cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Язэп Кухта
Біяграфія
Быў плябанам шэрагу віленскіх касцёлаў, у тым ліку ў 1901—1906 гадах працаваў у касцёле святога Мікалая. Пэўны час выкладаў літоўскую мову ў Віленскай каталіцкай духоўнай семінарыі. Актыўны ўдзельнік літоўскага нацыянальнага руху. Адзін з падпісантаў мемарандума да нямецкіх акупацыйных уладаў з просьбай аб прызнанні незалежнасці Літвы ў 1917 годзе. Выдалены з Вільні ўладамі Сярэдняй Літвы ў лютым 1922 года разам з іншымі 32 літоўскімі і беларускімі дзеячамі. пасля гэтага быў прызначаны адміністратарам часткі Віленскага біскупства, якая засталася ў складзе незалежнай Літвы. З 1926 года — біскуп Кайшадорыскі.
Ганчары
Назву Ганчары маюць:
Мэжыгір’я (Туркіўскі раён)
Мэжыгір’я (Межигі́р'я) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Замошаны
Замо́шаны (, Замошаны) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ракітніцкага сельсавета.
NGC 5531
NGC 5531 (іншыя абазначэнні — MCG 2-36-61, ZWG 74.155, PGC 50999) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Трэцяя хваля фемінізму
Трэцяя хваля фемінізму — тэрмін, з якім атаясамляюцца некалькі разнавіднасцяў фемінісцкай дзейнасці і даследаванняў, дакладныя гістарычныя рамкі якіх з’яўляюцца прадметам спрэчак, аднак звычайна ўказваецца перыяд з пачатку 1990-х да пачатку 2010-х гадоў. Тэрмін «фемінізм трэцяй хвалі» ўвяла Рэбека Уокер у эсэ 1992 года.
Прыблізна з 2013 года наступіла наступная фаза —.
Агульная характарыстыка
Феміністкі трэцяй хвалі лічаць, што неабходныя далейшыя змены ў стэрэатыпах, адлюстраванні ў медыя і пазначэнні жанчын у мове. Ідэалогія трэцяй хвалі факусуецца на больш постструктураслісцкай інтэрпрэтацыі гендара і сексуальнасці. Фемінісцкія тэорыі трэцяй хвалі ўключаюць у сябе элементы, , , , экзістэнцыялізму, , постмадэрнізму, , , , , праблематыкі трансгендэрнасці і інш.
Гісторыя
Трэцяя хваля фемінізму пачалася ў 1990-х гадах як адказ на недахопы і адмоўную рэакцыю супраць існавання фемінісцкіх ініцыятыў. Таксама трэцяя хваля грунтавалася на дасягненнях фемінізму другой хвалі, такіх як стварэнне сховішчаў для ахвяраў гвалту, прызнанне праблемы гвалту над жанчынамі на грамадскім узроўні, доступ да кантрацэпцыі і абортаў, і інш.
Узнікненне фемінізму трэцяй хвалі шмат у чым звязана з дзейнасцю чарнаскурых феміністак, такіх як і. Яны працавалі над уключэннем пытанняў, звязаных з расай, у поле дзейнасці фемінізму.
У 1991 годзе Аніта Хіл абвінаваціла ў сексуальных дамаганнях Кларэнса Томаса, які балатаваўся тады на пасаду Вярхоўнага суддзі ЗША. Суд не вынес абвінавачвання Томасу. У адказ на гэты інцыдэнт апублікавала артыкул пад назвай «Становячыся трэцяй хваляй», у якой адзначыла: «Я не феміністка пост-фемінізму. Я феміністка трэцяй хвалі».
З трэцяй хваляй фемінізму таксама звязваюць  — фемінісцкі рух, які ўзнік у індзі-/панк-року 1990-х гадоў. Выканаўцы часта звярталіся да тэм, звязаных з, згвалтаваньнямі, хатнім гвалтам і правам на аборт.
Феміністкі трэцяй хвалі выкарыстоўваюць Інтэрнэт і сучасныя тэхналогіі, каб узмацніць свой рух і павялічыць аўдыторыю.
Некаторыя аўтары крытыкуюць выкарыстанне метафары «трэцяй хвалі фемінізму» адносна 1990—2000 гадоў, бо ў гэты перыяд не назіралася масавых мабілізацый за правы жанчын, параўнальных з пратэстамі другой хвалі, а развіццё фемінізму адбывалася ў асноўным у тэарэтычнай плоскасці. Чынцыя Аруца лічыць, што трэцяя хваля фемінізму пачалася ў сярэдзіне 2010-х гадоў з рухаў («Зялёны прыліў») у Аргенціне і  у Польшчы.
«Змагары за сацыяльную справядлівасць»
Пеяратыў «змагары за сацыяльную справядлівасць» (англ. Social justice warrior, SJW) з’явіўся ў якасці інтэрнэт-мема, асацыюецца з фемінізмам трэцяй хвалі. Шырока пачаў выкарыстоўвацца ў 2013 годзе пасля пачатку Геймергейта. У асноўным пад «SJW» маюцца на ўвазе блогеры (якія пераважна выкарыстоўваюць Tumblr), выхаваныя ў культуры паліткарэктнасці і фемінізму трэцяй хвалі, якія лічаць, што барацьба з сацыяльнай несправядлівасцю зводзіцца да барацьбы з яўнай або няяўнай дыскрымінацыяй тых ці іншых груп людзей. Асноўныя ідэі:
Дзмітрый Іванавіч Багалей
Дзмітрый Іванавіч Багалей (26.10 (7.11).1857, Кіеў —, Харкаў) — украінскі гісторык, акадэмік АН УССР (1919).
Біяграфія
Нарадзіўся 26 кастрычніка 1857 года ў Кіеве ў сям’і рамесніка. Атрымаў адукацыю ў Кіеўскім і Харкаўскім універсітэтах. З 1883 года — дацэнт Харкаўскага ўніверсітэта; з 1887 года, пасля абароны доктарскай дысертацыі ў Маскоўскім універсітэце, прафесар, а ў 1906—1910 гадах — рэктар Харкаўскага ўніверсітэта, член Дзяржаўнага савета (1906; 1910—1914), галава Харкаўскай гарадской думы (1914—1917).
Маткіў
Маткіў (Ма́тків) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Трэцяя хваля фемінізму
«Змагары за сацыяльную справядлівасць»
Тэрмін «змагар за сацыяльную справядлівасць» лічыцца абразлівым, і прыхільнікі пералічаных вышэй ідэй самі сябе так не называюць, хоць ёсць выключэнні.
Дзмітрый Іванавіч Багалей
Біяграфія
Памёр 9 лютага 1932 года ў Харкаве.
Проксіма Цэнтаўра
Проксіма Цэнтаўра (proxima — «бліжэйшая») — чырвоны карлік, які адносіцца да зорнай сістэмы Альфа Цэнтаўра, бліжэйшая да Зямлі зорка пасля Сонца. Як вынікае з паралакса ў 768,7±0,3 вуглавой мілісекунды (па дадзеных тэлескопа Хабла), Проксіма Цэнтаўра размешчана прыкладна ў 4,22 светлавога года ад Зямлі, што ў 270 000 раз больш адлегласці ад Зямлі да Сонца (астранамічнай адзінкі). У 2002 годзе з выкарыстаннем метаду аптычнай інтэрфераметрыі было вылічана, што вуглавы дыяметр Проксімы Цэнтаўра складае 1,02±0,08 вуглавых мілісекунды. З улікам прыведзенай вышэй адлегласці да зоркі, вынікае, што яе фактычны дыяметр прыкладна ў 7 разоў меншы за дыяметр Сонца і толькі ў 1,5 разы большы за дыяметр Юпітэра. Маса Проксімы Цэнтаўра таксама прыкладна ў 7 разоў меншая за масу Сонца і ў 150 разоў большая за масу Юпітэра.
Сцяг Мінска
Сцяг Мі́нска — адзін з афіцыйных сімвалаў сталіцы Беларусі.
Сцяг Мінска зацверджаны рашэннем Мінскага гарадскога Савета народных дэпутатаў ад 27 сакавіка 2001г. № 160 «Аб зацвярджэнні палажэння аб гербе горада Мінска і палажэнні аб сцягу горада Мінска».
Вальдштайны
Вальдштайны (Valdštejnové, Waldstein) — адзін з найбольш знатных родаў Багеміі, які ў пачатку XVII стагоддзя быў зацверджаны ў графскай Свяшчэннай Рымскай імперыі годнасці і з 1654 года да напалеонаўскай медыятызацыі меў месца і голас у Швабскай калегіі імперскіх графаў. Самы вядомы прадстаўнік роду — генералісімус Альбрэхт фон Валенштайн (1583—1634), герцаг Фрыдландскі і Мекленбургскі, князь Саганскі.
Нароўні з некалькімі іншымі знатнымі родамі, у тым ліку Вартэнбергаў, Вальдштайны вядуць сваё паходжанне ад Маркварта, які быў у палове XII стагоддзя каралеўскім камергерам. Першым прозвішча Вальдштайн па назве замка ў 3 км ад Турнава прыняў Здэнек (1248—1278), які знаходзіўся пры Пржэмысле Отакары ў прыбалтыйскім крыжовым паходзе. Ядром радавых вотчын у Сярэднявеччы служыў горад Млада-Болеслаў і яго ваколіцы.
Уплывовасць Вальдштайнаў значна павялічылася ў XVI стагоддзі. Большасць членаў роду ў час Рэфармацыі далучыліся да пратэстантаў. Тыя ж, хто застаўся верным каталіцкай веры, сталі пісацца на нямецкі лад Валенштайнамі. Знакаміты генералісімус сканцэнтраваў у сваіх руках велізарныя ўладанні ў Цэнтральнай Еўропе, але не паспеў імі распарадзіцца, а прамых спадчыннікаў у яго не было. Прадаўжальнікам роду апынуўся яго стрыечны брат, адзін з нашчадкаў якога знаходзіўся на службе ў Расіі, дзе ажаніўся з сястрой Румянцава-Задунайскага. Іх дачка ажанілася з графам І. А. Апраксіным.
У XVI—XVII стст. існавалі шэсць асноўных галін роду Валенштайнаў з рэзідэнцыямі ў Бртніцах, Добравіцах, Духцаве, Дзетаніцах, Ломніцах і Шцепаніцах. Старэйшай галіной была і застаецца мюнхенграцкая. Прадстаўнікі яе пражываюць у Вене і патрабуюць вяртанні ім нацыяналізаваных у ЧССР маёнткаў. З гэтай галіны паходзіў, напрыклад, пражскі архібіскуп Ян Бедржых Вальдштайн (1644—1694). Яго пляменнік Карл Эрнст (1661—1713), аўстрыйскі пасланец у Іспаніі, у разгар Вайны за іспанскую спадчыну вяртаўся дамоў на партугальскім караблі, які быў перахоплены французамі. Графа пратрымалі ў Венсенскім замку цэлы год, пакуль імператар не вымяняў яго на маршала Вільруа.
Духцаўская галіна найбольш вядомая чатырма бяздзетнымі братамі, якія жылі ў эпоху напалеонаўскіх войнаў. Старэйшым быў Ёзэф Карл фон Вальдштайн (1755—1814), заступнік Казановы, які напісаў свае мемуары ў яго ў Духцаўскім замку, дзе пасля Кульмскай бітвы спыняўся і рускі цар. Ягоны брат Фердынанд Эрнст — заступнік Бетховена, які прысвяціў яму Вальдштайнаўскую санату. Трэці брат, Франц Адам, — мальтыйскі рыцар, вядомы падарожнік і батанік; яго імя носіць род раслін сямейства Ружавыя. Чацвёрты брат — акняжаны абат Секау ў Штырыі.
Міжнародны гандбольны турнір чэмпіёнаў Добая
Міжнародны гандбольны турнір чэмпіёнаў Добая (Међународни рукометни турнир шампиона Добој) — клубны таварыскі міжнародны турнір па гандболе сярод мужчынскіх камандаў, які праходзілы штогод у горадзе Добай, Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна.
Правілы спаборніцтваў
У турніры штогод бяруць удзел восем клубаў, сталым удзельнікам з'яўляецца мясцовы гандбольны клуб «Слога», тады як сем іншых удзельнікаў прыязджаюць па адмысловым запрашэнні, што выдаецца арганізатарамі. Каманды падзяляюцца на дзве групы, дзе кожная па чарзе гуляе з кожнай: каманды, якія занялі першыя месцы ў групах каманды адразу выходзяць у фінальную стадыю, тым часам як каманды, што размясціліся на другіх пазіцыях, змагаюцца за трэцяе месца. На матчах працуюць суддзі міжнароднай і федэральнай катэгорый. Прызёры турніру атрымваюць грашовую ўзнагароду, у апошнія гады яно складала 15 тыс. еўра за першае месца, 10 тыс. еўра за другое месца і 5 тыс. еўра за трэцяе месца. Дадаткова агаданы прызы самаму каштоўнаму гульцу турніру, прыз лепшаму брамніку, прыз лепшаму бамбардзіру, прыз за чыстую гульню.
Тафі Уільямс
Дэвід Х’ю «Тафі» Уільямс (David Hugh "Taffy" Williams; 28 верасня 1933 — 7 мая 1996) — паўднёваафрыканскі найміт валійскага паходжання, удзельнік грамадзянскіх войн у Конга і Нігерыі.
Біяграфія
Вырас у ПАР. Там жа атрымаў ваенную падрыхтоўку.
З верасня 1965 года ваяваў у складзе наёмніцкага фарміравання «Каманда 5» пад кіраўніцтвам Майка Хоара, якое змагалася на баку кангалезскага ўрада. Удзельнічаў у падаўленні паўстання Сімба. У красавіку 1967 года з’ехаў у Лондан, чакаючы наступных найміцкіх місій.
У 1967 годзе далучыўся да сепаратыстаў Біяфры. Служыў у 4-й дэсантнай брыгадзе пад пачаткам Рольфа Штайнера. Узначальваў ударную групу «Нсука». У лістападзе 1968 года, калі Штайнер вымушана пакінуў Біяфру, стаў камандуючым дэсантнай брыгады (да таго часу стала дывізіяй), але з-за паражэння пад Анічу страціў пасаду. У наступным працаваў як ваенны інструктар.
У 1969 годзе яго кантракт з сепаратыстамі скончыўся. З’ехаў на Мальёрку, дзе знаходзіўся ў чаканні новых найміцкіх падпрацовак, але ніякіх прапаноў так і не паступіла.
Жазеф Феш
Жазе́ф Феш (Joseph Fesch;, , Карсіканская рэспубліка — , , Папская вобласць) — французскі курыяльны кардынал. Архібіскуп ліёнскі з 31 ліпеня 1802 па 13 мая 1839. Кардынал-святар з 17 студзеня 1803, з тытулам царквы Санта-Марыя-дэла-Віторыя з 11 ліпеня 1803 па 2 снежня 1822, in commendam з 2 снежня 1822 па 13 мая 1839. Кардынал-святар з тытулам царквы Сан-Ларэнца-ін-Лучына з 2 снежня 1822 па 13 мая 1839. Кардынал-протапрэсвітар з 12 верасня 1837 па 13 мая 1839.
Дзядзька (па матчынай лініі) Напалеона Банапарта, які быў узведзены пры яго садзейнічанні ў кардыналы і атрымаў кафедру архібіскупа Ліёнскага. За час Напалеонаўскіх войнаў павыкупіў не менш за 3000 карцін, якія ўтварылі ядро мастацкага музея Феша ў Аяча.
Біяграфія
Бацька Феша, швейцарскі капітан, паступіў на французскую службу на востраве Корсіка, дзе ў 1757 годзе ажаніўся з удавой Рамаліна — бабуляй Напалеона I па маці. Такім чынам, Жазеф даводзіўся братам ад адной маці Летыцыі, маці імператара. Быў архідыяканам, але ў рэвалюцыйную эпоху перайшоў у ваеннае міністэрства і ў 1796 годзе, у час першага італьянскага паходу Банапарта, служыў французскім ваенным камісарам. З прычыны скарг на хабарніцтва вымушаны быў пакінуць службу.
У 1799 годзе Феш вярнуўся ў склад духавенства і стаў канонікам у Басціі (на Корсіцы), у 1802 годзе — архібіскупам Ліёнскім, у 1803 годзе — кардыналам і французскім пасланцам пры Ватыкане. У 1804 годзе, напярэдадні каранацыі Напалеона I, здзейсніў царкоўны шлюб Напалеона з Жазэфінай (цывільны быў здзейснены ў 1796 годзе); тады ж атрымаў графскі тытул, званне сенатара і Вялікага капелана Францыі.
У 1806 годзе Феш быў прызначаны памочнікам і пераемнікам князя-прымаса Дальберга; гэта прызначэнне выклікала пратэст нават з боку прыхільнага да Напалеона рэгенсбургскага сейма. У 1811 годзе Феш быў прэзідэнтам сабору французскага духавенства ў Парыжы, выказаўся тут выразна супраць зневажальнага абыходжання Напалеона з Папам Піем VII і гэтай сваёй нечаканай самастойнасцю выклікаў моцны гнеў Напалеона, які адправіў яго ў ганаровую ссылку ў Ліён.
Жазеф Феш у творах мастацтва
Мастак Жан-Жорж Вібер намаляваў як Феш гуляе ў шахматы з Напалеонам Банапартам і атрымлівае перамогу на карціне «Шах!».
Ваейкаў
Ваейкаў — прозвішча.
Баграт III
Баграт III (каля 960 — ) — цар аб’яднанай Грузіі (1008 — 7 мая 1014). Сын Гургена II, прадстаўнік дынастыі Баграціёнаў.
У 1008 памёр бацька Баграта, цар Гурген. Землі — Шаўшэт-Кларджэці, Самцхэ і Джавахеці, якія знаходзіліся пад яго кіраваннем, былі далучаны да ўладанняў Баграта III. Толькі Кахеція і Эрэці заставаліся самастойнымі княствамі. У 1010 Баграт уварваўся ў Кахецію, захапіў у палон яе кіраўніка і далучыў да свайго царстве Кахеція-Эрэці.
Затым Баграт III навёў парадак у Паўднёвай Грузіі, дзе яго родзічы ўсё яшчэ спрабавалі захаваць незалежнасць. У 1011—1012 гг. цар Баграт III захапіў у палон некаторых з іх і адправіў у крэпасць, іншыя схаваліся ў Візантыі, спрабуючы пры падтрымцы візантыйскага імператара аднавіць «справядлівасць» і вярнуць сабе страчаныя ўладанні.
Мала Валасянка
Мала Валасянка (Мала́ Волося́нка) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Тар’я Халанен
Та́р’я Ка́арына Ха́ланен (Tarja Kaarina Halonen; нар., Хельсінкі, Фінляндыя) — прэзідэнт Фінляндыі з 1 сакавіка 2000, фінскі палітык, юрыст.
Рэзэкненскі замак
Рэзэкненскі замак (Rēzeknes pils), гістарычна замак Розітэн (Burg Rositen), таксама вядомы як Рэжыцкі замак — руіны сярэдневяковага замка ў цэнтры Рэзэкнэ, Латвія.
Гісторыя
За сваю гісторыю замак быў шматкрот разбураны і адбудаваны. У час Лівонскай вайны з 1577 па 1579 гады быў захоплены войскам Івана Грознага, а ў 1601 (Вайна Рэчы Паспалітай са Швецыяй (1600—1611)) і 1625—1626 гадах (Паўночная вайна (1655—1660)) — шведскай арміяй. У 1656 годзе быў цалкам разбураны, а ў 1660 г. адбудаваны як умацаванне Інфлянцкага ваяводства. З цягам часу страціў ваеннае значэнне і з 1712 года знаходзіцца ў руінах.
Арпад Гёнц
Арпад Гёнц (Göncz Árpád, 10 лютага 1922, Будапешт — 6 кастрычніка 2015) — венгерскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, літаратар.
Прысліп (Туркіўскі раён)
Прысліп (При́сліп) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Адамоўшчына
Адамо́ўшчына (, Адамовщина) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.
Гісторыя
У 1800 годзе засценак, уласнасць Людвіга Каменскага.
З 1921 года ў Польскай Рэспубліцы. У 1923 годзе засценак, у Альковіцкай гміне, у 1931 года ў Даўгінаўскай вясковай гміне Вілейскага павета Віленскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР.
Іаан Баграціёні
Іаан Баграціёні (იოანე ბაგრატიონი;  — ) — грузінскі пісьменнік, асветнік, сын апошняга грузінскага цара Георгія XII.
Пасля далучэння Грузіі да Расійскай імперыі (1801) жыў у Пецярбургу. Асноўны твор Баграціёні — своеасаблівая трохтомная энцыклапедыя «Калмасоба» (1813-28). Напісаная ў жанры падарожжа вытанчаным і даступнай мовай, «Калмасоба» ўтрымоўвае звесткі з розных галін ведаў, прыцягваючы шырокі гісторыка-філасофскі матэрыял. Грамадска-палітычныя ідэі сканцэнтраваліся ў гэтым творы вакол асноўнай тэмы — незалежнасці Грузіі.
Радыч
Радыч (Ра́дич) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вінцэнц Колар
Вінцэнц Колар (Vincenz Kollar) — аўстрыйскі энтамолаг, спецыяліст па двухкрылых.
Эпанімы
назваў у гонар Колара від перапончатакрылых насякомых.
Сера-Рыка
Насельніцтва складае 7981 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 305 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 16010. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Праграма ЕС і Усходняга партнёрства «Культура і крэатыўнасць»
Праграма ЕС і Усходняга партнёрства «Культура і крэатыўнасць» (EU-Eastern Partnership Culture And Creativity Programme) — праграма, якая створана пры падтрымцы Еўрапейскага саюза. Яе галоўная мэта — забяспечыць падтрымку культурных і крэатыўных індустрый, а таксама спрыяць павелічэнню іх унёску ва ўстойлівае гуманітарнае і сацыяльна-эканамічнае развіццё ў Азербайджане, Арменіі, Беларусі, Грузіі, Малдове і Украіне.
Прамежкавыя і чакаемыя вынікі
Адным з кірункаў праграмы з'яўляецца павышэнне кваліфікацыі журналістаў, якія асвятляюць культурную тэматыку.
У красавіку 2016 года адбылася сустрэча прадстаўнікоў СМІ і грамадскасці з былым рэдактарам BBC, незалежным прадзюсарам з Вялікабрытаніі Джорджам Керы.
З лістапада 2016 года да красавіка 2017-га запланаваны майстар-класы па асновах культурнай журналістыкі для прадстаўнікоў СМІ і блогераў з удзелам міжнародных медыяэкспертаў.
Выканаўцы
Бюджэт Праграммы складае €4,2 мільёны, разлічана яна на 3 гады — з 2015 па 2018 г.
Праграма можа выступаць ініцыятарам іншых праектаў, разлічаных на культурніцкія даследванні, пашырэнне інтарэсаў да культурных падзей і развіцце патэнцыялу ў сферы каммунікацыі. Адным з найбольш прыкметных праектаў у рамках Праграмы стала ініцыятыва «Крэатыўныя гарады і рэгіёны».
Праект курыруецца кансорцыумам пад кіраўніцтвам Брытанскага Савету ў партнёрстве з Фондам Сорас-Малдова, Нацыянальным цэнтрам культуры ў Польшчы і Гётэ-Інстытутам.
Дауры
Дау́ры (саманазва: Irgen Daŭa) — мангольскі народ на паўночным усходзе Кітая. Агульная колькасць - 132 394 (перапіс 2000 г.), сучасная ацэнка - каля 180 тыс. чал. (2012 г.). Уваходзяць у склад 56 афіцыйна прызнаных этнічных меншасцяў Кітая.
Гісторыя
Да XVII ст. дауры жылі на паўднёвым усходзе Сібіры — на верхнім Амуры, далінах рэк Аргунь і Зея. Каля 1616 г. дауры былі падначалены Кітаю. У выніку сутычак з рускімі казакамі, якія прымушалі даураў плаціць ясак, у сярэдзіне XVII ст. многія з іх перасяліліся на поўдзень ад ракі Амур, на землі, якія кантраляваліся кітайцамі. У 1654 г. цынскі ўрад перасяліў іх на раку Ноні і ў 1698 г. даў дазвол служыць у прывілеяваных ваенных частках. Перасяленне некаторых родаў даураў з Расіі ў Кітай працягвалася да першай чвэрці ХХ ст. Даурскае паходжанне мела імператрыца Ваньжунь, жонка апошняга маньчжурскага імператара Пу І.
У 1956 г. на паўночным усходзе Кітая быў створаны Даурскі нацыянальны раён.
Культура
Дауры здаўна займаліся земляробствам. Ужо ў XVII ст. вырошчвалі проса, грэчку, каноплі, розную гародніну. Зямля знаходзілася ва ўладанні роду, але размяркоўвалася паміж сем'ямі. Прыватная сямейная маёмасць узнікла толькі ў XVIII - XIX стст. Звычайна сям'я апрацоўвала некалькі розных участкаў. Выкарыстоўвалася двухпольная сістэма. Зямлю апрацоўвалі плугам, матыкай, ураджай збіралі сярпом і касой. Праца на палетках лічылася мужчынскай, але агароды каля жытла даглядалі жанчыны.
Жывёлагадоўля мела дапаможнае значэнне. Трымалі кароў, аслоў, коней, свінняў, курэй і г. д. Асабліва шанавалі каня, якога выкарыстоўвалі як транспартную і цяглавую жывёлу, абавязкова дарылі на вяселле, ахвяравалі падчас пахаванняў. Цікава, што дауры не ядуць каніну ў звычайных сітуацыях, але мяса ахвярнага каня — выключэнне. За коньмі і каровамі даглядаюць мужчыны, але даеннем кароў займаюцца толькі жанчыны.
Частка даураў спецыялізавалася на паляванні і нарыхтоўцы лясной драўніны. Групы паляўнічых і лесарубаў узначальвалі вопытныя ў гэтых справах старшыні-татандаа. Некаторыя паляўнічыя бралі зброю у пазыку ў багатых сем'яў, за што расплочваліся паловай здабычы. Мядзведзяў і тыграў звычайна не забівалі, бо верылі, што іх сваякі пазней адпомсцяць. У адрозненні ад большасці іншых мангольскіх народаў, дауры лавілі і ўжывалі ў ежу рыбу.
Найбольш распаўсюджаныя рамёствы - апрацоўка дрэва і металаў, гарбарства, пляценне з вярбовых галін і бярозавай кары. У часы імперыі Цын многія дауры ішлі на службу дзяржаве, рабілі кар'еру чыноўнікаў. Сярод іх часцяком сустракаліся заможныя гараджане.
Традыцыйнае даурскае паселішча - аіл. Яно складаецца з 10 - 50 хат, пабудаваных каля ракі. Сямейныя сядзібы (жытло і гаспадарчыя пабудовы) акружаюць плотам. Хата-гэр каркасная, падобная на жытлы маньчжураў і кітайцаў. Вопратка як у манголаў і маньчжураў.
Да пачатку XX ст. панаваў пашыраны тып сям'і. Главой заўсёды быў старэйшы мужчына. Сямейная спадчына размяркоўвалася паміж сынамі, а ў выпадку іх адсутнасці - паміж сваякамі мужа. Дазвалялася мець другую жонку ў выпадку бясплоднасці першай, але ў іншых выпадках палігінія не віталася. У старажытнасці жыхары кожнага аіла былі членамі аднаго роду-хала і верылі ў існаванне адзінага продка па мужчынскай лініі. Вялікія роды падзяляліся на меншыя макун. Шлюбы ўнутры свайго хала і макун забараняліся.
Рэлігія
Большасць вернікаў — шаманісты. Шаманамі-ядаган могуць быць мужчыны і жанчыны, але ў кожнага рода ёсць толькі 1 шаман. Ён лечыць хворых, а таксама праводзіць розныя рытуалы. Найбольш асаблівы рытуал — пахаванне чыган-байты, на якое запрашаюць усіх суседзяў і сваякоў нябожчыка. Плач суправаджаецца спальваннем рытуальнай паперы і пратыканнем рэчаў памерлага. У труну кладуць найбольш неабходныя прадметы ўжытку, а таксама запіс аб прыналежнасці да пэўнага роду і сям'і. Дзень пахавання шаман прызначае згодна астралагічным прыкметам. Каля долу нябожчыка адбываецца ахвярапрынашэнне, перад якім уголас яшчэ раз абвяшчаецца прыналежнасць да роду і сям'і. Дауры вераць у існаванне духаў ангор, якія дапамагаюць ядаган, а таксама ў духаў-заступнікаў барчахор.
Невялікая колькасць вернікаў спавядае будызм напрамку ваджраяна. У апошнія дзесяцігоддзі з'явіліся хрысціяне-пратэстанты.
Гара (значэнні)
Гара́:
Дауры
Мова
Даурская мова захоўвае многія архаічныя элементы, характэрныя для сярэднявечнай мангольскай мовы. У лексіцы шмат слоў тунгуса-маньчжурскага і рускага паходжання. Падзяляецца на некалькі размоўных дыялектаў. У 1920 г. распрацавана даурская пісьмовасць на аснове лацінкі, аднак шырока не ўжываецца.
Салават
Горад размешчаны на поўдні Башкартастана, на левым беразе ракі Белай (прыток Камы), за 178 км на поўдзень ад Уфы. Чыгуначная станцыя.
Буйны цэнтр нафтаперапрацоўчай і нафтахімічнай прамысловасці (ААТ «Салаватнафтааргсінтэз», выпускае вадкае паліва, спірты бутылавыя, поліэтылен высокага ціску, азотныя ўгнаенні і г. д.), перапрацоўчая магутнасць комплексу — 11,7 млн тон нафты ў год. Нафтаперапрацоўчы комплекс трубаправодам звязаны з нафтапромысламі Ішымбая, Шкапава, Арлана, з радовішчамі газу (Каргалінскае, Арэнбургская вобласць), газакандэнсату (Карачаганакскае, Казахстан), а таксама з хімічнымі прадпрыемствамі Стэрлітамака. Таксама ў горадзе працуюць заводы «Салаватнафтамаш», аўтарамонтны і вопытна-эксперыментальны па выпуску металаканструкцый. Апроч гэтага, функцыянуе буйны шклозавод (ААТ «Салаватшкло»), заводы жалезабетонных і мінералаватных вырабаў, швейная фабрыка, фабрыкі паляўнічага рыштунка і трыкатажных вырабаў. Харчовыя прадпрыемствы. Электраэнергетыка ў горадзе прадстаўленая Салавацкай (264 МВт) і Новасалавацкай ЦЭЦ (530 МВт).
Чырвоны карлік
Чырвоны карлік — паводле дыяграмы Герцшпрунга - Расэла, маленькая і адносна халодная зорка галоўнай паслядоўнасці, мае спектральны клас М або верхні К.
Агульныя характарыстыкі
Чырвоныя карлікі даволі моцна адрозніваюцца ад іншых зорак. Дыяметр і маса чырвоных карлікаў не перавышае траціны сонечнай (ніжні мяжа масы - 0,0767 сонечнай, за гэтым ідуць карычневыя карлікі). Тэмпература паверхні чырвонага карліка дасягае 3500 К, што раўняецца тэмпературы спіралі лямпы напальвання, таму насуперак сваёй назве чырвоныя карлікі, аналагічна лямпам, выпускаюць святло не чырвонага, а хутчэй вохрыста-жаўтлявага адцення. Зоркі гэтага тыпу выпускаюць вельмі мала святла, часам у 10 000 разоў менш Сонца. З-за нізкай хуткасці згарання вадароду чырвоныя карлікі маюць вельмі вялікую працягласць жыцця - ад дзясяткаў мільярдаў да дзясяткаў трыльёнаў гадоў (чырвоны карлік з масай у 0,1 масы Сонца будзе гарэць 10 трлн. гадоў). У чырвоных карлікаў немагчымыя тэрмаядзерныя рэакцыі з удзелам гелію, таму яны не могуць ператварыцца ў чырвоныя гіганты. З часам яны паступова сціскаюцца і ўсё больш награваюцца, пакуль не выдаткуюць увесь запас вадароднага паліва, і паступова ператвараюцца ў блакітныя карлікі, а затым - у белыя карлікі з геліевым ядром. Але з моманту Вялікага выбуху прайшло яшчэ недастаткова часу, каб чырвоныя карлікі змаглі сысці з галоўнай паслядоўнасці. Той факт, што чырвоныя карлікі застаюцца на галоўнай паслядоўнасці, у той час як іншыя зоркі сходзяць з яе, дазваляе вызначаць узрост зорных скопішчаў шляхам знаходжання масы, пры якой зоркі вымушаныя сысці з галоўнай паслядоўнасці. Акрамя таго, той факт, што на дадзены момант не знойдзена ніводнага чырвонага карліка па-за межамі галоўнай паслядоўнасці, сведчыць аб тым, што Сусвет мае канчатковы ўзрост.
Колар
Колар — шматзначны тэрмін.
Рыкіў (Туркіўскі раён)
Рыкіў (Ри́ків) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ванта
Ва́нта ( Vantaa), або Ванда (Vanda) — горад і муніцыпалітэт у Фінляндыі, на рацэ Вантанёкі. Знаходзіцца ў 19 км ад Хельсінкі. Чацвёрты па велічыні горад Фінляндыі.
Ордэн Белага Арла
Ордэн Белага Арла (Order Orła Białego) — адзін з старэйшых польскіх ардэноў, таксама выкарыстоўваўся для ўзнагарод у Расійскай імперыя з 1831 года.
Гісторыя ордэна
Ордэн Белага Арла быў заснаваны 1 лістапада 1705 г. каралём і курфюрстам саксонскім Аўгустам II. Увядзенне такога ордэна было тактычным крокам у барацьбе за ўладу. Ордэн не быў папулярны ў Каралеўстве Польскім. Знакі ордэна часцей раздаваліся шляхетным замежнікам, чым палякам. Аўгуст узнагароджваў гэтым ордэнам магнатаў, якія падтрымлівалі яго на выбарах, у тым ліку гетмана Івану Мазепе. Ордэнам былі ўзнагароджаны саюзнікі Польшчы ў вайне супраць Швецыі. У 1712 кавалерамі ордэна сталі Пётр I і некаторыя яго паплечнікі (А. Д. Меншыкаў). На працягу ХVIII стагоддзя ордэн неаднаразова ліквідавалі і зноў аднаўлялі. Усяго з 1705 па 1831 праведзена 1017 узнагароджанняў. Апошняя адмена яго на тэрыторыі Польшчы адбылася ў канцы XVIII стагоддзя.
Аднавіў ордэн імператар Аляксандр I ўжо пасля далучэння Польшчы да Расійскай імперыі ў 1815 годзе. Узнагароджвацца ім павінны былі толькі ўраджэнцы Польшчы, але гэта правіла не выконвалася. У 1831 годзе, пасля падаўлення польскага паўстания і пазбаўлення Польшчы аўтаноміі, імператар Мікалай I канчаткова прылічыў да расійскіх усе польскія ардэна. Скасаваны дэкрэтам УЦВК ў 1917 годзе.
У Другой Рэчы Паспалітай адроджаны ордэн Белага Арла быў заснаваны соймам Польскай Рэспублікі 4 лютага 1921 года як вышэйшая ўзнагарода за выдатныя грамадзянскія і ваенныя заслугі перад дзяржавай і народам. Першае ўзнагароджанне ордэнам Белага Арла ў адроджанай Польшчы адбылося 25 чэрвеня 1921. Сярод узнагароджаных - кіраўнікі дзяржавы і вышэйшыя чыноўнікі: Ю. Пілсудскі, З. Зялінскі, І. Падзерэўскі і інш. З замежных грамадзян ордэнам Белага Арла ўзнагароджаны Пуанкарэ, Клемансо, Фош, Барта, кароль Румыніі Фердынанд I, кароль Сербіі Аляксандр I Карагеоргиевич, кароль Іспаніі Альфонса XIII, Папа Пій XI і інш. Усяго за перыяд з 1921 года па 1939 год ордэнам Белага Арла было праведзена 24 ўзнагароджанняў польскіх грамадзян (агульная колькасць узнагароджанняў за гэты перыяд склала 95).
Пасля Другой сусветнай вайны з заснаваннем ПНР ўзнагароджанні ордэнам былі спынены. У 1992 годзе ордэн быў адноўлены. Гросмайстрам ордэна з'яўляецца Прэзідэнт Польшчы. У сеняшней Польшчы ордэн Белага Арла з'яўляецца адной з найважнейных дзяржаўных узнагарод. У 2010 годзе ўзнагароджана 10 асоб, 2011 - 4 асобы.
Апісанне
У 18 стагоддзі знак ордэна ўяўляў сабой залаты малюнак польскага арла, пакрытага белай эмаллю, накладзенага на залаты крыж з чырвонымі эмалевымі прамянямі. Яго насілі ў левага сцягна на светла-сіняй муаравай стужцы. Ордэн з'яўляўся вышэйшай узнагародай Рэчы Паспалітай, меў адну ступень. Уяўляў сабой медальён з выявай белага польскага арла і дэвізам "PRO FIDE, REGE ET LEGE" (За веру, караля і закон). Знак ордэна насіўся на стужцы белага колеру з чырвонымі палоскамі, ў 1713 годзе стужка стала сіняй. Кавалеры насілі яго на блакітнай стужцы, а кароль - на ланцугу, у звёнах якой чаргаваліся белыя арлы і медальёны з малюнкам святой Дзевы.
Сучасная выява ордэна мае форму Мальтыйскага крыжа, восем вострых рэшт якога ўпрыгожаны шарыкамі. У прамежках паміж плячыма крыжа размяшчаюцца пучкі разбежных ад цэнтра прамянёў (па сем прамянёў у кожным пучку). Асабовы бок крыжа пакрыты эмаллю лілова-чырвонага колеру. Па перыметры плечы крыжа акантаваны паяском, пакрытым эмаллю белага колеру. У цэнтры крыжа размешчаны польскі каранаваны арол з распасцёртымі крыламі, пакрыты эмаллю белага колеру з залачэнным апярэннем. Карона, дзюба і лапы арла пазалочаныя. Правае крыло арла некалькі вышэй левага. Адваротны бок крыжа па перыметры акантаваны паяском, пакрытым белай эмаллю. Плечы крыжа грануляваныя.
На плячах крыжа надпіс выпуклымі літарамі:
- "ZA" - на верхнім плячы;
- "OJCZY" - на левым плячы;
- "ZNE" - на правым плячы;
- "I NAROD" - у два радкі на ніжнім плячы
У цэнтры крыжа ў круглым медальёне, пакрытым эмаллю белага колеру, змешчана манаграма з пазалочаных літар: "RP". Медальён акружаны вянком з лісцяў лаўра, пакрытых эмаллю зялёнага колеру. У верхняй частцы крыжа маецца вушка з выцягнутым кольцам для мацавання ордэна да стужкі. Усе элементы ордэнскага знака з пярэдняга і адваротнага боку, свабодныя ад эмалі, пазалочаныя.
Зорка ордэна Белага Арла - васьміканцовая срэбная зорка, выкананая ў выглядзе разбежных ад цэнтра прамянёў (па сем прамянёў у пучку). У цэнтры зоркі размешчаны крыж, па форме і выкананню ідэнтычны адваротнага боку ордэнскага знака. Адрозненне складаецца ў тым, што восем вострых канцоў крыжа не ўпрыгожаны шарыкамі і плечы яго пакрытыя эмаллю лалава-чырвонага колеру, праз якую праглядаецца лускаватая паверхня крыжа. Між плячыма крыжа змешчана кампазіцыя ў выглядзе стылізаваных языкоў полымя, што разыходзяцца ад цэнтра зоркі. Элементы крыжа, свабодныя ад эмалі, а таксама языкі полымя пазалочаныя. На адваротным боку маецца наразны штыфт з гайкай (або іголка) для мацавання зоркі да адзення.
NGC 5532
NGC 5532 (іншыя абазначэнні — NGC 5532A, UGC 9137, MCG 2-36-62, ZWG 74.156, 3C 296, PGC 51006) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5532, NGC 5532A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сінабунг
Сінабунг — дзеючы стратавулкан. Размешчаны ў паўночнай частцы вострава Суматра. Вулкан Сінабур знаходзіцца за 60 км на паўднёвы захад ад горада Медан. Вышыня над узроўнем мора — 2460 метраў.
Вывяржэнне вулкана ў 2010 годзе
Апошняе вывяржэнне пачалося ў ноч на нядзелю 29 жніўня 2010 года, вулкан спаў да гэтага больш 400 гадоў. Зафіксаваны выкіды дыму і попелу на вышыні не меней за 1,5 км. У радыусе 6 км ад вулкана размешчаны 12 вёсак. Вывяржэнне прымусіла каля 12 тысяч жыхароў інданезійскага вострава Суматра пакінуць свае дамы.
Гідрапоніка
Гідрапоніка (ад  «вада» і  «праца») — метад вырошчвання раслін без глебы пры перыядычным увільгатненні водным растворам пажыўных элементаў.
Гісторыя
Упершыню метад вырошчвання наземных раслін без глебы быў апісаны Фрэнсісам Бэканам у выдадзеным пасля яго смерці сачыненні «Sylva Sylvarum» (або «Натуральная гісторыя», 1627 г.). У 1860 г. нямецкі батанік Юліус Сакс апублікаваў вынікі свайго даследавання паспяховага вырошчвання раслін у водных растворах з неабходнымі пажыўнымі рэчывамі. У 1929—1940 гг. каліфарнійскі навуковец Уільям Фрэдэрык Герыке стварыў некалькі варыянтаў гідрапонных установак і склаў формулы раствораў для розных раслін. Першая гідрапонная ўстаноўка для вырошчвання таматаў працавала на заднім двары яго дома. Менавіта ў яго працах упершыню з’явілася само слова гідрапоніка. З 1938 г. гідрапонныя ўстаноўкі ўжываюцца ў камерцыйнай вытворчасці гародніны. У 2014 г. гідрапонная ўстаноўка «Veggie» запрацавала ў космасе на даследчым модулі «Каламбус» (Міжнародная касмічная станцыя).
Тэхналогія
Першасна метад гідрапонікі заключаўся ў апусканні каранёў расліны непасрэдна ў водны раствор (так званая «пасіўная» гідрапоніка). Пры гэтым забеспячэнне каранёў кіслародам аказалася нізкім, рэакцыя раствору няўстойлівай, таму асобныя карані і расліны гінулі. Падобны падыход часам працягвае ўжывацца для выганкі зеляніны, прарошчвання насення для атрымання зялёных кармоў для свойскай жывёлы, укаранення раслін, паколькі з'ўляецца надзвычай танным.
Большасць сучасных гідрапонных установак заснаваны на выкарыстанні цвёрдых субстратаў (друз, керамзіт, вермікуліт, какосавая койра, торф, палімеры і г. д.), праз якія прасочваецца пажыўны раствор. Найбольш эфектыўнае забеспячэнне каранёў кіслародам магчыма дзякуючы руху раствора. Рэцыркуляцыя дазваляе эканоміць ваду. Так, вырошчванне раслін гідрапонным метадам у Дубаі дазволіла скараціць выдатак вады ў параўнанні са звычайным земляробствам на 95%. Субстрат з'яўляецца фіксатарам расліны, можа ўбіраць у сябе пэўную частку раствора і працягваць сілкаваць расліну, калі падача раствора спыняецца.
Спалучэнне гідрапонікі і аквакультуры завецца аквапонікай. Вырошчванне раслін у паветраным асяродзі без глебы і субстрату вылучаецца ў асобны метад аэрапонікі.
Кнотная сістэма
Кнотная сістэма — форма пасіўнай гідрапонікі, паколькі не ўключае штучную рэцыркуляцыю раствору. Заснавана на кноце, які пры дапамозе капілярных сіл падае неабходную колькасць раствору ў субстрат.
Простае апусканне
Простае апусканне можа быць як пасіўным, так і актыўным. Пры пасіўнай форме расліны памяшчаюць у інертны субстрат, які знаходзіцца на пэўным удаленні ад раствору, каб верхняя частка каранёў знаходзілася ў паветры і мела магчымасць спажываць кісларод, а ніжняя — у растворы. Па меры росту расліны і каранёў колькасць раствору скарачаецца, такім чынам карані працягваюць спажываць як элементы раствору, так і паветраны кісларод. Такая простая гідрапонная сістэма найболей прыдатна для лісцевых культур з кароткім тэрмінам росту.
Пры актыўнай форме пасудзіна з растворам забяспечваецца помпай і фільтрам для абагачэння раствору паветрам у форме бурбалак. Актыўная форма прыдатна для раслін з доўгім тэрмінам росту, аднак дастаткова дарагая ў эксплуатацыі з-за вялікага расходу энергіі адносна кожнай расліны і праблемамі з заменай раствору. Найчасцей яе выкарыстоўваюць у хатніх гідрапонных сістэмах.
Прыліўная сістэма
Раствор са спецыяльнага рэзервуара перыядычна падаецца ў латок для вырошчвання раслін з дапамогай помпы з таймерам. Пасля таго, як раствор дасягае каранёў, ён зноў сцякае ў рэзервуар.
Кропельная гідрапоніка
Расліны знаходзяцца ў друзлым субстраце, куды раствор перыядычна падаецца ў невялікіх дозах адразу да каранёў з дапамогай помпы і кропельнага шланга.
Тэхніка пажыўнага пласта
Тэхніка пажыўнага пласта (Nutrient film technique, NFT) — адна з найбольш распаўсюджаных у нашы дні для вырошчвання хуткаспелых культур. Расліна толькі фіксуецца субстратам, а яе карані развіваюцца ў спецыяльным жолабе (звычайна пластыкавым), дзе з дапамогай помпы раствор стала цыркулюе ў выглядзе тонкага пласту.
Кета
Ке́та (Oncorhynchus keta) — прахадная чырвоная рыба, найбольш масавы і шырока распаўсюджаны від з роду ціхаакіянскіх ласосяў. Аб’ект промыслу.
Апісанне
Даўжыня цела — да 1 м, маса — да 14 кг. Адрозніваюцца дзве сезонныя формы: летняя і асенняя (больш буйная).
Шчэлепных тычынак 19—25, шчэлепных прамянёў 12-15. Ад іншых відаў ціхаакіянскіх ласосяў адрозніваецца вялікай колькасцю піларычных прыдаткаў (да 185).
Пашырэнне
Пашырана ў паўночнай частцы Ціхага акіяна: каля азіяцкіх берагоў ад Чукоткі да Карэі і в-ва Хонсю, каля амерыканскіх — ад Аляскі да Каліфорніі. У невялікай колькасці дасягае рэк басейна Паўночнага Ледавітага акіяна, ад р. Лена да р. Макензі.
Асаблівасці біялогіі
Дарослыя жывуць у моры, нерастуюць у рэках: летняя форма — у ліпені—жніўні, асенняя — у кастрычніку—снежні. Звычайна ва ўзросце 4-6 год ідзе на нераст у рэкі. У час нерасту набывае «шлюбнае» убранне, змяняецца афарбоўка цела, на спіне з’яўляецца горб, сківіцы згінаюцца, зубы моцна павялічваюцца; асабліва ярка гэтыя прыкметы праяўляюцца ў самцоў. Пасля нерасту гіне.
Маляўкі кормяцца беспазваночнымі, дарослыя ў моры — рыбай.
Плоднасць каля 3—4 тыс. ікрынак. Ікра аранжавая, да 9 мм у дыяметры.
Промысел
Каштоўны аб’ект промыслу і развядзення.
Карычневы карлік
Карычневыя карлікі («субзоркі» або «хімічныя зоркі») — субзорныя аб’екты (з масамі ў дыяпазоне 0,012-0,0767 масы Сонца, або, адпаведна, ад 12,57 да 80,35 масы Юпітэра).
Гэтак жа як і ў зорках, у іх ідуць тэрмаядзерныя рэакцыі, але ў адрозненне ад зорак галоўнай паслядоўнасці яны не могуць кампенсаваць страту энергіі на выпраменьванне і адносна хутка астуджаюцца, з часам ператвараючыся ў планетападобныя аб’екты. У карычневых карлікаў, у адрозненне ад зорак галоўнай паслядоўнасці, таксама адсутнічаюць зоны прамяністага пераносу энергіі — цеплаперанос у іх ажыццяўляецца толькі за кошт канвекцыі, што абумоўлівае аднастайнасць іх хімічнага складу па глыбіні.
Пашпарт грамадзяніна Літвы
Пашпарт утрымоўвае 32 старонкі і старонку анкетных звестак з полікарбаната, дзе анкетныя звесткі, фатаграфія, і подпіс выгравіраваны лазерам. Пашпарт створаны ў адпаведнасці з патрабаваннямі Міжнароднай арганізацыі грамадзянскай авіяцыі. Усе звесткі напісаны на літоўскай, англійскай, і французскай мове. Пашпарты выдаюцца літоўскім грамадзянам пасля запыту і сапраўдныя на працягу 10 гадоў для людзей у сталым узросце і 5 гадоў для дзяцей з 5 да 16 гадоў. Для малодшых дзяцей пашпарты сапраўдныя на працягу 2 гадоў, аднак перыяд можа быць пашыраны адмысловым запытам да 5 гадоў.
З 28 жніўня 2006 года пашпарт уключае электронныя біяметрычныя звесткі. У пашпарце знаходзіцца RFID чып памяці з антэнай. Гэты чып захоўвае фатаграфію і іншыя звесткі ў электроннай форме.
З 1 студзеня 2008 года выдаюцца новыя пашпарты еўрапейскага тыпу з чырвонай вокладкай. Гэтыя пашпарты былі створаны паводле агульных еўрапейскіх патрабаванняў да пашпарта.
Пятровічы (Жабінкаўскі раён)
Пятро́вічы (, Петровичи) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ракітніцкага сельсавета.
Да 6 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рагозненскага сельсавета Кобрынскага раёна, да 21 студзеня 1961 года — у склад Стрыганецкага сельсавета Брэсцкага раёна, да 4 студзеня 1965 года — у склад Рагозненскага сельсавета. У 1965—2000 гадах цэнтр Пятровіцкага сельсавета.
Белябей
Белябе́й (Бәләбәй, Белебей) — горад (з 1781) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Белябееўскага раёна Башкартастана. Насельніцтва 61,2 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1715 годзе. Горад размешчаны паблізу ракі Усень (басейн Камы), за 180 км ад Уфы. Чыгуначная станцыя.
Гарадзецкі сельсавет
Назву Гарадзе́цкі сельсавет маюць:
Рапаўскэ
Рапаўскэ (Ропа́вське) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гомельскае староства
Гомельскае староства — дзяржаўнае ўладанне ў складзе Рэчыцкага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Цэнтр — горад Гомель.
Адміністрацыйны падзел
У 1765 годзе, паводле Люстрацыі, староства падзялялася на войтаўствы, двары, вёскі (wieś​), званыя яшчэ як «дымы», «дзяржавы» (dzierżawy) і маёнтак :
Старасты і намеснікі
Староства — гэта дзяржаўны маёнтак, які даваў вялікі князь ці кароль у трыманне феадалам як натуральны юргельт за службу.
На пасадзе гомельскіх старастаў вядомыя:
Фрам
Фрам (Fram, «Наперад») — знакаміты карабель, на якім з 1893 па 1912 гады ажыццяўляюцца тры нарвежскія экспедыцыі да Паўночнага і Паўднёвага полюсаў. Назва карабля ў перакладзе з нарвежскай азначае Наперад. Быў адмыслова пабудаваны як экспедыцыйнае судна. Ад самай пабудовы з'яўляецца дзяржаўнай уласнасцю Нарвегіі.
Баграшкёль
Баграшкёль, Баграшкуль — возера ва Усходнім Цянь-Шані, за 57 км на паўночны ўсход ад горада Корла, у Сіньцзяне ў Кітаі.
Размешчана ў Карашарскай катлавіне, на вышыні 1030 м. Плошча 1646 км², глыбіня да 16 м. Берагі пераважна нізкія, месцамі занятыя саланчакамі і пясчанымі масівамі, возера з усіх бакоў акружана чаротавымі затокамі. З яго бярэ пачатак рака Канчадар’я. Прэснае, багатае рыбай. Пакрываецца лёдам у перыяд са снежня па сакавік.
Чырвоны гігант
Чырвоныя гіганты і звышгіганты — зоркі пазнейшых спектральных класаў з высокай свяцільнасцю і працяглымі абалонкамі.
Характарыстыкі чырвоных гігантаў
Да чырвоных гігантаў адносяць зоркі спектральных класаў K і M класаў свяцімасці III і I адпаведна, г. зн. з абсалютнымі зорнымі велічынямі у чырвоных гігантаў і M_V < -3^m ў чырвоных звышгігантаў. Тэмпература паверхні выпраменьвання (фотасферы) чырвоных гігантаў параўнальна невялікая, і, адпаведна, плынь энергіі з адзінкі плошчы выпраменьвання невялікая;— у 2—10 разоў меншая, чым у Сонца. Аднак свяцімасць такіх зорак можа дасягаць, бо чырвоныя гіганты і звышгіганты маюць вельмі вялікія радыусы. Характэрны радыусы чырвоных гігантаў і звышгігантаў — ад 100 да 800 сонечных радыусаў.
Сестры-Левантэ
Сестры-Левантэ (Sestri Levante) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 18725 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 559 чал./км². Займае плошчу 33 км². Паштовы індэкс — 16039. Тэлефонны код — 0185.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicolò e San Giovanni Battista.
Пашпарт грамадзяніна Швейцарыі
Швейцарскі пашпарт - дакумент, які выкарыстоўваецца грамадзянамі Швейцарыі для міжнародных падарожжаў. Для падарожжаў ўнутры Еўрапейскага саюза грамадзяне Швейцарыі могуць выкарыстоўваць ID-картку.
Гісторыя швейцарскіх пашпартоў
Першыя швейцарскія пашпарты былі выдадзены ў 1915 годзе. Тады яны былі не чырвонымі, а шэра-зялёнага колеру. Знаёмыя нам чырвоныя пашпарты былі выраблены ў 1959 годзе. Да 1985 году швейцарскія пашпарты друкаваліся толькі на трох афіцыйных мовах плюс англійскай (у наступным парадку: французская, нямецкая, італьянскі і англійская). Рэтараманская мова была дададзена ў пашпарт пазней, пасля прыняцця яе афіцыйнаю на рэферэндуме. Парадак чарговасці моў змяніўся на: нямецкая, французская, італьянская, рэтараманская і англійская.
Біяметрычныя пашпарты
З 15 лютага 2010 года не біяметрычныя пашпарты больш не выдаюцца.
Пачынаючы з 1 сакавіка 2010 года і ў адпаведнасці з Шэнгенскім пагадненнем, усе швейцарскія пашпарты з'яўляюцца толькі біяметрычнымі. Гэта гарантуе тое, што ўсе паездкі ў ЗША застануцца бязвізавымі.
Уступленне Літвы ў Еўрапейскі Саюз
Уступленне Літвы ў Еўрапейскі Саюз (Lietuvos įstojimas į Europos Sąjungą) — працэс далучэння Літвы да Еўрасаюза завяршыўся 1 мая 2004 года. Еўрапейскі Саюз быў пашыраны да 25 дзяржаў, Літва далучылася да яго адначасова з 9 іншымі дзяржавамі — Кіпрам, Чэхіяй, Эстоніяй, Латвіяй, Мальтай, Польшчай, Славакіяй, Славеніяй і Венгрыяй.
Гісторыя
Літва падала афіцыйную заяўку на ўступленне ў Еўрасаюз 8 снежня 1995 года. Тым часам сяброўства ў ЕС выглядала перспектывай вельмі аддаленай будучыні. У 1997 годзе высветлілася, што Еўрасаюз пачынае працэс пашырэння на Усход, але ў спісе краін першай хвалі пашырэння Літва не згадвалася, замест яе ў спіс трапілі Эстонія, Чэхія, Польшча, Славенія і Венгрыя. Аднак узмоцненыя рэформы і рашучасць зрабіць усё неабходнае для набліжэння да крытэрыяў Еўрасаюза і дазволілі Літве «заскочыць» на падножку «еўрапейскага цягніка». Добрыя паказчыкі дэманстравала не толькі Літва, і ў 1999 годзе высветлілася, што да пяці раней заяўленых кандыдатаў у ЕС далучыліся яшчэ пяць краін.
Афіцыйныя перамовы пра ўступленне ў Еўрасаюз Літва пачала 15 лютага 2000 года, яны паспяхова завяршыліся 13 снежня 2002 года.
Рэферэндум
Апошнім этапам на шляху Літвы ў ЕС быў усенародны рэферэндум, на якім жыхары краіны павінны былі выказаць сваё меркаванне пра будучае членства ў Еўрасаюзе. Адбыўся 10-11 мая 2003 года. Пэўныя асцярогі былі, некаторыя палітыкі спрабавалі разыграць карту еўраскептыцызму. Па выніках рэферэндуму 63 % выбаршчыкаў узялі ўдзел у галасаванні, 91 % выказаўся за сяброўства краіны ў ЕС.
Далучэнне
Літва афіцыйна ўступіла ў Еўрасаюз 1 мая 2004 г. За месяц да гэтага, 29 сакавіка, Літва таксама стала членам НАТА, што было яшчэ адной важнай геапалітычнай перамогай у працэсе еўраатлантычнай інтэграцыі краіны. Такім чынам, ад моманту падачы афіцыйнай заяўкі да моманту ўступлення Літвы ў ЕС прайшло менш за дзесяць гадоў, хаця ў 1995 годзе наўрад ці хто мог паверыць, што інтэграцыя ў Еўрасаюз можа адбывацца такімі паскоранымі тэмпамі.
Гарадзечненскі сельсавет
Назву Гарадзе́чненскі сельсавет маюць:
Блакітны карлік
Блакітныя карлікі — гіпатэтычны клас зорак, які эвалюцыянуе з чырвоных карлікаў, зорак па масе меншых, чым Сонца (меней 0,5 масы Сонца і да мінімальнай мяжы мас зорак). З прычыны, што чырвоныя карлікі спальваюць вадарод павольна і з'яўляюцца цалкам канвектыўнымі (што дазваляе ім выкарыстоўваць большы працэнт вадароднага паліва, чым больш масіўныя зоркі), у цяперашні час ніводны з чырвоных карлікаў яшчэ не паспеў ператварыцца ў блакітнага карліка. Існаванне гэтага класа зорак вынікае з тэарэтычных мадэлей. Ад чырвоных карлікаў адрозніваюцца больш высокай тэмпературай паверхні. З-за невялікі масы чырвоныя карлікі не могуць стаць гігантамі (для гэтага патрабуецца гарэнне гелію, для чаго неабходна высокая тэмпература ў нетрах, якую чырвоныя карлікі не могуць развіць), з прычыны чаго замест павелічэння памераў пры выгаранні вадароду павялічваецца тэмпература яе паверхні.
Свыднык (вёска)
Свыднык (Сви́дник) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5532B
NGC 5532B (іншае абазначэнне — PGC 214240) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Муга
Муга (кат. і ісп. Muga) — рака ў Іспаніі.
Даўжыня ракі — 58 км. Вытокі Мугі размешчаны на схілах гары Монтнегрэ ва Усходніх Пірэнеях на вышыні 1210 м над узроўнем мора, рака працякае па тэрыторыі каталонскай правінцыі Жырона і ўпадае ў заліў Росас.
На Музе ўвосень часта адбываюцца паводкі, найбольш вядома катастрафічная паводка ў кастрычніку 1940 года. Клімат у даліне ракі — тыпова міжземнаморскі, у год выпадае каля 680 мм ападкаў, сярэднегадавая тэмпература +17 °C.
Юіці Маруяма
(丸山 祐市; нар. ) — японскі футбаліст. З 2016 года выступаў за нацыянальную зборную Японіі.