cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сцяг Мэрыленда
Сцяг быў афіцыйна прыняты 25 лістапада 1904 года.
Гісторыя
З-за таго, што калонія Мэрыленд была заснавана Сецыліем Калвертам, другім баронам Балтымара, малюнак яго герба выкарыстоўваецца на сцягу сучаснага штата Мэрыленд. Акрамя таго чорна-жоўты герб Калверта асацыяваўся з Мэрылендам. Чырвона-белы Crossland Banner стаў папулярным падчас Грамадзянскай вайны, падчас якой Мэрыленд застаўся ў Саюзе, нягледзячы на падтрымку многімі грамадзянамі Канфедэрацыі. Тыя жыхары Мэрыленда, якія падтрымлівалі Канфедэрацыю, і многія з якіх ўступалі ў войска Паўночнай Віргініі, не хацелі выкарыстоўавць сцяг, які асацыяваўся з штатам Мэрыленд, які застаўся ў Саюзе. З-за гэтага яны пачалі выкарыстоўваць чырвона-белы Crossland Banner.
Сцяг у яго цяперашнім выглядзе быў упершыню падняты 11 кастрычніка 1880 г. у Балтыморы, на парадзе ў гонар 150-годдзя горада. У другі раз ён быў узняты 25 кастрычніка 1888 падчас цырымоніі адкрыцця помніка ў гонар палкоў арміі Патамака. Аднак, сцяг не быў афіцыйным да 1904 года.
Ацэнка сцяга
У зробленым у 2001 годзе Паўночна-Амерыканскай вексілалагічнай асацыяцыяй (NAVA) апытанні сцяг Мэрыленда заняў чацвёртае месца па дызайне сярод усіх штатаў ЗША і правінцый Канады
Maryland
NGC 3142
NGC 3142 (іншыя абазначэнні — MCG -1-26-28, PGC 29586) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Туганавіцкія дубы-блізняты
Туганавіцкія дубы-блізняты — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Знаходзяцца ў старадаўнім Туганавіцкім парку, размешчаным за 0,5 кіламетра ад ускраіны вёскі Карчова. 2 дрэвы дубу чарэшчатага. Узрост 210 i 230 гадоў, вышыня 18 i 20 м, дыяметр 0,8 i 1 м (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.
Пярсцёнак рыбака
Пярсцёнак рыбака (anulus piscatoris, таксама завецца папскі пярсцёнак і пярсцёнак св. Пятра) — атрыбут убору Рымскіх Папаў, нараўне з тыярай.
Папскі пярсцёнак павінна нагадваць аб тым, што Папа з’яўляецца спадкаемцам апостала Пятра, які па роду заняткаў быў рыбаком. На пярсцёнку выява, як Пётр закідвае рыбацкую сетку з лодкі. Сімволіка пераклікаецца са словамі Хрыста аб тым, што яго вучні стануць лаўцамі чалавечых душ.
Пярсцёнак ўпершыню згаданы ў лісце Клімента IV свайму пляменніку (1265). З часоў Сярэднявечча захоўваецца традыцыя, па якой кожны наведвальнік Папы павінен прыкласціся вуснамі да кальца ў знак паслушэнства яго волі. Да 1842 года пярсцёнак таксама выкарыстоўвалася як пячатка для пасведчання папскіх лістоў прыватнага характару.
Для зноў абранага Папы вырабляецца новы залаты пярсцёнак, на якое наносіцца яго імя. Пасля смерці Папы камерленга знішчае яго пярсцёнак ў прысутнасці іншых кардыналаў, каб выключыць магчымасць фальсіфікацыі дакументаў у перыяд выбараў новага Папы.
Новы пярсцёнак новаму пантыфіку падае падчас каранацыі або інтранізацыі дэкан Калегіі кардыналаў.
Чынгіл
Чынгіл (Halimodendron) — манатыпны род раслін сямейства. Адзіны прадстаўнік —, лістападны солеўстойлівы і засухаўстойлівы калючы куст, які выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна.
Апісанне
Куст вышынёй ад 0,5 да 2-3 метраў, моцна калючы, з калючкамі 2-6 см даўжынёй. Кара шэрая, растрэсквальная. Лісце чарговае, парнапёрыстае, складаюцца з 1-5 пар лісточкаў. Лісточкі зваротнаяйкападобныя, з шыпікам на канцы, маладыя апушаны шаўкавістымі валасінкамі з абодвух бакоў, пазней — з ніжняга. Вясной лісце серабрыста-зялёнае, летам — шаравата-зялёнае, да восені — жаўтлява-зялёнае.
Цвіце ў чэрвені-ліпені. Кветкі светла-фіялетавыя, ружовыя, або бледна-ружовыя, сабраны ў пазухавыя парасонікі. У гэты час чынгіл з’яўляецца добрым меданосам.
Экалогія
Чынгіл добра выносіць засаленне глебы, светолюбив, засухоустойчив, валодае магутнай і разгалінаванай каранёвай сістэмай, дае багатую каранёвую параснік. Звычайны ў солонцеватых стэпах і пустынях, на саланчакі, у тугайных супольнасцях.
Распаўсюджанне
Еўразійскі від: распаўсюджаны ў краінах Сярэдняй Азіі, у Казахстане, Манголіі, Пакістане, Афганістане, Іране, Турцыі, у краінах Закаўказзя, на поўдні еўрапейскай часткі Расіі (звычайны ў нізоўях Дона) і на поўдні Украіны.
Выкарыстанне
Чынгіл выкарыстоўваецца ў культуры як непатрабавальная дэкаратыўная расліна для азелянення, калючых жывых агароджаў, у ахоўным лесаразвядзенні. Рэкамендуецца прышчэпка на штамб жоўтай акацыі.
З каранёў атрымліваюць жоўты фарбавальнік для воўны.
Марцішкі
Марцішкі (Мартишки) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Старшы прапаршчык
Ста́ршы пра́паршчык — воінскае званне ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь (з 1992 года), а таксама ў войсках шэрагу дзяржаў, па рангу вышэй за прапаршчыка, але ніжэй афіцэраў.
Надаецца лепшым прапаршчыкам, якія праслужылі 5 гадоў, у тым ліку не менш як 1 год на пасадзе старшага прапаршчыка або афіцэра, а таксама за бездакорную службу прапаршчыкам на працягу 15 гадоў незалежна ад займаемай пасады. У Савецкай Арміі, берагавых частках і авіяцыі ВМФ СССР, пагранічных і ўнутраных войсках воінскае званне старшы прапаршчык уведзена ў 1981 годзе.
У арміі Вялікага Княства Літоўскага адпавядала званням намеснік або таварыш.
Юрый Рагацінец
Юрый Рагацінец (пам. пасля 1605 года) — багаты львоўскі мяшчанін, выдатны дзеяч Львоўскага Успенскага брацтва, абаронца праваслаўя.
Біяграфія
Адзін з заснавальнікаў Львоўскай брацкай школы.
Акцябрскі (Акцябрскі раён, Валгаградская вобласць)
Акцябрскі (Октя́брьский) — пасёлак гарадскога тыпу (рабочы пасёлак) у Валгаградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Акцябрскага раёна. У рамках арганізацыі мясцовага самакіравання ўтварае муніцыпальнае ўтварэнне гарадское паселішча р. п. Акцябрскі як адзіны населены пункт у яго складзе.
Гісторыя
Утварыўся ў 1897 годзе як станцыя Жутава на чыгуначнай лініі Царыцын — Ціхарэцкая. На падставе Указа Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 2 кастрычніка 1947 года і рашэння Сталінградскага аблвыканкама ад 28 студзеня 1947 года хутар Круглякоў стаў цэнтрам Варашылаўскага раёна. У 1950 годзе ў ходзе будаўніцтва Волга-Данскога канала і Цымлянскага вадасховішча затапляюцца некаторыя вёскі і хутары Верхне-Курмаярскага раёна, па левым беразе ракі Дон, насельніцтва затапляемых тэрыторый часткова перасяляецца ў пасёлак. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 29 лістапада 1957 года пасёлак Круглякоў быў перайменаваны ў пасёлак Акцябрскі, а Варашылаўскі раён — у Акцябрскі. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1959 года.
Прэмія «Залаты глобус» за найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм
Прэмія «Залаты глобус» за лепшы анімацыйны поўнаметражны фільм. Гэта катэгорыя ўведзена з 2007 года.
Кызылказахстан
Кызылказахстан — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жамбылскай сельскай акругі. Код КАТА — 116443300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 436 чалавек (222 мужчыны і 214 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 353 чалавекі (182 мужчыны і 171 жанчына).
Пталамей VI Філаметар
Пры Пталамеі VI дзяржавай фактычна правіла яго маці, Клеапатра I (да самай смерці ў 176 да н.э.). Тытул цара Пталамей атрымаў у 175 да н.э., і тады ж ажаніўся з сястрой Клеапатрай II. Тымчасова ён саступіў трон Антыёху IV, але пазней дамогся ў Рыме падтрымкі свайму праву на сталец, і перамог Аляксандра Валаса. Памёр «царом Азіі».
Вядомая верагодная выява — мармуровая галава з Аляксандрыі. Відаць, быў дэгенератам, разумова адсталым; аднак, быў перакананы, што ён ёсць бог.
Крыніца (вадасховішча)
Плошча складае 0,96 км², даўжыня — 2,8 км, найбольшая шырыня — 0,7 км, найбольшая глыбіня — 5,2 м, сярэдняя — 1,9 м. Аб’ём вады складае 1,82 млн.м³. Плошча вадазбору — 610 км². Вадасховішча мае два астравы агульнай плошчай 0,12 км².
Каля вадасховішча размешчаны санаторыі, базы і зоны адпачынку.
Праспект Пушкіна (Мінск)
Перасячэнні
Бярэ пачатак ад праспекта Жукава на скрыжаванні з вуліцамі Харкаўскай і Панамарэнкі.
Пераходзіць у вуліцу Арлоўская.
Установы
На праспекце размешчаны галаўны офіс гандлёвай сеткі Mart Inn
Вядомыя асобы
У доме № 44 пражываў беларускі архітэктар і даследчык архітэктуры Вячаслаў Міхайлавіч Чарнатаў (1939—2016).
Енахіанская мова
Енахіанская мова — мова, створаная Джонам Дзі, падобная з ​​арабскай, латынню і старажытнаяўрэйскай. Енахіанская мова не з’яўляецца гутарковай, аднак мае сінтаксічную, граматычную і арфаграфічную аснову. На гэтай мове напісаны тэксты енахіанскіх ключоў (19 ключоў). Была упершыню апісана Джонам Дзі, пасля таксама з’явіліся пераклады Ла-Вея і Алістара Кроўлі.
Граматычную структуру мовы і слоўнік атрымалі Джон Дзі (доктар Дзі) і Эдуард Кэлі у ходзе спірытычных сеансаў у 1583—1584 г.г. Сваю назву Енахіанская мова атрымала ў гонар біблейскага патрыярха Энаха.
Дзі і Кэлі заяўлялі, што мове навучылі іх Анёлы, што яна больш старажытная за нават санскрыт і што яна валодае велізарнай магічнай сілай, здольнай вагацца прастор і час. Таму свае запісы Дзі і Кэлі вялі ў зашыфраваным выглядзе.
Эпохай росквіту енахіанскай мовы лічыцца XIX стагоддзе, калі магічны Ордэн Залатой Зары стаў выкарыстоўваць яе ў сваіх рытуалах. Затым, ужо ў XX стагоддзі, гэтая мова фактычна стала афіцыйнай мовай сатанінскіх абрадаў. Гэта адбылося дзякуючы таму, што Антон Шандар Ла-Вей, заснавальнік лавеізма, у сваёй асноўнай працы «Сатанінскія Біблія» прывёў енахіанскія ключы як аснову магічнай працы.
Алена Паўлаўна Нарыжная
Алена Паўлаўна Нарыжная (у дзявоцтве Бабовіч; нар., Гомель) — беларускі гісторык, культуролаг. Спецыяліст па гісторыі беларускага садова-паркавага мастацтва канца XVI — пачатку XX стагоддзяў. Кандыдат гістарычных навук (1999), дацэнт.
Шаўгенаўскі раён
Шаўгенаўскі раён (Шэуджэн район )  — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Адыгея Расійскай Федэрацыі.
Алена Паўлаўна Нарыжная
Біяграфія
Нарадзілася 24 мая 1972 года ў Гомелі.
Шаўгенаўскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — аул Хакурынахабль.
Геаграфія
Шаўгенаўскі раён знаходзіцца ў паўночнай частцы Рэспублікі Адыгея. Тэрыторыю перасякае паралель 45 градусаў паўночнай шыраты. Плошча тэрыторыі раёна складае — 521,4 км².
Алена Паўлаўна Нарыжная
Біяграфія
Скончыла ў 1994 годзе гістарычны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ф. Скарыны, у 1997 годзе — аспірантуру БДПУ імя М. Танка. У 1999 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Гісторыя фарміравання і развіцця садова-паркавай культуры Беларусі (канец XVI — пачатак XX стагоддзя)».
Шаўгенаўскі раён
Геаграфія
Мяжуе на паўднёвым усходзе з Кашэхабльскім, на поўдні — з Гіягінскім, на захадзе — з Краснагвардзейскім раёнамі Адыгеі, на паўднёвым захадзе — з Беларэчанскім, на поўначы — з Усць-Лабінскім і Курганінскім раёнамі Краснадарскага края.
Алена Паўлаўна Нарыжная
Біяграфія
Працавала ў Беларускім гандлёва-эканамічным універсітэце спажывецкай кааперацыі: дацэнт кафедры філасофіі і гісторыі, дацэнт кафедры правазнаўства, дацэнт кафедры права і эканамічных тэорый.
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: гісторыя і тэорыя культуры, культура Беларусі XIV — пачатку XX стагоддзяў, сядзібна-замкавая культура беларусаў.
Шаўгенаўскі раён
Геаграфія
Па плошчы раён пераўзыходзіць толькі Тахтамукайскі, аднак шчыльнасць насельніцтва Шаўгенаўскага раёна амаль у пяць разоў ніжэйшая пры прыкладна аднолькавай колькасці населеных пунктаў і шчыльнасці іх сеткі. Гэта звязана з тым, што ён з’яўляецца пераважна аграрным і тут адсутнічаюць гарадскія паселішчы.
Сельскагаспадарчыя землі займаюць 64,7 % плошчы тэрыторыі раёна і складаюць 12,8 % ад плошчы ўсіх зямель сельскагаспадарчага прызначэння рэспублікі.
Шаўгенаўскі раён размешчаны на нахільнай да паўночнага захаду, нізінай хвалістай Закубанскай раўніне. З поўначы тэрыторыя раёна мяжуе са спадзістай нахільнай Прыкубанскай раўнінай з адзнакамі абсалютных вышынь каля мяжы рэспублікі 10—140 м над узроўнем мора.
Большую частку Шаўгенаўскага раёна займаюць заходне-прадкаўказскія вышчалачаныя чарназёмы. Вышчалачаныя чарназёмы маюць да 6 % перагною, шчыльны склад, невялікую водапранікальнасць.
У Шаўгенаўскім раёне вядомы радовішчы высакаякасных сартоў глін і суглінкаў для вытворчасці цэглы, керамзіту і іншых керамічных вырабаў.
Клімат
Клімат у раёне мяккі, вільготны, умераны. Сярэдняя працягласць сонечнага ззяння змяняецца ад 1750 да 2200 гадзін у год, пры змене вышыні сонца ад 22 апоўдні 22 снежня, да 68 апоўдні 22 чэрвеня. На тэрыторыі раёна на паверхню зямлі за год паступае 117—120 ккал/см² сумарнай радыяцыі. Вялікая колькасць сумарнай радыяцыі вызначае працяглы вегетацыйны перыяд 230—240 дзён.
Сярэднегадавая тэмпература паветра складае 9,8 °C. Самы халодны месяц: студзень. Сярэднія студзеньскія тэмпературы для Шаўгенаўскага раёна складаюць −2,0 °C. У ліпені сярэдняя месячная тэмпература складае каля +23,0 °C. Працягласць безмарознага перыяду складае 190 дзён. Сярэднегадавая тэмпература глебы складае +12 … +13 °C, у ліпені назіраюцца максімальныя тэмпературы глеб (да +30 °C), у студзені — мінімальныя (−3 … −4 °C). Сярэднія тэмпературы глебы зніжаюцца з поўначы на поўдзень і з захаду на ўсход.
У Шаўгенаўскім раёне гадавая сума ападкаў — 500—700 мм, за год тут фіксуецца 115—150 дзён з ападкамі. Максімум выпадзення ападкаў назіраецца ў маі-чэрвені, што тлумачыцца вялікай паўтаранасцю атлантычных цыклонаў. Мінімальная колькасць ападкаў прыпадае на пачатак восені. Характар выпадзення ападкаў змяняецца пасезонна: з кастрычніка па красавік пераважаюць абложныя дажджы, з мая па верасень — ліўневыя.
Мацюхі (Бяляеўскае сельскае паселішча)
Мацюхі (Матюхи) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Касцюковіцкая раўніна
Геалогія
Касцюковіцкая марэнна-водна-ледавіковая раўніна з краявымі ўтварэннямі ў тэктанічных адносінах прымеркавана да заходніх схілаў Варонежскай антэклізы і паўднёва-ўсходняй часткі Аршанскай упадзіны, што абумовіла пагружэнне фундамента з паўднёвага ўсходу на паўночны захад ад −500 да −1000 м. Сярод адкладаў асадкавага чахла найбольш распаўсюджаны гліны, даламіты, мергелі дэвону, мел і мергелі, вапнякі, пескавікі мелавой і юрскай сістэм, а таксама комплексы антрапагенавых утварэнняў магутнасцю да 50 м, а па лагчынах да −100 — −140 м.
Паверхня карэнных парод уяўляе сабой платападобную, слабарассечаную раўніну, прыўзнятую да 140—160 м. У рельефе выдзяляюцца асобныя астанцовыя ўзвышэнні, карставыя формы, лагчынападобныя паглыбленні, урэзаныя да 60-80 м. Для краявых град характэрна пашырэнне адорвеняў дэвонскіх вапнякоў і глін.
Утварэнне сучаснай паверхні раёна абумоўлена тэктанічнай будовай і характарам дзейнасці ледавікоў і расталых вод. У цэнтральнай частцы з паўднёвага захаду на паўночны ўсход праходзіць мяжа сожскага зледзянення. На ўсход ад Клімавічаў выяўлены масіў краявых утварэнняў дняпроўскага ўзросту. У сувязі з рознаўзроставасцю паверхні на параўнальна невялікай плошчы распаўсюджаны розныя генетычныя тыпы рэльефа з характэрнымі марфалагічнымі комплексамі. Пашырэнне мергельна-мелавых парод, лакальных падняццяў і лагчын у ложы антрапагена стварылі ўмовы для фарміравання гляцыядыслакацый, адорвеняў карэнных парод.
Рэльеф
Максімальныя абсалютныя вышыні рэльефа прымеркаваны да краявых ледавіковых форм. Яны маюць пераважныя абсалютныя вышыні 180—185 м, на ўсход ад г. Клімавічы, абсалютныя адзнакі нярэдка перавышаюць 200 м (да 220 м), на поўнач ад Краснополля — 192 м, паступова паніжаюцца на ўсход да 150—160 м. Характэрны ўзгорыста-градавы рэльеф, грады выцягнуты з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, рассечаны эрозіяй.
Найбольшае пашырэнне атрымалі спадзістахвалістыя марэнныя раўніны (адносныя перавышэнні 2-5 м), якія ўскладняюцца невялікімі ўзгоркамі і эразійнымі формамі. Характэрны слабахвалістыя зандравыя раўніны з лагчынамі сцёку расталых ледавіковых вод, з ярамі і балкамі. Самыя нізкія ўчасткі займаюць азёрна-алювіяльныя нізіны з эолавымі ўзгоркамі і градамі. Значныя прасторы забалочаныя.
Мінімальныя адзнакі ў далінах рэк да 130 м (р. Беседзь). Рачныя даліны нешырокія (да 0,5-1 км, рэдка 3 км), урэзаныя на 10-20 м, добра выражаныя, трапецыяпадобныя. Як правіла, у далінах выдзяляецца двухбаковая, часам левабярэжная пойма, прыўзнятая над урэзам вады да 2 м. Паверхня поймы плоская, рассечаная далінамі прытокаў, старарэччамі, рукавамі, часта забалочаная. Рэчышчы звілістыя, з мноствам рукавоў. У даліне Сажа выдзяляюцца першая (3-4 м) і, лакальна, другая надпоймавыя тэрасы. У агаленнях ускрываюцца мелавыя пароды.
З адмоўных форм, акрамя эразійных, пашыраны тэрмакарставыя і карставыя западзіны. Тэрмакарставыя паніжэнні маюць размеры ў папярэчніку да 1 км, карставыя да 50 м і глыбіню да 2—5 м.
Гідраграфія
Гідраграфічная сетка адносіцца да басейна Сажа. Найбольшыя рэкі — Сож, на паўночным захадзе, і Беседзь, якая дрэнуе паўднёва-ўсходнюю частку раёна. Планавы рысунак рачной сеткі дрэвападобны, а на ўсход ад г. Клімавічы — цэнтрабежны.
Значныя прасторы займаюць балоты. Найбольшыя плошчы іх прымеркаваны да водападзелу рэк Бароўка, Жадунька, Дзяражня, на паўночны ўсход ад Краснаполля і паўночны захад ад Клімавічаў.
Рыяс Ла-Карунья
Рыяс Ла-Карунья ці Рыяс Бурга (ría del Burgo, ría de La Coruña, ría do Burgo, ría da Coruña) — рыяс у правінцыі Ла-Карунья, Галісія, Іспанія. Ён з'яўляецца часткай Рыяса Альтас у так званым заліве Артабра.
Фарміруецца вусцем ракі і амывае берагі муніцыпалітэтаў Камбрэ, Ла-Карунья, Кульярэда і Алейрас. Назва дана ад вёскі.
Месца было абвешчана адным з самых забруджаных вадаёмаў у Еўропе. Высокія ўзроўні забруджвання адзначаліся у населеных пунктах О-Тэмпле (Камбрэ), О-Бурга (Кульярэда), Пярыла (Алейрас) і ў горадзе Ла-Карунья ля ўваходу ў ліман.
Нягледзячы на забруджванне, можна сустрэць розных птушак, у тым ліку такіх, як, , , ,.
NGC 3143
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вілейскае вадасховішча
Плошча — 73,6 км², аб'ём запаўнення — 260 млн. м³. Даўжыня 27 км, найбольшая шырыня 3 км. Найбольшая глыбіня 13 м, сярэдняя 3—5 м. Плошча вадазбору 4120 км². Штогадовы скід вады складае ў сярэднім 575 млн. тон. На плаціне вадасховішча размешчана Вілейская ГЭС.
Падставай для пачатку будаўніцтва была неабходнасць павелічэння аб'ёму водазабеспячэння сталіцы рэспублікі Мінска, для чаго патрабавалася перакінуць частку сцёку больш паўнаводных рэк Беларусі ў раку Свіслач. Сярод іншых варыянтаў збудаванне Вілейска-Мінскай воднай сістэмы аказалася найбольш выгадным па эканамічнаму і іншым (напрыклад, якасць вады) параметрах. У 1967 годзе Савет Міністраў СССР зацвердзіў праект будаўніцтва Вілейска-Мінскай воднай сістэмы. Будаўніцтва Вілейскага вадасховішча было пачата ў 1968 годзе на рацэ Віліі пры зліцці яе з рэкамі Сэрвач, Ілія, Касутка. З красавіка 1968 года быў расшыраны лясны прасёлак на левым беразе Віліі, арганізавана будаўнічая пляцоўка. У маі сюды была накіравана магутная тэхніка, а 25 мая былі пакладзены першыя кубаметры грунту. Неабходна было высечы лясы, якія займалі больш за палову плошчы будучага вадасховішча, перанесці ці пабудаваць нанава каля 500 жылых дамоў, многія саўгасныя і калгасныя пабудовы, выбраць і вывезці сотні тысяч кубаметраў грунту. Адначасова з будаўніцтвам Вілейскага вадасховішча з двух бакоў насустрач адзін аднаму рабілі водны канал. Па ім воды Віліі перакідваюцца ў Свіслач, падымаючыся пры гэтым на ўзровень больш за 70 метраў з дапамогай некалькіх гідранасосных станцый. Перакрыцце ракі Віліі было здзейснена ва ўрачыстай абстаноўцы 8 верасня 1973 года, а ў пачатку 1975 года воды Вілейскага вадасховішча накіраваліся па канале да сталіцы.
Галаўны гідравузел – гэта цэлы комплекс гідратэхнічных збудаванняў: паводкавы вадаскід, які рэгулюе ўзровень вады ў вадасховішчы; плаціна і тры абмежавальныя дамбы, “апранутыя” ў жалезабетон; дзве дрэнажныя помпавыя станцыі, якія ахоўваюць урадлівыя тарфянікі ад размывання; нагорныя каналы; падыходны ўчастак магістральнага канала і, нарэшце, само вадасховішча.
У Вілейскае вадасховішча ўпадаюць рэкі Жучка, Орпа, Грэзніца, ручаі і каналы.
Уздоўж берагоў населеныя пункты: Вілейка, Чыжэвічы, Рабунь, Сосенка, Вязынь.
Паўночныя пісьмёны
Паўно́чныя пісьмёны — умоўны тэрмін, прыняты ў гісторыі старажытна-рускага мастацтва для пазначэння стылістычна блізкіх твораў іканапісу, створаных жывапісцамі рускай Поўначы ў 15—18 ст.
Напачатку развіваліся як найбольш дэмакратычная галіна наўгародскай школы іканапісу. З 16 ст., побач з некаторым уплывам маскоўскай школы жывапісу, фарміраваліся мясцовыя мастацкія традыцыі, у т.л. абанежскія, карэльскія, усцюжскія і іншыя «пісьмёны». У 17 ст. дэмакратычныя асновы паўночных пісьмён умацоўваліся пад уздзеяннем народнай размалёўкі па дрэве. Для паўночных пісьмён характэрны наіўная нагляднасць вобразаў, дэкаратыўнасць і некаторая спрошчанасць жывапісных прыёмаў.
Мінскі дзяржаўны каледж мастацтваў
Мінскі дзяржаўны каледж мастацтваў — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў горадзе Мінск. Размешчаны па вуліцы Лейтэнанта Кіжаватава, 9.
Гісторыя
Установа адукацыі была створана ў 1975 годзе як Мінскае культурна-асветнае вучылішча з мэтай падрыхтоўкі арганізатараў забаўляльнай дзейнасці, кіраўнікоў калектываў мастацкай самадзейнасці для клубных устаноў Мінскай вобласці. У 1990 годзе Мінскае культурна-асветнае вучылішча рэарганізавана ў Мінскае вучылішча мастацтваў і культуры. З 1992 года Мінскае вучылішча мастацтваў і культуры перайменавана ў Мінскае дзяржаўнае вучылішча мастацтваў. У 2001 годзе вучылішча было рэарганізавана ў Мінскі дзяржаўны каледж мастацтваў.
Сцяг Небраскі
Сцяг штата Небраска ўяўляе сабой сіняе прамавугольнае палотнішча з выявай пячаткі штата ў цэнтры, выкананай залатым і сярэбраным колерам. Бягучы дызайн сцяга быў прыняты ў 1925 годзе. Афіцыйнае зацвярджэнне, як сцяга штата, адбылося ў 1963 годзе. Штат Небраска быў адным з апошніх штатаў ЗША, якія прынялі афіцыйны сцяг.
Паўночнаамерыканская вексілалагічная асацыяцыя ў ацэначным аглядзе 2001 сярод сцягоў ЗША і Канады прысвоіла сцягу Небраскі 71-е месца з 72-х. Апошнім у гэтым спісе стаяў сцяг Джорджыі ўзору 2001 года. Пасля прыняцця ў 2003 годзе штатам Джорджыя новага сцяга, сцяг Небраскі сярод сцягоў, якія знаходзяцца ў выкарыстанні, мае на 2010 год самы горшы дызайн.
Гноман
Гно́ман (γνώμων — указальнік) —  найстаражытнейшы астранамічны інструмент, вертыкальны прадмет (стэла, калона, шост), які дазваляе па найменшай даўжыні яго цені (ў поўдзень) вызначыць вуглавую вышыню сонца. Найкарацейшая цень паказвае і напрамак сапраўднага мерыдыяна. Гноманам таксама называюць частку сонечных гадзіннікаў, па цені ад якой вызначаецца час у сонечных гадзінах. Вынаходнікам гномана з'яўляецца старажытнагрэчаскі філосаф і астраном Анаксімандр Мілецкі.
Мастацтва канструіравання і вырабу гноманаў і сонечных гадзіннікаў называецца гноманікай.
Гноман дазваляе вызначыць:
Для дакладнасці вымярэння важнае значэнне мае вышыня гномана — чым ён вышэйшы, тым даўжэйшы цень, які ён адкідае, што павышае дакладнасць вымярэння. Для зручнасці адліку на канцы гномана была адтуліна, якая ярка была відаць у цені. Тым не менш дакладнасць гномана ў прынцыпе невялікая, так як вуглавы дыяметр Сонца прыблізна роўны 30', выкарыстоўваць жа гноман для вымярэння па зорках немагчыма.
Кака
Гуляў за «Сан-Паўлу» (2001—2003), «Мілан» (2003—2009, 2013—2014), «Рэал Мадрыд» (2009—2013). З 2014 па 2017 год гуляў у амерыканскім клубе «Арланда Сіці». У снежні 2017 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Уладальнік «Залатога мяча» 2007, найлепшы футбаліст свету па версіі ФІФА 2007.
Мілавіды (Смаленская вобласць)
Мілавіды (Миловиды) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Маргарыта Мікалаеўна Ізворска-Елізар’ева
Маргарыта Мікалаеўна Ізворска-Елізар’ева (, г. Бяла-Слаціна, Балгарыя) — беларускі рэжысёр оперы, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1990).
Біяграфія
Скончыла Балгарскую (1969) і Ленінградскую (1974) кансерваторыі. У 1975-94 гг. рэжысёр Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі, з 1975 года выкладае ў Беларускай кансерваторыі. У беларускім тэатры паставіла оперы «Дон Карлас» Джузэпэ Вердзі (1979), «Служанка-пані» Дж. Б.Пергалезі (1981), «Севільскі цырульнік» Дж. Расіні (1986), «Чароўная флейта» В. А. Моцарта (1987).
Добраахвотна сышла з тэатра пасля звальнення ў 2009 годзе Валянціна Елізар’ева.
З 2021 года мастацкі кіраўнік Нацыянальнага тэатра оперы і балета.
Сцяг Белгародскага раёна
Сцяг Белгародскага раёна Белгародскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Апісанне
«Сцяг Белгародскага раёна Белгародскай вобласці ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 2:3, крыжападобна падзеленае на чатыры чорныя і зялёныя часткі, якія чаргуюцца: чорную і зялёную ў дрэўка, якія займаюць па 1/6 палотнішча кожная, і зялёную і чорную ў вольнага краю, якія займаюць па 2/6 палотнішча кожная. Па-над вертыкальнай лініяй дзялення размешчаны фігуры герба: жоўты леў і над ім белы арол. На адваротным баку палотнішча змешчана аналагічная люстраная выява».
За аснову сучаснага сцяга прыняты сцяг Белгародскага пяхотнага палка 1712 года.
Царква Святой Ганны (Дудзічы)
Царква ў гонар Святой Ганны — мураваны праваслаўны храм у в. Дудзічы Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. З 2015 года ўваходзіць у 2-ую Пухавіцкую благачынную акругу.
Гісторыя
Праваслаўная грамада храма святой справядлівай Ганны была створана на месцы спаленай падчас вайны Свята-Пакроўскай царквы. Гэта царква вядома як месца, дзе захоўвалася адна са святыняў Праваслаўнай Царквы ‒ цудадзейны абраз Боскай Маткі «Дудзікай». Цягам многіх гадоў на месцы згарэлага храма стаяў помнік у гонар загінулых падчас вайны ўраджэнцаў сяла, а ў 1998 годзе Патрыяршым Экзархам усяе Беларусі Высокаправялебнейшым Філарэтам было прынята пастанова пра адраджэнне тут прыходскага жыцця.
Лявон Вашко
Лявон Вашко (нар., ) — беларускі , , літаратуразнавец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гродна. Скончыў факультэт журналістыкі БДУ.
Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979—1984).
Працаваў журналістам у газетах i часопісах. Цяпер — на творчай працы. Таксама аўтар электроннай ведамкі «Духахрам».
Вівера
Вівера (Viverra) — род сямейства віверавых. Жывуць у субтрапічных і трапічных краінах Афрыкі і Азіі. Драпежнікі.
Віверы ладзяць на межах сваіх участкаў адыходжыя месцы, якія служаць своеасаблівымі «паштовымі скрынямі» для суродзічаў, што жывуць па суседстве. Акрамя таго, большасць вівер пакідаюць пахкія пасланні, пазначаюць дрэвы і кусты сакрэтам анальных залоз.
NGC 3144
NGC 3144 (іншыя абазначэнні — NGC 3174, UGC 5519, MCG 12-10-23, ZWG 333.20, ZWG 351.11, PGC 29949) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3144, NGC 3174.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бой пад Хітам
Бой пад Хітам — разгром калоны забеспячэння арміі ЗША, складзенай з супрацоўнікаў прыватнай ваеннай кампаніі, баевікамі групоўкі «Джамаат Ансар аль-Суна».
Засада
9 мая 2005 года канвой забеспячэння пакінуў амерыканскую ваенную базу ў Аль-Асадзе (Ірак). Канвой суправаджалі 12 іракскіх, 4 паўднёваафрыканскіх і 1 японскі баец ПВК. Амаль адразу ж пасля таго, як найміты пакінулі базу, іх заўважылі іракскія інсургенты. Паўстанцы тады падрыхтавалі добра спланаваную засаду для канвою. У той час як машыны праязджалі паблізу горада Хіт, размешчанага ў 170 кіламетрах да паўночна-захад ад Багдаду, баевікі нанеслі ўдар. Засада была складанай і добра спланаванай, ўключаючы ў сябе выкарыстанне некалькіх самаробных выбуховых прылад, гранатамётаў, кулямётнага агню і стралковай зброі. Машыны затрымаліся ў засадзе і не маглі адступіць. На працягу некалькіх гадзін бушаваў разлютаваны бой, і да раніцы канвой быў знішчаны. Амерыканскія вайсковыя верталёты прыбылі на месца здарэння толькі пасля світання. Паўстанцы ў сваіх навінавых паведамленнях паказвалі кадры падпаленых грузавікоў і пазадарожнікоў з целамі забітых. 16 з 17 супрацоўнікаў ПВК былі забітыя, а японец быў цяжка паранены і ўзяты ў палон. Страты паўстанцаў, калі такія меліся, застаюцца невядомымі.
Наступствы
Пасля нападу паўстала вялікая блытаніна з нагоды таго, што адбылося на самай справе, але адзінае, што вызначана пацвердзілася, было тое, што японскі найміт быў паранены і захоплены ў палон падчас нападу.
Акіхіка Саіта, так звалі байца, быў цяжка паранены падчас бою і ўзяты ў палон паўстанцамі. Гэта падняло грамадскія дэбаты ў Японіі аб неабходнасці ваеннай прысутнасці ў Іраку, а менавіта пытанне ці павінны японскія войскі застацца ў краіне або сысці. Палоннік Саіта служыў у японскай арміі да 1981 года, а потым пакінуў японскія сілы самаабароны і ўступіў у Французскі Замежны легіён. На момант затрымання ён працаваў у кампаніі «Hart Security Ltd» у якасці спецыяліста па бяспецы.
Баевікі спрабавалі аказаць яму медыцынскую дапамогу, але гэтага было недастаткова. 12 мая стала вядома, што ён памёр ад атрыманых ран.
Пазней паведамлялася, што не ўсе байцы былі забіты. Так, адзін паўднёваафрыканец прабраўся да баявога аванпоста. Адтуль марскія пяхотнікі, даведаўшыся аб нападзе, накіраваліся да засады. Калі яны прыйшлі да месца здарэння, было яшчэ светла. Паўстанцаў там ужо не было, але амерыканцы абясшкодзілі адно самаробнае выбуховае прыстасаванне, пакінутае пад адным з мерцвякоў, і сабралі ўсе целы. Байцы вярнуліся раніцай зноў, каб паглядзець, ці змогуць яны сабраць больш інфармацыі і зладзіць сустрэчную засаду. Адзін іракскі кіроўца грузавіка збег і падабраў аднаго з іракскіх супрацоўнікаў службы бяспекі ПВК, які вяртаўся ў размеркавальны цэнтр Абу-Грэйба. Пазней падчас допыту ў размеркавальным цэнтры было ўстаноўлена, што Акіхіка Саіта быў нібыта забіты куляй у патыліцу пры спробе выбрацца з засады.
Баранскі сельсавет (Халопеніцкі раён)
Бара́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Халопеніцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Барань.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Халопеніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Халопеніцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Барысаўскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 26 жніўня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Траянаўскага сельсавета.
Стрыйскі парк (Львоў)
Стрыйскі парк - адзін з найстарэйшых і найпрыгажэйшых паркаў Львова, помнік садова-паркавага мастацтва нацыянальнага значэння. Размешчаны ў мясцовасці Сафііўка ў Галіцкім раёне горада. Лічыўся найпрыгажэйшым паркам міжваеннай Польшчы.
Гісторыя
Уладкаванне парку было пачата ў 1879 годзе. Стрыйскі парк быў спраектаваны вядомым майстрам садова-паркавага мастацтва, інжынерам гарадскіх плантацый Арнольдам Рорынгам ў 1876-1877 гадах на тэрыторыі былых Стрыйскіх могілак, закрытых ў 1823 годзе. Было высаджана 40 тысяч дрэў: елі, клёны, таполі, экзатычныя пароды, такія, як чырвоны дуб, цюльпаннае дрэва, красналістны бук і інш. У 1887 годзе магістрат Львова разглядаў пытанне збудавання ў Львове помніка Яну Кілінскаму - аднаму з удзельнікаў паўстання пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі. Месцам яго збудавання быў прызначаны новаствораны парк, які атрымаў назву парку Кілінскага. Ужо ў 1888 годзе пачалася праца над збудаваннем манумента, даручаная вядомаму ўкраінскаму скульптару Рыгору Кузневічу і Юліяну Маркоўскаму. Для гэтага з Мікалаева была дастаўлена каменная глыба. Помнік быў адкрыты 18 чэрвеня 1895 года, дзе ён стаіць і дагэтуль. Аднак назва "Парк Кілінскага" не прыжылася, а назва "Стрыйский парк" аказалася папулярней і прайшла выпрабаванне часам.
Спачатку паркам была толькі яго ніжняя частка. Верхняя была пусткай. На ёй у 1894 годзе была праведзена Краёвая выстава, для якой былі пабудаваныя шматлікія выставачныя павільёны. Да гэтай падзеі ў Львове адкрылі электрычны трамвай, а ў 1907 годзе да тэрыторыі быў падведзеныя трамвайныя рэйкі. У 1936 годзе трамвайня рэйкі былі падоўжаныя да вуліцы Казельніцкай і нават далей. Аднак ужо ў 1940 годзе ўчастак ад вуліцы Івана Франка да Стрыйскай рагаткі быў разабраны, а таксама была закрытая трамвайная лінія ў Стрыйскім парку, што выкарыстоўваліся для абслугоўвання «Усходніх таргоў» (рэгіянальнай прамысловай выставы "дасягненняў народнай гаспадаркі" ў міжваеннай Польшчы пачынаючы, якая праходзіла штогод у 1922-1939 гадах).
Сучаснасць
Парк займае больш за 52 гектары. Ён размешчаны ў Галіцкім раёне Львова, паміж вуліцамі Івана Франка, Стрыйскай, Уласа Самчука і Казельніцкай. Складаецца з трох ландшафтных частак:
Асновай планіроўкі паркавай тэрыторыі з'яўляецца глыбокая эразійны даліна, па якой працякаў ручай Сарока (левы прыток Полтвы); цяпер тут пешаходная дарожка, якая злучае верхнюю тэрасу з ніжняй часткай парку.
У Стрыйскім парку налічваецца больш за 200 відаў дрэў і раслін, ёсць аранжарэя, альпінарый, платанавая, ліпавая, каштанавая і альховая алеі. Тут растуць чырвоны дуб, цюльпанавае дрэва, магнолія, хвоя Веймутова, японскі бэз, ціс ягадны, японскі клён, бук еўрапейскі і інш.
Непадалёк ад галоўных варот размешчана сажалка з лебедзямі. У парку ёсць таксама спартыўныя карпусы Львоўскай політэхнікі (размешчаны ў будынках былога Палаца мастацтваў і Рацлавіцкай панарамы), галоўны корпус Украінскай акадэміі дызайну, кінатэатр «Львоў», тры рэстарана, Львоўская гандлёва-прамысловая палата, бібліятэка № 18 і інш.
Баранскі сельсавет
Назву Бара́нскі сельсавет маюць:
Старшы сяржант
Ста́ршы сяржа́нт — воінскае званне ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь і шэрагу іншых краін, па рангу вышэй за сяржанта і ніжэй за старшыну.
Ва Узброеных сілах СССР званне існавала з 1940 года. У Ваенна-марскім флоце яму адпавядала званне галоўны старшына. Ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь надаецца лепшым сяржантам, якія праслужылі на сяржанцкіх пасадах не менш за год і пры прызначэнні на пасады, на якіх штатам прадугледжана званне старшага сяржанта.
Перад воінскім званнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай воінскай часці, на гвардзейскім караблі, дадаецца слова «гвардыі». Да воінскага звання вайскоўца або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе, які мае ваенна-ўліковую спецыяльнасць юрыдычнага або медыцынскага профілю, дадаюцца адпаведна словы «юстыцыі» або «медыцынскай службы».
Мокрая Ніва
Мокрая Ніва (Мо́края Ни́ва) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Ла-Карунья
Ла-Кару́нья ці А-Кару́нья (A Coruña, La Coruña ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі. Адносіцца да аўтаномнай супольнасці Галісія і з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнай правінцыі.
Важны гістарычны порт, знаходзіцца на той частцы ўзбярэжжа паўночнага захаду Пірэнейскага паўвострава, якую называюць Рыяс Альтас.
Цэнтр горада ляжыць на паўвостраве, аб'яднаным з матэрыком вузкім перашэйкам, такім чынам, існуюць два ўзбярэжжы: порт (у бок вусця рыяса Ла-Карунья) і частка ў бок адкрытага мора — раён Ensenada del Orzán, які пашыраецца асноўнымі гарадскімі пляжамі (Рыясор і Арзан).
Вакол горада раскінулася Аднайменная гарадская метраполія, якая разам з суседнімі муніцыпалітэтамі і горадам Фероль, з'яўляецца канурбацыяй, што аб'ядноўвае больш паловы агульнай колькасці насельніцтва правінцыі.
Бягучы дэфіцыт зямлі пад забудову вельмі павысіў кошт муніцыпальных зямель, што прымушае горад расці вертыкальна. Шчыльнасць насельніцтва муніцыпалітэта адна з самых высокіх у Іспаніі (6680 чал/км²), яго плошча — 36,83 км².
Большая частка вобласці, аддадзенай прамысловай дзейнасці, знаходзіцца ў сумежным муніцыпалітэце Артэйха, адным з найбольш прамыслова развітых у Галісіі. Такім чынам, у цэнтры засяроджана ў асноўным сфера паслуг. Другасны сектар звязаны ў асноўным з портам і нафтаперапрацоўчым заводам.
Клімат у горадзе марскі з мяккімі тэмпературамі на працягу ўсяго года.
У горадзе знаходзяцца Вышэйшы суд Галісіі, Прадстаўніцтва ўрада гэтай аўтаномнай супольнасці і штаб-кватэра Каралеўскай акадэміі Галісіі з моманту яе заснавання.
Таксама горад быў сталіцай VIII ваеннай акругі, якая цяпер не існуе, але тут да гэтага часу знаходзіцца штаб-кватэра Генеральных сіл аператыўнай лагістыкі.
Тапонім
Паходжанне:
Існуе некалькі тэорый: ад кельцкай да лацінскай.
Назвы:
У лістападзе 2004 г. муніцыпалітэт ухваліў пастанаўленне, якое абапіралася на , каб усталяваць афіцыйны статус двух тапанімічных формаў, парушаючы закон аб моўнай стандартызацыі.
Рашэнне аб прыняцці падвойнай назвы A Coruña/La Coruña было адменена Вярхоўным Судом Іспаніі з той высновы, што муніцыпальны закон не можа адмяніць галісійскі закон 1983 г. аб моўнай нармалізацыі, артыкул № 10 якога абвяшчае, што «ў якасці афіцыйных назваў галісійскіх тапонімаў выкарыстоўваюцца назвы на галісійскай мове».
Этнахаронім
Этнахаронім як ў галісійскай, так і ў іспанскай мовах гучыць аднолькава: coruñeses ці coruñesas.
Сімвалы
Выява герба горада шырока прадстаўлена па ўсяму гораду, напрыклад, на гарадской мэблі, ліхтарных слупах, урнах і нават на гарадскіх тратуарах. Ён ўяўляе сабой сіні шчыт, на якім змешчаны маяк Вежа Геркулеса, які стаіць на камнях, і семь марскіх грабеньчыкаў па тры з кожнага боку і адзін унізе. Таксама яркім элементам з’яўляецца наяўнасць чэрапа і скрыжаваных костак, якія сімвалізуюць міфалагічны трыумф Геракла над, косткі якога пахаваны ў фундаменце маяка.
Згодна з легендай, Геракл перамог Герыёна. Геркулес пераследваў яго ад Кадзіса да каруньскага паўвострава, дзе меў з ім жорсткую бойку, з якой выйшаў пераможцам, абезгаловіўшы Герыёна на невялікім паўвостраве сярод вялікіх камянёў на беразе мора. У гонар перамогі над ворагам была пабудавана знакамітая Вежа, якая з’яўляецца на гербе Ла-Каруньі прыкладна з 1521 года.
Варта адзначыць, што цяперашні без шчыта быў утвораны ад сцяга
Месцазнаходжанне
Муніцыпалітэт Ла-Карунья знаходзіцца ў правінцыі Ла-Карунья аўтаномнай супольнасці Галісія, на паўночным захадзе Пірэнейскага паўвострава. Абмежаваны з поўначы Атлантычным акіянам, з усходу рыясам Ла-Карунья і муніцыпалітэтам Алейрас, з поўдня муніцыпалітэтам і з усходу муніцыпалітэтам Артэйха.
Тапаграфія і рэльеф
Ла-Карунья мае ўнікальны рэльеф, пачынаючы з паўвострава ў форме літары Т з плоскім пярэсмыкам і крутымі пагоркамі, створанымі ў архаічныя часы. У цяперашні час некаторыя пагоркі ўвайшлі ў склад горада пасля яго пашырэння ў 1940 г., напрыклад, Монтэ Альта, Санта Маргарыта, Эйрыс і Ла-Запатэйра. Некаторыя былі пераўтвораны ў зялёныя зоны (Бенс і Монтэ-дэ-Сан-Педра). Большая частка раёнаў мае выхад да мора.
Дразды (вадасховішча)
Дразды́ — вадасховішча на паўночна-заходняй ускраіне Мінска, на рацэ Свіслач. Уваходзіць у склад Вілейска-Мінскай воднай сістэмы.
Ла-Карунья
Тапаграфія і рэльеф
На тэрыторыі муніцыпалітэта ёсць пагоркі, такія як Монтэ-дэ-Сан-Педра, і некалькі астравоў, напрыклад, архіпелаг.
Дразды (вадасховішча)
Створана ў 1976 годзе плацінай на рацэ Свіслач для тэхнічнага водазабеспячэння і абваднення горада. Плошча 2,1 км², даўжыня 6 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Глыбіня дасягае 6 м, сярэдняя глыбіня 2,7 м, аб'ём вады 5,75 млн. м³, плошча вадазбору 649 км².
Ла-Карунья
Гідраграфія
Ла-Карунья амаль з усіх бакоў амываецца водамі Атлантычнага акіяна, з усходу знаходзіцца Бухта Арзан-Рыясор, з захаду — Рыяс Ла-Карунья.
Дразды (вадасховішча)
Дразды з'яўляюцца праточным вадасховішчам. Берагі ў асноўным нізкія, маецца 4 невялікіх вострава. Замярзае ў пачатку снежня, лёд (таўшчыня 50—60 см) трымаецца да 3-й дэкады красавіка. Водная расліннасць развіта слаба.
Ла-Карунья
Гідраграфія
Існуе таксама штучны вадаспад побач з Оперным тэатрам і Паркам Святой Маргарыты.
Дразды (вадасховішча)
На лясістых берагах паўночна-заходняй часткі вадасховішча пабудаваны санаторыі і дзіцячыя аздараўленчыя лагеры, дзейнічае зона адпачынку са шматлікімі пляжамі і лодкавай станцыяй. Частка ўзбярэжжа аддадзена пад дачныя ўчасткі. Паміж Заслаўскiм вадасховішчам і Драздамі размешчаны канал для заняткаў воднымі вiдамi спорту. Дразды з'яўляюцца папулярным месцам летняй і падлёднай лоўлі рыбы.
Ла-Карунья
Клімат
Клімат у горадзе марскі з мяккімі тэмпературамі на працягу ўсяго года.
Бурса (навучальная ўстанова)
Бурса — духоўная вучэльня з інтэрнатам (першапачатковае значэнне — «кішэня, гаманец»). У сярэднявеччы слова «бурса» азначала агульную касу якога-небудзь саюзу або ўстановы, напрыклад манастыра, братэрства і інш.; затым яго сталі ўжываць пераважна да касы інтэрната навучэнцаў і да самога памяшкання інтэрната.
Паўночная Вэй
Паўно́чная Вэй, ці Тоба Вэй, Юань Вэй — адна з дынастый, якія кіравалі Паўночным Кітаем у час Паўднёвых і Паўночных дынастый (386—535).
Бурса (навучальная ўстанова)
Гісторыя
Такія інтэрнаты з назвай «Бурс», узніклі раней за ўсё ў Францыі, дзе большай часткай на сродкі дабрачынцаў (потым і за плату) студэнтам універсітэтаў прадастаўлялася агульная кватэра, прычым студэнты, якія жылі тут разам (яны называліся Bursarii або Bursiati) знаходзліся пад строгім наглядам, не смелі выходзіць без дазволу, павінны былі апранацца згодна з прадпісаннямі і г.д. Інстытут гэты быў распаўсюджаны і ў іншых краінах і вельмі часта меў характар ​​толькі прыватнага прадпрыемства. У Францыі да гэтага часу існуе пад гэтай назвай (Bourse) мноства бязвыплатных вакансіяў у пансіёнах пры навучальных установах або стыпендый для навучэнцаў. Сродкі на гэты прадмет даюцца дзяржавай, дэпартаментамі і суполкамі. У 1888 г. французскі ўрад выдаткаваў на бурсы каля 5 млн франкаў, з якіх 3150000 франкаў на бурсы пры сярэдніх навучальных установах, ліцэях і калегіях, 924000 на бурсы пры элементарных школах, астатнія — на бурсы пры вышэйшых навучальных установах.
Ла-Карунья
Клімат
З'яўляючыся прыбярэжным горадам, Ла-Карунья мае мяккі марскі клімат, які не робіць рэзкіх тэмпературных перападаў на працягу года. Лета і зіма мяккія, з чаргаваннем сонечных і даждлівых дзён. Сярэднегадавая адносная вільготнасць каля 70 %.
Бурса (навучальная ўстанова)
Гісторыя
У Расіі пад назвай «бурса» вядомы быў перш за ўсё спецыяльны інтэрнат пры Кіеўска-брацкіх вучэльнях (затым Кіеўская духоўная акадэмія). Ён ўзнік ў першай палове XVII стагоддзя за Пятром Магілам, які пераўтварыў багадзельню, што знаходзілася пры вучэльні, у пастаяннае памяшканне для выхаванцаў, якія мелі ў гэтым патрэбу. Іх колькасць была вялікая (ад 200 да 500). Становішча гадаванцаў, якія жылі ў бурсе (так званых бурсакаў), ужо пад канец XVII стагоддзя становіцца, аднак, вельмі незайздросным: жыллё, ежа, адзенне, якія прапаноўваліся ім бязвыплатна, былі вельмі бедныя, і звычайным сродкам падтрымаць матэрыяльнае становішча бурсы лічыўся пад канец XVII і на працягу амаль усяго XVIII стагоддзя збор добраахвотных міласцяў, якія даваліся самімі выхаванцамі. Апошнія ўрачыста абіралі для гэтага са свайго асяроддзя штогод двух так званых прэфектаў, некалькіх асістэнтаў і сакратароў; гэтым выбарным ўручалася адмысловая кніга (Album), з якой яны абыходзілі кіеўскіх грамадзян і жыхароў наваколля. Акрамя таго, многія бурсакі складалі сабою паходныя арцелі, каб спевам кантоў, чытаннем прамоваў і вершаў, прадстаўленнем розных п’ес, адпраўленнем царкоўных службаў і г.д. зарабіць патрэбныя ім сродкі. У другой палове XVIII ст. становішча кіеўскай бурсы пачынае паляпшацца: за мітрапалітам ​​Арсеніем Магілянскім яна была пераведзеная з драўлянага будынка ў каменны; ў 1786 г. збор ахвяраванняў выхаванцамі быў канчаткова забаронены.
Ла-Карунья
Клімат
Рэкорды тэмпературы: максімальныя тэмпературы былі адзначаны метэаролагамі 12 жніўня 2003 г. — 37,7 °C — на метэастанцыі аэрапорта і 28 жніўня 1961 года — 39,6 °C — на гарадской метэастанцыі. Мінімальнымі тэмпературамі былі −4,8 °C 7 студзеня 1985 года на метэастанцыі аэрапорта і −3 °C 22 лютага 1948 года на гарадской метэастанцыі.
Экстрэмальныя сітуацыі: на працягу апошніх дзесяцігодзяў ў горадзе было зафіксавана некалькі нетыповых выпадкаў надвор'я, напрыклад, такіх, як, які ў студзені 2009 г. пабіў рэкорд хуткасці ветра, што дасягаў 200 км/г,, які зрабіў тое ж самае ў кастрычніку 1984 г., або.
Паўночная Вэй
Заснавана Тоба Гуем — правадыром племені тоба з племяннога саюза сяньбі, які заваяваў Поўнач Кітая ў канцы 4 ст.
Ла-Карунья
Клімат
Сярод іншых падзей варта адзначыць буру ў сакавіку 2008 г., якая выклікала паводку на набярэжнай і праспекце Pedro Barrié de la Maza, і пахаладанне ў 1987 г., з прычыны якога на вуліцы горада выпаў снег. Пасля гэтага выпадку снегу ў горадзе не было, калі не ўлічваць высакагор'е Запатэйра.
Паўночная Вэй
Пры Паўночнай Вэй у Кітаі пашырыўся будызм.
Ла-Карунья
Флора і фаўна
У парках горада, Лос-Хардзінес дэ Мэндэс Нуньес, і, вельмі многа птушак, сустракаюцца такія віды як , , ,  і. Іншыя птушкі агульныя для ўскраін, напрыклад,, і. Акрамя таго можна назіраць некалькі відаў чаек. Найбольш распаўсюджанымі з'яўляюцца, і.
У парку сустракаюцца чародкі з дзясяткаў. Узімку ў траве гуляюць шматлікія. Улетку уюць гнёзды сярод прыродных зараснікаў. Сярод іншых жывёл гэтых паркаў сустракаюцца яшчаркі, трусы і нават лісы.
Паўночная Вэй
У 534—535 дзяржава Паўночая Вэй распалася на 2 царствы: Усходнюю Вэй (534—550) і Заходнюю Вэй (535—557).
Ла-Карунья
Флора і фаўна
Даволі дзіўна выглядае плывучы хвалялом процілеглага Castillo de San Antón. Пабудаваны са старых шын, ён з'яўляецца ў час прыліву сховішчам уражлівай колькасці вадаплаўных птушак, у тым ліку такіх, як, , , і.
На скалах цяжкія ўмовы для жыцця з-за пастаянных вятроў, салёнасці і цяжкасці спасціжэння харчовага субстракту, яны часта амаль вертыкальныя. Але і на іх можна знайсці расліннасць, напрыклад,, побач з ёю можна сустрэць , , розныя лішайнікі, якія пакрываюць пароду шэрым, чорным, жоўтым і аранжавым.
Што тычыцца дзікай фаўны падводных рыб, можна адзначыць, і , якія жывуць паміж скал, агульна распаўсюджанымі з'яўляюцца ,  і. Акрамя гэтага ля берага можна ўбачыць і.
Крушэнне танкера «Aegean Sea»
Раніцай 3 снежня 1992 г. танкер «Aegean Sea» наблізіўся да порта Ла-Карунья ва ўмовах неспрыяльнага надвор'я, з хуткасцю ветру больш за 100 км/г і бачнасцю менш за 100 метраў. З-за моцнага хвалявання, па меркаванні капітана судна, або пасля няправільнага манеўру, у адпаведнасці з Генеральнай дырэкцыяй марскога флоту, карабель сыйшоў з устаноўленнага маршрута і ў канчатковым выніку наскочыў на скалы ў некалькіх сотнях метраў ад берага і ўваходу ў гавань. Паводле інфармацыі капітана, гэта адбылося ў 4:50 раніцы. У 08:00 карабель сеў на мель ля Вежы Геркулеса, каля ўваходу ў гавань. У 9:45 судна раскалолася на дзве часткі.