cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Экстэнсіўная сельская гаспадарка
Экстэнсіўны спосаб вядзення сельскай гаспадаркі — гэта павелічэнне колькасці прадукцыі без якаснага росту (павелічэння ўраджайнасці). Часцей за ўсё, за кошт пашырэння пасяўных плошчаў. Гэта сістэма вядзення сельскай гаспадаркі без асаблівых капіталаўкладанняў на адзінку зямельнай плошчы, якая характарызуецца слабым ужываннем тэхнікі, дрэннай апрацоўкай зямлі і, адпаведна, нізкімі ўраджаямі.
Інтэнсіўная сельская гаспадарка, наадварот, мяркуючы распрацоўцы і прымяненню новых тэхналогій у апрацоўцы зямлі і вывядзенні новых, больш ураджайных сартоў (селекцыя, ГМА), імкнецца павялічыць колькасць прадукцыі на той жа плошчы (ураджайнасць).
Экстэнсіўны спосаб вядзення сельскай гаспадаркі быў, напрыклад, адной з прычын хуткага пашырэння каланіяльных уладанняў Расіі ў Сібіры і на Далёкім Усходзе: сяляне сыходзілі ўсё далей і далей на ўсход у пошуках новай зямлі, а за імі ішлі чыноўнікі і дзяржава.
Джым Джармуш
Джэ́ймс Ро́берт Джа́рмуш (James Robert Jarmusch, ; нар. ) — амерыканскі, , , , мантажор і кампазітар. Шматразовы ўдзельнік Канскага кінафестывалю.
Тканкавая вадкасць
Тканкавая вадкасць — пазаклетачная вадкасць, што запаўняе міжклетачныя прасторы ў тканках і органах жывёл і чалавека. Адцякае з органаў у лімфатычныя сасуды і ператвараецца ў лімфу. Утрымлівае прадукгы абмену рэчываў і рэчывы, якія паступаюць з крыві. Складае 26,5% масы цела чалавека, каля 45% вады ў арганізме, разам з крывёй і лімфай утварае ўнутранае асяроддзе арганізма.
Свята-Пакроўская царква (Дзедзіна)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Дзедзіна Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
На могілках. Пабудавана ў XIX ст. з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана кубападобным зрубам пад шатровым дахам, завершаным цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Па падоўжнай планіровачнай восі далучаны ніжэйшыя прамавугольныя ў плане прытвор і апсіда. Побач пастаўлена драўляная званіца народна-этнаграфічнай трактоўкі: двух'яруснае чатырохграннае збудаванне пад шатровым пакрыццём; ніжні ярус вертыкальна ашаляваны, верхні — адкрыты, каркаснай канструкцыі.
Мышачная тканка
Цяглі́цавая тка́нка, або Цяглі́чная тка́нка, або Мы́шачная тка́нка, або Му́скульная тка́нка (textus muscularis) — тып тканкі, што ўтворана выцягнутымі мышачнымі клеткамі або мышачнымі валокнамі.
Характэрнай асаблівасцю мышачных валокнаў з'яўляецца наяўнасць у іх цытаплазме некалькіх ядраў. I мышачныя валокны, і мышачныя клеткі маюць у цытаплазме ўпарадкаваныя танюткія бялковыя ніці, якія забяспечваюць іх скарачэнне.
Адрозніваюць тры віды мышачнай тканкі: гладкую, папярочнапаласатую шкілетную і папярочнапаласатую сардэчную.
Гладкая (нясчэрчаная) мышачная тканка знаходзіцца ў сценках полых унутраных органаў (страўніка, кішэчніка і інш.) і крывяносных сасудаў. Яна складаецца з падоўжаных, завостраных на канцах клетак з адным ядром. Скарачаецца гладкая мышачная тканка міжвольна, без удзелу свядомасці.
Папярочнапаласатая шкілетная мышачная тканка прадстаўлена мнагаядзернымі мышачнымі валокнамі. У састаў мышачнага валакна ўваходзяць тоўстыя і тонкія бялковыя ніці. 3 прычыны іх неаднолькавай святлопраламляльнай здольнасці мышачныя валокны здаюцца папярочна счэрчанымі (адсюль іх назва). Папярочнапаласатая шкілетная мышачная тканка адрозніваецца ад гладкамышачнай тканкі не толькі будовай. Скарачэнні шкілетных мышцаў кантралююцца свядомасцю і забяспечваюць рух адных частак цела адносна другіх, перамяшчэнне арганізма ў прасторы, а таксама ажыццяўленне мімічных рэакцый.
Папярочнапаласатая сардэчная мышачная тканка складаецца з мышачных валокнаў, паміж якімі маюцца спецыяльныя кантакты. Яны забяспечваюць вельмі хуткую перадачу ўзбуджэння ад адной клеткі да другой. Сардэчная мышца, як і гладкая мышачная тканка, скарачаецца міжвольна. Але ў залежнасці ад стану арганізма і характару работы, якая выконваецца, сіла яе скарачэнняў можа павялічвацца або змяншацца.
Паўфабрыкат
Паўфабрыкат адначасова з'яўляецца прадметам працы і прадуктам працы. Як прадмет працы, паўфабрыкат можа быць прадметам спажывання, у тым ліку — сыравінай. Як прадукт працы паўфабрыкат з'яўляецца вынікам працы.
Адрозніваюць паўфабрыкаты ўласнай вытворчасці і тыя, якія атрымліваюць з іншых кампаній (пакупныя). Да пакупных паўфабрыкатаў адносяцца вырабы, якія паходзяць у выніку вытворчай кааперацыі. Напрыклад, на машынабудаўнічых заводах да іх ставяцца адліўкі, пакоўкі, дэталі і вузлы машын, якія паступаюць са спецыялізаваных металургічных і машынабудаўнічых заводаў.
Загародскі сельсавет
Загаро́дскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Камень (да 19 чэрвеня 1984 года — вёска Пагост-Загародскі).
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лагішынскага раёна Пінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Пагост-Загародскі. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Багданаўскага сельсавета. 8 сакавіка 1960 года ў склад Навадворскага сельсавета перададзена вёска Вяз. Пасля скасавання Лагішынскага раёна 25 снежня 1962 года сельсавет увайшоў у склад Пінскага раёна, вёска Багданаўка перададзена ў склад Лунінецкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 5 населеных пунктаў. 26 жніўня 2014 года ў склад сельсавета з Навадворскага сельсавета вернута вёска Вяз.
IC 2457
IC 2457 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Рак.
Бальшое Закусцішча
Бальшое Закусцішча (Большое Закустище) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Ева Кайлі
Ева Кайлі (Εύα Καϊλή; 28 кастрычніка 1978, Салонікі, Грэцыя) — грэчаскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Належала да Усегрэчаскага сацыялістычнага руху (ПАСОК). У студзені-снежні 2022 года была адным з чатырнаццаці віцэ-старшыняў Еўрапейскага парламента. Былая тэлевядучая, дэпутат Еўрапейскага парламента з 2014 года.
Ранні перыяд жыцця
Вывучала архітэктуру і грамадзянскае будаўніцтва ва Універсітэце Арыстоцеля ў Салоніках. Працягнула навучанне ва Універсітэце Пірэя, дзе атрымала ступень магістра ў галіне міжнародных і еўрапейскіх адносін. У 2004—2007 гадах працавала тэлевядучай. З 2014 года вучыцца ў аспірантуры ў галіне міжнароднай эканамічнай палітыкі ва ўніверсітэце.
Палітычная дзейнасць
Падчас працы ў парламенце Грэцыі была членам наступных парламенцкіх камітэтаў: Пастаяннага камітэта па справах культуры і адукацыі, Пастаяннага камітэта па нацыянальнай абароне і замежных справах і спецыяльнага Пастаяннага камітэта грэкаў замежжа. Таксама была членам грэчаскай дэлегацыі ў Парламенцкай асамблеі чарнаморскага эканамічнага супрацоўніцтва (ПАЧЭС), Парламенцкай асамблеі НАТА і Парламенцкай асамблеі Саюза для Міжземнамор’я. Прадстаўляла Грэцыю на канферэнцыях і спецыяльных місіях за мяжой.
У лістападзе 2011 года напярэдадні вырашальнага вотуму даверу Прэм’ер-міністру Грэцыі Георгіясу Папандрэў трапіла на старонкі газет, абвясціўшы, што адмовіцца падтрымліваць урад у галасаванні, што пакінула б Георгіяса Папандрэў з падтрымкай усяго 151 дэпутата ад ПАСОК з 300. Пазней адступіла, і Георгіяс Папандрэу атрымаў вотум даверу з усімі 155 дэпутатамі з ПАСОК, якія выказалі сваю падтрымку яго ўраду.
З 2014 года стала дэпутатам Еўрапейскага парламента і была членам групы Прагрэсіўнага альянсу сацыялістаў і дэмакратаў да выгнання ў 2022 годзе. У 2022 годзе стала незалежным дэпутатам і віцэ-старшынёй па інавацыйнай стратэгіі, ІКТ, тэхналогіях, прадбачанні, бізнэсу, і карпаратыўнай сацыяльнай адказнасці, ААН, СГА, АЭСР і Блізкім Усходзе. Стала першай жанчынай-старшынёй органа Еўрапейскага парламента па ацэнцы навукова-тэхнічных магчымасцяў у 2017—2022 гадах, старшынёй цэнтра штучнага інтэлекту і кіраўніком дэлегацыі па сувязях з Парламенцкай асамблеяй НАТА з 2014 па 2019 год. Працавала ў Камітэце па прамысловасці, даследаваннях і энергетыцы, Камітэце па эканамічных і валютных пытаннях і Камітэце па занятасці і сацыяльных пытаннях. З’яўляецца намеснікам члена бюджэтнага камітэта і дэлегацыі па сувязях з Аравійскім паўвостравам.
У дадатак да сваіх абавязкаў у камітэтах, з’яўляецца членам Інтэргрупы Еўрапейскага парламента па раку, Інтэргрупы Еўрапейскага парламента па пытаннях інваліднасці, дэлегацыі ў Камітэце парламенцкага супрацоўніцтва ЕС-Расія і дэлегацыі па сувязях са Злучанымі Штатамі Амерыкі.
У 2018 годзе была ганаравана ўзнагародай MEP Awards за прасоўванне новых тэхналогій.
18 студзеня 2022 года стала віцэ-старшынёй Еўрапейскага парламента пасля абрання ў першым туры 454 галасамі.
Абвінавачванні ў карупцыі і арышт
9 снежня 2022 года была арыштавана Федэральнай паліцыяй Бельгіі пасля расследавання крымінальнай справы аб арганізаванай злачыннасці, карупцыі і адмыванню грошай, звязаных з лабісцкай дзейнасцю ў падтрымку заяўкі Катара на правядзенне чэмпіянату свету па футболе. Чамадан з наяўнымі грашыма быў знойдзены ў яе бацькі пры яго арышце, а іншыя сумкі з наяўнымі былі знойдзены ў яе дома. У той жа дзень яна была адхіленая як ад групы сацыялістаў, так і ад дэмакратычнай групы, з якой засядала ў Еўрапейскім парламенце, і ад нацыянальнай партыі ПАСОК. У рамках расследавання паліцыя Бельгіі правяла ператрусы ў 16 дамах і затрымала як мінімум яшчэ чатырох чалавек, у тым ліку былога дэпутата Еўрапарламента Антоніа Панцэры, памочніка дэпутата Еўрапарламента Франчэска Георгі (партнёра Евы Кайлі) і бацьку Евы Кайлі, які ехаў у цягніку з буйной сумай наяўных грошай пасля папярэджання саўдзельніка. У ходзе правядзення следчых дзеянняў супрацоўнікі праваахоўных органаў канфіскавалі больш за 600 тысяч еўра наяўных.
Арышт быў праведзены падчас Чэмпіянату свету па футболе 2022 года, які праходзіў у Катары. Раней у краінах Заходняга свету прагучала сур’ёзная крытыка ў адрас Катара, але Ева Кайлі падчас выступу ў Еўрапейскім парламенце пахваліла сітуацыю з правамі чалавека ў гэтай краіне і раскрытыкавала абвінавачванні ў карупцыі, вылучаныя супраць Катара.
10 снежня 2022 года была адхіленая ад займаемай пасады.
13 снежня 2022 года абсалютная большасць дэпутатаў Еўрапарламента прагаласавала за датэрміновае спыненне паўнамоцтваў Кайлі на пасадзе віцэ-старшыні.
19 студзеня 2023 года суд першай інстанцыі ў Бруселі адхіліў хадайніцтва Кайлі аб вызваленні яе з-пад варты да суда і прымяненні альтэрнатыўных мер, такіх як электронны бранзалет. Судовае паседжанне, якое адбылося 16 лютага 2023 года, зноў адхіліла просьбу Кайлі аб вызваленні або прымяненні альтэрнатыўных мер і пастанавіла пакінуць яе ў турме папярэдняга зняволення. Але ў красавіку 2023 года Кайлі ўсё ж перавялі пад хатні арышт.
Асабістае жыццё
У 2021 годзе ў Евы Кайлі і яе партнёра, 35-гадовага памочніка дэпутата Еўрапарламента Франчэска Джорджы, нарадзілася дачка.
Паяначы
Пая́начы (, Пояночи) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах фальварак y складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Пяліцкага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Валожынскага сельсавета.
Баравікі (Забор’еўскае сельскае паселішча)
Баравікі (Боровики) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Талдыарал
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 580 чалавек (293 мужчыны і 287 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 635 чалавек (320 мужчын і 315 жанчын).
Стратыграфія (археалогія)
Стратыгра́фія — вертыкальны разрэз і апісанне культурнага пласта археалагічнага помніка (селішча, гарадзішча, кургана, могільніка і інш.), які агаляе напластаванні розных храналагічных перыядаў. Сам тэрмін і шэраг методык ўзятыя з геалогіі.
Прыволжскае ўзвышша
Прыволжскае ўзвышша — узвышша ўздоўж правага берагу Волгі, ад горада Ніжняга Ноўгарада да горада Валгаграда. Вышыня да 375 м (Жыгулі).
Стратыграфія (археалогія)
Стратыграфія з’яўляецца важным інструментам вызначэння адноснага ўзросту культурных пластоў. Дае магчымасць вызначаць іх змену ў часе і параўноўваць час існавання археалагічных помнікаў у пэўным месцы («вертыкальная» стратыграфія ). Апісанне вядзецца па пластах зверху ўніз. Пазначаецца характар глебы, прыродныя ўключэнні, перабудовы, змены характару жыццядзейнасці, парушэнні натуральнага залягання. Калі рэчы рознага часу знаходзяцца ў адным гарызонце, выкарыстоўваецца «гарызантальная» стратыграфія, якая дазваляе пазначыць паслядоўнасць змены месцаў чалавечай актыўнасці на археалагічным помніку. «Параўнальная» стратыграфія (параўнанне розных археалагічных комплексаў) дае магчымасць вызначаць храналогію асобных культурных з’яў на тэрыторыі рэгіёна, краіны, кантынента і ўсяго свету.
Прыволжскае ўзвышша
Складзенае мезазойскімі і палеагенавымі пяскамі, глінамі, мергелямі, мелам, апокамі. На поўначы і ў месцах тэктанічных валаў і купалаў выходзяць палеазойскія вапнякі і даламіты. Усходнія і паўночныя схілы Прыволжскага ўзвышша стромкія, заходні схіл спадзісты. Пераважае эразійны рэльеф, ускладнены ўздоўж берагу Волгі апоўзнямі; у шэрагу месцаў развіты карст; лесастэпавыя і стэпавыя ландшафты. Тэрыторыя моцна разараная (асноўныя культуры: пшаніца, кукуруза).
Стратыграфія (археалогія)
Стратыграфія з’яўляецца асновай стварэння адноснай храналогіі (перыядызацыі) помніка археалогіі, эталонных стратыграфічных калонак, сінхранізуемых па аднолькавых знаходках і дадзеных прыродазнаўчых навук, праверкі вынікаў выкарыстання тыпалагічнага і іншых метадаў даціроўкі археалагічных культур.
Стратыграфія цесна звязаная з геалогіяй і глебазнаўствам.
Сяргей Валянцінавіч Новікаў
Сярге́й Валянці́навіч Но́вікаў (нар., , Магілёўская вобласць) — беларускі біятланіст, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2010 года ў індывідуальнай гонцы, трохразовы чэмпіён зімовай універсіяды, двухразовы чэмпіён Еўропы. Займаецца біятлонам з 1991. Дакладнасць стральбы па дадзеных за 2009-10 — 91 %. Жыве ў Магілёве. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2010).
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Эпікурэізм
Эпікурэізм — філасофскае вучэнне, якое зыходзіць з ідэй Эпікура і яго паслядоўнікаў. Эпікурэізм быў адной з найбольш уплывовых філасофскіх плыняў у Антычнасці.
Эпікур засноўвае сваю школу ў 310 г. да н. э. спачатку ў Калафоне, а затым, у 306 г. да н. э., пераносіць яе ў Афіны. Школа знаходзілася ў садзе філосафа, па гэтай прычыне яна атрымала назву «Сад», а паслядоўнікі Эпікура пачалі называцца «філосафамі з садоў». У школу прымаліся жанчыны і рабы, прычым адмаўляцца ад сваёй маёмасці не патрабавалася. На варотах школы быў надпіс: «Госць, табе тут будзе добра; тут задавальненне - вышэйшае дабро».
Школу эпікурэізма застаў апостал Павел, падчас падарожжа ў Афіны (Дзеян.17: 18).
Бразільскае цячэнне
Бразільскае цячэнне - цёплае паверхневае цячэнне Атлантычнага акіяна, каля берагоў Паўднёвай Амерыкі, галіна Паўднёва-Пасатнага цячэння.
Тэмпература вады 18-26°С. Скорасць 1-2 км/гадз. Накіравана ад мыса Сан-Рокі на паўднёвы захад уздоўж берагоў Бразіліі да 40° паўднёвай шыраты, дзе сустракаецца з халоднымі Фалклендскім цячэннем і цячэннем Заходніх вятроў.
Цячэнне было адкрыта ў другой палове XVII стагоддзя. Дэталёва было вывучана ў 1832 годзе Джэймсам Рэнэлам (James Rennell), тады ж атрымала ад яго сваю сучасную назву.
Паўночныя Увалы
Паўночныя Увалы — узгорыстае ўзвышша ў паўночнай частцы Усходне-Еўрапейскай раўніны. Водападзел басейна рэк Волгі і Паўночнай Дзвіны Даўжыня каля 600 км. Вышыня да 293 м. Складзена ледавіковымі і флювіагляцыяльнымі адкладамі, на найбольш падвышаных участках развітыя выхады карэнных парод. Хваёвая расліннасць, месцамі моцна забалочаная.
Тухаў (гміна)
Ту́хаў (Tuchów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Тухаве. Плошча гміны складае 100,14 км². Станам на 2014 год у гміне Тухаў пражывалі 18175 чалавек, шчыльнасць — 182 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Кастэль-дзі-Іеры
Насельніцтва складае 355 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 67020. Тэлефонны код — 0864.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Donato.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Каталонскі політэхнічны ўніверсітэт
Каталонскі політэхнічны ўніверсітэт (Universidad Politécnica de Cataluña) — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Барселона ў аўтаномнай супольнасці Каталонія.
Спіс дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання
Спіс дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР 3-га склікання. Выбары прайшлі 15 лютага 1951 года.
Мастацкі фільм
У больш агульным сэнсе пад мастацкім фільмам разумеецца фільм як прадукт мастацкай творчасці, які ствараецца не толькі з дапамогай акцёрскай гульні, але любымі іншымі папярэдне падрыхтаванымі сродкамі, напрыклад, з дапамогай сродкаў мультыплікацыі. Такі фільм можа быць створаны і ў формах дакументальнага і навукова-папулярнага фільма.
Міхась Бельскі
Міхась (Міхаіл Лявонцьевіч) Бельскі (, — ) — беларускі мастак, графік.
Біяграфія
Навучаўся ў Днепрапятроўскае мастацкае вучылішча, якую закончыў у 1941 годзе. З 1946 па 1952 год навучаўся ў Кіеўскім мастацкім інстытуце ў І. Пляшчынскага і А. Шаўкуненкі. Удзельнічаў у мастацкіх выставах у Кіеве з 1947 года. Вучань Васіля Касіяна, Таццяны Яблонскай, Георгія Меліхава. Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы (1952—1956). Больш за трыццаць гадоў выкладаў у Беларускім політэхнічным інстытуце (1956—1987). Член Саюзу мастакоў БССР з 1954 года.
Творчасць
Працаваў у галіне станковай і кніжнай графікі ў тэхніцы акварэлі, афорту, літаграфіі і ксілаграфіі. Сярод работ: серыі «Зямля сялянам» (1957), «Стары і новы Мінск» (1959), «Мая Беларусь» (1964), «Мой родны кут» (1978—1980). Выканаў ілюстрацыі да кніг «Калі зліваюцца рэкі» П. Броўкі, «Паэмы» і «Вершы, паэмы» Я. Купалы, «Украінскія народныя казкі» (усе 1957—1959), «Хто робіць пагоду» М. Лужаніна (1960), «На берагах Нявы» І. Гурскага (1968, 1977), «Шэметы» М. Лобана (1981) і інш.
Геймдызайн
Геймдызайн (Game design) - працэс стварэння формы і зместу гульнявога працэсу (геймплэя) гульні, якая распрацоўваецца.
Гульнявой дызайн стварае мэты, правілы і задачы, каб вызначыць: настольную гульню, картачную гульню, гульню ў косці, казіно гульню, ралевую гульню, спорт, відэа гульню, ваенную гульню або сімуляцыю, якая стварае пажаданыя ўзаемадзеяння паміж яе ўдзельнікамі і, магчыма, гледачамі.
Тыпы дызайну
Існуе шмат спецыялізацый геймдизайнераў, напрыклад :
Макошынэ
Макошынэ (Макошине) — пасёлак гарадскога тыпу ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Знаходзіцца на беразе ракі Дзясна. Адлегласць да Чарнігава па чыгунцы — 198 км, да Кіева — 241 км. Населены пункт упершыню згадваецца ў 1153 годзе, насельніцтва — 2212 чалавек (2018).
Капліца (Дзешкавічы)
Гісторыя
Пабудавана ў XIX стагоддзю з бутавага каменю. Адноўлена ў пачатку XXI стагоддзя. Прыпісная да Царквы Святога Архангела Міхаіла ў вёсцы Сынкавічы.
Архітэктура
Вырашана кубападобным аб'ёмам пад шатровым дахам, завершаным цыбулебадобнай галоўкай. З усходняга боку далучана пяцігранная апсіда пад вальмавым дахам. Бакавыя фасады прарэзаны 2 парамі прамавугольных аконных праёмаў.
IC 2459
IC 2459 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тучна (гміна, Люблінскае ваяводства)
Ту́чна (Tuczna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бяльскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Тучне. Плошча гміны складае 170,37 км². Станам на 2012 год у гміне Тучна пражывалі 3300 чалавек, шчыльнасць — 21 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 20 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 41 населены пункт.
Баталава (Смаленская вобласць)
Баталава (Боталово) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Бубалева
Бубалева (Буболево) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Іван Генадзевіч Шыраеў
Іва́н Гена́дзевіч Шыра́еў Ivan Ŝirjaev, псеўданім — Ivan Malfeliĉulo — Іван Гаротнік; 11 красавіка 1877 — 23 кастрычніка 1933 — рускі святар, перакладчык і аўтар некалькіх апаваяданняў на эсперанта. Ініцыятар і галоўны рэдактар «Энцыклапедыі эсперанта».
Біяграфія
Іван Шыраеў нарадзіўся 11 красавіка 1877 года ў Верацеі яраслаўскай губерні. У 1899 скончыў Яраслаўскую духоўную семінарыю. Наступныя пяць гадоў працаваў настаўнікам. У 1904 годзе стаў вясковым святаром каля Волагды.
Пачынаючы з 1895 года, калі Шыраеў вывучыў эсперанта, і да самоў смерці ён актыўна падтрымліваў зараджаючыся эсперанта-рух. Ён удзельнчаў у розных літаратурных конкурсах, супрацоўнічаў са шматлікімі эсператнамоўнымі часопісамі, шмат пісаў і перакладаў.
Асноўная заслуга Шыраева — ініцыятыва стварэння энцыклапедыі эсперанта. Дзяля гэтага ён напрацягу шэрага гадоў да мая 1930 года збіраў матэрыялы для энцыклапедыі; сам напісаў і ўпарадкаваў паводле алфавіту 2092 артыкула. Двухтомнае ілюстраванае выданне «Энцыклапедыі эсперанта» было апублікавана ў 1934 годзе ўжо пасля яго смерці. Другое выданне выйшла ў свет у 1979 годзе у Будапешце дзякуючы намаганням Вянгерскай эсперанта-асацыяцыі.
Выбраныя творы
За свае літаратурныя творы Шыраеў быў прэміраваны на конкурсе эсперанта-літаратуры.
Махамбетава
Махамбетава — сяло ў Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Кызыларды. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Аксуацкай сельскай акругі. Код КАТА — 431035100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2386 чалавек (1215 мужчын і 1171 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 3780 чалавек (1957 мужчын і 1823 жанчыны).
Мала Дзівыця
Мала Дзівыця (Мала́ Діви́ця) — пасёлак гарадскога тыпу ў Прылуцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Размешчана на рацэ Галка. За 132 км ад Чарнігава, за 175 км ад Кіева. Пасёлак гарадскога тыпу з 1960 года. У студзені 1989 года насельніцтва складала 3001 чалавек. На 1 студзеня 2013 года колькасць насельніцтва складала 2138 чалавек.
Вікіінкубатар
Вікіінкубатар (Wikimedia Incubator) — вікі-праект фонду «Вікімедыя», які служыць для тэставання новых праектаў і новых моўных раздзелаў.
Кабылянка (рака)
Кабыля́нка — рака ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана).
IC 2461
IC 2461 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Рысь.
Востраў Іоны
Востраў Іоны — стромкія скалы ў Ахоцкім моры, размешчаныя за 250 км на поўнач ад Сахаліна, вышынёй каля 300 м. Востраў незаселены, на ім размешчаная толькі аўтаматычная метэаралагічная станцыя і пустуючая хатка, невядома кім пабудаваная. Людзі прыбываюць туды раз у год, каб змяніць батарэі на станцыі. На востраве размешчаны вялізны птушыны базар і логавішча сівучаў на прылеглых да яго абломках скал.
Кабылянка (рака)
Назва
Назва ўяўляе сабой пазнейшую кальку-пераклад з адпачатнай балцкай рачной назвы. Пра гэта гаворыць наяўнасць тапоніма Кумельшчына недалёка ад вусця Кабылянкі. Назва Кумельшчына звязаная з літ. kumelė "кабыла", лат. kumeļš "конік; жарабя".
IC 2461
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пялікі
Пя́лікі (, Пялики) — аграгарадок у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.
Востраў Іоны
Адносіцца да Хабараўскага края; з прылеглай тэрыторыяй з’яўляецца помнікам прыроды рэгіянальнага значэння плошчай 80 тыс. га.
Кабылянка (рака)
Назва
Адпачатная балцкая назва Кабылянкі павінна была быць роднасная літоўскім рачным назвам тыпу Kumel-upis (налічваецца сама менш дзевяць).
Сітуацыі такога назоўнага білінгвізму не рэдкасць — напрыклад, недалёка ад "кабылляга" возера Асвея (літ. ašva "кабыла") знаходзіцца возера Кабыльніца.
Пялікі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Кабылянка (рака)
Гідраграфія
Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6 м/км.
Пялікі
Гісторыя
У 1940—1970 гадах цэнтр Пяліцкага сельсавета. Да 16 кастрычніка 1989 года Пялікі ўваходзілі ў склад Станіславоўскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Валожынскага сельсавета.
Кабылянка (рака)
Гідраграфія
Пачынаецца каля вёскі Акцябрская, упадае ў Вілію за 1 км на паўднёвы захад ад аграгарадка Сцешыцы.
Рустам Абдэлсаматавіч Валіулін
Рустам Абдэлсаматавіч Валіулін (Rөstəm Ğabdelsamat uğlı Wəliullin, Рөстәм Габделсамат улы Вәлиуллин; нар. 24 чэрвеня 1976, Ульянаўск) — беларускі біятланіст. Займаецца біятлонам з 1985 года. Член алімпійскай зборнай каманды Беларусі па біятлоне на Алімпіядах у Ванкуверы (2010), Алімпіядах у Турыне (2006) і Солт-Лэйк-Сіці (2002). Этнічны татарын. Жыве ў Мінску.
Кабылянка (рака)
Гідраграфія
На ўсім працягу каналізаваная. Вадазбор на заходніх схілах Мінскага ўзвышша. Прыток — ручай Юнцаўшчына.
Каля ракі вёскі Забалацце, Ракшыцы.
Еўрапейскі парламент
Еўрапейскі парламент — заканадаўчы орган Еўрапейскага саюза, напрамую выбіраецца грамадзянамі дзяржаў-членаў Саюза. Разам з Саветам Еўрапейскага саюза парламент ўтварае двухпалатную заканадаўчую галіну ўлады ЕС, і лічыцца адным з самых уплывовых заканадаўчых органаў свету.
Лышчанскі сельсавет
Лышча́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Лышча (да 5 сакавіка 1981 года — Лышчэ).
Утвораны 16 ліпеня 1954 года як Лышчаўскі сельсавет у складзе Лагішынскага раёна Пінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання Забаравецкага і Дабраслаўскага сельсаветаў. 20 мая 1957 года ў склад Бабрыкоўскага сельсавета перададзена вёска Дабраслаўка. 8 сакавіка 1960 года ў склад Навадворскага сельсавета перададзена вёска Сташаны. Пасля скасавання Лагішынскага раёна 25 снежня 1962 года ўвайшоў у склад Пінскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 8 населеных пунктаў. 5 сакавіка 1981 года перайменаваны ў Лышчанскі, а цэнтр — у вёску Лышча.
Еўрапейскі парламент
Еўрапейскі парламент з’яўляецца адным з сямі інстытутаў Еўрасаюза. У ім непасрэдна прадстаўлена насельніцтва Еўрапейскага саюза. З моманту заснавання парламента ў 1952 годзе яго паўнамоцтвы бесперапынна пашыраліся, асабліва ў выніку Маастрыхцкай дамовы ў 1992 годзе і, у апошні раз, Дамовы ў Ніцы ў 2001 годзе.
Марчанкі
Ма́рчанкі — вёска ў Езярышчанскім сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі, за 46 км у напрамку на поўнач ад горада Гарадок, за 85 км ад Віцебска, каля возера Ужо, на аўтадарозе.
Лышчанскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1197 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы.
Марчанкі
Гісторыя
У канцы XVIII стагоддзя вёска ў складзе Езярышчанскага староства Гарадоцкага павета Полацкай губерні. У 1883 годзе дзяржаўная ўласнасць у фальварку Пляханава маёнтка Езярышча. У сярэдзіне XIX ст. дзяржаўная ўласнасць у складзе фальварка Саладухі. У канцы XIX — пачатку XX ст. Марчанкі ў Горкаўскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. З 20 жніўня 1924 г. вёска ў Саладухінскім сельсавеце Езярышчанскага (з 12.10.1929 г. — Гарадоцкага, з 12.2.1935 г. — Мехаўскага) раёна. У 1930-я гады ў вёсцы створаны калгас «Чырвоны араты», працавала кузня. З 1950 года цэнтр калгаса імя Кутузава. З 16 ліпеня 1954 г. вёска ў Кудзінскім сельсавеце. З 12 снежня 1977 года цэнтр Марчанскага сельсавета. З 2004 г. вёска Марчанкі ў Руднянскім сельсавеце, з 2018 г. — у Езярышчанскім сельсавеце.
Еўрапейскі парламент
Еўрапейскі парламент засядае ў Страсбургу, іншыя месцы — Брусель і Люксембург. У цяперашні час у парламенце прадстаўлены 7 фракцый, а таксама шэраг беспартыйных дэлегатаў. У сваіх родных дзяржавах парламентарыі з’яўляюцца членамі каля 160 розных партый, якія аб’ядналіся ў фракцыі на агульнаеўрапейскай палітычнай арэне.
Прынцыпы арганізацыі і працы органа ўтрымліваюцца ў Рэгламенце Еўрапейскага парламента.
Гісторыя
Парламент, як і іншыя інстытуты, не быў створаны ў яго цяперашнім выглядзе, калі ён упершыню сабраўся 10 верасня 1952 года. Адзін са старэйшых агульных інстытутаў, ён пачынаўся як агульная Асамблея Еўрапейскай Супольнасці вугалю і сталі (ECSC). Гэта была кансультатыўная Асамблея з 78 прызначаных парламентарыяў, набраных з нацыянальных парламентаў дзяржаў-членаў, якія не малі заканадаўчых паўнамоцтваў. Змена з моманту яго заснавання была падкрэслена прафесарам Дэвідам Фарэлам з Манчэстэрскага універсітэта: «на працягу большай часткі свайго жыцця Еўрапейскі парламент можна было б справядліва назваць „шматмоўнай размаўляльнай крамай“.»
Кансультатыўная Асамблея
Цела не згадвалася ў першапачатковай Дэкларацыі Шумана. Меркавалася або спадзяваліся, што цяжкасці з англічанамі будуць дазволеныя, каб дазволіць Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы выканаць гэтую задачу. У ходзе перамоваў па дамове была ўведзена асобная Асамблея як інстытут, які будзе ўраўнаважваць і кантраляваць выканаўчую ўладу, забяспечваючы пры гэтым дэмакратычную Легітымнасць. Фармулёўка дагавора ЕЦБ прадэманстравала імкненне лідараў да большага, чым звычайная кансультатыўная Асамблея, выкарыстоўваючы тэрмін «прадстаўнікі народа» і дапускала прамыя выбары. Яго ранняе значэнне было падкрэслена, калі Асамблеі было даручана распрацаваць праект Дамовы аб стварэнні еўрапейскай палітычнай супольнасці. Гэтым дакументам спецыяльная Асамблея была заснаваная 13 верасня 1952 года з дадатковымі членамі, але пасля правалу прапанаванай еўрапейскай абароннай супольнасці праект быў згорнуты.
Нягледзячы на гэта, еўрапейскае эканамічнае супольнасць і Еўратам былі заснаваны ў 1958 годзе Рымскімі дагаворамі. Агульны сход быў падзелены ўсімі трыма супольнасцямі (у якіх былі асобныя кіраўнікі), і ён перайменаваў сябе ў еўрапейскую Парламенцкую асамблею. Першы сход адбыўся 19 сакавіка 1958 года ў Люксембургу, ён абраў Шумана сваім прэзідэнтам, а 13 мая перабудаваўся так, каб засядаць у адпаведнасці з палітычнай ідэалогіяй, а не нацыянальнасцю. Гэта разглядаецца як нараджэнне сучаснага еўрапейскага парламента, прычым святкаванне 50-годдзя парламента праводзіцца ў сакавіку 2008 года, а не ў 2002 годзе.
Тры супольнасці аб’ядналі свае пакінутыя органы ў якасці Еўрапейскіх супольнасцяў у 1967 годзе, і назва гэтага органа было зменена на цяперашні «Еўрапейскі парламент» у 1962 годзе.[13] у 1970 годзе парламенту была прадастаўлена ўлада над абласцямі бюджэту суполак, якія былі пашыраны да ўсяго бюджэту ў 1975 годзе. Згодна з рымскім дагаворах, парламент павінен быў быць абраны. Аднак Савет павінен быў загадзя ўзгадніць адзіную сістэму галасавання, чаго ён не зрабіў. Парламент прыгразіў перадаць савет у Еўрапейскі суд; гэта прывяло да кампрамісу, у адпаведнасці з якім Савет пагадзіўся б на правядзенне выбараў, але пытанне аб сістэмах галасавання быў бы адкладзены на больш позні тэрмін.
Абраны парламент
У 1979 годзе яго члены ўпершыню былі абраныя напрамую. Гэта адрознівае яго ад аналагічных інстытутаў, такіх як Парламенцкая асамблея Савета Еўропы або Панафрыканскі парламент, якія прызначаюцца. Пасля гэтых першых выбараў парламент правёў сваю першую сесію 11 ліпеня 1979 года, абраўшы сваім старшынёй дэпутата Еўрапарламента Сымону Вэлюм. Вэлюм была таксама першай жанчынай-старшынёй парламента з тых часоў, як ён быў сфармаваны як агульны сход.
Будучы выбарным органам, парламент прыступіў да распрацоўкі прапаноў, якія тычацца функцыянавання ЕС. Напрыклад, у 1984 годзе, натхнёны сваёй папярэдняй працай над палітычнай супольнасцю, ён распрацаваў " праект Дагавора аб заснаванні Еўрапейскага Саюза «(таксама вядомы як» план Спінелі " па імі яго дакладчыка Альтыера Спінелі, дэпутата Еўрапарламента). Хоць ён і не быў прыняты, многія ідэі пасля былі рэалізаваны ў іншых дагаворах. Акрамя таго, парламент пачаў праводзіць галасаванне па прапанаваных старшыням камісій з 1980-х гадоў, перш чым яму было прадастаўлена якое-небудзь фармальнае права вета.
З таго часу, як Еўрапейскі парламент стаў выбарным органам, яго членскі склад проста пашыраўся кожны раз, калі да яго далучаліся новыя краіны (членскі склад таксама быў скарэкціраваны ў бок павелічэння ў 1994 годзе пасля з’яднання Германіі). Пасля гэтага Ніцкай дамовай было ўстаноўлена абмежаванне на колькасць членаў, якія падлягаюць абранню.
Як і ў іншых установах, месца парламента яшчэ не было вызначана. Згодна з часовымі дамоўленасцямі парламент павінен быў знаходзіцца ў Страсбургу, а камісія і Савет — у Бруселі. У 1985 годзе парламент, жадаючы быць бліжэй да гэтых інстытутаў, пабудаваў другую палату ў Бруселі і перанёс туды частку сваёй працы, нягледзячы на пратэсты некаторых дзяржаў. Канчатковае пагадненне было дасягнута Еўрапейскім Саветам у 1992 годзе. Ён заявіў, што парламент захавае сваё афіцыйнае месца ў Страсбургу, дзе будзе праводзіцца дванаццаць сесій у год, але з усёй іншай парламенцкай дзейнасцю ў Бруселі. Гэта двухмандатнае пагадненне было аспрэчана парламентам, але пазней было замацавана ў амстэрдамскім дагаворы. Па гэты дзень месца размяшчэння ўстановы з’яўляюцца крыніцай рознагалоссяў.
Ціск на камісію парламентам
У 2004 годзе парламент вымусіў прэзідэнта Барозу змяніць прапанаваную ім каманду камісіі.
Рока Бутыльёне быў першым прызначаным камісарам, за якога прагаласаваў парламент.
У 2004 годзе, пасля найбуйнейшых у гісторыі транснацыянальных выбараў, нягледзячы на тое, што Еўрапейскі савет выбраў прэзідэнта ад найбуйнейшай палітычнай групы (ЕНП), парламент зноў аказаў ціск на камісію. Падчас парламенцкіх слуханняў прапанаваных камісараў дэпутаты Еўрапарламента выказалі сумневы з нагоды некаторых кандыдатур, а Камітэт па грамадзянскіх свабодах ЕС адхіліў Рока Буттильоне з пасады камісара юстыцыі, свабоды і бяспекі з-за яго поглядаў на гомасэксуалізм. Гэта быў першы раз, калі парламент прагаласаваў супраць новага камісара, і, нягледзячы на настойлівыя патрабаванні Барозу да Буттильоне, парламент вымусіў Буттильоне сысці. Шэраг іншых камісараў таксама павінны былі быць адкліканы або пераназначаны да таго, як парламент дазволіў Камісіі Барозу ўступіць у пасаду.
Капітальны рамонт парламентам дырэктывы мерапрыемства па зняцці абмежаванняў зафіксаваў істотнае павышэнне статусу парламента.
Разам з пашырэннем звычайнай заканадаўчай працэдуры дэмакратычны мандат парламента падаў яму большы кантроль над заканадаўствам, накіраваным супраць іншых інстытутаў. Пры галасаванні па дырэктыве Балкестэйна ў 2006 годзе парламент пераважнай большасцю галасоў прагаласаваў за больш чым 400 паправак, якія змянілі асноватворны прынцып закона. The Financial Times апісала яго ў наступных тэрмінах:
Вось дзе Еўрапейскі парламент раптам ўступіў у свае правы. Гэта азначае сабой яшчэ адзін зрух улады паміж трыма цэнтральнымі інстытутамі ЕС. Галасаванне на мінулым тыдні кажа пра тое, што непасрэдна выбраныя дэпутаты Еўрапарламента, нягледзячы на іх шматлікія ідэалагічныя, нацыянальныя і гістарычныя адданасці, пачалі аб’ядноўвацца як сур’ёзны і эфектыўны інстытут ЕС, сапраўды гэтак жа, як пашырэнне моцна ўскладніла перамовы як унутры Савета, так і ўнутры камісіі.
У 2007 годзе камісар юстыцыі Франка Фраціні ўпершыню ўключыў парламент у перамовы па другой Шэнгенскай інфармацыйнай сістэме, хоць з дэпутатамі Еўрапарламента трэба было кансультавацца толькі па частках гэтага пакета. Пасля гэтага эксперыменту Фраціні заявіў, што ён хацеў бы ўключыць парламент ва ўсе судовыя і крымінальныя справы, неафіцыйна апярэджваючы новыя паўнамоцтвы, якія яны маглі б атрымаць у рамках Лісабонскай дамовы. У перыяд з 2007 па 2009 год спецыяльная рабочая група па парламенцкай рэформе ажыццявіла шэраг змяненняў, накіраваных на мадэрнізацыю гэтага інстытута, такіх як павелічэнне часу выступленняў дакладчыкаў, пашырэнне супрацоўніцтва камітэтаў і іншыя рэформы эфектыўнасці.
Найноўшая гісторыя
Лісабонскі дагавор канчаткова ўступіў у сілу 1 снежня 2009 года, падаўшы парламенту паўнамоцтвы па ўсім бюджэце ЕС, зрабіўшы заканадаўчыя паўнамоцтвы парламента роўнымі паўнамоцтвам Савета амаль ва ўсіх абласцях і звязаўшы прызначэнне старшыні камісіі з уласнымі выбарамі парламента. Нягледзячы на некаторыя заклікі да партый вылучаць кандыдатаў загадзя, толькі ЕНП (якая аднавіла свае пазіцыі ў якасці найбуйнейшай партыі) была адна ў паўторным адабрэнні Барозу.
Барозу атрымаў падтрымку Еўрапейскага савета на другі тэрмін і забяспечыў падтрымку большасці ў парламенце ў верасні 2009 года. Парламент прагаласаваў 382 галасамі "за «і 219 галасамі» супраць " (117 тых, хто ўстрымаўся) пры падтрымцы Еўрапейскай Народнай Партыі, еўрапейскіх кансерватараў і рэфармістаў і Альянсу лібералаў і дэмакратаў за Еўропу. Лібералы аказалі падтрымку пасля таго, як Барозу зрабіў ім шэраг саступак; лібералы раней далучыліся да прызыву сацыялістаў адкласці галасаванне (ЕНП хацела зацвердзіць Барозу ў ліпені таго ж года).
Як толькі Барозу вылучыў кандыдатаў у сваю наступную камісію, з’явілася яшчэ адна магчымасць дамагчыся саступак. Балгарская кандыдат румяны Елева была вымушана сысці ў адстаўку парламентам з-за боязі з нагоды яе вопыту і фінансавых інтарэсаў. У яе была толькі падтрымка ЕНП, якая пачала помсціць левым кандыдатам, перш чым Джелева здалася і была заменена (што яшчэ больш адсунула канчатковае галасаванне).
Перад канчатковым галасаваннем парламент запатрабаваў шэрагу саступак у рамках будучага працоўнага пагаднення ў рамках новай Лісабонскай дамовы. Пагадненне прадугледжвае, што старшыня парламента будзе прысутнічаць на пасяджэннях камісіі высокага ўзроўню. Парламент будзе мець месца ў міжнародных перамовах пад кіраўніцтвам Камісіі ЕС і мець права на інфармацыю аб пагадненнях. Аднак парламент забяспечыў сабе толькі месца назіральніка. Парламент таксама не забяспечыў сабе права голасу пры прызначэнні кіраўнікоў дэлегацый і спецыяльных прадстаўнікоў па знешняй палітыцы. Хоць яны паўстануць перад парламентам пасля таго, як будуць прызначаныя Высокім прадстаўніком. Адна з галоўных унутраных сіл заключалася ў тым, што парламент хацеў атрымаць ад камісіі абяцанне, што яна будзе вылучаць законы па просьбе парламента. Барозу палічыў гэта парушэннем паўнамоцтваў камісіі, але пагадзіўся даць адказ на працягу трох месяцаў. На большасць запытаў ужо дадзены станоўчы адказ.
Падчас стварэння Еўрапейскай службы знешніх дзеянняў (EEAS) парламент выкарыстаў свой кантроль над бюджэтам ЕС, каб паўплываць на форму EEAS. Дэпутаты Еўрапарламента імкнуліся ўзмацніць нагляд за ЕЭАС, звязаўшы яго з Камісіяй і прызначыўшы палітычных намеснікаў Высокага прадстаўніка. Еўрадэпутатам не ўдалося атрымаць усё, што яны патрабавалі. Аднак яны атрымалі больш шырокі фінансавы кантроль над новым органам. У студзені 2019 года кансерватыўныя дэпутаты Еўрапарламента падтрымалі прапановы па пашырэнню магчымасцяў для жанчын і барацьбе з сексуальныя дамаганні ў Еўрапейскім парламенце.
Паўнамоцтвы і функцыі
Парламент і Савет параўноўваюцца з двума палатамі двухпалатнага заканадаўчага органа. Аднак існуюць некаторыя адрозненні ад нацыянальных заканадаўчых органаў; напрыклад, ні парламент, ні савет не валодаюць правам заканадаўчай ініцыятывы (За выключэннем таго факту, што Савет валодае ўладай у некаторых міжурадавых пытаннях). У пытаннях супольнасці гэтыя паўнамоцтвы належаць выключна Еўрапейскай камісіі (выканаўчай улады). Таму, у той час як парламент можа ўносіць папраўкі і адхіляць заканадаўства, каб унесці прапанову па заканадаўстве, яму патрэбна камісія для распрацоўкі законапраекта, перш чым што-небудзь можа стаць законам. Каштоўнасць такой улады была пастаўлена пад сумнеў, адзначыўшы, што ў нацыянальных заканадаўчых органах дзяржаў-членаў 85 % ініцыятыў, вылучаных без падтрымкі выканаўчай улады, не становяцца законам. Тым не менш былы старшыня парламента Ханс-Герт Пётэрынг сцвярджаў, што паколькі парламент сапраўды мае права прасіць Камісію распрацаваць такі закон, то ён павінен быць прыняты., і па меры таго, як камісія сочыць за прапановамі парламента, усё больш і больш парламент мае дэ-факта права заканадаўчай ініцыятывы.
Парламент таксама мае вялікае ўскоснае ўплыў, праз неабавязковыя рэзалюцыі і камітэцкія слуханні, як "агульнаеўрапейская мыльніца"з вухам тысяч брусельскіх журналістаў. Існуе таксама ўскоснае ўплыў на знешнюю палітыку; парламент павінен ўхваліць усе субсідыі на развіццё, у тым ліку за мяжой. Напрыклад, Падтрымка пасляваеннага аднаўлення Ірака або стымулы для спынення іранскага ядзернага развіцця павінны быць падтрыманы парламентам. Парламенцкая падтрымка таксама патрабавалася для заключэння трансатлантычнага пагаднення аб абмене звесткамі аб пасажырах са Злучанымі Штатамі. Нарэшце, парламент праводзіць неабавязковае галасаванне па новых дагаворах ЕС, але не можа накласці на іх Вета. Аднак, калі парламент прыгразіў прагаласаваць супраць Ніцкага дагавора, бельгійскі і італьянскі парламенты заявілі, што накладуць вета на дамову ад імя Еўрапейскага парламента.
Заканадаўчая працэдура
З кожным новым дагаворам паўнамоцтвы парламента, з пункту гледжання яго ролі ў заканадаўчых працэдурах Саюза, пашыраліся. Працэдура, якая паступова становіцца дамінуючай, — гэта «звычайная заканадаўчая працэдура» (раней якая звалася" працэдурай прыняцця кодэкса"), якая забяспечвае роўную аснову паміж парламентам і Саветам. У прыватнасці, у адпаведнасці з гэтай працэдурай камісія ўяўляе парламенту і Савету прапанову, якое можа стаць законам толькі ў тым выпадку, калі абодва пагодзяцца з тэкстам, што яны і робяць (ці не робяць) у паслядоўных чытаннях максімум да трох. У сваім першым чытанні парламент можа накіраваць папраўкі ў савет, які можа альбо прыняць тэкст з гэтымі папраўкамі, альбо накіраваць назад «агульную пазіцыю». Гэтая пазіцыя можа быць альбо адобрана парламентам, альбо ён можа адхіліць тэкст абсалютнай большасцю галасоў, што прывядзе да яго правалу, альбо ён можа прыняць далейшыя папраўкі, таксама абсалютнай большасцю галасоў. Калі Савет не ўхваляе іх, то ствараецца «пагаджальны камітэт». Камітэт складаецца з членаў Савета плюс роўнае колькасць дэпутатаў Еўрапарламента, якія імкнуцца ўзгадніць кампраміс. Як толькі пазіцыя ўзгоднена, яна павінна быць адобрана парламентам простай большасцю галасоў. Гэтаму таксама спрыяе мандат парламента як адзінага непасрэдна дэмакратычнага інстытута, які даў яму свабоду дзеянняў, каб мець большы кантроль над заканадаўствам, чым іншыя інстытуты, напрыклад, над яго зменамі ў дырэктыве Балкестэйна ў 2006 годзе.
Некалькі іншых абласцей, у якіх дзейнічаюць спецыяльныя заканадаўчыя працэдуры, — гэта правасуддзе і ўнутраныя справы, бюджэт і падаткаабкладанне, а таксама некаторыя аспекты іншых абласцей палітыкі, такія як фіскальныя аспекты экалагічнай палітыкі. У гэтых галінах савет або парламент самастойна прымаюць рашэнні па законе. Працэдура таксама залежыць ад таго, які тып інстытуцыйнага акту выкарыстоўваецца. Наймацнейшым актам з’яўляецца пастанова, акт або закон, які непасрэдна выкарыстоўваецца і ў дачыненні ва ўсёй сваёй паўнаце. Акрамя таго, існуюць дырэктывы, якія звязваюць дзяржавы-члены з пэўнымі мэтамі, якія яны павінны дасягнуць. Яны робяць гэта праз свае ўласныя законы і, такім чынам, маюць прастору для манеўру ў прыняцці рашэнняў пра іх. Рашэнне-гэта інструмент, які арыентаваны на канкрэтнага чалавека або групу і непасрэдна выкарыстоўваецца і ў дачыненні. Ўстановы могуць таксама выдаваць рэкамендацыі і заключэння, якія з’яўляюцца проста неабавязковымі дэкларацыямі. Ёсць яшчэ адзін дакумент, які не варта звычайным працэдурах, гэта «пісьмовая дэкларацыя», якая падобная на ранні рух, які выкарыстоўваецца ў Вестмінстэрскай сістэме. Гэта дакумент, прапанаваны да пяці дэпутатамі Еўрапарламента па пытанні ў рамках дзейнасці ЕС, які выкарыстоўваецца для пачатку дэбатаў па гэтым пытанні. Будучы вывешанымі ля ўваходу ў паўкола, члены могуць падпісаць дэкларацыю, і калі большасць зробіць гэта, яна накіроўваецца старшыні і аб’яўляецца на пленарным пасяджэнні, перш чым быць праведзенай у іншыя ўстановы і афіцыйна адзначанай у пратаколе.
Бюджэт
Заканадаўчая ўлада афіцыйна валодае бюджэтнымі паўнамоцтвамі Саюза з паўнамоцтвамі, атрыманымі ў выніку бюджэтных дагавораў 1970-х гадоў і Лісабонскай дамовы. Бюджэт ЕС падпарадкоўваецца форме звычайнай заканадаўчай працэдуры з адзіным чытаннем, які дае парламенту ўладу над усім бюджэтам (да 2009 года яго ўплыў абмяжоўвалася пэўнымі абласцямі) нароўні з Саветам. Калі паміж імі ўзнікаюць рознагалоссі, то яны перадаюцца ў пагаджальную камісію, як гэта робіцца для заканадаўчых прапаноў. Калі сумесны пагаджальны тэкст не будзе ўхвалены, парламент можа канчаткова прыняць бюджэт.
Парламент таксама нясе адказнасць за выкананне папярэдніх бюджэтаў на аснове штогадовага дакладу Еўрапейскай падліковай палаты. Яна адмовілася зацвердзіць бюджэт толькі двойчы, у 1984 і 1998 гадах. У апошнім выпадку гэта прывяло да адстаўкі камісіі Сантера, падкрэсліўшы, што бюджэтная ўлада дае парламенту вялікую ўладу над Камісіяй. Парламент таксама шырока выкарыстоўвае свае бюджэтныя і іншыя паўнамоцтвы ў іншых месцах; напрыклад, пры стварэнні Еўрапейскай службы знешніх дзеянняў парламент дэ-факта мае права вета на яе стварэнне, паколькі ён павінен ўхваліць бюджэтныя і кадравыя змены.
Кантроль выканаўчай улады
Старшыня Еўрапейскай камісіі прапануецца Еўрапейскім саветам на аснове еўрапейскіх выбараў у парламент. Гэта прапанова павінна быць адобрана парламентам (простай большасцю), Які «абірае» прэзідэнта ў адпаведнасці з дамовамі. Пасля зацвярджэння старшынёй камісіі члены камісіі прапануюцца старшынёй па ўзгадненні з дзяржавамі-членамі. Кожны камісар паўстае перад адпаведным парламенцкіх камітэтам на слуханнях, прысвечаных прапанаваным партфелю. Затым яны, як орган, зацвярджаюцца або адхіляюцца парламентам.
На практыцы парламент ніколі не галасаваў супраць прэзідэнта або яго камісіі, але гэта здавалася верагодным, калі была вылучана камісія Барозу. Якое ўзнікла ў выніку гэтага ціск вымусіла адклікаць гэтую прапанову і змяніць яго, з тым каб яно было больш прымальным для парламента. Гэты ціск быў расцэнен як важнай прыкметай эвалюцыі прыроды парламента і яго здольнасці зрабіць камісію падсправаздачнай, а не быць гумовым штампам для кандыдатаў. Акрамя таго, пры галасаванні ў камісіі дэпутаты Еўрапарламента таксама галасавалі па партыйнай лініі, а не па нацыянальнай, нягледзячы на частае ціск нацыянальных урадаў на сваіх дэпутатаў Еўрапарламента. Гэтая згуртаванасць і гатоўнасць выкарыстоўваць парламенцкую ўладу забяспечылі большую ўвагу з боку нацыянальных лідараў, іншых інстытутаў і грамадскасці, якія раней давалі самую нізкую яўку на парламенцкія выбары.