cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Талачынскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3458 чалавек, з іх 93,1 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 0,9 % — украінцы, 0,7 % — армяне.
Анжэра-Суджанск
Анжэра-Суджанск (Анжеро-Судженск) — горад (з 1931) у Расіі, у складзе Кемераўскай вобласці. Насельніцтва 83,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1928 годзе.
Анжэра-Суджанск — адзін з цэнтраў вугальнай здабычы Кузбаса. ААТ «Анжеромаш», завод горнашахтнага абсталявання, хіміка-фармацэўтычны, жалезабетонных вырабаў, хлебакамбінат, мясакамбінат, малочны завод.
Чыгуначная станцыя Анжэрская на лініі Тайга (Заходне-Сібірская чыгунка) — Марыінск (Краснаярская чыгунка) Транссібірскай магістралі.
Куньлунь
Куньлу́нь, Куэнь-Лунь (昆仑山脉,, ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད།) — адна з найбольшых горных сістэм свету, у Кітаі.
Цягнецца з захаду на ўсход ад Паміра да Сіна-Тыбецкіх гор на 2700 км, шырыня ад 150 км на захадзе да 600 км на ўсходзе. Найбольшая вышыня 7723 м (гара Улугмузтаг).
Адносныя перавышэнні паўночных схілаў над Тарымскай (Кашгарскай) раўнінай і пустыняй Алашань 4500—5000 м, паўднёвых схілаў над Тыбецкім нагор’ем — 1000—1500 м. Асноўныя хрыбты: Кашгарскі, Рускі, Алтынтаг, Аркатаг (Пржавальскага; гара Чонг-Карлыктаг — Шапка Манамаха, 7720 м), Баян-Хара-Ула. Да Куньлуня часта адносяць і Наньшань. Характэрны шырокія слабарасчлянёныя водападзелы, стромкія паўночныя і пакатыя паўднёвыя схілы; шматлікія восыпы.
Куньлунь належыць да палеазойскіх складкавых утварэнняў, амалоджаны алыіійскім арагенезам. Складзены пераважна з гранітаў, метамарфічных і інш. парод. Ва Усходнім Куньлуні праяўленні навейшага вулканізму (каля вытоку ракі Керыя і хрыбта Аркатаг). Радовішчы россыпнага золата; рудапраяўленні жалеза, волава, вальфраму; вядомы: вугаль, нефрыт, горны хрусталь, алмазы.
Ледавікі невялікія, агульнай плошча 11,6 тыс. км². Асноўныя вузлы зледзянення размешчаны на вышыні каля 7000 м.
Клімат сухі, умераны, рэзка кантынентальны. У высокай зоне тэмпературы студзеня да −35 °C, ліпеня каля 10 °C. Ападкаў ад 50 мм на захадзе да 500 мм за год на ўсходзе.
Рэкі кароткія, малаводныя, на Усходнім Куньлуні возера Кукунор.
Горныя пустыні і стэпы, на паўночных схілах невялікія ўчасткі лясоў і лугоў. Фаўна: горны баран, горны казёл, кулан, воўк, лісы, зрэдку дзікі як, мядзведзь, снежны барс; шмат грызуноў: суркі, палёўкі, пішчухі.
Качавая жывёлагадоўля. Да вышыні 3600 м — аазіснае земляробства (ячмень, пшаніца).
Лук’янаўка (Кіеў)
Лук'янаўка (Лук'янівка) — гістарычная мясцовасць Кіева паміж вуліцамі Дзегцяроўскай і Багавутаўскай (да вуліцы Кмітаў Яр) і Бабіным Ярам.
Станцыя метро — Лук'янаўская.
Лук'янаўская плошча з'яўляецца цэнтральнай плошчай мясцовасці. На ёй размешчаны Лук'янаўскі рынак. Лук'янаўскія могілкі знаходзяцца паміж Лук'янаўкай і мясцовасцю Сырэц.
На Лук'янаўцы таксама знаходзіцца следчы ізалятар № 13, асноўны будынак якога быў пабудаваны ў 1859-1862 гадах, і называецца Лук'янаўская турма.
Не надо
«Не надо» (Не трэба) — дэбютны сінгл рок-гурта «». Запісаны ў 1972 і першапачаткова выпушчаны ў 1973 годзе фірмай «» як гнуткая пласцінка ў папяровай вокладцы тыражом 7 мільёнаў экзэмпляраў, пазней быў перавыдадзены на вініле. Існуе версія аб тым, што песня «» ў выкананні гурта была прысвечана сцюардэсе, якая загінула пры  у 1970 годзе.
NGC 3448
NGC 3448 (іншыя абазначэнні — UGC 6024, MCG 9-18-55, ZWG 267.27, ARP 205, IRAS10516+5434, PGC 32774) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Длугапаль
Длу́гапаль (, Длугополь) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Воўпаўскага сельсавета.
Агульная інфармацыя
У 1836 г. прыватная вёска, 17 двароў, 149 жыхароў. Ёсць крама. Захаваліся рэшткі палацава-паркавага комплексу XIX ст. Вайчынскіх. Плошча 27,43 га, працягласць межаў — 4 208 метраў.
Кенскае
Кенское — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Атраднай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 26 км на поўнач ад цэнтра горада Дзяржавінска. Код КАТА — 115431200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 325 чалавек (165 мужчын і 160 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 266 чалавек (133 мужчыны і 133 жанчыны).
Эліяс Стэйн
Эліяс Менахем Стэйн (Elias Menachem Stein;  — ) — амерыканскі матэматык, лаўрэат прэстыжных міжнародных прэмій.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1931 годзе ў Антверпене (Бельгія) у сям’і яўрэяў-ашкеназі. Пасля таго, як у 1940 годзе Бельгія была захоплена нацыстамі, сям’я бегла ў ЗША. Там ён скончыў Чыкагскі ўніверсітэт, дзе ў 1955 годзе абараніў дысертацыю пад кіраўніцтвам Энтані Зігмунда. Пасля гэтага ён спачатку выкладаў у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, у 1958 годзе стаў дацэнтам Чыкагскага ўніверсітэта, а ў 1963 годзе — прафесарам Прынстанскага ўніверсітэта.
Стэйн працаваў у асноўным у галіне гарманічнага аналізу. Сярод яго шматлікіх вучняў — два філдсаўскія лаўрэаты: Чарлз Феферман і Тэрэнс Тао.
Любань (Ніжнесілезскае ваяводства)
Любань (Lubań, Lauban) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Любаньскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Любань. Займае плошча 16,12 км². Насельніцтва 22 392 чалавек (на 2004 год).
Гісторыя
Лаўбан быў членам Саюза шасці гарадоў.
Скрыташыйныя чарапахі
Скрыташы́йныя чарапа́хі (Criptodira) — падатрад паўзуноў атрада.
Адрозніваецца 8 сямействаў, каля 50 родаў, 148 відаў. Вядомы з трыясу, паходзяць ад катылазаўраў.
Пашыраны амаль усюды, акрамя Антарктыды. Большасць вядуць паўводны спосаб жыцця. На Беларусі сустракаецца балотная чарапаха еўрапейская.
Асобныя віды — аб’екты развядзення і промыслу (выкарыстоўваюць мяса, тлушч, яйцы, рагавыя шчыткі).
Вінцантова (геалагічнае агаленне)
Агаленне «Вінцанто́ва» — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Размешчана ў вялікім рэкультаваным кар'еры за 1,5 км на захад ад цэнтра в.Казлы Вілейскага раёна.
Сутнасць
У гумусавых пясках захавалася выкапнёвая флора, характэрная для лоеўскага інтэрстадыялу і пачатку муравінскага межледавікоўя (14 відаў). З дрэвавых парод прысутнічаюць сасна, вярба, ядловец. Травяністая флора больш багатая і разнастайная, па яе складу можна сказаць пра існаванне тут у тыя часы водных і водна–балотных умоў. Сярод яе найбольш часта сустракаюцца рэшткі рдзеста плывучага, гарлачыка белага і жоўтага, хвасніка звычайнага, бабка трохлістага і плюшчая простага. Асаблівую цікавасць выклікае вялікая колькасць рэшткаў рдзеста, а таксама прысутнасць шышак сасны, што з'яўляецца даволі рэдкай з'явай у выкапнёвых флорах Беларусі.
У геамарфалагічных адносінах гэта месца прыстасавана да водападзельнай часткі канцова–марэнай грады Мінскага ўзвышша. Абсалютныя адзнакі паверхні грады — 200—205 м над узроўнем мора. Агаленне адкладаў выступае на паўднёвай сценцы кар'ера на вышыні каля 25 м ад яго днішча. Тэрыторыя грады вакол былога кар'ера занята лесам і верхавым балотам. Сценкі кар'ера часткова спланаваны і засаджаны бярозай і сасной.
Значэнне
Агаленне «Вінцантова» мае вялікае навуковае значэнне. Яно адлюстроўвае ўмовы залягання познадняпроўскіх і муравінскіх межледавіковых азёрных адкладаў, а таксама паазерскіх перыгляцыяльных адкладаў на краявых ледавіковых утварэннях цэнтральнай Беларусі, раскрывае геалагічную гісторыю развіцця азёрных катлавін і град Мінскага ўзвышша. Гэта агаленне пацвярджае тэрмакарставую перабудову рэльефа грады. Тэрмакарставая западзіна з возерам ва ўрочышчы Вінцантова і намнажэнні старажытных азёрных адкладаў утварыліся пры адступанні ледавіка прыкладна 130—110 тыс. гадоў таму і на пачатку муравінскага межледавікоўя.
Агаленне «Вінцантова» сведчыць пра тое, што нават у часы максімальнага распаўсюджвання паазерскага зледзянення, якое адбылося прыкладна 20—15 тыс. гадоў таму, ледавік не перакрываў гэтую тэрыторыю. Яно таксама каштоўнае для больш дэталёвага вывучэння палегеаграфічных умоў і гісторыя развіцця тут старажытнай расліннасці. Увагу прыцягваюць каляровыя кантрасты агалення, а таксама крыніца, што выцякае з-пад яго.
Лудольф Бакхёйзен
Лудольф Бакхёйзен (нідэрл. Ludolf Backhuysen;,, Усходняя Фрызія — , ) — нідэрландскі мастак. Разам з Вілемам ван дэ Велдэ лічыцца самым вядомым мастаком-марыністам Галандыі. Пісаў таксама карціны на біблейскія сюжэты.
Біяграфія
Лудольф Бакхёйзен нарадзіўся 28 снежня 1630 года ў горадзе Эмдэн ва Усходняй Фрызіі. Пачынаў як каліграф. У 1650 годзе прыехаў у Амстэрдам, дзе праходзіў навучанне ў Аларта ван Эвердынгена і Хендрыка Якабса Дубельса. Пасля прысвяціў сябе маляванню мора і дасягнуў у гэтым напрамку вялікіх мастацкіх поспехаў.
Памёр у Амстэрдаме 7 лістапада 1708 года, пасля працяглай хваробы, і быў пахаваны ў Вестэркерку. Яго ўнук і цёзка, Лудольф Бакхейзен Малодшы (1717—1782), спачатку быў купцом, потым вайскоўцам і, нарэшце, прысвяціў сябе жывапісу.
Данііл Чорны
Даніі́л Чо́рны (каля 1360—1430) — рускі іканапісец. Разам з Андрэем Рублёвым і іншымі майстрамі распісваў Успенскі сабор ва Уладзіміры (1408) і Троіца-Сергіевай лаўры (1420-я). Яму прыпісваецца ўдзел у выкананні часткі роспісаў і некаторых абразоў для гэтых сабораў.
Красны Маяк
Кра́сны Мая́к (, Красный Маяк) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
Прэмія Гумбальта
Прэмія Гумбальта (Humboldt-Forschungspreis) — узнагарода, якая прысуджаецца нямецкім Фондам Аляксандра фон Гумбальта замежным вучоным. Прэмія дае магчымасць высокакваліфікаваным даследчыкам з розных краін займацца навуковымі праектамі па свайму выбару ў супрацоўніцтве з вучонымі Германіі. Памер прэміі — 60 000 еўра. Кожны год (у сакавіку і ў кастрычніку) прысуджаецца да 100 прэмій у розных галінах навукі, узнагароджанне адбываецца ў адным з нямецкіх універсітэтаў. Кандыдатуры павінны быць прадстаўлены вядомымі вучонымі з Германіі.
Таксама Фонд Аляксандра фон Гумбальта прысуджае Стыпендыі Гумбальта (Humboldt-Forschungsstipendium) на даследчыя праекты ў Германіі для постдокаў і дасведчаных навукоўцаў у памеры каля 3 000 еўра на тэрмін да 24 месяцаў. Па даных Фонду Гумбальта на май 2022 года прэмію атрымалі 2212 чалавек. Больш за палову лаўрэатаў з амерыканскіх універсітэтаў (1234 чалавекі).
Балахна
Балахна (Балахна) — горад (1474) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Балахнінскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 55,7 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1401 годзе.
Асноўныя прадпрыемствы горада: цэлюлозна-папяровы камбінат «Волга», завод поліпрапіленавай плёнкі (пабудаваны ў 2005 годзе на базе былога завода жалезабетонных вырабаў); Горкаўская дзяржаўная раённая электрастанцыя, завод шклотары ЗАТ «Балахнінскае шкло», ЗАТ «Узола» (вытворчасць электрашчытавога і пажарніка абсталявання).
NGC 3449
NGC 3449 (іншыя абазначэнні — ESO 376-25, MCG -5-26-10, IRAS10505-3240, PGC 32666) — галактыка ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ігуанавыя
Ігуа́навыя, ігуаны (Iguanidae) — сямейства паўзуноў падатрада яшчарак.
Вядома больш за 50 родаў, у т.л. сапраўдныя ігуаны, анолісы, васіліскі, рапухападобныя, або рагатыя, яшчаркі і інш., каля 700 відаў. Даўжыня да 2 м. Галава ўкрыта шматлікімі дробнымі шчыткамі. У адрозненне ад агам зубы прымацаваны да ўнутранай паверхні сківіц.
Пашыраны ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, на Мадагаскары і некаторых астравах Палінезіі. Жывуць у лясах, на дрэвах, у пустынях, гарах, некаторыя вядуць паўводнае жыццё.
Кормяцца пераважна насякомымі і іншымі дробнымі беспазваночнымі; некаторыя расліннаедныя. Адкладваюць яйцы, ёсць яйцажывародныя.
Мяса і яйцы ядомыя.
Гуга Калантай
Гуга Калантай (Hugo Kołłątaj;, в. Вялікія Дэдэркалы, цяпер у Шумскім раёне Цярнопальскай вобласці, Украіна — ) — палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, філосаф, педагог, публіцыст.
Біяграфічныя звесткі
Паходзіў з шляхецкага роду Калантаяў. Вучыўся ў Кракаўскім універсітэце, у Італіі (1772—1774 гг.). Доктар філасофіі і тэалогіі. 3 1774 канонік кракаўскі. Актыўны дзеяч Адукацыйнай камісіі. Распрацаваў план развіцця адукацыі ў Рэчы Паспалітай, які стаў асновай «Статута» камісіі. У 1782—1786 гг. рэктар Кракаўскага ўніверсітэта, прыклаў шмат намаганняў да яго рэфарміравання на аснове ідэй Асветніцтва. 3 1787 г. рэферэндары ВКЛ, пераехаў у Варшаву, дзе актыўна заняўся палітычнай дзейнасцю, згуртаваў кола сваіх прыхільнікаў, т. зв. «Кузня Калантая». лідар рэфарматарскай плыні ў час працы Чатырохгадовага сойма 1788—1792 гг. Адзін з аўтараў Канстытуцыі 3 мая 1791. Прыхільнік ідэі вызвалення сялян ад прыгону, забеспячэння правоў мяшчан і абмежавання ўлады духавенства. Падтрымліваў ідэю цэнтралізацыі Рэчы Паспалітай праз больш цеснае аб'яднанне ВКЛ з Польшчай. Галоўны арганізатар «Згуртавання сяброў урадавай канстытуцыі», якое планавала прадоўжыць справу рэфарміравання дзяржавы. 3 мая 1791 каронны падканцлер. Пасля перамогі антырэфарматарскай прарасійскай Таргавіцкай канфедэрацыі ў эміграцыі. Адзін з вядучых ідэолагаў, потым кіраўнік «левага» («якабінскага») крыла ў паўстанні 1794, арыентаваўся на цесныя сувязі з рэвалюцыйнай Францыяй. Разам з І. Патоцкім ініцыятар місіі Т. Касцюшкі ў Парыж (пачатак 1793 г.). Удзельнічаў у складанні Кракаўскага акта паўстання, Паланецкага ўніверсала, пастановы аб надзяленні зямлёй сялян, якія бралі ўдзел у паўстанні. Узначальваў аддзел скарбу (фінансаў) у Найвышэйшай нацыянальнай радзе. Канфлікт на пачатку паўстання паміж Касцюшкам і Найвышэйшай літоўскай радай імкнуўся ўладзіць шляхам уніфікацыі Віленскага акта з Кракаўскім. Пасля паражэння паўстання быў у аўстрыйскім зняволенні (снежань 1794 — лістапад 1802 гг.). У 1802—1806 гг. жыў на Валыні, разам з Тадэвушам Чацкім заснаваў Крамянецкі ліцэй. Спрабаваў прыняць удзел у арганізацыі работы Віленскага ўніверсітэта, але з палітычных меркаванняў А. Чартарыйскі і рэктар універсітэта Г. Страйноўскі не пажадалі яго ўдзелу. У студзені 1807 — маі 1808 паводле загаду Аляксандра I знаходзіўся ў Маскве пад наглядам. Апошнія гады жыцця правёў у Варшаве.
Творчасць
Пакінуў багатую філасофскую і публіцыстычную спадчыну: «Да Станіслава Малахоўскага… некалькі лістоў Ананіма» (1788-89), «Палітычнае права польскага народа» (1790), «Пра ўзнікненне і ўпадак Канстытуцыі 3 мая» (1793, разам з І. Патоцкім і Ф. Дмахоўскім), «Стан асветы ў Польшчы ў апошнія гады панавання Аўгуста III» 1841), «Крытычны агляд асноў гісторыі пра пачаткі чалавечага роду» (1842) і інш. Яго працы заснаваны на перадавых на той час ідэях Асветніцтва, вучэнні французскіх фізіякратаў, эвалюцыйнай канцэпцыі развіцця грамадства.
Бірсуат (Жаркаінскі раён)
Бірсуат — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бірсуацкай сельскай акругі. Код КАТА — 115437100.
Дана Скот
Дана Сцюарт Скот (Dana Stewart Scott, нар. ) — амерыканскі матэматык, вядомы працамі ў галіне матэматычнай логікі і інфарматыкі.
Даследаванні Скота звязаны з тэорыяй мадэлей, тэорыяй аўтаматаў, мадальнай і інтуіцыянісцкай логікамі, канструктыўнай матэматыкай і сувяззю паміж логікай і тэорыяй катэгорый. Філасофскія інтарэсы ляжаць у галіне асноў логікі, філасофіі матэматыкі і семантычнага аналізу натуральных моў.
Зрабіў буйны ўклад у развіццё інфарматыкі, распрацаваўшы матэматычную тэорыю вылічэнняў. Ім была распрацавана мадэль бестыпавага λ-вылічэння, для чаго была ўведзена спецыяльная тапалогія (пазней названая яго імем), спачатку на поўных рашотках, і пасля абагульненая да поўных часткова ўпарадкаваных мностваў. У межах гэтай мадэлі развіў тэорыю і мадэлі вылічэнняў, распрацаваў прынцыпы дэнатацыйнай семантыкі моў праграмавання, паглыбіў паняцце аб вылічальнасці.
Генры Халет Дэйл
Сэр Генры Халет Дэйл (Henry Hallett Dale, 9 чэрвеня 1875, Лондан, Англія — 23 ліпеня 1968) — англійскі нейрабіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1936) (сумесна з Ота Лёві) «за адкрыцці, звязаныя з хімічнай перадачай нервовых імпульсаў».
Разам з хімікам Джорджам Баргерам выявіў невядомае раней біялагічна актыўнае рэчыва, у далейшым ідэнтыфікаванае як β-імідазаліл-этыламін і пазней атрымаў назву гістамін. Праз некалькі гадоў, у вопытах на жывёлах, Дэйл усталяваў, што ўвядзенне гістаміна, павялічваючы страўнікавую сакрэцыю, спрыяе развіццю язвавай хваробы.
Замчышча (Сураж)
Замчышча — помнік абарончага дойлідства каля гарадскога пасёлка Сураж Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на мысе пры зліцці рэк Заходняя Дзвіна і Каспля.
Апісанне
Пляцоўка трохвугольнай формы, памерам 60×50 м. З усходу яна ўмацавана ровам, з паўднёвага і паўночнага бакоў абкружана рэкамі. У абрыве культурны пласт да 1,5 м. На адлегласці 200 м ад зліцця рэк захаваліся рэшткі другога рова, які аддзяляў вакольны горад. Знойдзены фрагменты керамікі IX—X стст., шыферныя прасліцы, кераміка XI—XIII стст. і больш позняга часу, сякера, замок, ключ XIV ст. Выяўлены рэшткі абарончых драўляных збудаванняў.
Драгічаны
Драгіча́ны (, Дрогичаны) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з 1615 г., пражывалі 38 сем'яў, мелі 34 валокі зямлі. У 1796 г. належала Юрыю Грабоўскаму, генералу войскаў ВКЛ. У 1836 г. прыватная вёска, 25 двароў. У 1914 г. 61 двор, 395 жыхароў.
Інфраструктура
Ёсць крама, клуб.
Памятныя мясціны
Магіла савецкага воіна — пахаваны невядомы савецкі воін, які загінуў у Вялікую Айчынную вайну. У 1948 г. на магіле ўсталяваны абеліск.
Дружная
Назву Дру́жная маюць:
Крызіс у сістэме водазабеспячэння Мінска (2020)
Крызіс у сістэме водазабеспячэння Мінска адбыўся ў канцы чэрвеня 2020 года.
Ход падзей
24 чэрвеня жыхары двух раёнаў на захадзе Мінска — Фрунзенскага і Маскоўскага — адчулі непрыемны пах, які ішоў ад вадаправоднай вады. Начальнік вытворчасці «Мінскводаправод» Антон Галаскок звязаў прысутнасць моцнага паху на ачышчальнай водаправоднай станцыі (яна падае ваду ў Маскоўскі і Фрунзенскі раёны) з высокімі тэмпературамі, якія ўсталяваліся ў апошнія дні. Міністэрства аховы здароўя тым часам прыйшло да высновы, што ў двух раёнах сталіцы вада, якая цячэ з кранаў, небяспечная для здароўя, там ёсць нават нафтапрадукты. У названыя раёны быў арганізаваны падвоз пітной вады ў аўтацыстэрнах.
Бор (Расія)
Бор (Бор) — горад (1938) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Борскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 80,6 тыс. чалавек (2006). Заснаваны ў XIV стагоддзі.
Крызіс у сістэме водазабеспячэння Мінска (2020)
Ход падзей
«Мінскводаканал» увесь вечар і ноч праводзіў работы на сетках водазабеспячэння, прамываў магістральныя сеткі. Раніцай 25 чэрвеня людзей запэўнілі, што якасць вады ў магістральных сетках і ў раённых помпавых станцыях Мінска цалкам адпавядае патрабаванням санітарных правіл і норм. Пры гэтым рэкамендавалі не піць ваду, а выкарыстоўваць яе ў ранішнія гадзіны толькі для гаспадарча-бытавых патрэб і забяспечыць яе зліў, каб паскорыць вывад вады з астаткавым пахам з сістэм водазабеспячэння. Другі дзень жыхары Фрунзенскага і Маскоўскага раёнаў Мінска стаялі ў чэргах па чыстую ваду.
З раніцы 26 чэрвеня спіс адрасоў падвозу пітной вады ў Мінску ўключаў 28 месцаў. Паводле кіраўніцтва Мінгарвыканкама ў зону сістэмы водазабеспячэння, дзе ўзніклі праблемы з якасцю вады, патрапіла 2569 дамоў (называлася лічба, што там пражывае 750 тысяч чалавек). У 96 % з іх да гэтага часу былі завершаны работы па прамыванні вадаправодаў. Для правядзення адпаведных наглядных дзеянняў і ўстанаўлення прычын Мінскі гарвыканкам звярнуўся ў пракуратуру. Вынікі даследаванняў акрэдытаванай лабараторыі УП «Мінскводаканал» засведчылі, што вада ў размеркавальнай сетцы горада адпавядае санітарным правілам і нормам, але забарона на выкарыстанне водаправоднай вады для піцця не была знята.
Бор (Расія)
Горад размешчаны на левым беразе ракі Волгі, насупраць горада Ніжні Ноўгарад, з якім злучаны сумяшчоным аўтамабільным і чыгуначным мастом. Адлегласць ад Масквы — 450 км.
Шкляны, трубны, сілікатны заводы, завод «Ніжагародскі цеплаход», вайлачная фабрыка і інш.
Крызіс у сістэме водазабеспячэння Мінска (2020)
Ход падзей
Папярэднюю версію прычын здарэння агучыў кіраўнік Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Па яго словах надзвычайнае здарэнне адбылося з-за таго, што падчас рамонту застаялая вада патрапіла ў трубы, а калі ўбачылі, што вада не вельмі добрая, сталі чысціць рэагентамі і перадазіравалі. Паколькі рамонтныя работы, што праводзіліся на вадаводзе № 3, маглі стаць прычынай пагаршэння якасці вады ў Мінску, 26 чэрвеня гэты вадавод працягласцю каля 23 км быў адключаны. Водазабеспячэнне горада адбывалася з вадаводаў № 1 і № 2, на якіх ніякія рамонтныя работы не вяліся.
Санітарна-гігіенічная служба горада ў вячэрні і начны час правяла і праверыла 108 пробаў вады ў Фрунзенскім, Маскоўскім і Цэнтральным раёнах Мінска. Вынікі лабараторнага кантролю паказалі, што вада адпавядала патрабаванням па доследных арганалептычных і фізіка-хімічных паказчыках. Удзень 27 чэрвеня забарона на выкарыстанне вады на захадзе Мінска была знятая.
Вынікі
30 ліпеня 2020 года Алег Аўруцін быў звольнены з пасады дырэктара «Мінскводаканала».
У студзені 2023 года вынеслі прысуд па справе. Вінаватымі прызналі зменнага інжынера-тэхнолага «Мінскводаправоду» і інжынера раёна па эксплуатацыі водаправодных сетак № 3, якія з 23 па 24 чэрвеня 2020 года «неналежным чынам выканалі свае службовыя абавязкі», што нанесла ўрон дзяржаўнай маёмасці на суму амаль 595 тысяч рублёў, «прычыненне шкоды здароўю людзей і іншыя цяжкія наступствы».
ФК Дарыда
«Дары́да» Мінскі раён — былы прафесійны футбольны клуб з Беларусі.
Гісторыя
Кананічная гісторыя клуба пачынаецца з 2000 года, калі была заснавана юрыдычная асоба пад назвай «Футбольны клуб „Дарыда“ (Ждановічы)». Каманда была створана фактычна на пустым месцы, але праз чынны ўдзел спецыялістаў, якія дагэтуль працавалі ў самахвалавіцкім «Сантанасе» (пазней перайменаваным у «Ніву»). Сваю назву клуб атрымаў ад імя прыватнага прадпрыемства «Дарыда», дырэктар якога — Уладзімір Дзялендзік — ад пачатку стаў і старшынёй клуба. З той прычыны, што завод «Дарыда» слаўны перш за ўсё сваёй мінеральнай вадой і безалкагольнымі напоямі, староннія заўзятары ахрысцілі каманду «мінеральнай дружынай» ці папросту «мінеральнікамі». Хаця мянушка гэтая наўрад ухваляецца прыхільнікамі самога клуба.
Адразу пасля стварэння каманда была заяўлена ў другую лігу чэмпіянату Беларусі па футболе, дзе заняла першае месца па выніках рэгулярнага чэмпіянату, а затым упэўнена выйграла і фінальны турнір. У першай лізе «Дарыда» знаходзілася два сезону. У 2002 годзе пад кіраўніцтвам галоўнага трэнера Уладзіміра Курнева яна выйграла гэты турнір і нарэшце трапіла ў вышэйшы свет. Дарэчы, у тым турніры галоўны бамбардзір клуба Алег Кузьмянок забіў ажно 39 мячоў, што дагэтуль з'яўляецца рэкордным вынікам для ўдзельнікаў першай лігі.
Наступны сезон-2007 каманда распачала пад кіраўніцтвам былога трэнера Нацыянальнай зборнай Беларусі Анатоля Байдачнага. Таксама кантракты былі падпісаныя з шэрагам знакамітых гульцоў — Уладзімірам Макоўскім, Ігарам Тарлоўскім, Андрэем Разіным і інш. Аднак вялікія інвестыцыі не прынеслі плёну: ад самага пачатку сезону «Дарыда» апынулася ў канцы табліцы, а першы круг увогуле скончыла на перадапошнім месцы. Пасля такога фіяска ігракі з найвялікшымі заробкамі былі звольненыя, а трэнер пакінуў клуб са скандалам, абвінаваціўшы кіраўніцтва ў невыкананні кантрактных пагадненняў і пастаянным умяшальніцтве ў трэніровачны працэс.
У пачатку кастрычніка 2008 года кіраўніцтва футбольнага клуба «Дарыда» абвінаваціла Беларускую федэрацыю футболу ў перадузятым стаўленні да каманды. У сувязі з гэтым кіраўніцтву БФФ было накіравана два афіцыйныя лісты. Першы стаў прамым наступствам гасцявога матча супраць «Нёмана», калі гродзенская каманда вырвала перамогу, забіўшы два галы ў кампенсаваны да другога тайму час — на 92-й і 95-й хвілінах. Пры гэтым футбалістам «Дарыды» было паказана восем жоўтых картак і адна чырвоная, тады як ігракам «Нёмана» — толькі адна жоўтая. Акрамя таго, суддзя Антуан Маёраў не залічыў забіты «Дарыдай» гол. Там жа прыводзіліся і іншыя факты неабгрунтаваных суддзейскіх рашэнняў у матчах з удзелам «Дарыды», якія паўплывалі на турнірнае становішча клуба. У гэтым жа лісце кіраўніцтву БФФ высоўваўся і свайго роду ўльтыматум — «Дарыда» патрабавала адмяніць вынік матчу з «Нёманам» і правесці паўторную сустрэчу. У сувязі з гэтым каманда не выйшла на гульню супраць «Граніту» 11 кастрычніка 2008, за што ёй была прызначаная тэхнічнае паражэнне з лікам 0:3.
13 кастрычніка 2008 года судзейскім камітэтам АБФФ было разгледжана судзейства ў матчы «Нёман» — «Дарыда». Па яго выніках арбітр Антуан Маёраў і памочнік рэферы Дзмітрый Сямёнаў былі адхіленыя ад абслугоўвання матчаў ва ўсіх лігах да канца сезону. Судзейскі камітэт прызнаў памылковым рашэнне А. Маёрава не залічваць забіты «Дарыдай» другі гол. Усе астатнія рашэнні арбітра — працягласць кампенсаванага часу, справядлівасць вынесеных футбалістам папярэджанняў і парушэнне правіл у момант галоў у брамы «Дарыды» — былі прызнаныя абгрунтаванымі.
У канцы сезона 2008 года клуб «Дарыда» спыніў сваё існаванне.
Змяненне назвы клуба
Разам з назвай клуба мянялася і месца яго прапіскі. Напачатку гэта былі Ждановічы, а з 2005 года — увесь Мінскі раён, адміністрацыя якога лічылася адным з галоўных спонсараў каманды аж да канца сезону 2006 года.
Структура клуба
У структуру клуба ўваходзілі:
Стадыён
Напачатку каманда не мела свайго стадыёну, гуляла матчы на арандаваных палях у Дзяржынску і Мінску (у Драздах). Будаўніцтва ўласнай арэны пачалося з выхадам «Дарыды» ў першую лігу. Стадыён «Дарыда» размяшчаўся ў былой вёсцы Кунцаўшчына на захадзе Мінска ў межах Мінскай кальцавой аўтадарогі. Ён з'яўляўся ўласнасцю футбольнага клуба.
У пачатку кастрычніка 2008 года клубны стадыён «Дарыды» быў прададзены мінскаму «Дынама». Пры гэтым «Дарыда» атрымала магчымасць бязвыплатна карыстацца стадыёнам да канчатка сезону. Хуткім часам «Дынама» плануе заняцца мадэрнізацыяй і развіццём інфраструктуры стадыёна, на якім, верагодней усяго, будуць гуляць юнацкія каманды клуба. Цяпер там праходзяць і матчы асноўнага складу клуба. Стадыён мае назву «Дынама-Юні».
Фанацкая групоўка
За час існавання клуба была вядома толькі адна групоўка (фірма) пад назвай «Water Demons», якая ўзнікла ў 2001 годзе. Ад 2002 года яна выдавала фанацкі часопіс «Fantom» (выходзіў раз на год). У сезонах 2006—2007 групоўка налічвала каля 50 актыўных фанатаў.
Спасылкі
Профіль на сайце weltfussballarchiv.com
Уілкс
Уілкс — прозвішча.
Ота Лёві
Біяграфія
Пасля атрымання Нобелеўскай прэміі нацысты прымусілі аддаць яго ўсе грошы, і толькі тады яны адпусцілі дзяцей і яго самога.
Морыс Вінсент Уілкс
Біяграфія
Вучыўся з 1931 па 1934 год у Кембрыджскім універсітэце, у 1936 годзе атрымаў тытул доктара філасофіі, напісаўшы дысертацыю аб распаўсюджванні радыёхваль у іёнасферы. Пасля гэтага працаваў і выкладаў у родным універсітэце. У 1945 годзе стаў кіраўніком камп’ютарнай лабараторыі, і заставаўся на гэтай пасадзе да 1980 года.
Сярод заслуг Уілкса — распрацоўка EDSAC, першага камп’ютара з ПЗП, якая захоўвала праграмны код, а таксама вынаходніцтва мікракода. Ён жа заснаваў у 1957 годзе Брытанскае камп’ютарнае таварыства і быў яго першым прэзідэнтам.
Міхаіл Канстанцінавіч Дзітэрыхс
Міхаіл Канстанцінавіч Дзітэрыхс (, Санкт-Пецярбург —, Шанхай) — рускі генерал і грамадскі дзеяч. Адзін з арганізатараў Белага руху ў Сібіры.
Біяграфія
У ліпені 1919 камандаваў Сібірскім войскам А. В. Калчака, у ліпені — лістападзе 1919 — Усходнім фронтам. Асабіста курыраваў следства па забойстве Царскай Сям'і, якое праводзілася следчым М. А. Сакаловым. Адстойваў праваслаўна-манархічныя пазіцыі. Здолеў згуртаваць вакол сябе праваслаўных рускіх людзей і правесці ў 1922 у Прымор'і Прыамурскі Земскі сабор, на якім яго ўдзельнікі абвясцілі, што «Вярхоўная Усерасійская ўлада прыналежыць Царскаму Дому Раманавых». На гэтым саборы генерал быў абраны «кіраўніком і ваяводай земскай раці», «кіраўніком Прыамурскага Земскага края». З кастрычніка 1922 у эміграцыі, дзе на аснове следчай справы М. А. Сакалова выпусціў кнігу аб забойстве Царскай Сям'і і іншых членах Дома Раманавых.
Баранкуль
Баранкуль — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баранкульскай сельскай акругі. Код КАТА — 115437102.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 631 чалавек (313 мужчын і 318 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 231 чалавек (120 мужчын і 111 жанчын).
Курода Кіятака
Курода Кіятака (黒田 清隆, Kuroda Kiyotaka,  — ) — 2-і прэм'ер-міністр Японіі (з 30 красавіка 1888 па 25 кастрычніка 1889).
Біяграфія
Прымаў актыўны ўдзел у праграме ўрада па засяленні вострава Хакайда. Ён пражыў там з 1870 па 1882 год, перыядычна прыязджаючы ў Токіа для справаздачы перад урадам. У 1878 годзе, пасля смерці Акуба Тасіміты, ён стаў лідарам клана Сацума. Незадоўга да таго, як ён пакінуў свой пост на Хакайда, яго абвінавацілі ў продажы дзяржаўнай уласнасці.
У 1888 годзе ён становіцца прэм’ер-міністрам і займаецца прыняццем канстытуцыі Мэйдзі. Аднак у наступным годзе ён быў вымушаны пакінуць гэты пост, пасля таго, як зрабіў некалькі грубых памылак пры заключэнні гандлёвых дагавароў. Пазней ён становіцца гэнро, міністрам камунікацый і старшынёй тайнага савета.
Снягір
Снягір, Звычайны снягір, Гіль, Жуланчык (стар.) (Pyrrhula pyrrhula) — птушка сямейства ўюрковых.
Апісанне
Даўжыня цела 15-17 см, размах крылаў 22-29 см. Выразны палавы дымарфізм. Самец з чырвонымі, самка са светла-шэра-карычневымі грудзьмі, чорным верхам галавы, папялістай спіной, белым надхвосцем і белай паласой на крыле (добра бачнай у палёце). Каржакаваты сілуэт. Кароткая «гарбатая» дзюба. Маладыя больш карычневыя, з карычневай галавой. Голас: ціхія, хрыпучыя свісты і скрыпы. Спеў: кароткія свісты ў перамешку са скрыпам і шыпеннем.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя паўднёва-заходняй і паўднёва-ўсходняй частак) праз Сібір шырокім поясам да Камчаткі і Японіі ўключна, на поўдні да паўночнай Манголіі, а таксама Каўказ, паўночная Турцыя і паўночны Іран.
Дзяржаўны ўніверсітэт тэлекамунікацый
Дзяржаўны ўніверсітэт тэлекамунікацый — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова політэхнічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Кіеве.
Снягір
Пашырэнне
Насяляе вільготныя хваёвыя або мяшаныя дрэвастоі з прымессю елак (асабліва ў падросце) або высокіх густых ядлоўцаў, ускрайкі алешнікаў з прымессю елак, старыя паркі, сады. У Татрах даходзіць да 1580 м, на Каўказе — да верхняй мяжы лесу (2500—2700 м). Узімку часта ў агародах, садах, вёсках і нават гарадах.
На Беларусі нешматлікі на гнездаванні від, адзначаецца ў большай колькасці ў час качовак і міграцый, а таксама на зімоўцы. Улетку птушка жыве як у густых лясах, так і ў рэдкалессі на краях гарэлых лясоў і высечак, але паколькі трымаецца ён вельмі схавана і рэдка трапляецца на вочы, яго нячаста можна заўважыць у гэты час года. Але зімой не заўважыць рознакаляровую птушку ў зграйках проста немагчыма.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца насеннем раслін, ягадамі (асабліва рабіны).
Гняздо добра замаскіраванае, на бакавых галінах елак, унутры ядлоўцаў або іншых кустоў. У падросце на вышыні прыбл. 1,5 м ад зямлі, у высокіх елках на ніжніх галінах — на вышыні 5-6 м. Няшчыльнае, з сухіх галінак хваёвых дрэў (да 30 см, часта сарваных з дрэва, на якім звіта гняздо) з прымессю моху і рэдка адраўнелых сцёблаў травяністых раслін; высцілка з сухой травы, карэньчыкаў, моху і валосся, рэдка лішайнікаў.
Яйкі (звычайна 4-5, часам 3-7) авальныя, з завостраным вузейшым канцом, блакітныя ці зялёна-блакітныя; плямкі і рыскі кармінавыя, вішнёвыя або пурпурова-карычневыя, іх больш на шырокім канцы. Часам глыбокіяплямкі светла-чырвона-фіялетавыя.
Падвіды
Акрамя таго, вылучаюцца яшчэ 3 падвіды.
Парламент
Парла́мент (, parlement, ад parler — казаць) —
Парламент лічыцца прадстаўнічым органам, то-бок ён прадстаўляе волю насельніцтва. Гэтая якасць парламента выцякае са спосабу яго фармавання — усеагульных выбараў. У сучасных дзяржавах парламенты, як правіла, нададзеныя ўладай прымаць законы, у той або іншай меры фармаваць і кантраляваць выканаўчую ўладу (напрыклад, выносіць вотум недаверу ўраду і ажыццяўляць працэдуру імпічменту прэзідэнта).
NGC 3450
NGC 3450 (іншыя абазначэнні — ESO 569-6, MCG -3-28-4, UGCA 218, IRAS10456-2034, KARA 467, PGC 32270) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Замак Бран
Замак Бран (Bran, Törzburg, Törcsvár) — замак у Румыніі, ў гістарычнай вобласці Трансільванія, у 30 км ад Брашава, які набыў вядомасць як Замак Дракулы.
Гісторыя
У 1212 годзе рыцары Тэўтонскага ордэна пабудавалі ў вобласці Бурцэнланд у Карпатах драўляны замак Дытрыхштайн, але ўжо ў 1242 ён быў знішчаны манголамі. У 1377 годзе венгерскі кароль Людовік I Вялікі выдаў прывілей брашаўскім немцам пабудаваць на гэтым месцы мытны замак. Да 1427 замак належыў венгерскай кароне, з 1498 — горада Кронштат. У XV—XVIII стагоддзях Бран некалькі разоў спрабавалі ўзяць туркі, але безпяспяхова. У XIX стагоддзі замак заняпаў. З 1916 — у складзе Румыніі. У 1920 жыхары Брашава падаравалі замак каралеве Румыніі Марыі. Пасля Другой Сустветнай вайны належыў камуністычнай Румыніі. 26 мая 2006 быў вернуты прадстаўнікам сям'і Габсбургаў, якія 1 чэрвеня 2009 адчынілі ў замку музей.
Мікалай Аляксеевіч Сакалоў
Мікалай Аляксеевіч Сакалоў (1880 — ) — следчы па справе аб забойстве сям'і расійскага імператара Мікалая II. Прызначаны А. В. Калчаком у лютым 1919. За кароткі тэрмін, працуючы без адпачынку з раніцы і да позняй ночы, Сакалоў здолеў сабраць мноства рэчыўных доказаў і апытаць сотні сведак.
Таксама быў следчым па справе М. К. Дзітэрыхса
Дыхаць!
«Дыхаць!» — кампіляцыя, зборнік беларускай музыкі. Год выпуску — 2006.
Курорт
Курорт (Kurort, літаральна — лячэбнае месца), асвоеная прыродная тэрыторыя, якая выкарыстоўваецца ў лячэбных, прафілактычных і аздараўленчых мэтах. Тэрыторыя ўмяшчае добра даследаваныя прыродныя лячэбныя рэсурсы, неабходныя для іх эксплуатацыі будынкі і збудаванні, аб'екты інфраструктуры; падлягае спецыяльнай ахове; павінна адпавядаць экалагічным і санітарна-эпідэміялагічным нормам і правілам.
Азначэнне і класіфікацыя
Курорты адрозніваюцца ад рэкрыяцыйных зон тым, што маюць у сваем складзе, акрамя лячэбна-аздараўляльных рэсурсаў (крыніцы з мінеральнай вадой, лячэбныя бруды, спрыяльны клімат), інжынерна-тэхнічныя збудаванні, санаторыі.
Адрозніваюць курорты прыморскія, раўнінныя (у т. л. лясныя), горныя (у т.л. нізка-, сярэдне- і высокагорныя, адпаведна па вышыні 400—1000, 1000—2000 м і вышэй).
На Беларусі існуюць курорты рэспубліканскага і мясцовага значэння: Белае Возера, Белы Бераг, Ждановічы, Нарач, Рагачоў, Ушачы і г.д.
Васалітэт
Васалітэ́т (vassalité, ад vassus — «слуга») — сістэма іерархічных адносін паміж феадаламі. Складаецца ў асабістай залежнасці адных феадалаў (васалаў, міністэрыялаў) ад іншых (сеньёраў). Шырока была распаўсюджана ў сярэднявечнай Заходняй Еўропе.
Васалітэт у Заходняй Еўропе
Сістэма заходне-еўрапейскага васалітэту сфармавалася ў VIII—IX стст. ва Франкскім каралеўстве і замацавалася ў IX стагоддзі, калі франкскі кароль Людовік Набожны загадаў, каб кожны ў каралеўстве быў нечым «чалавекам». Сістэма васалітэту складалася ў іерархічным падпарадкаванні феадалаў адзін аднаму. На чале ўсіх феадалаў у дзяржаве быў вярхоўны сюзерэн, звычайна кароль, які мог у сваю чаргу лічыцца васалам Папы Рымскага ці божым васалам. Ён дараваў зямлю (феод, лен, ф'еф) сваім васалам — герцагам і графам, а тыя ў сваю чаргу даравалі яе баронам і далей бароны рыцарам. За гэта васал быў абавязаны быць у савеце пры сваім гаспадары, несці вайсковую павіннасць у войску сюзерэна (звычайна 40 дзён у год), абараняць межы яго ўладанняў, а таксама ў выпадку паражэння выкупляць гаспадара з палону. Сеньёр быў абавязаны абараняць свайго васала ад ваеннага нападу.
Буйныя феадалы (герцагі і графы) мелі даволі шырокія вольнасці. Па імунітэтнай грамаце яны маглі самі збіраць на падуладных землях падаткі, чыніць суд і прымаць іншыя рашэнні па-за залежнасцю ад караля. Многія герцагі і графы маглі чаканіць сваю манету.
У шматлікіх краінах кантынентальнай Еўропы дзейнічала правіла «васал майго васала не мой васал», паводле якога непрамы васал караля не быў абавязаны яму падпарадкоўвацца. Такая сістэма спрыяла павелічэнню феадальнай раздробненасці, і з увядзеннем практыкі іммедыятызацыі (усталявання прамой васальнай залежнасці дробных рыцараў ад караля), а затым з умацаваннем абсалютнай манархіі, гэта правіла было скасавана. У Англіі гэта правіла не замацавалася, і кароль, як вярхоўны ўласнік усёй зямлі прымаў прысягу на вернасць ад усіх землеўладальнікаў. Такім чынам, як непасрэдныя васалы кароны (графы, бароны), так і падвасалы (сярэднія і дробныя землеўладальнікі) былі абавязаны несці службу на карысць каралю і падпарадкоўвацца яго пастановам.
Васалітэт у Сярэдняй Азіі
Сістэма васалітэту ў Сярэдняй Азіі скончыла фарміравацца да XI — XIII стагоддзях. Да гэтага часу падараваная зямля (ікта) пераходзіць у спадчынную. Як і ў Еўропе, уладальнік ікта нёс ваенную (грамадзянскую) службу, а таксама спаганяў падаткі з сялян. Аднак з прычыны мацнейшай цэнтралізаванай улады, азіяцкія феадалы не мелі такіх вялікіх вольнасцей у адрозненне ад еўрапейскіх феадалаў.
Васалітэт у Японіі
Японскі феадалізм праіснаваў аж да «рэвалюцыі Мэйдзі» (1868 г.). У Японіі намінальным уласнікам зямлі лічыўся імператар. Фактычна ж яна належала феадалам: у XVII—XIX стст. адзін толькі кіруючы дом Такугава валодаў чвэрцю ўсіх земляў. Акрамя таго, у Японіі мелася каля 250 князёў (даймё) розных катэгорый, якія валодалі велізарнымі тэрыторыямі. Захоўваліся і сялянскія формы землеўладання, але іх роля ўсё больш памяншалася.
У Японіі трывала ўкараніўся васалітэт, самураі былі вернымі васаламі даймё, ад якіх яны атрымлівалі зямельныя надзелы. Устойлівая феадальная іерархія склалася на базе ўмоўных формаў землеўладання.
Японскі феадалізм распаўсюджваўся і на горад. Японскі горад феадальнай эпохі заставаўся бяспраўнай і падатковай тэрыторыяй. На грані XII—XVIII стст. у гарадах Японіі пражывала каля 4 млн чалавек, але з іх толькі каля 1 млн былі рамеснікамі і гандлярамі.
Спецыфікай феадальнага рэжыму Японіі была незвычайная шматлікасць самураяў, якія часцяком не мелі землі. Таму ўзнікала своеасаблівая сістэма матэрыяльнага забеспячэння васалаў — коку, рысавая пайка.
Валадарск (горад)
Валадарск (Володарск) — горад (1956) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Валадарскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 10,6 тыс. чалавек (2005). Чыгуначная станцыя на лініі Ніжні Ноўгарад — Масква. Размешчаны на рацэ Сойма (прыток Акі).
Харчовая прамысловасць (млыны, птушкафабрыка і іншыя).
Курасоўшчына (жылы раён, Мінск)
Курасо́ўшчына — жылы раён у паўднёва-заходняй частцы Мінска ў Кастрычніцкім раёне горада паміж МКАД на поўдні і далінай ракі Лошыца і Лошыцкім вадасховішчам на поўначы. З паўночнага-захада мяжуе з жылым раёнам Брылевічы, а з поўдня — з прамзонай. Кампазіцыйны цэнтр раёна — плошча Казінца, створаная на перакрыжаванні вуліц Казінца і Каржанеўскага. Тры кварталы займаюць мікрараёны, чацвёрты — карпусы навукова-вытворчага аб'яднання «Інтэграл».
Грамадская інфраструктура
У жылым раёне існуе развітая гарадская інфраструктура. Раён абслугоўвае 29-я гарадская паліклініка і 11-я гарадская клінічная бальніца. У жылым раёне размешчаны 5 устаноў сярэдняй адукацыі і Мінскі дзяржаўны каледж электронікі. У жылым раёне знаходзіцца бібліятэка ім. І. С. Лупіновіча і гарналыжны цэнтр «Сонечная даліна». Гандлёвыя плошчы (найбольшыя) прадстаўлены: рынкам «Курасоўшчынскі» і універсамам «Каржанеўскі». Акрамя гэтага, гандлёва-бытавая інфраструктура меншага маштабу разгрупавана па перыметры жылога раёна.
Транспарт
Праз раён праходзяць аўтобусныя і тралейбусныя маршруты. Раён абслугоўвае дыспетчарская станцыя Курасоўшчына. Побач з раёнам знаходзіцца чыгуначны прыпыначны пункт Курасоўшчына. На скрыжаванні вуліц Кіжаватава і Каржанеўскага плануецца ўзвесці станцыю метро «Слуцкі Гасцінец» і новае метрадэпо, якое будзе абслугоўваць трэцюю лінію мінскага метрапалітэна.
Гісторыя
У актах менскага гродскага суда за 1580—1590 гг. у ваколіцах Менска згадваецца двор пэўнага Яна Кураша, уладальніка маёнтку Лошыца. Двор Кураша называлі Курашаўшчызнай, з часам двор стаў фальваркам, а потым — вёскай. У XIX ст. вёска звалася ўжо Курасоўшчынай, на пачатку XX ст. у ёй жыло каля 50 челавек. У XIX — пачатку XX ст. ваколіцы Курасоўшчыны былі адным з улюблёных месцаў дачнага адпачынку мінчукоў.
У 1956 годзе Курасоўшчына ўключана ў межы горада, а ў 1967 годзе пачалося будаўніцтва жылога раёна.
Славутасці
Адной з выдатных мясцін мікрараёна з'яўляецца помнік архітэктуры XIX стагоддзя — маёнтак «Белая дача» (сучасны адрас — вул. Казінца, 76). Маёнтак, як і сам парк, з'яўляюцца помнікам сядзібна-паркавай архітэктуры неакласіцызму. Парк і маёнтак былі пабудаваны ў канцы XIX ст. Будынак размешчаны на ўзгорку, па схілах якога размешчаны парк пейзажнага тыпу.
Гастэла (Акмолінская вобласць)
Гастэла — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Гастэлаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 6 км на поўнач ад цэнтра горада Дзяржавінска. Код КАТА — 115439100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 929 чалавек (474 мужчыны і 455 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 770 чалавек (385 мужчын і 385 жанчын).
NGC 3451
NGC 3451 (іншыя абазначэнні — UGC 6023, MCG 5-26-28, ZWG 155.35, IRAS10516+2730, PGC 32754) — галактыка ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маціёўскі сельсавет
Маціё́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Талачын (не ўваходзіў у склад).
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Еўлахоўскі сельсавет у складзе Талачынскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Еўлахі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Талачынскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Маціёва. 15 кастрычніка 1960 года ў склад Воўкавіцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Панькавічы, Сурнаўка і Таласкаўшчына). 29 снежня 1961 года да сельсавета далучана частка скасаванага Наваселськага сельсавета (4 населеныя пункты: Канапельчыцы, Катужына, Лісоўшчына і Слабодка). 13 ліпеня 1962 года ў склад сельсавета з Рыдамльскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Новае Саколіна, Старое Саколіна, Старынка, Усвіж-Бук, Шляпіна, Шмідзельшчына і Яськаўшчына), з Плоскаўскага сельсавета — 3 населеныя пункты (Новая Будаўка, Ператоўшчына і Старая Будаўка). 7 чэрвеня 1966 года ў склад адноўленага Плоскаўскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (Букавіна, Гастынічы, Еўлахі, Красілава, Крыніцы, Латыгаўка, Навінка, Новая Будаўка, Раманаўка і Старая Будаўка), сельсавет перайменаваны ў Маціёўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Маціёўскага сельсавета 25 населеных пунктаў. 12 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў горад Талачын. У сакавіку 1977 года ў склад сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (Ганчароўка, Гірымшчына, Зарэчча, Зялёная, Красная Горка, Лужная, Прудцы, Слабада, Стары Талачын, Табараўшчына, Юзафполле) Азярэцкага сельсавета і 11 населеных пунктаў (Друцк, Дубавое, Ільінка, Каменнае Крывое, Новы Друцк, Панькавічы, Равуча, Сенчукі, Сурнаўка, Сялец і Таласкаўшчына) Воўкавіцкага сельсавета. 2 лютага 1982 года сельсавет перайменаваны ў Талачынскі.
Далянь
Далянь — горад у паўночна-ўсходняй частцы Кітая, порт у заліве Даляньвань Жоўтага мора на паўднёвай ускрайку паўвострава Ляадун. Другі па велічыні горад правінцыі Ляанін. На захадзе прымыкае да Бахайскага заліва і з’яўляецца часткай эканамічнай зоны Бахайскага кольца. Акрамя таго, з’яўляецца «варотамі» для Паўночна-ўсходніх правінцый КНР. Даўжыня берагавой лініі — 1906 км (за выключэннем астравоў). Насельніцтва — 6,2 млн чалавек.
Гарады-пабрацімы
Далянь з’яўляецца горадам-пабрацімам наступных гарадоў:
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі (The University of California, Berkeley) - грамадскі даследчы ўніверсітэт ЗША, размешчаны ў Берклі, штата Каліфорнія. Найстарэйшы з дзесяці кампусаў Каліфарнійскага ўніверсітэта. У 2012 годзе ў рэйтынгу «Нацыянальныя ўніверсітэты» ад выдання US News & World Report заняў 21-ю пазіцыю, у той жа час шматлікія адукацыйныя праграмы ўваходзяць у лік лепшых у краіне. У 2011 годзе ў рэйтынгу Times Higher Education Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі заняў чацвёртае месца сярод універсітэтаў свету.
Універсітэт карыстаецца сусветнай вядомасцю як адзін з лепшых цэнтраў для падрыхтоўкі спецыялістаў па камп'ютарных і IT тэхналогіях, эканоміцы, фізіцы. Фізікі з Берклі адыгралі ключавую ролю ў распрацоўцы атамнай бомбы ў час Другой сусветнай вайны і вадароднай бомбы пасля яе. Навукоўцы з Берклі вынайшлі цыклатрон, даследавалі антыпратон, адыгралі ключавую ролю ў распрацоўцы лазера, патлумачылі працэсы, якія ляжаць у аснове фотасінтэза, адкрылі мноства хімічных элементаў, у тым ліку сіборгій, плутоній, берклій, лаўрэнсій і каліфорній. Менавіта ў Берклі атрымала пачатак аперацыйная сістэма BSD (і ліцэнзія BSD).
Берклі вядомы сваёй гісторыяй студэнцкага актывізму. Найбольш вядомыя акцыі: Рух за Свабоду Слова (1964) - акцыя пратэсту, якая пачалася пасля спробы ўніверсітэта ўбраць распаўсюджвальнікаў палітычных памфлетаў з кампуса, і Паўстанне ў народным парку (1968), якая адбылася падчас хвалі пратэстаў замежных студэнтаў, якія пракаціліся ў 1960-х гадах, асацыяваная з культурай «хіпі». Аднак, нягледзячы на студэнцкі актывізм і бунтарства, кампус Берклі са сваімі шматлікімі зялёнымі куткамі і будынкамі, вядомымі сваёй архітэктурай, дзіўна спакойны.
Куба
Куба (Cuba) — астраўная дзяржава ў паўночнай частцы Карыбскага мора. З 1959 года Кубу нярэдка называюць «Востравам Свабоды»
Яўрэі ў Беларусі
Яўрэі ў Беларусі — адна з найбольш старажытных этнічных меншасцей на тэрыторыі Беларусі, якая здолела практычна да апошняга часу зберагчы сваю спецыфічную культуру. Паводле перапісу 2019 г., на тэрыторыі Беларусі пражывала 13 705 яўрэяў (0,1 %).
Куба
Тэрыторыя краіны — 110,86 тыс. км². Сталіца — Гавана (2,2 млн чал.). Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне — 14 правінцый і 169 муніцыпій, адна з якіх — Хувентуд — цэнтральнага падначалення. Насельніцтва — 11,15 млн чал. (2017); гарадское — 77 %; 64 % — белыя, 26 % — мулаты, 9 % — негры. Афіцыйная мова — іспанская. Рэлігія — каталіцызм, пратэстанцтва, афра-кубінскія культы.
Яўрэі ў Беларусі
Вялікае Княства Літоўскае
Першая зафіксаваная гістарычнымі дакументамі міграцыйная хваля яўрэяў на тэрыторыю Беларусі (на ідыш Райсн) назіралася ў другой палове XIV — пачатку XV стст. з Германіі, Польшчы і Украіны. Многія з аселых на тэрыторыі Беларусі яўрэяў былі выгнаныя з краін Заходняй Еўропы. Менавіта ў гэты час з’яўляюцца першыя яўрэйскія абшчыны ў Брэсце (1388) і Гродне (1389).