cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Катастрофа MD-83 у Малі
Катастрофа McDonnell Douglas MD-83 адбылася 24 ліпеня 2014 года, калі авіякампанія Air Algérie заявіла пра тое, што страціла сувязь з самалётам. Пазней абломкі самалёта былі выяўлены на тэрыторыі Малі. На борце MD-83, які выконваў рэгулярны пасажырскі рэйс AH5017, знаходзіліся 110 пасажыраў і 6 членаў экіпажа.
Ход падзей
Рэйс 5017 Air Algérie быў запланаваны з Уагадугу, сталіцы Буркіна-Фасо, у сталіцу Алжыра. Маршрут рэйса 5017 лічыцца небяспечным, з прычыны таго, што вядзе праз тэрыторыю Малі, дзе вядуцца ўзброеныя сутыкненні.
Самалёт паспяхова выляцеў з аэрапорта Уагадугу. Калі ён падлятаў да алжырскай мяжы, экіпаж папрасілі адхіліцца ад курсу з-за дрэннай бачнасці, каб пазбегнуць сутыкнення з іншым самалётам.
Затым, прыкладна праз пяцьдзесят хвілін пасля ўзлёту, самалёт знік з экранаў радараў. Air Algérie пачалі аварыйны пошук самалёта. Як паведамляецца, самалёт знік паміж Гаа і Тэсалітэ ў Малі. Французскія метэаролагі паказваюць на моцныя штармы ў гэтым раёне.
Днём 24 ліпеня прэзідэнт Малі Ібрагім Бубакар Кейта пацвердзіў, што месца падзення самалёта было выяўлена ў пустыні на поўначы краіны ў вобласці Кідаль. Прадстаўнік арміі Буркіна-Фасо заявіў, што самалёт рухнуў на поўдзень ад таго месца, якое назваў прэзідэнт Малі.
Асноўная інфармацыя
Тып паветранага судна і колькасць людзей на борце першапачаткова не былі ўсталяваны, паводле даных некаторых СМІ, гэта быў Airbus A320 са 112-ю людзьмі на борце, іншыя называлі DC-9 і MD-83.
Пазней было ўсталявана, што катастрофу пацярпеў самалёт McDonnell Douglas MD-83 іспанскай авіякампаніі Swiftair, якая падала яго Air Algérie у летні лізінг. На борце было 50 французскіх пасажыраў. Усе шэсць членаў экіпажа былі іспанцамі.
Факты
Іспанскае выданне Marca у дзень катастрофы паведаміла, што які пабіўся MD-83 у 2007—2009 гадах быў арандаваны ў якасці клубнага самалёта адной з наймацнейшых футбольных каманд свету — мадрыдскім «Рэалам». Аднак неўзабаве высвятлілася, што футбольны клуб арандаваў самалёт, усяго толькі аналагічны які пабіўся.
Выпарэнне
Існуе больш разгорнутае паняцце выпарэння ў вышэйшай фізіцы.
Выпарэнне - гэта працэс, пры якім з паверхні вадкасці або цвёрдага цела вылятаюць (адрываюцца) часціцы (малекулы, атамы), пры гэтым Ek>Eп.
Агульная характарыстыка
Выпарэнне цвёрдага цела завецца сублімацыяй (узгонкай), а параўтварэнне ў аб'ёме вадкасці - кіпеннем. Выпарэнне - эндатэрмічны працэс, пры якім паглынаецца цеплыня фазавага пераходу - цеплыня выпарэння, выдаткоўваная на пераадоленне сіл малекулярнага счаплення ў вадкай фазе і на працу пашырэння пры ператварэнні вадкасці ў пар.
Працэс выпарэння залежыць ад інтэнсіўнасці цеплавога руху малекул: чым хутчэй рухаюцца малекулы, тым хутчэй адбываецца выпарэнне. Акрамя таго, на выпарэнне ўплывае хуткасць вонкавай (па адносінах да рэчыва) дыфузіі, а таксама ўласцівасці самога рэчывы: да прыкладу, спірт выпараецца значна хутчэй вады. Важным фактарам з'яўляецца таксама плошча паверхні вадкасці, з якой адбываецца выпарэнне: з вузкай шклянкі яно будзе адбывацца больш павольна, чым з шырокай талеркі.
Пятроўшчына (Узрэцкі сельсавет)
Пятро́ўшчына (, Петровщина) — вёска ў Беларусі, у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца каля паўднёвага берага возера Пятроўскае, за 15 км у напрамку на паўночны захад ад горада Глыбокае, за 17 км ад чыгуначнай станцыі Глыбокае, за 215 км ад Віцебска. Каля вёскі пралягае аўтамабільная дарога.
Міхеевічы (Крычаўскі раён)
Міхе́евічы (, Михеевичи) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснабудскага сельсавета.
У 1925—1954 гадах цэнтр Міхеевіцкага сельсавета.
Шарж
Шарж (ад французскага charger — перабольшваць) — гумарыстычна перабольшаны, карыкатурны паказ характэрных рысаў нейкай з’явы або асобы.
Шаржаванне ўвогуле характэрна для ўсіх жанраў сатырычнай і гумарыстычнай літаратуры (камедыя, эпіграма, пародыя, байка і г.д.). Шарж вельмі блізкі да пародыі, але без зьедлівае сатырычнасці і гратэскнай імітацыі творчай манеры пэўнага аўтара.
Тэрмадынамічная работа
Тэрмадынамічная работа — спосаб перадачы энергіі, звязаны з зменай знешніх параметраў сістэмы.
Механічная работа вызначаецца як:
дзе — сіла, а  — бясконца малое перамяшчэнне.
Элементарная работа тэрмадынамічнай сістэмы над знешнім асяроддзем можа быць вылічаная так: дзе — нармаль бясконца малой пляцоўкі, P — ціск і dV — бесканечна малы прырост аб'ёму.
Работа ў тэрмадынамічным працэсе, такім чынам, выражаецца так: Велічыня работы залежыць ад шляху, па якім тэрмадынамічная сістэма пераходзіць са стану 1 у стан 2, і не з'яўляецца функцыяй стану сістэмы. Гэта лёгка даказаць, калі ўлічыць, што геаметрычны сэнс вызначанага інтэграла — плошча пад графікам крывой. А раз работа вызначаецца праз інтэграл, то ў залежнасці ад шляху працэсу плошча пад крывой, а значыць, і работа, будзе розная. Такія велічыні называюць функцыямі працэсу.
Нягледзячы на тое, што да гэтага часу і ў фізічнай хіміі выкарыстоўваецца абазначэнне работы A, у адпаведнасці з рэкамендацыямі ІЮПАК работу ў хімічнай тэрмадынаміцы трэба абазначаць як W. Зрэшты, аўтары могуць выкарыстоўваць якія заўгодна абазначэнні, калі толькі дадуць ім расшыфроўку.
Малышчына
Малы́шчына (, Малыщина) — да 2008 года вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Путрышкаўскага сельсавета.
Лірыка
Сувязь з драмай і эпасам
Лірыка — самастойны, вельмі старажытны род літаратуры, але яна не супрацьстаіць ні эпасу як аб'ектыўнаму апавяданню пра пэўныя падзеі, ні драме з яе скразным канфліктна напружаным дзеяннем. Наадварот, на працягу ўсяго развіцця літаратуры лірыка кантактавала, узаемадзейнічала з эпасам і драмай. Лірычныя элементы няцяжка знайсці ў эпічных і драматычных творах (лірычныя адступленні, асаблівая эмацыянальная насычанасць твораў, прасякнутасць іх аўтарскімі пачуццямі). У сваю чаргу ў лірыцы можна выявіць элементы эпасу (зачаткі сюжэта) і драмы (напружанасць думкі і пачуцця, дыялагічная форма выяўлення).
Разнавіднасці лірыкі
Падзел лірыкі на жанры і разнавіднасці досыць умоўны.
Першае Мая (Гродзенскі раён)
Пе́ршае Ма́я (, Першее Мая) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Путрышкаўскага сельсавета.
Лапенкі
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Грандзіцкага сельсавета. 24 красавіка 2008 вёска была ўключана ў межы горада Гродна.
Прудок (Крычаўскі раён)
Прудо́к (, Прудок) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснабудскага сельсавета.
Панямунь
Паняму́нь (, Понемунь) — да 2008 года вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Путрышкаўскага сельсавета.
24 красавіка 2008 вёска была ўключана ў межы горада Гродна.
Прахораўка
Прахо́раўка (, Прохоровка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснабудскага сельсавета.
У 1924—1925 гадах цэнтр Прахораўскага сельсавета.
Падкрыжакі
Падкрыжа́кі (, Подкрыжаки) — да 2008 года вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Путрышкаўскага сельсавета.
Рацькі
Ра́цькі (, Ратьки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Чырвонае зрушэнне
Тэорыя чырвонага зрушэння
Доплераўскае зрушэнне даўжыні хвалі ў спектры крыніцы, які рухаецца з прамянёвай хуткасцю ~v_r і поўнай хуткасцю ~v, роўнае
дзе ~V и ~V_{0} — значэнні гравітацыйнага патэнцыялу ў пунктах назірання і выпраменьвання адпаведна.
Для масіўных кампактных аб'ектаў з моцным полем прыцягнення (напр., нейтронных зорак і чорных дзюр) варта карыстацца дакладнымі формуламі. У прыватнасці, гравітацыйнае чырвонае зрушэнне ў спектры сферычнага цела масай ~M і радыусам
(~R_G - гравітацыйны радыус, ~G — гравітацыйная пастаянная, вызначаецца выразам
Назіранне чырвонага зрушэння
Кожны хімічны элемент паглынае або выпраменьвае электрамагнітныя хвалі на строга пэўных частотах. Таму кожны хімічны элемент ўтварае ў спектры непаўторную карціну з ліній, якую выкарыстоўвае ў спектральным аналізе. У выніку эфекту Доплера і/або эфектаў АТА, частата выпраменьвання ад аддаленых аб'ектаў, напрыклад, зорак, можа змяняцца (паніжацца або павышацца), а лініі адпаведна будуць ссоўвацца ў чырвоную (даўгахвалевую) або сінюю (караткахвалевую) частку спектру, захоўваючы, аднак, сваё непаўторнае адноснае размяшчэнне. Зрушэнне ліній у чырвоны бок (абумоўленае выдаленнем аб'екта) і называецца «чырвоным зрушэннем».
Паслёнавыя
Паслёнавыя (Solanaceae) — сямейства двухдольных зрослапялёсткавых раслін.
Апісанне
Травы, кусты або паўкусты, часам з лазячымі ці павойнымі сцёбламі, радзей невялікія дрэвы (у тропіках). Лісце чаргаванае, простае, цэласнае абр перыстаскладанае. Кветкі двухполыя, адзіночныя ці сабраныя ў завіткі. Кветкі правільныя, ці злёгку зігаморфныя. Чашачка, вяночак і андрацэй пяцічленныя. Тычынкі размешчаны паміж пялёсткамі. Гінецэй з двух пладалісцікаў, размешчаных наўскасяк да медыяльнай плоскасці кветкі. Завязь верхняя, двухгняздовая ці, радзей, чатырохгняздовая, са шматлікімі семязачаткамі ў кожным гняздзе. Плацэнты масіўныя, прымацаваныя да перагародкі, якая аддзяляе гнёзды. Плод — ягада або каробачка, радзей касцянка.
Пашырэнне
Налічваецца каля 90 родаў, 2500 відаў. Пашыраны ў трапічных, субтрапічных і ўмераных абласцях пераважна Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыкі. На тэрыторыі Беларусі 11 родаў, 16 відаў, найбольш пашыраны паслён і блёкат чорны. Сярод паслёнавых палявыя харчовыя расліны (бульба, памідоры, баклажан), лекавыя (красаўка беладонна, дурнап'ян звычайны), дэкаратыўныя (петунія гібрыдная, табака пахучая, фізаліс), тэхнічныя (тытунь, махорка) расліны.
Сістэматыка
Раней гэта сямейства адносілі да парадку Personatae, у цяперашні час гэта класіфікацыя не выкарыстоўваецца. У сучаснай сістэматыцы сямейства паслёнавых разам з сямействам утварае свой уласны парадак Паслёнакветныя.
У цяперашні час сямейства ўключае каля 2 700 відаў у 115 родах, падзеленых на сем падсямействаў, адзінаццаць трыб :
Выкарыстанне
Харчовыя, лекавыя, тэхнічныя, дэкаратыўныя расліны. Многія паслёнавыя, асабліва, утрымліваюць алкалоіды і іншыя рэчывы, якія выкарыстоўваюцца ў медыцыне.
Ягораўка (Крычаўскі раён)
Яго́раўка (, Егоровка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснабудскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2184001—2185000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2184001—2185000)
Путрышкі
Путры́шкі (, Путришки) — аграгарадок у Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Путрышкаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 км у напрамку на ўсход ад горада Гродна.
Плацішна
Плацішна - тапонім:
Раманчукі
Раманчукі́ (, Романчуки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гратэск
Гратэ́ск (grotesque, літаральна — незвычайны; камічны; grottesco — незвычайны, grotta — грот, пячора) — паэтычны троп, а таксама мастацкі прыём асэнсавання рэчаіснасці, які заключаецца ў парушэнні сапраўдных формаў і памераў рэчаў і прадметаў, у спалучэнні рэальнага з фантастычным, трагічнага са смешным, у наўмысным перабольшанні ці змяншэнні з'яў рэчаіснасці. Гратэскам карысталіся ў сатырычных творах Франсуа Рабле («Гарганцюа і Пантагруэль»), Джонатан Свіфт («Падарожжы Гулівера»), Мікалай Гогаль («Нос»), Міхаіл Салтыкоў-Шчадрын («Гісторыя аднаго горада»), у беларускай літаратуры — Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч («Пінская шляхта»), Кандрат Крапіва («Хвядос — Чырвоны нос») і іншыя. Гратэск трэба адрозніваць ад гіпербалы і алегорыі.
Раманчукі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Верхняе, пазней у складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Рудніца (Глыбоцкі раён)
Ру́дніца (, Рудница) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Стуканы (Узрэцкі сельсавет)
Стуканы́ (, Стуканы) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Стары Двор (Глыбоцкі раён)
Стары́ Двор (, Старый Двор) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Стуканы (Узрэцкі сельсавет)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Русота (Путрышкаўскі сельсавет)
Русо́та (, Русота) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Путрышкаўскага сельсавета.
Да 11 лютага 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Путрышкаўскага сельсавета, да 16 сакавіка 1987 года — у склад Грандзіцкага сельсавета.
Бель 1
Бель 1 (, Бель 1) — аграгарадок у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Бельскага сельсавета.
Узрэчча (Глыбоцкі раён)
Узрэ́чча (, Узречье) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Шчачынова
Шчачыно́ва (, Щечиново) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Путрышкаўскага сельсавета.
Чашчаўляны
Да 11 лютага 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Гожскага сельсавета, да 16 сакавіка 1987 года — у склад Грандзіцкага сельсавета. 24 красавіка 2008 года частка вёскі была ўключана ў межы горада Гродна.
Беражыстае
Беражы́стае (, Бережистое) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Ялоўшчына
Яло́ўшчына (, Яловщина) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Путрышкаўскага сельсавета.
Храмыя
Храмы́я (, Хромые) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гарбатка (Крычаўскі раён)
Гарба́тка (, Горбатка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Баброўня
Бабро́ўня (, Бобровня) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Чаронка (Узрэцкі сельсавет)
Чаро́нка (, Черёнка) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ультрагукавая ачыстка
Ультрагукавая ачыстка — спосаб ачысткі паверхні цвёрдых цел у мыйных вадкасцях, пры якім у вадкасць тым ці іншым спосабам ўводзяцца ультрагукавыя ваганні. Ужыванне ультрагуку звычайна значна паскарае працэс ачысткі і павышае яго якасць. Акрамя таго, у многіх выпадках атрымоўваецца замяніць вогненебяспечныя і таксічныя растваральнікі на больш бяспечныя мыйныя рэчывы без страты якасці ачысткі.
Ультрагукавая ачыстка знаходзіць прымяненне ў многіх галінах прамысловасці, пры рамонце машын і механізмаў, у ювелірнай і рэстаўрацыйнай справе, у медыцыне і г. д.
Ачыстка адбываецца за кошт сумеснага дзеяння розных нелінейных эфектаў, якія ўзнікаюць у вадкасці пад дзеяннем магутных ультрагукавых ваганняў. Гэтыя эфекты: кавітацыя, акустычныя плыні, гукавы ціск, гукакапілярны эфект, з якіх кавітацыя гуляе вырашальную ролю. Кавітацыйныя бурбалкі, пульсуючы паблізу забруджванняў, руйнуюць іх. Гэты эфект вядомы як кавітацыйная эрозія.
Для ультрагукавой ачысткі важны правільны падбор мыйнага раствору, з тым каб ён эфектыўна раствараў або эмульгаваў забруджвальныя рэчывы, пры гэтым па магчымасці не ўплываў на саму ачышчаную паверхню. Апошняя акалічнасць асабліва важна, паколькі ультрагук звычайна значна паскарае фізіка-хімічныя працэсы ў вадкасцях, і агрэсіўныя мыйны рэчыва можа хутка пашкодзіць паверхню.
Ўльтрагукавую ачыстку не варта ўжываць, калі кавітацыйная стойкасць ачышчанай паверхні менш, чым стойкасць забруджвання. Напрыклад, пры выдаленні прыгарэлых плёнак з алюмініевых дэталяў вялікая верагоднасць разбурэння саміх дэталяў.
Забруджванні і ўздзеянні на іх
З пункту гледжання ультрагукавой ачысткі забруджвання адрозніваюцца па трох прыкметах:
Удзельная шчыльнасць
Удзельная шчыльнасць матэрыялу або вадкасці - гэта тэрмін, які выкарыстоўваецца для вызначэння адзінкавай масы матэрыялу або вадкасці, уяўляе сабой адносіну шчыльнасці (масы на адзінку аб'ёму) рэчывы да шчыльнасці (маса адной адзінкі аб'ёму) ад эталоннага рэчывы. Тэхнічнае абазначэнне удзельнай шчыльнасці, таксама вядомай як шчыльнасць, - \rho, вымяраецца ў кг/м3. Эталонным рэчывам для вадкасцяў амаль заўсёды з'яўляецца вада і паветра для газаў. Тэмпература і ціск павінна быць паказана, як для ўзору, так і для эталона. Ціск амаль заўсёды роўны 1 атм (101,325 кПа). Тэмпературы для узораў і эталонаў вар'іруюцца ў залежнасці ад галіны. У брытанскай практыцы піваварства ўдзельная шчыльнасць, як паказана вышэй, памнажаецца на 1000. Удзельная шчыльнасць звычайна выкарыстоўваецца ў прамысловасці як просты сродак атрымання інфармацыі аб канцэнтрацыі раствораў розных матэрыялаў, такіх як расолы, вуглевадароды, цукровыя растворы (сіропы, сокі, мёд, піваварныя сусла і г.д.) і кіслоты.
Ультрагукавая ачыстка
Забруджванні і ўздзеянні на іх
Кавітацыйна няўстойлівыя забруджванні (пыл, сітаватая арганіка, прадукты карозіі) адносна лёгка выдаляюцца нават без прымянення спецыяльных раствораў.
Мыйныя вадкасці
Пры ультрагукавой ачыстцы ў якасці мыйнай вадкасці ўжываюць як простую ваду, так і водныя растворы мыйных сродкаў і арганічныя растваральнікі. Выбар сродку вызначаецца выглядам забруджванняў і ўласцівасцямі ачышчанай паверхні (гл. вышэй).
Прылады для ультрагукавой ачысткі
Для ультрагукавой ачысткі патрэбныя ёмістасць з мыйным растворам і крыніца механічных ваганняў ультрагукавой частаты, якая завецца ультрагукавым выпраменьвальнікам. У якасці выпраменьвальніка можа выступаць паверхню ультрагукавога пераўтваральніка, корпус ёмістасці і нават сама ачышчаная дэталь. У апошніх выпадках ультрагукавой пераўтваральнік прымацоўваецца, адпаведна, да корпуса або да дэталі.
Ультрагукавы пераўтваральнік пераўтворыць электрычныя ваганні, якія падаюцца на яго, у механічныя такой жа частоты. У большасці установак выкарыстоўваюцца частоты ад 18 да 44 кГц з інтэнсіўнасцю ваганняў ад 0,5 да 10 Вт/см². Верхняя мяжа частотнага дыяпазону абумоўлена механізмам утварэння і разбурэння кавітацыйнах бурбалак: пры вельмі вялікай частаце бурбалкі не паспяваюць лопнуць, што зніжае мікраударнае дзеянне кавітацыі.
Найбольш вядомыя прылады — ультрагукавыя ванны, ўстаноўкі спецыяльна прызначаныя для ультрагукавой ачысткі. Пераўтваральнікі ў такіх ваннах як правіла або ўбудоўваюцца ў адтуліны ў корпусе, або мацуюцца да корпуса, робячы яго выпраменьвальнікам, або змяшчаюцца ўнутр у выглядзе асобных модуляў. Кожны з падыходаў мае свае перавагі і недахопы.
Вядомыя пераўтваральнікі, выкананыя ў выглядзе невялікіх ручных інструментаў для дакладнай ачысткі складаных паверхняў.
Тэмпературны каэфіцыент электрычнага супраціўлення
Тэмпературны каэфіцыент электрычнага супраціўлення - велічыня, роўная адноснай змене электрычнага супраціўлення ўчастка электрычнага ланцугу або удзельнага супраціўлення рэчывы пры змене тэмпературы на адзінку.
Тэмпературны каэфіцыент супраціўлення характарызуе залежнасць электрычнага супраціўлення ад тэмпературы і вымяраецца ў Кельвінах ў мінус першай ступені (K-1).
Таксама часта ўжываецца тэрмін «тэмпературны каэфіцыент праводнасці». Ён роўны адваротнаму значэнню каэфіцыента супраціўлення.
Дабрунь (Докшыцкі раён)
Дабру́нь (, Добрунь) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Тэмпературны каэфіцыент электрычнага супраціўлення
Для большасці металаў тэмпературны каэфіцыент супраціўлення дадатны: іх супраціўленне расце з ростам тэмпературы з прычыны рассейвання электронаў на фанонаў (цеплавых ваганнях крышталічнай рашоткі).
Для паўправаднікоў без прымешак ён адмоўны (супраціўленне з ростам тэмпературы падае), паколькі пры павышэнні тэмпературы усё большая колькасць электронаў пераходзіць у зону праводнасці, адпаведна павялічваецца і канцэнтрацыя дзірак. Якасна такі ж характар ​​(і па тых жа прычынах) мае тэмпературная залежнасць супраціўлення цвёрдых і непалярных вадкіх дыэлектрыкаў. Палярныя вадкасці памяншаюць сваё ўдзельнае супраціў з ростам тэмпературы больш рэзка з прычыны росту ступені дысацыяцыі і памяншэння глейкасці.
Тэмпературная залежнасць супраціўлення металічных сплаваў, газаў, легіраваных паўправаднікоў і электралітаў носіць больш складаны характар.
Існуюць сплавы (канстантан, манганін), якія маюць вельмі малы тэмпературны каэфіцыент супраціўлення, гэта значыць іх супраціўленне вельмі слаба залежыць ад тэмпературы. Гэтыя сплавы прымяняюцца ў электравымяральнай апаратуры.
Дубраўка (Крычаўскі раён)
Ду́браўка (, Дубровка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Глушнева (Крычаўскі раён)
Глу́шнева (, Глушнево) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Багудзенька
Багудзе́нька (, Богуденька) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Гарадзёнка
Гарадзёнка (, Городёнка) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Зуі (Крычаўскі раён)
Зуі́ (, Зуи) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Шчыльнасць у градусах API
Шчыльнасць у градусах API - адзінка вымярэння шчыльнасці нафты, распрацаваная Амерыканскім інстытутам нафты. Вымярэнні ў градусах API дазваляюць вызначыць адносную шчыльнасць нафты ў адносінах да шчыльнасці вады пры той жа тэмпературы. Па вызначэнні, адносная шчыльнасць складае шчыльнасць рэчыва, падзеленую на шчыльнасць вады (Шчыльнасць вады складае 1000 кг/м3). Так калі шчыльнасць ў градусах API больш за 10, то нафта лягчэй і плавае на паверхні вады, а калі менш 10, то тоне. Шчыльнасць у градусах API і адносная шчыльнасць пры базавай тэмпературы 60 °F (15,6 °C) звязаныя выразным арыфметычным ураўненнем і могуць быць лёгка пераўтвораны адна ў адну.
Гісторыя стварэння
Нацыянальны інстытут стандартаў і тэхналогій (ЗША) у 1916 прыняў шкалу Баме ў якасці стандарту для вымярэння ўдзельнай вагі вадкасцяў больш лёгкіх, чым вада. Далейшыя даследаванні Акадэміі Навук ЗША паказалі, што хібнасці вымярэнняў пры выкарыстанні гэтай шкалы значныя, што прыводзіць да істотных памылак і недакладнасці разлікаў (у тым ліку з-за градуіроўкі арэометраз, вырабленых у ЗША) і ў 1921 годзе Амерыканскі інстытут нафты распрацаваў падыход да вымярэння шчыльнасці у градуcах API, які выкарыстоўваецца і ў наш час.
Формулы API
Шчыльнасць у градусах API з адноснай шчыльнасці можна разлічыць па наступнай формуле:
У сваю чаргу адносную шчыльнасць можна разлічыць са шчыльнасці у градусах API:
Пры гэтым, шчыльнасць нафты ў кг/м³, пры той жа тэмпературы, атрымліваецца шляхам памнажэння яе адноснай шчыльнасці на 1000 кг/м³.
Выкарыстанне шчыльнасці у градусах API для пераводу з тон у барэлі
Шчыльнасць ў градусах API можна выкарыстоўваць для разліку колькасці барэляў у метрычнай тоне сырой нафты:
Так напрыклад, тона Заходне-тэхаскай сярэдняй нафты (West Texas Intermediate - WTI) (39.6 °API) будзе змяшчаць каля 7.6 барэляў.
Вымярэнне шчыльнасці у градусах API
Для атрымання шчыльнасці ў градусах API неабходна вымераць шчыльнасць нафты арэометрам (у ЗША па методыцы вымярэнняў ASTM D1298) і тэмпературу нафты. Для ўліку змены шчыльнасці нафты пры розных тэмпературах прымяняюцца табліцы, распрацаваныя Амерыканскім інстытутам нафты для нафты і розных нафтапрадуктаў і выкладзеныя ў стандарце ASTM D1250.
Залессе (Крычаўскі раён)
Зале́ссе (, Залесье) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Бандары (Гродзенскі раён)
Бандары́ (, Бондари) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Асінавік
Асі́навік (, Осиновик) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Вітуніцкага сельсавета.
Белякоўшчына
Беляко́ўшчына (, Беляковщина) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Іванаўка (Крычаўскі раён)
Іва́наўка (, Ивановка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Вешкі (Докшыцкі раён)
Ве́шкі (, Вешки) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (993001—994000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (993001—994000)
Бярозкі (Докшыцкі раён)
Бяро́зкі (, Берёзки) — аграгарадок у Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Радыус інерцыі сячэння
Радыус інерцыі сячэння - геаметрычная характарыстыка сячэння, якая злучае момант інерцыі фігуры J з яе плошчай F наступнымі формуламі:
Адсюль, формула радыуса інерцыі:
Такім чынам, радыус інерцыі адлюстроўвае стаўленне калянасці стрыжня на выгіб EJ) і на сціск (EF).
У супраціўленні стрыжняў падоўжнаму выгібу (страты ўстойлівасці прамалінейнай формы пры сціску) асноўную ролю адыгрывае гнуткасць стрыжня, а значыць і велічыня найменшага радыусу інерцыі сячэння. Такім чынам, большую эканамічнасць будуць мець тыя сячэнні, у якіх найменшы радыус інерцыі роўны найбольшаму, гэта значыць сячэнні, у якіх усе цэнтральныя моманты інерцыі роўныя, а эліпс інерцыі звярнуўся бы ў круг.
Адзінка вымярэння СІ - м. У будаўнічай літаратуры часцей запісваецца ў міліметрах або сантыметрах, з прычыны невялікай велічыні на практыцы.
Калі моманты інерцыі J_y і J_z з'яўляюцца галоўнымі момантамі інерцыі, то i_y і i_z — таксама з'яўляюцца галоўнымі радыусамі інерцыі
У некаторай літаратуры радыус інерцыі пазначаецца проста r.
Брошкаўцы
Бро́шкаўцы (, Брошковцы) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Кашаны
Каша́ны (, Кашаны) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Кашанскага сельсавета.
Бубны (Гродзенскі раён)
Бубны́ (, Бубны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Вілейка (Докшыцкі раён)
Віле́йка (, Вилейка) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Гісторыя
24 ліпеня 1943 года нямецка-фашысцкія акупанты спалілі 39 жыхароў вёскі. У 1967 годзе на месцы загубы ахвяр насыпаны Курган памяці, на вяршыні якога пастаўлены абеліск.
Паддворнае
Паддво́рнае — возера ў Браслаўскім ране Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дружнянка, за 16 км на поўдзень ад горада Браслаў.
Плошча паверхні 0,29 км², даўжыня 1,07 км, найбольшая шырыня 0,41 км, даўжыня берагавой лініі 2,8 км. Найбольшая глыбіня дасягае 9,3 м, сярэдняя 4,7 м. Аб'ём вады ў возеры 1,35 млн. м³. Плошча вадазбору 7,19 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 5 метраў, пераважна стромкія, пясчаныя. Берагавая лінія слабазвілістая, у паўночнай частцы возера ўтварае заліў. Берагі пясчаныя, месцамі тарфяністыя, зліваюцца са схіламі катлавіны. Зона мелкаводдзя вузкая. На возеры невялікі востраў. Дно да глыбіні 4—5 м выслана пясчанымі адкладамі, глыбей — крэменязёмістым сапрапелем.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. У Паддворнае ўпадаюць 2 ручаі і выцякае ручай (пратока) у возера Сярэднік. Зарастае да глыбіні 2,8 м. Надводная прыбярэжная расліннасць пашыраецца на адлегласці ад 3—10 да 20 (у паўднёвай частцы возера) метраў.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, гусцяра, плотка, мянтуз, лінь, краснапёрка і інш.
Магнітная пастаянная
Магнітная пастаянная — фізічная канстанта, скалярная велічыня,
Часам называюць магнітнай пранікальнасцю вакууму. Вымяраецца ў генры на метр (ці ў ньютанах на ампер ў квадраце). Магнітная пастаянная роўная:
Гн/м Гн/м  Н/А²
Значэнне магнітнай пастаяннай прама выцякае з вызначэння ампера, адзінкі сілы электрычнага току ў СІ.
У матэрыяльных ўраўненнях, у вакууме, праз магнітную пранікальнасць звязаны вектар напружанасці магнітнага поля \mathbf{H} і вектар магнітнай індукцыі \mathbf{B}:
Праз магнітную пастаянную ажыццяўляецца сувязь паміж адноснай і абсалютнай магнітнай пранікальнасцю.
Інтэнсіўнасць (фізіка)
Інтэнсіўнасць — скалярная фізічная велічыня, якая колькасна характарызуе магутнасць, пераносную хваляй у кірунку распаўсюджвання. Колькасна інтэнсіўнасць роўная усярэдненай за перыяд ваганняў хвалі магутнасці выпраменьвання, якая праходзіць праз адзінкавую пляцоўку, размешчаную перпендыкулярна кірунку распаўсюджвання энергіі. У матэматычнай форме гэта можа быць выказана наступным чынам: дзе T — перыяд хвалі, dP — магутнасць, якая пераносіцца хваляй праз пляцоўку dS.
Адзінкай вымярэння інтэнсіўнасці ў сістэме СІ з'яўляецца Вт/м², у сістэме СГС — эрг/с·см².
Інтэнсіўнасць электрамагнітнага выпраменьвання
Электрамагнітнае выпраменьванне (напрыклад, святло) уяўляе сабой сукупнасць хваль, ваганні ў якіх здзяйсняюць напружанасць электрычнага поля і магнітная індукцыя. Электрамагнітныя хвалі пераносяць энергію электрамагнітнага поля, паток якой вызначаецца велічынёй вектара Пойнтынга. Інтэнсіўнасць электрамагнітнага выпраменьвання роўная ўсярэдненаму за перыяд значэнню модуля вектара Пойнтынга :
дзе вектар Пойнтынга
Для монахраматычнай лінейна палярызаванай хвалі з амплітудай напружанасці электрычнага поля E_0 інтэнсіўнасць роўная:
Для монахраматычнай цыркулярнай палярызаванай хвалі гэтае значэнне ў два разы больш:
Інтэнсіўнасць гуку
Гук уяўляе сабой хвалю механічных ваганняў асяроддзя. Інтэнсіўнасць гуку можа быць выражана праз амплітудныя значэнні гукавога ціску p і вагальнай скорасці асяроддзя v:
Рутвіца
Ру́твіца (Lotus) — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае больш за 100 відаў, пашыраных у Еўразіі, Афрыцы і Амерыцы. На тэрыторыі Беларусі 2 віды: і.
Шматгадовыя, зрэдку двухгадовыя і аднагадовыя травы або паўкусты. Лісце няпарнаперыстае. Кветкі адзіночныя або ў парасонападобных суквеццях, ярка жоўтыя. Плод — струк.
Пастаянная Мадэлунга
Пастаянная Мадэлунга - велічыня, якая звязвае электрастатычны патэнцыял у іонных крышталічных рашотках з параметрамі крышталічнай рашоткі. Названа ў гонар Эрвіна Мадэлунга.
Рутвіца
Растуць на лугах, схілах, у вільготных лясах, каля дарог. Меданосы. Выкарыстоўваюцца ў якасці лекавых і кармавых раслін. З кветак вырабляюць фарбавальнік для воўны.
Пастаянная Мадэлунга
Азначэнне
Энергію электрастатычнага ўзаемадзеяння аднаго іона E_i ў іонным крышталі можна прадставіць як дзе - адлегласці паміж іонамі i і j,
Калі між'іонная адлегласць нармавана на адлегласць паміж бліжэйшымі суседзямі r_0 (якая залежыць ад параметраў крышталічнай рашоткі і тыпу структуры крышталя), то атрымаем дзе M — пастаянная Мадэлунга.
Для крышталічнай рашоткі тыпу NaCl з зарадамі іонаў ±1 канстанта Маделунга вызначаецца як
Гэты рад (і падобныя рады для іншых тыпаў крышталёў) сыходзіцца вельмі дрэнна, і для яго вылічэння прымяняюць.
Лабковічы (Крычаўскі раён)
Лабко́вічы (, Лобковичи) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Вёска знаходзіцца за 18 км у напрамку на поўнач ад горада Крычаў, за 122 км ад Магілёва.
Гісторыя
Згадваецца ў 1674 годзе як вёска ў Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ.
Ліпаўка (Крычаўскі раён)
Лі́паўка (, Липовка) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Вялікае Поле (Докшыцкі раён)
Вялі́кае По́ле (, Великое Поле) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Гарадзішча (Бярозкаўскі сельсавет)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Нізкі
Ні́зкі (, Низки) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Вітунічы
Віту́нічы (, Витуничи) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 22 км ад горада Докшыцы, за 230 км ад Віцебска.
Гістарычныя звесткі
Упершыню згадваецца ў 1857 годзе. У 2-й палове XIX ст. цэнтр воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні. З 1924 г. цэнтр Вітуніцкага сельсавета ў Бягомльскім раёне. 20 мая 1943 г. вёску спалілі захопнікі і загубілі 124 яе жыхары. З 1960 г. вёска ў Докшыцкім раёне. З 20 мая 1960 года вёска ў складзе Бярозкаўскага сельсавета.
Грабяні (Докшыцкі раён)
Грабяні́ (, Гребени) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Бярві
Бярві́ (, Берви) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Вострава (Гродзенскі раён)
Во́страва (, Острово) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Паланіца
Палані́ца (, Полоница) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Дармантова
Дарманто́ва (, Дормантово) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Пастаянная Стэфана — Больцмана
Пастаянная Стэфана — Больцмана (таксама пастаянная Стэфана) — фізічная пастаянная, якая з’яўляецца пастаяннай прапарцыянальнасці ў законе Стэфана — Больцмана: поўная энергія, выпраменьваная адзінкай плошчы паверхні абсалютна чорнага цела за адзінку часу, прапарцыянальная чацвёртай ступені тэрмадынамічнай тэмпературы. Абазначаецца грэчаскай літарай σ.
Значэнне пастаяннай Стэфана — Больцмана ў Міжнароднай сістэме адзінак (СІ):
У СГС:
Простае мнеманічнае правіла для запамінання прыбліжанага значэння пастаяннай Стэфана — Больцмана ў СІ: думаць «5-6-7-8» і пастарацца не забыцца знак мінус перад апошняй васьмёркай.
Значэнне пастаяннай Стэфана — Больцмана можа быць выведзена з фундаментальных фізічных канстант, а таксама вызначана эксперыментальна. Яна можа быць вызначана праз пастаянную Больцмана наступным чынам:
дзе:
kB
— пастаянная Больцмана;
h
с
— скорасць святла у вакууме.
Рэкамендаванае значэнне CODATA разлічваецца з вымеранага значэння газавай пастаяннай:
— універсальная газавая пастаянная;
N
— лік Авагадра;
R∞
— пастаянная Рыдберга;
Ar(e)
— «адносная атамная маса» электрона;
Mu
— малярная масавая пастаянная (1 г/моль па азначэнню);
α
— пастаянная тонкай структуры.
Звязаная канстанта — пастаянная выпраменьвання (або пастаянная шчыльнасці выпраменьвання)
Восьнікі
Во́сьнікі (, Осьники) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Пастаянная Стэфана — Больцмана
a
, якая вызначаецца па формуле:
Эрык Густаў Геер
Эрык Густаў Геер (Erik Gustaf Geijer;, Рансетэр - , Стакгольм) — шведскі гісторык, паэт, публіцыст, кампазітар і педагог.
Альберт Гейм
Альберт Гейм (Albert von St Gallen Heim;, Цюрых — , там жа) — швейцарскі геолаг. Прафесар універсітэта ў Цюрыху (з 1875 г.). Прэзідэнт геалагічнай камісіі Швейцарскага таварыства даследчыкаў прыроды і кіраўнік швейцарскай школы гляцыёлагаў. Ганаровы член Акадэміі навук СССР (з 1925 г).
Асноўныя працы па геалогіі, тэктанічнай будове (прыхільнік шырокага распаўсюджвання пакроваў) і абледзянення Альпаў. Разглядаў механізм гораўтварэння з пазіцый кантракцыённай гіпотэзы.
Паўлавічы (Крычаўскі раён)
Па́ўлавічы (, Павловичи) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Дубраўка (Бярозкаўскі сельсавет)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Вітуніцкага сельсавета.
Галавачы (Гродзенскі раён)
Галавачы́ (, Головачи) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Песькавічы
Пе́ськавічы (, Песьковичи) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Вялікае Княства Літоўскае
Згадваецца ў 1758 годзе як вёска Песькевічы ў Мсціслаўскім ваяводстве ВКЛ.
Жамойск
Жамо́йск (, Жамойск) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Універсальная газавая пастаянная
Універсальная газавая пастаянная (таксама — пастаянная Мендзялеева) — тэрмін, які ўпершыню уведзены ва ўжытак Д. Мендзялеевым ў 1874 г. колькасць роўная працы пашырэння аднаго моля ідэальнага газу ў ізабарнам працэсе пры павелічэнні тэмпературы на 1 К.
Агульная інфармацыя
У 1874 годзе Д. Мендзялееў вылічыў значэнне канстанты ў ўраўненні Мендзялеева-Клапейрона (ўраўненні стану ідэальнага газу) для аднаго моля газу, выкарыстоўваючы закон Авагадра, згодна з якім 1 моль розных газаў пры аднолькавым ціску і тэмпературы займае аднолькавы аб'ём (~V_\mu).
У некаторых навуковых колах гэтую пастаянную прынята называць пастаяннай Мендзялеева. Абазначаецца лацінскай літарай ~R.
Уваходзіць ва ўраўненне стану ідэальнага газу
У Міжнароднай сістэме адзінак (СІ) універсальная газавая пастаянная роўная.
Удзельная газавая пастаянная (R/M) для сухога паветра ~R=\;287\;
Сувязь паміж газавымі пастаяннымі
Універсальная газавая пастаянная выяўляецца праз дабытак пастаяннай Больцмана на лік Авагадра,. Універсальная газавая пастаянная больш зручная пры разліках, калі колькасць газу выражана у молях.
Забар’е (Докшыцкі раён)
За́бар'е (, Заборье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Гарашкі
Гарашкі́ (, Горошки) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Вальтэр Гейтлер
Вальтэр Гейтлер (Хайтлер) (,  — ) — нямецкі фізік.
Біяграфія
Вучыўся ў Берлінскім і Мюнхенскім універсітэтах. У 1929—1933 прыват-дацэнт Гётынгенскага ўніверсітэта, у 1933—1941 займаўся навуковымі даследаваннямі ва ўніверсітэце ў Брыстолі. У 1945—1949 працаваў у Дублінскім інстытуце перспектыўных даследаванняў (з 1946 дырэктар). З 1949 прафесар Цюрыхскага ўніверсітэта. Асноўныя працы Гетлера адносяцца да квантавай хіміі, квантавай тэорыі выпраменьвання, тэорыі мезонаў, касмічных прамянёў. У 1927 сумесна з вучоным Ф. Лонданам тэарэтычна патлумачыў узнікненне гамеапалярнай сувязі ў малекуле вадароду. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (з 1948).
Самуэль Гейніке
Самуэль Гейніке (, Шкёлен, Свяшчэнная Рымская імперыя — ), Лейпцыг, Свяшчэнная Рымская імперыя) — нямецкі педагог, вынаходнік спосабу навучання глуханямых.
Гейтсхед
Гейтсхед (Gateshead) — горад у графстве Тайн і Уір на паўночным усходзе Англіі, на паўднёвым беразе ракі Тайн. Знаходзіцца насупраць горада Ньюкасл-апан-Тайн, з якім Гейтсхед звязваюць дзесяць мастоў, у тым ліку Мост Міленіум. У Гейтсхедзе пражываюць (2006). Горад вядомы 20-метровай статуяй «Анёл Поўначы», а таксама канцэртным і адміністрацыйным комплексам The Sage Gateshead.
Кемешаўцы
Ке́мешаўцы (, Кемешевцы) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Залясяны
Заляся́ны (, Залесяны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Стараселле (Крычаўскі раён)
Старасе́лле (, Староселье) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Гліняны
Гліня́ны (, Глиняны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
У 1940—1972 гадах цэнтр Глінянскага сельсавета.
Бродак
Бро́дак (, Бродок) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маляціцкага сельсавета.
Запалле (Докшыцкі раён)
За́палле (, Заполье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Вітуніцкага сельсавета.
Кромавічы
Кро́мавічы (, Кромовичи) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Гексаметылендыямін
Гексаметылендыямін NH2(CH2)6NH2 — бясколерныя крышталі з характэрным амінавым пахам падобным да піперыдыну, лёгка раствараецца ў арганічных растваральніках. Утрымлівае гексаметыленавы фрагмент з амінагрупамі на канцы.
Гекельфон
Гекельфон, барытонавы габой — драўляны духавы музычны інструмент, створаны ў 1904 годзе нямецкім інструментальным майстрам В. Гекелем (W. Heckel).
Гучыць актавай ніжэй за габой. Гук пявучы, выразны, насавога тэмбру. Зрэдку ўжываецца ў аркестры (напрыклад, у «Саламеі» і «Электры» Р. Штрауса). Гекельфон малы (гекельфон-пікала) гучыць на кварту вышэй габоя, мае больш светлы тэмбр.
Гексаметылендыямін
Синтез
Рэакцыю праводзяць у расплаве з даданнем аміяку, тыповыя каталізатары заснаваны на кобальце і жалезе.
Уздзеянне на арганізм чалавека
Пары гексаметылендыяміну пры працяглым дзеянні на арганізм чалавека выклікаюць разлады цэнтральнай і вегетатыўнай нервовай сістэмы.
Прамысловае значэнне
Гексаметылендыямін — найважнейшы паўпрадуктаў к вытворчасці поліаміднага валакна (найлэна).
Канюхі (Скідзельскі сельсавет)
Канюхі́ (, Конюхи) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Вузкі
Ву́зкі (, Узкий) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маляціцкага сельсавета.
Айненская воласць
Айненская (Гайненская) воласць — тэрытарыяльна-адміністрацыйная адзінка ВКЛ у XIV — пач. XV ст. Цэнтр воласці — двор Айна (цяпер в. Гайна Лагойскага раёна).
Напэўна, была адной з прынамсі трох валасцей колішняга Лагойскага княства. Воласць займала заходнюю частку цяперашняга Лагойскага раёна, да левабярэжжа Дзвіносы і Віліі на поўначы. Да 1387 года даходы ад пэўнай часткі Лагойскага княства, верагодна, у т.л. і Айненскай воласці, трымалі Войшвіл і Рыт, а таксама лагойскі праваслаўны манастыр Іаана Прадцечы. У 1387 годзе Лагойскае княства цалкам, апроч долі манастыра, было перададзена Ягайлам свайму брату Скіргайлу, фактычна свайму намесніку ў ВКЛ.
У 1392 годзе Ягайла перадаў уладу ў ВКЛ Вітаўту, а Скіргайла узамен атрымаў Кіеўскае княства. Такім чынам Лагойскае княства перайшло ў лік непасрэдных вялікакняжацкіх уладанняў. Напэўна, тады ж Вітаўт прызначыў сваіх намеснікаў у асобныя воласці Лагойскага княства — Лагойскую, Айненскую і Харэцкую. Тады ж пачалося вылучэння са складу названых валасцей асобных маёнткаў, так у 1395 годзе са складу Айненскай воласці было вылучана сяло Корань з падданымі і падорана Віленскаму капітулу. У 1397 годзе Вітаўт запісаў дзесяціну з самой Айны на карысць касцёла Св. Станіслава ў Вільні. Пры Вітаўце ў Айне фундаваны касцёл, якому са складу Айненскай воласці запісана сяло Кацалі. Недзе ў 1420-я гады Вітаўт перадаў асноўную частку Айненскай воласці свайму траюраднаму брату — Андрэю Уладзіміравічу, яму ж была дадзена і асноўная частка Лагожскай і пэўныя сёлы Харэцкай воласці. Такім чынам, Андрэй Уладзіміравіч трымаў рэшткі колішняга Лагойскага княства, бо Харэцкую воласць амаль цалкам атрымаў Войцех Манівід.
Пасля смерці Андрэя Уладзіміравіча і яго сына Глеба, вялікі князь Казімір дазволіў дачцэ Андрэя — Аўдоцці, і яе мужу пану Івану Рагацінскаму, трымаць толькі Айненскую воласць, а Лагойская з рэшткамі Харэцкай былі дадзены князю Аляксандру Чартарыйскаму. Такім чынам Айненская воласць адасобілася ад абшару колішняга Лагойскага княства, пазней яе трымала дачка Аўдоцці — Фядора Рагацінская, яна не мела дзяцей і пасля смерці ў 1512 годзе яе маёнткі, у т.л. Айненская воласць як вымарачныя адышлі да вялікага князя.
З 1512 года вялікі князь зноў пачаў прызначаць у Айненскую воласць (або «дзяржаву») сваіх намеснікаў-«дзяржаўцаў», звычайна, з ліку мясцовых паноў і баяраў, якія часта даводзіліся адзін другому сваякамі. Першым вядомым айненскім дзяржаўцам у 1516—1524 гадах згадваецца мясцовы баярын Яцка Іванавіч Ратомскі, з 1525 года айненскім намеснікам быў пан Васіль Багданавіч Чыж, з 1538 — пан Мікіта Андрэевіч, з 1541 — князь Іван Васільевіч Саламярэцкі, з 1552 — брат папярэдняга, Багдан Васілевіч Саламярэцкі, з 1563 — Васіль Цішкевіч, уладальнік суседняга Лагойска.
На пачатку XVI ст. Айненская воласць-«дзяржава» ахоплівала, верагодна, абшар ад мяжы маёнтка Беларуч на поўдні да правабярэжжа Дзвіносы і Віліі на поўначы. Паступова, аднак, воласць распалася на маёнткі баяр, якія раней былі г.зв. «панцырнымі баярамі» — васаламі ўладальнікаў Айненскай воласці, трымалі ад іх надзелы («службы») і за карыстанне імі з уласным узбраеннем павінны былі ў вайну фарміраваць асобнае падраздзяленне — «пошт» уладальніка воласці. Калі з 1512 года гаспадаром воласці стаў вялікі князь, становішча баяр палепшылася — з княжацкіх (прыватнаўласніцкіх) яны сталі гаспадарскімі (дзяржаўнымі) і такім чынам атрымалі агульныя шляхецкія правы, у т.л. на свае маёнткі. Таксама са складу воласці ў гэты час даваліся маёнткі і іншым баярам.
Паводле «Попісу» 1528 года да Айненскага двара адносіліся 12 дзяржаўных баяр. Паны і ўраднікі, якія мелі маёнткі ў Айненскай воласці, у адрозненне ад служылай шляхты, у «Попіс» 1528 года выстаўлялі свае «пошты» не пад харугвай Айненскага двара, а ў асобным пераліку, разам з усіх сваіх маёнткаў у розных краях дзяржавы. Таму цяжка вызначыць якую колькасць «службаў» мела тым часам Айненская воласць.
Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1566 года Айненская воласць трапіла ў Менскі павет.
Карашава (Гродзенскі раён)
Кара́шава (, Карашево) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Скідзельскага сельсавета.
Гуарані (група народаў)
Гуарані́, або ўарані́ (саманазва: avá, guaraní) — група народаў у Паўднёвай Амерыцы. Размаўляюць на мовах гуарані моўнай галіны тупі-гуарані індзейскага паходжання. У нашы дні прадстаўлены як дробнымі індзейскімі супольнасцямі, так і метысамі. Найбольшая колькасць тых, хто размаўляе на гуарані, жыве ў Парагваі. Агульная колькасць (2021 г.) — 7 213 000 чалавек.