cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Іосіфавіч Падрэз
Уладзі́мір Іосіфавіч Падрэ́з (, м. Лепельскай акругі —,  ) — беларускі камсамольскі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў БДУ (1964).
З 1958 года сакратар, першы сакратар Чашніцкага РК ЛКСМБ. З 1960 года ў Віцебскім абкаме ЛКСМБ, з 1963 года першы сакратар Віцебскага сельскага, з 1965 года першы сакратар Віцебскага абкама ЛКСМБ. У 1966—1969 гадах у апараце ЦК УЛКСМ. З 1969 года другі сакратар, у 1970—1974 гадах першы сакратар ЦК ЛКСМБ, з сакавіка 1974 года першы намеснік загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі ЦК КПБ. У 1976 — 1981 гадах — намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення па ахове дзяржаўных таямніц у друку пры Савеце Міністраў БССР. З лютага 1981 года — намеснік начальніка Мінскай вышэйшай школы МУС СССР па палітыка-выхаваўчай рабоце, начальнік палітаддзела школы.
З 1991 года пенсіянер МУС.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання, член Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. На XXVII з’ездзе КПБ абраны членам ЦК КПБ.
Кальцый
Ка́льцый (Calcium) Ca — хімічны элемент II групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 20. Серабрыста-белы лёгкі метал.
Прыродныя крыніцы
Утрыманне ў зямной кары — 2,96% па масе: 5-е месца сярод элементаў пасля кіслароду, крэмнію, алюмінію і жалеза.
З-за высокай хімічнай актыўнасці сустракаецца толькі ў выглядзе злучэнняў. Найбольш распаўсюджаныя мінералы кальцыю — кальцыт CaCO3, ангідрыт CaSO4, гіпс CaSO4·2H2O, флюарыт CaF2.
Радовішчы вапняку — ва Украіне, у Карэліі, на Урале. Мелавыя адклады — у Паволжы, Беларусі (Крычаўскі раён, Касцюковіцкі раён, Ваўкавыскі раён, Чэрыкаўскі раён), Украіне.
Прымяненне
Антыфрыкцыйныя сплавы (кальцыевыя бабіты) для падшыпнікаў.
Актыўны адноўнік для атрымання рэдкіх і тугаплаўкіх металаў — урану, торыю, ванадыю, хрому, цырконію, берылію.
Вапняк (CaCO3) ідзе на выраб вапны, цэменту, бетону.
У сельскай гаспадарцы прымяняюць нітрат і ортафасфат кальцыю як угнаенні і падкормку для жывёлы.
Падсолтава
Падсо́лтава (, Подсолтово) — аграгарадок у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Цэнтр Падсолтаўскага сельсавета і калгаса «Савецкая Беларусь».
Знаходзіцца 22 кіламетры на паўночны захад ад горада Мсціслаў, за 117 кіламетраў ад Магілёва, на рацэ Белая Натапа.
Гісторыя
У 1897 годзе сяло, 4 двары, 13 жыхароў, у Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета Магілёўскай губерні. Дзейнічалі царква і царкоўнапрыходская школа. Штогод 9 мая і 20 ліпеня праводзіліся таржкі. Побач быў фальварк — 1 двор, 8 жыхароў, ветраны млын, кузня і карчма. У 1909 годзе 20 двароў, 104 жыхара, працавалі кузня, млын, мелася мелася казённая вінная лаўка.
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. Была адкрыта працоўная школа першай ступені, у якой у 1926 года было 124 вучні. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Сталінскі заклік», у 1932 г. ён аб'ядноўваў 34 гаспадаркі, меў 240 га ворыва, абслугоўваўся Курманаўскай МТС. У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 28 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Гірш Давідавіч Лекерт
Гірш Давідавіч Лекерт (הירש לעקערט; 1879, Ганусішкі — 10 чэрвеня 1902, Вільня) — яўрэйскі сацыялістычны дзеяч.
Рэакцыя на акт Лекерта
Бунд, які прынцыпова быў супраць тэрору, у звароце ЦК «Як трэба адказваць на розгі» (газета «Арбетэр штыме», № 27) часткова апраўдваў крайнія меры і на сваёй 5-й канферэнцыі (жнівень 1902, Бярдзічаў) прыняў рэзалюцыю аб «арганізаванай помсце» (скасавана на 5-м з’ездзе; 1903, Цюрых). У расійскай сацыял-дэмакратычнай газеце «Іскра» наконт учынку Лекерта разгарэлася дыскусія: Юлій Мартаў і Вера Засуліч апраўдвалі, Уладзімір Ленін асуджаў яго.
Памяць
На працягу дзесяцігоддзяў яўрэйскі рух працоўных адзначаў гадавіну пакарання смерцю Лекерта. Пра яго гераічны ўчынак былі складзены вершы, напісаны драмы: «Хірш Лекерт» Г. Лейвіка (1927) і Арона Кушнірава (пастаўлена ў 1928 годзе Міхаілам Рафальскім), а таксама «Апавяданне пра царскія розгі» (М., 1922)) М. Рафеса і іншыя.
У 1917 годзе нацыяналізаваны «Мінскі паравы піваварны завод № 3 Франца Лекерта» быў перайменаваны ў «Піўзавод імя героя рэвалюцыі Гірша Лекерта» (сучасны «Піўзавод Аліварыя»)
Імант Янавіч Судмаліс
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Цэсіс у сям’і настаўніка. Жыў горадзе Ліепая, вучыўся ў тэхнікуме. Ва ўзросце 16 гадоў далучыўся да рэвалюцыйнай дзейнасці. З 1932 года член падпольнага камуністычнага саюза моладзі Латвіі́. Потым узначаліў падпольную камсамольскую арганізацыю ў Ліепаі. Быў арыштаваны, знаходзіўся ў турме. У 1940 годзе быў вызвалены і з чэрвеня гэтага ж года займаў пасады першага сакратара Ліепайскага павятовага Камітэта камсамола і члена ЦК камсамола Латвійскай ССР. З пачатку Вялікай Айчыннай вайны разгарнуў актыўную антыгітлераўскую дзейнасць. Узначаліў камсамольскі знішчальны атрад, які удзельнічаў у абароне Ліепаі. У канцы 1941 года Імант Судмаліс стаў кіраўніком падпольнай арганізацыі ў горадзе Рыга. У маі 1942 правёў першую баявую самастойную аперацыю па захопу варожага аўтамабіля, у выніку якой быў знішчаны грузавік, забіта 16 з 20 гітлераўцаў, захоплена зброя. Колькі часу партызаны І. Судмаліса дзейнічалі разам з партызанамі Асвейскай партызанскай брыгады ў раёне Себежа, Асвеі, Полацка. На працягу 1943 года атрад Судмаліса перасоўваўся па тэрыторыі Латвіі і прыгранічных абласцей іншых прыбалтыйскіх рэспублік і каардынаваў працу падпольных арганізацый і савецкіх партызан на тэрыторыі рэйхскамісарыята «Остланд». 13 лістапада 1943 года быў здзейснены падрыў міны на Домскай плошчы ў Рызе ў дзень правядзення нацыстамі мітынга.
Гірш Давідавіч Лекерт
Памяць
У 1922 г. 1-я Ніжне-Ляхаўская, 2-я Ніжне-Ляхаўская і 3-я Ніжне-Ляхаўская вуліцы ў Менску былі перайменаваны ў гонар Лекерта (з тымі ж нумарамі), пастамент помніка Аляксандру II на пляцы Волі быў выкарыстаны ў якасці помніка Лекерту, у далейшым планавалася ўсталяваць бюст, але гэта не было зроблена праз змену нацыяльнай палітыкі ў СССР у 1930-х гадах. Імя Лекерта таксама насілі Вялікая Арнауцкая вуліца ў Адэсе і адна з вуліц Смілавіч. Апошняя захавала гэтую назву дагэтуль, разам з аднайменным завулкам. У 1920-я гады ў Крыме было заснавана яўрэйскае земляробчае паселішча імя Лекерта, у 1948 годзе перайменаванае ў Снегіроўку. У 1923—1937 гадах у гонар Лекерта была названа абутковая фабрыка ў Віцебску (пасля перайменавана ў «Чырвоны Кастрычнік»). У гонар Лекерта быў названы пасёлак, цяпер у Бабруйскім раёне Магілеўскай вобласці.
Імант Янавіч Судмаліс
Біяграфія
18 лтага 1944 года Інмар Судмаліс быў арыштаваны ў выніку здрадніцтва і 25 мая 1944 года разам з іншымі падпольшчыкамі павешаны ў Цэнтральнай турме ў Рызе.
Гірш Давідавіч Лекерт
Памяць
У 1927 годзе Белдзяржкіно быў зняты фільм «Яго яснавяльможнасць» аб замаху на фон Валя.
Імя Лекерта да 28 сакавіка 1985 года таксама насіла вуліца ў горадзе Мікалаеве. Перайменавана ў вуліцу імя Даля. Вуліца Лекерта ў Омску ў 1960-я гады была перайменаваная ў вуліцу Леконта.
Януш Брохвіч-Лявіньскі
Януш Брохвіч-Лявіньскі (, г. Ваўкавыск —, г. Варшава, Польшча) — брыгадны генерал Войска Польскага.
Біяграфія
Паходзіць з сям’і вайскоўцаў. Яго бацька Станіслаў быў афіцэрам-рэзервістам, выкладаў у Ягелонскім універсітэце. З мая 1939 года ён служыў у 76-м Гарадзенскім пяхотным палку. Пасля пачатку Другой сусветнай вайны і агрэсіі СССР супраць Польшчы 18 верасьня 1939 года трапіў у савецкі палон, збег. У 1940—1942 гадах працаваў у акупацыйнай адміністрацыі ў Пулавах, адначасова з’яўляючыся супрацоўнікам выведкі АК. Будучы расканспіраваны, пераходзіць на нелегальнае становішча, збег да Любліна і Янава Любельскага, дзе па студзень 1944 год камандаваў партызанскім атрадам у раёне Любліна. Атрымаў ад немцаў мянушку «Камандзір-рыцар», паколькі не забіваў салдатаў вермахту з аховы калон, якія атакавалі яго атрад, а толькі раззбройваў. Па загаду камандавання перайшоў у Варшаву, у батальён спецпрызначэння «Парасонік», быў інструктарам у падпольнай школе унтэр-афіцэраў.
Падчас Варшаўскага паўстання камандаваў абаронай палаца Міхла, узначалены ім гарнізон адбіў чатыры нямецкіх штурма. Падчас пятай атакі капітан Адам Барыс (псеўданім «Плуг») даў яму загад аб адступленні. Вядомая яго акцыя з нападам на аптэку Вэндзі у ходзе якой былі захопленыя недаступныя для палякаў лекі і абязбольвальныя прэпараты, нягледзячы на вялікую колькасць фашыстаў у раёне дыслакацыі аптэкі. У ходзе далейшых дзеянняў, 8 жніўня быў цяжка паранены ў сківіцу падчас акцыі на евангеліцкіх могілках на Варшаўскай Волі. Пасля капітуляцыі паўстання трапіў у транзітны лагер Ламсдорф (Ламбіновіце), а затым у лагер для ваеннапалонных у Мурнаў. Пасля вызваленьня амерыканцамі ў 1945 годзе быў дастаўлены ў шпіталь, дзе прабыў да лютага 1946 года.
Пасля Другой сусветнай вайны эміграваў у Вялікабрытанію. Паступіў на службу ў брытанскую армію (3-ці каралеўскі гусарскі полк), выконваў выведмісіі ў Палестыне і Судане, быў у прыдворнай гвардыі. Пасля сыходу з войска на працягу 15 гадоў быў інтэндантам і афіцэрам-адміністратарам у адной з брытанскіх ваеннай і грамадзянскай навучальных устаноў. У 1985 годзе сыйшоў на пенсію, быў перакладчыкам брытанскай амбасады ў Боне і брытанскага консульства ў Кёльне. У 2002 годзе пераехаў у Польшчу.
Прымае актыўны ўдзел у ветэранскім руху. У студзені 2007 годзе удзельнічаў у рэкламнай акцыі білбордаў «Патрыятызм заўтрашняга дня». Ён таксама прымаў удзел у стварэньні тэлевізійных дакументальных фільмаў «Статут рыцара» і «Асабняк Міхла».
Прымаў актыўны ўдзел у грамадска-палітычным жыцці Польшчы. Памёр 5 студзеня 2017 года. Пахаванне адбылося 25 студзеня 2017 годзе ў Варшаве.
Узнагароды
Кавалер шэрагу польскіх узнагарод, у тым ліку Срэбнага Крыжа Віртуці Мілітары, Камандорскага Крыжа ордэна Адраджэння Польшчы, афіцэрскага Крыжа ордэна Адраджэння Польшчы, Партызанскага Крыжа, Крыжа Арміі Краёвай, Варшаўскага паўстанцкага Крыжа, Крыжа Верасьнёўскай кампаніі, Залатым медалём «За ўклад у нацыянальную абарону», двойчы ўдастоены Крыжа Буйвасці.
24 траўня 2007 года Рада Варшавы прысвоіла яму званне ганаровага грамадзяніна горада.
Судакова (Угранскі раён)
Судакова (Судаково) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Угранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Русанаўскага сельскага паселішча.
Завязь
Завязь — тэрмін марфалогіі раслін; ніжняя полая частка песціка двухполай ці жаночай кветкі. Завязь змяшчае надзейна абароненыя семязавязі. Пасля апладнення завязь ператвараецца ў плод, унутры якога знаходзіцца насенне, якое развіліся з семязавязяў.
Завязь выконвае функцыю вільготнай камеры, якая засцерагае семязавязі ад высыхання, вагання тэмпературы і паглынання іх насякомымі.
Завязь і рыльца песціка, якое служыць для ўлоўлівання пылка, злучаюцца слупком (калі ў кветцы некалькі песцікаў, іх верхнія звужаныя часткі называюць стылодыямі).
Паводле тыпу размяшчэння ў кветцы завязі называюцца:
Сцяпан Міхайлавіч Некрашэвіч
Сцяпан Міхайлавіч Некрашэвіч (8 мая 1883, фальварак Данілоўка Бабруйскага павета Мінскай губерні  — 20 снежня 1937, Мінск, НКУС) — беларускі навуковец і грамадскі дзеяч, ініцыятар стварэння і першы старшыня Інстытута беларускай культуры (цяпер — Нацыянальная Акадэмія навук Беларусі), акадэмік Акадэміі навук БССР (1928). Ахвяра сталінскіх рэпрэсій. Разам з Я. Ф. Карскім і І. В. Воўк-Левановічам уваходзіць у лік заснавальнікаў сучаснай беларускай мовы.
Перыяд да 1920 года
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і Міхаіла Паўлавіча Некрашэвіча, які займаўся сельскай гаспадаркай, і яго жонкі Евы Дзмітрыеўны. Сястра Ганна, па мужу Акановіч, у наступным была настаўніцай у Нью-Ёрку, ЗША. Род Некрашэвічаў (герба «Любіч») вядомы з XVII стагоддзя і паходзіць са Слуцкага княства.
Пачатковую адукацыю атрымаў у сям’і. У 1908 годзе скончыў настаўніцкую семінарыю ў горадзе Панявеж Ковенскай губерні, у 1913 годзе — Віленскі настаўніцкі інстытут. Працаваў у школе «Таварыства цвярозасці» ў Цельшынскім павеце Ковенскай губерні.
З 1914 годзе падчас Першай сусветнай вайны — на Румынскім фронце. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года абраны ў армейскі камітэт 6-ай арміі. Уваходзіў у партыю Беларуская сацыялістычная грамада, затым — адзін з кіраўнікоў Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў.
З восені 1917 года — у Адэсе. Загадчык беларускай секцыі пры губернскім аддзеле народнай асветы, у выніку працы якой у Адэсе напачатку 1918 навучальнага года былі адчынены 30 пачатковых беларускіх школ і змешаная беларуская гімназія ў складзе першых чатырох класаў (навучаліся дзеці ўцекачоў з прыфрантавых тэрыторый Беларусі).
Пасля абвяшчэння БНР у 1918 годзе — прадстаўнік яе ўрада на Поўдні Украіны і ў зносінах з французскім камандаваннем Антанты. Быў прыхільнікам фарміравання беларускай арміі для барацьбы з бальшавікамі. Старшыня Беларускага нацыянальнага цэнтра, які быў створаны 13 студзеня 1919 года. Адначасова вучыўся ў Адэскім вышэйшым міжнародным інстытуце.
Перыяд з 1920 года
З 1920 года — у Мінску. Працаваў у Народным камісарыяце асветы БССР: загадчык літаратурна-выдавецкага аддзела, старшыня Навукова-тэрміналагічнай камісіі, намеснік старшыні Акадэмічнага цэнтра, намеснік старшыні Галоўнага ўпраўлення прафесійнай асветы і інш.
У студзені 1921 года на сходзе работнікаў асветы і культуры прапанаваў у дакладзе стварыць інстытут, які займаўся б вывучэннем беларускай культуры. Удзельнічаў у арганізацыі Інстытута беларускай культуры (Інбелкульт), у 1922—1925 — яго першы старшыня.
З пачатку 1925 года да ліпеня 1926 года — на падвышэнні мовазнаўчай кваліфікацыі ў Навукова-даследчым інстытуце мовы і літаратуры пры Ленінградскім універсітэце), працаваў пад кіраўніцтвам Я. Ф. Карскага.
У 1926—1928 гадах — старшыня Аддзела гуманітарных навук і старшыня слоўнікавай камісіі Інбелкульта. Адначасова ў 1923—1925 гадах — выкладчык беларусазнаўства на медыцынскім факультэце, з 1927 года — дацэнт педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Уваходзіў ва ўрадавую камісію па рэарганізацыі Інбелкульта ў Акадэмію навук. З 1928 года — акадэмік, віцэ-прэзідэнт Беларускай Акадэміі навук (БелАН), адначасова з 1929 года — дырэктар Інстытута мовазнаўства БелАН, старшыня камісіі па ўкладанні слоўніка жывой беларускай мовы, старшыня правапіснай і аспіранцкай камісій. З 1 студзеня 1928 года — старшыня Галоўнавукі пры Народным камісарыяце асветы БССР. У 1927—1931 гадах быў абраны ў Цэнтральны выканаўчы камітэт БССР.
21 ліпеня 1930 года арыштаваны Дзяржаўным палітычным упраўленнем (ДПУ) БССР па справе «Саюза вызвалення Беларусі». 10 красавіка 1931 года пастановай калегіі Аб’яднанага ДПУ СССР прыгавораны да 5 гадоў высылкі ў горадзе Сарапул (Удмурція, Расія); у 1936 годзе тэрмін высылкі прадоўжаны на 2 гады. Працаваў планавіком-эканамістам кааператыўна-прамысловай арцелі інвалідаў, затым — бухгалтарам канторы «Нарыхтзерне» («Заготзерно»). Паўторна арыштаваны ў лістападзе 1937 года, дастаўлены ў Мінск, 19 снежня 1937 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР прыгавораны да расстрэлу.
Рэабілітаваны па 2-м прысудзе Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 12 кастрычніка 1957 года, адноўлены ў званні акадэміка ў 1978, рэабілітаваны па 1-м прысудзе ў закрытым пасяджэнні Судовай калегіі Вярхоўнага суда БССР 10 чэрвеня 1988 года.
Навуковыя працы
Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў С. Некрашэвіча — лексікаграфія, правапіс, дыялекталогія і гісторыя беларускай мовы. Апублікаваў больш за 30 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфіі і слоўнікі. Распрацаваў тэарэтычныя асновы і прынцыпы стварэння дыялекталагічных слоўнікаў беларускай мовы. Аўтар першага паслярэвалюцыйнага «Беларускага лемантара» (1922 г., 6-е выданне — 1929), школьнай чытанкі «Роднае слова» (1923, 4 выданне — 1925), суаўтар буквара для ліквідацыі непісьменнасці сярод дарослых «Наша сіла — ніва і машына» (1925).
Найважнейшыя працы ў галіне лексікаграфіі — «Беларуска-расійскі слоўнік» (1925), «Расійска-беларускі слоўнік» (1928, абодва — разам з М. Я. Байковым); «Праграма для збірання асаблівасцей беларускіх гаворак і гаворак, пераходных да суседніх моў» (1927, разам з П. А. Бузуком).
Працы ў галіне гісторыі беларускай мовы: "Мова кнігі Касьяна Рымляніна Ераміты «О ўставах манастирских» (1928); «Васіль Цяпінскі. Яго прадмова, пераклад Евангелля на беларускую мову і мова перакладу» (не апубл.).
Унёскам у развіццё беларускага мовазнаўства былі і іншыя навуковыя публікацыі: «Правапіс спрэчных дзеяслоўных форм» (1922), «Да пытання аб укладанні слоўніка жывой беларускай мовы» (1925); «Да пытання пашырэння акання на чужаземныя словы» (1926), «Да характарыстыкі беларускіх гаворак Парыцкага раёна» (1929), «Праект беларускага правапісу» (1930), даклады на Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу і азбукі 1926 г. «Сучасны стан вывучэння беларускай мовы» і «Да пытання аб рэформе нашага правапісу» (1927). Стану культуры і навукі ў Беларусі ў 1920-я гг. прысвечаны артыкулы «Становішча культурна-асветных устаноў Беларусі пры непе» (1924), «Да пяцігадовага плана навукова-даследчай працы БССР» (1928).
Ушанаванне памяці
У Данілоўцы на месцы былога фальварка Некрашэвічаў усталяваны памятны знак (1993 г.). У 1998 годзе ў будынку ў Мінску, дзе знаходзіўся Інстытут беларускай культуры, усталявалі мемарыяльную шыльду з імёнамі выдатных навукоўцаў, сярод якіх — С. Некрашэвіч. У Светлагорску ў гарадской карціннай галерэі «Традыцыя» імя Г. Пранішнікава ёсць партрэт «Сцяпан Некрашэвіч» (1992, мастак А. Марачкін, Мінск) і эскіз помніка (2007, скульптар Э. Астаф’еў, Мінск). Да 125-годдзя з дня народзінаў С. Некрашэвіча Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь выдала мастацкі маркіраваны канверт, увод у выкарыстанне — 8 мая 2008 года.
Асаму Сімамура
Асаму Сімамура (下村 脩; — ) — японскі і амерыканскі хімік і біёлаг. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2008).
Нарадзіўся ў горадзе Фукутыяма, прэфектура Кіёта, у 1928 годзе. Вырас у Маньчжурыі і Осака, дзе яго бацька служыў у войску.
У 1958 годзе Асаму Сімамура атрымаў дыплом магістра, а праз два гады абараніў дысертацыю. З 1960 года жыў і працаваў у ЗША.
Асаму Сімамура вылучыў бялок з мядузы Aequorea Victoria, якую прыбівае прылівам да заходняга берага Паўночнай Амерыкі, і выявіў, што бялок зіхаціць зялёным святлом ва ўльтрафіялетавым спектры. Зіхоткі бялок, або зялёны флуарысцэнтны пратэін (GFP) у біяхіміі дазваляе сёння сачыць за разнастайнымі працэсамі ў клетках, якія іначай былі б нябачныя, такімі як паступовая атрафія нервовых клетак у хворых на Паркінсон, або развіццё ракавых працэсаў у мозгу.
Алегранса
Алегранса (Alegranza) — невялікі востраў у складзе Канарскага архіпелага. Плошча — 10,102 км². Сталага насельніцтва няма.
Геаграфія
Востраў Алегранса месціцца за 16,56 км на поўнач ад большага па плошчы вострава Лансаротэ. Мае вулканічнае паходжанне. Вылучаюцца 4 вулканічныя конусы. Найвышэйшы Ла-Кальдера (298 м) знакаміты сваім кратарам, чый дыяметр дасягае 1,3 км. Большую частку паверхні займае лававае плато. На поўначым беразе вылучаецца пляж з белым пяском.
Прырода
З-за засушлівых кліматычных умоў травяністыя расліны пакрываюць толькі частку паверхні. Пераважаюць розныя галафіты, жаўтазель, інтрадуцыраваны шызы тытунь. Дзякуючы багаццям рыбных рэсурсаў у навакольных водах на Алегрансе гняздуюць шматлікія марскія птушкі, у тым ліку рэдкія віды буравеснікаў, сакаліных, скоп. На сушы таксама сустракаюцца геконы.
Гісторыя
На працягу XVI — XX стст. прадпрымалася некалькі спроб засялення вострава Алегранса. У першай палове XX ст. тут была заснавана прыватная гаспадарка, уладальнікі якой займаліся земляробствам і жывёлагадоўляй. Аднак з-за нястачы пітной вады яна была ліквідавана. Захаваліся рэшткі некалькіх пабудоў той пары.
У нашы дні востраў застаецца прыватнай маёмасцю, і яго наведванне магчыма толькі з дазволу ўладальнікаў, што стала жывуць на Лансаротэ. Дзейнічае аўтаматычны маяк.
Чарлз Бронсан
Чарлз Бронсан, або Чарльз Бронсан (пры нараджэнні Чарльз Дэніс Бучынскі, Charles Dennis Buchinsky;, Эрэнфелд, Пенсільванія — , , Каліфорнія) — амерыканскі кінаакцёр.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 лістапада 1921 года ў гарняцкім пасёлку Эрэнфелд (штат Пенсільванія), быў 11-м з 15 дзяцей у шахцёрскай сям’і. Яго бацька Уолтэр Бучынскі (1888—1932), ураджэнец мястэчка Друскенікі Гродзенскай губерні, паходзіў з ліпак — польска-літоўскіх татараў — і эміграваў у ЗША з бацькамі — Фрэнкам і Элізабет Бучынскімі. Яго маці Мэры Бучынскі (у дзявоцтве Валінскі, 1890—1968) нарадзілася ва Уілкс-Барэ, штат Пенсільванія, у сям’і Томаса Валінскі і Ганны Батсэвідж, эмігрантаў з Расійскай імперыі (сучасная Літва).
У 1943 годзе быў прызваны ва ўзброеныя сілы ЗША і служыў у авіяцыі стралком на Б-29, удзельнічаў у бітвах за Сайпан і за Гуам.
Пасля Другой сусветнай вайны вырашыў стаць акцёрам, мяркуючы, што гэта забяспечыць яму дастойны заробак. Скончыў Pasadena Playhouse (горад Пасадэна). Змяніў некалькі прафесій, быў шахцёрам, рознарабочым; здымаўся ў невялікіх ролях на ТБ. З 1950 года пачаў працаваць у кіно, прычым у першых 12 фільмах — пад сваім сапраўдным прозвішчам.
Падчас мак-картысцкага «палявання на ведзьмаў» змяніў прозвішча Бучынскі на англасаксонскае Бронсан.
У 1960 годзе Бронсан з’явіўся ў вестэрне Джон Стэрджэса «Цудоўная сямёрка» разам з іншымі зоркамі — Юлам Брынерам, Стывам Мак-Куінам, Джэймсам Кобернам, Робертам Вонам, Ілаем Уолакам.
Спаса-Праабражэнская царква (Будча)
Царква Праабражэння Гасподняга — праваслаўны храм у вёсцы Будча (Ганцавіцкі раён, Брэсцкая вобласць, Беларусь), у цэнтры вёскі на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў 1896 г. з дрэва на месцы старога храма.
Allium cristophii
Allium cristophii — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Заходняй Азіі.
Спаса-Праабражэнская царква (Будча)
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Царква ўяўляе сабой пяцізрубны аб’яднаны ў цэнтрычную крыжовую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю храм. Асноўны кубападобны аб’ём завершаны васьмігранным барабанам з высокім шатром. Далучаныя да яго прырубы прытвора і апсіды накрыты двухсхільнымі дахамі. Тры ўваходы ў храм аформлены ганкамі з навісямі. Вертыкалізм храма падкрэслены шалёўкай сцен, дэкарыраваных разьбой на франтонах, фрызах, ліштвах стральчатых аконных праёмаў.
У малітоўную залу шырокімі прасветамі адкрываюцца бакавыя прыдзелы, апсіда і прытвор.
Allium cristophii
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: паўночны Іран, Турцыя, паўднёвы Туркменістан; таксама культывуецца.
Выкарыстанне
У Туркменістане яго выкарыстоўваюць, каб выганяць мышэй і прусакоў. У Еўропе яго высаджваюць у садах як дэкаратыўную расліну.
Юрый Мініваліч Хусаінаў
Ю́рый Мініва́ліч Хусаі́наў (1929—1996) — савецкі, беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага аграпрамысловага камітэта Беларускай ССР (1986—1991), старшыня Гомельскага аблвыканкама (1974—1978), першы сакратар Гомельскага абкама КПСС (1978—1982), кандыдат эканамічных навук (1971).
Біяграфія
З 1952 года — майстар, інжынер-канструктар завода «Гомсельмаш». З 1953 года — галоўны інжынер МТС. З 1957 года — галоўны інжынер, нам. начальніка Гомельскага аблсельгасупраўлення. З 1960 года — другі сакратар Мазырскага гаркама партыі. З 1962 года — першы намеснік старшыні Гомельскага аблвыканкама. З 1967 года — намеснік міністра сельскай гаспадаркі БССР. З 1974 года — старшыня Гомельскага аблвыканкама. У 1978—1982 гады — 1-ы сакратар Гомельскага абкама КП Беларусі. У 1982—1986 гады — Першы намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР.
Міхаіл Іванавіч Паплаўскі
Міхаіл Іванавіч Паплаўскі (нар., Струмень Кармянскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Кіеўскі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці аптычныя прыборы і спектраскапія. Працаваў майстрам, інжынерам-тэхнолагам завода «Арсенал» у горадзе Кіеве, старшым інжынерам-тэхнолагам, першым намеснікам галоўнага інжынера — галоўным тэхнолагам, галоўным інжынерам, дырэктарам завода «Дыяпраектар» у горадзе Рагачове Гомельскай вобласці. Абіраўся дэпутатам Гомельскай абласнога Савета дэпутатаў у 1999 годзе. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.
Уладзімір Антонавіч Скугар
Уладзімір Антонавіч Ску́гар ( — ) — лётчык ВПС Чарнаморскага флоту. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Жабыкі (зараз у Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі). Скончыў рабфак. Працаваў у Маскве на заводзе «Маскоўскі бондар». З 1935 года ў Ваенна-Марскім Флоце. У 1938 годзе скончыў Ейскае ваенна-марское авіяцыйнае вучылішча.
У. А. Скугар прымаў удзел абароне Адэсы, Севастопаля, Паўночнага Каўказа. Выконваў разведку на марскіх камунікацыях і ў партах Румыніі і Балгарыі. Да студзеня 1944 года капітан У. А. Скугар выканаў 297 баявых вылетаў, у т.л. 196 на дальнюю паветраную разведку і 101 на бамбардзіроўку аэрадромаў, камунікацый і ваенна-прамысловых цэнтраў у тыле праціўніка.
Васля вайны У. А. Скугар працягваў ваенную службу. Скончыў вышэйшыя афіцэрскія курсы ВПС ВМФ у Маздоку. Праходзіў службу ў Адэсе і на авіябазе ў пасёлку Гвардзейскае (Крым). У 1955 годзе скончыў авіяцыйны факультэт Ваенна-паветранай акадэміі. Служыў у авіяцыйных частках Паўночнага флоту.
З 1961 года палкоўнік У. А. Скугар у запасе. Жыў у Сімферопалі. Да 1978 года працаваў у грамадзянскай авіяцыі — кіраўнік палётамі галоўнага аэрапорта Сімферопаля, намеснік начальніка па наземным службам аэрапорта. Ганаровы грамадзянін Аўтаномнай Рэспублікі Крым.
Канур
Канур (കണ്ണൂർ) — горад на поўначы штата Керала ў Індыі. Насельніцтва — 56 823 (2011 г.).
Гісторыя
Першыя пасяленні на месцы горада з'явіліся ў неаліце. Дакладны час заснавання не вядомы. Эліністычным мараплаўцам ён быў вядомы як Нау́ра. Каля VI ст. стаў сталіцай княства Калатхунаду. У 1498 г. сюды прыбыла партугальская экспедыцыя на чале Васка да Гама. У 1505 г. партугальцы заснавалі на поўнач ад горада крэпасць, захопленую ў 1663 г. галандцамі і ў 1790 г. — брытанцамі. Уладу ў горадзе захапіла мусульманская дынастыя, якая стварыла султанат Аракал. У 1792 г. Брытанская Ост-Індская кампанія канчаткова авалодала Канурам і ператварыла яго ў адзін з найбуйнейшых гандлёвых цэнтраў на поўдні Індыі.
Выхадцы з Канура ўдзельнічалі ў стварэнні Мусульманскай лігі і ў руху індыйскіх сацыялістаў. Падчас II Сусветнай вайны горад і навакольныя тэрыторыі моцна пацярпелі ад эпідэміі халеры. У 1945 — 1946 гг. тут адбываліся актыўныя выступленні супраць брытанскіх уладаў. Пасля абвяшчэння незалежнасці Індыі горад стаў часткай штата Керала.
Эканоміка
Канур — важны транспартны цэнтр Кералы, дзе працуюць порт і аэрапорт. Прамысловасць прадстаўлена тэкстыльнымі і харчовымі прадпрыемствамі. Развіваецца турызм.
Хрышчонавічы
Хрышчо́навічы (, Хрищеновичи) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Гусакі (Клецкі раён)
Гусакі́ (, Гусаки) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчэпіцкага сельсавета.
Васілеўшчына (Пастаўскі раён)
Васіле́ўшчына (, Василевщина) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варапаеўскага сельсавета.
Гусакі (Клецкі раён)
Гісторыя
У 1903—1907 гадах у вёсцы адбыліся выступленні сялян супраць гаспадара маёнтка Навадворкі памешчыка Абуховіча з-за спрэчных зямель. Землі ва ўрочышчы Сухорда, Маліннік і Асіннік да сялянскай рэформы 1861 года знаходзіліся ў карыстанні сялян, але пасля адмены прыгону адышлі да памешчыка ў якасці адрэзкаў. Спробы сялян вярнуць іх праз суд не мелі поспеху. З 1903 годзе ў час патраў праходзілі штогадвовыя сутычкі сялян з адміністрацыяй маёнтка. Аканом і вартаўнікі забіралі жывёлу, сяляне адбівалі яе. У 1905 годзе кожны раз, калі на спрэчных землях з'яўляліся панскія рабочыя, сяляне праганялі іх сілай. У ліпені і кастрычніку 1905 года сялян уціхамірвалі з дапамогай паліцыі. Напружанасць захоўвалася і надалей. У кастрычніку 1906 года гусакоўцы адабралі ў панскіх батракоў лес, высечаны ва ўрочышчы Маліннік і Асіннік, у красавіку 1907 года не дазволілі заараць урочышча Сухорда, разагналі паліцыю. 7 мая 1907 года, калі сяляне з дубінамі і каламі зноў рушылі на поле з намерам спыніць работы, шлях ім перагарадзіла паліцыя. Не звяртаючы ўвагі на пагрозы, сяляне (каля 300 чалавек) кінуліся на стражнікаў. Прагучалі выстралы, 2 чалавекі былі забіты, некалькі паранена. Сяляне вымушаны былі адступіць. У час пахавання загінуўшай Х. Бамбежкі на могілках адбыўся мітынг. На ім выступіў прадстаўнік Мінскай акруговай сялянскай арганізацыі РСДРП Л. І. Кучынскі, які гаварыў пра нябожчыцу як пра ахвяру паліцэйскага тэрору. Знясіленыя доўгай і безвыніковай барацьбой сяляне вымушаны былі згадзіцца на выкуп спрэчных зямель.
Васілеўшчына (Пастаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы, пазней у складзе гміны Варапаева Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Агароднікі (Ходараўскі сельсавет)
Агаро́днікі (, Огородники) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходараўскага сельсавета.
434
434 — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 434 год нашай эры, 434 год 1 тысячагоддзя, 34 год V стагоддзя, 4 год 4-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 5 год 430-х гадоў.
Ясуо Харуяма
(春山 泰雄; нар. — ) — былы японскі футбаліст. У 1927—1930 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Чашніцкі раённы гістарычны музей
Чашніцкі раённы гістарычны музей — музей у Чашніках. Пастанова бюро ЦК КПБ аб адкрыцці гістарычнага музея ў Чашніках прынята 15 жніўня 1987 г. Пад музей было выдзелена адно са старажытных памяшканняў — дом купца Гурэвіча, пабудаваны ў пачатку XX ст.
Адкрыццё экспазіцыі музея адбылося ў сакавіку 1991 года.
Экспазіцыя
Памяшканне музея падзяляецца на 6 залаў (ад старажытных часоў да нашых дзён).
У музеі распрацавана каля 50 тэм урокаў-экскурсій і тэматычных экскурсій. Сярод іх «З сівой мінуўшчыны Чашніччыны», «Старажытныя крывіцкія княствы Лукомскае і Чарэйскае», «Мястэчка Чашнікі і яго гістарычнае мінулае», «Археалагічныя помнікі на тэрыторыі Чашніччыны», «Нашы славутыя землякі» і інш. Распрацаваны і праводзяцца пешаходныя экскурсіі па г. Чашнікі: «Бярэзінская водная сістэма», «Радзіма старэйшага беларускага пісьменніка Янкі Журбы», «Спаса-Праабражэнская царква — помнік архітэктуры позняга класіцызму», «Абразы царквы» і інш. Цесная сувязь існуе паміж музеем і школамі.
Сцяпан Еўдакімавіч Савіцкі
Сцяпан Еўдакімавіч Савіцкі (, в. Вялікая Сліва, Слуцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі сілікатных і тугаплаўкіх неметалічных матэрыялаў, арганізатар адукацыі. Кандыдат тэхнічных навук (1955), прафесар (1971). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Вясёлае (Пухавіцкі раён)
Вясёлае (, Весёлое) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Бяляева (Угранскі раён)
Бяляева (Беляево) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Сцяпан Еўдакімавіч Савіцкі
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1951; аспірантура, 1954). Працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце (1954—1960), Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (1960—1965, загадчык кафедры агульнай хіміі), Віцебскім тэхналагічным інстытуце лёгкай прамысловасці (1965—1988, рэктар).
Бяляева (Угранскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вясёлае (Пухавіцкі раён)
Гісторыя
Паводле перапісу 1926 г. пасёлак.
Сцяпан Еўдакімавіч Савіцкі
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: агульная хімія; фізікахімія сілікатаў і тэхналогія шкла; педагогіка вышэйшай школы.
Вясёлае (Пухавіцкі раён)
Гісторыя
Пад час Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 г. да ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Невербальныя зносіны
Невербальныя зносіны — гэта камунікацыйнае ўзаемадзеянне паміж індывідамі без выкарыстання слоў (перадача інфармацыі або ўплыў адзін на аднаго праз вобразы, інтанацыі, жэсты, міміку, пантаміміку, змяненне мізансцэны зносін), гэта значыць без моўных і маўленчых сродкаў, прадстаўленых у прамой ці якой-небудзь знакавай форме. Інструментам такіх «зносін» становіцца цела чалавека, якое валодае шырокім дыяпазонам сродкаў і спосабаў перадачы інфармацыі ці абмену ёю, якая ўключае ўсе формы самавыяўлення чалавека. Распаўсюджаная рабочая назва, якая ўжываецца сярод людзей — невербаліка, або «мова цела». Псіхолагі лічаць, што правільная інтэрпрэтацыя невербальных сігналаў з'яўляецца найважнейшай умовай эфектыўных зносін.
Авангард чырвонай моладзі
Авангард Чырвонай Моладзі (Авангард Красной Молодёжи), (дата заснавання — 4 мая 1999 года) — радыкальна-камуністычная арганізацыя ў краінах былога СССР, пераважна маладзёжная. Старшыня — Сяргей Удальцоў. З 1999 па 2004 год з’яўлялася маладзёжным крылом «Працоўнай Расіі» Віктара Анпілава. З 2004 па 2006 год з’яўлялася маладзёжным крылом КПСС Алега Шэніна. З 2006 года — незалежная арганізацыя. Супрацоўнічае з апазіцыйнай расійскай кааліцыяй «Іншая Расія» (напрыклад, удзельнічае ў «Маршах нязгодных»), але не ўваходзіць у яе.
Ідэалогія
Ідэялогіяй АЧМ з'яўляецца марксізм-ленінізм, які з'яўляецца ідэйнай асновай творчасці і творчым метадам вырашэння жыццёва важных праблем сучаснасці. АЧМ бярэ прыклад з герояў-камсамольцаў, Фідэля Кастра, Чэ Гевары і іншых. АЧМ стаіць на пазіцыях класавага падыходу да з'яў грамадкага і палітычнага жыцця, пралетарскага інтэрнацыяналізму і савецкага патрыятызму.
Аддзяленні АЧМ за мяжой Расійскай Федэрацыі
Акрамя Расіі, АЧМ дзейнічае на тэрыторыі былога СССР (Беларусь, Латвія, Малдова, Украіна, Казахстан, Кіргізія).
435
435 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 435 год нашай эры, 435 год 1 тысячагоддзя, 35 год V стагоддзя, 5 год 4-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 6 год 430-х гадоў.
Хаім Маркелавіч Яноўскі
Хаім Маркелавіч Яноўскі (каля, г. Ваўкавыск — , г. Токіа, Японія) — грамадскі дзеяч, купец з Лодзі, родны брат шахматыста Давіда Яноўскага, старшыня Лодзінскага шахматнага сходу, спрыяў стварэньню так званай «Лодзінскай школы». Таксама пасьпяхова гуляў у шахматы, стаўшы чэмпіёнам Лодзі. Яму прыпісваюць таксама адкрыцьцё таленту польскага шахматыста Акібы Рубінштэйна.
Біяграфія
У 80-х гадах XIX стагоддзя пераехаў у Лодзь, а пасля заканчэння мясцовай школы прымаў актыўны ўдзел у эканамічным і грамадзкім жыцці горада. Ён быў саўладальнікам фірмы «Mordka». Як прызнаны адмыслоўца богаслужбовых спеваў, дырыжор хору і аркестра ў 1901 годзе быў адным з ініцыятараў стварэння габрэйскага літаратурна-музычнага таварыства «Hazomir», а ў 1907—1912 гадах узначальваў яго. Аказваў фінансавую падтрымку, дзякуючы яму пачалася кар’ера вядомага Лодзінскага спявака і кампазітара Абрахама Бер Бірнбаўма. Быў у Асацыяцыі габрэйскіх сярэдніх школ у Лодзі (з’яўляўся членам рады дырэктараў). У рэлігійным жыцці гміны служыў старэйшым у малітоўным доме на вуліцы Длугей.
З 1897 года удзельнічаў у шахматным жыцьці Лодзі. У 1897 годзе на першым чэмпіянаце горада заняў чацвёртае месца, праз год замацаваўся на чацвёртай пазіцыі. Найбольшага спартыўнага поспеху дасягнуў на чэмпіянаце Лодзі на рубяжы 1899 і 1900 года, калі ў групе з дзевяці гульцоў трыумфальна набраў 15,5 балаў з 16 магчымых. У наступныя гады паступова абмяжоўваў выступленні на турнірах, хоць ў 1905 годзе на буйным турніры заняў трэцяе месца сярод 22 гульцоў.
З пачатку XX стагоддзя прымаў актыўны ўдзел у арганізацыі шахматных мерапрыемстваў. Атрымаў у гэтым падтрымку з боку царскага афіцэра Канстанціна Міхайлавіча Манакіна, што ў 1903 годзе прывяло да стварэньня Лодзьскага Таварыства аматараў гульні ў шахматы. Першапачаткова быў гаспадаром клуба, а затым стаў яго віцэ-прэзідэнтам. У перыяд 1907—1912 гадоў — прэзідэнт клуба. У час свайго знаходжання на пасадзе арганізаваў турнір чэмпіёнаў. У наступныя гады па-ранейшаму актыўна ўдзельнічае ў працы Таварыства, запрашаў вядомых гульцоў і аказваў фінансавую падтрымку маладога таленавітага пакаленьня шахматыстаў. Грамадства прысвоіла яму званне ганаровага прэзідэнта.
Апошнім лодзьским шахматным акцэнтам Яноўскага стаў камандны матч з камандай Варшавы ў 1922 годзе.
Яноўскі з’ехаў з Польшчы, на працягу некаторага часу знаходзіўся ў Берліне, а затым адправіўся ў Японію.
Яго жонка Ганна працавала настаўнікам музыкі, памерла ў Лодзі 6 сакавіка 1900 года ва ўзросьце 26 гадоў. Сын Леон суправаджаў бацьку ў Японіі, быў прафесарам Такійскай кансерваторыі.
Памёр Хаім Яноўскі 10 студзеня 1935 года у Токіа. Пахаваны ў Ёкагаме.
Лю Шаацы
Лю Шаацы ( — ) — дзяржаўны дзеяч КНР, адзін з кіраўнікоў Камуністычнай партыі Кітая, старшыня КНР (1959—1968). Быў афіцыйна прызнаным спадчыннікам Маа Цзэдуна (у знак чаго партрэты абодвух правадыроў друкаваліся ў цэнтральных газетах на адным развароце і аднолькавага памеру), але падчас «культурнай рэвалюцыі» быў абвешчаны галоўным ворагам рэспублікі і трапіў пад рэпрэсіі.
Біяграфія
1921 год Лю правёў у Маскве, куды быў запрошаны ў складзе васьмі найбольш адораных выпускнікоў школы замежных моў. Разам з групай сяброў Саюза сацыялістычнай моладзі ён вучыўся ў Камуністычным універсітэце працоўных Усходу імя І. В. Сталіна.
Лю стаў лічыцца галоўнай фігурай у КПК пасля публікацыі ў 1939 годзе яго кнігі пад назвай «Як быць добрым камуністам». Ён пачаў паглыблена вывучаць марксізм-ленінізм, заняўся самаадукацыяй.
На з’ездзе Лю стаў трэцяй асобай у партыі пасля Маа Цзэдуна і Чжу Дэ. Падчас паездкі Маа ў Чунцын ў 1945 годзе Лю быў прызначаны яго намеснікам у Яньань. Пасля эвакуацыі Яньань ў 1947 годзе ў сувязі з аднаўленнем грамадзянскай вайны Лю мог прэтэндаваць на лідарства ў выпадку палону або смерці Маа. Пасля ўтварэння КНР ў 1949 годзе Лю стаў другім намеснікам старшыні і сакратаром ЦК КПК.
Публічныя заявы Лю на працягу 1950-х гг. адлюстроўвалі палітыку партыі і ўрада. Ён рабіў галоўны акцэнт на неабходнасці калектыўнага кіраўніцтва на чале з Маа Цзэдунам і лічыў, што ідэі Маа з’яўляюцца ключавымі для партыі, гэтак жа як і ў цэлым для ўсяго рэвалюцыйнага руху ў Паўднёва-Усходняй Азіі. У кастрычніку 1952 года Лю ездзіў у Маскву для ўдзелу ў 19-м з’ездзе КПСС. У 1957 годзе Лю замяшчаў Маа падчас яго паездкі ў Савецкі Саюз.
У 1959 годзе Лю змяніў Маа на пасадзе Старшыні КНР. Лю публічна падтрымаў палітыку «Вялікага скачка» (1958—1960). Пасля Лю стаў сумнявацца ў палітыцы Маа, асабліва пасля эканамічных няўдач з 1960 па 1962 гг.
У кастрычніку 1968 года ЦК КПК абвясціў Лю вінаватым у «контррэвалюцыйнай дзейнасці». Ён быў выключаны з партыі і зняты з усіх партыйных і дзяржаўных пасадаў. Адразу пасля гэтага ў газетах застракацелі загалоўкі, у якіх гаварылася, што яго злачынстваў дастаткова для смяротнага прысуду. Па падбухторванні Цзян Цын яго ўласная дачка была вымушана ўзначаліць кампанію па зрыньванні бацькі.
Цзян Цын
На працэсе прысуджаная да сьмяротнага пакарання, заменены на пажыццёвае зняволенне; вызвалена па стане здароўя і неўзабаве пасля вызвалення скончыла жыццё самагубствам у бальніцы.
Жылічы (Клецкі раён)
Жы́лічы (, Жиличи) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчэпіцкага сельсавета.
Да 25 красавіка 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Даматканавіцкага сельсавета.
1961 год у гісторыі кіно
1961 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
436
436 — высакосны год, пачаўся ў сераду. 436 год нашай эры, 436 год 1 тысячагоддзя, 36 год V стагоддзя, 6 год 4-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 7 год 430-х гадоў.
Сувойкі
Суво́йкі (Vorticella) — род кругараснічных інфузорый.
Апісанне
Даўжыня каля 150 мкм. Цела мае форму званочка. На пярэднім канцы (адаральная зона) размешчаны 2 рады раснічак (мембранелы), якія звычайна злучаны паміж сабой і закручаны ўлева. Каляротавая спіраль вядзе да ротавай адтуліны, дапамагае хапаць здабычу.
Пашырэнне
Адрозніваецца больш за 150 відаў. Пашыраны ў прэсных і марскіх водах. На Беларусі найчасцей адзначаецца.
Асаблівасці біялогіі
Сядзячыя жывёлы, прымацоўваюцца да субстрату сцяблінкай, якая можа скарачацца.
Кормяцца дробнымі, завіслымі ў вадзе арганічнымі часцінкамі (бактэрыямі, дэтрытам і інш.). Прыродныя фільтратары вадаёмаў. Некаторыя сувойкі з'яўляюцца вонкавымі паразітамі рыб.
Пры бясполым размнажэнні ўтвараюцца «бадзяжкі», якія свабодна плаваюць, затым прымацоўваюцца да субстрату. Вядомы полавы працэс — кан’югацыя.
437
437 — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 437 год нашай эры, 437 год 1 тысячагоддзя, 37 год V стагоддзя, 7 год 4-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 8 год 430-х гадоў.
11-ы асобны гвардзейскі мотастралковы Енакіеўска-Дунайскі полк
11-ы асобны гвардзейскі мотастралковы Енакіеўска-Дунайскі полк — тактычнае фармаванне народнай міліцыі Данецкай Народнай Рэспублікі.
Умоўнае Найменне-вайсковая частка № 08818 (в/ч 08818). Скарочанае найменне — '''11 гв. амсп'''.
Гістарычным папярэднікам з’я ўляецца Брыгада (першапачаткова, батальён) «Усход» — узброенае фармаванне Данецкай Народнай Рэспублікі, якое ўдзельнічала ва ўзброеным канфлікце на ўсходзе Украіны.
Былы камандзір брыгады «Усход» — Аляксандр Хадакоўскі, былы камандзір спецпадраздзялення «Альфа» Упраўлення СБУ Данецкай вобласці. Па словах самога Хадакоўскага, батальён быў сфарміраваны ў пачатку мая 2014 года з актывістаў грамадскага руху «Патрыятычныя сілы Данбаса», якое ён стварыў і ўзначаліў у пачатку сакавіка 2014 года.
Касцёл Святога Мацвея Апостала (Старогард Гданьскі)
Касцёл Святога Мацвея Апостала — каталіцкі мураваны храм у г. Старогард Гданьскі у Польшчы.
Гісторыя
Каталіцкая парафіі была створана ў XII ст. Буданак касцёла быў пабудаваны ў 1311—1339 гадах. У часы рефармацыі належыў пратэстантам, а ў 1598 годзе быў пераданы каталікам.
Баяркі
Баяркі́ (, Боярки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходараўскага сельсавета.
Джыл Айрленд
Джыл Дораці Айрленд (Jill Dorothy Ireland;,  — , ) — англійская і амерыканская актрыса.
Кар’ера
Пасля пераезду ў Галівуд Айрленд пачала здымацца ў серыялах. У 1964—1967 гадах яна знялася ў 5 эпізодах серыяла «Чалавек з А. Н. К. Л.».
У канцы 1970-х гадоў Айрленд працавала супрадзюсарам некаторых кінафільмаў. Таксама ў 1977 годзе яна запісала альбом «Прывітанне і Бывай».
Асабістае жыццё
У 1957 годзе Айрленд выйшла замуж за акцёра Дэвіда Мак-Калума. У гэтым шлюбе ў іх было тры сыны — Пол, Валентайн і іх прыёмны сын Джэйсан Мак-Калум, які памёр ад перадазіроўкі лекаў у 1989 годзе. Мак-Калум і Айрленд развяліся ў 1967 годзе.
У 1968 годзе Айрленд стала жонкай Чарлза Бронсана. Пазнаёміліся яны некалькімі гадамі раней, калі Бронсан і Мак-Калум разам здымаліся ў фільме «Вялікія ўцёкі». У пары было дзве дачкі: родная Зулейка і прыёмная Катрына. Разам пара заставалася да самай смерці Джыл у 1990 годзе.
Сартулы
Сарту́лы (Сартуул) — найбуйнейшая група паўднёвых манголаў. У Расіі разглядаюцца як этнічная група буратаў. Жывуць таксама ў Манголіі і Кітаі. Агульная колькасць у Манголіі (2010 г.) — 1286 чал.
Сартулы насяляюць заходнія раёны Манголіі, адзінай краіны, дзе вядзецца іх колькасны ўлік як асобнай этнічнай групы. У Кітаі яны жывуць у Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёне і ва Унутранай Манголіі. У Расіі — на поўдні Бураціі.
Прынята лічыць, што сартулы — нашчадкі сарт, сярэднеазіяцкага насельніцтва іранскага і цюркскага паходжання, якое трапіла на захад Манголіі ў часы Чынгісхана ў якасці ваеннапалонных або пазней як гандляры і вандроўнікі. Яны знаходзіліся пад уплывам іншых манголаў, займаліся пераважна жывёлагадоўляй, трымалі кароў і якаў.
У канцы XVII ст. падчас сутыкнення паміж джунгарамі і халха-манголамі былі вымушаны пакінуць першапачатковы рэгіён свайго рассялення, мігрыраваць у Бурацію і сучасныя вобласці Сіньдзяна і Унутранай Манголіі.
Сартулы размаўляюць на мангольскай мове, маюць племянны татэм — ваўка, лічацца добрымі рамеснікамі, спавядаюць будызм, не ўжываюць у ежу вараную кроў. Апошняе разглядаецца як адзіны культурны элемент, які сартулы захавалі ад сярэднеазіяцкіх продкаў.
Ліпка
Лі́пка (, Липка) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчэпіцкага сельсавета.
Багатыр (Угранскі раён)
Багатыр (Богаты́рь) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
438
438 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 438 год нашай эры, 438 год 1 тысячагоддзя, 38 год V стагоддзя, 8 год 4-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 9 год 430-х гадоў.
Allium croaticum
Батанічнае апісанне
Цыбульны геафіт.
Цвіце ў пачатку лета.
Лік храмасом-2n=16, дыплоід. Меркавана блізкі і іншым роднасным апошняму відам.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Расце на вапнавых асыпках.
Аляксандр Мікалаевіч Аляксандраў
Аляксандр Мікалаевіч Аляксандраў (нар., Мінск) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
У 1977 годзе скончыў Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча, у 1981 годзе — Свярдлоўскай вышэйшае ваенна-палітычнае танка-артылерыйскае вучылішча, у 1995 годзе — ваенны ўніверсітэт Расійскай Федэрацыі. У 1989—1991 гадах праходзіў навучанне ў ваеннай акадэміі Рэвалюцыйных Узброеных Сіл Рэспублікі Куба.
У 1981—1997 гадах — служба на розных афіцэрскіх пасадах у войсках Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. У 1997—2013 гадах — служба на розных афіцэрскіх пасадах у цэнтральным апараце Міністэрства абароны і Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. У 2005—2008 гадах — аташэ па пытаннях абароны, ваенны і ваенна-паветраны аташэ пры Пасольстве Рэспублікі Беларусь у ЗША. У 2010—2013 гадах — аташэ па пытаннях абароны, ваенны і ваенна-паветраны аташэ пры Пасольстве Рэспублікі Беларусь у Баліварыянскай Рэспубліцы Венесуэла. У ліпені 2013- лютым 2015 года — начальнік упраўлення ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва і развіцця экспарту Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь. З лютага 2015 па чэрвень 2015 года — Пасол па асобых даручэньнях Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. 25 чэрвеня 2015 г. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Куба.
1942 год у гісторыі кіно
1942 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Войнеўка
Во́йнеўка (, Войневка) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варапаеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Высокае (Знаменскае сельскае паселішча)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.