cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Воўпа
Гісторыя
У XVI ст. ініцыятывай вялікай княгіні Боны створана Воўпаўскае староства ў складзе Ваўкавыскага павета Навагрудскага ваяводства. У 1624 годзе яго купіў канцлер Леў Сапега для свайго сына, падканцлера Казіміра Льва. Апошні, у 1643 годзе, прымаў у Воўпе караля і вялікага князя Уладзіслава Вазу. У 1662 годзе літоўскія канфедэраты вынеслі ў мястэчку смяротны прысуд гетману Вінцэнту Гасеўскаму.
У XVIII ст. Караліна Тэрэза з Радзівілаў, удава Казіміра Льва Сапегі, перадала Воўпаўскае староства Юзафу Аляксандру Ябланоўскаму. У 1772 годзе староства складалася з мястэчка Воўпа з ключамі Дубна, Стары Дворац і Калодзежна. На сейме 1773—1775 гадоў староства атрымаў Юзаф Вінцэнт Плятэр. Станам на 1775 год у мястэчку быў 21 двор. У 1773 годзе на месцы ранейшага збудавалі новы драўляны касцёл Яна Хрысціцеля з разнымі алтарамі. Кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі 21 студзеня 1792 года даў мястэчку Магдэбургскае права і герб: «у блакітным полі бабёр натуральнага колеру».
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Воўпа трапіла ў склад Расійскай імперыі, знаходзілася ў Гродзенскім павеце. Па задушэнні паўстання ў 1831 годзе расійскія ўлады канфіскавалі мястэчка ў дзяржаўны скарб. Станам на 1893 год у мястэчку было 110 двароў, касцёл, 2 праваслаўныя капліцы, сінагога, 2 малітоўныя дамы, школа, бровар, 2 гарбарні, фарбавальня, 25 крам; штогод праводзілася 5 невялікіх кірмашоў.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора (1921) Воўпа трапіла ў склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, была цэнтрам гміны Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства.
У 1939 годзе Воўпа ўвайшла ў склад БССР, з 12 кастрычніка 1940 года — цэнтр сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 год у Воўпе 274 двароў, на 1990—670 двароў.
Інфраструктура
У Воўпе працуюць сярэдняя школа, бальніца, амбулаторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.
Падгорная
Назву Падго́рная маюць:
Заліў Святога Лаўрэнція
Заліў Святога Лаўрэнція (Golfe du Saint-Laurent; Gulf of Saint Lawrence) — самы буйны на Зямлі эстуарый, месца ўпадзення ракі Святога Лаўрэнція у Атлантычны акіян на ўсходнім беразе Паўночнай Амерыкі. Па памерах лічыцца напаўзамкнутым морам. Абмывае берагі Канады ў правінцыях Квебек, Нью-Брансуік, Новая Шатландыя, Востраў Прынца Эдуарда, Ньюфаўндленд і Лабрадор.
Геаграфія
На поўначы абмежаваны паўвостравам Лабрадор, на ўсходзе аддзелены ад акіяна востравам Ньюфаўндленд, на поўдні востравам Кейп-Брэтан і паўвостравам Новая Шатландыя, на захадзе — паўночнаамерыканскім мацерыком. У заліве знаходзіцца востраў Антыкосты.
Гідраграфія
Плошча заліва каля 263 тыс. км². Глыбіня да 572 м.
З акіянам заліў злучаюць пралівы:
У заліў упадае рака Святога Лаўрэнція.
У акваторыі размешчаны: Плыні ўтвараюць цыкланальны кругазварот. Сярэдняя тэмпература вады ўзімку ніжэй −1 °C, улетку да 15 °C.
Прылівы паўсутачныя, іх велічыня да 2 м. Са снежня па май пакрыты лёдам. Сустракаюцца айсбергі.
На дне заліва плынь ракі Святога Лаўрэнція прамыла канал, які дасягае ўсходняй мяжы шэльфа. За апошняе стагоддзе (20-е стагоддзе) з прычыны дзейнасці чалавецтва вада, якая перамяшчаецца па гэтым канале, цалкам страціла раствораны кісларод, што прывяло да значных змен доннай біёты.
Клімат
Клімат мусонны. У зімовы перыяд галоўным чынам назіраюцца халодныя паўночна-заходнія вятры, улетку — цёплыя паўднёва-заходнія. Сярэдняя тэмпература паветра ў лютым −10 °C, у жніўні 15 °C.
Гаспадарчая дзейнасць
Акваторыя заліва — месца актыўнага суднаходства. Шэльф, які таксама далёка выходзіць у Атлантычны акіян, інтэнсіўна эксплуатуецца ў рыбнай здабычы (пікша, марскі акунь, палтус, камбала, селядзец і інш.) і ў нафтаздабычы.
Порты:
Экалогія
Частка берага заліва, астравы Святога Паўла і Кейп-Брэтан — ахоўваюцца Канадскай берагавой аховай прыродная тэрыторыя. Шэраг дробных астравоў у заліве — месца сезонных міграцый розных птушак, ахоўваюцца Канадскай службай дзікай прыроды. На берагах заліва размешчана некалькі нацыянальных паркаў Канады:
Каля мыса Гаспэ ў паўднёва-усходняй частцы правінцыі Квебек у Фарылоне знаходзіцца правінцыйны парк Гаспезі.
Заліў Святога Лаўрэнція складаецца з трох асобных экасістэм :
Ясэніўці
Ясэніўці (Ясені́вці) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Канадскі антыцыклон
Канадскі антыцыклон, таксама Паўночнаамерыканскі антыцыклон — вобласць высокага атмасфернага ціску над Паўночнай Амерыкай з цэнтрам над Кардыльерамі. З'яўляецца адным з сезонных цэнтраў дзеяння атмасферы. З'яўляецца ў зімовыя месяцы, калі выстуджваюцца шырокія прасторы мацерыка Паўночнай Амерыкі.
Сярэдняе ціск у цэнтры антыцыклона ў студзені складае 1020 мілібар.
Маска (рака)
Ма́ска — рака ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Рова (прыток Бярэзіны, басейн Дняпра).
Канадскі антыцыклон
Канадскі антыцыклон рухаецца на ўсход праз увесь кантынент часта разам са спадарожнымі цыклонамі. Халоднае паветра, якое пераносіцца антыцыклонам, мае вялікую шчыльнасць і звычайна не паднімаецца вышэй 3 кіламетраў, таму Скалістыя горы часцяком спыняюць рух антыцыклона. У асабліва халодныя зімы канадскі антыцыклон можа пераадолець гэтыя горы і прынесці халодны фронт на Паўднёвы захад ЗША і ў Мексіку. Дасягнуўшы Атлантычнага акіяна канадскі антыцыклон звычайна зліваецца з Азорскім антыцыклонам.
Маска (рака)
Назва
Назва балцкага паходжання, калі толькі гэта назва аўтэнтычная (складальнік спісу рэк дняпроўскага басейна П. Маштакоў у сваім каталогу не згадвае і не пазначае ракі Маскі, не знайшоўшы яе, такім чынам, на даўнейшых картах ).
Канадскі антыцыклон
Канадскі антыцыклон падобны да Азіяцкага максімума, аднак ён значна меншы і значна слабей уплывае на надвор'е Паўночнага паўшар'я.
Маска (рака)
Назва
Звязана з літоўскім maskėti «спешна кудысьці бегаць», maskatuoti «гайдацца падвешаным; гайдаць, зрушваць; спешна ісці; балбатаць; гарэзнічаць», maskatas «лахманы» (кавалкі вопраткі, што развяваюцца на ветры).
Корань Mask- таксама ў назве ракі Масква (прыток Акі), дзе ён пашыраны пашыральнікам -(u)v-, які на Павоччы ён таксама ў рачных назвах Пратва, Смядва, а на захадзе ад іх у назвах дняпроўскіх рэк Цітва, Водва.
Тыпалагічныя аналагі — літоўскія азёрныя назвы тыпу Tabalys, балцкія рачныя назвы тыпу Табола паблізу цячэння ракі Масквы (Таболка і Таболаўка — яе правыя прытокі, Табола — на поўдні ад яе вусця). Яны звязаныя з літоўскім tabaluoti «кідацца ў бакі; хістацца; гайдацца падвешаным; хвалявацца», tabalas «рэч, што гайдаецца».
Значэнне рачной назвы Маска можна перадаць як «Звілістая (рака)».
Гідраграфія
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 89 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км.
Выток ракі, што на пазнейшых картах пазначаная як Маска, станам на другую палову XIX стагоддзя карты паказваюць з возера Рыбачнае (побач з паселішчам Рыбачнае). На пазнейшых картах прыток у Маску ўжо паказаны таксама і з суседняга возера Краснае, або Святое Краснае (на захадзе ад Рыбачнага). Таксама на ранейшых картах рака Маска пазначаная як рака Рова, а цяперашняе рэчышча Ровы (да сутокаў з цяперашняй Маскай) пазначанае як рака Лужа (меркавалася левым прытокам Ровы). Складальнік спісу рэк дняпроўскага басейна П. Маштакоў у сваім каталогу не згадвае і не пазначае ракі Маскі, не знайшоўшы яе, такім чынам, на даўнейшых картах.
Упадае ў Рову прыкладна за 2 км у напрамку на ўсход ад вёскі Персцень, на паўночны захад ад вёскі Сяменькавічы.
Рэчышча Маскі каналізаванае. Вадазбор на поўначы Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Прытокі — меліярацыйныя каналы. Каля ракі вёска Забашэўка.
Яктарыў
Яктарыў (Я́кторів) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рамана-Канавезэ
Рамана-Канавезэ (Romano Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 2941 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 267 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 10090. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Prospero.
Воднае пола на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па водным пола на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся ў водным цэнтры імя Марыі Ленк у раёне Бара-да-Тыхука ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 20 жніўня 2016 года. Былі разгуляны два камплекты ўзнагарод сярод мужчын і жанчын. У спаборніцтвах бралі ўдзел 12 мужчынскіх і 8 жаночых зборных па 13 спартсменаў у кожнай.
Шпыкалосы (Золачыўскі раён)
Шпыкалосы (Шпиколоси) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Зялёнавокія
Зялёнавокія (Chlorophthalmidae) — невялікае сямейства рыб атрада міктафападобных. У яго ўваходзяць 2 роды і 19-20 відаў марскіх донных рыб, распаўсюджаных паўсюль у трапічных і ўмераных водах. Часам да іх далучаюць род Bathysauroides. Назва паходзіць ад χλωρός — зялёнае, і ὀφθαλμός — вока.
Дзьёрдзь Турза
Дзьёрдзь (Юрай) Ту́рза (1557, замак Льетаўскі Град у Жыліны — 1616, Бітча) — венгерскі арыстакрат і дзяржаўны дзеяч. Граф. Палацін Венгрыі ў 1609—1616 гг.
Біяграфія
З 1598 года быў дараднікам імператара Рудольфа II, з 1599 года каралеўскі прыслужнік, з 1602 года камандаваў гарнізонам крэпасці Нове Замкі. Як і значная частка венгерскага дваранства, удзельнічаў у шматлікіх войнах з туркамі.
Гарбаты кіт
Гарбаты кіт (Megaptera novaeangliae), альбо гарба́ч — воднае млекакормячае сямейства паласацікавых кітоў падатрада вусатых кітоў. Адзіны сучасны від рода гарбатых кітоў (Megaptera). Сваю назву атрымаў альбо з-за спіннага плаўніка, які нагадвае горб, альбо ад звычкі пры плаванні моцна выгінаць спіну.
Дзьёрдзь Турза
Біяграфія
Памёр 26 снежня 1616 года ў сваёй рэзідэнцыі — замку Бітч'янскі Град у г. Бітча (цяпер — горад-райцэнтр у Жылінскім краі, Славакія).
Удзел у «справе графіні Батары»
29 снежня 1610 года на чале ўзброенага атрада асабіста арыштаваў у Чахціцкім замку венгерскую графіню Эржэбет Батары, якая вінавацілася ў масавых забойствах маладых дзяўчын. Як палацін Венгрыі, кантраляваў правядзенне следчых і судовых мерапрыемстваў па справе «Чахціцкай пані». У прыватнасці, графіню Батары ён сваёй уладай прысудзіў да вечнага зняволення ў яе замку. Суд над падручнымі графіні праходзіў у яго рэзідэнцыі — замку Бітч'янскі Град.
Гарбаты кіт
Апісанне
Даўжыня да 16 м, маса да 40 т. Самцы крыху драбнейшыя за самак. Цела адносна кароткае і тоўстае, асабліва ў пярэдняй частцы, таму кіты здаюцца нязграбнымі. Галава буйная, ніжняя сківіца нашмат шырэйшая і некалькі даўжэйшая за верхнюю. На верхняй частцы галавы тры падоўжных шэрагі падобных на бародаўкі шышак (скурных наростаў). Яшчэ два шэрагі гузоў праходзяць з абодвух бакоў ніжняй сківіцы. Спінны плаўнік нізкі, у выглядзе гарба, грудныя плаўнікі доўгія, выгнутыя па ніжняй частцы цела. Хваставы плаўнік вельмі буйны. На брушным баку ад 12 да 36 падоўжных зморшчын. Афарбоўка цела на спіне і баках чорная, на бруху вар’іруе ад чорнай і стракатай да белай. Пласціны кітовага вуса (270—400 пар) чорныя, вышынёй да 85 см.
Дзьёрдзь Турза
Удзел у «справе графіні Батары»
Існуе версія (Л. Надзь і інш.), паводле якой Д. Турза сфабрыкаваў гэту справу пра «крывавую графіню», з прычыны таго, што прэтэндаваў на частку шырокіх зямельных уладанняў роду Батары. Гэты пункт гледжання лёг у аснову сюжэту фільма Юрая Якубіска «Батары» (2008).
У мастацтве
Дзьёрдзь Турза нярэдка фігуруе ў літаратурных і кінематаграфічных творах, якія прысвечаны графіні Эржэбет Батары. У залежнасці ад тэндэнцыі, ён выступае як станоўчым, так і адмоўным персанажам.
Гарбаты кіт
Пашырэнне
Распаўсюджаны ад Арктыкі да Антарктыкі. Сустракаецца ля берагоў Камчаткі, у Берынгавым праліве, у Чукоцкім, Ахоцкім і Японскім морах, а таксама ў Баранцавым моры. Трымаюцца парамі або па трое, пераважна на прыбярэжных месцах, але звычайны і ў глыбакаводных раёнах акіяна. Гарбатыя кіты мігруюць, здзяйсняючы рэгулярныя перасоўванні з месцаў зімовак і размнажэння ў цёплых водах у раёны летняга пасялення, размешчаныя ў халодных водах абодвух паўшар’яў.
Асаблівасці біялогіі
Максімальная хуткасць перамяшчэння 23 км/г. Час знаходжання пад вадой не перавышае 10-15 мін.
Асноўны аб’екты харчавання — ракападобныя і рыбы, а таксама галаваногія малюскі. Мяркуюць, што сутачнае спажыванне ежы можа перавышаць 3 т.
Большая частка самак прыносіць дзіцянят штогод. Цяжарнасць доўжыцца 10-11 мес. Нованароджаны дасягае ў даўжыню 4,5-5 м. Лактацыя 5-6 мес. Дзіцяня спажывае да 40 л малака ў суткі; застаецца пры маці да 1 года.
Промысел і ахова
Доўгі час гарбаты кіт служыў важным аб’ектам промыслу. Яго здабывалі дзеля тлушчу (8 т ад аднаго кіта), кітовага вуса, мяса і іншых прадуктаў. З прычыны рэзкага скарачэння колькасці промысел быў забаронены, від занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.
У культуры
Сюжэт фільма «Зорны шлях 4: Вандраванне дадому» будуецца вакол пагрозы знішчэння гарбатых кітоў, і нечаканай пагрозы для Зямлі з-за гэтага.
Скачучая бомба
Скачучая бомба (Bouncing bomb) — спецыяльная глыбінная авіябомба, распрацаваная брытанскім інжынерам Барнсам Уолесам для разбурэння плацін у Рурскай вобласці Германіі. Характэрнай асаблівасцю бомбы з'яўляецца здольнасць здзейсніць перад канчатковым апусканнем некалькі скачкоў па воднай паверхні. Гэта, разам з папярэдняй раскруткай, дазваляе бомбе ўшчыльную наблізіцца да плаціны, абароненай металічнымі сеткамі. Затым, пагрузіўшыся на глыбіню, такая бомба прыціскаецца да ўзрыванай сценкі дамбы, што дазваляе прычыніць найбольшую шкоду. З дапамогай гэтых бомбаў удалося за адну ноч сіламі ўсяго 19 бамбардзіроўшчыкаў цалкам разбурыць дзве вялікія плаціны і пашкодзіць трэцюю, што нанесла велізарную шкоду ваеннай прамысловасці нацысцкай Германіі (Аперацыя Chastise).
Гісторыя стварэння
У верасні 1939, пасля нападу нацысцкай Германіі на Польшчу, у Еўропе пачалася Другая сусветная вайна. Вядомы англійскі інжынер і вынаходнік Барнс Уолес бачыў магчымасць найскарэйшага заканчэння вайны ў разбурэнні прамысловага патэнцыялу праціўніка шляхам стратэгічных бамбардзіровак. Асабліва важнай цэллю Уолес лічыў вадасховішчы ў Рурскай вобласці, якія пастаўлялі ваду і электраэнергію для цяжкай і металургічнай прамысловасці рэгіёна. Свае меркаванне ён выказаў у запісцы для міністэрства абароны: A Note on a Method of Attacking the Axis Powers. Для атакі плацін Уолес прапанаваў выкарыстоўваць звышцяжкія бомбы, здольныя выклікаць эфект лакальнага землетрасення. Аднак сродкаў для дастаўкі падобнай бомбы ў той час не існавала, і праект не быў прыняты. Тарпеды для атакі не падыходзілі — у вадасховішчах стаялі спецыяльныя засцерагальныя сеткі. Далейшыя разважанні прывялі Уолеса да ідэі выкарыстаць для атакі плацін прынцып «скачучай бомбы».
Дастаўка і выкарыстанне бомбы
Для выканання атакі на тры буйныя плаціны ў Рурскай вобласці Германіі 21 сакавіка 1943 года была створана 617-я эскадрылля Каралеўскіх ВПС. Для дастаўкі бомбы выкарыстоўваліся пераабсталяваныя Avro Lancaster са спецыяльна трэніраванымі экіпажамі. Пераабсталяванне патрабавалася як з прычыны вялікіх памераў бомбы, так і з прычыны асаблівасцей яе выкарыстання. Пры гэтым лётныя характарыстыкі самалёта адчувальна змяняліся праз істотнае пагаршэнне аэрадынамічнай якасці. Дапрацоўкі стандартнага бамбардзіроўшчыка, сярод іншага, уключалі наступныя прылады: Баявыя налёты праводзіліся ўначы групамі самалётаў на невялікай вышыні з боку вадасховішча, у тым ліку і з разліку на раптоўнасць пры атацы цэлі, якая абаранялася сродкамі ППА. Яшчэ пры падлёце да цэлі ўключаўся матор, які моцна раскручваў бомбу на падвесе. Скід бомбы патрабаваў высокай дакладнасці па вышыні, скорасці і далёкасці. Экіпаж бамбардзіроўшчыка, што ішоў на цэль, вытрымліваючы патрабаваную скорасць, выходзіў на патрабаваную вышыню па супадзенні блікаў пражэктараў на воднай гладзі, а далёкасць скіду вызначаў па вугле паміж вежкамі. Скінутая раскручаная бомба, вытрымліваючы вось вярчэння з-за гіраскапічнага эфекту, здзяйсняла некалькі «скачкоў-блінцоў» па вадзе да плаціны, а затым за кошт эфекту Бернулі прыцягвалася да цела плаціны і нырала ўніз уздоўж сценкі. Узрывальнік спрацоўваў ад ціску вады на глыбіні парадку 10 метраў. Разлік быў на тое, што такім чынам плаціне будзе нанесены найбольшая шкода, і яна можа быць знесена, у тым ліку, самай вадой. Адваротным бокам такога падыходу былі вельмі высокія патрабаванні па дакладнасці скіду: калі штосьці ішло не так, бомба або адскоквала ад плаціны, або не далятала да яе, або пераскоквала праз плаціну, або не нырала, як трэба.
Гладкае (Смаленская вобласць)
Гладкае (Гладкое) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Суржык
Су́ржык (суржик, ад царкоўнаславянскага сурожь — «сумесь рознага зерня з жытам») — моўны феномен, які ўзнікае пры змяшэнні рускай і ўкраінскай моў, а дакладней, у выніку напаўнення ўкраінскай мовы рускай лексікай, а часам і сінтаксісам. Суржык падобны да такіх моўных з'яў, як крэольскія мовы і піджыны.
На Украіне першапачаткова тэрмін «суржык» (без дадатковых азначэнняў) выкарыстоўваўся адносна ўкраінска-рускага моўнага феномена, а пазней яго значэнне пашырылася і цяпер пазначае элементы дзвюх або некалькіх моў, аб'яднаных штучна, без захавання норм літаратурнай мовы.
Асаблівасці
Некаторыя характэрныя праявы суржыка (у параўнанні з нарматыўнай украінскай мовай):
Ужыванне
Руска-ўкраінскі суржык распаўсюджаны ў побытавых зносінах жыхароў многіх рэгіёнаў Украіны, а таксама мясцовасцей на тэрыторыі Расіі, дзе пражывае ўкраінскае насельніцтва — на Старадубшчыне, Куршчыне, Падонні, Кубані, Стаўрапольшчыне, Цершчыне, Паволжы, Паўраллі, Заходняй Сібіры і іншых. Ва Украіне суржык мае найбольшае распаўсюджанне ў рэгіёнах шырокага выкарыстання рускай мовы ў гарадах — Усход, Поўдзень. У пераважна ўкраінскамоўных рэгіёнах яго выкарыстанне рэзка звужанае.
Па дадзеных даследаванняў Кіеўскага міжнароднага інстытута сацыялогіі, у 2003 годзе распаўсюджанасць «суржыкамоўнасці» сярод дарослага насельніцтва розных рэгіёнаў Украіны складала ад 2,5 % (Заходні рэгіён) да 21,7 % (Усходне-Цэнтральны рэгіён), а ў цэлым па Украіне — каля 12 %. Але варта ўлічваць, што праз відавочныя праблемы з правядзеннем выразнай мяжы паміж «суржыкамоўнасцю», ужываннем асобных элементаў суржыка і «чыстай» ўкраінамоўнасцю альбо рускамоўнасцю такія ацэнкі могуць быць толькі прыблізнымі.
Варта таксама звярнуць увагу на існаванне спрадвечных пераходных дыялектаў паміж усходнеславянскімі гаворкамі, якія пазней ляглі ў аснову сучасных літаратурных украінскай і рускай моў. Гэтыя дыялекты могуць утрымліваць некаторыя пераходныя руска-ўкраінскія рысы, але ў лінгвістыцы не адносяцца да суржыка. Паходжанне суржыка звычайна трактуецца гісторыкамі як вынік узаемадзенняў у прамысловых цэнтрах паўднёвага ўсходу Украіны канца ХІХ ст. Гэта ў некаторай ступені збліжае сутнасць суржыка з трасянкай, з ёй суржык таксама падзяляе прыроду ўласнай структуры (кантактаванне дзвюх блізкароднасных моў).
NGC 4284
NGC 4284 (іншыя абазначэнні — UGC 7393, MCG 10-18-26, ZWG 293.11, KCPG 329A, PGC 39775) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Двояшкі
Двояшкі (Двоешки) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Шапкы
Шапкы (Шопки) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Паўночны флот
Паўно́чны флот
Лекіф
Лекіф (λήκυθος) — старажытнагрэчаская ваза, прызначаная для захоўвання аліўкЭдынбургскі вазапісецавага алею, якая таксама выкарыстоўвалася як пахавальны дар у V стагоддзі да н. э. Характэрнымі рысамі лекіфа з'яўляюцца вузкае рыльца і невялікая ножка.
Лекіфы часта ўпрыгожваліся роспісамі рознымі фарбамі па белым фоне. Калі лутрафоры у вясельных і пахавальных абрадах сімвалізавалі незамужнюю жанчыну, то лекіф суадносіўся з нежанатым мужчынам. Лекіфы таксама маляваліся рэльефамі або скульптурна ў месцах пахавання ў якасці мастацкіх элементаў надмагілляў, у прыватнасці на могілках Керамік у Старажытных Афінах.
Вержа (вёска)
Вержа (Вержа) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 23 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 17 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Малая Вержа. За 19 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Казулінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Штуцар
Шту́цар (ад Stutzen, літар. абрэз) — нарэзная дульназарадная стрэльба з адносна кароткім ствалом вялікага калібру, прызначаная для прыцэльнага адзіночнага страляння.
Такімі стрэльбамі з XVIII стагоддзя ўзбройваліся, напрыклад, расійскія падраздзяленні егераў, якія дзейнічалі рассыпным строем.
Як самастойны тып зброі, штуцар з’явіўся не раней за 3-ю чвэрць XVII стагоддзя. Ствол калібрам 14 — 15 мм, даўжынёй каля 70 — 80 см Ложа і замок выконваліся з асаблівай стараннасцю; прыклад ложы быў, найчасцей, г.зв. французскага тыпу.
Трансепт
Трансе́пт (ад trans — за, septum — агароджа) — неф або некалькі нефаў, папярочных асноўнаму аб'ёму храма. Перасякаючыя пад прамым вуглом падоўжаныя нефы, трансепт утварае ў плане форму крыжа.
На Беларусі трансепт сустракаецца ў рэнесансных і барочных базіліках, пачынаючы з XVI стагоддзя.
Хуга Шмайсер
Хуга Шмайсер (, Іена —, Эрфурт) — нямецкі канструктар стралковай зброі, вынаходнік аўтамата StG-44 (першы аўтамат з газаадводнай аўтаматыкай).
Нарадзіўся 24 верасня 1884 года. Яго бацька Луіс Шмайсер быў адным з вядучых спецыялістаў фірмы Theodor Bergmann Waffenfabrik, дзе займаўся распрацоўкай кулямётаў. Самымі знакамітымі распрацоўкамі Хуга Шмайсера сталі пісталет-кулямёт MP-40 і аўтаматы StG-44(MP-43). На аснове МР-43 былі распрацаваны шматлікія аўтаматы.
Музей Ванкувера
Музей Ванкувера (Museum of Vancouver (MOV), раней Vancouver Museum) — самы вялікі грамадзянскі музей Канады. Музей Ванкувера быў адкрыты ў 1894 годзе; у 2008 годзе яго канцэпцыя была цалкам перапрацавана. Музей знаходзіцца ў адным будынку з.
Інфармацыя пра музей
Музей быў заснаваны Асацыяцыямі мастацтва, навукі і гісторыі Ванкувера і быў адкрыты 17 красавіка 1894 года. Экспазіцыі размяшчаліся ў розных месцах, пакуль музей не здабыў сваё сталае месца ў 15 красавіка 1905. У 1968 годзе музей быў пераназваны ў Музей Стагоддзя Канады і быў перамешчаны ў будынак, у якім размяшчаецца дагэтуль, а ў 1981 вярнуў сваю ранейшую назву. Увесну 2009 была прадстаўлена новая канцэпцыя музея як адлюстравання горада, яго гісторыі і жыхароў. У 2010 за паспяховае развіццё гэтага новага кірунку музей атрымаў узнагароду ад Канадскай Асацыяцыі Музеяў (Canadian Museums Association).
У зборы музея знаходзяцца розныя артэфакты, сабраныя па ўсім свеце, сярод якіх мумія, набытая ў Егіпце, калекцыі XIX і XX стагоддзяў.
Ганна Валенберг
Ганна Валенберг (Anna Wahlenberg,, Стакгольм — ) — шведская пісьменніца, драматург, перакладчыца.
Найбольш вядомая сваімі дзіцячымі казкамі. Адна з прадстаўнікоў «залатой эры» шведскай дзіцячай літаратуры. Дэбютавала ў 1882 годзе зборнікам апавяданняў «Малюнкі на пяску» (Teckningar i sanden), апублікаваным пад псеўданімам Rien (фр."Нішто").
У 1895 годзе выйшаў першы зборнік казак Валенберг «Казкі Бенгта пра каралёў, томтэ, троляў і прынцэс» (Bengts sagor om kungar och tomtar och troll och prinsessor) — у гэты час у Швецыі акурат адбываецца росквіт гэтага жанру. Агулам Валенберг напісала каля 200 казак, многія з якіх прысвечаныя двум яе сынам.
Мінскі замак
Мінскі замак — колішняе абарончае збудаванне ў Мінску, узведзенае на правым беразе ракі Свіслач, каля ўпадзення ў яе Нямігі. Пазней, месца, якое абкружалі замкавыя сцены, атрымала назву Замчышча.
Апошнія замкавыя ўмацаванні знішчылі ў пачатку XIX ст. А ў 1950-я была скапаная замкавая гара, а грунт вывезены за межы горада. Цяпер яшчэ захаваліся рэшткі культурнага пласта.
Гісторыя
Дзядзінец у Менску быў узведзены ў XI ст.. У XII—XIII ст. у замку было 80—82 двары і каля 400—500 жыхароў.
Драўляныя ўмацаванні неаднаразова гарэлі (1505, 1547, 1552, 1569 і інш. гады), але зноў адбудоўваліся. У канцы XV — пачатку XVI ст. замак меў значную колькасць гармат і штат пушкароў.
З 1581 у Менскім замку адзін раз на два гады на працягу 20 тыдняў адбываліся пасяджэнні Трыбунала. Да сярэдзіны XVII ст. замак служыў рэзідэнцыяй велікакняжацкага намесніка (старосты) і быў адным з грамадскіх месцаў горада. На тэрыторыі замка (у адной з веж) размяшчаліся вязніца, таксама былі жылыя дамы, царква Нараджэння Багародзіцы, склады, стайні, крамы і іншыя пабудовы. У 1612 у будынку замкавага суда знаходзіўся гарадскі архіў.
У дакументах XVII—XVIII ст. Менскі замак згадваецца пераважна як месца правядзення соймікаў, аднак яшчэ ў 1750 у ім яшчэ размяшчаўся гарнізон.
Апошні ўспамін пра замкавыя ўмацаванні датуецца 1793 годам і змешчаны ў люстрацыі, складзенай па ўваходжанні Менска ў склад Расійскай імперыі. Пазней замкавыя збудаванні перайшлі ў прыватную уласнасць.
Апісанне
Менскі замак быў абгароджаны высокім земляным валам (шырынёй да 22 метраў, пазней — да 30—32 мэтраў, вышынёй — каля 15 метраў ) і абкружаны глыбокім ровам, напоўненым вадою, навальныя ўмацаванні былі пабудаваны з дрэва. У плане замак меў форму набліжаную да авала, плошчаю каля 3 га. Уезд у замак, праход у вале шырынёю 3,4 метры, быў абаронены брамнай вежай, пра канструкцыю якой вядуцца спрэчкі, і замыкаўся мінімум трыма варотамі.
З XVII ст. у замку існаваў мураваны будынак гродскага (замкавага) суда, вядомы па малюнках Я. Драздовіча і старых фотаздымках 1-й паловы XX ст.
Ронка-Канавезэ
Ронка-Канавезэ (Ronco Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 377 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 4 чал./км². Займае плошчу 96 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0124.
Дубініна (Ельнінскае сельскае паселішча)
Дубініна (Дубинино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Хёрсхальм (камуна)
Хёрсхальм (Hørsholm Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Ховедстадэн. Плошча — 31,38 км², што складае 0,07 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 24197 чал. (мужчыны — 11392, жанчыны — 12805; іншаземныя грамадзяне — 1339).
The Legend of Zelda: Ocarina of Time
Ocarina of Time — пятая па ліку гульня серыі, аднак, паводле храналогіі апісаных падзей, яна з’яўляецца прыквелам да чатырох гульняў, якія выйшлі раней.
Дзеянне гульні разгортваецца ў каралеўстве Хайрул. Галоўны герой гульні Лінк адпраўляецца ў падарожжа, каб спыніць Ганондорфа (Ganondorf) (галоўнага ворага прынцэсы Зэльдэн і асноўнага антаганіста гульняў серыі, у першых гульнях ён зваўся Ganon). Ганондорф, у спробе захапіць Хайрул, імкнецца займець рэліквію, вядомую як Трыфорс (Triforce), які здольны выконваць жаданні таго, хто ім валодае. Каб спыніць яго, Лінк падарожнічае ў часе з дапамогай музычнага інструмента, Акарыны Часу (The Ocarina of Time).
Геймплэй
Ocarina of Time гэта 3D Экшэн-адвенчура з элементамі РПГ, квэста і пазл-гульняў. Гулец кіруе гульнявым персанажам з імём Лінк (Link) ад трэцяй асобы, выкарыстоўваючы схему кіравання, якая стала звыклай для сучасных гульняў, але рэвалюцыйнай на момант выхаду гульні. Першапачаткова Лінк узброены мячом і шчытом, таксама ён можа выкарыстаць кідальную зброю, бомбы і свае магічныя здольнасці. Падчас бою Лінк можа факусавацца на сваім суперніку з дапамогай новай функцыі «Z Targeting» (L Targeting у версіі для GameCube). Калі выкарыстоўваецца гэтая тэхніка, камера кіруецца на цэль і Лінк пастаянна знаходзіцца тварам да яе. Кідальная зброя будзе аўтаматычна накіравана на цэль, што вызваляе гульца ад неабходнасці весці прыцэльвання ўручную. У гульні акрамя баёў з сапернікамі часта даводзіцца звяртацца да хітрасці і праяўляць кемлівасць, што характэрна для гульняў гэтай серыі.
Лінк павялічвае сваю сілу і развівае новыя здольнасці збіраючы прадметы і зброю ў сутарэннях і на паверхні. Ocarina of Time змяшчае некалькі дадатковых квэстаў, выкананне якіх апцыянальна і не можа паўплываць на праходжанне ўсёй гульні. Паспяхова выкананы дадатковы квэст дае Лінку новы від зброі або здольнасць. У адным з такіх дадатковых квэстаў Лінк абменьваецца прадметамі, якія ён сам не можа выкарыстаць, з іншымі персанажамі. У выніку шэрагу абменаў Лінк можа атрымаць двуручны меч (Biggoron Sword). У іншым квэсце ён атрымлівае каня, што дазваляе яму перамяшчацца хутчэй, але абмяжоўвае ў выкарыстанні лука. Гэты недахоп быў выпраўлены ў наступных гульнях серыі The Legend of Zelda.
На пачатковым этапе гульні Лінк атрымлівае акарыну, музычны духавы інструмент, які пазней мяняе на Акарыну Часу (The Ocarina of Time). На працягу ўсёй гульні Лінк развучвае 12 мелодый, якія дазваляюць яму вырашаць музычныя галаваломкі і перамяшчацца ў прасторы і часе. Акарына Часу таксама патрэбна для таго, каб дабрацца да Вышэйшага Мяча (Master Sword) у Храме Часу (The Temple of Time). Калі Лінк бярэ меч, ён перамяшчаецца на 7 гадоў у будучыню і становіцца дарослым. Маленькі Лінк і дарослы Лінк валодаюць рознымі здольнасцямі. Напрыклад, толькі дарослы Лінк можа выкарыстаць лук фей (Fairy Bow), і толькі маленькі Лінк можа прабрацца ў вузкія лазы. Выкарыстоўваючы меч, Лінк можа вольна перамяшчацца паміж двума перыядамі часу.
Сюжэт
Гульня пачынаецца з таго, што фея Неві (Navi) будзіць Лінка ад начнога кашмару. Вялікае дрэва Дэку (the Great Deku Tree), абаронца лесу, паслала Неві, каб яна прывяла да яго Лінка, бо на Дрэва было накладзены праклён і яго чакае хуткая смерць. Лінк пазбаўляе Дрэва ад праклёну, але не можа выратаваць ад завядання. Дрэва Дэку распавядае Лінку, што кароль Герудо Гэнондорф шукае спосаб захапіць землі Хайрула, і Лінк павінен спыніць яго. Дрэва Дэку дае Лінку Святы Камень Лесу (the Sacred Stone of Forest), таксама вядомы як смарагд Кокіры, і пасылае яго ў Хайрул пагаварыць з прынцэсай лёсу, Зэльдэн. Пасля размовы Дрэва Дэку памірае.
Лінк знаходзіць камяні і вяртаецца ў замак, дзе становіцца сведкам таго, як Гэнондорф выкрадае Зэльдэн. Убачыўшы Лінка, Зэльдэн кідае акарыну Часу ў замкавы роў. Пасля таго, як Лінк дастае акарыну з вады, Зэльдэн тэлепатычна вучыць яго Песні Часу. Гэтая песня ў спалучэнні са святымі камянямі дазваляе Лінку адкрыць дзверы, якія вядуць ў Святое Царства. За дзвярыма Лінк знаходзіць Вышэйшы Меч (Master Sword), магічную зброю, створаную для барацьбы са злом. Як толькі ён забірае меч з пастамента, з’яўляецца Гэнондорф, які ідзе за ім у Святое Царства і захоплівае Трыфорс.
Праз сем гадоў Лінк прачынаецца і бачыць перад сабой пастарэлага мудраца Рауру (Rauru). Рауру распавёў Лінку, што яго душа была ізалявана сем гадоў, да таго часу калі ён зможа абыходзіцца з Вышэйшым Мячом і адолець Гэнондорфа. Рауру — старажытны Мудрэц Свету (Sage of Light), адзін з Сямі Мудрацоў, якія ахоўваюць Трыфорс. Сем мудрацоў могуць заключыць у турму Гэнондорфа ў Святым Царстве. Але шэсць іншых мудрацоў былі пазбаўлены сваіх здольнасцей з-за таго, што Гэнондорф ператварыў Хайрул у Зямлю цемры. Пад уладай Гэнондорфа, Хайрул хутка прыйшоў у заняпад і адбылося шмат няшчасцяў. Лінк вярнуўся ў Хайрул і сустрэўся з загадкавым Шэйкам (Sheik), які дапамог яму вызваліць пяць храмаў ад пачвар Гэнондорфа. Сіла гэтых храмаў дапаможа вярнуць мудрацам іх здольнасці, і яны дапамогуць вызваліць Хайрул ад тыраніі Гэнондорфа.
Пасля вяртання пяці мудрацоў Шэйк апынуўся мужчынскім увасабленнем Прынцэсы Зэльдэн і Сёмым мудрацом. Ён распавёў Лінку, што паколькі душа Гэнондорфа нячыстая, Трыфорс распаўся на тры часткі, як толькі ён да яго дакрануўся, як і было сказана ў старажытным прароцтве. Гэнондорф атрымаў Трыфорс Моцы (the Triforce of Power), Зэльдэн — Трыфорс Мудрасці (the Triforce of Wisdom), а Лінк стаў уладальнікам Трыфорсу адвагі (the Triforce of Courage). Калі Зэльдэн дала Лінку чароўныя Стрэлы Свету (Light Arrows), патрэбныя для таго, каб адолець Гэнондорфа, злыдзень злавіў Зэльдэн у крышталь і перамясціў яе ў сваю вежу. Пасля гэтага пакінутыя шэсць мудрацоў дапамаглі Лінку пракрасціся ў вежу, дзе Лінк перамог Гэнондорфа. З дапамогай сілы ўсіх сямі мудрацоў Гэнон быў зачынены ў Святым Царстве. Тады Зэльдэн забрала Акарыну Часу ў Лінка і адправіла з яе дапамогай Лінка ў яго цяперашні час, каб ён змог паўнавартасна пражыць сем гадоў свайго жыцця.
Распрацоўка
Ocarina of Time была ўпершыню паказана як тэхнічная дэмаверсія на закрытым паказе Nintendo’s SpaceWorld у 1995. Першапачаткова гульня планавалася для выпуску на дысках Nintendo 64 DD, але пазней было прынята рашэнне выпусціць яе на 256-мегабітным картрыджы ёмістасцю 32 мегабайты. Гэта была самая аб’ёмная гульня, якую Nintendo стварыла на той момант. Каманда распрацоўшчыкаў складалася з больш чым 120 чалавек, у тым ліку каскадзёраў, з дапамогай якіх быў здзейснены захоп рухаў баёў на мячах і перасоўванняў Лінка.
Сіквелы
Пасля Ocarina of Time былі зроблены 4 сіквелы:
Majora’s Mask — гэта гісторыя пра Лінка з Ocarina of Time, які падарожнічае ў паралельнай Хайрулу краіне, Тэрміне (Termina).
The Wind Waker — дзеянне гульні адбываецца праз сто гадоў пасля падзей, апісаных у Ocarina of Time, ў часе, які з’явіўся вынікам спусташэння свету дарослага Лінка, і нашмат пазней таго, як Хайрул быў затоплены з-за вяртання Ганона.
Twilight Princess — дзеянне гульні можа адбывацца праз нявызначаны час пасля падзей Majora’s Mask, а таксама можа развівацца паралельна з падзеямі The Wind Waker, але ў першапачатковым Хайруле. Паколькі шматлікія дэталі не патлумачаны Nintendo (акрамя некалькіх згадак у часопісах), немагчыма сказаць дакладна, якім павінен быць парадак прытрымлівання гульняў і колькі гадоў мінула паміж падзеямі кожнай з іх. Аднак жа Сігэру Міямото растлумачыў, што Ocarina of Time першая ў сюжэтнай лініі.
Музыка ў гульні
Музыка да гульні Ocarina of Time была напісана Кодзі Кондо, кампазітарам, вядомым сваёй працай над музычным афармленнем ключавых гульняў Nintendo. Музыка ў гульні навеяная мноствам розных фактараў. Доказ гэтаму — выкарыстанне разнастайных музычных стыляў: ад гуллівай мелодыі ў лесе Кокіры да іспанскага фламенка ў даліне Герудо.
У некаторых лакацыях музычнае афармленне з’яўляецца варыяцыяй мелодыі акарыны, якая выкарыстоўваецца ў дадзенай лакацыі. Саўндтрэк Ocarina of Time аказаў вялізарны ўплыў на музычнае афармленне ўсіх наступных гульняў серыяла. Twilight Princess змяшчае некалькі песень, вядомых па Ocarina of Time, якія граюць ролю музычных фонаў. Саўндтрэк быў выпушчаны ў Японіі 18 снежня 1998 і змяшчае 82 трэка.
Музыка з Ocarina of Time атрымала пахвалу многіх крытыкаў, а сайт відэагульняў GameSpot пачынаючы з 2001 лічыць гэты саўндтрэк адным з дзесяці лепшых саўндтрэкаў да відэагульняў.
Украінскае грамадска-культурнае аб’яднанне Брэсцкай вобласці
Украінскае грамадска-культурнае аб’яднанне Брэсцкай вобласці (УГКА БВ) (Українське громадсько-культурне об'єднання Берестейської області)— грамадская і культурна-асветніцкая арганізацыя ўкраінцаў Берасцейшчыны. Існавала з 1990 па 1999 гады.
Гісторыя
Створана 18 лютага 1990 года ў Брэсце. Нязменны кіраўнік арганізацыі Мікалай Казлоўскі. У склад Рады арганізацыі ў розныя часы ўваходзілі такія вядомыя грамадскія дзеячы і краязнаўцы, як Вячаслаў Панкавец, Георгій Мусевіч, Мікола Ячнік, Пятро Тарасюк, Аляксей Германовіч, Арсень Цяцярук, Міхаіл Петруковіч і іншыя. У 1995 г. частка сяброў таварыства заснавала «Асвету Берасцейшчыны» імя Т. Шаўчэнкі.
Друкаваны орган — газета «Голос Берестейщини». Таварыства было арганізатарам сустрэч з насельніцтвам з дапамогай інфармацыйных стэндаў, ініцыятарам канцэртаў украінскіх гуртоў, выдавала матэрыялы пра гісторыю і культуру краю. Дзякуючы намаганням членаў арганізацыі, а таксама прафесарска-выкладчыцкага складу Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта на філалагічным факультэце апошняга была адкрыта спецыяльнасць «Украінская мова і літаратура».
Падчас перарэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў у 1999 годзе Рэспубліканская камісія па перарэгістрацыі грамадскіх аб’яднанняў адмовіла таварыству ў перарэгістрацыі (рашэнне № 29 ад 24 верасня 1999 г.). Афіцыйнае спыненне дзейнасці звязана з рашэннем упраўлення юстыцыі Брэсцкага аблвыканкама No 2456 ад 12 лістапада 1999 г.
Мэты і задачы
Мэты і задачы згодна са Статутам:
Opel Omega
Opel Omega — аўтамабіль бізнес-класа, вытворчасці нямецкай кампаніі Opel, які выпускаўся з 1986 па 2003 гады.
Omega B
Базавы Omega Select 1994 года выпуску з 134-моцным бензінавым рухавіком, аб’ёмам 2,0 л, быў абсталяваны: падвойнымі падушкамі бяспекі, гідраўзмацняльнікам руля і шклападымальнікамі з электрапрывадам. Іншыя тры ўзроўні камплектацыі — GLS, CD і CDX — таксама былі прапанаваны пакупніку, аднак, толькі CDX быў стандартна абсталяваны кандыцыянерам.
Ёмісты і габарытны ўніверсал Opel Omega абсталяваны ўбудаванымі ў дзверы падвойнымі бэлькамі абароны (ад бакавых сутыкненняў), шматрычагавай задняй падвескай, рулявым прывадам з узмацняльнікам і ABS.
Пасля фэйсліфтынга 1999 г. Opel Omega атрымалі: стандартныя адліваныя дыскі, CD-прайгравальнік і кандыцыянер. У той жа час, стары 2,0-літровы матор быў заменены на новы, больш магутны бензінавы рухавік, аб’ёмам 2,2 л. Сярод іншых магчымых рухавікоў: прадукцыйны 2,6-літровы V6 і хуткі V6, аб’ёмам 3,2 л., Які лепш за ўсё сябе праяўляе ў версіі MV6.
Мужыцкая праўда
«Мужыцкая праўда» («Mużyckaja prauda») — нелегальная, першая беларускамоўная газета.
Гісторыя
Друкавалася лацінкай. Выдавалася ў 1862-63 на Гродзеншчыне (апошні нумар, відаць, надрукаваны ў Вільні) К. Каліноўскім з Ф. Ражанскім, С. Сангіным (Сонгіным), В. Урублеўскім.
Апісанне
Мела невялікі фармат у выглядзе лісткоў і значны тыраж. Выйшлі 7 нумароў: № 1-6 (ліпень-снежань 1862), № 7 (чэрвень 1863). Кожны нумар падпісваўся псеўданімам «Яська — гаспадар з-пад Вільні». Захаваліся асобныя нумары-перадрукі (№ 5, 7), пра што сведчаць пэўныя адрозненні ў тэксце і шрыфце. Распаўсюджвалася па ўсёй Беларусі, у Польшчы, Літве, Латвіі, а таксама ў паўночна-заходніх рэгіёнах Расіі.
Кунцава (раён Масквы)
Кунцава (Ку́нцево) — раён Масквы, размешчаны ў Заходняй адміністрацыйнай акрузе, і аднайменнае ўнутрыгарадское муніцыпальнае ўтварэнне. Названыя па горадзе Кунцава, які быў уключаны ў склад Масквы ў 1960 годзе.
Мужыцкая праўда
Апісанне
Вызначалася вострай сацыяльнай прапагандысцка-агітацыйнай накіраванасцю. Артыкулы пабудаваны ў форме гутаркі, сваім зместам нагадвалі творы тагачаснай рускай літаратуры рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку. Разглядала пераважна пытанні зямлі і волі, палітычнай і сацыяльна-эканамічнай няроўнасці, нацыянальнай самастойнасці. Праводзіла ідэю ўсеагульнай узброенай барацьбы за лепшае жыццё, вызначала яе шляхі, сцвярджала, што «…мы пазналі, дзе сіла і праўда, і будзем ведаць, як рабіць трэба, каб дастаць зямлю і свабоду. Возьмемся, дзецюкі, за рукі і дзяржымся разам!» (№ 1). Паслядоўна выступала з крытыкай царскага маніфеста 1861, адзначала, што «ніякай у ім няма праўды, няма з яго для нас ніякай карысці» (№ 1). Выкрываючы грабежніцкі характар сялянскай рэформы 1861, адзначала, што народу патрэбны не маніфест, а рэальная воля, і не тая, «якую цар схоча даці, но якую мы самі, мужыкі, паміж сабою зробімо» (№ 3). Адстойвала права беларускага народа самастойна вырашаць свой лёс, атрымліваць адукацыю, выдаваць падручнікі на роднай мове. Закранала пытанні існавання розных канфесій, больш прыхільна ставілася да уніяцтва, з асуджэннем — да праваслаўя, якое выражала інтарэсы царскіх улад (№ 6). Выказвала негатыўныя адносіны да тагачаснай сістэмы рэкруцкіх павіннасцей тэрмінам у 25 гадоў. Асобныя пытанні (паходжанне прыгоннага права, існаванне канфесій) трактаваліся ў газеце спрошчана, аднабакова.
Мова «Мужыцкай праўды» глыбока народная, эмацыянальна-вобразная, насычаная фальклорнай сімволікай, мастацкімі тропамі (эпітэтамі, метафарамі, параўнаннямі), узбагачаная новымі лексемамі і паняццямі; у ёй вытокі публіцыстычнага жанру, што пачынаў развівацца ў новай беларускай літаратуры.
Педра дэ Мендоса
Педра дэ Мендоса (Pedro de Mendoza;, Гуадыс, Гранада — , Атлантычны акіян) — іспанскі канкістадор з тытулам адэлантада.
Мендоса паходзіў з заможнай сям'і, якая жыла ў Альмера. Ён ваяваў у Італіі, прысутнічаў пры двары караля Карла V Габсбурга і арганізаваў экспедыцыю з адзінаццаці караблёў у Паўднёвую Амерыку.
Пасля прыпынку ў гавані Рыа-дэ-Жанейра ён дасягнуў вусця Ла-Платы, дзе ў 1536 заснаваў калонію Буэнас-Айрэс. Некаторыя жыхары калоніі пазней праніклі ўглыб кантынента па Паране і Парагваю і заснавалі паселішча ў Асунсьён. З-за шматлікіх нападаў мясцовых індзейцаў на Буэнас-Айрэс Мендоса вырашыў пакінуць кантынент і вярнуцца ў Іспанію, аднак памёр па шляху дадому.
Алкснас (вёска)
А́лкснас (Alksnas) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 12 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 4 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Майкоп (гарадская акруга)
Гарадская акруга Майкоп (Мыекъуапэ къалэ округ) — гарадская акруга ў складзе Рэспублікі Адыгея Расійскай Федэрацыі. Утворана ў межах Майкопскай рэспубліканскай гарадской акругі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Майкоп.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы Рэспублікі Адыгея.
Плошча тэрыторыі гарадской акругі складае 283,58 км², з іх 109,62 км² (38,7 %) прыпадаюць на землі населеных пунктаў.
Мяжуе на поўначы з Гіягінскім, на ўсходзе і поўдні — з Майкопскім раёнамі Адыгеі, а на захадзе — з Беларэчанскім раёнам Краснадарскага края.
Уладанні Мальтыйскага ордэна
Уладанні Мальтыйскага ордэна (Ордэна гаспітальераў) — сукупнасць тэрыторый свету, якія належалі гэтаму рыцарскаму рэлігійнаму ордэну Рымска-каталіцкай царквы ў XII—XVIII стагоддзях. У розны час яны ўключалі шэраг астравоў і прыбярэжных зямель Міжземнамор'я, а таксама (у сярэдзіне XVII стагоддзя) астраўныя калоніі ў Вест-Індыі (Карыбскім басейне Амерыкі). У наш час Ордэн валодае (у статусе экстэрытарыйнасці) толькі комплексам асабнякоў у італьянскім Рыме.
Міжземнамор'е
=== Карыбскі басейн ===
NGC 4285
NGC 4285 (іншыя абазначэнні — MCG -2-32-4, PGC 39842) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стрэльба
Стрэ́льба (магчыма, ад strzelba «стралянне»), ружжо — ручная агнястрэльная гладкаствольная зброя з доўгім ствалом; таксама стрэльба — размоўная назва вінтоўкі.
Пачаткова слова «стрэльба» азначала стралянне, а як азначэнне гатунку зброі слова стала ўжывацца з XVII стагоддзя ; прыблізна ў гэты час у Еўропе замацавалася наменклатура ручной агнястрэльнай зброі з асноўным вайсковым тыпам — мушкетам, а паляўнічая кідальная зброя выцясняецца агнястрэльнай.
ФК Рэйк’явік
«Рэйк’явік», або КР (Knattspyrnufélag Reykjavíkur, KR) — ісландскі футбольны клуб з Рэйк’явіка. КР — самы стары і найбольш тытулаваны ісландскі клуб.
Заснаваны 16 лютага 1899 года.
Вержына
Вержына (Вержино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 77 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 4 км на поўнач ад горада Сафонава, за 7 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Вялікая Вержа. Уваходзіць у склад Драздоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 1861 годзе ўваходзіла ў склад Суткінскай воласці Дарагабужскага павета, размяшчалася каля с. Авінаўшчына Суткінскай воласці. У сярэдзіне 1860-х гг. частка насельніцтва была перавезена на новае месца жыхарства, да с. Майсееву, дзе ў наш час і размяшчаецца вёска Вержына. . У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Лябёдкі (Смаленская вобласць)
Лябёдкі (Лебедки) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Аляксандр Уладзіслававіч Казулін
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага і настаўніцы. Беларус. Вучыўся на вячэрнім аддзяленні матэматычнага факультэта БДУ (1972—1974), адначасова працаваў у школе лабарантам кабінета фізікі. Служыў на Балтыйскім флоце ў марской пяхоце (1974—1976). Пасля працаваў у кузнечным цэху Мінскага трактарнага завода. У 1976—1983— студэнт механіка-матэматычнага факультэта БДУ. Скончыў універсітэт з чырвоным дыпломам. Актыўна ўдзельнічаў у студэнцкім руху, пяць раз выязджаў камандзірам будаўнічых атрадаў. Быў камандзірам першага камуністычнага будаўнічага атрада Савецкага Саюза. У 1983—1986— сакратар камітэта камсамола БДУ. У 1986—1988 працаваў у БДУ выкладчыкам, старэйшым выкладчыкам, дацэнтам, дэканам факультэта. Актыўна займаўся навуковай, педагагічнай і грамадскай дзейнасцю. Абараніў кандыдацкую дысертацыю па праблемах аналітычнай тэорыі дыферэнцыяльных раўнанняў.
У 1988—1996 працаваў у Міністэрстве адукацыі БССР (потым РБ) — начальнік аддзела аналітычнай работы і перспектыўнага развіцця, начальнік вядучага ўпраўлення перспектыўнага развіцця і безадрыўнай адукацыі, з 1992— намеснікам міністра. Паводле ўказа Прэзідэнта ад 11 кастрычніка 1994 года № 140 быў прызначаны намеснікам Міністра адукацыі і навукі РБ. Зрабіў значны ўклад у станаўленне сістэмы адукацыі незалежнай беларускай дзяржавы, быў ініцыятарам яе рэфарміравання і перакладу на інавацыйны шлях развіцця. Адзін з аўтараў закона «Аб адукацыі» РБ. Адначасова не перарываў навуковай працы, абараніў доктарскую дысертацыю па новых адукацыйных тэхналогіях.
У 1996 прызначаны Рэктарам БДУ. У 2000 абраны на гэтую жа пасаду абсалютнай большасцю Аб’яднанага Савета ўніверсітэта. З 1998 па 2001— член ураду РБ, міністр. Быў старшынёй Савета Рэктараў ВНУ Беларусі, членам Прэзідыюма Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі. Падчас працы рэктарам БДУ выявіў сябе як рэфарматар. БДУ першым у краіне ажыццявіў пераход на шматузроўневую сістэму падрыхтоўкі адмыслоўцаў па ўзоры вядучых еўрапейскіх універсітэтаў. Пачатая падрыхтоўка адмыслоўцаў па шматлікіх навуковых напрамкам. А. Казулін актыўна садзейнічаў развіццю міжнародных сувязяў БДУ. Падчас яго працы рэктарам падпісана больш 50 дагавораў аб супрацоўніцтве з замежнымі ўніверсітэтамі. У Маскоўскім дзяржаўным універсітэце сумесна з БДУ быў створаны Адукацыйны навукова-даследчы цэнтр МДУ-БДУ.