cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юозас Тубяліс
Юо́зас Тубяліс (Juozas Tūbelis,, в. Ілгалаўкі, Ковенская губерня, Расійская імперыя, цяпер Рокішкіскі раён Літвы — , , Літва) — літоўскі палітык, прэм'ер-міністр Літвы ў 1929—1938 гадах.
Біяграфія
У 1902 годзе скончыў гімназію ў Лібаве, год вучыўся на медыцынскім факультэце Варшаўскага ўніверсітэта, пасля чаго пераехаў у Панявеж. У 1908 годзе скончыў Рыжскі політэхнічны інстытут як аграном, працаваў па спецыяльнасці ў Коўна. З пачаткам Першай сусветнай вайны прызваны ў армію, у 1917 годзе дэмабілізаваўся ў Варонежы, дзе прыняў удзел у стварэнні нацыянальных арганізацый літоўскіх бежанцаў, а ў 1918 годзе вярнуўся на радзіму, дзе заняў пасаду міністра сельскай гаспадаркі ў першым урадзе дзяржавы, у 1919—1920 гадах быў міністрам адукацыі. Пасля шлюбу з сястрой жонкі тагачаснага прэзідэнта Літвы Антанаса Смятоны, стаў яго блізкім паплечнікам.
З зыходам Смятоны з прэзідэнцкай пасады Тубяліс заняўся прадпрымальніцтвам і стварэннем сельскагаспадарчых кааператываў. Пасля здзейсненага Смятонам перавароту Тубяліс ў 1927 годзе стаў міністрам фінансаў. У 1929 годзе замяніў на пасадзе прэм’ер-міністра Аўгусцінаса Вальдэмараса, адпраўленага ў адстаўку пасля канфлікту з прэзідэнтам. З 1931 года ўзначальваў. Займаў пасаду прэм’ер-міністра да 1938 года, калі падзенне ўласнай папулярнасці вымусіла Смятону перамясціць Тубяліса на пасаду міністра сельскай гаспадаркі, а праз некалькі месяцаў — старшыні Банка Літвы.
У 1935 годзе Тубяліс заявіў на сойме пра «нелітоўскае» паходжанне герба «Віціс» і сказаў, што пачалася праца па стварэнні арыгінальнага герба Літвы, на аснове гістарычнага герба Жамойці.
Памёр у Каўнасе 30 верасня 1939 года. Пахаваны на старых гарадскіх могілках у парку Рамібес, пазней яго рэшткі перапахаваны на могілках Панямунес.
Геадэзічная сетка
Геадэзі́чная сетка — сістэма геадэзічных пунктаў на паверхні Зямлі, узаемнае становішча якіх вызначаецца ў сістэме каардынат і вышынь і замацоўваецца на мясцовасці геадэзічнымі знакамі.
Пункты геадэзічнай сеткі з'яўляюцца асновай пры складанні картаў мясцовасці, геадэзічных вымярэннях у мэтах геадэзічных інжынерных даследванняў, у будаўніцтве, ваеннай справе і г.д.
Андрэй Паўлавіч Якубецкі
Біяграфія
З сялян Гродзенскай губерні.
Скончыў Свіслацкую настаўніцкую семінарыю (1912), настаўнічаў.
Удзельнік Першай сусветнай вайны, служыў у гарнізоне Ковенскай крэпасці. Скончыў Аляксандраўскае ваеннае вучылішча (1 студзеня 1916), служыў у 70-м пяхотным запасным батальёне ў Ржэве. Прапаршчык 244-га пяхотнага Краснастаўскага полка, быў паранены. Па некаторых звестках, у лютым 1918 дэмабілізаваны ў чыне капітана.
У лістападзе 1918 г. увайшоў у Беларускую партыю сацыялістаў-рэвалюцыянераў, адзін з ініцыятараў склікання Гродзенскага беларускага сялянскага з'езда (1918), старшыня створанай з'ездам Гродзенскай павятовай рады. 16 сакавіка 1919 г. А. Луцкевіч прызначыў Андрэя Якубецкага намеснікам па палітычных справах сакрэтнага камісара Гарадзеншчыны П. Алексюка. У ліпені 1919 г. абраны ў Цэнтральную беларускую раду Віленшчыны і Гродзеншчыны, кааптаваны ў Беларускую вайсковую камісію (БВК) і прызначаны намеснікам старшыні камісіі. Восенню 1920 у Лодзі аднавіў дзейнасць БВК і стаў яе старшынёй, у кастрычніку ў Гродне займаўся вярбоўкай жыхароў у склад беларускіх воінскіх фарміраванняў.
У лістападзе 1920 з групай беларускіх афіцэраў выехаў у м. Семежава Слуцкага павета для падтрымкі Слуцкага паўстання. Найвышэйшай радай БНР прызначаны «галоўнакамандуючым узброенымі сіламі Рэспублікі». Пасля ліквідацыі паўстання — у Вільні.
У лютым 1922 у ліку 33 беларускіх і літоўскіх нацыянальных дзеячаў высланы польскімі ўладамі з Вільні ў Літоўскую Рэспубліку. 3 мая 1922 у Латвіі, выкладаў у Дзвінскай беларускай гімназіі, удзельнічаў у працы мясцовых беларускіх грамадскіх арганізацый, супрацоўнічаў з беларускім музеем імя І. Луцкевіча ў Вільні. Быў абвінавачаны ў антыўрадавых дзеяннях у час судовых працэсаў над беларускімі нацыянальнымі актывістамі ў Латвіі, апраўданы судом.
Падчас Другой сусветнай вайны кіраваў Дзвінскім аддзяленнем Беларускага нацыянальнага аб'яднання ў Латвіі. Пасля 1944 лёс невядомы.
Бардзінічы
Бардзіні́чы (, Бординичи) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Благавіцкага сельсавета, да 13 чэрвеня 2002 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Чавускага гарсавета.
Валавыкы
Валавыкы (Воловики́) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Карукіўскай гарадской абшчыны.
Палессе (Чачэрскі раён)
Пале́ссе (, Полесье) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Палескага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 35 км у напрамку на паўночны ўсход ад Чачэрска, за 100 км ад Гомеля, каля правага берага ракі Каўпіта. Праз Палессе пралягае аўтамабільная дарога.
Allium bungei
Allium bungei — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірана.
Распаўсюджанне
Эндэмік Ірана.
Domeykoa
Domeykoa — род кветкавых раслін сямейства. Тыпавы від роду Domeykoa oppositifolia.
Род быў упершыню апісаны у яго працы «».
Пуку
Пуку (Kobus vardonii) — афрыканская антылопа роду вадзяных казлоў. Яе бінамінальная назва, дадзеная даследчыкам Афрыкі Дэвідам Лівінгстоўнам, увекавечвае імя яго сябра Франка Вардона.
Бальшая Дуброўка (Смаленскі раён)
Бальшая Дуброўка (Большая Дубровка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 24 км на паўночны захад ад Смаленска, за 0,5 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 16 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Амбарчык (бухта)
Амба́рчык (Амба́рчик) — бухта каля ўсходняй часткі Калымскага заліва Усходне-Сібірскага мора. Тэрыторыя Расіі. Уваходзіць у тэрыторыю Рэспублікі Саха (Якуція).
Даўжыня бухты каля 3 км. Шырыня каля ўваходу каля 7 км. Глыбіні да 4 м. Большую частку года бухта пакрытая лёдам.
На беразе бухты знаходзіцца сяло Амбарчык — былы порт, першы порт Усходне-Сібірскага мора. У ім у 1935 годзе была адкрыта палярная станцыя.
У бухце знаходзіцца усталяваны ў 1977 годзе памятны знак «Ружа вятроў» у гонар палярнага даследчыка Георгія Якаўлевіча Сядова.
Нона Герасімаўна Якушка
Нона Герасімаўна Якушка (нар., Менск) — беларуская архітэктар.
Біяграфія
Дачка архітэктара Герасіма Якушкі. Скончыла Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум (1958), Беларускі політэхнічны інстытут (1968). З 1958 года — тэхнік-архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Мінскпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР (з 1973). Жыве ў Мінску.
Вялікія Лезнявічы
Вялі́кія Лезняві́чы (, Великие Лезневичи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Роберт I д’Артуа
Роберт I Добры (верасень  —, Мансур, ) — сын французскага караля Людовіка VIII Льва і Бланкі Кастыльскай, брат Людовіка IX Святога. Заснавальнік дому Артуа, які загас у 1472 годзе.
Біяграфія
У 1237 годзе ажаніўся з Мацільдай Брабанцкай (1224—1288), дачкой брабанцкага герцага Генрыха II і нямецкай прынцэсы Марыі Гогенштаўфен. Да вяселля Людовік IX дараваў яму ў леннае валоданне графства Артуа.
Роберт прымаў актыўны ўдзел у крыжовых паходах свайго брата і праявіў адвагу і храбрасць. У 1250 годзе ў Егіпце ён з невялікім атрадам на плячах у мусульман уварваўся ў крэпасць Мансур. Але ворагі паспелі зачыніць вароты і адрэзалі Роберта ад асноўных сіл. Ён быў разадраны туркамі.
Чапля шэрая
Можа дасягаць 0,9—1,0 метра ў даўжыню. Пры гэтым размах яе крылаў дасягае 1,75—1,95 метра. Галава вузкая з вялікай дзюбай. На патыліцы маюцца чорныя пер’і, якія звісаюць з галавы. Апярэнне галавы, шыі і ніжняй часткі цела брудна-белага колеру, астатняй часткі цела — сінявата-шэрае. Лапы жаўтавата-шэрыя. Крык птушкі рэзкі, хрыплы, каркаючы. Атрымліваецца штосьці накшталт «фраарк». Шэрая чапля мае досыць шырокае распаўсюджанне. Яе можна сустрэць ва ўмераным клімаце Еўропы, Азіі. Водзяцца яны і ў асобных рэгіёнах Афрыкі. Жыве ўздоўж балот, рэк, азёр.
Сілкуецца птушка пераважна рыбай, бясхвостымі амфібіямі. Ужывае таксама невялікіх грызуноў, насякомых, ракападобных і рэптылій. Шэрая чапля можа гадзінамі стаяць нерухома, прычым як на дзвюх, так і на адной назе. Яе шыя пры гэтым уціснутая ў цела. Толькі галава і дзюба тырчаць з яго. Падобным чынам яна можа і ладзіць паляванне. Сваю здабычу — рыбу заглытвае цалкам галавой наперад.
Пары ў шэрых чапляў утвараюцца толькі на адзін сезон. Самка прылятае да гнязда і пачынае рабіць гучныя рэзкія гукі. Пры гэтым яна прыпадымае свой грабенчык на патыліцы. Самец адказвае выцягваннем шыі і рухам уперад-назад, пры гэтым прысядаючы на ўзровень гнязда. Пасля таго ён нагінае шыю да ўзроўню лап і гучна трашчыць дзюбай. Самка, каб выклікаць прыхільнасць да яе самца, павінна паказаць свае церпялівыя паводзіны. Калі пара ўтворыцца, самец трашчыць дзюбай 20-40 разоў.
Свае гнёзды шэрыя чаплі ладзяць на высокіх дрэвах. Яны могуць дасягаць 0,8 метра ў дыяметры і 0,6 метра ў вышыню. Будуюць яго з галінак, асакі ці іншага матэрыялу, які маецца ля месца гняздоўя. Унутры гняздо абкладваецца зялёнымі галінкамі, травой або чаротам. Адно гняздо можа выкарыстоўвацца некалькі год запар.
Самка адкладвае ў гняздо 3—5 бледна-блакітных, часам з чырванаватымі плямкамі яек. Прычым робіць гэта па аднаму яйку праз дзень. Інкубацыйны перыяд складае 26 дзён. Выседжваюць яйкі абодва бацькі. Птушаняты шэрых чапляў нараджаюцца пакрытыя шараватым пухам. Апярэнне пачынае расці ў іх з сёмага—дзевятага дня. Першыя дваццаць дзён адзін з бацькоў увесь час знаходзіцца ў гняздзе разам з птушанятамі. Ён абараняе іх ад сонца, дажджу. Бацькі кормяць птушанят, адрыгваючы ежу са сваёй дзюбы ў іх дзюбы. Лётаць маладыя шэрыя чаплі пачынаюць прыкладна праз 55 дзён.
Дзвінская дзяржаўная беларуская гімназія
Дзвінская дзяржаўная беларуская гімназія — сярэдняя навучальная ўстанова беларускай нацыянальнай меншасці ў Латвіі. Існавала ў 1922—38 у Даўгаўпілсе (да 1920 Дзвінск) на вуліцы Варшавас (Варшаўскай).
Адкрыта 3.12.1922 дзякуючы намаганням членаў беларускага культурна-асветнага таварыства «Бацькаўшчына». Дырэктары гімназіі І. Краскоўскі (1922—25), С. Сахараў (1925—32), выкладчыкі У. Пігулеўскі, П. Мядзёлка (Грыб), А. Якубецкі, Я. Гайлевіч і інш. Сярод прадметаў беларуская, латышская, руская, лацінская і нямецкая мовы, гісторыя, матэматыка, закон божы і інш.
У гімназіі дзейнічалі літаратурна-гістарычны, мастацкі, фатафафічны, радыётэхнічны гурткі, хор, балалаечны аркестр, выдаваўся на гектографе вучнёўскі часопіс «Школьная праца» (1926—30, выйшла 14 нумароў). Вучні збіралі фальклор, выступалі з лекцыямі і канцэртамі, ставілі спектаклі па п'есах Я. Купалы, Ф. Аляхновіча, К. Каганца, В. Дуніна-Марцінкевіча, В. Сахаравай. Пры гімназіі існаваў 45-ы беларускі скаўцкі атрад. Былі праведзены мерапрыемствы з нагоды 400-годдзя беларускага друку і першадрукара Ф. Скарыны, 20-годдзя літаратурнай дзейнасці Я. Купалы і Я. Коласа, 25-й гадавіны з дня смерці Ф. Багушэвіча. 9-10.4.1927 з лекцыямі па гісторыі беларускай літаратуры ў гімназіі выступіў В. Ластоўскі. Цесную сувязь падтрымлівалі з гімназіяй Я. Райніс, Б. Брэжга, К. Езавітаў.
У гімназіі вучыліся дзеячы беларускай, латышскай, рускай, польскай, чэшскай і славацкай культур: пісьменнікі А. Бартуль, П. Сакол (П. Масальскі), В. Казлоўская, М. Талерка, Э. Вайвадзіш, В. Вальтар, перакладчык Я. Доўгі, мастакі П. Мірановіч, М. Калінін, оперная спявачка Н. Мікалаева-Комісар, рэжысёр Я. Камаржынскі, археолаг Л. Краскоўская і інш.
3 верасня 1932 пачалася паступовая ліквідацыя гімназіі (зачынены 1-ы клас, звольнены С. Сахараў).
Краснаільск
Краснаільск (Красноїльськ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны за 8 км ад мяжы з Румыніяй. Большасць насельніцтва мястэчка размаўляе на румынскай мове.
Гродзенская медыцынская акадэмія
Гродзенская медыцынская акадэмія, Гродзенская медыцынская школа — першая на Беларусі вышэйшая навучальная ўстанова па падрыхтоўцы медыцынскага персаналу. Існавала ў 1775—1781 гадах у Гродне.
Адкрыта па ініцыятыве А. Тызенгаўза ў спецыяльна ўзведзеным трохпавярховым будынку. Арганізатарам і кіраўніком акадэміі быў французскі ўрач, вучоны-натураліст Ж. Э. Жылібер. Мела 3 аддзяленні: падрыхтоўкі «сучасных урачоў для гарадоў» (10 чал.), падрыхтоўкі правінцыяльных урачоў і хірургаў (20 чал.), аддзяленне павітух (спачатку на 5, пазней на 17 чал.). Навучэнцы ўтрымліваліся за кошт казны, пасля заканчэння вучобы павінны былі працаваць у Брэсцкім, Гродзенскім, Оліцкім, Шавельскім каралеўскіх уладаннях, адкуль і набіраліся. Навучанне мела акадэмічны характар. Працавалі 5 выкладчыкаў, 2 фельчары і акушэрка. Пры акадэміі дзейнічалі шпіталь на 60 ложкаў, анатамічны тэатр і музей, кабінет прыродазнаўства, аптэка, бібліятэка, батанічны сад (першы на тэрыторыі Беларусі і ў Рэчы Паспалітай). Ж. Э. Жылібер падтрымліваў навуковыя сувязі з Расійскай акадэміяй навук. У 1778 ён паведамляў аб першым выпуску (12 чал.). Пасля таго, як А. Тызенгаўз у 1780 быў змешчаны з пасады гродзенскага старосты, Ж. Э. Жылібер разам са сваімі вучнямі пераехаў у Вільню. Школа стала базай для стварэння ў 1781 медыцынскага факультэта Віленскага ўніверсітэта.
Артур Пік
Клубная кар’ера
Артур з’яўляецца выхаванцам футбольнай школы «Меркуур-Юніёр» з роднага горада Тарту, але пазней трапіў у сістэму талінскай «Левадыі». У Мэйстрыліізе дэбютаваў у 2011 годзе ў складзе клуба «Тамека», дзе гуляў на правах арэнды. Улетку 2012 года вярнуўся з арэнды ў «Левадыю», дзе хутка замацаваўся ў аснове і двойчы выйграў чэмпіянат Эстоніі.
У лютым 2016 года стала вядома, што Пік запрошаны на прагляд у беларускі клуб БАТЭ. Абаронца адпрацаваў разам з барысаўчанамі на зборы ў Турцыі, пасля чаго быў падпісаны кантракт. Сезон 2016 распачаў у якасці асноўнага левага абаронцы барысаўчан, але пазней стаў часам заставацца на лаўцы запасных. У сезоне 2017 згуляў за асноўную каманду толькі ў трох матчах чэмпіянату Беларусі і ў адным кубкавым. У верасні 2017 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з БАТЭ.
У кастрычніку 2017 года стала вядома аб пераходзе Піка ў славацкі клуб «Ружамберак». У ліпені 2018 года перабраўся ў склад дэбютанта польскай Экстраклясы — лягніцкай «Медзі», пасля вылету клуба з элітнага дывізіёна гуляў за «Медзь» у сезоне 2019/2020 у Першай лізе.
Другую палову 2020 года правёў у фінскім КуПС, у студзені 2021 года перайшоў у венгерскі «Дыёшдзьёр», дзе гуляў да канца сезона 2020/21. У ліпені 2021 года далучыўся да рыжскага РФШ, разам з якім стаў чэмпіёнам Латвіі.
У студзені 2022 года вярнуўся ў талінскую «Левадыю», а ў студзені 2023 года стаў іграком польскай «Одры» з Аполя.
Міжнародная кар’ера
Пік прайшоў праз усе юнацкія зборныя сваёй краіны, у 2012 годзе прымаў удзел у хатнім юніёрскім чэмпіянаце Еўропы (да 19 гадоў).
7 чэрвеня 2014 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Эстоніі ў таварыскім матчы супраць Таджыкістана. 12 кастрычніка 2014 года ўдзельнічаў у хатнім адборачным матчы чэмпіянату свету супраць Англіі (0:1), дзе ўвесь матч паспяхова стрымліваў нападніка англічан Уэйна Руні, але адразу пасля заканчэння матча аправіўся ў стан эстонскіх Узброеных Сіл, дзе праходзіў службу.
Ерэванская міжнародная школа QSI
Ерэванская міжнародная школа QSI (QSI International School of Yerevan / Quality Schools International of Yerevan) — міжнародная школа ў Ерэване, частка сеткі міжнародных школ Quality Schools International. З'яўляецца незалежнай штодзённай школай супольнага навучання, якая прапануе адукацыйныя паслугі дзецям усіх нацыянальнасцей ва ўзросце ад 3 да 18 гадоў. Заснавана ў 1995 годзе. На момант пачатку 2013/2014 навучальнага года ў школе вучыліся 158 чалавек, былі 35 настаўнікаў з поўнай занятасцю і 5 працуючых на частковую стаўку. Міжнародная школа QSI з'яўляецца адной з лепшых школ Ерэвана і прымае абмежаваны лік вучняў кожны год.
Расклад
Адукацыйная праграма школы падобна з адукацыйнай праграмай і раскладам школ прыватных і дзяржаўных школ ЗША. Уводзіны ў прадметы праводзяцца на англійскай. Сярод навучальных прадметаў вылучаюцца англійская мова, матэматыка, прыродазнаўчыя навукі (фізіка, хімія, біялогія), грамадскія навукі (літаратура, грамадазнаўства, гісторыя), фізкультура, руская мова, нямецкая мова, французская мова, армянская мова, інфарматыка, выяўленчае мастацтва і музыка. Па-за асноўнай навучальнай дзейнасцю прапануюцца заняткі футболам, баскетболам, каратэ, танцамі, скаўцкай дзейнасцю для хлопчыкаў і дзяўчынак, лёгкай атлетыкай, шахматамі, вывучэннем армянскай і ролевай гульнёй па мадэлі ААН.
Пачатковыя класы школы з 2000 года, як і школа ў цэлым, акрэдытаваны амерыканскай. Школа таксама акрэдытавана Урадам Арменіі і зарэгістравана як афіцыйная навучальная ўстанова. Каля 90% выпускнікоў школы працягваюць навучанне ў коледжах за мяжой.
Памяшканні
У жніўні 1999 года школа змяніла сваё месцазнаходжанне: над цэнтральным офісам мэблевай фабрыкі. У лютым 2011 года школа пераехала ў новы шматпавярховы будынак. Там ёсць класныя пакоі для дзяцей усіх вякоў, кабінеты выяўленчага мастацтва і музыкі, навуковая лабараторыя, кухня і страўня, бібліятэка і камп'ютарны клас. Надалей плануецца далучыць да школы гімназію. Кругласуткава дзяжурыць ахова.
Базуліна (Цёмкінскі раён)
Базуліна (Базулино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
BMW 503
BMW 503 — двухдзверны аўтамабіль класа Gran Turismo, які быў прадстаўлены на Франкфурцкім аўтасалоне ў верасні 1955 года, разам з родстарам BMW 507. Дызайнер лічыў 503-і сваёй самай паспяховай працай.
Гісторыя
Вытворчасць пачалася ў маі 1956 года, першапачатковая цана складала 29 тыс. нямецкіх марак. Трансмісія і рулявое кіраванне былі ўзятыя ад BMW 502. Рухавік усталёўваўся бензінавы V-падобны 8-цыліндравы, цалкам лёгкасплаўны, з мокрымі гільзамі, верхнім размеркавальным валам і двухкамерным карбюратарам. Ён выдаваў 140 к. с. на 4 800 абаротах і 216 Нм круцільнага моманту на 3 800 абаротах. Як і 507-ы, 503-і быў выключна двухмесны, але адрозніваўся іншымі пярэдняй і задняй часткай. Кабрыялет 503-й мадэлі першым з еўрапейскіх аўтамабіляў атрымаў электрапрывад даху. Акрамя кабрыялета, было даступна купэ з вінілавым дахам.
Як і 507-я, мадэль 503 была правальнай. Усяго было выпушчана 416 экземпляраў. Вытворчасць завяршылася ў сакавіку 1959 года. Спадчыннік, BMW 3200 CS, быў даўжэй і меў чатыры паўнавартасныя месцы.
25 чэрвеня
25 чэрвеня — сто семдзесят шосты (сто семдзесят сёмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Нацыянальная бібліятэка Польшчы
Нацыянальная бібліятэка Польшчы (Biblioteka Narodowa w Warszawie) — найбуйнейшая польская навуковая бібліятэка, падначаленая Міністэрству культуры і нацыянальнай спадчыны. Бібліятэка знаходзіцца ў Варшаве. Спецыяльныя фонды захоўваюцца ў Палацы Красінскіх. Нацыянальная бібліятэка Польшчы атрымоўвае абавязковы экзэмпляр усіх публікацый, якія выходзяць у свет у Польшчы. Акрамя Варшаўскай бібліятэкі статус нацыянальнай таксама мае Бібліятэка Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве.
Гісторыя
Першая нацыянальная бібліятэка была заснавана ў Польшчы ў XVIII стагоддзі. Яе заснавалі варшаўскія епіскапы браты Залускія. У 1774 годзе Бібліятэка Залускіх перайшла да камісіі па нацыянальнай адукацыі. У 1817 годзе ў Львове была заснавана бібліятэка Асалінеўм — адна з найбольш значных культурных устаноў Галічыны. 24 лютага 1928 года была заснавана цяперашняя нацыянальная бібліятэка Польшчы. Адкрыццё бібліятэкі адбылося ў 1930 годзе.
Да Другой сусветнай вайны бібліятэка мела ў сваіх фондах:
У 1940 годзе фонды бібліятэкі былі падначалены нямецкай акупацыйнай уладзе. Нямецкамоўныя выданні былі забраны і выстаўлены для выкарыстання выключна немцамі ў памяшканні на той час зачыненага Варшаўскага ўніверсітэта. Каштоўныя кнігі былі пераведзены ў Палац Красінскіх у Варшаве. Пасля паражэння Варшаўскага паўстання 1944 года ўсе гэтыя кнігі былі спалены.
Фонды бібліятэкі
На сённяшні дзень Нацыянальная бібліятэка Польшчы мае ў сваіх фондах больш за 7 900 000 адзінак захоўвання (звесткі на 2004 год). У сховішчах бібліятэкі было больш за 160 000 тамоў, выдадзеных да 1801 года, 26 000 рукапісаў (з якіх 6 887 нотных рукапісаў), 114 000 партытур, 101 000 атласаў і карт, 2 000 000 кніг, 800 000 гадавых камплектаў часопісаў XIX-XXI стагоддзяў.
Трэці пачатак тэрмадынамікі
Трэці пачатак тэрмадынамікі, трэці закон тэрмадынамікі, тэарэма Нэрнста — сцвярджае, што энтрапія сістэмы пры набліжэнні да абсалютнага нуля тэмпературы імкнецца да нуля:
Гісторыя
Першы і другі пачаткі тэрмадынамікі не дазваляюць вызначыць значэнне энтрапіі пры звышнізкіх значэннях тэмпературы. На падставе абагульнення эксперыментальных даследаванняў уласцівасцей розных рэчываў быў устаноўлены закон, які ліквідаваў гэты недахоп. Сфармуляваў яго ў 1906 годзе В. Нэрнст (1864—1941), гэты закон мае назву трэцяга пачатка тэрмадынамікі, ці тэарэмы Нэрнста. Тэарэму у сучасны выгляд прывёў 1911 годзе М. Планк (1858—1947).
Прымяненне
Тэарэму можна выкарыстоўваць для вызначэння дакладнай велічыні энтрапіі. дзе:
У класічнай тэрмадынаміцы тэарэма Нэрнста мае абмежаваны ўжытак, бо, у асноўным, пры разліках разглядаецца толькі адноснае змяненне энтрапіі.
Недасягальнасць абсалютнага нуля тэмпературы
Недасягальнасць абсалютнага нуля тэмпературы (-273,15 °C 0) можна растлумачыць:
1) У межах класічнай тэрмадынамікі:
Пры абсалютным нулі тэмпературы энтрапія сістэмы будзе роўная нулю:
Між іншым, гэта азначае магчымасць стварэння вечнага рухавіка другога роду з каэфіцыентам карыснага дзеяння ў 100 адсоткаў: што супярэчыць другому закону тэрмадынамікі.
Калі сістэма ахалоджваецца метадам паўтарэння цыкла адыябатчнага пашырэння (памяншаецца тэмпература) і ізатэрмічнага сціскання (памяншаецца энтрапія), то пры набліжэнні значэння T да нуля энтрапія прымае значэнне нуля і больш не змяняецца.
Гэта значыць, што пры канечнай колькасці паўтарэння цыклаў можна толькі асімптатычна (чым бліжэй да бесканечнасці, тым дакладней) прыбліжацца да стану з T = 0.
Часта трэці пачатак тэрмадынамікі таксама мае фармулёўку, якая вынікае з гэтых двух пунктаў:
Гародніна
Агародніна — від харчовых прадуктаў, кулінарнае паняцце, якім пазначаюць ядомую частку расліны, што вырасла на глебе і не з’яўляецца садавінай, збожжам, арэхам, травой або затаўкай. Агароднінай у шэрагу з пладамі (агурок, тамат) можа быць лісце (салат), сцябло (спаржа), караняплод (морква), кветка (брокалі). Некаторыя прадукты з гародніны звычайна ўжываюцца ў ежу сырымі, тады як іншыя гатуюцца рознымі спосабамі.
Нягледзячы на тое, што большасць моў маюць тэрміны, у шырокім сэнсе аналагічныя адзін аднаму, аднясенне канкрэтных частак раслін у гэтыя катэгорыі залежыць ад мясцовых кулінарных традыцый. Напрыклад, у Бразіліі авакада традыцыйна ўжываецца ў ежу з цукрам як дэсерт або прыкладаецца да малочных кактэйляў, і такім чынам лічыцца фруктам, тады як у Мексіцы і ЗША авакада дадаецца ў салаты і соусы і лічыцца гароднінай.
Сіманы (Лідскі раён)
Сіманы́ (, Симоны) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Гісторыя
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Зборныя могілкі былых салдат Вермахта
Зборныя могілкі былых салдат Вермахта — гэта спецыяльныя могілкі на тэрыторыі былога СССР, дзе перапахаваны вайскоўцы Вермахта і армій краін саюзніц гітлераўскай Германіі (Венгрыі, Італіі, Славакіі, Румыніі, Фінляндыі). Спачатку ідзе эксгумацыя і ідэнтыфікацыя астанкаў, потым іх размяшчаюць у мініяцюрныя труны з ідэнтыфікацыйнымі дадзенымі і труны з астанкамі размяшчэюць у зборных (аналаг брацкіх) магілах на новым месцы, адкуль сваякі могуць вывезці труну пры жаданні за мяжу.
Арганізацыяй перапахаванняў былых салдат Вермахта ў Расіі і Беларусі займаецца грамадская арганізацыя з ФРГ «Народны саюз Германіі па дагляду за воінскімі пахаваннямі», на чале з В. Брастам, які адказвае за дзейнасць арганізацыі ў Беларусі і Калінінградскай вобласці Расіі.
У Беларусі пошуковая дзейнасць «Народнага саюза» дазволена з 2002 г. З 1 кастрычніка 2012 г. зборныя могілкі арганізаваны ў г. Бяроза (Брэсцкая вобл.), а пазней і п. Шчаткава (Магілёўская вобласць). У Шчаткава пахавана больш за 920 салдат Вермахта. На могілках у Бярозе плануецца пахаваць прыкладна 50 тыс. нямецкіх салдат у зборных магілах.
Ёнчэпінг (камуна)
Камуна Ёнчэпінг (Jönköpings kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Ёнчэпінг у паўднёвай Швецыі.
Ёнчэпінг 51-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Ёнчэпінг.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 129 478 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 14 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Rolling in the Deep
«Rolling in the Deep» (у зав. з Скочваючыся на самае дно) — песня брытанскай спявачкі Адэлі з яе другога студыйнага альбома «21». Кампазіцыя была напісана Адэллю і і самой спявачкай названа сумессю «блюзу, госпелу і дыска». Яна была выпушчана ў якасці вядучага сінгла 29 лістапада 2010 года ў Нідэрландах.
Песня атрымала станоўчую ацэнку музычных крытыкаў. Яна ўзначаліла хіт-парады Бельгіі, Германіі, Італіі, Нідэрландаў, Швейцарыі і ўвайшла ў лепшую дзясятку Аўстрыі, Даніі, Ірландыі, Новай Зеландыі і Нарвегіі. У Вялікабрытаніі сінгл дэбютаваў на другім месцы і стаў трэцім хітом Адэлі, які патрапіў у верхнюю дзясятку. Акрамя таго, «Rolling in the Deep» узначаліў галоўны чарт ЗША «Hot 100», стаўшы № 1 (у маі 2011 года) і другім сінглам спявачкі, які меў поспех у Злучаных Штатах, і першым хітом, які дасягнуў першай дзясяткі. Да красавіка 2011 года ў ЗША было прададзена звыш лічбавых трэкаў гэтай песні, а да лістапада — 5,6 млн, што стала 9-м паказчыкам за ўсю гісторыю «Nielsen SoundScan ».
У спісе лепшых песень 2010 года «Rolling in the Deep» заняла 50-е месца па версіі «Spinner» і 34-е — на сайце «Metromix ».
«Rolling in the Deep» прызнаны лепшай песняй 2011 года па версіях двух вядучых часопісаў: «Billboard » і «Rolling Stone ».
Сінгл стаў самым шырока прайграваным у эфірных чартах розных жанраў «Billboard» за апошнія 25 гадоў: ён з’явіўся ў 12 хіт-парадах «Nielsen BDS ». 12 лютага 2012 года ў Лос-Анджэлесе на 54-й цырымоніі ўручэння музычнай прэміі «Грэмі» песня была ганаравана ўзнагародай у катэгорыі Найлепшая песня года.
Відэакліп
Прэм'ера відэакліпа, зрэжысаванага Сэмам Браўнам, адбылася 3 снежня 2010 года на тэлеканале Channel 4. У ім кадры з Адэль, якая сядзіць у крэсле і спявае ў закінутым доме, чаргуюцца з некалькімі карцінамі: мноства шклянак з вадой, што вібруюць у такт барабана; апранутая ў чорнае танцоўшчыца з мячом (яе сыграла Джэніфер Уайт, яна таксама паставіла харэаграфію гэтай сцэны ) у пакоі з падлогай, пакрытым густым пластом белага пылу; музыкант, які іграе на ўдарнай устаноўцы за лесвіцай; талеркі, якія разбіваюцца аб сцяну і падаюць у груду бітага посуду; і нарэшце, белы папяровы макет горада, на які зверху сыплецца феерверк, і той згарае ў фінале песні.
Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі
Выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі (ВШПЛМ) дзейнічала з восені 1942 года ў Мінску пад кантролем германскіх акупацыйных улад.
Кіраўніком ВШПЛМ В. Кубэ прызначыў Ё. Сівіцу, шэфа школьнага інспектарату. Абедзве структуры падпарадкоўваліся Генеральнаму камісарыяту Беларусі і працавалі пад кіраўніцтвам Сівіцы да канца акупацыі. Тэхнічным кіраўніком выдавецтва быў Язэп Найдзюк. Яно цесна кантактавала з БНС. У выдавецтве працавалі: Мікола Байкоў, Антон Лёсік, Аўген Калубовіч, Язэп Гладкі і інш. 3 ім супрацоўнічалі Янка Станкевіч, Яўхім Кіпель, Пётр Кісель, Аляксей Туранкоў, Мікола Шчаглоў, Анатоль Тычына і інш.
Хаця асноўнай задачай ВШПЛМ быў выпуск літаратуры для патрэб школьніцтва, яно таксама выпусціла песеннікі, рэпертуарны зборнік, казкі, мастацкую, рэлігійную, вайсковую, навуковую і навукова-папулярную літаратуру. Пераважную частку выданняў складалі арыгінальныя творы беларускіх аўтараў, апрацаваныя ва ўмовах нямецкай акупацыі. Да іх ліку належалі школьныя падручнікі П. Кісяля, А. Лёсіка, Я. Станкевіча і 3. Дабрынскай, зборнікі паэзіі і апавяданняў Н. Арсенневай, Т. Лебяды, М. Лесуна, А. Салаўя і Л. Случаніна, а таксама апрацаваны Я. Станкевічам пры ўдзеле А. Адамовіча «Маленькі маскоўска-беларускі (крывіцкі) слоўнічак фразэолёгічны». «Граматыка» Б. Тарашкевіча лічылася перавыданнем яе пятага віленскага выпуску, аднак яна была перапрацаваная і дапоўненая А. Лёсікам, К. Шкуцькам і А. Адамовічам згодна з патрабаваннямі новага правапісу. Кніга Я. Найдзюка «Беларусь учора і сяньня» мела характар навукова-папулярнай працы, прызначанай для нацыянальнай адукацыі інтэлігенцыі і старэйшай моладзі, у прыватнасці, для вучняў настаўніцкіх семінарый. Новымі былі выданні фальклорных песень «Ой, прыйшла каляда», «Вясна-красна» і «Зборнік купальскіх і жніўных песьняў» з музычнай гарманізацыяй М. Шчаглова, А. Туранкова і інш. Некаторыя кнігі, як «Зборнік сцэнічных твораў», «Выбраныя беларускія народныя казкі» і «Што трэба ведаць кажнаму беларусу» В. Ластоўскага, былі перадрукам ранейшых выданняў, прычым апошняя была пашырана Я. Найдзюком. Прапаведнік царквы баптыстаў у Беларусі Антон Кецка апрацаваў у 1942 г. «Эвангельскі хрысьціянскі сьпеўнік», змешчаныя ў ім 142 рэлігійныя гімны былі часткова перадрукаваныя з папраўкамі з даваенных песеннікаў і часткова новаперакладзены Наталляй Арсенневай з нямецкай мовы. Да перакладной літаратуры таксама адносіўся «Страявы вайсковы статут», апрацаваны Віталем Мікулам на загад I. Ермачэнкі для патрэб самааховы, паліцыі і школьнай моладзі.
16 кніг, выпушчаных ВШПЛМ, было надрукавана кірыліцай, 7 — лацінкай, 1 — двума алфавітамі; лацінкай друкаваліся пераважна школьныя падручнікі. Кнігі друкаваліся, за рэдкім выключэннем, у Мінску і Вільні. Яны выпускаліся адносна вялікімі накладамі, напр. граматыка Тарашкевіча і кірылічны варыянт «Правапісу» А. Лёсіка выдадзеныя 100-тысячным накладам кожная, а арыфметычныя задачнікі і лацінічны варыянт «Правапісу» — па 50 тыс. асобнікаў. Больш за палову выданняў ВШПЛМ, былі надрукаваныя ў апошнія месяцы акупацыі — ад снежня 1943 да чэрвеня 1944 г., толькі частка іх накладаў магла быць распаўсюджаная, з прычыны эвакуацыі таксама не было закончана выданне некалькіх кніг, падрыхтаваных ВШПЛМ да друку.
Лакно (археалагічны помнік)
Лакно́ — археалагічныя помнікі: стаянкі эпохі неаліту каля вёскі Лакно (Гродзенскі раён). Выявілі і абследавалі ў 1996 годзе В. Л. Лакіза і В. С. Абухоўскі.
Стаянка-1
Знаходзіцца за 0,5—0,6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі на мысе карэннага берага возера Лакно. Мыс абмежаваны балотам і невялікай ракой, якая выцякае з возера. Памеры 50х140 м. Знойдзены 2 крамянёвыя абломкі, 4 сколы, 4 пласціны, 7 адшчэпаў, 5 нуклеусаў, 3 рэтушаваныя адшчэпы, 2 скобелі і 4 скрабкі на адшчэпах, разец, нож на масіўным пласціністым адшчэпе, лязовая частка крамянёвай шліфаванай сякеры прамавугольнага сячэння, фрагмент ляпной керамікі. Матэрыялы адносяцца да эпохі неаліту — культур нёманскай, шарападобных амфар і кола культуры шнуравой керамікі.
Стаянка-2
Знаходзіцца за 0,4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, за 0,1—0,15 км ад стаянкі-1. Памеры 30х100 м. Знойдзены 20 крамянёвых адшчэпаў і пласцін, 4 нуклеусы, разец, 2 рэтушаваныя адшчэпы, 3 скрабкі, пласціна са скошаным рэтушшу канцом, фрагмент ляпной керамікі з мінеральнымі дамешкамі ў цесце і штрыхаванай паверхняй. Матэрыялы адносяцца да эпохі неаліту — нёманскай культуры і кола культуры шнуравой керамікі.
261
261 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 261 год нашай эры, 261 год 1 тысячагоддзя, 61 год III стагоддзя, 1 год 7-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 2 год 260-х гадоў.
Бальшое Загор’е (Смаленскі раён)
Бальшое Загор’е (Большое Загорье) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 26 км на паўночны захад ад Смаленска, за 3 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 19 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сочнева
Со́чнева (, Сочнево) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 14 красавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Мальцаўскага сельсавета.
Барынава (Цёмкінскі раён)
Барынава (Бариново) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Грамадзянін (газета)
Выходзіла 2 разы на тыдзень. Выступала ў абарону інтарэсаў сялян і рабочых Беларусі і Літвы, за самавызначэнне народаў, агітавала за стварэнне сялянскіх і работніцкіх радаў і іх каміттаў, рэальнага народаўладдзя.
Выйшла 20 нумароў, з і 14 і 15 здвоеныя. Закрыта ў сувязі з наступленнем польскіх легіёнаў і пераездам асноўнага аўтара Т. Грыба ў Гродна.
Гагарына (Навагрудскі раён)
Гага́рына (, Гагарино) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Білінгва (вазапіс)
Білінгва — тэхніка старажытнагрэцкага вазапісу, якая існавала ў Атыцы ў пераходны перыяд ад чорнафігурнага да чырвонафігурнага стылю ў вазапісе.
На адным боку керамічнага посуду наносілася выява, выкананая ў больш раннім чорнафігурным стылі, а на іншым — чырвонафігурная выява, часам на той самы сюжэт. Такія вазы вырабляліся вельмі кароткі перыяд часу, імаверна для таго, каб забяспечыць збыт керамікі ў новым невядомым чырвонафігурным стылі.
У тэхніцы білінгвы працавалі Андокід, Лісіпід, Ольтас, Эпіктэт і Псіякс. У стылі камбінаванага чорна-чырвонафігурнага роспісу звычайна выконваліся кубкі і амфары.
Ніжэй прыведзены прыклад амфары-білінгвы, на якой адлюстраваныя Геракл і Афіна вазапісца Андакідэса (захоўваецца ў Дзяржаўным антычным зборы, Мюнхен):
262
262 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 262 год нашай эры, 262 год 1 тысячагоддзя, 62 год III стагоддзя, 2 год 7-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 3 год 260-х гадоў.
Sasakia charonda
Sasakia charonda — дзённы матыль сямейства.
Апісанне
Узмах крылаў самцоў да 55 мм, самак — да 65 мм. Згары крылы бурыя, з яскрава-фіялетавым адлівам. Крылы з вялікімі белымі плямамі акруглай формы, размешчаныя па цэнтру крылаў і з больш малымі жоўтымі плямамі па ўскрайках крылаў.
Арэал
Японія, Карэйскі паўвостраў, Кітай, Паўночны Тайвань, Паўночны В'етнам.
Вусені
Вусень зялёны з жоўтымі палосамі і дробнымі жоўтымі кропкамі, на галаве 2 рогі.
Кармавыя расліны: ,
Аляксандр Русак
Аляксандр Русак ( — ) — беларускі грамадскі дзеяч, інжынер.
Біяграфія
У 1934 г. скончыў Познаньскі ўніверсітэт. У 1939—1941 гг. быў ініцыятарам стварэння і старшынёй Беларускага камітэту ў Познані, летам 1941 г. — арганізатар Беларускага нацыянальнага камітэта ў Гродна, у 1942 г. у Баранавічах заснаваў Адміністрацыйна-гандлёвую школу, яе першы дырэктар. Заснаваў арганізацыю гандлёвых і прамысловых прадпрыемстваў. У 1943—1944 гг. бургамістр Баранавічаў, удзельнік II Усебеларускага кангрэса. З лета 1944 г. на эміграцыі. У пасляваеннай Германіі, у чэрвені 1945, арганізатар (чэрвень 1945) і старшыня (восень 1945 г.) DP лагера ў Рэгенсбургу і Беларускага нацыянальнага камітэта (т.зв. прадстаўніцтва беларускай эміграцыі ў Амерыканскай зоне акупацыі Германіі). Спрычыніўся да арганізаванага выезду беларусаў у ЗША і стварэння беларускага асяродка ў Саўт-Рыверы. З 1948 — старшыня Галоўнай управы Цэнтральнага прадстаўніцтва беларускай эміграцыі, удзельнік аднаўленчага пленуму БЦР, у першым урадзе БЦР — міністр замежных спраў і аддзелу фінансаў БЦР. З 1949 жыў у ЗША, пасяліўся ў Гарфілдзе (Нью-Джэрсі). А. Русак з’яўляўся рэдактарам газеты прыхільнікаў БЦР — «Беларускае слова». З лістапада 1952 — старшыня Калегіі БЦР, а з кастрычніка 1953 — старшыня Выканаўчага органу БЦР і кіраўнік замежных спраў БЦР. Адзін з ініцыятараў стварэння Кангрэсу беларусаў Амерыкі і Беларускага кангрэсавага камітэту Амерыкі. Увайшоў у першы ўрад БККА. У 1955 праз хваробу паступова адышоў ад усіх беларускіх спраў. Пахаваны на беларускіх могілках у Саўт-Рыверы.
Валдайскае зледзяненне
Валда́йскае зледзяне́нне — апошняе зледзяненне плейстацэну ў еўрапейскай частцы Расіі. Адбылося 80—11 тысяч гадоў назад. У пачатку зледзянення ледавік дасягаў максімальных памераў і даходзіў да цяперашняга г. Цвер (ранневалдайская, калінінская, падпарожская стадыя), пасля чаго настала пацяпленне (сярэдневалдайскае, ленінградскае, манчалоўскае). У канцы валдайскага зледзянення ледавік зноў пашырыўся і падыходзіў да сучаснага Валдайскага ўзвышша (познавалдайская, асташкаўская стадыі). Валдайскае зледзяненне адпавядае паазерскаму зледзяненню ў Беларусі, вюрмскаму зледзяненню ў Альпах, віскансінскаму ў Паўночнай Амерыцы, вейхзельскаму, віслінскаму ў Заходняй Еўропе.
Стайкі (Мёрскі раён)
Стайкі́ (, Стайки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Друйскага пассавета.
263
263 — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 263 год нашай эры, 263 год 1 тысячагоддзя, 63 год III стагоддзя, 3 год 7-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 4 год 260-х гадоў.
Супраўшчына
Су́праўшчына (, Супровщина) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Уласава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года. 22 студзеня 1942 г. адбыўся буйны бой паміж партызанамі і атрадамі акупантаў. Вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сяргей Уладзіміравіч Канцавы
Сяргей Канцавы (нар., ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе ў трэнерскім штабе клуба «Іслач».
Клубная кар’ера
У ліпені 2013 года падпісаў кантракт з мінскім «Дынама» да канца 2015 года. У мінскім клубе хутка замацаваўся на пазіцыі цэнтральнага абаронцы.
У сезоне 2014, аднак, страціў месца ў стартавым складзе, бо асноўнымі цэнтральнымі абаронцамі дынамаўцаў сталі Сяргей Паліцевіч і Умару Бангура. Часам, пры выкарыстанні схемы з трыма цэнтральнымі абаронцамі, таксама гуляў у аснове, а з верасня 2014 года, калі Бангура атрымаў траўму, зноў стаў трывала з’яўляцца ў аснове. У сезоне 2015 зноў страціў месца ў складзе, з’яўляўся на полі эпізадычна. У снежні 2015 года па заканчэнні кантракта пакінуў клуб.
У студзені 2016 года далучыўся да складу «Белшыны», дзе стаў асноўным цэнтральным абаронцам. У ліпені 2016 года вярнуўся ў мінскае «Дынама», дзе таксама неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2016 года пакінуў «Дынама».
У лютым 2017 года стаў іграком узбекскага клуба «Нефтчы». У чэрвені 2017 года пакінуў «Нефтчы». Неўзабаве далучыўся да «Гомеля», з якім у ліпені падпісаў кантракт і зноў стаў асноўным цэнтральным абаронцам. У снежні 2017 года пакінуў «Гомель».
У студзені 2018 года падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». У сезоне 2018 з’яўляўся на полі нерэгулярна, толькі з кастрычніка замацаваўся ў стартавым складзе. У студзені 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў жодзінскі клуб і неўзабаве стаў іграком «Іслачы», дзе ў 2019—2020 гадах быў асноўным абаронцам.
У студзені 2021 года пакінуў «Іслач». Неўзабаве стаў трэніравацца з «Крумкачамі», а пазней далучыўся да «Мінска», з якім у лютым падпісаў кантракт. Быў трывалым іграком стартавага складу, толькі ў ліпені і з кастрычніка на выхадзіў на поле. У снежні 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў сталічны клуб.
У лютым 2022 года стаў іграком наваполацкага «Нафтана», дзе трывала гуляў у стартавым складзе, быў капітанам каманды. У чэрвені 2022 года перайшоў у дзяржынскі «Арсенал», дзе таксама замацаваўся ў аснове.
13-ы Беларускі паліцыйны батальён СД
13-ы Беларускі паліцыйны батальён СД (Weissruthenische-Polizei(SD)-Bataillon № 13) — беларускае калабарацыйнае падраздзяленне мясцовай паліцыі. Самі ж беларусы звычайна называлi яго батальёнам СС. Батальён быў адным з самых баяздольных і, у нейкім сэнсе, элітным беларускім фарміраваннем. Адно з найлепшых калабарацыйных фарміраванняў з беларусаў.
Шлях батальёна
У лютым 1943 года батальён ужо складаўся з дзвюх рот, а ў маі быў кінуты на антыпартызанскую аперацыю «Котбус» у ваколіцах Мінска.
Восенню таго ж года, батальён яднаецца ў Вілейцы, такім чынам у ягоным складзе апынулася каля 1000 жаўнераў.
Частка ўзводаў была адлучаная ад батальёну на ахову канцлагера ў Калдычэве (за 20 км ад Баранавічаў) і на розныя аперацыі на Глыбоччыне і Лідчыне.
У чэрвені 1944 года батальён адступае з тэрыторыі Беларусі, а ў Аўгуставе з ягонага складу дэзертуе 150 жаўнераў з 4 афіцэрамі, якія сыйшлі ў лес. Потым яны далучыліся да Арміі Краёвай і Чорнага ката.
Такім чынам, ужо ўвосені 1944 года батальён складаўся з 600 жаўнераў, якія былі раскінутыя па розных гарадах Германіі і далучаныя ў выніку да 30-й грэнадзёрскай дывізіі СС.
Форма
Паводле ўмоў Францішка Кушаля, жаўнеры насілі бел-чырвона-белы сцяжок на левым рукаве і пагоню ў якасці какарды. Але таксама батальён выкарыстоўваў сімволіку СС на шлямах, у тым ліку і адамаву галаву, што бачна на здымках.
Благавічы
Бла́гавічы (, Благовичи) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 9 км у напрамку на захад ад горада Чавусы, за 36 км ад Магілёва.
Гісторыя
Згадваецца ў 1669 годзе як вёска ў складзе Магілёўскай эканоміі ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. 31 кастрычніка адбылося асвяшчэнне новага мураванага храма ў імя Свяціцеля і Цудатворца Мікалая.
У 1924—2009 гадах цэнтр Благавіцкага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Каменскага сельсавета.
Пралетарскі сельсавет (Касцюковіцкі раён)
Пралета́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Пралетарскае.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2009 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,4 % — рускія, 0,6 % — украінцы.
Бор (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 35 км на паўночны захад ад Смаленска, за 5 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Жараспея. За 27 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
RIMA
RIMA — рок-гурт з Беласточчыны з Гарадка.
Гісторыя
Гурт заснаваны ў 2000 годзе. Песні выконваюцца на беларускай і польскай мовах. У 2000 годзе былі пераможцамі конкурсу фэсту Басовішча. Прымалі ўдзел ў гэтым фэсце ў 2002, 2004—2010 і 2012 гадах. Назва RIMA утворана з першых літараў імён удзельнікаў гурта. Хаця ўдзельнікаў было пяць, лішнюю літару «А» было вырашана адкінуць.
У 2015 годзе гурт быў рэарганізаваны: з удзельнікаў RIMA і Drapped Fel Андрэй Паплаўскі сабраў новы калектыў Ostrov.
Варажскае зледзяненне
Варажскае зледзяненне — адно з самых старажытных зледзяненняў у Еўропе. Вылучана Л. М. Вазнечуком у 1961—1965 гадах як зледзяненне, якое ўкрывала амаль усю Паўночную Еўропу. Атаясамлівалася з першым з 2 міндэльскіх зледзяненняў, з 1971 — з нараўскім зледзяненнем. З 1990-х гадоў з варажскім зледзяненнем звязваюць варажскі гарызонт эаплейстацэну, які адпавядае скандынаўскаму зледзяненню.
У час варажскага зледзянення адбылася змена палеамагнітных эпох: адмоўна намагнічаныя пароды эпохі Матуяма змяніліся дадатна намагнічанымі пародамі сучаснай эпохі Брунас каля 730 тысяч гадоў назад.
На тэрыторыі Беларусі азёрныя і рачныя адклады варажскага зледзянення (алеўрыты, супескі, пяскі з рэшткамі арктабарэальных раслін) найбольш пашыраны на Палессі.
Рыга Мастэрс 2016 (снукер)
Пераможцам турніру стаў Ніл Робертсан, які перайграў на сваім шляху да тытула Майкла Калумба ў кваліфікацыі (4:2), Майкла Джорджыу, Сцюарта Кэрынгтана, Мэцью Стывенса, Джада Трампа ў чвэрцьфінале (усіх з лікам 4:1), аматара Дарэна Моргана ў паўфінальным матчы (5:0) і Майкла Холта ў фінальным паядынку з лікам 5:2. Такім чынам, 34-гадовы аўстраліец выйграў 19-ы прафесійны і 12-ы рэйтынгавы турнір у сваёй кар'еры, а таксама трэцяе спаборніцтва за апошні год (пасля перамог на Champion of Champions і чэмпіянаце Вялікабрытаніі ў лістападзе і снежні 2015 года адпаведна).