cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казанская царква (Мінск, драўляная)
Гісторыя
Гісторыя царквы звязана з будаўніцтвам Лібава-Роменскай і Маскоўска-Брэсцкай чыгунак, якія прайшлі праз Мінск у 1870-х гадах. Пуці праляглі за мяжой Мінска, на захад ад гістарычнага цэнтра, і гэта частка горада пачала інтэнсіўна развівацца і забудоўвацца. Узніклі невялікія, кампактныя пасёлкі, дзе, галоўным чынам, пражывалі службоўцы і рабочыя чыгунак. Жыхары гэтых пасёлкаў галоўным чынам былі праваслаўнага веравызнання, і хутка ўзнікла пытанне аб стварэнні самастойнага прыходу і аб будаўніцтве новага праваслаўнага храма для гараджан.
У 1889 годзе быў выдадзены ўказ Сінода, паводле якога быў атрыманы дазвол на будаўніцтва першапачаткова невялікай драўлянай царквы. Адначасова мінскія гарадскія ўлады выдзелілі пляц на скрыжаванні вуліц Захар’еўскай і Нова-Маскоўскай. Драўляная Казанская прывакзальная чыгуначная царква пабудавана ў 1890 на месцы старой капліцы і ўчастка Г. А. Шапіры. Плошча храма складала 540 кв. аршынаў. Пры храме працавала аддзяленне епархіяльнага вучылішчнага савета, старшынёй якога быў настаяцель царквы.
У 1914 годзе, пасля пабудовы па суседстве новага мураванага храма, частка драўлянай царквы выкарыстоўвалася пад склад царкоўных рэчаў. У другой частцы жыў калежскі сакратар, сакратар крымінальнага аддзела Мінскага акруговага суда Васіль Сцяпанавіч Траццякоў. Побач знаходзілася стаянка для легкавых і ламавых рамізнікаў. Царква мела 1-павярховыя драўляныя прычтавы дом (пл. 312 кв. арш.) і флігель (пабудаваны ў 1890; трыв.; пл. 234 кв. арш.), а таксама адрыну (пл. 96 кв. арш.), пабудаваныя ў 1890 годзе, і 700 кв. саж. уласнай зямлі.
Пасля закрыцця храма ў яго будынку ў 1935—1939 гадах размяшчаўся філіял № 3 імя Л. Талстога бібліятэкі імя А. Пушкіна, у 1939—1940 — Клуб глуханямых (пераехаў з суседняга будынка — Савецкая, д. 3).
Царква зноў адкрыта ў другой палове 1941 года. 11 ліпеня 1943 епіскапам Магілёўскім і Мсціслаўскім Філафеем (Нарко) у Казанскую чыгуначную царкву пераведзены Мікалай Драгун. Драгун арыштаваны 22.7.1944 і асуджаны 4.7.1945 за «супрацоўніцтва з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі і антысавецкую дзейнасць» дa 10 гадоў ППК.
Пасля вайны стала Крыжовай (архірэйскай). Да 1949 г. рамантавалася. Царква разбурана ў час хрушчоўскай антырэлігійнай кампаніі ў першай палове 1960-х гг. Сёння на месцы храма знаходзіцца частка пл. Мяснікова перад д. 41 па вул. Мяснікова.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Была вырашаны простым прамавугольным зрубам са званіцай. Над бляшаным дахам узвышалася макаўка. Фасады чляніліся 12 аконнымі праёмамі. Мела 3 уваходы.
Дзмітрый Міхайлавіч Галіцын
Дзмітрый Міхайлавіч Галіцын (3 (13) чэрвеня 1665, Масква — 14 (24) красавіка 1737, Шлісельбург) — рускі дзяржаўны дзеяч, князь. Брат М. М. Галіцына.
Біяграфія
У 1701 быў накіраваны надзвычайным паслом у Канстанцінопаль з мэтай дамагчыся згоды Турцыі на вольнае плаванне рускіх караблёў па Чорным моры. У 1711—1721 быў кіеўскім губернатарам.
З 1718 Галіцын займаў пасты прэзідэнта Камер-калегіі і сенатара, з 1722 — толькі сенатара. У 1726—1730 быў членам Вярхоўнага тайнага савета, пры Пятры II — прэзідэнтам Камерц-калегіі. Пасля смерці Пятра II (1730) Галіцын як прадстаўнік старажытнай арыстакратыі выступіў за абмежаванне самадзяржаўя, стаўшы на чале вярхоўнікаў. Па прапанове Галіцына на пасад была запрошаная Ганна Іаанаўна, пры яго кіруючым удзеле складзеныя «Кандыцыі».
Пасля няўдачы вярхоўнікаў Галіцын быў прызначаны членам Сената, але жыл большай часткай у падмаскоўным маёнтку Арханглійскае, амаль не ўдзельнічаючы ў справах. У Арханглійскім сабраў знакамітую бібліятэку з рускіх летапісаў, хранографаў, сінопсісаў, перакладаў Макіявелі, Г. Гроцыя, Лока, Пуфендорфа і інш., кніг на замежных мовах — усяго да 6 тыс. тамоў.
Ганна Іаанаўна не даравала Галіцыну ўдзелу ў прадпрыемстве вярхоўнікаў. У 1736 ён быў прыцягнуты да суду па абвінавачванні ў службовых злоўжываннях і прысуджаны да смяротнага пакарання, замененага зняволеннем у Шлісельбургскую крэпасць, дзе Галіцын неўзабаве памёр.
NGC 3246
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навакаменка (Акмолінская вобласць)
Навакаменка — сяло ў Ярэйментаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бестагайскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 50 км на поўдзень ад цэнтра горада Ярэйментаў. Код КАТА — 114637400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 258 чалавек (135 мужчын і 123 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 180 чалавек (97 мужчын і 83 жанчыны).
Рыгор Пятровіч Грысевіч
Рыго́р Пятро́віч Грысе́віч (, г. Бельск, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — ) — дзяржаўны дзеяч БССР.
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі камуністычны ўніверсітэт (1926).
З 8 гадоў пачаў працаваць на кафляным заводзе ў Бельску. У 1910 годзе за ўдзел у забастоўцы звольнены з завода. Уладкаваўся на чыгунку. У 1915 годзе быў мабілізаваны ў армію і накіраваны на фронт. У 1917 годзе ўступіў у РКП(б). У 1918—1920 гадах у Чырвонай арміі. У 1920—1921 гадах на гаспадарчай і партыйнай рабоце ў Баранавічах. Пасля заключэння Рыжскага міру і перадачы Заходняй Беларусі Польшчы пераехаў у Барысаў. На працягу 1926—1929 гадоў сакратар Магілёўскага, Бабруйскага акруговых камітэтаў КП(б)Б. З 1929 года старшыня Вышэйшага савета народнай гаспадаркі БССР, у 1932—1933 гадах наркам лёгкай прамысловасці БССР. Падчас барацьбы ўнутры партыйнай вярхушкі КП(б)Б па загаду Гікалы Грысевіч, як чалавек Галадзеда быў зняты з пасад і накіраваны начальнікам палітаддзела чыгункі ў Сібір. Арыштаваны і расстраляны ў 1938 годзе. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.
Член ЦК КП(б)Б у 1927—1934, член Бюро ЦК КП(б)Б у 1929—1934.
Камп’ютарная тамаграфія
Камп’ютарная тамаграфія (КТ) — у шырокім сэнсе, сінонім тэрміна тамаграфія (бо ўсе сучасныя тамаграфічныя метады рэалізуюцца з дапамогай камп’ютарнай тэхнікі); у вузкім сэнсе (у якім выкарыстоўваецца значна часцей), сінонім тэрміна рэнтгенаўская камп’ютарная тамаграфія, бо менавіта гэты метад паклаў пачатак сучаснай тамаграфіі.
Рэнтгенаўская камп’ютарная тамаграфія — тамаграфічны метад даследавання ўнутраных органаў чалавека з выкарыстаннем рэнтгенаўскага выпраменьвання.
Некаторыя абсалютныя і адносныя супрацьпаказанні
Без кантрасту
З кантрастам
Анаконда
Анаконда (Eunectes murinus) — змяя з падсямейства удаваў (Boidae). У старой літаратуры сустракаецца назва вадзяны удаў.
Анаконда насяляе ўсю трапічную частку Паўднёвай Амерыкі да ўсходу ад Анд, а таксама востраў Трынідад.
Гісторыя
У 1553у анаконда ўперныню ўзгадваецца ў літаратуры — у кнізе «Хроніка Перу» Педра С’есы дэ Леона:
Выходя из города Антиоча в Картахену, когда мы её заселили, капитан Хорхе Робледо и другие обнаружили столько рыбы, что мы убивали палками каких только хотели бы поймать… Кроме того водятся в зарослях очень большие змеи. Я хочу рассказать и поведать кое о чём достоверно известном, хотя я не видел этого [сам], но встречалось много современников, заслуживающих доверия, и вот что это такое: когда по приказу лиценциата Санта-Круса [Santa Cruz] по этой дороге проходил лейтенант Хуан Кресиано [Juan Greciano] в поисках лиценциата Хуана де Вадильо, ведя с собой нескольких испанцев, среди которых шли некий Мануэль де Перальта, Педро де Баррос, и Педро Шимон [entre los cuales iba un Manuel de Peralta y Pedro de Barros y Pedro Ximon], они наткнулись на змею или ужа, настолько большого, что он был длиной 20 футов, и очень толстый. Голова у него светло-красная, и наводящие страх зеленые глаза, и так как тот увидел их, то хотел направиться к ним, но Педро Шимон нанес ему такую рану копьем, что хоть тот и пришёл в [неописуемую] ярость, [все-таки] умер. И они обнаружили в его брюхе целого олененка [тапира?], каким он был, когда его ел; скажу [также], что некоторые голодные испанцы принялись есть олененка и даже часть ужа.
Знешні выгляд
Анаконда — самая масіўная змяя сучаснай сусветнай фауны. Самкі значна буйнейшыя і мацнейшыя за самцоў. існуе мноства раней паступіўшых паведамленняў аб анакондах даўжынёй 9 або 11 метраў, але жывёлы такіх памераў ніколі не былі памераныя.
Вядомы шведскі натураліст Георг Даль у сваёй кнізе «Дикие дороги» (1969; рус. пер. 1972) расказвае пра паімку ім на рацэ Гуябера ў джунглях Калумбіі анаконды даўжыней 8,43 м.
Другі шведскі натураліст Ральф Бломберг у сваёй кнізе «Змеи-гиганты и страшные ящеры», спасылаючыся на даныя Кліфорда Поупа, ўзгадвае экземпляр анаконды даўжынёй 28 футаў, т. е. 8,54 м.
Анаконда не ядавітая — яе слюна зусім бясшкодная для чалавека, але раны ад зубоў могуць быць балючымі.
Капліца ў памяць цудоўнага выратавання Імператарскага сямейства (Мінск)
Капліца ў памяць цудоўнага выратавання Імператарскага сямейства — колішняя праваслаўная капліца ў Мінску, якая размяшчалася на цяперашняй плошчы Мяснікова.
Гісторыя
Пабудавана ў 1898 годзе ў неарускім стылі ў памяць пра выратаванне Імператарскага сямейства ў, якая адбылася года з імператарскім цягніком на ўчастку Курска-Харкава-Азоўскай чыгункі пад Харкавам. Нягледзячы на шматлікія чалавечыя ахвяры і моцныя пашкоджанні рухомага саставу, у тым ліку царскага вагона, сам імператар АляксандрIII і члены яго сям’і засталіся жывымі. Выратаванне імператарскай сям’і ў афіцыйным друку і ў царкоўнай традыцыі інтэрпрэтавалася як цудоўнае. Капліца размяшчалася насупраць дома купца X. М. Пераца, за 5 сажняў ад мураванай Казанскай чыгуначнай царквы ў бок Заходняга моста. Яе плошча складала 9 кв. аршынаў.
Разбурана ў час «бязбожнай пяцігодкі» ў 1935—1936 гадах.
Архітэктура
Мураваная капліца была выканана ў неарускім стылі ў выглядзе цэнтрычнай 8-граннай ратонды, завершанай цыбулепадобным лускаватым купалам. Архітэктура была насычана цагляным узароччам.
Іаган Штраус (бацька)
Ёган або Іаган Штра́ус (бацька) (ням. Johann Strauß, 14 сакавіка 1804, Вена — 25 верасня 1849, Вена) — аўстрыйскі кампазітар, скрыпач і дырыжор. Родапачынальнік музычнай дынастыі Штраусаў. Трое яго сыноў — Іаган, Ёзэф і Эдуард — таксама сталі вядомымі кампазітарамі. Спадчына кампазітара налічвае 251 твораў (з іх 152 вальсы). Гэта спадчына была беражліва захавана яго сынам Іаганам Штраусам-малодшым і выдадзена ў 1889 годзе ў Лейпцыгу.
Працы
Некаторыя з напісаных ім твораў:
1973 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
1973 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Сабор Святога Мікалая (Эльблёнг)
Сабор Святога Мікалая (Katedra św. Mikołaja) — каталіцкі сабор Эльблёнга, адна з самых высокіх (97 м) цэркваў Польшчы. Храм святога Мікалая з'яўляецца кафедральным саборам епархіі Эльблёнга.
Гісторыя
Будынак царквы быў пабудаваны ў гатычным стылі ў сярэдзіне XIII стагоддзя, на працягу наступных стагоддзяў храм быў пашыраны прыкладна ў два разы. 26 красавіка 1777 года пажар, выкліканы маланкай, сур'ёзна пашкодзіў дах і столь храма, якія былі адрэстаўраваны ў стылі барока. У 1945 годзе царква атрымала сур'ёзныя пашкоджанні і была адрэстаўраваная толькі да 1965 года. 25 сакавіка 1992 года касцёлу быў прысвоены статус кафедральнага ў Эльблёнгской епархіі.
Распад Асманскай імперыі
Распад Асманскай імперыі — перыяд гісторыі Асманскай імперыі, які пачаўся ў 1908 годзе (Младатурэцкая рэвалюцыя) і які скончыўся ў 1922 (падзел Асманскай імперыі).
Сабор Святога Мікалая (Эльблёнг)
Гісторыя
У саборы знаходзіцца бронзавая купель, зробленая ў 1387 годзе, статуі Святога Мікалая і Апосталаў, усё выканана ў гатычным стылі.
Распад Асманскай імперыі
Гісторыя
У 1908 годзе Крыт, скарыстаўшыся Младатурэцкай рэвалюцыяй, абвясціў энозіс з Грэцыяй.
У 1912 годзе, калі Сербія, Чарнагорыя і Грэцыя прад’явілі правы на кіраванне тэрыторыяй Албаніі, Албанія абвясціла незалежнасць.
Асманская імперыя, жахліва слабеючы, паспрабавала абаперціся на дапамогу Германіі, але гэта толькі ўцягнула яе ў Першую сусветную вайну (1914), якая скончылася паражэннем Чацвяртнога саюза.
5 снежня 1917 года было падпісана Эрзінджанскае перамір’е, скончыўшае вайну паміж Асманскай імперыяй і Расіяй.
На працягу 1917—1918 гадоў саюзнікі занялі блізкаўсходнія валоданні Асманскай імперыі: Сірыя і Ліван перайшлі пад кантроль Францыі, Палестына, Іарданія і Ірак — Вялікабрытаніі; на захадзе Аравійскага паўвострава пры падтрымцы англічан (Лоўрэнс Аравійскі) утварыліся незалежныя дзяржавы: Хіджаз, Неджд, Асір і Емен. Пасля Хіджаз і Асір увайшлі ў склад Саудаўскай Аравіі.
30 кастрычніка 1918 года было заключана Мудраскае перамір’е, за якім рушыў услед Сеўрскі мірны дагавор (10 жніўня 1920 года). 1 лістапада 1922 года Вялікі нацыянальны сход Турцыі прыняў закон аб падзеле султаната і халіфата, пры гэтым султанат скасаваўся. 29 кастрычніка 1923 года была абвешчаная Турэцкая рэспубліка. Так скончылася гісторыя Асманскай імперыі, якая цягнулася больш чым шэсць стагоддзяў.
Распад Асманскай імперыі суправаджаўся масавай разнёй і дэпартацыяй хрысціян (армян, грэкаў, асірыйцаў) і курдаў-язідаў, якая доўжылася да 1926 года.
У ліпені 1923 года быў падпісаны Лазанскі дагавор, якім былі ўсталяваныя новыя межы Турцыі.
NGC 3247
NGC 3247 (іншыя абазначэнні — OCL 809, ESO 127-SC19) — рассеянае скопішча ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гемадыяліз
Гемадыяліз (ад гема ... і διάλυσις — раскладанне, аддзяленне) — метад пазанырачнага ачышчэння крыві пры вострай і хранічнай нырачнай недастатковасці. Падчас гемадыялізу адбываецца выдаленне з арганізма таксічных прадуктаў абмену рэчываў, нармалізацыя парушэнняў воднага і электралітнага балансаў.
Варта адрозніваць гемадыяліз (пры якім ачышчэнне крыві ажыццяўляецца праз штучную мембрану з ужываннем апарата «штучная нырка») ад перытанеальнага дыяліза (пры якім ачышчэнне крыві ажыццяўляецца за кошт змены спецыяльных раствораў у брушной паражніне, а ў якасці мембраны выступае брушына пацыента) і кішачнага дыяліза (прамыванне слізістай абалонкі кішачніка умерана гіпертанічным растворамі).
Вярхоўны крымінальны суд
Вярхоўны крымінальны суд — вышэйшы надзвычайны судовы орган Расійскай імперыі. Ствараўся для правядзення палітычных працэсаў дзекабрыстаў (1826), Д. Каракозава (1866), А. К. Салаўёва (1879) і інш. З 1906 судовы орган, які разглядаў буйныя крымінальныя справы як 1-я судовая інстанцыя.
Разгледжаныя справы
З часу выдання судовых статутаў Вярхоўны крымінальны суд склікаўся двойчы.
У першы раз Вярхоўны крымінальны суд быў заснаваны найвысокім указам, дадзены Кіруючаму Сенату 28 чэрвеня 1866 г. для суда над Дзмітрыем Каракозавым і 34 іншымі асобамі, які абвінавачваліся ў прыналежнасці да таемнага рэвалюцыйнага таварыства [Следства вяла найвысока зацверджаная следчая камісія пад старшынствам члена Дзяржаўнага савета графам Мураўёвым. ]. У склад Вярхоўнага крымінальнага суда па гэтай справе ўвайшлі: у якасці старшыні - віцэ-старшыня Дзяржаўнага савета князь Гагарын, а ў якасці членаў суда яго імп. выс. прынц Пётр Ольдэнбургскі, гр. Панін, Метлін, Башуцкіі Карніолін-Пінскі, пры міністры юстыцыі Замятніне і сакратары Есіповіч. Да ўдзелу ў абароне прыцягнутыя былі амаль усе прысяжныя павераныя першага складу. Справа разглядалася пры зачыненых дзвярах, і надрукаваны быў толькі прысуд суду. Па водгуках прысутных, дзеянні старшыні суда адрозніваліся выдатнай аб'ектыўнасці: усе таксама адзначалі справядлівасць стрыманасці абвінаваўцы. Каракозава абараняў прысяжны павераны Астракоў. Асаблівая ўвага звярнула на сябе прамова абароны — прысяжнага паверанага Сярэбранага, кліент якога, абвінавачваўся ў найбліжэйшым хаўрусніцтве з Каракозавым, быў цалкам апраўданы. Да смяротнага пакарання прысуджана было двое з ліку падсудных - Каракозаў і Ішуцін; але прыменена яно было толькі над першым.
Другі раз Вярхоўны крымінальны суд быў найвысока скліканы 11 красавіка 1879, для суда над адстаўным Калежскім сакратаром Аляксандрам Салаўёвым, які 2-га красавіка 1879 зрабіў замах на жыццё гаспадара імператара Аляксандра II. У склад суда пад старшынствам князя С. М. Урусава ўвайшлі: А. А. Абаза, Д. Н. Замятнін, І. Д. Дзялянаў, В. Г. Чарнаглаз, М. В. Паленаў, М. Я. Кавалеўскі; абавязкі сакратара выконваў І. І. Шамшын. Абвінавачваў міністр юстыцыі Д. Н. Набокаў, абараняў прысяжны павераны А. М. Турчанінаў. Падсудны быў прысуджаны да смяротнага пакарання.
2023 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2023 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Базтал (Акмолінская вобласць)
Базтал — сяло ў Ярэйментаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Базтальскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 50 км на ўсход ад цэнтра горада Ярэйментаў. Код КАТА — 114639100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1131 чалавек (574 мужчыны і 557 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 810 чалавек (422 мужчыны і 388 жанчын).
Чатырнаццаць пунктаў Вільсана
Чатырнаццаць пунктаў Вільсана — праект мірнага дагавора, завяршальнага Першую сусветную вайну, распрацаваны прэзідэнтам ЗША Вудра Вільсанам і прадстаўлены Кангрэсу 8 студзеня 1918 года. Уключаў скарачэнне ўзбраенняў, вывад нямецкіх частак з Расіі і Бельгіі, абвяшчэнне незалежнасці Польшчы і стварэнне «агульнага аб'яднання нацый» (які атрымаў назву Ліга Нацый). Неахвотна ўхваленая саюзнікамі ЗША, гэтая праграма легла ў аснову Версальскага міра. 14 пунктаў Вільсана былі альтэрнатывай распрацаванаму У.І.Леніным Дэкрэта аб міры, які быў куды менш прымальным для заходніх дзяржаў.
Эстадас
Эстадас (Зямля Штатаў, Isla de los Estados) — востраў ва ўсходняй частцы архіпелага Вогненная Зямля. Уваходзіць у склад Аргенціны. Плошча — 530 км². З 1991 г. мае запаведны статус. На Лос-Эстадасе знаходзіцца аргенцінская ваенная база.
Геаграфія
Востраў Эстадас знаходзіцца на паўднёвым захадзе Атлантычнага акіяна за 30 км на ўсход ад вострава Вогненная Зямля, за 2291 км на паўднёвы захад ад Буэнас-Айрэс, сталіцы Аргенціны. Даўжыня — 62,6 км. Шырыня — ад 17,5 км да 578 м.
Востраў уяўляе сабою шэраг старажытных горных масіваў вулканічнага паходжання, злучаных кароткімі перасмыкамі. Найвышэйшая з гор паднімаецца да 823 м. Берагавая лінія моцна парэзана глыбокімі залівамі, бухтамі і фіёрдамі. Берагі надзвычай стромкія. На востраве ёсць кароткія рэкі і азёры ледавіковага паходжання.
Клімат вострава на поўначы больш мяккі і вільготны, чым на поўдні, што тлумачыцца пануючымі марскімі плынямі. Сярэднегадавая колькасць ападкаў перавышае 2000 мм. Частая смуга стварае дрэнную бачнасць. Узімку на вяршынях гор можа ўтварацца снежны покрыў. Улетку сярэдняя тэмпература трымаецца каля 15 °C.
Прырода
Флора вострава адрозніваецца некаторай разнастайнасцю. Схілы гор пакрыты нізкім букавым лесам. Сустракаюцца зараснікі калючых хмызнякоў, у тым ліку барбарыса, папараці, розныя віды моху і лішайнікаў.
Фаўна прадстаўлена пераважна марскімі птушкамі і цюленямі. На поўдні існуе некалькі буйных калоній пінгвінаў. Дзякуючы дзейнасці чалавека на Эстадас трапілі козы і алені.
Гісторыя
У 1981 г. падчас раскопак на поўначы вострава была выяўлена старажытнае паселішча, якое існавала ў другой палове 1 тысячагоддзя да н. э. — пачатку 1 тысячагоддзя н. э. Мяркуецца, што яго стварылі перасяленцы з Вогненнай Зямлі. Аднак у пазнейшы перыяд Эстадас быў пакінуты. Зноў адкрыты 25 снежня 1615 галандскай экспедыцыяй на чале В. К. Схаўтэна. Першаадкрывальнікі палічылі востраў паўночным ўскрайкам невядомай Паўднёвай зямлі. У 1619 г. і 1623 г. абследаваны іспанскай і французскімі экспедыцыямі. Канчаткова тое, што Эстадас з’яўляецца востравам, было ўсталявана толькі ў 1643 г.
З XVIII ст. востраў прыцягваў здабытчыкаў ластаногіх і пінгвінаў. У 1823 г. аргенцінскі прадпрымальнік адчыніў на Эстадасе лесапільны завод. У 1828 г. аргенцінскі ўрад прыняў пастанову аб каланізацыі Эстадаса і суседніх Фалклендскіх астравоў. Быў пабудаваны невялікі рыбалоўны порт. Але да 1832 г. аргенцінская калонія была пакінута. Новая няўдалая спроба каланізацыі адбылася ў пачатку XX ст. Нягледзячы на гэта, у 1884 г. урад Аргенціны ўключыў востраў у склад сваёй дзяржавы. Тут быў пабудаваны маяк, узгаданы ў адным з твораў Жуля Верна. У 1936 г. Эстадас перададзены пад кіраванне ВМС Аргенціны. На востраве да нашых дзён існуе невялікая ваенная база.
У 1991 г. востраў атрымаў запаведны статус. Улетку наведваецца турыстамі.
Сіпар
Сіпар (سيبار), — помнік археалогіі на месцы аднайменнага шумера-акадскага горада за 30 км на поўдзень ад Багдада, сталіцы Ірака.
Гісторыя
Сіпар узнік як горад у 3 тысячагоддзі да н. э. і першапачаткова быў населены шумерамі. З’яўляўся важным рэлігійным цэнтрам шанавання бога Уту/Шамаша. У шумерскім спісе валадароў узгадваецца толькі 1 манарх Сіпара, Эн-Мендурана, які быццам бы кіраваў горадам яшчэ да пачатку 3 тысячагоддзя да н. э. Пасля яго смерці Сіпар трапіў пад уплыў валадара Шурупака.
Сапатысцкая армія нацыянальнага вызвалення
Сапатысцкая Армія Нацыянальнага Вызвалення, САНВ (Ejército Zapatista de Liberación Nacional) — леварадыкальны рух у самым паўднёвым мексіканскім штаце Ч’япас. Назва ўзыходзіць да імя генерала Эміліяна Сапаты — героя Мексіканскай рэвалюцыі 1910—1920 гадоў. Амаль ва ўсіх вёсках САНВ ёсць выявы Сапаты, Чэ Гевары і субкаманданте Маркаса.
Сіпар
Гісторыя
У пачатку 2 тысячагоддзі да н. э. Сіпар увайшоў у склад Вавілонскай дзяржавы, дзе стаў важным ваенным, гандлёвым і рамесным цэнтрам у наваколлі Вавілона. Горад славіўся вытворчасцю ваўнянай пражы і тканін. Згодна традыцыі, валадары Вавілона перадавалі адну з сваіх дачок у сіпарскі гагум, жаночы жрэчаскі скіт. На процілеглым беразе Еўфрата быў заснаваны горад-спадарожнік Сіпар-Амнанун.
Сапатысцкая армія нацыянальнага вызвалення
Гісторыя і дзейнасць
Студзень 1994 — на поўдні Мексікі пачалося паўстанне, у якім прынялі ўдзел да 4 тыс. сапатыстаў і невялікая колькасць індзейцаў. Мяцеж, які доўжыўся 12 дзён, скончыўся падпісаннем хісткага перамір’я.
Сіпар
Гісторыя
Пасля заваявання Вавілона Ахеменідамі паступова страціў сваё значэнне і прыйшоў у заняпад. Апошняя знойдзеная у храме Шамаша клінапісная таблетка датуецца 529 г. да н. э. Буйное паселішча на месцы Сіпара праіснавала да пачатку Парфіянскай дзяржавы.
Сапатысцкая армія нацыянальнага вызвалення
Гісторыя і дзейнасць
Кастрычнік 1995 — у Мехіка ўрадавымі сіламі быў арыштаваны адзін з кіраўнікоў САНВ, Fernando Yáñez Muñoz («Comandante German»).
Сіпар
Даследаванне
Археалагічныя даследаванні пачаліся ў 1880 г. і з перапынкам паміж 1894 г. і 1972 г. працягваюцца да нашай пары. Месца раскопак займае плошчу каля 100 га. Характэрнай асаблівасцю мясцовасці з’яўляецца высокі ўзровень грунтовых вод, што не дазваляе даследаваць найбольш старажытныя пласты. Найбольш важныя археалагічныя адкрыцці былі зроблены на месцы гарадскіх умацаванняў часоў Хамурапі і ў рэлігійным квартале, дзе была знойдзена вялікая бібліятэка з клінапіснымі тэкстамі, у тым ліку картай свету, шумерскімі і акадскімі літаратурнымі творамі.
Сапатысцкая армія нацыянальнага вызвалення
Гісторыя і дзейнасць
1996 — пасля арэштаў яшчэ некалькіх прыхільнікаў САНВ групоўка пераходзя ад узброенай барацьбы да агітацыі сваіх ідэй сярод жыхароў Ч’япаса і суседніх штатаў.
Снежань 2002 — САНВ ініцыявала блакаду дарог на ранча «Эсмеральда», уладальнікамі якога з’яўляліся грамадзяне ЗША. Акцыя была накіраванына супраць амерыканскай ваеннай прысутнасці ў краіне.
28 чэрвеня 2005 — сапатысты прадставілі Шостую Дэкларацыю Лакандонскіх джунгляў, абвясціўшы Мексіцы і свету свае асновы і светапогляд. Дэкларацыя заяўляе аб падтрымцы карэнных народаў.
Студзень 2006 — быў праведзены марш сапатыстаў ва ўсіх 32 рэгіёнах краіны. Акцыя праводзіцца ў межах «Іншай кампаніі».
Кастрычнік 2007 — Субкамандантэ Маркас, лідар САНВ, праводзіць сустрэчу з прадстаўнікамі індзейскіх народаў Мексікі. Сапатысты заявілі, што гэтае мерапрыемства прымеркавана да 515-годдзя ўварвання на зямлі індзейцаў, якія затым падвергнуліся «капіталістычнай псуты і эксплуатацыі».
Ідэалогія
Ідэалогія сапатысцкага руху аб’ядноўвае традыцыйныя вераванні майя з сацыялізмам, анархізмам і марксізмам. У неасапатызму відаць гістарычны ўплыў мексіканскіх анархістаў і розных лацінаамерыканскіх сацыялістаў. У канцы XX стагоддзя субкамандантэ Маркас унёс марксісцкі элемент у рух.
Hyphantria cunea
Hyphantria cunea — матылек з сямейства, каранцінны шкоднік пладовых культур (усяго да 230 відаў драўняна-кустовых і травяністых раслін).
Арэал
Радзіма віду — Паўночная Амерыка, дзе матылек распаўсюджаны ад Канады да Мексікі. Жыве ў Калумбіі. З 1949 года адзначаны ў Еўропе (Югаславія), дзе рассяліўся ад Францыі да Каспійскага мора. У 1952 годзе быў знойдзены ў Закарпацкай вобласці Украіны. У 1966 годзе быў знойдзены ў Адэскай вобласці і ў Малдове, у 1968 годзе — у Данецкай і Вінніцкай абласцях. У цяперашні час распаўсюдзіўся ў 11 абласцях Украіны, у тым ліку ў Херсонскай, Кіеўскай, Мікалаеўскай, Запарожскай, у Крыме і інш. У 2012 годзе быў знойдзены ў Вінніцкай, Жытомірскай і Днепрапятроўскай абласцях Украіны. У цяперашні час засяліў і Расію (поўдзень еўрапейскай часткі).
Пазней пранік ў Сярэднюю Азію: Туркменія (з пачатку 1990-х), Узбекістан (1996—1997), Казахстан, Кіргізію. У Японіі вядомы з 1945 года, адкуль пранік у Карэю, Кітай, Манголію і Прыморскі Край.
Таксама адзінкава від адзначаны ў Літве.
Пераважна распаўсюджваецца не шляхам натуральнага пералёту, а транспартнымі сродкамі, з тарай, пакавальным матэрыялам, і грузамі з пладамі, ягадамі і пасадачным матэрыялам з заражаных рэгіенаў.
Апісанне
Размах крылаў самцоў 25 — 30 мм, самак 25 — 36 мм. Матылёк снежна-белага колеру, часам з чорнымі або карычневымі кропкамі на крылах. Вусікі чорнага колеру з белым налетам, у самца — грабеньчатыя, у самкі — ніткападобныя. Цела матыля пакрыта густымі белымі валасінкамі. У самак, якія не адклалі яйкі, брушка зеленаватае ад яек, што прасвечваюць.
Жыццевы цыкл
Самкі пасля спарвання адкладаюць адносна буйныя яйкі зялёнага, жоўта-зялёнага або залаціста-жоўтага колеру з блакітным адценнем, дыяметрам да 0,5 — 0,7 мм. Па меры развіцця эмбрыена афарбоўка яек змяняецца на брудна-шэрую. Адкладае яйкі на ніжні бок ліста купкамі, па 100—600 штук. Адна самка адкладае да 1500 яек, самкі другога пакланення больш пладавітыя: кожная з іх адкладае да 2500 яек. Кладкі яек пакрытыя рэдкім пластом белых валасінак з кончыка брушка самкі. Вусені з’яўляюцца з яек праз 9-15 дзён. Вусень першага ўзросту — зялены, у пупышках, нясе на сваім целе шчацінкі і валасінкі. Вусені першых трох узростаў бледна-жоўтага колеру, але пасля кожнай лінькі цямнеюць. Усяго вусені  звычайна маюць 6 узростаў (часам 7 — 8). Вусень апошняга ўзросту аксаміціста-карычневы з чорнымі бародаўкамі на целе, па баках яго цела праходзіць паласа лімонна-жоўтага колеру з бародаўкамі аранжавага колеру. Вусень моцна апушаны доўгімі валасінкамі. Даўжыня дарослага вусеня дасягае 30-35 мм. Гусеніцы чацвертага ўзросту жывуць калоніямі, утвараючы вялікія павуцінневыя гнёзды, часта аплятаючы павуціннем цэлыя дрэвы. Стадыя гусеніцы 40 — 45 дзён.
Кукалка даўжыней 8 — 15 мм, у рэдкім шэрым друзлым павуцінным кокане з валасінак, спачатку яе афарбоўка бледна-жоўтая, але пазней яна набывае цёмна-карычневую афарбоўку. Зімуюць кукалкі пад дрэвамі, у сухім лісці, сцеблах пустазелля, у смецці на зямлі, расколінах платоў і будынкаў, на паверхні глебы.
Развіцце ўсіх стадый залежыць ад тэмпературы і адноснай вільготнасці паветра
Біялогія
Лёт матылькоў пачынаецца перад пачаткам або падчас цвіцення яблыні. На Украіне і поўдні Расіі звычайна развіваецца два пакалення, у асобныя гады адзначаецца няпоўнае 3-е пакаленне. Матылі другога пакалення летаюць з сярэдзіны ліпеня да канца жніўня.
Гаспадарчае значэнне
Каранцінны шкоднік пладовых культур. Пашкоджвальныя культуры: шаўкоўніца, яблыня, сліва, чарэшня, арэх грэцкі, груша, айва, абрыкос, персік, чаромха, шыпшыннік (усяго да 230 відаў драўняна-кустовых і травяністых раслін). У сувязі са шмат’еднасцю, высокай пладавітасцю і наяўнасцю некалькіх пакаленняў за год уяўляе вялікую небяспеку. Асабліва вялікую шкоду наносіць пасля з’яўлення другога пакалення.
Барацьба
Вельмі важным для барацьбы са шкоднікам з’яўляецца яго выяўленне і знішчэнне яшчэ пры першым пакаленні. Ужо другое пакаленне куды больш шматлікае і прыносіць значна больш ўрону.
Неабходна выяўленне матылька на ранніх стадыях развіцця з паўторам абследавання кожныя 7 дзён. Выяўленыя гнёзды з вусенямі неабходна зрэзаць і спаліць на месцы. Вельмі эфектыўна прымяненне біялагічнага метаду абароны: выкарыстанне віруса ўзбуджальніка ядзернага поліэдроза і гранулёза Hyphantria cunea. Рознымі фірмамі вырабляюцца падобныя прэпараты з вірусам. Нанясенне такога прэпарата на гняздо знішчае да 30 % гусеніц, а выжылыя захворваюць і знаходзяцца ў прыгнечаным стане. Такі метад добры таксама тым, што аказвае доўгі дзеянне, інфекцыя здольная перадавацца як гарызантальна, — сярод асобін аднаго пакалення, так і вертыкальна, — ад бацькоў да нашчадкаў. Пры нараджэнні ад заражанай самкі многія лічынкі ўжо інфікаваныя. Аднак для поўнага знішчэння неабходна спалучэнне механічнага і біялагічнага метаду, калі адзінкавыя гнёзды, тыя, што засталіся пасля апрацоўкі, зразаюцца і спальваюцца.
Канфуцый
Канфу́цый, ці Кун-цзы (, радзей ) — кітайскі філосаф, культавая постаць кітайскай культуры, заснавальнік канфуцыянства.
Яго павучанні, запісаныя слухачамі і паслядоўнікамі, склалі працу «Гутаркі і суджэнні» (论语, ). На працягу многіх стагоддзяў кожны адукаваны кітаец павінен быў у дзяцінстве вывучыць на памяць гэтую кнігу і кіравацца ёю ў сваім жыцці. З II ст. да н.э. канфуцыянства стала дзяржаўнай ідэалагічнай дактрынай, а ён сам быў кананізаваны і абвешчаны настаўнікам 10 тысяч пакаленняў. Яго культ афіцыйна падтрымліваўся да (1911).
Да перамогі легізму школа Канфуцыя была толькі адным са многіх кірункаў у інтэлектуальным жыцці Вайсковых Царстваў, у перыяд, вядомы пад назвай Сто школ. І толькі пасля падання Цынь адроджанае канфуцыянства дасягнула статусу дзяржаўнай ідэалогіі, якая захавалася да пачатку XX стагоддзя, толькі часова саступаючы месца будызму і даасізму. Гэта прывяло да ўзвялічвання фігуры Канфуцыя і ўлучэння яго ў рэлігійны пантэон.
Імёны
Радавое і асабістае імёны Канфуцыя былі адпаведна Кун Цю. Яго другое імя было Чжун-ні. У кітайскай мове ён найчасцей вядомы як Кунцзы (, літаральна «Настаўнік Кун»). . Ён таксама вядомы пад пачцівым іменем Кун Фуцзы (, літаральна «Вялікі Настаўнік Кун»). Лацінізаванае імя «Confucius» утворана ад «Кун Фуцзы» і было ўведзена ва ўжытак у 16 ст. езуіцкімі місіянерамі ў Кітаі, найбольш імаверна,.
У Лунь юй ён часта ўпамінаецца проста як «Настаўнік».
Жыццё
Лічыцца, што Канфуцый жыў паміж 551 і 479 да н.э.. Канфуцый нарадзіўся ў горадзе Цюфу кітайскага княства Лу (кіт. 鲁) пад імем Кун Цю. У дзесяць гадоў юнак Канфуцый стаў сіратой.
Канфуцый заснаваў школу фiласофіі, у цэнтры яго вучэння знаxодзiцца парадак, дасягнуць якога можна, стаўшы высокамаральным мужам (цзюнцзы, 君子). У 60-гадовым узросце Канфуцый вяртаецца дадому i сістэматызуе лiтаратурную крыніцу мiнулага — Шы цзін (Кнiгу Песень 詩經).
Вучэнне
Вучэнне Канфуцыя закранае рэлiгійны, фiласофскi i грамадска-палiтычны светапогляды, прычым у грамадскай i палiтычнай этыцы на пярэдні план выступаюць нормы паводзін. Чатыры фундаментальныя паняццi яго вучэння: гуманнасць (仁 Жэнь), справядлівасць (義 Йi), шанаванне бацькоў (孝 Сяо) i рытуал (禮 Лi).
У цэнтры яго вучэння — пытанні маральных паводзін, выхавання і кіравання дзяржавай. Асноватворным прынцыпам яго этыкі з'яўляецца паняцце «жэнь» — чалавечнасць, гуманнасць, чалавекалюбства. Яно разглядалася як вышэйшы закон узаемаадносін людзей у грамадстве і сям'і. Лічылася, што дасягнуць такога стану чалавек можа шляхам пастаяннага самаўдасканалення на аснове выканання завешчаных правіл этыкі: з павагай адносіцца да старэйшых па ўзросце і грамадскім становішчы, шанаваць бацькоў, быць адданымі радзіме, любіць людзей. Дзяржаўнае кіраванне таксама павінна грунтавацца на гуманных пачатках і клопаце пра людзей. Лепшым метадам кіравання людзьмі з'яўляецца не насілле, а прыклад і перакананне. Разам з тым Канфуцый лічыў, што кожны абавязаны строга выконваць прадпісанае яму і займаць сваё месца ў грамадскай іерархіі.
Пяць пастаянстваў справядлівага чалавека
Маральныя абавязкі, паколькі яны матэрыялізуюцца ў рытуале, робяцца справай выхаванні, адукацыі, культуры. Гэтыя паняткі ў Канфуцыя не былі разведзены. Усе яны ўваходзяць ва ўтрыманне катэгорыі «вэнь» (спачатку гэта слова азначала чалавека з размаляваным тулавам, татуяванкай). «Вэнь» можна вытлумачыць як культурны сэнс чалавечага быцця, як выхаванасць. Гэта не другаснае штучнае ўтварэнне ў чалавеку і не яго першасны натуральны пласт, не кніжнасць і не природность, а іх арганічны сплаў.
Вогненная Зямля
Вогненная Зямля (ісп.: Tierra del Fuego [tjera ðel fweɣo]) — архіпелаг на крайнім поўдні Паўднёвай Амерыкі, у склад якога ўваходзіць каля 40 тысяч астравоў. Плошча — 73753 км², з іх на Ісла-Грандэ прыпадае каля 48 тыс. км². Вогненная Зямля аддзеленая ад мацерыка Магеланавым пралівам, а ад Антарктыды — пралівам Дрэйка. Найбуйнейшы востраў Ісла-Грандэ, астравы Остэ і Наварына аддзелены ад яго пралівам Бігль. Іншыя буйныя астравы: Лос-Эстадас, Гордан, Доўсан, Санта-Інэс. Найбольш паўднёвым лічыцца востраў Горнас.
Вогненную зямлю адкрыў у 1520 годзе Магелан, даўшы назву ад пабачанай ім ноччу вялікай колькасці агнёў.
На Вогненнай Зямлі знаходзіцца самы паўднёвы горад Зямлі Ушуая.
Уладзімір Мікітавіч Еўдакімаў
Уладзімір Мікітавіч Еўдакі́маў (, Об, Новасібірская вобласць — чэрвень 2018, Гродна) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1988). Правадзейны член Беларускай акадэміі архітэктуры (1996).
Біяграфія
У 2005 годзе прызначаны старшынёй Дзяржаўнай экзаменацыйнай камісіі Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта па спецыяльнасці Г.11.15.00-Архітэктура.
Грамадская дзейнасць
Член Саюза архітэктараў БССР з 1975 года. З 1984 па 1988 год старшыня праўлення Гродзенскага абласнога аддзялення Саюза архітэктараў СССР. З 1986 года — член Прэзідыума праўлення Саюза архітэктараў БССР і член Праўлення Саюза архітэктараў СССР.
У 1992 года ўключаны ў склад Камітэта па дзяржаўных прэміях Рэспублікі Беларусь у вобласці літаратуры, мастацтва і архітэктуры.
У 1996 годзе выбраны правадзейным членам Беларускай акадэміі архітэктуры.
Творчасць
Асноўныя работы (у аўтарскім калектыве): у Гродне — Дом піянераў і школьнікаў (1976), мікрараён па вул. Чайкінай (1975), праект забудовы пас. Меляховічы Дзятлаўскага раёна (1978, бронзавы медаль ВДНГ СССР), будынкі аблвыканкама па вул. Ажэшкі (1982; сааўтары У. Праабражэнскі, М. Бярэзін, А. Міхед, скульптуры Г. Буралкін, С. Палякоў ), упраўлення «Гроднасельбуд» па вул. Горкага (1983; сааўтары А. Кузняцоў, Зайцаў, М. Куняўскі ), кардыялагічны цэнтр па вул. Болдзіна (1984; сааўтары М. Куняўскі, Т. Захарава ), 16-павярховая гасцініца «Гродна» на 500 месцаў па вул. Паповіча (1985; сааўтары Ю. Патапаў, В. Папоў, Ю. Раманаў ), 3-зальны кінатэатр «Кастрычнік» на 1023 месцы па вул. Паповіча (1987, сааўтары Л. Вільчко, В. Шапавалаў, М. Бярэзін ),, аддзяленне Дзяржбанка СССР (1981) , будынак аэравакзала (1991, сааўтары Л. Маскалевіч, М. Куняўскі, В. Васілюк, М. Бярэзін, В. Чубіч ), жылы дом са сберкасай (1980), 9-павярховы інтэрнат на 414 месцаў аб’яднання «Азот» (1976) у г. Гродна, 102-кватэрны жылы дом па вул. Горкага ў г. Гродна (сааўтары А. Пархута, І. Абухаў, Т. Бутакова), праект групы 5-11 павярховых жылых дамоў па вул. Савецкіх Пагранічнікаў у г. Гродна (сааўтары А. Пархута, І. Абухаў, Т. Бутакова), 9-павярховы 37-кватэрны жылы дом у г. Ліда, 13-павярховы інтэрнат 19-га трэста на 500 месцаў з актавай залай і сталовай (1982; сааўтар В. Шапавалаў) і інтэрнат завода «Электравырабаў» (1983, абодва ў сааўтарстве) у Лідзе; дом для маласямейных (1984, сааўтары Л. Вільчко, М. Бярэзін, М. Куняўскі ) у Смаргоні, праект гарадка «Рось» Ваўкавыскага раёна (сумесна з інстытутам «Мінскграмадзянпраект»; сааўтары А. Пархута, А. Тараненка, М. Жучко, А. Быстроў, М. Куняўскі, Т. Макарэвіч, І. Мазнічка, В. Васілюк) і інш.
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1984), медалём «Ветэран працы» (1990).
Ёбік
«За ле́пшую Ве́нгрыю» (Jobbik Magyarországért Mozgalom, ), скарочана «Ё́бік» — венгерская праварадыкальная нацыяналістычная партыя, заснаваная ў 2003 годзе. Афіцыйна стаіць на пазіцыях кансерватызму, патрыятызму і хрысціянскіх каштоўнасцей. Крытыкі і назіральнікі ацэньваюць яе як ксенафобскую, антысеміцкую і гамафобскую палітычную сілу. Старшыня — Петэр Якаб.
Гісторыя
Спачатку ў 2002 годзе група праварадыкальна настроеных студэнтаў гуманітарнага факультэта Будапешцкага ўніверсітэта і былымі прыхільнікамі нацыяналістычнай (MIÉP), незадаволенымі палітыкай кіраўніцтва. Назва «Ёбік» — акронім ад Jobboldali Ifjúsági Közösség (Правае моладзевае задзіночанне). У назве партыі выкарыстана гульня словаў: слова «ёб» (jobb) у венгерскай мове азначае як «лепшы», так і «правы».
У 2007 годзе Габар Вона стварыў «Венгерскую гвардыю» — арганізацыю, якая мела змагацца за абарону венгерскіх нацыянальных каштоўнасцей. У 2008—2009 гадах, пасля абвінавачванняў членаў «Венгерскай гвардыі» ў збіццях і злачынствах супраць цыганскага насельніцтва, судовыя органы Будапешта забаранілі дзейнасць арганізацыі.
На выбарах у Еўрапейскі парламент 2009 года партыя здабыла 15 % галасоў і 3 месцы ў Еўрапарламенце.
На парламенцкіх выбарах 2010 года партыя паспяхова пераадолела пяціадсоткавы бар'ер і атрымала ў парламенце 47 месцаў з 386.
На парламенцкіх выбарах 2014 нацыяналісты атрымалі 20,22 % галасоў і атрымалі 23 месцы ў Нацыянальным сходзе, стаўшы трэцяю найбольшай палітычнай сілай краіны.
У цяперашні час партыя апісвае сябе як сучасная кансерватыўная народная партыя. Нядаўні (2020/02/28) апытанне грамадскай думкі, праведзены IDEA для Euronews, быў прааналізаваны вядучым палітолагам Балашоў Бёскей, і ён інтэрпрэтаваў, што былая нацыяналістычная партыя, Ёбік, завяршыла пераўтварэнне ў цэнтрысцкую народную партыю, і яе выбарчая база была змененая, і цяпер гэта пераважна ўмераны праеўрапейскі акруга.
Калінкавіцка-Мазырская аперацыя
Калінкавіцка-Мазырская наступальная аперацыя (8 — 30 студзеня 1944) — наступальная аперацыя савецкіх войскаў Беларускага фронту ў Вялікай Айчыннай вайне.
План аперацыі
У зімовай кампаніі 1943 — 1944 гадоў савецкае камандаванне ставіла мэты разграміць нямецкія войскі ва ўсходніх абласцях Беларускай ССР і вызваліць Мінск. Бітвы ў лістападзе-снежні 1943 года (Гомельска-Рэчыцкая аперацыя, Віцебская аперацыя 1943 года) паказалі, што без рашучага ўзмацнення групоўкі савецкіх войскаў на гэтым напрамку гэтыя задачы вырашаны быць не могуць. Таму новыя планы былі прыведзены да больш рэальных мэт. У прыватнасці, перад Беларускім фронтам (камандуючы генерал арміі К. К. Ракасоўскі) 2 студзеня 1944 года Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандавання паставіла задачу: разбіць групоўку праціўніка ў раёне Мазыра, стварыць плацдарм для наступлення ў напрамку Бабруйск—Мінск, часткай сіл рушыць наперад уздоўж ракі Прыпяць на Лунінец, дамагчыся максімальна магчымага прасоўвання для ахопу бабруйскай групоўкі праціўніка.
У аперацыі былі задзейнічаны 61-я армія (камандуючы генерал-лейтэнант П. А. Бялоў), 65-я армія (камандуючы генерал-лейтэнант П. І. Батаў), значная частка сіл 16-й паветранай арміі (камандуючы генерал-палкоўнік С. І. Рудэнка). Для аперацыі Ракасоўскі рашуча ўзмацніў часткі абедзвюх армій за кошт іншых войскаў фронту — у 65-й арміі налічвалася 10 стралковых дывізій і 1-ы гвардзейскі танкавы корпус (126 танкаў і САУ), у 65-й арміі — 6 стралковых дывізій і танкавая брыгада. У аператыўнае падпарадкаванне камандуючаму 61-й арміі былі перададзеныя 2-і гвардзейскі кавалерыйскі корпус і 7-ы гвардзейскі кавалерыйскі корпус. Таксама там была сканцэнтравана амаль уся ўдарная артылерыя фронту — артылерыйскі корпус прарыву, дзве артылерыйскія дывізіі прарыву і адна мінамётная дывізія, дзве асобныя артылерыйскія брыгады. Колькасць савецкіх войскаў складала 232 600 чалавек. Да ўдзелу ў аперацыі прыцягваліся таксама партызаны Гомельскага, Палескага і Мінскага партызанскіх злучэнняў.
Савецкім войскам супрацьстаяла 2-я нямецкая армія (камандуючы генерал пяхоты Вальтэр Вайс) са складу групы армій «Цэнтр» (камандуючы генерал-фельдмаршал Эрнст Буш). Пасля паразы ў Смаленскай аперацыі нямецкія войскі з кастрычніка месяца 1943 года стваралі абарону з выкарыстаннем шматлікіх рэк і балот. На гэтым кірунку займалі абарону 9 пяхотных і 2 танкавыя дывізіі, 3 дывізіёны штурмавых гармат, кавалерыйскі полк. У тыле знаходзіліся некалькі венгерскіх дывізій, якія выкарыстоўваліся для барацьбы з партызанамі, якія таксама былі кінутыя ў бой у ходзе бітвы.
Ход аперацыі
8 студзеня 1944 года савецкія войскі пачалі наступ. На першапачатковым этапе баі прынялі упарты характар і ў першыя дні аперацыі савецкія войскі з цяжкасцю працісківалі нямецкую абарону. Увод у бой танкавага корпуса не даў жаданага выніку. Аднак пасля прарыву перадавой абарончай паласы Ракасоўскі ўвёў у бой на поўдзень ад Мазыра адразу два кавалерыйскіх корпуса — 2-і і 7-ы гвардзейскія кавалерыйскія карпусы. Беларускія партызаны ляснымі дарогамі правялі іх з раёна Ельска ў тыл мазырскай і калінкавіцкай групоўкам праціўніка. Кавалерысты паралізавалі нямецкія тылы, перарэзалі дарогу Мазыр — Петрыкаў, пазбавілі забеспячэння нямецкія часткі, якія абараняліся. Нямецкае камандаванне было вымушана пачаць адвод сваіх войскаў.
Пачаўшы ў гэты момант рашучую атаку, абедзве савецкія арміі, якія наступалі, дамагліся значнага поспеху. 61-я армія перарэзала чыгунку і шашэйную дарогі Калінкавічы—Жлобін, вызваліла Даманавічы і абыйшла варожую групоўку з поўначы. 65-я армія, якая наступала на поўдні таксама хутка прасунулася наперад. 11 студзеня Ракасоўскі змяніў напрамкі удараў кавалерыйскіх і танкавага карпусоў з мэтай дэзарыентаваць праціўніка. Шмат у чым гэта яму ўдалося. Днём 14 студзеня былі ўзятыя штурмам пры садзейнічанні партызан галоўныя апорныя пункты варожай абароны і транспартныя вузлы — гарады Калінкавічы і Мазыр. Працягваючы наступ, войскі 65-й арміі 20 студзеня вызвалілі вёску Азарычы, а 61-я армія і партызаны 23 студзеня — гарадскі пасёлак Лельчыцы.
З выхадам савецкіх войскаў да рэк Іпа, Прыпяць і Пціч савецкае наступленне было спынена. Да таго часу праціўнік перакінуў у раён наступу да 2 пяхотных дывізій, 3 дывізіёны штурмавых гармат, 7 ахоўных батальёнаў. У выніку Калінкавіцка-Мазырскай аперацыі савецкія войскі прасунуліся па лясной і балоцістай мясцовасці ў цэлым на 30 — 40 кіламетраў, на асобных напрамках — да 60 кіламетраў. Была ахоплена з поўдня бабруйская групоўка праціўніка, што пазней палегчыла яе разгром у ходзе Беларускай стратэгічнай аперацыі. Па словах нямецкага генерала К. Ціпельскірха, у сярэдзіне студзеня 1944 года 2-я нямецкая армія была пад пагрозай поўнага акружэння і толькі цаной велізарных намаганняў нямецкаму камандаванню ўдалося вывесці яе з-пад удару. Нямецкія часткі панеслі вялікія страты (напрыклад, па савецкіх ацэнак толькі ў баях за Мазыр іх страты забітымі склалі да 1500 чалавек, а воіны 65-й арміі ў ходзе аперацыі знішчылі да 10 тысяч нямецкіх салдат і афіцэраў). Страты савецкіх войскаў склалі 12 350 чалавек беззваротнымі і 43 808 чалавек санітарнымі.
Дзеянні войскаў Беларускага фронту выгадна адрозніваліся ад дзеянняў суседніх Заходняга і 2-га Прыбалтыйскага франтоў, якія ў гэтую зіму з вялікімі стратамі нязначна прасунуліся наперад каля Віцебска. Вялікую ролю ў поспеху наступлення адыграла цесная сувязь камандавання фронту з партызанскімі атрадамі і іх умелае выкарыстанне. Дваццаць адна воінская часць атрымала ганаровыя званні Калінкавіцкіх, яшчэ 18 — Мазырскіх.
NGC 3248
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Канчэнджанга
Канчэнджанга — горны масіў і вяршыня ў Гімалаях, на мяжы Непала і Індыі (штат Сікім). Вышыня 8586 м.
Вострыя вяршыні, стромкія схілы. Складзена з гнейсаў, гранітаў, крышталічных сланцаў. Буйныя далінныя ледавікі Зему (даўж. каля 30 км), Канчэнджанга і інш.
ФК Тырана
«Тырана» (Tirana) — албанскі футбольны клуб з горада Тырана. Заснаваны ў 1920 годзе. 26-разовы чэмпіён Албаніі, 16-разовы ўладальнік Кубка Албаніі.
Тайбай
Тайбай — аул у Ярэйментаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Тайбайскай аульнай акругі. Код КАТА — 114641100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1401 чалавек (698 мужчын і 703 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1288 чалавек (647 мужчын і 641 жанчына).
Эрык Мэскін
Эрык Мэскін (англ.: Eric S. Maskin; 12 снежня 1950, Нью-Ёрк) — амерыканскі эканаміст.
Бакалаўр (1972), магістр (1974) і доктар філасофіі (1976) Гарвардскага ўніверсітэта. Выкладаў у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (1977-1984; прафесар з 1981), Гарвардзе (1985-2000) і Інстытуце перспектыўных даследаванняў (з 2000). Прэзідэнт Эканаметрычнага таварыства (2003). Галоўны рэдактар ​​часопіса Economics Letters. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2007).
Мнагакветніца
Nymphalis polychloros — начны матылёк з сямейства Nymphalidae.
Відавы эпітэт πολυχλωρός азначае «шматколерны».
Апісанне
На пярэднім крыле маецца бледна-жоўтая пляма паміж субмаргінальнай паласой і першым ад вяршыні чорнай прыкастальнай плямай. На заднім крыле зубец кароткі, не даўжэй шырыні, сінія плямы дробныя і няяркія. Агульны фон карычнева-жаўтлява-рыжы. Даўжыня пярэдняга крыла 25-30 мм Размах крылаў да 60 мм.
Вусені шаравата-бурыя, з матава-жоўтымі падоўжнымі спіннымі палосамі і жоўтымі шыпамі.
Тыпавая мясцовасць: Швецыя.
Распаўсюджанне
Паўднёвая і Цэнтральная Еўропа; тэрыторыя былога СССР: Еўрапейская частка Расіі (поўнач, цэнтр, поўдзень), Паўднёвае Зауралле, Карпаты, поўдзень Крыма, Каўказ, Казахстан, Сярэдняя Азія; Азія: Турцыя; Афрыка: поўнач.
Біялогія
Яйкі адкладае вялікімі кладкамі па 100-200 штук на лісце і сцеблы кармавых раслін.
Вусені сілкуюцца на вербах, сліве, грушы, яблыні, таполі, глогу, вязе і іншых. Маладыя вусені жывуць наваламі ў гняздзе.
Акукляюцца звычайна на галінах кармавых раслін.
Павел Мікалаевіч Пражко
Павел Мікалаевіч Пражко (нар. 1975, Мінск) — беларускі драматург і сцэнарыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1975 годзе ў Мінску. Першыя тэксты Паўла Пражко датуюцца пачаткам 2000-х. Першую п’есу ён напісаў у 2004 годзе. П’есы перакладзены на польскую, нямецкую, англійскую, французскую, фінскую мовы. Большасць п’ес Пражко пастаўленыя расійскім рэжысёрам, вучнем Льва Додзіна.