cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наталля Аляксееўна Магілеўская
1998—2003: «Ла-ла-ла»
На прэміі «Залатая Жар-птушка» у намінацыі «Песня» сярод трох прэтэндэнтаў дзве песні Наталі атрымалі прызы: «Місяць» і «Только Я». «Місяць» быў прызнаны найлепшай песняй года ва Украіне, а сама Наталля Магілеўская — найлепшай спявачкай. Увесну 2000 года пачала усеўкраінскае турнэ разам з гуртом.
Перыяд разрыву з кампазітарам Аляксандрам Ягольнікам стаў крытычным у творчасці. Асноўным зачынам гэтага перыяду стаў выпуск сінгла «Зима» («Плюшевый мишка»), кліпа «Лимоновый фонарь». Другая палова 2003 года адзначылася адразу некалькімі падзеямі. Выйшла кніга сяброўкі спявачкі Лады Лузіной «Прыгоды Наталлі Магілёвай і ведзьмы Іваны Карамазавай», правобразамі галоўных герояў якой былі Магілеўская і сама Лузіна.
2004—2007: «Відправила message»
У пачатку 2004 года Наталля была прадзюсарам і вядучай праграмы «Шанс» на тэлеканале «Інтер». У канцы лістапада спявачка выдала альбом «Самое…Самое» у кіеўскім клубе «Дежавю». На песню «Полюби меня такой» быў зняты кліп.
У студзені і снежні 2005 года выходзяць кліпы «Ти знаєш» і «Немає правди в словах», у маі 2005 года Наталля прымала ўдзел у фестывалі «Таўрычныя гульні».
У 2006 годзе адбылася прэзентацыя ўкраінамоўнага альбома «Відправила message». У тым жа годзе яна з партнёрам Уладам Ямай удзельнічала ў тэлепраекце «Танцы з зоркамі», дзе атрымала другое месца і першае месца ў праекце «Зорны дуэт» (разам з прадзюсарам «Шансу» Ігарам Кандрацюком).
Дубіны (Ярцаўскі раён)
Дубіны (Дубины) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Наталля Аляксееўна Магілеўская
2004—2007: «Відправила message»
У 2007 годзе зняла кліп на песню «Цей танець», прэзентавала аднайменны альбом і аднайменны тур па краіне разам з партнёрам па «Танцях…» Уладзіславам Ямай. Сольны канцэрт у Кіеве ў рамках тура «Цей танець». Увосень Наталля і Улад прынялі ўдзел у трэцім сезоне «Танців з зірками», дзе зноў занялі другое месца.
Дубіны (Ярцаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Пятроўскага сельскага паселішча.
Наталля Аляксееўна Магілеўская
2004—2007: «Відправила message»
У чэрвені 2007 года паведаміла пра выхад з праграмы «Шанс», дзе яна была вядучай на працягу 10 гадоў. Аднак пасля пераходу праекта на тэлеканал «1+1» Магілеўская вярнулася ў праект, з якім паспяхова супрацоўнічала ў 2008 годзе.
2008—2012: «Фабрыкі зорак»
Пасля каласальнага поспеху праекта «Фабрыкі зорак — 3», прадзюсарам якой быў Канстанцін Меладзэ, Новы канал запусціў грандыёзны праект «Фабрыка зорак. Суперфінал», у якім адным з членаў журы была Наталля Магілеўская (акрамя яе — генеральны дырэктар «Новага канала» Ірына Лысенка і прадзюсар Канстанцін Меладзэ).
У 2010 годзе на тэлеканале «1+1» стартаваў тэлепраект «Зорка + Зорка». Магілеўская была сувядучай з Юрыем Гарбуновым.
2013—2019: «Танцы з зоркамі— 4»
1 лютага 2015 года Наталля прыняла ўдзел у здымках другога сезона вакальнага шоу «Голас. Дзеці» у ролі трэнера. 11 кастрычніка 2015 года адбылася прэм’ера дзіцячага шоу талентаў «Маленькія гіганты» на тэлеканале «1+1», дзе яна была членам журы.
У 2017 годзе разам з Манацікам выпусціла рускамоўны сінгл «Я завелась». 27 жніўня на тэлеканале «1+1» адбылася прэм’ера чацвёртага сезону «Танцаў з зоркамі», дзе Наталлі прапанавалі крэсла суддзі, але яна адмовілася і замест гэтага стала ўдзельніцай. У пары з Ігарам Кузьменка яна атрымала перамогу. У лістападзе Наталля ў другі раз стала трэнерам вакальнага шоу «Голас Дзеці».
У сакавіку 2019 года Магілеўская заявіла, што яна на пэўны час пераедзе ў Харкаў, дзе будзе займацца з дзецьмі ў філіяле сваёй дзіцячай школы і будзе суддзёй «Слабажанскай Лігі Смеху».
У жніўні 2019 года да Дня Незалежнасці Украіны прэзентавала украінскамоўную версію сваёй песні «В Києві осінь».
2022: Поўнамаштабнае ўварванне РФ ва Украіну
Наталля заставалася ў Кіеве, рыхтуючы спектакль «Я вдома» з выкарыстаннем вершаў Юрыя Рыбчынскага і ўласных песень. Прадзюсарам спектакля стала Нона Кандрашова.
Чыркавіцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Парыцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Парыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ракшынскага сельсавета. 10 сакавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Шацілкаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Асопнае, Жэрдзь, Медзведаў, Печышчы і пасёлак чыгуначнай станцыі Жэрдзь). 29 ліпеня 1961 года Парыцкі раён перайменаваны ў Светлагорскі. 30 сакавіка 1992 года з часткі сельсавета ўтвораны Печышчанскі сельсавет. 28 красавіка 2011 года ў складзе сельсавета ўтвораны хутар Міколін Востраў. 29 сакавіка 2012 года скасавана вёска Ала. 14 лістапада 2018 Светлагорскі раённы савет дэпутатаў прыняў рашэнне аб далучэнні вёскі Расава і адпаведнай часткі сельсавета да горада Светлагорска.
Наталля Аляксееўна Магілеўская
Іншае
На выбарах Прэзідэнта Украіны 1999 года яна, разам з шэрагам іншых выканаўцаў, падтрымлівала Леаніда Кучму. На выбарах 2004 года — Віктара Януковіча, а на выбарах 2010 года — Юлію Цімашэнка.
Юліус Эвола
Джуліа Чэзарэ Андрэа Эвола (італ.: Giulio Cesare Andrea Evola, 19 мая 1898 — 11 чэрвеня 1974), больш вядомы як Юліус Эвола (Julius Evola) — італьянскі філосаф, мастак, паэт, эзатэрык і акультыст.
Міцуо Като
(加藤 光雄; нар. ) — японскі футбаліст. У 1979 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Юліус Эвола
Філасофія
Сам ён назваў сваю філасофію "магічным ідэалізмам". Многія тэорыі і творы Эволы былі засяроджаны на яго варожасці да хрысціянства і сканцэнтраваныя на яго індывідуальным містыцызме, акультызме і эзатэрычных рэлігійных даследаваннях. Гэты аспект яго працы паўплываў на шматлікіх акультыстаў і эзатэрыкаў. Эвола таксама апраўдаў мужчынскае панаванне над жанчынамі як частку чыста патрыярхальнага грамадства, светапогляд, які вынікае з яго традыцыяналісцкіх поглядаў на гендар, якія патрабавалі ад жанчын заставацца альбо вяртацца да таго, што ён бачыў у якасці сваёй традыцыйнай гендэрнай ролі, калі яны былі цалкам падпарадкаваны мужчынскаму аўтарытэту.
Эвола быў галоўным ідэолагам неафашыстаў Італіі пасля Другой сусветнай вайны. Яго ідэалогія і зараз працягвае ўплываць на сучасныя традыцыяналісцкія і неафашысцкія рухі.
Ніжняя Германія (рымская правінцыя)
Ніжняя Германія (Germania Inferior) — правінцыя Рымскай імперыі з цэнтрам у горадзе Калонія Агрыпіны, размяшчалася на левым беразе Рэйна, на поўдзень і захад ад сучасных Нідэрландаў і цалкам утрымоўвала сучасную Бельгію і Люксембург, частку паўночна-ўсходняй Францыі і заходняй Германіі. На захадзе межавала з правінцыяй Белгіка, на поўдні — з Верхняй Германіяй, на ўсходзе — з тэрыторыяй варвараў. Асноўныя паселішчы: Кастра Ветэра і Калонія Ульпія Траяна, абодва каля Ксантэна, Неймегена (Ulpia Noviomagus Batavorum), Утрэхта (Trajectum ad Rhenum), Тангерэна (Atuatuca Tungrorum), Турнэ (Tournai), Бона (Bona) і Кёльна (Colonia Agrippinensis).
Упершыню рымляне ўступілі на зарэйнскія тэрыторыі падчас гальскіх войн Юлія Цэзара. Легіёны Цэзара адначасова з карнай і разведвальнай мэтай пераправіліся праз Рэйн у 57 да н.э. Войскамі Цэзара былі знішчаны такія плямёны, як менапіі і эбуроны.
Першыя рымскія паселішчы ў Ніжняй Германіі з'явіліся ў 50-х гадах да н.э. Тады гэтыя землі адносіліся да правінцыі Белгіка. Статус рымскай правінцыі атрымала ў 90 годзе, пазней стала імператарскай правінцыяй.
Міхаіл Якаўлевіч Кавалёў
Міхаіл Якаўлевіч Кавалёў (нар., вёска Гадылёва, Быхаўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1999, Аптымальныя расклады абслугоўвання патрабаванняў партыямі), Член-карэспандэнт НАН Беларусі (2017).
Клайпедская вышэйшая школа бізнесу
Клайпедская вышэйшая школа бізнесу (Klaipėdos verslo aukštoji mokykla) — літоўская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая ажыццяўляе рэалізацыю прафесійных навучальных праграмах неўніверсітэцкага ўзроўню ў сферы права, эканомікі, менеджмента і філалогіі. Сядзіба ўстановы знаходзіцца ў Клайпедзе.
Тойкут
Тойкут (То́йкут) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Рукаў (рака)
На горных рэках рукавы ствараюцца звычайна пры выхадзе вадацёку на перадгорныя раўніны і ў міжгорных паніжэннях, дзе здольнасць ракі пераносіць наносы часта паслабляецца; на раўнінных рэках рукавы ўласцівыя для дэльт, дзе нахілы паверхні вельмі невялікія.
Наталля Сцяпанаўна Васілевіч
Наталля Сцяпанаўна Васілевіч (15 сакавіка 1982, Мінск) — беларуская праваабаронца, палітолаг і тэолаг.
Біяграфія
Закончыла Беларускі гуманітарны ліцэй (1999). Навучалася на аддзяленні паліталогіі юрыдычнага факультэта БДУ (1999—2004), у магістратуры аддзялення паліталогіі юрыдычнага факультэта БДУ (2004—2005) і аспірантуры кафедры паліталогіі юрыдычнага факультэта БДУ (2005—2008).
У 2014 годзе атрымала ступень магістра ў экуменічных даследаваннях у Бонскім універсітэце. З 2015 года — дактарантка філасофскага факультэта Бонскага ўніверсітэта.
Дзейнасьць
Каардынатарка моладзевай філіі Брацтва Трох Віленскіх пакутнікаў Антонія, Яна і Яўстафія Віленскіх, сябра Каардынацыйнай рады Аб’яднання моладзі Беларускай Праваслаўнай Царквы (2002-5).
Сузаснавацельніца праваслаўнага партала «Царква» (2004-15).
Сябра адміністратыўнай рады Сусветнага брацтва праваслаўнай моладзі «Сіндэсмас», рэгіянальная прадстаўніца Цэнтральнай Еўропы (2007-9).
У 2010—2019 гадах супрацоўнічала ў структурах Канферэнцыі Еўрапейскіх Цэркваў.
З 2020 года — мадэратарка экуменічнай групы «Хрысціянская візія» і рэдактарка ейных вэб-сайтаў «Царква і палітычны крызіс у Беларусі» і «Хрысціяне супраць вайны».
Публікацыі і даследаванні
Аўтарка блога «Пані з кадзілам» (2002—2019).
Аўтарка шматлікіх артыкулаў і выступаў у сферы палітыкі, правоў чалавека, свабоды рэлігіі і веравызнання, цэркваў і экуменічнага дыялогу ў Беларусі і ў замежжы, і ролі хрысціян і рэлігійных інстытутаў у пратэстах 2020-га і ў наступныя гады.
Спасылкі
Публікацыі на Academia.edu
Вілараманьяна
Вілараман’яна (Villaromagnano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 755 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 123 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы архангел Міхаіл.
Рэйнскія Сланцавыя горы
Рэйнскія Сланцавыя горы (Rheinisches Schiefergebirge) размешчаны галоўным чынам у Германіі, часткова ў Бельгіі, Люксембургу, Францыі, па абодвух баках сярэдняга цячэння Рэйна.
Тэрасы рачных далін і ніжнія ўчасткі схілаў апрацоўваюцца. Жывёлагадоўля. Каля паўночных падножжаў — Рэйнскі вугальны басейн.
Бычок (ручай)
Бычок — ручай у Слуцкім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Случ. Даўжыня 6,6 км. Пачынаецца за 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Варкавічы, вусце ў цэнтры Слуцка. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
NGC 5213
NGC 5213 (іншыя абазначэнні — UGC 8552, MCG 1-35-8, ZWG 45.28, VV 18, IRAS13321+0423, PGC 47842) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Замошча (Ярцаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Пятроўскага сельскага паселішча.
Сасноваборскі сельсавет
Гісторыя
12 лістапада 2013 года Сасноваборскі пасялковы савет пераўтвораны ў Сасноваборскі сельсавет, таксама ў яго склад з Давыдаўскага сельсавета перададзена вёска Узнаж.
Краснаярскі край
Краснаярскі край — край на поўдні Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — г. Краснаярск. Уваходзіць у Сібірскую федэральную акругу, мяжуе з Якуціяй і Іркуцкай вобласцю на ўсходзе, з Тывой і Хакасіяй на поўдні і з Кемераўскай і Томскай абласцямі, Ханты-Мансійскай і Ямала-Ненецкай аўтаномнымі акругамі на захадзе. Колькасць насельніцтва на 2012 год складала 2 838 396 чалавек, што з'яўляецца шостым паказчыкам сярод усіх суб'ектаў федэрацыі.
Геаграфія
Размешчаны ў Цэнтральнай і Усходняй Сібіры. Займае 13,86% тэрыторыі Расіі. Край размяшчаецца ў басейне ракі Енісея. На поўначы абмываецца водамі двух мораў Паўночнага Ледавітага акіяна, гэта значыць Карскім і морам Лапцевых.
Карысныя выкапні
У краі засяроджана больш за 95% расійскіх запасаў нікелю і плаціноідаў, больш за 20% золата, значныя запасы кобальту, нефялінавых рудаў, магнезітаў, ісландскага шпату, тонкіх кварцавых пяскоў, тугаплаўкіх глінаў, графіту, 63 відаў прамысловых металаў і іншых карысных выкапняў.
Гісторыя
Пастановай Прэзідыума УЦВК ад 7 снежня 1934 года з прычыны разузбуйнення Заходне-Сібірскага і Усходне-Сібірскага краёў быў утвораны Краснаярскі край. Краснаярскі край быў утвораны практычна ў ранейшых межах былой Енісейскай губерні.
Насельніцтва
Каля 80% насельніцтва края жывуць на поўдзень ад Ангары, на тэрыторыі, якая складае дзясятую частку края. Большасць насельніцтва складаюць рускія (93,3%). Сярод іншых нацыянальных меншасцей вылучаюцца ўкраінцы (1,4%), татары (1,3%), немцы (1,24%), азербайджанцы (0,66%), беларусы (0,61%).
Эканоміка
Дзякуючы значным запасам металічных рудаў, наяўнасці энергетычных рэсурсаў, і наяўнасці цяжкой індустрыі, край з'яўляецца абсалютным лідарам сярод рэгіёнаў краіны па выпрацоўцы прамысловага прадукту на аднаго жыхара, на рэгіён прыпадае 3,2% усяго аб'ёму прамысловай прадукцыі, вырабленай на тэрыторыі Расіі.
Пісочнэ (Ковэльскі раён)
Пісочнэ (Пісо́чне) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паворскай вясковай абшчыны.
Гамер
Гаме́р (Ὅμηρος, Hómēros; канец IX — пачатак VIII ст. да н. э.) — легендарны першы грэчаскі паэт і рапсод, якому прыпісваецца аўтарства эпічных паэм «Іліяда» і «Адысея». Яго эпасы ляжаць у аснове заходніх канонаў літаратуры, аказаўшы велізарны ўплыў на гісторыю літаратуры. Час жыцця Гамера з'яўляецца спрэчным пытаннем. Герадот лічыў, што Гамер жыў за 400 гадоў да часоў самога Герадота, адносячы такі чынам гады яго жыцця да 850 года да н.э., у той жа час іншыя старажытныя крыніцы сцвярджаюць, што ён жыў значна бліжэй да часоў Траянскай вайны, у пачатку XII стагоддзя да н.э..
Уплыў гамераўскага эпасу аказаў значны ўнёсак у фарміраванне грэчаскай культуры было шырока прызнана, і Гамер быў ахарактарызаваны як настаўнік Грэцыі. Фрагментамі гамераўскіх твораў лічыцца амаль палова ўсіх ідэнтыфікаваных старажытнагрэчаскіх літаратурных папірусаў. Яго імя было прынята інтэрпрэтаваць як «закладнік» альбо «сляпы». За права звацца радзімай Гамера змагаліся сем гарадоў: Смірна, Хіёс, Калафон, Саламін, Родас, Аргас, Афіны.
Біяграфія
Пра жыццё і асобу Гамера верагодна нічога не вядомае.
Ясна, аднак, што «Іліяда» і «Адысея» былі створаны значна пазней апісваных у іх падзей, але раней VI стагоддзі да н.э., калі верагодна зафіксавана іх існаванне. Храналагічны перыяд, у якім лакалізуе жыццё Гамера сучасная навука, — прыблізна VIII стагоддзе да н.э. Па словах Герадота, Гамер жыў за 400 гадоў да яго, іншыя старажытныя крыніцы кажуць, што ён жыў у часы Траянскай вайны.
Месца нараджэння Гамера невядомае. За права звацца яго радзімай у антычнай традыцыі спрачаліся сем гарадоў: Смірна, Хіяс, Калафон, Саламін, Родас, Аргас, Афіны. Як паведамляюць Герадот і Паўсаній, памёр Гамер на востраве Іас архіпелага Кіклады. Напэўна, «Іліяда» і «Адысея» былі складзены на малаазійскім узбярэжжы Грэцыі, заселеным іанійскімі плямёнамі, ці на адным з прылеглых астравоў. Зрэшты, гамераўскі дыялект не дае дакладных звестак пра завадовую прыналежнасць Гамера, бо ўяўляе сабою спалучэнне іанійскага і эалійскага дыялектаў старажытнагрэчаскай мовы. Існуе здагадка, што яго дыялект уяўляе сабою адну з формаў паэтычнага кайнэ, які сфармаваўся задаўга да меркаванага часу жыцці Гамера.
Традыцыйна Гамер малюецца сляпым. Найболей імаверна, што гэта ўяўленне выходзіць не з рэальных фактаў яго жыцця, а ўяўляе сабою рэканструкцыю, характэрную для жанру антычнай біяграфіі.
Бо многія выбітныя легендарныя прадракальнікі і спевакі былі сляпымі (прыкладам, Тырэсій), па антычнай логіцы, што злучала прароцкі і паэтычны дарунак, здагадка пра слепату Гамера выглядала вельмі праўдападобнай. Апроч таго, спявак Дэмадок у «Адысеі» сляпы ад нараджэння, што таксама магло ўспрымацца аўтабіяграфічна.
Існуе паданне пра паэтычны паядынак Гамера з Гесіёдам, апісанае ў складанні «Спаборніцтва Гамера і Гесіёда», створаным не познае III у. да н.э., а на думку многіх даследчыкаў, і значна раней. Паэты нібы сустрэліся на востраве Эўбеі на гульнях у гонар загінулага Амфідэма і чыталі кожны свае лепшыя вершы. Цар Панд, які выступіў суддзём на спаборніцтве, прысудзіў перамогу Гесіёду, бо той заклікае да земляробства і свету, а не да вайны і пабоішчаў. Пры гэтым сімпатыі аўдыторыі былі на боку Гамера.
Апроч «Іліяды» і «Адысеі» Гамеру прыпісваецца шэраг твораў, несумнеўна створаных пазней: «гамеравы гімны» (VII—V стст. да н.э., лічацца нароўні з Гамерам найстаражытнымі ўзорамі грэчаскай паэзіі), камічная паэма «Маргіт» і інш.
Значэнне імя «Гамер» (яно ўпершыню сустракаецца ў VII стагоддзі да н.э., калі Калін Эфескі назваў яго аўтарам «Фіваіды») спрабавалі вытлумачыць яшчэ ў антычнасці, прапанаваліся варыянты «закладнік» (Гесіхій), «наступны за» (Арыстоцель) ці «сляпы»  (Эфар Кемскі), «але ўсе гэтыя варыянты гэтак жа непераканаўчыя, як і сучасныя прапановы прыпісаць яму значэнне „складальнік“ ці „акампаніятар“. <…> Дадзенае слова ў сваёй іянійскай форме Ομηρος — практычна пэўна рэальнае асабістае імя».
Гамераўскае пытанне
Сукупнасць праблем, злучаных з аўтарствам «Іліяды» і «Адысеі», іх узнікненнем і лёсам да моманту запісу, атрымала назву «гамераўскае пытанне». Паўстала яно яшчэ ў антычнасці, так, прыкладам, тады з'явіліся цверджанні, што Гамер стварыў свой эпас на грунце паэм паэтэсы Фантасіі часоў Траянскай вайны.
«Аналітыкі» і «ўнітарыі»
Да канца XVIII стагоддзя ў еўрапейскай навуцы панавала думка, што аўтарам «Іліяды» і «Адысеі» з'яўляецца Гамер, і што яны захаваліся прыкладна ў тым выглядзе, у якім былі ім створаны (зрэшты, ужо абат д’Абіньяк у 1664 годзе ў сваіх «Conjectures académiques» сцвярджаў, што «Іліяда» і «Адысея» ўяўляюць сабою шэраг самастойных песень, сабраных разам Лікургам у Спарце VIII стагоддзя да н.э.). Аднак у 1788 годзе Ж. Б. Вілуазон апублікаваў схоліі да «Іліяды» з кодэкса Venetus A, якія па сваім аб'ёме значна перасягалі саму паэму і ўтрымвалі сотні варыянтаў, што належаць антычным філолагам (пераважна, Зенадоту, Арыстафану і Арыстарху). Пасля гэтай публікацыі стала ясна, што александрыйскія філолагі лічылі сумнеўнымі ці нават несапраўднымі сотні радкоў гамераўскіх паэм; яны не выкраслялі іх з рукапісаў, але пазначалі адмысловым знакам. Чытанне схоліяў таксама прыводзіла да высновы, што наяўны ў нас тэкст Гамера ставіцца да эліністычнага часу, а не да меркаванага перыяду жыцця паэта. Адштурхваючыся ад гэтых фактаў і іншых меркаванняў (ён меркаваў, што гамераўская эпоха была бяспісьменнай, і таму паэту было не пад сілу скласці паэму такой даўжыні), Фрыдрых Аўгуст Вольф у кнізе «Пралегамены да Гамера» выставіў гіпотэзу, што абедзве паэмы вельмі істотна, радыкальна змяняліся падчас існавання. Такім чынам, паводле Вольфа, немагчыма казаць, што «Іліяда» і «Адысея» прыналежаць нейкаму аднаму аўтару.
Фармаванне тэксту «Іліяды» (у яе больш-менш сучасным выглядзе) Вольф адносіць да VI стагоддзя да н.э. Сапраўднае, згодна паведамленню шэрага антычных аўтараў (у тым ліку Цыцэрона), паэмы Гамера былі ўпершыню сабраны разам і запісаны па ўказанні афінскага тырана Пісістрата ці яго сына Гіпарха. Гэта так званая «писистратова рэдакцыя» была патрэбна, каб спарадкаваць выкананне «Іліяды» і «Адысеі» на Панафінеях. У карысць аналітычнага падыходу сведчылі супярэчнасці ў тэкстах паэм, наяўнасць у іх розначасовых пластоў, вялізныя адступы ад асноўнага сюжэта.
Пра тое, як менавіта сфармаваліся паэмы Гамера, аналітыкі выказвалі розныя здагадкі. Карл Лахман меркаваў, што «Іліяда» была створана з некалькіх песень невялікага памеру (так званая «тэорыя малых песень»). Готфрыд Герман, наадварот, меркаваў, што кожная паэма паўсталі шляхам паступовага пашырэння невялікай песні, да якой дадаваўся ўсё новы матэрыял (так званая «тэорыя выточнага ядра»).
Апаненты Вольфа (так званыя «ўнітарыі») высоўвалі шэраг контраргументаў. Першае, падпадала пад сумнеў версія пра «пісістратавую рэдакцыю», бо ўсе паведамленні пра яе досыць позныя. Гэта легенда магла з'явіцца ў эліністычныя часы па аналогіі з дзейнасцю тагачасных манархаў, якія клапаціліся пра набыццё розных рукапісаў (гл. Александрыйская бібліятэка). Другое, супярэчнасці і адступы не сведчаць пра множнае аўтарства, бо няўхільна сустракаюцца ў вялікіх творах. «Унітарыі» даводзілі адзінства аўтара кожнай з паэм, падкрэсліваючы цэласць задумы, хараство і сіметрыю кампазіцыі ў «Іліядзе» і «Адысеі».
«Вусная тэорыя» і «неа-аналітыкі»
Здагадку пра тое, што паэмы Гамера перадаваліся вусна, бо аўтар жыў у бяспісьменны час, было выказана яшчэ ў старажытнасці; бо былі звесткі, што ў VI стагоддзі да н.э. афінскі тыран Пісістрат даў даручэнне выпрацаваць афіцыйны тэкст гамераўскіх паэм.
У 1930-я гады амерыканскі прафесар Мілмэн Пэры арганізаваў дзве экспедыцыі для даследавання паўднёваславянскага эпасу з мэтай параўнаць гэту традыцыю з тэкстамі Гамера. У выніку гэтага маштабнага даследавання была сфармулявана «вусная тэорыя», што завецца таксама «тэорыяй Пэры-Лорда» (А. Лорд — прадаўжальнік справы рана памерлага М. Пэры). Згодна вуснай тэорыі, у гамераўскіх паэмах прысутнічаюць несумнеўныя рысы вуснага эпічнага сказу, найважнейшай з якіх з'яўляецца сістэма паэтычных формул. Вусны казачнік штораз стварае песню наноў, але лічыць сябе толькі выканаўцам. Дзве песні на адзін сюжэт, нават калі яны радыкальна адрозныя па даўжыні і моўным выразе, з пункту гледжання казачніка — адна і тая ж песня, толькі «выкананая» па-рознаму. Казачнікі непісьменныя, бо ўяўленне пра фіксаваны тэкст пагібельнае для імправізацыйнай тэхнікі.
Такім чынам, з вуснай тэорыі вынікае, што тэкст «Іліяды» і «Адысеі» набыў фіксаваную форму пры жыцці іх вялікага аўтара ці аўтараў (то бок Гамера). Класічны варыянт вуснай тэорыі мяркуе запіс гэтых паэм пад дыктоўку, бо пры вуснай перадачы ў рамках імправізацыйнай традыцыі іх тэкст радыкальна змяніўся б ужо пры наступным выкананні. Зрэшты, існуюць і іншыя тлумачэнні. Створаны ці абедзве паэмы адным ці двума аўтарамі, тэорыя не тлумачыць.
Апроч таго, вусная тэорыя пацвярджае антычныя ўяўленні пра тое, што «было шмат паэтаў і да Гамера». Сапраўды, тэхніка вуснага эпічнага сказу з'яўляецца вынікам працяглага, мусібыць, шматвяковага развіцця, і не адлюстроўвае індывідуальныя рысы аўтара паэм.
Неа-аналітыкі не з'яўляюцца сучаснымі прадстаўнікамі аналітызму. Неа-аналіз — кірунак у гамеразнаўстве, якое займаецца выяўленнем ранейшых паэтычных пластоў, якія скарыстаў аўтар (кожнай з) паэм. «Іліяда» і «Адысея» параўноўваюцца з кіклічнымі паэмамі, якія дашлі да нашага часу ў пераказваннях і фрагментах. Такім чынам, неа-аналітычны падыход не супярэчыць панавальнай вуснай тэорыі. Найслынны з сучасных неа-аналітыкаў — нямецкі даследчык Вольфганг Кульман, аўтар манаграфіі «Крыніцы Іліяды».
Мастацкія асаблівасці
Адна з найважнейшых кампазіцыйных асаблівасцей «Іліяды» — «закон храналагічнай несумяшчальнасці», сфармуляваны Фадзеем Францавічам Зялінскім. Яна складаецца ў тым, што «У Гамера ніколі аповед не вяртаецца да кропкі свайго адпраўлення. Адсюль вынікае, што паралельныя дзеянні ў Гамера маляваны быць не могуць; паэтычная тэхніка Гамера ведае толькі простае, лінейнае, а не падвойнае, квадратнае вымярэнне». Такім чынам, часам паралельныя падзеі малююцца як паслядоўныя, часам жа адна з іх толькі згадваецца ці нават замоўчваецца. Гэтым тлумачацца некаторыя ўяўныя супярэчнасці ў тэксце паэмы.
Даследчыкі адзначаюць складнасць твораў, паслядоўнае развіццё дзеяння і суцэльныя выявы галоўных герояў. Параўноўваючы моўнае мастацтва Гамера з выяўленчым мастацтвам той эпохі, нярэдка кажуць пра геаметрычны стыль паэм. Зрэшты, пра адзінства кампазіцыі «Іліяды» і «Адысеі» выказваюцца і процілеглыя думкі ў духу аналітызму.
Стыль абедзвюх паэм можна ахарактарызаваць як формульны. Пад формулай пры гэтым разумеецца не набор штампаў, а сістэма гнуткіх (змяняльных) выразаў, якія злучаны з вызначаным метрычным месцам радка. Такім чынам, можна казаць пра формулу нават тады, калі нейкае словазлучэнне сустракаецца ў тэксце толькі аднойчы, але можна паказаць, што яно з'яўлялася часткай гэтай сістэмы. Апроч уласна формул сустракаюцца паўтаральныя фрагменты з некалькіх радкоў. Прыкладам, пры пераказванні адным героем гаворак іншага, тэкст можа прайгравацца зноў цалкам ці амаль даслоўна.
Гістарычны грунт паэм Гамера
У сярэдзіне XIX стагоддзя ў навуцы панавала думка, што «Іліяда» і «Адысея» негістарычныя. Аднак раскопы Генрыха Шлімана на ўзгорку Гісарлык і ў Мікенах паказалі, што гэта няслушна. Пазней былі адкрыты хецкія і егіпецкія дакументы, у якіх выяўляюцца вызначаныя паралелі з падзеямі легендарнай Траянскай вайны. Дэшыфраванне складовай мікенскай пісьмовасці (Лінейнае пісьмо Б) дало шмат інфармацыі пра жыццё ў эпоху, калі адбывалася дзеянне «Іліяды» і «Адысеі», хоць ніякіх літаратурных фрагментаў гэтай пісьмовасцю знойдзена не было. Тым не менш, дадзеныя паэм Гамера складанай выявай суадносяцца з наяўнымі археалагічнымі і дакументальнымі крыніцамі і не могуць выкарыстоўвацца некрытычна: дадзеныя «вуснай тэорыі» сведчаць пра вельмі вялікія перакручванні, якія павінны ўзнікаць з гістарычнымі дадзенымі ў традыцыях падобнага роду.
Па сучаснай думцы, свет гамераўскіх паэм адлюстроўвае рэалістычную карціну жыцця апошняга часу перыяду старажытнагрэцкіх «цёмных вякоў».
Гамер у сусветнай культуры
Уплыў гамераўскіх паэм «Іліяда» і «Адысея» на старажытных грэкаў супастаўляюць з Бібліяй — для яўрэяў.
Сістэма адукацыі, якая склалася да канца класічнай эпохі ў Старажытнай Грэцыі, была пабудавана на вывучэнні паэм Гамера. Яны завучваліся часткова ці нават цалкам, па яе тэмах уладкоўваліся дэкламацыі і г.д. Гэта сістэма была запазычана Рымам, дзе месца Гамера з I ст. н.э. заняў Вкргілій. Як адзначае Маргаліт Фінкельберг, рымлянамі, якія бачылі ў сабе нашчадкаў пераможаных траянцаў, гамераўскія паэмы былі адпрэчаны, вынікам чаго стала тое, што яны, працягваючы захоўваць свой кананічны статус на грэкамоўным Усходзе, для лацінскага Захаду былі страчаны аж да эпохі Адраджэння.
У пасля класічную эпоху ствараліся вялікія гекзаметрычныя паэмы на гамераўскім дыялекце ў перайманне ці ў якасці спаборніцтвы з «Іліядай» і «Адысеяй». Сярод іх можна назваць «Арганаўтыку» Апалонія Радоскага, «Пасля гамераўскія падзеі» Квінта Смірнскага і «Прыгоды Дыяніса» Нона Панапалітанскага. Іншыя эліністычныя паэты, прызнаючы вартасці Гамера, устрымліваліся ад буйнай эпічнай формы, мяркуючы, што «ў вялікіх рэках каламутная вада» (Калімах ) — што толькі ў невялікім творы можна дасягнуць бездакорнай дасканаласці.
Заходняму сярэднявеччу Гамер практычна не вядомы з-за занадта слабых кантактаў з Візантыяй і няведання старажытнагрэчаскай мовы, аднак гекзаметрычны гераічны эпас захоўвае ў культуры вялікае значэнне дзякуючы Вергілію.
У Візантыі Гамер быў добра вядомы і старанна вывучаўся. Да цяперашняга часу захаваліся дзясяткі поўных візантыйскіх рукапісаў гамераўскіх паэм, што беспрэцэдэнтнае для твораў антычнай літаратуры. Апроч таго, візантыйскія навукоўцы перапісвалі, кампілявалі і стваралі схоліі і каментары да Гамера. Каментар архібіскупа Яўстафія да «Іліяды» і «Адысею» ў сучасным крытычным выданні займае сем тамоў. У апошні перыяд існавання Візантыйскай імперыі і пасля яе крушэння грэцкія рукапісы і навукоўцы трапляюць на Захад, і эпоха Адраджэння наноў адкрывае для сябе Гамера.
Паска (рэгіён)
Па́ска (Pasco, на кечуа: Pasqu suyu) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сера-дэ-Паска.
Алтайскі край
Алтайскі край — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны на поўдні Заходняй Сібіры. Нацыянальны склад: рускія — каля 90 %, немцы — 3,9 %, украінцы — 2,9 %, беларусы — 0,4 %, казахі — 0,4 %, мардва — 0,3 %, чувашы — 0,61 %. Край падзяляецца на 60 раёнаў. Буйнейшыя гарады Барнаул, Бійск, Рубцоўск.
Беларусы ў Алтайскім краі
У 1918—1920 гадах у сяле Усць-Калманка працаваў настаўнікам беларускі спявак Міхась Забэйда-Суміцкі. У 1958—1962 гадах у сяле Паспеліха жыла беларуская паэтэса Святлана Басуматрава, тут у раённай газеце надрукаваны яе першы верш.
Вацлаў Гавел
Вацлаў Гавел (5 кастрычніка 1936, Прага — 18 снежня 2011 ) — чэшскі дзяржаўны, грамадскі і культуры дзеяч.
Біяграфія
Пасля камуністычнага перавароту ў 1948 годзе палац і кінастудыя былі нацыяналізаваныя, а сям’я Гаўлаў трапіла ў няласку рэжыму, у выніку чаго маладому Вацлаву было знемагчымлена навучанне на гуманітарных спецыяльнасцях чэхаславацкіх ВНУ. Пасля службы ў арміі (1957-59) В. Гавел працаваў у неакадэмічных тэатрах, якіх у 1950-1960-я ў Празе было шмат. У 1960-я працаваў драматургам у пражскім тэатры «На Забрадлі», набыў вядомасць як драматург не сацрэалістычнага кірунку. Друкаваўся ў чэшскіх літаратурных часопісах. Заняў пасаду рэдактара ў адным з вальнадумных часопісаў Чэхаславакіі, які ў рэшце быў закрыты цэнзурай. Суарганізатар чэшскага самвыдату. Пасля падпісання на міжнароднай канференцыі ў Хельсінкі чарговай дэкларацыі аб правах чалавека, В. Гавел выступіў ініцыятарам стварэння групы «Хартыя-77», якая патрабавала ад уладаў паважаць правы чалавека ў Чэхаславакіі, сузаснавальнік Камітэту ў абарону пераследаваных (1979). Арыштоўваўся за апазіцыйную дзейнасць, у 1979 асуджаны да 4,5 гадоў турэмнага зняволення за «антыграмадскую дзейнасць», назаўсёды атрымаў статус «вязня сумлення». У ліст. 1989 вядучы прадстаўнік руху «Грамадзянскі форум».
Пасля «Пражскай восені», 29.12.1989 Федэральны сход Чэхаславакіі аднагалосна абраў В. Гавела 9-м прэзідэнтам ЧССР (1989—1992). Пасля распаду ЧССР (1993) стаў першым прэзідэнтам Чэхіі, у 1998 перабраны (на пасадзе да 2003). Здолеў правесці ў краіне дэмакратычныя і эканамічныя пераўтварэнні. Савецкія войскі былі выведзеныя. Зняў з кіруючых пасад былых камуністаў, а таксама крайніх радыкалаў з ліку дысідэнтаў. Жыццёвы ўзровень утрымаўся, нягледзячы на разрыў эканамічных адносін з СССР куды адрасавалася 40 % чэшскага экспарту. У апошнія гады прэзідэнцтва В. Гавел цяжка хварэў, перанёс дзве анкалагічныя аперацыі, але не пакідаў пасаду кіраўніка краіны да 2003 года.
Пэрковычы
Пэрковычы (Перко́вичі) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Вацлаў Гавел
Творчасць
Аўтар амаль 20 п’ес, шматлікіх крытычных нарысаў, эсэ.
Яго драматычныя творы сваёй эстэтыкай блізкія да п’есаў абсурду, але абсурд у іх вельмі спецыфічны, гэта абсурд жыцця ў сацыялістычнай супольнасці і сутыкнення індывіда з машынэрыяй таталітарнай дзяржавы.
У 2007 годзе, пасля 19-гадовага перапынку, з’явілася новая п’еса Вацлава Гавела «Сыход» (Odcházení), якая ставілася затым на многіх сцэнах свету.
Прэміі і ўзнагароды
Палітычная і творчая дзейнасць В. Гавела адзначаная многімі міжнароднымі ўзнагародамі.
Касцянец валасападобны
Касцянец валасападобны (Asplenium trichomanes) — шматгадовая папараць сямейства.
Марфалогія
Папараць вышынёй 5-15 см. Лісткі (ваі) пёрыстыя з цёмна-бурым бліскучым хвосцікам і стрыжнем. Долі ліста зваротнаяйкападобныя, утвараюць вузкую аблямоўку па два бакі стрыжня. Споры спеюць у ліпені-жніўні.
Распаўсюджанне
Расце пераважна ў горных сістэмах Сярэдняй і Усходняй Еўропы, аднак распаўсюджаны па ўсёй Еўропе. Таксама выяўленыя ізаляваныя асяродкі ў Азіі (Індыя, Шры-Ланка) і Паўночнай Амерыцы, асобна Канадзе.
Экалогія
Расце на зацененых скалах і ў цяснінах субальпійскага і альпійскага паясоў да вышыні 1500-1600 м над узроўнем мора.
Выкарыстанне
Від выкарыстоўваюць у ландшафтнай архітэктуры для фарміравання альпійскіх горак. У народнай медыцыне лісце гэтай расліны ўжывалі супраць выпадзення валасоў.
Засіжжа
Засіжжа (Заси́жье) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Ілінойс
Ілінойс (Illinois) — штат на Сярэднім Захадзе ЗША. Плошча — 140 998 км². Насельніцтва — 12 910 409 чалавек (2009), пяты па колькасці жыхароў штат. Сталіца — горад Спрынгфілд, найбуйнейшы горад — Чыкага. Іншыя буйныя гарады: Арора, Рокфард, Джоліет.
Засіжжа
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Пятроўскага сельскага паселішча.
Ілінойс
Геаграфія і клімат
Штат размешчаны на Цэнтральных раўнінах, і 60 % яго тэрыторыі займаюць прэрыі, астатняя частка занятая ўзгоркамі. На поўначы мяжуе са штатам Вісконсін, з паўночнага ўсходу абмежаваны возерам Мічыган, мяжуе са штатам Індыяна на ўсходзе і паўднёвым усходзе, з Кентукі — на поўдні, з Аявай і Місуры на захадзе. Паўднёвая мяжа праходзіць па рацэ Агая, заходняя і паўднёва-заходняя — па рацэ Місісіпі. Значная частка паўднёвага ўчастка мяжы з Індыянай праходзіць па рацэ Уобаш.
У штаце — больш за 500 рэк (найбуйнейшая — Ілінойс), злучаная суднаходным каналам з возерам Мічыган) і 950 азёр.
Умерана кантынентальны клімат.
NGC 5214
NGC 5214 (іншыя абазначэнні — UGC 8531, KCPG 381A, MCG 7-28-30, AM 1332-331, ZWG 218.21, KUG 1330+421, PGC 47675) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Гончыя Псы.
Пяроўшчына (Валожынскі раён)
Пяро́ўшчына (, Перовщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Візонэ
Візонэ (Visone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1183 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 94 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічацца святыя апосталы Пётр і Павел.
Эрменехільда Англада Камараса
Эрменехільда Англада Камараса або Англада-і-Камараса (Hermenegildo Anglada Camarasa; 11 верасня 1871, Барселона — 7 ліпеня 1959, Мальёрка) — іспанскі (каталонскі) мастак.
Біяграфія і творчасць
Вучыўся ў барселонскай школе вытанчаных мастацтваў, і ў ранніх работах адчуваецца ўплыў яго настаўніка Мадэста Урхеля. У 1894 годзе Англада перабраўся ў Парыж, што дазволіла яму ў большай ступені вызваліцца ад залежнасцяў (зрэшты, уласны стыль Англады наследуе Дэга і Тулуз-Латрэку, збольшага і Клімту). Займаўся ў Акадэміі Жуліяна і Акадэміі Каларосі. У 1901 разам з Сулаагай прыняў удзел у міжнароднай выставе ў Дрэздэне, меў вялікі поспех. У далейшым выстаўляўся па ўсім свеце, быў удастоены залатых медалёў у Венецыі (1907) і Буэнас-Айрэсе (1910). У 1939—1947 жыў у эміграцыі ў Францыі.
Пратока
Прато́ка — вадацёк, які з'яўляецца часткай іншага вадацёка, альбо злучае іншыя вадацёкі ці вадаёмы.
Вядомыя два віды пратокаў:
За пратоку звычайна лічыцца рэчышча, меней мнагаводнае за галоўнае.
У Беларусі рачныя пратокі найчасцей трапляюцца на рэках Палесся, паміж азёрамі — у Паазер'і.
Прыкладам пратокі паміж азёрамі з'яўляецца пратока паміж азёрамі Снуды і Струста на Браслаўшчыне.
Марко Ваўчок
Марко́ Ваўчо́к (сапраўднае імя — Марыя Аляксандраўна Вілінская, па першым мужы — Марковіч, па другім — Лобач-Жучэнка; 22 снежня, с. Екацярынінскае, Ялецкі павет, Арлоўская губерня — 10 жніўня, хутар Долінск, Церская вобласць) — украінская і руская пісьменніца, перакладчыца, траюрадная сястра рускага літаратурнага крытыка Д. І. Пісарава.
Ракытныця (Ковэльскі раён)
Ракытныця (Роки́тниця) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Кужэц
Кужэ́ц, Нурэ́ц — рака ў Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Вілія.
Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 100 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 6,2 ‰. Пачынаецца на поўдзень ад вёскі Загор’е, у нізоўі цячэ па забалочанай мясцовасці праз старыцы, упадае ў Вілію ніжэй вёскі Міхневічы. Асноўны прыток — рака Драй (злева). На працягу 6,3 км каналізаваная (ад вёскі Паніззе да заходняй ускраіны вёскі Вётхава). Вадазбор на паўночна-ўсходнім ускрайку Ашмянскага ўзвышша.
Марко Ваўчок
Біяграфія
Нарадзілася 10 (22) снежня 1833 года ў сяле Екацярынінскае Ялецкага павета Арлоўскай губерні ў збяднелай рускай шляхецкай сям’і.
У 1840 памёр бацька Марыі, і праз два гады яе маці выйшла замуж другі раз. Яе мужам стаў памешчык Дзмітрыеў, які быў вядомы сваім самавольствам і жорсткасцю. Сітуацыя ў Екацярынінскім маёнтку пагаршалася: айчым неміласэрна караў прыгонных, здзекаваўся над жонкай і дзецьмі. Неўзабаве Дзмітрыеў прагуляў у карты маёнтак. Каб усцерагчы дзяцей ад цяжкіх уражанняў, маці адправіла старэйшага сына Валяр’яна ў Арол да сястры. Марыя месяцамі жыла то ў дзядзькі Мікалая Данілава, то ў цёткі Барбары Пісаравай, дзе яе выхоўвала гувернантка. Вучылася музыцы, французскай мове і літаратуры, расла свабодалюбнай, назіральнай: яе душу ўражвала жорсткае абыходжанне памешчыкаў з прыгоннымі.
У 1845—1846 гадах Марыя выхоўвалася ў Харкаўскім прыватным пансіёне. У гэтай установе дзяўчат вучылі паводзіць сябе ў свецкім грамадстве, размаўляць па-французску, танцаваць модныя танцы, іграць на фартэпіяна. Цікаўная дзяўчына ў вольны час шмат працавала над сабой, чытала класічную літаратуру, вывучала мовы, у прыватнасці, самастойна авалодала польскай.
У студзені 1851 года выйшла замуж за Апанаса Марковіча, украінскага фалькларыста і этнографа. Разам з мужам жыла ў 1851—1858 гадах у Чарнігаве, Кіеве і Няміраве, дзе глыбока вывучала побыт, культуру і мову ўкраінскага народу. У 1853 годзе ў сям’і Марковічаў нарадзіўся сын Багдан.
У 1859 годзе Марко Ваўчок з мужам пераехалі ў Пецярбург. У 1859 годзе большасць яе першых апавяданняў на рускай мове было апублікавана ў Маскве ў зборніку «Апавяданні з рускага народнага побыту».
У 1859 годзе Марковічы з’ехалі за мяжу, але неўзабаве з-за распусты Марыі Апанас вярнуўся адтуль адзін. Жонку і сына ён больш не бачыў, хаця некалькі гадоў адпраўляў грошы для сям’і за мяжу, спадзеючыся на вяртанне жонкі, але ні яе, ні сына так і не дачакаўся. Апошнія гады жыцця Апанас Марковіч правёў у цяжкіх, маральна надламаных абставінах і памёр у адзіноце ў 1867 годзе ў Чарнігаве ў земскай бальніцы.
Вярнуўшыся ў 1867 году ў Пецярбург, Марко Ваўчок зрабіла плённы ўнесак у рускую літаратуру. Ваўчок напісала на рускай мове апавяданні «Жылі-былі тры сёстры», «Чырвоны кароль», «Цюль баба» і інш. Ваўчок зблізіўлася з выдаўцамі часопіса «Отечественные записки» М. Някрасавым, М. Салтыковым-Шчадрыным. У часопісе вялася рубрыка замежнай літаратуры, публікаваліся арыгінальныя рускамоўныя творы і пераклады еўрапейскай класікі з французскай, англійскай, нямецкай і польскай моў.
У 1871—1872 гадах была рэдактарам пецярбургскага часопіса «Переводы лучших иностранных писателей». Прыцягнула да працы ў часопісы шмат перакладчыц з правінцыі. Пасля шырокага розгаласу плагіяту М. Ваўчок, калі яна прыпісвала сабе пераклады на рускую іншых людзей, і распаду часопісу «Переводы лучших зарубежных писателей», пісьменніца ў 1872 годзе пакінула Пецярбург і пасялілася ў маёнтку сваіх знаёмых у Цвярской губерні.
У 1878 годзе ў другі раз выйшла замуж за значна маладзейшага за яе Міхаіла Лобач-Жучэнку і наступныя 29 гадоў жыла ў месцах службы мужа ў розных частках Расійскай імперыі. Пазней сям’я пераехала ў маёнтак сваіх знаёмых у хутары Долінск пад Нальчыкам і жыла там да смерці пісьменніцы.
Памерла 28 ліпеня (10 жніўня) 1907 года на хутары Долінск Церскай вобласці (зараз — раён горада Нальчыка, Кабардзіна-Балкарыя). Там яна і была пахаваная пад яе ўлюбёнай грушай, як яна завяшчала мужу.
Ёсікадзу Нагаі
(永井 良和; нар. ) — японскі футбаліст. У 1971—1980 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Свята-Міхайлаўскі Беразвецкі жаночы манастыр
Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр — жаночы праваслаўны манастыр у Беразвеччы (сёння вёска ўваходзіць у склад Глыбокага), Беларусь. Знаходзіцца на вуліцы Францыска Скарыны, 77.
Гісторыя
Адраджэнне манастыра адбылося ў 1901 годзе па хадатайніцтве Літоўскага архіепіскапа Ювеналія (Полаўцава). У гэты перыяд праводзіцца капітальны рамонт манастырскага Петра-Паўлаўскага сабора і карпусоў.
У 1919 годзе абіцель была перададзена пад юрысдыкцыю каталіцкай царквы.
Падчас Другой сусветнай вайны на тэрыторыі манастыра быў створаны канцэнтрацыйны лагер. У пасляваенны час Петра-Паўлаўскі сабор быў разбураны, а будынкі абіцелі заняла турма.
Азэрнэ (Ковэльскі раён)
Азэрнэ (Озерне́) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паворскай вясковай абшчыны.
Клемяціна (Ярцаўскі раён)
Клемяціна (Клемятино) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Пятроўскага сельскага паселішча.
Аэрапорт імя Ніколы Тэсла
Аэрапорт імя Ніколы Тэсла — аэрапорт Бялграда, Сербія. Названы ў гонар вучонага Ніколы Тэсла.
Галоўныя паветраныя вароты краіны. Знаходзіцца за 7 км на захад ад Бялграда. Абслугоўвае рэйсы з Еўропы, Расіі, унутраныя рэйсы з Ніша. Пасажыры, якія заходзяць на пасадку з усходу, бачаць цэнтр Белграда, у прыватнасці Нові Београд і абшчыну Чукарыца.
NGC 5214A
NGC 5214A (іншыя абазначэнні — MCG 7-28-29, KCPG 381A, IRAS13306+4207, PGC 47679) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Аграфізіка
Аграфізіка - навука аб фізічных, фізіка-хімічных і біяфізічныя працэсах, якія праходзяць у аграэкалагічнай сістэме "глеба-расліны-атмасфера", грунтуецца на аграбіялагічных (раслінаводства, земляробства, фізіялогія раслін, глебазнаўства) і фізіка-матэматычных навуках (агульная і эксперыментальная фізіка, тэарэтычная і матэматычная фізіка, геафізіка, метэаралогія), уключае ў сябе фізіку цвёрдай фазы глебы, гідрафізікі глебы, цеплафізіцы глебы, фізіку газавай фазы глебы, аэрадынамічныя, радыяцыйныя і іншыя параметры прыземнага пласта паветра, святлафізіялогію і радыебіялогію раслін, а таксама прыёмы і сродкі рэгулявання знешніх умоў жыцця раслін.
Лазерная фізіка
Агульныя ўяўленні
Лазерная фізіка ўзнікла ў 1960-я гады на мяжы оптыкі, радыёфізікі, электронікі і матэрыялазнаўства. Атрымала хуткае развіццё з прычыны асаблівых якасцей лазернага промня: яго надзвычай высокіх кагерэнтнасці, монахраматычнасці, накіравальнасці распаўсюджвання, прасторавай і часавай шчыльнасці энергіі, вельмі малой працягласці асобных імпульсаў. Гэтыя якасці, іх спалучэнні і камбінацыі абумовілі развіццё лазернай тэхнікі — лазерных сродкаў даследавання розных асяроддзяў і аб’ектаў, выканання разнастайных лазерных тэхналогій, у т.л. тонкіх, стварэння аптычнай сувязі, апрацоўкі, запісу і счытвання інфармацыі (аптычны запіс). Выкарыстанне лазернага выпрамянення выклікала змены шэрагу паняццяў і ўяўленняў оптыкі і іншых галін ведаў. У выніку выкарыстання лазераў выяўлены і даследаваны такія нелінейна-аптычныя з’явы, як генерацыя гармонік, складанне і адыманне частот, вымушанае камбінацыйнае рассеянне, самафакусіроўка і тунэляванне лазернага пучка, чатырохстопнае змешванне, двухфатоннае паглынанне, амплітудна-фазавая канверсія мадуляцыі, утварэнне салітонаў і інш.
Нелінейна-аптычныя з’явы знайшлі шырокае выкарыстанне для кіравання характарыстыкамі лазернага выпрамянення (пры яго генерацыі і распаўсюджванні), вывучэння структуры рэчыва (лазерная спектраскапія) і дынамікі розных працэсаў у асяроддзях. У імпульсах лазернага выпрамянення фемтасекунднай працягласці дасягнуты шчыльнасці магутнасці парадку 10^21 Вт/см2. Сілы ўздзеяння такіх імпульсаў на электроны і ядры атамаў істотна перавышаюць сілы іх узаемадзеяння ў ядрах, што дае магчымасць кіроўнага уздзеяння на структуру атамаў і малекул. Лазерныя крыніцы выпрамянення выкарыстоўваюцца ў звычайных аптычных прыладах, што значна паляпшае іх характарыстыкі і пашырае магчымасці, і для стварэння прынцыпова новых прылад і метадаў даследавання, новых тэхнічных сродкаў (аптычныя дыскі, лазерныя прынтэры, аудыё- і відэапрайгравальнікі, лініі валаконна-аптычнай сувязі, галаграфічныя і кантрольна-вымяральныя прылады). Дасягненні лазернай фізікі шырока выкарыстоўваюцца ў розных галінах навукі, прамысловых тэхналогіях, у ваеннай тэхніцы, касманаўтыцы, медыцыне.
У Беларусі
У Беларусі даследаванні па лазернай фізіцы пачаліся ў 1961 годзе у Інстытуце фізікі АН БССР пад кіраўніцтвам Б. І. Сцяпанава. Праводзяцца ў інстытутах фізічнага і фізіка-тэхнічнага профілю НАН Беларусі, установах адукацыі і прамысловых арганізацыях. Прадказана і атрымана генерацыя на растворах складаных малекул, створана серыя лазераў з плаўнай перастройкай частаты ў шырокім дыяпазоне; прапанаваны метады разліку і кіравання энергетычнымі, часавымі, частотнымі, палярызацыйнымі і вуглавымі характарыстыкамі лазераў і лазернага выпрамянення; створаны новыя тыпы лазерных крыніц святла агульнага і спецыяльнага прызначэння. Распрацаваны фізічныя асновы дынамічнай галаграфіі, вывучаны заканамернасці ўзнікнення і працякання многіх нелінейна аптычных з’яў і распаўсюджвання святла ў нелінейна-аптычных асяроддзях.
Грыв’яткы
Грыв’яткы (Грив'я́тки) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паворскай вясковай абшчыны.
Вальпеда
Насельніцтва складае 1204 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 114 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 15059. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni apostolo.
Адарант
Адарант (ад лац. «захоплены») — у Міжрэччы фігурка чалавека, якую вырабляюць з мяккіх парод каменя, а пазней — гліны, якую ўсталёўваюць ў храме для таго, каб маліцца за чалавека, які яе паставіў.
Статуя адаранта прадстаўляла чалавека, які сядзіць або калі ён моліцца са складзенымі на грудзях рукамі. Твар звычайна выконваўся дбайней, чым тулава, хоць і павінен быў адпавядаць пэўным ўмоўнасцям, што пазбаўляла скульптуру індывідуальных рысаў.
На плячы адаранта звычайна быў выбіты надпіс, які паведамляў, хто быў яго ўладальнікам. Вядомыя знаходкі, калі першы надпіс быў сцёрты і пазней заменены іншым.
Пагуляеўка (Ярцаўскі раён)
Пагуляеўка (Погуляевка) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.