэнант Прэструд былі запрошаны на ланч у кают-кампаніі «Тэра Новы». Амундсен імкнуўся даведацца пабольш аб маторных санках Скота. Праз паўгадзіны пасля іх сыходу Кэмпбэл паспешліва пакінуў Кітовую бухту.
Кэмпбэл не заспеў у Мак-Мёрда экспедыцыі Скота — да таго часу пачаліся разведачныя паходы на поўдзень. Ён пакінуў звесткі пра Амундсена ў лісце Скоту. Атрад Кэмпбэла высадзілі на Зямлі Вікторыі, дзе шэсць яго членаў прапрацавалі да пачатку 1912 года. «Тэра Нова» пасля гэтага ўзяла курс на Новую Зеландыю, адкуль 28 сакавіка навіны пра палярную гонку распаўсюдзіліся па свеце. Атрымаўшы навіны, Скот пісаў у дзённіку 22 лютага:
Закладка складоў
16 лютага 1911 года на 79° 29' пд. ш. у 150 мілях ад мыса Эванса быў закладзены склад Адной Тоны, названы па вазе рыштунку, пакінутага там. Ён быў пазначаны чорным сцягам і святлоадбівальнікам з металічных сухарных скрынь. Тэмпература на зваротным шляху ўпала. Скот, Уілсан, Мірз і Чэры-Гарард вырашылі вярнуцца на сабачых запрэжках, даручыўшы пяцерых пакінутых поні Баўэрсу, Отсу і Грану. 21 лютага ледзь не адбылася катастрофа, калі сабакі праваліліся скрозь снежны мост над прорвай, прычым Скоту прыйшлося спускацца ў ледавіковую расколіну, каб выцягнуць двух сабак — 11 павіслі на пастромках. З васьмі узятых у шлях поні на базу вярнуліся толькі двое. 1 сакавіка Скот запісаў у дзённіку:
Рыштунак складоў працягваўся да пачатку красавіка. 23 красавіка на шыраце Мак-Мёрда пачыналася палярная ноч.
Зімоўка красавіка — кастрычніка 1911 года
Зімовы дом быў падзелены на два адсекі: афіцэрскі і ніжніх чыноў, навукоўцы былі прыраўнаваны да афiцэраў. Жыццё было мерным: Скот разлічваў пайкі і графік вясновага паходу, навукоўцы займаліся вывучэннем атмасфернай электрычнасці і паразітаў ў пінгвінаў і рыб. Члены навуковай групы рэгулярна чыталі лекцыі па сваіх прадметах — тры разы на тыдзень, што было часткай забаў зімоўшчыкаў. Важным заняткам былі рэгулярныя выгулы коней і сабак, а таксама футбольныя матчы на ​​лёдзе.
Зімовы паход групы Уілсана
27 чэрвеня — 1 жніўня ў разгар антарктычнай зімы Уілсан, Баўэрс і Чэры-Гарард здзейснілі 60-мільны (97 км) паход на мыс Крозье для збору яек імператарскіх пінгвінаў і выпрабаванні палярнага рыштунку і рацыёну. Ініцыятарам экспедыцыі быў Уілсан: ён хацеў вывучыць асаблівасці зімовага выседжвання нашчадкаў пінгвінамі. Гэта быў першы ў гісторыі палярных даследаванняў зімовы даследчы паход у абстаноўцы палярнай ночы.