cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вінцас Міцкявічус-Капсукас
Раннія гады
Нарадзіўся ў сям'і селяніна. Вучыўся ў гімназіі ў Мар'ямпалі (1890—1897); з 1895 удзельнічаў у нацыянальным руху, распаўсюджваў забаронены літоўскі друк. Вывучаў вольным слухачом філасофію і эканоміку ў Бернскім універсітэце (1902—1904). У 1903 далучыўся да Сацыял-дэмакратычнай партыі Літвы, з 1905 у ЦК партыі. У 1904—1906 рэдактар часопісаў «Драўгас» («Draugas»; «Таварыш») и «Дарбінінскас» («Darbininkas»; «Рабочы»), у 1906—1907 — адзін з рэдактараў часопісаў Літоўскай сацыял-дэмакратычнай партыі «Наўёі гадынэ» («Naujoji gadynė»; «Новая эра») і «Скардас» («Skardas»; «Шчыт»). Як актыўны ўдзельнік рэвалюцыі 1905—1907 ў Літве з 1907 у турме і ссылцы.
У 1914—1916 кіраўнік замежнага бюро Літоўскай сацыял-дэмакратычнай партыі. У 1914 у Кракаве наладзіў сувязь з У. І. Леніным. Жыў у эміграцыі ў Вялікабрытаніі (1915—1916) і ЗША (1916—1917), быў рэдактарам літоўскіх сацыял-дэмакратычных газетаў.
Савецкая Літва
У чэрвені 1917 у Петраградзе ўвайшоў у шэрагі РСДРП (б); рэдактар першай бальшавіцкай літоўскай газеты «Тыеса» («Tiesa»; «Праўда»), дэлегат VI з'езду РСДРП (б), Другога Усерасійскага з'езду Саветаў; член Цэнтральнага бюро літоўскіх секцыяў пры ЦК РСДРП (б), пасля РКП (б); член Петраградскага Ваенна-рэвалюцыйнага камітэта, удзельнік задушэння мяцяжу Керанскага і Краснова.
Пасля ўтварэння ў кастрычніку 1918 Камуністычнай партыі Літвы ўвайшоў у склад яе ЦК; ад снежня 1917 камісар па літоўскіх справах Народнага камісарыяту па справах нацыянальнасцей РСФСР. У снежні 1918 ачоліў савецкі Часовы рэвалюцыйны рабоча-сялянскі ўрад Літвы, сфарміраваны ў занятым Чырвонай арміяй Дзвінску, і да лютага 1919 быў старшынёй Саўнаркама Літоўскай савецкай рэспублікі (на занятых Чырвонай арміяй тэрыторыях Літвы і прызнанай дэкрэтом СНК Савецкай Расіі 22 снежня 1918). Ад лютага 1919 старшыня Саўнаркаму ЛітБела, ад сакавіка старшыня Прэзідыуму ЦК наноў створанай аб'яднанай Камуністычнай партыі Літвы і Беларусі (КП (б) Літвы і Беларусі), у красавіку — ліпені 1919 старшыня Савету абароны ЛітБела.
Камінтэрн
Пасля падзення рабоча-сялянскага ўрада ЛітБела ў ліпені 1919 кіраваў Бюро па нелегальнай рабоце на занятай польскімі войскамі тэрыторыі, пераехаў у Смаленск, дзе рэдагаваў газету «Звязда» — орган ЦК КП(б) Літвы і Беларусі. З 1920 на падпольнай працы, кіраваў Віленскай акруговай партыйнай арганізацыяй.
З канца 1921 у Маскве на партыйнай працы, член Палітбюро ЦК ЛКП з 1923. Дэлегат XI, XII, XIV—XVI з'ездаў ВКП (б) (1922—1934). На VIII з'ездзе (1919) абраны кандыдатам у члены ЦК РКП (б).
Працаваў у Выканаўчым Камітэце Камінтэрну (ВККІ) (1923—1935. Дэлегат II—IV кангрэсаў (1920—1922) Камінтэрну, удзельнічаў у VI кангрэсе (1928) з дарадчым голасам. З верасня 1926 да сваёй смерці кіраваў Польска-Прыбалтыйскім Ландэрсакратарыятам ВККІ.
Ушанаванне памяці
У 1955—1989 імя Капсукас меў горад Марыямпаль.
Беларускі нацыянальны камітэт (Гродна)
Беларускі нацыянальны камітэт (БНК) у Гродне, Гродзенскі беларускі нацыянальны камітэт — прадстаўнічы орган беларускіх нацыянальных арганізацый Гродзеншчыны ў 1918—1921 гадах.
Беларускі нацыянальны камітэт у Гродне створаны ў лістападзе 1918 года на агульным мітынгу, скліканым па ініцыятыве ўпаўнаважанага Віленскай беларускай рады К. Цярэшчанкі. У склад БНК увайшлі А. Грыкоўскі (першы старшыня), Я. Натусевіч (старшыня з сакавіка 1919), С. Качынскі, А. Якубецкі; пазней кааптаваны П. Аляксюк, К. Бялецкі, Т. Вернікоўскі, Л. Дзекуць-Малей, У. Курбскі-Кузняцоў і інш. БНК ствараў беларускія школы, культурна-асветныя гурткі і кааператывы, выступаў супраць прарасійскай арыентацыі Гродзенскай беларускай губернскай управы, адзін з арганізатараў Гродзенскага беларускага сялянскага з’езда (1918). Выдаваў газету «Зорка» (май 1919, выйшлі 2 нумары), у студзені 1919 адкрыў у Гродне беларускі клуб «Наша хатка». Дзейнічаў сумесна з Грамадой беларускай моладзі ў Горадні, Гродзенскай павятовай радай, Цэнтральнай беларускай радай Гродзеншчыны, Цэнтральнай беларускай вучыцельскай радай Гродзеншчыны. 3-за палітычнага і адміністрацыйнага ўціску польскіх акупацыйных улад з восені 1919 да вясны 1920 не дзейнічаў. 28.3.1920 абраны новы склад БНК: С. Баран (старшыня), І. Антонаў, К. Бялецкі, Л. Дзекуць-Малей, У. Курбскі, С. Якавюк, М. Якімовіч, У. Федарук і інш. Знаходзіўся пад уплывам беларускіх эсэраў і стаяў у апазіцыі да акупацыйных улад Польшчы. Пры камітэце створаны адміністрацыйны, арганізацыйны, культурна-асветны і дабрачынны аддзелы, юрыдычнае бюро. Працаваў у кантакце з Цэнтральнай беларускай радай Віленшчыны і Гродзеншчыны, Часовым Беларускім нацыянальным камітэтам у Мінску, Беларускай цэнтральнай школьнай радай, Беларускай школьнай радай у Гродне. Стварыў апякунскую раду на чале з Л. Дзекуць-Малеем для падтрымкі мясцовага дзіцячага прытулку, імкнуўся стварыць свой аддзел інструктараў для арганізацыі нацыянальна-культурнай працы ў паветах Гродзенскай губерні. 3 прыходам Чырвонай Арміі ў ліпені 1920 на нелегальным становішчы. Члены БНК С. Баран і Л. Дзекуць-Малей у жніўні 1920 увайшлі ў склад Гродзенскага губернскага рэўкома. Пасля вяртання польскіх войск кіраўніцтва ў БНК перахапілі т.зв. паланафілы на чале з В. Адамовічам (выдаваў газету «Беларускае слова»). БНК падтрымаў вайсковую акцыю С. Булак-Балаховіча. У студзені 1920 да кіраўніцтва вярнуліся беларускія эсэры (старшыня С. Баран). У студзені 1921 БНК скасаваны польскімі ўладамі, яго функцыі пэўны час выконваў гродзенскі філіял Беларускага камітэта ў Варшаве.
NGC 4203
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іскраўскае
І́скраўскае — возера ў Беларусі, у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, за 2 км на паўночны захад горада Віцебск, за 0,2 км на ўсход ад вёскі Пракуды, у басейне ракі Ужніца.
Схілы катлавіны вышынёй да 10 м, пад выганам. На захадзе забалочаная пойма шырынёй 50 м. Упадае ручай з возера Дзяйкоўскае, выцякае ручай у раку Ужніца.
Шупені
Назву Шупе́ні маюць:
Нывы (Жоўкіўскі раён)
Нывы (Ни́ви) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ландграф
Ландграф (Landgraf - comes provincialis) - ў сярэднявечнай Германіі кіраўнік княства (ландграфства). "Ландграф" - паходзіць ад слова "Land" зямля, краіна; і "Graf" - граф.
Тытул князёў, становішча якіх было падобна з становішчам герцагаў. На іх ляжаў абавязак не толькі ў сваім графстве, але і ў больш шырокай вобласці падтрымліваць мір, а ў выпадку вайны даваць каму трэба ўзброенае прыкрыццё. У такім сэнсе гэты тытул належаў толькі Ландграфству Цюрынгіі і Эльзаса, але яго насілі і многія іншыя князі, якія не мелі падобных паўнамоцтваў.
Чарняцова (Смаленская вобласць)
Чарняцова (Чернецово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Зааспоры
Зааспора (ад ζῷον заа- + спора), зоаганідый — рухомая клетка (спора) водарасцей і некаторых грыбоў, якая служыдь для бясполага размнажэння і рассялення.
Утвараецца ў аднаклетачным органе — зоаспарангіі. У адрозненне ад тыповай расліннай клеткі пазбаўлена шчыльнай абалонкі. У многіх водарасцей зааспоры, акрамя храматафору, маюць таксама чырвонае вочка і пульсуючыя вакуолі. У вадзе зааспора перамяшчаецца з дапамогай жгуцікаў, якія праз некаторы час губляе, утварае шчыльную абалонку і развіваецца ў новы арганізм водарасці ці грыба.
У ааміцэтаў зааспоры маюць два жгуцікі — пярэдні пёрысты і кнутападобны задні, што ўласна i служыць для перамяшчэння.
Граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь — узнагарода Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, якая з’яўляецца формай маральнага заахвочвання калектываў устаноў адукацыі, работнікаў арганізацый сістэмы адукацыі Рэспублікі Беларусь, работнікаў рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў і іншых арганізацый, а Грамата — таксама студэнтаў і навучэнцаў устаноў адукацыі.
Палажэнне аб Грамаце Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і Ганаровай грамаце Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь зацвержана пастановай міністэрства ад 18.08.2006 № 82.
Рашэнне аб узнагароджанні Граматай і Ганаровай граматай прымаецца Міністрам адукацыі Рэспублікі Беларусь на падставе прадстаўленняў адпаведна намеснікаў Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь, кіраўнікоў дзяржаўных органаў і арганізацый і хадайніцтваў калектываў работнікаў дзяржаўных органаў і арганізацый, якія аформлены на падставе абмеркавання кандыдатуры ў калектыве работнікаў.
Грамата
Граматай могуць узнагароджвацца работнікі ўстаноў адукацыі і іншых дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных упраўленням адукацыі абласных выканаўчых камітэтаў і камітэту па адукацыі Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, якія былі ўзнагароджаны граматай або ганаровай граматай упраўленняў адукацыі абласных выканаўчых камітэтаў, камітэта па адукацыі Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта; работнікі ўстаноў вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі; работнікі іншых дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных дзяржаўным органам, якія былі ўзнагароджаны граматай або ганаровай граматай гэтых арганізацый; работнікі апарату Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і іншых арганізацый.
Граматай могуць узнагароджвацца работнікі іншых дзяржаўных органаў і арганізацый, якія на працягу многіх гадоў прымалі актыўны ўдзел у навучанні і выхаванні падрастаючага пакалення, умацаванні матэрыяльна-тэхнічнай базы ўстаноў адукацыі, развіцці сістэмы адукацыі.
Работнікам апарату Міністэрства адукацыі, якія ўзнагароджаны Граматай, выплачваецца аднаразовая грашовая прэмія ў памеры трох базавых велічынь. Работнікам дзяржаўных органаў і арганізацый, якія ўзнагароджаны Граматай, выплачваецца аднаразовая грашовая прэмія за кошт сродкаў арганізацыі, якая хадайнічае аб узнагароджанні.
Ганаровая грамата
Ганаровай граматай могуць узнагароджвацца: работнікі ўстаноў адукацыі, падпарадкаваных упраўленням адукацыі абласных выканаўчых камітэтаў і камітэту па адукацыі Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта; работнікі ўстаноў вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі; работнікі іншых дзяржаўных арганізацый, падпарадкаваных дзяржаўным органам; работнікі апарату Міністэрства адукацыі і іншых арганізацый, якія былі ўзнагароджаны Граматай, але не раней чым праз тры гады з дня ўзнагароджання.
Ганаровай граматай узнагароджваюцца за:
Ганаровай граматай могуць узнагароджвацца работнікі іншых дзяржаўных органаў і арганізацый, якія на працягу многіх гадоў прымалі актыўны ўдзел у навучанні і выхаванні падрастаючага пакалення, умацаванні матэрыяльна-тэхнічнай базы ўстаноў адукацыі, развіцці сістэмы адукацыі.
Работнікам апарату Міністэрства адукацыі, якія ўзнагароджаны Ганаровай граматай, выплачваецца аднаразовая грашовая прэмія ў памеры пяці базавых велічынь. Работнікам дзяржаўных органаў і арганізацый, якія ўзнагароджаны Ганаровай граматай, выплачваецца аднаразовая грашовая прэмія за кошт сродкаў арганізацыі, якая хадайнічае аб узнагароджанні.
Нівянік
Нівя́нік (Leucanthemum) — род кветкавых травяністых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Карэнішчавыя шматгадовыя расліны з прамым, граніста-баразновым сцяблом вышынёй 50—100 см. Лісце суцэльнае або перыста-рассечанае, у разетцы. Кветкі ў кошыках, адзіночных, або на канцах галінак. Краявыя кветкі суквеццяў белыя, сярэдзінныя — жоўтыя, трубчастыя. Плод — сямянка.
Арэал і экалогія
Зімаўстойлівыя расліны. Добра растуць на ўрадлівых і добра ўвільготненых глебах на лугах, узлесках, лясных палянах, каля дарог. Размнажаюцца насеннем і вегетатыўна (часткамі карэнішча). Распаўсюджаны ў Еўразіі. Заносныя расліны ў Паўночнай Амерыцы і Новай Зеландыі.
Віды
Некаторыя віды роду Нівянік:
Выкарыстанне
Лекавыя, дэкаратыўныя і меданосныя расліны.
Каржанеўскі
Каржанеўскі — прозвішча.
Шуты
Назву Шуты́ маюць:
Жуль Арман Дзюфор
Жуль Арман Станіслас Дзюфор (Jules-Armand-Stanislas Dufaure; 4 снежня 1798, Сожон — 27 чэрвеня 1881, Рюэй-Мальмезон) — французскі палітык і дзяржаўны дзеяч, тройчы ўзначальваў кабінет міністраў Францыі, член французскай акадэміі (1798—1881).
Жуль Арман Станіслас Дзюфор, будучы адвакатам у Бардо, хутка набыў шырокую вядомасць удзелам у палітычных працэсах.
Абраны ў 1834 годзе ў палату дэпутатаў, ён заняў у ёй значнае месца ў шэрагах цэнтра (tiers parti). У 1839 годзе ўдзельнічаў у кааліцыі супраць кабінета Моле і па зрыньвання яго каля года быў міністрам публічных работ. У гэты кароткі час шмат зрабіў для развіцця чыгуначнай справы.
Пасля рэвалюцыі 1848 гады Дзюфор, абраны ў Устаноўчы сход, быў сябрам камісіі для выпрацоўкі канстытуцыі, а ў кастрычніку быў прызначаны Луі Кавеньяком міністрам унутраных спраў і актыўна падтрымліваў кандыдатуру Кавеньяка на прэзідэнцтва. Займаў тую ж пасаду ў першым кабінеце Напалеона III; быў членам заканадаўчага сходу.
Пасля перавароту 2 снежня некаторы час утрымліваўся пад арыштам.
Вярнуўшыся ў парыжскае адвакацкая саслоўе, быў у 1862—1864 гадах яго старшыной — батоны.
Пасля абвяшчэння трэцяй рэспублікі Дзюфор быў абраны членам нацыянальнага сходу ад пяці дэпартаментаў і займаў пры Цьері пасаду міністра юстыцыі. Пасля падзення Цьера Дзюфор далучыўся да левага цэнтру і актыўна вёў барацьбу з кабінетам Брольи.
У сакавіку 1875 года Дзюфор ізноў быў прызначаны міністрам юстыцыі і прымаў дзейны ўдзел у выпрацоўцы арганізацыі сената і абмеркаванні выбарчых законаў.
Пасля адстаўкі Бюфэ ў сакавіку 1876 года Дзюфор стаў на чале кабінета міністраў. Заснаваў пры міністэрстве юстыцыі «Камітэт замежнага заканадаўства» для перакладу на французскую мову замежных кодэксаў і законаў.
У снежні 1876 года кабінет Жуля Дзюфора упаў па пытанні аб спыненні усялякіх новых пераследаў за дотык да камуне. У тым жа годзе Дзюфор быў абраны незмяняльнай сенатарам. У 1877 годзе ён вёў непрымірымую барацьбу з дзеячамі «coup d 'é tat 16 траўня», а пасля перамогі рэспубліканцаў на агульных выбарах яму даручана было (у снежні 1877 гады) ўтварыць новы кабінет.
З выбраннем Грэві, Дзюфор, у лютым 1879 года, адышоў ад палітыкі.
Чарнейка (вёска)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Мікалай Уладзіміравіч Богдан
Мікалай Уладзіміравіч Богдан (, п. Верасава, Конашскі раён, Архангельская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне аўтамабіле- і трактарабудавання. Доктар тэхнічных навук (1986), прафесар (1989).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1970; аспірантура, 1975). Працаваў на Мінскім трактарным заводзе (1970—1972), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (аўтатрактарны факультэт, у 1976—1994 — прафесар кафедры «Трактары», з 1994 — загадчык кафедры «Гідрапнеўмааўтаматыка і гідрапнеўмапрывад»).
Навуковыя інтарэсы: распрацоўка і канструяванне гідра- і пнеўмасістэм з электроннымі сродкамі кіравання для мабільных машын.
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1996).
Адміністрацыйны падзел Панамы
Панама у адміністрацыйным стаўленні падзяляецца на дзевяць правінцый (provincias, у адзіным ліку — provincia) і тры аўтаномныя вобласці (камарка, comarca indígena).
Яшчэ дзве камаркі ўваходзяць у склад правінцый і такім чынам іерархічна эквівалентныя акругам (distrito).
Шчарбакі
Назву Шчарбакі́ маюць:
Ваен (камуна)
Ваен (Vejen Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 814,36 км², што складае 1,89 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Лік насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 42447 чел. (мужчыны — 21518, жанчыны — 20929; іншаземныя грамадзяне — 1486).
Кваліфікацыя да Мастэрс 2004 (снукер)
Кваліфікацыя да Мастэрс 2004 (2004 Masters Qualifying Event) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 15 па 21 снежня 2003 года ў Прэстаціне, Уэльс. Турнір стаў 15-м розыгрышам кваліфікацыйнага турніра да Мастэрс, які праводзіцца з 1990 года.
Пераможцам турніру стаў Ніл Робертсан, які атрымаў права на выступ на найбуйнейшым запрашальным снукерным турніры.
Нава Кам’янка (Жоўкіўскі раён)
Нава Кам’янка (Нова́ Ка́м'янка) — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Да 2020 года ў складзе Жоўкіўскага раёна.
Плуціна
У астраноміі плуціна завецца транснептунавы аб'ект, чыя арбіта стварае арбітальны рэзананс з арбітай Нептуна ў суадносінах 2:3. Кожны раз, калі плуціна робіць два абароты вакол Сонца, Нептун робіць тры абароты. Назву плуціна атрымалі па назве карлікавай планеты Плутон, які рухаецца па арбіце, якая патрапіла ў гэты рэзананс. Тэрмін мае дачыненне толькі да арбітальнага рэзанансу і не адносіцца да звычайных фізічных характарыстак. Тэрмін ужываецца пры апісанні нябесных целаў памерам менш за Плутон, якія рухаюцца па аналагічных арбітах. У гэты клас уключаны сам Плутон і яго спадарожнікі.
Апроч самага Плутона і яго спадарожніка Харона, першы плуціна, 1993 RO, быў адкрыты 16 верасня 1993 года.
Самыя буйныя плуціна: Плутон, Орк, Іксіён і Хуя.
Тэцііў
Таці́еў ці Тэці́іў  — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Плошча 13,04 км². Насельніцтва 13 312 чал. (1 студзеня 2012).
Нава Скварава
Нава Скварава (Нова́ Скваря́ва) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Злучанае каралеўства Партугаліі, Бразіліі і Алгарві
Заснавана каралём Партугаліі Жуанам VI пасля таго, як той падчас Напалеонаўскіх войнаў бег у Бразілію. Само каралеўства са сталіцай у Рыа-дэ-Жанэйра (Бразілія) было абвешчана толькі ў 1815 годзе, у яго склад акрамя земляў, што належылі партугальскай кароне, былі ўключаны былыя партугальскія ўладанні ў Марока. Злучанае каралеўства было ліквідавана ў 1822 годзе з абвяшчэннем Бразіліяй незалежнасці, але тытул захоўваўся да 1834 года, калі быў зрынуты дон Мігел.
Эдвард Чапскі
Эдвард Ча́пскі (, фальв. Заполле, Слуцкі павет — ) — польскі і расійскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
3 графскага роду Чапскіх, сын Станіслава (памёр 1846) Соф’і з Абуховічаў.
У 1842 паступіў на службу ў Дзяржаўны сакратарыят Каралеўства Польскага, служыў у Пецярбургу і Варшаве. У 1846 асеў у Жамойці, ганаровы куратар школ Расіенскага павета. У час паўстання 1863-64 выконваў загады паўстанцкіх улад. У чэрвені 1863 арыштаваны і прыгавораны да смяротнага пакарання, пасля сасланы ў Сібір, памілаваны. Пачаткова вучыўся ў піярскай школе ў Варшаве, затым працягваў навучанне ў Берліне. З 1842 г. знаходзіўся на дзяржаўнай службе, працаваў у сакратарыяце Каралеўства Польскага ў Пецярбургу. Пасля смерці бацькі пакінуў службу і выправіўся ў замежнае падарожжа. У 1852 г. ажаніўся з Антанінай Рожыцкай, набыў маёнтак Віжуны (Вількамірскі павет) і асеў там. Падтрымліваў кантакты з эмігрантамі, за што да 1856 г. знаходзіўся пад паліцэйскім наглядам. Прымаў актыўны ўдзел у прыгатаваннях да вызвалення сялян ад прыгону.
Не з’яўляўся прыхільнікам паўстання 1863 года. 9 чэрвеня 1863 г. быў арыштаваны ў Вільні за непадпісанне вернападданіцкага адраса, утрымліваўся ў віленскай цытадэлі, затым быў перавезены ў Коўна. Абвінавачваўся ў выкананні пастаноў Нацыянальнага ўрада, за што ў 1864 г. яму вынеслі смяротнае пакаранне, якое рашэннем Аляксандра ІІ было заменена на 8 гадоў цяжкіх работ на заводах (паводле звестак Я. Гейштара — на 12 гадоў). 2 студзеня 1865 г. прыбыў у Краснаярск, адкуль праз некалькі дзён яго адправілі ў Іркуцк, а адтуль у Севаковую. На падставе Маніфеста ад 16 красавіка 1866 г. тэрмін пакарання быў напалову зменшаны. Праз 4 гады атрымаў дазвол перайсці на пасяленне, жыў у Іркуцку, адкуль у 1871 г. выехаў у Самарскую губерню.
Атрымаў дазвол на вяртанне, у 1876 г. знаходзіўся ў маёнтку Сваятычы (Навагрудскі павет), які перайшоў да яго пасля смерці маці. Займаўся гаспадаркай, а таксама апрацоўваў свае ўспаміны, напісаныя ў ссылцы.
Падчашы
Падчашы (роdсzаszу, подчаший - "виночерпий") - ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай першапачаткова памочнік чашніка, затым заняў у іерархіі чыноў больш высокае месца. Яго абавязкам было падаваць напоі да каралеўскага стала (адказваць за асабістую бяспеку першай асобы дзяржавы), таму на гэтую пасаду прызначаліся асабліва адказныя асобы.
Шчаўбініца
Шчаўбі́ніца — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 25 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Кулькі, у басейне ракі Палата.
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,27 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км.
Шчоткіна (Веліжскі раён)
Шчоткіна (Щеткино) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Рудольф Еніш
Рудольф Еніш (Rudolf Jaenisch; нар. ) — нямецка-амерыканскі малекулярны біёлаг і генетык. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2003) і Леапальдзіны (2004). Доктар медыцыны, прафесар Масачусецкага тэхналагічнага інстытута. Лаўрэат найпрэстыжнейшых узнагарод, у прыватнасці прэміі Вольфа па медыцыне (2011), а таксама ўдастоены Нацыянальнага навуковага медаля ЗША (2010).
Піянер у галіне стварэння генетычна мадыфікаваных арганізмаў. У 1974 годзе стварыў генетычна мадыфікаваных мышэй. У 1998 годзе кланаваў мыш.
У 2001 годзе выступіў супраць кланавання чалавека. У апошнія гады працуе над экспрэсіяй генаў, стварэннем эмбрыянальных ствалавых клетак і індукаваных ствалавых клетак.
Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1992).
Шчацінка
Назву Шчаці́нка маюць:
Ясянёўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Спярыжскага сельсавета.
Навэ Сэло (Жоўкіўскі раён)
Навэ Сэло (Нове́ Село́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Дзярэчын
Дзярэ́чын (, Деречин) — аграгарадок у Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Сіпа. Цэнтр Дзярэчынскага сельсавета. Насельніцтва 777 чал. (1993). Знаходзіцца за 13 км на паўночны ўсход ад г.п. Зэльва, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Зэльва; на шашы Гродна — Слонім і на шашы, што злучае вёску з Зэльвай.
Дзярэчын — былое мястэчка гістарычнай Слонімшчыны (частка Наваградчыны), адна з галоўных рэзідэнцый Сапегаў. Некалі шматлікія тутэйшыя гістарычна-культурныя каштоўнасці супольнымі намаганнямі знішчылі або разрабавалі ўлады Расійскай імперыі і бальшавікі.
Гісторыя
Вядомы з 1416 года, калі вялікі князь Вітаўт даў Дзярэчын «за верную службу» пану Копачу, адначасова 10 чалавек «там» (т.б. у Дзярэчыне) вялікі князь даў баярыну Дрэмуцю. Пазней маёнтак Дрэмуця вядомы як сяло Котчын або Кочын, з удавой яго сына Васіля Дрэмуцевіча ажаніўся пісар гаспадарскі Васіль Паўлавіч, якому вял.кн. Казімір пацвердзіў гэтае уладанне, да 1508 года ім валодаў сын Васіля Паўлавіча — таксама пісар гаспадарскі Нікольскі Васілевіч, які ўзяў удзел у мецяжы Глінскіх і Кочын быў канфіскаваны, а затым нададзены Сямёну Палазовічу. Дзярэчын пасля смерці ў 1501 годзе Яцкі Копача адыйшоў яго сястры Ганне, жонцы князя Міхаіла Сангушкі. Тым часам у Дзярэчыне вядома царква Святога Спаса. З 1510 года Дзярэчын стаў агульнай ўласнасцю дзяцей Ганны — князя Андрэя Сангушкі і дзвюх яго сёстраў, жонак князёў Сямёна Адзінцэвіча і Іван Палубінскага, а затым іх нашчадкаў.
У 1537 годзе Дзярэчын атрымаў статус мястэчка. У 1540 годзе частку маёнтка ў Сангушкаў выменялі Вішнявецкія. Паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў, у складзе Слонімскага павета Наваградскага ваяводства. 3 1570-х да 1603 года частка маёнтка, якая раней належала Адзінцэвічам была ва ўладанні Валовічаў і Нарбутаў. У 1599 годзе Палубінскія выдкупілі ў Вішнявецкіх іх частку. У гэты час у Дзярэчыне 42 двары.
У 1603 годзе Гальшка Нарбут запісала сваю частку Дзярэчына сыну — Самуэлю Валовічу. У 1609 годзе адзінымі ўдальнікамі мястэчка (62 двары) сталі Палубінскія. У 1618 годзе пісар слонімскі земскі Канстанцін Палубінскі заснаваў у Дзярэчыне Успенскі касцел і кляштар дамініканцаў, пры якім адкрыліся школа, бібліятэка і шпіталь. Станам на 1646 год у мястэчку было 72 двары. У 1685 годзе Дзярэчын перайшоў да Сапегаў і стала адной з іх галоўных рэзідэнцый.
Інфраструктура
У Дзярэчыне працуюць сярэдняя школа, лякарня, дом культуры.
О Канада
«О КАНАДА» (O Canada; Ô Canada) — дзяржаўны гімн Канады. Паколькі і англійская і французская мовы з'яўляюцца ў Канадзе дзяржаўнымі, існуюць дзве афіцыйныя версіі гімну. Аўтар музыкі гімну — кампазітар Калікса Лавале, які напісаў яе ў 1880 на французскія вершы паэта і суддзі Сэра Адольфа-Базіля Руцье па замове тагачаснага лейтэнант-губернатара Квебеку.
Песня "О Канада" была ўпершыню перакладзеная на англійскую мову ў 1906. У 1908 з'явілася версія, якую напісаў паэт і суддзя Роберт Стэнлі Вайр. Гэтая версія, якая з'яўляецца не перакладам, а пераказам французскага арыгіналу, лягла ў аснову сённяшняй англійскай версіі гімну, зацверджанага законам у 1980.
"О Канада" атрымала статус дзяржаўнага гімну Канады 1 ліпеня 1980.
Вайле (камуна)
Вайле (Vejle Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 1066,17 км², што складае 2,47 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Лік насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 104933 чел. (мужчыны — 52152, жанчыны — 52781; іншаземныя грамадзяне — 4464).
NGC 4205
NGC 4205 (іншыя абазначэнні — UGC 7258, MCG 11-15-38, ZWG 315.27, IRAS12125+6403, PGC 39143) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кузняцоўскі раён
Кузняцо́ўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскай акругі БССР у 1924—1927 гадах. Цэнтр — горад Віцебск. Назва раёна — ад вёскі Кузняцова (сучасны Віцебскі раён).
29 кастрычніка 1924 года Лосвідскі раён перайменаваны ў Кузняцоўскі, цэнтр раёна перанесены ў горад Віцебск. Раён уключаў 10 сельсаветаў: Бараўлянскі, Віцебскі, Даўжанскі, Дражнаўскі, Заронаўскі, Лятчанскі (Вялікалятчанскі), Мікалаёўскі, Міхалёўскі, Старасельскі, Шніцінскі. 21 жніўня 1925 года Дражнаўскі сельсавет перайменаваны ў Курынскі, Шніцінскі — у Кабішчанскі. 26 сакавіка 1927 года раён скасаваны, сельсаветы перададзены Віцебскаму раёну.
Хрыстафор Абросімаў
Хрыстафо́р Абро́сімаў — ювелір 17 ст. Выхадзец з Беларусі. Працаваў у Сярэбранай палаце Маскоўскага Крамля. У 1660—1664 гадах па асабістым загадзе цара рабіў «усялякія сярэбраныя суды і царкоўныя кадзілы».
Акапы (Жоўкіўскі раён)
Акапы (Окопи́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ястраб-1
Ястраб-1 (Ястреб-1) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Какшэтаў (аэрапорт)
Міжнародны аэрапорт Какшэтаў (Халықаралық Көкшетау Әуежайы) — міжнародны аэрапорт размешчаны за 12,5 км ад Какшэтаў, Казахстан.
Прыманыя тыпы ПС
Airbus A319, Airbus A320, Airbus A321, Boeing 737-500(-800), Boeing 757-200 і інш. тыпы ПС 3-4 класа, верталёты ўсіх тыпаў. Класіфікацыйная колькасць УПП (PCN) 50/F/С/Y/T.
Аліярныкы
Аліярныкы (Олія́рники) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Дзяйкоўскае
Дзяйко́ўскае — возера ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, за 2 км на паўночны захад ад паўночна-заходняй ускраіны Віцебска, за 0,5 км на ўсход ад вёскі Пракуды, у басейне ракі Ужніца.
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,67 км.
Аксель Ульрых
Аксель Ульрых (Axel Ullrich; нар., Любань) — нямецкі анколаг, адзін з заснавальнікаў біятэхналогій. Член Леапальдзіны (2000) і Венгерскай АН (2013), кіраўнік аддзела малекулярнай біялогіі Інстытута біяхіміі імя Макса Планка. Адзін з распрацоўшчыкаў трастузумабу. Яго працы таксама паслужылі з’яўленню хумуліну і сунітынібу.
Біяграфія
Вывучаў біяхімію ў Цюбінгенскім універсітэце. У 1975 годзе атрымаў доктарскую ступень па малекулярнай генетыцы ў Гайдэльбергскім універсітэце. З’яўляўся постдокам у Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Францыска (1975—1977), пасля чаго ў 1978 годзе паступіў даследчыкам у Genentech там жа ў Сан-Францыска (працаваў да 1988 года). З 1988 года ўзначальвае аддзел малекулярнай біялогіі Інстытута біяхіміі імя Макса Планка. Адначасова з 2004 па 2007 гады даследчы дырэктар праекта Singapore Oncogenome (SOG). Сузаснавальнік трох біятэхналагічных кампаній: SUNGEN Inc. (ЗША, 1991), U3 Pharma AG (Германія), Axxima Pharmaceuticals AG (Германія). Ганаровы прафесар Second Military Medical University (Кітай) і Цюбінгенскага ўніверсітэта. Замежны ганаровы член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2005), член Акадэміі Амерыканскай асацыяцыі даследаванняў раку (2014) і EMBO.
Аляксандр Лявіцкі
Аляксандр Лявіцкі (нар. ) — ізраільскі біяхімік, прафесар біяхіміі ў Яўрэйскім універсітэце Іерусаліма.
Аксель Ульрых
Біяграфія
Апублікаваў больш за 450 артыкулаў у міжнародных часопісах і цытаваўся больш за 50 тыс. разоў, з’яўляючыся адным з найбольш цытуемых навукоўцаў у свеце.
Уладзімір Іванавіч Кузьменка
Уладзімір Іванавіч Кузьменка (, в. Хватаўка, ) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2008). Дацэнт (2001). Даследуе гісторыю Беларусі перыяду Другой сусветнай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і служачых. Скончыў гістарычны факультэт БДУ (1975). Найбольшы ўплыў на фарміраванне яго гістарычнага светапогляду аказалі Л. С. Абецэдарскі і А. Ф. Юдзянкоў. У 1988 абараніў кандыдацкую дысертацыю «Участие советской интеллигенции в партизанском движении в Белоруссии (1941—1944 гг.)» (нав. кіраўнік к.г.н. Э. Ф. Языковіч). З 1975 па 1979 працаваў настаўнікам у Эсьмонской СШ Бялыніцкага раена, з 1979 па 1986 малодшы навуковы супрацоўнік, з 1986 па 1989 навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі НАН Беларусі, пазней старшы навуковы супрацоўнік аддзела ваеннай гісторыі і міждзяржаўных адносін ІГ НАН Беларусі. Ад 2007 загадчык Цэнтра гісторыі постіндустрыяльнага грамадства Інстытута гісторыі НАН Беларусі. У 2008 у дысертацыйным савеце пры ІГ НАН Беларусі абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Интеллигенция Беларуси в Великой Отечественной войне (1941—1945 гг.)».
Шчукі
Назву Шчу́кі маюць:
Канстанцін Яўхімавіч Бялецкі
Канстанцін Яўхімавіч Бялецкі (, в. Лунна Гродзенскага павета, цяпер Мастоўскі раён — ) — урач, беларускі грамадска-палітычны дзеяч. Трымаў прыватную практыку па скурна-венерычных захворваннях. Грамадска-палітычны дзеяч.
Ваенная служба
Ваенны ўрач: малодшы ўрач 102 палка, малодшы ардынатар вайсковага лазарэта. З кастрычніка 1912 года сябра Гродзенскага таварыства прыхільнікаў ваенна-санітарных ведаў, на адным з пасяджэнняў якога выступіў з рэфератам «Пірагоў як анатам і навукова-грамадскі дзеяч». Аўтар некралога памяці гродзенскага гісторыка Я. Арлоўскага ў снежні 1913 года. Выкладаў на курсах па падрыхтоўцы сясцёр-міласэрнасці для таварыства Чырвонага Крыжа.
Пасля вайны
Ардынатар венерычнага аддзела пры гродзенскім гарадскім шпіталі (1918—1926). Калі Канстанцін Бялецкі атрымліваў пашпарт польскага грамадзяніна, то адмовіўся называцца палякам і ў радку пра нацыянальную прыналежнасць напісаў «беларус». 16 студзеня 1919 года быў прызначаны ўрачом Першага беларускага палка ў Гродне. У той жа дзень выступіў на адкрыцці беларускага клуба «Наша хатка» («Беларуская хатка»), старшынёй часовага праўлення якога ён з’яўляўся. Пры гэтым вядома, што К. Бялецкі прылюдна прызнаваўся, што беларускай мовы не ведае, а на сабраннях гэтага таварыства прасіў дазволу гаварыць па-руску.
Быў сябрам Гродзенскай губернскай гарадской управы, пасля — Беларускага нацыянальнага камітэта ў Гродне (з 28 сакавіка 1920 віцэ-старшыня). У якасці прадстаўніка БНК удзельнічаў 21 студзеня 1919 года ў паседжанні аргкамітэту па скліканні Краёвага беларускага з’езду Гродзеншчыны. Як прадстаўнік беларускіх сацыялістаў удзельнічаў у выбарах у гарадскую Раду 27 лютага 1919 года. 4 красавіка 1919 года быў кааптаваны ў склад Літоўскай Тарыбы.
З дзённіка А. Луцкевіча, які неаднаразова гасціў у хаце К. Бялецкага ў студзені 1919 года:
Летам 1919 года арыштаваны польскімі ўладамі. На перавыбарах Гродзенскага БНК 28 сакавіка 1920 года быў адзіным з кандыдатаў, каго абралі ў новы склад камітэта аднагалосна. Падчас панавання савецкай улады ў Гродна летам 1920 года хаваў у вайсковым шпіталі польскага афіцэра. З’яўляўся апекуном Гродзенскага беларускага прытулку. Між іншым, у канцы 1921 года даглядаў хворую Станіславу Буйло. У 1922 годзе беспаспяхова вылучаўся ад блока № 16 — нацыянальных меншасцей на выбарах у Сенат па пятай акрузе (Беласток). У рапарце польскай паліцыі за лістапад 1924 года К. Бялецкі ўзгадваўся ў якасці аднаго з найбольш актыўных прадстаўнікоў беларускай «нацыянальнай плыні» ў Гродне.
Сям’я
У 1902 годзе ажаніўся з Валянцінай Кемарскай, дачкой доктара К. Кемарскага (арыштавана па ілжывым абвінавачанні ў супрацоўніцтве з акупантамі, загінула пасля 1944 года ў ГУЛАГу ).
Дом
У 1913 годзе Канстанцін Бялецкі пабудаваў уласны дом у Гродне (сучасны адрас вул. Акадэмічная, 13). Будынак быў аднапавярховым, з бляшаным дахам і меў два ўваходы. Праз адзін з вуліцы прыходзілі пацыенты, а праз другі — жыхары дома.
Аплітна
Аплітна (Оплі́тна) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Герхарт Гаўптман
Герхарт Ёган Роберт Гаўптман (Gerhart Johann Robert Hauptmann;  — ) — нямецкі драматург. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1912). Прэмія прысуджана «найперш у прызнанне плённага, шматстайнага і выдатнага ўнёску ў вобласць драматычнага мастацтва».
Пераклады на беларускую
Драму «Затанулы звон» (у аўтарскім перакладзе "Затонуты звон") на беларускую пераклала Наталля Арсеннева.
Ястраб-2
Ястраб-2 (Ястреб-2) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 4206
NGC 4206 (іншыя абазначэнні — IC 3064, IRAS12127+1318, UGC 7260, ZWG 69.104, MCG 2-31-66, VCC 145, PGC 39183) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вардэ (камуна)
Вардэ (Varde Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 1245,66 км², што складае 2,89 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Лік насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 50125 чел. (мужчыны — 25324, жанчыны — 24801; іншаземныя грамадзяне — 2029).
Люблінскае ваяводства
Люблінскае ваяводства — адно з 16 ваяводстваў Польшчы. На ўсходзе яно мяжуе з Украінай і Беларуссю, на поўначы з Падляскім і Мазавецкім ваяводствамі, на захадзе з Свентакшыскім, а на поўдні з Падкарпацкім.
Люблінскае ваяводства займае тэрыторыю 25 122 км² і складаецца з 24 паветаў. Насельніцтва — каля 2,2 млн чалавек (2013). Самыя вялікія гарады Любліншчыны: Люблін (360 000 жыхароў), Хэлм (72 600 жыхароў), Замасць (69 000 жыхароў), Бяла Падляска (59 000 жыхароў), Пулавы (55 000 жыхароў).
Шчыліны Кірквуда
Шчыліны Кірквуда — гэта пэўныя вобласці ў поясе астэроідаў, якія ствараюцца рэзанансным уплывам Юпітэра. У гэтых абласцях астэроіды практычна адсутнічаюць.
Справа ў тым, што астэроіды «аддаюць перавагу» радзей сустракацца з Юпітэрам, пазбягаючы тых арбіт, на якіх такія збліжэння могуць адбывацца рэгулярна. Астэроіды не могуць доўгі час існаваць на такіх арбітах, так як з-за гравітацыйнага ўплыву Юпітэра гэтыя арбіты становяцца нестабільнымі. У выніку некаторыя вобласці поясу астэроідаў амаль не запоўненыя — гэта так званыя шчыліны або люкі Кірквуда. А ў іншых вобласцях колькасць астэроідаў, наадварот, рэзка ўзрастае.
У 1866 годзе амерыканскі астраном Дэніэл Кірквуд упершыню прадказаў існаванне шчылін у размеркаванні перыядаў кручэння астэроідаў і ў размеркаванні вялікіх паўвосяў іх арбіт. Кірквуд вызначыў, што астэроіды пазбягаюць тых перыядаў, якія знаходзяцца ў простых цэлалікавых суадносінах з перыядам звароту Юпітэра вакол Сонца, напрыклад, 1:2, 1:3, 2:5 і т. п. Пад дзеяннем гравітацыйнага ўплыву Юпітэра астэроіды змяняюць арбіту і выкідваюцца з гэтай вобласці прасторы.
Так, напрыклад, ёсць вельмі мала астэроідаў з вялікай паўвоссю 2,5 а. е. і перыядам 3,95 года, у іх на тры абарачэння вакол Сонца прыпадае адзін абарот Юпітэра. Адпаведна рэзананс з Юпітэрам будзе складаць 3:1. Такі астэроід будзе збліжацца з Юпітэрам на мінімальна магчымую адлегласць значна часцей, чым іншыя астэроіды, якія знаходзяцца на звычайных не рэзанансных арбітах, а менавіта праз кожныя 3 абароту. З прычыны гэтага, ён будзе рэгулярна адчуваць на сабе моцнае гравітацыйнае ўзаемадзеянне гэтай планеты, з-за чаго эксцэнтрысітэт арбіты рэзанансных астэроідаў пад дзеянне гравітацыі планеты-гіганта будзе паступова ўзрастаць, прычым значна хутчэй, чым у іншых астэроідаў, у выніку чаго астэроід у рэшце рэшт выкідваецца з такой арбіты і пераходзіць на больш стабільную.
Больш слабыя рэзанансы, пры якіх збліжэння адбываюцца менш часта, прыводзяць да паступовага памяншэння колькасці астэроідаў, пачынаючы з найбольш дробных. Максімальныя жа канцэнтрацыі астэроідаў (пік на гістаграме) часцяком адпавядае арбітах, на якіх звяртаюцца некаторыя буйныя астэроіднага сямейства.
Размеркаванне Кірквуда ўяўляюць сабой найбольш наглядны выпадак арбітальнага рэзанансу, аналагічны падзелу Касіні ў кальцавой сістэме Сатурна.
Зусім нядаўна было выяўлена параўнальна невялікі лік астэроідаў з высокім эксцэнтрысітэтам, арбіты якіх ляжаць у вобласці Кірквуда. Прыкладамі такіх астэроідаў з’яўляюцца сямейства Алінды і сямейства Гріква. Арбіты гэтых астэроідаў павольна, але няўмольна павялічваюць свой эксцэнтрысітэт з-за занадта частых збліжэнняў з Юпітэрам і ў канчатковым выніку праз некалькі дзесяткаў мільёнаў гадоў будуць выкінутыя гравітацыяй планеты-гіганта за межы гэтай вобласці.
Рэзанансы
У адпаведнасці з трэцім законам Кеплера можна разлічыць рэзанансы паміж некаторымі арбітамі астэроідаў і Юпітэрам.
Правёўшы адпаведныя разлікі можна ўсталяваць найбольш вядомыя шчыліны Кірквуда (гл. дыяграму), размешчаныя на наступных сярэдніх арбітальных радыусах:
Больш слабыя рэзанансныя арбіты, якія таксама можна знайсці на карце:
Сяргей Аляксандравіч Карніленка
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў віцебскім «Лакаматыве-96», пасля перабраўся ў мінскае «Дынама». У 2003 годзе замацаваўся ў аснове і стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату, пасля чаго перайшоў у кіеўскае «Дынама».
У 2008 годзе ўпершыню апынуўся ў чэмпіянаце Расіі. Спачатку паспяхова гуляў за «Том», пасля чаго быў куплены санкт-пецярбургскім «Зенітам». Некаторы час, з-за траўмы асноўных ігракоў, выступаў у якасці асноўнага нападніка «Зеніта», пасля стаў аддавацца ў арэнды. Сярод іншага, у першай палове 2011 года паспеў згуляць у англійскай Прэм’ер-лізе за «Блэкпул», які па выніках сезона 2010/11 страціў месца ў вышэйшым англійскім дывізіёне.
У жніўні 2011 года перайшоў у расійскі клуб «Крылы Саветаў» з Самары, з якім заключыў кантракт да 2014 года.
У лютым 2021 года быў заяўлены за «Крылы Саветаў» у Першынстве ФНЛ, каб згуляць свой развітальны матч. 8 мая 2021 года выйшаў на замену на 82-й хвіліне матча з «Краснадарам-2», а на 84-й хвіліне забіў гол, усталяваўшы канчатковы лік 6:0.
У студзені 2023 года атрымаў трэнерскую ліцэнзію катэгорыі Pro.
Міжнародная кар’ера
Гуляў у моладзевай зборнай Беларусі. У нацыянальнай зборнай дэбютаваў 20 жніўня 2003 года ў таварыскім матчы супраць Ірана. З 2005 года стаў трывала выступаць у зборнай, у 2009—2010 гадах быў асноўным нападнікам, які выхадзіў у стартавым складзе.
У 2012 годзе выступаў за алімпійскую зборную Беларусі на Алімпійскіх гульнях у Лондане, быў асноўным нападнікам.
У маі 2017 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры ў зборнай Беларусі.
Шыманшчына
Назву Шыма́ншчына маюць:
Панчышчыны
Панчышчыны (Панчи́шини) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ляхава (Веліжскі раён)
Ляхава (Ляхово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Бекім Балай
Бекім Балай (Bekim Balaj; нар., Шкодэр) — албанскі футбаліст, нападнік шкодэрскай «Влазніі» і нацыянальнай зборнай Албаніі.
Папірня (Жоўкіўскі раён)
Папірня (Папі́рня) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Клімавічы
Клі́мавічы (афіц. транс.: Klimavičy) — горад у Магілёўскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Клімавіцкага раёна. За 124 км ад Магілёва. Чыгуначная станцыя на лініі Орша—Унеча. Звязаны аўтадарогамі з Крычавам, Касцюковічамі, Хоцімскам. Насельніцтва 16 346 чал. (2017).
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў XIV ст. ў адным з дакументаў, звязаных з родам дваран Асмалоўскіх. З пачатку XVII ст. паселішча ў Мсціслаўскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1626 г. тут заснаваны манастыр дамініканцаў. З 1720 г. належаў Бялецкім, з 1758 г. — Галынскім. З 1772 г., у выніку 1-га падзелу Рэчы Паспалітай, у складзе Расійскай імперыі.
З 1777 г. горад, цэнтр павета у 1781 г. атрымаў герб. У 1804 г. ў Клімавічах знойдзены самы буйны на тэрыторыі Беларусі скарб антычных манет. У 1850-я гады ў горадзе дзейнічала 3 гарбарні, 5 пачатковых навучальных устаноў, бібліятэка, бальніца, аптэка. У 1883 г. пачалі дзейнічаць тытунёвае, у 1897 г. спіртаачышчальнае прадпрыемствы. На тракце Орша-Клімавічы-Касцюковічы была паштовая станцыя. У 1883 г. адкрыта бальніца і аптэка. У 1904 г. ў горадзе было 718 дамоў (18 вуліц, 6 завулкаў, 2 плошчы), 21 дробнае прадпрыемства, бальніца, аптэка, друкарня, фатаграфія, бібліятэка, чытальня, 8 тракціраў і чайных, 9 заезных дамоў, жаночая і мужчынская гімназіі, 4 вучылішчы. У пачатку XX ст. ў горадзе пачалі працаваць электрастанцыя, кінатэатр, пошта, гасцініца, аптэка, народны дом.
У лістападзе 1917 г. у горадзе ўстаноўлена савецкая ўлала. З ліпеня 1924 да 1927 гг. цэнтр Калінінскай акругі. У 1925—1926 гг. выдавалася акруговая газета «Наш працаўнік». З 1927 г. цэнтр раёна. У 1929—1930 гг. праз Клімавічы пракладзеная чыгунка. 5 мая 1932 г. створаны ветэрынарны тэхнікум. З 10 жніўня 1941 да 28 верасня 1943 гг. горад акупіраваны нямецкімі войскамі, якія загубілі каля 800 чал. Падчас акупацыі дзейнічала Клімавіцкае камсамольска-маладзёжнае падполле.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Гасцініца «Дружба».
Культура і адукацыя
Клімавіцкі краязнаўчы музей. Клімавіцкі дзяржаўны аграрны каледж. З 2001 у горадзе праводзіцца Міжнародны фестываль дзіцячай творчасці «Залатая пчолка».
NGC 4207
NGC 4207 (іншыя абазначэнні — UGC 7268, MCG 2-31-69, ZWG 69.107, VCC 152, IRAS12129+0951, PGC 39206) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пэрэмыўкы
Пэрэмыўкы (Переми́вки) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Кертэмінэ (камуна)
Кертэмінэ (Kerteminde Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 205,85 км², што складае 0,48 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 23630 чал. (мужчыны — 11732, жанчыны — 11898; іншаземныя грамадзяне — 722).
Энгана
Энгана (Enggano) — востраў у Індыйскім акіяне. Уваходзіць у склад Інданезіі. Плошча — 397 км². Насельніцтва (2012 г.) — 3600 чал.
Геаграфія
Востраў Энгана знаходзіцца ў 130 км на паўднёвы захад ад Суматры, у 518 км ад Джакарты і ў 9506 км ад Мінска. Мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваўся ў выніку субдукцыі (напаўзання акіянічных пліт, гл. Тэктоніка пліт). Знаходзіцца ў зоне сейсмічнай актыўнасці.
Берагі нізінныя, пакрытыя пясчанымі пляжамі, балотамі і мангравымі лясамі, месцамі атачаюцца каралавым рыфам. У цэнтральнай частцы вылучаюцца ўзгоркі (да 281 м). Даволі шмат рэк.
Клімат трапічны, вельмі вільготны. Сезон мусонаў цягнецца з мая да кастрычніка.
На Энгана захаваліся першародныя трапічныя лясы, якія нават ў наш час займаюць значныя тэрыторыі. Іх насяляюць шматлікія птушкі, яшчаркі, змеі, буйвалы і эндэмічныя пацукі.
Гісторыя
Доўгі час ісукул жылі ў адноснай ізаляцыі ў цэнтральнай частцы вострава, дзе клімат больш прыдатны, чым на ўзбярэжжы. Толькі ў XVII — XVIII стст. яны пачалі карыстацца металамі і тканінамі, якія трапілі на востраў у выніку гандлю з вонкавым светам.
Еўрапейскімі першаадкрывальнікамі лічацца галандцы (1596 г.), хаця за востравам замацавалася назва партугальскага паходжання (engano «памылка»). У XVII ст. востраў фармальна далучаны да валоданняў Нідэрландаў. У 1645 г. галандцы захапілі 82 тубыльцы ў рабства. Сталыя кантакты паміж абарыгенамі і еўрапейцамі пачаліся з 1771 г., калі на востраве высадзіліся прадстаўнікі Брытанскай Ост-Індскай кампаніі.
У кан. XIX ст. насельніцтва Энгана значна скарацілася ў выніку эпідэміі і цунамі пасля вывяржэння вулкана Кракатау. Галандскія ўлады даслалі на востраў медыцынскую дапамогу і стымулявалі перасяленне выжылых на Суматру. Акрамя таго, сярод астравіцян пачалі працу хрысціянскія місіянеры.
У 1945 г. востраў увайшоў у склад Інданезіі. У 1961 г. на Энгана быў створаны рэабілітацыйны цэнтр для маладых правапарушальнікаў з Явы. Іх колькасць у 6 разоў перавышала мясцовае насельніцтва. Нявольныя перасяленцы стварылі рысавыя палеткі, што палепшыла забяспечанасць астравіцян харчам. Некаторыя з іх пасля заканчэння тэрміну зняволення заставаліся на востраве.
У 2011 г. урадавыя структуры Інданезіі абвясцілі аб планах будаўніцтва на Энгана касмадрома, што, аднак, выклікала пратэсты мясцовых уладаў.
Інфраструктура
Энгана ўяўляе сабою адзіную адміністрацыйную акругу, якая ўваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Бенгкулу. Паміж востравам і портам Бенгкулу маецца паромная сувязь.
Налічваецца каля 17 буйных вёсак, якія месцяцца пераважна на ўзбярэжжы. Унутраны транспарт развіты слаба. Кантакты паміж вёскамі найчасцей здзяйсняюцца на лодках па моры. Мясцовая эканоміка заснавана на сельскагаспадарчай вытворчасці.
Культура
Каля 40 — 60 % насельнікаў Энгана складаюць карэнныя жыхары ісукул. Яны размаўляюць на асобнай энганскай мове і маюць своеасаблівыя культурныя традыцыі.
У мінулым ісукул займаліся рыбалоўствам, вырошчваннем садавіны і гародніны, паляваннем. Яны падзяляліся на 5 буйных матрылакальных родаў суку. Жанчыны займалі пачэснае становішча, лічыліся галоўнымі ўладальнікамі зямлі і перадавалі яе па спадчыне толькі дачкам. Вылучаліся жанчыны-правадыры экаахуой і мужчыны-правадыры экапу. Як правіла, яны былі сваякамі, але не абавязкова мужам і жонкай. У рэлігіі дамінаваў культ продкаў. Рытуальны змест меў мурашыны танец. Іскукул будавалі хаціны на палях, што знешнім выглядам нагадвалі пчаліныя вуллі. Гэта былі каркасныя канструкцыі без сценак з дахам-буданом, якія добра вытрымлівалі моцныя цыклоны.