cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каменка (Пухавіцкі раён)
Найноўшы час
У пачатку 1930-х гадоў працаваў калгас «Новае жыццё», была кузня.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавета.
Мяжа Опенгеймера — Волкава
Дакладнае значэнне мяжы пакуль невядома з-за высокай нявызначанасці уласцівасцяў макраскапічных станаў выраджанай барыённай матэрыі з вельмі высокай шчыльнасцю: у нетрах нейтронных зорак шчыльнасць матэрыі перавышае ядзерную шчыльнасць (~ 1014 г/см³, што ў ~ 108 разоў перавышае шчыльнасць белых карлікаў) і ураўненне стану такой матэрыі ў дакладнасці невядома.
Гродзенскі езуіцкі калегіум
Гро́дзенскі езуі́цкі кале́гіум — колішняя каталіцкая навучальная ўстанова ў Гродна, якая дзейнічала ў 1625 – 1773 гг.
Калегіум складаўся з вучэбных і жылых памяшканняў, біліятэкі, аптэкі (адчынена ў 1687 г.), сада, гаспадарчых будынкаў, касцёла Св. Францішка Ксаверыя. Пабудовы калегіума займалі цэлы квартал горада.
Калегіум меў 2 аддзяленні: малодшае, якое мела 5 класаў (апошні клас быў двухгадовым) і старэйшае (3 гады навучання). Выкладаліся тыповыя для калегіума прадметы: сем вольных мастацтваў, тэалогія, класічныя мовы і іншыя. З 1667/68 навучальнага года ўсе прадстаўнікі калегіума мелі вучонае званне прафесара.
На 1773 г. калегіум валодаў 7 фальваркамі і 25 вёскамі ў Гродзенскім павеце.
Пасля скасавання ў 1773 г. ордэна езуітаў будынкі і маёмасць калегіума былі перададзены Камісіі народнай асветы, якая на яго базе стварыла акруговую школу ў Гродне. Пазней будынкі былі перададзены урадавым установам.
Значэнне
Гродзенскі калегіум адыграў значную ролю ў пашырэнні ўплыву Каталіцкай Царквы на Беларусі, яго дзейнасць спрыяла зацвярджэнню еўрапейскай сістэмы адукацыі на Гродзеншчыне.
Упадзіна Конга
Упадзіна Конга — плоскае паніжэнне (дыяметр каля 1000 км) у Цэнтральнай Афрыцы, на вышыні 300—500 м. Апраўленая ступеністымі плато і пласкагор’ямі; адпавядае сінеклізе Афрыканскай платформы. Дрэнуецца ракой Конга (Заір).
Тур ААЭ
Тур ААЭ (UAE Tour) — штогадовая шашэйная шматдзённая велагонка, якая праходзіць у канцы лютага — пачатку сакавіка па дарогах ААЭ.
Упадзіна Конга
Расліннасць: суцэльнае покрыва густых вільготных вечназялёных і лістападных-вечназялёных трапічных лясоў.
Геаграфія
Плошча складае каля 1 мільёна км²; яе працягласць з поўначы на поўдзень і з захаду на ўсход — прыкладна 1 000 км. Галоўная рака — Конга (Луалаба), якая мае шматлікія прытокі — Лаламі, Чуапа, Убангі, Касаі (Ква). Таксама на тэрыторыі ўпадзіны маецца шмат азёр і балот.
Тур ААЭ
Гісторыя
Гонка з’явілася ў выніку аб’яднання дзвюх мясцовых гонак — Тура Абу Дабі і Тура Дубая, якія праводзіліся ў краіне з 2014 года, і адразу ўвайшла ў каляндар UCI World Tour.
Арганізатарамі з’яўляюцца спартыўны савет Абу-Дабі (ADSC) і спартыўны савет Дубая (DSC) сумесна з RCS Sport, які праводзіць Джыра д’Італія.
Вясёлка звычайная
Вясёлка звычайная, сраматнік звычайны , вясёлка смярдзючая (Phallus impudicus) — грыб з класа базідыяміцэтаў (Basidiomycota), распаўсюджаны пераважна ў лясных масівах Еўропы. Мае моцны непрыемны пах. Гэтая асаблівасць, а таксама форма грыба адлюстроўваюцца ў таксанамічнай лацінскай назве віда Phallus impudicus (распутны пеніс). Своеасаблівы пах грыба — біялагічнае прыстасаванне ў мэтах распаўсюджвання віда. Сваім моцным пахам вясёлка звычайная прываблівае мух і гнаявікоў, якія разносяць споры і такім чынам спрыяюць яе размнажэнню.
Грыб таксама расце на могілках, паводле чаго склалася шмат народных павер'яў, звязаных з вясёлкай. Калі грыб прарастаў на магілах, лічылася што мярцвяк здзейсніў злачынства і праз грыб засцерагае ад падобных нядобрасумленных учынкаў. Адсюль паходзіць назва палец мярцвяка у некаторых народаў.
Уільям Мёрфі
Уільям Пара Мёрфі (William Parry Murphy;, Стоўтан, Вісконсін, ЗША — ) — амерыканскі ўрач, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1934 годзе (сумесна з Джорджам Уіплам і Джорджам Майнантам) «за адкрыцці, звязаныя з выкарыстаннем печані ў лячэнні перніцыёзнай анеміі».
Вясёлка звычайная
Апісанне
Пладовыя целы з'яўляюцца паасобку ці групамі. Сезон з мая па кастрычнік.
Экалогія і распаўсюджванне
Можа быць сапрафітам або ўтвараць мікарызу з дубам, букам, некаторымі хмызнякамі.
Споры распаўсюджваюцца мухамі і іншымі казуркамі, якія прыцягваюцца пахам грыба.
Сустракаецца паўсюдна, асабліва часта ў шыракалістых лясах, аддае перавагу багатым перагноем глебам. Распаўсюджаны ў Еўропе, на Каўказе, у Сібіры, на Далёкім Усходзе і Сярэдняй Азіі. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца зрэдку.
Выкарыстанне
У народнай медыцыне выкарыстоўваліся водныя і спіртавыя настойкі са свежых або высушаных пладовых цел. Настойку на гарэлцы ўжывалі пры «болях у жываце», прамывалі ёю раны з дапамогай сраматніка лячылі падагру і нырачныя захворванні.
Касцін Курэля
Клубная кар’ера
У сакавіку 2013 года на правах арэнды перайшоў у мінскае «Дынама». У «Дынама» хутка замацаваўся ў якасці асноўнага нападніка. У ліпені 2013 года арэнда скончылася, і нягледзячы на намаганні мінскага клуба выкупіць іграка, Курэля вярнуўся ў Румынію.
Пасля вяртання перайшоў у клуб КСУ з другога па рангу дывізіёна чэмпіянату Румыніі. Разам з КСУ выйграў Лігу II і выйшаў у элітны дывізіён, дзе гуляў за клуб з Краёвы на пацягу двуз сезонаў. У сезоне 2016/17 выступаў у Лізе I за «Валунтары». У студзені 2018 года стаў іграком клуба Лігі II «Акадэміка» (Клінчэнь), з лета таго ж года завяршыў кар’еру і перайшоў на трэнерскую працу ў клубе.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Румыніі. У 2011 згуляў адзін матч за нацыянальную зборную.
Трэнерская кар’ера
З 2018 года працаваў трэнерам у «Акадэміцы», а ў маі 2020 года стаў памочнікам Дана Петрэску ў ЧФР. У студзені 2021 года ўслед за ім адправіўся ў турэцкі «Кайсерыспор», які пакінуў ужо ў лютым 2021 года пасля звальнення Петрэску. У жніўні 2021 года зноў стаў яго памочнікам у ЧФР.
Б’юў (камуна)
Камуна Б’юў (Bjuvs kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сконэ ў паўднёвай Швецыі.
Б’юў 271-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Б’юў.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 14 870 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 5 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Суданскі крызіс бежанцаў (2023)
Суданскі крызіс бежанцаў 2023 года паўстаў на фоне канфлікту паміж Узброенымі сіламі Судана (УСС) і ваенізаванай арганізацыяй «Сілы аператыўнай падтрымкі» (САП).
Ляшук
Ляшук — прозвішча.
Суданскі крызіс бежанцаў (2023)
Напярэдадні
Да канфлікту 2023 года многія суданцы беглі з радзімы падчас Другой грамадзянскай войны і вайны ў Дарфуры. Некаторыя грамадзяне Судана засталіся ў іншых краінах назаўжды. Так, напрыклад, напярэдадні красавіцкіх падзей толькі ў Чадзе іх налічвалася не менш за 400 000.
Чарговыя баявыя дзеянні ў краіне ўспыхнулі 15 красавіка, спачатку ахапіўшы сталічны Хартум, а хутка і розныя іншыя часткі краіны. Сам канфлікт стаў следствам барацьбы за ўладу, а таксама няўдалай спробы інтэграцыі Сіл аператыўнай падтрымкі ў шэрагі арміі.
Многія жыхары сталіцы апынуліся ў сваіх дамах без электрычнасці і вады больш чым на 48 гадзін, што яшчэ больш пагоршылася гвалтам, які меў месца падчас поснага месяца Рамадан. Хартумцы праз вулічныя перастрэлкі не маглі выйсці за прадуктамі ў краму. У бальніцах адчуваўся недахоп персаналу і запасаў матэрыялаў з-за патоку параненых. Міжнародная федэрацыя таварыстваў Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца заявіла, што аказанне гуманітарнай дапамогі ў ваколіцах Хартума практычна немагчыма, і папярэдзіла, што сістэма аховы здароўя Судана знаходзіцца на мяжы калапсу.
Унутранае бежанства
Тысячы жыхароў Хартума беглі з пешшу або на аўтамабілі ў больш бяспечныя раёны краіны. Некаторыя пацярпелі ад рабаванняў. Каля 300 хартумцаў беглі на паўднёвы ўсход у Эль-Гадарыф, 3000 — у лагер эфіопскіх бежанцаў Тунайдба ва Усходнім Судане, 28 000 — у Вад-Мадані. На 2 мая ў ААН паведамілі аб 334 000 унутрана перамешчаных асоб. На 19-га чысла іх колькасць узрасла да 843 тысяч, а на 29-га — 1 800 000.
Станам на 13 ліпеня заўлена пра 2,4 млн перамешчаных, а да 18-га — 2,6. 3 жніўня паведамлялася аб 3,02 млн.
Замежнае бежанства
З пачаткам баявых дзеянняў мірныя жыхары імкнуліся пакінуць Судан. Бежанцы пешшу або на аўтобусах ці ж машынах накіраваліся да дзяржграніц суседніх дзяржаў. Першапачаткова асноўны паток прынялі Чад і Паўднёвы Судан. Уцекачы пераважна прыбывалі з Хартума і Дарфура. На фоне крызісу Чырвоны Крыж неадкладна аказаў дапамогу бежанцам. Так, на егіпецкай тэрыторыі арганізацыя разгарнула для суданцаў два лагеры.
Некаторыя з грамадзян краіны спрабавалі выехаць праз замежныя дыпмісіі. У пасольствах яны накіравалі запыты на візу і перадалі свае пашпарты, але з-за абвастрэння сітуацыі замежныя прадстаўніцтвы закрыліся. Такім чынам, людзі не здолелі пакінуць Судан.
З 15 па 24 красавіка краіну пакінулі больш за 30 000 чалавек.
Улады Чада ў першы дзень супрацьстаяння паведамілі пра тысячы ўцекачоў. У наступныя дні ААН заявіла аб прыбыцці велізарнай колькасці людзей, у асноўным з Дарфура. Да 19 красавіка іх колькасць дасягнула 20 000 чалавек. Амаль усе бежанцы былі жанчынамі і дзецьмі. 23 красавіка да мяжы з Егіптам на аўтобусах прыблі сотні мірных жыхароў. 24 красавіка ўлады акругі Рэнк (Паўднёвы Судан) паведаміла пра прыбыццё тысячы бежанцаў. Паводле іх ацэнак, у краіну на той момант трапіла не менш за 10 000 чалавек, у асноўным жанчыны і дзеці.
Да 28-га колькасць бежанцаў значна ўзрасла. Паведамлялася аб прабыцці 14 000 чалавек у Егіпет, 3000 — у Джыбуці , ад 3500 да 4000 — у Эфіопію. Яшчэ 700 накіраваліся ў ЦАР. У пачатку мая, па падліках ААН, налічвалася ўжо 100 000 бежанцаў за мяжой, з якіх толькі ў Егіпце апынулася 40 тысяч. Да 5 мая з краіны беглі 110 000 чалавек, з якіх 30 тысяч прыняў Чад і столькі ж Паўднёвы Судан. На 10-га чысла колькасць уцекачоў павялічалася да 150 000.
На 12 мая за мяжой апынулася 200 тысяч суданцаў , а на 19-га — 250 (адсюль 110 прыняў Егіпет). На канец месяца іх было ўжо 350 000. Да 4 чэрвеня колькасць бежанцаў павялічалася да 425. Станам на 12 чэрвеня паведамлялася пра 530 000 чалавек, якія пакінулі краіну, з іх 149 — у Чадзе. Да 26 чэрвеня за межы краіны бегла ўжо 600 000 суданцаў.
Станам на 13 ліпеня заўлена пра 724 тысяч бежанцаў. Да 18 ліпеня гэтая лічба павялічалася яшчэ на шэсць тысяч. Да 239 000 прыняў Чад (з іх 160 000 былі этнічнымі масалітамі ), 115 000 — Паўднёвы Судан, 45 000 — Эфіопія, 15 000 — ЦАР. 3 жніўня паведамлялася аб 926 000
Ярыгіна (Сычоўскі раён)
Ярыгіна (Ярыгино) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2015 гадах у складзе Суботнікаўскага сельскага паселішча.
Самарскі трамвай
Першы трамвай вёў інжынер Павел Суткевіч, які і з'яўляецца аўтарам праекта будаўніцтва Самарскага трамвая. На адкрыцці прысутнічалі прадстаўнікі Гарадской Думы і духавенства. Першы маршрут злучыў трамвайнае дэпо на вуліцы Палявой з Аляксееўскай плошчай (цяпер — Плошча Рэвалюцыі).
У 2013 годзе ў Самары дзейнічаюць 22 трамвайныя маршруты.
Уладзівастоцкі трамвай
Уладзівастоцкі трамвай — найстарэйшая трамвайная сістэма ў азіяцкай частцы Расіі, першы трамвай выйшаў на вуліцы Уладзівастока 9 кастрычніка 1912 года.
З 1990-х гадоў знаходзіцца ў крызісным стане з-за адсутнасці ў гарадскім бюджэце сродкаў на рамонт і абнаўленне дэпо. Вялікая частка трамвайных ліній гістарычна сумешчаны з праезнай часткай, і, як прынята лічыць, у цяперашні час з-за моцнай загружанасці дарог трамвай толькі пагаршае транспартную праблему. Абмяркоўваюцца ідэі поўнага закрыцця трамвайнага руху ў горадзе. У цяперашні час ва Уладзівастоку застаўся толькі адзіны трамвайны маршрут № 6.
Рэзюмэ
Рэзюмэ (resume, curriculum vitae) — дакумент, які змяшчае інфармацыю пра навыкі, адукацыю, досвед і іншыя звесткі пра чалавека, як кандыдата на працаўладкаванне або пасаду.
Рэзюмэ павінна быць вельмі дакладным і кароткім, максімум дзве старонкі. У розных краінах структура рэзюмэ, або CV, можа адрознівацца.
Апошнім часам распаўсюдзіліся інтэрнэт-рэзюмэ, якія запаўняюць па вызначаным шаблоне на спецыялізаваных сайтах рэкрутынгавых агенцтваў. Ёсць таксама прафесійныя службы, якія прапануюць складанне «пісьменных» рэзюмэ.
Яшчэ адзін, пакуль мала распаўсюджаны, тып рэзюмэ — відэа-рэзюмэ, кароткі відэаролік, у якім кандыдат апавядае пра сябе, свае навыкі і іншае. Як і ў выпадку інтэрнэт-рэзюмэ, ёсць спецыялізаваныя сайты для іх размяшчэння, і кампаніі, якія займаюцца іх запісам і размяшчэннем.
Структура рэзюмэ
Рэзюмэ звычайна складаецца з некалькіх раздзелаў, інфармацыя ў кожным з іх мусіць каротка азнаёміць патэнцыяльнага працадаўцу з усімі звесткамі пра кандыдата, патрэбнымі для яго прыёму на працу. У рэзюмэ не варта ўключаць інфармацыю, якая не мае дачынення да меркаванай працы. У рэзюмэ варта ўключаць толькі інфармацыю, якая дапаможа максімальна ахарактарызаваць кандыдата.
Часам у рэзюмэ ўключаюць інфармацыю пра сяброўства ў прафесійных асацыяцыях, навуковыя публікацыі і аўтарскія патэнты. Таксама ў рэзюмэ можна ўключыць інфармацыю пра захапленні, лепей калі гэта актыўныя захапленні (напрыклад, спорт, турызм, танцы), аднак падобнае апісанне мусіць быць выкладзена сцісла, і не варта ўключаць у рэзюмэ не карысную патэнцыяльнаму працадаўцу інфармацыю.
Разанаўшчына
Раза́наўшчына (, Резановщина) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавета.
Да 17 чэрвеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Касцянёўскага сельсавета, пасля — у склад Петралевіцкага сельсавета. Да 22 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Васілевіцкага сельсавета.
Красны Пасёлак
Гісторыя
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пасёлка пад акупацыяй Германіі.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавета.
Іркуцкі трамвай
Іркуцкі трамвай — від гарадскога грамадскага транспарту горада Іркуцка. Трамвай злучае некалькі раёнаў горада: Свярдлоўскі, Правабярэжны, Кастрычніцкі. Рух трамваяў ў г. Іркуцку быў адкрыты 3 жніўня 1947 г.
У 2011 годзе у Іркуцку было 58 трамвайных вагонаў, якія працавалі на 6 маршрутах. З іх штодня на вуліцы горада выходзілі 37 (у выхадныя дні - 33) перавозячы штодня больш за 70 тыс. чалавек.
Гіта Уэсекская
Гіта Уэсекская (Gytha of Wessex; ? —, 1107 ?) — прынцэса англійская, дачка апошняга ўладнага англасаксонскага караля Гаральда II Годвінсана і Элдгіты Лебядзіная шыя.
Пасля гібелі бацькі ў бітве пры Гасцінгсе (1066) уцякла ў Фландрыю, пасля, паводле Саксона Граматыка, разам з некалькімі братамі і сёстрамі жыла ў свайго дзядзькі Свена Эстрыдсана, караля дацкага.
У 1074 пабралася шлюбам з рускім кн. Вальдэмарам (Уладзімірам Манамахам). Маці Мсціслава Вялікага, які ў заходніх крыніцах, следам за дзедам па кудзелі, зваўся Гаральдам.
Хрыстафор Яўгенавіч Даркевіч
Хрыстафор Яўгенавіч Даркевіч (1900 — ) — беларускі мастак. Брат Пятра Даркевіча.
Гіта Уэсекская
А. В. Назаранка выказаў гіпотэзу, што Гіта падтрымлівала сувязь з Панцеляймонаўскім кляштаром у Кёльне і ўдзельнічала ў 1-м Крыжовым паходзе разам з Готфрыдам Бульёнскім, памерла і пахаваная ў Палесціне. Паводле іншай версіі, памерла ў Смаленску ў 1107.
Хрыстафор Яўгенавіч Даркевіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Міхалава Смаленскай губерні ў заможнай сялянскай сям’і (бацька меў свой млын). Вучыўся ў Пецярбургскім вышэйшым мастацка-тэхналагічным інстытуце (1921—1926). У 1920-я гады выкладаў у сярэдніх школах Ленінграда, з 1931 года — у Віцебскім мастацкім тэхнікуме. Працаваў у галіне манументальнага і станковага жывапісу. Аўтар пейзажаў «Восень» (1932), «Саўгас „Сасноўка“» (1934), «Над ракой», партрэтаў Аляксея Стаханава, Янкі Купалы, Андрэя Александровіча, Аляксандра Пушкіна, Максіма Горкага, карціны «Малацьба ў саўгасе» (1936) і іншых, фрэсак на будынку вакзала станцыі Сіроціна Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці (1930-я гады). Рэпрэсаваны, расстраляны. Рэабілітаваны 12 сакавіка 1961 года.
Аляксандр Герасімавіч Казлоў
Аляксандр Герасімавіч Казлоў (1918, в. Любаўка, Аткарскі павет, Саратаўская губерня, РСФСР — 1943,, Гомельскай вобласці) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, наводчык гарматы 53-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 15-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса Цэнтральнага фронту, гвардыі старшы сяржант, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 лютага 1918 года ў вёсцы Любаўка Саратаўскай губерні (цяпер — Калінінскі раён, Саратаўская вобласць). З 1932 года працаваў у Саратаве тынкоўшчыкам і адначасова вучыўся ў вячэрняй школе.
У 1940 годзе быў прызваны ў Рабоча-Сялянскую Чырвоную Армію. У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года. Ваяваў на Заходнім, Паўднёва-Заходнім, Цэнтральным і Беларускім франтах. Быў паранены.
У верасні 1943 года вызначыўся ў баі за вёску Пасудава Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 снежня 1943 года за адвагу і мужнасць, праяўленыя пры фарсіраванні ракі і ў баях за ўтрыманне плацдарма на правым беразе Дняпра гвардыі старшаму сяржанту Казлову Аляксандру Герасімавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Пахаваны ў горадзе Васілевічы Гомельскай вобласці Беларусі.
Осаму Тэдзука
Осаму ТЭДЗУКА (手塚 治虫;  — ) — вядомы японскі мангака, аніматар, урач і доктар медыцынскіх навук. Унёс вялікі ўклад у справу станаўлення анімэ і мангі.
Прыкладам неверагоднай прадукцыйнасці Осаму можа служыць апублікаваны ў Японіі зборнік «Поўны збор мангі Осаму Тэдзукі» (手冢治虫 漫画 全集, англ. Complete Manga Works of Tezuka Osamu), які складаецца з практычна 400 танкабонаў або больш, чым 80-ці тысяч старонак. Нягледзячы на назву, у гэтую падшыўку ўвайшлі толькі апошнія перамалёўкі выбраных твораў. Поўны жа спіс апублікаваных работ Тэдзукі ўключае ў сябе больш за сем сотняў найменняў, якія займаюць каля 170 тысяч старонак, і ўсё роўна гэта не ахоплівае яго творчасць цалкам.
Першая прафесійная манга — Machan no Nikkicho (1946). Сярод шырока вядомых твораў Тэдзукі — Astro Boy, Black Jack, Princess Knight, Phoenix, Jungle Emperor Leo (Kimba the White Lion) (сюжэт якога быў творча перапрацаваны пазней кампаніяй Дыснея пры стварэнні мультфільма Кароль Леў), Adolf.
Тэдзука вядомы сваімі эксперыментальнымі мультфільмамі, такімі як Jumping (1984, складаецца цалкам з татальнай анімацыі), Broken Down Film (1985, імітацыя дэфектаў плёнкі і гульня на гэтым), Legend of the Forest (1987, па ходзе дзеяння імітуюцца стылі ад зараджэння анімацыі да 50-х гадоў) і інш.
Тэдзука узначальваў анімацыйную студыю Mushi Production, якая першай у Японіі стварала анімацыю для паказу па тэлебачанні. Назва студыі абгульвае адзін з сімвалаў кандзі («虫»), які сустракаецца ў запісу імя Осаму.
У 1989 годзе, ва ўзросце 60-ці гадоў, Тэдзука памёр ад раку страўніка. У 1994-м годзе ў горадзе Такарадзука, дзе ён вырас, адкрыўся музей яго памяці.
Хаўвард Тэйлар Рыкетс
Хаўвард Тэйлар Ры́кетс (Нoward Тaylor Ricketts;  — ) — амерыканскі вучоны, патолаг і мікрабіёлаг.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Фіндлі (штат Агая, ЗША). У 1894 годзе скончыў Універсітэт штата Небраска ў горадзе Лікальн і атрымаў ступень бакалаўра. У 1897 годзе скончыў медыцынскі каледж Паўночна-Заходняга ўніверсітэта (Эванстан, штат Ілінойс). З 1899 года дацэнт, з 1902 года прафесар паталагічнай анатоміі Чыкагскага ўніверсітэта. У 1901—1902 гадах праходзіў стажыроўку ў медыцынскіх установах Вены, Берліна, Парыжа.
У 1909 годзе прыехаў у Мексіку, дзе разам з Уайлдэрам (R. М. Wilder) займаўся вывучэннем сыпнога тыфу, заразіўся і памёр у Мехіка 3 мая 1910 года.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па вывучэнню інфекцыйных хвароб. Апісаў плямістую ліхаманку Скалістых гор і выявіў яе ўзбуджальніка. Разам з калегамі выявіў, што від кляшчоў здольны пераносіць бактэрыі роду. Апісаны ім узбуджальнік атрымаў назву (від бактэрый з роду ). Таксама высвятліў, што брушны тыф перадаецца праз адзежную вош.
Біятлон на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — спрынт (мужчыны)
Спрынтарская гонка на 10 кіламетраў сярод мужчын у біятлоне на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года прайшла 8 лютага. У спаборніцтвах прынялі удзел 87 спартсменаў з 32 краін. Месцам правядзення гонкі стаў лыжна-біятлонны комплекс «Лаура». Спаборніцтвы пачаліся ў 18:30 па мясцовым часе (UTC+4). Алімпійскі чэмпіён 2010 года ў гэтай дысцыпліне француз Венсан Жэ завяршыў кар'еру ў 2012 годзе і не выступаў.
40-гадовы нарвежац Уле-Эйнар Б’ёрндален выйграў свой сёмы залаты алімпійскі медаль, трэці раз у кар'еры перамогшы ў спрынце на Алімпійскіх гульнях пасля 1998 і 2002 гадоў. Па агульнай колькасці алімпійскіх медаляў (12) Б'ёрндален дагнаў рэкардсмена зімовых Гульняў свайго суайчынніка лыжніка Бёрна Дэлі.
Аўстрыец Дамінік Ландэртынгер выйграў сваю першую алімпійскую ўзнагароду ў асабістых дысцыплінах (у яго ўжо было срэбра Ванкувера-2010 у эстафеце). Чэх Яраслаў Соўкуп выйграў першы алімпійскі медаль у кар'еры.
У цэлым, пагодныя ўмовы спрыялі дакладнай стральбе — 15 чалавек не зрабілі ніводнай прамашкі, яшчэ 30 чалавек прамахнуліся па адным разе.
Спартсмены, якія занялі першыя 60 месцаў, адабраліся для ўдзелу ў гонцы пераследу, якая адбылася 10 лютага.
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Добруш)
У 2022 годзе ў рамках падрыхтоўкі да Дня беларускага пісьменства помнік быў дэмантаваны і перанесены на іншы бок плошчы. На яго месцы быў устаноўлены помнік пісьменніку Івану Шамякіну.
Апісанне
Помнік выкананы з бетону. Вышыня пастамента складае 3 м, скульптуры — 3 м. Скульптурная фігура У. I. Леніна пастаўлена на квадратны ў плане пастамент, з трох бакоў якога барэльефныя выявы эпізодаў барацьбы працоўных за краіну Саветаў у Грамадзянскую і Вялікую Айчынную войны, а таксама за аднаўленне пароднай гаспадаркі пасля вайны. Вертыкальныя аб’ёмы помніка і ўстаноўленая перад ім гарызантальная трыбуна аб’яднаны ў адзіную кампазіцыю.
Урад нацыянальнай стабільнасці
Гісторыя
5 лютага 2021 года бакі канфлікту ў Лівіі дамовіліся аб стварэнні часовага ўрада на Форуме лівійскага палітычнага дыялогу, які прайшоў у Жэневе пад эгідай ААН. Абдул Хамід Дбэйба быў абраны прэм’ер-міністрам урада нацыянальнага адзінства, а прэзідэнцкі савет узначаліў Мухамед аль-Манфі.
Умовай фармавання ўрада нацыянальнага адзінства было ўключэнне ў яго асоб, якія раней не займалі пасады ў папярэдніх кабінетах міністраў краіны. Планавалася, што гэты пераходны ўрад будзе кіраваць Лівіяй да выбараў 24 снежня 2021 года.
21 верасня 2021 года Палата прадстаўнікоў Лівіі вынесла вотум недавера Дбэйбе, а 10 лютага 2022 года прызначыла Фатхі Башага прэм’ер-міністрам. Дбэйбе і УНА адхілілі гэтае прызначэнне.
Канфрантацыя
У жніўні 2022 года двоеўладдзе прывяло да новых узброеных сутыкненняў.
Баград
Баград (Богра́д; Тис) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Баградскага раёна ў Рэспубліцы Хакасіі Расіі. Цэнтр Баградскага сельсавета. Знаходзіцца за 91 км на поўнач ад Абакана. Знаходзіцца на рацэ Цесь (левы прыток Енісея). Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Сон 46 км. Сяло ўтворана ў 1763 годзе і называлася вёскай Татарскай Цессю. Пазней было перайменавана ў вёску Сухая Цесь, а 7 чэрвеня 1933 года — у сяло Баград у гонар рэвалюцыянера Я. Я. Баграда.
Нінэль Іванаўна Аладава
Нінэль Іванаўна Ала́дава (, Менск — 18 верасня 2021) — беларускі архітэктар, спецыялістка ў вобласці інтэр’еру і мэблі, тэарэтык і педагог. Кандыдат архітэктуры (1972). Ганаровы мэбельшчык Беларусі (2008). Дзеючы член Беларускай акадэміі архітэктуры (2004), правадзейны член Беларускага аб’яднання архітэктараў і дзеячаў будаўнічых навук (2000).
Біяграфія
Нарадзілася 12 чэрвеня 1934 года ў Менску.
Скончыла ў 1958 годзе БПІ. У 1958—1959 гадах архітэктар у інстытуце «Белдзіпрасельбуд», у 1959—1969 гадах працавала ў інстытуце «Белдзяржпраект» (архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы інстытута), дзе выканала шэраг значных праектаў для будаўніцтва ў Мінску і Мінскай вобласці. З 1969 года член Беларускага саюза архітэктараў. Аспірант пры Інстытуце будаўніцтва і архітэктуры Дзяржбуда БССР (1969—1972).
Сярод яе вучняў — загадчык кафедры «Інтэр’ер і абсталяванне» Міхаіл Рыгоравіч Шыкаў, дацэнты Роберт Мацвеевіч Клімін і Алег Васілевіч Крывёнак, заслужаны работнік прамысловасці Беларусі Макарэвіч, мастак Валерый Паўлавіч Чайка, протаіерэі Фёдар Поўны (настаяцель Мінскага Дома міласэрнасці) і Дзмітрый Башко (ЗША).
Памерла 18 верасня 2021 года.
Творчасць
Аўтар шэрагу ажыццёўленых праектаў, у т.л. будынка НДІ аховы раслін у г.п. Прылукі Мінскага раёна (1960, у аўтарскім калектыве), расшырэння галоўнага корпуса НАН (1965) , Цэнтральная дзіцячая спартшкола (1968) у Мінску, галоўны корпус санаторыя «Крыніца» ў г.п. Ждановічы Мінскага раёна (1966), інтэр’еры бібліятэкі імя Леніна (1965), інтэр’еры Палаца культуры МТЗ (1985).
Аўтар публікацый па архітэктуры, у т.л. кнігі «Рэкамендацыі па арганізацыі інтэр’ераў гандлёвых зал крам» (Мінск, 1971).
Узнагароды
Лаўрэат 4-га нацыянальнага фестывалю архітэктуры (2005). Дыпламант Сусветнага трыенале ў Сафіі (2000). Узнагароджана ганаровай граматай Савета Міністраў Беларусі (2004), граматамі Міністэрстваў, грамадскіх арганізацый і БДАМ.
Сям’я
Была ў шлюбе з архітэктарам Вальменам Мікалаевічам Аладавым (1930—2021), мела двух сыноў — Вадзіма (нар. 1965) і Андрэя (нар. 25 снежня 1958). Вадзім — мастак, працуе ў Германіі, Андрэй — фізік, працуе старшым навуковым супрацоўнікам у ФДБУН «Навукова-тэхналагічны цэнтр мікраэлектронікі і субмікронных гетэраструктур РАН».
Бібліяграфія
Аўтар больш за 30 навуковых публікацый, у т.л. 8 кніг:
Хляпень
Гісторыя
У гады Другой сусветнай вайны тэрыторыя вакол вёскі стала арэнай разлютаваных баёў. Вёска Хляпень была занята праціўнікам у кастрычніку 1941 года. У жніўні 1942 года часці 20-й арміі Заходняга фронту выйшлі на супрацьлеглы вёсцы бераг Вазузы падчас Пагарэла-Гарадзішчанскай вайсковай наступальнай аперацыі, якая з’яўлялася часткай Ржэўска-Сычоўскай наступальнай аперацыі, але фарсіраваць раку так і не змаглі. Наступленне аднавілася толькі 25 лістапада 1942 года падчас аперацый «Марс». Вёска была вызвалена ў ноч на 1 снежня, галоўным чынам, сіламі 150-й і 148-й стралковых брыгад 8-га гвардзейскага стралковага корпуса 20-й арміі.
У 2004—2015 гадах адміністрацыйны цэнтр Хляпяескага сельскага паселішча.
Уфімскі трамвай
Уфімскі трамвай запушчаны 1 лютага 1937 года. У 2008 годзе ў горадзе Уфа дзейнічала 19 маршрутаў і 2 трамвайных дэпо.
9 мая
9 мая (9 траўня) — сто дваццаць дзевяты (сто трыццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Піскуны
Піскуны́ (, Пискуны) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Казлоўшчынскага сельсавета, да 7 жніўня 1979 года — у склад Белькаўскага сельсавета.
Наватроіцкі трамвай
Наватроіцкі трамвай — трамвайная сістэма г. Наватроіцка. Адкрыта 5 лістапада 1956 г.. Дзейнічае 5 маршрутаў.
Аскіз
Аскіз:
Дараэмон
«Дораэмон» (ドラえもん) — папулярны манга-серыял, створаны мангака-дуэтам Фудзіка Фудзіа. Пасля — анімэ-серыял. Сюжэт апавядае пра ката-робата па мянушцы Дараэмон, які перамясціўся ў часе з XXII стагоддзя, каб дапамагчы школьніку, якога зваць Набіта Нобі. Першы выпуск мангі з'явіўся ў снежні 1969 года адначасова ў шасці розных часопісах. Усяго было створана 1344 выпускі. Яны апублікаваныя выдавецтвам Shogakukan пад брэндам Tentoumushi (てんとう虫) у 45 тамах.
«Дараэмон» быў узнагароджаны прэміяй Shogakukan ў катэгорыі "лепшая дзіцячая манга" ў 1982 годзе, а таксама прэміяй Асамы Тэдзукі ў 1997 годзе.
Анімэ
У гонар юбілею Дараэмона TV Asahi 15 красавіка 2005 года запусціла новы мультсерыял з іншымі сэю (знята ўжо больш за 300 эпізодаў).
Акрамя серыялаў, пра Дараэмона знята 28 поўнаметражных і 8 кароткаметражных мультфільмаў. Акрамя таго, выпушчана некалькі дзясяткаў гульняў для розных платформаў.
Тамагочы
Тамагочы (たまごっち) — віртуальны хатні гадаванец. Ідэя належала кампаніі Bandai — трэцяму па велічыні цацачнаму гіганту планеты.
Слова паходзіць ад (卵 [тамаго] - «яйка» і склада ち [ці], што можа азначаць пачуццё блізкасці. Таксама магчыма канчатак узяты ад (ウォッチ [Уот] (ад англ. Watch - назіранне, нагляд) або (友 达 [тамадаці] — сябар. Таму тамагочы можа азначаць «сябар-яйка».
Велінгэ (камуна)
Камуна Велінгэ (Vellinge kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сконэ ў паўднёвай Швецыі.
Велінгэ 267-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Велінгэ.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 33 589 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 9 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Сезон 2019 ЖФК Славянка Мінск
У 2019 годзе жаночы футбольны клуб «Славянка» з горада Мінска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Арыстава (Сычоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена 26 лістапада 1942 года.
У 2004—2015 гадах у складзе Хляпенскага сельскага паселішча.
Аскіз (рабочы пасёлак)
Аскіз (Аски́з; Асхыс) — рабочы пасёлак (пасёлак гарадскога тыпу) у Аскізскім раёне Рэспублікі Хакасія. Утварае гарадское паселішча Аскізскі пассавет. Размешчаны на рацэ Аскіз, за 90-95 км на паўднёвы захад ад Абакана. За 5 км на ўсход ад пасёлка размешчана сяло Аскіз.
У пасёлку знаходзіцца станцыя Аскіз Краснаярскай чыгункі на лініі Новакузнецк — Абакан.
Курляндская губерня
Курляндская губерня — адміністрацыйная адзінка Расійскай імперыі. Адміністрацыйны цэнтр — Мітава.
Гісторыя
Створана на тэрыторыі Курляндыі і Семігаліі пасля далучэння герцагства да Расіі пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795).
Спыніла сваё існаванне падчас Першай сусветнай вайны пасля таго, як Германская імперыя ўзяла ў 1915 годзе рэгіён пад свой кантроль, а савецкая Расія адмовілася ад гэтых тэрыторый па Брэсцкаму мірнаму дагавору ад 3 сакавіка 1918 года.
Бутан
Бута́н, Карале́ўства Бута́н (འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་), што азначае «Каралеўства грымотнага цмока» — дзяржава ў Паўднёвай Азіі, ва ўсходніх Гімалаях, на поўначы і захадзе мяжуе з Кітаем, на поўдні і ўсходзе з Індыяй.
Бутан — таксама і гістарычная назва памежнай тэрыторыі ў Індыі ў штаце Заходняя Бенгалія з цэнтрам Калімпонг. Гэта тэрыторыя была адваявана англічанамі ў Бутана ў 19 стагоддзі.
З захаду каралеўства мяжуе з індыйскім штатам Сікім (да 1975 года незалежная краіна), з усходу са штатам Аруначал-Прадэш, на поўдні — са штатам Асам, у якім цягнецца шматгадовая грамадзянская краіна, на паўднёвым захадзе — з Заходняй Бенгаліяй.
Дзяржаўны лад
Бутан — канстытуцыйная манархія. Кіраўнік дзяржавы і ўрада — кароль. Вышэйшы заканадаўчы орган — аднапалатная Нацыянальная асамблея са 150 чалавек (100 чалавек выбіраюцца вясковымі старастамі, 10 — манастырамі, 40 членаў прызначаюцца каралём), тэрмін паўнамоцтваў 3 гады. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе савет міністраў.
Прырода
Бутан — горная краіна. Вылучаюцца 3 прыродныя паясы: галоўны Гімалайскі хрыбет на поўначы (г.Кула-Кангры, 7554 м), міжгорныя ўпадзіны і даліны цэнтральнай часткі краіны, невысокія горы і перагор’і на поўдні. Клімат мусонны, у далінах трапічны, у гарах больш халодны. У далінах сярэднія тэмпературы паветра ў студзені −4,5 °C, у ліпені +17 °C. Ападкаў ад 5000 мм на поўдні да 1000—1500 мм на найбольш высокіх гарах. Рэкі басейна Брахмапутры цякуць у глыбокіх далінах, маюць вялікія запасы электраэнергіі. Лясы займаюць 64 % тэрыторыі краіны, багатыя каштоўнай драўнінай. У ніжнім поясе вечназялёныя, вышэй лістападныя і хвойныя лясы. Вышэй за 3500-4000 м — высакагорныя лугі, асыпкі і скалы, на найбольш высокіх гарах — вечныя снягі і ледавікі. Запаведнікі Джыгмі-Дорджы, Газа і Манас.
Насельніцтва
Большая частка насельніцтва — бхотыя і блізкія да іх народы тыбецкага паходжання. На поўдні жывуць гурунгі і асамцы. Мужчыны носяць традыцыйнае адзенне гхо. Большасць вернікаў будысты, ёсць індуісты каля 25 % і прыхільнікі старажытных традыцыйных культаў. Шчыльнасць насельніцтва — 34 чалавек/км².
Гарады невялікія; толькі шэсць працэнтаў насельніцтва жыве ў гарадах; 90 % жыхароў займаецца сельскай гаспадаркай.
Самыя вялікія гарады (на 1 снежня 2005): Тхімпху (69.083), Пхунчолінг (17.043), горад Паро (15000), Геду (8.469) і Гелепху (6.908).
Гісторыя
Старажытная гісторыя Бутана малавядомая, але знойдзеныя каменныя прылады дазваляюць вызначыць час з’яўлення чалавека на гэтых тэрыторыях прыкладна 10 — 15 стагоддзямі да н.э. У 8 стагоддзі індыйскі ёг Гуру Рынпочэ (Падмасамбзава) распаўсюдзіў у Бутане будызм. Да пачатку 17 стагоддзя Бутан не ўтвараў адзіную краіну, а складаўся з некалькіх невялікіх княстваў.
Армянскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры і спорту
Армянскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры і спорту (Ճգնաժամային Կառավարման Պետական Ակադեմիա) — армянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Ерэван.
Бутан
Гісторыя
Шабдрунг Нгаванг Намг'ял, лама ў 1616 годзе аб’яднаў краіну, увёў сістэму падзела свецкай і рэлігійнай улады, а таксама стварыў сістэму абарончых фартоў. Пасля смерці Шабдрунга ў 1651 годзе ў краіне зноў пачалася грамадзянская вайна. У 1772 годзе адбылася першая спроба заваявання Бутана брытанцамі. Заваяванне аднавілася ў 1864 годзе і пасля пяцімесячнай вайны, у 1865 годзе, была падпісана мірная дамова, па якой Бутан вымушаны быў аддаць частку тэрыторыі на поўдні.
Армянскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры і спорту
Агульная характарыстыка
Армянскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры быў заснаваны 21 ліпеня 1945 года. Структурныя падраздзяленні вучэльні паўсталі на базе педагагічнага і спартыўнага факультэтаў Ерэванскага педагагічнага інстытута. У першы навучальны год у інстытуце было 26 выкладчыкаў, а колькасць студэнтаў складала 114 чалавек.
Бутан
Гісторыя
17 снежня 1907 года сход прадстаўнікоў будыйскіх манахаў, дзяржаўных дзеячаў і іншых прадстаўнікоў насельніцтва выбраў першага караля, які стаў падтрымліваемы брытанцамі Уг’ен Вангчук. У 1910 годзе кароль падпісаў дамову з Вялікабрытаніяй, у якой згадзіўся з пратэктаратам Брытаніі.
Армянскі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры і спорту
Агульная характарыстыка
Адно з асноўных напрамкаў працы інстытута — падрыхтоўка спартсменаў высокага класа. Толькі на Алімпійскіх гульнях 12 выпускнікоў інстытута заваявалі 12 залатых, 10 сярэбраных, 14 бронзавых медалёў.
Зараз ВНУ мае трэнерскі, педагагічны і спартыўны факультэты, аспірантуру. У ВНУ вядзецца падрыхтоўка кваліфікаваных спецыялістаў па 26 спецыяльнасцях: гімнастыка, лыжы, барацьба, цяжкая атлетыка, бокс, фехтаванне, лёгкая атлетыка, плаванне, баскетбол, валейбол, тэніс, настольны тэніс, гандбол, більярд, шахматы, фігурнае катанне, футбол і інш.
Бутан
Гісторыя
Пасля атрымання незалежнасці Індыяй у 1947 годзе, у 1949 годзе быў падпісаны бутана-індыйскі трактат аб сяброўстве, згодна з якім заваяваныя брытанцамі бутанскія правінцыі былі вернуты Бутану, а Індыя была абавязана весці абаронную і памежную палітыку Бутана, дапамагаць эканамічна. Трэці бутанскі кароль, які кіраваў з 1953 года Джыгмэ Кхесар Намг’ял Вангчук увёў краіну ў міжнароднае жыццё, у 1971 годзе Бутан стаў удзельнікам ААН.
Эканоміка
Большая частка насельніцтва краіны займаецца сельскай гаспадаркай (каля 91 %) — земляробствам (вырошчваюцца рыс, пшаніца, бульба, бавоўна і г. д.) і адгоннай жывёлагадоўляй.
Грашовая адзінка — нгултрум.
Культура
Бутанская культура заснавана на тыбецкай культуры і на будызме.
Дзякуючы свайму месцазнаходжанню Бутан пазбег знешняга культурнага ўплыву. Улады краіны працяглы час прытрымліваліся палітыкі строгага ізаляцыянізму, як культурнага так і эканамічнага. Яшчэ ў другой палове 20 стагоддзя толькі некалькі іншаземцаў мелі магчымасць наведаць Бутан. Дзякуючы ўсяму гэтаму бутанскія традыцыі і звычаі захаваліся ў амаль нязменным стане.
У 1967 годзе пачала выходзіць першая бутанская газета — Куенсель.
У наш час у Бутане налічваецца 15 000 карыстальнікаў Інтэрнэта і 23 000 уладальнікаў мабільных тэлефонаў. Існуюць і радыёстанцыі (Bhutan Broadcasting Service). Бутанскі лама Дзонгсар Джамьянг Кхентсе Рынпочэ вядомы як рэжысёр, які напісаў сцэнарый фільмаў The Cup (1999) і інш.
Хрушчоўская адліга
Хрушчоўская адліга - неафіцыйнае абазначэнне перыяду ў гісторыі СССР пасля смерці І. Сталіна (сярэдзіна 1950-х - пачатак 1960-х гадоў). Характарызаваўся ва ўнутрыпалітычнай жыцці СССР паслабленнем таталітарнай улады, з'яўленнем некаторай свабоды слова, адноснай дэмакратызацыяй палітычнага і грамадскага жыцця, большай свабодай творчай дзейнасці. Назва звязаная са знаходжаннем на пасадзе Першага сакратара ЦК КПСС М. Хрушчова (1953-1964).
Нептун (крылатыя ракеты)
Р-360 «Нептун» — украінская супрацькарабельная крылатая ракета. Распрацавана канструктарскім бюро «Луч».
Апісанне
Крылатая ракета для паражэння караблёў пачалі распрацоўваць з 2014 года пасля фактычнай страты Украінай свайго флоту. Упершыню яго паказалі шырокай публіцы ў кастрычніку 2019 года. Афіцыйна прынялі на ўзбраенне яшчэ ў 2020 годзе, аднак рэальна першы і пакуль што адзіны дывізіён ракет паступіў у войска толькі ў студзені 2022 года.
Максімальная дальнасць паражэння ракеты складае 280 км над морам. Могуць выводзіць з ладу судны танажнасцю да 5 тысяч тон ‒ вялікія дэсантныя караблі, эсмінцы, крэйсеры або карветы.
Выкарыстанне
14 красавіка 2022 года, падчас уварванне Расіі ва Украіну, украінскае камандаванне заявіла, што расійскі флагманскі крэйсер «Масква» быў падбіты супрацькарабельнамі ракетамі «Нептун».
Фольксмарынэ
Фо́льксмарынэ (Volksmarine) — назва ваенна-марскіх сіл ГДР. Яны ўваходзілі ў створаную ў 1956 годзе Нацыянальную народную армію.
Гісторыя
У пачатку 1950-х гадоў абедзве германскія дзяржавы выконвалі, хоць бы фармальна, пасляваенныя палажэнні аб дэмілітарызацыі Германіі, і не стваралі ўзброеных сіл. Таму марскія ўзброеныя сілы ГДР да 1956 года мелі назву «Марская паліцыя» і былі падпарадкаваныя МУС. У 1956 годзе, услед за стварэннем Бундэсвера ФРГ, у ГДР было створана Міністэрства нацыянальнай абароны, і караблі і падраздзяленні Марской паліцыі ўвайшлі ў яго склад як ВМС ГДР (Seestreitkräfte). З 1960 года ВМС атрымалі назву Фольксмарынэ (Volksmarine, Народны флот), якую мелі да ліквідацыі флота ў 1990 годзе. У нямецкай мове ўжываецца скарачэнне VM, у беларускай мове — НВМФ ГДР (Народны Ваенна-марскі флот).
За сорак гадоў сваёй гісторыі Фольксмарынэ не прымаў удзелу ў баявых дзеяннях.
Характарыстыка
Таксама ў склад ФМ уваходзілі навучальныя судны, у тым ліку паруснік «Вільгельм Пік». Фольксмарынэ не меў на ўзбраенні атамнай зброі або караблёў на атамным хаду. ВМФ НДР мог самастойна вырашаць наступныя задачы: Такім чынам, Фольксмарынэ па характарыстыках і задачам можна лічыць абарончым флотам.
Колькасныя характарыстыкі на 1990 год
Баявых караблёў — 110
Дапаможных суднаў — 69
Верталётаў марской авіяцыі — 24 (16 — Мі-8 і 8 — Мі-14)
Самалётаў марской авіяцыі — 20 знішчальнікаў-бамбардзіроўшчыкаў Су-17.
Асабовы склад — 16 000 чалавек.
Цікавыя эпізоды
Фольксмарынэ не меў на ўзбраенні падводных лодак, хоць планы іх стварэння ў 1950-я гг. распрацоўваліся і вялася падрыхтоўка асабовага складу. Пасля праект быў згорнуты, не ў апошнюю чаргу з-за непрыстасаванасці рэльефу Балтыкі для дзеянняў падлодак — зручней было выкарыстоўваць для тых жа мэтаў тарпедныя катары. Асабовы склад быў размеркаваны па іншых падраздзяленнях. Яшчэ ў 1980-я гады «падводнікі» плавалі ў складзе экіпажаў розных караблёў. Ад іх таварышаў па службе, якія ведалі аб іх падрыхтоўцы, пайшлі легенды аб існаванні ў Фольксмарынэ сакрэтнага падраздзялення падводных лодак.
У ноч на 5 верасня 1979 года старшыня вартавага карабля «Граал Мюрыц», які вырашыў збегчы на Захад, ноччу зачыніў спаўшы экіпаж у труме і ўзяў курс на ФРГ. Маракі ўзарвалі дзверы трума гранатай і змаглі затрымаць здрадніка. Ён быў асуджаны, аднак пасля падзення Берлінскай сцяны выйшаў на свабоду.
Ліквідацыя
Пасля ўваходжання ГДР у склад ФРГ 3 кастрычніка 1990 года злучэнні узброеных сіл ГДР, уключаючы Фольксмарынэ, перайшлі пад пачатак спецыяльна створанага камандавання «Бундэсвер Ост» на чале з дасланымі заходненямецкімі камандуючымі. Сілы былога Фольксмарынэ ўзначаліў адмірал Бундэсмарыне Дырк Хорцен. Адразу пасля гэтага пачалася планамерная ліквідацыя матэрыяльнай і кадравай базы ФМ. Пераважная большасць караблёў у 1991—1996 гг. было прададзена альбо ва ўзброеныя сілы іншых краін, альбо проста на злом. Пераважная большасць афіцэраў і кадравых унтэр-афіцэраў — звольнена са службы.
Прычыны:
Ветэранскі рух
Ветэраны Фольксмарынэ ўваходзяць у агульнаармейскую ветэранскую арганізацыю ГДР «Traditionsverband Nationale Volksarmee».
Асноўнай праблемай ветэранаў узброеных сіл ГДР у аб'яднанай Германіі была нявыплата пенсій, альбо налічэнне ім меншага, па параўнанні з афіцэрамі ФРГ, памеру пенсій. На сённяшні дзень гэтыя праблемы ў асноўным вырашаны ў судовым парадку. Праграмнымі мэтамі ветэранскіх арганізацый застаюцца барацьба з ачарненнем гісторыі ГДР і яе ўзброеных сіл у СМІ і дыскрымінацыяй усходніх немцаў у аб'яднанай Германіі.
7 лістапада 2010 года ў Берліне прайшлі мерапрыемствы, прысвечаныя 50-й гадавіне стварэння Фольксмарынэ. Перад прысутнымі выступіў апошні міністр нацыянальнай абароны ГДР адмірал Тэадор Хофман і іншыя ветэраны флоту, а таксама ветэраны іншых родаў войскаў. Мерапрыемства праходзіла пад ваенна-марскім сцягам ГДР, сцягам марской пагранічнай брыгады, вымпелам Міністэрства нацыянальнай абароны ГДР і адміральскім вымпелам Фольксмарынэ. Удзельнікі ўсклалі вянок да магілы рэвалюцыянераў германскай Лістападаўскай рэвалюцыі 1918 года.
Падобныя мерапрыемствы ў сучаснай ФРГ праходзяць ва ўмовах жорсткага супрацьстаяння з боку правых палітычных сіл, з вуснаў якіх гучаць патрабаванні забараніць нашэнне ваеннай формы ГДР як «знакаў таталітарнага рэжыму». Паліцыя, зрэшты, падкрэслівае, што армія ГДР ніколі не была прызнаная злачыннай арганізацыяй, і нашэнне яе формы не можа лічыцца злачынствам.
Адміралам Хофманам пасля звальнення ў адстаўку былі выпушчаныя дзве кнігі ўспамінаў «Каманда Балтыйскага мора. Ад навабранца да адмірала» (1995) і «Апошняя каманда. Успаміны міністра» (1993).
Структура
Камандаванне ВМФ (Ростак), пазыўны — «Студыя»
Кожная з флатылій складалася з брыгад.
Ваўкі
Ваўкі — тапонім.
Вулька Застаўская
Ву́лька Заста́ўская (, Вулька Заставская) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мухавецкага сельсавета. Размешчана за 12 км на паўднёвы ўсход ад Брэста.
У складзе дзяржаўнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Племзавод «Мухавец» (цэнтр — пас. Мухавец).
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 4 вяскоўцы загінулі, 2 прапалі без вестак.
Хадзявічы
Хадзяві́чы (, Ходевичи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавета.
Да 22 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Васілевіцкага сельсавета.
Благуша
Благуша (Благуша) — вёска ў Сычоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 2004—2015 гадах у складзе Хляпенскага сельскага паселішча.
Чаромушкі (Хакасія)
Чаромушкі (Черёмушки) — пасёлак гарадскога тыпу ў Рэспубліцы Хакасія Расіі. Уваходзіць у склад гарадской акругі горад Саянагорск. Насельніцтва — 8069 чал. (2021).
Пасёлак гідрабудаўнікоў і эксплуатацыйнікаў найбуйнейшай у Расіі Саяна-Шушанскай ГЭС, размешчаны за 32 км ад горада Саянагорска. Афіцыйны статут пасёлка гарадскога тыпу атрыманы ў 1974 годзе.
Транспланталогія
Транспланталогія — раздзел медыцыны, які вывучае праблемы трансплантацыі органаў і тканак, такіх, як ныркі, печань, сэрца, касцявыя мазгі і г. д., а таксама перспектывы стварэння штучных органаў.
Гарадзечна (гміна)
Гміна Гарадзечна (Gmina Horodeczna) — колішняя вясковая гміна, якая існавала ў 1930-х гадах у Навагрудскім ваяводстве Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў Гарадзечне (234 жых. у 1921 годзе ).
25 студзеня 1936 года сядзіба гміны была перанесена ў Навагрудак, які з’яўляўся асобнай гарадской гмінай.
3 лютага 1936 года з тэрыторыі гміны Гарадзечна ўтворана гміна Навагрудак.
Антуан Перэна дэ Гранвела
Антуан Перэна дэ Гранвель ці Гранвела (Antoine Perrenot de Granvelle, Antonio de Granvela;  — ) — першы міністр і бліжэйшы саветнік іспанскага караля Філіпа II.
Гранвель належаў да вышэйшай бургундскай арыстакратыі. Паколькі пасля смерці Карла Смелага бургундскія ўладанні адышлі да Габсбургаў, яго бацька верна служыў імператару Карлу V і скончыў жыццё адным з самых давераных яго саветнікаў. Яго палац належыць да ліку славутасцейў Безансона.
Біяграфія
Гранвель-малодшы нарадзіўся ў Безансоне, навучаўся ў Падуі і Лёвене, прыняў духоўны сан. У 1540 годзе быў пасвечаны ў сан біскупа Араскага, у 1560 годзе — архібіскупа Мехеленскага з тытулам кардынала. У прамежку паміж гэтымі падзеямі Гранвель прыняў удзел у Трыдэнцкім саборы, падрыхтаваў Пасаўскі дагавор і Ката-Камбрэзійскі мір, а таксама дамовіўся пра шлюб Філіпа II і Марыі Цюдар.
Уражаны дыпламатычнымі поспехамі Гранвеля, Філіп II накіраваў яго ў 1560 годзе ў Нідэрланды ў якасці галоўнага саветніка сваёй цёткі Маргарыты Аўстрыйскай. Адчуваючы, што з-за распаўсюджання Рэфармацыі сітуацыя ў краіне абвастралася, Гранвель лічыў неабходным «закручванне гаек» і прыняцце энергічных мер па процідзеянні «ерэтычнай заразе». У дзяржаўным савеце Нідэрландаў яму склалася апазіцыя ў асобах графаў Эгманта і Горна, а таксама прынца Вільгельма Аранскага, якія пераканалі караля перавесці яго ў Італію.