cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бесемераўская сталь
Пры выплаўленні гэтым працэсам з ужываннем у якасці выдзімання паветра, бесемераўская сталь адрозніваецца ад мартэнаўскай сталі (пры аднолькавым змесце вугляроду) большай цвёрдасцю, пругкасцю, супрацівам зносу, лепшымі зварваемасцю і апрацавальнасцю рэзаннем, аднак і падвышанай крохкасцю (у сувязі з адносна вялікім утрыманнем фосфару і азоту, паглынутага з паветра пры прадзьмуху).
Сяргей Міронавіч Квіт
Сяргей Квіт (Сергій Квіт; ) — украінскі грамадскі дзеяч, педагог, літаратуразнаўца, журналіст, майстар спорту па фехтаванні. З 19 чэрвеня 2014 г. па 14 красавіка 2016 г. — 9-ы міністр адукацыі і навукі Украіны ў першым і другім урадах Арсенія Яцанюка. З 1 верасня 2007 г. да 17 лістапада 2014 г. — прэзідэнт Нацыянальнага ўніверсітэта «Кіева-Магілянская акадэмія». На пасадзе прэзідэнта ўніверсітэта перш за ўсё вядомы тым, што з-за сваёй актыўнай грамадзянскай пазіцыі ўступіў у канфлікт з кіраўніцтвам Міністэрства адукацыі і навукі, моладзі і спорта. У прыватнасці, падчас знаходжання на пасадзе міністра адукацыі, Дзмітрыя Табачніка, Квіт быў адным з самых актыўных праціўнікаў палітыкі, якую праводзіла міністэрства. Прафесар Магілянскай школы журналістыкі.
NGC 3858
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Тумін
Ту́мін (, Тумин) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Раснянскага сельсавета.
Спіс вуліц Нарачы
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ к.п. Нарач
Замак Бабаліцы
Гісторыя
Замак быў пабудаваны ў сярэдзіне XIV стагоддзя каралём Казімірам Вялікім, на месцы ранейшага драўлянага аб’екту. Бабаліцкая крэпасць была часткай буйной сістэмы абароны «Арліныя гнёзды», якая павінна была бараніць заходнія межы дзяржавы. У 1370 годзе замак трапіў у рукі князя Уладзіслава Апольчыка, які праз некалькі гадоў аддаў яго ў арэнду венгерскаму шляхціцу, якога звалі Анджэем Вугорцам.
Напрыканцы XVI стагоддзя замак быў сур’ёзна пашкоджаны падчас наступлення Максіміліяна Габсбурга. Пасля гэтага прайшло яшчэ некалькі спробаў яго рэстаўрацыі. Аднак у выніку Шведскага патопу была амаль поўнасцю разбураная. З гэтага часу стан аб’екту пагаршаўся цягам, як мінімум, наступных 300 гадоў.
Сёння замак належыць сям’і Лясецкіх, якая адрэстаўравала гістарычны будынак. Адбудаваны быў як верхні, так і ніжні замак з дворам, брамай і мурамі. Частка спецыялістаў жорстка раскрытыкавала ўладальнікаў за спосаб яе правядзення.
Алег Антонавіч Лойка
Алег Антонавіч Лойка (,  —, ) — беларускі паэт, пісьменнік і літаратуразнавец. Член-карэспандэнт АН БССР (1989), доктар філалагічных навук (1969), прафесар (1971). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1990).
Біяграфія
Узначальваў партыйную арганізацыю факультэта, быў старшынёй савета факультэта, кіраваў універсітэцкім аб’яднаннем «Узлёт» (1964—1989).
Член Саюза пісьменнікаў СССР і БССР з 1960 года.
Сям’я
У апошнія гады жыцця жыў у Слоніме. Быў жанаты, меў дачку Антаніну, сына Паўла і ўнукаў Віталя, Алега і Надзею.
Педагагічная
Пастаянна распрацоўваў новыя лекцыі, тэмы і семінары. Прачытаў курсы лекцый па «Гісторыі старабеларускай літаратуры», «Літаратуры XIX — пачатку XX ст.», «Уводзіны ў літаратуразнаўства», «Краязнаўства», спецкурсы па паэзіі, «Літаратурных славянскіх узаемасувязях» і інш. Стылістычную адметнасць лекцый А. Лойкі адзначалі студэнты БДУ, Варшаўскага, Іенскага універсітэтаў. Распрацаваны ў курсах лекцый матэрыял пакладзены ў аснову дапаможнікаў і падручнікаў для ВНУ.
Сярод іншага, аўтар вучэбнага дапаможніка для студэнтаў ВНУ «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (ч. I — 1977, ч. II — 1980, 2-е дапрац. выд. ч. I і II — 1989), 2-томнага падручніка для філалагічных факультэтаў універсітэтаў «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (у двух выданнях), падручніка «Старабеларуская літаратура». Аўтар праграм па старабеларускай літаратуры і беларускай літаратуры XVIII — пачатку XX ст. Адзін са складальнікаў хрэстаматыі для вышэйшых навучальных устаноў «Беларуская літаратура XIX стагоддзя» (з С. Александровічам і В. Рагойшам, 1971, 2-е дапрацаванае выданне з В. Рагойшам, 1988).
Пад кіраўніцтвам А. Лойкі абаронена 15 дысертацый. Быў старшёй Вучонага савета па абароне дысертацый у БДУ, членам Вучонага савета Інстытута літаратуры імя Я. Купалы, членам рздкалегій часопісаў «Веснік БДУ» (серыя IV), «Беларусь», «Спадчына», «Першацвет».
Навуковая
Выступаў як крытык і літаратуразнавец. Аўтар больш як 450 публікацый, у тым ліку шасці манаграфій — «„Новая зямля“ Якуба Коласа: Вытокі, веліч, хараство» (1961), «Адам Міцкевіч і беларуская літаратура» (1959), «Сустрэчы з днём сённяшнім» (1968), «Максім Багдановіч» (1966), «Беларуская паэзія пачатку XX стагоддзя: Некаторыя заканамернасці і асаблівасці» (1972), «Старабеларуская літаратура» (2001). Сярод іншага «Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастрычніцкі перыяд» (1977, 1980, 1989), зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў і творчых партрэтаў «Паэзія і час» (1981), даклады на V Міжнародны з’езд славістаў «Беларуска-польскія літаратурныя ўзаемасувязі ў XIX ст.» (з Н. Перкіным, 1963), на IX з’езд — «Традыцыі літаратуры старажытнай Русі ў беларускай літаратуры» (з В. Чамярыцкім, А. Коршунавым, 1982).
Літаратурная
Аўтар 100 кніг, апошняя прыжыццёвая выйшла ў 2003 годзе.
Дэбютаваў вершамі у 1943 годзе ў «Баранавіцкай газеце». Аўтар зборнікаў паэзіі «На юначым шляху» (1959), «Задуменныя пералескі» (1961), «Дарогі і летуценні» (1963), «Блакітнае азерца» (вершы і паэмы, 1965), «Каб не плакалі кані» (1967), «Дзівасіл» (1969), «Калі ў дарозе ты…» (выбранае, 1971), «Шчырасць» (1973), «Пачуцці» (вершы і паэма, 1976), «Лінія жыцця» (1978), «Скрыжалі» (выбранае, 1981), «Няроўныя даты» (1983), «Грайна» (1986), «Пралескі ў акопах» (1987), «Балады вайны і міру» (1989), «Талая вясна» (вершы і паэмы, 1990). Выйшлі кніжкі вершаў для дзяцей «Як Тоня рэха шукала» (1962), «Карагод дзівосных прыгод» (1966), «Каля млына» (1972), «Дзе хто начуе?» (1977), «Пра дзеда Аяяй і бабку Оёёй» (1984). Напісаў раманы-эсэ «Як агонь, як вада» (1984) і «Францыск Скарына, або Сонца маладзіковае» (1990), аповесць «Скарына на Градчанах» (1990), аповесць «Кельты не ўміраюць» (1998). Аўтар сцэнарыя дакументальнага фільма «Максім Багдановіч» (зняты ў 1990).
Пераклаў на беларускую мову кніжку выбраных твораў П. Верлена «У месяцавым ззянні» (1974), І. В. Гётэ «Спатканне і ростань» (1981), Ф. Шылера, асобныя творы рускіх, украінскіх, літоўскіх, латышскіх, польскіх і іншых паэтаў. Перакладчык і ўкладальнік 2-томнай анталогіі польскай паэзіі «Ад Буга да Віслы», куды ўвайшлі вершы 180 паэтаў.
Прызнанне
Узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў, медалём Францыска Скарыны, польскім медалём «Заслужаны перад польскай літаратурай», Срэбным Ганаровым знакам (Германія) і інш. медалямі; Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР імя Якуба Коласа (1990) за раман-эсэ «Францыск Скарына, або Сонца маладзіковае», прэміі БДУ імя Уладзіміра Пічэты.
Глазуноўка
Глазуноўка (Глазуно́вка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Арлоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Глазуноўскага раёна. Насельніцтва — 5378 чал. (2017). Пасёлак размешчаны за 62 км на поўдзень ад Арла. Чыгуначная станцыя на лініі Курск — Арол.
Гісторыя
З 1935 года сяло Глазуноўка з’яўлялася цэнтрам Глазуноўскага раёна Курскай вобласці (з 1944 года ў складзе Арлоўскай вобласці). 31 мая 1962 года сяло Глазуноўка аднесена да катэгорыі рабочых пасёлкаў. З 1 студзеня 2006 года Глазуноўка ўтварае гарадское паселішча «Пасёлак Глазуноўка».
Фіера-дзі-Прым’ера
Насельніцтва складае 548 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 3 653 чал./км². Займае плошчу 0 км². Паштовы індэкс — 38054. Тэлефонны код — 0439.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine Maria.
NGC 3857
NGC 3857 (іншыя абазначэнні — MCG 3-30-84, ZWG 97.117, PGC 36548) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Мамфэ
Мамфэ (Mamfé) — горад у Паўднёва-заходнім рэгіёне Камеруна, на рацэ Крос, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Манью. Размешчаны за 50 км на ўсход ад мяжы з Нігерыяй і за 160 км на поўнач ад Гвінейскага заліва. На гарадскім рынку прадаюць пальмавыя ядры і алей, бананы, какава, каву, хінін, цвёрдую драўніну і каўчук. У горадзе знаходзіцца аэрадром і бальніца. Вежа, у якой размяшчаецца дом галоўнага акруговага чыноўніка, была пабудавана ў перыяд брытанскага каланіяльнага праўлення ў 1911 годзе ахоўваецца як гістарычны помнік.
Вернігеродэ
Вернігеродэ (Wernigerode) — горад у Германіі ў федэральнай зямлі Саксонія-Ангальт.
Агульныя звесткі
Насельніцтва, у 2001 г. складала 34863, да чэрвеня 2004 г. скарацілася да 34521 чал.
Плошча: 125,17 км²
Гістарычная даведка
Першае селішча на месцы Вернігеродэ з’явілася ў перыяд высечкі лясоў (IX—XII ст.). Па сведчанні хронікі 1566 года «Варынгеродэ» існавала ўжо ў 938 годзе. Першае пісьмовае згадванне аб Вернігеродэ сустракаецца ў дакументах 1121 года, калі граф Адальберт з Хаймара пад Хільдэсхаймам абраў Вернігеродэ для сваёй рэзідэнцыі. Адначасова ён пачаў будаваць крэпасць — папярэднік цяперашняга замка.
Мікалай Паўлавіч Васкрасенскі
Мікалай Паўлавіч Васкрасенскі (  — ?) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Адукацыя
Нарадзіўся ў 1836 годзе. Першапачатковую адукацыю атрымаў у бацькоўскім доме. Потым вучыўся ў Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы з 1849 па 1855 год. Выпушчаны з чынам XII класа і званнем архітэктарскага памочніка.
Прафесійная дзейнасць
Прызначаны вытворцам прац у віцебскую губернскую будаўнічую і дарожную камісію, а потым — начальнікам штучнага стала (з 1862). У час службы тут М. Высоцкі быў ганараваны званнем архітэктара.
Некаторы час (1880-85) быў архітэктарам пры.
Сям'я
Быў жанаты, меў прынамсі двух дзяцей: дачку і сына.
Грын-Рывер (прыток Каларада)
Грын-Рывер (Green River) — рака на паўднёвым захадзе штата Ваёмінг, паўночным захадзе Каларада і ўсходзе Юты, ЗША. Самы вялікі прыток ракі Каларада. 1175 км у даўжыню; плошча басейна — 124 578 км². Сярэдні расход вады — 173 м³/с.
Бярэ пачатак на поўначы акругі Саблет штата Ваёмінг, у раёне горнага хрыбта Уінд-Рывер, на тэрыторыі нацыянальнага лесу Брыджэр-Тытан. Цячэ ў паўднёвым і паўднёва-ўсходнім кірунках праз акругі Саблет, Лінкальн і Суітуотэр штата Ваёмінг; паблізу горада Ла-Бардж вадасховішча Фартэнель, сфармаванае аднайменнай плацінай.
Шырыня ракі складае ад 30 да 100 м у верхняй плыні і да 460 м у ніжняй плыні. Глыбіня складае ад 1 да 15 м. Вышыня вусця — 1181 м над узроўнем мора.
Анастасія Валер’еўна Дзянісава
Анастасія Валер’еўна Дзянісава (, Мінск) — беларуская арыентыроўшчыца, бронзавы прызёр чэпіяната свету па спартыўным арыентаванні 2016 года.
Біяграфія
Нарадзілася 29 чэрвеня 1993 года ў Мінску ў сям’і арыентыроўшчыкаў.
У 2011 годзе на Чэмпіянаце Еўропы па спартыўным арыентаванні сярод юнакоў заняла 3 месца на спрынтэрскай дыстанцыі. У 2013 годзе на Чэмпіянаце свету па спартыўным арыентаванні сярод юніёраў заняла 3 месца на спрынтэрскай дыстанцыі. У 2014 годзе на Чэмпіянаце свету па спартыўным арыентаванні сярод студэнтаў заняла 2 месца на спрынтэрскай дыстанцыі.
У 2016 годзе на Чэмпіянаце свету па спартыўным арыентаванні ў г. Стромстад (Швецыя) заняла 3 месца на спрынтэрскай дыстанцыі, 6-е месца на сярэдняй дыстанцыі і 8-е месца на доўгай дыстанцыі, паказаўшы высокі сусветны клас і хуткасную вынослівасць на спрынтэрскай дыстанцыі, а таксама здольнасць падтрымліваць высокую хуткасць і беспамылкова праходзіць сярэднія і доўгія дыстанцыі ў спартыўным арыентаванні.
Чапялі (Камянецкі раён)
Чапялі́ (, Чепели) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Раснянскага сельсавета.
NGC 6456
NGC 6456 (іншыя абазначэнні — ZWG 322.4, ZWG 321.34, PGC 60729) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Краіна ў стадыі развіцця
Да развіва́ных краін альбо краін у стадыі развіцця (developing countries), — больш дакладнае, але немэтазгоднае вызначэнне — менш развітыя краіны (less developed countries) — тэарэтычна адносяць тыя дзяржавы, у якіх больш нізкі ўзровень ВУП на душу насельніцтва ў параўнанні з іншымі краінамі. Характарызуюцца слаба развітай індустрыяй і высокай ступенню эканамічнай залежнасці ад развітых краін. Некаторыя такія менш развітыя дзяржавы, агульнапрызнаныя развіванымя, напрыклад, Аргенціна, у той жа час атрымалі ў спадчыну адукаванае насельніцтва і многія іншыя рысы развітых краін. Акрамя таго, развіваныя краіны маюць прэферэнцыі пры экспарце ў развітыя краіны.
Краіны з больш развітай эканомікай, у параўнанні з іншымі, але якія яшчэ не ў поўнай меры прадэманстравалі прыкметы развітай краіны, аб'ядноўваюцца пад агульным тэрмінам «новыя індустрыяльныя краіны». У той жа час ёсць меркаванне, што паліткарэктны тэрмін «развіваная краіна» датычыцца не любой краіны, якая слаба развітая, таму што ў шэрагу краін практычна ніякага развіцця не адбываецца. Такія краіны, прызнаюцца развіванымі, але ў той жа час класіфікуюцца як найменш развітыя краіны, ці найбольш слабаразвітыя краіны, ці дзяржавы, якія не адбыліся.
Развіццё прадугледжвае сучасную інфраструктуру. Развітыя краіны, у параўнанні, як правіла, маюць эканамічныя сістэмы, заснаваныя на сталым эканамічным росце, які сам сабе падтрымлівае. Найбуйнейшай краінай у стадыі развіцця называе сябе Кітай. Паводле ацэнкі Morgan Stanley (2014), цяпер на краіны, якія развіваюцца, прыпадае прыкладна палова сусветнага ВУП. Для параўнання, раней, у 1997—1998 гг., доля ВУП для развіваных краін складала 37%.
Уладзімір Восіпавіч Марзон
Уладзімір Восіпавіч Марзон (, м. Заслаўе Мінскага павета — ) — беларускі хірург. Кандыдат медыцынскіх навук, прафесар (1935).
Біяграфія
Скончыў Юр’еўскі (Тартускі) універсітэт (1911). Працаваў земскім ўрачом Бабруйскага павета, хірургам Глускай участковай бальніцы (1911—1913), хірургам Бабруйскай (у Бабруйску дасюль бальніцу, дзе працаваў У. Марзон, завуць «марзонаўкай») і іншых бальніц Мінскай губерні (1913—1915). Служыў ваенным хірургам (1915—1917), хірургам, загадчыкам хірургічнага аддзялення, загадчыкам Бабруйскай гарадской бальніцы (1917—1934), у 1932—1934 гг. пры бальніцы дзейнічаў філіял Істытута ўдасканалення ўрачоў, які падрыхтоўваў урачоў-хірургаў, філіял узначальваў дацэнт У. Марзон. . Загадчык кафедры хірургіі і кансультант Магілёўскай абласной бальніцы (1934—1935). Загадчык кафедры аператыўнай хірургіі Віцебскага медыцынскага інстытута (1935—1941). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Супрацоўнік упраўленняў Міністэрства аховы здароўя БССР (1943—1949), галоўны ўрач бальніцы лячэбна-санітарнага ўпраўлення Міністэрства аховы здароўя БССР (1947—1949). Загадчык кафедры хірургіі (1947—1949), дырэктар (1949—1953) Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1947—1954).
Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы прысвечаны дыягностыцы і эпідэміялогіі хірургічных захворванняў брушной поласці, удасканаленню аператыўных метадаў лячэння гінекалагічных і ўралагічных хвароб.
Сярод апублікаванага:
Узнагароды
Узнагароджаны Ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга БССР (5.11.1932) за «выратаванне камуністаў у перыяд белапольскай акупацыі». Заслужаны дзеяч навукі БССР (1938). Заслужаны ўрач БССР (1948).
Уладзімір Гнатавіч Леанюк
Уладзімір Гнатавіч Леанюк (16.08.1932, в. Крытышын Дарагічынскага павета Палескага ваяводства (цяпер Іванаўскага раёна Берасцейскай вобласці, Беларусь). — 14 снежня 2013, Львоў) — украінскі краязнавец, грамадскі дзеяч, аўтар публікацый пра Брэсцкую вобласць, член Украінскага грамадска-культурнага аб'яднання Брэсцкай вобласці. Аўтар «Слоўніка Берасцейшчыны». Двойчы судзімы за ўдзел ва ўкраінскім руху — у 1952 годзе ў Пінску і ў 1960 годзе ў Кіеве.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 жніўня 1932 года ў вёсцы Крытышын Берасцейскага раёна ў сялянскай сям'і. Бацька — Гнат Леанюк. У 1946 годзе бацька Уладзіміра адмовіўся стаць агентам МУС, за што сям'я Лявонцюкоў была абвешана ярлыком «Куркуль» і жорстка абрабавана пад выглядам збору падаткаў. Атрымаў сярэднюю адукацыю.
У 1952 годзе, калі Уладзімір яшчэ вучыўся ў 10 класе, яго арыштавалі за захоўванне і распаўсюд нацыяналістычных улётак і ўкраінскіх вершаў. У тым жа годзе быў асуджаны Ваенным трыбуналам войскаў МУС Пінскай вобласці па артыкулах 70, 72 «б» КК БРСР па абвінавачанні ў «антысавецкай агітацыі» і «здрада радзіме». Пазбаўлены волі на 25 гадоў лагераў і 5 гадоў паражэння ў правах. Уся сям'я Леанюка была саслана ў Галодны стэп у Казахстан, дзе сям'я загінула.
Утрымліваўся ў лагерах «Мінеральнага ўпраўлення» ў горадзе Інта (Комі АССР), дзе быў вымушаны працаваць на вугальных шахтах. Апошні год вучобы скончыў у эміграцыі. Адзін з ініцыятараў стварэння падпольнай арганізацыі «Саюз» (1956—1959) у Інці, дзе адбываў пакаранне. Пастановай Камісіі Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у 1956 годзе датэрмінова вызвалены з лагера без права выхаду з інстытута. У 1957 г. ажаніўся з Ірынай Кулік, родам з в Масты Пустамытаўскага раёна Львоўскай вобласці.
У 1957 г. у сааўтарстве з Васілём Бучкоўскім напісаў «Інструкцыю аб правілах канспірацыі пры распаўсюдзе рэвалюцыйнай літаратуры», улёткі «Украінская моладзь!», «Калгаспнік!», «Што такое Савецкая ўлада?». Стварыў улётку «Карпаты абвінавачваюцца», рэдагаваў улёткі Васіля Бучкоўскага «40 год Кастрычніцкай рэвалюцыі», «Ці бачыце вы...» і «Грамадзянін!». Ён склаў узор «Справаздачы» аб рабоце ячэек, які, аднак, не быў распаўсюджаны з канспіралагічных меркаванняў. Галоўны рэдактар і аўтар зборніка «Выдгомін» (1958), да якога напісаў прадмову і востры артыкул «КДБ і хамелеоны». Ледзь не першае навуковае даследаванне Леанюка было апублікавана ў зборніку «Відгомін». — «З рабства. З гісторыі Гановерскага паўстання». У гэты ж зборнік увайшла і «Наша энцыклапедыя», апрацаваная ім і Васілём Бучкоўскім — тлумачэнне некаторых тэрмінаў, актуальныя палітычныя анекдоты.
29 ліпеня 1959 года арыштаваны за ўдзел у падпольнай украінскай арганізацыі «Саюз» і ў 1960 годзе другі раз асуджаны ў Кіеве па абвінавачанні ў «здрадзе радзіме», намеры адлучыць Украіну ад СССР і з мэтай «рэстаўрацыі капіталістычных, буржуазных парадкаў». Леанюк прызнаў інкрымінаваныя яму дзеянні, але адмаўляў іх крымінальны характар. Асуджаны на 12 гадоў пазбаўлення волі. Знаходзіўся ў лагерах Мардовіі, у прыватнасці, у 7-й зоне ў Сасноўцы Зубава-Палянскага раёна У ліпені 1971 года быў вызвалены і пасяліўся з жонкай у вёсцы Тэрнопаль Львоўскай вобласці. Працаваў будаўніком. Пазней пераехаў у Львоў. Рэабілітаваны ў 1992 годзе. Апублікаваў шэраг артыкулаў і інтэрв'ю пра дзейнасць «Уніі». Важнейшым творчым дасягненнем стала праца «Слоўнік Берасцейскай вобласці» ў 2 тамах, у якой сабраны матэрыялы з гісторыі Берасцейшчыны ў агульнаўкраінскім кантэксце. Уладзімер Леанюк перадаў некалькі дзясяткаў асобнікаў у бібліятэкі Беларусі, але там улады забаранілі кнігу як «нацыяналістычную».
Памёр 14 снежня 2013 года ў Львове.
Даробак
Краязнаўчыя даследаванні пра Палессе публікаваў у часопісах «Дзвін», «Украінскі веснік», газетах «За вільну Украіну», «Наша слова», «Над Бугом і Нарвай» і іншых.
Некаторыя з яго артыкулаў:
Сям'я
Жонка — Ірына Кулік, ураджэнка вёскі Місткі Львоўскай вобласці, сям'я якой таксама была дэпартаваная. Брат яго жонкі Багдан Кулік, як і Лявонцюк, быў сябрам «Саюза».
Група армій «E»
Гру́па а́рмій «E» (Heeresgruppe E) — адна з груп армій вермахта ў часы Другой сусветнай вайны.
Стварэнне групы. Балканы 1943—1945
Група армій «Е» была сфарміравана 1 студзеня 1943 года на аснове 12-й арміі. Падраздзяленні групы армій дыслакаваліся ва ўсходняй частцы міжземнаморскага рэгіёну, уключаючы Крыт, Грэцыю, Сербію і тэрыторыю ўсташскай Харватыі. Галоўнай задачай падраздзяленняў групы армій было ажыццяўленне акупацыйных функцый і барацьба з партызанскім рухам на тэрыторыях Грэцыі і Югаславіі. 26 жніўня 1943 года група армій «Е» была падпарадкавана камандаванню групы армій «F». Асноўнымі праціўнікамі нямецкіх войскаў былі югаслаўская партызанская Народна-вызваленчая армія пад камандаваннем маршала Броз Ціта і грэчаскі камуністычны рух ЭЛАС. На працягу 1943—1944 гадоў падраздзяленні групы армій «Е» правялі шэраг удалых аперацый, разграміўшы некалькі буйных фарміраванняў партызан.
У ходзе гэтага было здзейснена некалькі ваенных злачынстваў, у тым ліку масавае забойства жыхароў грэчаскіх населеных пунктаў Калаўрыта і Дзістома. Акрамя гэтага, у ходзе раззбраення італьянскай арміі ў верасні 1943 года, у Кефалініі нямецкія войскі пакаралі смерцю звыш 5000 італьянскіх ваеннапалонных.
У гэты ж час, група армій паспяхова адбіла нападзенне брытанскіх войскаў, якія спрабавалі захапіць акупіраваныя Італіяй астравы Дадэканес.
Восенню 1944 года войскам групы армій «Е» было загадана пачаць адвод войскаў з Грэцыі і паўднёвых раёнаў Югаславіі. У выніку правадзімай савецкімі войскамі Белградскай аперацыі былі перарэзаны асноўныя шляхі адыходу групы армій «Е» уздоўж ракі Марава, а сама група войскаў апынулася ў акружэнні. У снежні 1944 года, здзейсніўшы манеўр праз цяжкапраходныя, горныя раёны Чарнагорыі і Босніі нямецкія войскі выйшлі з акружэння і былі перадыслакаваныя ў Венгрыю, а некаторыя падраздзяленні — у Аўстрыю і на поўдзень Германіі. Група армій «E» была аб’яднаная з рэшткамі групы армій «F» генерал-фельдмаршала Максіміліяна фон Вейхса, якая была расфармаваная 25 сакавіка 1945 года.
Склад
Асноўныя падраздзяленні (у кастрычніку 1943) :
NGC 3855
NGC 3855 (іншыя абазначэнні — IC 2953, UGC 6709, MCG 6-26-25, ZWG 186.33, PGC 36530) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Вітаўтас Брэдзікіс
Біяграфія
У 1937—1949 гадах вучыўся ў Біржайскай гімназіі. Скончыў у 1955 годзе Мастацкі інстытут Літоўскай ССР у Вільнюсе.
У 1955—1965 гадах у Інстытуце праектавання гарадскога будаўніцтва ў Вільнюсе, з 1960 года быў кіраўніком групы, з 1964 года — галоўны архітэктар праектаў.
З 1965 года выкладаў у Мастацкім інстытуце, дацэнт (1971), прафесар (1984), у 1988—1993 гадах рэктар Вільнюскай мастацкай акадэміі.
Творчасць
Распрацаваў праект дэталёвай планіроўкі і забудовы грамадскага цэнтра на правым беразе р. Нярыс у Вільні (у сааўтарстве, 1964). Па яго праектах пабудаваны ў Вільнюсе: жылы раён Лаздзінай (у сааўтарстве, пачаты ў 1967; Ленінская прэмія 1974), аўтавакзал (1974), навучальны корпус Мастацкага інстытута (у сааўтарстве, 1981; Дзяржаўная прэмія Літвы 1984); плошча ў г. Біржай (1976) з помнікам Ю. Янонісу.
Узнагароды і званні
Член Саюза архітэктараў Літвы, народны архітэктар Літоўскай ССР (1984); заслужаны архітэктар Літвы; лаўрэат Ленінскай прэміі (1974), прэміі Савета міністраў СССР (1975), Дзяржаўнай прэміі Літоўскай ССР (1984). Узнагароджаны ордэнам Вялікага князя Літоўскага Гядзімінаса трэцяй ступені (1998), медалём Незалежнасці Літвы, а таксама ордэнам Рыцара архітэктуры Саюза архітэктараў Літвы.
Фіероцца
Фіероцца (Fierozzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 463 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 38050. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Бітва пад Галоўчынам
Перадгісторыя
Вясной і напачатку лета 1708 года шведская армія прасоўвалася ўсё далей на ўсход, прымусіла расіян адступаць. Урэшце, расіяне ўмацаваліся на рацэ Вабіч паблізу Галоўчына. Карл XII, пакінуў у Беразіне 2 тысячы салдат, 20 чэрвеня (1 ліпеня) 1708 падышоў разам з авангардам, двума палкамі лейб-гвардыі і валахамі да Вабіча. На супрацьлеглым беразе ракі знаходзіўся узброены шматлікімі гарматамі расійскі лагер, вакол быў пракапаны роў. Шведскаму каралю спатрэбілася пару дзён, каб падрыхтавацца да пераходу цераз балоцістую раку і атакаваць расіян.
Бітва
3 (14 ліпеня, 4 ліпеня паводле шведскага календара), а 2 гадзіне шведская артылерыя пачала паліць па расійскіх умацаваннях. Адначасова кароль і некалькі яго палкоў (у т.л. 4 пяхотных, частка драгунаў і драбантаў) перайшлі Вабіч і атакавалі левы расійскі фланг. Камандуючы рускімі Анікіта Рапнін паслаў за дапамогай, але ўбачыў, што яго войска пачынае здаваць пазіцыі, загадаў адступаць.
Побач поля бою знаходзілася большая частка расійскай кавалерыі (каля 10 000 чал.) на чале з фельдмаршал-лейтэнантам фон дэр Гольцам, у т.л. брыгада Іфлянда, якая рыхтывалася напасці на Доларнскі і Вестманландскі палкі шведаў. Але шведская кавалерыя на чале з Рэншэльдам атакавала іх першай, акрамя таго, на дапамогу падышлі драбанты, лейб-гвардыя і частка Смоландскага кавалерыйскага палка, і брыгада Іфлянда кінулася наўцёкі. Пасля гэтага, пад націскам шведаў пачала ўцякаць і ўся кавалерыя фон дэр Гольца.
Страты расіян у бітве склалі, паводле розных звестак, ад 350 забітымі да 4500 забітымі і параненымі. Адзін з удзельнікаў бітвы, шведскі афіцэр Леангард Каг піша ў сваім дзённіку пра 1028 чалавек забітымі, а таксама ''«вялікі натоўп палоннымі, 14 гармат і вялікую колькасць амуніцыі».
Шведы страцілі ад 238 да 255 забітымі і ад 1028 да 1219 параненымі.
Плюскі раён
Плюскі раён (Плю́сский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на паўночным усходзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — рабочы пасёлак Плюса.
Бітва пад Галоўчынам
Наступствы
Расіяне адступілі за Дняпро. На ваеннай нарадзе ў Шклове расійскае камандаванне вырашыла адступаць у Горкі.
Плюскі раён
Геаграфія
Плошча 2577 км². Мяжуе на захадзе з Гдоўскім, на поўдні — са Струга-Красненскім раёнамі Пскоўскай вобласці, на ўсходзе — з Наўгародскай вобласцю (Шымскі раён), на поўначы — з Ленінградскай вобласцю (Лужскі раён).
Асноўныя рэкі — Плюса (правы прыток Нарвы) і яе прытокі Люта, Курэя, Чорная, Амуга, Яня, Вёрдуга, Пагуба. Найбольш буйныя азёры — Песна (4,85 км²), Заплюскае (2,5 км²) і Доўгае (1,7 км²); на мяжы са Струга-Красненскім раёнам ляжыць самае вялікае па плошчы Чорнае возера (8,75 км²).
Бітва пад Галоўчынам
Наступствы
У Горках адбыўся суд над генераламі фон дэр Гольцам, Чамберсам і Рапніным. Апошні быў разжалаваны. Салдатаў, параненых у спіну, абвінавацілі ва ўцёках і пакаралі смерцю.
Ушанаванне памяці
У 2008 годзе, да 300-годдзя бітвы, у Галоўчыне мясцовым энтузіястам, краязнаўцам і былым настаўнікам Васілём Цыркуновым пастаўлены мемарыяльны камень.
Аляксандр Мікалаевіч Сакураў
Алякса́ндр Мікала́евіч Саку́раў (Александр Николаевич Сокуров, нар., в. Падорвіха, Іркуцкая вобласць, СССР) — савецкі, расійскі кінарэжысёр і сцэнарыст, заслужаны дзеяч мастацтваў Расійскай Федэрацыі (1997) , Народны артыст Расійскай Федэрацыі (2004) , загадчык кафедры рэжысуры кіно і тэлебачання Інстытута гісторыі, філалогіі і СМІ Кабардзіна-Балкарскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Х.М. Бербекава (з 2010). Сябра апякунскага савета Фонда мэтавага капіталу (эндаўмента) Дзяржаўнага Эрмітажа.
Мастацкія фільмы
Спіс мастацкіх фільмаў Аляксандра Сакурава паводле інфармацыі афіцыйнага сайта рэжысёра «Остров Сокурова» і сайта «Internet Movie Database» :
Цзіньчэн
Цзіньчэн  — гарадская акруга ў правінцыі Шаньсі КНР.
Гісторыя
Пры імперыі Паўночная Вэй у гэтых месцах была створана вобласць Цзяньчжоу (Цзян). Пры імперыі Суй яна ў 568 годзе была перайменавана ў Цзэчжоу (泽州), а ў 583 годзе паніжана ў рангу да павета, які атрымаў назву Даньчуань (丹川县). Пры імперыі Тан вобласць Цзэчжоу была адноўлена. Пры імперыі Цын вобласць у 1728 годзе была паднятая ў рангу да ўправы. Пасля Сіньхайскай рэвалюцыі ў Кітаі была праведзена рэформа структуры адміністрацыйнага падзелу, падчас якой управы і вобласці былі скасаваныя.
Пасля ўтварэння КНР правінцыя Шаньсі была ў 1949 годзе падзелена на 7 спецыяльных раёнаў; гэтыя землі трапілі ў склад спецыяльнага раёна Чанчжы (长治专区). У 1958 годзе спецыяльны раён Чанчжы быў перайменаваны ў спецыяльны раён Цзіньдунань (晋东南专区), пры гэтым адбылося ўзбуйненне паветаў: паветы Гаапін і Лінчуань былі далучаны да павета Цзіньчэн, а павет Ціньшуй — да павета Янчэн. У 1961 годзе ўсе паветы былі адноўлены ў ранейшых межах.
У 1983 годзе павет Цзіньчэн быў ператвораны ў гарадскі павет; пры гэтым быў уведзены падзел гарадскога павета на раёны — гарадскі і прыгарадны.
У 1993 годзе павет Гаапін быў ператвораны ў гарадскі павет.
У 1996 годзе прыгарадны раён быў ператвораны ў павет Цзэчжоу.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Гарадская акруга Цзіньчэн падзяляецца на 1 раён, 1 гарадскі павет, 4 паветы:
Спіс вуліц Свіры
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г.п. Свір
Бебра
Бебра (Bebra) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Касэль. Уваходзіць у склад раёна Херсфельд-Ротэнбург. Насельніцтва складае 14 437 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 93,63 км². Афіцыйны код 06 6 32 003.
Азярышча (археалагічныя помнікі)
Азярышча — археалагічныя помнікі: курганны могільнік і селішча каля в. Азярышча (Асіповіцкі раён, Магілёўская вобласць).
Курганны могільнік
Знаходзіцца за 1,35 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, на правым беразе ракі Свіслач, у лесе. 130 насыпаў дыяметрам 5—14 м, вышынёй 0,5—2,3 м. У 1925 годзе адкрыў А. Немцаў, у 1978 годзе абследаваў А. Р. Мітрафанаў, у 1991 годзе Ю. А. Заяц даследаваў 2 курганы. Пахавальны абрад — крэмацыя на месцы, на падсыпцы (курган № 1) і па-за межамі насыпу (курган № 2). Пахаванні безынвентарныя. У насыпе кургана № 1 знойдзены фрагменты ляпнога керамічнага посуду, што трапіў у курган разам з фунтам, з якога насыпаны; у насыпе кургана № 2 — донцы і сценкі з лінейным арнаментам ад гаршка, зробленага на ручным крузе. Пахаванні датуюцца IX—X ст.
Селішча
Часткова занятае насыпамі курганнага могільніка, цягнецца ўздоўж правага берага ракі Свіслач. Плошча каля 1 га, культурны пласт 0,25—0,35 м. У 1991 годзе выявіў і даследаваў пад насыпам кургана № 1 Ю. А. Заяц. Знойдзены фрагменты ляпнога керамічнага посуду позняга этапу кіеўскай культуры канца IV — пачатка V стст.
Гаіцянская Вікіпедыя
Гаіцянская Вікіпедыя (па-гаіцянска-крэольску: Wikipedya Kreyòl Ayisyen) — раздзел Вікіпедыі на гаіцянска-крэольскай мове.
Раздзел заснаваны жніўні 2004 году. Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
Васіль Анатолевіч Ламачэнка
Васіль Ламачэнка (Василь Ломаченко; ) — украінскі прафесійны баксёр у паўлёгкай вагавой катэгорыі. Чэмпіён свету па версіі WBO ў паўлёгкай вазе (з 2014). Двухразовы чэмпіён Алімпійскіх гульняў (у 2008 і 2012 гадах), двухразовы чэмпіён свету (2009, 2011), чэмпіён Еўропы (2008), шматразовы чэмпіён Украіны. Самы тытулаваны ўкраінскі баксёр.
NGC 6457
NGC 6457 (іншыя абазначэнні — UGC 10964, MCG 11-21-21, ZWG 321.35, ZWG 322.5, PGC 60738) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чарнёва
Чарнёва (, Чернёво) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Раснянскага сельсавета.
Да 26 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Баршчэўскага сельсавета.
Група інтарэсаў
Групы інтарэсаў — аб’яднанне людзей з супольнымі рысамі, поглядамі або перакананнямі для правядзення ў жыццё або абароны сваіх зацікаўленасцяў. Групы ўзнікаюць на аснове ідэнтыфікацыі чалавека з прафесіяй, нацыяй, рэлігіяй, узростам і г.д. Яны могуць фармуляваць заявы, праграмы, прапановы, вызначаць сацыяльную практыку.
Карысць ад удзелу
1. Рэчыўная: 2. Духоўная: 3. Грамадская:
Шаша смерці
Шаша смерці (Highway of Death, таксама ў множным ліку highways of death) — назва, дадзеная заходнімі журналістамі аднаму з фінальных эпізодаў вайны ў Персідскім заліве, калі ў ноч з 26 на 27 лютага 1991 года ў выніку масіраваных налётаў авіяцыі ЗША і іх саюзнікаў на дзвюх шасейных дарогах паміж Эль-Кувейтам і іракскай мяжой былі знішчаны тысячы аўтамабіляў і адзінак бранятэхнікі, на якіх іракская армія і мірныя жыхары адступалі з Кувейта. На шашы 80 у ваколіцах Эль-Джахра было спалена авіяўдарамі каля 1400 аўтамабіляў і іншай тэхнікі. Такая ж атака была ў тую ноч прадпрынята на паралельнай прыморскай шашы, дзе таксама было знішчана яшчэ да 400 адзінак тэхнікі, таму назва «шаша смерці» можа адносіцца да абедзвюх трас. Фатаграфіі і тэлездымкі «шашы смерці» сталі яркімі медыйнымі вобразамі аперацыі «Бура ў пустыні».
Гісторыя
Абедзве «шашы смерці» пралягаюць па тэрыторыі Кувейта і Ірака. Шасціпалосная шаша 80 звязвала паміж сабой Эль-Джахра, пагранічны іракскі горад Сафван і Басру. Іншая шаша вяла з Эль-Джахра ў Ум-Каср уздоўж мора. Падчас ўварвання ў Кувейт ў 1990 годзе Ірак скарыстаўся шашой, каб хутка перасунуць войскі на тэрыторыю эмірата.
Наземнае наступленне сіл шматнацыянальная кааліцыі, накіраванае на вызваленне Кувейта, пачалося 24 лютага 1991 года. Да гэтага часу іракскія войскі на лініі фронту былі практычна адрэзаны ад тылавога забеспячэння ў выніку дзеянняў кааліцыйнай авіяцыі і дэмаралізаваны. Некаторыя падраздзяленні спрабавалі аказаць супраціў, але многія аддалі перавагу здацца або адступіць. Сітуацыя для іракскіх сіл у Кувейце пагаршалася з кожнай гадзінай. 26 лютага прэзідэнт Садам Хусейн абвясціў аб вывадзе ўсіх сваіх сіл з краіны. Сакратар Белага дома Марлін Фіцватэр паабяцаў, што ЗША і іх саюзнікі не будуць атакаваць іракскую армію падчас сыходу з Кувейта. У той жа дзень войскі арабскіх краін пры падтрымцы марской пяхотай ЗША прыбылі ў Эль-Кувейт. У іракскай пустыні на захад ад Кувейта імкліва надыходзіў 7-ы армейскі корпус ЗША, у далейшым павярнуўшыся на ўсход і пачаўшы прасоўванне да Басры, што пагражала ўсім іракскім сілам у Кувейце поўным акружэннем. Іракская абарона развалілася; многія салдаты, завалодаўшы выпадковым аўтатранспартам, спрабавалі пакінуць Кувейт па шашы 80. Пры гэтым ўтварыліся шматлікія заторы. Таму на шашы былі не толькі бранятэхніка і артылерыйскія гарматы, але таксама пажарныя і паліцэйскія машыны, фургоны, лімузіны, прыватныя аўтамабілі, нават бульдозеры. На адрэзку шашы 80 за Эль-Джахра ўтварылася шматкіламетровы затор, які стаў лёгкай мішэнню для налётаў амерыканскай авіяцыі.
У ноч з 26 на 27 лютага амерыканская авіяцыя нанесла ўдары па іракцам, якія выходзілі з Кувейта, на шашы 80. Пад налёт трапілі прыблізна 1400 машын на асноўнай шашы на поўнач ад Эль-Джахра і яшчэ каля 400 у раёне прыбярэжнай дарогі — апошнія належалі ў асноўным элітнай 1-й танкавай дывізіі «Хамурапі» Рэспубліканскай гвардыі Ірака. У параўнанні з асноўнай шашой 80 на прыморскай трасе было больш ваеннай тэхнікі — «танкі і бронемашыны, гаўбіцы і зенітныя гарматы, грузавікі для перавозкі боепрыпасаў і машыны хуткай дапамогі». Многія танкі перавозіліся на танкавых транспарцёр і былі знішчаны ці проста кінуты на шашы — у адным месцы саюзнікі знішчылі 50 танкаў T-72; у іншым месцы група з 40 танкаў была проста пакінута. Уласныя танкі і бранятэхніка саюзнікаў перакрылі шашу 80 да поўначы, спадзеючыся перашкодзіць уцёкам тых, хто выжыў, зрэшты, без асаблівага поспеху : у палон здалося толькі 450 іракскіх салдат.
Ахвяры
Колькасць ахвяр на «шашы смерці» застаецца нявысветленай. Фатограф Пітэр Торнлі, які прыбыў на шашы наступнай раніцай пасля спынення ваенных дзеянняў, адзначаў, што бачыў і сфатаграфаваў мноства целаў і амерыканскіх ваенных, што хавалі іх у вялікіх магілах. Журналісты «Вашынгтон пост», якія пабылі на асноўнай шашы, налічылі там ад 200 да 300 трупаў ; аб наступствах атакі на прыморскай шашы «Вашынгтон Пост» таксама паведамляла, што там засталося прыкладна 400 адзінак тэхнікі і «тры тузіны целаў». Журналіст Los Angeles Times Боб Дрогін бачыў на тым жа прыморскай шашы «многія дзясяткі» трупаў. Лівана-амерыканская журналістка Джойс Чэдыак сцвярджала, што на шашы засталіся «цела дзясяткаў тысяч іракскіх салдат» — гэтая ацэнка, верагодна, была заснавана на агульным ліку салдат, якія адыходзілі з Кувейта, і невялікай колькасці захопленых палонных. У 2003 годзе даследаванне Project on Defense Alternatives амерыканскай арганізацыі The Commonwealth Institute ацэньвала агульную колькасць загінуўшых у абедзвюх калонах ў 800—1000 чалавек, і максімальныя страты павінны былі панесці галава і хвост кожнай калоны.
Ацэнка падзеі
Гэтая падзея, акрамя відавочнага ваенна-стратэгічнага эфекту, выклікала значны палітычны рэзананс. Адміністрацыя Буша заяўляла пра тое, што нанесла ўдар па адступаючым іракскім войскам, паколькі тыя выраблялі перагрупоўку для працягу баявых дзеянняў. Гэтая акалічнасць з’яўляецца адзінай падставай для нанясення падобнага ўдару, у адпаведнасці з міжнародным правам. Галоўнакамандуючы сіламі шматнацыянальная кааліцыі генерал Норман Шварцкопф так тлумачыў рашэнне аб нанясенні удараў па адступаючым войскам:Першая прычына... таму што на гэтым шашы было шмат ваеннай тэхнікі, і я аддаў распараджэнне ўсім сваім камандзірам, што я хачу, каб была знішчана кожная адзінка іракскай тэхнікі, якую мы можам знішчыць... Па-другое, гэта была не група нявінных людзей, якія спрабавалі перабрацца праз мяжу ў Ірак. Гэта была група гвалтаўнікоў, забойцаў і галаварэзаў, якія гвалтавалі і рабавалі ў цэнтры Кувейт-Сіці, а цяпер спрабавалі выбрацца з краіны, перш чым іх зловяць. Пасля заканчэння баявых дзеянняў акцыя па знішчэнні іракскіх войскаў на «шашы смерці» раскрытыкавана з боку шэрагу заходніх каментатараў. Некаторыя крытыкі, у прыватнасці, былы генеральны пракурор ЗША Рэмсі Кларк і створаная ім «Следчая камісія Міжнароднага трыбунала па ваенных злачынствах» назвалі здарэнне ваенным злачынствам і абвінавачвалі амерыканскіх вайскоўцаў у парушэнні Жэнеўскіх канвенцый аб абароне грамадзянскага насельніцтва ў ваенны час.
«Шаша смерці» пасля вайны
Шаша 80 была адрамантавана ў канцы 1990-х гадоў. У 2003 годзе яна выкарыстоўвалася амерыканскімі і брытанскімі войскамі падчас ўварвання ў Ірак. Сёння ўздоўж шашы яшчэ можна сустрэць асобныя экземпляры тэхнікі, знішчанай у 1991 годзе.
Сафійскі сабор (Кіеў)
Сабор святой Сафіі — Прамудрасці Божай, Сафія Кіеўская або Сафійскі Сабор — хрысціянскі сабор у цэнтры Кіева, помнік ўкраінскай архітэктуры і манументальнага жывапісу 11—18 стагоддзяў, адзін з нешматлікіх ацалелых будынкаў часоў Кіеўскай Русі. Адна з галоўных хрысціянскіх святынь Усходняй Еўропы, гістарычны цэнтр Кіеўскай мітраполіі.
Гісторыя
Пабудаваны ў першай палове XI стагоддзя ў цэнтры Кіева, паводле летапісу, князем Яраславам Мудрым. Сабор як галоўны храм дзяржавы граў ролю духоўнага, палітычнага і культурнага цэнтра. Пад скляпеннямі Святой Сафіі адбываліся ўрачыстыя «пасадкі» на велікакняжацкі пасад, царкоўныя саборы, прыёмы паслоў, зацвярджэння палітычных пагадненняў. Пры саборы вялося летапісанне і былі створаны першыя вядомыя на Русі бібліятэка і школа.
На мяжы XVII-XVIII стст. быў вонкава перабудаваны ў стылі ўкраінскага барока. Усярэдзіне сабору захаваўся самы поўны ў свеце ансамбль сапраўдных мазаек (260 м.кв.) і фрэсак (3000 м.кв.) першай паловы XI стагоддзя і значныя фрагменты роспісаў XVII-XVIII стст.
Быў дзейным храмам да 1929 года, у 1934 годзе стаў музеем — Сафійскім запаведнікам. Цяпер з’яўляецца цэнтрам Нацыянальнага запаведніка «Сафія Кіеўская», аднаго з найбуйнешых музейных цэнтраў Украіны, які ўключае таксама Залатыя вароты XI ст., Кірылаўскую царкву XII ст. і Андрэеўскую царкву XVIII ст. у Кіеве і Судацкую крэпасць з помнікамі VI—XV стст. у Крыме.
Рыторыка
Рыторыка (Ῥητωρική — «аратарскае мастацтва» ад ῥήτωρ — «аратар») — першапачаткова навука аб аратарскім мастацтве, пасля часам разумелася шырэй, як тэорыя прозы або тэорыя аргументацыі.
Антычная рыторыка
Найбуйнейшыя тэарэтыкі: Арыстоцель, Цыцэрон, Квінтыліян.
Баменда
Баменда (таксама вядомы як Абаква і Манкон; Bamenda, Bamenda) — горад у Камеруне, адміністрацыйны цэнтр Паўночна-Заходняга рэгіёна і дэпартамента Мезам. Насельніцтва — 269 тысяч чалавек (2005). Горад размешчаны за 366 км на паўночны захад ад сталіцы Камеруна, горада Яўндэ і вядомы сваім прахалодным кліматам, пагорыстай мясцовасцю і маляўнічым становішчам.
Як і ў любым цэнтры рэгіёна, у Бамендзе размешчана мноства рынкаў, банкаў і офісаў. Асновай прамысловасці з’яўляецца перапрацоўка сельскагаспадарчай прадукцыі, галоўным чынам кавы. У Бамендзе размешчана некалькі культурных аб’ектаў, такіх як палац Манкон, з нядаўна пабудаваным музеем, а таксама палац Балі, на тэрыторыі якога маюцца старажытныя архітэктурныя збудаванні.
Флавон
Флавон (Flavon) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 535 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 76 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 38010. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Таджыкская Вікіпедыя
Таджыкская Вікіпедыя (па-таджыкску: Википедиаи Тоҷикӣ / Vikipediai Toçikī) — раздзел Вікіпедыі на таджыкскай мове.
У сакавіку 2014 года прэзідэнт Таджыкістана Эмамалі Рахмон заявіў аб тым, што стварэнне і развіццё таджыкскай версіі «Вікіпедыі» - гэта добрая ініцыятыва, і яна будзе падтрымана дзяржавай.
Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
Цюльпаннае дрэва
Цюльпаннае дрэва, лірыядэдран (Liriodendron) — род кветкавх раслін сямейства магноліевыя.
Апісанне
Вышыня да 50-60 м. Лісце лірападобнае, лопасцевае, бліскучае. Кветкі адзіночныя, на канцах галін, буйныя. Плод арэшкападобны.
Пашырэнне
Існуюць 2 віды з разарваным арэалам. паходзіць з Паўночнай Амерыкі. у натуральных умовах расце ў Кітаі і на поўначы Індакітая. У выкапнёвым стане вядомыя з верхнега мелу.
Выкарыстанне
Дэкаратыўная расліна. Драўніна прыдатна для вырабу мэблі, музычных інструментаў.
NGC 3854
NGC 3854 (іншыя абазначэнні — NGC 3865, MCG -1-30-28, PGC 36581) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3854, NGC 3865.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Руслан Мікалаевіч Найдзен
Руслан Мікалаевіч Найдзен (нар. 9 чэрвеня 1954, с. Мяжэг, Комі АССР) — беларускі дызайнер і графік. Член Беларускага саюза дызайнераў.
Біяграфія
Нарадзіўся 9 чэрвеня 1954 года ў сяле Мяжэг Комі АССР.
У 1980 годзе скончыў Маскоўскі паліграфічны інстытут.
У 2013 годзе разам з паэтам Арцёмам Кавалеўскім зрабіў вiзуальна-паэтычны праект «Акры».
У 2017 годзе правёў выставу «Да яйка» ў Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў з працамі сваіх студэнтаў з БДАМ.
Член Беларускага саюза дызайнераў з 1988 года, член Беларускага саюза мастакоў з 2003 года.
Жыве і працуе ў Мінску.
Аляска (значэнні)
Аляска:
Капітуляцыя пад Перавалочнай
Капітуляцыя пад Перавалочнай — капітуляцыя рэштак шведскай арміі пад украінскім мястэчкам Перавалочна 30 чэрвеня (11 ліпеня 1709, альбо 1 ліпеня, паводле тагачаснага шведскага календара), у час Вялікае Паўночнай вайны.
Перадгісторыя
Пасля паражэння пад Палтавай, Карл XII меў намер перавесці шведскае войска на іншы бераг Ворсклы і, такім чынам, дайсці да татарскіх земляў. Наступнай раніцай пасля бітвы, падчас выхаду з Новых Санжараў, аніякіх загадаў не давалася, і паход працягнуўся ўздоўж правага берагу Ворсклы. Каля мястэчка Кішэнькі быў брод праз Ворсклу, але праз памылкі некалькіх афіцэраў, войска прайшло міма яго, дайшоўшы да Перавалочны, што ў пяці кіламетрах на поўдзень.
Капітуляцыя
Карл XII з 2 000 салдат здолеў перайсці Дняпро і патрапіць да туркаў з мэтай хутка пераправіцца адтуль у Польшчу. Але 16-тысячны корпус на чале з генералам Левенгаўптам быў прыціснуты 9-тысячным расійскім корпусам князя Меншыкава да Дняпра. Тады Левенгаўпт спытаў вышэйшых афіцэраў, што рабіць: змагацца, або здацца ў палон? Караліны абралі апошняе.
Уплыў на далейшы ход вайны
Капітуляцыя пад Перавалочнай стала вырашаючым фактарам у пераломе ходу Вялікае Паўночнай вайны і далейшае перамогі ў ёй Расіі. У расійскі палон трапілі 983 шведскіх афіцэраў (у т.л. генерал Левенгаўпт, які памёр у палоне ў 1719 годзе), 12 575 салдат і 6 456 чалавек, не прымаўшых удзелу ў баях (прыслуга, жанчыны, дзеці). Карл XII нічога не зрабіў, каб паспрабаваць вызваліць свайго генерала з палону, а сам на некалькі гадоў застаўся ў Бендэры, у тагачаснай Асманскай імперыі.
Юдзіцкі
Юдзіцкі (Юдыцкі, Judycki, Юдицкий) — прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Група армій «F»
Гру́па а́рмій «F» (Heeresgruppe F) — адна з груп армій Германіі падчас Другой сусветнай вайны.
Другая сусветная вайна
Была сфарміравана 12 жніўня 1943 года ў 13-й ваеннай акрузе пад кіраваннем штаба асобага прызначэння оберкватэрмайстара. Падчас Другой сусветнай вайны група армій «F» дзейнічала на Балканах. З 25 жніўня 1943 года адначасова называлася Глаўнакамандаваннем Паўднёвага Усходу (Oberbefehlshaber Südost). У падпарадкаванні групы армій знаходзіліся ўсе нямецкія войскі на акупаваных тэрыторыях Югаславіі, Грэцыі і Албаніі, а таксама на прылеглых астравах Міжземнага мора. Таксама камандаванне групы фактычна ажыццяўляла кіраўніцтва войскамі ўсташскай Харватыі і сербскіх калабарацыяністаў. Да другой паловы 1944 года, галоўнай задачай падраздзяленняў групы армій было ажыццяўленне акупацыйных функцый і барацьба з партызанскім рухам на тэрыторыях Грэцыі і Югаславіі. У выніку Балгарскай аперацыі савецкія войскі занялі Балгарыю і выйшлі на балгарска-югаслаўскую мяжу, увайшоўшы ў баявое сутыкненне з войскамі групы армій «F». У ходзе Белградская аперацыі Чырвонай Арміі нямецкія войскі былі разбітыя і адступілі ў Венгрыю і паўднёвыя раёны Германіі. Частка сіл групы армій «F» ўдзельнічала ў баях за Будапешт. 25 сакавіка 1945 года група армій «F» была расфарміравана.
NGC 6458
NGC 6458 (іншыя абазначэнні — UGC 10994, MCG 3-45-29, ZWG 112.51, KCPG 525A, NPM1G +20.0530, PGC 60911) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Геркулес.
Пётр Віктаравіч Вандзілоўскі
Пётр Віктаравіч Вандзілоўскі (, в. Малінаўка, Чэрыкаўскі раён — ) — беларускі дырыжор, педагог.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Беларускую кансерваторыю (1982). У 1991—2001 галоўны дырыжор дзяржаўнага аркестра «Няміга», у 1992—2003 дырыжор Дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра Рэспублікі Беларусь. Адначасова з 1997 загадчык кафедры, з 2000 кіраўнік камернага аркестра «Gradus ad Parnassum» Беларускай акадэміі музыкі. У 2003—2009 мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Дзяржаўнага камернага аркестра Рэспублікі Беларусь. Запісаў шэраг твораў нацыянальнай і сусветнай музыкі ў фонд Беларускага радыё.
Дыскаграфія: «QUO VADIS» (2000), канцэрт для гітары і струннага аркестра Г. Гарэлавай (2003), манаоперы «Адзінокі птах» А. Залётнева (2004), канцэрт для скрыпкі і аркестра Л. Бетховена (2006), «Казкі чароўнага дрэва», «Каліпса» А. Літвіноўскага (2009).
Прэміі і ўзнагароды
Лаўрэат рэспубліканскага конкурсу аркестравых і харавых калектываў (Мінск, 1984, 1987).