cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Інфаркт міякарда
Класічнае апісанне стану пры гэтай сардэчна-сасудзістай катастрофе ўключае ціск за грудзінай, які перарастае ў моцны боль, і пачуццё страху. Інфаркт міякарда здараецца, калі кроваток да сардэчнай мышцы рэзка скарачаецца ў выніку закупоркі каранарнай артэрыі тромбам. Але ў некаторых выпадках людзі не адчуваюць болю, нягледзячы на тое, што адбываецца ў іх арганізме, таму не звяртаюцца па дапамогу.
IC 1451
IC 1451 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бамаўскае
Бамаўскае — возера ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, за 15 км на паўночны ўсход ад горада Кобрын, за 1,6 км на ўсход ад вёскі Мухаўлокі. Адносіцца да басейна ракі Мухавец.
Даўжыня 0,25 км, шырыня 0,22 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км. Берагі пясчаныя, высокія. На паўднёвым усходзе злучана з Каралеўскім каналам.
Возера ўзнікла ў выніку будаўніцтва аўтамагістралі Брэст—Мінск на месцы былога кар'ера.
Альсевічы (прыпыначны пункт)
Альсе́вічы (, Ольсевичи), раней Крошына (, Крошино)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 2,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Крошын.
Лаўнікі
Ла́ўнікі (, Лавники) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
Аднарыг
Аднарыг (Одноріг) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 1453
IC 1453 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Старыя Фалічы
Стары́я Фа́лічы (, Старые Фаличи) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадарожскага сельсавета.
Купля (Вілейскі раён)
Ку́пля (, Купля) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
Агінскі
Агінскі — неадназначнасць.
Бакалы
Бакалы (Бакали́) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Міхась Канстанцінавіч Міцкевіч
Міхась (Міхаіл) Канстанцінавіч Міцкевіч (, Менск —, Мінск) — беларускі навуковец у галіне апрацоўкі металаў. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1980). Доктар тэхнічных навук (1985). Майстар спорту СССР па стэндавай стральбе. Малодшы сын Якуба Коласа.
Біяграфія
Міхась Канстанцінавіч Міцкевіч маладзейшы з трох сыноў Якуба Коласа.
З 1949 г. працаваў у Фізіка-тэхнічным інстытуце Нацыянальнай акадэміі навук Рэспублікі Беларусь, дзе займаў пасады малодшага навуковага супрацоўніка (1949—1961), галоўнага інжынера лабараторыі (1961—1968), загадчыка лабараторыі (1969—1993). З 1993 г. — галоўны навуковы супрацоўнік.
Падрыхтаваў больш за 150 навуковых прац, аўтар звыш 20 вынаходніцтваў.
Памёр 27 мая 2020 года. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.
Узнагароды
За распрацоўкі ў галіне тэхналогіі і абсталявання для электраэразійнай апрацоўкі металаў уганараваны Дзяржаўнай прэміяй БССР (1980).
Сям’я
Жонка Міхася Канстанцінавіча — Наталля Іванаўна Фёдарава (1924—2012), дачка беларускага пісьменніка Янкі Маўра.
Спорт
Мае званне «майстар спорту», браў удзел і быў прызёрам першай спартакіяды народаў СССР (1956) у спаборніцтвах па стэндавай стральбе.
Хобі
Захапленні — паляванне, фатаграфія, складанне эпіграм.
У літаратурнай творчасці свайго бацькі
Стаў прататыпам галоўнага героя дзіцячай паэмы Якуба Коласа «Міхасёвы прыгоды» (1934). Малодшаму сыну паэт прысвяціў таксама вершы: «Рагатка» (1934), «Дронік» (1935—1936), «Не тужы» (1939), «Сыну» (1942), «Міхасю» (1943), «…Адстану я, і час разлукі» (1946).
Дамашэва
Дамашэ́ва (, Домашево) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Кажэнна (гміна)
Кажэ́нна (Korzenna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Новасандэцкага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кажэнне. Плошча гміны складае 106,78 км². Станам на 2011 год у гміне Кажэнна пражывалі 13 855 чалавек, шчыльнасць — 130 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Журавы (альбом)
«Журавы» — другі альбом этна-трыа Троіца, выдадзены ў 2001 годзе на нідэрландскім лэйбле PAN Records.
Педра Кальдэрон дэ ла Барка
Педра Кальдэро́н дэ ла Ба́рка ( — ) — драматург і паэт перыяду Залатога веку іспанскай літаратуры. Яго творы лічацца адным з найвышэйшых дасягненняў літаратуры той эпохі. Аўтар амаль 200 драматычных сачыненняў, Кальдэрон завяршае гісторыю іспанскай класічнай драмы. З пачатку XIX ст. Кальдэрон набывае міжнародную вядомасць і часта параўноўваецца з Шэкспірам па значэнні для еўрапейскага тэатра.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мадрыдзе. Яго маці, Ганна Марыя дэ Энао, была дачкой збройніка, родам з Фландрыі, памерла ў 1610; яго бацька, Дыега Кальдэрон, быў сакратаром пры казначэйстве, памёр у 1615. Кальдэрон атрымаў адукацыю ў езуіцкім калегіуме ў Мадрыдзе, дзе спачатку мусіў стаць духоўнай асобай, але пасля, вывучаў юрыспрудэнцыю ва ўніверсітэце Саламанкі і Алькала-дэ-Энарэс. Тым не менш, у 1620 годзе ён пакінуў вучобу дзеля вайсковай службы.
Сваю першую камедыю Кальдэрон піша ў 13 гадоў і ўдастойваецца пахвалы Лопэ дэ Вэгі. Паміж 1620 і 1622 гадамі Кальдэрон перамагае ў некалькіх паэтычных спаборніцтвах у гонар св. Ісідора ў Мадрыдзе. У якасці драматурга, Кальдэрон дэбютаваў п'есай «Каханне, гонар і ўлада» («Amor, honor y poder»), прадстаўленай 29 чэрвеня 1623 года.
Паводле некаторых звестак, у перыяд 1625—1635 гг., Кальдэрон служыў у іспанскай арміі ў Італіі і Фландрыі. Аднак згодна з некаторымі тагачаснымі дакументамі, у гэты перыяд Кальдэрон знаходзіўся ў Мадрыдзе. Цягам часу дзьвюх наступных дэкад, Кальдэрон напісаў больш за 70 п'ес, большасць з якіх былі свецкімі драмамі, якія пісаліся для камерцыйных тэатраў. На пачатку 1629 года адзін з яго братоў быў паранены акцёрам, які пасля атрымаў прытулак у манастыры. Кальдэрон, разам са сваім другім братам і з некалькімі канстэбэлямі ўварваўся ў манастыр, імкнучыся схапіць злодзея. Неўзабаве свецкі прапаведнік Гартэнзьё Фелікс Паравасіна ў пропаведзі перад Філіпам IV абвінаваціў учынак Кальдэрона. Кальдэрон у сваю чаргу адказаў на гэтую пропаведзь сваёй прамовай El príncipe constante, выкрываючы напышлівае красамоўства Паравасіна. З-за сваёй прамовы драматург быў пакараны трохдзённым хатнім арыштам і быў вымушаны прыбраць абразлівыя радкі са сваёй п'есы. Да часу смерці Лопэ дэ Вэгі ў 1635, Кальдэрон ужо лічыўся першым драматургам Іспаніі. Ён выклікаў нямалую прыхільнасць да сваёй асобы з боку двара, і ў 1636—1637 гг., Філіп IV пасвяціў Кальдэрона ў рыцары ордэна Св. Санцьяга і замовіў у драматурга серыю тэатральных п'ес для мадрыдскага каралеўскага тэатра, уладкаванага ў нядаўна збудаваным палацы Буэн-Рэтыра.
У 1640—1642 гг., выконваючы воінскія абавязкі, Кальдэрон у складзе роты кірасіраў, сфармаванай графам-гэрцагам Аліварэсам, удзельнічаў у падаўленні «Паўстання жняцоў» (нацыянальна-сепаратысцкага руху) у Каталоніі, дзе праславіўся сваёй мужнасцю ў бітве каля Тарагоны. У 1642 г. па стану здароў'я ён пакідае вайсковую службу і праз тры гады атрымлівае спецыяльную ваенную пенсію за заслугі ў бітве.
У 1663 годзе Кальдэрон быў прызначаны прыватным духоўнікам Філіпа IV; гэтую ганаровую пасаду за Кальдэронам захаваў і пераемнік караля, Карл II. На 81 годзе жыцця Кальдэрон піша сваю апошнюю свецкую пьесу, Hado y Divisa de Leonido y Marfisa, у гонар шлюба Карла II і Марыі-Луізы дэ Арлеан. Нягледзячы на папулярнасць яго п'ес і ласку з боку каралеўскага двара, апошнія гады Кальдэрона прайшлі ў галечы.
Кальдэрон памёр 25 мая 1681 года.
Творчасць
Драматургія Кальдэрона — барокавае завяршэнне тэатральнае мадэлі, створанай пад канец XVI — пачатку XVII стст. Лопэ дэ Вэга. Паводле спісу твораў, які быў складзены самім аўтарам незадоўга да смерці, пяру Кальдэрона належаць каля 120 камедый і драма, 80 autos sacramentales, 20 інтэрмэдый і нямалая колькасць іншых твораў, у тым ліку вершаў і паэм.
Існуе мноства класіфікацый п'ес Кальдэрона. Часцей за ўсё даследчыкі вылучаюць наступныя групы:
Крэмацыя
Крэмацыя (ад Cremare — паліць, спальваць) — працэс спальвання трупаў. Звычайна праводзіцца ў якасці абраду перад пахаваннем. Ажыццяўляецца ў крэматорыі, у старажытных грамадствах — на вогнішчы.
Гісторыя
Крэмацыя была распаўсюджаная ўжо ў старажытныя часы, узнікла ў часы позняга неаліту і раннягай бронзавага веку. Першабытныя людзі аддавалі агню цела нябожчыка, па адной тэорыі — каб забяспечыць яму абарону багоў ў замагільным свеце.
У Еўропе крэмацыя шырока выкарыстоўвалася ў Старажытнай Грэцыі. Грэкі лічылі, што спальванне дапаможа нябожчыку ў замагільным свеце. Затым гэтая традыцыя была перанесена ў Старажытны Рым. Там крэміраваныя парэшткі пачалі захоўваць у адмысловых месцах — калумбарый.
На тэрыторыі Беларусі трупаспаленне з’явілася ў 2-м тысячагоддзі да н.э., найбольш ранняе зафіксавана ў могільніках позняга этапу сярэднедняпроўскай культуры. У жалезным веку звычай трупаспалення трывала зацвердзіўся ў шэрагу плямён (мілаградская культура, зарубінецкая культура). Да канца X стагоддзя шырока распаўсюдзіўся ва ўсходніх славян.
З пашырэннем хрысціянства трупаспаленне паступова знікла, бо хрысціянская царква лічыла яго язычніцкім рытуалам, які супярэчыць хрысціянскаму вучэнню аб «уваскрашэнні з мёртвых» і «замагільным жыцці». Адбыўся паступовы пераход да трупапалажэння і пахавання паводле хрысціянскіх абрадаў. Да 400 г. н. э. большасць народаў Еўропы прыняло хрышчэнне і адмовілася ад крэмацыі. У 785 годзе, пад пагрозай смяротнага пакарання, Карл Вялікі забараніў крэмацыю, і яна была забытая прыкладна на тысячу гадоў.
Адраджэнне крэмацыі адбылося ў Еўропе ў другой палове XVIII стагоддзя. У гэты час хутка раслі гарады. Могілкі не спраўляліся з пастаянным патокам памерлых. З’явіліся брацкія магілы і пахаванні побач з дамамі. Блізкасць могілак часам выклікала эпідэміі сярод мясцовых жыхароў. Адкрыццё мікраарганізмаў паказала, што пахаванні з’яўляюцца крыніцай небяспекі для людзей. Таму ўспомнілі пра спальванне трупаў. Пры гэтым крэмацыю неабходна было арганізаваць без абразы нябожчыка і яго сваякоў. Звычайныя вогнішчы не падыходзілі для гэтых мэтаў. Таму пачалі будаваць крэматорыі.
У 1869 годзе Міжнародная медыцынская канферэнцыя, якая праходзіла ў Фларэнцыі, прыняла рэзалюцыю, у якой заклікала да шырокага распаўсюду крэмацыі, бо яна спрыяе «захаванню здароўя і зямлі для жывых людзей».
Тварэц
Тварэц:
(175) Андрамаха
(175) Андрамаха (Ἀνδρομάχη) — даволі вялікі і вельмі цёмны астэроід галоўнага пояса, які прыналежыць да спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 1 кастрычніка 1877 года амерыканскім астраномам Джэймсам Крэйгам Уотсанам Эн-Арбар, ЗША і названы ў гонар жонкі Гектара — правадыра траянскага войска ў вайне з грэкамі.
Агрызка
Агрызка — прозвішча.
Майкл Чайнеры
Майкл Чайнеры (Michael Chinery; нар., ) — англійскі прыродазнавец.
Вучыўся ў Кембрыджы, дзе спецыялізаваўся ў галіне прыродазнаўчых навук і антрапалогіі.
Рэдагуе «Cecidology», часопіс.
Кнігі
Чайнеры добра вядомы сваімі кнігамі пра насякомых:
Азэрна (Білацэркаўскі раён)
Азэрна (Озе́рна) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 1454
IC 1454 — галактыка тыпу PN (Планетарная туманнасць) у сузор’і Цэфей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бібліятэка герцага Аўгуста
Бібліятэка герцага Аўгуста (Herzog August Bibliothek) — гістарычная бібліятэка ў нямецкім горадзе Вольфенбютэль (зямля Ніжняя Саксонія, Германія). Першапачаткова — збор кніг асвечанага герцага Аўгуста Браўншвайг-Вольфенбютэльскага, які стаў публічным пасля яго смерці ў 1666 годзе. Герцаг Аўгуст быў заўзятым бібліяфілам. Ён збіраў кнігі з дзяцінства; яго агенты ездзілі па Еўропе, адусюль прывозячы кнігі і рукапісы. Свае бібліятэчныя багацці ён размяшчаў у прыстасаваным для гэтых мэт будынку былой стайні, якая размяшчалася непадалёк ад Вольфенбютэльскага замка. Пры ім пачалося складанне каталога, і з яго старонак (шэсць фаліянтаў) ён уласнаручна запоўніў больш за палову. Гадзіны, праведзеныя ім за чытаннем кніг, забываючы пра ежу і сон, ён лічыў лепшымі ў сваім жыцці. За час свайго жыцця ён сабраў такую колькасць кніг, якая стала называцца «восьмым цудам свету». Многія навукоўцы Еўропы імкнуліся папрацаваць у гэтай бібліятэцы. Калі герцаг сканаў, у вольфенбютэльскім зборы Bibliotheka Augusta налічвалася адзінак захоўвання.
Пры сыне герцага Аўгуста — Антоне Ульрыху захавальнікам бібліятэкі быў запрошаны Готфрыд Вільгельм Лейбніц (1690—1716), а яе фонды істотна ўзбагаціліся. Непадалёк ад замка захаваўся дом іншага куратара бібліятэкі — Г. Э. Лесінга.
Будынак, дзе размяшчаецца бібліятэка, быў узведзены ў 1887 годзе на месцы ратонды 1705—1710 гадоў, у праектаванні якой браў удзел Лейбніц.
У пачатку XXI стагоддзя ў фондах бібліятэкі налічваецца каля мільёна найменняў кніг, у тым ліку рукапісаў за час ад антычнасці да Сярэднявечча,  кніг эпохі пачатку кнігадрукавання, і тысячы марскіх і сухапутных карт.
У спецыяльным памяшканні захоўваецца збор глобусаў зямлі і неба. Калекцыя партрэтаў налічвае асобнікаў (астатнія мастацкія скарбы Вельфаў захоўваюцца ў Музеі герцага Антона Ульрыха ў Браўншвайгу).
Астрыйкы
Астрыйкы (Острі́йки) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Мастадонты
Мастадонты (Mammutidae) — папулярная назва прадстаўнікоў вымерлых млекакормячых з сямействаў Gomphotheriidae і Mammutidae атрада хобатныя (Proboscidea). Мастадонты адрозніваюцца ад мамантаў і сучасных сланоў (таксама хобатныя, але з сямейства Elephantidae) па шэрагу прыкмет, з якіх найбольш істотныя звязаныя з будовай зубоў.
Эрбах (Одэнвальд)
Эрбах (Erbach im Odenwald) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Одэнвальд. Насельніцтва складае 13608 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 61,53 км ². Афіцыйны код 06 4 37 006.
Горад падпадзяляецца на 12 гарадскіх раёнаў.
Раіса Нічыпараўна Пятроўская
Раіса Нічыпараўна Пятроўская (, в. Пятроўцы, Полацкі раён, Віцебская вобласць — ) — палявод, Герой Сацыялістычнай Працы (1949).
Біяграфія
У 1922 годзе паступіла ў сямігадовую школу, якая знаходзілася ў в. Венцавое Полацкага раёна.
3 1931 года — палявод, звеннявая па вырошчванні льну ў калгасе «Чэкіст». 3 1944 года працавала ў калгасах «Чырвоны трохвугольнік», імя Кірава, у 1953—1964 гадах — звеннявой па вырошчванні льну ў калгасе «Герой працы» Полацкага раёна.
Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена 27 сакавіка 1949 года за атрыманне высокіх ураджаяў льну. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 3-5-га скліканняў у 1951—1959 гадах.
Пётр Георгіевіч Нікіценка
Пётр Георгіевіч Нікіце́нка (, в. Жыгалава, Віцебскі раён) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1991), прафесар (1991). Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1993). Член Еўрапейскай асацыяцыі па эканоміцы і кіраванні прадпрыемствамі.
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі (1969). У 1967—1983 гадах на камсамольскай, партыйнай і савецкай рабоце. У 1983—1990 гадах намеснік дырэктара па навуковай і вучэбнай рабоце, выконваючы абавязкі дырэктара Інстытута павышэння кваліфікацыі пры Белдзяржуніверсітэце — прарэктар БДУ. У 1990—1995 гадах першы намеснік старшыні Мінгарвыканкама, старшыня камітэта эканомікі. Адначасова ў 1983—1995 гадах дацэнт, прафесар кафедры Інстытута павышэння кваліфікацыі пры Белдзяржуніверсітэце, прафесар кафедры, загадчык кафедры Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. З 1995 года дырэктар Мінскага міжнароднага адукацыйнага цэнтра. У 1998—2010 гадах дырэктар Інстытута эканомікі НАН Беларусі, адначасова з 2002 года загадчык кафедры Беларускага інстытута правазнаўства, у 2002—2009 гадах акадэмік-сакратар Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў, член Прэзідыума НАН Беларусі. З 2010 года саветнік Прэзідыума НАН Беларусі. З 2018 года — галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута эканомікі НАН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы ў галіне нацыянальнай бяспекі, дзяржаўнага кіравання і будаўніцтва, навукова-тэхнічнага, інавацыйнага развіцця, павышэння эфектыўнасці назапашвання капіталу, фондаў і інтэнсіфікацыі грамадскай вытворчасці. Даследаванні па праблемах назапашвання і эфектыўнасці грамадскага ўзнаўлення з пазіцыі эканамічнай ўзаемасувязі прыроды, чалавека і грамадства з’яўляюцца укладам у распрацоўку тэорыі, метадалогіі і методыкі ўстойлівага развіцця ў рэгіянальна-галіновым аспекце. Распрацаваў эканоміка-матэматычную макрамадэль грамадскага ўзнаўлення наасфернай арыентацыі, якая адлюстроўвае адзінства прыроднай (экалагічнай), матэрыяльнай і нематэрыяльнай (сацыяльнай) сфер грамадскага ўзнаўлення.
Аўтар больш за 500 навуковых прац, у тым ліку 33 манаграфій.
Юрыст
Юрыст — фізічная асоба, якая мае прафесійныя веды ў галіне юрыдычных навук, заканадаўства і практыкі яго ўжывання.
Юрыдычныя прафесіі
Паняцце «юрыст» аб’ядноўвае ўсіх людзей, якія займаюцца разнастайнай прафесійнай юрыдычнай дзейнасцю — суддзяў, пракурораў, следчых, адвакатаў, натарыусаў, юрыстаў у арганізацыях, юрыстаў, якія займаюцца прыватнай практыкай і іншых.
Любча (Барысаўскі раён)
Лю́бча (, Любча) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
Ляхаўшчына (Вілейскі раён)
Ля́хаўшчына (, Ляховщина) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
Агрыкала
Агры́кала (ад agricola — «земляроб»):
У пушчах Палесся
У пушчах Палесся — опера ў 3 дзеях, 6 карцінах кампазітара А. В. Багатырова, напісаная па матывах аповесці Я. Коласа «Дрыгва». Лібрэта напісаў Я. С. Рамановіч. Упершыню пастаўлена 28 жніўня 1939 у Беларускім тэатры оперы і балета рэжысёрам І. Ю. Шляпянавым пад кіраўніцтвам Н. Б. Грубіна.
Сюжэт
На чале аднаго з іх становіцца Андрэй, сын старога Тараса. Ён любіць Аўгінню, дачку бедняка Саўкі, супраць волі выдадзеную за багацея Бусыгу. Бусыга, верай і праўдай служачы ворагам, выдае ім Андрэя. Інтэрвенты хочуць даведацца месцазнаходжанне атрада і задумляюць правакацыю, прыладай якой павінен стаць спіўся Саўка, бацька Аўгінні.
Ён павінен даць магчымасць Андрэю бегчы, разам з ім дабрацца да партызан, а вярнуўшыся, паказаць да іх шлях палякам. Але як ні апусціўся Саўка, ён знаходзіць сілу супрацьстаяць ворагам ў вырашальную гадзіну. Прывёўшы інтэрвентаў да ляснога лагеру, Саўка папярэджвае партызан аб небяспецы і падае, забіты варожай куляй. Гіне ў баі і Андрэй. Але перамога здабытая, атрад карнікаў разгромлены.
Акцёры
Склад выканаўцаў: 4 баса, 5 барытонаў, 4 тэнара, мецца-сапрана, 2 сапрана; хор, сімфанічны аркестр.
Апісанне спектакля
Самая моцная якасць музыкі оперы — яе лірызм, сардэчнасць. Менш рэльефны гераічны пачатак. Аўтар валодае сродкамі опернай выразнасці, умее стварыць характэрныя вобразы дзеючых асоб.
Мастаком пры стварэнні оперы выступіў Народны мастак БССР С. Нікалаеў.
Ацэнкі
У 1941 годзе кампазітару за оперу «У пушчах Палесся» была прысвоена Дзяржаўная прэмія СССР.
Літаратура
Манаграфіі: Статьи:
Перыодыка:
Дварэц (Сенненскі раён)
Дварэ́ц (, Дворец) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
У пушчах Палесся
Літаратура
Аўтарскія публікацыі:
Штурма
Шту́рма (, Штурма) — пасёлак у Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадарожскага сельсавета.
Адзярыха
Адзяры́ха — прозвішча.
Вольфенбютэль
Вольфенбютэль (Wolfenbüttel) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Ніжняя Саксонія. Гістарычная сталіца княства Браўншвайг-Вольфенбютэль. Знаходзіцца на паўднёвым усходзе Ніжняй Саксоніі паміж Гарцам і Люнебургскай раўнінай, на паўднёвай мяжы Паўночна-Германскай нізіны з перадгор’ямі Гарца. За 12 км на поўдзень ад Браўншвайга і за 60 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы федэральнай зямлі Гановера. Бібліятэка герцага Аўгуста.
Вяз шурпаты
Вяз шурпаты, Вяз горны (Ulmus glabra) — расліна; від роду Вяз сямейства Вязаў.
Біялагічнае апісанне
Дрэва вышынёй да 30 м і да 2 м, дыяметрам з густой шырока-цыліндрычнай, зверху круглявай кронай. Кара бурая, глыбока прасякнута расколінамі. Лісце эліптычнае або даўгавата-зваротнаяйкападобнае, даўжынёй 8-15 см.
Распаўсюджанне і экалогія
Арэал віду ўключае ў сябе Цэнтральную і Усходнюю Еўропу, Крым, Каўказ і Малую Азію. Таксама расце на паўднёвым усходзе Казахстана, вялікая папуляцыя расце ў гарах Заілійскага Алатау. У Нарвегіі заходзіць за Палярны круг крыху на поўнач ад 67° пн. ш. (самае паўночнае у свеце прыроднае месцазнаходжанне роду Вяз), у Швецыі дасягае шыраты ледзь паўночней 65° пн. ш., у Фінляндыі пранікае за 63° пн. ш. Паўночная мяжа росту ў Расіі праходзіць праз паўднёвыя раёны Рэспублікі Карэлія (у Карэліі нават ёсць адзінкавае месцазнаходжанне злёгку на поўнач ад 64° пн. ш.), Архангельскай вобласці і Рэспублікі Комі. На поўдзень ад гэтай лініі дадзены від сустракаецца ў малой колькасці ў другім ярусе іглічных і іглічна-шыракалістых лясоў, на водападзеле і ў далінах рэк. Расліна з’яўляецца адным з характэрных відаў шырокалісцевых лясоў. У дубовых і ліпавых лясах зоны шыракалістых лясоў ён расце як прымешак у першым і ў другім ярусе. У стэпавай зоне сустракаецца ў бэлечных лясах, у поймах і на схілах тэрас рачных далін. Расце таксама на чарназёмах, але не можа выносіць засоленыя глебы. У гарах Каўказа ён можа падымацца на вышыню каля 1400 метраў над узроўнем мора.
Сінонімы
Па дадзеных The Plant List :
IC 1455
IC 1455 — галактыка тыпу SBa (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Касакова (гміна)
Касако́ва (Kosakowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пуцкага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Касакове. Плошча гміны складае 47,37 км². Станам на 2014 год у гміне Касакова пражывалі 12 342 чалавекі, шчыльнасць — 260,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
(176) Ідуна
(176) Ідуна (Iðunn) — буйны астэроід галоўнага пояса, з вельмі нізкім альбеда паверхні, па складзе блізкай да складу паверхні Цэрэры. Ён быў адкрыты 14 кастрычніка 1877 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, ЗША і названы ў гонар Ідун, багіні вечнай юнацкасці ў геромано-скандынаўскай міфалогіі.
Быкава Грэбля
Быкава Грэбля (Би́кова Гре́бля) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Бад-Эмс
Бад-Эмс (Bad Ems) — горад-курорт у Германіі, на рацэ Лан. Раённы цэнтр зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Лан. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Бад-Эмс. Насельніцтва складае 9288 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 15,36 км². Афіцыйны код — 07 1 41 006.
Валадымырыўка (Білацэркаўскі раён)
Валадымырыўка (Володи́мирівка) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гісторыя Старажытнай Брытаніі
Старажытная Брытанія, перыяд гісторыі Брытанскіх астравоў з дагістарычных часоў да Рымскага заваявання. Пасля апошняга ледавіковага перыяду (каля 15 тыс. да н.э.) гэтыя землі былі населеныя паляўнічымі, якія паступова ператварыліся ў аседлых жыхароў, якія займаліся сельскай гаспадаркай (у неаліце). Яны будавалі каменныя колы і хавалі сваіх правадыроў ў магільных курганах. Каля 400 да н.э. Брытанія была заваяваная кельтамі, а ў 54 да н.э. - рымлянамі на чале з Юліем Цэзарам.
Вядома пра вялікае паўстанне супраць рымскага панавання пад кіраўніцтвам каралевы Бадзікі (кельт. Boudic, Boudicca). У канцы 4 ст. рымскія войскі пакінулі Брытанскія астравы.
У 596 кароль Кента Этэльберт I запрашае хрысціянскіх місіянераў. Пачынаецца хрысціянізацыя англа-саксонскай Брытаніі.
Дом масонаў (Мінск)
Дом масо́наў (Дом Ключы́нскага) — будынак пачатку XIX стагоддзя ў Мінску, размешчаны ў Верхнім Горадзе, па адрасе Музычны завулак, 5. Помнік архітэктуры класіцызму. У доме месціцца Дзяржаўны музей гісторыі тэатральнай і музычнай культуры.
Гісторыя
У пачатку ХІХ стагоддзя на Бернардзінскім завулку знаходзіўся зямельны пляц, які належаў двараніну Траяну Ключынскаму. Паводле яго заказу быў распрацаваны праект на будаўніцтва новага мураванага дома, які паводле некаторых звестак быў зацверджаны 15 чэрвеня 1810 года мінскімі гарадскімі і губернскімі ўладамі. Найбольш верагодным аўтарам праекта гэтага будынка быў мінскі губернскі архітэктар Міхаіл Чахоўскі. Упершыню гэты будынак быў пазначаны на плане Мінска, датаваным 1817 годам. Ён меў арыгінальнае архітэктурнае рашэнне. Гэта быў мураваны прамавугольны ў плане трохпавярховы дом, накрыты вальмавым дахам. Яго першы, альбо высокі цокальны паверх быў перакрыты мураванымі скляпеннямі. Будынак меў сіметрычную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю. Амаль аднолькавыя паводле архітэктурнага вырашэння тры яго фасады — паўднёва-ўсходні, паўночна-ўсходні і паўднёва-заходні — былі вылучаны неглыбокімі рызалітамі, два з якіх былі завершаны трохвугольнымі франтонамі. У пачатку ХІХ стагоддзя дом Ключынскага, узведзены на ўзгорку, вылучаўся сярод невысокай жылой забудовы гэтага раёна і добра праглядаўся з розных кропак горада, адыгрываючы своеасаблівую ролю ў сілуэце гістарычнага цэнтра Мінска.
На некаторых планах горада першай паловы ХІХ стагоддзя камяніца Ключынскага была пазначана ў выглядзе крыжа, што дало падставу некаторым аўтарам сцвярджаць, быццам яе план нагадваў форму масонскага крыжа. Акрамя таго, сцвярджалася, што першапачаткова будынак будаваўся без вокнаў, а на іх месцы была зроблена зашклёная імітацыя. Існуе паданне, што гэты будынак першапачаткова належаў мінскай масонскай ложы «Чырвоная паходня», якая была заснавана ў Мінску ў 1816 годзе і была забаронена ў 1822 годзе. Першыя звесткі пра гэта сустракаюцца ў краязнаўчай літаратуры па гісторыі Мінска пачатку ХХ стагоддзя, але дакладных дакументальных пацверджанняў гэтай гіпотэзы ў архіўных дакументах не знойдзена. Вядома, што зяць уладальніка будынка Траяна Ключынскага быў сябрам гэтай масонскай ложы. Акрамя таго, на супрацьлеглым баку Бернардзінскага завулка знаходзілася сядзіба Друцкіх-Любецкіх, якая з 1811 па 1818 гады належала вядомаму мінскаму грамадскаму і культурнаму дзеячу Яну Ходзьку, які таксама быў масонам і адыгрываў значную ролю ў дзейнасці мінскай масонскай ложы. У першай палове ХІХ стагоддзя ўладальнікі будынка значную частку яго памяшканняў здавалі пад жылыя кватэры. У гэтым будынку на другім паверсе некаторы час жыла сям’я Чэслава Манюшкі, бацькі будучага знакамітага кампазітара Станіслава Манюшкі. Чэслаў Манюшка ў сваіх успамінах адзначаў, што ў гэтым доме ён разам з сям’ёй пражыў 5 гадоў.
Пасля смерці Траяна Ключынскага дом разам з зямельным пляцам і гаспадарчымі пабудовамі перайшоў у спадчыну да яго дачкі Анастасіі з Ключынскіх па мужу Якубоўскай, якой у спадчыну дастаўся «мураваны трохпавярховы дом, са скляпамі, стайняй, вазоўняй, лядоўняй і пляцам, а таксама з агароджай… па Семінарыйскім завулку пад № 398 у першай частцы і квартале ў горадзе Мінску». У 1835 годзе Анастасія Якубоўская прадала свой дом разам з пляцам Францу і яго жонцы Элеаноры Зімніцкім. Дом Зімніцкіх, тады ўжо на Петрапаўлаўскім завулку, ў дакументах сярэдзіны ХІХ стагоддзя быў пазначаны як мураваны трохпавярховы жылы дом, альбо двухпавярховы на сутарэннях. Пасля смерці Франца Зімніцкага ў 1870-х гадах гэты будынак перайшоў у спадчыну да яго сына Канстанціна Зімніцкага, які валодаў ім да канца ХІХ стагоддзя. У канцы ХІХ стагоддзя ўладальнікам будынка разам з зямельным пляцам стаў дваранін Вікенцій Нядведзкі, а ў пачатку ХХ стагоддзя пасля яго смерці ўся маёмасць перайшла да яго ўдавы Марцэлі Нядведзкай, якая валодала гэтым будынкам да 1920 года.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Субаты)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у в. Субаты Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1793—1797 гг. з цэглы.
Дом масонаў (Мінск)
Гісторыя
У другой палове ХІХ — пачатку ХХ стагоддзя вялікіх змен у архітэктуры былога дома Ключынскіх не адбылося. Усе памяшканні ў гэтым мураваным доме здаваліся пад жылыя кватэры. Цяпер у доме месціцца Дзяржаўны музей гісторыі тэатральнай і музычнай культуры.
Архітэктура
Трохпавярховы прамавугольны ў плане сіметрычнай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі будынак пакрыты вальмавым дахам. Паўночна-ўсходні, паўднёва-ўсходні і паўднёва-заходні фасады вылучаны неглыбокімі рызалітамі, завершанымі трохвугольнымі франтонамі, у тымпане якіх паўкруглыя вокны. Першы паверх аддзелены цягамі складанага профілю, па перыметры сцен пад карнізам праходзіць пояс сухарыкаў. Аконныя праёмы 1-га і 3-га паверхаў прамавугольныя, 2-га дэкарыраваны ліштвамі з замковым каменем і трохвугольнымі сандрыкамі. У прасценках паміж вокнамі над галоўным уваходам невялікія калоны дарычнага ордара. На паўночна-ўсходняй сцяне асіметрычна размешчаны невялікія балкончыкі з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё). Планіроўка анфіладная асіметрычнай кампазіцыі. Помнік архітэктуры класіцызму.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Субаты)
Архітэктура
Помнік архітэктуры класіцызму з элементамі позняга барока і народнага дойлідства. Будынак вырашаны адзіным прамавугольным у плане аб'ёмам з трохграннай апсідай над якой двухсхільны дах пераходзіць у вальмавае пакрыцце. Дах прарэзаны 2 драўлянымі барабанамі з цыбулепадобнымі галоўкамі. Сцены ўзведзены на цагляным падмурку. Галоўны фасад завершаны драўляным шчытом франтона з дыяганальнай шалёўкай. Плоскасці сцен расчлянёны спаранымі пілястрамі з агульнай базай і абакай. Больш шырокія адзіночныя пілястры размешчаны па баках галоўнага фасада і па вуглах апсіды. Антаблемент складаецца з 3 частак з развітай прафіліроўкай. Арачныя аконныя праёмы аздоблены плоскімі прамавугольнымі ліштвамі з сандрыкамі. Пластыка галоўнага фасада некалькі перанасычана прамавугольнымі і арачнымі нішамі, уваходным парталам.
Інтэр'ер
Зала перакрыта бэлечнай столлю на падугах, сцены расчлянёны пілястрамі, адпаведнымі вонкавым. Пры ўваходзе выступаюць трапецападобныя хоры. Абразы 18 ст.: «Маці Божая Замілаванне», «Спас Пантакратар», «Успенне Багародзіцы». «Апостал Фадзей», «Апостал Павел», «Апостал Філіп», «Апостал Мацфей», «Апостал Якаў», «Апостал Фама», «Апостал Сімяон», «Мац Божая Адзігітрыя».
Кастамлоты (гміна)
Кастамло́ты (Kostomłoty) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сьрэдскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кастамлотах. Плошча гміны складае 146,25 км². Станам на 2004 год у гміне Кастамлоты пражывалі 6941 чалавек, шчыльнасць — 47,5 чал./км².
Гельгаландская бухта
Гельга́ландская бу́хта (Helgoländer Bucht) глыбінёй да 56 метраў — гэта паўднёва-ўсходняя частка Паўночнага мора, утвораная заходнім узбярэжжам паўвострава Ютландыя і паўночным узбярэжжам Германіі.
Гельгаландская бухта — гэта марская бухта, працягнулася ад вусця Эльбы да вострава Гельгаланд паміж Усходне-фрызскім востравам Вангероге і Паўночна-фрызскім паўвостравам Айдерштадт; такім чынам яна аддзяляе Усходнюю Фрысландыю ад раёна Дзітмаршен.
Праз Гельгаландскую бухту праходзіць адзін з найбольш ажыўленых марскіх шляхоў: з Гамбурга ці з вусця Эльбы да Дуўрскага праліву або да Ла-Маншу. Бухта з'яўляецца часткай Нацыянальнага парка Гамбургскае Ватавае мора і яшчэ некалькіх запаведнікаў. На паўднёвым усходзе бухты на мелкаводдзі эстуарыя вусця Эльбы ляжыць маленькі востраў Нойверк. Да поўдня ад гэтага вострава знаходзіцца вусце Везера, размешчанае на ўсход ад бухты Ядэбузен. На паўднёвым захадзе заліва знаходзіцца Усходне-Фрызскі востраў Вангероге. На ўсходзе ў бухту ўпадае рака Айдэр.
Піўны путч
Перадумовы
У 1923 годзе ў Германіі пачаўся крызіс, прычынай якога з'яўлялася французская акупацыя Рура. Сацыял-дэмакратычны ўрад, які спачатку заклікала немцаў да супраціву і ўвёў краіну ў эканамічны крызіс, а потым прыняў усё патрабаванні Францыі, падвяргаўся нападкам і з боку правых, і з боку камуністаў. У гэтых умовах Гітлер уступіў у саюз з правымі кансерватарамі-сепаратыстамі, якія знаходзіліся ва ўладзе ў Баварыі, сумесна рыхтуючы выступ супраць сацыял-дэмакратычнага ўрада ў Берліне. Гітлера натхняў прыклад паходу на Рым Мусаліні, і ён спадзяваўся паўтарыць нешта падобнае, арганізаваўшы паход на Берлін. Аднак стратэгічныя мэты саюзнікаў рэзка адрозніваліся: першыя імкнуліся да аддзялення і рэстаўрацыі дарэвалюцыйнай баварскай манархіі Вітэльсбахаў, у той час як нацысты — да стварэння моцнай цэнтралізаванай дзяржавы. Лідар баварскіх правых Густаў фон Кар, абвешчаны камісарам зямлі з дыктатарскімі паўнамоцтвамі, увёў у Баварыі надзвычайнае становішча; пры гэтым ён адмовіўся выконваць шэраг загадаў Берліна і ў прыватнасці — арыштаваць трох папулярных лідараў узброеных фарміраванняў і зачыніць орган НСДАП «Völkischer Beobachter». Аднак лідары Баварыі сутыкнуліся з цвёрдай пазіцыяй берлінскага Генеральнага штаба і начальніка кіравання сухапутнымі сіламі рэйхсвера фон Секта і завагаліся. Яны заявілі Гітлеру, што пакуль не маюць намеру адкрыта выступаць супраць Берліна. Гітлер успрыняў гэта як сігнал, што трэба браць ініцыятыву ў свае рукі. Ён вырашыў узяць у закладнікі фон Кара і вымусіць яго падтрымаць паход.
Пачатак путчу
У гэтай сітуацыі Людэндорф прапанаваў Гітлеру заняць цэнтр горада, разлічваючы, што яго аўтарытэт дапаможа пераманіць на бок нацыстаў войска і паліцыю.
Марш па Мюнхене
А 11 гадзіне раніцы 9 лістапада прысутныя нацысты пад сцягамі са свастыкай і ваеннымі штандарамі калонай накіраваліся да цэнтра горада на Марыенплац, спадзяючыся зняць аблогу з ваеннага міністэрства. На чале калоны ішлі Гітлер, Людэндорф і Герынг. На Марыенплац да нацыстаў далучыўся Юліус Штрэйхер, які даведаўся пра путч і прыехаў з Нюрнберга. Спачатку нешматлікія паліцэйскія патрулі прапусцілі калону, але калі дэманстранты выйшлі на Одэансплац непадалёк ад Фельдхернхале і міністэрства абароны, шлях ім перагарадзілі ўзмоцненыя нарады паліцыі, узброеныя карабінамі. Тром тысячам нацыстаў супрацьстаяла каля 100 паліцэйскіх. Гітлер заклікаў паліцыю здацца, але атрымаў адмову, пасля чаго раздаліся стрэлы (дадзеныя пра тое, хто пачаў страляць першым, супярэчлівыя ). У перастрэлцы загінула 16 нацыстаў, у тым ліку Шойбнер-Рыхтэр, і 3 паліцыянты, шмат хто быў паранены, у тым ліку і Герынг (у сцягно). Гітлер і іншыя путчысты кінуліся на брук, а затым спрабавалі схавацца. Людэндорф застаўся стаяць на Одэанплац і быў арыштаваны, пазней ён зневажаў Гітлера за баязлівасць.
Наступствы
Такім чынам, путч, які не атрымаў падтрымкі ні сярод насельніцтва, ні сярод вайскоўцаў (на што асабліва разлічваў Гітлер у сувязі з сімпатыямі да НСДАП генерала Людэндорфа), быў падаўлены. На працягу некалькіх дзён пасля падаўлення путчу былі арыштаваныя ўсе яго лідары, акрамя Герынга і Геса (яны збеглі ў Аўстрыю, Гес пазней вярнуўся і таксама быў асуджаны). Удзельнікі шэсця, у тым ліку і Гітлер, атрымалі турэмныя тэрміны рознай працягласці.
Загінулыя падчас путчу нацыянал-сацыялісты былі пазней абвешчаныя афіцыйнай прапагандай «мучанікамі». Сцяг, пад якім яны ішлі (і на які, паводле афіцыйнай версіі, трапілі кроплі крыві мучанікаў), выкарыстоўваўся ў далейшым у якасці «святога» пры «асвячэнні» партыйных сцягоў: на партыйных з'ездах у Нюрнбергу Адольф Гітлер прыкладваў новыя сцягі да «свяшчэннага» сцяга, здзяйсняючы рытуал «асвячэння» новых сцягоў.
Вільна Тарасіўка
Вільна Тарасіўка (Ві́льна Тара́сівка) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Маргі (Вілейскі раён)
Маргі́ (, Морги) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Іжа, пазней (1932) у складзе гміны Войстам.
Паляны (Барысаўскі раён)
Паля́ны (, Поляны) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
Канстанцін I Ціх
Канстанцін I Асень Ціх — цар Балгарыі з 1257 па 1277 гады.
Паходжанне
У 1257 годзе Канстанцін I, сын баярына Ціха са Скоп’я быў выбраны баярамі новым царом. У наступнай вайне ранейшы цар Міца Асень быў разбіты і ў 1261 годзе бег у Нікейскую імперыю да Міхаіла VIII Палеалога. Каб замацаваць сваё становішча як легітымнага кіраўніка, Канстанцін вырашыў пародніцца з кіруючай дынастыяй Асень і ажаніцца з Ірынай Ласкарынай, унучкай цара Івана Асеня II і дачкой імператара Феадора II Ласкарыса і Алены Балгарскай. З гэтага моманту яго называюць — Канстанцін I Асень Ціх.
Кіраванне
Скарыстаўшыся смутай у Балгарыі, венгерскі кароль Бела IV у 1259 годзе пачынае вайну. Пад кіраўніцтвам будучага караля Стэфана V, венгры захопліваюць гарады Відзін і Лом. Да 1261 года Канстанцін вярнуў страчаныя гарады.
У тым жа 1261 годзе пад відам помсты за асляпленне брата царыцы Канстанцін Ціх нападае на Канстанцінопаль, але цярпіць паражэнне, страціўшы амаль усю армію і ў 1264 годзе сумесна з мангольскімі войскамі Нагая прадпрымае паўторны паход супраць Візантыі. У 1268 годзе памірае царыца Ірына і імператар Міхаіл VIII Палеалог прапануе ў жонкі цару сваю пляменніцу Марыю, паабяцаўшы вярнуць захопленыя ў 1261 годзе гарады Месембрыя і Анхіяла. Канстанцін згаджаецца, але імператар абяцання не стрымаў і гарады не вярнуў, пачынаецца новая вайна. У 1274 годзе візантыйцам удалося прыцягнуць на свой бок татараў, пачынаюцца рэгулярныя набегі на поўнач Балгарыі.
У 1277 годзе незадаволенасць царом вылілася ў сялянскае паўстанне пад кіраўніцтвам Івайлы, войскі, якія цар пасылаў для прыгнечання мецяжу або разбягаліся да сустрэчы з праціўнікам, або пераходзілі на бок Івайлы. У канцы таго ж года Канстанцін асабіста ўзначаліў армію, адбылася бітва, у якой царскія войскі былі разбіты і сам цар Канстанцін загінуў.
Сям’я
Канстанцін I быў жанаты тры разы. Імёны яго першай жонкі і дзяцей не вядомыя. Ад другой жонкі — Ірыны Ласкарыны (памерла ў 1268 годзе) дзяцей не было. Ад трэцяга шлюбу з Марыяй Палеалог (пляменніцай Візантыйскага імператара Міхаіла VIII ) у 1270 нарадзіўся сын Міхаіл II Асень, якога Канстанцін Ціх абвясціў сваім суправіцелем у 1272, аднак рэальнай улады Міхаіл II Асень ніколі не меў і яго звычайна не ўключаюць у спіс балгарскіх цароў.
Дубаўцы (Нямойтаўскі сельсавет)
Дубаўцы́ (, Дубовцы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Баранава (Старадарожскі раён)
Бара́нава (, Бараново) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Палажэвіцкага сельсавета.
Міжнародны дзень супраць фашызму, расізму і антысемітызму
«Міжнародны дзень супраць фашызму, расізму і антысемітызму» — дзень, звязаны з угодкамі Крыштальнай ночы — яўрэйскага пагрому, арганізаванага нацыстамі ў ноч з 9 на 10 лістапада 1938 года.
Наступствы
За адну ноч было забіта каля 90 яўрэяў, сотні яўрэяў былі параненыя і пакалечаныя, а 3,5 тысячы яўрэяў адправілі ў канцэнтрацыйныя лагеры. Былі спаленыя і разгромленыя сінагогі, сотні жылых дамоў і 7,5 тысяч гандлёвых і камерцыйных прадпрыемстваў. Шкода ад пагрому склала 25.000.000 рэйхсмарак. 5 мільёнаў з іх былі выдаткаваныя на рамонт пабітых вітрын.
Крыштальная ноч стала пачаткам Халакосту, у выніку якога было знішчана шэсць мільёнаў яўрэяў.
У памяць аб трагічных падзеях Крыштальнай ночы сусветная супольнасць кожны год адзначае Міжнародны дзень супраць фашызму, расізму і антысемітызму.
Сцяпан Сцяпанавіч Лаўшук
Сцяпан Сцяпанавіч Лаўшук (, г. Васілевічы Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі літаратуразнавец, пісьменнік. Член-карэспандэнт НАН Беларусі (2004), доктар філалагічных навук (1998), прафесар.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сям'і рабочых. Пасля заканчэння Васілевіцкай сярэдняй школы №2 (1961) працаваў рабочым у Пермскай вобласці і ў Васілевічах. Скончыў філалагічны факультэт БДУ (1967). Працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры, намеснікам дырэктара ў Дзятлавіцкай, Лахвенскай сярэдніх школах, загадчыкам аддзела арганізацыйна-камсамольскай работы райкама камсамола, дырэктарам Бродніцкай васьмігодкі Лунінецкага раёна. У 1970-73 займаўся ў аспірантуры пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР, пасля заканчэння якой працаваў да 2007 уключна малодшым, старшым, галоўным навуковым супрацоўнікам гэтага інстытута, затым галоўным навуковым супрацоўнікам Інстытута мовы і літаратуры НАН Беларусі. З 2012 - галоўны навуковы супрацоўнік Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры. Член СП СССР з 1982.
Навуковая дзейнасць і творчасць
З 1972 выступае як крытык, літаратуразнавец. Даследуе праблемы развіцця беларускай драматургіі. Аўтар кніг «Сучасная беларуская драматургія» (1977), «Станаўленне беларускай савецкай драматургіі (20-я - пачатак 30-х гг.)» (1984), «Кандрат Крапіва і беларуская драматургія» (1986, 2002), «На драматургічных скрыжаваннях» (1989), «Гарызонты беларускай драматургіі» (2010), брашур «З думкай пра сучасніка: Агляд сучаснай беларускай драматургіі» (1977), «Першы народны артыст БССР» (1982) і «Высокія арбіты грамадзянскасці» (1984). Адзін з аўтараў «Истории белорусской советской литературы» (1977), «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры» (ч. 1-2, 1981-82), калектыўных даследаванняў «Беларуская літаратура і праблемы сучаснасці» (1978), «У. І. Ленін і Кастрычніцкая рэвалюцыя ў беларускай літаратуры» (1987), «Нарысы па гісторыі беларуска-рускіх літаратурных сувязей» у 4 кн. (1994—1995), «Тэатральная Беларусь» (2003, т.2), «Беларусы» (2012, т. 13 «Тэатральнае мастацтва»).
Складальнік кнігі «Беларуская дакастрычніцкая драматургія» (1978), зборніка У. Галубка «Творы» (1983), зборнікаў «П'есы» (1984), Збору твораў у 5 т. А. Макаёнка (1986-1990), фотаальбома «Кандрат Крапіва» (1989), збору твораў Кандрата Крапівы ў 6 тт. (1997-2004).
IC 1456
IC 1456 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жан ля Рон д’Аламбер
Жан ля Рон д’Аламбер (Jean le Rond d'Alembert) — французскі фізік, матэматык і энцыклапедыст. Вядомы тым, што разам з Дзідро стаў адным з пачынальнікаў, а таксама сваімі даследаваннямі ў галіне дыферэнцыяльных ураўненняў, частковых вытворных, тэарэтычнай механікі.
Фрыдрых Вільгельм III
Фрыдрых Вільгельм III (Friedrich Wilhelm III.; 3 жніўня 1770 года, Патсдам — 7 чэрвеня 1840 года, Берлін) — кароль Прусіі з 16 лістапада 1797 года. Сын Фрыдрыха Вільгельма II і Фрыдэрыкі Луізы Гесэн-Дармштацкай, унучаты пляменнік Фрыдрыха II Вялікага, дзед расійскага імператара Аляксандра II.
Біяграфія
Атрымаў традыцыйную суровую ваенную адукацыю; прымаў удзел у ваенных кампаніях супраць Францыі пасля пачатку ваенных дзеянняў у 1792 годзе. У 1809 годзе наведаў Расію. Камер-пажам у яго быў Чачэрын Аляксандр Васільевіч.
Сям'я
У 1793 годзе ажаніўся з Луізай, дачкой герцага Карла II Мекленбург-Страліцкага і яго жонкі Фрыдэрыкі Караліны. Два сыны ад гэтага шлюбу, Фрыдрых Вільгельм IV і Вільгельм I, пасля сталі прускімі каралямі, а Вільгельм — яшчэ і нямецкім імператарам. Дачка Фрыдрыха Вільгельма III Шарлота (у праваслаўі Аляксандра Фёдараўна) выйшла замуж за вялікага князя Мікалая Паўлавіча (пасля расійскага імператара Мікалая I). Такім чынам, Фрыдрых Вільгельм III быў дзедам Аляксандра II.
Праўленне
Фрыдрых Вільгельм быў баязлівым і нерашучым кіраўніком. У той жа час ён быў добрым і шчырым вернікам. Ён абяцаў Аўстрыі падтрымку, але пасля ўварвання ў яе ў 1805 годзе войскаў Напалеона нічога не зрабіў. Ён спадзяваўся, што Францыя прапануе яму за нейтралітэт Гановер і іншыя землі на поўначы, але ў выніку атрымаў іх толькі пасля таго, як сам адмовіўся ад Ансбаха, Байройт​​а, Клевэ і Неўшатэля.
14 кастрычніка 1806 года войскі Фрыдрыха Вільгельма III пацярпелі поўнае паражэнне ад французаў у Бітве пры Ене і Аўэрштэце. У 1807 годзе паводле Тыльзіцкага міру паміж Аляксандрам I і Напалеонам ён пазбавіўся паловы сваіх уладарстваў.
У 1807—1812 гг. Фрыдрых Вільгельм III па ініцыятыве і з дапамогай міністра барона фон Штэйна, генерала Г. Шарнхорста, генерал-фельдмаршала Гнейзэнаў і графа Гардэнберга правёў цэлы шэраг адміністрацыйных, сацыяльных, аграрных і ваенных рэформ.
У 1812 годзе перад уварваннем у Расію Напалеон прымусіў Аўстрыю і Прусію падпісаць з ім дамовы, згодна з якімі гэтыя краіны выстаўлялі свае войскі ў дапамогу французскай арміі. У прускай арміі пры дапамозе Гнейзэнаў, Штэйна і іншых патрыятычна настроеных афіцэраў быў утвораны руска-нямецкі легіён (у лістападзе 1812 года налічвалася 8 тысяч чалавек), які ваяваў супраць французаў. У сакавіку 1813 года Фрыдрых Вільгельм III выступіў з заклікам да вызваленчай вайны з французскімі акупантамі.
У 1814 годзе разам з саюзнікамі ў антынапалеонаўскай кааліцыі пруская армія ўвайшла ў Парыж. Фрыдрых Вільгельм III прымаў удзел у Венскім кангрэсе 1814—1815 гг. па рашэнні якога яму былі вернуты Рэйнская Прусія, Вестфалія, Познань і частка Саксоніі.
Падчас вайны Фрыдрых Вільгельм абяцаў народу канстытуцыю і прадстаўніцкае праўленне. Пасля вайны пад уплывам Метэрніха ён адмовіўся ад выканання сваіх абавязацельстваў. У выніку Прусія разам з Аўстрыяй аж да 1848 года заставалася цэнтрам палітычнай рэакцыі.
Гаёк (Білацэркаўскі раён)
Гаёк (Гайо́к) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Няміга (аркестр)
Заснаваны ў 1990 годзе трыма музыкамі-духавікамі, прафесарамі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі (БДАМ): дырыжорам і аранжыроўшчыкам, народным артыстам Расіі Львом Муранавым, аранжыроўшчыкам, заслужаным артыстам БССР Віталём Воўкавым і дырыжорам Аркадзем Берыным.
Аркестр складаецца ў асноўным з выпускнікоў БДАМ. Ім кіруюць галоўны дырыжор, дацэнт кафедры аркестравага дырыжыравання БДАМ Аляксандр Сасноўскі і дырыжор, заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь Аляксандр Фёдараў. Дырэктар калектыву — Шугала Ірына Юр'еўна.
У рэпертуары аркестра сімфанічная класіка і духавая музыка кампазітараў Беларусі і іншых краін, а таксама джазавая і сучасная папулярная музыка.
Аркестр актыўна выступае, у тым ліку на тэлебачанні і радыё, сталы ўдзельнік міжнароднага фестывалю «Беларуская музычная восень». Лаўрэат міжнародных конкурсаў і фестываляў. Выступаў у Расіі, на Украіне, у Літве, Польшчы, Германіі, Іспаніі. З аркестрам працавалі такія дырыжоры, як Трэвар Форд (Нарвегія), Дэвід Андрэ (ЗША), Георгій Калінкавіч (Расія), Генадзь Праватараў і Пётр Вандзілоўскі (Беларусь); з ім выступалі Іосіф Кабзон, Алег Газманаў, Рэнат Ібрагімаў, Марыя Гулегіна і іншыя.
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Фаніпаль)
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса — мураваны каталіцкі храм у горадзе Фаніпаль Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Камсамольская, 4а.
Гісторыя
Парафія існуе з 2000 года, святая імша праводзілася ў кінатэары на працягу двух месяцаў. Затым нечакана кіраўніцтва горада яе забараніла і парафія пераехала ў пусты дом па вул. Камсамольская, 4а (раней будынак належаў Стаўбцоўскаму ДРСУ, але быў спісаны і падлягаў зносу).