cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віктар Аляксандравіч Лягін
Біяграфія
У сакавіку 1943 года быў схоплены пры выкананні задання. На допытах пад катаваннямі не выдаў удзельнікаў групы. 17 ліпеня 1943 года Лягін быў расстраляны.
За ўзорнае выкананне спецыяльных заданняў у тыле праціўніка і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства Віктару Аляксандравічу Лягіну 5 лістапада 1944 года пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Боза
Боза (Bosa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арыстана.
Насельніцтва складае 7972 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 58 чал./км². Займае плошчу 136 км². Паштовы індэкс — 8013. Тэлефонны код — 0785.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Emilio e Priamo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Цеснавая 1
Цеснава́я 1 (, Тесновая 1) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Да 2013 года вёска была цэнтрам Цясноўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 55 км у напрамку на паўночны захад ад горада Стоўбцы, за 75 км ад Мінска.
Карагашы
Карагашы (саманазва: карагаш-ногайлар) — субэтнас у складзе нагайскага народа, прадстаўнікі якога пражываюць пераважна ў сёлах Растапулаўка, Джанай, Ясын-Сакан і Лапас у паўднёвай частцы Астраханскай вобласці Расіі. Гавораць на гаворцы, якую некаторыя лінгвісты лічаць самастойнай карагашскай мовай, а іншыя — дыялектам нагайскай.
Чышміджыу
Чышміджыу (Cișmigiu) — штучнае возера, размешчанае ў аднайменным парку ў цэнтры Бухарэста. Мае выцягнутую форму: пры шырыні каля 50 м у даўжыню дасягае 1,3 км; глыбіня возера не перавышае 2 м.
У цёплую пару года на беразе возера працуе пракат лодак і катамаранаў. Зімой яно пакрываецца лёдам і ператвараецца ў вялізны ледзяны каток з пракатам канькоў. Каток лічыцца адным з найбуйнейшых у Бухарэсце, яго плошча — 30 тыс. м². Як правіла, ён адкрываецца ў лістападзе і працуе да сакавіка.
Кенесары (сяло)
Кенесары — аул у Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенесарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 117053100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1829 чалавек (896 мужчын і 933 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1598 чалавек (783 мужчыны і 815 жанчын).
Абалонь (кампанія)
Публічнае акцыянернае таварыства «Абалонь» (Публічне акціонерне товариство «Оболо́нь») — адзін з найбуйнейшых вытворцаў піва, слабаалкагольных і безалкагольных напояў ва Украіне.
Гісторыя
Да адкрыцця Алімпіяды 1980 года савецкі ўрад паставіла задачу пабудаваць бровар, піва якога бы адпавядала еўрапейскім стандартам. У якасці экспертаў былі запрошаныя чэшскія спецыялісты - сусветна вядомыя майстры піваварства. Яны вызначылі месца пабудовы новага піваварнага завода. Галоўным крытэрыем выбару было наяўнасць крыніц з артэзіянскай вадой. Гэтым месцам быў абраны раён Абалонь, які знаходзіцца ў горадзе Кіеве на беразе ракі Дняпра.
Пабудаваны па чэшскім праекце, завод вырабляў піва, якое хутка заваявала шырокую папулярнасць і прызнанне. Пасля атрымання Украінай незалежнасці кампанія «Абалонь» першай пачала экспартныя пастаўкі піва ў краіны Еўропы і ЗША.
Вытворчыя магутнасці
У 2009 годзе прадпрыемствы ЗАТ «Абалонь» выпусцілі 96,1 млн дал піва, 14,8 міл дал безалкагольных напояў, 2,4 млн дал слабаалкагольных напояў і 8,3 млн дал мінеральнай вады. Такія аб'ёмы вытворчасці дазваляюць «Абалоні» быць адным з лідараў на ўсіх рынках, дзе прадстаўлена прадукцыя кампаніі.
Акрамя напояў, кампанія займаецца выпускам прамысловых тавараў, такіх як піваварны солад, грануляваная піўная драбіна, бандажнымі стужка (вырабляецца з перапрацаванай ПЭТ-тары). У 2009 годзе было выраблена 158,4 тыс. тон піваварнага соладу.
У склад карпарацыі ўваходзяць галоўны завод у Кіеве і 8 прадпрыемстваў у рэгіёнах краіны - даччыныя прадпрыемствы «Піваварня Зіберта» (Фастаў, Кіеўская вобл.) І «Красілоўскае» (Хмяльніцкая вобл.), А таксама заводы ў Ахтырке, Бершадь, Александрыі, Каламыі, Чамяроўцы.
Праектная магутнасць галоўнага завода «Абалонь» ў Кіеве складае 11 млн гекталітраў піва ў год. У 2009 годзе прадпрыемствы карпарацыі выпусцілі 96,6 млн дал піва, 19 млн дал безалкагольных напояў, за 2,8 млн дал слабаалкагольных напояў і 7 млн дал мінеральнай вады.
Усвяцкая культура
Усвяцкая культура — археалагічная культура плямён сярэдняга неаліту, якія ў канцы IV-га — сярэдзіны III-га тыс. да н.э. насялялі Беларускае Паазер'е, паўднёвую Пскоўшчыну і паўночна-заходнюю Смаленшчыну, а таксама паўднёва-ўсходнюю Літву. Вылучана ў 1960-х г. А. М. Мікляевым. Назву атрымала паводле характэрнага паселішча каля п.г.т. Усвяты Пскоўскай вобласці. Сфарміравалася на аснове мясцовай нарвенская культуры пры значным уплыве культуры тыповай грабеньчата-ямкавай керамікі. Паселішчы размяшчаліся звычайна на нізкіх ўзбярэжжах азёр і рэк. Некаторыя з іх пазней былі затоплены і пераўтварыліся ў тарфянікавыя стаянкі. Эыхары усвяцкай культуры зайамліся пераважна паляваннем, рыбалоўствам і збіральніцтвам, у т.л. вадзяных арэхаў, былі знаёмы з зачаткавымі формамі земляробства і жывёлагадоўлі. Карысталіся крамянгёвымі кроплепадобнымі і кароткімі лістападобнымі наканечнікамі стрэл, нажамі на пласцінах і адшчэпах, кароткімі скрабкамі. З-за недахопу запасаў крамянёвай сыравіны значную частку прылад працы і паляўнічай зброі выраблялі з костак і рога — плоскачаранковыя наканечнікі стрэл, доўгія наканечнікі коп'яў, кінжалы, праколкі, сякеры і цёслы, інструменты для апрацоўкі керамікі. Сярод упрыгажэнняў сустракаліся падвескі з зубоў жывёл і бурштыну, касцяныя пранізкі. Асаблівасці усвяцкай культуры выразна ў кераміцы. У сярэднім неаліце мясцовае насельніцтва карысталася прысадзістымі гаршкамі з прытупленавострымі донцамі і гладкімі сценкамі, з дамешкамі тоўчаных ракавін, дробнай арганікі і шамоту ў цесцы. Краі венцаў патоўшчаныя і скошаныя. Паверхня пасудзін звычайна аздаблялася разрэджанымі паясамі насечак, радзей наколаў і вусеневых адбіткаў. Часам ў арнаментацыі керамікі прысутнічаюць гравіраваныя схематычныя выявы птушак, змей, раслін, сімвалы вады, якія маюць сакральны сэнс і адлюстроўваюць элементы тагачасных вераванняў. На захадзе арэалу усвяцкай культуры, куды непасрэдна пранікалі групы носьбітаў культуры тыповай грабеньчата-ямкавай керамікі, сярод арнаментаў часцей сустракаюцца адбіткі лінейнага штампа. Каля сярэдзіны III-га тыс. да н.э. на Паазер'е пачало пранікаць насельніцтва культуры шарападобных амфар, культуры шнуравой керамікі і верхнедняпроўскай культуры, што прывяло да заняпаду усвяцкай культуры і яе трансфармацыі ў паўночнабеларускую культуру. Найбольш вядомыя помнікі Асавец, Галоўск, Скема.
Дзеяслоў (значэнні)
Назву Дзеяслоў маюць:
Пятніцкае (Шумілінскі раён)
Пя́тніцкае (, Пятницкое) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
IC 3903
IC 3903 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Леапольд Моцарт
Леапольд Моцарт (Leopold Mozart; 14 лістапада 1719, Аўгсбург — 28 мая 1787) — аўстрыйскі скрыпач, кампазітар. Бацька і настаўнік В. А. Моцарта, аказаў значны ўплыў на яго творчае фарміраванне.
Флусіа
Флусіа (Flussio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арыстана.
Насельніцтва складае 464 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 72 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 8010. Тэлефонны код — 0785.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аляксандра Рыгораўна Белафостава
Аляксандра Рыгораўна Белафостава (каля  — ?) — павітуха. Шмат гадоў займала пасаду павівальнай бабкі магілёўскай губернскай урачэбнай управы.
Біяграфія
Пасля заканчэння Маскоўскага павівальнага інстытута са снежня 1838 года да прынамсі 1871 года працавала павівальнай бабкай урачэбнай управы Магілёўскай губерні.
Спіс нейрастэроідаў
Ніжэй прыведзены спіс нейрастэроідаў — натуральных і штучных стэроідаў, якія ўздзейнічаюць на нервовую сістэму млекакормячых праз рэцэптары, адрозныя ад рэцэптараў стэроідных гармонаў. Ён уключае тармазныя, узбуджальныя і нейратрафічныя нейрастэроіды, а таксама ферамоны і вомераферыны. У адрозненне ад стэроідных гармонаў, нейрастэроіды аказваюць хуткі негеномны эфект праз узаемадзеянне са стэроіднымі рэцэптарамі мембранаў і могуць хутка ўплываць на функцыю цэнтральнай нервовай сістэмы.
Андрастаны
Наступныя рэчывы з’яўляюцца пранейрастэроідамі для пералічаных вышэй:
Прэгнаны
Наступныя рэчывы з’яўляюцца пранейрастэроідамі для пералічаных вышэй:
Мікрараён (Верхнядзвінск)
Мікрараён — мясцовасць у паўднёвай частцы Верхнядзвінска, якая размешчана пры ўездзе у горад з боку Полацка, буйнейшы жылы масіў горада са шматкватэрнай забудовай.
Гісторыя
На старажытным Дзісненскім тракце на месцы сучаснай забудовы ў ХІХ стагоддзі існаваў хутар Марынкі. Па стане на 1904 год - гэта засценак Юсціянаўскай воласці Дрысенскага павета ў валоданні шляхціцаў Грабніцкіх.
У канцы 1930-х гадоў у сувязі с блізкасцю мяжы СССР з Польшчай, якая ў гэты час праходзіла тут па Заходняй Дзвіне, і наяўнасцю ў ваколіцах хутара воінскай часткі і доўгачасовых агнявых кропак і іншых вайскова-інжынерных збудаванняў, мясцовыя жыхары былі адсюль выселеныя, а хутар ліквідаваны.
У 1970 годзе быў распрацаваны і зацверджаны генеральны план горада Верхнядзвінска, у адпаведнасці з якім перспектыўным для роста горада і жыллёвага шматкватэрнага будаўніцтва вызначаўся менавіта паўднёвы напрамак уздоўж старажытных Полацкага і Дзісненскага трактаў, якім прыкладна адпавядаюць ў межах мясцовасці сучасныя вуліцы Савецкая і Карла Маркса адпаведна.
Лакалізацыя
Прыроднымі межамі мясцовасці з'яўляюцца рэкі Заходняя Дзвіна (на захадзе і паўночным захадзе) і Дрыса (на ўсходзе), а таксама лесапарк, які аддзяляе горад ад вёскі Смулькава (на поўдні).
Шальчынінкай
Шальчынінкай (Šalčininkai, традыцыйная беларуская назва — Сале́чнікі, Soleczniki) — горад у паўднёва-ўсходняй Літве, на мяжы з Беларуссю, на рацэ Шальча. Знаходзіцца за 45 км ад Вільнюса і з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Шальчынінкайскага раёна Вільнюскага павета.
Насельніцтва налічвае каля 4,7 тыс. чалавек, з якіх 72% — палякі, 13% — літоўцы, 7% — рускія, 4% — беларусы, 4% — іншыя. Праз горад ідзе шаша Вільнюс — Ліда і чыгунка Вільнюс — Ліда. Шальчынінкай адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Дзукія.
Гісторыя
Упершыню паселішча ўзгадваецца ў 1311 годзе (у прускіх хроніках узгадваецца пад назвай Salsniken ці Saletzniken), калі паселішча было захоплена і зруйнавана ордэнскім войскам з 150 рыцараў і 2 тыс. пяхоты пад кіраўніцтвам ордэнскага комтура Генрыха. Немцы захапілі вялікую здабычу і 700 палонных. Напады на паселішча войска Тэўтонскага ордэна здзяйсняла ў 1378, 1382 і 1394 гадах.
З XIV стагоддзя паселішча належыла Глябовічам. У 1410 годзе быў пабудаваны першы касцёл. У 1523 годзе Глябовічы перадалі Салечнікі мясцовай каталіцкай парафіі. У гэты час ў паселішчы існавала пратэстанцкая капліца і яўрэйскі малітоўны дом.
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай Салечнікі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі. У 1812 годзе былі знішчаны напалеонаўскім войскам. У пачатку ХІХ стагоддзя Салечнікі часта наведваў Адам Міцкевіч.
Жыхары паселішча ўзялі актыўны ўдзел у паўстанні 1830—1831 гадоў. Паўстанцы з Салечнікаў змагаліся з рускім войскамі пад кіраўніцтвам Людвіка Нарбута. Пасля ліквідацыі прыгоннага права ў 1861 годзе Салечнікі пачалі хутка развівацца. Асаблівы штуршок у развіцці горада адбыўся пасля 1882 года, калі праз Салечнікі прайшла чыгунка.
Пасля 1923 года Салечнікі як частка Сярэдняй Літвы трапілі ў склад Польскай Рэспублікі. У 1929 годзе тут жыло 587 чалавек, да 1939 года насельніцтва павялічылася да 844 чалавек.
У верасні 1939 года заняты савецкімі войскамі і ў лістападзе далучаны да Беларускай ССР.
Пасля уваходу Літвы ў склад СССР восенню 1940 (разам з Друскенікамі і Гадуцішкамі) перададзены ў склад Літоўскай ССР.
Статус горада Шальчынінкай атрымаў у 1956 годзе, а ў 1972 годзе сюды быў перанесены з Эйшышкеса цэнтр раёна.
Міхась Кожыч (СВБ)
Міхась Кожыч ( — ) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, адзін з кіраўнікоў падпольнага Саюзу вызвалення Беларусі ў Навагрудку ў 1946 г. Мянушка «Дубовы».
Біяграфія
Нарадзіўся 22 снежня 1924 г. у в. Паўберг Навагрудскага павета, Польшча. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну скончыў курсы для настаўнікаў у Навагрудку. Працаваў настаўнікам у роднай вёсцы Паўберг, пакуль у 1944 г. савецкія партызаны не спалілі школу. Пасля працаваў у паліклініцы ў Навагрудку, але летам таго ж года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Ваяваў на Вісленскім плацдарме, фарсіраваў Одэр, быў цяжка паранены.
У 1946 г. уступіў у Саюз вызвалення беларусі, створаны па ініцыятыве Генадзя Казака, сябра Беларускай незалежніцкай партыі. Міхась Кожыч стаў адным з кіраўнікоў арганізацыі, узначальваў Арганізацыйны аддзел. Арганізацыю выдалі правакатары, і пад канец мая 1947 г. савецкія спецслужбы арыштавалі ў Баранавіцкім раёне 18 сяброў арганізацыі, сам Міхась Кожыч быў арыштаваны 30 мая. 30 жніўня 1947 г. ваенны суд прысудзіў дзеячаў арганізацыі на тэрмін ад 8 да 25 гадоў лагераў. Міхась Кожыч атрымаў 10 гадоў лагераў.
Пасля вызвалення працаваў будаўніком. Разам з сям’ёй вярнуўся з Казахстана ў Беларусь у 1960-х, жыў у Навагрудку.
У апошнія гады цяжка хварэў, быў прыкаваны да ложка. Памёр 23 кастрычніка 2013 г. Ён быў апошнім жыючым сябрам Саюза вызвалення беларусі. Не быў реабілітаваны.
Міхаіл Пахомавіч Дымкоў
Міхаіл Пахомавіч Дымкоў (нар. , в. Каменныя Лавы, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне матэматычнай кібернетыкі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1998), прафесар (2006).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (спецыяльнасць «Прыкладная матэматыка», 1973), Інстытут матэматыкі АН БССР (аспірантура, 1976). Працаваў у Інстытуце матэматыкі АН БССР (1976—2003, вядучы навуковы супрацоўнік), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 2003, улікова-эканамічны факультэт, кафедра вышэйшай матэматыкі, загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: матэматычная тэорыя кіравання дынамічнымі сістэмамі і яе дадаткі.
Узнагароды
Прэмія Прэзідыума АН СССР (1980).
Цеснавая 2
Цеснава́я 2 (, Тесновая 2) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Цясноўскага сельсавета. 127 жыхароў (2009).
Задняпроўскі пасад
Задняпроўскі пасад — гістарычны раён Магілёва, быў адным з буйнейшых у горадзе, складаўся з Троіцкай і Лупалаўскай сотняў, якія асобныя даследчыкі лічаць самастойнымі пасадамі, аднак пісьмовымі крыніцамі XVII ст. гэта не пацверджана. Даследаваны слаба. Большая частка тэрыторыі на сённяшні дзень знішчана будаўнічымі кар’ерамі 1970—1980-х гг. Культурны пласт XVI—XVIII стст. ад 0,5 да 1,2 м. На мацерыку зафіксавана кераміка XV ст. Тут існавалі Ганчарныя, Алейніцкая і Рэзніцкая вуліцы, што дазваляе меркаваць пра размяшчэнне карпарацый майстроў вышэйзгаданых спецыяльнасцей у гэтай частцы горада. Прыходскія цэрквы: драўляная Троіцкая (заснаваная ў 16 ст.) і Петрапаўлаўская (драўляная 1663, мураваная каля 1769).
Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Шаўчэнкаўскі раён)
Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Вулиця Богдана Хмельницького) — вуліца ў Шаўчэнкаўскім раёне горада Кіева. Пралягае ад Хрэшчатык да вуліцы Алеся Ганчара. Вуліца Багдана Хмяльніцкага - адна з асноўных цэнтральных, дзякуючы прывабнай і цікавай забудове прыцягвае ўвагу кіяўлян і турыстаў.
Сучасная назва - з 1992 года.
Помнікі архітэктуры і гістарычна каштоўныя будынкі
Таксама гістарычную і архітэктурную каштоўнасць маюць дома №№ 3, 8, 10, 12, 21, 27, 29, 31, 32, 34, 35, 44, 45-б, 48, 50, 53, 56, 57, 59, 62, 63, 64, 66, 70, 72, 72-б, 74, 84, 86, 94, якія збудаваныя ў 2-й палове XIX - 1-й палове XX стагоддзя.
NGC 1705
NGC 1705 — няправільная карлікавая галактыка ў сузор’і Жывапісец.
Карл Філіп Эмануіл Бах
Карл Філіп Эмануіл Бах (Carl Philipp Emanuel Bach,,  — , ) — нямецкі кампазітар і музыкант, другі з 5 сыноў Іагана Себасцьяна Баха і Марыі Барбары Бах. Вядомы таксама як Берлінскі або Гамбургскі Бах. Адзін з заснавальнікаў класічнага музычнага стылю, сачыняў ў эпохі ракако і класіцызму.
Сулавесі (востраў)
Сулаве́сі (Sulawesi, назва, магчыма, створаная са слоў sula ('востраў') і besi ('жалеза'), раней вядомы як Цэлебе́с (Celebes, ад назвы аднаго з портаў) — буйны востраў (174 600 км², 11-ы па велічыні востраў у свеце) ў складзе архіпелага Вялікія Зондскія астравы. Акружаны морам Сулавесі, морам Банда і Макасарскім пралівам. З’яўляецца часткай краіны Інданезія. Насельніцтва (2014 г.) — 18 455 058 чал.
Геаграфія
Востраў Сулавесі мае незвычайную форму: складаецца з чатырох паўвостраваў. Цэнтральная частка, што злучае іх, — гарыстая, таму сулавесійскія паўвостравы традыцыйна жывуць дастаткова ізалявана адзін ад аднаго. Камунікацыі паміж імі лепш наладжаныя па моры, чым па сушы.
Каля ўзбярэжжа Сулавесі размешчаны геаграфічна і прыродна блізкія да яго астравы — Селаяр, Така-Боне-Ратэ, Бангаі, Вавоні, Муна, Бутон, Кабаэна, Туканг-Бесі, Тагіянскія астравы, Бунакен, Сангір, Талаўд і інш.
Востраў знаходзіцца на сутыку трох буйных літасферных пліт. Сучасная форма вострава пачала фарміравацца больш за 66 млн гадоў таму ў выніку вулканічнай актыўнасці, субдукцыі (пад’ёму) і абдукцыі (апускання) частак сушы (гл. Тэктоніка пліт). У некаторых прыбярэжных раёнах вылучаюцца вапняковыя масівы каралавага паходжання. Найвышэйшы пункт — гара Рантэмарыё (3478 м) на поўначы Паўднёвага Сулавесі. На востраве шмат рэк і азёр.
Карысныя выкапні — нікель, золата, жалеза, вугаль, соль, будаўнічыя матэрыялы і інш.
Прырода
Востраў Сулавесі знаходзіцца на ўсход ад лініі Уолеса. Для яго характэрна спалучэнне азіяцкай і аўстралійскай флоры і фаўны. У старажытную эпоху прыродны свет Сулавесі быў надзвычай багатым. Вучонымі знойдзены выкапнёвыя формы гіганцкай чарапахі, гіганцкай свінні і малога азіяцкага слана. Аднак з прыходам на востраў чалавека колькасць раслінных і жывёльных відаў паменшылася. У наш час здабыча карысных выкапняў, рыбалоўства, выкарыстанне пестыцыдаў, вырубка лясоў і іншыя формы чалавечай дзейнасці працягваюць ноносіць шкоду. Тым не менш, прырода Сулавесі працягвае заставацца вельмі разнастайнай.
Горныя і нізінныя тэрыторыі з’яюляюцца самастойнымі экалагічнымі рэгіёнамі. Нізінныя рэгіёны славяцца вечназялёнымі трапічнымі лясамі, мусоннымі лясамі на поўдні і балотнымі лясамі ўздоўж рэк і азёр. Значная частка марскога ўзбярэжжа пакрыта манграмі. Горныя лясы славяцца надзвычайным багаццем відаў расліннасці, прычым тут няма асобных дамінуючых відаў. Некаторыя эколагі вылучаюць экарэгіён лясоў, распаўсюджаных у карставых зонах.
Вядома 127 відаў сысуноў, 79 з якіх з’яўляюцца эндэмікамі, у тым ліку некалькі відаў буйвалаў (асабліва вядомы карлікавы буйвал аноа), дзікая свіння бабіруса, эндэмічная макака. Налічваецца 88 відаў птушак, некалькі відаў гіганцкіх рэптылій, у тым ліку самыя доўгія ў свеце пітоны, а таксама мноства відаў казурак, амфібій, крабаў, прэснаводных рыб і г. д. Даследаванне карставых пячор на востраве паказала, што яны маюць адметную мала вывучаную фаўну. Так, у іх былі знойдзены ўнікальныя формы сляпых крэветак.
Насельніцтва
Згодна данным 2014 г. , Сулавесі насяляла 18 455 058 чалавек. Найбольш населеная правінцыя — Паўднёвы Сулавесі (8 395 747 жыхароў). Яе адміністрацыйны цэнтр Макасар (1 398 804 чал.) — самы вялікі горад на востраве. Другі буйны горад — Манада (430 790 чал.), адміністрацыйны цэнтр Паўночнага Сулавесі.
Народы Сулавесі — бугі, макасарцы, тараджы, мандарцы, баджа, мінахасы, бутонцы, гарантала, мангандоу і інш.
Большая частка вернікаў спавядае іслам (каля 80 %), у цэнтральнай частцы і на поўначы пераважаюць хрысціяне (18 %).
Гісторыя
Паколькі востраў Сулавесі заўсёды быў аддзелены ад мацерыковай Азіі шырокім пралівам, то пранікненне сюды старажытнага чалавека адбылося ў адносна позні перыяд. Знаходкі найстаражытнейшых сведчанняў прысутнасці чалавека на востраве былі зроблены ў пячорах Паўднёвага Сулавесі. Яны адносяцца прыкладна да 30 тысячагоддзя да н. э. Старажытныя насельнікі пячор займаліся паляваннем, выраблялі прылады працы з каменю і ракавін малюскаў. У 8 тысячагоддзі да н. э. на поўдні Сулавесі ўзнікла самастойная неалітычная культура Таоле, якая аказала моцны ўплыў на ўсе часткі вострава. Даследаванне рэштак шкілетаў паказала, што жыхары Сулавесі той пары хутчэй адносіліся да прадстаўнікоў аўстралоіднай расы.
Ізаляваны лад жыцця нашчадкаў першых пасяленцаў быў перарваны ў 2 тысячагоддзі да н. э. міграцыяй аўстранезійцаў. З іх прыходам звязана распаўсюджванне земляробства, з’яўленне керамікі, выкарыстанне бронзавых, а потым і жалезных прылад працы. Археалагічныя знаходкі, якія адносяцца да пачатку нашай аэры, вымушаюць меркаваць, што аўстранезійцы Сулавесі падтрымлівалі сталыя кантакты з мацерыковай Азіяй, Явай і, магчыма, Балі. Прыкладна ў той жа час на Сулавесі распаўсюдзілася культура мегалітаў, раней вядомая на іншых астравах сучаснай Інданезіі. Цікавасць іншаземных гандляроў да Сулавесі тлумачыцца здабычай на востраве якаснага таннага жалеза, якое карысталася попытам у Паўднёва-Усходняй Азіі.
У другой палове 1 тысячагоддзя да н. э. на Сулавесі ўзніклі першыя дзяржаўныя ўтварэнні. Згодна паданням, у 670 г. на поўначы вострава была сфарміравана канфедэрацыя розных плямён. Магільныя саркафагі правадыроў IX ст. сведчаць пра тое, што на паўночным ўзбярэжжы сапраўды мелася адносна развітае грамадства з сацыяльным расслаеннем. Прыкладна ў VIII — IX стст. на поўдні і ў цэнтральнай часцы ўзвысілася дзяржава Луву. Яе ранняя культура зведала ўплыў індуізму, аднак у значна меншай ступені, чым старажытныя дзяржавы Явы. У XII — XIV стст. на поўдні вылучыліся мусульманскія дзяржавы бугаў. Бугі лічыліся выдатнымі мараплаўцамі, займаліся гандлем і распаўсюджваннем свайго ўплыву на іншыя астравы Малайскага архіпелага.
У 1511 г. Сулавесі быў адкрыты партугальцамі. Яны заняліся актыўным гандлем з прыбярэжнымі дзяржавамі, першымі пачалі распаўсюджванне хрысціянства. Асноўным цэнтрам іх дзейнасці стаў багаты порт Макасар, адкуль у Еўропу вывозіліся спецыі. Іспанцы замацаваліся на поўначы Сулавесі, дзе ў 1623 г. заснавалі крэпасць Манада, адкуль забяспечвалі свае базы на Малукскіх астравах правіянтам. Аднак у XVII ст. у Партугаліі і Іспаніі знайшоўся моцны супернік — Нідэрланды. У 1660 г. галандцы атакавалі партугальцаў у Макасары. У 1667 г. яны прымусілі макасарскага султана Хасанудзіна заключыць дагавор, згодна якому атрымалі манаполію ў гандлі. Каля Макасара была пабудавана моцная галандская крэпасць Ротэрдам. Умяшанне галандцаў ва ўнутраныя справы бугскіх дзяржаў прывяло да серыі кровапралітных войн і паўстанняў. У 1679 г. галандцы заключылі саюзны дагавор з правадырамі Паўночнага Сулавесі. Каля Манада імі была ўзведзена крэпасць Амстэрдам.
К канцу XVIII ст. каланіяльны ўплыў Нідэрландаў на Сулавесі часова саслаб. У 1811—1816 гг. іх валоданні кантралявала Вялікабрытанія. Канчатковае заваяванне і ўсталяванне поўнай галандскай улады на Сулавесі адбылося толькі ў пачатку XX ст.
Галандская каланіяльная адміністрацыя клапацілася аб пашырэнні грашовых адносін на заваяванай тэрыторыі, таму спрыяла распаўсюджванню плантацыйных гаспадарак, увядзенню таварных культур, у тым ліку кавы. У працу адміністрацыйных структур прыцягваліся выхадцы з мясцовага насельніцтва. Дзякуючы шырокаму распаўсюджванню хрысціянства і заснаванню місіянерскіх школ, на поўначы Сулавесі нават ўзнік пласт па-еўрапейску адукаваных чыноўнікаў і інтэлектуалаў мясцовага паходжання. Але ў выніку менавіта сярод іх шырока распаўсюдзіліся ідэі нацыяналізму і набыцця незалежнасці калоній.
Канчаткова галандская каланіяльная сістэма была падарвана японскай акупацыяй падчас II Сусветнай вайны. У 1945 г. на Сулавесі высадзіліся аўстралійскія ваенныя фарміраванні. Галандскае кіраванне фармальна ўзнавілася толькі ў студзені 1946 г., аднак сустрэла супраціўленне мясцовага насельніцтва. У лютым 1946 г. успыхнула паўстанне ў Манада. У сувязі са згубай кантролю над найбольш важнымі каланіяльнымі цэнтрамі на іншых астравах у снежні 1946 г. галандцамі была абвешчана ўсходнеінданезійская марыянетачная дзяржава з цэнтрам ў Макасары. Яна праіснавала да 17 жніўня 1950 г., пакуль не была далучана да незалежнай Інданезіі.
Рэформы, абвешчаныя ўрадам у Джакарце, хутка прывялі да эканамічнага заняпаду многіх раёнаў Сулавесі і незадаволенасці насельніцтва Сулавесі. 2 сакавіка 1957 г. у Максары была абвешчана ўсеагульная хартыя барацьбы (Piagam Perjuangan Semesta, скарочана Permesta) супраць рэжыма Сукарна. Яна стала асновай для ўзброенага руху, цэнтрам якога быў Манада. Узброеныя выступленні на поўначы Сулавесі працягваліся да 1961 г.
Кіраванне
У адміністрацыйным плане востраў Сулавесі падзяляецца на шэсць правінцый — Паўднёвы Сулавесі, Паўднёва-Усходні Сулавесі, Заходні Сулавесі, Паўночны Сулавесі, Цэнтральны Сулавесі, Гарантала.
Брусілаўка (Акмолінская вобласць)
Брусілаўка — сяло ў Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенесарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 117053200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 210 чалавек (107 мужчын і 103 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 133 чалавекі (72 мужчыны і 61 жанчына).
Рудня-Вараб’ёўка
Рудня-Вараб’ёўка (Рудня-Воробьёвка) — вёска ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Рудневараб’ёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Заснавана ў сярэдзіне XVIII стагоддзя тутэйшымі землеўладальнікамі Шыраямі як слабада (першапачатковая назва — Ходзінская Рудня).
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго была перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
IC 3904
IC 3904 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхаіл Юр’евіч Зурабаў
Міхаіл Юр’евіч Зурабаў (нар. 3 кастрычніка 1953, Ленінград, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны дзеяч і дыпламат.
Саветнік Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі (c 1998 па 1999 і з 2007 па 2009 гады). Міністр аховы здароўя і сацыяльнага развіцця Расійскай Федэрацыі (9 сакавіка 2004 года — 12 верасня 2007 года). Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Расійскай Федэрацыі ва Украіне (5 жніўня 2009 года — 28 ліпеня 2016 года). Спецыяльны прадстаўнік прэзідэнта Расійскай Федэрацыі па развіцці гандлёва-эканамічных адносін з Украінай (c 19 студзеня 2010 года па 4 жніўня 2016 года).
Ятра
Я́тра (, Ятра) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці, на р. Ятранка (прыток Моўчадзі). Уваходзіць у склад Валеўскага сельсавета. Размешчана за 28 км на паўднёвы захад ад Навагрудка, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня, каля аўтадарогі Карэлічы-Наваельня. Насельніцтва — 289 чалавек, 133 двары (2002). Цэнтр сельскагаспадарчага прадпрыемства ТАА «Ятра».
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1554, як двор Ю. В. Цішковіча. У другой пал. 16 ст. уласнасць некалькіх шляхцічаў, пераважна татар. У 1562 г. атрыманы дазвол вял. кн. Жыгімонта Аўгуста на заснаванне мястэчка, права на корчмы, торгі ў нядзелю і кірмашы «на Пятра». У сяр. 17 ст. належала некалькім шляхцічам, у т.л. (Ятра Обрынская) К. А. Абрынскаму. З 1670 — маёнтак С. Незабытоўскага, 14 дымоў. У 1672 укладавы маёнтак Навагрудскага езуіцкага калегіума. У 1717 — маёнтак С. Незабытоўскага, 46 дымоў; Ятра Обрынская — маёнтак інфлянцкага стольніка Цудкалера, атрыманы ад рэктара Навагрудскага езуіцкага калегіума. У 1761 заснавана ўніяцкая царква Багародзіцы. З 1777 маёнтак памешчыка Кашыца. У маёнтку 1 дым, 2 фальваркі (2 дымы), 13 вёсак (170 дымоў). З 1795 у Расійскай імперыі, уласнасць Я. Кашыца, палкоўніка колішніх войск Рэчы Паспалітай.
Упершыню згадваецца ў 1554, як двор Ю. В. Цішковіча. У 2-й пал. 16 ст. уласнасць некалькіх шляхцічаў, пераважна татар. У 1562 г. атрыманы дазвол вял. кн. Жыгімонта Аўгуста на заснаванне мястэчка, права на корчмы, торгі ў нядзелю і кірмашы «на Пятра». У сяр. 17 ст. належала некалькім шляхцічам, у т.л. (Ятра Обрынская) К. А. Абрынскаму. З 1670 — маёнтак С. Незабытоўскага, 14 дымоў. У 1672 фундушавы маёнтак Навагрудскага езуіцкага калегіума. У 1717 — маёнтак С. Незабытоўскага, 46 дымоў; Ятра Обрынская — маёнтак інфлянцкага стольніка Цудкалера, атрыманы ад рэктара Навагрудскага езуіцкага калегіума. У 1761 заснавана ўніяцкая царква Багародзіцы. З 1777 маёнтак памешчыка Кашыца. У маёнтку 1 дым, 2 фальваркі (2 дымы), 13 вёсак (170 дымоў). З 1795 у Расійскай імперыі, уласнасць Я. Кашыца, палкоўніка колішніх войск Рэчы Паспалітай.
У 1851 у Ятры адкрыта першае ў Навагрудскім павеце прыходскае вучылішча, дзе ў 1867−1868 вучыўся Яўхім Карскі. У другой пал. 19 ст. — пач. 20 ст. — вёска, цэнтр сельскай грамады Пачапаўскай воласці Навагрудскага павета, Ятранскага праваслаўнага прыходу. У 1870—105 рэвізскіх душ колішніх дзяржаўных сялян. У 1876 — маёнтак калежскага саветніка М. В. Селіверстава паводле купчай 1869 г. Яго Імператарскай Вялікасці, як узнагарода за службу; вадзяны млын, карчма; гаспадаркай займаўся арандатар. У 1897 — сяло, 328 жыхароў, 49 двароў, царква, народнае вучылішча, 2 крамы, збожжазапасны магазін, піцейны дом, вадзяны млын. У 1909—398 жыхароў, 55 двароў.
З 1921 у складзе Польшчы, вёска Пачапаўскай гміны Навагрудскага павета Навагрудскага ваяводства 384 жыхароў, 67 жылых дамоў, фальварк. З 1939 у БССР, цэнтр сельсавета, з 15.1.1940 у Валеўскім раёне, з 12.10.1940 у Карэліцкім раёне Баранавіцкай вобласці, з 8.1.1954 Гродзенскай вобласці, з 25.12.1962 у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці З 25.6.2008 Ятранскі сельсавет ліквідаваны, Ятра перададзена Валеўскі сельсавет Навагрудскага раёна.
Цяпер у Ятры Заполле-Ятраўская агульнаадукацыйная школа, дзіцячы сад, бібліятэка, аддзяленне сувязі, магазін, комплексны прыёмны пункт, помнік воінам-землякам, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, мемарыяльны помнік камандзіру партызанскага атрада С. К. Камышову, 4 брацкія магілы, у якіх пахаваны 8 партызан, праваслаўная царква Багародзіцы (1946).
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад і з'яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Ятраўскага сельсавета.
Саўчонкі (Каўлякоўскі сельсавет)
Саўчо́нкі (, Савчёнки) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Навікоўскага сельсавета, да 13 студзеня 1984 года — у склад Бешанковіцкага сельсавета.
Талісман
Талісман, амулет (amuletum), абярэг — прадмет, які людзі насілі на целе і якому прыпісвалі магічныя ўласцівасці засцерагаць ад злых духаў, чараў, няшчасцяў, адводзіць хваробу, прыносіць поспех. Абярэгам можа з'яўляцца кожны прадмет, ад ювелірнага вырабу да кавалка каменя або кары дрэва.
Вера ў чарадзейную сілу амулета ўзнікла ў палеаліце і захавалася да нашых дзён. Яна звязана з магіяй і фетышызмам.
На тэрыторыі Беларусі найбольш старажытныя амулеты адносяцца да эпохі неаліту (паселішчы на Крывінскім тарфяніку (Сенненскі раён), каля в. Камень Пінскага раёна). Пашырыліся ў жалезным веку: апрача прасвідраваных зубоў і касцей жывёл, пачалі выкарыстоўваць разнастайныя металічныя амулеты. З'явіліся лунніцы (упрыгажэнні ў выглядзе паўмесяца), звязаныя з культам Месяца — часткай аграрнага культу. Пры раскопках раннесярэдневяковых курганоў знойдзены амулеты-падвескі — мініяцюрныя выявы сякер (сімвал Пяруна), нажоў, лыжак. Выяўлена шмат амулетаў у выглядзе конікаў. Як амулеты-абярэгі, нібыта здольныя ахоўваць здароўе ўладальніка, выкарыстоўвалі медальёны-змеевікі, а таксама "змеегаловыя" бранзалеты, якія трапляюцца пераважна на паўночным усходзе Беларусі. Звышнатуральныя ўласцівасці прыпісваліся і некаторым каштоўным камяням. Напрыклад, у старажытнасці лічылася, што бурштын дабратворна ўплывае на здароўе таго, хто яго носіць. Падвескі з яго былі адначасова і ўпрыгажэннем. У язычніцкія часы ў якасці амулетаў насілі крыжападобныя падвескі, а пасля прыняцця хрысціянства — крыжыкі.
Алесь Кіркевіч
Алесь Кіркевіч або Аляксандр Кіркевіч (нар., Гродна) — былы намеснік старшыні Маладога Фронту і кіраўнік Гродзенскай філіі маладзёжнай арганізацыі. Палітвязень Беларусі. Вязень сумлення. Журналіст. Сябра БАЖ, сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 2020 г.).
Біяграфія
А.Кіркевіч нарадзіўся ў 1989 г. у Гродна ў сям’і гісторыкаў. Ягоны дзед Аляксандар быў вядомым у Гродна краязнаўцам.
Працуе як журналіст-фрылансер. Не жанаты.
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
Меў адміністрацыйныя справы за выкарыстанне незарэгістраванага сімвала (бел-чырвона-белы сцяг на сустрэчы з М. Статкевічам у Гродна) і за распаўсюд незарэгістраванага бюлетэня «Хрысціянская абарона».
Падчас выбарчай кампаніі 2010 года А. Кіркевіч быў сябрам ініцыятыўнай групы Віталя Рымашэўскага.
24 снежня 2010 г. быў затрыманы за ўдзел у акцыі салідарнасці з палітвязнямі, што праходзіла пад сценамі мінскага ізалятара на Акрэсціна. За гэта асуджаны на 10 сутак арышту.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Сігізму́нд (Siegmund;, Інсбрук — , Інсбрук) — герцаг (з 1477 года — эрцгерцаг) Пярэдняй Аўстрыі і граф Ціроля з 1439 года. З Цірольскай галіны Леапальдзінскай лініі дынастыі Габсбургаў.
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
28 студзеня 2011 г. затрыманы ў якасці падазраванага па крымінальнай справе аб масавых беспарадках 19 снежня 2010 г. у Мінску.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Маладыя гады
Сігізмунд быў адзіным сынам Фрыдрыха IV, герцага Пярэдняй Аўстрыі і графа Ціроля, і Ганны Браўншвайгскай, дачкі Фрыдрыха, герцага Браўншвайг-Люнебурга. На момант смерці свайго бацькі Сігізмунду было толькі дванаццаць гадоў, таму рэгентам Ціроля і Пярэдняй Аўстрыі стаў стрыечны брат маладога герцага кароль Германіі (з 1440 года) і будучы імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі (c 1452 года) Фрыдрых III.
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
Пасля допыту у Гродненскім КДБ А.Кіркевіч быў арыштаваны і дастаўлены ў сталіцу. Яму прад’явілі абвінавачванне ва ўдзеле ў масавых беспарадках і змясцілі ў СІЗА КДБ.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Бургундскія войны
У склад спадчынных уладанняў Сігізмунда ўваходзіла графства Цірольскае, а таксама шматлікія невялікія тэрыторыі, якія належалі Габсбургам у Швабіі, Эльзасе і Форарльбергу.
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
5 мая 2011 года суд Кастрычніцкага раёна Мінска (суддзя — Ала Булаш) вынес А. Кіркевічу прысуд — пазбаўленне волі на чатыры гады ў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Разам з ім на розныя тэрміны па крымінальнай справе аб «Масавых беспарадках» у сталіцы 19 снежня былі асуджаныя Павел Вінаградаў, Зміцер Дрозд, Аляксандр Пратасеня і Уладзімір Хамічэнка. Усе яны прызнаныя вінаватымі на падставе часткі 2 артыкула 293 КК РБ (удзел у масавых беспарадках). 23 мая 2011 года ў Чорны спіс Еўрасаюза былі дададзены Ала Булаш і Аляксандр Бароўскі, дзяржаўны абвінаваўца на працэсе.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Бургундскія войны
У 1469 годзе Сігізмунд прадаў частку сваіх зямель уздоўж Рэйна і ў Эльзасе бургундскаму герцагу Карлу Смеламу. Прычына гэтай здзелкі не зусім ясная: магчыма Сігізмунд меў недахоп грашовых сродкаў для падтрымання дарагога герцагскага двара ў Інсбруку, або ён імкнуўся заручыцца падтрымкай уплывовай Бургундыі супраць Швейцарскага саюза, які набыў моц у апошнія гады і прэтэндаваў на частку альпійскіх уладанняў Габсбургаў. Тым не менш, калі фінансавае забеспячэнне дзяржавы нармалізавалася, Сігізмунд вырашыў выкупіць у Бургундыі старажытныя габсбургскія тэрыторыі, а калі Карл Смелы адмовіўся, заключыў у 1474 годзе анты-бургундскі саюз са Швейцарыяй і вольнымі гарадамі Эльзаса (дагавор у Канстанцы). У прыватнасці, пры падпісанні дагавора, Сігізмунд адмовіўся ад прэтэнзій Габсбургаў на швейцарскія кантоны «канчаткова і назаўжды».
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
Праабарончая арганізацыя Amnesty International прызнала А. Кіркевіча вязнем сумлення.
Пасля разгляду касацыйнай скаргі быў накіраваны ў калонію г. Наваполацка.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Бургундскія войны
Гэты саюз стаў нагодай да пачатку Бургундскіх войнаў (1474—1477 гады). У лістападзе 1474 года швейцарска-цірольскія войскі разбілі герцага Бургундыі ў бітве пры Эрыкуры. Неўзабаве Карл Смелы вярнуў Сігізмунду яго зямлі, жадаючы вывесці Габсбургаў з вайны. У 1477 годзе бургундскі герцаг загінуў у бітве са швейцарцамі каля Нансі.
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
Памілаваны ўказам кіраўніка дзяржавы А.Лукашэнкі 1 верасня 2011 г. і вызвалены.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Эрцгерцаг і эканамічная палітыка
У 1477 годзе імператар Фрыдрых III дараваў Сігізмунду тытул эрцгерцага.
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
19 жніўня 2015 года ў судзе Ленінскага раёна г. Гродна А.Кіркевіч абвінавачаны ў падрыхтоўцы матэрыялу для замежнага СМІ без акрэдытацыі. Па пастанове суддзі Юрыя Казакевіча аштрафаваны на суму ў 4,5 млн рублёў (25 базавых велічынь). Падставай для адміністрацыйнай справы ў дачыненні да А.Кіркевіча і другога журналіста стаў іх сюжэт для тэлеканала «Белсат» ад 24 чэрвеня, у якім распавядалася пра выставу лялек літоўскіх майстроў у Гродне.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Эрцгерцаг і эканамічная палітыка
Неўзабаве сканала першая жонка Сігізмунда, шатландская прынцэса Элеанора Сцюарт, і ён ажаніўся з шаснаццацігадовай Катарынай Саксонскай, дачкой Альбрэхта, герцага Саксоніі.
Алесь Кіркевіч
Пераслед за грамадска-палітычную і журналісцкую дзейнасць
Ноччу з 22 на 23 лютага 2017 года падчас нападу на намёт абаронцаў Курапатаў быў збіты: атрымаў моцны ўдар па галаве.
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Эрцгерцаг і эканамічная палітыка
У перыяд кіравання Сігізмунда працягнуўся эканамічны ўздым Ціроля. Пашыраліся горныя распрацоўкі жалеза, медзі і каштоўных металаў, рос міжнародны гандаль, у Меране і Боцэне ўзніклі першыя крэдытныя арганізацыі. Сігізмунд правёў радыкальную манетную рэформу, пачаўшы чаканіць у першыя ў свеце паўнаважкія манеты са срэбра: цірольскі талер, які хутка выцесніў венскі крэйцэр з абароту і стаў узорам для многіх наступных еўрапейскіх манет. У Ціролі пачалі прымяняцца новыя спосабы распрацоўкі сярэбраных рудняў, якія дазволілі рэзка павялічыць аб'ёмы здабычы і аднавіць прадуктыўнасць старых закінутых шахт. Толькі з пачаткам масавага прытоку срэбра з амерыканскіх калоній Іспаніі значэнне цірольскіх радовішчаў паменшылася.
Алесь Кіркевіч
Узнагароды
2013 год — лаурэат прэміі імя Францішка Аляхновіча: «Вясна. Анталія. Вялікдзень: Філасофія турэмнага дворыка» і «Няскончаная Адысея: Беларуская турма для пачынаючых».
Сігізмунд (эрцгерцаг Аўстрыі)
Супрацьстаянне з ландтагам
У канцы кіравання Сігізмунда абвастрыліся супярэчнасці паміж герцагам і саслоўямі. Цірольскі ландтаг, у якім нароўні з духавенствам, дваранствам і гараджанамі, былі прадстаўлены і свабодныя сяляне, быў, верагодна, найбольш уплывовым сярод усіх саслоўных прадстаўніцтваў аўстрыйскіх зямель таго часу. Замежнапалітычныя пралікі Сігізмунда 1480-х гадоў (няўдалы канфлікт з Венецыяй у 1487 годзе і планаваная саступка Баварыі часткі цірольскіх зямель) выклікалі абурэнне ландтага. Саслоўі вымусілі эрцгерцага распусціць урадавы савет дваран і перадаць кіраванне камітэту прадстаўнікоў ландтага. Гэты камітэт дэнансаваў сакрэтныя дагаворы Сігізмунда з Баварыяй аб тэрытарыяльных саступках наўзамен за ваенную дапамогу. Эрцгерцаг быў адхілены ад умяшання ў справы кіравання і фінансаў. Ландтаг выступіў супраць баварскіх прэтэнзій на Ціроль і заявіў, што ў выпадку ўзнікнення пагрозы разрыву цірольскага прастола з Габсбургамі, саслоўі будуць мець права адхіліць ад улады манарха і абраць новым графам аднаго з прадстаўнікоў аўстрыйскага дому.
Айлокэ
Насельніцтва складае 326 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 13010. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bernardo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Беларусі
Папярэдні спіс
У табліцы аб’екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс. У дадзеным спісе паказаны аб’екты, прапанаваныя ўрадам Рэспублікі Беларусь у якасці кандыдатаў на ўнясенне ў спіс Сусветнай спадчыны.
Выключаныя аб’екты
Частка аб’ектаў была раней выключана ЮНЕСКА з Папярэдняга спіса па той ці іншай прычыне.
Ілфаў (жудзец)
Ілфаў (Judeţul Ilfov) — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Уваходзіць у Бухарэсцкую агламерацыю. Плошча — 1583 км², размешчаны ў Ніжнедунайскай нізіне. Па тэрыторыі жудзеца працякаюць рэкі Дымбавіца і Калянціна.
Мяжуе з жудзецамі: Яламіца і Кэлэрашы на ўсходзе; Дымбавіца на захадзе; Прахава на поўначы; Джурджу на поўдні і ўсходзе. Атачае сталіцу краіны Бухарэст.
Кэры Маліган
Кэры Ханна Маліган (Carey Hannah Mulligan; нар., ) — брытанская актрыса тэатра, кіно і тэлебачання. Уладальніца прэміі BAFTA за лепшую жаночую ролю, намінантка на прэміі «Оскар» (2010), «Залаты глобус» (2010) і BAFTA (2012). Акрамя працы ў Вялікабрытаніі, актыўна здымаецца ў кіно і грае на тэатральнай сцэне ў ЗША. У некаторых фільмах са сваім удзелам таксама была задзейнічана ў якасці вакалісткі («Сорам», «Унутры Льюіна Дэвіса» і г. д.).
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2013/2014
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2013/2014: Сусветны рэйтынг для ўсіх прафесійных гульцоў, якія кваліфікаваны на сезон 2013/2014, прадстаўлены ніжэй. Рэйтынг уяўляе сабой суму набраных ачкоў на рэйтынгавых і нізкарэйтынгавых турнірах за два гады. Ачкі за турнір двухгадовай даўніны адымаюцца, калі адпаведны турнір пачынаецца ў бягучым сезоне. Наступная табліца ўяўляе сабой рэйтынгі пасля кожнага рэйтынгавага турніру. Пасля чэмпіянату свету грашовы рэйтынг, які лічыўся з пачатку сезона 2012/2013 атрымаў статус афіцыйнага, у выніку чаго ачковы рэйтынг пасля чэмпіянату свету, прадстаўлены ў апошнім слупку наступнай табліцы, ужо не лічыўся.
Сутыкненне цягнікоў у Адышы
Сутыкненне цягнікоў у штаце Адыша на ўсходзе Індыі здарылася 2 чэрвеня 2023 года.
Тры цягнікі сутыкнуліся ўвечары побач з горадам Баласор. Спачатку з рэек сышлі каля 10 вагонаў пасажырскага экспрэса, які скіроўваўся з Калькуты ў Чэнаі, потым у перакуленыя вагоны ўрэзаўся другі пасажырскі цягнік, што рушыў насустрач. У выніку сутыкнення вагоны зачапілі грузавы цягнік на трэцім шляху побач.
Паводле звестак на раніцу 3 чэрвеня вядома пра 288 загінулых, 900 пацярпелых. На месцы здарэння працуюць сотні ратавальнікаў і паліцыянтаў, задзейнічаныя службовыя сабакі.
У краіне абвешчаная жалоба.
Прычынай катастрофы паводле афіцыйнай версіі сталі змены ў сістэме электроннай блакіроўкі.
Саламэ Зурабішвілі
Саламэ Зурабішвілі (სალომე ზურაბიშვილი, Salomé Zourabichvili;, , Францыя) — грузінскі і французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. На выбарах 28 лістапада 2018 года абрана прэзідэнтам Грузіі. Першая ў гісторыі краіны жанчына-прэзідэнт і апошні прэзідэнт, абраны ўсенародным галасаваннем.
Палітычная кар’ера
Лідар партыі «Шлях Грузіі». Раней — кіраўнік «Грамадскага руху Саламэ Зурабішвілі» (2005—2006), міністр замежных спраў Грузіі (2004—2006), надзвычайны і паўнамоцны пасол Францыі ў Грузіі, кіраўнік Генеральнага сакратарыята нацыянальнай абароны Францыі па міжнародных пытаннях і стратэгіі (2001—2003). Доўгі час працавала ў МЗС Францыі. Мае грузінскае грамадзянства.
Аксель Вітсель
Аксе́ль Лара́н Анжэ́ль Ламбе́р Вітсе́ль (Axel Laurent Angel Lambert Witsel; нар., , Бельгія) — бельгійскі футбаліст, паўабаронца іспанскага клуба «Атлетыка» з Мадрыда і нацыянальнай зборнай Бельгіі. Асноўная пазіцыя іграка — цэнтр пляцоўкі.
Клубная кар’ера
Вітсэль з’яўляецца выхаванцам футбольнай школы льежскага «Стандарда», за які дэбютаваў 17 верасня 2006 года, выйшаўшы на замену на 89-й хвіліне замест Стывена Дэфура. Замацаваўся ў асноўным складзе ў сезоне 2007/08, склаўшы разам са Стывенам Дэфурам і Маруанам Фелайні звязку ў цэнтры паўабароны клуба. Паводле вынікаў сезона атрымаў прыз футбаліста года. У наступным сезоне яго гол з 11-метровай пазнакі дапамог «Стандарду» атрымаць тытул чэмпіёна краіны.
13 ліпеня 2011 года падпісаў кантракт з партугальскай «Бенфікай». Замацаваўся ў асноўным складзе і стаў практычна няпераменным іграком асноўнага складу. 3 верасня 2012 года Аксель падпісаў 5-гадовы кантракт з піцерскім «Зенітам» за 40 млн еўра. Вітсель дэбютаваў у расійскай Прэм’ер-лізе 14 верасня, замяніўшы Канстанціна Зыранава на 70-й хвіліне ў матчы супраць «Церака», які скончыўся паражэннем піцерцаў з лікам 0:2.
У студзені 2017 года перайшоў у кітайскі клуб «Цяньцзінь Цюаньцзянь». У жніўні 2018 года вярнуўся ў Еўропу, стаўшы іграком дортмундскай «Барусіі».
У ліпені 2022 года ў якасці свабоднага агента падпісаў аднагадовы кантракт з мадрыдскім «Атлетыка».
Міжнародная кар’ера
26 сакавіка 2008 года ў матчы супраць зборнай Марока дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Бельгіі і забіў гол. У адборачным цыкле да чэмпіянату свету 2014 правёў усе матчы ў асноўным складзе сваёй зборнай.
Дасягненні
«Стандард»:
«Бенфіка»:
«Зеніт»:
«Барусія» Дортмунд:
Ісак Альбеніс
Іса́к-Мануе́ль-Франсі́ска Альбе́ніс (Isaac Manuel Francisco Albéniz ;  — ), вядомы іспанскі кампазітар і піяніст.
Марыя Сяргееўна Бялінская
Марыя Сяргееўна Бялінская (, г. Магілёў — ) — беларуская савецкая актрыса. Народная артыстка БССР (1953).
Біяграфія
Скончыла Беларускую драматычную студыю ў Маскве ў 1926 годзе. Працавала ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа (у 1944 у складзе тэатральнай франтавой брыгады). У 1965-79 у Беларускім тэатры імя Я. Купалы.
У тэатры
Сярод лепшых роляў: Марына («Вайна вайне» Я. Коласа), Таццяна Марыч («Над Бярозай-ракой» П. Глебкі), Глушачыха («Людзі на балоце» паводле І. Мележа), Поля, Шурка («», «» М. Горкага), Марыя Антонаўна («» М. Гогаля), («Гамлет» У. Шэкспіра), Марыя Аляксандраўна («Сям’я» ), Зіначка («Завея» ).
У кіно
Здымалася ў эпізодах серыяла «» А. Гутковіча (1980) і фільма «Апошні хлеб» Б. Сцяпанава (1963).
Сям’я
У шлюбе з тэатральным дзеячам Іосіфам Дорскім.
NGC 1714
NGC 1714 (іншае абазначэнне — ESO 85-EN8) — рассеянае скопішча з эмісійнай туманнасцю ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юзафінава
Юзафі́нава (, Юзефиново) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шашкоўскага сельсавета.
9 жыхароў (2009).