cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Масавыя забойствы ў Інданезіі (1965—1966)
Забойствы
У некаторых абласцях грамадзянскія пагромнікі і армія ведалі, дзе знайсці вядомых камуністаў і спачувальнікаў ім, тым часам як у іншых раёнах армія патрабавала спісы камуністаў ад вясковых кіраўнікоў. Бо членства КПІ не было сакрэтным, большасць камуністаў была лёгка апазнана і знойдзена ў межах іх месца жыхарства. Пасольства ЗША у Джакарце таксама забяспечыла інданезійскія ўзброеныя сілы спісам з 5000 камуністаў. Аднак, варта адзначыць, не ўсе ахвяры былі членамі КПІ ці хаця б ідэалагічнымі камуністамі. Часта цэтлік «КПІ» выкарыстоўваўся, каб расстраляць чалавека, чые перакананні былі ўсяго толькі больш левымі па дачыненні да Нацыянальнай партыі Інданезіі (PNI). У іншых сітуацыях ахвярамі рабіліся проста «меркаваныя» камуністы. Метады забойства ўлучалі расстрэлы, а таксама карай смерцю з адсяканнем галоў мячамі, падобнымі на меч самураяў. Трупы часта выкідваліся ў рэкі, і аднойчы ўрадоўцы жаліліся арміі, што рэкі ў горадзе Сурабая былі забіты целамі. У вобласці Кедыры, ва Усходняй Яве, члены Ansor (моладзевага крыла правай арганізацыі Нахдатул Улама) паставілі мясцовых камуністаў у шэраг, пераразалі ім горла і скінулі ў ракуу. У некаторых выпадках знішчалі жыхароў цэлых вёсак, хаты забітых ці інтэрнаваных рабаваліся ці перадаваліся ў дырэктыву ўзброеных сіл.
Хоць перыядычныя і ізаляваныя выбліскі пагромаў працягваліся аж да 1969 года, асноўныя падзеі чышчання ў значнай ступені спалі да сакавіка 1966 года, калі ў лінчавальнікаў фізічна стаў скарачацца спіс падазраваных, а ўлады вырашылі, што дасягнулі сваёй мэты, і сталі згортваць прапаганду. Жыхары раёна ракі Сола сказалі, што вылучна вялікая паводка ў сакавіку 1966 года разглядалася містычна наладжанымі яванцамі, як сігнал да спынення гвалту і забойстваў.
Ява
Група мусульманаў en:Muhammadiyah абвясціла ў пачатку лістапада 1965 года, што вынішчэнне камуністаў — святая вайна; гэта заява была падтрымана іншымі ісламскімі групамі на Яве і Суматры. Для многіх маладых людзей забойства камуністаў стала рэлігійным абавязкам. Аналагічна, хрысціянскія (рымска-каталіцкія) студэнты ў вобласці Джак’якарта ў адну з начэй выйшлі са сваіх інтэрнатаў, каб далучыцца да забойства арыштаваных камуністаў, нагружаных у некалькі грузавікоў.
Зарэчнае (прыпыначны пункт)
Зарэ́чнае (, Заречное)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны на ўсходняй ускраіне горада Смалявічы; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж станцыяй Чырвоны Сцяг і станцыяй Смалявічы.
Масавыя забойствы ў Інданезіі (1965—1966)
Ява
Хоць у большай частцы краіны забойствы сталі спыняцца ў першых месяцах 1966 гады, у асобных частках Усходняй Явы забойства працягваліся цягам многіх гадоў. У Блітары устаў партызанскі рух з выжылых членаў КПІ, якое праіснавала да 1968 года. Містык Міба Сура і прыхільнікі яго камуністычнай містыкі арганізавалі армію; але Сура і восемдзесят яго паслядоўнікаў былі таксама знішчаны інданезійскай арміяй.
Балі
На востраве Балі дадзеныя падзеі разглядаліся ў святле мясцовых сацыяльных і каставых дзяленняў — як канфлікт паміж прыхільнікамі традыцыйнай балійскай каставай сістэмы і тымі, хто адхіляецца ад гэтых традыцыйных «каштоўнасцей»; асабліва вялікая колькасць апошніх знаходзілася ў шэрагах КПІ. Камуністы публічна вінаваціліся ў разбурэнні культуры вострава, мясцовай рэлігіі, і традыцыяналісты, якія жылі на востраве Балі, як і падобныя яванцы, былі перакананы, што трэба разбурыць уплыў КПІ. Цягам апошніх гадоў прэзідэнцтва Сукарна ўрадавыя пасты, фонды, і іншыя перавагі адышлі да камуністаў. Асабліва моцную нянавісць у адносінах да камуністаў мелі землеўласнікі. Паколькі Балі — гэта адзіны індуісцкі востраў Інданезіі, там не мелі сілы ісламісцкія настроі, як на Яве, і галоўнымі лінчавальнікамі камуністаў стала вышэйшая каста, якая галоўным чынам і складаецца з буйных землеўласнікаў. Галоўныя індуісцкія святары заклікалі ў тым ліку і да даслоўных чалавечых ахвяр, якія задаволяць духаў і богаў абураных мінулым блюзнерствам і разбурэннем «слушнага» парадку рэчаў. Індуісцкі лідар Іда Багус Ока, які жыў на востраве Балі, сказаў: «не можа быць сумневу, што ворагі нашай рэвалюцыі таксама лютыя ворагі рэлігіі, і павінны быць знішчаны і разбураны да самых каранёў». Як і на часткі Усходняй Явы, Балі ахапілі ваенныя дзеянні, бо камуністы паспелі перагрупавацца.
Сітуацыя схілілася ў карысць антыкамуністаў у снежні 1965 года, калі вайсковы парашутна-дэсантна-дыверсійны полк і салдаты Brawijaya прыбылі ў Балі, завяршыўшы зачысткі на Яве. У адрозненне ад Цэнтральнай Явы, дзе армія заахвочвала людзей забіваць камуністаў, на Балі стараннасць людзей забіваць была гэтак вялікай і самаадвольнай, што, спачатку зрабіўшы лінчавальнікам лагістычную падтрымку, армія ў канчатковым рахунку павінна была ўмяшацца, каб запабегчы хаос. Стаўленік Сукарна, губернатар Балі, Сутэджа (Sutedja), быў вызвалены ад пасады і звінавачаны ў падрыхтоўцы камуністычнага паўстання, ён і яго сваякі былі затрыманы і забіты. Шэраг забойстваў, падобных тым, што адбываліся ў Цэнтральнай і Усходняй Яве, з фашыствуючай моладдзю ў якасці выканаўцаў і падбухторнікаў, адбыліся і тут. Цягам некалькіх месяцаў батальёны смерці прайшлі праз вёскі, захопліваючы падазраваных і забіваючы іх. Сотні будынкаў, што належаць камуністам і іх сваякам, былі спалены дашчэнту цягам аднаго тыдня «крыжовага паходу». Толькі ў перыяд асноўнай карнай аперацыі былі забіты 50000 чалавек, улучаючы жанчын і дзяцей. Насельніцтва некаторых вёсак скарацілася ўдвая цягам некалькіх апошніх месяцаў 1965 года. Усе кітайскія крамы ў гарадах Сінгараджа і Дэнпасар былі разбураны, і іх уладальнікі забіты па падозранні ў матэрыяльнай дапамозе камуністам. Паміж снежнем 1965 года і ў пачаткам 1966 года прыблізна 80000 чалавек былі забіты, то бок прыкладна 5 % насельніцтва вострава ў той час, што сумернае больш, чым дзе-небудзь яшчэ ў Інданезіі.
Суматра
На Суматры камуністы падтрымвалі рухі сквотараў (самазахоп зямлі дробнымі сялянамі) і кампаніі супраць замежных фірмаў, чым выклікалі рэпрэсіі падчас падзей. У Ачэху былі забіты 40000 чалавек, а на ўсёй Суматры каля 200000 чалавек. Рэгіянальныя паўстанні канца 1950-х гадоў ускладнілі падзеі на Суматры, так, многія з ранейшых мяцежнікаў былі змушаны далучыцца да камуністычных арганізацый, каб давесці лаяльнасць Інданезійскай рэспубліцы. Падаўленне паўстанняў 1950-х было расцэнена многімі суматранцамі як «яванская акупацыя», а дадзеная разаніна, адпаведна — як «вызваленне». У Лампунгу іншым фактарам пагромаў была іміграцыя яванцаў.
Калімантан
На Заходнім Калімантане, праз прыблізна васямнаццаць месяцаў пасля кульмінацыі масавых забойстваў на Яве, мясцовыя даякі выслалі 45000 этнічных кітайцаў з сельскіх раёнаў, забіўшы прыкладна 5000 чалавек. Кітайцы адмовіліся супрацівіцца дэпартацыі (пры тым, што раней кітайцы змагаліся супраць галандскага кіравання ў Інданезіі), бо яны лічылі сябе «госцем на зямлі іншых людзей», прыбыўшы толькі з намерам весці гандаль   .>
Маштабы забойстваў і арыштаў
Хоць агульная схема падзей вядомая, пра забойствы інфармацыя недастатковая, і дакладныя і правераныя лічбы пра ахвяр тэрору наўрад калі-небудзь будуць вядомыя. У той час у Інданезіі знаходзілася мала замежных журналістаў, вандраванне было цяжкім і небяспечным, і рэжым, які ажыццяўляў ці спакойна назіраў за забойствамі, заставаўся ва ўладзе цягам трох дзесяцігоддзяў. Мясцовая прэса таксама была пад абсалютнай цэнзурай у такіх пытаннях. Палітычныя колы заходніх краін у часы халоднай вайны таксама аддавалі перавагу не падымаць тэму; да таго ж, «новы парадак» Сухарта іх уладкоўваў больш, чым «стары парадак» Сукарна.
За першыя 20 гадоў пасля забойстваў былі распачаты трыццаць дзевяць ацэнак колькасці забітых. Яшчэ перш, чым забойствы скончыліся, армія выпусціла свае лічбы — 78500 загінулых, асноўныя ахвяры тэрору — камуністы — ацанілі колькасць забітых у 2 мільёны чалавек. У 1966 годзе Бенедыкт Андэрсан ацаніў колькасць забітых у 200000 чалавек, у 1985 годзе змяніў лік на 500000-1000000 чалавек. Большасць навукоўцаў згаджаецца, што, прынамсі, паўмільёна чалавек былі забіты, што больш, чым у любы іншы момант у інданезійскай гісторыі. Іншая ацэнка ўзброеных сіл, апублікаваная ў снежні 1976 года — 450000-500000 чалавек.
Арышты і зняволенне працягваліся цягам дзесяці гадоў пасля чышчання. У 1977 годзе арганізацыя Amnesty International прапанавала што, «прыблізна адзін мільён» членаў КПІ і іншых, апазнаных ці падазраваных у дачыненні ў кампартыі людзей, былі арыштаваны. Паміж 1981 і 1990 гадамі, інданезійскі ўрад ацаніў, што лік зняволеных быў паміж 1,6 і 1,8 мільёнаў чалавек. Магчыма, што ў сярэдзіне 1970-х да 100000 чалавек былі ўсё яшчэ ў турмах без суда. Таксама ёсць лічбы, што ўсяго 1,5 мільёна чалавек прайшлі праз турмы ў сувязі з тымі падзеямі. Выжылыя і не арыштаваныя члены КПІ сыходзілі ў падполле ці спрабавалі схаваць сваё мінулае. Паколькі арыштаваныя, часта пад катаваннем, выдавалі імёны падпольных камуністаў, лік зняволеных у турмах вырас у перыяд 1966-68 гадоў. Выпушчаныя часта змяшчаліся пад хатні арышт і павінны былі рэгулярна паведамляць узброеным сілам пра сваё месцазнаходжанне; ім, а таксама іх дзецям было забаронена займаць дзяржаўныя пасты.
Многія з падазраваных камуністаў былі застрэлены, абезгалоўлены, задушаны, ці забіты пераразаннем горла, вайсковымі ці ісламскімі групамі. Забойствы былі галоўным чынам спешнымі, «тварам да твару», у адрозненне ад механічных працэсаў забойстваў пры рэжыме «чырвоных кхмераў» у Камбоджы, ці ў нацысцкай Германіі.
Вынікі
Масавыя забойствы зусім не згадваюцца большасцю інданезійскіх гісторыкаў, і атрымалі зусім невялікі аналіз інданезійскімі і замежнымі даследчыкамі. Аднак пасля прымусовай адстаўкі Сухарта ў 1998 годзе і яго смерці ў 2008 годзе, даследчыкам рэпрэсій атрымалася дамагчыся некаторага ўзроўня адкрытасці пра тое, што сапраўды здарылася ў Інданезіі, і з'явілася некаторая грамадская дыскусія з нагоды падзей. У 1998 годзе з'явіся невялікая група пошукавікаў — шукальнікаў брацкіх магіл з жывых ахвяр і іх сваякоў, хоць маштаб іх працы невялікі. Больш за праз тры дзесяцігоддзі, масавыя рэпрэсіі па ранейшаму з'яўляюцца вострым пытанням, і ў Інданезіі застаюцца шматлікія перашкоды для аналізу падзей. Фільм «Год небяспечнага жыцця», заснаваны на падзеях, якія адбываюцца напярэдадні рэзні, быў забаронены ў Інданезіі да 1999 года.
Глыбокія даследаванні і тлумачэнні маштабу і вар'яцтвы гвалту рэдкія, бо кідаюць выклік навуковым практычна ўсіх ідэалагічных школ. Адно з тлумачэнняў масавага выбуху гвалту — тое што дэмакратыя была навязана грамадству, і што такія змены былі культурна непадыходнымі ці залішне хуткімі. Кантрастуючае ўяўленне — тое што Сукарна і ўзброеныя сілы замянялі дэмакратычны працэс аўтарытарызмам. Яшчэ адна думка пра прычыны — тое што Сукарна змешваў тры эліты з канкуруючымі інтарэсамі (армія, палітычны іслам і камунізм), што не магло не прывесці да канфліктаў і гвалту. Да моманту перавароту 30 верасня метады развязка падобных канфліктаў канчаткова зламаліся, і групы ваяўнічых мусульманаў і ўзброеныя сілы прынялі ў адносінах да камуністаў апошнюю астатнюю палітыку «мы іх ці яны нас». Заходнія ўрады і вялікая частка СМІ Захаду аддалі перавагу Сухарта і яго «Новаму парадку» больш леваму «Старому парадку» і КПІ, які пагражаў магчымасцю ператварэння краіны ў сацыялістычную дзяржаву. Загаловак у «US News and World Report» абвяшчаў: «Інданезія: Надзея…там дзе яе не было».
Кытайгарад (Дашыўска тэрытарыяльная грамада, Гайсынскі раён)
Кытайгарад (Кита́йгород) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Луган’яна-Валь-д’Арда
Луганьяна-Валь-д'Арда (Lugagnano Val d'Arda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру П'ячэнца.
Насельніцтва складае 4298 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 79 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 29018. Тэлефонны код — 0523.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Zenone.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Спіс аб’ектаў PGC (824001—825000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (824001—825000)
Руска-японская вайна
Ру́ска-япо́нская вайна́ (日露戦争,  — ) — вайна паміж Расійскай і Японскай імперыямі за кантроль над Маньчжурыяй і Карэяй. Стала — пасля перапынку ў некалькі дзясяткаў гадоў — першай вялікай вайной з ужываннем найноўшай зброі: дальнабойнай артылерыі, браняносцаў, мінаносцаў.
На першым месцы ва ўсёй рускай палітыцы першай паловы валадарання Імператара Мікалая II стаялі пытанні Далёкага Усходу — «вялікая азіяцкая праграма»: падчас сваёй сустрэчы ў Рэвелі з Імператарам Вільгельмам II рускі імператар прама сказаў, што разглядае ўмацаванне і ўзмацненне ўплыву Расіі ў Усходняй Азіі як задачу менавіта свайго кіравання.
Асноўнай перашкодай да рускай перавагі на Далёкім Усходзе была Японія, непазбежнае сутыкненне з якой Мікалай II прадбачыў і рыхтаваўся да яго як у дыпламатычным, так і ў ваенным плане (зроблена было нямала: пагадненне з Аўстрыяй і паляпшэнне адносін з Германіяй забяспечвала рускі тыл; будаўніцтва Сібірскай дарогі і ўзмацненне флоту забяспечвалі матэрыяльную магчымасць барацьбы), аднак у рускіх урадавых колах была моцнай і надзея на тое, што страх перад сілай Расіі ўтрымае Японію ад прамога нападу.
Пасля Рэстаўрацыі Мэйдзі ў 1868 годзе, правядучы маштабную мадэрнізацыю эканомікі краіны, Японія да сярэдзіны 1890-х гадоў перайшла да палітыкі знешняй экспансіі, у першую чаргу ў геаграфічна блізкай Карэі. Натыкнуўшыся на супраціўленне Кітая, Японія падчас япона-кітайскай вайны (1894—1895) нанесла Кітаю разгромнае паражэнне. Сіманасекскі дагавор, падпісаны па выніках вайны, зафіксаваў адмову Кітая ад усіх правоў на Карэю і перадачу Японіі шэрагу тэрыторый, уключаючы Ляадунскі паўвостраў у Маньчжурыі. Гэтыя дасягненні Японіі рэзка павялічвалі яе моц і ўплыў, што не адказвала інтарэсам еўрапейскіх дзяржаў, таму Германія, Расія і Францыя дамагліся змянення гэтых умоў: прадпрынятая з удзелам Расіі траістая інтэрвенцыя прывяла да адмовы Японіі ад Ляадунскага паўвострава, а затым і да перадачы яго ў 1898 годзе Расіі ў арэнднае карыстанне. Усведамленне таго, што Расія фактычна адабрала ў Японіі захоплены падчас вайны Ляадунскі паўвостраў, прывяло да новай хвалі мілітарызацыі Японіі, гэтым разам накіраванай супраць Расіі. І гэта нягледзячы на тое, што Японія атрымала ад Расіі за Квантунскі паўвостраў велізарную кампенсацыю каля 400 млн рублёў срэбрам.
У 1903 годзе спрэчка з-за рускіх лясных канцэсій у Карэі і рускай акупацыі Маньчжурыі прывяла да рэзкага абвастрэння руска-японскіх адносін. Нягледзячы на слабасць расійскай ваеннай прысутнасці на Далёкім Усходзе, Мікалай II не пайшоў на саступкі, з прычыны таго, што для Расіі сітуацыя, па яго меркаванні, была прынцыповая: вырашалася пытанне аб выхадзе да незамярзаючых мораў, аб перавазе на велізарнай тэрыторыі на адносна слаба заселеных абшарах Маньчжурыі. Японія імкнулася да поўнага свайго панавання ў Карэі і патрабавала, каб Расія ачысціла Маньчжурыю. . Паводле меркавання даследчыка валадарання Імператара Мікалая II прафесара С. С. Ольдэнбурга, пазбегнуць барацьбы з Японіяй Расія магла толькі цаной капітуляцыі і свайго самаўхілення з Далёкага Усходу, і ніякія частковыя саступкі, якіх было зроблена нямала (у тым ліку затрымка адпраўлення падмацаванняў у Маньчжурыю), не змаглі не толькі прадухіліць, але нават адтэрмінаваць рашэнне Японіі пачаць вайну з Расіяй, у якой Японія і па сутнасці, і па форме стала нападаючым бокам.
У канцы снежня 1903 года Галоўны штаб у дакладной запісцы Мікалаю II абагульніў усю разведвальную інфармацыю: з яе вынікала, што Японія цалкам завяршыла падрыхтоўку да вайны і чакае толькі зручнага выпадку для атакі. Акрамя рэальных доказаў непазбежнасці вайны, руская ваенная разведка змагла ўсталяваць і практычна дакладную дату яе пачатку. Аднак ніякіх экстраных мер з боку Мікалая II і яго атачэння так і не рушыла ўслед. Нерашучасць вышэйшых службовых асоб прывяла да таго, што ніводны з планаў падрыхтоўкі кампаніі супраць далёкаўсходняга суседа, складзеных А. М. Курапаткіным, Я. І. Аляксеевым і Галоўным марскім штабам, не быў ажыццёўлены да канца.
Раптоўны, без афіцыйнай абвяшчэння вайны, напад японскага флоту на рускую эскадру на знешнім рэйдзе Порт-Артура ў ноч на 9 лютага года прывяло да вываду з ладу некалькіх наймацнейшых караблёў рускай эскадры і забяспечыла бесперашкодную высадку японскіх войскаў у Карэі ў лютым 1904 года. У маі 1904 года, выкарыстоўваўшы бяздзейнасць рускага камандавання, японцы правялі высадку сваіх войскаў на Квантунскі паўвостраў і перарэзалі чыгуначнае паведамленне Порт-Артура з Расіяй. Аблога Порт-Артура была распачата японскімі войскамі ўжо да пачатку жніўня 1904 года, а 2 студзеня года гарнізон крэпасці быў прымушаны да здачы. Рэшткі рускай эскадры ў Порт-Артуры былі патоплены аблогавай артылерыяй японцаў або падарваны ўласным экіпажам.
У лютым 1905 года японцы прымусілі адступіць рускую армію ў генеральнай бітве пры Мукдэне, а 27 мая — 28 мая года ў Цусімскай бітве нанеслі паражэнне рускай эскадры, перакінутай на Далёкі Усход з Балтыкі. Прычыны няўдач рускіх армій і флоту і іх пэўных паражэнняў былі абумоўлены шматлікімі фактарамі, але галоўнымі сярод іх з'явіліся незавершанасць ваенна-стратэгічнай падрыхтоўкі, аддаленасць тэатра ваенных дзеянняў ад галоўных цэнтраў краіны і арміі, надзвычайная абмежаванасць сетак камунікацый і тэхналагічнае адставанне царскай Расіі ад свайго праціўніка. . У выніку паражэнняў у гэтай вайне з пачатку са студзеня 1905 года, у Расіі ўзнікла і развівалася рэвалюцыйная сітуацыя.
Вайна завяршылася Портсмуцкім мірам, які быў падпісаны 5 верасня года і зафіксаваў саступку Расіяй Японіі паўднёвай часткі Сахаліна і сваіх арэндных правоў на Ляадунскі паўвостраў і Паўднёва-Маньчжурскую чыгунку.
Лісабонская астранамічная абсерваторыя
Лісабонская астранамічная абсерваторыя — астранамічная абсерваторыя, афіцыйна адкрытая ў 1878 годзе ў раёне Алкантара, Лісабон, Партугалія. Належыць Лісабонскаму ўніверсітэту.
Гісторыя
Галоўным кансультантам у выбары інструментаў і пры стварэнні абсерваторыі быў расійскі астраном Васіль Якаўлевіч Струвэ. Першы камень у падмурак новай абсерваторыі быў закладзены 11 сакавіка 1861, а назіранні пачаліся ў 1867 годзе. Далейшае фінансаванне абсерваторыі праводзіў Луіш I. Афіцыйна абсерваторыя была адкрыта 6 мая 1878 года. У 1992 годзе абсерваторыя ўвайшла ў склад Лісабонскага ўніверсітэта. Цяпер назіранні ў абсерваторыі не праводзяцца.
Спасылкі
Публікацыі ў базе даных NASA ADS:
Назіранні камет і спадарожнікаў планет пасля 1870 года:
Абарона Брэсцкай крэпасці (1941)
Абарона Брэсцкай крэпасці — абарона Брэсцкай крэпасці савецкімі войскамі ў пачатку Вялікай Айчыннай вайны (з 22 чэрвеня 1941), стала ўзорам стойкасці і мужнасці.
На працягу тыдня гарнізон крэпасці стрымліваў націск 45-й нямецкай пяхотнай дывізіі, якую падтрымлівалі артылерыя і авіяцыя. Пасля агульнага штурму 29-30 чэрвеня немцам удалося авалодаць галоўнымі ўмацаваннямі. Пасля гэтага абаронцы крэпасці працягвалі змагацца на асобных участках ва ўмовах недахопу вады, харчавання, баепрыпасаў і медыкаментаў.
Пачатковая дыспазіцыя
Напярэдадні вайны ў крэпасці дыслацыраваліся часці 6-й і 42-й стралковых дывізій 4-й арміі, падраздзяленні 17-га Брэсцкага пагранатрада, 33-га асобнага інжынернага палка, частка 132-га батальёна войск НКУС, штабы часцей. Некаторыя часці або іх падраздзяленні знаходзіліся ў лагерах, на палігонах, на будаўніцтве ўмацаванага раёна. На час пачатку штурму ў крэпасці было ад 7 да 8 тыс. савецкіх воінаў, жыло 300 сем'яў ваеннаслужачых.
Як заўважыў нямецкі гісторык Крысціян Ганцэр, такая колькасць людзей у крэпасці спарадзіла праблему, як іх адтуль вывесці. Браму яе будавалі так, каб туды ніхто не мог трапіць, каб можна было добра бараніцца. Не было прадугледжана, каб прапускаць праз гэтую браму хутка і шмат людзей. Калі ж пачаўся артылерыйскі ўдар, многія савецкія салдаты і камандзіры спрабавалі пакінуць крэпасць і проста затрымаліся ў гэтай браме. Фартэцыя ператварылася ў каменную пастку для салдатаў Чырвонай Арміі.
Штурмавала крэпасць нямецкія 45-я пяхотная дывізія (каля 17 тыс. салдат і афіцэраў) ва ўзаемадзеянні з 31-й і 34-й пяхотнымі дывізіямі 12-га армейскага корпуса 4-й арміі, а таксама 2 танкавымі дывізіямі 2-й танкавай групы Гудэрыяна пры падтрымцы авіяцыі і часцей узмацнення, якія мелі на ўзбраенні цяжкія артылерыйскія сістэмы. Паводле плана нямецкага камандавання авалодаць крэпасцю неабходна было да 12 гадзін дня 22.6.1941.
22 чэрвеня
У першыя гадзіны вайны Брэст і крэпасць былі падвергнуты масіраванаму артабстрэлу і авіябамбардзіроўцы. У выніку большасць складоў, іншых ваенных аб'ектаў, водаправод былі разбураны, перарвана сувязь; значная частка байцоў і камандзіраў выведзены са строю, гарнізон крэпасці расчлянёны на асобныя групы. Цяжкія баі разгарнуліся на граніцы, у горадзе і крэпасці.
Праціўнік ставіў за мэту, выкарыстаўшы раптоўнасць нападу, захапіць Цытадэль Брэсцкай крэпасці, потым іншыя ўмацаванні і прымусіць савецкі гарнізон да капітуляцыі. Перадавыя часці 45-й нямецкай дывізіі спрабавалі з ходу авалодаць крэпасцю. Упартае супраціўленне савецкіх воінаў і пагранічнікаў дало магчымасць раніцай 22 чэрвеня выйсці з крэпасці прыблізна палавіне асабовага складу ў раёны сканцэнтравання сваіх часцей, эвакуіраваць першых параненых. У крэпасці засталося 3,5-4 тыс. савецкіх воінаў.
23—30 чэрвеня
Баі ў крэпасці прынялі зацяжны характар. На тэрыторыі Цярэспальскага ўмацавання пагранічнікі ачысцілі ад праціўніка большую частку ўмацаванняў, аднак з-за недахопу боепрыпасаў і вялікіх страт утрымаць яе не маглі. У ноч на 25 і 30 чэрвеня яны групамі фарсіравалі Заходні Буг і далучыліся да абаронцаў Цытадэлі і Кобрынскага ўмацавання. На Валынскім умацаванні камандзіры арганізавалі абарону ў межах шпіталя, на астатняй тэрыторыі яна мела ачаговы характар і працягвалася да канца тыдня; некаторыя байцы ўліліся ў рады абаронцаў Цытадэлі, нямногія прабіліся з акружэння.
У Цытадэлі — самым буйным вузле абароны — да канца дня 22 чэрвеня вызначыліся асобныя ўчасткі абароны: у раёне Цярэспальскіх варот, у паўночнай частцы абарончай казармы, каля Брэсцкіх варот, у казарме 33-га асобнага інжынернага палка, у раёне Белага палаца, у раёне размяшчэння 84-га стралковага палка, будынку інжынернага ўпраўлення. 24 чэрвеня на нарадзе камандзіраў і палітработнікаў было вырашана стварыць зводную баявую групу. Паводле загаду № 1 камандзірам групы прызначаны капітан І. Зубачоў, яго намеснікам — палкавы камісар Я. Фамін. Практычна яны змаглі ўзначаліць абарону толькі ў Цытадэлі. Паводле рашэння камандавання былі зроблены спробы прарваць кальцо акружэння, аднак беспаспяхова.
На Кобрынскім умацаванні ў раёне Заходняга фронту і дамоў начсаставу абарона працягвалася 3 дні. У раёне Усходніх варот амаль 2 тыдні змагаліся байцы 98-га асобнага процітанкавага артылерыйскага дывізіёна. У паўночнай частцы галоўнага вала і ў раёне Паўночных варот 2 дні стрымлівалі ворага савецкія воіны, а потым адышлі ва Усходні рэдзюіт (форт), дзе абарону трымалі байцы 393-га асобнага зенітна-артылерыйскага дывізіёна, 333-га стралковага палка, воіны іншых часцей (каля 400 байцоў і камандзіраў) пад кіраўніцтвам маёра П. Гаўрылава.
У поўным акружэнні, пры нястачы вады, прадуктаў, боепрыпасаў і медыкаментаў гарнізон змагаўся, адбіваючы па 6-8 атак за дзень. Разам з байцамі былі жанчыны і дзеці.
Да канца чэрвеня гітлераўцамі захоплена большая частка тэрыторыі крэпасці. 29 і 30 чэрвеня вёўся бесперапынны 2-сутачны штурм з выкарыстаннем 500- і 1800-кілаграмовых авіябомбаў. У выніку кровапралітных баёў і вялікіх страт абарона распалася на шэраг ізаляваных ачагоў супраціўлення.
Ліпень
Да 12 ліпеня ва Усходнім форце вяла баі група савецкіх байцоў. Пазней, вырваўшыся з форта, яна змагалася ў капаніры за знешнім валам умацавання. Цяжка параненыя П. Гаўрылаў і зампалітрука Р. Дзеравянка трапілі ў палон 23 ліпеня. Савецкія воіны працягвалі змагацца і пасля 20 ліпеня. Пра апошнія дні барацьбы вядома мала. Да гэтых дзён адносяцца надпісы, што пакінулі на сценах крэпасці яе абаронцы: «Памром, але з крэпасці не пойдзем», «Я паміраю, але не здаюся. Бывай, Радзіма. 20.VII.41 г.».
Ушанаванне памяці
Удзельнікі абароны ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі, званне Героя Савецкага Саюза прысвоена П. Гаўрылаву і начальніку 9-й пагранзаставы А. Кіжаватаву. 8.5.1965 крэпасці прысвоена ганаровае званне «Крэпасць-герой» з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка». На тэрыторыі крэпасці створаны Музей Брэсцкай крэпасці-героя, адкрыты мемарыяльны комплекс Брэсцкая крэпасць-герой; адна з вуліц горада названа вуліцай Герояў абароны Брэсцкай крэпасці.
Апошні ўдзельнік абароны
У рамане Барыса Васільева «У спісах не значыўся», гаворыцца пра апошняга вядомага абаронцы крэпасці, які нібыта загінуў 12 красавіка 1942 года. С. Смірноў у сваёй кнізе «Брэсцкая крэпасць», спасылаючыся на аповед нейкага загінулага падчас акупацыі відавочцы, таксама называе дату — красавік 1942 года, не паказваючы імя героя.
22 жніўня 2016 года «Вести Израиля» паведамілі, што ў Ашдодзе памёр апошні з пакінутых у жывых удзельнікаў абароны Брэсцкай крэпасці Барыс Фаерштэйн.
Паводле дадзеных гісторыка-краязнаўчага музея Байгільдзінскага сельскага ліцэя, а таксама мноству запісаў у сетцы Інтэрнэт, апошнім з жывых абаронцаў Брэсцкай крэпасці быў Ісмагілаў Рышат Саліховіч (1920 года нараджэння), які пражываў у Рэспубліцы Башкартастан, ён памёр 3 верасня 2020 года.
Вэсэлы Кут (Арцызскі раён)
Вэсэлы Кут (Веселий Кут) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 843
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Скакунка
Скакунка (Скакунка) — рака ва Украіне, цячэ на тэрыторыі Лыпавэцкага раёна Вінніцкай вобласці. Правы прыток Собу (басейн Паўднёвага Буга).
Апісанне
Даўжыня ракі складае 12 км, плошча басейна — 54,2 км².
Гарадзішча (Полацкі раён)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Тураўлянскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Завозерскага сельсавета.
Капііўка (Гайсынскі раён)
Капііўка (Копії́вка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Іванне
Іванне (Іваннє) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Краснэ (Бахмацкі раён)
Краснэ (Красне́) — вёска ў Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Краснэ было ў складзе Папіўскай воласці Канатопскага павета Чарнігаўскай губерні.
Крупаўшчына
Кру́паўшчына (, Круповщина) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Вынаградзіўка (Арцызскі раён)
Вынаградзіўка (Виногра́дівка) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Краснэнькэ (Вінніцкі раён)
Краснэнькэ (Красне́ньке) — вёска ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Помнік змагання і пакутніцтва Быдгашцкай зямлі
Помнік змагання і пакутніцтва Быдгашцкай зямлі (Pomnik Walki i Męczeństwa Ziemi Bydgoskiej) — помнік 1969 года, прысвечаны ахвярам у Другой сусветнай вайне. Размешчаны на плошчы Старога Рынку ў Быдгашчы.
Апісанне
Бронзавая скульптура вышынёй 7,5 метра і вагой больш за 12 тон усталявана на гранітным пастаменце. Да 2007 года фонам манумента быў вал даўжынёй 26 метраў, складзены з 80 буйных глыб пясчаніку. На кожнай глыбе былі нанесены названы месцаў, звязаных з пакутніцкай смерцю жыхароў Быдгашцкага ваяводства. Каля помніка знаходзіўся «Вечны агонь». Металічны адліў помніка выраблены на Глівіцкай фабрыцы тэхнічнага абсталявання.
У 2018 годзе, у сувязі з рамонтам плошчы, помнік быў перанесены на некалькі метраў у паўночна-заходнім кірунку.
Кам’яна Вэрба
Кам’яна Вэрба (Кам'яна́ Верба́) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Вышнякы (Арцызскі раён)
Вышнякы (Вишняки́) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Крыштапіўка (Гайсынскі раён)
Крыштапіўка (Криштопі́вка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
5 тысячагоддзе да н.э.
5 тысячагоддзе да н.э. — прамежак часу ад 1 студзеня 5000 да н.э. да 31 снежня 4001 да н.э.. Немагчыма дакладна датаваць падзеі, якія адбыліся падчас гэтага тысячагоддзя, і ўсе згаданыя тут даты з’яўляюцца ацэнкамі, у асноўным заснаванымі на геалагічным і антрапалагічным аналізе.
IC 844
IC 844 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Цэнтаўр.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вазнэсэнка Пэрша
Вазнэсэнка Пэрша (Вознесе́нка Пе́рша) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Заскавічы (прыпыначны пункт)
За́скавічы (, Засковичи)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Заскавічы.
Кам’яныця (Дубенскі раён)
Кам’яныця (Кам'яни́ця) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Гіпаксемія
Гіпаксемія — паніжэнне ўтрымання кіслароду ў крыві ў выніку парушэння кровазвароту, падвышанай патрэбы тканак у кіслародзе (празмерная цягліцавая нагрузка і інш), памяншэння газаабмену ў лёгкіх пры іх захворваннях, памяншэння ўтрымання гемаглабіну ў крыві (напрыклад, пры анеміях), змяншэння парцыяльнага ціску кіслароду ва ўдыхальным паветры (вышынная хвароба) і інш. Следствам гіпаксеміі з'яўляецца гіпаксія.
Медзь
Медзь (cuprum) Cu — хімічны элемент I групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 29. Метал чырвонага колеру.
Медзь вядомая са старажытных часоў: гэта першы метал, які замяніў камень у першабытных прыладах працы — пачатак меднага веку датуецца прыкладна 4-м тысячагоддзем да н.э.
Старажытныя рымляне вывозілі медную руду з вострава Кіпр, адкуль пайшла лацінская назва медзі — «купрум».
Прыродныя крыніцы
Па распаўсюджанасці ў зямной кары займае 26-е месца сярод элементаў. У асноўным медзь прысутнічае ў горных пародах у выглядзе злучэнняў. Прамысловае значэнне маюць халькапірыт CuFeS2, хальказін Cu2S, малахіт CuCO3·Cu(OH)2, некаторыя іншыя мінералы.
Вытворчасць
Большасць медзі здабываецца ў выглядзе сульфідаў медзі ў буйных кар'ерах у медна-парфіраваных радовішчах, якія ўтрымліваюць ад 0,4 да 1,0 % медзі. Прыкладамі такіх радовішчаў з'яўляюцца шахты Чукікамата ў Чылі, Бінга-Каньён (Юта) і Эль-Чына (Нью-Мексіка) у ЗША. Згодна з Брытанскай геалагічнай службай у 2005 годзе Чылі была найбуйнейшым вытворцам медзі з руднікоў, акрамя таго трэць усёй здабычы прыпадала на ЗША, Інданезію і Перу. Медзь можа таксама быць адноўлена праз падземнае вылугоўванне. Некалькі радовішчаў у штаце Арызона лічацца першымі кандыдатамі для прымянення гэтага метаду. Масштабы выкарыстання медзі павялічваюцца, але яе колькасць ледзь задавальняе ўзровень выкарыстання ў развітых краінах.
Прымяненне
Больш за палову ўсёй здабычы медзі ідзе на вытворчасць электрычнага дроту, каля 30-40 % выкарыстоўваецца для атрымання розных сплаваў: бронзы, латуні, медна-нікелевых.
Гіпакапнія
Гіпакапнія (ад ὑπο- - прыстаўка са значэннем аслабленасці якасці і — дым ) — стан, выкліканы недастатковасцю СО2 ў крыві. Утрыманне вуглякіслага газу ў крыві падтрымліваецца дыхальнымі працэсамі на пэўным узроўні, адхіленне ад якога прыводзіць да парушэння біяхімічнага балансу ў тканках. Праяўляецца ў галавакружэнні, стратай прытомнасці.
Узнікае пры глыбокім і частым дыханні, якое аўтаматычна ўзнікае ў стане страху, панікі або істэрыкі. Штучная гіпервентыляцыя перад ныраннем з затрымкай дыхання - самая распаўсюджаная прычына недастатковасці СО2.
Гіпакапнія ўзнікае з узростам, калі ўтрыманне СО2 у крыві падае. Гіпакапнія выклікае ўстойлівае звужэнне прасвету артэрыёл, выклікаючы сімптаматыку гіпертанічнай хваробы (часта кваліфікуюцца як эсэнцыяльная). Прычына падзення СО2 у крыві — стрэс, што выклікае рэакцыю дыхальнага цэнтра, які рэактыўна не змяняе вылучэнне СО2 лёгкімі нават пасля заканчэння дзеяння стрэсавага фактару, і ўзнікае хранічная гіпервентыляцыя лёгкіх. Таксама важнае значэнне мае гіпадынамія. Такім чынам гіпакапнія можа разглядацца як прычына комплексу захворванняў, звязаных з гіпертонусам сасудаў — ЭАГ і яе ўскладненняў — інфарктаў органаў і тканак.
Для кантролю гіпакапніі і гіперкапніі ў медыцыне выкарыстоўваюць капнограф — аналізатар утрымання вуглякіслага газу ў выдыханым паветры.
Цвыркава
Цвы́ркава (, Цвырково) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналаўскага сельсавета.
Гісторыя
У XVI ст. сяло належала Кіеўскаму Пячорскаму манастыру.
Купчынці (Гайсынскі раён)
Купчынці (Ку́пчинці) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ніпур
Ніпу́р — старажытны шумерскі горад, рэлігійны цэнтр, месца культу вярхоўнага бога Энліля (на паўднёвы ўсход ад сучаснага горада Эд-Дыванія ў Іраку).
У 18 ст. да н.э. захоплены Вавілонам, пазней меў унутраную аўтаномію.
Археалагічнымі раскопкамі канца 19 — пачатку 20 ст. ўзноўлены план і архітэктурныя помнікі старажытнай часткі Ніпура: палацы кіраўнікоў і  (2-я палова 3-га тыс. да н.э.), Ур-Наму (канец 3-га тыс. да н.э.), Ашурбаніпала (7 ст. да н.э.), храм Энліля — Экур з зікуратам. У 80 памяшканнях жрэцкай бібліятэкі захавалася каля 60 тыс. гліняных клінапісных таблічак, у якіх зафіксавана большая частка шумерскай літаратуры.
Зубава
Назву Зу́бава маюць:
Міхаіл Абрамавіч Зораў
Міхаіл Абрамавіч Зораў (сапр. Штоклянд;  —, Мінскае гета) — беларускі акцёр і рэжысёр. Заслужаны артыст БССР (1938).
Біяграфія
Сцэнічную дзейнасць пачаў у расійскіх тэатрах.
З 1926 акцёр, потым рэжысёр БДТ-1 (тэатр імя Я. Купалы). Крытыка адзначала тонкі псіхалагізм Зорава, яго вобразам уласцівы інтэлектуальна-лагічны пачатак у спалучэнні з лірычнасцю і эмацыянальнасцю. Найбольш вядомыя ролі: Войшалак («Вір» Я. Рамановіча), Камісар («Мяцеж» паводле Д. Фурманава), Евель Цывін («Бацькаўшчына» К. Чорнага), Платон Крэчат (аднайменная п'еса ). Як рэжысёр здзейсніў пастаноўкі: «Лён» Е. Міровіча (1931, разам з аўтарам), «Працяг будзе» (1934), «Музыканцкая каманда»  (1936), «Платон Крэчат» (1936), «Апошнія» М. Горкага (1937), «Кацярына Жарнасек» М. Клімковіча (1938).
Пачатак вайны застаў у Мінску. Змешчаны акупацыйнай адміністрацыяй у Мінскае гета, дзе і загінуў.
Главані
Главані (Глава́ні) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Мантычэлі-д’Анджына
Мантычэлі-д'Анджына (Monticelli d'Ongina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру П'ячэнца.
Насельніцтва складае 5370 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 117 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 29010. Тэлефонны код — 0523.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Квітнэвэ (Дубенскі раён)
Квітнэвэ (Квітне́ве) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Малібдэн
Малібдэн (Molybdaenum) Mo — хімічны элемент VI групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 42; атамная маса 95,94.
Серабрыста-шэры метал. Шчыльнасць 10200 кг/м³, тэмпература плаўлення 2620 °C.
Прыродныя крыніцы
Прамысловае значэнне мае мінерал малібдэніт MoS2. Буйнейшыя радовішчы — у ЗША, Канадзе, Чылі, Расіі, КНР, Казахстане.
Прымяненне
Больш за 75% малібдэну ідзе на вытворчасць легіраванай сталі. Малібдэн — важны кампанент кіслотаўстойлівых і гарачатрывалых сплаваў.
Аксіды малібдэну — каталізатары многіх працэсаў арганічнага і неарганічнага прамысловага сінтэзу (нафтаперапрацоўка і інш.).
Завозер’е (Полацкі раён)
Заво́зер’е (, Заозерье) — аграгарадок у Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, каля возера Заазер’е. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года аграгарадок уваходзіў у склад Завозерскага сельсавета.
Ладыга (Шчучынскі раён)
Лады́га (, Ладыга) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
IC 845
IC 845 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Дзева.
Падгалле
Назву Падга́лле маюць:
Мыш’як
Прыродныя крыніцы
Для прамысловага атрымання мыш'яку вельмі важныя поліметалічныя руды, у якіх ён сустракаецца разам з золатам, серабром, меддзю, кобальтам і інш. металамі.
Лэвухы
Лэву́хы (Леу́хи) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Мыш’як
Прымяненне
Дабаўка да сплаваў (з меддзю, свінцом і інш.).
Інсектыцыды, лекавыя прэпараты.
Белае (возера, Шумілінскі раён, басейн Шэвінкі)
Белае — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 6 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 1,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Мазурына, у басейне ракі Шэвінка.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,37 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 0,95 км.
Схілы вышынёй да 4 м, пад хмызняком. Злучана канавамі з азёрамі Заберка і Зялёнае.
6 тысячагоддзе да н.э.
6 тысячагоддзе да н.э. — прамежак часу ад 1 студзеня 6000 да н.э. да 31 снежня 5001 да н.э.. Немагчыма дакладна датаваць падзеі, якія адбыліся падчас гэтага тысячагоддзя, і ўсе згаданыя тут даты з’яўляюцца ацэнкамі, у асноўным заснаванымі на геалагічным і антрапалагічным аналізе.
Бурас
Горад Бу́рас (Borås) — горад на паўднёвым захадзе Швецыі ў лене Вестра-Гёталанд.
Эканоміка
Буйнейшы ў краіне цэнтр тэкстыльнай і швейнай прамысловасці. Машына-будаўнічы і электронна-тэхнічны заводы.
Клынці (Дубенскі раён)
Клынці (Клинці́) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Далыніўка (Арцызскі раён)
Далыніўка (Доли́нівка) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Кліпэць
Кліпэць (Кліпець) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Востраў Пятра I
Геаграфія
Памеры вострава - 19 км у даўжыню і 11 км у шырыню, яго плошча - 154 км². Найвышэйшая кропка (пік Ларс-Крыстэнсен) вышынёй 1640 м над узроўнем мора — гэта вяршыня вулканічнага масіву, з якога складаецца востраў. Ён амаль цалкам (на 95%) пакрыты лёдам, толькі на некаторых участках ўзбярэжжа ёсць невялікія камяністыя палосы сушы. Ёсць толькі тры месцы, дзе магчымая высадка з лодкі на бераг.
Гісторыя
Востраў адкрыўся 11 студзеня (стары стыль) 1821 г. расійскай экспедыцыяй пад камандаваннем Ф. Ф. Белінсгаўзена і названы ў гонар стваральніка расійскага флоту - імператара Пятра I. З-за суцэльнага лёду, які закрываў мора, суднам экспедыцыі не ўдалося наблізіцца да вострава бліжэй, чым на 14 марскіх міль (26 км), таму высадзіцца не ўдалося.
Рычард Лікі
Рычард Эрскін Фрыр Лікі (Richard Erskine Frere Leakey; 19 снежня 1944, Найробі, Кенія — 2 студзеня 2022, Найробі, Кенія) — кенійскі палеаантраполаг і палітык, аўтар многіх антрапагенетычных адкрыццяў, сын Луіса Лікі і Мэры Лікі, муж Міў Лікі.
Задунаіўка
Задунаіўка (Задуна́ївка) — вёска ў Арцызскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Рычард Лікі
Біяграфія
Першапачаткова не збіраўся абіраць навуковую кар’еру, падобна сваім бацькам, працуючы фатографам і гідам, займаючыся суправаджэннем турыстаў у розныя запаведнікі і арганізацыяй кіназдымак. Аднак у далейшым усё-такі заняўся пошукам рэшткаў старажытных людзей, пачынаючы з 1964 года арганізаваўшы некалькі экспедыцый. У 1972 на стаянцы Каобі Фора на ўсход ад возера Туркана групай Рычарда Лікі быў знойдзены чэрап, вызначаны ім як Homo habilis. У 1984 годзе, таксама на возеры Туркана быў знойдзены практычна поўны шкілет старажытнага чалавека, што сустракаецца ў раскопках досыць рэдка. Гэтая знаходка атрымала назву «Хлопчык з Турканы».
У канцы 1980-х займаў пасады дырэктара Нацыянальнага музея Кеніі і археалагічнага дэпартамента. У 1989 годзе пакінуў музей, увайшоўшы ва ўрад Кеніі прэзідэнта Даніэля арап Моі ў якасці дырэктара Дэпартамента аховы дзікай прыроды (з 1990 года — Службы жывой прыроды), дзе актыўна займаўся барацьбой з браканьерамі. У 1993 годзе невялікі самалёт, які пілатаваў Рычард Лікі, разбіўся, сам пілот выжыў, але яго галёнкі прыйшлося ампутаваць. Мелася падазрэнне ў сабатажы з боку браканьераў, але гэта так і не даказалі. Праз некалькі месяцаў Рычард Лікі зноў навучыўся хадзіць пры дапамозе пратэзаў. Прыкладна ў гэты ж час урад Кеніі абвясціў, што сакрэтнае расследаванне знайшло доказы карупцыі і безгаспадарчасці ў Службе аховы дзікай прыроды Кеніі. Раздражнёны Лікі на прэс-канферэнцыі ў студзені 1994 года публічна падаў у адстаўку і быў заменены на Дэвіда Уэстерна.
У маі 1995 года Рычард Лікі разам з некалькімі кенійскімі інтэлектуаламі заснаваў новую палітычную партыю зялёнай і левацэнтрысцкай накіраванасці — «Сафіна» (што на мове суахілі азначае «[Ноеў] каўчэг». Спачатку яе не хацелі рэгістраваць, але ў 1999 годзе Моі па патрабаванню міжнародных донарскіх арганізацый прыйшлося прызначыць Рычард Лікі на пасаду сакратара кабінета і старшыні дзяржаўнай службы. Другі тэрмін Лікі скончыўся ў 2001 годзе, калі ён быў вымушаны зноў сысці ў адстаўку.
Лыса Гара (Вінніцкі раён)
Лыса Гара (Лиса Гора) — вёска ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Востраў Пятра I
Гісторыя
Людзі ўпершыню ступілі на востраў Пятра I 2 лютага 1929 г. На востраў высадзіліся ўдзельнікі нарвежскай палярнай экспедыцыі на судне «Нарвегія». Яны ўсталявалі нарвежскі сцяг і абвясцілі прыналежнасць вострава Нарвегіі. У 1931 годзе гэтую прэтэнзію пацвердзіў нарвежскі парламент.
IC 846
IC 846 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Казімірова (Гомельскі сельсавет)
Казіміро́ва (, Казимирово) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Vickers Limited
Vickers Limited («Вікерс») — вядомая брытанская кампанія, якая існавала з 1828 па 1927 гады, асноўнымі відамі дзейнасці якой былі суднабудаванне і вытворчасць зброі. У 1927 годзе адбылося зліццё кампаніі Vickers Limited з кампаніяй Armstrong Whitworth са стварэннем новай кампаніі Vickers-Armstrong Limited.
Саліў Бабаво
Саліў Бабаво (Saliw Babawo; нар. ) — ганскі футбаліст, паўабаронца.
Vickers Limited
Ранняя гісторыя
Кампанія была заснавана ў 1828 годзе ў Шэфілдзе, як завод па вытворчасці сталі, адкрыты мельнікам Эдвардам Вікерсам і яго дзядзькам Джорджам Нэйларам на базе кампаніі Нэйлара — Naylor & Sanderson, пераназванай у Naylor Vickers & Co.
Казімірова (Гомельскі сельсавет)
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Завозерскага сельсавета.
Саліў Бабаво
Клубная кар’ера
У 2016 годзе выступаў у Гане за клуб «Секанды Хасаакас».
У студзені 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама-Брэст». У сезоне 2017 выступаў пераважна за дубль брэстчан, прыцягваўся таксама да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 22 красавіка 2017 года, выйшаўшы ў стартавым складзе ў гасцявым матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (0:3).
Vickers Limited
Ранняя гісторыя
У 1854 годзе кампанія перайшла да сыноў Вікерса — Томаса і Альберта.
Саліў Бабаво
Клубная кар’ера
У сезон 2018 гуляў за дубль, не згуляў ніводнага матча ў чэмпіянаце Беларусі, аднак правёў усе 120 хвілін у кубкавым матчы з «Клецкам» (2:2), дзе забіў абодва галы сваёй каманды, пасля выйшаў таксама на замену ў гасцявым матчы Лігі Еўропы супраць «Атрамітаса» (1:1). У сезоне 2019 працягваў пераважна гуляць за дубль, у асноўнай камандзе толькі зрэдку выхадзіў на замену ў канцы сустрэчы. У снежні 2019 года пакіуў брэсцкі клуб.
Vickers Limited
1887 — 1927
У 1897 годзе кампанія набыла кампанію Barrow Shipbuilding Company і яе даччынае падраздзяленне Maxim Nordenfelt Guns and Ammunition Company, і змяніла назву на Vickers, Sons and Maxim, Limited.
Саліў Бабаво
Клубная кар’ера
У чэрвені 2020 года далучыўся да фінскага клуба «Паргас», гуляў там да канца 2021 года.
Vickers Limited
1887 — 1927
У 1901 годзе кампанія набывае правы на аўтамабілі канструкцыі Герберта Осціна і пачынае збіраць іх у зноў утворанай кампаніі Wolseley Motors.
Саліў Бабаво
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Ганы, у складзе якой правёў два матчы.
Vickers Limited
1887 — 1927
У 1902 годзе была набыта кампаніяй верф на рацэ Клайд у кампаніі John Brown &amp; Company.
У 1911 годзе кампанія мяняе назву на Vickers Ltd. і стварае аддзяленне (Aviation Department) па вытворчасці авіяпрадукцыі.
У 1919 годзе кампанія набывае і стварае на яе базе даччыную кампанію Metropolitan-Vickers Electrical Company, вядомую як Metrovick.
Таксама ў 1919 годзе была набыта кампанія Petters Limited — вытворца аўтамабіляў і рухавікоў, пераназваная ў Vickers-Petters Limited.
1927: зліццё з Armstrong Whitworth
У 1927 годзе кампанія дала згоду на аб’яднанне актываў па вытворчасці зброі, суднабудаванню, авіябудаванню і цяжкаму машынабудаванню з кампаніяй Armstrong Whitworth, у выніку чаго была ўтворана кампанія Vickers-Armstrong Limited.
Зліццё кампаній было скончана 1 студзеня 1928 года, пры гэтым кампанія Vickers атрымала дзве траціны ў новай кампаніі.
Астатнія актывы кампаніі ў новую кампанію Vickers-Armstrong Limited не ўвайшлі:
Суднабудаванне
У 1897 годзе кампанія, якая на той момант звалася Vickers & Sons, набыла кампанію Barrow Shipbuilding Company. Верф, раней якая належала кампаніі Barrow Shipbuilding Company, атрымала назву «Naval Construction Yard».
У 1927 годзе, пасля зліцця з кампаніяй Armstrong Whitworth і стварэння кампаніі Vickers Armstrongs Ltd, суднабудаванне было працягнута гэтай кампаніяй.
Дырыжаблебудаванне
У 1911 годзе кампаніяй быў пабудаваны першы англійскі жорсткі дырыжабль HMA No. 1 (His Majesty’s Airship No. 1).
У 1915 годзе быў распрацаваны мяккі дырыжабль SS class blimp — для пошуку падводных лодак, усяго было пабудавана 158 дырыжабляў гэтага класа.
У 1916 годзе кампанія пабудавала дырыжабль HMA No. 9r.
У 1917 годзе былі пабудаваны 4 дырыжабля класа 23 class airship: 23r, 24r, 25r і 26 г.
У 1920 годзе быў пабудаваны ў адзіным экзэмпляры дырыжабль R80.
Авіябудаванне
У 1911 годзе было створана падраздзяленне кампаніі (Aviation Department), якое ў 1915 годзе прадставіла біплан Vickers F. B. 5, вядомы як «Gunbus», які прымяняўся ў гады Першай сусветнай вайны. Усяго было пабудавана 224 біпланы.
У 1917 годзе кампаніяй быў прадстаўлены цяжкі бамбардзіроўшчык Вікерс Вімі, які актыўнага ўдзелу ў баявых дзеяннях прыняць не паспеў. Пасля вайны на «Вімі» быў здзейснены шэраг рэкордных пералётаў, найбольш значныя з якіх — першы беспасадкавы пералёт праз Атлантыку і пералёт з Англіі ў Аўстралію.
У 1927 годзе, пасля зліцця з кампаніяй Armstrong Whitworth і стварэння Vickers-Armstrongs, авіяцыйная вытворчасць было ўключана ў набытую кампанію Supermarine, пераназваную ў Supermarine Aviation Works (Vickers) Ltd.
Авіяцыйнае падраздзяленне Canadian Vickers Limited было ў 1944 годзе паглынута канадскай кампаніяй Canadair.
Узбраенне
З 1887 года кампанія выпускала горную гармату QF 2.95 цалі Mountain Gun.
З 1912 года выпускала цяжкі кулямёт «Вікерс», таксама кампанія выпускала кулямёт Максіма.
З 1912 года на заводзе кампаніі было выраблена 49 марскіх гармат калібра 15 цаляў Mk I.