cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парыжскі мірны дагавор (1814)
Галандыя аднавіла незалежнасць і была вернута Аранскаму дому. Швейцарыя была абвешчана незалежнай. Італія, за выключэннем аўстрыйскіх правінцый, павінна была складацца з незалежных дзяржаў. Нямецкія княствы аб'ядноўваліся ў саюз. Была абвешчана свабода суднаходства па Рэйне і Шэльдзе. Францыя, паводле асобага пагаднення з Англіяй, абавязалася знішчыць рабагандаль у сваіх калоніях. Нарэшце, было пастаноўлена, што прадстаўнікі ўсіх дзяржаў, якія прымалі ўдзел у вайне, збяруцца, у двухмесяцовы тэрмін, на кангрэс у Вене, для вырашэння іншых пытанняў. Тайныя артыкулы дагавора дадавалі, што «саюзнікі» размяркуюць спрэчныя тэрыторыі паміж сабой; было прадвызначана таксама, што аўстрыйскія Нідэрланды будуць далучаны да Галандыі, а Аўстрыя, наўзамен, атрымае Венецыю і Ламбардыю. Францыя загадзя абавязалася падпарадкавацца ўсім рашэнням Венскага кангрэса.
1919 год у гісторыі музыкі
1919 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Вуліца Малініна (Мінск)
Вуліца Малініна, вуліца ў Ленінскім раёне Мінска. Названа ў гонар Міхаіла Сяргеевіча Малініна (1899—1960), удзельніка вызвалення Беларусі, начальніка штаба 1-га Беларускага фронта.
Цішоўка (рака)
Цішо́ўка — рака ў Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Свіслач (басейн Нёмана). Даўжыня 7 км. Пачынаецца за 1,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Цецяроўка, упадае ў Свіслач за 1,1 км на захад ад вёскі Мінчыкі.
NGC 5566
NGC 5566 (іншыя абазначэнні — UGC 9175, MCG 1-37-2, ZWG 47.12, ARP 286, IRAS14178+0409, PGC 51233) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
На фотографии представлены:
Рудка (Жабінкаўскі раён)
Ру́дка (, Рудка) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хмелеўскага сельсавета.
Луг (Яварыўскі раён)
Луг (Луг) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Капітан Амерыка: Новы сусветны парадак
«Капітан Амерыка: Новы сусветны парадак» (Captain America: New World Order) — будучы амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога запланавана на травень 2024 года.
Стужка павінна стаць часткай пятай фазы кінематаграфічнага сусвету Marvel і працягам серыяла «Сокал і Зімовы салдат».
Альшаніца (Холм-Жыркоўскі раён)
Альшаніца (Альшаница) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у выніку ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Балышаўскага сельскага паселішча.
Мінскі гарадскі Савет дэпутатаў
Мінскі гарадскі Савет дэпутатаў (Мінгарсавет) — заканадаўчы прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі горада Мінска. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 57 дэпутатаў, якія выбіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў 4 гады.
Гісторыя
Заснаваны ў лютым 1917 года як Мінскі Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў.
У часы жнівеньскага путча, 29 дэпутатаў заклікалі жыхароў не падпарадкоўвацца путчыстам.
Склад
Для прыцягнення маладых людзей у сістэму мясцовага самакіравання, а таксама іх прававой і палітычнай сацыялізацыі ў 2007 годзе Рашэннем Прэзідыума Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў заснаваны першы орган маладзёжнага парламентарызму ў Рэспубліцы Беларусь — Маладзёжная палата пры Мінскім гарадскім Савеце дэпутатаў.
Інфармацыя пра выбары
Апошнія выбары адбыліся 23 сакавіка 2014 года.
Паўнамоцтвы гарадскога Савета
Паводле арт. 121 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь да выключнай кампетэнцыі Мінгарсавета адносяцца:
Праз мастацтва — да міру і ўзаемапаразумення
Праз мастацтва — да міру і ўзаемапаразумення — узнагарода якую атрымліваюць дзеячы культуры і мастацтва, творчыя калектывы, арганізацыі, якія ўнеслі значны ўклад ва ўмацаванне міжнароднага культурнага супрацоўніцтва, прапаганду дасягненняў і ўзораў сусветнай мастацкай культуры, заснаваных на гуманістычных ідэалах і каштоўнасцях.
Кавалеры ўзнагароды:
Імёны ўладальнікаў узнагароды ўвекавечаны на «Алеі зорак» каля амфітэатра.
Дэлавэр
Дэлавэр (Delaware) — адзін з штатаў у ЗША, на ўзбярэжжы аднайменнага заліва Атлантычнага акіяна. Вядомы як «Першы штат», бо з 13 калоній, якія ратыфікавалі Канстытуцыю ЗША (якая і зрабіла калоніі штатамі), Дэлавэр ратыфікаваў Канстытуцыю першым. Гэта адбылося 7 снежня 1787 года.
Геаграфія
На поўначы Дэлавэр мяжуе з Пенсільваніяй, на поўдні і захадзе — з Мэрылендам. З усходу штат амываецца водамі Атлантычнага акіяна і эстуарый ракі Дэлавэр залівам Дэлавэр. Да Дэлавэра таксама належаць невялікія ўчасткі на ўсходнім боку дэльты ракі Дэлавэр, якія ў сваю чаргу, мяжуюць з Нью-Джэрсі.
Брудны дзядуля
«Брудны дзядуля» (Dirty Grandpa) — амерыканская камедыя 2016 года, знятая Дэнам Мазерам па сцэнары Джона Філіпса. У фільме зняліся Роберт Дэ Ніра, Зак Эфран, Зоі Дойч і Обры Плаза.
Здымкі пачаліся 5 студзеня 2015 года ў Атланце. У шырокі пракат фільм выйшаў 22 студзеня 2016 года.
Карціна атрымала шэраг намінацый на антыпрэмію «Залатая маліна», стаўшы адным з лідараў.
Сламянка
Сламя́нка — рака ў Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, у басейне Нёмана.
Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 178 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 ‰. Пачынаецца з возера Чыжоўка (на паўднёвым захадзе), цячэ праз азёры Вераўскае, Кальніца, Стаў, Антвозера, упадае ў возера Зацкава (на паўночным усходзе). Вадазбор нізінны. У басейне ракі знаходзяцца азёры Чартова, Сароцкае.
У вярхоўі ракі Парэцкі батанічны заказнік. Уздоўж берагоў працягваецца ландшафтны заказнік Азёры.
Харкі (Вілейскі раён)
Ха́ркі (, Харки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 43 км на ўсход ад горада Вілейка, 146 км ад Мінска.
Гісторыя
У 1775 г. вёска ў Вілейскім старостве Ашмянскага павета Віленскага ваяводства ВКЛ, уласнасць П. Лабачэўскага.
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1832 г. фальварак, уласнасць Станіслава Станкевіча, у Вілейскім павеце Мінскай губерні. У 1897 г. вёска ў Даўгінаўскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 26 двароў, 166 жыхароў, маёнтак — 9 жыхароў, у складзе Вяліка-Сэрвачскай сельскай грамады.
У лютым 1918 г. занята германскімі войскамі. 25 сакавіка 1918 года тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 г. занята польскімі войскамі. З 31 ліпеня 1920 года ў складзе Беларускай ССР.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі. Вёска знаходзілася ў Даўгінаўскай гміне Вілейскага павета Віленскага ваяводства ; дзейнічала лясніцтва.
З лістапада 1939 года ў БССР. З 4 снежня 1939 г. ў Вілейскім павеце Вілейскай вобласці, з 15 студзеня 1940 г. ў Ільянскім раёне, з 12 кастрычніка 1940 г. ў Ракшыцкім сельсавеце. З чэрвеня 1941 г. да 3 ліпеня 1944 г. акупіраваны нацыстамі. З 20 верасня 1944 г. ў Ільянскім, з 20 ліпеня 1957 г. ў Вілейскім раёнах Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 г. Мінскай абласцей. З 16 студзеня 1954 г. ў Альковіцкім сельсавеце. Землі знаходзіліся ў складзе саўгаса «За Мір».
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Альковіцкага сельсавета.
Лужкы (Яварыўскі раён)
Лужкы (Лужки́) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
1918 год у гісторыі музыкі
1918 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Нартумбрыйскі ўніверсітэт
Нартумбрыйскі ўніверсітэт (Northumbria University) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ньюкасл-эпон-Тайн.
Агульная характарыстыка
Універсітэт бярэ пачатак з Рэзерфардскага каледжа, заснаванага ў 1877 годзе. Універсітэт ў асноўным знаходзіцца ў гарадскім кампусе, размешчаным у цэнтры Ньюкасл-эпон-Тайн, а іншыя кампусы базуюцца ў Коуч-Лейне, Лондане і Амстэрдаме. Ён арганізаваны ў чатыры факультэты - дызайну і сацыяльных навук, бізнесу і права, інжынерыі і навакольнага асяроддзя і здароўя і навук аб жыцці. Па стане на 2019 год тут навучалася каля 26,5 тысяч студэнтаў дзённай формы навучання і працавала 2,5 тысяч выкладчыкаў і навуковых супрацоўнікаў. У 2018/2019 годзе кансалідаваны прыбытак склаў 254 мільёны фунтаў стэрлінгаў. Ён з'яўляецца членам Асацыяцыі ўніверсітэтаў Садружнасці, Асацыяцыі універсітэтаў Вялікабрытаніі. Займае першае месца сярод універсітэтаў Вялікабрытаніі ў рэйтынгу маладых універсітэтаў "Times Higher Education" (2020) і мае срэбную ўзнагароду ў галіне выкладання перадавога вопыту.
Іван Агеевіч Макарэнка
Іван Агеевіч Макарэ́нка (нар. ) — вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі, доктар медыцынскіх навук (1969), прафесар (1971).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Кузьмінічы Чавускага павета Магілёўскай губерні (зараз у Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1938 годзе скончыў Мінскі дарожна-механічны тэхнікум. У 1938—1940 гадах праходзіў службу ў Чырвонай Арміі, у горадзе Самарканд. У 1940—1941 гадах працаваў настаўнікам у вёсцы Асінаўка Чавускага раёна. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны на Заходнім фронце. У 1942—1944 гадах у партызанах — камандзір узвода, камандзір 12-га партызанскага атрада, які дзейнічаў на тэрыторыі Магілёўскай і Смаленскай абласцей. У 1944—1945 гадах І. А. Макарэнка займаў пасаду начальніка Чавускага раённага дарожнага аддзела. У 1950 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і застаўся працаваць у ім. У 1950—1952 гадах клінічны ардынатар кафедры акушэрства і гінекалогіі, у 1952—1955 гадах — аспірант, у 1955—1960 гадах — асістэнт. У 1956 годзе пад кіраўніцтвам акадэміка Л. С. Персіянінава абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1960—1969 гадах на пасадзе дацэнта, у 1969—1988 гадах — прафесара кафедры акушэрства і гінекалогіі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па пытаннях прафілактыкі лактацыйных мастытаў, мясцовага абязбольвання пры гінекалагічных аперацыях, люмінесцэнтнай цытадыгностыкі пры прафілактыцы раку маткі, дабраякасных і злаякасных пухлін жаночай палавой сферы і інш. Аўтар двух рацыяналізатарскіх прапаноў.
Кіраваў падрыхтоўкай 2 кандыдацкіх дысертацый. Прымаў удзел у VIII Міжнародным супрацьракавым кангрэсе ў Маскве ў 1962 годзе.
Сярод апублікаваных прац:
Метаксія Мігранаўна Сіманян
Метаксія́ Мігра́наўна Сіманя́н (Սիմոնյան Մետաքսյա Միհրանի;  — ) — савецкая армянская актрыса тэатра і кіно, педагог. Народная артыстка СССР (1981). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1950).
Біяграфія
Метаксия Сіманян нарадзілася 21 лютага 1926 года ў Ашгабаце (цяпер у Туркменіі).
У 1933 годзе разам з сям’ёй пераехала ў Ерэван.
У 1948 годзе скончыла акцёрскі факультэт Ерэванскага мастацка-тэатральнага інстытута (курс Вартана Аджэмяна). З гэтага ж года актрыса Армянскага тэатра імя Сундукяна. Яе першай ролю была Ананэ ў камедыі «Яшчэ адна ахвяра» Г. Сундукяна, а партнёрамі па сцэне былі Авет Авецісян і Вольга Гулазян.
Праз год згуляла Ніну ў драме «Маскарад» М. Лермантава. Гэта роля, створаная ў партнёрстве з Ваграмам Папазянам, Вагаршам Вагаршанам, Рачыя Нерсісянам прынесла актрысе вялікую славу і слыннасць. Тэма абароны годнасці жанчыны з’яўлялася цэнтральнай у творчасці актрысы.
У 1949 годзе згуляла роля Армануш у спектаклі «Гэтыя зоркі нашы», за якую, супольна з групай акцёраў, была ганаравана Сталінскай прэміі другой ступені ў вобласці літаратуры і мастацтва.
Рэпертуар М. Сіманян адрозніваўся шыратой і разнастайнасцю, пры гэтым яна аднолькава ўдала выступала ў п’есах айчынных, рускіх, заходнееўрапейскіх аўтараў. Яе лепшымі ролямі былі: Дэздэмона у п’есе «Атэла» У. Шэкспіра, Настасія Піліпаўна ў спектаклі па рамане «Ідыёт» Ф. М. Дастаеўскага, Марта у п’есе «Хто баіцца Вірджыніі Вулф?» Эд. Олбі.
Доўгія гады з’яўлялася вядучай актрысай Армянскага тэатра імя Сундукяна.
Гастралявала ў Маскве, Баку, Тбілісі, Бейруце, Дамаску і інш.
У кіно з 1947 года.
З 1968 года выкладала ў Ерэванскім мастацка-тэатральным інстытуце (з 1983 — прафесар).
Метаксія Сіманян памерла 11 жніўня 1987 года ў Ерэване, ва ўзросце 61 года. Пахавана на Тахмахскіх могілках.
Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення
Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення (The International Conscientious Objectors 'Day) —адзначаецца 15 мая у сувязі з тым, што 15 мая 1997 г. Бундэстаг, федэральны парламент ФРГ, выдаў рэзалюцыю аб рэабілітацыі тых, каго ваеннае правасуддзе нацысцкай Германіі пераследвала за адмову ад вайсковай службы па перакананнях і за дэзерцірства.
Yikono
Yikono, Ікана (з «досыць» ) — жаночая праваабарончая арганізацыя, якая выступая супраць гендэрнага гвалту. Базуецца ў рэгіёне Тыграй у Эфіопіі.
Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення
Гісторыя ўзнікнення
Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення быў заснаваны на першай міжнароднай сустрэчы адмоўнікаў ад вайсковай службы ў Капенгагену ў 1981 г.
Yikono
Стварэнне
Стварэнне Yikono была справакавана лістападаўскім сходам ратушы ў Адзі-Даэра ў 2019 годзе, на якім жанчына распавяла прысутным аб згвалтаванні паліцыянтам 14 гадоў таму. Дзве іншыя жанчыны заявілі на той жа сустрэчы, што паліцэйскі займаўся з імі сексам, абяцаючы ажаніцца. У Адзі-Даэра прайшоў марш пратэсту ў падтрымку ахвяр гвалту ў адносінах да жанчын, стымулюючы грамадскія дэбаты ў рэгіёне Тыграй. Моладзевыя групы арганізавалі аналагічны марш у Мэкэле, сталіцы рэгіёну Тыграй, заклікаючы ўрад прыняць меры па прадухіленні гвалту ў адносінах да жанчын. Анлайн-кампанія ў сацыяльных сетках разам з маршам ператварылася ў стварэнне арганізацыі Yikono.
Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення
Гісторыя ўзнікнення
15 мая 1997 г. нямецкі федэральны парламент, Бундэстаг, выдаў рэзалюцыю аб рэабілітацыі тых, каго правасуддзе Трэцяга рэйха рэпрэсавалі за адмову ад вайсковай службы па перакананнях і за дэзерцірства. У гэтай рэзалюцыі гаварылася: «Другая сусветная вайна была вайной агрэсіі і вынішчэньня, злачынствам, здзейсненым нацысцкай Германіяй». Нацысцкі ваеннае правасуддзе практыкаваў жорсткі пераслед тых, хто больш не хацеў удзельнічаць у гэтым злачынстве. З прыходам да ўлады нацыянал-сацыялістаў у 1933 г. рэлігійныя арганізацыі, якія не дапускалі для сваіх членаў службы ў войску: Сведкі Іеговы, Адвентысты сёмага дня рэфармацыйнага руху і інш. былі забароненыя, а іх падпольная дзейнасць пераследвалася. Адмоўнікам і дэзертырам было вынесена больш за 30000 смяротных прысудаў, 25000 з іх былі прыведзеныя ў выкананне. У майскай рэзалюцыі 1997 г. Бундэстаг прызнаў, што прысуды нацысцкіх ваенных судоў былі несправядлівыя ў адносінах да каштоўнасцяў, абвешчаных прававой дзяржавай. Але Акт ад 25 жніўня 1998 г., які анулюе нацысцкія прысуды, на самай справе не рэабілітаваў дэзерціраў. У адрозненне ад іншых гуртоў-ахвяраў, іх рэабілітацыя залежыць ад разгляду асабістай справы. Кожны які ацалеў павінен падаць скаргу ў грамадскую пракуратуру, калі ён хоча быць рэабілітаваны. Вайна скончылася больш за 50 гадоў таму, і тыя нешматлікія, хто дажыў да гэтых дзён, адмаўляюцца праходзіць дадзеную працэдуру. Рэабілітацыя нямецкіх салдат неўзабаве пасля заканчэння Другой сусветнай вайны праходзіла нашмат лягчэй і хутчэй.
Міжнародны дзень адмаўленцаў ад вайсковай службы па перакананнях сумлення неафіцыйна аднзачаецца ў розных краінах свету.
Yikono
Дзейнасць
Yikono імкнецца да гендэрнай роўнасці, павялічваючы дасведчанасць аб гвалце ў адносінах да жанчын і дапамагаючы тым, хто знаходзяцца ў небяспецы, каб аднавіць сваё жыццё і стаць фінансава незалежнымі.
Арганізацыя ў асноўным вядзе сваю дзейнасць на тыгрынья, асноўнай мове, на якой кажуць у рэгіёне Тыграй, і галоўнай мове Эрытрэі, абмяркоўваючы праблемы сексуальных дамаганняў і сексуальнага гвалту ў кантэксце мясцовай культуры
Падчас пандэміі COVID-19 Yikono дапамагала ствараць надзвычайныя прытулкі для ўразлівых жанчын. Адзін прытулак, разлічаны на 50 жанчын і дзяцей, быў створаны 27 красавіка 2020 года пры падтрымцы Універсітэта Мэкэле, Тыграйскага філіяла арганізацыі сацыяльнага абслугоўвання, Аховы здароўя і развіцця (OSSHD) і цэнтрам дапамогі Midre'genet. Па стане на 9 мая, у прытулку знаходзіліся трынаццаць жанчын і восем дзяцей. Жанчыны былі камерцыйнымі секс-працаўніцамі, прыбіральніцамі і кухарамі, якія працавалі ў барах і гасцініцах, будучы не здольнымі плаціць арэндную плату з-за надзвычайнага становішча ў рэгіёне Тыграй, паколькі падчас пандэміі былі зачынены бары і начныя клубы.
У лютым 2021 года на фоне баявых дзеянняў ў Тыграі Вейні Абраха з Yikono дала інтэрв’ю Бі-бі-сі аб сексуальным гвалце ў рэгіёне. Яна заявіла, што ў Мэкэле байцамі эфіопска арміі было згвалтавана шмат жанчын. На думку Вейні, гэта робіцца каб зламаць маральны дух насельніцтва, запалохаць яго і прымусіць мясцовых баевікоў адмовіцца ад барацьбы супраць урада.
Ян Крашэўскі
Ян Крашэ́ўскі герба «Канёва (Ястрабец)» (Jan Kraszewski; 1786 або 1789  —, маёнтак Яалін Пружанскага павета Гродзенскай губерні, Расійская імперыя) — беларускі шляхціч, харунжы Пружанскага павета, старшыня земскага суда, суддзя гранічны і земскі.
Біяграфія
Дзед Яна Фабіян служыў у панцырнай харугве пад камандаваннем гетмана Юзафа Патоцкага, а пасля службы, згодна з прынятымі тады звычаямі, застаўся на двары гетмана. З ласкі гетманскага сына Вінцэнта пакінуў сыну Каэтану, апошняму трамбовельскаму лоўчаму, прыгожую вёску Бузаўку, ацэненую ў мільён злотых. Далейшыя перспектывы Крашэўскіх былі звязаны з лёсам «няміраўскай» лініі Патоцкіх, аднак іх росквіт перарваўся ў 1793 годзе з другім падзелам Рэчы Паспалітай. Вінцэнт Патоцкі, даведаўшыся, што шлях Суворава падчас яго паходу па Украіне пралягае праз Няміраў, загадаў зруйнаваць няміраўскі палац, прадаў маёнткі і назаўжды з’ехаў з Украіны.
У гэтым самым года памёр Каэтан Крашэўскі. яго жонка Эльжбета з Міхалоўскіх, дачка санацкага стольніка, памерла яшчэ раней, і Ян застаўся на выхаванні Каэтанавых братоў. Яны набылі хлопцу вялікую вёску Баровае або Баравое (Borowo) пасярод палескіх балотаў. Маладому шляхцічу не падабалася яго новае месца жыхарства, і пасталеўшы, ён пачаў шукаць спосабу пасяліцца ў іншым месцы, бліжэй да людзей. Адзін са стрыяў, Юзаф, прапанаваў Яну памяняцца на ўласны маёнтак Доўгае і Перасудавічы. Прапазіцыя здалася Яну прывабнай, і ў 1807 годзе абмен адбыўся. Аднак пазней высветлілася, што ў Перасудавічах цягнулася даўняя спрэчка суседзяў наконт мяжы маёнткаў, і неўзабаве ў чарговай інстанцыі земскіх судоў Ян Крашэўскі прайграў перасудавіцкі фальварак.
Каля 1810 года ўзяў шлюб з Зоф’яй Мальскай з Раманава (цяпер у Любельскім ваяводстве Польшчы), атрымаў ладны пасаг і сувязі з пружанскім зямляцтвам. Ужо ў 1813—1815 ён згаданы ў «Месяцаслове з роспісам чыноўных асоб, ці Агульным штаце Расійскай імперыі» як суддзя Пружанскага павятовага суда, у 1816—1819 — старшыня гэтага суда. У 1820—1821 — харунжы павятовы ў земскім судзе, у 1822—1824 — суддзя ў межавым апеляцыйным судзе. Знаходжанне на пасадах у судох першай інстанцыі ў той час не патрабавала пэўных юрыдычных ведаў, а павятовы харунжы паводле Статусу ВКЛ меў абавязак захоўваць харугвы і мабілізаваць апалчэнне. Аднак у Расійскай імперыі гэтая пасада стала чыста намінальнай, і тым не менш, Ян Крашэўскі вельмі ганарыўся гэтым і шмат гадоў пасля называў сябе «апошнім харунжым Пружанскага павета» (хоць насамрэч пасля яго пасаду займалі прынамсі некалькі чалавек).
У расійска-французскую вайну непадалёк ад маёнтку Крашэўскага размяшчалася дывізія генерала Касінскага, адбыліся дзве бітвы, а сама сядзіба была рабавана то адным, то другім бокам. У рэшце рэшт Ян Крашэўскі вырашыў разбурыць жылы дом, а сам перасяліўся ў флігель. Пасля вайны маёнтак давялося будаваць наноў; быў пастаўлены сціплы драўляны палацык з невялічкім садам. Адразу за домам пачыналася багна і дрыгва, дзе тапілася быдла, а незаўважная з-за балота мяжа з суседзямі была пастаянным прадметам разладаў у часе сенакосаў.
Дзядзькі болей не цікавіліся лёсам крэўнага, і яму даводзілася спадзявацца толькі на самога сябе. Паводле сведчанняў сучаснікаў, Ян быў энергічным і моцным гаспадаром. У першай трэці XIX стагоддзя набыў суседні з Доўгім маёнтак і збудаваў сядзібны дом, а ў 1834 годзе — уніяцкую царкву ; рыў каналы для асушэння балотаў; узвёў гаспадарчыя пабудовы і адзін з першых у Літве цукровы завод; нарыхтоўваў торф для ацяплення. У Доўгім аднавіў і цалкам адрэстаўраваў каталіцкую каплічку з цудатворным абразам Божай Маці, павесіў новы звон, названы «Люцыянам». Добра ведаў лацінскую, нямецкую і французскую мовы, збіраў бібліятэку і старажытныя рукапісы. Сябраваў з паэтам Францішкам Карпінскім. У Доўгім, які тады ўваходзіў у склад маёнтку Крашэўскіх Стары Куплін, 11 сакавіка 1827 года нарадзіўся яшчэ адзін сын Каятан.
Гаўрылава (Холм-Жыркоўскі раён)
Гаўрылава (Гаврилово) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у выніку ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вуліца Матросава (Мінск)
Вуліца Матросава — вуліца ў Маскоўскім раёне раёне Мінска. Названа ў гонар Аляксандра Мацвеевіча Матросава (1924—1943), савецкага воіна-пехацінца, Героя Савецкага Саюза. У раёне вуліцы — прыватная забудова.
Сюжэт
Сюжэт — сістэма ўзаемазвязаных падзей, паступовае разгортванне якіх раскрывае характары персанажаў і ўвесь змест эпічнага, ліра-эпічнага або драматычнага твора. Паводле М. Горкага, сюжэт — гэта «сувязі, супярэчнасці, сымпатыі, антыпатыі і ўвогуле ўзаемаадносіны людзей — гісторыі росту і арганізацыі таго ці іншага характару, тыпу». У аснове сюжэту заўсёды ляжыць пэўны жыццёвы канфлікт. З’яўляючыся важным сродкам даследавання з’яў рэчаіснасці ў іх узаемасувязях, прычынна-выніковых адносінах і супярэчнасцях, сюжэт мае канкрэтна-гістарычны характар; у сюжэце выяўляюцца канфлікты, уласцівыя пэўнай нацыі, класу, эпосе.
Вылучаюцца такія элементы сюжэту: экспазіцыя, завязка, развіццё дзеяння, кульмінацыя, развязка і эпілёг (экспазіцыі і эпілога ў творы можа і не быць). Сюжэт цесна звязаны з кампазіцыяй твора, хаця па аб’ёме за яе вузейшы (апрача сюжэту, кампазіцыя аб’ядноўвае г. зв. пазасюжэтныя элементы твора: разгорнутыя апісанні малюнкаў прыроды і быту, аўтарскія развагі, лірычныя адступленні і інш.) Творы лірычныя сюжэту не маюць. Замест логікі разгортвання падзей у іх назіраецца своеасаблівая логіка выяўлення пачуццяў. Аднак сюжэт прысутнічае ў ліра-эпічных творах паэмах, баладах, байках), у вершаваных раманах, аповесцях, апавяданнях. Нярэдка ў паэзіі сустракаюцца і сюжэтныя вершы («Лён» Я. Купалы, «У вёсцы», «Страцім — лебедзь» М. Багдановіча і інш.).
Блэйд (фільм, 2024)
«Блэйд» (Blade) — будучы амерыканскі фантастычны фільм аб аднайменным персанажы коміксаў Marvel, прэм’ера якога запланавана на верасень 2024 года.
Стужка павінна стаць апошнім фільмам пятай фазы кінематаграфічнага сусвету Marvel.
Любыні
Любыні (Любині́) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
1917 год у гісторыі музыкі
1917 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Lamproderma
Lamproderma — род міксаміцэтаў сямейства. Уключае 46 відаў.
Веццана-Лігурэ
Веццана-Лігурэ (Vezzano Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ла Спецыя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Дзева Марыя.
Мальчыці
Мальчыці (Ма́льчиці) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аршанскае паўстанне
Аршанскае паўстанне 1918 — паўстанне, якое адбылося 5 — 6 жніўня, найбуйнейшае ў ланцугу леваэсэраўскіх мацяжоў 1918 года.
Повадам паслужыла адпраўка чырвонаармейцаў на Усходні фронт. Кіраўнікі паўстання — мясцовыя эсэры Буевіч, Петражыцкі, Іваноў. Большасць чырвонаармейцаў Невельскага, Аршанскага пяхотнага, 1-га Беларускага коннага палкоў, артдывізіёна былі з мясцовых сялян, якія лічылі найпершай задачай барацьбу з нямецкімі акупантамі. Да іх далучыліся чырвонаармейцы Стайкаўскага і Сенненскага палкоў. Паўстанцы выступілі супраць улады Саветаў, Брэсцкага міру 1918 года. Аршанскі Савет рабочых, чырвонаармейскіх і сялянскіх дэпутатаў быў ліквідаваны, як орган улады створаны рэўкам.
Паўстанне задушылі чырвонаармейскія часці з Віцебска пад кіраўніцтвам С. Крылова і Смаленска пад камандаванне Я. Адамовіча, конніца, 2 браневікі, атрад чэкістаў на чале з намеснікам старшыні ЧК Заходняй вобласці Я. Кромбергам.
NGC 5567
NGC 5567 (іншыя абазначэнні — MCG 6-31-96, ZWG 191.75, NPM1G +35.0306, PGC 51161) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бальцана
Бальца́на (Bolzano, Bozen, па-ладзінску: Bulsan/Balsan, Pons Drusi/Bauzanum) — горад у Італіі, у правінцыі Паўднёвы Ціроль (Альта-Адыджэ) у рэгіёне Трэнціна-Альта-Адыджэ. Насельніцтва горада на 2006 год — чалавек (разам з прыгарадамі —  чалавек). Мова: італьянская (73 %), нямецкая (26,29 %), ладзінская (0,71 %).
Адміністрацыйны падзел
Горад падзелены на 5 раёнаў:
Сакалова (Жабінкаўскі раён)
Сакало́ва (, Соколово) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хмелеўскага сельсавета.
Мэльныкы (Яварыўскі раён)
Мэльныкы (Ме́льники) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Валід аль-Хусэйна
Валід аль-Хусэйна — палестынец, публіцыст, пісьменнік і блогер.
У кастрычніку 2010 года Палестынская адміністрацыя арыштавала яго за нібыта блюзнерства супраць Іслама на Facebook і ў блогах; яго арышт атрымаў міжнародную ўвагу. Пазней ён збег у Францыю для прадастаўлення прытулку. У 2013 годзе ён заснаваў Савет былых мусульман Францыі, а ў 2015 годзе напісаў сваю першую кнігу ''Blasphémateur ! Les Prisons d'Allah'' аб сваім вопыце.
Заходняя Віргінія
Заходняя Віргінія, таксама Заходняя Вірджынія (West Virginia) — штат на паўднёвым усходзе ЗША, адзін з так званых Паўднёва-Атлантычных штатаў (адзіны штат гэтай групы, які не мае выхаду да Атлантычнага акіяна). Насельніцтва ў 2003 г. склала 1,810 млн чалавек (у 2000 г. яно складала 1,808 млн. — 37-е месца ў ЗША). Сталіца і найбуйнейшы горад — Чарлстан. Іншыя буйныя гарады — Хантынгтан, Уілінг і Моргантаўн.
Эканоміка
У штаце маюцца значныя запасы вугалю, прыроднага газу, нафты, солі і іншых карысных выкапняў, што вызначае яго развіццё. Развіта хімічная прамысловасць, заснаваная на перапрацоўцы карысных выкапняў. Добра развіта сельская гаспадарка (жывёлагадоўля, птушкагадоўля, вырошчванне яблыкаў, персікаў, кукурузы, тытуню). Аднак колькасць ферм у апошні час скарачаецца. Значнае месца ў эканоміцы грае турызм.
Маніс
Маніс — прозвішча.
Малошкавычы
Малошкавычы (Моло́шковичі) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Графства Антрым
Антрым (Down; An Dún) — гістарычнае графства на паўночным усходзе Ірландыі. Уваходзіць у склад правінцыі Ольстэр на тэрыторыі Паўночнай Ірландыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Антрым, найбуйнейшы горад — Белфаст. Насельніцтва 618 108 чалавек (1-е месца сярод графстваў Паўночнай Ірландыі; звесткі 2011 года). Плошча тэрыторыі 3046 км² (2-е месца).
Вуліца Мачульскага (Мінск)
Вуліца Мачульскага — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Рамана Навумавіча Мачульскага (1903—1944), аднаго з кіраўнікоў партызанскага руху ў Беларусі ў час Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза.
NGC 5568
NGC 5568 (іншыя абазначэнні — MCG 6-31-98, ZWG 191.77, PGC 51168) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чыжоўка (возера)
Чыжо́ўка — возера ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, за 35 км на паўночны ўсход ад горада Гродна, каля вёскі Салацце, у басейне ракі Сламянка (выцякае з возера).
Плошча паверхні 0,11 км². Даўжыня 0,51 км, найбольшая шырыня 0,33 км. Найбольшая глыбіня 12,2 м, сярэдняя — 3,2 м. Даўжыня берагавой лініі 1,42 км. Аб’ём вады ў возеры 0,35 млн м³.
Размешчана на заходняй ускраіне ляснога масіву.
У возеры ёсць сапрапелевыя адклады.
Цыньяга
Цын'яга (Zignago) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ла Спецыя.
Насельніцтва складае 537 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 19020. Тэлефонны код — 0187.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Мікалай Аляксандравіч Маніс
Мікалай Аляксандравіч Маніс (, Варшава — ) — беларускі краязнаўца, Заслужаны настаўнік БССР (1966).
Біяграфія
Дзяцінства прайшло ў мястэчку Росіца. Вучыўся ў Полацкім педтэхнікуме, Беларускім дзяржаўным універсітэце. Па спецнаборы быў накіраваны ў лётнае вучылішча, якое скончыў у 1937 годзе. З першых дзён вайны — баец знішчальнага атрада, створанага Полацкім райкамам КП(б)Б для барацьбы з нямецкімі дыверсантамі, затым член першай са створаных у Полацку падпольных груп, якой кіраваў былы загадчык раённага аддзела народнай адукацыі камуніст С. В. Сухавей. З кастрычніка 1942 года па снежань 1943 года ваяваў у 3-й Беларускай партызанскай брыгадзе.
У пасляваенны час на партыйнай рабоце, з 1947 года быў дырэктарам СШ № 13 у г. Полацк.
Навуковая дзейнасьць
Вёў даследчую работу ў архівах, музеях, бібліятэках, пісаў гісторыю старажытнага Полацка і Полацкага раёна. Ён адзін з аўтараў калектыўнай працы «Полацк», выдадзенай Інстытутам гісторыі АН БССР у 1962 годзе і перавыдадзенай у 1987 годзе. У 1988 годзе выйшла яго кніга «Память о них жива в Белоруссии». Падрыхтаваў шмат матэрыялаў для хронікі «Памяць. Полацкі раён». За краязнаўчую дзейнасць узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.
Мар’янці
Мар’янці (Мор'янці) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Альбукерке
Альбукерке — горад на паўднёвым захадзе ЗША, найбуйнейшы горад штата Нью-Мексіка, адміністрацыйны цэнтр акругі Берналільё. Насельніцтва па ацэнцы на 2014 год 558 000 чалавек, 32-гі па насельніцтве горад ЗША.
Геаграфія
Плошча Альбукерке складае 470 км², з якіх 468 км² суша, а 1,6 км² (0,35 %) — водная паверхня.
З поўначы на ​​поўдзень праз Альбукерке працякае рака Рыа-Грандэ, з усходняга боку горада знаходзяцца горы Сандзія. Горад размешчаны ў межах крайняй паўночнай часткі пустыні Чыўаўа і мае тыповыя для гэтага экарэгіёна клімат, флору, фаўну, а таксама рэльеф. Знаходзячыся ў цэнтральнай частцы Нью-Мексіка, Альбукерке мае рысы ўплыву суседніх экарэгіёнаў, такіх як плато Каларада, а таксама горных масіваў Арызоны і Нью-Мексіка.
Ян Андрушэвіч
Ян Андрушэвіч (пачатак XVI ст. — каля 1567) — вялікалітоўскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, паэт-лацініст. Канонік віленскі, біскуп кіеўскі і луцкі.
Аўтар дыдактычна-рэлігійнай паэмы «Gens Lituana olim…» (каля 1543) пра легендарнае забойства ў Вільні 14 францысканскіх манахаў у перыяд княжання Альгерда (1345—1377). Галоўны змест і пафас паэмы ў апалагетычна-хрысціянскай тэндэнцыйнасці, дыдактызме, асуджэнні братазабойстваў.
Гімн Андоры
Гімн Андоры — кампазіцыя «El Gran Carlemany» («Карл Вялікі»).
Афіцыйны тэкст на каталонскай мове
El gran Carlemany, mon Pare dels alarbs em deslliurà,
I del cel vida em donà de Meritxell, la gran Mare,
Princesa nasquí i Pubilla entre dues nacions neutral
Sols resto l'única filla de l’imperi Carlemany.
Creient i lluire onze segles, creient i lliure vull ser.
¡Siguin els furs mos tutors i mos Prínceps defensors! ¡I mos Prínceps defensors!
Кастыльскі пераклад
El gran Carlomagno, mi padre, me liberó de los árabes,
Princesa nací y virgen, entre dos naciones neutral
Soy la única hija que queda del Imperio Carolingio.
Creyente y libre once siglos; creyente y libre quiero ser.
¡Sean los fueros mis tutores y mis Príncipes defensores! ¡Y mis Príncipes defensores!
Беларускі пераклад
Карл Вялікі, бацька мой, ад арабаў вызваліў мяне,
І падарыў мне Мэрычэль, вялікую Маці,
Прынцэсай яна нарадзілася і паннай бесстаронняй між двума нацыямі была,
Я — адзіная дачка, што засталася ад імперыі Карла Вялікага.
Веравалая і вольная адзінаццаць стагоддзяў, веравалай і вольнай быць жадаю.
Хай будуць законы — маімі заступнікамі і Князі — абаронцамі маімі! І Князі — абаронцамі маімі!
Вышэйшая школа імя Багдана Янскага
Вышэйшая школа імя Багдана Янскага (Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego) — група польскіх прыватных вышэйшых навучальных устаноў, якія сёння дзейнічаюць у Варшаве, Кракаве, Ломжы і Эльблёнгу.
Дурань (фільм, 2014)
«Дурань» (Дурак) — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра.
Вышэйшая школа імя Багдана Янскага
Агульная характарыстыка
Заснавана ў Варшаве ў 1993 годзе. За амаль 20 гадоў працы былі таксама створаны факультэты ў 7 іншых гарадах: Хэлме, Эльблёнгу, Кракаве, Ломжы, Аполе, Шчэціне і Забжэ, якія з цягам часу зведалі некаторыя рэарганізацыі.
Дурань (фільм, 2014)
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Вышэйшая школа імя Багдана Янскага
Напрамкі навучання
У цяперашні час ВНУ ажыццяўляе праграмы вышэйшай адукацыі першай (бакалаўр, інжынер) і другой ступені ў стацыянарным (дзённым) і нестацыянарнай (завочным) рэжыме па дзесяці напрамках:
Дурань (фільм, 2014)
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 16 кінаўзнагародамі і яшчэ 14 намінацыямі.
Мужыловычы
Мужыловычы (Мужилóвичі) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Яўген Фёдаравіч Філіпскіх
Яўген Фёдаравіч Філі́пскіх ( —  ) — удзельнік партызанскага руху падчас Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі Мінскай вобласці Беларусі, камандзір партызанскай брыгады «Полымя», палкоўнік. Герой Савецкага Саюза (1944).
Я. Ф. Філіпскіх нарадзіўся ў горадзе Марыупаль (зараз у Данецкай вобласці Украіны). Скончыў сямігодку, Днепрапятроўскі транспартны тэхнікум у 1935 годзе. Працаваў качагарам і машыністам паравоза, майстрам па рамонту рухомага саставу. У 1939 годзе скончыў 4 курсы Данецкага індустрыяльнага інстытута. У 1939 годзе прызваны ў Чырвоную Армію. На пярэдадні Вялікай Айчыннай вайны праходзіў службу ў горадзе Ліда на пасадзе інструктара прапаганды артылерыйскага палка Заходняй асобай ваеннай акругі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 г. Старшы палітрук Я. Філіповіч удзельнічаў у баях пад Лідай, разам з іншымі байцамі трапіў у акружэнне і каля вёскі Бабы Пухавіцкага раёна стварыў партызанскую групу, якая ў кастрычніку 1942 г. была пераўтворана ў партызанскі атрад «Полымя» (у складзе партызанскай брыгады «За Радзіму» А. К. Фле́гантава ) і 5 чэрвеня 1943 года ў самастойную партызанскую брыгаду. З кастрычніка 1942 па чэрвень 1944 года Я. Філіпскіх адначасова быў членам Пухавіцкага падпольнага райкама партыі.
Партызаны пад камандаваннем Я. Ф. Філіпскіх з 1941 г. правялі больш за 400 баявых аперацый, пусцілі пад адхон 125 эшалонаў, знішчылі 25 мастоў, 197 танкаў і аўтамашын, 3 самалёты праціўніка. У ліпені 1944 г. брыгада пад камандаваннем палкоўніка Філіпскіх разам з 1‑м гвардзейскім Данскім танкавым корпусам (2-гі Беларускі фронт) прымала ўдзел у вызваленні гарадскога пасёлка Мар’іна Горка і Пухавіцкага раёна. У 1948 годзе Я. Ф. Філіпскіх скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПБ, у 1949 годзе звольнены у запас. Жыў у Мінску, працаваў загадчыкам транспартнага аддзела Мінскага абласнога камітэта КПБ. Памёр 14 чэрвеня 1953 г. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.
Блумінгтан
Блумінгтан (Bloomington):
Блумінгтан (Мінесота)
Блумінгтан (Bloomington) — горад на поўначы ЗША, у штаце Мінесота, у акрузе Хенепін. Трэці па велічыні горад у агламерацыі «Мінеапаліс-Сент-Пол», пяты па велічыні горад у штаце.
Насельніцтва горада — 80 869 чал. (2006 г., у 2000 — 85 172).
Названы Блумінгтан у гонар горада Блумінгтан у штаце Ілінойс. Размешчаны на паўночным беразе ракі Мінесота вышэй яе зліцця з ракой Місісіпі. Блумінгтан знаходзіцца на поўдні агламерацыі, за 16 км на поўдзень ад цэнтра горада Мінеапаліс.
NGC 5569
NGC 5569 (іншыя абазначэнні — UGC 9176, MCG 1-37-3, ZWG 47.13, ARP 286, PGC 51241) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
На фотаздымку прадстаўлены:
Нагачыў
Нагачыў (Нагачі́в) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мікалай Ягоравіч Чакмасаў
Мікалай Ягоравіч Чакмасаў ( — ?) — грамадзянскі інжынер, архітэктар. Брат Канстанціна Чакмасава.
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў 1840 годзе.
У 1853 годзе паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча. Выпушчаны ў 1861 годзе, скончыўшы курс з правам на чын калежскага сакратара.
Прафесійная дзейнасць
Быў прызначаны ў сімбірскую будаўнічую і дарожную камісію. З нагоды пераўтварэння ў 1865 годзе будаўнічай частцы быў пакінуты па-за штатам. Паступіўшы праз два гады зноў на службу, М. Чакмасаў займаў паслядоўна пасады: малодшага інжынера гродзенскага будаўнічага аддзялення (1867), пензенскага губернскага архітэктара (1869), мінскага губернскага інжынера (1871), а з 1886 года працаваў пры Тэхнічна-будаўнічым камітэце.
Агра (правінцыя Варэзэ)
Агра (Agra) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 370 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 123 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 21010. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Сакі (Жабінкаўскі раён)
Са́кі (, Саки) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хмелеўскага сельсавета.
У 1954—1972 гадах цэнтр Сакскага сельсавета.
Леў II (герб)
Леў II, Крупскі      (Krupski, Borzyszkowski II Chadyn-Borzyszkowski, Szadaj-Borzyszkowski, Lew odmienny) — прыватнаўласніцкі герб, якім карыстаюцца некалькі шляхецкіх родаў. Прынамсі два з іх былі з сям’і Кашубы (Kaszuby). Герб «Леў II» з’яўляецца адменай герба «Леў».
Апісанне
Апісанне гербу, прапанаванае Альфрэдам Знамяроўскім (Alfred Znamierowski): У чырвоным полі нястрымны леў з золата. Клейнод — тры страўсіныя пёры над шлемам, у кароне. Па абодва бакі шчыта — лаўры чырвоныя ўпрыгожаныя золатам. Згаданыя ў Хжанскага (Chrząński) у табліцах адмен (Tablica odmian), як герб Крупскіх (herb Krupskich). Цытуе яго Эміліян Шеліга-Жерніцкі (Emilian Szeliga-Żernicki) — без колеру, як герб «Шада» і «Шадын-Божышкоўскіх з Кашубы» (Szada- i Chadyn-Borzyszkowskich z Kaszub). Іншыя галіны роду выкарыстоўвалі герб «Божышкоўскі», «Божышкоўскі III», «Лодзя» (Borzyszkowski, Borzyszkowski III, Łodzia), якія маглі выкарыстоўваць таксама і герб «Сас» (Sas).
Юнцавічы
Ю́нцавічы (, Юнцевичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 45 км на ўсход ад горада Вілейка, 147 км ад Мінска, на аўтадарозе Альковічы—Хадасы.
Гісторыя
У 1744 г. сяло ў Вілейскім старостве Віленскага ваяводства ВКЛ.
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у Расійскай імперыі. У 1800 г. вёска і маёнтак Кунцэвічы ў Вілейскім павеце Мінскай губерні, уласнасць Аляксандры Гарайн. У 1830—60-я гг. ўласнасць Бароўскіх, у Вілейскім павеце Віленскай губерні. У 1897 г. вёска (17 двароў, 214 жыхароў), маёнтак (41 жыхар), млын (7 жыхароў) у Крайскай воласці Вілейскага павета. У 1908 г. ў складзе Старынскай сельскай грамады, 184 дзесяцін надзелаў зямлі.
З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да гміны Ілья, Вілейскага павета Віленскага ваяводства.
З лістапада 1939 года ў БССР. З 15.1.1940 г. ў Ільянскім раёне Вілейскай вобласці, з 12.10.1940 г. ў Альковіцкім сельсавеце. З 20.9.1944 г. ў Маладзечанскай вобласці. З 20.7.1957 г. ў Вілейскім раёне, з 20.1.1960 г. ў Мінскай вобласці. 20.8. 1944 г. створаны калгас «1 Мая», затым у складзе саўгаса «Стайкі». Працавалі пачатковая школа, бібліятэка, магазін.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Альковіцкага сельсавета.
Лаца Новамескі
Ла́ца Но́вамескі (Laco Novomeský, сапраўднае імя Ладзіслаў Новамескі; 27 снежня 1904,, Аўстра-Венгрыя — , ) — славацкі паэт, грамадскі дзеяч. Народны пісьменнік Чэхаславакіі (1964).
Біяграфія
Скончыў настаўніцкую семінарыю ў г. Модра. Вучыўся на філасофскім факультэце Браціслаўскага ўніверсітэта (1923?1925). З 1924 публікаваўся ў шэрагу левых часопісаў. У 1925 годзе ўступіў у шэрагі Камуністычнай партыі Чэхаславакіі. Актыўны ўдзельнік яе радыкальнага крыла. Вёў вялікую журналісцкую (у друкаваных органах КПЧ) і грамадска-палітычную працу.
З 1929 жыў у Празе. Друкаваўся ў чэшскіх і славацкіх камуністычных выданнях. Уваходзіў у круг чэхаславацкіх інтэлектуалаў. У 1934 годзе падпісаў антыфашысцкі маніфест. У 1937 заснаваў Клуб сяброў рэспубліканскай Іспаніі, якую наведаў неўзабаве пасля гэтага.
У 1938 годзе вярнуўся ў Славакію. Падчас Другой сусветнай вайны ў 1943 годзе быў у колькасці арганізатараў і членаў падпольнай Камуністычнай партыі Славакіі, у 1944 годзе ўдзельнічаў у Славацкім нацыянальным паўстанні.
У кастрычніку 1944 года ўваходзіў у склад дэлегацыі Славацкага нацыянальнага савета, якая пабыла ў Лондане, дзе вёў перамовы з кіраўніцтвам Чэхаславакіі ў выгнанні.
Пасля Другой сусветнай вайны Ладзіслаў Новамескі — выдатны славацкі палітык. У жніўні 1945 года быў абраны дэлегатам Нацыянальнага славацкага савета. У 1945 годзе стаў членам ЦК Камуністычнай партыі Славакіі, у 1945—1950 гадах — член ЦК Камуністычнай партыі Чэхаславакіі. Дэлегат партыйных з'ездаў КПЧ. У 1948 годзе пасля дзяржаўнага перавароту і прыходу камуністаў да ўлады зрабіў хуткую кар'еру.
З 1951 года кіраваў Маціцай славацкай.
У 1950 годзе быў абвінавачаны ў буржуазным нацыяналізме. Пазбавіўся ўсіх пасад. У 1951 быў арыштаваны. У красавіку 1954 года прысуджаны да 10 гадоў на судовым працэсе над дыверсійнай групай буржуазных нацыяналістаў у Славакіі (так званая «справа Густава Гусака»). Пазней ,калі адбыў палову пакарання, быў умоўна-датэрмінова вызвалены. Жыў у Празе пад наглядам паліцыі, не атрымаўшы дазволы вярнуцца ў Браціславу.
У 1963—1970 гадах працаваў дырэктарам Інстытута літаратуры Славацкай акадэміі навук у Браціславе. Толькі пасля рэабілітацыі ў снежні 1963 года смог ізноў публікаваць свае творы і паўторна ўступіў у камуністычную партыю. У маі 1963 года на канферэнцыі славацкіх пісьменнікаў ізноў урачыста прыняты ў члены Саюза пісьменнікаў.
У 1968—1971 гадах быў намеснікам старшыні і членам Нацыянальнага савета Славакіі. У 1968—1974 гадах старшыня Маціцы славацкія. З 1974 года — яе ганаровы старшыня.
Творчасць
Пачынаў у рэчышчы пралетарскай паэзіі (зб. «Нядзеля», 1927). Аўтар зборнікаў лірыкі сацыяльна-псіхалагічнай («Адчыненыя вокны», 1935; «Адтуль» і «Добры дзень, вам», абодва 1964), антыфашысцкай («Святы за ваколіцай», 1939; «Забароненым алоўкам», 1946), паэм «Да горада 30 хвілін» і «Віла Тэрэза» (абедзве 1963), літаратуразнаўчых і публіцыстычных артыкулаў. Перакладаў з чэшскай, венгерскай і рускай моў.
Пераклады
На беларускую мову асобныя яго вершы пераклалі А. Вялюгін, Н. Гілевіч, У. Караткевіч, П. Макаль.
Наканэчнэ Другэ
Наканэчнэ Другэ (Наконечне Друге) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аляксандр Коктыш
Біяграфія
Ад пачатку 1990-х працаваў загадчыкам аддзела інфармацыі ў газеце «Звязда» і аглядальнікам у агенцтве «Інтэрфакс». З 1994 года і да пачатку 2000-х — адказны за эканамічную тэматыку ў тыднёвіку «Свободные новости». Быў намеснікам галоўнага рэдактара ў беларускім выпуску маскоўскай газеты «Труд». Член Беларускай асацыяцыі журналістаў, быў задзейнічаны ў працы кіроўных органаў арганізацыі.
Нечакана памер 25 кастрычніка 2021 года, з-за праблем з сэрцам.
Нікаля Шарль Удзіно
Нікаля Шарль Удзіно (Nicolas-Charles Oudinot;, Бар-ле-Дзюк, Латарынгія, Францыя — , ) — граф Удзіно, 1-ы герцаг Рэджа (1810), маршал Імперыі (1809).
Біяграфія
Служыў у каралеўскім войску, але хутка пакінуў яго. Рэвалюцыя ізноў зрабіла яго салдатам. У 1794 годзе ён быў ужо генералам.
У кампаніях 1805—1807 гадоў камандаваў грэнадзёрскім корпусам; удзельнічаў у бітвах пры Астраленцы, пад Данцыгам і пад Фрынландам. У 1809 годзе стаяў на чале 2-га армейскага корпуса; за бітву пры Ваграме атрымаў маршальскую булаву, а неўзабаве пасля таго тытул герцага.
Hramadaznaūstva
Грамадазнаўства — трэці сольны альбом Лявона Вольскага. Прэзентацыя альбома адбылася 25 сакавіка 2014 года і была прысвечана Дню Волі. Альбом пісаўся на віленскай студыі Ymir Audio. За музычны складнік «Грамадазнаўства» адказваў нарвежскі музыкант-мультыінструменталіст і саўнд-прадзюсар Снорэ Бергеруд, таму, на меркаванне Вольскага, «гук атрымаўся „нетутэйшым“, скандынаўскім».
Нікаля Шарль Удзіно
Біяграфія
У 1812 годзе на чале 2-га армейскага корпуса Удзіно ваяваў з расійскім генералам графам Пятром Вітгенштэйнам; 17 жніўня, цяжка паранены ў першай бітве пад Полацкам, здаў камандаванне Гувіёну Сен-Сіру, ад якога праз 2 месяцы прыняў яго зваротна. Падчас пераправы праз Бярэзіну ён дапамог Напалеону выратавацца, але сам быў цяжка паранены. Не акрыяўшы яшчэ ад ранаў, прыняў камандаванне 12-м армейскім корпусам, ваяваў пад Баўцэнам і быў пабіты пры Лукау 4 чэрвеня 1813 года.
Пасля перамір’я Удзіно атрымаў камандаванне над войскам, якое прызначана было дзейнічаць супраць сталіцы Прусіі. Пабіты 23 жніўня пры Гросберэне, ён быў аддадзены пад начальства маршала Нея і разам з апошнім ізноў пацярпеў паражэнне пры Дэневіцэ (6 верасня). У 1814 годзе ваяваў пры Бар-сюр-Об, потым абараняў Парыж супраць Шварцэнберга і затуляў адступ імператара.
Прыбыўшы ў Фантэнбло з Напалеонам, Удзіно ўгаворваў яго адрачыся ад прастола і, калі Бурбоны былі адноўлены, далучыўся да іх. У падзеях Ста дзён (1815) не прымаў ніякага ўдзелу.
У 1823 годзе камандаваў корпусам падчас іспанскай экспедыцыі; пасля ліпеньскай рэвалюцыі далучыўся да Луі-Філіпа.
Уладзімір Іванавіч Сытчанка
Уладзімір Іванавіч Сытчанка (, Маладзечна — ) — беларускі мастак, Дацэнт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.