cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Валянціна Станіславаўна Новак
Публікацыі
190. Новак, В. С. Траецкая абраднасць Гомельшчыны: багацце мясцовай спецыфікі / В. С. Новак // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі / Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы НАН Беларусі / навук. рэд. А. І. Лакотка. — Мінск : Права і эканоміка, 2012. — Вып. 12. — 607 с. — С. 420—425.
191. Новак, В. С. Родильный обряд Гомельского Полесья: структура и регионально-локальные особенности / В. С. Новак // Мова і культура. (Навуковий журнал). — К.: Видавничий дім Дмитра Бураго, 2011. — Вип. 14. — Т. VI (152). — 408 с. — С. 101—106.
192. Новак, В. С. Мифологические представления в досвадебной обрядности белорусов / В. С. Новак // Мова і культура. (Навуковий журнал). — К.: Видавничий дім Дмитра Бураго, 2011. — Вип. 15. — Т. I (152). — 432 с. — С. 166—169.
193. Новак, В. С. Регіонально-локальні особлівості колядно-новорічної обрядовості Гомельщини (на матеріалі фольклору Добруського і Вєтківського районів) / В. С. Новак // Народна творчість та етнологія. — К.: НАНУ ім. М. Т. Рильского, 2011. — № 6. — 130 с. — С. 22—31.
2012
195. Новак, В. С. Велікодная абраднасць Гомельшчыны: структура, семантыка рытуалаў / В. С. Новак // До Дня слов’янської писемності і культури : тези Міжнар. наук. конф. ; 24-25 трав. 2012 р. — К. : НБУВ, 2012. — 249 с. — С. 217—219.
197. Новак, В. С. «Вясельная абраднасць і паэзія»: інфармацыйны і кагнітыўны падыходы / В. С. Новак // «Актуальные вопросы научно-методической и учебно-организационной работы : подготовка кадров в условиях инновационного развития Республики Беларусь» (2012, Гомель). Научно-методическая конференция «Актуальные вопросы научно-методической и учебно-организационной работы : подготовка кадров в условиях инновационного развития Республики Беларусь», 14-15 марта 2012 г. : материалы : в 4 ч. Ч. 3 / редкол. : И. В. Семченко (отв. ред.) [и др.]. — Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 2012. — 348 с. — С. 288—292.
198. Новак, В. С., Кастрыца А. А. Фальклор як важны кампанент грамадзянска-патрыятычнага выхавання студэнтаў / В. С. Новак, А. А. Кастрыца // «Актуальные вопросы научно-методической и учебно-организационной работы : подготовка кадров в условиях инновационного развития Республики Беларусь» (2012, Гомель). Научно-методическая конференция «Актуальные вопросы научно-методической и учебно-организационной работы : подготовка кадров в условиях инновационного развития Республики Беларусь», 14 — 15 марта 2012 г. : материалы : в 4 ч. Ч. 2 / редкол. : И. В. Семченко (отв. ред.) [и др.]. — Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 2012. — 380 с. — С. 20—23.
199. Новак, В. С. Каляндарна-абрадавы фальклор Веткаўчыны: лакальныя асаблівасці / Новак В. С. // Христианский гуманизм и его традиции в славянской культуре: сб. научн. ст. Вып. 5 / редкол.: Т. Н. Усольцева (гл. ред.) [и др.] ; М-во образования РБ, Гомельский гос. ун-т им. Ф. Скорины. — Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2012. — 166 с. — С. 70—75.
201. Новак, В. С. Жыллё ў міфалагічнай традыцыі беларусаў / В. С. Новак // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі / навук. рэд. А. І. Лакотка. — Мінск : Права і эканоміка, 2012. — Вып. 13. — 566 с. — С. 446—451.
202. Новак, В. С. Традиции свадебной обрядности белорусов: регионально-локальные особенности (на матерале фольклора Гомельской области) / В. С. Новак // Матеріали до украінскої етнології : щорічник. Збірник наукових праць. Вип. 10 (13) / голов. ред. Г. Скрипник ; НАНУ, ІМФЕ ім. М. Т. Рильского. — К., 2011. — 388 с. — С. 370—374.
203. Новак, В. С., Кастрыца А. А. Фалькларыстыка : сямейна-абрадавая паэзія. Практычны дапаможнік / В. С. Новак, А. А. Кастрыца // М-ва адукацыі РБ, Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны. — Гомель : ГДУ імя Ф. Скарыны, 2013. — 48 с.
204. Новак, В. С. Слово про вчителя / В. С. Новак // Слов’янський світ : щорічник. Вип. 10. / [голов. ред. Скрипник Г. А.] ; НАНУ, ІМФЕ ім. М. Т. Рильского. — К., 2012. — 296 с. — С. 260—266.
205. Новак, В. С. Да праблемы асэнсавання міфалогіі жылля ў традыцыйнай народнай культуры / Новак В. С. // Христианский гуманизм и его традиции в славянской культуре: сб. научн. ст. Вып. 6 / редкол.: Т. Н. Усольцева (гл. ред.) [и др.] ; М-во образования РБ, Гомельский гос. ун-т им. Ф. Скорины. — Гомель: ГГУ им. Ф. Скорины, 2012. — 143 с. — С. 43—47.
Усходняя Фінляндыя
Усходняя Фінляндыя - адна з 6 губерняў (ляні) Фінляндыі з 1998 па 2009 год. Межавала з губернямі Оўлу, Заходняя Фінляндыя і Паўднёвая Фінляндыя, а таксама з Расіяй. Адміністрацыйным цэнтрам быў Міккелі.
З 1 студзеня 2010 года ўсе гудерні былі ліквідаваны. Замест гэтага былі створаны агентства рэгіянальнага кіравання Фінляндыі. Замест губерні Усходняя Фінляндыя ўзнікла агентства рэгіянальнага кіравання Усходняй Фінляндыі.
Гістарычныя правінцыі
У 1997 годзе адбыўся перадзел адміністрацыйных меж, у выніку чаго колькасць губерняў паменьшылаяс з 10 да 6. Правінцыі Міккелі, Куопіа і Паўночная Карэлія былі аб'яднаны ў губерню Усходняя Фінляндыя.
Склад
Усходняя Фінляндыя складалася з трох правінцый:
Правінцыі уключалі 66 камун
Герб
У гербе Усходняй Фінляндыі аб'ядналі гербы Карэліі і Саба.
Семестр
Семестр (ад six — шэсць і mensis — месяц) — абазначэнне паўгоддзя ў (вышэйшых) навучальных установах. У семестр звычайна таксама ўключаюцца вакацыі. У залежнасці ад краіны, а часам і ад універсітэта, школы семестры адрозніваюцца ў даце пачатку канца і балансе паміж навучаннем і не-навучаннем.
Аналагічна трыместр (trimestris — трохмесячны) — частка навучальнага года, якая доўжыцца ад 10 да 12 тыдняў.
Рэлігія ў Фінляндыі
Хрысціянства ў Фінляндыі
Да канца XIX стагоддзя грамадзяне Фінляндыі мелі права ў рамках хрысціянства належаць або да лютэранства, або да праваслаўя. Закон 1889 года дазволіў фінам вызнаваць іншую форму хрысціянства (у рамках пратэстанцтва).
У 1923 г. было афіцыйна дазволена свабодна засноўваць розныя рэлігійныя суполкі або жыць па-за імі.
У наш час апроч лютэранскай і праваслаўнай суполак аднымі з найбуйнейшых структур у краіне з'яўляюцца Пяцядзясятніцкая Царква Фінляндыі (больш за 50 тыс. чалавек, уваходзіць у Асамблеі Бога) і Сведкі Іеговы (каля 30 тыс.). Існуюць суполкі баптыстаў, метадыстаў і адвентыстаў.
Прыняцце рашэння аб скарачэнні з 2012 г. колькасці гадзін выкладання рэлігійных дысцыплін, магчыма, негатыўна адаб'ецца на рэлігійным навучанні праваслаўнай меншасці.
Лютэранства
Евангелічна-лютэранская царква Фінляндыі з'яўляецца дзяржаўнай царквой і фінансуецца за кошт дзяржаўнага бюджэту. Лютэранства вызнае 78,3 % (2010) насельніцтва краіны.
Лютэранская царква вядзе місіянерскую дзейнасць у некаторых краінах Азіі і Афрыкі.
Праваслаўе
Праваслаўе з'яўляецца ў краіне другой дзяржаўнай рэлігіяй, а структура Фінляндскай архіепіскапіі Канстанцінопальскага патрыярхата існуе за кошт сродкаў дзяржаўнага бюджэту. Іншыя праваслаўныя суполкі, зарэгістраваныя ў краіне, не атрымліваюць дзяржаўных датацый і вядуць сваю дзейнасць на аснове самафінансавання.
Каталіцтва
Каталіцкае насельніцтва Фінляндыі — адно з самых маленькіх у Еўропе, усяго каля 9 000 чалавек паводле дадзеных 2006 г. , гэта значыць каля 0,2 % насельніцтва краіны. Большасць фінскіх каталікоў — эмігранты і іх нашчадкі, большая частка мае польскія карані. Палова святароў краіны — палякі. У сувязі з нешматлікасцю каталіцкіх прыходаў, яны аб'яднаны ў адну дыяцэзію Хельсінкі, якая не ўваходзіць у склад якой-небудзь мітраполіі і падпарадкоўваецца непасрэдна Святому Прастолу.
Іслам
Паслядоўнікі ісламу з'явіліся ў краіне ў XIX стагоддзі ў ліку ваеннаслужачых рускай арміі. Афіцыйна ісламская суполка ў Фінляндыі існуе з 1925 года. З прытокам бежанцаў з мусульманскіх краін колькасць прыхільнікаў значна вырасла і працягвае расці.
Іўдаізм
Паслядоўнікі іўдаізму з'явіліся ў Фінляндыі толькі ў сярэдзіне XIX стагоддзя і былі прадстаўлены купцамі і ваеннымі рускай арміі. Колькасць прыхільнікаў не перавышала 1 тыс. чалавек. Пабудаваны сінагогі ў Хельсінкі і Турку (да 1939 года была сінагога ў Выбаргу).
Статыстыка
Паводле апытання, праведзенага ў 1999 г., больш за 50 % рэспандэнтаў заявілі, што вераць у хрысціянскага Бога (напачатку 1990-х толькі такіх было 30 %), а каля 25 % насельніцтва верыла ў Бога, але не таму, што таму вучыла афіцыйная царква; 17 % не выказала ніякіх пераваг да той ці іншай царкоўнай дэнамінацыі, але былі ўпэўнены ў існаванні Бога. І толькі 6 % (у тры разу менш, чым у 2010 г.) прызналі сябе атэістамі.
Да пяцідзесятнікам належаць каля 0,7 % насельніцтвы (больш 50 тыс. чалавек), паслядоўнікаў сведкі Іеговы — 0,25 %.
Паводле некаторых ацэнак, калі захаваецца сучасная тэндэнцыя, да 2050 года Фінляндыя стане краінай, дзе вернікі будуць у абсалютнай меншасці. Так за першую палову 2012 года ад членства ў лютэранскай і праваслаўнай цэрквах праз сайт Eroakirkosta.fi адракліся больш за 20 тысяч чалавек, а аператары сайта прагназуюць, што колькасць тых, хто пакідае царкву падвоіцца да канца года.
Старая Лоўхі
Старая Лоўхі — гаспадыня Пох'ёлы ў карэла-фінскім народным эпасе Калевала, магутная вядзьмарка. Адзін з галоўных антаганістаў «Калевалы» — з Лоўхі вымушаны былі змагацца галоўныя героі Вяйнямёйнен, Ільмарынен і Лемінкяйнен.
Імем Старой Лоўхі названы пасёлак на поўначы Карэліі і раўніна на поўначы Венеры.
Пераклады Бібліі на фінскую мову
Перакла́ды Бі́бліі на фі́нскую мо́ву — пераклады Бібліі, выкананыя ў розныя гістарычныя перыяды рознымі аўтарамі з мэтай перакладу на фінскую мову.
Пачатак
Першы пераклад Бібліі на фінскую мову быў выкананы біскупам і дзеячом Рэфармацыі Мікаэлем Агрыкалам (Se Wsi Testamenti Somexi). Пераклад быў выкананы з грэчаскіх арыгіналаў у 1548 годзе. Агрыкала за сённяшнім часам лічыцца бацькам фінскай літаратунай мовы.
З цягам стагоддзяў, калі йшло развіццё пісьмовай і гутарковай фінскай мовы і пісьменнасць стала пашырацца сярод свецкіх людзей, пачала ўзнікаць патрэба ў новым выданні. Гэтым выданнем стала «Biblia», альбо «Vuoden 1776 raamattu» («Біблія 1776 года»), якая была апублікавана ў 1776 годзе. Гэта выданне было першым, якое прызначалася яшчэ і для ўнутранага выкарыстання і якое ўжывала сучасную фінскую мову, выданне падвергнулася перагляду ў 1859 годзе. За нашым часам Біблія 1776 года выкарыстоўваецца дзвюма адраджэнскімі (рэвайвелісцкімі) рухамі (лестадыянамі і бесічэрамі) Евангельскай Лютэранскай Царквы Фінляндыі. Гэта звязана з тым, што, у адрозненне ад больш новых перакладаў, ён [пераклад] засноўваецца на Textus Receptus, як, прыкладам, англійская Біблія караля Якава.
Зноў патрэба ў новым перакладзе была ўзнікла напачатку ХХ стагоддзя, разам з гэтым у 1911 годзе быў створаны перакладніцкі камітэт, яго праца была гатова ў 1933 годзе, поўнае выданне Бібліі было апублікавана ў 1938 годзе. Гэта выданне часта называюць «Vuoden 1938 kirkkoraamattu» («Царкоўная Біблія 1938 года»). Яно было перакладзена Фінскай Лютэранскай Царквой і было прызначана для лютэранскага выкарыстання. У якасці метаду перакладу было ўжыта правіла «адно слова з мовы-крыніцы — адно слова па-фінску», з-за гэта тэкст досыць архаізаваны і змяшчае дыялектныя тэрміны. Выданне 1938 года складалася са Старога Запавету, другакананічных кніг і Новага Запавету.
Сучаснасць
Апошні афіцыйны пераклад датуецца 1992 годам, гэта так званая «Uusi kirkkoraamattu» («Новая Царкоўная Біблія»). Гэта першая фінскамоўная экуменічная рэдакцыя, у перакладніцкі камітэт уваходзілі не толькі прадстаўнікі Фінскай Лютэранскай Царквы, але і навукоўцы і прадстаўнікі Фінскай Праваслаўнай Царквы і Фінскае Каталіцкае Царквы; гэты пераклад прызначаны для ўсіх канфесіяў. Пераклад 1992 года быў зроблены як спроба як мага больш дакладнага. Першы выпуск складаўся з Новага і Старога Запавету, пераклад Старога Запавету і другакананічных кніг быў скончаны ў 2004 годзе.
«Uuden Maailman käännös» («Пераклад Новага Свету») — неафіцыйны фінскі пераклад Бібліі, што ўжываецца Сведкамі Іеговы. Ён быў перакладзены са сваёй англійскай версіі.
Ражанка
Назву Ражанка маюць:
Спіс аб’ектаў PGC (2250001—2251000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2250001—2251000)
Герб Хельсінкі
Герб горада Хельсінкі на працягу сваёй гісторыі неаднаразова змяняўся. Першапачаткова гэта была пячатка, на якой былі намаляваны хвалі ручая і хвост ласося. У 1639 годзе быў зацверджаны герб з выявай чырвонай ладдзі на марскіх хвалях. Пазней над ладдзёй з'явілася залатая карона, запазычаная са шведскага герба ў гонар заснавальніка Хельсінкі Густава Вазы.
Правілы выкарыстанні герба былі зацверджаны ўрадам Хельсінкі ў 1993 годзе.
Хрысціянства ў Фінляндыі
У 1155 годзе ў Фінляндыю ўрываецца армія шведскага караля Эрыка IX і будуе першую каталіцкую царкву ў Ноусіяйнене. Першым біскупам Фінляндыі становіцца Генрых Упсальскі, на той момант Фінляндыя ўяўляла сабой язычніцкую краіну і першы біскуп неўзабаве прыняў пакутніцкую смерць ад сякеры Лалі. Пазней біскупская кафедра перамяшчаецца ў Турку, дзе ў 1258 годзе быў закладзены сабор.
Паралельна каталіцтву ў паўднёва-ўсходняй Фінляндыі распаўсюджвалася праваслаўе (сярод карэлаў). Першым праваслаўным святым на фінскіх землях быў Сергій Валаамскі. Да XV стагоддзя фармуецца Карэльскі павет Водскай пяціны Наўгародскай зямлі, які меркаваў наяўнасць праваслаўных цэркваў на фінскіх землях: у Іламантсі (царква Ільі Прарока). У XVI стагоддзі фінская Лапландыя ўваходзіць у зону місіянерскай працы Трыфана Печангскага і Феадарыта Кольскага
1809 годзе Фінляндыя ўвайшла ў склад Расіі, што спрыяла адасабленню фінскага лютэранства (з'явілася асобная фінская лютэранская царква), а таксама распаўсюджванню як праваслаўя, так і каталіцтва. У 1892 годзе засноўваецца Выбаргская епархія. Пасля атрымання Фінляндыяй незалежнасці фінскае праваслаўе атрымала аўтакефалію і ў 1923 годзе была заснавана Фінская праваслаўная царква. Духоўным цэнтрам фінскага праваслаўя стаў заснаваны яшчэ ў 1407 годзе Валаамскі манастыр (да канца Другой сусветнай вайны ён знаходзіўся пад юрысдыкцыяй Фінляндыі).
Петсама (губерня)
Губерня Петсама (Petsamon lääni, Petsamo län) - губерня Фінляндыі з 1921 па 1922 год.
Адміністрацыйным цэнтрам губерні быў горад Петсама.
Гісторыя
Губерня была створана 14 лютага 1921, калі Савецкая Расія паводле Тартускаму мірнаму дагавору саступіла вобласць Петсама Фінляндыі. Але ўжо 1 студзеня 1922 губерня была далучана да губерні Оўлу, у якую губерня Петсама увайшла адзіным муніцыпалітэтам. А ў 1936 годзе тэрыторыя муніцыпалітэта стала часткай губерні Лапландыі, якую выдзелілі з Оўку. У 1944 годзе муніцыпалітэт быў пераданы СССР, што ў 1947 годзе было зацьвержана Парыжскім мірным дагаворам. На большай частцы былой губерні быў створаны Печангскі раён Мурманскай вобласці РСФСР, меньшая частка увайшла ў Кольскі раён.
Плошча муніцыпалітэта на 1941 год складала 10 480 кm². У 1941 годзе ў Петсама жыло 4750 чалавек.
Ферара-Фларэнтыйскі сабор
Ферара-Фларэнтыйскі сабор — сабор хрысціянскіх цэркваў (1438—1445). У 1438—1439 праходзіў у Ферары, у 1439—1442 — у Фларэнцыі, у 1443—1445 — у Рыме. У Каталіцкай царкве лічыцца XVII Сусветным саборам. Праваслаўнымі цэрквамі рашэнні Сабора адпрэчваюцца.
Праваслаўная царква мусіла прызнаць некаторыя каталіцкія дагматы — filioque (зыходжанне Святога Духа не толькі ад Бога-Айца, але і ад Бога-Сына), існаванне чыстца і г.д. пры захаванні абраднасці і богаслужэння на грэчаскай, царкоўнаславянскай і іншых мовах, шлюбу белага духавенства і права простых вернікаў прычашчацца віном з чашы. Скліканы Папам Яўгенам IV для заключэння уніі ўсяленскі сабор (1438—1445) адкрыўся ў Ферары, працягнуў сваю дзейнасць у Фларэнцыі, а закончыў у Рыме, адсюль назва — Фларэнтыйскі (Ферара-Фларэнтыйскі) сабор. Аднымі з ініцыятараў уніі былі кіруючыя колы Візантыйскай імперыі, у тым ліку імператар Іаан VIII Палеалог і канстанцінопальскі патрыярх Іосіф II, якія спадзяваліся ў абмен на саступкі ў дагматыцы атрымаць дапамогу Захаду ў барацьбе з турэцкай пагрозай. Ідэю уніі з канца XIV стагоддзя паслядоўна спрабавалі рэалізаваць усе вялікія князі літоўскія, у першую чаргу Вітаўт (глядзіце Канстанцкі сабор), разлічваючы ўзмацніць унутранае адзінства дзяржавы. Смаленскі епіскап Герасім, у 1433—1435 гадах мітрапаліт кіеўскі і «ўсяе Русі», з ведама Свідрыгайлы і канстанцінопальскай патрыярхіі вёў з Яўгенам IV перамовы аб уніі, якая не была рэалізавана з-за пакарання смерцю Герасіма Свідрыгайлам у 1435 годзе.
Дэлегацыю праваслаўнай Кіеўскай мітраполіі (да 1458 года арганізацыйна адзінай у межах ВКЛ і Маскоўскай дзяржавы) на Фларэнтыйскі сабор узначальваў мітрапаліт Ісідар, пастаўлены Іосіфам II пасля смерці Герасіма. У яе ўваходзілі будучы мітрапаліт Рыгор Балгарын, суздальскі епіскап Аўраамій, аўтар «Аповесці пра Фларэнтыйскі сабор» інак Сімяон з Суздаля і іншыя. 5 ліпеня 1439 года унія была падпісана, а назаўтра ўрачыста абвешчаная ў кафедральным саборы Фларэнцыі. З каталіцкага боку свай подпісы паставілі Папа Яўген IV, 143 прымасы, кардыналы, архібіскупы і біскупы; з праваслаўнага — імператар Іаан VIII, мітрапаліты Антоній, Дасіфей, Ісідар і яшчэ 15 мітрапалітаў. На зваротным шляху, у сакавіку 1440 года Ісідар з венгерскай сталіцы Буды звярнуўся з пастырскім пасланнем да вернікаў Польшчы, ВКЛ, Інфлянтаў і Русі, заклікаўшы падтрымаць Фларэнтыйскую унію. Але нягледзячы на тое, што Ісідар правёў каля 6 месяцаў (паводле іншых крыніц, 11 месяцаў) у ВКЛ, імкнучыся ўмацаваць свай пазіцыі, наведаў Вільню, Полацк, Тураў (паводле Hаўгародскага летапісу, ён «повеле в лячкых божницах рускім попом свою службу служити, а в рускых церквах капланом»), спроба ўвесці унію не ўдалася. Апрача праваслаўнай царквы, яна сабатавалася і каталіцкімі іерархамі Польшчы і Літвы, якія да 1443 года не прызнавалі уніі і яе ініцыятара Яўгена IV і падпарадкоўваліся Феліксу V, абранаму альтэрнатыўным Фларэнтыйскаму Базельскім саборам. Талерантнае стаўленне Фларэнтыйская унія сустрэла толькі ў Кіеве, Смаленску і некаторых іншых землях ВКЛ. Прызнанне яе князем Юрыем Лугвенавічам, які ў 1440—1441 гадах на кароткі час аднавіў незалежнасць былога Смаленскага княства ад ВКЛ, разлічваючы атрымаць падтрымку Рыма, было яшчэ адной прычынай, чаму кіруючыя колы ВКЛ на той час не падтрымалі Фларэнтыйскую унію.
Яшчэ менш прыхільнасці выклікала дзейнасць Ісідара ў Маскве, дзе яго «лацінства» было ў 1441 асуджана царкоўным саборам, а сам ён зняволены. Неўзабаве яму ўдалося ўцячы ў Цвер, адкуль у 1442 годзе ён «поехал в Литву к Казимеру в Hовый Городок и пробыв тамо пойде к Риму», дзе з часам атрымаў ад Папы сан уніяцкага Канстанцінопальскага патрыярха ў рангу кардынала. У рэшце рэшт пацярпела няўдачу і спроба ўвесці унію ў Візантыі.
Пасля аднаўлення ў 1458 годзе асобнай ад маскоўскай Кіеўскай мітраполіі (з рэзідэнцыяй у Навагрудку) Фларэнтыйская унія падтрымлівалася Казімірам IV, які сам, паводле некаторых звестак, быў у маленстве хрышчоны і па праваслаўным, і па каталіцкім абрадах. У 1470-х гадах ён арганізоўваў звароты лаяльных да уніі мітрапалітаў кіеўскіх Рыгора Балгарына і Місаіла да Папы Сікста IV аб гатоўнасці працягнуць справу уніі. Да пачатку XVI стагоддзя кіеўскія мітрапаліты, як правіла, са смаленскіх епіскапаў, (глядзіце Іосіф I). фармальна лічылі Фларэнтыйскую унію сапраўднай на тэрыторыі Польшчы і ВКЛ. Аднак гэта фактычна ніяк не адбівалася на жыцці ніжэйшага духавенства і вернікаў, хаця, напрыклад, зрабіла магчымым выпуск Папам адмысловых індульгенцый, збор ад якіх мусіў пайсці на адбудову Кіева, разбуранага ў 1482 годзе крымскім ханам Менглі-Гірэем. На прынцыпах Фларэнтыйскай уніі была заснавана Берасцейская унія 1596 года, ідэолагі якой, асабліва Іпаці Пацей, часта звярталіся ў палеміцы да прыкладу Фларэнтыйскай уніі. Так, у 1605 годзе Пацей апублікаваў знойдзеную ім быццам бы ў крэўскай царкве рукапісную стараславянскую кнігу, якая ўтрымлівала апісанне Фларэнтыйскага сабора і так званую «эпістолію» мітрапаліта Місаіла да Сікста IV у 1476 годзе, напісаную на старабеларускай мове, сапраўднасць якой пачала аспрэчвацца адразу пасля публікацыі. Сярод паслоў у Рым у ёй названы «благоверный княз Дмитр Вяземский сын князя Константинов з белое Руси».
Напісанае супраць Фларэнтыйскай уніі паміж 1461—1471 гадамі «Слово избранное от святых писаний еже на латыню» (перапрацоўка «Аповесці» Сімяона Суздальскага) — першая ўсходнеславянская крыніца, у якой згадваецца Белая Русь, што паслужыла адной з падстаў памылковага меркавання пазнейшых гісторыкаў, нібыта «Белая Русь» пры Васілі II і Іване III была афіцыйнай назвай Маскоўскай дзяржавы.
Мёртвае лісце: Зорная цюрага
Мёртвае лісце: Зорная цюрага (デッドリーブス) — японскі камедыйны мультфільм-анімэ 2004 г, зняты на фантастычна-прыгодніцкую тэматыку, з вялікай колькасцю гвалту, ненарматыўнай лексікі, эротыкі. Разам з тым нестандартны сюжэт і нетыповыя канцэпцыі герояў надалі яму папулярнасць сярод пэўных колаў гледачоў. Рэжысёр — Хіраюкі Імайсі, аўтары сцэнарыя — Імайтунз і Такеіці Хонда.
Змест
Суровая дзяўчына Панды і Рэтра (хлопец з тэлевізарам замест галавы) аказваюцца ў цэнтры Токіа, страціўшы памяць, не ведаючы, хто яны такія і як сюды трапілі. Вырашыўшы «адцягнуцца», яны учынілі ў Токіа шэраг пагромаў, за што трапілі ў касмічную турму, якую, па чутках, можна пакінуць толькі ў выглядзе нябожчыка. Але рамантычная пара ўзнімае турэмны бунт і ўстройвае крывавую лазню, зусім не ведаючы, колькі цікавых, вар'яцкіх і вясёлых прыгод яшчэ чакае яе наперадзе.
Спіс аб’ектаў PGC (2251001—2252000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2251001—2252000)
Каянская зямля
Каянская зямля — у рускіх крыніцах XV i XVI стагоддзяў назва вобласці, якая знаходзілася між Батнічным залівам, паўночнай мяжой Водскай пяціны, пасяленнямі карэлаў і Паўночным Ледавітым акіян. Ва ўсходняй частцы яна была населена лапарамі, а ў заходняй — шведамі.
Сімфанічны аркестр Лахты
Сімфанічны аркестр Лахты (Sinfonia Lahti) — фінскі сімфанічны аркестр, які базіруецца ў горадзе Лахты.
GNU (значэнні)
GNU можа значыць:
Не варта блытаць з:
Сімфанічны аркестр Лахты
Аркестр быў заснаваны ў 1910 годзе, у 1949 атрымаў афіцыйны статус і быў узяты пад кантроль муніцыпальных улад Лахты. Хатняй пляцоўкай аркестра з'яўляецца канцэртная зала «Sibeliustalo». Аркестр актыўна прапагандуе фінскую музыку на сваіх канцэртах і замежных гастролях. У рэпертуары аркестра яна прадстаўлена вельмі шырока: ад сімфоній Сібеліуса да твораў сучасных фінскіх аўтараў. З 2008 года аркестрам кіруе дырыжор Юка-Пека Сарастэ, які змяніў на гэтай пасадзе Осма Вянскя. Цікава, што ў наш час у складзе аркестра іграе віяланчэліст Антэра Манінен, былы ўдзельнік трэш-метал-гурта «Apocalyptica».
Спіс аб’ектаў PGC (1020001—1021000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1020001—1021000)
Карэла-фінская міфалогія
Карэла-фінская міфалогія - міфалогія карэлаў і фінаў, блізкароднасных фіна-ўгорскіх народаў. Некаторыя даследчыкі раней разглядалі таксама і саамскую міфалогію як частку агульнай карэла-фінскай міфалогіі.
Рысы паганскай рэлігіі і старажытнай міфалогіі фінаў доўгі час захоўваліся ў выглядзе розных паданняў, веры ў магутнасць слова пры загаворах і магічнай медыцыны, якая практыкавалася знахарамі, якія занялі месца знакамітых ведзьмакоў поўначы і ў асаблівасці фінскай Лапландыі. Акрамя гэтых перажыткаў, матэрыялам для навуковага аднаўлення старажытнай рэлігіі фінаў і першапачатковых міфаў, якія граюць такую важную ролю ў фінскай эпічнай паэзіі (гл. карэла-фінскі паэтычны эпас Калевала), могуць служыць некаторыя звесткі сярэднявечных пісьменнікаў, першых пратэстанцкіх прапаведнікаў XVI і XVII стст. і вучоных назіральнікаў народнага жыцця ў XVIII і пачатку XIX ст.
Гісторыя вывучэння
Першы спіс фінскіх багоў быў дадзены заснавальнікам фінскай пісьмовай літаратурнай мовы біскупам Мікаэлем Агрыкалай (каля 1510-1557).
Першым вопытам сістэматычнага выкладання фінскай міфалогіі лічыцца дысертацыя Гаўр. Арктапалітана «De origine ас religione Femiorum»; у 1782 годзе выйшла сачыненне Э. Ленквіста, ''«Specimen âcad. de superstitione vet. Fennorum», у 1789 годзе - сачыненне Крыстфрыда Ганандэра «Mythologia Fennica»''.
Вялікае значэнне для вывучэння фінскай міфалогіі мелі лекцыі Маціяса Кастрэна (1813-1852) «Vorlesungen über finnische Mythologie», выдадзеныя ў Санкт-Пецябурзе (1854). Гэтая яго праца, як і іншыя яго артыкулы аб чараўніцтве фінаў («Ueber d. Zauberkunst der Finnen») і агульны агляд багаслоўя і магіі фінаў падчас паганства (гл. «Kleinere Schriften», стар. 9, 225 сл.), паказвалі шлях для далейшага даследавання ў сувязі з параўнальным вывучэннем вераванняў іншых фінскіх народнасцяў і крытычна-генетычным вывучэннем пытанняў аб паходжанні фінскага эпасу. У 1883 году Фінскае літаратурнае таварыства выдала сачыненні Юлія Крона «Аб паганскай рэлігіі фінаў» - лекцыі аб старажытным кульце, прысвечаныя святым месцам, малюнкам багоў, шаманам, старажытным жрацам, ахвярнаму рытуалу у фінаў і роднасных народаў. У 1890 годзе выйшла фундаментальная праца Мікалая Харузіны «Рускія лапары», у якой шырокая глава 4-я трактуе аб старажытнай рэлігіі лапароў і пра сляды старажытных вераванняў сярод сучасных рускіх лапароў. У 1900 годзе доктар Бертольд Кольбэ (Kohlbach) надрукаваў эцюд «Der Mythus und Kult der alten Ungarn» («Archiv für Religionswissenschaften», т. III, 322 сл.).
Шведскі тэатр (Турку)
Шведскі тэатр Турку (Turun Ruotsalainen Teatteri Åbo Svenska Teater) — найстарэйшы ў Фінляндыі муніцыпальны тэатр, заснаваны ў 1839 годзе ў г. Аба. Размешчаны на цэнтральнай Гандлёвай плошчы на скрыжаванні вуліц Эрыкінкату (Eerikinkatu, 13) і Аўракату.
Карэла-фінская міфалогія
Гісторыя вывучэння
Можна таксама адзначыць працы В. Майнова аб міфалогіі мардвы («Les restes de la mythologie Mordvine», «Journ. De la Soc. finno-ougrienne», V, 1889), аб рэлігіі вацякоў Смірнова, даследаванні Верашчагіна аб вацяках Сарапульскага павета Вяцкай губерні і Сасноўскага краю (пар. Бародкін, «Фінляндыя ў рускай друку», СПб., 1902). У фінаў, як і ва ўсіх народнасцяў фіна-ўгорскай і алтайскай групы, існаваў у найстаражытны час шаманізм, або рэлігія чараўніцтва. Акрамя таго, у іх выяўляюцца сляды шанавання прыроды, заступнікаў радавога ладу, духаў-продкаў і вядомых дэманаў і герояў. Сустракаюцца пачаткі богавыявы ў выглядзе драўляных дурняў з і святых камянёў (сейды).
Пантэон фінскіх багоў
Да фінскіх багоў Кастрэн прылічае:
Спіс аб’ектаў PGC (2254001—2255000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2254001—2255000)
Карэла-фінская міфалогія
Пантэон фінскіх багоў
За гэтай першай катэгорыяй багоў паветраных і нябесных ідзе ў Кастрэна шэраг багоў вадзяных, зямных і падземных. Шанаванне сонца і агню (бог агню Пану (Panu) у адрозненне ад звычайнага Тулі) ў старажытных фінаў супадала; агонь лічыўся не самастойным бажаством, а сынам сонечнага святла. Пакланенне агню і сонцу захавалася ў вогнішчах «кокка», якія запальваюцца напярэдадні Іванава дня, а часам і ў ноч на Сёмуху; тады яны называюцца helavalkea, то бок агонь свята вясны. Кокка звычайна гараць на вяршынях гор ці дзе-небудзь на вадзе.
Спальванне кокка складае любімае народнае свята. Перш гэта рабілася ў гонар Бальдэра, падчас найвышэйшага стаяння сонца над гарызонтам. У лапландцаў калісьці культ сонца быў у значнай ступені распаўсюджаны, як можна меркаваць на падставе сонечных легенд, запісаных Харузіным. Сонца лапландцы малявалі сабе у выглядзе мужчыны, які жыве разам з жонкай і з маці. Дзень надыходзіць, калі сонца пачынае аб'язджаць свет альбо на мядзведзе, альбо на алені. Самым страшным богам для ведзьмакоў і чарцей з'яўляецца грамаўнік Укка, у лапландцаў - Айэке і Дэрмес (Т'ермес); ў яго быў молат, якім ён пабіў чараўнікоў. З ім у сувязі Стор'юнкарэ, бог палявання.
Вада шанавалася ў Фінляндыі ў многіх месцах у выглядзе Pyhä järvi (святое возера), pyhä joki (святая рака), pyhä uesi (святая вада); у рунах гэты персаналізм саступае абагульненню у Бозе Ахці або Ахто. Гэта боства мора фіны ўяўлялі сабе ў выглядзе шаноўнага старога з травяной барадой і хітонам з пены марской. Ён гаспадар вады, кароль марскіх хваляў і валадар птушак. Багацце сваё ён набыў ад апускання ў мора багатага Сампо. Жонка яго - Веламо. Да злых дэманаў вадзянікам належаць: Hiisi і Wesi, або Meri-Tursas (марская пачвара).
У лапландцаў Мадэр-акка і муж яе Мадэр-атча жывуць у паветраных сферах; абодва ўдзельнічаюць у стварэнні людзей. Мадэр-атча атрымаў дар тварыць душу, Мадэр-акка - цела. Калі дзіця павінна быць хлопчыкам, то яна пасылае яе да сваёй дачкі Укс-Акка, калі дзяўчынкай, то да другой дачцы Саракка. Створанага такім чынам чалавека ўкладаюць у цела зямной маці. У эстаў Маан-Эма, жонка бога-грамаўніка Укка, клапоціцца не толькі аб жніве і плёне зямлі, але таксама аб апладненні жанчын. У фінаў няма гэтага апошняга ўяўлення.
Шведскі тэатр (Турку)
Гісторыя
Тэатр быў урачыста адкрыты 21 студзеня 1839 года.
На працягу XIX стагоддзя тэатр не меў уласнай трупы і прымаў на сваёй сцэне артыстаў са Швецыі. З 1840 па 1850 гады на сцэне тэатра рэгулярна выступала трупа Пера Дэлана.
Нацыянальны калектыў артыстаў быў сфарміраваны ў перыяд з 1872 па 1894 гады.
Тэатр мае некалькі сцэн: Вялікую сцэну (315 пасадачных месцаў), Студзіа-сцэну (120 месцаў) і Тыльян-сцэну (100 месцаў).
Карэла-фінская міфалогія
Пантэон фінскіх багоў
Духам водных крыніц яшчэ шэсцьдзесят гадоў таму назад прыносілі ў выглядзе ахвяры дробную манету. Рабінавае дрэва свяшчэнна: калі паліць яго на агні, яно прадказвае жаніхам і нявестам будучыню. Ні ў якім разе не варта забіваць жаб і ластавак, таму што жаба была перш за чалавекам, а ластаўка спіць з года ў год на марскім дне. Павуку належыць прыносіць у ахвяру зубы ў чалавека, якія выпалі.
Змеі маюць публічныя сходы, на якіх раяцца адзін з адным. Свет падземны падуладны богу Туоні або Мана, сонца свеціць тут як на зямлі, няма недахопу ў вадзе, існуюць лясы, палі, лугі, водзяцца мядзведзі, ваўкі, змеі, рыбы - але агульны характар краіны цёмны і небяспечны. Сямейства смерці: Туонен-укка - бацька, Туонен-акка - яго жонка, старая жанчына з кручкаватымі пальцамі, Калма - бажаство, што валадарыць над трунамі і мерцвякамі (Kalma абазначае пах мёртвага цела), Туонен пойка - суровы, бязлітасны і крыважэрны сын, Туонен-цюттэрэт - дачкі, малыя ростам, з тварам чорнага колеру; адна з іх, Ловіатар, вырабляе ў саўдзеле з ветрам дзевяць пакут роду чалавецтва, іншая, Кіпу-цютта - дачка хвароб. Паэтычны малюнак гэтага свету ўяўляе вядомая руна Вейнемейнена пра паездку яго ў замагільнае царства.
Толькі самым спрытным і магутным шаманам-чарадзеям ўдалася паездка ў Туонелу. Супрацьлегласцю светламу святу лета з'яўляецца ў самую цёмную ноч года свята Божага Нараджэння. У Фінляндыі няма такой беднай хаціны, у якой не запальвалі б свечку ў гэтую ноч. Падлогу ў хаце высцілаюць саломай; вераб'і і хатняя жывёла атрымліваюць багаты корм. Лапары шанавалі Рота, валадара пекла, і святкавалі гэтага бога ў вечар пад Каляды. Пекла (Ротайма), па прадстаўленні лапароў, знаходзіцца глыбока ўнізе; туды ездзілі калдуны. Уваход у пекла - часам праз возера, часам праз расколіны зямлі. Жывуць там старыя бабулі-людаедкі, якія валодаюць дарам уваскрашаць памерлы. Душа жыве ў людзей бліжэй да левага боку, недалёка ад сэрца, па аналогіі з хвояй, у якой асяродак бліжэй да поўдня. Калі чалавек памірае, душа ідзе да Бога і знаходзіцца ў яго на працягу трох дзён; потым яна вяртаецца на зямлю і падарожнічае па тых месцах, дзе знаходзілася раней. За багамі, светлымі і цёмнымі, ішоў цэлы шэраг бажаствоў другарадных духаў, якія насяляюць зямлю і ваду, якія жывуць у лясах і на гарах.
Кастрэн прыводзіць іх чатыры катэгорыі:
Tontu-дамавіка - частавалі кожную раніцу кашай. Пара насіў ўладару свайму тварог, алей і іншыя харчовыя запасы. Maahinen жыў пад парогам, у дрэвах, камянях і ў зямлі. Яму ахвяравалі першы кавалак новаспечаных хлябоў, першы глыток хатняга піва, гаспадыні - малако, для поспеху малочнай гаспадаркі. Наогул як у фінаў, так і ў лапароў духаў незлічонае мноства. Маса іх засяляюць лясы, горы, азёры Лапландыі, але ад іх лапары не чакалі вялікіх выгод і не баяліся іх. Адзін з найбольш важных - Акрувва, які жыве ў моры; ён прыносіць лапарам шчаслівую рыбную лоўлю. Часта ён выходзіць з марскіх хваль на бераг, прычосвае доўгія свае валасы, падымаецца ад вусця рэк уверх па плыні і прыводзіць рыб з мора ў рэкі. У водах жа жыве Тшадзеравган - вадзяны нябожчык; абодва гэтыя разрады духаў любяць музыку і часта гуляюць, але іх да гэтага часу ніхто не бачыў. Вадзяныя боствы у заходніх фінаў надзелены той жа любоўю да музыкі. Можна было меркаваць тут тоеснасць уяўленняў двух роднасных народнасцяў, але поўная адсутнасць ў лапароў любові да музыкі кажа на карысць запазычання. Сміерінатта - зладзейскай дух, які прыносіць свайму гаспадару маёмасць, крадзеную у іншых асоб.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2006
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2006 атрымала сваю адзіную на дадзены момант перамогу ў прэстыжным музычным конкурсе. Хэві-метал-гурт Lordi з песняй «Hard Rock Hallelujah» удала прайшла паўфінал, заняўшы там першае месца і набраўшы 292 ачкі, а ў фінале яна паўтарыла свой вынік і прынесла перамогу Фінляндыі.
Хана Пакарынен
Хана Хэлена Пакарынен (Hanna Helena Pakarinen, нар., Лапеэнранта, Фінляндыя) — фінская спявачка, якая прадстаўляла Фінляндыю на конкурсе «Еўрабачанне 2007» з песняй Leave Me Alone.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2006
Гэта быў 40-ы выступ Фінляндыі на конкурсе песні Еўрабачанне. Да гэтага лепшым дасягненнем было толькі 6-е месца ў 1973 годзе.
Карэла-фінская міфалогія
Пантэон фінскіх багоў
Пра ідалаў і святыя месцы фінаў Кастрэн прыводзіць мала дадзеных. Ёсць скандынаўская «сага», што на берагах Паўночнай Дзвіны старажытныя біармцы мелі капішча з ідалам Юмалы у сярэдзіне. У звестках сярэднявечных прапаведнікаў гаворыцца толькі пра святыя дрэвы; з булы Папы Рыгора IX відаць, што тавасцы ганяюць хрысціян вакол святых дрэў да смерці ў расплату за тое, што яны адмовіліся ад паганскага культу. Больш разнастайна было ідалапаклонства ў лапароў. Для выявы бога-грамаўніка ўжывалася дрэва, і таму гэтаму ідалу надалі назву драўляны бог (муора юбмел): бралі бярозу, са ствала рабілі тулава, з каранёў галаву, у правую руку клалі малаток, у галаву убівалі жалезны цвік або кавалак крэменю. Вельмі верагодна, што ідэя такога малюнка занесена са Скандынавіі.
Хана Пакарынен
Біяграфія
Хана нарадзілася ва Усходняй Фінляндыі непадалёк ад мяжы з Расіяй. Пачатак сваёй кар'еры Пакарынен правяла, выступаючы ноччу ў мясцовых рок-групах. Папулярнасць фінскай спявачкі ўзрасла пасля таго, як яна ў 2004 годзе заняла першае месца ў фінскім музычным тэлешоў Idols. Пасля гэтага поспеху Хана падпісала кантракт з гуказапісвальнай кампаніяй Sony BMG (цяпер - Sony Music Entertainment), якая і прапанавала кандыдатуру Пакарынен на «Еўрабачанне 2007» ад Фінляндыі. У фінале песеннага конкурсу спявачка набрала 53 балы і заняла 17-е месца з 24.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2006
Нацыянальны адбор
Нацыянальны адбор ўдзельніка на Еўрабачанне ад Фінляндыі прайшоў у 2005 годзе. У паўфіналах, якія прайшлі ў Тамперэ, былі абраныя 12 выканаўцаў. Па выніках галасавання гледачоў шэсць выканаўцаў выбывалі, астатняя шасцёрка ўдзельнічала ў барацьбе за паездку на Еўрабачанне. Містэру Лордзі, вакалісту і фронтмэну гурта, адборачны камітэт Еўрабачання ў Фінляндыі асабіста прапанаваў прыняць удзел. Для Еўрабачання была выбрана песня «Hard Rock Hallelujah» працягласцю 4 хвіліны, якую скарацілі да 3 хвілін (згодна з рэгламентам конкурсу).
Карэла-фінская міфалогія
Пантэон фінскіх багоў
Ёсць паданне ў Эддзе, што Тор падчас бою з Гругнірам кінуў у яго свой молат і разбіў камень Гругніра на дзве часткі, адна з якіх трапіла Тору ў галаву. Іншы бог Стор'юнкарэ, называўся інакш каменны бог (Кіед-юбмел). Паводле адных пісьменнікаў, ён меў выгляд птушкі, паводле іншых - выгляд чалавека ці якой-небудзь жывёлы. Камяні, якія называліся сейдамі, ставіліся ў памяць продкам. Яны былі рассеяны ў розных месцах, так як лапары не хавалі сваіх нябожчыкаў ні ў курганах, ні ў дальменах. Каля сейдаў адбываліся ахвярапрынашэнні нябожчыкам. Можна выказаць здагадку, што лапары спыняліся пры сваіх перакачўках на месцах, дзе былі пахаваныя іх продкі. Абмазванне сейдаў тлушчам служыла сімвалічным кармленнем продкаў. Самі лапары цяпер у гэтых камянях бачаць закамянелых чараўнікоў: вядзьмак, які не выконваў некаторых умоў шаманскага рытуалу, ператвараўся ў камень. Даўней доўгі час кожны глава сям'і быў нойдай - ведзьмаком, і шаманства стаяла ў цеснай сувязі з радавой рэлігіяй. Калі сейд ў чым-небудзь апыняўся вінаватым, яго білі або сякерай адсякалі ад яго кавалак, каб прычыніць яму боль.
Само месца, дзе стаяў сейд, лічылася святым. Яго абносілі агароджай, і ніхто не ўваходзіў за межы яе без ахвярнай мэты. Жанчыны да яго не дапускаліся. Акрамя камянёў-сейдаў былі ў Лапландыі яшчэ драўляныя сейды, якія складаліся: а) з дрэў, карані якіх адлюстроўвалі галаву, і b) з калоў, убітых у зямлю. Капішчы захоўваліся ў лапароў да нядаўняга часу; месцы іх пералічаныя Харузіным на стар. 193. Вера ў загаворы (luvut) жывая да гэтага часу; імі вылечваюцца ад хвароб, забяспечваецца ўдача ў каханні, добры ўраджай, поспех у жывёлагадоўлі, рыбнай лоўлі і паляванні. Сярод масы забабонаў трапляюцца і прыдатныя народныя сродкі, напрыклад цяпер прыняты масаж. Чым бліжэй да поўначы жывуць ведзьмакі, тым больш саліднай яны карыстаюцца рэпутацыяй. У Швецыі ўсіх фінаў падазраюць у вядоўстве, у Нюландыі з недаверам глядзяць на тавастландцаў, у Тавастландыі асцерагаюцца жыхароў Эстэрботніі, а ў Эстэрботніі самымі грознымі чараўнікамі лічаць лапароў. Калі дзе-небудзь закружыцца віхор, то варта толькі кінуць чым-небудзь сталёвым, каб адразу ўбачыць лапарку, якая падняла сваёй мятлой гэты віхор.
Дакладна размежаваць міфы асобных народаў фіна-ўгорскай групы плямёнаў нельга, так як не хапае папярэдніх прац пра вераванні роднасных народаў і не зроблены неабходныя пошукі. Даследаванні Кастрэна высветлілі пакуль толькі галоўныя рысы шанавання прыроды у фінаў, некаторыя бакі радавога побыту і шанавання продкаў; намечаны скандынаўскія ўплывы ў міфалогіі і дэманалогіі, але шаманізм і ахвярны рытуал старажытных фінаў могуць быць высветлены толькі пры далейшым параўнальным вывучэнні фальклору роднасных народаў - ліваў, эстаў, лапароў, вацякоў, мардвы і інш. Да разраду так званых герояў належаць у фінаў Вяйнемейнен, Лоўхі, Лемінкяйнен, Ілмарынен і інш.
Спіс аб’ектаў PGC (1021001—1022000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1021001—1022000)
Спіс аб’ектаў PGC (2255001—2256000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2255001—2256000)
Спіс аб’ектаў PGC (2256001—2257000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2256001—2257000)
Канферэнцыя Каталіцкіх Біскупаў Скандынавіі
Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Скандынавіі (Conferentia Episcopalis Scandiae, CES) — калегіяльны орган царкоўна-адміністрацыйнага кіравання Рымска-Каталіцкай царквы ў Даніі, Ісландыі, Нарвегіі, Фінляндыі і Швецыі. Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў Скандынавіі ажыццяўляе вызначаныя пастырскія функцыі, накіраваныя на вырашэнне літургічных, дысцыплінарных і іншых пытанняў, уласцівых каталіцкай абшчыне скандынаўскіх краін. Вышэйшым органам Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Скандынавіі з'яўляецца агульны сход біскупаў скандынаўскіх краін. Рашэнні канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Скандынавіі зацвярджаюцца Рымскім Папам.
Гісторыя
У 1923 годзе адбылася сустрэча ардынарыя стакгольмскай дыяцэзіі біскупа Іаханеса Эрыка Мюлера, ардынарыя апостальскага вікарыята Даніі біскупа Іосіфам Брэмсом і ардынарыя апостальскага вікарыята Нарвегіі Іаханеса Олафа Сміта. Падчас гэтай сустрэчы вырашаліся пытанні пра становішча жаночых манаскіх кангрэгацый у Скандынавіі і падрыхтоўкі да візіту прэфекта Кангрэгацыі распаўсюджання веры кардынала Вілема Марынуса ван Росума. На гэтай сустрэчы таксама было вырашана правесці ў хуткім часе Сінод.
12 жніўня 1923 года ў Стакгольме адбыўся першы этап Сінода біскупаў скандынаўскіх краін. Падчас сінадальнага сходу біскуп Іаханес Эрык Мюлер прапанаваў стварыць царкоўны адміністрацыйны орган, цэнтр якога знаходзіўся б у Капенгагене. Другі этап Сінода адбыўся 15 жніўня 1923 года ў Хельсінкі, на якім абмяркоўвалася пытанне стварэння агульнай духоўнай семінарыі для дыяцэзій скандынаўскіх краін.
У лютым 1924 года адбылася інфармацыйная сустрэча, да якой далучыўся ардынарый апостальскай прэфектуры Ісландыі біскуп Марцін Мёйленберг.
У жніўні 1932 года ў рамках Скандынаўскага еўхарыстычнага кангрэсу адбылася яшчэ адна сустрэча біскупаў скандынаўскіх краін.
Падчас Другой сусветнай вайны Святы Прастол санкцыянаваў стварэнне пастаяннай канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Скандынавіі. Арганізацыйная сустрэча адбылася 11 — 14 чэрвеня 1946 года. Наступныя сходы Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Скандынавіі праходзілі ў Осла (верасень 1951 года), Бергене (май 1960 года), Хельсінкі (27 верасня 1984 года). На канферэнцыі ў Хельсінкі было вырашана, што біскупы будуць сустракацца праз вызначаны прамежак часу.
Члены канферэнцыі
У склад Канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Скандынавіі ўваходзяць сем біскупаў з
Арганізацыйная структура
Канферэнцыя каталіцкіх біскупаў збіраецца адзін раз у два гады. Вышэйшым органам Канферэнцыі з'яўляецца Генеральная асамблея, якая аб'ядноўвае ўсіх каталіцкіх біскупаў Скандынавіі.
Генеральная асамблея
На Генеральнай асамблеі вырашаюцца наступныя пытанні:
Рашэнні, прынятыя на Генеральнай асамблеі абавязковыя для ўсіх удзельнікаў Канферэнцыі.
Пастаянны савет
Пастаянны савет дзейнічае паміж сходамі Генеральнай асамблеі. Пастаянны савет складаецца са Старшыні і Генеральнага сакратара, якія маюць права прымаць рашэнні абавязковыя для ўсіх удзельнікаў паміж працамі Генеральных асамблей.
Іван Іванавіч Коўкель
Іван Іванавіч Коўкель (, в. Вялікае Сяло Лідскага раёна Гродзенскай вобласці — ) — беларускі гісторык, краязнавец. Кандыдат гістарычных навук (1979). Прафесар (2005).
Біяграфія
У 1964 г. скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Гродненскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя Я. Купалы, у 1972 г. — аспірантуру пры БДУ. Працаваў настаўнікам гісторыі ў Жырмунскай сярэдняй школе, служыў ў Савецкай Арміі ў 1964—1965 гг. Дырэктар Магунскай школы (Воранаўскі раён Гродзенскай вобласці). З 1972 года працаваў у ГрДУ. Дацэнт кафедры гісторыі СССР і БССР (1972—1987), гісторыі БССР (1987—1991), гісторыі Беларусі (1991—1992) ГрДУ. Загадчык кафедры грамадскіх навук Гродзенскага абласнога інстытута ўдасканалення настаўнікаў у 1986—1991 гг.
Навуковая дзейнасць
У 1979 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю «Политическое банкротство националистической контрреволюции в Беларуси (1919—1925 гг.)». Кандыдат гістарычных навук (1979), прафесар (2005).
Аўтар больш за 250 прац.
Спіс аб’ектаў PGC (2257001—2258000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2257001—2258000)
Спіс аб’ектаў PGC (1022001—1023000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1022001—1023000)
Спіс аб’ектаў PGC (2258001—2259000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2258001—2259000)
Спіс аб’ектаў PGC (2259001—2260000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2259001—2260000)
Спіс аб’ектаў PGC (2260001—2261000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2260001—2261000)
Спіс аб’ектаў PGC (1023001—1024000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1023001—1024000)
Каралеўства Польскае (1025—1385)
Каралеўства Польскае (Królestwo Polskie) — заходнеславянская дзяржава ў паўночна-ўсходняй частцы Цэнтральнай Еўропы, якая існавала з 1025 года, калі першым з вялікапольскіх князёў быў каранаваны Баляслаў I Храбры да ўзыходжання на польскі прастол дынастыі Ягелонаў (1385).
Пасля ўзыходжання на польскі трон вялікага князя літоўскага Уладзіслава II Ягайлы, дзяржава працягвала называцца Каралеўства Польскае.
Фінляндыя на конкурсе песні Еўрабачанне 2007
Выступ Фінляндыі на конкурсе песні Еўрабачанне 2007, якое прайшло ў сталіцы Фінляндыі ў горадзе Хельсінкі, стала 41-м удзелам на Еўрабачанні для гэтай краіны. Краіну прадстаўляла Хана Пакарынен з песняй «Leave me alone».
Спіс кіраўнікоў Галіцка-Валынскага княства
Спісы ўладароў Галіцкага і Уладзімірскага княстваў — князёў галіцкіх (1124—1349), уладзімірскіх (987—1392), каралёў рускіх (1254—1264, 1301—1308, магчыма 1323—1340) Аб’яднанне Галіцкага і Уладзіміракага княстваў (1199—1205) Рамана Мсціславічам
Аб’яднанне Галіцкага і Уладзіміракага княстваў (1238—1264) Данілам Раманавічам
Гедзімінавічы
У 1349 годзе Галіцкае княства было заваявана Казімірам Вялікім. У 1376—1377 Любарт ненадоўга вярнуў уладу ў Галічы, але затым страціў яе на карысць караля Людовіка Вялікага (1377).
У 1392 годзе Валынскае княства адышло да Літвы, у 1431 годзе адноўлена і канчаткова ліквідавана ў 1452 годзе. Галіцка-Валынскае княства спыніла палітычнае існаванне.
Спіс зорак сузор’я Лебедзя
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Лебедзя да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Ювяскюля
Ю́вяскюля (Jyväskylä ) — горад і муніцыпалітэт у цэнтральнай Фінляндыі, адміністрацыйны цэнтр ляні Кескі-Суомі. Насельніцтва — 128,2 тыс. жыхароў. Размешчаны за 147 км на паўночны ўсход ад Тамперэ і 270 на поўнач ад Хельсінкі, паблізу азёр Пяянэ і Кейтэлэ. Быў заснаваны па ўказе імператара Мікалая I ад 22 сакавіка 1837 года.
Эліяс Лёнрат, укладальнік фінскага нацыянальнага эпасу Калевала, даў гораду мянушку «Афіны Фінляндыі», якая апісвае вялікую ролю Ювяскюля як адукацыйнага цэнтра і першага месца ў свеце па забеспячэнні адукацыі на фінскай мове.
Па апытаннях грамадскай думкі, у 2012 годзе Ювяскюля займае трэцяе месца па ўзроўні прывабнасці для пражывання сярод фінскіх грамадзян.
У Ювяскюлі ёсць універсітэт, Універсітэт прыкладных навук Ювяскюля, прафесійны каледж Gradia і некалькі іншых навучальных устаноў. Самым значным працадаўцам у гэтай галіне з'яўляецца Valmet Oyj.
Гісторыя
У рэгіёне Ювяскюля ёсць археалагічныя знаходкі каменнага веку. Земляробствам тут ужо пачалі займацца 3500 гадоў таму. Паводле найстарэйшых падатковых дакументаў (maakirja) у раёне Ювяскюля было сем маёнткаў у 1539 годзе. Аднаму з іх, маёнтку Матыла, належала тэрыторыя ад сяла Keljo да вёсак Vesanka і Palokka. Найстарэйшай нерухомасцю ў Ювяскюля з'яўляецца сядзіба Лахты, якая ўзнікла, калі маёнтак Матыла быў падзелены паміж двума братымі ў 1600 годзе. Гісторыя сядзібы Лахты і сям'і Лахты аказала значны ўплыў на развіццё рэгіёну Ювяскюля.
Горад Ювяскюля быў заснаваны 22 сакавіка 1837 года рускім царом Мікалаем I. Інфраструктура горада была пабудаваны з нуля. Першапачаткова горад быў пабудаваны паміж возерам Ювясярві (якое падлучана да Пяянэ) і хрыбтом Ювяскюля.