cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туемайнак (Карагандзінская вобласць)
Туемайнак — станцыя в Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839900.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 199 чалавек (95 мужчын і 104 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 140 чалавек (73 мужчыны і 67 жанчын).
Беругетэ
Беркгетэ — сям’я іспанскіх мастакоў:
NGC 1333
NGC 1333 (іншае абазначэнне — LBN 741) — адбівальная туманнасць у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Жабка (Ківэрцаўскі раён)
Жабка (Жа́бка) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Разумныя сеткі
«Разумныя сеткі» — беларуская праграма пошуку, адбору і навучання маладых аналітыкаў для органаў дзяржаўнага кіравання. Слоган праекта — «Пра палітыку не для кухні і не для форума». Запушчана ў кастрычніку 2012 года. Падчас праграмы з’явілася сеткавая аналітычная суполка, якая аб’ядноўвае больш за 150 аналітыкаў, не старэйшых за 35 гадоў. Арганізатарамі праекта выступілі Інфармацыйна-аналітычны цэнтр пры Адміністрацыі Прэзідэнта, Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы, БДУ, МДЛУ.
Умовы ўдзелу
Праект адкрыты для ўсіх жадаючых, тых, «хто гатовы займацца аналітыкай прафесійна і з практычнай аддачай для Беларусі і для сябе», а таксама адпавядае наступным патрабаванням:
Сярод іншых патрабаванняў :
Вітаецца веданне замежных моў (перавага — англійскай і кітайскай).
Гісторыя
Аднак, «Разумныя сеткі» перараслі фармат «школы кадравага рэзерву» для Інфармацыйна-аналітычнага цэнтра і зрабіліся дыскусійнай пляцоўкай для маладых аналітыкаў.
У кастрычніку 2012 г. стартаваў адборачны тур, у якім прынялі ўдзел больш за 200 чалавек. Сярод іх было 54 % студэнтаў-старшакурснікаў, 11 % магістрантаў і аспірантаў, амаль 40 % працуючай моладзі (у тым ліку — 6 кандыдатаў навук і 6 дзеючых супрацоўнікаў органаў дзяржкіравання). Конкурс склаў 8 чалавек на месца.
У студзені-лютым 2013 гг. маладыя аналітыкі працавалі над індывідуальнымі праектамі. Асноўнай рабочай пляцоўкай стала спецыяльна створаная суполка ў сацыяльнай сетцы «Вконтакте», дзе можна было загрузіць неабходныя матэрыялы, атрымаць тлумачэнні ад арганізатараў, пракансультавацца з калегамі.
Вынікі
Каманды аналітыкаў падрыхтавалі розныя праекты тэзісаў штогадовага Паслання Прэзідэнта беларускаму народу і парламенту. Па заявах арганізатараў, зварот прэзідэнта А. Лукашэнкі ў 2013 годзе на 75 % складаўся з тэзісаў удзельнікаў праграмы «Разумныя сеткі».
Суполка стала «віртуальным дыскусійным клубам» пры абмеркаванні Канцэпцыі дзяржаўнай маладзёжнай кадравай палітыкі, прызначанай прыцягнуць таленавітую моладзь да працэсаў кіравання. Аўтары цікавых прапаноў сустрэліся 6 чэрвеня 2013 г. з членамі рабочай групы, якая рыхтуе адпаведны дакумент. Як паведамілі каардынатары «Разумных сетак», «удзельнікі праекта рашалі рэальную кіраўніцкую задачу ў рэжыме рэальнага часу і сур'ёзна ўплылі на дзяржаўных экспертаў, якім даручана рашэнне гэтай задачы».
Грамадска-палітычны часопіс «Беларуская думка» штомесяц публікуе артыкулы ўдзельнікаў праекта «Разумныя сеткі» ў асобнай рубрыцы «Слова маладому грамадзяніну».
Міністр адукацыі Сяргей Маскевіч пазітыўна ацаніў праект і падкрэсліў яго важнасць для падтрымкі таленавітай моладзі:
<p style="text-align:right;"> Па дадзеных на кастрычнік 2013 г. трое ўдзельнікаў праекта былі працаўладкаваны ў дзяржаўных органах, у тым ліку — ва ўпраўленні замежных зносін Мінадукацыі.
«Парадак-2015»
Праект прадугледжвае правядзенне рэспубліканскіх навукова-практычных канферэнцый у рамках цыкла «Парадак-2015» (руск. «Повестка-2015»). Маладыя аналітыкі прапануюць сваё бачанне прыярытэтаў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі на 2016—2020 гг. Канферэнцыя ўключае ў сябе некалькі тэматычных палёў: мадэрнізацыя эканомікі, інфарматызацыя і фармаванне інфармацыйнага грамадства ў Беларусі, дзяржаўная маладзёжная палітыка ў Беларусі, знешняя палітыка і ўдзел Беларусі ў глабалізацыйных працэсах.
Агулам цыкл уключае пяць канферэнцый :
Водгукі і крытыка
У час дыскусіі ў перадачы «Амплітуда» на партале TUT.BY 13 чэрвеня 2013 г. удзельнік праекта «Цытадэль» Аляксандр Шпакоўскі ў цэлым падтрымаў праект, але выказаў насцярожанасць, што ён можа ператворыцца з інструмента «аналітычнага забеспячэння дзяржаўных рашэнняў у легітымацыю шляхам аналітыкі ўжо прынятых рашэнняў». Кіраўнік ГА «Ліберальны клуб» Яўген Прэйгерман сумняваецца, што голас маладых аналітыкаў будзе чутны пры распрацоўцы дзяржпраграм. На думку эксперта, эфектыўнасць праекта «Разумныя сеткі» будзе высокай толькі ў выпадку максімальнай адкрытасці абмеркавання:
Палітычны аналітык Юрый Шаўцоў пасля сустрэчы з удзельнікамі праекта ахарактарызаваў праграму як «нармальны сацыяльны ліфт для часткі сацыяльна-актыўнай моладзі».
На думку намесніка міністра адукацыі Беларусі Віктара Якжыка, «Разумныя сеткі» — удалы прыклад узаемадзеяння дзяржаўных органаў, аналітычнага цэнтра, устаноў вышэйшай адукацыі і моладзі, якая неабыякава ставіцца да будучыні краіны:
Дыяпазон (хвалі)
Дыяпазон электрамагнітнага выпрамяне́ння, дыяпазон хваляў — умоўны інтэрвал частот (і адпаведных ім даўжыняў хваляў) электрамагнітнага выпрамянення, які выдзяляецца паводле пэўных фізічных характарыстык выпрамянення.
Гукавыя частоты
У акустыцы і гукатэхніцы частоты 20—20000 Гц, якія супадаюць з слыхавым дыяпазонам чалавека, вядомыя як гукавы́я частоты. Частоты 20—200 кГц вызначаюцца як ультрагук, а ніжэй за 20 Гц як інфрагук.
Радыёчастоты
Частоты вышэй за 3 кГц (даўжыня хвалі менш за 100 км, вельмі нізкія частоты, мірыяметровыя хвалі або звышдоўгія хвалі) і ніжэй за Гц]]|undefined (даўжыня хвалі больш за 0,1 мм, гіпервысокія частоты, дэцыміліметровыя хвалі або субміліметровыя хвалі) складаюць дыяпазоны радыёчастот або радыёдыяпазоны, і ў міжнародным рэгламенце радыёсувязі займаюць дыяпазоны 4—12. Частоты ад 30 МГц да 300 ГГц (рэгламентныя дыяпазоны 8—11) называюць ультракароткімі хвалямі.
Дыяпазоны радыёчастот дзеля розных сфер выкарыстання размяркоўваюцца згодна з міжнароднымі пагадненнямі.
Аптычны дыяпазон
У фізіцы выдзяляецца аптычны дыяпазон, з даўжынёй хвалі 1×10−3 — 1×10−9 м (1 мм — 2×10−3 мкм).
Часткай аптычнага з'яўляецца бачны чалавечым вокам светлавы дыяпазон або бачны дыяпазон (4—7×10−7 м або 400—750 нм або 4000—7500 ангстрэмаў; : святло). У сваю чаргу, у склад светлавога часам улучаюць таксама інфрачырвоны дыяпазон (больш за 750 нм) і ультрафіялетавы дыяпазон (менш за 400 нм).
Ён Лейфс
Ён Лейфс (ісл.: Jón Leifs);, , Ісландыя — , ) — ісландскі і.
Беларуская вайсковая камісія
Беларуская вайсковая камісія — орган па фарміраванні беларускіх часцей у польскім войску ў 1919—1921 гадах, якая складалася з грамадзянскіх і вайсковых членаў, была ўтворана 2 жніўня 1919 года паводле рашэння Беларускага з’езда Віленшчыны і Гарадзеншчыны (першая палова чэрвеня 1919 года, Вільня), і падпарадкоўвалася Цэнтральнай Радзе Віленшчыны і Гарадзеншчыны паводле дамоўленасці з начальнікам Польскай дзяржавы Юзафам Пілсудскім.
Гісторыя
Задачай камісіі было распрацаваць праект арганізацыі беларускага войска ў складзе польскага войска і тэкст звароту да польскіх уладаў па дазвол на такую арганізацыю. Планавалася, што разам з польскімі арміямі беларускае войска будзе змагацца ў ходзе польска-савецкай вайны з бальшавікамі для ажыццяўлення праекту польска-беларускай федэрацыі, дэклараванай у 1919 годзе Юзафам Пілсудскім.
Адпаведны мемарандум быў пераданы Юзафу Пілсудскаму 28 ліпеня 1919 года, тады ж была атрымана яго згода. З тэхнічным удзелам прызначанага прадстаўніка польскага камандавання капітана Баброўскага, камісія распрацавала праект арганізацыі беларускага войска ў складзе адной пяхотнай дывізіі — трох пяхотных палкоў, артылерыйскага палка, кавалерыйскага эскадрона, роты сапёраў, усяго 20 тыс. чалавек.
Гэты праект быў пераданы польскаму галоўнаму камандаванню, але рэальных крокаў да яго ажыццяўлення не рабілася да кастрычніка 1919 года. Тым часам у жніўні — верасні 1919 года на беларускіх тэрыторыях, занятых польскім войскам, праводзіўся набор і фарміраваліся Літоўска-беларускія дывізіі — галоўным чынам, сярод дзяцей мясцовых каталіцкіх і польскамоўных дваран — для ажыццяўлення праекту польска-беларускай федэрацыі.
Дэкрэт Пілсудскага (22 кастрычніка 1919 года) пацвердзіў склад і паўнамоцтвы Камісіі: Павел Аляксюк (старшыня), Антон Аўсянік, палкоўнікі Гасан Канапацкі (камандуючы беларускім войскам) і Д. Якубоўскі, штабс-капітаны Ф. Кушаль і А. Якубецкі, Ю. Мурашка, А. Прушынскі (А. Гарун), С. Рак-Міхайлоўскі, яе сталае месца дыслакацыі (Мінск) і фарміраванне беларускага войска пад назвай «беларускіх нацыянальных аддзелаў» у Слоніме пад камандаваннем член Камісіі палкоўніка Канапацкага. Польскім афіцэрам і салдатам беларускай нацыянальнасці было дазволена пераходзіць у беларускія часці. Апроч гэтага, дазвалялася арганізацыя пры Варшаўскай школе падхаружых беларускага ўзводу з ахвотнікаў з сярэдняй адукацыяй, дзеля падрыхтоўкі беларускіх афіцэрскіх кадраў. Аднак, колькасны склад беларускага войска быў скарочаны да двух батальёнаў.
У снежні 1919 года ў Мінску Камісія пачала працу дзеля ажыццяўлення гэтага дэкрэта, і адразу сутыкнулася з сістэматычным палітычным і адміністрацыйным процідзеяннем польскай адміністрацыі, якая была пад моцным уплывам польскай «эндэцыі» (Польскай нацыянальна-дэмакратычнай партыі).
У сакавіку 1920 года распараджэннем ваеннага міністэрства вярбоўка і адбор добраахвотнікаў выключаны з кампітэнцыі БВК і перададзены мясцовым органам польскай адміністрацыі, якія байкатавалі гэту справу.
Рэальна Камісіі ўдалося сфарміраваць адзін пяхотны батальён, стварыць узвод ахвотнікаў (30 чал.) пры Варшаўскай школе падхаружых і арганізаваць курсы перападрыхтоўкі афіцэраў у Мінску.
У ліпені 1920 года ў сувязі з наступленнем Чырвонай Арміі БВК фактычна распалася. Адноўлена 3 кастрычніка 1920 года ў Лодзі (Польшча) у складзе: А. Якубецкі (старшыня), Ф. Кушаль, Ф. Умястоўскі, Э. Якабіні, Д. Якубоўскі. Накіравала групу афіцэраў на дапамогу ўдзельнікам Слуцкага паўстання 1920 года. Займалася культурна-асветніцкай працай сярод інтэрнінаваных у Польшчу вайскоўцаў-беларусаў. Прапановы аб рээвакуацыі камісіі ў адзін з гарадоў Заходняй Беларусі былі адхілены польскімі ўладамі. 15 мая 1921 года БВК скасавана.
Акрамя Беларускай вайсковай камісіі пры польскім войску ў 1918 годзе існавала Беларуская вайсковая камісія на Румынскім фронце пры Цэнтральнай беларускай вайсковай радзе, якая стварала беларускія аўтаномныя вайсковыя фармацыі, непадкантрольныя Польшчы, Германіі або Расіі (Беларуская пяхотная дывізія на Румынскім фронце).
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Чавусы)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі — мураваны каталіцкі храм у горадзе Чавусы Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Фрунзэ, 27.
Гісторыя
Парафія існуе з 1651 года. Да 1832 года ў Чавусах дзейнічаў кляштар кармелітаў, але пасля паўстання 1830—1831 гадоў айцы кармеліты былі выгнаны, а парафія стала філіялам чэрыкаўскага касцёла. Пасля паўстання 1863—1864 гадоў касцёл быў закрыты і знаходзіўся ў запусценні. У 1868 годзе будынак касцёла быў перададзены пад юрысдыкцыю праваслаўнай царквы.
У 1913 годзе жыхары Чавусаў пабудавалі новы неагатычны касцёл Дзевы Марыі — Каралевы. Пасля Другой сусветнай вайны, падчас хрушчоўскай антырэлігійнай кампаніі быў разабраны на цэглу ў канцы 1950-х — пачатку 1960-х гадоў.
17 снежня 1994 года ў прыватным доме была здзейснена першая літургія адроджанай парафіі ў Чавусах. Ад вясны 1995 года вернікі сталі збірацца на могілках, дзе кожную суботу здзяйснялася літургія. Праз нейкі час была афіцыйна зарэгістраваная парафія Найсвяцейшай Дзевы Марыі — Маці Касцёла.
Увосень 1996 года ксёндз Караль Тамэцкі набыў дом пад часовую капліцу. Летам 1997 года ў парафію быў прызначаны новы пробашч Францішак Рудзь, які вырашыў пабудаваць новы касцёл. Тэрыторыя пад будынак была асвечана 31 жніўня 1999 года.
1 чэрвеня 2002 года касцёл быў асвечаны кардыналам Казімірам Свёнткам, архібіскупам Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі. З 5 жніўня 2007 года ў парафіі працуюць манахі з Ордэна Пабожных Школаў (айцы піяры).
Архітэктура
Будынак цяперашняга касцёла — твор сучаснай авангарднай архітэктуры. Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам, які над фасадам завершаны прамавугольнай сценкай-званічкай з люкарнай па цэнтры. Да алтарнай сцяны далучана паўкруглая апсіда пад канічным пакрыццём, крапаваная высокай і глыбокай аркатурай. Плоскасныя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны ўзнятымі пад карніз даху стральчатымі аконнымі праёмамі, ліштвы якіх выступаюць і ствараюць гафрыраваны пояс уздоўж яго.
Паралельна побач з храмам пастаўлена аднапавярховая прамавугольная ў плане плябанія, злучаная з алтарнай часткай храма крылом-пераходам.
Рыгор Паўлавіч Найдзёнкаў
Рыго́р Па́ўлавіч Найдзё́нкаў (,  — ) — дзяржаўны дзеяч БССР, член урада, старшыня Камісіі па справах палонных і бежанцаў Беларусі.
Ваўчанск (Свярдлоўская вобласць)
Ваўчанск (Волчанск) — горад (з 1956) у Расіі, гарадскога падпарадкавання горада Карпінск Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 10,6 тыс. чал. (2005).
Горад размешчаны на рацэ Ваўчанка (басейн Обі), за 452 км ад Екацярынбурга.
Рыгор Паўлавіч Найдзёнкаў
Біяграфія
Паходжанне — з адносна заможнай сям’і (мелі ўласны дом у Смаленску). Навучаўся ў Кіеўскім мастацкім вучылішчы, праходзіў службу ў арміі. З 1917 года — член смаленскай арганізацыі РСДРП(б).
З сакавіка 1918 года ў Смаленску, старшыня Савета народнай гаспадаркі Заходняй вобласці, старшыня Калегіі па палонных і бежанцах Заходняй камуны. На I з’ездзе КП(б)Б (снежань 1918 г.) абраны ў склад ЦБ КП(б)Б. Член Часовага рабоча-сялянскага савецкага ўрада Беларусі, старшыня камісіі па справах палонных і бежанцаў (Цэнтрапалонбежа Беларусі). На I Усебеларускім з’ездзе Саветаў (люты 1919 г.) абраны членам ЦВК БССР і яго Прэзідыума, на аб’яднаным з’ездзе КП(б)ЛіБ (сакавік 1919 г.) — член ЦК КП(б)ЛіБ.
6 красавіка 1919 года Аргбюро ЦК РКП(б) адхіліла просьбу наркама шляхоў зносін РСФСР Л. Б. Красіна аб адкамандзіраванні яму «т. Найдзянкова з ЦК Літвы і Беларусі». Паводле пастановы ЦВК ЛітБел ССР 23 мая 1919 г. арыштаваны. Вярхоўным рэвалюцыйным трыбуналам пры ЦВК ЛітБел ССР 29 мая 1919 г. абвінавачаны ў тым, што выдаваў сябе за члена РСДРП з 1906 г., што адказныя пасады ў Заходняй вобласці выкарыстоўваў для сваёй выгады. Расстраляны.
Паслужыў прататыпам Найдзянкоўскага ў рамане А. І. Гзоўскага (А. Юнака-Гзоўскага) «Александр Мясникьянц». Рэабілітаваны Прэзідыумам Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь 22 верасня 1998 года.
Зігота (фільм)
«Зігота» (Zygote) ― канадскі навукова-фантастычны кароткаметражны фільм жахаў, зняты на «» рэжысёрам. Рэліз адбыўся 12 ліпеня 2017 года.
Сюжэт
Дваццаць гадоў таму некалькі вялікіх астэроідаў, багатых мінераламі, урэзаліся ў поўнач Канады і Расіі. На аддаленай заставе здабычы, якая кіруецца «Cerberus Minerals» на Паўночна-Заходніх тэрыторыях, быў знойдзены анамальны крыштальны іншапланетны аб’ект, апісаны як «кварц» з аднаго з астэроідаў. Кварц разумны, кагнітыўна ўздзейнічае на людзей, перадаючы гігабайты інфармацыі праз усплёскі святла, уплываючы на ​​іх, засвойвае арганізмы, каб стварыць прыдатнае цела для свайго пражывання. Адзін з супрацоўнікаў, пацярпелых ад святла («Холбрук»), выкарыстаў органы жывёлы для стварэння такога арганізма, перш чым прыступіць да стварэння большай істоты з целаў шматлікіх памерлых супрацоўнікаў. Істота забіла яго і ў рэшце рэшт усіх, акрамя двух з 98 супрацоўнікаў, паглынаючы целы і ўспаміны астатніх несінтэтычных людзей.
Двое тых, хто выжыў, ахоўнік Джон Куін і сінтэтычны рабочы Барклі рыхтуюцца адправіцца да ўмацаванага карпаратыўнага аб’екта заставы, калі ў іх скончылася ежа і вада. Куін, аслеплены сустрэчай з іншапланетным святлом, навучае Барклі, як карыстацца сваёй вінтоўкай. Двое трапляюць у карпаратыўны адсек, але за імі ўважліва сочыць істота, якая ўвабрала ў сябе неабходныя біяметрычныя дадзеныя, каб таксама атрымаць доступ. Схаваўшыся на кухні, Куін адмаўляецца ісці далей, занепакоены тым, што іншапланетны ўплыў, калі ён глядзеў на святло, скампраметаваў яго. Ён паказвае Барклі, што яна не сінтэтычная, а сірата, набытая кампаніяй у якасці больш таннай альтэрнатывы сінтэтычнай працы, і адразае сабе палец, каб яна атрымала неабходную біяметрыю для ўваходу ў карпаратыўны бункер. Затым яго забівае істота, якая ўбірае ў сябе яго веды пра тое, куды накіроўваецца Барклі.
Перыферыя (значэнні)
Перыферы́я (ад περιφέρεια — акружнасць) у шырокім сэнсе слова — украінная, вонкавая частка чаго-небудзь, супрацьпастаўленая цэнтру:
Праяградж
Праяградж (або Алахаба́д; да XVII стагоддзя Праяг) — горад у Індыі ў штаце Утар-Прадэш, ля зліцця рэк Ганг і Джамна. 1 216 719 жыхароў (2011). Харчовая прамысловасць. Вытворчасць прадметаў рэлігійнага культу. Універсітэт (1887). Радзіма Джавахарлала Нэру.
Сітатунга
Сітатунга (Tragelaphus spekei) — від антылоп з рода. Сітатунзе ўласцівы паўводны лад жыцця.
Праяградж
Свяшчэнны горад
Праяградж заснаваны ў 1583 годзе Акбарам Вялікім на месцы Праяга, які займае ганаровае месца сярод свяшчэнных гарадоў індуізму. Паводле падання, менавіта тут, каля зліцця свяшчэнных рэк Ганга, Джамны і Сарасваці, здзейсніў першае ахвярапрынашэнне Брахма.
Пра тое, што ў старажытнасці Праяг не саступаў па пашане і славе Бенарэсу і Хардвару, сведчыць калона Ашокі каля сцен Праяграджскай крэпасці.
Раз у 12 гадоў у Праяграджы адбываюцца масавыя індуцкія рэлігійныя фестывалі «Кумбх-мела», святкаванні збана нектару бессмяротнасці, у час якога у рэках веруючыя змываюць з сябе грахі і хваробы. Гэта самае вялікае рэлігійнае свята свету, яно доўжыцца больш за месяц і за гэты час горад наведвае да 70 мільёнаў паломнікаў.
Лістапад
Лістапад — біялагічны працэс скідання лістоты раслінамі.
Ва ўмовах умеранага клімату зімой шматлікім раслінам не хапае вады. Вада ў замерзлым грунце знаходзіцца ў стане лёду і не можа пранікаць у клеткі каранёў. У той жа час, выпарэнне з паверхні лісця не спыняецца (хоць яно, натуральна, зніжаецца, паколькі залежыць ад тэмпературы паветра). Калі б дрэвы і хмызнякі, а таксама і некаторыя травяністыя расліны не скідалі лістоту, яны б засыхалі.
Праяградж
Гісторыя
Алахабад пабудаваны на месцы старажытнага свяшчэннага для індуістаў горада Праяг. Праяг узнік яшчэ ў ведычны перыяд і згаданы ў Ведах як месца, дзе Брахма, стваральнік Сусвету, правёў абрад ахвярапрынашэння. Археалагічныя раскопкі пацвярджаюць існаванне тут культуры паўночнай чорнай глянцаванай керамікі (600—700 гг. да н.э.). Паводле Пуранаў Яяці, пакінуўшы Праяг, заваяваў Сапта-сінда.
Лістапад
У субтрапічнай зоне назіраецца падобная з'ява. Прычынай з'яўляецца штогадовая засуха.
Праяградж
Гісторыя
Калі інда-арыі прыбылі ў Ар’яварту, Праяг (ці Каўшамбі) быў важным населеным пунктам рэгіёна. Кіраўнікі царства Куру заснавалі каля Праяга горад Каўшамбі і перанеслі ў яго сталіцу пасля таго, як былая сталіца царства, Хасцінапур, была разбурана паводкай.
Лістапад
У раенах з халодным кліматам лістапад адсутнічае, паколькі ў такіх умовах лістападныя дрэвы не могуць існаваць, а могуць існаваць (да вызначанай мяжы) толькі іглічныя дрэвы. Скід ігліцы ж ідзе павольна і паступова (за выключэннем лістоўніц).
Хвойныя расліны, напрыклад, елка і хвоя, нашмат лепш пераносяць сухія перыяды, таму яны ў ўмераных зонах вечназялёныя. Колькасць вады, якая выпараецца лісцянымі пародамі, у 6-10 разоў перавышае колькасць вады, якая выпараецца хвойнымі. Гэта, з аднаго боку, звязана з меншай паверхняй выпарэння, з другога, — з адрозненнямі ў будове.
Праяградж
Гісторыя
Пасля распаду Магольскай імперыі на ўладанне Праяграджам прэтэндавалі маратхскія кіраўнікі. У 1765 годзе гарнізон у форце Праяграджа размясцілі брытанцы. Паражэнне пры Буксары вымусіла аудскага наваба перадаць у 1801 г. горад пад кіраванне Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. У час Паўстанні сіпаяў у 1857 годзе горад стаў арэнай бязлітасных сутыкненняў. У 1904 годзе ён стаў адміністрацыйным цэнтрам Злучаных правінцый, якія пазней былі ператвораны ў штат Утар-Прадэш.
Лістапад
Бяроза у пераліку на 100 г лісця за лета выпарае каля 80 літраў вады, для хвоі гэтая лічба складае каля 9 літраў. Лістоўніца займае прамежкавае месца паміж лісцянымі і іглічнымі пародамі.
Праяградж
Гісторыя
Праяградж лічыцца калыскай індыйскага руху за незалежнасць. У доме, дзе жылі Джавахарлал Нэру і Індзіра Гандзі, цяпер створаны музей. Праяградж — радзіма 7 з 14 прэм’ер-міністраў Індыі.
Геаграфія і клімат
Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 98 м. Праяградж размешчаны ў паўднёвай частцы штата каля зліцця рэк Ганг і Джамна. Чыгунка падзяляе горад на дзве часткі. На поўдзень ад чыгункі размешчаны стары горад, грамадзянскія лініі (белы горад) размешчаны на поўнач. Праяградж займае стратэгічна важнае становішча. Алахабад, з’яўляючыся апошнім населеным пунктам на Джамне, у культурным плане, з’яўляецца ўскрайнім пунктам Заходняй Індыі. Паколькі Праяградж размешчаны ў міжрэччы Ганга і Джамны (дааб), яго глебы з’яўляюцца галоўным чынам алювіяльнымі
Лістапад
Другой прычынай скідання лісця з'яўляецца абарона ад механічных пашкоджанняў у зімовы перыяд ад масы прыліплага снегу.
Праяградж
Геаграфія і клімат
Праяградж, як і іншыя гарады раўнін Паўночнай Індыі, мае субтрапічны акіянічны клімат (Cwa) паводле класіфікацыі кліматаў Кёпена. Вылучаюць 3 сезоны: гарачае і засушлівае лета, халаднаватая і засушлівая зіма, цёплы і вільготны сезон мусонаў. Летні сезон доўжыцца з красавіка па чэрвень, максімальныя тэмпературы ў гэты перыяд дасягаюць 40-45 °C. Мусоны працягваюцца з пачатку ліпеня да канца верасня. Зімовыя тэмпературы могуць набліжацца да 0 °C. Самая высокая калі-небудзь зафіксаваная тэмпература: 48 °C, самая нізкая: −2 °C.
Лістапад
Акрамя гэтага, лістапад ачышчае арганізм раслін ад шкодных рэчываў. Навукоўцы ўсталявалі, што лісце ўвосень утрымліваюць нашмат больш мінеральных рэчываў, чым вясной і летам. Гэта тлумачыць тую акалічнасць, што ў трапічнай зоне з аднастайным на працягу ўсяго года кліматам лістапад усё ж існуе. Там ен адбываецца не ў кароткія тэрміны, а размяркоўваецца на ўвесь год, і таму менш прыкметны.
Тэрміны сезоннага лістападу ў розных шыротах розныя. На шыраце сярэдняй паласы Расіі працэс актыўнага скідання лісця раслін пачынаецца ў другой палове верасня і завяршаецца ў асноўным да сярэдзіны кастрычніка.
Праяградж
Насельніцтва
Насельніцтва горада паводле звестак перапісу 2001 года складае 1 206 785 чалавек, насельніцтва агламерацыі 4 936 105 чалавек. Узровень пісьменнасці складае 82 %. Найбольш распаўсюджаныя мовы насельніцтва: хіндзі і ўрду. Найбольш распаўсюджаны дыялект хіндзі, на якім размаўляюць у Праяграджы — авадхі, размаўляюць таксама на дыялектах кхары-балі і багхелі. Індуісты складаюць каля 86,81 % насельніцтва, мусульмане — 12,72 %, хрысціяне — 0,18 %, сікхі — 0,13 %, будысты — 0,04 %.
Эканоміка
У горадзе развіты харчасмакавая прамысловасць, вытворчасць прадметаў рэлігійнага культу.
Транспарт
За 12 км ад цэнтра Праяграджа размешчаны аэрапорт, які здзяйсняе рэгулярныя рэйсы да Дэлі. Найбліжэйшыя міжнародныя аэрапорты знаходзяцца ў Варанасі (каля 148 км ад Праяграджа) і ў Лакхнау (каля 200 км). Транспартны вузел, праз горад праходзяць некалькі нацыянальных аўтамагістраляў. Праяградж звязаны чыгункай з іншымі гарадамі паўночнай Індыі, тут знаходзіцца штаб-кватэра Паўночна-цэнтральнай зоны Індыйскіх чыгунак.
Вячаслаў Аляксандравіч Позняк
Вячаслаў Аляксандравіч По́зняк (, Мінск) — беларускі мастак манументальна-дэкаратыўнага мастацтва.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1967 годзе, выкладаў у ім у 1968—1969 гадах.
Творчасць
Сярод твораў вітражы: «Музы» для Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра Беларусі (1976), «Помнікі старажытнага беларускай архітэктуры» для Галоўпаштамта (1980), у вестыбюлі корпуса Мінскага лінгвістычнага ўніверсітэта (1982), чыгуначнага вакзала (1983), вітраж з размалёўкай Дамавой царквы (1987, усе ў Мінску), «Нарачанскія матывы» для гасцініцы «Нарач» (1983), для Палаца піянераў у Брэсце (1990—1991), санаторыя «Радон» Гродзенскай вобласці (1993—1994). Выканаў Вянок Славы і дэкаратыўнае афармленне столі ў Зале цырыманіялаў плошчы Перамогі ў Мінску (1985). Творы Позняка вылучаюцца кампазіцыйнай завершанасцю, гарманічнасцю колеравых і пластычных суадносін.
Самуэль Морзэ
Са́муэль Фі́нлі Брыз Мо́рзэ (27 красавіка 1791 — ) — адзін з вынаходнікаў аднадротавага тэлеграфа, адзін са стваральнікаў азбукі Морзэ, мастак.
Фонд Гейдара Аліева
Фонд Гейдара Аліева (Heydər Əliyev Fondu) — няўрадавая арганізацыя некамерцыйнага характару. Створаны ва ўшанаванне памяці Гейдара Аліева, яго багатай духоўна-маральнай спадчыны, падкрэсленні значнасці філасофіі «азербайджанства» Гейдара Аліева і перадачы новым пакаленням ідэй нацыянальнай дзяржаўнасці.
Самуэль Морзэ
Дзяцінства і адукацыя
Самуэль Морзэ нарадзіўся ў Чарльзтаўне, Масачусетс у сям'і географа і пастара Джэдзідая Морзэ і Элізабет Эн Фінлі Брыз. Бацька Самуэла быў прапаведнікам кальвінізму і прыхільнікам Федэралісцкай партыі ЗША. Самуэль Морзэ быў выхаваны ў кальвінісцкіх традыцыях, чаму вельмі паспрыяў Джэдзідай, які верыў, што выхаванне мусіла весціся на федэралісцкай глебе, якая захоўвала блізкія да пурытанскіх традыцыі.
Фонд Гейдара Аліева
Структура
Кіруе фондам прэзідэнт фонду; у яго кампетэнцыю ўваходзяць такія пытанні як сцвярджэнні праграм і агульнае кіраўніцтва над іх ажыццяўленнем, вызначэнне мэтавых прыярытэтаў дзейнасці фонду, яго структуры і кадравага складу, таксама іншыя, вызначаныя статутам, функцыі. Таксама зацверджана пасаду выканаўчага дырэктара фонду, які дзейнічае ў межах паўнамоцтваў, адведзеных у яго вядзенне прэзідэнтам фонду Гейдара Аліева. Выканаўчы дырэктар ажыццяўляе бягучы кантроль над праграмамі і мерапрыемствамі праводзяцца фондам, ён таксама з'яўляецца паўнамоцным прадстаўніком фонду ў пытаннях, адведзеных у яго кампетэнцыю.
Самуэль Морзэ
Дзяцінства і адукацыя
Пасля Акадэміі Філіпса (Эндовер, Масачусетс) Самуэль Морзэ паступіў у Ельскі каледж для атрымання дадатковых ведаў у рэлігійнай філасофіі, матэматыцы і конегадоўлі. У каледжы ён наведваў лекцыі па электрычнасці, якія праводзілі Бенджамін Сылмен і Джэрэмі Дэй. Сябе Морзэ забяспечваў сам — карцінамі. Пасля выпуску з Ельскага каледжа быў прыняты ў ганаровае таварыства Фі Бэта Капа.
Фонд Гейдара Аліева
Дзейнасць
Фонд займаецца многімі гуманітарнымі і культурнымі пытаннямі: гэта і будаўніцтва, і рэканструкцыя школ і інтэрнатаў, стварэнне бібліятэк культурных цэнтраў. Фонд таксама ажыццяўляе праграмы ў мэтах падтрымкі і прапаганды мастацтва, падтрымлівае людзей мастацтва, на сродкі фонду аказваецца дапамога цяжка хворым, якія пакутуюць рознымі захворваннямі, у прыватнасці такімі, як цукровы дыябет, талассемия, гемафілія.
Самуэль Морзэ
Тэлеграф
Хоць Морзэ ў першую чаргу звязваюць са стварэннем коду Морзэ, але ён зрабіў вялікі ўнёсак у вынаходніцтва электрычнага тэлеграфу як сродку сувязі на вялікіх дыстанцыях.
Фонд Гейдара Аліева
Дзейнасць
Дзейнасць фонду не абмяжоўваецца толькі Азербайджанам: фонд таксама рэалізуе розныя культурныя і гуманітарныя праекты ў іншых краінах, у прыватнасці, у Грузіі, Пакістане, Расіі , Францыі і іншых. У Пакістане фонд займаецца грунтоўнай рэканструкцыяй школы для дзяўчынак у горадзе Музаффарабад, у Францыі фонд фінансуе работы па рэканструкцыі сабора ў Страсбургу і некаторых аб'ектаў у Версалі. У сакавіку 2010 года пры садзейнічанні фонду была выдадзена кніга «Азербайджан». У яе ўвайшлі тысячы фатаграфій, якія ілюструюць багатую культуру мастацтва традыцыі і культуру Азербайджана. У Бакінскім музеі сучаснага мастацтва была ўладкованая выстава, на якой дэманструюцца фота -працы, якія ўвайшлі ў кнігу. У чэрвені 2012 года ў Ватыкане пры ўдзеле прэзідэнта фонду Гейдара Аліева, першай лэдзі Азербайджана Мехрыбан Аліевай і кардынала Джанфранко Равазі было падпісана пагадненне аб садзейнічанні фонду ў рэстаўрацыі «рымскіх катакомбаў».
Самуэль Морзэ
Тэлеграф
У 1825 годзе нью-ёркскія ўлады далі ўзнагароджанне памерам $1000 на напісанне партрэту Мары-Жозэфа Ляфаета ў Вашынгтоне. Падчас напісання партрэту Морзэ атрымаў ліст ад бацькі і, прачытаўшы толькі радок «Твая любая жонка ачуньвае», адправіўся дамоў у Нью-Гэван, так і ня скончаўшы замову. Але пакуль ён прыехаў, жонка была пахаваная. Засмучаны тым, што ўвесь час ён ня ведаў пра пагаршэньне стану жонкі, ён вырашыў змяніць сваю дзейнасць з мастацтва на стварэнне спосаба хуткай перадачы звестак на вялікай адлегласці.
Падчас марской вандроўкі дадому ў 1832 годзе пазнаёміўся з Чарльзам Томасам Джэксанам, які быў знаёмы з электрамагнетызмам. Назіраючы за эксперымэнтамі Джэксана з электрамагнітам, Морзэ распрацаваў прынцыпы аднадротавага тэлеграфа.
Фонд Гейдара Аліева
Падтрымка музычных фестываляў
Фонд Гейдара Аліева прымае актыўны ўдзел у арганізацыі і правядзенні шэрагу музычных фестываляў. Сярод іх можна паказаць такія як:
Таксама фонд аказвае падтрымку аналагічным культурных мерапрыемстваў, якія праводзяцца ў іншых краінах.
Жорнышчэ (Ківэрцаўскі раён)
Жорнышчэ (Жо́рнище) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Спаса-Праабражэнская царква (Забалацце)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўны храм у в. Забалацце Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З'яўляецца прыпісным да прыходу Свята-Ільінскай царквы ў аг. Ілья.
Настаяцель: протаіерэй Нікончык Віктар Іванавіч, настаяцель храма Святога Прарока Іліі.
Гісторыя
Пабудавана з дрэва (дата не ўдакладненая) у 100 метрах ад вёскі, на паўночна-заходнім напрамку. Храм адрэстаўраваны ў 1995 годзе.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане аб'ём пад высокім вальмавым дахам з чатырма купаламі, з макаўкай на шасцігранным барабане завершаным цыбулепадобнай галоўкай. Да фасада далучаны прытвор з двухсхільным дахам.
Ваўчанск
Назву Ваўчанск маюць:
NGC 5074
NGC 5074 (іншыя абазначэнні — MCG 5-31-172, ZWG 161.1, ZWG 160.183, WAS 67, KUG 1316+317, PGC 46354) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Музей партызанскай славы
Музей партызанскай славы. Створаны ў 1971 годзе ва ўрочышчы Хаваншчына (за 3 км на поўдзень ад в. Корачын) Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці, дзе ў 1943—1944 гадах у Другой сусветнай вайне базіраваліся Брэсцкія падпольныя абкамы КП(б)Б і ЛКСМБ, штаб Брэсцкага партызансага злучэння, і друкарня падпольнай газеты «Зара»; філіял Брэсцкага краязнаўчага музея. 960 адзінак асноўнага фонду (1999). Уключае 4 драўляныя домікі, 2 зямлянкі, калодзеж, «Лясную школу». У ломіках экспанаты пра дзейнасць падпольных абкомаў, штаба партызанскага злучэння, барацьбу моладзі супраць нямецкіх акупацыйных улад, работу рэдакцыі газеты, партызанскага шпіталя і інш.
Кацярына Аляксееўна Фурцава
Кацярына Аляксееўна Фурцава (24 лістапада [7 снежня] 1910, Вышні Валачок —, ) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, адзін з ініцыятараў русіфікацыі беларускай адукацыі. Першы сакратар МГК КПСС з 1954 па 1957 год. Член Прэзідыума ЦК КПСС з 1957 па 1961 год. Mіністр культуры СССР з 1960 па 1974 год.
Манджардзіна-Лігурэ
Манджардзіна-Лігурэ (Mongiardino Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 186 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Багданаўка (Хіславіцкі раён)
Багданаўка (Богдановка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Багданаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Багданаўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ала Леанідаўна Загайкевіч
Ала Леанідаўна Загайкевіч (Алла Леонідівна Загайкевич;, Хмяльніцкі, Хмяльніцкая вобласць, УССР) — украінская кампазітарка, удзельніца шматлікіх міжнародных фестываляў сучаснай музыкі ва Украіне, Францыі, Швецыі, Японіі, Кітаі, Расіі, Чэхіі, Літве, Канадзе, Германіі, Польшчы. Аўтар шматлікіх музыказнаўчых артыкулаў у навуковых зборніках і часопісах ва Украіне і за мяжой. Уладальніца шматліціх грантаў і ўзнагарод. Спалучае працу ў акадэмічных канцэртных жанрах (сімфанічная, камерная, электраакустычная музыка, камерная опера) і ў сучасных мультыдысцыплінарных праектах (аўдыё-візуальныя інсталяцыі, перформансы, музыка да кінафільмаў і тэатральных уяўленняў). У электраакустычных перформансах выступае з выканаўцамі новай імправізацыйнай музыкі.
Біяграфічныя звесткі
Вучылася ў Кіеўскай дзяржаўнай кансерваторыі імя Пятра Чайкоўскага у класе прафесара Юрыя Ішчанка (1985—1990) і ў Інстытуце даследаванні і каардынацыі акустыкі / музыкі (IRCAM) у Парыжы (1995—1996). У 1986—1999 гадах была ўдзельніцай групы «Древо» (кіраўнік Я. Яфрэмаў).
З сярэдзіны 90-х гадоў актыўна прапагандавала акадэмічную электраакустычную музыку ва Украіне, супрацоўнічала з музыкамі эксперыментальнай электроннай музыкі.
З 1998 года выкладае на кафедры музычна-інфармацыйных тэхналогій Нацыянальнай музычнай акадэміі Украіны, дзе пры садзейнічанні Міжнароднага фонду «Адраджэнне» заснавала студыю электраакустычнай музыкі.
Ала Загайкевіч з’яўляецца куратарам міжнародных праектаў электраакустычнай музыкі «Електроакустика» (з 2003), «ЕМ-візія» (з 2005), старшынёй Асацыяцыі электраакустычнай музыкі пры Кіеўскай арганізацыі саюзу кампазітараў Украіны (з 2010).
У 2004 годзе за музыку да фільма Алеся Саніна «Мамай» была ўзнагароджана Нацыянальнай прэміяй Украіны імя Аляксандра Даўжэнка.
У 2009 годзе заснавала міжнародны праект Electroacoustic’s ensemble, дзе выступіла ў якасці кампазітара, праграміста, выканаўцы на электраакустычных інструментах.
У 2021 годзе кампазітар прысвяціла канцэрт памяці выкладчыка кансерваторыі Аляксея Басенка, які паўплываў на фарміраванне яе светапогляду.
У 2023 абвясціла аб звальненні з НМАУ з-за нязгоды з рашэннем кіраўніцтва ўстановы захаваць імя рускага кампазітара Пятра Чайкоўскага у яго назве на фоне расійскай агрэсіі
Спіс асноўных твораў
Ала Загайкевіч з’яўляецца аўтарам сімфанічнай і камернай музыкі, камернай оперы, электраакустычных і мультымедыйных твораў, музыкі да кінафільмаў і іншага.
Валянціна Аляксандраўна Семярэнка
Валянціна (Валя) Аляксандраўна Семярэнка (Валентина (Валя) Олександрівна Семеренко, нар., пгт Краснаполле, Сумская вобласць) — украінская біятланістка, майстар спорту, член нацыянальнай зборнай каманды Украіны. Алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў эстафеце, чэмпіёнка свету сярод юніёраў у 2004 годзе, чэмпіёнка Еўропы 2006 года, неаднаразовая чэмпіёнка першынстваў і Чэмпіянатаў Украіны, на XXIII Сусветнай зімовай універсіядзе выйграла 4 медалі (3 сярэбраныя, 1 бронзавы). Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2006 у Турыне і Алімпійскіх гульняў 2010 у Ванкуверы.
На чэмпіянаце свету 2008 года ў Эстэрсундзе Валя заняла другое месца ў эстафеце.
Валя Семярэнка — сястра-блізнюк украінскай біятланісткі Віты Семярэнка.
Біяграфія
Нарадзілася ў Краснаполлі, Валя маладзейшая за сваю сястру Віту на 15 хвілін. У яе ёсць старэйшая сястра Аксана, якая старэйшая за яе на 4 гады. У горадзе было ўсяго 2 развітых спартыўных секцыі — лыжная і футбольная. Выбару асаблівага не было, і ў чацвёртым класе разам са сваёй сястрой Вітай яна прыйшла ў секцыю лыжных гонак.
Заняцца біятлонам прапанаваў трэнер Рыгор Іванавіч Шамрай, які свой значок майстры спорту атрымаў у біятлоне, але шмат гадоў працаваў з лыжнікамі. Валю ён папярэдзіў, што за год біятланістам яна не стане, і толькі праз некалькі гадоў будуць нейкія вынікі.
На наступны буйны чэмпіянат Валя паехала ўжо з сястрой Вітай і разам заваявалі сярэбраныя медалі ў эстафеце на маладзёжным чэмпіянаце свету ў Кантыялахці ў 2005 годзе.
На Алімпіяду ў Турыне патрапіла, але без сястры Віты.
Новы алімпійскі цыкл пачала з паспяховага выступлення на летнім чэмпіянаце свету ва Уфе 2006 года. На гэтым спаборніцтве сёстрам упершыню давялося разыгрываць медалі міжнароднага ўзроўню паміж сабой. Валя была больш паспяховай — тры срэбра і бронза, у яе сястры Віты — адно срэбра і бронза. Але на сусветнай універсіядзе ў Турыне ў 2007 годзе, сёстры памяняліся месцамі. Абедзве атрымалі па 4 медалі. У гонцы пераследу яны фінішавалі трымаючыся за рукі, першай была Віта.
У сезоне 2006/2007 Валя Семярэнка добра выступіла на першых трох этапах.
7 студзеня 2009 года атрымала першую перамогу ў эстафетнай гонцы ў складзе Алены Підгрушнай, Віты Семярэнка і Аксаны Хвастэнка на этапе Кубка свету ў Оберхофе. Гэта першая перамога сясцёр Семярэнка ў эстафетных гонках.
На Алімпіядзе ў Ванкуверы ўдзельнічала з сястрой Вітай.
13 лютага 2013 года на чэмпіянаце свету па біятлоне ў Нове-Места дапусціла адзін промах на першым агнявым рубяжы і заняла трэцяе месца ў індывідуальнай гонцы, саступіўшы Туры Брегер і Андрэа Хенкель.
15 лютага 2013 года на чэмпіянаце свету па біятлоне ў Нове-Места заняла другое месца ў эстафетнай гонцы ў складзе Юліі Джымы, Віты Семярэнка і Алены Підрушнай, саступіўшы зборнай Нарвегіі.
Скончыла Сумскі дзяржаўны педагагічны універсітэт ім. А. С. Макаранка.
Студэнтка Нацыянальнай акадэміі Дзяржаўнай падатковай службы Украіны.
Валодае ўкраінскай і рускай мовамі.
Журавычы
Журавычы (Жура́вичі) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Мінесота
Гісторыя
Да сярэдзіны XIX ст. Мінесота была населена пераважна індзейскімі плямёнамі сіў і аджыбвэ. Назва штата паходзіць ад выразу дакота Waåbdi Wakiya M ni Sota Makoce ("зямля, дзе чыстыя воды адлюстоўваюць хмары"). У 1951 г. аджыбвэ і сіў заключылі шэраг дагавораў з ЗША, якія прадугледжвалі перадачу часткі зямель белым пасяленцам, наўзамен атрымалі 3 750 000 долараў. Пасля гэтага пачалася масавая міграцыя фермераў.
11 мая 1858 года штат Мінесота ўвайшоў у склад ЗША і стаў 32 штатам. У тым жа годзе была прынята яго канстытуцыя. У 1862 г. адбылося паўстанне сіў. Пасля яго здушэння індзейскія тэрыторыі яшчэ больш скараціліся.
NGC 1332
NGC 1332 (іншыя абазначэнні — ESO 548-18, MCG -4-9-11, UGCA 72, IRAS03240-2130, PGC 12838) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гватэмала
Гватэма́ла (Guatemala), Рэспу́бліка Гватэма́ла (República de Guatemala) — дзяржава ў Цэнтральнай Амерыцы. Мяжуе на захадзе і поўначы з Мексікай, на паўночным усходзе з Белізам, на ўсходзе і паўднёвым усходзе з Гандурасам і Сальвадорам; абмываецца водамі Ціхага акіяна і Гандураскага заліва Карыбскага мора. Сталіца — горад Гватэмала.
Паўднёвая, самая населеная частка — вулканічныя горныя ланцугі і нагор’і Кардыльераў. Самая вялікая па колькасці насельніцтва дзяржава Цэнтральнай Амерыкі. Дзяржаўная мова — іспанская. З’яўляецца спадкаемцам цывілізацыі майя і ў наш час індзейцы і метысы складаюць большасць насельніцтва краіны.
Самы вялікі ў Цэнтральнай Амерыцы аб’ём ВУП, але ўзровень жыцця насельніцтва невысокі. Эканоміка мае сельскагаспадарчую спецыялізацыю і арыентуецца на ЗША. Уваходзіць у Арганізацыю Амерыканскіх дзяржаў (ААД), Цэнтральнаамерыканскі трохкутнік.
Нацыянальнае свята — Дзень незалежнасці (15 верасня).
Этымалогія
Назва «Гватэмала» паходзіць ад ацтэкскага слова Cuauhtēmallān, якое азначае «месца многіх дрэў» (хутчэй за ўсё, гаворка ідзе пра дрэва Cuatli Eysenhardtia). Такой назвай гэтая тэрыторыя абавязаная індзейскім спадарожнікам-саюзнікам Педра дэ Альварада.
Прырода
2/3 плошчы краіны займае нагор’е вышынёй 1000-3000 метраў. Яго паўночна-усходняя частка — складкава-глыбавыя хрыбты і плато (С’ера-Мадрэ), падзеленыя глыбокімі далінамі рэк. На паўднёвым захадзе нагор’е складзена з вулканічных парод. Ёсць вулканы (Вулкан Такана — 4117 м — самы актыўны вулкан, вулкан Тахумулька — 4217 м, вулкан Тэкуамбура, вулкан Фуэга — 3918, вулкан Чыкабаль, вулкан Агуа). на мяжы з Белізам — горы Майя, якія не адносяцца да асноўнай Кардыльеры. Бываюць разбуральныя землетрасенні. На поўначы вапняковае узгорыстае плато Петэн. Узбярэжжы нізінныя. Карысныя выкапні: нафта, нікель, поліметалы, марганцавыя і хромавыя руды, золата. Клімат трапічнага пояса, пасатны, вільготны. Частыя ўраганы. Сярэдняя тэмпература паветра на нізінах 23-27 °C, на міжгорных плато 15-20 °C. Ападкаў на ўсходніх схілах нагор’я больш за 2000 мм, на ўнутраным плато, у міжгорных далінах і на ўзбярэжжах 500—1000 мм за год. Рэкі мнагаводныя, багатыя гідраэнергіяй; самыя значныя з іх Усумасінта і Матагуа. З азёр найбольшыя Ісабаль, Атытлан, Петэн-Іца. На поўначы і па ўзбярэжжы Ціхага акіяна саванны і хмызняковыя зараснікі, на ніжніх схілах гор вільготныя вечназялёныя лясы, вышэй — дубовыя і хваёвыя лясы. На паўночным усходзе размешчаны вялізны масіў вільготных трапічных лясоў, якія ахоўваюцца ў біясферным запаведніку Майя і некалькіх нацыянальных парках. Усяго пад лесам і хмызняком 40 % тэрыторыі. У трапічных лясах шмат каштоўных парод дрэў: каўчукавае, кампешавае, махагонавае, ружовае (з найкаштоўнейшай драўнінай), чорнае, зальзавае, бакаўт. Жывёльны свет Гватэмалы тыповы для Цэнтральнай Амерыкі: браняносцы, дзікабразы, тапіры, пумы. У краіне жыве каля 2000 відаў птушак, самая вядомая — квезаль (кецаль), жыхар вільготных трапічных лясоў з пышнымі смарагдавымі пёрамі хваста. Нацыянальныя паркі: Тыкаль, Рыа-Дульсэ, Атытлан.
Гісторыя
Тэрыторыя сучаснай Гватэмалы была заселеная як мінімум 13 тыс. гадоў таму. У 3 тыс.да н.э. на зямлі Гватэмалы прыйшлі плямёны майя-кічэ, якія займаліся земляробствам (фасоля, кукуруза, гарбузы).У 1-м тысячагоддзі да н.э. на тэрыторыі Гватэмалы існавалі гарады-дзяржавы мая, на Гватэмальскім нагор’і — дзяржаўныя ўтварэнні іншых плямён. Горад Тыкаль быў найбуйнейшым цэнтрам цывілізацыі мая: меў плошчу 16 км², каля 300 палацаў і храмаў; другі цэнтр — Паленке. У X стагоддзі адбылася дэмаграфічная катастрофа (выкліканая, хутчэй за ўсё, прыроднымі і экалагічнымі прычынамі), багатыя горада вымерлі і надоўга зараслі лесам. У X—XI стст. у Гватэмалу з Табаска прыйшлі тальтэкі, да якіх адносіліся і плямёны кічэ, і заваявалі цэнтральнае сугор’е.
Заваяванне тэрыторый іспанцамі пачалося ў 1523-24 гадах на чале з Педра дэ Альварада. Племя кічэ аказала іспанцам супраціў, але сілы былі няроўнымі. У бітве на ўскраіне горада Кетцальцінанга ў 1525 Альварада разграміў Кічэ і забіў іх правадыра Тэкум Умана. Іспанцы пачалі здабываць золата і срэбра, ствараць плантацыі, атрымліваль індыга. У 1560 годзе ў складзе віцэ-каралеўства Новая Іспанія было ўтворана генерал-капітанства Гватэмала, у склад якога ўвайшла амаль уся тэрыторыя Цэнтральнай Амерыкі.
Наступнае стагоддзе прайшло ў барацьбе кансерватараў і лібералаў, урады якіх напераменку выганялі і вярталі амерыканскія кампаніі, манахаў і т.п. З 1840 па 1865 гады Гватэмалу узначальваў селянін Рафаэль Карэа, які абапіраўся на кансерватараў. Ліберал Баррыльяс, які прыйшоў да ўлады ў 1871 годзе, горача жадаў аднавіць адзіную дзяржаву Цэнтральнай Амерыкі і развязаў вайну з суседзямі, але ў бітве супраць арміі Сальвадора ў 1885 годзе быў забіты. Пачатак ХХ стагоддзя прайшоў пад знакам чаргавання дыктатараў, што мелі падтрымку ЗША і асабіста кампаніі «Юнайтэд Фрут».
У 1944 годзе прэзідэнтам Гватэмалы стаў пісьменнік Хасэ Арэвала, які павёў больш незалежную ад ЗША палітыку, у прыватнасці, устанавіў дыпламатычныя адносіны з СССР. Сам Арэвала называў сябе «хрысціянскім сацыялістам». Наступны прэзідэнт выгнаў «Юнайтэд Фрут», тады амерыканцы правялі ваенную аперацыю і зноў пераарыентавалі Гватэмалу на ЗША. У 1960—1996 гадах у краіне ішла грамадзянская вайна, якая суправаджалася масавым партызанскім рухам, рэпрэсіямі (у тым ліку, спаленнем вёсак) з боку ўладаў.
Дзяржаўны лад
Гватэмала — прэзідэнцкая рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя 1985 года (набыла сілу ў 1986 годзе). Кіраўнік дзяржавы і ўрада — прэзідэнт, якога выбірае насельніцтва. Вышэйшы заканаўчы орган — аднапалатны Кангрэс Гватэмалы (158 дэпутатаў), які выбіраецца, як і прэзідэнт, на 4 гады. Унітарнае дзяржава, Падзяляецца на 22 дэпартамента. Трэць тэрыторыі прыпадае на паўночны дэпартамент Петэн.
Беларуска-гватэмальскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Беларуссю і Гватэмалай ўсталяваныя 11 сакавіка 1993 г. Аб’ём узаемнага гандлю ў 2011 годзе склаў 20,5 млн долараў ЗША. Экспарт Рэспублікі Беларусь у Рэспубліку Гватэмала склаў 19,4 млн долараў ЗША, імпарт — 1,1 млн долараў ЗША.
Насельнітва
Першая па колькасці насельніцтва краіна Цэнтральнай Амерыкі. Сёння пры ацэнцы насельніцтва Гватэмалы фігуруюць лічбы ад 15,5 да 17,2 млн чал. Паводле падлікаў, у 1900 годзе ў Гватэмале пражывала каля 885 тыс. чал, што робіць яе лідарам па тэмпах росту насельніцтва ў Заходнім паўшар’і ў XX стагоддзі (амаль дваццаціразовы рост). Сёння натуральны прырост, хоць і запаволіўся, застаецца вельмі высокім — 1,75 %, міграцыйная змяншэнне — −0,2 % (2017). У 2010 (дадзеныя перапісу) 41 % насельніцтва складалі дзеці і падлеткі да 15 гадоў (самая маладая краіна Заходняга паўшар’я). Гватэмала адрозніваецца выключнай этнічнай і моўнай разнастайнасцю. Паводле перапісу 2010 года, каля 41,5 % насельніцтва — гэта метысы (таксама вядомыя як ладына), якія размаўляюць на іспанскай мове. Аналагічная доля карэнных гватэмальцаў (41 %) з поўным індзейскім радаводам (ва ўсёй Лацінскай Амерыцы большы % індзейцаў толькі ў Перу). Большасць індзейцаў — прадстаўнікі народаў майя, а менавіта: кічэ (11,0 % ад агульнай колькасці насельніцтва), кекчэ (8,3 %), какчыкелі (7,8 %), многія індзейцы размаўляюць на адной з 21 моваў майя, большасць — на іспанскай; 18,5 % гватэмальцаў — белыя крэолы (нашчадкі іспанцаў). Даволі шматлікія нямецкая і карэйская дыяспары. Каталікі складаюць 47,6 % насельніцтва, пратэстанты — 38,2 % (2012). Каталіцызм імкліва здае пазіцыі на карысць пратэстантызму. Гараджане, якія складаюць 52,5 % усяго насельніцтва (2017), сканцэнтраваны ў агламерацыі Гватэмалы (з прыгарадамі Міска і Вілья-Нуэва — каля 3 млн чал., 2015) — найбуйнейшым горадзе Цэнтральнай Амерыкі. Другі па памерах горад — Кетсальтынанга (130 тыс. чал.).