cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адміністрацыйны падзел Вялікага Княства Літоўскага
Люблінская унія
У адміністрацыйна-тэрытарыяльнай структуры ВКЛ захоўваліся пасады ваяводаў ваяводстваў, якія дэ-факта страчваліся дзяржавай. Так, у перыяд страты княствам Смаленшчыны між 1514 і 1611 гадамі фармальна існавала Смаленскае ваяводства. Пазней ваяводства было падзеленае на два паветы — Смаленскі і Старадубскі, соймікі якіх працягвалі працу нават пасля канчатковага пераходу рэгіёна ў склад Расіі ў 1654 годзе.
У 1793 годзе, пасля Другога падзелу Рэчы Паспалітай статус ваяводства быў нададзены Гродзенскаму і Браслаўскаму паветам. У гэты ж год ліквідаваны Менскае, Мсціслаўскае, Віцебскае, Полацкае і Смаленскае ваяводствы, тэрыторыі якіх поўнасцю або ў вялікай меры перайшлі ў склад Расіі праз Першы падзел Рэчы Паспалітай. Астатнія ваяводствы былі скасаваны па Трэцім падзеле краіны.
Сімволіка
Ваяводства ВКЛ як правіла мела ўласны герб і харугву (штандар). Звычайна на штандары і гербе размяшчалася выява Пагоні, якая мела статус афіцыйнай сімволікі дзяржавы, аднак з гэта заканамернасці існавалі пэўныя выключэнні.
Гл. таксама
<div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2; font-size:12px;">
Новы Дзедзін
Но́вы Дзе́дзін (, Новый Дедин) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Аксюмаран
Аксю́маран або аксімаран — спалучэнне супрацьлеглых паняццяў, якія лагічна выключаюць адно другое, але ўжытыя разам даюць новае паэтычнае ўяўленне (разумны дурань, жывы труп, звонкая цішыня і г. д.). Часам аксюмаран выкарыстоўваецца ў загалоўку твора («Смутная радасць» М. Лужаніна) ці нават усёй кнігі («Гарачы снег» А. Наўроцкага). У паэзію заўсёды прыносіць элемент нечаканасці.
Навасады (Беняконскі сельсавет)
Наваса́ды (, Новосады) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Іван Сямёнавіч Казлоўскі
З 7 гадоў спяваў у хоры Кіеўскага Міхайлаўскага манастыра, дзе быў заўважаны вядомым духоўным кампазітарам Аляксандрам Кошыцам. Пачаў спяваць у хоры Траецкага народнага дома ў Кіеве (тэатр Садоўскага), пазней — саліст Вялікага акадэмічнага хору. У 1920 годзе скончыў Кіеўскі музычна-драматычны інстытут (вакальны факультэт).
Падчас службы ў шэрагах Чырвонай Арміі (1920—1923) у горадзе Палтава ўдзельнічаў у спектаклях Украінскага музычна-драматычнага тэатра. У 1924 годзе — у трупе Харкаўскага опернага тэатра. У 1925—1926 гадах — саліст Свярдлоўскага опернага тэатра. У 1926 годзе быў запрошаны на службу ў Вялікі тэатр. Дэбютаваў у ролі Альфрэда («Травіята»), з першых гадоў службы ў Вялікім тэатры, выконваючы галоўныя тэнаравыя партыі, набыў папулярнасць і масу прыхільнікаў, у канцы 1930-х Казлоўскі становіцца адным з любімых спевакоў Сталіна.
У 1938 годзе Казлоўскі стварае Дзяржаўны ансамбль оперы СССР і становіцца мастацкім кіраўніком гэтага калектыву. Выступаў як оперны рэжысёр. У 1954 годзе, знаходзячыся на піку папулярнасці, Іван Сямёнавіч назаўжды пакінуў Вялікі тэатр. І. С. Казлоўскі памёр 21 снежня 1993, (па іншых крыніцах — 24 снежня). Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 10).
Віт (біскуп новагародскі)
Віт (Vitus, Veit; ? — ) — дамініканец, першы (разам з Хрысціянам) дакументальна засведчаны легітымны біскуп на беларускіх землях.
Біяграфія
Паходзіў, відаць, з зямель, дзе быў пашыраны культ святога Віта (Саксонія, Вестфалія, Чэхія, Польшча). Вучань Святога Яцака Адрованжа, заснавальніка Закону дамініканцаў у Польшчы. Магчыма, што да з’яўлення на беларускіх землях удзельнічаў у місіянерскай працы ў Прусіі (ад 1240 ёй кіраваў даміканскі правінцыял Гайдэнрык, пазней прызначаны першым Кульмскім біскупам).
У 1251 годзе біскуп Гайдэнрык атрымаў даручэнне ад Папа Інакенція IV знайсці адпаведную асобу і пасвяціць у біскупы для караля Міндоўга і яго дзяржавы. Не выключана, што Віт прыкладна ў гэты час ужо працаваў на беларускіх землях у складзе місіі ці на яе чале. У 1253 гнезненскі архібіскуп Пелка пасвяціў у вёсцы Казлоў каля Сахачава на Мазовіі Віта на біскупа Літвы (in Littoviam). Як вынікае з некаторых гістарычных крыніц, гэта пасвячэнне адбылося на ініцыятыву і, магчыма, пры ўдзеле біскупа Гайдэнрыка, які меў на гэта адпаведныя паўнамоцтвы ад Папы. У крыніцах узгадваецца як «episcopus Lubusensis (Lubecensis, Lubuzensis, Lubozanus)» — біскуп Любчанскі (Любецкі), а таксама як «episcopus Litovie (Lithoviensis, Littoviensis, Lithwaniensis, Lithomiriensis, Luthomiriensis)» — біскуп Літвы (Літоўскі). Гэта дало падставу лакалізаваць першую рэзідэнцыю біскупа ў Любчы на Новагародчыне, а змену тытулу на іншы звязаць з пераносам рэзідэнцыі біскупа ў іншы населены пункт або з узвышэннем статусу дыяцэзіі да дзяржаўнага ўзроўню. Паводле некаторых звестак, Віт не дагадзіў Міндоўгу і не паладзіў з мясцовым насельніцтвам, таму быў выгнаны з края і нават паранены. У 1255 папрасіў у Папы Аляксандра IV вызвалення ад свае пасады. Зняты з яе паскім лістом ад 1 сакавіка 1255 з захаваннем тытула (на яго месца быў прызначаны Хрысціян).
Выконваў абавязкі біскупа-суфрагана Вроцлаўскай, пасля Пазнаньскай дыяцэзіі. Апошнія гады жыцця правёў у Кракаве, дзе быў спавядальнікам князя Баляслава Сарамлівага. Пахаваны ў кракаўскім дамініканскім касцёле побач із сваім настаўнікам святым Яцакам Адрованжам.
Пасля беатыфікацыі святога Яцака ў 1543 рэшткі Віта былі перапахаваны пад алтаром Святога Пятра. Пасля кананізацыі Святога Яцака ў 1594 кардынал і кракаўскі біскуп Юрый Радзівіл выставіў рэліквіі Віта для публічнага ўшанавання. Яны змяшчаліся ў саркафагу Святога Яцака пад яго алебастравай статуяй. У ХХ ст. рэліквіі Віта былі перанесены ў капліцу Святога Крыжа, дзе яны захоўваюцца і сёння ў бакавым алтары.
Афіцыйнай беатыфікацыі Віта не было, тым не менш ён вельмі шанаваўся, а многія аўтары агіяграфічных твораў называлі яго «блаславёным». дамініканцы верылі ў яго святасць і звязвалі з ім шматлікія цуды. У дамініканскім кляштары захоўваўся пергаментны рукапіс, напісаны Вітам: «De christianorum in Lithovia conditione deplorabii, ad sanctissimum et beatissimum patrem dominum Innocentum papam quatrum, fratris Viti de Ordine Praedicatorum episcopi Litoviensis, epistola» («Пра гаротны стан хрысціян у Літве ліст да святога і блаславённага айца Папы Інакенція IV ад брата Закону абвяшчальнікаў Віта, біскупа літоўскага»). Твор загінуў падчас пажару 1850.
НФЛ у сезоне 1946
Cезон 1946 года стаў 27-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Chicago Bears».
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Новыя Пранічкі
Но́выя Пра́нічкі (, Новые Пранички) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Рандо
Рандо́ (rondeau, ад rond — кола) — адна з так званых цвёрдых формаў лірычнай паэзіі. З'явілася ў Францыі ў XIV стагоддзі ў выніку развіцця ідэі рандэля.
Рандо мае шмат варыяцыяў, якія аб'ядноўвае шэраг характэрных рысаў: верш складаецца з 15 радкоў, сярод якіх двойчы паўтараецца так званы рэфрэн — пачатковыя словы першага радка, якія не абавязкова павінны рыфмавацца з іншымі радкамі; астатнія радкі рыфмуюцца толькі на дзве рыфмы. Напрыклад, рандо можа мець наступную схему: a-a-b-b-a a-b-b-R a-a-b-b-a-R, дзе R — рэфрэн.
Прыкладам рандо можа служыць верш Рыгора Крушыны:
У беларускай літаратуры першым ужыў форму рандо Максім Багдановіч.
Віктар Мацвеевіч Волчак
Віктар Мацвеевіч Волчак (, ст. Ціны Ніжнеінгашскага раёна Краснаярскага края — ) — беларускі архітэктар і педагог. Заслужаны архітэктар БССР (1978). Яго сын Ігар Віктаравіч Волчак, стаў кінарэжысёрам.
Біяграфія
Нарадзіўся ў шматдзетнай сям’і. У 1928 годзе скончыў школу з педагагічным ухілам, стаў працаваць настаўнікам. Праз год яго накіравалі вучыцца ў Вышэйшы мастацка-тэхнічны інстытут (ВМАТЭІН) у Маскву. Пасля рэарганізацыі ВМАТЭІН частку студэнтаў перавялі ва Усерасійскую Акадэмію мастацтваў. Яго выкладчыкамі сталі вядомыя майстры савецкай архітэктуры І. А. Фамін, У. А. Шчука, В. І. Мухіна, Л. У. Руднеў. Кіраўніком дыпломнага праекта студэнта быў прафесар Іосіф Лангбард.
У 1936 годзе быў накіраваны ў Ташкент, Узбекская ССР. У суаўтарстве распрацоўваў генеральны план цэнтральнай часткі Ташкента, праектаваў будынак Ташкенцкага гаркама Кампартыі Узбекістана, удзельнічаў у архітэктурным афармленні гідразбудаванняў Катакурганскага вадасховішча. Пачатак вайны заспеў Волчака ва Узбекскай ССР, дзе ён браў удзел у выпуску плакатаў. Член Саюза архітэктараў СССР з 1937 года.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1943 годзе Віктара Волчака прызвалі ў армію і пасля заканчэння шасцімесячных курсаў Ваенна-інжынернай акадэміі імя В. Куйбышава і Болшаўскага ваенна-інжынернага вучылішча адправілі пад Сталінград. Пасля Сталінграда, ваяваў на Курскай дузе. У жніўні 1943 года старшы лейтэнант Волчак ваяваў пад Арлом, у канцы верасня фарсіравала Дняпро. Вызваляў Беларусь, Украіну, Польшчу, Усходнюю Германію і Чэхаславакію. Вайна для Віктара Волчака скончылася ў Празе.
Пасля вайны, з красавіка 1953 года, В. М. Волчак працаваў у Мінску галоўным архітэктарам праектаў Інстытута «Белдзяржпраект». Першай яго працай у Беларусі стаў праект помніка на брацкай магіле воінаў польскай дывізіі імя Тадэвуша Касцюшкі ў вёсцы Леніна Магілёўскай вобласці. Затым праектаваў будынкі аблвыканкама на Цэнтральнай плошчы Мінска і літаратурны музей Я. Купалы, жылы дом ЦК КПБ на рагу вуліц Я. Купалы і К. Маркса.
У 1954—1975 гг. выкладчык, з 1956 дацэнт БПІ. Член КПСС з 1965 года.
В. М. Волчак стаў галоўным архітэктарам праекта «Брэсцкая крэпасць-герой», а затым ажыццяўляў аўтарскі нагляд за будаўніцтвам мемарыяла, які быў адкрыты 25 верасня 1971 года.
3 1979 у інстытуце «Мінскметрапраект».
Творчасць
Галоўны кірунак творчасці — архітэктура адміністрацыйных будынкаў і мемарыяльных збудаванняў.
Асноўныя работы на Беларусі: будынак Мінскага аблвыканкама (1958), Літаратурны музей Я. Купалы (разам з І. Валадзьком), жылы дом ЦК КПБ на вул. К. Маркса (абодва 1959), помнікі Ф. Дзяржынскаму (1953, скульптар З. Азгур), М. Казею (1958, скульптар С. Селіханаў) у Мінску; помнікі У. I. Леніну ў Магілёве (1958, скульптар П. Сабсай) і Маладзечне (1959, скульптар Азгур), ахвярам Масюкоўшчынскага лагера смерці каля в. Масюкоўшчына Мінскага раёна (1959), воінам польскай дывізіі імя Т. Касцюшкі ў в. Леніна Горацкага раёна (1953) ; мемарыяльныя знакі на месцах баёў і пахаванняў савецкіх патрыётаў (1958—1968), абеліскі ў гонар савецкіх воінаў і партызан у г. п. Івянец Валожынскага раёна (абодва 1959; скульптар Я. Печкін). Адзін з аўтараў мемарыяльнага комплексу Брэсцкая крэпасць-герой (1966—1971).
Працы і архіў архітэктара знаходзіцца ў Беларускім дзяржаўным архіве навукова-тэхнічнай дакументацыі, куда перададзены сынам. У Саратаўскім абласным музеі краязнаўства захоўваецца тыражны плакат В. М. Волчака «Фашызм — гэта гвалт, голад, смерць» (1941).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі. Яго архітэктурныя заслугі адзначаны чатырма Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета Узбекскай ССР і Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, сярэбраным медалём ВДНГ СССР. У 1978 годзе архітэктару прысвоена званне Заслужанага архітэктара Беларускай ССР.
Экструзія (геалогія)
Экстру́зія — тып і працэс вулканічнага вывяржэння вулканаў з вязкай лавай.
Вязкая лава ўтварае над жаралом вулкана купал, які час ад часу прарываецца, і вывяржэнне суправаджаецца моцнымі выбухамі, выкідамі вулканічных бомбаў, пылу, попелу і пяску.
Посальч
По́сальч (, Посольч) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Нязнань
Нязна́нь (, Незнань) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Яцак Адрованж
Яцак (Гіяцынт) Адрованж-Вайтковіч гербу Адрованж (1183 або 1185, Камень-Слёнскі —, ) — каталіцкі місіянер і дамініканскі манах, кананізаваны каталіцкай царквой 17 красавіка 1594 года.
Біяграфія
Нарадзіўся ў дваранскай сям'і Адрованжаў, быў сваяком біскупа. Вучыўся ва ўніверсітэтах Парыжа і Балонні. Як і ўсе з гэтага роду, ездзіў у Кракаў і ў мясціны, якія ім належалі, а таксама ў Шыдловец і навакольныя Хлевіск і Дэмбна. Быў канонікам кракаўскай капітулы, старшынёй якой быў Іва Адрованж. Гэты біскуп запрасіў у Польшчу дамініканцаў. Святы Дамінік выказаў пажаданне, каб да ордэна далучылася некалькі палякаў; высланыя ў Ордэн былі прапаведнікі Адрованжаў Яцака і Чэслава. Яны былі апошнімі братамі, якіх блаславіў асабіста Св. Дамінік у 1221 годзе. Наступны генерал дамініканцаў Іардан з Саксоніі выправіў абодвух палякаў у Польшчу з місіяй стварэння новых манастыроў. Яны атрымалі парафіяльны касцёл Св. Троіцы ў Кракаве. У 1226 дамініканамі створана польская правінцыя. Адтуль Св. Яцак быў адпраўлены на генеральны капітул у 1228 годзе. Дзякуючы энтузіязму Св. Яцака былі пабудаваны кляштары ў Гданьску і Плоцку (1225), Хелмна (1233), Эльблонгу (1238), Торуні, Рызе і Кёнігсбергу. Святы Яцак таксама евангелізаваў Русь. Ён заснаваў кляштар у Кіеве і ў Галічы. Ён памёр у Кракаве 15 жніўня 1257 года.
яго падзвіжніцкая дзейнасць апісана Міколам Гусоўскім у агіяграфічнай паэме «Жыццё і подзвігі Святога Гіяцынта».
Ушанаванне
Кананізаваны Папас Кліментам VIII 17 красавіка 1594 года. Дзень памяці святога — 17 жніўня, паколькі на 15 жніўня ў каталіцкай царкве прыпадае свята Успення Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Кінафантастыка
Кінафантастыка — кірунак і жанр мастацкай кінематаграфіі, які можна ахарактарызаваць павышаным узроўнем умоўнасці. Вобразы, падзеі і антураж фантастычных фільмаў часта наўмысна адсунутыя ад абыдзенай рэальнасці — гэта можа рабіцца як для дасягнення спецыфічных мастацкіх задач, дасягнуць якіх стваральнікам фільму зручней сродкамі фантастыкі, чым сродкамі рэалістычнага кіно, так і проста для забаўлення гледача (апошняе характэрна перш за ўсё для жанравага кіно). Характар умоўнасці залежыць ад пэўнага кірунку ці жанру — навуковая фантастыка, фэнтэзі, фільм жахаў, фантасмагорыя, — аднак усе яны могуць шырока разумецца як кінафантастыка.
Яцак Адрованж
Ушанаванне
Асноўнай гістарычнай крыніцай, звязанай з гісторыяй жыцця Яцака з'яўляецца жыціе, напісанае ў XIV стагоддзі выкладчыкам Станіславам з Кракаўскага кляштара.
Гэты святы з'яўляецца галоўным заступнікам Архібіскупства катавіцкага і апольскага. Ягоным імем названа адно з узгор'яў у Львове, дзе Яцак хаваўся ад татар. Святы Яцак Адрованж з'яўляецца адзіным палякам, увекавечаным у статуях, якія стаяць на калянадзе вакол плошчы Святога Пятра ў Рыме. Яго адлюстраваў у сваіх карцінах Эль Грэка.
Дворышча (Лідскі раён)
Дво́рышча (, Дворище) — аграгарадок у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 15 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Ліда, за 125 км ад Гродна, каля ракі Жыжма, на аўтамабільнай дарозе Ліда—Ашмяны.
Гісторыя
У 1433 г. Вялікі князь Жыгімонт Кейстутавіч надаў за заслугі Яну Гаштольду Новы Двор, на месцы якога пазней узніклі Тракелі. Дворышча, Тракелі і найбліжэйшыя селішчы ўяўлялі адзіны гаспадарчы комплекс; таму можна меркаваць, што Стары Двор, або проста Двор быў якраз на месцы сучаснага Дворышча, і ўзнікненне тут паселішча трэба адносіць да канца XIV — пачатку XV стагоддзяў.
Спалучэнне ўзвышшаў і нізін поймы рэчкі Жыжма павышалі абароназдольнасць Двара, рабілі яго цяжкадаступным з двух бакоў. З іншых двух бакоў была неабходнасць у штучных умацаваннях (капаўся роў), па ўсім перыметры ставіўся тын. Калі меркаваць, што нягледзячы на ўмацаванні Двор быў спалены дашчэнту і доўга не аднаўляўся, можна патлумачыць змену назвы на Дворышча.
У сярэдзіне XV ст. землі ў раёне Дворышча належалі Вялікім князям літоўскім. Яны былі заселены баярамі, якія тут упраўляліся, плацілі даніны і выконвалі павіннасці. У пачатку 1520-х гадоў Дворышча належала пану Юрыю Ільінічу — маршалку каралеўскаму, старасце лідскаму. У 1528 перайшло да яго сына Шчаснага Ільініча, жанатага з Сафіяй Радзівіл. Адзіны сын іх Юрый пасля смерці бацькі быў узяты на выхаванне дзядзькам Мікалаем Радзівілам Чорным, выхоўваўся ў Нясвіжы, а пазней служыў у аўстрыйскім войску. У 1555 г. рымскі імператар Фердынанд І надаў Юрыю Ільінічу тытул графа на Міры. Паводле перапісу войска ВКЛ у 1567 г. Юрый Ільініч ад маёнтка Дворышча ставіў на службу 12 коней і 6 драбаў. Адзін узброены воін выстаўляўся ад 20 дымоў, значыць жыхароў вакол Дворышча мела налічвацца не менш 2 тысяч чалавек. Юрый Ільініч прыняў да сябе за сына князя Мікалая Крыштафа Радзівіла, свайго стрыечнага брата, вядомага як «Сіротка», і 4 мая 1569 года падарыў яму ва ўласнасць замак Мір і маёнткі Жуховічы, Дворышча, Зэльву, Чарноўчыцы і Белую, памёр у росквіце веку, як апошні прадстаўнік роду Ільінічаў.
Мікалай Крыштаф Радзівіл «Сіротка» пад уплывам езуіта Пятра Скаргі стаў актыўным католікам. Выпраўляючыся ў пілігрымку ў Святую Зямлю, князь маёнтак Дворышча ў 1574 г. аддаў у заклад, а 22 жніўня 1577 г. прадаў за паўцаны біскупу Валяр’яну Пратасевічу. Праз год, 25 жніўня 1578 г., апошні падарыў Дворышча «навечна» Віленскаму езуіцкаму калегіуму. 1 красавіка 1579 г. кароль Стэфан Баторы зацвердзіў гэты падарунак.
Дворышча і найбліжэйшыя пасяленні знаходзіліся ў валоданні езуітаў амаль дзвесце гадоў, як маёнткі, прызначаныя для ўтрымання Віленскай акадэміі. Сяляне падпарадкоўваліся рэктарам, якія стала трымалі ў Дворышчы сваіх адміністратараў ці, так званых, пракуратараў. У 1591 г. рэктар Віленскай акадэміі Гарцыя Алабіяна заснаваў у Дворышчы капліцу Святой Маці Божай Ружанцовай, a 1 мая 1591 г. перадаў тракельской плябаніі в. Мейдуны і штогадовую суму з маёнтка Дворышча.
Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667) зруйнавала маёнткі. У часы нашэсця на Карла ХІІ (1706) Дворышча, спустошанае працяглымі рабункамі, мела пайсці з дымам, каб не было выкуплена за грошы, якія адзін з манахаў спешна прывёз.
Пасля касацыі ордэна езуітаў у 1775 годзе Дворышча перайшло ў скарбовае кіраванне, а затым прададзена троцкаму суддзю Міхалу Ромеру з абавязкам выплат на карысць Адукацыйнай камісіі. Неўзабаве значная частка маёнткаў расцерушылася паміж меншымі ўладальнікамі і арандатарамі другой і трэцяй рукі.
Падчас паўстання 1794 года, 6 ліпеня Дворышча занята рускімі войскамі генерала Кнорынга. Ён выправіў з адсюль дазор у бок Ліды, недалёка ад сядзібы дазор сустрэлі лідскія сотні пад камандаваннем Караля Сцыпіёна дэль Кампа і Язэпа Вілбека і адагналі назад. Але пазней лідскія сотні адступілі ў Ліду.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. Паводле люстрацыі 1796 года Дворышча з фальваркамі Уладзіславова, Тракелі і Гураў знайходзіліся ў спадчыннай уласнасці Ігната Шукевіча, слонімскага земскага пісара, у якога Дворышча, Тракелі і Уладзіславава арандавала пані Пузыніна (Пузыня), а Гураў арандаваў Станіслаў Воўк. Воласць ахоплівала 22 вёскі і мела 224 дымы і 1265 душ прыгонных.
Да 11 студзеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Славутасці
Рэшткі сядзібы з вадзяным млынам.
Мухалоўкавыя
Мухалоўкавыя (Muscicapidae) — сямейства птушак атрада вераб'інападобных.
Фуад Масум
Муха́мед Фуа́д Масу́м Хаўра́мі (محمد فؤاد معصوم هورامي; нар. у 1938, Кёй, Эрбіль, Каралеўства Ірак) — іракскі і курдскі палітычны дзеяч, першы прэм'ер-міністр іракскага Курдыстана з 4 ліпеня 1992 па 26 красавіка 1994, сёмы прэзідэнт Ірака з 24 ліпеня 2014.
Алюзія
Алю́зія — намёк у паэтычным творы на агульнавядомы факт гістарычнага ці бытавога характару. Некаторыя вершы цалкам засноўваюцца на алюзіі. Злоўжыванне алюзіяй можа прывесці да своеасаблівай зашыфраванасці, невыразнасці сэнсу твору.
Мухалоўкавыя
Даўжыня да 23 см, маса да 30 г. Апярэнне розных колераў, у некаторых мухалоўкавых існуе палавы дымарфізм. У асобных відаў сярэднія рулявыя пёры хваста вельмі доўгія. Дзюба шырокая, плоская, са шчацінкамі па краях рота.
Выдзяляецца 5 падсямействаў, 82 роды, каля 360 відаў.
Жывуць пераважна ў разрэджаных лясх, парках, садах. Гняздуюцца на дрэвах, кустах, некаторыя — у дуплах. Пашыраны ў Аўстраліі, Афрыцы, Еўразіі, акрамя пустынь і тундры. Пералётныя птушкі.
Кормяцца насякомымі (пераважна мухамі, адсюль назва), іншымі дробнымі беспазваночнымі. Манагамы. Нясуць да 10 яец.
Папаратка
Па́паратка (, Папоротка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у складзе Мілаславіцкага сельсавета.
Горкі (Гарадоцкі раён)
Го́ркі (, Горки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Ромуці
Ро́муці (, Ромути) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Ромуцеўскага сельсавета.
Роськаў
Ро́ськаў (, Роськов) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Хатовіжскага сельсавета.
Падварышкі (Воранаўскі раён)
Падвары́шкі (, Подворишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Гісторыя
На пачатку 19 ст. Падвярышкі належалі барону Каралю Остэн-Сакену. Яго дачка Вераніка дазволіла, каб яе выкраў Адам Рымша, жанаты шляхціц. Праз шмат гадоў закаханыя ўзаконяць адносіны, так перайшла сядзіба да Рымшаў. А іх спадчынніца праз колькі пакаленняў Ганна Рымшанка выйшла замуж за Тадэвуша Кярсноўскага.
НФЛ у сезоне 1947
Cезон 1947 года стаў 28-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Chicago Cardinals».
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Action
Экшн (Action — дзеянне) — жанр камп’ютарных гульняў, у якіх поспех гульца ў вялікай ступені залежыць ад хуткасці яго рэакцыі і здольнасці хутка прымаць тактычныя рашэнні. Дзеянне такіх гульняў развіваецца вельмі дынамічна і патрабуе напружання, увагі і хуткай рэакцыі на падзеі, якія адбываюцца ў гульні.
Дарахі (Гарадоцкі раён)
Дарахі́ (, Дорохи) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Да 2018 года ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.
Алесь Ваўчок
Алесь Ваўчок  — беларускі народны казачнік пачатку XX стагоддзя.
У 1901 годзе польскі лінгвіст запісаў ад яго 18 казак і апавяданняў, якія апублікаваў (урыўкі), перадаўшы з вялікай дакладнасцю асаблівасці мясцовага дыялекту. У традыцыйных побытавых казачных сюжэтах Ваўчок самабытна развіваў сацыяльныя матывы, жыва перадаваў жанравыя сцэнкі.
Гукалы
Гу́калы (, Гукалы) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета. За 19 км на паўночны ўсход ад Гарадка, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Езярышча на лініі Віцебск — Невель, 85 км ад Віцебска. Рэльеф раўнінны. На поўдзень, усход, паўночны захад — лясныя масівы. У паўднёва-заходнім напрамку — возера Заляшно.
Гісторыя
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Марчанскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Рэмезава
Рэ́мезава (, Ремезово) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 29 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Беняконскага сельсавета, да 17 красавіка 1964 года — у склад Воранаўскага сельсавета, да 11 студзеня 1966 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Старыя Пранічкі
Стары́я Пра́нічкі (, Старые Пранички) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Прозвішчы жыхароў Грыневіч, Саковіч.
Лімерык (паэзія)
Лімерык — пяцірадковік трохстопнага анапеста з рыфмоўкай ААББА; трэці і чацвёрты радкі, як правіла, маюць па дзве стапы анапеста. У першым радку абавязкова рыфмуецца населены пункт: горад, мястэчка, з'яўляецца іх жыхар — загадкавы, дзіўнаваты, недарэчны. Лімерык — караценькая гісторыя абсурдысцкага зместу пра яго нейкую прыгоду. Узнік лімерык у Ірландыі, атрымаў назву ад аднайменнага горада. Шырока вядомы стаў у XIX ст. дзякуючы творчасць Эдварда Ліра, яго «Кніга нонсэнсу» стала класікай жанру. Звычайна лімерыкі пішуцца з выкарыстаннем каламбураў, неалагізмаў, паэтыкі прымітывізму. Першыя беларускія лімерыкі надрукаваў А. Хадановіч (некалькі цыклаў лімерыкаў пад агульнай назвай «Землякі, альбо Беларускія лімерыкі», 2000—2001).
Станішы
Станішы́ (, Станиши) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 29 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Беняконскага сельсавета, да 17 красавіка 1964 года — у склад Воранаўскага сельсавета, да 11 лютага 1972 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2169001—2170000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2169001—2170000)
НФЛ у сезоне 1948
Cезон 1948 года стаў 29-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Philadelphia Eagles».
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Грыцэнка
Грыцэнка — прозвішча.
Дубраўка (Гарадоцкі раён)
Ду́браўка (, Дубровка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Марчанскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Сялец (Клімавіцкі раён)
Сяле́ц (, Селец) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у складзе Мілаславіцкага сельсавета.
Анатоль Сцяпанавіч Грыцэнка
Анатоль Сцяпанавіч Грыцэнка (Анатолій Степанович Гриценко; нар., Багачыўка, Чаркаская вобласць) — украінскі палітык, дэпутат Вярхоўнай Рады Украіны ад блока «Наша Украіна — Народная самаабарона» (2007—2012) і УА «Бацькаўшчына» (2012 −2014), міністр абароны Украіны (у трох кабінетах міністраў запар — Юліі Цімашэнка, Юрыя Еханурава і Віктара Януковіча, 2005—2007), лідар партыі «Грамадзянская пазіцыя», кандыдат у прэзідэнты Украіны ў 2010, 2014, 2019 гадах.
Тусуманцы
Тусума́нцы (, Тусуманцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 29 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Беняконскага сельсавета, да 17 красавіка 1964 года — у склад Воранаўскага сельсавета, да 11 лютага 1972 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Сімон Візенталь
Сімон Візенталь (Simon Wiesenthal,, Бучач, Аўстра-Венгрыя, цяпер у Цярнопальская вобласць Украіны — , ) — аўстрыйскі архітэктар і грамадскі дзеяч, «паляўнічы на нацыстаў».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бучачы, у яўрэйскай сям’і. Скончыў тэхнічны ўніверсітэт у Празе, з 1932 года жыў у Львове, працаваў архітэктарам. У 1941 годзе пасля акупацыі Львова нацыстамі Візенталь і яго жонка апынуліся ў львоўскім гета, адкуль ім удалося ўцячы. Аднак у чэрвені 1944 года Візенталя злавілі ў Львове і адправілі ў канцэнтрацыйны лагер Маўтхаўзен, адкуль вызвалены амерыканскімі войскамі 5 мая 1945 года.
Задрачча
Задра́чча (, Задрачье) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
26 сакавіка 1973 года да Задрачча далучана вёска Шаламова.
Да 2018 года ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.
Жыццё і подзвігі Святога Гіяцынта
«Жыццё і подзвігі Святога Гіяцынта» (De vita et gestis Divi Hyacinthi) — агіяграфічная паэма Мікалая Гусоўскага, выдадзеная ў 1525 годзе ў кракаўскай друкарні Гераніма Віетора. Храналагічна першы ўзор дадзенага жанра ў літаратуры Вялікага Княства Літоўскага.
Апавядае пра жыццё, падзвіжніцкую дзейнасць і цудатварэнні манаха-дамініканца XIII стагоддзя Святога Гіяцынта (Яцака Адрованжа).
Гісторыя
Выданне паэмы было прысвечана кракаўскаму ваяводсе і маршалку, найвышэйшаму кароннаму канцлеру Хрыстафору Шыдлавецкаму, які, як і Святы Гіяцынт, паходзіў з роду Адрованжаў, і быў вялікім прыхільнікам гуманістычнай літаратуры, у прыватнасці творчасці нідэрландскага літаратара Эразма Ратэрдамскага.
Архітэктоніка
Паэма напісаная дактылічным гекзаметрам і кампазіцыйна падзяляецца на дзве часткі: першыя чатырыста радкоў прысвечаныя непэсрэдна апісанню жыцця Святога, другая частка твора носіць палемічны характар і прысвячаецца абароне крытыкі вучэння Марціна Лютэра, апалогіі эстэтычнага аспекту ў набажэнстве і абгрунтаванні неабходнасці культу Святых. Паводле словаў В. Дарашкевіча, такая канцэпцыя Мікалая Гусоўскага «грунтуецца на сцвярджэнні адзінства найлепшых прынцыпаў раннехрысціянскай маралі, ідэалаў народнай этыкі і рэнесансных элементаў». У гэтым творы, як і ў папярэдніх дзвюх паэмах, аўтар ставіў перад сабой важную задачу — «pauca domestica dici» («каб крыху было расказана пра айчынныя справы»). Таму ён дапаўняе жыційную частку твора шырокай палітрай хрысціянска-гуманістычных пытанняў, якія былі актуальнымі ў рэчышчы палемікі з пратэстанцкімі плынямі, якія пачыналі ў 20-я гг. XVI стагоддзя паступова распаўсюджвацца ў Вялікім Княстве Літоўскім і Польскай Кароне.
У першай частцы аўтар перадусім падкрэслівае маральны аспект хрысціянскага вучэння святога Гіяцынта, што спраўджваецца ў яго неверагоднай дабрыні, спагаднасці да людзей і міласэрнасці. М. Гусоўскі не абмяжоўвае твор вузкаканфесійнай праблематыкай, разам з тым, не закранае складаных дагматычных праблем, што набліжае жыціе святога да паўсядзённага жыцця свецкага чалавека. Уласна жыційная частка паэмы завяршаецца, згодна з агіяграфічным канонам, апісаннем шматлікіх пасмяротных цудаў, учыненых святым Гіяцынтам.
Многія паэтычныя пасажы ў паэме набліжаюцца да стылю прапаведніцкай літаратуры; паэт карыстаецца цытатамі з кананічных тэкстаў і дае сімволіка-алегарычныя тлумачэнні па пэўных пытаннях хрысціянскай дактрыны. Насуперак неапаганскай традыцыі свайго часу, Мікалай Гусоўскі амаль зусім не ўжывае ў сваіх творах імёнаў багоў антычнага пантэону.
Выданне паэмы ўпрыгожана дзвюма гравюрамі, якія сюжэтна звязаныя са зместам твора.
Крытыка лютэранства
Найперш многія даследчыкі заўважалі ў паэме крытыку вучэння Марціна Лютэра. Паводле словаў кандыдаткі філалагічных навук Жанны Некрашэвіч-Кароткай (па сумяшчальніцтве перакладніцы паэмы), Мікалай Гусоўкі ўплятае крытычныя выпады супраць лютэранскай дактрыны ў кантэкст больш шырокіх разважанняў пра духоўны космас хрысціянства ўвогуле, што з'яўляецца часткай эстэтычнай праграмы аўтара. Тыпалогія антылютэраўскай тэмы па-мастацку карэлюе з антытурэцкай тэмай у знакамітай «Песні пра зубра».
Паэт адзначае, што ў яго час вера Хрыста трывала ўвайшла ў сэрцы людзей і стала найважнейшым чыннікам іх духоўнага жыцця. Але з'яўляецца новая рэлігія, якая выпускае «блюзнерскія законы», сутнасць якіх аўтар пратакольным чынам фіксуе ў творы: Тым самым аўтар знаходзіць самыя слабыя месцы лютэраўскай дактрыны, якія павінны былі стаць перашкодаю для яе засвойвання славянскімі народамі. Прывёўшы ўсе неабходныя аргументы, накіраваныя супраць вучэння Лютэра, Мікалай Гусоўскі пераходзіць да больш разгорнутай яго крытыкі, прадпракае адмоўныя сацыяльныя наступствы рэфарматарства: рэлігійныя войны, анархію, маральную дэградацыю.
Аўтар лічыць неабходным растлумачыць чытачам, на якім грунце ўзнікла ідэя рэфармавання хрысціянства і звязвае гэта з тым, што шлях паслядоўнікаў Хрыста вымагаў надзвычайнай самаахвярнасці, адмаўленняў ад дабротаў жыцця, значнага самаабмежавання, аскезы і падзвіжніцтва. Таму, на думку М. Гусоўскага, магла нарадзіцца ідэя пра ўдасканаленне або рэфармаванне хрысціянскай веры і набліжэння яе да большасці простых людзей, аднак вучэнне Лютэра ён не лічыць правільным выйсцем, адзначаючы :
Мікалай Гусоўскі акцэнтуе эстэтычны аспект хрысціянскага культу і менавіта ў ім бачыць вонкавую прывабнасць: касцельныя аздобы, убранне святара, іконы, залаты посуд, харавыя спевы неабходныя, прынамсі, на пачатковым этапе далучэння чалавека да хрысціянскіх каштоўнасцей.
Цеслюкішкі
Цеслюкі́шкі (, Теслюкишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Жыццё і подзвігі Святога Гіяцынта
Крытыка лютэранства
Самы палемічна завостраны пасаж паэмы М. Гусоўскага звязаны з імкненнем падтрымаць традыцыю ўшанавання хрысціянскіх мучанікаў і падзвіжнікаў. Палемізуючы з прыхільнікамі лютэранства, якія адмянялі культ святых, паэт прыходзіць да высновы, што спробы каардынальным чынам рэфарміраваць хрысціянскую веру могуць даць адпаведна адваротны вынік.
Панегірык Жыгімонту I
У сваёй паэме Мікалай Гусоўскі стварае велічны панегірык каралю-сучасніку Жыгімонту I, які ўслаўляецца як абаронца і захавальнік традыцыйных хрысціянскіх каштоўнасцей, у першую чаргу, за імкненне будаваць і ўпрыгожваць новыя святыні. Таксама кароль заслугоўвае пахвалу і за тое, што асабіста паклапаціўся пра беатыфікацыю свайго памерлага брата і руплівага прыхільніка каталіцкай веры княжыча Казіміра.
Цеслюкішкі
Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Жыццё і подзвігі Святога Гіяцынта
Уплыў на пазнейшую агіяграфію
Паэма пра «Жыццё і подзвігі святога Гіяцынта» карысталася чытацкім попытам, пра што сведчыць наяўнасць у экзэмпляры выдання 1525 года, які захоўваецца ў навуковай бібліятэцы ў Курніку і паходзіць з кнігазбору заснавальніка курніцкай бібліятэкі польскага мецэната Цітуса Дзялынскага, шматлікіх заўвагаў на палях старонак жыційнай частцы паэмы. Мяркуючы па гэтых чытацкіх заўвагах, літаратурная інтэрпрэтацыя жыція святога была запатрабавана пазнейшымі агіёграфамі Гіяцынта Адрованжа.
Такое меркаванне спраўдзілася ў 1606 годзе, калі ў Венецыі была надрукавана кніга Абрагама Бзоўскага «Propago D. Hyacinthi Thaumatugri Poloni» (Паслядоўнікі Св. Гіяцынта, польскага цудатворцы). На дзясятай старонцы гэтага выдання, дзе расказваецца пра паходжанне ГІяцынта, прысутнічае спасылачная глёса: «Nicolaus Hussovianus in lib[ro] de vita et miraculis S. Hyacinthi».
Фёдараўка (Клімавіцкі раён)
Фёдараўка (, Фёдоровка) — былая вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кісялёвабудскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у складзе Мілаславіцкага сельсавета. Ліквідавана 23 верасня 2011 года.
Анатоль Васільевіч Квашнін
Анатоль Васільевіч Квашнін (Анато́лий Васи́льевич Квашни́н,,  — , Масква) — расійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч. Начальнік Генеральнага штаба Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі — першы намеснік Міністра абароны Расійскай Федэрацыі (1997—2004). Паўнамоцны прадстаўнік Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў Сібірскай федэральнай акрузе (2004—2010).
Герой Расійскай Федэрацыі (1999), генерал арміі (1997), сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 1 класа (2004), доктар ваенных навук.
НФЛ у сезоне 1949
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Кудзіны
Ку́дзіны (, Кудины) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
У 1954—1977 гадах цэнтр Кудзінскага сельсавета. Да 2004 года ўваходзіла ў склад Марчанскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Шасцёраўка
Шасцёраўка (, Шестёровка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у складзе Мілаславіцкага сельсавета.
Дзіўная гісторыя доктара Джэкіла і містара Хайда
Дзіўная гісторыя доктара Джэкіла і містара Хайда (Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde) — аповесць шатландскага пісьменніка Роберта Льюіса Стывенсана, упершыню апублікаваная ў 1886 годзе ў Лондане. Паводле жанру — пераасэнсаванне традыцыйнай для рамантызму тэмы двайніцтва з дамешкам навуковай фантастыкі.
Катрэн
Катрэ́н — чатырохрадкоўе, рыфмаваная страфа ў чатыры вершы, якая мае завершаны сэнс. Схем рыфмоўкі ў катрэна тры: папарная aabb, перакрыжаваная abab і апаясваючая abba. Катрэны разнастайныя і паводле метрычнай, сінтаксічнай структуры, чаргавання клаўзулаў. Усё гэта надае ім надзвычайнае рытмічнае, сінтаксічна-інтанацыйнае багацце, здольнасць выяўляць самыя патаемныя зрухі лірычнага перажывання. Таму катрэны і сталі пануючай формай беларускай строфікі. Яны могуць ужывацца як самастойна, так і ў складзе больш буйных страфічных формаў (санет, васьмірадковік), як у невялікіх вершах, так і ў буйных паэмах. Першыя па часе напісання катрэны сустракаюцца яшчэ ў старажытнай беларускай літаратуры, у прыватнасці ў «Дыярыушы» А. Філіповіча (1647).
Бэрэзці
Бэрэзці (Бере́зці) — вёска ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радамышльскай гарадской ашчыны.
Баршчыў (Радамышльскі раён)
Баршчыў (Борщі́в) — вёска ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радамышльскай гарадской ашчыны.
Быстрыіўка (Радамышльскі раён)
Быстрыіўка (Бистрі́ївка) — вёска ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радамышльскай гарадской ашчыны.
Вільбікі
Вільбікі́ (, Вильбики) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Больцішскага сельсавета.
Дзённікі вампіра
Дзённікі вампіра (па-англійску. The Vampire Diaries) — амерыканскі звышнатуральны драматычны тэлесерыял, распрацаваны Кевінам Уільямсан і Джулі Плек, зняты па матывах аднайменнай серыі кніг, напісанай Лізай Джэйн Сміт.
Пілотны эпізод прыцягнуў найбольшую аўдыторыю з моманту заснавання тэлеканала The CW у 2006 годзе. Шоу паказвае выдатныя рэйтынгі для параўнальна невялікі новай тэлесеткі. Першы сезон прыцягнуў у сярэднім 3,6 мільёна гледачоў. Першапачаткова серыял атрымаў сярэднія водгукі, але крытыкі пагадзіліся, што пазней у першым сезоне шоу стала лепш. Другі сезон стартаваў у цэлым з спрыяльнымі водгукамі. Шоу атрымала мноства намінацый на прэміі, выйграўшы прыз глядацкіх сімпатый «Выбар народа» і мноства прэмій «Teen Choice Awards».
Сюжэт
Дзея адбываецца ў Містык-Фолс, выдуманым маленькім гарадку штата Вірджынія, які пераследуюць звышнатуральныя істоты. Серыял расказвае пра жыццё Елены Гілберт (Ніна Добрэў), 17-гадовай дзяўчыны, якая ўлюбляецца ў 162-гадовага вампіра па імю Стэфан Сальватор (Пол Уэслі). Іх адносіны становяцца ўсё больш складанымі, калі разбэшчаны старэйшы брат Стэфана Дэйман Сальваторе (Іэн Самархолдэр) вяртаецца, каб пасеяць хаос у горадзе і адпомсціць свайму малодшаму брату. Абодва браты ўлюбляюцца ў Елену ў асноўным з-за яе падабенства з іх мінулай каханкай Кэтрын Пірс. Аказваецца, што Елена з'яўляецца двайніком Кэтрын, якая ўрэшце вяртаецца з сур'ёзнымі планамі ў адносінах да трыа.
Акцёрскі склад
Хоць шоу створана па аднайменнай серыі кніг, многія персанажы змяніліся, але асноўныя сюжэтныя лініі з арыгінальнай кнігі захоўваюцца. Пачынаючы з першага сезона, дзесяць персанажаў атрымалі статус зорак, прычым двое з іх выбылі з шоу, а адзін дадаўся.
Ніна Добраў гуляе галоўных гераінь — Алену Гілберт і Кэтрын Пірс, таксама вядомую як Кацярына Пятрова, адну з галоўных антаганістаў, і каханую Сайласа, 2000-гадовую Амару. Пол Уэслі выконвае ролю Сайласа, Тома, а таксама Стэфана Сальватора, добрага і адчувальнага вампіра, поўную супрацьлегласць свайго старэйшага брата Дэймана Сальватору, якога гуляе Ен Сомерхолдер. Дэйман — злы брат і таксама вампір, які ў самым пачатку з'яўляецца антаганістам, але затым ён становіцца дабрэй, клапатлівы па меры таго, як улюбляецца ў Алену. Пазней у серыяле Стэфан вяртаецца да сваіх старых звычак, калі яго называлі «патрашыцель», і яго ролю становіцца ўсё больш антаганістычных характару.
Іншыя акцёры ўключаюць Стывена Р. Мак-Куін, які гуляе Джэрэмі Гілберта, малодшага брата Алены. Як пазней высветлілася, яе біялагічным бацькам з'яўляецца брат прыёмнага бацькі, а Джэрэмі аказваецца яе стрыечным братам. Джэнна, цётка Джэрэмі, якую адыгрывае Сара Канінг, з'яўляецца іх апекуном, але яе забіваюць у канцы другога сезона пасля таго, як звяртаюць у вампіра. Кацярына Грэхэм гуляе Боні Бенет, лепшую сяброўку Алены, якая з'яўляецца ведзьмай. Кэндзіс Акола гуляе ролю Кэралайн Форбс, сяброўку Алены, а часам і яе суперніцу, якая становіцца вампірам у другім сезоне. Зак Рерыг выступае ў ролі Мэта Донаван, член дзяцінства Алены і экс-бойфрэнда, які пасля пачынае сустракацца з Кэралайн. Майкл Трэвіно гуляе Тайлера Локвуд, пярэваратня, суперніка Джэрэмі, лепшага сябра Мэта і сына мэра Містык Фолс. Ва ўсіх мужчын, членаў яго сям'і, ёсць ген пярэваратня, які выяўляецца, калі ён заб'е чалавека. Кайла Юэл згуляла Вікі Донован, праблемную старэйшую сястру Мэта і сяброўку Тайлера і Джэрэмі. Яна загінула ў сёмым эпізодзе першага сезона, пасля таго, як Дэйман звярнуў яе ў вампіра, а Стэфан забіў яе. Неўзабаве Мэцью Дэвіс далучыўся да акцёрскаму складу як Аларык Зальцман, настаўнік гісторыі і паляўнічы на ​​вампіраў, які пазней пачаў сустракацца з Джэні. Джозеф Морган далучаецца да галоўных герояў у трэцім сезоне, пасля таго, як быў запрошанай зоркай у другім сезоне. Ён гуляе Старажытнага вампіра Клауса, аднаго з галоўных антаганістаў другога сезона і галоўнага антаганіста трэцяга сезона.
Лугаўскія
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Газьбенскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Больцішкі
Бо́льцішкі (, Больтишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Больцішскага сельсавета.
Цэнтр сельсавета і калгаса. За 5,5 км на паўднёвы захад ад г.п. Воранава, 115 км ад Гродна, 16 км ад чыгуначнай станцыі Ліда. 425 жыхароў, 151 двор (1995). Базавая школа, дзіцячы сад, клуб, бібліятэка, камбінат бытавога абслугоўвання, аддзяленне сувязі.
Этымалогія
Назва Больцішкі ўтворана ад прозвішча Больціс.
Рандэль (паэзія)
Рандэ́ль (rondel, ад rond — круглы) — адна з так званых цвёрдых форм лірычнай паэзіі. З'явіўся ў Францыі ў XIV стагоддзі.
Складаецца з 13 радкоў, мае наступную структуру: парадак рыфм — A-B-b-a a-b-A-B a-b-b-a-A, дзе вялікімі літарамі вызначаны супадаючыя радкі. Вылучаецца таксама падвоены рандэль, які складаецца з 16 радкоў з рыфмоўкай A-B-B-A a-b-A-B a-b-b-a A-B-B-A.
Узнік гэты верш у старафранцузскай паэзіі, затым перайшоў у англійскую і іншыя еўрапейскія літаратуры. У канцы XIX — пачатку XX ст. рандэль даволі часта выкарыстоўвалі сімвалісты. У беларускую літаратуру рандэль увёў Максім Багдановіч. Прыкладам можа быць яго верш «На могілках» (1913):
Допельгангер
Допельгангер (Doppelgänger — «двайнік») — у літаратуры эпохі рамантызму дэманічны двайнік чалавека, антытэза анёлу-ахоўніку. У некаторых кнігах ён не адкідвае ценю і не адлюстроўваецца ў люстэрку. Яго з’яўленне часцяком прадракае смерць героя.
Двайнікі ў літаратуры
Двайнік увасабляе жаданні альбо інстынкты, якія былі выціснуты суб’ектам як несумяшчальныя з маральнымі і сацыяльнымі каштоўнасцямі, з яго «прыемнымі і прыстойнымі» ўяўленнямі пра самога сябе. Нярэдка двайнік сілкуецца за кошт пратаганіста, па меры таго, як ён марнее становіцца больш самаўпэўненым і пэўным вобразам займаючы яго месца ў свеце. Адзін з першых такіх двайнікоў у еўрапейскай літаратуры — Джэральдзіна, ценявы бок ідэалізаванай Крыстабелі ў аднайменнай паэме Колрыджа, напісанай у 1797 годзе.
Допельгангеры не раз з’яўляюцца ў Гофмана, ад якога тэма містычнага, часцей дэманічнага двайніцтва перавандравала ў творы расійскіх класікаў — Пушкіна («Зацішны домік на Васільеўскім востраве»), Адаеўскага («Сільфіда»), Гогаля («Шынель») і Дастаеўскага (аповесць «Двайнік»).
У англамоўнай рамантычнай літаратуры пасля «Споведзі апраўданага грэшніка» Дж. Гога (1824) тэма двайніцтва распрацоўвалася Эдгарам По («Уільям Уілсан»), Дзікенсам («Аповесць пра два гарады»), Ле Фаню («Зялёная гарбата») і Р. Л. Стывенсанам («Дзіўная гісторыя доктара Джэкіла і містэра Хайда», «Уладальнік Балантрэ»). У аповесці пра Джэкіла і Гайда падвоенасць галоўнага героя ўпершыню атрымала псеўданавуковае тлумачэнне.
Многія аповесці пра двайнікоў, каб падкрэсліць іх унутраную кроўнасць, робяць іх блізкімі сваякамі альбо фіксуюць смутнае эратычнае прыцягненне паміж дзвюма «паловамі». Напрыклад, У Колрыджа Джэральдзіна, правёўшы аголенай ноч у ложку Крыстабель, з часам займае месца яе пакойнай маці, ачараваўшы і цалкам падпарадкаваўшы сабе яе айца, а двайнікі з «Уладальніка Балантрэ» — родныя браты.
Самватас
Самватас (Самбатас; Σαμβατας) — гапакс, гэта значыць слова невядомага паходжання і няпэўнага значэння, нідзе не засведчанае, акрамя як у трактаце «Пра кіраванне Імперыяй». Ужыта як другая назва Кіева або Кіеўскай крэпасці.
Засведчана ў X стагоддзі візантыйскім імператарам Канстанцінам Парфірародным, які паведамляе ў трактаце «Пра кіраванне Імперыяй» (каля 948 года) пра «крэпасць Кіева, званую Самватас».
Допельгангер
Двайнікі ў літаратуры
У эпоху мадэрнізму тэма двайніцтва набыла другое нараджэнне як у літаратуры. Канцэпт двайніцтва псіхалагізуецца, часам з пазіцый фрэйдызму, у якасці фатальных двайнікоў нярэдка выступаюць бацька і сын («Уліс» Джойса).
Самватас
Спробы растлумачыць этымалогію слова пакуль не маюць надзейнай апоры. Прапанавана выводзіць яго са славянскай, армянскай, скандынаўскіх ці цюркскіх моў. Славянская этымалогія прапанавана польскім лінгвістам С. Роспандам, які рэканструяваў тапонім як Samvatas — Samvadas — *Sаvodъ. Затока-сувадзь, у значэнні стаянкі рачных суднаў. Найбольшай папулярнасцю карыстаецца версія хазарскага паходжання, аднак, як і іншыя, яна не паддаецца праверцы. Прыхільнікі гэтай гіпотэзы перакладаюць Самватас як «Верхняя крэпасць», ад цюркскіх слоў sam- («высокі, верхні») і bat («моцны») ці звязваюць з назвай легендарнай Суботняй ракі Самбатыян (пар. Sâmbătă — субота), якая ў яўрэйскай літаратуры працякала на краю зямлі ў краіне страчаных дзесяці Ізраільскіх каленаў. У гэтым выпадку назва магла ўзнікнуць у яўрэйска-хазарскай абшчыне, якая існавала ў Кіеве.
У заходняй гістарыяграфіі згадка пра Самватас часам разглядаецца як сведчанне заснавання Кіева хазарамі.
Вэлыка Рача
Вэлыка Рача (Вели́ка Ра́ча) — вёска ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радамышльскай гарадской ашчыны.
Брыд (Радамышльскі раён)
Брыд (Брід) — вёска ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радамышльскай гарадской ашчыны.
Білка (Радамышльскі раён)
Бі́лка (Бі́лка) — вёска ў Радамышльскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радамышльскай гарадской ашчыны.
Ражкі
Назву Ражкі́ маюць: