cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікеланджэла Буанароці
Сабор Святога Пятра
У 1548 годзе партугальскі мастак Францыска д'Аланда завяршыў свой ​​трактат «Da Pintura Antiga» («Аб антычным жывапісе»), у другой частцы якога ўтрымліваліся т. зв. «Рымскія дыялогі» або «Дыялогі з Мікеланджэла». Гэтыя «дыялогі» тычыліся перыяду роспісу Сіксцінскай капэлы (фрэска «Страшны суд»). Кніга была апублікавана толькі ў 1896 годзе (Francisco D'Ollanda, Quatro Dialogos Da Pintura Antiga, Porto, 1896), першы пераклад на італьянскую — у 1926, англійскую — 1928.
9 студзеня 1548 года памёр брат Джавансімонэ. У наступным годзе былі завершаны праекты для бібліятэкі Лаўрэнціяна. 1550 — абедзве фрэскі капэлы Пааліна.
Па сведчаннях французскага дыпламата і крыптографа Блеза дэ Віжэнера, які ў 1550 годзе наведаў Рым і бачыў сямідзесяціпяцігадовага Мікеланджэла за працай, скульптар «не быў вельмі моцным, аднак, за пятнаццаць хвілін ён адкалоў ад вельмі цяжкай груды мармуру больш, чым трое маладых муляроў маглі б зрабіць за тры ці ў чатыры разы большы час (…) Адным ударам ён адсякаў кавалкі ў тры-чатыры пальцы таўшчынёй, і так дакладна ў вызначаным месцы, што калі б ён закрануў яшчэ трохі мармуру, то рызыкаваў бы знішчыць усю працу».
«П'ета II»
З канца 1540-х гадоў да 1555 года Мікеланджэла працаваў над скульптурнай групай «П'ета» (Сабор Санта Марыя дэль Ф'ёрэ, Фларэнцыя). Мёртвае цела Хрыста трымае Святы Нікадзім, а з двух бакоў падтрымліваюць Маці Божая і Марыя Магдаліна (скончана фігура Хрыста і збольшага Святой Магдаліны). У адрозненне ад «П'еты» сабора Святога Пятра, гэтая група больш плоская і вуглаватая, а ўвага засяроджана на зламанай лініі цела Хрыста. Размяшчэнне трох няскончаных галоў стварае драматычны эфект, рэдкі ў творах з гэтым сюжэтам. Магчыма, галава Святога Нікадзіма была яшчэ адным аўтапартрэтам старога Мікеланджэла, а сама статуя прызначалася для яго магілы. Выявіўшы расколіну ў камені, ён разбіў скульптуру малатком. Леа Стайнберг лічыў, што Мікеланджэла знішчыў статую, таму што адчуваў нейкую мяжу выразнасці свайго мастацтва.
13 лістапада 1555 года памірае брат Джызмонда, а 3 снежня — памочнік Урбіна.
«П'ета Ранданіні»
«П'ета Ранданіні» (Кастэла Сфарцэска, Мілан), імаверна, была пачата ў 1555 годзе. Кампазіцыя — адзінокая Маці Божая падтрымлівае мёртвае цела Хрыста. Сэнс гэтага твора — трагічнае адзінства маці і сына, дзе цела паказана настолькі схуднелым, што не застаецца надзеі на вяртанне жыцця.
За шэсць дзён да смерці Мікеланджэла працаваў над іншым варыянтам П'еты, магчыма, гэта была «Палестрынская П'ета».
Смерць і пахаванне
Мікеланджэла памёр 18 лютага 1564 года ў Рыме. Сведкамі яго смерці былі Тамаза Кавальеры, Даніеле да Вальтэра, Дыямедэ Леоні, лекары Федэрыга Данаці і Герарда Фідэлісімі, і слуга Антоніа Францэзэ. Мікеланджэла завяшчаў «душу — Богу, цела — зямлі, маёмасць — бліжэйшым сваякам». Ён сказаў, што хоча, каб яго пахавалі ў Фларэнцыі. Праз тры дні ў Рым прыбыў яго пляменнік, Ліянарда, якому 15 лютага па просьбе Мікеланджэла напісаў ліст Федэрыга Данаці.
Папа Пій IV збіраўся пахаваць Мікеланджэла ў Рыме, адвёўшы яму грабніцу ў саборы Святога Пятра. 20 лютага 1564 года, цела Мікеланджэла было часова пакладзена ў царкве Санці Апастолі.
У пачатку сакавіка цела скульптара была таемна перавезена ў Фларэнцыю і ўрачыста пахавана 14 ліпеня 1564 года ў Францысканскай царкве Санта Крочэ, недалёка ад магілы Макіявелі.
Грабніца Мікеланджэла
Магілу Мікеланджэла праектаваў Вазары. На магіле сядзяць тры музы — «Скульптура» (аўтар Валерыа Чолі), «Жывапіс» і «Архітэктура» (аўтар абодвух — Джавані Батыста Ларэнці). Партрэт-бюст Мікеланджэла над музамі — таксама аўтарства Джавані Батыста Ларэнці, а фрэска «Аплаквання» (П'ета) — Джавані Батыста Налдзіні.
Па абодва бакі ад бюста — барэльефы з трох пераплеценых вянкоў (лаўровы, дубовы і аліўкавы), якія сімвалізуюць адзінства трох мастацтваў. Падобным на кольцы Барамеа штампам (з літарай «М» у адным са знешніх сектараў) сам Мікеланджэла пазначаў абраны ім мармур.
Грабніца была пабудавана на працягу 1564—1574 гадоў. Яна стала ўзорам для праектаў наступных пахаванняў, напрыклад, для магілы Галілея (аўтарства Джавані Фаджыні), якая размешчана насупраць. Таксама ў царкве ёсць мемарыял Дантэ (узведзены ў 1800-х гадах).
Карл Орф
Карл Орф (ням.: Carl Orff; Карл Генрых Марыя Орф, ням. Karl Heinrich Maria Orff; 10 ліпеня 1895, Мюнхен - 29 сакавіка 1982, Мюнхен) — нямецкі кампазітар, найбольш вядомы кантатай «Карміна Бурана» (1937). Будучы буйным кампазітарам XX стагоддзя, ён таксама ўнёс вялікі ўклад у развіццё музычнай адукацыі.
Мікеланджэла Буанароці
Паэтычная спадчына
Паэзія Мікеланджэла лічыцца адным з самых яскравых узораў эпохі Адраджэння, хоць Абрам Эфрас, рускі мастацтвазнавец і перакладчык, назваў паэзію «малодшай з муз Мікеланджэла». Захавалася каля 300 яго вершаў. Асноўныя тэмы — апяванне чалавека, гарката расчаравання і адзінота мастака. Любімыя паэтычныя формы — мадрыгал і санет. Паводле Р. Ралана, Мікеланджэла пачаў пісаць вершы яшчэ ў дзяцінстве, аднак, іх засталося не так шмат, бо ў 1518 г., ён спаліў большасць сваіх ранніх вершаў, а яшчэ частку знішчыў ужо пазней, перад смерцю.
Асобныя яго вершы былі апублікаваны ў працах Бенедэта Варкі (Benedetto Varchi), Доната Джаноці (Donato Giannotti), Джорджа Вазары і інш. Сябры, Луіджы Рыча і Джаноці прапанавалі яму адабраць лепшыя вершы для публікацыі. У 1545 годзе Джаноці ўзяўся за падрыхтоўку першага зборніка Мікеланджэла, аднак, справа далей не пайшла — у 1546 годзе памёр Луіджы, а ў 1547 годзе — Віторыя. Мікеланджэла вырашыў адмовіцца ад гэтай ідэі, лічачы яе славалюбствам.
Такім чынам, пры жыцці зборнікі яго вершаў не друкаваліся, а першы зборнік быў апублікаваны толькі ў 1623 годзе яго пляменнікам Мікеланджэла Буанароці (малодшым) пад назвай «Вершы Мікеланджэла, сабраныя яго пляменнікам» у Фларэнційскім выдавецтве «Джунцінэ» (Giuntine). Гэта выданне было няпоўным, і ўтрымлівала пэўныя недакладнасці. У 1863 годзе Чэзарэ Гуасці(Chesare Guasti) выдаў першае дакладнае выданне вершаў мастака, якое, аднак, не было храналагічным. У 1897 годзе выйшла выданне нямецкага мастацтвазнаўца Карла Фрэя (Karl Frey) «Вершы Мікеланджэла, сабраныя і пракаментаваныя доктарам Карлам Фрэям» (Берлін). Выданне Энца Ноэ Джырардзі (Бары, 1960) (Enzo Noe Girardi) складалася з трох частак, і было значна больш дасканалым, чым выданне Фрэя, у тым, што датычылася дакладнасці перадачы тэксту і адрознівалася лепшай храналогіяй размяшчэння вершаў, хоць і не цалкам бясспрэчнай.
На беларускую мову асобныя вершы Мікеланджэла пераклалі Міхась Стральцоў і Майсей Сяднёў.
Выкарыстанне ў музыцы
Яшчэ пры яго жыцці частка вершаў была пакладзена на музыку. Сярод самых вядомых кампазітараў-сучаснікаў Мікеланджэла — Якаб Аркадэльт («Deh dimm’ Amor se l'alma» та «Io dico che fra voi»), Барталамеа Трамбанчына, Канстанца Феста (страчаны мадрыгал на верш Мікеланджэла ), Жан дэ Кансей (таксама — Кансіліум).
Таксама на яго словы пісалі такія кампазітары як Рыхард Штраус (цыкл з пяці песень — першая на словы Мікеланджэла, астатнія — Адольфа фон Шака, 1886), Гуга Вольф (вакальны цыкл «Песні Мікеланджэла» 1897) і Бенджамін Брытэн (цыкл песень «Сем санетаў Мікеланджэла», 1940 ).
У 2006 годзе сэр Пітэр Максвел Дэвіс завяршыў працу над «Tondo di Michelangelo» (для барытона і фартэпіяна). У твор увайшло 8 санетаў Мікеланджэла. Прэм'ера адбылася 18 кастрычніка 2007 годзе.
У 2010 годзе аўстралійскі кампазітар Мэцью Дзьюі напісаў сачыненне «Il tempo passa: music to Michelangelo» (для барытона, альта і фартэпіяна). У ім выкарыстоўваецца сучасны пераклад вершаў Мікеланджэла англійскую мову. Сусветная прэм'ера твора адбылася 16 студзеня 2011 года.
Знешнасць
Існуе некалькі партрэтаў Мікеланджэла. Сярод іх — Себасцьяна дэль П’ёмба (Каля 1520), Джуліяна Буджардзіні, Якапіна дэль Контэ (1544—1545 гг., Галерэя Уфіцы), Марчэла Венусці (музей у Капітоліі), Францыска д'Аланда (1538 −1539 гг), Джуліа Банасонэ (1546) і іншыя. Таксама яго выява была ў біяграфіі Кандзіві, якая выйшла ў 1553 годзе, а ў 1561 годзе Леонэ Леоні адчаканіў манету з яго выявай.
Апісваючы аблічча Мікеланджэла, Рамэн Ралан выбраў за аснову партрэты Контэ і д'Аланда:
Тым не менш, у кінематографе яго адлюстроўвалі больш прывабным, чым ён быў на самай справе.
Мікеланджэла не пакінуў пасля сабе ні аднаго задакументавана аўтапартрэта, аднак, некалькі яго прац даследчыкі лічаць магчымымі выявамі мастака. Сярод іх — «Святы Прокл Балонскі», галава Алаферна ў фрэсцы «Юдзіф і Алаферн» на столі Сіксцінскай капэлы, пераможаны у групе «Геній перамогі», твар на знятай скуры Святога Варфаламея (фрэска «Страшны суд»), Святы Нікадзім у «П'еце II» і г.д. .
Лічыцца таксама, што ён намаляваны на фрэсцы Рафаэля «Афінская школа», хоць гэта сцвярджэнне не адназначнае.
Пасля смерці Мікеланджэла, Даніеле да Вальтэра зрабіў пасмяротную маску скульптара і яго бюст.
Асабістае жыццё
16 мая 1553 года Ліянарда ажаніўся з Касандрай Рыдольфі. У мужа і жонкі неўзабаве з’явіліся дзеці: 1554 года — Буанароці, 1555 — Мікеланджэла. Апошні неўзабаве памёр.
Няпростыя адносіны ў яго склаліся з іншымі двума прызнанымі геніямі эпохі — Леанарда да Вінчы і Рафаэлем Санці. Вядома, што П'етра Садэрыні «некалькі разоў збіраўся (…) перадаць» Леанарда да Вінчы тую мармуровую глыбу, з якой Мікеланджэла пасля зрабіў «Давіда». Заказ фрэскі залы Вялікага Савета (Сіньёрыі) у Палацца Век'ё на тэму гістарычных перамог Фларэнцыі пры Анг'яры і Кашыні Вазары трактаваў як магчымасць «спаборнічаць» з Леанарда, а Рафаэля Санці ён упамінае сярод жывапісцаў, якія вучыліся па кардонах «Баталіі пры Кашыні». Вядомы словы Мікеланджэла аб Рафаэлі: «усё, што ён меў у мастацтве, ён атрымаў ад мяне». Улічваючы, што на думку Мікеланджэла «жывапіс — гэта хлусня, скульптура ж — праўда», спаборніцтва паміж ім і Рафаэлем таксама было відавочным. Як Мікеланджэла мог лічыцца ўвасабленнем скульптуры, так Рафаэль — увасабленнем жывапісу.
Дыскусіі аб сексуальнай арыентацыі Мікеланджэла пачаліся з біяграфіі мастака, выдадзенай 1893 года ў Лондане Джонам Эдзінгтанам Саймандзам. Аднак, у любым выпадку, немагчыма дакладна сцвярджаць ці меў Мікеланджэла нейкія фізічныя зносіны наогул. Частка даследчыкаў лічыць, што пачуцці і адносіны Мікеланджэла былі чыста платанічнымі — ці ідзе гаворка аб жанчынах, ці аб мужчынах. Яму, падабалася чалавечае цела і ў ім ён бачыў прыгажосць і гармонію, само чалавечае цела, мужчынскае ці жаночае, было для яго сродкам перадачы мастацкай ідэі. Уільям Дзюрант лічыў, што ўся яго энергія была накіраваная на творчасць, а не на секс. Значна больш прыхільнікаў тэорыі аб гомасексуальнай прыродзе мастака — большасць санетаў напісана аб каханні да мужчын, калі яго пляменнік выдаў першы зборнік вершаў, ён змяніў займеннікі мужчынскага роду на жаночыя. Акрамя таго, лічыцца, што жанчыны Мікеланджэла вельмі мужчынападобныя. Таму на думку Джона Саймандза, «Мікеланджэла не кахаў, не захапляўся і не жадаў жанчын». Існуе таксама меркаванне, што яго цікавасць да малодшых прадстаўнікоў уласнага полу можна растлумачыць яго жаданнем знайсці ў іх асобе сына.
Пэўнае ўяўленне аб пачуццях Мікеланджэла можа даць яго ж паэзія. Значная частка захаваных тэкстаў перыяду сталасці і старасці мастака звязаны з імёнамі двух вельмі блізкіх для яго людзей: Тамаза Кавальеры і Віторыі Калона. З рымскім арыстакратам і мастаком Тамаза, яны пазнаёміліся прыкладна ў канцы 1532 года. Вядома шмат вершаў напісаных Мікеланджэла да юнака (Тамаза тады было 23 гады), а таксама малюнкаў, намаляваных і падораных ім Тамаза («Ганімед», «Тыцій», «Падзенне Фаэтона» і інш.). Існаваў партрэт хлопца, які, аднак, страчаны.
У 1537 года ён пазнаёміўся з Віторыяй Калона, і іх сяброўства працягвалася да самай смерці Віторыі. Як піша Кандзіві, Мікеланджэла больш за ўсё шкадаваў аб тым, што развітваючыся з ёй, пацалаваў руку, а не лоб ці твар. Пазней ён напісаў, што «''Яна мяне вельмі любіла, і гэта было ўзаемна. Смерць забрала ў мяне вялікага друга''».
Паводле Брыёна, Тамаза і Віторыя былі для Мікеланджэла ідэаламі мужчынскі і жаночай прыгажосці адпаведна.
Ушанаванне пасля смерці
Сяло Капрэзэ, дзе нарадзіўся Мікеланджэла, цяпер вядома пад назвай Капрэзэ-Мікеланджэла. Указ аб перайменаванні быў выдадзены 9 лютага 1913 года .У сяле адкрыты музей і бібліятэка Мікеланджэла.
У гонар яго названы астэроід, плошча ў Фларэнцыі, акіянскі лайнер, камп'ютарны вірус, кратар на Меркурыі, песня Б'ёрна Скіфса, псіхалагічны феномен.
У мастацтве
Джаванмарыя Бутэр намаляваў малюнак «Паэт Мікеланджэла з Апалонам і музамі» на пахаванні мастака (1564). Эль Грэка адлюстраваў Мікеланджэла на карціне «Выгнанне гандляроў з храма» (каля 1570). Вядомы таксама карціны Даменіка Крэсці «Мікеланджэла дэманструе мадэль сабора Святога Пятра Юлію II» (1619) і Якопа да Эмполі «Мікеланджэла дэманструе мадэль фасада царквы Сан Ларэнца Льву X» (1617—1619). У 1970 года Сальвадор Далі стварыў сюррэалістычны партрэт «Галава Мікеланджэла са скрынямі».
У літаратуры
Аб слепаце Мікеланджэла напісана ў аповесцях Тараса Шаўчэнкі «Музыка» (1855) і «Мастак» (1856). Таксама Мікеланджэла згадваецца ў паэзіі «Маякі » Шарля Бадлера (1857), аповесці Марка Твэна «прасцякі за мяжой» (1869), у паэме «''Любоўная песня Дж. Альфрэда Пруфрака''» Томаса Эліята (1920).
Выкарыстанне твораў і матываў
У 1967 года выйшла кніга Э. Л. Конігсбург «З заблытаных спраў місіс Бэзіл Э. Френквайлер» (From the Mixed-Up Files of Mrs. Basil E. Frankweiler), сюжэт якой развіваецца вакол таямніцы статуі «анёла», магчыма створанай Мікеланджэла. Кніга атрымала медаль Джона Ньюберы ў 1968 годзе. У 1973 кніга была экранізавана Філдэрам Кукам (місіс Френквайлер сыграла Інгрыд Бергман), а ў 1995 — Маркусам Коўлам (місіс Френквайлер — Лорэн Бэкал).
У шэрагу прац Сальвадора Далі выкарыстоўваюцца матывы твораў Мікеланджэла — ""Раб «Мікеланджэла — можна скарыстацца як машынай» (1965), «Галава Раніцы, паводле Мікеланджэла (дэталь фігуры грабніцы Ларэнца II Медычы)» (1977), «Пра „Майсея“ Мікеланджэла, грабніца Папы Юлія II», «Пра „Скурчанага хлопчыка“ Мікеланджэла», «Пейзаж са схаваным вобразам „Давіда“ Мікеланджэла» (1982), «Галава, навеяная Мікеланджэла» (1983) і іншыя. Карціна «Мяккі аўтапартрэт са смажаным салам» (1941) была навеяная ўражаннямі аб асобе на знятай скуры Святога Варфаламея (фрэска «Страшны суд»).
У кароткаметражным фільме Мікеланджэла Антаніоні «Погляд Мікеланджэла» (2004) паказаны статуі грабніцы Папы Юлія II. Фільм атрымаў узнагароду FIPRESCI на міжнародны кінафестываль у Вальядалідзе.
У японскім анімэ-серыяле «Эрга Проксі» (2006) ёсць чатыры алегарычныя статуі Мікеланджэла — «Дзень», «Ноч», «Вечар» і «Рассвет».
У эпізодзе «Севільскі Гамер» (серыял «Сімпсаны», 2007) парадыруецца фрэска «Стварэнне Адама».
Спасылкі
уверх
Мастыкі
Масты́кі (, Мостыки) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стрыгінскага сельсавета. Размешчана за 25 км ад Бярозы, за 31 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 года вёска ў Пескаўскай воласці Слонімскага павета Гродзенскай губерні.
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з лютага 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. З 1921 года — у складзе Польшчы. У 1924 годзе вёска ў Пескаўскай гміне Косаўскага павета Палескага ваяводства, 38 будынкаў.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Высокаўскім сельсавеце.
У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Акупанты загубілі ў вёсцы 7 жыхароў. З 1954 года ў Перасудавіцкім сельсавеце (з 1977 Высокаўскі). 27 лістапада 1962 года вёскі Мастакі і Алісец (у 1940 — 23 гаспадаркі, 140 жыхароў, у 1959 — 11 гаспадарак, 52 жыхары) аб'яднаны ў адзіную Мастакі.
З 26 лютага 2002 года вёска ў складзе Стрыгінскага сельсавета.
Валатава (пратока)
Валатава́ — правабярэжная пратока ракі Сож у Цэнтральным раёне Гомеля. Старыца ўказанай ракі. Пачынаецца ў раёне Плёсаў, агінае безыменны востраў, ідучы уздоўж Старой Валатавы і Мельнікава Луга, злучаецца з Сожам на поўдні згаданага вострава.
Структура і адметнасці
Складаецца з умоўных дзвюх частак.
Адна частка ўяўляе сабой звілісты вадаём падковападобнай формы. Яго даўжыня — каля 2,4 км, сярэдняя шырыня — каля 110 м, максімальная глыбіня — 2,8 м, сярэдняя глыбіня — 1 м. Характарызуецца нармальным перамешваннем водных масаў, стромкімі берагамі, вышыня якіх дзе-нідзе дасягае 1,4 м. На адным з такім берагоў на поўначы размешчана праваслаўная Свята-Мікалаеўская царква пачатку ХІХ ст. У народзе гэтая частка мае назву «Старык».
Абалянка (рака)
Абаля́нка, Обаль — рака ў Талачынскім і Сенненскім раёнах Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Лучоса (басейн Заходняй Дзвіны).
Назва
Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava, у назве ракі на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды. Яго фанетычны варыянт ap- даў заходнябалцкае прускае ape «рака», а варыянт up- — усходнябалцкае літоўскае upė. Ад іх — назвы рэк Вопь на Верхнім Падняпроўі, Упа на Верхнім Павоччы. «Звонкі» варыянт ub- даў назву прыпяцкай ракі Убарць.
Індаеўрапейскім ab-, з усімі яго варыянтамі, пазначалася, як мяркуецца, вада як актыўная сіла і нават воднае боства, а *uedor- — вада як матэрыял. Другі корань у балцкай гідраніміі ў назвах тыпу Удага, Водзьга, пруск. *Vadanga, літ. Vedega, Vada. Магчыма, гэтае размежаванне адбівалася і ў сакральных практыках з водамі ў старажытных балтаў, але сляды гэтага згубленыя.
Корань Ab- асабліва папулярны на Падзвінні, як у ніжнім цячэнні Дзвіны ў Латвіі, так і ў сярэднім — на поўначы цяперашняй Беларусі. Воды з азёраў Аболі і Абалікшты цякуць у дзвінскі прыток Дзісну. Воды з азёраў Абстэрна і Набіста (абедзве назвы ад асновы *Ab-ist-) цякуць у дзвінскую раку Вята. Таго ж паходжання і назва ракі (на цяперашнім расійска-ўкраінскім памежжы, паміж Курскам і Чарнігавам).
Семантыка ўсіх гэтых назваў звязаная з цячэннем рэк, праточнасцю азёраў. Назвы плыткіх рэк і праточных азёраў таксама ўтвараліся ад балцкага кораня žod- / žad- (як Жодзень ці Жадунь).
Назва Обаль (< *Abalis) значыць «Рака (цякучая, плыткая)».
Агульныя звесткі
Пачынаецца на поўдні ад вёскі Данілкава ў Талачынскім раёне на Аршанскім узвышшы, цячэ па Чашніцкай раўніне ў Сенненскім раёне, у нізкай плыні — на мяжы з Віцебскім раёнам па Лучоскай нізіне.
Даўжыня Абалянкі 89 км. Плошча вадазбору 809 км². Густата рачной сеткі 0,39 км/км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 ‰. Даліна трапецападобная, шырыня 0,6—0,8 км, у нізкай плыні да 2 км. Абалона двухбаковая, шырыня 0,2—0,3 км, вышэй вёскі Дубаўцы каля 0,5 км. Рэчышча звілістае, шырыня 5—10 м. Рака выкарыстоўваецца ў якасці водапрыёмніка меліярацыйных сістэм.
Каля вёскі Утрылава Талачынскага раёна на рацэ плаціна і Утрылаўская сажалка плошчай 27 га. Уздоўж ракі вёскі Данілкава, Абольцы, Кажамякі, Каменка, Шынкава, Обаль, Дубаўцы, Машканы, Ляхі, Шаркі, Саўчанкі і інш.
У басейне ракі азёры Кічына, Леванова, Стрэшна і інш.
Асноўныя прытокі
Усе буйныя прытокі, за выключэннем Нерайшанкі, каналізаваныя.
NGC 4728
NGC 4728 (іншыя абазначэнні — NGC 4728A, MCG 5-30-98, ZWG 159.87, NPM1G +27.0384, PGC 43455) — эліптычная галактыка (E1) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4728, NGC 4728A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эма Амас
Эма Амас (Emma Amos; 18 жніўня 1964, , Стафардшыр, Англія, Вялікабрытанія) — англійская актрыса , найбольш вядома ролямі ў фільмах  (1996),  (2001) і тэлесерыяле «Апошні дэтэктыў» (2003).
Біяграфія
Эма Амас вучылася ў Каралеўскім музычным каледжы ў 1982—1989 гадах.
Асабістае жыццё
У шлюбе з 1998 года з акцёрам Джонатанам Коем.
Хрыстафор Лакапін
Хрыстафор Лакапін (Χριστόφορος Λακαπηνός) — візантыйскі імператар у 921—931 гадах.
Біяграфія
Хрыстафор Лакапін быў старэйшым сынам візантыйскага імператара Рамана I Лакапіна. У яго было трое братоў, Стэфан Лакапін і Канстанцін Лакапін (суправіцелі Рамана ў 924—945 гадах), а таксама патрыярх Канстанцінопальскі Феафілакт, і дзве невядомыя па імі малодшыя сястры. Нічога не вядома пра ранняе жыццё Хрыстафора. Ён быў несумнеўна дарослым у 919—920 гадах і ў яго нарадзілася дачка, якая дасягнула шлюбнага ўзросту ў 927 годзе, такім чынам ён верагодна нарадзіўся каля 890—895 гадоў.
Ужо да прыходу бацькі да ўлады Хрыстафор быў жанаты з Сафіяй, дачкой багатага патрыцыя Нікіты, славяніна з Пелапанеса. Калі Раман дамогся, каб яго дачка Алена Лакапіна ажанілася з маладым імператарам Канстанцінам Парфірародным увесну 919 года і стаў басілеўсам. Хрыстафор жа змяніў яго на пасадзе начальніка палацавай варты. Раман неўзабаве абвясціў сябе імператарам (снежань 920 года).
Для далейшага ўмацавання сваіх пазіцый 20 мая 921 года Раман прызначыў Хрыстафора сваім суправіцелем. Акрамя таго, калі маці Хрыстафора Феадора памерла ў лютым 922 года, яго жонка Сафія стала аўгустай нароўні з Аленай Лакапін. У 927 годзе як частка мірнага пагаднення з Балгарыяй, дачка Хрыстафора, Марыя, стала жонкай балгарскага цара Пятра I. У 928 годзе патрыцый Нікіта беспаспяхова падбухторваў Хрыстафора зрынуць свайго бацьку і быў з-за гэтага выгнаны. Хрыстафор памёр у жніўні 931 года. Неўзабаве пасля яго смерці Сафія сышла ў манастыр, дзе і памерла.
Сфагнум
Сфа́гнум, сфагнавы мох , тарфяны мох (Sphagnum) — адзіны род імхоў сямейства сфагнавых.
Апісанне
Адна-, двухдомныя лістасцябловыя расліны. Дзярнінкі буйныя, мяккія, рыхлыя або шчыльныя, ад бледна-зялёных да жоўтых, бурых, пурпуровых або чырванаватых, часта ўтвараюць суцэльнае покрыва. Сцябло без рызоідаў, шматрадова аблісцелае, з шматлікімі чарапіцападобна аблісцелымі галінкамі, знізу паступова адмірае. Галінкі сабраны пучкамі, а на верхавінцы ўтвараюць разетку або галоўку. Лісце тонкае, без жылкі, мае два тыпы клетак — вузкія хларафіланосныя і шырокія ваданосныя. Сфагнум здольны ўбіраць многа вады (у 20-30 разоў больш за яго паветрана-сухую масу) і ўтрымліваюць яе ў дзярнінцы. Сцябловае лісце ад трохвугольнага да языка- або лапатападобнага, галінкавае — ад яйцападобнага да лінейнага, часта ўвагнутае.
Галінкі з антэрыдыямі булавападобна ўздутыя, часта ярка афарбаваныя. Архегоніі на верхавінцы буйналіставых укарочаных галінак. Каробачка шарападобная, бліскучая, цёмна-бурая, з невялікім вечкам, без перыстома, на несапраўднай ножцы. Споравы мяшок шапачкападобны.
Пашырэнне
Пашыраны паўсюдна за выключэннем арктычных пустынь, арыдных абласцей, у тропіках сустракаецца толькі ў гарах. Найбольш значная роля — у лясной паласе Паўночнага паўшар'я. Пасяляецца на вільготных месцах, спрыяе хуткаму забалочванню тэрыторыі, бо здольны актыўна паглынаць і ўтрымліваць вільгаць. З'яўляецца ўтваральнай раслінай сфагнавых балот.
Найбольшая відавая разнастайнасць у Паўднёвай Амерыцы.
Багадзілава
Багадзілава (Богоди́лово) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Сцены Іерусаліма
Сце́ны Іерусалі́ма (חומות ירושלים, أسوار القدس) — сцены, што атачаюць Стары горад Іерусаліма. Былі збудаваныя між 1535 і 1538 па загадзе Сулеймана I, калі Іерусалім з’яўляўся часткай Асманскай імперыі.
Даўжыня сценаў складае 4 018 метраў, сярэдняя вышыня складае 12 метраў, сярэдняя таўшчыня — 2,5 метры. Сцены ўтрымліваюць трыццаць чатыры вартавыя вежы і восем брамаў.
Багадзілава
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Сфагнум
Пашырэнне
На Беларусі 35 відаў, растуць на балотах (пераважна вярховых і пераходных), у забалочаных і сырых лясах, на мокрых лугах. Спараносяць у жніўні.
Сцены Іерусаліма
У 1981 годзе Сцены Іерусаліму разам са Старым горадам Іерусаліма ўнесены ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Сцены Іерусаліма, што першапачаткова былі пабудаваныя для абароны межаў горада ад уварванняў, служаць зараз як атракцыён для турыстаў з прычыны таго, што яны перасталі выконваць абарончую функцыю.
Сфагнум
Пашырэнне
У Расіі расце 42 віды.
Гаспадарчае значэнне і ўжыванне
З-за малой цеплаправоднасці ўжываецца ў будаўнічай справе як ізаляцыйны матэрыял у выглядзе пласцінак, парашка, якія вырабляюцца з гэтага торфу; таксама дэзадарыруючы сродак. Некаторыя народнасці лічаць сфагнум прыдатным матэрыялам для цёплых пялёнак, якімі яны зімой накрываюць сваіх дзяцей.
Сфагнум выкарыстоўваецца ў кветкаводстве ў якасці напаўняльніка пры складанні земляных сумесяў. У паветрана-сухім стане сфагнавыя імхі здольныя паглынуць вады прыкладна ў 20 разоў больш ўласнай масы, што ў 4 разы пераўзыходзіць магчымасці гіграскапічнай ваты (адсюль і назва моху, «сфагнас» па-грэчаскі — губка).
Сфагнум вельмі ўстойлівы да раскладання, высушаны доўга захоўваецца. Расце ў багністых месцах, збіраюць яго летам.
Сфагнумам можна карыстацца ў якасці перавязачнага сродка. Ён валодае ранагаючым і антысептычным дзеяннем з прычыны ўтрымання фенолападобнага рэчыва сфагнолу. У экстраных выпадках сфагнум можна ўжываць без стэрылізацыі.
Спіс відаў
Род сфагнум уключае 120 відаў :
Мост цераз Дубравенку (Магілёў, Быхаўская вуліца)
Мост цераз Дубраве́нку — пешаходны мост цераз раку Дубравенку ў Магілёве. Злучае гістарычны цэнтр горада (левы бераг) і Быхаўскае прадмесце (правы). Па мосце праходзіць Быхаўская вуліца.
Гісторыя
Існаваў гістарычна, праз яго пралягаў шлях на Быхаў. У 1981 годзе пабудаваны жалезабетонны мост, які мае 3 пралёты, яго даўжыня складае 32 м, шырыня 6 м.
Актау (Жанааркінскі раён)
Актау — сяло ў Жанааркінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Актаускай сельскай акругі. Код КАТА — 354437100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1033 чалавекі (528 мужчын і 505 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 638 чалавек (323 мужчыны і 315 жанчын).
Орыкс
Орыкс, таксама Сернабык (Oryx gazella) — від шаблярогіх антылоп, які жыве ва Усходняй і Паўднёвай Афрыцы.
Знешні выгляд
У абодвух палоў тоўстая шыя, доўгія і вострыя рогі, якія дасягаюць часам 1,5 м, а таксама хвост, які нагадвае конскі. Дзіцяняты, як і ў іншых орыксаў, нараджаюцца рагатымі. За выключэннем ніжняга боку цела, іх афарбоўка карычнева-бежавая, з прыкметнымі чорнымі палосамі па баках і на верхніх частках канечнасцяў. Характэрнай рысай гэтага віду з’яўляецца чорна-белая хмыза, падобная да маскі.
Гурбангулы Бердымухамедаў
Гурбангулы Мяліккуліевіч Бердымухамедаў (Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow; 29 чэрвеня 1957 г., Бабарап, Геак-Цепінскі раён, Ашгабадская вобласць, Туркменская ССР, СССР) — туркменскі дзяржаўны дзеяч, з 2007 па 2022 гады — Прэзідэнт Туркменістана. Генерал арміі.
Біяграфія
Нарадзіўся 29 чэрвеня 1957 года ў сяле Бабарап Геак-Цепінскага раёна Ашгабадскай вобласці Туркменскай ССР.
У 1979 годзе скончыў стаматалагічны факультэт Туркменскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута, затым аспірантуру. Доктар медыцынскіх навук, прафесар па спецыяльнасці «Сацыяльная гігіена і арганізацыя аховы здароўя». Працоўную дзейнасць пачаў у 1980 годзе ўрачом-стаматолагам. У 1990—1995 гг. — асістэнт кафедры тэрапеўтычнай стаматалогіі, дацэнт, дэкан стаматалагічнага факультэта Туркменскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У 1995—1997 гг. — дырэктар стаматалагічнага цэнтра Міністэрства аховы здароўя і медыцынскай прамысловасці Туркменістана.
З 1997 года — Міністр аховы здароўя і медыцынскай прамысловасці Туркменістана. З 2001 года — намеснік Старшыні кабінета міністраў Туркменістана. У лістападзе 2006 года прадстаўляў Туркменістан на саміце СНД у Мінску.
Факультэт падрыхтоўкі кіруючых кадраў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС РБ
Гісторыя
Камандны факультэт быў створаны 17 ліпеня 2000 года загадам МНС Рэспублікі Беларусь № 019. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 19 жніўня 2016 года № 313 «Камандна-інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь» ператвораны ва «Універсітэт грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь».
У адпаведнасці з арганізацыйна-штатнымі мерапрыемствамі загадам Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь ад 30 жніўня 2016 года № 166 камандны факультэт перайменаваны ў факультэт падрыхтоўкі кіруючых кадраў.
Спецыяльнасці
Факультэт ажыццяўляе падрыхтоўку па наступных спецыяльнасцях другой ступені вышэйшай адукацыі:
Уладзімір Яўгенавіч Ракоўскі
Уладзімір Яўгенавіч Рако́ўскі (Владимир Евгеньевич Раковский;  — ) — вучоны ў галіне хіміі цвёрдага паліва, член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1940), доктар хімічных навук (1948), прафесар (1951).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве. Сын Я. У. Ракоўскага. У 1918 годзе скончыў гімназіяю і паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У сувязі з пераездам сям’і ў 1921—1923 гадах вучыўся ў Ташкенцкім універсітэце і адначасова працаваў асістэнтам на кафедры арганічнай хіміі. У 1924 годзе скончыў Маскоўскі ўніверсітэт па спецыяльнасці фізіка-хімія. Выкладаў у Горнай акадэміі і Маскоўскім тарфяным інстытуце. У 1923—1926 гадах займаў пасаду малодшага навуковага супрацоўніка навукова-даследчай лабараторыі гідраторфу, аб’яднанай у 1926 годзе з Інтрофам. Тут у 1926—1938 гадах У. Я. Ракоўскі працаваў старшым навуковым супрацоўнікам, загадчыкам лабараторыі хімічнай перапрацоўкі смол. У 1930 годзе быў накіраваны ў камандзіроўку ў Германію і Швецыю. У 1938—1941 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара Інстытута торфу, аб’яднанага ў 1941 годзе з Усесаюзным навукова-даследчым інстытутам тарфяной прамысловасці. У 1941—1943 гадах У. Я. Ракоўскі кіраваў сектарам перапрацоўкі, а ў 1942 годзе годзе быў прызначаны дырэктарам Інстытута торфу Акадэміі навук БССР і займаў пасаду да 1946 года, таксама ў 1964—1969 гадах. Да 1959 года адначасова кіраваў кафедрай хімічнай тэхналогіі торфу Маскоўскага тарфянога інстытута. У 1964—1969 гадах займаў пасаду загадчыка лабараторыі ў Калінінскім політэхнічным інстытуце, з 1970 года — у Маскоўскім філіяле Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута тарфяной прамысловасці, кіраваў лабараторыяй хіміі торфу.
Навуковая дзейнасць
У. Я. Ракоўскаму належаць навуковыя працы па хіміі і хімічнай тэхналогіі перапрацоўкі торфу, пытаннях паходжання цвёрдага паліва і нафты, тэорыі дэструкцыі прыродных палімераў і інш. Аўтар тэорыі спякання вугалёў.
Сярод апублікаванага:
Уладзімір Лаўрэнавіч Рагуцкі
Уладзімір Лаўрэнавіч Рагуцкі (вёска Цёплае, Чавускі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў настаўніцкай сям'і. Біяграфічныя звесткі пра У. Рагуцкага вельмі скупыя. Вучыўся ў школе ў вёсцы Старое Пашкава Магілёўскага раёна, дзе яго настаўнікам быў беларускі паэт Я. Журба. Затым паступіў на літаратурны факультэт Мінскага педінстытута. Пасля заканчэння інстытута (1939) працаваў у абласной газеце «Камунар Магілёўшчыны», адкуль быў прызваны ў армію. Загінуў на фронце.
Творчасць
Першы верш (У лагеры) У. Рагуцкі надрукаваў у 1934 годзе ў газеце «Піянер Беларусі». У 1940 г. Дзяржаўнае выдавецтва БССР прыняло да друку першы зборнік яго вершаў, рукапіс якога загінуў у час вайны. Асобныя творы паэта змешчаны ў калектыўных зборніках Мы іх не забудзем, Крывёю сэрца, Покліч долі адзінай. Тэматыка вершаў У. Рагуцкага пераважна звязана з жыццём дзяцей. Пакінуў таксама ўзоры пейзажнай і інтымнай лірыкі.
Паўлінавас (Ігналінскі раён)
Паўліна́вас (Paulinavas) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Лінкмяніса.
Пералом
Пералом — поўнае парушэнне цэласнасці косці. Адрозніваюць пераломы траўматычныя (ад уздзеяння механічнай сілы) і паталагічныя (пухліна, запаленне і інш.). Можа суправаджацца пашкоджаннем нервовых канцоў або ствалоў, буйных сасудаў, скурных покрываў, інфіцыраваннем раны. Пашкоджанне крывяносных сасудаў пры пераломе вядзе да крывацёку, часам да развіцця дэкампенсаванай ішэміі тканкі і інш. Пераломы бываюць адкрытыя, закрытыя (скура не пашкоджваецца), са зрушэннем і без зрушэння. Асноўная клінічная праява — паталагічная рухомасць косці. Іншыя праявы залежаць ад лакалізацыі пералому (на чэрапе, пазваночніку, канечнасцях і інш.). Асноўныя метады дыягностыкі — рэнтгенаграфія. Лячэнне кансерватыўнае (гіпсавыя павязкі, лёгкія шыны, выцяжэнне), хірургічнае.
Чуйка (адзенне)
Чу́йка, Чуя  — верхняе мужчынскае адзенне ў Расіі з цёмнага сукна, прамога крою, часам каўнер аздабляўся аксамітам або футрам. Насілі ў XVIII стагоддзі.
Апісанне
Крой прамы, халатападобны (пазней — да таліі, са ўстаўнымі клінамі або адразной спіной і зборамі). Даўжыня звычайна да каленяў.
Бальшое Паўлава (Смаленская вобласць)
Бальшое Паўлава (Большо́е Па́влово) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Прыатлантычная нізіна
Прыатлантычная нізіна — нізіна ў Паўночнай Амерыцы, якая аблямоўвае атлантычнае ўзбярэжжа ЗША ад Нью-Ёрка да ўскрайку паўвострава Фларыда.
Прыатлантычная нізіна складзена комплексам антрапагенавых марскіх ападкаў (вапнякі, пясчанікі, пяскі, гліны) магутнасцю да 1000 м. Шырыня ад 30 да 350 км; вышыні не перавышаюць 100 м. Узбярэжжа на поўначы рассечана Делавэрскім і Чэсапікскім залівамі, якія далёка заходзяць ў берагавую лінію. Паўднёвей пераважаюць берагі лагуннага і маршавага тыпу, у паўднёвым ускрайку Фларыды — каралавыя рыфы. Уздоўж большай часткі ўзбярэжжа ідзе цёплае цячэнне Гальфстрым.
Клімат на тэрыторыі нізіны субтрапічны, мусоннага тыпу, на поўдні Фларыды — трапічны. Зіма цёплая, дажджлівая (на поўдні Фларыды — сухая). Сярэдняя тэмпература студзеня вагаецца ад 0 да 20 °C, аднак амаль усюды бываюць замаразкі. Лета спякотнае, сырое. Сярэдняя тэмпература ліпеня складае 22-28 °C. Колькасць ападкаў — ад 1000 да 1400 мм у год.
Пераважныя глебы — чырваназёмы, жаўтазёмы, алювіяльныя, дзярновыя і балотныя. Сустракаюцца хваёвыя і хваёва-дубовыя лясы; на забалочаных участках — лясы з ціса і Taxodium distichum. На поўдні Фларыды растуць лясы з пальмаў, фікусаў, відаў роду і іншых трапічных дрэў. На ўзбярэжжы мангравыя зараснікі. На месцы зведзеных лясоў апрацоўваюць бавоўнік, тытунь, яблыні, персікі, цытрусавыя і раннюю гародніну.
Тэрыторыя шчыльна заселеная. Найбуйнейшыя гарады: Нью-Ёрк, Філадэльфія, Вашынгтон, Балтымар, Норфалк.
Эйн Соф
Эйн Соф, Эн Соф (אֵין סוֹף, «бясконцасць»; En Sof ; En-Sof ; En-sof ) — у кабале абазначэнне Бога, якое адлюстроўвае яго містычнасць і неспазнавальнасць па-за сувяззю са светам. Іншыя імёны Бога выражаюць яго адносіны са створаным светам.
Тэрмін Эйн Соф з'яўляецца сярод іўдзеяў Праванса ў XIII стагоддзі, і яго аўтарства прыпісваецца Ісаку Сляпому. Некаторыя рысы Эйн Соф збліжаюць яго з Адзіным неаплатонікаў. Падобна да яго яно здольна эманаваць, выпускаючы з сябе сфіроты. Сімвал увасабляе «Эйн Соф», бязмежнасць Бога, які існаваў, як лічаць кабалісты, да стварэння свету — неспасціжнае нішто — і затым явіў сябе як Бог-Творца (Элахім). Эйн Соф сімвалізуе крыніцу святла Божага.
Абчуга (рака)
Абчу́га, Палянка — рака ў Беларусі, у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці і Крупскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Бобр (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 64 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰. Пачынаецца каля вёскі Ліцвякі Талачынскага раёна, вусце каля вёскі Абчуга Крупскага раёна. У высокай плыні каналізаваная.
Павел Раманавіч Бяляеў
Павел Раманавіч Бяля́еў (, в. Пачынак-Сямёнаў, Парфеньеўскі раён, Кастрамская вобласць —, Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1958 годзе інстытут імя I. Я. Рэпіна ў Ленінградзе. 3 1958 года працаваў у Мінску ў інстытуце «Белдзяржпраект», з 1974 года выкладаў у БПІ.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года.
Творчасць
Асноўныя работы: комплексы будынкаў Мінскага радыётэхнічнага інстытута па вул. Падлеснай (1961—1972) і па вуліцах Гікалы—Платонава (1975—1981), інтэрнат БПІ па рагу вул. Я. Коласа і Б. Хмяльніцкага (1962—1965), паліклініка абласной бальніцы па вул. Падлеснай (1966) у Мінску; паліклініка ў Глуску (1977); комплекс жылых дамоў з будынкамі культурна-бытавога прызначэння па вул. Горкага і гасцініца «Юбілейная» на 262 месцы ў Бабруйску (1973—1978, у сааўтарстве), шматпрофільная бальніца на 600 коек у Пінску (1980); мемарыяльныя помнікі ў саўгасе «Натальеўск» Чэрвеньскага раёна (1966), вёсках Дубінка Магілёўскага і Валаськоўка Касцюковіцкага раёнаў (абодва 1975), в. Белічы Слуцкага раёна (1976, усе ў сааўтарстве); студэнцкі клуб Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі ў Горках (1982) і інш.
Выканаў шэраг манументальных прац у тэхніцы жывапісу, мазаікі, мемарыяльных помнікаў і памятных знакаў у аўтарскім калектыве.
Узнагароды
Удзельнік шматлікіх рэспубліканскіх мастацкіх выставак. Узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1983).
Мантэлупа-Альбезэ
Мантэлупа-Альбезэ (Montelupo Albese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 503 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 84 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bonaventura di Bagnoregio.
Брылеўскі сельсавет
Брыле́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Брылі.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Машанацкі сельсавет у складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Машанакі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Магілёўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 22 ліпеня 1960 года ў склад Мастоцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Макаўня, Макрусінка і Мацееўшчына). 9 снежня 1975 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Брылі, сельсавет перайменаваны ў Брылеўскі. 23 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кадзінскага (6 населеных пунктаў: Брылі, Зылі, Каменка, Канстанцінаўка, Качурына, Малееўка) і Мастоцкага (4 населеныя пункты: Зарудзееўка, Макаранцы, Машанакі і Мішкаўка) сельсаветаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 947 чалавек, з іх 93,3 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 1,5 % — украінцы.
Склад
У склад сельсавета ўваходзіла 10 населеных пунктаў (2009 г.):
Паплавы (Бярэзінскі раён)
Папла́вы (, Поплавы) — аграгарадок у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 9 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Беразіно, за 92 км ад Мінска, на рацэ Паплаўка.
NGC 4728B
NGC 4728B (іншыя абазначэнні — UGC 7992, MCG 5-30-100, KUG 1248+276A, DFOT 91, PGC 43462) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Мустанг (фільм, 2015)
Сюжэт
У вёсцы на поўначы Турцыі пяць сясцёр-падлеткаў вяртаюцца са школы, бесклапотна фліртуючы з хлапчукамі. Кансерватыўныя выхавальнікі лічаць гэтыя нявінныя забавы недапушчальнымі і сур’езна бяруцца за выхаванне дзяўчат. Жыццё юных сясцёр крута змяняецца: хата робіцца турмой, школу замяняюць урокі хатняй гаспадаркі, пачынаюцца прыгатаванні да прымусовых вяселляў. Але жыццялюбныя дзяўчаты не збіраюцца мірыцца з традыцыямі, якія абмяжоўваюць іх свабоду.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 46 кінаўзнагародамі і яшчэ 63 намінацыямі.
Перавязка
Перавязка, Перагузна (Vormela peregusna) — млекакормячая жывёла сямейства куніцавых атрада драпежных. Пашырана ў паўднёва-усходняй Еўропе і Азіі. Жыве пераважна ў стэпах, паўпустынях і пустынях (акрамя Аравійскага паўвострава), у норах. Начная жывёла.
Даўжыня цела да 35 см, хваста да 20 см. Тулава тонкае, падоўжанае, ногі кароткія. Хвост пушысты. Афарбоўка яркая, стракатая — на жоўтым фоне рыжыя або бурыя плямы. Корміцца пераважна грызунамі. Нараджае да 8 дзіцянят.
Наталля Уладзіміраўна Бачкарова
Наталля Уладзіміраўна Бачкарова (Наталья Владимировна Бочкарёва; нар. 25 ліпеня 1980, Горкі, РСФСР) — расійская актрыса тэатра і кіно, тэлевядучая, спявачка, рэжысёрка, мастачка.
Біяграфія
Маці Валерыя (1947—2001), працавала на заводзе ГАЗ, памерла ад сардэчнага прыступу. Бацька — Уладзімір (1954—2006). Малодшая сястра — Надзея (нар. 1986).
Пасля сканчэння школы-студыі МХАТ, адразу прынята ў трупу МХАТ.
У кіно дэбютавала ў 1999 годзе, сыграла невялікую ролю ў фільме «Кітайскі сервіз». Стала вядомай роляй Дашы Букінай з тэлесерыяла «Шчаслівыя разам», у якім здымалася ў 2006—2013 гадах. Удзельнічала ў здымках кіначасопіса «Ералаш».
У 2010 годзе — вядучая на тэлеканале СТБ (Украіна).
Заснавальніца і дырэктарка Школы-студыі Наталлі Бачкаровай, накіраванай на развіццё творчых здольнасцяў ва ўзросце ад 4 да 17 гадоў.
Член Еўразійскага саюза мастакоў.
Скандал
20 студзеня 2020 года Праабражэнскі суд Масквы прызначыў штраф 30 тысяч рублёў і спыніў крымінальную справу. Следчы паведаміў, што Бачкарова загладзіла віну «пералічэннем сродкаў у дабрачынны фонд Яўгена Васкрасенскага».
Асабістае жыццё
З 28 верасня 2007 года па 2014 год была ў шлюбе з адвакатам Мікалаем Барысавым (старэйшым за яе на 13 гадоў); яны пазнаёміліся ў цягніку Горкі-Масква. Мікалай быў раней жанаты і меў дачку. У іх ёсць двое дзяцей — сын Іван (нар. 4.1.2007) і дачка Марыя (нар. 22.2.2008).
Асабістае жыццё актрыса не афішуе. Аднак, СМІ адзначалі, што Бачкарова ў адносінах са сваім былым менеджарам.
Анатоль Яўгенавіч Локаць
Анатоль Яўгенавіч Локаць (Анатолий Евгеньевич Локоть;, Новасібірск) — расійскі палітычны дзеяч, мэр Новасібірска (з 23 красавіка 2014), дэпутат Дзяржаўнай думы ад фракцыі КПРФ чацвёртага, пятага і шостага (да абрання мэрам Новасібірска) скліканняў.
Сігрыд Унсет
Сі́грыд У́нсет (Sigrid Undset;, Калунбарг, Данія — , Лілехамер, Нарвегія) — нарвежская пісьменніца, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1928).
Вярбілава (Ельнінскі раён)
Вярбілава (Вербилово) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Бондараў
Бондараў — беларускае і рускае прозвішча.
Осла-фіёрд
Осла-фіёрд (Oslofjorden) — заліў у паўднёва-ўсходняй частцы Нарвегіі, які распасціраецца на 102 кіламетры ад дацкіх праліваў на поўдні да сталіцы краіны, Осла, на поўначы. Выхад з фіёрда абазначаюць 2 маякі: Торнб'ёрнск'ер (нарв. Torbjørnskjær) на ўсходзе і Фердэр (нарв. Færder) на захадзе. Заліў дзеліцца вузкім пралівам Дробак (нарв. Drøbaksundet) на ўнутраны (нарв. indre) і вонкавы (нарв. ytre). На ўзбярэжжы Осла-фіёрда жывуць 1,7 мільёна чалавек.
Спасылкі
Осла-фіёрд у ВСЭ.
Першамайскі раён (Яраслаўская вобласць)
Першамайскі раён (Первомайский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу (рабочы пасёлак) Прачыстае.
Геаграфія
Плошча — 2227 км² (5-е месца сярод раёнаў). Першамайскі раён мяжуе на ўсходзе з Любімскім, на поўдні з Данілаўскім, на захадзе з Пашахонскім раёнамі Яраслаўскай вобласці, на поўначы і паўночным усходзе — з Валагодскай вобласцю.
Асноўныя рэкі — Соць, Абнора, Ухтома.
Забойства ва Усходнім экспрэсе (фільм, 2017)
«Забойства ва Усходнім экспрэсе» (Murder on the Orient Express) — амерыканская крымінальная кінадрама 2017 года рэжысёра Кенета Брана. Фільм зняты паводле аднайменнага рамана Агаты Крысці пра бельгійскага сышчыка Эркюля Пуаро, які раскрывае забойства, якое адбылося ў цягніку. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 9 лістапада 2017 года.
Сюжэт
Падарожжа на адным з самых раскошных цягнікоў Еўропы нечакана ператвараецца ў адну з самых стыльных і захапляльных загадак у гісторыі. Фільм расказвае гісторыю трынаццаці пасажыраў цягніка, кожны з якіх знаходзіцца пад падазрэннем. І толькі сышчык павінен як мага хутчэй разгадаць галаваломку, перш чым злачынец нанясе новы ўдар.
Аляксандр Васільевіч Бадакоў
Аляксандр Васільевіч Бадакоў (, в. Бахараўка, Рослаўльскі раён, Смаленская вобласць —) — беларускі філосаф. Кандыдат філасофскіх навук (1958), прафесар (1978).
Біяграфія
Скончыў БДУ ў 1950. У 1950—1954 гадах — на камсамольскай працы, у 1958—1960 гадах — навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі і права АН БССР, у 1962—1973 гадах — загадчык кафедры філасофіі Мінскага педагагічнага інстытута, у 1973—1978 гадах — рэктар Гродзенскага педагагічнага інстытута, у 1978—1994 гадах — рэктар Гродзенскага ўніверсітэта.
Форын Офіс
Форын Офіс (Foreign Office) — пашыраная назва брытанскага Міністэрства замежных спраў і па справах Садружнасці, размешчанага на вуліцы Даўнінг-стрыт ў Лондане. Утворана ў 1782 годзе яе пераемнік Паўночнага дэпартамента, што раней займаўся пытаннямі адносін з краінамі Паўночнай Еўропы.
Паваюоніс (Ігналінскі раён)
Паваюо́ніс (Pavajuonis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Казокіне. Насельніцтва 8 чал. (2001 г.).
Айшырак
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 150 чалавек (75 мужчын і 75 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 106 чалавек (59 мужчын і 47 жанчын).
Сасновае Балота
Сасно́вае Бало́та (, Сосновое Болото) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.