cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хітрыдыяміцэты
Гаплоідныя зааспоры хітрыдыяміцэтаў забяспечаныя адным жгуцікам, пры руху заўсёды накіраваным назад, і могуць як непасрэдна даваць пачатак новаму гаплоіднаму арганізму, так і злівацца адзін з адным і ўжо тады ствараць дыплоідны арганізм, які фарміруе новыя гаплоідныя зааспоры (парадак Chytridiales). У шэрагу відаў мае месца палавы працэс па тыпу (зліццё цэлых арганізмаў) або фармуюцца гаметы, адрозныя ад зааспор. У большасці прадстаўнікі аддзелу гаплонты, але сустракаецца і змена ядзерных фаз.
Паколькі ў жыццёвым цыкле хітрыдыяміцэтаў прысутнічаюць жгуцікавыя зааспоры, у канцы 1980-х — 1990-х гадах многія даследчыкі выключалі іх з царства грыбоў і адносілі да грыбападобных храмістаў. Прыкладна ў той жа час (1991—1996) з’явіліся даныя па ўльтраструктуры мітахондрый, хімічным складзе клетачных сценак і аналізы гэтых арганізмаў, якія паказалі, што іх усё ж варта адносіць да сапраўдных грыбоў.
Іванава дзяцінства
«Іванава дзяцінства» (Иваново детство) — фільм Андрэя Таркоўскага па матывах аповесці Уладзіміра Багамолава «Іван». Прэм’ера адбылася 9 мая 1962 года. Першы поўнаметражны фільм рэжысёра, які прынёс яму сусветную вядомасць і заваяваў высокія прызы на міжнародных кінафестывалях.
Сюжэт
Дзеянне фільма адбываецца ў час Вялікай Айчыннай вайны. 12-гадовы Іван стаў разведчыкам. Вайна пазбавіла хлопчыка маці, ён апантаны нянавісцю да ворага і жаданнем помсціць. Толькі сны вяртаюць Івану адабранае дзяцінства. Аднак да Дня Перамогі яшчэ далёка…
Агнём і мячом (раман)
Дзеянне рамана адбываецца ў 1648—1651 гадах, падчас паўстання Багдана Хмяльніцкага ва Украіне. Астатнія часткі трылогіі — «Патоп» і «Пан Валадыёўскі».
Выданне
Раман упершыню быў выдадзены ўрыўкамі ў 1883—1884 гады ў варшаўскім часопісе «Слова» і таксама ў кракаўскім часопісе «Час». Першае кніжнае выданне з’явілася ў 1884 годзе ў Варшаве. Кніжнае выданне мела іншы канец рамана за надрукаваны ў часопісах. Частка рукапісу рамана захоўваецца ва Вроцлаве. Аўтар часам блытаецца з гістарычнай праўдай, што аднак не аднімае ад рамана мастацкай вартасці. Сянкевіч стварыў свой раман, каб падняць дух палякаў.
Паводле слоў украінскага паэта і празаіка Багдана Лепкі з часу выхаду рамана ўзрос польска-ўкраінскі антаганізм.
У 1999 годзе выйшла ў свет экранізацыя рамана Агнём і мячом. З’явіўся фільм і серыял рэжысёра Ежы Гофмана. У 1958 годзе ў ЗША з’явілася камічная адаптацыя рамана ў серыі «Classics Illustrated» (no.146).
Сюжэт
У рамане апісваецца гістарычныя падзеі паўстання Хмяльніцкага і спадарожныя падзеі ў перыяд з 1648 па 1657 гады.
Пасля бітвы пад Зборовам падпісваецца дамова, Алена пасля шматлікіх прыгод вяртаецца да свайго любага Яна, злоўленага Богуна чакае смяротны вырак, але Скшэтускі даруе яму волю. На гэтым раман сканчаецца, хоць непасрэдным яго працягам з’яўляюцца дзве наступныя часткі трылогіі: Патоп і Пан Валадыёўскі.
Постаці раману
У кнізе дзейнічаюць як выдуманыя персанажы — галоўны гэрой кнігі Ян Скшэтускі (які меў тым не менш рэальнага гістарычнага прататыпа Мікалая Скшэтускага), яго каханая Алена Курцэвіч, яго слуга Рэдзян, Лонгін Падбіпята, а таксама цэнтральныя постаці ўсёй трылогіі — Міхал Валадыёўскі і Пан Заглоба; так і рэальныя гістарычныя асобы:
Ізабэль Юпэр
Ізабэль Юпэр (Isabelle Huppert; нар. 16 сакавіка 1953, Парыж) — французская актрыса тэатра і кіно.
Сям'я
Нарадзілася ў заможнай сям'і прадпрымальніка, інжынера па тэхніцы бяспекі, Раймона Юпэра і настаўніцы англійскай мовы Анік Юпэр. Малодшая з чатырох дзяцей у сям'і. Сёстры — Жаклін (акадэмічны вучоны, 1944 г.н.), Элізабэт (актрыса, 1948 г.н.), Караліна (рэжысёр, 1950 г.н.), брат Рэмі (літаратар). З 1982 г. у шлюбе са сцэнарыстам і прадзюсарам Ранальдам Шама. Дзеці: Лаліта (актрыса, 1983 г.н.), Ларэнца (1986 г.н.) і Анджэла (1997 г.н.).
Жыццё і творчасць
Разам з сёстрамі і братам гадавалася ў добрых умовах у бацькоўскім маёнтку ў прыгарадзе Парыжа Віль д'Аўрэ (Ville-d'Avray). Пасля заканчэння гімназіі ў Сент-Клод (Sent-Cloud), вывучала рускую мову ва ўніверсітэце і атрымала ступень бакалаўра. Бацькі натхнілі Ізабэль стаць актрысай, яна пачала вывучаць тэатр у Версальскай кансерваторыі, атрымала першую ўзнагароду. Год правучылася ў тэатральнай школе Ру Бланш (École nationale supérieure des arts et techniques du théâtre), пасля чаго паступіла ў прэстыжную Вышэйшую нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва.
Пачынала як тэатральная актрыса, мела поспех у значных пастаноўках, сярод якіх «Медэя» Еўрыпіда. У 1971 годзе ўпершыню з’явілася на тэлевізійным экране, праз год - у фільме «Фаўстына і цудоўнае лета» (Faustine et le Bel Été). Імкліва заваявала рэпутацыю моцнай актрысы, адразу стаўшы адной з самых запатрабаваных актрыс Францыі свайго пакалення. Здымалася ў Жана-Люка Гадара і Клода Шаброля.
За Юпэр замацавалася ўстойлівае рэнамэ актрысы, здольнай на вельмі складаныя ролі, сярод якіх роля маладой жанчыны, якая забіла сваіх бацькоў (Віялета Назьер (Violette Nozière), 1978, рэж. Клод Шаброль), роля жанчыны, апошняй смяротна асуджанай у Францыі за выкананне аборта («Жаночая справа» (Une affaire de femmes), 1988, рэж. Клод Шаброль). У 2001 годзе яна знялася ў фільме Міхаэля Ханэке, дзе сыграла выкладчыцу-піяністку, якая хавае глыбокія садамазахісцкія сексуальныя жаданні. З Ханэке працавала некалькі разоў, у тым ліку сыграла ў фільме Каханне, за што атрымала якая Залатую пальмавую галіну ў Канах ў 2012 годзе.
Юпэр з’яўляецца найбольш часцей намінаванай актрысай на прэмію Сезар (чатырнаццаць разоў), але атрымала яе толькі аднойчы за ролю ў фільме «Цырымонія» (La Cérémonie), Клода Шаброля (1995).
У 2009 годзе Юпэр узначальвала журы Канскага кінафестывалю.
Тарынгтан (Вікторыя)
Тарынгтан (Tarrington) — вёска ў Аўстраліі, на паўднёвым-захадзе штата Вікторыя, за 9 км ад горада Гамільтан і за 314 км ад Мельбурна. Згодна з перапісам насельніцтва 2006 года, у вёсцы пражывалі 193 чалавекі.
Нуон Чэа
Нуон Чэа (នួន ជា; 7 ліпеня 1926 — 4 жніўня 2019) — камбаджыйскі рэвалюцыянер, дзяржаўны і палітычны дзеяч рэжыма «Чырвоных кхмераў», ваенны злачынец.
Тарынгтан (Вікторыя)
Гісторыя
Паселішча Тарынгтан было заснавана лужыцкімі сербамі, якія эмігравалі з германскіх тэрыторый (з Саксоніі) у Аўстралію, а таксама прускімі і саксонскімі фермерамі. Першыя нямецкія пасяленцы прыбылі ў аўстралійскі Уорнамбул ў 1849 годзе і ў Портланд ў 1852 годзе. Усе яны былі пераважна лютэранамі па веравызнанню. Імі былі заснаваныя шэраг паселішчаў на тэрыторыі Аўстраліі: Саўт-Гамільтан (South Hamilton), Хохкірх (Тарынгтан) (Hochkirch/Tarrington) Гнадэнталь (Gnadenthal), Сэнт-Люкс-Саўт-Гамільтан (St Luke’s South Hamilton), Табар (Tabor), Нойкірх (Бядук) (Neukirch / Byaduk), Уораюр (Warrayure). Першапачаткова заснаванае эмігрантамі паселішча называлася «Букецы» (в.-луж. Bukecy) па-лужыцку або «Хохкірх» (Hochkirch) па-нямецку, у гонар аднайменнай камуны, адкуль былі родам заснавальнікі. У 1860-е гады паселішча стала пашырацца, а 15 лютага 1861 года было адкрыта Хохкірскае паштовае аддзяленне (цяпер закрытае, на яго месцы знаходзіцца склад паштовых адпраўленняў). 1 сакавіка 1918 года перайменавалі паселішча ў Тарынгтан на фоне панаваўшай германафобіі, выкліканай Першай сусветнай вайной.
Нуон Чэа
Яго называлі «Брат нумар два» — ён быў другім чалавекам у краіне пасля Пол Пота, калі Камбоджай кіравалі «Чырвоныя кхмеры», — у перыяд ад 1975 да 1979 года. Пасля захопу ўлады ў Камбоджы ў 1975 годзе яны кінулі краіну ў хаос. За чатыры гады загінула, як мяркуецца, два мільёны чалавек. Нуон Чэа быў адным з ідэолагаў і архітэктараў новага ладу. Дактрына атрымала назву «Нулявы год» — па аналогіі з «Першым годам» календара французскай рэвалюцыі, што вызначае новы пункт адліку ў гісторыі. Пасля в’етнамскага наступу і звяржэння рэжыму ў 1979 годзе Нуон Чэа з групай паплечнікаў схаваўся ў гарах, дзе і дачакаўся памілавання ў 1998 годзе на падставе мірнага пагаднення. Але пад ціскам міжнародных арганізацый Камбоджа арыштавала яго ў 2007 годзе. Пазней Чэа быў асуджаны на пажыццёвае зняволенне за генацыд. Сваёй віны не прызнаў. На адным з судовых пасяджэнняў ён заявіў, што яго галоўнай мэтай было «вызваліць радзіму ад каланіялізму і агрэсіі, ад прыніжэння з боку злодзеяў, якія хацелі скрасці нашу краіну і сцерці Камбоджу з твару зямлі». Памёр у турме ва ўзросце 93 гадоў.
Тарынгтан (Вікторыя)
Гісторыя
У сувязі з перайменаваннем паселішча ў школах забаранілі вывучаць і выкладаць нямецкую мову, а таксама забаранілі ўвозіць нямецкамоўныя кнігі на тэрыторыю Аўстраліі і ўсяго пасёлка ў прыватнасці. З прычыны гэтага наступныя пакаленні ўжо не валодалі ні нямецкай, ні лужыцкай мовамі як роднымі, і цалкам асіміляваліся ў аўстралійскім грамадстве, хаця многія з іх захавалі прозвішчы нямецкага або лужыцкага паходжання. У 1920-я ў Тарынгтане з'явіўся Тэнісны клуб, пазней адкрылася вінакурня Hochkirch and Tarrington Wineries, дзе вырабляюцца гатункі вінаў Semillon і Pinot Noir. З 1911 года ў вёсцы існуе мясцовы аркестр духавых інструментаў Hochkirch's Brass Band, які выйграў спаборніцтва аркестраў 2008 года Hamilton Eisteddfod. У цяперашні час у вёсцы ёсць лютэранская царква, школа, кафэ, служба па рамонце кампутарнай тэхнікі, склад, пажарная станцыя і медыцынскі пункт.
Спягла
Спя́гла (, Спягло) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета.
Навадубава
Наваду́бава (, Новодубово) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета. На 2012 пастаянных жыхароў няма.
Гісторыя
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР.
Муляры (Вілейскі раён)
Му́ляры (, Муляры) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета. На 2012 год 27 двароў, 52 жыхары.
Гісторыя
У 1938 годзе — вёска ў Вішнеўскай вясковай гміне. 28 двароў, 129 жыхароў.
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР.
3 верасня 1949 года сяляне Муляраў аб’ядналіся ў калгас імя Будзённага. У пачатку 1950-х гадоў калгас далучыўся да калгаса імя Кірава (цэнтр у вёсцы Золькі).
У 2003 годзе ў вёсцы было 27 двароў, 52 жыхары.
Ляда (Вілейскі раён)
Ля́да — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 30 км на паўночны захад ад горада Вілейка, за 133 км ад Мінска.
Гісторыя
У 1867 годзе засценак у Вілейскім павеце Віленскай губерні Расійскай імперыі, належаў аднадворцу Міхаілу Невяровічу; у 1897 годзе ў Іжскай воласці таго ж павета.
З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Іжа, пазней (1932) у складзе гміны Вішнева.
З лістапада 1939 года ў БССР, з 4 снежня 1939 года ў Вілейскім павеце і вобласці, з 15 студзеня 1940 года ў Куранецкім раёне, з 12 кастрычніка 1940 года ў Іжскім сельсавеце. З чэрвеня 1941 года да 4 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. З 20 верасня 1944 года ў Куранецкім, з 5 ліпеня 1946 года ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 года Мінскай абласцей. Землі знаходзіліся ў складзе калгаса «Світанне», затым СВК «Іжа».
Бажэдарыўка
Бажэдарыўка (Божедарівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Крынычанскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Крывы Рог - Вэрхіўцэвэ.
Дэмурынэ
Дэмурынэ (Дему́рине) — пасёлак гарадскога тыпу ў Мэжоўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Пакроўск - Чаплынэ.
Ваенная кафедра
Ваенная кафедра - навучальнае фарміраванне ўзброеных сіл (ВС) дзяржавы пры грамадзянскіх вышэйшых навучальных установах і тэхнікумах, для падрыхтоўкі ваеннаслужачых катэгорыі афіцэр, сяржант або радавы для розных відаў УС, спецвойскаў і службаў Узброеных Сіл Саюза ( ВС СССР ), пазней некаторых постсавецкіх дзяржаў, раўназначнае вышэйшай ваенна-навучальнай установе.
Ваенная кафедра - абагульненае паняцце, якое падпародкоўвае розныя тыпы навучальных фарміраванняў пры адукацыйных установах, якія адказваюць за ваенную падрыхтоўку:
Гісторыя
На 22 чэрвеня 1941 года ваенныя факультэты існавалі пры наступных грамадзянскіх ВНУ (колькасць студэнтаў на ВФ):
Прызыў на ваенную службу выпускнікоў ваенных кафедраў
Выпускнікі ваенных кафедраў маглі быць прызваны на ваенную службу у залежнасці ад патрэбаў Узброеных Сіл СССР. У цяперашні час афіцэры запасу не прызываюцца на ваенную службу, аднак яны могуць быць прызваны на кароткатэрміновыя зборы або заключыць кантракты аб праходжанні ваеннай службы.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Віталь Губарэвіч (3 студзеня 1926 — 1976) — беларускі грамадскі дзеяч, паэт. Сябра падпольнага Саюза вызвалення Беларусі ў 1946—1947 гадах, вязень ГУЛАГу.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 студзеня 1926 г. у в. Наваельня Навагрудскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Дзятлаўскі раён Гродзенскай вобласці). Калі меў два гады, памерла маці. Бацька Міхась спачатку працаваў псаломшчыкам у царкве, а з пачаткам савецкай акупацыі — на чыгунцы. Аднойчы ў іх дом прыйшлі супрацоўнікі карных органаў з вобшукам і бацьку арыштавалі, хоць падазронага не знайшлі. Пасля гэтага бацьку Віталя Губарэвіча родныя больш не бачылі і нават не маглі даведацца пра ягоны лёс.
Салярыс (фільм, 1972)
«Салярыс» — драма, знятая Андрэем Таркоўскім у 1972 годзе па матывах аднайменнага рамана польскага пісьменніка-фантаста Станіслава Лема пра этычныя праблемы чалавецтва праз прызму кантактаў з пазаземным розумам. Шырокаэкранны фільм складаецца з дзвюх роўных частак.
Васылькіўка
Васылькіўка (Василькі́вка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны. У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Уляніўка на лініі Чаплынэ — Сынэльныкавэ.
Салярыс (фільм, 1972)
Узнагароджаны Спецыяльным гран-пры журы Канскага кінафестывалю.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Біяграфія
Увесну 1945 года вярнуўся на Дзятлаўшчыну, дзе адразу пачаў працаваць і працягнуў вучобу ў вячэрняй школе. Пачаў зачытвацца творамі беларускай літаратуры, пісаў вершы на беларускай і рускай мовах, але яшчэ іх нікому не паказваў, бо не меў каму даверыцца. У 1946 годзе далучыўся да падпольнага антыкамуністычнага Саюза вызвалення Беларусі, дзе напачатку быў упаўнаважаным па Дзятлаўшчыне. Ад гэтага часу часта затрымліваўся супрацоўнікамі НКУС, але тыя, хоць за ім стала сачылі, не маглі знайсці на яго ніякіх канкрэтных доказаў, а сам ён не прызнаваўся, таму адпускалі. З часам да Саюза вызвалення Беларусі далучыўся агент НКУС Алесь Бажко — будучы вядомы паэт, які выдаў усех сяброў арганізацыі, і толькі Віталь Губарэвіч не быў здэканспіраваны. Неўзабаве знайшлася іншая прычына для арышту: у вячэрняй школе нехта выкалаў вочы партрэту Сталіна, улады доўга шукалі вінаватага, а ў выніку вінаватым прызначылі Віталя Губарэвіча, хоць той не меў дачынення да гэтай справы. У маі 1947 г. Віталь Губарэвіч быў асуджаны на 10 гадоў савецкіх канцлагераў.
Салярыс (фільм, 1972)
Сюжэт фільма
Дзеянне адбываецца ў будучыні. Салярыстыка — навука, якая вывучае далёкую планету Салярыс, — зайшла ў тупік. На Зямлі разгараецца дыскусія — ці працягваць марнаваць рэсурсы на даследаванні планеты або канчаткова згарнуць іх. Спрэчкі падагравае сведчанне пілота Бертана, некаторыя робяць з яго выснову, што акіян планеты, магчыма, мае розум. Псіхолаг, доктар Крыс Кельвін вылятае на Салярыс, каб прыняць рашэнне на месцы.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Біяграфія
Пакаранне адбываў на Варкуце, а потым у Інце Комі АССР. Падчас зняволення ў канцлагерах захварэў на сухоты. У лагеры пасябраваў з Ларысай Геніюш, з якой ліставаўся праз свайго сябра і сулагерніка Міколу Канаша, але сяброўства з паэткай прадлілася нядоўга, бо ўзніклі непаразуменні ў поглядах. Мікола Канаш пісаў: «Па натуры ён быў добры, аднак ён у парыве злосці не ўмеў сябе стрымліваць. І ў дадатак яшчэ быў хворы». Так, Віталь Губарэвіч лічыў сябе выхадцам з бедных сялянаў, а Ларысу Геніюш з невядомых прычынаў «далучаў да мяшчанаў і да тых, што стаялі на версе».
Салярыс (фільм, 1972)
Сюжэт фільма
На вялізнай арбітальнай напаўзакінутай навуковай станцыі «Салярыс» ужо некалькі гадоў жывуць толькі трое навукоўцаў: Снаўт, Сарторыус і Гібарыян. Апынуўшыся на станцыі, скептычна настроены Крыс выяўляе, што яе экіпаж змучаны невытлумачальнымі з'явамі: да людзей прыходзяць «госці» — матэрыяльнае ўвасабленне іх самых пакутлівых успамінаў. Пазбавіцца ад «гасцей» немагчыма ніякім чынам — яны вяртаюцца зноў і зноў. Снаўт цалкам дэмаралізаваны, Сарторыус ратуецца пад маскай халоднага, цынічнага даследчыка, а Гібарыян скончыў жыццё самагубствам незадоўга да прыбыцця Кельвіна. Зямляне, напэўна, самі сталі аб'ектам даследаванняў з боку разумнага акіяна планеты.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Біяграфія
Пра вершы Віталя Губарэвіча Мікола Канаш пісаў: «… я не сказаў бы, што вершы Губарэвіча вельмі добрыя, пісаў ён іх у лагеры экспромтам, захаваць магчымасці добрай не меў. Ён казаў мне, што ўсуне ў бутэльку і закапае, магчыма, нехта натрапіць. Але шансу на гэта не было ніякага. Таму ўзяў я іх сабе, перачытаў і, лепшыя на мой погляд вывучыў на памяць, іншыя — прыхаваў у шахце. І толькі пасля выхаду на волю пачаў прыводзіць да парадку. І, такім чынам, што захаваў, тое маю і сёння. Усе іншыя, відаць, прапалі, як ён пісаў сам. І ўсё ж, вядома, мне хацелася нейкім чынам зрабіць так, каб пачулі іх людзі. Я стараўся падобнае рабіць, але поўнай галоснасці дасягнуць так і не змог. Па-першае, вершы неабходна яшчэ адшліфаваць і толькі потым пусціць у друк, а гэта не так і проста. Па-другое, ёсць у Губарэвіча вершы і на рускай мове, значыць, іх трэба перакласці на нашу родную мову…». Пад канец 1955 г. — пачатак 1956 г. Віталь Губарэвіч напісаў верш «На смерць Міколы Граноўскага» ў сувязі са смерцю земляка-сулагерніка, які прачытаў над ягонай магілай.
Салярыс (фільм, 1972)
Сюжэт фільма
Пакуль Кельвін спіць, «госць» прыходзіць і да яго. Акіян матэрыялізуе вобраз яго загінулай дзесяць гадоў таму жонкі, Хары. Спачатку Кельвін, як і іншыя салярысты, спрабуе пазбавіцца ад двайніка, але марна. З часам Кельвін пачынае ставіцца да «госця», як да жывога чалавека. Копія Хары таксама паступова ўсведамляе сваю сутнасць. Замест запраграмаванай патрэбы неадлучна знаходзіцца каля Кельвіна ў ёй развіваецца чалавечая здольнасць да самастойнага прыняцця рашэнняў. Разумеючы, што сваім існаваннем яна робіць Кельвіну пакуты, яна спачатку спрабуе забіць сябе, а пасля няўдачы просіць Снаўта і Сарторыуса яе знішчыць, што яны і робяць шляхам анігіляцыі. Потым Сарторыус і Снаўт праводзяць эксперымент, паслаўшы энцэфалаграму Кельвіна акіяну, і ён прыносіць вынік — візіты «гасцей» спыняюцца. Затое акіян пачаў праяўляць іншую незразумелую актыўнасць — пачалі з'яўляцца дзіўныя астравы на яго паверхні.
У фінале Крыс Кельвін вяртаецца да бацькі, і абодва застываюць на парозе дома ў позе персанажаў «Вяртання блуднага сына» Рэмбранта. Пасля гэтага камера падымаецца ўверх, верагодна, што на самай справе гэта не Зямля, а востраў у акіяне Салярыс.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Біяграфія
У 1956 г. вярнуўся ў Беларусь. У роднай вёсцы здаў экзамен за курс сярэдняй школы, а потым паступіў на фармацэўтычны факультэт Ленінградскага хіміка-фармацэўтычнага інстытута, дзе атрымаў спецыяльнасць правізара-фармацэўта. Пасля вучобы працаваў у аптэках в. Наваельня, у Навагрудку, а пазней быў прызначаны загадчыкам аптэкі і ў в. Дварэц. Як і раней, шмат пісаў, займаўся перакладамі з польскай, рускай і нямецкай моў. Асабліва любіў перакладаць гумарэскі з польскага часопіса «Шпількі», які ён выпісваў. Актыўна ўдзельнічаў у грамадскім жыцці, іграў у Наваельнянскім духавым аркестры, арганізаваў тэатральны гурток у мясцовым клубе ў Дварцы. Вясковыя артысты часта паказвалі пастаноўкі па творах беларускіх драматургаў, дзе Віталь Губарэвіч выдатна іграў камедыйныя ролі. Пісаў розныя вершаваныя гумарэскі на тэмы вясковага жыцця і выконваў іх на сцэне. Збіраў і запісваў у вёсках Дзятлаўшчыны легенды і паданні.
Ролічы
Ро́лічы (, Роличи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета. На 2012 год 27 двароў і 51 жыхар.
Адна вуліца з усходу на захад. Брукаваная.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Цікавыя факты
Напоўніла мне сэрца да краёў,
І вобразаў так родных, неадлучных
Ролічы
Гісторыя
У 1904 годзе — 41 сям’я (282 чалавекі).
У 1938 годзе ў складзе Вішнеўскай вясковай гміны Вілейскага павета. 36 дамоў, 191 жыхар.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Цікавыя факты
І я за ліру ўзяўся міма волі,
Ролічы
Гісторыя
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Цікавыя факты
І грозна песня загула мая,
Ролічы
Гісторыя
Зімой у пачатку 1941 года тут арганізаваны калгас «Чырвоная Армія». Старшыня Фёдар Ніканоравіч Кулак.
У 2003 годзе тут было 38 дамоў, 87 жыхароў.
Віталь Міхайлавіч Губарэвіч
Цікавыя факты
Аб нашых родных, дарагіх краях.
Але не плач у песні гэтай льецца —
Яна гучыць, як атамана кліч,
Пракляццем грозным з сэрца майго рвецца,
Ўздымае помсты ўсенародны біч».
Прамая Сцяна
Прамая Сцяна (Rupes Recta) — лінейны уступ на Месяцы, размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Мора Аблокаў (-22.1°N, -7.8°W). Лацінская назва ўступа перакладаецца як «Прамая скала», але часцей яе перадаюць як «Прамая Сцяна». Гэта найлепшы прыклад скіду на Месяцы і папулярны аб’ект назірання астраномаў-аматараў.
Апісанне
Сцяна мае даўжыню 120 км, тыповую шырыню 2-3 км і вышыню 240—300 м. Такім чынам, на самай справе яе ўхіл адносна невялікі. Пры асвятленні з процілеглага боку яна выглядае яркай, а пры высокім нахіле Сонца амаль нябачная.
Фарміраванне
Прамая Сцяна з’явілася пры апусканні паверхні Мора Аблокаў з яе заходняга боку, але дэталі гэтага працэсу застаюцца невядомымі. Былі выказаныя меркаванні аб прасяданні марскіх базальтаў пад дзеяннем уласнай вагі (магчыма, палегчаны стоўбчатай аддзеленнасці), пра ўплыў ўдару, утварыўшых басейн Мора Дажджоў, пра ўздым рэчыва мантыі пад Акіянам Бур, і іншыя гіпотэзы. Мадэляванне 2013 года, заснаванае на рэльефе ўступа, паказала, што зрушэнне парод працягваецца да глыбіні каля 42 км а яго максімальная велічыня складае каля 400 м.
Тарасавічы (Вілейскі раён)
Тара́савічы (, Тарасовичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета.
Дніпроўскэ
Дніпроўскэ (Дніпро́вське) — пасёлак гарадскога тыпу ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны на беразем Кам'янскага вадасховішча на Дняпры. Чыгуначная станцыя на лініі Дніпро - Вэрхіўцэвэ.
Спіс аб’ектаў PGC (2274001—2275000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2274001—2275000)
Губыныха
Губыныха (Губи́ниха) — пасёлак гарадскога тыпу ў Навамаскоўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Навамаскоўск - Краснаград.
Аулы
Аулы (Ау́ли) — пасёлак гарадскога тыпу ў Крынычанскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны на беразе Кам'янскага вадасховішча на Дняпры. Каля пасёлка знаходзіцца чыгуначная станцыя "Васкабійня" на лініі Дніпро - Вэрхіўцэвэ.
Гвардзійскэ
Гвардзійскэ (Гвардійське) — тапонім ва Украіне.
Сафііўка (Львоў)
Гісторыя
Папярэдняя вядомая назва мясцовасці - Кашнараўка. Яна паходзіць ад прозвішча Яна Кашнара - былога ўладальніка маёнтка і цаглянага завода ў гэтым месцы. У 1594 г. за кошт мяшчанкі Сафіі Ганэль быў збудаваны невялікі драўляны касцёл Святой Сафіі. Фундатарка касцёла была ўдавой Станіслава Ганэля - унука Яна Кашнара. У той час раён заселеным не быў, таму менавіта ад касцёла пайшла яго назва.
Будаўніцтва ў гэтым раёне некалькі ажывілася з 1839 г. Будаўнік Фларыян Андэрка заклаў тут публічны парк (сёння - сквер за касцёлам св. Сафіі), які карыстаўся папулярнасцю ў месцічаў. Архітэктары Ёган Зальцман і Вільгельм Шмід пабудавалі некалькі віл, якія да нашых дзён не захаваліся.
Казяльцовыя
Казяльцовыя (Ranunculaceae) — сямейства двухдольных адна- і шматгадовых травяністых раслін, радзей кустоў і ліян.
Сафііўка (Львоў)
Гісторыя
Жыллёвае будаўніцтва другой траціны XIX ст. усё ж не стала тут папулярным з-за блізкасці цаглянага завода у суседнім Снопкаве і гарадскога цаглянага завода на вул. Св. Сафіі, 24 (цяпер - вул. Франка, 108). Сапраўдны ж росквіт пачаўся з канца XIX ст.
Казяльцовыя
Апісанне
У межах сямейства казяльцовых прасочваецца эвалюцыя ад раслін з кветкамі правільнымі, ацыклічнымі і геміцыклічнымі, з нявызначаным лікам членаў кветкі, да кветак правільных, цыклічных са стабілізацыяй гінецэя да 5 і далей да кветак зігаморфных з далейшай рэдукцыяй гінецэя да 1 (рагулькі палявыя). Характэрна выпрацоўка прыстасаванняў да распаўсюджвання пладоў ветрам; у выніку плод становіцца аднанасенным, нераскрывальным (арэшак) і на ім узнікаюць прыдаткі-валаскі —, ,.
Сафііўка (Львоў)
Гісторыя
Падчас земляных работ у 1876 г. знойдзеныя тунэлі гатычнай канструкцыі, якія вялі ад касцёла ў кірунку да цэнтра горада. На сценах захаваліся надпісы, у прыватнасці на арабскай мове, некаторыя датаваныя 1591 г. Паведамленне аб гэтым з'явілася ў газетах. З тых часоў згадкі пра гэтыя тунэлібольш не сустракаюцца.
Казяльцовыя
Апісанне
Эвалюцыя кветак ішла ў напрамку прыстасавання да апылення рознымі насякомымі. Некаторыя віды не маюць нектарнікаў (павойнік, пылюшнік, кураслеп, пралеска), насякомых прывабліваюць пылком. Шэраг раслін мае даволі разнастайныя нектарнікі: паглыбленні пры аснове пладалісцікаў у, у выглядзе ямкі ў аснове пялёстка (казялец, мышахвоснік), у выглядзе стамінодыяў (княжык сібірскі), з недаразвітых тычынак, з пялёсткаў. Для распаўсюджання пладоў вадой (гідрахарыя) у некаторых відаў казяльцовых, якія растуць на балотах, семя ахавана ад намакання шчыльным эндакарпам, а пад эпідэрмай знаходзяцца буйныя паветраныя акаркавелыя клеткі, утвараючыя плавальны пояс. У насенне разбухае і ператвараецца ў плавальны орган. Іншы раз вадой разносяцца плады, прыстасаваныя для пераносу ветрам. У многіх казяльцовых плады прыстасаваны да пераносу жывёламі на іх знешніх покрывах. Кручкаватыя і і іншых з’яўляюцца органамі прымацавання да футра жывёл, пер’я птушак, адзення людзей (заахарыя, антрапахарыя). У казяльцовых назіраецца распаўсюджанне зачаткаў раслін жывёламі, птушкамі, якія з’ядаюць плады і насенне і распаўсюджваюць з экскрэментамі (эндазаахарыя). У многіх лясных відаў насенныя зачаткі раслін распаўсюджваюцца мурашкамі (мірмекахарыя).
Сафііўка (Львоў)
Гісторыя
У 1885 г. на месцы гарадской цаглярні па праекце Ігната Брунэка пабудавана школа, а гарадскі садоўнік Арнольд Рэрынг, выкарыстаўшы прыродны ландшафт, стварыў на касагорах Стрыйскі парк. На працягу 1876-1890 гг. было пабудавана больш за 60 новых дамоў, пераважная большасць з якіх — аднапавярховыя вілы ў т.зв. «швайцарскім» стылі. Пачала мяняць свой характар забудова вуліцы Цаглянай, якая ў 1883 г. была пераназваная на вул. Дамброўскага (цяпер - вул. Рутковыча). У 1885 г. была пракладзеная вул. Пуласкага (цяпер - вул. Паркавая). У 1890 г. з'явіўся дом мастака Станіслава Батоўскага-Качора, які пачаў новую вул. Панятоўскага (цяпер - частка вул. Самчука). Увесну 1894 г. Сафііўкай пралягла першая лінія электрычнага трамвая ў Львове.
Казяльцовыя
Арэал
На тэрыторыі Беларусі 18 родаў, каля 50 відаў, найбольш пашыраныя, , ,.
Сафііўка (Львоў)
Гісторыя
У канцы XIX ст. мітрапаліт Андрэй Шаптыцкі набыў для Івана Франка дом у Сафііўцы, дзе пісьменнік правёў апошнія гады свайго жыцця і памёр. Побач з Франком у суседнім доме ў свой час жыў і першы прэзідэнт УНР, прафесар Львоўскага універсітэта Міхаіл Грушэўскі.
Казяльцовыя
Роды
Паводле даных GRIN у сямейства Казяльцовыя ўваходзяць роды :
Сафііўка (Львоў)
Гісторыя
Улетку 2008 г. ад вул. Снопкіўскай па вул. Стуса пачалі пракладваць трамвайную лінію, якая павінна была злучыць цэнтр Львова праз Снопкіў з Сыхавам.
Казяльцовыя
Значэнне і выкарыстанне
Казяльцовыя — расліны багатыя алкалоідамі, гліказідамі, з-за чаго некаторыя з іх — важныя лекавыя, а таксама ядавітыя. Большасць казяльцовых раслін ядавітыя. Выкарыстоўваюцца ў медыцыне адоніс вясновы, боцікі і інш. Сярод казяльцовых ёсць дэкаратыўныя з прыгожымі кветкамі, фарбавальныя і пустазельныя віды. Дэкаратыўныя віды: ворлікі, боцікі, рагулькі, чарнушка. У травастоі лугоў расліны сямейства казяльцовых — непажаданы кампанент па прычыне ўтрымання ядавітых алкалоідаў і ў сувязі з гэтым іх не ядуць сельскагаспадарчыя жывёлы.
Гірныцкэ
Гірныцкэ (Гірницьке) — тапонім ва Украіне.
Вышнэвэ (Кам’янскі раён)
Вішнёвае ці Вышнэвэ (Вишне́ве) — пасёлак гарадскога тыпу ў П’ятыхацкім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Першапачатковая назва - Эрасціўка - паходзіць ад імя ўласніка сяла Эраста Бродскага, які, сярод іншага, заснаваў тут у 1899 г. сельскагаспадарчую школу. У 1961 г. пасёлак перайменаваны на Вышнэвэ.
Авіятарскэ
Авіятарскэ (Авіа́торське) — мікрараён на поўдні горада Дніпро, у 2004-2017 гг. - пасёлак гарадскога тыпу ў Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Сёння гэтая тэрыторыя пазбаўлена статуса самастойнага населенага пункту і ўваходзіць у Дніпроўскі гарадскі савет.
Гісторыя
Населены пункт Авіятарскэ атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу 5 лютага 2004 г. і страціў яго ў 2017 г.
З 1970-х гг. паселішча ўяўляла сабой савецкі ваенны гарадок №45 (размоўны варыянт "Аэрадром" або "Аэрапорт"), дзе былі пастаўленыя на баявое дзяжурства самалёты МіГ-25, якія абаранялі найважнейшы эканамічны раён УССР — Прыдняпроўе, і першапачаткова падпарадкоўваўся Днепрапятроўску. У сярэдзіне 1990-х гг. ён быў перададзены цывільным уладам як пасёлак Авіятарскэ і падпарадкаваны Новаалэксандрыўскаму сельсавету Днепрапятроўскага раёна, што стварыла цяжкасці мясцоваму насельніцтву, у якога заставалася гарадская прапіска Днепрапятроўска. У снежні 2005 г. Новааляксандраўскі сельсавет прыняў рашэнне аб перадачы пасёлка Днепрапятроўску. Рашэннем ад 7 люты 2007 г. Днепрапятроўскі гарсавет даў згоду прыняць былы ваенны гарадок у свой склад. Але толькі 24 сакавіка 2009 г. было прынята прынцыповае рашэнне аб перадачы Авіятарскага Днепрапятроўскаму гарсавету. 21 лістапада 2017 г. паселішча было ўключана ў тэрыторыю горада як звычайны мікрараён.
Гірныцкэ (Днепрапятроўская вобласць)
Гірныцкэ (Гірни́цьке) — пасёлак гарадскога тыпу ў Днепрапятроўскай вобласці Украіны, падпарадкаваны Пакроўскаму гарадскому савету. Радовішчы марганцавых руд. Пасёлак акружаны кар'ерамі Пакроўскага горна-абагачальнага камбінату.
Гвардзійскэ (Новамаскоўскі раён)
Гвардзійскэ (Гварді́йське) — пасёлак гарадскога тыпу ў Новамаскоўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Былы ваенны гарадок, маецца больш за 30 шматпавярховых будынкаў. У пасёлку знаходзіцца пункт пастаяннай дыслакацыі 25-й асобнай Днепрапятроўскай паветрана-дэсантнай брыгады.
Вуткі
Ву́ткі (, Утки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета. У 2012 годзе 5 двароў, 7 жыхароў.
Гісторыя
Паселішча вядомае з 1789 года. Як вёска ў маёнтку Спягла ва ўласнасці Алаізія Сулістроўскага.
У пачатку XX стагоддзя 111 жыхароў, з іх 55 мужчын. Ім належала 61 дзесяціна зямлі.
У 1931 годзе — вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Іжа; 18 двароў, 86 жыхароў. З 1932 года ў гміне Войстам.
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР.
У 1950 годзе ўтворана вытворчая брыгада калгаса імя Калініна (з 1957 года — «Рассвет»). Цэнтр калгаса — вёска Іжа.
У 2003 годзе 6 двароў, 12 жыхароў.
Старадубава
Стараду́бава (, Стародубово) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета. У 2012 годзе 4 двары, 5 жыхароў.
Гісторыя
Паселішча вядомае з 1789 г. Як засценак Дубава ў Маркаўскім старостве. Тры двары («дымы»).
У 1907 годзе на двух участках (41 дзесяціна) зямлі жылі 39 чалавек (5 сем'яў).
У перыяд Першай сусветнай вайны ў непасрэднай блізасці ад лініі фронту з боку расійскай арміі.
У 1938 годзе — вёска Старое Дубава ў Вішнеўскай вясковай гміне Вілейскага павета. 8 двароў, 54 жыхары.
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР.
У 2003 годзе 7 двароў, 13 жыхароў.
Капліца ў Старадубаве
У 2013 годзе Папа Рымскі Францішак даслаў Ядвізе Пастарнак падзячны ліст. Упершыню такі дакумент быў напісаны Папам па-беларуску.
На месцы капліцы ў Старадубаве вернікі ўсталявалі памятны крыж, асвячэнне яго прайшло 14 чэрвеня 2014 года. Ад гэтага дня мясцовыя жыхары аднавілі тут традыцыйны штогадовы фэст.
Львоўская цытадэль
Львоўская цытадэль — крэпасць, фартыфікацыйнае збудаванне паблізу цэнтра Львова.
Падчас Першай сусветнай і Другой сусветнай войнаў умацаванні ў баявых дзеяннях не выкарыстоўваліся. Тут размяшчаліся казармы аўстра-венгерскіх (да 1914 г. і пазней - у 1915-1918 гг.), затым рускіх (1914-1915 гг.), польскіх (1918-1939 гг.) і савецкіх войскаў (пасля 1944 гг.).
Месцапалажэнне
Львоўская цытадэль знаходзіцца на ўзгор'і, якое ўтварылі тры невялікія гары - гара Шэмбэка (Враноўскіх), гара Пазнанская (Пельчынская) і Жабрацкая (Каліча) гара. У ландшафтна-геалагічным плане Цытадэль таксама можна трактаваць як плоскавяршынны астанец пасярод Львоўскага плато. Цытадэль атачаюць вуліцы Вітоўскага, Каперніка, Стэфаныка, Каліча Гара, Драгаманава і інш.
Будаўніцтва
На працягу 1852—1854 гг. былі пабудаваныя галоўны корпус казармаў, дзве квадратныя ў плане вежы, чатыры вежы Максіміліяна (дзве вялікія з дыяметрам 36 метраў на поўнач ад казармаў, і дзве меншыя з унутраным дыяметрам 18 метраў).
Умацаванні цытадэлі, захаваўшыяся да нашых дзён, складаюцца з трохпавярховага будынка казармаў і шасці вежаў. Дзве масіўныя, квадратныя ў плане вежы з зубчастым атыкам, фланкіруют з тарцоў корпус казармаў. Яшчэ чатыры вежы Максіміліяна размешчаны на поўдзень і на поўнач ад казармаў на невялікай адлегласці адна ад адной. Усе будынкі пабудаваныя з чырвонай цэглы, а парталы і вадазлівы — з часанага камення.
Планы перабудовы
Яшчэ да Першай сусветнай вайны гарадскія ўлады прапаноўвалі разабраць ўмацаванні і зладзіць тут гарадскі парк плошчай 20 га.
У 1943 г., падчас нацысцкай акупацыі, спецыялісты Цэнтральнага тэхнічнага аддзела ў Кракаве прапанавалі план перабудовы цэнтральнай часткі Львова ў рамках нямецкай праграмы «рэканструкцыі нямецкіх гарадоў» пад кіраўніцтвам А. Шпэера. Цытадэлі ў гэтым плане надавалася роля дамінанты, т.зв. "Кароны горада".
Сярэднюю вышыню забудовы праектавалі на пяць-шэсць паверхаў, а таксама дзве архітэктурныя дамінанты агульнагарадскога значэння ўдвая большай вышыні: вежа будынка адміністрацыі дыстрыкту Галіцыя і званіца каля Палаца супольнасці. Побач павінны былі быць пабудаваны дом нацыянал-сацыялістычнага руху і вермахта. Для забеспячэння адпаведных умоў візуальнага ўспрымання новай дамінанты праектавалася новая плошча са зносам кварталаў левага боку вул. Каперніка ад пл. Міцкевіча да вул. Славацкага.
Канцэнтрацыйны лагер
У гады Другой сусветнай вайны тут быў лагер для савецкіх ваеннапалонных Шталаг-328. Ён быў арганізаваны нямецкімі ўладамі ў ліпені 1941 г. Для ўзмацнення аховы немцы збудавалі сістэму невялікіх бетонных дотаў, размешчаных па крузе на схілах гары. Памяшканні для допытаў і камеры смяротнікаў размяшчаліся ў вялікай Максімільянаўскай вежы №2. Пад пагрозай расстрэлу нямецкая адміністрацыя прымушала зняволеных працаваць з раніцы да позняй ночы. Памяшканні лагера не абаграваліся. На аснове паказанняў сведак устаноўлена, што ў лагеры за час яго існавання ўтрымлівалася больш за 280 тыс. ваеннапалонных, з якіх ад голаду, хвароб, катаванняў і расстрэлаў загінула звыш 140 тыс. чалавек.
Сабакі Эўропы (раман)
«Саба́кі Эўро́пы» — раман Альгерда Бахарэвіча, выдадзены ў 2017 годзе ў выдавецтве Логвінаў.
Сюжэт
Раман складаецца з шасці вялікіх гісторый, сплеценых у адну. Апавядаецца пра вёску Белыя Росы-13, якая знаходзіцца на тэрыторыі Расейскага Райху, і штучную таемную мову бальбута. Частка прысвечаная беларускай шаптусе, якую выпраўляюць на далёкую выспу, дзе будуецца ідэальная краіна Крыўя. Таксама ў рамане вядзецца пра пасланне, якое закапалі ў лесе вучні звычайнай сярэдняй школы, і труп невядомага, які знаходзяць у 2049 годзе ў танным берлінскім гатэлі.
Забарона рэжымам Лукашэнкі
Пасля пачатку палітычнага крызісу 2020 года ў Беларусі рэжым Лукашэнкі распачаў наступ супраць беларускай культуры.
16 траўня 2022 года выдавецтва «Янушкевіч» адкрыла ўласную кнігарню «Кнігаўка» ў Мінску, той жа дзень сілавікі рэжыму Лукашэнкі зладзілі ў ёй ператрус і арыштавалі супрацоўнікаў. Пазней стала вядома, што 17 траўня, адразу пасля пагрому кнігарні, раман «Сабакі Эўропы» быў унесены ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў паводле рашэння суда Мінскага раёна. Пры гэтым невядома, якая менавіта рэдакцыя і на якой мове ўнесеная ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў, афіцыйна інфармацыйная прадукцыя падпісаная як «Книга „Сабаки Эуропы“ авторства Альгерда Бахарэвича», што паводле назвы не адпавядае ніводнай з існуючых рэдакцый кнігі. «Сабакі Эўропы» сталі першай беларускай мастацкай кнігай, прызнанай рэжымам Лукашэнкі экстрэмісцкай.
Андрэй Рублёў (фільм)
Сюжэт
Фільм распавядае пра жыццё рускага іканапісца Андрэя Рублёва. Апавяданне, падзеленае на 8 навел-эпізодаў з 1400 па 1423 год, распавядае пра жыццё Русі XV стагоддзя, пабачанай вачыма вандроўнага манаха Андрэя Рублёва.
Асобныя навелы сюжэтна мала звязаны адна з адной, але малююць агульную карціну сярэднявечнай Русі, якая складваецца накшталт мазаікі. Першая глава фільма не звязаная з сюжэтам — гэта метафара мастацкага гледжання і палёту, рэжысёр абгульвае міф пра Ікара і звязвае з паданнем пра палёт на паветраным шары паддзячага Кракутнага ў XVIII стагоддзі.
Завязка сюжэта — сыход з Андронікава манастыра трох манахаў: Данііла, Кірылы і Андрэя Рублёва. Чакаючы непагадзь, манахі спыняюцца пад дахам вялікага хлява, дзе дае прадстаўленне вандроўны артыст-скамарох. Не паспявае ён адпачыць пасля скокаў, як яго па даносе манаха збіваюць і вязуць стражнікі.
Паганскае свята — ноч пад Івана Купала ў глухой вёсцы. Свята грахоўнай плоці: аголеныя юнакі і дзяўчаты перад вачыма мастака купаюцца ў рацэ. Адна з купальшчыц спрабавала спакусіць Андрэя, выклікаўшы трымценне ў душы манаха. Даніла (настаўнік Андрэя) разумее, што адбылося ноччу, пасля нядоўгіх роспытаў адказвае Андрэю: «Твой грэх. Тваё сумленне. Твае малітвы». І тут жа яны бачаць напад стражнікаў князя на язычнікаў.
Арцель разьбяроў, якая толькі што рэзала з каменю палаты вялікага князя Васіля, іх асляпілі — верагодна, каб брату вялікага князя Юрыю Звенігародскаму не ўдалося атрымаць майстэрскай работы тых майстроў, а таксама для постраху іншых велікакняжацкіх майстравых.
Навела «Аперацыя». Княжацкія міжусобіцы прыводзяць да страшнага нападу на Уладзімір татарскай арды Эдыгея. Разрабаванне горада і храма татарскімі ваярамі. Фрэскі і іконы Рублёва гінуць пад ботамі захопнікаў. Андрэй Рублёў бачыць, як адзін з варвараў цягне юродзівую дзяўчыну, і ратуе яе, разбіваючы галаву гвалтаўніка сякерай.
Андрэй Рублёў, выкупаючы страшны грэх — забойства чалавека, бярэ на сябе зарок маўчання. Мяркуючы па сюжэце, ён трымае зарок пятнаццаць гадоў. Гэты зарок маўчання — адзін з нямногіх фактаў з жыцця Рублёва, якія дайшлі да нас.
Аляксей Станіслававіч Елісееў
Аляксей Станіслававіч Елісееў (нар. 13 ліпеня 1934, г. Жыздра, цяпер Калужскай вобласці) — лётчык-касманаўт СССР, двойчы Герой Савецкага Саюза (22.01.1969 і 22.10.1969), Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1980), заслужаны майстар спорту СССР (1969).
Паветрана-касмічныя сілы Расійскай Федэрацыі
Паветрана-касмічныя сілы (ПКС) — від Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі, сфармаваны ў 2015 годзе, у выніку аб’яднання Ваенна-паветраных сіл (ВПС) і Войскаў паветрана-касмічнай абароны.
Прыступілі да выканання пастаўленых задач 1 жніўня 2015 года ў адпаведнасці з указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.
Агульнае кіраўніцтва паветрана-касмічнай абаронай Расіі ажыццяўляе Генеральны штаб Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі, а непасрэднае — Галоўнае камандаванне Паветрана-касмічных сіл.
Галоўны штаб Паветрана-касмічных сіл дыслакуецца ў будынку Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі, размешчаным у раёне Арбата, на вуліцы Знаменка ў Маскве.
Прафесійнае свята — Дзень Паветрана-касмічных сіл. Адзначаецца штогод 12 жніўня.
Гісторыя
Паветрана-касмічныя сілы Расійскай Федэрацыі сфарміраваны шляхам аб’яднання Ваенна-паветраных сілаў і Войскаў паветрана-касмічнай абароны.
3 жніўня 2015 года, у ходзе селектарнай нарады Міністр абароны Расійскай Федэрацыі генерал арміі С. Шайгу заявіў :«Фарміраванне ПКС шляхам злучэння Ваенна-паветраных сілаў і Войскаў паветрана-касмічнай абароны з’яўляецца аптымальным варыянтам удасканалення сістэмы паветрана-касмічнай абароны краіны. Гэта дазваляе, у першую чаргу, засяродзіць ў адных руках усю адказнасць за фарміраванне ваенна-тэхнічнай палітыкі па развіцці войскаў, якія вырашаюць задачы ў паветрана-касмічнай сферы, па-другое, за кошт больш цеснай інтэграцыі павысіць эфектыўнасць іх ужывання, па-трэцяе, забяспечыць паступовае развіццё сістэмы паветрана-касмічнай абароны краіны.»
З 30 верасня 2015 года Паветрана-касмічныя сілы Расійскай Федэрацыі прымаюць актыўны ўдзел у Ваеннай аперацыі Расіі ў Сірыі. Праца ПКС была высока ацэненая Уладзімірам Пуціным, многія вайскоўцы былі ўдастоены высокіх урадавых узнагарод Расіі і Сірыі. На канец 2016 года баявой вопыт у Сірыі атрымалі 84% лётнага складу ПКС Расіі.
Структура і вырашальныя задачы
Арганізацыйна ВКС УС Расіі ўключаюць у сябе тры роды войскаў (сіл) :
Паветрана-касмічныя сілы вырашаюць шырокі спектр задач :
Сялянская вуліца
Сялянская вуліца:
Гарады Германіі
У Германіі колькасць населеных пунктаў, якія маюць статус горада (Stadtrecht — даслоўна гарадское права), складае 2063 па стане на 1 студзеня 2012 года. З іх толькі чатыры (Берлін, Гамбург, Мюнхен і Кёльн) маюць насельніцтва большае за 1 мільён чалавек.
Спіс буйных гарадоў Германіі
Інфармацыя пра колькасць насельніцтва гарадоў у табліцы дадзена па абноўленых даных на 31 снежня 2011 года з улікам вынікаў перапісу насельніцтва 2011 года.
Зінаіда Антонаўна Астаповіч-Бачарова
Зінаіда Антонаўна Астаповіч-Бачарова (, Мінск —, Віцебск) — беларуская мастачка. Сястра вядомага графіка Аркадзя Астаповіча.
Біяграфія
У 1900 годзе пасля прызначэння бацькі настаўнікам-інспектарам чатырохкласных вучылішч сям’я пераехала ў Рэчыцу, у 1906 — у Гродна. Вучылася ў Марыінскай жаночай гімназіі ў Гродне. Пасля смерці бацькі, у 1914 годзе сям’я перасялілася да сваякоў у Петраград. У 1915 годзе скончыла Аляксандраўскую жаночую гімназію з правам на сярэбраны медаль. У 1915—1919 гадах займалася ў Рысавальнай школе пры Імператарскім таварыстве заахвочвання мастацтваў (цяпер Санкт-Пецярбургскае мастацкае вучылішча імя М. К. Рэрыха), наведвала графічнае аддзяленне І. Я. Білібіна, вывучала жывапіс у П. С. Навумава, рысунак у А. Р. Эберлінга. З 1917 года выкладала маляванне ў школе Таварыства спажыўцоў пры Абухаўскім заводзе і ў Аляксандра-Неўскім гарадскім пачатковым вучылішчы ў Петраградзе. Ратуючыся ад голаду, у 1919 годзе пераехала на лецішча бацькоў у Навасёлкі (Ігуменскі павет Мінскай губерні), дзе да 1922 года працавала настаўнікам малявання школы ў Мар’інай Горцы.
У 1923—1925 гадах працягнула навучанне ў У. Н. Лявіцкага і А. Р. Эберлінга ў І Дзяржаўным мастацка-прамысловым тэхнікуме ў Ленінградзе. У 1923—1928 гадах працавала ў часопісе «Ленінград» і прыватных выдавецтвах, у 1927—1928 гадах — выконвала заказы Беларускага дзяржаўнага музея. У 1927 годзе ўзяла шлюб і пераехала ў Наваржэў (Пскоўская вобласць) — месца працы мужа. У 1930 годзе вярнулася ў Ленінград, выкладала маляванне і чарчэнне ў сярэдніх школах, на рабфаку Ленінградскага ветэрынарнага інстытута. У 1941 годзе эвакуіравалася ў Заазер’е (Пермскі раён Свярдлоўскай вобласці), працавала па спецыяльнасці ў мясцовай школе, з 1945 года — пасля вяртання ў Ленінград — у СШ № 320 і № 322. У 1955 годзе пераехала да дачкі ў Рыбнае (Разанская вобласць), у 1963 годзе разам з дачкой — у Віцебск.
Творчасць
У 1911—1990 гадах Зінаіда Астаповіч-Бачарова пісала амаль штодзень. Значная частка работ 1930-х — 1940-х гадоў згубілася ў блакадным Ленінградзе і ў час пераездаў. Малявала акварэллю, алеем, алоўкамі, вугалем, гуашшу, пастэллю і іншым.
Працавала ў жанрах: партрэт («Аўтапартрэт» (1923), «Партрэт Н. Р. Якубовіч» (1923), «Партрэт прыяцелькі» (1925), «Жаночы партрэт» (1926) і інш.), пейзаж («Асіны і елка» (1915), «Сасна» (1916), «Вечар у лесе» (1968) і інш.), агітацыйны плакат («Авалодвайце паветрам і часам» (1926) і інш.), кніжная ілюстрацыя (да казкі «Жылі-былі стары ды старая» (1922), да кніг-казак у вершах паэтаў У. І. Эрліха і Я. Л. Шварца) і інш.
Галь
Галь:
Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры
'''«Бэзавы і чорны. Парыж праз акуляры беларускай літаратуры»''' — зборнік эсэ Альгерда Бахарэвіча, выдадзены ў 2016 годзе ў выдавецтве Змітра Коласа. Кніга сталася плёнам яго трохмесячнага знаходжання ў Парыжы па французскай стыпендыі, звязанай з перакладам аднаго з яго раманаў на французскую мову.
Сюжэт
Кніга ёсць спробай аўтара разабрацца ў спектры колераў, у якіх Парыж праламляецца праз беларускія літаратурныя акуляры, і, з іншага боку, пастараецца ўбачыць, як сама беларуская літаратура адбіваецца (або не адбіваецца, як усялякі прывід ці здань) у парыжскім люстэрку.
Шляпы
Шляпы — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета.
Гісторыя
Першыя афіцыйныя згадкі пра Шляпы датуюцца 1923 годам: тады вёска была даволі вялікая, налічвала 42 двары і 244 жыхары.
Памятныя мясціны
У вёсцы знаходзяцца могілкі часоў Першай сусветнай вайны.
Палёт над гняздом зязюлі (фільм)
«Палёт над гняздом зязюлі», «Пралята́ючы па-над гняздо́м зязю́лі» (One Flew Over the Cuckoo’s Nest — мастацкі фільм-драма кінарэжысёра Мілаша Формана, экранізацыя аднайменнага рамана Кена Кізі. Прэм’ера фільма адбылася 19 лістапада 1975 года на кінафестывалі ў Чыкага. Ён стаў другім фільмам у гісторыі сусветнага кінематографа, які атрымаў «Оскар» у пяці самых прэстыжных намінацыях, што раней атрымалася толькі ў карціны «Гэта здарылася аднойчы ноччу» (1934) . Такую ж «Вялікую пяцёрку» яму ўдалося атрымаць у пяці намінацыях на «Залаты глобус» — адзіны раз у гісторыі кіно. Фільм, які распавядае пра драму ў псіхіятрычнай клініцы, здымаўся амаль цалкам у аддзяленні для душэўнахворых шпіталя штата Арэгон. Гледачы вельмі цёпла ўспрынялі карціну. Фільм сабраў больш за $100 млн у пракаце ў ЗША. Крытыка высока адзначыла рэжысуру і акцёрскую ігру, прызнаўшы «Пралятаючы па-над гняздом зязюлі» адною з найважнейшых падзей «новай хвалі» амерыканскага кінематографа 1970-х гадоў.
Сюжэт
Дзеянне адбываецца ў 1963 годзе. Злачынца Рэндла Патрыка Мак-Мёрфі (Джэк Нікалсан) пераводзяць з турмы ў псіхіятрычную клініку для агляду.