cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Давід Гільберт
Біяграфія
Сярод прамых вучняў Гільберта ў Гётынгене былі Эрнст Цэрмела, Герман Вейль, Джон фон Нэйман (які быў таксама яго асістэнтам), Рыхард Курант, Гуга Штэйнгауз, шахматны чэмпіён Эмануэль Ласкер і іншыя. Намнога большы круг навукоўцаў, якія лічылі сябе яго вучнямі, у іх ліку, напрыклад, Эмі Нётэр і Алонза Чорч. Увогуле Гільберт быў навуковым кіраўніком у 69 аспірантаў, якія абаранілі доктарскія дысертацыі. Цікавы яго водгук аб адным з аспірантаў, які закінуў матэматыку і «перакваліфікаваўся» ў паэта: «Гэта добра, у яго было вельмі мала фантазіі для матэматыка».
У 1897 годзе выходзіць капітальная манаграфія «Zahlbericht» («Даклад аб ліках») па тэорыі алгебраічных лікаў.
У 1900 годзе на Другім Міжнародным матэматычным кангрэсе Гільберт фармулюе знакаміты спіс 23 нявырашаных праблем матэматыкі, які паслужыў накіравальным указальнікам прыкладання намаганняў матэматыкаў на працягу ўсяго XX стагоддзя.
З 1902 года Гільберт — рэдактар самага аўтарытэтнага матэматычнага часопіса «Mathematische Annalen».
У 1910-х гадах Гільберт стварае ў сучасным выглядзе функцыянальны аналіз, увёўшы паняцце, якое атрымала назву гільбертавай прасторы і абагульняе эўклідаву прастору на бесканечнамерны выпадак. Адначасова ён кансультуе Эйнштэйна і дапамагае яму ў распрацоўцы чатырохмернага тэнзарнага аналізу, які паслужыў падмуркам для агульнай тэорыі адноснасці.
У 1920-х гадах Гільберт і яго школа засяродзілі намаганні на пабудове аксіяматычнага абгрунтавання матэматыкі.
У 1930 годзе, у адпаведнасці са статутам універсітэта, 68-гадовы Гільберт сышоў у адстаўку, хоць час ад часу чытаў лекцыі студэнтам. Апошнюю лекцыю ў Гётынгене Гільберт прачытаў у 1933 годзе.
Пасля прыходу нацыянал-сацыялістаў да ўлады ў Германіі жыў у Гётынгене ў баку ад універсітэцкіх спраў. Многія яго калегі, якія мелі «недастаткова арыйскіх» продкаў або сваякоў, былі вымушаныя эміграваць. Аднойчы Бернхард Руст, нацысцкі міністр адукацыі, спытаў Гільберта: «Як зараз матэматыка ў Гётынгене, пасля таго як яна вызвалілася ад яўрэйскага ўплыву?» Гільберт сумна адказаў: «Матэматыка ў Гётынгене? Яе больш няма» (…das gibt es doch gar nicht mehr).
Памёр Гільберт 14 лютага ў ваенным 1943 годзе ў Гётынгене. За яго труной ішло ўсяго каля дзясятка чалавек. Пахаваны на гарадскіх могілках Гётынгена Groner Landstrasse.
Навуковая дзейнасць
Даследаванні Гільберта аказалі вялікі ўплыў на развіццё многіх раздзелаў матэматыкі, а яго дзейнасць у Гётынгенскім універсітэце ў значнай меры садзейнічала таму, што Гётынген ў першай трэці XX стагоддзя з'яўляўся адным з асноўных сусветных цэнтраў матэматычнай думкі. Дысертацыі вялікага ліку буйных матэматыкаў (сярод іх Г. Вейль, Р. Курант) былі напісаны пад яго навуковым кіраўніцтвам.
Матэматыка
У тэорыі інварыянтаў даследаванні Гільберта з'явіліся завяршэннем перыяду бурнага развіцця гэтай галіны матэматыкі ў другой палавіне XIX стагоддзя. Ім даказана асноўная тэарэма аб існаванні канечнага базіса сістэмы інварыянтаў. Працы Гільберта па тэорыі алгебраічных лікаў пераўтварылі гэтую вобласць матэматыкі і сталі зыходным пунктам яе наступнага развіцця. У сваім класічным аглядзе ён даў глыбокі і змястоўны выклад гэтага матэрыялу. Намаганнямі нямецкіх матэматыкаў — Дзірыхле, Кумера, Кронэкера, Дэдэкінда, затым Нётэр і Мінкоўскага — была створана закончаная тэорыя дзялімасці для лікавых палёў, заснаваная на паняццях ідэала і простага ідэала. Аднак адкрытым заставалася пытанне, што адбываецца з простым ідэалам поля пры ўключэнні яго ў «надполе», і ў сувязі з гэтай цяжкай праблемай Гільберт ўвёў рад важных новых паняццяў, сфармуляваў і часткова даказаў асноўныя вынікі ў гэтай вобласці. Поўны іх доказ і далейшае развіццё сталі справай некаторых выдатных яго паслядоўнікаў.
У развіцці тэорыі алгебраічных палёў фундаментальную ролю адыграла манаграфія Гільберта «Тэорыя палёў алгебраічных лікаў», якая на дзесяцігоддзі стала асновай наступных даследаванняў па гэтай тэме. Сярод уласных адкрыццяў Гільберта вылучаецца яго развіццё тэорыі Галуа, у тым ліку важная «90-я тэарэма».
Дадзенае Гільбертам рашэнне праблемы Дзірыхле паклала пачатак распрацоўцы так званых прамых метадаў у варыяцыйным злічэнні.
Пабудаваная Гільбертам тэорыя інтэгральных ураўненняў з сіметрычным ядром склала адну з асноў сучаснага функцыянальнага аналізу і асабліва спектральнай тэорыі лінейных аператараў.
Гільберт адразу паказаў сябе перакананым прыхільнікам кантараўскай тэорыі мностваў і абараняў яе ад крытыкі шматлікіх праціўнікаў. Ён казаў: «Ніхто не прагоніць нас з раю, створанага Кантарам». Сам Гільберт, зрэшты, гэтую вобласць не распрацоўваў, хоць ускосна закранаў у працах па функцыянальнаму аналізу.
Абгрунтаванне матэматыкі
Класічныя «Асновы геаметрыі» Гільберта (1899) сталі ўзорам для далейшых работ па аксіяматычнай пабудове геаметрыі. Хоць ідэя пабудовы мадэлі адной матэматычнай структуры на аснове іншай выкарыстоўвалася і да Гільберта (напрыклад, У. Р. Гамільтанам), толькі Гільберт рэалізаваў яе з вычарпальнай паўнатою. Ён не толькі даў поўную аксіяматыку геаметрыі, але таксама дэталёва прааналізаваў гэтую аксіяматыку, даказаўшы (пабудаваўшы рад трапных мадэлей) незалежнасць кожнай са сваіх аксіём.
К 1922 году ў Гільберта склаўся значна шырэйшы план абгрунтавання ўсяе (ці хаця б значнага, агульнапрынятага фрагмента) матэматыкі шляхам яе поўнай фармалізацыі з наступным «метаматэматычным» доказам несупярэчлівасці фармалізаванай матэматыкі. Для ажыццяўлення гэтай праграмы Гільберт распрацаваў строгую лагічную тэорыю доказаў, працягваючы працы Фрэге, з дапамогай якой несупярэчлівасць матэматыкі звялася бы да доказу несупярэчлівасці арыфметыкі. Пры гэтым Гільберт выкарыстаў толькі агульнапрызнаныя лагічныя сродкі (логіку першага парадку). Яго праграма аказалася невыканальнай, як пасля устанавіў К. Гёдэль, хоць паслужыла значным стымулам да развіцця логікі.
Два тамы «Асноў матэматыкі», напісаныя Гільбертам сумесна з П. Бернайсам, у якіх гэтая канцэпцыя падрабязна развіваецца, выйшлі ў 1934 — м і 1939 — м гадах. Першапачатковыя надзеі Гільберта ў гэтай галіне не апраўдаліся: праблема несупярэчлівасці фармалізаваных матэматычных тэорый, як паказаў Курт Гёдэль (1931), аказалася глыбей і цяжэй, чым Гільберт меркаваў спачатку. Але ўся далейшая праца над лагічнымі асновамі матэматыкі ў вялікай меры ідзе па шляху, намечанаму Гільбертам, і выкарыстоўвае створаныя ім канцэпцыі.
Лічачы з лагічнага пункта гледжання неабходнай поўную фармалізацыю матэматыкі, Гільберт у той жа час верыў у сілу творчай матэматычнай інтуіцыі. Ён быў вялікім майстрам вельмі нагляднага выкладання матэматычных тэорый. У гэтых адносінах выдатная «Наглядная геаметрыя», напісаная Гільбертам сумесна з С. Кон-Фосенам. Разам з тым Гільберт быў рашучым праціўнікам спроб інтуіцыяністаў увесці абмежаванні на матэматычную творчасць (напрыклад, забараніць тэорыю мностваў, аксіёму выбару ці нават закон выключанага трэцяга). Гэтая пазіцыя спарадзіла ў навуковым асяроддзі дыскусію, падчас якой тэорыю доказаў Гільберта (асабліва пасля работ Гёдэля) частка матэматыкаў вінаваціла ў беззмястоўнасці і называла пустой гульнёй з формуламі.
Для творчасці Гільберта характэрныя ўпэўненасць у неабмежаванай сіле чалавечага розуму, перакананне ў адзінстве матэматычнай навукі і адзінстве матэматыкі і прыродазнаўства. Збор твораў Гільберта, выдадзены пад яго наглядам (1932—1935), заканчваецца артыкулам «Пазнанне прыроды», а гэты артыкул — лозунгам «Мы павінны ведаць — мы будзем ведаць» (Wir müssen wissen. Wir werden wissen.). Гэта антытэза выслоўю Э. Дзюбуа-Рэймона, які стаяў на філасофскіх пазіцыях непазнавальнасці: «Мы не ведаем — мы не даведаемся» («Ignoramus — ignorabimus»).
Фізіка
У фізіцы Гільберт быў прыхільнікам строгага аксіяматычнага падыходу, і лічыў, што пасля аксіяматызацыі матэматыкі неабходна будзе зрабіць гэтую працэдуру з фізікай.
Найбольш вядомым укладам Гільберта ў фізіку з'яўляецца вывад ураўненняў Эйнштэйна — асноўных ураўненняў агульнай тэорыі адноснасці, праведзены ім у лістападзе 1915 годе практычна адначасова з Эйнштэйнам (гл. аб гэтым: Гільберт і ўраўненні гравітацыйнага поля). Фактычна Гільберт першы атрымаў правільныя ўраўненні поля агульнай тэорыі адноснасці, хоць апублікаваў іх пазней. Акрамя таго, істотны ўплыў Гільберта на Эйнштэйна бясспрэчны ў перыяд іх паралельнай працы над вывадам гэтых ураўненняў (абодва ў гэты перыяд інтэнсіўна перапісваліся).
Незалежна ад пытання аб прыярытэце, Гільберт першы выкарыстаў пры вывадзе гэтых ураўненняў варыяцыйнай метад, які стаў пасля адным з асноўных у тэарэтычнай фізіцы. Відавочна, гэта быў першы ў гісторыі фізікі выпадак, калі невядомыя да гэтага ўраўненні фундаментальнай тэорыі былі атрыманы такім шляхам (прынамсі, калі казаць пра пацверджаныя тэорыі).
Цікавы таксама наступны выпадак: у 1926 годзе пасля стварэння матрычнай квантавай механікі Макс Борн і Вернер Гейзенберг вырашылі пракансультавацца ў Гільберта, ці існуе вобласць матэматыкі, у якой прымяняўся бы падобны фармалізм. Гільберт адказаў ім, што з падобнымі матрыцамі ён сустракаўся, калі разбіраў пытанні існавання рашэнняў дыферэнцыяльных ураўненняў другога парадку ў частковых вытворных. Фізікам здалося, што матэматык іх не зразумеў, і яны вырашылі не вывучаць далей гэтае пытанне. Менш чым праз паўгода Эрвін Шродзінгер стварыў хвалевую квантавую механіку, асноўнае ўраўненне якой — ураўненне Шродзінгера, з'яўляецца ўраўненнем другога парадку ў частковых вытворных, і даказаў эквівалентнасць абодвух падыходаў: старога матрычнага і новага хвалевага.
Ацэнкі і асабістыя якасці
Сучаснікі ўспамінаюць Гільберта як чалавека жыццярадаснага, надзвычай таварыскага і добразычлівага, адзначаюць яго выключную працавітасць і навуковы энтузіязм.
Вядомыя матэматыкі адклікаліся пра ролю Давіда Гільберта ў матэматыцы так:
Герман Вейль: "Наша пакаленне не вылучыла ні аднаго матэматыка, які мог бы параўнацца з ім… Спрабуючы разгледзець скрозь заслону часу, якая будучыня нам прыгатавана, Гільберт паставіў і разгледзеў дваццаць тры нявырашаныя праблемы, якія… сапраўды адыгралі важную ролю ў развіцці матэматыкі на працягу наступных сарака з лішнім гадоў. Любы матэматык, які рашыў адну з іх, займаў ганаровае месца ў матэматычнай супольнасці." "Мы, матэматыкі, часта ацэньваем свае поспехі мерай таго, якія з гільбертавых праблем атрымалася яшчэ вырашыць."
Пётр Новікаў: "Ідэі Гільберта былі пераломным момантам у пытаннях асноў матэматыкі і пачаткам новага этапа ў развіцці аксіяматычнага метаду."
Норберт Вінер: "Гільберт нібы ўвасабляў сабой найлепшыя традыцыі вялікіх геніяў мінулага ... Незвычайна вострае абстрактнае мысленне спалучалася ў яго з дзіўным уменнем не адрывацца ад канкрэтнага фізічнага сэнсу праблемы."
Жан Дзьёданэ: "Магчыма, Гільберт глыбей уплываў на матэматычны свет не столькі сваімі геніяльнымі адкрыццямі, колькі будовай свайго розуму; ён навучыў матэматыкаў думаць аксіяматычна, г.зн. імкнуцца кожную тэарэму звесці да найстражэйшай лагічнай схемы ... Са сваёй інтэлектуальнай, усё больш патрабавальнай чэснасцю, у моцнай патрэбе зразумець, у нястомным імкненні да ўсё больш адзінай, усё больш чыстай, пазбаўленай лішняга навукі Гільберт сапраўды ўвасабляў ідэал матэматыка для міжваеннага пакалення."
Рыхард Курант: "Д. Гільберт быў адным з сапраўды вялікіх матэматыкаў свайго часу. Яго працы і натхнёная асоба навукоўца да сёння аказваюць глыбокае ўплыў на развіццё матэматычных навук. Праніклівая інтуіцыя Гільберта, творчая моц і непаўторная арыгінальнасць мыслення, шырата і разнастайнасць інтарэсаў зрабілі яго першаадкрывальнікам ў многіх раздзелах матэматыкі. Ён уяўляў сабой унікальную асобу, глыбока пагружаны ва ўласную працу і цалкам адданую навуцы, гэта быў настаўнік і кіраўнік вышэйшага класа, які ўмеў натхняць і падтрымліваць, не ведаў стомы і быў настойлівы ва ўсіх сваіх памкненнях."
Памяць
У 1970 г. Міжнародны астранамічны саюз прысвоіў імя Гільберта кратару на адваротным баку Месяца.
Узнагароды і ўшанаванні
Быў абраны замежным членам многіх акадэмій навук, у тым ліку замежным членам-карэспандэнтам РАН (1922) і замежным ганаровым членам АН СССР (1934).
Кедр гімалайскі
Кедр гімалайскі, або Дэадар (Cedrus deodara) — хвойнае дрэва, адзін з відаў роду кедр, хуткарослая парода, расце ва Усходняй Азіі, на паўночным захадзе Гімалаяў у гарах Афганістана, Пакістана, Індыі і Непала. Падымаецца ў горы да 3600 м, утварае лес з елкамі, хвояй, піхтай.
Кедр гімалайскі дасягае вышыні 50 м і больш, дыяметр ствала да 3 м. Адрозніваецца шырокаконусападобнай кронай, характэрнай для дарослых экзэмпляраў раслін. Галіны размешчаны гарызантальна. Драўніна трывалая і ў той жа час мяккая і духмяная, са светла-жаўтаватай забалонню і чырванаваты-карычневым цёмным ядром.
Хвоя мяккая, тонкая, светла-шэра-зялёная з сівым адценнем, сабраная ў пукі, па 30-40 хваінак у кожнай. Яны 3—4-гранныя, даўжынёй да 5 сантыметраў. Жыве хваінка ад трох да шасці гадоў.
Сулейман II
Сулейма́н II (, İkinci Süleyman;  — ) — султан Асманскай імперыі (9 лістапада 1687—1691).
Сын султана Ібрагіма I, малодшы брат султана Мехмеда IV. Узыйшоў на прастол у выніку янычарскага мецяжу, які прывёў да звяржэння Мехмеда IV. Да гэтага больш за 40 лёт правёў у ізаляцыі ў палацы Тапкапы (у т.з. «Клетцы»).
Сулейман быў вельмі рэлігійным чалавекам і праводзіў час у малітвах, а дзяржаўнымі справамі займаліся вялікія візіры, найбольш бачным з якіх быў Фазыл Мустафа Кепрулю (з 1689). Працягвалася вайна са Свяшчэннай лігай, аўстрыйскія войскі ўзялі Бялград у 1688, а затым акупавалі Боснію. Пачынаючы з 1689 года, наступ аўстрыйскіх войскаў быў спынены, у 1690 годзе туркі ўзялі Оршаву і Бялград. Сулейман II сканаў ад вадзянкі сэрца 22 чэрвеня 1691 года.
(19) Фартуна
(19) Фартуна — вельмі буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да вельмі цёмнага спектральнага класа G. Ён быў адкрыты 22 жніўня 1852 года англійскім астраномам Джонам Хайндам у абсерваторыі Бішапа, Вялікабрытанія і названы ў гонар старажытнарымскай багіні поспехі Фартуны. Склад астэроіда падобны са складам карлікавай планеты Цэрэры і мае цёмную паверхню са слядамі касмічнага выветрывання, багатую найпрасцейшымі арганічнымі рэчывамі, у прыватнасці талінамі. Паводле даных назіранні касмічнага тэлескопа Хабл астэроід мае блізкую да сферычнай форму з максімальным дыяметрам каля 225 км. Спадарожнікаў у астэроіда выявіць не ўдалося. Яшчэ больш удакладніць фізічныя параметры астэроіда ўдалося дзякуючы неаднаразовым назіранням пакрыцці зорак гэтым целам і, правядзенні радарных даследаванняў. Масу астэроіда ўдалося ацаніць большай часткай дзякуючы таму, што Фартуна патрапіла пад узбуральнае ўздзеянне з боку іншага астэроіда (135) Герта. Першапачаткова амерыканскі астраном Джэймс Баер ацэньваў масу Фартуны як 1,08 кг, але пазней ён выказаў здагадку, што астэроід мае больш высокую масу 1,27 кг. Паколькі астэроід знаходзіцца ў галоўным поясе і мае слаба выцягнутую арбіту, то ён не ўяўляе небяспекі для Зямлі і заўсёды будзе заставацца ад яе на значнай адлегласці. Затое ён лёгка можа збліжацца з іншымі астэроідамі. Адно з такіх збліжэнняў адбылося 21 снежня 2012 года, калі Фартуна прайшла ўсяго ў 6,5 млн км ад астэроіда (687) Тынэта.
Смалянэ (Оўруцкі раён)
Смалянэ (Смоляне́) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Харкаўска-Палтаўская епархія УАПЦ (абноўленая)
Харкаўска-Палтаўская епархія УАПЦ (абноўленая)  — некананічная юрысдыкцыя, створаная ў 2003 годзе былым архіепіскапам УАПЦ Ігарам (Ісічэнкай), якога прадстаяцель УАПЦ мітрапаліт Мяфодзій (Кудракоў) адлучыў ад царквы. Ігар, маючы менш паслядоўнікаў, чым Мяфодзіў, здолеў, тым не менш захапіць спачатку памяшканне Патрыярхіі ў Кіеве (адбіта прыхільнікамі Мефодзія ў 2005 годзе).
У гэтай царкве быў рукапаложаны ў свяшчэнніка вядомы расійскі палітычна-рэлігійны дзеяч Якаў Кротаў.
Глінішча (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 годзе ў Ястрамбельскай воласці Навагрудскага павета.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Ястрамбельскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінулі З аднавяскоўцы.
Корасныця
Корасныця (Ко́росниця) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Калабжэг
Калабжэг (Kołobrzeg) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Калабжэгскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Калабжэг.
Марскі порт і курорт, размешчаны на беразе Балтыйскага мора. Калабжэг стаіць на рацэ Парсента.
Насельніцтва — 46 870 жыхароў (2014 год).
Стугіўшчына
Стугіўшчына (Сту́гівщина) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
IC 4534
IC 4534 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Максіменкі (Смаленская вобласць)
Максіменкі (Максименки) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Красны Прафінтэрн (рабочы пасёлак)
Красны Прафінтэрн (Кра́сный Профинте́рн; да 1927 года — Панізаўкіна) — пасёлак гарадскога тыпу ў Някрасаўскім раёне Яраслаўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча Красны Прафінтэрн.
Геаграфія
Размешчаны на левым беразе ракі Волгі. З правым берагам пасёлак звязаны паромам. Паромная пераправа функцыянуе ў залежнасці ад фінансавання Адміністрацыі Някрасаўскага раёна. Размешчаны за 36 км на паўночны ўсход ад Яраслаўля. Раней (да 2005 года) — канцавы пункт на чыгуначнай лініі ад лініі Яраслаўль — Данілаў (вяла на крухмала-паткавы завод, разабрана ў 2000-я гады ў сувязі са стратнасцю), цяпер да бліжэйшай чыгуначнай станцыі 33 км.
Люлька
Лю́лька — выраб дробнай пластыкі XVII — XVIII стст., прызначаны для курэння тытуню. Вядома таксама пад назвай піпка.
Вядомы керамічныя (непаліваныя, дымленыя і паліваныя), касцяныя і драўляныя люлькі. Большасць паліваных вырабаў 1-й паловы XVII ст. зроблена з чырвонай гліны і пакрыта зялёнай палівай; яны або не маюць дэкору, або ён вельмі сціплы — у выглядзе ялінак, галінак, кольцаў ці кропак. Для ўпрыгожвання люлькі ўжываліся штампы адмысловай формы. На вырабах XVIII ст. паліва рудая ці карычневая, частка іх пакрыта эмаллю. Люлька таксама рабілі з светлай гліны ці фаянсу. Прывазнымі лічацца белагліняныя галандскія і англійскія люлькі з маналітнымі цыбукамі, выявы якіх часта сустракаюцца на палотнах галандскіх і фландарскіх мастакоў XVII ст., а таксама турэцкія вырабы з тэрыторыі ранейшай Асманскай Імперыі.
Найбольш распаўсюджаным спосабам вытворчасці люлек было іх ручное выцісканне ў двухбаковай гладкай ці арнаментаванай форме. Акрамя таго, яны маглі фармавацца пры дапамозе ганчарнага кола ці шляхам разбярства. Асаблівасці тэхналогіі вытворчасці тытунёвых люлек XVII – XVIII стагоддзяў з’яўляюцца падставай для вылучэння чатырох груп прыкмет гэтых вырабаў: марфалогіі люлькі, складу фармовачнай масы, характару апрацоўкі паверхні, арнаментацыі.
Вялікае Сяло (Яраслаўская вобласць)
Вялікае Сяло (Большо́е Село́) — сяло ў Яраслаўскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 3455 жыхароў (2021). Адміністрацыйны цэнтр Вялікасельскага раёна, а таксама Вялікасельскага сельскага паселішча і Вялікасельскай сельскай акругі, якія ўваходзяць у яго склад. Размешчана на абодвух берагах ракі Юхаць каля ўпадзення ў яе Молакшы, за 58 кіламетраў на захад ад Яраслаўля.
Кумасі
Кумасі (Kumasi) — горад у цэнтральнай частцы Ганы, другі па велічыні пасля сталіцы краіны Акра. Насельніцтва — 1.517.000 чалавек, з прыгарадамі — 2,5 млн. (2005). Адміністрацыйны цэнтр вобласці Ашанці.
Гомельскі раён
Го́мельскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскай вобласці. Утвораны 8 снежня 1926 года ў складзе Гомельскай акругі БССР. З 20 лютага 1938 года ў Гомельскай вобласці.
Кумасі
Абслугоўваецца аэрапортам «Кумасі». Вузел чыгунак і аўтадарог.
Гомельскі раён
Геаграфія
Паверхня тэрыторыі пераважна нізінная, большая частка знаходзіцца ў межах Гомельскага Палесся, паўночна-заходняя частка — у межах Чачэрскай раўніны (паводле фізіка-геаграфічнага раянавання Беларусі). Агульны ўклон з поўначы на поўдзень. 93 % тэрыторыі знаходзіцца на вышыні 120—140 метраў над узроўнем мора. Найвышэйшы пункт — 160 м над узроўнем мора (на ўсходзе ад вёскі Зябраўка), ніжэйшы — 111 метраў (урэз ракі Сож). Карысныя выкапні: 52 радовішчы торфу з агульнымі запасамі 9,52 млн т, буйнейшыя з якіх Вадапой, Кабылянскае, Жэрабна-Конскае балота; 2 радовішчы глін: Будышчанскае і Яромінскае 1-е; 4 радовішчы пяску: Будышчанскае, Асаўцоўскае, Гадычаўскае і Яромінскае.
Сярэдняя тэмпература ў студзені −6,9 градусаў, у ліпені +18,8 градусаў. Ападкаў 590 мм за год. Вегетацыяны перыяд 193 сутак.
Кумасі
Мясціны ў гэтым месцы вядомыя яшчэ з эпохі неаліту, але статус горада Кумаси атрымаў з 1615 года, калі стаў цэнтрам Імперыі Ашанці.
У горадзе знаходзіцца адзін з наймацнейшых футбольных клубаў Афрыкі «Асантэ Катако».
Гомельскі раён
Геаграфія
У Гомельскім раёне знаходзіцца курорт рэспубліканскага значэння — Чонкі.
У ландшафтным дачыненні большая частка раёна знаходзіцца ў межах Палескай ландшафтнай правінцыі (Дняпроўска-Сожскі ландшафтны раён), паўночная частка — у межах Перадпалескай правінцыі (Бесядска-Сожскі ландшафтны раён). Асноўныя тыпы ландшафтаў: алювіяльна-тэрасіраваныя, марэнна-зандравыя і другасна-марэнныя.
Гісторыя
Раён утвораны 8 снежня 1926 года падчас другога ўзбуйнення БССР у складзе Гомельскай акругі. Цэнтр — горад Гомель. У склад раёна ўключаны 22 сельсаветы: Валатоўскі, Галавінскі, Давыдаўскі, Данілавіцкі, Заліпскі, Замосцеўскі, Касцюкоўскі, Красненскі, Лапацінскі, Ляшчынецкі, Мільчанскі (Старамільчанскі), Новамільчанскі, Пакалюбіцкі, Прудкоўскі, Прыбарскі, Пыханскі, Раманавіцкі, Улукаўскі, Урыцкі, Хутарскі, Ціценскі, Яромінскі. 4 жніўня 1927 года да раёна далучана 18 сельсаветаў скасаванага Дзятлавіцкага раёна: Бабовіцкі, Баршчоўскі, Белабярэжскі, Дзятлавіцкі (Старадзятлавіцкі), Жаробінскі, Іванаўскі, Карналінскі, Макееўскі, Міхалькоўскі, Навадзятлавіцкі, Новацярэшкавіцкі, Рудня-Марымонаўскі, Скіткоўскі, Случмільчанскі, Студзёнагуцкі, Цярухскі, Цярэшкавіцкі (Старацярэшкавіцкі), Шарпілаўскі; 6 сельсаветаў скасаванага Добрушскага раёна: Вадапойскі, Жгуна-Будскі, Жгунскі, Ларышчаўскі, Навакрупецкі, Старакрупецкі; 14 сельсаветаў скасаванага Насовіцкага раёна: Антонаўскі, Грабаўскі, Дуянаўскі, Запрудоўскі, Зябраўскі, Кантакузаўскі, Клімаўскі, Лагуноўскі, Насовіцкі, Прыбыткаўскі, Пясочна-Будскі, Рудня-Прыбыткаўскі, Старасельскі, Хутаранскі. 30 снежня 1927 года ў выніку рэарганізацыі і ўзбуйнення сельсаветаў Гомельскай акругі замест 58 сельсаветаў у раёне зацверджаны 31 сельсавет: Бабовіцкі, Баршчоўскі, Грабаўскі, Давыдаўскі, Данілавіцкі, Дзятлавіцкі (Старадзятлавіцкі), Жаробінскі, Жгуна-Будскі нацыянальны рускі, Жгунскі, Зябраўскі, Карналінскі, Касцюкоўскі, Клімаўскі, Мільчанскі (Страмільчанскі), Міхалькоўскі нацыянальны рускі, Насовіцкі, Пакалюбіцкі, Прудкоўскі, Прыбарскі, Прыбыткаўскі, Пясочна-Будскі, Раманавіцкі, Рудня-Марымонаўскі, Сеўрукоўскі, Улукаўскі, Урыцкі, Ціценскі, Цярухскі, Цярэшкавіцкі (Старацярэшкавіцкі), Шарпілаўскі, Яромінскі. Адначасова скасаваны Навакрупецкі і Старакрупецкі сельсаветы — іх тэрыторыя перададзена Церахоўскаму раёну і ўключана ва ўтвораны Крупецкі сельсавет. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падначаленні БССР. 10 лютага 1931 года раён скасаваны: Бабовіцкі, Давыдаўскі, Дзятлавіцкі, Жаробінскі, Жгуна-Будскі нацыянальны рускі, Жгунскі, Зябраўскі, Карналінскі, Касцюкоўскі, Клімаўскі, Мільчанскі (Старамільчанскі), Міхалькоўскі нацыянальны рускі, Пакалюбіцкі, Прудкоўскі, Прыбарскі, Прыбыткаўскі, Раманавіцкі, Сеўрукоўскі, Улукаўскі, Урыцкі, Ціценскі, Цярэшкавіцкі (Старацярэшкавіцкі), Яромінскі сельсаветы ўключаны ў гарадскую рысу горада Гомель; Данілавіцкі сельсавет перададзены Веткаўскаму раёну; Грабаўскі, Насовіцкі, Пясочна-Будскі, Цярухскі сельсаветы — Церахоўскаму раёну; Рудня-Марымонаўскі і Шарпілаўскі сельсаветы — Лоеўскаму раёну, Баршчоўскі сельсавет — Рэчыцкаму раёну.
27 ліпеня 1937 года Гомельскі раён утвораны зноў, у яго склад уключаны рабочы пасёлак Касцюкоўка і 20 сельсаветаў: Бабовіцкі, Давыдаўскі, Дзятлавіцкі, Жаробінскі, Зябраўскі, Карналінскі, Клімаўскі, Мільчанскі, Міхалькоўскі, Пакалюбіцкі, Прудкоўскі, Прыбарскі, Прыбыткаўскі, Раманавіцкі, Сеўрукоўскі, Улукаўскі, Урыцкі, Ціценскі, Цярэшкавіцкі, Яромінскі, якія былі вылучаны з гарадской рысы Гомеля. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Гомельскай вобласці. 20 красавіка 1939 года Жаробінскі сельсавет перайменаваны ў Чкалаўскі. 30 красавіка 1948 года Ціценскі сельсавет перайменаваны ў Красненскі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Бабовіцкі, Клімаўскі, Мільчанскі, Прудкоўскі сельсаветы, Карналінскі сельсавет перайменаваны ў Васілеўскі. 8 красавіка 1957 года да раёна далучаны Студзёнагуцкі сельсавет Церахоўскага раёна. 16 мая 1957 года скасаваны Міхалькоўскі сельсавет. 23 мая 1959 года скасаваны Раманавіцкі сельсавет. 17 красавіка 1962 года да раёна далучаны Аздзелінскі, Старабеліцкі, Целяшоўскі, Цярэніцкі сельсаветы і рабочы пасёлак Бальшавік скасаванага Уваравіцкага раёна, 25 снежня 1962 года — горад Ветка, Акшынкаўскі, Беседскі, Вяліканямкоўскі, Данілавіцкі, Калінінскі, Маланямкоўскі, Навілаўскі, Неглюбскі, Новаграмыцкі, Прыснянскі, Радужскі, Рэчкаўскі, Свяцілавіцкі, Стаўбунскі, Хальчанскі, Хізоўскі, Шарсцінскі, Яноўскі сельсаветы скасаванага Веткаўскага раёна, 15 студзеня 1964 года — Рудня-Марымонаўскі і Шарпілаўскі сельсаветы Рэчыцкага раёна. 6 студзеня 1965 года горад Ветка, Акшынкаўскі, Беседскі, Вяліканямкоўскі, Данілавіцкі, Калінінскі, Маланямкоўскі, Навілаўскі, Неглюбскі, Новаграмыцкі, Прыснянскі, Радужскі, Рэчкаўскі, Свяцілавіцкі, Стаўбунскі, Хальчанскі, Хізоўскі, Шарсцінскі, Яноўскі сельсаветы перададзены адноўленаму Веткаўскаму раёну. 18 студзеня 1965 года да раёна далучаны Глыбоцкі, Грабаўскі (акрамя пасёлка Кавалёў), Маркавіцкі, Пракопаўскі сельсаветы Добрушскага раёна. 3 верасня 1965 года Чкалаўскі сельсавет перайменаваны ў Бабовіцкі, Васілеўскі сельсавет — у Даўгалескі. 11 студзеня 1973 года Студзёнагуцкі сельсавет перайменаваны ў Цярухскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Гомельскага раёна 1 рабочы пасёлак, 25 сельсаветаў, 196 населеных пунктаў. 20 верасня 1983 года Пракопаўскі сельсавет перайменаваны ў Чарацянскі, 28 красавіка 1988 года Сеўрукоўскі сельсавет — у Чонкаўскі. 26 верасня 2006 года скасаваны Дзятлавіцкі і Старабеліцкі сельсаветы, 21 чэрвеня 2007 года — Давыдаўскі сельсавет. 12 лістапада 2013 года Бальшавіцкі пассавет рэарганізаваны ў Бальшавіцкі сельсавет.
Насельніцтва
На 1 студзеня 2005 года налічвалася 188 сельскіх населеных пунктаў з агульнай колькасцю сельскага насельніцтва 71445 чалавек (без Гомеля), у тым ліку 12106 — да 15 гадоў, 42902 — ад 16 гадоў да пенсійнага ўзросту, 16437 — старэйшага за працаздольны ўзросту. Колькасць гаспадарак — 26759. У межах раёна 25 сельскіх саветаў (у дужках падаецца колькасць сельскіх жыхароў, чал.): Бальшавіцкі п/с (316), Аздзелінскі (1286), Бабовіцкі (1545), Глыбоцкі (701), Грабаўскі (1821), Давыдаўскі (1796), Даўгалескі (1881), Дзятлавіцкі (969), Зябраўскі (2266), Красненскі (7525), Маркавіцкі (1187), Пакалюбіцкі (5900), Прыбарскі (1877), Прыбыткаўскі (5831), Рудня-Марымонаўскі (900), Старабеліцкі (664), Целяшоўскі (1445), Цярухскі (3746), Цярэніцкі (882), Цярэшкавіцкі (2690), Улукаўскі (9388), Урыцкі (3652), Чарацянскі (1304), Чонкаўскі (3634), Шарпілаўскі (724), Яромінскі (7515), 1 пасёлак гарадскога тыпу — Касцюкоўка і 1 рабочы пасёлак — Бальшавік.
Помнікі гісторыі і архітэктуры
Помнікі археалогіі: паселішчы старажытнага чалавека ў Гомелі, курганныя могільнікі ля вёскі Прыбар, і шэраг больш меншых стаянак старажытнага чалавека (у вёсках Плёсы, Уза, Бабовічы, Чонкі і інш.).
На тэрыторыі раёна брацкія магілы савецкіх воінаў і партызан у пасёлках Будзілка, Калініна, у вёсках Краснае, Пакалюбічы, Целяшы, Церуха, Чонкі, Шарпілаўка. Помнікі ў гонар падпольшчыкаў, закатаваных акупантамі ў 1943 годзе (в. Міхалькі), у гонар абаронцаў Гомеля, загінуўшых у жніўні 1941 года (в. Пакалюбічы), на месцы размяшчэння партызанскага атраду «Бальшавік» і Гомельскага падпольнага абкома КП(б)Б (5 км на паўднёвы захад ад Навабеліцкага раёна г. Гомеля, «Партызанская крыніца»), землякам, якія загінулі ў час Вялікай Айчыннай вайны ў в. Бабовічы, Яроміна, Клімаўка, Пакалюбічы і інш.
Помнікі архітэктуры: царква у в. Гадзічава (1-ая пал. ХІХ ст.), Свята-Раства-Багародзіцкая царква ў в. Глыбоцкае, сядзібны дом у в. Каранёўка (2-я пал. ХІХ ст.), Нікалаеўская царква і сядзіба ў в. Старая Беліца (кан. XVIII — 1-я пал. ХІХ ст.), Успенская царква ў в. Чарацянка (1865—1868).
Тэкліўка
Тэкліўка (Теклі́вка) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Крыпта
Кры́пта (ад κρυπτή — крыты падземны ход, тайнік) — у сярэдневяковай заходнееўрапейскай архітэктуры адно ці некалькі падземных скляпеністых памяшканняў, якія размешчаны пад алтарнай і харальнай часткамі храма і служаць для пахавання і выстаўлення для шанавання мошчаў святых і мучанікаў. Іншая назва крыпты — «ніжняя» царква.
У Старажытным Рыме крыптай звалася любое скляпеністае падземнае ці паўпадземнае памяшканне.
У якасці сіноніма слова крыпта можа выкарыстоўвацца лацінскі тэрмін sepulcrum (магіла, грабніца), які ў дахрысціянскія часы азначаў месца рытуальных спаленняў памерлых, пазней — хрысціянскіх пахаванняў.
Першапачатковая форма крыпты была перанята ад грабніц апосталаў у рымскіх базіліках часоў кіравання Канстанціна. Пачынаючы з VII стагоддзя, у крыптах паўкруглай формы, якія паўтаралі форму апсіды, захоўваліся мошчы святых і мучанікаў, у гонар якіх быў асвячоны храм. У X—XI стст. форма крыпты зведала змены: яна стала падоўжанай і размяшчалася ўжо не толькі пад апсідай, але і пад нефамі і трансептамі храма, што прывяло да фактычнага ператварэння крыпты ў другую падземную царкву.
Кедр ліванскі
Кедр ліванскі (Cedrus libani) — від хваёвых дрэў з роду кедр сямейства Хваёвыя.
Батанічнае апісанне
Вечназялёнае іглічнае дрэва. У спрыяльных умовах дасягае вышыні 40-50 м пры дыяметры ствала да 2,5 м. Крона ў маладым узросце канічная, з узростам набывае сплошчаную, шырокую, парасонападобную форму.
Хвоя ад зялёнага да сіва-блакітна-зялёнага колеру, чатырохгранная, утварае пукі па 30-40 штук, даўжыня хваінак да 3,5 см; застаецца на дрэве на працягу 2 гадоў.
Пладаносіць раз у два гады, пачынаючы з ўзросту 25-30 гадоў. Шышкі цыліндрычныя, светла-карычневыя, да 12 см даўжынёй і 4-6 см шырынёй. Насенне даўжынёй 15-18 мм і шырынёй 5-7 мм, з крылом да 25 мм; неядомыя, смалістыя, распаўсюджваюцца ветрам.
Кара цёмна-шэрая, лускаватая.
Драўніна чырвонага колеру, трывалая і духмяная, лёгкая і даволі мяккая.
Расце кедр ліванскі даволі павольна. Пераносіць паніжэнне тэмпературы да −30 ° C. Светлалюбівы, засухаўтойлівы, непатрабавальны да глебы, але моцна пакутуе ад залішняга ўвільгатнення.
Бадэн-Вюртэмбергская акадэмія выканальніцкага мастацтва
Бадэн-Вюртэмбергская акадэмія выканальніцкага мастацтва (Akademie für Darstellende Kunst Baden-Württemberg) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Людвігсбург.
Агульная характарыстыка
Акадэмія размешчана ў сумесным кампусе з Бадэн-Вюртэмбергскай кінаакадэміяй у Людвігсбургу. Яна прапануе праграмы бакалаўрыяту і магістратуры ў галіне акцёрскага майстэрства, рэжысуры і драматургіі, якія цесна звязаны з тэатрам і кіно.
У ліпені 2007 года стварэнне акадэміі было аднагалосна прынята ўсімі фракцыямі ландтага Бадэн-Вюртэмберга, і яна была афіцыйна заснавана 8 кастрычніка 2007 года. Заснавальнікамі акадэміі з’яўляюцца федэральная зямля Бадэн-Вюртэмберг, Бадэн-Вюртэмбергская кінаакадэмія, Штутгарцкая дзяржаўная акадэмія выяўленчага мастацтва і горад Людвігсбург.
У супрацоўніцтве з Бадэн-Вюртэмбергскай кінаакадэміяй былі распрацаваны новыя праграмы навучання тэатральнай рэжысуры, акцёрскаму майстэрству і драматургіі. Акрамя таго, у Людвігсбургу была пабудавана эксперыментальная сцэна, якая перададзена акадэміі.
Мацюшына (Дзямідаўскі раён)
Мацюшына (Матю́шино) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Аляксей Віктаравіч Марачкоў
Біяграфія
Нарадзіўся ў Магілёўскім раёне. Пасля заканчэння Мінскага медыцынскага інстытута пачаў урачэбную дзейнасць на пасадзе ўрача анестэзіёлага-рэаніматолага ў Магілёўскай абласной бальніцы, дзе працягвае працаваць да гэтага часу загадчыкам аддзялення анестэзіялогіі і рэанімацыі.
Мацюшына (Дзямідаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Аляксей Віктаравіч Марачкоў
Навуковая дзейнасць
Адным з першых у Рэспубліцы Беларусь укараніў у паўсядзённую практыку выкарыстанне экстракарпаральных метадаў дэтаксікацыі на ўзроўні аддзялення рэанімацыі абласной бальніцы па-за буйнымі сталічнымі цэнтрамі. Вынікам гэтай дзейнасці з’явілася абарона ў 1998 годзе доктарскай дысертацыі (навуковы кансультант прафесар І. І. Канус) на тэму «Павышэнне бяспекі і эфектыўнасці некаторых метадаў дэтаксікацыі ў інтэнсіўнай тэрапіі хворых пры неадкладных станах».
Чжуаналогія
Чжуаналогія або чжуаназнаўства (кіт. 壮学, піньінь Zhuàngxué; чжуанск. Cang'yoz)— сукупнасць навуковых дысцыплін, якія вывучаюць мову, культуру, гісторыю, мастацтва, рэлігію, філасофію, этнаграфію, эканоміку, помнікі духоўнай і матэрыяльнай культуры Чжуанаў. Чжуаналогія ўваходзіць у комплекс навуковых дысцыплін усходазнаўства.
Аляксей Віктаравіч Марачкоў
Навуковая дзейнасць
А. В. Марачкоў распрацаваў шэраг арыгінальных методык, ён з’яўляецца аўтарам 7 вынаходстваў і патэнтаў. Вынікі праведзеных ім навуковых даследаванняў адлюстраваны больш як у 200 друкаваных работах, некалькіх рэкамендацыях Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, 4 манаграфіях. Навуковая дзейнасць з’явілася асновай для ўдасканалення выбітнага медычнага таленту А. В. Марачкова.
Больш за 20 гадоў Аляксей Віктаравіч Марачкоў з’яўляецца галоўным пазаштатным анестэзіёлагам-рэаніматолагам Упраўлення аховы здароўя Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта.
Пескара (правінцыя)
Пескара (Provincia di Pescara) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Абруцы.
Правінцыя Пескара, найменшая з правінцый рэгіёна Абруцы, размешчана паміж усходнімі схіламі Апенінскіх гор і Адрыятычным морам. На паўднёвым усходзе яна мяжуе з правінцыяй К’еці, на захадзе — Л’Акуіла, на поўначы — Тэрама. Заходняя частка правінцыі пакрыта гарамі, на ўсходзе — пясчаныя марскія пляжы. Па тэрыторыі правінцыі працякаюць рэкі Атэра, Пескара, Орта, Цірына і Тава. У правінцыі размешчаны два штучныя вадаёмы: Алана і Пенэ. Абодва вадаёмы маюць ахоўны статус.
Сталіцай правінцыі з’яўляецца горад Пескара — індустрыяльны горад-порт і найбуйнейшы транспартны вузел рэгіёну, берагавая лінія якога працягнулася на 16 км.
NGC 1891
NGC 1891 — група зорак у сузор’і Голуб.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хасэ Мануэль Альбарэс
Біяграфія
Быў консулам у Багаце, дарадцам пры пастаянным прадстаўніцтве Іспаніі ў АЭСР і ў партыйнага лідара ІСРП Педра Санчэса. Калі апошні стаў прэм’ер-міністрам, Альбарэса ў чэрвені 2018 года прызначылі генеральным сакратаром па міжнародных адносінах, Еўрапейскаму Саюзу, G20 і глабальнай бяспецы ў прэм’ерскім офісе. У 2020—2021 гадах — пасол Іспаніі ў Францыі.
12 ліпеня 2021 года прызначаны міністрам замежных спраў у другім кабінеце Санчэса.
Heckler & Koch USP
HK USP (Universal Selbstlade Pistole — Універсальны Самазарадны Пісталет), упершыню быў аб’яўленны ў 1993 годзе ў варыянтах пад патрон 9х19 і.40.
У 1995 года з’явіўся USP калібра .45АСР, арыентаваны ў асноўным на рынак ЗША, а некалькі пазней — варыянт USP Tactical, адрозны ад USP.45 падоўжаным ствалом з разьбярствам для ўсталёўкі глушыцеля (аналагічны глушыцель выкарыстоўваецца ў пісталеце Мк.23), рэгуляваным прыцэлам і матчавым УСМ. USP Tactical прызначаны таксама ў асноўным для амерыканскага паліцыянта рынка.
Пісталеты USP ствараліся ў першую чаргу як ваенная і паліцэйская зброя. USP пабудаваны па мадыфікаванай Браўнінгаўскай схеме з кароткім ходам ствала і замыканнем адным выступам праз акно для экстракцыі гільзаў. Акрамя таго, усе мадэлі USP маюць патэнтаваны механізм дэмпфавання аддачы, забяспечвальны высокую жывучасць (да 20.000 стрэлаў) і камфортнасць стральбы. Рамка пісталета — з палімераў, са ўстаўкамі з нержавеючай сталі, засаўка — з нержавеючай сталі або з звычайнай, са адмысловым ахоўным пакрыццём. На ніжняй частцы рамкі пад ствалом зробленыя адмысловыя накіроўвалыя для ўсталёўкі ЛМУ або тактычнага ліхтара. Адна з асаблівасцяў сямейства пісталетаў USP — вялікі выбар варыянтаў УСМ — аж 9, уключаючы рэжымы падвойнага дзеяння, наяўнасць або адсутнасць няаўтаматычнага засцерагальніка і/або рычага бяспечнага спуску цынгеля. У 1994 года фірма HK прадставіла кампактную версію пісталета — USP Compact. Ён адрозніваецца паменшанымі памерамі рамкі і даўжынёй ствала, а таксама меншай ёмістасцю крамы. Пазней на аснове USP Compact калібра.40 быў выпушчаны варант пад патрон .357SIG (іншыя варыянты USP пад гэты патрон не выпускаюцца).
Акрамя "баявых" мадыфікацый, HK выпусціла шэраг спартыўных мадэляў на базе USP. USP Match мае ствол з поліганальнай нарэзкай, дульны тормаз-кампенсатар, УСМ адрэгуляваны пад патрабаванні мэтавай стральбы. USP Expert мае падоўжаны да 152мм ствол і адпаведна падоўжаная засаўка, а таксама падвышаную ёмістасць магазіны — 18 патронаў 9мм, 16 патронаў.40 або 12 — калібра.45. Пісталет прызначаны ў першую чаргу для Еўрапейскіх спаборніцтваў па правілах IPSC, бо імпарт у ЗША грамадзянскай зброі з ёмістасцю крамы звыш 10 патронаў забаронены з 1994 года. Акрамя гэтага, варыянты USP складаюцца на ўзбраенні ў Германіі. Мадыфікацыя USP пад пазначэннем Р8 прынятая на ўзбраенне Бундэсвера, і адрозніваецца тым, што мае УСМ падвойнага дзеяння з адным рычагом, улучальным засцерагальнік і адначасова якія здымаюць цынгель з баявога ўзвода, а таксама тым, што выпускаецца толькі пад патроны 9х19мм НАТА. Варыянт пад пазначэннем Р10 фактычна з’яўляецца пісталетам USP Compact і прыняты на ўзбраенне федэральнай паліцыі ФРГ.
Сезон 2018 ФК БАТЭ
У 2018 годзе футбольны клуб БАТЭ з Барысава прымаў удзел у шасці афіцыйных турнірах:
Сапраўдна-Праваслаўная Царква ва Украіне
Першапачаткова называлася «Украінская Сапраўдна-Праваслаўная Царква», але ўжо ў снежні таго жа года зрынуўшы мітрапаліта, царква змяніла назву на «Украінская Аўтакефальная праваслаўная царква — Апостальская». Дзесьці ў 2006 годзе да назову царквы добавлилось слова «Катакомбная» (стала УАПЦ — Апостальская-Катакомбная). 26-27 студзеня 2008 года епіскапат УАПЦАК быў прыняты ў Сапраўдна-Праваслаўную царкву Рафаіла і па сутнасці УАПЦАК улілася ў СПЦ(Р). Практычна адразу назва царквы была зменена на «Сапраўдна-праваслаўная царква на Украіне». Прадстаяцель — Андрэй (Трэгуб) з тытулам «мітрапаліт Кіеўскі і Галіцкі». Акрамя яго на 2008 год налічвалася 7 епіскапаў.
Зрынуты мітрапаліт Антоній (Уласаў) звяржэнне не прызнаў і абвясціў сабе прадстаяцелем і адзіным іерархам Украінскай сапраўдна-праваслаўнай царквы (УСПЦ). У лютым 2005 года Антоній узвёў у епіскапскую годнасць Феадосія (Леміша) (вядомага сваімі гомасексуальнымі схільнасцямі), які пасля смерці Антонія ў 2006 годзе аб'явіў сабе новым прадстаяцелем. Паствы практычна не мае.
Сезон 2018 ФК БАТЭ
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
1 Футбаліст пакінуў БАТЭ (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку) 2 Станіслаў Драгун змяніў нумар 21 на нумар 8
Пакінулі клуб
1 Раней — у «Шэрыфе» ў арэндзе 2 Раней — у «Энергетыку-БДУ» ў арэндзе 3 Раней — у «Баранавічах» у арэндзе 4 Раней — у «Тарпеда-БелАЗ» у арэндзе 5 Раней — у «Дняпро» ў арэндзе 6 Раней — у «Нёмане» ў арэндзе 7 У арэнду, раней — у «Дняпро» ў арэндзе 8 У арэнду, раней — у «Славіі» ў арэндзе
Прыйшлі ў клуб
1 У арэнду
Кудасава
Кудасава — прозвішча.
Лэтня
Лэтня (Ле́тня) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мінічы (вадасховішча)
Мі́нічы — вадасховішча, размешчанае ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Рэспублікі Беларусь у 10 км на поўдзень ад горада Ляхавічы каля аднайменнай вёскі. Знаходзіцца на рацэ Шчара.
Збудавана ў 1985 годзе для водазабеспячэння г. Баранавічы, арашэння сельгасугоддзяў і рыбаводства.
Ваганні ўзроўню вады на працягу года складаюць 2 м.
Хлупляны
Хлупляны (Хлупля́ни) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Касцёл Святых Казіміра і Рафаіла (Бешанковічы)
Касцёл Святых Казіміра і Рафаіла — колішні касцёл у г.п. Бешанковічы Віцебскай вобласці, які знаходзіўся ў цэнтры паселішча.
Гісторыя
У XV стагоддзі польскі кароль Казімір Ягелончык пабудаваў тут храм Св. Юліуша. У XVII стагоддзі ўладанне Бешанковічы належала Сапегам, з якіх Казімір Леў дамогся ў 1650 г. гораду магдэбургскага права і пабудаваў касцёл.
У 1876 г. на яго месцы на сродкі ксяндза Керсноўскага пабудаваны новы храм. Адлюстраваны на малюнку Напалеона Орды 1876 года. У 1935 годзе ён яшчэ існаваў, налічваў 1340 года парафіян.
Архітэктура
З’яўляўся творам драўлянага дойлідства з рысамі рэтрагатычнага стылю. Уяўляў сабой двухвежавы трохнефавы зрубны храм з 5-граннай апсідай і бакавымі сакрысціямі. Двухсхільны дах карабля храма перападаў у больш нізкі гранёны над апсідай. 2-ярусныя васьмерыковыя шатровыя вежы «вырасталі» над плоскасным галоўным фасадам. Асацыяцыі з класіцызмам выклікаліся трохвугольнымі франтончыкамі над прамавугольнымі аконнымі праёмамі, вылучанымі на фоне гарызантальнай шалёўкі фасадаў. Ад гатычнай касцельнай архітэктуры было пазычана акно-ружа над прамавугольным парталам увахода з вімпергам.
Зала храма, расчлянёная на 3 нефы тонкімі драўлянымі слупамі, была перакрыта драўляным латковым скляпеннем. У 4 алтарах знаходзіліся высокамастацкія абразы «Дзева Марыя», «Св. Антоні», «Укрыжаванне». На левай сцяне быў навешаны гранёны амбон.
Чэрэпын (Оўруцкі раён)
Чэрэпын (Чере́пин) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Руген (возера)
Руген (Rogen) — возера, размешчанае на тэрыторыі дзвюх дзяржаў. Большая частка возера знаходзіцца ў Хер’едалене (Швецыя), другая частка Ругена належыць тэрыторыі Нарвегіі. З возера бярэ свой пачатак самая доўгая рака Швецыі Кларэльвен.
Святое (возера, Рэчыцкі раён)
Свято́е — возера ў Беларусі, у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці ў пойме ракі Дняпро, за 5 км у напрамку на поўнач ад горада Рэчыца каля аграгарадка Азершчына.
Возера пойменнага тыпу. Плошча паверхні 0,145 км². Даўжыня 0,56 км, шырыня 0,31 км. Глыбіні да 3 м. Даўжыня берагавой лініі 1,56 км. Дно ілістае і сапрапелістае. Берагі пясчаныя, пераважна нізкія, параслі хмызняком. На поўдні кароткай пратокай злучана з возерам Вялікае.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, карась, акунь і іншыя віды рыб.
Дэмакратычная партыя Албаніі
Дэмакратычная партыя Албаніі (Partia Demokratike e Shqipërisë, PD) — правая палітычная партыя Албаніі, з 1990 года з’яўляецца адной з дзвюх асноўных партый на албанскай палітычнай сцэне. Яе пазіцыі асабліва моцныя на поўначы Албаніі, дзе пераважаюць гегерыйцы — адна з дзвюх найбуйнейшых этнічных груп албанцаў.
Партыя адыграла выключна важную ролю ў звяржэнні камуністычнага рэжыму ў краіне.
З 1992 па 1997 год знаходзілася ва ўладзе пад кіраўніцтвам Салі Берышы і Александэра Мексі.
У 1997 годзе ўрад сышоў у адстаўку на фоне беспарадкаў, якія маглі выліцца ў грамадзянскую вайну. Да ўлады прыйшлі іх асноўныя канкурэнты — Сацыялістычная партыя Албаніі.
Партыя ўваходзіла ў кааліцыю «Саюз у імя перамогі» (Bashkimi për Fitoren), якая атрымала 37,1 % галасоў на парламенцкіх выбарах 2001 (46 месцаў у парламенце).
На ліпеньскіх выбарах 2005 Дэмакратычная партыя Албаніі атрымала 55 з 140 месцаў (разам з саюзнікамі — 73). Салі Берыша зноў узначаліў урад.
Літыня
Літыня (Лі́тиня) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рагалевіч
Рагалевіч — прозвішча.
Дзень беларускага пісьменства
Гісторыя
Задума свята з’явілася ў Міністэрстве культуры і друку Беларусі пасля святкавання 500-годдзя з дня нараджэння Францыска Скарыны. Пасля ўзгаднення з Саветам міністраў і Вярхоўным Саветам Рэспублікі Беларусь 25 мая 1994 з’явілася пастанова аб заснаванні свята Дня беларускага пісьменства.
Першапачаткова дата святкавання была прымеркавана да дня выдання першай друкаванай беларускай кнігі — 6 жніўня 1517 года. З 1998 года дата святкавання ўстаноўленая ў першую нядзелю верасня.
Месцы правядзення святаў
Дзень беларускага пісьменства адзначаўся ў наступных гарадах і гарадскіх пасёлках:
Расійская Сапраўдна-Праваслаўная Царква
Расійская сапраўдна-праваслаўная царква (Российская истинно православная церковь) — некананичная юрысдыкцыя, створаная ў 1997 годзе, калі ў выніку шматлікіх супярэчнасцяў расійская частка Украінскай аўтакефальная праваслаўнай царквы аддзялілася ад яе і ўтварыла ўластную юрысдыкцыю — Расійскую сапраўдна-праваслаўную царкву. У яе был прыняты Рафаіл (Пракоп'еў) з прыхільнікамі, які быў знаўку ўзведзены спачатку ў архімандрыта, затым у епіскапа. Таксама да РСПЦ далучыліся епіскапы, якія выйшлі з Расійкай праваслаўнай свабоднай царквы і знаходзіліся па-за якой-небудзь юрысдыкціей.
РСПЦ праіснавала нядоўга, у 1999 годзе у выніку унутраных супярэчнасцяў з яе выйшлі шэраг епіскапаў, якія утварылі свою сінод Расійскай сапраўдна-праваслаўнай царквы. Затым царкву пакінулі Рафаіл (Пракоп'еў) і Сергій (Маісеенка) якія ўтварылі Сапраўдна-Праваслаўную Царкву ў Расіі (яна жа Руская Саборная Сапраўдна-Праваслаўная Царква). Ліберальныя епіскапы, імкнуўшыяся правесці мадэрнізацыю царквы (па падабенству абнаўленскаму расколу) стварылі Апостальскую Праваслаўную Царкву. Два епіскапа, якія засталіся ў старай РСПЦ, ператварылі яе ў Сапраўдна-Праваслаўную царкву — Маскоўскую Мітраполію.
Емяльянаўка (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, на франтах вайны загінулі 2 вяскоўцы.
IC 4535
IC 4535 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.