cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларускі ПЭН-цэнтр
Гісторыя
ПЭН-цэнтр — аб’яднанне прафесійных літаратараў, створанае з мэтай пашырэння інтэлектуальнага супрацоўніцтва прадстаўнікоў творчых прафесій, удзелу ў міжнародным літаратурным супрацоўніцтве, развіцця беларускай культуры, выхавання ў грамадскай свядомасці высокіх гуманістычных ідэалаў. Сябры Беларускага ПЭНа падзяляюць прынцыпы і каштоўнасці Хартыі Міжнароднага ПЭНа, прынцыпы дзейнасці праваабаронцаў Беларусі.
З 1996 года Беларускі ПЭН-цэнтр з’яўляецца членам Камітэта «Пісьменнікі ў зняволенні», заснаванага ў 1960 годзе Асамблеяй дэлегатаў Міжнароднага ПЭН-клуба.
Беларускі ПЭН-цэнтр удзельнічае ў рабоце Камітэта Міжнароднага ПЭН-клуба па мастацкім перакладзе і лінгвістычным праве, штаб-кватэра якога знаходзіцца ў Барселоне, і ў першую чаргу па праграме «Усеагульная дэкларацыя лінгвістычных правоў».
Літаратурныя прэміі
Пісьменнікі і перакладчыкі самі абіраюць найлепшую беларускую кнігу праз інтэрнэт-галасаванне. Пераможца — адна кніга, напісаная на беларускай або рускай мове ў жанрах мастацкая проза, нон-фікшн, паэзія ці эсэістыка
Прэмія за найлепшую беларускамоўную кнігу для дзяцей і падлеткаў. Прысуджаецца ў дзвюх намінацыях: найлепшы літаратурны твор і найлепшае мастацкае афармленне. Сузаснавальнікам з’яўляецца Саюз беларускіх пісьменнікаў. Прэмію падтрымлівае Мясцовы дабрачынны фонд «Вяртанне».
Найбуйнейшая незалежная літаратурная прэмія за мастацкую і дакументальную прозу на беларускай мове. Уручаецца з 2012 года. Прэмію арганізоўваюць Беларускі ПЭН-цэнтр і Саюз беларускіх пісьменнікаў пры падтрымцы Польскага Інстытута ў Мінску. У 2019 годзе сярод іншага фундатарамі прэміі сталі Адвакацкае бюро Borovtsov & Salei, ПП «Тэрасофт» і Святлана Алексіевіч.
Уручаецца за найлепшую дэбютную кнігу, напісаную на беларускай мове ці перакладзеную на яе, аўтару або перакладчыку ва ўзросце да 35 гадоў. Даецца за творы ў жанрах паэзія, проза, мастацкі пераклад. Сузаснавальнікам з’яўляецца Саюз беларускіх пісьменнікаў. Прэмію падтрымлівае Мясцовы дабрачынны фонд «Вяртанне».
Уручаецца з 2017 года за найлепшую паэтычную кнігу на беларускай мове. Суарганізатары — Беларускі ПЭН-цэнтр, Саюз беларускіх пісьменнікаў і Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына». Партнёрамі прэміі выступаюць Фонд культуры і адукацыі Орса-Рамана і Харытатыўны фонд Згуртавання беларусаў Вялікай Брытаніі.
Уручаецца з 2016 года за найлепшы пераклад мастацкай кнігі на беларускую мову. Сузаснавальнікамі прэміі з’яўляюцца Беларускі ПЭН-цэнтр, Саюз беларускіх пісьменнікаў і Мясцовы дабрачынны Фонд «Вяртанне».
Уручаецца з 2019 года за найлепшую кніжную вокладку для беларускай кнігі. Сузаснавальнікі і партнёры —  Беларускі ПЭН-цэнтр, Беларускі саюз дызайнераў, Лятучы ўніверсітэт, H&L Group, фонд «Адкрытая культура», тэлеканал «Белсат».
Запачаткавана ў 1995 годзе у гонар аднаго з заснавальнікаў Беларускага ПЭНа Алеся Адамовіча. Уручаецца за найлепшы публіцыстычны твор, прысвечаны актуальным праблемам сучаснасці. У некаторых выпадках прэміяй уганароўваюцца значныя для беларускай культуры ініцыятывы, з’явы ці падзеі.
Уручаецца з 1994 года за выдатную гістарычную прозу аўтарам кніг, што спрыяюць абуджэнню свядомасці і нацыянальнай незалежнасці чытачоў. У некаторых выпадках прэміяй уганароўваюцца значныя для беларускай гісторыі ініцыятывы, з’явы ці падзеі.
Заснаваная сумесна з «Радыё Свабода» ў 2013 годзе і ўручаецца за найлепшы твор на беларускай і рускай мовах любога жанру, напісаны ў зняволенні. Прымаюцца да разгляду працы як апублікаваныя, так і ў выглядзе рукапісаў. Уручаецца не штогод.
Фестываль інтэлектуальнай кнігі «Прадмова»
Выступае як пляцоўка для інтэнсіўнай камунікацыі паміж усімі ўдзельнікамі кнігавыдавецкага працэсу: выдаўцамі і аўтарамі, рэдактарамі і крытыкамі, ілюстратарамі і дызайнерамі, перакладчыкамі і чытачамі.
Арганізатар: установа культуры «Кніжны офіс». Беларускі ПЭН-цэнтр з’яўляецца адным з галоўных партнёраў фестывалю.
Міжнародны паэтычны фестываль «Вершы на асфальце» імя Міхася Стральцова
Запачаткаваны ў 2012 годзе Саюзам беларускіх пісьменнікаў і ПЭН-цэнтрам. Сярод традыцыйных мерапрыемстваў фестывалю — паэтычны слэм, літаратурныя чытанні, дыскусіі, прэзентацыі кніг, кніжных серый, музычныя выступы і г. д.
Збірае паэтаў з Беларусі, Германіі, Ісландыі, Казахстана, Літвы, Латвіі, Нарвегіі, Польшчы, Расіі, Славакіі, Украіны, Швецыі, Фінляндыі, Эстоніі.
Перакладчыцкая майстэрня
Штотыднёвыя заняткі для перакладчыкаў, скіраваныя на знаёмства з асноўнымі тэндэнцыямі і мастацкімі падыходамі ў перакладзе. На занятках разглядаюцца пераклады розных літаратурных жанраў. Наведвальнікі аналізуюць і вучацца дапрацоўваць уласныя пераклады пад кіраўніцтвам Андрэя Хадановіча.
Школа крэатыўнага пісьма Адама Глобуса «Літара»
Школа створаная для падлеткаў 15-18 гадоў. У праграме — азнаямленне, вывучэнне і практыкаванне ў формах літаратурных мініяцюр на прыкладзе класікаў сусветнай і беларускай літаратуры: Сэй-Сёнагон, Янкі Брыля, Басё, Рамона Гомэса дэ ля Сэрны і іншых.
Рэзідэнцыя маладога літаратара
Праграма дае магчымасць творцу ва ўзросце да 35 гадоў два тыдні жыць у Вільні і займацца літаратурнай працай. Дзейнічае пры падтрымцы Беларускага Дома правоў чалавека і Амбасады Літвы.
Майстар-класы для маладых літаратараў
Маладыя літаратары з усёй краіны збіраюцца разам і цягам некалькіх дзён знаёмяцца паміж сабой, а таксама з прафесійнымі пісьменнікамі. Працуюць над ўласнымі творамі і абмяркоўваюць тэксты калег з дапамогай дасведчаных паэтаў, празаікаў, перакладчыкаў.
Аўдыятэка
https://audio.pen-centre.by — своеасаблівы архіў аўдыязапісаў, на якіх аўтары і перакладчыкі самі агучваюць уласныя творы. Кожны з літаратараў мае асобную старонку з біяграфіяй і спісам твораў, якія можна чытаць і слухаць.
Крытыка
У 2016 годзе ў беларускай літаратурнай прасторы ўзнік скандал па выніках уручэння літаратурнай прэміі «Дэбют», заснаванай Беларускім ПЭН-цэнтрам. На цырымоніі ўручэння прэміі намінацыя «Паэзія» засталася без пераможцы, у выніку чаго маладыя паэты палічылі такое рашэнне журы зняважлівым да іх. Пасля інцыдэнту паэт Алесь Плотка, які увайшоў у шорт-ліст прэміі, звярнуўся да арганізатараў конкурсу з просьбай, «каб брыдкі скандал, які ўзнік вакол гэтай намінацыі, быў вырашаны». Яго падтрымалі і астатнія шортлістэры. А. Плотка пракаментаваў, што сваім рашэннем не прызначаць пераможцу сярод паэтаў журы парушыла статут прэміі, дзе напісана: «ў кожнай намінацыі вызначаюцца пераможца (1 месца) і даюцца два заахвочвальныя прызы».
Адзначаліся праблемы і з іншай літаратурнай прэміяй, заснаванай Беларускім ПЭН-цэнтрам — «Прэміяй Цёткі». Так, у спіс намінантаў могуць не трапіць калектыўныя зборнікі з вялікай колькасцю аўтараў альбо мастакоў, хаця гэтае абмежаванне нідзе не прапісанае, а ў Палажэнні аб прэміі згодна з п. 1.3. наадварот, гаворыцца, што «ў выпадку калектыўнага аўтарства прэмія дзеліцца між усімі аўтарамі кнігі-пераможцы». Пры гэтым арганізатары спасылаюцца на тое, што журы можа прымаць рашэнні аб прыняцці кнігі да разгляду ў прэміі згодна з уласным меркаваннем.
У канцы 2010-х гадоў пра выхад з Беларускага ПЭН-цэнтра з розных прычын заявілі ганаровы старшыня ПЭНа Лявон Баршчэўскі, філосаф Алесь Анціпенка, заснавальнік курсаў «Мова нанова», журналіст і паэт Глеб Лабадзенка, шматгадовы рэдактар «Нашай Нівы», былы першы намеснік кіраўніка ПЭН-цэнтра Андрэй Дынько, перакладчыца і літаратарка Наталка Харытанюк, былы намеснік кіраўніка арганізацыі Андрэй Скурко.
На думку Паўла Севярынца, агучаную ў 2019 годзе, заснавальнікам «лявацкага гнязда» ў арганізацыі стаў літаратар Андрэй Хадановіч, яго памагатым — Павел Анціпаў (брат Ніка Анціпава, заснавальніка ЛГБТ-сайта Makeout.by), да іх жа Павел Севярынец прылічыў Анку Упалу, Уладзіміра Лянкевіча і масона Сяргея Дубаўца. Палітык абвінаваціў кіраўніцтва цэнтра ў тым, што яно не прыняло ў арганізацыю шэраг літаратараў, бо тыя з’яўляюцца хрысціянамі, у тым ліку Яўгена Зубовіча, Паўла Булатага, Алеся Гелагаева, Уладзіміра Бруя, Антонія Бокуна, Ганну Станіславенку.
На паседжанні Рады ПЭН-цэнтра 29 кастрычніка 2019 года ганаровы старшыня Лявон Баршчэўскі падаў заяву на выхад з арганізацыі, назваўшы асноўнымі матывамі тое, што яго знаходжанне ў Радзе будзе шкодзіць прыняццю рашэнняў шляхам кансэнсусу. Таксама Л. Баршчэўскі абурыўся тым, што Рада яго не абараніла ад хамскіх выказванняў Я. Ліпковіча, звязаных з дзейнасцю Л. Баршчэўскага ў рамках арганізацыі.
Скандал з выключэннем Паўла Севярынца
З 2014 года Павел Севярынец, які быў прыняты за кнігу «Лісты з лесу» ў 2007 годзе, не плаціў членскія ўнёскі, аргументуючы гэта тым, што ён хрысціянін і не бачыць для сябе магчымасці падтрымліваць, у тым ліку фінансава, мерапрыемствы пад эгідай арганізацыі, звязаныя з тым, што ён лічыць прапагандай гомасексуальнага ладу жыцця. 15 студзеня 2019 года ён быў выключаны з арганізацыі, але паведамлена пра выключэнне яму было толькі ў красавіку. Як прызнавала Таццяна Нядбай, рашэнне аб выключэнні было складаным і не было адзінагалосным, абмяркоўвалася цягам некалькіх сустрэч Рады. Апроч Севярынца, за няплату ўнёскаў з цэнтра выключылі таксама Глеба Лабадзенку і Сяргея Шапрана.
22 кастрычніка 2019 года Павел Севярынец заявіў, што Беларускі ПЭН-цэнтр захапілі радыкальныя адэпты, якія не пераносяць хрысціян і займаюцца «прапагандай ЛГБТ». 26 кастрычніка на з’ездзе ў Мінску была разгледжана заява Паўла Севярынца, які кампенсаваў нясплачаную суму ўнёскаў і прасіў аднавіць яго ў сяброўстве. Ён заявіў, што свой ліст пісаў эмацыйна, але ідэалогію фемінізму, гендара, гей-прапаганду па-ранейшаму лічыць шкоднымі. Рашэнне Рады аб яго выключэнні было адменена, хоць паводле сведчанняў некаторых прысутных, фармулёўкі галасавання некалькі разоў мяняліся вядучым сходу Лявонам Баршчэўскім і былі даволі складанымі, што прывяло да блытаніны. Незадаволеныя запатрабавалі перагаласавання, але Л. Баршчэўскі заявіў, што гэта не прадугледжана статутам.
Алесь Бяляцкі прапанаваў стабілізаваць ПЭН «старымі праверанымі кадрамі», Уладзімір Арлоў выступіў з прапановай выбраць старшынёй Святлану Алексіевіч. Таццяна Нядбай узяла самаадвод і адмовілася абірацца на пасаду кіраўніка арганізацыі, у безальтэрнатыўным галасаванні перамагла Святлана Алексіевіч.
Пісьменнік Альгерд Бахарэвіч і дзясяткі іншых сябраў арганізацыі падпісалі пратэст супраць знаходжання Паўла Севярынца ў арганізацыі і ягоных «цемрашальскіх поглядаў».
29 кастрычніка 2019 года адбылося пасяджэнне Рады ПЭН-цэнтра, якая зноў разгледзела справу Паўла Севярынца і выключыла яго з арганізацыі. На пасяджэнне не быў запрошаны сам П. Севярынец. Большасцю сябраў Рады была адхілена прапанова Святланы Алексіевіч аб часовым прыпыненні сяброўства Паўла Севярынца альбо аб перанясенні разгляду яго справы на 31 кастрычніка, бо на 29 кастрычніка выпала «ноч расстраляных паэтаў» — гадавіна забойства ў 1937 годзе прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі ў час сталінскіх рэпрэсій.
Першая намесніца старшыні ПЭН-цэнтра Таццяна Нядбай паведаміла, што падставай для выключэння сталі парушэнні статуту Беларускага ПЭН-цэнтра і Міжнароднага ПЭН-клуба. Адзначалася, што Павел Севярынец зневажаў гонар арганізацыі, выказваў абразлівае і варожае стаўленне да кіраўніцтва, наўмысна фальсіфікаваў і скажаў інфармацыю дзеля прыватных мэтаў, публічна і сістэматычна дыскрымінаваў сацыяльную групу ЛГБТК+.
Павал Севярынец палічыў сваё выключэнне ў «Дзень расстраляных паэтаў» невыпадковым :
30 кастрычніка 2019 года Беларускі ПЭН-цэнтр апублікаваў «незалежную экспертызу» адкрытага ліста Паўла Севярынца «Культурны марксізм і яго камісары», звернутага да сяброў арганізацыі напярэдадні з’езда арганізацыі 26 кастрычніка. Віялета Ермакова з арганізацыі «Журналісты за талерантнасць» сцвярджала, што непасрэдна ў тэксце П. Севярынца дыскрымінуецца супольнасць ЛГБТК+. Паводле яе, П. Севярынец мяркуе, што абарона правоў гэтай супольнасці не ўласцівая беларусам і навязаная звонку, гома- і бісексуальныя стасункі ненатуральныя і амаральныя, а з’яўленне ЛГБТК+ у публічнай прасторы непажаданае.
Пячонкі (Смаленская вобласць)
Пячонкі (Печёнки) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Джына Калаусі
Луіджы Калаусі (Luigi Colàusig; — ), больш вядомы як Джына Калаусі (Gino Colaussi) — італьянскі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1938 у складзе нацыянальнай зборнай Італіі.
Штайн-на-Рэйне
Штайн-на-Рэйне (Stein am Rhein) — горад у Швейцарыі, у кантоне Шафгаўзен. Насельніцтва — 4187 чалавек (на 2007 год). Афіцыйны код — 2964. У старым горадзе знаходзіцца вялікая колькасць дамоў з маляўнічымі роспісамі па тынкоўцы на галоўнай вуліцы. Памеры і сюжэты разнастайныя, ад антычных і біблейскіх на паўдома, да дэкаратыўных і невялікіх. Бліжэй да набярэжнай з’яўляюцца сучасныя варыянты роспісу, у асноўным у стылі графіці.
Ілжывая дылема
Ілжывая дылема, таксама ілжывая дыхатамія — карэляцыйная лагічная памылка. Сутнасць памылкі выключаецца ў падмене некаторай лагічнай аперацыі лагічнай аперацыяй «выключнае ці» (XOR). Іншымі словамі, з двух варыянтаў (у бінарным выпадку) толькі адзін варыянт падаецца абавязкова правільным, але насамрэч сярод гэтых варыянтаў могуць правільнымі быць як абодва, так і ніводнага, так і роўна адзін з варыянтаў можа быць правільным. Таксама сярод варыянтаў насамрэч можа не быць цалкам правільнага ў выпадку недакладнай логікі.
Прыклад
У даным выпадку ілжывай дыхатаміяй з’яўляецца (камуніст XOR капіталіст), хаця насамрэч, яна як можа быць камуністкай, так можа быць капіталісткай, нязгоднай з некаторымі рэчамі пры капіталізме, так можа быць і некім трэцяй.
Фероль
Фероль (Ferrol) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Ла-Карунья ў складзе аўтаномнай супольнасці Галісія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Фероль. Займае плошчу 81,9 км². Насельніцтва 73638 чалавек (на 2010). Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра правінцыі — 52 км.
Знаходзіцца на беразе Атлантычнага акіяна. Асноўны цэнтр суднабудавання Іспаніі, ваенна-марская база. Самы вядомы выхадзец Фероля — кіраўнік Іспаніі ў 1936—1975 гг. Франсіска Франка Баамондэ. У яго гонар з 1938 да 1982 г. горад зваўся El Ferrol del Caudillo (Эль Фероль Каўдзільё, г.зн. правадыра). У горадзе да 2005 г. стаяла конная статуя Франка.
Барадуліна (Аршанскі раён)
Бараду́ліна — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, уваходзіць у склад Крапівенскага сельсавета.
Знаходзіцца за 10 кіламетраў на ўсход ад Оршы і за 5 кіламетраў на поўдзень ад аўтадарогі Орша — Дуброўна. Вёска знаходзіцца на левым беразе ракі Крапівенка.
Дамброўская вуліца (Мінск)
Вуліца Дамброўская — вуліца ў мікрараёне Кунцаўчына Фрунзенскага раёна Мінска. Забудоўваецца з 1980-х. Да перайменавання ў 2008 насіла назву 1-я раённая магістраль. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.
Мальцаўскі сельсавет
Ма́льцаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Мальцы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 14 красавіка 1962 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Лявонпальскага (17 населеных пунктаў: Амбросенкі, Гараўцы, Даўгінава, Дубавое, Зайцава, Званкі, Ільмовікі, Кавалькі, Костачына, Кульвока, Мальцы, Міхасенкі, Палякі, Погары, Пятрэлева, Рабечына і Ясева) і Павяцкага (8 населеных пунктаў: Варанькі, Дабравольшчына, Застарынцы, Панізнікі, Разаліна, Сочнева, Узгон і Чарняўцы) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 25 населеных пунктаў.
Заазер’е (Лагойскі раён)
Заазе́р’е (, Заозерье) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лагойскага сельсавета.
Вялікае Княства Літоўскае
У пісьмовых крыніцах упершыню згадваецца як маёнтак ва ўдзельным Лагожскім княстве. У першай палове XV ст. гэта быў маёнтак ва ўладанні пана Судзімонта Доргевіча, у 1448 г. пасля яго смерці маёнтак зрабіўся ўласнасцю яго сына Алехны. У пачатку XVI ст. буйны феадал Васіль Тышкевіч купіў частку двара Заазер’е ва ўдавы Пятра Белага княжны Ганны Аляксандраўны Гальшанскай. У 1570 г. Заазер’е было ўласнасцю Еўстафія Серафіма Тышкевіча — сына Васіля Тышкевіча. У XVIII ст. Заазер’е лічылася вёскай, было цэнтрам маёнтка, уладаннем віленскага каталіцкага капітула, у другой палове XVIII ст. перайшло ва ўласнасць Тызенгаўза, пазней — Тышкевічаў.
Расійская імперыя
У 1811 г. вёска, 111 рэвізскіх душ мужчынскага пола, уладанне графа Іосіфа Тышкевіча. У 1866 г. адносілася да Лагойскага праваслаўнага прыхода Свята-Мікалаеўскай царквы. У 1870 г. вёска, 116 рэвізскіх душ мужчынскага пола ў Лагойскай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні. У 1875 г. адкрыта школа граматы, меўся хлебазапасны магазін. На пачатку XX ст. да Загаранскай сельскай грамады адносіліся 2 вёскі: Падонкі і Заазер’е, у 1905 г. у яе ўваходзілі 29 гаспадарак Заазер’я, якія мелі 426,5 дзесяціны зямлі. У 1909 г. 65 двароў, 650 жыхароў, у 1917 г. 17 двароў, 443 жыхары.
Найноўшы час
У 1941 г. 79 двароў, 316 жыхароў. У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы знішчылі 2 двары, загубілі 6 жыхароў, вывезлі ў Германію 22 вяскоўцаў, 23 загінулі на фронце, 6 у партызанскай барацьбе. У 1969 г. 117 двароў, 382 жыхары.
Лазянкоўскі палац
Спасылкі
́
Хлодвіг I
Хлодвіг I (Chlodovechus, Luduinus, Clodovicus, Ludovicus; каля 466 — 27 лістапада 511, Парыж) — кароль салічаскіх франкаў, пазней усяго Франкскага каралеўства. Кіраваў у 481/482 — 511 гадах. З дынастыі Меравінгаў. Сын караля Хільдэрыка I і каралевы Базіны Цюрынгскай. Хлодвіг быў адным з самых буйных палітыкаў свайго часу, самым паспяховым з германскіх правіцеляў V стагоддзя.
Жыццяпіс
Сын Хільдэрыка I, пасля смерці якога ў 481 ці 482 годзе атрымаў у спадчыну царства заходніх франкаў (ва ўзросце 15 год). У 486 годзе ён павёў сваё войска на Суасон, апошнюю з гала-рымскіх крэпасцей, і перамог рымскага намесніка ў Галіі Сіягрыя. Хлодвіг пашырыў уладанні салічаскіх франкаў да р. Луара, што стала зыходным этапам стварэння Франкскай дзяржавы. Затым ён заваяваў большасць зямель алеманаў (496), выгнаў з Паўднёвай Галіі вестготаў (507), падпарадкаваў франкаў, што жылі па сярэднім цячэнні Рэйна.
Хлодвіг умацаоўваў каралеўскую ўладу. У 496 годзе прыняў хрысціянства ў артадаксальнай форме (у той час як іншыя германскія плямёны прытрымліваліся арыянства), што спрыяла ўмацаванню яго ўлады, забяспечвала яму падтрымку духавенства і добразычлівыя адносіны гала-рымскага насельніцтва. Сваёй рэзідэнцыяй зрабіў Парыж. Пры Xлодвігу была запісана Салічаская праўда, такім чынам ён кадыфікаваў законы франкаў і забяспечыў прававое адзінства для свайго каралеўства.
Жонка — Клацільда Бургундская (каля 475 — каля 545). Яго чатыры сыны (Тэадорых I, Хладамір, Хільдэберт I, Хлотар I) у адпаведнасці з франкскай традыцыяй падзялілі каралеўства пасля яго смерці.
Гранікоўка
Гранікоўка — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Лясная. Код КАТА — 116449300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 151 чалавек (74 мужчыны і 77 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 100 чалавек (47 мужчын і 53 жанчыны).
Беразькова
Беразькова (Березьково) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кансальва Санезі
Кансальва Санезі (Consalvo Sanesi,, Арэца — , ) — італьянскі аўтагоншчык, пілот Чэмпіянату Еўропы AIACR, затым - Формулы-1.
Кар'ера
Кансальва Санезі быў тэст-пілотам каманды Alfa Romeo. У якасці баявога пілота Чэмпіянату Еўропы AIACR ён выходзіў на Talbot. У сезонах 1946-1948 Санезі ўзяў шэраг подыумаў у Чэмпіянаце Еўропы. Пасля ён заняў другое месца ў Mille Miglia.
У 1950 пачаліся гонкі Формулы-1. Кансальва Санезі не здолеў правесці першыя гонкі, бо быў траўміраваны ў новай гонцы Mille Miglia. Ён быў заменены на Луіджы Фаджыёлі. Санезі ўдзельнічаў у Гран-пры Італіі. Там ён не дамогся поспехаў з-за праблем з рухавіком.
У 1951 сезоне Кансальва правёў чатыры Гран-пры і набраў тры ачкі (4 месца ў швейцарскім Гран-пры). Аднак Alfa Romeo пакінула Формулу-1, і Санезі пачаў удзельнічаць толькі ў гонках спорткараў. У 1954 ён стаў пераможцам у класе ў гонцы Carrera Panamericana. Потым ён быў траўміраваны на тэстах, але ўжо ў 1955 вярнуўся ў гонкі і заняў 2 месца ў гонцы па ўздыму на ўзгорак на ўласнай Alfa Romeo. Гэта было яго апошняе аўтаспартыўнае выступленне.
Абральёс
Абральёс (Abrolhos) — архіпелаг з 6 малых астравоў на паўднёвым захадзе Атлантычнага акіяна каля ўзбярэжжа бразільскага штата Баія. Агульная плошча сушы — 1,076 км². Сталага насельніцтва няма.
Геаграфія
Архіпелаг Абральёс месціцца за 58 км на паўднёвы ўсход ад бразільскага горада Каравелас, фармальна падпарадкаваны гарадскому муніцыпалітэту.
Астравы маюць часткова вулканічнае, часткова каралавае паходжанне. Найбольшы па плошчы востраў Санта-Барбара займае плошчу 56,9 га.
Прырода
На астравах пераважае травяністая расліннасць. Асноўныя насельнікі сушы — марскія птушкі, сойкі, дзятлы. У 2010 г. архіпелаг быў абвешчаны Рамсарскім угоддзем. Вялікую цікавасць уяўляюць навакольныя каралавыя рыфы. Каля астравоў назіраюцца міграцыі гарбатых кітоў.
Для захавання мясцовай прыроды створаны марскі нацыянальны парк Абральёс агульнай плошчай 91 300 га.
Гісторыя
Астравы Абральёс былі адкрыты ў 1503 г. іспанскай экспедыцыяй, у склад якой уваходзіў Амерыга Веспучы. У 1822 г. увайшлі ў склад Бразіліі. У 1832 г. даследаваны Чарльзам Дарвіным.
Вуліца Пятра Глебкі (Мінск)
Вуліца Пятра Глебкі — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Пятра Глебкі (1905—1969), беларускага паэта, вучонага, арганізатара навукі, грамадскага дзеяча.
Collegium Civitas
Агульная характарыстыка
Калегіум быў створаны па ініцыятыве навукоўцаў з Інстытута палітычных даследаванняў Польскай акадэміі навук і працуе пад эгідай пяці інстытутаў са сферы сацыяльных навук ПАН.
У першы год сядзіба вучэльні размяшчалася на вул. Смалюхоўскага. У наступныя гады вучэльня размяшчалася ў будынку на вул. Марыі Казімеры 31 на Марымонт (частка лекцый праходзіла тады ў Доме літаратуры на Кракаўскім прадмесці 87/89). Пазней (у 2000-2003 гады) вучэльня знайшла сваё месца ў больш буйным будынку на вул. Навуковай 5/7 на Влохах. З 2003 года калегіум размешчаны на 12 паверсе Палаца культуры і навукі.
Вучэльня прапануе праграмы навучання на польскай і англійскай мовах і двухмоўныя праграмы ў шасці абласцях:
Ступень бакалаўра і магістра ў Collegium Civitas (больш за 70 спецыяльнасцей і спецыялізацый) можна арымаць па 4 напрамкам:
Адукацыйная прапанова таксама ўключае ў сябе магчымасць атрымання ступеня МВА, доктарскай ступені, удзел у курсах і семінарах, а таксама заняткі ва ўніверсітэце трэцяга веку і дзіцячым каледжы.
Норландская опера
Абсталяванне
Ёсць чатыры залы, з адпаведным колькасцю месцаў:
У будынку таксама знаходзіцца Vita kuben (Белы куб), выставачная прастора для сучаснага мастацтва. У 1984 NOP ўзяў прастору былога пажарнага дэпо ва Умеа, якое было пабудавана ў 1937 годзе. Пасля капітальнага рамонту новая пляцоўка адкрыта ў 2002 годзе, з новым пабудаваным тэатрам і канцэртнай залам у спалучэнні са старым оперным тэатрам. Актавая зала была пасля пабудаваны на месцы.
Мастацкім кіраўніком NOP быў Магнус Аспегрен. Мінулымі музычнымі дырэктарамі былі Рой Гудман (1995-2001), Крысціян Ярві (2000-2004) і Андрэа Куін (2005-2009). Цяперашні кіраўнік дырэктар і мастацкі кіраўнік NOP з'яўляецца К'ел Энглунд, са жніўня 2009 года. Па стане на сезон 2009-2010, музычным кіраўніком NOP з'яўляецца Румон Гамба, з пачатковым кантрактам на 3 гады.
Вядомыя апошнія акты супрацоўніцтва:
NOP таксама дапамагае іншым мастацкім арганізацыям, такім, як тэатральны фестываль MADE і Фестываль джазу Умеа. У студзені 2007 года на фестывалі падчас выступу Mando Diao часовая падлога зламалася, параніўшы больш за 25 чалавек.
Падчас адкрыцця тыдня Еўрапейскага горада культуры фестываля ў Умео ў студзені 2014 года, Гамба дырыжыраваў аркестрам Норландскай оперы ў Konsertsalen ў поўным цыкле сімфоній Бетховена, дзе кожнай з дзевяці сімфоній падзеі папярэднічалі прэм'еры новага твору сучасніка кампазітара. Канцэрты вяшчаліся на шведскім радыё.
Гісторыя
Норландская опера была заснавана ў 1974 годзе як прамы вынік шведскай культурнай рэформы таго ж года. Гурт Sångens makt складащ ядро зноў утворанай опернага ансамбля. Ансамбль першапачаткова павінен быў выкарыстоўваць часовыя памяшканні, але неўзабаве знайшоў больш пастаянны дом у Умеа Фолкец Гус (гэта размешчаны ў будынку на скрыжаванні Järnvägsallén/Östra Kyrkogatan). Першым дырэктарам Норландскай оперы быў Арнольд Остман, які таксама быў мастацкім кіраўніком оперы ў 1974-1979 гадах.
У 1984 Норландская опера пераехала ў старую пажарную станцыю ў Умеа, якая быў пабудаваная ў 1937 годзе ў стылі функцыяналізму і дызайну Wejke & Ödeen. Пажарнае дэпо прайшло вялікую перабудову і пашырэнне, распрацаванае Оле Кванстрёмам.
У 2002 годзе былі пабудаваны тэатр і канцэртная зала, які ўключаны са старым оперным тэатрам. У новым будынку знаходзяцца гасцёўня з 480 месцаў, вялікая сцэна з бакавымі этапамі і аркестравай ямай і канцэртная зала на 500 месцаў.
Кожны год у маі, з 2006 года, Норландская опера праводзіць штогадовы фестываль MADE у сваіх памяшканням і на адкрытым паветры на Operaplan.
Падчас канцэрту групы Mando Diao 27 студзеня 2007 года часткі падлогі павалілася, і каля 50 чалавек праляцелі каля 2,5 метраў у падвал. 29 чалавек былі дастаўлены ў шпіталь для лячэння той ці іншай ступені. У 2009 годзе былы дырэктар оперы быў асуджаны ў акруговым судзе (Tingsrätt) за грубую нядбайнасць, але быў апраўданы ў наступным годзе Апеляцыйным судом (Hovrätt). Тэхнічны дырэктар оперы, які таксама быў абвінавачаны, быў апраўданы ў судзе.
Геалагічная служба ЗША
Геалагічная служба ЗША (United States Geological Survey, скарочана USGS) — амерыканская навукова-даследчая ўрадавая арганізацыя, якая спецыялізуецца ў навуках пра Зямлю. Спецыялізацыя: біялогія, геаграфія, геалогія, гідрагеалогія. Найважнейшая сфера даследаванняў USGS закранае ЗША — у прыватнасці, разведка карысных выкапняў у ЗША.
Брылі (Аршанскі раён)
Брылі́ — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, уваходзіць у склад Крапівенскага сельсавета.
Знаходзіцца за 6 кіламетраў на ўсход ад Оршы. Праз вёску праходзіць аўтадарога Орша — Дуброўна.
Тэлефонны код: +375 216
Паштовы індэкс: 211021
Луі Клод Дакен
Біяграфія
З 1715 года служыў арганістам у цэрквах. У 1727 годзе Дакен атрымаў месца арганіста ў царкве Сен-Поль у выніку спаборніцтва, перайграўшы свайго саперніка Ж.-Ф. Рамо. З 1739 года — арганіст каралеўскай капэлы, а з 1755 года — у Саборы Парыжскай Божай Маці ў Парыжы.
Аўтар п’ес для клавесіна (п’еса «Зязюля» захавалася ў рэпертуары сучасных піяністаў), алеэляў для аргана, клавесіна і іншых інструментаў. Многія вакальныя і інструментальныя сачыненні Дакена страчаны (напрыклад, кантата «Ружа»). Творы Дакена напісаны пераважна ў стылі ракако, ім уласцівыя вытанчанасць, галантнасць, сентыментальнасць. У сваіх лепшых творах Дакен апярэджвае жанравую выяўленчасць і лірычны псіхалагізм класікаў XVIII стагоддзя.
Калаўрот
Калаўрот, самапрадка — прылада для механізаванага прадзення лёну і воўны ў хатніх умовах. Складаецца з наступных рабочых частак:
У Беларусі вядомыя два асноўныя тыпы калаўротаў: стаяк, характэрны для заходніх зямель, і ляжак, характэрны для паўночных і паўночна-ўсходніх зямель. Калаўроты з’явіліся ў Беларусі ў 16 ст. на мануфактурных прадпрыемствах, у сялянскім побыце з сярэдзіны 19 ст., асабліва ў раёнах інтэнсіўнага льнаводства — поўнач і ўсход Беларусі, на паўднёвай Беларусі пераважала прадзенне з дапамогаю верацяна.
Бобава Лука
Бобава Лука (Бобова Лука) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Савецкія дэпартацыі з Эстоніі
Савецкія дэпартацыі з Эстоніі — гвалтоўнае масавае высяленне часткі эстонцаў з тэрыторыі Эстоніі ў іншыя рэгіёны СССР, здзейсненае савецкай уладай. Адзін з эпізодаў дэпартацыі народаў СССР. Супраць часткі насельніцтва Эстоніі савецкім рэжымам дэпартацыя была прыменена двойчы - у 1940-1941 гадах, пасля дапучэння Эстоніі да СССР і ўключэнне яе ў склад СССР, і ў 1944-1950 гадах, пасля вызвалення Эстоніі. Дэпартаваныя высяляліся ў асноўным у Сібір і Казахстан. Эстонцы, якія пражывалі на тэрыторыі Ленінградскай вобласці, перасяляліся ўглыб краіны яшчэ ў 1935 годзе. Акрамя этнічных японцаў, з Эстоніі выселілі таксама некаторую колькасць прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. Падчас першай дэпартацыі былі пераселены каля 10000 чалавек, падчас другой - больш за 20000 чалавек (планаваліся заслаць 30000 чалавек). Акрамя таго, у 1944 годзе 70000-80000 чалавек пакінулі Эстонію, ратуючыся ад савецкіх рэпрэсій.
У 1995 годзе Парламент Эстоніі прызнаў дэпартацыю эстонцаў злачынствам супраць чалавечнасці.
Лані
Лані, або заходнія дані (Suku Lani) — папуаскі народ, насельнікі інданезійскай правінцыі Папуа. Агульная колькасць (2015 г.) - 249 000 чал.
Лані — адзін з найбуйнейшых папуаскіх народаў Новай Гвінеі. Жывуць пераважна ў даліне Баліем і суседніх горных раёнах. Сучасная назва паходзіць з аднаго з мясцовых дыялектаў і значыць "ты ідзеш". Мяжуюць з дані і ялі. Сталыя кантакты з вонкавым светам пачаліся толькі з 1938 г. З 1955 г. сярод іх вядзецца місіянерская дзейнасць.
Лані займаюцца пераважна земляробствам. Вырошчваюць салодкуб бульбу, кукурузу, бананы, каву, тытунь. Трымаюць свінняў. Хаціны будуюць з дрэва і саломы. Асновай сацыяльнай арганізацыі з'яўляюцца вясковыя абшчыны, на чале якіх стаяць абраныя правадыры. Сем'і нуклеарныя. Адлік сваяцтва вядзецца па лініі бацькі.
NGC 3149
NGC 3149 (іншыя абазначэнні — ESO 19-1, IRAS10043-8010, PGC 29171) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Хамелеон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кройцлінген
Кройцлінген (Kreuzlingen, Chrüzlinge) — горад на поўначы Швейцарыі, у кантоне Тургау, цэнтр акругі Кройцлінген. Насельніцтва — больш за 20 000 чалавек, другі па велічыні горад у кантоне Тургау і найбуйнейшы швейцарскі населены пункт на Бодэнскім возеры, і разам з нямецкім Констанцам утварае агламерацыю з агульным насельніцтвам каля 120 000 чалавек. Найбуйным працадаўцам горада з’яўляецца зброевая фірма General Dynamics European Land Systems — Mowag GmbH, даччыная кампанія амерыканскай General Dynamics.
Вуліца Жудро (Мінск)
Вуліца Жудро — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Васіля Сцяпанавіча Жудро (1917—1942), удзельніка Мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Нут (міфалогія)
Нут — старажытнаегіпецкая багіня неба і зорак.
Міфалогія
Нут лічыцца адной з найбольш старажытных багінь, якіх шанавалі жыхары даліны Ніла. Згодна пазнейшай міфалогіі, Нут і Геб былі дзецьмі багоў Шу і Тэфнут.
Пасля сталення сястра і брат сталі мужам і жонкай. Гарачае каханне прывяло да таго, што Нут пакінула сваё месца і спусцілася на зямлю, так што сусвет апанавала цемра. Шу быў вымушаны спыніць каханне сваіх дзяцей і падзяліць іх. Аднак у выніку гэтага кахання нарадзіліся багі Асірыс, Ісіда, Сет. Лічылася, што ўжо пасля падзелу Нут мела сувязь з Тотам. Сярод яе дзяцей называлі бога Ра.
Аблічча
Нут часцяком малявалі як дзяўчыну з пасудзінай на галаве. Знак пасудзіны таксама прысутнічае ў іерагліфічным напісанні яе імя. Лічыцца, што пасудзіна ўвасабляла жаночую вантробу, была сімвалам мацярынства.
У ніжнім Егіпце галоўным сімвалам Нут з'яўляўся Млечны Шлях. На выяве ў магільні Рамсеса VI Нут выглядае як нябесная арка.
Вядомы выявы Нут у вобразе мацёры з парасятамі або нябеснай каровы са знакамі сонца і месяца.
Шанаванне
Галоўным культавым цэнтрам Нут быў горад Геліёпаль. У Мемфісе быў пабудаваны храм Нут, дзе яе шанавалі як лякарку. Выявы багіні часцяком малявалі ў магільнях або ва ўнутранай частцы саркафагаў. Магчыма, гэта звязана з тым, што Нут як Млечны Шлях павінна была прывесці душу ў краіну памерлых.
Міхайлаўка (Сандыктаўскі раён)
Міхайлаўка — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Лясная. Код КАТА — 116449600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 374 чалавекі (203 мужчыны і 171 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 282 чалавекі (147 мужчын і 135 жанчын).
Станіслаў Феліцыянавіч Паланевіч
Станіслаў Феліцыянавіч Палане́віч (, вёска Бярозаўка, Мінскі раён —, ) — беларускі дызайнер.
Біяграфія
Нарадзіўся вёсцы Бярозаўка Мінскага раёна. У 1973 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Удзельнік творчага тандэму «Паланевіч і Сонца». Член Беларускага саюза дызайнераў з 1987 года. Мае больш за 70 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў на прамысловыя ўзоры і вынаходкі. Сярод асноўных прац — перспектыўныя распрацоўкі аўтамабіляў, трактараў, сродкаў пасажырскага транспарту.
Асноўныя аб’екты распрацовак
Трактары, сельгасмашыны, кабіны, пульты кіравання, панэлі прыбораў, дзяржальні, сядзенні, аўтобусы (ПАЗ, КАвз, «Нёман»), перспектыўныя кабіны для Мінскага аўтамабільнага завода, у тым ліку аўтацягнік МАЗ «Перабудова». У перыяд 2004—2015 гадоў — распрацоўка дарожна-будаўнічай тэхнікі аб’яднання «Амкадор».
Паліцыя Эстоніі
Паліцыя Эстоніі (Eesti Politsei) — орган правапарадку Эстоніі. З 2010 поўная назва — Эстонская паліцыя і пагранічная ахова (Eesti Politsei- ja Piirivalveamet).
Структура
Найвышэйшым рангам афіцэра паліцыі з'яўляецца нацыянальны камісар паліцыі. Цэнтральным органам з'яўляецца Паліцэйская служба Эстоніі, якая кіруе і каардынуе ўсе паліцэйскія падраздзяленні.
Падраздзяленні паліцыі Эстоніі
Паліцыя Эстоніі складаецца з трох падраздзяленняў: цэнтральная крымінальная паліцыя, цэнтральны аддзел правапарадку і цэнтр крыміналістыкі.
Тэрытарыяльна ажыццяўляецца дзяленне на 4 паліцэйскія прэфектуры. Мясцовых паліцэйскіх называюць прэфэктамі.
Балотніца балотная
Бало́тніца балотная, Балотнік , Балотніца прамежкавая (Eleocharis palustris) — невялікая расліна з роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 10—50 см з вельмі галінастым карэнішчам, ад якога адыходзяць цёмна-зялёныя вертыкальныя парасткі з невялікімі барознамі і похвамі пурпуровага колеру каля асновы. Сцеблы развіваюцца пучкамі, таму зараснікі могуць нагадваць шчотку. Каласкі маюць даўжыню 5—20  мм. Каляплоднік пераважна складаецца з 4 шчацінак з шыпікамі, накіраванымі ўніз. Плод — арэшак.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў большай частцы Паўночнага паўшар’я ад Азорскіх астравоў, Канарскіх астравоў і Паўночнай Афрыкі да Ісландыі і ва ўсёй Еўропе на ўсход, праз Блізкі Усход, Непал, Пакістан, Каўказ, Казахстан і Манголію да Сахаліна, Японіі і Кітая. Таксама пражывае па ўсёй Паўночнай Амерыцы ад Аляскі да Грэнландыі і на поўдзень, ва ўсходняй частцы Мексікі. Расце на плыткаводдзях і па берагах вадаёмаў, па канавам, каля сырых дарог, на лугах, утварае цёмна—зялёныя зараснікі. Цвіце ў маі—ліпені.
Выкарыстанне
Скот есць гэту расліну неахвотна, у выглядзе сена — лепш.
Артэйха
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва(INE ):
Анджэй Плута
Анджэй Плута (Andrzej Pluta) (нар., г. Руда Слёнска, Сілезскае ваяводства, Польшча) — польскі баскетбаліст, у цяперашні час гулец «Асторыя Быдгашч». Выступаў у моладзевых зборных Польшчы — U16 і U18.
Кар’ера
Выступаў за «Анвіль Улацлавак». У 21 згулянай гульні ён набіраў у сярэднім 3,5 ачка і 1,3 перадачы. У 2014 годзе Плута пераехаў у Іспанію, дзе трэнерыаваўся ў мадрыдскім Эстудыянтэсе і Бецісе Севілья. З апошнім клубам ён дэбютаваў за ACB. У спаборніцтвах-2019/20 ён набіраў у сярэднім 3,8 ачка ў 22 гульнях.
У чэрвени 2021 года далучыўся да Асторыі.
Нямецкія ваеннапалонныя ў СССР
Нямецкія ваеннапалонныя ў СССР — вайскоўцы Вермахта, узятыя ў палон савецкімі вайскамі падчас Вялікай Айчыннай вайны.
Гісторыя пытання
Да Сталінградскай бітвы колькасць ваеннапалонных немцаў і іх саюзнікаў была невялікай. Пасля акружэнння і капітуляцыі групіроўкі фельдмаршала Паўлюса іх колькасць рэзка павялічылася.
У 1943—1944 гадах Упраўленне па справах ваеннапалонных і інтэрніраваных пры НКУС СССР разам з Глаўпурам Чырвонай арміі вяло актыўную работу вакол стварэння антыфашысцкіх арганізацый сярод нямецкіх ваеннапалонных. І ў ліпені 1943 г. быў створаны Саюз «Свабодная Германія».
Да канца вайны ўдзел ваеннапалонных у аднаўленні эканамічнага жыцця СССР быў не такім значным, як у першыя пасляваенныя гады. У канцы вайны ваеннапалонных арганізавалі ў сістэму працоўных лагероў па ўсёй тэрыторыі Савецкага Саюза.
Першая хваля рэпатрыяцыі
Савет міністраў СССР 18 чэрвеня 1946 г. прыняў пастанову № 1263—519сс «Аб адпраўцы на радзіму хворых і непрацаздольных ваеннапалонных нямецкай і іншых заходніх нацыянальнасцяў».
У красавіку 1947 года ў Маскве адбылася канферэнцыя міністраў замежных спраў СССР, ЗША і Вялікабрытаніі, на якой было прынята рашэнне аб рэпатрыяцыі нямецкіх ваеннапалонных, якія не мелі дачынення да ваенных злачынстваў, да 31 снежня 1948 г. Але фактычна першая хваля рэпатрыяцыі зацягнулася да 1950 года. Таксама рэпатрыяцыі не падлягалі ваеннапалонныя, асуджаныя за ваенныя злачынствы.
Другая хваля рэпатрыяцыі
Згодна статыстыцы Упраўленне па справах ваеннапалонных і інтэрніраваных МУС СССР за 12 кастрычніка 1959 г. усяго былі ўзяты ў палон 2389560 германскіх вайскоўцаў, з іх памерлі ў палоне 356678 чалавек. Большая частка з іх памерла ў апошнія гады вайны і першыя пасляваенныя гады ад хваробаў, выкліканых пераважна неспрыяльным кліматам ці цяжкімі ўмовамі працы і пражывання.
Колькасць ваеннапалонных Германіі і яе саюзнікаў у СССР
Звесткі пра колькасць ваеннапалонных УС Германіі і яе саюзнікаў у лагерах НКУС СССР на 22 красавіка 1956 г. (У гэту табліцу не ўваходзяць калабарацыяністы з грамадзян СССР, а звесткі даюцца па нацыянальным паходжанні палонных, а не іх краіне пражывання.)
Нямецкія ваеннапалонныя ў Беларусі
На тэрыторыі БССР ў 1944-55 гг. таксама дзейнічалі лагеры для нямецкіх ваеннапалонных і інтэрніраваных нямецкіх грамадзян, дзе знаходзілася да 103 тыс. чал. Як пісаў А.Шаркоў, доктар гістарычных навук, дацэнт, палкоўнік міліцыі: «згодна ўлікам аддзела па справах ваеннапалонных і інтэрніраваных НКУС БССР на тэрыторыі Беларусі ў 1945 г. дыслакаваліся 9 лагероў і 7 спецшпіталёў, в у якіх трымалі 83159 чалавек, сярод ніх было 3734 афіцэра. У нацыянальных адносінах большасць складалі — 70020 чалавек. Акрамя таго, было 6482 аўстрыйцаў, 5384 венграў, а также 1273 прадстаўніка іншых нацыянальнасцяў, сярод якіх — румыны, італьянцы, французы, палякі, чэхаславакі, яўрэі, югаславы, бельгійцы і нават люксембуржцы ». Лагеры дзейнічалі пад Мінскам у Масюкоўшчыне (№ 168), пад Барысавам (№ 183), у Баранавічах (№ 410), у Бабруйску (№ 56), у Валкавыску (№ 281), у Брэсце (№ 284), у Магілёве (№ 311), Віцебску (№ 271) і Оршы (№ 189).
=== Колькасць ваеннапалонных у лагерах Беларусі на 30 красавіка 1946 г ===
Нямецкія ваеннапалонныя актыўна ўдзельнічалі ў пабудове такіх буйных аб'ектаў беларускай эканомікі як Мінскі трактарны і Мінскі аўтамабільны заводы. Іх праца аплачвалася, але была цяжкай і ў 1946-49 гг было зарэгістравана 40 выпадкаў членашкодніцтва. Таксама некаторыя сканчалі жыццё самагубствам і спрабавалі збегчы з лагера. Але гэта тэндэнцыя зніжалася адпаведна з пачаткам рэпатрыяцыі непрацаздольных немцаў. Так за адзін квартал 1945 г. былі выяўлены спробы 35 групавых пабегаў, у 1947 збеглі 140 чал. (з іх ліку 103 затрыманы), а ў 1949 г. адбыўся толькі адзін пабег.
Пасля рэпатрыяцыі палонных і інтэрніраваных і ліквідацыі лагероў у Беларусі засталося 77 могілак тых, хто памёр у палоне. Практычна ўсе яны ліквідаваны. Часткова астанкі пахаваных з некаторых з іх перанесены на Зборныя могілкі былых салдат Вермахта ў 2-х гарадах Беларусі.
У літаратуры і мастацтве
Савецкія фільмы і кнігі звычайна абыходзілі пытанне выкарыстання нямецкіх палонных і цывільныхінтэрніраваных у адбудове эканомікі СССР. Але даволі падрабязнае апісанне жыцця нямецкіх палонных у савецкіх лагерах, іх працы і здзекаў з боку адміністрацыі і крымінальных зняволенных даў А. І. Салжаніцын у рамане «Архіпелаг ГУЛАГ». Таксама выкарыстанне галодных палонных немцаў у адбудове Ленінграда ўзгадаў пісьменнік Данііл Гранін у сваіх мемуарах «Дзівацтвы маёй памяці».
Аналагічным чынам у вершы «Пераможца» сучаснага беларускага рускамоўнага паэта У. Смялоўскага ўзгадваецца выкарыстанне палонных немцаў пры адбудове Мінска: "Под Шталинградом на плен я попал / Сначала Саратов, Тамбов, Кострома, / А после войны строил в Минске дома. / Я так познакомился с вашей страной, / А в сорок седьмом возвратился домой ".
У ХХІ ст. у Расіі былі зняты 2 фільмы на гэту тэму «Пабег з Гулага» (расійска-нямецкі, 2001 г, пра пабег нямецкага ваеннапалоннага з лагера) і «Час збіраць каменні» (расійскі мастацкі фільм 2005 г. пра нямецкага сапёра, які дапамагаў у размініраванні аб'ектаў пасля вайны. Таксама у сваім фільме пра Сібір з цыкла «Выжыць любым коштам» вандроўнік Беар Грылз угадваў пабег нямецкага палоннага з савецкага лагера.
Азіяцка-Ціхаакіянскі тэатр ваенных дзеянняў Першай сусветнай вайны
Азія́цка-ціхаакія́нскі тэа́тр вае́нных дзе́янняў Пе́ршай сусве́тнай вайны́ — заваяванне Брытанскай і Японскай імперыямі нямецкіх каланіяльных уладанняў у тэрытарыяльным Кітаі і Ціхім акіяне. Калі не лічыць японскай атакі Цындаа пры падтрымцы брытанскага флоту, то большасць захопаў прайшло адносна бяскроўна. Да лістапада 1914 года, Вялікабрытанія, яе дамініёны і Японская імперыя захапілі ўсе ўладанні Германіі. Пасля гэтага ўсе ваенныя дзеянні ў гэтым рэгіёне звяліся да барацьбы з нямецкімі рэйдэрамі.
У той жа час, незадаволенасць Японіі сваімі тэрытарыяльнымі набыццямі па выніках Першай сусветнай вайны стала адной з падстаў уступлення яе ў Другую сусветную.
Грушанка
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны з доўгім галінастым карэнішчам. Лісце простае, суцэльнае, скурыстае, цёмна-зялёнага колеру, на доўгіх чаранках, у прыкаранёвай разетцы, зімуе. Кветкі белага, ружовага, чырванаватага або зеленаватага колеру, на доўгіх кветаносах, у гронкападобных верхавінкавых суквеццях. Плод — 5-гнездавая каробачка бурага колеру.
Распаўсюджанне і экалогія
Род налічвае каля 40 (33 ) відаў, пашыраных пераважна ва ўмераных абласцях Паўночнага паўшар’я.
На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца:
У існаванні грушанак вялікае значэнне мае сімбіёз з грыбамі, асабліва на ранніх стадыях развіцця, калі праростак жывіцца выключна за кошт іх міцэлію.
Гаспадарчае значэнне
Расліны роду выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных і лекавых (мачагонныя і процізапаленчыя сродкі). У наземнай частцы раслін маецца вялікая колькасць дубільных рэчываў.
Дзмітрый Юльевіч Строцаў
Дзмітрый Юльевіч Строцаў (,, Беларуская ССР) — беларускі паэт.
Біяграфія
Скончыў архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута. Працаваў мастаком-афармляльнікам, кааператарам, займаўся выдавецкай справай (выдавецтва «Виноград»).
З-за ўдзелу ў масавых пратэстах у Беларусі незадаволеных грамадска-палітычнай сітуацыяй, якая склалася ў краіне ў выніку прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, Дзмітрый Строцаў быў выкрадзены 21 кастрычніка 2020 года пасярод вуліцы ў Мінску. На наступны дзень яго знайшлі ў ІЧУ Жодзіна, дзе ён быў асуджаны на 13 дзён арышту.
Член Беларускага саюза дызайнераў з 1999 года.
Творчасць
Піша вершы і прозу. Аўтар паэтычных зборнікаў «38» (Мінск, 1990), «Лішнія суткі. Раман у вершах» (Мінск, 1999), «Востраў Цэ» (Мінск, 2002, 2007), «Бутэлькі святла. Кніга вершаў» (Масква 2009). Таксама выступае як аўтар-выканаўца песняў на свае тэксты, распрацаваў унікальную тэатралізаваную стылістыку чытанняў-перфомансаў.
Чырвоная сялёдка
Чырвоная сялёдка (red herring) — тактыка ў спрэчцы, пры якой увага падманутага звяртаецца на нейкую з’яву, якая не мае дачынення да спрэчкі. Чырвонай сялёдкай могуць быць як лагічныя памылкі, так і формы маўлення, якія блытаюць падманутага суразмоўніка. Чырвоныя сялёдкі могуць ужывацца наўмысна ў літаратуры, напрыклад у дэтэктывах, каб адгарнуць увагу чытача ад падзеяў, якія могуць намякнуць на разгадку, але чырвоныя сялёдкі так жа сама ўжываюцца ў палітыцы, каб адгарнуць увагу людзей ад пэўнае праблемы. Так жа сама чырвоныя сялёдкі могуць ужывацца ненаўмысна.
Тэрмін гэты трапіў ва ўжытак у 1807 годзе дзякуючы палемісту Уільяму Кобету, які расказаў гісторыю аб тых, як заблытаў паляўнічых сабак пахам вэнджанай сялёдкі і тыя згубілі след краляці.
Ляўкі (вадасховішча)
Ляўкі́ — вадасховішча ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, каля вёскі Ляўкі.
Вадасховішча створана ў 1986 годзе. Плошча паверхні 4,4 км². Даўжыня 2,5 км, найбольшая шырыня 2,2 км. Найбольшая глыбіня 6,5 м. Аб'ём вады ў вадасховішчы 23,6 млн м³. Ваганні ўзроўню на працягу года 4 м. Вадасховішча напаўняецца вадой з ракі Пціч.
Смяротная кара ў Эстоніі
У Эстоніі апошняе пакаранне адбылося 11 верасня 1991 года, праз месяц пасля атрымання Эстоніяй незалежнасці. У апошні асуджаным да смяротнага пакарання, прысуд над якім былі выкананы, стаў Рэйн Орустэ, вінаваты ў падвойным забойстве. Ён здзейсніў 18 злачынстваў. Ён быў застрэлены ў патыліцу ў Батарэйнай турме.