cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юнькаўскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Юнкаўскі сельсавет у складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Юнкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Навасёлкаўскага 1-га сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 17 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Варапаеўскага пассавета перададзены 6 населеных пунктаў (Багданова, Жылінскія, Мар’янполле, Мацуры, Пухаўка і Скварцова). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Юнкаўскага сельсавета 50 населеных пунктаў. 17 мая 1985 года ў склад сельсавета з Савіцкага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (Агароднікі, Боцьвіны, Весялуха, Гогава, Захараўшчына, Калееўцы, Кубаркі, Курылавічы, Манькавічы, Міхнічы, Мястэчка, Русіны, Савічы і Сарочына). 27 снежня 1985 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Варапаеўскага пассавета перададзены 8 населеных пунктаў (Гаўрылавічы, Каралі, Карпавічы, Лучай, Надазер’е, Равы, Салаўіха і Скварцова). 16 кастрычніка 1989 года ў склад сельсавета з Курапольскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Васіліны-I і Чарэмушнікі Падзісенныя). 27 верасня 1992 года ў склад Лукашоўскага сельсавета перададзены 35 населеных пунктаў, наўзамен з Лукашоўскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў. 24 жніўня 1992 года ў склад сельсавета з Курапольскага сельсавета перададзены 16 населеных пунктаў. У 1990-я гады сельсавет перайменаваны ў Юнькаўскі сельсавет. 26 верасня 2002 года ў склад Курапольскага сельсавета перададзены 17 населеных пунктаў. 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Шыркаўскага сельсавета (12 вёсак: Аўласы, Дзеравянкі, Доўжа, Споры Вялікія, Кашыцы, Ліпнікі, Макараўцы, Рамелькі, Салаўі, Сіманькі, Шыркі, Яцавічы). 27 снежня 2019 года скасаваны хутары Белыя і Чыгуначная Казарма.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (44 населеныя пункты) — 1052 чалавекі, з іх 83,2 % — беларусы, 12,8 % — рускія, 1,5 % — палякі.
Акольнік
Ако́льнік (, Окольник) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
Галагенавая лямпа
Галагенавая лямпа — лямпа напальвання, у балон якой дададзены буферны газ: пары галагенаў (брому або ёду). Буферны газ павышае тэрмін службы лямпы да 2000—4000 гадзін і дазваляе павысіць тэмпературу спіралі. Пры гэтым рабочая тэмпература спіралі складае прыкладна 3000 К.
Ева Вежнавец
Ева Вежнавец, сапраўднае імя Святлана Курс (нар., в. Загалле, Любанскі раён) — беларуская пісьменніца, журналістка.
Біяграфія
Працавала ў «Нашай Ніве», потым 13 год на «Еўрарадыё». Галоўная рэдактарка часопіса Беларускага Хельсінкскага камітэта «Чалавек» (1996—1999). Аўтарка выданняў «Наша Ніва», «Свабода», «ARCHE», «Наша гісторыя», «Дзеяслоў», арт-праекта «Партызан», радыё «Свабода» і «Еўрарадыё», тэлеканала Белсат (1999—2020).
Жыве ў Польшчы. У 2020 годзе стала дапамагаць сталым людзям у сувязі з пандэміяй каранавірусу.
Творчасць
Піша прозу.
У першым нумары часопісу «Arche» ў 1998 годзе было апублікавана яе першае апавяданне «Мы два Хохлікі».
Суаўтарка зборніка практык тэатральных і вулічных хэпенінгаў «Свабода без цябе» (2003).
У зборніку апавяданняў «Шлях дробнай сволачы» (2008) Ева Вежнавец вывела галерэю нетыповых жаночых вобразаў. Яе моцныя, трывалыя гераіні шукаюць саміх сябе, спрабуюць выжыць у краіне «дробнай сволачы» і гатовыя на выпрабаванні.
У 2015 годзе ў Нашай Ніве апублікавала сваё апавяданне «Параска і яе чорны бык», не пад псеўданімам, а пад сапраўдным прозвішчам.
Як перакладчыца супрацоўнічае з Інстытутам Тэатральным імя Збігнева Рашэўскага ў Варшаве (2019). Дзяячка, аўтарка і перакладчыца Таварыства Маладых Творцаў «Да Тэатра» ў Познані.
У 2020 стала адной з дзвюх першых аўтарак выдавецкага праекта Святланы Алексіевіч «Пфляўмбаўм», у межах якога выйшла аповесць «Па што ідзеш, воўча?» (2020). Жанр яе акрэслены як «балотная казка». Галоўная гераіня, алкагалічка сярэдніх гадоў, займалася чужымі ў дамах шчаслівай старасці на Захадзе і з неахвотай едзе на пахаванне сваёй бабулі-варажбіткі ў беларускую глушэчу. Тут ёй наканавана выправіць старыя грахі, пахаваць бабку, адкапаць каханка, аднавіць крыніцы, ніколі не прыходзячы ў поўную свядомасць.
Бібліяграфія
«Шлях дробнай сволачы» (Мінск, «Логвінаў», 2008)
«Па што ідзеш, воўча?» (Мінск, «Пфляўмбаўм»/ Цымбераў, 2020, «Пфляўмбаўм»/ «Альфа кніга», 2022)
Узнагароды
Уганараваная Прэміяй Ежы Гедройца за найлепшую кнігу прозы на беларускай мове за кнігу «Па што ідзеш, воўча?» (2020).
NGC 7383
NGC 7383 (іншыя абазначэнні — PGC 69809, MCG 2-58-14, ZWG 430.12, NPM1G +11.0551) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аэрадром (Полацк)
Аэрадром — мясцовасць у паўночна-заходняй частцы Полацка, буйнейшы жылы масіў горада са шматкватэрнай забудовай, які падзяляецца на 7 аднайменных мікрараёнаў з адпаведнай нумарацыяй.
Характарыстыка
З поўдня і паўднёвага захаду мясцовасць абмежаваная ракой Заходняя Дзвіна, з усходу — ракой Палата і мясцовасцю Запалоцце, з поўначы — чыгункай Полацк-Даўгаўпілс, з паўночнага захаду — ручаём на мяжы горада і вёскі Чарнешчына.
Асноўнымі транспартнымі магістралямі мясцовасці з'яўляюцца вуліцы Багдановіча і Зыгіна, а таксама праспект Дойліда Іаана (у перспектыве таксама праспект Міру), другараднымі — вуліцы Хруцкага, Грунвальдская, Машэрава, Шэнягіна, Міронавай і Матросава.
Асноўная забудова раёна — тыповая шматкватэрная пераменнай этажнасці (у асноўным у 9-10 паверхаў). У паўднёва-ўсходняй і паўночнай частках мясцовасці захоўваецца сядзібная забудова. Актыўнае будаўніцтва шматкватэрных жылых дамоў тут пачалося з 1980-х гадоў. Сёння абсалютная большасць новабудоў Полацка ўзводзяцца менавіта тут. У перспектыве шляхам пашырэння забудовы горада на паўночны захад Полацк павінен аб'яднацца з Наваполацкам у раёне сучаснай вёскі Чарнешчына.
Праблема найменавання
З 2010-х гадоў з пачаткам новай хвалі актыўнага шматкватэрнага будаўніцтва на заходніх ускраінах Полацка новыя жыхары мясцовасці, якія даволі часта раней не пражывалі ў горадзе ці не былі добра знаёмыя з яго тапаніміяй, пачалі выкарыстоўваць памылковы варыянт назвы мясцовасці — "Аэрапорт" замест слушнага "Аэрадром". З цягам часу гэты хібны тапонім перайшоў у інтэрнэт-прастору, СМІ і нават некаторыя афіцыйныя дакументы і карты. Але сапраўды назва мясцовасці паходзіць ад ваеннага аэрадрома, які паўстаў на тагачаснай ускраіне Полацка ў 1916 годзе і існаваў да 1960-х гадоў. А вось полацкі аэрапорт не мае да назвы гэтай мясціны горада ніякага дачынення і знаходзіцца ля вёскі Бецкае за 10 км на поўдзень ад горада (дабрацца грамадским транспартам да яго можна, напрыклад, аўтобусам № 317 Наваполацк-Бецкае, прыпынак "Аэрапорт").
Гісторыя
Гэтая частка Полацка пачала забудоўвацца жыллём яшчэ ў Х-ХІ стагоддзях (гл. Запалоцкі пасад). З XV-XVI стагоддзяў тут дзейнічала некалькі цэркваў і манастыроў. На поўнач і паўночны захад ад Запалоцця ў XVI-XVII стагоддзях утварыліся гарадскія Міхайлаўскія могілкі, якія атрымалі сваю назву ад уніяцкай Міхайлаўскай царквы і да пачатку ХХ стагоддзя ператварыліся ў буйнейшыя могілкі горада. Могілкі былі акружаныя ровам і валам, мелі шмат дрэваў, што надавала ім выгляд гаю. Пачынаючы з 1914 года ля Міхайлаўскіх могілак утварыліся вялікія (на некалькі тысяч пахаванняў) вайсковыя могілкі, дзе хавалі вайскоўцаў Рускай імператарскай арміі, якія памерлі ў шпіталях Полацка падчас Першай сусветнай вайны. У 1916 годзе на поўнач ад могілак быў арганізаваны ваенны аэрадром. Храмы і могілкі моцна пацярпелі ад артылерыйскіх абстрэлаў горада падчас вайны бальшавікоў з Польшчай у 1919-1921 гадах. У 1930-я гады з-за развіцця сродкаў авіяцыі паўстала неабходнасць пашырння тэрыторыі аэрадрома, і савецкае кіраўніцтва горада вырашыла здзейсніць гэта за рахунак руйнавання полацкіх Міхайлаўскіх і Вайсковых могілак. Сваякам пахаваных там палачан было дазволена перапахаваць іх на іншых могілках, але масавага характару гэты працэс не атрымаў. Рэшткі храмаў разам з надмагіллямі, некаторыя з якіх уяўлялі ўжо гістарычную і нават мастацкую каштоўнасць, былі зраўняныя з зямлёй. У 1960-я гады аэрадром быў перанесены далей ад горада ў раён вёскі Бецкае. У 1980-я гады яго тэрыторыю аддалі пад шматкватэрную шматпавярховую жылую забудову. З пабудовай Новага маста праз Заходнюю Дзвіну была пракладзена галоўная транспартная магістраль раёна — вуліца Максіма Багдановіча, якая спалучыла паўночна-заходні выезд з горада на Даўгаўпілс і Санкт-Пецярбург праз мост з Мінскай і Вільнюсскай шашой.
Белы Лясок
Бе́лы Лясо́к (, Белый Лесок) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
Урбанскі сельсавет
Урба́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Урбаны.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Зарачскага сельсавета.
NGC 7384
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шчаслівае вызваленне (Гродна)
«Шчаслівае вызваленне» (Szczęśliwe Oswobodzenie, L'heureuse delivrance) — масонская ложа ў Гродне. Заснавана ў 1781 годзе правінцыйнай ложай Дасканалай Еднасці. Працавала на французскай мове ў саюзе Вялікага Усхода Польшчы, верагодна, да 1809 г.
Спіс міністэрстваў Рэспублікі Беларусь
У спісе прадстаўлены міністэрствы Рэспублікі Беларусь. У верасні 1991 года ўсе міністэрствы, даты стварэння якіх не пазначаны, былі перайменаваны з адпаведных міністэрстваў БССР.
Голубыцкі сельсавет (Рыпкынскі раён)
Голубыцкі сельсавет (Голубицька сільрада) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельскага савета — вёска Голубычы.
Чака (культурны нацыянальны гістарычны парк)
Культурны нацыянальны гістарычны парк Ча́ка (Chaco Culture National Historical Park) — нацыянальны парк на тэрыторыі штата Нью-Мексіка (ЗША), створаны для захавання культуры старажытных пуэбла. У 1987 г. быў уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Агульная плошча — 14 261 га.
Чака ўяўляе сабою каньён на плато Каларада, дзе пераважае засушлівы кантынентальны клімат з агульнагадавой колькасцю ападкаў каля 200 мм. У нашы дні флора каньёна прадстаўлена пераважна ксерафітамі, аднак каля 1000 гадоў таму непасрэдна да каньёна прылягалі густыя хваёвыя лясы.
Паміж 850 г. і 1250 г. Чака з'яўляўся важным эканамічным і рэлігійным цэнтрам індзейцаў-анасазі. На працягу гэтага перыяду яны ўзвялі 15 архітэктурных комплексаў. Пуэбла-Баніта, найбуйнейшы з іх, складаецца з 4 паверхаў і 650 памяшканняў, займае плошчу 0,8 га. Ён будаваўся паэтапна каля 3 стагоддзяў. Вялізарныя ківы ўмяшчалі да некалькі сот чалавек. Усе рытуальныя і жылыя комплексы былі звязаны сеткай шырокіх дарог.
Росквіт паселішчаў каньёна прыйшоўся на пачатак XI — пачатак XII ст. Менавіта ў тую пару была застаўлена большая частка вырабаў з бірузы, якая мела надзвычайную каштоўнасць. Археолагі выявілі, што Чака выконваў важную рэлігійную функцыю ў жыцці анасазі, таму росквіт у значнай ступені быў абумоўлены пілігрымамі. Яны прыязджалі з усяго рэгіёна, вялі абмен і жывілі мясцовую эканоміку. Насельнікі Чака займаліся астранамічнымі назіраннямі, стварылі і некалькі стагоддзяў падтрымлівалі эфектыўную сістэму арашэння кукурузных палеткаў. Захаваліся шматлікія петрогліфы, піктаграмы, кераміка, упрыгожванні, прадметы з абсідыяну.
Магеланавы Воблакі
Магеланавы воблакі (Вялікае і Малое) — дзве карлікавыя галактыкі, спадарожнікі Млечнага Шляху; самыя яркія ў Паўднёвым паўшар'і неба, найбольш блізкія да нашай Галактыкі.
Чака (культурны нацыянальны гістарычны парк)
У 1130 — 1180 гг. у Чака назіраўся крызіс, абумоўлены працяглай засухай. Ён выклікаў абвастрэнне гвалту і ў выніку — умацаванне паселішчаў, а таксама адток часткі насельніцтва, меркавана ў Меса-Вердэ. У першай палове XIII ст. канфлікт мог абвастрыцца і перарасці ў вайну з-за новай засухі і экалагічных бедстваў. Археолагамі знойдзены сведчанні частых забойстваў і канібалізму. Пасля сярэдзіны XIII ст. паселішчы ў Чака былі канчаткова пакінуты іх жыхарамі.
Да XIX ст. землі вакол каньёна былі населены наваха, якія лічылі будаўнікоў Чака сваімі старажытнымі ворагамі (Anaasází). Дзякуючы аддаленасці і засушліваму клімату каньён рэдка наведваўся людзьмі. Толькі ў 1823 г. яго наведала і апісала мексіканская экспедыцыя. У 1907 г. амерыканскі прэзідэнт Тэадор Рузвельт усталяваў федэральны ахоўваемы статус. З 1920 г. арганізуюцца сістэматычныя даследаванні. Чака — важны турыстычны, даследчы і адукацыйны цэнтр.
Магеланавы Воблакі
Названыя па імю Ф. Магелана, каманда якога выявіла іх у час першага кругасветнага падарожжа (1519).
Ваські (Пружанскі раён)
Ваські́ (, Васьки) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
Абалонь (мясцовасць)
Абало́нь (Оболо́нь) — гістарычная мясцовасць на поўначы Кіева, размешчаных на правым беразе Дняпра. Назва паходзіць ад старажытнарускага слова болонь, болоние , што азначае «заліўны луг», «нізкі бераг ракі, які заліваецца вадой».
Гісторыя
Абалонь згадваецца ў летапісах з 1096 года ў сувязі з адбіваннем нападаў качэўнікаў і княжацкімі міжусобіцамі. У старажытнасці заліўныя лугі Абалоні выкарыстоўваліся пад пашы. На тэрыторыі раёна былі выяўлены рэшткі раннеславянскага паселішча 1-га стагоддзя да н. э. — 2-га стагоддзя н. э.
Часам мяшчане і купцы выкарыстоўвалі Абалонь для перапраўкі кантрабанды. У 1774 годзе ля Іарданскага возера, на заставе былі затрыманыя мяшчане Бліставёцэў і Каталічэнка, якія спрабавалі незаконна правезці ў Кіеў французскае віно. У сярэднія вякі зямлі Абалоні сталі настолькі прэстыжнымі, што іх імкнуліся займець многія. Мала таго ў спрэчках за межы надзелаў даходзілі не толькі да судовага разбору, а і да рукапрыкладства. Каб вырашыць зямельныя канфлікты даводзілася ўмешвацца першым асобам дзяржавы. Справядлівасць на Абалоні наводзілі гетманы Багдан Хмяльніцкі і Іван Мазепа, цары Аляксей Міхайлавіч і Пётр I.
На Абалоні бываў малады Аляксандр Купрын. Ён напісаў цікавыя нарысы для кіеўскай газеты «Жыццё і мастацтва». Адзін з іх — «Абалонскае спусташэнне», які быў надрукаваны ў 1895 годзе.
З канца 1960-х на Абалоні пачынае будавацца жылы масіў. Асноўная забудова выканана ў 1973—1980. Аўтары праекта — архітэктары Г. М. Слуцкі, Ю. А. Паскевіч, Л. І. Філёнгі і інш. Пры планаванні масіва вялікая ўвага надавалася прыродным умовам мясцовасці. Масіў забудаваны ў асноўным 9-ці і 16-ці павярховымі дамамі, і спланаваны па асабліваму, сотападобнаму плану — мікрараёны нагадваюць соты па форме. У кожным мікрараёне — дзіцячыя садкі, школы, ўніверсамы, маецца два кінатэатра. Цікавая таксама сістэма бюветаў, якія ёсць у кожным мікрараёне.
РБМК
РБМК, рэактар вялікай магутнасці канальны (реактор большой мощности канальный) - серыя графіта-вадзяных ядзерных рэактараў канальнага тыпу. Вырабляліся ў СССР пачынаючы з 1960-я па 80-я гады. Эксплуатацыя гэтых рэактараў працягваецца ў Расіі. Раней гэтыя рэактары працавалі ва Украіне на Чарнобальскай АЭС, пасля аварыі на якой, рэактары гэтай серыі ў прастамоўі пачалі зваць «рэактарамі чарнобальскага тыпу». Разам з рэактарам ВВЭР РБМК быў найбольш распаўпюджаны ў савецкай атамнай энергетыцы.
Абалонь (мясцовасць)
Гісторыя
Абалонь была злучаная з цэнтрам лініяй метрапалітэна: у 1980 годзе былі здадзены ў эксплуатацыю станцыі «Пачайна» і «Праспект Корнейчука» (пераназваная ў «Абалонь»), у 1982 годзе — «Мінская» і «Герояў Дняпра».
РБМК
Былі пабудаваныя рэактары РБМК-1000 і РБМК-1500, а таксама спраектаваны РБМК-2000. Сваё далейшае развіццё гэтыя рэактары атрымоўваюць ў серыі МКЭР.
Абалонь (мясцовасць)
Гісторыя
У 1990 годзе быў адкрыты яхтклуб для дзяцей і дарослых. Прыбярэжная частка Абалоні з’яўляецца папулярнай зонай адпачынку сярод кіяўлян. На Абалоні ёсць тры заліва: Абалонскі, Сабачае Вусце і Наталка (невялікі).
РБМК
Канструкцыя
Рэактары РБМК выкарыстоўвалісь на аднаконтурных АЭС, у якіх у паравую турбіну падаецца пара, што непасрэдна ўтвараецца ў ядзерным рэактары.
Аснову актыўнай зоны складае графітавы цыліндар, які ў сваю чаргу выкладзены з асобных блокаў. Графіт выконвае ролю замядляльніка. У гэтым цыліндры зроблены каналы, у частцы каторых знаходзяцца касеты з ядзерным палівам, а праз большасць праходзіць вада, якая ахалоджвае графіт, бо ён награваецца з-за таго, што замядляе нейтроны, што ўтвараюцца падчас ядзернай рэакцыі. Таксама ў частцы каналаў знаходзяцца стрыжні кіравання, часткова высоўваючы якія з актыўнай зоны можна змяняць інтэнсіўнасць ядзернай рэакцыі. Вада, калі праходзіць праз тэхналагічныю каналы часткова выпарваецца, і пасля, у барабане-сепаратары, пара адзяляецца ад вады: пара ідзе ў турбіну, а вада, да якой дадаецца вада, што вяртаецца з паратурбіннай устаноўкі, ідзе зноў у выпарвальныя каналы.
Абалонь (мясцовасць)
Праспекты і вуліцы
Асноўныя магістралі Абалоні — праспекты Абалонскі і Герояў Сталінграда. Вуліцы: Герояў Дняпра, Маршала Маліноўскага, Маршала Цімашэнкі, Зоі Гайдай.
РБМК
Канструкцыя
У рэактары РБМКП-2000 планавалася, што вада будзе выпарвацца поўнасцью, а атрыманая пара будзе яшчэ ў дадатак перегравацца (у выніку пара будзе мець больш высокую тэмпературу, што павялічала б ККДз атамнай станцыі.
Абалонь (мясцовасць)
Праспекты і вуліцы
Багатырская вуліца, на якой размешчаны піўзавод «Абалонь», з’яўляецца мяжой раёна Абалонь (але не адміністрацыйнага Абалонскі раёна).
20-я партызанская брыгада імя В. С. Грызадубавай
'''20-я партызанская брыгада імя В. С. Грызадубавай''' — партызанская брыгада, створная ў ліпені 1943 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Чырвонаслабодскага і Быценскага раёнаў. 12 ліпеня 1944 года брыгада (762 партызаны, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Склад
Брыгада была створана на базе атрадаў «За Радзіму», імя Чкалава, імя Матросава, імя Сільніцкага, М. Ф. Чарнова, якія сфарміраваны з разбуйненнага атрада П. М. Сухарукава (арганізаваны летам 1942 года з партызан Мінскай і Палескай абласцей). З Чырвонай Арміяй злучыліся атрады імя Чкалава, Матросава, «За Радзіму», атрад мясцовай самаабароны вёскі Раздзялавічы, атрад мясцовай абароны вёскі Залужжа, атрад мясцовай самаабароны вёскі Тухавічы.
Дзейнасць
У верасні — кастрычніку 1943 года на чыгуначных участках Баранавічы — Лунінец, Баранавічы — Быцень партызаны падарвалі некалькі эшалонаў і каля 900 рэек. У лістападзе 1943 года атрад імя Чкалава і жыхары вёскі Залужжа разбурылі 5 кіламетраў вузкакалейкі на ўчастку Востраў — Крывошын, атрад «За Радзіму» і жыхары вёскі Тухавічы і Рагачы — больш за 300 м чыгуначнага палатна. Брыгада 21 чэрвеня 1944 года ўдзельнічала ў аперацыі «рэйкавая вайна» на захадзе ад станцыі Лясная на ўчастку чыгункі Брэст — Баранавічы. Вялі баі з карнікамі, якія імкнуліся прарвацца ў партызанскую зону, у тым ліку каля вёсак Залужжа (5.2.1944 і 10.3.1944), Рагачы (3.2.1944). За ўвесь перыяд партызаны падарвалі 1571 рэйку, 30 эшалонаў, чыгуначны мост, 20 мастоў на іншых дарогах, у тым ліку на Варшаўскай шашы цераз рэку Шчара ў Ляхавіцкім раёне. Пры сустрэчы з часцямі Чырвонай Арміі аднавілі 9 мастоў і перапраў у Быценскім раёне.
Памяць
У 1967 годзе на адным з месцаў дыслакацыі брыгады каля вёскі Залужжа Ляхавіцкага раёна адноўленая зямлянка.
Спрындаўскі сельсавет
Спры́ндаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Спрынды.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Плюскага сельсавета.
NGC 7385
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тоні Турэк
Тоні (Антон) Турэк (Anton Turek;  — ) — нямецкі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1954 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Кар’ера
Пачынаў гуляць у «Дуйсбургу». Ваяваў у Другой Сусветнай вайне на баку нацыстаў. У 1939 Турэк увайшоў у Польшчу. У 1943 Тоні цудам не загінуў пад Арлом, патрапіў у шпіталь. Пасля выхаду з шпіталя патрапіў на заходні фронт і быў узяты ў палон амерыканскімі войскамі, якія яго адпусцілі.
Пасля вяртання дадому гуляў за «Айнтрахт» і «Фартуну». У 1954 годзе здарылася галоўная падзея ў яго футбольным жыцці — Зеп Хербергер узяў яго на чэмпіянат свету 1954. 35-гадовы Турэк быў асноўным галкіперам зборнай. Ён сыграў амаль усе матчы, а ў фінале адбіў удар Золтана Цібара, пасля якога каментатар Херберт Цімерман назваў яго «богам футбола».
У 1956 Турэк сыграў свае апошнія матчы за «Барусію» Менхенгладбах і завяршыў кар’еру. Пасля яе працаваў клеркам у банку. У 1973 годзе яго разбіў паралюш ног, з якім Турэк змагаўся 11 гадоў.
Адлучэнне
Адлучэнне ад царквы або адлучэнне ад сінагогі (адлучэнне) — практыкаваная ў некаторых рэлігіях мера пакарання за дзеянні, несумяшчальныя з зацверджаным царквой ладам жыцця, за парушэнне царкоўных правілаў, за вераадступніцтва або ерась. Ён заключаецца ў перапыненні ўсіх адносін паміж царквой і асобай, якая адлучаецца. Рэлігійны сэнс адлучэння ад царквы заключаецца ў адмове царквы несці адказнасць за думкі, словы і ўчынкі адлучаных.
Адлучэнне ад царквы ў хрысціянстве
Хрысціянская царква практыкуе наступныя віды адлучэння ад царквы:
Адлучэнне ад царквы ў юдаізме
Сыруў — гэта распараджэнне рэлігійнага рабінскага суда (beit din), якое накладаецца пры невыкананні яго папярэдніх рашэнняў і нясе з сабой некаторыя абмежаванні на ўдзел у рэлігійным жыцці з мэтай прымусу да выканання папярэдняга рашэння.
Зарацкі сельсавет
За́рацкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусь[Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Зарачча.
Адлучэнне
Будызм
У некаторых будысцкіх манастырах манахаў могуць выгнаць за парушэнне асноўных правілаў манаскага жыцця, але агульнага адлучэння ад царквы няма аналага.
Зарацкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Урбанскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. У 1971 годзе скасаваны вёскі Бяззубішкі, Варнішкі, Мізарышкі і хутар Грыбелішкі. 26 сакавіка 1973 года скасаваны хутар Струсцянка. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 49 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мяжанскага сельсавета.
Адлучэнне
Індуізм
У індуізме няма паняцця адлучэння ад рэлігіі, але можа быць адлучэнне ад касты. Хоць гэты працэс часта мае не рэлігійны кантэкст, а сацыяльна-палітычны.
Іслам
У ісламе няма канцэпцыі адлучэння ад царквы, падобнай хрысціянскай. Найбольш блізкае паняцце — такфір (кафір), з'ява, калі адзін мусульманін аб'яўляе іншага мусульманіна няверуючым, гэта значыць кафірам. Але гэта не перашкаджае ўдзелу другога ў рэлігійных абрадах.
Караль Барамеўш Гофман
Караль Барамеўш Аляксандр Гофман (Karol Boromeusz Aleksander Hoffman, 1798, с. Вярухаў недалёка ад Варшавы (цяпер Западноваршавский повят, Мазавецкае ваяводства, Польшча) — 6 ліпеня 1875, Блазевіц каля Дрэздэна) — польскі пісьменнік, гісторык, публіцыст, юрыст і выдавец. Член-карэспандэнт Акадэміі ведаў (з 1873). Ганаровы член Познанскага таварыства сяброў навук (1869—1875).
Біяграфія
У 1816 быў аднавіцелем прац віленскіх масонскіх ложаў «Руплівы ліцвін», «Добры пастар». Ганаровы сябра масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне ў 1821, масон 7-й ст.; ганаровы сябра ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 7-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 7-й ст. у 1820; прадстаўнік нясвіжскага ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» пры Вялікім Усходзе Польшчы ў 1820—1821, масон 7-й ст.
Як прадстаўнік літоўскіх ложаў у Варшаве звярнуўся да Л. Каменскага, А. Непакойчыцкага, Фл. Вайніловіча і Хр. Дамброўскага з лістом ад 21 верасня 1821 г., у якім перадаў загад намесніка Каралеўства Польскага аб закрыцці масонскіх ложаў і іх пасяджэнняў на правінцыі да 15 кастрычніка 1821 г., засцерагаў іх ад працягу масонскіх прац на землях, якія не знаходзяцца пад уладай цэсарэвіча: «Не рабіце, аднак, таго, не звязаўшыся спачатку з гмінамі Вялікага Урада, каб не падстаўляць сябе асабіста на якую-небудзь непрыемнасць, а Таварыства — на публічнае пасрамленне». Член Таварыства «Панта коіна», Саюза вольных палякаў, польскага Патрыятычнага таварыства.
У 1826 г. атрымаў дваранскую набілітацыю з гербам «Дзеяслаў».
У 1828 г. стаў юрысконсультам-дарадцам Польскага банка, а ў 1830 — адным з яго дырэктараў. Генеральны кантралёр манетнага двара. У 1828—1830 г. быў выдаўцом часопіса па праблемах права «Thеmis Polska».
Удзельнічаў у Лістападаўскім паўстанні 1830—1831, пасланы ўрадам у Дрэздэн за фінансавай падтрымкай. У эмігрыраваў з Дрэздэна пад прымусам расійскага пасла ў Парыж. У эміграцыі ў Парыжы належаў да партыі Адама Ежы Чартарыйскага. У 1837—1839 г. — рэдактар «Kroniki Emigracii Polsiej» («Хроніка польскай эміграцыі»). З 1848 г. зноў у Дрэздэне, сябра Камітэта Польскай эміграцыі. Адсуль пасылаў карэспандэнцыю ў Кракаўскі «Czas».
З 1873 года член-карэспандэнт Акадэміі ведаў ў Кракаве.
Творчасць
Аўтар прац аб лістападаўскім паўстанні 1830 года ў Польшчы, каштоўнага зборніка матэрыялаў аб Вялікай эміграцыі — «Vademecum polskie» (1839). У сваіх гістарычных працах спецыфіку польскага гістарычнага працэсу бачыў у слабасці каралеўскай улады і няразвітасці гарадоў.
Праціўнік польскіх дэмакратычна-рэспубліканскіх плыняў.
Сям’я
У 1829 ажаніўся з Клемянцінай Танскай, польскай пісьменніцай.
Віскулі (хутар)
Віскулі́ (, Вискули) — хутар у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
Назва
Назва Віскулі паходзіць ад балцкага (літоўскага або яцвяжскага) двухасноўнага імені тыпу Vis-kul'as. Імя складаецца з асноў Vis- i Kul-, што вядомыя ў балцкай антрапаніміі.
У Літоўскай Метрыцы згадваецца імя "Віскуліс": "Юрю [даюцца] Вискулис а Микелис".
У гісторыі
Менавіта ў ваколіцах хутара Віскулі ў 1978 г. быў знойдзены (куплены ў старога гаспадара) знакаміты "Яцвяжскі слоўнічак", што ўтрымлівае пераклад больш чым дзвюх соцень польскіх слоў на меркавана яцвяжскую мову. Месца яго знаходкі лакалізуецца як "на захад ад паселішчаў Роўбіцк і Крыніца", гэта значыць на захадзе ад балота Дзікі Нікар, дзе і былі Віскулі.
Гумка
Назва розных рэчаў. У тым ліку
Губыцкі сельсавет (Рыпкынскі раён)
Губыцкі сельсавет (Губицька сільрада) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельскага савета — вёска Губычы.
Населеныя пункты
Сельскаму савету падпарадкаваны чатыры населеныя пункты:
NGC 7386
NGC 7386 (іншыя абазначэнні — PGC 69825, UGC 12209, MCG 2-58-18, ZWG 430.16) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Пегас.
Доўгае (Шарашэўскі сельсавет)
До́ўгае (, Долгое) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
NGC 7386
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аксіды жалеза
Аксіды жалеза — злучэнні жалеза з кіслародам.
Вядома чатыры найбольш распаўсюджаных аксіды жалеза:
Янка Доўгі
Янка Доўгі, поўнае імя Іван Іосіфавіч Доўгі (, Пасінскай воласці Люцынскага павета Віцебскай губерні, цяпер Пасінская воласць Зілупскага краю Латвіі  — не раней за 1938) — беларускі публіцыст, перакладчык, паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і Іосіфа і Аляксандры Доўгіх. Ахрышчаны 15 (28) лютага 1905 года ў Пасінскім касцёле. Меў таленавітую малодшую сястру Вікторыю, якая актыўна друкавалася на старонках вучнёўскага часопіса «Школьная праца».
Вучыўся ў Люцынскай беларускай гімназіі. Некалькі вершаў былі змешчаны ўжо ў зборніку вучнёўскіх работ «Ластаўка», што выйшаў пад рэдакцыяй Канстанціна Езавітава ў Люцыне ў 1924 годзе. Пасля закрыцця Люцынскай гімназіі латвійскімі ўладамі разам з аднакласнікамі перайшоў вучыцца ў Дзвінскую беларускую дзяржаўную гімназію, якую скончыў у 1926 годзе. У тым жа годзе разам са сваімі сябрамі стаў навучэнцам Беларускіх настаўніцкіх курсаў. Пасля іх паспяховага завяршэння вырашыў з Аляксандрам Вайноўскім і Валянцінай Казлоўскай наведаць Менск, дзе і засталіся. Янка Доўгі паступіў на педагагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1929 года ў шостым нумары часопіса «Узвышша» друкуецца перакладзенае ім на беларускую мову апавяданне Л. Паэгле «Хто адседзіць», а ў наступным нумары вялікі літаратуразнаўчы нарыс «Латышскі паэт Ян Райніс». Заканчэнне ўніверсітэта супала з кардынальнымі зменамі ў краіне: нядаўна прайшлі гучныя арышты па сфабрыкаванай справе «Саюза вызвалення Беларусі», потым «Беларускага нацыянальнага цэнтра», былі арыштаваны многія яго знаёмыя і сябры з літаратурнага згуртавання «Узвышша», а само аб’яднанне было зачынена. У гэты час Янка Доўгі прыйшоў працаваць у Латышскі сектар Камісіі па вывучэнню Заходняй Беларусі Беларускай акадэміі навук, дзе ён стварыў правакацыйна-адыёзную кнігу «Беларускі нацыянал-фашызм у Латвіі», усе факты ў якой падагнаны пад адну схему абвінавачвання «беларускіх буржуазных нацыяналістаў у здрадлівай дзейнасці на карысць разведак замежных краін». Але ў кнізе таксама можна знайсці рэдкія дакументы і факты, хоць адпаведна і інтэрпрэтаваныя.
У канцы 1937 ці ў пачатку 1938 г. ён быў арыштаваны разам са сваімі сябрамі па Дзвінскай беларускай гімназіі, абвінавачаны ў шпіянажы на карысць латвійскай разведкі. 17 сакавіка 1938 года быў арыштаваны ў Акцюбінску, дзе працаваў выкладчыкам, па 58 артыкуле пункт 1 КК РСФСР, прысуджаны да вышэйшай меры пакарання. Рэабілітаваны 24.07.1989 года Акцюбінскай аблпракуратурай.
Незалежная асацыяцыя пекінскіх рабочых
Незалежная асацыяцыя пекінскіх рабочых (北京工人自治联合会) — нелегальны кітайскі прафсаюз, які ўдзельнічаў у пратэстах на плошчы Цяньаньмэнь у 1989 годзе. Арганізацыя была створана 20 красавіка 1989 года пасля жорсткага разгону дэманстрацыі студэнтаў каля варот Сіньхуамэнь. Лідэрам прафсаюза стаў чыгуначны электрык Хань Дунфан.
3-4 чэрвеня 1989 года актывісты асацыяцыі ўдзельнічалі ў пратэстах на плошчы Цяньаньмэнь. Маніфестацыі былі задушаны НВАК, разгон дэманстрацый суправаджаўся чалавечымі ахвярамі.
12 чэрвеня Міністэрства грамадскай бяспекі КНР выдала цыркуляр, у якім Незалежная асацыяцыя пекінскіх рабочых аб’яўлялася па-за законам. Кіраўнікам асацыяцыі загадвалася неадкладна здацца пад пагрозай суровай кары. Актывісты, якія схаваліся, аб’яўляліся ў вышук, за ўкрывальніцтва таксама прадугледжвалася пакаранне. Хань Дунфан, першапачаткова які схаваўся з Пекіна, быў арыштаваны праз два тыдні. Арышты членаў асацыяцыі былі зроблены ў Пекіне і шэрагу іншых гарадоў. У Пекіне і Шанхаі некалькі прафсаюзных актывістаў былі расстраляныя пасля паказальных працэсаў.
Свята-Мікалаеўская царква (Пескі)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у аграгарадку Песках Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1868—1870 гадах на месцы драўлянага струхлелага храма па праекце гродзенскага архітэктара Мікалая Ціхвінскага. Грошы на ўзвядзенне — 8634 рублёў — былі выдзелены ўладальнікам маёнтка Масты Аляксандрам Азнабішыным.
Царкву, разлічаную на 300 прыхаджан, асвяцілі 6 снежня 1870 года, аб чым сведчыць надпіс на прастольным крыжы. Яна стала цэнтрам прыхода Ваўкавыскага благачыння, які па звестках 1899 года аб’ядноўваў 2145 вернікаў і 10 вёсак. Пры храме дзейнічалі царкоўна-прыходскае апякунства, царкоўная школа і народнае вучылішча, налічвалася 103 дзесяціны зямлі.
У 1919 годзе святаром царквы стаў Васіль Іванюк. 7 жніўня 1929 года храм наведаў архіепіскап гродзенскі Алексій. У 1931 годзе настаяцелем прыхода стаў Канстанцін Краскоўскі, дзякуючы якому царква за савецкім часам не зачынялася.
З 2008 года настаяцелем прыхода з’яўляецца айцец Віктар Шнайдар. Пры храме дзейнічае нядзельная школа.
Архітэктура
З гэтай царквы паходзіць абраз «Прападобная Параскева з жыціем» 1642 года (дошка, тэмпера, 114х80х2,5) — адзін з трох падобных у Беларусі. Першапачаткова ён меў значна большыя памеры, аднак быў абрэзаны. Абраз знаходзіцца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры.
Канстанцін Андрэевіч Фляксбергер
Канстанцін Андрэевіч Фляксбергер ( — 13 верасня 1942) — расійскі біёлаг, даследчык пшаніцы.
Паходжанне і дзяцінства
Нарадзіўся 5 верасня года ў Гродне ў нямецкай сям’і дробнага чыноўніка трэцім з шасці дзяцей.
Яго дзед, Фрыдрых (Фёдар Іванавіч) Фляксбергер, балтыйскі немец з Рыгі, быў настаўнікам Шавельскага павятовага дваранскага вучылішча, адкуль перабраўся ў Свіслач. Бацька, Альфонс Фёдаравіч (1840—1894), скончыў Гродзенскую гімназію і з 1871 служыў у губернатарскай канцылярыі (спачатку чыноўнікам па асобых даручэннях, а з 1877 — старшым памочнікам кіраўніка). 10 красавіка 1874 у Верцялішках ён ажаніўся з дачкой калежскага рэгістратара Надзеяй Раманаўнай Мяльгуновай (1857-?). Усе іх дзеці былі ахрышчаны ў праваслаўі. У выпадку з Канстанцінам гэта адбылося 7 кастрычніка 1880 года ў гродзенскім Сафійскім саборы, успрымальнікам выступіў брат маці і калега бацькі, Мікалай Раманавіч Мяльгуноў. У Гродне Фляксбергеры жылі на Палацавай плошчы, у доме № 64.
У 1883 сям’я пераехала ў Рыгу, дзе бацька атрымаў месца архіварыуса ў Ліфлянцкім губернскім праўленні.
У Рызе Канстанцін скончыў Аляксандраўскую гімназію і паступіў у Варшаўскі ўніверсітэт у 1902 годзе.
У 1903 годзе паступіў у Імператарскі Юр’еўскі ўніверсітэт. Навуковы кіраўнік — батанік-географ, сістэматык, член-карэспандэнт Санкт-Пецярбургскай Імператарскай Акадэміі навук М. І. Кузняцоў. Праходзіў стажыроўку ў батанічнай лабараторыі Варшаўскага імператарскага ўніверсітэта ў прафесара Д. І. Іваноўскага.
Пасля заканчэння інстытута па рэкамендацыі М. І Кузняцова паступіў з 1 верасня 1907 года ў ў Санкт-Пецярбург да, дзе прапрацаваў амаль 35 гадоў. У 1908 годзе выпусціў аўтарскі пераклад «Вызначальніка разнавіднасцяў сапраўдных збожжавых па Керніке». У далейшым удзельнічаў у экспедыцыях па Расійскай імперыі і палявым вывучэнні пшаніцы ў розных губернях Расіі (Ліфляндская, Тыфліская, Курская, Петракоўская, Елізаветпальская і іншыя), якое заключалася ў вопытных пасевах з мэтай вызначэння ўраджайнасці, асаблівасцяў зімоўкі і часу праходжання фаз развіцця пшаніцы. На працягу навуковай біяграфіі, у тым ліку і ў савецкі час, займаўся навуковай класіфікацыяй і сістэматызацыяй сартоў пшаніц, выкладчыцкай працай.
Разам з асноўнымі заняткамі Фляксбергер выступаў экспертам па збожжавых, выяўленым падчас археалагічных раскопак. Працаваў ён і з беларускімі матэрыяламі: у прыватнасці, ім былі падрыхтаваны нарысы «Насенне культурных раслін VI—VIII стагоддзяў з-пад Мінска» і «Зёрны з Банцараўскага гарадзішча пад Мінскам». Адной з апошніх публікацый Фляксбергера стаў артыкул «О пшеницах в Западной Украине и в Западной Белоруссии» (1940).
У чэрвені 1936 года атрымаў вучоныя ступені доктара біялагічных і сельскагаспадарчых навук па раздзелу сістэматыкі і біялогіі хлебных метлюжковых ад Прэзідыума ВАСГНІЛ без абароны дысертацыі.
На працягу доўгіх гадоў Фляксбергер быў блізкім супрацоўнікам Мікалая Вавілава, аднак рэпрэсіі, якія закранулі сельгаснавукі, абыходзілі яго бокам.
Памяць
У гонар К. А. Фляксбергера названы від
Тып (біялогія)
Некаторыя тыпы падзяляюцца на падтыпы.
Пётр Тадэвуш Багамолец
Пётр Тадэвуш Багамолец (Piotr Tadeusz Bohomolec; паміж 1727 і 1729 — пасля 1792) — ураднік і дзяржаўны службовец.
Лішайнікі
Ліша́йнікі (Lichenes) — група ніжэйшых раслін, утвораных сімбіёзам грыба (мікабіёнт) і водарасці (фікабіёнт).
Пётр Тадэвуш Багамолец
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Багамольцаў герба «Багорыя». Малодшы брат Францішка Багамольца.
Лішайнікі
Больш за 400 родаў, каля 20 тыс. відаў; на Беларусі 38 сямействаў, 114 родаў, каля 500 відаў. Найбольш пашыраны: алекторыя, анаптыхія, апеграфа, артонія, бацыдыя, буэлія, гіпагімнія, графіс, калаплака, калема, кладонія, ксанторыя, лабарыя, леканора, лецыдзея, меланелія, пармелія, пармеліёпсіс, пельтыгера, пертузарыя, пірэнула, рамаліна, рызакарпан, стэрэакаўлан, уснея, фісцыя, цэтрарыя, эвернія і інш.
Растуць на дрэвах, камянях, глебе.
Пётр Тадэвуш Багамолец
Біяграфія
Стольнік віцебскі, дэпутат і скарбнік Галоўнага Літоўскага Трыбунала і дэпутат сойма Рэчы Паспалітай ад Віцебскага ваяводства.
Лішайнікі
Шматгадовыя (узрост бывае да тысяч гадоў) расліны шэрага, бурага, аранжавага, чорнага і іншых колераў. Вегетатыўнае цела — слаявіна, або талом, утворана перапляценнем грыбных гіфаў і клеткамі водарасці. У складзе лішайнікаў часцей аднаклетачныя (26 родаў) і некалькі відаў ніткаватых водарасцей. Яны складаюць 10—15 % ад усяго аб’ёму слаявіны. Па анатамічнай будове вылучаюць гамеамерную слаявіну (водарасці ў ёй размешчаны амаль раўнамерна) і гетэрамерную (водарасці ўтвараюць 1-2 адасобленыя слаі пад верхняй коркай слаявіны). Па форме бываюць накіпныя, або коркавыя (аспіцылія, леканора), ліставатыя (ксанторыя, пельтыгера) і кусцістыя (кладонія, уснея). Размнажаюцца вегетатыўным спосабам і спорамі. Першымі засяляюць неўрадлівыя глебы і назапашваюць арганічныя рэчывы.
Пётр Тадэвуш Багамолец
Біяграфія
У 1768 годзе быў выбраны камісарам для падпісання трактата з Расійскай імперыяй аб ўсталяванні граніц.
Лішайнікі
3 лішайнікаў атрымліваюць лішайнікавыя кіслоты, антыбіётыкі, лакмус, фарбы і інш. На поўначы ісландскі лішайнік, кладонія — асноўны корм паўночных аленяў.
Пётр Тадэвуш Багамолец
Біяграфія
У дэпешы пасла Расіі ў Рэчы Паспалітай, князя Мікалая Паніна, Пётр-Тадэвуш Багамолец характарызаваўся як «благі» — гэта значыць той, хто зацята супрацівіўся расійскаму ўмяшанню ў справы Рэчы Паспалітай. Аднак ужо пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай прынёс прысягу на вернасць расійскай імператрыцы Кацярыне II і паступіў на службу ў дзяржаўны апарат Расійскай імперыі.
Лішайнікі
Адчувальныя да забруджвання атмасферы (гл. ліхенаіндыкацыя).
Вывучае лішайнікі ліхеналогія.
Пётр Тадэвуш Багамолец
Біяграфія
З 1783 года ўзначальваў у Віцебску палату грамадзянскага суда. Даслужыўся да сапраўднага стацкага саветніка.
У 1792 годзе, за год да другога падзелу Рэчы Паспалітай, падаў прашэнне пра прызнанне за родам Багамольцаў расійскай дваранскай годнасці. Прашэнне было разгледжана на дэпутацкім сходзе Полацкага намесніцтва 22 кастрычніка 1792 года і здаволена. Дваранства было таксама прызнана за яго дзецьмі, за братамі Паўлам Юзафам і Яўхімам, а таксама іх нашчадкамі. У справе пра прызнанне дваранства захоўваецца першы вядомы на сёння роспіс роду Багамольцаў.
Быў адным з найбагацейшых людзей на Віцебшчыне. Пасля смерці Пятра Тадэвуша Багамольца яго ўдава, Элеанора з Вышынскіх, атрымала ў спадчыну буйныя зямельныя ўладанні ў Невельскім павеце з 2 тысячамі душ прыгонных.
Узнагароды
За службу Пётр-Тадэвуш Багамолец быў узнагароджаны ордэнам Св. Уладзіміра 3-й ступені і польскім ордэнам Св. Станіслава.
Сям’я
Быў у шлюбе з Элеанорай з Вышынскіх.
Яго сыны, Станіслаў, Павел, Рамуальд і Міхал, пачыналі сваю кар’еру ў царскай арміі. Падчас войны Расіі з Напалеонам Рамуальд Багамолец быў гарадскім галавой Віцебска (1812).
NGC 7387
NGC 7387 (іншыя абазначэнні — PGC 69834, MCG 2-58-22, ZWG 430.19, NPM1G +11.0554) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Літоўска-беларускія дывізіі
Літоўска-беларускія дывізіі — вайсковыя злучэнні Войска Польскага ў 1919-20 гады.
Першая Літоўска-беларускія дывізія фарміравалася на тэрыторыі Гродзенскай, Ломжынскай і Сувалкаўскай губерняў з палякаў і беларусаў-католікаў, ураджэнцаў Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерняў. Складалася з трох стралковых брыгад і палка ўланаў. 9.12.1918 прызначаны камандзір дывізіі ген. В.Івашкевіч (да сакавіка 1919, потым генералы С. Шатыцкі, А. Макрэцкі). У адрозненне ад іншых адзінак польскага войска дывізія і яе палкі мелі свае геаграфічныя назвы, а не агульную нумарацыю. 1-я брыгада складалася з Сувалкаўскага і Ковенскага, 2-я — Беластоцкага і Гродзенскага, 3-я — Віленскага і Мінскага палкоў. Дзейнічала на беларуска-літоўскім фронце польскіх войск. 19.2.1919 дывізія заняла Беласток, у красавіку правяла наступальную аперацыю ў раёне Баранавіч і Навагрудка, у ліпені-жніўні дзейнічала супраць войск 16-й арміі Заходняга фронту ў раёне Клецка — Сіняўкі — Ганцавіч, наступала на Мір і Стоўбцы, пасля заняцця Нясвіжа, Міра і Слуцка выйшла ў раён Глуска, удзельнічала ў наступленні на Бабруйск. Вясной 1920 ёй нададзены №1, а з Лідскага, Ковенскага, Слуцкага і Беластоцкага палкоў сфарміравана 2-я Літоўска-беларуская дывізія (камандзір ген. А. Барушчак), якая дыслацыравалася ў раёне Вільні. Яна займала лінію польскага фронту супраць Літвы і ахоўвала Вільню з захаду. У ліпені 1920 у час наступлення Чырвонай Арміі дывізіі са стратамі адышлі да Варшавы, удзельнічалі ў яе абароне. У канцы верасня 1920 пасля адступлення Чырвонай Арміі камандзірам 1-й Літоўска-беларускай дывізіі прызначаны генерал Л. Жалігоўскі, яе ўзмацнілі Лідскім і Ковенскім палкамі з 2-й Літоўска-беларускай дывізіі 8.10.1920 паводде загаду Ю. Пілсудскага Жалігоўскі ў знак нязгоды перадачы Вільні і Віленскага краю Літве ўзняў т.зв. «бунт» 1-й Літоўска-беларускай дывізіі, 9.10.1920 заняў Вільню, 12.10.1920 абвясціў пра стварэнне Сярэдняй Літвы. Дывізіі атрымалі агульную нумарацыю: 1-я Літоўска-беларуская дывізія стала 19-й, 2-я — 20-й дывізіяй Войска Польскага.
Муражскі сельсавет
Мура́жскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Мураж.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Княжынскага сельсавета.
Аляксандр Шабалін
Аляксандр Шабалін:
Якаў Абелевіч Шэйнін
Якаў Абелевіч Шэйнін (1890-я — не раней за 1959) — беларускі збіральнік. Збіраў песні на ідыш у ваколіцах Віцебска.
Навуковая дзейнасць
Пад час жыцця ў Віцебску, у 1910—1912 гадах, як сам адзначаў «на Рабочых Слабодках», запісваў яўрэйскі фальклор.
Марыў аб публікацыі сваіх запісаў, для чаго дасылаў іх у Дом народнай творчасці ў Маскве ў 1958 годзе, а ў 1959 годзе пісаў у Міністэрства культуры СССР з просьбай стварыць хор яўрэйскай народнай песні. Але матэрыялы былі перададзеныя з Масквы ў архіў Акадэміі навук Беларускай ССР.
Спадчына
Калекцыя фальклорных запісаў Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі сёння захоўвае адзіную справу з запісамі яўрэйскага фальклору, якая паступіла ў 1959 годзе. Архіў Я. А. Шэйніна складаецца з рукапісных запісаў тэкстаў песень на ідыш (дакладную колькасць тэкстаў пакуль устанавіць не ўдалося). Сам Я. А. Шэйнін згадвае пра 112 запісаныя ім тэксты. Акрамя таго, Я. А. Шэйніным зроблены падрадковыя пераклады песень і створаны транскрыпцыі (кірыліцай). Ёсць адзінкавыя нотныя запісы мелодый.
Спіс аб’ектаў PGC (1967001—1968000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1967001—1968000)
Адміністрацыйны падзел Бразіліі
Спіс штатаў Бразіліі
Палітычная карта Бразіліі, якая дэманструе сучасны падзел краіны на штаты і рэгіёны.
Крыніца (Пружанскі раён)
Крыні́ца (, Криница) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
У 1940—2002 гадах цэнтр Крыніцкага сельсавета.
Літоўшчынскі сельсавет (Браслаўскі раён)
Літо́ўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Літоўшчына.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Княжынскага сельсавета.
Аляксандр Канстанцінавіч Шабалін
Аляксандр Канстанцінавіч Шабалін (нар., с. Тогул, Алтайскі край, РСФСР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Гомелі.
Творчасць
Асноўныя працы: мікрараёны № 21, 22 у Кемераве (1968—1970), сталовая завода «» (1976), гандлёвыя цэнтры «Гомсельмаша» (1979), завода «Цэнтраліт» (1982), у мікрараёне № 35 (1985) у Гомелі, рэстаран у Ельску Гомельскай вобласці (1980).
Спаса-Ушэсцеўская царква (Петрыкаў)
Архітэктура
Помнік архітэктуры неарускага стылю. Вырашана па канону чатырохчасткавага храма: прытвор-званіца, кароткая трапезная, папярочны аб'ём малітоўнай залы, пяцігранная апсіда. У сілуэце пануюць 2 дамінанты: чатырохгранная купальная званіца з макаўкай і магутны васьмігранны светлавы барабан, накрыты самкнутым сферычным купалам з макаўкай. Уваход арганізаваны праз нізкі прамавугольны прытвор пад двухсхільным пакрыццём. Фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі і круглымі люкарнамі, атанкаваныя ліштвы якіх графічна вылучаны на чырвонацагляным фоне фасадаў.
Купічы
Ку́пічы (, Купичи) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавета.
Анастасія Ігараўна Ліннік
Анастасія Ліннік (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванка ДЮСШ «Матор», першы трэнер — Ірына Іосіфаўна Булыгіна.
Выступала за сталічную «Зорку»-БДУ з 2008 па 2016 год. У складзе «студэнтак» паўабаронца заваёўвала срэбныя медалі чэмпіянату краіны ў 2009, 2010, 2011, 2014, 2015 і 2016 гадах, бронзавыя ў 2012, 2013, рабілася ўладальнікам Кубка Беларусі ў 2009, 2010 і 2013 гадах, Суперкубка ў 2010 і 2013 гадах.
Старабабыльскі сельсавет
Старабабы́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Багушэўскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Старабабылле.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Высачанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Старабабылле. 11 чэрвеня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Старына. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Высачанскім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Старабабылле. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Лёзненскага раёна, з 12 лютага 1935 года — Багушэўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Асінаўскага сельсавета.