cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дымны порах
Прымяненне
Парахавыя элементы, вырабленыя з дымнага пораху і што маюць шчыльнасць 1,65 г/см³ і ніжэй, гараць незаканамерна, то бок не паралельнымі пластамі. Але калі порах ушчыльнены да 1,8 г/см³ і вышэй, ён гарыць паралельнымі пластамі і вельмі зручны, дзякуючы высокай адчувальнасці да праменя полымя, для выкарыстання ў выбухоўніках для перадачы агню асноўнаму зараду ВР, у дыстанцыйных трубках і г.д. Спрыяльным фактарам з'яўляецца і параўнальна малая колькасць вылучаных пры яго згаранні газаў, што дазваляе скарыстаць яго ў замкнёных трубках без небяспекі іх разрыву. Дымны порах можа выкарыстоўвацца таксама ў капсульных утулках артылерыйскіх патронаў для ўзмацнення ініцыюючага праменя полымя.
Дымны порах у гісторыі і культуры
Ва ўсіх без вынятку творах, напісаных да з'яўлення бяздымных порахаў, у выпадку, калі гаворка ідзе пра порах, маецца на ўвазе дымны порах. Пры апісаннях бітваў часта паказваецца на шчыльныя аблокі дыму, што засцілалі крысу бою. Некаторыя аўтары класічных твораў прыдавалі апісанню пораху асаблівае значэнне. Так, Жуль Верн у рамане «З Зямлі на Месяц простым шляхам за 97 гадзін 20 хвілін» (1865 год) надаў дыскусіі пра порах заўважнае месца :
Дымны порах валодае рэзкім саленаватым густам, дзякуючы чаму яго часам выкарыстоўвалі замест солі. Гэта адзначана ў рамане Л. М. Талстога «Вайна і мір».
Аднак вядомае, што ўжытак пораху ў ежу нярэдка выклікаў атручванні. Існуе думка, што прадузятасць еўрапейскіх народаў у дачыненні з'ядання каніны злучана з тым, што салдаты напалеонаўскай арміі пры адступленні з Масквы пасыпалі порахам замест солі мяса загінулых коней. Гэта прыводзіла да частых выпадкаў інтаксікацыі.
Нколе
Нколе, баньянколе (саманазва Banyankole) — афрыканскі народ, жыхары паўднёвага захаду Уганды. Агульная колькасць (2020 г.) — каля 4 422 000 чалавек.
Паходжанне
Нколе сфарміраваліся як этнічная супольнасць у межах дзяржавы Анколе, што існавала ў канцы XV — другой палове XX стст. Яны складаюцца з 2 буйных груп насельніцтва — бахіма і баіру. У мінулым бахіма складалі прывілігіраваны пласт насельніцтва, які падпарадкоўваўся непасрэдна манарху Анколе і займаўся выпасам каралеўскіх статкаў кароў. Баіру займаліся пераважна земляробствам і рамяством і лічыліся падначаленымі ў дачыненні да бахіма. Шлюбы паміж імі былі забаронены. У нашы дні сацыяльны стан і заняткі прадстаўнікоў абедзьвюх груп не маюць істотных адрозненняў.
Найбольш распаўсюджай гіпотэзай паходжання бахіма і баіру з’яўляецца тое, што продкі бахіма былі нілотамі, выхадцамі з тэрыторыі Паўднёвага Судана, якія заваявалі мясцовых тубыльцаў-банту. Другая гіпотэза сцвярджае, што нілоты маглі ўдзельнічаць у фарміраванні пласта бахіма, але большасць з іх складалася з банту, што перайшлі на службу манархам Анколе.
Культура
Нколе насяляюць гарыстую мясцовасць, дзе клімат на працягу года блізкі да ўмеранага і маюцца аднолькава прыдатныя ўмовы для земляробства і жывёлагадоўлі. У перыяд існавання дзяржавы Анколе нколе-баіру вялі комплексную гаспадарку, хаця яе асновай было земляробства, а трыманне дробнай жывёлы, рыбалоўства і паляванне адыгрывалі другасную ролю. Традыцыйнымі земляробчымі культурамі былі проса, клубневыя і бананы. У нашы дні вырошчваюць кукурузу, гародніну, бабовыя, ананасы і інш. Акрамя таго, баіру з’яўляліся выдатнымі рамеснікамі, апрацоўвалі жалеза, драўніну, выраблялі тканіны і кераміку.
Гараны (Жоўкіўскі раён)
Гараны (Горя́ни) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Нколе
Культура
Крызіс традыцыйнай сістэмы падзелу на 2 адрозныя групы насельніцтва пачаўся ў канцы XIX ст., калі здарылася эпізаотыя, і бахіма пазбавіліся значнай часткі статкаў. Яны былі вымушаны займацца адыходніцтвам, наймацца на працу на будоўлі, на плантацыі ў Бугандзе. Напады з боку баньяруанда і кіга вымушалі браць на службу баіру. У XX ст., калі забарона на ўзаемныя шлюбы саслабла, з’явіліся абамбары, дзеці ад супольных саюзаў, якія нароўні з іншымі патрабавалі частку рагатай жывёлы ў карыстанне. У другой палове XX ст. сацыяльны стан бахіма і баіру стаў прыкладна роўным. Тым не меней, захоўваюцца некаторыя перажыткі ранейшай сістэмы падзелу. Нягледзячы на тое, што бахіма складаюць меншасць сярод нколе, яны валодаюць прыкладна паловай каровіных статкаў, імкнуцца мець шлюб з іншымі бахіма або суседзямі-тутсі, сувязь з родамі бахіма з’яўляецца прэстыжнай.
Традыцыйна бахіма выбіралі для будаўніцтва жытла месцы на паверхні пагоркаў, агароджвалі іх, знутры ўзводзілі жылыя і гаспадарчыя хаціны, трымалі кароў. Кожныя 2 гады месца жытла мянялася. Асабліва вялікія жылыя комплексы належылі манархам Анколе. Яны маглі ўключаць некалькі сотняў хацін, дзе жылі правадыры, слугі, жонкі, воіны, і займаць да 40 га. У агарожы рабілася галоўная брама, каля якой будавалі навесы для наведвальнікаў, што чакалі аўдыенцыю. Баіру жылі ў вёсках, будавалі аднакамерныя каркасныя круглявыя хаціны, крытыя саломай. У XX ст. хаціны набылі форму чатырохкутніка.
Народная вопратка падкрэслівае сацыяльны статус і пол. Правадыры насілі доўгія плашчы з каровінай скуры. Астатнія мужчыны апраналі кавалак каровінай скуры праз плячо. Жаночая вопратка таксама шылася з каровіных скур. Замужнія жанчыны прыкрывалі галаву і твар. У нашы дні народную вопратку апранаюць падчас святаў, аднак каровіны скуры замяняюць баваўнянымі тканінамі.
Нколе захавалі багатую вусную фальклорную спадчыну. Гістарычныя паданні дзяржавы Анколе ляглі ў аснову сучаснай гісторыі Уганды. Вядомы таксама казкі эбэвуга, прымаўкі эфуму, загадкі эбііта. Святы суправаджаюцца танцамі пад барабаны, якія часцей вырабляюць з керамікі, і толькі барабаны манархаў — з драўніны.
Мова
Родная мова нколе належыць да групы моў банту, вельмі блізкая да мовы кіга. Першыя запісы слоў лацінскімі літарамі пачалі рабіць у канцы XIX ст. У сярэдзіне XX ст. Чарлз Тэйлар, аўстралійскі місіянер і прафесійны лінгвіст, распрацаваў так званы «спрошчаны варыянт» граматыкі, якім карыстаюцца да нашых дзён.
Рэлігія
У мінулым нколе верылі ў Рухангу, адзінага бога-стваральніка сусвету і людзей, аднак ён разглядаўся як далёкі ад паўседзённых праблем. Ва ўспрыманні вернікаў большую ролю адыгрывалі эмандва, богі асобных родаў. Для іх арганізоўвалі месцы шанавання, ахвяравалі піва, маліліся. У Анколе існаваў культ памерлых манархаў. У нашы дні большасць вернікаў належаць да розных хрысціянскіх канфесій, аднак захоўваюць веру ў магію, духаў прыроды і продкаў.
Паўднёваасецінскі зарын
Зарын (зæрин — залаты) — грашовая адзінка Паўднёвай Асеціі. Уведзена ў 2013 годзе. Нягледзячы на стварэнне гэтай грашовай адзінкі, сродкам плацяжу на тэрыторыі Паўднёвай Асеціі дэ-факта з’яўляецца расійскі рубель.
Зарын выпускаецца толькі ў выглядзе памятных і інвестыцыйных манет, якія не могуць быць выкарыстаны як сродак плацяжу. Права эмісіі манет належыць «Нацыянальнаму банку Рэспублікі Паўднёвая Асеція». Манеты адчаканены Маскоўскім манетным дваром.
Вяртанне мушкецёраў, або Скарбы кардынала Мазарыні
«Вяртанне мушкецёраў, або Скарбы кардынала Мазарыні» — расійскі музычны кінафільм.Існуе, як мінімум, тры версіі: пракатная (працягласць — 1:55:14), поўная рэжысёрская (працягласць — 2:14:05), у выглядзе чатырохсерыйнага серыяла для паказу па тэлебачанні (працягласць — 3:17:48).
Здымкі фільма праходзілі з 15 ліпеня па 5 верасня 2007 года. Агучванне і мантаж былі завершаны ў 2008 годзе.
Прэм'ера пракатнай версіі адбылася 4 лютага 2009 года. 7 лістапада на Першым канале была паказана поўная рэжысёрская версія фільма. 10 сакавіка 2012 года на канале РЕН ТВ адбылася прэм'ера чатырохсерыйнага серыяла. Таксама планавалася выпусціць камедыю (працягласць — 140 хвіл.), або гэта мала верагодна ў сувязі са смерцю Ігара Старыгіна, які гуляў Араміса.
5 сакавіка 2009 года на DVD і Blu-ray адбыўся рэліз пракатнай версіі (працягласць — 1:55:14) фільма.
Асноўныя адрознення поўнай рэжысёрскай версіі ад пракатнай
Большасць сцэн пракатнай версіі нязначна пашыраныя
Мілі Бобі Браўн
Мілі Бобі Браўн (Millie Bobby Brown; нар., ) — англійская актрыса, мадэль і прадзюсар. Найбольш вядомая, як выканаўца ролі дзяўчынкі Адзінаццаць у серыяле «Дзіўныя рэчы». За гэтую ролю актрыса атрымала намінацыю на прайм-таймавую прэмію «Эмі» за найлепшую жаночую ролю другога плана ў драматычным серыяле ва ўзросце 13 гадоў. Таксама Браўн стала самай маладой персонай у спісе Time 100 і самым маладым паслом добрай волі ЮНІСЕФ.
Ранняе жыццё
Мілі Бобі Браўн нарадзілася 19 лютага 2004 года ў бальніцы HC International Hospital у горадзе Марбелья (Малага, Іспанія). Трэцяя з чатырох дзяцей англійскіх бацькоў Келі і Роберта Браўнаў. Ва ўзросце чатырох гадоў Мілі разам са сваёй сям’ёй перабралася ў Борнмут, у Вялікабрытанію, а затым, праз чатыры гады, пераехала ў Арланда (штат Фларыда, ЗША). Нарадзілася з частковай глухатой на адно вуха, паступова губляючы слых на гэтым вуху на працягу некалькіх гадоў.
Пачатак акцёрскага шляху
У 2013 годзе Браўн дэбютавала ў якасці запрошанай актрысы ў фэнтэзійным драматычным серыяле ABC «», спін-офе тэлесерыяла «Аднойчы ў казцы», у ролі маленькай Алісы. У 2014 годзе сыграла галоўную ролю ў паранармальным драматычным трылеры «» у ролі Мэдзісан O’Донел. Затым яна з’явілася ў паліцэйскай драме CBS «», у сіткоме ABC «» і ў драматычным серыяле ABC «Анатомія жарсці».
Акцёрскі прарыў
З 2016 года Браўн выконвае ролю Адзінаццаці ў навукова-фантастычным серыяле Netflix «Дзіўныя рэчы».
Яе роля атрымала прызнанне крытыкаў, і яна была намініравана на Прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША за найлепшую жаночую ролю ў драматычным серыяле і на. Разам са сваімі калегамі па серыяле была ўзнагароджана, а таксама атрымала.
У лістападзе таго ж года з’явілася разам з у відэакліпе на песню  «Find Me». З таго ж часу здымаецца ў рэкламных роліках кампаніі. У студзені 2017 года дэбютавала ў агенцтве. Праз месяц падпісала кантракт з мадэльным агенцтвам. Улетку 2018 года знялася ў рэкламе італьянскага брэнда.
У 2019 годзе Мілі Браўн дэбютавала ў кіно, зняўшыся ў сіквеле фільма «» — «». Пазней яна вярнулася да той жа ролі ў фільме «», рэліз якога адбыўся 24 сакавіка 2021 года.
У студзені 2018 года актрыса была абрана на галоўную ролю і на прадзюсіраванне рамана «» , а таксама выканала ролю расказчыка ў праекце  «».
20 красавіка 2018 года Мілі Бобі Браўн стала самай маладой персонай, калі-небудзь уключанай у.
21 лістапада 2018 года стала Паслом Добрай волі ЮНІСЕФ. У тым жа месяцы EA Games абвясціла, што Браўн супрацоўнічае з праграмістамі у межах праекту Sims 4 Positivity Challenge.
Актрыса была прызнана часопісам «Time» адным з самых уплывовых падлеткаў 2017 і 2018 гадоў. Таксама «The Hollywood Reporter» назваў Браўн у ліку трыццаці найлепшых зорак Галівуда ва ўзросце да васемнаццаці гадоў.
Асабістае жыццё
Перыядычна пражывае ў Лондане, у Лос-Анджэлесе, Каліфорнія і ў Атланце, Джорджыя. Яна і яе калега па здымках былі найлепшымі сябрамі з таго часу, як зняліся ў серыяле Netflix «Дзіўныя рэчы». Па стане на 2021 год, яна знаходзілася ў адносінах з Джэйкам Бонджові, сынам рок-зоркі.
Ібрагім I
Ібрагім I ( — ) — асманскі султан у 1640—1648.
Біяграфія
Уступіў на трон Асманскай імперыі ў лютым 1640, як малодшы сын султана Ахмеда I. Ён вырас у вечным страху быць забітым сваімі братамі. Султан не быў здольным кіраўніком.
Яго вялікі візір Кара Мустафа праводзіў рэформы ў фінансавай і падатковай палітыцы, і тым самым даводзіў прыток фінансавых рэсурсаў для раскошнага жыцця Ібрагіма. Султанскі гарэм налічваў 280 наложніц.
Пры яго праўленні высокія пасады атрымоўвалі некампетэнтныя людзі, ад якіх султан атрымліваў грошы і падарункі.
Такія паводзіны прывялі да вялікага незадавальнення насельніцтва, духавенства і янычар, якія паўсталі супраць яго. Султан Ібрагім быў скінуты і забіты ў 1648.
Броныця (Наваград-Валынскі раён)
Броныця (Бро́ниця) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Гародныцкай пасялковай абшчыны.
Нільская мазаіка
Выяўлена ў пач. XVII ст. у італьянскім горадзе Палестрына (старажытны Прэнестэ), меркавана, на месцы антычнага храма Фартуны. Па загаду ўсемагутнага ў горадзе сямейства Барберыні была па-варварску аддзелена ад полу і вывезена ў Рым, дзе на працягу трох стагоддзяў змяшчалася ў Палацца Барберыні. Некалькі разоў рэстаўравалася; у 1953 г. вернутая ў Палестрыну, дзе і выстаўляецца дагэтуль.
Павел Муратаў («Вобразы Італіі») бачыў у Нільскай мазаіцы сведчанне запатрабаванасці егіпецкай культурнай традыцыі ў рымскай эліты рэспубліканскага часу (своеасаблівы аналог версальскай моды на Кітай). Шэраг даследчыкаў ідзе далей і прыводзіць мазаіку як доказ ранняга распаўсюджвання ў Рыме егіпецкіх культаў, а адэпты крыптазаалогіі спрабуюць разглядзець у намаляваных на ёй нільскіх пачварах дыназаўраў.
NGC 2258
NGC 2258 (іншыя абазначэнні — UGC 3523, MCG 12-7-16, ZWG 330.15, PGC 19622) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Жырафа.
Грэбінці
Грэбінці (Гребінці) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Алекс Хейлі
Аляксандр Мюрэй Палмер Хейлі (Alexander Murray Palmer Haley, 11 жніўня 1921, Ітака, штат Нью-Ёрк - 10 лютага 1992, Сіэтл, штат Вашынгтон) — амерыканскі пісьменнік, лаўрэат Пуліцэраўскай прэміі за 1977.
Біяграфія
Хейлі нарадзіўся ў 1921 годзе ў Ітацы, штат Нью-Ёрк у сям'і выкладчыкаў. З 1939 па 1959 год служыў у Берагавой ахове, пасля чаго працаваў у часопісе Reader's Digest. Хейлі выступіў у ролі літаратурнага негра пры напісанні аўтабіяграфіі Малкольма Ікса, а таксама браў інтэрв'ю ў вядомых асоб для часопіса Playboy, сярод якіх былі джазавы музыкант Майлз Дэвіс і вядомы актывіст Марцін Лютэр Кінг.
У 1976 годзе Хейлі выдаў аўтабіяграфічны раман «Карані» (англ.: Roots: The Saga of an American Family), у якім прасачыў гісторыю сваёй сям'і на дзве сотні гадоў назад да афрыканскіх продкаў. Кніга карысталася вялікай папулярнасцю: яна была перакладзена на 37 моў, па ёй быў зняты міні-серыял, а ў 1977 за гэтую працу Хейлі быў удастоены спецыяльнай ўзнагароды Пулітцэраўскай прэміі.
Эрзін (сяло)
Эрзін (Эрзи́н) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Эрзінскага кажууна Рэспублікі Тыва. Утварае сумон Эрзінскі. Размешчана ва Убсунурскай катлавіне, на рацэ Эрзін, за 216 км на поўдзень ад сталіцы рэспублікі — горада Кызыл. За 12 км на паўночны захад ад Эрзіна па левым беразе ракі Тэс-Хем знаходзіцца возера Дус-Холь (Эрзінскае). За 20 км на поўдзень размешчана прэснае возера Торэ-Холь, паўднёвая частка якога належыць Манголіі.
Чэслаў Міхневіч
Чэслаў Міхневіч (Czesław Michniewicz; нар., Бярозаўка, Лідскі раён) — польскі футбаліст і трэнер. У цяперашні час працуе галоўным трэнерам саудаўскага клуба «Абха».
Біяграфія
Распачаў трэнерскую кар’еру. У 2017—2020 трэніраваў маладзёжную зборную Польшчы U-21, у 2020—2021 гадах — варшаўскую «Легію». 31 студзеня 2022 года паведамлена аб прызначэнні яго галоўным трэнерам зборнай Польшчы па футболе, быў падпісаны кантракт да канца 2022 года з магчымасцю працягнення. Пакінуў пасаду пасля чэмпіянату свету 2022.
У чэрвені 2023 года падпісаў кантракт з саудаўскім клубам «Абха».
Цалінны раён (Калмыкія)
Цалінны раён (Цели́нный райо́н, Целинн район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэспублікі Калмыкія Расійскай Федэрацыі, у межах якой утвораны муніцыпальны раён Цаліннае раённае муніцыпальнае ўтварэнне. Плошча — 5258 км².
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Троіцкае.
Геаграфія
Цалінны раён размяшчаецца ў цэнтральнай частцы Рэспублікі, мае параўнальна выгоднае геаграфічнае становішча. Мяжуе на захадзе з Растоўскай вобласцю, на поўначы з Кетчэнераўскім, на ўсходзе з Яшкульскім, на паўднёвым усходзе з Ікі-Бурульскім раёнамі, на поўдні з Элісцінскай гарадской акругай, на паўднёвым захадзе з Прыютненскім раёнам.
Плошча тэрыторыі раёна — 5258 км². Адлегласць ад раённага цэнтра (с. Троіцкае) да г. Эліста — 12 км. Праз тэрыторыю раёна праходзяць федэральныя аўтадарогі M6 (пад’езд да г. Эліста), Р216 (Астрахань — Эліста — Стаўрапаль), Эліста — Зімоўнікі. Развіта сетка міжпасялковых аўтадарог (з асфальтавым і друзавым пакрыццём).
Клімат
Тэрыторыя Цаліннага раёна характарызуецца вельмі засушлівым кліматам з умерана спякотным летам і ўмерана халоднай зімой. Самы халодны месяц — студзень, сярэдняя тэмпература якога складае −6,7 °C; самыя цёплыя ліпень і жнівень (24,2—23,0 °C). Сярэднегадавая тэмпература паветра роўная +8,6 °C. Амплітуда ваганняў тэмпературы — ад +43 °C да −34 °C.
Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае 315 мм, прычым вялікая іх частка прыпадае на цёплы перыяд — 211 мм. Аднак летнія ападкі носяць кароткачасовы ліўневы характар. Значная частка іх скочваецца ўніз па схілах, не паспеўшы ўвабрацца, таму іх доля ў водным балансе нязначная. Сярэдняя дата ўтварэння ўстойлівага снежнага покрыва — 18 снежня. Вышыня снежнага покрыва на адкрытых палях — 17 см. Сярэдняя глыбіня (з найбольшых) прамярзання глебы за зіму складае 55—60 см.
Асаблівасцю тэрыторыі з’яўляюцца частыя засухі і сухавей. Колькасць дзён з сухавеямі, у сярэднім, складае 100,5 дзён. Для клімату раёна характэрны частыя моцныя вятры, пераважна ўсходніх напрамкаў.
Грынчукы
Грынчукы (Гринчуки́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Кухарова (Рослаўльскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кухарова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Аляксандр Аляксандравіч Бястужаў
Аляксандр Аляксандравіч Бястужаў (Алекса́ндр Алекса́ндрович Бесту́жев; 23 кастрычніка [3 лістапада] 1797,  — 7 [19] ліпеня 1837, форт Сьвятога Духа, цяпер мікрараён Адлер горада Сочы) — рускі пісьменнік-байраніст, крытык, публіцыст эпохі рамантызму і дзекабрыст, які паходзіў з роду Бястужавых. Публікаваўся пад псеўданімам «Марлінскі».
Первае Мая (Клінцоўскі раён)
Первае Мая (Первое Мая) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Первамайскага сельскага паселішча.
Арэхавае (возера, Мядзельскі раён)
Арэ́хавае возера — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці ў басейне ракі Сэрвач, за 27 км у напрамку на ўсход ад горада Мядзел, за 2,5 км на поўнач ад вёскі Грыбкі.
Плошча паверхні возера 0,22 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Найбольшая глыбіня 23 м. Плошча вадазбору 21,5 км². Берагі возера забалочаныя, дно ілістае, у заходняй частцы пясчанае. Злучана меліярацыйным каналам з ракой Патачанка (прыток Сэрвачы).
Эвіта
Эвіта:
Козіцкі сельсавет
Ко́зіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Вулька Аброўская. Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Козікаўскі сельсавет у складзе Целяханскага раёна Пінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Козікі. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Івацэвіцкага раёна, з 25 снежня 1962 года — Бярозаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — Івацэвіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 2 населеныя пункты. 26 чэрвеня 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жытлінскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 895 чалавек, з іх 93,7 % — беларусы.
На момант скасавання ў сельсавет уваходзілі 2 населеныя пункты: Вулька Аброўская і Козікі.
Вяліка-Тырнава
Вялі́ка-Ты́рнава (Велико Търново) — адміністрацыйны цэнтр Велікатырнаўскай вобласці і абшчыны Вяліка-Тырнава ў Балгарыі. Старажытная сталіца Балгарыі (XII—XIV стагоддзе), горад знакаміты архітэктурнымі помнікамі і прыцягвае шмат турыстаў.
Геаграфія
Вяліка-Тырнава размешчаны на трох узгорках — Царавец, Трапезіца і Света-Гора, на скалістым схіле даліны лукаватай ракі Янтры, у паўночных перадгор'ях Балканаў, на важным у стратэгічным плане пункце скрыжавання некалькіх дарог (ад пераправы праз Дунай пры Свіштове і Русэ, на Шыпкінскі перавал і на Слівен праз гор. Ялена).
Старажытная сталіца Балгарыі
Хоць гісторыя паселішчаў у наваколлях Вяліка-Тырнава ўзыходзіць яшчэ да каменнага веку, першая ключавая дата ў гісторыі самага горада — 1185 г. Падчас паўстання балгарскія феадалы Пётр і Асень зрынулі візантыйскае валадарства і стварылі Другое Балгарскае царства.
У 1186—1393 тут была сталіца Другога балгарскага царства, месца каранавання балгарскіх цароў і рэзідэнцыя архіепіскапа, а з 1235 — балгарскіх патрыярхаў.
Пры кіраванні такіх цароў, як Іван Асень II (1218—1241), Іван Аляксандр (1331—1371) і Іван Шышман (1371—1393), горад стаў буйным рэлігійным і эканамічным цэнтрам на Балканах.
Купцы з Тырнава ўсталявалі гандлёвыя сувязі са шматлікімі еўрапейскімі гарадамі, у тым ліку з Генуяй і Венецыяй. Духоўнае, літаратурнае і мастацкае жыццё горада дасягнула небывалага росквіту. Сучаснікі ў сваіх захопленых апісаннях называюць Вяліка-Тырнава «каралевай гарадоў» і нават «другім пасля Канстанцінопаля».
Гарадскія сцены Тырнава ўсе ж не змаглі вытрымаць удару асманскіх заваёўнікаў. У 1393 Тырнава ўзялі туркі, горад быў спалены. Амаль усе помнікі эпохі росквіту культуры былі знішчаны. Але і ў гады турэцкага валадарства Тырнава заставаўся буйным эканамічным цэнтрам. Тутэйшыя купцы хутка наладзілі сувязі з найбуйнейшымі гарадамі Еўропы і Усходу.
Руска-турэцкія войны
Тырнава двойчы займалі рускія падчас руска-турэцкіх войнаў: упершыню ў канцы жніўня 1810 года атрадам генерал-маёра Сабанеева, які ўступіў у горад без бою; другі раз — 25 чэрвеня 1877 года кавалерыяй з адной коннай батарэяй перадавога атрада генерала І. У. Гурко, з якой турэцкія войскі, якія займалі горад, абмяняліся толькі некалькімі гарматнымі выстраламі, а затым адступілі ва ўсходнім кірунку. Да пачатку студзеня 1878 года Тырнава з'яўляўся базай для аперацый рускіх войскаў у Сярэдняй Балгарыі і служыў ім галоўным складам.
Незалежная Балгарыя
У 1879 годзе Тырнава была прынята першая, Тырнаўская канстытуцыя Балгарыі.
На 1893 год у горадзе было 12 800 жыхароў. Ад турэцкага насельніцтва, якое складала раней палову насельніцтва горада, да канца XIX стагоддзя ў Тырнава заставалася толькі 700 чалавек. Значная ў турэцкую эпоху прамысловасць Тырнава ў канцы XIX стагоддзя знаходзілася ў заняпадзе, толькі гандаль меў па-ранейшаму некаторае значэнне. У горадзе размешчана рэзідэнцыя мітрапаліта. Каля горада знаходзіцца манастыр Ляскавец з багаслоўскім вучылішчам.
Дэмаграфія
Насельніцтва горада паводле даных на 2011 год складае 73443 чалавек і працягвае расці Паводле нацыянальнага і рэлігійнага складаў пераважная большасць — праваслаўныя балгары, а таксама туркі—мусульмане, як балгарамоўныя, так і тыя, што захоўваюць турэцкую мову, і цыганы.
Музеі
У старадаўняй частцы горада размешчана большая частка мясцовых музеяў, цікавасць сярод якіх уяўляюць Археалагічны музей, Музей «Адраджэнне і Устаноўчы сход», Музей новай і найноўшай гісторыі, Сарафкін дом, Дом-музей П. Р. Славейкава, заезны двор Стамбалова, заезны двор Хаджы Ніколі і іншыя.
Адукацыя
У горадзе размешчаны дзве буйныя навучальныя ўстановы — Велікатырнаўскі ўніверсітэт імя Св. Кірыла і Св. Мяфодзія, і ваенны ўніверсітэт імя Васіля Леўскага. Пры Велікатырнаўскім ўніверсітэце штогод праводзяцца трохтыднёвыя міжнародныя семінары па балгарыстыцы.
П’янае кіраванне
П’янае кіраванне (кіраванне ў стане алкагольнага ап’янення, кіраванне ў п’яным выглядзе, кіраванне ў нецвярозым выглядзе) — кіраванне транспартным сродкам з наяўнасцю ўзроўню алкаголю ў крыві, які перавышае дапушчальныя нормы па заканадаўству дзяржавы або краіны.
З’яўляецца сур’ёзным правапарушэннем у большасці дзяржаў або краін свету. Пакаранне у розных краінах адрозніваецца, у некаторых краінах яно можа таксама залежыць ад ступені перавышэння нормы алкаголю ў крыві, стажу або ўзросту кіроўцы, і нават тыпу транспартнага сродку, якім той кіруе (напрыклад, п’яны кіроўца аўтобуса будзе пакараны значна стражэй, чым п’яны кіроўца простага легкавога аўтамабіля). Таксама пакаранне значна больш строгае, калі ў выніку кіравання ў нецвярозым выглядзе ёсць пацярпелыя. Пакаранне можа складацца з штрафа ў спалучэнні з турэмным зняволеннем (як, напрыклад, у Францыі).
У многіх краінах кіраванне лодкай, самалётам, язда на кані і ровары таксама забароненыя ў стане алкагольнага ап’янення.
Алкаголь з’яўляецца асноўнай прычынай цяжкіх дарожных аварый. Па статыстыцы за 2008—2010 гг. у Расіі, напрыклад, доля нецвярозых кіроўцаў складае ад 4 да 14 % у год, пры гэтым доля загінулых у аварыях з удзелам п’янага кіроўцы, складае ад 8, 5 да 15 %. Многія краіны імкнуцца знізіць колькасць аварый, зрабіў больш жорсткімі пакарання і заахвочваючы кіроўцаў адмовіцца ад алкаголю перад паездкай. У ЗША атрымаў распаўсюджванне праект «Цвярозы кіроўца».
Першы кіроўца ў свеце, які быў аштрафаваны за п’янае ваджэнне, — лонданскі таксіст Джордж Сміт 10 верасня 1897 года. Яго аштрафавалі на 25 шылінгаў, што складае 71 фунт і 33 пэнсы у цэнах 2005 года.
Вымярэнне ўзроўню алкаголю ў крыві
Сучасныя тэсты вымяраюць колькасць алкаголю ў крыві на пэўны аб’ём крыві. У Еўропе ён звычайна вымяраецца ў мг алкаголю на 100 мл крыві.
Беларусь
У 2011 г., паводле звестак Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь (МУС Беларусі), п’яныя кіроўцы ўчынілі каля 20 % дарожна-транспартных здарэнняў (ДТЗ). Штодня супрацоўнікі Управы дзяржаўнай аўтамабільнай інспэкцыі (УДАІ) МУС Беларусі затрымлівалі каля 100 п’яных кіроўцаў, у пятніцы і суботы — да 200. Дапушчальны ўзровень утрымання алкаголю ў крыві кіроўцы складаў 0,29 праміле. Паводле артыкула 18.16 Кодэкса Рэспублікі Беларусь «Аб адміністрацыйных правапарушэннях», у 2012 г. за п’яную язду спаганялі ад 15 да 35 базавых велічыняў (ад 1,5 млн да 3,5 млн рублёў; ад $179 да $418) і пазбаўлялі права кіраваць транспартнымі сродкамі на 3 гады. Паводле артыкула 317.1 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь, за паўторную цягам году п’яную язду суд мог спагнаць да 1000 базавых велічыняў (10 млн руб; $1195) і пазбавіць права кіравання на тэрмін да 5 гадоў, або выракчы да 6-месячнага арышту ці да 2 гадоў выпраўленчай працы, абмежавання або пазбаўлення волі ў турме.
У 2011 г., паводле дадзеных МУС Беларусі, 18 % загінулых у ДТЗ у Беларусі было па віне п’яных кіроўцаў. 4681 кіроўцу прыцягнулі да крымінальнай адказнасці за паўторную цягам году п’яную язду. Пагатоў яшчэ каля 1000 кіроўцаў ізноў паўторна пайшлі на гэтае злачынства. За 2012 год супрацоўнікі УДАІ МУС Беларусі правялі каля 50 000 затрыманняў п’яных кіроўцаў. Таксама п’яныя кіроўцы склалі каля 40 % асуджаных у Беларусі за смерць і цяжкае знявечанне людзей у ДТЗ.
24 кастрычніка 2013 г. набылі моц папраўкі ў артыкул 18.16 Кодэкса «Аб адміністрацыйных правапарушэннях», паводле якіх больш як 3-кратна вырасла спагнанне за п’янае кіраванне, якое стала складаць «ад 50 да 100 базавых велічыняў» (ад 6,5 млн да 13 млн рублёў; ад $725 да $1449). Таксама ўступілі ў сілу папраўкі ў артыкул 317.1 Крымінальнага кодэкса, паводле якой паўторнае цягам году п’янае кіраванне стала прадугледжваць абавязковае зняволенне, ці то ў выглядзе арышту да 6 месяцаў, ці то ў выглядзе абмежавання або пазбаўлення волі да 2 гадоў у турме. Таксама пры паўторным цягам году затрыманні за стырном у стане ап’янення ўвялі канфіскацыю транспартнага сродку незалежна ад права ўласнасці на яго.
Паводле 9-га артыкула Правілаў дарожнага руху Рэспублікі Беларусь (ПДР Беларусі), «Кіроўца абавязаны… па патрабаванні супрацоўніка ДАІ прайсці ў вызначаным парадку праверку для вызначэння стану алькагольнага ап’янення або стану, выкліканага ўжываннем наркатычных сродкаў, псыхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьвальных рэчываў». Адпаведна паводле 10-га артыкула ПДР Беларусі, «Кіроўцу забараняецца кіраваць транспартным сродкам у стане алькагольнага ап’янення або ў стане, выкліканым спажываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьвальных рэчываў, а таксама спажываць алькагольныя, слабаалькагольныя напоі, піва, наркатычныя сродкі, псіхатропныя рэчывы, іх аналагі, таксічныя або іншыя адурманьвальныя рэчывы пасля падачы супрацоўнікам органаў унутраных спраў патрабавання аб спыненні транспартнага сродку для праходжання ў вызначаным парадку праверкі на прадмет вызначэння стану алькагольнага ап’янення або стану, выкліканага спажываннем наркатычных сродкаў, псіхатропных рэчываў, іх аналагаў, таксічных або іншых адурманьвальных рэчываў. У гэтых выпадках супрацоўнікі ДАІ маюць права выконваць затрыманне і прымусовае адбуксаванне транспартнага сродку пры адсутнасці іншай правамернай магчымасці даставіць транспартны сродак да месца захоўвання».
У СССР і Расіі
У СССР забаранялася кіраваць аўтатранспартам у стане алкагольнага ап’янення, прычым канцэнтрацыя алкаголю ў крыві не была адзіным вырашальным фактарам. Заключэнне аб стане алкагольнага ап’янення лекар-нарколаг складаў на падставе некалькіх фактараў: прыкметы ап’янення і факт ўтрымання алкаголю ў крыві. П’яны кіроўца ці не, у кожным канкрэтным выпадку вызначаў медэксперт, зыходзячы з стану кіроўцы. Пры адсутнасці прыкмет ап’янення чалавек прызнаваўся цвярозым, нават нягледзячы на ненулявое ўтрыманне алкаголю.
У 1967 годзе ў адпаведнасці з Метадычнымі указаннямі Міністэрства аховы здароўя і з крытэрыямі, прапанаванымі В. І. Празароўскім, І. С. Карандаевым і А. Ф. Рубцовым, для практычнай экспертнай працы рэкамендавана наступная прыкладная схема для вызначэння ступені выяўленасці алкагольнай інтаксікацыі:
Фактычна ў большасці выпадкаў адказнасць за кіраванне ў стане алкагольнага ап’янення наступала пры канцэнтрацыі алкаголю ў крыві вышэй 0,5-0,8 праміле, у залежнасці ад асаблівасцяў арганізма кожнага канкрэтнага кіроўцы. Зрэшты, у некаторых выпадках эксперты-нарколагі знаходзілі прыкметы ап’янення і пры значна меншых канцэнтрацыях.
У Расіі да 1 ліпеня 2008 года прытрымліваліся савецкай сістэмы. З 1 ліпеня 2008 года была ўстаноўлена максімальна дапушчальная канцэнтрацыя этылавага спірту ў крыві кіроўцы ў 0,3 праміле, што фактычна з’яўлялася зніжэннем максімальна дапушчальнай канцэнтрацыі алкаголю ў крыві як мінімум у 0, 2 праміле.
У жніўні 2010 года максімальна дапушчальная канцэнтрацыя зноў была зніжана аж да поўнай забароны наяўнасці этылавага спірту ў крыві кіроўцы. Па стане на 2012 год максімальна дапушчальная канцэнтрацыя алкаголю ў крыві складае 0 праміле; Канстытуцыйны суд прызнаў гэта правамерным ў 2011 годзе. Пытанне аб адваротным ўзняцці планкі да 0,35 праміле станоўча вырашана, закон уступіў у сілу з 1 верасня 2013 года.
У ЗША
У 1997 годзе 513,200 кіроўцаў у ЗША трапілі ў турэмныя камеры.
Кожны штат вызначае сваю гранічна дапушчальную норму для кіроўцаў старэй 21 года, маладзей 21 года і кіроўцаў камерцыйных перавозак. Для кіроўцаў старэй 21 года ва ўсіх штатах ўстаноўлена норма ў 0.8 праміле. Некаторыя штаты забараняюць кіроўцам маладзей 21 года і кіроўцам камерцыйных перавозак прысутнасць алкаголю наогул, а некаторыя дапускаюць норму, звычайна значна ніжэй, чым для кіроўцаў старэй 21 года. Праверка праводзіцца на алкатэстэры, аналізам крыві або мачы. Афіцэр можа затрымаць кіроўцу, нават калі ўзровень алкаголю не перавышае норму, але кіроўца мае відавочныя прыкметы ап’янення або не можа адэкватна кіраваць аўтамабілем.
Пакаранне адрозніваецца ад штата да штату, але, ў той час калі ва ўсіх штатах першае або другое затрыманне яшчэ лічыцца адносна лёгкім злачынствам (misdemeanor) і звычайна караецца штрафам або турэмным зняволеннем на тэрмін да 10 сутак, то трэцяе і наступныя ўжо лічацца цяжкімі (felony) і могуць пацягнуць за сабой турэмнае зняволенне на некалькі месяцаў або нават гадоў, нярэдка з канфіскацыяй аўтамабіля і наступнай забаронай на рэгістрацыю, а таксама доўгае пазбаўленне правоў. Спіс пакаранняў досыць разнастайны, гэта можа быць (у розных спалучэннях): штраф, абавязковае праходжанне курсаў, пазбаўленне правоў, забарона на кіраванне з любым утрыманнем алкаголю (як часова, так і пажыццёва), абавязковая ўстаноўка алказамка, турэмнае зняволенне (можа быць заменена на дамашні арышт або грамадскія работы). Пакаранне прыкметна павялічваецца, калі ў машыне ёсць непаўналетнія дзеці, канцэнтрацыя алкаголю значна перавышае норму ці ёсць пацярпелыя.
Напрыклад, п’яным у штаце Нью-Ёрк лічыцца кіроўца, у крыві якога выяўлена:
Калі кіроўца адмаўляецца ад тэсту на ўтрыманне алкаголю, то аўтаматычна пазбаўляецца права кіравання на 1 год і штраф на першы раз $500, а на другі раз — $750.
Першы арышт у п’яным выглядзе: штраф ад $500 да $1000 і/або да 1 года турмы, вадзіцельскае пасведчанне могуць забраць на тэрмін ад 6 месяцаў.
Другі арышт у п’яным выглядзе на працягу 10 гадоў з моманту першага: штраф ад $1000 да $5000 і мінімум 10 дзён турмы плюс 60 дзён грамадскіх работ. Па рашэнні суддзі турэмны тэрмін можа быць прадоўжаны на любы перыяд аж да 7 гадоў. Пазбаўляюць правоў на тэрмін ад 1 года, а пасля аднаўлення правоў у машыну за кошт кіроўцы усталёўваецца алказамок. За трэці арышт у п’яным выглядзе: штраф ад $2000 да $10000, мінімум 10 дзён у турме, па рашэнні суда — да 7 гадоў. Правоў пазбаўляюць на тэрмін ад 1 года. Усталёўваецца алказамок.
Калі ў машыне з п’яным кіроўцай знаходзілася дзіця да 15 гадоў, то кіроўца можа атрымаць турэмны тэрмін да 4 гадоў і штраф $5000. Такі кіроўца ставіцца на ўлік у ювенальнай паліцыі.
У Германіі
У Германіі максімальна дапушчальная некаральная канцэнтрацыя алкаголю ў крыві кіроўцы складае 0,29 праміле.
0,5-1,09 праміле — 1 месяц пазбаўлення правоў, 500 еўра штраф, 4 бала ў базе.
1,1 і вышэй — першы раз пазбаўленне правоў на 6 месяцаў, штраф у тысячы ці дзясяткі тысяч еўра. Паўторна — крымінальнае пакаранне. Для кіроўцаў, чый стаж налічвае менш за 2 гады або чый узрост не перавышае 21 года, дапушчальны ўзровень алкаголю ў крыві 0.00 праміле. Штраф 250 еўра.
Пакуль кіроўца пазбаўлены правоў, ён абавязаны штомесяц здаваць кроў на аналіз. Калі тэрмін пазбаўлення сканчаецца, кіроўца атрымлівае свае правы назад, толькі прайшоўшы спецыяльнае медыка-псіхалагічнае абследаванне, «тэст на ідыятызм» (Idiotentest).
Клэнава (Наваград-Валынскі раён)
Клэнава (Кленова́) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Гародныцкай пасялковай абшчыны.
IC 4810
IC 4810 — галактыка тыпу SBcd ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жазэ Ліньярыс
Юрыдычная кар’ера
Жазэ Ліньярыс скончыў Юрыдычны факультэт Сан-Паўлу ў 1908 годзе, пасля чаго пачаткаў юрыдычную практыку ў якасці суддзі. Няўхільна прасоўваючыся па кар’ернай лесвіцы, у снежні 1937 года Ліньярыс увайшоў у склад Вярхоўнага суда Бразіліі. Ужо ў 1940 годзе ён стаў намеснікам старшыні Вярхоўнага суда, а 26 мая 1945 года ўзначаліў Вярхоўны суд.
Прыход да ўлады
29 кастрычніка 1945 года ў Бразіліі адбыўся дзяржаўны пераварот: сілавыя міністры ўрада Жэтуліу Варгаса, Педру Мантэйру і Эўрыку Гаспар Дутра, зрынулі яго з пасады прэзідэнта і пасадзілі пад хатні арышт. На 2 снежня ў краіне былі прызначаны прэзідэнцкія выбары, да абвяшчэння выніку якіх абавязкі прэзідэнта як старшыня Вярхоўнага суда стаў часова выконваць Жазэ Ліньярыс.
На пасадзе прэзідэнта Ліньярыс перш за ўсё зрушыў галоўных прыхільнікаў Варгаса з пасад «інтэрвентараў» штатаў, мэраў і начальнікаў паліцыі буйных гарадоў. Для падліку галасоў на выбарах ён адабраў суддзяў з муніцыпалітэтаў замест афіцыйных урадавых чыноўнікаў.
Выбары прэзідэнта адбыліся ў прызначаны тэрмін, стаўшы на той момант аднымі з самых сумленных за ўсю гісторыю Бразіліі. Перамогу на іх атрымаў маршал Дутра. 31 студзеня 1946 года Ліньярыс перадаў уладу абранаму прэзідэнту.
Далейшая кар’ера
Ліньярыс працягваў узначальваць Вярхоўны суд да 1949 года, у 1951 быў ізноў выбраны старшынёй. У 1956 годзе ён выйшаў у адстаўку і памёр праз год.
Сцяпан Паўлавіч Злобін
Сцяпан Паўлавіч Злобін (, Масква —, Масква) — рускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся 11 лістапада 1903 года ў Маскве ў сям’і расійскіх сацыялістаў-рэвалюцыянераў Паўла Уладзіміравіча Злобіна і Лідзіі Мікалаеўны Дабровай-Ядрынцавай.
З 1920 года ў Маскве працаваў статыстыкам, затым на прадуктовым складзе. Паступіў вучыцца ў прамыслова-эканамічны тэхнікум, з якога сышоў з-за хваробы на сухоты.
У 1921 годзе паступіў вучыцца ў Вышэйшы літаратурна-мастацкі інстытут імя В. Я. Брусава, дзе захапіўся мовазнаўствам і псіхалогіяй творчасці.
У 1924 годзе зноў трапіў ў Бутырскую турму, дзе правёў больш за 2 месяцы ў адзіночцы.
Скончыў інстытут у 1924 годзе, з’ехаў ва Уфу, дзе выкладаў літаратуру і рускую мову.
За два тыдні да пачатку Вялікай Айчыннай вайны скончыў курсы для пісьменнікаў, арганізаваныя пры Ваенна-палітычнай акадэміі імя У. І. Леніна. Уступіў у т. зв. «пісьменніцкую роту» 8-й Краснапрэсненскай дывізіі народнага апалчэння, затым яго перавялі ў 24-ю армію для працы ў дывізіённых газетах.
У кастрычніку 1941 года кантужаны падчас Вяземскай аперацыі, з раненнем нагі трапіў у нямецкі палон і аказаўся ў Мінскім лазарэце, дзе стаў санітарным інструктарам у бараку для тыфозных. Да вясны 1942 года рыхтаваў уцёкі, якія сарваліся праз здраду. Дастаўлены ў кайданах на Эльбу, у канцэнтрацыйны лагер Цайтгайн, Злобін знаходзіўся ў ім з канца 1942 года па кастрычнік 1944 года, узначальваў падполле. Пасля выкрыцця этапаваны разам з цяжкахворымі ў лагер паблізу Лодзі (вызвалены ў студзені 1945 года).
Памёр 15 верасня 1965 года. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 6).
Творчасць
Па вяртанні з Вялікай Айчыннай вайны пачаў пісаць раман «Паўсталыя мерцвякі» — пра знаходжанне ў палоне, аднак, у 1946 годзе твор канфіскаваны і трапіў пад цэнзуру. У 1948 годзе апублікаваў гістарычны раман «Востраў Буян», а ў 1951 годзе — гістарычную эпапею «Сцяпан Разін». Па ўспамінах К. Сіманава, эпапея моцна ўразіла Іосіфа Сталіна, у 1952 годзе пры прысуджэнні Сталінскай прэміі ён праігнараў факт працяглага знаходжання Злобіна ў палоне, нягледзячы на ​​напамін пра гэта Г. М. Малянкова.
Аўтабіяграфічны раман «Зніклыя без вестак» (1962) зрабіў значны ўклад у справу рэабілітацыі былых савецкіх ваеннапалонных. Застаўся незавершаны раман «Раніца стагоддзя» пра падзеі напярэдадні рэвалюцыі 1905 года, напісаны прыкладна да паловы.
Інстыгатар вялікі літоўскі
Інстыгатар вялікі літоўскі (instigator) — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім. Выконваў функцыі галоўнага пракурора дзяржавы.
Выступаў па ўсіх справах, не акрэсленых у праве, уносіў скаргі пра здраду дзяржаве і абразу маястату вялікага князя. Пільнаваў даходы са сталовых маёнткаў вялікага князя, уносіў скаргі супраць ураднікаў па гаспадарчых справах. Засядаў у задворным асэсарскім судзе (з правам дарадчага голасу) і рэфэрэндарскім, падпарадкоўваўся канцлеру.
На сойме 1775 віцэ-інстыгатары былі параўнаны з інстыгатарамі, якіх пасля гэтага было двое.
Інстыгатарамі вялікімі літоўскімі былі:
Варонічы
Варонічы — тапонім:
NGC 2259
NGC 2259 (іншае абазначэнне — OCL 492) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вагі
Ва́гі (ад Waage) — прылада для ўзважвання прадметаў, рэчываў або вызначэння масы цела. Вагі з місамі на каромысле называюцца шалямі, прылады для ручнога ўзважвання — кантар або бязмен.
Найстарэйшыя вагі, датаваныя V тысячагоддзем да нашай эры, знойдзеныя ў Месапатаміі.
Рэлігійны
Вагі выкарыстоўваюцца ў некаторых пантэістычных і монатэістычных рэлігіях. У Феміды, Юстыцыі або Астрэі яна сімвалізуюць правасуддзе. Падобнае значэнне маюць вагі ў бога Кайраса — «удача прыходзіць тым, хто яе заслужыў».
Астралагічны
Шалі — адзін са знакаў задыяку, адпавядае перыяду з 23 верасня да 23 кастрычніка. Пазначаецца сімвалам ♎.
Анколе
Анколе, або Нкорэ (на мове нколе Nkore) — манархічная дзяржава ў Цэнтральнай Афрыцы, якая існавала з 1447 г. да 1967 г.
Гісторыя
У 1901 г. у выніку асобнага пагаднення Анколе была далучана да брытанскага пратэктарата Уганда. Фармальна Анколе захоўвала ўнутранае самакіраванне і манархічны лад кіравання. У рэчаіснасці, развіццё рынкавых адносін і адукацыі прывяло да саслаблення бахінда. Выхадцы з Анколе ўдзельнічалі ў стварэнні незалежнай дзяржавы Уганды.
У 1967 г. дзяржава Анколе была канчаткова ліквідавана і далучана да Уганды ў якасці 10 асобных акруг. У 1971 г. амугабэ Гасёнга II адмовіўся ад супрацоўніцтва з рэжымам Ідзі Аміна і ўзнаўлення манархіі. Тым не меней, яго сын Джон Патрык Барыг'е абвясціў сябе ў 1993 г. новым манархам Нтарэ VI і выступіў за ўзнаўленне Анколе як аўтаноміі ў складзе Уганды. Яго прапанова была адпрэчана прэзідэнтам Ёверы Мусевені.
Унутраны лад
Анколе з'яўлялася манархічнай дзяржавай на чале вярхоўнага правадыра з тытулам амугабэ. Усе амугабэ паходзілі з роду Бахінда, прычым былі прамымі нашчадкамі першага амугабэ Рухінды. Манарх лічыўся ўладальнікам усіх земляў і кароў — асноўнага сімвала багацця. У рэчаіснасці, буйная рагатая жывёла знаходзілася ў карыстанні родаў бахіма. Яны складалі прывілігіраваны пласт насельніцтва, які займаўся адгоннай жывёлагадоўляй, займалі дзяржаўныя пасады і служылі ў войску.
Да прыняцця хрысціянства ўлада амугабэ мела тэакратычны характар і была неабмежаванай. У кіраванні манарху дапамагалі дарадцы. Дзяржава была падзелена паміж буйнымі родавымі арганізацыямі бахіма і баіру. Старэйшыны родаў бахіма фарміравалі раду, якая нерэгулярна склікалася для прыняцця найбольш важных рашэнняў.
Ваенная справа
У Анколе мелася сталая армія, што складалася з асобных ваенных фарміраванняў амутвэ. Служба ў іх лічылася абавязкам бахіма. Баіру забаранялася нават валодаць зброяй. Толькі ў канцы XIX ст. саслабленне родаў бахіма вымусіла іх прыцягваць да службы на паўднёвых межах баіру і перасяленцаў-тутсі.
Уся тэрыторыя Анколе падзялялася на ваенныя акругі мукуру вэк'янга на чале ваенных правадыроў. Фармальна яны прызначаліся амугабэ, але ў рэчаіснасці ўлада перадавалася па спадчыне. Правадыры безумоўна падпарадкоўваліся амугабэ, хаця мелі шырокія паўнамоцтвы і часам самі абвяшчалі вайну супраць суседзей. Падчас буйных ваенных кампаній манарх прызначаў адзінага ваеннага правадыра. Межы ваенных акруг не супадалі з межамі родавых тэрыторый.
Палом (Рослаўльскі раён)
Палом (Палом) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Віктар Іванавіч Струеў
Віктар Іванавіч Стру́еў (Виктор Иванович Струев;  — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве. Скончыў і Вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства ў 1892 годзе ў Маскве.
З 1893 года працаваў у Мінску, у тым ліку ў 1909—1917 гадах Мінскім епархіяльным архітэктарам. З 1914 выкладчык малюнка ў Мінскім епархіяльным вучылішчы і інжынер будаўнічага аддзялення губернскага праўлення. З 1915 года —. З 1920 года архітэктар рэспубліканскага пададдзела Камітэта дзяржаўнага будаўніцтва. З 1921 года — дэкан архітэктурнага аддзялення Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума і адначасова архітэктар Камісарыята народнай асветы. З 1923 года — архітэктар Заходняй акругі, а з 1924 года — архітэктар горада Мінска.
Творчасць
У 1896—1898 гадах на тэрыторыі вайсковых могілак горада Мінска па праекце В. Струева была пабудавана Царква Аляксандра Неўскага. Гэта адзіны храм Мінска, які амаль цалкам захаваў сваё першапачатковае аблічча.
У пачатку XX стагоддзя архітэктарам перабудавана Свята-Пакроўская царква ў вёсцы Асінагарадок Пастаўскага раёна.
У 1905 годзе па праекце В. Струева пабудавана Свята-Троіцкая царква ў в. Белавуша Столінскага раёна.
Распрацаваў 5 тыпавых праектаў школьных будынкаў (1912). У 1909—1910 гадах выканаў праекты мураваных будынкаў школ для Турава, Ракава і Заслаўя (узорныя), вёсцы Даманавічы Салігорскага раёна, у 1912 — вёсцы Бабчын Хойніцкага раёна.
У 1913 годзе архітэктар збудаваў (з архітэктарам Iванам Фаміным) будынак царкоўна-археалагічнага музея паводле загаду мінскага архірэя Мітрафана і па ініцыятыве Мінскага царкоўна-археалагічнага камітэта.
Паводле яго праектаў узведзены мураваныя цэрквы ў Лунінцы (1907), Любчы (1908), вёсках Зембін Барысаўскага (1901), Камень Валожынскага, Мядзведзічы Ляхавіцкага (1904), Латыгалічах Чашніцкага (1906) і Тарасава Мінскага (1908) раёнаў, храм прападобнага Сімяона Стоўпніка ў вёсцы Барок Слуцкага раёна.
Евель Самуілавіч Бялявін
Евель Самуілавіч Бялявін (,  —, ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, намеснік камандзіра эскадрыллі 80-га гвардзейскага бамбавальнага авіяцыйнага палка 1-й гвардзейскай бамбавальнай авіяцыйнай дывізіі 1-га бамбавальнага авіяцыйнага корпуса 5-й паветранай арміі Стэпавага фронту, Герой Савецкага Саюза (1944) , гвардыі старшы лейтэнант.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1938 года. У 1939 годзе скончыў Барысаглебскую школу лётчыкаў. На франтах Вялікай Айчыннай вайны з лістапада 1941 года. Член ВКП(б)/КПСС з 1941 года. Ваяваў у бамбавальнай авіяцыі на Паўднёвым, Закаўказскім, Стэпавага, 2-м і 1-м Украінскіх франтах. Здзейсніў каля 300 баявых вылетаў.
Намеснік камандзіра эскадрыллі 80-га гвардзейскага бамбавальнага авіяцыйнага палка (1-я гвардзейская бамбардзіровачная авіяцыйная дывізія, 1-й бамбавальны авіяцыйны корпус, 5-я паветраная армія, Стэпавы фронт) гвардыі старэйшы лейтэнант Евель Бялявін да жніўня 1943 года здзейсніў на пікіруючым бамбардзіроўшчыку «Пе-2» 153 паспяховых баявых вылеты на бамбардзіроўка аэрадромаў, рачных перапраў, скапленняў войскаў непрыяцеля, нанёсшы яму значны ўрон у жывой сіле і баявой тэхніцы.
У адным з паветраных баёў у сакавіку 1943 года на Белгародска-Харкаўскім напрамку група з васямнаццаці пікіруючых бамбардзіроўшчыкаў «Пе-2», вяртаючыся пасля выканання баявога задання, раптам падвергнулася нападу гітлераўскіх знішчальнікаў, удвая праўзыходных яе па колькасці. Прамым трапленнем снарада была пашкоджана крылатая машына камандзіра эскадрыллі.
Грэбуючы рэальнай небяспекай быць збітым, Я. С. Бялявін сваім самалётам засланіў падбітую машыну, і прыняў увесь агонь на сябе, тым самым, даючы камандзіру, магчымасць выйсці з небяспечнай зоны, а затым здолеў пасадзіць свой пашкоджаны самалёт, які меў каля трох дзесяткаў прабоін, з параненым стралком-радыстам, на бліжэйшы савецкі аэрадром, захаваўшы і самалёт, і экіпаж.