cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прэзідэнцкі палац (Вільнюс)
Музей графа М. М. Мураўёва
У 1901—1915 гадах у аднапавярховым будынку кардэгардыі размяшчаўся Музей графа М. М. Мураўёва. Штуршком да яго стварэння стала прысвечаная Мураўёву выстаўка ў Віленскай публічнай бібліятэцы, прымеркаваная да адкрыцця помніка Мураўёву на плошчы перад палацам (1898). Па дакладзе памочніка апекуна Віленскай навучальнай акругі А. В. Бялецкага генерал-губернатар В. Н. Троцкі атрымаў дазвол імператара на адкрыццё Мураўёўскага музея. Музеем кіравала камісія пад старшынствам Бялецкага, у якую ўваходзілі кіраўнік канцылярыяй віленскага генерал-губернатара А. М. Харузін, палкоўнік А. У. Жыркевіч, протаіерэй праваслаўнага Кафедральнага сабора Іаан Катовіч, Ю. Ф. Крачкоўскі і іншыя. Кіраўніком музея быў У. Г. Нікольскі, членам-супрацоўнікам — рэдактар «Маскоўскіх ведамасцей» У. А. Грынгмут.
У музеі былі сабраны розныя прадметы, якія тычыліся Мураўёва і яго эпохі ў гісторыі Паўночна-Заходняга края: асабістыя рэчы (пісьмовы стол, два крэслы, кій, шандал, пячатка і іншыя), дакументы, фатаграфіі асоб і груп, выявы храмаў і іншых будынкаў, сцэнак з жыцця края ў часы кіравання Мураўёва, ускладзеныя да помніка вянкі (з іх пяць сярэбраных, адзін фарфоравы). Для наведвання публікай музей быў адкрыты двойчы ў тыдзень, па аўторках і пятніцах.
XX стагоддзе
Пасля Першай сусветнай вайны ў1920 годзе ў палацы кароткі час размяшчаліся міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі і Літоўскае тэлеграфнае агенцтва.
Пасля ўключэння Вільні і Віленскага края ў склад польскай дзяржавы будынак быў ператвораны ў Рэпрэзентатыўны палац Рэчы Паспалітай. Некаторы час у палацы жыў Юзаф Пілсудскі; палац займаў фактычны глава Сярэдняй Літвы генерал Люцыян Жалігоўскі, тут жа спыняліся прэзідэнты Польшчы Станіслаў Вайцяхоўскі і Ігнацы Масціцкі. На першым паверсе знаходзілася кватэра віленскага ваяводы, у залах на другім паверсе ладзіліся ўрачыстыя прыёмы. У 1939 годзе, калі горад быў перададзены Літве, планавалася размясціць у палацы рэзідэнцыю прэзідэнта Літоўскай Рэспублікі.
У 1980-х гадах будынак выкарыстоўваўся як Палац працаўнікоў мастацтваў з чатырма заламі (Вялікай, Белай, Чырвонай, Зялёнай), гасцінай і фае. Тут праводзіліся выстаўкі, канцэрты, літаратурна-музычныя вечарыны. У 1975 годзе была праведзена рэстаўрацыя палаца (галоўны архітэктар праекта Р. Казлаўскас).
Пасля аднаўлення незалежнасці Літвы частку памяшканняў палаца некаторы час займала пасольства Францыі.
У канцы 1995 гады пачаліся рэстаўрацыйныя працы, па завяршэнні якіх у 1997 годзе палац стаў афіцыйнай рэзідэнцыяй Прэзідэнта Літвы; першым главой дзяржавы, якія заняў яе, стаў Альгірдас Бразаўскас.
Падчас прац па перабудове рэзідэнцыі прэзідэнта Літвы ў памяшканнях, у якіх захаваліся элементы дэкору або мелася інфармацыя пра характар гэтых элементаў, аднаўляўся гістарычны інтэр'ер. У памяшканнях першага паверху ранейшы дэкор не захаваўся; новая мэбля і абсталяванне падбіраліся і вырабляліся з арыентацыяй на матэрыялы і формы, уласцівыя позняму класіцызму. Знішчаныя пры ранейшых перабудовах інтэр'еры заходняй часткі другога паверху былі спраектаваны нанова. Пры пераабсталяванні палаца ў прэзідэнцкую рэзідэнцыю галоўны фасад упрыгожыў герб Літвы. Над парапетам з гербам падняты сцяг прэзідэнта, калі прэзідэнт знаходзіцца ў палацы і наогул у Вільнюсе.
У Калоннай зале прэзідэнцкага палаца, дзе 29 чэрвеня — 1 ліпеня 2010 года знаходзілася труна з целам Альгірдаса Бразаўскаса, праходзіла цырымонія развітання з экс-прэзідэнтам кіраўнікоў краіны, дыпламатаў, замежных глаў дзяржаў, асобных грамадзян.
Архітэктура
Комплекс будынкаў прэзідэнцкага палаца, унутранага двара і вялікага парку ўтвараюць адзіны замкнёны палацавы ансамбль. Ён складаецца з уласна двухпавярховага палаца, параднага ўнутранага двара падковападобнай формы з каланадамі, які прылягае да двара парку, калоннай залы ў будынку ранейшай кардэгардыі і гаспадарчых і адміністрацыйных пабудоў.
Палац пабудаваны ў стылі позняга класіцызму (нярэдка архітэктуру палаца адносяць да ампіру) з уласцівымі яму рэгулярнасцю планіроўкі і выразнасцю аб'ёмнай формы, сіметрычна-восевай кампазіцыяй, стрыманасцю дэкаратыўнага ўбрання, манументальнасцю калон.
Будынак у плане прамавугольнай формы з трыма рызалітамі. Галоўны фасад, які выходзіць на плошчу, і фасад, які выходзіць у ва двор, раўнацэнныя і аднолькава ўрачыстыя, але вырашаны па-рознаму. На фасадзе з боку плошчы рызаліты злучаюцца дзвюма дарычнымі каланадамі ў адзін прамы шэраг. Цэнтральны рызаліт завяршаецца парапетам, рызаліты па краях будынка — нізкімі трохвугольнымі франтонамі. Сярэдні рызаліт дваровага фасада акцэнтуецца іанічнай каланадай з васьмі калон з балконам — галерэяй другога паверху; бакавыя рызаліты высунуты наперад.
Першы паверх мае калідорную сістэму, на другім паверсе захавалася характэрная для палацаў такога тыпу анфіладная сістэма памяшканняў. У архітэктурным плане найбольшая цікавасць уяўляюць залы другога паверху, дэкараваныя ў XIX стагоддзі, з ляпнымі кампазіцыямі на столях.
Насупраць палаца стаіць аднапавярховы будынак кардэгардыі з дарычным парталам.
Музей дываноў (Іран)
Музей дываноў  — музей у Тэгеране, сталіцы Ірана. Музей быў заснаваны Фарах Пехлеві і адкрыты 11 лютага 1978 г. у самым цэнтры горада ў. Галоўнай мэтай стварэння Музея дываноў было азнаямленне грамадства, перш за ўсё замежных турыстаў, з гэтай усходняй культуры. На першым паверсе музея знаходзіцца сталая экспазіцыя, якая адлюстроўвае 25-векавую гісторыю іранскага ткацтва і арганізавана па прынцыпе школ і стыляў:, , , , тэбрызская,. Другі паверх будынка музея выкарыстоўваецца для правядзення выставак. Маецца даступная для наведвальнікаў спецыялізаваная бібліятэка.
Балотныя глебы
Балотныя глебы па ступені развіцця працэсаў торфаўтварэння і аглейвання, што характэрна для іх, дзеляцца на тарфяныя (пласт торфу больш за 50 см), торфа-гліністыя (пласт торфу менш за 50 см, пад ім глеевы гарызонт) і глеева-балотныя, у якіх суцэльнага пласта торфу няма. З гаспадарчага пункту гледжання балотныя глебы прынята дзяліць на кіслыя, нейтральныя і шчолачныя, а таксама на саланчакаватыя, саланцаватыя, карбанатныя і жалезістыя.
Пасля асушэння і правядзення аграмеліярацыйных мер балотныя глебы могуць ператварацца ў высокапрадукцыйныя сельскагаспадарчыя ўгоддзі. На іх вырошчваюць высокія ўраджаі гародніны, бульбы, шматгадовых траў, канопляў і іншых культур. Распаўсюджаныя балотныя глебы ў паўночнай частцы Еўразіі.
Зак Эпл
Зак Эпл (Zach Apple; нар., Трэнтан, Агая) — амерыканскі плывец, чэмпіён і рэкардсмен свету, спецыялізуецца ў плаванні вольным стылем на спрынтарскіх дыстанцыях. Двухразовы алімпійскі чэмпіён гульняў 2020 у Токіа. У цяперашні час ён прадстаўляе клуб спартыўнага плавання DC Trident у Міжнароднай лізе плавання.
Аблога Вялікіх Лукаў
Аблога Вялікіх Лукаў — аблога і ўзяцце Вялікіх Лукаў у 1580 годзе войскам Рэчы Паспалітай у ходзе другой кампаніі Стэфана Баторыя. Велікалуцкая крэпасць мела вялікае стратэгічнае значэнне, паколькі ў выпадку яе ўзяцця для арміі Рэчы Паспалітай адкрывалася значная прастора для манеўраў і магчымасць прасоўвання ўглыб тэрыторыі маскоўскай дзяржавы. У прыватнасці, станавіўся магчымым наступ на Пскоў і Ноўгарад, а таксама на Цвер і Маскву. У той жа час Баторыю прадстаўлялася магчымасць адрэзаць частку маскоўскіх войскаў, якія знаходзіліся ў паўночна-заходніх землях.
18 ліпеня 1580 года кароль Стэфан Батары склікаў ваенную раду свайго гетмана, падчас якой былі распрацаваны два планы — альбо пайсці ў бок Пскову, альбо атакаваць Смаленск. Пасля абмеркаванняў быў дасягнуты кампраміс, у межах якога быў распрацаваны захоп Вялікіх Лукаў. Пасля аблогі польска-літоўскія войскі павінны былі пайсці на Пскоў, каб перарваць сувязь Лівоніі з Масковіяй.
Крэпасць Вялікія Лукі, размяшчалася каля ракі Ловаць, была драўляная і сцены ўмацаваныя зямлёю і дзірванам, каб ядры гармат не маглі падпаліць сцены. Побач з ёй стаяў драўляны гарадок, які быў спалены сіламі Рэчы Паспалітай, каб не прыкрыць маскавітаў. Аблога пачалася 1 верасня з артылерыйскай атакі і пяхотнага нападу. Першыя спробы нападу не далі выніку, аднак сілы Стэфана Баторыя здолелі падпаліць вежы, і 5 верасня крэпасць капітулявала. Венгерскія найміты, якія першымі ўвайшлі ў яе, пачалі рабаваць, не звяртаючы ўвагі на агонь, які тым часам дасягнуў парахавой вежы. Пасля выбуху якой загінула каля 200 чалавек з войску Стэфана Баторыя і маскавітаў.
Хелен Тафт
Хелен Луіза Херан Тафт (Helen Louise Herron Taft,  — ) — жонка прэзідэнта Уільяма Говарда Тафта і Першая лэдзі ЗША з 1909 па 1913 год.
Біяграфія
Тафт была першай сярод жонак прэзідэнтаў, хто прысутнічаў на інаўгурацыі мужа. Праз два месяцы пасля пераезду ў Белы дом, місіс Тафт перанесла інсульт, ад якога так і не акрыяла. З дапамогай сястры тры разы на тыдзень прымала гасцей у Чырвонай зале Белага дома. На юбілей вяселля 19 чэрвеня 1911 г было запрошана 8000 гасцей. Місіс Тафт арганізавала пасадку 3000 японскіх вішнёвых дрэў, якія ўпрыгожваюць басейн Белага дома; з дапамогай жонкі японскага пасла яна пасадзіла першыя два дрэвы на ўрачыстай цырымоніі 27 сакавікв 1912 года. З прызначэннем Тафта ў Вярхоўны суд ЗША, Хелен стала адзінай, хто быў Першай лэдзі і жонкай Галоўнага суддзі ЗША.
Уйсце
Уйсце (Ujście) — горад на паўночным захадзе Польшчы. Размешчаны за 360 км на паўночны захад ад Варшавы і за 80 км на поўнач ад Познані. Уваходзіць у склад Пільскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Уйсце. Займае плошчу 5,78 км². Насельніцтва 3,8 тыс. чалавек.
Новаазоўскі раён
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 27618 чалавек, плошча — 870,94 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 8 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 1 пасёлак і 37 сёлаў.
Узброеныя сілы Вялікага Княства Літоўскага
Узброеныя сілы Вялікага Княства Літоўскага — арганізаваныя вайсковыя сілы Вялікага Княства Літоўскага з сярэдзіны XIII ст. да трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе.
XIII-XV ст.
Армія Вялікага Княства Літоўскага пачало фармавацца ў сярэдзіне XIII стагоддзя, то бок з узнікненнем самой дзяржавы. Па прынцыпах фарміравання было падобным да армій княжацкіх часоў -- складалася з дружын і народнае апалчэння. Народнае апалчэнне, мабілізацыя ўсіх ваеннаабавязаных краіны (expeditio generalis) або аднаго ці некалькіх ваяводстваў ці паветаў, збіралася толькі ў выпадку неабходнасці дапамогі ў абароне, пераследу ворага і г.д. Пераслед ворага быў абавязкам кожнага мужчыны, здольнага насіць зброю.
Да XV ст. дружынная кавалерыя адыгрывала галоўную ролю, пяхота цанілася менш. Конны баярын і яго 2 і болей баявых слуг (збраяносцы, пешыя або конныя, стралкі з лука ці арбалета) складалі галоўную баявую адзінку таго часу — кап'ё. 70-150 коп'яў — харугву. Дружыны склалі асноўную ўдарную сілу, здольную весці бой у конным і пешым парадку. Пазней баяры склалі значную частку шляхты -- ваенна-служылага стану Вялікага Княства Літоўскага.
Буйныя феадалы адпраўлялі на вайну падраздзяленні баяр пад асабістымі харугвамі. Баяры-шляхта сярэдняга дастатку дастлалі 2-3 і болей ваяроў у «добрых даспехах». У склад войска ўваходзілі станы, якія займалі пасады паміж шляхтай і сялянствам, былыя ваенныя слугі і збяднелыя баяры -- путныя баяры, панцырныя баяры, ардынскія слугі замкавыя слугі і інш. За вайсковую службу яны вызваляліся ад падаткаў і павіннасцяз з зямлі або плацілі іх меней.
XV-XVIII ст.
У пачатку XVI стагоддзя ў ваеннай справе адбыліся істотныя змены. Неабходнасць вядзення войнаў з лёгкімі і хуткімі вершнікамі суперніка, напрыклад татарамі, прывяла да з’яўлення новых відаў конніцы — гусараў, казакоў і пяцігорцаў. Аснову ўзбраення гусараў складалі дзіда і шчыт. Пазней гусары сталі выкарыстоўваць даспехі і ператварыліся ў сярэднюю кавалерыю. Асаблівасцю казакоў было наяўнасць у іх лука, часам у спалучэнні з кароткай дзідай. Пачынаюць выкарыстоўвацца найміты. Спачатку яны набіраліся ў асноўным з іншаземцаў, а пазней і з мясцовай збяднелай шляхты. Для наймітаў воінская служба была асноўным заняткам. У гэты перыяд у войску Княства з’явілася прафесійная пяхота. Яна выкарыстоўвалася для абароны і будаўніцтва ўмацаванняў. У наёмным войску вылучаліся таксама капейнікі ў даспехах і стральцы.
У 1765 годзе соймам абрана Вайсковая камісія Вялікага Княства Літоўскага — калегіяльны орган па пытаннях арганізацыі і забеспячэння арміі.
Структура
Пытанні арганізацыі і забеспячэння арміі кантралявала Вайсковая камісія Вялікага Княства Літоўскага. Армія Вялікага Княста Літоўскага разглядалася побач арміі Каралеўства Польскага як корпусы агульнай арміі Рэчы Паспалітай.
У 1786—1795 гадах армія Княства складалася з гвардыі, корпуса інжынераў, корпуса артылерыі, пярэдняй стражы і корпуса пяхоты і кавалерыі. Корпус пяхоты і кавалерыі (Корпус войскаў ВКЛ) складаўся з двух дывізій змешанага тыпу, якія фарміраваліся па тэрытарыальным прынцыпе, кожная ў сваёй вайсковай акрузе. Тым жа часам Корпус пяхоты і кавалерыі Кароны складаўся з чатырох дывізій. Армія камплектавалася з добраахвотнікаў і прыгонных сялян праз рэкруцкі набор.
У кавалерыі таварышы і паштовыя, у пяхоце шараговыя, фузілёры, пешыя стралкі.
Строй
Народная кавалерыя, пяхота і артылерыя ўжывалі строй узору 1786—1789 гадоў. У кавалерыі строй аднолькавы (уведзены ў 1786 годзе). У пяхоты ў кожным палку свой колер прыборнага сукна, строй узору 1789 года. У кавалерыі і пяхоты курткі гранатавыя, у артылерыстаў і пешых стралкоў — зялёныя. На галаве шараговых — шапка (каскет — фр. casquette) з Арлом і літарамі SAR, у кавалерыі — рагатыўкі, у пешых стралкоў — капялюшы. Пагоня ўжывалася на вальтрапах, набойніцах, партупеях, спражках. Цэшка ў арміі Княства — белая.
Артэфакты ў музеях
У Варшаве захоўваецца куртка афіцэра корпуса артылерыі Княства і шапка шараговага 4-га пяхотнага рэгімента.
Бітва пад Езнай
Бітва пад Езнай - бітва падчас літоўска-савецкай вайны, якая адбылася 9-13 лютага 1919 года.
Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі міру
Нобелеўская прэмія міру (Nobels fredspris) — узнагарода, якая штогод прысуджаецца Нарвежскім нобелеўскім камітэтам у Осла, «чалавеку, які выконвае найбольшую альбо найлепшую працу дзеля братэрства паміж народамі, адмены альбо скарачэння пастаянных армій і правядзення альбо заахвочвання мірных кангрэсаў». Адна з пяці Нобелеўскіх прэмій, заснаваных у 1895 годзе паводле запавету шведскага хіміка Альфрэда Нобеля, які памёр у 1896 годзе. Гэтыя прэміі прысуджаюцца за выдатныя заслугі ў галінах хіміі, фізікі, літаратуры, міру і фізіялогіі або медыцыны. У адпаведнасці з запаветам Нобеля прэмія знаходзіцца ў падпарадкаванні Нарвежскага нобелеўскага камітэта і прысуджаецца камісіяй з пяці членаў, якія абіраюцца Парламентам Нарвегіі. Лаўрэатамі першай Нобелеўскай прэміі міру ў 1901 годзе сталі Жан Дзюнан і Фрэдэрык Пасі. Кожны лаўрэат атрымлівае медаль, дыплом і грашовы прыз, які змяняецца з цягам часу. У 1901 годзе Дзюнан і Пасі падзялілі 150 782 шведскія кроны, што ў снежні 2008 года было эквівалентна 7 731 004 шведскім кронам. Пачынаючы з 2001 года кожная грашовая ўзнагарода складала 10 мільёнаў шведскіх крон. Прэмія ўручаецца на штогадовай цырымоніі 10 снежня ў Осла ў прысутнасці караля Нарвегіі (адзіная Нобелеўская прэмія, якая не ўручаецца ў Стакгольме), у гадавіну смерці Альфрэда Нобеля.
Нобелеўская прэмія міру лічыцца найбольш спрэчнай сярод Нобелеўскіх прэмій і многія з лаўрэатаў падвяргаліся шырокай крытыцы. У 1961 годзе Даг Хамаршэльд памёр за некалькі месяцаў да абвяшчэння сваёй перамогі, пасля чаго ў правілы былі ўнесены праўкі, каб пазбегнуць іншых пасмяротных узнагарод у будучыні. У 1973 годзе Ле Дык Тхо адмовіўся ад прэміі, бо «быў не ў стане атрымаць узнагароду», спасылаючыся на сітуацыю ў В’етнаме, якая і стала прычынай яго перамогі. Міжнародны камітэт Чырвонага Крыжа тройчы атрымліваў прэміі ў 1917, 1944 і 1963 гадах, а Упраўленне Вярхоўнага камісара Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па справах бежанцаў двойчы — у 1954 і 1981 гадах, але ніводная асоба не атрымлівала Нобелеўскую прэмію міру больш за адзін раз. Лайнус Полінг атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі ў 1954 годзе і Нобелеўскую прэмію міру ў 1962 годзе. З 1901 года Нобелеўская прэмія міру не прысуджалася 19 разоў, больш, чым любая іншая з Нобелеўскіх узнагарод: у 1914, 1915, 1916, 1918, 1923, 1924, 1928, 1932, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1948, 1955, 1956, 1966, 1967 і 1972 гадах. Па стане на 2021 год прэмію атрымлівалі 25 арганізацый і 109 асоб, з якіх 18 былі жанчынамі (больш, чым у любой з іншых Нобелеўскіх прэмій). У 2014 годзе пакістанская актывістка Малала Юсуфзай стала самай маладой з усіх лаўрэатаў Нобелеўскіх прэмій ва ўсіх катэгорыях, атрымаўшы ўзнагароду ў 17 гадоў, а самым узроставым быў лаўрэат 1995 года Джозеф Ротблат, якому на момант прысуджэння было 87 гадоў.
Лаўрэаты
1901—1910 • 1911—1920 • 1921—1930 • 1931—1940 • 1941—1950 • 1951—1960 • 1961—1970 • 1971—1980 • 1981—1990 • 1991—2000 • 2001—2010 • 2011—2020 • з 2021
Сунь Івэнь
Сунь Івэнь (нар., Цыся, Шаньдун) — кітайская фехтавальшчыца на шпагах, пераможца Алімпіяды 2020 года Токіа ў асабістым заліку, двухразовы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года, двухразовая чэмпіёнка свету ў каманднай шпазе, пераможца Азіяцкіх гульняў 2014 і 2018 гадоў, шматразовая пераможца этапаў Кубка свету
Слабада (Бярэзінскі раён)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярэзінскага сельсавета.
Сцяг Маладзечна
Сцяг Маладзечна — сцяг горада Маладзечна і Маладзечанскага раёна. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 7 лютага 2008 г. № 398.
Апісанне
Сцяг Маладзечна створаны на аснове сімволікі герба горада і ўяўляе сабой прамавугольнае палатнішча блакітнага колеру, па цэнтры сцяга намаляваны герб, герб на сцягу Маладзечна намаляваны ў блакітным полі іспанскага шчыта, на срэбным воблаку Багародзіца ў залатой кароне, у блакітных і залатых адзеннях і залатой мантыі з чырвоным падбіваннем, якая трымае ў руках белае покрыва.
Брытні Грайнер
Брытні Івет Грайнер (Brittney Yevette Griner; нар., Х’юстан, штат Тэхас, ЗША) — амерыканская прафесійная баскетбалістка, якая выступае за клуб «Фінікс Меркуры» з жаночай Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі.
Кар’ера
У 2012 годзе выйграла чэмпіянат Нацыянальнай асацыяцыі студэнцкага спорту (NCAA) у складзе каманды «Бэйлар Бірс», стаўшы самым выбітным гульцом гэтага баскетбольнага турніру, у 2014 годзе яна стала чэмпіёнкай жаночай НБА ў складзе каманды «Фінікс Меркуры». Двухразовы ўладальнік трох галоўных трафеяў жаночага студэнцкага баскетбола: прыза Джэймса Нейсміта, Маргарэт Уэйд Трофі і ўзнагароды ім. Джона Вудэна. У складзе зборнай ЗША выйграла чэмпіянат свету 2014 года ў Турцыі, Летнія Алімпійскія гульні 2016 года ў Рыа-дэ-Жанейра, чэмпіянат свету 2018 года ў Іспаніі і Летнія Алімпійскія гульні 2020 года Токіа.
Выступала ў Расіі за екацярынбургскі клуб УГМК. Спартсменку затрымалі ў лютым 2022 года. Тады Брытні Грайнер прыляцела ў Расію, і на мытні ў яе рэчах знайшлі забароненае рэчыва — гашышны алей. У пачатку жніўня суд прызнаў Грайнер вінаватай у кантрабандзе наркотыкаў і вынес ёй прысуд у 9 гадоў зняволення, а таксама штраф у 1 мільён расійскіх рублёў. 8 снежня Брытні Грайнер абмянялі на расійскага прадпрымальніка, які знаходзіўся ў зняволенні ў ЗША. Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн пагаварыў з ёй па тэлефоне пасля вызвалення.
У лютым 2023 года Брытні Грайнер падпісала новае пагадненне з клубам жаночай НБА «Фінікс Меркуры».
Сляпая рыба
Сляпая рыба (Astyanax jordani) — рыба сямейства харыцынід атрада харацынадобных.
Апісанне
Даўжыня 6-8 см. Цела высокае, стройнае, моцна сплюснутае з бакоў, злёгку ружаватае з бліскучым адценнем. Плаўнікі бясколерныя. Вачэй няма, але рыба добра арыентуецца з дапамогай органаў бакавой лініі.
Распаўсюджанне
Акварыумная рыба. Да ўмоў утрымання ў акварыуме непатрабавальная.
Элен Вільсан
Элен Аксан Вільсан (Ellen Axson Wilson,  — ) — першая жонка прэзідэнта Вудра Вільсана і Першая лэдзі ЗША з 1913 і да самай сваёй смерці ў 1914 годзе.
Вільсан, ва ўзросце 28 гадоў, ажаніўся з Элен, 25 гадоў, 24 чэрвеня 1885 у доме дзеда нявесты ў Саване, штат Джорджыя. У цырымоніі прымалі ўдзел бацька Вільсана, Джозеф Вільсан, і дзядуля Элен, Ісаак Стоктан Кіт Аксан. Мядовы месяц маладыя правялі ва Уэйнесвіле, горным курорце ў заходняй частцы Паўночнай Караліны. У тым жа годзе каледж Брын Маўр прапанаваў Вільсану пасаду выкладчыка з гадавым акладам ў 1500 долараў. Яны жылі ў кампусе каледжа разам з малодшым братам Элен.
У час знаходжання ў Белым доме, Элен займалася маляваннем у студыі на трэцім паверсе Белага дома, ахвяруючы сродкі ад продажу малюнкаў на дабрачыннасць. У Белым доме адбылася вяселле двух яе дачок.
Грыгорый Багаслоў
Грыго́рый Багасло́ў, ці Грыго́рый Назіянзі́н (329, Арыянз — 389, Арыянз) — грэчаскі паэт і празаік, царкоўны дзеяч і мысліцель, адзін з прадстаўнікоў патрыстыкі. Уваходзіць у лік Айцоў царквы, адзін з т.зв. вялікіх кападакійцаў.
Шануецца ў ліку свяціцеляў. Дзень памяці ў Праваслаўнай царкве (па юліянскаму календару) 25 студзеня і 30 студзеня (Сабор трох свяціцеляў ); у Рымска-каталіцкай царкве — 2 студзеня. Акрамя таго, Канстанцінопальская патрыярхія ў 2004 годзе ўстанавіла святкаванне 30 лістапада ў гонар перанясення з Рыма ў Стамбул мошчаў Грыгорыя Багаслова і Іаана Златавуста.
Жыццё
Адукацыю па рыторыцы і філасофіі атрымаў у Афінах. З 379 г. епіскап артадаксальнай абшчыны ў Канстанцінопалі. У 381 г. старшынстваваў на Другім Усяленскім саборы, але ў скорым часе з-за інтрыг і смуты склаў з сябе сан епіскапа і вярнуўся на радзіму.
Погляды і літаратурная спадчына
Належаў да т. зв. кападакійскага гуртка, які пераносіў у тэалогію метады платонаўскай ідэалістычнай дыялектыкі. Аўтар твораў, прысвечаных абгрунтаванню хрысціянскага догмату пра Тройцу і накіраваных супраць арыянства, пропаведзей, пабудаваных па правілах рыторыкі, гімнаў, што ўвайшлі ў праваслаўныя песнапенні, аўтабіяграфічныя паэмы «Пра маё жыццё», «Пра мой лёс», «Пра пакуты маёй душы». У прозе вылучаюцца надмагільныя панегірыкі бацьку і Васілію Вялікаму.
Ван Шунь
Ван Шунь (нар. ) — кітайскі плывец, алімпійскі чэмпіён 2020 года на дыстанцыі 200 метраў комплексным плаваннем, прызёр чэмпіянатаў свету.
Нарадзіўся ў 1994 годзе ў Нінбо правінцыі Чжэцзян. У 2010 годзе стаў срэбным прызёрам Азіяцкіх гульняў. У 2012 годзе прыняў удзел у Алімпійскіх гульнях у Лондане, але там стаў толькі 22-м. У 2013 годзе заваяваў бронзавы медаль чэмпіянату свету. У 2014 годзе стаў бронзавым прызёрам Азіяцкіх гульняў.
У 2021 годзе стаў першым у гісторыі азіяцкім плывуном, які выйграў алімпійскае золата на дыстанцыі 200 метраў комплексным плаваннем.
Мар’інскі раён
Мар’інскі раён (Мар’їнський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Данецкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мар’інка (Мар’їнка).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 87890 чалавек, плошча — 1350,5 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 3 гарадскіх, 2 пасялковых і 15 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 3 горада, 3 пасёлка гарадскога тыпу, 2 пасёлка і 50 вёсак.
Гун Ліцзяа
Гун Ліцзяа (нар. ) — кітайская лёгкаатлетка, штурхальніца ядра, алімпійская чэмпіёнка і прызёр Алімпійскіх гульняў, двухразовая чэмпіёнка свету 2017 і 2019 гадоў, шматразовы прызёр сусветных чэмпіянатаў.
Гун Ліцзяа нарадзілася ў 1989 годзе ў павеце Холу правінцыі Хэбэй.
Пінхус Крэмень
Пінхус Крэмень (Pinchus Krémègne;, , каля Ліды, Расійская імперыя — , Серэ, дэпартамент Усходнія Пірэнеі, Францыя) — французскі мастак Парыжскай школы. Акрамя жывапісу, займаўся таксама скульптурай і графікай.
Гун Ліцзяа
На Алімпійскіх гульнях 2008 года Гун Ліцзяа паказала пяты вынік. У 2009 годзе яна заваявала бронзавы медаль чэмпіянату свету. На Алімпійскіх гульнях 2012 года Гун Ліцзяа паказала чацвёрты вынік, аднак у сувязі з тым, што допінг-тэст Надзеі Астапчук даў станоўчы вынік, Гун Ліцзяа стала ўладальніцай бронзавага медаля.
Пінхус Крэмень
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і, бацька — рамеснік. У 1909—1910 вучыўся ў мастацкай школе Вільні, дзе пазнаёміўся з Суціным і Кікоіным.
Гун Ліцзяа
На перадалімпійскім чэмпіянаце свету 2019 года, які адбыўся ў сталіцы Катара, кітайская спартсменка штурхнула снарад на 19,55 метра і стала двухразовай чэмпіёнкай свету.
Пінхус Крэмень
Біяграфія
У 1912 пасяліўся ў Парыжы, у інтэрнацыянальным інтэрнаце мастакоў «Вулей» (La Ruche). Пазнаёміўся з Шагалам, Лежэ, Цадкіным, Мадыльяні, Дэрэнам. У 1914 выставіў тры скульптурныя працы ў Салоне незалежных.
У Першую сусветную вайну жыў у Парыжы. У гэты перыяд яго карцінамі пачалі цікавіцца парыжскія калекцыянеры (Поль Гіём, Леапольд Збароўскі). У 1918 пасяліўся ў Серэ, прыязджаў у Парыж, у 1920-я гады шмат падарожнічаў (Корсіка, Швецыя).
Пахаваны ў Парыжы на могілках Манпарнас.
Дзевяць яго жывапісных твораў захоўваюцца ў карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску.
Чэрск (Брэсцкі раён)
Чэрск (, Черск) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дамачаўскага сельсавета. Размешчаны за 56 км на поўдзень ад Брэста, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Дубіца, на аўтадарозе Дамачава — Дубок, на ўсходзе — рака Капаеўка (прыток Заходняга Буга), на захадзе меліярацыйныя каналы.
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Брэстрайаграсэрвіс» (цэнтр — гарадскі пасёлак Дамачава).
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XVI стагоддзя як шляхецкая ўласнасць у складзе Берасцейскага староства Берасцейскага павета Вялікага Княства Літоўскага. У 1700 годзе пабудавана праваслаўная царква.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях. Вёска і аднайменны фальварак уваходзілі ў маёнтак Дамачава, якім валодалі князі Вітгенштэйны.
У 1863 годзе падчас нацыянальна-вызваленчага паўстання ў чэрскіх лясах адбыліся баявыя дзеянні паўстанцкага атрада Станкевіча з карнымі расійскімі падраздзяленнямі. У выніку двухгадзіннага бою паўстанцы вымушаны былі адступіць, страціўшы 11 чалавек забітымі, 17 былі ўзяты ў палон, а тыя, хто застаўся жывымі, уліліся ў атрад Казіміра Нарбута і працягвалі барацьбу.
У 1870 годзе вёска — цэнтр сельскай грамады, фальварак — уласнасць князя Вітгенштэйна. У 1886 годзе дзейнічала царкоўна-прыходская школа, капліца, піваварня і бровар, саладоўня. У 1897 годзе ў вёсцы быў хлебазапасны магазін, ветраны млын і карчма. Непадалёку ад вёскі размяшчаўся маёнтак (3 двары, 25 жыхароў).
З 1939 года ў складзе БССР. З 12 кастрычніка 1940 года цэнтр Чэрскага сельсавета. У Вялікую Айчынную вайну нямецка-фашысцкія акупанты знішчылі 35 двароў, загубілі 25 жыхароў; 20 вяскоўцаў загінулі на фронце, 1 — у партызанах. 18 снежня 1972 года Чэрскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дамачаўскага пассавета.
Рэлігія ў Кітаі
Кітай — дзяржава, дзе суіснуюць розныя рэлігіі. Акрамя трох сусветных рэлігій — будызму, ісламу і хрысціянства — у Кітаі яшчэ існуе своеасаблівае традыцыйныя рэлігійныя вучэнні — даасізм і канфуцыянства. Акрамя таго, у некаторых этнасаў усё яшчэ захоўваецца першабытнае пакланенне перад сіламі прыроды і шматбожжа.
Канфуцыянства
Распрацаванае Канфуцыем і развітая яго паслядоўнікамі, канфуцыянства абараняе структураванне соцыума, якое абапіраецца на маральныя прынцыпы, што звязваюць індывідаў і вызначаюць пяць тыпаў грамадскіх адносін: бацька-дзіця, кіраўнік-падданы, брат-брат, муж-жонка і сябар-сябар. У імператарскім Кітаі канфуцыянства было філасофіяй навукоўцаў-мысляроў. Доўгія гады ў КНР яно лічылася рэакцыйным вучэннем арыстакратыі.
Іслам
У Кітаі іслам распаўсюджаны сярод хуэйцаў, салар, дунсянаў, баоаньцаў, уйгураў, казахаў, кіргізаў, узбекаў, татараў і таджыкаў.
Будызм
У Кітаі распаўсюджаны будызм Махаяны, які абяцае вызвалення ад пакут усім, хто яго пакутуе. Прасветленыя, або бадхісатвы, застаюцца ў гэтым свеце, каб дапамагчы дасягнуць прасвятлення іншым. Сваімі дзеяннямі і пабожнасцю вернікі заслугоўваюць зносін з бадхісатвы, а гэта набліжае яе да нірване. У Кітаі ёсць дзве будыйскія традыцыі: уласна кітайскі будызм і тыбецкі будызм.
Хрысціянства
У Кітаі налічваецца больш за 70 млн. хрысціян (5,1% ад агульнага насельніцтва Кітая). У цяперашні час у Кітаі колькасць каталікоў вылічаецца 10 мільёнамі. Сярод хрысціян-кітайцаў каля 500 000 праваслаўных. Усе астатнія хрысціяне адносяцца да пратэстантаў і больш дробных хрысціянскіх галінаў.
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса (Ілья)
Касцёл Найсвяцейшага Сэрца Ісуса — помнік архітэктуры неараманскага стылю. Пабудаваны ў цэнтры вёскі Ілья (цяпер Вілейскі раён Мінскай вобласці) у пачатку XX ст. з цэглы і вапнавых блокаў.
Архітэктура
У канцы 1990-х г. надбудавана драўляная вежа.
Чакта (мова)
Чакта (саманазва: Chahtá) — індзейская мова ў ЗША, родная мова народа чакта. У 2015 г. на ёй размаўлялі 9600 чалавек.
Марцін Заўэр
Марцін Заўэр (Martin Sauer; нар., Врыцэн, Брандэнбург) — нямецкі спартсмен, Алімпійскі чэмпіён у акадэмічным веславанні (васьмёркі) 2012 года, шасціразовы чэмпіён свету і Еўропы. Двухразовы сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (2016 і 2020). Выступае за Берлінскі вяслярны клуб. У 2000 годзе ўпершыню выступіў за юніёрскую зборную Германіі ў спаборніцтвах васьмёрок ў якасці рулявога.
Чакта (мова)
Чакта адносіцца да заходняй галіны маскогскай сям'і моў. Падзяляецца на 3 буйныя дыялекты. У нашы дні гутарковымі застаюцца дыялекты Аклахомы і Місісіпі.
Марцін Заўэр
Алімпійскі чэмпіён. Чатырохразовы чэмпіён свету. Трохразовы чэмпіён Еўропы.
Чакта (мова)
Пісьмовасць з'явілася ў XIX ст. дзякуючы намаганням амерыканскіх місіянераў. У нашы дні існуе некалькі варыянтаў пісьмовасці на аснове лацінкі.
Кроў у басейне
«Кроў у басейне» — неафіцыйная назва матча па воднаму пола паміж зборнымі СССР і Венгрыі, які прайшоў на Алімпійскіх гульнях у Мельбурне 6 снежня 1956 года.
Падзеі матча
Раніцай перад матчам гульцы зборнай Венгрыі пачалі кпіць з савецкіх спартсменаў, перакручваючы фразы на рускай мове ў розных інтэрв'ю для СМІ. Сама гульня ішла ў бескампрамісным змаганні з шматлікімі фаламі і ўзаемнымі ўдарамі. За некалькі хвілін да канца матча зборная Венгрыі выйгравала з лікам 4:0. У гэты момант гулец зборнай СССР Валянцін Пракопаў, не вытрымаўшы слоўных правакацый з боку венгра Эрвіна Задара, нанёс яму ўдар кулаком і рассек скуру над правым вокам, што выклікала моцны крывацёк. Нягледзячы на гэта, венгерскі спартсмен працягнуў гульню, пакідаючы за сабой крывавы след у басейне. Дадзены факт выклікаў абурэнне гледачоў, большасць з якіх адкрыта сімпатызавала венгерскай зборнай, некаторыя гледачы выбеглі да басейна і пачалі скандаваць антысавецкія лозунгі і пляваць у ваду. У падзеі ўмяшалася паліцыя і аднавіла парадак ля басейна. Аднак матч быў спынены, і зборнай СССР была залічана параза ў сувязі з тым, што на момант астаноўкі гульні зборная Венгрыі вяла ў ліку. Пазней венгры выйгралі фінальны паядынак у зборнай Югаславіі з лікам 2:1 і сталі алімпійскімі чэмпіёнамі.
Адразу ж пасля сканчэння Алімпійскіх гульняў палова ігракоў зборнай Венгрыі, якія прымалі ўдзел у Алімпійскім турніры, папрасіла палітычнага прытулку на Захадзе, а ўвогуле 100 венгерскіх спартсменаў вырашылі не вяртацца пасля Алімпіяды на радзіму.
У фільме
У 2006 годзе да 50-годдзя Венгерскага паўстання, дакументальнага фільма сваволю свабоды, выраблены Крысцінай Лэйсі і Торам Халварсэнам, які распавёў гісторыю пра матч. Квенцін Таранціна апісаў гэта як "лепшая невымоўныя гісторыі". Дакументальны фільм быў расказаны легендарным алімпійскім плыўцом Маркам Спітцам.
Таксама ў 2006 годзе мастацкі фільм пра матч быў выпушчаны пад назвай Дзеці Славы (венгерская назва: Szabadság, szerelem).
Інцыдэнт таксама паказвае ў 1978 годзе аўстралійскі фільм Франтавыя навіны.
Аляксандр Звераў
Аляксандр (Саша) Звераў (Alexander Zverev; нар., ) — нямецкі тэнісіст рускага паходжання; чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2020 года ў адзіночным разрадзе; фіналіст аднаго турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША 2020); пераможца Выніковага турніру ATP (2018) у адзіночным разрадзе; пераможца 18 турніраў ATP (з іх 16 у адзіночным разрадзе); пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2014).
VIII з’езд КП(б)Б
Восьмы з’езд Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі (XIII канферэнцыя КП(б)Б). Адбыўся ў Мінску 12 — 14 мая 1924 г. Прысутнічала 198 дэлегатаў з рашаючым і 83 з дарадчым голасам ад 13 975 членаў і кандыдатаў у члены партыі.
Праца з’езда
На з’ездзе заслухана справаздача Часовага Беларускага Бюро ЦК РКП(б), якое кіравала ўсімі арганізацыйнымі і палітычнымі мерапрыемствамі па ўзбуйненні БССР — афіцыйна аформленае ў сакавіку 1924 г. далучэнне паветаў Віцебскай, Гомельскай і часткі Смаленскай губерняў з большасцю беларускага насельніцтва (фактычнае вяртанне ўсходніх беларускіх зямель, якія ў 1919 г. па палітычных матывах былі ўключаны ў склад РСФСР). З’езд ухваліў дзейнасць ЦКК РКП(б), узбуйненне БССР і работу Белбюро па «стварэнні адзінага арганізма Кампартыі Беларусі». Звернута ўвага на тое, што пры 70 % беларускага насельніцтва ў апараце кіраўніцтва БССР прапарцыянальна вялікая колькасць прадстаўюкоў іншых нацыянальнасцей; беларусаў у ЦВК і СНК БССР было 35,5 %, у складзе калегій наркаматаў — 22 % і толькі ў сельсаветах — 91 %. З’езд паставіў задачы павялічыць пралетарскую праслойку ў партыі, дабіцца стварэння ячэек на ўсіх прамысловых прадпрыемствах, прымаць у партыю лепшых прадстаўнікоў бяднейшага сялянства і вясковай інтэлігенцыі. Адзначыўшы поспехі ў аднаўленні прамысловасці і сельскай гаспадаркі, спыненне дэкласавання пралетарыяту, рост яго колькасці і паляпшэнне матэрыяльнага становішча, з’езд разам з тым указаў на раскіданасць прамысловых прадпрыемстваў, вельмі старое тэхнічнае абсталяванне большасці з іх, недахоп шляхоў зносін і інш. Вызначыў мерапрыемствы па выцясненні капіталістычных элементаў у вёсцы, але адзначыў, што 70 % сялян складаюць сераднякі. Галоўным у рабоце партыйных арганізацый на вёсцы з’езд лічыў каапераванне шырокіх сялянскіх мас; абавязаў партыйныя арганізацыі клапаціцца, каб бядняцкім і серадняцкім гаспадаркам аказвалася дапамога танным крэдытам, іншымі льготамі, каб узмацніць камітэты сялянскай узаемадапамогі. Падкрэслівалася неабходнасць росту дзяржаўнага і кааператыўнага гандлю, авалоданне рынкам, выцясненне з гандлю прыватніка. З’езд сфармуляваў задачы па ўзмацненні арганізацыйнай і прапагандысцкай работы партыйных ячэек, паляпшэнні кіраўніцтва камсамолам. Пытанне адукацыі на з’ездзе не разглядалася, але было адзначана, што каля 70 % насельніцтва з’яўляецца непісьменным. Пра нізкі ўзровень адукацыі ў рэспубліцы сведчыў і склад дэлегатаў 1 % з вышэйшай адукацыяй, 18,3 % з сярэдняй, астатнія з пачатковай. Аднак асноўная ўвага была засяроджана на неабходнасці вывучэння ленінізму. Пачалі стварацца цэнтральная і раённыя саўпартшколы, у гарадскіх партыйных арганізацыях — вячэрнія партшколы і школы палітграматы. На з’ездзе гучала думка пра сусветную рэвалюцыю, якую можна паскорыць сваімі поспехамі. Асобныя дэлегаты ўздымалі праблемныя пытанні, напрыклад супярэчнасць палітыкі НЭПа (В. Ф. Шаранговіч), аднак яны не былі падтрыманы.
Вынікі з’езда
Замест Часовага Беларускага бюро ЦК РКП(б) і Часовай Кантрольнай камісіі выбарын ЦК КП(б)Б у складзе 25 членаў і 7 кандыдатаў, ЦКК — 16, Цэнтральная рэвізійная камісія з 5 членаў. На пленуме 15 мая 1924 г. выбрана Бюро ЦК КП(б)Б (члены: Я. А. Адамовіч, А. М. Асаткін-Уладзімірскі, В. У. Дзякаў, П. Д. Мядзведзь, В. П. Трунтаеў, Ш. Ш. Ходаш, А. Р. Чарвякоў) і сакратар ЦК КП(б)Б — А. М. Асаткін-Уладзімірскі.
Рыгор Яфімавіч Глюкман
Рыгор Яфімавіч Глюкман (, Віцебск —, Лос-Анджэлес) — амерыканскі жывапісец і графік.
Біяграфія
У Парыжы пазнаёміўся і пасябраваў з сусветна вядомым скрыпачом Яшам Хейфецам, які пасля сабраў найбольшую калекцыю карцін Глюкмана.
У пачатку Другой Сусветнай вайны пераехаў у ЗША, жыў у Лос-Анджэлесе і Нью-Ёрку. У 1940—1957 рэгулярна ладзіў персанальныя выставы. У 1945 ўдастоены прыза Уатсона Ф. Блеера ў Мастацкім інстытуце Чыкага. Рэтраспектыўныя выстаўкі твораў мастака адбыліся ў 1955 ў галерэі «Дрэн-Давід» ў Парыжы і ў 1967—1968 — у Нью-Ёрку.
У 2013 годзе, упершыню ў Беларусі, у рамках выстаўкі твораў мастакоў Парыжскай школы жывапісу дэманстраваўся твор Рыгора Глюкмана «Аголеная», здабыты Белгазпрамбанкам на аўкцыёне «Крысціс» у Лондане. У карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску захоўваецца тры яго карціны.
Мангушскі раён
Мангушскі раён (Мангу́шський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Данецкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мангуш (Мангуш).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 26510 чалавек, плошча — 792 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 6 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак і 23 сяла.
Яша Хейфец
Яша Хейфец (поўнае імя Іосіф Рувімавіч Хейфец, 20 студзеня (2 лютага), Вільня — , Лос-Анджэлес) — амерыканскі і  яўрэйскага паходжання. Лічыцца адным з найвялікшых скрыпачоў XX стагоддзя.
Біяграфія
У 1910 годзе пачаў вучыцца ў Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі. У 1913 наведаў падчас гастроляў па Еўропе Швецыю і Германію, дзе пазнаёміўся з Фрыцам Крайслерам.
У 1917 годзе ўпершыню наведаў ЗША, дзе выступіў 17 кастрычніка ў Карнегі-холе. Хейфец застаўся ў ЗША і ў 1925 годзе атрымаў амерыканскае грамадзянства. 7 лістапада 1917 года ўпершыню вырабіў запіс сваёй гульні ў камерцыйных мэтах. Падчас Другой сусветнай вайны часта выступаў перад салдатамі на фронце, каб падняць іх баявы дух.
Малайка Міхамба
Малайка Міхамба (Malaika Mihambo, нар., , Бадэн-Вюртэмберг) — нямецкая скакуха ў даўжыню, алімпійская чэмпіёнка 2020 года з вынікам 7,00 м, чэмпіёнка свету 2019 года, чэмпіёнка Еўропы 2018 года. Удзельніца летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года. Пяціразовая чэмпіёнка Германіі (2016, 2018—2021). Чатырохразовая чэмпіёнка Германіі ў памяшканні (2018—2021).
Нарадзілася 3 лютага 1994 года ў Гайдэльбергу, Бадэн-Вюртэмберг, Германія. Яе маці немка, а бацька — танзаніец з Занзібара. Дэбютавала на міжнароднай арэне ў 2011 годзе на чэмпіянаце свету сярод юнакоў ў Лілі, дзе заняла 9 месца. У 2013 годзе выйграла чэмпіянат Еўропы сярод юніёраў у Рыеці, а ў 2015 годзе — чэмпіянат Еўропы сярод моладзі ў Таліне. У 2016 годзе на чэмпіянат Еўропы ў Амстэрдаме стала бронзавым прызёрам, а затым на сваёй дэбютнай Алімпіядзе заняла 4 месца з вынікам 6,95 м, абнавіўшы тым самым асабісты рэкорд.
У сакавіку 2021 года на чэмпіянаце Еўропы ў памяшканні ў польскім Торуні заваявала сярэбраны медаль у скачках у даўжыню з вынікам 6,88 м, саступіўшы 4 см ўкраінцы Марыне Бех-Раманчук.
На Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа выйграла золата з вынікам 7,00 м, які паказала ў апошняй спробе фіналу.
Вайна Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай 1609—1618 гадоў
Рэч Паспалітая скарысталася гэтым перыядам, каб вылучыць на маскоўскі сталец Ілжэдзмітрыяў, і пасля заключэння расійска-шведскай угоды ў 1609 годзе абвясціла вайну. У 1610 годзе польска-літоўскія войскі на два гады акупавалі Маскоўскі Крэмль, пасля чаго Швецыя разарвала мір і сама распачала вайну з Расіяй.
Калі Уладзіслаў Ваза, абраны маскоўскім царом, паспрабаваў навяртаць насельніцтва ў каталіцтва, выбухнула паўстанне Мініна і Пажарскага, якое выгнала польска-літоўскія сілы з Масквы. У 1613 годзе царом быў абраны Міхаіл Раманаў, сын маскоўскага патрыярха Філарэта, з якога пачалася дынастыя Раманавых. Ваенныя дзеянні працягваліся да 1617 года і скончыліся перамір’ем, паводле якога Рэч Паспалітая атрымала тэрытарыяльныя заваёвы, аднак незалежнасць Масковіі захавалася.
Перадумовы
Пад канец XVI — у пачатку XVII стагоддзяў Масковія знаходзілася ў стане палітычнага і эканамічнага крызісу. Па смерці цара Івана IV Грознага ў 1584 годзе і яго сына Дзмітрыя ў 1591 пачалася барацьба за царскі трон. У 1598 годзе на царства быў пастаўлены Барыс Гадуноў, перарваўшы шматгадовае панаванне Рурыкавічаў. Нязгодныя з такім выбарам лічылі, што царэвіч Дзмітрый жывы, таму валадарства Гадунова незаконнае. Сітуацыя да таго ж ускладнілася вялікімі замарозкамі 1601—1603 гадоў, пэўна, выкліканым вывяржэннем вулкана ў Паўднёвай Амерыцы. Пачаўся вялікі голад, ад якога памерлі каля паўмільёна чалавек.
Гусінае (возера, Бурація)
Гусі́нае возера (Галуута нуур, Гусиное озеро) — возера ў Расіі, у Селенгінскім раёне Бураціі, у басейне ракі Селенга, каля горада Гусінаазёрск.
Плошча паверхні возера 163 км². Даўжыня 24,5 км, найбольшая шырыня 8,5 км, даўжыня берагавой лініі 65 км. Найбольшая глыбіня 28 м. Плошча вадазбору 924 км². Аб’ём вады ў возеры 2,5 км³. Катлавіна возера знаходзіцца ў тэктанічнай упадзіне ў сярэдзіне Гусінаазёрскай катлавіны, на вышыні 551 м над узроўнем мора, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Берагавая лінія слаба звілістая. Берагі пераважна нізкія і пясчаныя. Заходняе, паўночнае і часткова паўднёвае ўзбярэжжа забалочаныя. Большая частка дна возера высланая ілам.
Каля возера горад Гусінаазёрск, сяло Гусінае Возера.
Мануэль Бланка Энкалада
Мануэль Хасэ Бланка-і-Кальва дэ Энкалада (Manuel José Blanco y Calvo de Encalada;, , Рыа-дэ-ла-Плата — , Сант’яга, Чылі) — чылійскі палітычны дзеяч, першы прэзідэнт Чылі (Часовы прэзідэнт з 9 ліпеня па 9 верасня 1826 года).
Навучаўся марской справе ў Іспаніі. Падчас чылійскай вайны за незалежнасць уступіў у войска Чылі і даслужыўся да рангу віцэ-адмірала. У 1826 годзе быў абраны на заснаваны пост прэзідэнта Чылі. На гэтай пасадзе прабыў усяго два месяцы з-за рознагалоссяў з Кангрэсам з нагоды федэральнага ладу краіны.
Пасля прымаў удзел у вайне супраць Балівійска-Перуанскай канфедэрацыі і ў вайне супраць Іспаніі.
Янар Даг
Янар Даг (Yanar Dağ, падпаленая гара) — прыродны вечны агонь, які гарыць з самых старажытных часоў на схіле пагорка ў Азербайджане.
Метровае полымя прыкладна дзесяць метраў у шырыню ідзе ўверх з грэбеня Янар Даг — вапняковага пагорка, размешчанага недалёка ад Баку на Каспійскім моры Апшэронскім паўвостраве. Сёння ёсць невялікая колькасць такіх прыродных крыніц спальвання газу ў свеце, большасць з іх у Азербайджане. Прыродны вечны агонь Янар Дага абумоўлены уцечкай гаручага прыроднага газу з буйнога радовішча пад Апшэронскім паўвостравам. Відавочна узгаранне гэтага агню адбылося ў старажытнасці. Пра яго паведамляе яшчэ Марка Пола.
Гэтыя пажары найбольш ярка відаць у прыцемках. Падобныя агні з'яўляюцца аб'ектам пакланення прыхільнікаў зараастрызму.
Аляксандр дэль Валь
Аляксандр Дэль Валь (фр. Alexandre del Valle; нар. 6 верасня 1969, Марсель, Францыя) — французскі геапалітолаг, публіцыст, спецыяліст у галіне міжнародных адносін і геапалітыкі.
Кароткая біяграфія
Нарадзіўся ў Марселі ў сям’і з франка-італьянскімі каранямі.
Вышэйшую адукацыю атрымаў у Інстытуце палітычных даследаванняў (l’Institut d'études politiques) у Экс-ан-Правансе, дзе ён атрымаў дыплом па ваеннай гісторыі, бяспецы і нацыянальнай абароне, і ва Універсітэце Манпелье 3 Пол-Валеры (Université Montpellier 3 Paul-Valéry), дзе ён атрымаў дыплом па гісторыі палітычных дактрын і палітычных інстытутаў.
Абараніў доктарскую дысертацыю ва Універсітэце Манпелье 3 па тэме «Захад і Другая дэкаланізацыя: індыхенізм і ісламізм ад халоднай вайны да сённяшняга дня».
Прафесійная кар’ера
Аляксандр Дэль Валь выкладае ў Школе Камерцыі Ла-Рашэль (ESC La Rochelle) геапалітыку і міжнародныя адносіны.
Публіцыст
У сваёй першай кнізе «Ісламізм і Злучаныя Штаты: альянс супраць Еўропы» (1997), ён аналізуе падтрымку амерыканскімі спецслужбамі маджахедам падчас вайны ў Афганістане (1979—1989).
Дэль Валь аналізуе ролю ЗША ў выкарыстанні ісламістаў для барацьбы з Савецкім Саюзам.
Усяго Дэль Валь апублікаваў сем публіцыстычных кніг, у якіх ён прааналізаваў уздым ісламізму, які ён назваў новым выглядам таталітарызму; заходнюю цывілізацыю і крызіс заходняй ідэнтычнасці; геапалітыку Турцыі і яе кандыдатуру ў Еўрапейскі Саюз; а таксама канфлікт у Сірыі.
Погляды
У сваіх кнігах Дэль Валь выступае за збліжэнне Расіі з Еўропай для стварэння новага геапалітычнага блока, які ён называе Пан-Захадам. На яго думку, расійска-еўрапейскі саюз неабходны для паспяховай сумеснай барацьбы з радыкальным ісламізмам.
Восіп Любіч
Восіп Любіч (,  —, ) — французскі мастак, прадстаўнік Парыжскай школы.
Біяграфія
Скончыў гімназію ў Гродне, паступіў у Адэскае мастацкае вучылішча. У 1920 годзе выехаў у Берлін. У 1923 Любіч атрымліваў заказ на афармленне парыжскага кабарэ на Манмартры і пасяліўся ў Парыжы, у квартале Манпарнас. Вывучаў працы Рэмбранта, Гойі і Дэга. Мастак працаваў алеем і гуашшу, займаўся гравюрай. Творы экспанаваліся ў Нацыянальным музеі Бецалель ў Іерусаліме, у Мілане, Турыне (1953) і Нью-Ёрку. Удзельнічаў у групавых і персанальных выставах, у тым ліку выставах «Рускія мастакі Парыжскай школы» ў Музеі Сен-Дэні і ў Доме французскай думкі ў Парыжы, у галерэі «Motte».
Творы Восіпа Любіча захоўваюцца ў музеях Лондана, Цюрыха, Нью-Ёрка і Тэль-Авіва. Гравюры знаходзяцца ў калекцыі Нацыянальнай бібліятэкі ў Парыжы.
14 яго твораў захоўваюцца ў карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску.
Бойкіўскі раён
Бойкіўскі раён (Бо́йківський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Данецкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Бойкіўскэ (Бойківське).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 14163 чалавек, плошча — 812,9 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 8 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 41 сяло.
Сезон 2014 ФК Нафтан
У 2014-м годзе футбольны клуб «Нафтан» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Заўвагі
Прыйшлі ў клуб
** У арэнду
Пакінулі клуб
* З арэнды
** У арэнду
Бітва пад Опсай
Бітва ў раёне мястэчка Опса адбылася паміж часткай расійскіх карпусоў князя Далгарукага і татарскім палком арміі Вялікага Княства Літоўскага пад камандаваннем Міхала Кіркора.
Перадумовы
Расійскі корпус князя Далгарукава (9000 салдат) перасёк Даўгаву 22 мая, пры гэтым большасць войскаў і флоту перасеклі Дынабург, у той час як астатняя частка войска пад камандаваннем генерала Раўтэнфельда пераправілася праз раку ў Краслава. Затым абедзве калоны расійскага корпуса перайшлі да Браславу.