cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пратэсты ў падтрымку Аляксея Навальнага (2021)
За мяжой
За мяжой 31 студзеня адбылося 56 акцый у падтрымку Навальнага.
У цэнтры Хельсінкі, на Сенацкім плошчы, сабраліся невялікімі групамі каля 60 чалавек. Яны трымалі плакаты з патрабаваннем вызваліць Навального і спыніць Пуціна.
У Тэль-Авіве ў мітынгу з аналагічнымі патрабаваннямі удзельнічала каля ста чалавек.
Пратэсты 2 лютага 2021 года
25 студзеня дырэктар 2021 года «Фонду барацьбы з карупцыяй» Іван Жданаў ў эфіры «Дажджу» анансаваў наступную акцыю пратэсту 2 лютага — у дзень судовага паседжання, на якім будзе разглядацца справа Навальнага.
Слуханне справы Сіманаўскім раённым судом было перанесена ў будынак Масгарсуда. МУС перакрыў рух па некалькіх вуліцах каля будынка Масгарсуда, дзе разглядаецца хадайніцтва ФСВП аб замене ўмоўнага тэрміну па справе «Іў Рашэ» Навальнаму на рэальны.
Да моманту абвяшчэння прысуду (20.00 МСК) каля будынка суда і на выхадзе з станцыі метро Праабражэнская плошчу было затрымана больш за 350 чалавек. Тэрыторыю суда абнеслі агароджамі, вакол дзяжурылі вялікая колькасць сілавікоў, непадалёк стаялі аўтазакі. Таксама перад абвяшчэннем прысуду ў Маскве зачынілі доступ на Красную і Манежную плошчы, а ў Санкт-Пецярбургу — на Палацавую плошчу.
Пасьля абвяшчэньня прысуду, якім умоўны тэрмін замяняўся Навальнаму на рэальны, штаб Навальнага ў Маскве абвясціў аб правядзенні акцыі пратэсту на Манежнай плошчы. Адразу пасля гэтага туды пачалі сцягвацца сілавікі, а таксама былі зачыненыя 4 станцыі метро. Стыхійныя акцыі ў знак пратэсту супраць прысуду, вынесенага Навальнаму, прайшлі таксама ў Санкт-Пецярбургу і ў многіх іншых гарадах Расіі.
Акцыі суправаджаліся затрыманнямі і збіццём пратэстуючых, журналістаў у камізэльках «Прэса», а таксама старонніх людзей. На думку асобных крыніц, сілавікі дзейнічалі жорстка. Па стане на 3 лютага (07:18 МСК), на пратэстных акцыях было затрымана 1463 чалавек, з іх 1188 у Маскве і 260 у Санкт-Пецярбургу.
6 лютага несанкцыянаваныя акцыі пратэсту ў Санкт-Пецярбургу ўжо не праходзілі. Тэлеканал «Санкт-Пецярбург» правёў прамую трансляцыю, у выніку чаго пецябруржцы змаглі ўбачыць спакойныя вуліцы, на якіх не было нават адзіночных пікетаў.
Сутыкненні з паліцыяй і здарэнні
Па дадзеных «АУС-Інфа», у Маскве і ў Пецярбургу супраць удзельнікаў акцыі ўжываліся дубінкі і электрошокеры . У Дзмітраўскім завулку пратэстоўцы стаялі з паднятымі рукамі і крычалі, што яны без зброі, у адказ супрацоўнікі АМАПу пачалі зьбіваць пратэстуючых.
Недалёка ад Кузнецкага моста адзін з супрацоўнікаў праваахоўных органаў двойчы ўдарыў дубінкай па галаве аператара YouTube-канала «Real View» Фёдара Худокормова, апранутага ў спецжилет з надпісам «Прэса» і з абсталяваннем у руках, ад чаго той упаў. Пасля пацярпелы заявіў, што ў яго былі зафіксаваныя чэрапна-мазгавая траўма і страсенне мозгу. Пасля дадзенага выпадку кіраўнік Саюза журналістаў Расіі Уладзімір Салаўёў нагадаў пра адказнасць паліцэйскіх за напад на журналістаў. МУС заявіла, што будзе праведзена службовая праверка. Аднак 17 сакавіка Следчы камітэт кошт дзеянні росгвардейца правамернымі і адмовіўся ўзбуджаць крымінальную справу па заяве Худакармова.
Далейшыя падзеі
5 лютага ў Маскве былі затрыманыя 25 удзельнікаў фотасесіі ў форме «амапаўцаў», якія ахоўвалі напісанае на снезе слова «Свабода».
7 лютага стала вядома, што паліцыя стала прыходзіць дадому да тым удзельнікам пратэстаў, якія не былі затрыманыя на саміх акцыях, але былі вылічаныя па камерах назірання.
8 лютага прайшла відэаканферэнцыя Леаніда Волкава і выканаўчага дырэктара ФБК Уладзіміра Ашуркова з прадстаўнікамі Еўрапейскага саюза, ЗША, Вялікабрытаніі, Канады і Украіны.
Акцыя «Каханне мацней страху»
9 лютага кіраўнік сеткі штабоў Навальнага Леанід Волкаў анансаваў новую акцыю пратэсту «Каханне мацней страху» на 14 лютага. Палітык заклікаў расейцаў у Дзень святога Валянціна выйсці ў свае двары, ўключыць ліхтарыкі ў мабільных тэлефонах роўна ў 20:00, падняць яго высока ўверх і пастаяць так некалькі хвілін. Часовая змена фармату звязана з тым, што падобная акцыя не патрабуе прамога ўзаемадзеяння з паліцыяй.
Ўвечары 14 лютага людзі ў многіх гарадах Расіі і за мяжой выйшлі на двор і ўключылі ліхтарыкі сваіх мабільных прылад у знак салідарнасці пратэстаў і падтрымкі Аляксея Навальнага. Удзельнікі выкладвалі фатаграфіі ў соцсеть з хештегом «#любовьсильнеестраха». Усяго было апублікавана як мінімум 20 тысяч фатаграфій у Twitter і 8 тысяч — у Instagram.
У Сімферопалі затрымалі 5 чалавек з запаленымі ліхтарыкамі. Усяго 14 лютага на акцыях супраць палітычных рэпрэсій было затрымана 19 чалавек, што значна менш, чым на пратэстах 23 і 31 студзеня.
Рэакцыя
Прэс-сакратар прэзідэнта Расіі Дзмітрый Пяскоў не змог адказаць, ці можна гэта расцэньваць як заклік да несанкцыянаванай акцыі. «У кошкі-мышкі ні з кім гуляць не будзем, але, безумоўна, усе нашы праваахоўнікі ў выпадку парушэння закона вінаватых будуць прыцягваць да адказнасьці», — заявіў Пяскоў. Дэпутат Дзярждумы ад «Адзінай Расіі» Юры Швыткін прапанаваў увесці заканадаўчыя змены з нагоды выкарыстання ліхтарыкаў у дварах жылых дамоў.
10 лютага афіцыйны прадстаўнік расійскага МЗС Марыя Захарава заявіла, што акцыя «Каханне мацней страху» была арганізавана пад уплывам захаду. На наступны дзень Генеральная пракуратура РФ, Следчы камітэт і МУС папярэдзілі аб недапушчальнасці заклікаў да масавых беспарадкаў перад акцыяй, падчас якой людзям прапанавалі выйсці ў двары і запаліць ліхтарыкі.
Таксама 11 лютага віцэ-спікер Дзярждумы Пётр Талстой параўнаў якая рыхтуецца акцыю з ліхтарыкамі з дзеяннямі «перабежчыкаў-калабарацыяністаў» у блакадным Ленінградзе, якія нібыта падсвечвалі мэты для фашысцкай авіяцыі. Пазней гісторык Леў Лурье заявіў, што гэты аповяд пра Ленінград ўсяго толькі гарадская легенда, а галоўны рэдактар «Эха Масквы» Аляксей Венедыктаў заклікаў прыцягнуць Талстога да адказнасці за паклёп на жыхароў блакаднага Ленінграда.
Пачынаючы з 12 лютага Раскамнагляд стаў рассылаць у журналісцкія выдавецтва патрабаванні выдаліць інфармацыю пра акцыю. Некаторыя СМІ, напрыклад томская тэлекампанія ТВ2, сеткавыя выданні «Адкрытыя медыя» і Meduza, падпарадкаваліся. Зарэгістраванае ў Латвіі інтэрнэт-выданне «Спектр» было Раскамнаглядом заблакавана. Актывісты ў Томску і Краснаярску атрымалі папярэджанні аб недапушчальнасці акцыі.
13 лютага адміністрацыя інтэрната Бранскага дзяржаўнага ўніверсітэта забараніла студэнтам карыстацца ліхтарыкамі 14 лютага і рэкамендавала ім не пакідаць будынак вечарам гэтага дня, каб «не шкадаваць потым».
Акцыя «Ланцуг салідарнасьці ў падтрымку жанчын, якія падвергліся рэпрэсіям»
14 лютага ў Маскве і іншых гарадах краіны прайшла акцыя «ланцуг салідарнасьці ў падтрымку жанчын, якія падвергліся рэпрэсіям». Таксама акцыя прайшла ў падтрымку Юліі Навальнага. У Санкт-Пецярбургу акцыя называлася «Фемінісцкая ланцуг салідарнасці».
Лік удзельніц у Маскве, дзе акцыя адбылася на Арбаце, склала, па розных ацэнках, каля 200—300, а ў Санкт-Пецярбургу, дзе мерапрыемства прайшло ля помніка ахвярам палітычных рэпрэсій, — больш за 70.
На акцыі ў Маскве з’явіліся правакатары. Асабістыя дадзеныя адной з арганізатараў «ланцугоў салідарнасці» — Дар’і Серенко — былі апублікаваныя ў Telegram-канале «Мужчынскае дзяржава», удзельнікі якога сталі дасылаць Дар’і Серенко пагрозы. Па яе словах, Дар’я атрымала 600 пагроз у свой адрас.
Ўзгоднены мітынг у Казані
На 14 лютага ў Казані, пасля доўгага часу адмоваў, нарэшце ўзгаднілі мітынг «супраць затрыманьняў і рэпрэсій і змены выбарчага заканадаўства ў Дзярждуму». На адзіны ўзгоднены мітынг прыйшло больш людзей, чым было заяўлена. Мітынг быў узгоднены на 200 чалавек, пасля 150 перасталі пускаць, астатнія прыйшлі засталіся за рамкамі. Заяўку на правядзенне падавалі кіраўнік рэгіянальнага аддзялення «Яблака» Руслан Зінатуллін, былы кіраўнік аддзялення ПАРНАС Марсэль Шамсутдінаў і каардынатар «Левага фронту» ў РТ Уладзімір Калодцеў.
На акцыі затрымалі 9 чалавек. Вахітовскы раённы суд Казані арыштаваў на сем сутак актывіста «Сацыялістычнай альтэрнатывы» Джавіда Мамедава, затрыманага пасля ўзгодненага мітынгу супраць рэпрэсій.
Пратэсты 21 красавіка
23 сакавіка штаб Навальнага абвясціў аб запуску «вялікай палітычнай кампаніі» у падтрымку палітыка. Адна з задач гэтай кампаніі — правядзенне вялікага мітынгу ўвесну, аднак форма яго правядзення, па словах арганізатараў, будзе «прынцыпова іншы». Дакладная дата мітынгу будзе вызначана тады, калі на адмысловым сайце free.navalny.com зарэгіструецца за 500 000 чалавек, якія жадаюць прыняць удзел у гэтым мітынгу. За першыя суткі на сайце зарэгістраваліся больш 150 000 чалавек. За 2 дні лік карыстальнікаў дасягнула 250 000 — за палову ад мэты, пастаўленай арганізатарамі. Да 7 красавіка на сайце зарэгістраваліся больш за 400 000 чалавек. Леанід Волкаў заявіў, што паплечнікі палітыка пасля збору 500 тысяч заявак пададуць паведамлення аб правядзенні акцый.
16 красавіка стала вядома аб уцечцы ў сетку базы зарэгістраваліся на сайце кампаніі. Іван Жданаў пацвердзіў яе сапраўднасць, пры гэтым адзначыўшы, што ніякіх іншых асабістых дадзеных, акрамя адрасоў электроннай пошты, база не ўтрымлівае. На момант уцечкі ў базе было больш 430 000 зарэгістраваліся. На адрасы электронных пошт, зарэгістраваныя ў базе, сталі прыходзіць лісты з пагрозамі деанонимизации і продажу кантактаў рэкламным кампаніям. 19 красавіка стала вядома, што ўцечка адбылася па віне былога супрацоўніка ФБК, завербавалі ФСБ і які меў доступ да логам паштовага сервера. 20 красавіка ЗМІ паведамілі, што зламыснікі дапоўнілі частка базы імёнамі, кантактнымі дадзенымі і звесткамі аб працы зарэгістраваліся ў ёй людзей.
20 красавіка ў мэрыі дзясяткаў гарадоў былі адпраўленыя заяўкі на ўзгадненне акцыі. У заяўках ўтрымліваецца просьба ўзгадніць дадзенае мерапрыемства, якое з’яўляецца «спантаннай рэакцыяй на падзеі, што адбываюцца». У Хабараўску мэрыя адмовілася ўзгадніць мерапрыемства, спаслаўшыся на парушэнне тэрмінаў і парадку падачы паведамлення.
На 21 красавіка на сайце акцыі паведамлялася, што пра жаданне выйсці на мітынг заявілі каля 466 тысяч чалавек, а правядзенне акцыі планавалася ў 203 гарадах.
Ход пратэстаў
Максімальны лік затрыманняў было ў Санкт-Пецярбургу, яно склала амаль палову ад усіх затрыманняў па краіне. Пасля таго як скончыліся месцы ў аўтазаках, паліцыя перавозіла затрыманых у звычайных аўтобусах.
У шэрагу гарадоў паліцыя не аказвала фізічных перашкод у правядзенні акцый і не затрымлівала пратэстоўцаў. Кіраўнік аналітычнага аддзела выдання «Тайга-інфо» Аляксей Мазур таксама паведаміў, што паліцыя ў Сібіры дзейнічала больш мякка у параўнанні з студзеньскімі пратэстамі: людзей не «шруба» і не арыштоўвалі з плакатамі, мітынг прайшоў спакойна.
За мяжой
У той жа дзень пратэсты прайшлі ў Парыжы і Лондане. У Парыжы на плошчы перад мэрыяй сабралася каля 500 чалавек, а ў Лондане каля расійскай амбасады — каля 150 чалавек, у тым ліку прадпрымальнік Яўген Чычваркін.
На акцыю ў Хельсінкі выйшла больш за 100 чалавек. Прысутныя, разбіўшыся на групы па 6 чалавек (патрабаванне ўладаў у сувязі з коронавирусом), трымалі плакаты і скандавалі лозунгі ў падтрымку расійскай апазіцыі. Адна дзяўчына прыйшла на мітынг з бел-чырвоным беларускім сцягам.
Не адбыліся акцыі
9 лютага Лібертарыянская партыя Расіі падала ў мэрыю Масквы заяўку на правядзенне 23 лютага мітынгу ў падтрымку Навальнага. У заяўцы ў якасці магчымых месцаў правядзеньня мітынгу было паказана 9 цэнтральных плошчаў Масквы. 10 лютага маскоўскія ўлады не ўзгаднілі гэты мітынг. Прэс-сакратар Либертарианской партыі паведаміў, што яны не збіраюцца праводзіць мітынг і падзяляюць пазіцыю ФБК, што несанкцыянаваныя акцыі пакуль праводзіць не варта.
15 лютага 2021 года прадстаўнікі партыі «Парнас» падалі ў мэрыю Масквы апавяшчэнне аб правядзенні маршу памяці Барыса Нямцова 27 лютага. Заяўленымі мэтамі маршу, названымі ў заяўцы, акрамя патрабавання прыцягнуць да суду арганізатараў і заказчыкаў забойства Нямцова, былі выказванне падтрымкі Аляксею Навальнаму і патрабаванне вызвалення Навальнага і іншых палітвязняў. 17 лютага ўрад Масквы не ўзгадніла правядзенне Марша памяці Барыса Нямцова, матывуючы гэта бягучай санітарна-эпідэміялагічнай сітуацыяй. Пасля звароту ўдзельнікаў аргкамітэта маршу улады Масквы ўхвалілі толькі правядзенне штогадовага сходу каля мемарыяла «Нямцоў мост», і мерапрыемства памяці Барыса Нямцова прайшло на Маскварэцкой мосце ў звычайным фармаце (ўскладанне кветак і хвіліна маўчання).
Адкрытыя лісты, звароты
Пасля таго як Аляксей Навальны, адбываючы пакаранне ў калоніі ВК-2 ў Пакрове, абвясціў галадоўку, прафсаюз «Альянс настаўнікаў», які ўваходзіць у прафсаюз Навального, аб’явіў збор подпісаў у яго падтрымку. У адкрытым лісце настаўніка запатрабавалі неадкладна забяспечыць доступ лекараў для аказання Навальнаму медыцынскай дапамогі, а таксама адмовіцца ад «катаванняў бессанню» у дачыненні да яго.
Больш за 100 вядомых людзей пісьменнікаў, мастакоў, музыкаў і навукоўцаў, уключаючы Джуд Лоу, Джаан Роўлінг і Бенедыкта Камбербэтча, падпісалі адкрыты ліст прэзідэнту Расіі Уладзіміру Пуціну з просьбай забяспечыць адбывае тэрмін і які аб’явіў галадоўку Навальнага кампетэнтнай медыцынскай дапамогай.
«Галадоўка салідарнасці» з Навальным
Больш за 50 чалавек падтрымалі галадоўку салідарнасці з Аляксеем Навальным з патрабаваннем аб прадастаўленні Навальнаму вызначанага па законе медыцынскай дапамогі. Ініцыятарам галадоўкі 10 красавіка быў вучоны-біёлаг з Масквы, былы прафесар ВШЭ і МДУ Мікалай Формозаў. Акрамя таго, у знак салідарнасці з Навальным абвясцілі галадоўку сустаршыня грамадскага камітэта «Голас Беслана» Эла Кесаева і яшчэ чацвёра ўдзельнікаў руху, пацярпелых у выніку тэракту ў Беслане.
У Расіі
Кіраўнік Савета па правах чалавека Валеры Фадзееў заявіў, што не бачыць парушэнняў у жорсткіх затрыманнях на акцыях пратэсту.
МЗС Расіі абвінаваціў амбасаду ЗША ў падтрымцы і падбухторванні да няўзгодненыя пратэстным акцыяў у Расеі. Марыя Захарава паведаміла, што пасольства ЗША ў Маскве «апублікавала маршруты пратэстаў у гарадах Расіі і ўкінулі інфармацыю аб паходзе на Крэмль».
Расійскі палітолаг Армэн Гаспаран, запрошаны ў праграму «Клуб рэдактараў» Белтэлерадыёкампаніі, падрабязна адказаў на пытанне вядучага Івана Эйсманта пра наяўнае, на яго думку, падабенства тэхналогіі правядзення пратэстных акцый у Расіі і Беларусі і двайныя стандарты ЗША пры ацэнцы пратэстаў у сваёй краіне і за мяжой.
Кіраўнік камісіі Савета федэрацыі па абароне суверэнітэту Андрэй Клімаў заявіў аб наяўнасці ў камісіі «заслугоўваюць даверу дадзеных» аб датычнасьці замежных спецслужбаў да правядзення суботніх акцый.
Сакратар генсавета «Адзінай Расеі» Андрэй Турчак у сваім Instagram абвінаваціў «глабальную машыну Захаду» ў спробе «падарваць Расею», заявіўшы аб наступнай неабходнасці: «Як ніколі важна згуртавацца вакол нашага прэзідэнта, які выратаваў краіну і які сёння вядзе Расею ва ўмовах сусветнага шторму».
Выступаючы ў які адбыўся ў дзень пратэстаў прысвечаным інфармацыйна-прапагандысцкай рабоце XIII пленуме ЦК КПРФ лідар партыі Генадзь Зюганаў раскрытыкаваў «ўцягванне ў разборкі юнакоў» і выказаў упэўненасць, што «ні адзін камуніст не падтрымае гэтыя правакацыі».
6 лютага 2021 года адзін з заснавальнікаў і лідараў партыі «Яблака» Рыгор Яўлінскі апублікаваў на сваім сайце артыкул «Без пуцінізму і папулізму». У ёй ён скептычна ацаніў пратэсты, выступіў супраць Навальнага (якога са спасылкай на выказванне Валерыі Навадворскай 10-гадовай даўніны ахарактарызаваў як папуліста і нацыяналіста і абвінаваціў у злачыннай выкарыстанні непаўналетніх у палітычных мэтах), яго паплечнікаў (абвінаваціўшы іх у правадырства, няздольнасці да кампрамісаў і вузкай палітычнай праграме) і расследаванняў ФБК. Матэрыял выклікаў сур’ёзную дыскусію ў рунэце, а таксама ўнутрыпартыйную дыскусію і адмежаваньне ад Яўлінскага асобных яго ранейшых прыхільнікаў накшталт Яўгена Ройзмана.
Сацыёлаг Уладзіслаў Іназемцаў лічыць, што ўлада будзе і далей прытрымлівацца тактыкі жорсткага падаўлення пратэстаў, паколькі ніякай іншай альтэрнатывы яна не мае: усе спосабы легітымізацыі рэжыму (такія як эканамічны рост або внешнеполитичесие дзеянні) ужо вычарпаны. Ён лічыць, што галоўная прычына пратэсту звязаная з разуменнем людзьмі таго, што галоўнымі выгаданабытчыку цяперашняй сістэмы сталі не алігархі, а чыноўнікі. У сувязі з гэтым пратэстныя настроі будуць толькі нарастаць. На яго думку, людзі выходзяць не за Навальнага, а з-за свайго расчаравання ва ўладзе і разумення маштабаў карупцыі.
На думку намесніка дырэктара «Левада-цэнтра», сацыёлага Дзяніса Волкава, хоць падставай для выступаў стаў арышт апазіцыянера, матывацыя ўдзельнікаў насіла шматаспектны характар. Пратэстны патэнцыял збіраўся ў расейцаў з лета 2018 года, калі было абвешчана аб ўздыме пенсіённага ўзросту. Як самі змены, так і паводзіны ўладаў: доўгі ўтойванне планаў, раптоўнасць рэформы, неучёт меркавання народа, жангліраванне дэмаграфічнымі дадзенымі, шэраг дзіўных пунктаў пенсійнага закона (уключаючы заахвочванне ўхілення ад службы ў войску) — падарвалі давер вялікай часткі грамадзян. Пагаршэнне эканамічных праблем, рост коштаў, плюс эпідэмія таксама не спрыялі змякчэнні абстаноўкі.
4 лютага аб’яднання тэатральных і музычных крытыкаў звярнуліся з патрабаваннем спыніць паліцэйскае гвалт і адмяніць фактычную забарону мітынгаў і сходаў. Аналагічны зварот, апублікаванае ў «Траецкім варыянце», падпісалі больш за 500 навукоўцаў (з іх 10 — акадэмікі РАН).
5 лютага МЗС Расіі абвясціў персонамі нон грата дыпламатаў з Швецыі, Польшчы і Германіі, якія ўдзельнічалі ў акцыях у падтрымку Аляксея Навальнага 23 студзеня ў Пецярбургу і Маскве, і паведаміў пра іх высылцы з краіны.
8 лютага ў Новай газеце быў апублікаваны адкрыты ліст з «выразам пратэсту супраць практыкі палітычных пераследаў, паліцэйскага і судовага самавольства, бесчалавечных збіцця мірных грамадзян з боку паліцыі». У лісце заяўлялася аб неабходнасці тэрмінова прывесці заканадаўства аб правядзенні мітынгаў і сходаў у адпаведнасць з Канстытуцыяй Расійскай Федэрацыі, вызваліць палітвязняў, а таксама спыніць, асудзіць і пакараць «антыгуманнай і нічым не справакаванае паводзіны паліцыі ў дачыненні да мірных грамадзян». На момант публікацыі зварот падпісалі больш за 180 навукоўцаў, акцёраў, рэжысёраў, пісьменнікаў і грамадскіх дзеячаў.
Таксама 8 лютага з адкрытым лістом у падтрымку арыштаваных выступілі былыя савецкія палітвязні. Яго падпісалі 10 чалавек.
10 лютага было апублікавана адкрыты ліст, які падпісалі больш за 400 акадэмічных музыкаў, з заклікам вызваліць Навального і іншых палітвязняў, а таксама «спыніць тэрор» і «пачаць дыялог з несістэмны палітыкамі».
Па дадзеных «Левада-Цэнтра» ад 15 лютага, пратэсты 23 і 31 студзеня стала самым запамінальным падзеяй студзеня 2021, такое меркаванне выказала 45 % апытаных расейцаў.
18 лютага прапраўнук пісьменніка Льва Талстога, намеснік старшыні Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы Пётр Талстой падрабязна выказаўся пра акцыі апазіцыі ў кантэксце актуальных праблем.
За мяжой
Дзярждэп ЗША, кіраўнік дыпламатыі Еўрасаюза Жазэп Барэль, кіраўнік МЗС Вялікабрытаніі Дамінік Рааб, кіраўнік МЗС ФРГ Гайка Маас, спецдакладчык ААН па свабодзе аб’яднанняў і мірных сходаў Клеман Вуль і Савет ЕС асудзілі прымяненне сілы да дэманстрантаў і заклікалі вызваліць усіх затрыманых. Дзярждэп і Савет ЕС таксама заклікалі вызваліць Навальнага.
24 студзеня 2021 года Сунна Эварсдоцір (Ісландыя), дакладчык ПАСЕ па палітычным вязням у Расіі, заявіла: «Дзеянні расійскіх уладаў несумяшчальныя з павагай дэмакратычнага плюралізму і асноўных палітычных свабодаў. Большасць, калі не ўсё, арыштаваныя ў суботу могуць лічыцца палітычнымі зняволенымі prima facie».
Вялікая сямёрка выказала занепакоенасць затрыманнем тысяч мірных дэманстрантаў і журналістаў падчас суботніх мітынгаў і запатрабавала вызваліць Навальнага.
У культуры
Музыка напісаў сатырычную песню «Запацела маё забрала» на сюжэт здарэння з Маргарытай Юдзіной, якую росгвардеец ўдарыў ботам у жывот.
Наступствы
Камэнтуючы затрыманьні журналістаў у Казані на акцыі 23 студзеня прэс-сакратар прэзідэнта Татарстана Лілія Галімава прапанавала сфармаваць адмысловы пул журналістаў, які працаваў бы на несанкцыянаваных акцыях. Паводле яе слоў, у той дзень паліцыя дзейнічала зыходзячы з «няштатнай сітуацыі» і каб пазбегнуць такіх затрыманняў, «кіраўнікам рэдакцый варта было б загадзя прагаварыць з МУС».
Адміністрацыйныя справы
Грамадзянам, затрыманым на пратэстных акцыях, абвінавачваюць у парушэнні правілаў удзелу ў акцыі (ч. 5 арт. 20.2 КаАП), стварэнне перашкод гарадской інфраструктуры (ч. 6.1 арт. 20.2 КаАП) і паўторнае парушэнне правілаў удзелу ў акцыі. Па розных частках адміністрацыйных артыкулаў затрыманым пагражаюць штрафы ад 10 да 300 тысяч рублёў і арышт ад 15 да 30 сутак. Асобным ўдзельнікам абавязваюць непадпарадкаванне законнаму распараджэнню супрацоўніка паліцыі (арт. 19.3 КаАП).
У Санкт-Пецярбургу на 5 лютага ў суды паступіла каля 1400 спраў, звязаных з акцыямі з 23 студзеня па 2 лютага. Па дадзеных аб’яднанай прэс-службы судоў Санкт-Пецярбурга, з разгледжаных 1113 спраў па 353 справах быў накладзены адміністрацыйны арышт, па 624 — штраф, па 2 — абавязковыя працы (па 134 рашэнне не паведамляецца).
Праваабарончы праект АУС-Інфа паведамляе, што па ўсёй Беларусі 3 лютага яму вядома пра 750 адміністрацыйных арыштах, а таксама пра 500 штрафах на агульную суму больш за 6 млн рублёў.
31 студзеня быў затрыманы, а 1 лютага арыштаваны на 29 сутак кіраўнік «Адкрытай Расеі» Андрэй Півавараў за «парушэнне парадку правядзення акцыі, а таксама за непадпарадкаванне патрабаванню супрацоўніка паліцыі».
3 лютага быў арыштаваны на 25 сутак галоўны рэдактар выдання «Медіазона» Сяргей Смірноў за ретвит жарты аб самім сабе, на думку суда, які змяшчаў заклікі да няўзгодненай акцыі пратэсту. Смірноў быў затрыманы па іншым артыкуле 30 студзеня падчас прагулкі з сынам. Пасля гэтых падзей каля 20 СМІ выступілі з патрабаваннем аб вызваленні Смірнова і заявілі, што арышт Смірнова з’яўляецца помстай за яго журналісцкую дзейнасць і ціскам на незалежныя СМІ, у тым ліку ў сувязі з асвятленнем імі акцый пратэсту.
8 лютага была затрыманы дэпутат Саратаўскай облдумы ад партыі КПРФ Мікалай Бандарэнка, на яго складзены адміністрацыйны пратакол па часткі 5 артыкулы 20.2 КаАП. Пры гэтым Бандарэнка заявіў, што «знаходзіўся там як дэпутат з мэтай не дапусціць перагібаў і правакацый».
9 сакавіка протаіерэй Андрэй Вінарскі быў затрыманы, калі выходзіў з дому, а 10 сакавіка Цэнтральны раённы суд Хабараўска арыштаваў яго на 20 сутак, яму ставіцца паўторнае парушэнне правілаў мітынгу (частка 8 артыкула 20.2 КаАП).
Удзельнікі пратэстаў, якім удалося адмяніць адміністрацыйную справу
Адзін з удзельнікаў акцыі ў падтрымку Навальнага ў Санкт-Пецярбургу, Вадзім Забалоцкага здолеў выйграць справу ў судзе — таму што трапіў у аб’ектыў камеры здымачнай групы Сапраўднага Часу.
Крымінальныя справы
Па стане на 4 лютага ў Расіі ў сувязі з акцыямі пратэсту была ўзбуджаная 50 крымінальных спраў. З іх 20 крымінальных справаў было ўзбуджана па выніках акцыі 23 студзеня, у асноўным — па артыкуле аб прымяненні гвалту супраць прадстаўніка ўлады.
21 студзеня ў Татарстане, 23 студзеня ў Растове-на-Доне і ў Новасібірску распачатыя крымінальныя справы па ч. 3 арт. 212 КК РФ (заклікі да масавых беспарадкаў).
23 студзеня ў Санкт-Пецярбургу была ўзбуджаная крымінальная справа па ч. 1 арт. 318 КК РФ з-за нападу на двух супрацоўнікаў ДЗІБДР. Таксама дзве справы па гэтым артыкуле былі распачатыя ва Уладзівастоку.
Ва Уладзівастоку ўзбуджана крымінальная справа па арт. 267.1 КК РФ (пагроза эксплуатацыі транспарту).
У Маскве распачатыя крымінальныя справы па арт. 318 КК РФ (ужыванне гвалту да сілавікоў), арт. 213 КК РФ (хуліганства) і арт. 167 КК РФ (пашкоджанне маёмасці).
У Краснадары паліцыя распачала крымінальную справу па п. «Б» ч. 1 арт. 213 аб хуліганстве па матывах нянавісці супраць мясцовага жыхара Уладзіміра Ягорава, які зняў штаны падчас акцыі.
28 студзеня Галоўным следчым упраўленнем Следчага камітэта РФ супраць кіраўніка сеткі рэгіянальных штабоў Навальнага Леаніда Волкава ўзбуджаная крымінальная справа па прыкметах злачынства, прадугледжанага часткай 2 артыкула 151.2 КК РФ («скланенне ў інфармацыйна-тэлекамунікацыйных сетках непаўналетніх да здзяйснення супрацьпраўных дзеянняў»).
Куйбышаўскі раённы суд Пецярбурга прызначыў два гады ўмоўна ўдзельніку акцыі 23 студзеня ў Пецярбургу Андрэю Ломаву. Нягледзячы на тое, што Ломаў з’яўляецца бацькам семярых дзяцей, прысуду ён чакаў у СІЗА на працягу двух месяцаў.
«Санітарны справа»
27 студзеня ў Маскве паліцыя і супрацоўнікі Следчага камітэта правялі амаль дваццаць ператрусаў у блізкіх і прыхільнікаў Аляксея Навальнага. Сярод затрыманых брат Навальнага Алег, Любоў Собаль, Марыя Алёхіна. Ва ўсіх выпадках канфіскоўвалася аргтэхніка і электронныя прылады. Большасць ператрусаў праводзіліся ў межах крымінальнай справы аб парушэнні санітарна-эпідэміялагічных правілаў.
29 студзеня ў Цвярскім раённым судзе Масквы прайшлі пасяджэнні без прэсы, і ўсе пяцёра абвінавачаных былі адпраўленыя на два месяцы пад хатні арышт без права на прагулкі і выкарыстанне інтэрнэту. Ім прад’яўленыя абвінавачванні ў арганізацыі пратэстаў, якія, як сцвярджаецца, парушалі санітарна-эпідэміялагічных абмежаванні, уведзеныя з-за пандэміі коронавируса (частка 1 артыкула 236 КК).
Таксама абвінавачанымі па санітарным справе праходзяць прэс-сакратар Навальнага Кіра Ярмыш, актывіст Мікалай Ляскін, муніцыпальныя дэпутаты Люся Штэйн, Канстанцін Янкаўскас і Дзмітрый Бараноўскі. Усіх іх праваабарончы цэнтр «Мемарыял» абвясціў палітвязнямі.
3 лютага праваабарончы фонд «Грамадскі вердыкт» запатрабаваў ад Следчага камітэта распачаць крымінальную справу супраць праваахоўнікаў па арт. 236 КК РФ (парушэнне санітарна-эпідэміялагічных правілаў) за тое, як доўга трымалі затрыманых у аўтазаках. У заяве фонду гаворыцца, што ўмовы ўтрымання ў аўтазаках груба парушалі ўсе загады і стварылі рэальную пагрозу масавага захворвання каранавірусам.
Звальненне
22 студзеня маёр паліцыі з Курска Руслан Агібалаў размясціў у Інтэрнэце ролік у падтрымку Аляксея Навальнага і іншых вядомых вязняў — Аляксандра Шэстуна і Сяргея Фургала. У той жа дзень паліцэйскі быў звольнены «па адмоўным падставах за ўчынак, што ганьбуе гонар супрацоўніка органаў унутраных спраў».
Інстытут тэатральнага мастацтва ім. Кабзона звольніў 25 студзеня з фармулёўкай «за амаральны ўчынак» старэйшага выкладчыка Арцёма Назарава, які ўдзельнічаў у акцыі ў падтрымку Навальнага.
Таксама былі звольненыя два супрацоўнікі ФСО, якія наведалі акцыю 23 студзеня пры гэтым звальненне аднаго з іх было выраблена «заднім чыслом», каб на момант акцыі супрацоўнік лічыўся беспрацоўным.
2 лютага старшы лейтэнант паліцыі Сяргей Рымскі з Іванова звольніўся з-за пераследу Навального і жорсткіх разгонаў пратэстаў. Паліцэйскі актыўна каментаваў падзеі ў «Instagram» і адчуваў ціск з боку кіраўніцтва.
31 студзеня мастак па святле Маскоўскай філармоніі Станіслаў Семянюк вывеў на сцяну канцэртнай залы імя Чайкоўскага надпіс «Свабоду палітвязням». У той жа дзень ён быў адхілены ад пульта і 3 лютага быў вымушаны звольніцца.
У пачатку лютага з падмаскоўнай паліцыі звольніўся старшы інспектар кіналагічнай службы Мікалай Каралёў, які адмовіўся біць мітынгоўцаў. Пасля гэтага яму сталі паступаць пагрозы: па яго словах, ён атрымаў дзясяткі паведамленняў з пагрозамі ў Instagram.
Санітара Саіданвара Сулаймонова, які працаваў у маскоўскім ковидном шпіталі ў Крылатском, звольнілі пасля ўдзелу ў акцыі з ліхтарыкамі ў падтрымку Аляксея Навальнага.
Рэакцыя адукацыйных устаноў і адлічэнне студэнтаў
Рэктар Астраханскага дзяржаўнага універсітэта Канстанцін Маркелаў адлічыў траіх студэнтаў, якія ўдзельнічалі ў акцыях 23 студзеня і якія атрымалі за гэта адміністрацыйныя штрафы.
У сваю чаргу адзін з заснавальнікаў «Свабоднага ўніверсітэта» Кірыл Мартынаў абвясціў, што ўстанова прыме студэнтаў, адлічаных з расійскіх ВНУ «за грамадзянскую пазіцыю» і таксама будуць іх кансультаваць аб працягу адукацыі ў Еўропе.
27 студзеня 2021 года міністр асветы Сяргей Краўцоў заявіў, што міністэрства запланавала штомесяц праводзіць ўсерасійскіх бацькоўскія сходы, каб пазбегнуць уцягвання школьнікаў у мітынгі.
Пасля акцый пратэсту міністр асветы Сяргея Краўцоў паведаміў, што ў школах з’явяцца дарадцы па выхаванню, мэтай якіх будзе правядзенне гутарак са школьнікамі пра палітыку і мітынгах. Ужо ў 2021 годзе ў дзесяці пілотных рэгіёнах Расіі правядуць конкурс на новую пасаду, а з 2022 года дарадцы з’явяцца ў школах усіх рэгіёнаў.
Петыцыі
Грамадская арганізацыя АУС-Інфа стварыла петыцыю супраць плана «Крэпасць», які ўводзяць у паліцэйскіх участках з мэтай забароны наведванняў аддзяленняў паліцыі «староннімі асобамі», што, у сваю чаргу, перашкаджае прамой сустрэчы адвакатаў з іх затрыманымі кліентамі.
Таксама быў створаны шэраг петыцый у падтрымку Маргарыты Юдзіной, з патрабаваннем пакараць амапаўца, які ўдарыў яе нагой у жывот, прыцягнуць яго да крымінальнай адказнасці. Падобную петыцыю стварылі і іншыя людзі, у тым ліку і Лібертарыянская партыя Расіі.
«Amnesty International» апублікавала просьбу аб калектыўнай дапамогі ў напісанні зваротаў з мэтай дамагчыся справядлівасці ў справе Маргарыты Юдзіной, збітай падчас акцыі пратэсту.
Таксама быў створаны шэраг петыцый з патрабаваннем вызвалення Аляксея Навальнага. Такія петыцыі стварылі «Новая газета», «Amnesty International» (па ёй у Крэмль перадалі амаль 200 тысяч подпісаў    ), а таксама іншыя актывісты.
Была створана петыцыя, якая заклікае вызваліць людзей, арыштаваных па санітарным справе.
Акрамя таго, было створана некалькі петыцый за свабоду чачэнца Джумаева Саіда-Мухамада, пабіўся з сілавікамі на акцыі ў Маскве 23 студзеня.
Марына Літвіненка жонка Аляксандра Літвіненка, стварыла петыцыю, у якой прапанавала даць Нобелеўскую прэмію міру Аляксею Навальнаму.
Флэшмобы ў падтрымку Пуціна
У канцы студзеня — пачатку лютага адміністрацыі некалькіх ВНУ арганізавалі флэшмобы студэнтаў у падтрымку Пуціна. Студэнты Ціміразеўскай акадэміі, Маскоўскага дзяржаўнага юрыдычнага універсітэта і Белгарадскага дзяржаўнага інстытута мастацтваў і культуры затым заявілі, што былі ашуканы — ім сказалі, што акцыі будуць прысвечаныя, адпаведна, расійскаму сцягу, барацьбе з COVID-19 і Дню абаронцы Айчыны. Пасля гэтага прарэктар БГИИК Наталля Бараниченко заявіла, што выконвала «соцзаказа», выбачылася перад удзельнікамі відэа і звольнілася.
Да флэшмобаў у падтрымку Пуціна прыцягваліся бюджэтнікі і работнікі некаторых кампаній.
Адной з першых акцый стаў флэшмоб работнікаў кампаніі «Сіма-ленд» у Екацярынбургу 29 студзеня, а затым 5 лютага. Адзін з работнікаў кампаніі на ўмовах ананімнасці распавёў, што супрацоўнікаў абавязалі выйсці на акцыю, хоць ня ўсе ведалі, пра што ідзе гаворка. Падобная акцыя праходзіла і на Барнаульскі заводзе автоформованных тэрмаўстойлівых вырабаў.
У Валгаградзе некалькі сотняў бюджэтнікаў 4 лютага сабралі на Мамаевым кургане здымацца ў кліпе гурта «Любэ». Мерапрыемства арганізавалі мясцовы камітэт па маладзёжнай палітыцы і дэпартамент адукацыі. Толькі пасля высветлілася, што бюджэтнікі зняліся для роліка ў падтрымку Пуціна. 8 лютага супрацоўнікі бюджэтных арганізацый Пецярбурга здымалі падобны ролік на Маскоўскай плошчы.
У сацсетках можна знайсці ролікі з падобных флэшмобаў у дзесятцы расійскіх гарадоў, на іх калона людзей ідзе з сцяжкамі Расіі ці лампадкі, некаторыя проста махаюць рукамі. На большасць з іх накладзеная песня «Любэ» «За цябе, Радзіма-маці!», А ў адным з ролікаў пры дапамозе 3D-апрацоўкі была створана сімуляцыя натоўпу, якая нібыта ўтварыла сабой фразу «Пуцін — наш прэзыдэнт».
У адказ на флэш-моб з ліхтарыкамі ФБК 14 лютага, улады абвясцілі ў той жа дзень 14 лютага пра моладзевай акцыі «Расія — краіна кахання» ў дзень флэш-мобу ФБК з ліхтарыкамі. Урад Прыморскага краю анансавала ў инстаграме акцыю «Каханне мацней страху» з запускам ліхтарыкаў 14 лютага. Потым рэзка памяняла назву, з-за супадзення з назвай акцыі якую збіраюцца правесці прыхільнікі Аляксея Навальнага.
Феномен TikTok
Deutsche Welle адзначае, што падчас акцый пратэсту здарыўся феномен TikTok — кітайскай соцсеть кароткіх відэа. У гэтай сеткі апынуліся зарэгістраваныя 60 мільёнаў расейцаў. BBC піша, што пасля затрымання Аляксея Навальнага расійскі сегмент TikTok «імкліва палітызаваных». DW піша пра сотні мільёнаў праглядаў відэа па хэштэгу, звязаным з Навальным і надыходзячымі пратэстамі, BBC адзначае, што ў «хештега» 23 студзеня «(дата няўзгодненай акцыі, объвленной прыхільнікамі Навальнага) — 70 млн праглядаў, і яшчэ 29 мільёнаў — у падобнага: „23 студзеня 2021“. Хештег „палац пуціна“, дзе пераказваюць апошняе расследаванне Навального і жартуюць на тэму раскошы палаца ў Геленджыку, паглядзелі 21 млн разоў».
Раскамнагляд 20 студзеня запатрабаваў ад сеткі TikTok «спыніць клікаць дзяцей на пратэстныя акцыі» і выдаліць такія заклікі.
24 студзеня замеcтитель камерцыйнага дырэктара кампаніі-пасрэдніка паміж блогерамі і рэкламадаўцамі «Аўтарскія медыя» Барыс Кантаравіч паведаміў аб замове на публікацыю ролікаў у TikTok супраць акцый у падтрымку Аляксея Навальнага, размясціўшы ў сацыяльных сетках скрыншоты з замовай. Да канца гэтага дня за плату ад 500 да двух тысяч рублёў блогер з аўдыторыяй ад 10 тысяч падпісчыкаў па замове неназванай «грамадзкай арганізацыі па справах моладзі» павінен быў «перасцерагчы дзяцей ад удзелу ў няўзгодненых акцыях», апублікаваўшы відэа па адным з сямі прапанаваных сцэнарыяў («у цэлым всë гэта надакучыла, вельмі стаміліся ад гэтага шуму з Навальным», «дзяцей выцягнулі і за імі хаваліся», «правакавалі паліцыю, гэта было відавочна не мірнае шэсьце», «сабралася мала людзей», ролік з «выкрыццём» смерцяў пратэстуючых ці пра тое, як «надакучыла палітыка за гэты час»). Заказчык просіць выкарыстоўваць у роліку толькі адзін тэзіс, не паўтараць яго слова ў слова і не паказваць хештеги пад відэа. Упершыню аб’яву заўважылі на біржы рэкламы TikTok, аднак таксама заказчыкі пісалі блогерам і менеджэрам ў Telegram. TJournal апублікаваў прыклады такіх ролікаў у TikTok, дзе паўтараюцца тэзісы з тэхнічнага задання, апублікаваныя па хештегам #нетреволюции або #нехочуреволюцию.
Заканадаўчыя ініцыятывы, звязаныя з акцыямі пратэсту
Дэпутат ад «Адзінай Расіі» Андрэй Барышеў ўнёс у Дзярждуму законапраект аб адмене адміністрацыйнага пакарання (выключэнне з КоАП артыкула 20.2.2 і частак 5 і 6 артыкула 20.2) за арганізацыю «прагулак» і ўдзел у іх, калі такое мерапрыемства фармальна не падпадае пад вызначэнне масавай акцыі.
Ад’езды з Расіі
Некаторыя людзі з’ехалі з краіны, патлумачыўшы гэта пагрозай крымінальных спраў і праходзілымі палітычнымі пераследамі: з каманды Навальнага гэта Леанід Волкаў, Іван Жданаў, Уладзімір Мілаў.
Малочкі
Назву Мало́чкі маюць:
Вязаўка (прыток Альшанкі)
Вя́заўка — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі і Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Альшанка (басейн Дняпра). Даўжыня 13 км, з іх 9,5 км на тэрыторыі Беларусі. Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Новая Зямля Дубровенскага раёна, вусце ў вёсцы Красная Горка Краснінскага раёна. Ад вытоку на 6,5 км рэчышча каналізаванае. Па берагах у межах Беларусі пераважаюць меліяраваныя землі.
Ізмір (правінцыя)
Ізмір (İzmir) — правінцыя на захадзе Турцыі на ўзбярэжжы Эгейскага мора. Плошча 11,8 тыс. кв. км. Насельніцтва 3740 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Ізмір.
Арлес
Арлес (Ard Lios, Arless) — вёска ў Ірландыі, знаходзіцца ў графстве Лііш (правінцыя Ленстэр).
Адам Вайніловіч
Адам Вайніловіч (Adam Woyniłłowicz; каля 1739—1803) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Вайсрутэнізацыя
Вайсрутэніза́цыя (Weissruthenisation) — умоўная і часткова прынятая ў гістарыяграфіі назва палітыкі, якая праводзілася ў Беларусі нямецкай акупацыйнай грамадзянскай адміністрацыяй Генеральнага камісарыяту "Беларусь" пад кіраўніцтвам В. Кубэ, а пазней Готберга, у час нямецкай акупацыі (1941—1944).
Адам Вайніловіч
Біяграфія
Абозны (ужо ў 1765 годзе), канюшы (1776), потым суддзя земскі (прывілей караля Станіслава Аўгуста 1778 г.), нарэшце, падкаморы новагародскі (прывілей 1783 года).
Вайсрутэнізацыя
У самым пачатку дзейнасці як кіраўніка нямецкай грамадзянскай адміністрацыі Кубэ абвясціў намер дасягнуць паразумення з беларускім грамадствам, на аснове ўпарадкаванай гаспадарчай дзейнасці, культурных і палітычных саступак, здзейсніў шэраг мер у гэтым кірунку. Спрабаваў паказаць беларускаму народу станоўчую перспектыву нямецкай акупацыі. Нечакана для многіх, даў высокі прыярытэт развіццю слабога, як заўважалася, нацыянальнага пачуцця беларусаў, публічна акрэсліваў Беларусь як жыццёвую прастору беларускага народу. Шмат якія дзеянні ў падтрымку беларускага нацыянальнага руху з'яўляліся яго ўласнай ініцыятывай, або вынікамі яго доўгіх намаганняў. Дзеля атрымання лепшай палітычнай падтрымкі сваіх намаганняў у кіравальных колах Германіі выставіў ідэю аб нардычным паходжанні беларусаў (пач. 1943).
Адам Вайніловіч
Біяграфія
Адам карыстаўся значным ўплывам сярод мясцовай шляхты. У 1776 г. ён быў абраны паслом на надзвычайны сойм, на якім выступіў з прамовай. З яго меркаваннем лічыўся нават князь Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку», уладальнік Нясвіжскага княства ў 2-й палове XVIII ст. Праўнук Адама Эдвард Вайніловіч згадвае, што ў родавым архіве былі лісты ад караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага, з просьбай ад падтрымцы на сойміку Новагародскага ваяводства Канстытуцыі 3 мая 1791 года.
Вайсрутэнізацыя
Між іншым, выдаў тымчасовую інструкцыю па абавязковай сямігадовай школьнай адукацыі (10.9.1941), зварот "Да жыхароў Беларусі!" (22.9.1941), спрыяў дзейнасці Беларускай народнай самапомачы (БНС), стварэнню Беларускай самааховы (БСА), адкрыццю медыцынскага інстытуту ў Магілёве (13.5.1943), дэкрэту аб прыватызацыі зямлі (3.6.1943), стварэнню Саюзу беларускай моладзі (СБМ) (22.6.1943), падтрымліваў захады па беларусізацыі царкоўнага жыцця.
Адам Вайніловіч
Біяграфія
Адам падзяліў спадчыну паміж сынамі: Ян атрымаў Пузаў, а Антоні — Савічы.
Узнагароды
Кавалер ордэна Святога Станіслава (1783).
Сям’я
У шлюбе з Каралінай з Сулістроўскіх, дачкой Караля Сулістроўскага і Разаліі з Пацаў. У 1790 г.
Дзеці:
Яўген Віктаравіч Вучэціч
Яўген Віктаравіч Вучэціч (, Екацярынаслаў —, Масква) — савецкі скульптар-манументаліст, педагог, прафесар. Віцэ-прэзідэнт Акадэміі мастацтваў СССР (1970—1974). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, падпалкоўнік у адстаўцы.
Кютах’я (правінцыя)
Кютах'я (Kütahya), правінцыя на захадзе Турцыі. Плошча 12,1 тыс. кв. км. Насельніцтва 583 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Кютах'я.
Клуж-Напоцкі ўніверсітэт сельскагаспадарчых навук і ветэрынарнай медыцыны
Клуж-Напоцкі ўніверсітэт сельскагаспадарчых навук і ветэрынарнай медыцыны (Universitatea de Ştiinţe Agricole şi Medicină Veterinară Cluj-Napoca) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Клуж-Напока.
Нацыянал-сацыялістычны саюз дапамогі ахвярам вайны
Нацыянал-сацыялістычны саюз дапамогі ахвярам вайны (NS-Kriegsopferversorgung, скар. NSKOV) — грамадская арганізацыя у Германіі ў складзе НСДАП, якая займалася дабрачыннасцю і арганізацыяй сацыяльнага забеспячэння для ветэранаў, сур’ёзна параненых на франтах Першай сусветнай вайны.
Гісторыя
Саюз быў створаны ў 1934 годзе, разам з Нацыянал-сацыялістычнай народнай дабрачыннасцю удзельнічаў у дабрачынных акцыях і праграмах у галіне аховы здароўя. Нязменным кіраўніком арганізацыі быў обергруппенфюрэр СА   <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">).
10 кастрычніка 1945 года па ўказанні Кантрольнага савета дзейнасць Саюза была афіцыйна забароненая, 30 кастрычніка Кантрольны савет пастанавіў ліквідаваць саюз.
Гусь-Жалезны
Гусь-Жалезны (Гу́сь-Желе́зный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Касімаўскім раёне Разанскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Гусеўскага гарадскога паселішча.
Размешчаны на рацэ Гусь (на ёй — плаціна, пабудаваная ў XVIII стагоддзі), за 18 км на паўночны захад ад Касімава. Насельніцтва — 1847 чал. (2017).
IC 5362
IC 5362 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор'і Скульптар.
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Карасі
Назву Карасі́ маюць:
Шрэк 2
«Шрэк 2» (Shrek 2) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2004 года.
Сюжэт
Па сюжэце, Шрэк і Фіёна вяртаюцца пасля мядовага месяца і знаходзяць ліст ад бацькоў Фіёны з запрашэннем на вячэру. Аднак тыя не падазраюць, што іх дачка таксама стала волатам. Разам з аслом шчаслівая пара адпраўляецца ў падарожжа, поўнае нечаканасцяў, і трапляе ў кругазварот падзей, падчас якіх набывае мноства сяброў...
Культура пячор
Культура пячор, у якой прасочваецца прыкметны ўплыў усходніх культур, была распаўсюджаная ў цэнтральнай частцы Іспаніі каля 4000 — 3000 гг. да н. э. Названа так таму, што большасць матэрыялаў гэтай культуры выяўлена ў пячорах.
Па сваім характары ў асноўным была неалітычнай, адчула уплыў мегалітычных культур Іберыі. Прасочваюцца асобныя перажыткі мезаліту. Знойдзены кераміка з канічным дном і кардыяльным арнаментам, каменныя сякеры, круглявыя ў перасеку, цяслы, долаты. Жыллё размешчана галоўным чынам у пячорах. У ліку свойскіх жывёл (акрамя паўсюдна сустракальнага ў неаліце сабакі) буйны рагаты скот, козы, авечкі і свінні. Земляробства насіла зачаткавы характар, а паляванне захоўвала яшчэ вялікае значэнне, аб чым, у прыватнасці, сведчаць малюнкі на стэнах пячор і прыбудаваных да іх укрыццяў з выявамі (ва ўмоўнай манеры) дзікіх жывёл і эпізодаў палявання. Пахаванні, якія сустракаюцца ў пячорах — асобныя скурчаныя трупапалажэнні.
Каля 3000 г. да н. э. новая хваля мігрантаў з усходу дае пачатак альмерыйскай культуры.
Грамадзянская вайна ў Афганістане (1928—1929)
Грамадзянская вайна ў Афганістане — узброены канфлікт у Афганістане ў 1928—1929 гадах.
Перадгісторыя
У 1928 годзе кароль Афганістана Аманула-хан вярнуўся з паездкі ў Еўропу (у тым ліку СССР), прывёзшы з сабой цэлы комплекс сацыяльных і культурных зменаў для насельніцтва Афганістана. У прыватнасці, усё насельніцтва Афганістана абавязвалася насіць еўрапейскую вопратку. У гэты ж час з’явіліся фатаграфіі каралевы Сарая Тарзі без чадры і ў еўрапейскай сукенцы. Гэта сустрэла рэзкае непрыманне ў афганцаў, і пуштунскія плямёны выступілі за выгнанне Аманулы-хана з жонкай з Афганістана.