cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наваковэ
Наваковэ (Новако́ве) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Левіяфан (значэнні)
Левіяфан — біблейская марская пачвара-змей, якая згадваецца ў Старым Запавеце.
Спіс аб’ектаў PGC (1743001—1744000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1743001—1744000)
Васіль Паўлавіч Салаўёў-Сядой
Васіль Паўлавіч Салаўёў-Сядой (сапраўднае прозвішча — Салаўёў; 12 [25] красавіка 1907, Санкт-Пецярбург — 2 снежня 1979, Ленінград) — савецкі кампазітар. Народны артыст СССР (1967). Лаўрэат Ленінскай (1959) і двух Сталінскіх прэмій другой ступені (1943, 1947). Герой Сацыялістычнай Працы (1975). Дэпутат ВС СССР 3-5 скліканняў (1950—1962). Старшыня СК РСФСР з 1962 года.
Біяграфія
В. П. Салаўёў нарадзіўся 12 (25) красавіка 1907 года ў Санкт-Пецярбургу. У 1936 годзе скончыў ЛДК імя М. А. Рымскага-Корсакава. Аўтар балета «Тарас Бульба» (1940, 2-я рэд. 1955), аперэты «Самае запаветнае», музычных камедый, больш за 400 песень (у тым ліку «Падмаскоўныя вечары»), музыкі да кінафільмаў і радыёспектакля. В. П. Салаўёў-Сядой памёр 2 снежня 1979. Пахаваны ў Ленінградзе на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак.
IC 2787
IC 2787 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лабжаніца (гміна)
Лабжані́ца (Łobżenica) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пільскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лабжаніцы. Плошча гміны складае 190,68 км². Станам на 2004 год у гміне Лабжаніца пражывалі 9927 чалавек, шчыльнасць — 52,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Псалом 123
Псалом 123 (124 паводле масарэцкай нумарацыі) уваходзіць у групу псалмоў, якія складаюць песню ўзыходжання. Галоўная тэма гэтага псалма — падзяка за цудоўнае збавенне.
Палац Уайтхол
Уайтхольскі палац (Palace of Whitehall, літ. «палац Белай залы») быў асноўнай рэзідэнцыяй англійскіх каралёў у Лондане з 1530 па 1698 год, калі ён згарэў. На момант пажару ў палацы налічвалася звыш паўтары тысяч памяшканняў, што рабіла яго самым вялікім ва ўсёй Еўропе, калі не ў свеце. У склад палаца ўваходзілі двары для гульні ў мяч і тэніс, для пеўневых баёў і рыцарскіх турніраў. Тут Генрых VIII святкаваў свае вяселле з Ганнай Балейн і Джэйн Сеймур. У 1611 годзе ва Уайтхоле адбылася прэм’ера шэкспіраўскай «Буры». Адзінае, што засталося ад комплексу, — мініяцюрны Банкетная зала (арх. Ініга Джонс, 1622) з плафонам пэндзля Рубенса. Ад палаца бярэ назву вуліца Уайтхол.
Нові Шампалы
Нові Шампалы (Но́ві Шомполи) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Банк Дабрабыт
Адкрытае акцыянернае таварыства «Банк Дабрабыт» (раней: Адкрытае акцыянернае таварыства «Банк Масква-Мінск») — камерцыйны банк у Рэспубліцы Беларусь. Універсальны банк, з выяўленай спецыялізацыяй на рознічным крэдытаванні. Мае разгалінаваную рэгіянальную сетку, якая складаецца з галаўнога офіса, 5 рэгіянальных дырэкцыяў, 72 ЦБП і аперацыйных касаў, і прысутнічае ў шмат якіх гарадах Беларусі.
Гісторыя
Доўгія гады з’яўляўся даччыным банкам Банка Масквы. Працаваў на беларускім рынку з 2000 года ў якасці замежнага банка са 100 % замежным капіталам УП «Замежны банк „Масква-Мінск“» (на той момант Банк Масквы належаў ураду г. Масквы, Расія).
У кастрычніку 2007 года быў ператвораны ў ААТ «Банк Масква-Мінск». З 2014 года ўласнікам банка з’яўляецца Нацыянальны банк Беларусі.
Пальцакрылка пяціпальцая
Пальцакрылка пяціпальцая, або беласнежная (Pterophorus pentadactyla) — від лускакрылых насякомых з сямейства. Распаўсюджаны ў Еўропе, Малой Азіі, на Каўказе, у Сярэдняй Азіі, паўночна-усходнім Кітаі, Сібіры і Прыморскім краі Расіі. Лічыцца адным з самых буйных відаў сямейства. Лёт прыпадае на чэрвень-ліпень, часам паўтараецца ў верасні.
Банк Дабрабыт
Гісторыя
У 2019 годзе перайменаваны ў Банк Дабрабыт. Пасля рэбрэндынгу банк стаў беларускамоўным як у назве, так і ў вялікай колькасці спраў.
У верасні 2020 года да дваццацігадовага юбілею з дня заснавання каля галаўнога офіса банка ў Мінску на вуліцы Камуністычнай з’явілася скульптура «Манета». Яна зроблена з бронзы, вышыня — 3 метра, вага — каля 2 тон.
Санкцыі
17 лютага 2022 года банк быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. Санкцыі Еўрапейскага Саюза прадугледжваюць абмежаванні на пазыкі на рынках ЕС і даступнасць крэдытаў з тэрмінам пагашэння ў больш чым 90 дзён ад еўрапейскіх контрагентаў.
24 лютага 2022 года банк Дабрабыт быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
У сакавіку 2022 года адключаны ад SWIFT.
Бліц
Бліц (Blitz, скарачэнне ад Blitzkrieg – маланкавая вайна) — кампанія стратэгічных бамбардзіровак германскай авіяцыяй брытанскай прамысловасці ў 1940 – 1941 з мэтай вывядзення Вялікабрытаніі з Другой сусветнай вайны. Большая частка налётаў была скіравана на Лондан (71 рэйд), але таксама атакаваліся іншыя буйныя індустрыяльныя цэнтры і парты: Бірмінгем, Ліверпул і Плімут (8 рэйдаў), Брысталь (6), Глазга (5), Саўтгемптан (4), Портсмут (3) і некалі асобных бамбардзіровак яшчэ васьмі гарадоў.
Лонданскі бліц доўжыўся 57 начэй, знішчыўшы больш за мільён будынкаў. Аднак мэты па дэмаралізацыі брытанскага ўрада і падрыву эканомікі не былі дасягнуты: наадварот, ваенная прамысловасць пашырыла выпуск прадукцыі, а страты цывільнага насельніцтва, у параўнанні з іншымі бітвамі Другой сусветнай вайны, былі мінімальныя. Параза Германіі ў Бліцы, як і ў папярэдняй Бітве за Брытанію, прывяла да адмены плану высадкі Вермахта ў Вялікабрытаніі і пачатку агрэсіі супраць Савецкага Саюза.
Прычынамі правалу кампаніі лічацца адсутнасць у Вярхоўнага камандавання Люфтвафэ (ОКЛ) адзінага плана стратэгічных бамбардзіровак (атакі мелі хаатычны характар замест канцэнтрацыі на адной галіне прамысловасці), недахоп сродкаў вядзення доўгай авіявайны, дрэнныя разведдадзеныя па знаходжанни варожых вытворчасцей.
Пальцакрылка пяціпальцая
Экалогія і месцапражыванне
Сустрэць прадстаўнікоў дадзенага віду можна ў адкрытых мясцовасцях: на сухіх і паўсухіх лугах, у садах, карыёзных лугах і балотах, на высакагорных лугах, палях і пустках з кіслай глебай.
Вусені харчуюцца на раслінах наступных родаў:
Deutsche Börse
Deutsche Börse AG — нямецкая кампанія, адна з найбуйнейшых біржаў Еўропы. Цэнтральны офіс размешчаны ў Франкфурце-на-Майне.
Грыневіч
Грыневіч — беларускае прозвішча.
Эдуард Аляксандравіч Пятровіч
Эдуард Аляксандравіч Пятровіч (нар., Жодзіна) — беларускі вучоны-эканаміст, аграрнік, кандыдат сельскагаспадарчых навук, прафесар, заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР.
Біяграфія
У 1961 г. скончыў агранамічны факультэт Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. З 1961 г. працаваў глебазнаўцам, загадчыкам аддзела угнаенняў, Магілёўскай абласной станцыі хімізацыі (1961—1976 гг.). У 1973 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «аграхімія» на тэму «Уплыў фосфарных і калійных угнаенняў на ўраджай бульбы ў сувязі з аграхімічныя ўласцівасцямі дзярнова-падзолістых глеб Магілёўскай вобласці». З 1976 па 1986 Э. А. Пятровіч працаваў у партыйных і савецкіх органах: намеснікам загадчыка сельгасаддзела Магілёўскага абкама КПБ (1976—1978 г.), старшынёй Крычаўскага райвыканкама (1978—1979), першым сакратаром Кіраўскага райкама КПБ (1979 г. — 1980 года г.), загадчыкам сельгасаддзела Магілёўскага абкама КПБ (1980 г — 1982 г.). У 1982 г. накіраваны на вучобу ў Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (г. Масква), якую скончыў з адзнакай ў 1984 г. па спецыяльнасці «эканоміка, арганізацыя кіравання і планавання народнай гаспадаркі». У 1983 адкліканы з АОН і прызначаны на пасаду першага намесніка старшыні Магілёўскага аблвыканкама — старшыні абласнога аграпрамысловага камітэта. З 1986 года па 1993 Э. А. Пятровіч працаваў загадчыкам кафедры арганізацыі сельскагаспадарчай вытворчасці БСГА. Чытаў студэнтам эканамічнага факультэта поўны лекцыйны курс «Арганізацыя вытворчасці ў сельскагаспадарчых прадпрыемствах» і «Асновы прадпрымальніцтва», кіраваў навуковымі даследаваннямі па механізме рэфармавання сельскагаспадарчых прадпрыемстваў у рынкавыя формы гаспадарання. Вынікі даследаванняў ўкаранёны ў шэрагу гаспадарак рэспублікі, выдадзены рэкамендацыі па стварэнні гаспадарчых структур рынкавага тыпу. У 1989 г. атрымаў вучонае званне дацэнта. З 1993 па 1999 года працаваў прарэктарам БСГА па навуковай рабоце, а са 1999 г. — прарэктарам па павышэнні кваліфікацыі і перападрыхтоўцы кадраў. Зараз прафесар кафедры аграбізнесу. У 2001 г Э. А. Пятровічу прысвоена вучонае званне прафесара па спецыяльнасці «эканоміка». Пад кіраўніцтвам Э. А. Пятровіча абаронены 2 кандыдацкія дысертацыі. Ён з’яўляецца аўтарам і сааўтарам больш 200 навуковых публікацый, у тым ліку падручнікаў па арганізацыі вытворчасці ў сельскагаспадарчых прадпрыемствах, 7 вучэбных дапаможнікаў, 4 манаграфій, 12 рэкамендацый, 38 прац апублікавана ў краінах далёкага замежжа.
Гетэратычная струна
Гетэратычная струна — з'яўляецца адным з асноўных аб'ектаў даследавання тэорыі струн. Яна з'яўляецца найбольш складанай ў вывучэнні, бо прадстаўляе сабой нясуперсіметрычны гібрыд базоннай і ферміённай струн.
У прынцыпе замкнёную струну, з-за незалежнасці правых і левых пажаднасці, можна разглядаць як нейкі здабытак правай і левай адкрытых струн, пры гэтым адкрытыя струны ў L і R сектарах могуць быць рознымі. Гэта дазваляе праводзіць сумесны аналіз тэорый струн і выяўляць адрозненні і супадзенні ў розных варыянтах канструкцый.
Так званы «гетэратычны размерны парадокс» мае патрэбу ў струннай інтэрпрэтацыі.
Цікава, што пры ліквідацыі квантавых анамалій ў тэорыі струн, найбольш перспектыўнымі (бязанамальнымі) аказваюцца калібровачныя групы SO(32) і E(8)xE(8). Абедзве групы маюць ранг (размернасць Картанаўскай пвдалгебры) 16 = 26-10. Таму асноўная ідэя дадзенай гібрыдызацыі атрымаць калібровачную сіметрыю з уласцівасцямі гэтых 16 левых каардынат. У гэтым выпадку тэорыя гетэратычнай струны стане суперсіметрычнай тэорыяй струн ў D = 10, у якой ўзаемадзеяння паўстануць у выніку кампактыфікацыі «лішніх» (унутраных) каардынат.
Канструкцыі тэорыі струн:
СС
СС (ням. die SS, Schutzstaffeln — «ахоўныя (абарончыя) атрады») — ваенна-палітычная арганізацыя ў Германіі 1930-1940-х гг.
Першапачаткова СС прызначаліся для асабістай аховы А. Гітлера і ўваходзілі ў склад штурмавых атрадаў. З 1934 СС былі выдзелены з штурмавых атрадаў як асобная структура НСДАП і падпарадкоўваліся асабіста Гітлеру і рэйхсфюрэру СС Г. Гімлеру. У снежні 1939 колькасць СС складала 243,6 тыс. чал (у тым ліку ў Агульных СС — 223,6 тыс. чалавек). З снежні 1934 пачалося стварэнне частак ўзмацнення СС, якія ў чэрвені 1940 атрымалі найменне Войскаў СС (да сакавіка 1945 колькасць асабістага складу Войскаў СС складала 830 тыс. чалавек).
У 1933—1945 ў падпарадкаванні СС знаходзіліся канцэнтрацыйныя лагеры і лагеры смерці, у якіх загінулі мільёны людзей. СС былі асноўным арганізатарам тэрору і знішчэння людзей па расавых прыкметах, палітычных перакананнях і дзяржаўнай прыналежнасці як у Германіі, так і ў акупаваных ёю краінах.
СС датычныя да мноства ваенных злачынстваў і злачынстваў супраць чалавечнасці. Нюрнбергскі трыбунал прызнаў вялікую групу членаў СС злачынцамі.
Сухамлынавэ
Сухамлынавэ (Сухомли́нове) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2788-1
IC 2788-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Xbox Series X and Series S
Xbox Series X/S — гэта хатнія кансолі серыі Xbox распрацаваныя кампаніяй Microsoft. Рэліз абедзвюх кансоляў адбыўся 10 лістапада 2020 г. у якасці чацвёртага пакалення Xbox, якое з'явілася на замену Xbox One. Яны з'яўляюцца часткай дзевятага пакалення гульнявых прыставак.
Чуткі адносна кансоляў упершыню з’явіліся ў інтэрнэце на пачатку 2019 года, а лінейка мела кодавую назву «Scarlett» і складалася з мадэляў высокага і нізкага класаў пад кодавымі назвамі «Anaconda» і «Lockhart» адпаведна. Мадэль «Anaconda» была анансавана Microsoft падчас E3 2019 і была афіцыйна прадстаўлена падчас The Game Awards у снежні 2019 года пад назвай Xbox Series X. 8 верасня 2020 года Microsoft паказалі найтаннейшую мадэль Xbox Series S (былы праект "Lockhart").
Як і у Xbox One, новыя кансолі выкарыстоўваюць працэсар і графічную карту ад фірмы AMD. Абедзве мадэлі маюць новую архітэктуру захоўвання даных, заснаваную на цвёрдацельных накапляльніках (SSD) для скарачэння часу загрузкі, падтрымку апаратна-паскоранай трасіроўкі прамянёў і прасторавага аўдыя, магчымасць канвертавання гульняў у высокадынамічны рэндэрынг з дапамогай машыннага навучання (Auto HDR), падтрымка рэжымаў HDMI 2.1 з пераменнай частатой абнаўлення і нізкай затрымкай, а таксама абноўленыя кантролеры. Xbox Series X быў распрацаваны для намінальнага адлюстравання гульняў у 2160p (раздзяляльнасць 4K) з частатой 60 кадраў у секунду (FPS). Самая нізкая лічбавая Xbox Series S, якая мае паменшаныя тэхнічныя характарыстыкі і ў якой адсутнічае аптычны прывад распрацавана для візуалізацыі гульняў у 1440p пры 120 FPS з падтрымкай маштабавання відэа ў 4K і трасіроўкі прамянёў.
Xbox Series X/S атрымала пахвалу ад крытыкаў за апаратныя характарыстыкі ў параўнанні з Xbox One і за намаганні Microsoft па падтрымцы рэлізаў на новым і старым пакаленнях, але крытыкі лічылі, што гульні, даступныя на момант запуску, не на сто працэнтаў выкарыстоўваюць апаратныя магчымасці кансоляў. Microsoft афіцыйна не апублікавала звесткі пра продажы кансоляў, але 27 ліпеня 2021 года прадстаўнікі Microsoft абвесцілі, што на той момант гэта былі самыя хутка прадаваныя мадэлі Xbox. Па ацэнках, Microsoft паставіла не менш за 18,5 мільёнаў прылад па ўсім свеце да снежня 2022 года.
Грыблы
Грыблы́ (, Гриблы) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 28 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Жукоўшчынскага сельсавета, да 1963 года — у склад Пяліцкага сельсавета , да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Белькаўскага сельсавета.
Лохаў (гміна)
Ло́хаў (Łochów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэнгроўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лохаве. Плошча гміны складае 195,98 км². Станам на 2004 год у гміне Лохаў пражывалі 17 960 чалавек, шчыльнасць — 92,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 32 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 32 населеныя пункты.
Маклінс Чынаньярэм
Маклінс Чынаньярэм (нар., Аба, Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Нігерыі.
Біяграфія
З 2015 па 2019 год выступала за нігерыйскі клуб «Байяльса Куінс». У 2021 годзе падпісала кантракт з польскім клубам «Гурнік Лэнчна», дзе за сезон забіла 24 мячы.
Дагестанская вайна
Дагестанская вайна, Уварванне вахабітаў у Дагестан (лічыцца пачаткам Другой чачэнскай вайны) — узброеныя сутыкненні на тэрыторыі Дагестана паміж атрадамі «Ісламскай міратворчай брыгады» з аднаго боку, і арміяй Расіі з другога, якія адбываліся ў жніўні—верасні 1999 года.
Баявыя дзеянні
Першапачаткова атрады чачэнскіх вахабітаў увайшлі на тэрыторыю Батліхскага раёна. Федэральная армія пачала ваенную аперацыю ў гэтым раёне. Наступленне было паспяховым. 5 верасня 1999 года атрады другі раз уваходзяць у Дагестан, на гэты раз ўдар нанесены па Навалакскаму раёну. У пачатку верасня вахабітам удалося часова схіліць сітуацыю на свой бок. Чачэнцамі былі захопленыя дагестанскія сёлы Навалакскае, Чапаева, Шушыя, Ахар, Навакулі, Тухчар, Гаміях. 10 верасня армія Расіі пачала аперацыю па вызваленні захопленай тэрыторыі. Апошняй апорай вахабітаў у Дагестане стала сяло Навалакамскае, але 14 верасня яно было вызвалена. 15 верасня вахабіты былі цалкам выбітыя з тэрыторыі Рэспублікі Дагестан.
Уайтхол
Уайтхол (Whitehall) — вуліца ў цэнтры Лондана, назва якой стала намінальным абазначэннем брытанскага ўрада.
Вядзе ад будынка Брытанскага парламента ў Вэстмінстэры да Трафальгарскай плошчы. Раней тут размяшчаўся аднайменны каралеўскі палац, ад якога захаваўся толькі Банкетны дом (1622, арх. Ініга Джонс). Месца палацавых пабудоў з часам занялі будынкі Адміралцейства і Міністэрства абароны. З гэтым звязана і размяшчэнне на вуліцы помніка брытанскім салдатам, загінулым падчас Першай сусветнай вайны. Да Уайтхола прылягае Даўнінг-стрыт (з рэзідэнцыяй прэм'ер-міністра).
Тарасіўка (Іваніўскі раён)
Тарасіўка (Тара́сівка) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Альберона
Альберона (Alberona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Насельніцтва складае 1080 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 22 чал./км². Займае плошчу 49 км². Паштовы індэкс — 71031. Тэлефонны код — 0881.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Маркі
Маркі:
Францішак Нямцэвіч
Францішак Ксаверый Урсын Нямцэвіч (Franciszek Ksawery Ursyn Niemcewicz;, в. Клейнікі каля Берасця? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Нямцэвічаў герба «Равіч». Нарадзіўся ў сям’і Аляксандра Андрэя Нямцэвіча і Багумілы з Кучборскіх.
Чашнік берасцейскі ў 1750, суддзя каптуровы ў 1764 і земскі з 1770, стараста равяціцкі з 1770-х г. Пасол на соймы 1750, 1764 (падпісаў элекцыю Станіслава Аўгуста Панятоўскага), 1773—1775. У 1769 годзе збудаваў базыльянскую царкву (не збераглася ) ў в. каля Берасця, у якой пазней быў пахаваны.
Lufthansa
Deutsche Lufthansa AG (Люфтганза, fwb: LHAG) — нацыянальны авіяперавознік Германіі, найбуйнейшая авіякампанія Еўропы і пятая ў свеце па колькасці перавезеных пасажыраў.
Аляксей Іванавіч Ваявода
Аляксей Іванавіч Ваявода (нар., сяло Калінавіца, Украінская ССР, СССР) — расійскі бабслеіст, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2006 года ў чацвёрках, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2010 года ў двойках, чэмпіён свету 2011 года ў двойках. Двухразовы алімпійскі чэмпіён Сочы 2014 у двойках (разам з Аляксандрам Зубковым) і чацвёрках.
Аляксей Ваявода да пераходу ў бабслей стаў трохразовым чэмпіёнам свету і трохразовым пераможцам Кубка свету (Nemiroff) сярод прафесіяналаў па армрэстлінгу.
У сістэме харчавання прытрымліваецца вегетарыянства.
Спартыўная кар’ера
Прафесійны бабслеіст з 2002 года.
На Алімпійскіх гульнях 2006 года ў Турыне Ваявода разам з Філіпам Ягоравым, Аляксеем Селіверставым і Аляксандрам Зубковым у складзе экіпажа-чацвёркі заваяваў сярэбраны медаль.
На Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы ў складзе экіпажа двойкі з Зубковым заваяваў бронзавы медаль. Пасля Алімпіяды Аляксей Ваявода абвясціў аб завяршэнні кар’еры бабслеіста, але заявіў, што ў спорце ён застаецца.
Алімпійскі чэмпіён па бабслеі ў экіпажах двоек Алімпіяды 2014 у Сочы.
Уляніўка (Іваніўскі раён)
Уляніўка (Уля́нівка) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Кіеўская Русь
Кіеўская Русь, або Кіеўская дзяржава (гіст. Русь, Руская зямля) — усходнеславянская раннефеадальная дзяржава са сталіцай у горадзе Кіеве. Склалася на працягу Х ст. Захоўвала адноснае адзінства да 30-х гадоў XII ст. Займала тэрыторыю ад Прычарнаморскіх стэпаў да Паўночнай Дзвіны, ад Днястра і Заходняга Буга да Волга-Окскага міжрэчча.
Гісторыя, дзяржаўнасць
Нараджэнне Кіеўскай Русі — працяглы працэс гісторыі ўсходніх славян. У VII—X стст. існавалі дадзяржаўныя тэрытарыяльна-палітычныя аб'яднанні (племянныя саюзы) дулебаў (потым іх месца занялі бужане і валыняне), палян, драўлян, дрыгавічоў, харватаў, ціверцаў, улічаў, севяран, вяцічаў, радзімічаў, крывічоў (іх заходняя галіна — палачане), ільменскіх славен. Паводле звестак летапісаў, гэтыя ўсходнеславянскія аб'яднанні (княжанні) мелі свае гарады-цэнтры: у палян Кіеў, у ільменскіх славен Ноўгарад, у крывічоў Полацк і Смаленск, у дрыгавічоў Тураў, у севяран Чарнігаў, у драўлян Іскарасцень (Корасцень).
Інтэграцыйныя тэндэнцыі ў славян выходзілі за межы этнапалітычных аб'яднанняў. Так, наўгародскія славене і крывічы разам з фінскім племем весь стварылі паўночны саюз княжанняў. Аналагічны працэс на базе княжання палян працякаў у Сярэднім Падняпроўі.
Каля 850 ва Усходняй Еўропе з'явіліся варагі, якія, паводле летапіснага падання, называліся руссю (адсюль назва дзяржавы — Русь). Іх з'яўленне не мела вырашальнага значэння для ўзнікнення ўсходнеславянскай дзяржаўнасці, але паскорыла яго. Паўночны саюз княжанняў у 862 запрасіў правіць у Ноўгарадзе варага Рурыка. Яго пераемнік варажскі князь Алег (879—912) у 882 авалодаў Кіевам, забіўшы князёў Аскольда і Дзіра, пашырыў уладу на многія ўсходнеславянскія і некаторыя неславянскія тэрыторыі. Князь Ігар (912—945) ажыццявіў два паходы (у 941 і 944) на Царград (Канстанцінопаль), у 943 — на Каўказ. У 945 яго забілі драўляне, якія паўсталі супраць празмернага збірання даніны. Удава Ігара Вольга, княгіня кіеўская (945—964) у 956 жорстка расправілася з драўлянамі, аднак усталявала нормы даніны, час і месцы (пагосты) яе збору. Сын Ігара і Вольгі князь Святаслаў Ігаравіч (964—972) значна пашырыў межы дзяржавы, разграміў Хазарскі каганат, Волжска-Камскую Булгарыю, перамог ясаў і касогаў, далучыў да Кіеўскай Русі вяцічаў.
Найвышэйшага росквіту Кіеўская Русь дасягнула ў часы княжання Уладзіміра Святаславіча (980—1015) і яго сына Яраслава Мудрага (1019—1054). Каля 980 Уладзімір захапіў Полацк, забіў полацкага князя Рагвалода, а князёўну Рагнеду Рагвалодаўну прымусіў стаць сваёй жонкай. Пры ім амаль завершана аб'яднанне ўсходнеславянскіх зямель, умацавана дзяржаўнае кіраванне, уведзена хрысціянства як дзяржаўная рэлігія (988—989). Ён ажыццявіў паходы на яцвягаў, далучыў да Кіеўскай Русі так званыя Чэрвенскія гарады па Заходняму Бугу. Пры Яраславе ўзмацніліся гандлёвыя, палітычныя і культурныя сувязі з Паўночным Прычарнамор'ем, Візантыяй, Блізкім Усходам, Сярэдняй Азіяй, з прыбалтыйскімі, скандынаўскімі і нямецкімі землямі, з Польшчай, Венгрыяй, Францыяй. Пачалося складанне зборніка законаў — так званая Руская праўда. Аднак у канцы яго княжання намеціліся княжацкія міжусобіцы і распад Кіеўскай Русі на самастойныя дзяржаўныя ўтварэнні.
Прычынамі распаду Кіеўскай Русі былі: далейшае развіццё феадалізму, узмацненне мясцовай знаці, эканамічнае і палітычнае ўзмацненне асобных княстваў, якія імкнуліся выйсці з-пад улады кіеўскага князя. У першай чвэрці ХІ ст. ад Кіева аддзяліўся Полацк, спрабавалі аддзяліцца Ноўгарад, Тураў. Значныя намаганні па спыненні міжусобнай барацьбы і аб'яднання сіл Русі супраць полаўцаў прыклалі князь Уладзімір Усеваладавіч Манамах (1113—1125) і яго сын Мсціслаў Уладзіміравіч (1125—1132). У 1116, 1119 Манамах учыніў паходы супраць менскага князя Глеба Усяславіча і захапіў яго ў палон. У 1127 Мсціслаў арганізаваў вялікі паход на Полацкую зямлю з мэтай яе падпарадкавання.
Пасля смерці Мсціслава Кіеўская Русь распалася на самастойныя княствы, найбольшыя з іх: Кіеўскае княства, Чарнігаўскае княства, Смаленскае княства, Тураўскае княства, Уладзіміра-Суздальскае, Галіцкае, Валынскае і іншыя княствы, Наўгародская рэспубліка. Улада над імі кіеўскіх князёў стала намінальнай. Самастойным княствам-дзяржавай працягвала заставацца Полацкае княства.
Адасобленыя княствы не змаглі процістаяць у 1230-я гг. навале мангола-татараў і большасць іх трапіла ў працяглую няволю. Заходнія землі Кіеўскай Русі ўвайшлі ў Вялікае Княства Літоўскае.
Эканоміка
У ІХ—ХІ стст. князі Кіеўскай Русі збіралі даніну са свабодных абшчыннікаў. Падчас палюддзя князь з дружынай з'яўляўся ў назначаным месцы і атрымліваў даніну з мясцовага насельніцтва. Збіранне даніны архаічным спосабам, большасць сярод сялян свабодных абшчыннікаў, якія плацілі гэту даніну, значная доля рабскай працы (рабамі напачатку былі ваеннапалонныя) пацвярджаюць, што ў Кіеўскай Русі ў Х—ХІ стст. не было феадальнага грамадства, але ўжо існавалі асобныя яго элементы. У Кіеўскай Русі не склалася ў развітой форме іерархічная структура зямельнай уласнасці — «феадальная лесвіца», характэрная для заходнееўрапейскага феадалізму. Са зборніка законаў Руская праўда вынікае, што ў Кіеўскай Русі доўга існавалі перажыткі родаплемяннога ладу. Смерды былі паўсвабоднымі княжацкімі даннікамі, чэлядзь і халопы — рабамі. У другой пал. ХІ — 1-й пал. XII ст. ўтвараецца вотчына, заснаваная на ўласнасці на зямлю, што складала аснову панавання феадалаў. Збяднелыя абшчыннікі ператвараліся ў феадальна залежных сялян і станавіліся закупамі. Эканоміка Кіеўскай Русі была шматукладнай. Да пач. XIII ст. гаспадарка значна феадалізавалася, але гэты працэс не быў завершаны.
Узнікненне і рост гарадоў
На тэрыторыі Кіеўскай Русі ў ІХ—Х стст. летапісы называюць каля 20 гарадоў. Да пач. XIII ст. ёсць звесткі пра 271 горад. Буйныя гарады з'яўляліся адміністрацыйнымі, эканамічнымі і культурнымі цэнтрамі асобных зямель, княстваў ці валасцей, былі крэпасцямі і адыгрывалі вялікую ролю ў абароне ад варожых нашэсцяў. У гарадах Кіеўскай Русі былі развіты гандаль (спачатку з далёкімі краінамі) і рамяство, асабліва ў XII — пач. XIII ст., калі тут знаходзіліся двары феадалаў, засноўваліся цэрквы і манастыры. Сацыяльны склад насельніцтва гарадоў вызначаўся разнастайнасцю: купецтва, рамеснікі, баяры, князі, дружыннікі, духавенства. Пры дварах феадалаў знаходзіліся чэлядзь і халопы. У этнічных адносінах пераважалі мясцовыя жыхары, было нямала выхадцаў з іншых славянскіх племянных княжанняў і прадстаўнікоў неславянскага насельніцтва. Жыхары гарадоў былі звязаны з сельскай гаспадаркай, мелі агароды, гадавалі жывёлу. Малыя гарады доўга захоўвалі аграрна-гандлёвы ці аграрна-рамесніцкі характар.
Буйнейшым горадам усходняга славянства быў Кіеў. Спачатку на высокім беразе Дняпра існаваў куст протагарадскіх славянскіх паселішчаў. У ІХ—Х стст. Кіеў сфарміраваўся як сапраўдны горад, у XII—XIII стст. ён налічваў да 40 тыс. жыхароў. У другой пал. XII ст. пасля распаду Русі ўтварылася Кіеўскае княства, да якога адносіліся гарады Вышгарад, Белгарад, Канеў, Родзень, Іскарасцень і інш. Буйнейшымі гарадамі Галіцка-Валынскага княства былі Галіч, Перамышль, Уладзімір, Львоў. Найважнейшым горадам на шляху «з варагаў у грэкі» быў Ноўгарад. У 1136 ён стаў своеасаблівай сярэдневяковай рэспублікай. У Наўгародскай зямлі былі гарады Пскоў, Ладага, Ізборск, ва Уладзіміра-Суздальскай — Растоў, Белавозера, Суздаль, Уладзімір (на Клязьме). Упершыню пад 1147 у летапісе названа Масква. У ІХ—XII стст. на тэрыторыі Беларусі вядомы гарады: Полацк (862), Віцебск (974), Тураў (980), Ізяслаў (Заслаўе, канец Х ст.), Бярэсце (1019), Копысь (1059), Браслаў (1065), Менск і Орша (абодва 1067), Друцк, Лукомль, Лагойск (усе 1078), Пінск (1097), Барысаў (1102), Слуцк (1116), Клецк (1127), Гародня (1127), Крычаў (1136), Прупой (Слаўгарад, 1136), Гомель (1142), Рагачоў (1142), Брагін (1147), Давыд-Гарадок (сярэдзіна XII ст.), Мазыр і Мсціслаў (абодва 1156), Чачэрск (1159) і інш.
Дзяржаўна-палітычны лад
Кіеўская Русь складалася з розных тэрытарыльных адзінак. Яны называліся воласць, зямля, вобласць. У другой чвэрці ХІІ ст. некаторыя з іх сталі княствамі-дзяржавамі: Чарнігаўскае, Смаленскае, Наўгародскае, Суздальскае і інш. Кіеўскай Руссю кіраваў князь кіеўскі пры дапамозе ваеннай дружыны. Пэўную ролю ў вырашэнні важных пытанняў адыгрывала княжацкая рада з баяр і старэйшых дружыннікаў — баярская дума. У некаторых гарадах існавала веча — народны сход. Да адміністрацыі належалі пасаднікі, тысяцкія, агнішчане, цівуны, мечнікі, вірнікі, ратайныя старасты. Кульмінацыйным пунктам развіцця Кіеўскай Русі было княжанне Уладзіміра Святаславіча. Ён часова падпарадкаваў сваёй уладзе Полацк, раздаў воласці-княствы сваім шматлікім сынам. Адносіны яго дзяцей да бацькі нагадвалі васалітэт. Сыны кіеўскага князя глядзелі на свае ўладанні як на вотчыны. Першым пачаў імкнуцца да поўнай самастойнасці тураўскі князь Святаполк Уладзіміравіч, потым Яраслаў Мудры, які княжыў у Ноўгарадзе. Калі ён пераехаў у Кіеў, то падзяліў тэрыторыю Кіеўскай Русі з братам — тмутараканскім князем Мсціславам і прызнаў самастойнасць Полацкага княства. Пасля смерці Мсціслава (1036) уладу на ўсходнеславянскіх землях захоўвалі толькі 2 княжацкія галіны — Яраслаў Мудры ў Кіеве і праўнук Рагвалода Брачыслаў Ізяславіч у Полацку.
У той час, калі ўсе землі на тэрыторыі Кіеўскай дзяржавы пераходзілі паводле старшынства да нашчадкаў Яраслава, Полацк устойліва знаходзіўся ў руках мясцовага княжацкага роду (гл. Ізяславічы). Полацкія князі намагаліся пашырыць свае ўладанні ў першую чаргу за кошт тэрыторый, здаўна заселеных крывічамі. Асабліва вызначаўся ў гэтым Усяслаў Брачыславіч (1044—1101). Перыядычныя спробы кіеўскіх князёў прымусіць Полацк і Менск падпарадкавацца ўладзе Кіева прыводзілі да ваенных сутычак. Працэс распаду Кіеўскай Русі пасля смерці Яраслава Мудрага ўзмацніўся. Кожнае ўладанне яго сыноў Яраславічаў стала падзяляцца на ўдзелы. Княствы-землі падзяліліся паміж прадстаўнікамі адной дынастыі. Любецкі з'езд 1097 пацвердзіў прынцып валодання валасцямі («отчннамн») паводле формулы «няхай кожны (князь) трымае зямлю свайго бацькі». Для новага этапу гісторыі Кіеўскай Русі характэрны вельмі заблытаныя адносіны паміж прадстаўнікамі дынастыі Рурыкавічаў, якія варагавалі паміж сабой і змагаліся за кіеўскі трон, што фармальна лічыўся велікакняжацкім.
Этнічнае развіццё
У выніку інтэнсіўнага асваення славянамі значнай часткі Усходне-Еўрапейскай раўніны ў VIII—IX стст. склаліся этнічна блізкія супольнасці славянскага насельніцтва, якія ў летапісе названы княжаннямі. Продкі ўсходніх славян, якія рассяліліся ў Прыпяцкім Палессі, асімілявалі балцкія плямёны. У выніку гэтага на тэрыторыі, якую займалі прыдняпроўскія балты, узніклі ўсходнеславянскія плямёны — дрыгавічы, крывічы, радзімічы — продкі сучасных беларусаў. На тэрыторыі, дзе раней жылі іранскамоўныя (скіфа-сармацкія) плямёны, узніклі паляне, севяране, улічы і інш. — продкі сучасных украінцаў. У другой пал І-га тыс. адбывалася асіміляцыя фіна-ўгорскіх плямён, якая прывяла да ўзнікнення наўгародскіх славен, вяцічаў, часткова верхняволжскіх крывічоў — продкаў сучасных рускіх. У летапісных запісах XII ст. тая частка ўсходніх славян, якая жыла вакол Кіева, Пераяслаўля, Чарнігава, лічылася Руссю. Першапачаткова толькі гэта тэрыторыя называлася Рускай зямлёй. 3 пач. XIII ст. назва Русь пашырылася на ўсіх усходніх славян. Але тады не было адзінай мовы, якой бы карысталася ўсё насельніцтва Кіеўскай Русі. У гутарцы крывічоў, наўгародцаў, кіян існавалі пэўныя адрозненні, але жыхары розных краёў Кіеўскай Русі маглі без асаблівых цяжкасцей разумець адзін аднаго. 3 часам у мове развіваліся асаблівасці, якія пазней акрэслілі спецыфіку беларускай, украінскай і рускай моў. У XII ст. ўзнікла назва Украіна (з асновы «край»), якая потым дала назву ўкраінскаму народу.
Царква і культура
Найбольш важнай галіной мастацтва была архітэктура. Разам з хрысціянствам з Візантыі ў гарады ўсходніх славян прыйшлі мураванае дойлідства і манументальны жывапіс. Мураваная архітэктура прадстаўлена пабудовамі культавага характару — саборамі і цэрквамі. Мураваныя будынкі ўзводзіліся найбольш у Кіеве. Усходнеславяская архітэктура ХІ ст. прадстаўлена помнікамі манументальнага дойлідства Кіева, Ноўгарада, Полацка, у кожным з іх пабудаваны Сафійскі сабор. У XII ст. ўзнік і пашырыўся новы тып царкоўных будынкаў. Аслабленне княжацкай улады, распад вялікіх княстваў на дробныя адбіліся на развіцці архітэктурных формаў. Замест грандыёзных збудаванняў, якія ўзводзіліся ў ХІ ст. ў буйных гарадах, з'явілася значная колькасць будынкаў невялікіх памераў, з адным купалам (Міхайлаўскі Залатаверхі сабор у Кіеве, Полацкі Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр, царква Спаса-на-Нярэдзіцы ў Ноўгарадзе, Успенскі і Дзмітрыеўскі саборы ва Уладзіміры на Клязьме). У наваколлі гарадоў размяшчаліся манастыры з цэрквамі і саборамі. Ва ўдзельных княствах узнікаюць самастойныя архітэктурныя школы (кіеўская, наўгародская, полацкая, уладзіміра-суздальская і інш.). Разам з культавым будаўніцтвам развівалася свецкая архітэктура (княжацкія палаты і інш.).
Высокага ўзроўню дасягнула манументальнае мастацтва — мазаіка, фрэска (Кіеў, Ноўгарад, Полацк). Значнае месца адводзілася выявам святых (вобраз Хрыста, выявы апосталаў, евангелістаў), распаўсюджанай была кампазіцыя «Еўхарысція». Развіваўся іканапіс. Скульптура (каменныя абразкі, рэльефы) паводле свайго характару была блізкая да разьбы па дрэве. Пашырэнне адукацыі і пісьменнасці абумовіла развіццё мастацтва афармлення рукапісных кніг мініяцюрамі, застаўкамі, канцоўкамі, ініцыяламі.
У дэкаратыўна-прыкладным мастацтве пашыраны ювелірныя вырабы (бранзалеты, колты, завушніцы, дыядэмы, грыўні), перагародчатыя эмалі, розныя прылады (чашы, абклады для кніг і абразоў), керамічныя вырабы (посуд, глазураваныя размаляваныя пліткі). Шэдэўр усходнеславянскага мастацтва — крыж Ефрасінні Полацкай, зроблены ў 1161 майстрам-ювелірам Л. Богшам у Полацку.
У ХІ ст. ў Кіеўскай Русі пачалося летапісанне. У пачатку XII ст. была створана «Аповесць мінулых гадоў» — гісторыка-мастацкі твор усходняга славянства.
Дэльта Банк
Закрытае акцыянернае таварыства «Дэ́льта Банк» — колішні камерцыйны банк у Рэспубліцы Беларусь, заснаваны ў 2001 годзе пад назвай «Атам-Банк». У 2015 спыніў сваё існаванне праз фінансавыя праблемы галоўнага акцыянера — уладальніка ўкраінскага «Дэльта Банка» Мікалая Лагуна.
Рэквізіты
Месцазнаходжанне: Мінск, вул. Р. Люксембург, 95.
S.W.I.F.T. ATOM BY 2X.
Тэлекс 252 025 ATOM BY.
Гісторыя
У канцы 2014 года ў ЗАТ з’явіліся праблемы з ліквіднасцю. 12 сакавіка 2015 года Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь увёў на ЗАТ «Дэльта Банк» часовую адміністрацыю ў сувязі з нездавальняючымі паказчыкамі бягучай дзейнасці, прыпыніўшы паўнамоцтвы праўлення банка. Сваю ролю адыгралі і падзеі, якія разгортваліся вакол украінскага «Дэльта Банка» (ён быў прызнаны неплацежаздольным, прычым яго праблемы пачаліся яшчэ вясной 2014 года). 18 сакавіка ліцэнзія на вядзенне банкаўскай дзейнасці была адклікана, вяртанне банкаўскіх укладаў (дэпазітаў) ускладзена на Агенцтва гарантаванай кампенсацыі банкаўскіх укладаў.
21 жніўня 2015 года Вярхоўны суд Беларусі прызнаў банк банкрутам.
Міжнародны аэрапорт Уфа
Міжнародны аэрапорт Уфа — міжнародны аэрапорт горада Уфы, Башкартастан. Эксплуатантам аэрапорта з'яўляецца ААТ «Міжнародны аэрапорт Уфа». Мае статус аэрапорта федэральнага значэння.
Бітва пры Сабіньяніга
Бітва пры Сабіньяніга (Batalla de Sabiñánigo) або наступленне на Б’ескас — наступленне Народнай арміі Рэспублікі ў верасні—кастрычніку 1937 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Аперацыя праведзена з мэтай адцягнуць войскі нацыяналістаў ад Паўночнага фронту.
Міжнародны аэрапорт Уфа
Агульная інфармацыя
Паслугамі аэрапорта карыстаюцца больш за 40 расійскіх і замежных авіякампаній. Аэрапорт мае дзве узлётна-пасадкавыя паласы (УПП). У асноўным выкарыстоўваецца першая, блізкая да тэрмінала даўжынёй 2,5 км. Другая ўзмоцненая цэментабетонная паласа даўжынёй больш за 3,7 км была пабудавана ў 1980-х гадах як рэзервовая паласа для прызямлення касмаплана савецкай шматразовай транспартнай касмічнай сістэмы «Буран» і ў цяперашні час выкарыстоўваецца параўнальна рэдка для прыёма звышцяжкіх самалётаў тыпу Ан-124 «Руслан».
IC 2788-2
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бітва пры Сабіньяніга
Ход бітвы
У рэспубліканцаў пад камандаваннем палкоўніка Марыяна Буэна быў кантынгент у складзе двух дывізій (43-я і 27-я), чатыры артылерыйскія батарэі (16 гармат) і бранятанкавая рота. Усяго каля 14 000 чалавек. Ім супрацьстаяла брыгада 50-й дывізіі мяцежнікаў пад камандаваннем Альберта Каса, а таксама асобныя атрады. Нягледзячы на тое, што шпіёнская служба і некаторыя перабежчыкі папярэдзілі аб рэспубліканскіх падрыхтоўках, наступленне заспела нацыяналістаў зусім непадрыхтаванымі.
Паўднёвей рэспубліканцы перасеклі раку Гальега і, павярнуўшы на поўнач, атакавалі Б’ескас. Бой за горад працягваўся да вечара. Нацыяналісты, разумеючы, што супраціў падоўжыць немагчыма, адышлі на поўнач да Эрміта-Санта-Элена, дзе каля 350 салдат і 1500 грамадзянскіх асоб змагаліся некалькі месяцаў амаль без сувязі з астатняй часткай арміі нацыяналістаў.
Паўднёвей Б’ескаса рэспубліканцы таксама перасеклі Гальега і ў хуткай атацы захапілі Эскуэр, пагоркі Асун і стратэгічны пагорак Пунта-Гуэ, а затым горад Акумуэр.
27-я дывізія Рэспублікі прарывае фронт у Ланаве, перасякае Гальега, не звяртаючы ўвагі на ачагі супраціву, што застаюцца ззаду, і хутка захоплівае шматлікія гарады на заходнім беразе Гуарга. Потым фарміраванне абыходзіць Сабіньяніга з поўдня, пагражаючы важнай чыгуначнай станцыі Кальдэарэнас, і падыходзіць да горада Ара, прыкладна зп 10 км ад Хакі, цэнтру супраціву нацыяналістаў.
Наступленне працягваецца да прыбыцця падмацаванняў да паўстанцаў у колькасці каля 10 000.
3 кастрычніка нацыяналісты бяруць на сябе ініцыятыву. З 3 па 7 чысла яны вяртаюць Пунта-Гуэ. У пачатку лістапада пачнецца контрнаступленне на Сьера-дэ-Сан-Педра, пазіцыі вакол якога будуць заняты прыкладна 7 лістапада. Контрнаступленне заканчваецца з-за знясілення сіл праціўнікаў.
Вынікі
Рэспубліканцы занялі большую частку тэрыторыі і важны горад Б’ескас, але ім не ўдалося ўзяць Сабіньяніга, галоўны прамысловы цэнтр Верхняга Арагона. Паўстанцам удалося стрымаць рэспубліканскае наступленне, але яны не вярнулі страчаныя пазіцыі. Агульная колькасць страт — каля 2500 у нацыяналістаў і 3500 у рэспубліканскай арміі.
Чэрняхіўскэ
Чэрняхіўскэ (Черняхі́вське) — вёска ў Іваніўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Інстытут археалогіі і этналогіі Польскай Акадэміі навук
Інстытут археалогіі і этналогіі Польскай Акадэміі навук (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk) — навукова-даследчы інстытут Польскай акадэміі навук.
Гісторыя
Інстытут быў створаны 19 лістапада 1953 г. ў выніку пераўтварэння Упраўлення даследаванняў вытокаў польскай дзяржавы, якое існавала з 1949 года. Да 1992 года ён называўся Інстытутам гісторыі матэрыяльнай культуры.
У статутныя задачы інстытута ўваходзіць інтэграцыя навуковых даследаванняў у галіне ведаў пра гісторыю і грамадства з упорам на археалагічныя, гістарычныя і культурныя метады дзейнасці.
Цэнтры
Па стане на 2020 год інстытут падзяляўся на цэнтры:
Сцяг Люксембурга
Кароль Нідэрландаў Вілем I, стаўшы ў 1815 годзе адначасова і кіраўніком Люксембурга, прыняў у тым жа годзе герб і сцяг герцагства, якія паходзяць на дзяржаўныя знакі Нідэрландаў. Сцяг герцагства адрозніваецца ад нідэрландскага толькі больш светлым тонам ніжняй паласы.
Змена сцяга
Старшыня парламенцкай фракцыі Хрысціянска-сацыяльнай народнай партыі Мішэль Вальтэр (Michel Wolter) прапанаваў замяніць чырвона-бела-блакітны сцяг на сцяг «Чырвоны леў» (Roude Léiw). Мішэль Вальтэр занёс адпавядаючы праект закона ў парламент. Чырвона-бела-блакітны сцяг Люксембурга быў уведзены ў 1972 годзе. Але той сцяг быў вельмі падобны на сцяг Нідэрландаў, таму ў 1992 годзе блакітная паласа была зробленая больш светлай (колер Пантон 299С). Нягледзячы на гэта, шматлікія лічаць, што гэтага было недастаткова, каб адназначна адрозніць сцяг Люксембурга ад сцяга Нідэрландаў.
Сцяг з малюнкам льва на бела-блакітным фоне паходзіць з XIII стагоддзя і быў радавым сцягам Дому Люксембург.
Прапанова Мішэля Вальтэра сустрэла падтрымку сярод насельніцтва, але сярод парламентарыяў аднадушнай падтрымкі няма. Паводле апытання, якое правяла радыёстанцыя «Радыё Люксембург» (RTL Radio Luxembourg), больш 90 % насельніцтва падтрымліваюць замену сцяга.
Нюрнбергскі працэс
Нюрнбергскі працэс — міжнародны судовы працэс над былымі кіраўнікамі гітлераўскай Германіі. Праходзіў з 10 гадзін раніцы 20 лістапада 1945 года да 1 кастрычніка 1946 года ў Міжнародным ваенным трыбунале ў Нюрнбергу (Германія).
Матэрыялы Нюрнбергскага працэсу (больш за сорак тамоў) выдадзеныя ў Расіі толькі ў вытрымках, васьмітомнікам.
Яшчэ ў 1950-х гадах былі прадпрынятыя спробы стварыць пастаянна дзеючы міжнародны крымінальны суд, які б разглядаў справы аб здзяйсненні ваенных злачынстваў і злачынстваў супраць чалавечнасці ў будучыні, але такі орган (Міжнародны крымінальны суд) пачаў сваю дзейнасць толькі ў 2002 годзе.
Спасылкі
На англійскай мове
На рускай мове
Фёдар Ягоравіч Ломаўцаў
Фёдар Ягоравіч Ломаўцаў (нар., в. Целяшоўка, Нараўчацкі раён, Пензенская вобласць, Расія) — матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2004), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Прыкладная матэматыка», 1975; аспірантура, спецыяльнасць «Дыферэнцыяльныя ўраўненні», 1978).
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (механіка-матэматычны факультэт, кафедра матэматычнай кібернетыкі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: дыферэнцыяльна-аператарныя ўраўненні; дыферэнцыяльныя ўраўненні з частковымі вытворнымі; ураўненні матэматычнай фізікі і іх дадаткі; функцыянальны аналіз; тэорыя лінейных неабмежаваных аператараў; дыферэнцыяльнае і інтэгральнае вылічэнне лінейных неабмежаваных аператараў, якія залежаць ад параметра і маюць залежныя ад параметра вобласці азначэння.
Псалом 124
Псалом 124 (125 паводле масарэцкай нумарацыі) уваходзіць у групу псалмоў, якія складаюць песню ўзыходжання. Галоўная тэма гэтага псалма: Гасподзь — абаронца народу свайго.
Ладыгавіцы (гміна)
Ладыгаві́цы (Łodygowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жывецкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ладыгавіцах. Плошча гміны складае 35,2 км². Станам на 2004 год у гміне Ладыгавіцы пражывалі 13 277 чалавек, шчыльнасць — 377,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 4 салецтвы.
Уфа (станцыя)
Уфа — чыгуначная станцыя Куйбышаўскай чыгункі, якая знаходзіцца ў горадзе Уфе (Башкартастан).
Агульная інфармацыя
На станцыі 4 пасажырскія платформы: адна бакавая і тры астраўных, якія злучаныя падземным пераходам, вядучым у будынак вакзала і да выхада ў горад. Але падземны пераход зачынены. Платформы не абсталяваны турнікетамі.
Жданы (Шаркаўшчынскі раён)
Жданы́ (, Жданы) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Станіславоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Адкрыты чэмпіянат Уэльса па снукеры 2002
Адкрыты чэмпіянат Уэльса 2002 (Welsh Open 2002, таксама вядомы як Regal Welsh Open 2002 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 23 па 27 студзеня 2002 года на міжнароднай арэне Кардыфа, у Кардыфе, Уэльс. Турнір стаў 11-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату Уэльса, які праводзіцца штогод з 1992 году. Кампанія Regal у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд чэмпіянату склаў £597,200, з якіх £82,500 атрымаў пераможца.
Карп Трафімавіч Саленік
Карп Трафімавіч Сале́нік (, г.  —, ) — украінскі акцёр, адзін з заснавальнікаў украінскага рэалістычнага тэатра.
Біяграфія
Нарадзіўся сям’і павятовага каморніка. Вучыўся на матэматычным факультэце Віленскага ўніверсітэта, але цяга да тэатра прывяла яго ў 1831 годзе ў Харкаўскую тэатральную трупу І. Ф. Штэйна, дзе ён уладкаваўся суфлёрам. Праз год пачаў працаваць артыстам гэтага тэатра.
3 1836 годзе Карп Саленік выступаў у трупе Л. Млаткоўскага. У далейшым працаваў у тэатральных калектывах Курска, Кішынёва. Але асноўная акцёрская дзейнасць Саленіка праходзіла ў розных гарадах Украіны. Трупы, у якіх выступаў наш зямляк, былі надзвычай папулярнымі.
3 поспехам ішлі п’есы, у якіх ён выконваў галоўныя ролі — Фамусава («Гора ад розуму» А. С. Грыбаедава), Качкарова, Хлестакова, Бобчынскага, Добчынскага, Восіпа («Жаніцьба» і «Рэвізор» М. В. Гогаля), Выбарнага, Вознага, Чупрыны («Наталка-Палтаўка», «Салдат-чарадзей» П. Катляроўскага), Блазана («Кароль Лір» У. Шэкспіра) і іншых. Творчасць Саленіка насіла глыбока народны, сапраўдны нацыянальны характар.
Сучаснікі К. Т. Саленіка — М. В. Гогаль, М. С. Шчэпкін, Т. Р. Шаўчэнка — далі высокую адзнаку майстэрству акцёра.
Алан Аляксандр Мілн
Алан Аляксандр Мілн (Alan Alexander Milne) (,, Вялікабрытанія — , Хартфілд, , Вялікабрытанія) — англійскі пісьменнік, аўтар аповесцяў пра плюшавага мядзведзіка — Віня-Пыха.
Біяграфічныя звесткі
Шмат гадоў быў супрацоўнікам англійскага гумарыстычнага часопіса «Панч». Аўтар камедый, у т.л. «Містэр Пім праходзіць міма» (1919), дэтэкгыўнага рамана «Тайна чырвонага дома» (1922).
Вядомасць прынеслі зборнікі вершаў і кнігі для дзяцей «Віня-Пых» (1926) і «Пыхаў закуток» (1928) пра лялечных звяркоў Віня-Пыха, Парсючка, Кенгу і Ру. Складаць гісторыі пра Віня-Пыха Алан Аляксандр Мілн пачаў для свайго сына Крыстафера Робіна (бел. Крыштусь Родзька; 1920—1996), які стаў адной з галоўных дзейных асобаў у гэтай надзвычай папулярнай кнізе, і якога гэтая папулярнасць пераследавала да самае смерці, за што ён проста ненавідзеў бацьку.
Да выхаду ў свет кніг пра Віня-Пыха А. А. Мілн ужо быў даволі вядомым драматургам, аднак поспех Віня-Пыха набыў такія маштабы, што іншыя творы Мілна цяпер практычна невядомыя. Усяго ж з-пад яго пяра выйшла каля дзевяноста кніг і п’ес. Ён таксама аўтар кнігі ўспамінаў «Зараз ужо вельмі позна» (1939) і інш.
У кастрычніку 1952 года А. А. Мілн перажыў інсульт, перанёс аперацыю на мозгу і застаўся інвалідам да канца жыцця.
Абрам Пятровіч Ганібал
Абрам Пятровіч Ганібал (1696, Абісінія — 1781, Суйда, Расійская імперыя) — расійскі ваенны інжынер, генерал-аншэф, прадзед А. С. Пушкіна. Ібрагім быў сынам чарнаскурага афрыканскага князя — васала турэцкага султана. У 1703 годзе яго захапілі ў палон і адправілі ў султанскі палац у Стамбуле. У 1704 годзе рускі пасол Сава Рагузінскі прывёз яго ў Маскву, дзе праз год той быў ахрышчаны. Хросным бацькам быў Пётр I, таму ў праваслаўі Ібрагім атрымаў імя па бацьку Пятровіч. З 1756 года — галоўны ваенны інжынер рускай арміі, у 1759 годзе атрымаў званне генерал-аншефа. У 1762 годзе выйшаў у адстаўку. У другім шлюбе ў Ганібала нарадзіўся Восіп Абрамавіч Ганібал — дзед А. С. Пушкіна па кудзелі. Свайму прадзеду А. С. Пушкін прысвяціў няскончаны раман «Арап Пятра Вялікага».
Паходжанне
У біяграфіі Ганібала да цяперашняга часу яшчэ шмат нявысветленага. Сын заможнага князя («негера» высакароднага паходжання, па запісках яго малодшага сына Пятра) Ібрагім (Абрам), нарадзіўся, напэўна, у 1688 (або 1696) годзе ў Афрыцы. Традыцыйная версія, якая ідзе ад знаёмай Пушкіну нямецкай біяграфіі Ганібала, складзенай яго зяцем Роткірхам, звязвала радзіму пятроўскага арапа з поўначчу Эфіопіі (Абісініяй).
Нядаўнія даследаванні выпускніка Сарбоны бенінскага славіста Дзьяданэ Гнаманку, аўтара кнігі «Абрам Ганібал» з серыі ЖЗЛ, які развіў думку Набокава, ідэнтыфікуюць яго радзіму як горад Логан-Бірні на мяжы сучасных Камеруна і Чада, дзе знаходзіўся султанат Логан народа катока, нашчадка цывілізацыі Саа.
Біяграфія
Ібрагім, якому было 7 гадоў, і яго брат былі выкрадзены і прывезены ў Стамбул, адкуль у 1705 годзе Сава Рагузінскі прывёз братоў у падарунак Пятру I, які любіў рэдкасці і кур'ёзы і меў ужо «арапаў». Паводле альтэрнатыўнай версіі (Благі, Туміянц і інш.), Абрам Пятровіч быў куплены Пятром I прыкладна ў 1698 годзе ў Еўропе і дастаўлены ў Расію.