cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Афшарыды
Заснавальнік дынастыі — Надзір-шах, выхадзец з племя афшараў, які ў 1736 годзе зрынуў апошняга прадстаўніка дынастыі Сефевідаў і абвясціў сябе шахам Ірана.
Фантастычная чацвёрка
Фантастычная чацвёрка — каманда супергерояў, прыдуманая Стэнам Лі і Джэкам Кірбі ў 1961 годзе. Упершыню з’явілася ў часопісе «The Fantastic Four» #1.
У склад каманды традыцыйна ўваходзяць чатыры персанажы, якія атрымалі звышздольнасці пасля ўздзеяння касмічных прамянёў падчас навуковай місіі ў адкрыты космас: Містар Фантастык (Рыд Рычардс), навуковы геній і лідар групы, які здольны расцягваць сваё цела да неверагоднай даўжыні і формы; Нябачная Жанчына (Сьюзан «Сью» Шторм), якая можа станавіцца нябачнай і праецыраваць магутныя нябачныя сілавыя палі; Чалавек Паходня (Джоні Шторм), малодшы брат Сью, які можа генераваць полымя, атачаць сябе ім і лётаць; Істота (Бэн Грым), добры пілот, які валодае звышчалавечай сілай і цягавітасцю дзякуючы сваёй каменнай плоці.
Афшарыды
Надзір-шах абвясціў дзяржаўнай рэлігіяй сунізм замест шыізму. Ён пачаў вайну супраць Афганістана і заняў Кандагар. У часы кіравання Надзір-шаха Іран адрадзіў сваю былую магутнасць. Пасля яго смерці большая частка тэрыторыі імперыі была падзелена паміж прадстаўнікамі дынастый Зенд і Дурані, тады як Афшарыдам дасталася толькі невялікая дзяржава ў Харасане. Канец дынастыі Афшарыдаў наступіў, калі ў 1796 годзе іх зрынуў Махамед Хан Каджар.
Фантастычная чацвёрка
Гісторыя
Быўшы студэнтам універсітэта, Рыд Рычардс вырашыў здзейсніць міжзоркавае падарожжа. Яго сусед па пакоі і лепшы сябар Бэн Грым жартам паабяцаў, што сядзе за штурвал карабля Рыда. Некалькі гадоў пасля, працуючы аэракасмічным інжынерам, Рыд рэалізаваў мару ўсяго свайго жыцця. Ён прафінансаваў праэкт будынка міжзоркавага карабля. Бэн да таго часу стаў вядомым лётчыкам-выпрабавальнікам і з радасцю прыняў прапанову кіраваць караблём. Пазней да іх далучылася даўняя любоў і нявеста Рыда Сью Шторм.
Афшарыды
Агузскае племя афшараў, да якога належаў Надзір-шах, прыйшло ў Азербайджан з Туркестана ў XIII стагоддзі. У пачатку XVII стагоддзя персідскі шах Абас Вялікі перасяліў многіх афшараў з Азербайджана ў Харасан для абароны паўночна-ўсходніх межаў сваёй дзяржавы ад узбекаў. Надзір належаў да галіны афшараў «Кірклу».
Фантастычная чацвёрка
Гісторыя
Аднак праэкт быў не надта ўдалым. Урад пагражаў спыненнем сваёй частцы фінансавання і Рыд прыняў рашэнне неадкладна сесці на карабель і адправіцца ў пробны палёт. Бэну не спадабалася гэтая ідэя, бо сістэма абароны карабля не была дапрацавана і можа апынуцца не ў стане абараніць экіпаж ад моцных касмічных выпраменьванняў. Тым не менш Рыд пераканаў старога сябра заняць месца пілота ў экіпажы. Сью і яе малодшы брат Джоні таксама настойвалі на сваім удзеле, не жадаючы выпусціць магчымасць патрапіць у гісторыю. Чацвёрка ўпотай прабралася на пускавую пляцоўку, села ў карабель і паляцела ў космас з намерам наведаць іншую зорную сістэму і вярнуцца назад. У гэты час моцная ўспышка на сонцы выклікала магутны выкід касмічнага выпраменьвання, якое трапіла ў карабель, выводзячы з ладу схемы кіравання і апрамяняючы каманду. Бэн быў вымушаны срапыніць палёт і вярнуць экспедыцыю на зямлю, дзе каманда выявіла, што касмічныя прамяні выклікалі ў іх сур’ёзныя мутацыі.
Рычардс пераканаў сваіх сяброў, што яны павінны выкарыстоўваць свае новаздабытыя здольнасці на карысць усяго чалавецтва. Фантастычная чацвёрка ўзяла на сябе нялёгкую задачу ахоўваць чалавецтва ад небяспек
Кому Вниз
«Кому вниз» — украінскі рок-гурт. У альманахе мастацтвазнаўцы і музычнага крытыка Аляксандра Еўтушэнкі творчасць «Кому вниз» вызначана як «готык-фолк-індастрыял-рок».
Гісторыя
Гурт створаны ў Кіеве ў 1988 годзе. Першыя запісы гурта (альбом «Падая вверх», 1989) уяўляе сабой постпанк з асобнымі элементамі дарквейва. Аднак ужо пачынаючы з 1990 года, музыка гурта змянілася ў бок індустрыяльнага року. З 1998 года гурт пачаў супрацоўнічаць з Украінскім гатычным парталам, у асобе яго ідэолага, Vitaliy Stranger, што некалькі змяніла кірунак руху праекта. У рамках гэтага супрацоўніцтва для гурта быў створаны сайт, асвятлялася дзейнасць гурта на інфармацыйных рэсурсах УГП, гурт з’явіўся на зборніку «Украінскай готыкі», а таксама УГП арганізоўваў шматлікія канцэрты гурта на Украіне і ў Еўропе: у 2001 годзе на найбуйнейшым у Польшчы фестывалі Castle Party, тройчы былі праведзены канцэрты «Кому вниз» на Wave Gotik Treffen (Германія): у 2002, 2004 і 2007 гадах, а ў 2006-м было арганізавана выступленне на Prague in Dark (Чэхія).
У 2003 годзе гурт пачынае працаваць з студыяй Tridens Records, якая арганізуе выданне кампазіцый «Кому вниз» ва Украіне і за мяжой: у 2003 на зборніку «Украинская готика», у 2008 была выдадзена кампазіцыя «Кому вниз» на зборніку «Gotham» (Германія). У 2005-м кампазіцыі гуртоў «Кому вниз» і Gray/scale трапілі ў еўрапейскую кампіляцыю «Dark East» (Польшча). Таксама творы «Кому вниз», «Холодне сонце», Dust Heaven з’явіліся на польскіх зборніках «Castle Party» у 2001, 2005 і 2006 гадах.
Цяпер гурт актыўна выступае ва Украіне і ў іншых краінах свету і рыхтуецца да выпуску новага альбома.
Басіст Сяргей Сцепаненка памёр 18 лістапада 2022 года.
Багдан Марцінавіч Храптовіч
Багдан Марцінавіч Храптовіч (? — ?) — землеўласнік, заснавальнік галіны роду Храптовічаў-Багурынскіх.
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Храптовічаў герба «Адравонж».
У 1528 годзе атрымаў ад дзядзькі Васіля Багданавіча маёнтак Багурын (Багурым) на Валыні. Ад Багдана пайшла галіна роду Храптовічаў-Багурынскіх.
Па заказу Багдана Марцінавіча Храптовіча Фёдар Кузьмін з Нясвіжа напісаў у 1538 г. Евангелле ў «малы аркуш».
Сям’я
Быў двойчы жанаты. У першым шлюбе з дачкой Сенькі Алізара, у другім з Аўдоццяй Іванаўнай з Друцкіх-Горскіх. З Аўдоццяй меў дачку Багдану, якая выйшла замуж за Анікея Гарнастая, і сына Пятра, які ў першым шлюбе быў з Марцыянай Лубкоўнай, а ў дргуім з князёўна Настассяй Фёдараўнай Чартарыйскай.
Задвор’е (Вілейскі раён)
Задво́р’е (, Задворье) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 30 км на паўночны ўсход ад г. Вілейка, 19 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 133 км ад Мінска, на р. Сэрвач (прыток Віліі).
Гісторыя
У пач. XVII ст. сяло ў Ашмянскім павеце ВКЛ. У 1622 г. ў складзе маёнтка Сэрвач, 5 валок зямлі, якія Л. Рагоза падараваў кальвінскаму збору.
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1880 г. засценак Вілейскага павета Мінскай губерні, уласнасць генерал-маёра П. Бардакова (З двары, 17 жыхароў), і вёска, уласнасць А. Агінскай (З двары, 27 жыхароў). У 1897 г. вёска ў Княгінінскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, меўся хлебазапасны магазін.
З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, у складзе Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, належала да гміны Касцяневічы.
З верасня 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 г. ў Куранецкім раёне Вілейскай вобл., з 12 кастрычніка 1940 г. ў Касцяневіцкім сельсавеце. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 г. па 4 ліпеня 1944 г. акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 г. ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 г. Мінскай абласцей. Землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «Беларускі».
Славутасці
Каля вёскі вядомы археалічныя помнікі, каля былой в. Туры (Гуркі) — курганны могільнік на ўскраіне хутара, за 1 км на захад ад Задвор’я, на правым беразе р. Сэрвач (датуецца VIII—IX ст.); селішча за 0,3 км на паўднёвы ўсход ад Тураў, на канцы ўзвышша, абмежаванага з паўночнага боку высокім берагам р. Сэрвач, з усходняга і заходняга бакоў — забалочанай нізінай.
Карлас Шэрман
Карлас Шэрман (,, Уругвай — ) — беларуска-іспанскі перакладчык, літаратар і праваабаронца.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага — выхадца з Заходняй Беларусі. Вучыўся ў Нацыянальным інстытуце імя М. Марэна (Буэнас-Айрэс, Аргенціна, 1951—1956) па спецыяльнасці філалогія. Працаваў у аргенцінскіх газетах. У 1956 годзе прыехаў на Беларусь. У 1964—1980 гг. — загадчык рэдакцыйна-выдавецкага сектара Фундаментальнай бібліятэкі імя Якуба Коласа АН БССР. З 1989 года — віцэ-прэзідэнт Беларускага ПЭН-цэнтра. Член СП СССР (з 1979).
Творчасць
Дэбютаваў у аргенцінскім перыядычным друку ў 1952 годзе, у рускай перыёдыцы Беларусі — з 1964 года, на беларускай мове — з 1975. З іспанскай мовы на рускую пераклаў раман «Чорны загон» (часопіс «Неман», 1967), раман Г. Гарсія Маркеса «Восень патрыярха» (з В. Тарасам, Масква, 1978), на беларускую мову пераклаў паасобныя творы, Г. Гарсія Маркеса, , О. Фернандэса, У. Дзітаранта, С. Ібаргоена, К. Кастэльотэ, Э. Кардэналя, і інш., а таксама выбраную лірыку  (1987). У перакладзе з беларускай на іспанскую выйшлі «Мая Бесядзь» А. Куляшова, «Конь і леў» М. Танка, «Чырвоны мак» В. Хомчанкі, народныя казкі ў апрацоўцы А. Якімовіча (усе ў 1976), «Шлюбная ноч» І. Шамякіна (1980), «Дажыць да світання» (1980), «Абеліск» (1984) і «У тумане» (1989) В. Быкава, выбранае Я. Купалы і Я. Коласа «Папараць-кветка» (1982), выбранае Р. Барадуліна «Чорны вол маёй трывогі» (1985), «Плач перапёлкі» І. Чыгрынава (1988), «Загад № 1» М. Чаргінца (1990).
Аўтар кніг паэзіі «Дождж у Каралішчавічах» (на іспанскай мове, у перакладзе на беларускую Р. Барадуліна, 1984) і «Сны» (у перакладзе з іспанскай Р. Барадуліна і В. Сёмухі, 1989).
Склаў зборнікі выбранай лірыкі Федэрыка Гарсія-Лоркі (1975), П. Неруды (1976), Н. Гільена (1977), Габрыелы Містраль (1984), а таксама анталогію сучаснай кубінскай паэзіі «Тытунёвая кветка» (1986).
Алена Ярышка
Алена Ярышка (нар. ) — былая беларуская тэнісістка.
Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 419 месца дасягнула 21 красавіка 2003, парную — 316 месца — 18 чэрвеня 2001 года. Здабыла 3 адзіночныя і 8 парных тытулаў. Выступала за зборную Беларусі ў Кубку Федэрацыі, мае розніцу выйгрышаў і пройгрышаў 0—1. Завяршыла кар’еру ў 2006 годзе.
Івашынавічы
Геаграфія
Ля вёскі знаходзіцца максімальная адзнака вышыні (223 м) Вілейскага раёна.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Адам Сямёнавіч Вашкоў
Адам Сямёнавіч Вашкоў (, в. Верасніца,, Гомельская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 26 мая 1951 года ў в. Верасніца Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці.
Скончыў Мінскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга політэхнічны тэхнікум па спецыяльнасці «Электразабеспячэнне прамысловых прадпрыемстваў»; Беларускі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Электразабеспячэнне прамысловых прадпрыемстваў і сельскай гаспадаркі»; Інстытут паліталогіі і сацыяльнага кіравання Кампартыі Беларусі, выкладчык сацыяльна-палітычных дысцыплін у вышэйшых і сярэдніх навучальных установах.
Працаваў дырэктарам завода драўнянастружкавых пліт г. Рэчыцы Гомельскай вобласці; сакратаром партыйнага камітэта Рэчыцкага вытворчага дрэваапрацоўчага аб’яднання; другім сакратаром, першым сакратаром Рэчыцкага гарадскога камітэта КПБ; дырэктарам па маркетынгу і знешнеэканамічных сувязях Рэчыцкага арэнднага вытворчага дрэваапрацоўчага аб’яднання «Рэчыцадрэў»; віцэ-прэзідэнтам сумеснага прадпрыемства «Дрэўпрамінвест»; дырэктарам ААТ «Рэчыцкі метызны завод».
З’яўляўся дэпутатам Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць шостага склікання.
Удастоены звання «Ганаровы грамадзянін Рэчыцкага раёна».
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, ордэнам Рускай праваслаўнай царквы прападобнага Сергія Раданежскага III ступені, ордэнам Беларускай праваслаўнай царквы Святога Кірылы Тураўскага II ступені.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае двух сыноў.
Дзяконскі
Дзяконскі (Dziekoński) — польскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:
NGC 5803
NGC 5803 (іншыя абазначэнні — NPM1G -13.0470, PGC 53609) — галактыка ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юрый Фёдаравіч Храптовіч
Юрый Фёдаравіч Храптовіч (у манастве Герман; ? — 1558) — дзеяч праваслаўнай царквы ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Храптовічаў герба «Адравонж». Сын Фёдара Багданавіча.
Дваранін гаспадарскі ў 1541 годзе, з 1551 года архіепіскап полацкі, віцебскі і мсціслаўскі.
Marmota himalayana
Marmota himalayana — суркі, знойдзеныя ў гімалайскім рэгіёне, якія насяляюць ад верхняй мяжы лесу да снегавой лініі. Яны водзяцца на раўнінах Дэасай у Пакістане і Ладакх у індыйскім Кашміры. Прадстаўнікі віду памерам з буйную котку і жывуць калоніямі. Marmota himalayana цесна звязаны з Marmota monax, Marmota caligata і Marmota flaviventris. Мае цёмную шакаладна-карычневую афарбоўку з кантраснымі жоўтымі плямамі на пысачцы і грудзях. Галоўнае адрозненне гэтага сурка ад астатніх відаў суркоў у вельмі высокай ніжняй мяжы яго распаўсюджвання (да 3000 метраў).
«Мурашкі, якія рыюць золата» Герадота
Даследаванне французскага этнолага Мішэля Песеля дазваляе меркаваць, што гісторыя пра мурашак, якія здабываюць золата, апісаная грэчаскім гісторыкам Герадотам, што жыў у пятым стагоддзі да нашай эры, была заснавана на залатых гімалайскіх сурках плато Дэасай і звычцы мясцовых плямёнаў, такіх як Мінара, збіраць залаты пыл, здабыты з іх нор.
Цвентэндорфская атамная электрастанцыя
Цвентэндорфская атамная электрастанцыя (Kernkraftwerk Zwentendorf, таксама ) — першая і адзіная атамная электрастанцыя у Аўстрыі. Знаходзіцца ў камуне Цвентэндорф-ан-дэр-Донау, у зямлі Ніжняя Аўстрыя. Была пабудавана, але ніколі не ўводзілася ў эксплуатацыю.
Цвентэндорфская АЭС была першай з шасці атамных электрастанцый, якія планавалася пабудаваць у Аўстрыі. Яе будаванне пачалося ў красавіку 1972 года. Кіпячы вода-вадзяны рэактар павінен быў забяспечыць магутнасць каля 700 мегават. Работы выконвала нямецкая кампанія «Kraftwerksunion» (AEG у супрацы з Siemens). За чатыры гады пабудова была завершана, і неўзабаве павінна было пачацца будаванне другой АЭС, але з 1974 года ў Аўстрыі пачаў набіраць сілу антыядзерны рух. У спробах абяліць ядзерную энергетыку ў вачах насельніцтва, увосень 1976 года аўстрыйскі ўрад запусціў інфармацыйную кампанію. Яе вынікі апынуліся проста процілеглымі: колькасць мірных пратэстаў расла на вачах, у газетах сталі з'яўляцца артыкулы, што крытыкавалі ядзерную праграму. Федэральны канцлер Аўстрыі Бруна Крайскі (СДП), спадзеючыся на паспяховы вынік, вырашыў правесці прапанаванае хрысціянска-сацыяльнай партыяй грамадскае галасаванне па пытанні ўвядзення АЭС у эксплуатацыю, і 5 лістапада 1978 года адбыўся рэферэндум. Пры яўцы ў 64,1 адсотка, 1 576 839 (49,53%) чалавек выказаліся за пачатак эксплуатацыі АЭС, і 1 606 308 (50,47%) прагаласавалі супраць. Розніца ўсяго ў 30 тысяч галасоў вызначыла не толькі лёс Цвентэндорфскай АЭС, але і ўсю ядзерную палітыку краіны: у снежні 1978 года ўрад Аўстрыі наклаў забарону на выкарыстанне ядзернай энергіі да 1998 года, які быў падоўжаны ў 1997 годзе. Да сённяшняга дня ў краіне дзеялі толькі тры невялікія даследчыцкія рэактары, пабудаваных у 1960-х гадах, з якіх адзін усё яшчэ знаходзіцца ў працоўным стане..
Каб папоўніць нястачу электраэнергіі, непадалёк у 1987 годзе была пабудавана Дзюрнрорская ЦЭЦ, якая далучылася да пабудаванай для АЭС лініі электраперадачы. У 2005 годзе электрастанцыю набыў канцэрн EVN Group. Цяпер рэактар АЭС выкарыстоўваецца як крыніца запасных частак для нямецкіх станцый Isar 1, Brunsbuttel і Philippsburg 1. Групы спецыялістаў трэнуюцца праводзіць на ім планавыя аперацыі абслугоўвання, апроч таго, там адпрацоўваецца абсталяванне для атамных электрастанцый. Магчыма наведванне комплексу. C 2009 гады тэрыторыя абсталявана сонечнымі батарэямі.
Плошча Свабоды (Харкаў)
Плошча Свабоды (Майдан Свободи) — цэнтральная плошча Харкава.
Назва
З моманту заснавання (планіроўка — 1923/25 гг., брукаванне — 1930/31 гг.) і да 1991 года мела назву плошча Дзяржынскага. Падчас нямецкай акупацыі ў 1942 годзе яна мела назву «плошча нямецкай арміі». З канца сакавіка па 23 жніўня 1943 года яна называлася «Плошча Лейбштандарт СС» па назве 1-й танкавай дывізіі СС «Лейбштандарт СС Адольф Гітлер», якая паўторна захапіла горад у трэцім баі за Харкаў.
Касьянаў
Касьянаў — прозвішча.
Перавалочка
Перавало́чка — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Расасенка (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 19 км. Плошча вадазбору 62 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 1,5 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад агарагарадка Ляхаўка, за 2 км на захад ад былой вёскі Пунішча. Упадае ў Расасенку на поўнач ад вёскі Казарынава. Вадазбор на захадзе Смаленскага ўзвышша.
Каля ракі вёскі Коршыкава, Дзям’янкава, Парфенкава.
Брумана
Брумана (Brumano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Rocco e San Sebastiano.
Сулу
Сулу значыць:
Прылепскі сельсавет
Прыле́пскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Усяжа.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Астрашыцка-Гарадоцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Прылепы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Астрашыцка-Гарадоцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года сельсавет у складзе Смалявіцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Лагойскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Смалявіцкага раёна. У 1970-я гады цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Усяжа. 10 лютага 1977 года ў склад Азярыцкаслабадскога сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (вёскі Багута, Батурынка, Грудок, Задомля, Масцішча, Пастухі, Рудамэйка і хутар Рэпішча). 23 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Усяжскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Высокае і Ізбіцкае). 16 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Азярыцкаслабадскога (9 населеных пунктаў: вёскі Аношкі, Вішня, Дуброва, Кудрышчына, Ляды, Прылепская Усяжка, Прылепы, Прыстрамы і Рудня) і Усяжскага (5 населеных пунктаў: вёскі Высокае, Ізбіцкае, Кавалеўшчына, Тадуліна і Усяжа) сельсаветаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1514 чалавек, з іх 90,5 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 1,5 % — украінцы, 0,7 % — азербайджанцы.
Аляксандр Васільевіч Сцепаненка
Аляксандр Васільевіч Сцепаненка (, Орша, Віцебская вобласць —, Мінск) — беларускі вучоны ў галіне апрацоўкі металаў, доктар тэхнічных навук (1974).
Біяграфія
Пасля заканчэння сярэдняй школы ў 1955 годзе паступае ў Беларускі політэхнічны інстытут, які заканчвае ў 1960 годзе, потым два гады працуе інжэнерам-канструктарам на Мінскім аўтамабільным заводзе, пасля чаго паступае ў аспірантуру Беларускага політэхнічнага інстытута. У 1965 годзе А. В. Сцепаненка паспяхова абараняе кандыдацкую дысертацыю.
У 1980 годзе абраны членам-карэспандэнтам, а ў 1986 годзе — акадэмікам АН БССР, у 1987 годзе — віцэ-прэзідэнтам Акадэміі навук БССР. У студзені — красавіку 1992 года выконваў абазязкі прэзідэнта АН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Пад кіраўніцтвам А. В. Сцепаненкі распрацаваны арыгінальныя, высокаэфектыўныя спосабы і абсталяванне для вытворчасці парабалічных рысор.
Па выніках навуковай дзейнасці апублікавана больш за 600 навуковых прац, у тым ліку 8 манаграфій, атрымана больш за 400 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў, падрыхтавана 57 кандыдатаў і дактароў навук.
Ён доўгія гады вёў актыўную навукова-арганізацыйную, навукова-педагагічную і грамадскую работу, з’яўляючыся членам спецыялізаванага савета па абароне дысертацый і навуковых саветаў, экспертнага савета Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь, рэдкалегіі навуковых часопісаў.
NGC 5804
NGC 5804 (іншыя абазначэнні — UGC 9627, MCG 8-27-38, ZWG 248.32, KUG 1455+498A, IRAS14554+4952, PGC 53437) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Воіслаў Каштуніца
Воіслаў Кашту́ніца (Војислав Коштуница;, Бялград) — прэзідэнт Югаславіі ў 2000-2003 і прэм'ер-міністр Сербіі ў 2004-2008. Заснавальнік і лідар Дэмакратычнай партыі Сербіі (з 1992 г.).
Адукацыя
Скончыў юрыдычны факультэт Бялградскага ўніверсітэта (1966). Абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Палітычная тэорыя і практыка Канстытуцыйнага суда ў Югаславіі» (1970) і кваліфікацыйную працу на доктарскую ступень па тэме «Апазыцыя ў палітычнай сістэме капіталізму» (1976).
Прэзідэнт Югаславіі
На выбарах прэзідэнта Югаславіі 24 верасня 2000 г., як кандыдат кааліцыі Дэмакратычная апазіцыя Сербіі (ДАС), выйграў, перамогшы Слабодана Мілошавіча. Прыйшоў да ўлады пасля масавых выступаў прыхільнікаў дэмакратычнай апазіцыі, якія ўзялі пад кантроль Бялград, у той час як югаслаўская армія адмовілася падтрымаць Мілошавіча. Многія СМІ назвалі гэтыя падзеі «Бульдозернай рэвалюцыяй». Першапачаткова выбарчая камісія пад уплывам Мілошавіча настойвала на правядзенні другога тура выбараў, сцвярджаючы, што Каштуніца атрымаў у першым туры толькі 48,96% галасоў. Аднак пасля «рэвалюцыі» федэральны канстытуцыйны суд прыняў рашэнне аб унясенні змяненняў у пратакол выбараў і, такім чынам, Каштуніца, набраўшы 50,2% галасоў, стаў прэзідэнтам.
У якасці прэзідэнта быў прыхільнікам еўрапейскай інтэграцыі краіны, негатыўна ставіўся да выхаду Чарнагорыі з складу Югаславіі і магчымасці абвяшчэння незалежнасці Косава. Падчас яго знаходжання на пасадзе прэзідэнта Слабадан Мілошавіч быў выдадзены Гаагскаму трыбуналу. Пасаду прэзідэнта Югаславіі пакінуў у лютым 2003, у сувязі з рашэннем аб спыненні існавання Югаславіі і фарміраванні садружнасці Сербіі і Чарнагорыі.
Вільдэ
Вільдэ — прозвішча.
Сезон 2004 ЖФК Тэкстыльшчык Орша
У 2004 годзе жаночы футбольны клуб «Тэкстыльшчык» з Оршы прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Галоўны трэнер Леанід Андрэевіч Барэйша, трэнер Віктар Аляксеевіч Дзянісаў.
Андрэй Міхайлавіч Паўлінаў
Андрэй Міхайлавіч Паўлі́наў  (Андрей Михайлович Павлинов;, Іркуцк — ) — рускі архітэктар, археолаг, рэстаўратар, гісторык архітэктуры, захавальнік Зброевай палаты. Акадэмік архітэктуры (1882).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Іркуцку ў сям’і чыноўніка. Скончыў Імператарскае Маскоўскае тэхнічнае вучылішча, а ў 1879 годзе — Імператарскую Акадэмію мастацтваў, са званнем класнага мастака архітэктуры 2-й ступені. Ужо з 1878 года служыў гарадскім архітэктарам Уфы.
Чырвоная гніль каранёў
Чырвоная гніль каранёў, ці Рызактаніёз  — грыбковае захворванне буракоў і морквы, выкліканае грыбам =  =  (анаморф).
Андрэй Міхайлавіч Паўлінаў
Біяграфія
Атрымаў вядомасць вывучэннем помнікаў старажытнарускага дойлідства. З 1882 года — член-карэспандэнт, з 1885 года — правадзейны член Маскоўскага археалагічнага таварыства. За праект рэстаўрацыі Спаса-Праабражэнскага сабора ў Чарнігаве атрымаў у 1883 годзе званне акадэміка архітэктуры. Кіраваў рэстаўрацыяй у Каломенскім крамлі, выканаў праекты рэстаўрацыі сабора Мірожскага манастыра ў Пскове, Сафійскага сабора ў Полацку, Успенскага сабора ва Уладзіміры, цэркваў і сабораў Маскоўскага Крамля. З 1888 года служыў захавальнікам, затым кіраўніком аддзела Зброевай палаты. Аўтар манаграфіі «Гісторыя рускай архітэктуры» (1894). Аўтар шэрага пабудоў у Маскве. Браў удзел у конкурсах на праект помніка Аляксандру II у Крамлі, будынкі Маскоўскай гарадской думы і іншых.
Чырвоная гніль каранёў
Апісанне
Часцей развіваецца ў вільготныя і цёплыя гады, асабліва на пераўвільготненых глебах. Паверхневыя тканкі кораня пакрываюцца чырвона-фіялетавай грыбніцай, лісце завядае і загнівае, карані гніюць. Грыб зімуе ў глебе ў форме склероцыяў.
Андрэй Міхайлавіч Паўлінаў
Біяграфія
Памёр ў Маскве; пахаваны на Пятніцкіх могілках.
Луі Габрыэль Сюшэ
Луі Габрыэль Сюшэ (Louis-Gabriel Suchet, 2 сакавіка 1770, Ліён — 3 студзеня 1826 г, Марсэль) — французскі ваенны дзеяч, маршал Імперыі (з 8 ліпеня 1811), генерал-палкоўнік кавалерыі Імператарскай гвардыі (з 18 Лістапад 1813 года па 22 красавік 1814), граф Сюшэ і Імперыі (дэкрэт ад 19 сакавіку 1808 г, патэнт пацьверджаны 24. Чэрвень 1808), 1-й герцаг Альбуфера (фр. duc d'Albufera; дэкрэт ад 24 студзеня 1812 гады, патэнт пацьверджаны 11 Студзень 1813), Пэр Францыі, удзельнік рэвалюцыйных і напалеонаўскіх войнаў.
Кураслеп лясны
Кураслеп лясны (Anemone sylvestris) — расліна роду сямейства.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна.
Сцябло 5-15 см вышынёй, уверсе амаль белалямцавае, з 2-6 прыкаранёвымі лістамі.
Кветканоснае сцябло з мутоўкай з трох чарашковых лісцеў, апушаныя з абодвух бакоў, рассечаныя на тры сегменты.
Карэнішча кароткае вертыкальнае.
Прыкаранёвае лісце ў ліку двух-шасці, доўгачарашковае, з трыма-пяццю ромбічнымі трохраздзельнымі сегментамі.
Кветканосы адзінкавыя, доўгія.
Кветкі белыя, 3,5-7 см у дыяметры. Цвіце ў маі — чэрвені. Лісточкі калякветніка чыста белыя, у ліку пяці, звонку апушаныя.
Формула кветкі:.
Плады шматлікія, з густым пухам.
Экалогія
Расце на схілах узгоркаў і яраў, на сухіх месцах. Сустракаецца рэдка, у Беларусі — па ўсёй тэрыторыі.
Ахова
Від занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі (4 катэгорыя аховы).
Валянціна Ігнацьеўна Верас
Валянціна Ігнацьеўна Верас (, в. Вялікія Чучавічы,, Брэсцкая вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзілася 2 студзеня 1959 года ў в. Вялікія Чучавічы Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, выкладчык хіміі і біялогіі.
Працавала загадчыкам дзіцячага сада в. Вялікія Чучавічы Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці; настаўнікам, намеснікам дырэктара, дырэктарам Вялікачучавіцкай сярэдняй школы Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці; начальнікам аддзела адукацыі Лунінецкага раённага выканаўчага камітэта.
З’яўлялася дэпутатам Лунінецкага раённага Савета дэпутатаў дваццаць чацвёртага, дваццаць пятага, дваццаць шостага скліканняў.
Узнагароды
Узнагароджана ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў, Лунінецкага раённага выканаўчага камітэта.
Асабістае жыццё
Мае дзвюх дачок.
Тур’я (прыток Ужа)
Ту́р'я — рака ва Украіне, у межах Ужгарадскага раёну Закарпацкай вобласці. Левы прыток Ужа (басейн Дунаю).
Жаслен II (граф Эдэсы)
Жаслен II дэ Куртэнэ (Josselin II de Courtenay, 1113 — 1159, Алепа) — граф Эдэсы з 1131 года, апошні кіраўнік графства Эдэскага. Сын графа Жаслена I і Беатрыс, дочкі армянскага цара Костандына I.
У юнацкасці Жаслен патрапіў у палон да мусульман падчас бітвы пры Азазе ў 1125 годзе, але затым намаганнямі караля Іерусаліма Балдуіна II быў вызвалены. У 1131 годзе яго бацька Жаслен I быў паранены ў бітве з Данішмендамі і неўзабаве памёр. Пасля яго смерці Жаслен атрымаў у спадчыну графства Эдэскае.
Да таго часу над графствам навісла пагроза з боку Зангі, які згуртаваў пад сваёй уладай Алепа і Масул. Жаслен II не надаваў належнай увагі бяспецы сваіх межаў, таму што быў занадта заняты канфліктам з Трыпалі. У 1138 годзе Жаслен, княства Антыёхія і імператар Візантыі Іаан II агульнымі намаганнямі паспрабавалі напасці на Зангі, але пацярпелі паражэнне. У 1144 годзе, скарыстаўшыся адсутнасцю Жаслена ў Эдэсе (ён знаходзіўся ў Антыёхіі), Зангі акружыў горад. Аблога Эдэсы доўжылася ўсяго месяц, і 24 снежня таго ж года горад паў. Уварваўшыся ў Эдэсу, мусульмане ўчынілі разню — хроніка паведамляе, што яны «наталілі смагу крывёй старых і дзяцей, мужчын і жанчын, святароў і дыяканаў, пустэльнікаў і манахаў, манашак і дзяўчын, немаўлятаў, жаніхоў і нявест». Жаслен працягваў фармальна заставацца графам Эдэсы і кіраваў рэшткамі свайго графства з горада Турбесель. Пасля гібелі Зангі ў 1146 годзе ён распачаў спробу вярнуць страчаныя ўладанні, але ў лістападзе 1146 года пацярпеў паражэнне ад атабека Нур ад-Дзіна Махмуда і ледзь пазбег палону. У 1150 годзе Жаслен усё ж патрапіў у палон да мусульман, яго трымалі ў Алепа да самай смерці ў 1159 годзе.
Нашчадкі
У Жаслена было трое дзяцей:
Грашовая рэформа ў СССР 1991 года
Грашовая рэформа ў СССР 1991 года (таксама вядомая як паўлаўская рэформа — па прозвішчы прэм’ер-міністра СССР Валянціна Паўлава) — абмен буйных банкнот, праведзены ў СССР у студзені — красавіку 1991 года.
Перадумовы рэформы
Ініцыятарам канфіскацыйнай грашовай рэформы выступіў міністр фінансаў Валянцін Паўлаў. Ён меў намер, выкарыстоўваючы «эфект нечаканасці», правесці рублёвую рэформу і стабілізаваць грашовае абарачэнне ў СССР.
14 студзеня 1991 года, незадоўга да пачатку грашовай рэформы, быў павышаны да пасады прэм’ер-міністра СССР. Такім чынам, было афіцыйна пацверджана імкненне кіраўніцтва краіны да рэфармавання фінансава-палітычнай сістэмы.
Мэты рэформы
Рэформа была накіравана на тое, каб пазбавіцца ад лішку грашовай масы, якая знаходзілася ў абарачэнні, і хаця б часткова ліквідаваць дэфіцыт на таварным рынку СССР. Фармальнай прычынай рэформы стала барацьба з фальшывымі рублямі, нібыта завезенымі ў СССР з-за мяжы. Акрамя таго, рэформа павінна была «замарозіць» непрацоўныя даходы ценявога сектара, спекулянтаў і карупцыянераў.
Вынікі рэформы
Планы ўрада былі рэалізаваны толькі часткова: працэдура канфіскацыі дазволіла вывесці 14 мільярдаў наяўных рублёў. Нечаканы эфект рэформы павінен быў дапамагчы ў барацьбе са спекуляцыямі, незаробленымі даходамі, падробкамі, кантрабандай і карупцыяй, але на практыцы галоўным наступствам рэформы стала страта даверу насельніцтва да дзеянняў урада. Аднак рэформа адцягнула прыбалтыйскае насельніцтва ад барыкад студзеня 1991 года на карысць вырашэння надзённых асабістых праблем.
Непапулярныя «ўдарныя» рэформы, праведзеныя ў СССР пры Паўлаве, працягваліся. З 2 красавіка гэтак жа нечакана ў СССР былі ўстаноўлены новыя цэны, прыкладна ў 2-5 разоў вышэйшыя за папярэднія. У прыватнасці, праезд у метро стаў каштаваць 15 капеек замест пяці, а праезд ва ўсіх відах гарадскога наземнага транспарту вялікай умяшчальнасці стаў каштаваць 10 капеек (да гэтага, у залежнасці ад віду транспарту, вялася дыферэнцыяцыя ад 3 да 5 капеек).
Банкноты ўзору 1991 года
Першымі банкнотамі ўзору 1991 года сталі новыя купюры наміналам 50 і 100 рублёў, якія замянілі знятыя старыя банкноты 50 і 100 рублёў узору 1961 года. Пасля гэтага ў СССР былі ў абарачэнні банкноты 1961 года наміналам ад 1 да 25 рублёў уключна, металічныя манеты, а таксама новыя банкноты наміналам 50 і 100 рублёў узору 1991 года.
Пазней былі ўведзены новыя банкноты ўзору 1991 года вартасцю 1, 3, 5 і 10 рублёў, якія адрозніваліся ад старых адценнем (нязначна), адсутнасцю надпісаў наміналу на мовах саюзных рэспублік і іншым. Таксама былі ўведзены банкноты наміналаў, якія не існавалі ў СССР з 1920-х гадоў: 200, 500 і 1000 рублёў. Старыя банкноты 1, 3, 5, 10 і 25 рублёў узору 1961 года і ўсе савецкія манеты, якія мелі хаджэнне, засталіся ў абарачэнні нароўні з новымі, узору 1991 года.
Кальча
Кальча (Calcio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Лейла Рызванаўна Ісмаілава
Лейла́ Рызва́наўна Ісмаілава (Лейла́ Рызва́наўна Ісмаіллі́, нар., Мінск) — беларуская журналістка, вядучая музычных тэлевізійных праграм, мадэль. У прыватнасці, вяла дзіцячы конкурс песні «Еўрабачанне» 2010 г., які праходзіў у Мінску (разам з Д. Кур’янам), абвяшчала вынікі галасавання ад Беларусі на «Еўрабачанні» 2011 г., і была вядучай нацыянальнага адбору ў Беларусі для «Еўрабачання» 2012 г.
Кальча
Насельніцтва складае 5161 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 328 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 24054. Тэлефонны код — 0363.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Gottardo di Hildesheim.
Лейла Рызванаўна Ісмаілава
Біяграфія
Нарадзілася 28 ліпеня 1989 года ў Мінску ў сям’і Р. І. Ісмаілава, ураджэнца г. Агдама (Азербайджан), і мінчанкі Г. І. Ружанцовай. Праз месяц пасля нараджэння дачкі сям’я пераехала ў г. Баку.
Карл Карлавіч Грыгаровіч
Карл Карлавіч Грыгаровіч (Charles Gregorowitsch;, Пецярбург — , Віцебск) — беларускі скрыпач і педагог. Інтэрпрэтатар скрыпічнай і квартэтнай класікі.
Лейла Рызванаўна Ісмаілава
Біяграфія
Калі Лейле было тры гады, яе бацька, які працаваў дырэктарам нафтабазы ў Агдаме, загінуў падчас армяна-азербайджанскага ўзброенага канфлікту ў выніку абстрэлу з армянскага боку. Маці з трыма дзяцьмі вернулася ў Мінск.
Карл Карлавіч Грыгаровіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і выхадцаў з Беларусі. Ад 1883 штогод прыязджаў з канцэртамі ў Віцебск, куды ў 1918 пераехаў жыць.
Апошні вучань Генрыка Вяняўскага, займаўся таксама ў Маскве ў Васіля Безякірскага і ў Вене ў Якаба Донта затым ўдасканальваў сваё майстэрства ў Берліне ў Ёзэфа Іаахіма. Гастраляваў па свеце з 1883 года, у 1896-97 гг. здзейсніў канцэртнае турнэ па ЗША, атрымаўшы вельмі спачувальныя водгукі крытыкі, якая вітала яго «бліскучы запал і націск» у варыяцыях Иаахіма і «цудоўную тэхніку і цеплыню спасціжэння» у Першым канцэрце Макса Бруха, у 1899—1901 гг. распачаў (разам з фінскім піяністам Эдвардам Фацарам) сусветнае турнэ па трох кантынентах (Амерыка, Азія, Афрыка). З 1903 — прафесар Маскоўскага філарманічнага вучылішча. З 1910 — першая скрыпка ў квартэце герцага Мекленбургскага. Па сведчанні Генры Лахі, «па шыраце і плыўнасці тону яго параўноўвалі з Сарэ і Сарасаце».
Лейла Рызванаўна Ісмаілава
Біяграфія
Лейла пачала публікаваць матэрыялы ў 15 гадоў. У 2006 г. скончыла Ліцэй Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (клас гісторыі), а затым — інстытут журналістыкі БДУ (аўдыявізуальная журналістыка, дыплом з адзнакай, лепшая выпускніца інстытута 2011 г.).
Карл Карлавіч Грыгаровіч
Біяграфія
Пасля рэвалюцыйных падзей 1917 года жыў і працаваў у Віцебску. Працаваў прафесарам народнай кансерваторыі. Выступаў у суправаджэнні віцебскага сімфанічнага аркестра, удзельнічаў у штотыднёвых вечарынах камернай музыкі, знаёмячы віцебскую публіку з навінамі заходняй музычнай культуры.
Лейла Рызванаўна Ісмаілава
Біяграфія
У 2010 годзе па стыпендыяльнай праграмы Еўрапейскага Саюза Эразмус Мундус, навучалася ва Універсітэце імя Арыстоцеля (г. Салонікі, Грэцыя). Адтуль накіравала заяўку ў Мінск на адбор вядучых для дзіцячага «Еўрабачання». Паспяхова прайшла адбор, што стала пачаткам яе тэлевізійнай працы.
Карл Карлавіч Грыгаровіч
Біяграфія
У 1921 годзе арыштаваны за тое, што «па прыездзе польскай дэлегацыі ў Віцебск пазнаёміўся з польдэлегатамі… і зарэкамендаваў сябе ў вачах прадстаўнікоў дэлегацыі з самага лепшага боку, у выніку чаго дэлегацыя выдала Грыгаровічу дакумент аб яго поўнай лаяльнасці ў адносінах да Польшчы, на прадмет ўезду ў такую​​», і прысуджаны да трох гадоў прымусовых работ. Да гэтага часу незразумела, памёр ён ад голаду ў заключэнні або быў расстраляны пры спробе бегчы з Расіі.
Вучнем Грыгаровіча быў Браніслаў Губерман, які гаварыў, што Грыгаровіч «навучыў яго ўсяму, чаму можа навучыць настаўнік».
Лейла Рызванаўна Ісмаілава
Біяграфія
Здымаецца таксама ў музычных кліпах, фота- і тэлевізійнай рэкламе. Удзельнічала ў ІІІ з’ездзе азербайджанцаў свету. З 2011 г. навучаецца ў адной з акцёрскіх школ у Галівудзе (Лос-Анджэлес, ЗША).
Куб 2: Гіперкуб
«Куб 2: Гіперкуб» (Cube 2: Hypercube) — канадскі навукова-фантастычны трылер 2002 года рэжысёра, сіквел фільма «Куб» (1997).
Сюжэт
Восем незнаёмцаў прачынаюцца ў пакоях, якія маюць кубічную форму. Усе гэтыя шматлікія пакоі размешчаны ўнутры вялізарнага чатырохмернага гіперкуба і пастаянна перамяшчаюцца з дапамогай «квантавай тэлепартацыі», гэта значыць, калі перабрацца ў суседні пакой, то вярнуцца ў ранейшы ўжо практычна не магчыма. Некаторыя пакоі з’яўляюцца смяротнымі пасткамі, а ў некаторых перасякаюцца паралельныя светы і час цячэ па-рознаму. Загнаныя ў пастку людзі, адчайна спрабуюць знайсці выйсце з гэтага лабірынта смерці, дзе любы неасцярожны крок раўнасільны самагубству. Неўзабаве да ўсіх прыходзіць разуменне, што яны выжывуць, калі здолеюць разгадаць усе загадкі гэтага куба да таго часу, пакуль ён не заб’е сваіх палонных.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 1 кінаўзнагародай і яшчэ 1 намінацыяй.
Нільс Улаф
Ваенная кар'ера
У 1961 годзе нарвежская каралеўская гвардыя наведала Эдынбургскі парад ваенных аркестраў, дзе ўдзельнічала ў паказальных выступах. . Лейтэнант Нільс Эгеліен (нарв. Nils Egelien) зацікавіўся калоніяй пінгвінаў Эдынбургскага заапарка. Калі гвардзейцы зноў вярнуліся ў Эдынбург ў 1972 годзе пры актыўным садзейнічанні лейтэнанта, адзін з пінгвінаў быў «усыноўлены». Пінгвіна назвалі Нільс Улаф - Нільс ў гонар Нільса Эгеліена і Улаф ў гонар караля Нарвегіі Улафа V.
Земерынг (тунэль)
Земерынгскі тунэль — двухтрубны тунэль у Аўстрыі, які знаходзіцца на стадыі будаўніцтва. Адзін з самых важных інфраструктурных праектаў у Цэнтральнай Еўропе. Будаўніцтва тунэля пачалося ў 2012 годзе. Даўжыня чыгуначнага тунэля складзе 27,3 км. Тунэль злучыць аўстрыйскія гарады Глогніц у Ніжняй Аўстрыі і Мюрцушлаг ў Штырыі ў раёне перавала Земерынг, які перасякае Паўночныя Альпы. Гэта базавы тунэль з'яўляецца часткай Балта-Адрыятычнай транспартнай восі. Праз яго час у шляху паміж Глогніц і Мюрццушлаг павінен скараціцца для хуткасных цягнікоў на 30 хвілін ад сённяшніх 45 хвілін да 15 хвілін. .
Карэкаўцы
Карэ́каўцы (, Корековцы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Да 18 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Касцяневіцкага сельсавета.
Земерынг (тунэль)
Перадумовы будаўніцтва тунэлю
Значная зношанасць мясцовай часткі Паўднёвай чыгункі Аўстрыі ад Глогніца да Мюрцушлаг, якая была пабудавана паміж 1846 і 1854 гадамі. Дзякуючы сваім характарыстыках, такія як вышыня крутасці і вельмі крывалінейнай траекторыі, чыгунка не выгадна размешчаная. Дадзены адрэзак аўстрыйскай чыгункі, таксама вядомы як чыгунка Земерынг, названая ў гонар аднайменнага перавала, які перасякае і аддзяляе Ніжнюю Аўстрыю ад Штырыі. Чыгунка Земерынг ў цяперашні час з'яўляецца прадметам значных эксплуатацыйных абмежаванняў: Прапускная здольнасць чыгункі адносна малая з-за нізкай хуткасці, значную крутасць схілаў Альп;
Параметры тунэля
Тунэль будзе складацца з двух труб, якія трэба выдаліць на адлегласць ад 40 да 70 м адзін адносна аднаго і ўзаемна злучаныя папярочнымі праходамі (у сярэднім на 500 м). Тунэль мае сярэдні ўхіл 8,4 ‰. Ён разлічаны на хуткасць цягнікоў да 230 км/г.
Праект будаўніцтва
Праект стварэння тунэлю падзелены на 5 этапаў будаўніцтва:
NGC 5805
NGC 5805 — галактыка ў сузор’і Валапас.
Залатыя яблыкі
«Залатыя яблыкі» (Золотые яблоки) — беларускі музычны калектыў з Мінска, адзін з першых ансамбляў Беларусі. Адным з стваральнікаў вакальна-інструментальнага ансамбля, а таксама вакалістам у ім, быў Леанід Барткевіч.
NGC 5805
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Залатыя яблыкі
Гісторыя
Гурт стварылі студэнты-архітэктары, натхнёныя сярод іншага амерыканскім фантастам Рэем Брэдберы і яго апавяданнем «». Вакалістам калектыва быў Леанід Барткевіч, бубначом — Ігар Карасцялёў. Ансамбль граў у Мінску на мяжы 1960—1970-х гадоў. Гучанне «Залатых Яблыкаў» фрагментамі нагадвала раннія запісы «Pink Floyd».
У Мінскім архітэктурна-будаўнічым тэхнікуме, дзе вучыліся ўдзельнікі ансамбля, на танцах граў аркестр Уладзіміра Скараходава, будучага намесніка міністра культуры БССР. Леанід Барткевіч трапіў адначасова і ў аркестр, і ў біт-ансамбль у 1966 годзе, выканаўшы на рэпетыцыі без падрыхтоўкі хіт Бюльбюля аглы. Калі аркестр Скараходава разваліўся, гітарыста Анатоля Ваўка прызначылі мастацкім кіраўніком «Залатых Яблыкаў», хаця ён не меў ніякай музычнай адукацыі.
«Залатыя Яблыкі» сталі адным з першых біт-ансамбляў у Беларусі. Усю другую палову 1960-х гадоў (уключна з 1970-м годам) яны амаль штовечар давалі канцэрты, гралі на танцах у розных кропках Мінску, у кансэрваторыі і, як правіла, без ганарараў. Музыкі самі выраблялі гітарныя гуказдымальнікі з тэлефонных слухавак, майстравалі «прымочкі». Ладзілі гукасэсіі і фотасэсіі, гучалі па радыё і ТБ. Адзін з рэпетыцыйных пунктаў месціўся ў праектным інстытуце побач з Оперным тэатрам. У рэпертуары «Залатых Яблыкаў» меліся каверы на «The Beatles», «The Rolling Stones» і гуртоў з краін сацлагеру. Калектыў ствараў і аўтарскія кампазіцыі па-беларуску і па-руску. Анатоль Воўк і Аляксандр Сарокін рабілі песнямі вершы беларускіх класікаў — Янкі Купалы, Якуба Коласа. Сарокін паклаў на музыку два творы з дэбютнага зборніка Леаніда Дайнекі «Галасы» (1969). Раней за «Песняроў» яны звярнуліся да паэзіі Роберта Бёрнса, а фолк-апрацоўкі «Залатых Яблыкаў» фактычна сталі першымі хітамі мулявінскага ансамбля.
«Залатыя Яблыкі» карысталіся тым самым зборнікам фальклору, пазычаным у Канстанціна Паплаўскага, што і пасля іх «Песняры». А ў склад ансамбля трапіў сын знанага фалькларыста — Чэслаў Паплаўскі. Ён граў на скрыпцы, рытм-гітары, адказваў за бэк-вакал. Каронным яго нумарам у складзе «Яблыкаў» стаў пераспеў «» «W moich myslach Consuelo». Менавіта ад «Залатых Яблыкаў» праз пасярэдніцтва сям’і Паплаўскіх да «Песняроў» перакачавалі апрацоўкі народных песен «Скрыпяць мае лапці», «Хлопец пашаньку пахае» і «Касіў Ясь канюшыну».
У студыі Беларускага радыё «Залатыя Яблыкі» сталі даволі частымі гасцямі яшчэ з канца 1960-х гадоў. У тыя часы без лаўрэацтва трапіць у прафесійную студыю было амаль немагчыма. Дапамагло тое, што Леаніда Барткевіча на радыё ведалі яшчэ па дзіцячых хорах, таксама трапленне ў радыёэфіры адбылося дзякуючы аўтарытэтным бацькам, Канстанціну Паплаўскаму і Ільі Гітгарцу, дырыгенту Опернага тэатру. У складзе «Яблыкаў» на электрааргане і фартэпіяна граў сын Ільі Аляксандравіча — Андрэй. У 1970 годзе з удзелам ансамбля адбыліся і тэлевізійныя здымкі на Мінскім моры ў праграме пра провады зімы.
1970—1971 гады сталі апошнімі для ВІА «Залатыя Яблыкі». Некаторыя з чальцоў ансамбля сталі працаваць паводле адукацыі — архітэктарамі, як Анатоль Воўк. Іншыя трапілі ў афіцыйныя ВІА, як Леанід Барткевіч — у «Песняры». Частковая і кароткатэрміновая рэінкарнацыя «Залатых Яблыкаў» адбылася ў 1985 годзе, калі трыа з Анатоля Ваўка (гітара), Леаніда Барткевіча (вакал) і Алега Алоўнікава (віяланчэль) запісала 6 акустычных п’ес на беларускія тэмы. У пачатку 1990-х гадоў Барткевіч трапіў на творчы вечар Рэя Брэдберы ў ЗША.
Склад
Далучаліся да ансамбля эпізадычна: скрыпач Валянцін Бадзьяраў, вакалісткі Ядвіга Паплаўская, Людміла Ісупава, Вольга Аліпава.
Рукайней
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Рукойні датуецца 1435 годам, калі яны ўваходзілі ў склад Віленскага павета Віленскага ваяводства.
У 1538 годзе ў Рукойнях быў пабудаваны касцёл.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Рукойні апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскім павеце Віленскай губерні.
Найноўшы час
У 1920 годзе Рукойні апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
Пасля заняцця тэрыторыі ў выніку паходу ў Заходнюю Беларусь у верасні 1939 года ўлады СССР перадалі мястэчка Літве.
Мялецій Храптовіч
Мялецій Храптовіч (? — студзень 1593) — рэлігійны дзеяч Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Храптовічаў герба «Адравонж». Сын Івана Алехнавіча.
Удзельнічаў у войнах з Маскоўскай дзяржавай, потым манах Кіева-Пячэрскага манастыра, яго архімандрыт з 1572 года. У 1592 годзе дамогся для манастыра ў канстанцінопальскага патрыярха стаўрапігіі (прамога яму падпарадкавання). Пры падтрымцы караля Стафана Баторыя ў 1580 годзе абраны епіскапам уладзіміра-берасцейскім. У 1590 годзе дазволіў мяшчанам Берасця ўтварыць брацтва пры царкве Св. Мікалая і адчыніць школу на ўзор львоўскай брацкай школы. Да праекта царкоўнай уніі ставіўся непрыхільна.
Перавалочня
Перавало́чня, Перавалочная  — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Лабжанка (прыток ракі Сож, басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад вёскі Лубянка. Упадае ў Лабжанку каля горада Клімавічы і аграгарадка Ціманава. Вадазбор на паўднёвым усходзе Аршанска-Магілёўскай раўніны. Каля аграгарадка Ціманава на рацэ вадасховішча.
Каля ракі вёскі Лубянка, Сямёнаўка, Кукуеўка, Стайкі, Дарагінь, аграгарадок Ціманава.
Краснасельскі
Краснасельскі  — гарадскі пасёлак у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, на рацэ Рось (левы прыток Нёмана). Размешчаны ў 15 км да поўначы ад Ваўкавыска, 4 км ад чыгуначнай станцыі Рось на лініі Ваўкавыск—Масты. Насельніцтва 6 683 чал. (2017).
Гісторыя
З 1795 года ў складзе Расійскай імперыі, вёска Роскай воласці Ваўкавыскага павета.
З 1921 года у складзе Польшчы. З 1940 года — у Ваўкавыскім раёне, вядомы як вёска Краснае Сяло. З 30 красавіка 1958 года вёска Краснае Сяло пераўтворана ў рабочы пасёлак Краснасельскі, з 1968 года гарадскі пасёлак.
Эканоміка
Прадпрыемствы будаўнічых матэрыялаў.
Даменіка Гірландая
Даменіка Гірландая (Domenico Ghirlandaio; сапраўднае імя Domenico di Tommaso Curradi di Doffo Bigordi; , Фларэнцыя — ) — адзін з вядучых фларэнтыйскіх мастакоў кватрачэнта, заснавальнік мастацкай дынастыі, якую працягнулі яго брат Давід і сын Рыдольфа. Кіраўнік мастацкай майстэрні, дзе жыў юны Мікеланджэла. Аўтар фрэскавых цыклаў, у якіх выпукла, з разнастайнымі падрабязнасцямі паказана дамашняе жыццё біблейскіх персанажаў (у іх ролі выступаюць высакародныя грамадзяне Фларэнцыі ў строях свайго часу).
Біяграфія
Даменіка Гірландая нарадзіўся ў сям’і майстра ювеліра Тамаза Бічардзі. Захаваліся звесткі, што ювелірныя гірлянды, якія ён рабіў для ўпрыгожвання жаночых галаўных убораў, былі ў вялікай модзе, таму Тамаза атрымаў мянушку «гірляндшчык» (ghirlandaio), якая перайшла яго сынам і ўнукам.
Даменіка Гірландая збіраўся таксама стаць залатых спраў майстрам, але рана выявіў выдатныя здольнасці жывапісца. Яго настаўнікам быў Алесіа Бальдавінеці. Да ранняй творчасці Гірландая адносяцца фрэскі, зробленыя ім у Рыме. З гэтых твораў захавалася толькі «Пакліканне да апостальства св. Пятра і Андрэя» і фрэска з выявай дабраслаўлёнага Ераніма ў царкве Аньісантэ ў Фларэнцыі. Усё атачэнне дабраслаўлёнага Ераніма ўяўляе карціну паўнейшага дамашняга зацішша, напісаную ў манеры тагачасных нідэрландскіх мастакоў і, нарэшце, «Тайная вячэра» ў трапезнай царквы Аньісантэ, якая вылучаецца індывідуальнасцю ўсіх персанажаў.