cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чаромха звычайная
Чаромха ў культуры
Ва ўраджэнцаў невялікага паселішча на паўночным усходзе Шатландыі існуе табу на выкарыстанне драўніны чаромхі звычайнай, паколькі лічыцца, што гэта «ведзьміна дрэва».
Чаромха ў літаратуры
Разам з рабінай і іншымі дрэвамі чаромха заўсёды з’яўлялася крыніцай паэтычнага натхнення, сімвалам веснавога росквіту. Спалучэнне пяшчотных прыгожых кветак і горкага паху натхнялі многіх паэтаў на вершы пра нешчаслівае, неўзаемнае ці несправядлівае каханне.
Тэрміны цвіцення чаромхі звычайна непадзельна звязваюць вобразы чаромхі і ранняй вясны, чаромхі і юнацтва, маладосці.
Чаромха ў мастацтве
Чаромха стала галоўнай гераіняй карцін такіх выдатных жывапісцаў, як («Чаромха», 1948, К. Пятроў-Водкін («Чаромха ў шклянцы», 1932),  («Чаромха цвіце», 1915), І. І. Левітан («Чаромха», 1880-я),  («Чаромха», 1912), К. А. Каровін («Чаромха», 1912).
Іншае
Крышталі  — баявога атрутнага рэчыва з групы  — маюць прыемны водар квітнеючай чаромхі. Адсюль яго армейскі код — «чаромха».
Лонг-Кі
Лонг-Кі (Long Key) — востраў у Фларыдскім праліве. З'яўляецца часткай архіпелага Фларыда-Кіс. Уваходзіць у склад амерыканскага штата Фларыда. Плошча - 5,9 км². Насельніцтва - 184 чал. (2010 г.)
Востраў Лонг-Кі адносіцца да Сярэдняй (Middle Keys) або да ўскраіны Верхняй (Upper Keys) групы астравоў Фларыда-Кіс. Лічыцца, што на захад ад яго пачынаецца група Ніжніх астравоў (Lower Keys). Даўжыня з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад — 6,69 км. Мае каралавае паходжанне. Паўночна-ўсходняя частка ўяўляе сабою рэшткі старажытнага атола з адкрытым залівам і ўнутранай лагунай. Паўднёва-заходняя частка — выцягнутая пясчаная каса, шырынёй да 375 м.
Клімат трапічны вільготны. Улетку частыя ўраганы.
Востраў Лонг-Кі аб'яднаны з суседнімі астравамі мастамі, па яго тэрыторыі цягнецца шаша. Частку вострава займае гарадок Лэйтан. У 1969 г. пачаў дзейнічаць парк дзікай прыроды Лонг-Кі, падначалены дэпартаменту прыродааховы Фларыды. Ён займае плошчу 3,91 км², адметны зараснікамі манграў і мноствам пералётных птушак. На востраве развіваецца экалагічны турызм.
Лыкавічы
Лы́кавічы (, Лыковичи) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Турэцкага сельсавета.
Сінякі (Краснінскі раён)
Сінякі (Синяки) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Вазін
Вазін (وازن) — горад у муніцыпалітэце Налут, Лівія. Насельніцтва — 8 541 чал. (на 2010 год). Горад размешчаны недалёка ад дзяржаўнай мяжы з Тунісам.
Гісторыя
21 красавіка 2011 года за горад Вазін адбылася бітва паміж прыхільнікамі Кадафі і сіламі апазіцыі. Вазін быў захоплены паўстанцамі, прыхільнікі рэжыму Муамара Кадафі беглі ў Туніс.
Вількамірскі павет (Расійская імперыя)
Вількамі́рскі паве́т (Вилькомирский уезд, Ukmergės apskritis) — адміністрацыйная адзінка Ковенскай губерні, якая існавала ў 1795 — 1920 гадах. Павятовы горад — Вількамір.
Гісторыя
Павет утвораны ў 1795 годзе ў складзе Віленскай губерні пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай. У 1842 годзе павет увайшоў у склад новастворанай Ковенскай губерні.
Нацыянальны склад
Нацыянальны склад паводле перапісу 1897 года :
Адміністрацыйны падзел
Станам на 1913 год павет быў падзелены на 24 воласці:
Вазапісец Месагеі
Вазапісец Месагеі — адзін з першых вазапісцаў протаантычнай керамікі, сучаснік вазапісца Аналата.
Біяграфія
Яго ўмоўная назва паходзіць ад назвы яго імянных ваз — некалькіх гідрый, знойдзеных археолагамі падчас раскопак старажытнаантычнага горада Месагея. Даследчыкі лічаць, што вазапісец Месагеі быў сучаснікам вазапісца Аналата, гады яго актыўнай дзейнасці прыпадалі прыкладна на перыяд паміж 700 і 675 да н. э. Таксама навукоўцамі выказана здагадка, што ён мог быць вучнем познегеаметрычнага майстра вазапісца Стататуса і настаўнікам познепротаатычнага вазапісца.
Адна з самых вядомых работ майстра — гідрыя, на шыйцы якой намаляваныя танцуючыя жанчыны, а на асноўным корпусе — фігура мужчыны са сфінксамі. Гэтая гідрыя захоўваецца цяпер у Берлінскім антычным зборы.
Дзенькаўцы
Дзе́нькаўцы (, Деньковцы) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мастоўскага сельсавета.
16 ліпеня 1954 года перададзена з Воўпаўскага сельсавета Ваўкавыскага раёна ў склад Зарудаўеўскага сельсавета Мастоўскага раёна. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Зарудаўеўскага сельсавета.
Жан дэ Лафантэн
Жан дэ Лафантэн (фр. Jean de La Fontaine;, Шато-Цьеры — , Парыж) — знакаміты французскі байкапісец.
Раннія творы
Першы апублікаваны твор Лафантэна — камедыя «Еўнух» (Eunuque, 1654), якая прадстаўляла сабой перапрацоўку аднайменнага сачынення Тэрэнцыя. У 1658 г. Лафантэн паднёс свайму заступніку Фуке паэму «Аданіс» (Adonis), напісаную пад уплывам Авідыя, Вергілія і, магчыма, Марына. Стаўшы на час «афіцыйным» паэтам Фуке, Лафантэн ўзяўся за апісанне палаца ў Па-ле-Віконт, які належаў Фуке. Паколькі прыйшлося апісваць яшчэ не завершаны архітэктурна-паркавы ансамбль, Лафантэн пабудаваў сваю паэму ў форме сноў (Songe de Vaux). Аднак з-за апалы Фуке праца над кнігай была перапыненая. У 1662 г. паэт дазволіў сабе ўступіцца за свайго апекуна ў адрасаванай каралю одзе (l'Ode au Roi), а таксама ў «Элегія да німфаў Во» (L'elégie aux nymphes de Vaux). Гэтым учынкам ён, відаць, наклікаў на сябе гнеў Кальбера і караля.
Шылаўскае
Шылаўскае возера — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Плошча 0,1 кв.км. Даўжыня 0,63 км. Найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 1,37 км. Плошча вадазбору 30,8 кв.км.
Знаходзіцца ў басейне ракі Авута, за 35 км на паўночны ўсход ад г. Глыбокае, каля в. Косарава. Схілы катлавіны вышынёй да 15 м (на поўначы да 25 м), на захад пад хмызняком. Берагі высокія, на поўнач зліваюцца са схіламі. Упадаюць 2 ручаі.
NGC 7559A
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гастынін (гміна)
Гасты́нін (Gostynin) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гастынінскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гастыніне. Плошча гміны складае 270,69 км². Станам на 2012 год у гміне Гастынін пражывалі 12 185 чалавек, шчыльнасць — 45 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 56 салецтваў.
Юшкавічы (Мсціслаўскі раён)
Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Забалацкага сельсавета.
Робін (спявачка)
Робін Мірыям Карлсан (Robin Miriam Carlsson), больш вядомая пад сцэнічным імем Робін (Robyn) (нар. года) — шведская артыстка, спявачка і аўтар песень.
Робін зрабілася папулярнай у канцы 1990-х дзякуючы сваім танцавальным хітам «Show Me Love» і «Do You Know (What It Takes)» з яе дэбютнага альбома Robyn Is Here (1997). Яна — сааўтар «Du gör mig hel igen» (You Make Me Whole Again), песні для Melodifestivalen 1997 года — адборачнага конкурсу ў Швецыі для прадстаўлення краіны на міжнародным конкурсе «Еўрабачанне». Папулярнасць яе сінгла «With Every Heartbeat», які заняў першае месца ў чартах, і наступны выпуск альбома Robyn (2005), прынеслі ёй масавы поспех ва ўсім свеце. У студзені 2009 года Робін атрымала шведскую ўзнагароду Grammis за лепшы жывы выступ у 2008 годзе.
У чэрвені 2010 года Робін выпусціла альбом, які дасягнуў нумары 1 у чартах Body Talk Pt. 1, першы з задуманай трылогіі, якая паслядоўна выйшла на працягу гэтага года. Галоўны сінгл альбома «Dancing on My Own» быў выпушчаны за некалькі тыдняў да альбома і стаў сусветным хітом, прынёсшы спявачцы намінацыю на Grammy Awards у катэгорыі «Лепшы танцавальны запіс». Наступны альбом трылогіі, Body Talk Pt. 2, быў выпушчаны 6 верасня, адразу заняў першае месца ў шведскіх чартах. Заключны трэці альбом, Body Talk, выйшаў 22 лістапада. Першым сінглам з яго стала песня «Indestructible».
Другая кангалезская вайна
Другая кангалезская вайна, таксама вядомая як Вялікая афрыканская вайна і Грамадзянская вайна ў ДР Конга — вайна на тэрыторыі Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, у якой удзельнічала больш за дваццаць узброеных груп, якія прадстаўлялі дзевяць дзяржаў. Да 2008 года ў выніку баявых дзеянняў і наступных падзей загінула 5,4 мільёна чалавек, у асноўным ад хвароб і голаду, што робіць гэтую вайну адной з самых кровапралітных у сусветнай гісторыі і самым смяротным канфліктам з часоў Другой сусветнай вайны.
Перадгісторыя
Вытокі канфлікту ўзыходзяць да генацыду ў Руандзе 1994 года, калі велізарная колькасць бежанцаў тутсі аказалася на тэрыторыі Заіра (так да 1997 года называлася Дэмакратычная Рэспубліка Конга). Пасля прыходу да ўлады ў Руандзе Руандыйскага патрыятычнага фронту ў Заір лінуў паток бежанцаў хуту, многія з якіх былі замяшаны ў генацыдзе. Дэ-факта руандыйская грамадзянская вайна перакінулася на тэрыторыю Заіра, якую ўзброеныя групы радыкалаў-хуту выкарыстоўвалі як тылавую базу для набегаў на Руанду.
У 1996—1997 гадах новы руандыйскі ўрад на чале з Полем Кагамэ падтрымаў выступленне кааліцыі апазіцыйных рухаў пад агульным кіраўніцтвам Ларана Кабіла супраць дыктатара Заіра Мабуту Сесе Сека. Тутсі, як руандыйскія, так і мясцовыя, якія пражываюць на ўсходзе краіны, склалі значную частку ўзброеных сіл мяцежнікаў. Вынікам вайны стала падзенне трыццацігадовага рэжыму Мабуту, аднак неўзабаве (у ліпені 1998 года) новы прэзідэнт Заіра Кабіла вырашыў адхіліць былых саюзнікаў ад улады. 27 ліпеня 1998 г. ён заявіў, што высылае з краіны ўсіх замежных ваенных і грамадзянскіх чыноўнікаў (пераважна тутсі) і расфарміроўвае падраздзяленні кангалезскай арміі, якія ўкамплектаваны асобамі некангалезскага паходжання, абвінаваціўшы іх у намеры «аднавіць сярэднявечную імперыю тутсі» (Тутсіленд).
Разгортванне канфлікту
2 жніўня 1998 года тутсі (10 батальёнаў) на чале з генералам Андэканам паднялі мяцеж на ўсходзе ДРК. На наступны дзень паўстанцы ўсталявалі кантроль над гарадамі Увіра і Букаву і пачалі наступленне на сталіцу Кіншасу. Да верасня мяцежнікі захопліваюць Кісангані. Урад прэзідэнта Кабілы вырашыў падтрымаць ворагаў сваіх ворагаў, а менавіта хуту. Пачаліся крывавыя сутыкненні. Неўзабаве ў канфлікт у ДРК на баку ўрада прынялі ўдзел Зімбабвэ і Чад. Пазней далучаюцца Ангола і Намібія.
Неўзабаве, пасля бунту тутсі, палкоўнік Джэймс Кабарэрэ здзейсніў рэйд на сталіцу, захапіў транспартны Боінг і 3 жніўня з атрадам верных яму байцоў вылецеў з горада Гома на авіябазу горада Кітан. Пры дапамозе раскватараваных там тутсі яму ўдалося павялічыць колькасць групоўкі да 3 тысяч байцоў і фактычна адкрыць другі фронт бунту на захадзе краіны, стварыўшы сур’ёзную небяспеку для сталіцы. Да 11 жніўня ён захапіў горада Бома і Матады. 13 жніўня — ГЭС Інга, якая забяспечваюць сталіцу электраэнергіяй. Паўстанцы развілі паспяховае наступленне на сталіцу. Разгулялася бітва за Матады, у якую на баку ўрада ўмяшаліся ангольскія войскі з Кабінды пад правадырствам дэ Матоса. 31 жніўня ангольскія армія выціснула паўстанцаў з Матады, а 1 верасня з Кітан.
Нягледзячы на ​​ваенныя поспехі ў жніўні і верасні, да кастрычніка 1998 года становішча паўстанцаў стала гэтак крытычным, што яны запрасілі дапамогу ў Руанды, Уганда і Бурундзі. Першай уварвання на тэрыторыю суседняй дзяржавы пачала руандыйская армія, захапіўшы горад Кіндзія.
У ходзе канфлікту замежныя ўдзельнікі фактычна, наўпрост або праз пасярэднікаў, узялі пад кантроль большую частку месцазнаходжанняў карысных выкапняў ДР Конга, такіх як золата і алмазы. Дадзеныя рэсурсы знаходзіліся ў руках Анголы, Зімбабвэ, Руанды і Уганды, якія ў гэтай сферы супрацоўнічалі з заходнімі дзяржавамі, а часам цалкам дзейнічалі ў іх інтарэсах. Акрамя эканамічных аспектаў, у замежнага ўмяшання былі і палітычныя матывы. Так, гэтым сталі канфлікт паміж Суданам і Угандай, паўстанне УНІТА ў Анголе, якая выкарыстоўвалі тэрыторыю Конга для пастаўкі зброі і боепрыпасаў. Намібія прыняла ўдзел з-за саюзніцкіх абавязацельстваў перад Анголай. Зімбабвэ імкнуліся за кошт канфлікту стаць рэгіянальнай дзяржавай, пацясніўшы ПАР.
Наступны ход вайны
У снежні 1998 года з ПЗРК быў збіты Боінг 727-100 кампаніі «Конга Айрлайнс». Ракета трапіла ў рухавік, пасля чаго самалёт загарэўся і паваліўся ў джунглі.
Тым часам на поўдні краіны са снежня 1998 па красавік 1999 адбываюцца жорсткія баі з выкарыстаннем ваенна-паветраных сіл паміж фарміраваннямі апазіцыі і руандыйскімі войскамі з аднаго боку і намібійскага-зімбабвійскіх войскамі — з другога. У пачатку снежня разгарэліся жорсткія баі за горад Моба на беразе возера Танганьіка, дзе паўстанцы панеслі вялікія страты.
Раніцай 4 снежня 1998 года ангола-зімбабвійскіх войскі атакавалі пазіцыі паўстанцаў на захад ад горада Бумба з боку населенага пункта Ліса. Улетку 1999 года разгараюцца жорсткія баі на поўначы Конга ў Экватарыяльнай правінцыі паміж паўстанцамі і ўрадавымі войскамі, на баку апошніх выступае суданская авіяцыя. 18 ліпеня паўстанцы паўторна (першы раз іх выціснулі ў студзені) захопліваюць горад Гемена на поўначы краіны, выцесніўшы адтуль чадскіх ваенных.
16 сакавіка 2002 года пасля разлютаваных баёў паўстанцы захапілі горад Маліра на ўзбярэжжы возера Танганьіка. 14 мая пасля спробы няўдалага паўстання ў Кісангані, калі мяцежнікі захапілі мясцовую радыёстанцыю і заклікалі пакончыць з засіллем Руанды, здарылася бойня ў Кісангані — расправа над некалькімі мяцежнымі салдатамі і двума сотнямі падазраваных удзельнікаў змовы. 20 ліпеня ў Прэторыі было падпісана мірнае пагадненне паміж прэзідэнтам Жазефам Кабіла і руандыйскім прэзідэнтам-тутсі Полем Кагамэ аб вывадзе 20-тысячны кантынгенту руандыйскай арміі, афіцыйным прызнанні арганізацый тутсі на тэрыторыі Конга, раззбраенні ўзброеных фармаванняў хуту. Генерал-маёр Жан-П’ер Андэкан стаў міністрам абароны новага часовага ўрада ДР Конга.
30 чэрвеня 2003 года ў Кіншасе паўстанцы і Кабіла падпісалі канчатковае мірнае пагадненне, падзяліўшы ўладу.
Вынікі
За час вайны, па розных ацэнках, загінула ад 4 да 5,4 мільёнаў чалавек, галоўным чынам ад эпідэмій і голаду.
Паўстанцкія ваенізаваныя групоўкі займаліся экспрапрыяцыяй буйной рагатай жывёлы ў мясцовага насельніцтва. Бралі падатак па 1 долары з хатняй гаспадаркі. Паўмільёна жанчын падвергліся сексуальнаму гвалту. Былі выпадкі згвалтавання пяцігадовых.
У 2004—2009 гадах у Ківу працягваўся разлютаваны канфлікт паміж урадам ДРК і паўстанцамі тутсі. У 2012—2013 гадах у Конга бушавала новая вайна, на гэты раз паміж урадавымі войскамі прэзідэнта Кабіла пры падтрымцы міратворцаў ААН (MONUSCO) і паўстанцамі з «Руху 23 сакавіка», якіх падтрымлівалі Руанда і Уганда.
Грамадзяне краін СНД
Пасля распаду СССР вялікая колькасць вайскоўцаў па розных прычынах вымушаны былі сысці са службы. Падобная сітуацыя была і ў грамадзянскіх галінах. У пошуках заробку яны накіраваліся ў розныя «гарачыя кропкі» як на постсавецкай прасторы, так і па-за ёй. Па словах прэзідэнта расійскай Асацыяцыі лётнага складу Анатоля Качура, за мяжу з’ехалі каля 7 тыс. лётчыкаў і тэхнікаў з былога СССР, большасць з іх па прыватных кантрактах. Лёс многіх застаўся невядомым. Толькі ў Афрыцы з 400 пілотаў, якія ляталі па прыватных кантрактах, палова трапіла ў палон ці загінула. Непасрэдна ў ДР Конга найміты з СНД з’явіліся яшчэ ў сярэдзіне 1990-х, некаторыя з іх удзельнічалі ў Першай кангалезскай вайне. Большасць з’яўляліся пілотамі ваеннай і грамадзянскай авіяцыі і дзейнічалі ў інтарэсах урадавых сіл. У Другой кангалезскай вайне таксама зафіксаваны іх удзел.
Лётчыкі грунтаваліся на аэрадромах Гома і Букаву, сярэдняя заработная плата наймітаў складала ад 1 да 1,5 тысяч долараў у месяц. Баявыя вылеты ажыццяўляліся на чатырох Су-25, закупленых у Грузіі па кантракце 1999 года Тбіліскага авіяцыйнага завода, у тым ліку два самалёты пабудовы 1991 года (завадскія нумары 25508110578 і 25508110579, бартавыя нумары ВПС ДРК FG-500 і FG-501) і два самалёты новай пабудовы 1999 года (завадскія нумары 25508110580 і 25508110581, бартавыя нумары ВПС ДРК FG-502 і FG-503). Дастаўка машын з Тбілісі ў ДРК была ажыццёўлена ў канцы 1999 — пачатку 2000 гадоў, пасля чаго дадзеныя чатыры штурмавікі склалі аснову баявога патэнцыялу ВПС краіны.
У жніўні 2001 года ў джунглях з-за адмовы рухавіка разбіўся самалёт Ан-28, які належаў мясцовай кампаніі Agefreco Air. На месцы катастрофы, за 25 км ад аэрапорта горада Букаву, байцы з атрадаў паўстанцаў і мясцовыя жыхары знайшлі целы дваіх пілотаў і трохгадовага кангалезскага дзіця. Яшчэ сем чалавек, якія знаходзіліся ў самалёце, атрымалі раненні. Як заявіў уладальнік самалёта Патрыс Башэнгезі, яго пілатавалі Генадзь Соснін (грамадзянін Расіі) і Садырдат Аралееў (грамадзянін Казахстана).
З канцом вайны грамадзяне з дзяржаў СНД засталіся ў краіне і ўдзельнічалі ў наступных ваенных канфліктах (гл. Канфлікт у Ківу, Ітурыйскі канфлікт). У снежні 2006 года Су-25 (борт FG-503) быў страчаны падчас катастрофы, дзе загінуў лётчык з Беларусі А. П. Ліхаткін. У чэрвені 2007 года разбіўся борт FG-501, загінуў украінскі лётчык А. А. Моргатаў. У студзені 2017 года ў правінцыі Ківу пацярпелі крушэнне два Мі-24, за штурвалам якіх былі беларускія ваенныя спецыялісты і грузінскія найміты. Адзін з грузінаў трапіў у палон да паўстанцаў, якія прызначылі за яго выкуп. Улетку таго ж года палонны загінуў у перастрэлцы.
Суймішча
Суймішча (Суймище) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Шчэпіцкі сельсавет
Шчэ́піцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Даматканавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Шчэпаўшчынскі сельсавет у складзе Клецкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Шчэпаўшчына. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Нясвіжскага раёна. У 1963 годзе сельсавет перайменаваны ў Шчэпіцкі, цэнтр сельсавета — у Шчэпічы. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Клецкага раёна. 25 красавіка 2007 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Даматканавіцкага сельсавета (5 населеных пунктаў: Арда, Даматканавічы, Жылічы, Сцяпужычы, Якшычы). 17 мая 2007 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Даматканавічы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2351 чалавек, з іх 96,6 % — беларусы, 1,5 % — рускія.
Узляжжа
Узля́жжа (, Узляжье) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стружскага сельсавета.
Сезон 2017 ЖФК Мінск
У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «Мінск» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Дараўскі сельсавет
Да́раўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Дарава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ляхавіцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Федзюкоўскага сельсавета.
Старшынёй Дараўскага сельсавета пэўны час працаваў Рыгор Фёдаравіч Нагорны (1925—1963), удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы.
Карл Фрэд Дамен
Карл Фрэд Дамен, сапраўднае Карл Фрыдрых Дамен (, Штольберг —, Прайнерсдорф) — нямецкі мастак.
Біяграфія
Карл Фрэд Дамен вучыўся ў Ахенскай школе прыкладных мастацтваў у 1932 і 1933 гадах, пакуль яе не закрылі. З 1936 па 1938 год асвойваў прафесію камерцыйнага графічнага дызайнера.
Пасля вайсковай службы і знаходжання ў палоне (1939—1945) у 1951 годзе ўпершыню наведаў Парыж. Натхнёны новымі ідэямі Парыжскай школы, ён заснаваў «Neue Aachener Gruppe» у 1952 годзе. Яго кантакты ў Францыі дазволілі яму арганізаваць першую франка-германскую выставу ў 1953 годзе пад назвай «Сёння».
У 1954 годзе працаваў настаўнікам малявання ў прыватнай школе ў Ахене. У 1957 годзе стаў членам Нямецкай асацыяцыі мастакоў. У 1958 годзе ён прыняў удзел у якасці госця Gruppe 53 у іх выставе ў Dusseldorf Kunsthalle, а ў 1959 годзе далучыўся да гэтага аб’яднання мастакоў. У тым жа годзе ён змог прадставіць сваю працу шырокай аўдыторыі на documenta II у Каселі.
У 1964 годзе атрымаў пасаду выкладчыка ў мастацкай школе ў Брэмене, адным з яго вучняў быў Джымі Д. Песлер. У 1966 годзе стаў членам «Neue Gruppe München» і Заходненямецкай асацыяцыі мастакоў. У 1967 годзе атрымаў званне прафесара Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. Сярод яго вучняў там былі Гюнтэр Фёрг, Дытэр Брайтшверт, Альфрэд Кайзер, Вольфганг Флац, Ганс Шнель, Дагмар Родзіус, Вольфганг Лаўтэр, Ева-Марыя Рап і Клаўс Вальтэршпіль.
У 1974 годзе Дамен стаў членам Акадэміі прыгожых мастацтваў у Мюнхене. З 1978 года жыў у Прэйнерсдорфе, дзе і памёр у 1981 годзе.
Бурбонскі палац
Бурбонскі палац (Palais Bourbon) — месца пасяджэнняў Нацыянальнай асамблеі Францыі ў Парыжы, на левым беразе Сены, на набярэжнай Арсэ, прама насупраць царквы Мадлен і плошчы Згоды, з якой ён злучаны мостам Згоды.
Будаваўся ў 1722-28 гадах па праекце Ларэнца Джардзіні пад наглядам Жака Габрыэля як hôtel particulier (сталічны асабняк) узаконенай дачкі Людовіка XIV і маркізы дэ Мантэспан — герцагіні Луізы-Франсуазы Бурбонскай. У 1756 г. выкуплены ў казну Людовікам XV, затым адчужаны на карысць наследніка герцагіні, прынца Кондэ, які замовіў Суфло пашырэнне палаца ў стылі класіцызму.
У гады Французскай рэвалюцыі асабняк быў нацыяналізаваны і выкарыстоўваўся (з 1798 года) для пасяджэнняў Савета пяцісот. Пры Напалеонаўскай перабудове Парыжа ў духу ампіра перад палацам быў узведзены манументальны порцік накшталт рымскага храма, які калькіруе падобны франтон царквы Мадлен на процілеглым боку Сены. Будаўніцтвам фасада займаўся ў 1803-07 гг. Бернар Пае. Рэстаўрацыя Бурбонаў вярнула палац ранейшым гаспадарам, аднак ужо ў 1827 годзе ён быў за астранамічную суму выкуплены дзяржавай для размяшчэння парламента.
У сувязі з новай функцыяй спатрэбілася пераафармленне інтэр’ераў. Над порцікам узвышаецца франтон з алегарычныя сюжэтам, выкананым у 1842 годзе скульптарам Карто. Іншыя алегарычныя барэльефы выкананы Рудам і Прадзье на крылах будынка. Будучы дэпутат Дэлакруа ўпрыгожыў памяшканне палацавай бібліятэкі «Гісторыяй цывілізацыі» (1838—1845); там жа ўстаноўлены Гудонавы бюсты Дзідро і Вальтэра.
Траяны (Смаленская вобласць)
Траяны (Трояны) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Маласельцы
Маласе́льцы (, Малосельцы) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Турэцкага сельсавета.
Фукс
Фукс — прозвішча.
Шубніцкае
Шу́бніцкае — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дабрылаўка, за 7 км на поўнач ад горада Глыбокае, каля вёскі Шубнікі.
Плошча паверхні 0,04 кв.км. Даўжыня 0,4 км. Найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км.
Гір’яты
Гір’я́ты (, Гирьяты) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 17 снежня 1971 года вёска знаходзілася ў падпарадкаванні Мёрскага пассавета, да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Дварнасельскага сельсавета.
Пятро Стэфановіч
Пятро Стэфановіч, поўнае імя Пётр Францавіч Стэфановіч (, Сёмкаў Гарадок,  — 2006 ) — беларускі пісьменнік, перакладчык. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Творчасць
У друку выступае з 1941 года. Перакладае з польскай на беларускую і рускую мовы, з беларускай на польскую.
Склаў анталогіі «Ад Буга да Одры» (апавяданні сучасных польскіх пісьменнікаў, 1969) і «Вясёлы калейдаскоп» (гумар і сатыра сучасных польскіх пісьменнікаў, 1979).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі і польскім медалём «Заслужаны перад польскай культурай».
NGC 7559B
NGC 7559B (іншыя абазначэнні — PGC 70852, NGC 7559-2, MCG 2-59-13, ZWG 431.28) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Налут (муніцыпалітэт)
Налут (نالوت) — муніцыпалітэт у Лівіі. Сталіца — горад Налут. Насельніцтва 93 224 чалавек (2006 г.).
Літоўскі скарб
Літоўскі скарб — грашова-рэчавы дэпазіт, знойдзены каля 1992 года паблізу ўсходняй ускраіны вёскі Літва (Маладзечанскі раён, Мінская вобласць).
Гісторыя
Скарб утоены, пэўна, вельмі паспешна, бо слядоў упакоўкі не выяўлена. Каштоўнасці раскрадзены на месцы знаходкі, выратаваць здолелі толькі невялікую частку скарбу.
Манеты
6191 пражскі грош Яна I (1310—1346), Карла I (1346—1378) і Вацлава IV (1378—1419) — Чэхія, манетны двор Кутна-Горы.
Ацэнка
Літоўскі скарб — багацейшы з грашовы дэпазітаў XV ст. сярод раней вядомых на землях Вялікага Княства Літоўскага. Самыя аб’ёмныя скарбы пражскіх грошаў знойдзеныя раней, у Літве (в. Шырвінту ў 1981 годзе — 398 грошаў), у Беларусі (Брэст у 1837 годзе — 1034 грошы), ва Украіне (с. Клочкава ў 1887 годзе — 3457 грошаў), даволі сціплыя ў параўнанні з рэшткамі грашовай часткі Літоўскага скарбу.
Паводле меркавання Валянціна Рабцэвіча, пояс — унікальны (у вялікай тарэўтычнай гістарыяграфіі і зборах буйнейшых музеяў свету аналагаў невядома). Пласціны пояса выраблены ў сталіцы Крымскага ханства Кафе (цяпер — Феадосія), спражка з наканечнікам — напэўна, у Італіі (магчыіма ў Генуі).
Гістарычная інтэрпрэтацыя
Паводле меркавання Рабцэвіча, пісьмовыя крыніцы, у прыватнасці паведамленні Генэ, блазна вялікага князя Вітаўта, і хана Менглы-Гірэя, дазваляюць выказаць гіпотэзу, што пояс мог быць падораны Вітаўту Хаджы-Гірэям падчас сустрэчы ў Менску ў жніўні 1428 года. Найбольш імавернай датыроўкай утойвання скарбу Рабцэвічу ўяўляўся «смутны час» (1430—1432) у Вялікім княстве Літоўскім.
Ігуменскі шлях
Ігуменскі шлях — мемарыяльная акцыя па ўшанаванні ахвяр сталінскіх расстрэлаў у Беларусі, праводзіцца штогод, пачынаючы з 1990 г. пад г. Чэрвень.
Гісторыя
25 чэрвеня 1941 г., у першыя дні вайны, ва ўрочышчы Цагельня войскі НКУС расстралялі палітычных вязняў, якіх гналі з мінскай турмы на Усход, загінула больш за 700 чалавек. Прадстаўнікі савецкай улады не паспявалі адступаць з вязнямі перад наступленнем нямецкіх войскаў і вырашылі расстраляць палітычных зняволеных, а крымінальных — адпусціць. У часы СССР памяць пра ігуменскі расстрэл была забароненая. Сярод расстраляных было шмат прадстаўнікоў беларускай інтэлектуальнай эліты.
Тасінобу Кацуя
(勝矢 寿延; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1985—1993 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Ігуменскі шлях
Ушанаванне
Ва ўрочышчы Цагельня ў бліжэйшыя выходныя перад 25-м чэрвеня збіраюцца прадстаўнікі грамадскасці, каб ушанаваць памяць палітычных вязняў чэрвеньскай перасыльнай турмы, расстраляных 25 чэрвеня 1941 г. — перад нямецкай акупацыяй. На месцы масавага расстрэлу былі ўсталяваныя крыжы.
Тамілнад
Тамілнад (Tamil Nadu) — штат на поўдні Індыі, на ўзбярэжжы Бенгальскага заліва, мяжуе са штатамі Андхра-Прадэш, Карнатака, Керала, саюзнай тэрыторыяй Пандышэры. Займае 11-е месца сярод штатаў па плошчы (130 058 км², параўнальна з плошчай Грэцыі) і 6-е па насельніцтву (67 млн чалавек, 2008). Адміністрацыйны цэнтр — Чэнаі. Самы вялікі горад — Мадурай.
Эканоміка
Найбольш развітыя галіны прамысловасці — ІТ-індустрыя (другое месца ў краіне пасля Карнатакі), машынабудаванне (40% нацыянальнай вытворчасці аўтамабіляў, заводы Ford, Hyindai, Nissan), чорная металургія, энергетыка, тэкстыльная прамысловасць.
У сельскай гаспадарцы занята адносна невялікая частка насельніцтва. Пры гэтым штат стаіць на першым месцы ў Індыі па вырошчванні арахісу і цукровага трыснягу і на другім (пасля Пенджаба) па збору рысу.
Добра развіты турызм. Турыстычныя цэнтры - Чэнаі, Махабаліпурам, Уці, Еркаўд.
Насельніцтва
Большасць жыхароў штата — тамілы. На тамільскай мове гавораць 89,5%, тэлугу — 5,7%, канада — 1,7%, урду — 1,5% (2001). Шырока распаўсюджана і ўсеагульна выкарыстоўваецца ангельская мова.
Індуізм спавядае 88% насельніцтва, хрысціянства — 6%, іслам — 5,6% (2001). Хрысціянская абшчына Тамілнада самая шматлікая ў краіне.
Індэкс узроўню чалавечага развіцця ў Тамілнадзе — адзін з самых высокіх у краіне — 0.736 (сярэдні па Індыі — 0.619).
Усцімле
У́сцімле (, Устимле) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Стружскага сельсавета.
Гостынь (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 36 населеных пунктаў.
Філаты
Філаты (Филаты) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Жан Расін
Жан Баты́ст Расі́н (Jean-Baptiste Racine;  — ) — французскі і каралеўскі гістарыёграф, адзін з «Вялікай тройкі» драматургаў Францыі XVII ст., у шэрагу з Карнелем і Мальерам.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў янсенісцкіх школах і калежах (1649—59). Член Французскай акадэміі (з 1673). 3 1677 каралеўскі гістарыёграф. Зблізіўся з Ж. Лафантэнам, Мальерам, Н. Буало.
Творчасць
Літаратурную дзейнасць пачаў як паэт (ода «Німфа Сены», 1660). Раннія трагедыі «Фіваіда, або Браты-ворагі» (1664), «Аляксандр Вялікі» (паст 1665, выд. 1666) напісаны лад уплывам П. Карнеля. У вершаваных драмах «Андрамаха» (паст. 1667, выд. 1668), «Брытанік» (паст. 1669, выд. 1670), «Берэніка» (паст. 1670, выд. 1671), «Баязет» (1672), «Мітрыдат» (1673), «Іфігенія ў Аўлідзе» (паст. 1674, выд. 1675), «Федра» (1677) выявіўся складаны і шматбаковы ўнутраны свет чалавека, праблемы маральнага выбару, барацьба герояў з самімі сабой у вострых калізіях супярэчнасці паміж пачуццём і абавязкам, розумам і страсцю. У позніх трагедыях на біблейскія сюжэты «Эсфір» (1689) і «Гафалія» (паст. 1690, выд. 1691) узнімаюцца праблемы адносін жорсткага тырана і падуладнага яму народа, які належыць да іншага веравызнання і імкнецца адстаяць сваю веру. Аўтар камедыі «Суцягі» (паст. 1668, выд. 1669), зборніка «Духоўныя песні» (1694), кнігі «Кароткая гісторыя Пор-Раяля» (выд. 1742) і інш.
Навасёлкі (Турэцкі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Турэцкага сельсавета.
Батсванская пула
Пула — афіцыйная валюта Батсваны. Даслоўны пераклад слова «пула» з мовы тсвана азначае «дождж». Большасць насельніцтва — жыхары пустэльні Калахары, таму дождж для іх азначае багацце. Пула дзеліцца на 100 тэбэ (шчыт). Пула была ўведзеная ў абарачэнне ў 1976 годзе, замяніўшы паўднёваафрыканскі ранд. Нягледзячы на 12% дэвальвацыю ў маі 2005 года, пула застаецца адной з самых моцных валют Афрыкі.
15 ліпеня
15 ліпеня — сто дзевяноста шосты (сто дзевяноста сёмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Омаль (камуна)
Камуна Омаль (Åmåls kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Омаль 131-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Омаль.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 12 211 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Шылковічы
Шылковічы (Шилковичи) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Маскоўскі драматычны тэатр імя М. М. Ярмолавай
Маскоўскі драматычны тэатр імя Марыі Мікалаеўны Ярмолавай (Тэатр-цэнтр імя Ярмолавай) — драматычны тэатр у Маскве, створаны ў 1925 годзе як перасоўны. З 1946 года размяшчаецца ў будынку былога пасажу Постнікава. Рэпертуар прадстаўлены як пастаноўкамі па творах сусветнай класікі, так і спектаклямі эксперыментальных жанраў.
Архітэктура
У 1830 годзе быў пабудаваны адзін з найбуйнейшых у той час асабнякоў на Цвярской вуліцы — Постнікаўскі пасаж. У 1897 годзе двухпавярховы будынак з мезанінам перабудавалі: першы паверх адвялі пад гандлёвы пасаж, а другі — пад гасцініцу. З 1931 па 1938 год у будынку размяшчаўся Дзяржаўны тэатр імя Усевалада Меерхольда. У 1946 годзе памяшканні заняў тэатр імя Ярмолавай.
NGC 7560
NGC 7560 — двойная зорка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стары горад (Гданьск)
Стары горад (Stare Miasto, Altstadt) — гістарычная мясцовасць у цэнтральнай частцы Гданьска. Самая старажытная мясцовасць горада.
Нягледзячы на назву, мясцовасць мае на парадак менш архітэктурных і гістарычных помнікаў, якія б захаваліся пасля Другой сусветнай вайны, чым Галоўны горад, які часта з-за гэтага памылкова называюць "старым горадам".
Палажэнне
Стары горад знаходзіцца ў паўночнай частцы гістарычнага цэнтра горада. Мяжуе з мясцовасцямі Анёлкі і Млыніска, а дакладней з Маладым горадам. На паўднёвым усходзе абмежаваны ракой Матлавай. З поўдня праз вуліцу Старамесцкія падвалы мяжуе з Галоўным горадам, а з захаду — з Новымі агродамі і Градзіскам. Праз Стары горад працякае Радунскі канал, утвараючы невялікі востраў.
Форт-Уільям (Індыя)
Форт-Уільям (Fort William) — брытанская крэпасць, якая дала пачатак гораду Калькута. Побач з ёй раскінуўся самы вялікі гарадскі парк — Майдан.
З будаўніцтва ўмацаванняў на Хуглі, адным з рукавоў дэльты Ганга, пачынаецца гісторыя Калькуты. Стары Форт-Уільям быў пабудаваны ў 1696—1706 гадах на сродкі Брытанскай Ост-Індскай кампаніі як першапачатковая апора брытанскага валадарства ў Індыі. Названы ў гонар караля Вільгельма III.
Пасля бітвы пры Плесі форт быў адваяваны Робертам Клайвам і ў 1758—1781 гадах значна пашыраны на выпадак новага нападу. Гэты новы форт мае форму васьмівугольніка. У 1762—1764 гады працамі кіраваў малады швейцарскі інжынер Палье. Стары форт быў прыстасаваны пад мытню.
У 1772 годзе ў Форт-Уільяме было заснавана Бенгальскае прэзідэнцтва на чале з Уорэнам Гастынгсам.
У 1800 годзе генерал-губернатар Індыі лорд Рычард Уэлслі заснаваў у Форт-Уільяме навучальны і навуковы цэнтр усходазнаўства, які меў дваякую мэту: распаўсюджваць сярод тубыльцаў еўрапейскую адукаванасць і пазнаёміць агентаў Ост-Індскай кампаніі з мовамі, літаратурай, гісторыяй і правамі тых краін, якімі кампанія павінна была кіраваць. Першым яго дырэктарам стаў шатландскі святар, багаслоў, прапаведнік і місіянер Клаўдзій Б'юкенен. Да 1830 года Каледж Форт-Уільяма быў адным з найбольш уплывовых навуковых цэнтраў у Паўночнай Індыі.
Да 1833 года крэпасць заставалася рэзідэнцыяй генерал-губернатара Індыі. У наш час выкарыстоўваецца для патрэб індыйскай арміі.
Вуліца Сурганава (Магілёў)
Вуліца Сурга́нава (улица Сурганова)  — вуліца ў Магілёве, размешчаная ў паўночна-заходняй частцы горада. Галоўная вуліца жылых мікрараёнаў Мір-1 і Мір-2. Працягласць 1340 м, ад вуліцы Якубоўскага да вул. Ніжняя Карабанаўская.
Гісторыя
Гістарычная назва Пячэрская шаша, у 1979 годзе названа ў гонар Ф. А. Сурганава, савецкага дзяржаўнага і партыйнага дзеяча, аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў камсамольскага падполля і партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Сучаснае аблічча вуліцы пачало фарміравацца ў 1960-х гадах у сувязі з будаўніцтвам першых мікрараёнаў у паўночна-заходняй частцы горада. Цяпер у забудове вуліцы пераважаюць 5-, 9-павярховыя, пераважна жылыя дамы. На тэрыторыі, якая прылягае да ручая Дубравенка, які перасякае вуліцу, часткова захаваліся 1-павярховыя дамы сядзібнага тыпу.
У савецкі час на вуліцы размяшчаліся абласная псіхіятрычная бальніца, абласны наркалагічны дыспансер, спецсаўгас «Дняпроўскі», упраўленне «Саюзмантажлегмаш» (д. № 21) і інш.
Мемарыяльныя дошкі
На доме № 9 устаноўлена мемарыяльная дошка ў гонар Ф. А. Сурганава.
Кійко
Кійко — прозвішча.
Зарудаўе
Заруда́ўе (, Зарудавье) — аграгарадок у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пескаўскага сельсавета.
Да 2013 года Зарудаўе было цэнтрам Зарудаўеўскага сельсавета.
Кі-Уэст (востраў)
Кі-Уэ́ст (Key West) — востраў у Фларыдскім праліве. З’яўляецца часткай архіпелага Фларыда-Кіс (ЗША). Амаль усю тэрыторыю вострава займае горад Кі-Уэст. Плошча — 5,9 км². Насельніцтва — 24 649 чал. (2010 г.)
Востраў Кі-Уэст знаходзіцца ў групе так званых Ніжніх астравоў Фларыда-Кіс у 205 км на паўднёвы захад ад Маямі. Мае каралавае паходжанне. Даўжыня — 6,66 км. Найбольшая шырыня — 2,38 км. Ва ўсходняй частцы вострава маецца некалькі ўнутраных лагун.
Клімат трапічны з ясна акрэсленымі сухім і вільготныя сезонамі. Сухі сезон цягнецца з лістапада да красавіка. Вільготны сезон — з мая да кастрычніка. Востраў Кі-Уэст знаходзіцца ў зоне ўтварэння і актыўнага ўздзеяння летніх ураганаў.
У старажытнасці востраў быў населены індзейцамі калуса, якія моцна пацярпелі ад еўрапейцаў пасля адкрыцця вострава іспанцамі ў 1513 г. У 1711 г. рэшткі тубыльцаў былі вывезены на суседнюю Кубу. У 1822 г. на Кі-Уэст была пабудавана ваенна-марская база ЗША. У канцы XIX ст. заснавана прамысловасць па вытворчасці цыгар. У 1898 г. востраў Кі-Уэст актыўна выкарыстоўваўся амерыканцамі ў вайне з Іспаніяй. Да 1961 г. дзейнічаў паром, які злучаў Кі-Уэст з Кубай. У нашы дні на востраве маецца аэрапорт, ён звязаны мастамі, дамбамі і шашой з суседнімі астравамі Фларыда-Кіс.
Грэцкія
Грэ́цкія (, Грецкие) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Чэраскага сельсавета.
Ларыса Аляксандраўна Жуніна
Ларыса Аляксандраўна Жу́ніна ( — ) — вучоны ў галіне хімічнай тэхналогіі сілікатных і тугаплаўкіх неметалічных матэрыялаў (тэхналогіі шкла), доктар тэхнічных навук (1968), прафесар (1970).
Біяграфія
Памерла 18 кастрычніка 1981 г.
Навуковая дзейнасць
Займалася даследаваннем механізмаў стварэння сілікатных матэрыялаў, распрацоўкай новых відаў шкла і сіталаў са спецыяльнымі ўласцівасцямі, у тым ліку з выкарыстаннем недыфіцытных матэрыялаў і шлакаў. З’яўляецца аўтарам больш за 250 друкаваных прац і каля 20 аўтарскіх пасведчанняў. Уваходзіла ў склад спецыялізаваных саветаў па прысуджэнні вучоных ступеней кандыдата і доктара навук.
Сярод апублікаванага:
Ісаак Львовіч Чорны
Ісаа́к Льво́віч Чо́рны (,  — ) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч, першы намеснік старшыні Савета Народных Камісараў БССР, старшыня Дзяржплана БССР (1938—1944).
Біяграфія
У 1935 годзе скончыў Мінскі політэхнічны інстытут, інжынер-тэхнолаг.
У 1935—1937 гадах працаваў у апараце ЦК КП(б)Б інструктарам прамыслова-транспартнага аддзела.
У 1937 годзе — аспірант, сакратар парткама Мінскага палітэхнічнага інстытута.
У 1937—1938 гадах — загадчык прамыслова-транспартнага аддзела ЦК КП(б)Б.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны у шэрагах Чырвонай Арміі, член Ваеннага савета 22-й арміі.
Некалькі разоў прызначаўся на пасаду і вызваляўся ад пасады намесніка старшыні СНК БССР і старшыні Дзяржплана БССР.
У 1953—1971 гадах — дырэктар НДІ будматэрыялаў (Мінск).
Кандыдат тэхнічных навук.
Ясенец (Смаленская вобласць)
Ясенец (Ясенец) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Арэхаўскі льнозавод
Арэхаўскі льнозавод — прадпрыемства у гарадскім пасёлку Арэхаўску Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Прадпрыемства з’яўляецца адным з 18 ільноперапрацоўчых прадпрыемстваў Віцебскай вобласці і адзіным ільноперапрацоўчым прадпрыемствам у Аршанскім раёне.
Апісанне
Прадпрыемства заснавана ў 1971 годзе. У 1998 годзе прадпрыемства ператворана ў адкрытае акцыянернае таварыства «Арэхаўскі льнозавод».
Тэрыторыя прадпрыемства з размешчанымі на ёй вытворчымі і складскімі памяшканнямі, кацельняй, воданапорнай станцыяй, гаражамі, рамонтнай майстэрняй, нафтабазай, адміністрацыйным будынкам займае каля 15 гектараў зямельнай плошчы. Прадпрыемства ажыццяўляе выпуск прадукцыі тэхнічнага прызначэння.
Сыравіннай базай прадпрыемства з’яўляюцца льнасеяльныя гаспадаркі Аршанскага раёна і сам ільнозавод. Прадпрыемства мае структурнае падраздзяленне — комплексны механізаваны атрад па вырошчванню лёну. У пачатку верасня 2014 года зроблены першы пуск высокапрадукцыйнай лініі Depoortere па выпрацоўцы доўгага і кароткага льновалакна. Новыя лініі дазваляюць перапрацоўваць да 12 тысяч тон льнотрасты ў год.
Дынарскае нагор’е
Дынарскае нагор’е (Dinarsko gorje) — нагор’е на паўночным захадзе Балканскага паўвострава, у Славеніі, Харватыі, Босніі і Герцагавіне, Сербіі, Чарнагорыі і на поўначы Албаніі. Працягнулася на 650 км ад Юлійскіх Альпаў на паўночным захадзе да ракі Дрын на паўднёвым усходзе, шырыня да 230 км. На захадзе крута абрываецца да Адрыятычнага мора, на ўсходзе абмежавана Сярэднедунайскай раўнінай і далінай ракі Ібар.
Геалогія
У тэктанічных адносінах нагор’е адпавядае Дынарскай складкавай ​​сістэме (Дынарыдам) Альпійска-Гімалайскага рухомага пояса. Знешнія зоны Дынарыд складзеныя тэрыгеннымі пародамі палеазою, карбанатнымі пародамі мезазоя і палеагена, змятымі ў складкі, парушанымі насовамі і покрывамі. Унутраныя зоны ўтвораны покрывамі юрскіх афіялітаў, мелавых вапнякоў і мел-палеагенавага флішу, працятаы інтрузіямі кайназойскіх гранітоідаў. Унутрыгорныя дэпрэсіі занятыя неагенавымі вугленоснымі адкладамі.
Для Дынарскага нагор’я характэрна высокая сейсмічнасць (катастрафічныя землятрусы здараліся ў 1963, 1969, 1979).
Рэльеф
У заходняй, найбольш узнятай частцы нагор’я распаўсюджаны вапняковыя сярэдневышыння пласкагор’і і глыбавыя хрыбты, рассечаныя каньёнападобнымі цяснінамі рэк (каньён р. Тара — адзін з самых глыбокіх у Еўропе, звыш 1000 м). Найбольш высокія горныя хрыбты і масівы: Снежнік (выш. да 1796 м), Велебіт (1758 м), Дынара (1913 м), Чврсніца (2228 м), Дурмітар (2522 м), Паўночна-Албанскія Альпы (2692 м, гара Езерца — найвышэйшая вяршыня Дынарскага нагор’я); вышэй 2000 м распаўсюджаныя рэліктавыя горна-ледавіковыя формы.
Дынарскае нагор’е — класічны раён распаўсюджвання т. зв. голага карсту, многія карставыя формы рэльефу былі ўпершыню вывучаны і апісаны на плато Карст у Славеніі. Значыць. плошчы займаюць практычна пазбаўленыя расліннасці кары і каравыя палі, шырокія польі (найбуйнейшае — Ліваньска-Поле, 405 км²) — найбольш асвоеныя ўчасткі заходняй часткі нагор’я. Шырока распаўсюджаныя пячоры (у т. л. Пастойнска-Яма, даўжыня 16,4 км), правалы (Рыснік, глыбіня да 80 м, і інш.), знікаючыя рэкі, карставыя крыніцы і інш.
Ва ўсходняй частцы Дынарскага нагор’я размешчаны горныя хрыбты Явар (выш. да 1537 м), Раманія (1629 м), Голія (1833 м) і інш., густа расчлянёныя адносна шырокімі далінамі рэк, з добра выяўленымі ўзгорыстымі перадгор’ямі. Шмат унутрыгорных катлавін — Сараеўская, Косава-Поле і інш.
Клімат
У заходняй частцы Дынарскага нагор’я клімат субтрапічны міжземнаморскі, ва ўсходніх раёнах — пераходны да умерана кантынентальнага. Сярэдняя тэмпература студзеня ў далінах і катлавінах ад −2 да −4 °C, у прыбярэжных раёнах — ад 2 да 8 °C, у гарах зіма халодная (да −18 °C), са снегападамі. Лета цёплае, сярэдняя тэмпература ліпеня 15-20 °C. Ападкі на захадзе выпадаюць галоўным чынам восенню і зімой (на звернутых да мора схілах 1000-3000 мм у год, на поўдні, у Которской бухце, каля 4000 мм); на ўсходзе максімум ападкаў прыходзіцца на лета (900—1000 мм у год у хрыбтах і 500—750 мм у катлавінах).
Расліннасць
Дубова-букавыя і хвойныя лясы, міжземнаморскі хмызняк, горныя стэпы і пусткі.
Славутасці
Нацыянальны парк Дурмітар унесены ЮНЕСКА ў спіс Сусветнай спадчыны.
Міцуноры Ёсіда
(吉田 光範; нар. ) — японскі футбаліст. У 1988—1993 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Малавійская квача
Малавійская квача (код ISO 4217: MWK) — афіцыйная валюта Малаві з 1971 года. Квача замяніла Малавійскі фунт па курсе 2 квача = 1 фунт. Квача дзеліцца на 100 тамбала. Сваю назву квача атрымала ад слова з мовы н'ян'я і бемба «світанак», а тамбала перакладаецца як «певень». Атрымліваецца паэтычны пераклад валюты як: «сто пеўняў робяць світанак».
Манеты
Манеты ўведзеныя ў 1971 годзе мелі наміналы 1, 2, 5, 10 і 20 тамбала. У 1986 годзе былі ўведзены ў абарачэнне манеты 50 тамбала і 1 квача. Новыя біметалічныя манеты наміналам 5 і 10 квача былі ўведзены ў студзені 2007 года. Усе ўведзеныя манеты застаюцца ў абарачэнні і ў нашы дні.
Банкноты
У 1971 годзе былі ўведзены банкноты наміналам 50 тамбала, 1, 2 і 10 квача. У 1973 годзе банкнота наміналам 2 квача была заменена на 5 квача. Новая банкнота наміналам 20 квача была ўведзена ў 1983 годзе, 50 квача ў 1986 годзе. Апошняя банкнота ў 1 квача была надрукаваная ў 1988 годзе. У 1993 годзе была ўведзена банкнота ў 100 квача, у 1995 — 200 квача, у 2001 — 500 квача.
Асмолавічы (Мсціслаўскі раён)
Асмо́лавічы (, Осмоловичи) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.
Гісторыя
Гарадзішча ранняга жалезнага веку (5 ст. да н. э. — 5 ст. н. э.) знаходзіцца за 0,1 км на поўдзень ад вёскі, на левым беразе забалочанага ручая, па пагорку, што ўзвышаецца над поймай на 4—5 м. Пляцоўка памерам 37 на 17 м выцягнута з поўначы на поўдзень. Па краі ўмацавана валам, які з боку поля дасягае вышыні 2,5 м. Адкрыў і абследаваў у 1978 г. М. А. Ткачоў. Культурны пласт у шурфах — 0,45—1,3 м, насычаны абломкамі ляпной керамікі, касцямі, вуголлем і каменнямі.
На паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі, каля старых могілак, — курганны могільнік. Два насыпы вышынёй 1,3 м, дыяметрам 6 м.
У 1612 г. сяло знаходзілася ў Мсціслаўскім ваяводстве. У 1723 г. на месцы праваслаўнай пабудавана ўніяцкая царква. Памешчыца Шымковіч у 1877 г. мела 598 дзесяцін зямлі. У 1886 г. тут быў 71 двор, 428 жыхароў. У 1897 г. тут быў 61 двор, 405 жыхароў, у Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета. Працавала кузня, дзейнічала школа граматы.
Сіры фон Эсэн
Сігрыд «Сіры» Сафія Мацільда Элізабэт фон Эсэн (швед. Sigrid «Siri» Sofia Matilda Elisabet von Essen; 17 жніўня 1850 — 22 красавіка 1912) — шведскамоўная фінская шляхцянка і актрыса. Яе акцёрская кар’ера налічвала каля 15 гадоў, у гэты час яна знялася ў шэрагу п’ес, якія шведскі драматург і пісьменнік Аўгуст Стрындберг напісаў спецыяльна для яе.
Сямейнае і асабістае жыццё
Яна нарадзілася ў Порва, дачка высакароднага фінска-шведскага капітана, землеўладальніка і шляхціца Карла Рэйнгольда фон Эсэна і Элізабэт Шарлоты Ін дэ Бету. У 1872 годзе яна выйшла замуж за маёра барона Карла Густафа Урангеля аф Сауса (1842—1913), з якім у яе нарадзілася дачка Сігрыд. Яны развяліся ў 1876 годзе.