cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалай Шчорс
Біяграфія
Мікалаю Шчорсу таксама належала ініцыятыва супрацоўніцтва БККА са Спецыяльнай камісіяй даследавання бальшавіцкіх рэпрэсій у дачыненні нерускіх народаў СССР (камісія кангрэсмена Чарльза Керстена). У 1954 г. ён наведаў камісію з дакументамі, якія пацвярджалі рэпрэсіі з боку камуністычнай Масквы ў дачыненні беларускага народа. Да дакументаў былі далучаны адмыслова напісаныя ўспаміны сведкаў і ахвяр рэпрэсій у СССР і матэрыялы з гісторыі Беларусі, напісаныя Л.Галяком, М.Шчорсам, І.Касяком.
14 снежня 1958 г. М.Шчорс разам з Я.Станкевічам стварылі Беларуска-амерыканскі саюз. Даволі хутка М.Шчорс зразумеў марнасць сваіх аб’яднаўчых высілкаў і канчаткова адышоў ад актыўнай грамадска-палітычнай дзейнасці, з’ехаў у памежны з Канадай Плацбург (штат Нью-Ёрк), дзе меў клініку, з’яўляўся віцэ-прэзідэнтам Амерыканскай асацыяцыі хірургаў. Мікалай Шчорс займаўся дабрачыннай дзейнасцю: быў адным з асноўных фундатараў падчас пабудовы царквы ў Саўт-Рыверы, ахвяраваўшы 6,5 тысяч долараў. Кожны год на 25 Сакавіка Мікалай Шчорс прыжджаў у Саўт-Рывер, каб адзначыць з землякамі Дзень незалежнасці БНР. Пасля выхаду на пенсію пераехаў у Фларыду.
Прыгарадны
Пры́гарадны (, Пригородный)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гродзенскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Гродна; на лініі Гродна — Брузгі, паміж станцыямі Гродна і Ласосна.
Старое Рцішчава
Старо́е Рці́шчава (, Старое Ртищево) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1641 годзе як населеная баярамі вёска Рцішчава ў складзе маёнтка Падбярэззе ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Сіманаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Жукнеўскага сельсавета.
Сельсавет
Сельсаве́т, се́льскі саве́т (с/с) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў СССР, а таксама ў сучасных Беларусі і Расіі (у некаторых рэгіёнах).
Беларусь
Сельсаветы ўваходзяць у склад раёнаў, аб’ядноўваючы на сваёй тэрыторыі некалькі сельскіх населеных пунктаў. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета знаходзіцца ў аграгарадку, а пры яго адсутнасці — у іншым населеным пункце на тэрыторыі сельсавета. Органам улады на тэрыторыі сельсавета з’яўляецца сельскі Савет народных дэпутатаў. Станам на 1 лютага 2008 года ў Беларусі налічвалася 1465 саветаў дэпутатаў.
Станам на 1 студзеня 1999 года ў Беларусі налічвалася 1456 сельсаветаў, па іншых дадзеных — 1506 , на 1 студзеня 2003 года — 1427 , на 1 студзеня 2004 года — 1439 , на 1 кастрычніка 2004 года — 1390 , на 1 студзеня 2007 года — 1446, уключаючы і пасялковыя саветы , на 1 студзеня 2008 года — 1358 , на 1 студзеня 2010 года — 1346 , на 1 студзеня 2011 года — 1290.
Станам на 2 студзеня 1925 года ў Беларускай ССР налічвалася 1202 сельсаветаў, на 1 студзеня 1926 года — 1202 , на 1 студзеня 1931 года — 1418 , на 1 кастрычніка 1938 года — 1420 , на 1 студзеня 1941 года — 2808 , на 1 студзеня 1947 года — 2522 , на 1 студзеня 1987 года — 1502.
Вельвет
Вельвет (ад velvet — «аксаміт») — баваўняная тканіна з густым ворсам і падоўжнымі рубчыкамі на адным баку, разнавіднасць корда, але з больш вузкімі рубчыкамі. Тонкі і мяккі вельвет па сваёй фактуры можа нагадваць аксаміт. Выкарыстоўваецца для пашыву адзення, абутку, сумак і г. д.
Гістарычна слова паходзіць ад vellus, што ў перакладзе значыць «руно», villus — «пушок», «пучок валасоў», ад тых жа слоў паходзіць «велюр».
Сучасны вельвет можа быць як натуральным баваўняным, так і сінтэтычным або змешаным.
Гісторыя
Існуе некалькі версій паходжання назваў гэтага матэрыялу. Па адной з іх, такая тканіна ўпершыню з’явілася ў Манчэстэры, адкуль і пайшла назва «манчэстэр», даволі распаўсюджанае для абазначэння класічнага вельвету. У традыцыйнай французскай варыяцыі назва гэтай тканіны гучыць як «corde du roi», або «тканіна караля» за тое, што першапачаткова гэты матэрыял быў вельмі дарагі, а насіць яго маглі сабе дазволіць толькі члены каралеўскай сям’і і іх набліжаныя.
Тканіна гэтага тыпу вядомая з Сярэдневякоўя і ў тыя часы адносілася да катэгорыі аксамітных тканін. Тэхналогія вытворчасці вельвету з’яўлялася закрытай і перадавалася ад бацькі да сына ў сямейных мануфактурах.
Віды вельвету
Вельвет мае два асноўных тыпы дзялення на віды — па памеры рубчыка ворса на тканіны і па тыпу перапляцення ніткі.
Як і іншыя ворсавыя тканіны, па тыпу перапляценні ніткі вельвет бывае V-падобны і W-падобны. У першым выпадку нітка ворса ўтрымліваецца адной ніткай асновы, а ў другім — трыма. W-пляценне таму больш даўгавечнае.
На вытворчасці вельвет дзеліцца на тры тыпы: корд, рубчык і фасонны вельвет. Усе гэтыя тры тыпы адрозніваюцца паміж сабой па шырыні рубчыкаў і даўжыні ворса. Корд мае шырокі рубчык (5 мм) і высокі ворс, у рубчыку рубчыкі вузей (2—3 мм), ворс карацей. На фасонным вельвеце рубчыкі і ворс рознай вышыні ўтвараюць ўзоры на тканіне.
Рэкамендацыі па догляду
Вельвет з’яўляецца трывалым і зносастойкім матэрыялам, пры гэтым патрабавальным асцярожнага догляду.
Натуральны вельвет, як і ўсе натуральныя тканіны, можа даваць значнае ўсаджванне пры няправільным пранні. Сінтэтычны і змешаны вельвет можа электрызавацца і прыцягваць да сябе пыл, выдаляць які лепш за ўсё вільготнай шчоткай.
Пры няправільным захоўванні або пранні ворс вельвету можа замяцца і страціць выгляд.
Любачаў (гміна)
Люба́чаў (Lubaczów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любачоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любачаве. Плошча гміны складае 202,86 км². Станам на 2004 год у гміне Любачаў пражывалі 9155 чалавек, шчыльнасць — 45,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 24 населеныя пункты.
Юрый Рыгоравіч Гігіняк
Юрый Рыгоравіч Гігіняк — беларускі гідрабіёлаг, палярнік. Кандыдат біялагічных навук (1975).
Біяграфія
Стаў першым беларускім біёлагам у Антарктыдзе. Пасля Антарктыды ў Юрыя Гігіняка былі экспедыцыі на Камчатку, у Сярэднюю Азію, па Расіі, ён даследаваў усю Беларусь.
Дачка — беларуская вучоная-гідрабіёлаг, Ірына Гігіняк.
Таранхаяваган
Таранхаява́ган — у міфалогіі паўночнаамерыканскіх індзейцаў іракезаў бог — сусветастваральнік і апякун палявання. Таранхаяваган і яго брат-блізнё антаганіст Тавіскаран, бог зімы, холаду і змроку, стваралі сусвет паводле ўласнага разумення: Таранхаяваган — занадта добрым, яго брат — вельмі дрэнным. Гэта скончылася паядынкам, у якім Тавіскаран быў забіты. Таранхаяваган перамог племя волатаў-людаедаў і вялікага гарбуна Хадугону, які ўвасабляў хваробы і смерць.
Галіна Іванаўна Цэпава
Галіна Іванаўна Цэ́пава (,, Расія — ) — беларуская спявачка (мецца-сапрана). Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1955).
Біяграфія
Скончыла ў 1936 годзе Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва ў Маскве. У 1938—1962 гадах салістка Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.
Творчасць
Яе выкананне вызначалася тэмпераментам, псіхалагічнай дакладнасцю вобраза. У рэпертуары драматычныя і характарныя партыі: Часнікова («Страшны двор» С. Манюшкі), Ганка («Міхась Падгорны» Я. Цікоцкага), Хрысцінка («Кветка шчасця» А. Туранкова), Любаша («Царская нявеста» М. Рымскага-Корсакава), Канчакоўна («Князь Ігар» А. Барадзіна), Любоў, Салоха («Мазепа», «Чаравічкі» П. Чайкоўскага), Кармэн («Кармэн» Ж. Бізэ), Азучэна («Трубадур» Дж. Вердзі).
Мікіта Дзмітрыевіч Капленка
Мікіта Капленка (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца салігорскага «Шахцёра».
Клубная кар’ера
Выхаванец дзіцячай школы мінскага «Дынама», з 2011 года пачаў выступаць за дубль клуба. У дублі апусціўся з першапачатковай пазіцыі нападніка на пазіцыю паўабаронцы. Сезон 2015 правёў у арэндзе ў клубе Першай лігі «Бяроза-2010».
У студзені 2016 года «Бяроза-2010» спыніла існаванне, і Капленка вярнуўся ў «Дынама», дзе стаў працаваць з асноўнай камандай. Сезон 2016, аднак, пачаў у дублі, пазней стаў трапляць на лаўку запасных асноўнай каманды. 4 чэрвеня 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы ўвесь матч супраць брэсцкага «Дынама» (4:1), і з таго часу замацаваўся ў асноўным складзе мінчан на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У лістападзе 2016 года падпісаў новы двухгадовы кантракт з дынамаўцамі.
Пачынаў сезон 2017 у якасці асноўнага апорнага паўабаронцы. Улетку страціў месца ў складзе і стаў часцей заставацца на лаўцы запасных, у кастрычніку вярнуўся ў асноўны склад. У красавіку 2018 года падоўжыў кантракт з «Дынама».
Сезон 2019 пачынаў у дублі, з мая стаў выступаць у стартавым складзе асноўнай каманды, аднак з верасня часцей заставаўся на лаўцы запасных. У студзені 2020 года кантракт з дынамаўцамі быў разарваны, і неўзабаве паўабаронца стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ». Прапусціў пачатак сезона 2020, у далейшым замацаваўся ў складзе жодзінцаў і дапамог клубу выйграць бронзавыя медалі чэмпіянату.
У студзені 2021 года пакінуў «Тарпеда-БелАЗ» і неўзабаве стаў іграком «Чайкі» з расійскай ФНЛ. У ліпені 2021 года «Чайка» была адпраўлена ў трэці дывізіён. Паўабаронца яшчэ некаторы час гуляў за каманду, аднак у жніўні пакінуў клуб.
У верасні 2021 года папоўніў склад астраханскага «Валгара». Пакінуў клуб у лістападзе 2022 года.
У снежні 2022 года падпісаў трохгадовы кантракт з салігорскім «Шахцёрам».
Міжнародная кар’ера
У 2012 годзе гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
25 студзеня 2014 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў сярэдзіне другога тайму матча супраць Казахстана на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу. Пазней трывала выклікаўся ў моладзевую зборную, хоць часцей заставаўся на лаўцы запасных. Усяго за моладзевую зборную правёў 7 матчаў.
Дзюдо
Дзюдо — японскае баявое мастацтва, філасофія і спартыўнае адзінаборства без зброі, створанае ў канцы XIX ст. на аснове дзюдзюцу японскім майстрам баявых мастацтваў Дзігора Кано, які таксама сфармуляваў асноўныя правілы і прынцыпы трэніровак і правядзення спаборніцтваў. Датай нараджэння дзюдо лічыцца дзень заснавання Кано першай школы дзюдо Кадакан (讲道 馆, «дом вывучэння Шляху») у 1882 годзе. Паводле прынятай у Японіі класіфікацыі, дзюдо адносіцца да так званых сучасных баявых мастацтваў.
У адрозненні ад боксу, каратэ і іншых ударных стыляў адзінаборстваў, асновай дзюдо з'яўляюцца кідкі, болевыя прыёмы, утрымання і задушвання, як у стойцы, так і ў партэры. Удары і частка найбольш траўманебяспечных прыёмаў вывучаюцца толькі ў кірунку ката. Ад іншых відаў барацьбы, як грэка-рымская барацьба, вольная барацьба, дзюдо адрозніваецца меншым ужываннем фізічнай сілы пры выкананні прыёмаў і вялікай разнастайнасцю дазволеных тэхнічных дзеянняў.
Валодаючы значным філасофскім складнікам, дзюдо грунтуецца на двух галоўных прынцыпах: ўзаемная дапамога і разуменне для дасягнення большага прагрэсу, а таксама найлепшае выкарыстанне цела і духу. Перад дзюдаістамі традыцыйна ставяцца мэты фізічнага выхавання, падрыхтоўкі да рукапашнага бою і ўдасканалення свядомасці, што патрабуе дысцыпліны, настойлівасці, самакантролю, выканання этыкету, разумення суадносін паміж поспехам і неабходнымі для яго дасягнення намаганнямі. Акрамя гэтага, дзюдо спрыяе развіццю іншых станоўчых якасцей, як маральнасць, назіральнасць, памяць і ўяўленне.
У цяперашні час паралельна развіваюцца так званае традыцыйнае дзюдо і спартыўнае дзюдо, спаборніцтвы па якім праводзяцца на міжнародным узроўні і ўваходзяць у праграму Алімпійскіх гульняў. У спартыўным дзюдо, якое развіваецца пад эгідай Міжнароднай федэрацыі дзюдо (IJF), робіцца большы акцэнт на спаборніцкі складнік, у той час як у традыцыйным дзюдо дадатковая ўвага надаецца пытанням самаабароны і філасофіі, што, не ў апошнюю чаргу, паўплывала на адрозненні ў правілах спаборніцтваў і дазволеных прыёмах.
Пітэр Браўн
Біяграфія
Выпускнік Оксфарда, у Нью-каледжы якога атрымаў ступень магістра мастацтваў.
Уплыў на яго аказаў А. Мамільяна.
З 1956 года супрацоўнік, з 1970 года лектар Оксфарда (па 1975 год). У 1975-1978 гадах прафесар гісторыі Лонданскага ўніверсітэта. У 1978-1986 гадах прафесар гісторыі і класікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, ЗША. З 1983 года запрошаны прафесар, з 1986 года прафесар гісторыі Прынстана.
Тройчы жанаты, дзве дачкі ад першага шлюбу.
Нікель (значэнні)
Назву Нікель маюць:
Нікель (Мурманская вобласць)
Нікель — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Печангскага раёна Мурманскай вобласці Расіі. Уваходзіць у гарадское паселішча Нікель і з’яўляецца яго цэнтрам.
Пасёлак размешчаны на левым беразе ракі Калас’ёкі, на ўсход ад возера Куэтс’ярві, за 123 км на паўночны захад ад Мурманска. Бліжэйшыя населеныя пункты — Сальміярві (4 км) і Запалярны (23 км).
Будаўніцтва Нікеля пачалося ў 1935 годзе, калі гэтая тэрыторыя належала Фінляндыі. Сваю назву пасёлак атрымаў ад аднайменнага элемента табліцы Мендзялеева. Камбінат быў заснаваны ў 1930-х гадах фінскай кампаніяй «Петсамон Нікелі».
У 1944 годзе пачалося аднаўленне вытворчасці, першае плаўленне было зроблена ў 1946 годзе. Статус рабочага пасёлка прысвоены указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 27 лістапада 1945 года.
Самаравіцкі сельсавет
Сама́равіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна (у 1940—1962 гадах у складзе Зэльвенскага раёна) Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Самаравічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Падбалоцкі сельсавет у складзе Зэльвенскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Падбалоцце. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Самаравіцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Самаравічы. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Ваўкавыскага раёна. 23 сакавіка 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крамяніцкага сельсавета.
Станіслаў Арыхоўскі-Раксалан
Станіслаў Арыхоўскі (Ажахоўскі) (Станіслав Оріховський, Stanisław Orzechowski, Stanislaus Orzehovius) — украінскі грамадскі дзеяч эпохі Рэнесансу, пісьменнік, філосаф і ідэолаг шляхецкага руху ў Польскай Кароне.
Біяграфічныя звесткі. Ідэі і творчасць
На жыцці Арыхоўскага адбілася ўсё тое спляценне палітычных і культурных фактараў, што ўплывалі на украінскую гісторыю ХV ст. Нарадзіўся ён пад Перамышлем, паходзіў з польска-украінскага роду герба «Окша». Сам быў ксяндзом, яго дзед (па матчынай лініі) — праваслаўным святаром. У маладосці Арыхоўскі навучаўся ва ўніверсітэтах Польшчы і Заходняй Еўропы, яго настаўнікамі былі М. Лютэр і Ф. Меланхтан, знаёмымі — А. Дюзрэр, У. фон Гутэн, Л. Кранах Старэйшы і інш. Прадстаўнік рэнесанснай грамадскай думкі, С. Арыхоўскі рашуча адстойваў ідэі шляхецкага парламентарызму, развіцця шляхецкага руху за свае правы і вольнасці, быў прыхільнікам тэорыі грамадска-дагаворнага паходжання дзяржавы і ідэі натуральнага права. Станіслаў Арыхоўскі пакінуў багатую літаратурную спадчыну. Да яе перадусім трэба аднесці такія творы, як «Устаноўкі польскаму каралю Жыгімонту Аўгусту» (1543 і 1548) — праект пераўтварэнняў у дзяржаве ў духу «шляхецкай дэмакратыі» і супрацьстаяння асманскай агрэсіі; «Прамова на пахаванне Жыгімонта І» (1548); дзве прамовы «Пра турэцкую пагрозу» (1543—1544) — яскравы прыклад плыні так зв. «Польскай антытурэцкай літаратуры», што заклікала ўмацоўваць абарону дзяржавы перад тварам пагрозы з боку Асманскай імперыі; «Натуральнае права» — твор, што, на жаль, не захаваўся да нашых дзён; а таксама, шэраг лістоў — да Пятра Гамрата (1544), Паўла Рамузіо (1549) і інш.
С. Арыхоўскі падмацоўваў сваю грамадскую канцэпцыю заклікам да уніі каталіцкай і праваслаўнай цэркваў, што таксама павінна было паспрыяць злітаванню ўсёй шляхты Кароны ў адзін палітычны народ. Добра разумеў ён і геапалітычнае становішча сваёй радзімы: С. Арыхоўскі з’яўляецца адным з прадстаўнікоў канцэпцыі агульнага «еўрапейскага дома», неабходнасць умацавання якога ён тлумачыў у першую чаргу патрэбай абароны ад асманаў.
«Gente Ruthenus natione Polonus»: ідэя двайной самаідэнтыфікацыі рускай шляхты ў Польскай Кароне
Амаль што ва ўсіх творах Станіслава Арыхоўскага добра прасочваецца яго палітычная і этнічна-культурная самаідэнтыфікацыя. Пачнём з таго, што, падпісваючы свае творы, каля свайго прозвішча ён ставіў словы «Раксалан» ці «Рутэнец» («русін»), таму і вядомы ў гісторыі як Арыхоўскі-Раксалан (Orzehovius Roxolanus). Адкрыта ідэнтыфікаваў ён сябе як «русіна» ў большасці сваіх твораў. Так, у адным з іх — палітычным трактаце «Узорны падданы» — Арыхоўскі заяўляе: «Я русін, ганаруся гэтым, ахвотна пра гэта паўсюдна кажу». Свой родны Перамышль Арыхоўскі неаднаразова называе «рускім». У лісце да П. Рамузіо ён піша: «Перамышль, даволі паказное месца ў Русі». Русь ён называе «сваёй бацькаўшчынай», наогул для твораў Арыхоўскага характэрна апазіцыя «мы — яны». Да першых ён адносіць уласна Русь і Польшчу (хоць апошнюю і не заўсёды), да другіх — Масковію, Венгрыю і інш. замежныя краіны.
Аднак з «русінскай» ідэнтыфікацыяй у творах С. Арыхоўскага арганічна пераплятаецца і тоеснасць з Польскай дзяржавай, яе рэлігіяй і культурай. У лісце да П. Гамрата Арыхоўскі піша: «Я чалавек рутэнскага роду, што нарадзіўся і выхаваны быў у рымскім абрадзе». Ідэнтыфікацыя з Польскай дзяржавай добра прасочваецца ў лісце да італьянскага гуманіста П. Рамузіо, дзе С. Арыхоўскі зазначае, што студэнтаў з земляў Русі у заходнееўрапейскіх універсітэтах называюць палякамі, бо яна «з’яўляецца правінцыяй, што ўваходзіць у склад Польшчы». Не чужой для Арыхоўскага з’яўляецца і польская ідэя сарматызму, сарматам ён лічыць і сябе: «я таксама сармат, таму што Украіна, якая з’яўляецца маёй радзімай, ляжыць у еўрапейскай частцы Сарматыі».
І ўсё ж сапраўднай дэкларацыяй поглядаў Станіслава Арыхоўскага-Раксалана стала яго вызначэнне украінскага шляхціца ў Польшчы: «рускага племя польскай нацыі» («gente Ruthenus natione Polonus»), што як нельга лепш сведчыць пра падвоенасць палітычнай свядомасці. Чаму палітычнай? С. Арыхоўскі, безумоўна, добра бачыў уплывы этнічнага, рэлігійнага і інш. аспектаў на жыццё грамадства. Аднак нацый у сучасным разуменні гэтага паняцця яшчэ не склалася, таму пад «народам» у той час хутчэй трэба разумець «шляхецкі народ» / «шляхецкую нацыю». Шляхта не аб’ядноўвала сябе яшчэ з прадстаўнікамі іншых сацыяльных станаў у адну нацыянальную супольнасць. Так, пад назваю ўтворанай у ХVІ стст. дзяржавы Рэч Паспалітая Абодвух Народаў трэба разумець саюз «шляхецкіх народаў» Польшчы і ВКЛ, з’яднаных «агульнай справай» (res publika — Rzeczpospolita). У гэтым святле «gente Rutenus natione Polonus» можна разумець таксама і як «рускае племя польскай дзяржавы». Украінская шляхта, разумеючы свае «рускае» паходжанне, усведамляла і сваю прыналежнасць да польскай палітычнай нацыі.
Пэчэрска (станцыя метро)
Пэчэрска (Пече́рська, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.
Серэмбан
Серэмба́н (Seremban, 芙蓉, சரம்பன்) — горад у Малайзіі, сталіца штата Негеры-Сембелан.
Горад размешчаны за 30 км ад узбярэжжа, у даліне ракі Лігі, ля падножжа горнага хрыбта Тытывангса. Мясцовасць галоўным чынам узгорыстая, глебы — чырвоныя латэрытавыя, прыдатныя для вырошчвання каўчуканосаў і масленічнай пальмы. У часы бурнай здабычы волава, рака Логі была галоўным транспартным гандлёвым шляхам. Сёння — гэта галоўная крыніца вады для Серэмбана і ўсяго Негеры-Сембелана. Клімат, як і ў большай частцы заходняй Малайзіі, гарачы і вільготны, з сярэднімі тэмпературамі 27—30 °C.
Старынкі (Талачынскі раён)
Стары́нкі (, Старинки) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Прыдзвінская
Прыдзві́нская (, Придвинская)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана за 1,4 км на ўсход ад вёскі Аўдзеевічы.
Тумбес (рэгіён)
Тумбес (Tumbes, на кечуа: Tumpis suyu) — адзін з 24-х рэгіёнаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — горад Тумбес.
Любане (гміна)
Люба́не (Lubanie) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Улацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любане. Плошча гміны складае 69,3 км². Станам на 2004 год у гміне Любане пражывалі 4692 чалавекі, шчыльнасць — 67,7 чал./км².
Грыр Гарсан
Эйлін Эвелін Грыр Гарсан (Eileen Evelyn Greer Garson; 29 верасня 1904 — 6 красавіка 1996) — брытанская актрыса, адна з зорак «MGM» 1940-х гадоў.
Любане (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 19 населеных пунктаў.
IC 1711
IC 1711 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ілля Барысавіч Берхін
Ілля Барысавіч Берхін (Берхин Илья Борисович;,  — , ) — савецкі гісторык. Доктар гістарычных навук (1957), прафесар (1961). Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1980).
Біяграфія
Скончыў гістарычны факультэт МДПІ імя У. І. Леніна, у 1937—1940 вучыўся ў аспірантуры МДУ. У 1940—1942 гадах выкладаў у ВНУ Курска і Молатава. У 1946—1950 і 1956—1989 гадах працаваў у Інстытуце гісторыі (з 1968 Інстытут гісторыі СССР) АН СССР, у 1950—1956 выкладаў у МДІМС.
Аўвтотарр шэрагу падручнікаў і навуковых дапаможнікаў, а таксама работ па тэарытычных праблемах гістарычнай навукі, пытаннях гістарыяграфіі, гісторыі народнай гаспадаркі, дзяржаўнага будаўніцтва ў СССР, ваеннай гісторыі Расіі і СССР, класавай барацьбе ў Расіі ў XIX — пачатку 2XX стст.
Мікалай Стэфанавіч Ігруноў
Мікала́й Стэ́фанавіч Ігруно́ў (11 сакавіка 1932, с. Спаскае Цярбунскага раёна Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці — 4 лютага 2016) — савецкі журналіст і партыйны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. Яго бацька, Стэфан Сяргеевіч, чвэрць стагоддзя прапрацаваў начальнікам чыгуначнай станцыі Палатоўка (цяпер Чырвонагвардзейскага раёна Белгарадскай вобласці).
Скончыў школу ў вёсцы Лівенка. Яшчэ школьнікам публікаваўся ва ўсесаюзных газетах «Комсомольская правда» і «Литературная газета». Працягнуў адукацыю ў Харкаўскім і Кіеўскім дзяржаўных універсітэтах. Скончыў факультэт журналістыкі МДУ.
Працаваў уласным карэспандэнтам газеты «Белгородская правда» па Новааскольскаму, Чарнянскаму і Вялікаміхайлаўскаму раёнах. Затым быў галоўным рэдактарам белгарадскай абласной моладзевай газеты «Ленинская смена», сакратаром Белгарадскага абкама КПСС, намеснікам загадчыка аддзелу аргпартработы ЦК КПСС, другім сакратаром ЦК КП Беларусі, галоўным рэдактарам часопіса «Партыйнае жыццё».
Аўтар кнігі вершаў і прозы «Несожженные тетради» (Масква, 1997 г.; перавыданне: Белгарад, 2001).
Быў членам Саюза журналістаў СССР, народным дэпутатам СССР (1989—1991).
Алена Сяргееўна Цялькова
Алена Сяргееўна Цялькова (нар., г. , Брэсцкая вобласць, БССР) — беларуская спявачка (сапрана). Заслужаная артыстка БССР (1991). Народная артыстка Беларусі (2012).
Біяграфія
Скончыла ў 1970 годзе Мінскае музычнае вучылішча імя М. Глінкі. З 1966 года салістка жаночага вакальнага квартэта «Купалінка», з 1988 года адна са стваральніц, мастацкі кіраўнік і салістка аднайменнай фалькгрупы.
Творчасць
Валодае голасам сакавітага тэмбру, шырокім пеўчым дыяпазонам. Адраджае традыцыі беларускага музычна-песеннага мастацтва, збірае беларускі народны песенны фальклор, які ў рэпертуары групы выконваецца ў рэгіянальных традыцыях спеваў (пераважна Мінскага, Брэсцкага і Гомельскага раёнаў). Аўтар музычных кампазіцый «Купалле», «На кірмашы», «Прыйдзі, вясна», апрацовак беларускіх народных песень. Адна з аўтараў кінафільмаў «Квартэт „Купалінка“», «Спявае „Купалінка“», «Купалінка».
Звірынэцька (станцыя метро)
Звірынэцька (Звіри́нецька), да 2023 года Дружбы Народаў (Дру́жби наро́дів, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.
Барань (Барысаўскі раён)
У 1924—1959 гадах цэнтр Баранскага сельсавета.
Моніна
Моніна (Мо́нино) — пасёлак гарадскога тыпу ў Шчалкаўскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі. Найбуйнейшы населены пункт муніцыпальнага ўтварэння «Гарадское паселішча Моніна».
Насельніцтва — 20 862 чал. (2017). Размешчаны за 23 км на ўсход ад Масквы па Горкаўскай шашы.
У Моніне знаходзіцца Цэнтральны музей Ваенна-паветраных сіл (філіял Цэнтральнага музея Узброеных сіл).
Бурцава гара
Бурцава гара або Рослаўскае гарадзішча — архелагічны комплекс на месцы дзяцінца, з якога паўстаў Рослаўль. Гарадзішча ўяўляе холм, на якім князем Расціславам Мсціславічам была пабудавана крэпасць. Часткова захаваўся вал.
Гісторыя
На гэтым месцы размяшчаўся дзядзінец старажытнага Рослаўля.
У паўночнай частцы вышыня гарадзішча дасягае пятнаццаці метраў. З паўднёвага і заходняга бакоў яго абаранялі ў мінулым магутны роў і вал, а з паўночнага і ўсходняга — стромкія берагі Станаўкі. Дадатковы вал адгароджваў невялікую пляцоўку сэрцападобнай формы, якая ляжыць ніжэй асноўнага гарадзішча.
Тут знаходзілася княжая адміністрацыя, жылі дружыннікі, меўся мураваны храм. Яшчэ адна каменная царква ўзвышалася на пасадзе, які знаходзіўся на правым узвышаным беразе Станаўкі.
Крэпасць уяўляла з сябе плот з частаколу, тры драўляныя вежы і земляныя валы да 15 метраў у вышыню.
У XIV—XVI ст. узгорак пачаў абрастаць новымі пабудовамі, стварая трохлучча галоўных вуліц, тым самым становячыся цэнтрам гораду, што было распаўсюджана для еўропейскіх гарадоў таго часу. Але з 1515 года Рослаўль быў захоплены Расіяй.
Пасля мірнай дамовы з Польшчай у 1686 годзе Рослаў страціў значэнне памежнай крэпасці. Але ў 1706 годзе, калі Васіль Карчмін будаваў гіганцкую засеку ад Смаленска да Бранска з мэтай папярэдзіць уварванне шведаў у напрамку Масквы, умацаванні крэпасці былі абноўлены.
Такая назва з’явілася ў другой палове XIX стагоддзя ў гонар наглядчыка вучылішчаў Н. І. Бурцава, які шмат зрабіў для добраўпарадкавання гары.
Па генеральнаму плану 1974 года гарадзішча было абвешчана запаведнай зонай гораду.
У 1969-1970 і 1987 гадах праводзіліся археалагічныя работы.
Сёння на масцы гарадзішча знаходзіцца парк з дзіцячай і панарамнай пляцаўкамі.
Археалагічныя раскопкі
Падчас раскопак была выўлена разбітая драўляная ваза з выявай які сядзіць у крэсле князя і стаіць перад ім групы воінаў. Фрагменты амаль цалкам захаванага скуранога абутку, жалезныя прадметы, шыферныя прасніцы, якія прывозілі сюды з Оўруча, самшытавыя грабяні, сердалікавыя каралі і шкляныя бранзалеты.
Вярцінскі
Вярцінскі — украінскае і беларускае прозвішча.
Ежы Касакоўскі
Ежы Касакоўскі (? — каля 1726) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Касакоўскіх.
У 1670 годзе ў Луцку ўступіў у ордэн дамініканцаў. Святар. Шмат гадоў быў місіянерам у Інфлянтах, першым прыёрам кляштара ў Посіні (1701). Генеральны прапаведнік у Нясвіжы з 1704 года, Астровічах з 1707 года, Дзярэчыне з 1710 года, Мерачы з 1715 года, у кляштары Св. Духа ў Вільні з 1719 года. Аўтар малітоўніка на літоўскай мове «Rożancius święciansios Maryos Pannos yr saldaiausya warda Jezusa teypogi spasabos apw ayksciojim a kałnu katwaryos Ziamaydu su modlitwomis yr giesmiensis anto służijądomis» (Вільня, 1681, пасля было каля 40 выданняў).
Сезон 2013 ЖФК Надзея-Дняпро
У 2013 годзе жаночы футбольны клуб «Надзея-Дняпро» з Магілёва прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Вальтэр Варцэха
Вальтэр Вільгельм Юліус Варцэха (Walter Wilhelm Julius Warzecha; — ) — нямецкі ваенна-марскі дзеяч, генерал-адмірал (1944). Па рашэнні Саюзнай кантрольнай камісіі да 22 ліпеня 1945 года кіраваў працэсам ліквідацыі Крыгсмарынэ і перадачы караблёў германскага ваенна-марскога флоту саюзнікам.
Ілья Сяргеевіч Кухарчык
Ілья Кухарчык (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».
Клубная кар’ера
Выхаванец баранавіцкай ДЮСШ-5 і пастаўскай акадэміі ПМЦ, пазней далучыўся да барысаўскага БАТЭ. Выступаў за дубль, гуляў у Юніёрскай лізе УЕФА. У сакавіку 2017 года быў аддадзены ў арэнду ў «Баранавічы», дзе стаў іграком асновы.
У лютым 2018 года перайшоў у «Віцебск», аднак ужо ў сакавіку зноў быў арандаваны «Баранавічамі». У ліпені 2018 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Віцебскам» і стаў іграком бабруйскай «Белшыны». У сезоне 2018 з-за траўмы нячаста з’яўляўся на полі. У лютым 2019 года падоўжыў кантракт з «Белшынай», ў сезоне 2019 стаў адным з асноўных ігракоў бабруйчан і дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу.
У студзені 2020 года праходзіў прагляд у жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ» і ў выніку падпісаў трохгадовы кантракт. Пачынаў сезон 2020 у стартавым складзе, але хутка атрымаў цяжкую траўму, з-за якой выбыў да канца года. У 2021 годзе зноў стаў з’яўляцца на полі, выходзячы на замену. У жніўні 2021 года быў аддадзены ў арэнду «Белшыне». Замацаваўся ў стартавым складзе бабаруйскай каманды, дапамог ёй вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
У студзені 2022 года па заканчэнні арэнды пачаў трэніравацца з «Тарпеда-БелАЗ», аднак у лютым разарваў кантракт з клубам і хутка стаў іграком «Белшыны» на трывалай аснове.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2015 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
Хаценічы
Хаце́нічы (, Хотеничи) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Сіманаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Жукнеўскага сельсавета.
Мяшок Б’ельсы
«Мяшок Б’ельсы» (Bolsa de Bielsa) — супраціўленне акружаным у Арагонскіх Пірэнэях ля французскай мяжы рэспубліканскай 43-й дывізіі маёра Антоніа Бельтрана Касанья, якое мела месца з красавіка па чэрвень 1938 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі.
Ход падзей
9 сакавіка 1938 года войскі Франсіска Франка пачалі наступленне на Арагонскім фронце. Праз тры тыдні фронт паў, і франкісты занялі ўвесь рэспубліканскі Арагон, за выключэннем невялікага раёна на поўначы правінцыі Уэска, дзе 43-я дывізія на чале з маёрам Антоніа Бельтранам Касанья была акружана ў даліне вярхоўяў ракі Сінка.
Пазіцыі акружанай дывізіі праходзілі на захадзе па масіве Трэс-Сорарэс і Сірка-Гурунду, дзе прыкрываліся 130-й брыгадай, на поўдні — у Тэльі і Эскалона (72-я брыгада), на ўсходзе — па даліне Хістаін (102-я брыгада).
7000 рэспубліканскіх салдат, у якіх было ўсяго чатыры гарматы, на працягу двух месяцаў супраціўляліся 3-й Наварскай дывізіі генерала Хасэ Ірурэтагаена, якая мела 14000 салдат, трыццаць гармат і моцную падтрымку з паветра.
Нягледзячы на баявыя дзеянні, бамбардзіроўкі гарадкоў Б’ельса, Пінета, План, Парсан і ізаляцыю, змучаная рэспубліканская дывізія здолела пратрымацца да канца мая, калі стала ясна, што яна не зможа супрацьстаяць наступленню нацыяналістаў.
Пасля эвакуацыі каля 4000 мірных жыхароў, якія засталіся ў гэтым раёне, рэспубліканскія брыгады пачалі павольнае і планамернае адступленне да французскай мяжы, якую апошнія рэспубліканскія салдаты перайшлі ў Пуэрта-В’еха ў ноч з 15 на 16 чэрвеня.
Вынікі
Рэспубліканскае супраціўленне ў Б’ельсе, цалкам ізаляванае, без рэзерваў і боепрыпасаў, стала прыкладам гераізму для рэспубліканскіх войскаў на іншых участках фронту. Вызваленыя з лагера для інтэрнаваных 6889 салдат з дывізіі вярнуліся ў Іспаніі. З іх 411 салдат перайшлі ў раён, заняты франкістамі.
Выдубычы (станцыя метро)
Выдубычы (Ви́дубичі, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.
Любартаў (гміна)
Люба́ртаў (Lubartów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любартоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любартаве. Плошча гміны складае 158,94 км². Станам на 2011 год у гміне Любартаў пражывалі 10 950 чалавек, шчыльнасць — 69 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 24 населеныя пункты.
IC 1713
IC 1713 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вобча (Барысаўскі раён)
Во́бча (, Обча) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Прылукі (прыпыначны пункт)
Прылу́кі (, Прилуки)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Прылукі; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж прыпыначным пунктам Верасы і прыпыначным пунктам Заказанка.
Аркадзь Якаўлевіч Хесін
Аркадзь Якаўлевіч Хесін (Хесин Аркадий Яковлевич;, - , ) — савецкі спецыяліст па прыкладным тэлебачанні. Кандыдат тэхнічных навук (1967). Дзяржпрэміі Латвійскай ССР (1972) і СССР (1978). Ганаровы радыст СССР.
Біяграфія
У 1941 г. скончыў Ленінградскую ваенна-марскую спецшколу. У 1941-1945 гг. на фронце. У 1947 г. скончыў Вышэйшыя радыёлакацыйныя афіцэрскія класы. У 1953-1957 гг. на выкладчыцкай працы ў Інстытуце грамадзянскай авіяцыі (Рыга). Начальнік цэха пазастудыйнага комплексу Рыжскага тэлецэнтра (1957-1961), у якім праводзіў эксперыменты па ўжыванні інфрачырвонай падсветкі цёмных сцэн спектакляў на пазастудыйных перадачах. Загадчык лабараторыі тэлевізійнай аўтаматыкі (ТБ-дыягностыкі) Інстытута электронікі і вылічальнай тэхнікі АН Латвійскай ССР (1962-1975), у якой узначаліў распрацоўку метадаў і прылад аўтаматычнага кантролю тэлевізараў пры іх вытворчасці. Загадчык сектарам рэпартажных ТБ-сродкаў Усесаюзным НДІ тэлебачання і радыёвяшчання (1976-1991), які займаўся стварэннем рэпартажных тэлевізійных камер і станцый, у тым ліку ТБ-камер на ПЗС. Аўтар больш чым 250 навуковых публікацый, 16 манаграфій, кніг і вучэбных дапаможнікаў, 24 вынаходстваў і 27 патэнтаў, зарэгістраваных у 10 краінах. Яго кніга «Імпульсная тэхніка» перакладзеная на тры замежныя мовы.
Пасялковы савет
Пасялковы савет, пассавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў СССР, а таксама ў сучасных Беларусі і Расіі (у некаторых рэгіёнах).
Пасялковыя саветы ўваходзяць у склад раёнаў, адміністрацыйны цэнтр знаходзіцца ў пасёлку.
Станам на 1 студзеня 2011 г. у Беларусі налічвалася 54 пасялковыя саветы. 7 студзеня 2012 года былі ўнесеныя змяненні і дапаўненні ў законы Беларусі аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле, якія не прадугледжвалі паняцця пассавета. У адпаведнасці з прынятымі змяненнямі, цягам 2013 года ўсе пасялковыя саветы Беларусі былі скасаваныя, большая частка з іх была пераўтворана ў сельсаветы.
Якуб Касакоўскі
Якуб Касакоўскі (Jakub Kossakowski;  — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, езуіт.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Касакоўскіх. Нарадзіўся ў сям’і Мацея.
Падстолі ковенскі з 1781 года, член Скарбовай камісіі Вялікага Княства Літоўскага з 1782 года, дэпутат Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1782 годзе.
Правы альянс
Правы Альянс (ПА) — моладзевая недзяржаўная арганізацыя ў Беларусі.
19 чэрвеня 2009 года прыхільнікамі ПА для арганізацыі легальнай дзейнасці была афіцыйна зарэгістраваная некамерцыйная арганізацыя ІКУ (Інфармацыйна-кансалтынгавая ўстанова) «Правы Альянс». Але ўжо праз год, у верасні 2010 года Мінстэрства юстыцыі накіравала ў Гаспадарчы Суд пазоў аб ліквідацыі ІКУ «Правы Альянс». Мінскі гаспадарчы суд прыняў рашэнне аб ліквідацыі структуры.
У верасні 2011 г. Правы альянс заявіў пра самароспуск.
Мэты
Метамі дзейнасці Правага Альянсу з’яўляюцца садзейнічанне пабудове моцнай, прававой, суверэннай дзяржавы, абарона правоў грамадзян Рэспублікі Беларусь і беларусаў замежжа, развіццё нацыянальнай культуры, адукацыі, прапаганда здаровага ладу жыцця і патрыятычных ідэй у грамадстве.
Задачы
Таксама да сваіх галоўных задач ПА адносіць адбор і прыцягненне да дзейнасці арганізацыі «самаадданых сыноў і дачок беларускай нацыі (будучай эліты) гатовай i здольнай працаваць на карысць свабоднай, незалежнай i сацыяльна-паспяховай Беларускай Рэспублікі».
Гісторыя
Правы Альянс быў заснаваны ў пачатку 2004 года на базе Беларускай Партыі Свабоды як аб’яднанне беларускіх патрыятычных моладзевых ініцыятыў.
На сёння мае некалькі соцен актывістаў і прадстаўнікоў ва ўсіх абласцях краіны.
За часы існавання «Альянсам» былі праведзены дзясяткі акцый і кампаній нацыянальна-патрыятычнай і грамадска-сацыяльнай скіраванасці: узнаўленне памятнай шыльды ў гонар К.Каліноўскага на вул. Каліноўскага ў Мінску, адзначэнне Дню горада ў Магілёве, усталяванне памятнага крыжа ў вёсцы Дражна, шэсце з паходнямі ў День Герояў у Слуцку, кампанія «Антымак» за забарону продажу макавага насення, а таксама спартыўныя турніры, канцэрты і інш.
На працягу 2004—2008 аб’яднанне ўзаемадзейнічала з правым крылом беларускай апазіцыі. Займаліся арганізацыяй бяспекі пад час першага кангрэса дэмакратычных сіл у кастрычніку 2005.
Пад час прэзідэнцкіх выбараў 2006 сябры Правага Альянса, акрамя інфармацыйна-агітацыйнай працы ў штабе, забяспечвалі бяспеку адзінага кандыдата ад АДС сп. А. Мілінкевіча.
На мясцовых выбарах у 2007 годзе 12 членаў «Альянсу» вылучаліся кандыдатамі ў дэпутаты (4 чал. ў сталіцы Рэспублікі). У выбарах 2008 г. у Палату Прадстаўнікоў удзельнічалі тры прадстаўнікі арганізацыі.
Ад часу заснавання арганізацыі, яе кіраўніом з’яўляўся Юрась Карэтнікаў. 7 верасня 2011 года Цэнтральная Рада «Правага Альянсу» вырашала скасаваць інстытут лідарства ў арганізацыі. Наўзамен лідарству было ўведзена калегіяльнае кіраванне Цэнтральнай Рады «Правага Альянсу», якая складаецца з 6 чалавек, ранейшы кіраўнік арганізацыі Юрась Карэтнікаў увайшоў у Раду і стаў яе ганаровым сябрам. Таксама было прынята рашэнне аб выхадзе «Правага Альянсу» з усіх блокаў і саюзаў і спыненні палітычнай дзейнасці арганізацыі (ад гэтага часу сябры арганізацыі могуць удзельнічаць у палітыцы толькі як прыватныя асобы).
Маюць стасункі з правымі арганізацыямі Украіны, Польшчы, Літвы, Латвіі.
Зоркаўка дуброўная
Зо́ркаўка дуброўная, Зоркаўка лясная (Stellaria nemorum) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Назвы
Зорка дубраўная, зоркаўка дуброўная, зоркаўка лясная, зоркаўка гаёвая.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20—60 см і з доўгім паўзучым карэнішчам. Сцяблы ляжачыя або ўзыходныя, апушаныя ў верхняй частцы. Лісце супраціўнае, простае, суцэльнае, з завостранай верхавінкай і гладкім краем. Ніжняе лісце на чаранках, верхняе — драбнейшае за ніжняе і сядзячае. Кветкі белага колеру, сабраныя ў паўпарасонікі ў пазухах верхняга лісця і на верхавінках сцяблоў. Пялёсткі ўдвая даўжэйшыя за чашалісцікі. Плод — каробачка.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, на Каўказе і штаце Джорджыя (ЗША), натуралізавалася ў іншых рэгіёнах з умераным кліматам.
Ценевынослівая расліна, мезафіт, гіграфіт і эўтроф (нітрафіл). Расце ў дубровах і дубова-яловых лясах, гаях, хмызняках, чорнаалешніках, на ўзлесках, па берагах рэк, на лугах, каля дарог. Цвіце ў маі—чэрвені. Размнажаецца насеннем і вегетатыўна. Ядавітая расліна.
Ахоўваецца на тэрыторыі Вінніцкай, Днепрапятроўскай і Сумскай абласцей Украіны.
Вішы (значэнні)
Вішы — шматзначны тэрмін.
Mitsubishi Lancer
Mitsubishi Lancer — легкавыя аўтамабілі малога сярэдняга класа. У мадэльным шэрагу Mitsubishi з 1973 года.
Lancer '1973
Першы Mitsubishi Lancer з'явіўся ў 1973 годзе і павінен быў стаць у мадэльным шэрагу кампаніі паміж кампактным хэтчбекам Minica і сэрэднепамерным седанам Galant.
У 1976 год у серыю пайшоў Lancer другога пакалення, які на самай справе ўяўляў сабой мадэрнізацыю. Галоўныя змены — іншае афармленне пярэдняй часткі і павялічаныя бамперы, якія адпавядалі амерыканскім нормам бяспекі.
З канца 1976 года пачаліся пастаўкі мадэлі ў ЗША, дзе яны прадаваліся пад маркай Dodge Colt.
Lancer '1979
Mitsubishi Lancer трэцяга пакалення дэбютаваў у 1979 годзе. Выпускаўся толькі з чатырохдзверным кузавам седан, які быў створаны пры ўдзеле італьянскага дызайнера Альда Сезана. Аўтамабіль захоўваў задні прывад, а на змену залежнай задняй падвесцы прыйшла незалежная чатырохрычажная.
Першапачаткова прапаноўвалася толькі два рухавіка — аб'ёмам 1,4 і 1,6 л. У 1980 годзе дэбютаваў Lancer з маторам 1,8; які быў даступны як у атмасферным варыянце, так і з турбанаддзіманнем. У 1981 году з'явілася мадыфікацыя з маторам 1,2.
Для некаторых рынкаў прапаноўваўся Lancer 2000 Turbo з двухлітровым рухавіком магутнасцю 170 к.с. Знешне ён адрозніваўся пярэднім фартухам з вентыляцыйнымі адтулінамі для тармазоў, а таксама заднім спойлерам.
Lancer '1982
У 1982 годзе на аснове пярэднепрываднай Mitsubishi Mirage быў створаны новы чатырохдзверны седан. За межамі Японіі прадаваўся пад назвай Mitsubishi Lancer Fiore.
Для аўтамабіля прапаноўваліся рухавікі аб'ёмам ад 1,2 да 1,6 л., а таксама рухавік 1,4 з турбанаддзіманнем, які развіваў 105 к.с. Каробкі перадач: механічная і трохступеньчаты аўтамат.
Аўтамабіль выпускаўся ўсяго год: ужо ў 1983 годзе быў прадстаўлена новае пакаленне.
Lancer '1983
У 1983 годзе былі прадстаўленыя новыя хэтчбек Mitsubishi Colt і седан Lancer.
Топ-версія абсталёўвалася рухавіком з турбанаддзіманнем (1,6 л, 120 к.с.) і сістэмай упырску паліва. Акрамя таго прапаноўвалася мадыфікацыя з паўтаралітровым рухавіком, абсталяваным сістэмай MD (Modulated Displacement — рэгуляваны працоўны аб'ём). Яна дазваляла на некаторы час адключаць два цыліндру з чатырох і тым самым эканоміць ад 10% да 20% паліва. У маторным шэрагу з'явіўся дызель аб'ёмам 1,8 л.
Lancer '1988
У 1988 году з'явіўся Lancer шостага пакалення. Аўтамабілі выпускаліся з двума тыпамі кузаваў: седан і пяцідзверны хэтчбек.
Маторны шэраг складаўся з пяці рухавікоў, у тым ліку 16-клапанны рухавік аб'ёмам 1,6 л (124 к.с.) і дызель аб'ёмам 1,8 л (60 к.с.). На базавай мадыфікацыі Lancer 1.3 усталёўваўся карбюратарны матор магутнасцю 69 к.с., а іншыя бензінавыя рухавікі абсталёўваліся сістэмай упырску паліва.
Lancer '1991
Увосень 1991 году на аўтасалоне ў Токіа было прадстаўлена сёмае пакаленне Lancer. У наступным годзе з'явілася мадыфікацыя з кузавам універсал.
Для Еўропы прапаноўваліся тры рухавіка: бензінавыя аб'ёмам 1,3 і 1,6 л, а таксама двухлітровы дызель. Акрамя таго, японскім пакупнікам прапаноўвалася мадыфікацыя з рухавіком V6 рабочым аб'ёмам 1,6 л (135 к.с.).
Lancer Evolution I/II/III
Тэхнічнай асновай стаў Galant VR4, ад якога дастаўся поўны прывад з аўтаматычным блакіраваннем пры дапамозе віскамуфты, каробка перадач, і двухлітровы рухавік 4G63 з турбанаддзіманнем, які развіваў 247 к.с. і 309 Нм.
У студзені 1994 года з'явілася абноўленая версія. Evolution II адрозніваўся ад папярэдняй мадэлі нязначнымі дэталямі, але магутнасць рухавіка была павялічана да 256 к.с.
У Evolution III (1995-1996 г.в.) была палепшана аэрадынаміка, вырасла жорсткасць кузава, магутнасць рухавіка была павялічана да 270 к.с. Пакупнікам пачалі прапаноўваць дзве версіі на выбар: дарожную GSR і "спартыўную" RS з меншай колькасцю дадатковага абсталявання.
Lancer '1995
У сакавіку 1995 года дэбютаваў Lancer восьмага пакалення. Выпускаўся з кузавам седан.
На краш-тэсце, праведзеным Euro NCAP, аўтамабіль паказаў сябе пасрэдна. Пры франтальным удары знешняя і ўнутраная панэлі дзвярэй разышліся, а зварныя швы падлогі і парога не вытрымалі і лопнулі. Падушка бяспекі раскрылася трохі лявей, чым трэба, і галава вадзіцеля прабіла яе і дастала да руля. Нагрузкі на грудзі ад рамянёў бяспекі былі высокія, а нагам вадзіцеля, асабліва правай, пагражае небяспека сур'ёзных траўмаў.
Пры бакавым удары манекен стукнуўся галавой аб верхняе мацаванне рамяня. Удар па верхніх рэбрах быў занадта моцны. Крэсла ад удару перакасіла ў бок дзвярэй.
Lancer Evolution IV/V/VI
Evolution IV з'явіўся ў жніўні 1996 года. Яго рухавік развіваў ўжо 280 к.с. і 352 Нм. З'явіўся актыўны задні дыферэнцыял AYC (Active Yaw Control), які пераразмяркоўваў круцільны момант паміж заднімі коламі і які дазваляў дамагчыся актыўнага падрульвання, забяспечваючы аўтамабілю выдатную кіравальнасць.
У 1997 годзе з'явіўся Evolution V з антыкрылом з рэгуляваным вуглом атакі, каляіны сталі на 10 міліметраў шырэй. Быў мадэрнізаваны рухавік — з'явілася новая турбіна, магутнасць рухавіка засталася ранейшай, але на 20 Нм вырас круцільны момант (да 373 Нм).
Апошнім пакаленнем ў "восьмым" кузаве Lancer стаў Evolution VI (1999-2001 г.в.). На мадэлі змяніўся пярэдні бампер з паменшанымі процітуманавымі фарамі. Акрамя гэтага, палепшылася сістэма астуджэння рухавіка, які атрымаў больш буйны інтэркулер і алейны радыятар.
Lancer '2003
Вясной 2000 года ў Японіі быў прадстаўлены Lancer дзевятага пакалення. Еўрапейскі дэбют адбыўся ўвосень 2003 года.
Шэраг рухавкіоў на рынку Еўропы ўключаў тры бензінавыя рухавікі аб'ёмам 1,3 (82 к.с.); 1,6 (98 к.с.) і 2,0 л (135 к.с.) і двума каробкамі перадач — механічнай і аўтаматычнай Invecs II. У адрозненні ад седана, Lancer Wagon прапаноўваўся толькі з рухавікамі 1,6 і 2 л.
Для японскага рынку абсталёўвалі рухавікамі аб'ёмам 1,5 і 1,8 л, а ў Паўночнай Амерыцы прапаноўвалася мадыфікацыя з чатырохцыліндравым маторам аб'ёмам 2,4 л (164 к.с.).
Lancer '2007
У 2007 годзе дэбютавала новае пакаленне Lancer. Спачатку толькі з кузавам седан, пяцідзверны Sportback з'явіўся ў 2008 годзе. У 2009 годзе была прапанавана версія Ralliart з паўнапрываднай трансмісіяй і турбаматорам 2,0 (241 к.с.). У 2010 годзе была праведзена мадэрнізацыя. Восенню 2015 года амерыканская версія зведала рэстайлінг.
Бензінавыя рухавікі: атмасферныя 1,5 (109 к.с.), 1,6 (117 к.с.), 1,8 (143 к.с.) і 2,0 л (150 к.с.), а для амерыканскіх машын прапаноўваўся 2,4 л (168 к.с.). Для Еўропы прапаноўваліся і дызельныя версіі: першапачаткова з 2,0-літровым маторам Volkswagen (140 к.с.), а затым з рухавіком 4N1 уласнай вытворчасці Mitsubishi — 1,8 л (116 к.с.).
Выпуск працягваўся да жніўня 2017 года. Lancer быў зняты з вытворчасці без пераемніка на рынках ЗША і Еўропы, а марка засяродзіла свае намаганні на красоверах.
Аўтамабіль добра вытрымаў франтальны краш-тэст, нягледзячы на прабой падушкі бяспекі кіроўцы. Пры бакавым тэсце прыадкрыліся пярэднія дзверы, а пры ўдары ў слуп рызыка траўмаў грудзей і жывата выявілася высокай.
Lancer Evolution X
Evolution X, які ўбачыў свет у 2007 годзе, атрымаў новы 2,0-літровы рухавік 4B11 з алюмініевым блокам цыліндраў.
Змянілася сістэма поўнага прывада — Super All Wheel Control (S-AWC) — у ёй для кіравання вектарам цягі акрамя блакаваных дыферэнцыялы былі задзейнічаны яшчэ і тармазныя механізмы, якія па камандзе выбарачна прытармажвалі колы.
У якасці опцыі з'явілася прэселектыўная рабатызаваная каробка перадач Twin Clutch SST.