cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.бел
На сённяшні дзень у Беларусі шэсць афіцыйных рэгістратараў у даменнай зоне .бел. Іх спіс апублікаваны на афіцыйным сайце даменных зон .by і .бел: cctld.by. Спіс рэгістратараў фармаваўся паступова. Апошні ўдзельнік быў дададзены ў яго ў 2019 годзе.
Гутыі
Гутыі, кутыі — старажытны народ, які ў 3 тысячагоддзі да н. э. знішчыў Акадскую імперыю.
Паходжанне
Гутыі размаўлялі на асабістай мове, аднак яна захавалася пераважна на прыкладзе імён гутыйскіх валадароў. Спробы звязаць яе з тахарскімі, прадпрынятая нямецкімі і савецкімі даследчыкамі, ў нашы дні лічыцца няўдалай. Гутыйская мова застаецца некласіфікаванай.
У 1877 г. апублікаваў старажытную таблетку, у якой палонныя гутыі і субарэйцы былі названы белымі, што прывяло да ўзгадак у літаратуры пра гэты народ як светлавалосы. Але, як высветлілася ў сярэдзіне XX ст., пераклад таблеткі быў не зусім верны. Згодна шумерскім, а потым вавілонскім пісьмовым крыніцам, якія адносіліся да гутыяў варожа, тыя з'яўляліся няшчаснымі дзікунамі, якія не ведалі месапатамскіх рэлігійных звычаяў, мелі чалавечае аблічча, але паводзілі як малпы, выяўлялі сабачую хітрасць. Шумеры наракалі на тое, што ўлада пераходзіць ад аднаго іх валадара да іншага, што можа сведчыць, што нават пасля ўварвання ў Месапатамію гутыямі кіравалі розныя правадыры, супольная манархія была слабой.
Гутыі ў паўднёвай Месапатаміі
Ужо ў старажытнасці існавала 2 асноўныя версіі заняпаду Акадскай імперыі. Паводле першай, ён быў выкліканы змовай валадароў буйных гарадоў супраць цэнтральнай улады. Паводле другой, асноўная віна клалася на ўварванне гутыяў. Каля 2215 г. да н. э. яны захапілі і зруйнавалі Акадэ і такім чынам спынілі існаванне магутнай дзяржавы, заснаванай Сарганам. Мяркуецца, што гутыі маглі таксама ваяваць з Эламам.
Улада гутыяў у Шумеры працягвалася 111 гадоў і 40 дзён і перажывалася даволі балюча. Паведамлялася, што Тыгр перастаў быць суднаходным, на месцы каналаў былі пясок і зелле, на дарогах раслі дрэвы, насельніцтва пакутвала ад вялікіх падаткаў, кожная сям'я зведала чалавечыя страты. Аднак к канцу кіравання гутыяў у Шумеры з'явіліся мясцовыя валадары накшталт Гудэа з Лагаша і Утухегаля з Урука. У 2009 г. да н. э. Утухегаль узначаліў паўстанне, якое скончылася паражэннем апошняга гутыйскага валадара Тырыгана (ён кіраваў толькі 40 дзён). Аднак войны з гутыямі быў вымушаны працягваць яго зяць Ур-Наму, заснавальнік трэцяй дынастыі Ура. У адной з бітваў ён загінуў і быў кінуты сваімі салдатамі.
Пазнейшыя ўзгадкі
Каля 1820 г. да н. э. запіс пра напады гутыяў у паўночнай Месапатаміі была застаўлена ў Мары. Хамурапі, знакаміты валадар Вавілона, выкарыстоўваў гутыяў у якасці саюзнікаў супраць Эшнуны і выхваляўся паходам у Гутыюм.
У месапатамскай літаратуры вобраз гутыяў выкарыстоўваўся да сярэдзіны 1 тысячагоддзя да н. э. як сімвал варварства і грэбвання рэлігійнымі традыцыямі.
Зялёны Гай (Акмолінская вобласць)
Зялёны Гай — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Родзіна. Знаходзіцца прыкладна за 42 км на паўночны захад ад цэнтра сяла Акмол. Код КАТА — 116661200.
Магілёўскае электрадэпо (Мінск)
«Магілёўскае» (ЦЧ-2) — электрадэпо Мінскага метрапалітэна, абслугоўвае Аўтазаводскую лінію і Зеленалужскую лінію. Было адкрыта 1 верасня 2003 года.
Зялёны Гай (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 307 чалавек (148 мужчын і 159 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 295 чалавек (146 мужчын і 149 жанчын).
Магілёўскае электрадэпо (Мінск)
Гісторыя
Дэпо было пабудавана ў 2003 годзе ў складзе 4-й чаргі будаўніцтва Аўтазаводскай лініі Мінскага метрапалітэна. Увод яго ў эксплуатацыю значна палегчыў жыццё працаўнікам метрапалітэна і вырашыў шмат праблем рамонту і адстою рухомага саставу метрапалітэна: раней абедзве лініі абслугоўвала адзінае дэпо «Маскоўскае».
Да 1 чэрвеня 2009 года выкарыстоўваліся чатырохвагонныя цягнікі, затым лінію сталі абслугоўваць 29 пяцівагонных саставаў і адзін рэзервовы вагон.
Тэксталіт
Тэксталіт (textus — «тканіна», і λιθος — «камень») — пластычны матэрыял з мнагаслойнай спрасаванай тканіны, насычанай сінтэтычнымі смоламі; выкарыстоўваецца для вырабу даўгавечных дэталяў, як электраізаляцыйны матэрыял і іншае.
Кінгу
Кінгу (літаральна «няўмелы працаўнік») — адна з першародных пачвар, народжаных ад змяшэння вод Апсу і Тыамат, у акадскай і вавілонскай міфалогіі.
У эпасе "Энума Эліш" (2 тыс. да н. э.) — таксама другі муж Тыамат, якому тая даручае таблеткі лёсаў. Пасля смерці жонкі губляе таблеткі і трапляе ў палон да Мардука. Мардук забівае Кінгу і з яго цела стварае людзей.
Магілёўскае электрадэпо (Мінск)
Гісторыя
З 6 лістапада 2020 года ЦЧ-2 Магілёўскае пачало абслугоўваць Зеленалужскую лінію да адкрыцця Слуцкага электрадэпо.
Абслугоўваемыя лініі
Дэпо злучана дзвюма аднапутнымі СЗГ са станцыяй Магілёўская.
Рухомы састаў
ЦЧ-2 абслугоўвае вагоны мадэлі 81-717.5/81-714.5, 81-717.5 М/714.5 М (неафіцыйная назва «Нумарныя»), а таксама 81-540б/541б вытворчасці Мыцішчанскага машынабудаўнічага завода і Вагонмаша. Дэпо абслугоўвае і сучасныя цягнікі Stadler M110/M111, 6 чатырохвагонных для Зеленалужскай лініі і 4 пяцівагонных для Аўтазаводскай.
Усяго электрадэпо «Магілёўскае» мае 36 пяцівагонных саставаў (181 вагон) і 6 чатырохвагонных саставаў (24 вагоны).
Жан-Батыст Дэбрэ
Жан-Батыст Дэбрэ (Jean-Baptiste Debret,,  — , ) — французскі мастак. Найбольшую вядомасць атрымаў як стваральнік літаграфічных выяў жыцця насельніцтва Бразіліі ў XIX стагоддзі. Дэбрэ атрымаў другую прэмію на Салоне прыгожых мастацтваў у 1798 годзе.
Біяграфія
Як мастак сфармаваўся ў Францыі, калі ў мастацтве пераважаў неакласіцызм. Навучаўся ў Акадэміі прыгожых мастацтваў, вучань Жака-Луі Давіда (1748—1825), які быў яго стрыечным братам. У 1780-х гадах суправаджаў Давіда ў паездцы ў Рым. У 1798 годзе дэбютаваў у Парыжскім салоне прыгожых мастацтваў, дзе атрымаў другі прыз.
У сакавіку 1816 года адправіўся ў падарожжа ў Бразілію ў складзе  — групы мастакоў і дзеячаў мастацтва, якім было даручана стварыць у Рыа-дэ-Жанейра Ліцэй мастацтваў і рамёстваў пад заступніцтвам партугальскага караля Жуана VI і графа да Барка. Пазней, у гады кіравання імператара Педру I, ліцэй ператварыўся ў.
Доўгі час карыстаўся добразычлівасцю спачатку партугальскага каралеўскага двара, які знаходзіўся ў выгнанні ў Бразіліі, затым ў Рыа-дэ-Жанейра. Дэбрэ часта атрымліваў замовы на партрэты членаў каралеўскай сям’і. У снежні 1822 года Дэбрэ заснаваў атэлье пры Імператарскай акадэміі, а ў 1826 годзе стварыў уласную мастацкую школу ў Бразіліі. У 1829 годзе арганізаваў першую мастацкую выставу ў Бразіліі, дзе таксама прадставіў уласныя працы і творы вучняў. Падобна Давіду пры Напалеоне, Дэбрэ нярэдка атрымліваў замовы на афармленне афіцыйных і публічных цырымоній і свят, і нават спраектаваў некаторыя ўзоры прыдворных гарнітураў. Партрэт Жуана VI (1817) нагадвае партрэты Напалеона ваеннай і імперскай сімволікай.
Знаходзячыся ў Бразіліі, часта перапісваўся са сваім братам, які застаўся ў Парыжы. Заўважыўшы яго цікавасць да бразільскай штодзённасці, Дэбрэ з 1816 па 1831 год пасылаў яму малюнкі вулічных сцэн, мясцовых звычаяў і розных падзей. Асаблівую цікавасць выклікалі і жыццё. Нараўне з працамі нямецкага мастака (Johann Moritz Rugendas), працы Дэбрэ — адна з найважнейшых дакументальных крыніц пра жыццё Бразіліі ў першай палове XIX стагоддзя.
Звяржэнне Бурбонаў паслужыла штуршком да таго, што Дэбрэ ў 1831 годзе вярнуўся ў Францыю. У Францыі быў абраны членам Акадэміі прыгожых мастацтваў. У перыяд 1834—1839 гадах Дэбрэ апублікаваў у 3-х тамах серыю гравюр пад назвай «Маляўнічае і гістарычнае падарожжа ў Бразілію, або Жыццё французскага мастака ў Бразіліі» (Voyage Pittoresque et Historique Brésil). У іх дэталёва паказана вонкавае аблічча, адзенне і паўсядзённы побыт бразільцаў, як белых, так і чорных, а таксама прадстаўнікоў карэнных плямёнаў, у тым ліку пазней зніклых (напрыклад, камаканы і ). Некаторыя яго гарадскія замалёўкі не толькі адлюстроўваюць паўсядзённае жыццё афрабразільцаў, але і ўтрымліваюць элементы сатыры і гумару.
На жаль, праца не мела камерцыйнага поспеху. Каб зарабіць на жыццё, Дэбрэ рабіў літаграфічныя выявы свайго далёкага сваяка Давіда, аднак іх тыраж і, адпаведна, прыбытковасць былі невялікія.
Памёр 28 чэрвеня 1848 года ў Парыжы ў галечы.
Пшэцлаў
Пшэцлаў (Przecław) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Мялецкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Пшэцлаў. Займае плошчу 16,04 км². Насельніцтва — 1599 чалавек.
Іван Вайніловіч
Іван Вайніловіч — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Вайніловічаў герба «Сыракомля». Сын Сямёна Вайніловіча і Раіны Галаўнянкі. Меў брата Стэфана.
Сям’я
Ад Івана паходзіць асобная лінія, у яго было пяць сыноў:
Аб’яднанне Германіі (1871)
Фармальнае аб’яднанне Германіі ў палітычна- і адміністрацыйна-інтэграваную нацыянальную дзяржаву афіцыйна адбылося 18 студзеня 1871 года ў люстэркавай зале Версальскага палаца ў Францыі. Князі германскіх дзяржаў сабраліся там, каб абвясціць Вільгельма Прускага імператарам Германскай імперыі пасля капітуляцыі Францыі ў франка-прускай вайне. Неафіцыйна, дэ-факта пераход большасці нямецкамоўнага насельніцтва ў федэратыўную арганізацыю дзяржаў адбыўся значна раней, з дапамогай фармальных і нефармальных саюзаў паміж дваранамі, але яны ж, клапоцячыся аб сваіх асабістых інтарэсах, абцяжарвалі працэс аб’яднання, які стаў вынікам росту нацыяналізму на працягу эпохі напалеонаўскіх войнаў, пасля амаль стагоддзя з распаду Свяшчэннай Рымскай імперыі (1806).
Свяшчэнная Рымская імперыя германскай нацыі уключала ў сябе больш за 500 незалежных дзяржаў, шмат з якіх былі аб’яднаныя пасля таго, як імператар Франц II адрокся ад пасаду (6 жніўня 1806 года) падчас вайны трэцяй кааліцыі і імперыя спыніла сваё існаванне. Нягледзячы на юрыдычныя, адміністрацыйныя і палітычныя канфлікты, звязаныя з распадам Свяшчэннай Рымскай імперыі, насельніцтва яе нямецкамоўных абласцей мела агульныя моўныя, культурныя і прававыя традыцыі, якія ўзмацніліся дзякуючы іх сумеснаму ўдзелу ў французскіх рэвалюцыйных і Напалеонаўскіх войнах. Многія незалежныя дзяржавы таксама мелі асабісты кіруючы клас, феадальныя асацыяцыі, традыцыі і мясцовыя законы. Дваранства перашкаджала аб’яднанню, бо жадала захаваць свае дробязныя прэрагатывы. Еўрапейскі лібералізм прапанаваў інтэлектуальную аснову для аб’яднання, кідаючы выклік дынастычным і абсалютысцкім мадэлям сацыяльнай і палітычнай арганізацыі; яго нямецкія прыхільнікі падкрэслівалі важнасць традыцыі, адукацыі і моўнага адзінства народаў у гэтым рэгіёне. З эканамічнага пункту гледжання стварэнне прускага мытнага саюзу ў 1818 годзе і яго наступнае пашырэнне, якое ўключыла ў яго іншыя дзяржавы Германскага саюзу, знізіла канкурэнцыю паміж дзяржавамі і ўнутры іх. З’яўленне новых відаў транспарту спрыяла развіццю бізнэсу і турызму, што прывяло да кантактавання і часам канфліктавання паміж сабой нямецкамоўнага насельніцтва з усёй Цэнтральнай Еўропы.
NGC 2826
NGC 2826 (іншыя абазначэнні — UGC 4939, MCG 6-21-11, ZWG 181.18, PGC 26346) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Аб’яднанне Германіі (1871)
Венскі кангрэс 1814—1815 гадоў падтрымаў панаванне Аўстрыі ў Цэнтральнай Еўропе. Тым не менш, удзельнікі перамоваў у Вене не прымалі пад увагу ўплыў Прусіі, які нарастаў сярод германскіх дзяржаў, і не прадбачылі, што Прусія зможа супернічаць з Аўстрыяй за лідарства сярод германскіх дзяржаў. Гэты нямецкі дуалізм меў два шляхі вырашэння праблемы аб’яднанняː малагерманскі (Kleindeutsche Lösung) пад вяршынствам Прусіі і вялікагерманскі (Großdeutsche Lösung) пад вяршынствам Аўстрыі.
NGC 2826
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аб’яднанне Германіі (1871)
Гісторыкі спрачаюцца, ці Ота фон Бісмарк, прэм'ер-міністр Прусіі, меў генеральны план па пашырэнні Паўночна-Германскай канфедэрацыі 1866 года, аб’яднаўшы астатнія незалежныя германскія дзяржавы, ці проста жадаў пашырыць уладу каралеўства Прусія. Яны прыходзяць да высновы, што фактары і трываласць рэальнай палітыкі Бісмарка прывялі раннія сучасныя дзяржавы да рэарганізавання палітычных, эканамічных, ваенных і дыпламатычных адносін у дзевятнаццатым стагоддзі. Рэакцыяй на дацкі і французскі нацыяналізмы стала выражэнне германскага адзінства. Ваенныя поспехі, асабліва прускія, у трох рэгіянальных войнах паспрыялі з’яўленню энтузіязму і гонару, які выкарысталі палітыкі для аб’яднання. Гэтыя войны нагадалі аб узаемнам доўгу ў войнах супраць Напалеона, асабліва ў вызваленчай вайне 1813—1814 гадоў. Такім чынам, палітычнае і адміністрацыйнае аб’яднанне ў 1871 годзе па меншай меры часова вырашыла праблему дуалізму, усталяваўшы адзіную Германію, але без Аўстрыі.
Сомбатхей
Со́мбатхей (Szombathely, Steinamanger, Sambotel, Sombotel, Kamenec) — горад на захадзе Венгрыі, адміністрацыйны цэнтр медзье Ваш. Насельніцтва — 80 154 чалавекі (2005).
Геаграфія і транспарт
Сомбатхей размешчаны ў Заходне-Задунайскім краі прыкладна ў 220 кіламетрах на захад ад Будапешта і ў 10 кіламетрах на ўсход ад мяжы з Аўстрыяй. Праз горад праходзіць чыгунка Будапешт — Секешфехервар — Сомбатхей — Грац. Час на цягніку да Будапешта — каля 4 гадзін. Аўтамабільныя дарогі вядуць з горада на поўдзень у бок аўтабана E66 Секешфехервар — Грац і на поўнач у бок Шопрана і Вены. Праз горад працякаюць дзве невялікія рэчкі — Перынт і Дзьёндзьёш.
Джэнсан Батан
Джэнсан Аляксандр Лаянс Батан MBE (Jenson Alexander Lyons Button; нар., Фроўм, Сомерсет) — брытанскі гоншчык Формулы-1, пілот каманды Vodafone McLaren Mercedes. Уладальнік Прэміі імя Ларэнца Бандзіні і памятныя трафея Хотарна. Чэмпіён Формулы-1 сезона 2009. Джэнсан Батан пачаў сваю кар'еру ў сезоне 2000 года, выступаючы за каманду Williams, другі свой сезон правёў у камандзе Benetton, які ў 2002 годзе быў набыты канцэрнам Renault і атрымаў новае імя - Renault F1. Пасля двух гадоў у камандзе з Энстоуна, ён перайшоў у BAR, якая ў далейшым была набытая і пераназваная ў Honda. Батан выйграў свой першы Гран-пры ў Венгрыі 6 жнівень 2006, пасля 13 гонак за сваю новую каманду. Пасля сыходу Honda з Формулы-1 у снежні 2008 года, ён застаўся без каманды на сезон-2009, пакуль Рос Браўн не выкупіў долю каманды ў лютым 2009 года, пасля чаго Батан апынуўся за рулём канкурэнтаздольнага баліда, абсталяванага маторам Mercedes. Ён атрымаў шэсць перамог у першых сямі гонках сезону-2009, паўтарыўшы рэкорд двух іншых пілотаў: Міхаэля Шумахера і Джыма Кларка. На Гран-пры Бразіліі, ён набраў дастатковы адрыў па ачках, забяспечыўшы сабе чэмпіёнскі тытул, а камандзе Brawn GP - Кубак канструктараў у яе першы і адзіны сезон.
Нацыянальны ўніверсітэт абароны
Нацыянальны ўніверсітэт абароны (National Defense University) — дзяржаўная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Вашынгтоне, фінансуецца Міністэрствам абароны ЗША і дзейнічае пад кіраўніцтвам старшыні Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў.
Будынак гасцініцы «Лівадзія»
Будынак гасцініцы «Лівадзія» — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 22. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Гісторыя
У XVIII — першай палове XIX стагоддзяў на гэтым пляцы знаходзіліся будынкі мінскага кляштара бенедыкцінцаў, заснаванага ў 1700 годзе. У 1832 годзе кляштар бенедыкцінцаў быў зачынены, а яго маёмасць перададзена гарадскім уладам. Доўгі час будынкі былога кляштара выкарыстоўваліся як складскія памяшканні.
Да сярэдзіны XIX стагоддзя ўсе пабудовы былога кляштара бенедыкцінцаў былі разбураны, а яго тэрыторыя паступова забудавана жылымі дамамі. Гэтыя будынкі былі знішчаны падчас вялікага пажару 1881 года. У 1888 годзе мінскі мешчанін Берка Футэр пабудаваў на месцы страчанай драўлянай забудовы першай паловы XIX стагоддзя мураваны аднапавярховы жылы дом, які сваім галоўным фасадам выходзіў на Койданаўскую вуліцу, а таксама мураваны флігель і комплекс гаспадарчых пабудоў. У 1893 годзе ў гэтага дома быў дабудаваны другі паверх.
Жылы двухпавярховы дом, які выходзіў фасадам на Койданаўскую вуліцу, быў прамавугольны ў плане і накрыты двухсхільным дахам, аддзеленым ад сцяны прафіляваным карнізам. Галоўны фасад яго быў падзелены на два ярусы прафіляванай цягай. Аконныя і дзвярныя праёмы першага паверха прамавугольныя без ліштваў мелі драўляныя аканіцы. Другі паверх, які меў лучковыя аконныя праёмы з сандрыкамі, быў багата аздоблены дэкаратыўнымі ляпнымі элементамі. Пад вокнамі былі нішы з філёнгамі. Балконныя дзверы фланкіравалі круглыя калонкі. У паўднёва-заходняй частцы будынка знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі.
Паводле інвентарызацыі 1910 года, тут знаходзілася гасцініца «Лівадзія», а астатнія памяшканні будынка выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры. Акрамя таго, на першым паверсе знаходзіліся розныя крамы і лаўкі.
У 1920 годзе ў гатэлі «Лівадзія» спыняўся вядомы савецкі кінарэжысёр С. М. Эйзенштэйн. Захаваўся ліст, які ён пісаў сваёй маці з нумара гатэля:
Пасля 1920 года будынак быў нацыяналізаваны, а яго асноўныя памяшканні перароблены пад камунальныя кватэры.
У гады Другой сусветнай вайны будынак не пацярпеў. У выніку пасляваенных рамонтаў быў у значнай ступені страчаны дэкор фасадаў, а таксама металічныя краты балконаў. Да канца XX стагоддзя будынак выкарыстоўваўся пад жыллё.
Архітэктура
Двухпавярховая прамавугольная ў плане пабудова накрыта двухсхільным дахам. Галоўны фасад мае сіметрычную кампазіцыю, расчлянёны карнізам. Плоскасць сцяны 1-га паверха прарэзана прамавугольнымі аконнымі праёмамі без ліштваў. На 2-м паверсе вокны лучковыя, дэкарыраваны падаконнымі плітамі і лучковымі сандрыкамі, сіметрычна размешчаны 2 невялікія балконы.
Паляванне на гаўляйтара
Сюжэт
Мінск 1970 год. Урачыстае пасяджэнне прысвечана ўзнагароджванню камсамола Беларускай ССР ордэнам Леніна. У прэзідыуме на ганаровым месцы пажылая жанчына. Гэта герой Вялікай Айчыннай вайны — Марыя Архіпава.
Адкрыць сход даецца яшчэ аднаму ганароваму госцю, Герою Савецкага Саюза Галіне Памазан — нягледзячы на доблесную ваенную біяграфію — усё яшчэ эфектнай, маладжавай жанчыне. Даведаўшыся пра прыезд Галіны, супрацоўнік дзяржбяспекі, які курыруе сход, прыходзіць у паніку — сустрэча Архіпавай з Памазан вельмі непажаданая. І насамрэч, падчас пафаснага апавядання Галіны аб пакаранні ката беларускага народа — гаўляйтара Вільгельма Краўбе, Архіпава не змагла стрымаць гнеў і накінулася на дакладчыцу. Відавочна, што ёсць яшчэ адна неафіцыйная версія ліквідацыі гаўляйтара, выканаўцамі якой з’яўляліся дзве савецкія жанчыны, сёстры па зброі, камуністка Архіпава і беспартыйная Памазан. Але КДБ старанна хавае ўсе праўдзівыя падрабязнасці гэтай аперацыі — несумненна, на тое ёсць сур’ёзныя прычыны.
Дыятомавыя водарасці
Дыятомавыя водарасці, Крамяністыя водарасці (Bacillariophyceae) — аддзел водарасцей.
Віды і распаўсюджанне
Налічваюць каля 300 родаў, больш за 19 тыс. сучасных і выкапнёвых відаў. Пашыраны ва ўсіх тыпах вадаёмаў і ў глебе па ўсім зямным шары. Вядомыя з юрскага перыяду. Па форме панцыра (асноўная сістэмная прыкмета) падзяляюцца на 2 класы: цэнтрычныя і пенатныя. На Беларусі адзначана каля 930 відаў, разнавіднасцей і форм з 47 родаў:, , , , , , , , , , , , , , , і інш.
Апісанне
Аднаклетачныя, мікраскапічныя (ад 4 да 2000 мкм) адзіночныя або каланіяльныя рухомыя арганізмы. Іх характэрная асаблівасць — цвёрдая з дзвюх палавінак (створак) крэменязёмная абалонка. Хларапласты маюць хларафілы а і с і фукаксанцін, які надае водарасцям буры колер. Назапашваюць алей, валюцін і хрызаламінарын. Размнажаюцца дзяленнем і палавым шляхам (ізагамія бязжгуцікавых гамет, кан'югацыя, аўтагамія або аагамія).
Значэнне
Дыятомавыя водарасці — найважнейшыя прадуцэнты арганічнага рэчыва (каля 25 % сусветнай першаснай прадукцыі, што ствараюць расліны), актыўныя ўдзельнікі самаачышчэння вод, індыкатары забруджання вадаёмаў. Вялікая колькасць іх створак складае горную пароду дыятаміт.
У палеанталогіі выкарыстоўваюць дыятомавы аналіз, заснаваны на вызначэнні таксанамічнай прыналежнасці выкапнёвых водарасцей.
Жэзказган
Жэзказган (старая транскрыпцыя да 8 верасня 1992 года — Джэзказган) — горад у Рэспубліцы Казахстан. Адміністрацыйны цэнтр Улытаўскай вобласці (да мая 1997 года быў цэнтрам скасаванай Жезказганскай вобласці).
Філіп Шаперон
Філіп Шаперон (Philippe Chaperon,,  — )  — французскі жывапісец і тэатральны мастак, вядомы сваімі працамі для Парыжскай оперы. Распрацаваў сцэнічнае афармленне для прэм’ер шэрагу опер 19 стагоддзя, у тым ліку «Дон Карлас» і «Аіда» Дж. Вердзі, «Сід» Ж. Маснэ, «Генры VIII» К. Сен-Санса, другой часткі «Траянцы» Г. Берліёза, а таксама для першых пастановак у Францыі опер «Атэла» і «Рыгалета» Дж. Вердзі і «Тангейзер» Р. Вагнера.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Парыжы, яго бацька быў супрацоўнікам. Шаперон вучыўся ў імператарскім ліцэі Банапарта, а затым у Школе вытанчаных мастацтваў, дзе вывучаў жывапіс і архітэктуру. Атрымаў Рымскую прэмію і правёў тры гады на віле Медычы. Ён таксама вывучаў архітэктуру ў атэлье і жывапіс у атэлье, дзе атрымліваў парады ад стрыечнага брата Рызенера Эжэна Дэлакруа.
Вывучэнне архітэктуры паўплывала на многія карціны Шаперона. Ён дэбютаваў на Парыжскім салоне ў 1844 годзе з карцінай «Руіны храма ў Індыі» (Ruines d'un Temple dans l'Inde). Пазней выстаўляў пейзажныя карціны гарадоў і вёсак, інтэр’еры касцёлаў. Аднак сваёй асноўнай славы ён дасягнуў менавіта як сцэнічны мастак. Ён вывучаў рамяство з 1842 года ў і Даменіка Феры, абодва з іх працавалі на галоўныя оперныя і драматычныя тэатры Парыжа.
Шаперон правёў два гады ў Іспаніі з 1847 па 1849 год. Першапачаткова ён паехаў туды, каб працаваць над дэкорам для тэатра ў Барселоне, але па прапанове Сісеры ён падарожнічаў па Іспаніі, малюючы віды вёсак і гарадоў. Іспанскія сюжэты ўвайшлі ў моду ў оперы, і яго карціны пазней паслужылі натхненнем для сцэнічных дэкарацый Шаперона.
У 1851 годзе Шаперон далучыўся да атэлье, якім на той момант кіраваў зяць Сісеры Агюст Альфрэд Рубэ. Рубэ і Шаперон стварылі ўласнае атэлье «Rubé et Chaperon» у 1864 годзе і на працягу наступных 30 гадоў распрацавалі мноства дэкарацый, а таксама дэкор інтэр’еру для тэатраў па ўсёй Францыі і ў Бельгіі. У 1875 годзе яны стварылі заслону трамплёй для нядаўна пабудаванага палаца Гарнье, а таксама карціну на купале над галоўнай глядзельнай залай. Шаперон таксама стварыў заслону трамплёй для, які адкрыўся ў 1883 годзе. Акрамя сваёй тэатральнай працы з Рубэ, Шаперон ствараў дэкаратыўныя карціны і дызайн інтэр’еру для цэркваў, грамадскіх будынкаў і прыватных асабнякоў, такіх як.
У 1895 годзе Рубэ пакінуў атэлье, каб стварыць новае партнёрства са сваім унукам Марселем Муасанам, які працаваў у «Rubé et Chaperon». Але Шаперон працягваў працаваць у атэлье, да якога далучыўся яго сын Эміль, і разам яны распрацоўвалі праекты для многіх оперных і тэатральных пастановак у Парыжы, сярод іх — оперы «Фаварытка», «Гугеноты», «», «Гамлет» і «». Яны таксама выраблялі экспанаты для Сусветнай экспазіцыі ў 1900 годзе і дэкор інтэр’еру для шматлікіх правінцыйных тэатраў, а таксама ў Біярыцы, якое адкрылася ў 1901 годзе.
Пасля смерці бацькі Эміль Шаперон працягваў працаваць дызайнерам, а пазней стварыў мастацкую галерэю на вуліцы Фабур Сен-Анарэ. Ён з’ехаў з Парыжа ў Сен-Мор у 1932 годзе і памёр у Канфалене ў 1946 годзе. У Філіпа Шаперона было яшчэ два сыны:  (1857—1938), мастак і ілюстратар, які спецыялізаваўся на ваенных тэмах, і пісьменнік Філіп Агюст Тэафіл Шаперон (1853 — каля 1938).
Хувентуд
Хуве́нтуд (ісп.: Isla de la Juventud, «востраў Моладзі»), у мінулым быў вядомы як востраў Пі́нас (ісп.: Isla de Pinos, «востраў Хвояў») — востраў у Карыбскім моры. Разам з суседнімі астравамі ўтварае спецыяльны муніцыпальны раён Ісла-дэ-ла-Хувентуд ( км², адміністрацыйны цэнтр — Нуэва-Херона) у складзе Кубы. Плошча вострава — км². Насельніцтва — чалавек (2004).
Таймыр (востраў)
Таймы́р — востраў у Карскім моры каля ўзбярэжжа паўвострава Таймыр на захад ад Таймырскага заліва. Ад мацярыка аддзелены Таймырскім пралівам.
Мец
Мец (Metz, Metz , Divodurum Mediomatricorum, Divodurum, Met(t)is, Met(t)i, Met(t)ae) — горад на паўночным-усходзе Францыі, сталіца французскай гістарычнай вобласці Латарынгія і дэпартамента Мозель. Горад размешчаны ля зліцця рэк Мозель (якая галіны тут на некалькі рукавоў) і Сейль. Насельніцтва — 124 тыс. чалавек (1999).
Таймыр (востраў)
Востраў адкрыты ў 1878 годзе экспедыцыяй Нордэншэльда.
Мец
Гісторыя
Паселішчы старажытных людзей на тэрыторыі Меца існавалі, па наяўных дадзеных, ужо за тысячы гадоў да н.э. Незадоўга да рымскага нашэсця тут знаходзілася галоўнае паселішча кельцкага племені медыяматрыкаў, якія і далі назву гораду. Пасля ўзяцця рэгіёна рымлянамі на гэтым месцы стаяў горад Дыводур (Divodurum). У 451 годзе горад быў узяты Атылай. У 511—751 гадах — сталіца каралеўства Аўстразія. Пры распадзе Франскай імперыі стаў сталіцай уладанняў Лотара.
Хувентуд
Геаграфія і прырода
На востраве маюцца рэкі і крыніцы пітной, у тым ліку мінеральнай вады. Найдаўжэйшая рака Сан-Педра цягнецца ўсяго на 17 км. Для захавання рэсурсаў прэснай вады пабудавана 11 штучных вадасховішчаў. Знойдзены радовішчы крышталю, кварцу, мармуру, золата, жалеза і інш.
Мец
Гісторыя
Паміж 1180 і 1210 гадамі Мец квітнеў у якасці вольнага імперскага горада, затым зрабіўся адным з трох біскупстваў, які падзялялі Францыю і Германію. Гарадскі летапісец XV стагоддзя Абрыён асабіста ўдзельнічаў у многіх апісаных ім падзеях. Хаця большасць жыхароў горада падтрымалі Рэфармацыю, французскі кароль Генрых II Валуа падахвоціўся быць іх заступнікам і паспяхова абараняў горад ад Габсбургаў у 1552 годзе. Паводле вынікаў Трыццацігадовай вайны ўсе тры біскупства былі афіцыйна замацаваны за Францыяй. Падчас франка-прускай вайны чарговая аблога Меца немцамі доўжылася 52 дні.
Хувентуд
Геаграфія і прырода
Клімат трапічны пасатны. З мая па кастрычнік цягнецца сезон дажджоў, з лістапада па красавік — сухі сезон. Найбольш цёплы месяц — ліпень, калі сярэдняя тэмпература трымаецца каля 27,9° C. У лютым сярэдняя тэмпература каля 22,3º C, аднак здараюцца зніжэнні да 6,1° C. Сярэняя гадавая вільготнасць — 80 %. Хувентуд знаходзіцца ў зоне актыўнасці частых трапічных цыклонаў.
Мец
Гісторыя
З 1871 па 1918 і 1940—1944 гады Мец уваходзіў у склад Германіі. Горад традыцыйна быў добра ўмацаваны; Себасцьен Вабан у свой час пісаў каралю, што «крэпасці абараняюць правінцыі каралеўства, а Мец — дзяржаву ўвогуле». Нямецкая адміністрацыя пажадала знесці ўмацаванні і пракласці на іх месцы бульвары і набярэжныя. З старажытных умацаванняў ацалела толькі грандыёзная Брама немцаў. Сваё цяперашняе аблічча стары горад і яго спальныя раёны набылі пасля Другой сусветнай вайны. І сёння па архітэктуры можна адрозніць «французскі» і «нямецкі» Мец.
Marasmius crinis-equi
Marasmius crinis-equi — від грыбоў сямейства, раслінны патаген. Ён з’яўляецца на лісці трапічных лясоў у выглядзе жылістых стрыжняў з далікатным пладовым целам. Капялюш пладовага цела можа быць да 4 мм у дыяметры і мае бледна-карычневы колер.
Хувентуд
Геаграфія і прырода
Каля 44 % паверхні вострава займаюць лясы. Каля вадасховішчаў і рэк ёсць лугі. Значная частка сушы пакрыта хмызняковымі зараснікамі. Багаты свет птушак, які ўзімку папаўняюць пералётныя віды, а таксама паўзуноў — яшчарак, кайманаў і чарапах. З сысуноў найбольш адметны статак мясцовых аленяў.
Мец
Славутасці
З архітэктурных помнікаў Меца найбольшай вядомасцю карыстаюцца два сярэднявечных моста Нябожчыкаў, оперны тэатр сярэдзіны XVIII стагоддзя, адна з найстарэйшых цэркваў Францыі — базіліка Сен-П’ер-о-Нанэн, пабудаваная ў канцы III — пачатку IV стагоддзя і сабор Святога Стэфана, адзін з самых высокіх у Францыі. У ім можна сузіраць не толькі вітраж XIII—XIV стагоддзяў, але і працы авангардыстаў XX стагоддзя Марка Шагала і Жака Віёна. Перыяд нямецкага валадарства наклаў свой ​​адбітак на аблічча горада. На адным з астраўкоў высіцца вялікая лютэранская царква — Новы храм, асвечаны ў 1904 годзе ў прысутнасці кайзера Вільгельма II. З 12 мая 2010 у Мецы з’явілася яшчэ адна славутасць: першы ў Францыі філіял парыжскага Цэнтра культуры і мастацтва Пампіду.
Хувентуд
Геаграфія і прырода
Для абароны ўнікальнага прыроднага свету на Хувентудзе створана 8 ахоўваемых зон.
Гісторыя
Да прыходу іспанцаў востраў быў населены індзейцамі, блізкімі па культуры да абарыгенаў суседняй Кубы. Знойдзены прылады працы з каменю на поўначы вострава. Жыхары поўдня шырока выкарыстоўвалі апрацаваныя ракавіны малюскаў. У спадчыну ад іх захаваліся пячорныя малюнкі на паўднёвым усходзе Хувентуда.
13 чэрвеня 1494 г. востраў быў адкрыты Хрыстафорам Калумбам і названы Сан-Хуан-Евангеліста. Пазней географы замацавалі за ім назву Пінас. Першаадкрывальнік не заўважыў на ім прысутнасці людзей, хаця сучасныя вучоныя мяркуюць, што індзейскія паселішчы павінны былі яшчэ існаваць у той час.
Фармальна востраў быў далучаны да Іспаніі, аднак іспанскія каланіяльныя ўлады не прадпрымалі захадаў для яго асваення. У XVII — пач. XIX стст. на Пінасе спыняліся галоўным чынам піраты, якія займаліся паляваннем або, як вераць мясцовыя жыхары, хавалі на ім нарабаваныя скарбы. Апошні пірат Пэпэ Маёрка быў арыштаваны брытанскім канвоем са згоды іспанскіх уладаў у 1822 г.
Пасля вайны паміж ЗША і Іспаніяй ў 1898 г. Пінас фактычна апынуўся пад кантролем ЗША. На востраў пераязджалі амерыканскія каланісты, якія стварылі плантацыі цытрусавых культур. Аднак у 1925 г. востраў быў перададзены Кубе. З пач. 1930-ых гг. на ім працавала турма, вядомая невыноснымі ўмовамі для зняволенных. У гады II Сусветнай вайны ў ёй трымалі ваеннапалонных японцаў, італьянцаў і немцаў, а ў пасляваенны перыяд — палітычных вязняў, у тым ліку Фідэля Кастра. Яна была зачынена ў 1967 г., у 1973 г. абвешчана нацыянальным помнікам.
У 1970-ыя гг. пачаўся новы этап асваення вострава, ператварэння яго ў буйны сельскагаспадарчы цэнтр вытворчасці грэйпфрутаў. У мерапрыемствах, якія арганізоўвалі камуністычныя ўлады, актыўны ўдзел прымалі маладыя кубінцы з розных правінцый краіны. Таму ў 1978 г. Пінас быў пераіменаваны ў востраў Хувентуд. З кан. XX ст. развіваецца турызм.
Таў
Таў (самаан.: Ta‘ū) — самы вялікі востраў у групе астравоў Мануа. Уваходзіць у склад Амерыканскага Самоа. Плошча — 44,31 км². Насельніцтва — 790 чал. (2010 г.).
Прырода
Цэнтральная і паўднёвая часткі ўваходзяць у склад Нацыянальнага парка Амерыканскага Самоа. Тут захаваліся рэшткі старажытнага лесу. Фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, крабамі і чарапахамі.
Гісторыя
Востраў Таў быў населены носьбітамі культуры Лапіта ў 1 тысячагоддзі да н. э., магчыма раней за іншыя астравы Самоа. У сярэднявеччы ён быў падпарадкаваны спадчыннай дынастыі правадыроў Ту'і Мануа, якія вялі свой род ад танганскіх Ту'і Тонга. Да сяр. XX ст. Таў быў шчыльна населены. Галоўнымі заняткамі астравіцян здаўна былі міжастраўны гандаль, земляробства і рыбалоўства.
У 1904 г. анексаваны ЗША.
У 1920-ыя гг. на Таў працавала вядомая амерыканская антраполаг Маргарэт Мід.
Інфраструктура
Асноўныя заняткі насельніцтва — рыбалоўства і экалагічны турызм.
Сержы-Пантуаз
Сержы-Пантуаз (Cergy-Pontoise) — горад у Францыі ў рэгіёне Іль-дэ-Франс за 30 км на паўночны захад ад цэнтра Парыжа на рацэ Уаза.
Зурэн
Зу́рэн (Suhren) — нямецкае прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Кім Ён Нам
Кім Ён Нам (김영남,, Пхеньян) — паўночнакарэйскі дзяржаўны дзеяч, Старшыня прэзідыўма Вярхоўнага народнага сходу КНДР з 1998 года. З’яўляецца намінальным кіраўніком дзяржавы і лічыцца «чалавекам нумар два» у дзяржаўнай іерархіі Паўночнай Карэі.
Садовае (Цалінаградскі раён)
Садовае — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Родина. Код КАТА — 116661300.
Кім Ён Нам
Біяграфія
Член Працоўнай партыі Карэі з 1946 года. У 1944—1945 гадах — настаўнік сельскай школы. У 1946—1952 гадах — студэнт гістарычнага факультэта Томскага ўніверсітэта, затым універсітэта ў Растове-на-Дану. У 1957—1959 гадах — аспірант Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС. У 1963—1967 гадах — першы намеснік міністра замежных спраў КНДР. З 1970 — член ЦК ТПК, з 1974 кіраўнік партыйнага сакратарыята, з кастрычніка 1980 член Палітбюро ТПК.
Садовае (Цалінаградскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 453 чалавекі (208 мужчын і 245 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 394 чалавекі (185 мужчын і 209 жанчын).
Кім Ён Нам
Біяграфія
Са снежня 1983 г. па верасень 1998 г. — намеснік прэм’ера Адміністрацыйнага савета КНДР, міністр замежных спраў КНДР. З 5 верасня 1998 года займае пост Старшыні Прэзідыўма Вярхоўнага народнага сходу КНДР, з’яўляючыся паводле Канстытуцыі вышэйшай службовай асобай дзяржавы. На выбарах у Вярхоўны народны сход 12-га склікання, якія адбыліся 8 сакавіка 2009 года, перавыбраны дэпутатам ВНС.
NGC 2827
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пшэворскі павет
Пшэворскі павет (Powiat przeworski) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Пшэварск. Займае плошчу 698,35 км². Насельніцтва — 78 860 чалавекі (на 2015 год).
Індывід
Індывід[уум] (ад лат. individuum — непадзельнае):
Сярова
Сярова — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Патрэбнасць
Патрэбнасць, патрэба — унутраны стан псіхалагічнага ці функцыянальнага адчування недастатковасці чаго-небудзь, які выяўляецца ў залежнасці ад сітуацыйных фактараў.
Яскравым прыкладам можа служыць смага — вострае адчуванне патрэбнасці ў вадзе, якое ўзнікае пры збядненні ёю арганізма жывёлы ці пры перавышэнні ў крыві звычайнай канцэнтрацыі мінеральных і арганічных рэчываў. Фізіялагічны ж механізм гэтага пачуцця — уздзеянне падвышанага агульнага і асматычнага ціску, змена канцэнтрацыі іонаў натрыю, адбываецца ўзбуджэнне пітнага цэнтра ў галаўным мозгу, якое выклікае нервова-гумаральныя рэакцыі захавання вады ў арганізме, пошук вады асобінай.
Патрэбнасць — від функцыянальнай ці псіхалагічнай патрэбы ці недахопу якога-небудзь аб'екта, суб'екта, індывіда, сацыяльнай групы, грамадства. З'яўляючыся ўнутранымі ўзбуджальнікамі актыўнасці, патрэбнасці выяўляюцца па-рознаму ў залежнасці ад сітуацыі.
Зоя Якаўлеўна Сярова
Зоя Якаўлеўна Сяро́ва (, — ) — вучоны ў галіне фітапатафізіялогіі, доктар біялагічных навук (1987), прафесар (2001).
Біяграфія
Нарадзілася ў Мінску. У час Вялікай Айчыннай вайны жыла разам з маці ў Мінску і дапамагала ёй у падпольнай рабоце і выратаванні яўрэйскага насельніцтва. У 1953 годзе скончыла біялагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і працавала навуковым супрацоўнікам ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце харчовай прамысловасці і выкладчыкам у сярэдняй школы ў Трасцянцы. У 1956 годзе паступіла ў аспірантуру ў Аддзел сістэматыкі і фізіялогіі ніжэйшых раслін Акадэміі навук БССР, дзе навучалася пад кіраўніцтвам В. Ф. Купрэвіча. З 1956 года працавала ў Інстытуце эксперыментальнай батанікі малодшым навуковым супрацоўнікам, вучоным сакратаром аддзела, у 1971—1982 гадах — загадчыкам аддзела, з 1987 года — галоўны навуковы супрацоўнік.
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Плаў
Плаў — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лужаснянка каля вёскі Канашы.
Плошча паверхні возера 1,12 км², даўжыня 2,73 км, найбольшая шырыня 0,68 км. Найбольшая глыбіня дасягае 8,8 м. Плошча вадазбору 10,2 км². Аб'ём вады ў возеры 5,85 млн. м³.
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны маюць вышыню 2—7, у асобных месцах да 10 метраў. Берагавая лінія ўмерана звілістая. Берагі возера пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны. Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 18 % плошчы возера. Дно да глыбіні 2,5 м пясчанае, да 4,5 м апясчаненыя адклады, глыбей дно глеістае.
Возера Плаў эўтрофнае, слабапраточнае. Упадаюць 4 ручаі і выцякае ручай у возера Арлейка. Шырыня паласы надводнай прыбярэжнай расліннасці складае 8—20 метраў (на паўднёвым усходзе да 40 метраў). Да глыбіні 2,2 м растуць рдзесты, рагаліснік, шышняк.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, акунь і іншыя віды рыб.
Віктар Мікітавіч Лазараў
Віктар Мікітавіч Лазараў (22 жніўня (3 верасня) 1897, Масква — 1 лютага 1976, Масква) — савецкі мастацтвазнавец, які спецыялізаваўся на гісторыі старажытнарускага, візантыйскага і старажытнаармянскага мастацтва, а таксама на італьянскім мастацтве эпохі Адраджэння.
Біяграфія
Сын маскоўскага архітэктара Мікіты Герасімавіча Лазарава. Вучыўся ў МДУ у М. І. Раманава ў 1917-20 гг., гісторыка-філалагічны факультэт. У 1924-36 гг. галоўны захавальнік, загадчык карціннай галерэі, намеснік дырэктара па навуковай частцы ДМВМ. Адзін з арганізатараў Інстытута гісторыі мастацтва РАН. Прафесар МДУ, з 1961 г. загадчык кафедры гісторыі замежнага мастацтва. Бібліятэка кафедры названая «Лазараўскім кабінетам» у яго гонар. Штогод у МДУ праходзіць навуковая канферэнцыя "Лазараўскія чытанні" (у 2015 годзе ў 39 раз)
Член-карэспандэнт АН СССР з 1943 года.
Пахаваны на Ваганькаўскіх могілках у Маскве.
Гваздзіковае дрэва
Гваздзіковае дрэва (Syzygium aromaticum) — вечназялёнае дрэва сямейства Міртавых.
Пашырана на Малукскіх аcтравах, культывуецца ў многіх трапічных краінах.
Усе часткі расліны маюць у сабе гваздзіковы алей, які выкарыстоўваюць у парфумерыі, медыцыне, мікраскапічнай тэхніцы, таксама з'яўляецца крыніцай для атрымання ваніліну. Высушаныя бутоны гваздзіковага дрэва (гваздзіка) выкарыстоўваюць як прыправу.
Ізабела I
Ізабела І (22 красавіка 1451 — 26 лістапада 1504) — была каралевай Кастыліі і Леона з дынастыі Трастамара. Яна і яе муж, Фердынанд II Арагонскі, заклалі падмуркі палітычнага аб'яднання Іспаніі, якое завяршылася ў часы кіравання іхняга ўнука, Карла V, імператара Свяшчэннай Рымскай Імперыі.
Папа Аляксандр VІ надаў Фердынанду ды Ізабеле тытул Каталіцкіх манархаў (Los Reyes Católicos). Па-іспанску каралева таксама вядомая пад імем Isabel la Católica.
Акрамя іншага кіраванне Ізабелы і Фердынанда стала вядома выгнаннем яўрэяў з Іспаніі, і пераўтварэннем інквізіцыі ў магутную ўстанову, ахвярамі якой па-большасці сталі каталікі з яўрэйскім альбо маўрскім радаводам. Нягледзячы на гэта Ізабела сама, як і шмат хто з іберыйскага дваранства, мела продкаў-яўрэяў.
Біяграфія
Ізабела нарадзілася ў Мадрыгал дэ лас Альтас Торэс, Іспанія, 22 кастрычніка 1451 года. Яе брат, Альфонса, нарадзіўся тры гады пазней за яе. Па смерці бацькі Ізабелы, Хуана II, у 1454 годзе, яе найшмат больш старэйшы зводны брат Энрыке ІV стаў каралём. Як толькі ён уступіў на трон, ён ізаляваў сваіх зводных брата і сястру ў Сеговіі, а мачаху ў Арэвала. Энрыке ІV, які не меў шлюбных стасункаў са сваёй першай жонкай, Бланкай Наварскай, з-за чаго гэты шлюб быў ануляваны, ізноў ажаніўся, гэтым часам з Жуанай Партугальскай, каб мець уласных дзяцей. Яго жонка нарадзіла дзіця, Хуану, прынцэсу Кастыльскую. Калі Ізабеле споўнілася 10 гадоў, яна і яе брат былі выкліканы да каралеўскага двара для больш пільнага кантролю. Падчас Бургасскай маніфестацыі кастыльская знаць выдвінула ўмовы каралю — Альфонса, брат Ізабелы, павінен стаць спадчынікам каралеўства. Энрыке пагадзіўся пры ўмове, што Альфонса возьме ў жонкі яго дачку Хуану, але неўзабаве перадумаў.
Знаць, маючы кантроль над Альфонса і сцвярджаючы, што ён адзіны законны спадчынік кароны, сутыкнуліся з войскам Энрыке ІV ў бітве пры Альмеда ў 1467 годзе. Бітва скончылася ў нічыю. Праз год, Альфонса памёр ва ўзросце 14 гадоў, і Ізабела стала надзеяў узбунтаванай знаці. Нягледзячы на шматлікія спробы Ізабела адмовілася ўзначаліць дваранства і прызнала Энрыке ІV каралём, які, у сваю чаргу, прызнаў Ізабелу законнай спадчыніцай, замест Хуаны, бацькоўства над якой было пад сумневам. У 1475 годзе Хуана выйшла замуж за свайго дзядзьку, караля Партугаліі, але іх шлюб быў ануляваны Папай Рымскім з прычыны блізкага радства. Энрыке спрабаваў выдаць замуж Ізабелу па сваім выбары, але яна адхіліла ўсе яго прапановы. Замест іх яна абрала Фердынанда, спадчыніка арагонскае кароны. Яны ажаніліся 19 кастрычніка 1469 года ў Вальядалідзе.
Энрыке IV памёр 10 снежня 1474 года. Ізабела дзейнічала хутка і разам з Фердынандам пачала рэарганізацыю каралеўскага двара. Тым часам Альфонса V, кароль Партугаліі, перайшоу мяжу і абвясціў Хуану, прынцэсу Кастыльскую, з якой ён папярэдне ажаніўся, законнай каралевай Кастыліі. Пачалася вайна за кастыльскую спадчыну. Фердынанд здолеў адбіць уварванне ў бітве пры Тора ў 1476 годзе. На працягу наступных чатырох гадоў Ізабела і Фердынанд прывялі да пакоры ўсе мяцежныя гарады, крэпасці і цэнтры ўлады, якія ўзніклі з цягам часу. У 1479 годзе памёр бацька Фердынанда, што зрабіла каралеўскую пару кіраўнікамі Арагона. У 1480 годзе Фердынанд і Ізабела склікалі Картэсы ў Таледа, дзе, пад іх кіраўніцтвам і кантролем, пяць каралеўскіх саветнікаў і 34 грамадскіх прадстаўнікоў выпрацавалі кодэкс законаў і эдыктаў, якія сталі падмуркам юрыдычнай сістэмы будучай Іспаніі, стварыўшы цэнтралізаваную ўладу і ўмовы для эканамічнай і юрыдычнай рэабілітацыі краіны. Часткай гэтых рэформаў стала стварэнне Інквізіцыі, якую Ізабела і Фердынанд разглядалі як яшчэ адзін інструмент для аб'яднання краіны. У 1483 годзе Томас Тарквемада стаў першым вялікім інквізітарам Іспаніі ў Севільі.
Напэўна, самым важным годам за ўвесь час кіравання Ізабелы стаў 1492, які знакаміты капітуляцыяй Гранады і завяршэннем Рэканкісты, экспедыцыяй Хрыстафора Калумба і выгнаннем яўрэяў з Іспаніі.
Ізабела і яе муж Фердынанд прынялі ад Папы Аляксандра VІ тытул Каталіцкіх манархаў нягледзячы на тое, што сама Ізабела з вялікім незадавальненнем ставілася да грамадскай палітыкі Папы Аляксандра. У гэты жа час Ізабела і Фердынанд пачалі палітыку духоўнага аб'яднання Іспаніі, намагаючыся прывесці краіну да адной рэлігіі - рымскага каталіцызму. Як частка гэтага працэсу Інквізіцыя атрымала статус сацыяльнага і рэлігійнага інстытута з вялікім уплывам на ўсю Іспанскую гісторыю. Як вынік паўстання 1499 года Гранадская дамова была скасаваная ў 1502 годзе, і мусульмане краіны былі пастаўленыя перад выбарам - хрышчэнне альбо выгнанне. Каля 200 тысяч яўрэяў пакінулі каталіцкую манархію і пасяліліся ў атаманскіх уладаннях, дзе стаўленне да іўдаізму было найшмат больш лепшым.
У апошнія гады Ізабелы Франсіска Хіменес дэ Сіснерас, спавядальнік Ізабелы, стаў архібіскупам Таледа і канцлерам каралеўства. Ён стаў ключавой фігурай у рэабілітацыі рэлігійных інстытутаў Іспаніі, заклаўшы падмуркі будучай Конррэфармацыі. У якасці канцлера, ён канцэтраваў у сваіх руках усё больш і больш улады і паўнамоцтваў.
Ізабела і яе муж стварылі імперыю і ў апошнія гады свайго кіравання былі занятыя палітыкай і адміністрацыяй. Абодвы Каталіцкія Манархі былі занепакоеныя пытаннем спадкаемства і прыклалі шмат намаганняў, каб прывязаць Іспанскую карону да іншых кіруючых дынастый Еўропы. У палітычным сэнсе ўсе іхнія перамовы, якія тычыліся шлюбаў іх дзяцей, былі скіраваныя на ізаляцыю асноўнага канкурэнта Іспаніі - Францыі, і аб'яднанне Іберыскага паўвострава. Да пачатку 1497 года ўсе часткі мазаікі, здавалася б, былі на сваім месцы: кронпрынц Хуан, ажаніўся з Маргарытай Аўстрыйскай, такім чынам устанавіўшы сувязі з Габсбургамі. Старэшая дачка Ізабелы, інфанта Ізабела, выйшла замуж за караля Партугаліі Мануэля І, а інфанта Хуана выйшла замуж за яшчэ аднаго Габсбургскага прынца, Філіпа Бургундскага. Аднак планы Ізабела наконт сваіх дзяцей не спраўдзіліся - прынц Хуан памёр наўзабаве пасля свайго вяселля. Каралева Партугаліі Ізабела памерла пры родах, а яе сын, Мігель, двумя гадамі пазней. Тытулы і ўладанні Ізабелы пасля яе смерці перайшлі да яе другой дачкі, Хуаны Вар'яткі. Ізабела памёрла ў Медзіна-дэль-Кампа ў 1504 годзе і была пахавана ў Гранадзе ў каралеўскім склепе.
Сутана
Сута́на (soutane ад sottana — спадніца, раса) — доўгае адзенне з вузкімі доўгімі рукавамі рымска-каталіцкага, англіканскага і кальвінісцкага духавенства. Выкарыстоўваецца ў прыватным жыцці і пад убраннем для набажэнстваў у храме.
Сутана зашпільваецца на шэраг гузікаў і мае стаячы каўнер. У залежнасці ад рангу асобы мае розны колер:
Кожны манаскі ордэн мае сваю форму і колер сутаны — габіта — расы, узгоднены з блаславенства Папы.
Нітгард
Нітгард, Нітард, Нітхард (Nithard) (каля 790 — каля 843) — франкскі храніст.
Біяграфія
Унук Карла Вялікага (па жаночай лініі, пазашлюбны сын яго дачкі Берты (Бертрады) і Ангільберта, прыдворнага паэта і абата). Чалавек свецкі, высокаадукаваны для таго часу. Прымаў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці; памочнік і палкаводзец Людовіка Набожнага, а затым Карла II Лысага. Праца Нітгарда «Чатыры кнігі гісторыі» (складзеная ў 842—843 гг.) змяшчае апісанне палітычных падзей перыяду кіравання Людовіка Набожнага. Асаблівая ўвага ў ёй нададзена «вайне трох братоў» (сыноў імператара Лотара, Карла Лысага і Людовіка Нямецкага), якая адбывалася ў пачатковы перыяд распаду Франкскай дзяржавы. У сваім сачыненні Нітгард прыводзіць шэраг важных (часта ўнікальных) звестак: апісанне саксонскага паўстання Стэлінга, выклад тэксту знакамітай Страсбургскай клятвы 842 г. і інш. Праца Нітгарда — каштоўная крыніца па гісторыі тых трох гадоў, якія папярэднічалі заключэнню Вердэнскага дагавора 843 і распаду імперыі Карла Вялікага.
Працоўная партыя Карэі
Працоўная партыя Карэі (조선로동당) — кіруючая партыя ў Карэйскай Народна-Дэмакратычнай Рэспубліцы. ППК з'яўляецца лідыруючай партыяй у КНДР з 1946 года. Узначальвалася Кім Ду Бонам, Кім Ір Сенам (1946—1994) і сынам апошняга, Кім Чэн Ірам (з 1994). ППК — кіруючая партыя ў краіне (у краіне дзейнічаюць таксама Сацыял-дэмакратычная партыя Карэі і Партыя маладых сяброў нябеснага шляху Чхандаге-Чханудан, якія прызнаюць кіруючую ролю ППК). Ідэалогія партыі ўпісваецца ў канцэпцыю чучхе, якая падносіцца як карэйскі варыянт марксізму-ленінізму.
Датай стварэння Працоўнай партыі Карэі лічыцца 10 кастрычніка 1945 года. У гэты дзень карэйскія камуністы аднавілі Камуністычную партыю Карэі. Гэты дзень з'яўляецца дзяржаўным святам КНДР — Днём заснавання Працоўнай партыі Карэі.
Щ
Щ, щ (назва: ща) — літара шэрагу славянскіх кірылічных алфавітаў: 27-я ў рускім (літаратурным вымаўленнем лічыцца доўгае мяккае [ш’ш’], але сустракаюцца таксама кароткае мяккае [ш’], дыялектнае [шш] і састарэлае [ш’чʼ] ), 26-я ў балгарскім (вымаўляецца як [шт]) і 30-я ў украінскім (вымаўляецца як цвёрдае [шч]); выкарыстоўваецца таксама ў пісьменнасцях некаторых неславянскіх народаў. З сербскага алфавіта скасавана рэформай Вука Караджыча (заменена звычайна на «ћ» ці «шћ», адпаведна вымаўленню); у македонскім алфавіце адсутнічае з самага яго стварэння ў 1944 годзе. У беларускім алфавіце адсутнічае, замест Щ выкарыстоўваецца спалучэнне «шч». Выключэнне з алфавіта беларускіх выданняў літары щ адбылося толькі ў канцы першага дзесяцігоддзя XX ст. ў сувязі з замацаваннем графічнага спосабу перадачы на пісьме асаблівага характару спалучэння гукаў беларускай мовы [шч] у адпаведнасці з афрыкатай рускай мовы.
У кірыліцы звычайна лічыцца 25-й па парадку (калі гаворка ідзе пра стараславянскую азбуку, дзе Щ прынята ставіць перад Ц) ці 28-й (у царкоўнаславянскай азбуцы, дзе, як і ў рускай, стаіць пасля Ш), выглядае як і лікавага значэння не мае; у глаголіцы па ліку 26-я, выглядае як  і мае лікавае значэнне 800. У стараславянскай чытаецца як [ш’т’], таму што літара паводле паходжання запісвае балгарскі рэфлекс праславянскага спалучэння *tj (наогул, стараславянскія напісанні праз щ і шт лічацца раўнапраўнымі і ўзаемазамяняльнымі), у царкоўнаславянскай — па-рознаму, у залежнасці ад вымаўлення мясцовага насельніцтва.