cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сяргей Агафонавіч Лупікаў
Біяграфія
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені, Славы 1-й, 2-й, 3-й ступені, медалямі.
Ларыса Аляксандраўна Ярмоліна
Ларыса Аляксандраўна Ярмоліна (, г., цяпер Гомельская вобласць — ) — беларуская актрыса, тэатральны дзеяч. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1949).
Творчасць
Характарная актрыса. Лепшыя сцэнічныя вобразы вызначаліся выразнасцю, дакладнасцю знешняга малюнка: Ядвіга («Салавей» З. Бядулі), Кацярына Жарнасек («Кацярына Жарнасек» М. Клімковіча), Любоў («Апошнія» М. Горкага), Люсіль («Мяшчанін у дваранах» Мальера).
Ганконг
, скарочана  — спецыяльны адміністрацыйны раён Кітайскай Народнай Рэспублікі, адзін з вядучых фінансавых цэнтраў Азіі і свету.
Ганконг (Сянган) размешчаны на Каўлунскім паўвостраве, з захаду, які з поўдня і ўсходу абмываецца Паўднёва-Кітайскім морам, а таксама на больш за 260 астравах, найбольш буйнымі сярод якіх з’яўляюцца Ганконг (месцазнаходжанне органаў вярхоўнай улады і фінансавага цэнтра тэрыторыі), Лантау і Лама. На поўначы Ганконг мяжуе з адменнай эканамічнай зонай Шэньчжэнь у складзе кітайскай правінцыі Гуандун. Ганконг прынята дзяліць на тры часткі: уласна востраў Ганконг, Каўлун і Новыя Тэрыторыі. Ганконг уваходзіць у рэгіён дэльты ракі Чжуцзян, размяшчаючыся на левым беразе яе вусця.
У 1842 годзе Ганконг быў захоплены Вялікабрытаніяй і заставаўся яе калоніяй да 1997 года, калі Кітайская Народная Рэспубліка атрымала суверэнітэт над тэрыторыяй. Паводле сумеснай кітайска-брытанскай дэкларацыі і Асноўнага закона Ганконга, тэрыторыі падана шырокая аўтаномія да 2047 года, гэта значыць на працягу 50 гадоў пасля перадачы суверэнітэту. У рамках курсу «Адна краіна — дзве сістэмы» і «Сянганам кіруюць самі сянганцы ва ўмовах высокай ступені аўтаноміі» на працягу гэтага перыяду Цэнтральны народны ўрад КНР бярэ на сябе пытанні абароны і знешняй палітыкі тэрыторыі, у той час як Ганконг пакідае за сабой кантроль над заканадаўствам, паліцэйскімі сіламі, грашовай сістэмай, пошлінамі і іміграцыйнай палітыкай, а таксама захоўвае прадстаўніцтва ў міжнародных арганізацыях і мерапрыемствах.
Гісторыя
Найбольш раннія выяўленыя чалавечыя паселішчы на тэрыторыі сучаснага Ганконга адносяцца да палеаліту. Гэты рэгіён упершыню ўвайшоў у склад Кітая падчас кіравання дынастыі Цын, а ў часы дынастыяў Тан і Сун служыў гандлёвым портам і ваенна-марской базай. Першым еўрапейцам, чый візіт у гэты рэгіён быў задакументаваны, быў Жоржы Альварэш у 1513 годзе. Пасля адкрыцця філіяла Брытанскай Ост-Індскай кампаніі ў Кантоне (Гуанчжоу) у рэгіёне стала расці прысутнасць брытанцаў.
З пачатку XIX стагоддзя брытанцы пачынаюць актыўна ўвозіць у Кітай опіум. У 1839 годзе цынскі двор наклаў забарону на ўвоз опіуму, і Вялікабрытанія пачалі супраць Кітая Першую Опіумную вайну. Востраў Ганконг была ўпершыню акупавана брытанцамі ў 1841 годзе, а пад канец вайны ў 1842 годзе афіцыйна перайшоў пад брытанскі суверэнітэт паводле Нанкінскай дамовы. Яшчэ праз год на востраве быў заснаваны горад Вікторыя, а тэрыторыя атрымала афіцыйны статус калоніі кароны (адпавядае цяперашнім «заморскім тэрыторыям»). У 1860 годзе пасля паражэння Кітая ў Другой Опіумнай вайне тэрыторыі Каўлунскага паўвострава на поўдзень ад Баўндары-стрыт і вострава Каменярэзаў былі перададзены ў вечнае валоданне Вялікабрытаніі паводле Пекінскага дагавора. У 1898 годзе Вялікабрытанія ўзяла ў Кітая ў арэнду на 99 гадоў прылеглую тэрыторыю на поўначы Каўлунскага паўвострава і востраў Лантау, якія атрымалі назву Новыя Тэрыторыі.
Ганконг быў абвешчаны порта-франка, каб палегчыць выкананне ролі грузаперевалачной базы Брытанскай імперыі ў Паўднёваўсходняй Азіі. У 1910 годзе адчынілася Каўлун-Кантонская чыгунка, якая звязвала Гуанчжоу і Каўлун. Яе канчатковая станцыя размяшчалася ў раёне Чымсачэй. У калоніі была ўведзена брытанская сістэма адукацыі. У XIX стагоддзі мясцовае кітайскае насельніцтва амаль не мала зносін з заможнымі еўрапейцамі, якія жылі ля падножжа піка Вікторыя.
Падчас Другой сусветнай вайны 8 снежня 1941 года Японская імперыя ўварвалася ў Ганконг. Ганконгская бітва скончылася 25 снежня паражэннем брытанскіх і канадскіх сіл, якія баранілі калонію. Падчас японскай акупацыі Ганконга частай з’явай быў недахоп харчу, які суправаджаўся гіперінфляцыяй, якая была выклікана прымусовым абменам валюты на ваенныя банкноты. Насельніцтва Ганконга, якое да вайны складала 1,6 млн чалавек, да 1945 года паменшылася да 600 тыс. 15 жніўня Японія капітулявала, і Вялікабрытанія аднавіла суверэнітэт над Ганконгам.
Дзякуючы росту колькасці насельніцтва і таннасці працоўнай сілы тэкстыльная вытворчасць і іншыя галіны прамысловасці хутка раслі. Разам з індустрыялізацыяй асноўным рухавіком эканомікі стаў экспарт на вонкавыя рынкі. Дзякуючы росту прамысловай вытворчасці стабільна падвышаўся ўзровень жыцця. Будаўніцтва жылога мікрараёна Сэк Кіп Мэй Эстэйт адзначыла пачатак праграмы будаўніцтва грамадскіх жылых мікрараёнаў. У 1967 годзе Ганконг пагрузіўся ў хаос вулічных беспарадкаў. Пад уплывам левых сіл, натхнёных распачатай на мацерыку Культурнай рэвалюцыяй, працоўная стачка ператварылася ў жорсткае паўстанне супраць каланіяльнага ўрада, якое працягвалася да канца года.
У 1974 годзе Незалежная камісія па прадухіленні карупцыі, якой атрымалася звесці да мінімуму карупцыю ў дзяржаўным апараце. Пасля пачатку рэформ у Кітаі ў 1978 годзе Ганконг стаў асноўнай крыніцай замежных інвестыцый у Кітай. Праз год ушчыльную да паўночнай мяжы Ганконга на тэрыторыі правінцыі Гуандун была адчынена першая ў Кітаі адмысловая эканамічная зона Шэньчжэнь. Доля тэкстыльнай і вытворчай галін у эканоміцы Ганконга паступова памяншалася, аддаючы першынство фінансам і банкаўскаму сектару. Пасля заканчэння В’етнамскай вайны ў 1975 годзе ўладам Ганконга спатрэбілася яшчэ 25 гадоў для рашэння праблемы вяртання на радзіму в’етнамскіх уцекачоў.
У святле сканчэння праз 20 гадоў тэрміну арэнды Новых Тэрыторый урад Вялікабрытаніі з пачатку 1980-х гадоў стаў абмяркоўваць з уладамі КНР праблему суверэнітэту Ганконга. У 1984 годзе дзве краіны падпісалі Сумесную кітайска-брытанскую дэкларацыю, паводле якой у 1997 годзе павінна была адбыцца перадача ўлады над усёй тэрыторыяй Ганконга на карысць КНР. У дэкларацыі гаварылася, што Ганконг павінен здабыць статус адмысловага адміністрацыйнага раёна ў складзе КНР, які дазволіць яму захоўваць свае законы і высокую ступень аўтаноміі на працягу як мінімум 50 гадоў пасля перадачы. Шматлікія жыхары Ганконга не былі ўпэўнены ў тым, што гэтыя абяцанні будуць выкананыя і палічылі за лепшае эміграваць, асабліва пасля жорсткага разгону студэнцкай дэманстрацыі ў Пекіне ў 1989 годзе.
У 1990 годзе быў зацверджаны Асноўны закон Ганконга, які павінен быў выконваць ролю канстытуцыі пасля перадачы суверэнітэту. Нягледзячы на сур’ёзныя пярэчанні Пекіна, губернатар Ганконга Крыс Патэн правёў рэформу працэсу выбару Заканадаўчай рады Ганконга, дэмакратызаваўшы яго. Перадача суверэнітэту над Ганконгам была здзейснена апоўначы 1 ліпеня 1997 года, яе суправаджала ўрачыстая цырымонія перадачы Ганконга ў Цэнтры кангрэсаў і выставак Ганконга. Дун Цзяньхуа стаў першым Галоўным міністрам Адміністрацыі САР Ганконг.
У 1997 года на эканоміку Ганконга сур’ёзны негатыўны ўплыў аказаў азіяцкі фінансавы крызіс 1997 года, які ўдарыў па шматлікіх усходнеазіяцкіх рынках. У тым жа годзе ў Ганконгу было зафіксавана першае заражэнне чалавека вірусам птушынага грыпу H5N1. У 1998 годзе пасля шасці гадоў будаўніцтва ў рамках Цэнтральнай праграмы будаўніцтва аэрапорта быў адкрыты новы Міжнародны аэрапорт Ганконга. Гэты праект быў часткай амбіцыйнай стратэгіі развіцця партоў і аэрапортаў, складзенай у пачатку 1980-х.
У першай палове 2003 года ў Ганконгу адбылася эпідэмія віруса атыповай пнеўманіі. Дун Цзяньхуа быў раскрытыкаваны і абвінавачаны ў памылках у пераадоленні азіяцкай фінансавай крызы 1997 года і непрыняцці належных мераў у дужанні з атыповай пнеўманіяй. У тым жа 2003 годзе адміністрацыя Дуна Цзяньхуа спрабавала правесці прыняцце артыкула № 23 Асноўнага закона Ганконга, якая давала магчымасць для парушэння волі жыхароў. У выніку паўмільённых дэманстрацый пратэсту адміністрацыя была вымушана адмовіцца ад гэтых планаў. У 2004 годзе падчас такіх жа масавых дэманстрацый жыхары Ганконга патрабавалі ўводзіны ў 2007 годзе ўсеагульных выбараў падзелу САР. У сакавіку 2005 года па просьбе кітайскага кіраўніцтва Дун Цзяньхуа сышоў у адстаўку. Адразу пасля адстаўкі Дуна Цзяньхуа гэта месца заняў яго намеснік Дональд Цанг. 25 сакавіка 2007 года Дональд Цанг быў пераабраны на другі тэрмін. Ад 2012 года пасаду займае CY Leung.
Акцыі масавага грамадзянскага непадпарадкавання пачаліся ў Ганконгу ў знак пратэсту супраць рашэння ўрада Кітая паводле прапанаванай выбарчай рэформы, якая мае адбыцца да 2017 года. Ганконгская федэрацыя студэнтаў пачала пратэставаць каля штаб-кватэры ўраду 22 верасня 2014 года, патрабуючы прадухіліць рэформу, якая значна скарачае дэмакратычныя правы рэгіёна.
У чэрвені 2019 г. у Ганконгу зноў пачаліся масавыя пратэсты супраць ініцыяванага мясцовымі ўладамі законапраекта, які ставіць мэтай наладзіць механізм выдачы з Ганконга ў мацерыковы Кітай для судовага пераследу асоб, якія падазраюцца ў парушэнні законаў КНР або якія знаходзяцца ў вышуку.
Урад і палітыка
Паводле Асноўнага закона, які выконвае ролю канстытуцыі САР Ганконг, мясцовыя ўлады захоўваюць суверэнітэт над усімі пытаннямі і справамі тэрыторыі за выключэннем абароны і вонкавай палітыкі. Пакуль Ганконг быў калоніяй, яго губернатара прызначала каралева Вялікабрытаніі. Пасля вяртання гэтай тэрыторыі пад юрысдыкцыю Кітая яе ўзначальвае Галоўны міністр Адміністрацыі Ганконга. Яго абірае Камітэт па выбарах Галоўнага міністра Адміністрацыі Ганконга, які складаецца з 800 чалавек, якія ўяўляюць ганконгскую дзелавую эліту. Усе астатнія дзяржаўныя служачыя як выканаўчай, так і заканадаўчай галін улады альбо прызначаюцца Галоўным міністрам Адміністрацыі (прама або ўскосна) альбо выбіраюцца выбаршчыкамі. У тэорыі такая дамова павінна гарантаваць практычна поўную незалежнасць палітычнай, культурнай, заканадаўчай і эканамічнай інфраструктуры Ганконга ад мацерыковага Кітая. Аднак на практыцы Пекін часта вінавацяць у празмерным умяшанні ва ўнутраныя справы Ганконга, пераходзячым межы, вызначаныя Асноўным законам.
З 16 чэрвеня 2005 года пасада Галоўнага міністра Адміністрацыі Ганконга займае Дональд Цанг. Яго абраў камітэт выбаршчыкаў, прызначаных Пекіном з ліку ганконгскай дзелавой эліты. Да перадачы Ганконга Кітая ў 1997 годзе Дональд Цанг займаў пасаду Галоўнага сакратара Адміністрацыі Ганконга ў каланіяльным урадзе. 24 чэрвеня 2005 года ён афіцыйна ўступіў у цяперашнюю пасаду. На ёй ён замяніў Дуна Цзяньхуа, які пайшоў з паста раней пакладзенага часу па стане здароўя (па іншых звестках, у выніку ціска грамадскасці), таму спачатку Дональд Цанг павінен быў «дапрацаваць» за Дуна яго тэрмін, што сканчаецца 30 чэрвеня 2007 года, паводле тлумачэння Прыкладанні I і артыкулы № 46 Асноўнага закона Ганконга.
Выбары новага Галоўнага міністра 852-мясцовым Выбарчым камітэтам павінны былі адбыцца 10 ліпеня 2005 года, але ўжо 16 чэрвеня Дональд Цанг быў абвешчаны пераможцам, паколькі ён быў адзіным кандыдатам, за вылучэнне якога прагаласавалі неабходныя 100 членаў Выбарчага камітэта. Першым Галоўным міністрам Ганконга быў мільярдэр Дун Цзяньхуа, кандыдатуру якога прапанавалі ўлады КНР. Яго абіраў камітэт з 400 выбаршчыкаў, 1 ліпеня 1997 года ён афіцыйна ўступіў у пасаду. У ліпені 2002 года мінуў яго першы пяцігадовы тэрмін, і ён таксама быў аўтаматычна пераабраны як адзіны намінаваны кандыдат. Гэта дало падставу крытыкам казаць аб тым, што камітэт не абіраў, а фактычна двойчы аформіў прызначэнне кандыдатуры Пекіна.
У 1996 годзе ў КНР быў створаны Часавы заканадаўчы збор Ганконга, і пасля перадачы Ганконга Кітаю ў 1997 годзе яно пераехала ў Ганконг. Часавы збор адмяніла некалькі законаў, прынятых усенародна абраным у 1995 годзе каланіяльным Заканадаўчым зборам. Часавы збор прыняло шэраг законаў, у тым ліку Закон аб грамадскім парадку, паводле якога, для правядзення любога мерапрыемства з колькасцю ўдзельнікаў больш 30 патрабавалася дазвол паліцыі. Выбары ў Заканадаўчы збор Ганконга былі праведзены 24 мая 1998 года, 10 верасня 2000 года і 12 верасня 2004 годзе. Наступныя выбары запланаваныя на 2008 год. Паводле Асноўнага закона, у Заканадаўчым зборы сучаснасці трэцяга склікання 25 месцаў адведзена дэпутатам ад геаграфічных акруг і 30 месцаў ад функцыянальных акруг. Нягледзячы на незадаволенасць дэмакратычнай апазіцыі сістэмай функцыянальных акруг, якая дае права вельмі невялікай колькасці выбаршчыкаў (ледзь больш 100 тыс.) абіраць палову дэпутатаў парламенту, якія прайшлі ў 1998, 2000 і 2004 гадах выбары былі ацэнены назіральнікамі як вольныя і адкрытыя.
Нягледзячы на тое, што Ганконг не з’яўляецца незалежнай дзяржавай, ён карыстаецца правам незалежнага ўдзелу ў такіх міжнародных арганізацыях і мерапрыемствах, як Азіяцка-Ціхаакіянскае эканамічнае супрацоўніцтва або Алімпійскія гульні, але пасля 1997 года афіцыйная назва яго дэлегацый было змененая на «Ганконг, Кітай». Ганконг таксама ўдзельнічае ў некаторых міжнародных мерапрыемствах шляхам уключэння свайго дэлегата ў групу прадстаўнікоў КНР.
Адміністрацыйны падзел
Кожны раён кіруецца раённым сходам, якія даюць парады ўраду Ганконга па пытаннях мясцовага кіравання, дзейнасці грамадскіх устаноў, праграм развіцця раёнаў, культурных мерапрыемстваў і аховы навакольнага асяроддзя. За каардынацыю дзеянняў раённых уладаў і інфармаванне насельніцтва аб планах і дзеяннях ураду адказны Дэпартамент унутраных спраў. Ён ажыццяўляе зносіны з насельніцтвам праз органы адпаведных раёнаў.
Геаграфія
Ганконг складаецца з вострава Ганконг, вострава Лантау, паўастрава Каўлун, Новых Тэрыторый, а таксама каля 260 малых астравоў. Новыя Тэрыторыі прымыкаюць з поўначы да паўвострава Каўлун, і за іх паўночнай мяжой ракой Шэньчжэнь.
Усяго да Ганконга належаць 262 вострава ў Паўднёвакітайскім моры, найбуйнейшы з якіх — востраў Лантау. Другі па велічыні і першы па насельніцтве — востраў Ганконг, у той час як востраў Аплэйчау (鴨脷洲) з’яўляецца самым густанаселеным востравам у свеце.
Назва «Ганконг» літаральна азначае «пахучая гавань» і паходзіць ад назвы мясцовасці ў сучасным раёне Абердзін на востраве Ганконг. Тут калісьці гандлявалі вырабамі з духмянай драўніны і пахамі. Вузкая палоска вады, якая падзяляе Ганконг і паўвостраў Каўлун, носіць назву бухта Вікторыя. Гэта адзін з найглыбейшых натуральных марскіх партоў у свеце.
Партыя рэформаў Эстоніі
Партыя была заснавана ў 1994 годзе Сіймам Каласам, тагачасным прэзідэнтам Банка Эстоніі, як аддзел ад Нацыянальнай кааліцыйнай партыі Pro Patria. Паколькі Партыя рэформаў удзельнічала ў большасці ўрадавых кааліцый Эстоніі з сярэдзіны 1990-х гадоў, яе ўплыў быў значным, асабліва ў дачыненні да свабоднага рынку Эстоніі і палітыкі нізкага падаткаабкладання. Партыя з’яўляецца паўнапраўным членам Ліберальнага інтэрнацыяналу з 1996 года, з’яўляючыся назіральнікам у 1994—1996 гадах, і паўнапраўным членам Альянсу лібералаў і дэмакратаў Еўропы (ALDE). Лідары Партыі рэформаў Сійм Калас, Тааві Рыйвас, Андрус Ансіп і Кая Калас займалі пасады прэм’ер-міністраў Эстоніі. З 8 ліпеня 2022 года партыя была старшым партнёрам у кааліцыйным урадзе з Ісамаа і Сацыял-дэмакратычнай партыяй.
Ганконг
Геаграфія
Нягледзячы на рэпутацыю Ганконга як высокаўрбанізаванай тэрыторыі, улады Ганконга надаюць вялікую ўвагу экалогіі і азеляненню. Вялікая частка Ганконга па-ранейшаму застаецца незасвоенай, паколькі на ёй пераважаюць груды і горы з стромкімі схіламі. З 1104 км плошчы Ганконга засвоена меней за 25 %. Астатняя частка тэрыторыі пакрытая зелянінай, з яе каля 40 % абвешчана зонамі адпачынку і запаведнікамі. Вялікая частка гарадской забудовы тэрыторыі размешчаная на паўвостраве Каўлун і паўночным узбярэжжы астравы Ганконг, а таксама ў населеных пунктах, расцярушаных па Новых Тэрыторыях.
Дзякуючы доўгай няправільнай звілістай берагавой лініі Ганконг валодае мноствам бухтаў, рэк і пляжаў. Нягледзячы на багацце зеляніны і воды ў Ганконгу, экалагічныя праблемы гораду выклікаюць усё вялікую трывогу, а па якасці паветра горад займае адно з апошніх месцаў. Каля 80 % смогу Ганконга адбываецца з іншых раёнаў дэльты ракі Чжуцзян, гэта значыць з мацерыковага Кітая.
Ганконг размешчаны ў 60 км да ўсходу ад Макаа, на процілеглым беразе вусця ракі Чжуцзян. На поўначы ён мяжуе з горадам Шэньчжэнь правінцыі Гуандун. Найвышэйшая кропка Ганконга — гара Таймашань на Новых Тэрыторыях, яе вышыня — 958 м. На тэрыторыі Ганконга таксама ёсць нізіны, яны размешчаныя ў паўночна-заходняй частцы Новых Тэрыторый.
Клімат
Клімат Ганконга субтрапічны, мусоны. Прахалодная і сухая зіма доўжыцца са снежня па сакавік. Вясна і лета ў Ганконгу спякотныя, вільготныя і дажджлівыя, восень — цёплая, сонечная і сухая. Гэтак розны клімат у розныя часы года тлумачыцца розным кірункам ветру, характэрным для кожнага сезона. Улетку і ў раннюю восень праз Ганконг могуць праходзіць трапічныя цыклоны (тайфуны). Геалагічна зямля пад Ганконгам стабільная ўжо на працягу мільёнаў гадоў, аднак пасля моцных дажджоў могуць здарацца апоўзні. Флора і фаўна Ганконга зведалі сур’ёзныя змены з прычыны змены клімату, узроўню мора і ўплыву чалавека.
Абсерваторыя Ганконга — дзяржаўная ўстанова, на якую ўскладзеная праца па складанні метэаралагічных прагнозаў, папярэджанняў аб пагодных катаклізмах і геафізічнаму даследаванню тэрыторыі Ганконга.
Найвышэйшая тэмпература, зафіксаваная за гісторыю назіранняў у Ганконгу, складае 38 °C, а самая нізкая — ?4 °C. У той жа час найвышэйшая і самая нізкая тэмпературы, зафіксаваныя Абсерваторыяй Ганконга адпаведна складаюць 36,1 °C 19 жніўня 1900 года і 18 жніўня 1990 года, а таксама 0,0 °C 18 студзеня 1893 года. Сярэдняя тэмпература самага халоднага месяца студзеня складае 16,1 °C, а сярэдняя тэмпература самага спякотнага месяца ліпеня складае 28,7 °C.
Ганконг размешчаны трохі паўднёвей Тропіка Рака, знаходзячыся па шыраце блізка да такіх гарадоў, як Гавана, Мека, Калькута. Узімку горад знаходзіцца ва ўладзе моцнага халоднага сіверу, а ўлетку дзьме цёплы вільготны паўднёва-заходні вецер. У такім клімаце можа расці трапічны лес.
Эканоміка
Аснова эканомікі Ганконга была створана на шматгадовым гандлі кітайскімі таварамі з усім светам, а таксама на прынцыпах вольнага рынку, нізкіх падаткаў і неўмяшальніцтва ўладаў у эканоміку. Шмат гадоў горад з’яўляецца гандлёва-фінансавым цэнтрам Азіі. Ключавую ролю ў развіцці эканамічных стасункаў Ганконга выконвае Савет развіцця гандлю Ганконга (Hong Kong Trade Development Council, 香港貿易發展局). У горадзе знаходзіцца штаб-кватэры шматлікіх міжнародных арганізацый, банкаў, транснацыянальных карпарацый.
Ганконг мае высокі паказчык Каэфіцыента Джыні — 53 балы.
У дакладзе «Індэкс эканамічнай свабоды за 2006 год» Ганконг заняў першае месца ў свеце. ВУП на душу насельніцтва складае $37 400 і з’яўляецца 8-м паказчыкам у свеце і 1-м у Азіі. З 1989 па 1997 год штогадовы рост эканомікі складаў 5 %. Азіяцкі фінансавы крызіс 1998 года вельмі зашкодзіў эканоміцы Ганконга. Але ўжо ў 2000 годзе рост эканомікі склаў 10 %.
Вялікую ролю ў эканоміцы Ганконга займаюць турысты, якія прыязджаюць з усяго свету. У апошнія гады ўсю больш турыстаў прыязджае з кантынентальнага Кітая.
Ганконг пры насельніцтве 7 млн чалавек займае самыя высокія радкі ў свеце па экспарце і імпарце на чалавека.
Кастылева (Смаленская вобласць)
Кастылева (Костылево) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Ганконг
Эканоміка
У 2004 годзе колькасць працаздольнага насельніцтва складала 3,26 млн чалавек. Працаўладкаванне мела наступную будову: прамысловасць — 5,2 %; будаўніцтва — 8,2 %; гандаль, турызм — 31,5 %; транспарт — 11,3 %; фінансавы сектар — 15,6 %; паслугі — 28,2 %. У Ганконгу не існуе абмежаванняў на мінімальны заробак.
Электрычнасць выпрацоўваецца на электрастанцыях, якія спажываюць імпартаваныя нафтапрадукты. Значная доля электрычнасці імпартуецца з Кітая.
Ганконг мае няшмат зямлі, прыдатнай для сельскай гаспадаркі, таму яна не атрымала развіцця. Прадукцыя сельскай гаспадаркі складае толькі 8 % агульнай вытворчасці. У асноўным вырошчваецца рыс, садавіна, кветкі.
Дэмаграфія
Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва Ганконга адна з самых вялікіх у свеце. На 100 ганконгскіх жанчын прыходзіцца 94 немаўляты. Нягледзячы на гэта, насельніцтва горада пастаянна ўзрастае з прычыны высокай міграцыі. У 2016 годзе Сянган (Ганконг), апярэдзіўшы Японію і Італію, заняў першае месца па працягласці жыцця ў свеце, мужчыны ў Сянгане ў сярэднім жывуць 81,3 года, жанчыны — 87,3.
Нягледзячы на шчыльнасць насельніцтва горад мае шмат паркаў, лясных зон. Большасць жыхароў жыве ў шматпавярховых дамах, карыстаецца кантонскім дыялектам кітайскай мовы, англійская мова ўжываецца ў асноўным на працы. Згодна з перапісам насельніцтва 1996 года 3,1 % насельніцтва назвалі англійскую мову мовай штодзённых зносін, 34,9 % назвалі англійскую мову другой мовай.
У Ганконгу абвешчана свабода веравызнанняў. Большасць насельніцтва прытрымліваецца традыцыйных кітайскіх веравызнанняў: будызму, канфуцыянства, даасізму. 10 % насельніцтва — хрысціяне. Хрысціянская абшчына падзелена на каталікоў і пратэстантаў. Таксама ёсць каля 70 000 мусульман і 2000—3000 іўдзеяў.
Каля 95 % насельніцтва — кітайцы, 1,5 % еўрапейцы. Самыя вялікія імігранцкія абшчыны гэта: філіпінцы (133 000 чалавек), інданезійцы (95 500 чалавек) і амерыканцы (31 000 чалавек), таксама ёсць індусы, пакістанцы, непальцы, в’етнамцы.
Адукацыя
Як былая заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі Ганконг у асноўным захаваў сістэму адукацыі Вялікабрытаніі, у прыватнасці, англійскую сістэму адукацыі. На больш высокіх прыступках у Ганконгу ёсць і брытанская і амерыканская сістэмы. Універсітэт Ганконга — самая старая вучэбная ўстанова трэцяй прыступкі ў Ганконгу — традыцыйна засноўваўся паводле брытанскай мадэлі, аднак у апошнія гады ўвабраў некаторыя рысы амерыканскай мадэлі. Другі па часе падставы Кітайскі ўніверсітэт Ганконга паўтарае амерыканскую мадэль з асаблівай брытанскай сістэмай каледжаў. Ганконгскі ўніверсітэт навукі і тэхнікі заснаваны на амерыканскай мадэлі вышэйшай адукацыі. У Ганконгу ёсць дзевяць дзяржаўных універсітэтаў, а таксама некалькі прыватных вышэйшых навучальных устаноў. Адзін з яркіх прыкладаў — Універсітэт Лінань у раёне Тхюньмунь, гэта адзіны ўніверсітэт Ганконга, у якім ёсць навучанне сямі вольным мастацтвам.
Дзяржаўныя вучэбныя ўстановы Ганконга курыруе Дэпартамент адукацыі Ураду САР Ганконг. У сістэму ўваходзяць неабавязковыя трохгадовыя дзіцячыя сады, за якімі варта абавязковая шасцігадовая пачатковая адукацыя і трохгадовая першая прыступка сярэдняй адукацыі; затым неабавязковая двухгадовая сярэдняя адукацыя другой прыступкі, якое завяршаецца атрыманнем Адукацыйнага іспытнага сертыфікату Ганконга, пасля чаго варта двухгадовы курс падрыхтоўкі да Іспытаў прасунутага ўзроўню Ганконга. У 2009—2012 гадах плануецца паступовыя ўводзіны новай сістэмы «3+3+4», якая складаецца з трохгадовага курсу сярэдняй школы першай прыступкі, трохгадовага курсу другой прыступкі і чатырохгадовай вышэйшай адукацыі. У Ганконгу таксама ёсць ВНУ, якія прадстаўляюць навукоўцы ступені бакалаўра, магістра і доктара, іншыя вышэйшыя дыпломы і дыпломы малодшага спецыяліста.
Вядучыя адукацыйныя ўстановы Ганконга можна падзяліць на тры катэгорыі: дзяржаўныя, якія субсідуюцца і прыватныя ўстановы. Менш за ўсё дзяржаўных адукацыйных устаноў. Найбольшая колькасць вучэбных устаноў адносіцца да тых, якія субсідуюцца, атрымліваюць дапамогу ад ураду і гранты ад дабрачынных арганізацый, часцяком, рэлігійнай скіраванасці. Як правіла, гэта хрысціянскія і каталіцкія арганізацыі, але сярод іх могуць таксама быць будыйскія, даоскія, ісламскія і канфуцыянскія арганізацыі. У той жа час долі адукацыйныя ўстановы нярэдка кіруюцца хрысціянскімі арганізацыямі. Па-за гэтай сістэмай існуюць установы ў рамках сістэмы прамых субсідыяў і долі міжнародных школ.
Культура
Ганконг часцяком апісваюць як месца, дзе Усход сустракаецца з Захадам, што выяўляецца ў яго эканамічнай інфраструктуры, архітэктуры, адукацыі і гарадской культуры. На адной вуліцы можна знайсці традыцыйныя кітайскія крамачкі, гандлёвыя кітайскімі лекамі, будыйскімі пахамі або супам з акулавага плаўніка. Але тут жа за вуглом можна ўбачыць кінатэатр, у якім ідзе апошні галівудскі блокбастар, англійскі паб, каталіцкую царкву або Мак-Доналдс. Афіцыйнымі мовамі тэрыторыі з’яўляюцца кітайская і англійская, двухмоўныя паказальнікі сустракаюцца паўсюдна ў Ганконгу. Дзяржаўныя ўстановы, паліцыя, большасць устаноў і крамаў вядуць справы на абодвух мовах. Нягледзячы на тое, што брытанскае кіраванне скончылася ў 1997 годзе, заходняя культура глыбока ўкаранілася ў Ганконгу і існуе ў гармоніі з традыцыйнай усходняй філасофіяй і традыцыямі.
Касмапалітычны дух Ганконга таксама знаходзіць адлюстраванне ў разнастайнасці прадстаўленых кухняў. Найбольшай папулярнасцю карыстаюцца розныя кірункі кітайскай кухні, асабліва, морапрадукты, пры гэтым у Ганконгу шмат еўрапейскіх, амерыканскіх, японскіх, карэйскіх і іншых рэстаранаў. Вельмі папулярная і мясцовая кухня, якую можна сустрэць у чхачханьтхэнах і тайпхайтонах. Жыхары Ганконга вельмі сур’ёзна ставяцца да ежы, таму Ганконг з’яўляецца месцам, куды імкнуцца лепшыя шэф-кухары са ўсяго свету. Нароўні са статутам аднаго з цэнтраў сусветнага гандлю, Ганконг таксама з’яўляецца буйным экспарцёрам забаўляльнай прадукцыі, у прыватнасці, жанру баявых мастацтваў. Некалькі галівудскіх знакамітасцей з’яўляюцца выхадцамі з Ганконга, у іх ліку Брус Лі, Чоу Юнь-Фат, Джэкі Чан. Ганконг таксама даў Галівуду некалькі выбітных кінарэжысёраў, такіх як Джон Ву, Вонг Карвай, Цуй Харк, а таксама харэографаў па баявых мастацтвах, якія ставілі сцэны боек у трылогіі «Матрыца», фільмах «Забіць Біла» і «Тыгр, які крадзецца і цмок, які стаіўся». Ганконгскія фільмы таксама некалькі разоў атрымлівалі сусветную вядомасць, напрыклад, «Чунцінскі экспрэс», «Падвойная ракіроўка», «Забойны футбол», «Разборка ў Бронксе» і «Любоўны настрой». Вядомы рэжысёр Квентын Таранціна ў адным з інтэрв’ю сказаў, што на яго вялікі ўплыў аказалі ганконгскія баявікі. Ганконг — гэта таксама галоўны цэнтр вытворчасці музыкі кантапоп. У Ганконгу жывуць шматлікія кіназоркі. Культура караоке з’яўляецца часткай начнога жыцця Ганконга.
Адміністрацыя Ганконга падтрымлівае культурныя ўстановы, такія як Музей спадчыны Ганконга, Ганконгскі музей мастацтваў, Ганконгскую акадэмію выканаўчага мастацтва і Ганконгскі філарманічны аркестр. Акрамя таго Дэпартамент забаўляльных і культурных паслуг Ганконга субсідуе і аказвае спонсарскую падтрымку замежным артыстам, якія прыязджаюць у Ганконг.
Ромеры
Ромеры (Römerowie, Römern, ) — вялікалітоўскі шляхецкі род нямецкага паходжання.
Гісторыя
Род Ромераў, згодна падання, выводзіўся ад рымскага консула Юстуса Севярынаса, які ў 983 г. вымушаны быў пакінуць Рым і асеў у Германіі, дзе атрымаў прозвішча «Römer» — «рымлянін». Яго нашчадкі жылі ў Саксоніі, а Берэнд Ромер у 1223 г. са світай князя Альберта Саксонскага прыбыў у Лівонію і стаў рыцарам ордэна. Калі Рэч Паспалітая ў 1630 г. вымушана была аддаць Інфлянты Швецыі, Стэфан Ромер перасяліўся на Літву, бо як пісаў яго сын Матэуш «лічыў лепш ўсё страціць, а вернасць Рэчы Паспалітай захаваць». Сыны і ўнукі Стэфана служылі ў войску.
У 1700 годзе ў касцёле Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Троках, у ваколіцах якіх Ромеры валодалі маёнткамі, была дабудавана сямейная капліца.
Іншая галіна роду перасялілася ў канцы XVIII ст. з Саксоніі ў Расію; з яе Мікалай Фёдаравіч Ромер (1804—1889) — сапраўдны тайны саветнік, сенатар і член Апякунскага Савета ўстаноў Грамадскага Догляду.
Род Ромераў унесены ў дваранскі матрыкул Курляндскай губерні, у VI частку радаводнай кнігі Віленскай губерні і ў II частку радаводнай кнігі СПб. губерні.
Апісанне герба
У чырвоным полі два скрыжаваных сярэбраных кія пілігрыма, кожны з дзвюма кнопкамі на ручцы. У нашлемніку такія ж кіі, якія сканчаюцца трыма страусінымі пёрамі. Намёт чырвоны падкладзены срэбрам.
Аскар Акаеў
Аскар Акаевіч Акаеў (нар.  г., Кызыл-Байрак, Кіргізская ССР, СССР) — кыргызскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, навуковец. З 1990 года па 2005 год — прэзідэнт Кыргызскай Рэспублікі (да 1991 года — Кіргізскай ССР). Замежны член Расійскай акадэміі навук, правадзейны член Нью-Ёркскай акадэміі навук.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 лістапада 1944 года ў сяле Кызыл-Байрак Кемінскага раёна Кіргізскай ССР у сям'і калгасніка Акая Такоева. У 1961 годзе скончыў сярэднюю школу з залатым медалём. У 1968 годзе скончыў з адзнакай Ленінградскі інстытут дакладнай механікі і оптыкі і паступіў у аспірантуру. У 1980 годзе абараніў доктарскую дысертацыю ў Маскоўскім інжынерна-фізічным інстытуце. 27 кастрычніка 1990 абраны прэзідэнтам Кіргізскай ССР.
Кастрычнік 1991 года (на выбарах) і студзень 1994 (на рэферэндуме) — пацверджаны прэзідэнцкія паўнамоцтвы.
Вітальд Івіцкі
Вітальд Івіцкі (5 мая 1884, Вільнюс — 22 студзеня 1943, Іванава) — святар, генеральны вікарый Пінскай дыяцэзіі і першы рэктар Пінскай духоўнай семінарыі.
Аскар Акаеў
Біяграфія
24 снежня 1995 года — пераабраны прэзідэнтам на другі тэрмін. Яго падтрымалі больш за 70 адсоткаў галасавалі на выбарах.
Вітальд Івіцкі
Біяграфія
Скончыў духоўную семінарыю і акадэмію ў Санкт-Пецярбургу. У 1907 годзе прыняў сакрамэнт пасвячэння. Прызначаны вікарыем касцёла Найсвяцейшай Тройцы і Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Слуцку. З 1909 года вікарый касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Мазыры. У 1914—1915 гадах вучыўся ў Рыме, атрымаў навуковую ступень доктара кананічнага права. У 1918 годзе прызначаны вікарыем, потым пробашчам касцёла св. Станіслава ў Петраградзе (Санкт-Пецярбург).
Аскар Акаеў
Біяграфія
24 сакавіка 2005 года — у выніку дзяржаўнага перавароту быў скінуты.
Вітальд Івіцкі
Біяграфія
Арыштаваны 20 верасня 1920 года і этапаваны ў Маскву. Вызвалены дзякуючы абмену вязнямі паміж Расіяй і Польшчай. З 1922 года вікарый касцёла Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі ў в. Нягневічы (Навагрудскі раён). З 1926 года пробашч і дэкан кафедральнага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Пінску. З 1934 года пробашч касцёла Узвышэння Св. Крыжа ў Брэсце. З 1937 года член Пінскай кафедральнай кaпітулы. З 1939 генеральны вікарый біскупа Казіміра Букрабы, брэсцкі дэкан, прафесар вышэйшай духоўнай семінарыі ў Пінску. Падчас Другой сусветнай вайны заставаўся на акупаванай тэрыторыі, дапамагаў яўрэям i палітвязням.
Аскар Акаеў
Біяграфія
5 красавіка 2005 — склаў з сябе паўнамоцтвы прэзідэнта.
Вітальд Івіцкі
Біяграфія
Быў расстраляны з 38 закладнікамі ў мяст. Янава (зараз Іванава).
Факультэт бяспекі жыццядзейнасці Універсітэта грамадзянскай абароны МНС РБ
Факультэт бяспекі жыццядзейнасці Універсітэта грамадзянскай абароны Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь — адзін з факультэтаў Універсітэта грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Ва ўстанове адукацыі навучальны працэс на курсах павышэння кваліфікацыі пачаўся з 2000 года, калі на факультэце завочнага навучання было арганізавана навучанне асоб з сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыяй па профілю «Тэхніка і тэхналогіі» кірунку «Абсталяванне». З 2009 года адкрыта спецыяльнасць перападрыхтоўкі «Прамысловая бяспека». У 2010 годзе — спецыяльнасць перападрыхтоўкі «Інжынірынг бяспекі аб’ектаў будавання».
Загадам Міністра па надзвычайных сітуацыях ад 1 лютага 2011 года № 19 створаны факультэт перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі. Першым дэканам факультэта стала Смілавенка Вольга Алегаўна, кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.
Пасля рэарганізацыі Камандна-інжынернага інстытута ў жніўні 2016 года ва Універсітэт грамадзянскай абароны МНС Беларусі, факультэт перайменаваны ў факультэт бяспекі жыццядзейнасці.
У састаў факультэта ўваходзіць аддзел арганізацыі падрыхтоўкі кіруючых супрацоўнікаў і спецыяістаў у вобласці абароны ад надзвычайных сітуацый, асноўная задача якога — арганізацыя падрыхтоўкі паводле пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь № 413 ад 23 мая 2013 года «Пра зацвярджэнне палажэння пра парадак навучання кіраўнікоў і супрацоўнікаў рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, іншых дзяржаўных арганізацый, падначаленых Ураду Рэспублікі Беларусь, мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў, арганізацый незалежна ад формаў уласнасці і насельніцтва ў вобласці абароны насельніцтва і тэрыторый ад надзвычайных сітуацый прыроднага і тэхнагеннага характару і грамадзянскай абароны, а таксама грамадзян, якімі камплектуюцца спецыяльныя фарміраванні органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях па мабілізацыі».
Мынадыр
Мынадыр — станцыя в Жанааркінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Актубекскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 76 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Атасу. Код КАТА — 354439300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 389 чалавек (194 мужчыны і 195 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 695 чалавек (335 мужчын і 360 жанчын).
Пячулей (Ігналінскі раён)
Пячу́лей (Pečiuliai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Казокіне. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Лагойскі тракт (Мінск)
Лагойскі тракт — вуліца ў Мінску, пачынаецца ад скрыжавання вуліц Я. Коласа, Мележа і Валгаградскай і ідзе ў напрамку на Лагойск (ад яго паходзіць назва). Перасякае вуліцы: Шырокую, Бялінскага, Кальцова, Каліноўскага, Сядых, Гамарніка, Карбышава, Цікоцкага і МКАД. Па-за межамі горада пераходзіць у Лагойскую шашу. Падзяляе сабой Савецкі і Першамайскі адміністрацыйныя раёны Мінска. На Лагойскім тракце і побач з ім знаходзяцца многія элементы дзелавой інфраструктуры горада, а таксама трамвайная лінія.
Мантычэла-д’Альба
Манцічэла-д'Альба (Monticello d'Alba) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 2079 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 208 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 12066. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Felice.
NGC 4732
NGC 4732 (іншыя абазначэнні — UGC 7988, MCG 9-21-53, ZWG 270.26, PGC 43430) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лапіна (Смаленская вобласць)
Лапіна (Ла́пино) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Адвага
Адва́га (, Отвага) — пасёлак у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Капланецкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Сялібскага сельсавета.
Хінін
Хінін (C20H24N2O2) — асноўны алкалоід кары хіннага дрэва з моцным горкім смакам, які валодае гарачкапаніжальнымі і абязбольвальнымі ўласцівасцямі, а таксама выяўленым дзеяннем супраць малярыйных плазмодыяў. Гэта дазволіла на працягу доўгага часу выкарыстоўваць хінін як асноўны сродак лячэння малярыі. Сёння з гэтай мэтай прымяняюць больш эфектыўныя сінтэтычныя прэпараты, але па шэрагу прычын хінін знаходзіць сваё прымяненне і ў цяперашні час.
СНІД
СНІД (Сіндром набытага імунадэфіцыту) — цяжкае эпідэмічнае віруснае захворванне чалавека, якое прыводзіць да цяжкага паражэння імуннай сістэмы і асацыіраваных з ім апартуністычных інфекцый. Выклікаецца вірусам імунадэфіцыту чалавека (ВІЧ).
Дыета пры ВІЧ/СНІД
Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) выпусціла рэкамендацыі адносна патрэбы ў пажыўных рэчывах пры ВІЧ/СНІД. У цэлым прапагандуецца здаровае харчаванне. Спажыванне мікранутрыентаў з ежай на ўзроўні рэкамендаванай сутачнай нормы для ВІЧ-інфіцыраваных дарослых рэкамендавана СААЗ; больш высокае спажыванне вітаміна А, цынку і жалеза можа выклікаць пабочныя эфекты ў ВІЧ-пазітыўных дарослых і не рэкамендавана, калі няма дакументальна пацверджанага дэфіцыту. Харчовыя дабаўкі для людзей, якія інфіцыраваны ВІЧ і якія атрымоўваюць неадэкватнае харчаванне або маюць дыетычныя дэфіцыты, могуць умацаваць іх імунную сістэму або дапамагчы ім вылечыцца ад інфекцый; у выпадку, калі назіраюцца праблемы з апетытам, у шэрагу краін выкарыстоўваюць медыцынскую марыхуану, для нармалізацыі харчавання.
Даныя пра дабаўкі селену змешаны з некаторымі папярэднімі доказамі карысці. Для цяжарных і кормячых жанчын з ВІЧ полівітаміны паляпшаюць вынікі як для маці, так і для дзяцей. Калі цяжарнай жанчыне або маці, якая корміць, было рэкамендавана прымаць антырэтравірусныя прэпараты для прадухілення перадачы ВІЧ ад маці дзіцяці, полівітамінныя дабаўкі не павінны замяняць гэта лячэнне. Ёсць некаторыя доказы таго, што дабаўкі вітаміна А ў дзяцей з ВІЧ-інфекцыяй зніжаюць смяротнасць і паляпшаюць рост.
Пуціска
Пуці́ска  — рака ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Нявіша (басейн Нёмана).
Алкалоіды
Алкалоіды — група азотазмяшчальных арганічных злучэнняў прыроднага паходжання (часцей за ўсё расліннага), большасць з якіх валодае ўласцівасцямі слабой асновы. Некаторыя нейтральныя і нават слабакіслотныя злучэнні таксама адносяцца да алкалоідаў. Часам алкалоідамі называюцца і сінтэтычныя злучэнні аналагічнай будовы.
Пуціска
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 104 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 ‰. Пачынаецца каля вёскі Табалічы, цячэ па паўночнай ускраіне Лідскай раўніны, упадае ў Нявішу на паўднёвы ўсход ад вёскі Краснае. Асноўны прыток — рака Зеняпішка (леваруч). На працягу 2,5 км на захад ад аграгарадка Першамайск да вёскі Замасцяны цячэ па новым рэчышчы. Каналізаваная. Прымае сцёк са шматлікіх меліярацыйных каналаў. Каля аграгарадка Першамайская на рацэ створана сажалка.
Алкалоіды
Апроч вугляроду, вадароду і азоту ў малекулы алкалоідаў могуць уваходзіць атамы серы, радзей — хлору, брому або фосфару. Многія алкалоіды валодаюць выяўленай фізіялагічнай актыўнасцю. Да алкалоідаў належаць, напрыклад, такія рэчывы, як марфін, кафеін, какаін, стрыхнін, хінін і нікацін.
Каталонскія землі
Склад
Паўночную мяжу распаўсюджання каталанскай мовы сімвалізуе збудаванне, названае «варотамі каталонскіх земляў».
Гісторыя
У Сярэднявеччы на тэрыторыі каталонскіх земляў існавала некалькі дзяржаўных утварэнняў — графства Барселона, графства Русільён, каралеўства Маёрка, каралеўства Валенсія і іншыя. Пасля няўдалай Каталонскай рэвалюцыі (1640—1652 гг.) каталонскія землі былі па Пірэнейскаму міру падзелены паміж Францыяй і Іспаніяй.
Каб пазбегнуць эскалацыі каталонскага сепаратызму Канстытуцыя Іспаніі ўсталёўвае забарону на палітычныя аб'яднанні аўтаномных супольнасцей. Тым не менш паміж каталонскімі землямі ажыццяўляецца шэраг праектаў міжрэгіянальнага супрацоўніцтва.
Збіццё расійскага Мі-24 (2020)
Мі-24 Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі быў збіт Узброенымі Сіламі Азербайджана 9 лістапада 2020 года падчас Другой Карабахскай вайны. Ударны верталёт быў збіты ў выніку абсрэлу з ПЗРК непадалёк ад сяла Ерасх (Арменія), у некалькіх кіламетрах ад Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспублікі Азербайджана. Двое членаў экіпажа загінулі, а яшчэ адзін быў паранены. У хуткім часе ўлады Азербайджана выказалі прабачэнне, сказаўшы, што перастрэлка адбылася памылкова і прапанавалі кампенсацыю.
Збіццё
Атака з ПЗРК адбылася 9 лістапада 2020 года непадалёк ад сяла Ерасх (Арменія), у некалькіх кіламетрах ад Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспублікі Азербайджана, прыкладна ў 70 км ад мяжы з Нагорным Карабахам. Верталёт суправаджаў калону 102-й расійскай ваеннай базы ў Гюмры.
Ваенная база Расійскай Федэрацыі ў Арменіі і Генеральная пракуратура Азербайджана пачалі расследаванне інцыдэнту.
Вяцерскі сельсавет
Вя́церскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Гразіна.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вяцера. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Гразіна. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Старасельскага сельсавета.
Хакей
Хаке́й (анг.: hockey, магчыма, ад французскага hoquet — пастуховы кій з круком) — сямейства відаў спорту, у якім дзве каманды стараюцца патрапіць цвёрдым, круглым мячом альбо шайбай ў вароты праціўніка з дапамогай клюшак. У кожнай камандзе ёсць адзін варатар, які абараняе вароты сваёй каманды.
Хакей падзяляецца паводле відаў на:
3OH!3
3OH!3 (вымаўляецца «three oh three») — амерыканскі кранк-кор гурт з Боулдэра, штат Каларада. Заснаваны ў 2004 годзе Натаніэлем Мотэ і Шонам Форманам.
NGC 4733
NGC 4733 (іншыя абазначэнні — UGC 7997, MCG 2-33-28, ZWG 71.54, VCC 2087, PGC 43516) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Леанідава (Ельнінскі раён)
Леанідава (Леони́дово) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Осмас
Осмас (ад ὄσμος — штуршок, ціск ) — працэс аднабаковай дыфузіі праз паўпранікальную мембрану малекул растваральніка ў бок большай канцэнтрацыі растворанага рэчыва (меншай канцэнтрацыі растваральніка).
Осмас абумоўлены імкненнем сістэмы да тэрмадынамічнай раўнавагі і выраўноўвання канцэнтрацыі раствораў па абодва бакі ад мембраны. Характарызуецца асматычным ціскам.
Гісторыя
Упершыню осмас назіраў А. Ноле ў 1748 годзе, аднак даследаванне гэтай з'явы было пачата праз стагоддзе.
Значэнне осмасу
Осмас адыгрывае важную ролю ў многіх біялагічных працэсах. Мембрана, што атачае нармальную клетку крыві, пранікальная толькі для малекул вады, кіслароду, некаторых з раствораных у крыві пажыўных рэчываў і прадуктаў клетачнай жыццядзейнасці; для вялікіх бялковых малекул, якія знаходзяцца ў раствораным стане ўнутры клеткі, яна непранікальныя. Таму бялкі, важныя для біялагічных працэсаў, застаюцца ўнутры клеткі.
Клеткі раслін выкарыстоўваюць осмас таксама для павелічэння аб'ёму вакуолі, каб яна распірала сценкі клеткі (тургорны ціск). Клеткі раслін робяць гэта шляхам запашвання цукрозы. Павялічваючы або памяншаючы канцэнтрацыю цукрозы ў цытаплазме, клеткі могуць рэгуляваць осмас. За кошт гэтага павялічваецца пругкасць расліны ў цэлым. Са зменамі тургорнага ціску звязаны многія рухі раслін (напрыклад, рух вусікаў гароху). Праснаводныя прасцейшыя таксама маюць вакуолі, але задача вакуолі прасцейшых заключаецца толькі ў адпампоўванні лішняй вады з цытаплазмы для падтрымання пастаяннай канцэнтрацыі раствораных у ёй рэчываў.
Осмас таксама адыгрывае вялікую ролю ў экалогіі вадаёмаў. Калі канцэнтрацыя солі і іншых рэчываў у вадзе падымецца або знізіцца, то насельнікі гэтых вод загінуць з-за згубнага ўздзеяння осмасу.
Какаін
Какаін — метылавы складаны эфір бензаілэкганіна, алкалоідаў трапановага шэрагу, валодае лакальнаанэстэзійным і наркатычным дзеяннем. Разам з іншымі алкалоідамі ўтрымоўваецца ў раслінах роду, у прыватнасці: , , , , і інш., распаўсюджаных у трапічнай зоне Паўднёвай Амерыкі.
Дзякуючы свайму танізуючаму і наркатычнаму дзеянню лісце кокі (Erythroxylum coca var. Coca) доўгі час ўжываліся карэнным насельніцтвам Паўднёвай Амерыкі; вылучаны ў сярэдзіне XIX стагоддзя з лісця кокі чысты какаін распаўсюдзіўся ў Еўропе і ЗША. Першапачаткова ён шырока ўжываўся ў медыцынскіх мэтах, але да пачатку XX стагоддзя быў амаль цалкам выцеснены з медыцынскай практыкі больш дасканалымі прэпаратамі.
Уркендэу (Карагандзінская вобласць)
Уркендэу — сяло ў Жанааркінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Актубекскай сельскай акругі. Код КАТА — 354439400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 189 чалавек (99 мужчын і 90 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 64 чалавекі (39 мужчын і 25 жанчын).
Ласка ў Беларусі
Ласка для Беларусі — абарыгенны від сысуноў, самы маленькі прадстаўнік сямейства.
Сучасная папуляцыя
Шырока распаўсюджаная на тэрыторыі Беларусі. Яна маецца ва ўсіх раёнах рэспублікі. Звычайны, месцамі шматлікі від.
Паводле ацэнак, шчыльнасць іх насельніцтва ва ўмовах Беларусі звычайна вар’іруе ў межах ад некалькіх асобін на 1 км² да 5-10 на 1 га ў найбольш экалагічна ёмістых месцах.
Біялогія
У Беларусі пашыраны падвід
Ахова
З 1970-х гадоў промысел забаронены.
Tom Clancy’s EndWar
«Tom Clancy's EndWar» (Том Клэнсі. Апошняя вайна чалавецтва) — камп’ютарная гульня ў жанры апакаліптычнай стратэгіі ў рэальным часе, распрацаваная кампаніяй «Ubisoft Shanghai» і выдадзеная кампаніяй «Ubisoft Entertainment» у пачатку лістапада 2008 года для асноўных гульнявых кансоляў сёмага пакалення і 24 лютага 2009 года для персанальных камп’ютараў.
Сюжэт
Неімаверная падзея адбылося ў 2016 годзе. У выніку абмену ядзернымі ўдарамі на Блізком Усходе было забіта 20 мільёнаў чалавек і парушаныя сусветныя пастаўкі нафты. Цана сырой нафты падскочыла да адзнакі 800 долараў за барэль.
Праз год была ліквідавана магчымасць узнікнення сусветнага ядзернага канфлікта, калі ЗША і Еўропа разгарнулі комплексны касмічны супрацьракетнай шчыт. За імі рушыла ўслед Расійская Федэрацыя са сваёй удасканаленай сістэмай супрацьракетнай абароны. Міжкантынентальныя балістычныя ракеты цалкам састарэлі.
Расія становіцца асноўным пастаўшчыком энерганосьбітаў і перажывае неверагодны эканамічны бум. На фоне эканамічных поспехаў Расійская Федэрацыя хутка вяртае сабе статус асноўны звышдзяржавы і аднаўляе сваю ваенную моц. А ў гэты час уся кантынентальная Еўропа аб'ядноўваецца для стварэння Еўрапейскай Федэрацыі. Гэтай новай нацыі наканавана стаць грознай звышдзяржавай 21-га стагоддзя.
У 2020 годзе ЗША завяршаюць будаўніцтва Зоркі волі (Freedom Star), арбітальнай ваеннай платформы, якая выклікае шматлікія спрэчкі і парушаючай сусветную расстаноўку сіл. Еўрапейская Федэрацыя з пратэстам выходзіць з НАТА.
У гульні маюцца 9 сюжэтных місій з іх 2 залежаць ад выбару фракцыі (пасля 7. Місіі)
У місіі першай еўрапейскаму камандзіру даецца заданне знішчыць надыходзячыя танкі тэрарыстаў у Харватыі.
У місіі другой мы ў ролі амерыканскага палкоўніка адбіваем напад на КЦ імя Кенэдзі ў Фларыдзе. Гэта першая з так званых напад чацвёртага красавіка.
У трэцяй адбіваем атаку тэрарыстаў на нафтазавод у Розенбургу (Нідэрланды, Еўрапейская Федэрацыя).
У місіі чацвёртай адбіваем атаку на атамны рэактар ​​у Расіі. Прычым генерал ясна дае зразумець што ён выдатна дасведчаны аб атацы яшчэ да яе пачатку: «вось і яны, пачынаюць атаку аб якой у навінах абвясцілі 20 хвілін назад».
У місіі пятай амерыканцы захопліваюць міністра абароны ЕФ. Замацаваўшыся ў порце Капенгагена стрымліваем націск еўрапейцаў.