cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Самвыдат
Формы і змест
Такія праблемы знайшлі свае адлюстраванне ў мастацкай літаратуры: «Доктар Жывага» Барыса Пастэрнака, «Архіпелаг ГУЛАГ» і «Ракавы корпус» А. Салжаніцына, «Жыцце і незвычайныя прыгоды салдата Івана Чонкіна» А. Зіноўева. Такія творы маглі пабачыць свет толькі праз самвыдат і набылі пэўную папулярнасць як свайго роду «забароненая праўда».
Акрамя гэтага выдавецкай дзейнасцю займаліся таксама і падпольныя палітычныя групы і праваабарончыя аб’яднанні СССР у тым ліку групы садзеянню выканання Хельсінкскіх пагадненняў, напрыклад Маскоўская Хельсінкская група. Палітычныя групы распаўсюджвалі лістоўкі з палітычнымі лозунгамі і праграмы палітычных і эканамічных пераўтварэнняў у СССР. Праваабарончыя групы рыхтавалі паведамленні аб парушэннях правоў чалавека ў Савецкім саюзе, распаўсюджвалі іх у СССР і адпраўлялі ў праваабарончыя інстытуты краін Захаду. У 1970 г. старшыня КДБ СССР Ю. Андропаў прызнаў, што за 5 год арганізаваны дысідэнцкі рух падрыхтаваў не менш 400 грунтоўных даследванняў па гісторыі, эканоміцы, правам чалавека ў Савецкім саюзе з праграмнымі прапановамі па пераўтварэнню дзяржаўнага ладу. Безумоўна, гэты від самвыдата лічыўся найбольш небяспечным, караўся турэмным зняволеннем альбо прымусовым лячэннем у псіхіятрычных клініках. Самвыдатам распаўсюджваліся і засакрэчаныя афіцыйныя дакументы савецкай улады, напрыклад даклад Хрушчова аб кульце асобы Сталіна на 20-м з’ездзе КПСС (1956 г.).
Антысавецкай дзейнасцю лічылася таксама падпольная вытворчасць і распаўсюджванне рэлігійнай літаратуры. Да сярэдзіны 1960-х гг. за наяўнасць забароненых рэлігійных кніг брашур і часопісаў можна было атрымаць некалькі год турэмнага зняволення. У 1963 г. ва Ўкраіне Іван Дзябка, адзін з Сведкаў Іеговы, які займаўся тыражыраваннем рэлігійнай літаратуры ў спецыяльна зробленым і замаскіраваным сховішчы быў расстраляны супрацоўнікамі КДБ ў бліжэйшым лесе. Да рэлігійнага самвыдата можна аднесці перепісаныя ў сшытках тэксты Новага Запавету, якія і сёння час ад часу трапляюцца ў беларускіх хатах сялян праваслаўнага і каталіцкага веравызнання.
У многіх людзей самвыдат мае асацыяцыю толькі з дысідэнцкім рухам у СССР ці нейкай іншай формай нязгоды з савецкай уладай. Але на самой справе гэта толькі вяршыня айсберга. Блізкім па сутнасці да дысідэнцкага самвыдата з’яўлялася і распаўсюджанне мастацкіх твораў, альбо неафіцыйна забароненых у краіне Саветаў, альбо проста маючых абмежаванае распаўсюджанне. Сярод такіх твораў песні Высоцкага аб лагерах альбо штрафных батальёнах, вершы М. Цвятаевай, А. Галіча і А. Ахматавай. Звычайна тыражыраванне такой творчасці было звязана не з пратэстам супраць савецкай улады, а з цікаўнасцю да літаратуры і мастацтва, жаданнем пашырыць свой кругагляд і захаваць айчынную літаратурную спадчыну. Да гэтай катэгорыі можна далучыць і пераклады замежнай літаратуры, нярэдка зусім не звязаныя з крытыкай савецкай улады (напрыклад, фантастычнай), а таксама творы «ў стол» малавядомых празаікаў і паэтаў, якія звычайна чыталіся сярод іх сяброў і сваякоў. «Мірным» самвыдатам таксама можна лічыць перазапіс заходняеўрапейскай поп і рок-музыкі на бабінных і касетных магнітафонах.
Праз самвыдат распаўсюджваліся кулінарныя рэцэпты, тапаграфічныя карты, парнаграфічныя выявы, пераклады навуковых распрацовак і модных часопісаў. У машынапісным самвыдаце выходзілі наступныя часопісы: «Гадзіннік», «Веча», «Паўночная пошта», «Роксі» (часопіс пра навіны рок-музыкі) і інш.
Самвыдат заўжды быў таксама формай крадзяжу інтэлектуальнай уласнасці, паколькі ніхто не мог яго кантраляваць. Так знакамітая кніга «Ледакол» Віктара Суворава нярэдка з’яўлялася ў самвыдаце СССР як твор іншага аўтара. Аднак у Савецкім саюзе амаль ніхто не ведаў пра інтэлектуальную ўласнасць, таму не дзіва, што знаходзіліся людзі, якія пры тыражыраванні таго ці іншага літаратурнага тэксту ўносілі ў яго свае праўкі, альбо прыпісвалі аўтарства сабе. Да таго ж як маглі савецкія фанаты заходняеўрапейскай рок-зоркі папрасіць пісьмовы дазвол на перезапіс яго песень на ўласныя касеты, калі яны жылі ва ўмовах ізаляцыі ад капіталістычнага свету і нават іншых сацыялістычных краін?
Самвыдат на постсавецкай прасторы
Пасля распаду СССР машынапісны, міміяграфічны і рукапісны самвыдат прыйшоў у стан заняпаду. Практычна ўсе краіны былога Савецкага саюза правялі палітычныя рэформы, якія дазволілі больш свабоды слова, перакананняў і веравызнання. Таму палітычны і рэлігійны самвыдат у асноўным «легалізаваўся» альбо знік.
Яшчэ адну істотную змену ўнесла з’яўленне ў пачатку 1990-х гг. пашуковых праграм Інтэрнэта, якія дазволілі знаходзіць інфармацыю ў сусветнай сетцы па ключавым словам. Пасля гэтага Інтэрнэт напоўніўся мільёнамі сайтаў, як прафесійных, так і аматарскіх. Напрыклад, на хосцінгах рунэта ucoz і narod многія карыстальнікі Інтарнэта лёгка ствараюць сабе сайты з дапамогай праграмы канструктара сайтаў. У гэты жа час развіццё камп’ютараў і аргтэхнікі дазволіла любому пісьменніку альбо спеваку ствараць свае кнігі ці музычныя альбомы без прафесійнай дапамогі на высокім тэхнічным узроўні. У 2000-х гг. развіццё блогасферы прывяла да з’яўлення блогавай журналістыкі, якая дазваляе пэўную камунікацыю чытачоў самвыдата, палеміку з аўтарамі ў Інтарнэт-прасторы. Гэта радыкальна змяніла твар самвыдата.
У апошнія гады постсавецкі самвыдат уключае ў сябе пераважна Інтарнэт-рэсурсы, на якіх размяшчаюцца песні і кліпы спевакоў, кнігі пачынаючых аўтараў, аматарскія фільмы ўсіх жанраў, палітычныя і філасофскія артыкулы, парнагрфічныя выявы і зборы анекдотаў, а таксама інфармацыя «па інтарэсам» рознага кшалту (камп’ютарныя праграмы, астрафізіка, рыбалка, кулінарыя і г.д.). Палітычны самвыдат краін постсавецкай прасторы па большай частцы прадстаўлены тымі напрамкамі палітычнай апазіцыі, якія не маюць падтрымкі шырокіх пластоў грамадства альбо раздроблены на шматлікія групоўкі з членствам ад некалькіх асоб да каля сотні чалавек. Гэта звязана з тым, што буйныя палітычныя партыі і групы маюць сродкі на выданне літаратуры з высокаякаснай паліграфіяй і прафесійна зробленых сайтаў. Рэлігійны самвыдат таксама выражаны асобнымі членамі і невялікімі групамі прадстаўнікоў розных рэлігій, якія жадаюць штосьці змяніць у сваей царкве ці распавядаць пра яе альбо пра свае рэлігійныя погляды праз самвыдат па прычыне таго, што кіраўніцтва іх рэлігійных арганізацый не садзейнічае альбо нават супрацьдзейнічае іх актыўнасці. Навуковы самвыдат прадстаўлены распрацоўкамі вучоных, выкладзенымі ў Інтэрнэт ці ў брашурах, надрукаваных на прынтары. Постсавецкія навукоўцы карыстаюцца самвыдатам, калі не маюць шырокай падтрымкі сваіх ідэй і распрацовак, а таксама калі не маюць сродкаў на выданне сваіх публікацый у камерцыйных друкарнях. Такім жа чынам некаторыя выкладчыкі ўстаноў адукацыі публікуюць вучэбныя дапаможнікі.
Найбольш пераследуемай формай постсавецкага самвыдата з’яўляецца крадзеж інтэлектуальнай уласнасці («пірацтва»). У строгім сэнсе слова незаконнае тыражыраванне апублікаваных кніг і іншых відаў творчасці, абароненых правам інтэлектуальнай уласнасці, не з’яўляецца самвыдатам пры ўмове даступнасці ліцензійнай прадукцыі. Але нярэдка пірацкі самвыдат прадстаўляе сабой мадыфікацыю арыгінальнага прадукту ці пераклад твора інтэлектуальнай уласнасці на іншую мову без дазволу аўтара. Да такога самвыдата можна аднесці кампакт-дыскі з базамі тэлефонных нумароў аператараў сотавай сувязі, інфармацыя на якіх атрымана ў выніку крадзежу канфідэнцыяльнай інфармацыі.
Самвыдат у іншых краінах свету
Самвыдат за межамі Расіі, СССР і постсавецкай прасторы праходзіў тыя ж этапы тэхнічнага прагрэсу ад рукапісаў да камп’ютарных тэхналогій і таксама быў доляй палітычнай апазіцыі ў краінах дыктатарскага тыпу, забароненых ў шэрагу краін рэлігійных меньшасцяў, малавядомых і пачынаючых пісьменнікаў і спевакоў, а таксама сродкам распаўсюджання інфармацыі «па інтарэсам» ад анекдотаў да парадаў па вядзенню сельскай гаспадаркі. Таксама распаўсюджвалася і перакладная забароненая літаратура, напрыклад, «Акварыўм» В. Суворава ў перакладзе на польскую Тадеўша Маркавіча. Найбольшае развіццё самвыдат атрымаў пры левых і правых аўтарытарных рэжымах у краінах Еўропы і Азіі. Літаратура самвыдата выходзіла на абгортачнай паперы з дапамогай прымітыўных друкарных станкоў, на фотапаперы і г.д. У найбольш цяжкім становішчы знаходзіліся самвыдатчыкі Албаніі часоў камуністычнай дыктатуры, бо там да немагчымасці выехаць за мяжу далучалася немагчымасць мець пішучую машыну, паколькі на валоданне такім прыборам патрабаваўся афіцыйны дазвол устаноў дзяржаўнага кантролю.
Сення друкаваны самвыдат распаўсюджаны пераважна ў тых краінах свету, дзе забаронена карыстанне Інтарнэтам (КНДР, Туркменістан да 2007 г.) альбо дзе існуе жорсткая цэнзура кантэнту глабальнай сеткі (КНР) ці дзе толькі нямногія маюць магчымасць карыстацца сусветнай павуцінай. Звычайна ў такіх краінах і тэрыторыяй самвыдат друкуецца на прынтары ці распаўсюджваецца з дапамогай флэшак. Прычым змест такога самвыдата самы разнастайны: ад хронікі парушэння правоў чалавека ў краіне да парнаграфічных фільмаў.
Малышэвічы (Слуцкі раён)
Малышэ́вічы (, Малышевичи) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачкавіцкага сельсавета.
У 1924—1959 гадах цэнтр Малышэвіцкага сельсавета.
Лыса-Гура (Свентакшыскія горы)
Лыса-Гура (Лысая Гара; Łysa Góra) — гара ў Польшчы ў масіве Свентакшыскіх гор. З вышынёй 594 м гэта другая па вышыні вяршыня хрыбта (пасля Лысіцы з 612 м). На яе схілах і на вяршыні гары пракладзена некалькі пешаходных маршрутаў. Там размешчаны руіны паганскага капішча IX стагоддзя, Бенедыктынскі манастыр Святога Крыжа XI стагоддзя і тэлевежа «Свенты-Кшыж». З гарой таксама звязана ў мясцовая легенда аб шабашах ведзьмаў.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Чэрыкаў)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — мураваны праваслаўны храм у горадзе Чэрыкаве Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада.
Лыса-Гура (Свентакшыскія горы)
Размяшчэнне
Лыса-Гура складзена ў асноўным з кварцыту і кембрыйскіх сланцаў. Ляжыць ва ўсходняй частцы масіва Лысагуры і з’яўляецца другім па велічыні пікам Свентакшыскіх гор (пасля Лысіцы). Гара ўваходзіць у склад, гэта важная кропка шматлікіх экскурсійных маршрутаў рэгіёна.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Чэрыкаў)
Гісторыя
Адкрыта ў 1992 годзе ў мураваным будынку XIX стагоддзя.
Лыса-Гура (Свентакшыскія горы)
Славутасці
У часы Лыса-Гура, хутчэй за ўсё, была свяшчэннай гарой і месцазнаходжаннем паганскага храма трох багоў, згаданага ў летапісах Яна Длугаша. Захаваліся рэшткі кварцытавай U-падобнай сцяны вакол верхняй частцы горы. Будынак датуецца VIII—X стагоддзямі, мае даўжыню каля 1,5 км і вышыню 2 м. Храм быў закінуты пасля. Легенда аб ведзьміных шабашах, верагодна, звязаная са старым культам. На месцы паганскага храма быў заснаваны Бенедыктынскі кляштар Святога Крыжа (па легендзе, заснаваў манастыр у 1006 годзе кароль Польшчы Баляслаў Храбры, але большасць крыніц адносяць яго да XI-га стагоддзя). Манастыр быў названы ў гонар фрагмента Крыжа Гасподняга, які нібыта захоўваўся там і быў аб’ектам паломніцтва. Манастыр разбураўся і аднаўляўся некалькі разоў на працягу ўсёй сваёй гісторыі, найбольш значныя разбурэнні адбываліся ў 19 і 20 стагоддзях. Пасля падзелу Польшчы ў часы Расійскай імперыі будынак у 1819 годзе было пераўтвораны ў турму. Манастыр быў часткова адноўлены на працягу міжваеннага перыяду пасля здабыцця Польшчай незалежнасці. Падчас нацысцкай акупацыі выкарыстоўваўся як турма і месца пакарання смерцю савецкіх ваеннапалонных (тут загінула каля 6000 чалавек). Пасля вайны польскі камуністычны ўрад перадаў будынак Свентакшыскаму нацыянальнаму парку, які часткова адрэстаўраваў пабудовы. На бягучы момант у частцы былых будынкаў манастыра знаходзіцца музей, а частка была занятая іншай рэлігійнай арганізацыяй. Манастыр Святога Крыжа даў назву Свентакшыстскім гарам і Свентакшыстскаму ваяводству. У манастыры знаходзяцца некалькі муміфікаваных целаў; адно з іх, згодна з чуткамі, належыць князю Іераміі Вішнявецкаму.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Чэрыкаў)
Архітэктура
Прамавугольны ў плане аб’ём пад 2-схільным дахам, па цэнтры якога ўзвышаецца мансардны паверх, над якім надбудаваны драўляны 8-гранны шатровы барабан, завершаны цыбулепадобнай галоўкай, і меншыя вуглавыя макаўкамі на 4-гранных барабанах. Аналагічна завершаны тарцовы ўваходны фасад і алтарная частка. Працяглы франтальны фасад рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў пластычных ліштвах з сандрыкамі.
Лыса-Гура (Свентакшыскія горы)
Славутасці
Яшчэ адным характэрным будынкам пагорка з’яўляецца тэлевежа «Свенты-Кшыж» — самая высокая свабодна стаячая тэлевежа ў Польшчы. Гэтая 157-метровая бетонная вежа была пабудавана ў 1966 годзе.
Савецкія ваеннапалонныя, расстраляныя нацыстамі пахаваныя ў брацкай магіле побач з вяршыняй. У ніжняй частцы ўзгорка ёсць помнік палякам, што загінулі ў Катыні.
Турэ
Турэ — прозвішча, тапонім.
Усташы
Усташы (Ustaše, у перакладзе — паўсталыя або паўстанцы) — харвацкі фашысцкі рух, заснаваны Антэ Павелічам у 1929 г. у Італіі.
Назар Байрамаў
Назар Байрамаў (Nazar Baýramow; нар. ) — туркменскі футбаліст, паўабаронца.
З 2001 па 2010 гады Байрамаў выклікаўся ў зборную Туркменістана, правёў за гэты час 29 матчаў, забіў 4 галы. У 2016 годзе правёў два апошнія матчы за зборную.
Беларуская секцыя студэнтаў Горацкага сельскагаспадарчага інстытута
Беларуская секцыя студэнтаў Горацкага сельскагаспадарчага інстытута — грамадскае культурна-асветніцкае таварыства, якое існавала з сакавіка 1917 года да вясны 1924 года ў Горках. Да адкрыцця ў 1919 годзе Горацкага сельскагаспадарчага інстытута называлася Беларуская секцыя вучняў горацкіх сельскагаспадарчых школ (Беларускі вучнёўскі гурток у Горках).
Гісторыя стварэння секцыі
Пасля закрыцця ў 1863 годзе першай у Расіі вышэйшай агранамічнай школы — Горыгорацкага земляробчага інстытута ў Горках засталіся тры сельскагаспадарчыя ўстановы: каморніцка-агранамічнае, земляробчае і рамеснае вучылішчы. У верасні 1917 года тут з’явіўся гурток, які атрымаў назву «Беларуская секцыя вучняў Горацкіх сельскагаспадарчых школ». Яго статут быў зацверджаны Горацкім павятовым выканкамам і праводзіў працу пад кіраўніцтвам павятовага аддзела народнай адукацыі. Ініцыятарам стварэння секцыі былі Г. Гарэцкі, М. Ганчарык і інш. Яна працавала з верасня 1917 года па жнівень 1919 года. Калі ў Горках пачаў працаваць Горацкі сельскагаспадарчы інстытут секцыя атрымала новую назву «Беларуская секцыя студэнтаў Горацкага сельскагаспадарчага інстытута».
15 кастрычніка 1919 зацверджаны статут, паводле якога мела задачы «пашыраць свядомасць паміж беларусамі, знаёміць з літаратурай, тэатральнымі творамі, гісторыяй, культурным і эканамічным становішчам Беларусі і дапамагаць беларускаму нацыянальнаму руху захопліваць шырэйшыя народныя праслоі». Ініцыятары стварэння Г. Гарэцкі, С. Журык, Я. Чарняўскі. Пры секцыі заснаваны аддзелы: гістарычна-эканамічны, літаратурны, тэатральны, музычны, чыстага мастацтва.
Праца секцыі
Секцыя мела некалькі аддзелаў: гісторыка-эканамічны, літаратурны, па прапагандзе беларускай мовы, тэатральны, музычны, чыстага мастацтва і працавала па некалькіх напрамках. З іх галоўным было — знаёмства навучэнцаў вучылішчаў і навакольнага насельніцтва з беларускай мовай і літаратурай. Так, ў 1918 годзе была выдадзена лістоўка «Як чытаць па-беларуску». Клуб секцыі быў забяспечаны беларускай літаратурай. Ён атрымліваў газету «Дзянніца» і «Савецкую Беларусь», там праводзіліся лекцыі і гутаркі, на якія запрашалі прафесароў — беларусаў з Масквы.
Тэатральны аддзел першым падрыхтаваў і паставіў п’есу Марка Крапіўніцкага «Пашыліся ў дурні».
Удзельнік тэатральнага гуртка Міхась Ганчарык успамінаў, што «Гурткоўцы ведалі, што першая ў Горках пастаноўка на беларуская мове, да якой многія адносіліся адмоўна, павінна быць цудоўнай, бо толькі так можна было прыпыніць тых, хто крычаў, што ніякай беларускай мовы няма, ёсць толькі мыжуцкае маўленне рускай мовы. І тэатральны гурток прыкладаў вялікія намаганні, каб пастаноўка прайшла паспяхова». Затым сябры гуртка паставілі п’есы Уладзіслава Галубка «Ганка», «Апошняе спатканне», «Пісаравы імяніны», «Суд», Францішкі Аляхновіча, Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча і іншыя.
Сын акадэміка АН БССР Г. І. Гарэцкага — акадэмік НАН Беларусі Радзім Гарэцкі ў кнізе «Браты Гарэцкія» пішаў, што ў час вучобы бацька «…асабліва актыўна ўдзельнічаў у працы тэатральнага аддзела, члены якога інсцэніравалі паэму „Тарас на Парнасе“, ставілі п’есы Ф. Аляхновіча, У. Галубка, В. Дуніна-Марцінкевіча і інш. На паказах прысутнічала больш за 500 чалавек. У. Галубку спадабалася пастаноўка яго п’есы, і ён на памяць падараваў Гаўрыле два сваіх фотаздымкі з надпісам: „Г. Гарэцкаму на памяць — У. Галубок“». У мясцовую газету Гаўрыла пісаў рэцэнзіі, у прыватнасці, на спектакль «Манька» Ф. Аляхновіча, які паставіў Горацкі студэнцкі гурток. У той час Гаўрылу настолькі захапіў тэатр, што ён пачаў нават схіляцца да таго, каб стаць акцёрам" . На пастаноўкі Горацкіх артыстаў ён друкаваў рэцэнзіі ў мясцовым друку.
Члены тэатральнага аддзела інсцэніравалі паэму «Тарас на Парнасе», ставілі п’есы У. Галубка, В. Дунін-Марцінкевіча, Я. Купалы і іншых. Заснаваны беларускія драматычныя гурткі ў навакольных вёсках. Сябры секцыі выступалі перад сялянамі Горацкага павета па беларускім нацыянальным пытанні, наладжвалі культурныя і навуковыя мерапрыемствы. У 1918 годзе выдала лістоўку для сялян «Як чытаць па-беларуску», у 1919 займалася ўкладаннем беларускай тэрміналогіі па сельскай гаспадарцы, апрацоўкай і перакладам на беларускую мову сельскагаспадарчай літаратуры для сялян, у пачатку 1920-х гадоў сябры секцыі складалі «Беларускі батанічны слоўнік». У 1918—1920 гадах палітычная платформа секцыі ў асноўным супадала з платформай Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. 8 красавіка 1920 года зарэгістравана ў Горацкім павятовым аддзеле народнай асветы, 8 ліпеня 1921 года — у кіраўніцтве інстытута. У 1918 годзе кантактавала з Беларускім нацыянальным камісарыятам, у 1920-я гады з Беларускім цэнтральным бюро пры Народным камісарыяце асветы РСФСР, з Інбелкультам. У 1920—1922 гадах супрацоўнічала з гурткамі «Беларуская моладзь» у Мінску, «Асвета» ў Магілёве, разам з Беларускай культурна-навуковай асацыяцыяй пры Пятроўскай сельскагаспадарчай акадэміі рыхтавала да друку часопіс «Беларускі гаспадар».
Летам 1922 года прадстаўнікі секцыі ўдзельнічалі ў канферэнцыі пралетарскага студэнцтва БССР у Мінску. 3 1922 года старшыня секцыі М. Ганчарык, сакратар Я. Грушэўскі. Вясной 1923 года па заданні павятовага аддзела асветы распрацоўвала план-сетку па пераводзе некаторых школ Горацкага павета Смаленскай губерні на беларускую мову навучання. Супрацоўнічала з перыядычнымі выданнямі Горак, Мінска, Вільні. На працягу ўсяго існавання рабоце секцыі перашкаджалі рускія вялікадзяржаўныя шавіністы і асобы, якія варожа ставіліся да беларускага нацыянальнага адраджэння. Непрыхільную пазіцыю займалі мясцовыя партыйныя, камсамольскія і камуністычныя органы. Ранні перыяд дзейнасці секцыі адлюстраваў М. Гарэцкі ў аповесці «Дзве душы» ў вобразах Міколы Канцавога, Сухавея, Іры Сакавічанкі.
Спыніла існаванне пасля далучэння Горацкага павета да БССР у 1924 годзе, бо паводле тагачаснага заканадаўства БССР дзейнасць створаных па нацыянальнай прыкмеце арганізацый не дазвалялася.
Людміла Расціслаўна Выхрысценка
Людміла Расціслаўна Выхрысценка (нар., пас. Круглае, Бялыніцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі ўрач, спецыяліст па ўнутраных хваробах. Доктар медыцынскіх навук (2014), прафесар (2016).
Біяграфія
Скончыла Віцебскі медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1984). Працавала ў Віцебскай абласной клінічнай бальніцы (1985—1998, алергалагічнае аддзяленне, урач); Віцебскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1998, лячэбны факультэт, кафедра клінічнай імуналогіі і алергалогіі з курсам ФПК і ПК, асістэнт, з 2003 — дацэнт, з 2014 — прафесар, з 2015 — кафедра агульнай урачэбнай практыкі, загадчык кафедры). Навуковыя інтарэсы: клінічная імуналогія; алергалогія; рэўматалогія; нефралогія.
Узнагароды
Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2006), нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2015) і інш.
Жупан (кіраўнік)
Жупа́н (župan) — князь ці старшына ў паўднёвых славян, кіраўнік акругі.
Гісторыя
Паводле Канстанціна Парфірароднага, прыдунайскія славяне (харвацкія сербы) кіраваліся жупанамі — старцамі. У яго ж гаворыцца, што краіна харватаў была падзелена на жупанствы (zupania), а жупанамі (Zupanus sea jupanus) у сербаў, венграў і таксама ў іншых славян, апроч сербаў, зваліся начальнікі правінцыі ці дзяржавы.
У далматаў жупаны складалі асобы клас вяльможаў-саветнікаў васпана. Венгры змянілі гэта слова ў ішпан (ispan), гэта значыць граф.
У Харватыі
У сучаснай Харватыі жупан (župan) — губернатар, глава жупаніі і мэр Заграба. Абіраецца на чатырохгадовы тэрмін скупшчынай жупаніі. Цяпер у Харватыі жупанамі завуць кіраўнікоў 20 жупаній.
Ірэн Вюст
Ірэнэ Карлейн (Ірэн) Вюст (Irene Karlijn (Ireen) Wüst; нар., Горле, Паўночны Брабант) — нідэрландская канькабежка, трохразовая алімпійская чэмпіёнка 2006, 2010 і 2014 гадоў, віцэ-чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 2014 на дыстанцыі 1000 м, дзевяціразовага чэмпіёнка свету на асобных дыстанцыях і чатырохразовая чэмпіёнка свету ў класічным мнагабор’і (2007, 2011, 2012, 2013), трохразовая чэмпіёнка Еўропы (2008, 2013, 2014) і чэмпіёнка свету сярод юніёраў (2004, 2005). Трэнер — Герард Кемкерс.
Асабістае жыццё
Вюст адкрыта заявіла пра тое, што бісексуальна. Была ў гомасексуальных адносінах са спартсменкай Санэ ван Керкхоф, якая выступала ў шорт-трэку. З сакавіка 2013 года сустракаецца з хлопцам.
Абухоўская вуліца (Мінск)
Абухоўская вуліца (Обуховская улица) — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска. Названа ў гонар горада Абухаў.
Перасячэнні
Вуліца перасякаецца з 4-ым Абухоўскім завулкам, з вуліцай Смірнова, Дубравінскай вуліцай і 3-ім Абухоўскім завулкам.
NGC 610
NGC 610 — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Кіт.
Адкрывальнікам гэтага аб’екта з'яўляецца Фрэнк Мюлер, які назіраў за аб’ектам у 1886 годзе, выкарыстоўваючы рэфрактар з дыяметрам лінзы 26 гл.
Слаўчыненты
Слаўчыне́нты (, Славчиненты) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Бярозкі (станцыя)
Бяро́зкі (, Берёзки)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Бярозкі; на лініі Дубецкі — Навабеліцкая, паміж станцыяй Ларышчава і станцыяй Навабеліцкая.
Прыгодніцкая літаратура
Прыго́дніцкая літарату́ра (таксама авантурны раман, ад aventure) — жанр рамана, які сфарміраваўся у сярэдзіне XIX стагоддзя.
Зараджэнне жанру
Жанру папярэднічала такая літаратурная плынь у еўрапейскай культуры, як рамантызм і неорамантызм, з ўласцівым імкненнем ўцячы ад мяшчанскай штодзённасці ў свет экзотыкі і гераічнасці. Прыгодніцкая літаратура абапіраецца на досвед шматстайных літаратурна-мастацкіх апавядальных жанраў з авантурна-займальная ўсталёўкай, якія атрымалі развіццё значна раней — рыцарскі эпас XII—XVI стст., раманы барока («Астрэя» д'Юрфе і г.д.), круцельскія раманы прыгод, літаратура вандраванняў XVII–XVIII стст. і гатычны раман прадрамантызма з яго скажонасцямі, таямніцамі і жахамі.
Фарміраванне жанру
У прыгодніцкім рамане прыкметна выяўленае дзяленне персанажаў на герояў і злыдняў, а падзеі развіваюцца ярка і імкліва. Сюжэту ўласцівая таямнічасць і авантура, а героям — перажыванні, харызматычнасць, яркасць характараў і эмацыйнасць. Адметны ўплыў на зараджэнне прыгодніцкай літаратуры аказалі гатычныя ды гістарычныя раманы Вальтара Скота, Віктора Гюго, ды іншых класікаў. А ў фарміраванне жанру ўнёсак зрабілі майстры неорамантычнай прозы Аляксандр Дзюма і Роберт Льюіс Стывенсан. Напачатку вылучаліся гісторыка-прыгодніцкія творы («Тры мушкецёра», «Каралева Марго» А. Дзюма), сацыяльна-прыгодніцкія («Граф Монтэ-Крыста» А. Дзюма, «Парыжскія таямніцы» С. Эжэна). Таксама аднімі з першых узораў прыгодніцкай літаратуры з'явіліся «марскія раманы» Ф. Марыэта і серыя раманаў з амерыканскага жыцця Ф. Купера. Перыяд канцу XIX – пачатку XX ст. стаў «Залатым векам» прыгодніцкага жанру. Да гэтага перыяду з жанру ўжо вылучылася дастаткова багата падвідаў — кнігі пра пошукі скарбаў, пра піратаў, пра індзейцаў, марскія раманы, каланіяльныя, шпіёнскія, рабінзанада, і іншыя.
Ясева
Я́сева (, Ясево) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Шыркаўскага сельсавета.
Тупалеў Ту-22
Тупалеў Ту-22 (па класіфікацыі НАТА — Blinder) — савецкі далёкі звышгукавы бамбардзіроўшчык канструкцыі КБ Тупалева, прызначаны на замену бамбардзіроўшчыка Ту-16.
Гісторыя
Самалёт Ту-22 распрацоўваўся ў якасці замены бамбардзіроўшчыка Ту-16. Працоўнае праектаванне Ту-22 (праект «105») КБ Тупалева пачатак 15 жніўня 1955 года і ўжо да жніўня 1957 года, была завершаная пабудова планёра першага прататыпа. Да лета 1958 года на прататып былі ўсталяваныя рухавікі і пачаліся статычныя выпрабаванні. 21 чэрвеня 1958 года самалёт «105» (павозка лётчыка-выпрабавальніка Ю. Т. Алашэева) здзейсніў свой першы палёт.
З 1957 года раўналежна з распрацоўкай праекту «105» пачаліся працы па другім прататыпе — «105А». У гэтай машыне меркавалася сур'ёзныя змены ў плане аэрадынамікі (у праектаванні ўжылі «правіла плошчаў»). Менавіта гэты прататып і стаў у наступстве самалётам Ту-22.
Серыйная вытворчасць Ту-22 працягвалася да снежня 1969 года. Усяго было выраблена 311 самалётаў гэтага тыпу ўсіх мадыфікацый.
Біргер Магнусан
Біргер Магнусан можа азначаць:
1264
1264 — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 1264 год нашай эры, 264 год 2-га тысячагоддзя, 64 год XIII стагоддзя, 4 год 7-га дзесяцігоддзя XIII стагоддзя, 5 год 1260-х гадоў.
IC 357
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рамана-д’Эццэліна
Рамана-д'Эццэліна (Romano d'Ezzelino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Насельніцтва складае 14535 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 692 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 36060. Тэлефонны код — 0424.
Грэйт-Ярмут
Размешчаны на ўсходзе краіны на беразе Паўночнага мора, за 28 км на ўсход ад Норыджа. Порт і рыбалоўная база. Курорт.
Эканоміка
У горадзе развіта харчовая прамысловасць (перапрацоўка рыбы), таксама ёсць прадпрыемствы дрэваапрацоўчай, швейнай і электратэхнічнай прамысловасці.
Яфрэмаў (станцыя)
Яфрэмаў (Ефремов) — станцыя Тульскага рэгіёна Маскоўскай чыгункі, на лініі Валова — Ялец.
Размешчана ў горадзе Яфрэмаў Тульскай вобласці.
Гісторыя
Яфрэмаў да рэвалюцыі быў купецкім горадам. У пачатку 19 стагоддзя купцы з капіталам ў дзесяткі і сотні тысяч рублёў сталі ўзмоцнена вывозіць хлеб і жывёлу ў іншыя гарады Расіі. Для гэтага выкарыстоўваўся конны транспарт, але ён быў дарог, ды і часу на такую перавозку тавараў патрабавалася зашмат. Гэтая акалічнасць прымусіла Яфрэмаўскіх купецтва задумацца над пракладкай праз горад чыгункі.
У 1886 годзе Яфрэмаўскія купцы паслалі сваіх хадакоў ў Пецярбург, каб упрасіць вышэйшых чыноўнікаў прысунуць трасу будучай чыгункі да Яфрэмава. Але вярнуліся ні з чым.
У кастрычніку 1869 году князь Д.Д. Абаленскі прапанаваў купцам сабраць грошы і прапанаваць хабар, якая пазней спрацаваў.
Вакзал на чыгуначнай станцыі быў пабудаваны ў пачатку 1874 года. Ён размясціўся на роўнай пляцоўцы, унізе, недалёка ад паваротнага круга. Амаль ля сцен вакзала сканчалася Някрасаўская вуліца. Перон знаходзіўся ля вакзальнага будынка, цэнтральная яго частка была пабудавана з чырвонай цэглы з прыгожым дэкаратыўным аздабленнем. З правага і левага бакоў цаглянага вакзальнага памяшканні былі ўзведзены яшчэ драўляныя будынкі з выдатным вонкавым аздабленнем.
Будаўніцтва чыгункі на ўчастку Вузлавая-Ялец (Ражск-Вяземская чыгунка) праз Яфрэмаў у канцы 1874 года было завершана, і ўжо ў снежні на станцыю Яфрэмаў прыбыў першы цягнік.
У жніўні 1875 года ўводзіцца прамое таварнае паведамленне паміж Тулай, Калугай, Яльцом і Яфрэмавым. У 1888 годзе на станцыі працавала 32 чалавекі.
У кастрычніку 1919 года М. І. Калінін прыязджаў на Агітцягніку ў Яфрэмаў, дзе выступаў з прамовай да яфрэмаўскіх працаўнікаў.
У 1931 годзе ў Яфрэмава пачалося будаўніцтва завода СК. Тады ж стала ажыццяўляцца рэканструкцыя чыгуначнага вузла станцыі Яфрэмаў. Пракладваюцца другая каляіна чыгункі. Неўзабаве з’явіўся новы драўляны вакзал барачнага тыпу на ўзвышшы.
У кастрычніку 2010 каля будынка вакзала быў адкрыты помнік, першаму рускаму лаўрэату Нобелеўскай прэміі Івану Аляксеевічу Буніну.
Юрый Барысавіч Колакалаў
Ю́рый Бары́савіч Ко́лакалаў (, сяло Талстое, Смаленскай вобласці —, ) — савецкі беларускі партыйны, дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч БССР. Кандыдат тэхнічных навук.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1954).
Працоўны шлях пачаў у будаўніча-мантажным упраўленні, пасля перайшоў на партыйную працу: інструктар у Мінскім гарадскім (з 1955) і Цэнтральным Камітэце (інструктар у 1956—1960, загадчык аддзела у 1965—1969) Камуністычнай партыі Беларусі, узначальваў Мінскі домабудаўнічы камбінат № 1 (1961—1965), у 1970—1978 гады намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР, з 1978 да 1990 года сакратар ЦК КПБ.
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі. Член ЦК КПБ з 1971 года, член Бюро ЦК КПБ з 1978 года. Дэпутат ВС БССР у 1967—1974 гадах.
IC 358
IC 358 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тульскі рэгіён Маскоўскай чыгункі
Тульскі рэгіён Маскоўскай чыгункі (Тульский регион Московской железной дороги) - тэрытарыяльнае упраўленне ў складзе Маскоўскай чыгункі, філіяла РЖД.
У зоне абслугоўвання Тульскага рэгіёну - уся тэрыторыя Тульскай вобласці, а таксама некалькі раёнаў Калужскай і Разанскай абласцей.
Звыш 6000 працуючых, 1551 км разгорнутай даўжыні галоўных шляхоў; 64 дзеючых станцыі; 11 вакзалаў; 236 пасажырскіх платформаў; 203 чыгуначных пераезду.
Тупалеў Ту-22М
Ту-22М0
Увосень 1967 года па выніках макетнай камісіі і матэрыялам эскізнага праекту было прынята рашэнне пачаць будаўніцтва серыі самалётаў Ту-22М0 («45-00») на Казанскім авіяцыйным заводзе ім. Гарбунова (КАЗ ім. Гарбунова, да сярэдзіны 1960-х завод № 22 МАП). Галоўным канструктарам самалёта быў прызначаны З.С. Маркаў.
Рэзеда
Рэзеда (Reseda) — род адна-, двух- і шматгадовых травяністых раслін сямейства рэзедовых.
Тупалеў Ту-22М
Ту-22М0
Першы самалёт Ту-22М0 быў пабудаваны да сярэдзіны 1969 года і 30 жніўня 1969 ён здзейсніў свой першы палёт (камандзір карабля лётчык-выпрабавальнік В. П. Барысаў. Паралельна з выпрабаваннямі ў Казані ішла вытворчасць серыйных самалётаў Ту-22М0. Да канца 1972 года было пабудавана 9 Ту-22М0, пяць з якіх ужываліся для перападрыхтоўкі экіпажаў бамбардзіроўшчыкаў у Цэнтры баявой падрыхтоўкі і ўжывання Далёкай авіяцыі ў Разані. На захадзе самалёты гэтай серыі доўгі час ведалі пад службовым найменнем Ту-26.
Падчас лётных выпрабаванняў высвятлілася, што асноўныя лётныя дадзеныя новага самалёта апынуліся нават горш, чым у Ту-22К, і трэба правесці вялікі аб’ём прац па яго мадэрнізацыі. Камандаванне ВПС патрабавала ўдасканаліць лётна-тэхнічныя характарыстыкі самалёта і яго бартавое абсталяванне. У снежні 1969 года на другім этапе даводкі Ту-22М прымаецца рашэнне па мадэрнізацыі Ту-22М0 у Тую-22М1.
Асаблівасці канструкцыі
Самалёты серыі Ту-22М выкананыя па нармалёвай аэрадынамічнай схеме самаапорнага нізкаплана з крылом змяняльнай стралавіднасці. Крыло складаецца з нерухомай часткі і паваротных кансоляў.
Рэзеда
Апісанне
Сцяблы прамастойныя або прыўзнятыя, густааблісцелыя. Лісце суцэльнае ці перыста-раздзельнае. Кветкі няправільныя, двухполыя, з падпесцікавым дыскам і адным прыкветнічкам, у канцавых пірамідальных або коласападобных гронках; чашачка 4—6-раздзельная; пялёсткі свабодныя, у адной колькасці з чашалісцікамі і чаргуюцца з імі, 2 верхнія — буйнейшыя за ніжнія. 3—11-раздзельныя, ніжнія — пераважна з адной доляй; тычынак 10—16. Плод — каробачка.
Арэал
Вядома каля 60 відаў (31 від ), пашыраных пераважна ў Міжземнамор’і. Распаўсюджана таксама ў Сярэдняй Азіі, на Каўказе. На тэрыторыі Беларусі заносныя і, а таксама інтрадукаваная.
Віды
Паводле базы даных The Plant List, род уключае 31 від :
Канадскі рабочы кангрэс
Канадскі рабочы кангрэс (КРК) (Canadian Labour Congress; Congrès du travail du Canada) — канадская нацыянальная асацыяцыя прафсаюзаў. Створаны ў 1956 годзе шляхам зліцця Канадскага кангрэса прафсаюзаў і Канадскага кангрэса працы.
Рэзеда
Віды
Яшчэ больш 120 назваў відаў маюць нявызначаны статус.
Канадскі рабочы кангрэс
Большасць прафсаюзаў, якія ўваходзяць у Канадскі рабочы кангрэс, з’яўляюцца аддзяленнямі адпаведных прафсаюзаў ЗША, названых міжнароднымі (як, напрыклад Міжнароднае брацтва кіроўцаў грузавікоў). Вышэйшым органам кангрэса лічацца скліканыя праз два гады з'езды.
Рэзеда
Значэнне і выкарыстанне
Фарбавальпыя, эфіраалейныя і дэкаратыўныя расліны; ёсць пустазелле. Добрыя меданосы.
Канадскі рабочы кангрэс
У 1961 годзе кіраўніцтва КРК і Федэрацыі кааператыўнай садружнасці падпісалі пагадненне аб стварэнні сацыял-дэмакратычнай Новай дэмакратычнай партыі Канады, дзейнасць якой спрыяла рэалізацыі сацыяльных праграм.
Канадскі рабочы кангрэс з’яўляецца сябрам Міжнароднай канфедэрацыі прафсаюзаў.
Стасіна
Стасі́на (, Стасино) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Ваенна-рэвалюцыйны камітэт Беларускай ССР
Ваенна-рэвалюцыйны камітэт Беларускай ССР (ВРК БССР) — надзвычайны найвышэйшы орган савецкай улады на тэрыторыі Беларусі ў 1920 годзе.
Утвораны ў Менску на базе Менскага губернскага ваенна-рэвалюцыйнага камітэта ў адпаведнасці з Дэкларацыяй аб абвяшчэнні незалежнасці Беларускай ССР ад 31 ліпеня 1920 года. У склад ВРК БССР увайшлі прадстаўнікі КП(б) Літвы і Беларусі Аляксандр Чарвякоў (старшыня), Вільгельм Кнорын, Іван Смілга, ад Беларускай камуністычнай арганізацыі Усевалад Ігнатоўскі, ад Бунда Арон Вайнштэйн, ад ЦБ прафсаюзаў Менска і Менскай губерні Арон Крыніцкі. Падпарадкоўваўся Рэвалюцыйнаму ваеннаму савету Заходняга фронту.
Асноўнымі задачамі ВРК БССР былі арганізацыя савецкай улады на месцах, дапамога Чырвонай арміі, падрыхтоўка склікання з’ездаў Саветаў і выбары пастаянных органаў савецкай улады. У складзе ВРК БССР былі камісарыяты: ваенны, унутраных спраў, земляробства, фінансаў, харчавання, працы, асветы, аховы здароўя, сацыяльнага забеспячэння, юстыцыі, сувязі, рабоча-сялянскія інспекцыі, савет народнай гаспадаркі і інш. Друкаванымі органамі былі газеты «Савецкая Беларусь», «Известия военно-революционного комитета ССРБ», «Звезда» і павятовыя газеты.
Улада ВРК БССР на жнівень 1920 года распаўсюджвалася толькі на 21 павет Менскай, Віленскай і Гродзенскай губерняў: Ашмянскі, Бабруйскі, Баранавіцкі, Барысаўскі, Беластоцкі, Бельскі, Брэст-Літоўскі, Ваўкавыскі, Вілейскі, Гродзенскі, Дзісенскі, Ігуменскі, Кобрынскі, Лідскі, Мазырскі, Менскі, Навагрудскі, Пінскі, Саколькі, Слонімскі, Слуцкі.
3-і Абухоўскі завулак (Мінск)
3-і Абухоўскі завулак (3-й Обуховский переулок) — завулак у Маскоўскім раёне Мінска. Названы ў гонар горада Абухаў.
Перасячэнні
Завулак перасякаецца з вуліцай Смірнова, Абухоўскай вуліцай і Дубравінскай вуліцай.
Ваенна-рэвалюцыйны камітэт Беларускай ССР
ВРК БССР і яго органы на месцах (павятовыя і валасныя рэўкамы) надзялялі сялян зямлёй, праводзілі нацыяналізацыю прамысловых прадпрыемстваў, увялі харчразвёрстку і хлебную манаполію (гл. ваенны камунізм), устанавілі дзяржаўнае забеспячэнне харчовымі прадуктамі і таварамі першай неабходнасці, дапамагалі мабілізацыі ў Чырвоную армію, забяспечвалі яе харчамі, абмундзіраваннем і фуражом, гужавым транспартам; ладзілі масавыя суботнікі ў дапамогу Чырвонай арміі, вялі дапамогу на чыгунках. Праводзілі нарыхтоўку паліва для прамысловых прадпрыемстваў, займаліся аднаўленнем і рамонтам разбураных у час баявых дзеянняў мастоў і дарог, займаліся арганізацыяй школьніцтва, адкрывалі хаты-чытальні.
Майсей Эмануілавіч Кашук
Майсей Эмануілавіч Кашук (, г. Кішынёў, Малдова — ) — урач-афтальмолаг. Доктар медыцынскіх навук (1949), старшы навуковы супрацоўнік (1939), прафесар (1955). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Ваенна-рэвалюцыйны камітэт Беларускай ССР
Паводле мірнага дагавора Савецкай Расіі з Літвой ад 12 ліпеня 1920 года паўночна-заходняя частка Беларусі (Ашмяны, Браслаў, Вільня, Гродна, Дзісна, Ліда і інш.) былі вызначаны для перадачы Літве. Пасля няўдалага наступу бальшавікоў у час польска-савецкай вайны пад Варшавай, войскі Чырвонай арміі адступілі з тэрыторыі Польшчы і Заходняй Беларусі. У час мірных перагавораў войскі польскага генерала Люцыяна Жалігоўскага 9 кастрычніка 1920 года захапілі Вільню і тэрыторыю паўночна-заходняй Беларусі, вызначаную для перадачы Літве, утварыўшы марыянеткавую Сярэднюю Літву. Паводле Рыжскага прэлімінарнага дагавора ад 12 кастрычніка 1920 года, які быў пацверджаны Рыжскім мірным дагаворам 1921 года, у складзе Беларускай ССР засталіся толькі 6 паветаў: Бабруйскі, Барысаўскі, Ігуменскі, Мазырскі, Менскі і Слуцкі. У верасні — снежні 1920 года ўва ўсіх валасцях і паветах ВРК БССР і мясцовыя рэвалюцыйныя камітэты правялі валасныя і павятовыя з’езды Саветаў, на якіх былі выбраны пастаянныя органы ўлады. ВРК БССР перадаў свае паўнамоцтвы Другому Усебеларускаму з’езду Саветаў (13—17 снежня 1920 года), які заслухаў справаздачу ВРК і ўхваліў яго дзейнасць.
Майсей Эмануілавіч Кашук
Біяграфія
Скончыў Адэскі медыцынскі інстытут (1925). Працаваў у г. Ізюм (Украіна, з 1925, урач-афтальмолаг), Адэскім інстытуце ўдасканалення ўрачоў (1930—1935), Адэскім медыцынскім інстытуце (1935—1937), Украінскім эксперыментальным інстытуце вочных хвароб (1937—1941 і 1945—1952), Ульянаўскай абласной бальніцы (1952—1954), Віцебскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1954—1961, загадчык кафедры вочных хвароб). Навуковыя інтарэсы: фізіялогія і паталогія органаў зроку; дыягностыка і лячэнне вочных хвароб; афтальмахірургія; скразная перасадка рагавіцы; адслойка сятчаткі; глаўкома; катаракта.
Узнагароды
Ордэн «Знак Пашаны» і інш.
Ірына Ханунік-Рамбальская
Ірына Ханунік-Рамбальская — беларуская актрыса і тэлевядучая. Вядучая тэлепраектаў «Большой завтрак» і «Столичные подробности» на тэлеканале «СТБ». Адна з вядучых навін «24 часа».
Данчанка
Данчанка — прозвішча
Неміровіч
Неміровіч — прозвішча
Новыя Рачкавічы
Но́выя Ра́чкавічы (, Новые Рачковичи) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рачкавіцкага сельсавета.
Вёска знаходзіцца за 25 км у напрамку на паўднёвы захад ад Слуцка, за 130 км ад Мінска, каля ракі Волка, за 7 км ад аўтамабільнай дарогі.
NGC 615
NGC 615 (іншыя абазначэнні — MCG -1-5-8, IRAS01325-0735, PGC 5897) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 359
IC 359 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Роза (правінцыя Вічэнца)
Роза (Rosà) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Насельніцтва складае 13866 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 578 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 36027. Тэлефонны код — 0424.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonio abate.
Яськавічы (Пастаўскі раён)
Я́ськавічы (, Яськовичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Фларыян Грабніцкі
Біяграфія
Скончыў Львоўскі папскі калегіум (паводле іншых звестак — Віленскую акадэмію), доктар тэалогіі. Член ордэна базыльян (1709), епіскап віцебскі (1716—19), архіепіскап полацкі (1719—62), мітрапаліт кіеўскі (1748—62). Пашыраў уніяцтва ў Полацкай архіепархіі, выкарыстоўваў місіянерскую дзейнасць і прымусовыя метады. Удзельнік Замойскага сабора грэкакаталіцкай царквы (1720). Ахвяраваў сродкі на адбудову Полацкага Сафійскага сабора (1738—50).
Змеегалоўнік
Змеегалоўнік (Dracocephalum) — род кветкавых раслін сямейства ясноткавыя. Каля 45 відаў. Пашыраны ў Еўропе, нетрапічнай Азіі і Паўночнай Амерыцы. На Беларусі 2 дзікарослыя віды — (занесены ў Чырвоную кнігу) і.
Апісанне
Лісце суцэльнакрайняе, зубчастае, лапчастае або пёрыста-рассечанае. Кветкі блакітныя, чырванаватыя, рэдка белыя; кубачак пяцізубчаты, з больш буйным верхнім зубцамі, або двухгубы; двухгубы вяночак, верхняя губа ўвагнутая, выемчатая, ніжняя трохлопасцевая. Плод — гладкі арэшак.
Віды
Паводле базы даных The Plant List (на жнівень 2016) род уключае 74 віда :
Гаспадарчае значэнне
Лекавыя, тэхнічныя. меданосныя і дэкаратыўныя расліны, выкарыстоўваюць у парфумерыі і харчовай прамысловасці.
Біцялёўскі сельсавет
Біцялё́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Біцялёва.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Віцебскі сельсавет у складзе Лосвідскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — маёнтак Ціраспаль. З 29 кастрычніка 1924 года ў складзе Кузняцоўскага раёна, з 26 сакавіка 1927 года ў складзе Віцебскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Віцебскім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Фёдараўка. 15 лютага 1931 года сельсавет уключаны ў гарадскую рысу Віцебска. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе адноўленага Віцебскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Біцялёва, сельсавет перайменаваны ў Біцялёўскі. 10 мая 1958 года ў склад Заронаўскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Баршчоўка, Васькавічы, Дзяйкі, Пракуды, Суйкава, Чопіна, Шарсні і Швейцарыя), а ў склад сельсавета са Старасельскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Дарагакупава, Капітанава, Казлы, Лётцы, Навасёлкі, Падлазнікі, Трубачы, Цераспольская Слабада і Філімонава),. 22 снежня 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад зноў утворанага Лятчанскага сельсавета.
Антэ Павеліч
А́нтэ Па́веліч (Ante Pavelić ;, Коніц, Боснія і Герцагавіна — , Мадрыд, Іспанія) — харвацкі дзяржаўны дзеяч, глава тэрарыстычнай нацысцкай арганізацыі ўсташаў. Па адукацыі і прафесіі адвакат. У 1915—29 сакратар нацыяналістычнай Харвацкай партыі права. У 1929 арганізаваў у Італіі арганізацыю ўсташаў. У 1941—45 глава Незалежнай дзяржавы Харватыя, створанай ў красавіку 1941 пры падтрымцы нацыстаў і італьянскіх фашыстаў. Арганізатар пераследавання і генацыду сербаў, яўрэяў, цыганаў і тэрору супраць палітычных праціўнікаў. У 1945 збег з Югаславіі (хаваўся ў Аўстрыі, Італіі, Аргенціне, Іспаніі). У 1945 завочна прысуджаны югаслаўскім народным судом да смяротнага пакарання смерцю. Памёр 28 снежня 1959 у Мадрыдзе.
Беліцкае (возера)
Беліцкае — возера ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, за 14 км на паўночны захад ад горада Мар'іна Горка, за 0,7 км на паўночны захад ад вёскі Белае. Адносіцца да басейна ракі Цітаўка.
Плошча паверхні 0,015 км², даўжыня 0,14 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Даўжыня берагавой лініі 0,43 км.
Возера размешчана на ўскраіне асушанага балота, пакрытага сеткай меліярацыйных каналаў. Берагі нізкія, пясчаныя і тарфяністыя, параслі хмызняком, забалочаныя. Зарастае ўмерана.
У возеры водзяцца акунь, плотка, карась і іншыя віды рыб.
4-ы Абухоўскі завулак (Мінск)
4-ы Абухоўскі завулак (4-й Обуховский переулок) — завулак у Маскоўскім раёне Мінска. Названы ў гонар горада Абухаў.
Парма
Парма (Parma, Pärma, Parma) — горад у італьянскім рэгіёне Эмілія-Раманья, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі, на аднайменнай рэчцы, на паўночны захад ад Балонні. Заступнікам горада лічыцца Іларый Піктавійскі. Свята горада 13 студзеня.
Тураўшчына (Смаргонскі раён)
Ту́раўшчына (, Туровщина) — хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 1979 года хутар уваходзіў у склад Войстамскага сельсавета.
Рэлігійная канверсія
Рэлігійны зварот, або канверсія (conversio, «змена») — прыняцце іншай веры або рэлігіі. Чалавек, які перайшоў у новую веру, называецца нованавернутым.
Украіна
Рэлігійная гісторыя Украіны багатая на звароты ў хрысціянства, як індывідуальныя, так і калектыўныя.
Уладзімір Іосіфавіч Казлоўскі
Уладзімір Іосіфавіч Казлоўскі (нар., г. Пінск, Брэсцкая вобласць) — беларускі кардыёлаг. Доктар медыцынскіх навук (1992), прафесар (1996). Член Беларускага навуковага таварыства кардыёлагаў, Расійскага таварыства ўрачоў аднаўленчай медыцыны. Кіраўнік навуковай школы «Дыягностыка, тэрапія, прафілактыка захворванняў сардэчна-сасудзістай сістэмы».
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1976), Беларускі навукова-даследчы інстытут кардыялогіі (ардынатура, 1982). Працаваў у Арэхаўскай раённай бальніцы, Віцебская вобласць (1977—1979, урач-тэрапеўт, загадчык тэрапеўтычнага аддзялення); Беларускім НДІ кардыялогіі (1980—1982, урач-ардынатар); санаторыі «Крыніца», пас. Ждановічы, Мінская вобласць (урач-тэрапеўт аддзялення рэабілітацыі хворых інфарктам міякарда); Віцебскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1987; факультэт удасканалення ўрачоў, кафедра тэрапіі, асістэнт; з 1996 — лячэбны факультэт, кафедра факультэцкай тэрапіі, в. а. загадчыка, з 2000 — загадчык кафедры).
IC 360
IC 360 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Віла Каліба
Віла Каліба (Willa Koliba) — філіял Татраўскага музея, які знаходзіцца ў горадзе Закапанэ Малапольскага ваяводства, Польшча. Першы будынак закапанскага стылю, які спраектаваў польскі архітэктар і пісьменнік Станіслаў Віткевіч. Знаходзіцца на вуліцы Касцеліска, 18. Будынак уваходзіць у склад турыстычнага маршруту «». Помнік культуры Малапольскага ваяводства.
Гісторыя
Будынак быў пабудаваны ў 1893 годзе. Яго назва паходзіць ад дыялектнага гуральскага слова «Koliba», якое азначае пастушы будан. Віла была пабудавана для землеўладальніка Зыгмунта Гнатоўскага, які першапачаткова хацеў пабудаваць простую гуральскую хату, каб размясціць у ёй сваю этнаграфічную калекцыю. Аднак, план будаўніцтва быў зменены Станіславам Віткевічам, які дадаў да будынка асобную заходнюю частку, на першым паверсе якой размясціў гасціную і спальню, а на другім паверсе — яшчэ адну спальню і пакой для прыслугі. У 1901 годзе да будынка была дададзеная яшчэ адна невялікая прыбудова.
2 мая 1983 года будынак быў унесены ў рэестр помнікаў культуры Малапольскага ваяводства пад рэгістрацыйным нумарам А-346.
Са снежня 1993 года ў будынку быў арганізаваны Музей закапанскага стылю імя Станіслава Віткевіча, які стаў філіялам Татраўскага музея.