cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кладофара
Апісанне
Макраскапічныя водарасці ў выглядзе рыхлых ніткавата-кусцістых дзярнінак шчыльных падушка- і паўшарападобных калоній ці бясформенных скопішчаў цёмна-зялёных, цвёрдых навобмацак нітак (ціна); прымацаваны рызоідамі да субстрату ці свабодна плаваюць, утвараючы ціну. Ніткі галінастыя, з 1 радам звычайна выцягнутых (даўжыня перавышае шырыню ў 20 разоў), шмат'ядравых клетак. Хларапласт сеткаваты ці ў выглядзе мноства дыскападобных пласцін і пірэноідаў.
Пашырэнне
Вядома звыш 150 відаў, пашыраных у морах і прэснаводных вадаёмах. На Беларусі ў азёрах, сажалках і рэках адзначаны,.
Асаблівасці біялогіі
Размнажэнне всгетатыўнае (часткамі талому, акінетамі), бясполае (зааспорамі), полавае (ізагамія). Адзначана чаргаванне пакаленняў: спарафіту і гаметафіту.
Літаратура
''Міхееа Т. М.'' Кладофара //
Валянціна Міхайлаўна Шостка
Валянціна Міхайлаўна Шо́стка (Валентина Михайловна Шостко;  — ) — вучоны ў галіне гематалогіі дзіцячага ўзросту, доктар медыцынскіх навук (1976).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Ярыгава (Леніградская губерня РСФСР). У 1947 годзе скончыла Мінскі медыцынскі інстытут і працавала ў ім з 1958 года асістэнтам на кафедры дзіцячых хвароб. У 1959 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Содержание кобальта, никеля, меди и цинка в крови и щитовидной железе при эндемическом зобе и тиреотоксикозе». З 1970 года працавала ў Інстытуце аховы мацярынства і дзяцінства Міністэрства аховы здароўя БССР.
Навуковая дзейнасць
Займалася пытаннямі паталогіі новароджаных, эндакрыналогіі, дыягностыкі неадкладных станаў, дыягностыкі і лячэння вострага лейкозу і сепсісу ў дзяцей.
Сярод апублікаванага:
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзісна)
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі — мураваны каталіцкі храм у г. Дзісна Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.
Дурнічнік (значэнні)
Дурнічнік
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзісна)
Гісторыя
У 1630 г. шляхціц Полацкага ваяводства Крыштаф Малкевіч-Хялчоўскі запрасіў у Дзісну айцоў францішканцаў, пабудаваў для іх кляштар з касцёлам і званіцай. Гэта былі драўляныя будынкі, узнесеныя на беразе Дзвіны. Пасля ён падараваў ім маёнтак Клімоўшчыну.
У 1773 г. на месцы драўлянага касцёла францішканцы пабудавалі новы касцёл пад тытулам Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі.
Падчас пажару 1882 г. касцёл быў значна пашкоджаны, аднак ужо ў 1883 г. адбудаваны і асвечаны кс. Пятром Валіцкім.
У 1938 г. касцёл зноў прынялі францішканцы, але праз год іх праца была спынена савецкай уладай, а кс. Валяр’ян Міхно арыштаваны.
На пачатку ліпеня 1941 г., калі нямецкія войскі дайшлі да Дзвіны і там адбываліся ваенныя дзеянні, згарэлі плябанія, званіца і касцёльны дах.
Пасля вайны католікі Дзісны хацелі адбудаваць святыню, але ўлады не далі на гэта дазволу. У 1958 г. вайскоўцы ўзарвалі касцёл разам з пахаваннямі, якія знаходзіліся пад падлогай. Засталіся толькі тры сцяны, пярэдняя сцяна была разбураная.
У 80-я гады католікі Дзісны зрабілі прыбудоўку да паўднёвай сцяны, і такім чынам утварылася капліца ў закрыстыі былога касцёла. На могілках ў 1990-я гг. пабудавана каталіцкая капліца, на месцы папярэдняй.
Ураясу
Ураясу — горад у Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Тыба. Плошча горада — 17,29 км², насельніцтва — 163 114 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 9434,01 чал./км². Размешчаны на востраве Хонсю, у рэгіёне Канто. З ім мяжуе горад Ітыкава.
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дзісна)
Архітэктура
Мураваная святыня мае памер 35х16 м і сцены таўшчынёю 1,5 м.
Дурава
Дурава — народная назва расліны Буякі, таксама жаночая форма прозвішча Дураў, тапонім.
Сіроі
Сіроі — горад у Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Тыба. Плошча горада — 35,41 км², насельніцтва — 61 523 чалавекі (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 1737,45 чал./км². Размешчаны на востраве Хонсю, у рэгіёне Канто. З ім мяжуюць гарады Фунабасі, Касіва, Камагая, Індзай, Ятыё.
Віджая (кароль)
Віджая (раней 543 г.да н.э. — 505 да н.э.) — міфічны прабацька сінгалаў, 1-ы кароль Шры-Ланкі.
Асноўная гістарычная крыніца — хроніка «Махавамса» дае гады яго кіравання — каля 543 г. да н.э. — 505 да н.э.. Верагодна, прыбыў у 6 ст.да н.э. у Шры-Ланку з каралеўства Ванга (поўнач Індыі). Яго стасункі з паўбагіняй (якхіні) Кувені параўнаў у 1837 годзе з гісторыяй Адысея з Кіркай выдавец першага англійскага перакладу Джордж Цёрнер. «Махавамса» больш не дае ніякіх дакладных гістарычных звестак, асоба Віджая верагодна не існавала.
Спіс аб’ектаў PGC (2496001—2497000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2496001—2497000)
Касцёл Святога Іосіфа (Барадзенічы)
Касцёл Святога Іосіфа — каталіцкі храм у в. Барадзенічы Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
Касцёл пабудаваны ў ХІХ стагоддзі фундатарам Лапацінскім. У галоўны фасад касцёла ўмаравана пліта з надпісам на латыні і лічбамі «1836», якія магчыма, датычыць асвяшчэнне касцёла. Гістарычныя дакументы, якія датычаць будаўніцтва, былі знішчаныя ў часы савецкай улады.
У гады Першай сусветнай вайны ксяндзом Віктарам Шутовічам быў адкрыты інтэрнат для сірот. Набажэнства ў храме вялося на беларускай мове.
Зачынены ў 1930-я гады. У 1939—1949 гадах пробашчам парафіі быў кс. Юзаф Інгелевіч. Наступныя два гады парафіяй кіраваў прыезджы святар. Да 1989 года касцёл стаяў зачынены. У 1989 годзе была адпраўлена першая Святая Імша на вуліцы, бо ў святыні на той час яшчэ мясціўся склад.
Архітэктура
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, трохвугольны франтон якога на фасадзе завершаны 3-яруснай васьміграннай драўлянай званічкай. Канічны дах паўкруглай апсіды завершны 8-граннай сігнатуркай. Сіметрыя фасада вылучана арачнымі праёмамі ўвахода і 2 бакавых аконных праёмаў. 4 паўкалоны і трохвугольны франтон з прафіляваным антаблементам імітуюць класічны порцік.
Атынкаваныя і пабеленыя элементы архітэктурнага дэкору кантрастна вылучаюцца на паліхромным фоне бутавай муроўкі — плоскія ліштвы прамавугольных і арачных аконных праёмаў і паўкруглых люкарнаў, прафіляваны карніз і антаблемент. Франтон фасада запоўнены роспісам і скульптурай Мадонны ў арачнай эскедры.
Зала касцёла перакрыта плоскай столлю. Акрамя цэнтральнага чатырохкалоннага алтара, у ім ёсць два бакавыя 2-пілястравыя алтары: Святога Антонія і Святога Іосіфа. Яны вырашаны ў стылістыцы неакласіцызму са стылізаваным дарычным антаблементам. У галоўным алтары месціцца абраз Найсвяцейшай Дзевы Марыі, Маці Міласэрнасці.
Спіс аб’ектаў PGC (2497001—2498000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2497001—2498000)
STEREO
STEREO (Solar TErrestrial RElations Observatory) — місія НАСА па вывучэнні сонечнай актыўнасці.
Два аднолькавыя касмічныя апараты былі запушчаны 26 кастрычніка 2006 года на геліяцэнтрычныя арбіты, блізкія да арбіты Зямлі. У ходзе праекта адзін з іх паступова адстае ад Зямлі (Behind), а другі, наадварот, абганяе яе (Ahead). Гэта дае магчымасць адначасова назіраць Сонца з двух розных пунктаў, г.зн. выкарыстоўваць стэрэаскапічны эфект, які дазваляе атрымліваць трохмерныя выявы структур і з’яў на Сонца. Адной з мэтаў праекта з’яўляецца вывучэнне каранальных выкідаў масы, і стэрэаскапічны эфект дазваляе вызначыць становішча крыніцы выкіду на Сонцы і траекторыю яго руху, якія немагчыма вызначыць па назіранні з дапамогай адзіночнага каранографа, як, напрыклад, у праекце SOHO. Такія назіранні, акрамя таго, што даюць новыя даныя пры вывучэнні сонечнай актыўнасці, здольныя істотна павысіць дакладнасць прагнозаў эфектаў касмічнага надвор’я і, у прыватнасці, геамагнітнай актыўнасці .
Гот
Гот — прозвішча.
Спіс дзяржаў і залежных тэрыторый Афрыкі
Афрыка — другі па колькасці насельніцтва і па велічыні кантынент пасля Еўразіі. Плошча Афрыкі (уключаючы астравы) — 30 221 532 км². Афрыка займае 6 % ад поўнай паверхні Землі, і 20,4 % ад поўнай плошчы сушы. Насельніцтва Афрыкі — 960 мільёнаў чалавек (у 2005) і гэта складае прыблізна 14 % сусветнага насельніцтва. Агульная колькасць дзяржаў і залежных тэрыторый у Афрыцы — 61 (з іх 54 незалежных). Сюды ўваходзяць 10 астраўных, 14 нутракантынентальных і 37 дзяржаў з шырокім выхадам у моры і акіяны. Краіны Афрыкі ўмоўна дзеляць на 4 рэгіёна — Паўночны, Паўднёвы, Заходні і Усходні.
Кантынент абмывае Міжземным морам на поўначы, Суэцкім каналам і Чырвоным морам на паўночным усходзе, Індыйскім акіянам на ўсходзе і паўднёвым усходзе і Атлантычным акіянам на паўднёвым захадзе, захадзе і паўночным захадзе.
Ніжэй прадстаўлены спіс усіх краін і залежных тэрыторый у Афрыцы. Таксама на кожную краіну прыводзіцца сталіца, мова, грашовая адзінка, насельніцтва, плошча і ВУП на душу насельніцтва (залежныя тэрыторыі і дзяржава Маўрыкій пазначаны зялёным колерам, незалежныя дзяржавы — чырвоным).
Акой
Акой — тапонім.
Яраслаўка
Яраслаўка — тапонім.
Раздольнае
Раздольнае — тапонім.
Мамай (значэнні)
Мамай:
Жанажол
Жанажол — тапонім.
Спіс аб’ектаў PGC (1087001—1088000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1087001—1088000)
Каратамар
Каратамар — тапонім.
Талапкер
Талапкер — тапонім.
Рыгор Паўлавіч Шорах
Рыгор Паўлавіч Шо́рах ( —, ) — вучоны ў галіне хірургіі, доктар медыцынскіх навук (1976), прафесар (1980), Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1998).
Валер’янэла малая
Валер’янэла малая (Valerianella locusta) — від раслін падсямейства, распаўсюджаны ў Еўропе, на захадзе Паўночнай Афрыкі, у заходняй Азіі.
Падгорнае
Падгорнае - тапонім.
Рыгор Паўлавіч Шорах
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Налезнікі (Палескае ваяводства Польскай рэспублікі, зараз у Брэсцкай вобласці Беларусі). У 1948 годзе скончыў сярэднюю школу, у 1954 годзе — Мінскі медыцынскі інстытут. Працаваў ўрачом сельскага ўрачэбнага ўчастка ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці, хірургам у раённай бальніцы. У 1958 годзе паступіў у аспірантуру пры кафедры факультэтскай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута, дзе праходзіў навучанне пад кіраўніцтвам прафесара П. М. Маслава і ў 1961 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Диагностика и лечение почечной колики». У 1961—1977 гадах працаваў асістэнтам на кафедры агульнай хірургіі Мінскага медыцынскага інстытута. У 1975 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Хирургическое лечение непроходимости магистральных желчных протоков». З 1977 года займаў пасаду дацэнта кафедры шпітальнай хірургіі інтстытута. З лютага 1980 года ўзначаліў кафедру неадкладнай хірургіі Беларускага дзяржаўнага інстытута ўдасканалення ўрачоў.
Валер’янэла малая
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, на захадзе Паўночнай Афрыкі (Мадэйра, Канарскія астравы, Алжыр, Марока), у заходняй Азіі (Сірыя, Турцыя, Азербайджан, Грузія); інтрадукаваны ў ЗША, Паўднёвай Амерыкі.
Рыгор Паўлавіч Шорах
Навуковая і грамадская дзейнасць
Заснавальнік і кіраўнік кафедры неадкладнай хірургіі Беларускай медыцынскай акадэміі ўдасканалення ўрачоў. Пад яго кіраўніцтвам быў створаны першы ў Беларусі Рэспубліканскі цэнтр лазернай хірургіі. Узначальваў праўленне навуковага таварыства хірургаў Мінска і Мінскай вобласці. 23 сакавіка 1993 года першым з беларускіх хірургаў выканаў лапараскапічную халецыстытэктамію пры вострым халецыстыце. На працягу шэрагу гадоў займаў пасаду Галоўнага хірурга 4-а ўпраўлення Міністэрства аховы здароўя.
Валер’янэла малая
Распаўсюджанне
Ва Украіне від расце на палях і пустазельных месцах — у заходнім Палессі, правабярэжным, левабярэжным і Данецкім лесастэпе, стэпе (за выключэннем крайняга поўдня) і Крыме. Харчовая расліна, пустазелле.
Рыгор Паўлавіч Шорах
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар больш за 450 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфій. Атрымаў 8 аўтарскіх пасведчанняў на вынаходніцтвы. Пад кіраўніцтвам Р. П. Шораха абаронены 5 доктарскіх і 8 кандыдацкіх дысертацый.
Сярод апублікаваных прац:
Алмалы
Алмалы — тапонім, станцыя метро.
Какжыра
Какжыра — тапонім.
Енбек
Енбек — тапонім.
Жаланаш
Жаланаш — тапонім.
Енбекшы
Енбекшы — тапонім.
Касцёл Божага Цела (Крошын)
Касцёл Божага Цела — мураваны каталіцкі храм у в. Крошыне Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Першы касцёл у Крошыне быў пабудаваны ў 1442 годзе. У 1818 годзе быў пабудаваны новы касцёл з дрэва. У 1920-я гады ўзведзены сучасны мураваны будынак касцёла.
Архітэктура
У яго сцены ўмуроўваліся старыя надмагільныя камяні з мясцовых пахаванняў XIX ст.
У касцёле знаходзіцца жырандоля, якую ў 1881 годзе ўласнаручна вырабіў паэт і каваль Паўлюк Багрым. Жырандоля была створана на замову пана Пятра Святаполк-Завадскага для ягонай сядзібы. Пазней нашчадкі пана перадалі жырандолю ў касцёл.
Ордэн Святых Роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія
Ордэн Святых Роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія (Орден «Светите Равноапостоли Кирил и Методий») — найвышэйшая дзяржаўная ўзнагарода царства Балгарыя, уведзена 18 мая 1909 года ўказам цара Фердынанда I. Ім узнагароджваліся вайсковыя, духоўныя і цывільныя асобы, якія дасягнулі найвышэйшых пасад у дзяржаўнай іерархіі і атрымалі найвышэйшыя ступені іншых балгарскіх ордэнаў. Таксама маглі ўзнагароджвацца замежныя каранаваныя асобы і князі-хрысціяне за агульначалавечыя заслугі.
За час існавання ордэна ім былі ўзнагароджаны 9 балгараў і 52 замежнікі.
Пасля вераснёвага перавароту ў Балгарыі і запанавання левых сіл ордэн быў ліквадаваны. Сёння ордэн Святых Роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія ўсё яшчэ захоўваецца Балгарскім Царскім домам у выгнанні, як дынастычная ўзнагарода.
Узнагароджаныя ордэнам
Падданыя Балгарыі:
У перыяд пасля Першай сусветнай вайны ордэнам узнагароджваліся кіраўнікі дзяржаў, а гэтаксама палітычныя кіраўнікі краін Восі:
Касцёл Яна Паўла II (Баранавічы)
Касцёл Яна Паўла II — мураваны каталіцкі храм у Баранавічах.
Гісторыя
Храм будавалі на сродкі баранавіцкіх вернікаў. Ахвяравалі на будоўлю і каталікі з усёй Беларусі. Кожны ахвярадаўца атрымліваў сімвалічную цэглу — папяровую картку з падзякай і выявай будучага храма. Узвядзенне будынка заняло каля года пасля асвячэння касцёльнага пляца 31 мая 2014 года.
Асвечаны 15 мая 2015 года біскупам Пінскім Антоніем Дзям’янкам. З’яўляецца першы храм у Беларусі, які носіць назву Папы Рымскага Яна Паўла II.
Жанаканыс
Жанаканыс — тапонім.
Карал Гот
Ка́рал Гот (Karel Gott;,  — , ) — чэшскі эстрадны спявак (тэнар). Народны артыст ЧССР (1985).
Спіс аб’ектаў PGC (2498001—2499000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2498001—2499000)
Валер’янэла
Валер’янэла (Valerianella) — род травяністых раслін падсямейства, распаўсюджаных галоўным чынам у Міжземнамор’і, уключаючы Іран, Афганістан і Сярэднюю Азію, а таксама ў Заходняй Еўропе і Паўночнай Амерыцы.
Назва роду прадстаўляе сабой памяншальнае ад Valeriana.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя травы з больш-менш дыхатамічна галінастым сцяблом. Кветкі дробныя, сабраны ў шматкветкавыя паўпарасонікавыя (часам галоўкавыя) суквецці на канцах галін, часам растуць таксама паасобку ў верхніх развілках сцябла. Вяночак варонкападобны. Тычынкі тры. Малапрыкметны пры цвіценні адгін чашачкі пры плодзе ў многіх відаў валер’янэлы больш-менш моцна разрастаецца ў выглядзе варонкі, чары, доўгіх зубцоў або лопасцяў. Плод трохгнёздавы з адным поданосным і двума стэрыльнымі гнёздамі.
Значэнне і прымяненне
Некаторыя віды, напрыклад, і  культывуюцца ў якасці харчовых раслін, якія выкарыстоўваюцца ў салаты і супы. Яны ўтрымліваюць менш горкіх і араматычных рэчываў, чым шматгадовыя расліны з сямейства валяр’янавых, лісце іх звычайна амаль без смаку.
Віды
Паводле сайта The Plant List у родзе вылучаюць 46 відаў:
Дзевана
Дзевана
Дзівена
Дзівена
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Новы Пагост)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы — драўляны каталіцкі храм у вёсцы Новым Пагосце Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Размешчаны ў заходняй частцы вёскі.
Гісторыя
У 1766 годзе вернікі пабудавалі новы драўляны касцёл. Ён быў невялікі, на мураваным падмурку, асвечаны ў гонар Найсвяцейшай Тройцы. У галоўным алтары знаходзіліся тры сярэбраныя кароны. У адным з бакавых алтароў размешчаны абраз Маці Божай Балеснай, а ў другім — Святога Антонія. Навокал касцёла былі могілкі. Будаўнік гэтай святыні ксёндз Пясляк дабіўся ад тагачаснага віленскага біскупа адасаблення Пагосту ад Іказні і стаў першым пробашчам у Пагосце. Віленскі біскуп Ігнацы Якуб Масальскі дэкрэтам ад 14 ліпеня 1766 года зацвердзіў самастойную парафію Пагост.
У 1845 годзе касцёл згадваецца як струхнелы. Ён патрабаваў значнага рамонту. У 1859 годзе яго адрэстаўраваў і павялічыў пробашч ксёндз Ян Шырын.
Пасля арышту савецкімі ўладамі ксяндза пробашча Юзафа Інгелевіча ў 1949 годзе касцёл зачынілі. Спачатку ў ім быў склад збожжа, пасля — спартыўная зала.
У 1990 годзе святыню аддалі вернікам. 15 мая 1990 года біскуп Эдвард Кісель з Беластока, ураджэнец мясцовай парафіі, у прысутнасці ксяндза біскупа Тадэвуша Кандрусевіча, Адміністратара Касцёла на Беларусі, і біскупа Эдварда Азароўскага з Беластока ўрачыста асвяціў касцёл.
На тэрыторыі парафіі таксама знаходзяцца капліца пад тытулам Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Більдзюгах, капліца ў вёсцы Воўкаўшчына, найстарэйшая — пабудавана ў 1750 годзе — драўляная капліца пад тытулам Святога Міхала ў маёнтку Стафанова.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашаны прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, які выходзіць на фасад трохвугольным франтонам, завершаным трох’яруснай чатырохграннай сігнатуркай, над алтарнай часткай — 1-яруснай. Да пяціграннай апсіды далучаны бакавыя квадратныя ў плане высокая і нізкая сакрысціі. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі.
Касцёл абкружаны бутавай агароджай, у вуглу якой, перад храмам, пастаўлена 4-гранная 2-ярусная драўляная вежа-званіца. Верхні каркасны адкрыты ярус-звон накрыты пакатым шатровым дахам, ніжні глухі гарызантальна ашаляваны.
Шальнік (значэнні)
Шальнік
Касцёл Святога Юрыя (Сваятычы)
Касцёл Святога Юрыя — мураваны каталіцкі храм у в. Сваятычы Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Касцёл у вёсцы Сваяцічы з’яўляецца архітэктурным помнікам, культурна-гістарычнай каштоўнасцю.
Гісторыя
Касцёл Святога Юрыя пабудаваны ў 1825 годзе на сродкі ўладальніцы маёнтка ў Сваяцічах графіні С. Чапскай насупраць палаца. Побач з касцёлам размешчана невялікая званіца, пабудаваная ў 19-ым стагоддзі. У 1864 годзе парафія скасавана, касцёл перароблены пад праваслаўную царкву. Каталікі праводзілі службы ў капліцы касцёльнай да 1920 года. Падчас першай Сусветнай вайны будынак касцёла быў спалены. У сярэдзіне 40-х гадоў капліца была зачынена для правядзення службаў савецкай уладай.
У 1990 годзе касцёл аддадзены каталікам і пачалося адраджэнне касцёла.
Спіс аб’ектаў PGC (2499001—2500000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2499001—2500000)
Дзіванна тараканавая
Дзіва́нна тараканавая, Дзіванна цёмная (Verbascum blattaria) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Апісанне
Двухгадовая або аднагадовая расліна 30—100 см вышынёй. Расліна голая, часам з залозістымі валасінкамі ўверсе. Лісце даўгавата-ланцэтнае, але ў асноўным зубчастае, радзей суцэльнае. Вяночак 25—30 мм у дыяметры. Прыкветак яйкападобны або ланцэтны.
Распаўсюджанне
Расліна натуральна распаўсюджаная ў Еўропе, Цэнтральнай Азіі і ў паўночна-заходняй Афрыцы; інтрадуцыкаваны ў ЗША, ПАР, Вялікабрытанію. Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і эўтроф.
Ва Украіне расце на засоленых вільготных месцах, на лугах, ля берагоў рэк — на большай частцы тэрыторыі, акрамя Карпат і Палесся, але расце ў Закарпацці.
Дзіванна мяцёлчатая
Дзіва́нна мяцёлчатая, Дзіванна малая , Дзіванна мучністая (Verbascum lychnitis) — від кветкавых раслін з роду  сямейства  Этымалогія: λυχνοϛ — «лямпа», -ιταϛ — суфікс, які паказвае на сувязь з назоўнікам, падабенства.
Апісанне
Двухгадовая травяністая расліна, 50—150 см вышынёй. Лісце суцэльнае, нераўнамерна гародкава-зубчастае, зверху зялёнае, знізу бела апушанае. Ніжняе лісце авальнае, звужанае ў чарашок, верхняе — ланцэтнае, сядзячае, з доўга завостранай верхавінай. Кветкавы вяночак жоўты, часам бялёсы, 12-17 мм шырынёй; усе 5 тычынак з бялёса-прылісткавымі ніткамі.
Распаўсюджанне
Расліна натуральна распаўсюджаная ў Марока, Еўропе, заходняй частцы ўмераных абласцей Азіі. святлолюбівая расліна. Ва Украіне расце на лясных палянах, адкрытых схілах, уздоўж дарог на ўсёй тэрыторыі, звычайны; у Крыме толькі ў перадгор’ях і на яйле, рэдка. Пустазелле.
Партрэт Сярэдневякоўя
Партрэт Сярэдневякоўя, партрэтнае мастацтва Сярэдніх вякоў — пэўная стадыя ў  партрэтнага жанру, якое выявілася ў страце ім рэалістычнасці і праяве большай цікавасці да духоўнасці намаляваных.
У партрэтах раннехрысціянскай эпохі доўга захоўваюцца рэмінісцэнцыі. Пазней — у каралінгскую і раманскую эпоху — канчаткова сціраюцца грані паміж іконай і партрэтным творам. У перыяд сталага Сярэдневякоўя пачынаецца зваротны працэс: у творы готыкі пачынае вяртацца натуралізм, які закладзе асновы развіцця Адраджэння.
Ідэалогія
Сярэднявечнае мастацтва не ведала партрэта ў сучасным значэнні гэтага паняцця, то ёсць «жыццёва дакладнага малюнка індывідуальнага чалавечага твару». У адрозненне ад майстроў Старажытнага Егіпта, антычнасці або пазнейшага Новага часу, сярэднявечныя мастакі не ставілі задачу жывога падабенства выявы з арыгіналам. Прынцып «пераймання натуры» быў чужы эстэтычнай прыродзе Сярэдніх вякоў. Але, як піша Віктар Грашчанкаў, не варта разглядаць гэты час як «перапынак» у эвалюцыі партрэтнага жанру. У Сярэдневякоўі партрэт усё ж знайшоў сваё (досыць сціплае) месца, і выражаўся ў досыць сціплых і умоўных формах. Гэты партрэт падаецца схематычным, што выклікана іншай эстэтычнай задачай майстроў, для якіх матэрыяльны свет з яго індывідуальнымі формамі не валодаў важнасцю і заставаўся ўсяго толькі адлюстраваннем, ценем звышпачуццёвага свету. У сваіх рэчах сярэднявечныя майстры імкнуліся да абсалюту і не пераймалі прыродзе, а спрадвечнаму вобразу чалавечай прыгажосці. Акрамя літаральнага сэнсу ўсякая выява мела і іншасказальнае значэнне.
Так як чалавек быў створаны «па вобразу і падабенству Божаму», індывідуальнае аблічча любога на зямлі было вынікам выпадковага — і таму другараднага адхілення ад вышэйшага ідэалу, выкліканага першародным грахом. Таму мастак, малюючы чалавека, імкнуўся перадаць не тое, што адрознівае аднаго чалавека ад іншага цялесна, а адлюстраваць тое агульнае, што з’яўляецца тыповым для ўсіх людзей наогул, аб’ядноўваючы іх у духоўнай сутнасці і набліжаючы да першаўзору, задуманага Богам. «Выява чалавека падпарадкоўвалася ўяўленням сярэднявечнага прадстаўлення і істотна адрознівалася ад разумення асобы ў мастацтве Новага часу. Галоўнае адрозненне складалася ў тым, што індывідуальнае, непаўторнае ў чалавека менш за ўсё знаходзіла адлюстраванне ў яго вобразе. Мастак імкнуўся захаваць не „побытавы“, „аголены“ твар, а „зменены, пераўтвораны“, адлюстраваны ў сваім, „як бы ідэальным пазачасавым стане“. Акрамя таго, асобны чалавек цікавіў мастака не столькі сам па сабе, колькі як прадстаўнік пэўнай ступені феадальнай іерархіі. Індывідуальнасць ставала для майстра цалкам падпарадкаванай таго нарматыўнага ідэалу, які адпавядаў сацыяльнаму становішчу ».
Малюючы твар, сярэднявечны майстар карыстаўся стэрэатыпам, выпрацаваным раз і назаўжды, уносячы ў яго па меры працы нязначныя змены, якія былі неабходныя яму для канкрэтызацыі персанажаў па сюжэце. Стэрэатып гэты (канон) звычайна залежаў не ад мастака, а ад іканаграфічнай і маляўнічай традыцыі ўласна мастацкай школы. Па меры росту індывідуальнага пачатку ў творчым мысленні майстроў гэты канон пачне ўсё мацней адлюстроўваць персанальны стыль мастака.
Па меры таго, як Сярэдневякоўе будзе падыходзіць да канца, а індывідуалізм рэлігійнага пачуцця будзе шукаць у больш прамым зліцці сваёй асобы (асобы заказчыка) са святым чынам, выявы чалавека будуць становіцца ўсё больш «партрпэтнымі», надзеленымі індывідуальнымі рысамі.
Адсутнасць падабенства
Па ўсіх гэтых прычынах «вобраз рэальнай чалавечай асобы страціў у сярэднявечным мастацтве жыццёва паўнакроўную індывідуальнасць. Ён амаль растварыўся ў абразовай імперсанальнасці, выяўляючыся ў мастацкай форме, якую можна было б вызначыць як „сімвалічны партрэт“». Да з’яўлення пэўнага натуралізму ў мастацтве готыкі, сярэднявечныя партрэты былі далёкія ад дакументальнай дакладнасці. Індывідуальны пачатак праслізгваў у каноне, стэрэатыпе толькі зрэдку, і то — ледзь улоўным намёкам, умоўным пазначэннем.
Тыпы помнікаў
Царква дапускала малюнак індывідуальнага чалавека толькі ў двух выпадках:
Партрэтнае падабенства ў абодвух выпадках не пераследвалася, выява магла быць цалкам умоўнай і кампенсавацца атрыбутамі або надпісамі.
У першай катэгорыі (упісанымі ў сакральны малюнак) часцей за ўсё сустракаюцца вобразы імператараў, каралёў і іншых манархаў, а таксама духоўных іерархаў — Папаў і епіскапаў; то ёсць верных абаронцаў Царквы,   і прыхільнікаў набожнасці.
Прыклады:
Партрэт у сталай готыцы
У готыцы партрэт стане больш суцэльнай і паспяховай з’явай. Мастацтву готыкі будзе ўласцівы «натуралізм» (па выразе М. Дворжака), што, зразумела, паўплывае на выяву чалавека. Агульнай характарыстыкай мастацтва сталай готыкі з’яўляецца цікавасць да жыццёва-дакладнай перадачы аблічча чалавека.
Раней за ўсё гэты натуралізм выявіцца ў круглай скульптуры. Прыклады помнікаў:
Надмагільныя помнікі, з іх жанравай асаблівасцю, таксама давалі магчымасць партрэту захавацца і развівацца. Прыклады выяў памерлых персон — звычайна членаў вышэйшага кліру — у форме рэльефаў ці скульптур на алтарных магільнях датуюцца яшчэ раннімі або познімі Сярэднімі вякамі: напрыклад, надмагілле архібіскупа (каля 1152) у Магдэбургскім саборы, або тое, дзе   (пам. 1249) (Майнцкі сабор) намаляваны карануючым двух паменшаных у памеры каралёў.
Сярэднявечныя надмагіллі (напрыклад, каралеўскія у Сен-Дэні), дэманструюць эвалюцыю: спачатку постаці нябожчыкаў выконваліся з ідэальна умоўнай трактоўкай маладога твару ў выглядзе застылай маскі, ажыўленай стандартнай «гатычнай усмешкай», без усялякага намёку на партрэтнае падабенства. Але да канца XIII стагоддзя становішча пачынае мяняцца. Даследчыкамі вылучана здагадка (не даказаная), што, магчыма, у гэты час скульптары пачалі выкарыстоўваць пасмяротныя маскі (напрыклад, для статуі французскай каралевы Ізабелы Арагонскай, Казенца; надмагілле Філіпа Прыгожага, Сен-Дэні, 1298—1307 гг.). Гэтая версія звязана з тым, што ў тварах пачынае з’яўляцца пэўная індывідуалізацыя.
Партрэт у позняй готыцы
Зараджэнне гэтага партрэтнага жанру адбываецца ў перыяд позняй готыкі дзякуючы духоўнаму абуджэнню Еўропы, якое пачалося ў канцы XII стагоддзя. Гэты працэс меў доўгае развіццё і прывёў да таго, што да XV стагоддзя, пакуль у Італіі ў аснову культуры закладваліся новыя гуманістычныя ўяўленні аб чалавеку, Паўночная Еўропа грунтавалася на Новай пабожнасці (Devotio moderna) паўночных містыкаў.
З часам готыка пранікла ў Італію і спачатку затармазіла развіццё Протарэнесансу; затым ёй удалося яго ўзбагаціць. Адначасова з гэтым рэалістычныя заваёвы Джотто (у готизированной падачы сіенскай і збольшага фларэнтыйскай жывапісу 2-й пал. XIV ст.) праніклі ў Францыю і іншыя заальпийские краіны і былі ўспрынятыя іх мастацтвам.
Позняя готыка перажывала крызіс і глыбокую патрэбу ў пераменах, таму актыўна ўспрыняла рэалізм трэчэнта. Калі ў сталую готыку усё факусавалася вакол сабора, у XIV стагоддзі пачынаецца распад гэтага саборнага адзінства гатычнага стылю, акрамя манументальных формаў развіваюцца камерныя жанры (асабліва кніжная мініяцюра). Царква і гарадская камуна страчваюць кіруючую ролю ў мастацкім жыцці, якая пераходзіць да свецкіх гаспадароў. Іх рэзідэнцыі становяцца асяродкам лепшых творчых сіл.
Асноўныя цэнтры
Папскі Авіньён, дзе працавала шмат італьянскіх мастакоў, стаў цэнтрам, адкуль італьянскі ўплыў распаўсюджваўся па ўсёй гатычнай эпосе (Каталонія, Паўночная Францыя, Англія, Чэхія, Паўднёвая Германія). Уплыў ранняга італьянскага трэчэнта спарадычна выяўляецца ў жывапісе і мініяцюры Паўночнай Еўропы ўжо ў 1-й траціне XIV стагоддзя, а дзейнасць Сімонэ Марціні, Матэа Джаванеці і іншых «авіньёнцаў» у 1340-я гады, дзе склалася свая італа-правансальская школа, надае гэтаму працэсу італьянізацыі больш шырокае распаўсюджванне. У 2-й палове XIV стагоддзя адзін з галоўных мастацкіх цэнтраў Францыі і наогул Паўночнай Еўропы — Парыж; затым з ім пачынаюць супернічаць Дыжон і Бурж, рэзідэнцыі каралеўскіх братоў, герцагаў Бургундскага і. Там працуюць лепшыя майстры, па большай частцы прыезджыя нідэрландцы: Жан дэ Бандоль,, Жакмар дэ Эсдэн,  і інш. Гэтыя франка-фламандскія майстры асімілююць ўплыў італьянскага (у першую чаргу сіенскага) жывапісу, і ў 2-й палове XIV стагоддзя ствараюць стыль «парыжскай школы», дзе злучаныя спрадвечна французскія рысы, італьянскія запазычанні і мастацкія традыцыі з поўначы — Фландрыі, Брабанта, Галандыі, Рэйна і інш.
Другі па мастацкаму значэнню цэнтр прыдворнай культуры — Прага, сталіца Імперыі па рашэнні Карла IV. была радня французам; пры двары працавалі італьянскія, французскія, чэшскія і нямецкія майстры. Пражскія мініяцюры і жывапісцы таксама выпрабавалі італьянскія ўплывы (напрыклад,, магчыма, працаваў у Карлштэйне). Затым пражская школа жывапісу распаўсюдзіла свой уплыў на паўночны захад (Вестфалія, Люксембург, Нідэрланды, аж да Парыжа, з асаблівай сілай уздзейнічаючы на мясцовыя школы Паўднёвай Германіі і Аўстрыі — Нюрнберг, Мюнхен, Зальцбург, Вена, Тыроль).
Важным звяном у гэтым кругавароце міжнародных мастацкіх сувязяў стаў Мілан, дзе з 1378 г пануе, які пашырыў межы амаль на ўсю Паўночную Італію і завязаў шчыльныя дынастычныя адносіны з Валуа. У Мілан прыязджала мноства майстроў, у сваю чаргу, ламбардская прадукцыя шырока пранікае ў Францыю і Бургундыю. У Мілане ўзнікае касмапалітычная прыдворная культура, у якой складваецца мастацтва ламбардскіх мастакоў, якое адрозніваецца жанравай інтэрпрэтацыяй свецкіх сюжэтаў, назіраннем прыроды і жывёльнага свету. Ламбардцы ўнеслі свежую натуралістычную брую ў вытанчаны стыль франка-фламандскай мініяцюры пачатку XV стагоддзя.
Характарыстыка і помнікі Паўночнай Еўропы
Кульмінацыя познегатычнага мастацтва — інтэрнацыянальная готыка. Эвалюцыя познегатычнага партрэта адбываецца збольшага пад італьянскім уплывам, а таксама ў цеснай сувязі з развіццём партрэтных выяў у пластыцы, якія ўжо трывала «стаяць на нагах».
Профільныя партрэты ў стылі Сімонэ Марціні, у першую чаргу працы Матэа Джаванеці з Вітэрба, паслужылі прамым прыкладам для мастакоў паўночнай готыкі. Гэта маглі быць не толькі выявы данатараў і фрэскі, але і станковыя малюнкі, якія не дайшлі да нас. Стыль французскага прыдворнага партрэту складваўся пад іх уплывам. Першым узорам з’яўляецца партрэт Іаана II Добрага, напісаны каля 1360 года (Луўр). Па італьянскай традыцыі залаты фон, малюнак профільны і пагрудны. Але ён выкарыстоўвае выразны контур і тонкую прапрацоўку дэталяў твару, што перадае падабенства без ідэалізацыі — якая была так уласціва італьянскім узорам. Ён выяўляе выразнасць і праўдзівую бесстароннасць, якая стане праграмным прынцыпам усяго партрэту Паўночнай Еўропы.
Пакуль у італьянскім партрэце будзе захоўвацца сувязь са стылем і абагульненымі формамі фрэсак, французскі партрэт выяўляе прамую залежнасць з мастацтвам гатычнай мініяцюры. Напрыклад, гл. данатарскія партрэты Карла V і Жанны Бурбонскай у манахромнай кампазіцыі пяром на шоўку — «Нарбонскім уборы», (каля 1375, Луўр). Авіньёнскія партрэты — толькі адна з крыніц, якія падсілкавалі гатычны станковы партрэт. У гэтым жанры ў позняй готыцы існавала патрэба, і ён з’явіўся б і без італьянскіх уплываў. Так, тады ж у коле нямецкіх і чэшскіх майстроў ўзнікае зусім іншы тып станковага партрэта — мадэль малюецца не ў профіль, а ў тры чвэрці. Першы прыклад — партрэт эрцгерцага (каля 1365, Вена, ). Невядомы аўтар арыентаваўся на стыль пражскага Майстра Тэадорыха (капэла замка Карлштэйн, каля 1365, дзе паўфігуры святых перададзеныя ў трохчвэрцевых паваротах). Такімі ж з’яўляюцца партрэты імператара Карла IV і яго сына Вацлава на алтарным абразе, замоўленым архібіскупам Янам Очка (каля 1371—1375, Прага, Нацыянальная галерэя, прыпісваецца Майстру Тэадорыху). Верагодна, гэта рашэнне партрэтнай кампазіцыі ўзнікла дзякуючы скульптуры. У партрэце эрцгерцага Рудольфа IV майстар спрабуе прайграць на плоскасці трохмерную прастору з наіўнай непасрэднасцю, не ведаючы правілаў  скарачэння. Пабудова носа і вачэй прыкладна адпавядае павароту галавы, рот перададзены прама, а карона — накладзеная аплікацыяй. Партрэт вырабляе ўражанне павялічанай мініяцюры.
Гэты новы тып малюнка патэнцыйна валодае больш шырокімі магчымасцямі ў перадачы індывідуальнасці. Але на раннім этапе ён застаецца прымітыўным, саступаючы ў цэласнасці традыцыйнага профільнага партрэта. Абодва варыянты будуць існаваць на роўных правах у жывапісу і мініяцюры да 1-й чвэрці XV ст., перарваўшыся толькі з перамогай рэалістычных прынцыпаў ars nova.
Партрэт хутка абасабляецца ў самастойны жанр ва ўмовах прыдворнай культуры. Ён атрымлівае важную ролю ў прыватным і дзяржаўным жыцці. Партрэты збіраюць, пасылаюць з пасольствамі ў сяброўскія двары, яны служаць дакументамі пры заключэнні шлюбных кантрактаў. Акрамя партрэтаў Іаана Добрага і Рудольфа, усе іншыя творы, згаданыя ў крыніцах, не захаваліся. Іх страта папаўняецца партрэтамі ў рэлігійных абразах (напрыклад, «Уілтанскі дыптых» з партрэтам караля Рычарда II, каля 1395, Лондан, Нацыянальная галерэя) і мініяцюрах.
У мініяцюрах партрэты мелі данатарскі характар, а таксама ўключаліся ў якую-небудзь свецкую сцэну. У іх выпрацоўваюцца своеасаблівыя кампазіцыйныя прыёмы, якія акажуць уплыў на пабудову вобразу ў станковых партрэтах. Грашчанкаў мяркуе, што з’яўленне ў франка-бургундскім партрэце XV стагоддзя профільных паўфігурных кампазіцый, куды ўжо ўключаюцца рукі, можа быць растлумачана выкарыстаннем матываў з мініяцюр таго часу са сцэнамі прыдворнага жыцця. У лік такіх твораў уваходзяць працы братоў Лімбургаў (у першую чаргу іх Цудоўны часаслоў, 1413—1416) і мініяцюры працы (1412, Жэнева). Характэрны прыклад такой тэндэнцыі — мініяцюры з выявай паднясенняўілюмінаваных манускрыптаў мастаком або заказчыкам каралю ці іншаму заступніку, а таксама сцэны малітваў і царкоўных службаў. Цікавым прыкладам свецкай сцэны, якая змяшчае партрэтны малюнак заказчыцы, з’яўляецца мініяцюра «» мастака.
Партрэты франка-фламандскага круга
Шэраг партрэтаў франка-фламандска-бургундскага круга быў створаны ў 1400-1420-я гады (дайшлі ў арыгіналах і копіях). Усе яны з’яўляюцца профільнымі і напісаны пад уздзеяннем братоў Лімбург і. У іх ліку трохі асабняком стаіць акварэльны партрэт Людовіка II Анжуйскага (невядомы мастак, каля 1412—1415), які прама працягвае «італьянізаваную» традыцыю парыжскай школы. Але рэалістычная тэндэнцыя, закладзеная Лімбургамі, хутка раствараецца ў манернай гатычнай стылізацыі мастакоў двара Іаана Бясстрашнага — гл. да прыкладу партрэт самога герцага, які захаваўся ў копіі (Луўр): непрапарцыйная выцягнутасць фігуры, маленькая галава, манерны жэст рук, адсутнасць прасторавай глыбіні, плоскасць сілуэту. Аналагічна жаманны і вытанчаны каліграфічна стылізаваны жаночы партрэт з Вашынгтона.Такім чынам, партрэтны жывапіс у гатычным мастацтве Паўночнай Еўропы фарміруецца наступным чынам: профільны партрэт, першапачаткова ўспрыняты з Італіі і звязаны з данатарскім чынам у рэлігійнай кампазіцыі, рана адасабліваецца ў выглядзе станковай карціны. Мініяцюры ілюмінаваных рукапісаў дапамагаюць змяніць простую пагрудную выяву на больш складаную паўфігурную кампазіцыю (пачатак XV стагоддзя). Але рэалістычныя рысы, быццам бы уласцівыя такому тыпу партрэту, не атрымліваюць далейшага развіцця, паколькі застаюцца скаванымі рамкамі мастацкага ідэалу готыкі, а таксама феадальнымі ўяўленнямі. «Партрэтаванне канкрэтнай асобы было яшчэ неаддзельна ад партрэтавання сану», піша Грашчанкаў.
Скульптурны партрэт позняй готыкі ў Паўночнай Еўропе
Творы партрэтнай пластыкі ўзнікаюць адначасова з жывапіснымі ў 1470-80-я ў Парыжы, Празе і Вене, але, у адрозненне ад апошніх, яны не былі інтымнымі і камернымі, а больш афіцыйнымі і рэпрэзентатыўнымі (статуі Карла V і яго жонкі, каля 1375, Луўр; статуі Ам’енскага сабора, 1373-75; статуі аўстрыйскіх эрцгерцагаў з паўднёвай вежы Венскага сабора Святога Стэфана, каля 1370-80, Вена, Музей горада). Тут старая традыцыя «ідэальных партрэтаў» манархаў з гатычнай саборнай пластыкі праламляецца па-новаму, дзякуючы натуралістычнай партрэтнасці намаляваных асоб (імператар Карл IV і яго жонка, 1370-80,  ў Мюльхаўзене). Мастакамі дасягаецца эфект «жывой прысутнасці», які пасля паўплывае на нідэрландскіх жывапісцаў XV стагоддзя.
Асабліва варта адзначыць серыю бюстаў у пражскім Саборы Святога Віта, выкананых Петэрам Парлерам і яго майстэрняй 1379-86 гадах (уключаючы яго аўтапартрэт). Яны пераклікаюцца з жывапісам майстра Тэадорыха і адрозніваюцца рэалізмам.
Яшчэ больш выразна вядучая роля скульптуры ў жанры партрэту бачная ў бургундскай пластыцы канца XIV-пачатку XV стагоддзя. Рэпрэзентатыўныя і натуралістычныя тэндэнцыі праяўляюцца ва ўсіх відах скульптуры (надмагіллі, данатарскія, свецкія статуі), і наступны якасны скачок адбываецца ў творчасці Клаўса Слютэра, галандца, які працаваў у Дыжоне (Філіп II Смелы і яго жонкі, партал . Уплыву скульптурнага партрэта на жывапісны спрыяла тое, што ў бургундскай скульптуры было прынята яе тонка і натуралістычна падфарбоўваць; акрамя таго, Ян ван Эйк і Рабер Кампен будуць абапірацца менавіта на скульптурныя ўзоры, выпрацоўваючы кампазіцыі партрэту і.
Партрэт у фалерыстыцы
Выявы кіраўнікоў на манетах, вядомыя ў антычнасці, у Сярэдневякоўі таксама адсутнічаюць. Нараджэнне манетнай выявы ў Заходняй Еўропе звязваецца з манетай, адчаканенай  для горада Брэшыа ужо толькі каля 1420 года. Гэта было пачаткам адыходу ад сярэднявечнай традыцыі адлюстравання пры чаканцы сімвалічнага вобраза ўладара і, як следства, пераходу да выявы канкрэтнай асобы.
Вынікі
І ў Італіі, і на Поўначы паміж партрэтам XIV і XV стагоддзя існуе глыбокае тыпалагічнае адрозненне: першы развіваецца ў рамках сярэднявечнай ідэалогіі, захоўваецца ўмоўнасць тыпізавальных стылявых прынцыпаў, хоць ужо страчаная сімвалічная.
У XV стагоддзі складваюцца дзве самастойныя мастацкія традыцыі еўрапейскага партрэту :
У Нідэрландах XV стагоддзя бурнае развіццё гарадоў і культуры, а таксама тое, што прыдворныя мастацкія цэнтры з іх вытанчанасцю страцілі сваё значэнне, і майстры засяродзіліся ў гарадах, прывяло да актыўнага развіцця партрэтнага жанру. Узнік алейны жывапіс. У1420-30-я гады ў ван Эйка і Рабера Кампена на аснове рэалістычных тэндэнцый франка-фламандскай мініяцюры пачатку XV стагоддзя і Бургундскай скульптуры таго ж перыяду складваецца новы тып рэалістычнай карціны. Гэты нідэрландскі жывапіс у 1-й палове XV стагоддзя стане вырашальным фактарам развіцця краін Паўночнай Еўропы, знайшоўшы водгук у германскіх, бургундскіх і французскіх цэнтрах. Да канца стагоддзя ў гэтых краінах, а таксама ў Іспаніі, развіваюцца мясцовыя школы па прыкладзе нідэрландскай — надыходзіць.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Ліпск)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі — каталіцкі храм у аграгарадку Ліпску Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1910 годзе з цэглы як філіяльны на тэрыторыі Ляхавіцкай парафіі па фундацыі графа Патоцкага і намаганнямі ксяндза К. Ваньковіча. Быў пашкоджаны ў час Першай сусветнай вайны. Адноўлены намаганнямі ксяндза М. Каладзея.
Архітэктура
Архітэктура манументальнага збудавання эклектычная, спалучае рысы барока, класіцызму, асобныя элементы ракако. Буйнамаштабны храм узведзены на ўзор трохнефнай базілікі з бакавымі сакрысціямі. У пластычным вырашэнні фасадаў вялікую ролю адыгрывалі руставаныя лапаткі і фігурныя панэлі. Вертыкальным акцэнтам прамавугольнага ў плане храма з боку галоўнага фасада з’яўлялася неабарочная чатырохгранная вежа-званіца з фігурным купалам і шпілем у завяршэнні. Яна была ўстаноўлена на шырокай тэрасе з балюстрадай па перыметры і дэкаратыўнымі вазамі па вуглах. Над карнізам галоўнага фасада размяшчаўся лучковы франтон, аконныя праёмы такой жа формы чаргаваліся з авальнымі люкарнамі.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Высокае)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы — мураваны каталіцкі храм у горадзе Высокае Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці, помнік архітэктуры барока.
Гісторыя
Будынак атрымаў пашкоджанні ў Другую Сусветную вайну, а пазней быў пераабсталяваны пад спартыўную залю. Касцёл быў вернуты каталіцкай царкве ў 1990 годзе, адбудаваны ў пачатку XXI стагоддзя. У 2007 годзе быў занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Архітэктура
Шмат розных фрагментаў гэтага храма дайшло да нас ад самага пачатку 17-га стагоддзя. У асноўных рысах дадзены касцёл захаваўся менавіта з часу сваёй перабудовы ў 1772 годзе.
Дзіванна чорная
Назва
Дзіванна чорная, дзеванна , дзевана, дзівана, дзівена , дзівіна, царская свечка , дзівана вялікая, панна-дзівана.
Распаўсюджанне
Расліна расце ў сухіх, адкрытых мясцовасцях у Еўропе і Міжземнамор’і. Сустракаецца ў большай частцы Украіны на лясных палянах, узлесках, сярод хмызнякоў, на схілах пагоркаў, насыпах, у садках (акрамя Крыма). У стэпе сустракаецца вельмі рэдка. Натуралізаваны ў Паўночнай Амерыцы.
Дзіванна касматая
Дзіва́нна касматая, дзіванна лекавая (Verbascum phlomoídes) — від кветкавых раслін з роду  сямейства.
Распаўсюджанне
Расліна расце ў сухіх, адкрытых мясцовасцях у Еўропе і Міжземнамор’і. Сустракаецца ў большай частцы Украіны на лясных палянах, узлесках, сярод хмызнякоў, на схілах пагоркаў, насыпах, у садках (акрамя Крыма). У стэпе сустракаецца вельмі рэдка.
Батанічнае апісанне
Расліна вырастае да 0,5—1,5 м вышынёй. Злёгку зігаморфныя кветкі на доўгіх кветаножках ў густой доўгай верхавіннай гронцы. Чашачка апушаная, 6-раздзельная, з лінейнымі, вузкімі вострымі долямі. Вяночак жоўты з бурымі плямамі, колападобны, з вельмі кароткай трубкай і злёгку ўвагнутым, звонку апушаным, 5-раздзельным адгінам. Свабодныя верхавіны двух задніх пялёсткаў больш вузкія і карацей пярэдніх. Тычынак 5, ніткі выгнутыя, апушаныя фіялетавымі, доўгімі валасінкамі. Пылавікі пупышкападобныя, раскрываюцца адной шчылінай. Завязь моцна апушаная, у абрысе шырокаавальная, з мясістымі плацэнтамі і шматлікімі насенным зачаткамі. Слупок даўжэй завязі, вельмі выгнуты, пад выпуклым лычыкам пашыраны. Плод — шматнасенная каробачка. Насенне дробнае з ямкавай паверхняй.
Цвіце з чэрвеня да восені.
Глухава
Глухава — прозвішча і тапонім:
Спіс краін паводле ВУП (намінал) на душу насельніцтва
ВУП у разліку на душу насельніцтва вызначае ўзровень эканамічнага развіцця. ВУП на душу насельніцтва нельга лічыць дакладнай характарыстыкай, бо немалое значэнне мае галіновая структура вытворчасці, якасць выпусканых тавараў, эфектыўнасць расходу матэрыялаў і энергіі на адзінку прадукцыі. Усе паказчыкі для супастаўнасці выражаюцца ў адзінай валюце — долар ЗША. Пералікі з нацыянальных валют у долары выконваюцца па рыначных абменных курсах.
Дзіванна цёмна-чырвоная
Дзіванна цёмна-чырвоная, Дзіва́нна фіялетавая (Verbascum phoeniceum) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
Апісанне
Сцябло вышынёй 30—100 см, з яркімі буйнымі кветкамі, сабранымі ў падоўжаную гронку. Сцябло і доўгія кветаножкі тонкія і афарбаваныя ў цёмна-фіялетавы колер. Кветкі пафарбаваны ў чырвона-фіялетавы колер розных адценняў. Вяночак амаль правільны, 5-пялёсткавы, да 25 мм у шырыню. Тычынак 5. Сцябловае лісце нешматлікае, дробнае, сядзячае, ланцэтападобнае, прыкаранёвае — сабрана ў разетку, даўгавата-яйкападобнае, чарашковае, вяліказубчастае па краі. Сцябло простае, уверсе залозіста-валасістае.
Цвіценне пачынаецца ў другой палове мая і працягваецца да ліпеня. Адна расліна квітнее 10—15 дзён. Пялёсткі раскрываюцца раніцай і ўвечары. Толькі ў пахмурнае надвор’е кветкі раскрыты ўвесь дзень. На ніжнім, самым вялікім, пялёстку часта, нібы раса, блішчаць кропелькі вадкасці — нектар. Моцнае, разгалінаванае карэнішча пранікае ў глебу да 1 м глыбіні. Сцябло з’яўляецца толькі праз некалькі гадоў пасля пачатку развіцця расліны, а да таго гэты мнагалетнік знаходзіцца ў стадыі разеткі.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў Цэнтральнай, Паўднёвай і Усходняй Еўропе, Паўночнай Афрыцы, Заходняй і Сярэдняй Азіі. Арэал распасціраецца ад Аўстрыі да Паўднёва-Заходняга Кітая.
Ва Украіне звычайны від у стэпавай зоне, на астатняй тэрыторыі сустракаецца радзей. У Карпатах адсутнічае.
Касцёл Святога Юзафа (Брэст)
Касцёл Святога Юзафа — каталіцкі храм горада Брэста, размешчаны на вуліцы Суворава, 184.
Гісторыя
Будаўніцтва касцёла распачалося ў 2003 годзе. 12 кастрычніка 2016 года асвяціў мітрапаліт Мінска-Магілёўскі Тадэвуш Кандрусевіч.
У ніжняй зале храма працуе нядзельная школа.
Архітэктура
Кастёл спраектаваў архітэктар Аляксей Андрэюк. У стылі праглядаюцца як класічныя элементы, так і сучасныя. Вышыня храма — 39 метраў.
Незабудка (значэнні)
Незабудка
Чамярыца (род раслін)
Чамярыца (Verátrum) — род раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Чамярыцы — гэта шматгадовыя травы, якія развіваюць кароткае падземнае карэнішча і высокія надземныя сцеблы, акружаныя пры аснаванні похвамі леташняга лісця.
Сцябло заканчваецца мяцёлкавым суквеццем; кветкі зеленаватыя (у ), або цёмна-чырвоныя (у ); калякветнік шасцілістковы, не ападае, тычынак шэсць, песцік з верхняй трохгнёздавай завяззю і трыма слупкамі — гэтая асаблівасць прымушае некаторых батанікаў адносіць чамярыцу да сямейства.
Ордэн «За храбрасць» (Балгарыя)
Ордэн «За храбрасць» (Орден «За храброст».) — дзяржаўная ўзнагарода Княства, а з 1908 года — Царства Балгарыі. Ордэн быў уведзены Указам князя Аляксандра Батэнберга 1 студзеня 1880 года для заахвочвання вайскоўцаў, якія праявілі мужнасць і гераічнасць на полі боя.
Чамярыца (род раслін)
Батанічнае апісанне
Плод — каробачка, насенне пляскатае, крылатае.