cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Пянткевіч
У Альбярціне
Уладзімір Пянткевіч абвяргаў закіды праціўнікаў. На ўсіх уніяцкіх канферэнцыях у Пінску ён выступаў у абарону правоў беларусаў на сваю мову. А ў 1932 годзе ў Кракаве Уладзімір Пянткевіч выдае палемічную брашуру «Праўда аб Альбярціне» — як адказ пану Есьману з Бердавіч і ксяндзу-каноніку Адаму Абрамовічу з Беластока. У сваім выданні аўтар растлумачыў мэты місіі ў Альбярціне. Уладзімір Пянткевіч пісаў (тэкст даецца ў перакладзе на беларускую мову): «…Слонімшчына і Наваградчына — гэта не Калуга ці Вязьма, і не разумець, што ўніяцкая акцыя на крэсах Польшчы — галоўным і першачарговым чынам, а ў пераважнай большасці выпадкаў, нават выключна, — мусіць весціся на беларускай і ўкраінскай мовах…» Далей святар Пянткевіч тлумачыў: ''«Манашкі, якім мы даручылі прытулак у нашай Альбярцінскай парафіі, дзяцей (усходніх, а не польскіх) на беларускай мове навучаюць і выхоўваюць, арганізуючы з імі батлейкі, рытмічныя танцы гномікаў і іншага роду пастаноўкі і гульні. Я сам нядаўна біскупа-візітатара ад імя двух абрадаў прамовай на польскай і беларускай мовах вітаў, а на ўрачыстай літургіі, здзейсненай уладыкам у Альбярціне, пасля адной ягонай прамовы на рускай мове прагучалі аж дзве беларускія споведзі. Таксама ў другой парафіі ў Сынкавічах наш пробашч, блізкі сусед п. Есьмана, навучанне рэлігіі ў некаторых школах пастаянна вядзе на беларускай мове, а і з падрастаючай пазашкольнай моладдзю ладзіць пастаянна беларускія самадзейныя пастаноўкі і гутаркі… Мы палічылі неабходным стварыць таксама беларускі ўніяцкі штомесячнік пад загалоўкам „Да Злучэньня“, ад студзеня гэтага года выдаем яго ў Альбярціне… і г.д.».''
Уладзімір Пянткевіч памёр ад сардэчнага прыступу 23 сакавіка 1933 года. Яму было 88 гадоў.
Рыкарда Джусці
Рыкарда Амар Джусці (Ricardo Omar Giusti; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1986 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Потакы (Іванкіўскі раён)
По́такі ці По́такы (По́токи) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старасакалыўскага сельсавета.
Какцерэк (Катон-Карагайскі раён)
Какцерэк — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Улкен Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 635430400.
Дом музыкі (Порту)
Дом музыкі (Casa da Música) — спраектаваны Рэмам Колхасам канцэртная зала ў гістарычным цэнтры Порту, у якім грунтуюцца тры гарадскія аркестры.
Будаўніцтва будынка незвычайнай формы запатрабавала рэалізацыі новых інжынерных вырашэнняў. Яно ажыццяўлялася ў 2001—2005 гг. у сувязі з выкананнем Порту функцый культурнай сталіцы Еўропы.
Прапанаваны Колхасам праект атрымаў шырокае прызнанне ў архітэктурнай супольнасці. Так, архітэктурны крытык The New York Times Мікалай Урусаў назваў Дом музыкі «самым прывабным» праектам Колхаса, параўнаўшы яго з Берлінскай філармоніяй і Музеем Гугенхайма ў Більбаа.
Дом музыкі адкрыўся 15 красавіка 2005 г. у прысутнасці партугальскага прэзідэнта канцэртам Лу Рыда.
Страхалісся
Страхале́ссе ці Страхалі́сся (Страхолі́сся) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Уваходзіць у склад Страхаліскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з XV стагоддзя. З 1986 года называлася Зелёный Мыс (Зелений Мис), назва Страхалісся было адноўлена ў 1989 годзе.
Мэдвын (Іванкіўскі раён)
Медзьвін ці Мэдвын (Ме́двин) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Страхаліскага сельсавета.
Версанка
Ве́рсанка (, Версанка) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Шаранец
Шаранец — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 2,5 км паўночны захад ад вёскі Дубіна, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,76 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 5 м (на захадзе невыразныя), пераважна пад лесам, участкамі на ўсходзе разараныя. З усходняга і заходняга бакоў возера нешырокая ўвільготненая пойма.
Весялова (Крупскі раён)
Весяло́ва (, Веселово) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Белкніга
ААТ «Белкніга» — найбуйнейшае кнігагандлёвае прадпрыемства Рэспублікі Беларусь, якое налічвае 87 кніжных крамаў ва ўсіх рэгіёнах краіны. Супрацоўнічае з многімі выдавецтвамі, як айчыннымі, так і замежнымі.
Круцянкова
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 33 км на захад ад Смаленска, за 3 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Радаўка. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Дасье Дрэздэна (тэлесерыял)
«Дасье Дрэздэна», «Файлы Дрэздэна», «Дэтэктыў Дрэздэн: Сакрэтныя матэрыялы» — амерыканскі тэлесерыял, створаны па матывах аднайменнай серыі кніг Джыма Батчэра. Прэм’ера серыяла адбылася 21 студзеня 2007 на каналах Sci Fi Channel у ЗША і Space у Канадзе. Вялікабрытанскі канал Sky One пачаў паказ тэлесерыяла 14 лютага 2007 года.
Серыял працягваўся адзін сезон (12 серый), таксама быў выпушчаны на DVD. 3 жніўня 2007 года Sci Fi Channel абвясціў, што «Дасье Дрэздэна» не будзе адноўлены на яшчэ адзін сезон.
Сюжэт
Галоўным героем серыяла з’яўляецца Гары Дрэздэн — сучасны маг, які пражывае ў Чыкага і зарабляе на жыццё расследаваннем загадкавых злачынстваў. У гэтым яму дапамагае яго верны сябар і дарадца Боб, дух старажытнага ведзьмака, навечна зняволенага ва ўласным чэрапе, а таксама лейтэнант Мэрфі — маладая дзяўчына-паліцэйскі, якую Дрэздэн таемна кахае.
Красная Горка (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 21 км на захад ад Смаленска, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 1 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ванлярава на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Свінчатка (сяло)
Свінчатка — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Улкен Нарынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 26 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, сяла Улкен Нарын. Код КАТА — 635430500.
Брант
Брант (Brandt) — нямецкае прозвішча.
Свінчатка (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 498 чалавек (327 мужчын і 171 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 130 чалавек (60 мужчын і 70 жанчын).
Валкалацкі сельсавет
Валкала́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Валкалата.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дунілавіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Струцкага сельсавета (9 населеных пунктаў: Асіннікі, Аўсянікі, Будзічы, Гарадзішча, Кісева, Кузёмшчына, Струкі, Яблонцы, Янукі). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Пастаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе Докшыцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Валкалацкага сельсавета 38 населеных пунктаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1103 чалавекі, з іх 96,7 % — беларусы, 2,1 % — рускія.
Хімія
Хі́мія (كيمياء) — адна з найважнейшых галін прыродазнаўства, навука пра рэчывы, іх уласцівасці, састаў і структуру, а таксама іх пераўтварэнні ў выніку хімічных рэакцый. Паколькі ўсе рэчывы складаюцца з атамаў, якія дзякуючы хімічным сувязям здольныя фарміраваць малекулы, то хімія займаецца ў асноўным вывучэннем узаемадзеянняў паміж атамамі і малекуламі, атрыманымі ў выніку такіх узаемадзеянняў. Прадметам хіміі з’яўляецца хімічныя элементы і іх злучэнні, а таксама заканамернасці, якім падпарадкоўваюцца розныя хімічныя рэакцыі. Хімія мае шмат агульнага з фізікай і біялогіяй, па сутнасці мяжа паміж імі ўмоўная. Хімію часам называюць «цэнтральнай навукай», таму што яна злучае фізіку з іншымі натуральнымі навукамі, як то геалогія і біялогія.
Усе рэчывы падзяляюцца на неарганічныя і арганічныя, і вывучаюцца, адпаведна, неарганічнай і арганічнай хіміяй.
Сучасная хімія з’яўляецца адной з самых шырокіх дысцыплін сярод усіх натуральных навук.
Этымалогія
Этымалогія слова з’яўляецца даволі спрэчнай. Генезіс слова можна аднесці да пэўнай практыкі, вядомай як алхімія, якая практыкуецца на працягу некалькіх тысячагоддзяў у розных частках свету, асабліва на Блізкім Усходзе. Алхімія ў сваю чаргу пайшла, як мяркуюць, пайшла ад егіпецкага хемі — чорны, адкуль таксама грэчаская назва Егіпта, чарназёму і свінцу — «чорная зямля»; іншыя магчымыя варыянты: ст.-грэч. Χυμος — сок, эсэнцыя, вільгаць, смак.
Гісторыя
Зародкі хіміі ўзніклі яшчэ з часоў з’яўлення чалавека разумнага. Паколькі чалавек заўсёды так ці інакш меў справу з хімічнымі рэчывамі, то яго першыя эксперыменты з агнём, апрацоўкай шкур, гатаваннем ежы можна назваць зачаткамі практычнай хіміі. Паступова практычныя веды назапашваліся, і ў самым пачатку развіцця цывілізацыі людзі ўмелі рабіць некаторыя фарбы, эмалі, атруты і лекі. Спачатку чалавек выкарыстоўваў біялагічныя працэсы, як то закісанне, гніенне, але з засваеннем агню пачаў выкарыстоўваць працэсы гарэння, спякання, сплаўленне. Выкарыстоўваліся акісляльна-аднаўленчыя рэакцыі, які не назіраюцца ў жывой прыродзе, як то аднаўленне металаў з іхніх злучэнняў.
Такія рамёствы, як то металургія, ганчарства, шкларобства, фарбаванне, парфумерыя, касметыка дасягнулі значнага развіцця яшчэ да пачатку нашай эры. Напрыклад, састаў сучаснага бутэлькавага шкла практычна не адрозніваецца ад саставу шкла, ужывальнага ў 4000 годзе да н.э. у Егіпце. І хаця хімічныя веды старанна хаваліся жрацамі ад непасвячоных, яны ўсё роўна павольна пранікалі ў іншыя краіны. Да еўрапейцаў хімічная навука трапіла галоўным чынам ад арабаў пасля заваявання імі Іспаніі ў 711 годзе. Яны называлі гэтую навуку «алхіміяй», ад іх гэта назва распаўсюдзілася і ў астатняй Еўропе.
Вядома, што ў Егіпце ўжо ў 3000 годзе да н.э. людзі былі здольныя атрымліваць медзь з яе злучэнняў, выкарыстоўваючы драўняны вугаль у якасці аднаўляльніка, а таксама атрымлівалі серабра і волава. Паступова ў Егіпце і Месапатаміі была развіта вытворчасць бронзы, а ў паўночных краінах — жалеза. Рабіліся таксама тэарэтычныя знаходкі, як то ў Кітаі з XXII стагоддзя да н.э. існавала тэорыя аб асноўных элементах. У Месапатаміі ўзнікла ідэя аб супрацьлегласцях, з якіх пабудаваны свет, як то агонь—вада, цяпло—холад, сухасць—вільготнасць і гэтак далей.
У V стагоддзі да н.э. у Старажытнай Грэцыі Леўкіп і Дэмакрыт развілі тэорыю аб будове рэчыва з атамаў. Па аналогіі з будовай пісьма яны заключылі, што як гаворка дзеліцца на словы, а словы складаюцца з літар, так і ўсе рэчывы складаюцца з пэўных злучэнняў, гэта значыць малекул, якія ў сваю чаргу складаюцца з непадзельных элементаў, гэта значыць атамаў.
У V стагоддзі да н.э. Эмпедокл прапанаваў лічыць асноўнымі элементамі Ваду, Агонь, Паветра і Зямлю. У IV стагоддзі да н.э. Платон развіў вучэнне Эмпедокла, прысвоіўшы кожнаму з гэтых элементаў свой колер і правільную прасторавую фігуру атама, якая вызначае яго ўласцівасці. На думку Платона, менавіта з камбінацый гэтых «цаглінак» і быў пабудаваны ўвесь матэрыяльны свет. Вучэнне аб чатырох, якія ператвараюцца адзін у аднаго, было ўнаследавана Арыстоцелем.
Паспяхова спраўляючыся з задачай колькаснага апісання хімічных ператварэнняў, тэрмадынаміка не ўскрывае іх прычынна-выніковай сувязі. Таму на прынцыпова новай аснове наспела неабходнасць стварэння тэарэтычнага фундаменту хіміі — квантавай механікі. Так узнікла вучэнне аб будове рэчыва, хімічнай сувязі і валентнасці, якое ў існуючым выглядзе адыгрывае важную ролю ў разуменні хімічнай формы руху.
Хімія — адна са старажытных навук, якая у сучасным грамадстве ўсё больш змыкаецца з фізікай і, абапіраючыся на матэматыку і вылічальную тэхніку, паскоранымі тэмпамі пранікае ў розныя галіны вытворчасці.
Раздзелы хіміі
Падзяляецца на арганічную хімію і неарганічную хімію. На стыку гэтых навук развіваюцца хімія комплексных злучэнняў і хімія элементаарганічных злучэнняў. Тлумачэннем сутнасці хімічных з’яў і ўстанаўленнем іх агульных заканамернасцей займаецца фізічная хімія, шэраг раздзелаў якой, звязаных з вывучэннем асаблівасцей працякання хімічных працэсаў пад уплывам розных фактараў, вылучыліся ў асобныя навукі, напрыклад, механахімія, радыяцыйная хімія, фотахімія і інш. Метады ідэнтыфікацыі рэчываў, што спалучаюць хімічныя падыходы з фізічнымі метадамі, вывучае аналітычная хімія.
Развіццё спецыяльных метадаў у 20 стагоддзі садзейнічала станаўленню і развіццю нанахіміі, аб’екты даследавання якой — часцінкі памерам некалькі нанаметраў. Тэарэтычныя асновы сучасных вытворчасцей вывучае хімічная тэхналогія.
На стыку хіміі з іншымі прыродазнаўчымі навукамі інтэнсіўна развіваюцца аграхімія, біяхімія, геахімія, квантавая хімія, хімічная фізіка і іншыя.
Вяршоўка
Вяршо́ўка (, Вершовка) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Кузіна (Катынскае сельскае паселішча)
Кузіна (Кузино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 31 км на захад ад Смаленска, за 10 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Дняпро. За 8 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Альшанка (возера, Браслаўскі раён)
Альшанка — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 15 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 0,7 км на захад ад вёскі Дубіна, у басейне ракі Друйка.
Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,55 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 1,35 км.
Схілы катлавіны выразныя, на ўсходзе і паўночным захадзе вышынёй да 5 м, часткова разараныя. На астатніх участках да возера прымыкае забалочаны лес. На ўсходзе выцякае ручай у возера Снуды.
Какбастау (Катон-Карагайскі раён)
Какбастау (, до 2013 г. — Юбілейнае ) — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Улкен Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 635430600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 399 чалавек (210 мужчын і 189 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 302 чалавекі (158 мужчын і 144 жанчыны).
Устойлівасць навакольнага асяроддзя
Устойлівасць навакольнага асяроддзя — здольнасць навакольнага асяроддзя вытрымліваць уздзеянне чалавека. У экалогіі тэрмін пазначае здольнасць біялагічных сістэм да захавання і развіцця біяразнастайнасці.
Водна-балотныя ўгоддзі і лясы — тыповыя прыклады біялагічна-ўстойлівых сістэм. Для людзей, устойлівасць навакольнага асяроддзя забяспечвае патэнцыял для падтрымання якасці жыцця і працягу роду, агульнага дабрабыту і развіцця (праз экалагічны, эканамічны і сацыяльны аспект). Здаровыя экасістэмы пастаўляюць прадукты, неабходныя для жыцця людзей і іншых арганізмаў.
Існуе два асноўныя спосабы зніжэння негатыўнага ўплыву чалавецтва і паляпшэння экасістэм. Першы — энвіраментальны менеджмент. Гэты падыход засноўваецца на інфармацыі, сабранай дзякуючы геанавукам, прыкладной экалогіі і ахоўнай біялогіі. Другі падыход — кіраванне спажываннем рэсурсаў чалавецтвам, які грунтуецца на інфармацыі, сабранай дзякуючы эканамічным навукам.
Эканоміка ўстойлівага развіцця, адчувальная да экалогіі, якая таксама ўлічвае сацыяльны, культурны і фінансавы аспект. Стварэнне эканомікі ўстойлівасці — сучасны выклік свету, на ўзроўні міжнароднага і нацыянальнага заканадаўстваў, спажывання, гарадскога планавання, транспарта, і закранае лад жыцця кожнага чалавека.
Місіяй Хартыі Землі з'яўляецца прапаганда пераходу да ўстойлівага ладу жыцця і фармавання глабальнай супольнасці, заснаванай на агульных этычных асновах, якія ўключаюць у сябе павагу і клопат пра ўсю супольнасць жывога, прынцыпы экалагічнай цэласнасці, усеагульныя правы чалавека, павага да культурнай разнастайнасці, эканамічную справядлівасць, дэмакратыю і культуру свету.
Цэнтральны раён (Мінск)
Цэнтральны раён — адміністрацыйны раён Мінска. Размешчаны ў цэнтральнай частцы горада. Плошча: 4,1 тыс. га. Насельніцтва: 115 тыс. чалавек.
Гісторыя
Створаны ў 1969. У 2000 да Цэнтральнага раёна далучана частка тэрыторыі Фрунзенскага раёна.
У 1894—1905 гг. у в. Ржавец, якая потым увайшла ў склад раёна, дзейнічаў Ржавецкі цагельны завод. У 1895 г. меў лакамабіль, паравы кацёл і 2 конныя рухавікі. У 1895—1898 гг. працавала 55 рабочых.
Эканоміка
26 прамысловых прадпрыемстваў, у тым ліку ЗАТ «Атлант», ААТ «Гарызонт», СП ЗАТ «Мілавіца», КУП «Мінскхлебпрам». 37 будаўнічых арганізацый. усяго больш за 7 тыс. суб’ектаў гаспадарання.
Каля 400 магазінаў, у тым ліку два вялікія ўнівермагі «ГУМ» і «Гандлёвы дом на Нямізе».
Культура
У Цэнтральным раёне знаходзяцца 25 устаноў культуры, у тым ліку Палац Рэспублікі, 4 бібліятэкі, 5 тэатраў, 3 кінатэатры, 7 музеяў, 4 клубныя ўстановы, дзіцячая музычная школа.
Адукацыя
У 20 навучальных установах раёна навучаюцца 15,5 тыс. чалавек. Тры ВНУ: Акадэмія музыкі, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры, Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва. Два ССУ: Мінскае сувораўскае вучылішча і Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі.
Медыцына
На тэрыторыі раёна размешчаны 2-я і 7-я клінічныя бальніцы, 2-я дзіцячая клінічная бальніца, эндакрыналагічны і наркалагічны дыспансеры.
Козіна (Козінскае сельскае паселішча)
Козіна (Козино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Козінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 74 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 5 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дрэсна. За 4 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Галькі (Крупскі раён)
Галькі́ (, Гальки) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Франсуа Куперэн
Франсуа́ Куперэ́н (François Couperin; 10 лістапада 1668, Парыж — 11 верасня 1733, там жа) — французскі кампазітар, арганіст і клавесініст. Адзін з найбольш значных прадстаўнікоў вядомай французскай дынастыі Куперэнаў, якая налічвала некалькі пакаленняў музыкантаў.
Біяграфічныя звесткі
Музыкай пачаў займацца пад кіраўніцтвам бацькі, Шарля Куперэна, і пасля яго смерці заняў месца арганіста ў парыжскай царкве Сен-Жэрвэ. Дасягнуўшы вялікіх поспехаў, Куперэн праз некалькі гадоў атрымаў месца прыдворнага арганіста, а яшчэ праз некаторы час — таксама прыдворнага клавесініста. У 1730 годзе выйшаў у адстаўку, перадаўшы сваё месца дачцы, Маргарыце-Антуанэце.
Творчасць
Асноўныя сачыненні Куперэна напісаны для клавесіна — больш 250 п'ес рознага характару, якім аўтар даваў праграмныя загалоўкі: «Матылькі», «Жняцы», «Вернасць», «Вятракі» і інш. Стыль гэтых сачыненняў адрозніваўся лёгкасцю, вытанчанасцю і выразнасцю, і яны хутка атрымалі велізарную вядомасць не толькі ў Францыі, але і за мяжой. За выбітнае выканальніцкае і кампазітарскае майстэрства сучаснікі звалі музыканта «вялікі Куперэн». Пяру кампазітара належаць шэраг аркестравых сачыненняў (у тым ліку «Каралеўскія канцэрты»), трыа-санаты, імшы, сачыненні для органа і іншыя творы. Куперэн таксама з'яўляецца аўтарам шэрагу тэарэтычных прац і трактата «Мастацтва ігры на клавесіне».
Кісялёўка (Смаленскі раён)
Кісялёўка (Киселёвка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Козінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 206 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 3 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 5 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ільінагорск
Ільінагорск (Ильиного́рск) — рабочы пасёлак (пасёлак гарадскога тыпу) у Валадарскім раёне Ніжагародскай вобласці Расіі. Уваходзіць у Валадарскі раён, у складзе якога ўяўляе сабой адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (рабочы пасёлак) і аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне рабочы пасёлак Ільінагорск са статусам гарадскога паселішча як адзіны яго населены пункт.
Насельніцтва — 7142 чал. (2020).
Чыгуначная платформа Ільінагорская на лініі Масква — Ніжні Ноўгарад новага напрамку Транссіба.
Нацыянальны ўніверсітэт «Палтаўская палітэхніка імя Юрыя Кандрацюка»
Нацыянальны ўніверсітэт «Палтаўская палітэхніка імя Юрыя Кандрацюка» (Національний університет «Полтавська політехніка імені Юрія Кондратюка») — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Палтаве.
Агульная характарыстыка
Больш за 10 тысяч студэнтаў вучацца на 42 спецыяльнасцях 5 інстытутаў і факультэтаў універсітэта. Адукацыйны працэс ажыццяўляюць больш за 500 выкладчыкаў, з якіх 12 акадэмікаў, 9 членаў Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, 32 доктара навук, 36 прафесары, амаль 400 кандыдатаў навук, дацэнтаў, 16 лаўрэатаў Дзяржаўнай прэміі Украіны ў галіне навукі і тэхнікі.
Універсітэт мае сучасную матэрыяльна-тэхнічную базу: 9 навучальных карпусоў з агульнай плошчай 87 000 м2, бібліятэка налічвае прыкладна 500 тысяч адзінак літаратуры, 5 чытальных залаў з 400 месцамі, 55 навучальных лабараторый і 10 навукова-даследчых лабараторый, 26 камп'ютарных класаў і інш.
Універсітэцкі кампус уключае 5 інтэрнатаў для 2500 студэнтаў. Таксама маецца санаторый-прафілакторый для студэнтаў і выкладчыкаў на 100 месцаў, сталовая, 9 спартыўных залаў і стадыёнаў, 2 новыя палі са штучным пакрыццём. Універсітэт мае вучэбна-аздараўленчы комплекс на беразе ракі Ворскла.
Акучнік
Прататыпам акучніка было старажытнае рала, якое аказалася зноў запатрабаваным з пашырэннем культуры бульбы. Крыху ўдасканаленае, яно ўяўляла адназубую сошку з жалезным нарогам і сіметрычнымі крыламі-«палічкамі». На паўночным усходзе Беларусі бульбу акучвалі звычайна двурогай сахой, з якой здымалі паліцу. Часам паліцу або драўляны цурбан трохвугольнай формы замацоўвалі паміж сашнікоў.
Сучасны акучнік — жалезны, яго рабочая частка складаецца з сіметрычнага лемяша і авальных крылаў, што расхінаюцца па шырыні разоры; глыбіня разор рэгулюецца рычажным элементам на канцы градзіля (дышла) і даўжынёй пастронкаў. У акучнік звычайна запрагаюць каня.
Гарбатаўка
Гарбатаўка (Горба́товка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ніжагародскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад гарадской акругі Горад Дзяржынск.
Насельніцтва — 3395 чал. (2021). Размешчаны за 20 км на ўсход ад Дзяржынска, за 23 км на захад ад цэнтра Ніжняга Ноўгарада.
Аксу (Катон-Карагайскі раён)
Аксу — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бялоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635433100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1381 чалавек (695 мужчын і 686 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 834 чалавекі (430 мужчын і 404 жанчыны).
Пшыгудка
Пшыгудка — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 13 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 0,7 км на захад ад вёскі Марцінішкі, у басейне ракі Друйка.
Плошча паверхні 0,13 км². Даўжыня 0,53 км, найбольшая шырыня 0,35 км. Даўжыня берагавой лініі 1,45 км.
Размешчана сярод лесу. Берагі ўчасткамі забалочаныя. Зарастае.
Абворванне
Абво́рванне — адзін з абрадаў ахоўнай магіі ва ўсходніх славян.
Праводзіўся ў экстрэмальных сітуацыях (хваробы, эпідэміі, падзеж свойскай жывёлы). Жанчыны (толькі старыя, удовы і цнатлівыя дзяўчаты, зрэдку ўдзельнічалі і цяжарныя жанчыны) збіраліся апоўначы або да ўзыходу сонца на ўскраіне вёскі, распраналіся, распускалі валасы, запрагаліся ў саху і аралі баразну вакол паселішча. Звычайна праводзілі адну баразну, але бывала і тры баразны. У некаторых мясцінах наперадзе працэсіі неслі абраз. Лічылася, што хваробы і эпідэміі не пяройдуць гэтага магічнага кола. Калі эпідэмія ўжо пачалася, абрад суправаджаўся шумам: жанчыны білі ў засланкі, званілі косамі, крычалі заклінанні. Калі небяспека толькі набліжалася, абвораванне праводзілася ў поўнай цішыні.
У некаторых раёнах Беларусі ў абрадзе абворвання ўдзельнічалі і хлопцы. Часта абворванне рабілася на валах-блізнятах або двума братамі-блізнятамі. На Гродзеншчыне і ў Заходнім Палессі, калі ў вёсцы не было блізнятаў, то запрагалі двух аднагодкаў-цёзкаў з аднолькавым колерам валасоў.
Астатнія жыхары вёскі да ўдзелу ў абрадзе не дапускаліся. Калі ведалі пра выкананьне абраду, то павінны былі зачыняць вароты, дзверы і вокны. Калі ж абворванне рабілася таемна, то той, хто сустракаўся на шляху ўдзельнікаў абраду, мог быць забіты. Сустрэтых ката, сабаку, а часам і карову вяскоўцы забівалі.
У Цэнтральным Палессі вядомы выпадкі абворвання на чорных котках, пеўнях і сабаках. Як рэцыдыў абраду абворвання ў XX ст. зафіксавана абворванне на конях, на трактарах, бывала, плуг цягалі не вакол вёскі, а па вуліцах.
У Беларусі з мэтай абараніцца ад зла замест абворвання часта прымянялася баранаванне. Вядома таксама абворванне культавых камянёў, верагодна, звязаных з Вялесам (Воласам), ахоўнікам жывёлы. Да абраду абворвання семантычна і структурна блізкі абрад праворвання (дарогі, рэчышча высахлай ракі) з мэтай выклікання дажджу.
Пётр Уладзіслаў Казіміравіч Брант
Пётр Уладзіслаў Казіміравіч Брант (, в. Рудакі, Свянцянскі павет — ) — кіраўнік паўстанцкіх атрадаў падчас Паўстання 1863-64 у Беларусі і Польшчы.
Біяграфія
Жыў і вучыўся ў Маладзечне. Паручнік рускай арміі. У красавіку 1863 з групай афіцэраў ўдзельнічаў у фарміраванні галоўнага паўстанцкага атрада Гродзенскай губерні.
Змагаўся з царскімі войскамі на Беласточчыне, узначальваў асобны атрад у Аўгустоўскай губерні, паўстанцкія сялянскія атрады.
З канца 1863 у эміграцыі. Аўтар успамінаў пра паўстанне (1903).
Ганкаўка
Га́нкаўка (, Ганковка) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Жазаба
Жазаба — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бялоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635433200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 387 чалавек (194 мужчыны і 193 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 222 чалавекі (116 мужчын і 106 жанчын).
Караліна Гочава
Караліна Гочава (Каролина Гочева, 28 красавіка 1980) — македонская спявачка, якая атрымала вядомасць далёка за межамі сваёй краіны, перадусім, дзякуючы двум удзелам на конкурсе песні Еўрабачанне ў 2002 і 2007 гадах.
1990-я гады
Музычная кар'ера Караліны пачалася ў 1991 годзе з удзелу ў папулярным у краіне конкурсе «Макфест 91», які праходзіў у горадзе Штып. На конкурсе юная Караліна, якой тады было ўсяго 11 гадоў выканала песню «Мамо, пушце ма» (Мама, адпусці мяне), якая пазней стала хітом і дала назву дэбютнаму альбому спявачкі, што выйшаў у 1992 годзе. Караліна часта бярэ ўдзел у галоўным музычным фэсце Македоніі — «Скопје-Фест». У 1994 годзе яна дэбютавала на ім з песняй «Кој да ти каже» (Хто табе скажа), у 1996 годзе з песняй «Ма, ајде паказвай ми» (Давай, скажы мне) заняла дзявятае месца, а ў 1998 годзе — высокае чацвёртае месца з песняй «Украдени ноќи» (Выкрадзеныя ночы), за якую прагаласавалі 10 454 македонцаў.
2000—2001 гады
Пасля такога поспеху, вядомы македонскі лэйбл Avalon Productions падпісвае кантракт на запіс дэбютнага сталага альбома Караліны Гочавай, які ўбачыў свет у 2000 годзе. Альбом, што атрымаў назву «Јас імам песні» (У мяне ёсць песня), утрымваў адразу некалькі хітоў «Сакај ма» (Кахай мяне), «Без оглед на з?» (Нягледзячы на ўсё) і «Немир» (Турбота), які яна выканала ў дуэце з Тошэ Проескім. Каб замацаваць поспех альбома, Караліна зноў бярэ ўдзел у фэсце «Скопје-Фаст», на якім песня «За нас» займае другое месца.
2002 год
На хвалі поспеху ў 2002 годзе, выходзіць другі сталы альбом Караліны Гочавай «Зошто санат има крај» (Чаму сны сканчаюцца). У гэтым жа годзе Караліна робіцца папулярнай на тэрыторыі краін былой Югаславіі дзякуючы выступу на фестывалі «Suncane Skale» ў Чарнагорыі з песняй «Кажи ми» (Скажы мне). У 2002 Гочава выйграла «Скопје-Фест 2002» з песняй «Од нас зависи» (Гэта залежыць ад нас). Перамога на фэсце дала магчымасць Караліне паехаць у Талін, каб прадстаўляць сваю краіну на конкурсе песні Еўрабачанне 2002. На конкурсе Караліна выступіла не вельмі ўдала, стаўшы 19-й з 24-х удзельнікаў і атрымаўшы ўсяго 25 балаў. Выступ Караліны ацанілі толькі 5 краін:
2003 год
У 2003 годзе Караліна Гочава выпусціла свой трэці альбом «Знаеш колку вредам» (Ты ведаеш чаго я каштую). Гэты альбом стаў вельмі папулярны не толькі ў Македоніі, але і ў іншых краінах былой Югаславіі. Усё гэта прывяло да таго, што выходзіць яе альбом на сербскай мове, які атрымаў назву «Кад звезде нам се склопе… као некада» (Калі зоркі выстраіліся ў шэраг, як некалі). Альбом улучаў усе песні трэцяга альбома, але з адаптаваным пад сербскую мову тэкстам.
Пол Якабсталь
Пол Якабсталь (, Берлін —, Оксфард) — знаўца грэчаскага вазапісу і кельцкага мастацтва. Ён напісаў доктарскую дысертацыю ва ўніверсітэце Бона пад кіраўніцтвам. У 1912 годзе ён апублікаваў каталог грэчаскіх ваз у Гётынгене і атрымаў пасаду прафесара ў Марбургскім універсітэце.
У 1920-я гады Ябабсталь зацікавіўся працай Джона Бізлі на вазапісе, і пачалі прымаць таксанамічныя метадалогіі Бізлі. Яго праца 1927 года «Ornamente griechischer Vasen» была прысвечана Бізлі. У 1930 Якабсталь і Бізлі пачалі супрацоўнічаць па інвентарызацыі ранніх грэчаскіх ваз, праект, які яны стварылі ў 1939 годзе, атрымаў назву «Bilder griechischer Vasen». Пасля Другой сусветнай вайны, два навукоўцы сталі калегамі-рэдактарамі оксфардскай класічнай манаграфіі «Bilder griechischer Vasen».
У 1935 годзе Якабсталь быў вымушаны пакінуць нацысцкую Германію па прычыне яго яўрэйскай спадчыны. Ён пасяліўся ў Англіі і ў 1937 годзе быў прызначаны выкладчыкам у, Оксфард. Там ён працягнуў сваё супрацоўніцтва з Бізлі.
У апошнім даследванні Якабсталя, «Greek pins and their connexions with Europe and Asia» (1956), ён звярнуўся да каталагізацыі матэрыялу з грэчаскай антычнасці, застаючыся пры гэтым занятым пытаннямі атрымання грэчаскага мастацтва за мяжой.
Сярод студэнтаў Якабсталя швейцарскі археолаг  і.
(815) Капелія
(815) Капелія (Coppelia) — астэроід галоўнага пояса, адкрыты 2 лютага 1916 года нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гейдэльберг і названы ў гонар «Капеліі», балета, напісанага Леа Дэлібам.
Спіс аб’ектаў PGC (1996001—1997000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1996001—1997000)
Трдат
Трдат — армянскае імя:
Мухтолава
Мухтолава (Мухто́лово) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ардатаўскім муніцыпальным раёне Ніжагародскай вобласці Расіі. Размешчаны за 25 км на поўнач ад пгт Ардатаў. Чыгуначная станцыя на лініі Мурам — Арзамас.
У пасёлку размешчана аддзяленне Пошты Расіі, індэкс 607150.
Палтаўскі нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя Уладзіміра Караленкі
Палтаўскі нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя Уладзіміра Караленкі (Полтавський національний педагогічний університет імені Володимира Короленка) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова педагагічнага профілю са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Палтаве. Названы ў гонар Уладзіміра Караленкі, рускага пісьменніка украінска-польскага паходжання.
Агульная характарыстыка
Ва ўніверсітэце працуюць 463 выкладчыкі, сярод якіх 34 дактары навук, прафесараў і каля 200 кандыдатаў навук, дацэнтаў. Студэнты навучаюцца па сістэме бакалаўр-магістр. Сёння ўніверсітэт размяшчаецца ў чатырох навучальных карпусах, мае чатыры інтэрнаты на 1300 месцаў, спартыўны комплекс. Пры ўстанове дзейнічаюць уласны батанічны сад, вытворчыя майстэрні, санаторый-прафілакторый, у якім адначасова аздараўляюцца да 50 студэнтаў. Бібліятэка ўніверсітэта налічвае звыш 540 тысяч тамоў і з’яўляецца буйнейшым кнігасховішчам у Палтаўскай вобласці. Ва ўніверсітэце функцыянуюць музеі гісторыі ўніверсітэта, геалагічны музей імя У. Вярнадскага, музей эвалюцыі прыроды, археалагічны музей, музей украінскага рушнікарства, музей народнай артысткі Украіны Раісы Кірычэнка, а таксама мемарыяльныя аўдыторыі У. Караленкі, А. Макаранкі, В. Сухамлінскага, Н. Астраградскага, Ю. Кандрацюка і інш.
Малае Казіно
Малае Казіно (Ма́лое Козино́) — рабочы пасёлак у Балахнінскім раёне Ніжагародскай вобласці Расіі.
Насельніцтва — 768 чалавек (2010 год). Размешчаны за 33 км на паўночны захад ад Ніжняга Ноўгарада, за 14 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра — горада Балахна, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Алешава.
Жвірблянскае
Жвірблянскае, Жвірбельскае — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 6 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Жвірблі, за 3 км на захад ад возера Струста, у басейне ракі Друйка.
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км.
Схілы катлавіны не выражаны. Возера размешчана сярод балота. Упадаюць 4 ручаі.
Коўшы (Смаленскі раён)
Коўшы (Ковши) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 25 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 10 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 3 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 11 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Валчэйка на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Гарадзішча (Крупскі раён)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Латошына
Латошына (Латошино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Козінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 13 жыхароў (2007).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Акшарбак
Акшарбак — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бялоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635433300.
Алкалоід (кампанія)
«Алкалоід» — паўночнамакедонская фармацэўтычная кампанія (акцыянернае таварыства па форме), якая займаецца вытворчасцю медычных прэпаратаў, сродкаў для догляду за раслінамі, касметычных сродкаў і прадуктаў побытавай хіміі на працягу больш за 70 гадоў. Мае 13 аддзяленняў за межамі Паўночнай Македоніі ў такіх краінах, як Сербія, Чарнагорыя, Рэспубліка Косава, Албанія, Боснія і Герцагавіна, Харватыя, Славенія, Швейцарыя, Балгарыя, Румынія, Украіна, Расія і ЗША. У кампаніі працуюць больш 1300 чалавек, асноўная частка акцый прыналежыць прыватным асобам, з іх 5,05 % — замежныя фундатары. Галоўны офіс кампаніі знаходзіцца ў Скоп’е, генеральны дырэктар кампаніі — Жыўка Мукаетаў.
Гісторыя
Кампанія з’явілася фармальна 15 жніўня 1936 года, калі быў адкрыты першы завод «Алкалоід» па вытворчасці абязбольных прэпаратаў. Першыя 15 чалавек займаліся перапрацоўкай опіуму для медычных мэт. Да лета 1945 года на заводзе працавалі ўсяго 17 чалавек, з іх толькі адзін меў вышэйшую медычную адукацыю. Вытворчасць павялічвалася на працягу доўгіх гадоў разам з мадэрнізацыяй тэхналогіі, пашырэннем асартыменту і падвышэннем кваліфікацыі працоўных. У 1949 годзе на заводзе працавалі ўжо 53 працоўных, вырабячы 2135 кг прадукцыі. Прыбытак прадпрыемства вырас на траціну ў параўнанні з 1947 годам, за што завод быў узнагароджаны прэміяй ад Урада СФРЮ як лепшы завод краіны.
У 1973 годзе «Алкалоід» набыў прадпрыемствы «Лафома» і «Цветан Димов», пачаўшы вытворчасць фарбы, фотаматэрыялаў, мыла і касметыкі, а ў 1978 годзе да гэтай групы прадпрыемстваў далучылася кампанія «Пролетер», якая вырабляла фарбы і лакафарбавыя пакрыцці. Агульная колькасць супрацоўнікаў дасягнула 2800 чалавек, а «Алкалоід» увайшоў у пяцёрку найбуйных фармацэўтычных кампаній Югаславіі.
У 1990 годзе прадпрыемства было ператворана ў акцыянернае таварыства са змяшанай формай уласнасці, у 1995 годзе — прыватызавана. Да 1998 года акцыі былі размеркаваны паміж прыватнымі ўладальнікамі.
Ліліян Цюрам
Ліліян Цюрам (Lilian Thuram; нар., , Гвадэлупа) — французскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1998 у складзе нацыянальнай зборнай Францыі.
Гользберг
Го́льзберг (, Гользберг) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Далай-лама XIII
Тхуптэ́н Г’яцо́ (ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་, вайлі: thub bstan rgya mtsho;  — ) — трынаццаты Далай-лама, духоўны і свецкі кіраўнік Тыбета ў 1895—1933 гадах. Ва ўнутранай палітыцы праявіў сябе як выдатны рэфарматар, у знешняй — як майстар дыпламатыі, змагар за незалежнасць сваёй краіны. У перыяд яго праўлення Тыбет з’яўляўся суверэннай дзяржавай.
Далай-лама XIII таксама вядомы як найважнейшая фігура цэнтральнаазіяцкай часткі «Вялікай гульні» — дыпламатычнага і ваеннага супрацьстаяння Расіі, Брытаніі і цынскай імперыі канца XIX — пачатку XX стагоддзяў, у якой ён доўгі час падтрымліваў расійскі бок.
Бякалка
Бякалка — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бялоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635433400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 328 чалавек (175 мужчын і 153 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 103 чалавекі (57 мужчын і 46 жанчын).
Парэчкавы пупышкавы клешч
Парэчкавы пупышкавы клешч (Cecidophyopsis ribis) — від мікраскапічных чатырохногіх роду  сямейства.
Арэал
Еўропа, Аўстралія, Арыентальны рэгіён.
Апісанне
Даўжыня каля 0,2 мм, цела белае, чэрвепадобнае з 4 нагамі. Сцернум скарочаны. Дарсальныя шчацінкі на шчыціку адсутнічаюць. Геніталіі самак набліжаны да аснаванняў тазікаў ног.
Экалогія
Cecidophyopsis ribis з’яўляецца шкоднікам агрэсту і чорных парэчак (часам пашкоджвае чырвоныя і белыя парэчкі). Зімоўка і далейшае развіццё кляшчоў адбываецца ўнутры пупышак (у адной пупышцы ​​можа знаходзіцца да 3-8 тысяч асобін). Пасля засялення кляшчамі пупышкі набываюць круглявую форму і да восені становяцца больш буйнымі. У пачатку наступнага года пупышкі ўспушваюцца да памераў гарошыны (дэфармаваныя лісточкі выпінаюць вонкі праз лускавінкі), і паступова набываюць форму маленькага качанчыка капусты, які лопнуў. Рассяляюцца як з пасадачным матэрыялам, так і з дапамогай ветру, птушак, насякомых (большасць пры гэтым гіне). У год бывае пяць пакаленняў: два вясновых і тры летне-асенніх. Для барацьбы са шкоднікамі неабходна выскубанне пупышак і знішчэнне заражаных кляшчамі галінак, выкананне правіл агратэхнікі і выкарыстанне акарыцыдаў.
Цэрэра (карлікавая планета)
Цэрэра (1 Ceres, сімвал: )  — карлікавая планета ў Сонечнай сістэме.
Назва паходзіць ад імя багіні ўрадлівасці ў старажытна-рымскай міфалогіі.
Дыяметр: ~1000 км. Маса: 1/4400 зямной. Перыяд вярчэння: —. Арбітальны перыяд: —. Адлегласць ад Сонца: 2,77 а.а. , эксцэнтрысітэт арбіты: 0,080.
Цэрэра стала першым адкрытым аб’ектам такога кшталту. Пасля апублікавання правіла Тыцыуса-Бодэ ў канцы XVIII стагоддзя. пачаліся пошукі «пятай планеты» між Марсам і Юпітэрам. Нарэшце, Джузэпэ П’яцы заўважыў аб’ект 7-й зорнай велічыні, які павольна рухаўся па сузор’і Цяльца (1 студзеня 1801 года). Вылічаная К. Гаусам арбіта аб’екта выявілася планетнай і адпаведнай правілу.
Пасля ўдакладнення памераў доўгі час Цэрэра класіфікавалася як астэроід, а пасля 2006 года яна была перакласіфікавана ў карлікавыя планеты.
Маса Цэрэры складае прыкладна траціну (32 %) ад агульнай масы ўсіх аб’ектаў пояса астэроідаў, у якім пралягае яе арбіта. Гэта самая блізкая да Сонца карлікавая планета і найменшая з вядомых на сёняшні дзень. Памеры яе перавышаюць многія спадарожнікі планет-гігантаў.
Мяркуючы па шчыльнасці, на 20—30 % планета складаецца з вадзянога льду і найімаверней яна мае дыферэнцыяваныя на каменнае ядро і ледзяную мантыю нетры.
На паверхні планеты, акрамя вадзянога льду, выяўлены розныя гідратыўныя рэчывы, такія карбанаты як даламіт і сідэрыт, гідракарбанат натрыю, а таксама багатыя жалезам гліністыя мінералы. У 2014 годзе з дапамогай тэлескопа «Гершэль» над паверхней планеты былі выяўлены аблокі вадзянога пара. Такім чынам, Цэрэра стала чацвёртым астранамічным аб’ектам сонечнай сістэмы, на якім зафіксавана водная актыўнасць (пасля Зямлі, Энцэлада і Еўропы).
З Зямлі бачны бляск Цэрэры вагаецца ад 6.7 да 9.3 зорнай вялічыні.
У 2015 годзе карлікавая планета была даследвана касмічным апаратам NASA Dawn, які праводзіў даследванні Цэрэры каля 16 месяцаў і які ў некіруемым стане варочаецца па арбіце вакол гэтай карлікавай планеты дагэтуль.
Адным з адкрыццяў, зробленых апаратам Dawn, сталі яркія белыя плямы ўнутры кратара Аккатор, прырода якіх была патлумачана высокай канцэнтрацыяй карбанату натрыю (соды). Гэтыя плямы ў выглядзе мутнай кропкі на паверхні дыска Цэрэры былі заўважны і раней, аднак місія дазволіла разглядзець іх больш дэталёва. Таксама з дапамогай апарата Dawn на паверхні карлікавай планеты быў знойдзены крыявулкан Ахуна, які з’яўляецца найбольш высокай гарой на Цэрэры і найбольш блізкім да Сонца вядомым крыявулканам.
Козырава (Смаленскі раён)
Козырава (Козырево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карахоткінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 20 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на поўнач ад Смаленска, за 1 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Стабна. За 7 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Талды (Катон-Карагайскі раён)
Талды — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бялоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635433500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 157 чалавек (87 мужчын і 70 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 35 чалавек (19 мужчын і 16 жанчын).
Горазд Расоклія
Горазд Расоклія(Горазд Росоклија); нар. 21 красавіка 1949) — сучасны паўночнамакедонскі навуковец, спецыяліст у галіне даследаванняў неўрапаталогіі і нейраімуналогіі. З 1992 года — прафесар медыцыны Калумбійскага ўніверсітэта Нью-Ёрка.
Біяграфія
Горазд Расоклія нарадзіўся 21 красавіка 1949 года ў Скоп’і. Адукацыю атрымаў у родным горадзе. У 1976 годзе скончыў медыцынскі факультэт Універсітэта св. Кірылы і Мяфодзія. Пасля праходжання стажыроўкі працаваў у Клініцы неўрапатолагаў і псіхіятрыі, дзе здзейсніў спецыялізацыю ў дадзеных галінах. З 1978 года працаваў у гэтай установе асістэнтам.
Мар’інагорская цэнтральная раённая бальніца
УАЗ «Мар’інагорская цэнтральная раённая бальніца» — комплекс лячэбна-прафілактычных ўстаноў Пухавіцкага раёна. Будынак ЦРБ знаходзіцца ў г. Мар’іна Горка.
Гісторыя
На тэрыторыі Пухавіцкага раёна (былых Пухавіцкай, Навасёлкаўскай, Амельнянскай і інш. воласцяў) да 1910 г. не было ніводнай лекавай установы, найблізкія лекавыя ўстановы знаходзіліся ў павятовым горадзе Ігумене (сёння Чэрвень) і губернскім г. Мінску. Медычная дапамога аказвалася практыкуючымі фельчарамі нізкай кваліфікацыі. У мястэчку Пухавічы з 1905 года была адна прыватная аптэка.