cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пётр Іванавіч Швед
Дзейнасць
1974—1976 гг. — прарэктар па навуковай рабоце Наваполацкага політэхнічнага інстытута.
8 красавіка 1976 года — 25 кастрычніка 1986 года — рэктар Наваполацкага політэхнічнага інстытута. .
1986—1994 гг. — загадчык кафедры хіміі Наваполацкага політэхнічнага інстытута (з 1993 — Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта).
З 1994 г. — на пенсіі.
Краўчук
Краўчук — украінскае прозвішча.
Рэформы Тайка
Рэформы Тайка (大化の改新, たいかのかいしん, тайка но кайсін, «абнаўленне Тайка») — самыя маштабныя сацыяльна-палітычныя  ў гісторыі старажытнай Японіі, праведзеныя ў VII—VIII стагоддзях пад кіраўніцтвам князя  і яго падначаленага Накатомі-но Каматары. Названыя па дэвізу Імператарскага праўлення «Тайка» — «вялікія пераўтварэнні».
Мэтай рэформаў было будаўніцтва ў Японіі манархічнай дзяржавы на чале з Імператарам на аснове прымата закона і дзяржаўнай уласнасці па ўзоры суседняй кітайскай імперыі дынастыі Тан.
Штуршком да рэформаў паслужыла ліквідацыя ў 645 годзе дыктатуры арыстакратычнага роду і прыходу да ўлады апазіцыі, выразнікам якой стаў Імператар Котаку. У 646 годзе ён выдаў указы аб замене прыватнай уласнасці на зямлю і насельніцтва дзяржаўнай, аб увядзенні новага адміністрацыйнага падзелу, аб увядзенні сістэмы выдачы дзяржаўнай зямлі для вырошчвання сялянам, аб укараненні ўніфікаваных падаткаў і павіннасцяў, укараненне сістэмы сямейных і падатковых рэестраў, а таксама агульнавайсковай павіннасці. У 701 годзе з прыняццем кодэкса «» ў Японіі была ўкаранёна чыноўніцкая бюракратычная сістэма ўсходнеазіяцкага тыпу.
Рэформы ператварылі Японію ў «», узмацнілі пазіцыі імператара і паменшылі ролю родава-тытулярнай сістэмы кіравання, спрыялі з’яўленню новай прыдворнай арыстакратыі і заклалі асновы сярэднявечнай японскай дзяржаўнасці.
Буда-Бобрыця
Буда-Бобрыця (Бу́до-Бо́бриця) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Аляксандр Уладзіміравіч Глаз
Аляксандр Уладзіміравіч Глаз (, Шчучын, Гродзенская вобласць — ) — беларускі ўрач ветэрынарнай медыцыны. Доктар ветэрынарных навук (2001), прафесар (2007). Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі экалогіі (2004).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (спецыяльнасць «Ветэрынарная медыцына», 1977). Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным аграрным універсітэце (з 1982, факультэт ветэрынарнай медыцыны, дацэнт, загадчык кафедры генетыкі і развядзення сельскагаспадарчых жывёл, загадчык кафедры акушэрства і мікрабіялогіі, з 2000 — загадчык кафедры акушэрства і тэрапіі, адначасова ў 2001—2004 — прарэктар па навуковай рабоце). Навуковыя інтарэсы: акушэрства, гінекалогія, біятэхналогія размнажэння жывёл.
Грэбелька
Грэ́белька, Грэ́белькі — колішняя вёска на правым беразе ракі Слепня, з 1967 года ў складзе горада Мінска.
Назва
Грэбелька — памяншальная форма слова грэбля, што значыць насціл з бярвення або галля для пераезду цераз балота, гразкае месца; гаць.
Гісторыя
У 1791 годзе вёска Гробелька, цэнтр маёнтка з 8 вёсак Менскай парафіі, дзяржаўная ўласнасць, 31 дым, карчма. У 1800 годзе вёска, дзяржаўная ўласнасць, 5 двароў, 40 жыхароў.
Да 1924 года ў Сеніцкай воласці Мінскага павета: 10 двароў, 62 жыхары (1917). Пазней у Навадворскім сельсавеце Мінскага раёна. У 1967 годзе ўключаная ў межы горада Мінска. Вясковая забудова знесеная ў 1980-я гады, на месцы вёскі шматпавярховыя дамы па вуліцы Малініна № 8, 10, 12, 14. На кароткай вуліцы Грэбелькі застаўся адзін прыватны дом сучаснай забудовы.
Меарым
Меары́м  (Rio Mearim)— рака ў Паўднёвай Амерыцы, на паўночным усходзе Бразіліі, у штаце Мараньян.
Даўжыня ракі каля 800 км. Плошча вадазбору 84 000 км². Сярэдні расход вады каля 1200 м³/с. Пачынаецца ў паўночнай частцы Бразільскага пласкагор’я, працякае па Прыатлантычнай нізіне. Упадае ў бухту Сан-Маркус Атлантычнага акіяна, утвараючы агульны з ракой Піндарэ эстуарый. У верхнім і сярэднім цячэнні на рацэ маюцца парогі. Суднаходная ў ніжнім цячэнні.
Валадымырыўка (Ямільчынскі раён)
Валадымырыўка (Володи́мирівка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Брыджыт Амбуду
Брыджыт Амбудуе (нар., Камерун) — камерунская футбалістка, паўабаронца. Выступала за зборную Камеруна.
Клубная кар’ера
У жніўні 2021 года падпісала кантракт з нігерыйскім клубам «Рыверз Энджэлз».
NGC 2347
NGC 2347 (іншыя абазначэнні — UGC 3759, IRAS07112+6447, MCG 11-9-39, KCPG 128B, ZWG 309.26, PGC 20539) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Жырафа.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жыгманд Батары
Жы́гманд Ба́тары, або Сігізмунд Баторый (Báthory Zsigmond, Sigismund Bathory, Zygmunt Batory;  — ) — князь Трансільваніі, сын Крыштафа Батары і Эржэбет Бочкаі, пляменнік караля польскага і вялікага князя літоўскага Стафана Баторыя.
Біяграфія
Жыгманд нарадзіўся ў 1572 годзе ў сям'і Крыштафа Батары, князя Трансільваніі, які належаў да ўплывовага трансільванскага роду Батары, і Эржэбеты Бочкаі, дачкі Дзьёрдзя Бочкаі і Кісмаржы. Усяго ў сям'і Крыштафа і Эржэбеты было чацвёра ці пяцёра дзяцей. Крыштаф падтрымліваў езуітаў і даручыў ім выхаванне свайго сына, які ўжо пры жыцці бацькі быў прызначаны спадчыннікам княжацкага трона. Калі 27 мая 1581 года Крыштаф Батары памёр (Эржэбет памерла ў лютым таго ж года), князем Трансільваніі стаў Жыгманд, але з-за яго непаўналецця быў прызначаны рэгент.
У 1588 годзе Жыгманд дасягнуў паўналецця і амаль адразу ж выявіў жаданне ўступіць у саюз з хрысціянскімі ўладарамі супраць туркаў, нягледзячы на тое, што Трансільванія з'яўлялася васалам Асманскай імперыі. Рэзкая змена палітыкі выклікала абурэнне, і трансільванскі сейм у Турдзе нават запатрабаваў, каб Жыгманд паўторна прысягнуўся на княжацкі трон. Батары адмовіўся і, нягледзячы на пагрозы і сутычкі, задушыў паўстанне, пакараўшы смерцю ўсіх, каго здолеў.
У 1594 годзе Жыгманд заключыў саюз з Міхаем Храбрым, гаспадаром і кіраўніком Валахіі, і Аранам Тыранам, гаспадаром і кіраўніком Малдаўскага княства, супраць Асманскай імперыі. Тады ўсе тры княствы з'яўляліся васаламі турак, але збіраліся выступіць на баку Габсбургаў. У 1595 годзе Жыгманд запрасіў Міхая і Арана ў Алба-Юлію для заключэння дамовы, паводле якой Валахія і Малдаўскае княства стануць васаламі Трансільваніі ў абмен на ваенную дапамогу. Аран адмовіўся ехаць, таму Жыгманд падгаварыў аднаго з малдаўскіх военачальнікаў, гетмана Стэфана Развана, арганізаваць пераварот. У выніку паўстання Аран быў зрынуты ў маі 1595 года (пазней адпраўлены ў крэпасць Вінц і атручаны ў 1597 годзе). Пасольства ж Міхая, перавысіўшы свае паўнамоцтвы, падпісала гэта пагадненне 20 мая 1595 года. 3 чэрвеня гэтая дамова была падпісана пасламі новага князя Малдавіі Стэфана VIII Развана.
Важную ролю ў гэтай кампаніі адыгралі секеі. Паабяцаўшы ім перагледзець іх правы (тады секеі з'яўляліся венгерскай нацыянальнай меншасцю), Жыгманд дамогся ўступлення каля 23 тысяч секейскіх воінаў у Трансільванскую армію. Але ўжо праз год Жыгманд адмовіўся ад сваіх абяцанняў і жорстка здушыў паўстанне, якое пачалося пасля гэтага (лічыцца, што якраз таму ў кастрычніку 1598 года секеі выступілі супраць Трансільваніі на баку Міхая Храбрага).
Палітыка Габсбургаў
У 1595 годзе, у рамках саюзных адносін паміж Трансільваніяй і імперыяй Габсбургаў, Рудольф II, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі і кароль Венгрыі, падпісаў дамову, паводле якой дамінія Мукачаўскага замка (Паланак), а таксама камітаты Берэг, Угача і Марамараш былі перададзены пад уладу Трансільваніі. Каб замацаваць гэты саюз, Жыгманд ажаніўся з Марыяй Крысцінай Аўстрыйскай (1574 — 1621), дачкой эрцгерцага Аўстрыі Карла II і Марыі Ганны Баварскай. Аднак ужо праз чатыры гады Жыгманд публічна запатрабаваў скасавання шлюбу.
Апынуўшыся паміж туркамі і Габсбургамі, якія імкнуліся падпарадкаваць Трансільванію, Жыгманд Батары 23 снежня 1597 года заключыў з Рудольфам II новую дамову, паводле якой Жыгманд адмаўляўся ад княства Трансільванскага на карысць Рудольфа, атрымліваючы ў якасці кампенсацыі Апольскае княства (герцагства) у Сілезіі. Пры гэтым Батары, як герцаг Аполе, станавіўся прынцам Свяшчэннай Рымскай імперыі). 10 красавіка 1598 года Жыгманд перадаў уладу прадстаўнікам імператара, але Рудольф не выканаў сваю частку дагавора. 20 жніўня 1598 года Жыгманд патаемна вярнуўся і прагнаў прадстаўнікоў Габсбургаў, пазней паспяхова вытрымаўшы шэраг турэцкіх аблог.
29 сакавіка 1599 года Жыгманд перадаў уладу свайму стрыечнаму брату Андрашу Батары, сыну Анджэя VII, венгерскаму кардыналу, князю-біскупу вармінскаму і гранд-майстру Ордэна Дракона. Тое, што Андраш стаў князем Трансільваніі, было ўхвалена і прынята як Рэччу Паспалітай, так і Асманскай імперыяй, але выклікала незадаволенасць у шэрагах антытурэцкай кааліцыі. Габсбургі і Міхай Храбры распачалі сумесны паход супраць Трансільваніі. Іх аб'яднаныя войскі пад камандаваннем генерала Джорджыа Басты разграмілі армію Андраша 28 кастрычніка 1599 года. Сам Андраш 3 лістапада быў забіты секеямі падчас адступлення ў раёне Сандаміка, на секейскай зямлі ў раёне жудзеца Харгіта. Гэта дазволіла Міхаю Храбраму далучыць Трансільванію да сваёй аб'яднанай дзяржавы.
У 1600 годзе Жыгманд Батары на чале арміі палякаў і казакоў паспрабаваў вярнуць сабе трон, але пацярпеў паражэнне пад Сучавай. Адначасова адкрытую незадаволенасць Міхаем пачалі ваказываць трансільванскія феадалы. Яны лічылі, што аб'яднанне пад вярхоўнай уладай Валахіі прывядзе да ўзмацнення валашскага баярства і памяншэння іх уласнага ўплыву. Пры падтрымцы малдаўскіх баяраў быў арганізаваны пераварот, падчас якога трансільванская знаць прагнала прадстаўнікоў Міхая. 4 лютага 1601 года князем зноў быў абраны Жыгманд Батары, які дагэтуль збіраў новае войска пад Колажварам.
Варожасць Жыгманда ў адносінах да Габсбургаў прымусіла Рудольфа II пайсці на саюз з Міхаем. Міхай, атрымаўшы свежых наймітаў і корпус генерала Басты, 3 жніўня 1601 года нанес чарговае паражэнне войску Жыгманда. Але неўзабаве пасля перамогі Джорджыа Баста арганізаваў супраць Міхая змову (магчыма, з дазволу імператара), і валашскі гаспадар быў забіты каля Турды 9 жніўня 1601 года. Смерць Міхая дазволіла Жыгманду вярнуцца ў Трансільванію, аднак 26 ліпеня 1602 года ён канчаткова пакінуў краіну, перадаўшы ўладу Басце як прадстаўніку Габсбургаў. Жыгманд Батары памёр у Празе 27 сакавіка 1613 года.
Сям'я
З 1595 года Жыгманд Батары быў жанаты з Марыяй Крысцінай (1574 — 1621), дачкой эрцгерцага Аўстрыі Карла II і Марыі Ганны Баварскай. Аднак праз некаторы час Жыгманд публічна запатрабаваў развод. Развод Жыгманд атрымаў толькі ў 1599 годзе, калі яго адносіны з Габсбургамі сапсаваліся канчаткова.
Існавала легенда, што разбойнік Кудэяр, вядомы сваімі рабункамі на Волзе ў XVI стагоддзі, з'яўляўся прадстаўніком роду Батары, а канкрэтна сынам Жыгманда Батары і нейкай знатнай ліцвінкі (магчыма, дачкі Крыштафа Касінскага). Перад вяселлем з Марыяй Аўстрыйскай, Жыгманд выправіў сына да казакоў на Украіну. Але гэта легенда фактычна нічым не абгрунтавана.
Валянціна Нічыпараўна Козел
Валянціна Нічыпараўна Козел (, в. Цяраспаль Слуцкага раёна — ) — беларускі настаўнік. Заслужаны настаўнік БССР.
Копа дзі Маркавальда
Копа дзі Маркавальда (Coppo di Marcovaldo; каля 1225,  — каля 1276, ) — жывапісец і мазаічыст італьянскага протарэнесансу сіенскай маляўнічай школы.
Копа дзі Маркавальда з’яўляецца адной з цэнтральных фігур у мастацкім працэсе другой паловы XIII стагоддзя, які быў вельмі важны для станаўлення Сіенскай школы жывапісу. Лёс гэтага мастака вельмі цікавы. Архіўныя дакументы паведамляюць, што ў 1260 годзе ён прыняў удзел у бітве пры Мантаперці на баку фларэнтыйскіх прыхільнікаў Папы — гвельфаў. У той бітве фларэнтыйцы пацярпелі паражэнне ад сіенскіх гібелінаў, і Копа дзі Маркавальда трапіў у сіенскі палон. У палоне ён прабыў нядоўга. Копа быў здольным мастаком, і сваю свабоду выкупіў тым, што ў 1261 годзе напісаў выяву Мадонны для сіенскай царквы Сервітэ (так званая «Мадонна дэль Бардонэ»). Пакуль Копа знаходзіўся ў палоне, папа рымскі Аляксандр IV у адплату за паражэнне адлучыў Сіену ад царквы. Галоўнай заступніцай свайго горада сіенцы лічылі Мадонну, і ў піку папству, дзеля зацвярджэння ідэі, што ўлада нябесная вышэй за ўладу папскую, пачалі маляваць Мадонну ў выглядзе царыцы-ўладаркі Сіены.
Горбавэ (Ямільчынскі раён)
Горбавэ (Го́рбове) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Уладзімір Сямёнавіч Башарымаў
Біяграфія
Скончыў у 1980 годзе Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт.
Працаваў начальнікам кантрольна-рэвізійнага Упраўлення службы кантролю Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
У 1995 годзе быў выбран дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад Веткаўскай выбарчай акругі № 91 Гомельскай вобласці.
IC 4914
IC 4914 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гараднянскі сельсавет
Гарадня́нскі сельсавет — сельсавет у складзе Столінскага раёна Брэсцкай вобласці, Беларусь. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Гарадная.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Гарадноўскі сельсавет у складзе Столінскага раёна Пінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Гарадно (Гарадная). З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 11 жніўня 1959 года ў склад Глінкаўскага сельсавета перададзена вёска Лука. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 5 населеных пунктаў.
Гута-Бобрыцка
Гута-Бобрыцка (Гута-Бобрицька) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Янкель Мордухавіч Кругер
Я́нкель Мо́рдухавіч (Я́каў Ма́ркавіч) Кру́гер (, г. Мінск, Расійская імперыя —, г. Мінск , БССР) — беларускі савецкі жывапісец яўрэйскага паходжання. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1939). Працаваў пераважна ў бытавым і партрэтным жанрах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў мяшчанскай сям’і рамесніка Мордуха Хаімавіча Кругера і яго жонкі Роды, у якой акрамя яго было яшчэ пяцёра дзяцей. Вучыўся ў мясцовым хедары і рамесным вучылішчы. Займаўся ў малявальнай школе ў Кіеве (1883—1886). Пасля заканчэння з адзнакай малявальнай школы Якаў спрабуе паступіць у Пецярбургскую Акадэмію мастацтваў, але яго як яўрэя не прынялі, спаслаўшыся на адсутнасць у яго права на жыхарства ў Пецярбургу, мастак вымушаны вярнуцца ў Мінск.
Вучыўся ў прафесара Л. Горавіца ў Варшаве (1887—1888), у акадэміі Жуліяна ў Парыжы (1888-95) , дзе займаўся па класе. Тым часам шмат працуе, піша карціны і падарожнічае па еўрапейскіх краінах, вывучаючы творы вялікіх майстроў. Пабываў у Лондане, Берліне, Бруселі. Неаднаразова дэманстраваў свае палотны на Парыжскіх выстаўках.
Падчас першай сусветнай вайны сям’я Кругераў была эвакуіравана ў Казань, дзе яна застаецца доўгі час. Якаў займаецца галоўным чынам выкладчыцкай працай.
З 1921 года працаваў на рабфаку Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Восенню 1921 года ўваходзіў у склад арганізаванай Беларускім Дзяржаўным музеем этнаграфічнай экспедыцыі па наваколлях Слуцка разам з мастаком П. Гуткоўскім (кіраўнік), фалькларыстам і кампазітарам Уладзімірам Тэраўскім і інш. Працуючы на газету «Кастрычнік» у сельскагаспадарчай камуне «Новае жыццё», стварае цэлы цыкл прац з жыцця працаўнікоў.
У 2-й палове 1930-х гг. Кругер пісаў партрэты І. Сталіна, К. Варашылава, М. Горкага, савецкіх военачальнікаў і партыйных дзеячаў, а таксама жанравыя карціны на тэмы працы. У 1927—1932 гадах — член Усебеларускага аб’яднання мастакоў.
У 1939 годзе атрымаў ганаровае званне Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР. Жыў у Мінску да канца сваіх дзён.
Творчасць
Карціны Кругера адрозніваюцца дакладнасцю характарыстыкі, псіхалагічнай глыбінёй вобразаў. У ранніх партрэтах асноўная ўвага нададзена рысунку, у той час як жывапіс сухаваты, агульны каларыт — залацісты. Працаваў пераважна ў жанры партрэта: «Дзяўчынка ў чырвоным» (1890-я), «Аўтапартрэт у малінавым бераце» (1889), партрэты брата (1896), скрыпача Іегуды Жухавіцкага (1897), Я. Коласа (1923), Я. Купалы (1923). Сярод іншых работ: «На суд прафесара» (1900), «Пагром» (Каля 1905), «Паштальён» (1907), «Дзіцячая калонія» (1930), «Кавальскі цэх» (1937) і іншыя.
Кругер напісаў шэраг партрэтаў пісьменнікаў, паэтаў, навуковых, палітычных і грамадскіх дзеячаў Беларусі, якія адрозніваюцца інтымнасцю і дэмакратызмам вобразаў: Якуба Коласа, Янкі Купалы, Змітрака Бядулі, Саламона Міхоэлса і іншых.
Мелікпея
Мелікпея (Məlikpəyə) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Балгарска-лацінскія войны
Балгарска-лацінскія войны — серыя канфліктаў паміж Балгарскім царствам і Лацінскай імперыяй у XIII стагоддзі.
Перадумовы
У 1185 годзе ў падкантрольнай Візантыі Балгарыі пачалося паўстанне пад кіраўніцтвам братоў Пятра, Асеня і Калаяна, якое аднавіла балгарскую дзяржаўнасць. Калі ў 1204 годзе крыжакі рушылі на Візантыю, то балгары прапанавалі ваенную дапамогу крыжакам, але тыя яе не прынялі. 13 красавіка 1204 года крыжакі ўзялі Канстанцінопаль, і падзялілі тэрыторыю Візантыі паміж сабой. На тэрыторыі вакол Канстанцінопаля ўтварылася Лацінская імперыя, якая стала будаваць заваявальныя планы на былыя візантыйскія землі — у тым ліку і Балгарыі.
Паходы Калаяна
Напачатку 1205 года ўспыхнула паўстанне візантыйцаў у Дыдымотыхэ, дзе быў перабіты гарнізон крыжакоў; затым лаціняне былі выгнаны з Адрыянопаля. Паўстанцы звярнуліся па дапамогу да Калаяна, і той рушыў на лацінян. Імператар Балдуін, не чакаючы Баніфацыя і свайго брата Генрыха, рушыў да Адрыянопаля і 14 красавіка 1205 года пацярпеў там разгромнае паражэнне ад арміі Калаяна, якая складалася з балгараў, валахаў, полаўцаў і грэкаў; Людовік Блуаскі, Стэфан дэ Перш і многія іншыя палі ў бітве. Сам імператар Балдуін быў узяты ў палон і неўзабаве памёр. Крыжакі адступілі ў Канстанцінопаль, а Калаян узяў Серэ і Філіпопаль.
У 1206 годзе пачаўся новы наступ балгараў, у студзені іх саюзнікі полаўцы раскінулі лагер пад самым Канстанцінопалем. Увесь 1206 год Калаян спусташаў Фракію. Ён разбурыў мноства гарадоў, выводзіў з іх грэкаў на Дунай, дзе рассяляў іх у зноў заснаваных гарадах з грэчаскімі назвамі. Рыцары былі разбіты ва ўсіх сутычках і адседжваліся за сценамі гарадоў, а Фракія была спустошана так, што і ў XX стагоддзі можна было знайсці разваліны гарадоў, разбураных балгарамі. Калаян называў сябе Рамеябойцам і гаварыў, што помсціць за крывавыя расправы над балгарамі візантыйскага імператара Васіля II Балгарабойцы.
У сакавіку — красавіку 1207 года Калаян трымаў аблогу Адрыянопаль, але хваробы і недахоп правіянта прымусілі яго адступіць. 4 верасня 1207 года Баніфацый Манферацкі, кароль Фесаланікскі, загінуў у бітве з балгарамі каля Масінопаля, з яго чэрапа Калаян зрабіў чашу. Пасля гэтага Калаян аблажыў Фесалонікі, але ў кастрычніку 1207 года быў забіты змоўшчыкамі, царом стаў яго пляменнік Барыл.
Паходы Барыла
Адразу пасля ўзыходжання Барыла ад Балгарыі адкалоліся некаторыя магутныя феадалы. Скарыстаўшыся паслабленнем Балгарыі, лацінскі імператар Генрых I Фландрскі, павёў супраць балгараў сваё войска, папоўненае новымі рыцарамі з Фландрыі і Нармандыі. Бясталентны Барыл быў ушчэнт разбіты ў Філіпопаля 1 жніўня 1208 года, нягледзячы на тое, што сабраў 33-тысячнае войска.
Калі ў 1211 годзе імператар Генрых вяртаўся з паходу ў Грэцыю, Барыл паслаў атрады, каб заняць праходы ў гарах паміж Фесалонікамі і Канстанцінопалем. Аднак Генрых прагнаў балгарскія войскі, а ўвосень 1211 года разбіў самога Барылу ў бітве. Генрых меў патрэбу ў саюзніку супраць Эпірскага царства і непакорлівых феадалаў, а Барыл быў рады саюзу з любым ворагам, спадзяючыся выратаваць свой трон ад законнага спадчынніка Івана Асеня, і таму яны заключылі мір, а неўзабаве быў заключаны шлюб Генрыха з дачкой Барыла, вяселле пышна адсвяткавалі ў Канстанцінопалі.
Саюз балгараў і нікейцаў
У 1228 годзе імператарам Лацінскай імперыі стаў 11-гадовы Балдуін II дэ Куртэнэ; яго заручылі з дачкой роднаснага дому Куртэнэ балгарскага цара Івана Асеня, які абяцаўся адняць у Феадора Ангела заваяваныя ім зямлі. Саюза з Балгарыяй, аднак, не жадала духавенства, якое адважылася прыцягнуць на бок імперыі Іаана Брыенскага, былога караля іерусалімскага; Марыя, дачка яго, павінна была стаць нявестай Балдуіна, а сам ён — прыняць тытул імператара і абавязкі рэгента. У 1236 годзе нікейскі імператар Іаан III Дука Ватац асабіста сустрэўся з царом Іванам Асенем, і сын нікейскага імператара, Феадор, быў заручаны з дачкой балгарскага цара Аленай. Быў заключаны антылацінскі саюз, і нікейскае войска з Лампсака перайшло на еўрапейскі бераг, авалодала Галіпалі і іншымі гарадамі, у той час як балгары пагражалі сценам Канстанцінопаля. Падкантрольная лацінянам тэрыторыя фактычна скарацілася да сцен Канстанцінопаля, і нікейцы з балгарамі заняліся высвятленнем адносін паміж сабой. У выніку нікейцы ў 1261 годзе ўзялі Канстанцінопаль, знішчылі Лацінскую імперыю і аднавілі Візантыю.
Мерацкі павет
Мерацкі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Вялікім Княстве Літоўскім у 1791—1795 гадах. Цэнтр — г. Мерач. Вылучаны Чатырохгадовым соймам 1788—1792 гадоў са складу Троцкага павета.
Temnostoma
Temnostoma — род журчалак.
NGC 2348
NGC 2348 (іншае абазначэнне — ESO 88-SC1) — рассеянае скопішча ў сузор’і Лятучая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Варварыўка (Ямільчынскі раён)
Варварыўка (Варва́рівка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Успрыманне
Успрыманне, перцэпцыя (ад perceptio) — працэс прыёму і пераўтварэння інфармацыі, які забяспечвае адлюстраванне аб'ектыўнай рэальнасці і арыенціроўку ў навакольным свеце.
Калі ў адчуванні адлюстроўваюцца асобныя якасці і ўласцівасці прадметаў, то ў працэсе ўспрыняцця з асобных адчуванняў фарміруецца ўяўленне аб прадмеце як цэлым. Іншымі словамі, успрыняцце — гэта фарміраванне псіхічных вобразаў. У працэсе ўспрыняцця адбываецца не толькі аналіз новай інфармацыі, але і супастаўленне яе з той, якая ўжо маецца, захоўваецца ў памяці. Успрыняцце — гэта не ацэнка адчуванняў, а якасна новая ступень адчувальнага пазнання — абагульненне інфармацыі.
Часам успрынятыя чалавекам аб'екты атрымліваюць скажоную органамі пачуццяў ацэнку. Напрыклад, два абсалютна аднолькавыя па лінейных памерах слупкі чорнага і белага колеру ўспрымаюцца як розныя па велічыні. Здаецца, што белы большы за чорны. У такіх выпадках гавораць пра ілюзіі ўспрыняцця.
Радзвін
Ра́дзвін — ручай у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Уць (басейн Дняпра).
Даўжыня 10,5 км. Пачынаецца за 3,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Займішча Гомельскага раёна, вусце на паўночнай ускраіне вёскі Гардуны. Рэчышча каналізаванае.
IC 4915
IC 4915 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Мікалаевіч Галкін
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны (спецыяльнасць «Гідрагеалогія і інжынерная геалогія», 1990), Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (аспірантура, спецыяльнасць «Інжынерная геалогія, мярзлотазнаўства і грунтазнаўства», 1996). Працаваў у Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (1990—1999); Спецыялізаваным будаўніча-мантажным упраўленні № 4 трэста «Прамбурвод» і КУП «Гомельаблводаканал» (1999—2001); Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П. М. Машэрава (з 2001; факультэт хіміка-біялагічных і геаграфічных навук, кафедра геаграфіі, прафесар, у 2002—2010 — начальнік навукова-даследчага сектара). Навуковыя інтарэсы: геалогія; інжынерная і экалагічная геалогія; міграцыйныя параметры слабапранікальных грунтоў; стан геалагічнага асяроддзя ва ўмовах высокай тэхнагеннай нагрузкі.
Душа (мультфільм)
«Душа» (Soul) — амерыканскі 3D-анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2020 года. У ЗША з-за пандэміі COVID-19 стужка не выйшла ў кінапракат, а 25 снежня 2020 года стала даступная на сэрвісе «Disney+».
Мультфільм стаў пераможцам 93-й цырымоніі «Оскар» у катэгорыях «Найлепшы анімацыйны фільм» і «Найлепшая праца кампазітара».
Сюжэт
Гісторыя расказвае пра джазавага піяніста Джо Гарднера, які пасля няшчаснага выпадку спрабуе вярнуцца ў сваё цела з Семінара Душ і здзейсніць мару граць у клубе.
Беларуская агучка
Афіцыйны беларускі пераклад быў падрыхтаваны студыяй «Кінаконг» і выйшаў у 2021 годзе на відэасэрвісе VOKA. У запісе дубляжу бралі ўдзел Яўген Перлін, Святлана Цімохіна, Наталля Кот-Кузьма, Юлія Шпілеўская.
Адчуванне
Адчуванні бываюць зрокавымі, слыхавымі, скурнымі (тактыльнымі), смакавымі і інш. Адчуванні чалавека залежаць ад індывідуальных асаблівасцей, стану яго нервовай сістэмы, характару прафесійнай дзейнасці.
Перапрацоўка інфармацыі ў мозгу не заўсёды суправаджаецца ўсведамленнем стымулу. Калі ўсведамленне адбываецца, гавораць пра адчуванне. Разуменне адчування прыводзіць да ўспрыняцця.
Прэнскі павет
Прэнскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Вялікім Княстве Літоўскім у 1791—1795 гадах. Цэнтр — г. Прэны. Створаны Чатырохгадовым соймам 1788—1792 гадоў з паўднёвых парафій Ковенскага павета Троцкага ваяводства і суседніх парафій Жамойці. У 1793 годзе ў крыху змененых межах Прэнскі павет уключаны ў склад Мерацкага ваяводства. Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе асноўная частка Прэнскага павета на левабярэжжы Нёмана ўключана ў склад Прусіі, раёны на правабярэжжы Нёмана — у склад Расійскай імперыі.
Ленінская гвардыя (аб’яднанне)
Ленінская гвардыя — зборная назва бліжэйшых паслядоўнікаў Леніна (гл. таксама Старыя бальшавікі), у тым ліку Сталіна. Па азначэнні доктара філасофскіх навук, прафесара Рычарда Касалапава — «рамантычная саманазва групы партыйцаў з дарэвалюцыйным стажам, якім давялося працаваць непасрэдна з Леніным».
Назва атрымала шырокую вядомасць у выглядзе палітычнага клішэ ў кантэксце абвінавачванняў Іосіфа Сталіна ў знішчэнні «старых бальшавікоў» падчас «вялікага тэрору» 1937-1938 гадоў, і распаўсюдзілася пасля XX з'езда КПСС У той жа час аналагічны тэрмін «старая ленінская гвардыя» («старая бальшавіцкая гвардыя») выкарыстоўваўся і раней у значэнні «старыя бальшавікі». У прыватнасці, Кароткі курс гісторыі ВКП(б) (1938) згадвае, што «Троцкі ... заяўляў аб перараджэнні старой ленінскай гвардыі». Яшчэ раней тэрмін «старая ленінская гвардыя» выкарыстаў Курцыё Малапартэ ў сваёй працы «Тэхніка дзяржаўнага перавароту» (1931).
Даследчык Міхаіл Васленскі ў сваёй фундаментальнай працы «Наменклатура» характарызуе падзеі 1937 года як «гібель ленінскай гвардыі», прыраўноўваючы тэрмін «ленінская гвардыя» да камуністаў, які ўступілі ў партыю да рэвалюцыі («з дарэвалюцыйным партстажам»), або, па меншай меры, да заканчэння Грамадзянскай вайны:
'' У 1937 годзе — праз дваццаць гадоў пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі — ленінская гвардыя прафесійных рэвалюцыянераў была вельмі немаладая. Але да натуральнага сыходу ёй заставалася яшчэ прыкладна паўтара дзясятка гадоў, калі не больш. Гэтых-то гадоў жыцця ёй i не хацелі даваць умацаваўшыяся ў розных звёнах наменклатуры кар'ерысты, імкнуўшыяся на занятыя пастарэлымі рэвалюцыянерамі вышэйшыя пасады ... Зрушыць ленінцаў — не некалькі асобных асоб, а ўвесь пласт — звычайным шляхам было немагчыма. Вось чаму, нягледзячы на ўсе прызначэнні і перамяшчэнні, у 1930 годзе сярод сакратароў абкамаў, крайкамаў і ЦК нацкампартый 69 працэнтаў — больш за дзве траціны — усё яшчэ былі з дарэвалюцыйным партстажам. З дэлегатаў XVII з'езду партыі (1934) 80 працэнтаў уступілі ў партыю да 1920 года, гэта значыць да перамогі ў грамадзянскай вайне .... ''
'' Ленін справядліва бачыў сілу сваёй гвардыі ў яе велізарным, доўгімі гадамі культываным аўтарытэце ў партыі. Толькі потым мы прывыклі да таго, што любы партыйны кіраўнік мог быць вельмі проста арыштаваны і затым ліквідаваны як фашысцкі шпіён і трацкісцкі вырадак пры стандартнай ўсеагульнай ухвале. Але тады да гэтага благаславёнага стану трэба было яшчэ прыйсці.''
Даследчык Абдурахман Аўтарханаў у сваёй працы «Тэхналогія ўлады» выказвае меркаванне, што ўзыходжанне Сталіна да ўлады суправаджалася «поўнай палітычнай ліквідацыяй старой гвардыі Леніна»
Гісторык Ю. В. Емяльянаў разам з тым адзначае, што «само паняцце „ленінская гвардыя“ вельмі ўмоўна». Так, да «ленінскай гвардыі» звычайна адносяць лідараў розных апазіцый («рабочая апазіцыя», «трацкізм», «левы ўхіл», «правы ўхіл», «платформа Руціна» і г. д.), тады як шэраг з іх (у прыватнасці, Бухарын М. І. ) увайшлі ў ЦК толькі ў 1917 годзе, а Троцкі наогул далучыўся да бальшавізму толькі ў тым жа 1917 годзе.
Прыхільнікі Сталіна І. В. традыцыйна адпрэчваюць абвінавачванні ў «знішчэнні ленінскай гвардыі», паказваючы, што бальшавікамі з дарэвалюцыйным партстажам з'яўляўся шэраг асоб з бліжэйшага атачэння Сталіна (В. М. Молатаў, уступіў у партыю ў 1906 годзе, Кагановіч Л. М., член партыі з 1911 года, К. Я. Варашылаў, член партыі з 1904 года, Мікаян А. І., член партыі з 1915 года, Г. М. Малянкоў, які ўступіў у партыю ў 1920 годзе, М. І. Калінін, які ўступіў у РСДРП(б) у 1911 годзе, Жданаў А. А., член партыі з 1915 года, і г . д.), ды і сам Сталін.
Разам з тым, у гады «вялікага тэрору» 1937-1938 гадоў, сапраўды, была знішчана значная частка дзеячаў рэвалюцыі і Грамадзянскай вайны: асабіста арыштаваўшы Часовы ўрад Антонаў-Аўсеенка В. А. (уступіў у РСДРП(б) у чэрвені 1917 г. пасля доўгіх фракцыйных ваганняў), арганізатары расстрэлу царскай сям'і Белабародаў А. Г., Галашчокін Ф. І. і Мрачкоўскі С. В., былы ваенны міністр і галоўнакамандуючы НРА ДВР В. К. Блюхер, адзін з асноўных партыйных ідэолагаў і адказны рэдактар «Праўды» з 1917 года Бухарын М. І., старшыня Цэнтрабалта і актыўны ўдзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі П. Я. Дыбенка, першы старшыня Камінтэрна і адзін з бліжэйшых вучняў Леніна, які вярнуўся разам з ім з эміграцыі ў 1917 годзе, і таксама хаваўся разам з ім у Фінляндыі Зіноўеў Г. Я., актыўны дзеяч Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый Каюраў В. М., першы савецкі вярхоўны галоўнакамандуючы М. В. Крыленка, адзін з заснавальнікаў ВЧК Петэрс Я. Х. і г.д.
Падлікі паказваюць, што са складу ЦК РСДРП(б), які прыняў у 1917 годзе рашэнне аб узброеным паўстанні ў Петраградзе, падчас «вялікага тэрору» загінула 58 %, з першага складу Саўнаркама, абранага гістарычным II З'ездам Саветаў — 63 %. З 267 членаў ЦК, абіраўшыхся ў яго склад з 1917 г. па 1934 гады, да пачатку рэпрэсій памерлі 34, перажылі рэпрэсіі 36, у асноўным тыя, хто заўзята падтрымліваў Сталіна і тыя, што ўвайшлі ў ЦК у 1920-30-я гады. Астатнія былі рэпрэсіраваны.
Вэлыка Глумча
Вэлыка Глумча (Вели́ка Глумча́) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Вэлыка Цвіля
Вэлыка Цвіля (Вели́ка Цві́ля) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ака (АТРК)
Ака (АТР-23, індэкс ГРАУ — 9K714, па класіфікацыі НАТА — SS-23 Spider, — савецкі аператыўна-тактычны ракетны комплекс распрацоўкі Каломенскага КБ машынабудавання пад кіраўніцтвам Сяргея Паўлавіча Непабядзімага. Непасрэднай вытворчасцю займаўся Воткінскі машынабудаўнічы завод.
Гісторыя
Распрацоўка пачалася ў сярэдзіне 1970-х гадоў. АТР-23 прызначаўся для замены ракетнага комплексу Р-11. Выпрабаванні пачаліся ў 1976 годзе на палігоне Капусцін Яр. У 1980 годзе ракета была прынята на ўзбраенне. У 1989 годзе комплекс быў зняты з узбраення і больш за 200 ракет і 102 пускавыя ўстаноўкі АТР-23 былі знішчаны ў адпаведнасці з савецка-амерыканскім дагаворам па РСМД, пад які ў агульным гэты комплекс не трапляў ні па якіх характарыстыках. Ліквідацыя комплексаў, якія знаходзіліся ў сацыялістычных дзяржавах Усходняй Еўропы, была завершана ў 2002 годзе.
Склад
У склад комплексу ўваходзяць:
Эксплуатанты
Галоўным эксплуатантам з’яўляліся савецкія РВСП. Пасля распаду СССР 18 такіх установак засталося ў Германіі (ад ГДР), яшчэ 18 — Балгарыі, каля 10-ці — Славакіі (ад Чэхаславакіі), 4 — Румыніі.
Бразіль
Бразіль (ірл. Hy Breasail, лац. Abresil, Brasil, Brasijl) — міфічны востраў, які маляваўся картографамі мінулага звычана ў Атлантычным акіяне к захаду ад Ірландыі.
Гісторыя
Лічыцца, што міф аб існаванні цудоўнага вострава Бразіль быў запазычаны з ірландскай міфалогіі. У сярэднявечную картаграфію ён трапіў з-за блытаніны ў перакладзе арабскіх геаграфічных сачыненняў. Упершыню з'явіўся на карце 1325 г., намаляванай балеарцам італьянскага паходжання Анжэліна Дульсерта (памёр 1330 г.), на  шыраце Паўднёвай Ірландыі. У XVII ст. з'явіліся апісанні вострава тымі, хто быццам бы яго бачыў ці нават наведваў. У XIX ст., калі Паўночная Атлантыка ўжо была дастаткова даследавана, на некаторых картах працягвалі пазначаць Бразіль як скалу ў моры. Канчаткова назва знікла з карт толькі ў канцы XIX ст.
Тлумачэнне
У дакладзе 1870 г. Геалагічнага таварыства Ірландыі Бразіль атаясамляўся з банкай Парк'юпайн (Porcupine) у 200 км на паўднёвым захадзе ад Ірландыі. Гісторыкі і географы ХХ ст. лічылі, што картографы і мараплаўцы першапачаткова блыталі Бразіль з адным з Аранскіх або іншых атлантычных астравоў, ці, магчыма, яны чулі байкі ад тых, хто бачыў здалёк абрысы неадкрытага Новага Свету, і г. д. Працяглае існаванне Бразіля на картах тлумачыцца тым, што даследчыкі часцяком наўмысна ці выпадкова пазначалі неправільныя каардынаты новых тэрыторый, і заставалася імавернасць існавання ў акіяне сапраўднага вострава.
NGC 2349
NGC 2349 — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Артур Дэйл Трэндал
Артур Дэйл Трэндал (Arthur Dale Trendall; 28 сакавіка 1909 — 13 лістапада 1995) — аўстралійскі гісторык мастацтва і археолаг антычнасці.
Біяграфія
Артур Дэйл Трэндал нарадзіўся ў Новай Зеландыі. Адукацыю атрымаў ва ўніверсітэце Атага (1926—1929 гады) і Кембрыджскім універсітэце (1931—1933). Супрацоўнічаў з Сіднейскім універсітэтам і Аўстралійскім нацыянальным універсітэтам. Займаў пасаду віцэ-канцлера і магістра ўніверсітэцкага будынка апошняй установы.
Працы Артура Дэйла Трэндала па ідэнтыфікацыі асобных старажытнагрэцкіх вазапісцаў апулійскай школы былі ацэнены некалькімі навуковымі прэміямі і званнем папскага рыцарства.
Кендары
Кенда́ры (Kendari) — горад, адміністрацыйны цэнтр інданезійскай правінцыі Паўднёва-Усходні Сулавесі. Насельніцтва (2010 г.) - 314 812 чал.
Кендары размешчаны на ўсходзе правінцыі Паўднёва-Усходні Сулавесі на беразе шырокай бухты. Заснаваны 13 мая 1831 г. галандцамі. Стаў адміністрацыйным цэнтрам правінцыі ў 1964 г.
Кендары — важны транспартны і гандлёвы цэнтр Паўднёва-Усходняга Сулавесі. Працуюць порт і аэрапорт. Прамысловасць прадстаўлена дробнымі прадпрыемствамі, развіваюцца перапрацоўка харчу, драўніны, выраб пакавання і інш.
Зборная Расіі па хакеі з шайбай
Збо́рная Расі́і па хаке́і — нацыянальная хакейная каманда Расіі. У рэйтынгу ІІХФ за 2014 год знаходзіцца на 4 месцы. Кіроўны орган — Федэрацыя хакея Расіі, галоўным трэнерам з’яўляецца латышскі спецыяліст Алег Знарок. Зборная Расіі з’яўляецца правапераемніцай зборнай СССР.
У 2009 годзе тройку намінантаў на Мемарыяльны трафей Харта, які атрымлівае самым каштоўным ігрок у Нацыянальнай хакейнай лізе, склалі прадстаўнікі зборнай Расіі: Аляксандр Авечкін, Павел Дацюк і Яўген Малкін.
Гісторыя
На зімовых Алімпійскіх гульнях 1992 года ў Альбервілі, якія праходзілі праз некалькі тыдняў пасля распаду СССР, выступала гэтак званая Аб'яднаная каманда, якая ў хакейным турніры фактычна і была прадстаўлена зборнай Расіі. Пад кіраўніцтвам ранейшага трэнера зборнай СССР Віктара Ціханава Аб'яднаная каманда здолела атрымаць золата.
Для ўдзелу ў дэбютным чэмпіянаце свету 1992 года ў Чэхаславакіі пад кіраўніцтвам Віктара Ціханава была сфарміравана ўжо зборная Расіі. На чэмпіянаце свету рускія ўпэўнена выйшлі з групы, заняўшы першае месца, але ў чвэрцьфінале саступілі зборнай Швецыі (0:2).
На чэмпіянаце свету 1993 года ў Германіі расійскія хакеісты выступілі не вельмі ўдала: нічыя 2:2 са зборнай Італіі, параза 2:5 ад шведаў, але ўсё ж такі выйшлі з трэцяга месца ў плэй-оф. У чвэрцьфінале рускія ўпэўнена разабраліся з гаспадарамі турніру — 5:1, у паўфінале ў відовішчным матчы былі абыграны канадцы (7:4), у складзе якіх былі такія вядомыя ігракі як то Майк Гартнер, Род Брындамор, Марк Рэкі, маладыя Пол Карыя і Эрык Ліндрас. У мюнхенскім фінале зборная Расіі ўзяла рэванш у шведаў (3:1) і ўпершыню ў сваё незалежнай гісторыі стала чэмпіёнамі свету.
На алімпійскам турніры 1994 года ў Нарвегіі склад расійскай зборнай быў сфарміраваны ў асноўным з ігракоў айчыннага чэмпіянату, у той час як некаторыя зоркавыя ігракі заставаліся ў НХЛ. З гэтай прычыны зборная паказала слабы вынік, гэта значыць 2 паражэнні на групавым этапе (адно з іх паражэнне зборнай Фінляндыі з лікам 0:5). Канчаткова зборная Ціханава заняла 4-е месца, пасля чаго галоўны трэнер быў звольнены са сваёй пасады.
У наступныя гады расійскія хакеісты паказвалі не вельмі добрыя вынікі, займаючы 4 і 5 радкі, а на хатнім чэмпіянаце свету 2000 года ў Санкт-Пецярбургу нават супыніліся на 11 месцы. Аднак, у апошнія гады вынікі зборнай Расіі значна палепшыліся, аб чым кажа чэмпіёнскія вынікі ў 2008, 2009 і 2012 гадах, сярэбраныя медалі 2010 года і бронзавыя — 2005 і 2007.
Вэлыкы Яблунэць
Вэлыкы Яблунэць (Вели́кий Яблуне́ць) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Дэмбіцкі павет
Дэмбіцкі павет (Powiat dębicki) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Дэмбіца. Займае плошчу 776,36 км². Насельніцтва — 135 064 чалавекі (на 2015 год).
IC 4916
IC 4916 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Карнеліс Мартэнсан Тромп
Карне́ліс Мартэнсан Тромп (Cornelis Maartenszoon Tromp; 1629—1691) — адмірал флоту Галандскай рэспублікі, у канцы жыцця — адмірал Дацкага флоту.
Кар’ера
Тромп нарадзіўся ў Ратэрдаме, і быў другім сынам Мартэна Харпертсана Тромпа, які стаў пазней лейтэнант-адміралам Галандскага флоту.
У 1642 г. ён наведаў Францыю з намерам вывучыць французскую мову. У верасні 1645 г. Карнеліс Тромп быў прызначаны лейтэнантам. Да 22 жніўня 1649 г. ён атрымаў званне капітана.
У 1656 ён удзельнічаў у дапамозе Гданьску (Данцыгу). У 1658 годзе было выяўлена, што ён выкарыстоўваў судны сваёй эскадры для таго, каб гандляваць прадметамі раскошы; у выніку Тромп быў аштрафаваны і да 1662 года пазбаўлены камандавання. Перад Другой англа-галандскай вайной 29 студзеня 1665 ён атрымаў павышэнне і званне віцэ-адмірала; у бітве каля Лоўстафта ён прадухіліў поўную катастрофу флоту, здолеўшы выратаваць большую яго частку.
Атрымаўшы такім чынам раптоўную папулярнасць, 23 ліпеня 1665 года Карнеліс Тромп адначасова атрымаў і вышэйшае званне галандскага флоту Лейтэнант-адмірала, але павінен быў пакінуць камандаванне даручанай яму эскадрай у наступным месяцы на карысць лейтэнант-адмірала Міхіла Адрыянсана дэ Руйтэра
З 6 лютага 1666 года Тромп камандаваў караблямі Амстэрдамскага Адміралцейства, на пасадзе камандуючага амстэрдамскай (галандскай) эскадрай удзельнічаў у Чатырохдзённай бітве і ў бітве ў дзень Святога Якава (але пасля апошняй Руйтэр загадаў Тромпу і яго ад’ютантам пакінуць эскадру). У жніўні 1666 года быў зняты са службы па падазрэнні ва ўдзеле ў змове, якая ставілай мэтай звяржэнне ўрада Карнеліса дэ Віта. Тромп быў уцягнуты ў аранжысцкую змову і забойства Ёхана і Карнеліса дэ Вітаў у 1672 г.
8 мая 1676 Карнеліс Тромп стаў поўным адміралам дацкага флоту і кавалерам Ордэна Слана, а ў 1677 г. — графам. Перамог шведскі флот у Эландскай бітве, якая стала яго адзінай перамогай у якасці камандуючага флотам. Да 6 лютага 1679 года ён стаў лейтэнант-адмірал-генералам Галандскай Рэспублікі.
Памёр у Амстэрдаме ў 1691 годзе, афіцыйна ўсё яшчэ ажыццяўляючы функцыі камандуючага галандскім флотам.
Характар
Тромп быў вельмі агрэсіўным камандуючым і аддаваў перавагу прамы напад па лініі фронту перад усімі іншымі відамі лінейнай тактыкі. У выніку гэтага мяняў караблі вельмі часта: чатыры разы ў Чатырохдзённай Бітве, тры разы ў пры Схоневелдзе і два разы пры Тэкселе. Такая тактыка падабалася яго камандам, нягледзячы на небяспеку.
Тромп вельмі моцна раўнаваў да славы Руйтэра, але ставіўся да яго з павагай, хоць і лічыў яго чалавекам пасрэдным.
Дзяцей Карнеліс Тромп не меў. Дома Карнеліс ці Kees, як яго звычайна называлі ў сям’і, хутка станавіўся дакучлівым і гультаяватым. Ён меў рэпутацыю чалавека, які моцна п’е.
Тромпа лічылі пыхлівым чалавекам, які меў надзвычай высокае меркаванне пра сябе. Як сын вядомага бацькі, ён лічыў натуральным права на тое, што яго лічылі ваенна-марскім героем. На працягу жыцця былі напісаны прынамсі 22 яго партрэты.
VK
«ВКонтакте» (міжнародная назва VK) — найбуйнейшая ў Рунэце сацыяльная сетка, трэці па папулярнасці сайт ва Украіне і ў Казахстане, чацвёрты — у Беларусі, 42-й — у свеце. Рэсурс першапачаткова пазіцыянаваў сябе ў якасці сацыяльнай сеткі студэнтаў і выпускнікоў расійскіх ВНУ, пазней стаў называць сябе «сеткавым праектам, які дапамагае людзям падтрымліваць сувязь з блізкімі людзьмі». Са студзеня 2009 года «у Кантакце» наведвала больш людзей, як галоўнага канкурэнта ў Расіі — «Аднакласнікі». У жніўні 2011 года штодзённая аўдыторыя сацыяльнай сеткі перавысіла 24 мільёна чалавек.
Доступ да сайта сацыяльнай сеткі У Кантакце з 16 траўня 2017 года блакуецца на тэрыторыі Украіны згодна з рашэннем Савета нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны ад 28 красавіка 2017 года. Гэта блакаванне ажыццяўляецца ў рамках санкцый Украіны супраць Расіі, уведзеных за анэксію Крыма і агрэсіі на Данбасе і накіраваных на забеспячэнне інфармацыйнай бяспекі Украіны.
Функцыянальнасць
Даччыныя праекты: «У кадры», «У штаце», Durov.ru, У Саюзе.
Уладальнікі
На жнівень 2011 года па звестках JPMorgan акцыянерамі «У Кантакце» з’яўляліся Mail.ru Group (39,99 %), сям’я Мірілашвілі (40 %), Павел Дураў (12 %), Леў Левіеў (8 %).
Крытыка
Распаўсюджана меркаванне, што ВК, як і некаторыя іншыя іншамоўныя сацыяльныя сеткі, капіюе не толькі ідэю Facebook, але таксама дызайн і архітэктуру сайта. Часта яго называюць клонам гэтай англамоўнай сеткі. Павел Дураў ў адказ на абвінавачванні сцвярджаў, што сапраўды ўпершыню азнаёміўся з прынцыпамі сацыяльнай сеткі на прыкладзе Facebook, але рэалізацыя сайта запатрабавала адаптацыі канцэпцыі пад расійскую сістэму адукацыі, а таксама напісання ўласнага праграмнага кода. Падабенства дызайну тлумачыцца выкарыстаннем адкрытай канцэпцыі стыляў, апісанай, у прыватнасці, у кнізе «The CSS Anthology: 101 Essential — Tips, Tricks & Hacks». Акрамя таго, у адказ на крытыку стваральнікі заяўляюць, што некаторыя ідэі і механізмы, якія выкарыстоўваюцца ў сацыяльных сетках, упершыню былі рэалізаваны менавіта ў ВК.
1 сакавіка 2011 года ўлады ЗША абвінавацілі сацыяльную сетку ВК у пірацтве.
Адам Шульга
Адам Шульга — дудар з трупы Ігната Буйніцкага. Гады дзейнасці (1907—1913). Імаверна нарадзіўся ў вёсцы Скрыпшчына на Глыбоччыне, а пахаваны ў Празароках. Вядома, што ў класічны склад капэлы трупы Ігната Буйніцкага ўваходзілі тры музыкі: дудар (Адам Шульга), скрыпач (Франак Голер) і цымбаліст (Ян Голер).
«''Музыкаў нас траіх было — Адам Шульга, дудар, мой брат Франак на скрыпцы іграў і я на цымбалах. Ну і яшчэ восем танцораў — Буйніцкі са сваімі трыма дочкамі і гімназісты з Дзісны — хлопец і тры дзеўкі… Мы са сваімі выкрэнтамі паўсвету аб’ездзілі — два разы ў Пецярбургу былі, у Варшаве, у Вільні''». З гэтай гутаркі відавочна, якім быў асноўны рэпертуар трупы: «''У Буйніцкага танцавалі найбольш скочныя танцы — „Лявоніху“, „Качана“, „Мяцеліцу“, „Ваўчка“. Яны танцавалі і падпявалі самі сабе, а мы, музыкі, таксама памагалі пець''».
Адам Шульга выступаў з тэатрам Ігната Буйніцкага ў Вільні, Варшаве і Пецярбургу. Захаваліся фотаздымкі на якіх прысутнічае дудар.
Але перад выступамі ў Пецярбургу трупа Буйніцкага у 1911 годзе паспела захапіць таксама і мінскую публіку. Язэп Дыла пісаў:
Імаверна, што дуда, выяву якой выкарыстаў у сваёй публікацыі «Белорусский сборник» (Вільня, 1912) беларускі этнограф, фалькларыст і археолаг Еўдакім Раманавіч Раманаў, была дудой Адама Шульгі. Пра гэта сведчыць тое, што дуда гэтая вельмі падобная да так званай дуды Ігната Буйніцкага, якая была падорана Людаміру Міхалу Рагоўскаму, а пасля апынулася ў зборах беларускага музея Івана Луцкевіча ў Вільні. Пасля гвалтоўнай ліквідацыі музея перайшла ў фонды аднаго з літоўскіх музеяў. Здабленні адной і другой дуды зробленыя ў тых самых месцах і маюць вельмі падобныя ўзоры. Падобныя таксама памеры, прапорцыі і форма меха. Магчыма, абодва інструменты зрабіў адзін майстар. На сувязь з тэатрам Буйніцкага і Адам Шульгом указвае таксама паходжанне дуды з Дзісенскага павета. Сам Раманаў пісаў у сваёй публікацыі, што ўжо ў той час было нялёгка знайсці цікавы інструмент. Больш за тое, Раманаў прымаў удзел у беларускіх вечарынах, у якіх з 1910 года актыўны ўдзел прымала трупа Ігната Буйніцкага і дудар Адам Шульга.
Ад дудара Адама Шульгі была запісаная мелодыя «Чы-чы, чы-чы, верабей…». Запіс быў апублікаваны ў «Дзіцячым сьпеўніку» Антона Грыневіча ў 1925 годзе ў Вільні. Гэтая мелодыя лічыцца неафіцыйным гімнам фэсту Дударскі рэй.
Даты і месцы нараджэння і смерці Адама Шульгі невядомыя. Памяць пра музыку захоўваецца ў зборах Глыбоцкай цэнтральнай бібліятэкі і Глыбоцкага гісторыка-краязнаўчага музея. Памяць пра дудара ўшанавалі ўдзельнікі першага міжнароднага фэсту дударскіх рэгіёнаў Дударскі рэй у 2017 годзе.
Вэрбы (Ямільчынскі раён)
Вэрбы (Ве́рби) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Балты (дынастыя)
Балты (Balti, Balthi, Baltungs, Balthings, Balths or Balthes) — дынастыя вестготаў, германскага племені, якое валадарыла з 395 да 531 года і сутыкнулася з Заходняй Рымскай імперыяй у яе позні час. Балты ўзялі сваю назву ад готскага слова balþa (baltha), што значыць «тлустыя» альбо «смелыя людзі».
Ляпешка
Ляпешка — прозвішча.
Мінікой
Мінікой, або Маліку (англ. Minicoy , дывехі މަލިކު, малаялам മലിക്കു) — атол у Індыйскім акіяне, частка Лакадыўскіх астравоў. Уваходзіць у склад Лакшадвіп, саюзнай тэрыторыі Індыі. Плошча сушы — 4,39 кв. км. Насельніцтва (2014 г.) — 10 700 чал.
Гісторыя
Сучасная назва паходзіць ад старажытнай Mahiladū, літаральна «жаночы востраў». Арабскія гандляры перайначылі яе ў Маліку («уладарскі»), а брытанцы - у Мінікой.
Згодна паданням мясцовых жыхароў, Мінікой быў населены нашчадкамі мальдыўскіх княгінь Камбарані і Кахаратукаманы. Нашчадкі Камбарані сталі земляробамі і суднаўладальнікамі, а нашчадкі Кахаратукаманы — рыбакамі і мараплаўцамі. Археолагамі знойдзены салібалу — месцы знаходжання старажытных будысцкіх ступ. Відавочна, у старажытнасці атол належыў да Мальдыўскай дзяржавы, але з XVII ст. яго аспрэчвалі ўладары Малабарскіх княстваў. У 1790 г. Брытанская Ост-Індская кампанія перадала яго ў кіраванне раджы Канура ў абмен на даніну.
У 1947 г. атол фактычна ўвайшоў у склад Індыі. У 1956 г. на ім быў праведзены дадатковы рэферэндум, на якім большасць жыхароў выказалася за ўваходжанне ў склад Індыі. Атол быў уключаны ў склад саюзнай тэрыторыі Лакшадвіп.