cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фламандцы
Гісторыя
Падчас Нідэрландскай рэвалюцыі на поўначы гістарычных Нідэрландаў узнікла незалежная Галандыя, а Фламандскі рэгіён апынуўся ў складзе Іспанскіх Нідэрландаў. Рэвалюцыя суправаджалася значнымі перамяшчэннямі насельніцтва. Пратэстанты імкнуліся перасяліцца на поўнач і падтрымаць рэвалюцыянераў, а каталікі — на поўдзень. Акрамя таго, выхадцы з Фландрыі пераязджалі ў іншыя краіны  — Англію, Шатландыю, Францыю, Азорскія астравы, амерыканскія калоніі і г. д. У выніку Фландрыя і Брабант, дзе размаўлялі на фламандскім дыялекце нідэрландскай мовы ў XVII — XVIII стст. ператварыліся ў яблык разладу паміж Галандыяй і Францыяй. У культурным жыцці дамінавала Францыя. З часоў уваходу ў склад Бургундыі французская мова шырока распаўсюдзілася ў асяроддзі мясцовай шляхты. Каталіцкае духавенства таксама падтрымлівала французскую мову і культуру як чыннік супрацьстаяння пратэстанцкай Галандыі.
У 1831 г. большая частка фламандскіх зямель увайшла ў склад незалежнай Бельгіі, хаця многія насельнікі Фламандскага рэгіёна выступалі супраць аддзялення ад Нідэрландаў. Насельніцтва, якое размаўляла на нідэрландскай мове колькасна пераважала на поўначы, захадзе і нават у Бруселі. Аднак афіцыйнай мовай Бельгіі была абвешчана французская. Гэта прывяло да ўзнікнення асобнага фламандскага нацыяналістычнага руха, які выступаў за моўную і палітычную свабоду. Фламандскія культурныя і палітычныя арганізацыі аформіліся пераважна ў другой палове XIX ст. Іх асноўнымі чальцамі былі інтэлектуалы і рабочыя, аднак у канцы XIX ст. да фламандскага руха актыўна далучыліся і прадстаўнікі касцёла.
Падчас I Сусветнай і II Сусветнай войн, калі Бельгія была акупавана з боку Германіі, многія фламандскія нацыяналісты супрацоўнічалі з немцамі, што ў пасляваенныя гады стала падставай для абвінавачвання ў калабарацыянізме. Толькі ў 1962 г. фламандцы здолелі дасягнуць моўнай роўнасці. У 1993 г. Фламандскі рэгіён атрымаў роўныя палітычныя правы з Валоніяй.
Традыцыйныя заняткі
Ужо ў перыяд сярэднявечча Фландрыя з'яўлялася адным з найбольш эканамічна развітых рэгіёнаў Еўропы, што абумовіла наяўнасць высокай шчыльнасці насельніцтва, падзел заняткаў на розныя прафесіі, якія атрымоўвалі спецыялізацыю. Цэнтрамі гандлю і рамяства з'яўляліся гарады. Фламандцы асабліва славіліся вытворчасцю ваўняных і ільняных тканін, суднабудаваннем, ювелірным мастацтвам. У 1447 г. з Францыі перасяліліся вытворцы габеленаў. Яны паклалі пачатак вырабу так званых tapis d'or («залатых дываноў») — складаных па-мастацку зробленых габеленаў, прызначаных для ўпрыгожвання касцёлаў. У эпоху Адраджэння адметнай рысай мясцовай гарадской культуры стаў жывапіс. Фламандскія рамеснікі, мастакі і архітэктары працавалі ў Іспаніі, Англіі, Францыі і іншых краінах. Пазней узніклі прамысловыя прадпрыемствы.
Поспех гандлю ў немалой ступені залежыў ад развіцця марскога і рачного суднаходства. Для пашырэння шляхоў зносін і развіцця сельскай гаспадаркі праводзілася меліярацыя. З VII ст. у Фландыі будаваліся дамбы і дрэнажныя канавы для асушэння зямлі, якую звычайна выкарыстоўвалі пад пашу для авечак і кароў. У XII ст. былі заснаваныя спецыяльныя таварыствы землекарыстальнікаў асушаных балот. Аднак эксплуатацыя меліяраваных зямель каштавала дорага. Гэта вымусіла сялян адмовіцца ад вырошчвання працаёмкіх збожавых культур і развіваць жывёлагадоўлю, сеянне гародніны і кармавых культур, выкарыстанне штучных угнаенняў. Попыт на воўну і скуру рабіў іх высілкі прыбытковымі. Фландрыя — адна з першых краін, дзе ўзнікла ландшафтнае земляробства. Вопыт фламандскіх земляробаў актыўна выкарыстоўваўся пры правядзенні зялёнай рэвалюцыі ў XX ст.
Жытло
Большасць сучасных фламандцаў — гараджане. Ужо ў высокім сярэднявеччы шчыльнасць гарадскога насельніцтва Фландрыі па еўрапейскіх мерках была вялікай. З эпохі Адраджэння гарады будаваліся па рэгулярных планах. У сельскай мясцовасці асноўны тып паселішча — хутар, аднак надзелы сялян звычайна малыя, таму хутары месцяцца блізка адзін да іншага, так што ствараюць уражанне адзінага населенага пункта з раскіданай планіроўкай.
Галоўным будаўнічым матэрыялам здаўна з'яўляецца цэгла. Фламандцы традыцыйна будуюць дамы langgevelhoeve з доўгімі франтонамі. У сельскай мясцовасці гаспадарчыя пабудовы і жытло гаспадара аб'яднаны ў адзіную выцягнутую пабудову з адным дахам, але кожнае памяшканне мае свае дзверы. У Брабанце гаспадарчыя пабудовы і жылая частка аддзелены вузкім калідорам, у які вядзе галоўны ўваход. Радзей сустракаюцца сядзібы geslotenhoeve з замкнёнай планіроўкай.
Вопратка
Фландрыя здаўна славілася ваўнянымі і ільнянымі тканінамі, якія сталі асноўным матэрыялам для пашыву вопраткі. Тыповы народны строй склаўся ў XIX ст. — пачатку XX ст., аднак уключаў элементы шматвяковай даўніны — жоночыя махровыя хусткі falie, запазычаныя ў XVI ст. з Іспаніі, доўгія плашчы з каптурамі, вядомыя з XVIII ст., клецістыя шалі і г. д. У нашы дні народныя строі апранаюць у святы. Жанчыны носяць некалькі аднакаляровых спадніц, сабраных у вобласці стану, доўгія кофты, каптуры. Мужчынскія строі складаюцца з шырокіх штаноў, аднакаляровай кашулі, кофты або жакета.
Кулінарыя
Фламандская кухня даволі разнастайная. У выніку шматвяковых кантактаў з іншымі рэгіёнамі і народамі Заходняй Еўропы, яна ўвабрала ў сябе як мясцовыя традыцыі, так і элементы, характэрныя для французскай, італьянскай, нямецкай, іспанскай, яўрэйскай кухні. Ужо ў сярэднявеччы кухары-выхадцы з Фландрыі славіліся сваімі салодкімі вафлямі. У нашы дні прапануецца самая розная выпечка — круасаны, пірожныя, булачкі, пірагі і г. д. Горад Антверпен вядомы як адна са сталіц вытворцаў шакаладных вырабаў з салодкім начыннем.
Бульба выкарыстоўваецца ў кулінарыі з XVI ст. З міжземнаморскага рэгіёна была запазычана традыцыя прыгатавання салатаў з гародніны на алеі. Фламандцы шырока ўжываюць у ежу цыкорыю, латук і брусельскую капусту. Мяса звычайна прапануецца запечаным або ў якасці рагу. У Бруселі захавалася старадаўняя страва стумп. Яна складаецца з перацёртых бульбы і гародніны, што тушацца разам са свінінай, а потым падаюцца з каўбасой. Папулярны стравы з рыбы і малюскаў, асабліва з мідый і рачной стронгі. Супы гатуюцца густымі і наварыстымі.
Распаўсюджаныя напоі — кава, піва, белае віно. Прычым, піва і віно выкарыстоўваюць не толькі як звычайныя алкагольныя напоі, але таксама дадаюцца ў розныя стравы. Піва спалучаюць з рагу, супамі і нават дэсертамі. У Заходняй Фландрыі прынята гатаваць мідыі і крэветкі ў белым віне. У мінулым таксама ўжывалі моцныя травяныя лікёры. У нашы дні найбольш вядомы лікёр «Elixir d'Anvers». Яго прамысловая вытворчасць наладжана з 1863 г.
Грамадства
У Фламандскай вобласці захоўваецца нуклеарны тып сям'і, што складаецца з двух пакаленняў блізкіх сваякоў. Фламандцы імкнуцца мець некалькі дзяцей рознага полу, якія пасля сталення працягваюць жыць з бацькамі і атрымоўваць ад іх дапамогу. Пры гэтым яны не абавязкова працуюць у гаспадарцы бацькоў, могуць штодня ездзіць на доўгія адлегласці на працу, аднак вяртацца на ноч у родны дом. Бюджэт сям'і складаецца галоўным чынам з прыбыткаў бацькоў, але дарослыя дзеці адлічваюць на ўтрыманне частку сваіх заробкаў.
Пасля шлюбу маладыя сем'і жывуць асобна, але падтрымліваюць шчыльныя сувязі са сваякамі. Захаваўся звычай пасля нараджэння дзіцяці саджаць дрэва. Спадчына падзяляецца паміж усімі дзецьмі пароўну. У адрозненні ад валонаў, фламандцы лічацца дамаседамі, хаця знакаміты сваёй гасціннасцю.
З часоў сярэднявечча, калі грамадства было падзелена на саслоўі і карпарацыі, у гарадах і сельскай мясцовасці захавалася грамада. У нашы дні яна не мае адзінага кіравання, але аб'ядноўвае суседзяў для аказання ўзаемадапамогі, арганізацыі супольных свят, дабрачыннай працы і г. д.
Ярына Яраславаўна Чарнагуз
Ярына Яраславаўна Чарнагуз (Ярина Ярославівна Чорногуз; 18 мая 1995, Кіеў, Украіна) — украінскі паэтка, валанцёрка, ваеннаслужачая, марская пехатынка, ваенны медык, разведчыца Узброеных Сіл Украіны, удзельніца расійска-ўкраінскай вайны.
Фламандцы
Мова
Фламандцы размаўляюць на некалькіх дыялектах нідэрландскай мовы. У школах вывучаецца літаратурная нідэрландская мова, якая ў нашы дні мае статус дзяржаўнай.
Нямы сойм
«Нямы» сойм (1 лютага 1717) — сойм Рэчы Паспалітай, скліканы для вылучэньня умоў каралю Аўгусту II. Нямы сойм з'явіўся непасрэдным вынікам дзейнасці Тарнагродскай канфедэрацыі 1715—1717 гадоў, якая ўяўляла сабой магнацка-шляхецкі саюз, які бараніў свае саслоўныя і нацыянальныя інтарэсы. Сойм атрымаў вядомасць дзякуючы таму, што доўжыўся ўсяго адзін дзень. Ён увайшоў у гісторыю як «нямы» таму, што кароль прыняў патрабаванні, якія яму выстаўляліся (вывад саксонскіх войскаў, пашырэнне паўнамоцтваў Сойма і Сената, абмежаванне асабістай улады караля) практычна без адзінага слова. Да такога рашэння яго схіліў расейскі цар Пётр I. У выніку шляхта ўмацавала прадстаўнічыя органы ўлады ў краіне, а па абсалютызму быў нанесены адчувальны ўдар. Сойм зацвердзіў пратэкцыю рускага цара над Рэччу Паспалітай.
Ярына Яраславаўна Чарнагуз
Унука ўкраінскага пісьменніка Алега Чарнагуза.
Фламандцы
Рэлігія
Большасць вернікаў — прыхільнікі Рымска-Каталіцкага Касцёла. У Нідэрландах, дзе галандцы і фламандцы карыстаюцца адной мовай, фламандская меншасць адрозніваецца галоўным чынам рэлігійнай прыналежнасцю. Папулярныя святыя — Св. Марцін, Св. Мікалай, Св. Георгій. Апошні лічыцца заступнікам школьнікаў, таму ў дзень Св. Георгія арганізуюцца шэсці навучэнцаў і іншыя школьныя мерапрыемствы.
Ярына Яраславаўна Чарнагуз
Па версіі часопіса «Фокус», уваходзіць у спіс 100 самых уплывовых жанчын Украіны (2021).
Біяграфія
Ярына Чарнагуз нарадзілася 18 мая 1995 года ў горадзе Кіеў.
Скончыла факультэт гуманітарных навук Нацыянальнага ўніверсітэта «Кіева-Магілянскай акадэміі» (2019, магістр).
У 2010-х гадах была актывісткай Грамадзянскага руху «Відсіч». Удзельніца Рэвалюцыі Годнасці. Каардынатар ініцыятывы «Переходь на українську», суарганізатар праекта «Мовамарафон-25», арганізатар акцыі «Весна на граніті».
Выхоўвае дачку Арысю.
Творчасць
Аўтар зборніка вершаў «Як выгінаецца ваенны круг» (2020), які прысвечаны блізкаму чалавеку, любімаму Мікалаю Сарочуку «Чырвонаму», які загінуў 22 студзеня 2020 года на перадавой ад кулі снайпера.
NGC 5186
NGC 5186 (іншыя абазначэнні — ZWG 72.103, PGC 47426) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Жмудчэ
Жмудчэ (Жму́дче) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Алексіс Ківі
Алексіс Ківі, сапр. Стэнваль (Aleksis Kivi, Stenvall;  — ) — фінскі пісьменнік, пачынальнік рэалістычнай літаратуры на фінскай мове і адзін са стваральнікаў фінскай літаратурнай мовы.
NGC 5186
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алексіс Ківі
Творчасць
Аўтар «камедыі характараў» «Шаўцы Нумі» (Nummisuutarit, 1864), зборніка лірычных вершаў «Канервала» (Kanervala, 1866) і аднаактовай лірычнай п’есы на біблейскую тэму «Лія» (Lea, 1869). З яе пастаноўкі ў тым жа 1869 вядзе свой пачатак фінскамоўны тэатр. Самы вядомы твор А. Ківі — раман «Сямёра братоў» (Seitseman veljesta; надрукаваны пасля смерці аўтара, у 1873). Гэта адзін з першых фінскамоўных раманаў.
Тэксты Ківі маюць як рамантычныя, так і рэалістычныя рысы. Ківі зрабіў творчы ўнёсак у некалькіх галінах літаратуры, калі традыцыі фінскай літаратуры, за выключэннем народнай паэзіі, не існавала. Ён быў першым фінскім прафесійным пісьменнікам пачатку ХХ стагоддзя. Некалькі вершаў Алексіса Ківі і тэксты, уключаныя ў творы, складзены ў песні.
Афанатэцэ
Афанатэцэ (Aphanothece) — род каланіяльных сіне-зялёных водарасцей сямейства.
Арэал і экалогія
Вядома клая 20 відаў, пашыраны ўсюды ў вадзе і глебе. 5 відаў трапляюцца ў салёных водах.
На Беларусі сустракаюцца 5 відаў і 3 разнавіднасці. Найчасцей трапляюцца і  — выклікаюць цвіценне вады.
Р. К. Нараян
'''Р. К. Нараян''' (R. K. Narayan, поўн. тамільск. ராசிபுரம் கிருஷ்ணசுவாமி அய்யர் நாராயணசுவாமி;  — ) — індыйскі пісьменнік, адзін з самых значных англамоўных пісьменнікаў Індыі.
Калыноўнык
Калыноўнык (Калино́вник) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Р. К. Нараян
Р. К. Нараян дабіўся поспеху дзякуючы свайму сябру і настаўніку Грэму Грыну, які судзейнічаў выданню яго першых кніг. Дзеянне большасці твораў Р. К. Нараяна адбываецца ў выдуманым гарадку Малгудзі — упершыню гэты горад з’яўляецца ў рамане «Свамі і сябры» (Swami and Friends, 1935), і таму пісьменніка часта параўноўваюць з У. Фолкнерам.
Мікалаеўка (Хіславіцкі раён)
Мікалаеўка (Николаевка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Уладзіміраўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Мікалаеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Мікалаеўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Беларуская сістэма мер
Беларуская сістэма мер — неметрычная сістэма мер, якая ўжывалася ў Вялікім княстве Літоўскім, а пэўны час пасля раздзелаў Рэчы Паспалітай — і на былых землях ВКЛ.
Дайсіро Ёсімура
(吉村 大志郎; нар. — ) — былы японскі футбаліст. У 1970—1976 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Яна Сяргееўна Раманава
Яна Сяргееўна Раманава (нар., Курган) — расійская спартсменка, біятланістка, сярэбраны прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года ў эстафеце. Майстар спорту міжнароднага класа.
Біятлонная кар’ера
Біятлонам пачала займацца ў 1998 годзе.
Удзельнічала ў Алімпійскіх гульнях 2010 у Ванкуверы, выступала ў індывідуальнай гонцы і заняла 56-е месца.
Увайшла ў склад расійскай зборнай на Алімпійскія гульні ў Сочы ў 2014 годзе. У спрынтарскай алімпійскай гонцы Яна Раманава заняла 19-е месца.
Кубак свету
У Кубку свету дэбютавала 19 студзеня 2008 года (сезон 2007/08) у рамках 2-га этапу ў італьянскай Разун-Антэрсельве ў спрынтарскай гонцы, паказаўшы 13-ы вынік. За зборную Расіі ў эстафеце дэбютавала ў сезоне 2009—2010 на этапе Кубка свету ў аўстрыйскім Хохфільцэне расійская чацвёрка Сляпцова/Булыгіна/ Раманава/Зайцава на 3,8 секунды апярэдзіла французскую зборную. У гэтым жа сезоне была здабытая першая асабістая перамога — на завяршальным сезон этапе кубка свету ў Ханты-Мансійску: у спрынце Яна была самай хуткай з самых дакладных, што і абумовіла яе першую кубкавую перамогу.
Расійскія старты
У сезоне 2011/2012 выйграла індывідуальную гонку на турніры Іжэўская вінтоўка.
Саранск
Саранск (Саранск, Саранош, Саран ош) — горад (з 1780) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мардовіі. Насельніцтва 295,3 тыс. чал. (2005), з якіх рускія — 70,98 %, мардва — 21,20 %, татары — 5,14 %, украінцы — 0,71 %. Заснаваны ў 1641 годзе. Горад размешчаны на левым беразе ракі Інсар (басейн Волгі), за 642 км на паўднёвы ўсход ад Масквы.
Плошча Калініна (Мінск)
Плошча Калініна — плошча ў Першамайскім раёне Мінска, размешчана на скрыжаванні праспекта Незалежнасці з вуліцай Калініна і завулкам Кузьмы Чорнага. Названа ў гонар Міхаіла Калініна
На плошчы ўсталяваны манумент Міхаілу Калініну, а таксама размешчаны ўваход у Цэнтральны батанічны сад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Шэраг аб’ектаў, што знаходзяцца на плошчы Калініна, у прыватнасці жылы дом за помнікам, у якім размешчаны магазін «1000 дробязяў» і арка ўваходу ў Цэнтральны батанічны сад праектаваў архітэктар Георгій Сысоеў.
NGC 5187
NGC 5187 (іншыя абазначэнні — MCG 5-32-29, ZWG 161.69, KUG 1327+313, IRAS13274+3123, PGC 47393) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арына Алегаўна Масько
Арына Алегаўна Масько (нар., Гродна, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Вучылася ў СШ № 12, потым перайшла ў спартовы клас СШ № 20. Пасля гэтага было вучышча алімпійскага рэзерву г. Гродна. Першым трэнерам была Наталля Сачук. У пачатку трапіла ў малодшую каманду «Вікторыю», а адтуль перайшла ў «Алімпію» — галоўную жаночую баскетбольную каманду Гродна.
У маі 2023 года падпісанні кантракта з баскетбольным клубам «Дынама».
Выступала ў U-16 (2015), U-18 (2016—2017) і U-20 (2017—2019). У 2019 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Кацярына Аляксееўна Далгарукава
Кацярына Аляксееўна Далгарукава (—) — расійская князёўна, дачка князя Аляксея Рыгоравіча Далгарукава, нявеста імператара Пятра II.
Біяграфія
19 лістапада 1729 года была абвешчана нявестай чатырнаццацігадовага імператара, а 30 лістапада адбыліся яе ўрачыстыя заручыны, ёй быў дадзены тытул «Яе высокасць гасударыня-нявеста».
Аднак жонкай Пятра II Кацярына так і не стала — за два тыдні да вяселля, у студзені 1730 года Пётр II захварэў і памёр. Далгарукавы падрыхтавалі падробленае завяшчанне на карысць «гасударыні-нявесты», але не рызыкнулі яго прад’явіць.
Пасля смерці Пятра II князёўна Кацярына вярнулася да бацькоў і разам з імі, па ўступленні на пасад імператрыцы Ганны Іаанаўны, у красавіку 1730, сасланая ў Бярозаў, а таксама ўтрымоўвалася ў Томску ў Томскім манастыры Раства Хрыстовага.
Імператрыца Лізавета загадала вызваліць яе і надала ёй званне фрэйліны. У 1745 годзе яна выйшла замуж за генерал-паручыка графа А. Р. Бруса, але неўзабаве застудзілася і памерла.
Стрэві
Стрэві (Strevi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 2045 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 134 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 15019. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Плошча Якуба Коласа
Плошча Якуба Коласа (да 1956 — Камароўская) — плошча ў Першамайскім раёне Мінска, размешчана на скрыжаванні праспекта Незалежнасці з вуліцай Якуба Коласа. У цэнтры плошчы — помнік народнаму паэту Беларусі Якубу Коласу, справа і злева ад яго — скульптуры герояў яго твораў. Каля паловы плошчы займае сквер з фантанамі. Пад плошчай размешчана аднайменная станцыя метро.
Да плошчы прымыкаюць вуліцы Якуба Коласа, Чырвоная, Залатая Горка, Веры Харужай, Бульвар Мулявіна. З усходу паміж Праспектам Незалежнасці (Скарыны) і вул. Я. Коласа знаходзіцца былы будынак Універсітэта фізкультуры.
На поўначы — Мінскае вытворчае аб'яднанне вылічальнай тэхнікі і былы будынак Мінскага паліграфкамбіната імя Я. Коласа. На захадзе — жылы будынак, які змяшчае былое памяшканне кафэ «На ростанях». На бульвары Мулявіна на поўдні — Дзяржаўная філармонія, каля яе — крамы ЦУМ «Мінск», жылыя дамы з гастраномам «Радзівілаўскі», «Лянок», «Садавіна-гародніна» перабудаваная ва ўніверсам.
Гісторыя
Плошча Якуба Коласа размешчана на месцы гістарычнай Камароўкі — вёскі, якая дала назву Камароўскаму рынку. Першапачаткова плошча называлася Камароўскай.
Фарміраванне плошчы пачалося з рэканструкцыі так званых «Камароўскіх віл» на стыку былых Барысаўскага і Лагойскага трактаў і будаўніцтва інстытута фізкультуры ў 1936-1939 гг.. У сучасным выглядзе забудавана паводле праекта 1952 г. (арх. М. Баршч, Л. Аранаўскас і Л. Мацкевіч), дзе былі ўлічаны прапановы праектаў 1939 г. (арх. У. Мураўёў) і 1940 г. (арх. А. Клімаў).
У 1984 годзе была адкрыта станцыя метрапалітэна Плошча Якуба Коласа.
Юзафіна
Юзафі́на (, Юзефино) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Пральніцкага сельсавета.
Новая Вараб’ёўка
Новая Вараб’ёўка (Новая Воробьёвка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Уладзіміраўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новая Вараб’ёўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Новую Вараб’ёўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Елісееўскі магазін
Дом гандлёвага таварыства «Браты Елісеевы» (Елісееўскі магазін) — будынак на рагу Неўскага праспекта (дом 56) і Малой Садовай вуліцы (дом 8) у Санкт-Пецярбургу, помнік архітэктуры ранняга мадэрна.
Апісанне будынка
Дом быў пабудаваны ў 1902-1903 гадах архітэктарам Гаўрыілам Васілевічам Бараноўскім для крамы каланіяльных тавараў гандлёвага таварыства «Браты Елісеевы». Будынак вылучаецца на фоне класічнай архітэктуры Неўскага праспекта сваімі вітражамі, скульптурамі і раскошай аздаблення. Стыль будынка быў закліканы паказаць багацце таварыства і прыцягнуць увагу патэнцыйных пакупнікоў. Вітраж на Неўскім боку будынка, які пакрывае некалькі паверхаў, стварае ўражанне адной велічэзнай вітрыны. На фасадзе устаноўлены скульптуры А. Г. Адамсана «Прамысловасць», «Гандаль», «Мастацтва» і «Навука».
Спасылкі
Елісееўскі магазін у Энцыклапедыі Санкт-Пецярбурга
Торбачнік
Апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Сцёблы прамастойныя, простыя або галінастыя. Прыкаранёвае лісце часта ў разетцы, чаранковае, суцэльнае, зубчастае ці хвалістае, сцябловае — сядзячае, вузкасэрцападобнае.
Кветкі дробныя, белыя, з чатырма пялёсткамі, сабраныя ў верхавінкавыя гронкападобныя суквецці. Плод — стручочак.
Пашырэнне
Каля 60 відаў. Пашыраны ва ўмераным поясе Еўразіі і Амерыкі. На тэрыторыі Беларусі 3 віды:, занесены ў Чырвоную кнігу, і. Трапляюцца на палях, пустках, уздоўж дарог.
Сінонімы
Сінонімы
Таксанамічнае становішча
Род Торбачнік уваходзіць у сямейства парадку.
Віды
Род налічвае каля 80 відаў , некоторые из них:
Гаспадарчае значэнне
Лекавыя, радзей харчовыя (салатныя, насенне для гарчыцы), дэкаратыўныя расліны, некаторыя пустазелле.
Анічкаў палац
Анічкаў палац (або Анічкін палац) — адзін з імператарскіх палацаў Санкт-Пецярбурга, у Анічкава моста на набярэжнай ракі Фантанкі (Неўскі праспект, 39). Сваю назву палац атрымаў ад Анічкава моста (гл. Анічкавы). Найстарэйшы з захаваных будынкаў на Неўскім праспекце.
Малы Порск
Малы Порск (Ма́лий Порськ) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Eurycnema
Eurycnema — род палачнікаў трыбы сямейства. Віды вядомыя ў Аўстраліі, Новай Гвінеі, на астравах Кей, Тыморы, Ветары і Салоры.
Віды
Род уключае наступныя віды :
NGC 5188
NGC 5188 (іншыя абазначэнні — MCG -6-30-7, ESO 383-9, AM 1328-343, IRAS13286-3432, PGC 47549) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Партэр
Партэ́р (parterre — на зямлі):
Будавесць (рака)
Будаве́сць — рака ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Обаль (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі складае 23 кіламетра. Плошча вадазбору 284 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Пачынаецца за 1,2 км на паўночны ўсход ад вёскі Лоўжа (у высокай плыні рака называецца Будавіца) і цячэ па ўсходняй ускраіне Полацкай нізіны. Працякае праз возера Доўгае. Упадае ў Обаль каля вёскі Плігаўкі 2. Асноўныя прытокі — Чарніца (правы) і Баброўка (левы). Рэчышча ад вытоку на працягу 19 км каналізаванае.
У басейне ракі знаходзяцца азёры Малое, Вялікае, Сасноўскае, Латкоўскае, Чорнае Балота і іншыя.
Мар’яніўка (Ковэльскі раён)
Мар’яніўка (Мар'я́нівка) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Кніжная графіка
Кніжная графіка — адзін з відаў графічнага мастацтва. Сюды адносяцца, у прыватнасці, кніжныя ілюстрацыі, віньеткі, застаўкі, буквіцы, вокладкі, супервокладкі і г. д. З рукапіснай кнігай са старажытнасці і Сярэднявечча шмат у чым звязана гісторыя малюнка, а з друкаванай кнігай — развіццё гравюры і літаграфіі. У старажытным свеце з'явіўся шрыфт, які таксама адносіцца да графікі, паколькі сама па сабе літара з'яўляецца графічным знакам.
Ардатаў (Мардовія)
Ардатаў (Ардатов) — горад (з 1780) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ардатаўскага раёна Мардовіі. Насельніцтва 9,4 тыс. чал. (2005), з якіх рускія — 66,23 %, мардва — 32,12 %. Заснаваны ў 1671 годзе.
Горад размешчаны на беразе ракі Алатыр (прыток ракі Суры), за 114 км ад Саранска, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Ардатаў.
Масларобны завод, хлебакамбінат, ватовая фабрыка, дрэваапрацоўчая прамысловасць.
Кунія Даіні
(大仁 邦彌; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1972—1976 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Вераніка Махінякава
Вераніка Махінякава (Veronika Machyniaková) — славацкая біятланістка.
Чараповішча
Чараповішча (Череповище) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Уладзіміраўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Чараповішча абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Чараповішча не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Рэгент (Вялікае Княства Літоўскае)
У задачу рэгентаў Вялікай і Малой канцылярыяў уваходзіла ўнясенне дакументаў у Метрыку Вялікага Княства Літоўскага і выдача па запытам копій-выпісак дакументаў (пазней гэта абавязак выконвалі метрыканты). Акрамя таго, цэнтральныя рэгенты рэдагавалі і падносілі на подпіс вялікакняжацкія, канцлерскія і падканцлерскія дакументы, выконвалі абавязкі натарыусаў. У выпадку смерці Канцлера, яго абавязкі часова выконваў рэгент Вялікай канцылярыі, падканцлера — рэгент Малой канцылярыі.
З 1776 года рэгент Вялікай канцылярыі ўдзельнічаў у пасяджэннях задворнага асэсарскага суда.
Час прыгод
«Час прыгод» (Adventure Time) — амерыканскі анімацыйны серыял, які створан Пендлтанам Уордам для Cartoon Network. Распавядае пра прыгоды ў постапакаліптычным сусвеце 12-гадовага хлопчыка Фіна (падобна, адзінага чалавека ў свеце «Часу прыгод») і яго сябра Джэйка — бульдога, які можа прымаць любыя формы і памеры. Прэм’ера першага эпізода адбылась 5 красавіка 2010 года на тэлеканале Cartoon Network. Грунтуецца на серыі з інкубатарнага серыяла Random! Cartoons распрацаванага для Nicktoons and Frederator Studios.
Буклёўка
Буклёўка — рака ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Прыпяць.
Даўжыня ракі 15 км. Пачынаецца каля вёскі Надаткі, працякае праз Лешненскае вадасховішча і возера Рэчышча. Рэчышча каналізаванае ад вёскі Лешня да вусця на працягу 6,5 км.
Грамадская думка
Грамадская думка — сукупнасць адносін розных сацыяльных груп і слаёў насельніцтва да праблем, працэсаў і фактаў сацыяльна-палітычнай і сацыяльна-культурнай рэчаіснасці.
Грамадская думка рэгулюе паводзіны індывідаў, сацыяльных груп і супольнасцей, а таксама сацыяльных інстытутаў у грамадстве, выпрацоўваючы пэўныя нормы грамадскіх адносін са сферы культуры, навукі, рэлігіі і пашыраючы іх сярод насельніцтва. У залежнасці ад зместу выказванняў (ацэначных, аналітычных і канструктыўных), ацэнкі (станоўчай ці адмоўнай) можа выступаць у экспрэсіўнай, кансультатыўнай ці рэгулятыўнай функцыях. Грамадская думка здаецца дынамічнай, зменлівай, аднак у кожным асобным выглядзе яна з'яўляецца больш або менш тоесным выяўленнем народнага характару. Яна дзейнічае і ў межах грамадства ў цэлым, і ў розных сацыяльных групах ці супольнасцях. У гэтым сэнсе можна гаварыць пра грамадскую думку пэўнай краіны, нацыі або асоб адной прафесіі, канфесіі, субкультурнай групоўкі ці пэўнага горада, вёскі, раёна, вобласці. Таму носьбітам грамадскай думкі можа выступаць і грамадства ў цэлым, і сацыяльныя групы ў яго складзе (напрыклад, жанчын, мужчын, моладзі, гараджан, сялян, прадпрымальнікаў, рабочых, інтэлігентаў, вернікаў і інш.). Яна можа быць аднадушная або плюралістычная. У дэмакратычным грамадстве найбольш актыўна дзеючымі каналамі яе фармавання і функцыянавання з'яўляюцца рэферэндумы, выбары органаў улады, сродкі масавай інфармацыі, сходы, мітынгі, маніфестацыі грамадзян, а таксама сацыялагічныя апытанні насельніцтва. Навуковая распрацоўка праблем грамадскай думкі пачалася з 2-й паловы 19 ст. ў працах французскага сацыёлага Г.Тарда, а ў 20 ст. - амерыканскіх сацыёлагаў і палітыкаў інстытута Дж.Гэлапа А.Хоўэла, У.Ліпмана і інш.
У Беларусі тэндэнцыю развіцця грамадскай думкі даследуюць інстытут сацыялогіі НАН Беларусі, недзяржаўная арганізацыя «Грамадская думка» і іншыя сацыялагічныя даследчыя групы. Актуальнасць і важнасць вывучэння грамадскай думкі абумоўлены тым, што менавіта такім чынам можна даведацца пра інтарэсы, спадзяванні, чаканні, патрэбы розных сацыяльных груп, супольнасцей, насельніцтва краіны ў цэлым.
Тальёла-Манферата
Тальёла-Манферата (Tagliolo Monferrato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Carlo Borromeo.
Новы Мосыр
Новы Мосыр (Но́вий Мо́сир) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Бярозава (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга)
Бярозава (Берёзово) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Бярозаўскага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 7,0 тыс. жыхароў (2006).
Пасёлак размешчаны на рацэ Паўночная Сосьва, якая бярэ пачатак ва Уральскіх гарах і за 42 км ад Бярозава ўпадае ў Об. Рачны порт. У халодны час года дзейнічае зімнік да Югорска, пгт Прыоб’е, Ігрыма, Ханты-Мансійска.
Паселішча было заснавана ў 1593 годзе як крэпасць Бярозаў (на месцы асцяцкага паселішча Суматвош — «горад бяроз»), з 1782 года становіцца павятовым горадам Табольскага намесніцтва, у 1926 годзе страціў статус горада і стаў сялом, з 1953 года — рабочы пасёлак, з 1954 года — пасёлак гарадскога тыпу.
У раёне пасёлка здабыча прыроднага газу ТАА «Цюментрансгаз». Вядзецца лоўля рыбы, працуе рыбкамбінат, друкарня.
Андрэй Данатавіч Сіняўскі
Андрэй Данатавіч Сіняўскі (Андрей Донатович Синявский;,  — ) — рускі літаратуразнавец, пісьменнік, літаратурны крытык; палітвязень.
Біяграфія
Увосень 1965 А. Сіняўскі быў арыштаваны разам з Ю. Даніэлем па абвінавачванні ў антысавецкай прапагандзе і агітацыі. У лютым 1966 асуджаны Вярхоўным судом на сем гадоў калоніі. Суд над пісьменнікамі, вядомы як «Працэс Сіняўскага — Даніэля», суправаджаўся тэндэнцыйным асвятленнем у друку і быў задуманы як прапагандысцкае шоў з выкрыццямі і пакаяннямі, аднак ні А. Сіняўскі, ні Ю. Даніэль не прызналі сябе вінаватымі. Неўзабаве пасля вызвалення ў 1973 годзе паехаў па запрашэнні Сарбоны на працу ў Францыю, дзе і жыў да канца жыцця, працуючы прафесарам рускай літаратуры.
Творчасць
А. Сіняўскі быў адным з вядучых літаратурных крытыкаў часопіса «Новый мир», галоўным рэдактарам якога ў той час быў А. Твардоўскі. Аўтар літаратуразнаўчых прац пра творчасць М. Горкага, Б. Пастарнака, І. Бабеля, Г. Ахматавай. З 1955 пачаў пісаць празаічныя творы. У тагачасным СССР у сувязі з цэнзурай яго творы не маглі быць надрукаваныя, і Андрэй Сіняўскі выдаваў іх на Захадзе пад псеўданімам Абрам Тэрц (Абрам Терц). Былі надрукаваныя раман «Суд ідзе» («Суд идёт») і аповесць «Любімаў» («Любимов»), якія ўвайшлі ў зборнік прозы «Фантастычны свет Абрама Тэрца» («Фантастический мир Абрама Терца»), а таксама артыкул «Што такое сацыялістычны рэалізм?», у якім высмейваліся савецкая літаратура.
Карл Джэрасі
Карл Джэрасі (Carl Djerassi, Carl Djerassi;, , Аўстрыя — , , Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі вучоны-хімік, пісьменнік, публіцыст, драматург. Першы лаўрэат прэміі Вольфа па хіміі, уладальнік Нацыянальнага навуковага медаля ЗША і Нацыянальнага медаля ЗША ў галіне тэхналогій і інавацый, а таксама больш за 20 розных навуковых медалёў і прэмій, носьбіт 32 ступеняў ганаровага доктара ад універсітэтаў з усіх канцоў Зямлі. Камандор ордэнаў «За заслугі перад Федэратыўнай Рэспублікай Германія» і «За заслугі перад Аўстрыйскай Рэспублікай».
З сям’і балгарскага дэрматолага і аўстрыйскага дантыста. Пасля аншлюсу бег з маці ў Лондан, а затым у Сафію да бацькі. Паступіў у Амерыканскі каледж, дзе вывучыў англійскую мову, а ў 1939 годзе прыехаў разам з маці ў Нью-Ёрк. Па пратэкцыі Элеаноры Рузвельт паступіў у каледж, затым у іншы, а потым і ў трэці, які скончыў у 1942 годзе. Працаваў у кампаніі «Ciba», дзе браў удзел у распрацоўцы антыгістамінных прэпаратаў. У 1945 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне хіміі ад Вісконсінскага універсітэта ў Мадысане, і тады ж атрымаў амерыканскае грамадзянства. Зноў паступіў на працу ў «Ciba», а ў 1949 годзе перайшоў у «Syntex», атрымаўшы пасаду намесніка дырэктара па даследаваннях. Займаўся працай над сінтэзам картызону на аснове даступнага ямса. У 1951 годзе разам з Джорджам Розенкранцам і Луісам Мірамонтэсам сінтэзаваў нарэтыстэрон, аналаг гармонаў прогестынаў, якія абараняюць жанчын ад авуляцыі падчас цяжарнасці ў якасці натуральнага супрацьзачаткавага сродку. Запатэнтаваўшы разам з калегамі сваё адкрыццё, Джэрасі стаў адным з вынаходнікаў аральных кантрацэптываў, а інакш — асновы першых у свеце супрацьзачаткавых таблетак. Наступныя даследаванні Грэгары Пінкуса і Джона Рока прывялі да адабрэння таблетак у якасці медыкаментаў і першым продажам у ЗША, што паклала пачатак сэксуальнай рэвалюцыі. У наступныя гады Джэрасі стаў вядомы працамі аб выкарыстанні фізічных метадаў у арганічнай хіміі, аб вывучэнні працэсу біясінтэзу, па даследаванні структуры стэроідаў, алкалоідаў, антыбіётыкаў, ліпідаў і тэрпеноідаў, якім прысвяціў некалькі манаграфій і больш за тысячу артыкулаў. Акрамя гэтага, працаваў над прымяненнем штучнага інтэлекту ў медыка-біялагічных даследаваннях, распрацоўваў сродкі па барацьбе з насякомымі-шкоднікамі. Таксама займаўся літаратурнай і выкладчыцкай дзейнасцю.
Ганна Віктараўна Дзягель
Ганна Віктараўна Дзягель (нар., в. Горы, Маларыцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі гісторык, аўдыёблогерка. Кандыдат гістарычных навук (2020).
Біяграфія
Нарадзілася 25 ліпеня 1988 года ў вёсцы Горы Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. У 2010 годзе скончыла гістарычны факультэт БДУ па кафедры гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў. У 2020 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Иудейская община в персидской провинции Йехуд (VI—IV вв. до н. э.)» (Іудэйская абшчына ў персідскай правінцыі Йехуд (VI—IV стст. да н.э.) . Працуе на кафедры міжнароднага права Міжнароднага ўніверсітэта МІПСА.
Навуковая дзейнасць
Сфера навуковых інтарэсаў: гісторыя Старажытнага Усходу, біблеістыка, іўдаіка.
Аўтарка навукова-папулярнага падкаста «Так склалася гістарычна».
Жыхар
Жыхар — прозвішча.
Майкл Полані
Майкл Полані (таксама Поляні, Поланьі; Michael Polanyi, Polányi Mihály, пры нараджэнні Міхай Полачэк;,  — , ) — англійскі фізік, хімік і філосаф.
Найбольш вядомы сваімі працамі па фізічнай хіміі і філасофіі навукі. Асноўныя работы прысвечаны хімічнай кінетыцы і вывучэнню крышталічных структур. Вядомы як сааўтар тэорыі абсалютных хуткасцей рэакцый і суадносін Брёнстэда-Полані.
Агароднікі (Пяршайскі сельсавет)
Агаро́днікі (, Огородники) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Грамадзянства
Грамадзянства — палітыка-прававая прыналежнасць асобы да пэўнай дзяржавы. На грамадзяніна пашыраецца суверэнітэт гэтай дзяржавы і ён карыстаецца дзяржаўнай аховай сваіх правоў і законных інтарэсаў як унутры краіны, так і па-за яе межамі. У манархічных дзяржавах паняццю «грамадзянства» адпавядае тэрмін «падданства». Парадак набыцця або страты грамадзянства рэгулюецца заканадаўствам кожнай дзяржавы. Заканадаўства пераважнай большасці дзяржаў адрознівае набыццё грамадзянства пры нараджэнні (філіяцыя), у парадку натуралізацыі або ўкаранення. Пры вырашэнні пытання аб набыцці грамадзянства пры нараджэнні выкарыстоўваецца два прынцыпы: нацыянальны (т.зв. «прынцып права крыві»), паводле якога грамадзянства дзіцяці залежыць ад грамадзянства бацькоў, і тэрытарыяльны (т.зв. «прынцып права глебы»), калі грамадзянства абумоўлена месцам нараджэння і не звязана з грамадзянствам бацькоў. У заканадаўстве большасці замежных краін спалучаюцца два гэтыя прынцыпы з выкананнем пэўных абавязковых умоў.
Грамадзянства Беларусі
Паводле закона Беларусі «Аб грамадзянстве Рэспублікі Беларусь» ад 18.10.1991 яе грамадзянамі з'яўляюцца асобы, якія пастаянна жылі на тэрыторыі Беларусі на дзень уступлення ў сілу гэтага закона, і асобы, якія набылі беларускае грамадзянства ў адпаведнасці з гэтым законам. У Беларусі грамадзянства з'яўляецца роўным для ўсіх грамадзян дзяржавы, незалежна ад падстаў яго набыцця, ніхто з іх не можа быць пазбаўлены грамадзянства або адвольна пазбаўлены права змяніць грамадзянства. Падставы і парадак набыцця грамадзянства, яго спынення, змянення і іншае вызначаны заканадаўствам. Дакументам, які сведчыць аб беларускім грамадзянстве, з'яўляецца пашпарт грамадзяніна Беларусі.
Свята-Мікалаеўская царква (Старыя Дарогі)
Свята-Мікалаеўская царква — мураваны праваслаўны храм у горадзе Старыя Дарогі Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Савецкай, 26.
Гісторыя
6 красавіка 1954 года па багаславенні архіепіскапа Піцірыма быў заснаваны прыход. Настаяцелем быў прызначаны протаіерэй Цярэнцій Савіч Локацкі. Будынка царквы ў горадзе не было і набажэнствы праводзіліся ў хаце пробашча.
У канцы 1991 года мітрапаліт Філарэт багаславіў стварэнне прыходу. 12 красавіка 1992 года пробашчам парафіі быў прызначаны іерэй Ігар Кручко.
У 2006 годзе побач з будынкам драўлянага храма было распачата будаўніцтва новай цаглянай царквы. 15 снежня 2019 года епіскап Антоній правёў асвячэнне новазбудаванага храма.
Партэр (садова-паркавае мастацтва)
Партэ́р (parterre ад раr на + terre зямля) — у садова-паркавым мастацтве — адкрытая частка саду ці парку на роўнай мясцовасці з газонамі, кветнікамі, вадаёмамі, бардзюрамі з кустоў. На партэры часта размяшчаюць фантаны, скульптуру, курціны, асобныя дрэвы.
Характэрны рэгулярным паркам XVII—XVIII стст. (у Версалі, Петрадварцы). Больш свабодныя па абрысах партэры ў пейзажных парках, звычайна ў выглядзе лужкоў (паркі Стоу ў Англіі, у Паўлаўску). У выглядзе партэра вырашаліся барочныя парадныя двары — курданёры перад галоўным фасадам палаца або сядзібнага дома.
На Беларусі пашырыліся ў XVII—XVIII стст. у рэгулярных парках, т.зв. італьянскіх садах, уяўлялі сабой прамавугольныя ўчасткі, акаймаваныя алеямі са шпалерамі (Альбінскі палацава-паркавы ансамбль); у XIX — пач. XX ст. выкарыстоўваліся ў кампазіцыях пейзажных паркаў, напрыклад, у Гомелі і Нясвіжы). Партэры шырока выкарыстоўваюцца ў ландшафтнай архітэктуры і азеляненні пры стварэнні буйных горадабудаўнічых ансамбляў - партэры на плошчах Незалежнасці і Перамогі ў Мінску і інш.
Фартэцыя
Фартэцыя (forteca ад fortezza крэпасць) — адна з назваў палявых і доўгачасовых фартыфікацыйных умацаванняў у XVII—XVIII ст. у Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі. Зрэдку фартэцыямі называлі ўмацаваны замак (напрыклад, Ляхавіцкі ў 17 ст.).
Еўрапейскі маршрут E30
E30 — еўрапейскі маршрут, які праходзіць ад города Корк у Ірландыі праз Вялікабрытанію, Нідэрланды, Германію, Польшчу, Беларусь да Омска ў Расіі.
Асноўныя пункты маршруту: Корк — Уэксфард — Суонсі — Кардыф — Ньюпарт — Брысталь — Лондан — Гаага — Утрэхт — Амерсфарт — Хенгела — Оснабрук — Меле — Гановер — Магдэбург — Берлін — Франкфурт-на-Одэры — Познань — Варшава — Брэст — Мінск — Масква — Разань — Пенза — Сызрань — Жыгулёўск — Тальяці — Уфа — Міяс — Чалябінск — Курган — Петрапаўлаўск — Омск.
Маршрут
Працягласць маршруту складае каля 5800 км.
Сяргей Міхайлавіч Маштакоў
Сяргей Міхайлавіч Маштако́ў (Сергей Михайлович Маштаков;  — ) — вучоны ў галіне фізіялогіі раслін, доктар біялагічных навук (1955), прафесар (1956).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Нікалаеўскі Гарадок Саратаўскай губерні (з 1920 года Акцябрскі Гарадок у Тацішчаўскім раёне Саратаўскай вобласці Расіі). У 1930 годзе скончыў Саратаўскі сельскагаспадарчы інстытут. У 1939 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1940—1944 гадах дацэнт кафедры батанікі Свярдлоўскага сельскагаспадарчага інстытута, са жніўня 1944 года па жнівень 1945 года — загадчык кафедры батанікі Інстытута прыродазнаўчых навук і матэматыкі Уральскага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1948 года С. М. Маштакоў у Інстытуце меліярацыі Акадэміі навук БССР на пасадзе загадчыка лабараторыі, з 1953 года — намеснік дырэктара, загадчык лабараторыі Інстытута біялогіі. З 1963 года працаваў у Інстытуце эксперыментальнай батанікі на пасадзе загадчыка лабараторыі хімічнай рэгуляцыі і развіцця раслін.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па вывучэнню працэсаў біясінтэзу каучуку, біялогіі збожжавых культур у сувязі з паляганнем, ўздзеяння інсектыцыдаў, фунгіцыдаў і гербіцыдаў на сельскагаспадарчыя культуры.
Сярод апублікаванага:
Новы Пасёлак
Назву Но́вы Пасё́лак маюць:
Уладзіміраўка (Хіславіцкі раён)
Уладзіміраўка (Владимировка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Уладзіміраўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Уладзіміраўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Уладзіміраўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Нужэль
Нужэль (Ну́жель) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Інсар
Інсар (Инсар) — горад (з 1780) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Інсарскага раёна Мардовіі. Насельніцтва 8,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1648 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Іса прыток Мокшы, пры ўпадзенні ў яе ракі Інсарка (басейн Акі), за 18 км ад чыгуначнай станцыі Кадошкіна (на лініі Рузаеўка — Разань).
Стужкаткацкая фабрыка, пяньковы завод, масласыраробчы завод.
Механізм
Механізм (ад грэч. прылада, машына) — сістэма злучаных паміж сабой цел (звёнаў) для пераўтварэння (перадачы, узнаўлення) руху аднаго або некалькіх цел у патрэбныя рухі іншых цел; аснова машын, апаратаў, прылад, тэхнічных прыстасаванняў.
Усякі механізм складаецца з аднаго нерухомага звяна (стойкі) і аднаго ці некалькіх рухомых звенняў. 3вяно механізма можа складацца з аднаго або некалькіх нерухома злучаных дэталей. Звёны, законы руху якіх прыняты зададзенымі, называюцца пачатковымі або вядучымі. Законы руху вядзёных звенняў вызначаюцца законам руху вядучых. Спалучэнне двух судатыкальных звёнаў, якое дапускае іх адносны рух, называецца кінематычнай парай. Найбольш пашыраныя кінематычныя пары: вярчальная (шарнір), паступальная (паўзун і накіравальная), вінтавая (вінт і гайка), сферычная (шаравы шарнір). Звязаная сістэма звенняў, якія ўтвараюць паміж сабою кінематычныя пары, называецца кінематычным ланцугом. Асноўная ўласцівасць механізма — пэўнасць руху яго звенняў: пры зададзеных рухах аднаго ці некалькіх звенняў усе астатнія звенні маюць пэўныя рухі. Звычайна ў механізме ёсць уваходнае (вядучае) звяно, што атрымлівае рух ад якога-небудзь рухавіка, і выхадное звяно, злучанае з нейкім рабочым органам.
Паводле канструкцыі механізмы падзяляюцца на групы: рычажныя, кулачковыя, зубчастыя, клінавыя і вінтавыя, фрыкцыйныя, механізмы з гнуткімі звеннямі, механізмы з гідраўлічнымі, пнеўматычнымі і электрычнымі прыстасаваннямі. Паводле прызначэння адрозніваюцца: механізмы рухавікоў і пераўтваральнікаў, перадатачныя і выканаўчыя, кіравання, кантролю і рэгулявання і інш. Перадатачныя механізмы — карданныя (карданны шарнір), а таксама зубчастая перадача, ланцуговая перадача і інш. Пераўтваральныя (узнаўляльныя) — крывашыпныя механізмы, кулачковыя механізмы, кулісныя механізмы, шарнірныя механізмы, мальтыйскія механізмы.
Механізм называецца гідраўлічным або пнеўматычным, калі ў пераўтварэнні руху, акрамя цвёрдых цел (звёнаў), удзельнічаюць вадкасці або газы. Адрозніваюць таксама механізмы: плоскія (траекторыі руху пунктаў усіх звёнаў ляжаць у паралельных плоскасцях) і прасторавыя (траекторыі ляжаць у непаралельных плоскасцях або некаторыя э іх з'яўляюцца прасторавымі крывымі; прасторавымі з'яўляюцца, напрыклад, чарвячныя перадачы, шарнірныя муфты, часткі некаторых маніпулятараў); Механізмы рухавікоў, пераўтваральнікаў, прылад; кіроўныя, выканаўчыя механізмы і інш. Найбольш пашыраны механізмы з адной ступенню свабоды, у якіх для пэўнага руху ўсіх звёнаў трэба задаць закон руху аднаго (вядучага) звяна; ёсць і механізмы э дзвюма ступенямі свабоды (напр., дыферэнцыялы ў транспартных сродках).
Навуковым даследаваннем будовы, кінематыкі і дынамікі механізмаў займаецца тэорыя механізмаў і машын. Рухі механізмаў і іх звёнаў, рэакцыі элементаў кінематычных пар вывучаюць кінематыка механізмаў, кінетастатыка механізмаў, дынаміка механізмаў і машын; метады даследавання і праектавання механізмаў складаюць частку тэорыі механізмаў і машын.
Партызанскэ (Ковэльскі раён)
Партызанскэ (Партиза́нське) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Буклінка
Буклінка — рака ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дзітва (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 8 км. Пачынаецца за 0,5 км на поўдзень ад вёскі Баяры, упадае ў Дзітву на ўсходзе ад вёскі Ажэлішкі ў забалочанай мясціне. На працягу 3 км ад вытоку каналізаваная. Каля вёскі Пяткаўшчына створаныя рыбагаспадарчыя сажалкі (агульнай плошчай 1,45 км²).
Малажухавіцкае Евангелле
Малажухавіцкае Евангелле — помнік старабеларускага кнігапісання канца XV—пачатку XVI стагоддзяў. Створана для царквы вёскі Малыя Жухавічы на Гарадзеншчыне.
Выгляд Евангелля
Пісана ў аркуш, паўуставам (чырвонай фарбай, атрыманай з сярністай ртуці), царкоўнаславянскай мовай з беларускімі асаблівасцямі. Мае 4 мініяцюрныя выявы евангелістаў, залатыя ініцыялы, застаўкі, загалоўкі, зробленыя кінавар’ю. 347 аркушаў.
Месцазнаходжанне
З XVII стагоддзя захоўвалася ў Жыровіцкім манастыры, з пачатку 1920-х гадоў у Віленскім беларускім музеі, у бібліятэцы Акадэміі навук Літвы.
Млечны Шлях (з’ява)
Млечны Шлях (народныя назвы — Птушы́ны Шлях, Чума́цкі Шлях ) — дыфузная святлівая паласа няправіпьнай формы, што перасякае нябесную сферу ў плоскасці Галактыкі. Складаецца з вялікай колькасці зорак, якія паасобку нельга бачыць простым вокам, але можна распазнаць з дапамогай тэлескопа.