cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жамойты
Жамойты у літоўскай гістарыяграфіі
Літоўскі гісторык Эдвардас Гудавічус лічыць старажытных жамойтаў племем літоўцаў. Ён сцвярджае, што літоўскі этнас узнік прыблізна ў VI—VII стст., калі адбылося разгалінаванне ўсходніх балтаў на літоўцаў і латгалаў і адпаведна разгалінаванне літоўскай і латышскай моў з аднаго кораня. Месцам сфармавання ў тыя часы літоўцаў, на думку даследчыка, была тэрыторыя паміж сярэднім цячэннем Нёмана, рэчкамі Нярыс і Мяркіс, адкуль яны пашыраліся на поўнач (да земгалаў і селаў) і на захад. Гудавічус лічыць, што жамойты былі сфармаваны ў выніку асіміляцыі літоўскімі перасяленцамі (на заходнім кірунку міграцыі) часткі куршаў і іншых заходнебалцкіх плямён. У выніку, на яго думку, шляхам разрастання літоўскага этнаса адбылося разгалінаванне родаплемянной структуры літоўцаў у канцы I тысячагоддзя н.э. мінімум на два племені: усходніх літоўцаў (менаваных уласна літоўцамі), якія размяшчаліся ў тым ліку на землях Нальшчаны і Дзяволтвы, і літоўцаў-жамойтаў (на паўднёвых землях сучаснага літоўскага этнаграфічнага рэгіёна Жамойць). Гудавічус прызнае цяжкім вызначыць, ці былі жыхары сучаснай цэнтральнай Літвы (зямля Упіта і Нярыс) асобным літоўскім племем альбо часткай усходніх літоўцаў. Акрамя таго, ён сцвярджае, што па ўсёй Літве у канцы XII — пачатку XIII ст. (у тым ліку праз заключэнне шлюбаў) перавагу атрымала група «старэйшых» князёў, якім падначальваліся іншыя князі (у тым ліку з Жамойці), што, на думку гісторыка, прывяло да стварэння палітычнай канфедэрацыі літоўскіх зямель, аднак сувязі ў той канфедэрацыі не былі вельмі моцнымі: старэйшыя князі не кантралявалі ўнутранае жыццё іншых зямель і ўзаемаадносіны «ніжэйшых» уладароў.
Як адзначае літоўскі даследчык Петрас Калніс, пытанне, ці існавалі жамойты як асобная этнічная супольнасць у перыяд фарміравання балцкіх плямён (з VI—VII стст.) пакуль яшчэ з'яўляецца дыскусійным сярод літоўскіх даследчыкаў (археолагаў, філолагаў, этнографаў). У гэтым споры ў пачатку XXI ст. пераважаючым становіцца погляд, што жамойты існавалі як адно з балцкіх плямён да часу ўзнікнення літоўскай дзяржавы (Вялікага Княства Літоўскага). Гэты погляд прыняты амаль усімі літоўскімі археолагамі і падтрыманы ўсё большай колькасцю гісторыкаў і некаторых філолагаў. Сам Петрас Калніс лічыць, што жамойты існавалі як асобная этнічная супольнасць у перыяд балцкіх плямён, але зараз не існуе ніякага асобнага жамойцкага этнаса, бо племя жамойтаў увайшло ў склад літоўскага этнаса ў часы Вялікага Княства Літоўскага. Калніс сцвярджае, што зараз жамойты з'яўляюцца толькі складовай этнаграфічнай групай літоўскага этнаса, прычым цяперашняя літоўская этнаграфічная група жамойтаў не зусім з'яўляецца прамой пераемніцай племені жамойтаў — гэта, на яго думку, зусім розныя супольнасці.
Жамойты у беларускай гістарыяграфіі
На пачатку самастойнага існавання сучаснай беларускай гістарыяграфіі ў XX ст. (Язэп Лёсік і інш.) у ёй выказвалася думка, што жамойты былі асобным ад літоўцаў народам і не мелі вырашальнага ролі ў стварэнні ВКЛ, што Жамойць была толькі невялікім ускрайкам ВКЛ і што толькі гэтыя жамойты і з'яўляюцца продкамі сучасных літоўцаў, а старажытныя літоўцы - гэта ў асноўным продкі сучасных беларусаў.
Сучасны беларускі гісторык Алег Дзярновіч лічыць, што Жамойць мела адрозную ад Літвы старажытную этнічную гісторыю. Ён сцвярджае, што жамойты спачатку былі ўсходнебалцкім племем, якое ўтварылася на ўсходняй тэрыторыі сучаснай Жамойці (у басейне ракі Швянтоі) на базе насельніцтва культуры грунтовых могільнікаў — на базе земгалаў — усходнебалцкага племя, большая частка якога пазней увайшла ў склад латышскага этнаса. Дзярновіч падкрэслівае, што племя жамойць у сярэдзіне І тыс. н.э. не ўваходзіла ў арэал археалагічнай культуры ўсходнелітоўскіх курганоў, якую многія даследчыкі атаясамляюць з племем «літва» (альбо саюзам балцкіх плямён пад агульнай назвай «літва»).
Беларускі гісторык Алесь Краўцэвіч таксама прытрымліваецца думкі, што жамойты былі асобным ад літвы балцкім племем (гэтак жа як і нальшчаны, дзевалтва, яцвягі). На думку Краўцэвіча менавіта жамойты сталі асновай фарміравання сучаснага літоўскага этнасу, у адносінах да якога Краўцэвіч ужывае тэрмін «летувісы». У склад летувісаў, паводле Краўцэвіча, увайшлі і балтамоўныя жыхары Аўкштоты (паўночнай (балцкай) часткі хароніма «Літва»).
Сучасны беларускі гісторык Вячаслаў Насевіч вылучае этнічны і палітычны змест тэрміна «Літва» і адзначае пэўную этнічную адметнасць жыхароў старажытнай Жамойці і старажытнай Літвы, што захоўвалася нават у пачатковы перыяд існавання ВКЛ. Пра гэта, на думку даследчыка, сведчаць выраз «літоўцы і жамойты» (Littoven und Sameiten), які ўжыты ў «Старэйшай рыфмаванай хроніцы» пры апісанні падзей 1250-х гг., а таксама ў рускіх летапісах (у паходзе на Рыгу ў 1286 г. удзельнічалі «Литва вся и Жемоть вся»; у паходзе Альгерда на Пераяслаў у 1373 г. удзельнічалі «Литва и Ляхи и Жемоть»). Насевіч лічыць, што жамойты да стварэння ВКЛ былі асобным ад «літвы» вялікім балцкім племем («асобным этнасам»), а, разважаючы, з якіх «зямель» у 1210—1220-х складалася «Літва ў шырокім сэнсе» (уласна Літва (Літва ў вузкім сэнсе), Жамойць, Дзевалтва і інш.), падкрэслівае, што ў такім сэнсе пад «Літвой» разумелася тэрыторыя з паўсамастойных «княстваў», на якія распаўсюджваўся часовы палітычны ўплыў дынастыі «старшых князёў» Літвы. Саму старажытную Літву (г.зн. «Літву ў вузкім сэнсе») Насевіч лакалізуе на Віленшчыне (на памежжы сучасных Літоўскай Рэспублікі і Рэспублікі Беларусі — па абодва бакі ад сучаснай літоўска-беларускай дзяржаўнай мяжы). Насевіч лічыць, што зліццё жамойтаў і аўкштайтаў у адзін этнас адбылося пазней за XV ст., і аспрэчвае іх этнічнае адзінства да таго часу, не пагаджаючыся з меркаваннем большасці сучасных літоўскіх гісторыкаў. Ён падкрэслівае, што XIV—XV стст. прайшлі пад знакам выразнага «жамойцкага сепаратызма» у ВКЛ. На думку Насевіча, тэрмін «Аўкштота» (ці «Аўкштайція», г.зн. «верхняя») меў вузкаэтнічны сэнс і быў штучна ўтвораны ў пачатковы перыяд існавання ВКЛ па аналогіі з «Жамойцю», што звычайна тлумачаць як «ніжняя» зямля / «нізіна».
NGC 2318
NGC 2318 — рассеянае скопішча ў сузор’і Вялікі Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4874
IC 4874 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юрый Пятровіч Трутнеў
Юрый Пятровіч Трутнеў (нар. 1 сакавіка 1956, Полазна, Молатаўская вобласць) — расійскі палітык. Намеснік Старшыні Урада Расійскай Федэрацыі — паўнамоцны прадстаўнік Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў Далёкаўсходняй федэральнай акрузе з 31 жніўня 2013 года.
Міністр прыродных рэсурсаў і экалогіі Расіі (2004—2012).
Перуджа (значэнні)
Перуджа:
Фарс (астан)
Фарс  — адзін з трыццаці астанаў Ірана. Размешчаны на поўдні краіны, каля Персідскага заліву. Плошча — 122,416 км², насельніцтва — 4,336,878 чалавек (2006 год). Адміністрацыйны цэнтр — Шыраз.
Правінцыя — гістарычная радзіма персаў і персідскай мовы, а таксама калыска іранскай дзяржаўнасці.
Кларк Эштан Сміт
Кларк Эштан Сміт (Clark Ashton Smith;  — ) — амерыканскі паэт і празаік, мастак, скульптар.
Пісаў апавяданні ў жанры фантастыкі, фэнтэзі і жахаў. Па сведчанні многіх крытыкаў, Кларк Эштан Сміт быў найбольш таленавітым з заснавальнікаў фэнтэзі, але напісаў толькі некалькі дзясяткаў апавяданняў, пасля чаго пакінуў літаратуру.
Біяграфія
Кларк Эштан Сміт нарадзіўся ў даліне Лонг-Вэлі. Большую частку жыцця пражыў у дамку, пабудаваным яго бацькамі ў мястэчку Оберн, штат Каліфорнія. Ён пакутаваў на псіхалагічныя разлады, і пасля заканчэння пачатковых класаў працягваў навучанне дома. Пры гэтым ён быў заўзятым чытачом і актыўна займаўся самаадукацыяй.
Квантавая механіка
Ква́нтавая меха́ніка (хва́левая меха́ніка) — раздзел фізікі, які вывучае законы руху мікрачасціц з улікам іх хвалевых уласцівасцей.
Кларк Эштан Сміт
Біяграфія
У адзінаццаць год пачаў пісаць. Першымі творамі сталі чароўныя казкі і прыгодніцкія гісторыі. У трынаццаць ён пачаў пісаць вершы. Менавіта паэзія К. Э. Сміта, а не фантастычныя апавяданні, першай была прызнаная чытачамі.
Перуджа (правінцыя)
Перуджа (Provincia di Perugia) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Умбрыя. Правінцыя Перуджа размешчана ў цэнтральнай частцы дзяржавы і займае паўночную і цэнтральную частку Умбрыі. Па Перуджы праходзіць рака Тыбр. У гэтай вобласці растуць вінаград і алівы. Тут знаходзіцца самае вялікае возера цэнтральнай Італіі, Тразіменскае возера, на якім размешчана тры астравы — Палвезэ, Маджорэ і Мінорэ. Возера ў акружнасці мае каля 30 міль, аднак дастаткова мелкаводнае.
Квантавая механіка
Матэматычныя фармулёўкі квантавай механікі з'яўляюцца абстрактнымі. Многія з вынікаў, часцяком выглядаюць нелагічнымі на погляд класічнай фізікі, акрамя таго многія з іх не маюць мадэлі, якую лёгка было бы наглядна прадставіць у класічнай механіцы. Напрыклад, асноўным станам у квантава-механічнай мадэлі з'яўляецца стан ненулявой энергіі, які з'яўляецца самым нізкім магчымым энергетычным станам сістэмы, тады як у традыцыйнай класічнай сістэме стан спакою ёсць стан з нулявой кінетычнай энергіяй.
Сутнасць квантавай механікі
Яна апісвае эвалюцыю ў часе фізічных сістэм з дапамогай матэматычнай структуры, якая называецца хвалевай функцыяй і вызначае імавернасць таго, што сістэма павінна быць знойдзена ў дадзеным стане ў дадзены момант часу. Квантавая механіка дазваляе разлічыць эфект ад сістэмы прыняцця вымярэння ўласцівасцей сістэмы, вызначаючы ўплыў гэтых вымярэнняў на хвалевую функцыю. Гэта прыводзіць да вядомага прынцыпа нявызначанасці, а таксама да трывалых дэбатаў аб ролі эксперыментатара, увасобленых ва ўяўным эксперыменце пад назвай «Кот Шродзінгера».
Кларк Эштан Сміт
Біяграфія
У 1912 годзе выйшаў у свет першы збор паэзіі Кларка Эштана Сміта «Той, хто крочыць па зорах, і іншыя вершы» (The Star-Treader and Other Poems). А ў 1918 «Каліфарнійскі кніжны клуб» выдае новы зборнік — «Оды і санеты» (Odes and Sonnets). У 1922 Кларк Эштан Сміт выдае зборнік паэзіі «Эбен і крышталь» (Ebony and Crystal), які ўключаў самую вядомую яго паэму «Пажыральнік гашышу».
У другой палове 1920-х Сміт адыходзіць ад паэзіі і вяртаецца да малой прозы. У 1923 ён паспрабаваў сябе ў жанры іранічных рамантычных замалёвак. Першае фантастычнае апавяданне «Жахі Ёнда» (The Abominations of Yondo) было напісанае ў 1925. Да 1937 Сміт напісаў сотні апавяданняў і кароткіх аповесцяў. Асноўнай пляцоўкай для публікацый быў часопіс «Weird Tales». За наступныя 25 гадоў было створана не больш за 20 апавяданняў. У апошні перыяд творчасці Кларк Эштан Сміт вярнуўся да паэзіі, а таксама заняўся выяўленчым мастацтвам.
Квантавая механіка
Гісторыя
Тэрмін «квантавая механіка» быў прыдуманы Максам Планкам і выцякае з таго, што энергія выдзяляецца і паглынаецца дыскрэтнымі колькасцямі, ці квантамі, кратнымі пастаяннай Планка.
Кларк Эштан Сміт
Біяграфія
У 1940 быў надрукаваны першы зборнік прозы Сміта «Па-за прасторай і часам» (Out of Space and Time). Затым выйшлі ў свет яшчэ два празаічныя зборнікі: «Згубленыя сусветы» (Lost Worlds) і «Genius Loci і іншыя апавяданні» (Genius Loci and Other Tales), а ўслед за імі і два паэтычныя зборнікі: «Цёмны замак» (The Dark Chateau) і «Чары і загаворы» (Spells and Philtres).
Квантавая механіка
Гісторыя
Перадпасылкамі для з'яўлення квантавай механікі сталі некаторыя праблемы, якія не маглі быць вырашаныя сродкамі класічнай фізікі.
Падмурак квантавай механікі закладзены ў першай палове 20 стагоддзя Максам Планкам, Альбертам Эйнштэйнам, Вернерам Гейзенбергам, Эрвінам Шродзінгерам, Максам Борнам, Полем Дзіракам, Рычардам Фейнманам і іншымі. Некаторыя фундаментальныя аспекты тэорыі ўсё яшчэ патрабуюць вывучэння.
Кларк Эштан Сміт
Біяграфія
У 1954 ажаніўся з Кэралайн Эмілі Джонс Дорман. У 1961 годзе Кларк Эштан Сміт памёр у сне ад сухотаў.
Квантавая механіка
Гісторыя
У 1900 г. Макс Планк выказаў гіпотэзу пра выпрамяненне святла квантамі і прапанаваў канцэпцыю квантавання энергіі для таго, каб атрымаць правільную формулу для энергіі выпраменьвання абсалютна чорнага цела.
У 1905 Эйнштэйн патлумачыў прыроду фотаэлектрычнага эфекту, пастуліраваўшы, што энергія святла паглынаецца не бесперарыўна, а порцыямі, якія ён назваў квантамі. У 1913 Бор патлумачыў канфігурацыю спектральных ліній атама вадароду, зноў жа з дапамогай квантавання. У 1924 Луі дэ Бройль прапанаваў гіпотэзу карпускулярна-хвалевага дуалізму.
Кларк Эштан Сміт
Біяграфія
Прах яго быў пахаваны там, дзе стаяў дом яго дзяцінства.
Квантавая механіка
Гісторыя
Гэтыя тэорыі, хоць і паспяховыя, былі занадта фрагментарнымі і разам складаюць так званую старую квантавую тэорыю.
Наступны крок адбыўся ў час, калі Гейзенберг сфармуляваў прынцып нявызначанасці ў 1927 годзе, і прыкладна тады пачала складвацца імавернасная інтэрпрэтацыя. У 1927 г. Поль Дзірак аб'яднаў квантавую механіку са спецыяльнай тэорыяй адноснасці. Ён таксама першым прымяніў тэорыю аператараў, уключаючы папулярныя бра-кет абазначэнні. У 1932 Джон фон Нейман сфармуляваў матэматычны базіс квантавай механікі на аснове тэорыі аператараў.
Эра квантавай хіміі была пачата Гейтлерам і Фрыцам Лонданам, якія апублікавалі тэорыю ўтварэння кавалентных сувязей у малекуле вадароду ў 1927. У далейшым квантавая хімія развівалася вялікаю супольнасцю навукоўцаў ва ўсім свеце.
Пачынаючы з 1927, пачаліся спробы прымянення квантавай механікі да многачасцічных сістэм, вынікам чаго стала з'яўленне квантавай тэорыі поля. Работу ў гэтым напрамку ажыццяўлялі Дзірак, Паўлі, Вайскопф, Жардан. Кульмінацыяй гэтага напрамку даследаванняў стала квантавая электрадынаміка, сфармуляваная Фейнманам, Дайсанам, Швінгерам і Таманагай на працягу 1940-х. Квантавая электрадынаміка — гэта квантавая тэорыя электрамагнітнага поля і яго ўзаемадзеяння з палямі, якія апісваюць зараджаныя часціцы, найперш электроны і пазітроны.
Тэорыя квантавай хромадынамікі была сфармулявана ў ранніх 1960-х. Гэта тэорыя, якою мы ведаем яе цяпер, была прапанавана Поліцтэрам, Гросам і Вілчэкам у 1975. Абапіраючыся на даследаванні Швінгера, Хігса, Голдстона і іншых, Глэшоу, Вайнберг і Салам незалежна паказалі, што слабыя ядзерныя ўзаемадзеянні і квантавую электрадынаміку можна аб'яднаць і разглядаць як адзінае электраслабае ўзаемадзеянне.
Халімату Айіндэ
Халімату Айіндэ (нар., Кадуна, Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, паўабаронца. Выступала за зборную Нігерыі.
Кар’ера
15 чэрвеня 2015 года падпісала з амерыканскай камандай «Вэстэрн Нью-Ёрк Флэш», да гэтага іграла ў нігерыйскай камандзе «Дэльта Куінс».
Пазней яна далучылася да футбольнага клуба «Мінск», дзе 2 верасня дэбютавала ў матчы супраць «Бабруйчанкі» з лікам 3:0.
Выступала ў WU-17 (2010—2012), WU-20 (2014). У 2015 годзе дэбютавала за зборную Нігерыі.
IC 4875
IC 4875 — галактыка тыпу Im/P ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тамара Іванаўна Краснова-Гусачэнка
Тамара Іванаўна Краснова-Гусачэнка (нар., Шчапяціна, Брасаўскі раён, Бранская вобласць, РСФСР, СССР) — паэт, празаік, публіцыст, член Саюза пісьменнікаў Беларусі, Саюзнай дзяржавы, Саюза расійскіх пісьменнікаў. Старшыня Віцебскага абласнога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі. Яна аўтар 28 кніг, лаўрэат I Нацыянальнай літаратурнай прэміі Рэспублікі Беларусь, адзначана высокай дзяржаўнай узнагародай Беларусі — ордэнам Францыска Скарыны, міжнароднымі, усерасійскімі літаратурнымі адзнакамі. Піша пераважна на рускай мове.
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Шчапяціна Бранскай вобласці Расіі. Бацька — Рудакоў Іван Антонавіч, старшыня калгаса імя Э. Тэльмана, маці — Рудакова Аляксандра Данілаўна, загадчыца Шчапяцінскай пачатковай школай.
У 1954 годзе пайшла ў першы клас Шчапяцінскай пачатковай школы. У 1959—1965 вучылася ў Турышчаўскай сямігадовай школе, Лакоцкай васьмігадовай № 2, Лакоцкай сярэдняй № 1 і Бранскай сярэдняй № 9 школах.
1960 — першыя публікацыі ў газеце «Брасаўскі камунар». 1965 — пачатак публікацый вершаў у абласных і раённых газетах: «Брасаўскі камунар», «Бранскі камсамолец», «Бранскі працоўны». У 1966—1970 вучылася ў Маскоўскім аўтатранспартным тэхнікуме (Бранскі філіял, вячэрні факультэт) па спецыяльнасці «Эксплуатацыя аўтамабільнага транспарта»; працавала карэспандэнтам рэдакцыі абласной шматтыражнай газеты «Аўтамабіліст». У 1970—1974 працавала метадыстам, потым завучам Бранскага філіяла Маскоўскага аўтатранспартнага тэхнікума; вучылася ў Бранскім дзяржаўным педагагічным інстытуце (філалагічны факультэт), які скончыла ў 1978 годзе.
У 1974 годзе пераехала разам з сям’ёй на пастаяннае месца жыхарства ў г. Віцебск; працавала карэспандэнтам абласнога радыё і тэлебачання. У 1974—1982 — старшыня Чыгуначнага райкама прафсаюза работнікаў асветы, Вышэйшай школы і навуковых устаноў, інспектар Чыгуначнага РАНА г. Віцебска. У 1982—1997 працавала загадчыцай дзяржаўнай спецыялізаванай установы для дзяцей з цяжкімі парушэннямі маўлення; атрымала другую вышэйшую адукацыю па спецыяльнасці лагапедыя ў Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце, які скончыла ў 1986 годзе. У 1998—2005 — на творчай працы. На грамадскіх пачатках стварыла гарадское літаратурнае аб’яднанне «Ратуша» на базе цэнтральнай гарадской дзіцячай бібліятэкі імя А. П. Гайдара.
Творы
Аўтар 25 кніг паэзіі і прозы:
Паэтычныя падборкі публікаваліся ў літаратурных часопісах і альманахах Саюзнай дзяржавы, РФ і Беларусі: «Белая Вежа», «Союзное государство», «Наш современник», «Академия поэзии», «Нева», «Лад», «Братина», «Всерусский соборъ», «Южная звезда», «Камертон», «Пересвет», «Великороссъ», «Невский альманах», «Литературная газета», «Нёман», «Полымя», «Немига литературная», анталогіях: «Современная русская поэзия Беларуси», «Исповедь», «Звёздный родник», «Разам с Радзiмай», «Современное русское зарубежье», «Я вижу сны на русском языке», «И помнит мир спасённый» і інш.
Аўтар шматлікіх публікацый у сродках масавай інфармацыі Расіі на тэмы яднання народаў Беларусі і Расіі і адраджэння адзінай культурнай прасторы.
Тэорыя імавернасцей
Тэо́рыя імаве́рнасцей — раздзел матэматыкі, які вывучае заканамернасці, якім падпарадкоўваюцца масавыя з’явы.
Выпадковымі з’явамі называюцца сістэмы такіх падзей, якія пры выкананні пэўных умоў могуць як адбыцца, так і не адбыцца. Прыклад выпадковай падзеі — выпадзенне арла (ці рэшкі) пры падкіданні сіметрычнай манеты.
Масавымі называюцца такія падзеі, для якіх комплекс умоў, што іх параджае, можна ўзнавіць дастаткова многа разоў. Напрыклад кіданне манеты можна паўтараць неаднойчы, таму выпадзенне арла — масавая падзея. А выпадзенне снегу ў Мінску 31 снежня 2050 года — падзея адзіночная, бо акурат такая дата ніколі не паўторыцца зноў.
Адна з асноўных задач тэорыі імавернасцей — распрацоўка метадаў вылічэння імавернасцей складаных падзей на аснове вядомых імавернасцей больш простых падзей.
Устойлівасць адносных частот
Тэорыя імавернасцей разглядае толькі такія выпадковыя падзеі, для якіх характэрна ўстойлівасць адносных частот.
Дапусцім, што некаторае выпрабаванне паўтараецца N разоў і спараджае выпадковую падзею A (якая можа як адбыцца, так і не адбыцца ў выніку выпрабавання). Частатой N(A) называецца колькасць паўтарэнняў выпрабавання, пры якіх падзея адбылася. Лік завецца адноснай частатой з’яўлення падзеі A пры дадзеных N выпрабаваннях. Кажуць, што падзея A мае ўласцівасць устойлівасці адносных частот тады, калі для некалькіх серый выпрабаванняў выконваюцца набліжаныя роўнасці
,
Гісторыя
Тэорыя імавернасцей пачала фармавацца ў другой палове XVII cт. для мадэлявання азартных гульняў, пакрысе пашыраючы абсяг прымянення. На гэтым этапе найбольшы ўнёсак у тэорыю зрабілі матэматыкі Паскаль, Ферма і Гюйгенс.
У XX ст. Калмагораў прапанаваў, якая стала класічнай і дагэтуль застаецца найбольш распаўсюджанай у сучаснай тэорыі імавернасцей.
Ліпаўка (Любаўскае сельскае паселішча)
Ліпаўка (Липовка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ліпаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Кастыроўскага сельскага паселішча.
Факультэт філасофіі і сацыяльных навук БДУ
Факультэт філасофіі і сацыяльных навук (ФФСН) — вядучае структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па падрыхтоўцы ў галіне сацыяльных і гуманітарных навук у Беларусі.
Гісторыя
Традыцыя падрыхтоўкі спецыялістаў у галіне сацыяльна-гуманітарных ведаў у Беларусі закладваліся ў Беларускім дзяржаўным універсітэце з першых дзён яго існавання. Яшчэ ў 1921 годзе ў рамках факультэта грамадскіх навук была пачата падрыхтоўка студэнтаў па філасофіі, сацыялогіі і іншых гуманітарных дысцыплінах. З адкрыццём у 1947 годзе аддзялення філасофіі на гістарычным факультэце гэтая дзейнасць набыла больш арганізаваны характар. У 1966 годзе падрыхтоўка спецыялістаў сацыяльна-гуманітарнага профілю для нацыянальнай сістэмы адукацыі атрымлівае далейшае развіццё ў сувязі з аднаўленнем філасофскага аддзялення на гістарычным факультэце, а з 1989 года на філасофска-эканамічным факультэце.
Аднак на сапраўды сістэмнай і прафесійнай аснове сацыяльна-гуманітарная адукацыя ў галіне філасофіі, сацыялогіі, псіхалогіі, інфармацыі і камунікацыі пачынае рэалізоўвацца з 1 сакавіка 1999 года, калі ў адпаведнасці з рашэннем Вучонага Савета БДУ быў створаны факультэт філасофіі і сацыяльных навук.
Кафедры
На факультэце дзейнічае 7 кафедраў:
Данузлаў
Данузла́ў (Донузлав, Doñuzlav, Донъузлав) — самае глыбокае возера ў Крыме і найбуйнейшае возера Чарнаморскага раёна Аўтаномнай Рэспублікі Крым, належыць да Тарханкуцкай групы азёр.
Апісанне
Размяшчаецца на Тарханкуцкім паўвостраве. Даўжыня 30 км, шырыня 8,5 км. Плошча 48,2 км². Глыбіня да 27 м.
Тып агульнай мінералізацыі — салёнае, на крайняй поўначы прэснае. Паходжанне — тэктанічнае.
Ад Чорнага мора адасоблена перасыпам даўжынёй каля 12 км, шырынёй 0,3-1 км. Цяпер возеру больш адпавядае вызначэнне ліман, бо з 1961 года (пасля злучэння з морам каналам) узровень агульнай мінералізацыі змяніўся да мінералізаваных вод (салёнае), таксама змены адбыліся ў берагавой расліннасці.
Берагі высокія, крутыя, звілістыя. Шмат невялікіх заток. Жывіцца за кошт водаабмену з морам і падземнымі водамі, выхады якіх ёсць ва ўсходняй частцы возера ў выглядзе падводных крыніц. Салёнасць складае каля 90 ‰. Тоўшча мулу на дне возера дасягае 9 м, зверху мул перакрыты слоем крышталяў вуглякіслага кальцыю. На асобных участках пашырана водна-балотная расліннасць (чарот, рагоз і інш.).
Гісторыя
У 1961 годзе быў прарыты 200-метровы суднаходны канал для злучэння возера з Чорным морам.
У верхняй частцы возера збудаваны дзве сажалкі для развядзення рыбы, у сярэдняй арганізавана стаянка караблёў Ваенна-марскіх сіл Украіны. На беразе створана ветраэнергетычная станцыя.
(1030) Віця
(1030) Віця (Vitja) — тыповы астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 25 мая 1924 года савецкім астраномам Уладзімірам Альбіцкім і названы ў гонар асабіста вядомага яму юнага кулямётчыка Віктара Заслаўскага, загінулага ў баях Вялікай Айчыннай вайны.
Лявонава
Лявонава — шматзначны тэрмін.
NGC 2319
NGC 2319 — група зорак у сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нацыянал-ліберальная партыя
Нацыянал-ліберальная партыя:
Харкаўскі гуманітарны ўніверсітэт «Народная украінская акадэмія»
Харкаўскі гуманітарны ўніверсітэт «Народная украінская акадэмія» (Харківський гуманітарний університет «Народна українська академія») — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.
Гарадскі камітэт КПСС
Гарадскі камітэт КПСС (неафіцыйна — гаркам партыі) — вышэйшы орган гарадской арганізацыі КПСС, паміж гарадскімі канферэнцыямі КПСС. Абіраліся гарадскімі канферэнцыямі КПСС. Існавалі у гарадах рэспубліканскага і абласнога падпарадкавання, звычайна ў сталіцах, абласных цэнтрах, радзей у буйных гарадах, якія не з’яўляліся абласнымі цэнтрамі. Гарадскія камітэты гарадоў рэспубліканскага падпарадкавання падпарадкоўваліся цэнтральным камітэтам камуністычных партый саюзных рэспублік (у РСФСР — Цэнтральнаму камітэту КПСС), гарадскія камітэты гарадоў абласнога падпарадкавання — абласным камітэтам КПСС.
Гісторыя
Гарадскія арганізацыі сталіц і найбуйнейшых гарадоў былі створаны ў 1919 годзе. У 1931 годзе гарады былі ранжыраваны на гарады рэспубліканскага падпарадкавання, гарады абласнога падпарадкавання, гарады акруговага падпарадкавання і гарады раённага падпарадкавання, у выніку чаго гарады Масква і Ленінград былі выведзеныя са складу Маскоўскай і Ленінградскай абласцей адпаведна, а практычна ўсе абласныя цэнтры і некаторыя буйныя гарады былі выведзеныя са складу адпаведных раёнаў. Адначасова пачалі стварацца гарадскія арганізацыі КПСС у гарадах рэспубліканскага і абласнога падпарадкавання.
Роля ў кіраванні
З-за аднапартыйнай сістэмы і вынікаючай з яе нязменнасці кіруючай партыі на працягу многіх дзесяцігоддзяў статус члена гарадскога камітэта КПСС быў больш важным, чым статус дэпутата гарадскога савета народных дэпутатаў, а адпаведна статус члена бюро гарадскога камітэта КПСС быў больш важным, чым статус члена выканаўчага камітэта гарадскога савета народных дэпутатаў. .
Існавалі і іншыя паўнамоцтвы, не ўказаныя ў Статуце. Напрыклад, гарадскі камітэт КПСС прымаў рашэнне аб выдачы выязных віз грамадзянам СССР, якія жадалі выехаць з СССР па турыстычных пуцеўках.
Першы сакратар гаркама
Першы сакратар гарадскога камітэта КПСС — вышэйшая службовая асоба гарадской арганізацыі КПСС, абіраўся гарадскім камітэтам КПСС па прапанове бюро абласнога камітэта КПСС, у гарадах рэспубліканскага падпарадкавання — па прапанове палітычнага бюро цэнтральнага камітэта камуністычнай партыі саюзнай рэспублікі. Намінальна вышэйшай службовай асобай горада лічыўся старшыня выканаўчага камітэта гарадскога савета народных дэпутатаў, аднак фактычна больш важнае становішча ў кіраванні горадам займаў першы сакратар гарадскога камітэта КПСС, пры гэтым гэтыя пасады сумяшчаліся вельмі рэдка, хоць Першы сакратар гарадскога камітэта КПСС адначасова мог займаць і іншыя пасады, напрыклад, у парадку рэчаў было, што першы сакратар Маскоўскага гарадскога камітэта партыі (МГК) з’яўляўся і першым сакратаром Маскоўскага абласнога камітэта партыі (МК)
Гарадскія камітэты гарадоў рэспубліканскага падпарадкавання
Гарадскія арганізацыі гарадоў рэспубліканскага падпарадкавання (у БССР — Мінск) у саюзных рэспубліках з абласным дзяленнем былі прыроўненыя да абласных арганізацый, такім чынам першы сакратар гарадскога камітэта КПСС горада рэспубліканскага падпарадкавання быў паводле статусу роўны першаму сакратару абласнога камітэта КПСС. Таксама першыя сакратары гарадскіх камітэтаў КПСС гарадоў рэспубліканскага падпарадкавання з’яўляліся адначасова членамі або кандыдатамі ў члены палітбюро. Іх прызначэнне ўваходзіла ў «наменклатуру» палітбюро ЦК КПСС.
Ільхам Тахці
Ільхам Тахці (ئىلھام توختى, 伊力哈木 土赫提; нар. 25 кастрычніка 1969) — кітайскі эканаміст, уйгурскі праваабаронца. Двойчы арыштаваны за крытыку палітыкі кітайскага ўрада ў дачыненні да ўйгураў. Засуджаны да пажыццёвага зняволення. У 2019 годзе яму была прысвоена прэмія Сахарава за свабоду думкі і прэмія Вацлава Гавела.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 кастрычніка 1969 года ў павеце Артуш Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна (СУАР). Скончыў Паўночна-Усходні педагагічны ўніверсітэт і школу эканомікі. Пазней стаў прафесарам эканомікі Цэнтральнага ўніверсітэта нацыянальнасцей у Пекіне.
У 2006 годзе заснаваў вэб-сайт «Uyghur Online», на якім публікаваў артыкулы па-ўйгурску і па-кітайску, з мэтай развіцця разумення паміж кітайцамі і ўйгурамі. Радыё Свабодная Азія называла яго блог умераным, інтэлектуальным рэсурсам па рашэнні сацыяльных пытанняў. У сярэдзіне 2008 года ўлада закрыла яго вэб-сайт. У сакавіку 2009 года ў інтэрв’ю Радыё Свабодная Азія Тахці адкрыта раскрытыкаваў палітыку кітайскага ўрада ў СУАР. Ён крытыкаваў палітыку заахвочвання ханьскай міграцыі ў СУАР, лічачы, што гэта пагаршае праблему беспрацоўя сярод уйгураў. Тахці сцвярджаў, што падчас выканання даследаванняў для ўрада ў 1990-х гадах, ён высвятліў, што ў СУАР было зафіксавана 1,5 млн беспрацоўных з насельніцтва менш за 20 млн асоб. Акрамя таго, ён крытыкаваў губернатара СУАР Нур Бекры, назваўшы яго «некваліфікаваным» кіраўніком. Тахці таксама заклікаў да поўнага выканання закона КНР «Права на этнічную аўтаномію» (1984).
Узнагароды
У верасні 2019 года Парламенцкая асамблея Савета Еўропы ўзнагародзіла Тахці прэміяй Вацлава Гавела за абарону правоў уйгурскага насельніцтва КНР. Прэмію ад імя Тахці атрымаў Энвер Кан з арганізацыі «Ініцыятыва Ільхама Тахці».
У 2019 годзе Тахці таксама ўдастоены міжнароднай прэміі Сахарава. Прэмія была прысуджана Тахці за «высілкі па развіцці ўзаемаразумення паміж кітайцамі і ўйгурамі». Прэзідэнт Еўрапейскага парламента Давід Сасолі заклікаў кіраўніцтва КНР неадкладна вызваліць Тахці.
Рурык Пятровіч Лонін
Рурык Пятровіч Лонін (Rürik Petrovič Lonin, Рюрик Петрович Лонин; нар. 22 верасня 1930 года, вёска Каскесручэй, Вепсская воласць, Аўтаномная Карэльская ССР — 17 ліпеня 2009 года, Шалтозера, Рэспубліка Карэлія) — краязнаўца, збіральнік вепсскага фальклору, пісьменнік (пісаў на вепскай і рускай мовах), заслужаны работнік культуры Рэспублікі Карэлія, заснавальнік Шэлтазерскага вепскага этнаграфічнага музея.
Біяграфія
У канцы 1930-х гадоў Рурык Лонін пайшоў у Каскескую школу. Яму было 11 гадоў, калі ў 1941 годзе ў яго родныя краі прыйшло фінскае войска. Рурык працягнуў сярэднюю адукацыю ў заснаванай акупацыйнымі ўладамі фінскай школе. Па сведчанні Лоніна, з жыхароў яго вёскі ўсяго два чалавекі эвакуіраваліся ўглыб СССР перад уступленнем фінскіх войскаў. Гэта былі старшыня калгаса і настаўніца Марыя Іванаўна Пепшына (1915 г. н.). Толькі яны двое з усіх вяскоўцаў былі ў ВКП(б). У 1944 г. Пепшына вярнулася ў Каскесручэй, і Лонін давучваўся ў яе. Больш за паўстагоддзя праз Рурык Лонін апісаў тыя часы ў кнізе «Дзяцінства, апаленае вайной» (Петразаводск: Версо, 2004).
Балгарская кухня
Балгарская кухня — нацыянальная кухня, распаўсюджаная ў Балгарыі і іншых краінах Паўднёва-Усходняй Еўропы. Яе аснову складаюць гародніна, прэснаводная і марская рыба, мяса, дзічына.
Рурык Пятровіч Лонін
Біяграфія
У 1946 годзе скончыў школу і паступіў у Петразаводскае рамеснае вучылішча №2, дзе вучыўся па спецыяльнасці «слесар-інструментальшчык». Пасля заканчэння вучылішча ў 1948 годзе быў накіраваны на працу на Анежскі машынабудаўнічы завод у Петразаводск. У гэтыя гады Рурык пачаў пісаць вершы на вепскай. У 1952—1955 гадах служыў у войску, затым працаваў на Петразаводскім аўтарамонтным заводзе. У 1956 годзе пазнаёміўся з загадчыкам сектара мовазнаўства Інстытута мовы, літаратуры і гісторыі КарНЦ РАН навукоўцам-філолагам Н. І. Богданавым, даследчыкам вепскай і карэльскай моў.
У 1957 годзе вярнуўся ў Шалтозера, працаваў слесарам у саўгасе «Шалтозерскі».
Балгарская кухня
У балгарскай кухні шырока выкарыстоўваецца гародніна: свежая і вараная, тушаная і смажаная, марынаваная. Яе падаюць як самастойную страву, а таксама на гарнір. Гародніна з'яўляецца адным з асноўных кампанентаў першых страў.
Рурык Пятровіч Лонін
Біяграфія
З 1956 па 1993 год займаўся, па радзе Н. І. Багданава, зборам вепскага фальклору ў Карэліі, Ленінградскай і Валагодскай абласцях (у вольны ад асноўнай працы час). Сабраныя матэрыялы па этнаграфіі вепсаў Р.П.Лонін публікаваў у рэспубліканскіх зборніках па фальклоры і гісторыі. У 1967 годзе арганізаваў Вепскі этнаграфічны музей, адзіны музей у Расіі, прысвечаны вепскай культуры.
Балгарская кухня
Значнае месца ў рацыёне балгараў займаюць малако і малочна-кіслыя прадукты. Асабліва папулярна прыгатаванае асаблівым чынам кіслае малако — ёгурт. Падаюць яго з рознымі прыправамі — часнаком, цукрам, джэмам, сечанай зелянінай і г.д. Ёгурт уваходзіць у склад шматлікіх першых і другіх страў.
Рурык Пятровіч Лонін
Біяграфія
У 1977—1979 гадах — кіраўнік мемарыяльнага Музея шаўтозерскага партызанскага падполля. У 1980—2001 гадах працаваў навуковым супрацоўнікам створанага з яго ініцыятывы этнаграфічнага музея.
З 1957 па 2001 год удзельнічаў у вэпскім народным хоры. Як актыўны член таварыства вэпскай культуры, з канца 1980-х гадоў браў удзел у працы па адраджэньні вэпскай мовы і пісьменства, вэпскай культуры. На працягу двух гадоў (з 1987 па 1989 год) выкладаў вепсскую мову ў Шэлтазерскай сярэдняй школе.
У 1999 годзе рэжысёрам А.І.І.Сурікавай быў зняты дакументальны фільм «Рурык і яго Шалтозера» (першы ў цыкле «Правінцыйныя музеі Расіі») пра краязнаўчую дзейнасць Рурыка Лоніна.
Балгарская кухня
У любы час года папулярныя салаты, якія падаюць на абед і на вячэру, на гарнір і ў якасці самастойнай стравы; іх запраўляюць вінным воцатам, алеем, вострым перцам, маянэзам, смятанай. Салаты рэдка запраўляюць цукрам.
Рурык Пятровіч Лонін
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі "За доблесную працу" (1970), "Лаўрэат Усесаюзнага агляду самадзейнай мастацкай творчасці" (1985), "Лаўрэат II Усесаюзнага фестывалю народнай творчасці" (1987), "Ветэран працы" (1987), медалём і дыпломам. Т. Г. Рабініна «За асветніцкую дзейнасць у галіне культуры Рускай Поўначы» (1995), прэміяй «За падзвіжніцтва» Інстытута «Адкрытае грамадства» (фонд Сораса). У 1992 годзе Р. П. Лоніну было прысвоена званне заслужанага работніка культуры Рэспублікі Карэлія.
Балгарская кухня
З першых страў найбольш распаўсюджаная балгарская чорба. Яна можа быць прыгатавана з розных прадуктаў: гародніны і рыбы, птушкі і мяса, грыбоў і фасолі. У канцы варэння яе запраўляюць пасераванай мукой з даданнем чырвонага перцу, сумессю ўзбітых яек і ёгуртам. Усе стравы багата прыпраўляюць спецыямі і прыправамі.
Рурык Пятровіч Лонін
Памяць
Імя Рурыка Пятровіча Лоніна прысвоена Шалтозерскаму вепскаму этнаграфічнаму музею.
Балгарская кухня
Шырока выкарыстоўваюцца вырабы з цеста. Баніцу гатуюць з начынкай з брынзы і яек, сечанага мяса, шпінату, капусты, цыбулі-парэя. Яна можа быць і салодкай — з начынкай з молатых або тоўчаных арэхаў з цукрам, здробненага гарбуза з цукрам і г.д. Да абедзеннага стала падаюць таксама садавіну, сокі. З садавіны гатуюць салаты, кісялі, жэле, узвары і крэмы.
Салаты
Асновай шматлікіх страў балгарскай кухні з'яўляюцца сыры — мяккая брынза (сирене) і жоўты сыр (кашкавал). Сыры з'яўляюцца інгрэдыентамі многіх салатаў і запяканак. У балгарскай кухні салаты ў асноўным гатуюцца з агародніны, выкарыстоўваецца свежая і марынаваная гародніна і зеляніна. Соусы таксама з гародніны, напрыклад, лютэніца. У якасці хлеба балгары выкарыстоўваюць піту, і салодкія кулічы — казунакі.
Малочныя прадукты
Балгарыя як радзіма ёгурта мае трывалыя традыцыі ў вырабе розных малочных прадуктаў.
Дэсерты
Назва халва выкарыстоўваецца для некалькіх падобных відаў блізкаўсходняга дэсерта. Халва з тахіні з'яўляецца найбольш папулярнай, даступная ў двух розных відах — з насеннем сланечніка або кунжуту. Вядомымі вытворцамі халвы традыцыйна лічацца рэгіёны Ябланіца і Хаскава.
Армянскі сабор (Львоў)
Армянскі кафедральны сабор Успення Прасвятой Багародзіцы — дзеючы храм Армянскай апостальскай царквы ў Львове ў зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Адзіны храм Армянскай апостальскай царквы ў Заходняй Украіне; да 1945 года — кафедральны сабор Львоўскай армяна-каталіцкай архідыяцэзіі, а з 2000 года — кафедральны сабор Украінскай епархіі Армянскай апостальскай царквы.
Гісторыя
Армянскую царкву пабудаваў у другой палове XIV стагоддзя (1363—1370 года) майстар Дорынг. На працягу стагоддзяў яна была грамадскім і рэлігійным цэнтрам армянскай дыяспары ў Львове. У 1367 годзе царква стала саборнай — у Львове быў утвораны епархіяльны цэнтр армян Русі і Валахіі. У далейшым вакол царквы склаўся адзін з самых цікавых ансамбляў горада, у які ўвайшлі званіца (1571 год, архітэктар Пётр Красоўскі), палац арцыбіскупа (XVIII стагоддзе), армянскі банк (XVII стагоддзе), манастыр бенедыктынак (1682 год), калона з фігурай Святога Хрыстафора і драўляны алтар з кампазіцыяй «Галгофа» (XVIII стагоддзе), агароджа з брамай (XVII—XIX стагоддзе).
Сам сабор неаднаразова перабудоўваўся: у 1437 годзе вакол яго ўзвялі адкрытую арачную галерэю, пераробленую на паўночным фасадзе ў сакрысцію (1671 год), а пасля ў рызніцу (1731 год). У 1630 годзе прыбудаваны прастакутны заходні неф. Пасля пажару 1712 года інтэр’ер набывае барочны характар. Падчас рэстаўрацыі 1908—1927 гадоў, якая ажыццяўлялася пад кіраўніцтвам архітэктара Францыска Манчынскага, замест разабраных жылых дамоў з боку вул. Кракаўскай пачата будаўніцтва заходняй уваходнай часткі, а сцены апсід дэкараваны стылізаванымі элементамі, запазычанымі са старажытнарымскай архітэктуры, — накладнымі аркамі і арнаментамі. З ужываннем стылізацыі ў інтэр’еры выкананы разьбяная драўляная столь над нефам XVII стагоддзя, фрэскі, арнаментальны роспіс сцен і вітражы (мастак Ян Генрык Розэн), мазаіка ў купалы (мастак Ю. Мехофер). У 1930 годзе па праекце Вітольда Мінкевіча выкананы новы галоўны алтар, прастол і амвон.
У часы СССР сабор быў зачынены. Савецкія ўлады ліквідавалі структуру Армянскай каталіцкай царквы. 26 лістапада 1945 года быў арыштаваны адміністратар архіепіскапіі, айцец Дыянісій Каэтанавіч і тры іншыя святары. Амаль усе армяне з’ехалі ў Польшчу.
Спачатку тут знаходзілася фондасховішча Львоўскай карціннай галерэі, а з 1953 года — музея імя Леніна. У студзені 2000 года храм вярнулі армянскай дыяспары. 6 студзеня 2001 года было здзейснена першае набажэнства, а 28 мая 2003 года сабор асвяціў Каталікос усіх армян Гарэгін II.
Аргбюро ЦК ВКП(б)
'''Аргбюро (арганізацыйнае бюро). ЦК''' — орган ЦК ВКП(б), які існаваў у 1919—1952 гадах. Быў прызначаны для вырашэння кадравых і арганізацыйных пытанняў, аднак практычна адразу страціў сваё значэнне ў сувязі з з'яўленнем Сакратарыята ЦК, паколькі сакратары ЦК займаліся тымі ж пытаннямі, але на сталай аснове, тады як члены Аргбюро сумяшчалі падобныя абавязкі з іншымі. Пры Сталіне дзейнасць Аргбюро фактычна злілася з дзейнасцю Сакратарыята ЦК, аднак фармальна орган быў скасаваны толькі на XIX з'ездзе (1952). На ўзроўні абласных, раённых і г. д. органаў партыі аналагаў Аргбюро не існавала.
Тэрні (правінцыя)
Тэ́рні (Provincia di Terni) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Умбрыя. На поўнач мяжуе з правінцыяй Перуджа, на ўсход, поўдзень і захад — з правінцыяй Рыеці, а на паўночным захадзе — з правінцыяй Сіена. Правінцыя размяшчаецца ў паўднёва-заходняй частцы Умбрыі, займаючы нізоўе Неры непадалёк ад зліцця з Веліна і ўсходнюю частку даліны Тыбра.
Дзякуючы перападам вышынь, у правінцыі шырока выкарыстоўваецца гідраэнергетыка, многія азёры служаць вадасховішчамі або маюць штучнае паходжанне.
Гомельская праўда
«Гомельская праўда» — абласная газета. Выходзіць з 30 кастрычніка (12 лістапада) 1917 у Гомелі. У 1917—1929 гг. выходзіла на рускай мове, пад рознымі назвамі.
Дзедавічы (Іванаўскі раён)
Дзедавічы (па-меснаму: Дыдовычы) — былая вёска Іванаўскага раёна Пінскай вобласці, якая з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Дзедавіцкага сельсавета. Зараз гэта адзін з умоўных раёнаў аграгарадка Моталь. Знаходзіцца ля Мотальскага возера.
У 1940—1954 гадах цэнтр Дзедавіцкага сельсавета.
Скасавана 21 ліпеня 1980 года, уключана ў межы вёскі Моталь.
Гомельскі гурток самаадукацыі
Гомельскі гурток самаадукацыі. Існаваў з восені 1893 да восені 1895 года. Заснаваны наборшчыкам А. Полякам для прапаганды ідэй класавай салідарнасці і асветніцкай дзейнасці сярод рабочых. Займаліся ў гуртку 40—50 рамесных рабочых і навучэнцаў. Рыхтаваў прапагандыстаў. Напачатку гурткоўцы вывучалі розную нелегальную літаратуру і не прытрымліваліся пэўнага ідэйнага кірунку. Пасля ўстанаўлення ў 1894 года сувязі з кіеўскімі марксістамі гурток узяў сацыял-дэмакратычны кірунак. Распаўся ў сувязі з выездам кіраўнікоў і большасці членаў гуртка ў Кіеў, Вільню і Дзвінск, дзе яны прадоўжылі сацыял-дэмакратычную дзейнасць. Шрыфт, сабраны Полякам для нелегальнай друкарні, у 1897 годзе выкарыстаны для выдання агульнарасійскай «Рабочей газеты».
Кавалер
Кавале́р (chevalier — літар. коннік):
Просмычы
Про́смычы (, Просмычи) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чамярыскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хракавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 15 км на поўдзень ад Брагіна, 45 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 134 км ад Гомеля.
Гідраграфія
Рака Брагінка.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад (уздоўж ракі), забудаванай драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Савіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года знаходзілася школа граматы.
ЭТА
Э́ТА (ETA, Euskadi Ta Askatasuna — «Краі́на Ба́скаў і Во́ля») — басконская ўзброеная нелегальная падпольная арганізацыя ленінска-марксісцкага кірунку, існавала з 1959 па 2018 гады. Мела на мэце дасягненне незалежнасці ад Іспаніі і Францыі і стварэнне сацыялістычнай басконскай дзяржавы — Эўскаль Эрыі (Радзімы Баскаў). Ужывала ў сваёй дзейнасці тэрарыстычныя метады. Большасць дэмакратычных дзяржаў залічвала гэтую арганізацыю да тэрарыстычных.
IC 4876
IC 4876 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Spacewar!
«Spacewar!» — адна з першых вядомых лічбавых камп’ютарных гульняў. Створана пры ўдзеле Марціна Грэца і Уэйна Вітэнена, якія аб’ядналіся ў нефармальную творчую групу пад назвай «Hingham Institute». Гэтая група ў 1961 годзе задумала распрацаваць гульню на платформе   у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (МТІ). Пасля таго, як знаёмы Расела атрымаў некалькі  ад кампаніі «Digital Equipment Corporation» (DEC) па разліку траекторыі палёту касмічнага апарата, Расел заняўся праграмаваннем гульні, а да лютага 1962 года ў яго была гатовая першая версія «Spacewar!», і на гэта сышло прыкладна 200  працы.
У «Spacewar!» удзельнічаюць двое гульцоў, кожны з якіх кіруе сваім касмічным караблём. Яны манеўруюць у бязважкасці побач з зоркі. У пачатку на борце кожнага ёсць некаторы запас паліва для манеўравання і некаторы лік тарпед. Сімуляцыя гульнявога свету грунтуецца на ньютанаўскай фізіцы — калі гулец не прадпрымае якіх-небудзь дзеянняў, то караблі рухаюцца па інерцыі. Калі карабель сутыкаецца з зоркай, іншым караблём ці ў яго патрапіць тарпеда, то ён гіне. Гулец можа ў любы час выкарыстоўваць функцыю пераходу ў для «скачка» ў выпадковае месца на экране, але такі пераход можа знішчыць карабель, і з кожным выкарыстаннем імавернасць страты карабля павялічваецца. Першапачаткова гульня кіравалася перамыкачамі на самім PDP-1, але пасля Боб Сандэрс прыдумаў і стварыў ранні геймпад, што зрабіла кіраванне зручнейшым і палепшыла гульнявы ​​працэс.
«Spacewar!» — адна з самых важных і ўплывовых гульняў у ранняй гісторыі камп’ютарных гульняў. Яна стала папулярнай у 1960-х гадах настолькі, што была ўсталявана практычна на ўсіх камп’ютарах PDP-1. «Spacewar!» на іншыя камп’ютарныя платформы, а пасля была адноўлена на больш сучасных мовах праграмавання для эмулятараў камп’ютара PDP-1. Гульня непасрэдна натхніла шматлікіх на стварэнне іншых, прыкладамі сярод якіх з’яўляюцца першыя камерцыйныя гульні для аркадных аўтаматаў «Galaxy Game» і «Computer Space», якія з’явіліся ў 1971 годзе. Апроч гэтых, быў аказаны ўплыў на пазнейшыя, напрыклад на «» 1979 года. У 2007 годзе «Spacewar!» увайшла ў дзясятку найважнейшых камп’ютарных гульняў усіх часоў, якія паклалі пачатак стварэнню ў Бібліятэцы Кангрэса ЗША.
Тэрні
Тэрні (Terni) — італьянскі горад. Насельніцтва — жыхароў. Цэнтр аднайменнай правінцыі ва Умбрыі. Размешчаны на рацэ Нера, за 100 км на паўночны ўсход ад Рыма.
Сямён Аляксеевіч Папоў
Біяграфія
Сямён Аляксеевіч Папоў нарадзіўся 12 снежня 1925 года ў вёсцы Ніжні Гумбет Кашырынскага павета Арэнбургскай губерні РСФСР СССР (цяпер сяло Акцябрскага раёна Арэнбургскай вобласці Расійскай Федэрацыі) у сялянскай сям'і. Рускі. У 1941 годзе скончыў 8 класаў Ніжнягумбетскай сярэдняй школы. Марыў пасля заканчэння 10 класаў паступіць у педагагічны інстытут, але планам перашкодзіла вайна. Калі летам 1941 года на фронт пайшоў бацька, Сямён вымушаны быў спыніць вучобу і ўладкавацца на працу ў мясцовы саўгас. Працаваў падлікоўцам паляводчай брыгады і прыцэпшчыкам трактарнай брыгады, быў памочнікам брыгадзіра. У маі 1942 года пасля цяжкага ранення бацька вярнуўся з фронту, і па яго патрабаванні Сямён вярнуўся за школьную парту. Але скончыць дзявяты клас ён не паспеў. У студзені 1943 года Акцябрскім раённым ваенкаматам Чкалаўскай вобласці С. А. Папоў быў прызваны ў рады Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. Прайшоў баявую падрыхтоўку ў ваенным лагеры недалёка ад пасёлка Калтубанаўскі.
У баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі чырвонаармеец С. А. Папоў са жніўня 1943 года на Цэнтральным фронце на пасадзе стралка 236-га стралковага палка 106-й стралковай дывізіі 65-й арміі. Удзельнічаў у Арлоўскай аперацыі Курскай бітвы. У ходзе Чарнігаўска-Прыпяцкай аперацыі адным з першых у палку фарсіраваў раку Дзясну на поўдзень ад Ноўгарад-Северскага ў раёне вёскі Астраушкі. Подзвіг маладога байца не застаўся незаўважаным камандаваннем палка. Перад фарсіраваннем Дняпра камуністы 65-й арміі прапанавалі лозунг: «Той герой Дняпра, хто першы ўсталюе чырвоны сцяг на траншэі ворага». У кожны перадавой штурмавой батальён было выдадзена па два чырвоных сцяга: адзін — для ўстаноўкі на правым беразе Дняпра, другі — на вышынях, якія батальёнам трэба было захапіць. Сцягі ўручаліся найбольш годным воінам, у лік якіх трапіў і чырвонаармеец С. А. Папоў.
Задача перад штурмавымі батальёнамі стаяла няпростая. Шырыня ракі ў месцы пераправы дасягала 400 метраў, а хуткасць плыні 1-2 м/с. У гэтых умовах на фарсіраванне ракі патрабавалася 20-25 хвілін. Праціўнік на правым беразе Дняпра меў моцную глыбока эшаланіраваную лінію абароны, вядомую як Усходні вал. Населеныя пункты былі падрыхтаваныя для кругавой абароны, а каменныя пабудовы ў іх ператвораныя ў ДОТы. Ранняй раніцай 15 кастрычніка 1943 года яшчэ падчас артылерыйскай падрыхтоўкі штурмавой батальён 236-га палка 106-й стралковай дывізіі, у складзе якога быў С. А. Папоў, пад моцным артылерыйска-мінамётным і ружэйны-кулямётным агнём пачалі фарсіраванне ракі на поўдзень ад пасёлка Лоеў ў раёне вёскі Каменкі Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР. Папоў адным з першых дасягнуў правага берага ракі і ўсталяваў на ім чырвоны сцяг. Гэта стала сігналам для пачатку пераправы асноўных сіл палка.