cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нёі-сюр-Сен
Галоўная вуліца Нёі, авеню Шарля дэ Голя, з’яўляецца натуральным працягам Елисейских Палёў. Праз Сену ў Нёі перакінуты мост XVIII стагоддзя — выбітны помнік інжынернай думкі таго часу (пашыраны ў 1935—1940 гадах).
У XX стагоддзі гэта прадмесце стала прытулкам заможных жыхароў Парыжа, асабліва бізнэсмэнаў і прадстаўнікоў творчай інтэлігенцыі.
27 лістапада 1919 года ў Нёі-сюр-Сен быў заключаны Нёіскі дагавор паміж Балгарыяй і краінамі Антанты.
На мясцовых могілках пахаваныя мастакі Васіль Кандзінскі і Пюві дэ Шаван, пісьменнікі Анатоль Франс і Андрэ Маруа, рэжысёры Рэнэ Клер і Франсуа Труфо. У Нёі-сюр-Сен памерлі герцаг Эдынбургскі і Георгій Гурджыеў.
NGC 3047
NGC 3047 (іншыя абазначэнні — UGC 5323, MCG 0-25-33, ZWG 7.59, PGC 28577) — галактыка ў сузор’і Секстант.
Вежа
Ве́жа — збудаванне са значнай перавагай вышыні над стараной ці дыяметрам асновы, устойлівасць якога забяспечваецца асновай яго канструкцыі (без расцяжак, у адрозненне ад машты).
Таксама словам «вежа» азначаюць пэўныя спецыяльныя канструкцыі ў ваеннай справе і ў касманаўтыцы — вежы абслугоўвання, бранявыя вежы. У народнай беларускай мове словам «вежа» азначалі і купал, напрыклад, на царкве.
Вежы бываюць у плане шматкантовымі, круглымі і інш., маюць разнастайныя завяршэнні (зубцы, шацёр, спічак), і будуюцца з дрэва, каменю, цэглы, жалезабетону, жалеза, сталі і інш. Адрозніваюцца вежы абарончыя (крапасная ці замкавая вежа, вартавая вышка), сігнальныя (маякі), інжынерныя (радыётэлевізійныя вежы, ваданапорныя вежы, сіласныя вежы, вежы зернавых элеватараў і інш.) і спецыяльныя.
Вежы і вежападобныя збудаванні, як ваеннага, так і неваеннага прызначэння, вядомыя са старажытнасці, калі яны ўзніклі як абарончыя збудаванні (вартавыя вышкі, вежы ўмацаванняў), і таксама выкарыстоўваліся ў культавым дойлідстве (зікураты, мінарэты, вежы сабораў, званіцы), грамадзянскіх будынках (вежы ратуш, дэкарацыйныя вежы вакзальных і жылых будынкаў, выставачных збудаванняў і інш.).
Крэпасныя і замкавыя вежы страцілі сваё абарончае значэнне з развіццём артылерыі ў 15—16 ст., і былі замененыя бастыёнамі на працягу 16—17 ст. (: рандэль, бастэя).
Стаксель
Стаксель (гал.: stagzeil; ням.: Stagsegel; англ.: staysail) — асноўны з пярэдніх косых парусоў; ставіцца на штазе (адсюль назва).
У яхтавых парусных аснашчэннях цягавыя характарыстыкі стакселя лепшыя за грот, бо ён не мае тоўстага рангоўта па пярэдняй шкатарыне. Гэта, між іншым, у значнай ступені тлумачыць і лепшыя цягавыя якасці шлюпаў у пар. з кечамі.
Стаксель мае значэнне не толькі на лавіроўцы, але і як сталы, на ўсіх курсах, сродак павелічэння пад'ёмнай сілы пастаўленага за ім грота. Апроч уласнай цягі, стаксель дапамагае і лепшай працы пастаўленага за ім грота. Павелічэнне пад'ёмнай сілы грота дасягаецца за кошт памяншэння завіхрэнняў паветра за ім, і можа дасягаць, пры правільна пастаўленым стакселі (калі канцы стакселя кіруюць паток паветра ўздоўж контура падветранага боку грота), 10—15% на курсе бейдэвінд, 20—25% — на курсе галфвінд і блізкіх да яго. Уздзеянне прыкметнае нават на курсе бакштаг. З іншага боку, дрэнна пастаўлены або няправільна пашыты стаксель, асабліва такі, які моцна заходзіць за машту (генуэзскі), можа значна пагоршыць працу грота. Дзеля павелічэння карыснага эфекту стакселя дамагаюцца яго максімальна магчымай вышыні, у параўнанні з гротам.
Апрош
Апрош, мн. апрошы (approches «подступы»): вузкія і глыбокія зігзагавідныя равы, якія выкопваліся для паступовага бяспечнага збліжэння з праціўнікам пры аблогах крэпасцяў і ўмацаваных пазіцый, а таксама для скрытых зносінаў паміж паралелямі (траншэямі).
Апрошы шырока выкарыстоўваліся ў 15—19 ст. Для процідзеяння ім абаронцы выкопвалі контр-апрошы.
Іерапаль
Іера́паль, ці Гіера́паліс (Hierapolis, Ἱεράπολις, літар. «свяшчэнны горад») — антычны горад, руіны якога знаходзяцца за 17 км ад турэцкага горада Дэнізлі.
Раскопкі вядуцца з 1887. У 1988 уключаны разам з тэрмальнымі крыніцамі Памукале ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Храпакі (Смаленская вобласць)
Храпакі (Храпаки) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Перавалоцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на поўнач ад Рудні, у 6 км на паўночны захад ад аўтадарогі Дзямідаў — Рудня, на беразе ракі Рутавеч. У 20 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Гаўр-Нармандскі ўніверсітэт
Гаўр-Нармандскі ўніверсітэт (Université Le Havre Normandie) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Гаўр.
Гісторыя
Афіцыйна заснаваны 27 жніўня 1984 года, установа ў Гаўры фактычна пачала сваю дзейнасць у 1967 годзе з факультэта электратэхнікі ў складзе Руанскага ўніверсітэта. Пасля будзе створана некалькі факультэтаў, у тым ліку міждысцыплінарны факультэт па міжнародных справах у 1972 годзе. У жніўні 1984 года ў адміністрацыйным парадку быў створаны самастойны ўніверсітэт у Гаўры. У 1994 годзе быў створаны Вышэйшы інстытут лагістычных студый, за якім у 1998 годзе рушыў услед факультэт ў галіне літаратуры і гуманітарных навук. З 1 студзеня 2011 года ўніверсітэт стаў «аўтаномным», гэта значыць перайшоў на пашыраныя абавязкі і кампетэнцыі ў галіне людскіх рэсурсаў і фінансаў.
Панікніца алепская
Панікніца алепская (Geum aleppicum) — від кветкавых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы (Канада, ЗША, Мексіка).
Апісанне
Шматгадовая расліна, 40-60 см даўжынёй. Пялёсткі аранжава-жоўтыя, 5-6 мм даўжынёй, чашалісцікі карацей, чым пялёсткі. Плады ў яйкападобных галоўках. Сцеблы і кветаножкі жорстка-валасістыя.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы (Канада, ЗША, Мексіка).
Ва Украіне расце ў светлых лясах, сярод кустоў на ўсёй тэрыторыі, спарадычна.
Дуартэ I
Дуа́ртэ I Красамоўны або Эдуард I (Duarte I o Eloquente;,  — , ) — кароль Партугаліі ў 1433—1438 гадах. Сын Жуана I і Філіпы Ланкастарскай.
Кіраванне
Дуартэ I быў годным пераемнікам бацькі, аднак поспех яму не спадарожнічала. Ён быў чалавекам утвораным, добрым, выкананым добрымі намерамі. У 1436 годзе кароль падрыхтаваў экспедыцыю ў Афрыку, на чале якой стаялі яго браты інфанты Энрыке і Фернанда.
Партугальцы жадалі адняць у маўраў Танжэр, але паход скончыўся цяжкім паражэннем.
Асоба Дуартэ I звязана таксама з культурай. Ім напісаны трактаты «O Leal Conselheiro» (Сталы дарадца) і «Livro Da Ensinanca De Bem Cavalgar Toda Sela» (Мастацтва верхавой язды на любым сядле), некалькі паэм.
Памёр перад заканчэнне перагляду збору партугальскіх законаў у выніку чумы.
Сям’я
З 1428 года жанаты на Элеаноры (каля 1402—1445), дочкі караля Арагона Фердынанда I. Дзеці:
Тэматычныя гады ў Беларусі
Пачыная з 2006 года Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь штогадова абвяшчаецца сфера грамадска-палітычнага жыцця, якая ў дадзеным годзе будзе дамінуючым аб’ектам для развіцця ў краіне.
Пляж
Можа быць даўжынёй у дзясяткі і сотні кіламетраў.
Часнок палявы
Часнок палявы — шматзначны тэрмін.
Свята-Ільінская царква (Адахаўшчына)
Свята-Ільінская царква, Адахаўшчына — праваслаўны храм у вёсцы Адахаўшчына Баранавіцкага раёна.
Гісторыя
Першае апісанне драўлянай Свята-Ільінскай царквы ў вёсцы Адахаўшчына маецца ў дакументах Візітаў уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг., што захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі.
Згодна з апісаннем 1864 года ў сяле Адахаўшчына мелася Свята-Троіцкая царква, чацвёртага класа драўляная царква. Пры ёй меліся прыпісная Крышынская царква і могілкавая драўляная капліца.
У апісанні цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі 1879 года згадваецца драўляная Свята-Ільінская царква, пабудаваная ў 1866 годзе на сродкі ўрада, за чвэрць вярсты ад вёскі. Царква была пабудавана падоўжаным крыжам з адным глухім цыбулепадобным купалам і званіцай у франтоннай частцы. Дах гонтавы, вокны размешчаны ў два рады, ніжнія з жалезнымі кратамі, мелася двое дзвярэй. Сцены і дах царквы звонку былі пафарбаваны алейнай фарбай. Унутры царква мела драўляны пол, столь падшыта дошкамі. Драўляны іканастас быў пафарбаваны ў сіні колер, з пазалочанымі карнізамі і рамамі, складаўся з 5 абразоў размешчаных у адзін рад. На звоніцы было чатыры званы вагою ў 5, 3, 2, і 1 пуд.
У вёсцы Адахаўшчына мелася адна могілкавая царква.
Настаяцелем храма з 1858 года быў Антоній Плаўскі. Пры царкве было заснавана царкоўна-прыходскае папячыцельства і штатнае народнае вучылішча.
У склад прыходу ўваходзілі вёскі Адахаўшчына, Лозкі, Заброддзе, Лаўрынавічы, Якімовічы, Дубава, Альсевічы, Дуброўна, Крошын, Залюбічы.
Архітэктура
Пабудавана ў 1996 з цэглы і бетону па праекце архітэктара Леаніда Макарэвіча. Маюцца 2 прыпісныя капліцы ў гонар Святых апосталаў Пятра і Паўла ў в. Дубава і ў гонар Усіх Святых у в. Залюбічы.
Вырашана ў традыцыях стылізаванага старажытнарускага храмавага дойлідства. У аснове цэнтрычнай кампазіцыі — кубападобны паўсферычна-купальны аб'ём. Элемент асіметрыі ўносіць паўкруглая апсіда пад пакрыццём.
Бячанская Буда
На поўдні і ўсходзе мяжуе з лесам.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Чэрнічы — Жыткавічы. Планоўка складаецца з 2 плыўна выгнутых шыротных вуліц, злучаных паміж сабой на ўсходзе і захадзе. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Тураўскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў ліпені 1943 года нямецкія акупанты спалілі 30 двароў і забілі 9 жыхароў. 17 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгасу «Савецкая Беларусь» (цэнтр — вёска Азяраны).
Лам
Лам:
Казахскае
Казахскае — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тарасаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 115274500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 143 чалавекі (77 мужчын і 66 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 126 чалавекі (70 мужчын і 56 жанчын).
Івакаўскі сельсавет
Гісторыя
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Гардуноўскага сельсавета.
8 снежня 1966 года ўтвораны зноў у складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці БССР з цэнтрам у вёсцы Івакі. У склад сельсавета ўвайшлі вёска Івакі, пасёлак Вербаў скасаванага Гардуноўскага сельсавета і пасёлак Надзежда Насовіцкага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1190 чалавек, з іх 92,4 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 1,6 % — украінцы.
Культурная інтымнасць
Культурная інтымнасць (cultural intimacy) — паняцце культурнай антрапалогіі ўведзенае Майклам Херцфельдам у кнізе Cultural Intimacy: Social Poetics in the Nation-State (1997). Апісвае аспекты культурнай ідэнтыфікацыі ў нацыянальнай дзяржаве. Дадзеныя каштоўнасці з-за этычнага недастасавання да іерархіі заходніх каштоўнасцей лічацца амаральнымі як для шырокіх колаў грамадства, так і для канкрэтнай сацыяльнай групы. Парадаксальна, але ў той жа час яны з'яўляюцца тымі якасцямі, якія аб'ядноўваюць сацыяльную групу. Дадзены дуалізм найчасцей тычыцца тых грамадстваў, якія знаходзяцца ў змаргіналізаваным стане, аналізуючы якія бачны ўплыў розных незаходніх культур.
Характарыстыка маргінальнага стану грамадства
У дадзеным кантэксце стан, калі дзяржаўныя інстытуты ўступаюць у канфлікт з сацыяльнымі групамі, падставай да якога з'яўляецца неадпаведнасць каштоўнасцей групы нацыянальным каштоўнасцям. Аргументам дзяржавы ў дадзеным канфлікце з'яўляецца тое, што каштоўнасці сацыяльнай групы супярэчаць агульным каштоўнасцям нацыі. З іншага боку сацыяльная група аргументуе сваю пазіцыю тым, што дзяржаўныя інстытуты спрабуюць штучна змяніць іх традыцыйныя каштоўнасці. Дадзены стан можна назваць маргінальным таму, што раней працэс стварэння і змен каштоўнасцей групы не суправаджаўся канфліктамі са структурамі дзяржаўнай улады.
Агульная характарыстыка тэрміну
Дадзены тэрмін базуецца на дуалізме культурных узораў распаўсюджаных дзяржавай і грамадскай практыкай звычайных жыхароў. Нацыянальная дзяржава намагаецца стварыць адналіты ўнутраны вобраз народу, які пашырае на ўсіх жыхароў краіны. У гэтыя адзіныя, стандартызаваныя і ўсеабдымныя рамкі культуры не ўпісваюцца якасці некаторых маргінальных груп, якія здабываюць ніжэйшае месца ў іерархіі нацыянальных каштоўнасцей. Праз метафарызацыю кроўнай злучнасці народу дзяржава спрабуе ўніфікаваць ментальнасць адзінак да метафарычнай і аднароднай. Культурная інтымнасць — працэс, які дазваляе даследаваць, як сацыяльныя групы ствараюць супольныя сімвалы, якія аб'ядноўваюць яе сяброў.
Шаровічы (Руднянскі раён)
Шаровічы (Шеровичи) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чысцікоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 581 жыхар (2007).
Траншэя (фартыфікацыя)
Траншэ́я (tranchée «роў») — адкрытае фартыфікацыйнае збудаванне, якое складаецца з вузкага і доўгага рову з аднабаковым ці двубаковым брустверам.
Шаровічы (Руднянскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Траншэя (фартыфікацыя)
Прызначана для вядзення агню, назірання і скрытага перамяшчэння, а таксама для абароны асабовага саставу і ўзбраення ад сродкаў паражэння праціўніка.
Глыбіня трашшэі да 2 метраў. Будуюцца ў выглядзе ломаных або звілістых ліній. У пярэдніх і задніх стромкасцях абсталёўваюцца кулямётныя і нранатамётныя пляцоўкі, стралковыя ячэйкі, бліндажы і нішы. Паміж траншэямі будуюцца хады злучэнняў. На асобных участках робяцца перакрыцці.
Шаровічы (Руднянскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Траншэя (фартыфікацыя)
У арміі Расіі траншэі выкарыстоўваюцца з часу абароны Севастопаля.
Хор (значэнні)
Хор — шматзначны тэрмін:
Спіс аб’ектаў PGC (1827001—1828000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1827001—1828000)
NGC 3047A
NGC 3047A (іншыя абазначэнні — UGC 5323, MCG 0-25-32, ZWG 7.59, PGC 28572) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Нармандскі ўніверсітэт
Нармандскі ўніверсітэт (Normandie Université) — французская асацыяцыя вышэйшых навучальных, даследчых і культурных устаноў рэгіёна Нармандыя; так званы «калектыўны ўніверсітэт», удзельнікі якога захоўваюць сваю юрыдычную, фінансавую і іншую самастойнасць.
Setaria
Setaria — шматзначны тэрмін.
Шанец
Ша́нец, штэрншанец (Schanze «акоп, умацаванне», Sternschanze «зоркавіднае ўмацаванне»): палявое фартыфікацыйнае ўмацаванне перыяду 17—18 ст., якое будавалася для ўзмацнення крэпасцяў, прыкрыцця шляхоў зносін на цяжкадаступнай мясцовасці, абароны прыгранічных населеных пунктаў.
Шанец у плане звычайна быў чатырохкутнікам з бакамі па 200—250 м, з бастыёнамі на рагах. Шанцы на пяць і шэсць кутоў азначаліся назвай штэрншанец.
Іжорскае ўзвышша
Іжорскае ўзвышша — узвышша на захадзе Ленінградскай вобласці, складае большую частку Ардовікскага плато. Вышыня да 175,9 метраў. Узвышша складзена ардавікскімі вапнякамі. Атрымала найменне ад іжора — фіна-угорскага племі, якое здаўна жыло на ўзвышшы.
Геаграфія
Паверхня плоская і нахіленая на паўднёвы ўсход. Найбольш высокай з'яўляецца паўночная частка Іжорскага ўзвышша: тут ляжыць Дудэргофскае ўзвышша, з вышэйшай кропкай - Крумкачовай гарой (паблізу пасёлка Мажайскага) з вышынёй 175,9 м. На поўначы ўзвышша крута абрываецца, утвараючы ўступ (глінт). Рэльеф узгорыста-марэнагвы, развіты карст. Паўночны і заходні схілы стромкія (вышыня 50-80 м), з'яўляюцца часткай Балтыйска-Ладажскага ўступа (глінта). Пераважаюць змешаныя шырокалісцева-яловыя і сасновыя лясы. Ёсць азёры і балоты.
Касцёл Святога Іуды Тадэвуша (Прывалкі)
Касцёл Іуды Тадэвуша — рымска-каталіцкі храм у в. Прывалка (Гродзенскі раён). Помнік архтэктуры.
Гісторыя
Ужо на пачатку XVII ст. мясцовая каталіцкая святыня, хутчэй за ўсё капліца, адзначалася як старажытная і «невядома кім і калі фундаваная». Касцёл жа на яе месцы быў пабудаваны па фундацыі караля Жыгімонта III Вазы ў 1609 годзе і асвечаны пад тытулам св. Юды Тадэвуша. Спачатку святыня атрымала статус філіі, але па просьбе віленскага біскупа Бенедыкта Войны кароль залічыў касцёл да парафіяльных.
У 1777 годзе князь Францішак Ксаверый Агінскі, уладальнік Прывалкі, аднавіў стары драўляны касцёл. Трохі пазней, у выніку страты сродкаў для існавання, парафія была ператворана ў самастойную капеланію, якую абслугоўвалі святары з закону кармелітаў з Вільні.
Касцёл уяўляў сабой прамавугольны ў плане вертыкальна ашаляваны аб’ём з трохграннай алтарнай часткай, фланкаванай дзвюма сакрыстыямі. Трохвугольны франтон галоўнага фасада фланкавалі дзве чацверыковыя вежы-званіцы. Святыню накрываў высокі двухсхільны гонтавы дах з вальмамі над алтаром. Касцёльны ўчастак быў абнесены бярвянай агароджай.
У 1866 за ўдзел у паўстанні 1863 года парафія была ліквідавана. У гонар ахвяр на Святой гары быў усталяваны высокі крыж (не захаваўся). У 1869 касцёл разам з парафіяльнымі будынкамі і зямлёю быў перададзены ва ўладанне праваслаўнай царкве ў Друскеніках. Католікі з Прывалкі былі далучаны да Гожскай парафіі. Доўгі час касцёл стаяў зачынены, ператвараючыся ў руіны, і толькі ў 1913 ён быў перароблены ў царкву. Адзінае набажэнства адбывалася ў прысутнасці двух прыехаўшых на асвячэнне храма святароў, а ў 1915 (падчас Першай сусветнай вайны) старажытная святыня згарэла. У хуткім часе праваслаўныя ўлады адбудавалі царкву.
У 1918-19 гадах мясцовыя католікі пабудавалі новы драўляны касцёл у неагатычным стылі і 16 ліпеня 1920 года святыня была асвечана ксяндзом Францішкам Бернатам пад тытулам Найсвяцейшай Панны Марыі Кармельскай (Шкаплернай) і свв. Сымона і Тадэвуша. Будынак яшчэ патрабаваў заканчэння і аздаблення. Пазней на сценах былі намаляваны выявы чатырох Апосталаў, упрыгожаны галоўны і бакавыя алтары. Колькасць вернікаў у Прывалкаўскай парафіі перад Другой сусветнай вайной складала амаль 1400 чалавек.
Апошні пробашч касцёла кс. Антоні прыбыў у Прывалку 15 мая 1937; у гады Другой сусветнай вайны быў арыштаваны немцамі, яго далейшы лёс невядомы. З гэтага часу ў парафіі не было сталага пастыра, а ў 1962 савецкія ўлады зачынілі касцёл. Пры савецкай уладзе касцёл быў занядбаны, на святыню падчас буры ўпала дрэва, што значна пашкодзіла інтэр’ер. Будынак плябаніі, які знаходзіцца насупраць увахода ў касцёл, быў забраны пад школу ды так і дзейнічае дагэтуль.
У 1990 годзе касцёл быў вернуты парафіянам, якія яго адрэстаўрыравалі. 29 кастрычніка 1994 года, на свята заступніка касцёла, святыню асвяцілі пад тытулам св. Юды Тадэвуша. У бутавы падмурак апсіды святыні быў пакладзены млынарны жэрнаў, а пры ўваходзе ўсталяваны два якары.
Архітэктура
Касцёл прамавугольны ў плане з пяціграннай апсідай, фланкаванай дзвюма сакрыстыямі, над якімі зроблены ложы фундатараў (знешне гэтыя аб’ёмы ўтвараюць падабенства трансепта). Трохвугольны франтон галоўнага фасада фланкаваны дзвюма чацверыковымі шатровымі вежамі-званіцамі. На званіцы два званы: стары з датай «1870» і новы, 1996 года. Касцёл накрыты двухсхільным бляшаным дахам з вальмамі над апсідай.
Залавы інтэр’ер перакрыты пад­шыўной дашчанай столлю, плоскай уздоўж бакавых сцен і паўцыліндрычнай у цэнтры. Усе тры неабарочныя алтары аптычна намаляваны на сценах. У першым ярусе галоўнага алтара намалявана Маці Божая з Дзіцяткам Езус, у другім — трыфорый з выявамі св. Аўгусціна, св. Францішка і св. Казіміра, на конхавым скляпенні апсіды намаляваны сюжэт Перамянення Пана. Вокны прэсбітэрыя атачаюць выявы свв. Яна Хрысціцеля і Сымона (злева), а таксама свв. Тадэвуша і Марка Евангеліста. Над вокнамі надпіс «Pod Twoją obronę ucekamy się». Бакавыя алтары двух’ярусныя: левы прысвечаны св. Юзафу (наверсе абраз св. Антонія), правы — Укрыжаванню, наверсе абраз св. Ганны. Над нартэксам зроблены балкон арганных хораў, які абапіраецца на дзве калоны.
Аксана Уладзіміраўна Мянькова
Аксана Уладзіміраўна Мянькова (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка.
Спартыўная кар’ера
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне атрымала залаты медаль у кіданні молату. Аднак пераправерка пекінскай допінг-пробы Аксаны Мяньковай з дапамогай найноўшых тэхналогій паказала наяўнасць у арганізме спартсменкі анабалічных стэроідаў дэгідрахлорметылтэстастэрону (турынаболу) і аксандралону. У 2016 годзе Аксана Мянькова была пазбаўлена залатой узнагароды.
Акрамя таго, станоўчы вынік прынесла і пераправерка допінг-пробы Аксаны Мяньковай з лонданскай Алімпіяды-2012, дзе яна заняла 7-е месца. Гэты вынік таксама быў ануляваны. У аналізах зноў выяўлены дэгідрахлорметылтэстастэрон (турынабол) і станазалол.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Узнагароды
Пераможца нацыянальнага адкрытага публічнага конкурсу «Трыумф. Героям спорту 2008» у Беларусі ў намінацыі «Спартсменка года» (атрымала 528383 галасы). Уладальніца спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Беларусі «Беларускі спартыўны Алімп» 2009 года.
Яу Шынтун
Яу Шынтун (нар. ) — кітайскі і амерыканскі матэматык.
Біяграфія
Навучаўся матэматыцы ў Кітайскім універсітэце Ганконга з 1966 па 1969 гады, затым у Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, дзе яго кіраўніком быў Чжэнь Шэньшэнь.
Пасля абароны дысертацыі ў 1971 годзе працаваў у Інстытуце перспектыўных даследаванняў у Прынстане, затым ва Універсітэце Нью-Ёрка ў Стоўні-Брук.
З 1976 года Яу — прафесар Стэнфардскага ўніверсітэта, у 1984—1987 гадах — Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Дыега, з 1987 года — Гарвардскага ўніверсітэта, дзе з 2008 года ўзначальвае матэматычны факультэт.
Сезон 2016 ФК Гарадзея
У 2016-м годзе футбольны клуб «Гарадзея» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Заўвагі
Прыйшлі ў клуб
* У арэнду
Пакінулі клуб
* З арэнды
Святлана Мікалаеўна Баітава
Святлана Мікалаеўна Баітава (нар. 3 верасня 1972, Магілёў, Беларуская ССР) — беларуская гімнастка, алімпійская чэмпіёнка 1988 года ў камандным першынстве, чэмпіёнка свету, неаднаразовая чэмпіёнка СССР. Заслужаны майстар спорту СССР (1988).
Еўле
Еўле (Gävle) — горад на ўсходзе цэнтральнай Швецыі, на беразе Батнічнага заліва Балтыйскага мора. Насельніцтва — 93509 (2009). Цэнтр муніцыпалітэта Еўле (92416 жыхароў) і лена Еўлеборг (275.908 жыхароў).
Размешчаны пры ўпадзенні ракі Геўлеан у Еўлеўскую бухту Батнічнага заліва. У 15 км на паўднёвы ўсход ад Еўле знаходзіцца вусце ракі Далэльвен. Насельніцтва горада складае 71 033 чалавекі (2010).
Гісторыя
Упершыню Еўле згадваецца ў 1413 годзе. У 1446 атрымаў гарадскія прывілеі ад Крыстафера Баварскага. Еўле служыў партовым горадам для прамысловага раёна Бергслаген. Падчас Вялікай Паўночнай вайны, у 1719 годзе, Еўле здолеў пазбегнуць лёсу іншых усходняшведскіх гарадоў, а менавіта — быць спаленым і разрабаваным рускімі, бо абаронцы гораду адбілі некалькі расійскіх атак. У XVIII стагоддзі горад меў станоўчае эканамічнае развіццё. У 1792 у мясцовым замку кароль Густаў III склікаў апошні раз у сваім жыцці рыксдаг. У XIX стагоддзі Еўле быў важным прамысловым цэнтрам, але пачынаючы з XX стагоддзя паступова страціў сваё значэнне.
Спорт
У горадзе размяшчаецца футбольны клуб Ефле Еўле.
Кітайскі ўніверсітэт Ганконга
Кітайскі ўніверсітэт Ганконга (香港中文大學, The Chinese University of Hong Kong, CUHK) — дзяржаўны ўніверсітэт у Ганконгу. Адзін з найстарэйшых універсітэтаў Ганконга, другі па часе заснавання пасля Ганконгскага ўніверсітэта. Заснаваны ў 1963 годзе. Выкладанне ва ўніверсітэце ажыццяўляецца на кітайскай і англійскай мовах. Згодна з QS рэйтынгам найлепшых універсітэтаў свету, у 2016 годзе ўніверсітэт займае 44-ю пазіцыю ў свеце і 3-ю — у Ганконгу.
Гарадзенская эканомія
Гарадзенская эканомія ― каралеўская гаспадарка ў Вялікім Княстве Літоўскім XVI―XVIII стагоддзях. Створана ў 1589 годзе са сталовых маёнткаў (dobra stołowe), даходы якіх ішлі на ўтрыманні каралеўскага двара.
Ён Дадзі Бёдварсан
Ён Дадзі Бёдварсан (Jón Daði Böðvarsson; нар., Сельфас, Ісландыя) — ісландскі футбаліст, нападнік англійскага клуба «Мілуал» і нацыянальнай зборнай Ісландыі.
Ізабарны працэс
Ізабарны працэс (ἴσος — «аднолькавы» і βάρος «цяжар») — тэрмадынамічны працэс, які адбываецца ў сістэме пры сталым ціску і нязменнай масе ідэальнага газу. Згодна з законам Гей-Люсака, пры ізабарным працэсе ў ідэальным газе. Праца, якая здзяйсняецца газам пры пашырэнні або сціску газу, роўная. Колькасць цеплыні, якую атрымлівае або аддае газ, характарызуецца змяненнем энтальпіі:.
Дробны квантавы эфект Хола
Дро́бны ква́нтавы эфе́кт Хо́ла — адно з праяўленняў квантавага эфекту Хола, калі пры дробных ліках запаўнення ў  на графічнай залежнасці  ад велічыні магнітнай індукцыі назіраюцца ўчасткі з нязменным папярочным супраціўленнем — «плато».
Дробны квантавы эфект Хола быў адкрыт у 1982 годзе, калі Дэніел Цуі і Хорст Штормер заўважылі, што «плато» ў холаўскім супраціўленні назіраецца не толькі пры цэлых значэннях n, але і (у істотна мацнейшых магнітных палях) пры n=1/3. Пазней былі выяўлены «плато» электрычнага супраціўлення і пры іншых дробных значэннях n, напрыклад пры n=2/5, 3/7…
У 1998 годзе Цуі, Штормер і Лафлін атрымалі Нобелеўскую прэмію па фізіцы за адкрыццё і тлумачэнне гэтай з’явы.
Прырода дробнага квантавага эфекту Хола
Прырода дробнага квантавага эфекту Хола была растлумачана Робертам Лафлінам у 1983 годзе. Ён прыняў пад увагу тое, што часткова запоўненыя электронныя зоны ўяўляюць сабой моцна карэліраваную сістэму. Паводзіны асобных электронаў у гэтым выпадку нельга лічыць незалежнымі, бо ўзаемадзеянне паміж электронамі кардынальна мяняе характар сістэмы. У такой сістэме замест асобных электронаў узнікаюць новыя, калектыўныя ступені свабоды — квазічасціцы.
Як правіла, паводзіны моцна карэліраванай сістэмы настолькі складаныя, што звычайна не ўдаецца не толькі прасачыць яе эвалюцыю, але і нават зразумець, якія будуць правільныя квазічасціцы. Тым не менш, Лафліну ўдалося ўгадать такі выгляд калектыўнай хвалевай функцыі электроннага газу. З гэтага выразу вынікала, што квазічасціцы валодаюць дробным электрычным зарадам, што і прыводзіць да дробнага квантавага эфекту Хола.
Асаблівасці паводзін электроннай вадкасці ў моцным магнітным полі
Варта патлумачыць, чаму наогул Лафлін змог угадаць прыбліжанае рашэнне задачы, якую, як правіла, рашыць не ўдаецца.
Ключавым з’яўляецца наступнае назіранне: калі электроны «плаваюць» у моцным знешнім магнітным полі, то ім «практычна ўсё роўна», якія яшчэ сілы на іх дзейнічаюць. «Практычна ўсё роўна» азначае, што хвалевая функцыя ўсяе электроннай вадкасці не залежыць ад наяўнасці прыцяжэння ці адштурхвання паміж электронамі, ці ўвогуле адсутнасці ўзаемадзеяння. Ад гэтага мяняецца, канечне, энергія вадкасці, але не сама яе «форма».
Гэта можна разумець так. Разгледзім два электроны, якія знаходзяцца ў моцным магнітным полі. Калі не ўлічваць узаемадзеянне электронаў, то кожны з іх пад дзеяннем сілы Лорэнца вярцеўся б па акружнасці (гл. верхні рысунак). «Моцнае» магнітнае поле ў нашым прыкладзе азначае, што радыус арбіты ў многа разоў меншы, чым адлегласць паміж электронамі.
«Уключым» цяпер электрастатычнае адштурхванне паміж электронамі. У пустой прасторы, электроны разляцеліся б прэч адзін ад аднаго. Аднак, у нашым выпадку магнітнае поле не дапусціць разлёту. Замест гэтага электроны пачнуць павольна дрэйфаваць адзін вакол аднаго (гл. сярэдні рысунак). Калі ж у нас быў бы электрон і пазітрон, то-бок часціцы, якія прыцягваюцца, то і яны пачалі б дрэйфаваць, але толькі паралельна адзін аднаму (гл. ніжні рысунак).
Свята-Мікалаеўская царква (Малахоўцы)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Малахоўцы, Баранавіцкі раён.
Архітэктура
Вядзецца будаўніцтва званіцы.
Мурад Зайрудзінавіч Гайдараў
Мурад Зайрудзінавіч Гайдараў ( ў Хасавюрце, Дагестан, Расія) — беларускі барэц.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне Гайдараў атрымаў бронзавы медаль у вольнай барацьбе ў мужчынскай вагавай катэгорыі 76 кг.
Вільфрэда Лам
Віфрэда Оскар дэ ла Кансепсьён Лам-і-Кастылья (ісп.: Wifredo Óscar de la Concepción Lam y Castilla, кіт. 林飛龍;, Сагуа-ла-Грандэ, правінцыя Вілья-Клара — , ) — кубінскі жывапісец.
Біяграфія
Бацька — кітайскі гандляр, які эміграваў на Кубу, маці — мулатка з прымешкай індзейскай крыві (дачка рабыні з Конга). У 1916 годзе сям’я пераехала ў Гавану. У 1918—1923 гадах Лам вучыўся ў школе прыгожых мастацтваў у Гаване, затым перасяліўся ў Іспанію. Выпрабаваў уплыў сюррэалізму, злучаючы яго з афра-кубінскімі (сантэрыя) міфалагічнымі матывамі і выяўленчымі традыцыямі. У 1932 годзе ў жыцці мастака здарылася вялікая трагедыя — смерць жонкі і дзіцяці. Гэта падзея адбілася на яго творчасці, надаўшы яму трывожныя і змрочныя рысы. Браў удзел у Грамадзянскай вайне ў Іспаніі на баку рэспубліканцаў. У 1938 годзе прыехаў у Парыж, дзе пазнаёміўся з Пікаса і яго сябрамі (Мацісам, Лежэ, Міро, Бракам, Элюарам), у тым жа годзе наведаў Мексіку, дзе пасябраваў з Фрыдай Кало і Дыега Рыверай. У 1939 годзе яго першая персанальная выстава адбылася ў парыжскай галерэі П’ера Лейба. У 1940 годзе пераязджае ў Марсэль, дзе прымае ўдзел у стварэнні «Марсельскай гульні». У тым жа годзе Лам па прапанове Андрэ Брэтана ілюстраваў яго кнігу «Фата Маргана» (выдадзена ў Марселі, перавыдадзена ў Буэнас-Айрэсе), пазней ілюстраваў кнігі Рэнэ Шара і інш. У 1940-я гады атрымаў прызнанне, як на радзіме, так і ва ўсім свеце. У 1942 годзе пераехаў на Кубу, дзе пражыў 10 гадоў, потым вярнуўся ў Францыю. Знаходзіўся ў апазіцыі да рэжыму Батысты, у 1955 годзе выстаўляўся ў Гаванскім універсітэце ў знак салідарнасці з прысутнымі студэнтамі. Падтрымаў новы сацыялістычны ўрад, напісаўшы «Трэці свет» для прэзідэнцкага палаца.
Някрасава (Вяземскі раён)
Някрасава (Некрасово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Мяшэй
Мяшэ́й (Setaria) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя ці шматгадовыя травы. Лісце плоскае, лінейна-ланцэтнае, шурпатае. Каласкі двухкветкавыя, абкружаныя доўгімі шчацінкамі, сабраныя ў густы султан. Плод — зярняўка.
Арэал і экалогія
Налічваецца больш за 120 відаў. Пашыраны ў трапічных, субтрапічных, радзей ва ўмераных абласцях зямнога шара. На тэрыторыіБеларусі 6 відаў:, , , , ,. Трапляюцца ў пасевах, каля дарог, на засмечаных мясцінах.
Таксанамія
, 51, 178, pl. 13, f. 3. 1812. nom. cons.
Віды
Род уключае больш за 100 відаў.
Некаторыя віды:
Многія віды, якія раней уваходзілі ў род Setaria, цяпер уваходзяць у іншыя роды — напрыклад, у род.
Значэнне і выкарыстанне
Кармавыя, дэкаратыўныя расліны, некаторыя віды — пустазелле.
Гладыёлус балотны
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 30-60 см, якая мае яйкападобны клубень.
Суквецце — колас. Кветкі ружаватыя або ярка-ружовыя. Цвіце з мая па чэрвень.
Плод — сухая каробачка.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Расце ў Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропе.
Расце на балотах і сырых лугах.
Галацэн
Галацэн (ὅλος — «целы, увесь» +  — «новы») — сучасная геалагічная эпоха, апошні ў гісторыі Зямлі адрэзак чацвярцічнага перыяду, які лічаць на тэрыторыях, што былі пакрыты ў антрапагене ледавіком, пасляледавікоўем. Тэрмін «галацэн» прапанаваны ў 1869 годзе французскім даследчыкам П.Жарвэ. Паводле радыевугляроднага датавання большасць даследчыкаў вызначае мяжу плейстацэну — галацэну датай 10,3 тыс. гадоў таму назад. У пачатку галацэнам вызначылася сучасная занальнасць расліннага покрыва, з зямлі зніклі апошнія прадстаўнікі мамантавага палеалітычнага комплексу, адбыўся пераход ад палеаліту да мезаліту. Галацэнавы гарызонт у адпаведнасці са зменамі кліматычных фаз складаецца з 3 падгарызонтаў. Ранні (10,3 — 8 тыс. гадоў таму назад) уключае прэбарэальны (10,3 — 9,2 тыс. гадоў) і барэальны (9,2 — 8 тыс. гадоў) перыяды з халодным і ўмераным кліматам. Сярэдні (8 — 2,5 тыс. гадоў назад) падзяляецца на вельмі цёплы і вільготны атлантычны (кліматычны оптымум галацэна, 8 — 5 тыс. гадоў) і ўмераны сухі суббарэальны (5 — 2,5 тыс. гадоў) перыяды. У познім сучасным субатлантычным перыядзе (пачаўся 2,5 тыс. гадоў таму назад) усталявалася ўмеранае вільготнае надвор'е. Пры гэтым па дадзеных палеакліматычных рэканструкцый увесь час адбывалася чаргаванне пацяпленняў і пахаладанняў, што дазволіла даследчыкам вылучыць у кожным з перыядаў адпаведныя этапы. Пачатак ранняга галацэну лічаць мяжой палеаліту і мезаліту, на працягу ўсяго этапу (у эпоху мезаліту) адбывалася засяленне чалавекам тэрыторыі Беларусі.
Спіс футбольных стадыёнаў Беларусі
Ніжэй прыведзены спіс футбольных стадыёнаў каманд чэмпіянату Беларусі, умяшчальнасць якіх складае больш 4 000 месцаў. Стадыёны ўпарадкаваны па колькасці месцаў для гледачоў.
Сташкава (Смаленская вобласць)
Сташкава (Сташково) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Смалігоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 4 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўднёвы ўсход ад Рудні, за 8 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 6 км на поўнач ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Плоская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
NGC 3048-1
NGC 3048-1 (іншыя абазначэнні — ZWG 92.71, PGC 28595) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларускія нацыянальныя галаўныя ўборы
Галаўныя ўборы — састаўная частка адзення беларусаў. У мінулым адлюстроўвалі сацыяльнае, а жаночыя — і сямейнае становішча чалавека. Паводле археалагічных знаходак найбольш раннія галаўныя ўборы вядомы з эпохі неаліту — скураныя ці футравыя шапачкі, часам упрыгожаныя бурштынавымі гузікамі. У раннім жалезным веку насілі шапачкі са спірале- ці акулярападобнымі падвескамі. Галаўныя ўборы плямён зарубінецкай і мілаградскай культур нагадвалі скіфскія і сармацкія (у жанчын — чапец і пакрывала, расшытае пацеркамі). У IX — XIII ст. дзяўчаты насілі вянкі з бяросты ці лубу, абшытыя скурай або тканінай (б. в. Аўсянікі Магілёўскага раёна), часам з шаўковай тасьмой, металічнымі венчыкамі. Упрыгожвалі іх вышыўкай ніткамі, шклянымі пацеркамі, зрэдку залачонымі бляшкамі (г. Навагрудак, вёскі Камена Вілейскага, Жукавец Бярэзінскага раёнаў). Вясельныя галаўныя ўборы выяўлены каля царквы XII ст. ў Мінску: вянок з кветак, з расшытым ачэллем на бяросце, рэшткамі лёгкай тканіны. Жанчыны на сколатыя валасы надзявалі чапец, шапачку, кіку, аснову якіх рабілі з бяросты ці лубу, абцягвалі тканінай ці скурай (вёскі Узноснае Талачынскага, Дзям’янкі Добрушскага раёнаў), расшывалі, як і дзявочыя вянкі. Да галаўных убораў жанчын і дзяўчат прымацоўвалі скроневыя кольцы. Для балцкіх плямён VII — XIII ст. характэрны жаночы галаўны вянок-упрыгажэнне — вайнага. 3 іх найбольш пашыраныя лентападобныя з 3—6 радоў бронзавых спіралек уперамежку з бронзавымі пласцінамі, нанізанымі на тонкія жгуты з лыка. У XI — XII ст. вянкі дапаўняліся трапецападобнымі падвескамі і званочкамі.
На паўночным захадзе Беларусі жанчыны насілі шапачкі, упрыгожаныя спераду металічнымі пласідінамі (вёскі Апонаўцы і Пузелі Воранаўскага, Вензаўшчына Шчучынскага раёнаў), наміткі (зашпільвалі булаўкамі), павой, убрус (накшталт сучасных шаляў), якія выраблялі з розных тканін белага ці чырвонага колераў, упрыгожвалі вышыўкай, нашывалі металічныя бляшкі рознай формы (в. Казлоўцы Міёрскага раёна). Гараджанкі насілі ачэлле з 2 сагнутых драўляных валікаў, абшытых тканінай, на якой замацоўвалі да 20 металічных дужак, заможныя на шалі надзявалі шапкі, аздобленыя футрам. Мужчыны насілі суконныя ці лямцавыя каўпакі з нізкім паўкруглым, конусападобным верхам, з аколышам, часта абшытыя футрам (гарады Брэст, Полацк).
Рэдут
Рэду́т (redoute «сховішча, апорны пункт»): замкнутае палявое фартыфікацыйнае ўмацаванне простакутнай ці шматкутнай формы, прыстасаванае да кругавой абароны.
Рэдут звычайна складаўся з валоў — франтавога (напольнага) і бакавых фасаў і горжы, а таксама гласісу, стралковага рову (акопу), брустверу, вонкавага рову і прыкрытага ўваходу. Гарнізон рэдута складаўся з 1—2 рот, часам узмоцненых артылерыяй.
Рэдуты шырока ўжываліся ў XVII — пачатку XX ст., напрыклад, у час Барадзінскай бітвы (1812), абароны Варшавы (1831).
Аляксандраўскі сельсавет (Мёрскі раён)
Алякса́ндраўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Александрына.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года — Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Павяцкага (5 населеных пунктаў: Каснарэўшчына, Міжрэчча, Паршэлева, Сташулі і Суромшчына) і Лявонпальскага (24 населеныя пункты: Александрына, Аніські, Багданава, Бакшы, Белева, Бліжняе, Букава, Вята, Грузды, Дарожкі, Дземскія, Навіна, Навінкі, Надмірэчча, Надрэчча, Паташня-I, Паташня-II, Рыбакі, Тараракі, Чамяры, Чурылава, Чурылава Дальняе, Янопаль і Ясцьянава) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 29 населеных пунктаў.
Васільеўскі сельсавет (Добрушскі раён)
Васі́льеўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Васільеўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чырванабудскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Добрушскага раёна. 1 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Церахоўскага пассавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 654 чалавекі, з іх 91,6 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 1,8 % — украінцы.
Крывавы дыямент
«Крывавы дыямент» (Blood Diamond) — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Леанарда Дзі Капрыа, Джэніфер Конелі, Джымон Хансу, Майкл Шын, Арнальд Вослу.
Васільеўскі сельсавет (Добрушскі раён)
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 2 населеныя пункты: вёска Васільеўка і пасёлак Чырвоны Алёс.
Крывавы дыямент
Сюжэт
Сьера-Леонэ, 1999 год. Краіна перажывае грамадзянскую вайну. Рэвалюцыянеры тысячамі знішчаюць пакорлівых сялян, астатніх зганяюць у рабства на дыяментавыя руднікі. На адным з такіх руднікоў Саламон Вандзі знаходзіць унікальны ружовы дыямент. Для яго гэта шанец знайсці сваю страчаную сям’ю, для найміта і кантрабандыста Дэні Арчэра — магчымасць зарабіць мільёны і пакінуць Чорны кантынент.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 8 кінаўзнагародамі і яшчэ 32 намінацыямі.
Салікаў
Салікаў — прозвішча.
Неанілава
Неанілава (Неонилово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Гута (прадпрыемства)
Гу́та — традыцыйная беларуская назва прадпрыемства па вырабе шкла; месца, дзе выраблялі шкло і розныя вырабы з яго.
На тэрыторыі Беларусі існуе вялікая колькасць населеных пунктаў, якія называліся Гута або маюць назвы, якія паходзяць ад гэтага слова. Апроч гэтага, назва таксама шырока пашыраная ва Украіне.
Венэдык
Венэ́дык (Wenedyk) штучная польска-раманская мова, створаная нідэрландскім філолагам і перакладчыкам Янам ван Стэрнбергенам.
Віктар Фёдаравіч Ганчароў
Віктар Фёдаравіч Ганчароў (нар., Украіна) — беларускі валейбаліст і трэнер.
Кар’ера
Выхаванец украінскага валейбола. Скончыў школу-інтэрнат спартовага профілю горада Луганска. У 1975 годзе пераехаў у Мінск. Выступаў за каманды «Матор» (Мінск) і «Промбуд» (Гомель). Ігрок вышэйшай лігі СССР.
Церсакан (сяло)
Церсакан — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Церсаканскай сельскай акругі. Код КАТА — 115275100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1675 чалавекі (852 мужчыны і 823 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 468 чалавекі (228 мужчын і 240 жанчын).
Грот (парус)
Грот (Grootzeil, г.зн. вялікі парус) — на трохмачтавых суднах ніжні прамы парус на сярэдняй мачце (грот-мачце). Калі на грот-мачце няма прамых парусоў, гротам называюць ніжні косы парус. На аднамачтавых суднах гротам звычайна назваюць задні парус.
Міжнародны фанетычны алфавіт
Міжнародны фанетычны алфавіт — МФА (International phonetic alphabet — IPA, Alphabet phonétique international — API) — сістэма фанетычнай транскрыпцыі, адзінай для ўсіх моў свету, створаная на аснове лацінскага алфавіту і кантраляваная Міжнароднай фанетычнай асацыяцыяй. Кожнаму гуку маўлення, незалежна ад мовы, адпавядае знак або камбінацыя знакаў МФА.
Сістэма ў пачатковай форме існуе з 1886, ва ўніфікаванай — з 1888. Вялікія дапаўненні і змяненні МФА былі зробленыя ў 1900, 1932, 1989, а дробныя — у 1993 і 2005. У 1990 былі прынятыя Пашырэнні МФА для апісання дэфектнага маўлення.
Цякіна (Вяземскі раён)
Цякіна (Тякино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Хламідамонас
Налічваецца больш за 500 відаў. Пашыраны ў марскіх і прэсных вадаёмах (часцей забруджаных, са стаячай вадой), у глебе, на наземных субстратах. На Беларусі 18 відаў.
Міхраскапічныя аднаклетачныя рухомыя арганізмы з 2 жгуцікамі і гладкай абалонкай без вырастаў. Плаваюць свабодна або прымацоўваюцца да водных беспазваночных жывёл. Хларапласты чашападобныя, пласціністыя, зорчатыя, з 1—2 пірэноідамі і вочкам. Бясполае размнажэнне дзяленнем на 2—8 зааспор, палавы працэс — галагамія, ізагамія, гетэрагамія, радзей аагамія.
Выкарыстоўваюць у ачышчальных збудаваннях, культывуюць у лабараторыях для даследаванняў па генетыцы фотасінтэзу, біялогіі развіцця, вызначэння таксічнасці забруджаных вод.
NGC 3048-2
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Косы парус
Косыя парусы — парусы, якія ставяцца ў дыяметральнай плоскасці ўздоўж судна. Дазваляюць судну ісці круцей да ветру, пад вуглом да 20°.
Да косых парусоў адносяцца, у прыватнасці, стаксель, бермудскі парус, гафельны парус.
Вендэлін Вернер
Вендэлін Вернер (Wendelin Werner; нар. ) — французскі матэматык, лаўрэат Філдсаўскай прэміі 2006 года. У 2008 годзе абраны членам Французскай акадэміі навук, замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (2020).
У 1982 годзе зняўся ў мастацкім фільме «Прахожая з Сан-Сусі» з удзелам Ромі Шнайдэр.
Мяшэй шызы
Мяшэй шызы, Мяжэй (Setaria glauca) — кветкавая травяністая расліна сямейства метлюжковых.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая расліна. Корань валасніковісты, пранікае ў глебу на глыбіню да 150 см. З’яўляецца ў другой палавіне чэрвеня. Сцябло прамое, гладкае. Размнажаецца насеннем (да 5,5 тыс. з расліны).
Значэнне і шкоднасць
Усходы пустазелля цяжка адрозніць ад усходаў проса. Засмечвае збожжавыя, проса, прапашныя, тэхнічныя і агароднінныя культуры.
Гарадоцкі раённы Савет дэпутатаў
Гарадоцкі раённы Савет дэпутатаў (Городокский районный Совет депутатов) — прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі Гарадоцкага раёна. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 31 дэпутат, дэпутаты абіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў — 4 гады.
Склад
Апошнія выбары ў Гарадоцкі раённы Савет дэпутатаў адбыліся ў 2018 годзе. Быў абраны 31 дэпутат, толькі 3 з іх мае партыйнасць.
Пётр Іванавіч Залатароў
Пётр Іванавіч Залатароў ( — ?) — рускі архітэктар і інжынер, які працаваў на тэрыторыі Беларусі, гродзенскі губернскі архітэктар (1887—1893).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1852 годзе. Выхоўваўся ў Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы з 1872 па 1878 год. Скончыў курс з чынам X класа і быў накіраваны на службу ў будаўнічае аддзяленне гродзенскага губернскага праўлення малодшым інжынерам, а ў 1882 годзе там жа — малодшым архітэктарам. З 1887 года займаў пасаду гродзенскага губернскага архітэктара, дзе, акрамя казённых даручэнняў, займаўся прыватнымі пабудовамі.
Творчасць
У 1880-х гадах удзельнічаў у будаўніцтве Новых казармаў за чыгункай у Гродне (цяпер на рагу вуліц Чырвонаармейскай і Шчорса).
Хор (рака)
Хор (Хор) — рака на Далёкім Усходзе Расіі, у Хабараўскім краі, правы прыток ракі Усуры (басейн Амура).
Даўжыня ракі 453 км. Плошча вадазбору 24 700 км². Сярэдні расход вады 387 м³/с. Сярэдні аб’ём сцёку складае 12,056 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на заходніх схілах Сіхатэ-Аліня. Працякае па міжгорным далінам і катлавінам, у ніжнім цячэнні — па Ніжнеамурскай нізіне. Упадае ў Усуры ніжэй пасёлка Хор. Жыўленне ракі пераважна дажджавое.