cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Балейбелен
Балейбелен (тур. Bâleybelen) штучная мова распрацаваная асманскім пісьменнікам суфіям Мухьі Гюльшені (Muhyî-i Gülşenî) і яго паслядоўнікамі у 1574 годзе. Згодна з турэцкай гістарыяграфіяй, з'яўляецца першай штучнай мовай. Адзіны вядомы захаваўшыся твор - гэта "слоўнік Балейбелен", які знаходзіцца ў Нацыянальнай бібліятэцы Францыі. Балейбелен з'яўляецца апастэрыёрнай мовай. Лексіка запазычана з персідскай, турэцкай і арабскай моў, у той час, як граматыка з'яўляецца агглютынатыўнай, як у турэцкай мове. У якасці пісьменства выкарыстоўваўся асманскі алфавіт. Аўтар мовы - турэцкі містык Мухьі Гюльшэні, які паходзіў з Эдзірнэ. Гюльшэні з'яўляўся членам аднаго з суфійскіх ордэнаў Каіра. У адрозненні ад сучасных штучных моў, якія звычайна выкарыстоўваюцца ўякасці дапаможнай міжнароднай мовы, ці ў літаратуры і кіно, балейбелен быў распрацаваны дзяля выкарыстання ў мастацкай літаратуры. Улічваючы ціск, які аказваўся на суфіяў, існуе версія, што балейбелен мог з'яўляцца мовай абмежаванага кола асоб. Ідэя стварэння мовы была заставана на тым, што уожны раз, калі бог адпраўляў людзям новае адкравенне, яно спасылалася людзям на новай мове: Аўрам атрымаў адкравенне на іўрыце, Ісус на арамейскай, а Магамет на арабскай мове. Балейбелен застаецца адзінай добра дакументаванай штучнай мовай эпохі адраджэння пазаеўрапейскага паходжання.
Сама-Веда
Сама-Веда (सामवेद,, татпуруша: सामन्, , «рытуальны спеў» і वेद, , «веды») -—трэцяя ў звычайным парадку нумарацыі чатырох Ведаў, старажытнага ядра пісанняў індуізму.
Мікалай Васільевіч Крэчка
Мікалай Васільевіч Крэчка — беларускі дзяржаўны дзеяч, палітык і дыпламат.
Біяграфія
З 12 жніўня 1994 года да 13 кастрычніка 1996 года працаваў намеснікам Міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь.
З 14 жніўня 1997 года да 6 сакавіка 2000 года быў Генеральным консулам у Беластоку. 31 сакавіка 2000 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь ў Польшчы, адстаўлены 21 жніўня 2002 года.
За ўклад у развіццё польска-беларускіх адносін узнагароджаны Камандорскім Крыжам Ордэна Заслугі Рэчы Паспалітай Польшчы.
Музей карабля Ваза
Музей карабля Ва́за, таксама Музей карабля Ва́са (Vasamuseet) — музей у сталіцы Швецыі Стакгольме, які змяшчае карабель XVII стагоддзя Ваза. Размешчаны на востраве Юргордэн. Заснаваны 15 чэрвеня 1990 года і ўваходзіць у групу Дзяржаўных марскіх музеяў Швецыі.
Гісторыя
У 1625 годзе кароль Швецыі Густаў II Адольф загадаў пабудаваць для свайго флоту новы, моцны карабель, які мусіў стаць яго флагманам. У 1627 годзе будаўніцтва 64-гарматнага карабля Vasa, названага ў гонар каралеўскай дынастыі Ваза, было завершана, а 10 жніўня 1628 года карабель адправіўся ў свой першы рэйс. Але ўжо праз прыкладна 1 000 м ён патануў.
25 жніўня 1956 года шведскі гісторык-аматар Андэрс Франсен адшукаў затанулы карабель у раёне Бекгольмскага дока. У 1961 годзе Ваза быў падняты з вады і размешчаны ў часова прыстасаваным для гэтага будынку. У 1986 годзе пачалося будаўніцтва сучаснага будынка музея, які быў урачыста адкрыты 15 чэрвеня 1990 года. У 2013 годзе музей быў перабудаваны і пашыраны.
Наведвальнікі
Музей карабля Ваза з’яўляецца адным з найбольш папулярных турыстычных атракцыёнаў Швецыі. У 2014 годзе яго наведалі 1 220 000 турыстаў, што ставіць яго на другое месца паводле папулярнасці пасля Скансена.
Жодзінская ГЭС
Жодзінская ГЭС — малая гідраэлектрастанцыя на рацэ Пліса ў Жодзіне. Уведзеная ў эксплуатацыю ў маі 2009. Вызначаная магутнасць — 30 кВт. На міні-ГЭС усталяваны адзін энергаблок сіфоннага тыпу польскай вытворчасці з выпрацоўкаў электрычнасці 180 тыс. кВт*гадзін штогод. Кош абсталявання — 278 млн. бел. руб., агульны кошт праекту — 985 млн бел. руб. (май 2009).
Як я правёў лета
«Як я правёў лета» — традыцыйная тэма школьнага сачыненняў у многіх краінах. Тэма стаіць асобна па-за звычайнымі відамі вучнёўскіх сачыненняў.
Лічыцца, што расказ пра свой летні адпачынак дапаможа навучэнцам замацаваць вобразы ў форме, даступнай для разумення іншымі людзьмі — тэма прадугледжвае нязмушанасць выкладання, максімальнае адлюстраванне становішча, скіраванасць на гутарковую мову. Адзначаюць, што складаючы творы на гэтую тэму — больш апавядальную, чым апісальную — вучні часта выкарыстоўваюць дзеяслоўную лексіку (тым часам як, напрыклад, на тэму «Наш класны пакой» дзеясловы амаль не ўжываюць). Раяць таксама спалучаць сачыненне пра правядзенне лета з заданнямі па граматыцы.
Тэма комплексная, набліжаная да пераказу — рухомая, жывая, і таму даступная дзецям — не вызначаецца пэўным жанрам сачыненняў — апавядальным («Прагулка ў лесе»), апісальным («Мая ўлюбёная цацка») або разважальным («Кім я мару стаць»), злучае ў сабе сачыненні рэпрадуктыўных і творчых груп.
Сачыненні на гэтую тэму пішуць пачынаючы з 2-га класа, і, паводле ацэнкі Аляксандры Бачавер, кожны школьнік за гады вучобы піша такое сачыненне восем разоў.
Лічыцца, што гэту тэму, якая стала традыцыйнай у СССР і пасля ў некаторых постсавецкіх краінах, як і шэраг іншых тэм для школьных твораў, у 1925 годзе прапанаваў С. Т. Шацкі, аднак, сачыненні пра гэта пісалі і раней, напрыклад, у афіцыйнай справаздачы М. Я. Яўсеева за 1901—1902 год сачыненне «Як я правёў мінулае лета» паказана сярод чатырох іншых тэм твораў.
Сачыненні пра тое, як бавяць лета, пішуць школьнікі па ўсім свеце, але ў 2019 годзе ў ЗША, Канадзе і Вялікабрытаніі гэта раскрытыкавалі — некаторыя бацькі і спецыялісты заявілі пра непрымальнасць тэматыкі як асабістай, і пра гнятлівасць «летняга пытання» для дзяцей з няшчаслівых і небагатых сем’яў.
Міжнародны ўніверсітэт фінансаў
Міжнародны ўніверсітэт фінансаў — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова фінансава-эканамічнага профілю, якая мае статус універсітэта і знаходзіцца ў Кіеве.
Заснавальнікамі ўніверсітэта з’яўляюцца Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт Украіны «Кіеўскі політэхнічны інстытут імя Ігара Сікорскага», Еўрапейскі інстытут тэхналогій у Парыжы, Асацыяцыя ўкраінскіх банкаў і АБ «Банкірскі дом».
Вецца-д’Альба
Вецца-д'Альба (Vezza d'Alba) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
Масцішча (Валожынскі раён)
Масці́шча (, Мостище) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
У 1940—1958 гадах цэнтр Масцішчанскага сельсавета. Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Яхімаўшчынскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Багданаўскага сельсавета.
П’юра (горад)
Гісторыя
Заснаваны ў 1532 годзе іспанскім канкістадорам Франсіска Пісара.
Каханавічы
Каха́навічы  — аграгарадок у Беларусі, каля рэк Бярозаўка і Водзьга. Цэнтр сельсавета Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці. Насельніцтва 600 чал. (2010). Знаходзяцца за 20 км на паўночны ўсход ад Верхнядзвінска, за 194 км ад Віцебска, на скрыжаванні аўтамабільных дарог на Верхнядзвінск, Расоны, граніцу з Расіяй.
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Каханавічы згадваюцца ў XVII стагоддзі як уладанне Лавейкаў. Мясцовасць уваходзіла ў склад Полацкага ваяводства. Каля 1628 года Крысціна Лавейка выйшла замуж за Яўстаха Храпавіцкага. Пазней Каханавічы перайшлі да Навачынскіх. У 1694 годзе Фларыян і Эва Навачынскія фундавалі тут царкву Святых апосталаў Пятра і Паўла. Пасля 1710 года іхняя адзіная дачка Марыяна выйшла замуж за Аляксандра Рудаміну-Дусяцкага. Апошні прадаў Каханавічы Дамініку Храпавіцкаму. Ад Дамініка мясцовасць перайшла да яго сына Яўстаха, які разам са сваёй маці Ружай з Рыпінскіх у 1750 годзе збудаваў тут новую царкву на месцы старой.
У складзе Расійскай імперыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Каханавічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Дрысенскім павеце Віцебскай губерні. Мястэчка знаходзілася ва ўладанні Храпавіцкіх. У 1823 годзе Яўстах Храпавіцкі пабудаваў тут каталіцкую капліцу Маці Божай. У другой палове XIX стагоддя ў мястэчку было 26 двароў, працавалі бальніца і школа.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Каханавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Каханавічы ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня паселішча было перададзена ў склад РСФСР. У 1924 годзе Каханавічы вярнулі БССР, дзе яны сталі цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. У 2009 годзе Каханавічы атрымалі афіцыйны статус аграгарадка.
Інфраструктура
У Каханавічах працуюць сярэдняя школа-сад, амбулаторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.
Огрскі край
Огрскі край (Ogres novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з дзевяці валасцей і горада Огру, які з'яўляецца цэнтрам края.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 28 705 чалавек. Плошча края — 1683,3 км².
Амерыкана-іранскія адносіны
Амерыкана-іранскія адносіны — двухбаковыя адносіны паміж ЗША і Іранам. Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі былі ўсталяваны ў 1883 годзе, разарваны ў 1980 годзе.
Гісторыя
ЗША і Іран (тады ён зваўся Персіяй) усталявалі дыпламатычныя адносіны ў 1883 годзе. У 1906 годзе ў Іране ў выніку рэвалюцыі ўтварылася канстытуцыйная манархія, а ў 1953 годзе адбыўся пераварот супраць дэмакратычна абранага прэм’ер-міністра (гэты пераварот быў арганізаваны і прафінансаваны ЗША і Вялікабрытаніяй). У 1978 годзе ў Іране адбылася Ісламская рэвалюцыя, у выніку чаго шах быў вымушаны пакінуць краіну. Злучаныя Штаты разарвалі дыпламатычныя адносіны з Іранам у 1980 годзе пасля захопу супрацоўнікаў пасольства ЗША ў Тэгеране. У наш час урад ЗША не мае дыпламатычных ці консульскіх адносін з Іранам.
ЗША мае даўнюю заклапочанасць іранскай ядзернай праграмай, падтрымкай Іранам тэрарызму і парушэннем гэтай краінай правоў чалавека. Шматлікія санкцыі былі ўведзены ў адносінах да Ірана з боку Злучаных Штатаў і міжнароднай супольнасці, каб прымусіць Іран сур’езна заняцца перамовамі з міжнароднай супольнасцю і пачаць вырашаць праблемы звязаныя з яго ядзернай праграмай. Іран па-ранейшаму не прызнае права Ізраіля на існаванне і перашкаджае ўрэгуляванню блізкаўсходняга канфлікту шляхам пастаўкі зброі такім групоўкам, як: ХАМАС, Хезбала і Палесцінскі ісламскі джыхад.
NGC 4841B
NGC 4841B (іншыя абазначэнні — NGC 4841-2, DRCG 27-239, UGC 8073, ZWG 160.44, MCG 5-31-27, KCPG 361B, PGC 44329) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Атхарва-Веда
Атхарва-Веда (अथर्ववेद) — свяшчэнны тэкст індуізму, адна з Ведаў, звычайна размяшчаецца на чацвёртым месцы ў іх нумарацыі.
Анн Л’Юе
Анн Л’Юе (Anne L'Huillier, нар., , Францыя) — французскі фізік і прафесар атамнай фізікі Лундскага ўніверсітэта ў Швецыі.
Біяграфія
Анн Л’Юе атрымала атрымала ступень магістра навук у галіне тэарэтычнай фізікі і матэматыкі, але для атрымання ступені доктара філасофіі перайшла на эксперыментальную фізіку ў французскім цэнтры ядзерных даследаванняў ў. Яе дысертацыя была прысвечана шматразовай іанізацыі ў лазерных палях высокай інтэнсіўнасці.
У якасці дактаранта была ў Гётэборгу, Швецыя, і Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія, ЗША. З 1986 года працавала ў. У 1992 годзе ўдзельнічала ў эксперыменце ў Лундзе, дзе была ўстаноўлена адна з першых у Еўропе тытан-сапфіравых цвёрдацельных лазерных сістэм для імпульсаў. У 1994 годзе пераехала ў Швецыю, дзе працавала ў Лундскім універсітэце выкладчыкам (1995), а потым прафесарам (1997).
Анн Л’Юе ўзначальвае групу, якая вывучае рух электронаў у рэальным часе, што выкарыстоўваецца для разумення хімічных рэакцый на атамным узроўні.
Анн Л’Юе была членам Нобелеўскага камітэта па фізіцы з 2007 па 2015 год, а з 2004 года з’яўляецца членам Шведскай акадэміі навук. У 2018 годзе была абрана замежным членам Нацыянальнай акадэміі навук. Анн Л’Юе з’яўляецца членам Амерыканскага фізічнага таварыства і.
Захоп амерыканскіх заложнікаў у Іране
Захоп амерыканскіх закладнікаў у Іране (4 лістапада 1979 — 20 студзеня 1981) — дыпламатычны крызіс, распачаты з захопу мясцовымі студэнтамі пасольства ў Тэгеране. Яны ўзялі ў закладнікі 52 супрацоўніка амерыканскага пасольства, якіх вызвалілі праз 444 дні ў 1981 годзе. Захопнікі патрабавалі ад ЗША выдаць шаха Махамеда Рэза Пехлеві, які знаходзіўся на лячэнні ў Нью-Ёркскай бальніцы. Тэрарыстаў неўзабаве падтрымаў узначалены аяталой Хамейні ўрад. Праваленая ваенная аперацыя па выратаванні закладнікаў і няздольнасць вырашыць канфлікт адмоўна адбіліся на кар'еры прэзідэнта ЗША Джымі Картэра. Закладнікі былі вызвалены пры пасродніцтве ўрада Алжыра ў дзень уступлення на пасаду Рональда Рэйгана.
Герцыкскае княства
Герцыкскае княства (каля 1190 — каля 1239) — удзельнае княства з цэнтрам у горадзе Герцыке (цяпер Ерсіка, цяпер пасёлак Ерсікскае воласці Ліванскага края Латвіі), існавала ў пачатку 13 ст.
Асноўнай крыніцай па гісторыі княства княства з'яўляецца «Хроніка Лівоніі» Генрыха Латвійскага. Паводле Хронікі, княствам правіў Усевалад (Vissevalde, Wiscewolodus), які знаходзіўся ў васальнай залежнасці ад полацкага князя, затым ад рыжскага біскупа. Усевалад паходзіў з полацкай галіны Рурыкавічаў, аднак дакладнае яго паходжанне не ўстаноўлена.
Бітва за Масул (2004)
Прадмова
У пачатку замежнай акупацыі ў 2003 годзе, амерыканскія войскі заключылі дамову з мясцовымі суніцкімі плямёнамі. Аднак затым ЦРУ ўступіла ў саюз амаль выключна з курдамі, і ЗША разглядаліся як па сутнасці яшчэ адзін іх саюзнік, што рабіла канфлікт паміж кааліцыяй і сунітамі непазбежным. У гэты час амерыканцы рыхтавалі штурм Фалуджы, перакідаючы войскі ў тым ліку і з Масула. Мясцовая апазіцыя вырашыла скарыстацца паслабленнем праціўніка ў рэгіёне і разгарнула шырокамаштабныя акцыі. Напады на сілы кааліцыі ў горадзе ўзмацніліся, і паўстанцы планавалі паспрабаваць нават цалкам узяць горад.
Герцыкскае княства
Паводле Генрыха Латвійскага, Усевалад вёў барацьбу з Лівонскім ордэнам і ў саюзе з літвою часта нападаў на ордэнскія ўладанні. У 1209 годзе Усевалад трапіў у палон да рыжскага біскупа і быў вымушаны прызнаць сябе яго васалам. Некалькі пазней ён забыўся на дадзеныя абяцанні і да 1215 годзе ваяваў супраць войскаў Ордэна. Апошнія звесткі аб княстве захаваліся з 1215 года. У 1239 годзе яго землі занялі крыжаносцы.
Паводле падання, ацалелыя жыхары крэпасці Герцыке пераправіліся на левы бераг Дзвіны і пасяліліся сярод селаў. Менавіта ад гэтых уцекачоў нібыта бярэ свой ​​пачатак Руская слабада, якая па ўказе Курляндскага герцага Якаба (1670) стала горадам, названым у яго гонар Якабштатам (цяпер г. Екабпілс). Тут ў 1675 годзе ўзвялі праваслаўную Свята-Духаўскую царкву, дзе захоўвалася старажытная плашчаніца 14—15 ст.
Бітва за Масул (2004)
Ход падзей
Першы баявы кантакт адбыўся на кальцавой развязцы Джармук у заходняй частцы Масула. Бой доўжыўся цэлы дзень. Баевікі атакавалі з мінамётаў, базук і кулямётаў. У той жа час былі атакаваны два іракскіх паліцэйскіх участкі, дзе партызаны здолелі выкрасці зброю і бронекамізэлькі. Падчас гэтага забіты дзесяткі іракскіх паліцыянтаў, але многія іракскія паліцэйскія пакінулі свае пазіцыі. Першапачаткова паведамлялася пра сотні нападнікаў, але калі амерыканскія войскі вызвалілі ўчасткі, колькасць баевікоў была пераацэнена толькі ў 20—30 чалавек на абодвух участках.
9 лістапада ў выніку нападу на амерыканскі пасты загінулі два замежных афіцэра. 10 лістапада байцы супраціву ажыцывілі яшчэ адна атаку на вуліцах Масула. На наступны дзень быў узяты адзін паліцэйскі ўчастак і знішчаны яшчэ два.
Пасля дадзенага Злучаныя Штаты перайшлі да актыўных дзеянняў. Тады 24-ы полк ўступіў у жорсткія вулічныя баі з ворагам, асноўны ўпор якіх быў зроблены на ярмукскую акруговую дарогу. Аднак пры падтрымцы авіяцыі войскам удалося захапіць чатыры з пяці мастоў праз раку Тыгр. У іншых частках горада справы ішлі ўсё горш і горш. Восем іншых паліцэйскіх участкаў былі знішчаныя, а яшчэ адзін захоплены. У той жа час байцы супраціву атрымалі дадатковыя падмацавання, якія не маглі быць спыненыя паветранымі ўдарамі. 13 лістапада Яны займаюць ужо каля 70% тэрыторыі горада.
12-га чысла амерыканцы пачалі атрымліваць падмацавання ў гэты раён. У баях таксама ўдзельнічалі курдскія байцы Пешмергі і іракскі спецназ. Пяты мост праз Тыгр, усё яшчэ ўтрымоўваны байцамі супраціву, быў узяты 16 лістапада. Пасля яго захопу пачалася аперацыя па ачыстцы ўсходняга боку Масула ад баевікоў. Супраціў быў нязначным, але некаторыя з захопленых паліцэйскіх участкаў былі спалены, калі баевікі адступалі. Буйныя баі скончыліся ў той жа дзень. Партызаны працягвалі ўтрымліваць заходнія раёны аж да студзеня, калі ў гэты раён была ўведзена вялікая колькасць амерыканскіх войск для забеспячэння бяспекі маючых адбыцца выбараў.
Наступствы
На працягу наступных трох тыдняў па ўсім горадзе было знойдзена 76 тэл пакараных смерцю іракскіх салдат. Па афцыйных даных, 8 амерыканскіх вайскоўцаў былі забіты і яшчэ 170 паранены, па меншай меры 31 супрацоўнік іракскіх сіл бяспекі быў забіты, а таксама па меншай меры 9 курдскіх байцоў. У некаторых крыніцах гэтыя лічбы вышэй. Паводле ацэнак, было забіта 600 паўстанцаў, а таксама пяць грамадзянскіх асоб, адзін паўднёваафрыканскі падрадчык па забеспячэнні бяспекі і адзін турэцкі кіроўца грузавіка. Фактычныя лічбы страт застаюцца невядомымі. Паўстанцам удалося знайсці бяспечны прытулак у заходняй частцы горада, адкуль яны працягвалі наносіць ўдары на працягу наступных месяцаў. Найбольш прыкметны напад адбыўся ўсяго праз месяц пасля спынення баявых дзеянняў, калі тэрарыст-смяротнік, апрануты як іракскі салдат, здолеў пранікнуць у палатку-сталовую на амерыканскай базе Марэз і падарваў сябе-забіўшы 22 чалавекі, у тым ліку 14 амерыканскіх салдат. Адказнасць за напад узяла на сябе паўстанцкая групоўка «Джамаат Ансар аль-Суна».
Сташоніс
Сташо́ніс (Stašionys), традыцыйная беларуская назва — Сташуны  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Рымшэ. Насельніцтва 30 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт радыёэлектронікі
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт радыёэлектронікі (Харківський національний університет радіоелектроніки) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.
Агульная характарыстыка
Універсітэт складаецца з 8 факультэтаў, 34 кафедраў. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 7 тысяч студэнтаў па розных формах навучання па 46 спецыяльнасцях з 7 галін ведаў. Атрымліваюць адукацыю каля 600 замежных студэнтаў з амаль 40 краін свету. Універсітэт з’яўляецца пастаянным партнёрам у сумесных праектах у рамках міжнародных грантавых праграм Еўрапейскага саюза, праграмы развіцця ААН, Брытанскага савета, НАТА і інш.
Ва ўніверсітэце працуюць каля 100 дактароў навук, прафесараў, 350 кандыдатаў навук, дацэнтаў, дзейнічае аддзел аспірантуры дактарантуры па 14 спецыяльнасцях, 7 спецыялізаваных саветаў па абароне дысертацый. Навуковая бібліятэка змяшчае больш за 1,5 мільёна асобнікаў на папяровых носьбітах. Электронная бібліятэка мае доступ да самым вядомым інфармацыйных баз сусветнай інфармацыйнай прасторы. Выдаюцца 6 навуковых часопісаў, праводзяцца навуковыя канферэнцыі.
Ёзэф Доў Салавейчык
Ёзэф Доў Салавейчык (, Пружаны, Гродзенская губерня —, Бостан, ЗША)  — адзін з лідараў артадаксальнага яўрэйства ЗША.
Біяграфія
У 1913 годзе сям’я пераехала ў Хаславічы, дзе ягоны бацька Машэ заняў пост рабіна.
Навучаўся ў меламеда Баруха Райсберга. Да 22-гадовага ўзросту вывучаў Тору і Талмуд пад кіраўніцтвам бацькі. Глыбокі ўплыў на яго аказаў ягоны дзед, рабі Хаім, адзін з кіраўнікоў знакамітай Валожынскай ешывы.
У 1920 годзе сям’я пераехала ў Варшаву, дзе бацька ачоліў новую рабінскую семінарыю «Тахкемоні» («Умудры мяне»‎). У 1924 годзе паступіў у Вольны польскі ўніверсітэт, дзе тры гады вывучаў палітычныя навукі. У 1926 годзе пераехаў у Берлін, каб працягнуць адукацыю. У 1932 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Крыніца чыстых ведаў і асноваў рэальнасці» — эпістэмалогія і метафізыка Германа Когена.
У 1931 годзе ажаніўся з Тоняй Левіт (1904—1967), у наступным годзе яны пераехалі ў ЗША. Тут ён стаў рабінам яўрэйскай рады Бостана.
У 1935 годзе накіраваўся ў Палесціну, дзе вылучыў сваю кандыдатуру на пост галоўнага рабіна Тэль-Авіва.
У 1937 годзе заснаваў у Бостане школу «Майманідэс».
Пасля смерці бацькі ў 1941 годзе быў прызначаны кіраўніком Семінарыі ў Нью-Ёрку і заставаўся на гэтай пасадзе да сыходу ў адстаўку з прычыны хваробы ў 1985 годзе.
Уладзімір Раманавіч Маджар
Уладзімір Раманавіч Маджар (26 ліпеня 1921, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць — 3 чэрвеня 1985, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць) — камандзір разліку 45-міліметровай гарматы 115-га асобнага знішчальна-супрацьтанкавага дывізіёна 13-й стралковай дывізіі 59-й арміі 1-га Украінскага фронту, старшы сяржант. Поўны кавалер ордэна Славы.
Біяграфія
Нарадзіўся 26 жніўня 1921 года ў вёсцы Крукавічы Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі ў сялянскай сям'і. Беларус. У 1937 годзе скончыў 7 класаў. Да 1938 года працаваў у калгасе на радзіме, затым рахункаводам у Даманавічах Гомельскай вобласці.
У Чырвонай Арміі з 6 кастрычніка 1940 года. З 1941 года служыў на Чырванасцяжным Балтыйскім флоце. У баях Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 г., ваяваў у сухапутных войсках на Ленінградскім і 1-м Украінскім франтах. Член ВКП/КПСС з 1943 года.
Загадам па 13-й стралковай дывізіі ад 27 студзеня 1945 года № 07 за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях старшы сяржант Маджар Уладзімір Раманавіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
31 студзеня 1945 года, на паўночным захадзе ад германскага горада Козель, цяпер польскі горад Кендзежын-Козле, разлік 45-міліметровай гарматы пад камандаваннем старшага сяржанта Уладзіміра Маджара агнём прамой наводкай знішчыў да двух дзясяткаў праціўнікаў.
Загадам па 59-й арміі ад 18 лютага 1945 года № 20 за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях старшы сяржант Маджар Уладзімір Раманавіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
21 сакавіка 1945 года ў баі паўднёва-ўсход ад польскага горада Пруднік, рухаючыся ў баявых парадках пяхоты, гарматны разлік старэйшага сяржанта Уладзіміра Маджара падавіў артылерыйскім агнём два кулямёта, адбіў атаку ворага, знішчыў звыш дзесяці варожых салдатаў і ўзяў у палон аднаго афіцэра.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў баях з нямецка-варожымі захопнікамі старшы сяржант Маджар Уладзімір Раманавіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені, стаўшы поўным кавалерам ордэна Славы.
У 1946 годзе старшына Маджар В. Р дэмабілізаваны. Працаваў рахункаводам, брыгадзірам, затым тэхнікам-лесаводам у Даманавіцкім і Азарыцкім лясгасах. Жыў у вёсцы Крукавічы Калінкавіцкага раёна Беларусі. Памёр 3 ліпеня 1985 года.
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, Чырвонай Зоркі, Славы 1-й, 2-й і 3-й ступені, медалямі.
Жараспай
Жараспай — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жараспайскай сельскай акругі. Код КАТА — 355243100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1172 чалавекі (591 мужчына і 581 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 599 чалавек (294 мужчыны і 305 жанчын).
Спіс аб’ектаў PGC (1871001—1872000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1871001—1872000)
ЖФК Юргордэн
«Юргордэн» (Djurgårdens IF) — жаночы футбольны клуб з горада Стакгольм. Утвораны ў 2003 годзе. У цяперашні час гуляе ў чэмпіянаце Швецыі па футболе сярод жанчын — Дамалсвенскане.
Мантра
Мантра (मन्त्र) — святы гімн у індуізме і будызме, які патрабуе дакладнага прайгравання гукаў, яго складнікаў. Звычайна мантра ўяўляе сабой спалучэнне некалькіх гукаў або слоў на санскрыце. Пры гэтым кожнае слова, склад ці нават асобны гук мантры можа мець глыбокі рэлігійны сэнс (напрыклад адна з найбольш вядомых мантр — сакральны гук Ом у некаторых рэлігійна-філасофскіх вучэннях прынята лічыць камбінацыяй трох гукаў (А, У і М), кожны з якіх, у сваю чаргу, мае разнастайныя сэнсы і тлумачэнні). Мантры маюць ведычнае індуісцкае паходжанне, толькі пазней яны былі адаптаваныя ў будызме і джайнізме.
Вікафортэ
Вікафортэ (Vicoforte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 3157 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 127 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 12080. Тэлефонны код — 0174.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Teobaldo.
Музей ABBA
Музей ABBA (Abbamuseet, ABBA the Museum) — прыватная пастаянная выстаўка, прысвечаная сусветна вядомаму шведскаму поп-гурту ABBA. Размешчаны на востраве Юргордэн у цэнтры Стакгольма.
Нягледзячы на назву, фармальна не з’яўляецца музеем, паколькі не змяшчае калекцый, не праводзіць даследванні і з’яўляецца камерцыйнай установай. Таксама не з’яўляецца сябрам Аб’яднання дзяржаўных музеяў Швецыі.
Гісторыя
Праект музея ABBA з’явіўся ў 2006 годзе і быў распачаты Эвай Вігенгайм і Ульфам Вестманам. Але яны пакінулі праект, і выстаўка спачатку была паказана за мяжой (у студзені 2010 года ў Лондане, потым у Мельбурне і Сіднеі, а таксама ў Венгрыі і Чэхіі). Толькі 7 мая 2013 года выстаўка адкрылася ў Стакгольме. За першыя 16 месяцаў існавання яе наведалі паўмільёна чалавек.
Ом (мантра)
Ом або аум (ॐ) — у індуісцкай і ведыйскай традыцыі — сакральны гук, першапачатковая мантра. Часта інтэрпрэтуецца як сімвал чароўнай тройцы Брахмы, Вішну і Шывы, квінтэсенцыя Слова. У адпаведнасці з ведычнай спадчынай, лічыцца, што гук ом быў першай праявай не з'яўленага яшчэ Брахмана, які даў пачатак ўяўнага Сусвету, што ўтварыўся ад вібрацыі, выкліканай гэтым гукам.
Квакіютль
Квакію́тль (Kwakiutl, саманазва: Kwakwakaʼwakw) — група малых індзейскіх народаў, якая размаўляе на аднайменных мовах, карэннае насельніцтва вакол праліва Джорджыя ў Брытанскай Калумбіі (Канада). Агульная колькасць (2019 г.) — 8 300 чал.
Паходжанне
Згодна паданням саміх квакіютль, іх продкі былі жывёламі, якія вандравалі па свету, але на ўзбярэжжы Ціхага акіяна пазбавіліся жывёльнага аблічча і ператварыліся ў людзей. Археалагічныя раскопкі паказалі, што месцы, населеныя квакіютль, былі заняты старажытнымі рыбаловамі і збіральнікамі каля 8000 гадоў таму.
Гісторыя
У 1850 г. некалькі аб’яднанняў квакіютль заключылі дагаворы аб прызнанні іх тэрытарыяльных правоў, аднак яны ахоплівалі далёка не ўсе землі, што былі ў карыстанні абарыгенаў. У 1869 г. брытанскі місіянер Томас Кросбі пачаў распаўсюдванне хрысціянства сярод тубыльцаў вострава Ванкувер і суседніх астравоў. Пры місіі дзейнічалі школа і пільня, што давала працу мясцовым жыхарам.
У канцы XIX ст. культура квакіютль была даследавана Францам Боасам. Яго вучаніца Рут Бенедыкт разглядала племя квакіютль як яскравых прадстаўнікоў «дыянісійскага» тыпу культуры, для якіх характэрны ўзбуджанасць, пачуццё страху і небяспекі.
У XX ст. многія традыцыйныя паселішчы былі пакінуты з-за эканамічных прычын, а зямля, на якой яны месціліся, перайшла ў валоданне Брытанскай Калумбіі. У 1884 г. улады Канады забаранілі патлач. Спроба яго арганізацыі ў 1921 г. прывяла да зняволення 22 чалавек.
Культура
Квакіютль жылі ў вялікіх вёсках ад 100 да 750 чалавек у кожнай. Увесну большая частка жыхароў пакідала вёскі і перамяшчалася ў часовыя лагеры здабытчыкаў. Звычайна такія лагеры былі разлічаны на некалькі сем'яў, але ў месцах нерасту ласосяў маглі дасягаць вялізарных памераў. У вёсках і лагерах будавалі каркасныя хаціны, абабітыя дошкамі. К канцу XIX ст. усё насельніцтва было сканцэнтравана ў 3 буйных паселішчах.
Традыцыйнае грамадства не ведала сацыяльнай роўнасці. Поруч са свабоднымі людзьмі існавалі рабы. Ранг і багацце былі важнымі кампанентамі штодзённага жыцця. Гэта відавочна прасочваецца ва ўспадкоўванні масак і танцаў, падарунках паміж чальцамі абшчын. Усё насельніцтва падзялялася на фратрыі Крумкача, Касаткі, Арла і Ваўка. Фратрыі складаліся з падраздзяленняў ‘na’mima, кожная з якіх прэтэндавала на асобнага продка, правадыроў, міфы, права на пэўныя землі, рэлігійныя абрады, а таксама песні і танцы. Шлюбы знутры ‘na’mima забараняліся. Пошук нявесты ў іншых ‘na’mima лічыўся адказнай справай, паколькі ад удалага шлюбу залежылі набыццё пасады і падтрыманне годнасці. Сям'я жаніха выплочвала за нявесту выкуп, але сям'я нявесты паступова вяртала яго, часцяком з пераплатай. Вяселле суправаджалася перадачай цырыманіяльных прывілегій, сямейных імёнаў і масак. Сем'і, што не мелі дачкі для заключэння саюзу з уплывовай сям'ёй з іншай ‘na’mima, маглі арганізоўваць фіктыўны шлюб. Прызнаныя найбольш годнымі займалі пасаду правадыроў ‘na’mima і ў выніку мелі права кіраваць вёскай. Існавалі таксама пасады знахароў, танцораў, арганізатараў абрадаў. Частка маёмасці знішчалася падчас штогадовай цырымоніі патлач, аднак барацьба за першынство і маёмасць часам перарастала ў ваенныя канфлікты.
Галоўнай сацыяльнай адзінкай з'яўлялася пашыраная гаспадарка. Яна ўключала некалькі блізкіх сваяцкіх нуклеарных сем'яў, куды ў якасці дадатковых чальцоў уваходзілі рабы. Сваяцтва перадавалася па мужчынскай лініі. Разводы былі магчымымі, але суправаджаліся складанымі цырымоніямі, доўгімі перагаворамі паміж сем'ямі мужа і жонкі, так што здараліся рэдка. Адказнымі за выхаванне дзяцей лічылася маці. Квакіютль рэдка каралі малых хлапцоў і дзяўчат. Падлеткі аб'ядноўваліся ў групы па полу.
Мастацтва квакіютль шчыльна звязана з сацыяльнымі і рэлігійнымі ўяўленнямі. Большасць святаў ладзілася ў зімовы перыяд, вольны ад здабычы. Існаваў нават сезонны падзел цыклаў песень на зімовы і летні. Зіма пачыналася з чатырохдзённага свята tsetseqa, што суправаджалася памятнымі спевамі, прысвечанымі памерлым на працягу года. Узімку таксама арганізоўваліся абрады ініцыяцыі. Патлач мог праводзіцца ў любы сезон. Звычайна ён прысвячаўся ўключэнню моладзі ў танцавальныя таварыствы, узыходжанню або смерці правадыра ‘na’mima і г. д.
У квакіютль мелася 4 танцавальныя таварыствы. Гэта былі досіць замкнёныя калектывы, што валодалі асобнымі будынкамі ў вёсках. Стаць чальцом танцавальнага таварыства лічылася вельмі пачэснай справай. У таварыства Hā`mats'a прымалі толькі сыноў правадыроў. Таварыства Winalagilis шанавала аднайменнага бога вайны, які па ўяўленнях прыходзіў з поўначы. Таварыства Dluwalakha арганізоўвала веснавыя абрады. Танцы таварыства Atlakim мелі больш забаўляльны характар, прадстаўлялі канкрэтнага танцора. Песні і танцы суправаджаліся музыкай. Квакіютль карысталіся такімі музычнымі інструментамі, як барабан, свісток, бразготка, сухое бервяно, па якому калацілі палкамі.
Выяўленчае мастацтва прадстаўлена арнаментальным пляценнем, разьбой рытуальных масак, татэмных слупоў, паўседзённых рэчаў.
Мовы
Мовы квакіютль адносяцца да вакашскай сям'і моў, распаўсюджанай на ціхаакіянскім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі. Існуе некалькі варыянтаў запісаў слоў на гэтых мовах лацінскімі літарамі. У выніку працэсу асіміляцыі колькасць тых, хто карыстаецца квакіютль у сучасным паўседзённым жыцці, вельмі малая. Вядуцца дыскусіі аб магчымасці адраджэння гутарковых дыялектаў сярод моладзі.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія квакіютль была заснавана на касмалагічным уяўленні пра існаванне свету смяротных, нябеснага свету, марскога свету і свету прывідаў. Сезонныя цыклы святаў павінны былі падтрымліваць сусветны парадак. Хаця апавяданні пра стварэнне сусвету сярод розных квакіютль адрозніваліся, усе яны сыходзіліся на тым, што ў мінуым продкі маглі трансфармаваць свае целы, ператварацца з жывёл у людзей. Водгукам гэтай веры ў звышнатуральныя магічныя ўласцівасці з'яўлялася выкарыстанне рытуальных масак і падзел на фратрыі, кожная з якіх мела свой татэм і міф пра паходжанне.
Квакіютль верылі ў звышнатуральныя істоты, у тым ліку багоў. Асабліва шанаваліся бог вайны Winalagalis, а таксама Kumugwe, бог мора, багацця і апрацоўшчык металаў. Памерлых хавалі ў трунах на дрэвах або ў пячорах.
Большасць сучасных вернікаў — пратэстанты, аднак многія старажытныя вераванні працягваюць захоўвацца і ў нашы дні.
Штам (значэнні)
Назву Штам маюць:
Каўнаская духоўная семінарыя
Каўнаская духоўная семінарыя (Kauno kunigų seminarija) — вышэйшая каталіцкая спецыяльная навучальная ўстанова для падрыхтоўкі святароў у Каўнасе, з’яўляецца найбуйнейшай каталіцкай семінарыяй у Літве. Лічыцца часткай тэалагічнага факультэта Універсітэта Вітаўта Вялікага.
Гісторыя
Пасля паўстання 1863—1864 гадоў рэзідэнцыя біскупа Жамойці Мацеюса Валанчуса была перанесена з Варняў у Коўна. У гэтым жа годзе пры манастыры цыстэрцыянцаў і касцёле св. Георгія была ўтворана духоўная семінарыя. З 1863 па 1870 гады колькасць навучэнцаў у семінарыі была абмежавана, бо службовыя асобы Расійскай імперыі не дазвалялі набор новых навучэнцаў.
Падчас Першай сусветнай вайны семінарыя пераехала ў Трашкуны, будынак семінарыі ў Коўне быў пераўтвораны ў ваенны лазарэт. У 1918 годзе, пасля здабыцця Літвой незалежнасці, семінарыя вярнулася ў Коўна.
Пасля анексіі Літвы Савецкім Саюзам Каўнаская семінарыя засталася адзінай у Літве, усе іншыя былі закрыты. Большасць будынкаў семінарыі былі канфіскаваны, а многія святары арыштаваны ці дэпартаваны.
Пасля абвяшчэння Літвой у 1990 годзе незалежнасці семінарыі вярнулі яе былыя будынкі.
Наркаўшчына
На́ркаўшчына (, Нарковщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.
NGC 4842A
NGC 4842A (іншыя абазначэнні — NGC 4842-1, MCG 5-31-30, ZWG 160.46, DRCG 27-30, PGC 44337) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Марцін Сміглецкі
Марцін Сміглецкі (Martinus Smiglecius, Marcin Śmiglecki,, па іншых звесткі 1562 або 1572, Львоў — , Каліш) — багаслоў і філосаф, вядомы ў свой час палеміст Вялікага княства Літоўскага, выкладчык у езуіцкіх калегіях і адзін з самых выбітных прафесараў Віленскай езуіцкай акадэміі.
Біяграфія
Ураджэнец Львова, адукацыю атрымаў ў Акадэміі віленскага Таварыства Ісуса, дзе яму была прысвоена ступень магістра тэалогіі. У 1581 годзе ў Рыме, дзе працягнуў навучанне, уступіў у ордэн езуітаў. Вывучаў філасофію (1582—1584) і тэалогію (1584—1586) пад кіраўніцтвам Франсіска Суарэса і Раберта Белларміно. Па вяртанні выкладаў у Віленскай езуіцкай акадэміі філасофію (1586—1590) і схаластычную тэалогію (1591—1599). Атрымаў ступень доктара тэалогіі (1594).
Дом Аўгуста
Дом Аўгуста (Domus Augusti, casa di Augusto) — дом на ўзгорку Палацін у Рыме, у якім жыў імператар Аўгуст.
Марцін Сміглецкі
Біяграфія
Быў рэктарам езуіцкіх навучальных устаноў у Пултуску (1600—1602), Познані (1602—1607), Калішы (1609—1611). Удзельнічаў у шостай і сёмай Генеральных кангрэгацыях ордэна езуітаў у Рыме (1608, 1615).
Гліняная урна з прахам Сміглецкага была знойдзена ў 1856 годзе пад вялікім алтаром у Калішскім фарным касцёле. На скрыні быў выпісаны ўвесь алфавіт (сімвал вучонасці) і чытаўся надпіс Martinus Smiglesius AD 1619.
Дом Аўгуста
Дом быў пабудаваны ў 36 годзе да н. э. і Аўгуст жыў у ім яшчэ да таго як стаў імператарам. У дом уваходзілі пакоі імператара, бібліятэка, пакоі з фрэскамі, якія адлюстроўваюць багіню Кібелу, тэатральныя маскі, гірлянды. Пакоі былі вельмі маленькімі і сціплымі, тады як у частцы дому, якая выкарыстоўвалася для грамадскіх прыёмаў, былі вялікія памяшканні, багата ўпрыгожаныя стука і мармурам. Да дому Аўгуста прылягаў дом яго жонкі Лівіі.
Вялікая частка дому на сённяшні дзень разбурана.
Вядомыя асобы Беластока
Вядомыя ўраджэнцы Беластока:
Озалніекскі край
Озалніекскі край (Ozolnieku novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Латвіі ў вобласці Земгале. Край складаецца з трох валасцей, цэнтрам края з'яўляецца пасёлак Озалніекі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 10 406 чалавек. Плошча края — 286,1 км².
Тэрмадынамічныя велічыні
Тэрмадынамічнымі велічынямі называюць фізічныя велічыні, якія прымяняюцца пры апісанні станаў і працэсаў у тэрмадынамічных сістэмах.
Тэрмадынаміка разглядае гэтыя велічыні як некаторыя макраскапічныя параметры і функцыі, уласцівыя сістэме, але не звязаныя з яе мікраскапічнай будовай. Пытанні мікраскапічнай будовы вывучае статыстычная фізіка.
Функцыі працэсу
Функцыі працэсу залежаць не толькі ад бягучага стану сістэмы, але таксама і ад шляху, па якім сістэма прыйшла ў дадзены стан.
Функцыі працэсу ў тэрмадынаміцы ўключаюць:
Гэтыя велічыні, аднак, могуць быць «ператвораныя» ў функцыі стану з дапамогай інтэгравальнага множніка:
Каралеўства бургундаў
Каралеўства бургундаў — варварскае каралеўства, створанае ў пачатку V стагоддзя германскім племем бургундаў у далінах Соны і Роны і вярхоўях Рэйна. Тэрыторыя каралеўства да сярэдзіны V стагоддзя прыкладна адпавядала сучаснай паўднёва-ўсходняй Францыі на ўсход ад Луары і Роны (без Праванса) і заходняй Швейцарыі.
Гісторыя
У 413 годзе бургунды з каралём Гундахарам на чале заснавалі дзяржаву па левым беразе Рэйна, паміж Лаўтэрам і Нагэ, з цэнтрам у Вормсе. З прычыны ўзрушэння супраць рымлян, у 435 годзе наёмная дружына гунаў спустошыла іх дзяржаву. Кароль Гундахар быў забіты і рэштка бургундскага народа была пераселена Аэцыем у Сабаудыю (Савою). Тут кароль Гундыях заснаваў новую Бургундскую дзяржаву ў вобласці ракі Роны. Пры яго сынах Гундабадзе, Гадэгізелі і Хільперыку II Бургундыя распалася на 3 часткі, з цэнтрамі ў гарадах Ліён, В’ен і Жэнева. Але Гундабад (памёр у 516), забіўшы братоў, аб'яднаў пад сваёй уладай усіх бургундаў. Ён выдаў «Бургундскую праўду» («Lex Gundobada») — першы збор прававых нормаў бургундцаў, і амаль спыніў звады паміж каталікамі і арыянамі (большая частка бургундаў прыняла хрысціянства ад арыянскага духавенства).
Поплава (значэнні)
Поплава — тапонім:
Ян Алойзы Александровіч
Ян Алойзы Александровіч (Jan Alojzy Aleksandrowicz;  — ) — рэлігійны дзеяч Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Александровічаў герба «Александровіч». Нарадзіўся ў сям’і Марціна.
Біскуп хелмскі з 1780 года.
Сцірніне (Ігналінскі раён)
Сцірні́не (Stirninė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Лінкмяніса. Насельніцтва 4 чал. (2001 г.).
Bloomsbury
Bloomsbury Publishing PLC (блумсберы) — адно з кніжных выдавецтваў Вялікабрытаніі, Лондан. Кнігі і аўтары «Bloomsbury» неаднаразова ўдастойваліся шматлікіх прэмій і ўзнагарод.
Пра выдавецтва
Bloomsbury Publishing PLC гэта незалежнае выдавецтва, якое знаходзіцца ў Лондане і вядома выпускам раманаў. У 1999 і 2000 яно ўдастойвалася звання «Выдавецтва года». Поспех выдавецтва ў апошнія гады звязаны, галоўным чынам, з серыяй кніг Джаан Роўлінг пра Гары Потэра.
Дзіцячыя кнігі
Адзін з самых вядомых праектаў выдавецтва — серыя кніг пра Гары Потэра. На сённяшні дзень ужо выдадзена семь кніг.
Іншыя праекты
Біяграфічная кніга «Dork Whore» Ірыса Бара
Паштовае адпраўленне
Пашто́вае адпраўле́нне — адпраўленне, якое даручаецца паштоваму прадпрыемству для перасылкі і дастаўкі адрасату.
Віктар Іванавіч Бурскі
Ві́ктар Іва́навіч Бу́рскі (нар., Бялынкавічы, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць, Беларусь) — беларускі палітык і дыпламат.
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1960), ВПШ пры ЦК КПСС. Працаваў галоўным аграномам, намеснікам начальніка, начальнікам Ляхавіцкага, Ганцавіцкага ўпраўленняў сельскай гаспадаркі, намеснікам начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі Брэсцкага аблвыканкама (1962—1973).
У 1973—1975 гадах старшыня Кобрынскага раённага выканаўчага камітэта, пасля 1-ы сакратар Ляхавіцкага райкама КПБ, 1-ы намеснік старшыні Брэсцкага аблвыканкама. У 1987—1994 гадах старшыня Брэсцкага аблвыканкама, у 1991—1996 гадах таксама старшыня Брэсцкага абласнога савета.
Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, Вярхоўнага Савета СССР, выбіраўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета.
З 15 лютага 1996 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь ў Польшчы, адстаўлены 10 сакавіка 2000 года.
Вілафалета
Вілафалета (Villafalletto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Віктар Іванавіч Бурскі
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга (двойчы), медалямі.
13 сакавіка 1998 года ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў.
Вілафалета
Насельніцтва складае 2873 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 99 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0171.
Паштовае адпраўленне
Класіфікацыя
Паштовыя адпраўленні класіфікуюць па катэгорыях, разрадах і відах.
Вілафалета
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Luigi Gonzaga.
Паштовае адпраўленне
Разрады
Па крытэрыі прыналежнасці да пэўнай групы адпраўшчыкаў ці адрасатаў паштовыя адпраўленні падзяляюцца на наступныя разрады: Часам аплата перасылкі паштовага адпраўлення вызначаецца яго разрадам. Напрыклад, у СССР перасылка службовых паштовых адпраўленняў ажыццяўлялася бясплатна. У шэрагу дзяржаў для аплаты дастаўкі пэўных разрадаў карэспандэнцыі выпускаліся спецыяльныя знакі паштовай аплаты, напрыклад, дэпутацкія маркі, службовыя маркі.
Віды
Па крытэрыі характару ўкладання, памеру, масы і віду ўпакоўкі вылучаюцца наступныя віды паштовых адпраўленняў:
Бітва за Рамадзі (2004)
Першая бітва за Рамадзі — бітва Іракскай вайны, якая адбылася вясной 2004 года, у той жа час, што і першая бітва за Фалуджу. У красавіку Эль-Фалуджа была абложана сіламі кааліцыі, і паўстанцы спрабавалі аслабіць ціск на горад, распачаўшы ўласнае наступленне. Эр-Рамадзі, сталіца правінцыі Аль-Анбар, лічыўся больш прыярытэтным для кааліцыйных сіл і, такім чынам, галоўнай мэтай для нападу. Захапіўшы горад, баевікі перакрылі шашы з Аль-Анбара ў Багдад. Аднак усяго за чатыры дні амерыканскія войскі разграмілі сілы праціўніка ў горадзе. Аднак Фалуджу ім узяць так і не атрымалася.
Спасылкі
Zoroya, Gregg. “[https://www.usatoday.com/news/world/iraq/2004-07-12-ramadi_x.htm. Accessed: 2009-10-09 Fight for Ramadi exacts heavy toll on Marines].” USA Today. 12 July 2004.
Народна-вызваленчы рух Бенішангула
Згодна з Tigrai Online, Народна-вызваленчы рух Бенішангула быў створаны ў 1996 годзе як узброеная паўстанцкая групоўка. Паводле даных пракуратуры Эфіопіі, НВРБ заснаваны Абдулвахабам Мехадзі, які кіраваў арганізацыяй да 2015. Групоўка двойчы (у 2005 і 2013) падпісвала мірныя пагадненні з федэральнымі ўладамі, але ў абодвух выпадках паўстанцы аднаўлялі сваю дзейнасць.
Да канца 2010-х арганізацыя атрымала рознага роду падтрымку, уключаючы курсы ваеннай падрыхтоўкі, у Эрытрэі, пра што казалі як прадстаўнікі федэральных уладаў, так і самі баевікі.
Дамініён
Дамініён (dominion, от dominium «уладанне») — форма каланіяльнай залежнасці ў межах Брытанскай імперыі, пазней Садружнасці нацый.
Само паняцце дамініён узнікла ў Англіі ў пачатку Новага часу і ўжывалася ў стаўленні да краін і тэрыторый, якія непасрэдна залежылі ад каралеўскай кароны (Уэльс, Віргінія, Новая Англія).
У другой палове XIX ст. Вялікабрытанія, каб пазбавіцца ад пагрозы барацьбы за незалежнасць сваіх найбольш развітых калоній, пачала практыкаваць перадачу ім шырокіх правоў на самакіраванне (Новая Зеландыя ў 1853 г., Канада ў 1867 г., Аўстралія ў 1901 г.). На Каланіяльнай канферэнцыі 1907 г. Канада і Аўстралія ўпершыню былі дакументальна прызнаны дамініёнамі. Канчаткова прававы статус дамініёнаў быў замацаваны ў Дэкларацыі Бальфура 1926 г. Згодна ёй, дамініёны разглядаліся як аўтаномныя палітычныя ўтварэнні ў межах Брытанскай імперыі, пазней — Садружнасці нацый. У адрозненні ад класічных калоній, у дамініёнах дзейнічалі асабістыя законы, суд, органы ўлады, праводзілася самастойная ўнутраная і знешняя палітыка. Пры гэтым дамініёны захоўвалі палітычны і эканамічны саюз з Вялікабрытаніяй, фармальна лічыліся раўнапраўнымі, хаця прызнавалі канстытуцыйную ўладу брытанскай манархіі.
У розныя гады статус дамініёнаў мелі: Канада, Аўстралія, Новая Зеландыя, Ньюфаўндленд, Паўднёва-Афрыканскі Саюз, Ірландыя, Індыя, Пакістан, Цэйлон. Формы кіравання, падобныя на дамініён, але без вызначэння гэтага статусу таксама ўводзіліся ў адносінах да Паўднёвай Радэзіі і Фіджы. Статус дамініёнаў фактычна адмяняўся пасля абвяшчэння рэспубліканскай формы кіравання (Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка, Ірландыя, Індыя, Пакістан, Шры-Ланка) або ўвядзення асабістага грамадзянства (Канада, Аўстралія, Новая Зеландыя). У 1949 г. Ньюфаўндленд увайшоў у склад Канады.
Акронім
Сутнасць
Фактычна, акронім уяўляе сабой слова-скарачэнне, якое можна вымавіць злітна (ў адрозненне ад абрэвіятуры, якую прамаўляюць «па літарах», напрыклад: БССР - «Б|бэ-С|эс-С|эс-Р|эр»). Некаторыя акронімы (напрыклад, лазер) фактычна сталі самастойнымі словамі і ўжываюцца як назоўнікі з прымяненнем адпаведных склонаў (лазера, лазеру і г.д.), хоць гэта датычыцца не да ўсіх акронімаў (звычайна «ніякага роду»: НАТА, НАСА і да т.п.).
Ірына Мікалаеўна Мельнікава
Біяграфія
Нарадзілася 24 кастрычніка 1918 года ў Мене Чарнігаўскай губерні.
У 1940 годзе скончыла Кіеўскі дзяржаўны ўніверсітэт. У пачатку Вялікай айчыннай вайны эвакуіравана ў г. Шымкент (Казахская ССР), дзе ў 1941 − 1942 гадах выкладала гісторыю ў Паўднёва-казахскім вучыцельскім інстытуце.
Вучылася ў аспірантуры Аб’яднанага ўкраінскага дзяржаўнага універсітэта у горадзе Кзыл-Арда. У 1946 годзе ў Кіеве абараніла дысертацыю на тэму «Палітыка расійскага ўрада ў дачыненні да Украіны ў 1725—1740 гады» (навуковы кіраўнік А. Увядзенскі), але пасля гэтага пакінула ўкраіністыку, каб прысвяціць сябе багемістыцы і заходняй славістыцы.
Жонка гісторыка А. Ліхалата (1914—1993).
Памерла 3 лістапада 2020 года ў Кіеве.
Навуковая дзейнасць
У 1947—1959 гадах — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута славяназнаўства Акадэміі навук СССР (Масква), дзе даследавала палітычную гісторыю Чэхіі, Славакіі і Закарпацця.
З 1957 года фактычна працавала ў Кіеве, у Інстытуце гісторыі Акадэміі навук УССР. Там жа ў 1961 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Класавая барацьба ў Чэхаславакіі ў перыяд часовай частковай стабілізацыі капіталізму (1924—1929 гады)». Гэтая праца па гэты дзень застаецца самай поўнай з гісторыі палітычных партый Чэхіі 1920-х гадоў, якія былі напісаныя ва Украіне.
У 1965—1988 гадах працавала загадчыкам аддзела гісторыі міжнародных адносін сацыялістычных краін, з 1988 — галоўны навуковы супрацоўнік. У 1973 годзе абрана членам-карэспандэнтам Акадэміі навук УССР.