cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод
Гісторыя
На 2009 г. завод меў магутнасць перапрацоўкі нафты ў 12 млн тон штогод, з якіх загружанымі былі каля 11 млн тон. За год вырабляў каля 2,5 млн т аўтабензіну і 2,4 млн т дызельнага паліва. У 2010 годзе дадалі ўстаноўку водаабязсервання бензіну каталітычнага крэкінгу, што зменшыла ўтрыманне серы ў высокаактанавым бензіне адпаведна еўрапейскаму стандарту EN 228:2008. Таксама адпаведна гэтаму стандарту сталі серыйна вырабляць бензін для аўтамабіляў экалагічнага класа 5. Гэта стала магчымым дзякуючы даданню ў рэцэптуру метыл-трэт-бутылавага эфіру, які з’яўляецца высокаактанавым кіслародазмяшчальным дадаткам. У маі і чэрвені 2010 года «Мазырскі НПЗ» прыняў пробныя пастаўкі 80 000 тон нафты з Венесуэлы праз чарнаморскі порт у Адэсе (Украіна). На пачатку 2011 года запусцілі новую ўстаноўку вытворчасці вадароду. У студзені 2012 года ўвялі ў дзеянне ўстаноўку водаачысткі дызельнага паліва, што дазволіла вырабляць яго паводле еўрапейскага стандарту EN 590. У снежні 2012 года пабудавалі ўстаноўку ізамерызацыі пентан-гексанавай фракцыі, прызначанай для атрымання ізамерызату, які з’яўляецца экалагічна чыстым высокаактанавым складнікам бензіну. Гэта дазволіла атрымаць бензін экалагічнага класа 5 АІ-92-К5-Еўра паводле СТБ 1656-2011 і адпаведна стандарту EN 228, а таксама спыніць выпуск нерэнтабельнага нізкаактанавага бензіну «Нармаль-80» і сыравіннага бензіну для піролізу. У выніку вытворчасць высокаактанавага бензіну перавысіла 200 000 тон за год. За 2010—2012 гады «Мазырскі НПЗ» увёў у дзеянне 7 новых прамысловых установак агульнай вартасцю $685 млн.
У 2012 годзе ААТ «НПЗ» паставіла да 65% вырабаў за мяжу. Звыш паловы вырабаў накіравалі ў краіны Заходняй (Нідэрланды і Англія) і Паўночнай Еўропы (Швецыя і Данія). Траціна экспарту прыпала на Украіну, куды пераважна паставілі дызельнае паліва і бензін. У межах міжурадавага пагаднення ў Расію прадалі істотную частку бензінаў АІ-92 і АІ-95. У Італію праз чарнаморскія парты паставілі топачны мазут. У 2012 годзе перапрацавалі 11,91 млн тон нафты, што было найбольшым паказчыкам за 10 гадоў. Рэнтабельнасць склала каля 10%. У 2013 годзе 80% бензіну адпавядала стандарту «Еўра-4», рэшта — «Еўра-5». Глыбіня нафтаперапрацоўкі складала каля 70%. За 2010—2013 гады для змяншэння выкідаў «Мазырскі НПЗ» увёў у дзеянне 2 новыя блокі абаротнага водазабеспячэння, устаноўку ўтылізавання серавадародазмяшчальнага газу, станцыю ўльтрафіялетавага абеззаражвання сцёкавай вады, блок утылізавання вуглевадароднага факельнага газу, нафтапасткі і флататары на ачышчальных збудаваннях, абсталяванне абязводжвання асадкаў сцёкавай вады, комплекс перапрацоўкі нафташламу і ўстаноўку тактавага наліву бензіну для змяншэння стратаў нафтапрадуктаў і выкідаў у паветра. На 2013 год прадпрыемства налічвала 4720 супрацоўнікаў, з іх рабочыя склалі 69%, спецыялісты — 17%, кіраўнікі — 10%, служачыя — 4%. Моладзь складала 25% супрацоўнікаў. Сярэдні ўзрост супрацоўнікаў складаў 39 гадоў.
Жудро
Жудро — прозвішча.
Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод
Гісторыя
У кастрычніку 2022 года прадпрыемства было ўнесена ў санкцыйны спіс Украіны.
Ірына Міхайлаўна Палякова
Ірына Міхайлаўна Палякова (нар., г.п. Карма Гомельскай вобласці) — беларускі і палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Працавала асістэнтам кафедры эканамічнай тэорыі і гісторыі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны, выхавальнікам Бабініцкага дзіцячага сада Віцебскага раёна, намеснікам старшыні па ідэалагічнай рабоце СВК «Альгоўскае» Віцебскага раёна, старшынёй Віцебскай раённай прафсаюзнай арганізацыі Беларускага прафесійнага саюза работнікаў аграпрамысловага комплексу.
Выбіралася дэпутатам Бабініцкага сельскага Савета дэпутатаў 26, 27 і 28-га скліканняў, дэпутатам Віцебскага раённага Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў. Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
NGC 500
NGC 500 (іншыя абазначэнні — MCG 1-4-40, ZWG 411.39, NPM1G +05.0056, PGC 5013) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тумас Транстромер
Тумас Ёста Транстромер (Tomas Gösta Tranströmer ;  — ) — вядомы шведскі паэт XX стагоддзя, пісьменнік. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2011).
Біяграфія
Паводле асноўнай прафесіі — доктар-псіхолаг, а таксама прафесійны піяніст. Апошнім часам жыў у Стакгольме.
Аўтар 12 кніг вершаў і прозы, сярод якіх «17 вершаў» (17 dikter, 1954), «Згукі і сляды» (Klanger och spår, 1966), «Жывым і мёртвым» (För levande och döda, 1989) і інш. Перакладаў на шведскую мову творы французскіх сюррэалістаў.
Хамгён-Намдо
Хамгён-Намдо  — правінцыя ў КНДР. Была сфарміравана ў 1896 з паўднёвай часткі былой правінцыі Хамгенда, пасля падзелу Карэі ў 1945 годзе апынулася ў складзе КНДР. Адміністрацыйны цэнтр-горад Хамхын.
Геаграфія
На поўначы мяжуе з правінцыяй Янгандо, на паўночным усходзе — з Хамгён-Пукто, на поўдні — з Канвандо і на захадзе-з Пхёнан-Намдо. З усходу абмываецца Японскім морам.
Адміністрацыйны падзел
Хамгён-Намдо падзелены на 3 горада (сі), 2 раёна (1 ку і 1 чыгу), і 15 паветаў (кун).
IC 255
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 3820
NGC 3820 (іншыя абазначэнні — MCG 2-30-14, ZWG 68.31, HCG 58E, PGC 36308) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Гідракарбанаты
Гідракарбанаты — кіслыя солі вугальнай кіслаты H2CO3. Формула аніёна: HCO3-.
Гідракарбанаты шчолачных металаў растваральныя ў вадзе. Таксама добра растваральнымі ў вадзе гідракарбанаты шчолачназямельных металаў, у адрозненне ад карбанатаў.
Хімічныя ўласцівасці
У выніку раствор гідракарбанатаў мае шчолачную рэакцыю.
Гісторыя Камеруна
]]
Дакаланіяльны перыяд
Першыя жыхары Камеруна, верагодна, былі бака — паляўнічыя-збіральнікі, таксама вядомыя як качэўнікі-пігмеі. З 1-га тысячагоддзя да нашай эры маюць аселы лад жыцця. У I тыс. да н.э. на тэрыторыі Камеруна жыў народ сао, які займаўся земляробствам і жывёлагадоўляй. У XIV стагоддзі прыходзяць на зямлі плямёны канембу, а ў XV стагоддзі плямёны маса. У пачатку XVII стагоддзя на поўначы цяперашняга Камеруна ўтварылася раннефеадальная дзяржава Мандара. У 1715 годзе 25-ы кароль Мандара (імя невядома) дазволіў мусульманскім місіянерам прапаведаваць іслам, і Мандара, пад націскам новай рэлігіі, стала ісламскім султанатам. Сярод найбольш важных дзяржаў на поўначы Камеруна былі султанаты Борну, Мандара, Лагоне-Бірн, Макуары-Голф, на заходніх землях Камеруна існавала каралеўства Бамум. Самымі магутнымі з усіх іх былі каралеўствы Фамбіна і Нгаандэрэ.
Пачатак каланізацыі
Партугальскія маракі дасягнулі ўзбярэжжа ў 1472 годзе. Яны адзначылі багацце крэветак у рацэ Вуры і назвалі яе Rio dos Camarões (рака крэветак), адкуль і паходзіць назва краіны. У канцы XVI ст. партугальцаў выціснулі галандцы, а з пачаткам XVIII ст. узбярэжжа Камеруна сталі актыўна каланізаваць англічане, французы і немцы, якія будавалі там гандлёвыя факторыі. Разам з еўрапейцамі ў Камерун трапілі і хрысціянскія місіянеры, якія актыўна распаўсюджвалі хрысціянства.
Германскі Камерун
У перыяд з 1884 па 1919 гады Камерун (Kamerun) з’яўляўся калоніяй Германіі. У Германскі Камерун былі ўключаны тэрыторыі: паўночная частка Габона і Конга, заходняя частка Убангі-Шары, паўднёва-заходнія раёны Чада і далёкаўсходнія раёны Нігерыі.
У 1887 г. адзінае англійскае паселішча — баптысцкая місіянерская калонія Вікторыя — перайшло да Базельскага місійнага таварыства, і тым было забяспечаны неабмежаваны ўплыў Германіі.
Шлях да Бінуэ быў адкрыты Цінтграфам у 1889 годзе, але заснаваную ім калонію Балібург давялося пакінуць пасля некалькіх няўдалых экспедыцый. На поўдні значнага поспеху дамогся лейтэнант Морген пасля экспедыцый у цэнтральны Камерун. У 1890 годзе ён накіраваўся ў Нгіла, адтуль павярнуў на паўночны ўсход і поўнач, прайшоў краіну паміж верхнім цячэннем Санага і Мбам, дзе знайшоў запасы слановай косці і квітнеючы гандаль з Сярэднім Суданам, і праз Адамауа дасягнуў у студзені 1891 года Ібі-на-Бінуэ. Каб замацаваць дасягнутыя ім выніку, барон фон-Гравенрэйт падрыхтаваў затым больш моцную экспедыцыю, але загінуў у баю з баквірамі. Лейтэнант Рамзай вырабіў картаграфічныя здымкі і здзейсніў ў 1892 году экскурсію на р. Дыбамба.
У 1893 году лейтэнант фон-Штэтэн прайшоў тыя ж месцы, дзе быў за тры гады да таго Морген, і заключыў з султанам Адамауа дагавор, па якім толькі немцам дазвалялася ўладкоўваць калоніі ў Адамауа. Каб забяспечыць для Германіі вобласці па верхнім цячэнні Санагі і Мбам, восенню 1893 года ўтварылася арганізацыя Kameruner Hinterland-Gesellschaft, з капіталам у 200 000 марак, якая пачала сваю дзейнасць з пабудовы калоній пры Ідыа і Балінга на Санаге і з вывазу слановай косці, каучуку, пладоў алейнай пальмы і скур.
15 снежня 1893 года збунтаваныя паліцэйскія салдаты (дагамейцы) авалодалі ўрадавымі пабудовамі і абрабавалі іх, але былі 21 снежня ўпакораны экіпажам германскага крэйсера.
У пачатку XX стагоддзя Нджойя, султан Бамума, стварыў арыгінальную пісьменнасць для свайго народа. Яго намаганні атрымалі падтрымку нямецкага каланіяльнага ўрада.
У 1914 годзе падчас Першай сусветнай, краіна падвяргаецца англа-французскаму ўварванню. У 1916 годзе быў здадзены апошні нямецкі форт Мора.
Франка-брытанскі раздзел
На Усходні Камерун было распаўсюджана заканадаўства Французскай Экватарыяльнай Афрыкі. Падмандатная тэрыторыя была падзелена французамі на 9 акругаў, якімі кіравалі французскія каменданты і парады мясцовых правадыроў каля іх. На поўначы Камеруна французы захавалі ранейшыя мясцовыя султанаты, падаўшы іх уладам збор падаткаў і іншыя адміністрацыйна-гаспадарчыя функцыі.
Заходні Камерун увайшоў у склад брытанскай Уалоніі і Пратэктарата Нігерыі і быў падзелены на дзве часткі — Паўночны Камерун (быў уключаны ў правінцыю Паўночная Нігерыя) і Паўднёвы Камерун (быў уключаны ў правінцыю Паўднёвая Нігерыя).
У 1961 г. французская і брытанская часткі краіны аб’ядналіся ў Федэратыўную Рэспубліку Камерун.
Незалежнасць
Французскі Камерун атрымаў незалежнасць 1 студзеня 1960 года, першым прэзідэнтам стаў Ахмад Ахіджа, лідар партыі Камерунскі саюз (КС), галоўнай палітычнай сілы ва ўсходнім Камеруне, лідар камерунскіх нацыянальна-дэмакратычнай партыі (КНДП) Джон Нгу Фонча да 1970 года займаў пасаду віцэ-прэзідэнта.
Паколькі Камеруну была прадастаўлена незалежнасць на некалькі месяцаў раней, чым Нігерыі, жыхарам брытанскай частцы было дадзена права выбару, у тэрыторыю якой краіны быць уключанымі: залежнай Нігерыі або незалежнага Камеруна. Жыхары прычадыйскай вобласці вырашылі застацца пад юрысдыкцыяй Нігерыі, у той час як жыхары Заходніх тэрыторый вырашылі памяняць падданства на карысць новай незалежнай дзяржавы.
Гэты крок стаў прычынай сацыяльна-палітычнага канфлікту паміж англафонамі і франкафонамі.
У выніку рэферэндуму 20 мая 1972 года, Камерун з федэратыўнай рэспублікі быў ператвораны ва ўнітарную.
Пад ціскам французскага ўрада ў лістападзе 1982 года Ахіджа сышоў у адстаўку, перадаўшы свае паўнамоцтвы Полю Бія. Пераемнік стаў афіцыйным выбраннікам у 1984 годзе, атрымаўшы 99,98 % галасоў.
У 1990-х г. насельніцтва паўночна-заходняй англафоннай частцы Камеруна, якая ў выніку рэферэндуму, праведзенага ў пачатку 1960 г., выйшла са складу каланіяльнай Нігерыі і ўвайшла ў склад незалежнага Камеруна, загаварыла аб дыскрымінацыі мясцовага насельніцтва ў параўнанні з франкафоннай большасцю.
У 2014 годзе ў краіне пачынаецца ўзброены канфлікт з баевікамі Бока Харам, якія развязалі тэрор на тэрыторыі Камеруна.
Рэс
Рэс:
Allium micranthum
Allium micranthum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Афганістане і Пакістане.
Апісанне
Цыбуліна яйцападобная, ≈ 2 см шырынёй; вонкавыя абалонкі лускаватыя, белыя. Сцёблы 30-40 см вышынёй. Лісткоў 2, лінейныя, 1.5-3 мм шырынёй, голыя або ледзь шурпатыя. Парасонікі амаль круглай формы. Лісточкі калякветніка пурпурныя, ланцэтныя, ≈3 мм даўжынёй, вострыя.
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: Афганістан, паўночна-заходні Пакістан.
(265) Ганна
(265) Ганна — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 14 жніўня 1899 года. Адкрыў у Вене Я. Паліса.
Назірання
Назіраўся 2866 раз.
Багатае (Самарская вобласць)
Багатае (Бога́тое) — сяло ў Самарскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Багатаўскага раёна і сельскага паселішча Багатае. Размешчана на беразе ракі Самара пры аднайменнай чыгуначнай станцыі (на лініі Кінель — Арэнбург). Насельніцтва — 5594 чалавекі (2021).
Фотарэзістар
Фотарэзі́стар — паўправадніковая электронная прылада, рэзістар, электрычнае супраціўленне якога залежыць ад асветленасці.
Дзеянне фотарэзістара заснавана на з'яве ўнутранага фотаэфекту ў паўправадніках. Вырабляюцца з селену, тэлуру, крэмнію, чыстага або легіраванага германію, сульфіду свінцу, арсеніду індыю і іншых паўправадніковых матэрыялаў.
Фотарэзістары выкарыстоўваюцца ў якасці дэтэктараў выпраменьвання ў сістэмах аўтаматычнага кіравання, аптычнага гуказапісу і інш.
Юнгарадок (станцыя метро)
«Юнгарадок» (Юнгородок) — канцавая станцыя Самарскага метрапалітэна. Станцыя наземная, размешчана на вуліцы Жалезнай Дывізіі, на тэрыторыі электрадэпо «Кіраўскае». Станцыя адкрыта 26 снежня 1987 года ў складзе першага пускавога ўчастка Куйбышаўскага метрапалітэна «Юнгарадок» — «Перамога».
Архітэктура
Зборны жалезабетонны дах усталяваны на калонах, абліцаваны чырвонай пліткай. Асфальтавая падлога.
Валаты
Валаты́ (, Волоты) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ісернскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Казловіцкага сельсавета.
Аляксандр Мікалаевіч Антанікоўскі
Алякса́ндр Мікала́евіч Антаніко́ўскі ( — ) — дзяржаўны дзеяч БССР.
Біяграфія
Член РСДРП(б) з 1917 года. З 1 студзеня 1919 года член і сакратар Прэзідыума Часовага работніцка-сялянскага савецкага ўрада Беларусі, рэдактар газеты «Весткі Часовага Работніцка-Сялянскага Савецкага ўрада Беларусі». На 1-м Усебеларускім з’ездзе Саветаў (2 — 3 лютага 1919 года) выбраны членам і сакратаром Малога Прэзідыума ЦВК БССР. З сакавіку 1919 года член і сакратар Мінскага губернскага рэўкама. У ліпені 1919 — кастрычніку 1921 гг. у Чырвонай Арміі, начальнік пададдзела палітаддзела Заходняга фронту. З 1922 года намеснік загадчыка агітацыйна-прапагандысцкага аддзела Цэнтральнага бюро КП(б)Б. З 1928 года рэктар Віцебскага ветэрынарнага інстытута.
У 1937 годзе арыштаваны НКУС БССР і асуджаны да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны.
NGC 3819
NGC 3819 (іншыя абазначэнні — MCG 2-30-13, ZWG 68.30, HCG 58D, NPM1G +10.0270, PGC 36311) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Аляксееўка (Аляксееўскі раён, Самарская вобласць)
Аляксееўка (Алексеевка) — сяло ў Самарскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Аляксееўскага раёна. Таксама з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам сельскага паселішча Аляксееўка. Размешчана на беразе ракі С’езжая за 70 км ад чыгуначнай станцыі Багатае (на лініі Кінель — Арэнбург). Насельніцтва — 4379 чалавек (2021).
Лютыня
Лютыня — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне Заходняй Дзвіны. Прыток ракі Вярхіты (праваруч).
Даўжыня ракі 7,6 км. Плошча вадазбору 36 км². Пачынаецца за 0,3 км на поўдзень ад паўночнай мяжы Дубровенскага раёна ў лясістай мясцовасці. Упадае ў возера Казённае з паўднёвага ўсходу.
331 км
331 км (, 331 км)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Цялуша; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж прыпыначным пунктам Маліннікі і станцыяй Савічы.
Ельнякі
Ельнякі́ (, Ельняки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Эрнст Іаган Бірон
Эрнст Іаган Бірон (Эрнст Иога́нн Биро́н, Ernst Johann von Biron; 23 лістапада [3 снежня] 1690, мыза Калнцэем (Курляндскае і Земгальскае герцагства, цяпер Калнцыемс, Елгаўскі край, Латвія — 17 [28] снежня 1772, Мітаўскі палац, герцагства Курляндыя) — фаварыт рускай імператрыцы Ганны Іванаўны, рэгент Расійскай імперыі ў кастрычніку — лістападзе 1740 года, граф Свяшчэннай Рымскай імперыі (з 1730), герцаг Курляндскага і Земгальскага герцагства з 1737 года, у 1740—1761 гадах знаходзіўся ў ссылцы.
Гейлешы
Гейле́шы (, Гейлеши) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Ардашынскага сельсавета.
NGC 501
NGC 501 (іншыя абазначэнні — ZWG 502.62, NPM1G +33.0044, PGC 5082) — эліптычная галактыка (E0) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 256
IC 256 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мабільныя сілы Беларусі
Мабільныя сілы Беларусі — род войск ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь, які існаваў у 1995—2007 гадах. Прызначаўся для прыкрыцця стратэгічнага разгортвання, зрыву спецыяльных аперацый праціўніка і выканання іншых раптоўных задач.
Фёдар Яфімавіч Буслаў
Фёдар Яфімавіч Буслаў (, Быхаўскі павет — 1921 ) — дэпутат 1-й Дзяржаўнай думы (1906 г.) ад сялян Магілёўскай губерні.
Мабільныя сілы Беларусі
Узнікненне
У 1992 годзе была прынята першая ваенная дактрына незалежнай Беларусі. Дакумент вызначаў ваенную палітыку краіны як выключна абарончую. У гэтай сувязі пачаўся перагляд функцый і задач паветрана-дэсантных войскаў. У Рэспубліцы Беларусь пасля распаду СССР такіх падраздзяленняў існавала два: 103-я гвардзейская паветрана-дэсантная дывізія (Віцебск) і 38-я асобная гвардзейская дэсантна-штурмавая брыгада (Брэст).
Фёдар Яфімавіч Буслаў
Скончыў Гомельскае тэхнічнае вучылішча. Адзін з актывістаў Усерасійскага чыгуначнага саюза. У Думе ўваходзіў у «Працоўную групу», быў членам яе Часовага камітэта. Адстойваў інтарэсы працоўных сялян. Падпісаў аграрны праект «Трудавой групы» («праект 104-х»), які прадугледжваў ліквідацыю памешчыцкага землеўладання. Падтрымліваў пастаянныя сувязі з выбаршчыкамі — сялянамі Быхаўскага павета, на аснове іх наказаў і скаргаў рабіў у Думе запыты. Выступаў з артыкуламі ў газеце «Могилевский голос». Далейшы лёс невядомы.
Мабільныя сілы Беларусі
Узнікненне
У чэрвені 1995 года прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка выдаў указ аб стварэнні мабільных сіл. У верасні падраздзяленні ПДВ зарабілі ў новым фармаце.
Склад і арганізацыя
На базе падраздзялення сфармаваны 33-ы асобны атрад спецназа, які атрымаў сакрэтнае Найменне «СДА» (спецыяльны дыверсійны атрад). У 2005-м там жа ўтворана міратворчая рота.
Мабільныя часці ўваходзілі ў склад сухапутных войскаў. Агульнае кіраўніцтва падраздзяленняў ажыццяўляла ўпраўленне мабільных сіл.
У пачатку 2000-х гг. мабільныя брыгады былі перападпарадкаваны Генеральнаму штабу, а ў складзе аператыўнага ўпраўлення створаны аддзел сіл спецыяльных аперацый, што павысіла ўзровень арганізаванага кіравання мабільнымі часцямі і падраздзяленнямі спецпрызначэння. У 2004-м аддзел рэарганізаваны да ўпраўлення.
Функцыянал
Пры стварэнні мабільных войскаў меркавалася, што задачы ў іх будуць агульнавайсковымі. На вучэннях падраздзяленням даручалі весці як наступальныя, так і абарончыя дзеянні, а таксама прыкрыццё асобных кірункаў. Мабільнасць, што з’яўлялася галоўнай іх перавагай, камандаванне фактычна не выкарыстоўвала. Аднак пазней злучэнні мабільных сіл сталі адпрацоўваць асобныя задачы спецыяльных дзеянняў, звязаныя, у асноўным, з процідзеяннем незаконным узброеным фарміраванням і дэсантна-дыверсійным сілам праціўніка.
Рэарганізацыя
2 жніўня 2007 года 103-я і 38-я брыгады мабільных войскаў былі аб’яднаны з 5-й асобнай брыгадай спецыяльнага прызначэння ГРУ у новы род войскаў — сілы спецыяльных аперацый.
Мануэль Бельграна
Мануэль Бельграна (Manuel José Joaquín del Corazón de Jesús Belgrano; 3 чэрвеня 1770, Буэнас-Айрэс — 20 чэрвеня 1820, Буэнас-Айрэс) — аргенцінскі адвакат, палітык і генерал.
Бялуш’я Губа
Бялуш’я Губа (Белушья Губа) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтварэння Новая Зямля Архангельскай вобласці. Знаходзіцца на востраве Паўднёвы. Заснаваны ў 1954 годзе разам з заснаваннем ядзернага палігона. Зараз з’яўляецца цэнтрам Цэнтральнага палігона Расійскай Федэрацыі. Насельніцтва 2,6 тыс. чалавек (2006), у тым ліку 75,7 % мужчын і 24,3 % жанчын).
Беларусь (выдавецтва)
Кніжнае выдавецтва «Беларусь» — найстарэйшае беларускае кніжнае выдавецтва. Заснавана ў студзені 1921 года ў Менску (Беларусь). Выпускае кнігі разнастайнай тэматыцы: па гісторыі, культуры, краіназнаўстве, этнаграфіі і іншым тэмам; у асноўным гэта поўнакаляровыя ілюстраваныя выданні, фотаальбомы; у праграме ёсць навукова-папулярныя, даведачныя, навуковыя, літаратурна-мастацкія, вучэбныя і іншыя выданні. Штогадовы выпуск складае каля 100 найменняў агульным накладам каля тысячы экзэмпляраў.
Агульныя звесткі
Выдавецтва «Беларусь» заснавана адпаведна пастанове ЦВК БССР ад 18 студзеня 1921 года («Аб утварэнні Дзяржаўнага выдавецтва Беларусіі і цэнтралізацыі друкарскай справы», якая была прынята ў студзені 1921 года ў адпаведнасці з пастановай ЦК КП(б)Б ад 29 студзеня 1920 года ) як «Дзяржаўнае выдавецтва БССР» на базе заснаванага ў 1920 годзе «Беларускага аддзялення Дзяржаўнага выдавецтва РСФСР»; з 1963 года мае назву «Выдавецтва „Беларусь“», з 1980 — «Рэспубліканскае ордэна Дружбы народаў выдавецтва „Беларусь“», з 1997 па 2000 — Дзяржаўнае прадпрыемства «Выдавецтва „Беларусь“». На аснове яго структурных падраздзяленняў былі створаны выдавецтва «Народная асвета» — у 1951 годзе, «Ураджай» — у 1961 годе, «Мастацкая літаратура» — у 1972 годзе. У 1980 годзе выдавецтва было ўзнагароджана адной з вышэйшых узнагарод таго часу — Ордэнам Дружбы народаў. У 2002 годзе ў яго склад увайшлі выдавецтвы «Полымя» і «Ураджай».
Іспанская арганізацыя прафсаюзаў
Іспанская арганізацыя прафсаюзаў (Organización Sindical Española), гэтак жа вядомая як Вертыкальны прафсаюз (Sindicato Vertical) — адзіны легальны прафсаюз у франкісцкай Іспаніі. Апазіцыйныя рэжыму Франка прафсаюзы, такія як анархічная Нацыянальная канфедэрацыя працы і сацыялістычная Усеагульная канфедэрацыя працы былі забароненыя, а ўступленне ІАП было абавязковым для ўсіх працуючых грамадзян Іспаніі.
ІАП была заснавана ў 1940 годзе згодна з законам «аб прафсаюзным адзінстве».
З заканчэннем існавання франкісісцкай дзяржавы Іспанская арганізацыя прафсаюзаў пачала губляць свой уплыў, а нелегальныя прафсаюзы, наадварот, павялічылі сваё прадстаўніцтва на прадпрыемствах, што ў канчатковым выніку і прывяло да закрыцця ІАП у 1977 годзе пасля пераходу Іспаніі да дэмакратыі.
Хварасцянка (Самарская вобласць)
Хварасцянка (Хворостянка) — сяло, цэнтр Хварасцянскага раёна Самарскай вобласці Расіі і аднайменнага сельскага паселішча. Размешчана за 138 кіламетраў ад Самары на рацэ Чагра, за 28 км ад чыгуначнай станцыі Чагра. Да 1859 года ў сяле налічвалася 510 двароў і 3365 чалавек. Гэта было буйное гандлёвае сяло. Да 1889 года ў Хварастянцы за год праводзіліся тры кірмашы. У Хварастянцы меліся чатыры маслабойкі, адзін вадзяны млын і 13 вятракоў, 5 кузняў.
NGC 3818
NGC 3818 (іншыя абазначэнні — MCG -1-30-23, UGCA 243, PGC 36304) — эліптычная галактыка (E6) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Карыба
Кары́ба — вадасховішча, утворанае ў 1959 годзе пасля будаўніцтва плаціны Карыба ГЭС на рацэ Замбезі.
Гэта адно з найбуйнейшых штучных азёр у свеце з плошчай воднага люстэрка 5580 (4450 ) км². Даўжыня 300 км. Аб’ём вады 160,3 млн м³.
Карыба ГЭС забяспечвае электраэнергіяй большую частку Замбіі і Зімбабвэ.
Звод законаў Хамурапі
Звод законаў Хамурапі або Кодэкс Хамурапі — адзін з найстаражытнейшых і найзахаванейшых заканадаўчых кодэксаў старажытнага Вавілона, створаны каля 1780 да н.э. на загад вавілонскага цара Хамурапі.
Кароткія звесткі
Законы Хамурапі былі знойдзены французскімі археолагамі падчас раскопак у 1901—1902 гадах у Сузах (тэрыторыя старажытнай Месапатаміі). Звод Хамурапі ўяўляў сабой чорны базальтавы слуп з выразанымі на ім 282 законамі.
Законы Хамурапі непасрэдна выцякаюць з шумерскай прававой традыцыі і з'яўляюцца адной з найважнейшых крыніц для вывучэння права і сацыяльна-эканамічнага ладу Месапатаміі таго часу. У цэнтры ўвагі законаў гаспадарчыя, эканамічныя і сямейныя адносіны. Абмяжоўваюцца і рэгламентуюцца прыватнаўласніцкія адносіны, зацвярджаецца дзяржаўны кантроль над гаспадарчым жыццём.
Асноўная ўвага нададзена апісанню караў за розныя правапарушэнні. Законы прадугледжваюць строгую сістэму пакаранняў: практычна любы крадзеж караецца смерцю.
Структура Зводу законаў Хамурапі
Зборнік законаў складаецца з пралогу, 282 артыкулаў і эпілогу. У законах Хамурапі рэгулююцца грамадзянскія, абавязацельныя, працоўныя, шлюбна-сямейныя, крымінальныя і крымінальна-працэсуальныя адносіны. Гэты зборнік не мае выразнай сістэмы выкладання матэрыялу, аднак пэўная ўнутраная сістэма ў кодэксе прасочваецца:
Сяргей Эдуардавіч Налівайка
Сяргéй Эдуáрдавіч Налівáйка (нар. 1973, г., Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
У 1995 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. У 1995—2003 гадах працаваў на розных пасадах у інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах па г. Бабруйску.
Гаральд Лойд
Гаральд Лойд (Harold Clayton Lloyd) — амерыканскі акцёр і кінарэжысёр, вядомы сваімі нямымі камедыямі. Гаральд Ллойд, нароўні з Чарлі Чаплінам і Бастэр Кітанам, - адзін з найбольш папулярных і ўплывовых кінаакцёраў эпохі нямога кіно.
Сяргей Эдуардавіч Налівайка
Біяграфія
З 2010 года — першы намеснік міністра па падатках і зборах. З 27 снежня 2014 года — міністр па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.
Вялікая Падзер
Вялі́кая Падзе́р (, Великая Падерь) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Казловіцкага сельсавета.
Электронны мікраскоп
Электронны мікраскоп (ЭМ) — прыбор, які дазваляе атрымліваць выяву аб’ектаў з максімальным павелічэннем да 106 раз. Дазвольная здольнасць электроннага мікраскопа ў 1000 ÷ 10000 разоў пераўзыходзіць дазваленне светлавога мікраскопа і для лепшых сучасных прыбораў можа быць менш аднаго ангстрэма. Для атрымання выявы ў электронным мікраскопе выкарыстоўваюцца адмысловыя магнітныя лінзы, якія кіруюць рухам электронаў у калоне прыбора пры дапамозе магнітнага поля.
Марыа Ланца
Марыа Ланца (анг. Mario Lanza; сапраўднае імя Альфрэда Арнольда Какоца (іт. Alfredo Arnoldo Cocozza) або Альфрэд Арнольд Какоца (анг. Alfred Arnold Cocozza);, Орэндж, Філадэльфія, Пенсільванія, ЗША — , , Італія) — амерыканскі спявак (тэнар) і акцёр. Марыа Ланца паўплываў на такіх спевакоў будучага пакалення як Лучана Павароці і Хасэ Карэрас.
Па паходжанню італьянец. Браў урокі вакальнага майстэрства ў прыватных настаўнікаў, вучыўся ў школе для маладых спевакоў і музыкантаў. У другой палове 1940-х выступаў у складзе папулярнага «Трыо Бельканта» (разам з сапрана і басам-барытонам), якія давалі канцэрты ў ЗША, Канадзе, Мексіцы. Некалькі разоў выступіў на прафесійнай опернай сцэне — у пастаноўцы оперы Дж. Пучыні «Мадам Батэрфляй», аднак зрабіў выбар на карысць кінаакцёра і канцэртуючага выканаўцы. З пачатку 1940-х выступаў з канцэртамі і опернымі арыямі. Здымаўся ў мастацкіх фільмах «Паўночны пацалунак», «Любімчык Новага Арлеана», «Вялікі Каруза», «Серэнада», «У першы раз», «Сем узгоркаў Рыма» і інш. Гукавая дарожка фільма «Вялікі Каруза» пабіла ўсе рэкорды продажу (звыш мільёна копій), стала першым оперным запісам, які атрымаў званне «Залаты дыск». Запісаў некалькі музычных альбомаў з песнямі розных жанраў. Марыа Ланца быў сапраўды ўніверсальным спеваком — спяваў оперныя арыі, эстрадныя песні, рэлігійныя песнапенні. З вялікім поспехам трансліравалася штотыднёвая радыёпраграма «Шоў Марыа Ланца». Валодаў голасам незвычайнай моцы і прыгажосці. Сярод выказванняў крытыкаў і слухачоў пра яго голас — «Дасканалы рамантычны тэнар», «Выключна прыгожы голас», «Бязмерна выразны голас», «Амерыканскі Каруза» і да т.п.
Рэспубліканскі фонд «Халакост»
Грамадскае аб’яднанне «Рэспубліканскі фонд „Халакост“» (ГА «РФ „Халакост“») — беларускае грамадскае аб’яднанне асветніцкага і дабрачыннага характару, якое рэалізуе намаганні па ўвекавечанні памяці ахвяр Халакоста ў Беларусі. Мае статут рэспубліканскага аб’яднання і дзейнічае на ўсёй тэрыторыі Рэспублікі Беларусь.
Фонд утвораны 2 сакавіка 1999 года удзельнікамі вайны, вучонымі і даследчыкамі, якія займаюцца вывучэннем тэмы Халакоста. У наступныя гады да арганізатараў аб’яднання далучыліся прадстаўнікі з розных гарадоў рэспублікі — настаўнікі агульнаадукацыйных школ, кіраўнікі абшчынных праграм «Урокі Халакосту», студэнты.
Структура Фонду
Старшыні Фонду:
Адукацыйная і грамадская дзейнасць
Мэтамі РФ «Халакост» з’яўляюцца:
Для ажыццяўлення мэт РФ «Халакост» выкарыстоўвае наступныя метады: прапаганда дзейнасці РФ «Халакост»; арганізацыя і правядзенне ў Беларусі і іншых краінах самастойна або сумесна з іншымі арганізацыямі сімпозіумаў, канферэнцый, мемарыяльных выставак, семінараў, лекцый, вывучэнне навуковай і мастацкай літаратуры, стварэнне відэафільмаў, прысвечаных гісторыі Халакоста; арганізацыя аўдыё і відэазапісу сведчанняў ахвяр і відавочцаў Халакоста, яўрэяў-партызан, падпольшчыкаў, франтавікоў; выяўленне людзей, якія выратавалі яўрэяў ад нацыстаў, запіс іх сведчанняў (або іх родных), садзейнічанне ў прысваенні выратавальнікам звання «Праведнік Свету»; садзейнічанне ў арганізацыі выкладання гісторыі Халакоста ў вышэйшых і сярэдніх навучальных установах.
У 2002 годзе пры Фондзе быў створаны «Музей гісторыі і культуры яўрэяў Беларусі» з мэтай вывучэння і захавання гісторыка-культурнай спадчыны беларускіх яўрэяў. Сумесна з музеем у 2003 і 2008 годзе былі праведзены рэспубліканскія конкурсы сярод настаўнікаў, навучэнцаў, студэнтаў і выкладчыкаў на тэму: «Халакост. Гісторыя і сучаснасць. Урокі талерантнасці», у якіх удзельнічала звыш 2000 чалавек з розных гарадоў і вёсак Беларусі.
Каранды
Каранды́ (, Коренды) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Ардашынскага сельсавета.
Жалязоўшчына
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска i маёнтак у складзе гміны Груздава Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
IC 257
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium microspathum
Распаўсюджанне
Эндэмік усходняй Турцыі.
Сцяпан Іванавіч Свірыд
Сцяпан Іванавіч Свірыд (2 жніўня 1913, вёска Стаўпішча, Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Магілёўскай вобласці.
Біяграфія
Член КПСС з 1939 года. З 1931 года на гаспадарчай рабоце ў Бабруйскім раёне. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны. З чэрвеня 1941 года — на Заходнім фронце. У партызанах са снежня 1941 года, з красавіка 1942 года — камандзір атрада, у сакавіку — ліпені 1943 года — 9-й Кіраўскай партызанскай брыгады, у ліпені 1943 — чэрвені 1944 гадоў — Кіраўскай ваенна-аператыўнай групай, адначасова быў членам Кіраўскага падпольнага РК КП(б)Б. У 1944—1973 гадах на партыйнай, савецкай і прафсаюзнай рабоце.
Вячаслаў Анатолевіч Дзергачоў
Вячаслаў Дзергачоў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік барысаўскага БАТЭ.
Columbia Pictures
Columbia Pictures — амерыканская кінакампанія і тэлевізійная кампанія, складовая частка Sony Pictures Motion Picture Group, якой з 1989 года валодае Sony Pictures Entertainment, даччыная кампанія японскай Sony Corporation.
Сергіеўск
Сергіеўск (Се́ргиевск) — сяло ў Самарскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сергіеўскага раёна і сельскага паселішча Сергіеўск. Сяло размешчана на правым беразе ракі Сок, за 4—5 км на поўнач ад пасёлка Сухадол і за 100 км на паўночны ўсход ад Самары.
Гарадок-крэпасць Сергіеўск быў заснаваны ў 1703 годзе, у 1720-х гадах уключаны ў пабудаваную Другую Закамскую абарончую лінію. З 1780 года статус павятовага горада ў складзе Уфімскага намесніцтва, пазней — заштатны горад Бугурусланскага павета Самарскай губерні. Насельніцтва ў канцы XIX стагоддзя складала менш за 2 тысячы жыхароў.
ЭНКА (баскетбольны клуб)
ЭНКА — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з Мінскай вобласці. Прадстаўляў аднайменную будаўнічую фірму.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1992 годзе, прыняў удзел у 2-х першых чэмпіянатах Беларусі па баскетболе — у сезонах 1992/93 (3-е месца) і 1993/94 (4-е месца).
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе
Лойд
Лойд — імя, прозвішча.
Антоні Краўзэ
Антоні Краўзэ (, —, ) — польскі сцэнарыст і рэжысёр.
Эхтэрнах
Эхтэрнах (люксемб. Iechternach, фр. Echternach) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Эхтэрнах з'яўляецца часткай кантона Эхтэрнах. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 5100 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 2150 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 20,49 км ² (па займаемай плошчы 53 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 393 м. (65 месца з 116 камун), найменшая 154 м. (11 месца з 116 камун).
Жад
Жад — агульная назва мінералаў жадэіту і нефрыту. Назва паходзіць ад piedra de ijada — «паяснічны камень» і была дана іспанцамі пры заваяванні Амерыкі ў сувязі з прыпісанымі каменю ўласцівасцямі талісмана, які вылечвае нырачныя хваробы.
Жад можна зблытаць з агальматалітам, амазанітам, авантурынам, грасулярам, праземам, прэнітам, серпенцінам, смітсанітам, хрызапразам.
Ужыванне
У старажытныя часы жад з-за сваёй трываласці і вязкасці ўжываўся для вырабу інструментаў, прылад працы і зброі. У Кітаі жад выкарыстоўваўся для вырабу прадметаў культу і знакаў дзяржаўнай улады. У Амерыцы індзейцамі жад цаніўся даражэй за золата. Пасля ўварвання заваёўнікаў мастацтва разьбы па жаду, якім віртуозна валодалі старажытныя індзейцы, было страчана. У Кітаі мастацтва разьбы па жаду развіваецца дагэтуль. Там апрацоўваецца не толькі мясцовы нефрыт, але і завазны з М'янмы жадэіт. Найбольш вядомыя цэнтры мастацкага рамяства ў Ганконгу, Пекіне і Гуанчжоу.
Існуе шмат імітацый жаду. Сярод іх найбольш вядомыя дублеты — пласцінкі з несамавітага мінерала пакрываюцца празрыстым жадэітам, прыляпляюцца зялёным клеем. Для паляпшэння колеру праводзяць афарбоўванне мінерала.
З'яўляецца сімвалам канадскай правінцыі Брытанская Калумбія.
NGC 3817
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
NGC 502
NGC 502 (іншыя абазначэнні — UGC 922, MCG 1-4-43, ZWG 411.40, ARAK 38, PGC 5034) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 258
IC 258 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баксан
Баксан (Баксан) — горад (з 1967 года) у Расіі, у складзе Кабардзіна-Балкарыі. Насельніцтва 56,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1891 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Баксан (басейн Церака), пры выхадзе яе з гор на раўніну, па абедзвюх баках аўтастрады Растоў-на-Доне — Баку, за 24 км на паўночны захад ад Нальчыка.
Завод «Аўтазапчасць» (вытворчасць аўтамабільных глушыцеляў), завод «Лімб» (вырабы радыёэлектроннай прамысловасці), кансервавы завод, фабрыка футравых вырабаў, ткацка-трыкатажнае аб’яднанне. У наваколлях горада, вышэй па цячэнню ракі Баксан — Баксанская ГЭС.
Юрый Якаўлевіч Радзівонаў
Юрый Якаўлевіч Радзівонаў (нар., с. Наяхан, Магаданская вобласць, Расія) — беларускі ўрач-патафізіёлаг. Доктар медыцынскіх навук (1982), прафесар (1984).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1961). Працаваў у Віцебскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1964, прафесар кафедры паталагічнай фізіялогіі, у 1996—2001 — загадчык кафедры).
Беларускі запражны конь
Беларускі запражны конь — парода коней, выведзеная ў канцы XIX ст. у заходніх абласцях Расійскай імперыі скрыжаваннем дробных коней паўночнага ляснога тыпу з буйнейшымі жарабцамі запражных і цяжкавозных парод. Жывёлы сярэдняга росту, вынослівыя, непатрабавальныя, працаздольныя.
Масці: гнядая, бурая, рудая, вараная, буланая. Сярэднія прамеры племянных жарабцоў (у см): вышыня 156, касая даўжыня тулава 158, абхоп грудзей 193; кабыл адпаведна 152, 156 і 192. Жывая маса жарабцоў 600—700 кг, кабыл 500—600 кг. Коні выкарыстоўваюцца на транспартных і палявых сельскагаспадарчых працах.
Элема
«Эле́ма» — швейнае прадпрыемства Мінску. Буйнейшы вытворца вопраткі ў Беларусі і краінах СНД.
Прадукцыя
Штогод вырабляе звыш 650 тыс. жакетаў, куртак, нагавіц, паліто, плашчоў, спадніц і сукенак. Валодае крамамі ва ўсіх абласных цэнтрах Беларусі і ў Бабруйску, Жлобіне і Наваполацку. Мае тры прадстаўніцтвы ў Расіі (Масква, Новасібірск, Пецярбург).
Life
Life — назва трох амерыканскіх часопісаў, якія выходзілі паслядоўна:
Дабрыня (прыток Вярхіты)
Дабрыня — рака ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі і Дубровенскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне Заходняй Дзвіны. Прыток ракі Вярхіты (праваруч).
Даўжыня ракі 8,5 км, у тым ліку ў межах Беларусі 5,9 км (калісь гэта быў ручай № 6). Пачынаецца ў лясістай мясцовасці на поўнач ад вёскі Цагельня ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Упадае ў раку Вярхіта на поўнач ад возера Казённае, а таксама ў возера Казённае з паўночы.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 1993/1994
Чэмпіянат Беларусі па гандболе сярод жанчын 1993/1994 — 2-і чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Качаны (Смаргонскі раён)
Качаны́ (, Кочаны) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Ардашынскага сельсавета.
Жукі (Пастаўскі раён)
Жукі́ (, Жуки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Амяліна (Смаргонскі раён)
Амялі́на (, Амелина) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Паводле перапісу насельніцтва вёскі ў 1999 годзе налічвала 83 жыхары.
Паўночней вёскі праходзіць аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння. Аўтадарогай (працягласцю 1200 метраў) Амеліна звязана з цэнтрам сельсавета — Залессем.
NGC 3816
NGC 3816 (іншыя абазначэнні — UGC 6656, MCG 3-30-46, ZWG 97.60, PGC 36292) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Сафійскі сабор (Полацк)
По́лацкі Сафі́йскі сабо́р — помнік сакральнага дойлідства XI—XVIII ст. у г. Полацк. Лічыцца, што полацкая Сафія была пабудавана трэцяй, пасля вядомых на Русі сабораў у Кіеве (закладзены ў 1037 годзе) і Ноўгарадзе (каля 1045 года). Разбураны ў 1710 годзе, у сярэдзіне XVIII стагоддзя адноўлены як базіліка ў стылі віленскага барока і захоўвае такі выгляд дагэтуль.
Гісторыя
Узвядзенне Полацкай Сафіі трэба тлумачыць, як амбіцыі Усяслава Брачыславіча на гегемонію ва ўсходнеславянскім свеце. Будаўніцтвам сабора падкрэсліваўся не толькі незалежны статус Полацка адносна Кіева. Полацк таксама мог успрымацца як «Новы» Іерусалім, або «Другі Царград». Такім чынам, Полацк разам з Кіевам і Ноўгарадам прэтэндаваў на мадэляванне цэнтра хрысціянскага свету. Размяшчэнне Сафійскага сабора на ўскраіне мыса, на ўзгорку ў дзяцінцы было адной з асноўных рыс, акрамя трохвугольнай формы гарадоў у плане і размяшчэння іх на сямі ўзгорках, якая звязвала сталіцу ўсходнеславянскага княства з сусветным цэнтрам усходнехрысціянскай рэлігіі — горадам Канстанцінопалем, галоўны храм якога быў узведзены на акропалі грэчаскага горада Візантыя.
Полацкі Сафі́йскі сабор упершыню згадваецца ў Спісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх канца XIV стагоддзя: «Полотескъ на Двине и на Полоте, древянъ, святая София камена о седми връсехъ».
Уніяцкі перыяд
Пасля вяртання Полацка пад юрысдыкцыю Вялікага Княства Літоўскага ў 1579 годзе войскамі караля Стэфана Баторыя Сафійскі сабор стаў адзіным храмам у горадзе, якія належаў праваслаўным. Пасля падпісання Берасцейскай уніі ў 1596 годзе сабор перайшоў да ўніятаў. Пасля пажару і частковага разбурэння 1607 года сабор быў у запусценні, у 1618 годзе ўніяцкі архіепіскап Іасафат Кунцэвіч аднавіў і значна перабудаваў сабор.
У 1642 годзе сабор ізноў пацярпеў ад пажару, але быў неўзабаве адноўлены. Падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў Полацк быў узяты расійскімі войскамі цара Аляксея Міхайлавіча, які ў 1654 годзе наведаў сабор. Да 1667 года Сафійскі сабор быў праваслаўным, а затым ізноў перайшоў да ўніятаў.
Узрыў сабора
Паводле польскага гісторыка XIX стагоддзя Францішка Духінскага, п'яны Пётр I уварваўся разам з салдатамі ў Сабор Св. Сафіі ў Полацку, які належаў уніятам, дзе захоўваліся мошчы Іасафата Кунцэвіча. Цар запатрабаваў ключы ад царскіх варот, а калі базыльяне адмовіліся іх даць, асабіста забіў настаяцеля і чатырох манахаў-базыльян, а целы загадаў утапіць у Дзвіне. Пра гэту падзею коратка паведамляе Віцебскі летапіс: Eodem anno [1705], mense Iulli 11 die in ecclesia S. Sofiae ipse occidit 4 basilianos in Polocia («У тым жа [1705] годзе месяца ліпеня 11 дня ў храме Св. Сафіі сам [цар Пётр I] забіў 4 базыльян у Полацку» ).
Па іншай версіі, канфлікт адбыўся пасля таго, як на пытанне цара пра тое, хто намаляваны на іконе, манахі адказалі, што гэта святы Іасафат, забіты ератыкамі. . Цар загадаў арыштаваць манахаў, але яны аказалі супраціўленне, у выніку чаго адбылося сутыкненне, у якім яны і былі забіты. Дакументы Кабінета Пятра I, якія захоўваюцца ў РДАСА паведамляюць, што «здарэнне ў Полацку было спантанай праявай гневу цара, справакаванай дзёрзкімі паводзінамі ўніяцкіх манахаў».
Падчас Паўночнай вайны 1700—1721 гадоў у прытворы храма размяшчаўся парахавы склад, які 1 мая 1710 года узарваўся, пасля чаго Сафійскі сабор быў цалкам разбураны і праляжаў у руінах да 1738 года.
Аднаўленне і наступная гісторыя
Аднаўленне сабора здзейсніў уніяцкі архіепіскап Фларыян Грабніцкі. Да 1750 г. на захаваных заснаваннях сцен была збудавана двухвежавая базіліка ў стылі віленскага барока, якую асвяцілі ў гонар Сашэсця Святога Духа. Падчас Айчыннай вайны 1812 г. храм выкарыстоўваўся французскімі войскамі як стайня. Пасля Полацкага царкоўнага сабору 1839 г. храм царквы быў вернуты праваслаўным. У 1911—1914 гадах быў праведзены капітальны рамонт сабора. У 1924 г. ў рамках савецкай атэістычнай палітыкі царкву зачынілі і размясцілі ў ёй краязнаўчы музей. У перыяд нямецкай акупацыі з 1942 г. па ліпень 1944 г. Сафійскі сабор дзейнічаў, а потым быў ізноў зачынены.
Сучаснасць
Пэўны час сабор служыў як збожжасховішча, а потым як архіў. Адраджэнне Сафіі да новага жыцця адбылося ў 1983 годзе, тады храм стаў канцэртнай залай, аўтарам праекта рэстаўрацыі быў Валерый Слюнчанка. У працах па вяртанню да жыцця Сафійскага сабора прымалі ўдзел беларускія і літоўскія рэстаўратары, расійскія археолагі (П. А. Рапапорт, Вал. А. Булкін), чэшскія майстры-арганісты) . З 1983 года ў Сафійскім саборы дзейнічае канцэртная зала. У 1985 года ў саборы чэхаславацкай арганабудаўнічай фірмай «Rieger Kloss» быў збудаваны арган. Першы канцэрт быў дадзены 2 мая 1985 года арганістам Алегам Янчанкам. Штогод праходзіць Міжнародны фестываль старадаўняй і сучаснай камернай музыкі і міжнародны фестываль арганнай музыкі «Званы Сафіі».
У храме размяшчаецца Музей гісторыі архітэктуры Сафійскага сабора, які ўваходзіць у склад Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. Побач з саборам усталяваны адзін з Барысавых камянёў.
У адным з прыдзелаў сабора на царкоўныя святы здзяйсняюцца праваслаўныя набажэнствы.
Арыгінальная пабудова
Узвядзенне храма звязана з пераносам цэнтра горада са старога гарадзішча. Архітэктурнае рашэнне полацкага Сафійскага сабора пераклікаецца з аднайменнымі храмамі Кіева і Ноўгарада. У плане сабор уяўляў сабой чатырохвугольнік з пяццю нефамі і трыма апсідамі гранёнай формы. Тры сярэднія нефы вылучаліся, што стварала ўражанне выцягнутасці і набліжала крыжова-купальны храм да базілікальнага тыпу. Над уваходам размяшчаліся княжацкія хоры, уздоўж сцен цэнтральнай апсіды ішоў сінтрон, галоўны купал меў у дыяметры 5,85 метра. Памеры Полацкай Сафіі з поўначы на поўдзень — 26,2 м, з захаду на ўсход — 25,5 м. Сцены храма былі выкладзены з цэглы ў тэхніцы візантыйскай кладкі «са схаваным радам». Аснову яе складала чаргаванне радоў цэглы (плінфы) — адзін супадаў знадворку з плоскасцю сцяны, другі ўтопліваўся на невялікую глыбіню адносна верхняга і ніжняга. Ніша, якая ўтваралася, запаўнялася вапняковым растворам з цагляным крошывам (цамянкай). Такі спосаб кладкі надаваў будынку маляўнічы выгляд. У некаторых месцах сістэмная кладка «са схаваным радам» чаргавалася ўстаўкамі з апрацаваных камянёў.
Да храма прылягалі прыбудовы: хрысцільня і лесвічная вежа на княжацкія хоры. Па летапісах, можна меркавана сказаць, што храм меў 7 глаў. 4 купалы размяшчаліся сіметрычна ад галоўнага, а хрысцільня і лесвічная вежа мелі свае главы, што стварала своеасаблівы вобраз храма. Галоўныя адрозненні ад Кіева і Ноўгарада — гэта адсутнасць галерэй. Храм меў тры апсіды, а не пяць. Княжацкія хоры адкрываліся ў цэнтральнае памяшканне падвойнымі аркамі, якія абапіраліся на 1 прамежкавы слуп. Ёсць віма (дадатковае дзяленне ў апсіднай частцы падкупальнай прасторы), характэрная для Візантыі.
Храм, як і наўгародскі, быў распісаны толькі фрэскамі, тады як у Кіеве спалучаліся фрэскавае і мазаічнае дэкаратыўнае аздабленне храма. Будаўніцтвам усіх трох храмаў, верагодна, займалася запрошаная з Канстанцінопаля арцель. Галоўная ідэя храма — гэта ўваходжанне жыхароў Полацкай зямлі ў Сусветную царкву, напамінак пра Сафійскі Сабор Канстанцінопаля, сімвал магутнасці княжацкай улады. Арыгінальны будынак сабора XI ст. не захаваўся, засталіся яго фрагменты: рэшткі ніжніх сцен і слупоў, і апсід вышынёй каля 11 метраў.