cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мангарай
Асаблівасці культуры
Традыцыйныя хаціны будавалі на па́лях. Яны мелі круглявую форму, канічны дах са звязкаў рысавай саломы паднімаўся ад краю падлогі да цэнтральнай стойкі, вышыня якой магла дасягаць 6 м. Знутры калідор падзяляў пакоі, па чатыры-пяць з кожнага боку. Прастора непасрэдна пад дахам — гэта месца для духаў, там захоўваліся сямейныя рэліквіі і ежа. Сярэдняя прастора прызначана для жыцця чалавека. Прастора пад хацінай прызначана для захоўвання інструментаў і ўтрымання свойскай жывёлы. У дакаланіяльны перыяд традыцыйныя хаціны былі калектыўнымі, утрымоўвалі да 200 жыхароў. У каланіяльны перыяд было забаронена сяліцца болей, чым 3 нуклеарным сем'ям.
Традыцыйная вопратка ўключала кашулю з кароткімі рукавамі і саронг. Мужчыны насілі невялікія капялюшыкі. У наш час пераважае сучасная вопратка, хаця капелюшы застаюцца распаўсюджаным атрыбутам.
У старажытнасці галоўнай сацыяльнай адзінкай быў род панга, які валодаў пэўнымі тэрыторыямі, выконваў рэлігійныя і судовыя функцыі. Былі саюзы сваяцкіх панга, што аб'ядноўваў адзіны жывёльны татэм. У выпадках разбурэння панга, яго члены далучаліся да іншага роду. Асабліва вылучаліся арыстакратычныя роды крэенг. Даўжнікі, выгнаннікі і палонныя станавіліся рабамі і далучаліся да панга валадароў як самыя бяспраўныя члены. У нашы дні значная частка родавых функцый перайшла да пашыраных сем'яў кіла, якія складаюцца з нуклеарных "сак кіла". Адлік сваяцтва вядзецца па мужчынскай лініі.
У мангарай захоўваецца традыцыя існавання вусных апавядальнікаў ту'а тэну, складання вершаваных твораў рэнгэ і тудак, малітваў да начных духаў, юнацкіх гульняў, што суправаджаюцца баямі са скуранымі пугамі. Вельмі папулярны пеўневыя баі.
Мова
Родная мова мангарай уваходзіць у сям'ю аўстранезійскіх моў і падзяляецца на мноства рэгіянальных дыялектаў. Каталіцкія місіянеры стварылі на аснове дыялекта кэмпа граматыку. Але яна выкарыстоўваецца далёка не паўсюдна. У якасці пісьмовай мовы часцей ужываюць інданезійскую.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія мангарай уключала шанаванне шматлікіх духаў і адзінага бажаства, звязанага з жывымі людзьмі праз духаў продкаў. Рытуалы арганізоўваў жрэц ата мбека . Ён жа займаўся варажбою і лекаваннем. Жрэчаскія функцыі перадаваліся праз абавязковае навучанне як мужчынам, так і жанчынам. У нашы дні найлепей захоўваюцца складаныя пахавальныя цырымоніі. Яны ўключаюць абавязковае ахвярапрынашэнне свойскай жывёлы. Тым не меней, большасць вернікаў лічацца каталікамі. Каталіцызм адасабляе мангарай ад суседзей-мусульман і з'яўляецца важным чыннікам іх этнічнай тоеснасці.
Наварозіўка (Акнянскі раён)
Наварозіўка (Новоро́зівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Абстрактны экспрэсіянізм
Абстра́ктны экспрэсіяні́зм (англ. abstract expressionism) — плынь у абстрактным мастацтве, якая акцэнтуе ўвагу на працэсе жывапісу, уласцівасцяў працэсу малявання і ўзаемадзеянні мастака, фарбы і палатна.
Узнікла ў пачатку 1940-х г. пад непасрэдным уплывам эстэтыкі сюррэалізму і выпрацаваных ім прыёмаў псіхічнага аўтаматызму. Абстрактны экспрэсіянізм прадстаўлены творчасцю мастакоў «нью-ёркскай школы» — Джэксана Полака, Марка Ротка, Вілема дэ Кунінга, Ганса Гофмана, Франца Клайна і інш. Галоўная адметная рыса абстрактнага экспрэсіянізму — крайняя спантаннасць, імправізацыйнасць творчага акта. Прадстаўнікі абстрактнага экспрэсіянізму звычайна ў імклівым тэмпе наносілі на палатно буйныя энергічныя мазкі, нярэдка выкарыстоўвалі прыём дрыпінгу (распырскванне або выцісканне фарбы адразу на палатно), што адлюстроўвала іх псіхічны і эмацыянальны стан у канкрэтныя перыяды працы над сваім творам. Імпульсіўнасць, непасрэднасць абстрактнага экспрэсіянізму ўспрымаліся як выяўленне бязмежнай унутранай свабоды, пратэст супраць умоўных эстэтычных норм і сацыяльных абмежаванняў. Абстрактны экспрэсіянізм дамінаваў у мастацкім жыцці ЗША да пачатку 1960-х г., даў імпульс да развіцця розных форм акцыянізму.
Паўднёвая адміністрацыйная акруга
Паўднёвая адміністрацыйная акруга — адна з 12 акруг горада Масквы, якая размешчана на поўдні Масквы і складаецца з 16 раёнаў.
Раёны:
Глушкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Глушкава (Глушко́во) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
Парнас (станцыя метро)
«Парна́с» (Парна́с) — канцавая станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. З’яўляецца канцавой станцыяй другой (Маскоўска-Петраградскай) лініі, наступнай за станцыяй «Праспект Асветы». Размешчана на наземным участку лініі паміж парталам тунэляў і дэпо «Выбаргскае» на тэрыторыі пасёлка Паргалава Выбаргскага раёна Санкт-Пецярбурга, з’яўляючыся самай паўночнай у Расіі станцыяй метро.
Станцыя адкрыта 22 снежня 2006.
NGC 5635
NGC 5635 (іншыя абазначэнні — UGC 9283, MCG 5-34-49, ZWG 163.58, HARO 41, IRAS14263+2737, PGC 51706) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Automeris io
Automeris io — від паўлінавочак з роду, які жыве ў Паўночнай Амерыцы.
Апісанне
Размах крылаў ад 6 да 9 см. Выяўлены палавы дымарфізм. Самка мае чырванавата-бурыя пярэднія крылы і лапкі, а самец мае жоўтыя пярэднія і заднія крылы, цела і лапкі. Заднія крылы самца і самкі нясуць так званыя вочкі, якія маюць чорны колер, а ў цэнтры знаходзіцца белая кропка. Задняе крыло каля свайго кораня мае яркую чырвоную афарбоўку.
Распаўсюджанне
Сустракаецца ад паўднёва-ўсходняга раёна Манітоба (Канада) да паўднёвага краю штатаў Антарыа, Квебек і правінцыі Нью-Брансуік. У ЗША ён сустракаецца ад Паўночнай Дакоты, Паўднёвай Дакоты, Небраскі, Каларада, Нью-Мексіка, Тэхасу, Юты, з усходу на поўдзень да Фларыды.
Вышэйшая нацыянальная кансерваторыя драматычнага мастацтва
Вышэйшая нацыянальная кансерваторыя драматычнага мастацтва (Conservatoire national supérieur d'art dramatique) скарочана (CNSAD) — нацыянальная школа, субсідаваная французскім міністэрствам культуры. Размешчана ў Парыжы, у наш час ёй кіруе Даніэль Месгіш (Daniel Mesguich) — акцёр і прафесар франка-алжырскага тэатра. Тэрмін заняткаў — тры гады. Кожны курс налічвае прыблізна 30 вучняў (звычайна 15 хлопчыкаў і 15 дзяўчын) і некалькі замежных стажораў, запрашаных кожны год.
Гісторыя
Кансерваторыя была заснавана як частка «Парыжскай Вышэйшай нацыянальнай кансерваторыі музыкі і танца» у 1795 годзе. Структура кансерваторыі не змянялася аж да 1946 года, калі яе тэатральная частка вылучылася ў самастойную «Вышэйшую нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва». Менавіта пастановай ад 3 сакавіка 1806 года пачынаецца станаўленне сапраўднай адукацыі драматычнага мастацтва.
У 1946 годзе кансерваторыя падзелена на дзве часткі, музыку з аднаго боку і драматычнае мастацтва з іншага боку. Кансерваторыя «Драматычнае мастацтва» застаецца на ранейшым месцы а кансерваторыя «музыкі» пераязджае на вуліцу Мадрыда (Rue de Madrid). Кансерваторыя насіла назву Нацыянальнай кансерваторыі драматычнага мастацтва, а з 1968 года ёй была прысвоена цяперашняя назва — Вышэйшая нацыянальная кансерваторыя драматычнага мастацтва. Выпускнікамі ВНКДМ каля пяцідзесяці гадоў з'яўляюцца многія знакамітыя акцёры, якія зрабілі рэпутацыю тэатру і французскаму кіно.
Яе добрая рэпутацыя тлумачыцца менавіта строгім адборам пры паступленні; сапраўды, статыстыка ўступнага конкурса паказвае ў сярэднім поспех толькі 2 ці 3 % дапушчаных кожны год у адносінах да колькасці паступаючых. Прыблізна 1000 кандыдатаў кожны год прэтэндуюць на 30 месцаў, што робіць з гэту ўстанову адну з найбольш выбарчых школ для выхавання акцёраў.
Тэатр Кансерваторыі
Тэатр Кансерваторыі быў пабудаваны ў 1811 годзе архітэктарам Делануа (Delannoy). Гэта былая «зала канцэртаў Кансерваторыі», датуецца 1752 годам і пасля выкарыстоўваецца вучнямі каралеўскай Школы спеву і дэкламацыі (l’École royale de chant et de déclamation)
Месца размяшчэння
ВНКДМ размешчана на вуліцы Кансерваторыі (Rue du Conservatoire) у 9-ай акрузе, у Парыжы побач са станцыямі метро: (Grands Boulevards) і (Bonne Nouvelle).
Герб Парычаў
Герб Па́рычаў — афіцыйны геральдычны сімвал пасёлка Парычы (Гомельская вобласць).
Герб некалі належаў гораду Казіміру, цяпер неіснуючаму. Дакумент з выявай герба выяўлены С. Я. Рассадзіным у студзені 2001 года, аўтар рэканструкцыі М. М. Ялінская. Герб і сцяг Парычаў зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 29 лістапада 2001 г. пад № 73.
Гісторыя
Дзякуючы знойдзенаму дакументу, які называецца «Przywilej królewej Cecilii Renaty na sałoźenie osady Kazimierz w Starostwie Bobrujskiem», стала магчымым рэканструяваць яшчэ адзін гістарычны гарадскі герб Беларусі, раней не апісаны ні ў адной апублікаванай крыніцы. Дакумент уяўляе сабой ліст тонкага пергаменту з тэкстам у дваццаць пяць радкоў, у якім даецца апісанне герба і размешчана яго выява. Рысунак герба ўяўляе сабой залаты картуш складанай формы, заключаны ў авальную рамку. У цэнтры можна разглядзець круглы шчыт чырвонага колеру з выявай залатога льва ў кароне, з мячом і зоркай.
У цяперашні час на тэрыторыі Беларусі горада Казіміра не існуе. У час вайны паміж Рэччу Паспалітай і Расіяй 1654—1667 гг. гэта паселішча магло аказацца ў раёне баявых дзеянняў і падвергнуцца разбурэнню. У любым выпадку да цяперашняга часу дакументальных крыніц, якія пацвярджалі б існаванне Казіміра як горада, не знойдзена. З дастатковай доляй імавернасці можна дапусціць, што ў Казіміра мог быць такі ж лёс як у некаторых гарадоў, якія некалі развіваліся, але з часам заняпалі, як напрыклад, Малеч (Бярозаўскі раён Брэсцкай вобласці), які да нядаўняга часу меў статус вёскі (цяпер статус павышаны да аграгарадка).
Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што адбылася трансфармацыя назвы гэтага паселішча і з нейкага часу ён стаў называцца Казімірава Слабада ці Каралеўская Слабада. Так, у спісе паселішчаў Мінскай губерні за 1870 год у Бабруйскім павеце значыцца вёска Каралеўская Слабада, якая ўваходзіла ў склад аднайменнага маёнтка, які належаў памешчыку Станіславу Прушаноўскаму. У цяперашні час на тэрыторыі Краснаўскага сельсавета Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці ёсць два паселішчы з такой назвай — Каралеўская Слабада 1 і Каралеўская Слабада 2, якія налічваюць адпаведна 48 і 141 жыхара (2005). На сёння не высветлена, ці з’яўляецца адно з іх тым местам, якому некалі каралева Цэцылія Рэната даравала права на самакіраванне і герб.
У гісторыі гарадской геральдыкі вядомы прыклады, калі сучасная тэрытарыяльная адзінка, звязаная геаграфічна з колішнім горадам, які меў свой герб, «атрымлівае ў спадчыну» яго адметны знак у якасці свайго афіцыйнага геральдычнага сімвала. У дадзеным выпадку «геральдычным спадчыннікам» Казіміра з’яўляецца пасёлак Парычы.
Новасамарка
Новасамарка (Новосама́рка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Зюндэрт
Зюндэрт — горад і муніцыпалітэт у правінцыі Паўночны Брабант, Нідэрланды.
Насельніцтва па даных перапісу ў 2007 годзе.
Гісторыя
Узнік у Сярэднявеччы. Першы раз згадваецца ў дакументах у 1157 годзе.
Michelin
Michelin (Мішлен) — найбуйнейшы вытворца ў Еўропе і адзін з найбуйнейшых вытворцаў шын у свеце. Штаб-кватэра кампаніі знаходзіцца ў горадзе Клермон-Феран, Францыя. Заснаваная братамі Мішлен у 1889 годзе.
Кампанія выпускае шыны для легкавых і грузавых аўтамабіляў, матацыклаў і ровараў, самалётаў і касмічных апаратаў і інш.
Кампанія вядомая не толькі як вытворца шын, але і як выдавец аднаго з найбольш аўтарытэтных рэйтынгаў рэстаранаў Еўропы, так званага «Чырвонага даведніка Мішлен».
Новасэмэніўка (Акнянскі раён)
Новасэмэніўка (Новосеме́нівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Сароцкае
Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,42 км, найбольшая шырыня 0,28 км. Даўжыня берагавой лініі 1,25 км.
Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м, пераважна пад лесам, на ўсходзе разараныя. Возера зарастае.
Венерыянскі снег
Венерыянскі снег — субстанцыя невядомай прыроды з высокім альбеда, якой пакрыты шматлікія горныя вяршыні на Венеры.
Выяўленне і месцазнаходжанне
Першыя даныя пра венерыянскі снег паднёс апарат «Піянер-Венера». Пазней апарат «Магелан» выявіў венерыянскі снег амаль на ўсіх горных вяршынях Венеры. Адным з нешматлікіх выключэнняў з'яўляецца вулкан Маат, што, зрэшты, можа быць звязана з яго нядаўнім вывяржэннем, пасля якога новае снежнае покрыва не паспела ўтварыцца.
Тэорыі саставу і паходжання
Як правіла, кандыдатамі лічацца тэлур, пірыт, гематыт, пераўскіт або сульфіды свінцу і вісмуту. Гэты «снег», мяркуючы па ўсім, валодае высокай праводнасцю.
Клайна-кон-Астэна
Клайна-кон-Астэна (Claino con Osteno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 527 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 41 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 22010. Тэлефонны код — 0344.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Паўднёва-заходняя адміністрацыйная акруга
Паўднёва-заходняя адміністрацыйная акруга — акруга горада Масквы. Знаходзіцца на поўдні Масквы і складаецца з 12 раёнаў. Плошча 111,362 км², насельніцтва 1176,23 тысяч чалавек.
Раёны:
Ямато-э
Ямато-э (大和絵) — школа японскага жывапісу. Склалася ў 11-12 ст. пры імператарскай Акадэміі мастацтваў. Для твораў ямато-э уласцівы адлюстраванне сюжэтаў сярэднявечных японскіх дзённікаў, аповесцяў і раманаў. У ямато-э выразна спалучаліся розныя сілуэты, яркія каляровыя плямы, украпленні залатых і сярэбраных блёстак, каліграфія.
Continental AG
Continental AG — вытворца гумовых вырабаў у Германіі. Заснаваны ў 1871 годзе. Кампанія займае 2-е месца ў Еўропе і 4-е на сусветным рынку па вытворчасці шын. У 2007 кампанія абвясціла пра набыццё падраздзялення Siemens VDO Automotive AG у канцэрна Siemens AG, што дазволіла кампаніі ўвайсці ў пяцёрку найбуйных вытворцаў аўтамабільных камплектуючых.
Вырабляе шыны для ўсіх тыпаў транспартных сродкаў.
NGC 5636
NGC 5636 (іншыя абазначэнні — UGC 9304, MCG 1-37-17, ZWG 47.62, PGC 51785) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Платонавэ
Платонавэ (Пла́тонове) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Ар
Ар (абазначэнне: ар; з are ад area «плошча, паверхня», разм. со́тка) — пазасістэмная адзінка вымярэння плошчы, роўная плошчы квадрата з бокам 10 м. Выкарыстоўваецца ў земляробстве для вымярэння плошчаў участкаў паверхні Зямлі. Вядомая таксама як «сотка» (гэта значыць 100 м² ці 1/100 гектара). Кратнай адзінкай з'яўляецца гектар.
Міжнародная арганізацыя заканадаўчай метралогіі (МАЗМ) у сваіх рэкамендацыях адносіць ар да адзінак вымярэння, «якія могуць часова выкарыстоўвацца да даты, усталяванай нацыянальнымі прадпісаннямі, але якія не павінны ўводзіцца, калі яны не выкарыстоўваюцца».
Да кратных адзінак плошчы, акрамя гектара, адносяцца дэкары ці дунамы, роўныя 10 арам, і тайскі рай, роўны 16 арам.
Рымарыўка (Акнянскі раён)
Рымарыўка (Ри́марівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Рэдзькавічы
Рэ́дзькавічы (, Редьковичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
У 1940—1957 гадах цэнтр Рэдзькавіцкага сельсавета.
Джым Морысан
Джэймс Дуглас Морысан (James Douglas "Jim" Morrison;  — ) — амерыканскі спявак, аўтар песень, паэт, пісьменнік і рэжысёр. Больш вядомы як спявак і аўтар тэкстаў гурта The Doors. Лічыцца адным з найбольш харызматычных лідараў у рок-музыцы. Апроч таго, ён быў аўтарам некалькіх кніг вершаў і рэжысёрам дакументальных і кароткіх фільмаў.
Нягледзячы на тое, што Морысан быў вядомы сваім барытонам, шмат прыхільнікаў, навукоўцаў і журналістаў вылучаюць ягоны сцэнічны вобраз, самазабойны стыль жыцця і яго паэтычныя творы. Ён вызначаны як 47 у спісе часопісу «Rolling Stone» «100 найлепшых спевакоў усіх часоў»
Галосны сярэдняга раду сярэдняга пад’ёму
Галосны сярэдняга раду сярэдняга пад’ёму — галосны гук, які выкарыстоўваецца ў шматлікіх мовах.
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Пінск)
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну — помнік у Пінску, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Адкрыты ў 1970 годзе. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну. Аўтары помніка — скульптар М. Альтшулер і архітэктары М. Мілавідаў, В. Марокін.
Апісанне
На развітым бетонным стылабаце з выразна акрэсленымі квадратамі пліт асіметрычна размешчаны гранітная трыбуна і невысокі гарызантальна вырашаны пастамент з бронзавай фігурай Ільіча (вышыня фігуры 6,5 м). Энергічны крок, крысо паліто, адкінутае назад ветрам, характэрны паварот галавы ствараюць рамантычна-ўзнёслы вобраз правадыра рэвалюцыі. Помнік арганічна завяршае забудову галоўнай плошчы горада ў паўднёвай яе частцы, з боку р. Піна.
Помнік вылучаецца манументальнай пластыкай фігуры, выразным сілуэтам, удала знойдзеным маштабам.
Грышкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Грышкава (Гришково) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
Мікола Ракітны
Мікола Ракітны (сапр. — Мікалай Ісакавіч Новікаў;, в. Петрыцкае, , Гомельская вобласць — 2 жніўня 2000) — беларускі празаік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў пачатковую сямігодку. У 1935—1938 вучыўся ў Віцебскім мастацкім вучылішчы, пасля заканчэння якой быў слухачом мастацтвазнаўчага аддзялення Акадэміі мастацтваў, правучыўся два гады.
У 1939—1946 у Чырвонай арміі. У час Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баях на Цэнтральным і Паўднёва-Заходнім франтах. Быў паранены. У 1943 накіраваны ў ваеннае вучылішча.
Пасля дэмабілізацыі працаваў мастаком і літработнікам газеты «Звязда» (1946—1949), рэдактарам аддзела нарыса (1949—1967), аддзела літаратуры і мастацтва (1967—1980) часопіса «Беларусь». Жыў у Мінску.
Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1950 года.
Творчасць
Першае апавяданне «Выпадак у атрадзе» надрукаваў у 1944 на рускай мове ў армейскай газеце «За Отчизну», другое апавяданне «Пярэваратні» — у газеце «Красный воин». З 1947 піша на беларускай мове. Яго апавяданні, нарысы, фельетоны рэгулярна з’яўляюцца ў рэспубліканскім друку (часопісы «Беларусь», «Вожык», «Полымя», «Работніца і сялянка» і інш.).
Аўтар зборнікаў апавяданняў «Ранняй вясною» (1952), «Вячэрнія зоры» (1956), «Селькоры» (1958), «Пад адным дахам» (апавяданні і нарысы, 1961), «Была вясна…» (1964), «Сярод людзей сваіх» (1967), «Вясковыя навелы» (1969), «Выбранае» (1972), «Засмужаная далеч» (1979), «У буйным свеце лотаці» (1989). У 1980 г. выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах.
Нязменным аб’ектам увагі аўтара з’яўляюцца сціплыя вясковыя людзі. Апавяданні вызначаюцца псіхалагічнай дакладнасцю, цэласнасцю задумы, выразнай мовай герояў.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.
Гарадышчынскі раён
Гарадышчынскі раён (Городищенський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Гарадышчэ (Городище).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 39831 чал., плошча — 883,1  км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 8 пасёлкаў і 21 вёска.
Эдмунд Пэвэнсі
Эдмунд "Эд" Пэвэнсі (Edmund "Ed" Pevensie; 1930-1949) - адзін з галоўных герояў серыі кніг «Хронікі Нарніі», брат Пітэра, Сьюзен і Люсі, стрыечны брат Юстэса Шкоды. Нарадзіўся ў 1930 годзе па зямным летазлічэнні. Эдмунд апісваецца, як каравочы брунет са светлай скурай, больш нізкі ростам, чым Пітэр. Часам значна больш разважлівы, чым старэйшы брат. Спачатку ён лёгка паддаецца чужому ўплыву, але потым становіцца больш мудрым і пераборлівым. Поўнае званне: "Кароль Нарніі, герцаг раўніны Ліхтарнага Слупа, граф Заходніх балот, Рыцар ордэна Стала", англ. King of Narnia, Duke of Lantern Waste, Count of the Western March, Knight of The Noble Order of the Table. Народ Нарніі празваў яго Эдмунд Справядлівы (англ. Edmund the Just).
Фігуруе ў пяці кнігах «Хронік Нарніі»: як дзіця і асноўны персанаж - у кнігах Леў, Вядзьмарка і Гардэроб, Прынц Каспіян і Заваёўнік зары, ці плаванне на край свету; як дарослы-у кнігах Конь і яго хлопчык і Апошняя бітва.
Біяграфія
У рамане сказана, што Эдмунд (Эд, Нэд, Эдзі) Пэвэнсі нарадзіўся ў 1930 годзе. Паводле кнігі яго бацькі засталіся ў Лондане, аднак у фільме вырашылі «адаслаць» яго бацькі (імя невядома) на вайну. Эдмунд быў ўражлівым дзіцем, і, пайшоўшы ў 5 клас, трапіў у дрэнную кампанію. Змены ў яго характары мы бачым у кнізе «Леў, Вядзьмарка і Гардэроб». Таксама Эдмунд меў схільнасць да эгаізму, так як ён даволі хутка пагадзіўся на ўмову Вядзьмаркі, што яго брат і сёстры будуць яму прыслугоўваць.
Многія ілюстратары «хронік» малююць яго бландынам з блакітнымі вачыма, часам рудым, часта з вяснушкамі, але сапраўдная знешнасць Эдмунда невядомая (ёсць магчымасць, што ён можа быць брунетам). У кнізе «Конь і яго хлопчык» згадвалася, што людзі з працэсіі ў Ташбаане «прыгожыя і высакародныя, многія з іх бялявыя». Аднак дакладна сказаць, ці ставіўся Эдмунд Пэвэнсі да іх ліку, немагчыма. У фільме «Леў, Вядзьмарка і адзежная шафа» хлопчыка паказваюць занадта запальчывым, што некалькі супярэчыць арыгіналу, дзе гаварылася, што Эдмунд спакойны і стрыманы. Аднак у фільме «Прынц Каспіян» гэта было ўлічана. Таксама мы бачым, што Эдмунд адзіны з «сяброў Нарніі», хто чытае дэтэктывы і падобныя» разумныя" кнігі, што схільна да яго разважлівасці. Эдмунд таксама (асабліва ў фільме) не абдзелены пачуццём гумару.
Леў, Вядзьмарка і Гардэроб
Пасля аповеду Люсі аб Нарніі, здзекаваўся над сястрой, пытаючыся яе, не знайшла яна светаў ў іншых чароўных шафах.
Конь і яго хлопчык
Кароль Эдмунд і яго сястра Каралева Сьюзен едуць у Тархістан, у госці да царэвіча Рабадаша. Аднак неўзабаве Эдмунд разумее, што яны апынуліся ў палоне, самі таго не падазраючы. Мужчына прыдумляе геніяльны план і нарнійцы вырываюцца на волю.
Розіўка (Акнянскі раён)
Розіўка (Ро́зівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Эдмунд Пэвэнсі
Прынц Каспіян
Разам з братам і сёстрамі выкліканы Каспіянам, каб выратаваць Нарнію ад тэльмарынаў.
Паргалава
Паргалава (Parkola, Parkala) — пасёлак у Расіі, муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Выбаргскага раёна горада федэральнага значэння Санкт-Пецярбурга. Колькасць насельніцтва па перапісу 2010 складае 16014 чалавек.
У мінулым вядомы як дачны пасёлак, з канца XX стагоддзя часткова ўключаны ў мяжу горада. Чыгуначная станцыя Паргалава Кастрычніцкай чыгункі на ўчастку Санкт-Пецярбург—Выбарг.
У 1746 годзе імператрыца Лізавета Пятроўна ўзвяла Пятра Іванавіча Шувалава ў графы і падарыла яму «Паргалаўскую мызу» са ўсімі яе селішчамі і ўгоддзямі. Шувалавы валодалі гэтымі землямі больш за 150 гадоў.
У пачатку XX стагоддзя ў Паргалава былі ўключаныя вёскі Старажылаўка, Кабалаўка, Заманілаўка.
Лоеў
Ло́еў  — гарадскі пасёлак у Гомельскай вобласці Беларусі, цэнтр Лоеўскага раёна. Прыстань на Дняпры ў вусці р. Сож. За 92 км ад Гомеля, 60 км ад чыгуначнай станцыі Рэчыца на лініі Гомель — Калінкавічы. Аўтадарогі на Брагін і Рэчыцу. Насельніцтва 6 739 чал. (2017).
Археалагічныя звесткі
На месцы сучаснага Лоева існавалі старажытныя паселі-шча плямён мілаградскай, зарубінецкай культуры VII—III стст. да н.э., потым гарадзішча дрыгавічоў на Замкавай гары XI—XIII стст. Пазней тут існаваў Лоеўскі замак.
У 2004—2005 гадах А. Р. Цімафеенка і А. А. Макушнікаў даследавалі плошчу да 3 га каля вусця ручая Вітач у межах забудовы гарадскога пасёлка. Было выяўлена селішча (магчыма, пасад), якое датуецца XI—XIII стст.
За 4 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка, у лесе, побач з урочышчам Грэгарава Поле знаходзіцца курганны могільнік. Налічваў больш за 70 курганоў (захаваліся 53, у т.л. паўразбураныя). Даследаваў 15 курганоў у 1890 годзе У. З. Завітневіч. Пахаванне па абраду трупапалажэння. Датуецца XI—XII стст.
Вялікае Княства Літоўскае і Каралеўства Польскае
У XIV стагоддзі Лоеў далучыўся да Вялікага Княства Літоўскага. У гэты час на правым беразе Дняпра збудавалі замак, а вакол размясьцілася паселішча.
Першы пісьмовы ўспамін пра Лоеў (пад назвай Лоева гара) датуецца 1505 годам, калі ён уваходіў у склад Кіеўскага павета. У 2-й палове XV ст. тут быў пабудаваны замак, які абараняў Татарскі брод цераз Дняпро. У 1505, 1506, 1536 і 1538 гадах зведаў напады крымскіх татараў. У 1538 годзе Лоеў згаданы як мястэчка Любецкай воласці. У 1569 годзе, напярэдадні падпісання ўмоваў Люблінскай уніі, апынуўся ў складзе Каралеўства Польскага. Са жніўня 1576 года прывілеем караля Стэфана Баторыя Лоеву было нададзена Магдэбургскае права : ''…Иж мы хотячи местца пустые пограничные людми ωсадити и тое староство нашо Любецкое способнеишое и безпечнеишое учинити, позволили и злецили есмо урожоному Павлови Сопезе, кашталянови киевскому, старосте нашому любецкому и перевалскому, на кгрунте нашомъ влостномъ названомъ Лоевомъ городищу, которое лежитъ ωт замку нашого Любецкого в пяти милях на шляху татарскомъ, замокъ будовати и место ωсажати. Якож позволяемъ тымъ теперешним листомъ нашимъ всимъ вобец подданымъ панствъ наших тамъ на томъ местцу Лоевомъ городищу ωседати и будоватися водле порадку иных местъ нашихъ, яко будет назначоно черезъ того ж кашталяна киевского, старосты любецкого… Надаемъ тежъ им в томъ месте право маидемборское по тому, яко въ иных местах наших пограничныхъ естъ надано. Мают ся ωни сами также и гостеи приеждчихъ перед воитомъ своимъ ω всякие речи судити водлугъ права и порадку иных местъ наших вечными часы…''
Але толькі ў 1582 годзе кароль прызначыў магдэбургскаму Лоеву войта; ім стаў шляхетны Фёдар Васільевіч Воўк. У 1585 годзе Лоеў стаў цэнтрам староства. Прысутны ён і на карце Вялікага Княства Літоўскага 1613 года. У 1646 годзе сойм Рэчы Паспалітай далучыў Лоеўскае староства да Старадубскага павета Смаленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. 31 ліпеня 1649 года каля мястэчка адбылася бітва паміж казакамі Хмяльніцкага на чале з Крычэўскім і войскамі Вялікага Княства Літоўскага пад камандаю Януша Радзівіла. У 1651 годзе А. ван Вэстэрфэльд стварыў малюнак «Выгляд Лоева ўлетку 1651», паводле якога можна ўзнавіць выгляд умацаванняў мястэчка. У вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай у 1654 годзе казацкае войска Залатарэнкі захапіла і спустошыла Лоеў. Па страце Старадубскага павета ў 1667 годзе Лоеўскае староства ўвайшло ў склад Рэчыцкага павета Менскага ваяводства ВКЛ.
У XVIII стагоддзі Лоеў быў значным гандлёвым цэнтрам, у якім штогод праводзілася 10 кірмашоў. У канцы XVIII ст. мястэчка падзялялася на Верхняе і Ніжняе, мела 90 двароў і 5 вуліцаў — Базарную, Паштовую, Троіцкую, Казярогавую, Супрунову, а таксама Троіцкі завулак. Каля Лоева працавалі вадзяны млын і шкляная гута, будаваліся судны-байдакі, існавалі ганчарны, гарбарны, канатны і іншыя промыслы; дзейнічала паштовая станцыя, прыстань і паромная пераправа на шастох праз Дняпро.
Расійская імперыя
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Лоеў апынуўся ў межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губерні), з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 году Мінскай губерні Расійскай імперыі. У крыніцы, заснаванай на звестках расійскай рэвізіі 1795 года, сказана, што мястэчка Лоеў было самым шматлюдным у Рэчыцкай акрузе. Тут налічвалася 849 мужчын і 879 жанцын. Існавала адна з сямі ў акрузе юдэйскіх школ, але ў адрозненьне ад іншых, яна была мураваная. Дзейнічала найбуйнейшая прыстань Мінскай губерні. Яна ў 1836 годзе загрузіла і адправіла па Дняпры ў Кацярынаслаў, Крамянчуг, Кіеў, Херсон і Пераяслаў 30 суднаў і 37 плытоў з «гарачым віном, рознымі вырабамі, смалою, пянькою». Акрамя таго, праз прыстань у гэтым годзе прайшлі 612 суднаў і 510 плытоў, загружаных у іншых месцах.
У 1858 годзе ў Лоеве адбыліся хваляванні сялянаў. У парэформавы перыяд мястэчка — цэнтр воласці Рэчыцкага павета. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, у Лоеве быў 251 двор, дзейнічалі дзве царквы, каталіцкая капліца; працавалі школа, 9 млыноў, паштовая станцыя.
У чэрвені—жніўні 1905 года прайшлі мітынгі і дэманстрацыі мяшчан і сялян.
Устанаўленне савецкай улады
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў Расійскай імперыі, у сакавіку 1917 года, быў створаны Лоеўскі Савет рабочых, сялянскіх і салдацкіх дэпутатаў. Большасць месцаў у Савеце займалі эсэры, меншавікі і бундаўцы. Бальшавікі ў Лоеве з’явіліся толькі ў жніўні 1917 года і шырокай падтрымкі з боку насельніцтва не мелі.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі савецкая ўлада была ўсталявана толькі ў снежні 1917 года, калі ў доме памешчыка Лашча быў створаны бальшавіцкі Рэвалюцыйны камітэт (старшыня — марак Балтыйскага флоту Дзмітрый Васілевіч Казека). У канцы лютага 1918 года група лоеўскіх эсэраў і меншавікоў пад кіраўніцтвам эсэра Бенкера зрабіла спробу ліквідаваць бальшавіцкі рэўкам. Яна захапіла будынак валаснога савета, аднак у начным баі перамаглі бальшавікі.
У пачатку сакавіка 1918 года Лоеў занялі германскія войскі. Савецкая ўлада тут была ліквідавана, а павет па дамоўленасці паміж урадамі Германскай імперыі і Украінскай Народнай Рэспублікі далучаны да апошняй. Неўзабаве 25 сакавіка гэтага ж года Радай БНР была прынятая Трэцяя Устаўная грамата, паводле ўмоў якой Рэчыцкі павет склаў адну з заяўленых тэрыторый Беларускай Народнай Рэспублікі, але органы ўлады рэспублікі не разгарнулі ў Лоеве дзейнасць з прычыны агульнай неарганізаванасці сярод структур БНР і адмоўнага стаўлення нямецкага франтавога камандавання да ўтварэння БНР. Разам з тым, на фоне Лістападаўскай рэвалюцыі ў Германіі і адклікання нямецкіх войск, 6 снежня 1918 года бальшавіцкі атрад пад камандаваннем Васільвіцкага заняў Лоеў, а на наступны дзень аднавіў сваю працу Лоеўскі валрэўкам, пасля чаго Лоеў апынуўся ў складзе Заходняй камуны РСФСР.
З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Лоеў увайшоў у склад БССР. З 16 студзеня Лоеў быў уключаны ў склад РСФСР, дзе належаў да Гомельскай губерні.
Спробу ліквідаваць савецкую ўладу ў Лоеўскай воласці зрабіў атрад пад камандаваннем палкоўніка Ільі Цімафеевіча Струка, які дзейнічаў у Чарнобыльскім павеце Кіеўскай губерні. Струк захапіў параход і некалькі буксіраў на Дняпры і ўзброіў іх. 25 мая 1919 года ён прыбыў у Лоеў, але на падмогу бальшавікам падаспеў атрад, у які ўваходзілі рэчыцкія бальшавікі і салдаты каравульнай роты вайсковай часці з Рэчыцы пад камандаваннем Я. П. Міцкевіча. Струкаўцы вымушаны былі адысці ў Чарнобыльскі павет.
У чэрвені Лоеўскі валасны Савет прыняў рашэнне аб наборы добраахвотнікаў у Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію, якія былі накіраваны спачатку ў Чарнігаў, а затым адпраўлены супраць арміі Антона Дзянікіна. 23 кастрычніка 1919 года ў раёне Лоева адбыўся мяцеж інтэрнацыянальнай брыгады, якая складалася ў асноўным з ваеннапалонных венграў пад камандаваннем Дабравольскага. На падаўленне мяцяжу былі накіраваны 2 палкі РСЧА, якія разам з Дняпроўскай ваеннай флатыліяй і мясцовымі добраахвотнікамі разграмілі мяцежнікаў.
Польская інтэрвенцыя
У сакавіку 1920 года пачалося наступленне польскай арміі. У гэты час у раёне Лоева знаходзілася пасля зімоўкі частка караблёў Дняпроўскай ваеннай флатыліі (кананерская лодка «Грамавы», старажавы карабель «Арол», параход «Расія», судны «Чыгірын», «Ваявода», «Пажарны» і інш. На пасяджэнні Лоеўскага партыйнага камітэта было прынята рашэнне па падрыхтоўцы маракоў флатыліі і мясцовых жыхароў да адбіцця наступлення праціўніка ў раёне Лоева. Ноччу з 9 на 10 сакавіка ў Лоеў прыбыў адступаючы з Мазыра 421-ы полк 47-й стралковай дывізіі РСЧА і атрад Рэчыцкага павятовага ваенкома па барацьбе з дэзерцірствам. У ноч на 14 мая часці 4-й польскай арміі занялі Лоеў . У час контрнаступлення войск Паўднёва-Заходняга фронту адбыўся Лоеўскі прарыў кананерак Дняпроўскай ваеннай флатыліі . У выніку наступлення РСЧА на рэчыцкім напрамку 20 чэрвеня часці Самара-Ульянаўскай Жалезнай дывізіі вызвалілі Лоеў.
Савецкі міжваенны перыяд
У снежні 1926 года Лоеў вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам раёна. У 1938 годзе паселішча атрымала афіцыйны статус гарадскога пасёлка.
Пасляваенны савецкі перыяд
У 1962—1966 гадах Лоеў уваходзіў у склад Рэчыцкага раёна.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай і будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Гасцініца.
Культура
Дзейнічае Музей бітвы за Дняпро.
Шпецім Чучка
Шпецім Чучка — албанскі дыпламат і.
Дзяржаўная служба
Шмат гадоў працаваў дыпламатам, у тым ліку прадстаўляючы Албанію ў якасці.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Сар’я)
Сар'янскі касцёл, або Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі, ці Царква Успення Прасвятой Божай Маці  — спачатку каталіцкі, потым праваслаўны храм у вёсцы Сар'я Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці. Храм унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як помнік сакральнай архітэктуры рэспубліканскага ўзроўню.
Шпецім Чучка
Творчасць
Адзін з самых папулярных і важных перакладчыкаў у Албаніі. Перакладае з некалькіх замежных моваў на албанскую: з нямецкай, італьянскай, англійскай, рускай, французскай, а таксама з лацінскай і старажытнагрэчаскай.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Сар’я)
Помнік архітэктуры сярэдзіны XIX стагоддзя, адзін з самых выразных неагатычных храмаў у Беларусі, пабудаваны з чырвонай цэглы. У народзе празваны каменны крышталь ці каменныя карункі ).
Шпецім Чучка
Творчасць
Сярод яго найважнейшых перакладаў можна адзначыць: «» Плутарха, «» Сафокла, «» Эсхіла, «» Арыстафана, «» Вільгельма Гаўфа, «Дэкамерон» Бакача, «», «» Умберта Эка, «Паміж двух мораў» і інш. Ён таксама аўтар некалькіх англійска-альбанскіх слоўнікаў. На кніжным кірмашы «Тырана 2006» Асацыяцыя выдаўцоў Албаніі прызнала яго «Перакладчыкам года».
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Сар’я)
Гісторыя
Узведзены ў сярэдзіне XIX стагоддзя шляхціцам Ігнатам Лапацінскім, былым Сар’янскім землеўладальнікам, у памяць яго горача каханай жонкі Марылі, якая рана пайшла с жыцця.
Аўтар праекта — прускі архітэктар Густаў Шахт. Яму была пастаўлена няпростая задача. Ігнат, які сумаваў па маладой жонцы, хацеў бачыць храм увасабленнем яе прыгажосці і выразам усёй глыбіні яго пачуццяў. У якасці архітэктурнага стылю была выбрана модная ў тыя часы неаготыка («Віктарыянскі стыль»). Асноўны будаўнічы матэрыял — чырвоная цэгла.
У 1865 г. касцёл быў канфіскаваны ўладамі «за хараство» («за великолепие») і перададзены праваслаўным.
У 1935 годзе храм быў зачынены, пасля Другой сусветнай вайны будынак выкарыстоўваўся як склад, пазней — як забаўляльная ўстанова. У канцы 1980-х гадоў храм часткова рэканструяваны, але адноўлены не да канца. У 1989 годзе храм вярнулі каталікам, але ў 1990 годзе храм быў зноў перададзены праваслаўнаму прыходу Успення Прасвятой Багародзіцы (на 2009 год налічваў усяго 600 чалавек). Праз год у царкве аднавіліся набажэнствы.
Па прадстаўленні Віцебскага абласнога савета народных дэпутатаў Пастановай Савета Міністраў СССР ад 27.09.1990 г. храм быў перададзены ў бясплатнае карыстанне зарэгістраванай каталіцкай суполцы. Але з кастрычніка 1990 г. храм выкарыстоўваецца праваслаўнай суполкай у в. Сар’я.
Насупраць касцёла на месцы фамільных могілак роду Лапацінскіх цяпер пастаўлены памятны камень.
Стан на 2009: разбурана званіца, згубленыя фрагменты знешняга выгляду будынка ў яго верхняй частцы, пацьмянеў мур з характэрнай чырвонай цэглы. Праводзяцца рэстаўрацыйныя працы, тэрміны іх завяршэння невядомыя.
Стан на 2013: рэстаўрацыйныя работы завершаны, у храме ўсталяваны новы алтар, дэмантавана верхняе перакрыцце, каля храма ўсталяваны помнік святым.
Архітэктура
У плане касцёл мае прамавугольную форму, з пяціграннай апсідай і дзвюма невялікімі сакрысціямі. Кампазіцыя галоўнага фасада ступеньчатая, трохчасткавая. Цэнтральную частку завяршаюць 2 шатровая вежачкі на пяцігранных рабрыстых контрфорсах.
Сцены па перыметры ўмацаваны 12 лапаткамі з вежамі, завершаны аркатурным паяском с скразной востразубчастай аркадай. Месца злучэння асноўнага аб'ёму з апсідай вылучаюць двухчасткавыя лапаткі. Аконныя праёмы стральчатыя з прафіляванымі ліштвамі.
Сагайдак (Акнянскі раён)
Сагайдак (Сагайда́к) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дзікае (возера, Дзятлаўскі раён)
Дзі́кае — возера ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, за 11 км на поўнач ад горада Дзятлава, за 1 км на поўдзень ад вёскі Нагародавічы, у басейне ракі Моўчадзь.
Плошча паверхні 0,053 км². Даўжыня 0,32 км, найбольшая шырыня 0,29 км. Найбольшая глыбіня 10,0 м, сярэдняя — 3,12 м. Даўжыня берагавой лініі 0,98 км. Аб'ём вады ў возеры 0,17 млн м³.
З паўночнага боку лес. Злучана ручаём з ракой Дзятлаўка.
Калона (Італія)
Калона (Colonno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 561 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 112 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 22010. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы архангел Міхаіл.
Люсі Пэвэнсі
Лю́сі Пэ́вэнсі (Lucy Pevensie; 1932—1949) — персанаж серыі кніг Хронікі Нарніі, сястра Пітэра Сьюзен і Эдмунда. Прататып — Люсі Барфілд.
Леў, Вядзьмарка і Гардэроб
Знайшла Гардэроб — партал у Нарнію. Атрымала ад Дзеда Мароза кінжал і сок агнецвета. Назірала за забойствам Аслана Белай Вядзьмаркай.
Стала каралевай Нарніі Люсі Адважнай (Lucy the Valiant)
Конь і яго хлопчык
Люсі білася за Анвард супраць тархістанцаў.
Заваёўнік зары, або Плаванне на Край Сусвету
Трапіла ў палон да гандляроў рабамі на Адзінокіх Астравах разам з Эдмундам, Юстасам, Каспіянам і мышам Рыпічыпам. Вызваленая Каспіянам, якога раней набыў лорд Берн.
Зрабіла ахлатопаў і Карыякіна зноў бачнымі, прачытаўшы заклінанне з чароўнай кнігі.
Лоеўскае геалагічнае агаленне
Лоеўскае геалагічнае агаленне — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння на Беларусі з 1963 г. Размешчана ў парку г.п. Лоеў Гомельскай вобласці, на правым беразе р. Дняпро, за 300 м ніжэй ад вусця р. Сож. Вывучаецца беларускімі вучонымі з 1930 г. Уключае адклады муравінскага міжледавікоўя і папярэдняга позналедавікоўя — лоеўскага міжстадыяла. Магутнасць азёрна-старычных адкладаў (торф, суглінкі, супескі) да 5,3 м, залягаюць яны ў паніжэнні паверхні дняпроўскай марэны і перакрываюцца супескамі і суглінкамі паазерскага часу.
Па пылку, спорах, пладах, насенні, насякомых вызначана 111 відаў дрэў, хмызнякоў, травяністых раслін — бяроза, елка сібірская, ляшчына, бразенія, альдраванда, кальдэзія, чарот і інш., 6 відаў жукоў, якія далі магчымасць высветліць паслядоўнасць змен клімату і расліннасці міжледавікоўя. Лоеўскае геалагічнае агаленне з'яўляецца апорным разрэзам антрапагенных адкладаў на Беларусі, на якіх вывучаны лоеўскі міжстадыял у позналедавіковых адкладах дняпроўскага зледзянення, і эталонам у стратыграфіі антрапагенных адкладаў.
Вустэрскі дзяржаўны ўніверсітэт
Вустэрскі дзяржаўны ўніверсітэт (Worcester State University) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Вустэр у штаце Масачусетс, ЗША.
Кампус
Кампус плошчай 58 акраў уключае ў сябе лясы і забалочаныя тэрыторыі і мае схіл, які выходзіць на ўсход, з будынкамі непасрэдна на схіле пагорка.
Садовэ (Акнянскі раён)
Садовэ (Садо́ве) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вустэрскі дзяржаўны ўніверсітэт
Кампус
У канцы ХІХ стагоддзя кампус быў маёнткам Уільяма Севера Лінкальна (1811–1889), які ўзначальваў 34-ы Масачусецкі пяхотны полк падчас Грамадзянскай вайны ў ЗША і атрымаў званне брыгаднага генерала ў 1865 годзе. Ён быў сынам Леві Лінкальна-малодшага, былога губернатара штата Масачусетс.
У 1930 годзе гэтае месца было набыта для новага кампуса вучэльні, а ў 1942 годзе былі дададзены дадатковыя трыццаць пяць акраў.
Сёння каля 30% студэнтаў дзённай формы навучання пражываюць у кампусе.
Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ
Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ (Santa Cruz de Tenerife) — горад у Іспаніі, які размяшчаецца на Канарскіх астравах і ўваходзіць у аднайменную аўтаномную супольнасць. Разам горадам Лас-Пальмас з'яўляецца сталіцай супольнасці. Горад з'яўляецца самым буйным на Тэнэрыфэ, адным з астравоў архіпелага. Размешчаны каля 210 кіламетраў ад паўночна-заходняга ўзбярэжжа Афрыкі ў Атлантычным акіяне.
Гісторыя
Іспанцы пабудавалі на ўзбярэжжы мноства крэпасцей для абароны сваіх уладанняў, але нішто не спыняла піратаў, якія натхняліся англійскімі і французскімі ўладамі, яны часцяком нападалі на Тэнэрыфэ. Гэтак у 1657 годзе англійскі адмірал Роберт Блэйк здолеў нават захапіць горад, аднак зусім на кароткі час, неўзабаве ён быў адкінуты артылерыяй. Гэтая, і яшчэ дзве сур'ёзныя перамогі, здабытыя над англічанінамі. 6 лістапада 1706 года генерал Джон Джэнінгс атакаваў порт, але быў адкінуты, а ў 1797 годзе быў пераможаны генерал Нэльсан. Гэтыя падзеі атрымалі адлюстраванне ў гербе Тэнэрыфэ, на ім акрамя Крыжа заваявання, намаляваныя тры леапарды, якія ўвасабляюць гэтыя тры перамогі, над Блэйкам, Джэнкінгсам і Нелсанам.
Эканоміка
Эканоміка Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ абапіраецца ў асноўным на сферу паслуг. Гандаль, турызм, імпарт-экспарт, марскі порт і наяўнасць буйных палітычных і фінансавых інстытутаў гарантуюць моцнае эканамічнае развіццё горада.
NGC 5637
NGC 5637 (іншыя абазначэнні — UGC 9293, MCG 4-34-37, ZWG 133.69, KUG 1426+234, IRAS14267+2324, PGC 51736) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Селішча (Вілейскі раён)
Се́лішча (, Селище) — аграгарадок у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
NGC 5637
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мікалай Мікалаевіч Пракаповіч
Мікала́й Мікалаевіч Пракаповіч (нар. 1 лістапада 1948, в. Пугачова, сёння ў межах Брэста) — беларускі паэт, тэлежурналіст, краязнаўца, грамадска-палітычны дзеяч, адзін з заснавальнікаў брэсцкай грамадска-культурнай сябрыны «Край». Адзін з стваральнікаў і лідараў беларускага адраджэнскага руху ў Брэсце і на Брэстчыне ў канцы 1980-х — 1990-х. Член Беларускага народнага фронту з 1989 года.
Біяграфія
Мікола Пракаповіч нарадзіўся ў сям’і рабочага ў вёсцы Пугачова, якая з 1979 года стала адным з мікрараёнаў Брэста. Насамрэч ён нарадзіўся 21 кастрычніка 1948 года, хоць у пашпарце ў яго фактычна запісана 1 лістапада. Сталася так, што праз шматлікія клопаты бацькі не здолелі адразу зарэгістраваць народжанае дзіця менавіта ў тым месяцы, калі яно нарадзілася. А за пратэрміноўку тады накладваўся даволі сур’ёзны штраф. У выніку яго зарэгістравалі ў найбліжэйшы да рэальнага дня нараджэння дзень — 1 лістапада.
У 1970 годзе скончыў беларускае аддзяленне факультэта мовы і літаратуры Брэсцкага педагагічнага інстытута. Працаваў настаўнікам у Асабовіцкай васьмігадовай школе Пінскага раёна. У 1971—1972 гадах служыў у Савецкай Арміі.
Валерый Аляксандравіч Чучко
Біяграфія
У 1962 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. У 1964—1974 гг. — Асістэнт кафедры судовай медыцыны Гродзенскага медыцынскага інстытута. Судова-медыцынскі эксперт Рэспубліканскага бюро судова-медыцынскай экспертызы (1974—1978). Адначасова ў 1975—1978 гг. — галоўны судова-медыцынскі эксперт Міністэрства аховы здароўя БССР.
Мікалай Мікалаевіч Пракаповіч
Біяграфія
З 1972 года — рэдактар Брэсцкага абласнога радыё, затым загадчык рэдакцыі літаратурна-мастацкіх і музычных перадач Брэсцкай студыі тэлебачання.
Валерый Аляксандравіч Чучко
Біяграфія
Асістэнт (1985—1991), дацэнт (1991—1994), прафесар (з 1994 г.) кафедры судовай медыцыны Мінскага медыцынскага інстытута.
Мікалай Мікалаевіч Пракаповіч
Біяграфія
З 1975 года — старшы рэдактар, пазней загадчык аддзела мастацкіх праграм Брэсцкага тэлерадыёаб’яднання. Стваральнік, аўтар і вядучы перадач «Творчыя сустрэчы», «Перазовы», «Далягляды», «Гэта было з намі», мастацка-публіцыстычных праграм «Брэст», «Край». Дыпламант міжнародных тэлефестываляў.
Валерый Аляксандравіч Чучко
Біяграфія
З 2002 г. па 2004 г. кіраваў кафедрай судовай медыцыны Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта. Са студзеня 2010 г. зноў кіруе кафедрай судовай медыцыны.
Навуковая дзейнасць
Галіна навуковых інтарэсаў: функцыянальныя і марфалагічныя змены пры аспірацыі харчовых мас, асаблівасці траўматызму пры падзенні з вышыні.
Мікалай Мікалаевіч Пракаповіч
Біяграфія
Больш за 40 гадоў аддаў Мікола Пракаповіч журналісцкай працы на тэлебачанні — практычна ўсё свядомае жыццё. Яго аўтарская перадача «Край» — гэта праект, які ведаюць не толькі ўсе творчыя людзі Берасцейшчыны, якіх ён запрашаў на свае перадачы, але і ўсе, хто цікавіцца гісторыяй і культурай роднага края ў рэгіёне. Хіба не засталося ніводнага цікавага кутка на Берасцейшчыне, куды б не выязджаў са здымачнай групай журналіст-краязнавец Мікола Пракаповіч. Усяго ў эфір выйшла больш за 500 выпускаў гэтай перадачы.
У 1981 годзе прыняты ў Саюз пісьменнікаў. У 1984—1990 гадах быў сакратаром Брэсцкага абласнога аддзялення Саюза пісьменнікаў БССР.
На працягу 10 гадоў паэт Мікола Пракаповіч кіраваў літаратурнай студыі «Спадчына» ў Брэсцкім абласным цэнтры моладзевай творчасці, якая яднала маладых паэтаў горада.
У 1990-я не аднойчы вылучаўся кандыдатам у дэпутаты ў беларускі парламент і мясцовыя органы ўлады рознага ўзроўню ад БНФ «Адраджэнне».
Творчасць
У сямейных каранях Пракаповічаў была свая творчая жылка. Яго дзед Ілья (Гальяш) з Слонімшчыны лічыўся майстрам не толькі пілы і сякеры, з якімі хадзіў у заробкі, але і скрыпкі. Не адзін верш прысвяціў яму потым унук-паэт Мікола Пракаповіч. Менавіта такім вершам адкрываецца першы самастойны зборнік Міколы Пракаповіча «Неад’емнае» (1982).