cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скады (спадарожнік)
Скады (Skathi) — дваццаць сёмы па аддаленасці ад планеты спадарожнік Сатурна. Адкрыты 23 верасня 2000 года астраномамі Брэтам Глэдманам, Джонам Кавеларсам і іншымі.
Названы ў гонар Скады, волаткі са скандынаўскай міфалогіі, заступніцы палявання.
S/2007 S 2
S/2007 S 2 — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем.
Гісторыя адкрыцця
S/2007 S 2 быў адкрыты ў серыі назіранняў, пачынаючы з 18 студзеня 2007 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 11 мая 2007 года.
Одаці
Одаці (大太刀) — адзін з тыпаў доўгіх японскіх мячоў. Тэрмін нодаці (野太刀) азначае іншы тып мяча, але часта памылкова выкарыстоўваецца замест одаці.
Каб звацца одаці, меч павінен быў мець даўжыню клінка не менш 3-х сяку (90,9 см), аднак, як і ў выпадку шматлікіх іншых японскіх тэрмінаў, якія адносяцца да мячоў, дакладнага вызначэння даўжыні одаці няма. Звычайна одаці — гэта мячы з клінкамі 130—180 см з дзяржальняй больш за 50 см.
Прызначэнне
Прызначэнне одаці можна разбіць на наступныя віды:
Выкананне
Одаці вельмі складзены ў вырабе. Каб зрабіць добры одаці, трэба:
Ужыванне
Одаці, якія выкарыстоўваліся як зброя, былі занадта вялікія для самураеў, каб насіць іх падобна звычайным мячам. Існавалі два спосабы нашэння.
Стылі фехтавання з одаці звярталі большую ўвагу на сыходныя рэжучыя ўдары і трывалы хват зброі.
Одаці цалкам выйшлі з ужытку як зброя пасля вайны Асака-Нацуно-Дзін 1615 года (бітва між Такугава Іэясу і Таётомі Хідэёры — сынам Таётомі Хідэёсі).
Прычыны страты папулярнасці
Одаці больш не ўжываліся па прамым прызначэнні, але ўсё яшчэ былі каштоўным дарам ў перыяд Сінто («новых мячоў»). Гэта стала іх галоўным прызначэннем. Па прычыне таго, што іх выраб патрабуе самага высокага майстэрства, было прызнана, што павага, сугестная іх з’яўленнем, адпавядае малітве багам.
Акацыя
Акацыя (Acacia) — род раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Пераважна вечназялёныя дрэвы, кусты, зрэдку травы. Кветкі жоўтыя або белыя, дробныя. Плод — боб.
Арэал
Адрозніваецца 750—800 відаў, пераважна ў тропіках і субтропіках абодвух паўшар’яў. Большасць расце ў Аўстраліі (выява акацыі — нацыянальная эмблема), дзе яны, як і ў Афрыцы, істотны элемент саванны.
Выкарыстанне
3 шэрагу відаў атрымліваюць дубільныя рэчывы і гуміарабік. Акацыя серабрыстая вырошчваецца як дэкаратыўная расліна (г. зв. мімоза).
Беларускае праваслаўнае брацтва Трох Віленскіх мучанікаў
Беларускае праваслаўнае брацтва ў гонар Віленскіх мучанікаў '''Антонія, Іаана і Яўстафія ў г. Мінску''' — рэлігійная арганізацыя пры Беларускім Экзархаце. Заснавана ў 1992 годзе ў Мінску пры Свята-Петра-Паўлаўскім саборы.
Асноўныя кірункі дзейнасці: вывучэнне і пашырэнне праваслаўнай веры ў беларускім грамадстве, выхаванне высокай маральнасці, справядлівасці і гуманізму.
З’яўляецца членам сусветнай праваслаўнай арганізацыі «Syndesmos» («Звязка»), супрацоўнічае з беларускімі царкоўнымі і культурнымі асяродкамі Амерыкі, Канады, Літвы, Расіі. У ліпені 1993 г. па ініцыятыве і сіламі брацтва з Віленскага Свята-Духава манастыра ў Свята-Петра-Паўлаўскі сабор у Мінску перанесена частка мошчаў святых мучанікаў Антонія, Іаана і Яўстафія.
Белая Царква (значэнні)
Назву Белая Царква маюць:
Лынькоў
Лынькоў — прозвішча.
Скол (спадарожнік)
Скол — нерэгулярны спадарожнік Сатурна, вядомы таксама як Сатурн XLVII.
Адкрыццё
Быў выяўлены на фотаздымках ў перыяд з 5 студзеня па 30 красавіка 2006 Скотам Шэпардам, Дэвідам Джуітам, Джэні Кліна, Браянам Марсдэнам, апублікавана 26 чэрвеня 2006 г.. Першапачаткова прысвоена часовае абазначэнне S/2006 S 8. У красавіку 2007 года афіцыйна прысвоена імя гіганцкага ваўка са скандынаўскай міфалогіі.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр Скола складае каля 6 км.
S/2004 S 13
S/2004 S 13 — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем.
Гісторыя адкрыцця
S/2004 S 13-й быў адкрыты ў серыі назіранняў, пачынаючы з 12 снежня 2004 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 4 мая 2005 года.
Рымскае права
Рымскае права — прававая сістэма, якая існавала ў Старажытным Рыме і ў Візантыйскай імперыі з VIII стагоддзя да н.э. па VIII стагоддзе н.э., а таксама галіна прававой навукі, якая займаецца яе вывучэннем.
Рымскае права стала ўзорам ці правобразам прававых сістэм многіх іншых дзяржаў, з'яўляецца гістарычнай асновай рамана-германскай (кантынентальнай) прававой сям'і.
Крыніцы
Першыя ўказанні на форму звычаёвага права Рыма і яго прававых інстытутаў могуць быць знойдзены ў заключэннях па судовых справах, якія дайшлі да нас. Першыя крыніцы пісанага права Рыма, якія дайшлі да нас  — законы рымскіх цароў. Адзін з найбольш значных — Збор законаў дванаццаці табліц, які перанёс многія палажэнні Законаў Салона, адносіцца да сярэдзіны V стагоддзя да н.э. Да III стагоддзя да н.э. рымскае права ўжо выразна аддзялялася ад рэлігійных нормаў.
У 367 годзе да н.э. законам Цывілія Цэкса была ўведзена пасада прэтара. Прэтар выбіраўся штогод, кандыдаты на гэту пасаду складалі прэтарскія эдыкты, якія апісвалі іх стаўленне да праваўжывання і разуменне яго прынцыпаў. Прэтар мог у меру неабходнасці папаўняць прабелы ў крыніцах права і прызнаваць старыя законы неадпаведнымі сучасным рэаліям. Прэтарскае права ўнесла вялікі ўнёсак у развіццё Рымскай сістэмы права.
Адзіным помнікам поўнай старажытнарымскай навуковай сістэмы права з'яўляюцца Інстытуцыі Гая (II стагоддзе н.э.). У 426 г. н.э. імператар Валентыніян III прызнаў яго меркаванні нароўні з меркаваннямі Папініяна, Ульпіяна, Мадэсціна і Паўла крыніцай права, якімі трэба карыстацца суддзям пры вынясенні рашэнняў.
Прынцыпы
Асноўным прынцыпам Рымскага права з'яўляецца сцвярджэнне, што дзяржава ёсць вынік усталяванай дамоўленасці паміж грамадзянамі дзяржавы ў мэтах вырашэння ўсіх прававых пытанняў паводле загадзя прынятых агульным кансенсусам правілаў. Гэты прынцып Рымскага права лёг у аснову такой формы ўлады як Рэспубліка, якая з'яўляецца на сённяшні дзень самай распаўсюджанай формай улады.
Рымская правасвядомасць разглядае справядлівасць, якая выводзіцца з раўнапраўя, як асноўны прынцып праварэалізацыі. «Ius est ars boni et aequi» — абвяшчае афарызм Цэльса-малодшага, які перакладаецца як «Права ёсць мастацтва (навука) добрага і роўнага», а не справядлівага, насуперак распаўсюджанаму меркаванню. (aequus, a, um — роўны). Казуістычнасць Рымскага права засноўваецца на ўсведамленні высокай ролі судовай улады; «Я маю іск — значыць я маю права» — апісвае гэта стаўленне да судовай улады рымскае выслоўе. Утылітарызмам названы разгляд карысці (utilitas) як сэнсу права, уласцівы рымскаму стаўленню да права: «Карысць — маці добрага і справядлівага».
Галіны
Першае, вядомае нам апісанне адрознення прыватнага (jus privatum) і публічнага права (jus publicum), належыць рымскаму юрысту Ульпіяну: «Публічнае права — тое права, якое адносіцца да карысці Рымскай дзяржавы, прыватнае — тое права, якое адносіцца да карысці прыватных асоб».
Jus publicum
Публічнае права — нормы права, якія ахоўваюць інтарэсы грамадства ў цэлым, вызначаюць прававое становішча дзяржавы і яго органаў. Для яго характэрны прынцып, што нормы рымскага публічнага права не могуць быць зменены пагадненнем прыватных асоб, таму нормы публічнага права з'яўляюцца імператыўнымі (абавязковымі).
Рымскае публічнае права мела ў сваёй структуры 3 раздзелы: правы і абавязкі чыноўнікаў, правы і абавязкі святароў і крымінальнае права.
У адрозненне ад рымскага прыватнага права, рымскае публічнае права, якое яшчэ называлася Jus publicum, не мела такога вялікага значэння для станаўлення прававых сістэм Заходняй Еўропы.
З развалам рымскай дзяржавы забываецца і публічнае права, рымскае ж прыватнае права запазычаецца іншымі дзяржавамі. Гэты працэс запазычання прынята называць рэцэпцыяй.
Jus privatum
Jus privatum грунтуецца на адносінах да прыватнай уласнасці. Еўрапейскімі лібертарыстамі было перанята рымскае стаўленне да ўласнасці як да важнай прыкметы свабоды і павагі асобы.
Рымскае прыватнае права пранесла свае базавыя інстытуты і прынцыпы праз тысячагадовую гісторыю і ў выніку стала базай для сучаснага прыватнага права. Гэта было шмат у чым звязана з вывучэннем Corpus Juris Civilis ва ўніверсітэтах Еўропы. Прыватнае права Рыма дагэтуль паўсюдна мае велізарнае значэнне ў прававой навуцы як каркас для вывучэння грамадзянска-прававых галін права сучасных дзяржаў.
Jus civile
Крыніцамі jus civile з'яўляюцца юрыдычныя звычаі Старажытнага Рыма (напрыклад, кадыфікаваны юрыдычны звычай — Законы Дванаццаці Табліц) і законы, прынятыя Народным сходам.
Сродкам абароны іскаў у jus civile былі толькі законныя іскі.
Jus gentium
Jus gentium (права народаў) — права, складзенае зыходзячы з выяўленых сусветных прававых прынцыпаў, для вырашэння спрэчак паміж жыхарамі залежных земляў і замежнікамі, якія знаходзяцца на падкантрольнай тэрыторыі Рыма.
Jus honorarium
Jus honorarium ( — ганаровая пасада).
З'яўленне гэтага права было выклікана тымі ж прычынамі, што і jus gentium. Суб'ектамі права з'яўляліся толькі рымскія грамадзяне.
Крыніцамі jus honorarium з'яўляюцца эдыкты магістратаў (прэтараў, курульных эдылаў, кіраўнікоў правінцый). Такім чынам, jus honorarium уяўляе сабой сукупнасць прэтарскага (jus praetorium) і эдыльнага права.
Jus honorarium быў шмат у чым падобны з jus civile, таму дзве гэтыя сістэмы непазбежна збліжаліся.
Заканатворчасць
У Рымскай Рэспубліцы была распрацавана трохэтапная законатворчая працэдура. Правам заканадаўчай ініцыятывы валодаў кожны магістрат. Законапраект вывешваўся ім на Рымскім форуме, дзе рымляне маглі азнаёміцца з ім і абмеркаваць яго. Усе прапановы па змяненні законапраекта маглі быць перададзены самому магістрату. Затым народны сход усеагульным галасаваннем прымаў ці адхіляў законапраект. Сенат, як выканаўчы орган Рыма, ажыццяўляў праверку працэдуры прыняцця, пры адсутнасці парушэнняў закон набываў сілу. Некаторы час гэта працэдура з той ці іншай доляй фікцыі захоўвалася і ў Рымскай імперыі. Затым законатворчая функцыя ўмацавалася ў руках імператара пры некаторым удзеле сената.
Закон меў пастаянную структуру і складаўся з:
Рэцэпцыя рымскага права
Варвары, якія ўтварылі пасля падзення Рымскай імперыі новыя дзяржавы ў Галіі і Іспаніі, працягвалі ўжываць рымскае права. У гэтых дзяржавах складаліся зборнікі рымскага права (Leges romanae), найбольш вядомы з якіх, Lex Romana Visigothorum, ці Breviarium Alaricianum, быў складзены ў вестгоцкай дзяржаве пры Аларыху II, у 506 г. Ён быў адзіным сродкам азнаямлення з рымскім правам аж да аднаўленні ў XI стагоддзі яго сістэматычнага вывучэння. Меншае значэнне мелі Edictum Theodorici — зборнік, складзены паміж 511 і 515 гг. для лацінамоўнага і германскага насельніцтва остгоцкай дзяржавы і Lex Romana Burgundionum, або Papian, складзены каля 517 г. у Бургундскай дзяржаве.
Рымскае права актыўна ўжывалася ў паўднёвай Францыі і сярэдняй Італіі. У 529—534 гадах у Візантыі быў складзены Кодэкс Юстыніяна (Corpus juris civilis). Ён меў велізарнае значэнне для далейшага развіцця рымскага права.
Навуковыя заняткі па рымскім праве пачаліся ў Італіі ў XII стагоддзі і асабліва ўзмацніліся ў Францыі ў XVI стагоддзі. Яны праводзіліся ва ўніверсітэтах, перш за ўсё ў Балонскім. Даследчыкаў рымскага права называлі гласатарамі.
Цікавасць да рымскага права была звязана з тым, што з узмацненнем каралеўскай улады з'явілася імкненне кіраўнікоў прыслабіць значэнне народных прававых звычаяў у судах. У сувязі з гэтым каралеўскаю ўладай прызначаліся суддзі, знаёмыя з рымскім правам. Развіццё эканамічных адносін патрабавала рэгулявання з боку больш дасканалага права, чым прававыя звычаі. Пры гэтым не толькі кожная мясцовасць, але і кожная сацыяльная група жыла па сваіх прававых звычаях. Нарэшце, каталіцкая царква таксама падтрымлівала рымскае права як больш дасканалае ў параўнанні з прававымі звычаямі язычніцкіх часоў. Рымскае права наўзамен невыразных і спрэчных звычаяў прапанавала цалкам вызначанае, пісанае права — lex scripta, адзінае для ўсіх тэрыторый і саслоўных груп і здольнае рэгуляваць самыя складаныя адносіны гандлёвага абароту.
Апроч гэтых агульных прычын, у Германіі рэцэпцыі рымскага права спрыяла тое, што Свяшчэнная Рымская імперыя лічылася спадчынніцай ранейшай Рымскай імперыі. У ёй у 1495 г. быў заснаваны агульнаімперскі суд (Reichskammergericht). Пры вырашэнні спраў ён перш за ўсё павінен быў ужываць рымскае права, і толькі затым ён павінен быў прымаць да ўвагі «добрае» нямецкае права, на якое спашлюцца бакі. Так дзеянне рымскага права было санкцыянавана заканадаўча. Затым падобныя правілы былі ўведзены і ў іншых судах германскіх земляў. У сувязі з гэтым да канца XVI—XVII ст. рымскае права было рэцыпавана ў Германіі прама і непасрэдна.
Але быўшы рэцыпавана і стаўшы непасрэдным законам, рымскае права зведала змены. Абноўленае рымскае права атрымала назву «сучаснае рымскае права» (usus modernus Pandectarum, heutiges römisches Recht).
Затым у найбольш буйных дзяржавах Германіі ўзнікла імкненне да кадыфікацыі грамадзянскага права шляхам перапрацоўкі рымскага і нацыянальнага права ў нешта адзінае. Так, у 1756 г. у Баварыі быў выдадзены «Codex Maximilianeus Bavaricus», а ў 1794 г. у Прусіі было выдадзена Прускае земскае ўлажэнне (Preussisches Landsrecht). У Францыі нацыянальнае і рымскае права былі аб'яднаны пры стварэнні Кодэкса Напалеона (1804 г.), які, у сваю чаргу, стаў узорам для пераймання пры кадыфікацыі грамадзянскага права ў іншых дзяржавах.
Такім чынам, рымскае права аказала такі ж аб'яднаўчы ўплыў на юрыспрудэнцыю і заканадаўства еўрапейскіх народаў, як лацінская мова — на іх навуку.
Віленскія пакутнікі
Ві́ленскія паку́тнікі, або Ві́ленскія му́чанікі , Літоўскія пакутнікі  — беларускія святыя Іаан, Антоній і Яўстафій (да хрышчэння Кумец, Няжыла, Круглец), якія загінулі ў 1347 годзе мучаніцкай смерцю за пераход з язычніцтва ў хрысціянства.
На месцы пакарання віленскіх пакутнікаў, якія былі прыдворнымі вялікага князя Альгерда, па жаданні яго жонкі пабудавана капліца, пазней — Свята-Троіцкая царква.
У 1374 годзе віленскія пакутнікі былі кананізаваны. З 16 ст. іх мошчы знаходзіліся ў Віленскім Свята-Духавым манастыры. У ліпені 1993 года часціцы мошчаў віленскіх пакутнікаў былі закладзены ў абраз трох віленскіх пакутнікаў і перанесены ў Мінскі Свята-Петра-Паўлаўскі сабор.
Гісторыя віленскіх пакутнікаў коратка выкладзена ў «Сказанні пра віленскіх пакутнікаў Іаана, Антонія, Яўстафія».
Сарокі
Сарокі:
Любоў Лаўраўна Сямашка
Любоў Лаўраўна Сямашка, нар. Васюковіч (,  — ) — беларуская оперная і.
Біяграфія
Нарадзілася ў Мінску ў сям'і праваслаўнага святара Лаўра Пятровіча Васюкевіча і яго жонкі Кацярыны Паўлаўны. Бацьку Любові растралялі ў 1926 годзе, што адбілася і на лёсе яго дачкі. Рэабілітавалі Лаўра Васюковіча толькі 24 ліпеня 1992 года, ужо пасля смерці яго дачкі.
У 1930-я гады Л. Сямашка паспяхова пачынала сваю сольную кар’еру спявачкі на сцэне Дзяржаўнага тэатра оперы і балета ў Мінску; валодала адметным лірыка-каларатурным сапрана, выконваючы вядучыя партыі ў спектаклях тады яшчэ зусім маладога опернага калектыву, разам з ўзыходзячай «зоркай» таго часу Ларысай Александроўскай. Партыя Мікаэлы ў оперы «Кармэн» Жоржа Бізэ, Марфы — у «» і «» М. Рымскага-Корсакава.
Працуючы ў Мінску, Любоў Лаўраўна пазнаёмілася са сваім будучым мужам, Міхаілам Мар’янавічам Сямашкам, сынам прафесароў Маскоўскай кансерваторыі Мар’янам Рамуальдавічам і Валянцінай Антонаўнай Сямашкамі.
З-за таго, что Любоў Лаўраўна лічылася дачкой ворага народа, працягваць працу артысткай оперы не было магчыма, таму яна разам з мужам пераехала ў 1941 годзе ў Вілейку, дзе працавала педагогам у мясцовай музычнай школе. Сярод яе вучняў была будучая беларуская кампазітарка Валянціна Сярых.
Канавалава
Назву Канава́лава маюць:
Цімень
Ці́мень — рака ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Ольса. Даўжыня 10 км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Ганаратаў, вусце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Закуцце. Рэчышча каналізаванае.
Бежанцы грамадзянскай вайны ў Сірыі
Паводле звестак ААН на пачатак 2016 года, з-за баявых дзеянняў у Сірыі ў гуманітарнай дапамозе мелі патрэбу 13,5 млн грамадзян краіны, з якіх больш за 6 млн атрымалі статус унутрана перамешчаных асоб і больш за 4,8 млн з’яўляліся бежанцамі за межамі дзяржавы.
Паводле ацэнак расійскіх вайскоўцаў на жнівень 2018 года, з 2011 года Сірыю пакінулі больш за 6,9 млн чалавек. Паводле даных Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў, на 1 снежня 2018 года ў 45 дзяржавах знаходзіліся 6 664 415 афіцыйна зарэгістраваных сірыйскіх бежанцаў, у тым ліку 1 999 325 жанчын і 3 398 852 дзіцяці. Большасць бежанцаў знаходзіліся ў наступных дзяржавах: Турцыя (3,6 млн.), Ліван (каля 952 тыс.), Іарданія (каля 674 тыс.), Германія (каля 534 тыс.), Ірак (каля 252 тыс.). Ацэначна, выказалі жаданне вярнуцца на радзіму 1,7 млн сірыйцаў з дзесяці краін свету. Па стане на снежань 2018 года, у 412 населеных пунктах, найменш пацярпелых ад ваенных дзеянняў, разгорнуты пункты прыёму і размяшчэння бежанцаў прыкладна на 1,5 млн месцаў. У той час яны вярталіся ў асноўным толькі з Лівана і Іарданіі. У буйных гарадах і населеных пунктах у зоне баявых дзеянняў інфраструктура разбурана на 40—70 %.
Як паведаміў 19 лютага 2019 года начальнік Нацыянальнага цэнтра кіравання абаронай Расіі генерал-палкоўнік Міхаіл Мізінцаў, у родныя мясціны вярнулася больш за 1645 тысяч сірыйскіх грамадзян, з іх звыш 1 277 тысяч — унутрана перамешчаныя асобы і больш за 368 тысяч з-за мяжы. У апошнім дакладзе дэпартамента Блізкага Усходу і Паўночнай Афрыкі Упраўлення вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў была адзначана ўстойлівая тэндэнцыя да вяртання сірыйцаў на радзіму, што наўпрост звязваецца з паляпшэннем становішча ў краіне і актывізацыяй работы профільных ведамстваў краіны. Мізінцаў адзначыў нарошчванне аб’ёмаў работ па аднаўленні інфраструктуры і сацыяльных аб’ектаў Сірыі. Паводле яго даных, усяго ў розных раёнах краіны адрамантаваны і ўведзены ў эксплуатацыю 2787 жылых дамоў, 138 медыцынскіх устаноў, 815 адукацыйных устаноў, 127 аб’ектаў водазабеспячэння, 595 электрападстанцый, 14257 прадпрыемстваў прамысловасці.
Грэйп (спадарожнік)
Грэйп (Greip) — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем. Названая імем Грэйп, волаткі з германа-скандынаўскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як Сатурн LI.
Гісторыя адкрыцця
Грэйп была адкрыта ў серыі назіранняў, пачынаючы з 5 студзеня 2006 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 30 чэрвеня 2006 г.. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне S/2006 S 4.
Уласная назва была прысвоена 20 верасня 2007 г.
Дайсё
Дайсё (大小, дайсё:, літ. «вялікі-малы») — пара мячоў самурая, якая складаецца з дайто (доўгага мяча) і сёто (кароткага мяча). Даўжыня дайто — больш 60,6 см, даўжыня сёто — 30,3-60,6 см. Таксама ў якасці сёто мог выкарыстоўвацца кінжал-танто, даўжыня клінка якога не перасягала 30,3 см. Так часта рабілі, калі ў ролі доўгага мяча выступаў таці.
Дайсё выкарыстоўвалася выключна самурайскім класам. Дайсё была найважнейшым складнікам касцюма самурая, яго саслоўным пасведчаннем. Воіны ставіліся да сваёй зброі адпаведным чынам — беражліва сачылі за яе станам, трымалі каля сябе нават у час сну. Іншыя сацыяльныя класы маглі выкарыстоўваць для нашэння толькі вакідзасі або танто.
Самурайскі этыкет патрабаваў здымаць доўгі меч пры ўваходзе ў дом (як правіла, яго пакідалі ў слугі альбо на адмысловай падстаўцы), кароткі меч самураі заўсёды насілі пры сабе і выкарыстоўвалі ў якасці асабістай зброі.
Дайто і сёто. Гістарычная даведка
Да XIV ст. катанай называўся доўгі кінжал або кароткі меч, заткнуты за пояс. У гэты час катана выконвала ролю сёто, а ў якасці дайто выкарыстоўваўся меч таці.
У XIV—XV ст. катанай пачаў звацца доўгі меч (адпаведна, катана пачала выконваць функцыю 'дайто''). У якасці сёто з ім стаў выкарыстоўвацца кароткі меч вакідзасі.
Такім чынам, дайто і сёто з’яўляюцца класамі мячоў, але не назвай пэўнай зброі. Гэтая акалічнасць стала прычыный няслушнага ўжывання гэтых тэрмінаў. Напрыклад, у еўрапейскай літаратуры катанай памылкова называецца толькі доўгі меч (дайто).
Звычайна ў баі прымяняўся толькі адзін з мячоў дайсё. Бой двума мячамі адначасова адносіўся да экзатычнай тэхнікі Рёто (両刀術), якая была часткай школы Тэнсін Сёдэн Каторы Сінто-ру. Падобная тэхніка з’яўляецца таксама часткай школы Нітэн Іці-ру (兵法二天一流), якую стварыў Міямота Мусасі.
Сарбіт
Сарбі́т — арганічнае злучэнне, шасціатамны аліфатычны спірт C6H14O6. Прадукт аднаўлення D-глюкозы.
Бясколерныя крышталі, салодкія на смак. Тэмпература плаўлення 96 °C. Пры акісленні ў залежнасці ад умоў утварае глюкозу, фруктозу або сарбозу.
У прыродзе сарбіт маецца ў марскіх водарасцях, пладах рабіны звычайнай і рабіны чарнаплоднай, слівы, яблыні і інш.
Выкарыстанне
D-сарбіт выкарыстоўваецца ў вытворчасці аскарбінавай кіслаты. Сарбіт выкарыстоўваецца ў якасці заменніка цукру, харчовай дабаўкі (E420), у вытворчасці касметыкі.
Гіракін (спадарожнік)
Гіракін (Hyrrokkin) — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем. Названая імем Гіракін, волаткі з германа-скандынаўскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як Сатурн XLIV.
Гісторыя адкрыцця
Гіракін была адкрыта ў серыі назіранняў, пачынаючы з 12 снежня 2004 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 30 чэрвеня 2006 г.. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне S/2004 S 19.
Уласная назва была прысвоена 5 красавіка 2007 г. 31 ліпеня 2007 назва была выпраўлена.
Мундыльфары (спадарожнік)
Мундыльфары (ст.-сканд. Mundilfäri) — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем. Названы імем Мундыльфары, волата з германа-скандынаўскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як Сатурн XXV.
Гісторыя адкрыцця
Мундыльфары быў адкрыты групай навукоўцаў пад кіраўніцтвам Брэта Глэдмана у серыі назіранняў, пачынаючы з 23 верасня 2000 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 7 снежня 2000 года. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне S/2000 S 9. З снежня 2000 года па красавік 2001 года была праведзена дадатковая серыя назіранняў.
Уласная назва была прысвоена 8 жніўня 2003 года.
Хельсінгёр
Хе́льсінгёр (Helsingør, Elsinore — Эльсінар) — горад у Даніі, на паўночным усходзе вострава Зеландыя. Порт у праліве Эрэсун. Чыгуначным і аўтамабільным паромам з горадам Хельсінгбарг у Швецыі.
Памятныя мясціны
Каралеўскі замак Кронбарг, месца, дзе адбыліся падзеі, адлюстраваныя ў трагедыі Шэкспіра «Гамлет».
S/2006 S 1
S/2006 S 1 — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем.
Гісторыя адкрыцця
S/2006 S 1 быў адкрыты ў серыі назіранняў, пачынаючы з 4 студзеня 2006 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 30 чэрвеня 2006 г.
Максім Кіравіч Амосаў
Максім Кіравіч Амосаў (10 (22) снежня 1897, Хатырыкскі наслег, Намскі ўлус, Якуцкая вобласць — 28 ліпеня 1938, Масква) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, актыўны ўдзельнік змагання за ўсталяванне Савецкай улады ў Сібіры.
Біяграфія
Максім Амосаў разам з Платонам Аюнскім і Ісідарам Барахавым згуляў вырашальную ролю ва ўтварэнні Якуцкай АССР у красавіку 1922 года. Старшыня СНК ЯАССР (чэрвень 1925 — жнівень 1928), 18 сакавіка 1937 года па ўказанні ЦК УКП(б) Амосаў прыехаў у сталіцу Кіргізіі, горад Фрунзэ, дзе праходзіў VIII пленум Кіргізскага абкама. 22 сакавіка ён быў абраны 1 сакратаром Кіргізскага ОК УКП(б). У гэтыя дні завяршыў сваю працу V Надзвычайны Усёкіргізскі з’езд Саветаў, на якім пад непасрэдным кіраўніцтвам Амосава была прынята Канстытуцыя Кіргізскай ССР. Такім чынам, ён стаяў ля вытокаў кіргізскай дзяржаўнасці. У ліпені 1937 года на I з’ездзе КП(б) Кіргізіі Амосаў абраны 1 сакратаром Цэнтральнага Камітэта.
Ярнсакса (спадарожнік)
Ярнсакса (Jarnsaxa) — нерэгулярны спадарожнік планеты Сатурн са зваротным арбітальным абарачэннем. Названая імем Ярнсаксы, волаткі з германа-скандынаўскай міфалогіі. Таксама пазначаецца як Сатурн L.
Гісторыя адкрыцця
Ярнсакса была адкрыта ў серыі назіранняў, пачынаючы з 5 студзеня 2006 года. Дадатковая серыя назіранняў была праведзена 16 студзеня - 20 лютага 2007 года. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 30 чэрвеня 2006 года. Спадарожнік атрымаў часовае абазначэнне S/2006 S 6.
Уласная назва была прысвоена 20 верасня 2007 года.
Максім Грэк
Максі́м Грэк (свецкае імя — Міхаі́л Трыво́ліс, Μιχαήλ Τριβώλης; каля, г. Арта, Грэцыя — ) — пісьменнік-публіцыст, перакладчык, багаслоў.
Жыццё
За збліжэнне з царкоўнай апазіцыяй асуджаны на саборах 1525 і 1531, у 1525—51 гг. вязень манастырскіх турмаў.
Кананізаваны Рускай праваслаўнай царквою (1988).
Творчасць
Літаратурная спадчына Максіма Грэка — «словы», публіцыстычныя артыкулы, пропаведзі, філасофскія і багаслоўскія разважанні, пераклады. Яны вызначаюцца вобразным выкладаннем і эмацыянальнасцю стылю, іх мова кніжная, са складанымі сінтаксічнымі зваротамі.
Аўтар прац па фанетыцы («Пра грэчаскія галосныя і зычныя, пра склады, пра надрадковыя знакі грэчаскія і славянскія»), прасодыі («Аб прасодыі»), граматыцы. Яго праца «Тлумачэнні імёнам па алфавіце» — галоўная крыніца для больш позніх рускіх азбукоўнікаў.
Творы Максіма Грэка былі шырока вядомы на Беларусі. «Канон малебен…» уваходзіў у кнігу Фікарыя «Вертаград душэўны» (Вільня, 1620). «Слова на лацінаў» і «Пахвальнае слова да святых апосталаў Пятра і Паўла» былі выдадзены ў Магілёве (1625).
Міхаіл Мацвеевіч Хераскаў
Міхаіл Мацвеевіч Хераскаў (, Пераяслаў — ) — рускі пісьменнік.
Біяграфія
Скончыў Сухапутны шляхецкі корпус у Пецярбургу (1751). У 1763—1802 (з перапынкамі) дырэктар, потым куратар Маскоўскага ўніверсітэта. У творчасці Хераскава — буйнейшага прадстаўніка расійскага класіцызму — абазначыўся рух да сентыменталізму. Эпічная паэма «Расіяда» (1779) — пра заваяванне Іванам IV Казанскага ханства. Лірыка Хераскава разнастайная па жанрах, медытатыўная, прапаведае ўмеранасць, ціхае жыццё на прыродзе. Аўтар філасофска-павучальных раманаў «Нума Памплій, або Працвітаючы Рым» (1768), «Кадм і Гармонія» (1786), трагедыі «Венецыянская манахіня» (1758), камедыі «Ненавіснік» (1779), паэм «Храм Славы» (1761), «Сусвет» (1790) і «Пілігрымы» (1795).
Янушкевіч (выдавецтва)
Выдавецтва «Янушкевіч» — беларускае выдавецтва. Заснавана ў сакавіку 2014 года гісторыкам Андрэем Янушкевічам і яго аднадумцамі. Выдавецтва спецыялізуецца пераважна на беларускамоўнай літаратуры, сярод якой выданні беларускай, замежнай перакладной і гістарычнай літаратуры. З 2022 года дзейнічае ў Польшчы.
Гісторыя
Выдавецтва зарэгістравана Міністэрствам інфармацыі Беларусі ў сакавіку 2014 года.
Першая кніга, якая выйшла ў выдавецтве — «Бітва пад Воршай 1514 года» польскага гісторыка Пятра Друджа. Пасля яе выйшла кніга Анатоля Трафімчыка «1939 год і Беларусь. Забытая вайна».
У снежні 2016 года адкрыўся сайт інтэрнэт-кнігарні, які таксама ёсць візітнай старонкай выдавецтва.
Пасля палітычнага крызісу 2020 года
15 верасня 2020 года на беларускай мытні быў затрыманы наклад кнігі беларускага перакладу «Гары Потэр і Таемная зала», надрукаваны ў Літве. Мытнікі запатрабавалі ад выдавецтва дакумент, які пацвярджае, што ў кнізе няма «заклікаў да звяржэння дзеючай улады Рэспублікі Беларусь». Выдавецтвам была падрыхтаваная пісьмовая даведка, неўзабаве перададзеная ў мытныя органы. Пазней наклад кнігі быў прапушчаны ў Беларусь.
У красавіку 2021 года Мінская рэгіянальная мытня адабрала ў выдавецтва «Янушкевіч» на экспертызу наклад кнігі «Сабакі Эўропы» Альгерда Бахарэвіча. Эксперты Мінскай абласной экспертнай камісіі па ацэнцы інфармацыйнай прадукцыі месяц вывучалі раман на прадмет экстрэмізму, пасля чаго працягнулі вывучэнне на 20 дзён «з прычыны складанасці даследавання». Па заканчэнні ўсіх тэрмінаў ацэнка не была аб’яўленая.
У сакавіку 2022 года арэндадаўца офіса па вуліцы Мар’еўскай папрасіў выдавецтва пакінуць офіс на працягу трох дзён нібыта ў сувязі з «вострай неабходнасцю». Перад высяленнем выдавецтва зладзіла распродаж, сабраўшы вялікія чэргі пакупнікоў.
Адкрыццё і пагром кнігарні
16 траўня 2022 года выдавецтва «Янушкевіч» адкрыла ўласную кнігарню «Кнігаўка» ў Мінску па вуліцы Змітрака Бядулі, 6. У гэты ж дзень у кнігарню прыйшлі прапагандысты рэжыму Лукашэнкі Рыгор Азаронак і Людміла Гладкая, якія спрабавалі правакаваць Андрэя Янушкевіча абсурднымі пытаннямі пра змест кніг, а таксама скардзіліся на пераважную беларускамоўнасць асартыменту. Сярод іншых правакацый, Азаронак назваў савецкага і літоўскага генерал-лейтэнанта Вінцаса Віткаўскаса, выяўленага ў адной з кніг выдавецтва, ветэранам СС. Увечары таго ж дня ў кнігарню прыйшлі з ператрусам сілавікі рэжыму Лукашэнкі, былі затрыманыя дырэктар Андрэй Янушкевіч і супрацоўніца кнігарні, кніжная блогерка Настасся Карнацкая. 17 траўня стала вядома, што сілавікамі былі канфіскаваныя 200 кніг, 15 выданняў нібыта «будуць аддадзеныя на экспертызу». Андрэй Янушкевіч быў асуджаны на 10 сутак адміністрацыйнага арышту, Настасся Карнацкая была асуджаная на 13 сутак за нібыта «дробнае хуліганства». Пазней стала вядома, што 17 траўня, адразу пасля пагрому кнігарні, раман «Сабакі Эўропы» Альгерда Бахарэвіча, другое выданне якога было выдадзенае выдавецтвам «Янушкевіч», быў унесены ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў паводле рашэння суда Мінскага раёна. 18 траўня ў СМІ з’явілася інфармацыя пра дзяржаўны загад аб зняцці з продажу ўсіх варыянтаў раману «1984» Джорджа Оруэла, беларускае перавыданне якога было зробленае ў выдавецтве «Янушкевіч». Выданне «Наша Ніва» выказала здагадку, што забарона «1984» Джорджа Оруэла звязаная з тым, што затрыманая Наста Карнацкая калекцыянавала гэты раман на розных мовах, праз што сілавыя структуры палічылі яго небяспечным. З 25 траўня ў тэлеграм-канале выдавецтва і ўласным тэлеграм-канале Насты Карнацкай «Белліт» пачалі з’яўляцца матэрыялы прапагандысцкіх каналаў рэжыму Лукашэнкі.
Па заканчэнні сваіх адміністрацыйных тэрмінаў Андрэй Янушкевіч і Настасся Карнацкая не выйшлі з ізалятара на Акрэсціна, і былі ізноў затрыманыя ды асуджаныя на новыя адміністрацыйныя тэрміны. 30 траўня стала вядома, што кнігі выдавецтва «Янушкевіч» былі прыбраныя з паліц буйной дзяржаўнай мінскай кнігарні «Акадэмкніга». Па заканчэнні другога 10-дзённага адміністрацыйнага арышту Андрэй Янушкевіч быў ізноў затрыманы, асуджаны на 8 сутак. 7 чэрвеня юрысты праваабарончага цэнтра «Вясна» сумесна з Беларускім ПЭН-цэнтрам накіравалі зварот да Адмысловых дакладчыкаў і ў Працоўныя групы ААН у сувязі з пераследам выдаўца. Па заканчэнні 8-суткавага арышту Андрэй Янушкевіч быў адпушчаны і з’ехаў у Польшчу.
Пасля пагрому
У кастрычніку 2022 года ўлады рэжыму Лукашэнкі ўнеслі ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў кнігу «''Аграрная палiтыка нацыстаў у Заходняй Беларусi: Планаванне. Забеспячэнне. Ажыццяўленне''», выдадзеную Янушкевічам, якая ёсць навуковай манаграфіяй гісторыка Святланы Казловай. У тым жа месяцы да спісу экстрэмісцкіх матэрыялаў была дададзеная кніга Іосіфа Бродскага «Балада пра маленькі буксір». Выдавец Андрэй Янушкевіч мяркуе, што прызнанне «Балады пра маленькі буксір» экстрэмісцкай звязанае з выявай буксіра бела-аранжавага колеру, які нагадаў спецслужбам Лукашэнкі беларускі нацыянальны бела-чырвона-белы сцяг, які сістэматычна пераследуецца рэжымам.
Эміграцыя
Пасля ад’езду Андрэя Янушкевіча ў Польшчу, выдавецкая дзейнасць разгарнулася там. У 2022 годзе ў Польшчы выдавецтвам было выдадзена 7 кніг. 4 студзеня 2023 года выдавецтва «Янушкевіч» было пазбаўлена ліцэнзіі ў Беларусі.
Усходнефрызская мова
Усхо́днефры́зская мова (саманазва: Seeltersk) — адна з трох фрызскіх моў, якія ўваходзяць у склад англа-фрызскай падгрупы заходнегерманскай групы германскай галіны індаеўрапейскае моўнай сям'і. Нярэдка мову пазначаюць вузейшым тэрмінам — Затэрла́ндская мова, разглядаючы яе як апошні жывы дыялект уласна ўсходнефрызскай мовы. Распаўсюджаная ў горадзе Затэрланд, што на захадзе нямецкай федэральнай зямлі Ніжняя Саксонія. Цесна звязаная з паўночнафрызскай, распаўсюджанай на крайняй заходняй поўначы Германіі, і заходнефрызскай (распаўсюджаная на паўночным захадзе Нідэрландаў) мовамі, з якімі ўтварае групу фрызскіх моў.
Стараўсходнефрызская мова
Гісторыя развіцця ўсходнефрызскай мовы пачынаецца з перыяду існавання стараўсходнефрызскай мовы, на якой размаўлялі ва Усходняй Фрысландыі — гістарычным рэгіёне, які размяшчаецца паміж рэкамі Лаўэрс (Нідэрланды) і Везэр (Германія); таксама ў гэты рэгіён уваходзілі дзве невялікія мясціны на ўсходнім беразе Везэра.
Стараўсходнефрызскую мову можна падзяліць на дзве дыялектныя групы: везэрскую, распаўсюджаную на ўсходзе, і эмскую (захад арэала мовы). З XVI ст. стараўсходнефрызская паступова страціла ранейшы арэал ужывання пад ціскам навакольных ніжненямецкіх дыялектаў і заняпала.
Выміранне эмскага дыялекту датуецца перыядам прыкладна першае палавіны XVII ст. Перыяд вымірання ўсходняга (везэрскага) дыялекту прыпадае на больш позні час — к пачатку XVIII ст. Найбольш доўга дыялект пратрымаўся на востраве Вангероге, дзе апошні яго носьбіт памёр у 1953 годзе. На цяперашні час стараўсходнефрызская больш не распаўсюджана ў гістарычным рэгіёне Усходняя Фрызія, аднак многія яго жыхары дагэтуль лічаць сябе фрызамі, а свой дыялект ніжненямецкай мовы называюць словам Freesk. Гэты дыялект, у прыватнасці, характарызуецца моцным фрызскім субстратам.
Затэрландскі дыялект
Апошнім жывым дыялектам стараўсходнефрызскай мовы з'яўляецца адзін з дыялектаў эмскай дыялектнай групы — затэрландскі дыялект, пад якім часцей за ўсё і маюць на ўвазе тэрмін усходнефрызская мова. Дыялект распаўсюджаны ў Затэрландзе, які знаходзіцца на поўдзень ад уласна Усходняй Фрызіі. Як мяркуюць даследчыкі, тэрыторыя сучаснага Затэрланда была каланізавана фрызамі Усходняй Фрызіі ў ХІ ст. Дзякуючы знаходжанню Затэрланда сярод непраходных балот і высокаму статусу дыялекту ў параўнанні з ніжненямецкай сярод жыхароў рэгіёна затэрландскі дыялект здолеў добра захавацца на працягу стагоддзяў. Сярод іншых фактараў, што паспрыялі захаванню мовы, адзначаецца таксама і той факт, што па заканчэнні Трыццацігадовай вайны Затэрланд стаў часткай мюнстэрскага біскупства, якое прытрымлівалася каталіцкае царквы, у адрозненне ад астатняй Усходняй Фрызіі, якая на той час ужо стала пратэстанцкай. Гэта стала прычынай абмежавання кантактаў Затэрланда з паўночнымі пратэстанцкімі тэрыторыямі, што таксама магло паўплываць на большае захаванне мовы ў Затэрландзе.
Носьбіты
На цяперашні час ацэнкі ў колькасці носьбітаў усходнефрызскай мовы адрозніваюцца слаба. Агульнае насельніцтва Затэрланда складае прыкладна, з іх на ўсходнефрызскай размаўляе каля 2250 чал. Паводле некаторых іншых ацэнак на мове можа добра размаўляць каля 2000 чал., з іх крыху менш за палавіну з'яўляюцца носьбітамі ўсходнефрызскай. Падаюцца таксама і іншыя звесткі, згодна з якімі колькасць носьбітаў можа складаць значна большую лічбу, амаль у шэсць з палавінай тыс. чал. Лінгвістычны партал Ethnologue, спасылаючыся на звесткі Салмінена на 2007 год, указвае колькасць носьбітаў у 1000 чал.
Пераважная большасць носьбітаў належыць да старэйшага пакалення, з-за чаго мова знаходзіцца пад сур'ёзнай пагрозай знікнення. Між тым, расце колькасць маладых носьбітаў усходнефрызскай мовы, якія выхоўваюць сваіх дзяцей на гэтай мове.
Развіццё
Намаганні па падтрымцы мовы прыкладае арганізацыя Seelter Buund («Затэрландскі саюз»).
Побач з паўночнафрызскай і пяццю іншымі мовамі ўсходнефрызская трапіла ў спіс рэгіянальных моў, якія падтрымліваюцца Германіяй паводле Еўрапейскай хартыі рэгіянальных моў, ратыфікаванай у 1998 годзе. На працягу апошняга стагоддзя развіваецца літаратура на мове.
Фанетыка
Усходнефрызская фанетыка лічыцца вельмі архаічнай, асабліва ў дачыненні да старафрызскай мовы. Ніжэй прыведзена фанетыка паводле даследаванняў Марана Форта.
Зычны /r/ у складзе часта рэалізуецца як галосны [ɐ].
Кароткія галосныя:
Доўгія:
На цяперашні час выбухныя ўсходнефрызскай мовы аглушыліся. Між тым, звонкае вымаўленне захоўваецца ў пажылых носьбітаў.
Дыялектны падзел
Затэрландскі дыялект падзяляецца на тры гаворкі, якія адпавядаюць тром асноўным сёлам муніцыпалітэта Затэрланд: рамсласкую, шарэльскую і струклінгенскую. Статус літаратурнай мовы замацаваны на рамсласкай гаворцы. Усе тры гаворкі з'яўляюцца ўзаемназразумелымі.
Прыклад тэксту
Прыклад тэксту на ўсходнефрызскай і параўнанне ўсходнефрызскай мовы з некаторымі іншымі германскімі мовамі на прыкладзе гэтага тэксту.
Усходнефрызская:
Паўночнафрызская (бекінгардскі або моорынскі дыялект):
Заходнефрызская:
Усходнефрызскі дыялект ніжненямецкай мовы:
Нідэрландская:
Афрыкаанс:
Англійская:
Пераклад:
Кені
Кені — прозвішча.
Благавешчанскі касцёл і кляштар дамініканцаў (Клецк)
Дабравешчанскі касцёл і кляштар дамініканцаў — помнік архітэктуры сталага барока. У цэнтры горада Клецка Мінскай вобласці, па вул. Панкратаўская, 8.
Гісторыя
Кляштар быў заснаваны ў 1683 г. скарбнікам навагрудскім Ежы Казімірам Булгакам і яго жонкай Кларай з Галтоўскіх. У тым жа годзе па фундацыі маршалка літоўскага князя С.К. Радзівіла драўляны касцёл заменены на мураваны, асвячоны 6 чэрвеня 1684 г. Пасля скасавання ў 1832 годзе Дамініканскага кляштара ў Дабравешчанскім касцёле была ўладкавана праваслаўная Спаса-Уваскрасенская царква. У 1854 г. царква адрамантавана за кошт князя Гераніма Лявона Радзівіла (быў створаны драўляны іканастас на 13 абразоў). У савецкі час храм закрыты (у ім быў размешчаны філіял механічнага завода). Царква адноўлена ў 2000 г.
Архітэктура
Неф (у плане выцягнуты прамавугольнік) і алтарная апсіда з паўцыркульным завяршэннем накрыты высокім агульным дахам. З поўначы — невялікая сакрысція. Галоўны фасад вырашаны як аб’ёмная дзвюхвежавая пласціна і падзелены карнізам (ніжэй узроўню карнізу нефу) на две роўныя па вышыні часткі. Масіўныя чацверыковыя вежы спачатку завяршаліся пакатымі, потым высокімі чатырохсхільнымі шатрамі (вярхі разбураныя), тарэц даху закрываўся трохвугольным франтонам, па вышыні амаль роўным з вежамі. Фасады рытмічна расчлянёныя шырокімі пілястрамі, пластыка галоўнага фасада ўзбагачаная нішамі, франтончыкамі, скульптурай і лепкай.
Будынак кляштара дамініканцаў
На ўсходзе за касцёлам пастаўлены двухпавярховы прамавугольны ў плане мураваны будынак кляштара, накрыты вальмавым дахам. Фасады рытмічна расчлянёныя шырокімі лапаткамі і прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Планіроўка галерэйная з тарцовай двухмаршавай лесвіцай. Перакрыцці памяшканняў, галерэй і падвалаў скляпеністыя. З 1795 г. пры кляштары існавала школа на дзесяць студэнтаў шляхецкага паходжання і шпіталь (заснаваны М. Адахоўскім).
Цяпер у кляштары размешчаны інтэрнат. Касцёл і кляштар — помнікі рэспубліканскага значэння.
Хмяльнік
Назву Хмяльні́к маюць:
Нагамакі
Нагамакі (長巻 — «доўгая абгортка») — японская халодная зброя, што складаецца з дравяной дзяржальні з вялікім вастрыём. Была папулярная ў XII—XIV стагоддзях. Была падобная на соўню, нагінату або глефу, але адрознівалася тым, што даўжыня дзяржальні і вастрыя былі прыкладна роўныя, што дазваляе яе класіфікаваць, як меч. Гэтай зброяй наносіліся, пераважна, сякучыя ўдары, але яна магла ўжывацца і ў якасці дзіды. Выкарыстоўвалася ў пяхоце. Нагамакі варта трымаць дзвюма рукамі, прычым падчас бою становішча рук не змяняецца. Правая рука размешчаная бліжэй да вастрыя. У барацьбе з кавалерыяй ўдары часта наносіліся па нагах каней.
Гісторыя
Гэтая зброя ўжывалася ў перыяды Камакура (1192—1333), Намбоку-цё (1334—1392) і ў перыяд Мураматы (1392—1573) дасягнула найбольшай распаўсюджанасці. Таксама яго выкарыстоўваў Ода Набунага.
Прылада
Нагамакі — зброя, што выраблялася ў розных маштабах. Звычайна поўная даўжыня складала 180—210 см, вастрыё — да 90—120 см. Лязо мелася толькі з аднаго баку клінка. Дзяржальня нагамакі апрацоўвалася шнурамі ў перахрышчанай манеры, накшталт дзяржальні катаны. У нагамакі дастаткова вялікі рычаг, гэта дазваляе вельмі зручна працаваць з гэтай зброяй, у паядынку можна трымаць суперніка на неабходнай адлегласці. У баю супернік хутчэй стамляецца пры намерах дастаць уладальніка гэтай зброі.
Старажытны Парфенон
Старажытны Парфенон, часам Парфенон I, або Парфенон II  — умоўная назва старажытнага храма Афінскага акропаля, прысвечанага багіні  Афіне. Гэты храм павінен быў замяніць разбураны дашчэнту персамі Гекатампедон і стаць галоўным афінскім свяцілішчам, прысвечаным багіні Афіне Паліядзе — заступніцы горада (гэты эпітэт паходзіць ад слова поліс), а не Афіне Парфенас — Дзеве, як уласна Парфенон.
Гісторыя
Існаванне Старажытнага Парфенона вядома дзякуючы сведчанням Герадота. Барабаны калон храма выразна вылучаліся на фоне іншых блокаў паўночнай сцяны Эрехтэёна. Упершыню субструктуры больш ранняга храма адкрыў прафесар Людвіг Рос падчас раскопак 1835—1836 гадоў. Матэрыялы раскопак 1885—1890 гадоў пад кіраўніцтвам Панаётыса Каўвадыяса далі новыя доказы існавання храма .Вынікі раскопак дазволілі нямецкаму архітэктару і археолагу класічнасці, Вільгельму Дзёрпфельду, тагачаснаму дырэктару Нямецкага археалагічнага інстытута ў Афінах, сцвярджаць пра некалькі стадый будаўніцтва Старажытнага Парфенона.
Найбольш ранні этап будаўніцтва мог пачацца ў часы Клісфена, храм узводзіўся, верагодна, з вапняку. Храм гэтага перыяду Дзёрпфельд назваў Парфенонам I, або Па I. Другі этап будаўніцтва храма пачаўся неўзабаве пасля перамогі грэкаў над персамі пры Марафоне, гэта значыць каля 490—488 гадоў да н.э. Незавершаная праца працягвалася цяпер з выкарыстаннем мармуру. Храм гэтага перыяду Дзёрпфельд назваў Парфенонам II, або Па II. Зыходзячы з гэтай тэорыі, Перыклаў Парфенон Дзёрпфельд назваў Парфенонам III, або Па III. Здагадка Дзёрпфельда грунтаваліся на тым, што тры першыя прыступкі лесвіцы Парфенона I былі складзены з пароскага вапняку, як і стылабат, а верхняя прыступка — з карайскага вапняку. Апошнюю таксама перакрывала ніжняя мармуровая прыступка Перыклава Парфенона.
Калі даўжыня Гекатампедона складала 32 м, то памеры Старажытнага Парфенона ў плане былі блізкія да цяперашняга храма. Пасярод паўднёвага схіла Акропаля ўзвялі падпорную сцяну, а ў аснову пагорака паклалі вапнавыя блокі, каб падняць будаўнічую пляцоўку над скалой прыкладна на 7 м. Гэты храм уяўляў сабой перыптар і меў па 6 і 16 калон па шырыні і даўжыні. Вядома, што стылабат і лесвіца Парфенона II былі вакананы з мармуру. Стылабат быў меншым і размяшчаўся крыху на поўнач Перыклава Парфенона. Гэта стала яшчэ адным доказам таго, што падмурак належаў іншай пабудове на Акропалі, пазней амаль цалкам перакрытай падмуркам велічнага Парфенона ІІІ. Аднак 480 да н. э., калі будаўнікам удалося ўзвесці калоны толькі да вышыні другога барабана, горад спустошыла персідскае войска Ксеркса. Будаўніцтва спынілася амаль на 30 гадоў.
Паводле падання, афіняне не аднаўлялі храм Афіны на працягу 30 гадоў пасля таго, як 479 да н. э. далі клятву пры Платеях не аднаўляць збудаванні, знішчаныя  персамі .Клятву гэтую адмяніў 450 да н. э. Каліеў мір. Аднак раскопкі 1910 года Берта Ходжа Хіла дазволілі запярэчыць Дзёрпфельду і вызначыць час ўзвядзення Парфенона ІІ часам Кімана — пасля 468 да н. э. Датыроўка ускладняла пэўная нядбайнасць раскопак 1885—1890 гадоў, падчас якіх знаходкі былі амаль незадакументаваны, перасунутыя са сваіх месцаў. У выніку незваротна была страчана каштоўная інфармацыя. Паводле вынікаў сваіх раскопак Хіл даклаў, што акрамя падмурка і вялікіх субструктур храма in situ знойдзена 250 фрагментаў Старажытнага Парфенона, з якіх 38 знайшлі ў розных кропках Акропаля, 177  — каля паўночнай сцяны і прынамсі 35 убудаваныя ў сучасны Парфенон. 175 фрагментаў былі старанна вывучаны.
Блытаніна з датыроўкі натхніла археолага Уільяма Бэла Дынсмура. Сваёй задачай ён вызначыў — усталяваць часавыя граніцы двух знойдзеных падмуркаў і 5 сцен, перакрытых паўторным тэрасаваннем Акропаля пры будаўніцтве Перыклава Парфенона. Дынсмур прыйшоў да высновы, што максімальна магчымы тэрмін для Парфенона І — не раней за 495 да н. э., насуперак даце, названай Дзёрпфельдам. Дынсмур таксама адмаўляў існаванне двух Старажытных Парфенонаў. Паводле яго, адзіны Старажытны Парфенон — храм, які Дзёрпфельд назваў Парфенонам ІІ.
Сядзібны дом (Клімавічы)
Сядзібны дом князёў Мяшчэрскіх — будынак у Клімавічах, размешчаны па вул. Савецкай, 69. Пабудаваны ў 1867 г. у псеўдарускім стылі. Помнік драўлянага дойлідства XIX ст.
У асабняку да Кастрычніцкай рэвалюцыі жыла з сям'ёй Марыя Мікалаеўна з Мяшчэрскіх, жонка апошняга клімавіцкага павятовага маршалка Мікалая Бекмана. Пазней сям’ю перасялілі ў невялікі ўбогі домік на ўскраіне горада.
Архітэктура
Драўляны аднапавярховы амаль квадратны ў плане будынак з прыбудовай у паўнёва-заходняй частцы. Кампазіцыя галоўнага фасада трохчасткавая. Цэнтральная частка вылучаная мансардай з кілепадобным франтонам, поле якога падзелена крыж-накрыж прафіляванымі сцяжкамі, упрыгожанае разнымі накладнымі дэталямі, ламанымі лесвічнымі стужкамі. Бакавыя часткі завершаныя трохвугольнымі франтонамі. Шырокая паласа фрызу дэкарыраваная разьбой у выглядзе карункаў. Вокны лучковыя, на галоўным і паўднёвым фасадах упрыгожаныя разнымі ліштвамі. Планіроўка калідорная. З паўночнага боку размешчаны вестыбюль з лесвіцай у мансарду.
Сарочынскі сельсавет
Саро́чынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Сарочына.
Moon Landing
Moon Landing — чацвёрты студыйны альбом брытанскага спевака і аўтара песень Джэймса Бланта, які ўбачыў свет 18 кастрычніка 2013 года. Ён з’яўляецца працягам альбома Some Kind of Trouble, які быў выпушчаны ў 2010 годзе. У альбом увайшоў матэрыял за тры гады творчасці Бланта. Прадзюсарамі альбома сталі Том Ротрак, Стыў Мак, Стыў Робсан, Дэн Уілсан, Раян Тэдэр.