cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 4854
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Машонка
Машонка (scrotum) — скурна-цягліцавае мехападобнае ўтварэнне ў мужчын і самцоў большасці млекакормячых, якое змяшчае яечкі. Уяўляе сабой выраст брушнай поласці, размешчаны ў прамежку паміж палавым членам і анусам.
У чалавека пасля палавога паспявання аснова машонкі пакрытая лабковымі валасамі. Унутры яе існуе падоўжаная перагародка, якая раздзяляе яе на дзве паловы, у кожнай з якіх знаходзіцца яечка з прыдаткам і насенным канацікам.
Адно яечка звычайна размешчана ніжэй за іншае, што дазваляе ім не быць прыціснутымі адзін да аднаго ў папярочным кірунку.
Асноўныя слаі машонкі - скура, мясістая абалонка, фасцыі і цягліцы.
Танец матылька
«Танец матылька» (Butterfly dance) — нямы кароткаметражны фільм. Дата прэм’еры невядомая. Знята брадвейская танцоўшчыца, якая выконвае «Танец матыля».
Минский летучий листок
«Минский летучий листок» («Мінскі лятучы лісток») — газета Мінскай арганізацыі РСДРП.
Чынук (віно)
Чынук (Chinook) — назва амерыканскіх він, вытворчасць якіх наладжана ў даліне Якіма ў штаце Вашынгтон.
Вінаград для вытворчасці віна ў даліне Якіма вырошчваюць з 1869 г. Аднак у перыяд 1920 - 1933 гг. у сувязі з забаронай вытворчасці і продажу алкагольных напояў у ЗША вінаробная галіна панесла значныя страты. Толькі ў апошняй чвэрці XX ст. яна зноў перажыла адраджэнне.
1882 год у гісторыі астраноміі
1882 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Вальтэр Герман Нернст
Вальтэр Герман Нернст (Walther Hermann Nernst;, Брызен — , Обер-Цыбеле) — нямецкі фізік і фізікахімік, адзін са стваральнікаў фізічнай хіміі. Член Берлінскай АН (1905), Лонданскага каралеўскага таварыства (1932). Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1920) «у прызнанне яго работ па тэрмадынаміцы».
Скончыў Вюрцбургскі ўніверсітэт у 1887 годзе. З 1891 года прафесар Гётынгенскага ўніверсітэта, у 1902—1933 прафесар і адначасова дырэктар Інстытута хіміі (1905-22), Інтсытута фізікі (1924-33) Берлінскага ўніверсітэта.
Навуковыя працы па фізіцы нізкіх тэмператур, тэрмадынаміцы, тэорыі раствораў, хімічнай кінетыцы, электрахіміі. Сфармуляваў трэці закон тэрмадынамікі (тэарэма Нернста), адкрыў адну з тэрмамагнітынчых з'яў (эфект Нернста-Этынгсгаўзена). Распрацаваў дыфузійную тэорыю гетэрагенных хімічных рэакцый на мяжы падзелу фаз (1904). Атрымаў ураўненне залежнасці электроднага патэнцыялу ад тэрмадынамічнай актыўнасці ўдзельнікаў электрахімічных рэакцыі.
(149) Медуза
(149) Медуза — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 21 верасня 1875 года французскім астраномам Ператэнам у Тулузскай абсерваторыі і названы ў гонар Медузы Гаргоны, міфічнай пачвары са старажытнагрэчаскай міфалогіі.
На момант адкрыцця, Медуза была самым маленькім з выяўленых астэроідаў (хоць тады пра гэта і не было вядома). З тых часоў былі адкрыты тысячы драбнейшых астэроідаў. Гэты астэроід у той час таксама быў найбліжэйшым да Сонца з адкрытых астэроідаў, адняўшы гэта званне ў астэроіда (8) Флора. Такім ён заставаўся да адкрыцця астэроідаў (433) Эрас і (434) Венгрыя ў 1898, калі былі адкрыты дзве новыя сем’і астэроідаў унутры арбітальнага рэзанансу 4:1, якія акрэсліваюць асноўны пояс астэроідаў. Астэроід таксама характарызуецца адносна вялікім перыядам вярчэння — 26 гадзін.
Тулукаўшчына
Тулукаўшчына (Тулуковщина) — вёска ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.
Матроскі мост
Матроскі мост — мост у Маскве праз раку Яўзу. Пабудаваны ў 1956 годзу па праекце інжынера Б.Г. Навумава і архітэктара Г. Г. Шахавай на месцы моста 1910 года пабудовы. Мост злучае вуліцу Страмынка з Праабражэнскай вуліцай. Пад мостам праходзяць:
Тулукаўшчына
Гісторыя
Вядома з 1873 года ў сувязі з пабудовай Царквы ў імя святога прападобнага Сергія Раданежскага.
Матроскі мост
Паходжанне назвы
Назву мост атрымаў ад Матроскай слабады, якая знаходзілася побач у пятроўскія часы.
Тулукаўшчына
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
Матроскі мост
Гісторыя
Першы драўляны мост быў пабудаваны на гэтым месцы ў 1793 годзе на сродкі маскоўскага купца Мазаева. У 1910 годзе гэты мост быў заменены аднапралётным каменным, які меў даўжыню 12 метраў. Сучасны мост — трохпралётны, мае даўжыню з падыходамі 206 метраў, шырыню 34 метры. Сярэдні пралёт ідзе над рэчышчам ракі, два крайнія — праезды па набярэжных і ходнікі. Пралётныя пабудовы — жалезабетонныя, бэлькавыя. Канструкцыя неразразная.
Цікавы факт
Па плане абваднення Масквы (у складзе Генплана 1935 года) на месцы цяперашняга Матроскага моста планавалася збудаванне гідравузла са шлюзам на Яўзе.
Лонг
Лонг (Λόγγος) — старажытнагрэчаскі пісьменнік II—III ст. н.э.
Біяграфічныя звесткі
Невядома, адкуль паходзіць пісьменнік. Магчыма, з Лесбаса — месца, дзе разгортваецца дзеянне яго рамана. Але асобныя вучоныя, спасылаючыся на апісанне марознай зімы ў творы — з'явы надзвычай рэдкай на гэтым востраве, і яшчэ сякія-такія недакладнасці, нават сумняваюцца, што аўтар бываў на Лесбасе.
Невядома дакладна, калі Лонг жыў, калі ствараў раман. Зважаючы на згадку аднаго месца з рамана ў прамове імператара Юліяна «Непрыяцель барады» мяркуецца, што «Дафніс і Хлоя» напісаны не пазней 362 года — вядомай даты самой прамовы. Ніжэйшая верагодная мяжа з'яўлення твора вызначаецца на стагоддзе пазней — сярэдзінаю III ст.
Аўтара твора характарызуе ўлюбёнасць у старажытную Грэцыю, яе краявіды, мову, літаратуру.
Творчасць
Паўплываў на развіццё пастаральнага рамана перыяду Адраджэння і Асветніцтва.
На беларускую мову раман пераклаў Анатоль Клышка.
Марушыўка
Марушыўка (Мару́шівка) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
Міхась Чавускі
Міхась Чавускі (сапр.: Майсей Моталевіч Чавускі,, вёска Шапілава, Жлобінскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі празаік, драматург.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і вясковага шаўца. З 1917 г. — наборшчык у друкарні ў Жлобіне, з 1924 г. — у Мінску. Служыў у пагранічных войсках (1926—1928). Працаваў у Белспажыўсаюзе, рэдагаваў газету палітаддзела Плешчаніцкай МТС, мінскую сельскую раённую газету, быў інструктарам ЦК КПБ, адказным кіраўніком і галоўным рэдактарам БелТА. У 1934—1937 гг. вучыўся завочна ў Камуністычным інстытуце журналістыкі ў Ленінградзе. У час Вялікай Айчыннай вайны — адказны рэдактар газеты-плаката «Раздавім фашысцкую гадзіну» (1941—1943), затым — сатырычнай газеты Вілейскага абкама «Партызанскае слова» (1943). У пасляваенныя гады — намеснік старшыні Камітэта па радыёвяшчанні пры СНК БССР (1944—1947), галоўны рэдактар, потым загадчык аддзела фельетонаў часопіса «Вожык» (1947—1961), дырэктар Бюро прапаганды мастацкай літаратуры СП БССР (1964—1970). Сябра СП СССР з 1957 г.
Творчасць
З артыкуламі ў рэспубліканскім друку пачаў выступаць у 1937 г. Выдаў зборнікі апавяданняў, фельетонаў, аднаактовак і сцэнак «Крытычны момант» (1954), «Індык на курорце» (1960), «Рука руку мые» (1964), «Чаму ж не смяяцца?» (1969), «Стрэляны Вераб'ёў» (1976), дакументальную аповесць «Фарбамі гневу» (1975, дапоўненае выданне ў 1978).
Камызяцкі раён
Камызяцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Астраханскай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Камызяк.
Геаграфія
Камызяцкі раён размешчаны ў межах Прыкаспійскай нізіны ў паўднёвай частцы Астраханскай вобласці, якая ўяўляе сабой плоскую дэльтавую раўніну ракі Волгі. На поўдні тэрыторыя раёна абмываецца водамі Каспійскага мора.
Раён займае асноўную частку дэльты ракі Волгі, яго тэрыторыя раёна парэзана яе рукавамі і пратокамі, разбежнымі па прынцыпе веернай сістэмы па меры набліжэння да берагавой лініі Каспійскага мора. Самымі буйнымі воднымі артэрыямі з’яўляюцца рэкі Камызяк (Кізань), Старая Волга, Бахцемір, Іванчуг і Табола.
Частка тэрыторыі раёна ўваходзіць у Астраханскі запаведнік.
Палавы акт
Палавы́ акт, Коітус (coitus — савакупленне, састар. спалучэнне) — генітальны кантакт двух асобін з мэтай працягу роду і/або (у чалавека) для атрымання палавога задавальнення (асалоды). Блізкія выразы: каітус; капуляцыя; палавыя зносіны.
Першае навуковае апісанне палавога акту чалавека дадзена ў трактаце Гіпакрата «Аб семені і прыродзе дзіцяці». Палавы акт — гэта адно з звёнаў у ланцугу дзеянняў у цыкле палавога адказу чалавека.
Кёльнскі сабор
Кёльнскі сабор (Kölner Dom) — гатычны сабор у Кёльне (Германія), аб’ект сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА. Афіцыйная назва: '''высокая Домская царква св. Пятра і Марыі''', рымска-каталіцкая. Сабор трэці ў свеце па вышыні (157,38 метраў — паўночная вежа). Многія гісторыкі архітэктуры бачаць у ім гарманізацыю ўсіх будаўнічых элементаў і ўпрыгожвання, які ўласцівы сярэдневякова-гатычнаму стылю.
Будаўніцтва: 1248—1437 гг., 1842—1880 гг.
Неаб’езджаны жарабец
«Неаб’езджаны жарабец» (Bucking broncho) — нямы кароткаметражны фільм студыі Томаса Эдысана. Акцёр Лі Марцін быў удзельнікам шоу. Гэта першы і адзіны фільм з удзелам Марціна. Гэта першая дэманстрацыя на экране аб’ездкі жарабца.
IC 4855
IC 4855 — галактыка тыпу Scd ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Закс
Закс — прозвішча.
Крапыўня (Наваград-Валынскі раён)
Крапыўня (Кропи́вня) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
NGC 2300
NGC 2300 (іншыя абазначэнні — UGC 3798, MCG 14-4-31, ZWG 362.43, KCPG 127B, ZWG 363.29, ARP 114, PGC 21231) — галактыка ў сузор’і Цэфей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іванаўшчына (Клінцоўскі раён)
Іванаўшчына (Ивановщина) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Пасёлак узнікае ў 1920-х гадах, дзейнічаў калгас «Авангард».
Вялікая базіліка
Вялікая базіліка (Basilica maior) — тытул, які носяць вышэйшыя па рангу базілікі ў каталіцтве.
Дзве — у Асізі:
Hydroptila
Hydroptila — вельмі вялікі род ручайнікаў сямейства з сусветным распаўсюджаннем.
Працоўная слава
Працоўная слава — раённая газета Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Выдаецца з 1939 года. Заснавальнікі газеты — Валожынскі раённы выканаўчы камітэт, раённы Савет дэпутатаў і калектыў рэдакцыі.
Гісторыя
На сённяшні дзень газета выходзіць у поўнакаляровым афармленні, выдаецца ў друкарні «Чырвоная зорка» г. Мінска. Газета выходзіць фарматам А3, агульным аб’ёмам 24 старонак у тыдзень.
Такароўшчына (Клінцоўскі раён)
Такароўшчына (Токарёвщина) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Пасёлак узнікае ў сярэдзіне XX ст.
Алэксандрыўка (Наваград-Валынскі раён)
Алэксандрыўка (Олекса́ндрівка) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сяргей Валер’евіч Кавалёў
Сяргей Валер’евіч Кавалёў (нар., ) — беларускі драматург, крытык, паэт, літаратуразнаўца. Доктар філалагічных навук. Спецыяліст па літаратуры Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVIII ст. Доктар філалагічных навук (2002), прафесар (2012). Жыве ў Любліне (Польшча).
Біяграфія
Скончыў у 1985 годзе філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «беларуская і руская філалогія», у 1988 годзе — аспірантуру пры кафедры беларускай літаратуры БДУ. У 1991 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Героіка-эпічная паэзія Беларусі і Літвы канца XVI ст.». У 1999 годзе — дактарантуру БДУ. У 2002 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Станаўленне польскамоўнай паэзіі ў полілінгвістычнай літаратуры Беларусі эпохі Рэнесансу». Стажыраваўся ў Ягелонскім універсітэце (Кракаў, Польшча).
У 1988—2004 гадах выкладчык, дацэнт, прафесар кафедры гісторыі беларускай літаратуры БДУ. З 1993 года выкладаў, з 2008 — на пастаяннай працы ва Універсітэце імя Марыі Кюры-Складоўскай у Любліне (Польшча): прафесар, дырэктар Інстытута славянскай філалогіі, загадчык кафедры славянскага літаратуразнаўства Інстытута неафілалогіі. Выкладаў гісторыю беларускай і рускай літаратур у навучальных установах Літвы, Харватыі, Германіі ў межах міжнароднай праграмы «Erasmus».
Галоўны рэдактар навуковага часопіса «Studia Białorutenistyczne».
Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1989 года.
Творчасць, навуковая дзейнасць
Друкуецца з 1980. Даследуе праблемы сучаснай беларускай паэзіі (зборнікі артыкулаў «Як пакахаць ружу», 1989; «Партрэт шкла», 1991), шматмоўную літаратуру Вялікага Княства Літоўскага (кнігі «Героіка-эпічная паэзія Беларусі і Літвы XVI ст.», 1993; «Станаўленне польскамоўнай паэзіі ў полілінгвістычнай літаратуры Беларусі эпохі Рэнесансу», 2002).
Драматург, стваральнік жанра герменеўтычнай драматургіі. Аўтар п’ес, напісаных на гістарычным, фальклорным матэрыяле і пастаўленых у Беларусі, Расіі, Украіне, Польшчы, Славакіі, Балгарыі.
Аўтар п’ес «Драўляны рыцар» (паст. 1988), «Звар’яцелы Альберт, або Прароцтвы шляхціца Завальні» (паст. 1991), «Трышчан, або Блазны на пахаванні» (паст. 1995), «Люстэрка Бландоі» (паст. 1996 пад назвай «Заложніца кахання»), «Саламеі і амараты» (паст. 1996), «Стомлены д’ябал» (паст. 1997), «Францішка, або Навука кахання» (2000) і інш., створаных на аснове літаратурных твораў і фальклорным матэрыяле. Інсцэніраваў паэму «Тарас на Парнасе», творы С. Русецкай («Чатыры гісторыі Саламеі»), У. Караткевіча («Заяц варыць піва»).
С. Кавалёў распрацоўвае літаратурную тэхналогію рымейку. Яму ўласціва грунтоўнасць, раскаванасць і нязмушанасць пісьма. Ствараюцца не толькі пераробкі, але і арыгінальныя драматургічныя творы. Да такіх належыць п’еса «Стомлены д’ябал». Па аўтарскім вызначэнні, гэта фантасмагорыя ў дзвюх дзеях з жыцця і літаратуры беларусаў. Натхнёны творамі К. Марашэўскага, Ф. Аляхновіча, С. Кавалёў разгарнуў чараду смешных і павучальных авантур з удзелам селяніна Яські, яго жонкі Паўлінкі і Д’ябла. Нячысцік у творы парадаксальна добры, спагадлівы і безабаронны, ён памятае пра сваё былое анёльскае мінулае і стукаецца ў дзверы раю. Для чалавека, які не дасягнуў яшчэ сваёй дасканаласці, не зразумеў свайго прызначэння, дзверы да шчасця пакуль што зачыненыя.
Піша для дзяцей: «Хохлік» (паст. 1993), «Дарога на Віфліем» (1998). Выкарыстанне аўтарам казачных матываў, міфалагічных сюжэтаў, персанажаў носіць творчы характар. У п’есе-казкцы С. Кавалёва «Хохлік» галоўны герой — «маленькі барадаты дзядок у стракатай апранасе», «сярдзіты з выгляду, але добры ў душы чалавечак з сямейства гномаў». Ён дапамагае Дзяўчынцы, што заблукала ў зімовым лесе, адшукаць дарогу дахаты; ён жа здатны быць, калі што, і «выхавальнікам». Казачны ліхадзей — гном Карузлік, хітры і злы. Драматург знайшоў для звычайнага казачнага канфлікту паміж дабром і злом незвычайных персанажаў, надаўшы твору адценне загадкавасці, чарадзейства.
Напрамкі даследаванняў: старадаўняе беларускае і іншамоўнае пісьменства Вялікага Княства Літоўскага, усходнеславянская драма і тэатр, найноўшая беларуская літаратура.
Узнагароды
Лаўрэат Прэміі імя Ежы Гедройца Польскага інстытута ў Мінску (2001). Узнагароджаны медалём Камісіі нацыянальнай адукацыі Польшчы (2008), Залатым Крыжам Рэспублікі Польшча (2016).
Вячаслаў Барысавіч Бураў
Вячаслаў Бураў (Вячеслав Буров; нар. ) — рускі спартсмен, гулец у настольны тэніс. Майстар спорту.
Спартыўная кар’ера
Першым трэнерам быў Аркадзь Міхайлавіч Эльберт. У зборнай камандзе Расіі з 2007 года. З 2017 года выступае за «Гвязду» з Быдгашчы.
Дасягненні
Адзіночны разрад
Парны разрад
Змяшаныя пары
Камандны
Польская суперліга
Паліпы
Паліпы — прымацаваныя формы кішачнаполасцевых: гідроідных, сцыфоідных і каралавых паліпаў, каралаў. Жывуць пераважна ў акіяне.
Даўжыня ад некалькіх міліметраў да некалькіх сантыметраў (зрэдку да некалькіх метраў). Цела цыліндрычнае, на верхнім канцы ротавая адтуліна з шчупальцамі, на ніжнім — падэшва для прымацавання да субстрату або цела калоніі. Многія паліпы маюць цвёрды вонкавы або ўнутраны шкілет, арганічны або вапнавы. Пераважна каланіяльныя формы, ёсць адзіночныя (актыніі, гідры), здольныя да павольнага перамяшчэння. Кормяцца пераважна жывёльным кормам, з дапамогай шчупальцаў. Размнажаюцца палавым (на многіх паліпах узнікаюць палавыя асобіны — медузы) і бясполым (пачкаванне) спосабамі.
(39) Летыцыя
(39) Летыцыя — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 8 лютага 1856 года французскім астраномам Жанам Шакарнакам у Парыжскай абсерваторыі і названы ў гонар старажытнарымскай багіні радасці і весялосці Летыцыі.
Чэмпіянат свету па снукеры 1976
Чэмпіянат свету 1976 (World Snooker Championship 1976, таксама вядомы як Embassy World Snooker Championship 1976 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 24 красавіка 1976 года на арэне Middlesbrough Town Hall, у Мідлсбра і на арэне Wythenshawe Forum, у Манчэстэры, Англія. Турнір стаў 39-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy упершыню спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £15,300, з якіх £6,000 атрымаў пераможца.
Колобочок
«Колобочок» (Калабочак) — украінскі штомесячны літаратурна-мастацкі пазнавальны і які развівае часопіс для дзяцей 4—9 гадоў. Заснаваны ў маі 2010 года.
Змест
Часопіс арыентаваны на дашкольнікаў і малодшых школьнікаў. Выданне змяшчае розныя матэрыялы, накіраваныя на развіццё пазнавальных, творчых здольнасцяў у дзяцей. У ім публікуюцца вядомыя ўкраінскія і замежныя дзіцячыя пісьменнікі, аўтары з Чарнавіцкай вобласці, а таксама маладыя аўтары-пачаткоўцы. Часопіс ілюстраваны, размяшчае ў сабе апавяданні аб традыцыйных ўкраінскіх святах, памятных датах, народных звычаях, ёсць старонка англійскай мовы. На яго старонках знаходзяцца гульні, забавы, лічылкі, загадкі, крыжаванкі, вырабы з паперы, размалёўкі і інтэлектуальныя заданні для дзяцей.
Галоўным героем часопіса з'яўляецца Калабочак, добры сябра дзяцей. У яго ёсць сябры і памочнікі, якія дапамагаюць маленькаму чытачу развіваць свае творчыя здольнасці, гуляць у гульні, вывучаць літары і лічбы, вырашаць задачы на назіральнасць, лагічнае мысленне і кемлівасць.
Рубрыкі
Кожны нумар часопіса мае старонкі:
Ярунь (Наваград-Валынскі раён)
Ярунь (Я́рунь) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Паўночная Караліна
Паўночная Караліна (North Carolina) — штат на ўсходзе ЗША.
Геаграфія
Штат знаходзіцца на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна. Мяжуе са штатамі Вірджынія, Тэнэсі, Джорджыя, Паўднёвая Караліна,.
Сталіца штата — горад Ролі. Буйныя гарады — Шарлат, Грынсбара, Дарэм.
Гісторыя
21 лістапада 1789 года Паўночная Караліна ўвайшла ў склад ЗША і стала 12-м штатам
Судовая сістэма
Судовую сістэму штата Паўночная Караліна можна згрупаваць у два падраздзяленні: апеляцыйнае аддзяленне і судовае аддзяленне. Апеляцыйнае аддзяленне складаецца з Вярхоўнага суда і Апеляцыйнага суда, у той час як судовае аддзяленне складаецца з Вышэйшага, Раённага, Дзелавога, Малога судоў і Суда па аднаўленню.
Вярхоўны суд Паўночнай Караліны з’яўляецца найвышэйшым судом штата, і яго рашэнні па пытаннях права штата не падлягаюць апеляцыі. У яго склад уваходзяць галоўны суддзя, які таксама з’яўляецца кіраўніком судовай улады, і шэсць памочнікаў суддзі. Тэрмін паўнамоцтваў кожнага суддзі складае восем гадоў. У Вярхоўным судзе няма прысяжных, і ён не вызначае фактаў, але ён ўлічвае, ці была памылка дапушчана пры судовым разглядзе або пры судовым тлумачэнні закона.
Суды Паўночнай Караліны фінансуюцца з дзяржаўнага бюджэту. У 2019 годзе на фінансаванне судовай сістэмы штата было выдаткавана 553 262 714$. Гэта на 4,34 % больш, чым у 2018 годзе.
Минское эхо
«Минское эхо» — штодзённая грамадска-палітычная і літаратурная газета ліберальна-буржуазнага кірунку. Выдавалася 30 мая (12 чэрвеня) 1908 да 20 верасня (3 кастрычніка) 1909 гг. у Мінску на рускай мове. Выдаўцы: У. Світыч (заснавальнік), С. Левінсон, В. Тасьман, таварыства «Мінчанін», рэдактары Н. Світыч, Л. Штэйнберг. Выступала за буржуазна-дэмакратычныя рэформы, абмежаванае культурна-нацыянальнае самавызначэнне народаў, эвалюцыйнае развіццё грамадства на аснове раўнапраўя, свабоды слова. Змяшчала агляды друку, крытычныя матэрыялы на асобныя рэакцыйныя выданні («Минское слово» і інш.), камерцыйную рэкламу і аб'явы, антываенную публіцыстыку, белетрыстыку, мастацкія творы мясцовых аўтараў. Апублікавала інфармацыю пра судовыя працэсы над рэдактарамі газет «Северо-Западный край», «Жизнь провинции», «Голос провинции», «Окраина», «Минский курьер» (4 лістапада 1908, 6 — 7 лютага і 5 мая 1909). Інфармавала пра тэатральнае і музычнае жыццё Мінска, дзейнасць Мінскага літаратурна-артыстычнага таварыства. Пры асвятленні эстэтычных праблем схілялася да народніцкай крытыкі, займала кампрамісную пазіцыю ў спрэчках паміж прыхільнікамі рэалізму і мадэрнізму. Апублікавала літаратурна-крытычныя нататкі, літаратурныя агляды пра рускіх, беларускіх пісьменнікаў, кампазітараў (Л. Андрэева, М. Арцыбашава, С. Гарадзецкага, М. Гумілёва, М. Горкага, А.Каменскага, Я. Купалу, Л. Талстога, П. Чайкоўскага, А. Чэхава), а таксама замежных (М. Метэрлінка, Ю. Славацкага), пра юбілеі М. Гогаля, І. Тургенева.
NGC 2301
NGC 2301 (іншае абазначэнне — OCL 540) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Турэнеў
Турэнеў (Туренев) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Первамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Пасёлак узнікае ў сярэдзіне XX ст.
Станам на 2020 год фактычна не існуе.
Рудаяварскі сельсавет
Рудая́варскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Руда Яварская. Плошча — 75,4 км².
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 459 чалавек, з іх 98,5 % — беларусы.
Арызона
Арызона (Arizona) — штат на паўднёвым захадзе ЗША. Штат размешчаны на пустынных плато ўнутранай часткі ЗША. Мяжуе са штатамі Нью-Мексіка, Юта, Невада і Каліфорнія. Выходзіць да дзяржаўнай мяжы з Мексікай.
Адміністрацыйны цэнтр Фінікс. Буйныя гарады: Тусан, Меса, Гілберт, Глендэйл.
Гісторыя
14 лютага 1912 года Арызона стала 48-м штатам ЗША.
IC 4856
IC 4856 — галактыка тыпу IBm (змяшаная няправільная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксей Мікалаевіч
Аляксе́й Мікала́евіч (Рама́наў) (30 ліпеня (12 жніўня) 1904, Пецяргоф —, Екацярынбург) — Яго Імператарская Высокасць Спадчыннік Цэсарэвіч і Вялікі Князь, пятае дзіця і адзіны сын Мікалая II і Аляксандры Фёдараўны. Расстраляны 17 ліпеня 1918 г. разам з бацькамі, сёстрамі і слугамі, па дадзеных большасці сучасных гісторыкаў, у адпаведнасці з асабістымі санкцыямі Леніна і Свярдлова. Аднак дакументальных пацверджанняў гэтаму да гэтага часу не знойдзена.
МКС (сістэма адзінак вымярэння)
МКС (MKS сістэма, сістэма Джорджы) — сістэма адзінак вымярэння механічных велічынь, у якой асноўнымі адзінкамі з'яўляюцца метр, кілаграм і секунда. Праз гэтыя тры адзінкі могуць быць выведзены ўсе астатнія адзінкі вымярэння, што выкарыстоўваюцца ў механіцы. Сістэма МКС была прапанаваная італьянскім інжынерам Дж. Джорджы ў 1901 годзе.
МКСА — сістэма адзінак вымярэння, у якой да асноўных адзінак МКС дадазена чацвертая асноўная адзінка вымярэння — ампер.
На аснове МКСА ў 1960 г. была прынятая міжнародная сістэма адзінак (СІ).
Товарищ (газета)
«Товарищ» («Таварыш») — прыватная газета.
У Мінску газета выходзіла з 2 мая да ліпеня 1917 на рускай мове штодзённа. Яе рэдактар — Л. Майзель, сувыдавец — Ш. Новік. Друкавала гарадскія паведамленні, інфармацыю Заходнефрантавога камітэта Усерасійскага земскага саюза. З’яўлялася агульнадэмакратычным выданнем. Камітэт Мінскай аб’яднанай арганізацыі РСДРП публічна ад яе адмежаваўся, як ад буржуазнай. Апошні вядомы на сёння № 27 выйшаў 23 чэрвеня 1917.
Анэта
Анэта (Ане́та) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Месаяха
Месаяха́ (Мессояха́, Мессо-Яха ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Ямала-Ненецкай аўтаномнай акрузе.
Даўжыня ракі 466 км. Плошча вадазбору 26 000 км². Сярэдні расход вады складае 230 м³/с, аб’ём сцёку 7,259 км³/год. Рака працякае па паўночна-ўсходняй частцы Заходне-Сібірскай раўніны. Упадае ў Тазаўскую губу Карскага мора. Рэчышча звілістае. У зімовы перыяд рака перамярзае.
Месаяха з’яўляецца месцам нерасту рыб (чыр, сіг, рапушка).
IC 4857
IC 4857 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Арэпы
Арэпы (Оре́пи) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Барсукі (Рослаўльскі раён)
Барсукі (Барсуки́) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Барсукі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Кастыроўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Кларк Гейбл
Уільям Кларк Гейбл (Уільям Кларк Гейбл;  — ) — амерыканскі акцёр, кіназорка і секс-сімвал 1930-1940-х гадоў, які насіў мянушку «Кароль Галівуда». Лаўрэат прэміі «Оскар» (1935).
Біяграфія
Кларк Гейбл нарадзіўся 1 лютага 1901 года ў Кадысе, штат Агаё. Быў адзіным дзіцем Уільяма Генры Гейбла, буравіка на нафтавай свідравіне, і яго жонкі Адэліны (у дзявоцтве — Гершэльман). Продкі яго бацькоў былі выхадцамі з Германіі. Маці Кларка пакутавала ад эпілепсіі і памерла праз сем месяцаў пасля яго нараджэння, таму хлопчыка выгадавалі бацька і мачыха, Джэні Данлап.
Акцёр быў жанаты пяць разоў:
На здымачнай пляцоўцы фільма «Непрыкаяныя» у яго здарыўся сардэчны прыступ. Праз 11 дзён, 16 лістапада 1960 года, ён памёр.
Генрых Ігнац Франц фон Бібер
Генрых Ігнат Франц фон Бібер (Heinrich Ignaz Franz von Biber, 12 жніўня 1644, Вартэнберг, цяпер Чэхія — 3 мая 1704, Зальцбург) — аўстрыйскі кампазітар і скрыпач родам з Багеміі.
Біяграфія
Вучыўся ў Іагана Генрыха Шмельцэра. У 1660-х гадах — музыкант на службе ў князя-біскупа Аламаўцкага. Каля 1670 г. паступіў у прыдворную капэлу Зальцбурга, з 1684 г. — капельмайстар. Скрыпач-віртуоз, што адбілася ў яго скрыпічных санатах, дзе сустракаюцца цяжкія пасажы, выкарыстаная скардатура — змена звычайнай наладкі струн і г. д.
Гідры
Гідры (Hydra) — род кішачнаполасцевых жывёл класа гідроідных тыпу жыгучых.
Знешні выгляд
Цела цыліндрычнае, полае, нагадвае выцягнуты мяшэчак, даўжынёй да 3 см, жаўтавата-шэрае, бурае, ярка-зялёнае або чырвонае. На адным канцы цела падэшва, якой гідра прымацоўваюцца да субстрату, на другім — рот, абкружаны 4—20 шчупальцамі з жыгучымі клеткамі.
Да субстрату гідра прымацоўваецца ніжнім плоскім канцом — падэшвай. Тонкая сцяблінка пераходзіць у мешкападобнае цела, на верхнім канцы якога размешчаны  рот, з венчыкам з 4—20 шчупальцаў з жыгучымі клеткамі. Памеры цела гідры — каля 5—7 мм, а даўжыня шчупальцаў можа дасягаць некалькіх сантыметраў.
Анатамічная будова, фізіялогія
Гідры — радыяльна-сіметрычныя жывёлы. У іх целе адрозніваюць два слоі клетак: вонкавы, або покрыўны, і унутраны, або стрававальны. Паміж гэтымі слаямі ў выглядзе праслойкі размяшчаецца шчыльная апорная пласцінка, якая не мае клетачнай будовы. Унутры цела гідры ёсць кішэчная поласць. Розныя функцыі выконваюцца спецыялізаванымі клеткамі, размешчанымі ў вонкавым і ўнутраным слаях.
Вонкавы (покрыўны) слой цела гідры ўтвораны клеткамі некалькіх тыпаў. Аснову яго складаюць скурна-мускульныя клеткі, якія ўтвараюць покрыва гідры. У аснове кожнай клеткі ёсць скарачальныя мускульныя адросткі, якія ідуць уздоўж цела гідры. Пры іх скарачэнні жывёла пакарочваецца. Паміж скурна-мускульнымі клеткамі размешчаны пігментныя, жыгучыя, нервовыя і рэзервовыя (прамежкавыя) клеткі.
Пігментныя клеткі надаюць целу гідры афарбоўку (шэрую, бураватую, зялёную).
Жыгучыя клеткі размешчаны на паверхні цела жывёлы, але асабліва іх шмат на шчупальцах. Жыгучая клетка мае капсулу, запоўненую ядавітай вадкасцю і спіральна згорнутую жыгучую ніць. На знешнім краі клеткі ёсць адчувальны валасок, механічнае або хімічнае раздражненне якога выклікае імклівае выкідванне жыгучай ніці. Дзякуючы наяўнасці на ёй шчарбін, накіраваных вастрыём назад, жыгучая ніць замацоўваецца ў целе ахвяры, як гарпун. Яд забівае або паралізуе яе.
Унутраны слой цела гідры таксама складаецца з клетак, якія маюць мускульныя адросткі, але ідуць яны ўпоперак цела жывёлы. Іх скарачэнне выклікае змяншэнне таўшчыні цела. Адначасова расслабляюцца мускульныя адросткі покрыўных клетак і гідра становіцца доўгай і тонкай.
Асноўная роля клетак унутранага слоя — стрававальная. Гідры — драпежнікі, жывяцца інфузорыямі, калаўроткамі, ракападобнымі, малашчацінкавымі чарвямі, лічынкамі рыб. Яны паражаюць іх ніцямі жыгучых клетак, схопліваюць шчупальцамі і заглынаюць. Ва ўнутраным слоі ёсць залозістыя клеткі, якія выдзяляюць у кішэчную поласць стрававальныя сокі і забяспечваюць ператраўліванне ежы. Другія клеткі ўнутранага слоя — стрававальныя — маюць жгуцікі і ўтвараюць ілжэножкі. Жгуцікі, верцячыся, падцягваюць напаўператраўленыя часцінкі ежы, а лжэножкі захопліваюць іх, канчаткова ператраўліваючы ўнутры стрававальных клетак. Такім чынам, для гідры характэрна спалучэнне поласцевага і ўнутрыклетачнага стрававання. Неператраўленыя рэшткі выводзяцца вонкі праз рот.
Перамяшчаюцца гідры марудна, за кошт скарачэння скурна-мускульных клетак. Часцей яны вісяць, прымацаваўшыся да раслін, раскінуўшы шчупальцы і рухаючы імі ў пошуках здабычы. Яны здольны «крочыць», прымацоўваючыся да прадметаў ротавым канцом і падцягваючы падэшву, або «перакульваюцца», дакранаючыся да апоры то падэшвай, то ротавым канцом.
Кісларод з вады пранікае праз усю паверхню цела жывёлы. Вуглякіслы газ выдзяляецца гэтак жа.
Раздзельнаполыя і гермафрадыты. Размнажэнне бясполае (пачкаванне) і палавое. У летні час на целе гідры ўтвараецца бугарок — почка. Яна паступова павялічваецца ў памерах. На знешнім канцы почкі ў хуткім часе прарываецца рот і развіваюцца шчупальцы. Маладая гідра аддзяляецца ад мацярынскага арганізма і пераходзіць да самастойнага існавання. Палавое размнажэнне адбываецца ў канцы лета. У знешнім слоі гідры з рэзервовых клетак утвараюцца мужчынскія і жаночыя палавыя клеткі (сперматазоіды і яйцаклеткі). Аплодненая яйцаклетка пакрываецца шчыльнай ахоўнай абалонкай і зімуе на дне. Пасля гідры апладнення звычайна гінуць, а з яец вясной выходзяць маладыя гідры, якія ў цёплы перыяд года пачынаюць размнажацца пачкаваннем.
Распаўсюджанне
Індыкатары чысціні вадаёмаў. Выкарыстоўваюцца ў доследах.
Багатэ (Наваград-Валынскі раён)
Багатэ (Бага́те) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Знак аховы аўтарскага права
Такі знак, наогул, з'яўляецца ўмоўнай нормай, уведзенай некалі дзеля пераадолення фармальнасцяў, устаноўленых заканадаўствам аб аўтарскім праве розных краін, і выкарыстанне яго, само па сабе, не з'яўляецца вырашальным або паўсюдна абавязковым, з пункту гледжання развязання праўных пытанняў.
Роберт Джон Мак-Клур
Роберт Джон Мак-Клур (Robert John Le Mesurier McClure,, г. Уэксфард, Ірландыя — , Лондан, Англія) — брытанскі ваенны марак, даследчык Арктыкі.
Біяграфія
Роберт Мак-Клур нарадзіўся 28 студзеня 1807 года ў горадзе Уэксфардзе (Ірландыя), яго бацька быў капітанам брытанскага ваеннага флоту і памёр незадоўга да яго нараджэння. Мак-Клур выхоўваўся хросным бацькам губернатарам Олдэрні і ў 1824 годзе ўступіў на службу ў Каралеўскі ваенна-марскі флот.
У 1848—1853 гадах удзельнічаў у трох экспедыцыях, накіраваных англійскім урадам да Канадскага Арктычнага архіпелага на пошукі экспедыцыі Дж. Франкліна.
У 1850—1852 гадах на судне «Інвестыгейтар» прайшоў праз Берынгаў праліў у Паўночным Ледавітым акіяне, адкрыў паўднёвы і заходні берагі вострава Банкс і пралівы, якія аддзяляюць яго ад астравоў Вікторыя і Мелвіл.
У 1853—1854 гадах Мак-Клур і яго спадарожнікі сумесна з англійскай экспедыцыяй Э.Белчэра выйшлі ў мора Бафіна і даказалі наяўнасць Паўночна-Заходняга праходу.
З 1856 па 1861 Мак-Клур служыў у Ост-Індыі і падчас Другой Опіумнай вайны прымаў удзел у ваенных дзеяннях пад Кантонам. У 1867 годзе яму было прысвоена званне контр-адмірала, і ў пачатку 1873 года атрымаў чын віцэ-адмірала.
Памёр 17 кастрычніка 1873 года ў Лондане.
Памяць
Імем Мак-Клура названы праліў паміж востравам Банкс на поўдні і астравамі Прынс-Патрык і Мелвіл на поўначы. Акрамя праліва ў Канадскім Арктычнага архіпелагу, імем Мак-Клура названы кратар на Месяцы.
(40) Гармонія
(40) Гармонія — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 31 сакавіка 1856 года нямецкім астраномам Германам Гольдшмітам з дапамогай 4-х цалевага тэлескопа, размешчанага на шостым паверсе яго кватэры ў Лацінскім квартале Парыжа, і названы ў гонар старажытнагрэчаскай багіні згоды Гармоніі, дачкі Арэса і Афрадыты. Назва была выбрана ў адзначэнне канчатка Крымскай вайны 1853—1856.
Сусіла Бамбанг Юдаёна
Сусіла Бамбанг Юдаёна (Susilo Bambang Yudhoyono); калька з англійскай Юдхаёна ( года) — інданезійскі палітык, генерал, выбраны прэзідэнтам Інданезіі ў 2004 годзе.
Біяграфія
У 2000 годзе папярэдні прэзідэнт Абдурахман Вахід даверыў яму кіраўніцтва міністэрства здабычы, а ў хуткім часе і міністэрства бяспекі. Як кіраўнік гэтага ключавога міністэрства Юдаёна атрымаў заданне дэпалітызацыі войска. У 2001 Вахід, пад пагрозай адстаўкі звярнуўся да Юдаёна з загадам увядзення ваеннага становішча, што дазволіла б прэзідэнту распусціць парламент і застацца пры ўладзе. Пасля адмовы Юдаёна быў зняты са свайго паста, але вярнуўся пры новым прэзідэнце краіны Мегаваці Сукарнапутры, якая заняла пасаду прэзідэнта пасля імпічменту Вахіда.
Пасля тэракта на Балі (2002 г.) праводзіў актыўныя дзеянні супраць тэрарыстаў і стаў адным з нешматлікіх інданезійскіх палітыкаў, якія вялі вайну з тэрарызмам.
У сакавіку 2004 генерал Юдаёна падаў у адстаўку з пасады міністра бяспекі і сканцэнтраваўся на прэзідэнцкай кампаніі. 20 верасня 2004 перамог у другім туры спадарыню Сукарнапутры і быў выбраны прэзідэнтам Інданезіі.
Змітрок Змітравіч Марозаў
Змітрок Змітравіч (Дзмітрый Дзмітрыевіч) Марозаў (нар., пас. Язбы, Крупскі раён, Мінская вобласць) — беларускі паэт, празаік, публіцыст, член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1992 года.
Літаратурная творчасць
Першы верш З. Марозава надрукаваны ў Быхаўскай раённай газеце «Маяк Прыдняпроўя» у 1977. Першы зборнік паэта «Пад небам бусліным» выйшаў у 1982 годзе. А да гэтага малады паэт друкаваўся у часопісах «Маладосць», «Беларусь», «Родная прырода», у рэспубліканскіх і абласных газетах. Цікава, што вершы 3. Марозава былі заўважаны не толькі ў Беларусі. У 1981—1982 гадах пераклады яго твораў былі выдадзены на рускай і украінскай мовах. А ў 1983 годзе ў Маскве, у выдавецтве «Молодая гвардия» была выдадзена яго кніга «Огонь и жито». Выдаў некалькі паэтычных зборнікаў. Вершы паэта аб праблемах сучаснай вёскі, аб працы хлебароба, аб наступствах чарнобальскай бяды, аб захаванні гістарычнай спадчыны, аб ахове прыроды. Яго вершы яго пранікнёна- душэўныя, насычаныя цеплынёй, сялянскай дабрынёй.
Вячаслаў Рагойша аналізуючы творчасць паэта адзначаў: «… выразна пазначаны талентам творцы, яскрава сведчаць аб настойлівых творчых пошуках, імкненні глыбей і арыгінальней спасцігнуць свой час і сябе ў часе.».
3. Марозаў з’яўляецца аўтарам першага ў славянскім свеце складанай формы паэзіі — вянок вянкоў санетаў. Паэт Леанід Дайнека лічыць, што стварэнне вянок вянкоў санетаў «… Можна назваць паэтычным подзвігам, схіліўшы ў пашане перад натхнёна-нястомнай працай галаву».
Ён піша апавяданні для дзяцей у каторых у навукова-папулярнай форме апавядае пра агародныя, палявыя і лугавыя расліны, якія растуць на Беларусі.
З. Марозаў — аўтар публіцыстычных нарысаў пра беларускую вёску, мінулую вайну.
На некаторыя яго вершы напісана песні, якія гучаць на беларускім радыё і телебачанні.
NGC 2303
NGC 2303 (іншыя абазначэнні — UGC 3603, MCG 8-13-31, ZWG 234.30, NPM1G +45.0083, PGC 19891) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Вознік.
Луіс Марцінеці, акрабат
«Луіс Марцінеці, акрабат» (Luis Martinetti, Contortionist) — амерыканскі кароткаметражны фільм. Фільм быў зняты 11 кастрычніка 1894 года на студыі «» у Вест-Орындж, штат Нью-Джэрсі.
NGC 2303
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Барысіўка (Наваград-Валынскі раён)
Барысіўка (Борисі́вка) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Вербная вуліца (Наваполацк)
Апісанне
Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада ў раёне актыўнага будаўніцтва катэджнай забудовы. Цягнецца з усходу на захад ад вуліцы Экіманская да вуліцы Славянскай з магчымым працягам у заходнім кірунку. Працягласць вуліцы складае ўсяго 100 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.
Маражо
Маражо́ (Marajó) — востраў у дэльце ракі Амазонка. Уваходзіць у склад бразільскага штата Пара.
Маражо — найбуйнейшы востраў Бразіліі, адзін з найбуйнейшых рачных астравоў у свеце, па плошчы параўнальны са Швейцарыяй.
Агульная плошча сушы — 40 100 км². Насельніцтва (2014 г.) — 383 336 чал.
Геаграфія
Востраў Маражо фарміруецца пратокамі ракі Амазонка, на паўночным усходзе мяжуе з Атлантычным акіянам, на паўднёвым усходзе адлучаны ракой Такантынс ад буйнога горада Белен (каля 30 км). Геалагічныя даследаванні паказваюць, што суша на месцы Маражо ўтварылася ў выніку назапашвання адкладанняў у перыяд фанеразою. У час апошняга ледавіковага максімума была звязана на поўдні з кантынентальнай сушай.
Вялізарная тэрыторыя вострава вызначае некаторыя геаграфічныя адрозненні яго частак. На ўсходзе вострава дамінуюць саванны, якія сезонна (5 - 7 месяцаў на год) затапляюцца дажджавымі ападкамі. Саванны маюць часткова штучнае паходжанне, паколькі з часоў старажытных індзейцаў расліннасць выпальвалася чалавекам. Для земляробства на павадкавых землях індзейцы будавалі штучныя насыпы тэзу. У наш час для палягчэння транспартыроўкі і адводу лішкаў вады рыюць штучныя каналы, узводзяць дамбы. На ўсходзе вострава таксама вылучаюцца некалькі буйных азёр, памеры якіх вагаюцца ў залежнасці ад сезона. Найбольшым з'яўляецца возера Арары з сярэднегадовым ваганнем да 3 м. Захад Маражо пакрыты лесам, што затапляецца сутачнымі прылівамі.
Клімат вільготны экватарыяльны. Мясцовыя жыхары вылучаюць 2 асноўных сезоны: павадкавы і сухі. Найбольш спякотны месяц кастрычнік, калі сярэдняя тэмпература вагаецца ад +25°C да +32°C. У студзені — ад +23°C да +30°C. Са студзеня да мая цягнецца павадкавы сезон. У сакавіку сярэднямесячная колькасць ападкаў перавышае 600 мм.
Прырода
На востраве Маражо вылучаюць некалькі экарэгіёнаў, што ўключаюць затопленыя лясы і саванны, абалоні, балоты, выдмы, пляжы і г. д. Паводка лясной зоны адбываецца двойчы на дзень, калі акіянскі прыліў выштурхоўвае рачны сцёк. На ўсходзе паводка мае сезонны характар з-за дажджоў.
Колькасць відаў прыбярэжнай флоры адносна невялікая з-за неспрыяльных умоў, аднак шчыльнасць раслін вельмі высокая. У павадкавых лясах сустракаюцца астракарыюм з ядомымі пладамі, розныя арэкавыя, клузіевыя, фікусы, ліяны і г. д. На берагах рэк — зараснікі хмызнякоў з сямейства бабовыя.
Саванны займаюць каля 23 046 км². Для іх характэрны гліністыя глебы, пакрытыя разнатраўем, невялікімі астраўкамі хмызнякоў і лесу. Тут растуць метлюжковыя, асака, некалькі відаў пальм. Мясцовыя жыхары выкарыстоўваюць саванны як пашу для буйвалаў.
Востраў Маражо насяляюць 361 від птушак, 99 відаў сысуноў, шматлікія рыбы, земнаводныя, змеі. Найбольшую цікавасць для назірання ўяўляюць качкі, ібісы, лясныя прыматы, алені, кажаны, ягуары, пумы, рачныя ламанціны.
Для захавання прыроды вострава Маражо ў 1989 г. створана ахоўваемая тэрыторыя агульнай плошчай 5 904 322 га.
Астраханскі запаведнік
Астраханскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга дзяржаўны прыродны біясферны запаведнік — запаведнік у дэльце ракі Волгі ў Астраханскай вобласці Расіі. Уключаны ў. Адносіцца да водна-балотных угоддзяў міжнароднага значэння.
IC 4858
IC 4858 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Паўлін.
Астраханскі запаведнік
Гісторыя
Запаведнік быў заснаваны 11 красавіка 1919 года рашэннем грамадскай Навуковай камісіі пры Астраханскім універсітэце з мэтай аховы унікальнага прыроднага комплексу дэльты Волгі, месцаў масавых гняздоўяў птушак, лінькі вадаплаўных птушак, нерасцілішчаў і зімавальных ям прамысловых рыб. Першым дырэктарам запаведніка стаў вучоны-арнітолаг. Як прыродны аб’ект дзяржаўнага значэння зацверджаны пастановай Савета народных камісараў РСФСР ад 24 лістапада 1927 года.
Маражо
Гісторыя
У 350 - 1650 гг. н. э. на Маражо склалася развітая індзейская культура, якая атрымала сярод археолагаў назву Маражаара. Яе носьбіты выкарыстоўвалі для земляробства часткова штучныя насыпы, што не затапляліся падчас паводак, будавалі каналы і дамбы, выраблялі кераміку. Хатняя гаспадарка, відавочна, была матрылакальнай, выявы жанчын часцяком мелі рысы шаманаў. Даследаванне шкілетаў паказала, што носьбіты Маражаары былі ўцягнуты ў ваенныя канфлікты.
Астраханскі запаведнік
Геаграфія
Запаведнік размешчаны ў нізоўях дэльты Волгі, на тэрыторыі Камызяцкага, Валадарскага і Ікранінскага раёнаў Астраханскай вобласці.
Маражо
Гісторыя
Лічыцца, што культура Маражаара знікла да пачатку мажлівых канфліктаў з еўрапейцамі. Мясцовыя жыхары перасталі рабіць насыпы, вырабляць кераміку. Да прыбыцця еўрапейцаў шчыльнасць насельніцтва вельмі знізілася. Сярод магчымых прычын заняпаду культуры называюць экалагічны крызіс, эпідэміі занесеных хвароб, да якіх у індзейцаў не было імунітэту, захоп мясцовых жыхароў у рабства. Назва Маражо паходзіць з моў мясцовых індзейцаў і значыць "затычка для мора".
Астраханскі запаведнік
Геаграфія
Тэрытарыяльна разбіты на тры ўчасткі або кластара:
Маражо
Гісторыя
Партугальская каланізацыя навакольных тэрыторый пачалася з 1616 г. У 1632 г. партугальцы былі вымушаны арганізаваць ваенную экспедыцыю для спынення нашэсця аравакаў з Гвіяны, але пасля перамогі атрымалі супраціўленне тубыльцаў. Усходняя частка вострава Маражо была падначалена толькі пасля 1659 г., калі спробы ваеннага ўрэгулявання змяніліся арганізацыяй місій езуітаў і капуцынаў. У 1665 г. партугальская карона перадала востраў рыцару Антоніа дэ Соўза дэ Масэда, які атрымаў тытул барона. У 1757 г. Маражо зноў трапіў пад дзяржаўнае кіраванне. З 1822 г. у складзе незалежнай Бразіліі. Асноўнымі традыцыйнымі заняткамі сучасных мясцовых жыхароў з'яўляюцца трыманне буйвалаў і рыбалоўства.
Астраханскі запаведнік
Геаграфія
Першапачаткова плошча запаведніка складала 23000 га. Потым, у сувязі з падзеннем узроўню Каспія, ростам надводнай дэльты ў бок мора, плошча запаведніка павялічылася амаль у 3 разы і дасягнула 67917 га, у тым ліку 11298 га — марская акваторыя запаведніка.
Флора
Расліннасць інтразанальная, тыповага дэльтавага характару; трапляюцца зараснікі каспійскага лотасу, чыліму, рдзесту, рагозу, трыснягу і інш.; сустракаюцца рэліктаввыя і эндэмічныя расліны.
Фауна
У фауне мноства птушак, часцей водна-балотных: лебедзь-шыпун, шэрая гусь, лысуха, чырвананосы нырэц, вялікі і малы бугаі, мышалоў, чаплі і інш. У дэльце акліматызаваныя рачны бабёр, андатра і янотападобны сабака; рэдкі эндэмічны від — хахуля.
Ківаі (Клінцоўскі раён)
Ківаі (Киваи) — сяло ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Сяло заснавана ў першай палове XVII ст.
Да Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года сяло ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці.
Да вайны пераважала ўкраінскае насельніцтва.
Р-14
Р-14 (індэкс ГРАУ — 8К65, па класіфікацыі НАТА — SS-5 Skean) — савецкая балістычная ракета сярэдняй далёкасці, распрацаваная АКБ-586 пад пачаткам канструктара М. К. Янгеля. На ўзбраенні РВСП СССР знаходзілася ў перыяд з 1961 па 1987 гады.
Гісторыя
2 ліпеня 1958 года АКБ М. К. Янгеля атрымала ўрадавае заданне на праектаванне ракеты з далёкасцю палёту 3600 км і больш высокімі чым у Р-12 эксплуатацыйнымі характарыстыкамі. Непасрэдным вытворчасцю і выпускам займаліся заводы 586 і 1001. 6 ліпеня 1960 года на палігоне Капусцін Яр адбыўся першы выпрабавальны пуск новай ракеты, якая атрымала абазначэнне 8К65. Ужо 24 красавіка 1961 года яна была прынята на ўзбраенне РВСП. У снежні 1987 года, пасля падпісання савецка-амерыканскага дагавора аб ліквідацыі ракет сярэдняй і меншай далёкасці, запасы Р-14 былі ліквідаваны.
(2489) Сувораў
(2489) Сувораў — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 11 ліпеня 1975 года савецкай жанчынай-астраномам Людмілай Чарных у Крымскай астрафізічнай абсерваторыі і названы ў гонар вялікага рускага палкаводца, які не прайграў ніводнай бітвы — Аляксандра Васільевіча Суворава.
Краснаярскі раён (Астраханская вобласць)
Краснаярскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Астраханскай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Красны Яр.
Геаграфія
Клімат рэзка кантынентальны з гарачым сухім летам, халоднай і маласнежнай зімой, самы гарачы месяц — ліпень. Абсалютны максімум +42 градусы. Самы халодны перыяд — студзень-люты.
Калаян (цар Балгарыі)
Калая́н — балгарскі цар (1197, каля Салуні, (цяпер — рэгіёне, Грэцыя)—1207), малодшы брат цароў Івана Асеня I і Пятра IV. Адзін з самых вядомых кіраўнікоў Другога балгарскага царства.