cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзень мёртвых
Дзень мёртвых (Día de Muertos) — свята, прысвечанае памяці памерлых, якое праходзіць штогод 1 і 2 лістапада ў Мексіцы, Гватэмале, Гандурасе, Сальвадоры. Па павер'і ў гэтыя дні душы памерлых сваякоў наведваюць родны дом. Традыцыя ўзыходзіць да індзейцаў мая і ацтэкаў, якія прыносілі дары багіні Міктлансіўатль і будавалі сцены з выявай чарапоў — тсампантлі.
У гэтыя дні ладзіцца карнавал, гатуюцца саладосці ў выглядзе чарапоў, робяцца спецыяльныя фігуркі апранутых жаночых шкілетаў — Катрына, гэта значыць модніца, франціха (La Calavera de la Catrina).
У 2004 годзе студэнты Нацыянальнага аўтаномнага ўніверсітэта Мексікі пабудавалі з 5667 цукровых, шакаладных і карамельных чарапоў сцяну, што на 2667 чарапоў перавышае ранейшую сцяну. Сцяна занесена ў Кнігу рэкордаў Гінеса
Вішнёвая тля
Вішнёвая тля (Myzus cerasi) — мнагаедны від тлі з сямейства.
Апісанне
Цела бяскрылай самкі шырокае, грушападобнай формы, даўжынёй 2-2,4 мм; чорнае, бліскучае зверху і карычневае знізу. Вусікі цёмна-зялёныя, шасцічленікавыя, роўныя палове даўжыні цела. Трубачкі чорныя, цыліндрычныя, звужваюць да вяршыні, з вечкамі, у два з паловай разы даўжэй пальцападобнага хвосціка. Вусікавыя грудкі шырокія, утвараюць лобны жалабок. Крылатая самка бліскуча-чорная, даўжынёй да 2,4 мм. Яйкі авальныя, чорныя.
Арэал
Від сустракаецца ў Еўропе, Пярэдняй і Сярэдняй Азіі, Паўночнай Амерыцы, Паўночнай Афрыцы, Аўстраліі. На тэрыторыі былога СССР сустракаецца паўсюдна ў зоне вырошчвання галоўных кармавых раслін — вішні, чарэшні. Асноўная шкоднаснасць назіраецца ў стэпавай зоне Украіны, Ніжнім Паволжы, на Паўночным Каўказе, у Закаўказзі, Малдавіі, Сярэдняй Азіі, Паўднёвым Казахстане.
Жыццёвы цыкл
Яйкі тлі зімуюць каля пупышак на канцах парасткаў. Калі пупышкі пачынаюць распускацца, з яек з’яўляюцца лічынкі. Тля дае некалькі пакаленняў за лета. Асабліва моцна пакутуе маладое лісце, з якіх яна высмоктвае сок. Лісце пасля пашкоджання засыхае і чарнее скручваючыся.
Гаспадарчае значэнне
Від з’яўляецца агігафагам. Пашкоджвае костачкавыя культуры: чарэшню, хатнюю вішню, у значна меншай ступени — сліву, абрыкос, персік. З дзікіх раслін сілкуецца на, , , ,.
Альфа-распад
Альфа-распад — від радыеактыўнага распаду ядра, у выніку якога адбываецца выпусканне двойчы магічнага ядра гелію 4He — альфа-часціцы. Пры гэтым масавы лік ядра памяншаецца на 4, а атамны нумар — на 2. Альфа-распад назіраецца толькі ў цяжкіх ядраў (атамны нумар павінны быць больш 82, масавы лік павінны быць больш за 200). Альфа-часціца адчувае тунэльны пераход праз кулонаўскі бар’ер у ядры, таму альфа-распад з’яўляецца істотна квантавым працэсам. Паколькі імавернасць тунэльнага эфекту залежыць ад вышыні бар’ера экспанентна, перыяд паўраспаду альфа-актыўных ядраў экспанентна расце з памяншэннем энергіі альфа-часціцы (гэты факт складае змест закона Гейгера-Нэтала). Пры энергіі альфа-часціцы менш 2 МэВ час жыцця альфа-актыўных ядраў істотна перавышае час існавання Сусвету. Таму, хоць большасць прыродных ізатопаў цяжэй цэрыя у прынцыпе здольныя распадацца па гэтым канале, толькі для нямногіх з іх такі распад сапраўды зафіксаваны.
Хуткасць вылету альфа-часціцы складае ад 9400 км/с (ізатоп неадыму 144Nd) да 23700 км/с (у ізатопа палонія 212mPo). У агульным выглядзе формула альфа-распаду выглядае наступным чынам:
Прыклад альфа-распаду для ізатопа 238U:
Альфа-распад можа разглядацца як лімітавы выпадак кластарнага распаду.
Упершыню альфа-распад быў ідэнтыфікаваны брытанскім фізікам Эрнэстам Рэзерфордам у 1899. Адначасова ў Парыжы французскі фізік Пол Вілард праводзіў аналагічныя эксперыменты, але не паспеў падзяліць выпраменьванні раней Рэзерфорда. Першую колькасную тэорыю альфа-распаду распрацаваў савецкі і амерыканскі фізік Георгій Гамаў.
Небяспека для жывых арганізмаў
Будучы даволі цяжкімі і станоўча зараджанымі, альфа-часціцы ад радыеактыўнага распаду маюць вельмі кароткі прабег у рэчыве і пры руху ў асяроддзі хутка губляюць энергію на невялікай адлегласці ад крыніцы. Гэта прыводзіць да таго, што ўся энергія выпраменьвання вызваляецца ў малым аб’ёме рэчыва, што павялічвае шанцы пашкоджанні клетак пры трапленні крыніцы выпраменьвання ўнутр арганізма. Аднак знешняе выпраменьванне ад радыеактыўных крыніц няшкодна, бо альфа-часціцы могуць эфектыўна затрымлівацца некалькімі сантыметрамі паветра або дзесяткамі мікраметраў шчыльнага рэчыва, напрыклад, лістом паперы і нават рагавым, змярцвелым пластом эпідэрмісу, не дасягаючы жывых клетак. Нават дотык да крыніцы чыстага альфа-выпраменьвання бяспечны, хоць варта памятаць, што многія крыніцы альфа-выпраменьвання выпраменьваюць таксама значна больш пранікальныя тыпы выпраменьвання (бэта-часціцы, гама-кванты, часам нейтроны). Аднак трапленне альфа-крыніцы ўнутр арганізма прыводзіць да значнага апрамянення. Каэфіцыент якасці альфа-выпраменьвання роўны 20 (больш за ўсіх астатніх тыпаў іанізуючага выпраменьвання, за выключэннем цяжкіх ядраў і аскепкаў дзялення). Гэта азначае, што ў жывой тканцы альфа-часціца стварае ацэначна у 20 разоў большыя пашкоджанні, чым гама-квант ці бэта-часціца роўнай энергіі.
Усе вышэй сказанае адносіцца да радыеактыўных крыніц альфа-часціц, энергіі якіх не пераўзыходзяць 15 МэВ. Альфа-часціцы, атрыманыя на паскаральніку, могуць мець значна больш высокія энергіі і ствараць значную дозу нават пры вонкавым апрамяненні арганізма.
Віцебскі чыгуначны вакзал
Чыгуначны вакзал станцыі Віцебск размешчаны ў аднайменным горадзе на цэнтральнай восі Прывакзальнай плошчы, замыкае перспектыву вуліцы Кірава. Адрас — вуліца Касманаўтаў, 8.
Гісторыя
Першы будынак вакзала станцыі Віцебск быў пабудаваны ў 1866 годзе — каменны, трохпавярховы, з пешаходным пераходным мостам закрытага тыпу на пасажырскія платформы. У 1912 годзе вакзал быў пашыраны за кошт прыбудовы аднапавярховага будынка. На ніжнім паверсе размяшчаліся залі для пасажыраў І, ІІ, ІІІ класаў, тэлеграф і паштовае аддзяленне. На верхніх паверхах знаходзіліся службовыя кабінеты і жылыя памяшканні.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны стары будынак вакзала быў цалкам разбураны, сучасны тэрмінал быў пабудаваны ў 1952 годзе.
На будынку былі ўстаноўлены дзве мемарыяльныя дошкі: у 1965 годзе ў памяць аб выступленні М. І. Калініна на мітынгу чыгуначнікаў 12 чэрвеня 1919 года і ў 1966 годзе ў гонар 100-годдзя віцебскага чыгуначнага вузла.
У канцы 2009 года пачалася рэканструкцыя будынка вакзала, якая завершылася ў ліпені 2010 года.
Эканамічны ўніверсітэт ва Уроцлаве
Эканамічны ўніверсітэт ва Уроцлаве (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы эканамічных навук, якая знаходзіцца ва Уроцлаве.
Гісторыя
Вучэльня была створана ў 1947 годзе як прыватная Вышэйшая гандлёвая школа, а яе кадравы склад сфармавалі, перш за ўсё, былыя супрацоўнікі Універсітэта Яна Казіміра і Акадэміі знешняга гандлю ў Львове, а таксама Універсітэта Стэфана Баторыя ў Вільні. Інаўгурацыйная лекцыя прафесара Вінцэнта Стайса адбылася 3 лютага 1947 года. У 1948 годзе ва ўчэльне навучалася 2817 студэнтаў, што рабіла яе другой навучальнай установай па колькасці студэнтаў на землях, якія Польшча павярнула сабе на захадзе і паўночным захадзе па выніках Другой сусветнай вайны.
У 1950 годзе вучэльня была нацыяналізаваная і ператворана ў Вышэйшую эканамічную школу з двума факультэтамі: прамысловасці і фінансы. У 1969 годзе створаны філіял у Яленяй Гуры. У 1974 годзе вучэльня была ператворана ў эканамічную акадэмію імя Оскара Ланге. У 1982 годзе яленягурскі філіял быў ператвораны ў факультэт гарадской гаспадаркі і паслуг. 18 сакавіка 2008 года Сейм Польшчы прыняў рашэнне аб перайменаванні вучэльні ў Эканамічны універсітэт ва Уроцлаве.
Пачатак царкоўнага года
Пачатак царкоўнага года, які таксама называюць пачаткам індыкта, з'яўляецца 1 (14) верасня. Гэта значыць, што поўнае кола царкоўна-літургічнага года працягваецца ад 1 верасня да 31 жніўня.
Царкоўны год – гэта літургічны парадак Паўсюднай або пэўнай мясцовай Царквы, які складаецца з нядзеляў, дзён тыдня, святаў Гасподніх, Багародзічных, святых і перыядаў посту і часу абмежаванняў.
Гісторыя
Індыктам (ад indicto лац. – абвяшчэнне, падатак) называўся эдыкт рымскіх імператараў, у якім з мэтай збору падаткаў змяшчаўся загад праз пэўны час праводзіць ацэнку зямельных ўладанняў грамадзян дзяржавы. Такія эдыкты пачалі з'яўляцца пры імператары Дыяклетыяне (284-305) з 297 года нашага часу спачатку кожныя пяць, а затым – пятнаццаць гадоў.
З часам слова "індыкт" пачало абазначаць не толькі імператарскі загад, але і перыяд пятнаццацігадовага цыкла, а таксама яго першы дзень. Першапачаткова індыкт выкарыстоўвалі толькі для збору падаткаў, але з часам ён стаў адпраўным путнктам для пазначэння розных дат у грамадскім жыцці. Гэты фінансавы год не супадаў з астранамічным, які ад рэформы Юлія Цэзара ў 46 года да нашага часу пачынаўся 1 студзеня. Першым днём індыкта было 23 верасня – дзень народзінаў імператара Аўгуста, а пры імператары Канстанціне Вялікім (306-337) – 1 верасня.
Дадзены індыкт (былі і іншыя індыкты) называецца візантыйскім, канстанцінопальскім або таксама Канстанцінавым. Ён дзейнічаў ва ўсёй Рымскай імперыі, акрамя Егіпта. Імператар Юстыніян I (527-565) загадаў датаваць усе юрыдычныя дакументы ў адпаведнасці з індыктам. Рымская Царква пры Папе Пелагіі II (579-590) прыняла індыкт для датавання дакументаў і толькі ў 1097 г. адмяніла яго.
Царкоўнае свята
Калі 1 верасня стала адначасова пачаткам царкоўнага года, яно таксама стала царкоўным святам, гэта значыць днём, які мае асобнае богаслужэнне. У гэты дзень Царква ўспамінае падзею з жыцця Ісуса Хрыста, калі ён прыйшоў у святыню ў Назарэце і прачытаў словы прарока Ісаі: «Дух Гасподні на Мне, бо Ён намасціў Мяне... каб абвясціць год ласкі Госпада»» (Лука 4, 18-19). Няма дакладных сведчанняў, калі пачатак індыкта стаў царкоўным святам, але ён існаваў ужо ў VIII стагоддзі.
Мікалай Волкаў
Мікалай Волкаў:
Мікалай Аляксандравіч Волкаў
Біяграфія
Бацька — Аляксандр Міхайлавіч, паходзіць з Брагінскага раёна, маці — Таццяна Мікалаеўна (Шагун), з Зажэвічаў Салігорскага раёна.
Скончыў у 2008 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 2009 годзе магістарскую праграму «Ахова і інтэрпрэтацыя гісторыка-культурнай спадчыны» ў ЕГУ. У 2009—2010 гадах навучаўся ў магістратуры НАНБ, у 2011—2013 гадах — у аспірантуры РІВШ пры БДУ, у 2013—2016 гадах — у аспірантуры Інстытута гісторыі НАНБ. Абараніў кандыдацкую дысертацыю «Забеспячэнне абароназдольнасці рэзідэнцый роду Радзівілаў на беларускіх землях Вялікага Княства Літоўскага ў XVI — пачатку XVIII ст.» (снежань 2016).
Стажыраваўся ва ўніверсітэце Марціна Лютэра ў Гале (2006), Варшаўскім універсітэце (2010—2011), Вольным універсітэце Берліна (2012—2013), Літоўскім эдукалагічным універсітэце ў Вільні (2014).
У 2014—2020 гадах працаваў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі: малодшы навуковы супрацоўнік, старшы навуковы супрацоўнік аддзела гісторыі Беларусі Сярэдніх вякоў і пачатку Новага часу. З 2015 года таксама працаваў у Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі: вядучы навуковы супрацоўнік аддзела старажытных актаў, старшы навуковы супрацоўнік аддзела навукова-даследчай і публікацый надзейнасці.
Супрацоўнік Цэнтра па рэгенерацыі гісторыка-культурных ландшафтаў і тэрыторый.
Навуковая дзейнасць
Сфера навуковых зацікаўленняў: абарончая архітэктура, горадабудаўніцтва і артылерыя Вялікага Княства Літоўскага ў XVI—XVIII стагоддзях.
Аўтар больш за 50 публікацый, у т.л. кніг «Артылерыя Нясвіжскага замка» (2015) і «Слуцк на старых планах» (2017).
Мазаіка Пенроўза
Мазаіка Пенроўза, пліткі Пенроўза — неперыядычнае разбіццё плоскасці, аперыядычныя рэгулярныя структуры, забрукаванне плоскасці ромбамі двух тыпаў — з вугламі 72° і 108° («тоўстыя ромбы») і 36° і 144° («тонкія ромбы»), такімі (падпарадкоўваюцца прапорцыі «залатога сячэння»), што любыя два суседніх (гэта значыць маюць агульны бок) ромба не ўтвораць разам паралелаграм.
Усе такія забрукаванні неперыядычны і лакальна ізаморфны адзін да аднаго (гэта значыць любы канечны фрагмент адной мазаікі Пенроўза сустракаецца ў любой іншай).
Беларусь 2
«Беларусь 2» — спартыўна-забаўляльны тэлеканал Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь. Вяшчае з 18 кастрычніка 2003 на Рэспубліку Беларусь.
Дэклараваная місія телеканала — дзіцячыя перадачы, забаўляльна-спартыўныя перадачы. У сваім эфіры «Беларусь 2» прапануе тэле-, кіна- і відэапрадукцыю краіны розных гадоў.
Лагатып
Тэлеканал змяніў 2 лагатыпы. Цяперашні — трэці.
Лучоса (станцыя)
Лучо́са (, Лучёса)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Сакольнікі; на лініі Завольша — Віцебск, паміж станцыяй Забалоцінка і станцыяй Віцебск.
Чырвоны Гарадок
Чырво́ны Гарадо́к (, Чирвоный Городок) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалёўскага сельсавета.
П’янне
П’янне (П'яннє) — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Астражэцкай вясковай абшчыны.
Chondrostoma vardarense
Chondrostoma vardarense — від прэснаводных рыб сямейства карпавых, эндэмік Балкан.
Арэал
Від шырока распаўсюджаны ў Паўднёвай Албаніі, Паўночнай Македоніі, ,  і Усходняй Фракіі. Насяляе рэкі, Вардар, Бістрыца, , , , Марыца і іх прытокі.
Савічы (Астрынскі сельсавет)
Са́вічы (, Савичи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Навадворскага сельсавета.
Уладзімір Уладзіміравіч Дуброўшчык
Уладзімір Уладзіміравіч Дуброўшчык  — беларускі лёгкаатлет (дыскабол).
5 разоў быў рэкардсменам Беларусі (1993, 1994, 1995, 1996, 1999).
Фіялка
Фія́лка, Браткі (Viola) — род кветкавых раслін сямейства фіялкавых.
Апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй 2—50 см, часам паўкусты. Сцёблы прамастойныя або прыўзнятыя. Лісце з прылісткамі, чаргаванае або ў разетцы, простае, зубчастае ці пілаватае. Кветкі ліловыя, сінія, белыя, жоўтыя або рознакаляровыя, адзіночныя. Плод — каробачка.
Распаўсюджанне
Налічваецца каля 500 відаў. Пашыраны ўсюды, пераважна ва ўмераным поясе Паўночнага паўшар’я і Андах. Як эфіраалейную расліну вырошчваюць. На Беларусі найбольш вядомыя, , , , , , ,. Трапляюцца ў лясах, на лугах, балотах, па берагах рэк. Культывуюць гібрыдную садовую.
Віды
Род налічвае ад 525 да 600 відаў.
Выкарыстанне
Лекавыя, эфіраалейныя і дэкаратыўныя расліны.
IC 1101
IC 1101 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Дзева.
Ставышчэ (Млыніўскі раён)
Ставышчэ (Стави́ще) — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Астражэцкай вясковай абшчыны.
Мантэрада
Мантэрада (Monterado) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Анкона.
Насельніцтва складае 1882 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 183 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 60010. Тэлефонны код — 071.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Paterniano.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Уіздці (Млыніўскі раён)
Уіздці (Уї́здці) — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Астражэцкай вясковай абшчыны.
Ясткаў (гміна)
Я́сткаў (Jastków) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любэльскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ясткаве. Плошча гміны складае 113,76 км². Станам на 2004 год у гміне Ясткаў пражывалі 11 999 чалавек, шчыльнасць — 105,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Лынтупы (станцыя)
Лы́нтупы (, Лынтупы)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў гарадскім пасёлку Лынтупы.
Дэвід Уорк Грыфіт
Дэвід Льюэлін Уорк Грыфіт (David Llewelyn Wark Griffith;, Крэствуд, штат Кентукі — ) — амерыканскі кінарэжысёр, акцёр, сцэнарыст, прадзюсар, з творчасці якога часта адлічваюць гісторыю кіно як асобнага віду мастацтва.
Біяграфія
Да прыходу ў кінематограф Д. У. Грыфіт пісаў апавяданні, вершы і п'есы, спрабаваў сябе як тэатральны акцёр. У 1907 пачаў актыўна прапаноўваць свае сцэнарыі кінастудыям, выступаць як акцёр у асобных фільмах.
У 1908 дэбютаваў як рэжысёр фільма «Прыгоды Долі». На працягу 1908-13 паставіў звыш 300 карцін (пераважна кароткаметражных), у якіх шукаў новыя сродкі мастацкай выразнасці. Найвышэйшым творчым дасягненнем рэжысёра лічыцца яго стужка «Нараджэнне нацыі» (1915), прысвечаная падзеям Грамадзянскай вайны ў ЗША. Гэты надзвычай працяглы (больш за тры гадзіны) фільм атрымаў вялікі камерцыйны поспех і быў прызнаны шэдэўрам сусветнага кінамастацтва. Яшчэ адзін выдатны твор — «Нецярпімасць» (1916) — паказваў розныя гістарычныя эпохі і аказаў істотны ўплыў на развіццё кінематографа.
Да ліку найбольш важных творчых здабыткаў, навацый Д. У. Грыфіта адносяцца выкарыстанне рухомай камеры, распрацоўка прынцыпаў кінамантажу, вызваленне кінамастацтва ад тэатральнай умоўнасці. Сярод яго паспяховых пастановак — фільмы «Сэрца свету» (1918), «Зламаныя парасткі» (1919), «Шлях на Ўсход» (1920), «Хіба жыццё не цудоўнае?» (1924) і інш. Д. У. Грыфіт з вялікай цяжкасцю прыняў выкарыстанне гуку ў кіно. Быў адным з заснавальнікаў кінакампаніі «Юнайтэд Артыстс».
JPEG
JPEG (вымаўляецца «джейпег», Joint Photographic Experts Group, па назве арганізацыі-распрацоўніка) — адзін з папулярных растравых графічных фарматаў, які ўжываецца для захоўвання фотавыяў і падобных ім відарысаў. Файлы, якія змяшчаюць даныя JPEG, звычайна маюць пашырэння (суфіксы) .jpg, .jfif, .jpe або .jpeg. Аднак з іх .jpg з’яўляецца самым папулярным на ўсіх платформах. MIME-тыпам з’яўляецца image/jpeg. Алгарытм JPEG дазваляе сціскаць відарыс як са стратамі, так і без страт (рэжым lossless сціску JPEG). Падтрымліваюцца відарысы з лінейным памерам не больш за 65535 × 65535 пікселяў.
У 2010 годзе, з мэтай захавання для нашчадкаў інфармацыі аб папулярных у пачатку XXI стагоддзя лічбавых фарматах, навукоўцы з праекту PLANETS заклалі інструкцыі па чытанні фармату JPEG у спецыяльную капсулу, якую змясцілі ў спецыяльнае сховішча ў швейцарскіх Альпах.
Вобласць прымянення
Алгарытм JPEG ў найбольшай ступені прыдатны для сціску фатаграфій і відарысаў, якія змяшчаюць рэалістычныя сцэны з плаўнымі пераходамі яркасці і колеру. Найбольшае распаўсюджванне JPEG атрымаў у лічбавай фатаграфіі і для захоўвання і перадачы відарысаў з выкарыстаннем сеткі Інтэрнэт.
Фармат JPEG ў рэжыме сціску са стратамі малапрыдатны для сціску чарцяжоў, тэкставай і знакавай графікі, дзе рэзкі кантраст паміж суседнімі пікселямі прыводзіць да з’яўленню прыкметных артэфактаў. Такія выявы мэтазгодна захоўваць у фарматах без страт, такіх як JPEG-LS, TIFF, GIF, PNG або выкарыстоўваць рэжым Lossless сціску JPEG.
JPEG (як і іншыя фарматы сціску са стратамі) не падыходзіць для сціску відарысаў пры шматэтапнай апрацоўцы, так як скажэнні ў відарысе будуць уносіцца кожны раз пры захаванні прамежкавых вынікаў апрацоўкі.
JPEG не павінен выкарыстоўвацца і ў тых выпадках, калі недапушчальны нават мінімальныя страты, напрыклад, пры сціску астранамічных або медыцынскіх выяў. У такіх выпадках можа быць рэкамендаваны прадугледжаны стандартам JPEG рэжым Lossless сціску JPEG (які, аднак, не падтрымліваецца большасцю папулярных кодэкаў) або стандарт сціску JPEG-LS.
Сціск
Пры сціску відарыс пераўтворыцца з каляровай прасторы RGB у YCbCr. Варта адзначыць, што стандарт JPEG (ISO/IEC 10918-1) ніяк не рэгламентуе выбар менавіта YCbCr, дапускаючы і іншыя віды пераўтварэння (напрыклад, з лікам кампанентаў, выдатным ад трох), і сціск без пераўтварэння (непасрэдна ў RGB), аднак спецыфікацыя JFIF (JPEG File Interchange Format, прапанаваная ў 1991 годзе спецыялістамі кампаніі C-Cube Microsystems, і якая стала ў цяперашні час стандартам дэ-факта) прадугледжвае выкарыстанне пераўтварэнні RGB->YCbCr.
Стандарт дапускае таксама прарэджванне з усярэдненасцю Cb і Cr не для блока 2х2, а для чатырох размешчаных паслядоўна (па вертыкалі або па гарызанталі) кропак, то ёсць для блокаў 1х4, 4х1 (схема «4:1:1»), а таксама 2х4 і 4х2 (схема «4:1:0»). Дапускаецца таксама выкарыстанне розных тыпаў прарэджвання для Cb і Cr, але на практыцы такія схемы прымяняюцца выключна рэдка.
Далей яркасны кампанент Y і кампаненты Cb і Cr, якія адказваюць за колер, разбіваюцца на блокі 8х8 кропак. Кожны такі блок падвяргаецца дыскрэтнаму касінуснаму пераўтварэнню (ДКП). Атрыманыя каэфіцыенты ДКП квантуюцца (для Y, Cb і Cr у агульным выпадку выкарыстоўваюцца розныя матрыцы квантавання) і пакуются з выкарыстаннем кадзіравання серый і кодаў Хафмана. Стандарт JPEG дапускае таксама выкарыстанне значна больш эфектыўнага арыфметычнага кадзіравання, аднак з-за патэнтавых абмежаванняў (патэнт на апісаны ў стандарце JPEG арыфметычны QM-кодэр належыць IBM) на практыцы яно выкарыстоўваецца рэдка. У папулярную бібліятэку libjpeg апошніх версій уключана падтрымка арыфметычнага кадзіравання, але з праглядам сціснутых з выкарыстаннем гэтага метаду відарысаў могуць узнікнуць праблемы, паколькі многія праграмы прагляду не падтрымліваюць іх дэкадзіраванне.
Матрыцы, якія выкарыстоўваюцца для квантавання каэфіцыентаў ДКП, захоўваюцца ў загаловачнай частцы JPEG-файлаў. Звычайна яны будуюцца так, што высокачастотныя каэфіцыенты падвяргаюцца больш моцнаму квантаванню, чым нізкачастотныя. Гэта прыводзіць да агрубленння дробных дэталяў на відарысе. Чым вышэй ступень сціску, тым больш моцнаму квантаванню падвяргаюцца ўсе каэфіцыенты.
Пры захаванні відарыса ў фармаце JPEG-файла ўказваецца параметр якасці, які задаюць у некаторых умоўных адзінках, напрыклад, ад 1 да 100 альбо ад 1 да 10. Большая колькасць звычайна адпавядае лепшай якасці (і большаму памеру сціснутага файла). Аднак нават пры выкарыстанні найвышэйшай якасці (адпаведна матрыцы квантавання, якая складаецца з адных толькі адзінак) адноўлены відарыс не будзе ў дакладнасці супадаць з зыходным, што звязана як з канчатковай дакладнасцю выканання ДКП, так і з неабходнасцю акруглення значэнняў Y, Cb, Cr і каэфіцыентаў ДКП да бліжэйшага цэлага. Рэжым Lossless сціску JPEG, які не выкарыстоўвае ДКП, забяспечвае дакладнае супадзенне адноўленага і зыходнага відарысаў, аднак яго малая эфектыўнасць (каэфіцыент сціску рэдка перавышае 2) і адсутнасць падтрымкі з боку распрацоўшчыкаў праграмнага забеспячэння не спрыялі папулярнасці Lossless JPEG.
Разнавіднасці схем сціску JPEG
Стандарт JPEG прадугледжвае два асноўных спосабу прадстаўлення кадаваных дадзеных.
Найбольш распаўсюджаным, падтрыманага большасцю даступных кадэкаў, з’яўляецца паслядоўнае (sequential JPEG) прадстаўленне дадзеных, якое прадугледжвае паслядоўны абыход кадуемай выявы разраднасцю 8 біт на кампаненту (або 8 біт на піксель для чорна-белых паўтонавых малюнкаў) паблочно злева направа, зверху ўніз. Над кожным кадуемым блокам выявы ажыццяўляюцца апісаныя вышэй аперацыі, а вынікі кадавання змяшчаюцца ў выходны струмень у выглядзе адзінага «скана», то ёсць масіва кадаваць дадзеных, адпаведнага паслядоўна пройдзеным («прасканаванай») выяве. Асноўны або «базавы» (baseline) рэжым кадавання дапускае толькі такое ўяўленне (і хаффмановское кадаваньне квантованных каэфіцыентаў ДКП). Пашыраны (extended) рэжым разам з паслядоўным дапускае таксама прагрэсіўнае (progressive JPEG) прадстаўленне дадзеных, кадаванне выяў разраднасцю 12 біт на кампаненту/піксель (сціск такіх выяў спецыфікацыяй JFIF не падтрымліваецца) і арыфметычнае кадаванне квантованных каэфіцыентаў ДКП.
У выпадку progressive JPEG сціснутыя дадзеныя запісваюцца ў выходны струмень у выглядзе набору сканаў, кожны з якіх апісвае выяву цалкам з усё большай ступенню дэталізацыі. Гэта дасягаецца альбо шляхам запісу ў кожны скан не поўнага набору каэфіцыентаў ДКП, а толькі нейкай іх часткі: спачатку — нізкачастотных, у наступных сканах — высокастотных (метад «spectral selection» тое ёсць спектральных выбарак), альбо шляхам паслядоўнага, ад скана да скану, удакладнення каэфіцыентаў ДКП (метад «successive approximation», то ёсць паслядоўных набліжэнняў). Такое прагрэсіўнае ўяўленне дадзеных аказваецца асабліва карысным пры перадачы сціснутых малюнкаў з выкарыстаннем нізкахуткасных каналаў сувязі, паколькі дазваляе атрымаць уяўленне пра ўсю выяву ўжо пасля перадачы нязначнай часткі JPEG-файлаў.
Абедзве апісаныя схемы (і sequential, і progressive JPEG) грунтуюцца на ДКП і прынцыпова не дазваляюць атрымаць адноўленую выяву абсалютна ідэнтычнай зыходнай. Аднак стандарт дапускае таксама сціск, не якое выкарыстоўвае ДКП, а пабудаванае на аснове лінейнага прадказальніка (lossless, гэта значыць «без страт», JPEG), якое гарантуе поўнае, біт-у-біт, супадзенне зыходнага і адноўленага малюнкаў. Пры гэтым каэфіцыент сціску для фатаграфічных выяў рэдка дасягае 2, але гарантаванае адсутнасць скажэнняў у некаторых выпадках аказваецца запатрабаваным. Прыкметна вялікія ступені сціску могуць быць атрыманы пры выкарыстанні не мае, нягледзячы на падабенства ў назвах, непасрэднага дачынення да стандарце JPEG ISO/IEC 10918-1 (ITU T. 81 Recommendation) метаду сціску JPEG-LS, апісванага стандартам ISO/IEC 14495-1 (ITU T. 87 Recommendation).
Сінтаксіс і структура
Файл JPEG змяшчае паслядоўнасць маркераў, кожны з якіх пачынаецца з байтаў 0xFF, які сведчыць аб пачатку маркера, і байта-ідэнтыфікатара. Некаторыя маркеры складаюцца толькі з гэтай пары байтаў, іншыя ж ўтрымліваюць дадатковыя дадзеныя, якія складаюцца з двухбайтового поля з даўжынёй інфармацыйнай частцы маркера (уключаючы даўжыню гэтага поля, але за вылікам двух байтаў пачатку маркера, то ёсць 0xFF і ідэнтыфікатара) і ўласна дадзеных. Такая структура файла дазваляе хутка адшукаць маркер з неабходнымі дадзенымі (напрыклад, з даўжыней радка, лікам радкоў і лікам каляровых кампанентаў сціснутай выявы).
Вартасці і недахопы
Да недахопаў сціску па стандарце JPEG варта аднесці з’яўленне на адноўленых выявах пры высокіх ступенях сціску характэрных артэфактаў: малюнак рассыпаецца на блокі памерам 8x8 пікселяў (гэты эфект асабліва прыкметны на ўчасках выявы з плыўнымі зменамі яркасці), у ўчастках з высокай прасторавай частатой (напрыклад, на кантрасных контурах і межах малюнка) узнікаюць артэфакты ў выглядзе шумавых арэолаў. Варта адзначыць, што стандарт JPEG (ISO/IEC 10918-1, Annex K, п. K. 8) прадугледжвае выкарыстанне спецыяльных фільтраў для падаўлення блокавых артэфактаў, але на практыцы падобныя фільтры, нягледзячы на іх высокую эфектыўнасць, практычна не выкарыстоўваюцца. Аднак, нягледзячы на недахопы, JPEG атрымаў вельмі шырокае распаўсюджванне з-за дастаткова высокай (адносна існавалі ў час яго з’яўлення альтэрнатыў) ступені сціску, падтрымцы сціску поўнакаляровых выяў і адносна невысокай вылічальнай складанасці.
Прадукцыйнасць сціску па стандарце JPEG
Для паскарэння працэсу сціску па стандарце JPEG традыцыйна выкарыстоўваецца распаралельванне вылічэнняў, у прыватнасці — пры вылічэнні ДКП. Гістарычна адна з першых спроб паскорыць працэс сціску з выкарыстаннем такога падыходу апісана ў апублікаванай у 1993 годзе артыкуле Каспяровіча і Бабкіна, у якой прапаноўвалася арыгінальная апраксімацыя ДКП, якая робіць магчымым эфектыўнае распаралельванне вылічэнняў з выкарыстаннем 32-разрадных рэгістраў агульнага прызначэння працэсараў Intel 80386. Якія з’явіліся пазней больш прадукцыйныя вылічальныя схемы выкарыстоўвалі SIMD-пашырэння набору інструкцый працэсараў архітэктуры x86. Значна лепшых вынікаў дазваляюць дамагчыся схемы, якія выкарыстоўваюць вылічальныя магчымасці графічных паскаральнікаў (тэхналогіі NVIDIA CUDA і AMD FireStream) для арганізацыі паралельных вылічэнняў не толькі ДКП, але і іншых этапаў сціску JPEG (пераўтварэнне каляровых прастор, run-level, статыстычнае кадаваньне і да т. п.), прычым для кожнага блока 8х8 кадуемай або дэкадуемай выявы. У артыкуле была прадстаўлена рэалізацыя распаралельвання ўсіх стадый алгарытму JPEG па тэхналогіі CUDA, што значна паскорыла прадукцыйнасць сціску і дэкадаванні па стандарце JPEG.
Бакійма
Бакійма (Бокі́йма) — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Бакіймаўскай вясковай абшчыны.
Старыца (Расонскі раён)
Ста́рыца (, Старица) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбачэўскага сельсавета.
Да сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбачэўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Заборскага сельсавета.
IC 1102
IC 1102 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бабынава
Бабынава (Бобыново) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1929 года ў складзе Хмарскай воласці Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Саснабор
Саснабо́р (, Соснобор) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Навадворскага сельсавета.
Герцагства Букавіна
Герцагства Букавіна (Herzogtum Bukowina, Ducatul Bucovinei, Герцогство Буковина) — каронная зямля на ўсходзе Аўстра-Венгерскай імперыі, якая існавала ў 1849—1918 гадах на землях Букавіны. Герцагства ўзнікла ў 1849 годзе ў выніку рэвалюціі 1848 года і далейшай федэралізацыі Аўстрыйскай імперыі. Спыніла існаванне ў 1918 годзе ў выніку развалу Аўстра-Венгрыі.
Перадгісторыя
Землі будучай Букавіны ўваходзілі ў склад Кіеўскай Русі, а потым розных княстваў. З XIV па XVIII ст. Букавіна знаходзілася ў складзе Малдаўскага княства. Падчас руска-турэцкай вайны 1768—1774 гадоў рэгіён занялі расійскія войскі і ў 1775 годзе Асманская імперыя падпісала дагавор, згодна якой Букавіна адыходзіла да Аўстрыйскай імперыі. Аўстрыякі ў 1786 годзе ўключылі рэгіён у якасці Чэрнавіцкай акругі ў склад каралеўства Галіцыі і Ладамерыі. У 1849 годзе пасля рэвалюцыі, што ахапіла імперыю рэгіён быў адасоблены ў «герцагства Букавіна». Яго адміністрацыйным цэнтрам сталі Чарнаўцы.
Гісторыя
У 1861 годзе Букавіна разам іншымі кароннымі землямі атрымала свой сэйм. У 1840—1870 гады значную ролю працягвала мець пытанне пра тое, ці будзе Букавіна асобнай мітраполіяй, мець агульную мітраполію з далмацкімі сербамі ці яе перададуць румынскай царкве.
У 1914—1915 годзе герцагства некалькі разоў захоплівалі расійскія войскі. Яны ўсталёўвалі тут свае парадкі і з 19 жніўня да 7 кастрычніка 1914 і з 15 лістапада 1914 да 1 лютага 1915 года тут існавала Чарнавіцкая губерня Галіцкага генерал-губернатарства. У 1915 годзе пасля Вялікага адыходу 1915 года расійскіх войскаў Букавіна вярнулася пад кантроль Аўстра-Венгрыі.
У жніўні 1916 года пасля Брусілаўскага прарыву Букавіна ізноў была занятая рускімі. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі ў лютым 1917 года ў Букавіне ствараюцца Саветы рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Пасля Кастрычніцкага перавароту 1917 года тут адбываюцца спробы прызнаць у некаторых паветах савецкую ўладу. У лютым 1918 года на тэрыторыю Букавіны ўваходзяць нямецкія і аўстра-венгерскія часткі.
9 лютага 1918 года Цэнтральная Рада Украінскай Народнай Рэспублікі падпісала мірны дагавор ў Брэсце з Цэнтральнымі дзяржавамі прызнаўшы даваенную граніцу з Аўстра-Венгрыяй. Украіна і Астра-Венгрыя таксама падпісалі таемны дагавор, згодна з якой Усходняя Галіцыя і Букавіна аб’ядноўваліся ў адзіны каронны край. 7 мая 1918 года згодна Бухарэцскага мірнага дагавора Румынія перадавала Аўстра-Венгрыі частку зямель, у тым ліку і на мяжы з Букавінай.
У выніку распаду Аўстра-Венгрыі з’явілася Заходне-Украінская Народная Рэспубліка, якая 3 лістапада абвясціла, што ў яе склад уваходзяць землі Галіцыі, Закарпацця і Букавіны. Але гэта не было рэалізавана. 10 лістапада 1918 года Румынія ізноў абвясціла вайну Цэнтральным дзяржавам і заняла паўночную і паўднёвую Букавіну, якую далучыла да сябе.
К’етыль Янсруд
У Кубку свету К'етыль Янсруд дэбютаваў у 2003 годзе, у студзені 2009 года ўпершыню трапіў на подыум на этапе Кубка свету ў гіганцкім слаламе. Усяго на сённяшні момант мае 10 трапленняў у тройку на этапах Кубка свету, у тым ліку адна перамога ў супергіганце.
Прымаў удзел у Алімпіядзе 2006 года ў Турыне, дзе паказаў наступныя вынікі: 10-е месца ў суперкамбінацыі і сход у гіганцкім слаламе.
На Алімпіядзе 2010 у Ванкуверы заваяваў срэбра ў гіганцкім слаламе, у астатніх дысцыплінах паказаў наступныя вынікі: хуткасны спуск — 31-е месца, супергігант — 12-е месца, суперкамбінацыя — 9-е месца, слалам — 17-е месца.
За сваю кар'еру ўдзельнічаў у двух чэмпіянатах свету, але медалёў у іх не заваёўваў, лепшы вынік — 9-е месца ў суперкамбінацыі на чэмпіянаце свету 2009 года ў Валь-д'Ізерэ.
Свята-Троіцкая царква (Дзераўная)
Свята-Троіцкая царква — помнік народнага драўлянага дойлідства ў в. Дзераўная, Слонімскі раён.
Гісторыя
Пабудавана ў цэнтры вёскі ў 1914 годзе з дрэва на месцы храма 1745 года.
Архітэктура
Прамавугольны ў плане з двухсхільным дахам аб'ём храма пераходзіць у трохгранную апсіду. З боку галоўнага фасада — шатровая двух'ярусная званіца (васьмярык на чацверыку) з цыбулепадобнай галоўкай. Аналагічная ёй вежачка завяршае вальмавы дах апсіды. Фасады гарызантальна ашаляваны, прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі. Галоўны ўваход праз прамавугольны ў плане тамбур з двухсхільным дахам.
Талачынскае вадасховішча
Талачы́нскае — вадасховішча ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі на рацэ Друць у межах горада Талачын.
Плошча паверхні 0,22 км². Даўжыня 1,75 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Найбольшая глыбіня 3 м, сярэдняя 1,6 м. Аб'ём вады ў вадасховішчы 0,343 млн м³. Плошча вадазбору 104 км². Ваганні ўзроўню вады да 0,5 м.
Катлавіна пераважна выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Берагі роўныя. Каля плаціны ў месцы ўпадзення ракі Рагачоўка берагавая лінія ўтварае заліў. Вадасховішча моцна праточнае.
Вольга Міхайлаўна Клебановіч
Вольга Міхайлаўна Клебановіч (нар., г. Ягертаў, Югаславія) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка Беларусі (1982), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1986), народная артыстка Беларусі (1995).
Біяграфія
Закончыла 8 класаў Грэскай сярэдняй школы і пераехала ў Мінск. У 1966 г. закончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Працавала ў Гродзенскім драматычным тэатры. З 1967 г. у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі.
Творчасць
Найбольш значныя ролі: Сцепаніда («Знак бяды» В. Быкава), Вольга («Тры сястры» А. Чэхава), Ніла Сніжко («Барабаншчыца» А. Салынскага), Вара («Разгром» А. Фадзеева), Вікторыя («Казкі старога Арбата» А. Арбузава), Лушка («Узнятая цаліна» М. Шолахава), Люся («Апошні тэрмін» В. Распуціна) і інш.
Знялася ў беларускамоўнай камедыі «Свежына з салютам».
Узнагароды
Уладальніца прызоў Гран-пры на фестывалях: «Прыбалтыйская вясна» (1983), маладзёжнага ў Тбілісі (1986), тэатральнага ў Віцебску (1986). Уладальніца прыза «Крыштальная Паўлінка» (2003).
Дагаз
Да́газ (ᛞ) — дваццаць трэцяя руна германскага алфавіта. Назва руны азначае «дзень».
Наас
Наас — галоўная прастора крыжова-купальнага храма, якой у плане адпавядае восем квадратных ці прастакутных ячэек-травеяў, што групуюцца вакол цэнтральнага падкупальнага квадрата. Прыём арганізацыі ўнутранай прасторы храма, запазычаны са старажытнагрэчаскай архітэктуры.
Шарыбаўка
Шары́баўка (, Шарибовка) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалёўскага сельсавета.
Лявон Шыманец
Лявон Шыманец (8 мая 1937, Стоўбцы — 14 красавіка 2022) — дзеяч беларускай дыяспары ў Францыі, сябра Рады БНР.
Ястрове (гміна)
Ястро́ве (Jastrowie) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Златоўскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ястрові. Плошча гміны складае 353,4 км². Станам на 2004 год у гміне Ястрове пражывалі 11 435 чалавек, шчыльнасць — 32,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Лявон Шыманец
Біяграфія
Лявон Шыманец шмат гадоў узначальваў згуртаванне беларусаў Францыі «Хаўрус», быў сябрам Рады БНР. На сустрэчах з францускімі палітыкамі ў 1970-80 гады нязменна звяртаў іх увагу на права беларускага народа мець уласную незалежную дзяржаву. Ён з натхненнем успрыняў абвяшчэнне незалежнасці Беларусі, у 1991 годзе быў адным з заснавальнікаў таварыства «Беларусь—Францыя». У першай палове 1990-х гадоў узначальваў офіс ЕС у Беларусі ў галіне энергазберажэння.
Памёр у 2022 годзе.
Брэсцкі мір (9 лютага 1918)
Брэсцкі мір — мірнае пагадненне папаміж Украінскай Народнай Рэспублікай з аднаго боку і Германскай імперыяй, Аўстра-Венгерскай імперыяй, Асманскай імперыяй і Балгарскім царствам з другога, падпісанае 27 студзеня (9 лютага) 1918 года ў Брэсце. Першы мірны дагавор падчас Першай сусветнай вайны. Стаў вынікам аднаго з этапаў перамоў у Брэст-Літоўску, агульным вынікам якіх быў выхад бальшавіцкай Расіі з Першай сусветнай вайны.
Мотэ
Мо́тэ (Motte ), плесі або ферт (plessis, ferté), або «нарма́нскі замак» , або «замак на пагорку» (château à motte)  — ранні канструкцыйны тып драўлянага замка, распаўсюджаны ў X—XI стагоддзях пераважна ў Францыі і Англіі.
Гісторыя
Тып узнік і масава будаваўся ў дзяржаве Капетынгаў з X стагоддзя, найперш на паўночных землях. З сярэдзіны XI стагоддзя тып трапляе ў Англію, і масава будуецца там, а пазней у Уэльсе, Ірландыі і нізінах Шатландыі. З гэтага ж перыяду паходзіць англійскае слова для азначэння замку наогул — castle (castel). Словы «плесі», «ферт» ці «мот» (назва пагорку — цэнтральнай часткі такога замку) дасюль захоўваюцца ў назвах населеных пунктаў Францыі, што некалі прымыкалі да такіх замкаў.
З XII стагоддзя, а месцамі і з канца XI стагоддзя, такія замкі перабудоўваюцца ў каменныя ці драўляна-каменныя (шэл-кіп).
Побач з пагоркам звычайна змяшчаўся двор (англійскае «бейлі», bailey), дзе ставілі жытло для бліжэйшага акружэння феадала і для слугаў, а таксама некаторыя гаспадарчыя пабудовы. Гаспадарчы двор мог забяспечвацца ўласным абводам валу ці тыну, які прымыкаў да пагорку, акружаў яго, або мясціўся побач, але асобным абводам. Двароў магло быць два; плошча замку разам з дваром дасягала 0,6—1,2 га, і рэдка бывала вялікай.
Бабалакы
Бабалакы (Ба́болоки) — вёска ў Млыніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бакіймаўскай вясковай абшчыны.
Індывідуальная гонка
Індывідуа́льная го́нка — класічны від біятлоннай гонкі на 20 км для мужчын, 15 км для жанчын і юніёраў, 12,5 км для юніёрак і юнакоў, і 10 км для дзяўчат з чатырма агнявымі рубяжамі.
Андрэа Дзаферані
Андрэа Дзаферані (Andrea Zafferani; нар. 19 снежня 1982, Сан-Марына ) — капітан-рэгент Сан-Марына з 1 кастрычніка 2010 па 1 красавіка 2011, абраны разам з Джавані Франчэска Угаліні.
Індывідуальная гонка
Рэгламент гонкі
Спартсмены праходзяць пяць кругоў па 4 км у мужчын, 3 км у жанчын і юніёраў, 2,5 км у юніёрак і юнакоў, і 2 км у дзяўчат. Біятланісты стартуюць з інтэрвалам у 30 секунд. Першая і трэцяя стральба — лежачы, другая і чацвёртая — стоячы. Біятланісты самі выбіраюць сабе месца на стрэльбішчы. За кожны промах да агульнага часу біятланіста дадаецца штрафная хвіліна.
Андрэа Дзаферані
Біяграфія
Андрэа Дзаферані нарадзіўся ў 1982 у Сан-Марына. Ён мае доктарскую ступень у галіне эканомікі і кіравання па спецыяльнасці палітычная эканомія. Працаваў у Цэнтральным банку Рэспублікі Сан-Марына. Жанаты, жыве ў Фларэнцыі.
Індывідуальная гонка
Гісторыя
Індывідуальная гонка — найстарэйшы від біятлонных спаборніцтваў. На зімовых Алімпійскіх гульнях індывідуальныя гонкі па біятлоне ўпершыню прайшлі ў 1960 годзе ў мужчын і ў 1992 годзе ў жанчын. Першым алімпійскім чэмпіёнам, якія ўзялі залаты медаль у індывідуальнай гонцы, стаў біятланіст з Швецыі Клас Лестандэр, а першай алімпійскай чэмпіёнкай у гэтым жа выглядзе гонак — выступаўшая за зборную Германіі Анцье Місерскі. Упершыню індывідуальныя гонкі ў рамках чэмпіянату свету былі праведзены ў 1958 і 1984 гадах у мужчын і ў жанчын, адпаведна. Першым чэмпіёнам свету на гэтай дыстанцыі стаў шведскі біятланіст Адольф Віклунд, а першай чэмпіёнкай свету — савецкая біятланістка Венера Чарнышова.
Андрэа Дзаферані
Біяграфія
Са снежня 2003 па снежань 2005 уваходзіў у склад гарадскога савета Серавале. 28 лістапада 2007 абраны дэпутатам Вялікага генеральнага савета ад Народнага альянсу. У парламенце быў членам Пастаяннай камісіі па пытаннях пенсій і сацыяльнага забеспячэння.
16 верасня 2010 быў абраны парламентам на пасаду капітана-рэгента Сан-Марына і з 1 кастрычніка 2010 заступіў на пасаду сумесна з Джавані Франчэска Угаліні.
Андрэа Дзаферані ў цяперашні час з'яўляецца самым маладым кіраўніком дзяржавы ў свеце і чацвёртым па ўзросце за ўсю гісторыю Сан-Марына.
Нацыянальная музычная прэмія «Ліра» 2014
IV Рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная музычная прэмія ў галіне папулярнай музыкі „Ліра“» была праведзена 31 студзеня 2015 года ў Палацы Рэспублікі ў Мінску. Арганізатарамі конкурсу сталі Міністэрства культуры Беларусі і «Агульнанацыянальнае тэлебачанне».
Выканаўцы прынялі ўдзел у пяці вялікіх адборачных канцэртах. Прафесійнае журы і гледачы з дапамогай SMS-галасавання выбралі прэтэндэнтаў на намінацыі прэміі «Ліра», якія былі абвешчаны на шостым, заключным канцэрце.
Урачыстая цырымонія ўзнагароджання пераможцаў ў 13 намінацыях прайшла 31 студзеня 2015 года ў Палацы Рэспублікі. Вядучымі былі Анастасія Касянкова, Герман і Іван Падрэз. Цырымонія ўзнагароджання вялася на беларускай мове.
IC 1103
IC 1103 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Змяя.
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Рагачоў)
Свята-Аляксандра-Неўская царква — праваслаўны храм у горадзе Рагачове Гомельскай вобласці. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне горада на вул. Саннікава, 13.
Гісторыя
У 1886 годзе у Рагачове адкрыўся праваслаўны сабор Аляксандра Неўскага, пабудаваны ў псеўдавізантыйскім стылі. Манументальны пяцікупальны храм меў цэнтрычную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю. У час Вялікай Айчыннай вайны храм быў знішчаны.
У 1989 годзе быў пабудаваны новы храм з цэглы, які таксама носіць імя Аляксандра Неўскага.
Архітэктура
Архітэктура храма вырашана ў традыцыях царкоўнага дойлідства 2-й палавіны XIX стагоддзя. Фасад прамавугольнага ў плане аб’ёму завершаны 8-граннай шатровай званіцай з макаўкай і фланкіраваны макаўкамі. Алтарная частка павышана 4-гранным шатровым барабанам з цыбулепадобнай галоўкай. Па яе баках далучаны акруглыя прытворы і рызніцы. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў геаметрычных ліштвах. Уваход завершаны кілепадобным казырком.
Мантэ-Раберта
Мантэ-Раберта (Monte Roberto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Анкона.
Насельніцтва складае 2855 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 204 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 60030. Тэлефонны код — 0731.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Silvestro.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мінская міжнародная кніжная выстаўка-кірмаш
Мінская міжнародная кніжная выстаўка-кірмаш — беларускі кніжны форум, які арганізуюць Міністэрства інфармацыі, Мінскі гарвыканкам, Саюз пісьменнікаў Беларусі.
Гісторыя
XXVI Мінская міжнародная кніжная выстаўка-кірмаш прайшла 6—10 лютага 2019 года пры ўдзеле Міністэрства замежных спраў, Міністэрства адукацыі, Міністэрства культуры, ААТ «Белкніга», ТАА «Макбел». Будзе прысвечана Году малой радзімы і ІІ Еўрапейскім гульням, а таксама юбілеям класікаў беларускай літаратуры і памятным гістарычным датам Беларусі. Праведзена на пляцоўках выставачнага комплексу, ў кніжных магазінах, бібліятэках і музеях, будуць арганізаваны літаратурныя экскурсіі, паэтычныя маршруты і тэматычныя семінары. Абмяркоўваліся сусветныя тэндэнцыі ў афармленні кніг, краўдфандынг, літаратурную крытыку і блогінг, работу ў сацыяльных сетках і іншыя пытанні кніжнай галіны.
У час выстаўкі арганізаваны сустрэчы з аўтарамі, выдаўцамі, мастакамі, прэзентацыі кніг, круглыя сталы, аўтограф-сесіі, майстар-класы, працавала дзіцячая пляцоўка. Экспазіцыя «Друкарскі двор XVI стагоддзя» прадэманстравала ўнікальную абстаноўку старадаўняга друкарскага двара. Адбыўся міжнародны сімпозіум літаратараў «Пісьменнік і час» з удзелам аўтараў з краін блізкага і далёкага замежжа, а таксама семінар маладых літаратараў і перакладчыкаў. Прайшла ўрачыстая цырымонія ўзнагароджання пераможцаў 58-га нацыянальнага конкурсу «Мастацтва кнігі» і конкурсу маладых літаратараў «Першацвет». Пачэсным госцем форуму сталі Злучаныя Штаты Амерыкі.
Інгуз
Інгуз (ᛜ) — дваццаць другая руна германскага алфавіта. Назва руны паходзіць ад імя германскага бога Інг, Інгві. Азначае ўрадлівасць.
Фрэнсіс Фішэр
Фрэнсіс Фішэр (Frances Fisher, нар. 11 мая 1952) — амерыканская брытанскага паходжання, вядомая па ролях Эліс ў вестэрне Клінта Іствуда «Непрабачаны» (1992) і маці Роўз Дзьюіт Б’юкейтэр ў фільме-катастрофе Джэймса Кэмерана «Тытанік» (1997).
Абсцэс лёгкага
Абсцэс лёгкага — некроз лёгкага і ўзнікненне абмежаванай поласці (больш 2 см ), якая ўтвараецца ў выніку гнойнага расплаўлення лёгачнай тканкі. Узбуджальнік - розныя мікраарганізмы (часцей за ўсё залацісты стафілакок). Характэрна зніжэнне агульных і мясцовых ахоўных функцый арганізма з-за траплення ў лёгкія і бронхі іншародных цел, слізі, ванітаў - пры алкагольным ап'яненні, пасля сутаргавага прыпадку або ў несвядомым стане. Спрыяюць хранічныя захворванні і інфекцыі (цукровы дыябет, хваробы крыві), парушэнне дрэнажнай функцыі бронхаў, працяглы прыём глюкакартыкоідаў, цытастатыкаў і імунадэпрэсантаў.
Этыялогія
Прычынай часцей за ўсё з'яўляецца:
Непрамыя прычыны:
Абсцэс лёгкага можа быць: ускладненнем інфаркту лёгкага, распадам ракавай пухліны ў лёгкім.
Часцей сустракаецца ў мужчын сярэдняга ўзросту, 2/3 хворых злоўжываюць алкаголем. Хвароба пачынаецца востра: дрыжыкі, павышэнне тэмпературы, болі ў грудзях. Пасля прарыву гною ў бронху выдзяляецца вялікая колькасць гнойнай макроты, часам з прымешкай крыві і непрыемным пахам. Над зонай пашкоджання лёгкіх спачатку выслухоўваюцца саслабленае дыханне, пасля прарыву абсцэсу - бранхіяльнае дыханне і вільготныя хрыпы. На працягу 1-3 месяцаў можа наступіць шчасны зыход: танкасценныя кіста ў лёгкім або ачаговы пнеўмасклероз; неспрыяльны зыход - абсцэс становіцца хранічным.
Пэрэгуды
Пэрэгуды (Перегу́ди) — вёска ў Барыспільскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Джавані Франчэска Угаліні
Джавані Франчэска Угаліні (Giovanni Francesco Ugolini; нар. 26 лютага 1953, Пон-а-Вендэн, Францыя) — капітан-рэгент Сан-Марына з 1 кастрычніка 2010 па 1 красавіка 2011, абраны разам з Андрэа Дзаферані.
Ён з'яўляецца членам Сан-Марынскай хрысціянска-дэмакратычнай партыі з 1973.
Атрымаў вышэйшую адукацыю ў галіне прамысловай хіміі, працаваў лабарантам у лабараторыі аналізу ў дзяржаўнай бальніцы з 1974 па 1981. У 1981 стаў прадпрымальнікам, калі ўзяў на сябе сямейны гатэльны бізнес. З 1991 па 2007 займаў пасаду прэзідэнта Сан-Марынскага гасцінічна-турыстычнага саюза.
З 1 красавіка па 1 кастрычніка 2002 ён быў капітанам-рэгентам Сан-Марына разам з Антоніа Лацара Вальпінары. 16 верасня 2010 быў другі раз абраны парламентам на пасаду капітана-рэгента разам з Андрэа Дзаферані. 1 кастрычніка 2010 пачаўся іх шасцімесячны тэрмін знаходжання на пасадзе.