cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жазеф Кабіла
Жазеф Кабіла Кабангэ (Joseph Kabila Kabange; нар. 4 чэрвеня 1971, Хева Бора, Дэмакратычная Рэспубліка Конга) — чацвёрты прэзідэнт Дэмакратычнай Рэспублікі Конга з 2001 па 2019 гады. Заняў пасаду прэзідэнта пасля забойства свайго бацькі Ларана-Дэзірэ Кабілы. 27 лістапада 2006 г. афіцыйна названы першым дэмакратычна абраным у ходзе ўсеагульнага прамога галасавання прэзідэнтам ДРК.
Пачатак кар’еры
Кабіла — старэйшы сын з дзесяці дзяцей свайго бацькі, трэцяга прэзідэнта Дэмакратычнай Рэспублікі Конга Ларана-Дэзірэ Кабіла. Жозэф нарадзіўся ў маленькім гарадку Хева-Бора ў кангалезскай правінцыі Паўднёвае Ківу. У канцы 1970-х гадоў бацька быў вымушаны з’ехаць у Танзанiю, і школу Кабіла-малодшы сканчаў ў Дар-эс-Саламе. Там жа, у Танзаніі, а затым у Угандзе і Руандзе Жазеф Кабіла пачаў атрымліваць вышэйшую ваенную адукацыю. У 1996 годзе ён далучыўся да паўстанцкай групоўкі свайго бацькі, якая насіла назву Альянс дэмакратычных сілаў вызвалення Конга. Камандаваў некалькімі аперацыямі ў ходзе ваеннай кампаніі, вядомай як Першая кангалезская вайна. Пасля перамогі Альянсу і ўзыходжанні Ларана-Дэзірэ Кабіла на пасаду прэзідэнта, Кабіла-малодшы з’ехаў заканчваць адукацыю ў Універсітэт нацыянальнай абароны НВАК у Пекіне.
Пасля вяртання з Кітая ў 1998 годзе Жазеф Кабіла атрымаў званне генерал-маёра і быў прызначаны намеснікам старшыні Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў кангалезскай арміі. Праз два гады, у 2000, яго прызначылі начальнікам Генштаба УС ДРК. На гэтай пасадзе ён быў адным з камандуючых ўрадавымі войскамі ў Другой кангалезскай вайне.
Прэзiдэнцтва
26 студзеня 2001 пасля гібелі свайго бацькі Жазэф Кабіла ва ўзросце 29 гадоў становіцца чацвёртым прэзідэнтам ДРК. Нягледзячы на ​​маладосць і адсутнасць вопыту, яму ўдаецца здейснiць шэраг крокаў па спыненні зацяжны грамадзянскай вайны ў краіне. Па мірным дамове 2002 года, падпісаным у паўднёваафрыканскім горадзе Сан-Сіці, і які стаў фармальным завяршэннем Другой кангалезскай вайны, Кабіла захоўваў за сабой пасаду прэзідэнта і кіраўніка дзяржавы. Аднак яго ўлада была абмежаваная часовай адміністрацыяй з чатырох віцэ-прэзідэнтаў: лідараў дзвюх найбуйнейшых паўстанцкіх груповак, прадстаўніка ад грамадзянскай апазіцыі і прадстаўнікі ад прыхільнікаў афіцыйнага ўрада.
У 2004 годзе (28 сакавіка і 11 чэрвеня) у краіне адбыліся дзве няўдалыя спробы дзяржаўнага перавароту, падаўленыя вернымі ўраду войскамі.
У снежні 2005 года агульнанацыянальны рэферэндум ухваліў новую канстытуцыю краіны, па якой мінімальны ўзрост кандыдата ў прэзідэнты зніжаўся з 35 да 30 гадоў. Прэзідэнцкія выбары па новай канстытуцыі, першыя дэмакратычныя выбары кіраўніка дзяржавы за 46-гадовую гісторыю незалежнасці ДРК, якая адбылася 30 ліпеня 2006 года. Жазефа Кабiлу падтрымлівала Народная партыя за рэканструкцыю і дэмакратыю, ініцыятарам стварэння якой ён з’яўляўся. Аднак афіцыйна ён балатаваўся як незалежны кандыдат.
Па выніках першага тура Кабіла набраў 45 % галасоў выбаршчыкаў, яго галоўны канкурэнт, віцэ-прэзідэнт і былы лідар адной з мяцежных ваенных груповак Жан-П’ер Бемба — 20 %. Другі тур галасавання адбыўся 29 кастрычніка 2006 года. 15 лістапада выбарчая камісія абвясціла афіцыйныя вынікі выбараў, па якіх перамогу атрымаў дзеючы прэзідэнт Кабіла (58,05 % галасоў). Гэтыя вынікі былі пацверджаны 27 лістапада рашэннем Вярхоўнага Суда Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, а 6 снежня адбылася інаўгурацыя Жазефа Кабiлы ў якасці прэзідэнта Рэспублікі.
У эканамічным плане праўленне Кабiлы характарызавалася інфраструктурнымі праектамі (такімі, напрыклад, як аднаўленне чыгунак) i развiццём здабываючых галiн. Стабілізацыя сітуацыі ў краіне дазволіла дасягнуць прыкметных поспехаў у эканоміцы. З моманту заканчэння Другой кангалезскай вайны ў 2003 годзе толькі ў здабываючых галінах (нафта, медзь, волава, кобальт і інш.) пры ўдзеле замежных інвестараў было створана 100 тыс. працоўных месцаў. Разам з тым, увесь буйны бізнэс у краіне кантралюецца сям’ёй Кабiлы.
У 2011 годзе Кабіла быў пераабраны на другі тэрмін.
Паўнамоцтвы Кабiлы павінны былі скончыцца ў 2016 годзе, аднак у 2015 годзе быў прыняты закон, згодна з якім выбары магчыма прызначыць толькі пасля правядзення перапісу насельніцтва.
У верасні 2016 года ў ДРК пачаліся пратэсты з патрабаваннем адстаўкі Кабiлы і тэрміновага правядзення ў краіне прэзідэнцкіх выбараў. Выбары прэзідэнта павінны былі адбыцца ў Конга яшчэ ў лістападзе 2015 г. але праведзены не былі. Канстытуцыя ДРК абмяжоўвае максімальны тэрмін прэзідэнцтва дзесяццю гадамі, аднак згодна з пастановай вярхоўнага суда краіны прэзідэнт можа заставацца ва ўладзе да таго моманту, пакуль не будуць праведзены выбары. Пратэсты пачаліся ў горадзе Лумумбашы, іх ўзначаліў лідар апазіцыі Эцьен Чысекеды. Затым пратэсты перамясціліся ў сталіцу Кіншаса.
У пачатку снежня 2016 года ЗША і ЕС увялі санкцыі ў адносінах да ДРК, абвінаваціўшы ўлады краіны ў тым, што яны звярталіся да гвалту, выкарыстоўваючы таксама і іншыя метады, каб адтэрмінаваць выбары.
23 снежня 2016 года было дасягнута пагадненне паміж апазіцыяй і прэзідэнтам Кабiлaй. Згодна з iм, Кабіла павінен быў пакінуць сваю пасаду да канца 2017 года. Паводле дамовы Эцьен Чысекеды павінен быў курыраваць выкананне дагавора, таксама прэм’ер-міністр краіны павінен быў быць прызначаны ад апазіцыі.
Аднак у лістападзе 2017 года выбарчая камісія ў чарговы раз адклала правядзенне прэзідэнцкіх выбараў, цяпер да 23 снежня 2018 года.
У снежні 2018 года выбары былі перанесены на 30 снежня гэтага года з-за страты пры пажары большай часткі абсталявання для галасавання ў Кіншасе.
На прэзідэнцкіх выбарах 30 снежня 2018 года перамог Фелікс Чысекеды і 24 студзеня 2019 года Кабіла перадаў яму прэзідэнцкія паўнамоцтвы.
У кастрычніку 2021 года Жазеф Кабіла абараніў дыпломную працу ва ўніверсітэце Яганэсбурга. Ступень магістра паліталогіі і міжнародных адносін яму была прысуджана па заканчэнні пяцігадовага навучання.
Ракетны абстрэл Дэлятына
Атака на Дэлятын ў 2022 годзе — ракетны ўдар па падземным складзе зброі ў Дэлятыне Надвірнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці. Першае заяўленае ўжыванне Расіяй Х-47М2 «» падчас расійска-ўкраінскай вайны.
Сухарукава (Кардымаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ракетны абстрэл Дэлятына
Гісторыя
19 сакавіка Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі паведаміла, што расійскія вайскоўцы ўжылі гіпергукавыя ракеты комплексу «» для знішчэння падземнага сховішча ў Дэлятыне. Прэс-сакратар камандавання ВПС УСУ Юрый Ігнат пацвердзіў ракетны ўдар па Дэлятыну. Мінабароны Украіны пацвердзіла атаку на склады, але не змагло вызначыць пэўны тып зброі, якой яна была здзейснена. Акрамя таго, па звестках міністэрства: «На жаль, Украіна стала палігонам для выпрабаванняў арсенала ракетнага ўзбраення Расіі. Яны выкарыстоўваюць аператыўна-тактычныя комплексы „Іскандэр“, крылатыя ракеты „“ і іншыя:, , Х- 555».
Афіцыйныя асобы ЗША пацвердзілі CNN, што Расія запусціла магутныя гіпергукавыя ракеты па Украіне, што стала першым вядомым ужываннем такіх ракет у баявых дзеяннях. Расія заявіла, што ў пятніцу прымяніла гіпергукавыя ракеты для знішчэння склада боепрыпасаў у Дэлятыне. Запускі, імаверна, былі прызначаны для праверкі зброі і адпраўкі паведамлення Захаду пра расійскія магчымасці.
Расійскае відэа
Расія апублікавала відэазапіс ракетнага ўдару па зброевым складзе ў Дэлятыне, населеным пункце на паўднёвым захадзе Украіны, усяго за 100 кіламетраў ад мяжы з Румыніяй. Увечары 19 сакавіка The War Zone атрымала спадарожнікавыя здымкі амерыканскай кампаніі, якія пацвярджаюць, што на відэа Мінабароны Расіі бачны ўдар не па буйным складзе на захадзе Украіны, а па ферме або вялікім куратніку на паўднёвым усходзе Харкаўскай вобласці. Здымкі зроблены 12 сакавіка 2022 года, за тыдзень да публікацыі відэа і распаўсюджвання інфармацыі пра выкарыстанне «». Да таго часу ферма ўжо была часткова разбурана.
Shaman King
Shaman King, таксама Кароль шаманаў (яп. シャーマンキング Ся:ман Кінгу) — манга Хіраюкі Такэй, якая выдавалася з 1998 да 2004 года ў часопісе Weekly Shōnen Jump.
Выдавецтва Shueisha выпусціла мангу ў 32 тамах, у якіх гісторыя заставалася незавершанай, але ў ходзе Jump Fest 2008 было абвешчана аб новым выданні ўсёй серыі. Новая версія Shaman King Kanzen-Ban выйшла ў 27 тамах і ўключала ў сябе дадатковыя главы і завяршэнне сюжэту ўсёй гісторыі. Таксама для новага выдання былі перамаляваны кадры раней выпушчаных глаў у лепшай якасці без змены сюжэту.
Па матывах мангі з 4 ліпеня 2001 года — 25 верасня 2002 года выйшаў анімэ-серыял ад студыі Xebec у супрацоўніцтве з TV Tokyo. 12 чэрвеня 2020 года быў анансаваны перазапуск анімэ-серыяла, які будзе поўнай адаптацыяй арыгінальнага сюжэту мангі. Пачаў выходзіць у эфіры з 1 красавіка 2021 года, плануецца выпусціць 52 серыі.
Сюжэт
Кожныя 500 гадоў зорка лёсу, Лага, праносіцца па небе і апавяшчае ўсіх шаманаў свету, што пачаўся Вялікі Турнір Шаманаў. Але зорку лёсу заўсёды суправаджае Рага, якая нясе свеце разбурэнне і хаос.
Шаманы здольны бачыць духаў і змагацца разам з імі як адзінае цэлае. Той шаман, які пройдзе ўсе выпрабаванні і бойкі Турніру, стане Каралём Шаманаў, і зможа аб'ядноўваецца з Каралём Духаў, самым вялікім і моцным Духам у свеце. У адзінстве з ім чалавек становіцца настолькі магутным, што можа кіраваць усім жыццём на зямлі.
Коштам неймаверных намаганняў Хао быў пераможаны два разы, 1000 і 500 гадоў назад. Але пасля кожнай рэінкарнацыі ён становіцца ўсё больш магутным, з ім усё цяжэй справіцца. У гэты раз ён адрадзіўся ў старажытнай шаманскай дынастыі Асакура, і яго брат Йо з духам Амідамару павінны супрацьстаяць яму.
Гумянюк
Гумянюк — прозвішча.
Анаксія
Анаксія (ад  — адмоўная часціна, адсутнасць і oxygenium — кісларод) — адсутнасць кіслароду ў арганізме ці ў асобных органах, тканках, крыві (анаксемія). Раней анаксію называлі таксама і гіпаксіяй — недахоп кіслароду ў арганізме.
Анаксія - гэта стан, пры якім тканкі чалавечага арганізму атрымліваюць недастатковую колькасць кіслароду. Можа развіцца пры зніжэнні атмасфернага ціску на вялікіх вышынях, недастатковасці кровазвароту, памяншэнні ўтрымання эрытрацытаў ці гемаглабіну ў крыві, а таксама пры розных захворваннях сістэмы кровазвароту, напрыклад, у выпадку сардэчнай недастатковасці. Акрамя таго, можа узнікаць з прычыны недастатковага ўзбагачэння крыві кіслародам у лёгкіх з-за розных дыхальных парушэнняў або такіх захворванняў, як пнеўманія, пры якіх памяншаецца эфектыўная дыхальная паверхня лёгачнай тканкі. Пры сапраўднай агульнай анаксіі неўзабаве надыходзіць смерць.
Спасылкі
Гіпаксія і анаксія
(2) Палада
2 Палада (Pallas) — другі адкрыты астэроід. Адкрыты 28 сакавіка 1802 г. Генрыхам Вільгельмам Ольберсам і названы ў гонар Палады — дочкі Трытона і сяброўкі Афіны Палады з старажытнагрэчаскай міфалогіі (хоць у грэкаў гэта магло быць і мужчынскім іменем, і эпітэтам самой Афіны, але лічыцца, што першыя астэроіды атрымлівалі толькі жаночыя імёны).
Адносіцца да галоўнага пояса астэроідаў і мае арбітальныя параметры: Мае альбеда 0,159, што дае на адлегласці ў 1 а.а. свяцільнасць у 4,13 зорнай велічыні і адносіцца да спектральнага класа B. Адно абарачэнне вакол сваёй восі астэроід здзяйсняе за 0,32555 дня (~7,8 гадзін).
Палада з’яўляецца другім па памерах целам галоўнага пояса астэроідаў — 570×525×500 км (крыху пераўзыходзячы Весту). Паколькі ў жніўні 2006 г. Цэрэра была пераведзена ў статус карлікавай планеты, у сапраўдны момант Палада з’яўляецца найбольшым астэроідам.
Прыпяцкае Палессе
Геаграфічнае становішча
Раён размешчаны на поўдні Беларусі, ва ўсходняй частцы Брэсцкай, заходняй часткі Гомельскай, на поўдні Мінскай і крайнім паўднёвым захадзе Магілёўскай абласцей. Мяжуе з Брэсцкім Палессем і Загароддзем на захадзе, Баранавіцкай і Цэнтральнабярэзінскай раўнінамі на поўначы, Гомельскім Палессем і Мазырскім Палессем на ўсходзе і паўднёвым усходзе, Жытомірскім Палессем і Валынскім Палессем на поўдні.
Працягласць з захаду на ўсход ад 140 да 220 км, з поўначы на поўдзень ад 105 да 140 км. Плошча больш за 20 тыс. км². Вышыня 127—140 м, найбольшая 186 м (на захад ад в. Чалюшчавічы Петрыкаўскага раёна).
У пасляледавіковы перыяд Прыпяцкае Палессе ўяўляла сабой агромністы водны басейн, запоўнены талымі ледавіковымі водамі, які пазней атрымаў назву «Палескае мора». На сярэднявечных картах гэтыя месцы пазначаліся як Герадотава мора, таму што старажытнагрэчаскі гісторык упамінаў у сваіх працах непраходныя палескія балоты.
Геалагічная будова
У тзктанічных адносінах цэнтральная і ўсходняя часткі Прыпяцкага Палесся прымеркаваны да Прыпяцкага прагіну, часткова — да Палескай седлавіны. Асадкавы чахол у Прыпяцкім прагіне (магутнасць пераважна 1,5—2,6 км) утвораны адкладамі верхняга пратэразою, палеазою, мезазою і кайназою, сярод якіх больш развіты верхнедэвонскія саляносныя тоўшчы; на Палескай седлавіне (магутнасць 0,4—0,6 км) пераважна складзены з парод верхняга пратэразою, мелу, палеагену і неагену.
Чацвярцёвыя адклады (магутнасць 10—20 м на поўдні і ў цэнтры, 50—70 м на поўначы, да 80—100 м на захадзе) — азёрныя, балотныя, алювіяльныя, эолавыя, водна-ледавіковыя. Марэна бярэзінскага зледзянення трапляецца на паўночным усходзе, дняпроўскага і сожскага — на крайнім паўночным захадзе. На невялікіх плошчах (у раёне г. Столін) і на асобных фрагментах рачных далін на паверхню выходзяць дачацвярцёвыя адклады.
Карысныя выкапні: гліны тугаплаўкія, мел, каалін, будаўнічы і абліцовачны камень, будаўнічыя пяскі, калійныя і каменная солі, буры вугаль, торф, сапрапель.
Рэльеф
Нізінная тэрыторыя ўяўляе сабой сістэму алювіяльных, поймавых, азёрна-алювіяльных раўнін з участкамі водна-ледавіковых і марэнных раўнін, краявымі ўзгоркамі і градамі. Характэрна наяўнасць буйных затарфаваных балотных масіваў і рэшткавых азёр. Мінімальная вышыня рэльефу 113 м прымеркавана да ўрэзу р. Прыпяць у сутоках з р. Пціч, найбольшая 155—186 м — да краявых марэнных утварэнняў.
Азёрна-алювіяльныя раўніны вылучаюцца на паўночным захадзе з азёрамі Выганашчанскае, Чорнае, Спораўскае і інш. з адноснымі перавышэннямі паверхні 0,5—1,5 м; уздоўж р. Арэса і вакол возера Чырвонае з адноснымі вышынямі 1—2 м (зрэдку трапляюцца пясчаныя ўзгоркі вышынёю да 5 м); паміж рэкамі Сцвіга і Убарць у шыротным напрамку з ваганнямі адносных вышынь 0,3—0,5 м.
Водна-ледавіковыя раўніны маюць хвалістую паверхню з нахілам у бок р. Прыпяць, з адноснымі вышынямі ад 1,5 да 3—5 м, ускладненую ланцугамі дзюн або асобнымі марэннымі ўзгоркамі. Каля г.п. Лагішын і в. Парахонск Пінскага р-на Брэсцкай вобласці дэнудаваныя краявыя ледавіковыя грады і ўзгоркі, згладжаныя і выцягнутыя ў субшыротным напрамку.
Размытыя краявыя ледавіковыя грады (адносныя перавышэнні 8—10 м, радзей 15—20 м) захаваліся каля г.п. Акцябрскі і г. Петрыкаў, в. Мілевічы і Вятчын Жыткавіцкага р-на Гомельскай вобласці.
У даліне р. Прыпяць пойма і дзве надпоймавыя тэрасы. Пойма нізкая, забалочаная, паверхня ўскладнена пясчанымі грывамі (вышыня 0,5—1 м, шырыня 30—40 м, даўжыня 0,2—1,5 км). Першая надпоймавая тэраса акумулятыўная, шырынёю ад 1—2 км да 8 км (на левабярэжжы), у месцах упадзення найбольшых прытокаў да 10—18 км. Паверхня роўная, месцамі забалочаная. Другая тэраса эразійна-акумулятыўная, шырынёй ад 0,2—0,5 км да 18 км. Паверхня плоска-хвалістая з перавышэннямі 3—5 м, характэрны астанцы марэннай раўніны. Абедзве тэрасы ўскладнены эолавымі формамі.
Клімат
Сярэдняя тэмпература студзеня -5,5°С, ліпеня 18,3°С, ападкаў 632 мм за год (паводле даных Палескай балотнай станцыі).
Унутраныя воды
Галоўныя водныя і дрэнажныя артэрыі — р. Прыпяць з прытокамі Піна, Ясельда, Бобрык 1-ы, Цна, Лань, Случ, Бобрык 2-гі, Пціч, Трэмля, Іпа, Стыр, Гарынь, Сцвіга з Маствой, Убарць. Найбольшыя азёры: Чырвонае, Выганашчанскае, Чорнае, Спораўскае, Бабровіцкае, Белае. Вадасховішчы: Салігорскае (часткова), Лактышы, Пагост. Разгалінаваная сетка меліярацыйных каналаў, Агінскі канал.
Глебы і расліннасць
Для глебавага покрыва характэрна частая змена дзярнова-падзолістых, дзярновых забалочаных і тарфяна-балотных глеб. Трапляюцца глебы дзярнова-глеістыя, поймавыя (алювіяльныя) і інш.
Гэты раён характарызуецца высокай забалочанасцю мясцовасці, добрай захаванасцю прыродных комплексаў. Лясістасць высокая (ад 32 % у Пінскім раёне да 56 % у Жыткавіцкім і 69 % у Лельчыцкім), пераважаюць хваёвыя, шыракаліста-хваёвыя, чорнаальховыя, бярозавыя лясы, дубровы. Пад балотамі 23 % тэрыторыі, больш як 1/3 з іх асушаны. Пад ворывам 30 % тэрыторыі.
Заходнюю частку Прыпяцкага Палесся займае Пінска-Прыпяцкі геабатанічны раён, лясістасць 38 %. У паўночнай частцы раёна, паміж рэкамі Ясельда і Случ, пушыстабярозавыя, чорнаальховыя лясы, травяныя балоты з перавагаю буйнаасаковых асацыяцый чаргуюцца з хваёвымі і шыракаліста-хваёвымі лясамі. Асушаны і акультураны многія балотныя масівы. Асобныя як Выганашчанскае балота ахоўваюцца. На поўдні раёна, уздоўж Стыры, Прыпяці, у міжрэччы Гарыні, Маствы, Сцвігі вялікія масівы алешнікаў, растуць хваёвыя лясы, часам з дамешкам дубу. Хваёвыя і шыракаліста-хваёвыя лясы прадстаўлены тыпамі: бруснічна-імшыстымі, чарнічнымі, лішайнікава-верасовымі, даўгамошнымі, балотнымі асакова- і кусцікава-сфагнавымі. Па паўночнай ускраіне раёна праходзіць мяжа суцэльнага пашырэння елкі, за якой ельнікі трапляюцца толькі каля г. Столін, вёсак Гародна, Якша, Завішша. Дубровы пашыраны невялікімі ўчасткамі пераважна сярод нізінных балот і ў поймах рэк. У іх складзе выдзяляюцца тыпы чарнічныя, кіслічна-сніткавыя, арляковыя, папарацева-крапіўныя, вострыцавыя і поймавыя. Сярод ясянёвых лясоў большасць крапіўных, сніткавых і вятроўнікавых. Тыповыя хваёвыя, шыракаліста-хваёвая і шыракалістыя лясы захаваліся ў Беражанскай лясной дачы і Сцесінскай лясной дачы. У складзе бародаўчатабярозавых лясоў даўгамошна-чарнічныя, злакавыя і кіслічна-сніткавыя і інш. У цэнтральнай частцы раёна, уздоўж Прыпяці, у нізоўях Ясельды, Бобрыка 1, Лані, у міжрэччы Прыпяці і Стыры лясоў амаль няма. Пашыраны нізінныя балоты і лугі за дамінаваннем асок, вострыцы, манніку. Буйныя балотныя масівы складаюць Пінскія балоты. У пойме Прыпяці (ад вусця Бобрыка да г. Тураў) пераважаюць злакава-асаковыя, асакова-чаротніцавыя, воднаманнікавыя лугі з дамешкам шальніку трыпутнікавага, паручайніку шыракалістага, балотніцы балотнай, лотаці балотнай і інш. У выніку асушэння асаковыя, трысняговыя, хвашчовыя балоты змяняюцца асацыяцыямі з перавагаю пажарніцы непрыкметнай, метлюжкоў балотнага і лугавога, мятліцы гіганцкай; многія лугі акультураны. Пойма Гарыні характарызуецца буйна- і дробназлакавымі лугамі з дамешкам люцэрны хмелепадобнай, пералёту мнагалістага, чыны лугавой, рутніцы рагатай, канюшын.
Цэнтральнапалескі геабатанічны раён займае левабярэжную частку Палескай нізіны. Сярэдняя лясістасць звыш 50 %. Пераважаюць хваёвыя лясы лішайнікавага, верасовага і імшыстага тыпаў, вялікія іх масівы на поўнач ад Жыткавіч. Часта трапляюцца бары чарнічныя (у басейнах Бобрыка і Пцічы). Шыракалістыя лясы прадстаўлены кіслічна-сніткавымі і арлякова-чарнічнымі грабавымі дубровамі без елкі. Ельнікі трапляюцца невялікімі ўчасткамі. У далінах рэк буйныя масівы бязлесых балот: Булеў Мох, Галае балота і інш.
Уздоўж Прыпяці вялікія масівы поймавых лясоў — Тураўскія дубровы.
Ахова прыроды
У межах Прыпяцкага Палесся размешчаны нацыянальны парк Прыпяцкі, заказнікі Прастыр, Стрэльскі, Сярэдняя Прыпяць, Альманскія балоты і інш.
2006 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2006 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Вавілонская вежа (Пітэр Брэйгель)
«Вавілонская вежа» — твор з трох алейных карцін Пітэра Брэйгеля Старэйшага. Першая з іх, была напісана ў той час, калі Брэйгель быў у Рыме, і ў цяперашні час з'яўляецца страчанай. На дзвюх астаніх намалявана будаўніцтва Вавілонскай вежы, якая, у адпаведнасці з Бібліяй, была пабудавана адзіным моналінгвістычным чалавецтвам у знак іх дасягненняў і прадухілення іх рассейвання. Чалавекам на пярэднім плане, імаверна, з'ўляецца Німрод, які замовіў будаўніцтва вежы.
Букавыя арэшкі
Букавыя арэшкі — плады (сямянкі) бука ляснога. Кожны букавы арэшак звычайна змяшчае адну семачку без. Арэшкі маюць форму тэтраэдраў.
Спажыванне
Арэшкі багатыя тлушчам — у іх утрымліваецца 40 % тлушчу, які складаецца з 75 % ) і вугляводаў. Яны ядомыя, але дубільныя рэчывы надаюць ім злёгку даўкі смак. Арэшкі злёгку таксічныя для людзей калі іх спажываць у вялікіх колькасцях. Гэта звязана з рэчывам пад назвай «фагін». Празмернае спажыванне можа выклікаць кішачныя засмучэнні, курчы ці панос, млоснасць. У харчаванні, з мэтай захавання арэшкаў, іх сушаць.
One Direction
One Direction — англійскі бой-бэнд, заснаваны ў Лондане ў 2010 годзе, у склад якога ўваходзяць пяцёра маладых людзей: Гары Стайлс, Луі Томлінсан, Найл Хоран, Зейн Малік і Ліям Пейн. Яны падпісалі кантракт з гуказапісвальнай кампаніяй Саймана Коўэла пад назвай Syco Records пасля свайго выступлення на шоу The X Factor. У Паўночнай Амерыцы імі быў падпісаны кантракт з Columbia Records.
One Direction сталі сусветна вядомымі пасля рэлізу свайго дэбютнага альбома Up All Night напачатку 2012 года. Сінгл «What Makes You Beautiful» узначаліў сусветныя чарты, а альбом гурта заняў першае месца ў US Billboard 200. Упершыню дэбютны альбом брытанскага гурта заняў такую высокую пазіцыю ў амерыканскім чарце, што было адзначана ў Кнізе рэкордаў Гінэса. Выхад новага альбома Take Me Home адбудзецца 12 лістапада 2012 года. Наступны сусветны тур запланаваны на 2013 год і павінен сабраць больш за 15 мільёнаў долараў толькі ў Аўстраліі і Новай Зеландыі. Акрамя музычнай дзейнасці One Direction падтрымлівае дабрачынныя арганізацыі і фонды, і мае пагадненні аб рэкламе з Pokémon, Nokia, HarperCollins і Hasbro.
One Direction прызнаны гуртам, які адрадзіў канцэпцыю бой-бэндаў, і неад’емнай часткай новага «Брытанскага Уварвання» ў Злучаныя Штаты. На жнівень 2012 гурт прадаў 12 мільёнаў запісаў. One Direction з’яўляецца ўладальнікамі такіх узнагарод як BRIT Award і трох MTV Video Music Awards.
Па словах Ніка Гэтфілда, старшыні і галоўнага выканаўчага дырэктара Sony Music Entertainment UK, гурт One Direction уяўляе сабой бізнес-імперыю коштам 50 мільёнаў долараў (уключаючы продаж альбомаў, атрыбутыкі і квіткоў на канцэрты). The Huffington Post абвясціла 2012 год «Годам One Direction».
У сакавіку 2015 года Зейн Малік вырашыў пакінуць калектыў, сказаўшы, што гэта быў не яго стыль музыкі.
Ліям Пейн
Ліям Джэймс Пейн (Liam James Payne) нарадзіўся 29 жніўня 1993 года ў Вулверхэмптане, Уэст-Мідлендс, Англія. Нарадзіўся на тры тыдні раней. Пры нараджэнні ў яго была толькі адна нырка. Цяпер у яго іх дзве, але адна практычна не працуе. У жніўні 2012 года Ліям паведаміў у твітэре, што абедзве ныркі працуюць. Мае дзвюх сясцёр. У школе, Пейн прымаў актыўны ўдзел у спартыўных спаборніцтвах, першым чынам, спрабуючы розныя каманды школы. Знайшоў сваё месца ў камандзе па бегу. Над Ліямам здзекаваліся ў школе, з прычыны чаго ва ўзросце дванаццаці гадоў ён пачаў браць урокі бокса. Аднойчы ўжо праходзіў праслухоўванне на X-factor у 2008 годзе, калі яму было 14 гадоў, але Сайман Коўэл параіў яму скончыць школу, а потым прыйсці яшчэ раз. Ліям кажа, што найбольшы ўплыў на яго аказаў Джасцін Тымберлейк. З 2010 па 2012 г. сустракаўся з танцоўшчыцай Даніэль Пізер. З 2013 па 2015 сустракаўся с Сафіяй Сміт. У 2016 годзе пачаў сустракацца з спявачкай Шэрыл Коул, і 22 сакавіка 2017 у іх нарадзіўся сын Бэар (але хто называе сына мядзведзем незразумела). 19 мая 2017 ён выпусціў свой першы сольны трэк пад назвай «Strip That Down».
Найл Хоран
Найл Джэймс Хоран (Niall James Horan) нарадзіўся 13 верасня 1993 года, у Малінгары (Ірландыя). У яго ёсць старэйшы брат. Бацькі развяліся, калі Найлу было пяць гадоў. Ён з братам раздзіраліся паміж мамай і татам на працягу некалькіх гадоў, калі ўрэшце не вырашылі жыць з бацькам у Малінгары. Найл спяваў у школьным хоры, іграе на гітары з самага дзяцінства. Гітара, як кажа сам Хоран, з’яўляецца для яго самым лепшым падарункам на Каляды. На праслухоўванні X Factor, Хоран сказаў: «Мне 16 і я жадаю быць вялікім імем, як Беёнсэ і Джасцін Бібер». Найл — самы безпраблемны ў калектыве. Выпусціў два сольныя трэкі — This Town (гэта сяло) і Slow Hands (павольныя рукі).
Луі Томлінсан
Луі Уільям Томлінсан (Louis William Tomlinson), пры нараджэнні Луі Трой Осцін, нарадзіўся 24 снежня 1991 года ў Донкастэры, Паўднёвы Іаркшыр. Бацькі развяліся, калі ён быў яшчэ малым, і ён узяў прозвішча айчыма Марка Томлінсана. У яго ёсць пяць малодшых сясцёр: з боку бацькі (Джорджыя) і з боку маці (Шарлота, Фелісіці, двайняты Дэйзі і Фібі). Луі наведваў школу акцёрскага майстэрства ў Барнслі. У яго была невялікая роля ў фільме If I Had You. Ён быў вучнем шостага класа ў Hall Cross School, дзяржаўнай адукацыйнай школе і выпускніком школы Hayfield. У выпускным класе адзінае, што яго хвалявала, была весялосць. Луі гаворыць, што самы вялікі ўплыў на яго аказваў Робі Уільямс. Ён таксама захапляецца працамі Эда Шырана, назваўшы яго ў адным сваім інтэрв’ю"фенаменальным". Усе гісторыі пра яго асабовае жыццё — хлусня. Ён ужо некалькі год замужам за яго калегай па групе. Таксама Луі заслугоўвае шчасця і волі ад Сайко, хэштег «энд іт». Яго сумесная праца з дыджэям Стывам Аокі «Just Hold On» мела неверагодны поспех у свеце (дзякуючы фанатам, а не менеджарам).
Гары Стайлс
Гары Эдвард Стайлс (Harry Edward Styles) нарадзіўся 1 лютага 1994 года ў гарадку Холмс-Чапл, Чэшыр. У яго ёсць старэйшая сястра Джэма. Яму было сем, калі іх бацькі развяліся. Гары быў вельмі рады, калі айчым зрабіў прапанову яго маці. У школе быў салістам уласнай групы White Eskimo. Кінуў школу пасля заканчэння сярэдняй. Перад X-фактарам Стайлс працаваў у няпоўны рабочы дзень у булачнай. Яшчэ дзіцем, любіў спяваць, адзначыўшы Элвіса Прэслі, як чалавека, які паўплываў на яго. Ён таксама прыводзіць Прэслі як свой музычны пачатак. Назваць гурт «One Direction» было менавіта яго ідэяй. Яго сольны альбом, які названы яго ж імем, вельмі цудоўны. Яго асабовае жыццё таксама не такое, як вы чуеце ў Інтэрнеце. Яго прозвішча вельмі добра адлюстроўвае яго, ён апранае толькі тое, што яму вельмі пасуе.
Зейн Малік
Зейн Джавад Малік (Zayn Javadd Malik) нарадзіўся 12 студзеня 1993 года ў Брэдфардзе ў брытанска-пакістанскай сям’і. Мусульманін, напалову пакістанец, на чвэрць англічанін, на чвэрць ірландзец. У яго ёсць тры сястры. Малік пачынаў сваё навучанне ў Lower Fields, потым перайшоў у сярэднюю школу Tong, скончыў сваё навучанне ў дзяржаўнай агульнаадукацыйнай школе. Зейн не ўпісваўся ў першыя дзве школы з-за змяшанай крыві. Але пасля пераходу ў іншую школу ва ўзросце дванаццаці гадоў, Малік кажа, што пачаў ганарыцца сваім паходжаннем і знешнасцю. Да гэтага часу ўсё ж ёсць жарты пра Зейна-тэрарыста. Падчас яго знаходжання на X-Factor памёр яго дзед. У яго ёсць татуіроўка імя дзеда Вальтэра на арабскай мове на грудзях. Усяго ў Зейна на целе 24 татуіроўкі. На праслухоўванне X-Factor, Малік сказаў: «Я шукаў досвед». Перавагі ў музыцы аддае вулічнаму стылю, чэрпаючы натхненне ў Майкла Джэксана, Ашэра і Ne-Yo. На праслухоўванні выканаў песню Марыа «Let Me Love You». Яму таксама падабаецца Бруна Марс. Малік уцягнуўся ў курэнне, але ўпэўнена вырашыў кінуць гэта раз і назаўжды. З 2012 года сустракаўся з ўдзельніцай групы Little Mix Перы Эдвардс, яны нават хацелі ажаніцца, але калі Зейн змяніў менеджмент ў 2015 годзе, яны разарвалі змовіны. Са снежня 2015 сустракаецца з мадэллю Джыджы Хадзід. Яго сола вельмі дзіўнае, бо ў яго не было ніводнага перфоманса.
Ратленд
Ратленд (Rutland) — традыцыйнае і цырыманіяльнае графства Англіі і ўнітарная адзінка ў рэгіёне Усходні Мідлендс. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад — Окем (Оўкем). Насельніцтва — 38 тысяч чалавек. Да 1974 і пасля 1997 года — самастойнае графства.
Ратленд займае тэрыторыю 382 км² і мяжуе на захадзе з раёнамі Харбара і Мелтан графства Лестэршыр, на паўночным усходзе з раёнам Паўднёвы Кестывен графства Лінкальншыр, на паўднёвым усходзе з раёнамі Корбі і Усходні Нартгемптаншыр графства Нартгемптаншыр.
Кап’яна
Кап'яна (Copiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1628 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 407 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 27010. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Генадзь Паўлавіч Грыцкевіч
Генадзь Паўлавіч Грыцкевіч (, в. Паўазер'е, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
NGC 6033
NGC 6033 (іншыя абазначэнні — UGC 10159, MCG 0-41-3, ZWG 23.11, NPM1G -01.0479, PGC 56941) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Генадзь Паўлавіч Грыцкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся 22 красавіка 1954 года ў в. Паўазер'е Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці.
NGC 6033
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Генадзь Паўлавіч Грыцкевіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту, прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва.
Служыў у радах Савецкай Арміі. Працаваў інжынерам, начальнікам аддзела, галоўным інжынерам рамонтна-будаўнічага ўпраўлення гарадскога вытворчага аб'яднання жыллёва-камунальнай гаспадаркі г. Віцебска; галоўным інжынерам жыллёвага рамонтна-эксплуатацыйнага трэста Кастрычніцкага раёна г. Віцебска; намеснікам дырэктара гарадскога вытворчага аб'яднання жыллёва-камунальнай гаспадаркі, начальнікам упраўлення па ўліку і размеркаванні жылля, намеснікам старшыні Віцебскага гарадскога выканаўчага камітэта.
З'яўляўся старшынёй Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць трэцяга, дваццаць чацвёртага, дваццаць пятага скліканняў і дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання, быў намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце.
З'яўляецца дэпутатам Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, членам Камісіі Парламенцкага Сходу па заканадаўстве і Рэгламенце.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дзвюх дачок.
Вуліца Алеся Бачылы (Мінск)
Вуліца Алеся Бачылы — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар беларускага пісьменніка, паэта, драматурга, заслужанага дзеяча культуры БССР Алеся Бачылы (1918—1983).
Ідзе ад вуліцы Сяліцкага да вуліцы Ротмістрава.
Татараўшчына (Кардымаўскі раён)
Татараўшчына (Татаровщина) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цюшынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Уэстморленд
Уэстморленд (Westmorland) — былое графства ў Вялікабрытаніі, у Англіі, пераважна ў Камберлендскіх гарах, на паўвостраве Камберленд.
Плошча — 2 тысячы км². Насельніцтва 72,7 тыс. чал. (1971). Галоўны горад Кендал. Пераважна сельскагаспадарчы раён. Авечкагадоўля (на натуральных пашах). Паводле новага адміністрацыйнага падзелу 1973—1975 гадоў тэрыторыя Уэстморленда ўвайшла ў склад графства Камбрыя.
Марыя Васілеўна Гумянюк
Марыя Васілеўна Гумянюк (Марія Василівна Гуменюк, народжаная Куземка; нар. года, с. Буракіўка, Залешчыцкі раён, Цярнопальская вобласць, Украінская ССР) — украінскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, пісьменніца, дэпутат Вярхоўнай рады Украіны I склікання (199 −1994).
Біяграфія
Нарадзілася 26 лютага 1948 года ў сяле Буракоўка Залешчыцкага раёна Цярнопальскай вобласці ў сялянскай сям’і.
З 1967 года працавала ў сферы гандлю і бытавога абслугоўвання ў Цярнопальскай вобласці. З 1976 года была пазаштатным карэспандэнтам тэрнапольскай газеты «Равеснік».
У 1988 годзе выйшла першая кніга Марыі Гумянюк «І жыць, і любіць». У 1990 годзе стала членам Саюза пісьменнікаў Украіны.
У 1990 годзе падчас першых альтэрнатыўных парламенцкіх выбараў ва Украінскай ССР была вылучана кандыдатам у народныя дэпутаты працоўным калектывам Цярнопальскага вытворчага аб’яднання «Арыён», 4 сакавіка 1990 года ў першым туры была абрана народным дэпутатам Вярхоўнага савета Украінскай ССР XII склікання (у далейшым — Вярхоўнай рады Украіны I склікання) ад Тэрнопальскай выбарчай акругі № 363 Тэрнопальскай вобласці, набрала 67,92 % галасоў сярод 6 кандыдатаў. У парламенце з’яўлялася членам камісіі па пытаннях культуры і духоўнага адраджэння, уваходзіла ў дэпутацкую групу «Народная рада». У тым жа годзе была абрана дэпутатам Тэрнопальскай абласной рады. Падтрымала разам з групай дэпутатаў Вярхоўнага савета УССР масавыя акцыі пратэсту на плошчы Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Кіеве ў кастрычніку 1990 года. Дэпутацкія паўнамоцтвы скончыліся 10 траўня 1994 года.
Шведская каралеўская акадэмія навук
Шведская каралеўская акадэмія навук (Kungliga Vetenskapsakademien) — адна з шведскіх каралеўскіх акадэмій, незалежная недзяржаўная арганізацыя, якая ставіць мэтай развіццё навук (перш за ўсё матэматыкі і прыродазнаўчых навук).
Заснавана ў 1739 шасцю маладымі шведскімі вучонымі, прадпрымальнікамі і палітыкамі:
Акадэмія прысуджае наступныя міжнародныя прэміі:
Бад-Эльстэр
Бад-Эльстэр (Bad Elster) — горад у Германіі, курорт, размешчаны ў федэральнай зямлі Саксонія. Падпарадкаваны зямельнай дырэкцыі Хемніц. Уваходзіць у склад раёна Фогтланд. Насельніцтва — 3744 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 23,42 км². Афіцыйны код — 14 1 78050.
2002 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2002 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Ціра (Кардымаўскі раён)
Ціра (Тюшино) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цюшынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Узброеныя сілы Іспаніі
Узброеныя сілы Іспаніі (Fuerzas Armadas de España) — сукупнасць войскаў Каралеўства Іспаніі прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласці дзяржавы. Складаюцца з сухапутных войскаў, вайскова-марскіх і вайскова-паветраных сіл. Галоўнакамандуючым іспанскага войска з’яўляецца кароль Іспаніі Філіп VI, міністрам абароны — Пэдра Марэнес.
Eocronartium muscicola
Eocronartium muscicola — від гетэрабазідыяльных грыбоў.
Апісанне
Пладовыя целы тонкія, прамастойныя, ніце- або булавападобныя, вышынёй 0,5—3 см, шырынёй 1—3 мм, жорстка-мясістыя, з воскападобным гіменіем, белыя. Базідыі цыліндрычныя, з 3—4 папярочнымі перагародкамі. Базідыяспоры аднаклетачныя, верацёнападобныя, злёгку сагнутыя, бясколерныя.
Арэал
Пашыраны ў Еўразіі, Паўночнай Амерыцы. Паразітуе на імхах з родаў, , , і інш.
Стэфан II (III)
Стэфан II (III) (Stephanus PP. II (III);, Рым — ) — Папа Рымскі з 26 сакавіка 752 па 26 красавіка 757.
Біяграфія
Паходзіў з арыстакратычнай рымскай сям’і. Галоўнай праблемай пяцігадовага пантыфікату быў наступ лангабардаў у Італіі. У 752 годзе падпісаў мір на 20 гадоў з каралём лангабардаў Айстульфам, але праз 4 месяцы той парушыў мірны дагавор і абвясціў аб намеры далучыць Рым да каралеўства. Спробы Папы Стэфана пачаць новыя перамовы з лангабардамі праваліліся, Канстанцінопаль адмовіў Папе ў дапамозе. У гэтых умовах Папа быў вымушаны звярнуцца па дапамогу да франкаў. У 754 годзе ён паехаў у Парыж, дзе заключыў саюз з Піпінам Кароткім супраць лангабардаў. У базіліцы Сен-Дэні Папа памазаў на царства Піпіна і яго сыноў і абвясціў караля франкаў патрыцыем і абаронцам Хрысціянскай царквы. Землі, адваяваныя Піпінам у 756 годзе, паклалі пачатак стварэнню Папскай вобласці. Акрамя гэтага, Стэфан пачаў у Рыме будаўніцтва званіц і ўвёў у Рыме звон.
Лан (рака)
Лан (Lahn) — рака ў Германіі. З’яўляецца правым прытокам ракі Рэйн.
Даўжыня ракі 245 км. Плошча вадазбору 5900 км². Сярэдні расход вады — 57 м³/с. Выток і значная частка ракі ў Рэйнскіх Сланцавых гарах. Магчыма суднаходства. Прытокі: Гельбах (правы).
Старая Рудзіца
Стара́я Рудзі́ца (, Старая Рудица) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бараўскага сельсавета.
Вёска знаходзіцца каля правага берага ракі Ператуць. Каля вёскі гарадзішча Старая Рудзіца.
Карана (Італія)
Карана (Corana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 777 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 27050. Тэлефонны код — 0383.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Віня-Пых
Ві́ня-Пых, Ві́ні-Пух (Winnie-the-Pooh) —, персанаж аповесцей і вершаў Алана Аляксандра Мілна (цыкл не мае агульнай назвы і звычайна таксама называецца «Віня-Пых», паводле першай кнігі). Адзін з самых вядомых герояў дзіцячай літаратуры XX стагоддзя.
Паходжанне персанажа
Як і многія іншыя персанажы кнігі Мілна, медзведзяня Віні атрымала імя ад адной з рэальных цацак (бел. Крыштусь Родзька; 1920—1996), сына пісьменніка. У сваю чаргу, плюшавы мішка Віня-Пых быў названы ў гонар (Вініфрэд, коратка Віня,), якая жыла ў 1920-х у Лонданскім заапарку.
Мядзведзіца Вініпег (амерыканскі чорны мядзведзь) трапіла ў Вялікабрытанію як жывы талісман Канадскага армейскага ветэрынарнага корпуса з Канады, а менавіта з ваколіц горада Вініпега. Яна апынулася ў кавалерыйскім палку «Форт Гары Хорс» 24 жніўня 1914 года, яшчэ будучы медзведзянём (яе купіў у канадскага паляўнічага- за дваццаць долараў 27-гадовы палкавы ветэрынар лейтэнант Гары Колбарн, які клапаціўся пра яе і ў далейшым). Ужо ў кастрычніку таго ж года медзведзяня было прывезена разам з войскамі ў Брытанію, а так як полк павінен быў быць у ходзе Першай сусветнай вайны перапраўлены ў Францыю, то ў снежні было прынята рашэнне пакінуць звера да канца вайны ў Лонданскім заапарку. Мядзведзіца палюбілася лонданцам, і вайскоўцы не сталі пярэчыць супраць таго, каб не забіраць яе з заапарка і пасля вайны. Да канца дзён (яна памерла 12 мая 1934 года) мядзведзіца знаходзілася на забеспячэнні ветэрынарнага корпуса, пра што ў 1919 годзе на яе клетцы зрабілі адпаведны надпіс.
У 1924 годзе Алан Мілн упершыню прыйшоў у заапарк з чатырохгадовым сынам Крыстаферам Робінам, які па-сапраўднаму пасябраваў з Віні. За тры гады да гэтага Мілн купіў ва ўнівермагу і падарыў сыну на яго першы дзень нараджэння плюшавага мядзведзя фірмы «Альфа Фарнэл». Пасля знаёмства гаспадара з Віні гэты мядзведзь атрымаў імя ў яе гонар. Але ва ўступе да кнігі хлопчык тлумачыць змену імені і ўсе звязаныя з ім складанасці. У далейшым мядзведзь быў «неразлучным спадарожнікам» Крыстафера: «у кожнага дзіцяці ёсць любімая цацка, і асабліва яна патрэбна кожнаму дзіцяці, якое адно ў сям’і».
Кнігі і ілюстрацыі
Віня-Пых — галоўны персанаж дзвюх паэтычных кніг Мілна:
Абедзве празаічныя кнігі прысвечаны «Ёй» — жонцы Мілна і маці Крыстафера Робіна Дафне Селенкур; гэтыя прысвячэнні напісаны ў вершах.
Акрамя таго, у двух зборніках дзіцячых вершаў Мілна, When We Were Very Young (Калі мы былі зусім маленькімі, 1924) і Now We Are Six (Цяпер нам ужо шэсць, 1927) ёсць некалькі вершаў пра Віня-Пыха, хоць у першай з іх ён яшчэ не носіць гэтага імя. Першую з гэтых кніг, якая выйшла раней празаічнай кнігі Winnie-the-Pooh, Мілн у прадмове да яе называе «іншай кнігай пра Крыстафера Робіна».
Усе гэтыя чатыры кнігі ілюстраваны, карыкатурыстам , дзе ён працаваў разам з Мілнам, і баявым таварышам Мілна па Першай сусветнай вайне. Графічныя ілюстрацыі Шэпарда цесна звязаныя з унутранай логікай апавядання і шмат у чым дапаўняюць тэкст, у якім, да прыкладу, не паведамляецца, што Мамантук (Heffalump) падобны на слана ; Шэпарда нярэдка называюць «сааўтарам» Мілна. Часам ілюстрацыі Шэпарда адпавядаюць значнаму размяшчэнню тэксту на старонцы. Хлопчык быў змаляваны непасрэдна з Крыстафера Робіна, і вобраз хлопчыка, створаны мастаком, — у свабодным каптане і кароткіх штоніках, як Крыстафэр і апранаўся ў рэчаіснасці , — увайшоў у моду.
На хвалі ашаламляльнага поспеху кніг пра Пыха з’явілася цэлая бібліятэчка кніг — «Гісторыі пра Крыстафера Робіна», «Кніга для чытання пра Крыстафера Робіна», «Гісторыі да дня нараджэння Крыстафера Робіна», «Буквар Крыстафера Робіна» і шэраг кніжак-малюнкаў, аднак новых тэкстаў гэтыя зборнікі не ўтрымлівалі, а ўключалі толькі перадрук з папярэдніх.
Спіс апавяданняў/раздзелаў
«Віня-Пых» уяўляе сабой дылогію, але кожная з дзвюх кніг Мілна распадаецца на 10 апавяданняў (stories) з уласным сюжэтам, якія могуць чытацца, экранізавацца і г. д. незалежна адзін ад аднаго. У некаторых перакладах дзяленне на дзве часткі не захавана, у іншых не перакладзеная другая («Хатка ў Пыхавым закутку»). Часам першая і другая кнігі выкананы рознымі перакладчыкамі. Такі незвычайны лёс нямецкага Віня-Пыха: першая кніга выйшла ў нямецкім перакладзе ў 1928 годзе, а другая толькі ў 1954; паміж гэтымі датамі — шэраг трагічных падзей германскай гісторыі. Далей у дужках даецца назву адпаведнай раздзелу ў перакладзе Барыса Захадэра (па «поўнай» версіі, гл. ніжэй у раздзеле аб рускіх перакладах).
Беларускі пераклад
Першы поўны пераклад кнігі з’явіўся ў 2007 годзе, у выдавецтве «Белы крумкач» у Познані. У беларускім перакладзе, выдадзеным з захаваннем аўтарскіх правоў, галоўнага героя завуць «Віня-Пых» («Віня», ад жаночага імя «Вініфрэд» — імя мядзведзіцы), і «Пых» ад англійскага вокліча «Пу» — асацыятыўны рад са словамі пыха (Віня-Пых вельмі ганарлівы мядзведзік), пыхкаць (сапець ад нейкай працы ці іншых няўклюдных дзеянняў), а таксама перагукаецца з героем беларускай народнай казкі «Пых». Імёны астатніх герояў: Крыштусь Родзька, Парсючок, Вослік Іа, Трус, Кенга, Ру, Мамантук, Лыска і Лысіца і інш.
Прэзентацыі кнігі прайшлі ў наступных гарадах: Прага (27.12.2007), Беласток (5.1.2008), Варшава (28.02.2008), Гродна (29.02.2008), Познань (5.3.2008) з удзелам Станіслава Шушкевіча, Масква (4.4.2008), Вільня (10.4.2008 і 11.4.2008), Кракаў (9.5.2008), Лондан (17.5.2008) з удзелам Айца Надсана, Торунь (29.5.2008), Гарадок на Падляшшы (19.7.2008) у межах рок-фестывалю Басовішча, Бяроза (20.7.2008) (з ваколіц Бярозы паходзіць беларускі плюшавы мядзведзік, які змешчаны на фотаздымку ў кнізе), Маладзечна (24.7.2008) з удзелам Уладзіміра Арлова, Глыбокае (27.8.2008), Гомель (29.7.2008), Мінск (30.7.2008) у брытанскай амбасадзе з удзелам амбасадара Вялікабрытаніі — Найджэла Гоўлд-Дэйвіса, Кіеў (14.8.2008), Орша (22.7.2009), Беласток (27.12.2011 і 24.1.2012), Старыя Ранчыцы (17.6.2012). Вялікая колькасць прэзентацый прайшла ў Глыбоцкім краі, у такім мясцовасцях як Глыбокае, Падвсілле, Шунеўцы і Удзела. Дакладны дзённік з цэлага турнэ прэзентацый вёўся аўтарам перакладу ў папулярным у той час сярод беларускіх літаратараў livejournal. Да гэтага ніводная кніжка на беларускай мове не мела такога вялікага геаграфічнага ахопу і такой колькасці прэзентацый у замежжы.
Публікацыя перакладу выклікала шырокі розгалас у СМІ. Пра кнігу напісаў інтэрнэт партал РИА Новости, што прывяло да сапраўднага ажыятажу і актыўнага абмеркавання ў інтэрнэце. Навіна пра першы беларускі пераклад трапіла ў top30 на Яндэксе (6.1-2008). Інфармацыю падавалі многія польскія, украінскія і расійскія СМІ, напрыклад украінскія 1+1 і 5 канал. Пераклад быў у цэнтры абмеркавання ў межах навуковых канферэнцый, у Торуні (Białoruś i jej współczesne konteksty historyczno-kulturowe) і прадметам ліставання з Расійскай акадэміяй навук (Інстытутам рускай мовы). Піваварня 13 Litar выпусціла цёмны портэр «Віня-Пых».
Аўдыёкніга з беларускім перакладам выйшла ў 2022 годзе, у выдавецтве «Кніжны Воз». Ролі агучылі Андрэй Дробыш (Трус), Алег Гарбуз (Віня-Пых, Сава), Крысціна Дробыш (Крыштусь Родзька, Кенга, Малеча Ру), Андрэй Мілюхін (апавядальнік, Парсючок, Іа).
Сусвет твору
Дзеянне кніг пра Пыха адбываецца ў 500-акравым лесе Эшдаўн блізу набытай Мілнамі ў 1925 годзе фермы Кочфард у графстве, Англія, прадстаўленым у кнізе як Стоакравы лес (The Hundred Acre Wood, у перакладзе Воранава — Стосоткавы лес). Рэальнымі з’яўляюцца таксама Шэсць соснаў і ручаёк, ля якога быў знойдзены Паўночны Полюс, а таксама згадваная ў тэксце расліннасць, у тым ліку калючы (gorse-bush, дзядоўнік у Воранава), у які падае Пых. Маленькі Крыстафер Робін любіў залазіць у дуплы дрэў і гуляць там з Пыхам, таму шматлікія персанажы кніг жывуць у дуплах, і значная частка дзеянні адбываецца ў такіх дамах або на галінах дрэў.
Кнігі Мілна выраслі з вусных апавяданняў і гульняў з Крыстаферам Робінам; вуснае паходжанне характэрна і для многіх іншых знакамітых літаратурных казак. «Я, уласна, нічога не прыдумляў, мне заставалася толькі апісваць», як казаў пасля Мілн. Рэальнымі цацкамі Крыстафера Робіна былі таксама Парсючок (падарунак суседзяў), Іа без хваста (ранні падарунак бацькоў), Кенга з Малечай Ру ў сумцы і Тыгрык (набытыя бацькамі пазней адмыслова для развіцця сюжэту вячэрніх апавяданняў сыну). У апавяданнях яны з’яўляюцца менавіта ў такім парадку. Саву і Труса Мілн прыдумаў сам; на ілюстрацыях Шэпарда яны выглядаюць не як цацкі, а як сапраўдныя жывёлы, Трус кажа Саве: «Толькі ў мяне і цябе ёсць мазгі. У астатніх — пілавінне». У працэсе гульні ўсе гэтыя персанажы атрымалі індывідуальныя звычкі, звычкі і манеру размовы. На створаны Мілнам свет жывёл паўплывала аповесць «», якой ён захапляўся і якую раней ілюстраваў Шэпард, магчымая таксама прыхаваная палеміка з «» Кіплінга.
У кнізе прысутнічае атмасфера ўсеагульнай любові і клопату, «нармальнага», абароненага дзяцінства, без прэтэнзій на рашэнне дарослых праблем , што шмат у чым спрыяла пазнейшай папулярнасці гэтай кнігі ў СССР , у тым ліку паўплывала на рашэнне Барыса Захадэра перакласці гэтую кнігу. У «Віня-Пыху» адлюстраваны сямейны побыт брытанскага 1920-х гадоў, пасля ўваскрэшаны Крыстаферам Робінам у сваіх успамінах для разумення кантэксту, у якім узнікла казка.
Прыёмы
Кнігі Мілна прасякнуты шматлікімі каламбурамі і іншымі відамі, для іх тыпова абыгрыванне і скажэнне «дарослых» слоў (відавочна паказанае ў сцэне дыялогу Савы з Пыхам), выразаў, запазычаных з рэкламы, навучальных тэкстаў і г. д. (шматлікія канкрэтныя прыклады сабраны у каментары А. І. Паўтарацкага). Выдасканаленае абыгрыванне фразеалогіі, моўнай неадназначнасці (часам больш чым двух значэнняў слова) не заўсёды даступнае дзіцячай аўдыторыі, затое высока цэніцца дарослымі.
Абедзве кнігі насычаны вершамі, укладзенымі ў вусны Пыху; гэтыя вершы напісаны ў англійскай традыцыі дзіцячых абсурдных вершаў — нонсэнсу, працягваючы вопыт Эдварда Ліра і Льюіса Кэрала. С. Я. Маршак (першы перакладчык дзіцячых вершаў Мілна) у лісце да Г. І. Зінчанкі ад 11 ліпеня 1962 г называў Мілна «апошнім <…> прамым спадчыннікам Эдварда Ліра».
З пункту гледжання Ліліяны Лунгіной, «Віня-Пых» спалучае рысы дзіцячай казкі,, народнага гераічнага эпасу і паэтычнай прозы.