cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цепліцы
Гісторыя
У XVIII стагоддзі інтэнсіўна развіваецца прамысловасць, у 1742 годзе з'яўляюцца медныя рудні. Цепліцы становяцца цэнтрам тэкстыльнай вытворчасці (у прыватнасці, панчохаў). У 1793 годзе ў горадзе адбыўся моцны пажар, у якім згарэла цалкам, або значна пацярпела значная частка драўляных пабудоў. Адбудаваны горад набыў рысы класіцызму.
Цепліцы стаў месцам падпісання ў 1813 годзе дагавора паміж Расіяй, Прусіяй і Аўстрыяй супраць Напалеона.
У 1938 годзе гэтыя землі былі перададзены Трэцяму рэйху як частка «спрадвечна нямецкіх зямель» — Судэтаў. Цепліцы былі вызвалены ўвесну 1945 года. Падчас правядзення Пражскай аперацыі пасля вызвалення сталіцы Чэхаславакіі, Цепліцы стаў пунктам збору і транзіту савецкіх войскаў з Германіі для ачысткі Прагі ад нямецка-фашысцкіх акупантаў.
Эканоміка
Развіты дакладнае машынабудаванне, хімічная, шклокерамічная, тэкстыльная прамысловасць. У раёне Цепліцаў — здабыча бурага вугалю.
Більдой
Більдой (Bildøy, Bildøyna, Bildøyna) — востраў паміж ракой Сатра і Літлесотра, размешчаны ў камуне Эйгардэн, на захад ад Бергена. Нягледзячы на тое, што ён невялікі ў параўнанні з суседнімі астравамі, на ім знаходзіцца біблейская школа аб’яднанай унутранай місіі, што робіць востраў важнай часткай муніцыпалітэта Фьель.
Паўночная частка вострава Більдой налічвае купалы для адпачынку, лодкавымі хаткамі і некаторымі аддаленымі раёнамі. На поўдзень знаходзіцца нацыянальная дарога 555, якая падзяляе Більдой папярок, знаходзіцца калекцыя чэрапаў і спартыўны парк, а таксама жылы раён Серэ Білдой на паўднёвым ускрайку вострава.
Більдой таксама дала назву вяршыні Більдэнутэн, размешчанай на вышыні 221 метр над узроўнем мора, якая з’яўляецца часткай хрыбта, які распасціраецца на ўсход ад ракі Сотра.
Цверыціна (Смаленскі раён)
Цверыціна (Тверитино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Смятанінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 18 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на захад ад Смаленска, за 0,1 км на захад ад аўтадарогі, на беразе ракі Крапіўня. За 3 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Горбач (Любанскі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхаўскага сельсавета.
Паляўской
Паляўской (Полевской) — горад (з 1942) у у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 66,2 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1718 годзе.
Горад размешчаны за 8 км ад чыгуначнай станцыі Паляўской (на лініі Екацярынбург — Чалябінск), за 40 км на паўднёвы захад ад Екацярынбурга.
Развітая металургічная і хімічная прамысловасць. Северскі трубны завод (належыць Трубнай металургічнай кампаніі) выпускае трубы, якасную сталь і луджаную жэсць. Ёсць заводы: па вытворчасці керамаграніта, крыалітавы, машынабудаўнічы, мармуровых вырабаў, жалезабетонных вырабаў, дакладных сплаваў і інш.
Ніжняя Тура
Ніжнетурынская ДРЭС, машынабудаўнічы, мінералаватны, электраапаратны заводы.
Герб і сцяг
Апісанне прыводзіцца па Рашэнне тэрытарыяльнай Думы МА «Нижнетуринский раён» ад 2004/05/19 г. № 12 (Герб занесены ў ГГР РФ пад № 1464; Сцяг занесены ў ГГР РФ пад № 1465; 21.09.2004 г. Пратакол № 19д)
Герб
У полі, рассеченном лазурыт і зелянінай — сярэбраны якар (без папярэчцы на анкерштоке); уверсе ў яго кальцо вдеты тры пераплеценых залатыя галіны шыпшынніку, кожная з якіх кольцевидно сагнуцца па ходу сонца; унізе на зубьях якары вісіць залатое кальцо, утворанае расходящимися полымем.
Сцяг
Палотнішча з суадносінамі бакоў 2:3, падзеленае па вертыкалі на дзве роўныя часткі — сінюю і зялёную, з прайграваннем ў цэнтры фігур раённага герба: белага якары, жоўтых галін шыпшынніку і сонечнай кароны (палымяны кальца). Адваротны бок люстрана аднаўляе пярэдняга.
Гістарычная даведка
Праца над сучаснымі гербам і сцягам Ніжнетурынскай гарадской акругі пачалася ў кастрычніку 2001 года. Выкарыстоўваць ранейшую эмблему горада было немагчыма ў сілу яе перагружанасці і неадпаведнасці геральдычным правілам. Практычна ўсе праектныя варыянты мелі ў сваёй аснове выявы якары, вытворчасць якіх праславіла Ніжнетурынскі завод. Сонечная карона сімвалізуе золата і плаціну. Галіны шыпшынніку (шайтан-ягады) — сімвал прыродна-археалагічнага помніка «гара Шайтан», які знаходзіцца ў межах сучаснага горада
1 жніўня 1969 года рашэннем Ніжнетурынскага гарадскога Савета дэпутатаў працоўных зацверджана гарадская эмблема, складзеная мастаком А. І. Усачовым. Гарадскі сімвал меў наступнае апісанне (цытуецца па рашэнні Савета): «Цэнтральная частка шчыта па вертыкалі дзеліцца на дзве роўныя часткі кветкамі сцяга Расійскай Федэрацыі: левая палова — сіняя, правая палова — чырвоная. На сіне-чырвоным полі размешчана эмблема залацістага колеру, які сімвалізуе эканамічнае становішча і прамысловае значэнне горада. У эмблеме якія сплятаюцца ў адно: траверза з гірлянды ізалятараў — энергетыка, частка зубчатое колы — машынабудаванне, Дражна коўш — горназдабыўной прамысловасць. У верхняй частцы шчыта — белая гарызантальная плашка з залатым надпісам „Ніжняя Тура“. У ніжняй частцы шчыта — хвалістая блакітная стужка р. Туры. Унізе, на белым фігурным фоне лічба залацістага колеру „1754“ — дата заснавання горада. Контурная абводка шчыта таксама залацістага колеру».
Гісторыя
Узнік як пасёлак пры будаўніцтве ў 1754 г. Нижнетуринского казённага железоделательного завода, пабудаванага для перадзелу чыгуну, вырабленага заводамі Гороблагодатского раёна (Верхнетуринским, Кушвинским, Баранчинским), у высакаякаснай жалеза. Першая спроба будаўніцтва завода была распачатая ў 1738 г.. Па плане, завод павінен быў размесціцца ў 5 вёрстаў ад ракі Туры ў раёне яе прытоку — ракі Малой Імянны. Была падрыхтавана просека і падабраць месца для плаціны, аднак недахоп харчавання вымусіў спыніць будаўніцтва. Наступныя няўдалыя спробы пачатку будаўніцтва былі распачатыя ў 1742, а затым у 1753 г. у раёне вусця ракі Вялікі Імянны. 5 май 1754 Ураду Сенат перадаў у кіраванне графа П. И. Шувалава турынскі (Верхне-турынскі), Кушвинский, Баранчинский і «зноў будуецца на рэчцы Турэ». Такім чынам, будаўніцтва Ніжне-турынскаму завода было пачата графам Шувалава. Будаўніцтва завода зацягнулася. Так, у 1755 годзе на будаўніцтве загінулі 800 рэкрутам ад дрэннай ежы, цинги. У 1757 г. граф Шувалаў паведамляў у Пецярбург, што Нижнетуринский завод ім не пабудаваны «за неотысканием да гэтага часу надзейных жалезных руд паблізу таго завода, бо оную з гары ласкі вазіць туды за далёкасцю няздольныя». Пасля смерці графа П. І. Шувалава, гороблагодатские заводы, у тым ліку будуецца Нижнетуринский, былі прададзеныя казне, пасля чаго завод быў пабудаваны. У 1766 г. завод даў першую прадукцыю. У 1824 годзе на тэрыторыі Нижнетуринской воласці, на рэках ІС, Выя і Тура былі адкрыты радовішчы россыпы золата і плаціны (Исовские прииски давалі звыш 50 % здабычы золата і плаціны на Урале).
У 1852—1862 гадах дзейнічаў Нижнетуринский Мікалаеўскі зброевы завод (выпускаў снарады, кулі, запальные трубкі да ружьям), які ў 1889—1893 гадах быў пераабсталяваны ў Нижнетуринское Мікалаеўскай выпраўленчую арестантское аддзяленне, больш вядомае пад назвай «Мікалаеўскі роты» або «Уральская Шлиссельбург». Тут адбывалі пакаранне Я. М. Свердлов, І. М. Малышаў, Ф. А. Сяргееў (Арцём) і інш У савецкія гады ў калоніі-пераемніцай выпраўленчай аддзялення адбываў пакаранне Пётр Якир, сын командарма Іоны Якира.
У 1925 годзе пасля рэканструкцыі ўступіў у строй металургічны завод (былы железоделательный).
З 25 лютага 1929 года — рабочы пасёлак Ніжняя Тура. З 1949 года — горад. Назва па размяшчэнню на ракі Тура; вызначэнне ніжняя паказвае на наяўнасць вышэй па плыні горада Верхняя Тура.
У 1775 г. у цэнтры паселішча пры заводзе была пабудавана драўляная царква Трох Свяціцеляў, згарэлі ў 1810 годзе з усім якія знаходзіліся ў ёй маёмасцю. У 1824 годзе на месцы згарэўшай драўлянай царквы была пастаяць каменная царква з ранейшым назвай, будаўніцтва якой цягнулася 10 гадоў. Пабудавана царква па праекце С. Я. Дудзіна.
Гадзінны пояс
Ніжняя Тура знаходзіцца ў часавым поясе Yekaterinburg Time Zone (YEKT / YEKTST) або «Екацярынбургскі час». Зрушэнне адносна UTC складае +5:00 (YEKT, зімовы час) / +6:00 (YEKTST, летні час). Адносна Маскоўскага часу гадзінны пояс мае пастаяннае зрушэнне +2 гадзіны і пазначаецца ў Расіі як MSK +2.
Населеныя пункты
Тэрыторыя муніцыпальнага ўтварэння — 1939,90 км². У склад Ніжнетурынскай гарадской акругі (раней — Ніжнетурынскі раён) уваходзяць 26 населеных пунктаў: г. Ніжняя Тура, пас. Выкарыстання, пас. Артельный, в. Глыбокая, пас. Ніякага, пас. Талісман, дэр. Шуркино, пас. Касьян, пас. Барысаўскі, пас. Верх-ІС, пас. Граневое, пас. Лабазка, пас. Покап, пас. Вялікая і Малая Выя, в Вялікая і Малая Імянная, в. Болотовое, пас. Плаціна, в. Новая Тура, пас. Сігнальны, пас. Ермаковский, пас. Чарнічнага.
Архітэктура і славутасці
Тэрытарыяльна горад складаецца з некалькіх частак — мікрараён ДРЭС, мікрараён машынабудаўнікоў, мікрараён минераловатчиков, старая частка горада («Тура» ці «Старая Тура»). Мікрараён ДРЭС пераважна забудаваны ў канцы 1940-х гадоў дамамі БЗСК і «сталинками», мікрараёны машынабудаўнікоў і минераловатчиков забудаваны тыпавых хрушчоўкі і брежневками. Достопримечатльностью мікрараёна машынабудаўнікоў з’яўляецца комплекс з сямі захаваліся жылых і адміністрацыйных будынкаў Мікалаеўскага зброевага завода, пабудаваны па адзіным праекту ў стылі класіцызму ў перыяд з 1852 па 1862 гады. На жаль, будынкі, нягледзячы на рэдкасць ансамбляў такога роду для Урала і ўнікальнасць для Ніжняй Туры, не маюць статусу помнікаў, а таму часткова разбураны і перабудаваны. Найбольш добра захавалася двухпавярховы былое будынак кіравання завода (з 1893 года будынак адмиинистрации нижнетуринского Мікалаеўскага выпраўленчай арестантского аддзялення), у якім у цяперашні час знаходзіцца гарадскі суд. Асаблівасцю будынка з’яўляецца наяўнасць старажытных чыгунны лесвіц. Старая частка горада больш цікавая ў архітэктурным плане. Упрыгажэннем горада з’яўляецца двухпавярховы будынак былога земскага вучылішча, пабудаванага ў пачатку XX стагоддзя ў стылі цаглянай готыкі. У 2009 годзе скончылася рэстаўрацыя іншага выдатнага помніка гісторыі — будынкі кіравання заводам 1828 года пабудовы (архітэктар З. Камароў). У цэлым захаванасць гістарычнай часткі Ніжняй Туры выклікае сур’ёзныя асцярогі.
Значным помнікам прамысловай архітэктуры XVIII—XX стагоддзя з’яўляецца комплекс былога железоделательного завода, на тэрыторыі якога захаваліся цэха канца XVIII стагоддзя, а таксама выдатныя ўзоры прамысловага будаўніцтва, у прыватнасці даменны цэх, пабудаваны ў 1895 годзе. Адно з будынкаў цэха ў савецкі час было пераабсталяваны ў клуб «Зара», другі корпус у цяперашні час перабудоўваецца прыватным прадпрыемствам. На тэрыторыі былога завода таксама захавалася гранітнай агароджу старой плаціны.
Уяўляе цікавасць размешчаны на скрыжаванні вуліц Леніна і Чапаева дом купца Задворных. Двухпавярховы асабняк, першы паверх — каменны, другі — драўляны, упрыгожаны прыгожай разьбой па дрэве. Будынак рэстаўраваўся ў 1990-я гады. На жаль, закладзены вокны першага паверха. Аналагічна выглядае размешчаны на вуліцы Савецкай дом купца Боровкова, у якім у цяперашні час знаходзіцца аддзяленне паштовай сувязі. Узор купецкай архітэктуры пачатку ХХ стагоддзя — дом золотопромышленника Анцыферова на скрыжаванні вуліц Леніна і Сярова (будынак росту) — быў часткова перабудаваны, обшит сайдынгам, у сувязі з чым апынулася прыхаванай ляпнінай
У 1775 г. у цэнтры паселішча пры заводзе была пабудавана драўляная царква Трох Свяціцеляў, згарэлі ў 1810 годзе з усім якія знаходзіліся ў ёй маёмасцю. У 1824 годзе на месцы згарэўшай драўлянай царквы была пастаяць па праекце Іжэўск архітэктара С. Я. Дудзіна каменная царква з ранейшым назвай, будаўніцтва якой цягнулася 10 гадоў. Царква была разбурана ў 1930-я гады. Упрыгажэннем Нижнетуринского завода ў пачатку ХХ стагоддзя было будынак капліцы Аляксандра Неўскага на беразе сажалкі ў раёне дэр. Долгополовки (цяпер — Чырвоны гарадок, у межах горада) па Мікалаеўскім шашы (злучаў завод і Нижнетуринское Мікалаеўскай выпраўленчую арестантское аддзяленне). Капліца была разбурана ў 1930-я гады. На яе месцы ўстаноўлены манумент «Зорка» у выглядзе ордэна Славы.
У Ніжняй Турэ даволі шмат помнікаў і манументаў. Старадаўняй з захаваўшыхся помнікаў з’яўляецца манумент у памяць загінуўшых змагароў за рэвалюцыю, пабудаваны ў 1920-я гады, помнік-куб знаходзіцца на плошчы Старой часткі горада. У фасада дома заводаўпраўленне знаходзіцца помнік металургіі-загінуўшым у гады Вялікай Айчыннай вайны. На месцы царквы Трох Свяціцеляў у 1970-я гады быў устаноўлены помнік рэвалюцыянеру Паўлу Іванавічу Шиханову, які быў знесены ў сувязі з пачаткам аднаўлення храма. Лёс манумента невядомая. У мікрараёне ДРЭС знаходзіцца велічны манумент «якая плача маці» ў памяць ахвяраў вайны. Манумент створаны фігурай якая плача маці, за спіной якой узвышаецца стэлы з фігурай салдата на вяршыні. Стэлы і фігуру маці атачаюць кнігі з імёнамі нижнетуринцев-удзельнікаў вайны, а таксама галерэя нижнетуринцев-герояў Савецкага Саюза і сцяна з барэльефамі на ваенную тэматыку. У сціплым скверы на скрыжаванні вуліц 40 гадоў Кастрычніка і Дзекабрыстаў знаходзіцца помнік Леніну, у скверы насупраць — помнік нижнетуринцам, якія загінулі ў войнах у Афганістане і Чачні. У галоўнай прахадной Нижнетуринского машынабудаўнічага завода на вул. Дзекабрыстаў знаходзіцца манумент у памяць Якава Свярдлова, які адбываў пакаранне ў Ніжняй Турэ ў пачатку ХХ стагоддзя. Манумент складаецца з сцены з литым партрэтам Якава Свярдлова, выслоўе Леніна аб ім. З левага боку да сцяны прымыкае фрагмент арыгінальнай муроўкі знесенага будынка былога арестантского аддзялення і частка арыгінальнай агароджы. Славутасцю Ніжняй Туры з’яўляецца помнік прыроды і археалогіі «гара Шайтан», размешчаны ў цэнтры горада. На вяршыні гары знойдзена свяцілішча мансі перыяду ранняга жалезнага веку.
Эканоміка
Ніжняя Тура — горад машынабудаўнікоў і энергетыкаў. Машынабудаўнічы завод і завод мінералаватных вырабаў вырабляюць прадукцыю пераважна для прадпрыемстваў Росатама. 10 энергаблокаў Нижнетуринской ДРЭС выпрацоўваюць штодня звыш 3 млрд кВт-г электраэнергіі. Завод мінералаватных вырабаў ААТ Тизол спецыялізаваўся на выпуску пліт, прошивных матавым, ваты.
Прадпрыемствы горада: Ніжнетурынская ДРЭС, філіял ТГК-9 Машынабудаўнічы завод «Вэнта», ААТ Мінералаватных завод (ААТ «Тизол»), Электроаппаратный завод НТЭАЗ, Нтжнетурынскиі хлебакамбінат, філіял ГУПСО, Рыбагадавальнік, Лясгас, Ісаўскі прииск, Аўтатранспартнае прадпрыемства ТАА «Магістраль», Лінейнай-вытворчае ўпраўленне магістральных газаправодаў ААТ Газпром-Трансгаз Горад Югорск, Нефтеперекачивающая станцыя «Плаціна», Нижнетуринская друкарня, ГУПСО.
Сродкі масавай інфармацыі
У Ніжняй Турэ з 1954 года выдаецца муніцыпальная штотыднёвая газета «Час» (да 1990 года — «Наперад, да камунізму!»), Выходзяць таксама прыватныя штотыднёвыя газеты — «Радар» і «Рэзананс». У 2000-я гады быў створаны першы інфармацыйны інтэрнэт-партал горада www.n-tura.ru
Дубілаўка
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхаўскага сельсавета.
Рэўда (горад)
Рэўда (Ревда) — горад (з 1935) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 63,3 тыс. чал. (2007). Заснаваны ў 1734 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Рэўда ля ўпадзення яе ў раку Чусавую. Чыгуначная станцыя
Рэўда
Назву Рэўда маюць:
Станіслаў Астроўскі
Стані́слаў Астро́ўскі (Stanisław Ostrowski; 29 кастрычніка 1892, Львоў — 22 лістапада 1982, Лондан) — польскі палітычны дзеяч, прэзідэнт Польшчы ў выгнанні з 8 красавіка 1972 па 8 красавіка 1979 года. Апошні польскі прэзідэнт горада Львова. Урач.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і былога ссыльнага ў Сібір за ўдзел у паўстанні 1863 года. Пасля заканчэння гімназіі, вывучаў медыцыну ва ўніверсітэтах Львова і Вены.
З юнацтве займаўся палітычнай дзейнасцю. З 1912 — член канспірацыйнай Нацыянальнай маладзёжнай арганізацыі. Браў удзел у польскім «Саюзе актыўнай барацьбы» і ваеннай арганізацыі — «Стралецкі саюз», скончыў пры ім афіцэрскую школу.
Удзельнік Першай сусветнай вайны, служыў у I брыгадзе польскіх легіёнаў. Ваенны ўрач.
Ашгабат
Ашгаба́т (Aşgabat) — сталіца і найбуйнейшы горад Туркменістана. Насельніцтва складае 909 тыс. чалавек (2009).
Станіслаў Астроўскі
Біяграфія
У лістападзе 1918 — падчас польска-ўкраінскай вайны браў удзел у бітве за Львоў.
Ашгабат
Геаграфія
Ашгабат размешчаны на поўдні Туркменістана, за 25 км на поўнач ад мяжы з Іранам на Туранскай нізіне. Горад знаходзіцца ў Ахалскім аазісе на Прыкапетдагскай перадгорнай раўніне. З поўдня — горы Капетдаг, з поўначы — пустыня Каракумы. Вышыня над узроўнем мора — 214—240 м. У 1962 годзе да горада падведзены Каракумскі канал.
Станіслаў Астроўскі
Біяграфія
Падчас савецка-польскай вайны ў 1920 служыў галоўным урачом добраахвотніцкага пяхотнага палка Войска Польскага.
Пасля вайны ў 1922 у чыне капітана быў дэмабілізаваны. Працаваў выкладчыкам у львоўскім універсітэце Яна Казіміра. Дацэнт. Аўтар шэрагу навуковых прац у вобласці дэрматалогіі. З 1930 — дэпутат сейма Польшчы (1930, 1935, 1938). З 1934 абраны віцэ-прэзідэнтам, а ў 1936—1939 — апошні прэзідэнт горада Львова.
Пасля савецка-польскай вайны 1939 года і капітуляцыі Львова ў верасні быў арыштаваны органамі НКУС і дастаўлены ў Маскву. Пасля разгляду справы, С. Астроўскі быў прысуджаны да 8 гадоў зняволення ў лагерах Гулага.
У 1941 паводле пагаднення Сікорскага-Майскага быў амніставаны, і пасля вызвалення разам з арміяй Андэрса эвакуіраваўся з СССР на Блізкі Усход. Браў удзел у бітвах з нямецкімі часцямі ў Італіі, дзе быў урачом ваенных шпіталяў.
Супрацоўнічаў з Саветам Трох, пры прэзідэнце Польшчы ў выгнанні Аўгусце Залескім, у які ўваходзілі Уладзіслаў Андэрс, Томаш Арцішэўскі і Эдвард Бернард Рачынскі.
24 лютага 1971 Аўгуст Залескі прызначыў яго пераемнікам на пасадзе Прэзідэнта Рэчы Паспалітай. 9 красавіка 1972 праз 2 дні пасля смерці Залескага, Станіслаў Астроўскі стаў 4-м Прэзідэнтам Польшчы ў выгнанні. Пасля заканчэння 7-гадовага тэрміна прэзідэнцкіх паўнамоцтваў перадаў іх свайму пераемніку Эдварду Рачынскаму.
Памёр 22.11.1982 у Лондане. Пахаваны на могілкі польскіх лётчыкаў у г. Ньюарк-он-Трэнт побач з магіламі папярэдніх прэзідэнтаў Уладзіслава Рачкевіча, Аўгуста Залескага і генерала Уладзіслава Сікорскага.
Фролы (Смятанінскае сельскае паселішча)
Фролы (Фролы) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Смятанінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 15 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на захад ад Смаленска, за 1,5 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Купрынка. За 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Арцём Дзмітрыевіч Кузьмін
Арцём Дзмітрыевіч Кузьмін — беларускі баскетбаліст. Сын баскетбаліста і трэнера Дзмітрыя Кузьміна
Кар’ера
Выхаванец мінскай школы Цмокі-Мінск, першы трэнер — Сяргей Крукаў.
У юным узросце вучыўся ў Маскве ў школе ЦСКА, дзе выступаў на чэмпіянаце Еўропы U-18 за зборную Расіі. Пасля заканчэння армейскай школы быў запрошаны ў маладзёжную каманду краснадарскага «Лакаматыва-Кубань», пасля ў Суперлігі-2.
У 2020 годзе перашоў у БК «Барнаул» (Алтайскі край) потым быў у камандзе БАРС—ГРЭУ (Растоў-на-Доне), якая фінішавала ў Суперлізе-2 на дзевятым месцы. У растоўскай камандзе быў лідарам: адыграў усе 25 матчаў, у сярэднім за гульню праводзіў на пляцоўцы 29.4 хвіліны, набраў 16.9 ачкі, зрабіў 6.8 падбору, 2.4 выніковых пасы і 2.0 перахопу.
У чэрвене 2021 года падпісаў кантракт з Цмокі-Мінск.
Талашкінскае Сельпо
Талашкінскае Сельпо (Талашкинское Сельпо) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 58 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 0,1 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 6 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Балеслаў Вянява-Длугашоўскі
Бале́слаў Ігна́цы Флё́рыян Вяня́ва-Длугашо́ўскі (Bolesław Ignacy Florian Wieniawa-Długoszowski; 22 ліпеня 1881, Максімоўка, каля цяперашняга Івана-Франкоўска, Аўстрыйская імперыя, цяпер тэрыторыя Украіны — 1 ліпеня 1942, Нью-Ёрк, ЗША) — польскі генерал, дыпламат, палітык і паэт; прэзідэнт Польшчы ў выгнанні (25 верасня 1939 года — 26 верасня 1939 года).
Жыццё да Першай сусветнай вайны
Нарадзіўся 22 ліпеня 1881 года ў Максімоўцы, маёнтку яго бацькоў-дваран Балеслава Длугашоўскага і Жазафіны Стручкевіч. Дзяцінства правёў у Бобаве — іншым сямейным маёнтку. Балеслаў быў адным з лепшых вучняў львоўскай гімназіі. Затым ён вучыўся ў школе горада Новы-Сонч, дзе ў 1900 годзе здаў выпускныя экзамены. Вывучаў медыцыну ва ўніверсітэце Яна Казіміра (Львоў).
Пасля вучобы пераехаў у Берлін, навучаўся ў Берлінскай акадэміі мастацтваў. Пазней працаваў прыватным доктарам у Парыжы, лічыўся адным з лепшых. У 1911 годзе пры ўдзеле Вянявы-Длугашоўскага было заснавана Таварыства польскіх мастакоў (’’Towarzystwo Artystów Polskich’’). Ён таксама ўступіў у Саюз стралкоў, дзе пазнаёміўся з Юзафам Пілсудскім.
1914—1939
У 1914 годзе пераехаў у Кракаў, ваяваў на баку Аўстра-Венгрыі. У жніўні 1915 года, быўшы лейтэнантам, пераехаў у занятую германскімі войскамі Варшаву і стаў ад'ютантам Пілсудскага. У 1918 годзе Вянява-Длугашоўскі быў арыштаваны ЧК падчас дыпламатычнай місіі ў Расіі як член Польскай арганізацыі вайсковай і вызвалены праз некалькі месяцаў. Дапамагаў у правядзенні Віленскай аперацыі і бітвы пад Варшавай. Пасля вайны неаднаразова ўзнагароджваўся.
З 1921 года — польскі ваенны аташэ у Румыніі. Спрыяў падпісанню польска-румынскага пагаднення 1922 года.
У 1926 годзе скончыў Вышэйшую ваенную школу Польшчы. Адзін з арганізатараў майскага перавароту. У 1931—1932 гадах з'яўляўся камандуючым першай, часам другой кавалерыйскай дывізіяй. З 1931 года — брыгадны генерал. У 1932—1938 гадах быў камандуючым другой кавалерыйскай дывізіяй. У 1938 годзе атрымаў званне генерал-маёр.
У 1938—1940 гадах быў польскім паслом у Італіі.
Прэзідэнцтва
25 верасня Ігнацы Масціцкі прызначыў Вяняву-Длугашоўскага прэзідэнтам Польшчы, але яго кандыдатура была адпрэчана Францыяй і Вялікабрытаніяй. Наступным прэзідэнтам стаў Уладзіслаў Рачкевіч. Вянява-Длугашоўскі эміграваў у Францыю, затым у Лісабон і ў Нью-Ёрк.
Смерць
Вянява-Длугашоўскі стаў пасланцам Польшчы на Кубе, але неўзабаве скончыў жыццё самагубствам у Нью-Ёрку, скочыўшы з пятага паверху.
У 1990 годзе рэшткі генерала Балеслава Вянявы-Длугашоўскага былі перавезены ў Польшчу і перапахаваны на вайсковых могілках № 388 у Кракаве.
Чэрнінскі сельсавет
Чэ́рнінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2007 года вёска) Чэрні.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Чэрнеўскі сельсавет у складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 3 чэрвеня 1957 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Тэльмінскага сельсавета, вёскі Малая Курніца, Несвіло, Скорбічы і Чарнакі перададзены ў склад Чарнаўчыцкага сельсавета, вёскі Шэбрын, Падбулькова і Булькова Зарэчча — у склад Трышынскага сельсавета. 22 сакавіка 1962 года Чэрнеўскі сельсавет перайменаваны ў Тэльмінскі, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Тэльмы-1. 8 мая 1970 года Вычулкаўскі сельсавет перайменаваны ў Чэрнінскі, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чэрні, вёскі Булькава, Вычулкі, Падбулькава, Шчэбрын і Ямна Вычулкаўскага сельсавета перададзены ў склад Тэльмінскага сельсавета, з Тэльмінскага сельсавета ў склад Чэрнінскага сельсавета перададзены вёскі Братылава, Бярдычы, Валоскі, Вітошкі, Вялікая Курніца, Вялікія Косічы, Вялюнь, Гутавічы, Забярэззе, Залессе, Збірагі, Карабаны, Клімовічы, Максімы, Машчонка, Селяхі, Харытоны, Чэрні і хутары Бабры, Макасі, Малькі і Чэрні. 4 верасня 1972 года скасаваны вёска Максімы (злілася з вёскай Збірагі), хутары Макасі, Чэрні (зліўся з вёскай Чэрні) і Малькі (зліўся з вёскай Вялікія Косічы). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Чэрнінскага сельсавета быў 21 населены пункт. 4 красавіка 1983 года ў склад Тэльмінскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Машчонка, Новыя Задворцы, Плоска, Старыя Задворцы).
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 16 населеных пунктаў: З 1 чэрвеня 2007 года Машчонка ўвайшла ў склад горада Брэст.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3754 чалавекі, з іх 81,7 % — беларусы, 9,0 % — рускія, 7,7 % — украінцы.
Пагром незалежных медыя ў Беларусі (2021)
Пераслед незалежных медыя Беларусі ў ліпені 2021 года дасягнуў апагею пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і наступных масавых пратэстаў.
У маі 2021 года быў абмежаваны доступ да найбуйнейшага беларускага партала TUT.BY, яго кіраўніцтва арыштавана.
5 ліпеня пастановай Савета Міністраў Беларусі быў закрыты карэспандэнцкі пункт Еўрапейскага радыё для Беларусі. Галоўны рэдактар сайта Павел Свярдлоў пракаментаваў сітуацыю :
8 ліпеня 2021 года быў абшуканы офіс і дамы галоўных супрацоўнікаў найбуйнейшага беларускамоўнага партала «Наша Ніва». Былі арыштаваны галоўны рэдактар Ягор Марціновіч, кіраўнік аддзела рэкламы Андрэй Скурко, галоўная бухгалтарка Вольга Раковіч і галоўны рэдактар дачынных часопісаў «Наша гісторыя», «Асцярожна: дзеці!» і «Дуду» Андрэй Дынько нібыта за арганізацыю пратэстаў, прычым, па інфармацыі рэдакцыі, галоўнага рэдактара збівалі па затрыманні. Былі часова затрыманыя яшчэ некалькі журналістаў «Нашай Нівы». З таго ж дня даменнае імя перастала працаваць, сайт «Нашай Нівы» адкрыць нельга. Міністэрства інфармацыі Беларусі пакарала рэдакцыю за «забароненую інфармацыю», якая была на сайце.
8 ліпеня ператрусы таксама адбыліся ў рэдакцыях «Брестскай газеты», партала і рэдактараў «Media-Polesye», баранавіцкай газеты «Intex-press», аршанскага партала Orsha.eu, у яго рэдактара Ігара Казмерчака і фатографа Дзяніса Дубкова. Падставы для ператрусу «Брестскай газеты» былі невядомыя, але праз два дні рэдакцыя паведаміла, што ў супрацоўнікаў забралі ўсю тэхніку. У супрацоўнікаў «Intex-press» таксама забралі тэхніку, двох журналістаў вызвалі на допыт.
Лідарка беларускага пратэсту Святлана Ціханоўская заклікала падпісвацца на каналы медыя, дзяліцца з рэдакцыямі інфармацыяй, дапамагаць іншым людзям усталяваць Telegram і ўключыць VPN, каб чытаць беларускія СМІ.
9 ліпеня ператрусы адбыліся ў журналісткі Onliner.by Настассі Занько, адміністратара партала «Виртуальный Брест» Андрэя Кухарчыка, брэсцкіх журналістаў Максіма Хлябца і Алега Супрунюка, глыбоцкай журналісткі Таццяны Смоткінай, журналістаў Наталлі Суславай, Юрыя Глушакова і Кацярыны Тэліман, віцебскага журналіста-фрылансера Змітра Казакевіча, рэдактара «Першага рэгіёна» Паўла Дайліда, галоўнага рэдактара гомельскіх «Моцных Навін» Ганны Якштас і яе мужа, журналіста Дзяніса Якштаса, а таксама ў рэдактара Ірыны Вольскай, рэдакцыях газеты «Ганцавіцкі час», лунінецкага выдання «Информ-прогулка». Быў затрыманы адміністратар Facebook-суполкі «Лісты салідарнасці» Сяргей Барысаў, якога абвінавацілі ў «Акце тэрарызму» (арт. 289 КК РБ). Ператрусы суправаджаліся канфіскацыяй тэхнікі і сродкаў сувязі, што ставіць на мэце паралізаваць працу незалежных СМІ. Былі заблакаваны новы сайт ад каманды TUT.BY — Zerkalo.io, сайт-люстэрка «Еўрарадыё» — Euroradio.pl.
У той жа дзень прызнаў Telegram-канал Hrodna.Life экстрэмісцкім праз тое, што нібыта ў публікацыях канала знайшлі паведамленні, «накіраваныя на распальванне сацыяльнай альбо іншай варожасці».
У эфіры дзяржаўнага тэлеканала «Беларусь 1» намеснік начальніка следчага ўпраўлення КДБ Канстанцін Бычак заявіў пра «шырокамаштабную аперацыю для зачысткі ад радыкальна настроеных» над якой працуе ўвесь сілавы блок краіныl.
12 ліпеня 2021 года сумеснай заяваю дзесяці арганізацый, у тым ліку Праваабарончага цэнтра «Вясна», Беларускай асацыяцыі журналістаў, Беларускага Хельсінскага камітэта, Беларускага ПЕН-цэнтра, арыштаваныя супрацоўнікі «Нашай Нівы» былі прызнаны палітычнымі зняволенымі.
У той жа дзень адзін з найбуйнейшых парталаў Onliner.by паведаміў пра адключэнне каментароў на сайце ад 12 ліпеня, бо рэдакцыя асцерагаецца за сваю бяспеку і больш не можа гарантаваць бяспекі тым, хто выказваецца пад навінамі.
Зачыстка працягнулася 13 ліпеня. Ператрусы адбыліся ў журналістаў і супрацоўнікаў незалежных медыя, у тым ліку ў выдаўца брэсцкага часопіса «Бинокль» Дар’і Гарашчанкі і рэдактаркі Ксеніі Пятровіч.
13 ліпеня ў час сустрэчы з прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным Аляксандр Лукашэнка заявіў, што ў Беларусі вельмі актыўна пачалі працу ў дачыненні да «розных НКА, НУА» і да «так званых заходніх СМІ, якія тут дэмакратыю нам дарылі, а фактычна ўкаранялі […] тэрор».
19 ліпеня ператрусы прайшлі ў рэдакцыі і журналістаў «Рэгіянальнай газеты», галоўнага рэдактара дапыталі. У журналістаў забралі тэхніку. 22 ліпеня рэдакцыя паведаміла, што прыпыняе выпуск газеты на паперы.
19—20 кастрычніка 2021 года ў сядзібе «Новага Часу» і па месцы жыхарства журналістаў прайшлі ператрусы, супрацоўнікі былі дапытаны. Да таго ж канфіскавалі камп’ютары і іншую офісную тэхніку.
Цішына (Смаленскі раён)
Цішына (Тишино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Смятанінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 64 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 24 км на захад ад Смаленска, за 0,5 км на захад ад аўтадарогі. За 0,5 км на захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Зямны час
Зямны час, Terrestrial Time (ТТ) — сучасны астранамічны стандарт, распрацаваны Міжнародным астранамічным саюзам для вызначэння часу астранамічных назіранняў, зробленых з паверхні Зямлі. Зямны час з'яўляецца спадчыннікам дынамічнага часу і эфемерыднага часу.
Зямны час адрозніваецца ад шкалы часу, якая выкарыстоўваецца для паўсядзённага ўжывання (UTC). Адзінка часу TT — секунды ў сістэме СІ, заснаваныя на стандарце цэзіевых атамных гадзіннікаў.
Кароткага агляду TT, дадзенага ніжэй, дастаткова для мілісекундных дакладнасцей вымярэнняў. Поўнае бягучае вызначэнне TT выкарыстоўвае тэорыю рэлятыўнасці.
Агляд
Там, дзе дастаткова мілісекунднай дакладнасці, TT можа быць атрыманы наступным спосабам:
Вячаслаў Уладзіміравіч
Вячаслаў Уладзіміравіч (каля  — снежань ) — шосты сын Уладзіміра Манамаха і Гіты Уэсекскай. Князь смаленскі (1113—1127), князь тураўскі (1127—1132, 1134—1142 і 1143—1146), князь пераяслаўскі (1132—1134, 1142—1143), вялікі князь кіеўскі (з 22 лютага па 4 сакавіка 1139, у ліпені 1150 і з красавіка 1151 па 1154).
Ранняя біяграфія
У 1097 годзе ўдзельнічаў са старэйшым братам Мсціславам у.
Вячаслаў Уладзіміравіч быў пасаджаны бацькам у Смаленску з пераходам самога Уладзіміра на кіеўскае княжанне, а Святаслава Уладзіміравіча ў Пераяслаў (1113).
У 1116 у час паходу на мінскага князя Глеба Усяславіча ваяваў Оршу і Копысь.
У 1127 годзе Вячаслаў ўжо згадваецца як тураўскі князь, а сын яго старэйшага брата Мсціслава Расціслаў як смаленскі. Тураўская воласць перайшла пад кантроль Манамахавічаў прыкладна ў той жа час, што і валынская, з якой быў выгнаны Яраслаў Святаполчыч у 1118 годзе, хоць існуюць версіі аб княжанні яго братоў Брачыслава і Ізяслава ў Тураве ў 1110—1123 гадах.
У 1132 Яраполк пасля няўдачы перадаць Пераяслаў Мсціславічам перадаў яго Вячаславу, а Тураў разам з Мінскам, адзіным пакінутым пад кантролем Манамахавічаў з Полацкага княства — Ізяславу Мсціславічу. Але ў Пераяслаўле Вячаслава, па ўсёй верагоднасці, цяжарыла суседства з полаўцамі, і ў 1134 Вячаслаў самавольна вярнуўся ў Тураў, выгнаўшы адтуль пляменніка, які з гэтага моманту пачаў барацьбу з дзядзькамі, у тым ліку з дапамогай Ольгавічаў.
Княжанне ў Кіеўскай зямлі
Са смерцю старэйшага брата Яраполка (18 лютага 1139) да Вячаслава перайшло старшынство ў родзе Манамахавічаў. У лютым 1139 Вячаслаў у першы раз атрымаў у спадчыну кіеўскі пасад, але ўжо ў сакавіку быў скінуты чарнігаўскім князем Усевалад Ольгавіч.
У 1142 г., пасля смерці Андрэя Уладзіміравіча, Усевалад аддаў Вячаславу Пераяслаўскае княства (адначасова адправіўшы свайго сына Святаслава ў Тураў), што выклікала выбух абурэння Давыдавічаў і малодшых Ольгавічаў. Яны двойчы падступалі да Пераяслаўля, але былі адбітыя з дапамогай Ізяслава Мсціславіча і кіяўлян. У студзені 1143 сталы былі канчаткова размеркаваны: Вячаслаў вярнуўся ў Тураў, Ізяслаў Мсціславіч перайшоў у Пераяслаў, а на Валыні сеў Святаслаў Усеваладавіч.
Праваабарончы цэнтр «Вясна»
Праваабарончы цэнтр «Вясна» — няўрадавая праваабарончая арганізацыя ў Рэспубліцы Беларусь. Уяўляе сабой рэспубліканскае аб’яднанне з цэнтрам у г. Мінску і рэгіянальнымі арганізацыямі ў большасці буйных гарадоў Беларусі. Асноўныя паўнамоцтвы па кіраванні арганізацыяй належаць Радзе і Старшыні Рады, якія абіраюцца на Агульным сходзе.
Вячаслаў Уладзіміравіч
Княжанне ў Кіеўскай зямлі
У 1146 годзе, пасля смерці Усевалада, Вячаслаў зноў паспрабаваў актыўна ўмешвацца ў палітыку, у прыватнасці узвёў на пасад ва Уладзіміры-Валынскім свайго пляменніка. Аднак новы князь Ізяслаў Мсціславіч тут жа забраў сабе і Валынь і Тураў, аддаўшы Вячаславу нязначны гарадок на Валыні. У 1149 Юрый Далгарукі разбіў Ізяслава і выгнаў яго з Кіева; цяпер Ізяслаў вырашыў узвесці на пасад Вячаслава і правіць ад яго імя, але калі ён запрасіў Вячаслава на пасад (пагражаючы ў адваротным выпадку папаліць Тураўскую воласць), Вячаслаў палічыў за лепшае аб’яднацца з малодшым братам Юрыем, сумесна яны атрымалі перамогу над пляменнікам. Юры нават хацеў саступіць Кіеў Вячаславу, але баяры адгаварылі яго. «Брату твайму не ўтрымаць Кіева, — казалі яны, — не дастанецца ён ні табе, ні яму». Тады Юрый сам стаў вялікім князем, а Вячаслава пасадзіў у маленькім, але стратэгічна важным Вышгарадзе пад самым Кіевам.
Праваабарончы цэнтр «Вясна»
Гісторыя
Арганізацыя была створаная ў красавіку 1996 года падчас масавых акцый пратэсту дэмакратычнай апазіцыі ў Беларусі. Пасля арыштаў удзельнікаў дэманстрацый ПЦ «Вясна» займалася дапамогай арыштаваным і іх сем’ям. Таму першапачаткова арганізацыя мела назву «Вясна-96». Узначаліў арганізацыю Алесь Бяляцкі.
15 чэрвеня 1999 года арганізацыя была зарэгістравана як Грамадскае аб’яднанне «Праваабарончы цэнтр „Вясна“».
Вячаслаў Уладзіміравіч
Княжанне ў Кіеўскай зямлі
Калі ў 1150 Ізяслаў, выступіўшы з Валыні, выгнаў Юрыя, Вячаслаў заехаў у Кіеў, але пасля перамоваў з пляменнікам ізноў пакінуў горад. Напярэдадні новага паходу Юрыя на Кіеў Ізяслаў прысягнуў Вячаславу як бацьку, гэта значыць старэйшаму суправіцелю, і Вячаслаў нават адпусціў сваю дружыну з Ізяславам, ваяваць супраць Юрыя і Уладзімірка галіцкага. У наступным годзе Ізяслаў атрымаў канчатковую перамогу і заклікаў Вячаслава на трон (красавік 1151 г.). Яны разам кіравалі ў згодзе да смерці Ізяслава (13 лістапада 1154 года). Пасля гэтага пасад паспрабаваў заняць Ізяслаў Давыдавіч чарнігаўскі, але Вячаслаў не пусціў яго і заклікаў у Кіеў іншага свайго пляменніка — Расціслава Мсціславіча Смаленскага, які таксама прызнаў яго старэйшым суправіцелем. Аднак ужо ў снежні 1154 сканаў і сам Вячаслаў. Расціслаў пасля яго смерці не ўтрымаў Кіеў: на Кіеў рушыў Юрый Далгарукі, Расціслаў з’ехаў абараняць ад яго Смаленск. Кіеў часова (да прыходу Юрыя) заняў Ізяслаў Давыдавіч.
Праваабарончы цэнтр «Вясна»
Гісторыя
Са студзеня 1998 года арганізацыя выдавала праваабарончы бюлетэнь «Права на Волю», аўтарамі якога былі Міхась Кукабака, Алесь Бяляцкі, Паліна Качаткова, фатографам Уладзімір Сапагоў.
Рашэннем Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь 28 кастрычніка 2003 года за ўдзел у назіранні пад час прэзідэнцкіх выбараў 2001 года грамадскае аб’яднанне «Праваабарончы цэнтр „Вясна“» было пазбаўлена дзяржаўнай рэгістрацыі.
6 сакавіка 2004 года ПЦ «Вясна» быў прыняты ў Міжнародную федэрацыю праў чалавека.
З 1998 года «Праваабарончы цэнтр „Вясна“» актыўна выступае супраць смяротнага пакарання ў Беларусі. У 2009 годзе намаганнямі арганізацыі ўзнікла кампанія «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання».
24 чэрвеня 2007 года Камітэт па правах чалавека ААН прызнаў, што ліквідацыяй ПЦ «Вясна» беларускія ўлады парушылі пункт 1 артыкула 22 Міжнароднага пакта пра грамадзянскія і палітычныя правы. Аднак у самым Мінску гэты развязак праігнаравалі, выказаўшы думку, што меркаванні КПЧ ААН з’яўляюцца толькі рэкамендацыйнымі.
Спробы зарэгістраваць «Вясну» наноў не завяршыліся поспехам.
Пераслед старшыні ПЦ «Вясна» Алеся Бяляцкага з’яўляецца кульмінацыяй супрацьстаяння арганізацыі і афіцыйнай улады Беларусі.
16 лютага 2011 г. старшыні ПЦ «Вясна», віцэ-прэзідэнту Міжнароднай федэрацыі правоў чалавека (FIDH) Алесю Бяляцкаму вынесена афіцыйнае папярэджанне аб недапушчальнасці парушэння закона за подпісам намесніка Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь М. І. Кукліса. У папярэджанні сцвярджаецца, што дзеянні А. Бяляцкага ад імя праваабарончай арганізацыі «Вясна», якая не прайшла дзяржаўнай рэгістрацыі, супярэчыць заканадаўству Рэспублікі Беларусь. Праваабаронца афіцыйна папярэджаны, што ў выпадку далейшай дзейнасці будзе разгледжана пытанне аб прыцягненні яго да крымінальнай адказнасці.
4 жніўня 2011 г. Алеся Бяляцкага затрымалі на 3 сутак па падазрэнні ў здзяйсненні крымінальнага злачынства. Адбыліся ператрусы на офісе «Вясны», на кватэры ў праваабаронцы і на яго лецішчы. Алеся Бяляцкага дапыталі ў Дэпартаменце фінансавых расследаванняў.
8 жніўня 2011 г. дакладчык ПАСЕ па Беларусі А. Херкель расцаніў арышт Бяляцкага як чарговы прыклад запалохвання грамадзянскага грамадства.
Восенню 2020 года арганізацыя ды Алесь Бяляцкі сталі лаўрэатамі прэміі. Яны атрымалі ўзнагароду за ролю ў барацьбе за дэмакратыю і правы чалавека ў Беларусі.
У перыяд з верасня 2020 па студзень 2021 года былі арыштаваныя актывісты «Вясны»: Марфа Рабкова, Леанід Судаленка, Таццяна Ласіца, Андрэй Чапюк. Прызнаныя палітычнымі зняволенымі, яны атрымалі, узнагароду ў галіне правоў чалавека, за 2020 год.
У ліпені 2021 года цэнтр быў узнагароджаны.
У маі 2022 года праваабарончы цэнтр «Вясна» ўдастоены прэміі The Albie Awards 2022, заснаванай Фондам «Клуні за справядлівасць», у намінацыі «Справядлівасць для абаронцаў дэмакратыі». Урачыстае ўзнагароджанне адбылося ў верасні ў Нью-Ёрку. Ад імя «Вясны» прэмію атрымала Аліна Стэфановіч, жонка палітзняволенага праваабаронца Валянціна Стэфановіча.
7 кастрычніка 2022 года стала вядома, што кіраўнік «Вясны» Алесь Бяляцкі ўдастоены Нобелеўскай прэміі міру разам з Цэнтрам грамадзянскіх свабодаў (Украіна) і «Мемарыялам» (Расія).
10 снежня 2022 года адбылося ўручэнне Нобелеўскай прэміі міру; ад імя аднаго з лаўрэатаў — беларускага палітвязня Алеся Бяляцкага — прыняла медаль і дыплом, а таксама прачытала нобелеўскую лекцыю ягоная жонка, Наталля Пінчук. Беларускія ўлады не далі лаўрэату магчымасці прыняць удзел у цырымоніі, бо працягвалі ўтрымліваць яго ў зняволенні.
Дзейнасць
Мэта дзейнасці Праваабарончага цэнтра «Вясна»:
Задачы Праваабарончага цэнтра «Вясна»:
Метады дзейнасці Праваабарончага цэнтра «Вясна»:
Жораўка (Любанскі раён)
Жо́раўка (, Жоровка) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхаўскага сельсавета.
Ігнацы Дашынскі
Ігна́цы Дашы́нскі (Ignacy Ewaryst Daszyński,, (цяпер Збаражскі раён, Цярнопальская вобласць, Украіна) — , в. Быстра каля г. Бельска-Бяла (цяпер Сілезскае ваяводства Польшча) — польскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, публіцыст. Змагар за незалежнасць Польшчы.
Палітычная і дзяржаўная дзейнасць
У 1897 і 1900 гадах быў пасол (дэпутат) аўстрыйскага дзяржаўнага савета.
У лістападзе 1918 г. стаў прэм'ер-міністрам Часовага Народнага ўрада, абвешчанай у Любліне Польскай Народнай Рэспублікі.
Пасля ваеннага перавароту і прыходу да ўлады ў маі 1926 г. падтрымліваў Прэзідэнта Польшчы Ю. Пілсудскага. У 1929 г. перайшоў у апазіцыю і ўваходзіў у склад арганізатараў саюза левых і цэнтрысцкіх партый Польшчы.
У 1922—1927 г. займаў пасаду віцэ-маршалка, а ў 1928—1930 г. — маршалка ніжняй палаты Нацыянальнай Асамблеі — Сейма Рэспублікі Польшча.
Памёр у 1936 г. і пахаваны ў Кракаве на Ракавіцкіх могілках.
Ганаровы грамадзянін Радама. За літаратурна-публіцыстычную дзейнасць ганараваны ўзнагародай Польскай Акадэміі Літаратуры «Залатыя акадэмічныя лаўры» ў 1935 г.
Выбраная бібліяграфія
Аўтар шэрагу артыкулаў і публікацый, у тым ліку па пытаннях палітыкі, дзяржаўнага будаўніцтва Польшчы і ўзаемаадносін з Расіяй.
Спіс аб’ектаў PGC (2007001—2008000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2007001—2008000)
Рэж
Размешчаны на ўсходнім схіле Сярэдняга Урала, на рацэ Рэж (басейн Туры), за 83 км на паўночны ўсход ад Екацярынбурга. Чыгуначная станцыя. Механічны і нікелевы заводы, швейная фабрыка.
Прыбалатуха
Прыбалатуха, Павуціннік бранзалетавы (Cortinarius armillatus) — шапкавы базідыяльны грыб роду сямейства. Пашыраны ў Еўразіі. На тэрыторыі Беларусі трапляецца з ліпеня па верасень у вільготных лясах, на ўскрайках вярховых балот.
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы дыяметрам 4—15 см, чырванавата-бурая або чырванавата-карычневая, спачатку шырока-званочкавая, потым распасцёртая, валакніста-лускаватая. Пласцінкі прырослыя, шырокія. Мякаць жаўтавата-бурая з мяккім смакам. Ножка вышынёй да 12 см, булавападобная, каштанава-бураватая, з цагельна-чырвонымі пукатымі кольцамі. Споры эліпсоідныя, іржава-жоўтыя. Ядомы.
Запалле (Любанскі раён)
Запа́лле (, Запалье) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сароцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхаўскага сельсавета.
Цяглоўшчына
Цяглоўшчына (Тягловщина) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 16 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 17 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Гнёздава на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Тэльмінскі сельсавет
Тэ́льмінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Тэльмы-1.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Збірагскага сельсавета. 3 чэрвеня 1957 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чэрнеўскага сельсавета, які 22 сакавіка 1962 года перайменаваны ў Тэльмінскі, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Тэльмы-1. 8 мая 1970 года ў склад сельсавета з Вычулкаўскага сельсавета перададзены вёскі Булькава, Вычулкі, Падбулькова, Шчэбрын і Ямна, а ў склад Чэрнінскага сельсавета перададзены вёскі Братылава, Бярдычы, Валоскі, Вітошкі, Вялікая Курніца, Вялікія Косічы, Вялюнь, Гутавічы, Забярэззе, Залессе, Збірагі, Карабаны, Клімовічы, Максімы, Машчонка, Селяхі, Харытоны, Чэрні і хутары Бабры, Макасі, Малькі і Чэрні. 4 верасня 1972 года скасавана вёска Падбулькова (злілася з вёскай Булькова). 4 красавіка 1983 года ў склад сельсавета з Чэрнінскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Машчонка, Новыя Задворцы, Плоска, Старыя Задворцы).
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 12 населеных пунктаў: На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 13 населеных пунктаў.
Скасаваныя населеныя пункты на тэрыторыі сельсавета :
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3010 чалавек, з іх 86,6 % — беларусы, 7,4 % — рускія, 4,2 % — украінцы.
Севераўральск
Севераўральск (Североуральск) — горад (з 1944) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 33,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1758 годзе.
Размешчаны на рацэ Вагран (басейн Обі), за 512 км ад Екацярынбурга. Севераўральск — цэнтр здабычы і перапрацоўкі баксітаў.
Хаджымукан Мунайтпасаў
Хаджымукан (Кажымукан) Мунайтпасаў (Қажымұқан Мұңайтпасұлы;, аул Карааткель Акмалінскай вобласці, — , калгас Ленін туы, Паўднёва-Казахстанская вобласць) — казахскі барэц і цыркавы артыст. Неаднаразова (у 1908, 1909, 1911, 1913 і 1914 гадах ) перамагаў у чэмпіянатах свету па класічнай барацьбе сярод прафесіяналаў. У 1909 г. на чэмпіянаце свету па французскай барацьбе ў Гётэбаргу (Швецыя) Хаджымукан стаў уладальнікам залатога медаля. Залаты медаль ён заваёўвае і на сусветным чэмпіянаце ў Варшаве (1911 год). Першы казах, які заваяваў тытул чэмпіёна свету па французскай барацьбе; шматкроць перамагаў у сусветных, расійскіх, рэгіянальных, потым і агульнасаюзных чэмпіянатах па класічнай барацьбе сярод цяжкавагавікоў. З’яўляецца ўладальнікам каля паўсотні ўзнагарод і медалёў розных проб.
З-за таго, што не мог быць дапушчаны ў зборную Расіі, пад японскім імем Ямагата Муханура выступаў на міжнародных спаборніцтвах за Маньчжурыю. Хаджимукана таксама далі мянушку «Чорным Іванам», а пасля здзяйснення хаджа ў 1912 годзе, ён атрымаў да свайго імя прыстаўку «Хаджы» (паломнік), з якім і стаў вядомы ва ўсім свеце.