cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фукус
Слаявіна кусцістая, шматгадовая. Даўжыня ад 2 да 200 см. Да субстрату мацуецца канічнай падэшвай. Галіны плоскія, скурыстыя з рабром, па краі гладкія, зубчастыя або гафрыраваныя. У некаторых відаў маюцца паветраныя пузыркі. Органы размнажэння знаходзяцца ў паглыбленнях на канцах галін.
Фукус выкарыстоўваюць у якасці тэхнічнай і кармавой расліны, у медыцыне.
Антуанета дэ Бурбон-Вандом
Антуанета дэ Бурбон-Вандом (Antoinette de Bourbon-Vendôme; 25 снежня 1494 — 22 студзеня 1583) — французская арыстакратка з дынастыі Бурбонаў, жонка Клода Латарынгскага, герцага дэ Гіза. Бабуля шатландскай каралевы Марыі Сцюарт.
28 кастрычніка
28 кастрычніка — трыста першы (трыста другі ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Гараўцы (Туркоўскі сельсавет)
Гара́ўцы (, Горавцы) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Украінскі хіп-хоп
Украінскі хіп-хоп, таксама вядомы як укра-хоп або укр-хоп — частка украінскай музычнай культуры. Хіп-хоп ва Украіне з’явіўся ў 2-й палове 1990-х гадоў. Пачынальнікі — В. У. З. В.
Некаторыя ўкраінскія групы, як напрыклад МІСТо 44, На Відміну Від, Вова зі Львова, ТНМК і іншыя аддаюць перавагу украінскай мове, насуперак некаторым украінскім выканаўцам (пераважна з усходніх рэгіёнаў), якія спяваюць частку трэкаў рускай мовай.
Меладычнасць украінскай мовы і ўкраінскія тэматычныя біты (часам з ужываннем украінскіх традыцыйных інструментаў) ствараюць добра ўспрымальны на слых трэк. Да такіх мілагучных хіп-хоп моў можна аднесці таксама французскую, італьянскую і іспанскую.
Гісторыя
Хіп-хоп культура ва Украіну прыйшла з ЗША. Уласны ўкраінскі хіп-хоп зведвае сваю трэцюю хвалю.
Першая хваля
Першая хваля пайшла ад В. У. З.В (Вхід у змінному взутті). Менавіта яны папулярызавалі хіп-хоп кірунак і прынеслі музыку ў масы. Аднак першая хваля аказалася хуткацечнай — мала хто з выканаўцаў дагэтуль працуе ў гэтай плыні. Ды і саміх імён было небагата. Найвядомейшыя — Потап і UGO. Аднак уклад выканаўцаў тых часоў нельга адмаўляць ці забываць — яны прынеслі хіп-хоп ва Украіну.
Другая хваля
Другая хваля пачалася пад канец 1990-х — на пачатку 2000-х гадоў і ахапіла ўжо большую геаграфію. На дадатак да ТНМК, фестываль Червона Рута адкрыў такія імёны як Тартак, Основний Показник і шмат іншых. Пазней пра сябе на хіп-хоп карце Украіны заяўляюць Харкаў (ХарківРапаСіті), Кіеў (КиївГеттоСіті), Львоў, Луцк, Данецк і іншыя месцы. З’яўляюцца новыя каманды, адбываюцца фестывалі, культура развіваецца ў слушным кірунку. Працягласцю другая хваля даўжэйшая. Яна характарызуецца трыма этапамі — уздымам, пікам і затуханнем. Падчас уздыму адзначаны не толькі колькасны, але і якасны складнік росту, то бок разам з павелічэннем колькасці калектываў, выканаўцаў і прыхільнікаў, расце іх узровень. Варта адзначыць, што тым часам ва Украіне сапраўды развівалася хіп-хоп культура агулам, а не асобныя яе элементы. На піку другой хвалі Украіна выходзіць на міжнародную хіп-хоп арэну дзякуючы бі-боям (Soul B, Ruffneck Attack) райтэрам і эмсі (Інваліди Кунг-Фу, Шнель Шпрехен, У.еР.Асквад, СLС та ін.), адбываецца абмен досведам, шмат фестываляў, прычым не асобных, а такіх, што ўключалі ўсе элементы культуры. Спад другой хвалі характарызуецца некалькімі тэндэнцыямі, што паўплывалі на наступнае развіццё хіп-хопу ва Украіне, а таксама на фармаванне трэцяй хвалі, якая ўласна зараз і адбываецца.
Трэцяя хваля
Трэцяя хваля пачалася адносна нядаўна. Аднак пэўную дату вызначыць цяжка, хоць шмат людзей схіляюцца да даты выхаду альбому Гострослови ад луцкага гурта Лязо. Некаторыя прыхільнікі называюць яго адным з найбольш паспяховых у гісторыі ўкраінскай індустрыі рэпу. У перыяд трэцяй хвалі паспелі з’явіцца вядомыя гурты і выканаўцы, напрыклад Німий ды ALCO Brothers.
Сама трэцяя хваля — пачатак перакваліфікацыі ўкраінскага рэпу менавіта на сваю сцэну. Калі да гэтага шмат выканаўцаў арыентаваліся на расійскую сцэну, то зараз праз палітычную сітуацыю багата рэпераў аддаюць перавагу выступам у межах краіны.
Спаборніцтвы і рэп-батлы
Змаганні сярод рэпераў пачалі праводзіцца яшчэ з часоў першай хвалі. Свайго піку набылі ў часы другой хвалі (гэта тлумачыцца тым, што для многіх украінскі рэп быў чымсьці новым, адметным ад таго ж амерыканскага або расійскага). Адзін з буйнейшых арганізатараў рэп-батлаў ва Украіне — партал ПідБіт. Праект пачынаўся як рэп-батлы на адлегласці (у рэжыме анлайн). За ўвесь час правядзення такіх запісаў было запісана больш за 1 200 трэкаў. Пазней, калі праектам пачало цікавіцца ўсё болей людзей, пачалася арганізацыя розных змаганняў для рэпераў са ўсёй Украіны. Батлы праходзяць звычайна ў Львове або Кіеве.
Ёсць некалькі меншых арганізатараў батлаў — заходнеўкраінскі WURB «UrbanLife» і львоўскія Banderstadt Battle (VERSUS).
Студыі гуказапісу
Прафесійных студый для запісу рэпу ва Украіне надзвычай мала. У большасці выпадкаў гэта ўласная студыя («на даму»). Запіс рэпу робяць некалькі студый: Santander Records (Львоў), Tanto Sound records (Львоў), Magic Music records (Львоў), VAGON Records (Львоў), Rec Me studio (Кіеў).
Украінскія рэп-выканаўцы
Цяперашнім часам сітуацыя з украінскім рэпам склалася даволі няпростая. Ніводная радыёстанцыя не транслюе ўкраінскіх выканаўцаў рэпу, і толькі дзякуючы падтрымцы фанаў большасць гуртоў застаецца ў індустрыі. Не зважаючы на гэта за часы 1-3 хваль была створана даволі вялікая колькасць гуртоў. Для выканаўцаў рэпу ён, пераважна, не асноўная крыніца даходаў. Аснова ўкраінскага рэпу — захад краіны.
Гедзяонаўка
Гедзяонаўка (Гедеоновка) — пасёлак у Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 812 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчаны ў заходняй вобласці за 4 км на ўсход ад гарадской мяжы Смаленска, на аўтадарозе Смаленск — Дарагабуж — Вязьма — Зубцоў. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча.
Вуліцы: Палявая, Міру.
Эканоміка
Смаленская абласная клінічная псіхіятрычная бальніца, АЗС.
Цікавыя факты
У жыхароў Смаленскай вобласці назва пасёлка асацыюецца з бальніцай для псіхічнахворых.
Сташаў
Сташаў (Staszów) — горад у Польшчы, размешчаны за 220 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Сташоўскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сташаў. Займае плошчу 26,88 км². Насельніцтва 15 тыс. чалавек.
Швабія (герцагства)
Утварэнне герцагства
Пасля знішчэння ў 746 годзе племяннога герцагства Алеманія і ўключэння яго зямель у склад дзяржавы франкаў, для кіравання краінай быў прызначаны граф, каралеўскі намеснік. У 829 годзе тэрыторыя Алеманіі ўвайшла ў склад каралеўства, вылучанага для кіравання Людовіку Нямецкаму. Вердэнскі дагавор у 843 годзе пацвердзіў замацаванне гэтай вобласці ў сярод іншых, якія ўвайшлі ў склад Усходне-Франкскага каралеўства, за Людовікам. Пасля смерці караля Арнульфа ў 900 годзе ў Швабіі ўзмацняецца ўплыў мясцовай знаці, асабліва двух родаў — Бурхардынгераў, якія яшчэ ў 807 годзе замацаваўся ў маркграфстве Рэцыя, і Агалальфінгераў, якія валодалі тытулам пфальцграфа Швабіі.
Бурхард I, які паходзіў з роду Бурхардынгераў, валодаючы маркграфствам Рэцыя, а таксама графствамі Тургау і Бар, быў адным з самых магутных феадалаў у Швабіі. Ён паспрабаваў распаўсюдзіць свой уплыў на ўсю Швабію. Гэтаму спрыяла і ўдалая жаніцьба з удавой караля Саксоніі і Баварыі Людовіка III Малодшага, Ліўтгардай. Ужо ў 909 годзе крыніцы называюць яго ў афіцыйных дакументах «герцагам Алеманіі» (dux Alamannorum).
Пасля таго, як у 911 годзе каралём Германіі быў абраны герцаг Франконіі Конрад I, Бурхард I быў абвінавачаны ва ўзурпацыі каралеўскага аўтарытэту, быў прызнаны вінаватым у дзяржаўнай здрадзе і пакараны смерцю. Яго сыны, Бурхард II і Удальрых былі вымушаны бегчы да сваякоў у Італію.
Але ў 915 годзе Эрхангер вярнуўся. Увосень 915 года Эрхангер, яго брат Бертальд і Бурхард II, сын пакаранага смерцю герцага Бурхарда I, разбілі армію караля Конрада I і захапілі ў палон біскупа Саламона III У гэтым жа годзе Эрхангер быў абвешчаны герцагам Швабіі. Неўзабаве пачалася жорсткая звада паміж каралём і швабскімі і баварскімі князямі, бок якіх прыняў герцаг Саксоніі Генрых. У выніку ў 917 годзе Эрхангер, Бертальд і іх пляменнік Ліўфрыд былі пакараны смерцю па загадзе караля Конрада. Нягледзячы на гэта, Конраду так і не ўдалося падпарадкаваць верхнюю Германію, дзе захаваў сваё становішча герцаг Баварыі Арнульф I, а герцагам Швабіі без згоды караля быў прызнаны Бурхард II. Бурхард падтрымаў у 919 годзе абранне каралём свайго стрыечнага брата Генрыха Саксонскага, які прызнаў яго герцагам Швабіі.
Пасля смерці ў 919 года біскупа Саламона III, Бурхард II значна павялічыў сваю ўладу. Яму ўдаўся распаўсюдзіць свой уплыў на Тургау, Цюрыхгау, а таксама на Верхнім Рэйне. Ён, таксама як і баварскі герцаг Арнульф I, праводзіў незалежную ад караля знешнюю палітыку. Калі яго зяць, кароль Верхняй Бургундыі і Італіі Рудольфа II, у 926 годзе запытаў дапамогі, Бурхард II выступіў з арміяй у яго падтрымку і загінуў пад сценамі Навары.
Пасля гібелі Бурхарда II кароль аддаў Швабію не сыну памерлага герцага Бурхарду III, а стрыечнаму брату караля Конрада I Герману I фон Ветэрау (пам. 948), ажаніўшы яго з Рэгеліндай, удавой герцага Бурхарда II.
Швабія ў другой палове X стагоддзя
Пасля смерці Германа I у 948 годзе кароль Атон I перадаў герцагства свайму сыну Людальфу, які быў у шлюбе з дачкой Германа I. У 952 годзе Людальф разам з герцагам Латарынгіі Конрадам Рудым паднялі мяцеж супраць караля Атона I. У выніку ў 954 годзе абодва герцагі былі пазбаўлены сваіх уладанняў. Швабію кароль аддаў сыну герцага Бурхарда II — Бурхарду III.
У час кіравання Бурхарда III моцны ўплыў на яго аказваў брат жонкі, баварскі герцаг Генрых II. У 973 годзе Бурхард спрыяў прызначэнню князем-біскупам Аўгсбурга стрыечнага брата, Генрыха I, пайшоў дзеля гэтага на падман саборнага капітула. У тым жа годзе Бурхард памёр.
У 973 годзе кароль Атон II перадаў герцагства свайму стрыечнаму брату Атону I, сыну Людальфа, які ўступіў у 976 годзе таксама ў валоданне герцагствам Баварыя.
Пасля ранняй смерці ў 982 годзе герцага Атона I, Швабія перайшла ў валоданне да Конрада I, графа Ветэрау, праўнука аднаго з братоў караля Конрада, Эбергарда. Яго спадчыннікам стаў у 997 годзе сын Герман II. Пасля смерці сына апошняга, Германа III, Швабія перайшла да мужа яго дачкі Гізелы — маркграфа Эрнста Аўстрыйскага.
Герцагства Швабія ў XI стагоддзі
Пасля смерці герцага Эрнста I Швабіяй кіравала яго ўдава Гізела ў якасці апякункі свайго малалетняга сына Эрнста II. Дасягнуўшы паўналецця, Эрнст II у 1030 годзе падняў паўстанне супраць імператара Конрада II, які ажаніўся з яго маці Гізелай, таму што імператар аддаў Швабію малодшаму брату Эрнста II — Герману IV. Апошні памёр бяздзетным у 1038 годзе.
Пасля смерці Германа імператар перадаў Швабію свайму сыну Генрыху. Калі той, пад імем Генрыха III, узышоў на імператарскі прастол, ён перадаў Швабію спачатку Атону II, пфальцграфу Латарынгіі, а пасля яго смерці ў 1047 годзе — Атону III, маркграфу Швайнфурта. Апошні памёр бяздзетным.
Імператрыца Агнэс, якая была ў той час рэгенткай, аддала герцагства ў 1057 годзе свайму зяцю графу Рудольфу Рэйнфельдэнскаму. У 1077 годзе апошні выступіў канкурэнтам Генрыха IV на імператарскі прастол, але быў забіты ў 1080 годзе ў.
Кіраванне Гогенштаўфенаў
У 1079 годзе імператар Генрых IV аддаў Швабію Фрыдрыху I, графу Гогенштаўфену. Сын і зяць Рудольфа, Бертальд I Райнфельдэнскі і Бертальд II Цэрынген, са зброяй у руках сталі аспрэчваць Швабію ў Фрыдрыха I і апошні ў 1096 годзе вымушаны быў саступіць Брэйсгау і Цюрых Бертальду II Цэрынгену, а вельфскія ўладанні — Баварыі.
Спадчыннікам Фрыдрыха I у 1105 годзе стаў яго старэйшы сын Фрыдрых II Аднавокі. Калі сын апошняга Фрыдрых Барбароса стаў імператарам у 1152 годзе, ён аддаў Швабію малалетняму сыну свайго папярэдніка Конрада III, Фрыдрыху IV Ротэнбургскаму. Апошні неўзабаве памёр у 1169 годзе, і Швабіяй, разам з Эльзасам, па чарзе валодалі 3 сыны імператара (Фрыдрых V, Фрыдрых VI і Конрад II).
У 1196 годзе імператар Генрых VI аддаў Швабію свайму малодшаму брату Філіпу; апошні страціў яе ў час барацьбы за імператарскую карону.
У 1219 годзе імператар Фрыдрых II узвёў свайго трохгадовага сына Генрыха ў герцагі швабскія; калі ж у 1235 годзе апошні падняўся супраць свайго бацькі, імператар аддаў герцагства будучаму каралю Конраду IV, а апошні ў 1254 годзе перадаў яго свайму двухгадоваму сыну — Канрадзіну.
Калі ў 1266 годзе Канрадзін адправіўся ў паход у Сіцылію, ён заклаў свае швабскія ўладанні ў графа Вюртэмбергскага.
Са смерцю Канрадзіна ў Швабіі больш не было самастойных герцагаў. На працягу шматлікіх гадоў за швабскую спадчыну ішла барацьба паміж маркграфам Бадэнскім, пфальцграфам Цюбінгенскім, графам Гогенцолернам і графам Вюртэмбергскім; але імператар утрымліваў Швабію ў сваіх руках, кіруючы ёю праз імперскіх ландфагтоў у Верхняй і Ніжняй Швабіі. Буйнейшыя швабскія гарады карысталіся правам імперскіх вольных гарадоў; меней значныя, хоць ім былі абяцаны імперскія палёгкі, былі падпарадкаваны ландфагтам і імперскім судам. Пры Рудольфе Габсбургскім Вюртэмбергскім графам удалося авалодаць ландфогтствам у Ніжняй Швабіі, а пазней — і ў Эльзасе.
Пасля смерці Рудольфа I у 1291 годзе зноў разгарэлася барацьба паміж уладарнымі князямі ў Швабіі, якая скончылася земскім мірам у Шпаеры ў 1307 годзе, дзе было заключана таксама першае пагадненне паміж уладарнымі князямі і гарадамі.
Павел Асіповіч
Павел (Павал) Асіповіч (, в. Беніца Маладзечанскага павету Віленскага ваяводства, цяпер Маладзечанскі раён Мінскай вобл. — ) — беларускі грамадскі дзеяч у Вялікабрытаніі.
Біяграфія
Падчас нямецкай акупацыі вучыўся ў Маладзечанскай гандлёва-адміністрацыйнай школе, Менскай афіцэрскай школе БКА, у складзе якой апынуўся на выгнанні і быў далучаны да 30-й грэнадзёрскай дывізіі СС. Перайшоў на бок саюзнікаў і далучыўся да 2-га Польскага корпусу.
З 1946 у Вялікабрытаніі, там жа ў 1948 г. дэмабілізаваўся. Скончыў Польскую гандлёвую школу ў Глазга. Працаваў бухгалтарам у Вялікабрытаніі, Гане і Нігерыі. Пазней пасяліўся ў Лондане. Сябра ЗБВБ ад 1.10.1946. Ва ўправе арганізацыі займаў розныя пасады. У 1953 і 1955 быў старшынём ЗБВБ, а ў 1963—96 — скарбнікам. Быў сябрам ЗБК (з 1949) і Беларускага хрысціянскага акадэмічнага аб’яднання «Жыцьцё» (з 1948). Адзін з заснавальнікаў Англа-беларускага таварыства, быў скарбнікам у 1964—97, а таксама скарбнікам Беларускай харытатыўнай секцыі. Ад імя ЗБВБ браў удзел у працы Еўрапейскай групы сувязі (European Liaison Group), дзе таксама доўгі час выконваў функцыі скарбніка. Памёр у Лондане. Паводле жадання жонкі спалены прах пахаваны пры ў брытанскай сталіцы.
Старыя Нягневічы
Стары́я Нягне́вічы (, Старые Негневичи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Нягневіцкага сельсавета.
Thelephora anthocephala
Thelephora anthocephala — від грыбоў сямейства. Першапачаткова ён быў апісаны як новы для навукі ў 1786 годзе французскім батанікам, які змясціў яго ў род. Эліяс Фрыс перадаў яго ў род у сваёй працы 1838 годзе «''Epicrisis Systematis Mycologici».
Кадзіна (Чавускі раён)
Ка́дзіна (, Кадино) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбавіцкага сельсавета, да 1964 года — у склад Благавіцкага сельсавета.
Насельніцтва Саудаўскай Аравіі
Насельніцтва Саудаўскай Аравіі на 2017 год паводле розных ацэнак складае ад 28,5 да 33 млн чал. З іх каля 20 - 30 % прыходзіцца на мігрантаў (у асноўным з арабскіх краін Блізкага Усходу: Егіпта, Емена).
Натуральны і механічны рух
У другой палове XX стагоддзя каралеўства адзначалася аднымі з найшвышэйшых у свеце тэмпамі росту насельніцтва, што было абумоўлена не толькі традыцыйна высокай нараджальнасцю, але і нафтавым бумам. Гіганцкія запасы нафты патрабавалі працоўных рук для яе здабычы, што прывяло да наплыву мігрантаў. Шалёныя нафтадаляры дазволілі ствараць нябачаную раней гарадскую інфраструктуру і імпартаваць харчаванне ў любой неабходнай колькасці, і гэта азначала, што рост насельніцтва больш не мусіць падтрымлівацца адпаведным селььскагаспадарчым асваеннем тэрыторыі.
У пачатку ХХІ стагоддзя тэмпы росту запаволіліся. Каэфіцыент нараджальнасці у 2017 склаў 18,3 нараджэнняў на 1000 чалавек (вельмі моцна скараціўся за апошняе дзесяцігоддзе). Паказчык смяротнасці — 3,5 смяротных выпадкаў на 1000 чалавек (застаецца адным з найніжэйшых у свеце). Такім чынам, натуральны прырост склаў каля 15 праміле, міграцыйны прырост у апошні час запаволіўся і ў 2017 нават быў адмоўным. Працягласць жыцця перавышае 75 гадоў. Прыцягненне працоўных мігрантаў прывяло да таго, што мужчнынскае насельніцтва па колькасці значна пераўзыходзіць жаночае.
Этнічны склад
Прыкладна 90 % насельніцтва з'яўляюцца этнічнымі арабамі. Акрамя таго ёсць значная колькасць эмігрантаў іншых этнічных груп з Азіі і Афрыкі: індусаў — 1,4 млн, пакістанцаў — 1,5 млн, бангладэшцаў — 0,4 млн, філіпінцаў — 500 000. У каралеўстве ёсць каля 100 000 грамадзян заходніх краін, большасць якіх жыве кампактнымі групамі.
Размяшчэнне насельніцтва
Пустынны клімат Саудаўскай Аравіі не спрыяе сельскагаспадарчаму асваенню тэрыторыі, таму заселена краіна даволі рэдка. Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва сладае 15 чалавек на квадратны кіламетр. Размеркавана насельніцтва нераўнамерна: некаторыя гарады і аазісы маюць шчыльнасць насельніцтва больш за 1000 чалавек на км², многія пустынныя раёны не заселены ўвогуле. Найбольшую шчыльнасць мае акрузе Асір, дзе клімат вільгатнейшы.
Рассяленне насельніцтва
Да 60-х гадоў мінулага стагоддзя большасць насельніцтва было качавым ці паўкачавым; але цяпер гэтая адзнака не перавышае ўзровень 5 %. Сёння 83 % саудаўцаў пражывае у гарадах, буйнейшыя з якіх — Эр-Рыяд (6,5 млн у агламерацыі ), Джыда (4 млн), Мека (1,7 млн), Медына (1,28 млн).
Рэлігія
Афіцыйная і адзіная рэлігія Саудаўскай Аравіі — іслам. Большасць насельніцтва прытрымліваецца строгай інтэрпрэтацыі ісламу, вядомай як «вахабізм». Саудаўцы вызнаюць салафію, што азначае «разуменне рэлігіі ў тым выглядзе, у якім яе разумеў Прарок і яго паплечнікі», «вяртанне да Карану і Суны». Шыіцкае насельніцтва ацэньваецца прыкладна ў 15 % (у асноўным ва ўсходніх абласцях краіны і на мяжы з Еменам). У краіне дзейнічае рэлігійная паліцыя. Жаўнеры Шарыяцкай гвардыі стала патрулююць вуліцы і грамадскія ўстановы з мэтай спынення спроб парушэння канонаў ісламу. У выпадку выяўлення парушэння вінаваты нясе адпаведнае пакаранне, ад штрафу да адсячэння галавы.
Паводле некаторых ацэнак, ад 500 000 да 1 млн чалавек прытрымліваецца каталіцкай веры. Паводле вынікаў даследавання міжнароднай дабрачыннай хрысціянскай арганізацыі «Open Doors» за 2010 год, Саудаўская Аравія займае 3 месца ў спісе краін, дзе хрысціян часцей за ўсё ўшчамляюць у правах.
Марыя дэ Гіз (каралева Шатландыі)
Марыя дэ Гіз (Marie de Guise; — ) — каралева Шатландыі, жонка караля Якава V і рэгент Шатландыі ў 1554-1560 гг. Перыяд яе регентства стаў крытычным для выбару напрамку далейшага палітычнага і рэлігійнага развіцця краіны.
Шлюб і дзеці
Як відаць, пасля смерці Якава V, Марыя дэ Гіз знаходзілася ў любоўнай сувязі з кардыналам Бітанам і графам Батвелам.
Львоўскі нацыянальны акадэмічны тэатр оперы і балета імя Саламіі Крушальніцкай
Львоўскі нацыянальны акадэмічны тэатр оперы і балета імя С. А. Крушальніцкай — тэатр у Львове (Украіна). Адрас: Львоў, праспект Свабоды, 28.
Гісторыя
У 1895 годзе быў аб’яўлены конкурс, у якім перамог праект дырэктара Львоўскай вышэйшай мастацка-прамысловай школы Зігмунта Гаргалеўскага. З. Гаргалеўскі кіраваў усімі землянымі і будаўнічымі работамі. Будаўніцтва пачалося ў чэрвені 1897 гады і доўжылася амаль тры гады.
У снежні 2020 года была створана паменшаная бронзавая копія Опернага тэатра ў Львове.
Казімір Стаброўскі
Казімір Стабро́ўскі (Kazimierz Stabrowski;, маёнтак Крупляны, Баранавіцкі раён, Гродзенская вобласць — ) — жывапісец, педагог.
Да восені
«Да восені» (To Autumn) — паэма англійскага паэта-рамантыка Джона Кітса, напісаная 19 верасня 1819 і апублікаваная ў яго паэтычным выданні разам з паэмамі «Ламія» і «Пярэдадзень Святой Агнэсы» ў 1820 годзе. «Да восені» з'яўляецца апошнім творам цыкла паэм, вядомых пад назвай «оды 1819» Кітса. Нягледзячы на тое, што паэт на працягу 1819 года не меў шмат часу, каб прысвяціць сябе паэзіі, ён спрычыніўся напісаць «Да восені» пасля натхняльнага восеньскага вячэрняга шпацыру каля Вінчэстэра. Гэты твор канчаткова аформіў адыход Кітса ад паэтычнай кар’еры. Жывучы ў нястачы, паэт быў вымушаны зарабляць грошы і ўжо не быў здольны прысвяціць сябе паэтычнаму мастацтву.
Казімір Стаброўскі
Жыццё і творчасць
Творчасць звязана з мастацкім жыццём Беларусі, Польшчы, Расіі. Вучыўся ў Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў (1887—1894), акадэміі Жуліяна ў Парыжы. Пасля 1894 года жыў і працаваў на Гродзеншчыне. Удзельнічаў у мастацкіх выставах у Пецярбургу, Парыжы, Мюнхене, Венецыі. 3 1902 года член Таварыства польскіх мастакоў «Штука» і Таварыства падтрымкі прыгожых мастацтваў. Заснавальнік і кіраўнік (1904—1909) Школы прыгожых мастацтваў у Варшаве. У 1922 годзе заснаваў аб’яднанне мастакоў «Sursum Corda». Ствараў кампазіцыі фантастычна-сімвалічнага характару, пейзажы, партрэты ў стылі мадэрн. Сярод работ: «Магамет у пустыні» (1894), «Цішыня ў вёсцы» (паміж 1894—1900), серыя з 11 карцін «Шэсце навальніцы», «Белая ноч у Петраградзе каля раз’езда», «Змярканне ў Лазенкаўскім парку ў Варшаве», «Белыя ночы», партрэты С. Дамброўскага, Ф. Радашэўскага, Л. Рытлінскай, В. Семяшковай і інш.
Оды Джона Кітса 1819 года
У 1819 годзе Джон Кітс цягам кароткага часу склаў шэсць од, якія сталі найвядомейшымі яго паэмамі. Першыя пяць паэм былі напісаны цягам вясны — «Ода грэчаскай вазе», «Ода бяздзейнасці», «Ода салаўю», «Ода Псіхеі», і толькі «Да восені» была складзена восенню. Літаратурныя крытыкі станоўча адрэагавалі на паэмы Джона Кітса, вылучыўшы «Оду грэчаскай вазе», «Оду салаўю» і «Да восені» як лепшыя ў гэтым цыкле. У цэлым, гэтыя оды Кітса з'яўляюцца літаратурнай спробай аўтара стварыць новы жанр кароткай лірычнай паэмы, якая неўзабаве ўплыла на наступныя пакаленні.
Морган Цвангіраі
Морган Рычард Цвангіраі (нар. — 14 лютага 2018) — палітык Зімбабвэ, кіраўнік «Руху за дэмакратычныя перамены» (Movement for Democratic Change; MDC).
У першым туры прэзідэнцкіх выбараў у Зімбабвэ 29 сакавіка 2008 г. набраў 47,9 % галасоў, а дзейны прэзідэнт Роберт Мугабэ — 43,2 %.
11 лютага 2009 прызначаны прэм’ер-міністрам, узначаліўшы кааліцыйны ўрад з прыхільнікамі Мугабэ.
6 сакавіка 2009 аўтамабіль Цвангіраі трапіў у аварыю на трасе ў Харарэ, яго жонка Сьюзен загінула, а сам ён быў шпіталізаваны з траўмамі, якія не прадстаўлялі пагрозы для жыцця.
Пасля канстытуцыйнага рэферэндуму 2013 года, па выніках якога пасада прэм’ер-міністра была скасавана, вымушаны ў верасні 2013 года пакінуць пасаду.
Дворышча (Туркоўскі сельсавет)
Дво́рышча (, Дворище) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Калеты
Калеты — тапонім.
Дворышча (Туркоўскі сельсавет)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1940—1954 гадах цэнтр Дворышчанскага сельсавета.
Іспанскі грып
Іспанская грып, або «іспанка» (grippe espagnole, або gripe española) быў, хутчэй за ўсё, самай масавай пандэміяй грыпу за ўсю гісторыю чалавецтва. У 1918-1919 гадах (18 месяцаў) ва ўсім свеце ад іспанкі памерла прыблізна 50-100 млн чалавек або 2,7-5,3% насельніцтва Зямлі. Было заражана каля 550 млн чалавек, або 29,5% насельніцтва планеты. Эпідэмія пачалася ў апошнія месяцы Першай сусветнай вайны і хутка пераўзышла гэта найбуйнейшае кровапраліцце па колькасці ахвяр.
Пандэмія грыпу 2009 года была выкліканая вірусам таго ж (A/H1N1) сератыпа.
Карціна хваробы
У маі 1918 года ў Іспаніі было заражана 8.000.000 людзей або 39% яе насельніцтва («іспанкай» перахварэў і кароль Альфонса XIII). Шматлікія ахвяры грыпу былі маладымі і здаровымі людзьмі ўзроставай групы ад 20 да 40 гадоў (звычайна ў групе высокай рызыкі толькі дзеці, людзі сталага ўзросту, цяжарныя жанчыны і людзі з некаторымі захворваннямі).
Сімптомы хваробы: сіні колер твару - цыяноз, пнеўманія, крывавы кашаль. На больш позніх стадыях хваробы вірус выклікаў унутрылёгачны крывацёк, у выніку якога хворы захлынаўся ўласнай крывёю. Але ў асноўным хвароба праходзіла без якіх-небудзь сімптомаў. Некаторыя заражаныя паміралі на наступны дзень пасля заражэння.
Сваю назву грып набыў з-за таго, што Іспанія першай перанесла моцную ўспышку гэтай хваробы. Па іншых крыніцах, месца яе з'яўлення сапраўды ўсталяваць пакуль немагчыма, але, хутчэй за ўсё, Іспанія не была першасным эпідэмічным цэнтрам. Назва «іспанка» з'явілася выпадкова. Так як ваенная цэнзура змагаючых бакоў падчас Першай сусветнай вайны не дапускала паведамленняў аб распачатай у арміі і сярод насельніцтва эпідэміі, то першыя весткі аб ёй з'явіліся ў друку ў маі-чэрвені 1918 года ў нейтральнай Іспаніі.
Андрэас Берлін
Андрэас Берлін (Andreas Berlin, 20 мая 1746 — 2 чэрвеня 1773) — шведскі батанік і ўрач, адзін з «апосталаў Лінея».
Біяграфія
Андрэас Берлін нарадзіўся ў правінцыі Онгерманланд 20 мая 1746 года.
Андрэас Берлін памёр у дзяржаве Гвінея 2 чэрвеня 1773 года.
Фалілеева (Цёмкінскі раён)
Фалілеева (Фалилеево) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Аносаўскага сельскага паселішча.
Каманішнік лугавы
Каманішнік лугавы (Succisa pratensis) — від кветкавых раслін роду падсямейства  сямейства.
Расце ва ўмераных абласцях Еўразіі, а таксама выкарыстоўваецца як дэкаратыўная і лекавая расліна. Этымалогія: pratensis — «лугавы».
Назва
Каманішнік лугавы, каманіца, канапель лясная, каласніца, каманішнік, куманіца, куманічнік, папы, сівец.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з кароткім карэнішчам. Вышыня: 30—60 см. Сцеблы ад неразгалінаваных да разгалінаваных у верхняй частцы, верхняя частка ад бедна касматай да амаль голай. Лісце супратыўнае, на чарашках; пласціны ад ланцэтных да эліптычных, завостраныя, з гладкі краем, скурыстыя, голыя, бліскучыя. Суквецці паўсферападобныя, 2—3 см у дыяметры. Кветкі блакітныя (фіялетавыя), радзей-белыя, варонкападобныя, 4-лопасцевыя, лопасці аднолькавага памеру, усе кветкі аднолькавага памеру. Тычынак 4. Лісточкі прыкветкаў ў 2—3 шэрагі, лісцяныя, яйкападобныя, апушаныя і расніцавыя. Плод — пакрытыя валаскамі сямянка, прыкладна 5 мм даўжынёй.
Распаўсюджанне
Паўночная Афрыка (Алжыр, Туніс); Еўропа (Малдова, Украіна, Аўстрыя, Бельгія, Чэхаславакія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя, Данія, Фінляндыя, Ісландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Індыя, Балгарыя, былая Югаславія, Грэцыя, Італія, Румынія, Францыя, Партугалія, Іспанія); Азія (Грузія, Расія, Турцыя). Від натуралізаваны ў некаторых частках Канады і ЗША.
Ва Украіне расце на вільготных лугах, у хмызняках, на лясных узлесках — у Карпатах, лесастэпе, лясной зоне, звычайны; у стэпе вельмі рэдка.
Левашы (Лідскі раён)
Левашы́ (, Леваши) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Бердаўскага сельсавета Лідскага раёна, да 11 студзеня 1966 года — у склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Кестхей
Ке́стхей (Keszthely, Kesthell) — горад на захадзе Венгрыі, у медзье Зала, размешчаны прыкладна за 190 км на паўднёвы захад ад Будапешта, у паўднёва-заходняй частцы возера Балатан. Насельніцтва 20 215 чалавек (2014 год).
Геаграфія
Горад размешчаны прыкладна за 190 км на паўднёвы захад ад Будапешта. Праз Кестхей праходзяць чыгунка і аўтамабільная дарога, якія ідуць уздоўж усяго паўночнага берага возера Балатан. Час у дарозе на цягніку да Будапешта складае каля 3 гадзін, на аўтобусе ад аўтастанцыі Кестхея да аўтавакзала Неплігет у Будапешце — 2,5 гадзіны.
У горадзе размешчана прыстань, на якой швартуюцца як прагулачныя судны, так і выконваючыя рэгулярныя рэйсы па возеры.
Гісторыя
Упершыню горад згадваецца ў 1247 годзе, але рымскае паселішча існавала на гэтым месцы ўжо ў пачатку нашай эры. У 1386 годзе ў горадзе быў пабудаваны францысканскі касцёл, які добра захаваўся да нашых дзён. У 1421 годзе Кестхей атрымаў гарадскія прывілеі. У XVIII стагоддзі, пасля выгнання турак, пачалося маштабнае будаўніцтва асабнякоў і храмаў, пераважна ў стылі барока. У 1745 годзе быў пабудаваны палац Фештэцічаў, які стаў цяпер галоўнай славутасцю горада.
Красніца (Чавускі раён)
Кра́сніца (, Красница) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбавіцкага сельсавета, да 1964 года — у склад Благавіцкага сельсавета.
Беавульф
«Беавульф» (Beowulf), «Бэўвульф» у перакладзе А. Ф. Брыля — стараанглійская эпічная паэма з 3182 радкоў, напісаная алітэрацыйным вершам на стараанглійскай мове.
Назва паэмы, «Беавульф», з’яўляецца ўмоўнай, бо ў рукапісе тэкст не мае загалоўка. Адзначаецца, што ў стараанглійскай мове спалучэнне літар eo чыталася як дыфтонг [eo] ці [eʊ].
Рукапіс
Адзіны рукапіс паэмы, які дайшоў да нас, датуецца прыблізна 1000 годам і створаны, відавочна, двума перапісчыкамі. Разам з рукапісам паэмы Юдыт і некалькімі празаічнымі тэкстамі ён уваходзіць у так званы кодэкс Cotton Vitellius A. xv, які захоўваецца зараз у Брытанскай бібліятэцы. У 1731 годзе рукапіс, які захоўваўся тады ў Котанаўскай бібліятэцы, быў значна пашкоджаны пажарам. У 1786 годзе ісландскі даследчык Грымур Ёнсан Торкелін перапісаў тэкст паэмы і заказаў яшчэ адну копію перапісчыку. З таго часу рукапіс паэмы яшчэ больш разбурыўся (працягвалі абсыпацца пашкоджаныя агнём часткі аркушаў), таму сёння копіі Торкеліна з’яўляюцца важнаю дадатковаю крыніцаю тэксту паэмы.
Гісторыя пра Беавульфа
Паэма апісвае ўчынкі геацкага героя Беавульфа (яго імя перакладаецца, верагодна, як «пчаліны воўк», г.зн. «мядзведзь»).
Пачынаецца паэма з таго, як дацкі конунг Хродгар загадаў збудаваць вялікі харом Хэарат для баляванняў. Шум весялосці, музыка і песні ў палацы раз’юшылі Грэндэля, пачварнага людаеда, які жыў непадалёк. Грэндэль пачынае нападаць на Хэарат, пажыраючы воінаў. Даны не могуць зладзіць з пачвараю і пакідаюць палац. Пачуўшы пра гэта, малады Беавульф, пляменнік геацкага конунга Хігелака, прыходзіць са сваімі воінамі на дапамогу данам. Ён абяцае адолець Грэндэля голымі рукамі, і гэта аказваецца шчасліваю здагадкаю, бо той заварожаны супраць зброі. Беавульф адрывае людаеду руку, і той ледзьве збягае прэч. Радасць данаў з нагоды гэтае перамогі аказваецца заўчаснай: Грэндэлева жудасная маці прыходзіць помсціць за сына і забівае аднога з дарадцаў конунга. Малады герой згаджаецца спусціцца ў падводны дом пачвар, і там забівае маці Грэндэля. Там жа ён знаходзіць памерлага ад раны Грэндэля, і забірае з сабою ягоную галаву.
Шчодра адораны Хродгарам, Беавульф вяртаецца на радзіму і праз пэўны час робіцца конунгам свайго народу. Праз шмат гадоў, у часы Беавульфавай старасці, нейкі неразумны злодзей выкрадае залатую чашу са скарбніцы магутнага цмока. Раз’юшаны цмок пачынае знішчаць усё вакол, і Бэавульф разам са сваімі воінамі выходзіць біцца з ім. Толькі адзін з дружыннікаў, Віглаф, аказваецца дастаткова стойкім, каб разам з гаспадаром выйсці супраць цмока. Разам два воіны забіваюць пачвару, але Бэавульф і сам памірае ад ран. Ягоная смерць прадвяшчае заняпад геатаў.
Пераклады
Першы пераклад паэмы (на лацінскую мову) быў выкананы Торкелінам. На англійскую мову паэма перакладалася не менш як сотню разоў, у тым ліку Шэймасам Хіні.
Беларускія пераклады
Па-беларуску невялікія ўрыўкі выходзілі ў часопісе «Наша Вера» (№ 46), пазней некалькі першых раздзелаў паэмы друкаваліся ў часопісе «Дзеяслоў» (№ 38), у абодвух выпадках пад загалоўкам «Бэўвульф». Урэшце, у чэрвені 2013 года пад назвай «Бэўвульф» выйшаў поўны пераклад на беларускую аўтарства Антона Францішка Брыля.
Харосіца
У 1940—1954 гадах цэнтр Харосіцкага сельсавета.
Дзямешкі
Дзяме́шкі (, Демешки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Герчыкі
Герчыкі (Герчики) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на поўдзень ад г. Смаленска, за 15 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на левым беразе ракі Упакой. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Аўтобуснае паведамленне са Смаленскам. Насельніцтва — 28 жыхароў (2007).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Эмануіл Вікенцьевіч Луцэвіч
Эмануіл Вікенцьевіч Луцэвіч (, в. Дубраўка, ў Пухавіцкім раёне - ) — беларускі вучоны. Доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар кафедры факультэтнай хірургіі №1 Маскоўскага дзяржаўнага медыка-стаматалагічнага ўніверсітэта, заслужаны дзеяч навук Расіі, кавалер ордэна Пашаны, кавалер ордэна Дружбы. Член-карэспандэнт Акадэміі навук Расіі (1997). Брат Алега Луцэвіча, беларускі мастак-графіка, педагога.
Біяграфія
У 1947 г. скончыў 7 класаў Сінчанскую сямігадовую школу.
3 1957 г.- у Маскве. 3 1959 г. працуе ў Маскоўскім дзяржаўным стаматалагічным універсітэце; выкладчык, загадчык кафедры, дэкан,прарэктар. Аўтар каля 600 навуковых прац па агульнай хірургіі; падрыхтаваў каля 100 кандыдатаў і дактароў навук.
Жыве ў Маскве.
Крыж Храбрых (значэнні)
Крыж Храбрых:
Лясныя Дворышчы
Лясны́я Дво́рышчы (, Лесные Дворищи) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Ігар Варашкевіч
Ігар Варашкевіч (нар., Баранавічы) — беларускі рок-музыкант, мастак.
Лясныя Дворышчы
Да 11 студзеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Ігар Варашкевіч
Біяграфія
Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб'яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979—1984).
У 1987 г. скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, мастацка-прамысловы факультэт па спецыяльнасці «інтэр'ер і абсталяванне».
У 1983—1989 гадах быў вакалістам, потым лідарам гурта «Бонда». Пасля распаду «Бонды» ў 1989 годзе, сышоў у гурт «Рокіс», які ў 1991 годзе пераўтварыўся ў гурт «Крама», у якім грае дагэтуль. У 2008 годзе ў мінскай галерэі «Подземка» прайшла выстава мастацкіх прац Ігара Варашкевіча, арганізаваная ім разам з мастачкай Нікай Сандрас.
Мае сына.
Пер Осбек
Пер Осбек (Pehr Osbeck, 9 мая 1723 — 23 снежня 1805) — шведскі батанік, міколаг і святар , адзін з «апосталаў Лінея».
Біяграфія
Пер Осбек нарадзіўся 9 мая 1723 года.
З 1745 па 1750 год ён вучыўся ва Упсальскім універсітэце. Яго настаўнікам быў выбітны шведскі вучоны Карл Ліней.
З 1750 па 1752 год Пер Осбек удзельнічаў у навуковай экспедыцыі ў Кітаі. Ён займаўся вывучэннем флоры Кітая. У 1760 годзе ён быў прызначаны святаром у правінцыі Халанд.
Пер Осбек памёр 23 снежня 1805 года.
Навуковая дзейнасць
Пер Осбек спецыялізаваўся на насенных раслінах і на мікалогіі. Ён вывучыў 900 новых відаў раслін.
Ушанаванне
Карл Ліней назваў у гонар Пера Осбека род сямейства.
Ігнат Акінфавіч Іваноўскі
Ігнат Акінфавіч Іваноўскі (1807—1886) — юрыст, педагог, заслужаны прафесар Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў 1807.
Пасля заканчэння з залатым медалём Мінскай гімназіі, вучыўся ў Віленскім універсітэце, дзе атрымаў дзве ўзнагароды — за сачыненне на лацінскай мове і за сачыненне «Аб станаўленні злачынства» на польскай мове. Па заканчэнні універсітэта ў 1826 годзе, са ступенню кандыдат правоў, ён быў прызначаны выкладчыкам гісторыі і геаграфіі ў Віленскую гімназію, але неўзабаве адпраўлены ў Імператарскі Маскоўскі універсітэт — дасканаліцца рускай мове. Затым вучыўся ў Прафесарскім інстытуце пры Дэрпцкім універсітэце (1828—1832). 30 снежня 1833 паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю «Die libera mercatura» (у дысертацыі яго нацыянальнасць была пазначана як «lithuanus»). Пасля гэтага быў адпраўлены ў Германію і на працягу двух гадоў, якія прайшлі пераважна ў Берліне, наведваў лекцыі Фрыдрыха Карла фон Савіньі, Жуля Мішле і іншых знакамітых выкладчыкаў Берлінскага ўніверсітэта таго перыяду.
Стоўбцы (значэнні)
Стоўбцы:
Станіслаў Данілавіч Шабунеўскі
Станісла́ў Дані́лавіч Шабуне́ўскі (/1868, Скароднае, цяпер Ельскі раён, Гомельская вобласць— пасля, Беламорканал, ГУЛАГ) — беларускі архітэктар, аўтар значнай часткі забудовы Гомеля пачатку XX стагоддзя.
Біяграфія
Бацька — Апалінарый-Даніла Іванавіч Шабунеўскі, служыў паштальёнам, пазней стаў памочнікам паштмайстара павятовай паштовай канторы Бабруйска, куды перавёз сваю сям’ю. Маці са збяднелых дваран. У Бабруйску Станіслаў Шабунеўскі вучыўся ў 4-класнай прагімназіі, потым скончыў Слуцкую гімназію і паступіў ў Пецярбургскі інстытут грамадзянскіх інжынераў, на курс архітэктуры ў акадэміка З. Шрэтара.
З 1897 года Шабунеўскі служыў у Гомелі гарадскім архітэктарам. У Гомелі калежскі асэсар Станіслаў Шабунеўскі ўваходзіў у склад гарадской управы, выбіраўся ў земства па польскай курыі. Быў уладальнікам нерухомасці у розных частках Гомеля: завод пустацелых бетонных камянёў («Бетаніт») па вул. Быхаўскай; 3-хпавярховы мураваны дом на рагу Румянцаўскай і Аляксандраўскай вуліц (пабудаваны архітэктарам у 1909 г., на 1-м паверсе месціліся лаўкі, аптэка і цырульня, на 2-м — прыватная мужчынская гімназія Ратнэра, на 3-м — кватэры); драўняны дом у гэтым жа двары (цяпер на гэтым месцы жылы дом з магазінам «Сонечны» на рагу Савецкай і Камсамольскай вуліц); мураваны флігель, які здаваўся ў наём, і 1-павярховы драўняны дом на выхадзе Шпітальнай вуліцы на Румянцаўскую (цяпер на гэтым месцы будынкі Гомельскага цырка), куплены Шабунеўскім у 1911 годзе, дзе ён жыў з сям’ёй.
У першым шлюбе з Марыяй Гур’еўнай (нар. 1881) ён меў сына Льва (1898—1975) і дачку Людмілу (нар. 1902 ). У другім шлюбе, з Ксеніяй Аляксандраўнай Мельнікавай (1885—1939), меў дачку Алену (1913—1942, Масква).
У першыя гады савецкай улады Станіслаў Шабунеўскі працаваў у Гомельскім камунальным аддзеле на пасадзе інжынера. Пасля антысавецкага Стракапытаўскага паўстання ў Гомелі, у красавіку 1919 года прыцягнуты да адказнасці за «зносіны з мяцежнікамі» і прыгавораны рэвалюцыйным трыбуналам да грамадскага ганьбавання і пазбаўлення права быць абраным у кіроўныя савецкія органы. У верасні 1919 года Шабунеўскі мабілізаваны ў Чырвоную Армію, служыў у ваенна-палявым будаўніцтве, начальнікам упраўлення якога стаў у 1921 годзе. Пасля дэмабілізацыі працаваў у Кадзіеўскім рудаўпраўленні, а ў верасні 1922 года звольніўся і вярнуўся ў Гомель.
Працаваў інжынерам у Гомельскай будаўнічай арганізацыі «Палесбуд». У студзені 1923 года быў прызначаны інспектарам па будаўніцтве Гомельскага губернскага Савета народнай гаспадаркі. 1 мая 1924 года прызначаны губернскім, а ў 1927 годзе, пасля адміністрацыйнага пераўтварэння — акружным інжынерам Гомельскай акругі. З кастрычніка 1929 года Шабунеўскі працаваў начальнікам упраўлення будаўнічага кантролю, а з 1 студзеня па 21 лютага 1931 года — пры Гомельскім гарсавеце.
21 лютага 1931 года Станслаў Шабанеўскі першы раз арыштаваны, але праз пэўны час вызвалены. Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 года. Другі раз арыштаваны ў 1937 годзе. Пастановай пазасудовага органа асуджаны і зняволены ў папраўча-працоўны лагер на 10 гадоў (Мядзведжая Гара, Беламорканал), адкуль не вярнуўся. Пасмяротна рэабілітаваны 20 кастрычніка 1989 года Пракуратурай БССР, паводле Указу Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 студзеня 1989 г. «Аб дадатковых мерах па ўстанаўленні справядлівасці ў адносінах да ахвяр рэпрэсій, якія мелі месца ў перыяд 1930—40 і пачатку 50-х гадоў».
Творчая спадчына
Творчую спадчыну Станіслава Шабунеўскага складаюць розныя архітэктурныя праекты, кіраўніцтва аднаўленчымі работамі, інспектаванне будаўніцтва многіх аб’ектаў у Гомелі і навакольных населеных пунктах. Першы будынак, пабудаваны паводле ягонага праекта — Гомельская мужчынская гімназія (1898 год). Гэта 2-павярховы мураваны будынак у неакласічным стылі, які займаў амаль цэлы квартал на рагу Магілёўскай (Кірава) і Гімназічнай (цяпер частка Чырвонаармейскай) вуліц. Бронзавая закладная дошка на пачатак работ па ўзвядзенні гімназіі захоўваецца ў Гомельскім абласным краязнаўчым музеі. Будынак адной з найстарэйшых навучальных устаноў горада захаваўся да нашага часу ў змененым выглядзе (прыбраны купал над гімназічнай Аляксандраўскай царквой, пасля Другой сусветнай вайны надбудаваны 3-ці паверх). Цяпер там — адзін з карпусоў Гомельскага ўніверсітэта транспарту. Матывы класіцызму выкарыстаны Шабунеўскім у будаўніцтве банкаўскіх устаноў, што вылучаліся сваёй значнасцю і манументальнасцю. Гэта Арлоўскі камерцыйны банк на рагу Румянцаўскай і Ірынінскай вуліц, які быў узведзены ў 1901 годзе. Пасля Другой сусветнай вайны да яго надбудавалі 3-ці паверх і цяпер гэта адміністрацыйны будынак на рагу Савецкай і Ірынінскай вуліц. Аддзяленне Віленскага камерцыйнага банка месцілася на 2-м і 3-м паверхах дома, што быў пабудаваны паводле праекта архітэктара ў 1910—1912 гадах на рагу Румянцаўскай і Троіцкай вуліц. Ён належаў гомельскаму купцу І. В. Дамброўскаму, які ў свой час выбіраўся гарадскім галавою. На першым паверсе дома былі магазіны і аптэка. Цяпер у будынку на рагу Савецкай і Сялянскай вуліц мецяцца адміністрацыйныя службы Гомеля і вобласці. Вонкава розныя, гэтыя банкі мелі шмат агульных рысаў. Зрэзаныя вуглавыя часткі абодвух будынкаў, якія выходзілі на перакрыжаванне вуліц, фланкіраваліся порцікамі з калонамі, завяршаліся купаламі. Тут былі парадныя ўваходы. Разруставаныя фасады багата дэкараваліся з выкарыстаннем элементаў класіцызму і мадэрну. Гэта тыповыя ўзоры так званага «мадэрн-класіцызму». Матывы мадэрну асабліва ярка выявіліся ў жылых дамах, якія былі пабудаваны паводле праектаў Станіслава Шабунеўскага ў пачатку XX ст. У жанры маёнтка з дэкорам мадэрну ў 1903 годзе быў пабудаваны дом для гомельскага доктара Навума Ільіча Аляксандрава на вуліцы Ірынінскай (цяпер Дом грамадзянскіх абрадаў на вул. Ірынінскай). У гэтым жа стылі пабудаваны 2-павярховы жылы дом на рагу вуліц Баярскай і Мільённай, ён будаваўся як даходны дом купца К. П. Грошыкава ў 1909 годзе. Цяпер тут, на рагу вуліц Баўмана і Білецкага, таксама кватэры. Прыблізна ў гэты ж перыяд на ўласным участку (рог Румянцаўскай і Аляксандраўскай вуліц) Шабунеўскі пабудаваў 3-павярховы мураваны дом (не захаваўся) з аблегчаным апошнім паверхам і атыкам. Мудрагелістае спалучэнне простых і акруглых ліній, арачнае афармленне дзвярных і аконных праёмаў, малюнак ляпных дэталей, пазычаныя ў ампіру дэкаратыўныя элементы — гэта дазваляе аднесці будынак да архітэктуры мадэрну.
У перыяд Першай сусветнай вайны Станіславам Шабунеўскім, пры фінансавым удзеле княгіні Ірыны Паскевіч, былі пабудаваны земская бальніца і гінекалагічная бальніца з радзільным домам на вуліцы Князя Паскевіча. Пабудаваныя ў стылі мадэрн з класічнымі матывамі, бальнічныя карпусы ўдала ўпісаліся ў прыбярэжны ландшафт і выдатна гармануюць з панарамай палацава-паркавага ансамбля з боку Сажа. Прасторныя памяшканні для хворых дэкарыраваліся стрымана і ўтульна. Гэтыя будынкі і сёння выкарыстоўваюцца як лячэбныя установы (корпус бальніцы хуткай дапамогі і ваенны шпіталь на вул. Камісарава). Па заказе купца Шановіча на рагу Румянцаўскай і Мясніцкай вуліц Шабунеўскі ў 1912 годзе спраектаваў камфартабельную гасцініцу «Савой». Пры ёй была цырульня, сінематограф, мноства магазінаў на 1-м паверсе. Будынак дэкараваны ў стылі мадэрн, але ў сіметрычнай прапарцыянальнасці канструкцый, геаметрычнасці ліній відавочны кірунак ад архітэктуры мадэрну да канструктывізму. У парэвалюцыйны час тут размяшчаўся Выканаўчы камітэт Гомельскага Савета, а ў перыяд Стракапытаўскага паўстання ў 1919 годзе — штаб абароны Гомельскага рэвалюцыйнага камітэта. Будынак быў разбураны ў гады Другой сусветнай вайны, на яго месцы цяпер «Дом гандлю» (рог вуліц Савецкай і Камунараў).
Канструяванне формы будынка адпаведна яго функцыянальнаму прызначэнню ўласціва цэхаваму корпусу хлебазавода, які захаваўся на праспекце Леніна, ён быў пабудаваны Станіславам Шабунеўскім у 1929 годзе.
У гэты ж перыяд паводле праектаў Шабунеўскага будаваліся і жылыя дамы ў стылі канструктывізму. Адным з першых шматпавярховых будынкаў у Гомелі быў дом па вул. Пушкіна, 26, які меў кватэры секцыйнага тыпу (1927). Гэты будынак са зрэзанымі вугламі фасадаў атрымаў у гомельцаў назву «Круглы шэры дом». У тынк вонкавых сцен тут было дададзена бітае шкло. Іскрыстыя адценні, якое яно ўтварала, паводле задумы праектантаў, мусілі неяк аблягчыць выгляд гэтага шэрага маналіту.
Найвышэйшай пабудовай даваеннага горада стаў 6-павярховы жылы дом для рабочых паравоза-вагонарамонтнага завода з кватэрамі камунальнага тыпу — Дом-камуна (1929—1931 гг., праспект Леніна, 51). Доўгія калідоры з вялікай колькасцю кватэр і агульнымі кухнямі адпавядалі тагачасным уяўленням, што ў камуністычным грамадстве ўсе павінны жыць разам, камунай. Апроч гэтага, такія дамы ўмяшчалі значную колькасць людзей, якія мелі патрэбу ў жытле.
З рысамі канструктывізму, але ўжо з асобнымі кватэрамі, пабудаваў Станіслаў Шабунеўскі ў пачатку 1930-х гадоў дом на праспекце Леніна, 31, які складаецца з цэнтральнага аб’ёму і двух бакавых крылаў, утвараючы утульны ўнутраны двор.
У творчасці Шабунеўскага быў і вопыт будаўніцтва ў псеўдарускім стылі. Сюды адносяцца пажарнае дэпо па вуліцы Замкавай (1913), якое было знесена пры ўзвядзенні Галоўпаштамта, і клуб запалкавай фабрыкі «Везувій» (1921—1922), які зараз належыць аб’яднанню «Гомельдрэў» (вул. Севастопальская, 61).