cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юньцзінь
Гісторыя
28 верасня 2009 года на чацвёртай сесіі Міжурадавага камітэта ЮНЕСКА па захаванні нематэрыяльнай культурнай спадчыны ў Абу-Дабі шаўкаводства і шаўкапрадзенне ў Кітаі, часткай якога з’яўляецца выраб Нанкінскай парчы, было ўнесена ў Рэпрэзентатыўны спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва.
Юньцзінь разам з сунцзінь з горада Сучжоў правінцыі Цзянсу і шуцзінь з правінцыі Сычуань называюць «трыма ўзроўнямі дасканаласці кітайскай парчы» або таксама — «тры знакамітыя парчы» (三大名锦).
Рашыёрый-дэ-Ведэ
Рашыёрый-дэ-Ведэ (Roşiorii de Vede) — горад у Румыніі, у жудзецы Тэлеарман.
Гісторыя
З’яўляецца адным з найстарэйшых гарадоў Румыніі. Першая згадка пра горад датуецца 1385 годам.
Сярэбраная стужка
«Сярэбраная стужка» (Nastro d’argento) — штогадовая кінематаграфічная ўзнагарода, якая прысуджаецца. Прэмія была заснавана ў 1946 годзе.
Лена Эк
Раней яна таксама працавала ў Рыксдагу і Еўрапейскім парламенце. Жыве ў Эстэргётландзе. Замужам, мае чатырох дзяцей — сын Магнус Эк быў старшынёй моладзевай асацыяцыі партыі Цэнтра з 2015 па 2019 год. Ек таксама працавала ў Шведскім студэнцкім саюзе.
Пасля шведскіх парламенцкіх выбараў 2014 года яна зноў стала дэпутатам Рыксдагу, аднак, засядала толькі год, перш чым сышла у адстаўку 31 ліпеня 2015 года. У Рыксдагу яна была намеснікам старшыні камітэта па навакольным асяроддзі і сельскай гаспадарцы.
Лі Бо
Лі Бо (Лі Тай-бо, Лі Бай, 李白, 701, вобл. Шу, Кітай — 762) — кітайскі паэт часоў дынастыі Тан, належыць да ліку найбольш шанаваных паэтаў у гісторыі кітайскай літаратуры. кітайскі паэт перыяду залатога веку кітайскай паэзіі. Разам з паэтам Ду Фу лічацца самым вялікім кітайскім паэтам. Захавалася каля тысячы яго твораў. Творчасць Лі Бо адзначаецца буйнай паэтычнай фантазіяй, а таксама прыхільнасцю да спіртных напояў. Як і Ду Фу, Лі Бо правёў значную частку свайго жыцця ў падарожжах, але ў яго выпадку гэтак здарылася таму, што ён меў сродкі для падарожжаў, а не з-за беднасці. Існуе легенда, што Лі Бо ўтапіўся, калі ў нецвярозым стане паплыў за адбіткам месяца на паверхні Янцзы, але хутчэй за ўсё гэта няпраўда.
Месцам нараджэння Лі Бо лічыцца горад Чу, што знаходзіцца ў сучасным Кыргызстане. Ёсць звесткі пра тое, што калі яму споўнілася пяць гадоў, яго сям’я пераехала ў Янчжоу, у мястэчка, якое знаходзілася каля сучаснага Чэнгду ў Сычуані. У сваіх творах Лі Бо ўслаўляў віно, жанчын і прыроду, а таксама праўду і справядлівасць. Калі яму споўнілася 42 гады, ён атрымаў пасаду сакратара ў імператарскім двары ў Чангане, якую, аднак, хутка страціў па прычыне схільнасці да п’янства і прапаганды сваіх поглядаў. Наступныя дзесяць гадоў ён падарожнічаў па краіне і пісаў вершы. Пасля выбуху паўстання Ан Люшана, Лі Бо далучыўся да паўстанцаў, за што, пасля паражэння паўстанцаў, быў прысуджаны да выгнання ў правінцыю Гансю. Да канда жыцця Лі Бо знаходзіўся ў выгнанні, пішучы перапоўненыя сумаваннем па свабодзе вершы.
Першы пераклад вершаў Лі Бо на заходнія мовы, гэта значыць французскую, зрабіў маркіз Эрвэ дэ Сан-Дэні ў 1862 годзе, у яго кнізе «Poésies de l'Époque des Thang». У гонар Лі Бо быў названы кратар на Меркурыі.
Бацькі
Аб бацьках паэта звестак засталося вельмі мала. У «Старой кнізе (аб дынастыі) Тан» гаворыцца, што «бацька быў военачальнікам у горадзе Жэньчэні», але даследчыкі ўстанавілі, што ў рэчаіснасці ў Жэньчэні жыў дзядзька Лі Бо. У вершах паэта бацька згадваецца толькі аднойчы — высокі, статны мужчына з белымі бровамі.
На самай справе бацька паэта не імкнуўся да службы, магчыма, калісьці вымушана займаўся камерцыяй, і шэраг даследчыкаў, пачынаючы з 1930-х гадоў называюць здагадку, што Лі Бо быў «сынам заможнага купца» ці нават «памешчыка», аднак большасць вучоных гэту фармулёўку не падтрымлівае. Пра тое, што бацька быў заможным, сведчыць яго пустэльніцкае, але бесклапотнае жыццё, якім ён пражыў да глыбокай старасці. У гісторыі ён застаўся вядомым як Лі Ке, дзе частка «ке», перш за ўсё, азначае слова «прышэлец», «падарожнік», «перасяленец», «госць», але можа мець і адценне «купца», «гандлёвага госця», які прывозіць тавары, намякае на яго заняткі ў пэўныя моманты жыцця.
Легенды і версіі
З нараджэннем Лі Бо звязаны шэраг легенд. Адна з іх расказвае, што незадоўга да нараджэння яго маці прыснілася вялікая белая зорка. Менавіта таму хлопчыка назвалі Тай Бай («вялікая белізна»). Па іншай легендзе Лі Бо, быў народжаны зоркай Тай Бай. Для многіх ён быў увасабленнем духу зоркі, выгнанай за віну ў свет смяротных.
У Цзянью, зараз правінцыя Сычуань, дзе пражывала сям’я, існуе народнае «Паэтычнае таварыства Сіняга Лотаса», якое штогод у восьмы восеньскі месяц па месяцавым календары праводзіць «Сустрэчы з Тайбо». Мясцовыя жыхары не дапускаюць думкі, што Лі Бо нарадзіўся дзесьці ў іншых краях, і мясцовыя легенды пацвярджаюць іх патрыятычны гонар. Так, расказваюць, што маці будучага паэта хадзіла мыць бялізну ў бліжэйшую раку, і аднойчы з вады вынырнуў залаты карп, увайшоў у ейнае ўлонне, і яна зацяжарыла. Гэтай версіі адпавядае імя паэта Бацынь — эўфемізм слова «карп».
У датах зямнога нараджэння Лі Бо існуюць розныя версіі, ад 699 года да 705 года, але асноўная маса даследчыкаў пагаджаецца адносна 701 года. Цалкам магчыма, што адбылося гэта ўвосень, гэта значыць у канцы восені 701 года, калі пачаўся апошні перыяд панавання імператрыцы У Цзэцянь, і менавіта да гэтага перыяду большасць даследчыкаў прывязвае нараджэнне будучага паэта. Ён сам у некалькіх творах згадвае свой узрост, гэта значыць у вершы 750 года піша, што ўжо «пражыў 49 гадоў», у вершы, датаваным 757 годам, называе сябе «пяцідзесяцісямілетнім».
Таварыства беларускай культуры ў Літве
Таварыства беларускай культуры ў Літве (ТБК) — беларуская арганізацыя, створаная ў Літоўскай Рэспубліцы ў 1989 годзе.
Кіруе таварыствам Рада, якая складаецца з 9 свабодна выбраных сяброў, якія абіраюцца на 2 гады. Старшынёй з’яўляецца Аляксандр Адамковіч.
4 лютага 1989 г. адбыўся арганізацыйны З’езд Таварыства беларускай культуры (ТБК), які выбраў кіраўніцтва і склаў праграму дзейнасці. Першапачатковая і галоўная мэта ТБК — адраджэнне, захаванне і развіццё беларускае культуры ў Літве. Прыярытэтам дзейнасці ТБК таксама з’яўляецца змаганне за свабоду і незалежнасць Беларусі, за дэмакратычныя каштоўнасці, праўдзівую беларускую гісторыю і культуру.
Лі Бо
Легенды і версіі
Паводле легенд Лі Бо быў падвергнуты традыцыйнаму выпрабаванню з нагоды дасягнення ім першай сур’ёзнай жыццёвай мяжы. Калі хлопчыку споўніўся год, па звычаі, перад ім расклалі рознага роду прадметы, каб вызначыць яго перавагі. Дзіця адкінула ядомае, адвярнулася ад цацак, і папаўзло да «Канону паэзіі».
Таварыства беларускай культуры ў Літве
Дзякуючы працы ў першую чаргу Лявона Луцкевіча, Леваніда Караля, Міколы Рулінскага, Кастуся Шышэі і інш. Таварыства беларускай культуры пачало адраджаць беларускую культурную спадчыну ў Літве.
Лі Бо
Месца нараджэння
Адносна месца нараджэння і пражывання паэта і раней, і сёння працягваюцца дыскусіі, відавочна, выкліканыя, у прыватнасці, яго вялікай папулярнасцю.
Таварыства беларускай культуры ў Літве
ТБК ладзіць сталыя імпрэзы і сустрэчы, запрашаючы літаратараў, навукоўцаў ды іншых грамадскіх дзеячаў з Беларусі і замежжа. Кожныя 4 гады Таварыства беларускай культуры арганізуе канферэнцыю беларусаў Балтыйскага рэгіёна і Беларусі. На сённяшні дзень ТБК мае сваю сядзібу з бібліятэкай, а таксама ўчастак у Вільні пад пабудову культурнага цэнтра імя Якуба Коласа.
Лі Бо
Месца нараджэння
Вядомы пісьменнік і навуковец Лі Чжы ў прысвечаным Лі Бо раздзеле сваёй знакамітай «Спаленай кнігі» пісаў:
Сярод найменш пацверджаных існуе версія, якую ў 1982 годзе выказаў Лю Кая на падставе аналізу «Лістоў аньчжоўскаму чжаншы Пею» Лі Бо, быццам паэт нарадзіўся ў Чанані. Сам Лі ў адным творы назваў сябе «цзіньлінцам», гэта значыць народжаным у Цзіньліне. Значную колькасць прыхільнікаў мае «Шаньдунская тэорыя». Яе галоўны аргумент — тое, што ў біяграфіі Лі Бо ў «Старой кнізе (аб дынастыі) Тан» той названы «шаньдунцам», а «бацька» — «военачальнікам з горада Жэньчэн» у адным вершы Ду Фу ўспамінае «Лі Бо з Шаньдуна».
Сапраўды, быў перыяд, калі паэт часцяком заязджаў у горад Жэньчэн, дзе знаходзілася яго любімая піцейная ўстанова з вядомым духмяным віном, і досыць доўгі час жыў у Янчжоу, дзе пабудаваў там дом і перавёз туды сям’ю, лічыўшы Усходняе Лу, частку сучаснай правінцыі Шаньдун, сваёй «другой радзімай».
Дзвюма асноўнымі парытэтнымі версіямі лічацца «Сычуаньская» і «Заходняя», сутнасць апошняй у тым, што Лі Бо паходзіў з Цюркскага каганата, які размяшчаўся на тэрыторыі сучаснага Кыргызстана.
У 1935 годзе гэтую версію развілі да такой фармулёўкі, што Тай Бо нарадзіўся не ў Кітаі. У 1940 годзе яе падтрымаў вучоны Лі Чанчжы, і версія нават трапіла ў артыкул «Лі Бо» ў стары тлумачальны слоўнік «Ці Хай», а пазней была падхоплена Артурам Вейлі. Магчыма, сілу «заходняй» тэорыі надае містычная сувязь з легендарнай версіяй. Абедзве выводзяць месца нараджэння за рамкі Кітая, у нейкую аддаленую прастору, пацвярджаючы статус Лі Бо як «прышэльца» звонку.
Верагоднасць гэтай тэорыі пацвярджаецца і тым, што да пачатку VIII стагоддзя ў Суе і навакольных паселішчах жыло ўжо чатыры пакаленні роду Лі. Як адзначана ў «Старой кнізе [аб дынастыі] Тан», продкі паэта, чые сямейныя карані прасочаны да ханскага военачальніка Лі Гуана, а на міфалагічным узроўні — да Лаа-цзы, якога лічылі сваім продкам і танскія імператары, былі за нейкую правіннасць сасланыя ў аддаленую заходнюю частку Танскай імперыі Лунс на тэрыторыі сучаснай правінцыі Ганьсу, адкуль яны ў канцы панавання дынастыі Суй таемна перабраліся яшчэ далей на захад у Цюркскі каганат.
Праведзены спецыялістамі аналіз некалькіх твораў Лі Бо, якія тым ці іншым чынам маглі б быць звязаныя з Суе па ўспамінах дзяцінства, даюць падставы меркаваць, што іх тапаніміка прадстаўляе ландшафт сярэдняга цячэння ракі Чу, якая ўпадае ў возера Ісык-Куль, што азначае, што Лі Бо візуальна ўяўляў сабе пейзаж гэтага раёна. Найбольшую колькасць аргументаў да такога сцвярджэння дае верш «Бой на поўдзень ад горада», які быў напісаны ў 740-х гадах.
Адукацыя
Пасля таго, як паэту споўнілася 5 гадоў, яго сям’я пераехала ў Цзянь. Сям’я не лічылася беднай, але яе сацыяльны статус быў нізкі — прышлыя людзі з цёмным мінулым. Гэтая і іншыя прычыны паўплывалі на тое, што асновы пачатковага навучання Лі Бо атрымаў дома пад кіраўніцтвам бацькі. Лі Ке, падарожнічаючы, знаёміў сына з выдатнымі мясцінамі Шу, якія былі звязаны з даўніной. Пасля гэтыя ўспаміны ўвасобіліся ў знакамітым вершы «Цяжкія дарогі ў Шу».
Кемлівы хлопчык ужо ў пяцігадовым узросце авалодаў, як ён сам пазней адзначыў, «Шасцю асновамі». Адны даследчыкі лічаць, што гэта пачатковыя веды ў Задыякальным летазлічэнні, сонечным і месячным календарах, іншыя бачаць у гэтым даоскія трактаты, магчыма, адаптаваныя для пачатковага навучання. К сямі гадам дзіця ведала канфуцыянскія каноны, як то Пяцікніжжа, «Лунь Юй», к дзесяці — «Шы Цзін» і «Шу Цзін», але яго, магчыма праз бацькаў светапогляд, больш цягнула да даоскай мудрасці — «Даа Дэ Цзін», «Чжуан-цзы», «Шань хай цзін».
Да дзесяці гадоў ён пазнаёміўся са «ста школамі», гэта значыць атрымаў прадстаўленне аб асноўных напрамках думкі, якая прыйшла з даўніх часоў. У дзесяць гадоў, як пазней успамінаў пляменнік паэта, які жыў у Аньлу, ён пазнаёміўся з «Одай аб Цзы Сюй» Сыма Сянжу, якую прачытаў яму бацька, што кранула няўстойлівую псіхіку хлопчыка. На стале ў яго пакоі стаяла «чатыры каштоўнасці» — пісьмовыя прыналежнасці вучонага і літаратара, гэта значыць пэндзлік, туш, папера і тушачніца (чарнільны камень), а на сцяне віселі баявы лук і меч. Усе гэтыя атрыбуты суправаджалі Лі Бо на працягу ўсяго яго жыцця.
Лі Бо цягнуўся за ведамі. Аднойчы ён пачуў, што ў суседнім павеце ёсць дом з вялікай колькасцю кніг, і адправіўся туды, дзе з ранняй раніцы да позняга вечара перачытаў скрутак за скруткам. Гэтае месца было шумным, таму месцам для чытання юнак абраў горы. Аднойчы паэт змок пад дажджом. Ён наняў двух юнакоў, каб збудавалі яму саламяную хаціну, дзе ён і перачытаў усю мясцовую бібліятэку. Шмат гадоў пазней сяляне назвалі гэтую вяршыню «скалой Тайба» і пабудавалі ля падножжа «Кабінет Тайба», куды ў святы прыходзяць людзі ўспамінаць вялікага земляка.
Азы «танца з мячом» — мастацтва валодання баявой зброяй — ён пачаў спасцігаць у 15 гадоў. У гэты час, праз рамантызм, яго цягне да рыцарства, ён вучыцца выразна аддзяляць дабро ад зла і адважна абараняць дабро. Імпульсіўнасць і няўрымслівасць былі яго яскравымі рысамі ў такой ступені, што ўжо ў сталыя гады юны паэт Вэй Вань, доўга дамагаючыся сустрэчы з кумірам, ашаломлена апісаў сваё першае ўражанне:
У юнацтве рыцарства вабіла яго яшчэ і сваім эстэтычным бокам. Танскія рыцары былі моднікамі, яны жадалі быць заўважанымі, апраналіся яскрава, збіраліся групамі і наведвалі шынкі або ладзілі пацешныя паядынкі, а часам і па-сапраўднаму крывавыя пабоішчы. Сям’я Лі Бо была досыць забяспечана для таго, каб юны рыцар, статны і прыгожы, знешнім выглядам цалкам упісваўся ў гэтае асяроддзе. Але такое асяроддзе бездухоўных маладых людзей не магло захапіць паэта. Аднак, як адкрыта пішуць сучасныя даследчыкі, апанаваны рыцарскім духам старажытнасці, Лі Бо ў юнацтве забіў немалую колькасць людзей.
Лі Бо так і не стаў прафесіяналам, хоць яго трэніравалі вядомыя майстры баявых мастацтваў, і ў цэлым узровень яго баявога майстэрства не быў высокім, таму акрамя перамог, бывалі і няўдалыя паядынкі. Знакаміты ў мінулым генерал Пэй Мінь пераканаў Лі Бо
Рыцарам ён застаўся ў сваім жыццёвым крэда — бескампраміснай барацьбе за справядлівасць, а таксама ў сваіх вершах. Зборны вобраз рыцара ў творах Лі Бо — ідэал, перад якім ён схіляўся, гэта значыць бясстрашны абаронца айчыны і абяздоленых.
Станаўленне
Існуе супярэчлівая версія, што перад тым, як пайсці ў горы для нелюдзімага самапазнання, Лі Бо нядоўга праслужыў дробным чыноўнікам у павеце. Пра гэта сведчыць стэла, якая змяшчаецца ў манастыры ў Куанскіх горах, датаваная 1068 годам, з надпісам:
Аднак, гэта выклікае сумненні, бо ў гэты час паэту было 14 гадоў і маёмасны стан не выклікаў неабходнасці пасылаць сына працаваць. Тым больш, што без экзаменаў у той час чыноўнікамі не станавіліся. Таму, калі яму споўнілася 15 гадоў, што дазваляла адрывацца ад дома і адасабляцца або адпраўляцца ў падарожжа, ён пагрузіўся ў манастырскія мясціны ў глухіх гарах, а потым і зусім пакінуў бацькоўскі край Шу. Мэтай гэтага было, як сам Лі Бо пазней сфармуляваў «У пасланні шаофу Мэна з шоўшань», гэта значыць дзеля «вырошчвання» мудрасці з тым, каб унесці яе ў свет, ачысціць свет, палепшыць яго.
У чысціні некранутай прыроды Лі Бо пазнаваў схаванае ў сабе, зліваўся з прыродай. Ён быў упарты і працавіты. Пра гэта ходзяць легенды. У адной з іх расказваецца пра ўрок, пададзены будучаму паэту жанчынай, якую ён аднойчы вясной сустрэў у лесе каля ручая.
Адной з прычын, якая павяла Лі Бо ў падарожжа было тое, што імператар Сюань-цзун любіў пустэльніцкія схілы гор каля Усходняй і Заходняй сталіц і праводзіў там некаторы час. Гэтыя схілы празвалі гарамі «прасоўвання пустэльнікаў» з-за таго, што часам пасля сустрэчы з імператарам маладыя таленты маглі абыйсці складаную экзаменацыйную сістэму, якая адкрывала шлях да чынавенства. Гэтая сістэма называлася — чжыцзюй («узыходжанне метадам адбору»). Імпульсіўнага Лі Бо гэты варыянт прыцягваў сваёй імклівасцю і магчымасцю абыйсці складаныя іспыты, «ускочыць» адразу ў сталіцу, стаць не проста дарадцам, а мудрым настаўнікам імператара — менавіта пра гэта ён марыў з юнацтва.
Пра гэта гаворыцца ў яго вершах «Вялікае паляванне» і «Зала прасвятлення». Куды б ні трапляў у сваіх падарожжах Лі Бо, ён перш за ўсё шукаў сувязі для прасоўвання наверх, у рэкамендацыйных лістах і ў рытмічных зваротах да больш вышэйшых па статусе. Гэта не было самапрыніжэннем, тады было так прынята. Калі Лі Бо выправіўся ў падарожжа, яму пашанцавала ў тым, што тут з’явіўся Чжаа Жуй па мянушцы Тайбінь, гэта значыць «Высокі госць», які валодаў і літаратурай, і баявымі мастацтвамі. Настаўнік і вучань склалі адзін пра аднаго прыемнае ўражанне. Чжаа Жуй убачыў стройнага юнака з выглядам восеньскага месяца, зорным бляскам у вачах і духам непахіснасці, якім веяла з-пад броваў. Вочы юнака загарэліся, калі госць расказаў аб нядаўнім наведванні імператарскай сталіцы.
Выбрады
Да 11 чэрвеня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Папялёўскага сельсавета.
Лі Бо
Станаўленне
З пятнаццаці гадоў Лі Бо ўжо сур’ёзна захапіўся літаратурнай творчасцю. Паводле афіцыйнай біяграфіі, пачаў ён з рытмічнага эсэ «Перайманне „Одзе аб нянавісці“» паэта V стагоддзя Цзян Яна. Гэта была майстэрская імітацыя, якая атрымала станоўчыя водгукі тагачасных паэтаў. За дзесяць гадоў горнага пустэльніцтва ў манастырах ён напісаў каля сотні паэтычных і празаічных твораў, з якіх захавалася толькі малая частка. Бацька зразумеў, што пара самадзейных заняткаў прайшла, і таленавітаму сыну патрэбен сапраўдны настаўнік, а не просты манастырскі манах.
У манастыры Дамін Лі Бо правёў у цэлым дзесяць гадоў, улічваючы перапынкі на візіты дадому да бацькі і падарожжа па Шу, перыядычна размаўляючы з Чжаа Жуем, пасля чаго настаўнік уручыў вучню свой меч, які дастаўся яму ад яго настаўніка, і нагадаў словы старажытных мудрацоў:
Творчасць
Пакінуў пасля сябе 30 тамоў вершаваных твораў. Кітайская літаратурная крытыка называе Лі Бо і Ду Фу «прашчурамі верша», паколькі яны стварылі новую вершаваную форму — верш у пяць і сем слоў, які прыйшоў на змену старой форме верша ў чатыры словы. Гэта стала асноўнай формай паэзіі на наступныя тысячу з нечым гадоў, да літаратурнай рэвалюцыі 1918 года. Асноўныя матывы паэзіі Лі Бо — хваласпеў дружбе, віну, кветкам, прыродзе ў цэлым.
Беларускія пераклады
На беларускую мову асобныя вершы Лі Бо пераклаў Ігар Бабкоў (у кн. «Тутэйшыя». Мн., 1989).
Булаўнікі
Булаўнікі (Rhopalidae) — сямейства насякомых з атраду паўцвердакрылых. У сямействе апісана 210 відаў з 18 родаў.
Апісанне
Клапы сярэдніх памераў. Цела іх даўгаватай формы з невялікім шчытком. Хабаток і вусікі чатырохсегментныя. Адтуліны пахкіх залоз на заднягрудзях непрыкметныя.
Экалогія
Расліннаедныя, часам шкодзяць.
Аршанская газета
Аршанская газета — раённая газета Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Выдаецца з 1917 года. Заснавальнікі: Аршанскі раённы выканаўчы камітэт і Аршанскі раённы Савет дэпутатаў.
Гісторыя
Пачынала яна як «Известия рабочих, солдатских и крестьянских депутатов Оршанского района». Першы нумар газеты выйшаў 14 мая 1917 года. У лютым 1918 года ў сувязі з набліжэннем нямецкіх войскаў да Оршы выхад газеты на кароткі час спыніўся. У сакавіку 1918 «Известия» былі адноўлены.
3 1 мая 1921 года ў сувязі з заканчэннем грамадзянскай вайны выданне «Набата» спыняецца і пачынае выходзіць газета «Известия». У сувязі з уваходжаннем Аршанскага павета ў склад Смаленскай губерні РСФСР з 1923 года выданне «Известий» спыняецца.
У 1924 годзе Орша вяртаецца ў склад БССР і 26 верасня 1925 года выйшаў пробны, так званы «нулявы нумар» газеты «Камуністычны шлях». Газета спачатку выдавалася на рускай і беларускай мовах, але паступова перайшла толькі на беларускую. Фармат — 4 паласы на аркушах вялікага памеру, перыядычнасць выхаду — 2 разы на тыдні (у чацвер і нядзелю), наклад 3500 асобнікаў.
У кастрычніку 1930 года па невядомых прычынах выхад «Камуністычнага шляху» спыняецца. 3 другой паловы кастрычніка пачынае выходзіць новая газета «Змычка». Фармат — 4 паласы на вялікіх аркушах, перыядычнасць выхаду — 3 разы ў 10 дзён.
У сакавіку 1931 года газета «Змычка» была перайменавана ў «Ленінскі прызыў», назва якой існавала да 1991 года. У 1991 годзе «Ленінскі прызыў» стаў «Аршанскай газетай».
У «Аршанскай газеты» пачыналі свой жыццёвы і творчы шлях такія вядомыя беларускія пісьменнікі, як У. Корбан, У. Караткевіч, Я. Васілёнак, А. Міронаў, М. Садковіч, А. Стаховіч, Я. Сіпакоў, Л. Калодзежны.
Юльян Кжыжаноўскі
Юльян Кжыжаноўскі (Julian Krzyżanowski;, в. Стаянцы, цяпер Масціскі раён Львоўскай вобл., Украіна — ) — польскі літаратуразнавец і фалькларыст. Член Польскай АН у Кракаве (1933), Польскай АН (1951), Сербскай АН (1965).
Акналіч
Акналі́ч (Ակնալիճ) — сяло ў марзе Армавір, на захадзе Арменіі. Размешчана на трасе Ерэван — Армавір, у 12 на захад ад горада Вагаршапата, за 11 км на ўсход ад горада Армавір, за 4 км на ўсход ад горада Мецамор, за 5 км на поўнач ад сяла Зартонк, за 4 км на паўночны захад ад сяла Таранік, за 5 км на паўднёвы ўсход ад сяла Аршалуйс.
Юльян Кжыжаноўскі
Скончыў Ягелонскі ўніверсітэт (Кракаў, 1914). У 1930—34 прафесар Рыжскага ўніверсітэта, у 1934—39, 1945—62 — Варшаўскага ўніверсітэта. У 1957—58 выкладаў у Калумбійскім універсітэце ў Нью-Ёрку. У 1969—73 у Інстытуце літаратурных даследаванняў Польскай АН.
Allium saxatile
Батанічнае апісанне
Шматгадовая расліна. Сцёблы вышынёй 10-70 см. Лісце хавае да трэці ніжняй часткі сцябла. Насенне эліптычнае, 3.3-3.8 x 2.1-2.3 мм; паверхня глянцавая, шаравата-чорная. 2n = 16.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Расліна Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Еўропы, Казахстана і Каўказа.
Насяляе камяністыя схілы.
Гэты від у Нацыянальным чырвоным спісе Румыніі мае статус «рэдкі».
Спіс аб’ектаў PGC (1976001—1977000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1976001—1977000)
Дзербін
Дзе́рбін (, Дербин) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 25 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 182 км ад Гомеля, 28 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Акцябрскі — Азарычы.
Возера Абая (Тытан)
Абая (Abaya Lacus) — вуглевадароднае возера, якое знаходзіцца на паўночным полюсе самага буйнога спадарожніка Сатурна — Тытана, па каардынатах 73.17°N, -45.55°W.
Дзербін
Інфармацыя
Планоўка складаецца з дзвюх прасталінейных, паралельных паміж сабой мерыдыянальных вуліц, забудаваных двухбакова, няшчыльна, драўлянымі сядзібамі. У 1986-87 гадах пабудавана 50 цагляных хат, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй у выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС месцаў. Цэнтр сельскагаспадарчага ДП «Дзербін», малочнатаварная ферма, механічны парк. Пачатковая школа, дзіцячы сад, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт побытавага абслугоўвання, аддзяленне сувязі, 2 крамы.
Возера Абая (Тытан)
Дыяметр возера складае 65 км. Знаходзіцца на паўночным полюсе побач з яго морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Возера складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Возера Абая з'яўляецца адным з многіх азёр, якія раскіданыя ўздоўж паўночнага полюса Тытана. Пры дапамозе радара Касіні яно было знойдзена ў 2007 годзе.
Дзербін
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XX стагоддзя. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Гігант Палесся», працавала гамарня.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі 47 двароў, забілі 283 жыхары. Каля вёскі карнікі стварылі лагер, дзе прымусова ўтрымліваліся людзі, якія працавалі на будаўніцтве ўмацаванняў. У баях за вызваленне вёскі і наваколля ў студзені-чэрвені 1944 года загінулі 237 салдат 130-й стралковай дывізіі і 215-й асобнай знішчальнай процітанкавай дывізіі (пахаваныя ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). 34 жыхары загінулі на фронце.
Вялікі Краснік
Вялі́кі Кра́снік (, Великий Красник) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавета.
Да 11 чэрвеня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Папялёўскага сельсавета.
Цэнтр Карта
Цэнтр Карта (Ośrodek Karta, стылізаванае абазначэнне: Ośrodek KARTA, поўная назва: Fundacja Ośrodek Karta) — незалежная грамадская арганізацыя са статусам грамадска-карыснай арганізацыі, найбуйнейшы сацыяльны архіў у Польшчы, які мае на мэце дакументаванне найноўшай гісторыі Польшчы і Цэнтральнай і Усходняй Еўропы і распаўсюджанне ведаў пра яе. Цэнтр з'яўляецца выдаўцом штоквартальніку «Karta», які выходзіць з 1982 года, вядзе выдавецкую, выставачную і асветніцкую дзейнасць.
Місія Цэнтра Карта — адкрываць, абараняць і распаўсюджваць гісторыю, якая разглядаецца з пункту гледжання многіх людзей, такім чынам, каб гісторыя стала крыніцай разумення, будавала супольнасць, падтрымлівала прымірэнне.
Супрацоўніцтва
Цэнтр «Карта» дапамагае грамадскім архівістам не толькі ў Польшчы: у 2014 годзе польскія даследчыкі распачалі працу стварэнні Міжнароднага беларускага архіва. Там сабраныя архіўныя матэрыялы як з прыватных фондаў, так і з фондаў разнастайных арганізацый і інстытуцый.
Цэнтр КАРТА супрацоўнічае з расійскім аб’яднаннем «Мемарыял». У 2005 годзе ён стаў ініцыятарам стварэння Дома сустрэч гісторыі.
Allium inaequale
Allium inaequale — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны на поўдні Украіны і Расіі.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая расліна 15-30 см даўжынёй. Кветаножкі вельмі няроўныя, 10-35 мм даўжынёй; лісточкі калякветніка 5-6 мм даўжынёй; тычынкі карацейшыя за калякветнік. Суквецце пучкаватае, негустое.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Еўропа: паўднёвая Украіна, паўднёвы захад Расіі.
Кірк Стывенс
Кірк Стывенс (Kirk Stevens; нар. ) — канадскі былы прафесiйны гулец у снукер.
Акнашэн
Акнашэ́н (Ակնաշեն) — сяло ў марзе Армавір, на захадзе Арменіі. Размешчана за 7 км на поўдзень ад горада Вагаршапат, за 2 км на паўднёвы ўсход ад сяла Грыбаедаў, за 2 км на паўночны ўсход ад сяла Лусагюх і за 3 км на паўночны захад ад сяла Гай.
Царква сяла прысвечана Св. Бардугімеосу, побач размешчаны разбураны будынак VIII ст.
Галены
Га́лены (, Галены) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавета.
Возера Альбана (Тытан)
Альбана (Albano Lacus) — вуглевадароднае возера, якое знаходзіцца на паўночным полюсе самага буйнога спадарожніка Сатурна — Тытана, па каардынатах 65.9°N, -123.6°W.
Дыяметр возера складае 6,2 км. Знаходзіцца на паўночным полюсе побач з яго морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Возера складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Возера Альбана з'яўляецца адным з многіх азёр, якія раскіданыя ўздоўж паўночнага полюса Тытана. Пры дапамозе радара Касіні яно было знойдзена ў 2007 годзе.
Названа ў гонар зямнога возера Альбана, размешчанага на тэрыторыі Італіі.
Булгарыя (род грыбоў)
Булгарыя (Bulgaria) — род сумчатых грыбоў сямейства. Назва ўпершыню апублікаваная ў 1822 годзе.
Класіфікацыя
Да роду Bulgaria адносяць 45 відаў:
Музей малой Бацькаўшчыны (Бельск Падляскі)
Музей малой Бацькаўшчыны ў Студзіводах (Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach) — прыватны гістарычна-этнаграфічны музей-скансен у Студзіводах, заснаваны ў 1993 годзе Дарафеем Фіёнікам.
Сталая экспазіцыя размяшчаецца ў драўлянай хаце беларускай сям’і Кандрацюкоў, збудаванай у 1925 годзе, і ў мяшчанскай хаце 1823 года, перанесенай у 2003 з вуліцы Панятоўскага ў цэнтр Бельску Падляскага. Таксама ў склад скансену ўваходзіць клець 1935 года.
У музеі ладзяцца часовыя выстаўкі, майстроўні народнай творчасці, традыцыйнага падляскага спеву і танцу, выдаюцца кнігі і краязнаўчы штоквартальнік «Бельскі гостінець». Штогод на тэрыторыі музея ладзіцца фестываль «Там по маёвуй росі».
Ігар Васілевіч Лапцінскі
Біяграфія
Пасля заканчэння Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута (1951, клас Б. Мардвінава ) працаваў у Беларускім дзяржаўным акадэмічным тэатры імя Я. Купалы. Выконваў характарныя ролі маладых герояў, сярод якіх Аляксей («У добры час!» В. Розава), Гаўрыла («Макар Дубрава» А. Карнейчука), Змітрок («Простая дзяўчына» К. Губарэвіча), Гільём («Салавей» З. Бядулі). Лепшай роляй у тэатры прызнаны вострахарактарны вобраз пана Пэру ў спектаклі «Пані міністэрша» Б. Нушыча. На кінастудыі «Беларусьфільм» зняўся ў некалькіх эпізадычных ролях у кінафільмах «Міколка-паравоз» (1956), «Рагаты бастыён» (1964), «Я, Францыск Скарына» (1969). З 1963 г. І. В. Лапцінскі працаваў рэжысёрам Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы, у 1975—1980 гг. — яго галоўным рэжысёрам.
З 1951 г. пачалося творчае супрацоўніцтва І. Лапцінскага з Беларускім радыё. Пасля няўдалага дэбюта ў якасці вядучага Лапцінскі зразумеў, што радыё з’яўляецца справай сур’ѐзнай, і ўжо ніколі не дазваляў сабе садзіцца да мікрафона без належнай падрыхтоўкі. Ігар Васілевіч тады працаваў акцѐрам, шмат быў задзейнічаны ў дзіцячай рэдакцыі і рэдакцыі літаратурна-драматычнага вяшчання. Першай акцѐрскай работай стала роля француза, настаўніка танцаў Гільёма ў спектаклі «Салавей» паводле З. Бядулі. Мастацкі савет, які прымаў спектакль, высока ацаніў работу Лапцінскага.
Спасціжэнне сакрэтаў радыѐмайстэрства адбывалася паэтапна. Ігар Васільевіч гаварыў, што праца перад мікрафонам — гэта ўменне чытаць не на ўсю вялікую аўдыторыю, як таго патрабуе тэатральная дзейнасць, а для нейкага канкрэтнага чалавека. «Я расказваю яму тое, што ў матэрыяле напісана. Гэта ўжо майстэрства акцёра: размаўляць з нябачным гледачом. Калі акцёр не мае патрэбы выказвацца — ён не акцёр». Складанасць радыё ў тым, што перад выканаўцамі адсутнічае рэальны глядач, няма дэкарацый, святла, адпаведна, атмасферу варта ствараць голасам, трэба выдумваць свайго гледача. Разам з тым, на радыё даступны вялікі рэпертуар, паколькі стварэнне вобразаў залежыць толькі ад асаблівасцей голасу. Са слоў артыста, праца над роляй на радыё амаль такая ж, як і ў тэатры. «Акцёр — як малое дзіця. Ён мусіць верыць у няпраўду як у праўду. Калі акцёр не паверыць у прапанаваныя абставіны, у тую няпраўду, якую напісаў драматург, ён не сыграе ролю. Акцёр — пракурор, абаронца, даследчык», — расказваў І. Лапцінскі.
У 1963 г., калі Беларускае радыѐ перамясцілася ў новы будынак на вуліцы Чырвонай, Ігар Васілевіч заняўся рэжысёрскай справай. У той час пасаду галоўнага рэдактара дзіцячай рэдакцыі займала В. Шапавалава, якая і запрасіла на працу ў рэдакцыю І. Лапцінскага, нягледзячы на тое, што ў рэжысѐрскай камандзе былі мэтры М. Троіцкая, П. Данілаў, Т. Аляксеева. Дэбютам для рэжысёра стала ўвасабленне апавядання «Два Аляксандры». Апавяданне для радыё інсцэніравала рэдактар Б. Шарашэўская. На ролі ў спектаклі І. Лапцінскі запрасіў акцёраў В. Тарасава і Н. Аўчыннікаву. Упершыню для афармлення работы была выкарыстана гітарная музыка, з-за чаго рэдакцыя доўга не прымала спектакль. Лапцінскі адстаяў сваё творчае рашэнне, і такі смелы для пастаноўшчыка-пачаткоўцы крок прывёў Лапцінскага да высновы, што лёс рэжысёра заключаецца ў адстойванні ўласнай пазіцыі.
У 1994 г. перайшоў у студыю літаратурна-драматычных праграм Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Беларусі. Сярод пастаўленых ім на радыё спектакляў мастацкай завершанасцю вылучаюцца «Спартак» паводле Р. Джаваньёлі, «Палескія рабінзоны» паводле Я. Маўра, «Лясная крэпасць» М. Гамолкі, «Адзін дзень з жыцця Роберта Джордана» паводле Э. Хэмінгуэя, «Мой генерал» А. Ліханава, «Лёс паэта» В. Шымука, «Дарога на дваіх», «Вяртанне да сябе», «Не праміні свой лёс» паводле М. Калошкі, «Сцяжынкі-сцяжыначкі» паводле А. Сыскаўца, «Лівень» паводле А. Жука, «Час дыназаўра» паводле Л. Шчэрбача.
Ігар Лапцінскі сцвярджаў, што прафесія рэжысёра вызначаецца арганізацыяй творчага працэсу для каманды ў складзе сцэнарыста, гукарэжысёра, гукааператараў, акцёраў. Плённым было супрацоўніцтва І. Лапцінскага з гукарэжысёрамі і гукааператарамі В. Красоўскім, Р. Донцысам, Г. Басько, Т. Сідаравай, С. Бязлюдавай, Т. Стыдаль, якія добра разумелі творчыя задумы рэжысёра і дапамагалі ўвасобіць іх у працы. Шмат якасных работ рэжысёр стварыў з гукарэжысёрам В. Красоўскім. «Толькі ў сумеснай працы можна дасягнуць вышынь. Наша мастацтва радыѐ — не для вуха, а для вока слухача, каб глядач убачыў тое, пра што ідзе гаворка», — гаварыў у інтэрв’ю І. Лапцінскі.
За працу над радыёспектаклем «Палескія вандроўнікі» паводле Г. Пашкова ў 1998 г. творчай камандзе на чале з І. Лапцінскім уручана Дзяржаўная прэмія Беларусі.
Ігар Васільевіч працаваў на радыѐ да пачатку 2000-х гг. Калі арыгінальных спектакляў выходзіла небагата, а перыяд заняпаду беларускага радыѐтэатра пачаўся ў другой палове 1990-х гг. і працягваўся да 2005 г., Лапцінскі займаўся рэстаўрацыяй фондавых пастановак, пераводам іх у аб’ёмнае (стэрэа) гучанне. «Многіх акцёраў няма, але галасы захаваліся. Аднаўленне — вялікая каштоўная праца. І самі спектаклі даюць магчымасць пазнаёміцца з тым часам, перыядам, у які запісаны», — гаварыў І. Лапцінскі.
І. Лапцінскі ў пачатку новага тысячагоддзя пераехаў на сталае месца жыхарства ў Канаду, там жа артыста не стала. Сёння працы рэжысёра захоўваюцца ў фондах Дома радыё і транслююцца ў эфіры двух каналаў Беларускага радыё — Першага нацыянальнага і канала «Культура».
Вольга Піліпаўна Пруднікава
Вольга Піліпаўна Пруднікава (, Магілёў, Беларуская ССР, СССР) — беларуская дзяржаўная дзяячка, намеснік Міністра энергетыкі Рэспублікі Беларусь (з 2017 года).
Адукацыя
У 1989 годзе скончыла Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут па спецыяльнасці «Фізічныя метады і прыборы кантролю якасці».
У 1999 годзе скончыла Беларускі інстытут правазнаўства па спецыяльнасці «Правазнаўства».
У 2010 годзе атрымала адукацыю ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве прамысловасці».
Працоўная дзейнасць
У 1989—1998 гадах працавала інжынерам, інжынерам другой катэгорыі па ахове прыроды і хімкантролю вытворча-тэхнічнага аддзела, затым намеснікам начальніка вытворча-тэхнічнага аддзела Магілёўскага прадпрыемства цеплавых сетак ВА «Магілёўэнерга».
З 1998 па 2010 год працавала намеснікам начальніка цеплатэхнічнай службы, начальнікам вытворча-тэхнічнага аддзела, намеснікам галоўнага інжынера па інавацыях і энергаэфектыўнасці і начальнікам вытворча-тэхнічнага аддзела РУП «Магілёўэнерга».
З 2010 па 2013 год — начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства электраэнергетыкі «Аб’яднанае дыспетчарскае ўпраўленне» у Мінску.
З 2013 па 2017 год — начальнік вытворча-тэхнічнага ўпраўлення дзяржаўнага вытворчага аб’яднання электраэнергетыкі Белэнерга.
27 студзеня 2017 года прызначана намеснікам Міністра энергетыкі Рэспублікі Беларусь.
Кітайская вышыўка
Кітайская вышыўка — зборны тэрмін, які ўключае ўсе віды і ўзоры вышыўкі, створанай любой з культур, размешчаных на тэрыторыі, што складае сучасны Кітай. Вылучаюць чатыры асноўныя рэгіянальныя стылі кітайскай вышыўкі: вышыўка Сучжоу, вышыўка Хунань , вышыўка Гуандун і вышыўка Сычуань. Усе яны намінаваны ў якасці Кітая.
Гісторыя
Кітайская вышыўка мае доўгую гісторыю з часоў неаліту. З-за якасці шаўковага валакна большасць кітайскіх тонкіх вышывак зроблены з шоўку. Некаторыя старажытныя рэшткі шаўковай вытворчасці ў Кітаі былі знойдзены ў розных месцах неаліту, якія датуюцца 5000-6000 гадамі таму. У цяперашні час самы ранні сапраўдны ўзор вышыўкі шоўкам, знойдзены ў Кітаі, паходзіць з магілы ў Машань у правінцыі Хубэй, якую адносяць да перыяду (V—III стст. да н.э.). Пасля адкрыцця Шаўковага шляху ў імперыі Хань, вытворчасць і гандаль шоўкам квітнелі. У XIV стагоддзі вытворчасць кітайскай вышыўкі па шоўку дасягнула свайго высокага росквіту. Было распрацавана некалькі асноўных стыляў шаўковай парчы, напрыклад, сунцзінь (宋锦) у Сучжоў, юньцзінь (云锦) у Нанкіне і 蜀锦) у Сычуані.
Сёння большую частку ручной працы замянілі машыны, але некаторыя вельмі складаныя вырабы ўсё яшчэ вырабляюцца ўручную. Сучасная кітайская ручная вышыўка шоўкам па-ранейшаму распаўсюджана на поўдні Кітая.
Этнічныя стылі
Іншыя кітайскія этнічныя групы, такія як бай,, чжуаны і тыбетцы, таксама маюць свой уласны стыль вышыўкі, які звычайна адлюстроўвае міфічныя або рэлігійныя тэмы.
Карына Муберг
Карына Элізабет Муберг (швед. Carina Elisabeth Moberg;  —, Худынгэ, Швецыя) — шведскі палітык.
Кар’ера
Карына была членам Рыксдага з 1994 па 2012 год, пасля чаго была заменена Мікаэлем Дамбергам. Была членам Сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі. Па прафесіі была фізіятэрапеўтам. Памёрла 15 жніўня 2012 года ў Худынгэ (лен Стакгольм) пасля працяглай барацьбы з ракам.
Дру Генры
Дру Генры (Drew Henry; нар. ) — шатландскі былы прафесiйны гулец у снукер.
Архіў Ніцшэ
Архіў Ніцшэ (ням.: Nietzsche-Archiv) — першая арганізацыя, якая прысвяціла сябе архіваванню і дакументаванню жыцця і дзейнасці філосафа Фрыдрыха Ніцшэ; усе крыніцы былі атрыманы ад Элізабэт Фёрстэр-Ніцшэ, сястры філосафа.
Архіў Ніцшэ быў заснаваны ў 1894 годзе ў Наўмбургу, і знайшоў пастаяннае месцазнаходжанне ў Веймары. Яго гісторыя да сярэдзіны 20-га стагоддзя была цесна звязана з яго заснавальніцай і на працягу многіх гадоў ім кіруючай Элізабэт Фёрстэр-Ніцшэ, сястрой філосафа. Нягледзячы на ​​тое, што з моманту свайго існавання архіў падвяргаўся шматлікай крытыцы за пераробку або нават падробку дакументаў для падтрымкі пэўных ідэалагічных мэт, да канца Другой сусветнай вайны архіў быў цэнтральным месцам для ўспрымання Ніцшэ ў Германіі. У ГДР ён быў далучаны да Nationale Forschungs- und Gedenkstätten der klassischen deutschen Literatur in Weimar (Нацыянальныя даследчыя і мемарыяльныя комплексы класічнай нямецкай літаратуры ў Веймары), і афіцыйна распушчаны ў 1956 годзе. Яго фонды сталі даступнымі для заходніх даследчыкаў, у першую чаргу Мацыно Манцінары, які замяніў сумніўныя старыя выданні Ніцшэ з Архіва на новыя. У ГДР, аднак, Ніцшэ па-ранейшаму быў забароненым аўтарам, пад забаронай былі ўсе яго творы.
Мэты
Элізабэт Фёрстэр планавала стварэнне Архіва Ніцшэ пасля свайго вяртання ў Германію з Парагваю восенню 1893 года. Мэта архіва складалася ў збіранні рэсурсаў, каб не дапусціць іх рассейвання і забяспечыць манаполію на іх каштоўнасць, што не было нечым незвычайным у той час.
Скелетон на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018
Спаборніцтвы па скелетону на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 у Пхёнчхане (Паўднёвая Карэя) прайшлі з 15 па 17 лютага. Было разгуляна 2 камплекта узнагарод.
Каляндар
Мясцовы час (UTC+9).
Пэрэгінскэ
Пярэгінскае ці Пэрэгінскэ (Перегінське) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ражняціўскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны. Размешчаны на рацэ Ламніца, якая з’яўляецца правым прытокам Днястра, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Ражнятаў, за 15 км ад райцэнтра (па аўтамабільных дарогах).
Джэймс Ват
Джэймс Ват (James Watt, 19 студзеня 1736, Грынак, Шатландыя — 19 жніўня 1819, Хітфілд) — выдатны шатландскі інжынер, вынаходнік-механік. Член Эдзінбургскага каралеўскага таварыства (1784), Лонданскага каралеўскага таварыства (1785), Парыжскай акадэміі навук (1814). .
Даследуючы мадэлі паравых машын Д. Папена і І. Ньюкамена, зрабіў шэраг вынаходстваў, якія ўдасканалілі іх работу. Стваральнік універсальнай паравой машыны двайнога дзеяння. Вынаходніцтва ім паравога рухавіка паклала пачатак індустрыяльнай рэвалюцыі. Устанавіў састаў вады, увёў першую адзінку магутнасці — конскую сілу, сканструяваў ртутны манометр, вадамернае шкло ў паравых катлах і інш.
Яго імем названая адзінка магутнасці — Ват.
Дзяцінства
Па дасягненні веку сканчэння пачатковай школы, Ват паступіў у гімназію. Там ён вывучае сярод іншага лаціну, працягвае дасканаліць веды ў матэматыцы, дзе паказвае вялікія поспехі. Ён шмат чытае, і яркай асаблівасцю яго характару было тое, што амаль усё з прачытанага ён спрабаваў праверыць на практыцы.
Адукацыя
Калі Вату выканалася васямнаццаць гадоў, у яго памірае маці. Справы бацькі, як і яго здароўе, пахіснуліся, і Ват быў змушаны паспрабаваць клапаціцца пра сябе сам. Было вырашана, што Джэймс зоймецца рамяством, злучаным з вымернымі прыборамі. Паколькі ў Шатландыі навучыцца такому занятку было праблематычна, Ват на год адпраўляецца ў Лондан. З вялікімі намаганнямі яму атрымоўваецца ўладкавацца да нейкага Моргана, фінансавыя магчымасці дазвалялі яму аплаціць толькі год навучання. Такім чынам, ён аказаўся ў Лондане на нелегальным становішчы, бо афіцыйна ў вучні яго не залічылі (сапраўднае вучнёўства патрабавала сямі гадоў навучання). Ват не шкадуючы сябе апускаецца ў працу, аддаючы ёй усе сілы. Пачаўшы з вырабу звычайных лінеек і цыркуляў, ён хутка пераходзіць усё да складанейшых прылад. Хутка ён у сілах вырабіць, , тэадаліт. Ён жыве надгаладзь і амаль не выходзіць з дома: для гэтага не было часу, бо ён увесь дзень працаваў на гаспадара, а па вечарах і раніцах яму даводзілася рабіць працу на заказ, каб неяк мець сродкі і на сябе. Апроч таго, бо ён не меў афіцыйнага статусу «вучня», ён мог быць сілком залучаны у ваенны флот ці ў флот Ост-Індскай кампаніі.
Пасля сканчэння навучання, з саслабелым здароўем, ён вяртаецца ў Шатландыю, у Глазга, з намерам заснаваць уласную справу. Ён пасяляецца ў свайго дзядзькі, Мюрхеда, і пачынае займацца стварэннем і паправай, , барометраў, частак для тэлескопаў і іншых прылад. Аднак саюз рамеснікаў Глазга забараняе Вату займацца яго працай, бо ён у ісце не атрымаў адпаведнага згодна цэхавым парадкам, і гэта нягледзячы на тое, што ён быў адзіным майстрам такой кваліфікацыі ў Шатландыі. З бязвыхаднага становішча Вата ратуе выпадак. Ва універсітэт Глазга паступае партыя астранамічных прылад. Грунт будучай, гэтыя прылады патрабавалі чышчання, усталёўкі, налады. Праз свайго дзядзьку, прафесара ўсходніх моў і лаціны, Ват быў знаёмы з доктарам Дзікам, прафесарам прыродазнаўчых навук. Карыстаючыся яго заступніцтвам, Ват атрымвае працу па прывядзенні прылад у парадак. Для гэтага ён стварае пры ўніверсітэце маленькую майстэрню. Яго прызначаюць майстрам навуковых прылад пры ўніверсітэце, і з гэтага моманту ён, нарэшце, атрымвае магчымасць працаваць без аглядак на сярэднявечныя законы, што панавалі ў рамеснай сферы. Ва ўніверсітэце Ват пазнаёміўся з хімікам Джозефам Блэкам. Гэта сустрэча спрыяла распрацоўцы шэрага новых хімічных прыбораў, патрэбных у далейшых даследаваннях Блэка.
У 1759 годзе Ват уступае ў партнёрства з архітэктарам і бізнесменам Джонам Крэйгам. Разам яны арганізоўваюць вытворчасць розных прылад, улучаючы музычныя і розныя цацкі. Справа хутка набрала звароты, і Ват упершыню пазбыўся ад патрэбы. Вялікі попыт даваў добры прыбытак, такі, што нават з'явілася магчымасць наймаць сабе памагатых. Парнёрства доўжылася шэсць гадоў да смерці Крэйга.
У 1763 годзе Ват жэніцца на кузіне Маргарэт (Пэгі) Мілер. З ёй ён пражыў да яе смерці пры родах у 1772. У іх было пяць дзяцей, толькі двое з якіх дажылі да сталых гадоў: Джэймс-малодшы (1769—1848) і Маргарэт (1767—1796). У другі раз ён жаніўся ў 1777 годзе на Эн Макгрэгар, з якой у яго было двое дзяцей: Грэгары (1777—1804), які стаў геолагам і мінеролагам і Джэнет (1779—1794). Эн перажыла свайго мужа, яна сканала ў 1832 годзе.
Вынаходніцтва
Яшчэ ў 1759 годзе прыяцель Вата Джон Робісан зацікавіў яго пытаннем выкарыстанні пары як крыніцы рухальнай энергіі. Паравая машына Ньюкомена існавала ўжо пяцьдзясят гадоў, знаходзячы прмяненне большай часткай для адпампоўкі вады з шахтаў, аднак за ўвесь гэты час яна аніразу не была ўдасканалена, і мала хто разбіраўся ў прынцыпе яе працы. Ват пачынае даследаванні па ўжыванні пары з нуля, бо да гэтага аніразу не саштурхваўся з гэтым пытаннем. Аднак спробы стварыць працоўную мадэль апарата нічым на сканчаюцца. Яму атрымваецца толькі збудаваць штосьці накшталт мадэлі паравой машыны Северы, выкарыстоўваючы кацёл Папена. Аднак мадэль валодала такімі вялікімі недахопамі, што Ват кідае распрацоўкі.
Узімку 1763 года да яго звярнуўся прафесар фізікі ўніверсітэта Глазга Джон Андэрсан з просьбай адрамантаваць дзейны макет паравой машыны Ньюкамена. Макет быў абсталяваны 2-цалевым цыліндрам і меў працоўны ход поршня ў 6 цаляў. Ват правёў шэраг эксперыментаў, у прыватнасці, замяніў металічны цыліндр на драўляны, змазаны льняным маслам і высушаны ў печкі, зменшыў колькасць падыманай за адзін цыкл вады і макет, нарэшце, зарабіў. Пры гэтым Ват пераканаўся ў неэфектыўнасці машыны і ўнёс у канструкцыю шматлікія ўдасканаленні. Ват паказаў, што амаль тры чвэрці энергіі гарачай пары марнуюцца неэфектыўна: пры кожным цыкле пара павінна награваць цыліндр, бо перад гэтым у цыліндр паступала халодная вада, каб скандэнсаваць частку пары для змяншэння ціску. Такім чынам энергія пары марнавалася на сталае разаграванне цыліндра замест таго, каб быць ператворанай у механічную энергію.
Ват праводзіць шэраг доследаў над кіпеннем вады, вывучае пругкасць вадзяных пар пры розных тэмпературах. Тэарэтычныя і дасведчаныя пошукі прыводзяць да яго да разумення важнасці ўтоенай цеплыні. Дасведчаным шляхам ён усталёўвае, што вада, пераўтвораная ў пару, можа нагрэць да кіпення ў шэсць разоў большая колькасць вады. Ват прыходзіць да высновы: «…Для таго, каб зрабіць дасканалую паравую машыну, трэба, каб цыліндр быў заўсёды гэтак жа гарачы, як і ўваходная ў яго пара; але, з іншага боку, згушчэнне пары для ўтварэння пустэчы павінна адбывацца пры тэмпературы не вышэй 30 градусаў Рэамюра». Вату застаецца зрабіць адзін крок да таго, каб адлучыць «згушчэнне пары» ад цыліндра і ўжыццяўляць яго ў асобнай пасудзіне. Аднак на гэты крок у яго сыходзіць вельмі шмат часу. У 1765 годзе яму, нарэшце, прыходзіць на розум здагадка і пачынаюцца спробы ўвасобіць яе ў жыццё.
Першым значным удасканаленнем, якое Ват запатэнтаваў у 1769 годзе, была ізаляваная камера для кандэнсацыі. У гэты ж год яму атрымоўваецца пабудаваць дзейную мадэль, што працуе па гэтым прынцыпе. Аднак стварыць поўнапамерную машыну не атрымвалася. Вату патрабаваліся капіталаўкладанні. Некаторую дапамогу яму зрабіў Джозеф Блэк, а асноўная падтрымка прыйшла ад, заснавальніка легендарнай. Падчас працы над удасканаленнем машыны Ват жыў у маёнтак Робака, у, у. Асноўная складанасць палягала ў тым, каб прымусіць працаваць поршань і цыліндр. Металавытворчасць таго часу была не здольна забяспечыць патрэбную дакладнасць вырабу.
Робак трывае банкруцтва, і новым фундатарам Вата робіцца Мэццю Болтан, уладальнік ў Бірмінгеме, дзе працавалі высокапрафесійныя ліцейнікі. Праблема вырабу цыліндра вялікага дыяметра і адпаведнага поршня з патрэбнай дакладнасцю была вырашана Джонам Уілкінсанам, які распрацаваў адпаведную тэхналогію на ў,.
Ват ізаляваў паравы цыліндр, а ў 1782 годзе вынайшаў машыну падвойнага дзеяння. Разам з драбнейшымі ўдасканаленнямі гэта вынаходства дазволіла павялічыць прадукцыйнасць паравой машыны ў чатыры і больш разоў. Апроч таго, сама машына стала лёгка кіраванай.
Спробы Вата паставіць свае вынаходствы на камерцыйны грунт не мелі поспеху датуль, пакуль ён не ўступіў у дзелавыя адносіны з прадпрымальнікам Мэццю Болтанам. Супольная кампанія паспяхова дзеяла на працягу дваццаці пяці гадоў, у выніку чаго Ват стаў вельмі заможным чалавекам.