cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Графен
Магчымыя прымяненні
Выкарыстоўваць напрамую графен пры стварэнні палявога транзістара без токаў уцечкі не ўяўляецца магчымым з-за адсутнасці забароненай зоны ў гэтым матэрыяле, бо нельга дабіцца істотнай розніцы ў супраціўленні пры любых прыкладзеных да затвора напружаннях, то-бок не атрымліваецца задаць два станы, прыдатныя для двайковай логікі: праводзячы і неправодзячы. Спачатку трэба неяк стварыць забароненую зону дастатковай шырыні пры рабочай тэмпературы, каб тэрмічна ўзбуджаныя носьбіты давалі малы ўклад у праводнасць. Адзін з магчымых спосабаў прапанаваны ў працы. У гэтым артыкуле прапануецца стварыць тонкія палоскі графена з такой шырынёй, каб дзякуючы шырыня забароненай зоны была дастатковай для пераходу ў дыэлектрычны стан (закрыты стан) прыбора пры пакаёвай тэмпературы (28 мэВ адпавядае шырыні палоскі 20 нм). Дзякуючы высокай рухомасці (значна большай, чым рухомасць у крэмніі, які выкарыстоўваецца ў мікраэлектроніцы) 104 см²·В−1·с−1 хуткадзеянне такога транзістара будзе прыкметна вышэй. Нягледзячы на тое, што гэта прылада ўжо здольна працаваць як транзістар, затвор для яе яшчэ не створаны.
Іншая вобласць прымянення прапанавана ў артыкуле і заключаецца ў выкарыстанні графена ў якасці вельмі адчувальнага для выяўлення асобных малекул хімічных рэчываў, далучаных да паверхні плёнкі. У гэтай працы даследаваліся такія рэчывы, як NH3, CO, H2O, NO2. Датчык памерам 1 × 1 мкм2 выкарыстоўваўся для дэтэктавання далучэння асобных малекул NO2 да графена. Прынцып дзеяння гэтага датчыка заключаецца ў тым, што розныя малекулы выступаюць і, што ў сваю чаргу вядзе да змены супраціўлення графена. У працы тэарэтычна даследуецца ўплыў розных выкарыстаных у адзначаным вышэй эксперыменце прымесей на праводнасць графена. У працы было паказана, што малекула NO2 з’яўляецца добрым акцэптарам дзякуючы сваім уласцівасцям, а  малекула N2O4 стварае ўзровень блізка да кропкі электранейтральнасці. У агульным выпадку прымесі, малекулы якіх маюць магнітны момант (няспараны электрон), валодаюць больш моцнымі легіруючымі ўласцівасцямі.
Яшчэ адна перспектыўная вобласць прымянення графена — яго выкарыстанне для вырабу электродаў у (суперкандэнсатарах). Доследныя ўзоры іаністараў на графене маюць удзельную энергаёмістасць 32 Вт·г/кг, параўнальную з такой для акумулятараў (30—40 Вт·ч/кг).
Нядаўна былі створаны новыя тыпы святлодыёдаў і фотадэтэктараў на аснове графена (LEC).
У 2011 годзе ў часопісе Science была апублікавана праца, дзе на аснове графена прапаноўвалася схема двухмернага метаматэрыялу (можа быць запатрабаваны ў оптыцы і электроніцы).
Каробчатая графенавая нанаструктура (КГНС), якая прадстаўляе сабой мнагаслойную сістэму размешчаных уздоўж паверхні паралельных полых нанаканалаў з чатырохвугольным папярочным сячэннем, можа служыць асновай для стварэння звышадчувальных датчыкаў, высокаэфектыўных каталітычных ячэек, нанаканалаў для маніпуліравання- ДНК, высокаэфектыўных цеплаадводных паверхняў, акумулятараў з палепшанымі характарыстыкамі, нанамеханічных рэзанатараў, каналаў памнажэння электронаў у прыборах эмісійнай, вялікай ёмістасці для бяспечнага захоўвання вадароду.
Хімічныя ўласцівасці
Хімічныя прымяненні графена патрабуюць структурных ці хімічных няправільнасцей, бо ідэальна плоскі графен без дэфектаў хімічна інертны. Іначай кажучы, словазлучэнне «добры графен» у хіміі і фізіцы мае розны сэнс.
У графене, размешчаным на падложцы з ў звычайных умовах (без падагрэву, змены ціску ці знешняга хімічнага ўздзеяння), спантанна ўзнікае ўстойлівае n-легіраванне (са шчыльнасцю электронаў 1,33 эл/см) цераз паверхневы перанос. У (паўправадніку p-тыпу), размешчаным на такую ж падложку, n-легіраванне дасягае 2,11 эл/см.
Розныя вытворныя графена, напрыклад, цыянаграфен і графенавая кіслата, могуць быць атрыманы шляхам хімічнага пераўтварэння. Цыянаграфен і графенавая кіслата валодаюць высокай ступенню функцыяналізацыі (~15 %), адкрытую забароненую зону і з’яўляюцца, утвараючы ўстойлівыя калоіды ў вадзе.
Гучок
Гучок — беларускае прозвішча.
Геаграфія Гвінеі-Бісау
Гвінея-Бісау — дзяржава на заходнім узбярэжжы Афрыкі.
Разумовіч
Разумовіч — прозвішча.
Геаграфія Гвінеі-Бісау
Займае плошчу 36 120 км². Агульная даўжыня дзяржаўнай мяжы складае 724 км, з Гвінеяй — 386 км, Сенегалам — 338 км. Берагавая лінія: 350 км.
Складаная берагавая лінія Гвінеі-Бісау моцна раздзеленая эстуарыі рэк. Астравы Біжагош, размешчаныя ля атлантычнага ўзбярэжжа краіны, сфарміраваліся пры затапленні старажытнай дэльты ракі Жэба. На паўднёва-ўсход краіны заходзяць адгор'і плато Фута-Джалон, вышынёй да 262 м. Ад яго з усходу на захад распасціраецца плоская алювіяльна-марская нізіна (месцамі забалочаная), паступова апускаецца, так як размешчана ў галіне найноўшых апусканняў на кантынентальнай ускраіне Афрыкі. З карысных выкапняў вядомыя радовішчы баксітаў, фасфарытаў, золата, а на шэльфе — нафты і прыроднага газу.
Клімат — субэкватарыяльны мусонны з вільготным летам і сухой зімой. Сярэдняя тэмпература паветра ≈ 26 °C на працягу ўсяго года. Гадавая колькасць ападкаў памяншаецца ад 3000 мм на ўзбярэжжы да 1200 мм на захадзе, дзе частыя засухі і пыльныя буры.
Густая рачная сетка прадстаўлена рэкамі (Жэба, Кашы, Карубал, Балан), суднаходнымі на значным працягу.
Маліна
Маліна (Rubus) — род (падрод) кветкавых раслін сямейства ружавых.
Назва
Навуковая назва роду rubus значыць «ажына», звязана этымалагічна з назвай чырвонага колеру (пар. дыялектнае па паходжанні rūfus «ярка-чырвоны» ).
Юбілейнае (Карагандзінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1193 чалавекі (575 мужчын і 618 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1026 чалавек (508 мужчын і 518 жанчын).
Маліна
Батанічнае апісанне
Род прадстаўлены шматгадовымі травамі, але часцей за ўсё гэта дравяністыя калючыя расліны (лістападныя кусты) з прамастойнымі, паўзучымі або распасцёртымі галінамі і чарговым простым або складаным лісцем з прылісткамі. Кусты дасягаюць вышынёю да 3 метраў і маюць шматгадовае карэнішча. Сцёблы аднагадовыя — зялёныя, двухгадовыя — адраўнелыя, з шыпамі. Лісце непарнаперыстае, трайчастае.
Геаграфія Гвінеі-Бісау
Уздоўж узбярэжжа растуць мангравыя лясы на балотных мангравых глебах, якія змяняюцца лістападных-вечназялёнымі лясамі. А за імі, ва ўнутраных раёнах краіны па далінах рэк сустракаюцца галерэйныя лясы на алювіяльных глебах, а на месцы высечаных лясоў — высокатраўныя саванны на чырвоных фералітных глебах. Карэнныя лясы займаюць 37 % тэрыторыі Гвінеі-Бісау, штогод скарачаючыся на 1 %. З жывёл лепш за іншых захаваліся птушкі, а млекакормячыя большай часткай вынішчаны чалавекам (сустракаюцца малпы, бегемоты, выдры, ламанціны).
Маліна
Батанічнае апісанне
Кветкі абодваполыя, рэдка — аднаполыя. Размяшчаюцца яны па адным або сабраны зверху ў пазухавыя гронкавыя або шчытковыя суквецці. Гіпантый плоскі або варонкападобны, утвораны звычайна пяцічленным калякветнікам і заключае шматлікія тычынкі і песцікі.
Плод — складаная касцянка (шматкасцянка), чырвоная ці жоўтая, рознага смаку і водару.
Арэал
Адрозніваецца каля 120 відаў. Пашыраны пераважна ва ўмераным і субтрапічным паясах Еўразіі. На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца 6 відаў, найбольш вядомая маліна звычайная, трапляецца ў сырых лясах, хмызняках.
Значэнне і ўжыванне
Са старажытных часоў насельніцтва зямнога шара ўжывае ў ежу плады многіх відаў роду: (віды падроду Idaeobatus),  (цёмнаплодныя віды, якія адносяцца да падроду Rubus, асабліва багата прадстаўленыя ў Еўропе),  і.
У культуры з IV ст. Культурныя сарты атрыманы на аснове, і інш. Плады маюць у сабе 5—7 % цукру, 1,5—2 % арганічных кіслот, вітаміны B, C, карацін, флаваноіды, фітастэрыны. Выкарыстоўваюцца свежыя і сушаныя, на кандытарскія вырабы, у медыцыне.
Віды
У родзе каля 330 (Паводле іншых звестак 600) відаў, якія распаўсюджаны пераважна ў Паўночным паўшар’і.
Шырокі род дзеляць прыкладна на пятнаццаць падродаў:
Rubus subg.
Некаторыя вядомыя віды:
Асноўныя шкоднікі і хваробы расліны
Сярод шкоднікаў Маліны вылучаюць :
Сярод асноўных хваробаў вылучаюць :
Эўклідыс да Кунья
Эўклідыс да Ку́нья (Euclides da Cunha;, г. Кантагалу, Бразілія — ) — бразільскі пісьменнік. Член Бразільскай акадэміі літаратуры (з 1903).
Па адукацыі ваенны інжынер. Удзельнічаў у выступленнях рэспубліканцаў супраць манархіі.
Кніга «Сертаны» (1902) — спалучэнне навуковага даследавання, публіцыстыкі з дакументальным апавяданнем пра задушэнне сялянскага паўстання 1896-97 у Канудусе. Аўтар кнігі аб збіральніках каўчуку «Страчаны рай» (1904, не завершана), зборнікаў артыкулаў і нарысаў «Кантрасты і супастаўленні» (1907), «На палях гісторыі» (1909). Паўплываў на развіццё рэгіяналізму і крытычнага рэалізму ў бразільскай і лацінаамерыканскай літаратуры.
Пёйдэ (воласць)
Пёйдэ (Pöide) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Саарэ.
Палажэнне
Адміністрацыйны цэнтр воласці — вёска Торнімяэ.
Урупіна (Сафонаўскі раён)
Урупіна (Урюпино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 11 жыхароў (2007).
Прата-Сезія
Прата-Сезія (Prato Sesia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Насельніцтва складае 1999 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 161 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 28077. Тэлефонны код — 0163.
Свірж (Пэрэмышлянскі раён)
Свірж (Свірж) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IPhuck 10
«iPhuck 10» — пятнаццаты раман Віктара Пялевіна, які быў напісаны ім у 2017 годзе і выйшаў 26 верасня таго ж года ў выдавецтве «Эксмо». За гэты раман аўтар атрымаў прэмію Андрэя Белага.
Сюжэт
Апісваны свет канца XXI стагоддзя складаецца з абласцей Пэйсы (або Прамежнасці) і новай Канфедэрацыі (пераемнікі ЗША), еўрапейскага Халіфата (захопленай ісламістамі Еўропы), Расіі і ўсходняй звышдзяржавы. Людзі ўжо амаль не займаюцца цялесным сексам з-за небяспечнага штаму віруса Зіка і таму, што гэты працэс прапагандуецца як неэтычны. Паўсюдна распаўсюджаны віртуальны секс з выкарыстаннем спецыяльных прылад — андрагінаў і айфакаў.
Раман апавядае пра камп'ютэрны паліцэйска-літаратурны алгарытм «ZA-3478/PH0 бильт 9.3», імя якому Парфіры Пятровіч. Ён займаецца расследаваннем злачынстваў і разам з тым піша раман.
«iPhuck 10» — назва аднаго з яго раманаў, а таксама назва самай дарогай з існуючых секс-машын таго часу. Дзеянне рамана адбываецца ў Расіі другой паловы XXI стагоддзя.
Галоўная гераіня рамана, мастацтвазнаўца Маруха Чо (Мара), закахалася ў семнаццацігадовую мадыфікацыю Парфірыя і выкарыстоўвае алгарытм ў сваіх мэтах, выкупіўшы яго ў пажыццёвае карыстанне ў паліцэйскага кіравання. Мара і Парфіры аглядаюць творы сучаснага мастацтва, набытыя часцяком нелегальна. Пасля высвятляецца, што Мара з камандай аднадумцаў, якія загінулі ў мінулым, стварыла штучны інтэлект, здольны генераваць творы мастацтва. Продажы гэтых твораў прыносяць Мары значныя даходы, але пры гэтым увесь час існуе небяспека выяўлення падробкі.
Меркаванні крытыкаў
Па адзнацы літаратурнага крытыка Галіны Юзэфовіч, гэта «дзіўны, глыбокі і хвалюючы раман, які сплаўляе розум і пачуццё ў нейкай зусім новай для Пялевіна (ды, мабыць, і для ўсёй расійскай прозы) прапорцыі, і вызначана лепшы тэкст аўтара за апошнія гады — ва ўсякім выпадку, самы інтэлектуальна захапляльны».
Таксама адзначаецца багацце сюжэтаў, звязаных з сексуальным гвалтам, і адсылак, традыцыйных для аўтара.
Герб Джыбуці
Дзяржаўны герб Джыбуці зацверджаны пасля атрымання краінай незалежнасці ад Францыі 27 чэрвеня 1977 года. Герб аблямоўваецца двума галінамі лаўра. У цэнтры намалявана размешчаная вертыкальна дзіду. На вастрэй дзіды намаляваная чырвоная зорка, а шчыт знаходзіцца пасярэдзіне герба і часткова закрывае сабой дзіду. Справа і злева ад дзіды са шчытом знаходзяцца дзве рукі, з двума вялікімі нажамі. Яны сімвалізуюць дзве асноўныя этнічныя групы краіны - Афар і Іса.
Цзін-цзун
Елюй Сянь, храмавае імя Цзін-цзун (1 верасня 948 — 13 кастрычніка 982) — пяты імператар , які знаходзіўся ва ўладзе ад 969 да 982 года.
Біяграфія
Імператар Цзін-цзун зрабіў некалькі важных рэчаў для сваёй дзяржавы. У яго ўрадзе працавалі кітайскія (ханскія) чыноўнікі. Аднаго з іх Цзін-цзун прызначыў міністрам паўднёвых спраў, прысвоіўшы тытул герцага Цынь. Гэта дазволіла ўраду працаваць больш эфектыўна, а таксама паскорыла ператварэнне кіданьскага грамадства ў феадальнае. Елюй Сянь змагаўся з карупцыяй, звальняючы з пасад тых, хто быў падкупленым або некампетэнтным.
Цзін-цзун ахвотна ўспрымаў крытыку. Ён часткова спыніў паляванне, калі адзін з чыноўнікаў даследаваў, што паміж паляваннем і смерцю імператара Му-цзуна існуе сувязь, і пачаў рыхтавацца да вайны супраць паўднёвых суседзяў.
Першы канфлікт Цзін-цзуна з імперыяй Сун адбыўся пасля нападу апошняй на. Аднак падмацаванне імператара Цзін-цзуна было разбіта дашчэнту арміяй дынастыі Сун. Пасля Сун зруйнавала Паўночную Хань. Армія дынастыі Сун напала на Пекін, Паўднёвую сталіцу дынастыі Ляа. Аднак армія Ляа цалкам знішчыла войска Сун, і імператар Тай-цзун быў вымушаны бегчы з поля бітвы. Пасля гэтага адбылося некалькі бітваў паміж дынастыямі Ляа і Сун.
13 кастрычніка 982 года імператар Цзін-цзун памёр, вяртаючыся з палявання. Трон атрымаў у спадчыну яго старэйшы сын.
Федзіна (Зімніцкае сельскае паселішча)
Федзіна (Федино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 27 км на ўсход ад горада Сафонава, за 1 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Дыміца. За 4,5 км на паўночны захад ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.
Свіслацкі сельсавет (Асіповіцкі раён)
Сві́слацкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Свіслач.
Геаграфія
Свіслацкі сельсавет знаходзіцца ва ўсходняй частцы Асіповіцкага раёна.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Свіслацкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Свіслацкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Асіповіцкага раёна БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. 4 верасня 1940 года са складу сельсавета вылучаны рабочы пасёлак Ялізава. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Бабруйскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Асіповіцкага раёна. 26 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Ясенскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Буда, Галынка, Копча і Краснае). У 2017 годзе ў склад сельсавета з Градзянскага сельсавета была перададзена вёска Прыцерпа.
Міхаіл Іванавіч Жыркевіч
Міхаіл Іванавіч Жыркевіч (, Залесавічы,, Магілёўская вобласць — ) — беларускі мовазнавец, заслужаны дзеяч навукі БССР, аўтар шматлікіх падручнікаў па беларускай мове.
Біяграфія
З сялянскай сям'і. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі служыў у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у баях з польскімі акупантамі. Дэмбілізаваўся ў 1921 г., працаваў у пачатковых школах на Крычаўшчыне. Скончыў этнолага-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў 2-й сярэдняй Магілёўскай школе, з 1929 г. — у Магілёўскім дзяржаўным педагагічным інстытуце, дзе вёў праграмныя курсы сучаснай беларускай мовы і літаратуры і методыкі яе выкладання. З 1943 г. быў прызначаны старшым выкладчыкам кафедры беларускай мовы і літаратуры ў Беларускім дзяржуніверсітэце. У 1944 г. ён абараніў дысертацыю на тэму: «Да методыкі падручніка па беларускай мове» і атрымаў вучоную ступень кандыдата педагагічных навук, у наступным годзе быў зацверджаны дацэнтам. Міхаіл Жыркевіч вядомы перш за ўсё як аўтар і суаўтар падручнікаў па беларускай мове для сярэдніх школ.
Выступаў у друку з артыкуламі пра удасканаленне беларускага правапісу, выкладанне беларускай мовы ў сярэдніх і вышэйшых навучальных установах, развіццё беларускага мовазнаўства.
Княжае Сяло
Княжае Сяло (Кня́жье Село́) — вёска ў Глінкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Глінкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Рухну (воласць)
Рухну (Ruhnu) - воласць у Эстоніі, у складзе павета Саарэ, цалкам размешчана на аднайменным востраве.
Палажэнне
Плошча воласці — 11,9 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2009 года складала ўсяго 56 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці і адзіны яе населены пункт — вёска Рухну.
Сэлыска (Пэрэмышлянскі раён)
Сэлыска (Сели́ська) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мінскі радыётэхнічны каледж
Філіял БДУІР «Мінскі радыётэхнічны каледж» (Минский Радиотехнический Колледж; раней: Мінскі дзяржаўны вышэйшы радыётэхнічны каледж, Ми́нский Госуда́рственный Вы́сший Радиотехни́ческий Колле́дж) — установа адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Узроўні
Падрыхтоўка спецыялістаў у МРК ажыццяўляецца на падставе базавай і агульнай сярэдняй адукацыі па ўзроўнях:
Адбор на ўзровень вышэйшай адукацыі па спецыяльнасці «Прафесійнае навучанне» на дзённую форму навучання ажыццяўляецца з ліку выпускнікоў каледжа. На завочную форму навучання прыём вырабляецца на базе сярэдняй спецыяльнай адукацыі.
Гісторыя
2 ліпеня 1960 года на падставе пастановы Савета Міністраў БССР № 383 быў створаны «Мінскі радыётэхнічны тэхнікум». Пачаўшы сваю дзейнасць у перыяд фарміравання і развіцця радыёэлектроннай прамысловасці ў Рэспубліцы Беларусь, радыётэхнічны тэхнікум паступова пераўтварыўся ў вышэйшы каледж.
1 верасня 1960 года 200 навучэнцаў прыступілі да заняткаў у толькі што адкрытым «Мінскім радыётэхнічным тэхнікуме», стварэнне якога было наканаванае развіццём прамысловай вытворчасці, што выявіла патрэбнасць рэспублікі ў кваліфікаваных тэхнічных кадрах. Першы набор навучэнцаў быў праведзены па спецыяльнасцях :
У 1991 годзе выйшаў загад Міністэрства народнай адукацыі РБ № 144 ад 17.06.91. «Аб пераўтварэнні ў парадку эксперыменту Мінскага радыётэхнічнага тэхнікума ў навучальную ўстанову новага тыпу — каледж».
У 1995 годзе каледж быў зноў рэарганізаваны і атрымаў новы статус і назву — Мінскі Дзяржаўны Вышэйшы Радыётэхнічны Каледж.
З 1 лістапада 2015 года «Мінскі Дзяржаўны Вышэйшы Радыётэхнічны Каледж» ператвораны ў філіял УА БДУІР «Мінскі радыётэхнічны каледж».
Навучэнцы
У цяперашні час кантынгент навучэнцаў дзённай формы навучання складае 1345 чалавек, студэнтаў — 653 чалавека. Агульная колькасць навучэнцаў па дзённай форме — 1998 чалавек. За ўсе гады навучання выпушчана больш за 21 тысячы спецыялістаў. У каледжы працуе 376 супрацоўнікаў, з іх выкладчыкаў — 256 (у тым ліку 1 доктар навук, 1 прафесар, 27 кандыдатаў навук, 25 дацэнтаў).
Аддзяленні
Мінскі дзяржаўны вышэйшы радыётэхнічны каледж мае тры аддзяленні і адзін дэканат:
Спіс узнагарод і намінацый фільма «Я абвінавачваю» (2019)
«Я абвінава́чваю» (J'accuse) — французская гістарычная драма 2019 года рэжысёра і сцэнарыста Рамана Паланскага. Карціна з’яўляецца экранізацыяй рамана «» англійскага пісьменніка Роберта Харыса, які выступіў у ролі суаўтара сцэнарыя. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Жан Дзюжардэн, Луі Гарэль, Эманюэль Сенье,.
Фільм прысвечаны трагічна вядомай «» — палітычнаму скандалу канца XIX стагоддзя ў Францыі, які ў свой час моцна падзяліў французскае грамадства. Канфлікт быў выкліканы абвінавачваннямі габрэйскага вайскоўца французскай арміі ў шпіянажы на карысць Германіі падчас франка-прускай вайны. Гісторыя Альфрэда Дрэйфуса і яго судовага працэсу і на сённяшні дзень на Захадзе ўспрымаецца як своеасаблівы прыклад несправядлівасці на найвышэйшым, дзяржаўным узроўні.
Прэм’ера фільма адбылася 30 жніўня 2019 года ў межах конкурснай праграмы 76-га Венецыянскага кінафестывалю, дзе карціна была ўдастоена Гран-пры журы. Пазней кінастужка была адзначана 12 намінацыямі на прэмію «Сезар» і ўзнагароджана ў трох катэгорыях. Такое прызнанне карціны выклікала хвалю абурэння ад праціўнікаў Рамана Паланскага, якія абвінавачваюць рэжысёра ў шэрагу сексуальных злачынстваў.
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» агульная колькасць узнагарод фільма дасягнула 13, акрамя таго карціна была адзначана яшчэ 38 намінацыямі. Найбольшай колькасцю ўзнагарод і намінацый адзначыліся:
Узнагароды і намінацыі
У змешчанай ніжэй табліцы кінафестывалі і кінапрэміі прыведзены ў храналагічным парадку.
Спрэчкі на Венецыянскім кінафестывалі
Прысутнасць Рамана Паланскага на Венецыянскім кінафестывалі стала яго першым з’яўленнем на буйным кінамерапрыемстве пасля яго выключэння з у маі 2018 года. Падчас фестывалю старшыня журы заявіла: «''Я не аддзяляю чалавека ад мастацтва. Я думаю, што важныя аспекты працы ўзнікаюць у чалавеку <…> Чалавека, які здзяйсняе злачынства такога кшталту і атрымоўвае вырак суду, і ахвяра якога лічыць сябе задаволенай кампенсацыяй, мне цяжка судзіць… Цяжка вызначыцца, які падыход будзе правільным па адносіне да людзей, што здзейснілі пэўныя ўчынкі і былі асуджаныя за іх. Я думаю, што гэтыя пытанні з’яўляюцца дыскусійнымі ў наш час''». Мартэль таксама заявіла, што не прыме ўдзелу ў гала-вячэры ў падтрымку фільма. У сувязі з крытычнымі выказваннямі Мартэль у адрас Паланскага, прадзюсары фільма прыгразілі зняць карціну з фестывальнай праграмы. Пазней Мартэль растлумачыла свае каментарыі, заявіўшы: «''Згодна з некаторымі паведамленнямі пасля сённяшняй прэс-канферэнцыі, я лічу, што мае словы былі глыбока няправільна зразуметыя. Паколькі я не аддзяляю твор ад аўтара і я ўбачыла шмат чалавечнасці ў папярэдніх фільмах Паланскага, я не выступаю супраць прысутнасці фільма ў конкурсе. У мяне няма перадузятасці да яго і, вядома, я буду глядзець фільм, як і любы іншы ў конкурсе. Калі б у мяне была нейкая перадузятасць, я б склала з сябе абавязкі старшыні журы''». Альберта Барбера, дырэктар Венецыянскага фестывалю, ад пачатку абараняў уключэнне фільма ў конкурсную праграму, заяўляючы: «''Мы тут, каб убачыць творы мастацтва, а не судзіць чалавека, які за імі стаіць. Спадзяюся, мы зможам проста абмеркаваць якасць фільма, а не Паланскага і выпадак у акрузе Лос-Анджэлес''».
Прэм’ерны паказ фільма адбыўся 30 жніўня 2019 года ў межах конкурснай праграмы фестывалю. Не гледзячы на неадназначнае стаўленне да аўтара кінастужкі, карціна была ўдастоена Гран-пры журы, другой па значнасці ўзнагароды фестывалю.
Рэакцыя на намінацыі «Еўрапейскай кінапрэміі»
9 лістапада 2019 года былі абвешчаны намінанты ў асноўных катэгорыях на Еўрапейскую кінапрэмію 2019 года. Карціна «Я абвінавачваю» была адзначана ў чатырох намінацыях, у тым ліку за Найлепшы еўрапейскі фільм. Шэраг французскіх феміністак і прафесіяналаў кінаіндустрыі, у тым ліку, , , , Катрын Заўлаў, выступілі з прапановай выключыць карціну з барацьбы за ўзнагароды. Такая рэакцыя была выклікана тым, што абвяшчэнне намінацыі адбылося ўсяго праз некалькі дзён пасля навіны, што актрыса была нібыта згвалтавана Паланскім у 1975 годзе. Гісторыя была апублікавана ў газеце «» і была пацверджана тагачаснымі сведкамі. Група накіравала запыт дырэктару «EFA Production» Марыён Дорынг і сябрам журы, сярод якіх, , , , , , , Іштван Вадзя. Тым не менш, намінацыі не былі скасаваныя.
Скандал на прэміі «Сезар»
Фільм «Я абвінавачваю» атрымаў 12 намінацый на нацыянальную французскую кінапрэмію «Сезар». Такое прызнанне карціны кінаакадэмікамі выклікала хвалю абурэння ад праціўнікаў Рамана Паланскага, якія абвінавачваюць рэжысёра ў шэрагу сексуальных злачынстваў.
Напярэдадні цырымоніі ўзнагароджання Паланскі выступіў з заявай: «''На працягу некалькіх дзён людзі задавалі мне гэтае пытанне: ці буду я прысутнічаць на цырымоніі „Сезар“? У сваю чаргу, я задаю наступнае пытанне: як я магу?.. Тое, як будзе разгортвацца гэтая ноч, мы ўжо ведаем загадзя. Актывісты ўжо пагражаюць мне публічным лінчаваннем, некаторыя абвясцілі аб правядзенні акцый пратэсту перад Залай Плэель. Іншыя маюць намер зрабіць гэта платформай для абвінавачвання (кіруючага органа). Гэта абяцае быць больш падобным на сімпозіум, чым на свята кіно''». Паланскі заявіў, што прапускае цырымонію, каб абараніць сваю каманду, а таксама жонку і дзяцей, якія «былі вымушаны трываць крыўды і абразы». Спасылаючыся на нядаўні скандал у СМІ, які прывёў да масавай адстаўкі сяброў савета «Сезар», Паланскі дадаў: «''Прэса і сацыяльныя сеткі прадставілі нашы 12 намінацый так, быццам гэта падарункі, паднесеныя нам саветам дырэктараў акадэміі, як нейкі аўтарытарны жэст, які прывёў да таго, што ім прыйшлося сысці ў адстаўку. Гэта дыскрэдытуе таемнае галасаванне 4 313 прафесіяналаў, кожны з якіх сам вызначаўся з намінацыямі, і больш за 1,5 мільёны гледачоў, якія прыйшлі паглядзець кіно''».
Падчас цырымоніі ўзнагароджання фільм удастоіўся трох прэмій, у тым ліку за найлепшую рэжысуру. Нягледзячы на адсутнасць Паланскага на цырымоніі, яго перамога выклікала хвалю абурэння. Некаторыя з гледачоў дэманстратыўна пакінулі цырымонію і асудзілі вердыкт Акадэміі.
Іван Сямёнавіч Жарыкаў
Іван Сямёнавіч Жа́рыкаў (, вёска Хацілавічы,, Магілёўская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1976), прафесар (1977). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Хацілавічы (зараз у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі). Скончыў 7 класаў школы ў вёсцы Сакольнічы і ў 1937 годзе восьмы клас сярэдняй школы ў Крычаве. Паступіў у Чэрыкаўскі ветэрынарны тэхнікум, які скончыў у 1941 годзе і працаваў памочнікам ветэрынарнага ўрача Крычаўскага райздраўаддзела. Быў прызваны ў Чырвоную Армію ў ліпені 1941 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны на Заходнім, Варонежскім, Цэнтральным, 1-м Украінскім і 4-м Украінскім франтах. У 1946—1948 гг. праходзіў навучанне ў Ваенна-ветэрынарнай акадэміі Савецкай Арміі. Скончыў ветэрынарны факультэт Маскоўскай ветэрынарнай акадэміі ў 1951 годзе. З 1951 па 1953 год выкладаў спецыяльныя дысцыпліны ў ветэрынарна-заатэхнічным тэхнікуме ў горадзе Клімавічы. У 1953—1957 гг. займаў пасаду інструктара сельскагаспадарчага аддзела ў апараце ЦК КПБ. У 1957—1991 гг. у Беларускім НДІ эксперыментальнай ветэрынарыі імя С. М. Вышалескага (у 1957—1960 гг. вучоны сакратар, 1960—1962 гг. аспірант). У 1962 годзе абараніў дысертацыю і атрымаў ступень кандыдата біялагічных навук. З 1962 года працаваў у Беларускім навукова-даследчым ветэрынарным інстытуце, займаў пасады малодшага, старэйшага навуковага супрацоўніка, з 15 мая 1962 года — старэйшага навуковага супрацоўніка па спецыяльнасці «Паразіталогія», з 1965 года — загадчыка аддзелам радыебіялогіі. З 1966 года І. С. Жарыкаў на пасадзе начальніка Галоўнага ўпраўлення па падрыхтоўцы кадраў Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР. У сакавіку 1968 прызначаны дырэктарам Беларускага навукова-даследчага ветэрынарнага інстытута, якую займаў да 30 чэрвеня 1988 года. Да 2000 года года ўваходзіў у склад вучонага савета інстытута па абароне дысертацый.
Навуковая і грамадская дзейнасць
М. С. Жарыкаву належаць навуковыя працы па асновах прафілактыкі паразітозаў сельскагаспадарчых жывёл. Распрацаваў і ўкараніў у вытворчасць меры барацьбы з трэматадозамі жвачных жывёл, рэкамендацыі па абеззаражванню гною з выкарыстаннем радыебіялагічных метадаў і інш. З’яўляўся навуковым кіраўніком праблемы «Разработать и вне­дрить новые эффективные меры и средства борьбы с ин-фекционными, инвазионными и незаразными болезнями животных».
Аўтар 120 навуковых прац, у тым ліку 8 манаграфій, 8 вынаходніцтваў і 4 рацыяналізатарскіх прапаноў. Сярод апублікаванага:
Пад кіраўніцтвам І. С. Жарыкава падрыхаваны 10 кандыдатаў навук.
Праводзіў значную грамадскую дзейнасць. Абіраўся дэпутатам Мінскага раённага і Мінскага абласнога Саветаў дэпутатаў, членам Мінскага раённага і Мінскага абласнога камітэтаў КПБ. Быў членам секцыі гельмінталогіі Аддзялення ветэрынарыі УАСГНІЛ, міжведамаснага савета па сельскай гаспадарцы пры Савеце міністраў БССР, старшынёй праблемнага савета па каардынацыі навукова-даследчай работы па ветэрынарыі ў БССР, членам вучонага савета секцыі «Природная очаговость болезней» Акадэміі навук СССР, ветэрынарнай секцыі навукова-тэхнічнага савета Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР, старшынёй прэзідыума Мінскай абласной арганізацыі таварыства «Веды», членам праўлення рэспубліканскай арганізацыі таварыства «Веды».
NGC 4563
NGC 4563 (іншыя абазначэнні — MCG 5-30-33, PGC 42030) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гімн Джыбуці
Нацыянальны гімн Джыбуці быў зацверджаны ў 1977 г. пасля атрымання краінай незалежнасці ад Францыі. Аўтарам слоў быў Адэн Эльмі і аўтарам музыкі быў Абдзі Раблех.
Татаркаўскі сельсавет
Тата́ркаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Татарка.
Гісторыя
Утвораны 20 лістапада 2013 года на тэрыторыі Татаркаўскага пасялковага савета.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва пассавета — 771 чалавек, з іх 92,0 % — беларусы, 6,5 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Аканкагуа (рака)
Аканкагуа (Río Aconcagua) — рака ў вобласці Вальпараіса Чылі.
Геаграфія
Рака бярэ пачатак у Андах на вышыні 1430 метраў над узроўнем мора, пры зліцці рэк Хункаль (36 км) і Рыа-Бланка (35 км). Цячэ ў заходнім кірунку па шырокай даліне Валье-дэль-Аканкагуа, упадае ў Ціхі акіян на поўнач ад горада Вінья-дэль-Мар. На берагах ракі размешчаны гарады Лос-Андэс, Сан-Фэліпэ, Ла-Калера, Кільёта і Канкон. Па даліне ракі пракладзена частка чылійскага ўчастка і асобныя ўчасткі шашы № 5 і шашы № 60.
Агульная плошча басейна ракі складае 7200 км², даўжыня ракі — 142 км (177 км, калі вытокам ракі лічыць выток ракі Хункаль).
Бурыя лясныя глебы
Бурыя лясныя глебы, буразёмы — тып глебы, які ўтвараецца пад шыракалістымі, мяшанымі, радзей хвойнымі лясамі ва ўмовах умерана цёплага вільготнага клімату. Належаць да аўтаморфных глебаў. Пашыраныя на Каўказе, Далёкім Усходзе, у Еўропе, Кітаі, ЗША. На Беларусі трапляюцца невялікамі ўчасткамі сярод дзярнова-палева-падзолістых глеб, часцей у Брэсцкай і Гродзенскай аблясцях.
Уласцівасці
Характарызуюцца назапашваннем вокіслаў жалеза (адсюль бурая афарбоўка), слабай дыферэнцыяцыяй профілю, працэсамі аглінення, камякаватай ці арэхападобнай структурай, магутным (да 20-30 см) гумусавым гарызонтам, высокай урадлівасцю. Выкарыстоўваюцца пад пасевы збожжавых і агароднінных культур, соі, пад вінаграднікі і інш.
Класіфікацыя
Асноўныя падтыпы:
Сэрныкы (Львоўская вобласць)
Сэрныкы (Серники) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Федзіна (Казулінскае сельскае паселішча)
Федзіна (Федино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 18 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 24 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 13 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Соля. За 17 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км.
Сальмэ (воласць)
Сальмэ (Salme) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Саарэ.
Палажэнне
Плошча воласці — 115,07 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2011 года складала 1274 чалавек. Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Сальмэ.
Сыварогы (Пэрэмышлянскі раён)
Сыварогы (Сиворо́ги) — вёска ў Пэрэмышлянскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Віталь Аляксандравіч Надзіеўскі
Віталь Аляксандравіч Надзіеўскі (нар., Гродна, Беларусь) — беларускі футбаліст, трэнер. Майстар спорту
Клубная кар’ера
Выхаванец футбольнай школы ДЮСШАР-6 г. Гродна, першым трэнерам быў Уладзімір Андрушкевіч.
За моладзевую зборную Беларусі U-21 правёў 14 гульняў (2002—2004). У 2015 годзе стаў галоўным трэнерам жаночай каманды «Ніву-Белкард».
Жон
Жон — сяло ў Абайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ільічоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 353249200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 539 чалавек (264 мужчыны і 275 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 159 чалавек (81 мужчына і 78 жанчын).
Турмаліны
Турмаліны — падгрупа мінералаў з групы борутрымальных алюмасілікатаў, складаныя борасілікаты пераменнага складу.
Пад такой назвай упершыню мінерал прывезлі (1703) з партыяй каштоўных камянеў з Цэйлона ў Амстэрдам. Вельмі складаныя па хімічнаму складу.
Асноўныя характарыстыкі
Турмалін пераўзыходзіць усе мінералы (у тым ліку і каштоўныя камяні) па разнастайнасці фарбаў. Асаблівасцю з'яўляецца тое, што крышталі рэдка афарбаваны аднародна. Асобныя іх часткі маюць разнастайную, часта кантрастную афарбоўку. Часам у разрэзе крышталю можна ўбачыць зоны розных кантрастных колераў. Бляск шкляны. Рыса белая. Цвёрдасць 7—7,5. Спайнасць недасканалая. Злом няроўны. Шчыльнасць 2,9—3,3. Сінгонія трыганальная. Крышталі валодаюць двухпраламленнем.
Прызматычныя крышталі з папярочным сячэннем у выглядзе выпуклага трохвугольніка. Слупкаваты, палкападобны, ігольчаты, блытана-валакністы, радыяльна-прамяністы. Зярністыя шчыльныя масы.
Разнавіднасці
Ружова-чырвоны рубеліт — найбольш вядомая разнавіднасць турмаліну. Бясколерны, рэдкі мінерал ахраіт, індыга-сіні індыгаліт, фіялетава-чырвоны сібарыт, чорны непразрысты шэрл і інш.
Радовішчы
Радовішчы шырока распаўсюджаны і шматлікія. Найбольш вядомыя знаходзяцца на Шры-Ланцы, Мадагаскары, у Мазамбіку (паліхромныя і чырвоныя турмаліны), Бразіліі (штаты Мінас-Жэрайс, Баія), М'янма, Анголе, Аўстраліі, Індыі, ПАР, Канадзе (правінцыя Антарыа), ЗША (штаты Каліфорнія, Мэн, Каларада), Італіі (в. Эльба), Швейцарыі, Расіі (Урал, Забайкалле).
Ювелірны турмалін вядомы ў Афганістане (Нурыстан): у радовішчах Дарае-Піч, Канакан, Джаба, Чармакс, Кантыва, Манданеша, Цоцум, Муалеві, Папру.
Выкарыстанне
Выкарыстоўваецца для атрымання бору, у радыётэхніцы, у ювелірнай справе.
Мурэй
Мурэ́й (Murray River) — самая працяглая рака ў Аўстраліі.
Даўжыня ракі 2570  (2530 ) км (ад вусця ракі Дарлінг — 3750 км). Плошча вадазбору 1 061 469 км². Плошча дэльты 100 тыс. км². Плошча вадазбору 1057 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 330 м³/с. Сярэдні шматгадовы сцёк 10,5 км³/год. Бярэ пачатак у Аўстралійскіх Альпах. Упалае ў заліў-лагуну (возера) Алегзандрына, аддзеленую ад Індыйскага акіяна штучным барам. Рака паўнаводная ў летні перыяд, узімку мялее. Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне. Суднаходная ад горада Олберы.
На рацэ і яе прытоках вадасховішчы і ГЭС.
Васіль Струмень
Васіль Струмень (сапр. Аляксандр Мікалаевіч Лебедзеў;, вёска Лявонцьева, Калагрыўскі павет, Кастрамская губерня, цяпер Мантураўскі раён, Кастрамская вобласць, Расія — , Сарны, Ровенская вобласць, Украіна) — беларускі і ўкраінскі паэт, празаік, педагог.
Біяграфія
Пісаў на беларускай і ўкраінскай мовах. Бацька загінуў на фронце ў 1915 годзе. У 1921 годзе сям’я перабралася на радзіму айчыма ў вёску Зачэпічы Лідскага павета Навагрудскага ваяводства (цяпер Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць). У 1930 годзе арганізаваў і ўзначаліў камсамольскую ячэйку ў вёсцы Зачэпічы. У 1932 годзе ўступіў у КПЗБ. Першы яго верш «Наша доля» апублікаваны ў падпольнай газеце «Малады камуніст» у 1931 годзе, першыя сатырычныя нататкі ў 1932 годзе. За рэвалюцыйную дзейнасць, публікацыю антыўрадавых вершаў і ўдзел у забастоўцы на шклозаводзе «Нёман», дзе працаваў у 1935—1936 гадах, зняволены ў турмах Ліды, Глыбокага, Вілейкі. За спробу нелегальна перайсці савецка-польскую мяжу зняволены ў Вілейскай турме. Пасля адбыцця тэрміну пакарання прымусова здадзены ў армію. За рэвалюцыйную агітацыю сярод салдат польскай арміі ў 1937—1938 гадах адбываў пакаранне ў Лідскай гарнізоннай турме строгага рэжыму. У 1938 годзе разам з бацькамі пераехаў на Ровеншчыну. Удзельнічаў у рэвалюцыйным падполлі Заходняй Украіны. Пасля 1939 года працаваў у сферы адукацыі, адначасова завочна вучыўся ў Астрожскай педагагічнай школе, якую скончыў 22 чэрвеня 1941 года. У гады вайны ў антыфашысцкай групе. У 1944—1945 гадах у Чырвонай Арміі, двойчы паранены. Пасля дэмабілізацыі працаваў выкладчыкам украінскай мовы і літаратуры ў сярэдняй школе Кастопаля Ровенскай вобласці. Завочна скончыў Ровенскі настаўніцкі інстытут (1949), Львоўскі педагагічны інстытут (1953). Першы верш на ўкраінскай мове апублікаваў у 1956 годзе. Да выхаду на пенсію ў 1979 годзе працаваў у сферы адукацыі ў Валынскай і Ровенскай абласцях.
Каліш Паморскі
Каліш Паморскі (Kalisz Pomorski, Kallies — Калес) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 420 км на паўночны захад ад Варшавы, за 100 км на ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у Драўскі павет Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Каліш Паморскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 11,95 км². Насельніцтва 4,4 тыс. чалавек.
Келебарн
Ке́лебарн  — у легендарыуме Дж. Р. Р. Толкіна муж Галадрыэль, бацька Келебрыян, дзядуля Арвен, Эладана і Элрахіра. Яго імя ў перакладзе з сіндарына азначае «срэбнае дрэва».
Літаратурная біяграфія
Лічыцца, што Келебарн быў сваяком (магчыма, пляменнікам) Тынгала (сынам яго малодшага брата Эльма ). Калі Фінрад заснаваў крэпасць Нарготранд, Галадрыэль не пайшла з ім, а засталася ў Дорыяце, скарыстаўшыся запрашэннем Меліян. Менавіта там яна сустрэла Келебарна, яны пакахалі адзін аднаго і там жа ўзялі шлюб.
Калі эльфам Міжзем'я была зноў адкрыта дарога ў Валінар, Келебарн і Галадрыэль адмовіліся адплысці на Захад. Яны жылі ў Эрэгіяне да таго, як быў заснаваны Лорыэн.
Паводле некаторых звестак, Келебарн таксама з'яўляўся сваяком Німлат, жонкі Дыяра. Падчас Вайны Пярсцёнка насіў мянушку Прамудры. …Пасля падзення Саўрана Цемра рассеялася, і войскі Ворага ахапілі страх і роспач. Оркі Дол-Гулдура тройчы штурмавалі Лорыэн, але сіла Блаславёных Земляў была такой вялікая, што без Саўрана ўзяць Лорыэн не ўдалося. Лясы на межах моцна пацярпелі, але напады былі адбіты, а калі развеялася Завеса Цемры, Келебарн на чале вялікага атрада пераправіўся праз Андуін і ўзяў Дол-Гулдур. Галадрыэль абрынула сцены крэпасці. Келебарн не пажадаў пакідаць Міжзем'е і застаўся ў Лорыэне з апошнімі прадстаўнікамі свайго народа. Праз некалькі гадоў пасля адплыцця Галадрыэль Келебарн адвёў лорыэнскіх эльфаў у Імладрыс і стаў жыць там з сынамі Элранда. З часам ён таксама пакінуў Міжзем'е на апошнім караблі разам з кіраўніком Шэрых Гаваняў Кірданам, які чакаў гэтай гадзіны.
Літаратурная крытыка
Некаторыя крытыкі адзначаюць, што персанаж Келебарна выглядае меней значным у параўнанні з Галадрыэль. Сярэбраныя валасы Келебарна і залатыя валасы яго жонкі нагадваюць Тэлперыян і Лаўрэлін, Дрэвы Валінара, і сімвалізуюць сувязь персанажа з дрэвамі. Таксама існуе сцвярджэнне пра сувязь Келебарна з персанажам Кюлебарн (Kuhleborn) з аповесці Фрыдрыха дэ ла Мот Фуке «Ундзіна».
Вобраз Келебарна ў адаптацыях Толкіна
У кінатрылогіі Пітэра Джэксана «Уладар пярсцёнкаў» у ролі Келебарна выступіў новазеландскі акцёр Мартан Чокаш. У фільме «Уладар Пярсцёнкаў: Вяртанне караля» ён далучаецца да Фрода, Більба, Гэндальфа і Элранда, і разам са сваёй жонкай Галадрыэль усходзіць на борт эльфійскага карабля, які плыве ў Валінар — гэты эпізод не апісваецца ў арыгінальнай версіі аднайменнай кнігі Толкіна.
Цікавыя факты
Келебарн — імя не толькі аднаго з эльдар, але і дрэва, якое расло на Тол-Эрэсеа, саджанца Галатыліяна.
Цярнопаль
Цярнопаль ці Тэрнопіль (Тернопіль), да 1944 года — Тарнопаль (Тарнополь) — горад ва Украіне, палітыка-адміністрацыйны, эканамічны і культурны цэнтр Цярнопальскай вобласці. Адзін з найбуйнейшых гарадоў гістарычных земляў Галіцыя і Падолле. Плошча — 86 км². Насельніцтва — 225 286 чалавек (2022).
Размешчаны на рацэ Серат. Знаходзіцца ў цэнтры Заходняй Украіны, на перасячэнні важных аўтамабільных і чыгуначных шляхоў. Міжнародны аэрапорт «Тэрнопіль» размешчаны за 3 км на ўсход ад горада.
Гісторыя
Горад заснаваны ў 1540 годзе Янам Аморам Тарноўскім. Да 1569 года ў складзе Церабаўлянскага староства (пазней павета) Рускага ваяводства Каралеўства Польскага. У 1569—1772 гадах у складзе Рэчы Паспалітай — Церабаўлянскі павет Галіцкай зямлі Рускага ваяводства; у 1772—1810, 1815—1867 — цэнтр Цярнопальскай акругі ў складзе Галіцка-Уладзімірскага каралеўства, 1810—1815 — Цярнопальскай губерні Расійскай імперыі, 1854—1939 — адміністрацыйны цэнтр Цярнопальскай акругі ў складзе розных дзяржаў: Аўстрыйскай імперыі, Аўстра-Венгрыя, ЗУНР, ГРСР, Польскай Рэспублікі. З 1920 г. — адміністрацыйны цэнтр ваяводства, з 1939 г. — вобласці. З канца 1918 да 2 студзеня 1919 года Тарнопаль быў сталіцай Заходнеўкраінскай Народнай Рэспублікі, а з 8 ліпеня па 21 верасня 1920 — сталіцай марыянеткавай бальшавіцкай дзяржавы — Галіцкай ССР. Падчас нацысцкай акупацыі (1 жніўня 1941 — красавік 1944) у складзе акругі Галіцыя.
Да 2018 года — цэнтр Цярнопальскага гарсавета. З 2018 года — цэнтр гарадской грамады Цярнопаля.
Адукацыя
У Цярнопалі дзейнічае каля 40 навучальных устаноў, больш 10 вышэйшых навучальных устаноў і іх філіялаў, у тым ліку:
Круглае (Бярозаўскі раён)
Кру́глае (, Круглое) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозаўскага сельсавета. Размешчана за 5,5 км ад Бярозы, за 11,5 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 года вёска ў Бярозаўскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні.
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 устаноўлена савецкая ўлада.
З 1921 года ў складзе Палескага ваяводства Польшчы.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска Сакалоўскага сельсавета. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 8 сакавіка 1960 года вёска ў Самойлавіцкім сельсавеце (з 14 красавіка 1964 Бярозаўскі). Паводле перапісу 1970 года дзейнічала ферма.
Пётр Іосіфавіч Гучок
Пётр Іосіфавіч Гучок ( в. Лысоўшчына, Ігуменскі павет, БССР — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Выпускнік Міханавіцкай няпоўнай сярэдняй школы 1937 года. Лётчык злучэння, якім камандаваў А. І. Пакрышкін. За час баявых дзеянняў Пётр Гучок здзейсніў больш за 200 баявых вылетаў, змагаўся ў паветры 56 разоў. Знішчыў 20 варожых самалётаў.
18 красавіка 1945 года ў час паветранага бою ў раёне Берліна баявая машына Гучка была падбіта зенітнай артылерыяй нацыстаў. Старшы лейтэнант Пётр Гучок пахаваны на могілках савецкіх салдат у польскім горадзе Чэнстахова.
Анатоль Навумавіч Разумовіч
Анатоль Навумавіч Разумо́віч ( — ) — вучоны ў галіне біяхіміі і генетыкі, доктар біялагічных навук (1973), прафесар (1974).
Бельбог
Бельбог — прамавугольны кавалак тканіны, абвязаны вакол таліі, састаўная частка. Узбекская варыяцыя кушака.
Анатоль Навумавіч Разумовіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў гарадскім пасёлку Любча (Навагрудскі павет, Навагрудскае ваяводства, зараз у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1959 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. У 1960—1963 гадах працаваў у Гродзенскім медыцынскім інстытуце. У 1963—1975 гадах — у Сектары геранталогіі Акадэміі навук БССР, дзе з 1971 года займаў пасаду загадчыка лабараторыі. З 1975 года А. Н. Разумовіч у Беларускім дзяржаўным універсітэце (прафесар кафедры біяхіміі ), з 1980 года — у Інстытуце генетыкі і цыталогіі Акадэміі навук БССР.
Бельбог
Апісанне
Прадстаўляе сабой платок памерам прыкладна метр на метр, які складваўся вуглом і абвязваўся вакол таліі. Бельбог вырабляюць з тканін квятчастага ці аднатоннага колеру, у тым ліку з баваўняных, шаўковых ці атласных тканін, і ўпрыгожваюць вышыўкай. Моладзь носіць дэкаратыўна-стракатыя бельбогі, а старыя выкарыстоўваюць белае палатно. У буднія дні насілі бельбогі з саціну, а ў святочныя — з шоўку, атласу ці адрасу. У багатых людзей для парадных выхадаў бельбогі рабіліся з аксаміту, багата аздабляліся вышыўкай і срэбнымі бляхамі. Арнаментацыя бельбога залежыць ад рэгіёну стварэння.
Выкарыстанне
У Туркестане мужчынскае адзенне (, і іншыя) падпярэзваюць вакол таліі бельбогам, часам сустракаецца звычай завязваць два і больш бельбогі. Завязванне бельбога існуе са старажытных часоў і стала нацыянальнай традыцыяй. Ім мужчыны падпяразвалі ўзімку сцёганыя халаты, а ўлетку — прасторныя кашулі.
Анатоль Навумавіч Разумовіч
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па біялогіі старэння жывых арганізмаў, фізіка-хімічных уласцівасцях сасудзістых і мітахандрыяльных скарачальных бялкоў, малекулярных механізмах энергетычнага абмену.
Бельбог
Выкарыстанне
Бельбог акрамя асноўнага прызначэння мог выкарыстоўвацца і для іншых мэтаў: паміж яго зморшчын завязвалі дробныя рэчы, у тым ліку часам хлеб ці табак, грошы ці дробныя прылады ; ён служыў абрусам (дастарханам) або ручніком у далёкіх дарогах, выкарыстоўваўся як кілімок для намазу.
Анатоль Навумавіч Разумовіч
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Бельбог
Абрадавыя мэты
У пасаг узбекскай нявесты абавязкова ўваходзіла некалькі зробленых ёю бельбогаў, мудрагеліста аздобленых вышыўкай, якія дараваліся жаніху, яго бацьку, братам і іншым блізкім мужчынам. Падчас абрадаў, у тым ліку і вясельных, бельбогам падпярэзвалі жаніха, апранаючы яму начную кашулю. І мужчыны, і жанчыны завязваюць бельбог, калі памірае хто-небудзь з блізкіх.
Атрымаць бельбог у падарунак заўсёды лічылася знакам асаблівай павагі і праявай увагі. Даўней яго ўручалі пераможцам народных спаборніцтваў або ў якасці  — узнагароды за прынесеную добрую і радасную вестку. Падчас абраду пасвячэння вучня ў ранг майстра яму ўрачыста павязвалі бельбог, і з таго часу ён меў права працаваць самастойна.
Рэчэта
Рэчэта (Recetto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Domenico.
Ніягарскі вадаспад
Ніягарскі вадаспад (Niagara Falls) — агульная назва трох вадаспадаў на рацэ Ніягара, якая аддзялае амерыканскі штат Нью-Ёрк ад канадскай правінцыі Антарыё. Ніягарскія вадаспады — гэта вадаспад «Падкова» (Horseshoe Falls), часам яшчэ яго завуць Канадскім вадаспадам (Canadian Falls), Амерыканскі вадаспад (American Falls) і вадаспад «Вэлюм» (?) (Bridal Veil Falls). Хоць перапад вышынь і не вельмі вялікі, вадаспады вельмі шырокія, і па аб'ёме праходзілай праз яго вады Ніягарскі вадаспад — самы магутны ў Паўночнай Амерыцы.
Вышыня вадаспадаў складае 53 метры. Ля падножжа Амерыканскага вадаспаду грувасцяцца камяні, з-за чаго яго бачная вышыня — толькі 21 метр. Шырыня Амерыканскага вадаспаду — 323 метра, вадаспаду «Падкова» — 792 метра. Аб'ём падальнай вады дасягае 5720 м³/с.