cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Альтаміра (пячора)
Датаванне пластоў
Датыроўка археалагічных аб’ектаў, знойдзеных у Альтаміры, ставіцца да мадленскай культуры ад 14 530 да 11 180 да н. э. і да культуры салютрэ каля 16 590 да н. э.. Але абсалютныя радыевугляродныя датыроўкі даюць толькі пункт у часе, так што, карціны і г. д., паказваюць на культуры, адсюль і разыходжанне паміж аўтарамі, якія спасылаюцца на такія тэрміны, як салютрэ і мадленская культура. Навукоўцы нават разглядаюць розныя стылі, якія існавалі адначасова, а некаторыя аўтары падтрымліваюць эвалюцыйную лінейнасць. Яны адзначаюць варыябельнасць датыровак адной культуры ў розных геаграфічных зонах, адрозніваючы кантабрыйскае салютрэ і іберыйскае салютрэ, распаўсюджанае на астатняй частцы пірэнейскага паўвострава. Акрамя таго даследчыкі лічаць, што на працягу пэўнага часу і вызначанай прасторы існавалі розныя «школы» і іх «настаўнікі» са сваімі асаблівасцямі, якія ўплывалі на іншых. сцвярджаў, што «мела месца не толькі мастацтва, але і мастацкія школы».
Датаванне роспісаў
Звычайныя метады датавання не з’яўляюцца эфектыўнымі для большасці выяў, паколькі з аднаго боку яны не знойдзены ў большасці выпадкаў у археалагічным кантэксце, таму да іх не магчыма ўжыць, як для фрагмента, знойдзенага падчас , а з другога боку немагчыма выкарыстоўваць такія метады, як у неарганічных матэрыялах. У выпадку Альтаміры маюцца дзве акалічнасці, якія садзейнічалі збору дадзеных: па-першае, для чорнага колеру ў паліхромным жывапісе выкарыстоўваўся вугаль, а, па-другое, пячора перажыла апоўзень, які заваліў уваход у яе і перашкодзіў наступнай працы. Паколькі гэта адбылося прыкладна ў кантабрыйскім, ёсць падставы сцвярджаць, што ўсе гравюры і карціны зроблены раней.
Метад вызначэння ўзросту па прывёў даследчыкаў  і  да меркавання, што карціны Вялікай Залы Альтаміры створаны ад 15 000 да 12 000 гадоў да н. э.
Паколькі Мадлен Пірэнэйскага паўвострава пачаўся ў 17 000 гадах да н. э. (каля 15 000 да н. э.) і праз 1-2 тысячагоддзі пазней не стаў аднародным па ўсёй тэрыторыі, карціны належаць перыяду Мадлен III , і пазначачаюцца асобнымі аўтарамі, як , а асобнымі — як. Леруа-Гуран уключае паліхромныя выявы Альтаміры ў перыяд IV па сваёй уласнай таксанаміі. Апошнія зробленыя датыроўкі абмежавалі кола і паказалі, што, хутчэй за ўсё, дата асноўнага мноства каля 13 540 да н. э., пачатак працы быў у Мадлене (паміж 15 000 і 10 000 да н. э.), ёсць выявы і іншых прамежкавых часоў, а таксама Салютрэ (паміж 18 000 і 15 000 да н. э.).
Клімат
Клімат арыньякскіх часоў імкнуўся да ледніковых умоў, з халоднымі «пікамі» вялікай кліматычнай калянасці, і даволі нестабільны (надвор’е паляпшаецца і пагаршаецца на працягу адносна кароткіх інтэрвалаў працягам менш чым сто гадоў).
Фаўна
У цэлым фаўна Арыньяку была больш разнастайнай, чым у пазнейшыя часы. Яна спалучала фаўну лясных асяроддзяў і фаўну адкрытых прастораў. Яна была абмежавана зменай клімату ў, пасля якой засталіся выключна адкрытыя ландшафты, якія добра падыходзяць для аленяў і коз.
Салютрэ і Мадлен
Кантабрыйскае салютрэ суадносяць з канцом і пачаткам  фаз Вюрмскага абляднення з паслядоўнасцю ўмеранага і вільготнага надвор’я з наступным прахалодным і сухім, і ў канцы прахалодным і сырым надвор’ем.
Клімат быў падобны на сучасныя ўмовы надвор’я ў  — Cfb паводле класіфікацыі кліматаў Кёпена. Напрыклад, былі знойдзены рэшткі марскіх сподачкаў і малюскаў  унутры пячоры, якія выкарыстоўваліся ў якасці ежы і якія паказваюць на халодны клімат, вада Біскайскага заліву таксама была халадней, чым цяпер.
Мадлен, якія цягнуўся ў Вюрм, меў пераменную паслядоўнасць халоднага і сухога надвор’я з халодным і вільготным. Змяненне клімату, якое адбылося каля 12 000 гадоў таму, паспрыяла змене паляўнічых і харчовых звычак, тым самым завяршыўшы мадленскі перыяд з пераходам да
Усе звесткі пра флору тых часоў атрыманыя на аснове, паколькі няма ніякіх прамых прадстаўнікоў флоры і слядоў частак любых раслін у дадзены момант. Даследаванні паказваюць, што пейзаж быў адкрыты, сапраўды падобны на цяперашні, з хвоямі, бярозамі, ляшчынай, дубам, ясенем і травамі.
У сувязі са спрыяльным кліматам і геаграфічным становішчам на працягу ўсяго захоўвалася аднастайнасць відаў з варыяцыямі папуляцый. Гэтая акалічнасць пагаршае датыроўку на аснове рэшткаў жывёл, у адрозненне ад іншых месцах, дзе надвор’е змянялася больш радыкальна.
Пасля даследавання рэшткаў, слядоў і малюнкаў    былі знойдзены прамыя доказы пражывання тут, , , , , , , , , , , , а ў моманты найбольшага пахаладання —  і. Ёсць нават сляды. З гэтых рэшткаў вынікае, што алень быў жывёлай, якая была найлепшым выбарам для палявання.
Таксама людзі Альтаміры знаходзілі на бліжэйшых водмелях такія дадаткі для свайго рацыёну, як, і , ракавіны якіх былі знойдзены археолагамі. Што тычыцца рыбалкі, рыба была абмежаваная рачной або злоўленай у лімане, такая як, і, радзей,.
Лічыцца, што сучасныя людзі,, размалявалі пячору Альтаміры і выканалі ўсе карціны і гравюры, знойдзеныя ў. Іншымі насельнікамі Пірэнейскага паўвострава былі, якія вымерлі раней за 13 000 гадоў (каля 28 000 ). . Хоць дадзеныя, сабраныя па выніках 18 археалагічных раскопак у пячоры вучонымі з Брыстальскага ўніверсітэта, прыводзяць да высновы, што ўзрост аднаго з малюнкаў там складае больш за 37 300 гадоў, і што частка насценнага жывапісу можа належаць не краманьёнцам, як лічылася раней, а неандэртальцам , а творы Эль-Кастыльё былі створаны за тысячы гадоў да з’яўлення першых карцін у пячоры Альтаміра.
Гістарычнае грамадства і тэхналогія
Жыхарамі ваколіц Альтаміры былі групы качавых у колькасці ад 20 да 30 асоб, якія выкарыстоўвалі натуральныя хованкі або пячорныя ўваходы ў якасці жылля , але не яе ўнутраныя часткі. Яны карысталіся агнём для гатавання ежы і асвятлення. Археалагічныя раскопкі паказалі, што месцы вогнішчаў часоў верхняга палеаліту былі часовымі і перыядычна абнаўляліся, у адрозненне ад сярэдняга палеаліту, дзе агмяні былі на пастаянных месцах. Акрамя таго, там павінна была існаваць іерархічная сацыяльная структура, якая дазволіла арганізаваць паляванне на буйных жывёл, паколькі ў іншым выпадку здабыча была б недасягальнай.
Сярод інструментаў, знойдзеных у мадленскім слоі палепшаныя, а , гарпуны і швейныя іголкі з’яўляюцца найбольш значнымі навінкамі мадлену , аднак варта адзначыць вытворчасць шматфункцыянальных інструментаў, напрыклад, з разцом на адным канцы, скрабком на другім і ўпрыгожанай ручкай, і кідальных дзід , вядомых на працягу тысячагоддзяў.
Першабытны чалавек у час палявання спажываў частку здабычы ў тым жа месцы, дзе яе атрымаў, у той час як больш мясістыя часткі, напрыклад, канечнасці, пераносіў. У мадленскім слоі часцей за ўсё сустракаліся часткі канечнасцей аленяў і дзікіх коз. Таксама знойдзены іншыя рэшткі жывёл, якія могуць быць ідэнтыфікаваныя ў якасці ўпрыгожанняў, напрыклад, зубы або перфараваныя ракавіны. Сацыяльная структура была арганізавана такім чынам, што магла забяспечыць вялікую і складаную працу, можна ўявіць залу ў пячоры Ласко ў рыштаваннях, асветленую дзясяткамі агнёў, дзе мастак ці мастакі, вызваленыя ад астатніх спраў разам плённа працуюць над упрыгажэннем свяцілішча. Пры даследаваннях жылой плошчы была зроблена выснова, што існавала структураванне па прызначэнні: майстэрня па апрацоўцы крэменю, пакоі для разбірання здабычы і перапрацоўкі шкур, кухня і г. д. Таксама ў вестыбюлі Альтаміры былі знойдзеныя паглыбленні, якія, хутчэй за ўсё, выкарыстоўваліся для гатавання мяса аленяў або іншых жывёл. Немагчыма сказаць, якім спосабам яно было прыгатавана: выпечана з косткамі ці яны трапілі ў вогнішча ўжо пасля таго, як мяса з’елі. Усё гэта, а таксама працоўныя месцы, якія пакінулі нам, прыводзіць да думак пра «высокі культурны ўзровень грамадства».
Археалагічныя даследаванні
Пячора была заселеная на працягу 22 тысяч гадоў, на працягу 4 тысяч з іх у ёй былі намаляваныя асноўныя фігуры. Гэтыя дадзеныя былі атрыманыя з дапамогай даследаванняў і адкрыццяў, зробленых Брэйлем, і іншымі ў пачатку ХХ стагоддзя.
У пячоры было некалькі перыядаў археалагічных раскопак пасля першых прац, зробленых Саўтуолам самастойна, іх узначальвалі вядучыя навукоўцы свайго часу, напрыклад,, ,.
Важнымі датамі ў гісторыі археалагічнага вывучэння пячоры з’яўляюцца :
У час раскопак была знойдзена вялікая колькасць прадметаў :, наканечнікаў, дзідаў, скрабкоў, кавалкі ракавін малюскаў (розныя прылады з іх і рэшткі ежы), сляды іхтыяфаўны (рыбныя косткі), бісер, падвескі, рэшткі млекакормячых (некаторыя ўпрыгожаныя), іголкі, долаты, нажы, упрыгожаныя лапаткі жывёл , таксама здаралася шмат іншых выпадковых або спарадычных знаходак , напрыклад, упрыгожаны , знойдзены Сайнсам (César González Sainz) у 1902 годзе. Гэтыя прадметы раскіданыя па дзяржаўных і прыватных калекцыях у Францыі і Іспаніі, а частка нават страчана.
Карціны і гравюры Альтаміры
Першабытны жывапіс ад гравюры часам аб’ядноўваюцца ў адной працы ці ў некалькіх у адной вобласці працоўнай прасторы. У выпадку Альтаміры назіраюцца карціны, гравюры і карціны з гравюрамі, розныя школы, стылі і эпохі, розныя тэхнічныя якасці. Памяшканні пячоры ўпрыгожваліся на працягу тысяч гадоў з рознымі перапынкамі, такім чынам, назапашваліся розныя стылі і адрозненні паміж імі.
Даследаванні паказалі, што ў палеалітычным наскальным жывапісе толькі каля 15 % выяў маюць выдатную якасць, у той час як астатнія — проста малюнкі і карціны без страты «мастацкай» якасці. Сярод карцін, якія перавышаюць гэты суб’ектыўны парог мастацтва, даследчыкі называюць столь у Вялікай паліхромнай зале Альтаміры, якая лічыцца мадлену ці нават усяго палеаліту.
Тэхніка
Працы маюць абагульненыя і простыя рысы, складаюцца з абрысу, што атачае падмурак з гравіроўкай, уключэнні чорнага, і нарэшце фарбу. Мяркуецца, што аўтар меў цвёрдую і рашучую манеру, выдатна ведаў анатомію жывёл, з прычыны чаго ў малюнках не знойдзена выпраўленняў.
Існуе меркаванне, што «майстры», якія стварылі вялікія творы ў пячорах, былі вядомымі мастакамі. Праца паліхромнай вялікай залы, на думку, якая зрабіла шмат яе рэпрадукцый, з’яўляецца творам аднаго аўтара. Магчыма, што з працамі майстра з Альтаміры былі знаёмыя мастакі, якія працавалі ў іншых пячорах, напрыклад, у пячоры.
Накладанні, якія лічылі ад Брэйля свайго роду стратыграфіяй, разам са стылем дазволілі датаваць розныя працы, малюнкі і гравюры, але пазнейшыя даследаванні паказалі, што многія з іх з’яўляюцца створанымі ў адзін кароткі перыяд. Дэталёвае вывучэнне некаторых мностваў з розных эпох, зробленых па тыпу палімпсестаў, прывялі да высновы, што адначасовыя накладанні памяньшаліся з ходам часу, стаўшы незвычайнымі ў канцы мадлену, сталі прычынай адсутнасці на малюнках канечнасцяў або частак цела, хоць аўтары таго часу не мелі ніякіх пярэчанняў супраць накладанняў, як і аўтары іншых эпох. У той жа час бізоны і коні ў працэнтных адносінах накладаліся радзей за іншых жывёл. Напрыклад, у Вялікай зале Альтаміры ў аднаго бізона адсутнічае галава, каб пазбегнуць накладання на аднаго з кабаноў, пры ўмове, што гэта не цалкам наўмысна, паколькі няма ніводнай вобласці папярэдняй апрацоўкі разцом, так што магчыма планавалася пакінуць бізона абезгалоўленым з самага пачатку. разглядаў накладанні, як кампазіцыйны прыём.
Асвятленне
Для выканання прац у Вялікай зале і іншых унутраных пакоях натуральнага святла было недастаткова, таму мастак быў вымушаны выкарыстоўваць штучнае святло, хутчэй за ўсё паходні, але, магчыма, каменныя сподкі, залітыя тлушчам ці касцявым мозгам жывёл. Пад многімі карцінамі знайшлі зламаныя косткі, што для некаторых экспертаў з’яўляецца доказам выкарыстання касцявога мозгу ў якасці паліва для лямпаў. Сучаснае тэставанне паказала, што гэтае рэчыва ў спалучэнні з расліннымі валокнамі вырабляла дастаткова моцнае, цёплае святло без дыму ці паху.
Пігменты і асаблівасці іх ужывання
На выявах выкарыстаны мінеральныя пігменты вокісу жалеза для чырвонага колеру, охра — для жоўтага да чырвонага і   , змяшаны з вадой або сухі. Некаторыя аўтары лічылі, што ў якасці злучнага рэчыва мог быць выкарыстаны тлушч. Чорныя лініі контуру былі выкананы драўняным вуглём, які таксама ўжываецца ў паліхромных фігурах Вялікай Залі і падобных.
Чырвоны колер у паліхраміі Альтаміры дасягаўся прымяненнем вільготнага гематыту з вадой ў якасці растваральніка, але пігмент мае тэндэнцыю да змены ў карычневы колер, калі высыхае, і ў гэтым выпадку высокая вільготнасць у пячоры прадухіляе гэтыя наступствы. У любым выпадку, з’яўленне чырвонага вар’іруецца ў залежнасці ад сезону і змены вільготнасці ў пячоры і на скалах. Некаторыя навукоўцы лічаць паліхрамізм Альтаміры біхрамізмам, маючы на ўвазе выкарыстанне чорнага і охры ў розных градацыях.
Нанясенне фарбы праводзілася некалькімі метадамі: такімі як нанясенне пальцамі непасрэдна ці з некаторымі прыладамі, напрыклад, кавалачкам шкуры жывёлы, ці тонкім кончыкам шкуры, які дазваляў кантраляваць націск і мог забяспечыць бесперапынную лінію, як бачна на большасці слядоў з палачкай, завостранай сякерай , а часам мастакі выдзьмухалі фарбу на паверхню, распыляючы са струменем паветра, ствараючы падабенства эфекту аэраграфіі. Гэты апошні спосаб амаль цалкам пацверджаны, паколькі ў час раскопак былі знойдзены тры трубкі, зробленыя з птушынай косткі, і былі выяўленыя сляды охры ўнутры і звонку разам з кавалкамі руды, хоць і не высветлена, быў гэты фарбавальнік першапачаткова сухім ці раствораным у вадзе; на сённяшні дзень знаёмы не толькі гэтыя тры трубкі, але і чацвёрты асобнік, знойдзены падчас раскопак у 1981 годзе
Контур
Гравіроўка, якой нанесены контур, верагодна, была зроблена долатам ці аналагічнай каменнай прыладай , хоць і невядома ніякіх канкрэтных прыладаў для такой працы.
Перспектыва, аб’ём і рух
У залежнасці ад памяшкання і часу стварэння выявы былі выкарыстаныя розныя кропкі перспектывы. Так, у выпадку Вялікай залы большасць паліхромнага жывапісу прадстаўлена згодна Брэйлю як «скручаная (вітая) перспектыва» (perspectiva torcida), і якія Леруа-Гуран каталагізаваў у межах тыпу C або як «прамую біангулярную» (biangular recta). Выява жывёлы цалкам паказана ў профіль, а галава з рогамі ў трохчацвяртным развароце, бо толькі ў такім ракурсе мастак змог паказаць рогі. Такім чынам, кожная частка жывёлы добра разглядаецца.
Такім чынам, мастакі карысталіся рэальным, а часам мадэляваным рэльефам прыроднай глыбы, каб даць ілюзію аб’ёму і руху. Праз яркія колеры (чырвоны, чорны, жоўты, карычневы), якімі запаўнялі ўнутраныя паверхні, і дадатковае выкарыстанне тэхнікі малюнка і гравюры, якой акрэслівалі контуры фігуры, удакладнялі некаторыя дэталі. Назіраецца выкарыстанне двух дамінуючых колераў, чырвонага і чорнага, якія забяспечваюць высокую мабільнасць і выразнасць малюнка і даюць большую аб’ёмнасць выявам.
Рух выяўляецца ў розных ў адпаведнасці са стылем і эпохай. У Альтаміры можна бачыць поўны дыяпазон ад «нулявой анімацыі» ў выявах любога каня ўнутраных залаў да «сіметрычнай анімацыі» дзіка, які бяжыць «лятучым галопам» у Вялікай зале паводле каталагізацыі Леруа-Гурана.
Апісанне выяў
thumb|300px|Карта пячоры. Нумарацыя пакояў і галерэй або праходаў адпавядае выкарыстаным і апублікаваным [[Анры Брэйль|Брэйлем і Асноўнымі з іх з’яўляюцца:
I — Паліхромная зала, Вялікая зала;
III — Вялікая тэктыморфная зала;
IX — Зала ямы;
X — зала «Хвост каня».]]
Адзін ці некалькі мастакоў пячоры Альтаміры знайшлі рашэнне розных тэхнічных праблем, такіх як візуальнае прадстаўленне, анатамічны рэалізм,, рух і поліхрамія.
Для пазіцыянавання выяў выкарыстоўваецца наменклатура, выкарыстаная Брэйлем і Абермаерам у іх працы «La Cueva de Altamira en Santillana del Mar» (Пячора Альтаміра ў Сантыльяна-дэль-Мар, 1935), але ў яе даданы малюнкі, якія былі знойдзены пазней. Падрабязнае апісанне ўсіх знойдзеных элементаў адсутнічае, з соцень існуючых першымі звярталі ўвагу на тыя, што былі больш прыкметнымі або значнымі для свайго часу, вызначыліся тэхнічнай якасцю, арыгінальнасцю і г. д. Варта памятаць, што з-за прыроды асяроддзя і тыпу выкананых работ (гравюры, карціны з гравіроўкай, афарбаваныя выявы і г. д.), яшчэ і ў першым дзесяцігоддзі XXI стагоддзя працягваюць знаходзіцца новыя малюнкі. Леруа-Гуран зрабіў каталагізацыю, у якой спрабаваў дыферэнцаваць малюнкі і гравюры паводле ўтрымання трох тыпаў элементаў: жывёл, ідэаморфаў і антрапаморфаў. У пячоры Альтаміра прадстаўлены ўсе тры.
Вялікая зала
Вялікая зала, пранумаравана як I. Брэйлем і Абермаерам, была апісана шмат разоў такімі вядомымі даследчыкамі, як Брэйль, Абермармаер і Гарсія Гвінея, якія падавалі яе жывапіс як разрозненыя наборы асобных фігур. Гэты факт прывёў да таго, што доўгія гады даследчыкі не лічылі малюнкі звязанымі паміж сабой. У сваю чаргу такія аўтары, як Мусквіс і Леруа-Гуран разглядалі выявы Вялікай залы ў якасці адзінай вялікай кампазіцыі, напрыклад, Леруа-Гуран паведамляў:
Даследчыкамі было паказана, што Вялікая зала была прызначана для праглядання звонку ад увахода, які быў звязаны з вестыбюлем. Успрыманне жывапісу на столі, як адной сцэны, адхіляецца некалькімі даследнікамі дагістарычных часоў, такімі як і, якія сцвярджаюць глабальныя цяжкасці візуалізацыі асяроднага наваколля.
Столь памяшкання даследчыкі дзеляць на тры зоны :
Найбольш шырока прадстаўленымі жывёламі з’яўляюцца бізоны. Маецца 16 паліхромных выяў і адна намаляваная чорным, выкананыя ў розных памерах і позах з выкарыстаннем розных тэхнік. Адзінаццаць з іх стаяць, а іншыя ляжаць ці напаўляжаць, статычныя ці рухаюцца ў левы бок, памеры змяняюцца ад 1,4 да 1,80 метра. Некаторыя тэорыі пакідаюць магчымасць таго, што бізоны, намаляваныя ў спакоі на самай справе паказваюць пашкоджаных або мёртвых жывёл, але магчыма, што гэта толькі бізоны, якія качаюцца ў пылу.
У час вывучэння пячоры Мацільдай Мусквіс былі зробленыя копіі выяў столі Вялікай залы, якія паказалі існаванне дзясяткаў выяў коней, выкананых адным майстрам, што былі зробленыя да паліхромнай размалёўкі, паколькі яны накладваюцца адна на адну.
Побач з выявамі бізонаў і коней бачны алені, дзікі і тэктыморфныя знакі. Акрамя таго, у Вялікай зале намаляваныя шчытападобныя сімвалы, названыя так, паколькі нагадваюць шчыты, хутчэй за ўсё афарбаваныя адначасова з паліхромным жывапісам і з выкарыстаннем падобнай чырвонай охры.
Бізон, які ляжыць лічыцца адной з самых выразных і захапляльных выяў у цэлым. Ён намаляваны на выпуклым скляпенні. Верагодна, мастак палічыў патрэбным паказаць постаць бізона ў скручанай позе, са скрыжаванымі нагамі і апушчанай галавой, пакідаючы вонкі толькі хвост і рогі. Магчыма, што стваральнік назіраў яго ў натуральных умовах, і дае вялізную выразную сілу кампазіцыі.
Вялікая лань, самая вялікая з прадстаўленых фігур, мае памер каля 2,25 метра. Яна выканана па-майстэрску і тэхнічна дасканалая. Вялікая лань — адна з самых лепшых фігур Вялікай столі. Стылізацыя канечнасцей, цвёрдасць ліній гравіроўкі і храматычнае мадэляванне робяць яе максімальна рэалістычнай. Аднак, адзначаецца некаторая дэфармацыя яе каржакаватай фактуры, верагодна, вызванай блізкасцю пункта гледжання мастака. Як і амаль ва ўсіх фігур залы, у Вялікай лані знойдзены гравіроўкі большасці дэталяў і контуру. Ніжэй шыі лані намаляваны невялікі бізон чорнага колеру, а ля яе ног разгортваецца статак бізонаў.
Вохравы конь, змешчаны ў адным з канцоў скляпення, якая апісвалася Брэйлем, як адна з самых старажытных фігур столі. Конь стаіць на месцы, а чорны колер прысутнічае толькі ў грыве і часткова на галаве. Унутры контуру конь намаляваны чырвоным. Гэта быў тып, які быў, верагодна, распаўсюджаны на , падобная выява знойдзена таксама ў пячоры , адкрытай у 1968 у мясцовасці.
Астатнія залы і галерэі
Паверхні глінянай столі галерэі II і залы II аздоблены так званымі макаронамі, а таксама, магчыма, выявамі быкоў і тураў. Зала III, якая выступае ўбок, таксама вядомая як «Зала тэктыморфаў» з-за вялікай колькасці чырвоных тэктыморфаў, змешчаных на столі. У галерэі IV з выявамі аленяў і ланяў на перакрыццях вылучаецца адна выява лані з няскончанымі канечнасцямі, далей у вялікай галерэі V знаходзяцца выява бязногага чорнага бізона, гравюры быка і, магчыма, каня, афарбаванымі чорным. Злева у зале VI ёсць важны чорны бізон. Пашырэнне паміж заламі VII і VIII, апісанае Брэйлем і Абермаерам, змяшчае так званую зону C, якая знаходзіцца з левага боку пры руху ў глыб пячоры і мае элементарныя малюнкі чорнага колеру, знакі і лініі, а таксама зону D з правага боку, дзе таксама бачныя чорныя малюнкі і шмат знакаў і ліній.
Зала IX, вядомая як «Зала ямы» (Sala de la hoya) — апошні пакой перад залай «Хвост каня» (Cola de caballo). Злева, перад уваходам у апошні калідор, вядомы як зона E, знаходзяцца выявы чатырох жывёл. Злева направа: каза (магчыма, ), лань і яшчэ дзве казы, якія выкананыя чорным колерам і адносяцца да Ніжняга Мадлену. Акрамя таго, маецца малюнак чорнага колеру з невызначаным чатырохногім.
Галерэя X завецца «Хвост каня» (Cola de caballo. Гэта вузкі калідор каля двух метраў у шырыню, дзе знаходзяцца да дзевятнаццаці карцін і гравюр: зуброў, аленіх галоў, коней і буйной рагатай жывёлы. Некаторыя з іх проста эскізы і іншыя з’яўляюцца поўнымі, з памерамі ад 30 да 50 см . Таксама тут знаходзяцца тэктыморфы.
Іканаграфія і сэнс
Мяркуецца, што наскальныя малюнкі мелі ў дагістарычным грамадстве глыбокі сэнс, але нельга выключыць, што сучасныя людзі ніколі не даведаюцца аб іх сапраўдным значэнні. Выявы, прадстаўленыя ў пячоры Альтаміры, могуць мець рэлігійны ці рытуальна- сэнс, дапамагаць у паляванні, быць звязаны з, сексуальнай сімволікай і татэмізмам ці інтэрпрэтавацца, як бітва між двума , якія прадстаўлены ланню і бізонам, не кажучы ўжо пра , хоць апошняя магчымасць была адвергнутая некаторымі навукоўцамі, таму што большая частка выяў знаходзіцца ў недаступных месцах пячоры і, такім чынам, не вельмі добра бачны.
Навукоўцы адзначаюць, што цяжка даведацца, што іменна заахвоціла палеалітычнага чалавека зрабіць гэтыя творы наскальнага мастацтва, і сцвярджаюць, што рэалізацыя карцін адлюстроўвае планаванне, якое ўключае пазнавальны працэс мыслення над выбарам тэмы малюнка, а таксама месца і формы яго стварэння. На думку даследчыкаў, магчыма, што сімвалічнасць выяў звязана з паляваннем і ўрадлівасцю і выяўляецца неабходнасць пэўнай грамадскай арганізацыі для правядзення працы такога маштабу:
Леруа-Гуран на падставе дадатковых даследаванняў і яго ўласных пошукаў, прыйшоў да высновы, што пячоры былі падобны храмам — «публічнымі прасторамі», якія былі прызначаныя толькі для пэўных людзей, і што толькі яны разумелі спалучэнні іканаграфіі асноўных відаў жывёл і іх пазіцыі на выявах (групавых фігурах) у пячоры.
Ахова і пашырэнне вядомасці
З 1910 года мэрыя горада стварыла Савет па захаванні і абароне пячоры, дзейнасць якога прайшла праз розныя фазы: адкрыццё пячоры для публікі ў 1917 годзе, в тым ліку экскурсіі з гідам; у 1924 годзе Альтаміра была аб’яўлена, праз год быў прызначаны савет, каб палепшыць умовы захоўвання; 1940 стаў годам запуску Савета пячоры Альтаміра; у 1977 годзе яна была зачынена ўпершыню пасля вывучэння, але ў 1982 годзе наведванне было ўзноўлена на абмежаванай аснове, да 8500 наведвальнікаў у год; 1985 год стаў важным момантам міжнароднага прызнання, паколькі пячора была названа аб’ектам Сусветнай спадчыны; У 2001 годзе быў адкрыты Музей і створана рэпліка пячоры побач з арыгіналам, але дэбаты аб узнаўленні візітаў да арыгіналу гэта не прыпыніла і дасюль.
Сусветная спадчына
Пячора Альтаміра была аб’яўлена Сусветнай спадчынай ЮНЕСКА ў 1985 годзе. Пазней, у 2008 годзе, ахова была пашырана да яшчэ 17 пячор з парэшткамі (з, верагодна, самымі лепшымі і добра захаванымі ўзорамі таго, што вядома як ).
Доступ у пячору і рэплікі
У 1917 годзе пячора была адкрыта для шырокай публікі, а ў 1924 годзе была аб’яўлена. З гэтага часу колькасць наведвальнікаў толькі павялічвалася, але ў 1960-я і 1970-я гады мноства візіцёраў стала пагражаць пячоры і захаванню выяў, напрыклад, у 1973 гэты паказчык дасягнуў 174 000 наведвальнікаў. Такім чынам, дыскусія пра тое, каб закрыць грамадскасці доступ у пячору, вялася нават у абмеркаваннях. У 1977 годзе пячора была зачыненая для публікі, а ў 1982 годзе, нарэшце, доступ быў часткова адкрыты для абмежаванага ліку наведвальнікаў у дзень, які цяпер не перавышае 8500 у год.
З-за вялікай колькасці жадаючых ўбачыць пячору паўстала пытанне аб неабходнасці пабудовы рэплікі. Пачынаючы з 2001 года, разам з пячорай працуе, створаны па праекце архітэктара. У яго інтэр’еры, званым Альтаміра, зроблена рэпрадукцыя, максімальна набліжаны да арыгіналу, які існаваў каля 15 000 гадоў таму. Тут можна ўбачыць копіі знакамітыя карцін столі Вялікай залы, зробленыя і, адпаведна прафесарам фатаграфіі і прафесарам малявання  Мадрыдскага ўніверсітэта. Гэтая рэпрадукцыя выкарыстоўвае тэхнікі малявання, жывапісу і гравюры, падобныя тым, якімі карысталіся палеалітычныя мастакі, а копія была настолькі вялікай, што пры вывучэнні па іх арыгіналаў былі адкрыты новыя малюнкі і гравюры.
Існуюць яшчэ дзве рэплікі карцін, рэалізаваных адначасова праз супрацоўніцтва доктара з Мадрыдскім універсітэтам у 1960-х. Адна знаходзіцца ў штучнай пячоры, зробленай у садзе Нацыянальнага археалагічнага музея ў Мадрыдзе, а другая — у ў Мюнхене.
У ў Японіі з 1993 года існуе экспазіцыя, якая паказвае частку скапіраваных карцін, зробленых М. Мусквіс і П. Саўрам з выяў Вялікай залы. У ў Астурыі ёсць дакладная рэпліка часткі даху Вялікай залы тых жа аўтараў.
У 2002 годзе пячора была зачыненая для публікі ў чаканні даследаванняў, як на яе ўплывае эксплуатацыя. У першым дзесяцігоддзі 21 стагоддзя вялося шырокае абмеркаванне аб мэтазгоднасці адкрыцця пячоры для публікі. замовіла даследаванне аб стане карцін і мэтазгоднасці стварэння плану наведванняў для шырокай грамадскасці ў 2010 годзе. У чэрвені таго ж года з’явіліся паведамленні, што Савет пячоры Альтаміра пацвердзіў яе адкрыццё, нават калі зробіць адваротныя вывады. Аднак адкрыццё не адбылося, а ў жніўні 2012 года было абвешчана, што даследаванне аб уплыве візітаў будзе працягвацца, у той час як у тым жа даследаванні былі абмежаваныя і спецыяльныя дазволы.
Пячоры былі адкрыты  зноў для публікі ў якасці эксперыменту з 26 лютага 2014 года да жніўня таго ж года для доступу наведвальнікаў з абмежаваннем у пяць чалавек за дзень і працягласцю візіту 37 хвілін. Гэта было зроблена, каб ацаніць уплыў візітаў на стан помніку.
Сацыяльны ўплыў
Палеалітычнае мастацтва ў пячоры Альтаміра мела вялікі ўплыў на грамадства. У першую чаргу яна прыцягнула ўвагу да вывучэння дагістарычнага перыяду. Для археалогіі адкрыццё пячоры стала такім узрушэннем, што спачатку яе палічылі падробкай.
Жывапіс пячоры паспрыяў стварэнню ў 1948 годзе праекта, накіраванага на каардынацыю дзеянняў мастакоў у галіне сучаснага мастацтва , а Пікаса пасля наведвання Пячоры сказаў: «Пасля Альтаміры ўсё здаецца ».
Іншыя мастакі з розных галін таксама разумелі важнасць пячоры. напісаў верш, які апісвае пачуцці ад візіту.
У 1965 быў створаны персанаж, які даў назву коміксу з аднайменнай назвай, у якім распавядаецца пра прыгоды групы дагістарычных пячорных людзей, якія выглядаюць, як нашы сучаснікі, але апранутыя ў насцегнавыя павязкі.
Рок-гурт «» склаў песню The Caves of Altamira, якая ўвайшла ў альбом  (1976).
Некаторыя з паліхромных выяў пячоры шырока вядомыя ў якасці фатаграфій у Іспаніі. Лагатып, які выкарыстоўваецца аўтаномным урадам Кантабрыі, заснаваны на выяве аднаго з бізонаў Альтаміры ў якасці турыстычнага прасоўвання.
Бізон таксама выкарыстоўваецца маркай цыгарэт «Bisonte».
Пячора Альтаміра з 2007 года таксама ўключана ў пералік.
У 2016 годзе рэжысёр Х’ю Хадсан зняў фільм Альтаміра аб адкрыцці жывапісу ў пячоры.
Малдаване
Малдаване (moldoveni, молдовень ) — народ, асноўнае насельніцтва Малдовы (75,8 %) у тым ліку Прыднястроўя (33,5 %). Жывуць таксама ўва Украіне (254,1 тыс. чал.), у Расіі (176,8 тыс. чал.), Італіі, Партугаліі і іншых краінах. Агульная колькасць — каля 3,35 млн чалавек. Размаўляюць на румынскай мове. Распаўсюджаныя таксама руская і украінская мовы. Вернікі малдаване — праваслаўныя (Праваслаўная царква Малдовы Маскоўскага патрыярхату) і Бесарабская мітраполія Румынскай праваслаўнай царквы). У цяперашні час вядуцца спрэчкі, з’яўляюцца малдаване асобнай нацыяй ці этнічнай групай румын.
Расія
Крыніцы:
IC 2243
IC 2243 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фелікс Кеневіч
Фелікс Кеневіч (Feliks Kieniewicz;  — ) — буйны землеўласнік Расійскай імперыі, удзельнік Лістападаўскага паўстання 1830—1831 гадоў.
Біяграфія
Належаў да каталіцкага шляхецкага роду Кеневічаў герба «Равіч». Нарадзіўся на Палессі, сын Антона Нестара Кеневіча і Кацярыны Адынец.
Вучыўся ў Віленскім універсітэце. Памешчык з Мазырскага павета Мінскай губерні. Валодаў сумесна з маці і братамі маёнткамі Дарашэвічы, Снядзіна, Лобча. Каля 1825 года заклаў у Дарашэвічах класіцыстычны палац над Прыпяццю, які не паспеў скончыць.
З пачаткам паўстання ў маі 1831 года арганізаваў у Мазырскім павеце паўстанцкі атрад, які разбіў у в. Каралін, Кузьмічы, Міхалкі паштовыя станцыі. 11 чэрвеня 1831 года спрабаваў захапіць горад Мазыр. 25 мая 1831 года атрад разбіты ў Мухаедаўскіх лясах, сам Кеневіч накіраваўся ў Варшаву. 10 жніўня 1831 года выбраны паслом на варшаўскі сейм ад Мазырскага павета. Пасля паражэння паўстання перабраўся ў Галіцыю.
Па рашэнні Мінскай губернскай следчай камісіі ад 3 снежня 1831 года быў аднесены да 2-га разраду злачынцаў. Рашэннем Мінскай казённай палаты ад 18 мая 1832 года сродкі, атрыманыя ад продажы рухомай маёмасці Фелікса Кеневіча, пераведзены ў казну. 2 ліпеня 1832 года прасіў літасці.
У 1833 годзе прыбыў у Францыю. Меў стасункі з Іаахімам Лялевелем. У 1835—1836 гадах удзельнічаў у спробах аднавіць паўстанне.
Набыў у Францыі маёмасць на грошы, прысланыя сваякамі з Палесся. У 1857 годзе па расійскай царскай амністыі разам з сынам Геранімам вярнуўся ў Мазыр. Пабудаваў дом ва ўрочышчы Багданка, пахаваны ў Паўлінаве (цяпер Петрыкаўскі раён).
Сям’я
Ажаніўся ў Францыі з Фяліцыяй Скрашэўскай, родам з аўстра-венгерскай Галіцыі, ад якой меў сына Гераніма (у маі 1864 г. расстраляны ў Казані за ўдзел у Студзеньскім паўстанні 1863—1864 гадоў) і дачку Феліцыю.
Эгаізм
Эгаізм (ад лац. Ego - «я») — паводзіны, цалкам вызначаныя думкай аб уласнай карысці, выгадзе, калі індывід ставіць свае інтарэсы вышэй інтарэсаў іншых. Супрацьлегласцю эгаізму традыцыйна лічыцца альтруізм, хоць сучасная псіхалогія часта лічыць такое проціпастаўленне некарэктным. Вылучаюць таксама спецыфічныя погляды на эгаізм, такія як: рацыянальны эгаізм, геданізм.
Гіфу (прэфектура)
Гіфу — прэфектура, размешчаная ў рэгіёне Цюбу на востраве Хонсю, Японія.
Плошча прэфектуры складае 10 621,17 км², насельніцтва — 2 077 617 чалавек (1 мая 2010), шчыльнасць насельніцтва — 195,61 чал./км². Адміністрацыйны цэнтр прэфектуры — горад Гіфу.
Паверхня Гіфу — нагор’е вышынёй 500—1500 м, абмежаваную вулканічным хрыбтом Хіда (да 3190 м) і Рохаку (да 2702 м). Шырока распаўсюджаныя яловыя лясы на глыбока раздзеленых схілах. На поўдні — у нізоўях ракі Кісо — урадлівая раўніна.
Красны Акцябр (пасёлак гарадскога тыпу, Саратаўская вобласць)
Красны Акцябр (Красный Октябрь) — пасёлак гарадскога тыпу ў Саратаўскім раёне Саратаўскай вобласці Расіі. З 1 студзеня 2022 года ўваходзіць у склад гарадской акругі Саратава. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1951 года. Пасёлак размешчаны на захадзе Саратаўскага раёна. За 18 км ад Саратава, да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Жасмінная — 17 км. Насельніцтва — 3656 чалавек (2021).
Геданізм
Геданізм (ηδονή, hedone — «асалода», «задавальненне») — этычнае вучэнне, згодна з якім задавальненне з'яўляецца галоўнай цнотай, вышэйшым дабром і мэтай жыцця. Разнавіднасцю геданізму з'яўляецца эўдэманізм. Антаганістам геданізму з'яўляецца ангеданізм.
Горы (Чашніцкі раён)
Го́ры (, Горы) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кругліцкага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Грэйс Келі
Грэйс Патрыцыя Келі (Grace Patricia Kelly, 12 лістапада 1929 — 14 верасня 1982) — амерыканская, з 1956 жонка князя Манака Рэнье III, маці князя Альбера II.
Старэ Мяста (гміна)
Ста́рэ Мя́ста (Stare Miasto) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Старэ Мяста. Плошча гміны складае 97,82 км². Станам на 2004 год у гміне Старэ Мяста пражывалі 10 073 чалавекі, шчыльнасць — 103 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Штураўцы
Шту́раўцы (Štúrovci) — група выбітных прадстаўнікоў славацкай культуры, якія прадстаўлялі галоўную плынь славацкага нацыянальнага руху сярэдзіны XIX стагоддзя. Назва супольнасці паходзіць ад прозвішча ідэолага славацкага нацыянальнага адраджэння Людавіта Штура.
Штураўцы ўтварыліся ў 1830-х гг. са складу студэнтаў Браціслаўскага ліцэю, якія аб'ядналіся дзеля стварэння «Чэхаславацкай супольнасці». У духу мадэрновых еўрапейскіх палітычных ідэй штураўцы адмяталі палітычную сістэму Святога саюза з-за ўласцівых яму рысаў феадалізму, абсалютызму, мадз'ярызацыі і прывілегій арыстакратыі.
Яны ўхвалялі прынцып канстытуцыяналізму, парламентарызму і ідэю суверэнітэту славацкага народа. Штураўцы таксама кантактавалі з іншымі радыкальна настроенымі студэнцкімі супольнасцямі іншых славянскіх гарадоў. Надавалі асаблівую ўвагу народнай вуснай традыцыі і жыццю непрывілеяваных слаёў насельніцтва, да якіх яны скіроўвалі сваю літаратурную і грамадскую дзейнасць.
Павел Рыгоравіч Жураў
Павел Рыгоравіч Жураў (, в. Гарадзішча, Брагінскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працаваў у ГалоўАПУ Мінгарвыканкама, Белдзяржпраекце, Белкамунпраекце, з 1974 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы: забудова праспекта Пушкіна і бальніца ў Магілёве (1970), тыпавы праект гасцініцы на 115 месцаў, праекты забудовы саўгасаў «Калінаўка», «Гарадзяцічы», «Загальскі» Любанскага раёна Мінскай вобласці (1969—1974), камбінат бытавога абслугоўвання па вул. Л. Чайкінай (1970), завод па перапрацоўцы бытавых адыходаў у Шабанах (1973) у Мінску; у аўтарскім калектыве: серыя тыпавых 2-, 3-павярховых жылых дамоў (1964), 9-павярховы жылы дом з крамай па вул. В. Харужай (1970), буйнапанэльныя жылыя дамы серыі М-464-9 у забудове раёнаў Мінска, жылыя дамы па вул. Горкага—Варвашэня, Прытыцкага (1974—1982), рэканструкцыя інтэр’ераў Дома ўрада Беларускай ССР (1978— 82) у Мінску.
Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці»
Меда́ль «За ўмацава́нне баяво́й садру́жнасці» — дзяржаўная ўзнагарода СССР, заснаваная Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 25 мая 1979 года.
Статут медаля
Медалём «За ўмацаванне баявой садружнасці» узнагароджваліся ваеннаслужачыя, работнікі органаў дзяржаўнай бяспекі, унутраных спраў і іншыя грамадзяне дзяржаў-удзельніц Варшаўскага дагавора, а таксама іншых сацыялістычных і іншых дружалюбных дзяржаў за заслугі ва ўмацаванні баявой садружнасці і ваеннага супрацоўніцтва.
Узнагароджанне медалём «За ўмацаванне баявой садружнасці» ажыццяўлялася ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Міністрам абароны СССР, Міністрам унутраных спраў СССР, Старшынёй Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР.
Паўторнае ўзнагароджанне медалём не ажыццяўлялася. Разам з медалём узнагароджанаму уручалася пасведчанне да медаля ўсталяванай формы.
Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых медалёў СССР размяшчаецца пасля медаля «Ветэран Узброеных Сіл СССР».
Апісанне медаля
Медаль «За ўмацаванне баявой садружнасці» выраблена з тампака, залацістага колеру, мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм. На адным боку медаля размешчана пяціканцовая зорка, канцы якой пакрытыя чырвонай эмаллю. У цэнтральнай частцы зоркі размешчаны шчыт з надпісамі на ім: «ЗА УКРЕПЛЕНИЕ БОЕВОГО СОДРУЖЕСТВА» і «СССР». Злева і справа ад зоркі па акружнасці намаляваныя лаўровыя галіны, у ніжняй частцы медаля — два перакрыжаваных мяча. Рэверс медаля матавы. Аверс медаля абрамлены борцікам. Усе малюнкі і надпісы на медалі выпуклыя.
Медаль пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодачкай, пакрытай шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. У расфарбоўцы стужкі спалучаюцца колеру сцягоў дзяржаў — удзельніц Варшаўскага дагавора. Падоўжныя каляровыя паласы на стужцы чаргуюцца злева направа ў наступным парадку: зялёная, белая, чырвоная, жоўтая, чорная, жоўтая, чырвоная, белая, сіняя. Шырыня палос: зялёнай і сіняй — 4 мм, белых, жоўтых і чорнай — 1 мм, чырвоных — 5,5 мм.
Постсавецкая гісторыя медаля
У краінах былога СССР створаны аналагічныя медалі:
Д-1
Д-1 «Дзекабрыст» — савецкая вялікая дызель-электрычная падводная лодка, пабудаваная ў 1927—1930 гадах, галаўны карабель тыпу Д.
Гісторыя карабля
Першапачаткова падводная лодка звалася «Дзекабрыст», 21 жніўня 1934 была пераназвана ў «Д-1», аднак як ва ўжытку так і ў афіцыйных дакументах звалася як «Д-1» так і «Дзекабрыст». Лодка была закладзена 5 сакавіка 1927 на Балтыйскім заводзе № 189 у Ленінградзе, завадскі № 177, спушчана на ваду 9 лістапада 1928 і 12 лістапада 1930 ўвайшла ў склад Балтыйскага флота.
Улетку 1933, лодка здзейсніла пераход па Беламорска-Балтыйскаму каналу і 5 жніўня увайшла ў склад брыгады падводных лодак Паўночнага флота.
13 лістапада 1940 падчас выканання навучальнай задачы Д-1 затанула. Прычына згубы невядомая, лодка не знойдзена. Сярод версій згубы — перавышэнне дапушчальнай глыбіні апускання, выбух боезапасу, таксама разглядаецца вонкавае ўздзеянне на трывалы корпус лодкі (або міна, або невядомае судна). Адзначалася недаўкамплектаванне экіпажа падчас апошняга паходу і вялікая колькасць навабранцаў на борце.
Падчас пошукаў знайшлі два верагодных месцы згубы лодкі. Былі неаднаразовыя спробы ўздыму лодкі, але далей лакацыі дна ў меркаваных месцах яе згубы справа не ссунулася.
Міхал Міласлаў Годжа
Міхал Міласлаў Годжа (Michal Miloslav Hodža;, в. Ракша, Славакія — , , Польшча) — славацкі пісьменнік і кіраўнік славацкага паўстання супраць венграў.
Тэолаг паводле адукацыі, шмат сіл аддаваў распрацоўцы славацкай мовы, удзельнічаў у выданні славацкіх часопісаў і ў літаратурным жыцці краіны.
Імем Міхала Годжы названая галоўная плошча ў сталіцы Славакіі Браціславе.
Селіна Гаспарын
Біяграфія
Па прафесіі — памежнік. Разам з Селінай у зборнай Швейцарыі з 2010 года выступаюць таксама яе малодшыя сёстры Эліза і Аіта (нар. 1994). Валодае нямецкай, англійскай, італьянскай, нарвежскай і рэта-раманскай мовамі. Сустракаецца з расійскім лыжнікам Іллёй Чарнаусавым.
Спартыўная кар'ера
Селіна пачала займацца біятлонам ў 2004 годзе. Першы час швейцарка выступала толькі ў асабістых гонках, але ўжо ў 2006 годзе ўпершыню прымала ўдзел у эстафетнай камандзе (першы вопыт падобных гонак для Гаспарын прыйшоўся на этап кубка Еўропы, дзе з-за недабору удзельнікаў арганізатары стварылі некалькі змешаных каманд).
Адразу перайсці ад юніёрскіх спаборніцтваў не атрымоўваецца і некалькі гадоў швейцарка выступае паралельна на этапе сусветнага і еўрапейскага кубка. Пік выступленняў на рэгіянальных спаборніцтвах прыпадае на канец сезона 2005/06, калі Гаспарын некалькі разоў фінішуе ў тройцы мацнейшых на этапе Кубка і некалькі разоў блізкая да трапляння ў Top10 на чэмпіянаце кантынента.
З сезона 2006/07 трэнерскі штаб зборнай прадастаўляе Селіне праводзіць усё больш спаборніцтваў на этапе Кубка свету. Вынікі паступова растуць: у сезоне 2008/09 яна набірае першыя ачкі, а ў 2010 годзе ўпершыню фінішуе ў Top10 (5-е месца ў індывідуальнай гонцы на этапе ў Разун-Антэрсельве).
З 2009 года Селіна стала ўдзельнічаць у эстафетнай камандзе і на этапах Кубка свету, рэгулярна будучы адной з удзельніц каманды на змешаную эстафету.
6 снежня 2013 года атрымала першую ў кар'еры перамогу на этапе Кубка свету, перамогшы ў спрынтарскай гонцы на 7,5 км у аўстрыйскім Хохфільцэне. Следам прагучала ўслед яшчэ адно золата ў спрынце, на этапе Кубка свету ў Анесі. У эстафеце на этапе ў Рупольдынгу жаночая зборная Швейцарыі ўпершыню ў гісторыі патрапіла ў топ−10. У эстафеце прынялі ўдзел усе тры сястры Гаспарын, чацвёртай удзельніцай стала Ірэн Кадурыч.
IC 2244
IC 2244 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Васіль Васільевіч Счансновіч
Васіль Васільевіч Счансновіч ( — ) — беларускі ўрач.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1853 годзе. Скончыў Імператарскую медыка-хірургічную акадэмію
З 1886 года па 1903 год займаў пасаду памочніка ўрачэбнага інспектара пры ўрачэбным аддзяленні Віцебскай губерні.
В. Счансновіч быў адным з заснавальнікаў віцебскай абшчыны сясцёр міласэрнасці, а таксама галоўным урачом лячэбніцы пры абшчыне. Лячэбніца знаходзілася ў д. № 5/11 па вуліцы Багаяўленскай.
Грамадская дзейнасць
Дзякуючы яго намаганням у 1906 годзе ў Віцебску адкрылі прыватную фельчарска-акушэрскую школу. Яна працавала да 1913 года, рыхтавала фельдшарыц і павівальных бабак, штогод выпускала 30-60 чалавек.
Адрасы
У 1900-х гадах жыў у Віцебску ва ўласным доме па вуліцы Падзвінскай.
Вадавіцкі павет
Вадавіцкі павет (powiat wadowicki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Малапольскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Вадавіцы. Займае плошчу 645,88 км². Насельніцтва павета складае 160 тыс. чалавек.
Пагародзенскі сельсавет
Пагаро́дзенскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Пагародна.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Асаўскі сельсавет у складзе Радунскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Асава. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 3 красавіка 1959 года ў складзе Воранаўскага раёна. 2 снежня 1961 года ў склад Жырмунскага сельсавета перададзены населеныя пункты Бярозна, Дзяўгуны, Жылянцы, Пецюны, Пяткаўшчызна і Сакалы. 19 лістапада 1963 года сельсавет перайменаваны ў Пагародненскі, цэнтр перанесены ў вёску Пагародна. 11 студзеня 1966 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пажыжмаўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Балотнікі, Вяканцы, Гартынкова, Жусіны, Лапацішкі, Нявошы, Рачкуны). 11 лютага 1972 года ў склад сельсавета з Жырмунскага сельсавета перададзена вёска Сакалы, з Воранаўскага пассавета — населеныя пункты Бальсі і Цёмны Дол, у адміністрацыйнае падпарадкаванне Воранаўскага пассавета перададзены населены пункт Гартынкова. 19 красавіка 1973 года ў склад Бастунскага сельсавета перададзены населеныя пункты Балотнікі, Бальсі, Бастуны, Вяканцы, Занюны, Лапацішкі, Рачкуны, Сакалы і Цёмны Дол, у склад сельсавета з Паляцкішскага сельсавета перададзены населеныя пункты Абалішкі, Вялікія Даўгялы, Гольманцішкі, Гута, Даўгердзішкі, Ёні, Малыя Даўгялы, Подзітва, Працішкі, Татарка і Трумпішкі. У 1977 годзе ў склад Паляцкішскага сельсавета перададзены вёскі Вялікія Даўгялы і Гута. 18 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Паляцкішскага сельсавета (12 населеных пунктаў: аграгарадок Паляцкішкі, вёскі Вайдагі, Даўгялы, Драбішуны, Дуцішкі, Мухлядзішкі, Порайсць, Таўзгіняны, Ясянцы, хутары Гута, Чэглікі, Юндзілішкі). 5 лістапада 2014 года вёска Даўгялы, перададзеная з Паляцкішскага сельсавета, далучана да вёскі Даўгялы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (19 населеных пунктаў) — 1437 чалавек, з іх 88,6 % — палякі, 7,4 % — беларусы, 1,5 % — рускія.
Сан-Надзара
Сан-Надзара (San Nazzaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Беневента.
Насельніцтва складае 877 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 438 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 82010. Тэлефонны код — 0824.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пінераўка
Пінераўка (Пинеровка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Балашоўскім раёне Саратаўскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 3345 чал. (2021). Пасёлак размешчаны на правабярэжжы ракі Хапёр.
Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра 18 км. Побач з пасёлкам знаходзіцца чыгуначная станцыя Пінераўка на лініі Балашоў — Тамбоў.
Кажамбердзі
Кажамбердзі — сяло ў Жанакарганскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кажамбердзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 434051100.
Вобла
Во́бла (Rutilus rutilus caspicus) — паўпрахадная рыба.
Кажамбердзі
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 992 чалавекі (561 мужчына і 431 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 897 чалавек (467 мужчын і 430 жанчын).
Вобла
Даўжыня да 30 см, маса 150—800 г. Цела даўгаватае, злёгку пляскатае з бакоў, пакрытае буйной лускай. Жыве ў Каспійскім моры і рэках, якія ў яго ўпадаюць. Аб'ект промыслу. Асобымі кулінарнымі ўласцівасцямі мяса воблы не вылучаецца (сярэдняя тлустасць 2,5 %, лепшая вобла — зімняй падлёднай лоўлі). Пераважна прадаецца вяленай і вэнджанай. Вяленую рыбу можна адварваць (10 — 20 мінут у кіпячай вадзе) або запякаць у духоўцы, у накрытай крышкай патэльні. Вараную або печаную вяленую воблу дадаюць у халаднік, салаты або выкарыстоўваюць як халодную закуску.
Шырока распаўсюдзілася ў меню беларусаў у канцы XIX ст. у пачатку ўрбанізацыі, да Кастрычніцкай рэвалюцыі (1917) была адной з найбольш спажываных рыб.
Пітэр Эгр
Пітэр Куртланд Эгр (англ.: Peter Agre;, , штат Мінесота, ЗША) — амерыканскі прафесар, медык і малекулярны біёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2003) за адкрыццё і даследаванне аквапарына. Прэзідэнт Амерыканскай асацыяцыі развіцця навукі (AAAS), найбуйнейшай навуковай арганізацыі ЗША.
Старэ Поле (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 16 населеных пунктаў.
Ручнік
Ручнік — выраб з упітвальнай тканіны або паперы, звычайна ў выглядзе прамавугольніка; прызначаны для высушвання або выцірання прадметаў і цела чалавека шляхам убірання вадкасці з іх паверхні пры непасрэдным кантакце.