cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шведскі патоп
Адступленне трансільванцаў і казакоў
Наказны гетман і кіеўскі палкоўнік Антон Ждановіч, які ўдзельнічаў у паходзе князя Ракацы, збіраўся і далей працягваць паход, але калі саюзнікі падышлі да Мэдзыбіжа, казакі, стомленыя ад вайны і прыгнечаныя няўдачамі, узбунтаваліся. Яны пачалі пагражаць смерцю Антону Ждановічу, калі той будзе прымушаць іх працягваць паход, у выніку казацкае войска пакінула Ракацы.
20 ліпеня пад польска-літоўскія войскі цалкам акружылі войска Дзёрдзя Ракацы.
22 ліпеня 1657 года Дзёрдзь II Ракацы быў вымушаны капітуляваць і падпісаў мірную дамову з Рэччу Паспалітай. Ён адмовіўся ад прэтэнзій на польскую карону, абяцаў выплаціць велізарную кантрыбуцыю Рэчы Паспалітай, а таксама абавязаўся вывесці свае гарнізоны з Берасця і Кракава.
Падчас вяртання ў Трансільванію Ракацы быў акружаны пад Скалатам войскам крымскага хана Мехмед-Гірэя. Ракацы паспрабаваў дамовіцца з крымскім ханам, але пасланец быў затрыманы. 31 ліпеня 1657 года трансільванскі князь паспрабаваў вырвацца з акружэння, але быў ушчэнт разбіты значна большымі сіламі крымскага хана. Ракацы здолеў вырвацца і вярнуцца ў Трансільванію з атрадам уласнай аховы ў 400 чалавек. Пасля ўцёкаў трансільванскага князя яго галоўны военачальнік Янаш Кемені ўзяў на сябе кіраўніцтва войскам. У бесперапынных баях з татарамі трансільванцы дабраліся да Вішняўчыка, за Церабоўляй, дзе абараняліся ў сваім абозе. Крымскія татары разбілі трансільванцаў, захапіўшы штурмам іх абоз. Падчас штурму загінула 500 чалавек, а 11 тысяч на чале з Янашам Кемені трапіла ў палон.
Для дапамогі польскаму каралю ў вайне супраць Швецыі ў жніўні 1657 года ў Польшчу ўступіла 17-тысячная аўстрыйская армія Свяшчэннай Рымскай імперыі. Пад Кракавам аўстрыйцы злучыліся з войскам Ежы Себасцьяна Любамірскага, які займаўся аблогай горада. Даведаўшыся пра адступленне з Польшчы Дзёрдзя Ракацы, на Кракаў выступіў польскі кароль Ян Казімір Ваза. Польска-аўстрыйскія войскі аблажылі Кракаў, які абараняў шведскі гарнізон (каля 2500 чалавек) генерала Паўля Вірца і трансільванскі гарнізон (каля 2500 чалавек) канцлера Яна Бетлена.
Па загадзе Ракацы 4 жніўня трансільванскі гарнізон Яна Бетлена здаўся і 18 жніўня пакінуў Кракаў.
Барацьба супраць Швецыі і Брандэнбурга
24 жніўня шведскі камендант Паўль Вірц здаў Кракаў каралю Рэчы Паспалітай, атрымаўшы права пакінуць горад разам з гарнізонам. 31 жніўня шведскі гарнізон пакінуў Кракаў і адышоў у Памеранію.
4 верасня 1657 года польскі кароль Ян Казімір Ваза на чале арміі ўрачыста ўвайшоў у Кракаў, а 28 верасня здаўся брандэнбургскі гарнізон у Познані, абложаны велікапольскім апалчэннем падляшскага ваяводы Пятра Апалінскага. Брандэнбургскія гарнізоны таксама пакінулі польскія гарады Косцян і Курнік.
Шведскія гарнізоны працягвалі ўтрымліваць частку Каралеўскай Прусіі з гарадамі Мальбарк, Эльблёнг, Штум, Брадніца, Гданьска Глова, Грудзёндз і Торунь. У Каралеўскай Прусіі (Памор'і) знаходзілася 8 тысячны корпус прынца Адольфа Ёгана Пфальц-Цвайбрукенскага, малодшага брата шведскага караля Карла Х. 26 лістапада 1657 года на ваеннай нарадзе ў Познані палякі вырашылі працягваць барацьбу супраць Швецыі да поўнага выгнання шведскіх войскаў з тэрыторыі Рэчы Паспалітай.
Польскі кароль Ян Казімір Ваза ўступіў у сакрэтныя перамовы з брандэнбургскім курфюрстам Фрыдрыхам Вільгельмам. 19 верасня 1657 года ў горадзе Велау быў заключаны, паводле ўмоў якога кароль Рэчы Паспалітай адмаўляўся ад сваіх ленных правоў на Усходнюю Прусію на карысць Фрыдрыха Вільгельма.
6 лістапада 1657 года адбылася сустрэча польскага караля Яна Казіміра Вазы і брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха Вільгельма Гогенцолерна ў Быдгашчы. Польшча і Брандэнбург заключылі саюзны дагавор, накіраваны супраць Швецыі. Ян Казімір Ваза адмовіўся ад ленных правоў на Усходнюю (Княжацкую) Прусію на карысць курфюрста брандэнбургскага Фрыдрыха Вільгельма і яго дзяцей. Пры нападзе ворага на Рэч Паспалітую курфюрст Фрыдрых Вільгельм павінен быў выслаць на дапамогу палякам 6-тысячную дапаможную армію. Польскі кароль Ян-Казімір перадаў у спадчыннае валоданне свайму саюзніку тры памежныя польскія гарады Драхім, Лембарк і Бытаў з ваколіцамі.
Пад канец верасня 1657 года ваявода Стэфан Чарнецкі, не ведаючы пра заключэнне польска-брандэнбургскага саюзнага дагавора, рушыў з 4-тысячным польскім войскам з Кракава ў Велікапольшчу. Адтуль Стэфан Чарнецкі са сваёй дывізіяй уварваўся ў Новую марку, якая належала брандэнбургскаму курфюрсту Фрыдрыху Вільгельму. За 10 дзён польскія атрады цалкам спустошылі і выпалілі тэрыторыю Новай Маркі.
23 кастрычніка С. Чарнецкі з 5-тысячным войскам са свайго лагера ва Уйсці выправіўся ў паход праз землі Новай Маркі ў шведскую Памеранію. С. Чарнецкі пераправіўся праз Одэр і праз Пазевальк рушыў на Шчэцін. Падчас паходу палякі спусташалі шведскія ўладанні і аблажылі горад Ікермюндэ, але не здолелі яго ўзяць. Войскі Чарнецкага спустошылі і разрабавалі ваколіцы Шчэціна, пасля чаго 12 лістапада вярнуліся з Памераніі ў Польшчу.
У кастрычніку 1657 года польны гетман літоўскі Вінцэнт Корвін-Гасеўскі разам з 5-тысячнай дывізіяй уварваўся з Жамойці ў Лівонію. Літоўскія харугвы ўзялі Кірхгольм і акружылі Рыгу. Аблажыўшы горад, войскі ВКЛ разрабавалі яго ваколіцы. Да лета 1658 года літоўскія атрады занялі Гельмет, Вольмар і Роненбург і іншыя гарады ў Лівоніі.
1658 год
Улетку 1658 года палякі і аўстрыйцы аднавілі баявыя дзеянні ў Каралеўскай Прусіі. 2 ліпеня 1658 года да Торуні падышоў аўстрыйскі корпус (3650 чалавек) і аблажыў горад. Торунь абараняў шведскі гарнізон (2420 чалавек) генерал-маёра. 26 ліпеня пасля артылерыйскага абстрэлу аўстрыйскія войскі пачалі штурм і захапілі гарадскія прадмесці. 1 жніўня да аблогі далучыўся 3-тысячны польскі корпус генерала артылерыі. Неўзабаве прыйшоў полк кавалерыі польнага кароннага пісарчука Яна Сапегі (1000 чалавек), а таксама дывізія С. Чарнецкага (4 тысячы конніцы). На дапамогу аўстрыйцам і палякам з Прусіі рушылі брандэнбургскія сілы на чале з князем Багуславам Радзівілам. У верасні пад Торунь падышлі польскія атрады, якія ўзначальваў новы польны каронны гетман Ежы-Себасцьян Любамірскі. Пад Торунню сабралася 18 700 палякаў і 4600 аўстрыйцаў. У кастрычніку пачаўся моцны артылерыйскі абстрэл горада. У ноч з 16 на 17 лістапада саюзнікі пачалі генеральны штурм і захапілі 3 бастыёны. 30 снежня шведскі гарнізон у Торуні капітуляваў. Падчас аблогі Торуні шведскі гарнізон страціў забітымі і параненымі 1200 чалавек, а саюзнікі — 1800 чалавек, у тым ліку 1500 палякаў.
Падчас аблогі Торуні 3-тысячная польская конніца А. Канецпольскага ўварвалася ў Каралеўскую Прусію, якую кантралявалі шведы. Палякі блакіравалі шведскія гарнізоны ў Мальбарку, Штуме, Грудзёндзе і Брадніцы. Разам з польскімі харугвамі ў Каралеўскай Прусіі дзейнічалі брандэнбургскія войскі Багуслава Радзівіла.
Пасля ўзяцця Торуні ў студзені 1659 года большая частка польскай арміі вярнулася ў Польшчу. У Каралеўскай Прусіі застаўся толькі корпус Крыштафа Грудзінскага (5780 чалавек). Неўзабаве Градзіцкі адвёў свае сілы на зімовыя кватэры ў Куявію. Ва Усходняй Прусіі знаходзілася 7200 брандэнбургцаў.
У 1658 годзе з-за непазбежнасці ўзнаўлення вайны з Маскоўскім царствам польскі ўрад вырашыў выправіць значныя сілы (30 тысяч чалавек) у Вялікае княства Літоўскае і на тэрыторыю Украіны. Войска вялікага гетмана літоўскага Паўла Яна Сапегі рушыла ў Вялікае княства Літоўскае, польскія войскі вялікага кароннага гетмана Станіслава Патоцкага і польнага кароннага гетмана Ежы-Себасцьяна Любамірскага выступілі на Украіну. У Каралеўскай Прусіі былі пакінуты значныя сілы: 3-тысячны корпус К. Градзіцкага, полк польнага кароннага пісарчука Яна Сапегі і дывізія С. Чарнецкага (3 тысячы конніцы і драгунаў), брандэнбургскія палкі пад кіраўніцтвам прускага губернатара князя-магната Багуслава Радзівіла і аўстрыйцы. Польны гетман літоўскі Вінцэнт Гасеўскі з дывізіяй (каля 5000 чалавек) ваяваў са шведамі ў Ліфляндыі.
Шведскі кароль імкнуўся разарваць ваенны саюз брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха Вільгельма з Рэччу Паспалітай. 17 чэрвеня 1658 года шведскія войскі высадзіліся на Балтыйскай касе ва Усходняй Прусіі, але пацярпелі паразу.
Пад канец лета 1658 года шведскі кароль Карл X Густаў распачаў новы паход супраць дацкага караля Фрэдэрыка III, які, атрымаўшы дапамогу ад Галандыі, адмовіўся выконваць умовы мірнай дамовы. На чале 10-тысячнай арміі Карл Х Густаў высадзіўся на дацкіх астравах. 9 жніўня шведскія войскі зноў з'явіліся пад сценамі Капенгагена, а шведскі флот адмірала Карла Густава Урангеля блакіраваў сталіцу Даніі з мора. Капенгаген абараняла 7500 чалавек.
У верасні 1658 года на дапамогу Даніі выступіла аўстрыйская армія (10 600 чалавек) фельдмаршала Раймунда Монтэкуколі, брандэнбургская армія (14 500 чалавек) курфюрста Фрыдрыха Вільгельма і польская дывізія (4500 чалавек) С. Чарнецкага. Аб'яднаныя сілы (29 600 чалавек) на чале з Р. Монтэкуколі пад канец верасня перайшла Одэр і выступіла праз шведскую Памеранію і Мекленбург на Ютландыю.
24 верасня С. Чарнецкі з дывізіяй пераправіўся праз Одэр і 16 кастрычніка ўступіў у Шлезвіг. Саюзнікі ўварваліся ў Гальштынію і занялі Ютландскі паўвостраў, не здолеўшы, аднак, захапіць крэпасць Фрэдэрыксодэ. На дапамогу Капенгагену прыйшла нідэрландская эскадра пад камандаваннем адмірала Якаба ван Васенара. 29 кастрычніка 1658 года ў марской бітве ў праліве Зунд нідэрландскі флот (35 караблёў) разбіў шведскі флот (45 караблёў). Шведскі адмірал, граф Карл Густаў Урангель, страціўшы пяць караблёў, адступіў у Ландскруне. Нідэрландская эскадра неўзабаве блакіравала шведскі флот у порце Ландскруне, і аблога Капенгагена з боку мора скончылася.
Шведскі кароль апынуўся ў цяжкім становішчы, бо шведская армія апынулася заблакаваная на дацкіх астравах. З'яўленне нідэрландскай флатыліі вымусіла яго зняць аблогу Капенгагена і адступіць ва ўмацаваны лагер каля дацкай сталіцы.
1659 год
Але на поўдзень ад вострава Лангелана адбыўся бой шведскага флоту са значна мацнейшым галандска-дацкім флотам. Шведскі флот адступіў, страціўшы два караблі. Тады кароль Карл X Густаў загадаў сканцэнтраваць свой ваенны флот каля берагоў Памераніі і перайсці да актыўных дзеянняў. На пачатку красавіка шведская эскадра блакіравала саюзны галандска-дацкі флот у Фленсбург-фіёрдзе, дазволіўшы шведам атрымаць поўны кантроль над Балтыйскім морам.
Карл X Густаў вырашыў скарыстацца перамогай шведскага флоту. Шведскія войскі занялі дацкія астравы Лолан і Фальстэр. Нідэрландскі флот, большая частка якога знаходзілася пад Капенгагенам, вырашыў перакрыць шляхі паміж астравамі Даніі.
Але галандскі адмірал Якаб ван Васенар быў вымушаны адмовіцца ад задуманага плана. У красавіку 1659 года ў праліў Зунд увайшла англійская эскадра (60 караблёў) адмірала Эдварда Мантэг'ю. Нягледзячы на гэта, нідэрландскі флот выправіўся на дапамогу нідэрландска-дацкай эскадры, блакаванай шведскім флотам у Фленсбург-фіёрдзе. У бітве 30 красавіка нідэрландцы вымусілі шведскую эскадру адступіць у Ландскруну. Неўзабаве да берагоў Даніі дайшла другая галандская эскадра адмірала Міхаэля дэ Руйтэра.
У маі 1659 года брандэнбургскі курфюрст Фрыдрых Вільгельм узнавіў баявыя дзеянні супраць шведскіх войскаў. 17 мая была захоплена дацкая крэпасць Фрэдэрыксодэ, якую абараняў шведскі гарнізон. Саюзнікі захапілі дацкі востраў Фенэ, але спроба высадзіцца на востраве Фіёнія скончылася правалам, саюзнікі страцілі амаль усе транспартныя караблі. З-за небяспечнага становішча шведаў на востраве Фіёнія Карл X Густаў выклікаў з Ландскруны шведскі флот з дэсантам. Дэсант быў паспяхова высаджаны, а шведскі флот пасля сустрэчы з нідэрландцамі, якія не адважыліся ў прысутнасці англійскай флатыліі атакаваць шведаў, вярнуўся ў Ландскруну.
Фрыдрых Вільгельм Брандэнбургскі падрыхтаваў новую дэсантную аперацыю на востраў Фіёнія. Даведаўшыся пра гэта, шведскі кароль выслаў з Ландскруны эскадру. Каля вострава Зеландыя адбыўся марскі бой, у якім шведы спалілі усе судны саюзнікаў. Пасля гэтага шведскія караблі напалі на порт Орхус і патапілі яшчэ 30 караблёў.
У жніўні 1659 года Карл X Густаў канчаткова адмовіўся ад пасрэдніцтва еўрапейскіх дзяржаў у вайне, і англійскі флот пакінуў Данію. Гэта дазволіла нідэрландцам правесці шырокую дэсантную аперацыі ў розных месцах Даніі. 24 верасня каля горада Нюбарга адбылася бітва, у якой 5-тысячная шведская армія пацярпела паражэнне. Саюзнікі захапілі востраў Фіёнія.
У студзені 1659 года Карл X Густаў і шведскае камандаванне распрацавалі план наступлення з двух бакоў на Каралеўскую і Княжацкую Прусію. З захаду павінен быў наступаць генерал-лейтэнант Паўль Вірц разам з корпусам са Шчэціна. З ім павінны былі злучыцца сілы шведскіх гарнізонаў з Мальбарка і Эльблёнга на чале з прынцам Адольфам Ёганам Пфальц-Цвайбрукенскім. З усходу павінен быў наступаць фельдмаршал Роберт Дуглас, які разам са сваім атрадам павінен быў прайсці праз Жамойць і Усходнюю Прусію. Шведскае ўварванне ва Усходнюю Прусію і спусташэнне яе тэрыторыі павінны былі прымусіць брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха Вільгельма заключыць сепаратны мір са Швецыяй.
У студзені 1659 года генерал-губернатар Памераніі Паўль Вірц сабраў у Дэбжне 2 тысячы рэйтараў і выступіў на Польшчу. Адначасова атрад прынца Адольфа Ёгана (1500 кавалерыі і 700—800 пяхоты) рушыў з Мальбарка. На пачатку лютага прынц Адольф Ёган пасля кароткай аблогі захапіў штурмам і спалі Хайніцы. Пад Чарнэ П. Вірц злучыўся з Адольфам Ёганам. 9-10 лютага шведы трымалі ў аблозе Члухава, але польскі гарнізон пры падтрымцы жыхароў горада і сялян з ваколіц здолеў адбіць усе напады. Пасля няўдалай аблогі Чхулава шведы захапілі гарады Свецце і Хэлмна і уварваліся ва Усходнюю Прусію, дзе захапілі Квідзын, Залева, Мілакова і Моранг. Адтуль атрад Адольфа Ёгана вярнуўся ў Мальбарк, узяўшы падчас вяртання Тчэў. Але атрад Вірца заставаўся ў Прусіі.
На дапамогу брандэнбуржцам з Торуні рушыў польскі атрад магістра артылерыі. Корпус Паўля Вірца быў вымушаны адступіць з Прусіі ў Памеранію.
У жніўні 1659 года вялікае польскае войска (12 600 чалавек) польнага кароннага гетмана Ежы Себасцьяна Любамірскага выправілася ў паход ў Каралеўскую Прусію. 28 жніўня польскія палкі аблажылі і захапілі штурмам Грудзёндз, пасля чаго прымусілі здацца шведскі гарнізон у гарадскім замку.
У жніўні таго ж года 30-тысячнае аб'яднанае аўстра-брандэнбургскае войска распачало новы паход супраць шведскай Памераніі. 4 верасня дывізія Чарнецкага пачала вяртацца з Даніі і 20 кастрычніка вярнулася ў Польшчу, размясціўшыся на зімовых кватэрах ў Велікапольшчы. Польска-брандэнбургскія войскі блакіравалі шведскія гарнізоны ў прускіх замках Глова, Брадніца, Мальбарк, Эльблёнг. 22 снежня 1659 года шведскі гарнізон у Глове капітуляваў, пасля капітуляцыі Глова здалася крэпасць Брадніца. Польскія войскі аблажылі добра ўмацаваныя замкі Мальбарк і Эльблёнг, але шведы абаранялі іх да канца вайны.
Вайна ў Курляндыі
18 мая 1659 года ў Курляндыі абозны літоўскі, які ўзначаліў дывізію левага крыла пасля захопу ў палон Гасеўскага, разграміў у бітве пад Шкудамі шведскае войска фельдмаршала Роберта Дугласа.
У жніўні пасля аблогі Камароўскі ўзяў горад Кулдыгу. У верасні-кастрычніку 1659 года літоўскія харугвы Аляксандра Палубінскага занялі курляндскія гарады Віндаву і Шкрунду. 24 лістапада 1659 года вялікі абозны літоўскі Міхаіл Пац, які ўзначаліў дывізію пасля заўчаснай смерці Камароўскага, аблажыў Мітаву, сталіцу Курляндыі. Шведскі гарнізон у Мітаве капітуляваў 8 студзеня 1660 года. Пасля гэтага Міхаіл Пац аблажыў горад Баўск, але да канца вайны так і не здолеў яго ўзяць.
Пасля паражэння і высадкі саюзных войскаў у Даніі шведскі кароль Карл X Густаў вымушаны быў пачаць мірныя перамовы са сваімі праціўнікамі — Даніяй, Свяшчэннай Рымскай імперыяй, Брандэнбургам і Рэччу Паспалітай.
1660 год
13 лютага 1660 года 37-гадовы Карл X Густаў, захварэўшы на ліхаманку, памёр у Гётэбаргу. 23 лютага новым каралём Швецыі стаў 4-гадовы Карл XI (1660-1697), адзіны сын і спадчыннік Карла Х Густава. Краінай з-за непаўналецця караля кіраваў рэгенцкі савет пад кіраўніцтвам Магнуса Дэлагардзі.
3 мая 1660 года ў Аліўскім кляштары, пад Гданьскам, пасля доўгіх перамоваў была заключана Аліўская мірная дамова паміж Рэччу Паспалітай, Аўстрыяй і Брандэнбургам, з аднаго боку, і Швецыяй, з іншага. На перамовах шведскую дэлегацыю ўзначальваў граф Бенгт (Бенедыкт) Оксеншэрна, прызначаны канцлерам, а таксама лівонскі генерал-губернатар граф Магнус Дэлагардзі. На чале польска-літоўскай дэлегацыі стаялі вялікі каронны канцлер Мікалай Пражмоўскі, вялікі літоўскі канцлер Крыштаф Жыгімонт Пац, ваявода пазнаньскі Ян Ляшчынскі, рэферэндар каронны Ян Морштын, надворны каронны падскарбі Уладзіслаў Рэй і староста гнезненскі Ян Гнінскі.
Паводле ўмоў Аліўскага міру кароль Рэчы Паспалітай Ян II Казімір адмаўляўся ад прэтэнзій на шведскую карону. За Швецыяй былі замацаваны Эстонія і большая частка Лівоніі, акрамя Курляндыі, якая засталася ў васальнай залежнасці ад Рэчы Паспалітай, і Інфлянтаў. Польшча і Швецыя пацвердзілі незалежнасць Прусіі ад Рэчы Паспалітай.
Вынікі і наступствы
Адным з найважнейшых вынікаў вайны са Швецыяй было поўнае згортванне рэфармацыі ў Рэчы Паспалітай і выгнанне з краіны пратэстантаў, якія да таго на працягу паўтары стагоддзяў адагрывалі выключна важную ролю ў асвеце і культуры.
Шведскі патоп у літаратуры і кіно
Польскі пісьменнік Генрык Сянкевіч паклаў падзеі данага перыяду ў аснову гістарычнага рамана «Патоп» (1886 г.), зрабіўшы акцэнт на вызваленчай барацьбе польскага народа супраць шведскіх захопнікаў. У 1974 годзе польскі рэжысёр Ежы Гофман зняў па кнізе аднайменны фільм.
Антопаль (прыпыначны пункт, Рэчыцкі раён)
Анто́паль (, Антополь)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 1 км на поўнач ад вёскі Антопаль; на лініі Гомель — Калінкавічы, паміж станцыяй Рабуса і станцыяй Дземяхі.
Аславяняты
Аславяня́ты, таксама Аславеняты (, Аславеняты) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета. За 13 км на паўднёвы захад ад Смаргоні, 258 км ад Гродна, 13 км ад чыгуначнай станцыі Смаргонь на лініі Маладзечна - Вільнюс.
Гісторыя
На пачатку 20 стагоддзя ў Смаргонскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. З верасня 1915 года да снежня 1918 года акупіраваны германскімі войскамі. З 1 студзеня 1919 года ў БССР, з 27 лютага 1919 года Літоўска-Беларускай ССР. З мая 1919 года акупіраваны польскімі войскамі, у ліпені 1920 года заняты Чырвонай Арміяй, у верасні — зноў заняты польскімі войскамі. З кастрычніка 1920 года ў Сярэдняй Літве. З лютага 1922 года ў складзе Польшчы, у Смаргонскай гміне Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. З лістапада 1939 года зноў у БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Смаргонскім раёне Вілейскай вобласці. З 12 кастрычніка 1940 года ў Слабененскім сельсавеце. У часы Другой сусветнай вайны з 25 чэрвеня 1941 года да 5 ліпеня 1944 года акупіраваны нацысцкімі войскамі, загінулі і прапалі без звестак 2 жыхары вёскі. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. З 16 ліпеня 1954 года вёска да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Бялкоўшчынскага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў Гродзенскай вобласці.
Ла-Рыёха (горад)
Ла-Ріёха (Ciudad de La Rioja) — сталіца аргенцінскай правінцыі Ла-Рыёха, размешчана на ўсходзе правінцыі, насельніцтва каля 290 000 чалавек.
Ла-Рыёха знаходзіцца ля падножжа хрыбта Сьера-дэ-Веласка, за 1167 км ад Буэнас-Айрэса, і 430 км ад Кордава.
Таркан
Таркан Тэветолу (Tarkan Tevetoğlu; 17 кастрычніка 1972 г, Альцай, Рэйнланд-Пфальц, Германія), больш вядомы як проста Таркан — турэцкі спявак, аўтар-выканаўца і прадзюсар. У Турцыі вядомы як «Прынц Поп-Музыкі» за ўплыў на краіну сваімі шоў падчас канцэртаў. Таркан выпусціў некалькі плацінавых альбомаў, распрададзеных колькасцю каля 19 мільёнаў асобнікаў. З'яўляецца ўладальнікам музычнай кампаніі «HITT Music», створанай у 1997 годзе. Таркан - адзін з нямногіх артыстаў, які здолеў стаць вядомым у Еўропе, не праспяваўшы ніводнай песні на англійскай мове. Музычны партал «Rhapsody» прызнаў Таркан ключавым артыстам у гісторыі еўрапейскай поп-музыкі з яго песняй «Şımarık».
Алькеніцкая бітва
Алькеніцкая бітва — вырашальная бітва 18 лістапада 1700 года паміж сіламі рэспубліканцаў і сапегаўцаў у ходзе феадальнай вайны 1697—1702 гадоў. Адбылася каля мястэчка Алькенікі.
Перадгісторыя
Была вынікам абвастрэння ўнутрыпалітычных супярэчнасцей у Вялікім Княстве Літоўскіх, барацьбы магнацкіх груповак за кантроль над дзейнасцю Скарбовага і Галоўнага Трыбуналаў Вялікага Княства Літоўскага, аднаўленнем канфлікту за «нойбургскія ўладанні». Бітве папярэднічалі зборы паспалітага рушэння, фармальнай падставай чаму стаў універсал Аўгуста II ад 1 ліпеня 1700 года, які склікаў шляхту для абароны паўночных межаў Вялікага Княства Літоўскага (фактычна, на вайну з Швецыяй). 3 ліпеня 1700 года Аўгуст II заключыў пагадненне з вялікім гетманам К. Я. Сапегам і польным гетманам Я. Б. Слушкам, якія абавязваліся выставіць на дапамогу саксонскаму войску ў Інфлянтах корпус у 3660 чал. Пагадненне было выкарыстана рэспубліканцамі для абвінавачвання Сапегаў у незаконнай вярбоўцы харугваў. Паводле заключанага 21 жніўня 1700 у Вільні мірнага пагаднення паміж Сапегамі і рэспубліканцамі вярбоўка новых харугваў забаранялася, а тыя, што будуць вяртацца з-пад Рыгі, падлягалі роспуску. Аднак у жніўні — верасні 1700 у шэрагу паветаў адбыліся соймікі і з’езды, дзе шляхта пастанавіла арганізаваць выправы на дапамогу Аўгусту II або выступіць паспалітым рушэннем.
15 кастрычніка 1700 года паспалітае рушэнне ўсходніх (беларускіх) паветаў на чале з троцкім кашталянам М. К. Коцелам пры спробе захопу Ашмянаў пацярпела паражэнне ад вялікага падскарбія Б. П. Сапегі і адступіла да Ліпнішак, дзе ў канцы кастрычніка сабралася ашмянскае, віцебскае, аршанскае, пінскае і мсціслаўскае рушэнне. На пачатку лістапада да іх далучылася лідская, троцкая, слонімская, ваўкавыская, менская, полацкая шляхта, часткова браслаўская, упіцкая і гарадзенская. Частку сіл склалі прыватныя харугвы Вішнявецкіх (валашскія, казацкія, драгунскія, пешыя, усяго да 2 тыс. чал.), Радзівілаў (2 панцырныя, 1 татарская харугвы) і інш. магнатаў.
Бітва
Міхал Сервацы Вішнявецкі быў абраны генеральным палкоўнікам Вялікага Княства Літоўскага. Паводле ўласнай ацэнкі, рэспубліканцы сабралі да 10 тыс. войска, якое 10 лістапада 1700 падступіла да Алькенікаў. 17 лістапада 1700 да іх далучыўся жамойцкі стараста Р. А. Агінскі на чале 25 харугваў жамойцкай шляхты і 3 валашскіх харугваў (1— 1,5 тыс. чал). Спробы Сапегаў у кастрычніку склікаць шляхту паспалітым рушэннем да Вільні, а 9 лістапада 1700 правесці там з’езд у сваю падтрымку вялікага поспеху не мелі. 14 лістапада 1700 з Вільні пад Алькенікі пад камандаваннем К. Я. Сапегі рушыла 1,5-тысячнае войска, у т.л. 200 рэйтараў, 185 драгунаў, 500 татараў, 300 венгерскіх пехацінцаў, надворная харугва (80 чал.), гарадзенская, віленская і браслаўская павятовыя харугвы, частка ковенскай і ўпіцкай шляхты з 8 гарматамі (паводле звестак рэспубліканцаў, Сапегі мелі 5 тыс. чал.). Частка войск затрымалася ў Інфлянтах. У ноч на 18 лістапада 1700 войска Сапегаў заняло пазіцыю ў 2 лініі на пагорку ў разгалінаванні дарог з Вільні на Гародню і Алькенікі. Бітва пачалася а 8-й гадзіне раніцы і працягвалася 5 гадзін. Супраць левага фланга Сапегаў былі размешчаны ў засадзе 2 гарматы і харугвы Вішнявецкага. Пры іх падтрымцы правае крыло паспалітага рушэння (беларускія паветы) і валашскія харугвы Агінскага ўдарылі на левы фланг Сапегаў, але іх атаку адбілі рэйтары і татары пры падтрымцы надворнай харугвы. Частка харугваў левага крыла (Коцел) атакавала правы фланг Сапегаў і выйшла на віленскі гасцінец, але была спынена сапегаўскімі татарамі і адступіла. Працяг наступлення рэспубліканцаў на ўсіх напрамках (Агінскі і стражнік вялікі літоўскі Л. К. Пацей з часткай харугваў зайшлі ў тыл) прывёў да акружэння сапегаўскага войска. Выратаваліся ўцёкамі павятовыя харугвы і татары. Уцяклі да Вільні К. Я. і Б. П. Сапегі, вялікі маршалак А. П. Сапега.
Пакінуты ў якасці камандуючага канюшы вялікі літоўскі М. Ф. Сапега здаўся ў палон з рэшткамі войска (драгунамі, рэйтарамі і пяхотай). Страты рэспубліканцаў склалі 100—150 чал. забітымі і смяротна параненымі, прыблізна столькі ж страцілі Сапегі. Назаўтра пасля бітвы шляхта расправілася з палоннымі: М. Ф. Сапегам, браслаўскім старастам М. Войнам-Ясянецкім і ротмістрам венгерскай пяхоты Куровічам.
Ліпаўка (Пастаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Ліквідавана ў 2018 годзе.
Allium nevskianum
Allium nevskianum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Таджыкістане і Узбекістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Таджыкістане і Узбекістане.
NGC 521
NGC 521 (іншыя абазначэнні — UGC 962, MCG 0-4-118, ZWG 385.106, IRAS01219+0128, PGC 5190) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Угліч
У́гліч — горад у Расіі, гарадское паселішча, адміністрацыйны цэнтр Угліцкага раёна Яраслаўскай вобласці, адзін з самых старажытных гарадоў Расіі. Насельніцтва па дадзеных перапісу 2010 года — 34505 чалавек.
Роскільскі мір
Роскільскі мір — мірны дагавор, зняволены паміж Даніяй і Швецыяй 26 лютага 1658 года ў горадзе Роскіле (Данія). Гэтым светам завяршылася дацка-шведская вайна 1657—1658 гадоў, распачатая каралём Даніі і Нарвегіі Фрэдэрыкам III. Данія, якая пацярпела паражэнне ад войскаў Карла X Густава, пагадзілася на велізарныя тэрытарыяльныя саступкі. Да Швецыі адышоў у прыватнасці паўвостраў Сконэ. Акрамя таго Швецыя вызвалялася ад мыт за праход гандлёвых суднаў праз праліў Эрэсун. Данія таксама абавязалася перашкаджаць праходу праз пралівы ў Балтыйскае мора ўсіх флатоў краін, варожых Швецыі.
IC 279
IC 279 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
2020
2020 — высакосны год, пачаўся ў сераду.
Stipeae
Stipeae — трыба аднадольных раслін падсямейства, распаўсюджаных па ўсім свеце.
Роды
Трыба ўключае ў сябе 22 роды, у якія ўваходзяць каля 600 відаў.
Многія роды трыба раней уключаліся ў род Кавыль, але затым з дапамогай філагенетычнага аналізу былі вылучаныя ў самастойныя таксоны.
Па дадзеных NCBI трыба ўключае ў сабе наступныя роды :
Akana-NHS
«Akana-NHS» (2003—2007 — NHS-Ethno, 2008 — NHS (NHS — народныя харавыя спевы), таксама вядомы як проста Akana) — беларускі джаз-фолк гурт, створаны на базе Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі ў 2003 годзе мастацкім кіраўніком Ірэнай Катвіцкай.
Герб Чарнаўчыцаў
Герб Чарнаўчыцаў — герб вёскі Чарнаўчыцы Брэсцкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 101.
Апісанне
Герб Чарнаўчыцаў уяўляе сабой варажскі шчыт, у блакітным полі якога намаляваны сярэбраны Троіцкі касцёл з чырвоным аздабленнем, у чорным ускрайку, што ў сімвалічнай форме перадае назву населенага пункта — сярэбраны паляўнічы ражок, які служыць напамінам пра фундатара касцёла Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіротку.
Akana-NHS
Гісторыя
У інтэрв’ю Русе з Еўрапейскага радыё для Беларусі Ірэна Катвіцкая ўзгадвала, што заснаваць гурт яе падштурхнула афіша канцэрту альтэрнатыўнай музыкі, у якім яна хацела прыняць удзел, дзеля чаго вырашыла хуценька напісаць для імпрэзы песню «Зіначка». Для гэтага яна ўзяла ў саратнікі сваю вучаніцу Анастасію Някрасаву, першага саксафаніста знайшлі сярод навучэнцаў, а кларнетыстам стаў выкладчык каледжу, прыяцель Ірэны. У 2006 годзе гурт удзельнічае ў мінскім фестывалю «Адліга» і люблінскім «», адкуль прыехаў з першым месцам і гран-пры.
У маю 2008 года гурт выдае першы альбом «700», прэзентацыя якога адбываецца 27 траўня ў Палацы рэспублікі, які атрымоўвае шмат пашаны ад «Experty.by»: бярэ ўзнагароду партала як «Лепшы дэбютны альбом» і трапляе ў топ-10 лепшых кружэлак за 2008 год па версіях «Experty.by», «Вялікага журы» і «Замежных экспертаў».
У чэрвені 2008 пасля выхаду дэбютнага альбома з гурта выдзяліўся «Гурт Насты Някрасавай» (Анастасія Някрасава, Аляксей Кулеш, Алег Багута), якія з удзелам запрошаных музыкаў стварылі свой новы калектыў, які граў у тым ліку і песні «NHS». На змену ім прыйшла вакалістка Руся і былі запрошаны новыя інструменталісты. Рок-князёўна вырашыла зрабіць пераход у сувязі з працяглым творчым адпачынкам яе гурта «Indiga» з-за ператрубацый у складзе.
Удзельнікі фестывалю мадэрн-фольк і фольк-рок музыкі «Folk The System» (снежань 2008 года) у Мінску.
Удзельнікі фестывалю Камяніца-2010.
З 2012 года гурт Akana-NHS выступае як этна трыа. У 2014 годзе гурт прыняў удзел у праекце «Тузін Гітоў» «Re:Песьняры», дзеля чаго перапрацаваў спеў «Песняроў» «Калядачкі».
Ацэнкі
Культуролаг Максім Жбанкоў у аналізе 2008 года для Беларусі заключыў, што выйгрышнае становішча занялі артысты «без відавочнай палітычнай прапіскі», да якіх аднёс і «Akana-NHS», прадстаўніка «этна».
Таццяна Заміроўская як калумніст «БелаПАН» у 2009 годзе так ацаніла гурт: ''«У Русі, якая раней спявала ў „Indiga“, зараз новы этна-джазавы праект: яна далучылася да гурта „NHS“, і цяпер гэта называецца „Akana-NHS“, і на сцэне гэта выглядае вельмі цікава. Гэта яшчэ не вынік, вядома, але гэта прыемна».
Ядвіга Паплаўская на ўручэнні ўзнагарод «Experty.by» у 2009 годзе пахваліла калектыў і блаславіла яго на далейшыя музычныя подзвігі: ''«Тыя, хто любіць вінегрэт, — а я яго люблю, — атрымаюць ад гэтага гурта велізарнае задавальненне. Гэта музыка для тых, у каго ёсць уяўленне»''.
На прыгладзе працы на рэміксам на песню «Akana-NHS» «Жыта палавее» басіст «Apple Tea» Ігар Сацэвіч, перадаваў свай імпэт да «шаманства і чарадзейства» фальклорнага гурта.
«LiveSound.by» апісваў творчасць гурта як інтэлектуальную, а музыку называў жаночай, бо яна «пяшчотная, нягледзячы на складанасць, і рамантычная, нягледзячы на рэалістычнасць».
Мендоса (правінцыя)
Мендоса — адна з 23-х правінцый Аргенціны, размешчаная на захадзе цэнтральнай частцы краіны ў рэгіёне Куё. Суседнія правінцыі (па гадзіннікавай стрэлцы, пачынаючы з поўначы): Сан-Хуан, Сан-Луіс, Ла-Пампа, і Неукен. На захадзе мяжуе з Чылі.
Заляддзе (Слуцкі раён)
Заля́ддзе (, Залядье) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета.
1108
1108 — высакосны год, пачаўся ў сераду. 1108 год нашай эры, 108 год 2 тысячагоддзя, 8 год XII стагоддзя, 8 год 1-га дзесяцігоддзя XII стагоддзя, 9 год 1100-х гадоў.
Прэм’ер-міністр Люксембурга
Прэм'ер-міністр Люксембурга — назва пасады кіраўніка ўрада Люксембурга з 1989 года. Да 1857 года пасада кіраўніка ўрада афіцыйна называлася Старшыня Савета міністраў. Затым, з 1857 па 1989 год, Старшыня ўрада, за выключэннем 25-дзённага кіравання Маціяса Манжэны, які выконваў абавязкі старшыні Савета міністраў.
У перыяд нямецкай акупацыі ў 1940—1944 гадах, урад П'ера Дзюпона знаходзіўся ў выгнанні ў Лондане. У Люксембургу дзейнічала падкантрольная нацыстам грамадзянская адміністрацыя гаўляйтара Густава Сімона.
Біва
Бі́ва — самае вялікае прэснаводнае возера ў Японіі, якое знаходзіцца ў прэфектуры Сіга (цэнтральная частка вострава Хонсю), на паўночны ўсход ад былой сталіцы Кіёта. Часта згадваецца ў японскай літаратуры, бо знаходзіцца блізка да старажытнай сталіцы.
Плошча паверхні 670,4 км². Возера ў даўжыню 63,49 км, у шырыню 22,8 км. Найбольшая глыбіня 103,58 м. Аб’ём вады 27,5 км³. Даўжыня берагавой лініі 235,2 км. Вышыня над узроўнем мора 85,6 м. На возеры 4 вострава. У возера ўпадаюць больш за 400 малых рэк, з возера выцякае рака Ёдо або Сэта ў Осакскі заліў. Басейн возера ахоплівае 3174 км².
Каля паўднёвага берага горад Оцу.
NGC 522
NGC 522 (іншыя абазначэнні — UGC 970, MCG 2-4-38, ZWG 436.43, FGC 163, IRAS01221+0944, PGC 5218) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арнольд Аляксандравіч Ранцанц
Арнольд Аляксандравіч Ранцанц (, г.п. Цінской, Краснаярскі край, Расія — ) — беларускі артыст аперэты, спявак (барытон). Заслужаны артыст Украінскай ССР (1978), Заслужаны артыст Беларусі (2000).
Біяграфія
Скончыў Ташкенцкі тэатральна-мастацкі інстытут у 1968 годзе. Працаваў у розных тэатрах. 3 1979 года артыст Беларускага дзяржаўнага музычнага тэатра.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1969 года.
Творчасць
Выканаўца разнапланавых характарных роляў пераважна камедыйнага плана. Ранцанцу ўласцівы дакладнасць, артыстызм, лёгкасць сцэнічных паводзін, эмацыянальнасць. Сярод партый на беларускай сцэне: Яшка-артылерыст («» Б. Аляксандрава), Фядот («» ), Кутузаў («Дзяніс Давыдаў» А. Мдывані), Негаш, барон Зета («» Ф. Легара), Франк, сенатар Дэляква («», «» І. Штрауса), Альфрэд Дулітл («» Ф. Лоу), Фама («» І. Дунаеўскага), Мендэль Крык («Біндзюжнік і Кароль» ), граф Кутайсаў («» ), граф Баргезе («Капялюш Напалеона» О. Штрауса), Зупан («» І. Штрауса), Іван Прысыпкін («Клоп» ), лорд Балінгброк («Шклянка вады» У. Кандрусевіча), Пелікан («Прынцэса цырка» І. Кальмана) і інш.
Узнагароды
Удастоена ганаровых званняў «Заслужаны артыст Украінскай ССР» (1978) і «Заслужаны артыст Беларусі» (2000). Лаўрэат прэміі імя Л. Александроўскай (1994).
IC 280
IC 280 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аленіна (Навадугінскі раён)
Аленіна (Аленино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Акрукс
Акрукс, α Паўднёвага Крыжа — зорка ў сузор’і Паўднёвага Крыжа.
Бачная зорная велічыня 0,9. Нябесныя каардынаты: прамое ўзыходжанне 12 гадз.26 хвіл.36 сек.; схіленне −63°5´56´´. Спектральны клас B0.5Iv + B1Vn. Адлегласць ад Сонечнай сістэмы 360 светлавых гадоў.
Анусіна (прыпыначны пункт)
Ану́сіна (, Анусино)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 0,8 км на паўночны ўсход ад вёскі Анусіна; на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж прыпыначным пунктам Хмелеўка і станцыяй Радашковічы.
Brachyphyllum
Brachyphyllum — вымерлы род раслін, які належаў да сямейства. Яго прадстаўнікі раслі ў багацці па ўсім свеце ад да  перыяду.
Араш
Араш Лабаф (пры нараджэнні Лабафзадэ) (перс. آرش لباف, азерб. Arəş Ləbaf Zadə, швед. Arash Labaf; 23 красавіка 1977, Тэгеран, Іран) — шведа-іранскі спявак, танцор, артыст і прадзюсар.
Тонэ
Тонэ — рака ў Японіі, працякае па тэрыторыі рэгіёну Канто. Даўжыня ракі невялікая - 322 кіламетры, аднак яна з'яўляецца другой па даўжыні японскай ракой. Лічыцца адной з трох найвялікшых рэк Японіі, дзве іншыя - Ёсіно на востраве Сікоку і Цікуго на востраве Кюсю. Выток ракі знаходзіцца на гары Омінакамі на мяжы прэфектур Гума і Ніігата. Рака збірае прытокі і ўпадае галоўным рэчышчам ў Ціхі акіян недалёка ад горада Цёсі, яе рукаў Эда ўпадае ў Такійскі заліў. Даўжыня ракі - 322 км, плошча басейна - 15.760 км².
Бэні Хіл
Альфрэд Хотарн «Бэні» Хіл (англ.: Alfred Hawthorn "Benny" Hill; 21 студзеня 1924, Саўтгэмптан - 19 красавіка 1992, Тэдынгтан, прыгарад Лондана) — англійскі акцёр, комік. Стваральнік папулярнай ва ўсім свеце праграмы «Шоў Бэні Хіла».
Лукаш Сапега
Лукаш Сапега (Lukasz Sapieha; каля 1552 — 1626) — заможны шляхціц Кіеўшчыны часоў Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Сапег герба Ліс. Адносна паходжання Лукаша некаторы час панавалі дыскусіі. Адны разглядалі яго як сына Фёдара (Фрыдрыха) ці Паўла Сапег і адпаведна ўнука Івана Сямёнавіча Сапегі. Зрэшты, грунтоўныя даследаванні даказалі, што Лукаш быў сынам Міхаіла Іванавіча Сапегі і унукам Івана Багданавіча Сапегі (ваяводы віцебскага).
Меў нязначную кар’еру, больш увагі надаваў развіццю ўласных маёнткаў. Паміж 1594 і 1597 гадамі ажаніўся з Соф’яй, дачкой на той час памерлага Філона Кміты. У 1596 годзе становіцца дваранінам гаспадарскім. Лукаш Сапега дапамог жонцы падзяліць родавую спадчыну з яе сястрой Багданой, жонкай князя Юрыя Друцкага-Горскага, пасля смерці іх брата Лазара (што адбылося ў 1594 годзе). Як следства, жонцы дасталася чарнабыльская воласць. Пасля атрымаў тытул графа, аднак абставіны гэтага невядомыя. З пачатку 1600-х гадоў падпісваўся як граф на Чарнобылі. Таксама быў уладальнікам Тоўстага Лісу.
У 1613 годзе жонка Сапегі атрымала ў спадчыну астатняе ад сястры, бо ў той час яна была аўдавелай і не мела дзяцей. Гэта была і маёнткі Замыславычы, Ракытнэ, Антоніў, Макалевічы, Вэпрын (Сапега перайменаваў яго ў Лукашыў).
Невядома пры якіх абставінах звярнуўся да каталіцтва. У далейшым быў заснавальнікам касцёлаў, у тым ліку разам з жонкай заснаваў дамініканскі манастыр у Чарнобылі. У 1623 годзе прадаў Ракытнэ роду Гойскіх. У 1624 годзе памірае жонка Сапегі, а ў 1625 годзе — адзіны сын Самойла. Пасля гэтага адпісаў Замыславычы езуітам Вінніцы, а астатнюю маёмасць завяшчаў сваяку Льву Сапегу. Памёр Лукаш Сапега ў 1626 годзе.
Герб Пінскага раёна
Герб Пінскага раёна — геральдычны сімвал Пінскага раёна Брэсцкай вобласці. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 101.
Апісанне
Герб Пінскага раёна ўяўляе сабой рассечаны варажскі шчыт, правае поле якога — блакітнага, левае — чырвонага колеру. У цэнтры шчыта размешчана выява залатога лука з сярэбраным наканечнікам, ніжэй якога галінка дуба, злучаная на скрыжаванні палёў: у блакітным полі — сярэбраны ліст і жолуд, у чырвоным — залаты.
Allium notabile
Allium notabile — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірака.
Распаўсюджанне
Эндэмік паўночнага Іраку.
Насяляе натуральныя скалістыя сухія лугі паблізу дарогі і акружаны стэпавым адкрытым дубовым лесам або адкрытым хваёвым лесам адпаведна
Выкарыстанне
Від патэнцыйна ядомы і, хутчэй за ўсё, сабраны ў змешванні з некалькімі відамі Allium sect. Allium, напрыклад,, які традыцыйна збіраюць для ежы ў іншых курдскіх рэгіёнах.
Пагрозы і ахова
На гэтым этапе пагрозы невядомыя. Прыродаахоўных мерапрыемстваў няма.
Віктар Войтанка
Віктар Войтанка (на эміграцыі Віктар Васілеўскі; крыпт. В. В.В.; псеўд. Амсьціслаў Гарыгляд;, фальв. Мачульня, Навагрудскі павет — , Самерсэт, штат , ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч, лекар, святар.
Біяграфія
Сын Сцяпана Войтанкі і Філамены з Рахавецкіх.
Пачатковую адукацыю атрымаў у Салезіянскай школе мяст. Дварэц і 4-ы класы ў Навагрудку. медыцынскі факультэт Віленскага ўніверсітэта імя С. Баторыя, быў членам Беларускага студэнцкага саюза. Падчас нямецкай акупацыі заснавальнік і першы дырэктар медыцынскай школы ў Баранавічах. Быў бурмістрам Баранавічаў. Удзельнік Беларускага царкоўнага сабора. З 1943 — акруговы лекар у Слоніме, у 1944 — доктар-інспектар Беларускай краёвай абароны. У 1944—1945 супрацоўнік Галоўнага кіраўніцтва вайсковых спраў БЦР. Заснаваў Беларускае бюро ў брытанскай зоне акупацыі Германіі. У 1945—1949 жыў у паўднёвазаходняй Германіі (Бадэн-Вюртэмберг, французская зона акупацыі). Удзельнік з’езду беларускіх святароў і грамадскіх дзеячаў, прыхільнікаў Рады БНР (5 чэрвеня 1948), на якім была адноўлена Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква (БАПЦ).
Пасля вайны жыў у ЗША. У 1968, пасля смерці бацькі, стаў святаром БАПЦ. Служыў у парафіі Царквы Жыровіцкай Божай Маці ў Хайленд-Парку, заснаваную яго бацькам. Займаўся перакладам літургічных тэкстаў на беларускую мову. Адзін з заснавальнікаў Саюза беларускіх журналістаў на чужыне і перыядычнага выдання «Летапіс беларускай эміграцыі».
Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансўіку ў штаце Нью-Джэрсі, ЗША.
Сяргей Аляксеевіч Каліноўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 3 студзеня 1969 года.
У 1993 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, у 2011 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
З 1993 па 2005 год працаваў суддзёй у сістэме судоў агульнай юрысдыкцыі, прайшоў шлях ад стажора народнага суддзі ў Баранавічах і Кобрыне да суддзі Кобрынскага суда. Са жніўня 2005 па 11 сакавіка 2021 года працаваў начальнікам галоўнага ўпраўлення юстыцыі Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта. З’яўляецца членам Цэнтральнай камісіі па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў Рэспублікі Беларусь з 18 кастрычніка 2013 года.
12 сакавіка 2021 года прызначаны намеснікам Міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь. Курыруе пытанні каардынацыі і кантролю за дзейнасцю органаў прымусовага выканання, дзяржаўнай рэгістрацыі і ліквідацыі юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў.
Санкцыі ЕС, ЗША і іншых краін
Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
2 кастрычніка 2020 года Сяргей Каліноўскі трапіў у Чорны спіс Еўрасаюза. 20 лістапада да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна. Акрамя таго, Каліноўскага ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя.
21 чэрвеня 2021 года Сяргей Каліноўскі быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
Культура Сербіі
Сербская культура — гэта культура Сербіі і сербаў. Яна развівалася пад моцным уплывам Візантыйскай імперыі і праваслаўя.
Пісьменнасць
Развіццё пісьменнасці ў Сербіі звязана з асветніцкай дзейнасцю вучняў Кірыла і Мяфодзія, прапаведаўшых і адпраўляўшых богаслужэнне на славянскай мове. Неабходна адзначыць, што сербы даволі доўга ўжывалі глаголіцу нараўне з кірыліцай. Глагалічная традыцыя падсілкоўвалася ў сербскіх землях дзякуючы паступленню глагалічнай пісьменнасці з Харватыі, дзе аселі некаторыя паслядоўнікі Кірылы і Мефодыя. Распаўсюджванне атрымала і лацінская пісьменнасць. Адмысловы моцны ўплыў зыходзіў з такіх буйных раманскіх гарадоў на Адрыятыцы, як Дуброўнік і Бар. Характэрнай асаблівасцю функцыянавання пісьменнасці ў сербскіх землях у IX-XII стст. было тое, што славянскія глаголіца, кірыліца і помнікі на лацінскай мове ўжываліся не ў нейкіх кампактных зонах з выразна акрэсленымі межамі, а ўперамешку ў адных і тых жа абласцях. Ад таго перыяду пісьмовых помнікаў не засталося.
Яўгенія Шведская
Шарлота Яўгенія Аўгуста Амалія Шведская і Нарвежская (швед. Charlotta Eugenia Augusta Amalia Albertina av Sverige och Norge; 24 красавіка 1830 — 23 красавіка 1889) — член каралеўскага Дома Бернадотаў, мецэнат і мастак аматар.
Біяграфія
Яўгенія нарадзілася ў сям’і караля Швецыі Оскара I і Жазефіны Лейхтэнбергскай, была чацвёртым дзіцёнкам і адзінай дачкой. Яна была названа ў гонар дзеда па маці, Яўгена Лейхтэнбергскага. Пазней яна напісала пра сваё дзяцінства: «За гады майго дзяцінства ў мяне ніколі не было сяброўкі майго ўзросту альбо партнёра па гульнях. Таксама ў мяне ніколі не было лялькі, а я толькі гуляла хлопчыкавыя гульні са сваімі братамі.» Асабліва ёй спадабалася лета ў палацы Тулгарн. Яе самым блізкім сябрам быў князь Густаў, герцаг Упландскі, яе ўлюбёнец сярод братоў і сясцёр. Пазней яна сказала, што ў дзяцінстве ёй хацелася стаць хлопчыкам, як і яе браты. Прынцэса Яўгенія была пастаўлена пад нагляд сваёй старэйшай фрэйліны Карэн Анкер і выхоўвалася разам з братамі і сёстрамі каралеўскім прыдворным капеланам доктарам Лундбергам пад наглядам каралеўскай гувернанткі графіні Крысціны Ульрыкі Таўбэ. Анкер і Лундберг былі дамінуючымі асобамі, што, як лічыцца, сфармавала свядома пакорлівы характар Яўгеніі. У 1843 годзе яна суправаджала бацькоў падчас паездкі да бабулі па маці па Баварыі. Пазней Яўгенія была вядомая сваім далікатным целаскладам. Гэта тлумачыцца тым, што адзін з іх настаўнікаў калісьці хварэў на туберкулёз, але яму дазволілі заставацца на працы, што магло паўплываць на здароўе некаторых дзяцей. У 1844 годзе яна захварэла на моцную прастуду. Прынцэса Яўгенія атрымала канфірмацыю ў каралеўскай капліцы ў стакгольмскім каралеўскім палацы 25 кастрычніка 1845 года, і, такім чынам, лічылася дарослай. У наступныя гады яна ўдзельнічала ў вышэйшым грамадстве і балах, і яе лічылі даволі сімпатычнай. Яе апісваюць як дзяўчыну з звычайнымі рысамі твару, прыгожымі рукамі і вялікімя, зіхатлівымя цёмнымя вачыма: «уся яе істота свеціцца жыццём і дабром», а таксама тым, і што ў іспанскім касцюме на балі-маскарадзе «ёй вельмі пасавала быць у чырвоным і золатым». Яўгенія суправаджала свайго брата Карла XV ў Прусію ў 1846 годзе з думкай, што яе могуць прадставіць там як будучую нявесту, і ёй былі дадзены прапановы ад імператара Францыі Напалеона III, а таксама ад князёў як у Даніі, так і ў Германіі, але ніводная з іх не ажыццяўлена. Прычына была, хутчэй за ўсё, у тым, што яна не жадала выходзіць замуж. Яна заявіла, что цэніць «мілае, незалежнае жыццё», якое даваў ёй незамужні статус: у адпаведнасці з Грамадзянскім кодэксам 1734 года ўсе незамужнія жанчыны знаходзіліся пад апекай найбліжэйшага сваяка-мужчыны, калі яна не хадайнічае аб легальнасці. Калі заканадаўчая рэформа ў 1858 годзе дазволіла незамужнім жанчынам аўтаматычна абвясціць легальнае паўналецце простым зваротам у бліжэйшы суд, Яўгенія належала да першых жанчын, якія скарысталіся гэтым правам. Яна вельмі рана пачала цікавіцца мастацтвам, актыўна выступала ў якасці кампазітара, жывапісца, скульптара і пісьменніка.
1852 год азначыў вялікі крызіс у яе жыцці. У гэтым годзе каралеўская сям’я захварэла падчас візіту ў Осла. Памёр яе любімы брат і самы блізкі сябар, прынц Густаў, герцаг Упландскі, што вельмі паўплывала на яе эмацыянальнае жыццё. У яе самой была пнеўманія, і пасля гэтага яе здароўе ніколі не паляпшалася. На працягу ўсяго жыцця яна пакутавала ад праблем з грудной клеткай і мела праблемы з хадой, і ў 1861 годзе яе апісваюць як заўчасна пастарэлую ад пакут. У 1871 годзе Фрыц фон Дардэль пракаментаваў, што яна была жоўтай і хударлявай, хаця і менш сур’ёзнай, як раней. У 1860 гозе яе лекар Магнус Гус рэкамендаваў ёй стане лепш з кліматам Готланда. Яна пабывала на востраве летам таго ж года, і з 1861 года яна праводзіла кожнае лета на ўласнай віле Фрыдхем за межамі Вісбі, дзе адчувала сябе лепей. Зімой яна па-ранейшаму пражывала ў сваіх пахоях у каралеўскім палацы ў Стакгольме, але была вымушана абмежавацца меншымі пакоямі палаца, якія маглі быць цалкам ацяплянымі ў халодную пару года: яна называла зімовы сезон сваім «зімовым зняволеннем». Крызіс разбуранага здароўя і смерць брата выклікалі ў Яўгеніі вялікую цікавасць да рэлігіі. Як дачка пратэстанта і каталічкі, яна была талерантнай і пераважна экуменічнай хрысціянкай, якая засяроджвалася на хрысціянстве ў цэлым і не жадала прыхільнасці да пэўнай галіны хрысціянства і не любіла падзелу і разладу паміж рознымі хрысціянскімі галінамі. Яна была натхнёная вучэннем Томаса Кемпіса і падтрымала рух адраджэння Карла Улофа Расэнія, якіх ёй рэкамендавала яе фрэйліна Жазефіна Гамільтан. Зімой 1878-79 гадоў прапаведнік Гранвіль Вальдэграў, трэці барон Радстокскі быў запрошаны прапаведаваць для яе.