cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пётр Ярашэвіч
Біяграфія
Скончыў Нясвіжскае педагагічнае вучылішча (1929), Вышэйшыя настаўніцкія курсы, афіцэрскае вучылішча. Да 1940 года настаўнічаў на Палессі, потым у РСФСР. Са снежня 1943 г. на Разаншчыне пісар у польскай пяхотнай дывізіі імя Т. Касцюшкі, якая там фарміравалася. Да 1945 г. намеснік камандзіра палка, дывізіі, арміі, намеснік начальніка Галоўнага палітычнага ўпраўлення Войска Польскага, генерал брыгады). Пасля Другой сусветнай вайны віцэ-міністр нацыянальнай абароны, член Польскай рабочай партыі, з 1948 г. Польскай Аб'яднанай рабочай партыі. 3 1947 года дэпутат сейма ПНР.
3 1950 года намеснік старшыні Камісіі планавання. 3 1952 года намеснік старшыні, у 1970—1980 гг. старшыня Савета міністраў ПНР, адначасова ў 1954—1956 гг. міністр горнай прамысловасці Польшчы. Да канца 1970 года пастаянны прадстаўнік ПНР у Савеце эканамічнай дапамогі.
Генрых VII Гогенштаўфен
Генрых (VII) Гогенштаўфен (Heinrich VII von Hohenstaufen;  —, Марцірана, Калабрыя, Італія (?)) — старэйшы сын імператара Фрыдрыха II, намінальна кароль Сіцылійскага каралеўства ў 1212—1217 гадах, кароль Германіі ў 1220—1235 гадах, герцаг Швабіі ў 1217—1235 гадах. Па абвінавачванні ў здрадзе бацьку імператару быў пазбаўлены кароны, арыштаваны і памёр у зняволенні. Пры пераліку германскіх каралёў звычайна згадваецца пад парадкавым нумарам VII у дужках, таму што фактычна быў толькі суправіцелем і намеснікам бацькі.
Дзяцінства і ўзыходжанне на германскі прастол
Генрых быў адзіным сынам Фрыдрыха II (у гэтым момант які валодаў толькі спадчынным Сіцылійскім каралеўствам) і яго першай жонкі Канстанцыі Арагонскай. У 1212 годзе Фрыдрых II са згоды свайго сюзерэна Папы Інакенція III уступіў у барацьбу з імператарам Атонам IV Вельфам. Паколькі Папа жадаў прадухіліць магчымасць аб'яднання імперскай і сіцылійскай карон, Фрыдрых II быў вымушаны адмовіцца ад Сіцыліі на карысць малалетняга сына Генрыха. У лютым 1212 года Генрых быў абвешчаны каралём Сіцыліі, яго маці Канстанцыя Арагонская стала рэгенткай каралеўства, а Фрыдрых II адправіўся ў Германію.
Пасля перамогі над сваім праціўнікамі ў Германіі, каранацыі германскай каронай у Ахене і звяржэння Атона IV на Чацвёртым Латэранскім саборы Фрыдрых II палічыў сябе досыць моцным, каб парушыць умову аб паасобным кіраванні імперыяй і Сіцыліяй. У 1217 годзе малалетні Генрых быў прывезены па загадзе бацькі ў Германію, а Фрыдрых II, не адмаўляючыся ад Германіі і жадаючы імператарскай каранацыі, ізноў стаў называцца каралём Сіцыліі. У Германіі Генрых атрымаў тытулы герцага Швабіі і рэктара Бургундыі.
20—26 красавіка 1220 года Фрыдрых II сабраў з'езд імперскага дваранства і духавенства ў Франкфурце-на-Майне. Прыняўшы раней зарок крыжака, Фрыдрых II запатрабаваў ад удзельнікаў з'езду забяспечыць пераемнасць улады на выпадак яго смерці на Усходзе і выбраць Генрыха каралём Германіі. Фрыдрыху II удалося дамагчыся абрання Генрыха (23 красавіка 1220 года) толькі дзякуючы значным саступкам імперскаму духавенству (Пагадненне з князямі царквы). Папа Ганорый III адмовіўся прызнаць абранне Генрыха на германскі прастол. Першы сур'ёзны канфлікт паміж Фрыдрыхам II і папствам быў вырашаны ў лістападзе 1220 года: Папа каранаваў Фрыдрыха II у якасці імператара, прызнаў Генрыха каралём Германіі, а наўзамен Генрых быў канчаткова пазбаўлены спадчынных правоў на Сіцылійскае каралеўства.
Пачатак валадарання ў Германіі (1222—1232)
Пасля франкфурцкага з'езду Фрыдрых II з'ехаў у Рым, а затым у Сіцылійскае каралеўства, пакінуўшы Генрыха ў Германіі. Рэгентам у гады маленства Генрыха быў прызначаны архібіскуп кёльнскі Энгельберт I, які каранаваў Генрыха ў Ахене 8 мая 1222 года. Кіраванне Энгельберта было адзначана бесперапыннымі смутамі. Пасля смерці Энгельберта (1225) фактычную ўладу ў краіне ўзяў у рукі магутны Людвіг I, герцаг Баварыі. Абодва кіраўнікі не займаліся выхаваннем маладога караля. У выніку Генрых вырас разбэшчаным, большую частку часу ён праводзіў з сабутэльнікамі, палюбоўніцамі, паляўнічымі і мінезінгерамі, не займаючыся дзяржаўнымі справамі.
Паказальная гісторыя жаніцьбы Генрыха. Першапачаткова Генрых быў заручаны з Агнесай Чэшскай, але Энгельберт быў супраць гэтага шлюбу, жадаючы ажаніць караля з дачкой англійскага караля Іаана. У выніку па патрабаванні бацькі Генрых ажаніўся 29 лістапада 1225 года з Маргарытай, дачкой аўстрыйскага герцага Леапольда VI, якая была старэйшай за свайго мужа на 7 гадоў. Уступіўшы шлюб супраць сваёй волі, Генрых адкрыта грэбаваў жонкай, а пасля смерці цесця, які так і не выплаціў умоўленага пасагу, стаў дамагацца разводу.
У 1228 годзе Генрых узяў уладу ў свае рукі, парваўшы з Людвігам Баварскім, западозраным у змове з Папам супраць імператара. У сваёй барацьбе супраць варожа настроенай знаці Генрых абапіраўся на германскія гарады, што выклікала незадаволенасць Фрыдрыха II, які сутыкнуўся ў Італіі з супраціўленнем гарадоў Ламбардыі.
Пад падвойным ціскам бацькі і знаці Генрых быў вымушаны выдаць у Вормсе 1 мая 1231 годзе Statutum in favorem principum. Гэты дакумент, нароўні з выдадзенай раней Confoederatio cum principibus ecclesiasticis, фактычна паставіў кропку на цэнтралізаванай уладзе ў Германіі. У адпаведнасці з гэтымі актамі духоўным і свецкім князям было дазволена чаканіць манету, уводзіць мыту на межах сваіх уладанняў, умацоўваць свае замкі. Імперскае рыцарства, якое было да гэтага апорай імператара, было падпарадкавана ўладам і суду князёў. Былі значна скарочаны вольнасці гарадоў: яны пазбаўляліся правы прымаць да сябе і падаваць правы падданым князёў, паўнамоцтвы гарадскіх судоў абмяжоўваліся гарадскімі сценамі, раней атрыманыя гарадамі ад князёў лены вярталіся ранейшым уладальнікам. Хоць удзел Генрыха ў складанні гэтых двух актаў, якія з'яўляліся асноватворнымі канстытуцыйнымі актамі імперыі аж да 1806 года, быў мінімальным, гэтыя акты былі прыняты менавіта ў часы яго кіравання.
Пасля прыняцця гэтых актаў Генрых застаўся фактычна бяззбройным у наспяваючым канфлікце са сваім бацькам.
Канфлікт з імператарам і звяржэнне (1232—1235)
Спробы Генрыха праводзіць уласную палітыку без узгаднення з бацькам — імператарам выклікалі незадаволенасць апошняга. Асяроддзе Генрыха, якое складалася з праціўнікаў імператара, падбухторвала сына супраць бацькі. Скаргі князёў Фрыдрыху II супраць Генрыха, які спрыяў гарадам, узмацнялі падазронасць імператара.
У 1232 годзе Генрых сустрэўся з бацькам у Чывідале і пацвердзіў сваю лаяльнасць. Фрыдрых II зацвердзіў Statutum in favorem principum, выдадзены сынам. Генрых вярнуўся ў Германію раздражнёным супраць бацькі і стаў рыхтавацца да разрыву з імператарам. У 1232 годзе Генрых аднавіў саюз з французскім каралём, у 1233—1234 гадах разбіў непакорлівага Ота II, сына Людвіга Баварскага і выступіў супраць інквізітара Конрада Марбургскага, чым абразіў Папу Грыгорыя IX.
Фрыдрых II, які рыхтаваўся да вайны супраць ламбардскіх гарадоў і меў патрэбу ў падтрымцы Папы, рэзка адрэагаваў на самаўпраўнасць сына. 5 ліпеня 1234 года Фрыдрых II падверг Генрыха імперскай няміласці. У адказ у снежні 1234 года Генрых заключыў саюз з ламбардскімі гарадамі: апошнія прызнавалі Генрыха сваім каралём і абяцалі дапамагчы ў вайне супраць імператара, а Генрых пацвярджаў іх незалежнасць. Услед за гэтым Генрых склікаў сваіх прыхільнікаў у Бопард і абвясціў пра аддзяленне ад імператара. Але Генрыха адкрыта падтрымалі толькі два духоўныя князі — біскупы Вормса і Вюрцбурга, прычым сам горад Вормс застаўся верным імператару. Пакінуты прыхільнікамі Генрых здаўся бацьку ў Бад-Вімпфене 2 ліпеня 1235 года. 4 ліпеня 1235 года на з'ездзе ў Вормсе Фрыдрых II пазбавіў Генрыха германскай кароны.
Зняволенне і смерць
Пасля звяржэння Генрых знаходзіўся пад арыштам у некалькіх замках Апуліі. Лічыцца, што 12 лютага 1242 года падчас пераезду з Нікастра ў Марцірана Генрых памёр з-за няўдалага падзення з каня. Дата і сапраўдная прычына смерці Генрыха выклікаюць дыскусіі (паводле іншых хронік, Генрых памёр толькі ў 1248 годзе). Генрых быў пахаваны з каралеўскімі ўшанаваннямі ў саборы Казенцы.
Шлюб і дзеці
29 лістапада 1225 года Генрых ажаніўся з Маргарытай фон Бабенберг (1204/1205 — /2 кастрычніка 1267), дачкой Леапольда VI Аўстрыйскага. З двух сыноў, якія нарадзіліся ў гэтым шлюбе (Фрыдрых (пам. 1251/1252) і Генрых (нар. 1234)) перажыў бацьку толькі старэйшы, Фрыдрых, які паводле завяшчання Фрыдрыха II атрымаў тытулы герцага Аўстрыі і маркіза Штырыі, але памёр бяздзетным, так і не атрымаўшы прызначаных яму ўладанняў.
Віктар Адамавіч Ярмалковіч
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў гімназіі пры Друйскім кляштары айцоў марыянаў, Віленскай беларускай гімназіі, скончыў Віленскі ўніверсітэт імя Стафана Баторыя (1940). Уваходзіў у Беларускі студэнцкі саюз, Беларускую хрысціянскую дэмакратыю, супрацоўнічаў у газетай «Крыніца», часопісам «Хрысціянская думка». У пач. 1939 арыштаваны польскімі ўладамі і зняволены ў Бяроза-Картузскі канцэнтрацыйны лагер. Пасля прыходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь (верасень 1939) працаваў архіварыусам гарадской управы, следчым народнага суда ў Вільні. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны арыштаваны нямецкім акупацыйнымі ўладамі, аднак як мясцовы жыхар вызвалены. 3 восені 1941 міравы суддзя Шчучынскага раёна.
3 1944 у Польшчы, з 1945 працаваў у Ольштынскім судзе. Восенню 1949 арыштаваны органамі МДБ СССР і сасланы ў в. Усолле (Іркуцкая вобласць, Расія). У 1951 вярнуўся на Віленшчыну, працаваў настаўнікам польскіх школ, дырэктарам Старасельскай сямігодкі. У пач. 1953 зноў арыштаваны і ў лютым прыгавораны да 25 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў у Кіраўскай вобласці (Расія). Пасля перагляду справы Камісіяй Прэзідыума ВС СССР восенню 1956 вызвалены і ў 1957 рэпатрыіраваўся ў Польшчу.
Працаваў дантыстам у г. Біскупец. Збіраў матэрыялы па гісторыі Беларусі, друкаваўся ў польскіх перыядычным выданнях, «Польскім біяграфічным слоўніку». Пісаў на беларускай (лацінкай) і польскай мовах.
Рэабілітаваны 23.7.1992.
Спадчына
Інстытутам беларусаведы ў г. Ляймен (Германія) выдадзены яго працы «Летапіс Віленскай беларускай гімназіі 1919—1944» (2-е выд. 1983), «Прафевар Ежы Ахманскі і гісторыя Вялікага княства Літоўскага» (1988), «Пазнавайма родны край. Ліда і Лідская зямля. Шчучынскі раён. Іўеўскі раён», «Права і дзяржава. Асноўныя паняцці права з нарысам гістарычнага развіцця дзяржаўнасці і права Беларусі», «3-пад віленскіх палёў» (усе 1989), «На жыццёвых хвалях (успаміны)», «Меднікі» (абедзве 1992), «Беларускі студэнцкі саюз (БСС) у Вільні», «Беларуская хрысціянская дэмакратыя», «Касцельная унія на Беларусі і яе лёс» ( усе 1993). Аўтар гістарычнага нарыса «Цярністы шлях Беларусі» (1983). У рукапісах засталіся працы «Крывы горад — Вільня», «Гісторыя Вільні», «Гістарычныя расказы пра падзеі на беларускіх землях у Хроніцы Мацея Стрыйкоўскага», «Усходнія славяне, Крывія, Русь», «Старажытная гісторыя Беларусі (да часу ўтварэння на беларускіх землях Вялікага Княства Літоўскага)», «Кароткі нарыс царкоўнай гісторыі Беларусі» (ч. 1—3) і інш. Працаваў над «Біяграфічным даведнікам беларускіх дзеячаў».
Аляксандр Вікенцьевіч Аўгустайціс
Аляксандр Вікенцьевіч Аўгустайціс (, в. Зазер’е, Ігуменскі павет, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць —, Мінск, НКУС) — савецкі партыйны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Рана застаўся без бацькі. Падлеткам батрачыў у заможных сялян. Калі маці ў другі раз выйшла замуж сям’я пераехала ў Мінск. У 1920—1923 гадах вучыўся школе чыгуначнікаў у Мінску. Затым працаваў чорнарабочым на шклозаводзе «Пралетарый». Пасля сканчэння савецка-партыйнай школы (1929) абраны сакратаром Плешчаніцкага райкама ЛКСМБ. У 1931 годзе быў прадстаўніком ЦК ЛКСМБ у Трактарацэнтры БССР. З 1932 года ў ЦК ЛКСМБ — інструктар, загадчык аддзела, сакратар, першы сакратар (з 1934). Кандыдат і член ЦК КП(б)Б, кандыдат у члены Бюро ЦК КП(б)Б, член ЦВК БССР (1935—37).
Арышт
Арыштаваны 14 жніўня 1937 года ў Мінску па адрасе: вул. Камунальная, 3-і Дом Саветаў, кв. 23. Абвінавачваўся ў прыналежнасці да «антысавецкай арганізацыі правых у Беларусі, у якую быў завербаваны ў лютым 1936 года першым сакратаром ЦК КП(б)Б М. Ф. Гікалам» і «меў заданне шукаць новых членаў з ліку кіруючых работнікаў камсамола рэспублікі, ствараць з іх баявыя групы для арганізацыі тэрарыстычных актаў супраць кіраўнікоў партыі і савецкага ўрада». Пазасудовым органам НКУС 24.11.1937 года асуджаны да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 13.6.1956 года. Асабовая справа А. Аўгустайціса № 6848-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
16 лютага 1938 года арыштавана жонка Аўгустайціса, Лідзія Мікалаеўна Аўгустайціс, 1912 г. нараджэння, студэнтка. Асобай нарадай пры НКУС СССР 16.5.1938 года яна асуджана як «член сям’і здрадніка радзімы» да 8 гадоў папраўча-працоўных работ. Этапавана Л. М. Аўгустайціс, напэўна, у Карагандзінскі канцлагер НКУС Казахскай ССР. Далейшы лёс жонкі невядомы. Рэабілітавана 19.3.1957 года.
Сям’я
Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей.
Рэспубліканскі цэнтр праблем чалавека
Рэспубліканскі цэнтр праблем чалавека — падраздзяленне БДУ. Створана з мэтай даследавання, распрацоўкі і ўкараненне псіхафізіялагічных тэхналогій, а таксама распрацоўка адаптыўных малатанажных хімічных тэхналогій.
Гісторыя
11 ліпеня 1994 года быў створаны Цэнтр заказнога абсталявання і тэхналогій НДІ прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі. Мэтай стварэння цэнтра было своечасовае і якаснае выкананне дзяржаўных заказаў і іх эфектыўнае прымяненне ў галіне аховы здароўя, экалогіі і перапрацоўкі другасных рэсурсаў. 3 мая 2000 года цэнтр быў ператвораны ў навукова-метадычную ўстанову БДУ «Рэспубліканскі цэнтр праблем чалавека». Мэтай дзейнасці РЦПЧ БДУ з’яўляецца даследаванне, распрацоўка і ўкараненне псіхафізіялагічных тэхналогій, накіраваных на фарміраванне кадравага патэнцыялу рэспублікі, а таксама распрацоўка адаптыўных малатанажных хімічных тэхналогій, якія забяспечваюць вытворчасць імпартазамяшчальных злучэнняў для павышэння рэнтабельнасці вытворчай сферы Рэспублікі Беларусь.
Агульная колькасць супрацоўнікоў — 43, з іх навуковых супрацоўнікаў — 12, дактароў навук — 1, кандыдатаў навук — 5.
Узброеныя сілы Лівіі
Узброеныя сілы Лівіі, УСЛ (الجيش الوطني الليبي) — ваенная арганізацыя Лівіі, прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Складаецца з сухапутных войскаў, ваенна-марскіх сіл і ваенна-паветраных сіл.
У 2014—2020 гадах, у сувязі з грамадзянскай вайной і двоеўладдзем, была падзелена на дзве самастойныя арганізацыі — Лівійскую нацыянальную армію (падпарадкоўвалася ўсходняму ўраду) і Лівійскую армію (падпарадкоўвалася заходняму ўраду).
Лівійская Джамахірыя
У 1977 годзе ў Лівіі абвешчаны новы лад — джамахірыя. Замест міністэрства абароны і генеральнага штаба створана Галоўнае камандаванне, армію падзялілі на «войскі адпору» і «войскі аховы». Адначасова ўвялі ўсеагульную вайсковую павіннасць і дазволілі браць на ваенную службу жанчын.
Напярэдадні грамадзянскай вайны ўзброеныя сілы Лівійскай Джамахірыі мелі больш за 2000 танкаў, 3600 бронемашын, больш за 3000 артылерыйскіх гармат і сістэм, уключаючы САУ і РСЗА, некалькі сотняў баявых самалётаў, больш за 100 верталётаў і іншае ўзбраенне. Агульная колькасць арміі складала 76 000 чалавек. Элітнымі падраздзяленнямі лічыліся 32-я брыгада і Рэвалюцыйны корпус аховы. Таксама ў размяшчэнні мелася Народная міліцыя колькасць у 40 000 чалавек, у тым ліку Рэвалюцыйная Гвардыя і Ісламскі пан-афрыканскі легіён. Апошні складаўся з грамадзян Судана, Егіпта, Туніса, Малі і Чада. Народная міліцыя з’яўлялася, па сутнасці, апалчэннем.
Пасля 2011 года
Пасля перамогі паўстанцаў у грамадзянскай вайне у 2011 г. узброеныя сілы фактычна спынілі існаванне, і пачала стварацца новая Нацыянальная армія Лівіі. Былыя кадравыя вайскоўцы 17 лістапада 2011, яшчэ да таго, як пяць дзён праз быў сфарміраваны часовы ўрад краіны, правялі нараду з удзелам каля 150 былых афіцэраў і унтэр-афіцэраў старой арміі. На гэтай нарадзе, які прайшоў у горадзе Эль-Бейда на ўсходзе краіны і распачатым яшчэ 15 лістапада, аднагалосным рашэннем на пост начальніка генеральнага штаба новай лівійскай арміі быў прызначаны корпуснай генерал Халіфа Хафтар.
Аднак да цяперашняга часу фактычна існуюць толькі часткова кантраляваныя новымі ўладамі краіны «брыгады» — узброеныя фарміравання былых паўстанцаў.
Нешматлікія брыгады першай групы ўкамплектаваны галоўным чынам былымі кадравымі вайскоўцамі і салдатамі, якія перайшлі на бок паўстанцаў. Для іх характэрны адносна экстэрытарыяльны прынцып камплектавання, наяўнасць пэўных навыкаў валодання некаторымі сістэмамі ўзбраенняў у іх байцоў, наяўнасць некаторага аператыўна-тактычнага досведу ў іх камандзіраў, а таксама адносна высокі ўзровень дысцыпліны.
У брыгады трэцяй групы ўвайшлі галоўным чынам ісламісты.
На канец 2013 г. у краіне меліся чатыры асноўныя ўзброеныя фармаванні:
Склад
Даныя на 2010 год.
Ваенна-марскія сілы
На 2008 год флот Лівіі складаўся з адзінаццаці баявых караблёў (у тым ліку двух падводных лодак праекта 641, двух фрэгатаў праекта 1159), аднаго карвета праекта 1234, аднаго дэсантнага карабля тыпу «PS-700», пяці тральшчыкаў праекта 266МЭ) і чатырнаццаці ракетных катэраў (шасці праекта 205 і васьмі тыпу «камбатант-2G»), а таксама да дваццаці дапаможных судоў і больш за пяцьдзесят хуткаходных дыстанцыйна кіраваных апаратаў.
Авіяцыя ВМС абслугоўвалася асабовым складам ВПС і налічвае 24 верталёта (у тым ліку 12 супрацьлодкавых).
Ваенна-паветраныя сілы
Большая частка ВПС краіны знішчана падчас інтэрвенцыі НАТА 2011 года.
Валова Гара
Вало́ва Гара́ (, Волова Гора) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Зацякляскага сельсавета, да 29 ліпеня 1988 года — у склад Домжарыцкага сельсавета, да 21 верасня 1999 года — у склад Слабадскога сельсавета.
Шчучы Бор
Шчу́чы Бор (, Щучий Бор) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
Кветча
Кве́тча (, Кветча) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета.
Міканор Казіміравіч Ярашэвіч
Міканор Казіміравіч Ярашэ́віч (, мястэчка Новы Свержань Мінскага павета, цяпер  — пасля 1937) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, аграном, педагог.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і сялян, Казіміра Мікалаевіча, каталіка, і Марыі Васілеўны, праваслаўнай, старэйшым з пяці дзяцей. Днём нараджэння быў ахрышчаны ў Навасвержанскай царкве. Паводле ўспамінаў Ярашэвіча, сям’я жыла бедна, апрацоўвала толькі 5-7 дзесяцін зямлі, палова якой належала дзядзьку і яму сплачвалі арэнду. Каб карміць сям’ю, бацька займаўся плотніцтвам. Бацькі аднак імкнуліся даць усім дзецям адукацыю. Сястра Ярашэвіча скончыла 5-класнае пачатковае вучылішча. Сыны пачаргова вучыліся спачатку ў народнай школе, а потым у гарадскім вучылішчы, старэйшага Міканора бацькі абавязвалі дапамагаць малодшым.
Скончыў Глухаўскі настаўніцкі інстытут (1906). Працаваў у Сумскай губерні. Быў арганізатарам гуртка эсэраў-максімалістаў у Шостцы. Дасылаў лісты ў «Нашу ніву».
Сабраўшы грошай, у 1910 годзе збіраўся паступаць у Маскоўскі камерцыйны інстытут, але праз хваробу не паступаў, а потым перадумаў. Паступіў у Маскоўскі сельскагаспадарчы інстытут. Вучоба ў Маскве была звязана са сталымі грашовымі праблемамі. Як і раней Ярашэвіч мусіў падтрымліваць малодшых братоў, адзін з якіх таксама паступіў у настаўніцкі інстытут. Паводле ўспамінаў Ярашэвіча, зімой ён працаваў настаўнікам пачатковай школы ў Маскве, летам — тэхнікам па ўкараненні шматполля ў Ковенскай губерні. З 40 рублёў, якія атрымліваў за месяц, 25 рублёў ён адсылаў дадому, рэшта ішла на сталаванне і кнігі. Каб эканоміць на дарозе, Ярашэвіч жыў у Пятроўска-Разумоўскім, дзе знаходзіўся інстытут, наймаў жыллё на дачах. Аднак грошай усё адно не ставала, Ярашэвічу даводзілася браць пазыкі. Да сярэдзіны навучання быў вінен ужо болей за тое, што зарабляў за год і, як сам успамінаў, не ўяўляў як будзе разлічвацца. Падчас вучобы ў Маскве быў сябрам беларускага студэнцкага гуртка.
Двойчы спрабаваў атрымаць стыпендыю Мінскага земства, але абодва разы яму адмовілі. Толькі на пачатку 1913 года атрымаў стыпендыю самога інстытута для сялянскіх дзяцей, што дапамагло яму давучыцца. Тэма дыпломнай работы, абароненай пад кіраўніцтвам прафесара А. Ф. Фартунатава, «Дробны крэдыт у Мінскай губерні і яго наступныя задачы», за яе Ярашэвіч атрымаў дыплом вучонага-агранома 1-га разраду ў 1914 годзе. Па сканчэнні курса Маскоўскага сельскагаспадарчага інстытута Ярашэвіч паехаў сяло Церны Харкаўскай губерні, дзе, напэўна, атрымаў месца працы. Фінансавы стан палепшыўся, у кастрычніку 1914 — маі 1915 гадоў навучаўся на інжынерным аддзяленні таго самага інстытута, вучобу аднак давялося перапыніць, бо 13 чэрвеня 1915 года Ярашэвіча ўзялі на службу інспектарам дробнага крэдыту Сумскага аддзялення Дзяржбанка. На пасадзе інспектара ён служыў да рэвалюцыі. Паводле ЭГБ, чытаў лекцыі па аграноміі ў навучальных установах Мінскай, Смаленскай і Харкаўскай губерняў, з 1915 года ўдзельнік Першай сусветнай вайны, але пацверджаня гэтаму няма.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі (1917) адзін з кіраўнікоў Мінскай губернскай земскай управы і лідараў мясцовай філіі расійскіх эсэраў (пазней т.зв. абласнікоў). У пачатку сакавіка 1918 у складзе мінскай земскай групы кааптаваны ў Раду Беларускай Народнай Рэспублікі, аднак 25.3.1918 разам з іншымі прадстаўнікамі земстваў, гарадскога самакіравання і нацыянальных меншасцей выйшаў з яе складу ў знак нязгоды з прыняццем Трэцяй Устаўнай граматы. Адзін з аўтараў праекта стварэння ў Мінску ўніверсітэта. У час польска-савецкай вайны (1919—1920) узначаліў Мінскую губернскую земскую ўправу, выкладаў у Мінскім політэхнічным вучылішчы. 18.9.1919 у час прыезду ў Мінск Ю. Пілсудскага пры сустрэчы апошняга з грамадскасцю ў памяшканні былога Мінскага дваранскага сходу адзіны, хто выступіў з публічным пратэстам супраць польскай акупацыі краю, заявіў, што «палякам няма чаго шукаць у Беларусі». Ва ўмовах польскай акупацыі і фактычнай перамогі бальшавікоў у грамадзянскай вайне падтрымліваў утварэнне суверэннай Беларускай рэспублікі. У пачатку 1920 г. у складзе «расійскай сацыялістычнай групы» беспаспяхова ўдзельнічаў у выбарах у Мінскі гарадскі магістрат.
3 аднаўленнем савецкай улады ў лістападзе 1920 г. прызначаны першым рэктарам новаўтворанага Беларускага політэхнічнага інстытута (БПІ), адначасова выкладаў у Мінскім інстытуце народнай адукацыі (МІНА), Беларускім рабочым тэхнікуме, выконваў абавязкі загадчыка аддзела Наркамата асветы БССР па прафесійна-тэхнічнай адукацыі. Ініцыятар стварэння і першы старшыня Беларускага вольна-эканамічнага таварыства. Выступаў супраць так званай «прымусовай беларусізацыі», быў прыхільнікам паступовага пераводу выкладання ў навучальных установах Беларусі на беларускую мову. У канцы 1920 — пачатку 1921 г. намагаўся аднавіць дзейнасць эсэраўскай арганізацыі «абласнікоў».
У 1920-я г. працаваў у Сярэднеазіяцкім універсітэце, Інстытуце ірыгацыі і механізацыі сельскай гаспадаркі Узбекскай ССР. Пасля чарговага арышту ў 1930 годзе выселены разам з сям’ёй з Ташкента ў сельскую мясцовасць, але ў 1933 годзе зноў дазволена вярнуцца назад. У 1937 г. арыштаваны «за шпіянаж на карысць замежных разведак» і асуджаны на 10 гадоў папраўча-працоўных лагераў без права перапіскі. Паводле слоў жонкі, знаходзіўся ў адным з лагераў Краснаярлагу, дзе быў расстраляны.
Ягадзень
Я́гадзень (, Ягодень) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавета.
На поўдзень ад вёскі знаходзіцца сутока ракі Іслач з ракой Заходняя Бярэзіна.
Антонаўскія Пасекі
Анто́наўскія Па́секі (, Антоновские Пасеки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Крайцы
Кра́йцы (, Крайцы) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета.
Парк імя Чынгіза Айтматава
Парк імя Чынгіза Айтматава (парк имени Чингиза Айтматова) — парк у Мінску, у жылым раёне Серабранка, складовая частка Сляпянскай воднай сістэмы. Тэрыторыя абмежавана вуліцамі Пляханава, Ванеева і Яна Райніса.
Назва парку прысвоена рашэннем Мінскага гарадскога савета дэпутатаў ад 29 мая 2018 года ў гонар класіка рускай і кыргызскай літаратуры Чынгіза Айтматава.
Белазёраўцы
Белазёраўцы (, Белозёровцы) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Ніўкі (Лепельскі раён)
Ні́ўкі (, Нивки) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета.
Апіта (вёска)
Апіта́ (, Опита) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Рух жоўтых камізэлек
Рух жоўтых камізэлек (mouvement des Gilets jaunes) — сацыяльна-палітычны пратэстны рух за эканамічную справядлівасць, што пачаўся ў Францыі ў лістападзе 2018. Камізэлькі пратэстуюць супраць высокай цаны на жыллё і паліва, эканамічнай няроўнасці ды патрабуюць павышэння мінімальнай заробнай платы, спынення росту цэн, вяртання падатку на багацце, адмененага ў 2017, магчымасці ініцыяваць народныя рэферэндумы. Пратэсты — гэта ў асноўным дэманстрацыі і блакаванне дарог і паліўных складоў. Некаторыя дэманстрацыі суправаджаліся гвалтам і пагромамі такіх маштабаў, якіх Францыя не бачыла з мая 1968. Рэакцыя паліцыі была жорсткай, часам, — на думку міжнароднай супольнасці — жорсткай празмерна. Зімой 2018/19 жоўтая камізэлька як сімвал пратэсту неаднойчы ўжывалася ў іншых краінах свету.
Усё пачалося з онлайн-петыцыі, якая была апублікавана ў траўні 2018 і набрала блізу мільёна подпісаў, а працягнулася ў сацыяльных сетках. Першая вулічная акцыя адбылася 17 лістапада 2018 года пасля чарговага павышэння цаны на бензін. Пратэстоўцы сцвярджаюць, што падатковы цяжар ляжыць на працоўных і сярэднім класе, і становіцца асабліва адчувальным у сельскіх і перы-ўрбанізаваных раёнах. Згодна з апытаннямі, рух ахоплівае шырокі палітычны спектр — ад крайніх левых з аднаго боку да крайніх правых з другога, да ўвогуле абыякавых да палітыкі з трэцяга; у палітычным сэнсе ўдзельнікаў аб'ядноўвае хіба тое, што яны не галасавалі за Макрона ў 2017 і былі б не супраць, каб сённяшні прэзідэнт сышоў.
У верасні 2020 года пратэстны рух зноў набраў абароты. 11 верасня ў Парыжы прайшлі дэманстрацыі «жоўтых камізэлак», якія неўзабаве перараслі ў беспарадкі.
Франчэска Банэмасьён
Франчэска Банэмасьён і Фарыёльс ( — ) — іспанскі каталонскі педагог і прапагандыст жаночай адукацыі ў Каталоніі. Яна стварыла Biblioteca Popular de la Dona (літар. Папулярныя Бібліятэка для жанчын), першую бібліятэку выключна для жанчын у Еўропе, якая дзейнічала ў Барселоне з 1909 года.
Маладосць
Банэмасьён нарадзілася 12 красавіка 1872 г. ў Барселоне, у сям’і, дзе бацька быў французскага паходжання, маці — каталонскага. Яе бацька быў багатым бізнесменам. Ёй далі моцнае рэлігійнае выхаванне і веды па розных мовах, жывапісу і музыкі ў яе раннім жыцці.
У 1893 годзе, ва ўзросце 21 года, яна выйшла замуж за Нарсіса Вердагера, юрыста і палітыка. Яна супрацоўнічала з ім у яго юрыдычнай фірмы.
Жаночая адукацыя
Банэмасьён распрацавала праект папулярнай бібліятэкі для жанчын і інстытут культуры ў 1909 годзе, каб забяспечыць магчымасць жанчын працоўнага атрымаць адукацыю.
Белевічы (Іўеўскі раён)
Бе́левічы (, Белевичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Томас Карлайл
Томас Карлайл (Thomas Carlyle;,  — , ) — брытанскі пісьменнік, гісторык і філосаф шатландскага паходжання, аўтар шматтомных сачыненняў «Французская рэвалюцыя» (1837), «Героі, шанаванне герояў і гераічнае ў гісторыі» (1841), «Гісторыя жыцця Фрыдрыха II Прускага» (1858—1865). Вызнаваў рамантычны «культ герояў» — выключных асоб накшталт Напалеона, якія сваімі ўчынкамі здзяйсняюць боскае наканаванне і рухаюць чалавецтва наперад, узвышаючыся над натоўпам абмежаваных абывацеляў. Вядомы таксама як адзін з бліскучых стылістаў віктарыянскай эпохі.
Бэрдаўшчына
Бэ́рдаўшчына (, Бердовщина) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Вэркі
Вэ́ркі (, Верки) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Крэпасць Святога Антонія
Крэпасць Святога Антонія, або крэпасць Сан-Анто́н (Castillo de San Antón, Castelo de Santo Antón) — крэпасць XVI стагоддзя ў горадзе Ла-Карунья ў Галісіі (Іспанія), размешчаная на пасярод заліва Ла-Каруньі.
Гісторыя
У адпаведнасці з надпісам на сцяне крэпасці, яе будаўніцтва пачалося ў 1587 годзе. Крэпасць павінна была абараняць горад ад нападаў з мора. Раней на гэтым месцы стаяла невялікая капліца ў гонар Святога Антонія. Падчас атакі брытанцаў у складзе, якая адбылася ў 1589, замак зрабіў вялікі ўклад у абарону горада, нягледзячы на тое, што быў яшчэ недабудаваны. Пасля завяршэння нападу, будаўніцтва працягвалася да поўнага завяршэння работ у 1590. З XVIII стагоддзя крэпасць стала турмой, гэтую функцыю яна выконвала да перадачы яе ў 1960.
Музей
Цяпер у крэпасці з моманту заснавання ў кастрычніку 1968 года размяшчаецца. У былых памяшканнях гарнізона выстаўлены рэчы, знойдзеныя ў выніку археалагічных раскопак Галісіі. Асабліва вылучаецца калекцыя ювелірных упрыгожванняў часоў бронзавага веку.
У Доме Губернатара паказана гісторыя Ла-Каруньі праз самыя яскравыя падзеі: адпраўленне Непераможнай армады і наступная ўварванне Фрэнсіса Дрэйка ў 1589 годзе, подзвіг, 16 студзеня 1809, у якой загінуў брытанскі генерал сэр. На тэрыторыі крэпасці знаходзіцца капліца Дзевы Марыі Разарыа (Virgen del Rosario) і рызніца пры ёй.
Станіслаў Аляксандравіч Гнядзько
Станіслаў Гнядзько (нар., сяло Візінга, Рэспубліка Комі) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная
Пачынаў кар’еру ў мінскім «Дынама-Юні», а з 2006 года гуляў за дубль жодзінскага «Тарпеда», часам з’яўляючыся ў асноўнай камандзе. У 2008 годзе перайшоў у бабруйскую «Белшыну», з якой у наступным сезоне выйграў Першую лігу. Аднак, разам з бабруйскім клубам не вярнуўся ў Вышэйшую лігу, а застаўся ў Першай лізе, дзе на працягу некалькіх сезонаў гуляў за розныя клубы.
У сезоне 2013 стаў іграком «Слуцка». Разам з гэтым клубам перамог у Першай лізе, і ў сезоне 2014 гуляў за «Слуцк» у Вышэйшай лізе, пераважна выходзячы на замену на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У снежні 2014 года разарваў кантракт са слуцкім клубам.
У студзені 2015 года перайшоў у армянскі клуб «Алашкерт». У ліпені таго ж года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком клуба Першай лігі «Смаргонь». У лютым 2016 года перабраўся ў «Хвалю», якой дапамог перамагчы ў Другой лізе, а сам быў прызнаны найлепшым іграком каманды ў сезоне. У сезоне 2017 гуляў за «Хвалю» ў Першай лізе.
У лютым 2018 года адправіўся на прагляд у «Ліду» і ў выніку падпісаў кантракт. У лідскай камандзе стаў трывалым іграком асновы. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2018 года пакінуў клуб.
У студзені 2019 года стаў іграком жыткавіцкага ЮАС, аднак у красавіку таго ж года перабраўся ў мікашэвіцкі «Граніт» , дзе стаў адным з лідараў.
У жніўні 2020 года па справе аб дагаварных матчах быў дыскваліфікаваны на два гады.
Міжнародная
У 2007 годзе выступаў за моладзевую зборную Беларусі.
Дом чалавека
Дом чалавека (Casa del Hombre, Casa do Home) — музей у горадзе Ла-Карунья (Галісія, Іспанія), размешчаны на набярэжнай Рыясор (Paseo Marítimo de Riazor). Музей быў адкрыты 7 красавіка 1995 мэрам.
Архітэктура
Будынак музея быў пабудаваны па праекце японскага архітэктара. Яго сцены выкананы з граніту і абліцаваны больш за 6000 шыфернымі дошкамі, якія былі прымацаваны 160000 шрубамі. Для будаўніцтва будынка спатрэбілася больш за 30 тысяч тон каменя.
Экспазіцыя
Дом чалавека — першы музей, дзе экспазіцыя цалкам прысвечана чалавеку. Канцэпцыя музея была распрацавана. Яна зводзіцца да прыцягнення ўвагі да чалавека пасродкам інавацыйных і інтэрактыўных метадаў, якія выкарыстоўвае ў сваёй працы музей. Можна сказаць, што музей працуе пад дэвізам «Спазнай самога сябе». Гэта фраза была напісана пры ўваходзе ў храм Апалона ў Дэльфах.
Экспазіцыя музея размяшчаецца на плошчы 1500 квадратных метраў. Яна складаецца з 200 модуляў і большай часткай з'яўляецца інтэрактыўныя, гэта значыць для разумення зместу, неабходна прывесці ў дзеянне нейкі механізм. Пасродкам экспазіцыі раскрываюцца такія тэмы, як генетыка, сэрца, апорна-рухальная сістэма, эмоцыі і іншыя.
У музеі таксама праводзяцца розныя выстаўкі і кінапрагляды.
Рожна
Ро́жна (, Рожно) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета.
Гуцішкі
Гуці́шкі (, Гутишки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Асноўны баявы танк
Асноўны баявы танк (АБТ) — тэрмін у сучаснай замежнай класіфікацыі танкаў, які пазначае баявую машыну — шматмэтавы танк, які спалучае высокую агнявую моц і добрыя абароненасць і рухомасць, які замяніў «сярэднегарматны» і «цяжкагарматны» - раннія пяхотныя і кавалерыйскія танкі і які ўжываецца ў пяхоце (матарызаванай (механізаванай) пяхоце) і бранявых і танкавых войсках (бранятанкавых войсках, БТВ).
У англамоўнай тэрміналогіі — Main battle tank (MBT), у бранятанкавых войсках. Таксама ў англамоўнай тэрміналогіі ўжываюцца тэрміны «battle tank» (баявы танк) і «universal tank» (універсальны танк).
У нямецкамоўнай тэрміналогіі ўжываецца тэрмін Kampfpanzer (скарочана KPz), які даслоўна можна перавесці на беларускую мову як «баявы танк».
Даваенны час
18 ліпеня 1929 года РВС СССР прыняў «Сістэму танка-трактарнага і аўто-бранявога ўзбраення Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі»
Да асноўных танках па тыпах у РСЧА адносіліся наступныя маркі машын:
Другая сусветная вайна
У Другой сусветнай вайне найбольш запатрабаванымі па масе апынуліся сярэднія і цяжкія танкі. Пры гэтым тактычныя функцыі кожнага з двух тыпаў танкаў па масе вар'іраваліся ў залежнасці ад ваеннай дактрыны той ці іншай краіны. Напрыклад, калі ў СССР і Германіі танкі да пачатку Другой сусветнай вайны дзяліліся на класы па баявой масе (лёгкія, сярэднія і цяжкія) або па стратэгічным або тактычным задачам, то, напрыклад, у Вялікабрытаніі танкі дзяліліся на тыпы па тактычнаму прызначэнню родаў зброі (так званыя пяхотныя і кавалерыйскія). Са спецыяльных танкаў некаторае распаўсюджванне атрымалі перад вайной хімічныя (пазней, агнямётные) танкі, а падчас вайны арттанк (САУ) розных мадэляў. Напрыклад, савецкія агнямётныя танкі былі адной з мадыфікацый Т-34.
Лёгкія танкі, валодаючы высокай рухомасцю, праходнасцю і мінімальнай прыкметнасцю, мелі тады ўжо недастатковыя агнявую моц і абароненасць (напрыклад, неслі лёгкую браню, здольную абараніць ад снарада калібрам не больш за 20 мм). Натуральна, найбольш запатрабаванымі ў Другой сусветнай вайне лёгкія танкі апынуліся ў якасці разведвальных машын, для якіх якасці найбольш масавых лёгкіх танкаў былі аптымальныя. Яркі прыклад такіх танкаў савецкія БТ.
Сярэднія танкі, саступаючы лёгкім па рухомасці, усё ж валодалі дастатковай рухомасцю разам з добрай абароненасцю і адносна вялікай агнявой моцай. Пры гэтым сярэдні танк параўнальна танны і просты ў вытворчасці і эксплуатацыі (у параўнанні з цяжкімі танкамі). Т-34 як тэхнічна самы ўдалы танк, безумоўна стаў класікай сярэдніх танкаў Другой сусветнай вайны. Сукупнасць тактыка-тэхнічных якасцяў зрабіла выкарыстанне Т-34 як у якасці агульнавайсковага (пяхотнага) танка, так і аператыўнага, для масіраванага глыбокага наступлення буйнымі сіламі. Натуральна ў Вялікай Айчыннай вайне Т-34 стаў самым масавым танкам у РСЧА, фактычна стаўшы своеасаблівым правобразам АТ.
Магутныя танкі асаблівага прызначэння або цяжкія танкі самыя марудныя, але разам з тым высокаабароненыя і валодаючыя самай вялікай пасля цяжкіх САУ агнявой моцай. Але таксама цяжкія танкі самыя дарагія і складаныя ў вытворчасці і эксплуатацыі. (Напрыклад досыць дасканалыя цяжкія танкі ІС — спачатку ІС-1 і затым ІС-2 — савецкая прамысловасць стварыла толькі ў 1943-м, калі ўжо эвакуіраваныя заводы і КБ на новых месцах ужо год як працавалі на поўную магутнасць і перавысілі даваенны аб'ем вытворчасці.) Гэта натуральным чынам вызначыла баявое прымяненне такіх баявых машыны: альбо ў якасці фактычна супрацьтанкавага сродка, як гэта было з германскімі «Тыграмі», альбо, як гэта было з савецкімі ІС-2, у якасці сродку якаснага ўзмацнення, дзе агнявой моцы і абароненасці сярэдняга танка недастаткова (напрыклад для разбурэння артылерыйскіх дотаў). Натуральна цяжкія танкі былі параўнальна нешматлікія.
Пасляваенны час
Пасля, па меры ўдасканалення процітанкавых сродкаў, асноўныя танкі сталі абсталёўвацца актыўнай і дынамічнай абаронай, таксама удасканальваемых з далейшым развіццём процітанкавых сродкаў. У прыватнасці ў цяперашні час актыўна вядуцца работы па стварэнні так званай электрычнай броні.
Сучаснасць
У цяперашні час пераважная большасць сучасных танкаў, якія стаяць на ўзбраенні УС сучасных дзяржаў, належаць да віду асноўных, так як сярэднія і цяжкія, інакш, па НАТАўскай класіфікацыі асноўных баявых танкаў (АБТ). Натуральна сучасныя АТ нашмат пераўзыходзяць першыя АТ і, тым больш, раннія танкі па абароненасці, рухомасці і агнявой моцы. У прыватнасці савецкія Т-80 і Т-90 у цяперашні час самыя хуткасныя серыйныя асноўныя танкі.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2014 (Беларусбанк—чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат па футболе сярод найлепшых беларускіх каманд 2014 года.
Чэмпіёнам, 11-ы раз у гісторыі і 9-ы раз запар, стаў барысаўскі БАТЭ. Магілёўскі «Дняпро», які заняў апошняе 12-е месца, саступіў у стыкавых матчах «Віцебску» (0:2, 1:1) і пакінуў Вышэйшую лігу.
Фармат
У чэмпіянаце прымалі ўдзел 12 каманд. Турнір праходзіў у два этапы з дзяленнем на шасцёркі пасля першага этапу. Дадзеная схема правядзення ўпершыню была апрабавана ў сезоне 2013. У сезоне 2014 ад яе не сталі адмаўляцца, пры гэтым было вырашана, што чэмпіянат 2015 года пройдзе па двухкругавой сістэме ў адзін этап.
На першым этапе каманды правялі класічны двухкругавы турнір — матчы дома і ў гасцях. Другі этап вызначаўся па выніках месцаў, занятых камандамі ў турнірнай табліцы пасля першага этапу:
Пасля першага этапу ачкі клубаў захоўваліся. Пры вызначэнні месцаў у турнірнай табліцы ў выпадку роўнасці ачкоў першасным крытэрыем былі паказчыкі асабістых сустрэч.
На другім этапе каманды згулялі па двухкругавой схеме ўнутры сваіх шасцёрак. Каманды Групы А аспрэчвалі чэмпіёнскі тытул і медалі, каманды Групы Б змагаліся за захаванне месца ў Вышэйшай лізе на наступны год.
У сувязі са зменамі Рэгламенту, прынятымі на пасяджэнні АБФФ, у сезоне 2015 у Вышэйшай ліга пашыралася да 14 клубаў. У сувязі з гэтым каманда, якая заняла дванаццатае месца па выніках чэмпіянату, павінна была бараніць месца ў Вышэйшай лізе ў стыкавых матчах з камандай, якая заняла трэцяе месца ў Першай лізе. Стыкавыя матчы складаліся з дзвюх гульняў: дома і ў гасцях. Наўпрост не вылецеў ніхто.
Каляндар
Чарговасць сустрэч каманд паміж сабой і чарговасць гульняў на сваім полі і полі суперніка вызначалася каляндаром чэмпіянату на падставе вынікаў лёсавання першага этапу, якое праводзілася Дэпартаментам па правядзенні спаборніцтваў БФФ перад пачаткам футбольнага сезона. Каляндар гульняў другога этапа, чарговасць гульняў на сваім полі і полі суперніка складалася на падставе занятых месцаў камандамі ў турнірнай табліцы пасля першага этапу. Занятае камандай месца пасля першага этапу адпавядала парадкаваму нумару каманды пры размеркаванні матчаў па турах у другім этапе.
Лёсаванне чэмпіянату Беларусі 2014 года прайшло 11 лютага.
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У 24-м чэмпіянаце Беларусі па футболе прымалі удзел футбольныя клубы з усіх абласцей краіны.
Першы этап
Заўвага. Пры роўнай колькасці ачкоў «Гомель» змешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за «Шахцёр» дзякуючы перавазе ў асабістых сустрэчах.
Другі этап за 1—6 месцы
Заўвагі. 1. Пры роўнай колькасці ачкоў «Шахцёр» змешчаны ў турнірнай табліцы вышэй за «Тарпеда-БелАЗ» дзякуючы перавазе ў асабістых сустрэчах. 2. Паколькі ў Кубку Беларусі 2014/15 перамог БАТЭ, то «Дынама» атрымала месца ў 2-м кв. раўндзе Лігі Еўропы, а «Тарпеда-БелАЗ» — у 1-м.
Стыкавыя матчы
Па выніках сезона клуб «Дняпро», які заняў апошняе 12-е месца, быў вымушаны бараніць сваё месца ў Вышэйшай лізе ў стыкавых матчах супраць «Віцебска» (трэцяе месца ў Першай лізе). Па суме дзвюх сустрэч «Дняпро» пакінуў Вышэйшую лігу, месца магілёўскага клуба заняў «Віцебск».
Бамбардзіры
Крыніца: Football.By
Асістэнты
Крыніца: Football.By
Па турах
{| Cellpadding="0" CellSpacing="1" style="font-size:100%; border:1px solid #a0a0a0; padding:1px; text-align:center;"
Наведвальнасць
{|
Ліміт на легіянераў
На паседжанні Выканкама АБФФ 22 студзеня 2014 года былі прыняты некаторыя змены, якія закранулі легіянераў Чэмпіяната Беларусі. У прыватнасці, Выканкам прыняў рашэнне лічыць футбалістаў з краін Мытнага саюза (Расійская Федэрацыя, Казахстан) легіянерамі. Ліміт на легіянераў быў таксама зменены: на полі, як і ў мінулым сезоне, адначасова змогуць знаходзіцца пяць футбалістаў, якія не з'яўляюцца грамадзянамі Беларусі, а ў заяўцы на матч - дванаццаць. З сезона 2014 клуб, які падпісвае кантракт з легіянерам, павінен будзе пералічыць у фонд развіцця дзіцяча-юнацкага футбола суму ў памеры 100. Пры падпісанні кантракту з 6-м і кожным наступным легіянерам сума складзе 500 базавых велічынь.
Палявыя
Заўвага. Колерам пазначаны замежныя ігракі, якія ў сезоне 2014 не лічыліся легіянерамі.
Брамнікі
Заўвага. Беларус Ілья Гаўрылаў быў заяўлены пад расійскім пашпартам і таму лічыцца легіянерам.
Узнагароды
Узнагароды сезона 2014 былі абвешчаны 13 снежня 2014 года на цырымоніі «Зорны мяч».
Тамаза Кампанела
Нарадзіўся ў Калабрыі ў паўднёвай Італіі. Сын беднага і непісьменнага шаўца. У малым узросце ўступіў у Ордэн дамініканцаў пад мянушкай фра'Тамаза ў гонар Тамаша Аквінскага. Вывучаў тэалогію і філасофію. Пад уплывам эмпірычнай філасофіі Бернардзіна Тэлезіа (1509—1588), які сцвярджаў, што ўсе рэчы ў прыродзе надзелены пачуццём, і што чалавечы досвед складаецца выключна на пачуццёвай аснове, Кампанела піша свой першы твор Philosophia sensibus demonstrata («Філасофія ўвасобленая ў пачуццях»), апублікаваная ў 1592.
У Неапалі ён пазнаёміўся з астралогіяй. Астралагічныя спекуляцыі стануць пастаяннай характэрнай рысай яго твораў. Ерэтычныя погляды Кампанела прывялі яго да сутыкнення з царкоўнымі ўладамі. Па даносу ў Інквізіцыю яго выклікаюць у суд, дзе яго прысуджаюць да хатняга зняволення ў кляштары да 1597 года.
Пасля свайго вызвалення Кампанела вяртаецца ў Калабрыю, дзе яго абвінавачваюць як распрацоўшычка таемнай змовы супраць іспанскай улады ў яго родным мястэчку Сціла. Ідэяй Кампанела было стварэнне грамадства па прынцыпу агульнай маёмасці. За аснову сваіх поглядаў ён браў прароцтвы Іаахіма Флорскага і свае ўласныя астралагічныя назіранні, у выніку якіх ён прадказаў надыход веку святога Духа ў 1600 г. Будучы здраджаным двумя сваімі саюзнікамі, Кампанела быў схоплены і неўзабаве зняволены ў Неапалі. Прыкідваючыся звар'яцелым, ён здолеў пазбегнуць смяротнага пакарання, але быў асуджаны на пажыццёвае зняволенне.
Кампанела правёў у турме 27 год. На працягу адбывання свайго тэрміну ён піша свае выбітныя творы: «Манархія Іспаніі» (An monarchia Hispanorum, 1600), «Палітычныя афарызмы» (Aforismi politici, 1601), «Atheismus triumphatus» (Пераможны атэізм, 1605-1607), «Quod reminiscetur» (1606), «Metaphysica» (1609—1623), «Theologia» (1613—1624), і свой найвыбітнейшы твор «Горад Сонца» (у арыгінале напісаны па-італьянску ў 1602; апублікаваны на лаціне ў Франкфурце (1623) і пазней у Парыжы (1638)).
Зрэшты, з дапамогай папы рымскага Урбана VIII, які заступаўся ад імя Філіпа IV, Кампанела быў вызвалены ў 1626 г. Па вяртанні ў Рым, ён цалкам рэабілітаваўся толькі ў 1629, дзе жыў яшчэ пяць год.
Тым не менш, новаарганізваваная спроба дзяржаўнага перавароту, узначаленая аднім з яго мінулых паслядоўнікаў, пагражала Кампанела новымі праблемамі. З дапамогай усё таго ж папы Урбана VIII, ён збег у Францыю, дзе быў ветліва сустрэты пры двары Людовіка XIII. З'яўляючыся пратэжэ кардынала Рышэльё і ўзнагароджаны шчодрай грашовай пенсіяй, ён правёў астатак свайго жыцця ў кляштары Сент-Анарэ ў Парыжы. Яго апошняй працай была паэма ў гонар нараджэння Людовіка XIV (Ecloga in portentosam Delphini nativitatem).
Дайнава (Іўеўскі раён)
Дайнава́ (, Дайнова) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Геранёнскага сельсавета.
Ісая Берлін
Ісая Берлін (Isaiah Berlin;  — ) — англійскі філосаф, гісторык ідэй, тэарэтык. Лаўрэат Іерусалімскай прэміі 1979 года.
Біяграфія
Ісая Берлін нарадзіўся ў Рызе, быў адзіным выжыўшым дзіцём у заможнай яўрэйскай сям'і. Разам з сям'ёю жыў у Пскове, відавочнік падзей лютаўскай і кастрычніцкай рэвалюцыяў 1917 года. Сям'я з'яжджае з Латвіі ў Англію ў 1920 годзе. У 1935 годзе Ісая бліскуча скончвае Оксфардскі ўніверсітэт, і атрымлівае ступень магістра. У 1941 годзе Ісая Берлін працаваў у брытанскай службе інфармацыі ў Нью-Ёрку. У 1942—1945 гадах ён — першы сакратар брытанскага пасольства ў ЗША, яго справаздачы пра настроі ў Вашынгтоне з вялікай увагай вывучаў Уінстан Чэрчыль.
У 1974 г. ён становіцца прэзідэнтам Брытанскай акадэміі. З 1975 г. І. Берлін — прафесар сацыяльна-палітычных навук у каледжы Усіх Душ у Оксфардзе.
У 1957 годзе каралева Вялікабрытаніі ўзвяла Ісаю Берліна ў рыцарскі сан, а ў 1971 годзе ён стаў кавалерам ордэна «За заслугі». Памёр у 1997 годзе.
Працы
Шматлікія працы І. Берліна прысвечаны гісторыі рускай думкі, у прыватнасці, нараджэнню рускай інтэлігенцыі, яе ўнёску ў лібералізм і яе разладу з заходнім лібералізмам.