cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Белавежская пушча (комплекс)
«Белавежская пушча» — архітэктурны комплекс у Камянецкім раёне; адзін з цэнтраў зоны турызму і адпачынку аднайменнай запаведна-паляўнічай гаспадаркі. Пабудаваны ў 1961 годзе па праекце маскоўскага інстытута Дзіпралес.
Хабі Алонса
Еўра-2012
На Еўра-2012 23 чэрвеня 2012 года Хабі Алонса згуляў свой 100-ы матч за Іспанію ў чвэрцьфінале супраць Францыі, у якім ён забіў абодва мячы і прынёс перамогу Іспаніі.
Белавежская пушча (комплекс)
Архітэктура
Складаецца з 3 зблакіраваных аб’ёмаў — цэнтральнага (музей прыроды) і бакавых (у адным з іх кіраўніцтва запаведна-паляўнічай гаспадаркі, у другім — гасцініца з рэстаранам), навукова-лабараторнага корпуса (1977, інстытут Дзіпралес). Двухпавярховы прамавугольны ў плане аб’ём музея прыроды вырашаны ў лаканічных формах з зашклёным галоўным фасадам, казырком над уваходам і завершаны двухсхільным дахам. Экспазіцыя музея размешчана ў залах і антрэсолях 1—2-га паверхаў. Архітэктурнай дамінантай комплексу з’яўляецца вежа з назіральнай пляцоўкай, якая прымыкае да цэнтральнага аб’ёму. 3 аб’ёмам музея злучаны 2-павярховыя прамавугольныя ў плане аб’ёмы кіраўніцтва запаведнікам і гасцініцы з рэстаранам. Пластыка атынкаваных фасадаў ствараецца мерным рытмам прамавугольных аконных праёмаў і лоджый (гасцінічнай часткі). 3 тыльнага боку ад аб’ёму кіраўніцтва запаведна-паляўнічай гаспадаркі размешчаны 2-павярховы прамавугольны ў плане навукова-лабараторны корпус. Пілоны на галоўным фасадзе падкрэсліваюць яго строгую і лаканічную архітэктуру. Архітэктурнае вырашэнне комплексу арганічна дапаўняюць элементы добраўпарадкавання тэрыторыі з малымі архітэктурнымі формамі (кіёскі, дэкаратыўныя кветнікі). Перад музеем помнік кулямётнаму разліку (1975, арх. В. Занковіч).
Хабі Алонса
ЧС-2014
Перад ЧС-2014 Хабі Алонса прыняў рашэнне завяршыць выступы за зборную Іспаніі па завяршэнні турніру. На самым «мундыялі» Алонса адкрыў лік у першым матчы групавога этапу са зборнай Нідэрландаў, аднак матч скончыўся паражэннем іспанцаў з лікам 1:5. У другім матчы Іспанія затым прайграла 2:0 зборнай Чылі. У гэтым матчы Алонса атрымаў жоўтую картку і быў заменены ў перапынку, калі лік ужо быў 2:0. Трэці матч Іспанія выйграла апошні матчы супраць Аўстраліі і заняла трэцяе месца ў групе; Алонса згуляў 83 хвіліны ў матчы.
Алонса скончыў міжнародную кар’еру 27 жніўня 2014 года. Усяго за зборную сваёй краіны Хабі Алонса правёў 114 гульняў і забіў 16 мячоў, выйграўшы ў складзе нацыянальнай каманды два чэмпіянаты Еўропы (2008, 2012), чэмпіянат свету (2010) і стаў бронзавым прызёрам Кубка канфедэрацый (2009).
Зборная Краіны Баскаў
Алонса дэбютаваў у у таварыскім матчы супраць Ганы 29 снежня 2001 года і атрымліваў рэгулярныя выклікі, але з-за шчыльнага графіка ў клубе не заўсёды меў магчымасць з’яўляцца. 29 снежня 2012 года Алонса з’явіўся на полі ў матчы зборнай Краіны Баскаў з Балівіяй, які быў выйграны пірэнейцамі 6:1.
Стыль гульні
Алонса адрозніваецца на поле добрай тэхнікай, а таксама пастаўленым ударам, што дазваляе забіваць галы з далёкіх дыстанцый, а сіла ўдару дазваляе яму віртуозна выконваць штрафныя ўдары. У матчы Кубка Англіі супраць «Лутан Таўн» у студзені 2006 года ён забіў два галы з далёкай дыстанцыі, адзін з якіх — ударам прыкладна з 60 метраў. У верасні 2006 года Алонса забіў яшчэ адзін гол са сваёй паловы поля ў матчы Прэм’ер-лігі супраць «Ньюкасл Юнайтэд».
Хабі як плэймэйкер валодае дакладным пасам і валодае добрым бачаннем поля, што дазваляе аддаваць якасныя перадачы на далёкія адлегласці. Як заўзятар я б сказаў, што Хабі вялікі ігрок. Я думаю, што ён з’яўляецца найлепшым распасоўшчыкам у Еўропе.
Былы партнёр Хабі па «Ліверпулу» Стывен Джэрард на пытанне «каго Вы б хацелі вярнуць з былых партнёраў?» Стыві адказаў, што менавіта Алонса ён бы хацеў вярнуць, калі гэта было б магчыма. Бачанне поля і добрае валоданне пасам дазволілі Алонса стаць адным з асноўных ігракоў у паўабароне «Ліверпула», а яго запамінальныя дакладныя далёкія пасы і відовішчныя далёкія ўдары зрабілі Алонса ўлюбёнцам заўзятараў «». У складзе зборнай Іспаніі Хабі з’яўляўся штатным пенальцістам. Пры гэтым штрафныя выконвае досыць рэдка.
Трэнерская кар’ера
У 2018 годзе стаў трэнерам юнацкай каманды мадрыдскага «Рэала». У 2019 годзе атрымаў трэнерскую ліцэнзію катэгорыі Pro, у чэрвені стала вядома пра прызначэнне Хабі Алонса галоўным трэнерам другой каманды «Рэал Сасьедада».
5 кастрычніка 2022 года ўзначаліў нямецкі «Баер 04».
Асабістае жыццё
Былыя партнёры па «Ліверпулу» лічылі Алонса ціхім і спакойным чалавекам. Ён жанаты з Нагорай Арамбулу, у пары трое дзяцей. 11 сакавіка 2008 года нарадзілася першае дзіцё — сын Ёнчу.
Алонса прапусціў матч Лігі чэмпіёнаў з «Інтэрам», застаўшыся ў Ліверпуле з-за нараджэння дзіцяці, ён скаментаваў гэта, сказаўшы: Яго рашэнне аддаць перавагу сям’і перад Лігай чэмпіёнаў выклікала мноства канфліктаў з трэнерам, Рафай Бенітэсам. 30 сакавіка 2010 года ў пары нарадзілася другое дзіцё, дзяўчынка па імі Ані Алонса Аранбуру. Іх трэцяе дзіцё і другая дачка, Эма Алонса Aранбуру, нарадзілася 2 снежня 2013 года.
Алонса і Артэта былі суседзямі, калі жылі ў Сан-Себасцьяне, а таксама жылі побач у Ліверпуле. Алонса пераканаў Артэту перайсці ў «Эвертан», расказаўшы яму, як ён шчаслівы ў Ліверпуле. Алонса таксама ў 2004 годзе пераканаў былога напарніка па «Рэал Сасьедадзе», Хуана Угартэ, далучыцца да клуба.
Алонса з’яўляецца прыхільнікам каманды па. Яго цікавасць да ірландскага спорту з’явілася ў 15-гадовым узросце, калі ён адправіўся ў ірландскі горад, каб вывучыць англійскую мову.
Нават гуляючы за «Рэал Мадрыд», Алонса абвясціў сябе прыхільнікам «Ліверпула». Ён сказаў, што вяртаецца, каб глядзець гульні на «Энфілдзе», калі ён свабодны час. The Times Online працытавала: «Я да гэтага часу фанат Ліверпула і буду ім заўсёды», і што яго сын таксама стане прыхільнікам «чырвоных».
Міжнародная статыстыка
Станам на 1 ліпеня 2014 года
Клубныя
«Ліверпул»:
«Рэал»:
«Баварыя»:
Exile (песня Тэйлар Свіфт)
«Exile» — гэта кінематаграфічная інды-фолкавая балада з евангельскімі і аркестравымі элементамі, лірыка якой адлюстроўвае нявыказаны дыялог паміж двума адчужанымі палюбоўнікамі. Меланхалічны дуэт далікатнага вакалу Свіфта і глыбокага барытона Джасціна Вернана лунае над цяжкім піяніна, вяртлявымі струнамі і трапяткімі гармоніямі.
Песня атрымала прызнанне крытыкаў і любоў фанатаў творчасці Свіфт. Сінгл дэбютаваў на шостым месцы ў амерыканскім хіт-парадзе Billboard Hot 100.
Інфармацыя
Тэкст «Exile» распавядае гісторыю няўдалага драматычнага кахання з пункту гледжання абодвух палюбоўнікаў. Каб разыграць такую лірычную канцэпцыю, Тэйлар запрасіла Джасціна Вернана, саліста «Bon Iver», паўдзельнічаць у запісе песні. Першапачатковы варыянт кампазіцыі быў напісаны Свіфт і Уільямам Баўэры, але Вернан унёс некаторыя змены, і менавіта гэтая версія стала канчатковай. У якасці прадзюсара выступіў Ааран Дэснер.
Тэйлар Свіфт распявадае пра кампазіцыю:
«Exile» — гэта інды-фолк балада з евангельскімі элементамі і аркестравым поп-уплывам. Джасцін Вернан выкарыстоўвае спецыфічны рык у якасці спосаба вакальнага выканання і аплаквае страчанае каханне, у той час як Свіфт спявае далікатна і мякка. Песня напісана ў танальнасці фа-мажор і мае павольны тэмп роўны 76 ударам у хвіліну. Вакальны дыяпазон дуэта ў песні распасціраецца ад C♭3 да E♭5 і лунае над цяжкім піяніна, вяртлявымі струнамі і трапяткімі гармоніямі.
Крытычныя водгукі
Кампазіцыя, у цэлым, была ўхвальна сустрэтая музычнымі экспертамі і аглядальнікамі. Часопіс «Under the Radar» назваў яе адной з лепшых песень «Folklore» і заўважыў, што галасы Свіфт і Вернана добра спалучаюцца адзін з адным. Выданне «Consequence of Sound» выбрала «Exile» песняй тыдня і назвала дуэт «маленькім цудам 2020 года». «Vulture» заявілі, што «Exile» — гэта галоўны вынік усяго альбома.
Камерцыйны поспех
Сінгл дэбютаваў на шостым месцы ў амерыканскім хіт-парадзе Billboard Hot 100 і ў чарце Канады, на трэцім — у хіт-парадах Аўстраліі і Ірландыі, на пятым — у Новай Зеландыі, на восьмым — у Вялікабрытаніі.
PSY
Пак Чэ Сан (нар., Сеул, Паўднёвая Карэя) — паўднёвакарэйскі выканаўца і аўтар песен, які выступае пад псеўданімам PSY (Сай, 싸이). Вядомы сваімі гумарыстычнымі відэакліпамі і канцэртнымі выступленнямі. 24 лістапада 2012 года яго відэа «Gangnam Style» стала самым папулярным па праглядах у гісторыі YouTube.
21 снежня 2012 года ўпершыню ў гісторыі YouTube і Інтэрнэта колькасць праглядаў аднаго відэакліпа перавысіла 1 мільярд. Гэтым відэа стаў кліп PSY «Gangnam Style». 31 снежня 2012 года PSY выступае перад жывой аўдыторыяй больш за 1 мільён чалавек на Таймс-сквер, Нью-Ёрк у Навагоднім канцэрце. 13 красавіка 2013 года PSY апублікаваў на YouTube новы, падобны па стылі з «Gangnam Style», кліп «Gentleman», які набраў каля 192 мільёнаў праглядаў за першы тыдзень. 31 мая 2014 года відэа «Gangnam Style» набрала больш за 2 мільярды праглядаў. 1 снежня 2014 года кампанія Google была вымушана ўнесці змены ў код лічыльніка YouTube, так як колькасць праглядаў перавысіла максімальнае на той момант дапушчальнае значэнне ў 32-бітным знакавым цэлым тыпе дадзеных (2 147 483 647).
Байканур
Байканур (з Байқоңыр — урадлівая зямля). Касмадром «Байканур» — першы і найбуйнейшы ў свеце касмадром, размешчаны на тэрыторыі Казахстана, недалёка ад пасёлка Цюратам. Займае плошчу 6717 км².
Значэнне
Касмадром мае вялікае міжнароднае значэнне. З касмадрома магчымыя запускі розных тыпаў ракет-носьбітаў. Адзін з трох касмадромаў планеты, нараўне з касмадромам Мыс Канаверал у ЗША і Цзюцюань у Кітаі, прызначаных для запуску апаратаў з касманаўтамі на борце. Арбіта МКС была падабрана з улікам шыраты Байканура — з яго праводзяцца асноўныя запускі.
«Байканур» пачаў будавацца 12 лютага 1955 года (12 лютага 1955 г. была прынята пастанова Урада СССР аб будаўніцтве палігона для правядзення выпрабаванняў міжкантынентальных балістычных ракет), стаў касмадромам у 1957. У 1970-1980-х з’яўляўся найбуйным касмадромам Савецкага Саюза. Пасля распаду СССР у пачатку 1990-х касмадром адышоў да Казахстана. Арандуецца Расіяй да 2050 года.
Багнет
Багне́т (ад bagnet, што паходзіць ад baïonnette), штык, штых (ад sztyk, sztych ці штык, што паходзяць ад сяр.-в.-ням.: stich — «калючы ўдар; укол») — гэта нож, кінжал, меч або шыпападобная зброя, прызначаная для мацавання на канцы дула вінтоўкі, мушкета ці падобнай агнястрэльнай зброі, што дазваляе выкарыстоўваць яе як зброю, падобную да дзіды. З XVII стагоддзя да Першай сусветнай вайны лічыўся асноўнай зброяй для нападаў пяхоты. Сёння багнеты лічацца дапаможнай зброяй або зброяй крайняга выпадку.
Гісторыя
Сам тэрмін багнет узыходзіць да сярэдзіны-канца XVI-га стагоддзя, але незразумела, ці былі багнеты ў той час нажамі, якія можна было прыстасаваць да агнястрэльнай зброі, ці проста разнавіднасцю нажа. Напрыклад, «Dictionarie» Катграва 1611 г. апісвае багнет як «невялікі плоскі кішэнны кінжал, упрыгожаны нажамі; або вялікі нож, які можна павесіць на поясе». Сапраўды, гэтак жа П’ер Барэль пісаў у 1655 г., што ў Баёне вырабляўся нейкі доўгі нож, званы штык, але не дае далейшага апісання.
Новая Папіна
Но́вая Папі́на (, Новая Попина) (да 30 ліпеня 1964 года Кало́нія Папі́на ) — аграгарадок у Беларусі, у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Папінскага сельсавета.
Багнет
Прымацавальны багнет
Першы зафіксаваны асобнік уласна багнету знойдзены ў кітайскім ваенным трактаце «Бінглу» (кіт.), выдадзены ў 1606 годзе. Гэта была зброя тыпу «сын з маці» (кіт.), казённа-зарадны мушкет, які выпускаўся з прымацавальным багнетам прыкладна 57,6 см даўжынёй, што дае яму агульную даўжыню 1,92 метра разам з навешаным штыком. Там ён быў пазначаны як «лязо пісталета» (трад. кіт.: 銃刀; спрошч. кіт.: 铳刀) і апісваўся як «кароткі меч, які можна ўставіць у ствол і замацаваць, злёгку пакруціўшы яго». Таксама там было напісана, што ён павінен выкарыстоўвацца, «калі ў бітве скончыліся порах і кулі, а таксама ў барацьбе з бандытамі, калі сілы набліжаюцца да блізкага бою або сутыкаюцца з засадай», і калі «немагчыма зарадзіць стрэльбу за час, неабходны для пакрыцця двух бу (3,2 метра) зямлі, трэба прымацаваць штык і трымаць яго як дзіду».
Новая Папіна
Геаграфія
Знаходзіцца за 9 км у напрамку на поўдзень ад горада Драгічын, за 119 км ад Брэста.
Багнет
Прымацавальны багнет
Раннія багнеты былі тыпу «корка», калі багнет устаўляўся непасрэдна ў ствол мушкета. Гэта дазволіла ператварыць лёгкую пяхоту ў цяжкую і стрымліваць кавалерыйскія атакі. Штык меў круглы трымальнік, які ўстаўляўся непасрэдна ў ствол мушкета. Гэта, натуральна, перашкаджала стрэлу са стрэльбы. Першая вядомая згадка пра выкарыстанне багнетаў у еўрапейскай вайне была ў мемуарах Жака дэ Шасне, Віконта дэ Пюісегюра. Ён апісаў французаў, што выкарыстоўвалі нязграбныя штыкі-коркі даўжынёй у 0,3 м падчас Трыццацігадовай вайны (1618—1648). Аднак, толькі ў 1671 г. генерал Жан Марцінэ стандартызаваў і выдаў багнеты-коркі французскаму стралковаму палку, які тады быў створаны. Яны былі выдадзены частцы ангельскага драгунскага палка, створанага ў 1672 годзе, і Каралеўскім стралкам, калі яны былі ўсталяваны ў 1685 годзе.
Гнездавыя багнеты
Асноўная праблема прымацавальных багнетаў заключалася ў тым, што калі яны былі прымацаваныя, яны рабілі немагчымай стральбу з мушкета, што патрабавала ад салдат чакаць апошняга магчымага моманту перад блізкім боем, каб направіць штык. Паражэнне войскаў, верных Вільгельму Аранскаму, ад якабітскіх горцаў у бітве пры Кілікрэнкі ў 1689 г. было звязана, між іншым, з выкарыстаннем багнетаў. Горцы падышлі да 50 метраў, далі адзіночны залп, кінулі мушкеты і, выкарыстоўваючы сякеры і мячы, хутка перамаглі лаялістаў, перш чым тыя паспелі направіць штыкі. Лічыцца, што неўзабаве пасля гэтага правадыр, які пацярпеў паражэнне, Х’ю Макей, прадставіў гнездавы багнет уласнага вынаходніцтва. Неўзабаве «гнездавыя» багнеты будуць ўключаць у сябе як мацаванне з гняздом, так і лязо, якое змешчана вакол ствала мушкета, што дазваляла страляць і перазараджаць мушкет, пакуль штык быў прымацаваны.
Пасля бітвы пры Флёрусе ў 1690 г. у прысутнасці караля Людовіка XIV, які адмовіўся прыняць іх на ўзбраенне, бо яны мелі тэндэнцыю выпадаць з мушкета, была праведзена няўдалае выпрабаванне з гнездавымі або зігзагападобнымі багнетамі. Неўзабаве пасля Рысвіцкага міру (1697 г.) англічане і немцы адмянілі пікі і ўвялі гнездавыя багнеты. Брытанскі штык-нож меў хутчэй шып з трохкутным папярочным сячэннем, чым з плоскім лязом, меў плоскі бок да дульнага зрэзу і два рыфлёных бакі, якія знаходзіліся на даўжыні 38 см. У яго не было замка, які б мацаваў яго да дульнага зрэзу, і было добра задакументавана, як ён зваліўся ў самым запале бою.
Да XVIII-га стагоддзя гнездавыя багнеты былі прынятыя на ўзбраенне большасці еўрапейскіх армій. У 1703 г. французская пяхота прыняла на ўзбраенне спружынную сістэму замыкання, якая прадухіляла выпадковае аддзяленне багнету ад мушкета. Трохвугольны клінок быў уведзены прыкладна ў 1715 годзе і быў мацнейшы за папярэднія адна- або двухбаковыя мадэлі.
Багнеты-шаблі
У XIX стагоддзі з’явілася паняцце багнетаў-шабель, доўгаклінковая зброя з адна- або двухбаковым лязом, якую таксама можна было выкарыстоўваць як кароткі меч. Яго першапачатковая была ў тым, каб пераканацца, што стралкі маглі належным чынам сфармаваць пяхотнае карэ для адбівання кавалерыйскіх нападаў, калі яны стаялі ў шэрагах з мушкетнікамі, чыя зброя была даўжэй. Яркім раннім прыкладам стрэльбы з багнетам-шабляй з’яўляецца брытанская пяхотная вінтоўка 1800—1840 гг., пазней вядомая як «вінтоўка Бэйкера». Рукаяць звычайна мела крыжавіны, мадыфікаваныя для размяшчэння ствала гарматы, і механізм эфесу, які дазваляў мацаваць штык да мацавання багнету. Багнет-шабля мог выкарыстоўвацца ў баі ў якасці асабістай зброі. Калі ён быў прымацаваны да мушкета або вінтоўкі, ён эфектыўна ператвараў амаль любую доўгую стрэльбу ў дзіду або глевію, прыдатную не толькі для ўтыканя, але і для сячэння. У той час як брытанская армія ў канчатковым выніку адмовілася ад багнету-шаблі, гнездавы багнет перажыў увядзенне наразнога мушкета на ўзбраенне Вялікабрытаніі ў 1854 годзе. Новы наразны мушкет капіяваў французскую сістэму кольцаў замыкання. Новы багнет даказаў сваю каштоўнасць у бітве пры Альме і бітве пры Інкермане падчас Крымскай вайны, дзе ён стаў жахам расійскай імперскай арміі. З 1869 г. некаторыя еўрапейскія краіны пачалі распрацоўваць новыя казённазарадныя вінтоўкі з коўзкім затворам (напрыклад, Шасспо) і багнеты-шаблі, прыдатныя для масавай вытворчасці і выкарыстання паліцэйскімі, піянерскімі і інжынернымі войскамі. Рашэнне перарабіць багнет у кароткую шаблю было расцэнена некаторымі як прызнанне зніжэння важнасці фіксаванага багнету як зброі перад абліччам новых дасягненняў у тэхналогіі агнястрэльнай зброі. Як пісала брытанская газета, «камітэт, што рэкамендаваў гэты новы багнет-шаблю, відаць, меў на ўвазе той факт, што з гэтага часу багнеты будуць выкарыстоўвацца радзей, чым у ранейшыя часы, у якасці зброі нападу і абароны; такім чынам, яны хацелі замяніць яго інструментам больш агульнага выкарыстання».
Сучасныя багнеты
Сёння багнет рэдка выкарыстоўваецца ў баі адзін на адзін. Нягледзячы на абмежаванні, многія сучасныя аўтаматы (у т.л. канструкцыі буллпап) захоўваюць выступ для багнету, і багнет па-ранейшаму выпускаецца ў многіх арміях. Штык па-ранейшаму выкарыстоўваецца для кантролю над зняволенымі або як зброя надзвычайных мераў. Акрамя таго, некаторыя аўтарытэты прыйшлі да высновы, што багнет служыць карысным дапаможнікам у падрыхтоўцы баявога духу і павышэння жаданай агрэсіўнасці ў войсках.
Сучасныя багнеты часта служаць шматфункцыянальнымі нажамі, адкрывалкамі для бутэлек ці іншымі інструментамі. Выдача аднаго сучаснага шматмэтавага штык-нажа таксама эканамічна выгаднейшая, чым выдача асобных спецыяльных багнетаў і палявых/баявых нажоў.
Кіеўская (станцыя метро, Арбацка-Пакроўская лінія)
«Кіеўская» (Ки́евская) — станцыя Арбацка-Пакроўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Шалапечына
Шалапе́чына (, Шелопечино) — вёска ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.
Да 19 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Дубраўскага сельсавета.
Ласіцкі сельсавет (Пінскі раён)
Ла́сіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Ласіцк.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пінскага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Востраўскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 8 населеных пунктаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1349 чалавек, з іх 92,7 % — беларусы, 5,8 % — украінцы.
Гамаятэрмія
Гамаятэрмія, таксама Цеплакроўнасць (ад ὅμοιος — падобны, аднолькавы і θέρμη - цяпло) — здольнасць жывых істот захоўваць пастаянную тэмпературу цела, незалежна ад тэмпературы навакольнага асяроддзя.
Гамаятэрмія ў жывых істот
Сярод існуючых цяпер жывых істот гамаятэрмнымі з'яўляюцца птушкі і млекакормячыя (выключэнне складаюць толькі голыя землякопы). Дыскусійным таксама з'яўляецца пытанне аб тым, ці адносіліся да цеплакроўных жывёл пцеразаўры і дыназаўры. Гамаятэрмія з'яўляецца выгаднай з пункту гледжання эвалюцыі уласцівасцю арганізма, бо забяспечвае яму вялікую ступень незалежнасці ад фактараў знешняга асяроддзя, дазваляючы захоўваць актыўнасць у халодны час.
Алігатрофы
Алігатрофы — расліны, а таксама мікраарганізмы, якія жывуць на глебах (ці ў вадаёмах) з нізкім утрыманнем пажыўных рэчываў, напрыклад, у паўпустынях, сухіх стэпах, на вярховых балотах.
Алігатрофамі з’яўляюцца сфагнавыя імхі, некаторыя балотныя травы, журавіны, багун балотны.
Аляксандраў (гміна, Лодзьскае ваяводства)
Алякса́ндраў (Aleksandrów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пятркоўскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Аляксандраве. Плошча гміны складае 144,09 км². Станам на 2007 год у гміне Аляксандраў пражывалі 4448 чалавек, шчыльнасць — 31 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 32 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 44 населеныя пункты.
Сінодзік
Сінодзік, памяннік або памінальнік— спіс, або кніга з пералікам іменаў памерлых для памінання падчас набажэнства або ў прыватнай малітве, а таксама гістарычная назва службы, складзенай у 843 годзе з нагоды перамогі праваслаўнай веры над іканаборствам, якая традыцыйна адбываецца ў першую нядзелю Вялікага посту. У службе абвяшчаецца анафема ерэтыкам і «вечная памяць» рупліўцам праваслаўнай веры.
Толькі ў XII стагоддзі сінодзік стаў азначаць кнігу памяці.
Апроч царкоўных, былі распаўсюджаны асабістыя або сямейныя памінальнікі.
Сінодзікі часта мелі прадмовы, дзе асвятляліся найважнейшыя пытанні замагільнага быцця. Часам такія прадмовы перапісвалі як асобныя літаратурныя творы без памінальнай часткі.
Помнік генералу Маркаву
'''Памнік генералу С. Л. Маркаву''' — помнік Генеральнага штаба генерал-лейтэнанту Рускай Імператарскай арміі, герою руска-японскай і Першай міравой войн, аднаму з арганізатараў і лідараў Белага руху С. Л. Маркаву, усталяваны 13 снежня 2003 года ў г.Сальску (Растоўская вобласць). З'яўляецца першым у Расіі помнікам дзеячу Белага руху.
Архітэктар — Аляксей Бегуноў, скульптары — Уладзімір і Даніла Сураўцавы. Матэрыял: мастацкае ліццё бронзы, граніт.
Гісторыя стварэння помніка
У 2001 годзе была створана ініцыятыўная група па ўсталёўцы помніка (Алякаеў А. (кіраўнік праекта «Белыя ваяры»), Інвестыцыйна-рыэлтарская кампанія «Перасвет-Інвест»). За два гады працы ініцыятыўнай групай была атрымана Пастанова Адміністрацыі Сальска пра ўсталёўку помніка непадалёк ад месца гібелі генерала 25 чэрвеня 1918 года ў Сальску, які да 1920 года меў іншую назву: Маркаў. '''В. Сураўцаў, аўтар помніка генералу Маркаву''' : Усё пачалося з майго знаёмства з А. Н. Алкаевым — рускім прадпрымальнікам, які звярнуўся да мяне з прапановай зрабіць для яго скульптуру генерала Маркава невялікага памеру. Яму ж прыналежыць ідэя і стварэння самага помніка. Спачатку ідэя здалася мне абсалютна нерэалістычнай — справа была больш двух гадоў назад. І хоць у мяне ў той час ужо быў досыць вялікі досвед па ўсталёўцы помнікаў, ідэя не здалася мне спачатку здзейснай. Спрадвечна я не быў глыбока прысвечаны ў тэму Белага руху, у гісторыю грамадзянскай вайны, але дзякуючы дзейнасці А. Н. Алкаева я досыць добра вывучыў дадзенае пытанне. Вялікую ролю ў гэтым згуляла выйсце ў выдавецтве «Пасеў] у серыі «Белыя Ваяры» кнігі пра генерала Маркава. Сур'ёзную кансультацыю пры працы над помнікам мне зрабілі члены рэдкалегіі альманаха «Белая Гвардыя».
Спачатку яго планавалася ўзвесці ў г. Растове-на-Доне блізу будынка, у якім у 1918 г. засядаў штаб Добраахвотніцкай арміі, адкуль яе арганізатары генералы Л. Г. Карнілаў і М. В. Аляксееў пачалі знакаміты «Ледзяны паход».
Аднак, пасля пасяджэння гарадской міжведамаснай камісіі па назвах вуліц, плошчаў і іншых па-грамадску значных месцаў, а таксама нарады ў Міністэрстве культуры Растоўскай вобласці вырашана было паставіць помнік у горадзе Сальск. У Растоўскай вобласці тэлебачаннем было праведзена апытанне грамадзян дзеля высвятлення рэакцыі на ўсталёўку помніка ў вобласці. Большая частка апытаных станоўча паставілася да гэтага праекта.
Фінансаванне прац адбывалася за кошт добраахвотных унёскаў расіян і грашовых сродкаў кампаніі «Перасвет-Інвест».
NGC 100
NGC 100 (іншыя абазначэнні — UGC 231, MCG 3-2-9, ZWG 457.12, FGC 42, PGC 1525) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ласіцкі сельсавет
Назву Ла́сіцкі сельсавет маюць:
Ганна Кацярына Радзівіл
Паходжанне
Дачка Гераніма Сангушкі і Канстанцыі з Сапегаў, сястра вялікага літоўскага маршалка Паўла Караля Сангушкі.
Выхоўвалася ў Варшаве пры двары каралевы Марыі Казіміры Сабескай.
Сям’я
У 1692 годзе пабралася шлюбам з падканцлерам вялікім літоўскім Каралем Станіславам Радзівілам. Іх шлюб павінен быў зацвердзіць сувязь Караля Станіслава з дваром.
Сыны:
У знак жалобы па памерлых дзецях, якія не дасягнулі паўналецця, Ганна Кацярына абяцала да канца сваіх дзён насіць чорнае жалобнае адзенне.
Удаўство
Па смерці мужа пасялілася ў горадзе Белая Берасцейскага ваяводства і занялася гаспадарчай дзейнасцю. Ганна засталася ўдавой у 43 гады, маючы на руках 4 непаўналетніх дзяцей, меншаму з якіх было толькі 5 гадоў, і ў стане амаль поўнага фінансавага краху сям’і. Яна аднавіла эканамічны патэнцыял фаміліі, пакінуўшы сынам прымножаную «фартуну», як тады называлі грашовую і зямельную маёмасць роду. Вяла смелую, самастойную эканамічную палітыку на сваіх землях, а сыны беспярэчна яе слухаліся.
Будаўніцтва і змены ў маёнтках
У 1720 годзе пасля смерці мужа Караля Станіслава Радзівіла Ганна Кацярына пачынае энергічныя дзеянні па аднаўленні замка, выдзеліла значныя сумы грошай на рамонт вокнаў палаца і набыццё неабходных будаўнічых матэрыялаў. Да 1722 года цалкам адбудавалі будынак новага фальварка паблізу замка, млын і стайню, а ў самім комплексе ўставілі новыя вокны, дзверы; на палацы і вежах часткова ўзнавілі дах, у галоўнай вежы — драўляную браму. Пры аднаўленні арыентаваліся на значную пераробку інтэр’ернай часткі, што прывяло да стылістычных змен на замку. Падчас аднаўленчых работ у аблічча палаца прыўносіліся рысы барока. Гэта тычылася пераважна інтэр’ераў, так, калі месца аконных праёмаў не адпавядала барочнай кампазіцыі інтэр’еру, яны проста расчэсваліся і пераносіліся. Упершыню сярод розных прадметаў згадваецца 17 партрэтаў.
У 1720 годзе Ганна Кацярына Радзівіл пачала будаўніцтва вежы і ўязной брамы ў Белай (сёння гэта найцікавейшыя рэшткі замку), а таксама перабудавала у стылі ракако.
Гаспадарчая дзейнасць і арганізацыя прамысловасці
Ганна Кацярына смела стала праводзіць эканамічныя рэформы ў сваіх маёнтках, адкрыла шэраг мануфактур, якія не толькі абслугоўвалі прадметамі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва патрэбы яе двара, але і з выгодай прадаваліся. Гэта былі рэдкія для тых часоў шкляныя і люстраныя вырабы, фаянс і фарфор, тэхналогія якога ў Еўропе была зусім напярэдадні адкрыта.
У 1714 годзе пачала вытворчасць фарфору ва Урэччы, каля 1736 года заснавала рудню ў Нягневічах, а ў 1737 — катловае прадпрыемства ў Невелі, наладзіла вытворчасць сукна ў Белай і Слуцку.
З яе ініцыятывы адкрываліся школы для падрыхтоўкі мастакоў і рамеснікаў, будаваліся грэблі, масты, дарогі, млыны, корчмы, заводзілася жывёла галандскіх парод.
Сацыяльна-палітычная дзейнасць
Значна пашырыла бібліятэкі ў Белай і Нясвіжы, партрэтныя галерэі Радзівілаў, упарадкавала архівы роду.
Паспрыяла адмове Сапегаў ад прэтэнзій на так званыя Нойбургскія маёнткі і іх адыходу ў 1732 годзе да свайго сына Гераніма Фларыяна.
Рэлігійная дзейнасць
У 1743 годзе Ганна Кацярына фундавала ў в. Нова Воля ўніяцкую царкву ў гонар Нараджэння Божай Маці. Фінансавала каранаванне ў 1730 годзе Жыровіцкага абраза Маці Божай.
Памерла ў Белай ва ўзросце 70 гадоў у снежні 1746 года. Пакінула вялікую спадчыну сваім сынам.
У культуры
Бюст Ганны Кацярыны Радзівіл, створаны ў стылі ракако пасля смерці мужа, размешчаны каля брамы. Ганна паказана з адкрытымі грудзьмі, як імператрыца сарматаў, багіня сусветнай вайны.
Давід Майсеевіч Кулік
Давід Майсеевіч Кулік (1903—1994) — беларускі ўрач-псіхіятр. Кандыдат медыцынскіх навук (1941). Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1956).
Біяграфія
Скончыў Дзяржаўны інстытут медыцынскіх ведаў (Ленінград, 1928). Працаваў у 2-й Савецкай бальніцы г. Мінска (1930—1933, загадчык псіхіятрычнага аддзялення), у Магілёўскай рэспубліканскай псіхіятрычнай бальніцы (1933—1941, загадчык клінічнага аддзялення, старшы ардынатар).
У гады Вялікай Айчыннай вайны — намеснік начальніка псіханеўралагічнага шпіталя. Пасля вайны — у Магілёўскай абласной псіхіятрычнай бальніцы (1945—1968, у 1945—1950 — галоўны ўрач), Магілёўскім абласным псіханеўралагічным дыспансеры (1950—1962 — в. а. галоўнага ўрача).
Пасля выхаду на пенсію — у Ленінградзе, з 1982 — у Пушкіне Ленінградскай вобласці ў Доме ветэранаў навукі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: праблемы псіхіятрыі, псіханеўралогіі; псіхічныя ўскладненні пры малярыі; вопыт купіравання станаў ўзбуджэння ў клапатлівым аддзяленні (тэма дысертацыі).
Прыстараны
Пры́стараны (, Пристороны) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Плятэроўка (гміна)
Плятэро́ўка (Platerówka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любаньскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Плятэроўцы. Плошча гміны складае 47,9 км². Станам на 2009 год у гміне Плятэроўка пражывалі 1 702 чалавекі, шчыльнасць — 36 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 3 салецтвы.
Дзясятая пяцігодка Беларускай ССР
Дзясяты 5-гадовы план развіцця народнай гаспадаркі Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі на 1976—1980 гады.
Планы
План намячаў павышэнне нацыянальнага даходу, аб’ёму прамысловай прадукцыі, эфектыўнасці і якасці вытворчасці; ставіў задачу выраўноўвання ўзроўняў эканамічнага развіцця асобных рэгіёнаў рэспублікі, паскоранае развіццё малых і сярэдніх гарадоў. У сельскай гаспадарцы прадугледжвалася стварэнне кармавой базы для жывёлагадоўлі.
Кіеўская (станцыя метро, Філёўская лінія)
«Кіеўская» (Ки́евская) — станцыя Філёўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Скеджына
Скеджна (Scheggino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Умбрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Перуджа.
Насельніцтва складае 460 чалавек (2008), шчыльнасць насельніцтва складае 13 чал./км². Займае плошчу 35 км². Паштовы індэкс — 6040. Тэлефонны код — 0743.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicola.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Леон Мішэль Гамбета
Леон Мішэль Гамбета (Léon Gambetta; 2 красавіка 1838, Каор — 31 снежня 1882, Сеўр) — французскі палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр і міністр замежных спраў Францыі ў 1881—1882 гадах.
Анастасія Віктараўна Каламоец
Анастасія Віктараўна Каламоец (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Бронзавая прызёрка Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 66,83 м.
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў кіданні молата з вынікам 66,94 м.
Дзеці з Булэрбін
Дзеці з Буллербін (Alla vi barn і Bullerbyn) — дзіцячая кніга, напісаная шведскай пісьменніцай Астрыд Ліндгрэн у 1947 годзе. Наступныя кнігі гэтай серыі — «Больш пра дзяцей Булербін» (Mer om oss barn і Bullerbyn, 1949) і «Шчаслівы ў Булербін» (Bara roligt i Bullerbyn, 1952).
Прататыпам Булербіна з’яўляецца паселішча Севедсторп, куды бацькі будучай пісьменніцы пераехалі неўзабаве пасля яе нараджэння і дзе яна правяла дзяцінства. Шведскі рэжысёр Ласэ Хальстрём зняў фільмы «Дзеці Булербайна» (арыг. Alla vi barn і Булербін, 1986) і «Дзеці Булербайна: новыя прыгоды» (арыг. Mer om oss barn і Булербін, паводле серыі кніг пра дзяцей з Булербіна, 1987). Штаб-кватэра Булербін знаходзіцца ў шведскім горадзе Севедсторп (размешчаны недалёка ад Вімербю, у акрузе Нес, якая нарадзілася Астрыд Ліндгрэн). У Севедсторпе, адкуль паходзіць сям’я яе бацькі, да гэтага часу стаяць тры дамы, якія былі архетыпам трох гаспадарак.
Чортава возера (возера, Чэхія)
Чортава возера — возера натуральнага паходжання на тэрыторыі Чэхіі, размешчана непадалёк ад горада Жалезна-Руда. Ледавіковае возера, якое ўтварылася ў апошнюю ледніковы эпоху, мае авальную форму. Возера акружана іглічным лесам. Распасціраецца прыкладна на 445 метраў у даўжыню. Яго найбольшая шырыня 300 метраў. Плошча складае 10,3 га, аб'ём вады 857.000 м ³ з максімальнай глыбінёй каля 36 м.
Якаўкі
Я́каўкі (, Яковки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.
Каталін Новак
Каталін Новак (Katalin Novák; нар. 6 верасня 1977, Сегед, Венгрыя) — венгерскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэзідэнт Венгрыі з 2022 года.
Член партыі Фідэс. Дэпутат Нацыянальнага сходу Венгрыі з 2018 года. Дзяржаўны сакратар (міністр без партфеля) па справах сям’і і моладзі (2014—2020), міністр па справах сям’і (2020—2021). 10 мая 2022 года прыступіла да абавязкаў Прэзідэнта Венгрыі, стаўшы першай жанчынай на гэтай пасадзе.
Кіеўская (станцыя метро, Кальцавая лінія)
«Кіеўская» (Ки́евская) — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Будынкі Беларускага аўтамабільнага завода
Будынкі Беларускага аўтамабільнага завода ў г. Жодзіна ўзведзены ў 1958 годзе, у 1976 годзе пабудаваны новыя вытворчыя, адміністрацыйна-бытавыя і інжынерныя карпусы. Тэрыторыя завода функцыянальна заніравана з улікам асаблівасцей тэхналогіі, сістэмы адміністрацыйна-бытавога абслугоўвання і транспарту, санітарных і пажарных патрабаванняў. Зоны планіровачна аб’яднаны транспартнымі і пешаходнымі сувязямі. Асноўную вытворчую зону фарміруюць карпусы цэхаў — сучасных прамысловых будынкаў з прагрэсіўнымі аб’ёмна-планіровачнымі і канструкцыйнымі вырашэннямі. Асноўныя цэхі — вялікія вытворчыя аб’ёмы з натуральным асвятленнем і кандыцыяніраваным паветрам. Вентыляцыйныя ўстаноўкі вынесены ў спецыяльныя галерэі на дахі карпусоў. Працяглыя гарызантальныя плоскасці вытворчых карпусоў раўнамерна падзелены 4-павярховымі бытавымі прыбудовамі, што стварае своеасаблівую і выразную кампазіцыю галоўных фасадаў, перад якімі размешчана зона адпачынку.
Перадзаводская зона — буйны комплекс адміністрацыйных, лабараторных і грамадскіх будынкаў, прамежкавае звяно паміж вытворчымі і жылымі тэрыторыямі. Яе галоўнымі элементамі з’яўляюцца карпусы канструктарска-даследчай базы і заводакіраўніцтва, якія вылучаюцца цікавай і выразнай кампазіцыяй. У аб’ёмна-планіровачнай арганізацыі заводскага комплексу выкарыстаны прагрэсіўныя вырашэнні, што дало магчымасць стварыць выразную архітэктуру і камфортныя ўмовы працы.
Сеўр
Сеўр (Sèvres) — камуна ў паўднёва-заходніх прадмесцях Парыжа, размяшчаецца за 9,9 км ад цэнтра сталіцы. Насельніцтва 22700 жыхароў (1999). Шчыльнасць — 5806 чалавек на км².
Знакамітая Сеўрскай фарфоравай мануфактурай і штаб-кватэрай Міжнароднага бюро мер і вагаў.
Антыёх VI Дыяніс Эпіфан
Антыёх VI Дыяніс Эпіфан (каля 148 да н.э. — 138 да н.э.) — малалетні кіраўнік дзяржавы Селеўкідаў. Сын Аляксандра I Баласа і Клеапатры Тэі.
Фактычна Антыёх не кіраваў. У 145 годзе да н.э. абвешчаны Дыядотам Трыфанам царом у процівагу Дэметрыю II Нікатару. У 142 годзе да н.э. Дыядот Трыфан зрынуў Антыёха і стаў аднаасобна кіраваць краінай, у 138 годзе да н.э. абвешчана, што Антыёх хворы і патрабуецца хірургічная аперацыя, якая, меркавана, была скарыстана для ўтойвання яго забойства Дыядотам Трыфанам.
Бернард Клервоскі
Берна́рд Клерво́скі (Bernard de Clairvaux, Bernardus abbas Clarae Vallis;, Фантэн-ле-Дыжон, Бургундыя — 20 ці 21 жніўня 1153, Клерво) — французскі сярэднявечны багаслоў, містык, грамадскі дзеяч, цыстэрцыянскі манах, абат манастыра Клерво (з 1117 года).
Біяграфія
Паходзіў са знатнай сям'і, у дваццацігадовым узросце ўступіў у цыстэрцыянскі ордэн, дзе сваім падзвіжніцтвам набыў вядомасць. У 1115 годзе Бернард Клервоскі заснаваў манастыр Клерво, дзе стаў абатам. Дзякуючы яго дзейнасці малалікі цыстэрцыянскі ордэн стаў адным з найбуйнейшых.
На фоне невыразных постацей Папаў таго часу (сярод якіх былі і яго вучні з Клерво) Бернард Клервоскі набыў каласальны аўтарытэт у царкоўных і свецкіх кругах. Ён дыктаваў сваю волю Папам, французскаму каралю Людовіку VII. Асноўнай дабрадзейнасцю лічыў пакору. Мэтай чалавечага існавання лічыў зліццё з Богам.
Кананізаваны ў 1174 годзе; у 1830 годзе ўнесены ў лік Настаўнікаў Царквы.
Плешаў (гміна)
Пле́шаў (Pleszew) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пляшэўскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Плешаве. Плошча гміны складае 180,15 км². Станам на 2004 год у гміне Плешаў пражывалі 29 702 чалавекі, шчыльнасць — 164,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Лі Харві Освальд
Лі Харві Освальд (Lee Harvey Oswald; 18 кастрычніка 1939, Новы Арлеан — 24 лістапада 1963, Далас) — адзіны афіцыйны падазраваны ў забойстве амерыканскага прэзідэнта Джона Кенэдзі.
Згодна з высновамі Камісіі Уорэна (1964), Освальд 22 лістапада 1963 г. за 5,6 секунды здзейсніў тры стрэлы ў машыну прэзідэнта з шостага паверху кніжнага склада ў г. Далас, штат Тэхас (у выніку якіх прэзідэнт Кенэдзі быў забіты, губернатар Тэхаса Канолі цяжка паранены, а адзін з мінакоў — лёгка), а затым забіў мясцовага паліцэйскага. Згодна з высновамі камісіі, ён «дзейнічаў у адзіночку і без савета або дапамогі». 24 лістапада пры перавозцы яго ў іншую турму быў смяротна паранены уладальнікам начнога клуба Джэкам Рубі, гэта пабачыла ўся краіна па тэлебачанні ў прамым эфіры.
У 1959—1962 гадах Лі Харві Освальд жыў у Савецкім Саюзе, у Мінску, працаваў на радыётэхнічным заводзе «Гарызонт».
Пасля звальнення з шэрагаў марскіх пяхотнікаў арміі ЗША, у 1959 годзе ён за свае грошы прыехаў у СССР праз Фінляндыю і папрасіў грамадзянства. Освальду ўручылі толькі часовыя дакументы, і тады, страціўшы надзею ад адмоваў, Лі Харві парэзаў вены. Амерыканца накіравалі ў ціхі і спакойны Мінск, дзе далі працу і бясплатнае жыллё. Тут Освальд ажаніўся з Марынай Прусаковай (1941 года нараджэння), якая працавала ў суседнім цэху на заводзе, якая нарадзіла яму дачку Джун.
Базельская галубка
«Ба́зельская галу́бка» (Basler Taube; Basler Dybli) — філатэлістычная назва першай і адзінай паштовай маркі швейцарскага кантона Базель 1845 года.
Падол (Чарнігаў)
Падол (укр. Поділ), Маскоўская слабада (укр. Московська слобода), Маскальская слабада (укр. Москальська слобода), Салдацкая слабада (укр. Солдатська слобода), Каўказ (укр. Кавказ) — гістарычная мясцовасць у Дзяснянскім раёне Чарнігава. Знаходзіцца ў пойме Дзясны, каля падножжа Дзядзінца, Трацяка і Ялецкай гары. Асноўныя вуліцы — 1-я Набярэжная, Дзяснянская, Крайняя, Новая, Падвальная.
Гісторыя
Пасля ўваходжання гетманскай Украіны ў склад Маскоўскага царства (1654 г.) Падол атрымаў назву Маскоўскай (Маскальскай) слабады (пазней — Салдацкай слабады), бо ў ім спачатку размясціўся гарнізон маскоўскіх салдат. Першая карта Чарнігава — «Абрыс Чарнігаўскі» (1706 г.) — ужо адлюстроўвае наяўнасць тут забудовы.
У XIX ст. мясцовасць празвалі Каўказам. Паводле мясцовых паданняў, назва паходзіць ад таго, што тут жылі колішнія палонныя горцы, якія ваявалі супраць Расійскай імперыі.
Цягам XIX ст. тут з'явілася параходная прыстань. Пазней — першы мост праз Дзясну і шаша на Кіеў. У 1891 г. — чыгунка. Дзякуючы гэтаму Каўказ-Падол стаў своеасаблівай брамай у горад, зрабіўся вельмі людным раёнам.
Кіеўская (станцыя метро)
Кіеўская — назвы станцый метро.
Скіток
Скіто́к (, Скиток) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Скіткоўскага сельсавета.
Універсітэт Парыж Дзідро
Універсітэт Парыж Дзідро (L'université Paris-Diderot), таксама Універсітэт Парыж VII — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая існавала ў 1971-2019 гадах і знаходзілася ў Парыжы. Спецыялізавалася ў галіне дакладных навук, медыцыны, аданталогіі і гуманітарных навук. Універсітэт цалкам зліўся з Парыжскім універсітэтам Дэкарта ў 2019 годзе, каб сфармаваць новы Парыжскі ўніверсітэт.
Пеніс чалавека
Палавы член, пеніс, чэляс (pénis, Φάλλος phállos) — адзін з вонкавых палавых органаў рэпрадуктыўнай сістэмы мужчыны. Служыць для вывядзення мачы з мачавога пухіра, выкіду спермы, а таксама служыць як капулятыўны орган.
Будова
[[Выява:Numbered flaccid penis.jpg|thumb|1) Цела пеніса
2) Крайняя плоць
3) Галоўка пеніса
4) Вусце ўрэтры ]] У пенісе адрозніваюць корань (rádix pénis), цела, або ствол, (córpus pénis) і галоўку (glans pénis). Ствол палавога члена ўтвораны дзвюма пячорыстымі і адным губкавым целамі.
пячорыстае і губкавае целы складаюцца з шчыльнай бялковай абалонкі, ад якое ўнутр адыходзяць шматлікія перакладзіны — трабекулы, прамежкі паміж якімі і ўтвараюць «пячоры», або лакуны (cavérnae).
Галоўка пеніса пакрыта тонкай скурай з вялікай колькасцю залозак, якія выпрацоўваюць смегму. Галоўка, як і цела пеніса, утрымлівае мноства лакун, якія пры палавым узбуджэнні напаўняюцца крывёю. Акрамя таго, на ім маецца вялікая колькасць нервовых канчаткаў, што робіць яго найбольш адчувальнай часткай пеніса.
Звонку галоўка пеніса пакрытая тонкай скурай — крайняй плоццю, што пераходзіць у скуру лабка ўверсе і ў скуру машонкі ўнізе. На скуры ніжняй паверхні палавога члена маецца шво, якое ззаду працягваецца на скуру машонкі і пахвіны.
Крайняя плоць у чалавека, як правіла, рухомая настолькі, што цалкам можа быць аголена галоўка пеніса. Аднак, яе рухомасць вызначаецца ўзростам чалавека. Немагчымасць агалення галоўкі пеніса ў дарослага мужчыны з'яўляецца захворваннем, якое носіць назву фімоз. Ва ўзросце 6 месяцаў галоўка пеніса адкрываецца ў 20 % хлопчыкаў, а ва ўзросце 3 гадоў крайняя плоць добра ссоўваецца і дазваляе агаліць галоўка пеніса пеніса ў 90 % хлопчыкаў. У сувязі з гэтым не рэкамендуецца выконваць абразанне з-за немагчымасці агалення галоўкі (фімозу) у дзяцей да 3-х гадоў. Выключэнне складаюць выпадкі выяўленага запалення галоўкі пеніса (баланіт), а таксама складанага мочаспускання і ўскладненняў, якія ўзнікаюць пасля гэтага. Тады ўжо аперацыя рэкамендуецца ў любым узросце.
У пярэднім аддзеле цела пеніса скура ўтварае скуравую зморшчыну — крайнюю плоць (prepútium pénis), якая поўнасцю або часткова пакрывае галоўку. Крайняя плоць, ​​калі яна цалкам пакрывае галоўку, звычайна лёгка зрушваецца назад, агаляючы яе. На задняй паверхні палавога члена крайняя плоць злучаецца з галоўкай падоўжнай зморшчынай, званай аброццю (frenulum praeputii). Паміж галоўкай і крайняй плоццю маецца шчылінападобная (прэпуцыяльная) паражніна, якая канчаткова фармуецца да двухгадовага ўзросту дзіцяці. У прэпуцыяльным мяшку звычайна запасаецца смегма.
У некаторых мужчын з-за вельмі вузкае адтуліны крайняе плоці агаленне галоўкі з'яўляецца складаным альбо наогул немагчымае. Гэтакі стан завецца фімозам і патрабуе абавязковага лекавання. У маленькіх дзяцей (да 2-3 гадоў) фімоз носіць фізіялагічны характар ​​і, як правіла, не патрабуе лекавання.
Кровазабеспячэнне
Кровазабеспячэнне пеніса ажыццяўляецца праз глыбокую і дарсальную артэрыі палавога члена (aa. profúnda et dorsális pénis), якія з'яўляюцца галінамі ўнутранае палавое артэрыі (a. pudénda intérna).
Вянозная кроў ад палавога члена адцякае па глыбокай дарсальнай вене (v. profúnda dorsális pénis) у пузырнае вянознае сплаценне (pléxus venósus vesicális) і па глыбокіх венах пеніса (vv. profúndae pénis) ва ўнутраную палавую вену (v. intérna pudénda).
Памер пеніса пры нараджэнні
Сярэдняя даўжыня расцягнутага пеніса пры нараджэнні складае прыблізна 4 см (1,6 цалі), у 90 % нованароджаных хлопчыкаў будзе паміж 2,4 і 5,5 см (0,9 і 2,2 цалі). Абмежаваны рост палавога члена адбываецца ў прамежак паміж нараджэннем і пяццю гадамі, а паміж пяццю гадамі і палавым пасапяваннем назіраецца зусім невялікі рост. Сярэдні памер пеніса ў пачатку палавога пасапявання роўны 6 см (2,4 цалі), пры дасягненні дарослага памеру на працягу наступных гадоў.
Памер пеніса падлеткаў
Да пачатку палавога пасапявання памер пеніса і яго форма змяняюцца вельмі няшмат. Пачынаецца гэты перыяд у кожнага па-рознаму: у некаторых раней, у некаторых крыху пазней. У прыведзенай ніжэй табліцы ўказаныя памеры (даўжыня) палавога члена ў спакойным стане ў залежнасці ад узросту і росту:
Памер эрэкцыянаванага пеніса ў падлеткаў у залежнасці ад узросту:
Памер палавога члена пры старэнні
Існуе меркаванне, што памер пеніса памяншаецца з узростам мужчыны. «Асобныя даследаванні паказалі, што памер палавога члена меншы ў больш старэйшых мужчын, але Вілі і Эрдлі, калі супаставілі вынікі розных даследаванняў (за перыяд большы за 60 гадоў), не адзначылі агульнага адрознення.»
Таўшчыня і акружына палавога члена мужчыны ў стане эрэкцыі
Пеніс у абхопе — гэта вымярэнне акружыны палавога члена ў стане поўнай эрэкцыі. З варыяцыямі гэта цытуюць як сярэдняе трох вымярэнняў: адразу ніжэй галоўкі, у сярэдзіне цела і ля кораня пеніса.
Эрэкцыя
Даўней лічылася, што пры юрлівасці чэляс цвярдзее, паколькі ён надзімаецца паветрам. Насамрэч, пры палавой юрлівасці прыток артэрыяльнай крыві да чэляса павялічваецца, а вянозны адток памяншаецца, з прычыны чаго каверны чэляса запаўняюцца крывёй, і ён павялічваецца ў аб'ёме ў 2-8 разы, становячыся пры гэтым пругкім — так настае эрэкцыя.
Падтрыманне эрэкцыі забяспечваецца памяншэннем вянознага адтоку, якому спрыяюць скарачэнне асобых цягліц (mm. ischiocavernósi — сядалішчна-пячорыстыя цягліцы), якія размяшчаюцца ў кораня чэляса. Па канчатку юрлівасці цягліцы паслабляюцца і кроў, якая запаўняла каверны чэляса, лёгка адцякае, пасля чаго ён памяншаецца да звычайных памераў і становіцца мяккім.
Галоўка чэляса пры эрэкцыі заўсёды застаецца меней пругкай і больш эластычнай у параўнанні з яго целам, што прадухіляе траўматызацыю жаночых палавых органаў.
Гарэцкі
Гарэцкі — беларускае прозвішча.
Людміла Аляксееўна Чарнышкова
Людміла Аляксееўна Чарнышкова (, с. Канабеева, Шацкі раён, Разанская вобласць — ) — беларускі педыятр. Прафесар (1934). Заслужаны ўрач БССР (1949).
Біяграфія
Скончыла ў 1913 годзе. З 1924 у Мінскім медыцынскім інстытуце, у 1935-41, 1946-54 загадчык кафедры дзіцячых хвароб Віцебскага медыцынскага інстытута.
Навуковая дзейнасць
Працы па дыягностыцы і лячэнню серознага менінгіта ў дзяцей і хранічнага парушэння харчавання ў дзяцей груднога ўзросту.
Касмічны цэнтр Кенэдзі
Касмічны цэнтр імя Джона Фіцджэральда Кенэдзі — комплекс збудаванняў для запуску касмічных апаратаў і кіравання палётамі (касмадром), які належыць НАСА і размешчаны на востраве Мерыт у акрузе Брэвард штата Фларыда ЗША. Цэнтр знаходзіцца паблізу ад Мыса Канаверал, на паўдарогі ад Маямі да Джэксанвіля. Памеры Цэнтра 55 км у даўжыню і каля 10 км у шырыню, займае плошчу - 567 км². На пачатак 2008 года ў цэнтры ўсяго працавала 13500 чалавек.
Камбаджыйская раўніна
Камбаджыйская раўніна — нізінная раўніна на поўдні п-ва Індакітай, пераважна ў Камбоджы.
Плошча каля 200 тыс. км². Сярэднія вышыні каля 100 м. Абмежавана на захадзе хр. Кравань, на поўначы ўступам плато Карат, на ўсходзе гарамі Чыянгшон. Складзена з рыхлых алювіяльных і азёрных адкладаў ракі Меконг і яе прытокаў. На Камбаджыйскай раўніне знаходзіцца самае вялікае на п-ве Індакітай возера Танлесап.
Клімат субэкватарыяльны, мусонны. Ападкаў ад 700 да 1500 мм за год. Пасля зведзеных лясоў пераважаюць рэдкалессі і саванны, месцамі лугі і балоты.
Густа населена, развіта рысаводства.
Селана
Селана (Sellano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Умбрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Перуджа.