cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пратэстанцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім
Антытрынітарызм
Антытрынітарыі (адмаўленцы Тройцы) адмаўлялі большасць царкоўных абрадаў і дагматаў, схаластычную філасофію і тэалогію, крытыкавалі сцвярджэнні Бібліі (неўміручасць душы, замагільнае жыццё і інш.), біблейскія цуды. Прызнавалі толькі адзінага Бога. Вучэнне ўзнікла ў пачатку IV стагоддзя, яго прапаведаваў Арый, асуджаны I Сусветным саборам у 325. Узнавілі вучэнне Фаўст і Леліа Соцыны. У адрозненне ад Лютэра яны лічылі, што Свяшчэннае Пісанне як адзіная крыніца веравучэння прымальная толькі ў тым выпадку, калі не пярэчыць розуму. Па іх імені паслядоўнікаў вучэння сталі называць сацыніянамі.
Браты Соцыны прыехалі ў Польшчу, дзе вучэнне атрымала назву антытрынітарызму. Іхнія вучні італійцы Джорджа Бландрата і Францішак Станкар, падляскі ўраджэнец Пётр з Ганёндза прынеслі вучэнне ў Літву.
На патрабаванне Мікалая Радзівіла Чорнага Пятра выклікалі ў 1558 на віленскі кальвінісцкі сабор даць справаздачу. Брэсцкі пастар Сымон Зак з Прашавіцаў выдаў у 1559 «Вызнанне веры збору віленскага» з выкладам асноў кальвінізму і выкрыццём антытрынітарыяў. У 1570-я ад польскіх кальвіністаў аддзялілася групоўка так званых «польскіх братоў». Яны адмаўлялі дагмат пра Тройцу і боскасць Хрыста, гэта значыць адраджалі погляды арыянства, таму іх называлі польскімі арыянамі.
Рэлігійны скептыцызм прывёў некаторых (Каспар Бекеш, Стэфан Лован, Юзаф Даманеўскі, Ян Ліцыні Намыслоўскі) да поглядаў, характарызаваных сучаснікамі як атэістычныя. Частка мысліцеляў ВКЛ (Сымон Будны, Васіль Цяпінскі) апраўдвала асноўныя прынцыпы грамадства, але патрабавала абмежавання правоў дваранства, другая (Якуб з Каліноўкі, Павел з Візны, Марцін Чаховіц) патрабавала поўнай ліквідацыі прыватнай уласнасці, роўнасці саслоўяў і інш. У ВКЛ антытрынітарыі займелі падтрымку ў 1558 у буйнога магната старосты жмудскага Яна Кішкі.
Блізкія да сацыянства казані ўцекача ў 1554 з Масквы ў Віцебск Феадосія Касога не знайшлі адчувальнага водгуку ў праваслаўных мяшчан, хоць невялікая грамада склалася. Феадосій сцвярджаў: «Бог адзіны, Царква ― супольнасць вернікаў, Храмы і Абразы — гэта ідалы і кумірніцы, Сакраментаў няма, неабходна зруйнаваць Крыж».
Паплечнік Касога поп Фама, прэсвітар сацыянскай абшчыны Полацка, быў утоплены ў Дзвіне па загаду Івана Грознага. Феадосій жа Касы з паплечнікамі ўцяклі на Валынь, дзе, паводле сведчання князя Андрэя Курбскага, заразілі ератычным вучэннем «ледзь не ўсю Валынь».
У ВКЛ аб'явіўся і стары Арцемій, пасяліўшыся пры двары слуцкага князя Юрыя Алелькавіча. Захарыя Капысценскі пісаў пра яго: «Вялебны інак, споспешествующу яму Госпаду, у Літве ад ерасі арыянскай і лютэранскай многіх адвярнуў, а праз яго Бог выправіў жа ся ўвесь народ рускі ў Літве ад ерасі тый не перавярнуў».
Пранікся сацыянскімі ідэямі баярын Іван Кучка, які адкрыў у Полацку сацыянскі калегіум і анабаптысцкую друкарню. У 1563 іх зруйнавала маскоўскае войска.
Ян Кішка засноўваў абшчыны, друкарні (Лозка ля Ашмян, Любча ля Навагрудка, Заслаўе).
На ўкраінскіх землях цэнтрам дзейнасці сацыян стаў Чарняхоў, актыўна дзейнічала суполка ў Вадырадах, Іванічах ля Луцку.
Тарасаўка (Веткаўскі раён)
Тарасаўка (, Тарасовка) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Радужскага сельсавета.
Да 2013 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Размяшчэнне
У 6 км на паўднёвы ўсход ад Веткі, 28 км ад Гомеля, 16 км ад чыгуначнай станцыі Добруш (на лініі Гомель — Вышкаў).
Гідраграфія
На поўдні і ўсходзе меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай і потым аўтадарозе Добруш — Ветка. Планоўка складаецца з прасталінейнай, амаль шыротнай вуліцы, якая на ўсходзе і захадзе адхіляецца на поўнач. Паралельна да галоўнай на поўначы праходзіць кароткая прамалінейная вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.
Корап (значэнні)
Корап — прозвішча, таксама тапонім.
Тарасаўка (Веткаўскі раён)
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XVIII стагоддзя, як слабада Рэчыцкага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расійскай імперыі. З 1775 года вёска знаходзілася ў валоданні фельдмаршала графа П. А. Румянцава-Задунайскага. З 1834 года валоданне фельдмаршала графа І. Ф. Паскевіча. У сярэдзіне XIX стагоддзя мелася стараверская капліца. У 1885 году дзейнічаў хлебазапасны магазін. Паводле перапісу 1897 года размяшчаліся: 2 капліцы, стараверскі малітоўны дом, царкоўна-прыходская школа, 2 хлебазапасных магазіна, 3 вятракі. У 1909 годзе ў Веткаўскай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні; працаваў млын.
У 1926 годзе працавалі крама, аддзяленне сувязі, пачатковая школа. З 8 снежня 1926 года па 16 ліпеня 1954 года цэнтр Тарасаўскага сельсавета Веткаўскага раёна Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці. У 1929 годзе створаны калгас «Рашучы», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у верасні 1943 года акупанты спалілі 198 двароў, забілі 2 жыхароў. У баях за вёску загінулі 408 савецкіх салдат (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). Вызвалена 28 верасня 1943 года. На франтах загінулі 157 жыхароў. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Веткаўскі» (цэнтр — горад Ветка). Размяшчаліся 9-гадовая школа, дзіцячы сад, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, крама.
Пецярбургская ваенная акруга
Пецярбургская ваенная акруга – ваенная акруга Расійскай Імперыі, створаная ў жніўні 1864 годзе згодна з Загадам №228. Першапачаткова ў яе ўваходзілі Санкт-Пецярбургская, Наўгародская, Пскоўская, Аланецкая і Архангельская губерні.
У жніўні 1905 года ў склад акругі былі перададзены тэрыторыя і войскі расфармаванай Фінляндскай ваеннай акругі.
У 1914 годзе, у сувязі з перайменаваннем Санкт-Пецярбурга ў Петраград, Пецярбургская ваенная акруга была перайменавана ў Петраградскую ваенную акругу.
На чале акругі стаяў камандуючы войскамі. У Пецярбургскай акрузе ён насіў званне галоўнакамандуючага гвардыяй і войскамі Пецярбургскай акругі.
Камандуючы акругай праз ваенна-акруговы савет ажыццяўляў кіраўніцтва ваеннай гаспадаркай, праз штаб кіраваў войскамі акругі, а праз астатнія аддзелы забяспечваў кіраўніцтва і забеспячэнне ўсіх родаў войскаў.
Склад
У склад акругі па стану на першую палову 1914 уваходзілі:
Валянцін Сяргеевіч Белахвосцік
Валянцін Сяргеевіч Белахвосцік (, в. Багушэвічы, Бярэзінскі раён, Мінская вобласць — 10 чэрвеня 2003) — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1994).
Біяграфія
Скончыў у 1958 годзе студыю Беларускага тэатра імя Я. Купалы, у 1965 годзе Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва ў Маскве. З 1958 года ў Нацыянальным тэатры імя Я. Купалы.
Творчасць
Яго мастацтва адметнае напоўненасцю і каларытнасцю вобразаў пры лаканізме вонкавых выразных сродкаў. Сярод роляў: Сымон («Раскіданае гняздо» Я. Купалы), Зуеў («Апошні шанц» В. Быкава), Каравай («Таблетку пад язык» А. Макаёнка), Дугін («Радавыя» А. Дударава), Бялугін («Жаніцьба Бялугіна» А. Астроўскага), Урыя Шэлі («» Б. Брэхта).
Здымаецца ў кіно: «Рудабельская рэспубліка», «На ростанях», «Воўчая зграя», «Чорная бяроза», «Трэцяга не дадзена» і інш.
Удзельнічае ў тэлевізійных («Па шчасце, па сонца» паводле твораў Я. Купалы і інш.) і радыёпастаноўках (за ролі ў спектаклях «Хамуціус» паводле А. Куляшова і «Рыбакова хата» паводле Я. Коласа; Дзяржаўная прэмія БССР 1989).
Сям’я
У шлюбе з канцэртмайстрам Вольгай Глебаўнай Глебавай, дачкой Глеба Глебава, меў дзвюх дачок — Зою і Надзею.
Вужынец
Вужыне́ц (, Ужинец) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Юравіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Вужынецкага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Леніна (Калінкавіцкі раён)
Ле́ніна (, Ленино) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Юравіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Герэній Этруск
Квінт Герэній Этруск Месій Дэцый (Quintus Herennius Etruscus Messius Decius), больш вядомы ў рымскай гістарыяграфіі як Герэній Этруск, — рымскі імператар, які кіраваў у 251 годзе.
Біяграфія
Як і пра многіх імператараў перыяду крызісу III стагоддзя, большая частка захаванай інфармацыі пра Децыя Траяна і яго сыноў адносіцца да больш позняга часу і не заўсёды з’яўляецца надзейнай. Калі «» некалі і змяшчала біяграфіі Дэцыяў, то зараз яны страчаны.
Квінт Герэній Этруск Месій Дэцый нарадзіўся ў Паноніі недзе паміж 220 і 230 годам. Яго бацькам быў выхадзец з правінцыйнай арыстакратыі военачальнік Дэцый Траян, а маці — прадстаўніца старажытнага этрускага сенатарскага роду Герэнія Этрусцыла. Таксама ў яго быў малодшы брат па імі Гастыліян. У 249 годзе бацька Этруска быў абвешчаны імператарам, пасля чаго ён здабыў перамогу ў бітве над Філіпам I Арабам, які загінуў у баі.
Герэній Этруск быў ужо досыць сталым, каб праходзіць ваенную службу падчас кіравання свайго бацькі. У 250 годзе ён атрымаў тытулы Цэзара і «Правадыра моладзі» (princeps iuventutis). Па ўсёй бачнасці, Герэній Этруск засланяў свайго малодшага брата. Да канца свайго кіравання Дэцый Траян павялічыў старэйшага сына да звання Аўгуста, якога Гастыліян так і не змог дамагчыся, пакуль яго бацька і брат былі жывыя. Апроч таго, Герэній Этруск у 251 годзе займаў пасаду ардынарнага консула разам са сваім бацькам.
Наконт удзелу Герэнія Этруска ў пераследах хрысціян у час кіравання Дэцыя нічога пэўнага сказаць нельга.
Заклапочанасць з нагоды нестабільнасці на дунайскай мяжы знаходзілася ў цэнтры ўвагі падчас супольнага кіравання Деция і яго сыноў і даходзіла да такой ступені, што Дэцый неўзабаве пасля таго, як ён атрымаў уладу над Рымскай дзяржавай, адправіў Герэнія Этруска ў Ілірыю. Пасля сур’ёзных уварванняў у Дакію і Мізію з боку і готаў, Дэцый Траян і Герэній Этруск узначалілі экспедыцыйныя сілы, якія яны павялі супраць гоцкага караля. Варвары, нагружаныя здабычай пасля іх паспяховых кампаній, былі ўжо на шляху на радзіму, калі яны сустрэліся з рымлянамі ля Абрыта 1 ліпеня 251 года (непадалёк ад сучаснага балгарскага горада Разград).
Книва здолеў завесці сваіх праціўнікаў у багністую мясцовасць, пасля чаго перавага стала на бок готаў. Кароль падзяліў свае войскі на некалькі тактычных груп, якія атачылі рымскае войска і амаль цалкам яго знішчылі. Герэній Этруск быў забіты стралой у пачатку бою (ці да яго). Калі легіянеры паспрабавалі суцешыць Дэцыя, ён «мужна сказаў ім, што страта аднаго салдата (то бок сына) здаецца яму малой шкодай».
Такім чынам, Дэцый і Герэній Этруск сталі першымі рымскімі імператарамі, якія ппалі ад рукі вонкавага праціўніка ў бітве. Выжылыя салдаты абвясцілі імператарам палкаводца Трэбаніяна Гала. Гісторык параўноўваў згубу Этруска і яго бацькі з двума Дэцыямі эпохі Рэспублікі, «якія ў інтэрвале ў пакаленне абодва ахвяравалі сабой, каб забяспечыць перамогу для Рэспублікі». Паводле паведамлення, Этруск быў абагаўлёны , аднак довадаў у карысць дадзенага цверджання пакуль не выяўлена.
Павал Ранкаў
Па́вал Ра́нкаў (Pavol Rankov; 16 верасня 1964, Попрад, Чэхаславакія) — славацкі пісьменнік.
Біяграфія
У 1987 Павал Ранкаў скончыў філасофскі факультэт універсітэта Коменскага ў Браціславе, Працаваў у Нацыянальнай бібліятэцы ў Марціне, Педагагічнай бібліятэцы ў Браціславе. Ад 1993 выкладае ва ўніверсітэце Коменскага на кафедры бібліятэчнай справы і навуковай інфармацыі.
Жыве ў Браціславе.
Творчасць
У 2001 выдаў другі зборнік апавяданняў пад назвай «Мы і яны / Яны і мы».
Першы раман «Гэта стала першага верасня (альбо калісьці там)» выдаў у 2008 годзе, у 2011 выйшаў другі раман пад назвай «Мамы».
Джусцініяна Партэчыпацыа
Біяграфія
Быў багатым уласнікам, гандляром, валодаў вялікім гандлёвым флотам. На яго зямлі раслі сады, разводзілася скаціна, вырошчваліся зернавыя. Вядомы падпісаннем тэстаменту, які адзначыў маёмасць, што належыла яго сям'і. Маёмасць здялілася на нерухомую (будынкі, зямлю) і рухомую (рабы, скаціна, інструменты). Таксама ў тэстаменце згадваюцца манеты — залатыя візантыйскія соліды.
У гады яго кіравання адбыўся таксама крадзеж цела святога Марка (828 г.), якое знаходзілася ў Александрыі (Егіпет). Крадзеж здзеснілі двое венецыянскіх купцоў, Русціка дэ Тарчэла і Буона дзі Маламока, якія падкупілі вартаўнікоў. 31 студзеня цела апынулася ў Венецыі, дзе патрыярх Града, епіскап Алівола і дож загадалі пабудаваць каля палаца часоўню дзеля костак святога. У выніку евангеліст Марк зрабіўся святым апекуном Венецыі, якая ў таго часу пачалася звацца Рэспублікай Святога Марка.
Адчуваючы хуткую смерць, Джусцініяна Партэчыпацыа падпісаў тэстамент, у якім зрабіў спадчыннікам пасады свайго брата Джавані.
Слабодка (Калінкавіцкі раён)
Слабо́дка (, Слободка) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Юравіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Слабадскога сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Заечар
Заечар (Зајечар) — горад у Сербіі, ва Усходне-Сербскіх гарах, на р. Цімок. (2002). Мукамольная, піваварная, тэкстыльная, гарбарная, керамічная прамысловасць. Паблізу — здабыча вугалю.
Чорнаўшчына
Чо́рнаўшчына (, Чёрновщина) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Юравіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Чорнаўшчынскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Кубак Гагарына
Кубак Гагарына — галоўны трафей Кантынентальнай хакейнай лігі. Названы ў гонар Юрыя Гагарына. Выдаецца камандзе, якая выйграла плэй-оф Кантынентальнай хакейнай лігі.
Афармленне
Маса кубка складае 19 кілаграмаў. Вышыня - 84,5 сантыметраў. Аб'ём кубка складае каля 12 літраў.
Вадовічы
Вадо́вічы (, Водовичи) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Юравіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Гісторыя
Паселішча ці не ўпершыню згаданае ў апісанні Мазырскага замка 1552 года. У ім засведчана, што «села Олексичи (Алексічы) а Оводовичи» належалі да Загальскай нядзелі Мазырскай воласці, выконвалі плацёжныя павіннасці ды па чарзе з іншымі нядзелямі розныя работы на карысць замку. Жыхарамі гэтых сёл былі Тацко Батурыч, Іван Гапонавіч, Несын Зеляновіч, Іван Рэвяка, Карп Дзмітрыевіч, Сянько Хількевіч, Сірош, брат яго, Яско, брат яго, Хрол Прыхожы, Іван Ліцвін, Грын Курыловіч, Мішко Багданавіч, Антон Мацоўчыч, Лукаш Прыхожы, Юрко Цімонавіч, Кандрат Хамяновіч, Ігнат, брат яго, Сянько, брат яго. «Дани з них 4 кади и ведро, тивунщины великое и малое 3 ведра, за тивунщиною 2 гроши, приставка а кузня ведро меду, за вощила 7 грошей, за 7 хлебов 3 гроши, за 2 кур грош сокольничого 2 гроши, бобровничого 15 грошей, выкоту 12 гроши, серебра 2 коп гроши, за 7 бобров 5 коп грошей, за 2 куницы 12 грошей, за пол куницы 3 гроша, воловництва пол 7 гроша, намерных 2 гроши, овса 2 ведра; а в слободе до двух лет 75 грошей, а меду пол 3 ведра, а в пустее 2 ведра меду и 40 грошей; всего: 4 кади, 7 ведер, камени 1, 9 коп и 8 грошей и пол гроша…. З сярэдзіны 1560-х гадоў Вадовічы — у складзе Мазырскага павета Кіеўскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, пасля падпісання акта Люблінскай уніі ўлетку 1569 года — Менскага ваяводства ВКЛ. 10 (20 ліпеня) 1568 года «…тые села Оводовичи и Олекшичи, в которых ест служоб деветнадцат и пол…» падараваныя каралём Жыгімонтам Аўгустам у якасці лену зямянам Філону, Паўлу, Кандрату, Сямёну, Іосіфу, Філіпу Круневічам, замест страчаных на карысць пана Філона Кміты маёнткаў у ваколіцах Чарнобыля.
Пазней прывілеем караля Стэфана Баторыя ад 25 лютага 1585 года дзве часткі Вадовічаў і Алексічаў, што засталіся ад памерлых без нашчадкаў «мужсъкого рожаю» Кандрата і Іосіфа Круневічаў, аддадзеныя пану Давыду Есману.
Боруск
Бо́руск (, Боруск) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікааўцюкоўскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Борускага сельсавета.
Першая бітва за Фалуджу
Першая бітва за Фалуджу — бітва паміж падраздзяленнямі Корпуса марской пяхоты ЗША і іракскімі баевікамі за кантроль над горадам Фалуджа, якая адбылося ў красавіку 2004 года падчас амерыканскай акупацыі Ірака.
Папярэднія падзеі
У канцы красавіка 2003 года амерыканскія войскі двойчы адкрывалі агонь па дэманстрацыях гараджан, забіўшы каля 20 чалавек. 29 красавіка 2003 года было забіта не менш за 10 іракцаў. Праз дзень інцыдэнт паўтарыўся. 18 верасня 2003 года амерыканцы расстралялі вясельны картэж. Гэтыя інцыдэнты прывялі да таго, што Фалуджа пачала ператварацца ў аплот набіраючага сілу суніцкага партызанскага руху. Ужо ў чэрвені амерыканскія войскі ў Фалуджы запыталі ў камандавання падмацаванне для таго, каб здушыць супраціў.
У пачатку 2004 года аперацыі партызан у раёне Фалуджы сталі больш агрэсіўнымі. На гэтым фоне ў сакавіку 2004 года ў рамках планавай ратацыі заходняя частка Ірака была перададзена пад кантроль 1-гв экспедыцыйнага корпуса марской пяхоты ЗША. Сітуацыя ў горадзе заставалася няўстойлівай.
31 сакавіка ў цэнтры горада ў засаду патрапілі машыны амерыканскіх наймітаў з прыватнай фірмы «Блэкуотэр». Чацвёра з іх былі забіты, іх целы пранесены праз горад і павешаны на гарадскім мосце. Усё гэта здымалася на відэакамеру. Кадры здарэння адразу ж з’явіліся ў эфіры сусветных тэлеканалаў, шакаваўшы грамадскасць ЗША і стаўшы наглядным доказам таго, што Фалуджа больш не кантралюецца амерыканскімі войскамі.
Баі
Амерыканская аперацыя па вызваленні ад інсургентаў Фалуджы атрымала назву «Пільная рашучасць» (Vigilant Resolve). Рашэнне аб пачатку аперацыі прымалі Дональд Рамсфэлда, генерал Абізаід і кіраўнік акупацыйнай адміністрацыі Пол Брэмер.
Штурм горада пачаўся 5 красавіка 2004 года. Папярэдне ён быў блакаваны амерыканскімі войскамі з усіх бакоў. У пачатку баёў амерыканцам супрацьстаяла 500 маджахедаў. З амерыканскага боку ў баях удзельнічала два батальёны агульнай колькасцю 1000 чалавек (падпалкоўнікаў Бірна і Олсана) і адна танкавая рота. Амерыканцы таксама мабілізавалі два батальёна іракскіх сілавікоў, якія, аднак, ніяк сябе не праявілі з-за нізкага маральнага духу.
Сімпатыі мясцовага насельніцтва (200 тыс. чалавек) былі цалкам на баку партызан. Мясцовыя духоўныя і гарадскія лідары (Шэйх Абдула Аль-Янабі) заклікалі народ да супраціву акупантам.
6 красавіка ў горад высунуўся разведвальны ўзвод амерыканцаў, які неўзабаве быў абстраляны і блакаваны. У бой ўцягнулася танкі «Абрамс». Прасоўванне амерыканцаў ускладнялася жорсткім супрацівам абаронцаў Фалуджы і барыкадамі на вуліцах горада. Уначы 7 красавіка амерыканская авіяцыя распачала бамбардзіроўку горада ў месцах прасоўвання сваіх наземных падраздзяленняў. Таксама ў гэты дзень амерыканская авіяцыя знішчыла мячэць Абдэль-Азіз аль-Самары, дзе загінула 40 чалавек. Групоўка замежнікаў была ўзмоцнена яшчэ двума батальёнамі. Яшчэ тры батальёна забяспечвалі блакаду горада. Штурмавая групоўка налічвала 6000 салдат, (па іншых даных, 2200 салдат ). Аднак гэтых сіл відавочна не хапала. Кааліцыйныя войскі былі раззасяроджаны з прычыны распачатага шыіцкага паўстання.
У выніку разлютаваных баёў да 9 красавіка амерыканцы страцілі забітымі, па афіцыйных даных, да 30 сваіх салдат. Да гэтага часу марская пяхота кантралявала не больш за 15% горада (па іншых даных — 25% горада ).
Колькасць загінулых іракцаў (у тым ліку мірных жыхароў падчас авіяналётаў) дасягнула 280. Адсутнасць электрычнасці, вадаправода і своечасовай медыцынскай дапамогі паставіла горад на мяжу гуманітарнай катастрофы, якая аб’яднала як сунітаў, так і шыітаў. Дзякуючы гуманітарнай дэлегацыі і журналістам Аль-Джазіры інфармацыя аб сітуацыі ў горада стала здабыткам галоснасці і сусветная грамадскасць пачала аказваць ціск на амерыканскае кіраўніцтва. Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Тоні Блэр асабіста папрасіў прэзідэнта ЗША Буша спыніць штурм Фалуджы.
Пасля 9 красавіка актыўныя баявыя дзеянні завяршыліся, аднак у горадзе працягваліся спарадычныя перастрэлкі. 28 красавіка амерыканцы апошні раз падвергнулі горад артылерыйскаму абстрэлу.
Ужо 28 красавіка амерыканскае камандаванне заключыла са старэйшынамі Фалуджы дагавор аб урэгуляванні сітуацыі. Дагавор прадугледжваў адвод сіл ЗША з горада і фарміраванне іракскай брыгады (1100 чалавек) для кантролю над горадам і прадухілення пранікнення ў яго найбольш актыўных паўстанцаў. Брыгада была ўзброена амерыканскім зброяй, камандаваў ёю іракскі генерал.
30 красавіка войскі ЗША пачалі адыход з Фалуджы.
Наступствы
На момант свайго правядзення першы штурм Фалуджы быў найбуйнейшай ваеннай аперацыяй у Іраку пасля звяржэння рэжыму Садама Хусейна. Па выніках баявых дзеянняў горад застаўся пад кантролем партызанскіх фарміраванняў. У ходзе штурму загінула па меншай меры 700 іракцаў (з жыхароў горада). Меліся значныя разбурэнні. Баевікі заявілі, што іх страты склалі 12 чалавек і сцвярджалі аб гібелі 240 амерыканцаў.
З мая па верасень 2004 года сітуацыя ў раёне Фалуджы заставалася досыць спакойнай, хоць мелі месца шэраг узброеных сутыкненняў паміж сіламі ЗША і партызанамі. У той жа час, эксперымент з Фалуджыйскай брыгадай апынуўся няўдалым: брыгада практычна развалілася, а пастаўленая ёй амерыканская зброя трапіла ў рукі паўстанцаў. Восенню ў рамках кампаніі па аднаўленні кантролю над раёнамі, страчанымі падчас шыіцкага паўстання, амерыканскае камандаванне вылучыла ўльтыматум гараджанам аб выдачы вядомага тэрарыста Абу Мусаб аз-Заркаві, што хаваўся ў горадзе. Пасля правалу перамоваў са старэйшынамі марская пяхота ЗША, улічыўшы папярэдні вопыт і правёўшы адпаведнае планаванне, 8 лістапада 2004 года пачала другі штурм Фалуджы, які апынуўся яшчэ больш кровапралітным, чым першы.
Аманда Колін
Аманда Колін (Amanda Collin, народжаная Аманда Б’ерэ-Петэрсен, Amanda Bjerre Petersen; 4 сакавіка 1986, Данія) — дацкая актрыса, найбольш вядома ролямі ў «Выхаваныя ваўкамі», «Жахлівая жанчына»,,.
Біяграфія
Аманда Б’ерэ-Петэрсен нарадзілася 4 сакавіка 1986 года. Атрымала адукацыю ў студыі Уільяма Эспера ў Нью-Ёрку.
З 2011 года яна здымаецца ў кіно і на тэлебачанні. У 2018 годзе Колін стала лаўрэатам дацкіх кінапрэмій «Бодыль» і ў намінацыях «Найлепшая жаночая роля» за сваю працу ў фільме «Жахлівая жанчына».
У 2020 годзе Колін адыграла адну з цэнтральных роляў у тэлесерыяле «Выхаваныя ваўкамі».
Саўнаргасы
Cаветы народнай гаспадаркі (Саўнаргасы, СНГ) — дзяржаўныя органы тэрытарыяльнага кіравання народнай гаспадаркай РСФСР і СССР, якія існавалі ў 1918—1931 і 1957—1965 гадах.
Гісторыя
Першыя саветы народнай гаспадаркі сталі з’яўляцца ў Расійскай Савецкай Рэспубліцы пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года. У снежні 1917 года быў утвораны Вышэйшы савет народнай гаспадаркі пры Савеце народных камісараў (з 1918 — ВСНГ РСФСР з падвойным падначаленнем — УЦВК і Савету народных камісараў РСФСР).
Галоўнай задачай ВСНГ і мясцовых саўнаргасаў было адраджэнне спустошанай разрухай народнай гаспадаркі, у прыватнасці:
Саўнаргасы ў Беларусі
У кастрычніку 1918 года першы з’езд Саветаў народнай гаспадаркі Заходняй вобласці зацвердзіў Палажэнне аб арганізацыі губернскіх Саветаў народнай гаспадаркі (губсаўнаргасаў). Губсаўнаргас быў выканаўчым органам ВСНГ на тэрыторыі сваёй губерні. Губсаўнаргасы мелі права канфіскаваць капіталы, рухомую і нерухомую маёмасць прыватнікаў на прадпрыемствах губернскага маштабу; фінансаваць дзяржаўныя прадпрыемствы; выдаваць прадпрыемствам пазыкі; забеспечваць прадпрыемствы сыравінай; арганізовываць збыт гатовай прадукцыі; вырашаць шэраг арганізацыйных пытанняў.
Першы ў Беларусі саўнаргас быў створаны ў Віцебскай губерні 28 мая 1918 года на базе аддзела прамысловасці і гандлю губвыканкама, губернскіх нарыхтоўчых арганізацый, упраўленняў водных і шасейных шляхоў зносін і іншых гаспадарчых арганізацый, пры гэтым гаспадарчыя арганізацыі ваеннага ведамства ў склад саўнаргаса не ўваходзілі.
Новая Антонаўка
Но́вая Анто́наўка (, Новая Антоновка) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Эканоміка Бурундзі
Бурундзі адносіцца да ліку найменш развітых краін свету. ВУП на душу насельніцтва (нават разлічаны па ППЗ) не перавышае 1000 долараў ЗША. Каля 90 % эканамічна актыўнага насельніцтва занята ў сельскай гаспадарцы. Часам здараецца, што жыхары бедных аграрных краін задаволены сваім жыццём, але гэта не пра Бурундзі: у 2018 краіна заняла апошняе месца ў сусветным рэйтынгу шчасця.
Грашовая адзінка — бурундзійскі франк (каля 3000 бурундзійскіх франкаў за 1 долар ЗША ў верасні 2020). Бурундзі з’яўляецца членам Афрыканскага Саюза. У 2009 увайшла ў склад Усходне-Афрыканскай Супольнасці, што ўзмацніла сувязі з суседзямі.
Агульная характарыстыка
Бурундзі — аграрная краіна са слабаразвітай эканомікай, знаходзіцца ў ліку найменш развітых дзяржаў свету. Акрамя агульных для самага беднага рэгіёна свету праблем, яшчэ бяднейшай Бурундзі робяць адсутнасць выхаду да мора і значных прыродных рэсурсаў. Па ўзроўні ВУП на душу насельніцтва па ППЗ (2020) займае месца ад 185 па 190 (у залежнасці ад колькасці класіфікаваных краін у рэйтынгу), канкуруючы за апошні радок з ЦАР. Чатыры пятых насельніцва краіны жывуць за рысай беднасці. Паступленне валюты залежыць ад умоваў надвор’я і сусветных цэн на каву і чай. Каля 40 % нацыянальнага прыбытку прыходзіцца на замежную дапамогу.
Сельская гаспадарка
Амаль 90 % працаздольнага насельніцтва занята ў сельскай гаспадарцы, якая складае каля 40 % ВУП і дзе вырабляецца каля 40 % экспарту. , пры тым, што большая частка сектару адносіцца да нетаварнай сельскай гаспадаркі. Асноўнымі культурамі з’яўляюцца: кава, чай, цукровы трыснёг, бананы, рыс, бавоўна, кукуруза. На возеры Танганьіка развіта рыбалоўства. Хуткі рост насельніцтва і адсутнасць адэкватнай зямельнай палітыкі прыводзяць да пастаяннага недахопу прадуктаў харчавання.
Прамысловасць
Прамысловасць развіта слаба, яе доля ў структуры ВУП складае каля 15 %, пераважае здабыўная галіна. З апрацоўчай маюцца заводы па вытворчасці сельгасінвентара, будматэрыялаў, а таксама дрэваапрацоўчы, мылаварны, шкляны, тэкстыльны і піваварны камбінаты.
Транспарт
Працягласць шашэйных і грунтавых дарог складае парадку 6 тыс. км. Суднаходства здзяйсняецца ў асноўным па возеры Танганьіка і рэках яго басейна. Праз порт Бужумбуры на Танганьіцы ажыццяўляецца асноўная частка знешняга гандлю — тавары плывуць у танзанійскі азёрны порт Кігома, адкуль на чыгунцы трапляюць да акіяна. У Бужумбуры маецца аэрапорт міжнароднага класа — адзіны на ўсю краіну з асфальтавай УПП. Самы папулярны накірунак — Кігалі, сталіца суседняй Руанды. Асноўнымі авіяперавозчыкамі з’яўляюцца замежныя «Эфіопія эрлайнс» і «Кенія эрвейс» і іншыя. Чыгуначная сетка адсутнічае. Ёсць план на далёкую перспектыву: злучыць чыгункай Бужумбуру з Кігалі і Кампалай з далейшым выхадам на Кенію.
Знешні гандаль
Галоўнымі артыкуламі імпарту з’яўляюцца прадукты харчавання, аўтамабілі, нафтапрадукты і папера; экспартуюцца золата (43 % экспарту ў 2018), кава (у 2000-х яна давала 80 % валютных паступленняў), чай, цукар, руды каляровых металаў (волава, вальфрам ды цырконій), дрэва. Экспартная выручка складае 50 % ад выдаткаў на імпарт.
Асноўнымі гандлёвымі партнёрамі з’яўляюцца краіны субрэгіёна, з далёкага замежжа — Бельгія, Францыя, Германія, Кітай, Саудаўская Аравія, Індыя. У 2010-х гадах галоўным імпарцёрам для тавараў Бурундзі сталі Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, якія скупляюць усё золата.
Вышэйшая школа прыкладнога мастацтва ў Празе
Заснаванне
Школа была заснавана імператарам Францам Іосіфам у 1885 годзе як Школа прыкладнога мастацтва (Umělecko-průmyslová škola v Praze (UPŠ)) і падпарадкоўвалася Міністэрству культуры і адукацыі. Часовы статут школы быў прыняты 15 кастрычніка 1885 года, пасля (26 верасня 1890) яго змяніў пастаянны, які дзейнічаў некалькі дзесяцігоддзяў.
На момант адкрыцця школа была першай і адзінай у Чэхіі навучальнай установай у вобласці мастацтваў. Школа была падзелена на 3-гадовую агульную школу, выпускнікі якой працягвалі навучанне ў 3-5-гадовых школах па наступных кірунках: архітэктура, скульптура, рысунак, жывапіс, праца з металам, разьба па дрэве, маляванне кветак, тэкстыль.
Выкладчыцкі склад быў сфарміраваны з прадстаўнікоў авангарда чэшскай культуры. Першым дырэктарам школы быў Францішак Шморанц (малодшы), сярод выкладчыкаў можна адзначыць Францішка Жанішка (1885—1896), Ёсефа Мысльбека (1885—1896), Якуба Шыканедара (1885—1923), Цэлду Клоучка (1887—1917), Фелікса Еневіна (1890—1902), Фрыдрыха Амана (1888—1898), Густава Шморанца (1887).
Аднымі з першых выпускнікоў школы былі: Ян Прэйслер, Станіслаў Сухарда, Ёсеф Маржатка, Войцех Прэйсіг, Францішак Кобліга, Богуміл Кафка, Юліус Маржак.
У 1896 годзе становішча Акадэміі выяўленчых мастацтваў было ўзмоцнена яе нацыяналізацыі, у выніку чаго туды перайшла частка педагагічнага складу Школы прыкладных мастацтваў і падрыхтоўка ў школе скарацілася да прыкладных спецыяльнасцей. Новым дырэктарам школы стаў Іржы Стыбрал (1886—1920), а асновай педагагічнага складу сталі Станіслаў Сухарда, Ян Прэйслер, Карл Машэкаў, Алаіс Дрыак, Ладзіслаў Шалаўн, Ян Коцера, Алаіс Фішарак.
Мадэрн
На пераломе стагоддзяў пражская школа стала адным з цэнтраў стылю мадэрн, натхнёная поспехамі чэшскага мастацтва канца XIX стагоддзя, якія былі прадстаўлены на Сусветнай выстаўцы 1900 года ў Парыжы і атрымалі Гран-пры.
У новае пакаленне студэнтаў пачатку XX стагоддзя ўвайшлі выдатныя прадстаўнікі чэшскага кубізму і авангарду перыяду паміж сусветнымі войнамі: Ёсеф Чапек, Вацлаў Бенеш, Ёсеф Гочар, Францішак Кісела, Богуміл Кубіста, Отакар Новатны, Лінка Прохазкава, Ян Зрзавы, Вацлаў Шпала, Ёсеф Шыма, Яраслаў Рэслер, Эмілія Палічкава, Праваслаў Коцік.
Чэхаславацкая рэспубліка
Пасля стварэння Чэхаславакіі ў 1918 годзе школе не ўдалося стаць Вышэйшай школай дэкаратыўных мастацтваў (Vysoká škola dekorativního umění), да якой яна імкнулася, але, тым не менш, яна ўмацавала сваю аўтаномію.
У першыя гады існавання незалежнай дзяржавы школа займалася стварэннем «новага нацыянальнага стылю», заснаванага на цячэнні ар-дэко (далейшае развіццё мадэрну). У 1925 годзе школа прадстаўляла Чэхаславакію на Міжнароднай выстаўцы дэкаратыўных мастацтваў у Парыжы, дзе працы школы як былі прызнаны міжнароднай супольнасцю, так і раскрытыкаваны з пазіцый еўрапейскага авангарда.
Пад моцным міжнародным уплывам у канцы 1920-х гадоў школа пачала арыентавацца на канструктывізм і функцыяналізм, архітэктар Отакар Новатны быў уражаны нямецкім Баўхаусам. Сярод выпускнікоў перыяду паміж 2 сусветнымі войнамі можна адзначыць: Ян Баўх, Кірыл Боўда, Карл Чорны, Тоен, Францішак Фолтын, Людавіт Фула, Мікулаш Галанда, Францішак Грос, Францішак Гудачак, Ёсеф Капліцкі, Антанін Кыбал, Здэнек Скленарж, Карал Соўчак, Ладзіслаў Сутнар, Карал Сволінскі, Іржы Трнка і Ладзіслаў Зіўр.
Акупацыя і пасля вайны
Пасля закрыцця ўсіх чэшскіх ВНУ ў 1939 годзе ў выніку акупацыі Германіяй, школа была далучана да Акадэміі мастацтваў. Дзякуючы гэтаму яе развіццё паскорылася і законам ад 1946 года атрымала новы статус і назву Вышэйшая школа прыкладнога мастацтва (Vysoká škola uměleckoprůmyslová (VŠUP)). Годам пазней, у 1947 годзе, тэрмін навучання быў павялічаны да 5 гадоў, былі арганізаваны атэлье прыкладной архітэктуры, прыкладнога жывапісу, прыкладной графікі, тэкстылю, прыкладной пластыкі, шкляной вытворчасці, фарфору і керамікі.
Пасля лютага 1948
Пасля камуністычнага перавароту 1948 года школа зведала моцны ўплыў палітычнага і ідэалагічнага дагматызму. Новыя выкладчыкі былі вымушаны падпарадкавацца ідэям сацыялістычнага рэалізму, а прамысловыя спецыяльнасці (тэкстыль, шкло, металы, кераміка) захавалі высокі ўзровень падрыхтоўкі. У 1950-х гадах у школе пачалі выкладаць вядомыя дзеячы мастацтва, такія як Адольф Гофмайстар. У гэтыя гады школу скончылі Вера Янаўшкава, Герміна Меліхарава, Чэстмір Кафка, Мілан Грыгар, Станіслаў Колібал, Станіслаў Лібенскі, Здэнек Палцр, Адрыена Шыматава, сёстры Валавы, Іржы Джон, Ева Кментава, Квета Пацаўская, Олбрам Хоўбек, Уладзімір Копецкі, Іржы Балцар.
Заслугай школы была і высокая адзнака чэшскага павільёна на выстаўцы Expo 58 у Бруселі. У 1960-х гадах тэрмін навучання быў павялічаны да 6 гадоў, актыўна развіваліся спецыяльнасці ў вобласці прамысловага мастацтва, а таксама ў 1959 годзе была далучана да ВШУП кафедра прамысловага дызайну са Школы мастацтваў ў Зліне.
Пасля 1968 года
Жорсткае здушэнне Пражскай вясны краінамі Варшаўскага блока адбілася ў 1970-х гадах і на школе. Са школы сышоў шэраг вядомых дзеячаў, якія вызначалі яе ўзровень: Францішак Музіка, Адольф Гофмайстар, Антанін Кыбал, Карал Словінскі і Іржы Трнка. Сярод выкладчыкаў школы на мяжы 70-80-х гадоў быў вядомы мультыплікатар Іржы Барта.
Палітыку школы пачалі вызначаць функцыяналісты пад кіраўніцтвам рэктара Яна Шыматы (1973—1985) і Яна Мікулы, які змяніў яго на гэтай пасадзе.
Цяперашні час
Пасля лістапада 1989 года школа была рэарганізавана. Станам на 2013 год школа складалася з 23 атэлье на 5 кафедрах: Шостая кафедра вядзе выкладанне ў вобласці гісторыі мастацтваў і эстэтыкі.
Будынак школы
Будынак школы быў пабудаваны ў 1882—1885 года па праекце Францішка Шморанца малодшага і Яна Махіткі, якія, без сумневу, выкарыстоўвалі вобразы мастацкіх акадэмій у Парыжы і Вене. У першыя гады школа выкарыстоўвала толькі адно крыло на Алшавай набярэжнай, частка будынка з боку плошчы выкарыстоўвалася Акадэміяй мастацтваў.
У канцы 1990-х гадоў была распачата падрыхтоўка да будаўніцтва новага будынка ВШУП у пражскім раёне Дзябліцы па праекце архітэктурнага атэлье Ёсефа Плеската. Паводле праекта, будынак мусіў размясціцца на пустцы знесенага завода буйнапанэльных вырабаў.
Зажынкі
Зажынкі — старадаўні абрад, звязаны з пачаткам жніва. Быў шырока распаўсюджаны ў славянскіх народаў. На зажынкі першы сноп зжынала захавальніца роду — маці (пры адсутнасці — старэйшая дачка) пад зажынкавыя песні.
Калі жыта, ячмень і пшаніца паспелі, гаспадыня бярэ хлеб-соль і грамнічную свечку і ідзе ў поле зажынаць ніву; яна жне сярпом першы сноп раллі, нясе яго дадому і ставіць сноп на кут пад абразамі, у іншых мясцовасцях — у хляве, дзе ён стаіць да канца малацьбы. Пазней гэты сноп абмалочваюць асобна і збожжа свенцяць у царкве, а перад пасевам змешваюць з новым насеннем. Саломай з першага снапа закормліваюць кароў, каб не хварэлі. Часам зажынкі рабіліся ў прысутнасці святара.
Паала Лучыа Анафеста
Біяграфія
Спачатку быў дваранінан у Эраклее (Чытанова), горадзе Венецыянскай вобласці, якую кантралявала Візантыйская імперыя. Ад яе імя правінцыяй кіраваў Magister militum і 12 абраных мясцовых прадстаўнікоў. У 697 г. патрыярх Града у Эраклеі прапанаваў жыхарам Венецыі абраць мясцовага дожа, каб пакласці канец супярэчнасцям кланаў і аб’яднаць насельніцтва дзеля супраціву лангабардам і славянам. Абраны быў Паўла Лучыа Анафеста, які заключыў дамову з кіраўнікам Ламбардыі — Ліўпрандам. Аднак гэтым падзеям няма падцверджання ў летапісных крыніцах. Адзінае, што вядома з пісьмовых дакументаў, — гэта тое, што нейкі Паўліцый (верагодна, экзарх Равены Павел) кіраваў абаронай венецыянскай граніцы каля Эраклеі. Выбар незалежнага дожа без згоды візантыйскага імператара ў той час быў сумнеўны.
Рамасэ
Рамасэ — старажытнаегіпецкі вельможа, які быў чаці пры фараонах Аменхатэпе III and Эхнатоне.
Біяграфія
Рамасэ нарадзіўся ва ўплывовай сям'і. Яго бацька Хебы быў правіцелем Мэмфіса ў пачатку праўлення Аменхатэпа III. Брат Рамасэ быў  Мэмфіса.
Рамасэ займаў пасаду чаці ў апошняе дзесяцігоддзе валадарання Аменхатэпа III і на пачатку царавання апошняга караля. Рамасэ пазначаны на таблічках, знойдзеных у палацы караля Аменхатэпа III у з'яўляецца. Там адзначаны таксама чаці. Абодва чаці таксама паказаны побач у некропалі.
У эпоху Новага царства абавязкі чаці былі падзелены на пасады паўночнага і паўднёвага чаці. Пры гэтым пакуль не вызначана, якую іменна з пасад займаў Рамасэ.
Грабніца
Яго грабніца TT55 змяшчаецца ў і з'яўляецца часткай Фіванскага некропаля на заходнім беразе Ніла, насупраць Луксора. Пахавальня адметная высокай якасцю упрыгожванняў, зробленых як у традыцыйным стылі, так і ў стылі.
Рудня Антонаўская
Ру́дня Анто́наўская (, Рудня Антоновская) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Вялікія Аўцюкі
Вялі́кія Аўцюкі́ (, Великие Автюки) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікааўцюкоўскага сельсавета.
Вёска знаходзіцца за 24 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Калінкавічы, за 120 км ад Гомеля.
Радзіма Героя Савецкага Саюза Я. Р. Маскаленкі.
Гісторыя
З 1995 года ў вёсках Малыя і Вялікія Аўцюкі праходзіць Усебеларускі фестываль народнага гумару. У 2012 годзе ў вёсцы Малыя Аўцюкі адкрыўся Музей беларускага народнага гумару, на яго прэзентацыі прысутнічаў тагачасны міністр культуры Павел Латушка.
Валянціна Аляксандраўна Гарцуева
Валянціна Аляксандраўна Гарцуева (нар. 8 красавіка 1986, Мінск, БССР) — беларуская актрыса тэатра.
Біяграфія
Нарадзілася 8 красавіка 1986 года ў Мінску ў сям’і рэжысёра Аляксандра Гарцуева і актрысы Зоі Белахвосцік, унучка Валянціна Белахвосціка і праўнучка Глеба Глебава.
У 2007 годзе скончыла тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёрскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс заслужанага дзеяча мастацтваў Л. А. Манаковай). З 2007 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы. 26 жніўня 2020 года разам з большасцю трупы і іншымі супрацоўнікамі тэатра звольнілася ў знак пратэсту.
Творчасць
У бягучым рэпертуары выконвала ролі: Барбара Бжэнка («Чорная панна Нясвіжа» А. Дударава), Дзяўчына («» М. Гогаля), Ганна («Людзі на балоце» паводле І. Мележа), Гелена, Цыганка, выканаўца песні «Снег» («Местачковае кабарэ»), Дзяўчына-эмігрантка («Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча), Ніна Міхайлаўна Зарэчная («» А. Чэхава), Выканаўца песні «Размова з Руфусам, сабакам Чэрчыля» («Вельтмайстар акардэон» М. Мермана), Ірына («Дзве душы» М. Гарэцкага), Жульета Вальцье («Школа падаткаплацельшчыкаў» і ), Пані Амелія («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Я. Баршчэўскага), Рэгана, дачка караля Ліра («Кароль Лір» У. Шэкспіра), Валя («Першы»).
Уладзіслаў Бранеўскі
Уладзіслаў Бране́ўскі (Władysław Broniewski;,  — , ) — польскі паэт, перакладчык і рэдактар.
Біяграфія
Вучыўся ў гімназіі ў Плоцку. У 1915 уступіў у польскія легіёны Ю. Пілсудскага і ў іх складзе ўдзельнічаў у Першай сусветнай вайне. За ўдзел у арганізаванай масавай адмове легіянераў прыняць прысягу на вернасць германскай дзяржаве ў 1917 годзе быў, як і іншыя ўдзельнікі, інтэрнаваны. Пасля вызвалення з лагера экстэрнам здаў экзамен на атэстат сталасці і паступіў у Варшаўскі ўніверсітэт. Адначасова ўдзельнічаў у канспірацыйнай дзейнасці Польскай ваеннай арганізацыі.
Пасля акупацыі Савецкім Саюзам усходніх абласцей Польшчы ў 1939 годзе супрацоўнічаў з камуністычным друкам, аднак у студзені 1940 быў арыштаваны ў Львове органамі НКУС разам з Аляксандрам Ватам і яшчэ некалькімі польскімі паэтамі. Польскі графік даў такія сведчанні супраць Бранеўскага: «Пасля прыходу ў Львоў Чырвонай арміі ў кастрычніку 1939 года БРАНЕЎСКІ напісаў верш пад назвай „Польскі жаўнер“, у якім ён выказаў сум і смутак з прычыны таго, што не стала Польшчы як самастойнай дзяржавы, няма ўжо салдат з арламі, што польскія салдаты сядзяць і плачуць, гледзячы на іншых, чужых салдат…»
У 1941 годзе Бранеўскі быў перавезены ў Маскву, знаходзіўся ў турме НКУС на Лубянцы. Пасля пачатку германа-савецкай вайны быў перавезены ў турму ў Саратаве, дзе ўвосень 1941 года быў вызвалены, неўзабаве ўступіў у Армію Андэрса. У 1942 у яе складзе прыбыў у Іран, праз Ірак патрапіў у Палесціну, тады яшчэ падмандатную тэрыторыю Вялікабрытаніі. З 1943 быў тэхнічным рэдактарам польскага часопіса «У дарозе», які выходзіў у Іерусаліме. У Польшчу вярнуўся ў 1945, пасля некаторых ваганняў.
Акрамя вершаў на актуальныя палітычныя тэмы, Бранеўскі пісаў вершы, якія сталі рэакцыяй на яго асабістыя трагедыі — смерць у 1947 годзе жонкі, пісьменніцы і актрысы, якая прайшла Асвенцім, і смерць у 1954 годзе дачкі, кінарэжысёра , якая загінула ад атручвання газам (ёсць версія, што гэта было самагубства).
Лаўрэат дзяржаўнай прэміі (1950 і 1955).
Пахаваны на могілках Вайсковыя Павонзкі.
У Польшчы — два музеі У. Бранеўскага: у Плоцку і ў Варшаве. Выдадзены том успамінаў і эсэ пра Бранеўскага (Варшава, 1978), два тамы лістоў да Бранеўскага 1915—1939 (Варшава, 1981), дзённік Бранеўскага 1918—1922 (Варшава, 1987).
Творчасць
Паэтычны дэбют — зборнік вершаў «Ветракі» («Wiatraki», 1925). У ім — зварот да традыцый рамантычнай паэзіі, высокая патэтыка, эмацыянальна напружаная вобразнасць. У 1925 выдаў сумесна з В. Вандурскім і Ст. Стандэ праграмны маніфест пралетарскай паэзіі «Trzy salwy» («Тры залпы»).
У творчасці 1920—1930-х гадоў выяўляюцца ідэі рэвалюцыйнай барацьбы, пралетарскага інтэрнацыяналізму, антыфашызму. У зборніках «Дымы над горадам» («Dymy nad miastem», 1927), «Смутак і песня» («Troska i pieśń», 1932), у паэме «Парыжская Камуна» (1929), канфіскаванай цэнзурай, трагічныя настроі, дамінаванне грамадска-палітычнай тэматыкі.
Тэма Радзімы, заклікі да барацьбы са стомленасцю, дэпрэсіяй, настальгіяй у вершах ваенных гадоў, апублікаваных у зборніках «Зброю да бою» («Bagnet na broń», 1943), «Дрэва ў адчаі» («Drzewo rozpaczajace», 1945).
Пейзажная, філасофская, інтымная лірыка склала зборнікі «Надзея» («Nadzieja», 1951). Аўтар зборнікаў паэм «Мазовія» (1951), «Вісла» (1953). У 1956 выйшаў зборнік «Анка» («Anka»). Цыкл «Новыя вершы» (1956—1962) — запавет паэта, прасякнуты элегічна-трагічнымі матывамі.
Перакладаў на польскую мову творы рускіх і савецкіх класікаў: «Зняважаныя і абражаныя», «Белыя ночы» Ф. М. Дастаеўскага, «Мёртвыя душы» М. В. Гогаля, «Блуканне па пакутах» А. М. Талстога, вершы А. Пушкіна, У. У. Маякоўскага, С. А. Ясеніна, Б. Пастарнака, Б. Брэхта і інш.
Вершы, напісаныя Бранеўскім у савецкай турме, у арміі Андэрса, і некаторыя вершы, напісаныя ў Іерусаліме, доўгі час не публікаваліся ў Польшчы (толькі за мяжой) і, натуральна, не перакладаліся.
Лепшае польскае выданне паэзіі В. Бранеўскага (у тым ліку вершы 1940—1945): W.Broniewski.Poezje 1923—1961. Warszawa.PIW.1995. 556 s. (Складальнік і аўтар прадмовы Віктар Варашыльскі).
Беларускія пераклады
Творы Бранеўскага на беларускую мову перакладалі М. Арочка, М. Аўрамчык, Р. Барадулін, П. Броўка, А. Вялюгін, Н. Гілевіч, Ю. Голуб, С. Дзяргай, У. Дубоўка, С. Законнікаў, Я. Купала, М. Лужанін, П. Макаль, Н. Мацяш, М. Машара, П. Пестрак, М. Танк і інш.
Рудня Гарбавіцкая
Ру́дня Гарбаві́цкая (, Рудня Горбовичская) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Да 20 лютага 1975 года ўваходзіла ў склад Сіродскага сельсавета.
Процізапаленчыя сродкі
Процізапаленчыя сродкі — лекавыя прэпараты для памяншэння або ліквідацыі запаленчых рэакцый. Падзяляюць на стэроідныя і нестэроідныя.
Да стэроідных адносяць —  кары наднырачнікаў і іх сінтэтычных заменнікі (гідракартызон, праднізалон і інш.), яны валодаюць моцным. Стэроідныя процізапаленчыя сродкі выкарыстоўваюць для лячэння міякардытаў, вострых і хранічных нефрытаў, гепатытаў і іншых запаленчых хвароб. Мясцова стэроідныя процізапаленчыя сродкі ўжываюць у дэрматалогіі, афтальмалогіі, отарыналарынгалогіі.
Да нестэроідных процізапаленчых сродкаў адносяць вытворныя карбонавых кіслот, піразалону і аксікаму. З групы карбонавых кіслот найбольш пашыраны саліцылаты (ацэтылсаліцылавая кіслата), вытворныя фенілпрапіёнавай, індалвоцатнай і іншых кіслот. Нестэроідныя процізапаленчыя сродкі, акрамя асноўнага дзеяння, часта выкарыстоўваюць як, пры галаўным болі.
Суніян
Су́ніян (Σούνιον), таксама Суніа, Суній (Σούνιο) — мыс на паўднёвым ускрайку Атыкі; у наш час мае статус нацыянальнага парку.
Гісторыя
Суніян быў населены з глыбокай старажытнасці, і ўжо ў старажытнасці быў месцам свяшчэнным, цэнтрам двух культаў — Афіны і Пасейдона, якія вечна змагаліся за валоданне Атыкай. Мыс згадваецца ўжо ў «Адысеі» Гамера. Тэрыторыю насялялі рыбакі і земляробы, рэшткі іх каменных пабудоў захаваліся да нашых дзён. Больш за тое, у архаічную эпоху ўвесь невялікі паўвостраў быў акружаны суцэльнай крапасной сцяной даўжынёй да 500 метраў. Увогуле Суніян служыў усходнім фарпостам Афін, своеасаблівай велізарнай наглядальным вышкай з бачнасцю на тры бакі свету і на многія дзясяткі кіламетраў. Падчас Пелапанескай вайны, калі Спарце ўдалося перарэзаць сухапутныя камунікацыі паміж Афінамі і востравам Эўбея, Суніян пачаў адыгрываць стратэгічную ролю ў падвозе эўбейскага збожжа і абароне Лаўрыянсікіх сярэбраных руднікоў.
Археалагічныя знаходкі датуюцца пачынаючы з мяжы 4 і 3 тысячагоддзяў да н.э. З важных помнікаў першы — велізарны курас з Суніяна — мужчынская статуя вышынёй больш за тры метры, якая датуецца 7 стагоддзем да н.э. і ў наш час захоўваецца ў Афінскім археалагічным музеі. Усяго гэтых курасаў было, як мяркуюць, 17. Са скалы Суніян адкрываецца маляўнічы краявід. Паводле грэчаскай міфалогіі, менавіта з гэтай скалы кінуўся Эгей, калі ўбачыў карабель з чорнымі ветразямі (Тэсей хоць і перамог Мінатаўра на Крыце і вызваліў грэкаў ад жудаснай даніны, але забыўся змяніць ветразі).
Найбольшую цікавасць сярод аб’ектаў антычнага спадчыны ўяўляе храм Пасейдона. Таксама на мысе Суніян захаваліся сляды храма Афіны, пабудаванага таксама ў 5 стагоддзі да н.э. Паўсаній у сваім «Апісанні Элады» зблытаў два храмы, таму свяцілішчам Афіны доўга памылкова лічылі храм Пасейдона. Ён быў падобны на мікенскі мегарон, памер меў 15 на 19 метраў, быў пабудаваны, як і свяцілішча Пасейдона, з агрылезскага мармуру. Гэта быў храм іанічнага ордара. Ад яго застаўся толькі падмурак, разбіты ўшчэнт фрагмент даху і адна капітэль калоны.