cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ліхаманка Заходняга Ніла
Праявы
Хвароба выяўляецца праз пад'ём тэмпературы цела, дрыжыкі, галаўны, мышачны і сустаўны боль. Адзначаюцца млоснасць і ваніты, павелічэнне лімфатычных вузлоў, сыпка на скуры. Аб пранікненні інфекцыі ў цэнтральную нервовую сістэму (ЦНС) сведчыць мышачная слабасць, сутаргі, зніжэнне адчувальнасці і парушэнне свядомасці (кома). Таксама пашкоджваюцца сасудзістая абалонка і сятчатка вачэй (страта зроку).
IC 1251
IC 1251 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рысв’янка
Рысв’янка (Рисв'я́нка) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Сенек
Сенек (Сенек) — сяло ў Каракіянскім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сенекскай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1769 чалавек (885 мужчын і 884 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 2038 чалавек (1016 мужчын і 1022 жанчыны).
Пыхань
Пыха́нь (, Пыхань) — аграгарадок у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Данілавіцкага сельсавета.
Сметанковае масла
Сметанковае масла, або вяршковае масла — харчовы прадукт, які вырабляецца сепараваннем ці збіваннем вяршкоў, атрыманых з каровінага малака (радзей з малака авечак, коз, буйваліц, якаў і зебу). Мае высокае ўтрыманне малочнага тлушчу (50—82,5 %, у топленым масле — каля 99 %).
Прынцыповае адрозненне вяршкоў ад сметанковага масла складаецца ў суадносінах тлушчу і вады. Сметанковае масла з’яўляецца эмульсіяй, у якой вада з’яўляюцца дысперснай фазай, а тлушч — дысперсійным асяроддзем. У вяршках тлушч з’яўляецца дысперснай фазай, а вада — дысперсійным асяроддзем.
Ужыванне
Сметанковае масла амаль не выкарыстоўваецца як самастойны прадукт харчавання, як асобная страва. Звычайна яго выкарыстоўваюць у камбінацыі з іншымі прадуктамі (бутэрброды, дадатак у кашу) ці як складовую частку пры вырабе больш складаных страў (у цеста, крэмы, супы). Сметанковае масла можа служыць асяроддзем для абсмажвання іншых прадуктаў.
Археалагічныя помнікі Перу
Спіс археалагічных помнікаў у Перу
Заўв. У сувязі з тым, што ў апошнія 20-30 гадоў вядуцца інтэнсіўныя археалагічныя раскопкі, часта пераглядаецца датаванне і нават класіфікацыя археалагічных культур, у дадзенай табліцы прыведзены даныя на канец 1990-х гг.
Каралевічы (Сенненскі раён)
Карале́вічы (, Королевичи) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багданаўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Сенненскага гарсавета.
Сметанковае масла
Віды
У залежнасці ад тыпу выкарыстаных вяршкоў, сметанковае масла падзяляецца на: Для вытворчасці гэтых двух тыпаў вяршкi пастэрызуюць пры тэмпературы 85—90 °C.
У залежнасці ад наяўнасці ці адсутнасці паваранай солі, масла падзяляецца на салёнае і несалёнае.
Маслы з напаўняльнікамі вырабляюць са свежых вяршкоў з даданнем у якасці смакавых і араматычных рэчываў какава, мёда, ваніліну і цукру, натуральных фруктова-ягадных сокаў.
Са сметанковага масла робяць таксама топленае масла, выпальваючы пры тэмпературы 75°—80° са сметанковага масла малочны тлушч і аддзяляючы яго ад спадарожных прымешак. У ім змяшчаецца не меней за 98 % тлушчу, але практычна няма біялагічна актыўных рэчываў.
Масла вырабляецца не толькі з каровінага малака, у некаторых краінах яго робяць з малака: авечак, коз, буйваліц, якаў (Манголія) і зебу (Індыя, краіны Афрыкі).
Тэхналогія вырабу
Існуюць два спосабы вытворчасці масла: збіваннем вяршкоў і пераўтварэннем высакатлустых вяршкоў. Спосаб збівання вяршкоў прадугледжвае атрыманне маслянага зярняці з вяршкоў сярэдняй тлустасці і далейшую механічную апрацоўку яго. Масла гэтым спосабам можа быць выраблена ў маславырабляльніках перыядычнага і безупыннага дзеяння. Спосаб пераўтварэння высакатлустых вяршкоў заключаецца ў тэрмамеханічным уздзеянні на высакатлустыя вяршкі ў спецыяльных апаратах безупыннага дзеяння і далейшым тэрмастатаванні ў спакоі або без тэрмастатавання.
Абодва спосабы адрозніваюцца паміж сабой тым, што пры збіванні вяршкоў адбываецца разбурэнне абалонак тлушчавых шарыкаў, а пры пераўтварэнні высакатлустых вяршкоў абалонкі тлушчавых шарыкаў не разбураюцца, а ўшчыльняюцца. Спосаб пераўтварэння высакатлустых вяршкоў дазваляе атрымаць з адзінкі сыравіны больш масла, чым пры традыцыйнай яго вытворчасці. Аднак па смаку, каларыйнасці і здольнасці да працяглага захоўвання яно саступае прыгатаванаму першым спосабам.
Норма спажывання
Сусветная арганізацыя аховы здароўя ў 2005 годзе рэкамендавала паменшыць спажыванне сметанковага масла і малочных прадуктаў з высокім утрыманнем тлушчу для зніжэння рызыкі захворванняў сэрца. Мінімальная сутачная норма сметанковага масла для здаровага чалавека складае 10 г, максімальная — 30 г. Нізкая доля прадукта ў рэкамендуемым урачамі штодзённым рацыёне звязана з тым, што пры празмерным ужыванні малочнага тлушчу, які змяшчаецца ў сметанковым масле, павялічваецца ўзровень халестэрыну і рызыка захворванняў сардэчна-сасудзістай сістэмы. У сметанковым масле высокае ўтрыманне халестэрыну — каля 200 мг/100 г, у той час як дапушчальная сутачная норма складае 300 мг.
Сямён Майсеевіч Крывашэін
Сямён Майсеевіч Крывашэін (Семён Моисеевич Кривошеин;, Варонеж — ) — удзельнік вызвалення Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну. Генерал-лейтэнант танкавых войскаў (1943), Герой Савецкага Саюза (1945). Удзельнічаў у вызваленні Глуска, таксама ўдзельнік германа-савецкага ваеннага параду ў Брэст-Літоўску.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Варонежы. У Чырвонай Арміі з 1919 года. Скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ (1931), Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай акадэміі Генштаба (1952). Удзельнік Грамадзянскай вайны, Грамадзянскай вайны ў Іспаніі (1936—1937), баёў каля возера Хасан (1938), вызвалення Заходняй Беларусі (1939), савецка-фінляндскай вайны (1939—1940). З 1941 года на Цэнтральным, Калінінскім, 1-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах, камандзір 1-га Краснаградскага механізаванага корпуса. Удзельнік Курскай бітвы, Вісла-Одэрскай, Берлінскай аперацый. Часці корпуса пад яго камандаваннем вызначыліся пры фарсіраванні ракі Шчара, вызваленні Слоніма, Брэста, Варшавы, у бітве за Берлін. Да 1953 года ў Савецкай Арміі.
Узнагароды і званні
Ганаровы грамадзянін Глуска з 1969 года і ганаровы грамадзянін горада Брэста з 1974 года.
Памяць
Імем С. М. Крывашэіна названы вуліцы ў Брэсце і Пружанах.
Творчасць
Аўтар кніг «Сквозь бури» (1959), «Чонгарцы» (1975).
Данькава (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
Першае згадванне датуецца 1654 годам.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Данькава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 адміністрацыйны цэнтр Данькаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Куінсі
Куінсі, таксама Квінсі:
Лісічка сапраўдная
Лісі́чка сапраўдная (Cantharellus cibarius) — від грыбоў сямейства.
Назва
Народныя назвы лісічка, лісіца.
Апісанне
Пладовае цела грыба па форме падобнае да шапкі на ножцы, але шапка і ножка ўяўляюць сабой адзінае цэлае, без акрэсленай мяжы; колер — ад светла-жоўтага да памяранцава-жоўтага.
Шапка дыяметрам 2—12 см, часта з хвалістым краем або няправільнай формы, увагнута-распасцёртая, выпуклая потым уціснутая, плоская, з загорнутымі краямі і ўціснутая ў цэнтры, у спелых грыбоў лейкападобная. Паверхня шапкі гладкая, матавая. Скурка цяжка аддзяляецца ад мякаці шапкі. Складкі гіменафору тоўстыя, зыходзяць на ножку. Мякаць сакавіта-мясістая, у ножцы валакністая, жоўтая па краях і бялёсая ў сярэдзіне пладовага цела, з кіслявым смакам і слабым пахам сушанай садавіны ці карэння.
Пашырэнне
Расце на глебе ў розных лясах, часта вялікімі групамі. На Беларусі пладовыя целы сустракаюцца ў ліпені-кастрычніку.
Выкарыстанне
Добра вядомы ядомы грыб. Утрымлівае вялікую колькасць вітамінаў PP і групы B, мікраэлементаў (цынк, медзь).
Рагачыў (Ровенскі раён)
Рагачыў (Рогачі́в) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Сфераліт
Сфераліт — складаны мінеральны агрэгат круглявай формы, які складаецца з тонкіх ігольчастых крышталёў і сустракаецца ў прыродзе ў выглядзе шарыкаў радыяльна-прамяністай будовы. Сфераліты сустракаюцца ў магматычных і асадачных горных пародах.
Куінсі (Ілінойс)
Куінсі (Quincy) — горад на поўначы ЗША, у акрузе Адамс, штат Ілінойс, размешчаны на рацэ Місісіпі. Насельніцтва — 40 633 чалавек (2010). З’яўляецца 11-м сярод гарадоў штата па колькасці насельніцтва і служыць эканамічным і культурным цэнтрам заходняй часткі Ілінойса.
Іасеміцкая даліна
Іасеміцкая даліна — сусветна вядомая маляўнічая даліна, ледавіковага паходжання ў гарах Сьера-Невада (штат Каліфорнія, ЗША). Цэнтральнае месца Нацыянальнага парка Іасеміці, прываблівае турыстаў з усяго свету. Уздоўж яе працякае рака Мерсед. Даўжыня каля 11 кіламетраў, шырыня 800—1600 метраў, глыбіня да 1500 метраў. Стромкія схілы складзены з гранітаў. Густыя хваёвыя лясы.
Назва паходзіць ад тэрытарыяльнай групы індзейцаў-ёкутаў, што насялялі бліжнія землі да прыходу еўрапейцаў.
Ішкалдзеўскі сельсавет
І́шкалдзеўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадзішчанскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Ішкалдзь.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Паланечкаўскага сельсавета.
Шараманка
Шараманка (, Шараманка) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Волат (пасёлак)
Волат (Во́лот) — пасёлак у Наўгародскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Валатоўскага муніцыпальнага раёна і сельскага паселішча Волат. Размешчаны ў заходняй частцы Наўгародскай вобласці на рацэ Псіжа (упадае ў возера Ільмень). Знаходзіцца за 87 км на паўднёвы захад ад Вялікага Ноўгарада і за 44 км на захад ад Старой Русы. Заснаваны ў канцы XIX стагоддзя, пры аднайменнай чыгуначнай станцыі.
Рубчэ (Ровенскі раён)
Рубчэ (Ру́бче) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Акудук (Каракіянскі раён)
Акудук (Аққұдық) — сяло ў Каракіянскім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сенекскай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 270 чалавек (128 мужчын і 142 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 255 чалавек (143 мужчыны і 112 жанчын).
Коцк (гміна)
Коцк (Kock) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любартоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Коцку. Плошча гміны складае 100,62 км². Станам на 2004 год у гміне Коцк пражывалі 6841 чалавек, шчыльнасць — 68 чал./км².
IC 1252
IC 1252 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дракон.
Сентрэйлія (Ілінойс)
Сентрэйлія (Centralia) — горад у акругах Клінтан, Джэферсан, Марыён, і Вашынгтон у штаце Ілінойс ЗША. Насельніцтва — 13032 чал. (2010). Упершыню як горад узгадваецца ў 1859 годзе.
IC 1252
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Падбобра
Падбо́бра (, Подбобра) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Мерсед (рака)
Мерсед (Merced River) — рака ў штаце Каліфорнія, ЗША. Бярэ пачатак у паўднёвай частцы Нацыянальнага парку Іасеміці і працякае праз даліну Іасеміці. Упадае ў раку Сан-Хаакін. На тэрыторыі парку на рацэ размешчаныя два вадаспады Невада і Вернал.
Сентрэйлія
Сентрэйлія:
Руда-Красна
Руда-Красна (Руда-Красна) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Юрый Тышкевіч (ваявода берасцейскі)
Юрый Тышкевіч (?—) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Маршалак гаспадарскі (1558—1566), ваявода берасцейскі (з 1566), староста ваўкавыскі (з 1557). Граф на Лагойску і Бярдычаве.
Біяграфія
З лагойскай лініі роду Тышкевічаў герба «Ляліва», сын Васіля, ваяводы смаленскага, і Аляксандры з Чартарыйскіх.
Быў гаспадарскім дваранінам, паслом у Крымскае ханства ў 1552 і Маскву ў 1554.
Першы раз ажаніўся з Ганнай Катовіч, другі — з Тэадорай Валовіч. У першым шлюбе меў сыноў Тэадора Фрыдэрыка і Марціна, у другім — Пятра, Яна Яўстаха, Аляксандра, Юрыя.
У мастацтве
У варшаўскім Нацыянальным музеі захоўваецца рэпрэзентатыўны партрэт Юрыя Тышкевіча.
Вушастыя совы
Вушастыя совы (Asio) — род птушак сямейства.
Тваравы дыск выразны, радужына жоўтая або аранжавая. Вузкія і доўгія крылы, вяршыню якіх складаюць другое і трэцяе махавыя пёры; ў складзеным стане канцы крылаў дасягаюць канца хваста. Вушныя адтуліны буйныя, прыхаваныя несіметрычнай скурыстай зморшчынай. Ногі маюць пёры да кіпцюроў. Пёравыя «вушы» добра развітыя не ва ўсіх відаў роду.
Серадняцкі
Серадня́цкі (, Середняцкий) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Данілавіцкага сельсавета.
Зімніцы (Пачынкаўскі раён)
Зімніцы (Зимницы) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зімніцы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 у складзе Данькаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога. Вёска стаіць на рэчцы Здобенка.
Гарадскі стадыён (Маладзечна)
Гісторыя
Гарадскі стадыён быў пабудаваны ў Маладзечне ў 1946 годзе. З 1992 стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. Сучасны выгляд спартыўная арэна набыла ў ходзе рэканструкцыі, праведзенай на працягу 2005 года. На трыбунах былі ўсталяваныя індывідуальныя пластыкавыя сядзенні, ажыццёўлена мадэрнізацыя адміністрацыйнага будынка. У 2008 было абноўлена пакрыццё бегавых дарожак. Газон на стадыёне натуральны, усталявана электроннае табло. Памеры поля — 105×68 метраў. Падагрэў і штучнае асвятленне футбольнага поля адсутнічаюць.
Смаржыў (Ровенскі раён)
Смаржыў (Сморжі́в) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Пётр Аляксандравіч Пархомчык
Пётр Аляксандравіч Пархомчык (, Мінск) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь (2020—2022), намеснік прэм’ер-міністра Беларусі (з 2022).
Біяграфія
Нарадзіўся 22 жніўня 1957 года ў Мінску.
Працоўную дзейнасць пачаў у 1974 годзе свідравальшчыкам на МТЗ. Служыў тэрміновую ваенную службу ў 5-й брыгадзе спецназа ў Мар’інай Горцы. Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
У 2007 годзе быў прызначаны на пасаду генеральнага дырэктара Беларускага аўтамабільнага завода.
4 чэрвеня 2020 года прызначаны Міністрам прамысловасці Рэспублікі Беларусь.
16 жніўня 2022 года прызначаны Намеснікам Прэм’ер-міністра Беларусі.
Кішуроўшчына
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Ульянавіцкага сельсавета. 20 чэрвеня 2008 года скасавана.
Радый
Радый (Radium) Ra — радыеактыўны хімічны элемент II групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 88. Серабрыста-белы бліскучы метал.
Другі (пасля палонію) элемент, выяўлены дзякуючы моцнай радыеактыўнасці.
Прыродныя крыніцы
Вельмі рэдкі элемент — 80-е месца сярод элементаў па распаўсюджанасці. Радыевых мінералаў не існуе. Як прадукт распаду урану, радый прысутнічае ва ўсіх уранавых мінералах.
Прымяненне
Гамма-дэфектаскапія ў прамысловасці. У медыцыне радый выкарыстоўваецца як крыніца радону пры лячэнні радонавымі ваннамі.
ФК Макабі Тэль-Авіў
«Макабі» (מועדון כדורגל מכבי תל אביב) — ізраільскі футбольны клуб з горада Тэль-Авіў, частка спартыўнага таварыства «Макабі Тэль-Авіў». З’яўляецца найстарэйшым і самым тытулаваным клубам у гісторыі ізраільскага футбола. Заснаваны ў 1906 годзе, клуб дваццаць шэсць разоў станавіўся чэмпіёнам краіны, дваццаць тры разы — уладальнікам Кубка Ізраіля, двойчы уладальнікам Кубка Азіі і шэсць разоў — уладальнікам Кубка Тота. Клуб сем разоў рабіў «залаты дубль».
«Макабі» Тэль-Авіў — адзіная каманда ў Ізраілі, якая ніколі не гуляла ў ніжэйшай лізе. Таксама «Макабі» з’яўляецца адной з нешматлікіх каманд Ізраіля, якой удалося выйсці ў групавы раўнд Лігі чэмпіёнаў УЕФА — гэта здарылася ў сезоне 2004/05, калі каманда заняла 4-е месца ў групе, толькі па розніцы мячоў саступіўшы «Аяксу». Хатнія матчы каманда праводзіць на пятнаццацітысячная арэне «Блумфілд».
IC 1254
IC 1254 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Падзамча
Падза́мча (, Подзамче) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Казарынка (Пачынкаўскі раён)
Казарынка (Казаринка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Казарынка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 у складзе Данькаўскага сельскага паселішча.
Шэтпе
Шэтпе (Шетпе) — сяло ў Мангістаўскім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Шэтпінскай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 10237 чалавек (5095 мужчын і 5142 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 12223 чалавекі (6144 мужчыны і 6079 жанчын).
Карлсбад (Нью-Мексіка)
Карлсбад (Carlsbad) - горад на паўднёвым захадзе ЗША, адміністрацыйны цэнтр акругі Эдзі штата Нью-Мексіка. Насельніцтва 25,4 тыс. чалавек (2006). На р.Пекас. Горад атрымаў назву ў гонар знакамітага курорта Карлсбад ў Багеміі (цяпер Карлавы Вары ў Чэхіі). За 29 км ад горада размешчаны нацыянальны парк ЗША «Карлсбадскія пячоры».
Гаўрыльчыцы
Гаўры́льчыцы (, Гаврильчицы) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Капацэвіцкага сельсавета.
Гісторыя
Вядомы з XVII стагоддзя ў складзе Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, шляхецкая ўласнасць. У 1667 годзе адносіліся да маёнтка Вызна.
У пачатку XX стагоддзя ў Вызненскай воласці Слуцкага павета. 3 1921 года ў складзе Польшчы, у складзе гміны Чучавічы Лунінецкага павета Палескага ваяводства. У 1921 годзе — 121 двор. 3 1939 года ў складзе Беларускай ССР. 3 12 кастрычніка 1940 года цэнтр Гаўрыльчыцкага сельсавета Лунінецкага раёна Пінскай вобласці. У 1940 годзе мелі статус вёскі, 238 двароў. У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 гадоў вёска акупіравана нямецкімі войскамі.
3 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці, з 14 жніўня 1979 года ў складзе Салігорскага раёна Мінскай вобласці.
У 2013 годзе, пасля скасавання Гаўрыльчыцкага сельсавета, Гаўрыльчыцы ўвайшлі ў склад Капацэвіцкага сельсавета.
Канстанцін фон Эканома
Канстанцін фон Эканома (21 жніўня 1876, Брэіла — 21 кастрычніка 1931 г., Вена) — аўстрыйскі неўролаг грэчаскага паходжання.
Біяграфія
З'яўляўся адным з першых лётчыкаў у Аўстрыі. З 1910 года быў прэзідэнтам аэраклуба. Падчас Першай сусветнай вайны служыў пілотам, а затым ваенным лекарам. З 1920 года і да канца жыцця — прафесар кафедры неўрапаталогіі і псіхіятрыі медыцынскага факультэта Венскага універсітэта. З 1928 года з'яўляўся старшынёй Венскага таварыства псіхіятраў. У 1931 годзе адкрыў аддзяленне для вывучэння галаўнога мозгу.
Памёр у 1931 годзе ад сардэчнага прыступу.
Навуковая дзейнасць
Апублікаваў каля 150 артыкулаў і кніг. Устанавіў наяўнасць цэнтра галаўнога мозгу, які адказвае за глытанне і дыханне. Займаўся вывучэннем парушэнні сну, распрацаваў тэорыю сну Апісаў эпідэмічны летаргічны энцэфаліт, пасля названы яго імем. У 1925 годзе сумесна з Георгам Н. Каксінасам распрацаваў схему цытаархітэктонікі кары паўшар'яў галаўнога мозгу (карта Эканома—Каскінаса). Згодна з гэтай схеме, паверхня кожнага паўшар'я дзеліцца на 7 доляй і 109 палёў
Памяць
У 1932 годзе ў яго гонар быў названы завулак у венскім раёне Фаварытэн. У 1966 годзе ў двары Венскага ўніверсітэта быў усталяваны бюст Канстанціна фон Эканома. У 1976 годзе, да 100-годдзя з дня яго нараджэння, у Аўстрыі была выпушчаная памятная марка.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч (нар., Мінск, Беларусь) — лідар і заснавальнік руху «Маладая Беларусь», адзін з былых лідараў «Маладога Фронту», палітвязень Беларусі, вязень сумлення, адзін з заснавальнікаў партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя».
Завадская воўна
Завадская воўна — воўна з поўсці, саскубанай са скуры мёртвай авечкі. Гэта прадукт ваўняной прамысловасці. быў найбуйнейшым цэнтрам вытворчасці завадской воўны ў Еўропе.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Артур Фінькевіч нарадзіўся ў Мінску 8 лютага 1985 г. З 1987 па 1989 гады разам з бацькамі жыў у горадзе Сухумі, Грузія. Вучыўся ў сярэдняй школе № 135 г. Мінска. Скончыў мінскае ПТВ № 38 па спецыяльнасці «аператар па перапрацоўцы мяса і субпрадуктаў». Вучыўся ў Міжнародным Гуманітарна-Эканамічным Інстытуце, але ў 2005 г. быў выключаны. У 2015 г. скончыў Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Паліталогія. Еўрапейскія даследванні». Выпускнік «Усходнееўрапейскай школы палітычных даследванняў».
Завадская воўна
Прамысловасць па вытворчасці завадской воўны
Аўчына з’яўляецца сыравінай для падобнай прамысловасці. У адрозненне ад звычайнай практыкі поўсці жывой авечкі, завадскую воўну атрымліваюць з поўсці  авечак, выгадаваных у мясной прамысловасці.
Поўсць, састрыжаная з жывой авечкі, называецца «стрыжанай поўсцю», а завадская поўсць выцягваецца з мёртвай аўчыны. Апошняя якасцю горшая і менш каштоўная. Прамысловасць па вытворчасці завадской воўны адыгрывае значную ролю ў. У 1897 годзе ў Злучаных Штатах існаваў грашовы стымул для прасоўвання вытворчасці завадской воўны на мясцовым узроўні.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Лідар і заснавальнік руху «Маладая Беларусь» з 28 верасня 2008 г. 10 ліпеня 2010 г. быў пераабраны на з’ездзе руху «Маладая Беларусь».
Завадская воўна
Мазамэ
Горад ў паўднёвай Францыі быў найбуйнейшым цэнтрам вытворчасці завадской воўны ў Еўропе. У 1906 годзе гэтай прафесіяй займаўся асобны дэпартамент (дэпартамент Тарн, Францыя) з колькасцю працоўных 2200 чалавек. У горад з многіх краін імпартаваліся аўчыны для выцягвання воўны. Паводле запісаў, у 1910 годзе ў мястэчка была завезена вялікая колькасць аўчын.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Сябра грамадзкай арганізацыі «Малады Фронт» (з 2001 г. да 9 кастрычніка 2008 г.).
Намеснік старшыні МФ па міжнародных дачыненнях (з сакавіка па кастрычнік 2008 г.).
Завадская воўна
Працэс
Для лягчэйшага выдалення воўны са скуры прымяняюцца розныя тэхналагічныя аперацыі:
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Пераможца курсаў «DJ Адраджэння» (2001—2002), якія праводзіў Павел Севярынец.
Вядучы «Шоў Беларушчыны».
Завадская воўна
Гарбарства
З даўніх часоў папярэднім выдаленнем воўны з мёртвай аўчыны перад далейшай апрацоўкай скуры для вытворчасці розных вырабаў займаліся.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Адзін з абаронцаў Курапатаў (2001—2002).
Удзельнік акцый 18—19 кастрычніка 2004 г. супраць фальсіфікацый вынікаў рэферэндуму.
Завадская воўна
Выкарыстанне
Завадская воўна звычайна горшай якасці, чым жывая. Яна мае, больш жорсткая і з меншай , і таму ў асноўным выкарыстоўваецца для вытворчасці ваўняных вырабаў ніжэйшага і сярэдняга класа. Каб зрабіць яе больш карыснай, завадскую воўну змешваюць з воўнай іншых якасцей.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Удзельнік акцыі салідарнасці з Саюзам палякаў Беларусі 5 жніўня 2005 года. Атрымаў 10 сутак арышту.
Удзельнік пратэстных выступаў супраць фальсіфікацый вынікаў парламенцкіх выбараў 28 верасня 2008 г. і прэзыдэнцкіх выбараў 19 снежня 2010 г.
Дыксан (Ілінойс)
Дыксан (Dixon) — горад і цэнтр акругі Лі-Каўнці, штат Ілінойс, ЗША. Насельніцтва — 15,733 жыхароў паводле перапісу 2010 года.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Удзельнік акцый «Дзень Святога Валянціна» (2002—2004, 2008 гг.).
Удзельнік акцый «Дзень Волі» (2002—2005, 2008—2010 гг.).
Удзельнік акцый салідарнасці з палітвязнямі і ў памяць зніклых беларускіх палітыкаў (з 2005 г.).
Каардынатар штабу перадвыбарчага блоку «Маладая Беларусь» (2004 г.).
Кіраўнік аргкамітэту па стварэнні Беларускага прафсаюза студэнтаў, аспірантаў і навучэнцаў (2003—2005 гг.).
Стаўкы (Ровенскі раён)
Стаўкы (Ставки́) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Артур Уладзіміравіч Фінькевіч
Біяграфія
Дэлегат кангрэсаў Аб’яднаных дэмакратычных сіл (2005 і 2007 гг.).
Сябра Палітычнай Рады АДС (2008 г.).
Падчас прэзідэнцкай кампаніі 2010 году ў Беларусі быў сябрам ініцыятыўных груп і даверанай асобай кандыдатаў у прэзідэнты Рэспублікі Беларусь Аляксея Міхалевіча і Рыгора Кастусёва.
Падчас «Аранжавай рэвалюцыі» ва Украіне правёў у Кіеве амаль месяц — узначальваў дэлегацыю «Маладога Фронту» ў колькасці некалькіх дзясяткаў чалавек.
Кандыдат у дэпутаты ў мясцовыя Саветы па г. Мінску ў 2014 г. па Лошыцкай выбарчай акрузе № 14.
Храналогія пераследу
Затрыманы ўначы 31 студзеня 2006 г. пры напісанні графіці «Мы хочам новага!» і «Достал!». Да суду ўтрымлівалі ў следчым ізалятары на вул. Валадарскага г. Мінска. Абвінавачаны ў злосным хуліганстве і псаванні дзяржаўнай маёмасці ў асабліва буйных памерах.
10 мая 2006 г. Першамайскі суд г. Мінска прызначыў Артуру Фінькевічу пакаранне — два гады абмежавання волі па артыкуле 339 КК РБ ч.2. (хуліганства). Адбываў пакаранне ў спецкамэндатуры № 43 г. Магілёва.
26 кастрычніка 2007 г. на А. Фінькевіча завялі крымінальную справу па арт. 415 КК РБ — «ухіленне ад адбыцця пакарання ў выглядзе абмежавання волі». Яго перавялі ў турму № 4 г. Магілёва. Моладзеваму актывісту інкрымінаваліся сістэматычныя парушэнні рэжыму ўтрымання ў спецкамендатуры, у сувязі з чым адміністрацыяй установы на яго было накладзена пяць дысцыплінарных спагнанняў. Пры гэтым А. Фінькевіч неаднаразова скардзіўся на пагрозы і ціск, які аказваўся на яго з боку адміністрацыі спецкамендатуры.
У абарону палітвязня з адкрытым лістом да судзі Н.Крашкінай звярнуліся вядомыя беларускія дзеячы культуры, пісьменнікі Н. Гілевіч, Г. Бураўкін, У. Арлоў, мастак А. Марачкін і акадэмік Р. Гарэцкі.
21 снежня 2007 г. суд Кастрычніцкага раёна г. Магілёва прызнаў А. Фінькевіча вінаватым, суддзя Наталля Крашкіна асудзіла яго на 1 год і 6 месяцаў пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыма.
У выніку ціску міжнароднай супольнасці і патрабаванняў вызваліць ўсіх палітзняволеных у Беларусі ў замен на адмену палітычных і эканамічных санкцый ЕС і ЗША, беларускімі ўладамі было прынятае палітычнае рашэнне па вызваленні напачатку 2008 г.: 18 студзеня — М.Аўтуховіча,  23 студзеня — З.Дашкевіча, 5 лютага — А. Фінькевіча, 11 лютага — А.Клімава, 22 лютага — А.Здвіжкова. А. Фінькевіч выйшаў на свабоду па пастанове калегіі Магілёўскага абласнога суда.
Узнагароды
У 2004 годзе быў узнагароджаны нацыянальнай прэміяй «Хартыі- 97» у галіне абароны правоў чалавека — «За асабістую мужнасць падчас масавых акцый» — 2004 год.
Аляксандрава (Сенненскі раён)
Алякса́ндрава (, Александрово) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Таленціна
Таленціна (Tolentino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 20228 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 198 чал./км². Займае плошчу 95 км². Паштовы індэкс — 62029. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Catervo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кубак Беларусі па міні-футболе 1993
Кубак Беларусі па міні-футболе 1993 — 3-і розыгрыш Кубка Беларусі па міні-футболе.
Дыксан
Дыксан:
Старажукіў
Старажукіў (Старожу́ків) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
ФК Легія Варшава
«Легія» (Klub Piłkarski Legia Warszawa S.S.A.) — польскі футбольны клуб з горада Варшава. Выступае ў Экстраклясе.
Джэймс Прэскат Джоўль
Джэймс Прэскат Джоўль (James Prescott Joule; 24 снежня 1818, Сэлфард, графства Ланкашыр, Англія — 11 кастрычніка 1889, Сэйл, графства Чэшыр, Англія) — англійскі фізік, півавар, які ўнёс значны ўнёсак у станаўленне тэрмадынамікі. Абгрунтаваў на вопытах закон захавання энергіі. Усталяваў закон, што вызначае цеплавое дзеянне электрычнага току. Вылічыў скорасць руху малекул газа і ўсталяваў яе залежнасць ад тэмпературы.
Джоўль вывучаў прыроду цяпла, і выявіў яе сувязь з механічнай працай. Гэта прывяло да тэорыі захавання энергіі, што ў сваю чаргу прывяло да распрацоўкі першага закону тэрмадынамікі. У гонар Джоўля названа адзінка вымярэння энергіі — джоўль. Ён працаваў з лордам Кельвінам над абсалютнай шкалой тэмпературы, рабіў назіранні над магнітастрыкцыяй, адкрыў сувязь паміж токам, што бяжыць праз праваднік з вызначаным супраціўленнем і вылучаемым пры гэтым цяплом, названы законам Джоўля.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і заможнага ўладальніка броварнага завода ў Солфардзе блізу Манчэстэра, атрымаў хатнюю адукацыю, прытым цягам некалькіх гадоў яго настаўнікам па элементарнай матэматыцы, пачаткам хіміі і фізікі быў Дальтан. З 1833 года (з 15 гадоў) працаваў на броварным заводзе, і, паралельна з навучаннем (да 16 гадоў) і заняткамі навукай да 1854 года браў удзел у кіраванні прадпрыемствам, пакуль яно не было прададзена.
Першыя эксперыментальныя даследаванні пачаў ужо ў 1837 годзе, зацікавіўшыся магчымасцю замены паравых машын на бровары на электрычныя. У 1838 годзе па рэкамендацыі аднаго са сваіх настаўнікаў, блізкім сябрам якога быў вынаходнік электрарухавіка Сцёрджэн, апублікаваў першую працу па электрычнасці ў навуковым часопісе Annals of Electricity, арганізаваным за год да гэтага Сцёрджэнам, праца была прысвечана будове электрамагнітнага рухавіка. У 1840 годзе выявіў эфект магнітнага насычэння пры намагнічванні ферамагнетыкаў, і на працягу 1840—1845 гадоў эксперыментальна вывучае электрамагнітныя з'явы.
Адшукваючы лепшыя спосабы вымярэнні электрычных токаў, Джэймс Джоўль у 1841 годзе адкрыў названы яго імем закон, што ўсталёўвае квадратычную залежнасць паміж сілай току і вылучанай гэтым токам у правадыру колькасцю цеплыні (у рускай літаратуры фігуруе як закон Джоўля — Ленца, бо 1842 году незалежна гэты закон быў адкрыты расійскім фізікам Ленцам). Адкрыццё не было ацэнена Лонданскім каралеўскім таварыствам, і працу атрымалася апублікаваць толькі ў перыядычным часопісе.
У 1840 годзе ў Манчэстэр пераязджае Сцёрджэн і ўзначальвае — камерцыйную выстаўна-адукацыйную ўстанову, куды ў 1841 годзе запрашае Джоўля як першага лектара.
У працах пачатку 1840-х гадоў даследавала пытанне эканамічнай дамэтнасці электрамагнітных рухавікоў, спачатку мяркуючы, што электрамагніты могуць быць крыніцай неабмежаванай колькасці механічнай працы, але неўзабаве пераканаўся, што з практычнага пункту погляду паравыя машыны таго часу былі эфектыўней, апублікаваўшы ў 1841 годзе высновы, што эфектыўнасць «ідэальнага» электрамагнітнага рухавіка на 1 фунт цынку (выкарыстанага ў акумулятарах) складае ўсяго толькі 20 % ад эфектыўнасці паравога на 1 фунт спальванага вугалю, не хаваючы пры гэтым расчаравання.
У 1842 годзе выяўляе і апісвае з'яву магнітастрыкцыі, якая складаецца ў змене памераў і аб'ёму цела пры змене яго стану намагнічанасці. У 1843 годзе фармулюе і публікуе даканцовыя вынікі прац па даследаванні цеплавылучэння ў правадырах, у прыватнасці, эксперыментальна паказвае, што вылучанае цёпла ніякім чынам не заходзіць з асяроддзя, што беззваротна аспрэчвала тэорыю цепларода, прыхільнікі якой усё яшчэ заставаліся ў той час. У тым жа годзе зацікавіўся агульнай праблемай колькасных суадносін паміж рознымі сіламі, што прыводзяць да вылучэння цеплыні, і, прыйдучы да пераканання ў існаванні прадказанай Маерам (1842) вызначанай залежнасці паміж працай і колькасцю цеплыні, шукаюць лікавыя суадносіны паміж гэтымі велічынямі — механічны эквівалент цяпла. На працягу 1843—1850 гадоў праводзіць серыю эксперыментаў, бесперапынна дасканалячы эксперыментальную тэхніку і штораз пацвярджаючы прынцып захавання энергіі колькаснымі вынікамі.
У 1844 годзе сям'я Джоўляў пераехала ў новы дом у, дзе для Джэймса была абсталявана зручная лабараторыя. У 1847 годзе жаніўся з Амеліяй Граймс, неўзабаве ў іх з'явіліся сын і дачка, у 1854 годзе Амелія Джоўль памерла.
У 1847 годзе знаёміцца з Томсанам, які дае высокую ацэнку эксперыментальнай тэхніцы Джоўля, і з якім пасля плённа супрацоўнічае, шмат у чым пад уплывам Джоўля фармуюцца і ўяўленні Томсана на пытанні малекульна-кінетычнай тэорыі. У першых жа супольных працах Томсан і Джоўль ствараюць тэрмадынамічную тэмпературную шкалу.
Да канца 1840-х гадоў працы Джоўля атрымваюць усеагульнае прызнанне ў навуковай супольнасці, і ў 1850 годзе ён абраны сапраўдным членам Лонданскага каралеўскага таварыства.
У працах 1851 года, дасканалячы свае тэарэтычныя мадэлі ўяўлення цеплыні як руху пруткіх часціц, досыць дакладна тэарэтычна вылічыў цеплаёмістасць некаторых газаў.
У 1852 годзе выяўляе, мерае і апісвае ў серыі супольных з Томсанам прац эфект змены тэмпературы газу пры адыябатычным драселяванні, вядомы як эфект Джоўля — Томсана, які стаў пасля адным з асноўных метадаў атрымання звышнізкіх тэмператур, тым самым спрыяўшы з'яўленню фізікі нізкіх тэмператур як галіны прыродазнаўства.
У 1850-я гады публікуе вялікую серыю артыкулаў пра дасканаленне электрычных вымярэнняў, прапануючы канструкцыі вальтметраў, гальванометраў, амперметраў, забяспечвальныя высокую дакладнасць вымярэнняў; у цэлым цягам усёй навуковай практыкі Джоўль надаваў значная ўвага эксперыментальнай тэхніцы, што дазваляе атрымваць высокадакладныя вынікі.
У 1859 годзе даследуе тэрмадынамічныя ўласцівасці цвёрдых цел, мераючы цеплавы эфект пры дэфармацыях, і адзначае нестандартныя ў параўнанні з іншымі матэрыяламі ўласцівасці каўчуку.
У 1860-я гады цікавіцца прыроднымі з'явамі, прапануючы магчымыя тлумачэнні прыроды атмасферных навальніц, міражоўметэарытаў.
У 1867 годзе Джоўль па прапанаванай Томсанам схеме праводзіць для Брытанскай навуковай асацыяцыі вымярэнні эталона механічнага эквіваленту цеплыні, але атрымвае вынікі, разбежныя са значэннямі, што атрымваюцца з чыста механічных доследаў, аднак удакладненне ўмоў механічных эксперыментаў пацвердзілі дакладнасць вымярэнняў Джоўля і ў 1878 годзе эталон супраціву быў перагледжаны.
На пачатковых этапах дзейнасці Джоўль ставіў эксперыменты і займаўся даследаваннямі вылучна на ўласныя сродкі, аднак пасля продажу бровара ў 1854 годзе матэрыяльнае становішча паступова пагоршылася, і давялося карыстацца фінансаваннем розных навуковых арганізацый, а ў 1878 годзе прызначана дзяржаўная пенсія. З дзяцінства пакутаваў з-за хваробы хрыбетніка, а з пачатку 1870-х гадоў з-за дрэннага стану здароўя практычна не працаваў. Сканаў у 1889 годзе
Механічны эквівалент цяпла
Вынікі эксперыментаў публікуе ў 1843 годзе ў артыкуле «Пра цеплавы эфект магнітаэлектрычнасці і механічным значэнні цяпла». У 1844 годзе фармулюе першы варыянт закона цеплаёмістасці складаных крышталічных цел, вядомы як закон Джоўля — Копа ( у 1864 годзе даў дакладную фармулёўку і канчатковае эксперыментальнае пацверджанне).
Далей, у вопыце 1844 года мерае цеплавылучэнне пры працісканні вадкасці праз вузкія трубкі, у 1845 годзе — мерае цеплыню пры сціску газу, а ў вопыце 1847 года параўноўвае выдаткі на кручэнне мяшалкі ў вадкасці з утворанай у выніку трэння цеплынёй.
У працах 1847—1850 гадоў дае яшчэ больш дакладны механічны эквівалент цяпла. Ім выкарыстоўваўся металічны каларыметр, усталяваны на драўляным лаве. Усярэдзіне каларыметра знаходзілася вось са змесцаванымі на ёй лопасцямі. На бакавых сценках каларыметра месцаваліся шэрагі пласцінак, што перашкаджалі руху вады, але не якія падзелі лопасці. На вось знадворку каларыметра намотвалася нітка з двума якія звісаюць канцамі, да якім былі прымацаваны грузы. У эксперыментах мералася колькасць цеплыні, што выдаткоўваецца пры кручэнні восі з-за трэння. Гэта колькасць цеплыні параўноўвалася са зменай становішча грузаў і сілай, што робіць на іх.
Эвалюцыя значэнняў механічнага эквіваленту цёплая, атрыманая ў эксперыментах Джоўля (у фута-фунтах ці фута-фунт-сіле на брытанскую тэрмічную адзінку): Апошняя ацэнка блізкая да звышдакладных значэнняў вымярэнняў, ажыццёўленым у XX стагоддзі.
Змаганне за прыярытэт у адкрыцці закона захаванні энергіі
З другой паловы 1840-х гадоў на старонках завярнулася вострая дыскусія пра прыярытэт у адкрыцці закона захавання энергіі для тэрмадынамічных сістэм паміж Джоўлем і Маерам, і, хоць публікацыя Маера выйшла некалькі раней, ён, быўшы лекарам па прафесіі, не ўспрымаўся сур'езна, тады як Джоўля ўжо падтрымвалі буйныя фізікі, у прыватнасці, яго даклад 1847 года ў Брытанскай навуковай асацыяцыі атрымаў высокія ацэнкі прысутнічалых на паседжанні Фарадэя, Стокса і Томсана.
Наступны віток змагання за прыярытэт адбыўся ў 1860-я гады, калі закон атрымаў усеагульнае прызнанне ў навуковым асяроддзі. Тындаль у 1862 годзе ў публічнай лекцыі паказвае прыярытэт Маера, і на яго пункт погляду прыстае Клаўзіус. Тэт, вядомы прабрытанскімі патрыятычнымі паглядамі, у серыі публікацый настойвае на прыярытэце Джоўля, не прызнаючы за працай Маера 1842 года фізічнага ўтрымання, яму апануе Клаўзіус, а філосаф Дзюрынг, адначасна абніжаючы значэнне прац Джоўля і Гельмгольца, актыўна настойвае на прыярытэце Маера, што шмат у чым паслужыла даканцоваму прызнанню прыярытэту Маера.
Прызнанне і памяць
У 1850 годзе абраны членам Лонданскага каралеўскага таварыства. У 1852 годзе за працы па колькасным эквіваленце цяпла ўзнагароджаны першай Каралеўскім медалём. У 1860 годзе абраны ганаровым прэзідэнтам.
Атрымаў навуковыя ступені доктара права дублінскага Трыніці-каледжа (1857), Оксфардскага ўніверсітэта (1860), дактары права (LL.D.) Эдынбургскага ўніверсітэта (1871).
У 1866 годзе Джоўлю прысуджана медаль Коплі, у 1880 годзе — медаль Альберта. У 1878 годзе ўрадам яму была прызначана пажыццёвая пенсія ў 215 фунтаў.
У 1872 і 1877 гадах двойчы абіраўся прэзідэнтам.
На другім Міжнародным кангрэсе электрыкаў, што праходзіў у 1889 годзе — год смерці Джоўля, яго імем названа ўніфікаваная адзінка вымярэння працы, энергіі, колькасці цеплыні, для якой не патрабаваўся каэфіцыент пераходу паміж механічнай працай і цяплом (механічны эквівалент цяпла), якая стала адной з вытворных адзінак СІ з уласным імем.
У Манчэстэрскай ратушы усталяваны помнік Джоўлю працы скульптара, насупраць помніка Дальтану.
У 1970 г. Міжнародны астранамічны саюз прысвоіў імя Джэймса Джоўля кратару на адваротнаму баку Месяца.
Бібліяграфія
Апублікаваў 97 навуковых прац, з якіх каля 20 былі напісаны супольна з Томсанам і Лаянам Плэфэрам; большасць супольных прац ставяцца да ўжывання механічнай тэорыі цяпла да тэорыі газаў, малекульнай фізікі і акустыцы. Значная частка прац прысвечана дасканаленню эксперыментальнай і вымернай апаратуры. Складанні сабраны ў двухтамовіку, выдадзеным Фізічным грамадствам у Лондане 1884—1887) і перакладзены ў 1872 годзе Германам Шпрэнгелем на нямецкай мове.
Галоўныя працы:
IC 1255
IC 1255 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Змеяносец.
Дубіца (Салігорскі раён)
Ду́біца (, Дубица) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капацэвіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Гаўрыльчыцкага сельсавета.
Кацмыжаў-Любажыца (гміна)
Кацмы́жаў-Любажы́ца (Kocmyrzów-Luborzyca) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кракаўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любажыцы. Плошча гміны складае 82,53 км². Станам на 2004 год у гміне Кацмыжаў-Любажыца пражывалі 13 046 чалавек, шчыльнасць — 158,1 чал./км².
Хрушчоўка (Веткаўскі раён)
Хрушчо́ўка (, Хрущёвка) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Данілавіцкага сельсавета.
Кісялёўка (Пачынкаўскі раён)
Кісялёўка (Киселевка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кісялёўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Патока (Шчучынскі раён)
Пато́ка (, Потока) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Каліна (Чусаўская гарадская акруга)
Каліна (Ка́лино) — пасёлак гарадскога тыпу ў Пермскім краі Расіі. Уваходзіць у Чусоўскую гарадскую акругу. Чыгуначны вузел, пачатак Заходне-Уральскага напрамку (Каліна — Кузіна — Дружыніна — Бярдзяўш).
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1943 года. Адміністрацыйна падпарадкаваны гораду Чусавой.
Сухіўці (Ровенскі раён)
Сухіўці (Су́хівці) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Улашчык
Ула́шчык — беларускае прозвішча.
Уладзімір Аляксандравіч Арлоў
Біяграфія
ў сям’і службоўца ТСААВІЯХІМа Аляксандра Віктаравіча і друкаркі тыпаграфіі Валянціны Маркіянаўны, якая пераехала ў Баку, ратуючыся ад Галадамора ва Украінскай ССР. Пасля разводу жыў з бацькам і бабуляй у Азербайджане.
У 1946 годзе бацьку перавялі ў Гродна на пасаду старшыні ТСААВІЯХІМа, куды ён узяў новую жонку і сына. Тут Уладзімір скончыў школу з медалём (1956), вырашыў стаць рэжысёрам. Патрапіў памочнікам на кінастудыю «Беларусьфільм», дзе да 1959 працаваў асістэнтам рэжысёра, рэжысёрам-практыкантам. У 1958—1963 навучаўся на рэжысёрскім факультэце Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута.
У 1965—2000 гадах працаваў на Дзяржтэлерадыё БССР (пазней Беларусі) кінарэжысёрам-пастаноўшчыкам творчага аб’яднання «Тэлефільм»).
Гура (горад)
Гура (Góra, Guhrau — Гурау) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, за 360 км на захад ад Варшавы і за 80 км на поўнач ад Уроцлава. Адміністрацыйны цэнтр Гуроўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гура. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 13,65 км². Насельніцтва 11,9 тыс. чалавек.
Іасеміцкі нацыянальны парк
Іасеміцкі нацыянальны парк — нацыянальны парк, размешчаны ў акругах Марыпоса і Туаламні штата Каліфорнія, ЗША. Займае плошчу ў 3081 км² і знаходзіцца на заходніх схілах горнага хрыбта Сьера-Невада. Славіцца сваімі ландшафтамі і прыродай: гранітныя скалы, вадаспады, рэкі з чыстай вадой, гаі секвоядэндранаў і багатая біялагічная разнастайнасць (каля 89% парку лічыцца зонай дзікай прыроды). У 1984 годзе парк атрымаў статус «Сусветнай спадчыны» пад эгідай ЮНЕСКА. Быў з самага пачатку задуманы менавіта як нацыянальны парк. Сярод яго арганізатараў - адзін з першых абаронцаў ідэі запаведнікаў Джон М'юр. Кожны год парк наведваюць каля 3 млн чалавек; большасць спыняецца толькі ў даліне Іасеміці. Размешчаны на вышыні ад 600 да 4000 м над узроўнем мора, парк уключае пяць асноўных зон расліннасці: густыя зараснікі кустоў і дубоў, ніжні горны лес, верхні горны лес, субальпійскі і альпійскі паясы. З 7000 відаў раслін, якія растуць у Каліфорніі, прыблізна палова сустракаецца ў гарах Сьера-Невады, а пятая частка - на тэрыторыі самога парку. Геалагічная будова тэрыторыі парку характарызуецца наяўнасцю гранітных і рэшткамі яшчэ больш старажытных каменных парод. Каля 10 мільёнаў гадоў назад горы Сьера-Невады павысіліся і затым нахіліліся такім чынам, што заходні схіл стаў больш пакатым, а ўсходні, звернуты ў бок мацерыка, больш абрывістым. Пад'ём павялічыў крутасць водных патокаў і рэчышчы рэк, у выніку ўтварылі глыбокія і вузкія каньёны. Каля мільёна гадоў таму назапашаны на вяршынях снег і лёд утварыў у раёнах сучасных субальпійскага і альпійскага паясоў ледавікі, такім чынам апусціўшы даліны рэк уніз па схіле. У першы ледавіковы перыяд таўшчыня лёду ў ледавіках складала да 1200 м. На тэрыторыі парка знаходзіцца возера Тэная.
Формула-1 у сезоне 2013
Сезон 2013 — быў 64-ым сезонам Чэмпіянату свету па Формуле-1. Адзінаццаць каманд і дваццаць два кіроўцы змагаліся за прызы дзевятнаццаці Гран-Пры. Сезон пачаўся ў Аўстраліі 17 сакавіка і скончыўся ў Бразіліі 24 лістапада 2013 года.
Сезон 2013 быў апошнім, калі ў балідах выкарыстоўваўся 2,4-літровы рухавік канфігурацыі V8. З наступнага, 2014 года, падчас гонак каманды будуць карыстацца 1,6-літровым рухавіком канфігурацыі V6 з турбанагнятальнікам.
Себасцьян Фетэль датэрмінова абараніў тытул чэмпіёна падчас Гран-Пры Індыі і тым самым выйграў чацвёрты чэмпіёнскі тытул запар. Яго каманда Red Bull Racing таксама абараніла тытул Чэмпіёна сярод Канструктараў, які стаў трэцім запар для каманды.