cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Святца
Катлавіна возера падпруднага тыпу. Схілы катлавіны на поўначы нізкія, часткова разараныя, месцамі змяняюцца балотамі, на поўдні камавыя ўзгоркі вышынёй да 15 м, пад забудовамі. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі пераважна нізкія, забалочаныя, на поўдні вышынёй да 0,5 м. Пойма шырынёй 5—70 м. Дно возера плоскае, выслана сапрапелем, вузкая прыбярэжная частка (акрамя заходняй) пясчаная. Возера эўтрофнае з прыкметамі антрапагеннага забруджвання. Зарастае слаба. Шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці 3—15 м. Расліннасць пашырана да глыбіні 1 м. На захадзе выцякае ручай у возера Бярэжа.
Міжрэчча (гарадзішча)
Апісанне
На ппаўночна-заходняй ускраіне вёскі, на левым беразе р. Волма, за 0,1 км ад упадзення яе ў р. Свіслач.
Святца
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лінь, плотка, карась і іншыя віды рыб.
Міжрэчча (гарадзішча)
Апісанне
Вышыня над летнім межанным узроўням вады ў рацэ 5-6 м. Пляцоўка амаль круглая, памерам 58 х 54 м, некалькі выцягнута з усходу на захад. З паўднёвага і паўночна-ўсходняга бакоў умацавана 2 валамі падковападобнай формы. Вышыня вонкавага вала 5-6 м, унутранага 2,5 м. Шырыня аснове 15 м.
Даследаванні
Адкрыў і абследаваў ў 1967 годзе А.Р Мітрафанаў, у 1985 годзе абследавала Т. С. Бубенька. У аснове вонкавага вала прасочаны рэшткі абарончай сцяны: 7 абпаленых бярвёнаў. У культурным пласце знойдзены рэшткі штрыхаванай керамікі.
Датуецца III—V стст., адносіцца да культуры штрыхаванай керамікі.
Матэрыялы абследавання захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.
NGC 3918
NGC 3918 (іншыя абазначэнні — PK 294+4.1, ESO 170-PN13, AM 1147-565) — планетарная туманнасць у сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Раман Аляксандравіч Скірмунт
Рама́н Алякса́ндравіч Скі́рмунт (Roman Skirmunt; Роман Скирмунт;  — ) — гаспадарчы і палітычны дзеяч Расійскай імперыі, Беларусі і Польшчы. Мецэнат, значны землеўладальнік, віцэ-старшыня (1907—1917, 1918—?) Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі. Дэпутат (1906) I Дзяржаўнай Думы Расійскай імперыі; дэпутат (1910—1911) Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі ад Мінскай губерні; (намінальна) прэм’ер-міністр БНР (1918) — не быў зацверджаны на пасадзе прэм’ер-міністра; сенатар Польшчы (1930—1935).
Паходжанне і сям’я
Належаў да каталіцкага літоўскага шляхецкага роду Скірмунтаў гербу «Дуб». Пра сваё паходжанне Раман Скірмунт пісаў:
«Я сам ураджэнец беларускага Палесся, нашчадак літоўскай сям’і, са старажытных часоў, спакон вякоў аселай у гэтым краі, і мае продкі да XVII ст. карысталіся беларускай мовай як хатняй»''.
Нарадзіўся ў вёсцы Парэчча Пінскага павета ў сям’і Аляксандра Аляксандравіча-Ізідоравіча Скірмунта (1830—1909), члена кіраўніцтва Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі, і Тэафіліі Зянонаўны Любанскай (1836/7—1928). Быў сёмым дзіцем у сям’і, яшчэ ў Альбрэхтаве нарадзіліся Тэафіла (1857) і Аляксандр (1858), а ў Парэччы — Браніслава (1864), Юзаф (1862), Ванда (1866) і Вацлаў (1867). Пры жыцці Рамана нарадзіліся Алена (1869), Феліцыя (1873) і Зянон (1874), але ў 1872 годзе трагічна загінуў Вацлаў. 30 красавіка Раман быў aхрышчаны ў Пінскім парафіяльным касцёле ксяндзом Вікенціем Свідэрскім, хроснымі бацькамі былі памешчык Казімір Юзафавіч Твардоўскі і ягоная сястра Марыя Скірмунт з Твардоўскіх, жонка Генрыка Скірмунта з Моладава, дзядзькі нованароджанага.
Яго бацька быў сынам значнага маянткоўца Пінскага павета, вядомага прадпрымальніка-фабрыканта і пінскага павятовага маршалка (1829—1835) Аляксандра Шыманавіча Скірмунта (1798—1870), а маці — дачкой Зянона Янавіча Любанскага (каля 1807—1854), вілейскага павятовага маршалка (1835—1841, 1844—1847), ад яго жонкі Марты Ляўковіч.
Адукацыя
Атрымаў толькі хатнюю і пачатковую адукацыю.
Скончыў тры класы Рыжскай гарадской гімназіі. Але не атрымаў дыплому аб сярэдняй адукацыі, бо па волі бацькі Аляксандра, 15-ці гадовага Рамана забралі з гімназіі. Ён мусіў пераняць абавязкі кіравання маёнткам, каб у будучыні забяспечваць фінансава ўсю сям’ю. Ніякіх універсітэтаў не скончыў.
Службовая і гаспадарчая дзейнасць
Быў членам Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі (МТСГ), а ў 1904 г. быў выбраны ў члены Рады гэтага таварыства. Раман Скірмунт стаў верным сябрам, паплечнікам і, паводле слоў графа Іпаліта Корвін-Мілеўскага, «любімым вучнем» Эдварда Вайніловіча па гаспадарчай працы ў МТСГ і палітычнай дзейнасці.
У 1905—1911 гг. быў старшынёй Аддзела па справах сельскай гаспадаркі і патрэб Мінскага Палесся (Палескага таварыства сельскай гаспадаркі), што быў структурным аддзяленнем Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі. Быў віцэ-старшынёй (1907—1917, 1918—?) Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі і адным з яго лідараў.
Палітычная дзейнасць
Раман Скірмунт выступаў як адзін з ідэолагаў краёўцаў. У 1904 г. выдаў невялічкую брашурку «Голас мінуўшчыны і патрэба моманту. Становішча шляхты на Літве і Русі», дзе адзначаў кроўныя сувязі і адзінства паходжання шляхты ВКЛ і мясцовага сялянства.
Лідары Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі на чале з Эдвардам Вайніловічам даручылі Раману Скірмунту стварыць «краёвую партыю». У лістападзе 1905 г. Раман надрукаваў у газеце «Kurier Litewski» зварот «Краёвай партыі Літвы і Русі» — фактычна праграму партыі, якая патрабавала ўвядзення ўсіх дэмакратычных свабодаў і найперш свабоды нацыянальнага жыцця і роўнасці нацыянальнасцей Заходняга края, краёвага самакіравання, падкрэслівала прынцып недатыкальнасці прыватнай уласнасці. Аднак працэс стварэння «краёвай партыі» зацягнуўся.
У 1906 г. Раман Скірмунт па пратэкцыі Эдварда Вайніловіча быў абраны дэпутатам (ад Мінскай губерні) у I Дзяржаўную Думы Расійскай Імперыі. У афіцыйных думскіх анкетных дадзеных Раман Скірмунт запісаў сябе як «паляк». У дзяржаўнай Думе Скірмунт увайшоў у склад дэпутатацкай групоўкі «Краёвае кола Літвы і Русі» (ці «Дэпутацкае кола Літвы і Русі», «Група заходніх ускраін»), якая аб’ядналася з дэпутатамі ад польскіх губерняў (г.зв. «Польскім колам з Каралеўства Польскага») і склалі ядро парламенцкай групы «Саюза аўтанамістаў». Газета «Nowy Kurier Litewski» (№ 104, 1917 г.) надрукавала, што ў 1906 г. у адной з кулуарных размоў у Думе Раман Скірмунт назваў сябе адзін раз «беларусам».
У I Дзяржаўнай Думе (1906) Раман Скірмунт, як і іншыя члены «Краёвага кола Літвы і Русі», выступаў у абарону права прыватнай уласнасці на зямлю і супраць адчужэння часткі прыватнаўласніцкіх зямель: ён выказаўся, што стварэнне (па прапанове расійскіх кадэтаў) дзяржаўнага фонду зямель не вырашыць справу павелічэння (ці ўмацавання) сялянскага землеўладання, бо фонд будзе толькі прапаноўваць сялянам карыстанне зямлёй, а не валоданне, і ў Заходнім краі, дзе пануе падворнае сялянскае землеўладанне, выкліча толькі непаразуменне і жах; выступіў за продаж фонду дзяржаўных зямель сялянам.
У 1906 г. Скірмунт паўтарыў зварот аб стварэнні «краёвай партыі», змяніўшы толькі назву партыі — «Краёвая партыя Белай Русі і Літвы». Ён спланаваў праект «краёвай партыі» як міжнацыянальны блок польскай, беларускай і літоўскай палітычных арганізацый.
З 25 сакавіка 1907 г. Раман Скірмунт уваходзіў у склад Нагляднай рады Польскага таварыства «Асвета» ў Мінску. 17 чэрвеня 1907 г. у Вільні адбыўся з’езд землеўладальнікаў шасці беларуска-літоўскіх губерняў, які нарэшце прыняў рашэнне пра стварэнне даўно аб’яўленай у прэсе «Краёвай партыі Літвы і Беларусі». Аднак сам Скірмунт не ўвайшоў у партыю, яго не задавальняла тое, што «краёвая партыя» ўзнікала як выключна «польская», а Скірмунт імкнуўся стварыць партыю, якая мела б тры фракцыі — польскую, літоўскую і беларускую. У выніку Краёвую партыю Літвы і Беларусі ўзначаліў сам галоўны лідар краёўцаў-кансерватараў Эдвард Вайніловіч.
З кастрычніка 1910 да студзеня 1911 г. быў сенатарам — дэпутатам Дзяржаўнага Савета Расійскай Імперыі, куды Скірмунт быў выбраны тэрмінам на тры гады ад Мінскай губерні па пратэкцыі Эдварда Вайніловіча. У афіцыйных анкетных дадзеных Раман Скірмунт запісаў сябе як «паляк» і пазначыў, што скончыў гімназію ў Рызе. Аднак пры праверцы Раман Скірмунт не змог дакументальна пацвердзіць сваю заяву, што атрымаў гімназічную адукацыю. А для заняцця пасады дэпутата Дзяржаўнага Савета Расійскай Імперыі трэба было паводле заканадаўства адпавядаць маёмаснаму і адукацыйнаму цэнзу — мінімум мець гімназічную адукацыю. У выніку ў студзені 1911 г. Скірмунт быў вымушаны пакінуць пасаду дэпутата Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі ад Мінскай губерні, а замест Рамана Скірмунта ў 1911 г. у Санкт-Пецярбург даслужыць у 1911—1912 гг. трохгадовую кадэнцыю (1910—1912) паехаў Караль Незабытоўскі, які ў 1910 г. на выбарах дэпутатаў ад Мінскай губерні атрымаў другое месца пасля Рамана Скірмунта.
Уваходзіў у склад праўлення Віленскага зямельнага банка. З 1911 г. быў гласным Мінскага губернскага земства. З 1914 г. быў членам Мінскага губернскага камітэта Усерасійскага земскага саюза, у 1917 г. — загадчыкам Мінскага губернскага харчовага камітэта.
У студзені 1917 г. узначаліў Мінскі аддзел Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны.
З 27 сакавіка па 10 ліпеня 1917 г. — старшыня Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мінску. У красавіку 1917 г. узначаліў беларускую дэлегацыю да Часовага ўрада Расіі (які кантраляваў цэнтральную і ўсходнюю тэрыторыі Беларусі разам з Мінскам) з патрабаваннем аўтаноміі Беларусі.
Калі ў сувязі з выбарамі ва Устаноўчы сход Расіі быў створаны ў Мінску 8 кастрычніка 1917 г. Галоўны польскі выбарчы камітэт Мінскай акругі, Раман Скірмунт увайшоў у склад гэтага камітэта. Удзельнічаў у Мінску ў выбарах дэпутатаў (ад Мінскай губерні) ва Устаноўчы сход Расіі як першы кандыдат ад спіса «Блок землеўласнікаў» Мінскай губерні (спіс № 3 — куды ўваходзілі разам землеўласнікі-беларусы, палякі і рускія) на мандат дэпутата, але мандата не атрымаў.
У другой палове кастрычніка 1917 г. Раман Скірмунт прыняў удзел у шэрагу нарад па справе каардынацыі дзеянняў і кансалідацыі розных беларускіх палітычных арганізацый і груп. Вынікам нарад было стварэнне Вялікай беларускай рады, куды Раман Скірмунт увайшоў як член кіраўніцтва рады. У лістападзе 1917 г. як член Вялікай Беларускай рады прыняў удзел у Беларускім з’ездзе павятовых рад Мінскай губерні.
Пасля Кастрычніцкага перавароту (1917) у Петраградзе, Раман Скірмунт быў сярод ініцыятараў рэзалюцыі Вялікай беларускай рады ў справе заключэння міру Расіі з Германіяй і злучэння разам усіх беларускіх зямель пад уладай Расіі. Удзельнічаў у Першым Усебеларускім з’ездзе, які праходзіў 7—18 снежня (ст.ст.) 1917 г. у Мінску і быў выбраны ў склад рады з’езда, а таксама на з’ездзе быў своеасаблівым неафіцыйным прадстаўніком інтарэсаў мясцовых польскіх, беларускіх і рускіх палітычных арганізацый, прадстаўленых галоўным чынам землеўласнікамі і інтэлігенцыяй. Вядома, што Скірмунт не ўвайшоў у склад выканаўчага камітэта рады Першага Усебеларускага з’езда.
У часе германскай акупацыі Менска ў лютым 1918 г., узначальваў «Менскае беларускае прадстаўніцтва», ад якога ў красавіку 1918 г. увайшоў у Раду Беларускай Народнай Рэспублікі, у маі 1918 г. яму даручана фарміраванне новага складу Народнага сакратарыяту Беларусі, з 9 ліпеня 1918 г. — прэм’ер ураду БНР і сакратар міжнародных спраў. Выказваўся за набыццё дзяржаўнымі органамі БНР рэальнай улады, збіранне вакол яе ўсёй этнічнай тэрыторыі беларусаў, памяркоўную аграрную рэформу. 21 ліпеня 1918 г. пайшоў у адстаўку з пасады старшыні ўрада.
Адзін з заснавальнікаў Польска-беларускага таварыства ў Варшаве (1919). Выказваўся, як і Эдвард Вайніловіч, за стварэнне польска-беларускай федэрацыі.
У міжваеннай Польшчы (1921—1939)
Толькі пасля «майскага пераварота» (1926) у яго вярнулася цікавасць да палітыкі на агульнадзяржаўным узроўні: у 1929 г. Раман Скірмунт увайшоў у склад Рады Кансерватыўнай арганізацыі дзяржаўнай працы — грамадскага аб’яднання палітычнай групоўкі «віленскіх кансерватараў», а ў 1930 г. быў выбраны сенатарам (1930—1935) ад Палескага ваяводства, далучыўшыся да Беспартыйнага блока супрацоўнiцтва з урадам, які падтрымліваў палітыку Юзафа Пілсудскага. Скірмунт выступаў супраць паланізацыі беларускага насельніцтва.
Віленскія кансерватары (князь Яўстах Сапега і Станіслаў Мацкевіч (1896—1966)) таксама прынялі актыўны ўдзел у распрацоўцы новай канстытуцыі Другой Рэчы Паспалітай (прынятай 23 красавіка 1935 г.). 28 жніўня 1933 г. у Вільні ў будынку Віленскага зямельнага банка адбыўся сход, скліканы Кансерватыўнай арганізацыяй дзяржаўнай працы, на якім князь Яўстах Сапега (1881—1963), які яшчэ ў 1930 г. напісаў трактат «Канстытуцыя дзяржаўных інтарэсаў» («Konstytucja racji stanu»), зачытаў даклад аб юрыдычных рашэннях, прапануемых у новую канстытуцыю. Узначальваў і кіраваў сходам сенатар Раман Скірмунт.
У верасні 1939 года мясцовае насельніцтва Піншчыны, якое падтрымлівала бальшавікоў, зрабіла фатальную памылку: выбегла сустракаць з чырвонымі транспарантамі цягнік, поўны польскіх жаўнераў. Раман Скірмунт упаў перад апошнімі на калені, каб тыя не каралі мужыкоў.
Маёнткі і маёмасць
У 1876 г. бацька Рамана Скірмунта Аляксандр Скірмунт валодаў маёнткам Парэчча ў Пінскім павеце Мінскай губерні, дзе мелася 5193 дзесяціны зямлі, цукровая фабрыка, суконная фабрыка і дзве карчмы. Пасля смерці Аляксандра Скірмунта маёнтак Парэчча (з фабрыкамі і вінакурнямі) перайшоў у валоданне яго сына Рамана і ў 1911 г. налічваў 6030 дзесяцін зямлі. Раман Скірмунт валодаў таксама нерухомасцю ў Мінску і Маскве.
У ходзе Першай сусветнай вайны палац у Парэччы і яго зборы ацалелі, але будынкі фабрык і фальваркі, абрабаваныя немцамі, былі зруйнаваны ваеннымі дзеяннямі. У міжваеннай Польшчы матэрыяльнае становішча Рамана Скірмунта (разам з якім у палацы жылі яго сястра Гелена і яе муж Баляслаў Скірмунт) было цяжкім, таму Скірмунту не ўдалося аднавіць былую эканамічную магутнасць маёнтка і аднавіць многія пабудовы. Некаторыя ацалелыя будынкі былі ім перароблены для гаспадарчых мэт. Аднак пры гэтым Раман Скірмунт рэгулярна дапамагаў парэцкім сялянам, у тым ліку перадачай ім кавалкаў зямлі ў падарунак. Паводле апытання гісторыка Аляксандра Смалянчука, успаміны сялян малююць станоўчы вобраз маянткоўца, які добра ставіўся да сялян: ''«З сваёй абслугай і сялянамі Раман гутарыў толькі па-беларуску. Сяляне казалі: „Ён наш пан, ён навет па-нашаму гаворыць“. … Апрача ўсяго ён быў людзяным. Ён быў добрым для сваёй абслугі й не адной пажылай сялянскай асобе памог тым, што сваёй абслугай прывёз, парэзаў і парубаў дровы зімою, або вясной падсыпаў зярна ў іхнюю засеку. Не толькі абслуга маёнтку, але й навакольныя сяляне спаміналі Рамана Скірмунта адно добрым словам»''.
Сям’я
За сваё жыццё ніколі не жаніўся і не меў афіцыйных дзяцей.
Паводле апытання мясцовых жыхароў, зробленага гісторыкам Аляксандрам Смалянчуком, Раман Скірмунт (яшчэ да 1912 г.) меў каханку з ліку сельскіх работніц свайго маёнтка, якую звалі Кацярына Цярэшка (Цярэшчанка). Кацярына, якая была ўдавой, з пачатку 1920-х гг. пастаянна пражывала ў палацы ў маёнтку Парэчча. Паводле сведчанняў вяскоўцаў, Раман Скірмунт меў ад Кацярыны чатырох пазашлюбных дзяцей: Аляксандр (Олесь), Раман, Уладзіслаў і Пётр (Петрусь). Усе дзеці атрымалі адукацыю, жылі і працавалі ў маёнтку Рамана Скірмунта. Вядома, што Олесь памёр яшчэ ў 1930-ыя, Раман быў арыштаваны НКВД і загінуў у Сібіры, Петрусь з’ехаў у Польшчу, а лёс Уладзіслава невядомы.
Смерць і пахаванне
Атрымаўшы звесткі пра напад СССР, Раман Скірмунт з сястрой Аленай і яе мужам Баляславам Скірмунтам выехалі з Парэчча ў Пінск. Вечарам 20 верасня 1939 г. у горад увайшлі часткі Чырвонай арміі. У наступныя дні адбыліся масавыя арышты «класава чужога элементу». Былі арыштаваныя таксама Скірмунты. Але ў турме яны прабылі толькі суткі. Пасля допыту і запісу асабістых дадзеных іх, як і большасць іншых арыштантаў, выпусцілі на свабоду. Пад канец верасня Раман і Баляслаў Скірмунты вырашылі вярнуцца ў Парэчча.
Як згадвае айцец Мікалай (Мацукевіч), у вераснёўскую суматоху пасля заняцця Заходняй Беларусі савецкімі войскамі ў 1939 годзе Раман Скірмунт хаваўся ў свайго сябра, селяніна Рамана Баранчука ў вёсцы Парэчча. Але камуністы знайшлі яго й вывелі за Ясельду ў Коранскі лес.
Раман Скірмунт быў забіты мясцовымі жыхарамі на загад савецкага камісара Холадава. Старшыня сельсавета загадаў адвесці яго і ягонага швагра Баляслава Скірмунта ў Пінск. Не даходзячы да горада, у лесе, іх спынілі, далі ў рукі рыдлёўкі ды загадалі капаць сабе магілы. Раман Скірмунт, якому на той момант споўніўся 71 год, абапёрся аб дрэва і сказаў: «Я не заслужыў, каб сабе самому капаць магілу». Абодвух, расстраляўшы, скінулі ў яму, нават добра не прысыпаўшы. Прыгадвалі, што перад смерцю Раману Скірмунту загадалі адвярнуцца ад забойцаў. Ён адмовіўся: «Я ад людзей ніколі не адварочваўся».
Каб супакоіць народ некалькі чалавек, што бралі ўдзел у забойстве Рамана Скірмунта, энкавэдысты арыштавалі і вывезлі ў Сібір. Вясной 1940 года пастухі, якія пасвілі кароў у Коранскім лесе, знайшлі цела Рамана Скірмунта ды паведамілі ўладам пра знаходку. Раман Баранчук збіў з дошак труну свайму былому прыяцелю. Калі цела Рамана Скірмунта везлі праз вёску Парэчча, сяляне высыпалі на вуліцу, каб аддаць апошнюю пашану свайму пану. Энкавэдысты, вярхом на конях, праводзілі цела і тайна пахавалі Рамана Скірмунта ў ягоным родным маёнтку Парэчча.
Памяць
«Палітыцы ён быў адданы целам і душой, не шкадаваў для яе ні фізічных, ні маральных прац. Чалавек, бясспрэчна, з вялікай духовай культурай, шырокім светапоглядам, Скірмунт належаў у тыя часы да групы тых рэдкіх абшарнікаў Беларусі, для каторых беларускі селянін быў бліжэй за селяніна… Выступы Скірмунта на беларускіх зборах вылучаліся і ўтрыманнем і формай. Яны былі заўсёды высокапатрыятычныя, зыходзячы з беларускага пункту гледжання і нават проста рэвалюцыйныя, што выклікала ў прысутных буру захапленняў», — пісаў рэлігійны дзеяч Беларусі Вінцэнт Гадлеўскі. .
У 1990-я гады ў парэцкім парку быў пастаўлены помнік Скірмунтам — жалезны крыж з надпісам па-польску. Ужо ў ХХІ стагоддзі паблізу першага крыжа на меркаванай магіле Скірмунтаў з’явіўся драўляны крыж з надпісам па-беларуску
У 2009 годзе ў Івацэвічах у грэка-каталіцкай парафіі іконы Маці Божай Жыровіцкай усталявалі мэмарыяльную дошку ў гонар Рамана Скірмунта.
Гамбола
Гамбола (Gambolò) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 10040 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 191 чал./км². Займае плошчу 51 км². Паштовы індэкс — 27025. Тэлефонны код — 0381.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Getulio.
Казокіне
Казо́кіне (Kazokinė), традыцыйная беларуская назва — Казічын  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 7 км на поўдзень ад Ігналіны, на аўтамабільнай дарозе. Адміністрацыйны цэнтр сянюнайціі.
Часоўня (Кардымаўскі раён)
Часоўня (Часовня) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Анастасій (Архіепіскап Тыранскі)
Біяграфія
Вывучаў багаслоўе ў Афінах, затым — гісторыю рэлігіі, місію, этналогію і афрыканістыку ў нямецкіх універсітэтах.
У 1963 годзе пачаў працу ў Сусветным савеце цэркваў, узначальваючы розныя місіянерскія структуры, у 2006 годзе стаў ганаровым прэзідэнтам Сусветнай канферэнцыі «Рэлігіі за мір». У Грэцыі заснаваў цэнтр місіянерскіх даследаванняў пры Афінскім універсітэце і кіраваў ім. Развіваў замежную місію, шмат разоў выязджаючы ва Усходнюю Афрыку, дзе арганізаваў Патрыяршую школу архіепіскапа Кіпрскага Макарыя III і ўзначальваў яе на працягу 10 гадоў. Рукапалажыў у сан 62 праваслаўных афрыканскіх свяшчэнніка, кіраваў падрыхтоўкай катэхізатараў, удзельнічаў у перакладзе Літургіі на чатыры афрыканскіх мовы, садзейнічаў умацаванню ста пяцідзесяці праваслаўных прыходаў і абшчын, кіраваў будаўніцтвам некалькіх дзесяткаў праваслаўных цэркваў, стварыў сем місіянерскіх цэнтраў, кіраваў працэсам стварэння школ і медыцынскіх цэнтраў.
З 1992 года ўладыка Анастасій з’яўляецца Прадстаяцелем Албанскай Праваслаўнай Царквы. Пасля многіх гадоў жорсткага камуністычнага праўлення ён заняўся аднаўленнем Царквы ў Албаніі. Пры архіепіскапе Анастасіі было адроджана больш за 400 прыходаў, створана Багаслоўская акадэмія, адкрыліся праваслаўныя яслі, дзіцячыя сады, школы і пяцьдзесят моладзевых цэнтраў. Пачата будаўніцтва пяцідзесяці новых храмаў, узнаўленне шасцідзесяці гістарычных будынкаў і аднаўленне ста шасцідзесяці разбураных. Створаны выдавецтвы, майстэрні і мастацкія атэлье.
Архіепіскап Анастасій падтрымлівае таксама будаўніцтва і рамонт дарог, мастоў, вадаправодаў, медыцынскіх устаноў, гасцініц і школ. Ён клапоціцца аб развіцці сельскай гаспадаркі, культуры, экалогіі, адукацыі, сацыяльнага забеспячэння.
У 2000 годзе яго кандыдатура была вылучана на суісканне Нобелеўскай прэміі міру.
Брэнерскі тунэль
Брэнерскі тунэль (Brennerbasistunnel, Galleria di base del Brennero) — чыгуначны тунэль ў стадыі будаўніцтва праз Усходнія Альпы пад перавалам Брэнер агульнай даўжынёй у 55 кіламетраў. Тунэль пачнецца ад галоўнага вакзала Інсбрука ў Аўстрыі і скончыцца ў Фартэццы (Італія), замяніўшы частку цяперашняй Брэнерскай чыгункі.
A.C.A.B.
A.C.A.B. — абрэвіятура, якая часта выкарыстоўваецца як турэмная татуіроўка ў Вялікабрытаніі, часцей за ўсё яе набіваюць па адной літары на кожны палец рукі. «A.C.A.B.» азначае «Усе копы — ублюдкі» (ад All Cops Are Bastards), таксама можа азначаць «Усе мянты — ублюдкі» (ад All Coppers Are Bastards) або, у залежнасці ад таго, хто цікавіцца, «Заўсёды насі з сабой Біблію» (ад Always Carry A Bible).
У 1979 годзе брытанская Oi!-група 4-Skins папулярызавала скарачэнне A.C.A.B. з дапамогай песні з аднайменнай назвай. У цяперашні час A.C.A.B. шырока ўжываецца як фраза і тату сярод еўрапейскіх футбольных хуліганаў. Таксама гэты лозунг часта выкарыстоўваецца скінхэдамі рознага кшталту. Слоган таксама часам паказваецца як 1312, у адпаведнасці са становішчам гэтых літар у лацінскім алфавіце, ці як камбінацыя ігральных карт «туз-3-туз-2» (A3A2).
Вуліца Азгура (Мінск)
Ву́ліца Азгу́ра — вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Заіра Ісакавіча Азгура (1908—1995), беларускага савецкага скульптара, народнага мастака БССР, заслужанага дзеяча мастацтваў БССР, заслужанага дзеяча мастацтваў Дагестанскай АССР, Героя Сацыялістычнай Працы.
Апісанне
Накіравана з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад.
Уяўляе сабой тупік, які пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Захарава.
Моўчанка
Мо́ўчанка — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Проня (басейн Дняпра). Даўжыня 3,5 км. Пачынаецца за 0,7 км на ўсход ад вёскі Харкаўка, вусце за 2 км на поўдзень ад вёскі Шарыпы. Рэчышча каналізаванае.
Франчэска Дзі Джавані
Франчэска Дзі Джаванні (, Палерма, Італія) — італьянскі юрыст, кіраўнік пасады ў дзяржсакратарыяце Ватыкана.
Біяграфія
Атрымала юрыдычную адукацыю і праходзіла практыку ў міжнародным цэнтры руху «Факаляры». З верасня 1993 года яна была афіцыялам Аддзела па сувязях з дзяржавамі, займаючыся, у прыватнасці, пытаннямі, звязанымі з міжнароднымі дамовамі па міграцыі, міжнародным гуманітарным правам, камунікацыямі, прыватным міжнародным правам, становішчам жанчын, інтэлектуальнай уласнасцю і турызмам.
NGC 6043A
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага
Кшыштаф Кеслёўскі (1941—1996) — польскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
На працягу сваёй кар’еры Кшыштаф Кеслёўскі атрымаў мноства кінематаграфічных узнагарод і намінацый, пачынаючы з прэмій «Залаты лайконік» і «Залаты цмок» на 1974 года за фільм «Першае каханне».
На радзіме рэжысёра, у Польшчы, Кеслёўскі стаў дзевяціразовым лаўрэатам Варшаўскага кінафестывалю. Дзевяць жа разоў атрымоўваў узнагароды Фестывалю польскага мастацкага кіно, у тым ліку тройчы ўдастайваўся галоўнай узнагароды — «Залатых львоў».
Сярод прэстыжных кінапрэмій Кеслёўскі ўдастоіўся шасці намінацый на прэмію «Сезар», трох намінацый на прэмію «BAFTA» і дзвюх намінацый на прэмію «Оскар».
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» Кшыштаф Кеслёўскі агулам за сваю кар’еру быў узнагароджаны 70 кінапрэміямі, акрамя таго кінематаграфіст быў адзначаны яшчэ 33 намінацыямі.
Гаўрыіл (Гіба)
Біяграфія
Скончыў Варшаўскую духоўную семінарыю і хрысціянскую багаслоўскую акадэмію ў Варшаве. Свой манаскі шлях пачаў у Благавешчанскім манастыры Супрасля, дзе 8 красавіка 1986 года быў пастрыжаны ў малую схіму з імем Гаўрыіл, у гонар архангела Гаўрыіла. 7 красавіка 1986 года тагачасным епіскапам Беластоцкім і Гданьскім Савам быў пасвечаны ў іерадыякана, а 30 лістапада 1986 года — у іераманаха. 21 мая 1998 года быў узведзены ў сан архімандрыта, а 1 мая 2000 года быў прызначаны намеснікам Супрасльскага манастыра і настаяцелем манастырскага храма.
17 лютага 2007 года абараніў доктарскую дысертацыю па тэме: «Заблудаў як рэлігійна-культурны цэнтр Праваслаўнай Царквы». 1 красавіка 2008 года сабор епіскапаў Польскай Праваслаўнай Царквы пастанавіў нарачы архімандрыта Гаўрыіла (Гібу) епіскапам Горліцкім, вікарыем Пшэмысльска-Новасончаўскай епархіі. Аднак Айцец Гаўрыіл не прыняў гэтай пастановы, палічыўшы сябе не годным епіскапскага сану. 16 студзеня 2009 года арганізаваў адзіны ў Польшчы праваслаўны скіт сярод лясоў і балот, непадалёк ад вёскі Адрынкі Нараўскага павета Падляшскага ваяводства. З таго часу і да самай смерці айца Гаўрыіла ў скіт сцякаліся шматлікія паломнікі з усёй Польшчы і з-за мяжы, каб атрымаць благаславенне, суцяшэнне і настаўленне.
Хацясловічы
Хацясловічы (Хотесловичи) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Жытнае
Жы́тнае (, Житное) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
Джэнцонэ
Насельніцтва складае 359 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 120 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 27014. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Фабіян Саковіч
Фабіян Саковіч (Sakowicz;  — (?)) — польскамоўны, , педагог і каталіцкі сьвятар.
Біяграфія
Нарадзіўся на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Вучыўся ў Віцебскім і Нясвіжскім езуіцкіх калегіумах, працаваў выкладчыкам у Нясвіжы. З 1766 года жыў у Варшаве, у 1772—1777 гг. супрацоўнічаў з часопісам «Прыемныя і карысныя забавы» («Zabawy przyjemne i pożyteczne»), дзе публікаваў большасць сваіх вершаў.
З 1777 года жыў у маёнтку Адама Нарушэвіча Павець каля Пінска і дапамагаў яму перапісваць тэксты для «Гісторыі…». У 1778 годзе пераехаў у мястэчка Чарнаўчыцы Берасцейскага павета.
Пераклаў на польскую мову «Песні» Гарацыя.
Сава (Мітрапаліт Варшаўскі)
Мітрапаліт Сава (свецкае імя Міхал Грыцуняк; ) — кіраўнік Польскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы, мітрапаліт Варшаўскі і ўсёй Польшчы. Прафесар тэалогіі, генерал брыгады Войска Польскага (праваслаўны капелан войска да 1998 года),
Біяграфія
Па паходжанню ўкраінец, ён нарадзіўся на Холмшчыне.
25 лістапада 1979 года быў хіратанісаны, значыць атрымаў сан епіскапа. Кіраўніком Польскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы стаў 12 мая 1998 года.
Маргарэтэ Шутэ-Ліхоцкі
Маргарэтэ (Грэта) Шутэ-Ліхоцкі (Margarete Schütte-Lihotzky) — першая аўстрыйская жанчына-архітэктар і дызайнер, камуністычная актывістка ў руху супраціву нацызму. Найбольш вядомая распрацоўкай так званай Франкфурцкай кухні.
Жак Дзюбашэ
Жак Дзюбашэ (Jacques Dubochet, нар., Эгль, Швейцарыя) — швейцарскі біяфізік на пенсіі. Былы навуковы супрацоўнік Еўрапейскай лабараторыі малекулярнай біялогіі ў Гайдэльбергу, Германія, і ганаровы прафесар біяфізікі ў Лазанскім універсітэце ў Швейцарыі.
У 2017 годзе разам з Ёахімам Франкам і Рычардам Хендэрсанам атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі «за развіццё крыяэлектроннай мікраскапіі высокай разрознасці для вызначэння структуры біямалекул у растворы». У 2018 годзе разам са сваімі калегамі прафесарам Ёахімам Франкам і доктарам Рычардам Хендэрсанам ён атрымаў медаль прагрэсу Каралеўскага фатаграфічнага таварыства за «важны прагрэс у навуковым або тэхналагічным развіцці фатаграфіі або выявы ў самым шырокім сэнсе».
Кар’ера
Дзюбашэ пачаў вывучаць фізіку ў Політэхнічнай школе Лазанскага ўніверсітэта (цяпер Федэральная політэхнічная школа Лазаны) у 1962 годзе і атрымаў ступень інжынера-фізікі ў 1967 годзе. Атрымаў сертыфікат малекулярнай біялогіі ў Жэнеўскім універсітэце ў 1969 годзе, а затым пачаў вывучаць электронную мікраскапію ДНК. У 1973 годзе ён скончыў дысертацыю па біяфізіцы ў Жэнеўскім і Базельскім універсітэце.
З 1978 па 1987 год Жак Дзюбашэ быў кіраўніком групы ў Еўрапейскай лабараторыі малекулярнай біялогіі ў Гайдэльбергу, які тады ўваходзіў у Заходнюю Германію. З 1987 па 2007 год ён быў прафесарам Лазанскага ўніверсітэта. У 2007 годзе ў 65 гадоў ён выйшаў на пенсію і стаў ганаровым прафесарам Лазанскага ўніверсітэта.
За сваю кар’еру Жак Дзюбашэ распрацаваў тэхналогіі ў крыяэлектроннай мікраскапіі, крыаэлектроннай тамаграфіі і крыаэлектроннай мікраскапіі зрэзаў шклопадобнага цела. Гэтыя тэхналогіі выкарыстоўваюцца для выявы асобных біялагічных структур, такіх як бялковыя комплексы або вірусныя часціцы. У Лазане ён прымаў удзел у ініцыятывах, накіраваных на тое, каб навукоўцы больш ведалі пра сацыяльныя праблемы.
Калі яго ўніверсітэт спытаў, як ён хацеў бы, каб яго Нобелеўская прэмія была прызнана ўстановай, ён папрасіў паркавальнае месца для яго ровара, якое было дадзена належным чынам. Ён ездзіў на ровары ў сваю лабараторыю амаль кожны дзень цягам 30 гадоў.
Асабістае жыццё
Жак Дзюбашэ жанаты, мае дваіх дзяцей. Хворы на дыслексію.
Дзюбашэ з’яўляецца членам Сацыял-дэмакратычнай партыі Швейцарыі і дэпутатам муніцыпальнага парламента Моржа, дзе ён займае месца ў назіральным камітэце.
Вольга Таўскі-Тод
Вольга Таўскі-Тод ( – ) — аўстрыйскі, а пазней чэшска-амерыканскі матэматык.
Фядурнава (Кардымаўскі раён)
Фядурнава (Федурново) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ажукаркліне
Ажу́каркліне (Ažukarklinė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана на паўночна-заходняй ускраіне Дукштаса, на захад ад возера Парсветас. Насельніцтва 79 чал. (2001 г.). Адміністрацыйны цэнтр сянюнайціі.
NGC 6043B
NGC 6043B (іншыя абазначэнні — MCG 3-41-86, ZWG 108.109, PGC 1541265) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Вуліца Азізава (Мінск)
Вуліца Азізава — вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска. Названа ў гонар Дамуло Азізава (1913—1943), удзельніка вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, Героя Савецкага Саюза.
Ідзе ад вуліцы Арлоўскай да вуліцы Кахоўскай. Вуліца аблямоўвае Кіеўскі сквер.
Роберт фон Кош
Ро́берт фон Кош (Robert von Kosch; 5 красавіка 1856, — ) — германскі генерал пяхоты.
Біяграфія
Незадоўга да Першай сусветнай вайны прызначаны камандзірам 10-й пяхотнай дывізіі, на чале якой ўступіў у вайну. 8 кастрычніка 1914 года змяніў генерала Германа фон Франсуа на пасадзе камандзіра 1-га армейскага корпуса. Большая частка яго ваеннай кар’еры прайшла на Усходнім фронце.
20 лютага 1915 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Merite, a 27 лістапада 1915 года атрымаў да яго дубовыя галіны. З 11 чэрвеня 1915 года камандзір 10-га рэзервовага корпуса. 28 жніўня 1916 года пастаўлены на чале 52-га генеральнага камандавання (падначаленыя яму часці з 28 жніўня 1916 года па 19 студзеня 1918 года насілі назву Дунайскай арміі). Паспяхова кіраваў аперацыямі супраць слабой румынскай арміі. 1 мая—1 чэрвеня 1917 года — выконваючы абавязкі камандуючага дзейнічай супраць Румыніі 9-й арміі.
У 1918 годзе — камандзір 15-й ландвернай дывізіі ў складзе нямецкіх акупацыйных сіл на Украіне пасля заключэння Брэсцкага мірнага дагавора. Удзельнічаў у нямецкай акупацыі Крыма, 30 красавіка 1918 года яго часці захапілі пакінутую ў Севастопалі частку Чарнаморскага флоту. Камандуючы нямецкімі вайскамі ў Крыме.
У снежні 1918 года выйшаў у адстаўку.
Літаратура
М.
Джэрэнцага
Джэрэнцага (Gerenzago) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1257 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 251 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 27010. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Pudenziana, San Mauro.
Глеб Аляксандравіч Крывулін
Біяграфія
Член УКП(б) з 1945 года.
У 1941 годзе скончыў сельскагаспадарчы тэхнікум, у 1950 годзе — Курсы пры ЦК ЛКСМ Беларусі, у 1955 годзе — Курсы пры ЦК ВЛКСМ, у 1956 годзе — Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (завочна). З студзеня 1983 г. — міністр сацыяльнага забеспячэння Беларускай ССР.
Кандыдат у члены ЦК КПСС (1966—1986). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 7—9 скліканняў.
Узнагароды і званні
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1958).
Казлабарод Кемулярыі
Казлабаро́д Кемулярыі (Tragopogon kemulariae) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Двухгадовая травяністая расліна вышынёй да 60 см. Сцябло прамастойнае. Лісце чаргаванае па даўжыні сцябла, сядзячае, сцяблоабдымнае, простае, суцэльнае, з гладкім краем і завостранай верхавінкай. Кветкі жоўтага колеру, у кошыках. Плод — рабрыстая сямянка з чубком.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна паходзіць з Каўказа. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і мезатроф.
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2011
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2011 года прайшоў 26 сакавіка на спорткомплексе Алімпійскі. У матчы сустрэліся пераможца Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі 2010 бабруйскі клуб «Бабруйчанка» і ўладальнік Жаночы Кубак Беларусі 2010 мінскі клуб «Зорка-БДУ».
Казлабарод Кемулярыі
Распаўсюджанне і экалогія
Цвіце ў чэрвені.
Фалькавічы (Кардымаўскі раён)
Фалькавічы (Фальковичи) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Борхі
Борхі — шляхецкі род герба «Тры каўкі». Паводле родавага падання, паходзілі з Італіі, пасля перасяліліся ў Вестфалію, з 15 ст. вядомы ў Інфлянтах, дзе валодалі маёнткамі Варкляны, Прэлі і інш. (цяпер у Латвіі). Карысталіся графскім тытулам, які нанава падараваны ў 1783 годзе імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі і ў 1839 годзе прызнаны ў Расійскай імперыі.
Вуліца Алібегава (Мінск)
Перасячэнні
Пачынаецца ад праспекта Дзяржынскага. Перасякаецца з вуліцамі:
Пераходзіць у вуліцу М. Гарэцкага.
Шымал ДРЭС
Шымал дзяржаўная раённая электрастанцыя (Şimal İstilik Elektrik Stansiyası) — цеплавая электрастанцыя Азербайджана. Размешчана ў Баку. З аднаго цэнтра ажыццяўляецца кіраванне двух электрастанцыя «Шымал-1» і «Шымал-2». Агульная магутнасць — 5,7 мільярда кілават-гадзін электраэнергіі ў год. Дзве электрастанцыі забяспечваюць 20 працэнтаў вытворчасці электраэнергіі па ўсёй Азербайджанскай Рэспубліцы і каля 40-50 працэнтаў — па Баку і Апшэронскаму паўвостраву.
«Шымал-1»
«Шымал-1» была здадзена ў эксплуатацыю ў дзве чаргі. Першая чарга — у 1950 годзе, але была выведзена з эксплуатацыі ў 1988 годзе. У 1998 годзе былі прыцягнуты інвестыцыі для другой чаргі. У 2000 годзе быў закладзены падмурак станцыі «Шымал-1», якую здалі ў эксплуатацыю ў 2002 годзе.
HWDP
HWDP (таксама CHWDP, ChWDP, скарачэнне ад (c)huj w dupę policji, літаральна — хуй в дупу паліцыі) — польская абрэвіятура, лаянка, накіраваная супраць паліцыі.
Паходжанне і ўжыванне
Першапачаткова лозунг выкарыстоўваўся ў хіп-хопе, напрыклад, у песні Policyjne гурта і творчасці гурта, чый заснавальнік  выкарыстаў яго ў песні 28.09.97 альбома  (1998) групы.
Розначытанні ў выкарыстанні скарачэння абумоўлены тым, што ў польскай мове Ch — гэта дыграф, які чытаецца гэтак жа, як h.
Аналагі
Іншым папулярным лозунгам з тым жа сэнсам, што і HWDP, з’яўляецца скарачэнне JP, JP 100 % або JP na 100% (ад Jebać policję na 100% — «ябаць паліцыю на 100 %»). Ён стаў папулярным дзякуючы хіп-хоп групе Firma.
У англійскай мове з падобнай мэтай выкарыстоўваецца абрэвіятура A.C.A.B.
Мрай (рака)
Мрай, Мрайка — рака ў Беларусі, у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).
Асноўныя прытокі — Сасна і Пуста-Мсціжская (праваруч).
Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад вёскі Дзедзілавічы, вусце за 4 км на ўсход ад вёскі Уборак. Рэчышча каналізаванае на 3 дзялянках: на працягу 0,5 км ад вытоку; вёска Гаражанка — сажалка на заходняй ускраіне аграгарадка Мсціж (1,5 км); аграгарадок Мсціж — 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Уборак (8,6 км). У нізоўі рака цячэ праз Бярэзінскі біясферны запаведнік.
Ціткова (Кардымаўскі раён)
Ціткова (Титково) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Чыкалавічы
Чы́калавічы (, Чикаловичи) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Камарынскага пасялковага савета.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (130 сем'яў) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.
Размяшчэнне
У 56 км на поўдзень ад Брагіна, 12 км ад чыгуначнай станцыі Пасудава (на лініі Оўруч — Палтава), 165 км ад Гомеля, на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з ледзь выгінастай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Выяўленае археолагамі гарадзішча (за 3,5 км на ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы Высокі) сведчыць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства ВКЛ. У 1567 годзе згадана ў вопісы войска Вялікага Княства Літоўскага. У Васкрасенскай царкве захоўваліся метрычныя кнігі з 1770 года, мелася евангелле 1773 года кіеўскага выдання.
З 8 снежня 1926 года па 15 ліпеня 1961 года цэнтр Чыкалавіцкага сельсавета Камарынскага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай (па 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей.
У 1930 годзе арганізаваны калгас «Ленінскі шлях», працавалі 2 вятракі і гамарня.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1943 года фашысты спалілі 190 двароў. У баі за вёску 22 верасня 1943 года адрозніліся камандзір роты старэйшы лейтэнант У. М. Зарэмба і радавы М. І. Дружынін (захапілі штабны аўтобус суперніка з каштоўнымі дакументамі, ім прысвоена званне Героя Савецкага Саюза). На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 89 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых у 1966 годзе ў цэнтры вёскі ўсталяваны абеліск.
У 1959 годзе ўваходзіла ў склад калгаса «Ленінскі шлях» (цэнтр — вёска Калыбань).
З 15 ліпеня 1961 года па 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Калыбанскага сельсавета, да 13 снежня 1991 года — у склад Гдзенскага сельсавета, пасля — у адміністрацыйным падпарадкаванні Камарынскага пассавета.
Нявайшэй
Нява́йшэй (Nevaišiai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Насельніцтва 13 чал. (2001 г.). Вёску акружае Нявайшэйскі геамарфалагічны запаведнік, на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца Нявайшэйская гара (286 м, адзін з найвышэйшых пунктаў Літвы).
Загайна
Загайна́ (, Загайна) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
NGC 6044
NGC 6044 (іншыя абазначэнні — IC 1172, MCG 3-41-84, ZWG 108.110, DRCG 34-93, PGC 57015) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гальферэнца
Гальферэнца (Golferenzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 223 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 51 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 27047. Тэлефонны код — 0385.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Вуліца Анаева (Мінск)
Вуліца Анаева — вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Араза Анаева (1913—1943), удзельніка вызвалення Беларусі ад гітлераўскіх захопнікаў, Героя Савецкага Саюза.
Перасячэнні
Перасякаецца з вуліцамі:
Баранавіцкае гета
Гісторыя
Гета было створана амаль адразу пасля захопу гораду немцамі. 28 чэрвеня 1941 баранавіцкія яўрэі павінны былі перасяліцца ў раён Баранавічаў празваны Сахалінам. Гета мела межы па вуліцах: Віленская (цяпер Гагарына), Наратовіча (цяпер Камсамольская), Царкоўная (цяпер Лісіна), Панятоўскага (цяпер Багдановіча), Ажэшкі. Уезд на тэрыторыю гета быў з вуліцы Віленскай па вуліцы Садовай (цяпер Міцкевіча). Усё гета было агароджана двумя радамі калючага дроту.
На чалавека ў гета прызначаўся 1 м² жылой плошчы. Харчаванне (200 грамаў эрзац-хлебу на дзень і 1 кг крупы на месяц) выдавалася толькі працуючым.
У студзені 1941 ў гета знаходзілася больш за 15 000 яўрэяў з горада і ваколіцаў.
У баранавіцкі юдэнрат уваходзіла 26 асоб. На чале яго стаяў Аўсей Гіршэвіч Ізыксон, паліцыяй гета кіраваў Наім Піневіч Вальтман. Сядзіба юдэнрат знаходзілася ў будынку па вуліцы Садовай, 10.
29 чэрвеня і 30 чэрвеня 1941 было расстраляна прыкладна па 500 і 300 яўрэяў на старых яўрэйскіх могілках (цяпер вул. Чарнышэўшскга). 30 чэрвеня 1941 немцы адабралі 36 яўрэяў-дактароў быццам бы для лячэння савецкіх ваеннапалонных. І ў той самы дзень іх расстралялі.
4 сакавіка 1942 была праведзена масавы расстрэл жыхароў гета. Жывымі пакінулі толькі тых хто мог працаваць. 3400 чалавек вывезлі да Зялёнага Масту за чыгункаю Баранавічы-Вільня і расстралялі. Забіты быў і старшыня гета Ізыксон.
17 снежня 1942 года пачалася поўная ліквідацыя Баранавіцкага гета. Яўрэі былі часткова знішчаны (6000 расстраляныя каля вёскі Грабавец), часткова перавезены ў Калдычэўскі лагер смерці. Падвалы ў будынках, дзе хаваліся людзі закідваліся гранатамі, некаторыя дамы паліліся. На ўездзе ў горад зявіліся таблічкі «Свабодна ад яўрэяў».
Летам 1942 у Баранавічы было прывезена некалькі тысяч яўрэяў з Чэхаславакіі, Аўстрыі і Германіі. Яны былі расстраляны недалёка ад горада ва ўрочышчы Гай.
Ушанаванне памяці
У 1992 годзе родныя і блізкія загінуўшых папрасілі дазволу на перазахаванне астанкаў загінуўшых у брацкай магіле на старых яўрэйскіх могілках, зруйнаваных у час вайны. У 1994 годзе на магіле быў адкрыты на сродкі яўрэйскага боку Мемарыяльны комплекс на магіле ахвяраў фашысцкага тэрору — вязняў Баранавіцкага гета.
Арыянства
Арыянства — адна з буйнейшых хрысціянскіх плыняў (артадаксальнай царквой разглядаецца як ерась). Узнікла ў IV стагоддзі ва Усходняй Рымскай імперыі. Заснавальнік — александрыйскі прэсвітар Арый (каля 256—336). Паводле яго вучэння, 2-я асоба Тройцы, Хрыстос, не роўны Богу Айцу, ён Сын Божы не па сутнасці, а па ласцы Божай. Арый абвяргаў, што Сын адзінасутны (адзінародны) з Айцом. У веры ў боскасць Хрыста ён бачыў пагрозу двухбожжа. Нікейскі сабор 325 года асудзіў арыянства і пацвердзіў артадаксальны сімвал веры, падкрэсліўшы, што Сын ёсць адзінасутны з Айцом. Арыянства распалася на некалькі кірункаў, працягвала пашырацца на Усходзе пры падтрымцы імператараў. У 381 годзе арыянства зноў асуджана на саборы ў Канстанцінопалі. На арыянаў пачаліся жорсткія ганенні, і да канца IV стагоддзя іх амаль не засталося сярод грэка-рымскага насельніцтва імперыі. Да VI—VII стагоддзяў арыянства затрымалася сярод готаў і іншых тэўтонскіх плямёнаў, якія прынялі хрысціянства ад арыянскіх місіянераў.
У XVI стагоддзі ідэі арыянства адрадзіліся ў асяроддзі радыкальных рэфармацыйных плыняў. У Вялікім Княстве Літоўскім і Польшчы дзякуючы падтрымцы часткі магнатаў (Ляшчынскіх, Радзівілаў, Кішкаў) і спрэчак паміж прыхільнікамі кальвінізму частка з іх пачала адмаўляць дагмат аб Троіцы. Яны пачалі называць сябе проста хрысціянамі ці літоўскімі і польскімі братамі, ці арыянамі. Літоўскімі братамі — сацыянамі былі Сымон Будны і Васіль Цяпінскі, якія ўнеслі вялікі ўнёсак у беларускую і еўрапейскую культуру і кнігадрук. У 1658 годзе сацыяне былі абвінавачаны у тым, што з-за іх ератыцтва пачалася паўстанне, потым маскоўскае і шведскае ўварванне, і яны былі абавязаны пакінуць Рэч Паспалітую за тры гады. Літоўскія і польскія браты перасяліліся ў Нідэрланды.
Людвіг фон Фалькенхаўзен
Лю́двіг фон Фалькенха́ўзен (Ludwig Alexander Friedrich August Philipp Freiherr von Falkenhausen; 13 верасня 1844, —, ) — нямецкі генерал, барон. У 1917—1918 гадах быў генерал-губернатарам Бельгіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і генерал-лейтэнанта Аляксандра фон Фалькенхаўзена. У арміі з 1862 года. Удзельнічаў у Аўстра-прускай вайне і Франка-прускай вайне. Служыў у Генштабе і Ваенным міністэрстве. З 1899 года камандзір XIII (Вюртэмбергскага) АК. У 1902 годзе пайшоў выйшаў у адстаўку.
Першая сусветная вайна
З пачаткам Першай сусветнай вайны вярнуўся на службу і быў прызначаны камандзірам вайсковай групы «Фалькенхаўзен» у складзе 6-й арміі генерала Рупрэхта Баварскага. У верасні 1914 года на базе яго групы створана армейскае ўпраўленне, камандзірам якога прызначаны Фалькенхаузен.