cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казімір Дмахоўскі
Біяграфія
Навучаўся ў Краславіўскай семінарыі (Віцебская губерня). 6 лютага 1803 высвечаны ў Вільні на ксяндза, на працягу 10 гадоў дапаможнік у курыі Віленскай дыяцэзіі. Канонік курляндскі ад 1807, віленскі ад 1812. Ад 1813 асэсар віленскай кансісторыі, ад 1815 — асэсар Рымска-каталіцкай калегіі ў Пецярбургу. У 1821—1823 засядацель рымска-каталіцкай калегіі ў Пецярбургу. У 1823 прызначаны віленскім дэканам. Ад 29 чэрвеня 1841 тытулярны біскуп Мілецкі, біскуп-суфраган курляндскі Віленскай дыяцэзіі (прызначаны 17 снежня 1840). Пасля смерці мітрапаліта Паўлоўскага ў 1842 прызначаны старшынёй рымска-каталіцкай калегіі. Ад 3 ліпеня 1848 магілёўскі архібіскуп. 26 лістапада 1848 прыняў палій у касцёле Св. Кацярыны ў Пецярбургу, а 29 чэрвеня 1849 урачыста ўведзены ў магілёўскі кафедральны сабор. Праз яго старэчасць, адначасова з прызначэннем у архібіскупы яму дадзены быў памагаты са званнем каад’ютара і правам спадчыны Ігнацій Галавінскі. Да прызначэння архібіскупам намагаўся не канфліктаваць з уладамі і здолеў заваяваць іх давер. Тым не менш, не гледзячы на свой век і перашкоды ўладаў правёў візітацыю парафій Віцебскае і Магілёўскае губерняў, што дазволіла ліквідаваць злоўжыванні ў дыяцэзіі. Актыўна супрацьдзейнічаў зачыненню кляштараў (у 1840-я ўлады зачынілі 191 мужчынскі і 18 жаночых кляштараў). Быў аскетам, цярпліва ствіўся да іншых. Як адначаў Галавінскі, Дмахоўскі быў «чалавекам ціхім, сціплым, глыбока пакорлівым і добрым».
Раёны Іспаніі
Звычайна ў камаркі аб'ядноўваюцца муніцыпалітэты.
У Іспаніі няма адзінай сістэмы раянавання. У шэрагу правінцый камаркі — адміністрацыйныя адзінкі з уласнай адміністрацыяй, якая падпарадкоўваецца правінцыйнаму кіраўніцтву і аб'ядноўвае муніцыпалітэты. У некаторых правінцыях такія адміністрацыйныя раёны існавалі раней, але былі скасаваны.
Пад камаркамі маюцца на ўвазе таксама гістарычныя вобласці (такія як Ла-Манча), геаграфічныя вобласці (даліны, горныя раёны), эканамічныя вобласці, сельскагаспадарчыя раёны або раёны турызму. У асобных правінцыях існуе некалькі сістэм раянавання. Некаторыя камаркі знаходзяцца на стыку некалькіх правінцый. Некаторыя камаркі ахопліваюць вялікую тэрыторыю і падзяляюцца на падраёны (субкамаркі).
Макрыцавыя
Макрыцавыя (Alsinoideae) — падсямейства кветкавых раслін сямейства.
Выявы вызвалення
«Выявы вызвалення» (Befrielsesbilleder) — драматычны фільм дацкага рэжысёра Ларса фон Трыера, зняты ў 1982 годзе. Дзеянне адбываецца ў Капенгагене падчас Другой сусветнай вайны. Фільм паказвае гісторыю нямецкага афіцэра, які наведвае сваю дацкую палюбоўніцу пасля вызвалення Даніі ад акупацыі. Лента стала выпускной работай фон Трыера ў Нацыянальнай кінашколе Даніі. Яна стала першым фільмам з выпушчаных у дацкай кінашколе, якая выйшла ў кінапракат. Фільм таксама быў прадстаўлены ў праграме «Панарама» на 34-м Берлінскім міжнародным кінафестывалі.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (2004)
17 кастрычніка 2004 года адбыліся выбары дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання. У першым туры абралі 108 з 110 дэпутатаў. У склад Палаты прадстаўнікоў не ўвайшоў ніводны прадстаўнік апазіцыі.
Перадвыбарчае становішча
Гэтыя выбары ў 110-мясцовую Палату прадстаўнікоў сталі другімі парламенцкімі, што праводзіліся паводле Канстытуцыі з праўкамі 1996 года. Дэпутаты абіраліся на 4 гады на падставе мажарытарнай сістэмы. Імі станавіліся вылучэнцы, якія атрымлівалі больш як 50% галасоў у першым туры выбараў, калі яўка выбаршчыкаў перавышала 50%. Пры неабходнасці другі тур праводзіўся праз два тыдні пасля першага між дзвюма вылучэнцамі, якія набіралі найбольшую колькасць галасоў.
7 верасня 2004 года Аляксандр Лукашэнка аб'явіў аб правядзенні адначасова з парламенцкімі выбарамі рэферэндуму аб скасаванні канстытуцыйнага абмежавання займаць пасаду прэзідэнта не больш як 2 тэрміны.
Прававыя ўмовы
Выбары праводзіліся паводле Выбарчага кодэксу (ВК), ухваленага Нацыянальным сходам 24 студзеня 2000 года, са змяненнямі ад 22 чэрвеня 2000 года. Дадзены ВК абмяжоўваў грамадзянскія правы на ўдзел у выбарах, выбарчых камісіях, а таксама на агітацыю. Палітычныя партыі мусілі мець улічаную суполку ў выбарчай акрузе, дзе вылучалі сваіх кандыдатаў. Аднак у апошні дзень рэгістрацыі, 16 верасня 2004 года, шэраг мясцовых управаў Міністэрства юстыцыі знялі з уліку некалькі партыйных першасных суполак, што пазбавіла партыі права вылучаць у дадзеных акругах сваіх кандыдатаў.
Выбарчыя камісіі
Падрыхтоўку і правядзенне выбараў ажыццяўлялі выбарчыя камісіі: цэнтральная (ЦВК), 110 акруговых (АВК — на кожную выбарчую акругу) і 6'659 участковых (УВК). 40 УВК працавалі ў дыпламатычных прадстаўніцтвах Беларусі за мяжою. ЦВК складалася з тузіну асоб, першую палову з якіх у студзені 2002 года прызначыў Лукашэнка, а другую — Рада Рэспублікі.
АВК і УВК прызначаліся адмыслова перад выбарамі супольнымі нарадамі Радаў дэпутатаў і іх выканаўчых камітэтаў абласнога і раённага ўзроўню адпаведна.
Спісы выбаршчыкаў
Не йснавала зводнага спісу выбаршчыкаў між выбарчымі ўчасткамі. Не пазней як за 15 дзён да выбараў УВК правяралі і абнаўлялі спісы выбаршчыкаў. У дзень выбараў дадаткова ўнеслі ў спісы амаль 74 тысячы выбаршчыкаў, якія прыйшлі на ўчасткі. 12 кастрычніка 2004 года ЦВК дазволіла галасаваць і пры прад'яўленні студэнцкага білету, у якім не згадваецца грамадзянства.
Улік вылучэнцаў
Улік вылучэнцаў праходзіў з 7 да 16 верасня. АВК не рэгістравалі кандыдатаў пераважна па трох прычынах: 1) недакладнасці ў заявах аб даходах і маёмасці, 2) прызнанне несапраўднымі больш як 15% сабраных подпісаў, 3) несапраўднасць юрыдычнага адрасу партыйнае суполкі, ад якой вылучаўся кандыдат. Па апошняй прычыне Міністэрства юстыцыі зняло з уліку 10 партыйных суполак у апошні дзень рэгістрацыі іх кандыдатаў. З 692 вылучэнцаў АВК зарэгістравалі 359 (52%). Сярод іх быў:
21 прэтэндэнт адмовіўся ад удзелу ў выбарах яшчэ да прыняцця АВК рашэння або ўліку. З 312 вылучэнцаў, якім адмовілі ва ўліку, было каля 200 прадстаўнікоў партый. Улік прайшло 57 дэпутатаў папярэдняга склікання. З 29 вылучэнцаў ад РКРКППГА зарэгістравалі 8. З 20 вылучэнцаў ад КПБ зарэгістравалі 6, што былі з ліку 15 афіцыйных вылучэнцаў партыі. Таксама ўлік прайшлі 3 з 7 вылучэнцаў ад Рэспубліканскай партыі. Вылучэнца ад БССП не зарэгістравалі, Аграрная партыя афіцыйна не вылучала сваіх кандыдатаў. З 107 вылучэнцаў ЛДП зарэгістравалі 38 (36%). З 232 апазіцыйных вылучэнцаў АВК зарэгістравалі 122 (53%). З 5 удзельнікаў парламенцкае групы «Рэспубліка» АВК зарэгістравалі 2. Пазней Валерый Фралоў паспяхова абскардзіў адмову ў рэгістрацыі ў ЦВК. 8 вылучэнцаў ад Партыі БНФ і Cацыял-дэмакратычнай партыі «Народная Грамада» адмовіліся ад удзелу ў выбарах яшчэ да рашэння АВК аб уліку пад ціскам працадаўцаў і мясцовых уладаў. Кансерватыўна-Хрысціянская Партыя — БНФ ладзіла байкот выбараў і рэферэндуму.
Больш як 50 вылучэнцаў знялі свае кандыдатуры пасля заканчэння рэгістрацыі, з іх большасць праўрадавых ад рабочых калектываў, што зрабілі гэта ў падтрымку іншых праўрадавых вылучэнцаў. АВК скасавалі рэгістрацыю 20 вылучэнцаў напярэдадні выбараў, з якіх 10 ужо пасля пачатку датэрміновага галасавання 12 кастрычніка. У выніку на дзень выбараў засталося 330 кандыдатаў, або ў сярэднім па тры на кожную выбарчую акругу. У 77 акругах балатавалася па тры і менш кандыдаты, у тым ліку 10 безальтэрнатыўных выбарчых акругаў.
Скаргі
ЦВК разгледзела 166 скаргаў на адмову АВК у рэгістрацыі і задаволіла больш як чвэрць з іх, у тым ліку 29 скаргаў апазіцыйных вылучэнцаў. З каля 120 адхіленых скаргаў 74 далей разглядаліся Вярхоўным судом, з якіх той задаволіў толькі 2.
Перадвыбарная агітацыя і вяшчанне
Агітаванне апазіцыйных кандыдатаў абмяжоўвалася вылучанымі ўрадам грашыма. АВК скасавалі на падставе гэтага абмежавання рэгістрацыю 16 вылучэнцаў. Праўладныя вылучэнцы такога абмежавання не зазнавалі. На прэс-нарадзе 20 ліпеня 2004 года Лукашэнка заявіў, што аддаў «даручэнне», каб 30% дэпутатаў пераабралі. 6 кастрычніка ён дадаў, што праўладныя кандыдаты мусілі заняць усе 110 месцаў у Палаце прадстаўнікоў ужо па выніках першага туру выбараў, бо «ў нас досыць улады і тэхналогій, каб зруйнавальна выйграць гэтыя выбары».
Усё агульнакраёвае электроннае вяшчанне належала ўраду. У друку таксама дамінавалі ўрадавыя выданні. Цягам двух месяцаў напярэдадні выбараў каля дзясятка няўрадавых выданняў прыпынілі свой выхад, большасць з якіх на тры месяцы паводле пастановы Міністэрства інфармацыі з нагоды непаведамлення імі змен свайго юрыдычнага адрасу, частаты выхаду і зместу. 8 верасня ЦВК ухваліла пастанову №71, якой дазволіла кандыдатам выкласці свае перадвыбарчыя праграмы аб'ёмам у 2 машынапісныя старонкі ў газетах, а таксама ў аднаразовых 5-хвілінных выступах па тэлебачанні і на радыё, што ішлі ў запісе і цэнзураваліся. Тыя выступы перадаваліся ўрадавымі тэле- і радыёкампаніямі з 20 верасня па 11 кастрычніка. Аднак у сродках масавай інфармацыі (СМІ) не размяшчалася платная агітацыя, а электронныя СМІ не паказвалі дэбатаў між супернікамі. Да дадатковага ўрадавага вяшчання мелі доступ толькі дэпутаты, якія йшлі на перавыбранне. Дзяржаўныя тэлеканалы «БТ» і «Сталічнае тэлебачанне» паказвалі шэраг перадач «Канспіралогія», у якіх апазіцыйныя вылучэнцы вінаваціліся ў злачынствах і прыхільнасці да іх.
Назіранне
Большасць назіральнікаў належала да праўрадавых грамадскіх аб'яднанняў, такіх як супольнасці ветэранаў, фінансуемыя ўрадам маладзёвыя аб'яднанні і прафесійныя саюзы. Незарэгістраваная грамадзянская ініцыятыва «Партнёрства» ажыццяўляла назіранне за выбарамі ў 98 выбарчых акругах высілкамі больш як трох тысяч назіральнікаў, кожны з якіх атрымліваў акрэдытацыю зборам 10 подпісаў выбаршчыкаў адпаведных акругаў. Іх назіральнікі імкнуліся ахапіць назіраннем 25% участкаў кожнае акругі.
Галасаванне і падлік галасоў
Цягам пяці дзён датэрміновага галасавання скрыні для бюлетэняў не падлягалі апячатванню на ноч. Датэрмінова змушалі галасаваць навучэнцаў і супрацоўнікаў урадавых прадпрыемстваў. На большасці ўчасткаў падлік галасоў праводзіўся прыхавана ад назіральнікаў. Амаль палова УВК не вывесіла копіі пратаколаў аб выніках выбараў на сваіх участках. Замежныя назіральнікі ад АБСЕ здолелі засведчыць фальсіфікаванне атрыманых з УВК вынікаў выбараў АВК №101 (Ясенінская акруга, Мінск). Да таго ж, УВК адмаўляліся паведаміць замежным назіральнікам колькасць выбаршчыкаў у спісах сваіх участкаў.
Вынікі
18 кастрычніка ЦВК абвясціла папярэднія вынікі выбараў, а канчатковыя — 22 кастрычніка пасля адхілення ўсіх скаргаў, як неістотных. Штовечар да разгону 19 кастрычніка сіламі АМАП апазіцыя праводзіла дэманстрацыі супраць вынікаў выбараў. У выніку збіцця пры затрыманні старшыня АГП Анатоль Лябедзька правёў некалькі дзён у шпіталі. Паводле ЦВК прагаласавала 6 297 600 выбаршчыкаў (90,14%). З іх 17,39% прагаласавалі датэрмінова з 12 па 16 кастрычніка. У Мінску найвышэйшая яўка па краіне назіралася на датэрміновым галасаванні, аднак агульная яўка была найніжэйшай па краіне (81,62%). У першым туры выбараў абралі 108 з 110 дэпутатаў. У Наваполацкай акрузе №25 27 кастрычніка адбыўся другі тур, а ў Гродзенскай-Цэнтральнай №52 — паўторныя выбары. Першае паседжанне новаабранай Палаты прадстаўнікоў адбылося 16 лістапада. У яе склад увайшлі 12 прадстаўнікоў праўрадавых партый і ніводны прадстаўнік апазіцыі. Пераабраліся 46 дэпутатаў папярэдняга склікання. 100 дэпутатаў вылучаліся ад рабочых калектываў і зборам подпісаў. Толькі 14 вылучэнцаў здолелі абрацца праз выкарыстанне ўсяго аднаго шляху вылучэння.
Бюлетэні:
Размеркаванне месцаў:
1) паводле партыі —
2) паводле роду —
3) паводле веку —
4) паводле прафесіі —
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Гошчава)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — помнік драўлянага дойлідства ў в. Гошчава (Івацэвіцкі раён).
Гісторыя
Пабудаваная ў 1838 годзе.
Знішчэнне
У 2009 годзе настаяцелем царквы, А. У. Аўсяннікавым, у парушэнне заканадаўства аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны, у тым ліку падпісанага ім ахоўнага абавязацельства, без узгаднення з Міністэрствам культуры дэмантаваны драўляны будынак помніка архітэктуры 1838 года і на яго месцы ўзведзены новы цагляны храм. Міністэрствам культуры ў адрас уласніка, Івацэвіцкага райвыканкама і Брэсцкага аблвыканкама было вынесена прадпісанне ад 29.07.2009 аб прыпыненні ўсіх відаў работ і ўказана на неабходнасць распрацоўкі навукова-праектнай дакументацыі і прадстаўлення яе на ўзгадненне ў Міністэрства культуры ва ўстаноўленым парадку, што настаяцелем не было выканана. За ажыццяўленне рамонтных работ на гісторыка-культурнай каштоўнасці без распрацоўкі і ўзгаднення ва ўстаноўленым парадку навукова-праектнай дакументацыі і дазволу Мінкультуры, у адпаведнасці з артыкулам 19.3 КаАП Аўсяннікаў быў прыцягнуты да адміністратыўнай адказнасці ў выглядзе штрафа ў памеры 10 базавых велічынь; па факту страты адметных вартасцей гісторыка-культурнай каштоўнасці (знішчэння гісторыка-культурнай каштоўнасці) аддзелам унутранных спраў Івацэвіцкага райвыканкама былі праведзены тры праверкі, ва ўзбуджэнні крымінальнай справы ў адносінах да настаяцеля па артыкулам 344, 383, 428 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь была адмоўлена.
15 снежня 2021 года царква была пазбаўлена ахоўнага статусу рашэннем Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Мiнiстэрстве культуры Беларусі, прынятым на падставе прапановы ўпраўлення культуры Брэсцкага аблвыканкама, вынікаў архіўна-бібліяграфічных і натурных даследаванняў кіраўніка архітэктурна-рэстаўрацыйнага накірунка Сінадальнага аддзела Беларускай Праваслаўнай Царквы, архітэктара А. І. Масліева, а таксама з улікам рашэння Брэсцкага абласнога савета на пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны ад 20.10.2021.
Архітэктура
Мае глыбінна-прасторавую кампазіцыю. Трохзрубная пабудова з квадратным у плане аб’ёмам, трохграннай алтарнай апсідай і бабінцам з тамбурам. Аднолькавыя па вышыні зрубы накрытыя агульным двухсхільным дахам, які пад апсідай пераходзіць у паўшатровы. Прысадзісты аб’ём будынку ўзбагачаюць васьмерыковая вежа-званіца, накрытая шатром, две чацверыковыя вежачкі над бабінцам і купал на васьмігранным барабане над асноўным зрубам. Галоўны ўваход вылучаны порцікам на дзвюх падвойных фігурных калонах. Сцены ашаляваныя, прарэзаныя прамавугольнымі і паўцыркульнымі вокнамі з разнымі ліштвамі. У інтэр'еры над уваходам хоры, іканастас аздоблены разьбой.
Асімі Гаіта
Асімі Гаіта (Assimi Goita; нар. 1983) — малійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Нацянальнага камітэта выратавання народа. Раней служыў палкоўнікам у падраздзяленні спецыяльнага прызначэння Узброеных сіл Малі.
Біяграфія
Асімі Гаіта нарадзіўся ў 1983 годзе. З’яўляючыся сынам афіцэра малійскіх узброеных сіл, ён пайшоў па шляху бацькі, праходзіўшы навучанне ў ваенных акадэміях Малі і, у прыватнасці, наведваў Аб’яднаную ваенную школу ў Кулікора.
Гаіта служыў палкоўнікам у Аўтаномным батальёне спецыяльных сіл — падраздзяленні спецназа Малійскіх узброеных сіл. Ён узначальваў малійскі спецназ у цэнтры краіны і змагаўся з джыхадзістамі. Падчас армейскай службы афіцэр прайшоў навучанне ў Злучаных Штатах, Францыі і Германіі і меў досвед дзейнасці ў амерыканскім спецназе.
24 жніўня 2020 года ў выніку ваеннага бунту прызначаны старшынёй Камітэта выратавання народа, арганізацыі паўстанцаў, якія паабяцалі правесці новыя ўсеагульныя выбары. 24 мая 2021 года арыштаваў Ба Ндау падчас чарговага перавароту, прычынай чаму сталі змены ў кабінеце міністраў і парушэнне дамоўленасцяў з вайскоўцамі.
28 мая Канстытуцыйны суд Малі абвясціў палкоўніка Гаіта часовым прэзідэнтам краіны.
Іван Сямёнавіч Роўда
Івáн Сямёнавіч Ро́ўда (Ровдо Иван Семёнович; нар., , Мінская вобласць) — беларускі мовазнавец, доктар філалагічных навук, прафесар, дэкан філалагічнага факультэта БДУ, аўтар больш за 230 навуковых і вучэбна-метадычных прац.
Біяграфія
Навучаўся ў Мядзельская сярэдняй школе. У 1970 годзе паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1975 годзе па спецыяльнасці «руская мова і літаратура». З гэтага часу працуе выкладчыкам кафедры рускага мовазнаўства.
У 1980 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Межъязыковая омонимия в условиях русско-белорусского и белорусско-русского билингвизма», навуковы кіраўнік — прафесар П. П. Шуба.
У 1996 г. абараніў доктарскую дысертацыю «Лексічныя лакуны і сродкі іх кампенсацыі (супастаўляльнае сістэмна-функцыянальнае даследаванне беларускай і рускай моў)», пасля чага быў прызначаны на пасаду намесніка дэкана філалагічнага факультэта па навуковай рабоце і міжнародных сувязях. У 1997 г. абіраецца на пасаду прафесара кафедры рускай мовы, а ў 1999 г. — на пасаду загадчыка гэтай кафедры.
29 лістапада 2002 года ў БДУ адбылося ўрачыстае ўступленне Івана Сямёнавіча на пасаду дэкана філалагічнага факультэта.
Навуковая дзейнасць
Выкладаў рускую мову на кароткатэрміновых курсах у Фінляндыі, Італіі, Англіі. На працягу 1986—1989 гадоў працаваў у Чэхіі. Выступаў з лекцыямі ва ўсіх буйных гарадах гэтай краіны.
Даследуе супастаўляльнае мовазнаўства, лексікалогію, словаўтварэнне. З’яўляецца аўтарам шэрагу падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў па рускай і беларускай мовах для ВНУ і школ Беларусі.
З’яўляецца членам Вучоных саветаў філалагічнага факультэта і БДУ, членам шэрагу Саветаў па абароне дысертацый.
Аляксандр Пятровіч Каждан
Алякса́ндр Пятро́віч (Пейсахавіч) Кажда́н (Alexander Kazhdan;,  — , Думбартан-Окс, , ЗША) — савецкі і амерыканскі гісторык-візантыніст, армяніст, адзін з найбуйнейшых спецыялістаў XX стагоддзя па Візантыі і Вялікай Арменіі, рэдактар фундаментальнага «Оксфардскага слоўніка Візантыі».
Біяграфія
Нарадзіўся ў купецкай сям'і ў Маскве. Пасля рэвалюцыі сям'я зведала голад і нястачу. Бацька Пейся (Пейсах) Эфрон (у рускай версіі Пётр Ізраілевіч Каждан), стаў адным з вядучых спецыялістаў па тэхналогіі вырабу змазачных маслаў у савецкай танкавай прамысловасці. У 1939 годзе Аляксандр паступіў на гістарычны факультэт МДУ, але з-за «буржуазнага паходжання» яму было немагчыма атрымаць вышэйшую адукацыю ў Маскве, і ён скончыў Уфімскі педагагічны інстытут (1942).
У 1944 годзе Каждан ажаніўся з Рымай Ізвянскай, у тым жа годзе нарадзіўся сын Дзмітрый. Пасля абароны дысертацыі ў 1946 годзе дзверы маскоўскіх навуковых інстытутаў ізноў апынуліся зачынены перад ім, на гэты раз з-за яго «касмапалітычнай» нацыянальнасці. Навукоўцу прыйшлося бадзяцца па пазаштатных пасадах (педагагічныя інстытуты ў Іванаве, Туле, Вялікіх Луках).
З 1956 года прафесар Каждан працаваў у Інстытуце гісторыі АН СССР. За два дзесяцігоддзі ён падрыхтаваў мноства публікацый; сярод іх навуковыя кнігі і артыкулы, артыкулы ў вядучых энцыклапедыях, пераклады антычных і сярэдневяковых аўтараў, навукова-папулярныя артыкулы і кнігі. Каждан удзельнічаў у працы рэдкалегіі штогодніка «Візантыйскі летапіс». Дыскусійныя артыкулы Каждана ахвотна друкаваў Аляксандр Твардоўскі ў «Новым свеце».
У 1975 годзе сын Каждана Дзмітрый атрымаў запрашэнне заняць кафедру прафесара ў Гарвардскім універсітэце. Жыццё Аляксандра Пятровіча ўскладнілася, жонку звольнілі з працы, і ён прыняў рашэнне эміграваць. У 1978 годзе ён прыбыў у Вену з ізраільскай візай. Але праз год, пасля працяглага знаходжання ў Парыжы і Бірмінгеме, Каждан пасяліўся ў ЗША, дзе працаваў у Цэнтры вывучэння Візантыі ў Думбартан-Окс і вёў курс лекцый у Прынстанскім універсітэце.
Пасля 1978 года кнігі Аляксандра Каждана канфіскоўваліся з савецкіх бібліятэк, а артыкулы — з навуковага абароту. У маскоўскім выдавецтве «Мастацтва» на 30 гадоў «затрымаўся» рукапіс яго манаграфіі «Два дні з жыцця Канстанцінопаля».
Сын Давід (Дзмітрый) — ізраільскі (у мінулым амерыканскі) матэматык, спецыяліст па тэорыі прадстаўленняў груп. Унук Элі Каждан — шматгадовы саветнік і паплечнік Натана Шчаранскага, які займаў шэраг пасад на ізраільскай дзяржаўнай службе.
Палаца-паркавы ансамбль (Грозава)
Палаца-паркавы ансамбль Мержыеўскіх — помнік архітэктуры класіцызму, пабудаваная ў в. Грозава (Капыльскі раён). Да 1863 г. належала Мержыеўскім, пазней — Вітгенштэйнам.
У палацы размяшчалася школа. На 2012 год будынак закрыты на рэканструкцыю.
Архітэктура
Палац — мураваны двухпавярховы будынак з вальмавым дахам. Цэнтр сіметрычна-восевай кампазіцыі падкрэслены чатырохкалонным порцікам з пандусам на галоўным і глыбокім рызалітам на дваровым фасадах (на акварэлі Н. Орды 1864—76 гг. таксама меў чатырохкалонны порцік). Да заходняга тарца палаца далучаная аднапавярховая службовая прыбудова. Пластыка фасадаў ствараецца прафіляванымі цягамі, ліштвамі прамавугольных акон і дзвярэй, лапаткамі і рустам па вуглах будынку. Планіроўка анфіладна-калідорная з цэнтральнай групай парадных памяшканняў і вялікім вестыбюлем з двухбаковай лесвіцай. Пад будынкам скляпеністыя сутарэнні.
З боку дваровага фасада на схіле ўзгорку быў разбіты парк (не захаваўся).
Яўген Аляксеевіч Роўба
Яўген Аляксеевіч Ро́ўба (нар., в. Андрушоўшчына, Лідскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1999), прафесар (2001).
Скончыў у 1971 годзе БДУ. З 1974 года ў Гомельскім універсітэце, з 1977 года загадчык кафедры. З 1979 года ў Гродзенскім універсітэце, у 1994—1998 загадчык кафедры; у 1980—1986, 1992—1994 і з 1998 прарэктар.
Навуковыя працы па вывучэнні інтэрпаляцыйных рацыянальных аператараў і рацыянальных шэрагаў Фур’е.
Дзіраўка
Значэнне і выкарыстанне
часта выкарыстоўваецца ў якасці дэкаратыўнай расліны.
Ятрышнік мужчынскі
Ятры́шнік мужчынскі (Orchis mascula) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20—50 см, з двума авальнымі клубнямі. Сцябло прамастойнае, мясістае, з фіялетавымі плямамі знізу. Лісце шырокаланцэтнае, звужанае да асновы, даўжынёй 7—12 см, часта з фіялетава-пурпуровымі плямамі, сабранае каля асновы сцябла. Кветкі светла-пурпуровага, ружовага або бледна-фіялетавага колеру. Суквецце — разрэджаны колас. Плод — каробачка.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, Заходняй Азіі (Іран, Ірак, Ліван, Турцыя), Паўночнай Афрыкі (Алжыр, Марока), на Каўказе і Канарскіх астравах.
Ценевынослівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце на вільготных лугах, узлесках і палянах, ускрайках балот, пераважна на карбанатных глебах. Цвіце ў канцы мая — пачатку чэрвеня. Плады паспяваюць у чэрвені—ліпені. Энтамафіл і анемахор. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна (клубнямі).
Ахоўны статус
Від занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь 1-га і 2-га выданняў. Ахоўваецца на тэрыторыі Літвы, Латвіі, Расіі, Украіны, Фінляндыі, Эстоніі, Паўднёвай Асеціі. Уключаны ў Дадатак II Канвенцыі CITES.
Міхаіл Кулеша
Біяграфія
Міхаіл Кулеша нарадзіўся ў Вільні ў збяднелай шляхецкай сям'і. Жывучы і працуючы ў шматэтнічным асяродку тагачаснай сталіцы Віленскай губерні Расійскай імперыі, карыстаўся польскім напісаннем свайго прозвішча, Kulesza, і падчас выставак у Францыі называў сябе «польскім мастаком».
Вучыўся ў цыстэрцыянскай пачатковай школе ў Трашкунах, мастацтву пачаў навучацца ў гімназіі ў неакласіцысцкага мастака Яна Дамеля. Вучобу працягваў у Імперскім універсітэце Вільні, дзе асвойваў літаграфію ў Яна Рустэма. Міхаіла Кулешу лічылі адным з найбольш здольных вучняў. Пра яго працаздольнасць сведчыць той факт, што Міхаіл прадаставіў на факультэцкую выстаўку 25 твораў — малюнкі пер'ем, эскізы, копіі карцінаў Рэмбранта.
Падчас вучобы ў каледжы далучыўся да філаматаў і быў арыштаваны за сувязь з імі ў 1823. У 1829 Міхаіл Кулеша атрымаў званне доктара філасофіі мастацтва.
Доўгі час быў вольны мастаком, даючы прыватныя заняткі па выяўленчым мастацтве, дапамагаў у літаграфічнай краме Юзафа Азямблоўскага. Падчас падарожжа ў Крым спыняўся на нейкі час у Мінску.
У 1837 годзе пераехаў з Вільні ў Крожы дзеля выкладання. Праз два гады быў пераведзены ў Гродна, дзе выкладаў у прыватнай школе. У 1844 перайшоў на працу ў новаадчынены Інстытут высакародных дзяўчын у Беластоку Гродзенскай губерні, дзе і застаўся жыць да смерці. У 1845, падчас паездкі па Берасцейшчыне, гасцяваў у свайго сябра Фелікса Улодака.
Творчасць
Падарожнічаючы па Беларусі і Літве, маляваў відарысы, этуды мясцін. Планаваў выдаць серыю альбомаў з выявамі найцікавейшых мясцін Беларусі, Літвы, Валыні. Аднак пры яго жыцці выйшаў толькі адзін альбом, выдадзены пры дапамозе Юзафа Крашэўскага.
Пасля смерці яго творы да Першай сусветнай вайны ўпрыгожвалі хаты ў Мінску, Гродна, Беластоку, Вільні, Варшаве. Малая частка карцін, што захавалася, цяпер знаходзіцца ў Мастацкім музеі ў Вільні.
Забычанскі сельсавет
Забычанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Забычанне.
Геаграфія
Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Касцюковіцкага раёна, аддалены ад раённага цэнтра на 20 км. На тэрыторыі сельсавета працякаюць рэкі Жадунька і Крупня, праходзіць аўтамабільная дарога Касцюковічы — Чэрыкаў.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У канцы 1930-х гадоў на тэрыторыі сельсавета існавалі скасаваныя сёння вёскі Мая, Гарадок, Чырвоная Іскра. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Негінскага сельсавета.
8 снежня 1959 года ўтвораны зноў у складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Брацькавіцкага, Негінскага і Нізкаўскага сельсаветаў, вёскі Антонаўка, Вялікая Валаскоўня і Малая Валаскоўня перададзены ў склад Пралетарскага сельсавета, вёска Васілёўка перададзена ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Касцюковіцкага гарсавета. 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета зноў утвораны Брацькавіцкі сельсавет (у складзе 8 населеных пунктаў: Блудзімля, Брацькавічы, Восаў, Дубраўка, Калодзецкая, Скалін, Хамінка і Чытавыя). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 15 населеных пунктаў. 26 лютага 1992 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Брацькавіцкага сельсавета. 28 сакавіка 1996 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Касцюковіцкага гарсавета перададзена вёска Васілёўка.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1026 чалавек, з іх 92,2 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 0,6 % — украінцы. Станам на 2018 год у Забычанскім сельсавеце пражывала 868 жыхароў, налічвалася 400 двароў.
Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавета дзейнічае філіял № 1 «Цэмагра» ААТ «Беларускі цэментны завод», сельскагаспадарчыя прадпрыемствы. Адукацыю забяспечвае ДУА «Мурынборскі ВВК яслі-сад-сярэдняя школа», культурныя ўстановы на тэрыторыі сельсавета прадстаўлены Забычанскім і Мурынборскім сельскімі клубамі. Усталявана 9 помнікаў і абеліскаў салдатам, загінулым у гады Вялікай Айчыннай вайны.
Медычныя паслугі аказваюць Забычанская бальніца і фельчарска-акушэрскі пункт у вёсцы Мурын Бор, гандлёвае абслугоўванне насельніцтва ажыццяўляюць крамы Касцюковіцкага раённага спажывецкага грамадства. Працуюць аддзяленні сувязі у Забычанні, Нізьках і Негіне. Тэлефонныя станцыі знаходзяцца ў вёсках Нізькі і Забычанне.
Сядзібна-паркавы ансамбль (Грымяча)
Палацава-паркавы ансамбль знаходзіцца ў параўнальна добрым стане, вызначаецца прыгажосцю навакольнага ландшафту, але палац быў значна разрабаваны пасля высялення з яго ў 1990-я гг. летняга лагера для адпачынку дзяцей.
Архітэктура
У ансамбль уваходзяць мураваны аднапавярховы палац, пейзажны парк, тры мураваныя гаспадарчыя пабудовы.
Палац
Палац мае сіметрычную аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю, у плане прамавугольны з трыма значна выступаючымі рызалітамі: цэнтральным і двума бакавымі. Цэнтральны рызаліт вылучаны чатырохкалонным порцікам дарычнага ордара з трохвугольным франтонам. Бакавыя рызаліты дэкарыраваны пілястрамі і завершаны атыкавай сценкай. Аконныя праёмы дэкарыраваны ліштвамі, простымі сандрыкамі і падаконнымі нішамі. Палац накрываў высокі чатырохсхільны гладкі дах.
Спадарожны струмень
Спадарожны струмень (спадарожны след) — гэта паветранае цячэнне ў выглядзе віхраў, зрываемых з заканцовак крыла самалёта ў палёце.
Сядзібна-паркавы ансамбль (Грымяча)
Парк
За невялікім паркавым партэрам размяшчаецца пейзажная частка парку. Яна займае пагорак, з якога адкрываюцца перспектывы на маляўнічае наваколле і раку Пульва. Паўтараючы форму пагорка, каля яго падножжа праходзіла алея з грабу. У салітэрах, невялікіх дрэвавых групах выкарыстоўваліся экзатычныя віды. Захаваліся адзінкавыя дрэвы ясеню звычайнага ніцага, елкі блакітнай, лістоўніцы, шаўкоўніцы, глогу і інш.
Спадарожны струмень
Для памяншэння страт энергіі на ўтварэнне спадарожнага следу на канцах крылаў усталёўваюцца спецыяльныя заканцоўкі, якія на выгляд нагадваюць невялікія «крылцы» — аэрадынамічныя грабяні або вінглеты (ад winglets), размешчаныя вертыкальна або нахільна. Усталёўка гэтых элементаў дазваляе павялічыць пад'ёмную сілу крыла і знізіць расход паліва. Да недахопаў адносяць паменшаную ўстойлівасць да бакавога ветру.
Дзіраўка трохрассечаная
Значэнне і выкарыстанне
Часта выкарыстоўваюць як дэкаратыўную расліну.
Аляксандр Паўлавіч Старчай
Аляксандр Паўлавіч Старчай (, г. Барвенкава, Харкаўская вобласць — ) — беларускі інжынер-архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1934 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў у праектных арганізацыях Масквы, Гродна, з 1960 па 1968 г. — галоўным архітэктарам Маладзечна.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1960 года.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты планіроўкі пасёлкаў тэкстыльшчыкаў у Казані (1936—1938), праекты планіроўкі і забудовы Гродна (1951—1953), Маладзечна (1953—1968).
Палёўка
Палёўка — шматзначны тэрмін.
Агульнарасійскі класіфікатар аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу
Агульнарасійскі класіфікатар аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу (скарочана АКАТП) — класіфікатар аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Расійскай Федэрацыі (Расіі), уваходзіць у склад «Адзінай сістэмы класіфікацыі і кадзіравання тэхніка-эканамічнай і сацыяльнай інфармацыі Расійскай Федэрацыі (АСКК)». АКАТП прызначаны для забеспячэння дакладнасці, супастаўнасці і аўтаматызаванай апрацоўкі інфармацыі ў разрэзах адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу ў такіх сферах, як статыстыка, эканоміка і іншыя.
Да 1 студзеня 2014 абавязкова ўказваўся ў падатковых плацежных даручэннях, дзе было адпаведнае поле (у любых іншых плацежных даручэннях поле пакідалася пустым). З 1 студзеня 2014 у гэтай ролі заменены кодам АКТМУ, які ўказваецца ў тым жа поле плацежнага даручэння.
Аб’екты класіфікацыі
У класіфікатары прынята іерархічная сістэма класіфікацыі.
Першы ўзровень класіфікацыі ўключае аб’екты федэральнага значэння:
Да другога ўзроўню класіфікацыі адносяцца:
Да трэцяга ўзроўню класіфікацыі адносяцца:
У межах груповак трэцяга ўзроўню класіфікацыі кадзіруюцца сельскія населеныя пункты.
Эльблёнг (значэнні)
Эльблёнг:
Касцёл францысканцаў (Грынявічы)
Касцёл францысканцаў — каталіцкі храм у в. Грынявічы (Свіслацкі раён). Пабудаваны ў 1792 г. Помнік архітэктуры позняга барока.
Францысканскі кляштар быў заснаваны у 1679 годзе ў маёнтку Лапеніца ў Ваўкавыскім павеце Янам Агінскім разам з другой жонкай Яаннай Тэадорай з Нарушэвічаў.
Архітэктура
Мураваная трохнефная базіліка з бязвежавым фасадам і прамавугольнай алтарнай апсідай накрытая пакатым (раней высокім) двухсхільным дахам. Кароткія бакавыя нефы завершаныя невысокімі аб’ёмамі сакрысцій. Сцены бакавых фасадаў рытмічна расчлянёныя плоскімі пілястрамі. Вокны з лучковымі завяршэннямі. Пукаты галоўны фасад падзелены на два ярусы на ўзроўні карнізаў нефаў і завершаны фігурным франтонам. Дэкор галоўнага фасада і інтэр'ер змененыя пры перабудове касцёла пад праваслаўную царкву ў 1870 г. Зберагліся дзверы з каванымі накладкамі, фрагменты мураванай агароджы і брама XVIII ст.
Нарвік
На́рвік (Narvik) — горад на поўначы Нарвегіі, цэнтр камуны.
Гісторыя
Першапачаткова порт для вывазу руды заснаваны англа-шведскай кампаніяй. 3 1887 называўся Віхторыяхаўн, з 1898 — Нарвік. 3 1902 горад. Хутха развіваўся пасля будаўніцтва чыгункі Мальмбанан (самая паўночная ў свеце). У Другую сусветную вайну ў час Нарвежскай аперацыі (1940) акупіраваны нямецкімі войскамі. 14—18.4.1940 у раёне Нарвіка высадзіўся брытанскі, французскі і польскі дэсант, які авалодаў горадам; у сувязі з цяжкім становішчам на фронце ў Францыі 8 ліпеня саюзныя войскі эвакуіраваны.
Гаспадарка
Порт у глыбіні незамярзаючага Офат-фіёрда. Штогадовы знешнегандлёвы грузаабарот звыш 20 млн т, больш за 90 % складае жалезная руда; ажыццяўляецца вываз руды са Швецыі, цэлюлозы і драўніны з Фінляндыі. Сярод галін гаспадаркі рыбалоўства, суднарамонт.
Уладзімір Іванавіч Старчанка
Уладзімір Іванавіч Старчанка (нар., Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. З 1972 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, з 1987 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскграмадзянпраекце.
Творчасць
Асноўныя працы: корпус тэарэтычных заняткаў райаб’яднання «Сельгастэхніка» ў Нясвіжы (1981); у аўтарскім калектыве: раённыя бальніцы ў Барысаве (1976—1981), Уздзе (1984), Лагойску (1987), тэрапеўтычныя карпусы бальніц у Івянцы (1976—1980) і Лагойску (1982), праектна-канструктарскага бюро Мінсельбуда БССР па вуліцы Серафімовіча (1977), сквер па вул. Прытыцкага (1977—1979) у Мінску, забудова праспекта Міру (1982—1984) і вуліцы Леніна (1985) у Жодзіне, санаторна-аздараўленчы дзіцячы садок-яслі «Сонейка» ў Маладзечне (1987).
2-я прэмія за праекты міжнароднага аэравакзала ў Брэсце (1974) і мемарыяла партызанскай славы (1975) на рэспубліканскіх конкурсах — у аўтарскім калектыве
Нар-Дос
Нар-Дос (Նար-Դոս, сапр. Мікаэл Захаравіч Аванісян;, Тыфліс — ) — армянскі пісьменнік. Народны пісьменнік Арменіі (1927). Народны пісьменнік Грузіі (1927).
Жыў у Грузіі. Літаратурную дзейнасць пачаў у 1880-я г. (артыкулы, аповесці, п’есы). Майстар «малой» прозы і псіхалаіічнага рамана. У цыкле навел «Наш квартал» (1888—94), аповесцях «Ганна Сараян» (1888), «Я і Ён» (1889), «Забіты голуб» (1898), «Адзін з цяжкіх дзён» (1904), «Бяз вестак прапаўшы», «Апошнія магікане» (абедзве 1930) і інш. паказаў пошукі чалавекам свайго месца ў жыцці, яго пакуты ў свеце прагаатызму і бездухоўнасці. Праблемы інтэлігенцыі і шляхі вырашэння ёю надзённых сацыяльных праблем — тэмы раманаў «Барацьба» (1911), «Смерць» (1912), «Новы чалавек» (выд. 1935), адметных майстэрствам псіхалагічнага аналізу і каларытным апісаннем сацыяльнага асяроддзя.
Графства
Графства (Grafschaft; comitatus; shire і ) — першапачаткова абласны падзел у Франкскай дзяржаве і ў Англіі.
Гісторыя
Меравінгскія каралі, арганізуючы адміністрацыйны лад сваёй дзяржавы, карысталіся абласнымі падзеламі, якія ўжо існавалі раней (напр., у рымскай Галіі, — гарадскія акругі, або civitates). У чыста германскіх землях або ўтвараліся падобныя ж гарадскія акругі, або ў аснову падзелаў клаліся тэрыторыі, раней занятыя асобнымі дробнымі плямёнамі. З прычыны таго, што ўсе гэтыя акругі паступова прынялі характар аднастайных адміністрацыйна-судовых, фінансавых і ваенных падзелаў дзяржавы і на чале кожнага з іх стаяў граф, то і да іх пачалі ўжываць назву comitatus — графства. Назва гэта асабліва ўвайшла ва ўжытак (пераважна ў законах) у эпоху Карла Вялікага. З развіццём феадальных адносін графствы на кантыненце страцілі значэнне адміністрацыйных адзінак дзяржавы, пад гэтым імем сталі разумець сукупнасць зямель, якімі валодала асоба, якая насіла тытул графа. Феадальныя сярэднявечныя графствы кантынента, якія склаліся такім чынам, у позні час, з заняпадам феадалізму і з развіццём нацыянальных дзяржаў павінны былі цалкам страціць сваё значэнне.
Англійскія графствы
Паходжанне англійскіх графстваў (shire, county) вельмі старажытнае. Адны з іх утварыліся прама з найстаражытных англасаксонскіх самастойных каралеўстваў, якія сталі з цягам часу часткамі адзінага каралеўства Англіі (такія Кент, Сасэкс); іншыя ўтварыліся з частак асобных каралеўстваў (такія Норфалк і Сафалк у старажытнай Іст-Англіі і інш.); іншыя, нарэшце, узніклі ўжо пасля аб'яднання дзяржавы (Дарэм, Камберленд і інш.). Адрозненне, абумоўленае паходжаннем, з часам згладзілася, і ўсе графствы сталі ўяўляць сабой аднастайныя адміністрацыйныя, судовыя, фінансавыя і ваенныя адзінкі дзяржавы. Пры нарманскіх каралях на першае месца ў графстве выходзяць шэрыф, які распараджаецца ваеннымі сіламі графства, старшыня ў судзе графства, загадчык справамі паліцэйскімі і фінансавымі. У эдвардыянскую эпоху з развіццём міліцыі, суда прысяжных і інстытута міравых суддзяў графства з'яўлялася асноўнай адзінкай, да якой ужываецца ўся арганізацыя мясцовага самакіравання. Гэта значэнне асноўнай адзінкі мясцовага самакіравання графства (нароўні з гарадамі) захоўваецца і да найноўшага часу; змяняюцца падрабязнасці, характар асобных інстытутаў, але агульнае значэнне графства застаецца амаль нязменным. Цяперашнія «суды графстваў» маюць мала агульнага з гістарычнымі графствамі і іх судамі: новыя суды графстваў узніклі толькі ў 1846 г.
Сельская газета
Гісторыя
Першы нумар газеты выйшаў 15 студзеня 1921 года. Больш чым за 90 год існавання газеты, у выдання было больш дзясятка галоўных рэдактараў і сем назваў. Газета выходзіла як «Беларуская вёска», «Беларуская веска», «Калгаснік Беларусі», «Савецкі селянін», «Калгасная праўда», «Сельская газета», «Белорусская нива» і ізноў як «Сельская газета».
Георгій Васільевіч Мяцельскі
Георгій Васі́льевіч Мяце́льскі (Георгий Васильевич Метельский;, , Бранская вобласць, Расія — , ) — расійскі пісьменнік, празаік, аўтар вершаў.
Біяграфія
Скончыў школу ў Старадубе, затым Ліпецкі горна-металургічны тэхнікум і Маскоўскі інстытут чыгуначнага транспарту, па сканчэнні якога паступіў у аспірантуру.
У 1944 па накіраванні пераехаў у Вільню. Супрацоўнічаў у штодзённай газеце «Советская Литва». У паездках па Літве сабраў матэрыял для кніг нарысаў пра Літве («У боку Нёмана», 1957; «Кропля бурштыну», 1986).
З 1955 сябар Звязу пісьменнікаў СССР. З 1956 пакінуў працу ў рэдакцыі і стаў прафесійнымі пісьменнікам. Здзейсніў мноства паездак па Савецкім Саюзе (Ямал, Таймыр, Якутыя, Чукотка, Камчатка, Сахалін, Курыльскія астравы, рэспублікі Сярэдняе Азіі і Каўказу) і некаторых замежных краінах.
Творчасць
Аўтар больш за сорак кніг, у тым ліку зборнікаў вершаў «Сонечная ноч», «Прасвятленне», «Горад мой», таксама зборнікаў аповесцяў і аповядаў «Чыстыя дубровы», «Лісце дубу», «Адзін крок», «У трохстах кіламетрах ад жыцця», «Лесавічка», «Восем дзён чакання» і інш. Асобныя нарысы, аповесці, аповяды публікаваліся як у мясцовым друку (часопіс «Коммунист», альманах і, пасля, часопіс «Литва литературная», газета «Советская Литва», пераназваная пасля ў «Эхо Литвы»), так і за межамі Літоўскае ССР (часопісы «Дон», «Звезда», «Октябрь»).
Творчасць носіць рысы вернасці сацыялістычнай ідэалогіі, асабліва выразнай у кнігах нарысаў і аповесцях пра геолагаў («Ямал — край зямлі», «На 62-й паралелі») і памежнікаў («Тайфун над памежнай заставай», «Бедныя вы мае»). Дзеянне ў гісторыка-бытавых раманах «Скрыжаваныя стрэлы», «Старадубскае лета» і аповесцях «Лісце дубу», «Адзін крок», «Чорныя раўчукі» разгортваецца ў Старадубе.
Для серыі «Политиздата» «Палымяныя рэвалюцыянеры» пісаў гісторыка-біяграфічныя аповесці пра рэвалюцыянераў Зігмунта Серакоўскага («Даленга», 1972), Пятра Смідовічы «Непаўторны» (1976), Івана Фіялетава («Да апошняга подыху», 1984).
У познія гады напісаў некалькі гісторыка-біяграфічных аповесцяў і раманаў пра прамыслоўца Сяргея Мальцава, кампазітара Аляксандра Рубца, паэтаў Фёдара Цютчава і Аляксея Талстога.
У 1953 у часопісе «Пяргале» быў надрукаваны першы, відаць, пераклад на літоўскую мову — нарыс «Па Нёмне». Некаторыя творы перакладаліся, акрамя літоўскае, на венгерскую, украінскую, чэшскую і іншыя мовы.
Офат-фіёрд
Офат-фіёрд (Ofotfjorden) — вузкі заліў у Нарвежскім моры ў 200 км на поўнач ад Палярнага круга. З’яўляецца 12-м па даўжыні фіёрдам ў Нарвегіі, даўжыня 78 км, і 18-м па глыбіні — максімальная глыбіня 553 метра. Уздоўж берагоў гэтага фіёрда размешчаны буйны горад Нарвік.
Фіёрд з’яўляецца самым доўгім у фюльке Нурлан і 4-м па даўжыні ў Паўночнай Нарвегіі.
Яблыня слівалістая
Яблыня слівалістая, Яблыня кітайская (Malus prunifolia) — від пладовых дрэў роду сямейства. Родам з Паўднёва-Усходняй Азіі.
Батанічнае апісанне
Вышыня дрэва дасягае 10 метраў. Лісце яйкападобнае або эліптычнае, вострапілаватае, голае. Кветкі буйныя, белага колеру. Плады дробныя, да 2 см у дыяметры, чырвонай або жоўтай афарбоўкі, круглявай або злёгку авальнай формы, даволі доўга захоўваюцца на дрэве. Дрэвы ўстойлівыя супраць марозу.
Хайле Гебрэселасіе
Хайле Гебрэселасіе (ኃይሌ ገብረ ሥላሴ, Haile Gebrselassie; нар., Асэла, правінцыя Арсі, Эфіопія) — эфіопскі стаер і марафонец. Двухразовы алімпійскі чэмпіён і чатырохразовы чэмпіён свету ў бегу на 10 000 метраў, чатырохразовы чэмпіён свету ў закрытых памяшканнях на дыстанцыях 1500 і 3000 метраў. З 1994 года ўсталяваў 27 сусветных рэкордаў на бегавых дыстанцыях, пачынаючы ад 2000 метраў і заканчваючы марафонам. У цяперашні час мае сусветныя рэкорды ў бегу на 20 000 метраў і бегу за гадзіну.
Прызнаны найлепшым лёгкаатлетам свету 1995 і 1998 гадоў па версіі часопіса Track & Field News, найлепшым лёгкаатлетам свету па версіі ІААФ 1998 года. Лаўрэат прэмій «Спартсмен года AIMS» 2006, 2007 і 2009 гадоў і «Самы хуткі час AIMS» 2007 і 2008 гадоў.
У лістападзе 2021 года Хайле Гебрэселасіе знаходзіцца на фронце бітвы ў Эфіопіі супраць паўстанцаў Тыграй.
Картлі
Ка́ртлі (ქართლი) — адна з асноўных гісторыка-геаграфічных абласцей Грузіі, калыска яе дзяржаўнасці. З адміністрацыйнага пункта гледжання, Картлі складаецца з Квема-Картлі і Шыда-Картлі. Частка тэрыторыі адносіцца да Мцхета-Мтыянецкага і Самцхэ-Джавахецкага краёў. Горад Тбілісі таксама знаходзіцца на тэрыторыі гістарычнай вобласці Картлі. Тэрыторыя Шыда-Картлі ўключае тэрыторыю былой Паўднёва-Асяцінскай аўтаномнай вобласці, якая цяпер непадкантрольная ўладам Грузіі.
Картлійская гаворка ляжыць у аснове грузінскай мовы. У сучаснай грузінскай мове лінгвісты вылучаюць картлійскі дыялект.
На тэрыторыі Картлі размешчаны гарады: Тбілісі, Руставі, Горы, Хашуры, Карэлі, Каспі, Цхінвалі, Ахалгоры, Балнісі, Марнеулі, Мцхета, Душэты, Баржомі. У вобласці шмат гістарычных помнікаў найстаражытнай і найноўшай гісторыі Грузіі.
Трудо
Вядомыя носьбіты:
Уэст-Мідлендс (гарадская агламерацыя)
Гарадская агламерацыя Уэст-Мідлендс — найбуйнейшая гарадская агламерацыя рэігёна Уэст-Мідлендс, з насельніцтвам больш за два мільёны чалавек. Асноўны горад агламерацыі — Бірмінгем.
Па дадзеных Міністэрства статыстыкі Англіі (Office for National Statistics) у 2001 годзе гарадская агламерацыя Уэст-Мідлендс складалася з 10 населеных пунктаў з агульнай колькасцю насельніцтва 2 284 093 чалавек .
Спіс населеных пунктаў
Населеныя пункты гарадской агламерацыі Уэст-Мідлендс прыведзены ў парадку змяншэння колькасці насельніцтва.
Дэкларацыя незалежнасці Крыма
Дэкларацыя незалежнасці Аўтаномнай Рэспублікі Крым і горада Севастопаль — дакумент, прыняты 11 сакавіка 2014 года Вярхоўнай Радай Аўтаномнай Рэспублікі Крым, які абвясціў  Аўтаномную Рэспубліку Крым разам з горадам Севастопаль  суверэннай дзяржавай, якая пры адпаведных вынікаў  рэферэндуму 16 сакавіка 2014 мае права звярнуцца да  Расіі пра ўключэнне тэрыторыі ў склад  федэрацыі на правах  суб'екта. Рашэнне падтрымалі 78 з 81 прысутных дэпутатаў крымскага парламента. Таксама 11 сакавіка дэкларацыю падтрымаў Севастопальскі гарадскі савет.
Рэакцыя
Міністэрства замежных спраў Расіі прызнала незалежнасць Крыма, паколькі такое рашэнне Вярхоўнай Рады АРК спасылаецца на нормы міжнароднага права, у прыватнасці Статут ААН і высноў  Міжнароднага Суда ААН ад 22 ліпеня 2010 года па  Косаве.
Генеральная пракуратура Украіны звярнулася да Акруговага адміністрацыйнага суда Кіева з патрабаваннем адмяніць зацверджаную Вярхоўнай Радай АРК і Севастопальскім гарсаветам Дэкларацыю аб незалежнасці Крыма і рашэнне аб правядзенні рэферэндуму 16 сакавіка. У Генеральнай пракуратуры лічаць такія рашэнні незаконнымі і прызнае, што яны замахваюцца на тэрытарыяльную цэласнасць і канстытуцыйны лад Украіны, а таксама ставяць пад пагрозу грамадскі парадак, жыцці і здароўе грамадзян і шкодзяць грамадскім і дзяржаўным інтарэсам  грамадзян Украіны.
Нелегітымным рашэннем аб аддзяленні Крыма ад Украіне назваў  народны дэпутат ад  Партыі рэгіёнаў  Юрый Мірашнічэнка, каментуючы пазіцыю партыі адносна крымскіх падзей.
Лідар Меджліса крымскататарскага народа Рэфат Чубараў негатыўна выказаўся адносна прыняцця дакумента, паколькі ён пагаршае крызіс у Крыме.
Тыпавы від
Тыпавы від (у біялагічнай сістэматыцы) — від, які выступае ў якасці наменклатурнага тыпу роду.
Ва ўсіх спрэчных сітуацыях тыпавы від выступае ў якасці адзінага аб'ектыўнага носьбіта дадзенага радавога імя.
Правілы і рэкамендацыі, якія тычацца тыпавых відаў, сфармуляваны ў адпаведных міжнародных кодэксах: заалагічнай і батанічнай наменклатуры, а таксама адмысловым кодэксе наменклатуры бактэрый.
Відавочнае і недвухсэнсоўнае ўказанне тыпавога віду стала агульнапрынятай практыкай толькі у канцы XIX стагоддзя. Тыпавыя віды шматлікіх родаў, вылучаных у XVIII і пачатку XIX стагоддзяў, былі пазначаны пазней на падставе правіл і рэкамендацый, запісаных у кодэксах.
Гл. таксама
Артыкулы пра прыватныя выпадкі наменклатурнага тыпу:
Вайцяхоўскі
Вайцяхоўскі — прозвішча.
Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Гудагай)
Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі — каталіцкі храм у в. Гудагай (Астравецкі раён). Помнік драўлянага дойлідства.