cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пралетарск (горад)
Горад размешчаны рацэ Маныч (прыток Дона), за 230 км на паўднёвы ўсход ад Растова-на-Доне на трасе Растоў-Баку.
Квантавая электрадынаміка
Квантавая электрадынаміка (КЭД) — квантавапалявая тэорыя электрамагнітных узаемадзеянняў; найбольш распрацаваная частка квантавай тэорыі поля. Класічная электрадынаміка ўлічвае толькі неперарыўныя ўласцівасці электрамагнітнага поля, у аснове ж квантавай электрадынамікі ляжыць уяўленне аб тым, што электрамагнітнае поле валодае таксама і перарыўнымі (дыскрэтнымі) уласцівасцямі, носьбітамі якіх з’яўляюцца кванты поля — фатоны. Узаемадзеянне электрамагнітнага выпраменьвання з зараджанымі часціцамі разглядаецца ў квантавай электрадынаміцы як паглынанне і выпусканне часціцамі фатонаў.
Квантавая электрадынаміка колькасна тлумачыць эфекты ўзаемадзеяння выпраменьвання з рэчывам (выпусканне, паглынанне і рассейванне), а таксама паслядоўна апісвае электрамагнітныя ўзаемадзеянні паміж зараджанымі часціцамі. Да ліку найважнейшых праблем, якія не знайшлі тлумачэння ў класічнай электрадынаміцы, але паспяхова вырашаюцца квантавай электрадынамікай, адносяцца цеплавое выпраменьванне цел, рассейванне рэнтгенаўскіх прамянёў на свабодных (дакладней, слаба звязаных) электронах (эфект Комптана), выпраменьванне і паглынанне фатонаў атамамі і больш складанымі сістэмамі, выпусканне фатонаў пры рассеянні хуткіх электронаў у знешніх палях (тармазное выпраменьванне) і іншыя працэсы ўзаемадзеяння электронаў, пазітронаў і фатонаў. Меншы поспех тэорыі пры разглядзе працэсаў з удзелам іншых часціц абумоўлены тым, што ў гэтых працэсах, акрамя электрамагнітных узаемадзеянняў, іграюць важную ролю і іншыя фундаментальныя ўзаемадзеянні (моцнае ўзаемадзеянне, слабае ўзаемадзеянне).
Гісторыя стварэння тэорыі
Квантавая электрадынаміка як паслядоўная квантавая тэорыя поля была створана ў 1940-х гадах у працах Фейнмана, Швінгера, Таманагі, Дайсана. Гэта была першая перанармуемая тэорыя поля.
== Аксіёмы квантавай электрадынамікі ==
Бабровічы
Назву Бабро́вічы маюць:
Чжан Сяньчжун
Чжан Сяньчжун ( — ) — правадыр ў Кітаі падчас апошніх гадоў імперыі Мін і першыя гады яе імперыі Цын. Разам з Лі Цзычэнам, які вёў паўстанцкую вайну ў Паўночным Кітаі, адзін з двух галоўных лідараў паўстанняў 1630-1640-х гадоў, што прывялі ў канчатковым рахунку да падзення мінскай імперыі.
Біяграфія
Па сведчанні сучаснікаў, быў вядомы сваёй крыважэрнасцю, знішчаючы прадстаўнікоў кіруючых класаў пры любой магчымасці, і нібыта нават меў схільнасць да людаедства.
Праз пару гадоў пасля ўступлення маньчжураў у Кітай у 1644 годзе, цынскія войскі — якія ўключалі як маньчжураў, так і кітайцаў, якія перайшлі на іх бок, прыбылі ў Сычуань для знішчэння рэжыму Чжан Сяньчжуна. Сам Чжан загінуў у студзені 1647 года, калі асабіста ўзначальваў атрад, што накіраваўся з Чэнду на поўнач для ўварвання ў правінцыю Шэньсі. Па аповяду партугальскага езуіта Габрыэля Магелана, які прысутнічаў там, ля гары Фэнхуан, блізу Пэнчжоу, Чжан Сяньчжуну паведамілі што непадалёк знаходзяцца цынскія войскі. Ён не паверыў, і з некалькімі сваімі вершнікамі паскакаў праверыць абстаноўку — і сапраўды заўважыў маньчжураў. Кітайскі генерал Лі Гаін, які знаходзіўся сярод цынаў, паказаў на яго маньчжурскаму лучніку — і Чжан Сяньчжун быў забіты адной трапна пушчанай стралой.
Пасля смерці Чжан Сяньчжуна і знішчэння яго, што рушыла ўслед, тры яго падручных і прыёмных сына, , Сунь Кэван і Лю Вэньсю, працягнулі яшчэ некалькі гадоў ваяваць з цынамі, цяпер ужо пад сцягам апошняга мінскага імператара Юнлі.
Рожнява
Рожнява (Rožňava, Rosenau, Rozsnyó) — горад у Славакіі на рацэ Слана ў Славацкім Рудагор’і. Насельніцтва каля 19 тыс. чалавек.
Гісторыя
Рожнява ўпершыню згадваецца ў 1291 як невялікае паселішча шахцёраў, якія здабывалі золата і серабро. У 1382 годзе кароль Людовік I Вялікі даруе Рожняве гарадскія правы. У XVI-XVII стагоддзях Рожнява падвяргаецца шматлікім нападам туркаў і ўваходзіць у паласу заняпаду. XVIII стагоддзе прыносіць паляпшэнне сітуацыі і так Рожнява становіцца важным гандлёвым цэнтрам Гемера.
Славутасці
У двары музея знаходзіцца адзін з трох самых старых у свеце паравых каткоў, 1883 года выпуску, выраблены ў Брытаніі фірмай «Aveling & Porter». Два іншых падобных машыны знаходзяцца ў нарвежскім Осла і брытанскім Нотынгеме
Над Нёманам (фільм)
Сюжэт
Маленькі Гоша жыве ў Орлі над Нёманам і пакуль не вызначыўся, кім быць. Ягоны дзядуля амаль усё жыццё прысвяціў працы ў мясцовым шпіталі, а тата ўзначальвае амбулаторыю — цэнтр мясцовае «цывілізацыі».
Сюды з аколіцы штодня сцягваецца народ — падлячыцца ды пагутарыць. Па абедзе шасцігадовы хлопчык назірае, як тата, зняўшы доктарскі халат, упарта круціць балты ды гайкі, спрабуе чарговы раз вярнуць да жыцця стары савецкі камбайн — фермеру трэба ехаць у поле малаціць жыта, пасля заганяць авечак і даіць кароў. Гоша дапамагае ды адначасна спазнае навакольны свет.
На ўскрайку вёскі месцяцца старыя жыдоўскія могілкі. Мала хто з цяперашніх вяскоўцаў згадвае, што сталася з былымі насельнікамі — іншае жыццё, іншыя клопаты. Доктар распавядае сыну гісторыю мястэчка, марыць, што Гоша застанецца працаваць на роднай зямлі. Аднак пакуль хлопчык проста жыве, усміхаецца, гуляецца. На тое яно і дзяцінства, каб не думаць пра будучыню.
Картанцэ
Картанцэ (Cortanze) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio vescovo e martire.
Рыкарда Марцінэлі
Рыкарда Марцінэлі (Ricardo Martinelli; нар. 11 сакавіка 1952) — панамскі палітык, прадпрымальнік. Абраны 3 мая 2009 года прэзідэнтам Панамы ў выніку усеагульных прамых прэзідэнцкіх выбараў, набраўшы каля 60 % галасоў выбаршчыкаў. Быў вылучаны ліберальнай партыяй «Дэмакратычны выбар». Асноўны канкурэнт, кандыдат ад левацэнтрысцкай Рэвалюцыйнай дэмакратычнай партыі Бальбіна Эрэра саступіла, набраўшы менш за 40 % галасоў.
Марцінэлі жанаты на Марце Лінарэс. Мае 3 дзяцей: Рыкарда, Луіс Энрыке і Караліна.
Баскарык
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 155 чалавек (80 мужчын і 75 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 90 чалавек (51 мужчына і 39 жанчын).
Тэафіл Ленартовіч
Тэафіл Ленартовіч (Teofil Lenartowicz;, Варшава — ) — польскі паэт, скульптар.
Біяграфічныя звесткі
Друкаваўся з 1840-х гадоў. 3 1851 года ў эміграцыі. У 1879—1883 гадах выкладаў славянскія літаратуры ў Балонскім універсітэце. Быў удзельнікам літаратурнай групы «Варшаўская цыганэрыя» (1840-я).
Творчасць
Паэтычныя зборнікі «Польская зямля» (1848), «Ліра» (1855), «Новая ліра» (1859) прынеслі Т. Ленартовічу славу «мазавецкага лірніка». У вершах ён выкарыстоўваў матывы і інтанацыі фальклорных песень, перадаваў каларыт сялянскага жыцця, прыгажосць вясковых краявідаў. Рэлігійныя ўяўленні народа адлюстраваў у паэмах «Захапленне» (1851) і «Блаславенная» (1854). Тэма паўстання 1794 раскрываецца ў паэме «Рацлавіцкая бітва» (1859). Пад уражаннем паўстання 1863—64 напісаў паэму «Марцін Баралёўскі-Лялевель» (1864).
Т. Ленартовіч стварыў шэраг скульптурных партрэтаў і кампазіцый на гісторыка-патрыятычныя і рэлігійныя тэмы, некаторыя з якіх зараз упрыгожваюць італьянскія касцёлы.
Верш «Каліна» пераклала на беларускую мову Зоф’я Тшашчкоўская (Манькоўская).
Пшэворская культура
Пшаво́рская культу́ра — археалагічная культура, насельніцтва якой з мяжы 3-2 стагоддзяў да н.э. да 1-й паловы 5 стагоддзя н.э. насяляла землі пераважна сярэдняй і паўднёвай Польшчы. Назва культуры паходзіць ад грунтавога могільніка ў мясцовасці Гаць каля горада Пшэварск Падкарпацкага ваяводства, даследаванага К. Гадачакам у 1905, уведзена ў навуковы зварот Л. Нідэрле ў 1931.
Карл I Габсбург
Карл I Габсбург ( — ) — імператар Аўстрыі і кароль Венгрыі ў 1916—1918 гадах. Быў апошнім уладаром Аўстра-Венгерскай манархіі. 11 лістапада 1918 года адмовіўся ад кіравання дзяржавай (не адракаючыся ад трону) і пакінуў Аўстрыю.
Сям'я
У 1911 Карл ажаніўся з Зітаю Пармскаю. У іх нарадзілася тры сыны: Ота, Роберт і Карл Людвіг.
Беатыфікацыя
3 кастрычніка 2004 года Карл I быў беатыфікаваны папай Янам Паўлам II.
Варнас (Ігналінскі раён)
Ва́рнас (Varnos) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 9 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Свянцянскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дзмітрый Сяргеевіч Леанардаў
Дзмітрый Сяргеевіч Леана́рдаў (Дмитрий Сергеевич Леонардов; 21 кастрычніка, с. Узунава Вянёўскага павета Тульскай губерні — ) — гісторык і педагог.
Скончыў Вянёўскае духоўнае вучылішча, Тульскую духоўную семінарыю, у 1896 годзе Кіеўскую духоўную акадэмію. Служыў інспектарам народных вучылішч па Віцебскім павеце. Віцебскай губерні. Працаваў выкладчыкам у Полацкім духоўным вучылішчы, з 1910 года у Віцебскім настаўніцкім інстытуце. Быў прызначаны дырэктарам Ніжагародскага настаўніцкага інстытута. У час паездкі ў Ніжні Ноўгарад у 1915 годзе захварэў на сыпны тыф і неўзабаве памёр.
Пахаваны 5 студзеня 1916 года ў сяле Узунава Вянёўскага павета.
Аўтар прац рэлігійна-гістарычнай тэматыкі. Сапраўдны член Віцебскай вучонай архіўнай камісіі.
Семікаракорск
Семікаракорск (Семикаракорск) — горад (з 1972 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Семікаракорскага раёна Растоўскай вобласці. Насельніцтва 23,0 тыс. чалавек (2005).
Горад размешчаны рацэ Дон, за 137 км ад Растова-на-Доне. На захад ад горада ў Дон упадае рака Сал.
Харчовая прамысловасць (мясакамбінат, сырны завод і інш.).
Касцёл Маці Божай Анёльскай (Мяжаны)
Касцёл Маці Божай Анёльскай — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Мяжаны (Браслаўскі раён, Віцебская вобласць). Знаходзіцца ў цэнтры паселішча.
Стары касцёл
Першы вядомы касцёл пад тытулам Маці Божай Анёльскай быў драўляны, будаваўся на працягу 1923—1928 гадоў па праекту віленскага архітэктара Ю. Клоса. У пабудове былі выкарыстаны характэрныя народныя рысы, уласцівыя драўляным збудаванням гэтай мясцовасці. Галоўная кампазіцыя касцёла засноўваецца на прамавугольным будынку, да якога далучаны бакавыя алтары, пакрытыя гонтаю. Увесь дах касцёла, над якім узносіліся дзве рознавялікія васьмікутныя вежачкі, таксама быў пакрыты тонкай гонтаю.
Будынак касцёла згарэў у 1985 годзе ад удару маланкі.
Новы касцёл
З 1992 года шлі аднаўленчыя работы і на пачатку XXI стагоддзя на тым жа месцы быў пабудаваны новы касцёл з чырвонай цэглы. Будынак паўтарае арыгінальны аб’ём папярэдняга драўлянага касцёла.
Бабіцкі сельсавет
Назву Ба́біцкі сельсавет маюць:
Замак Красіцкіх
Замак Красіцкіх у Красічыне, непадалёк ад Пшэмысля будаваўся польскімі магнатамі Станіславам і Марцінам Красіцкімі па праекту італьянскага архітэктара Галеаца Апіані з 1598 па 1633 гады ў стылі эпохі позняга Адраджэння. Па вуглах сцен размешчаны чатыры круглыя ​​вежы з традыцыйнымі для гэтай частцы Еўропы вонкавымі роспісамі — сграфіта. У XIX—XX стагоддзях палац належаў Сапегам. У цяперашні час разглядаецца пытанне аб уключэнні палацава-паркавага ансамбля ў Красічыне ў лік помнікаў Сусветнай спадчыны.
Ірвінг Ленгмюр
Ірвінг ЛЕНГМЮР (Irving Langmuir;, , ЗША — ) — амерыканскі фізік і фізікахімік. Член Нацыянальнай АН ЗША (1918).
Скончыў Калумбійскі ўніверсітэт (1903), Гётынгенскі ўніверсітэт (1906). 3 1909 у лабараторыі кампаніі «Джэнерал электрык» (у 1932 — 50 дырэктар).
Навуковыя працы па вывучэнні тэрмічных эфектаў у газах, тэрмаіоннай эмісіі, хімічных рэакцый пры высокіх тэмпературах і нізкім ціску, паверхневых з’яў (адсорбцыя, монамалекулярныя слаі і інш.). Атрымаў малекулярны вадарод і распрацаваў працэс зваркі металаў у яго полымі (1911). Прапанаваў формулу для шчыльнасці эмісійнага току (1913; формула Ленгмюра), ураўненне ізатэрмы адсорбцыі (ізатэрма Ленгмюра).
Нобелеўская прэмія па хіміі 1932.
Магнус IV Сляпы
Магнус Сляпы (пам. ) — кароль Нарвегіі, кіраваў з 1130.
Марнатраўны і амаральны, Магнус выклікаў незадаволенасць шляхты, за якой рушыла ўслед паўстанне, падтрыманае Даніяй. Магнус быў скінуты, заключаны ў кляштар і аслеплены. Вызваліўшыся са свайго зняволення, ён загінуў у 1139 падчас міжусобнай вайны.
Уладзімір Васілевіч Крывашэеў
Уладзімір Васілевіч Крывашэеў (, г. Васількоў, Кіеўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1967 годзе Беларускі політэхнічны інстытут, у 1979 годзе Усесаюзную акадэмію знешняга гандлю ў Маскве. Працаваў архітэктарам, старшым архітэктарам, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзіпрагандлі, з 1981 па 1985 г. у цэнтры ААН па населеных пунктах — Хабітат, з 1986 года — галоўны ландшафтны архітэктар Мінска ў ГалоўАПУ Мінгарвыканкама.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Член КПСС з 1974 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы: гандлёва-грамадскі цэнтр па вул. Прытыцкага ў Мінску (1980); у аўтарскім калектыве: спорткомплекс «Раўбічы» (1976), Цэнтральны крыты рынак у Мінску (1980), Дом быту ў Лідзе (1981), гандлёва-грамадскі цэнтр у Бабруйску (1981), універмаг у Гомелі (1982).
Спартыўна-педагагічны факультэт масавых відаў спорту БДУФК
Спартыўна-педагагічны факультэт масавых відаў спорту БДУФК — структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры.
Гісторыя
Створаны ў 1973 годзе на базе спартыўнага факультэта (1959).
Вялікае Княства Літоўскае (1812)
Вялікае Княства Літоўскае (1812) — праект дзяржавы пад патранатам Напалеона I падчас вайны 1812 года супраць Расіі.
Гісторыя
16 (28) чэрвеня 1812 года Вялікай арміяй была занятая Вільня. Няглядзячы на тое, што палякі разлічвалі на аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772 года шляхам далучэння былых зямель Літвы да Княства Варшаўскага, Напалеон пайшоў на аднаўленне Вялікага Княства Літоўскага як умоўна самайстойнай (сатэліцкай) дзяржавы.
Астравы Святой Алены, Ушэсця і Трыстан-да-Кунья
Астравы Святой Алены, Узнясення і Трыстан-да-Кунья (Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha) — заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі ў паўднёвай частцы Атлантычнага акіяна. Агульная плошча сушы — 420 кв. км. Плошча разам з тэрытарыяльнымі водамі — 1641294 кв. км. Насельніцтва — 5661 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Джэймстаўн на востр. Святой Алены.
Вялікае Княства Літоўскае (1812)
Органы ўлады
19 чэрвеня (1 ліпеня) быў створаны часовы ўрад, які называўся. Часовы ўрад складаўся з сямі камітэтаў. Старшынёй кожнага камітэта быў член камісіі. Камітэты:
Астравы Святой Алены, Ушэсця і Трыстан-да-Кунья
Геаграфія
Заморская тэрыторыя складаецца з трох астраўных частак — востраў Святой Алены, востраў Узнясення і астравы Трыстан-да-Кунья. У яе склад таксама ўваходзіць востраў Гоф. Усе астравы маюць вулканічнае паходжанне. Аднак яны вельмі аддалены адзін ад іншага, таму прырода і клімат на іх значна адрозніваюцца.
Гісторыя
Астравы былі адкрыты партугальскімі мараплаўцамі ў 1502—1506 гг., аднак спробы каланізацыі імі прадпрымаліся толькі ў дачыненні вострава Святой Алены. Ужо ў XVI — перш. трэці XVII ст. астравы наведваліся англійскімі і галандскімі піратамі.
У 1633 г. Нідэрланды фармальна абвясцілі аб далучэнні востр. Св. Алены да сваіх уладанняў, але да 1651 г. фактычна закінулі яго на карысць Капскай калоніі. У 1657 г. Олівер Кромвель падпісаў прывілей на кіраванне Святой Аленай Англіскай Ост-Індскай кампаніі. У 1660 г. гэтае права было падцверджана каралеўскімі ўладамі. Англіскае паселішча на востраве ўзнікла ў 1659 г. У 1834 г. у сувязі з рэарганізацыяй Ост-Індскай кампаніі востраў перайшоў пад уладу дзяржавы.
22 кастрычніка 1815 г., калі на Святую Алену быў высланы Напалеон I Банапарт, брытанцы таксама стварылі ваеннае ўмацаванне на востраве Узнясення. 14 жніўня 1816 г. Вялікабрытанія анэксавала астравы Трыстан-да-Кунья.
Востраў Узнясення быў фармальна далучаны да Святой Алены ў 1922 г., Трыстан-да-Кунья — толькі ў 1938 г. Да 1 верасня 2009 г. краіна мела афіцыйную назву Востраў Святой Алены і залежныя тэрыторыі (Saint Helena and Dependencies). Аднак новая Канстытуцыя замацавала роўны статус усіх астраўных частак.
Кіраванне
Згодна канстытуцыі, прынятай 1 верасня 2009 г., на чале заморскай тэрыторыі стаіць кароль Велікабрытаніі (зараз Карл III). Краіна падзелена на тры роўныя ў правах астраўныя часткі — востраў Святой Алены, востраў Узнясення і астравы Трыстан-да-Кунья. Да апошніх таксама належыць бязлюдны востраў Гоф. Канстытуцыя складаецца з трох раздзелаў. Кожны з іх прысвечаны асобнай частцы тэрыторыі.
Губернатар Святой Алены з’яўляецца прадстаўніком манархіі ва ўсіх трох частках, а таксама ўзначальвае тэрытарыяльную выканаўчую ўладу. З 2011 г. яго пасаду займае Марк Эндру Кейпс. Губернатар прызначае сваіх прадстаўнікоў — адміністратараў на астравы Узнясення і Трыстан-да-Кунья.
Судовая ўлада падпарадкоўваецца генеральнаму пракурору, рэзідэнцыя якога таксама знаходзіцца на востр. Святой Алены.
Палітычных партый і арганізацый няма.
Эканоміка
Галоўныя галіны эканомікі — абслугоўванне трансатлантычных камунікацый, марскіх суднаў, ваеннай базы на востраве Узнясення. Камерцыйная сельская гаспадарка і саматужная прамысловасць маюцца толькі на востр. Святой Алены, адкуль экспартуецца лён. На Трыстан-да-Кунья важнае значэнне мае лоў рыбы і лангустаў. Каля 70 працэнтаў дзяржаўнага бюджэту складаюць датацыі з Вялікабрытаніі. Улады імкнуцца развіваць турызм. Грамадзяне Беларусі, якія накіроўваюцца на Астравы Святой Алены, Узнясення і Трыстан-да-Кунья з турыстычнымі мэтамі, маюць права безвізавага знаходжання да 90 дзён.
З 1976 г. на астравах карыстаюцца асабістай валютай — фунтам Святой Алены. Адзіны банк — Банк Святой Алены. Ён мае аддзяленні на астравах Святой Алены і Узнясення. Жыхары Трыстан-да-Кунья таксама могуць карыстацца яго паслугамі.
Вялікае Княства Літоўскае (1812)
Органы ўлады
Сакратар камісіі — Юзаф Ігнацы Касакоўскі.
Губернатар Вільні —.
Армія
5 (17) ліпеня 1812 года Напалеон выдаў дэкрэт пра стварэнне арміі Вялікага Княства Літоўскага. Для стварэння арміі было вылучана 500 тысяч франкаў. Агулам армія ВКЛ павінна было скласці 14 тысяч чалавек. Акрамя таго некаторыя магнаты за свой кошт стваралі атрады і накіроўвалі іх да арміі. Напалеон стварыў і свой гвардзейскі літоўска-беларускі лёгкаконны полк колькасцю 1026 чалавек. 12 (24) жніўня Камісія часовага ўрада ВКЛ пастанавіла пра стварэнне 6 егерскіх батальёнаў у колькасці 5004 чалавек.
Рэкруты ў армію Вялікага Княства Літоўскага набіраліся на шасцігадовы тэрмін.
Гвен Джон
Гвендален Мэры Джон (Gwendolen Mary John, 22 чэрвеня 1876, Хаверфордуэст, Уэльс — 18 верасня 1939, Д'еп) — валійская мастачка, якая пражыла большую частку жыцця ў Францыі. Сястра мастака Агастэса Джона.
У 1895 годзе Гвен Джон паступае ў лонданскую Школу прыгожых мастацтваў Слейд, дзе вучыцца да 1898 года. У 1899 годзе з'яжджае ў Парыж, дзе 4 месяцы бярэ урокі ва Уістлера. У тым жа годзе вяртаецца ў Лондан. У 1900 годзе мастачка упершыню выстаўляе свае працы ў Новым англійскай мастацкім клубе (карыстаецца яго паслугамі аж да 1911 года).
Сабалёўскі сельсавет (Брагінскі раён)
Сабалё́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Сабалі.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Буркоўскага сельсавета.
Gecarcinidae
Gecarcinidae — сямейства крабаў атраду дзесяціногіх ракападобных, якія адаптаваліся да жыцця на сушы. Як і іншыя крабы, наземныя крабы выкарыстоўваюць у якасці органа дыхання жабры. Асаблівасць наземных крабаў ў тым, што частка панцыра, якая пакрывае жабры, у іх ўздутая і напоўненая крывяноснымі сасудамі. Гэтая адаптацыя дазваляе крабам здабываць кісларод з паветра накшталт лёгкіх, наяўных у пазваночных. Дарослыя наземныя крабы жывуць на сушы, але яны вяртаюцца ў мора для размнажэння. Наземныя крабы ўсяедныя. Некаторыя віды з’яўляюцца сельскагаспадарчымі шкоднікамі. У большасці відаў адна з клюшань буйней другой. Насяляюць у тропіках.
У сямейства ўключаюць наступныя роды :
Спіс захворванняў буракоў
Гэты артыкул прадстаўляе сабой спіс хвароб.
Галіна Мікалаеўна Кірылава
Галіна Мікалаеўна Кірылава (,  —, ) — савецкая артыстка балета, педагог. Народная артыстка УССР (1977). Заслужаная артыстка РСФСР (1940). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1948).
Біяграфія
Нарадзілася 5 (18 сакавіка) 1916 года ў Екацярынбурзе.
Пасля заканчэння Ленінградскага харэаграфічнага тэхнікума па класе педагога А. Я. Ваганавай была прынята ў трупу Ленінградскага Малога тэатра оперы і балета, дзе працавала з 1935 па 1942 год (удзельнічала ў спектаклях да 1946 года); у 1942 годзе перайшла ў трупу Ленінградскага тэатра оперы і балета імя С. М. Кірава, дзе танцавала да 1961 года. У 1956—1961 таксама была загадчыцай балетнай трупы.
У 1961—1970 гадах — інспектар па харэаграфічных вучылішчах у аддзеле навучальных устаноў Міністэрства культуры РСФСР. У гэты ж перыяд, з 1962 года, выкладала класічны танец у Маскоўскім харэаграфічным вучылішчы.
Сярод вучаніц Кірылавай — балерыны Таццяна Таякіна, Ніна Семізорава, Ганна Кушнарова, Таццяна Баравік, Ірына Задаяная і іншыя.
Памерла ў Кіеве 24 чэрвеня 1986 года.
Творчасць
Была класічнай балерынай з ярка выяўленым лірыка-драматычным і камедыйным талентам.
Як класічная лірыка-драматычная балерына выканала партыі Адэта — Адылія, Раймонда, Аўрора; Гамзаці («Баядэрка»), Снягурачка («Вясновая казка» на муз. П. І. Чайкоўскага), Параша («Медны вершнік» Р. М. Гліэра) і інш.
Славацкае Рудагор’е
Славацкае Рудагор’е (Slovenské rudohorie) — горны рэгіён у спішскай Славакіі, які ляжыць на ўсход ад Зволена і захад ад Кошыц. З поўначы Славацкае Рудагор’е абмежавана рэкамі Грон і Горнад. Даўжыня каля 140 км, шырыня каля 40 км, плошча каля 4000 км².
Падзел
Славацкае Рудагор’е складаецца з незалежных горных хрыбтоў:
NGC 4895
NGC 4895 (іншыя абазначэнні — UGC 8113, MCG 5-31-81, ZWG 160.249, DRCG 27-206, PGC 44737) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Багданаўка
Назву Багда́наўка маюць:
Адміністрацыйны падзел Эфіопіі
У адміністрацыйным дачыненні Эфіопія дзеліцца на 11 рэгіёнаў, таксама званых акругамі або штатамі, (ክልል kəlləl / кылыл, множ. л. kəlləločč / кыллылоч), арганізаваных па этнічным прынцыпе. Да ўзроўню рэгіёнаў прыроўненыя два гарады ( yä’städadär akkababi, мн. л. yä’städadär akkababiwočč): Адыс-Абеба і Дырэ-Дауа.
Рэгіёны дзеляцца на зоны (адз. л. ዞን zonə / зоны), тыя ў сваю чаргу на акругі (уарэды (ወረዳ wäräda)), а тыя на абшчыны (käbäla / кэбэла) — самыя дробныя адзінкі, якія аб’ядноўваюць групы вёсак.
Суб’екты федэратыўнага ладу Эфіопіі
Рэгіён народаў поўдня часам таксама называецца рэгіёнам Паўднёвых нацыянальнасцяў, народнасцяў і народаў ці Паўднёвыя народы і плямёны.
Васюлей
Васю́лей (Vasiuliai), традыцыйная беларуская назва — Васілы  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 1 км на ўсход ад Наўясіс Даўгелішкіса, на аўтамабільнай дарозе. Насельніцтва 26 чал. (2001 г.). У вёсцы знаходзіцца капліца.
Іва Ёсіпавіч
Іва Ёсіпавіч (Ivo Josipović; нар. 28 жніўня 1957, Заграб, Югаславія) — харвацкі палітычны дзеяч, прэзідэнт Харватыі з 18 лютага 2010 па 19 лютага 2015. Сябра Сацыял-дэмакратычнай партыі Харватыі (SDP).
Біяграфія
Ёсіпавіч скончыў факультэт права ва універсітэце Заграба і Музычную акадэмію Заграба. Зараз выкладае ў абодвух ВНУ. У 1985 годзе атрымаў прэмію Еўрапейскага вяшчальнага саюза за кампазіцыю «Samba da Camera».
Эквадор
Эквадо́р (Ecuador, Ikwadur), афіцыйная назва Рэспу́бліка Эквадо́р (República del Ecuador, Ikwadur Republika) — дзяржава на паўночным захадзе Паўднёвай Амерыцы. Мяжуе на поўначы з Калумбіяй, на ўсходзе і поўдні з Перу; на захадзе абмываецца Ціхім акіянам. У складзе Эквадора астравы Галапагас і іншыя прыбярэжныя астравы.
Нацыянальная свята — Дзень незалежнасці (10 жніўня).
Геаграфія
Паводле характару рэльефу і прыродных умоў тэрыторыя Эквадора падзяляецца на 3 часткі: берагавыя нізіны і ўзвышшы на захадзе, высакагорная частка ў цэнтры — нагор'е Андаў, якое складаецца з Заходніх і Усходніх Кардыльераў, і перадгорныя раўніны на паўночным усходзе. На ўнутраных схілах Кардыльераў — конусы патухлых (Чымбараса, 6267 м — найвышэйшы пункт Эквадора) і дзеючых (Катапахі, 5897 м, і Антысана, 5758 м) вулканаў. Карысныя выкапні: нафта і прыродны газ, медныя і свінцовыя руды, золата, срэбра, сера.
Рачная сетка густая. Рэкі ўсходняй часткі належаць басейну ракі Амазонка (вярхоўі Путумаё, Напа, Тыгрэ), заходняй — басейну Ціхага акіяна. Найбольшае гаспадарчае значэнне мае даступная марскім суднам рака Гуаяс.
Найбуйнейшыя астравы: Галапагас, Ісла-Дэ-Ла-Плата, Пуна.
Клімат экватарыяльны, на нізінах гарачы і вільготны (сярэднямесячныя тэмпературы на ўзбярэжжы 25-28°С, на раўнінах 20-24°С); у міжгорных катлавінах умерана цёплы (сярэднямесячныя тэмпературы ў Кіта 12,8-13,2°С, характэрны вялікія амплітуды сутачнай тэмпературы). Ападкаў на поўначы берагавой нізіны і перадгорных раўнін больш за 2000 мм, на поўдні перадгорных раўнін да 1000 мм, у міжгорных далінах да 1300 мм на поўначы і да 400 мм на поўдні.
Прырода
На перадгорных раўнінах і на поўначы берагавых нізін пашыраны экватарыяльныя лясы, на поўдні — саванны і сухія стэпы. У паўночнай частцы міжгорных катлавін — высакагорныя экватарыяльныя лугі, на поўдні — стэпавая расліннасць. Вонкавыя схілы Кардыльераў да 3000 м укрыты горнай гілеяй (тут шмат каштоўных дрэў: хіннае, бальзавае, каўчуканосы), вышэй - горныя экватарыяльныя лясы — парамас, з вышыні 4500-4700 м — вечныя снягі.
Жывёльны свет разнастайны: малпы, ляніўцы, ягуары, тапіры, мурашкаеды, алені пуду, кажаны, шмат птушак, паўзуноў.
Для аховы прыроды створаны нацыянальныя паркі Галапагас, Катапахі, Сангай, Мачалілья.
Гісторыя
Са старажытных часоў тэрыторыю Эквадора насялялі індзейскія плямёны кара, шыры, каньяры, тумбэ. У канцы 1-га тысячагоддзя н.э. саюз плямён кара ўтварыў т.зв. царства Кіту, захопленае ў XV ст. Імперыяй Інкаў (Таўантынсую), якія пасялілі тут шмат індзейцаў з тэрыторыі Балівіі і Перу. У 1526 годзе іспанскія канкістадоры пачалі заваяванне Інкскай імперыі. У 1534 г. захапілі галоўны горад Кіта. У 1563 годзе тэрыторыя Эквадора вылучана ў асобную іспанскую калонію, якая ўваходзіла ў склад віцэ-каралеўства Перу (да 1718 і 1723-39) і віцэ-каралеўства Новая Гранада (1718-23 і пасля 1739). У ходзе вайны за незалежнасць іспанскіх калоній 1820-26 гг. Эквадор вызвалены з-пад улады Іспаніі ў 1819-22 і ўвайшоў у склад Вялікай Калумбіі як Вобласць Кіта. З мая 1830 года Эквадор незалежная рэспубліка. Да канца 19 стагоддзя па чарзе кіравалі лібералы і кансерватары, пачалася мадэрнізацыя земляробства, пашыралася адукацыя, будаваліся чыгункі. 1-я палова 20 стагоддзя — перыяд эканамічнай і палітычнай нестабільнасці. Прэзідэнты звычайна змяняліся ў выніку ваенных пераваротаў. У выніку вайны з Перу (1941-42) Эквадор страціў 278 000 км² у басейне ракі Амазонка. Адкрыццё і эксплуатацыя багатых радовішчаў нафты спрыяла правядзенню аграрнай рэформы і хуткаму росквіту эканомікі ў 1970-я гады. У 1980-я пачаўся эканамічны застой. У 1995 г. адбылася пагранічная вайна з Перу. Эквадор — член ААН (з 1945), Арганізацыі амерыканскіх дзяржаў (з 1948).
У 2015 г. прэзідэнт Рафаэль Карэа увёў норму аб неабмежаванай колькасці прэзідэнцкіх тэрмінаў.
4 лютага 2018 г. прайшоў, у выніку якога выбаршчыкі падтрымалі адмену нормы аб неабмежаванай колькасці пераабранняў кіраўніка дзяржавы.
Дзяржаўны лад і палітыка
Эквадор — рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя, прынятая ў верасні 2008 года. Кіраўнік дзяржавы — прэзідэнт, які адначасова з'яўляецца кіраўніком урада і галоўнакамандаючым узброенымі сіламі. Выбіраецца насельніцтвам на выбарах на 4 гады. Вышэйшы орган улады — аднапалатны Нацыянальны кангрэс, які таксама выбіраецца на 4 гады.
Насельніцтва
Эквадорцы — нацыя, якая ўтварылася ад змяшэння індзейцаў з іспанскімі каланістамі, неграмі і еўрапейскімі эмігрантамі. Іспана-індзейскія метысы складаюць 55% насельніцтва, індзейцы (пераважна кечуа) — 25%, белыя (нашчадкі еўрапейцаў) — 10%. Пануючая рэлігія — хрысціянства (каталікі 95%, пратэстанты). Большая частка насельніцтва сканцэнтравана ў басейне ракі Гуаяс, на ўзбярэжжы заліва Гуаякіль, у далінах і міжгорных катлавінах. Гарадское насельніцтва — 64%. Буйныя гарады — Гуаякіль, Кіта, Куэнка, Мачала, Партаўеха, Рыябамба, Амбата, Манта, Эсмеральдас, Нуэва-Лоха.
Эканоміка
Эквадор — аграрна-індустрыяльная краіна з сярэднеразвітой эканомікай (восьмае па ўзроўні месца ў Лацінскай Амерыцы), устойлівымі гандлёва-эканамічнымі і фінансавымі сувязямі. Дзяржаўны сектар ахоплівае частку прамысловай вытворчасці, інфраструктуру, энергетыку, вялікую частку нафта- і газаздабываючай сферы, транспарт.
Па запасах і аб'ёму здабычы нафты Эквадор займае чацвёртае месца ў Лацінскай Амерыцы пасля Венесуэлы, Мексікі і Аргенціны. Нафтаздабываючая прамысловасць забяспечвае больш 60 % валютных паступленняў краіны. Больш 50 % экспарту нафты прыходзіцца на ЗША.
Істотнае значэнне маюць традыцыйныя галіны — харчовая, тэкстыльная, гарбарная, швейная, машынабудаванне, металургія і хімічная прамысловасць.
Каля 50 % працаздольнага насельніцтва занята ў сельскай гаспадарцы, якая характарызуецца вельмі адсталымі метадамі гаспадарання і арыентуецца на вытворчасць традыцыйных экспартных тавараў — бананаў, какавы, кавы, рысу, крэветак. Ва ўдзельнай вазе экспартуемай сельгаспрадукцыі ўзрастае доля нетрадыцыйных культур: манга, ананасаў, бахчавых, папаі і інш. У структуры імпарту галоўнае месца займаюць прадукцыя машынабудавання, металапракат.
У краіне досыць актыўна развіваецца прадпрымальніцтва. У апошнія 5 гадоў назіраецца паступальны рост аб'ёмаў крэдытавання дробнага бізнесу, якія перавысілі 2,0 % ВУП.
Папярэднія паказчыкі сацыяльна-эканамічнага развіцця Эквадора ў 2006 сведчаць аб тым, што крызіс 90-х гадоў у цэлым пераадолены і ў цяперашні час назіраецца пэўная стабілізацыя становішча. Тэмпы інфляцыі няўхільна зніжаліся і склалі 3,0 %, золатавалютныя рэзервы выраслі да 2,1 млрд дол. ЗША (1,9 млрд у 2005), беспрацоўе засталася на ўзроўні 11 % (няпоўная занятасць — 47 %). Рост ВУП склаў 3,5 % (агульны аб'ём — 40 млрд дол. ЗША). Да 11,5 млрд дол. ЗША скарацілася дзяржаўная знешняя запазычанасць (у 2005 — парадку 14,1 млрд дол. ЗША). Кошт спажывецкага кошыка — 450 дол. ЗША.
Знешняя палітыка
Канцэптуальныя асновы эквадорскай знешняй палітыкі грунтуюцца на прытрымліванні прынцыпаў мірнага ўзаемадзеяння, павагі суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці, неўмяшанні ва ўнутраныя справы, развязанне спрэчак палітычнымі сродкамі. Эквадор традыцыйна выступаў з агульнадэмакратычных пазіцый за пераадоленне аднабаковых падыходаў у сусветных справах, падтрыманне міру і стабільнасці, строгае прытрымліванне норм міжнароднага права, захаванне і падвышэнне вядучай ролі ААН і яе Савета Бяспекі, умацаванне шматбаковых механізмаў урэгулявання крызісных сітуацый. Краіна падтрымлівае неабходнасць стварэння глабальнай сістэмы процідзеяння сучасным выклікам і пагрозам, выказваецца за поўную забарону ядзерных выпрабаванняў і ўсіх відаў зброі масавага знішчэння.
Эквадор уваходзіць у Арганізацыю амерыканскіх дзяржаў (ААГ), Лацінаамерыканскую эканамічную сістэму (ЛАЭС), Лацінаамерыканскую асацыяцыю інтэграцыі (ЛАІ); з'яўляецца членам Руху недалучэння, Андскай супольнасці, Групы Рыа, Групы 77, удзельнікам Міжамерыканскага дагавора аб узаемнай дапамозе (Дагавор Рыа-дэ-Жанэйра, 1947), Дагавораў аб нераспаўсюджанні ядзернай зброі, аб забароне ядзернай зброі ў Лацінскай Амерыцы (Тлатэлолка), аб Антарктыцы.
Беларуска-эквадорскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны з Рэспублікай Беларусь устаноўлены 5 мая 1993 года.
Юга-Васток (сяло)
Юга-Васток — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Дальняй сельскай акругі. Код КАТА — 355637500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 182 чалавекі (100 мужчын і 82 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 88 чалавек (46 мужчын і 42 жанчыны).
Заслужаны артыст РСФСР
Заслужаны артыст РСФСР — дзяржаўная ўзнагарода РСФСР, званне прысвойвалася Прэзідыумам Вярхоўнага Савета РСФСР і з'яўлялася адной з формаў прызнання дзяржавай і грамадствам заслуг грамадзян. Заснавана 10 жніўня 1931 года.
Пачынаючы з 1919 і да ўказу 1931 года прысвойвалася званне «Заслужаны артыст Рэспублікі». Прысвойвалася яно калегіямі Наркамасвета рэспублік, загадамі наркамаў асветы, выканкамамі абласных і краявых саветаў.
Званнем «Заслужаны артыст РСФСР» з 1931 да лютага 1992 гады ўзнагароджваліся шырока вядомыя ў СССР артысты, кампазітары, музыканты-інструменталісты, артысты цырка і гутарковага жанру, вядомыя выканаўцы класічнай, эстраднай і джазавай музыкі з РСФСР і саюзных рэспублік, а таксама дзясяткі іншых найвядомых творчых дзеячаў Расіі ў вобласці кіно, музыкі і іншых сферах культуры (гл. спіс заслужаных артыстаў РСФСР).
Наступнай ступенню прызнання было прысваенне звання «Народны артыст РСФСР», затым «Народны артыст СССР».
З лютага 1992 года ва ўсіх дакументах званне называецца «Заслужаны артыст Расійскай Федэрацыі». Нагрудны знак зведаў некаторыя змены: была прыбрана надпіс «РСФСР» і замест сцяга РСФСР 1954 года на муаравай стужцы быў трыкалор. У 1996 годзе выйшаў указ прэзідэнта РФ № 1341, пасля чаго былі распрацаваны новыя знакі.
Апісанне нагруднага знака «Заслужаны артыст РСФСР»
Нагрудны знак «Заслужаны артыст РСФСР» вырабляецца з тампаку з залачэннем і мае форму авала памерам 28,7 на 33 мм c вушкай. У цэнтральнай частцы знака размешчана выява ліры і ніжэй надпіс «Заслужаны артыст РСФСР» з лаўровымі галінамі па краях. Усе выявы і надпісы выпуклыя і заліты бясколернай, празрыстай эмаллю. Нагрудны знак пры дапамозе вушкі і звяна злучаецца з пазалочанай прамавугольнай калодачкай памерам 15 мм на 25 мм. Калодачка абвіта муаравай стужкай з чырвоным і светла-сінім колерам сцяга РСФСР. Калодачка мае з адваротнага боку шпільку для прымацавання знака да адзежы. Да знака прыкладалася Грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР.
Віктар Іванавіч Ялатаў
Віктар Іванавіч Яла́таў (,  — ) — беларускі музыказнавец-фалькларыст. Доктар мастацтвазнаўства (1978).
Біяграфія
Скончыў Азербайджанскую кансерваторыю (1955). 3 1955 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў лад, рытм, мелодыку беларускай народнай музыкі. Аўтар кніг «Ад песні да песні» (1961), «Ладавыя асновы беларускай народнай музыкі» (1964), «Рытмічныя асновы беларускай народнай музыкі» (1966), «Меладычныя асновы беларускай народнай музыкі» (1970), «Па слядах аднаго рытму» (1974), «Песні ўсходнеславянскай супольнасці» (1977). Складальнік музычнай часткі 7-томнага акадэмічнага выдання «Беларуская народная творчасць»: «Песні савецкага часу» (1970), «Радзінная паэзія» (1971), «Дзіцячы фальклор» (1972), «Жніўныя песні» (1974), «Веснавыя песні» (1979), «Валачобныя песні» (1980), «Восеньскія і талочныя песні» (1981).
Дзяржаўная прэмія Беларусі 1986.
Барух Бенасераф
Барух Бенасераф (Baruj Benacerraf,, г.Каракас, Венесуэла — , Бостан, ЗША) — амерыканскі генетык, мікрабіёлаг і імунолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1980 годзе разам з Ж.Дасэ і Дж. Д.Снелам за адкрыццё галоўнага комплексу гістасумяшчальнасці, групы генаў, якія адказваюць за распазнанне чужародных рэчываў і развіццё імуннага адказу.
Біяграфія
Барух Бенасераф нарадзіўся 29 кастрычніка 1920 года ў Каракасе ў забяспечанай сефардскай яўрэйскай сям’і. Яго бацька паходзіў з Марока (Тэтуан) і атрымаў французскую адукацыю ў Алжыры, дзе і ажаніўся. Сям’я пераехала ў Парыж, калі Баруху споўнілася 5 гадоў. Тут яны заставаліся да Другой сусветнай вайны, але ў 1939 годзе вярнуліся ў Венесуэлу.
Скончыў медыцынскі каледж штата Вірджынія. Стаўшы ўрачом, Бенасераф з 1946 года служыў 2 гады вайсковым урачом у частцы, раскватараванай у Нансі (Францыя). Пасля арміі вырашыў заняцца навуковай дзейнасцю, у прыватнасці яго цікавіла імуналогія і ў асаблівасці гіперадчувальнасць, таму што ён сам пакутаваў на астму.
З 1948 года ў Калумбійскім, з 1956 года ў Нью-Ёркскім універсітэтах, з 1968 года ў Нацыянальным інстытуце аховы здароўя, адначасова з 1970 года прафесар Гарвардскай медыцынскай школы. З 1980 года прэзідэнт Міжнароднага саюза імуналагічных таварыстваў.
Аўтар навуковых прац па генетычным кантролі імуналагічных рэакцый арганізма.
Член Нацыянальнай АН ЗША, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтва.
У 1990 годзе быў узнагароджаны Нацыянальным медалём навукі ЗША.
Яго аўтабіяграфія была апублікавана ў 1998 годзе. Бенасераф памёр 2 жніўня 2011 года ў Jamaica Plain, штат Масачусетс, ад пнеўманіі. Яго жонка, Анет, памёрла ў тым жа годзе 3 чэрвеня.
Файф
Файф (Fife, Fìobh) — адна з 32 акруг Шатландыі. Мяжуе з абласцямі Клакмананшыр і Перт-энд-Кінрос, таксама злучаны мастамі з Дандзі-Сіці, Сіці-оф-Эдынбург і Фолкеркам.
Крывашэеў
Крывашэ́еў — прозвішча.
Фелікс Баторын
Фелікс Баторын (сапраўднае імя Фелікс Барысавіч Хаймовіч; нар., ) — сучасны беларускі паэт і перакладчык. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Біяграфія
Нарадзіўся 5 лютага 1948 года ў Мінску ў сям’і служачых. Бацькі перад Вялікай Айчыннай вайной жылі ў Беластоку, з якога іх выгнала вайна. Бацька быў удзельнікам беларускага партызанскага руху, камісарам партызанскага атрада. Яго ўспаміны пакладзены ў аснову дакументальнае аповесці «Чорны год», што выйшла з друку ў 2011 годзе. Маці — настаўніца.
У 1971 годзе скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут. Працаваў спачатку па размеркаванні ў Барысаве, з 1974 года — у Мінску. Адміністрацыяй дзяржаўнай клінікі быў адпраўлены на пенсію ў 2010 г., на што паўплывала прыналежнасць урача да Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Творчасць
Аўтар кніг паэзіі «Раніца» (1981), «Зялёны тралейбус» (1986), «Я дрэва пасадзіў» (1991), «Паглядам акідваю шлях» (2001), «На вуліцы Максіма Багдановіча» (2007), «Яблычны пах цішыні» (2018), дакументальнай аповесці «Чорны год» (2011). Асобныя творы і нізкі вершаў паэта надрукаваныя ў часопісах «Маладосць», «Полымя», «Дзеяслоў», газетах «Літаратура і Мастацтва», «Новы час». Аўтар дзясяткаў вершаў на мове ідыш, некаторыя з якіх публікаваліся ў часопісах «Саветыш Геймланд» (Масква), «Ды пэн» (Оксфард, Вялікабрытанія), бюлетэні «Мы яшчэ тут!» (Мінск) і інш. У 2016 годзе ў Тэль-Авіве быў выдадзены зборнік яго вершаў на ідышы «Рэдн мiт эхо» («Размаўляць з рэхам»).
Перакладае на беларускую мову вершы нямецкіх, яўрэйскіх, польскіх, рускіх паэтаў, у тым ліку творы Гётэ, Гейнэ, Бергера, Красіцкага, Хаіма Ленскага, Мандэльштама, Акуджавы, Кульбака, Рэлеса.
Паэзія Фелікса Баторына вызначаецца гнуткасцю, спеўнасцю мовы, глыбокім філасофскім роздумам, назіральнасцю. У творчасці пераважаюць вершы філасофскай, пейзажнай і інтымнай лірыкі. Сярод твораў на гістарычную тэматыку можна ўзгадаць паэмы і балады «Рыцар фон Рабенштайн», «Граф Тышкевіч» і інш.
У лірыцы Баторына з сярэдзіны 1980-х гадоў усё часцей можна заўважыць незвычайную засяроджанасць на сённяшнім і заўтрашнім дні Бацькаўшчыны, бясконцыя спробы пошукаў адказаў на набалелыя пытанні, пільнае ўзіранне ў чалавека з надзеяй разгадаць таямніцы яго душы, матывы яго ўчынкаў, спробы спазнаць логіку існавання чалавека на Зямлі. Усё часцей паэт звяртаецца да біблейскіх матываў (асабліва ў зборніках «Паглядам акідваю шлях» і «На вуліцы Максіма Багдановіча»).
Сярод любімых паэтаў у 1999 годзе называў Анатоля Вярцінскага, Уладзіміра Паўлава, Міхася Стральцова.
«Чорны год»
Дакументальная аповесць «Чорны год» (2011) знаёміць чытача з рэальнымі падзеямі, што адбываліся на Беларусі ў чэрвені-снежні 1941 года. Героі аповесці, з першых дзён вайны трапіўшы ў яе бязлітасны калаўрот, спазналі кашмар нямецкіх бамбардзіровак і абстрэлаў, горыч і нягоды акружэння і палону. У жудасных умовах Мінскага гета яны не страцілі чалавечай годнасці і імкнення змагацца, стварылі падпольную групу супраціву і здолелі вырвацца за калючы дрот, каб у партызанскіх лясах змагацца з варожаю навалай.
Сакавішча
Сакаві́шча (, Саковище) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Маргрэтэ II
Маргрэтэ II (Маргрэтэ Аляксандрына Торхільдур Інгрыд, Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid; нар. ) — каралева Даніі з 14 студзеня 1972 года, кіраўнік дацкай дзяржавы.
Біяграфія
Каралева Маргрэтэ II нарадзілася 16 красавіка 1940 года ў палацы Амаліенбарг. Яе бацькі — кароль Даніі Фрэдэрык IX і каралева Інгрыд, народжаная прынцэса Швецыі. Каралева — трэцяя ўнучка караля Крысціяна X.
Васулішке (Ігналінскі раён)
Васу́лішке (Vasiuliškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Лінкмяніса.
Крывашэева
Крывашэева — жаночая форма прозвішча .
Картаццонэ
Картаццонэ (Cortazzone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 658 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 63 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 14010. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Secondo di Asti.
NGC 4895A
NGC 4895A (іншыя абазначэнні — ZWG 160.245, RB 167, DRCG 27-207, PGC 44717) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Амаліенбарг
Каралеўскі палац Амаліенбарг (дацк. Amalienborg) у Капенгагене — афіцыйная рэзідэнцыя і месца пражывання Дацкай Каралеўскай сям’і.
Назву сваю атрымаў ад імя жонкі Фрэдэрыка III, каралевы Сафіі Амаліі (дацк. Sophie Amalie, 1628-85), якая ў 1673 годзе пабудавала на гэтым месцы палац пад назвай Sophie Amalienborg, што згарэў пры пажары ў 1689.
Заслужаны артыст Расійскай Федэрацыі
Ганаровае званне «Заслужаны артыст Расійскай Федэрацыі» (раней «Заслужаны артыст РСФСР») надаецца высокапрафесійным артыстам, рэжысёрам, балетмайстрам, дырыжорам, хормайстрам, музчыным выканаўцам, якія стварылі высокамастацкія вобразы, спектаклі, кінафільмы, тэлеспектаклі, тэлефільмы, цыркавыя, канцэртныя, эстрадныя, музчыныя праграмы, тэлевізійныя і радыётворы, музычнае суправаджэнне для міжнародных форумаў такіх, як Алімпійскія гульні, фестывалі і да т. п., якія атрымалі грамадскае прызнанне, і тым хто паспяхова працуе ў вобласці мастацтва 10 і больш гадоў.
Псалтыр
«Псалтыр», кніга псалмоў (Βίβλος Ψαλμών; Liber Psalmorum; תְּהִלִּים Тэгілім — «Хвалы») — адна з біблейскіх кніг Старога запавету, якая змяшчае 150 розных па зместу і жанру твораў і ўяўляе сабой зборнік рэлігійнай лірыкі. Аўтарства прыпісваецца іўдзейскаму цару Давыду, які жыў у 11 ст. да н.э. Гэты зборнік рэлігійнай лірыкі ў сваім канчатковым выглядзе быў складзены для патрэб іерусалімскага храмавага культу, відаць, у паслявавілонскую эпоху, г.зн. не раней 6 ст. да н.э. Як калектыўны паэтычны зборнік, які на працягу доўгага бытавання дапаўняўся і рэдагаваўся, Псалтыр параўнаўча позна ўвайшоў у канон іўдзейскіх свяшчэнных кніг храмавага песнапення.
Гэтай паэтычнай кнігай псалмоў адкрываецца трэці раздзел старазапаветнага канона царкоўнай Бібліі. Як кнігу рытуальна-культурнага прызначэння Псалтыр ад іудзеяў запазычылі прыхільнікі хрысціянства і таксама пачалі ўжываць яго на сваіх малітоўных сходах. Ужо з 3 ст. Псалтыр пачаў пашырацца ў перакладзе на грэчаскую мову. У 9 ст. кнігу псалмоў для патрэб славянскіх хрысціян пераклалі з грэчаскай мовы заснавальнікі славянскай пісьменнасці, браты-асветнікі Кірыл і Мяфодзій. 3 часу прыняцця хрысціянства на Русі ў 986/988 годзе Псалтыр стаў тут адной з папулярных кніг Бібліі. Як кніга, якая пастаянна ўжывалася пры богаслужэнні, яна была вядома і ў пашыраным варыянце, дзе тэкст кананічнага Псалтыра падаваўся ў спалучэнні з тэкстам «Часаслоўца» і меў характар зборніка малітваў і псалмоў, неабходных для пэўнага часу царкоўнага богаслужэння, у якім падаваліся кароткія тлумачэнні на тыя або іншыя яго псалмы. Шырока бытаваў таксама Тлумачальны Псалтыр. Гэтыя каментарыі да псалмоў, як правіла, належалі такім вядомым аўтарытэтам хрысціянскай царквы, як Іаан Златавуст, Амвросій, Аўгусцін і інш.
У эпоху сярэднявечча Псалтыр быў адной з галоўных кніг навучання грамаце. Вывучэнне гэтай кнігі лічылася дастатковым для таго, каб быць падрыхтаваным да выканання царкоўнай службы, бо той, хто ведаў Псалтыр, успрымаўся тады грамадствам як асоба адукаваная, здольная чытаць усялякія іншыя кнігі. Псалтыр у далёкім мінулым служыў не толькі настольнай кнігай кожнага адукаванага чалавека, але нярэдка быў і яго неразлучным спадарожнікам у час розных доўгатэрміновых паездак і падарожжаў. Таму невыпадкова, што Ф. Скарына, улічваючы такую вострую практычную патрэбу ў гэтай кнізе, пачаў сваю друкарскую дзейнасць менавіта з Псалтыра і выдаў яго двойчы: у Празе (1517) і ў Вільні (1522) у складзе так званай «Малой падарожнай кніжкі».
У Псалтыры веруючыя бачылі магічны сродак лячэння і ачышчэння чалавека, папярэджання розных бед, своеасаблівае «лекарство душевное». Гэтую кнігу нярэдка чыталі над хворым, які пакутаваў ад цяжкіх і працяглых, асабліва псіхічных, хвароб, прычыну якіх вытлумачвалі шкодным уплывам нячыстай сілы. Успрыняцце магічнай сілы ўздзеяння Псалтыра выяўлялася і ў звычаі чытання яго над нябожчыкам. Па Псалтыру на Русі таксама варажылі. Усе гэтыя факты сведчаць аб вялікай папулярнасці Псалтыра ў даўнія часы і важнай яго ролі ў духоўным жыцці сярэдневяковага чалавека.
Структура
Псалом 151 адсутнічае ў масарэцкім тэксце.
Кавацкі сельсавет
Кава́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Кавака.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Шкуратоўскага сельсавета.
Цымлянск
Цымлянск (Цимлянск) — горад (з 1961 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Цымлянскага раёна Растоўскай вобласці. Насельніцтва 14,9 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1672 годзе.
Горад размешчаны на ўсходзе Растоўскай вобласці, на заходнім беразе Цымлянскага вадасховішча на рацэ Дон, за 20 км ад Валгадонска і 236 км ад Растова-на-Доне.