cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вікіпедыя на ідышы
Вікіпедыя на ідышы (יידישע וויקיפעדיע) — раздзел Вікіпедыі на мове ідыш. Пачаў працу 3 сакавіка 2004 года. Першы артыкул быў напісаны 28 лістапада 2004 года.
Гісторыя
Вікіпедыя на ідышы адкрылася 3 сакавіка 2004 года.
Характарыстыка
На 1 2023 года Вікіпедыя на ідышы налічвае  NaN артыкулаs. NaN Зарэгістраванаs NaN удзельнікаўs, з іх  з'яўляюцца актыўнымі, а  NaN undefineds маюць статус адміністратара. Агульная колькасць правак складае.
Кунаў (гміна)
Ку́наў (Kunów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астравецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кунаве. Плошча гміны складае 113,73 км². Станам на 2004 год у гміне Кунаў пражывалі 9934 чалавекі, шчыльнасць — 87,3 чал./км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 17 населеных пунктаў.
IC 1602
IC 1602 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чорны пені
«Чо́рны пе́ні» (Penny Black) — першая ў гісторыі паштовая марка. Малюнак выкананы ў чорным колеры, вартасць 1 пені (адсюль назва). Першыя паштовыя маркі, а таксама штэмпельные канверты ўбачылі свет у Вялікабрытаніі ў 1840 годзе. Іх з’яўленне было абумоўлена ўвядзеннем аднастайнага таннага тарыфу на лісты і звязана з імем Роўленда Хіла (Rowland Hill; 1795 – 1879).
Мікалай Аляксандравіч Даніловіч
Даніловіч Мікалай Аляксандравіч (21 кастрычніка 1955 года, в. Бабіна, Гродзенскі раён) — доктар філалагічных навук (2004), прафесар кафедры беларускага і супастаўляльнага мовазнаўства Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Бабіна Гродзенскага раёна. Бацька і маці працавалі ў калгасе, а пазней бацька служыў лесніком у мясцовым лясніцтве. Пайшоў Даніловіч Мікалай у школу ў 1963 годзе. Васьмігадовая школа знаходзілася ў суседняй вёсцы Новая Руда.
Навучыўся чытаць Даніловіч М. А. яшчэ да школы. Калі пайшоў у першы клас, па дарозе са школы амаль кожны дзень забягаў у сельскую бібліятэку, каб здаць учора ўзятыя і выбраць новыя кнігі. Стараўся чытаць пры любым зручным выпадку. З пятага класа пачаў пісаць вершы ў агульны для гэтага сшытак. Аднойчы рашыўся паслаць адзін са сваіх вершаў у саюзную газету «Пионерская правда», што выдавалася ў Маскве. Праз колькі часу прыйшоў адказ, у якім рэдакцыя педагагічна тактоўна, узважана раіла больш чытаць класікаў літаратуры, назіраць, як яны абыходзяцца са словам, вучыцца пісаць у іх. Але жаданне апублікавацца пасля гэтага не прайшло. Таксама пісаў і празаічныя замалёўкі пра прыроду, пра цікавыя назіранні за дзікімі жывёламі, птушкамі. Адну з такіх замалёвак пад назвай «Лягушки-воровки» паслаў у «Гродзенскую праўду», дзе яна і была надрукавана. Пачынаў пісаць на рускай мове, хоць вучыўся ў беларускай школе. Але, здаецца, у сёмым класе, быў неверагодна ўражаны, калі адкрыў для сябе паэму «Новая зямля» Якуба Коласа. Пасля гэтага адчуў, зразумеў прыгажосць роднага слова і пачаў спрабаваць пісаць па-беларуску.
У 1973 годзе паступіў у Гродзенскім педінстытут на спецыяльнасць «настаўнік беларускай мовы і літаратуры». Вершы пісаць перастаў. Захапіўся журналістыкай і фотажурналістыкай. Дасылаў у газеты карэспандэнцыі пра сваіх землякоў, пра студэнцкае жыццё, пра знакамітых людзей Гродна. Матэрыялы друкаваліся ў «Чырвонай змене», «Настаўніцкай газеце», «Гродзенскай праўдзе», «Сельской нови» і інш. Скончыў двухгадовы вячэрні Універсітэт грамадскіх карэспандэнтаў пры газеце «Гродзенская праўда», атрымаў пасведчанне грамадскага карэспандэнта.
Пасля сканчэння інстытута, Мікалая размеркавалі на працу ў школе. Паколькі па рэйтынгавых паказчыках ён значыўся адным з першых у спісе, камісія па размеркаванні прапанавала найбольш прэстыжнае месца працы — у Гродна. Але горад яго не прывабліваў, хацелася ў натуральную беларускамоўную стыхію — вёску. І тады ён адмоўвіўся ад горада. Трошкі здзіўленая камісія дала права выбару любога з прапанаваных раёнаў. І Мікалай выбраў Гарадзенскі раён. Раённы аддзел адукацыі вызначыў Цідовіцкую сярэднюю школу. Праца з вучнямі яму падабалася. Імкнуўся, каб дзеці не цураліся мовы, на якой размаўляюць іх бацькі, каб адчулі роднасць, прыгажосць і багацце беларускага слова. Пяць яго вучняў закончылі Гарадзенскі ўніверсітэт імя Янкі Купалы па спецыяльнасці «беларуская філалогія». Праз год працы ў школе атрымаў пісьмо ад дэкана філалагічнага факультэта Лаўрынайціс Елізаветы Іосіфаўны, у якім было сказана, што Гарадзенскі педінстытут стаў універсітэтам, і ў сувязі з гэтым будуць адкрывацца аспірантуры, у тым ліку і па беларускай мове. На прапанову запісацца завочна спашукальнікам, каб здаць кандыдацкія мінімумы і затым паступіць у аспірантуру, Даніловіч М. А. з задавальненнем адгукнуўся. Такім чынам, у школе працаваў два гады і ў 1979 годзе стаў аспірантам.
Абарона кандыдацкай дысертацыі праходзіла ў 1984 годзе ў БДУ. Дысертацыю падрыхтаваў за чатыры месяцы да сканчэння аспірантуры. Кіраўніком савета па абароне быў Л. М. Шакун, сакратаром — П. П. Шуба, апанентамі — А. Я. Міхневіч і Г. М. Малажай. Абараніў паспяхова, і праз чатыры месяцы ВАК СССР у Маскве зацвердзіў дыплом кандыдата навук.
Працаўладкаваць як мэтавіка абавязана была кафедра беларускай мовы ГрДУ. Аднак стаўкі на кафедры не было, і часова аформілі лабарантам. Праз два месяцы пайшла на пенсію Шакурава Галіна Пятроўна, і яго ўзялі замест яе асістэнтам.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў — лексікалогія і фразеалогія беларускай мовы, супастаўляльная фразеалогія, беларуская дыялекталогія, методыка выкладання мовы, лінгвістычнае краязнаўства.
Сваёй першай сур’ёзнай кнігай лічу манаграфію «Граматычная характарыстыка фразеалагізмаў сучаснай беларускай літаратурнай мовы», выдадзеную ў выдавецтве «Навука і тэхніка» ў 1991 годзе. У гэтым жа годзе ў выдавецтве «Народная асвета» была апублікавана кніга для настаўнікаў «Вывучэнне фразеалогіі на ўроках мовы».
Яшчэ з аспіранцкіх гадоў пачаў запісваць матэрыялы дыялектнай мовы, якая заўсёды выклікала да сябе пашану. Запісваў і звязнае маўленне, і малыя формы фальклору, і фразеалагізмы. Асаблівым захапленнем стала «паляванне» на фразеалагізмы. Іх збіраў пастаянна, дзе толькі можна: і на дыялекталагічных практыках, якімі кіраваў штолета ў розных раёнах Гарадзеншчыны, і ў экспедыцыях, якія арганізоўваў сам сабе ў выхадныя дні, і шляхам выпадковага падслухоўвання размовы людзей. Так быў створаны і апублікаваны ў 2000 годзе «Слоўнік дыялектнай фразеалогіі Гродзеншчыны». Ён з’яўляецца дыферэнцыйным, змяшчае больш за две тысячы фразеалагізмаў рэгіянальнага характару, якія не фігуравалі ў літаратурных слоўніках.
У гэтым жа годзе была выдадзена кніга ў суаўтарстве з Н. К. Памецькай і І. В. Піваварчык «Беларускае вяселле». Задума кнігі ўзнікла, калі ў калекцыі Даніловіча была назапашана вялікая колькасць народных вясельных зычэнняў, такія зычэнні некалі былі абавязковым атрыбутам вяселля пры «дарэнні маладых». Яны настолькі арыгінальныя, прасякнутыя гумарам, забаўляльнай акрасай, што не пакідаюць абыякавым любога чалавека.
Адметная і гісторыя стварэння «Слоўніка рэгіянальнай лексікі Гродзеншчыны» (1999). Сектар дыялекталогіі Інстытута мовазнаўства АН БССР распрацоўваў праекты недыферэнцыйных адносна поўных слоўнікаў асобных рэгіёнаў. Ішла праца над «Слоўнікам беларускіх гаворак паўночна-заходняй Беларусі і яе пагранічча», «Тураўскім слоўнікам». Пры сустрэчы ў Мінску загадчык сектара і вучоны сакратар Інстытута П. А. Міхайлаў выказаў прапанову, каб кафедра беларускай мовы ГрДУ ўзялася распрацоўваць тэму «Слоўнік гаворак Навагрудчыны». Неабходнасць такога слоўніка ён матываваў тым, што Навагрудчына — гэта вельмі важны гістарычны рэгіён, што горад Навагрудак ужо згадваецца ў Іпацьеўскім летапісе, што ён быў першай сталіцай Вялікага Княства Літоўскага, што гэтая зямля была калыскай беларускай мовы. І для гісторыі мовы, і для сучаснага мовазнаўства меў бы вялікую каштоўнасць запісаны лексічны фонд гэтага арэалу. Даніловіч М. А. перадаў прапанову П. А. Міхайлава на кафедру, і ў хуткім часе тэма была зацверджана, праца пачалася ў 1983 годзе. Кожнае лета на працягу дзесяці гадоў Даніловіч М. А. і яго калегі вазілі студэнтаў на дыялекталагічную практыку ў Навагрудскі раён. Была сабрана вялікая картатэка. Можна было прыступаць да складання першага тома адносна поўнага слоўніка, але насталі неспрыяльныя часы. Пасля развалу СССР у краіне адбыўся фінансавы крах. Выдаць шматтомны слоўнік пры адсутнасці фінансавання нерэальна. І было прынята рашэнне напачатку стварыць дыферэнцыйны слоўнік на базе картатэкі Навагрудчыны і матэрыялаў з усіх раёнаў Гарадзенскай вобласці. Слоўнік атрымаўся арыгінальны, двойчы дыферэнцыйны, таму што для яго адбіралі лексічны неруш — толькі тыя словы, якіх няма ні ў літаратурных, ні ў дыялектных слоўніках. У рэспубліканскім навуковым друку ён атрымаў высокую ацэнку.
У 2003 годзе апублікавана манаграфія «Беларуская дыялектная фразеалогія і яе лексічная аснова». На базе яе падрыхтавана дысертацыя «Беларуская дыялектная фразеалогія: тыпалогія, лексічны склад», абарона якой адбылася ў 2004 годзе. Апанентамі па дысертацыі выступілі І. Я. Лепешаў, У. І. Коваль, М. Р. Прыгодзіч.
Некалькі дзесяцігоддзяў, акрамя фразеалагізмаў, імкнуўся запісаць і розныя іншыя моўныя факты, асабліва тыя, што маюць рэгіянальную адметнасць. Найлепшыя з прыкладаў звязнага маўлення ўвайшлі ў хрэстаматыю «Дыялектная мова Гродзеншчыны» (2007). Ладную калекцыю рэгіянальных фанетычных, марфалагічных і іншых запісаў апублікаваў разам у асобным выданні. Так узнікла задума кнігі «Лінгвістычнае краязнаўства Гродзеншчыны», якая выйшла ў свет у 2008 годзе.
Каб мовай Гарадзеншчыны, гэтай унікальнай з’явай, якая фарміравалася працай трох народаў — беларускага, польскага і літоўскага, займалася больш людзей, і навукоўцаў, і краязнаўцаў. З гэтай мэтай Даніловіч М. А. арганізаваў выданне штогодніка «Філалагічнае краязнаўства Гродзеншчыны».
Магістрантам і аспірантам, якія выбралі сабе тэму даследавання па супастаўляльнай фразеалогіі, падрыхтаваў у суаўтарстве дапаможнік «Праблемы супастаўляльнай фразеалогіі» (2013).
У 2020 годзе быў апублікаваны «Фразеалагічны слоўнік гаворак Гродзеншчыны».
Людміла Канстанцінаўна Сухнат
Людмі́ла Канстанці́наўна Сухнат (нар., в. Капланаўка Магілёўскай вобласці) — беларускі педагог, савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, міністр асветы БССР (1985—1988), заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
У 1960 годзе скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А.М. Горкага.
Пасля заканчэння інстытута працавала настаўнікам у сярэдніх школах, затым інспектарам, намеснікам загадчыка Мінскага гарадскога аддзела народнай адукацыі.
З 1970 па 1983 гады працавала У Першамайскім раёне г. Мінска намеснікам старшыні, старшынёй выканкама раённага Савета народных дэпутатаў, сакратаром райкама КПБ.
У 1985 годзе прызначана міністрам асветы Беларускай ССР, а з 1988 года (год рэарганізацыі сістэмы адукацыі рэспублікі) па 1994 год працавала першым намеснікам міністра народнай адукацыі Рэспублікі Беларусь. У гэты перыяд з 1989 па 1992 Людміла Канстанцінаўна па службовых абавязках непасрэдна кіравала працай Упраўлення прафтэхадукацыі.
Петрыкаўскае благачынне
Петрыкаўскае благачынне, Петрыкаўская благачынная акруга — акруга ў Тураўскай і Мазырскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Васіль Нямеш.
Флорыс Адрыян ван Хал
Флорыс Адрыян ван Хал (Floris Adriaan van Hall; 15 мая 1791, Амстэрдам, Нідэрланды — 29 сакавіка 1866, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Былы прэм’ер-міністр Нідэрландаў. Меў тытул барона.
Марыя Шнайдэр
Марыя Шнайдэр (Maria Schneider;, , Францыя — , там жа) — французская , дачка французскага акцёра Даніэля Жэлена і французскай фотамадэлі нямецка-румынскага паходжання Мары-Крысцін Шнайдэр. Найбольш вядомая па фільмах «Прафесія: рэпарцёр» з Джэкам Нікалсанам і «Апошняе танга ў Парыжы» з Марланам Бранда.
Сабачая воўна
Сабачая воўна (chiengora, Hundehaar) —, вырабленае з поўсці свойскага сабакі. Яна вырабляецца шляхам прадзення расчасанай, якой павінна быць не менш за 4 см даўжынёй. Калі поўсць вычэсваць з, у выніку атрымліваецца мяккая, цёплая воўна, пры прадзенні досыць доўгай поўсці без падшэрстка атрымліваецца больш грубая воўна з большым бляскам. Выкарыстанне стрыжанай поўсці таксама магчыма, але прадзеная воўна будзе «кусачай». Каля 10-20 працэнтаў масы губляецца падчас, адціскання і мыцця састрыжанай поўсці. Аднак сабачая воўна ў 8 разоў цяплей авечай. З сучасных парод асабліва падыходзяць даўгашэрсныя пароды з падшэрсткам, такія як нямецкая аўчарка,, , , , , , а таксама пастуховыя сабакі, такія як , , славацкі чувач, каўказская аўчарка, ньюфаўндленд, , , , , , , у тым ліку самаеды, , пудзелі, , , і іншыя.
Сабачая воўна ў мінулым
У мінулым сабачая воўна выкарыстоўвалася ў Амерыцы да прыбыцця еўрапейцаў, і для гэтай мэты выводзіліся спецыяльныя пароды, якія зараз вымерлі: быў шарсцістым сабакам з паўночна-заходняга краю Злучаных Штатаў і паўднёвага захаду Канады. Ён быў крыху большы за сучасных мініяцюрных шпіцаў і меў густую, пераважна белую поўсць. Шэрсць выкарыстоўвалася для вырабу адзення і коўдраў. Традыцыйна сабачая поўсць таксама выкарыстоўвалася прадстаўнікамі плямёнаў ў Індыі, дзе з воўны чорных сабак ткалі дываны.
Выкарыстанне сабачай воўны ў XXI стагоддзі
У ЗША, па паведамленнях, цікавасць да аматарскага прадзення воўны сабак значна ўзрасла ў 2-м дзесяцігоддзі. Інструкцыі па ручным прадзенні і вязанні сабачай воўны даступныя ў інтэрнэце.
Прыблізна ў 2021 годзе ў Індыі ў лабараторыі была выраблена (таўшчынёй да 42 тэкс) у 16 розных сумесях з сабачай воўнай. Толькі для сумесяў з утрыманнем ніжэй за 25 % сабачай воўны фізічныя паказчыкі былі якасна супастаўныя са звычайнай змешанай пражай. Пража з розных сумесяў сабачай воўны (парода сабак ) з і  была перапрацавана ў трыкатажныя тканіны з. Чыстая сабачая воўна мае прыкладна на 38 % вышэйшыя цеплаізаляцыйныя магчымасці, чым 100 % авечая воўна, але іншыя ўласцівасці, такія як паветрапранікальнасць,, парапранікальнасць, як правіла, горшыя, чым у авечай воўны. Толькі трыкатаж з сумесі 75 % поліэстэр/25 % сабачая воўна паказала больш высокую трываласць і камфорт пры нашэнні.
У 2017 годзе ў Германіі была заснавана стартап-кампанія «YarnSustain», якая пастаўляе змешаную пражу машыннага прадзення для (напрыклад, 50 г сумесі 40 % сабачай воўны/30% альпакі/30% авечай воўны каштуюць прыкладна за 20 еўра), вырабленую ў адпаведнасці з ўласнай тэхналогіяй, і тканіны са змешанай пражы з сабачай воўнай.
Анатоль Васільевіч Бажэнаў
Анатоль Васільевіч Бажэнаў (4 чэрвеня 1920 г. — 15 кастрычніка 1999 г.) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, памочнік камандзіра узвода пешай разведкі 270-га гвардзейскага стралковага палка 89-й гвардзейскай стралковай дывізіі 37-й арміі Стэпавага фронту, гвардыі сяржант.
Герой Савецкага Саюза, гвардыі старшы сяржант запасу з 1945 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 чэрвеня 1920 года ў вёсцы Дурой цяпер Прыаргунскага раёна Чыцінскай вобласці ў сялянскай сям’і. Рускі. Скончыў пачатковую школу, працаваў камбайнерам.
У Чырвонай арміі з 1942 года. У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года. Член ВКП(б), з 1944 года.
Памочнік камандзіра узвода пешай разведкі 270-га гвардзейскага стралковага палка (89-я гвардзейская стралковая дывізія, 37-я армія, Стэпавы фронт) гвардыі сяржант Анатоль Бажэнаў 28 верасня 1943 года з групай пешых разведчыкаў пад моцным неприятельским агнём адным з першых фарсіраваў раку Дняпро у раёне вёскі Келеберда Крэменчуцкага раена Палтаўскай вобласці Украіны.
Заняўшы плацдарм на правым беразе Дняпра, разведвальная група на працягу двух сутак адбіла шэсць контратак пераўзыходзячых сіл праціўніка, і выйшла пераможцай.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 20 снежня 1943 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і геройства гвардыі сяржанта Баженову Анатолю Васільевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 1455).
Ботліх
Ботліх (Болъихъ, Бо́тлих) — сяло на паўднёвым захадзе Рэспублікі Дагестан Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Ботліхскага раёна.
Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча Ботліхскі сельсавет. Сяло размешчана ў паўднёвай частцы Ботліхскага раёна, паміж рэкамі Ансалта і Гадара ў цясніне Андыйскае Койсу, за 160 км на паўднёвы захад ад Махачкалы. Дарога, якая праходзіць праз перавал Харамі (2177 м), вядзе ў Чачню (Ведзено).
Еўрапейская плошча (Кіеў)
Еўрапейская плошча (Європейська площа)  — плошча ў Шаўчэнкаўскім раёне Кіева.
Гісторыя
Мясцовасць, дзе размешчана плошча, у XVII стагоддзі называлася Еўсейкаўскай далінай.
З XIX стагоддзя гэта месца вядома пад назвай Конная плошча, паколькі тут ўладкоўваліся конныя кірмашы. Уласна плошча сфармавалася тут у пачатку XIX стагоддзя ў дарогі, якая злучала Падол і Пячэрск.
На месцы, дзе цяпер стаіць палац мастацтваў «Украінскі дом» у 1801-1803 гадах (па іншых дадзеных - 1806) быў пабудаваны будынак першага Гарадскога тэатра, пасля чаго плошчу сталі называць Тэатральнай. Прыкладна ў той жа час прылеглыя ўчасткі былі нарэзаныя пад прыватную забудову.
Архітэктарам Андрэем Меленскім было палепшаны транспартныя зносіны паміж асобнымі часткамі горада, у прыватнасці паміж яго эканамічным цэнтрам - Падолам і Пячэркай з яго крэпасцю і Кіева-Пячэрскай лаўрай. З гэтай мэтай праз верхнюю частку Хрэшчатыка (сучасную Еўрапейскую плошчу) была пракладзена шырокая траса ад Паштовай плошчы, якая адказвала кірунку цяперашніх Уладзімірскага спуску, вуліцы Міхаіла Грушэўскага. Іншая вуліца, Хрещатыцкая, вяла ў бок сёл у пойме ракі Лыбедь.
У сярэдзіне XIX стагоддзя плошча мела прывабны выгляд. У яе цэнтры ў 1840-х гадах быў збудаваны фантан, празваны ў народзе «Іванам» у гонар грамадзянскага губернатара Кіева Івана Фундуклея, які ініцыяваў яго пабудова. Над плошчай на пагорку з паўночнага боку ўжо ўзвышаўся Аляксандраўскі касцёл.
У 1851 годзе будынак тэатра разабралі праз аварыйны стан, а замест тэатра па праекце архітэктара Аляксандра Берэцці быў пабудаваны гатэль «Еўропа». З пабудовай гатэля плошча таксама змяніла назву на Еўрапейскую.
Але гэта напаўафіцыйныя імя праіснавала нядоўга: ў 1869 годзе плошча атрымала назву Царская (Царская [Царя освободителя]), у гонар расійскага імператара Аляксандра II. На плошчы планавалася пабудаваць капліцу ў памяць аб выратаванні імператара Аляксандра II, на якога 1866 было здзейснена няўдалы замах.
Да канца XIX стагоддзя на плошчы з'явілася два значныя будынка - купецкія сход (пабудавана 1882 па праекце архітэктара Уладзіміра Мікалаева, цяпер на месцы гэтага будынка Нацыянальная філармонія Украіны) і дом Славянскага. Дом Славянскага пабудаваны на рубяжы XIX-XX стагоддзяў. у модным тады псеўдарускім стылі. Яго будаўніцтва ініцыяваў спявак і хормайстар Д. А. Агренеў. Побач быў пабудаваны драўляны павільёнчыку, вакол якога распасціралася кольца трамвайнага маршруту. Еўрапейская плошча знакамітая таксама тым, што менавіта тут ў 1892 годзе ўпершыню ў Расійскай імперыі пачалося рэгулярны рух электрычнага трамвая. Гэтая гістарычная трамвайная лінія праіснавала тут 85 гадоў. У 1977 годзе яна была разабрана. 1910 каля Еўрапейскай плошчы, у пачатку вуліцы Міхаіла Грушэўскага пабудаваны новы будынак Гарадской бібліятэкі. У наступным годзе ў азнаменаванне 50-годдзя адмены прыгоннага права на Еўрапейскай плошчы, справа ад Купецкага сходу, усталяваны помнік імператару помнік Аляксандру II са скульптурнымі групамі па баках працы італьянскага дойліда Этторэ Ксіменэса, знесены бальшавікамі ўжо праз 8 гадоў, у 1919 годзе. Фантан «Іван» быў перанесены і заменена іншым, з кветнікам вакол яго. У першыя гады савецкай улады дом Купецкага сходу ператвораны ў «Пралетарскі дом мастацтваў».
У сакавіку 1919 года бальшавікі далі плошчы назву імя III Інтэрнацыянала, у гонар Камуністычнага Інтэрнацыяналу. Падчас выбухаў і пажару на Хрэшчатыку ў канцы верасня 1941 "Славянскі дом» знішчаны. На яго месцы ў 1960-х гадах пабудаваны гатэль «Дняпро».
Падчас акупацыі Кіева немцамі падчас другой сусветнай вайны ў 1941-1943 гадах плошча планавалася перайменаваць у гонар Адольфа Гітлера.
Свой сучасны выгляд плошча набыла пасля вайны. У 1944 годзе яна атрымала назву плошчу Сталіна, у гонар Іосіфа Сталіна. Неўзабаве на месцы разбуранага помніка Аляксандру II быў збудаваны часовы помнік Сталіну, дэмантаваны ў канцы 1950-х гадоў, пасля XX з'езда КПСС.
У 1961 годзе атрымала назву перайменавана плошчу Ленінскага Камсамола, у гонар Камуністычнага саюза моладзі. Чарговыя змены плошчу зведала ў 1970-х гадах. Быў разбураны былы гатэля «Еўрапейскі» і пашкоджаны схіл Уладзімірскай горкі, каб на гэтым месцы пабудаваць памяшканне для музея У. І. Леніна. Цяпер у гэтым будынку месціцца палац мастацтваў «Украінскі дом».
З 1996 года плошча мае сучаснае назву ў гонар гатэля «Еўропа». Тут праходзілі палітычныя дэманстрацыі, пратэсты, мітынгі. Цяпер яна з'яўляецца адным з культурна-гістарычных цэнтраў горада. Тут размешчаны: Украінскі дом, дзе рэгулярна праходзяць розныя выставы, гасцініца «Днепр», Нацыянальная філармонія Украіны, дзіцячы лялечны тэатр, Нацыянальная парламенцкая бібліятэка Украіны, цэнтральны офіс УНІАН і інш.
Значэнне і непаўторнасць плошчы ва ўсе часы шмат у чым вызначалі жывапісныя паркі, размешчаныя на прылеглых схілах Дняпра. Першы з іх, памерам у 20 гектараў, быў закладзены ў 1741 годзе. Сем гадоў сышло на тое, каб у ім з'явіліся алеі і пешаходныя дарожкі. З часам, за кошт упарадкавання схілаў, парк разросся да 50 гектараў. У 30-х гадах XIX стагоддзя на пагорках паблізу плошчы закладзены парк.
Цэнтральная Македонія
Цэнтральная Македонія (: Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας) — адміністрацыйная вобласць (перыферыя) у паўночнай частцы рэспублікі Грэцыя. Займае цэнтральную частку грэчаскай Македоніі. Адміністрацыйна ўключае номы Халкідыкі, Салонікі, Пела, Піерыя, Іматыя, Кілкіс і Серэ. Колькасць насельніцтва 1 881 869 чалавек (2011). Адміністрацыйны цэнтр вобласці — горад Салонікі.
Номы Грэцыі
Номы (прэфектуры; νομοί, адз. лік ) — адміністрацыйныя адзінкі другога ўзроўню Грэцыі. Ніжэй пералічаны ўсе номы (прэфектуры) Грэцыі па іх размяшчэнні ў адміністрацыйных акругах і паводле нумарацыі на карце.
Атыка
1. Атыка — на карце прэфектур (номаў) Атыка паказана пад адным нумарам для зручнасці адлюстравання. Насамрэч яна падзелена на 4 номы (намархіі), паказаныя на карце ніжэй:
Цэнтральная Грэцыя
2. Эўбея
3. Эўрытанія
4. Факіда
5. Фтыятыда
6. Беотыя
Цэнтральная Македонія
7. Халкідыкі
8. Іматыя
9. Кілкіс
10. Пела
11. Піерыя
12. Серэ
13. Салонікі
Крыт
14. Ханья
15. Іракліён
16. Ласіты
17. Рэтымнан
Усходняя Македонія і Фракія
18. Драма
19. Эўрас
20. Кавала
21. Радопі
22. Ксанты
Эпір
23. Арта
24. Яніна
25. Прэвеза
Іанічныя астравы
27. Керкіра (Корфу)
28. Кефалінія
29. Лефкас
30. Закінф
Паўночныя Эгейскія астравы
31. Хіяс
32. Лесбас
33. Самос
Пелапанес
34. Аркадзія
35. Аргаліда
36. Карынфія
37. Лаконія
38. Месінія
Паўднёвыя Эгейскія астравы
39. Кіклады
40. Дадэканес
Фесалія
41. Кардыца
42. Ларыса
43. Магнісія
44. Трыкала
Заходняя Грэцыя
45. Ахая
46. Этолія і Акарнанія
Заходняя Македонія
48. Флорына
49. Грэвена
50. Касторыя
51. Казані
Аян-Орас
Аўтаномны рэгіён, на карце пазначаны сімвалам «а».
Далмацінская архітэктура
Далмацінская архітэктура — архітэктурная школа, якая склалася ў Харвацкім каралеўстве, на землях Далмацыі, у 10—11 ст. Яе з'яўленне было абумоўлена ўмацаваннем харвацкай дзяржавы. Сярод вядомых дойлідаў далмацінскай школы: майстар Міха з Антывары (14 ст.), (сяр. 15 ст.).
Гісторыя
Гэтая арх. школа змяніла сабою раннехарвацкую архітэктуру 8—9 ст., пра якую мала вядома, і ад якой захавалася мала помнікаў, апроч характэрных цэркваў, сіметрычных у плане — круглых, крыжавідных або шматпялёсткавых: царква ў Ніне (канец 8 ст.), царква Троіцы ў Пальюдзе (9 ст.), царква Даната ў Задары (810—815).
Далмацінская архітэктура характарызавалася кладкай сценаў з часанага каменю, з багатым выкарыстаннем высечаных з каменю дэкарацыйных дэталяў і рэльефаў. Сюжэты рэльефаў бывалі складанымі, і ўлучалі выявы звяроў і птушак, людзей і цэлыя сцэны, выкананыя ў агульным стылі тагачаснага харвацкага мастацтва. Характэрным было афармленне вонкавых сценаў аркатурамі.
З 10 ст. у харвацкім культавым дойлідстве распаўсюджваюцца базілікі, звычайныя малыя аднанефныя. Аднымі з лепшых узораў культавых будынкаў школы лічацца сабор у Задары (1263—1285 і 1324), сабор у Трогіры (пач. 13 ст., адноўл. у 1420).
Іншым характэрным узорам далмацінскай архітэктуры з'яўляюцца чатырохкантовыя вежы-званніцы, сярод якіх самыя вядомыя шасцівянцовая званніца Спліцкага сабору (вядомая з 13 ст.), званніца (1435, потым разбурана, нанова ў 1598), званніца  (пасля 1667).
Пратэктарат Венецыі над харвацкімі землямі з пач. 11 ст. не перашкодзіў развіццю далмацінскай архітэктурнай школы. Вядомыя (13 ст., цалкам перабудаваны 14 ст.),  (г. зв. Палац рэктараў) тамсама (з 12 ст., перабудаваны Юрыем Далмацінцам у 1464), сабор у Дуброўніку (разбураны ў 1667 і не аднаўляўся),  (пачаты ў 1431, з 1441 над ім працаваў Юры Далмацінец).
Ячнае (Стаўбцоўскі раён)
Я́чнае (, Ячное) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Заямнаўскага сельсавета.
Налібоцкая вуліца (Мінск)
Налібоцкая вуліца — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска, у мікрараёне Каменная Горка, названая ў гонар аднаго з самых вялікіх лясоў Беларусі — Налібоцкай пушчы.
Перасячэнні
Вуліца перасякаецца з шэрагам іншых вуліц:
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных (41, 42, 60, 128, 181с, 184с, 185с) і тралейбусных (21, 52) маршрутаў. Паблізу размешчаны прыпыначны пункт «Лебядзіны» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Адэская плошча (Кіеў)
Адэская плошча (Оде́ська пло́ща) — плошча ў Галасііўскім раёне горада Кіева, жылы масіў Тэрэмкы-І.
Юстынус ван дэр Бруген
Юстынус Якаб Леанард ван дэр Бруген (Justinus Jacob Leonard van der Brugghen; 6 жніўня 1804, Наймеген, Нідэрланды — 2 кастрычніка 1863, Уберген, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
Дылым
Дылым (Дилим, Дылы́м) — сяло (аул) у Дагестане, цэнтр Казбекаўскага раёна. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне сяло Дылым са статусам сельскага паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Сяло размешчана за 108 км на захад ад Махачкалы. Бліжэйшая чыгуначная станцыя знаходзіцца ў Хасавюрце (за 22 км на поўнач). На поўдзень ад вёскі працякае рака Цэбетар (Саласу).
Ян Якаб Рохюсен
Ян Якаб Рохюсен (Jan Jacob Rochussen; 23 кастрычніка 1797, Этэн-Лор, Нідэрланды — 21 студзеня 1871, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
IC 1603
IC 1603 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Фенікс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ніна Сімон
Ніна Сімон (Nina Simone, сапраўднае імя Юніс Кетлін Уэйман, англ. Eunice Kathleen Waymon, — ) — амерыканская спявачка, піяністка, кампазітар, аранжыроўшчыца. Прытрымлівалася джазавай традыцыі, аднак выкарыстоўвала самы розны выкананы матэрыял, спалучала джаз, соўл, поп-музыку, госпел і блюз, запісвала песні з вялікім аркестрам.
Смайлік
Сма́йлік (smiley — «які ўсміхаецца»), або шчаслівы твар ( ☺ / ☻ )  — стылізаваная графічная выява чалавечага твару, які ўсміхаецца; традыцыйна малюецца ў выглядзе жоўтага круга з двума чорнымі кропкамі, якія ўяўляюць сабой вочы, і чорнай дугой, якая ўяўляе рот. Смайлікі шырока выкарыстоўваюцца ў папулярнай культуры, само слова «смайлік» таксама часта ўжываецца як агульны тэрмін для любога эмацікона (выявы эмоцыі не графікай, а знакамі прыпынку).
Папулярызацыя
Упершыню ў мастацтве стылізаваная выява чалавечага твару для выраза эмоцый выкарыстоўваў рэжысёр Інгмар Бергман у фільме «Партовы горад», але гэта выява выражала пакуту. Пазней ужо шчаслівы твар выкарыстоўваўся ў рэкламных кампаніях фільмаў «Лілі» ў 1953 годзе і «Жыжы» у 1958 годзе. Шчаслівы твар упершыню быў уведзена ў папулярную культуру ў 1958 годзе, калі радыёстанцыя WMCA у Нью-Ёрку правяла конкурс па самым папулярным радыёшоу таго часу «Кузен Брусі». Слухачы, якія адказалі па тэлефоне на пытанні, узнагароджваліся талстоўкай «Добрыя хлопцы!», малюнак на якой уключаў выяву шчаслівага твару. Тысячы такіх талстовак былі раздадзены ў канцы 1950-х гадоў.
У 1963 годзе Харві Бол, амерыканскі камерцыйны мастак, быў запрошаны ў рэкламную кампанію для стварэння выявы шчаслівага твару, якое меркавалася выкарыстоўваць на кнопках. Зробленая ім выява ў выглядзе цёмных авальных вачэй і складак па баках рота на ярка-жоўтым фоне стала найбольш знакавай версіяй.
Выкарыстанне ў інфарматыцы
Упершыню ў гісторыі выкарыстоўваць дужку ў якасці ўсмешкі здагадаўся рускі пісьменнік Уладзімір Набокаў, які пражываў у ЗША. Ён у 1969 годзе ў інтэрв'ю часопісу The New York Times прамовіў: Я часта думаю, што павінен існаваць адмысловы друкарскі знак, які пазначае ўсмешку, — нешта накшталт выгнутай лініі, дужкі, што ляжыць ніц; менавіта гэты значок я паставіў бы замест адказу на ваша пытанне.
Смайлік з'яўляецца друкаванай версіяй сімвалаў з кодам 1 і 2 на кодавай старонцы CP437 (1981) у першых камп'ютарах IBM PC і ва ўсіх наступных PC-сумяшчальных камп'ютарах. Для сучасных камп'ютараў ва ўсіх версіях Windows пасля Windows 95 можна выкарыстоўваць смайлік у складзе набору сімвалаў Windows Glyph List 4, хоць некаторыя камп'ютарныя шрыфты прапускаюць частку сімвалаў, а некаторыя сімвалы не могуць адлюстроўвацца праграмамі, несумяшчальнымі з Юнікодам. Смайлік таксама маецца ў фармаце Юнікод Basic Multilingual Plane.
19 верасня 1982 года прафесар Універсітэта Карнегі-Мелана ў горадзе Пітсбург у штаце Пенсільванія Скот Фалман прапанаваў выкарыстоўваць паслядоўнасць сімвалаў :-) у якасці смайліка (гл. эмацікон).
Карабудахкент
Карабудахкент (Къарабудакъгент, Карабудахке́нт) — сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Карабудахкенцкага раёна. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне сяло Карабудахкент са статусам сельскага паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Сяло размешчана за 30 км на поўдзень ад Махачкалы (41 км па дарозе). Бліжэйшая чыгуначная станцыя размешчана ў пасёлку Манаскент за 8 км на ўсход ад вёскі. Насельніцтва — 18258 чалавек (2020).
Шчокаўшчына
Шчо́каўшчына (, Щёковщина) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Лупа
Лу́па — аптычная сістэма, якая складаецца з лінзы або некалькіх лінзаў, прызначаная для павелічэння і назірання дробных прадметаў, размешчаных на адлегласці. Выкарыстоўваецца ў многіх галінах чалавечай дзейнасці, у тым ліку ў біялогіі, медыцыне, археалогіі, банкаўскай і ювелірнай справе, крыміналістыцы, пры рамонце гадзіннікаў і радыёэлектроннай тэхнікі, а таксама ў філатэліі, нумізматыцы і баністыцы.
Марфа
Марфа:
Землетрасенне ў Далмацыі (1667)
Землетрасенне ў Далмаціі 1667 года — серыя землетрасенняў (6 красавіка і каля 8 гадзін 16 красавіка 1667 года; іншая магчымая інтэрпрэтацыя гістарычных даных — сакавік або 22 красавіка) у Далмацыі, на паўночным захадзе Балканскага паўвострава.
Эпіцэнтр недалёка ад горада Дуброўнік. Сіла галоўных штуршкоў 6 красавіка — 10 і 12 балаў MMI, 16 красавіка — 10 балаў MMI Int. Слабейшыя штуршкі ў факальнай зоне працягваліся 6 гадоў, да 1672.
Наймацнейшы ўдар 6 красавіка выклікаў цунамі сілай 4,0.
Штуршкі, а потым цунамі і пажар, дашчэнту разбурылі Дуброўнік (загінула 2270 з 6000 жыхароў). Іншыя крыніцы кажуць пра агульную лічбу 5 тысяч загінуўшых на працягу 6 красавіка. Вялікія разбурэнні спасціглі ўвесь рэгіён. Штуршкі былі вельмі моцнымі і ў Венецыі (вада ў каналах узнялася, потым апусцілася), а заўважана землетрасенне было на ўсіх узбярэжжах Адрыятычнага і Эгейскага мораў, аж да Істамбулу і Ізміру.
Катаклізм фактычна паклаў канец развіццю самастойнай далмацінскай школы архітэктуры.
Андрэй Мрый
Андрэ́й Мрый (сапр. імя Андрэ́й Анто́навіч Шашале́віч; 1 (13 верасня) 1893, в. Палуж, або Доўгавічы, цяпер Магілёўская вобласць — 8 кастрычніка 1943, Мурманская вобласць, ГУЛАГ) — беларускі празаік, перакладчык, журналіст. Найбольш вядомы сваім сатырычным раманам на савецкую рэчаіснасць «Запіскі Самсона Самасуя».
Раннія гады
Нарадзіўся 13 верасня 1893 года ў вёсцы Палуж, паводле іншых звестак у вёсцы Доўгавічы Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні (цяпер Краснапольскі раён, Магілёўская вобласць). Брат драматурга Васіля Шашалевіча. З сям’і валаснога пісара Антона Дзяменцевіча Шашалевіча і Ефрасінні Фамінічны. У сям’і было пяцёра дзяцей: Антаніна, Андрэй, Настасся, Васіль, Аксіння. Бацька памёр у 1902 годзе і маці засталася адна з пяццю дзецьмі (малодшай дачцэ было 2 гады. Андрэй Шашалевіч рана палюбіў музыку, навучыўся іграць на віяланчэлі і разам з братам даваў канцэрты для аднавяскоўцаў.
Скончыў духоўнае вучылішча, у 1914 годзе скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю. Працягваў вучобу ў Кіеўскай духоўнай акадэміі. З трэцяга курса ў 1916 годзе мабілізаваны ў школу прапаршчыкаў, вышэйшую адукацыю так і не скончыў. Праз 4 месяцы адпраўлены на фронт у 94-ы Енісейскі полк. У 1918—1921 гадах у Чырвонай Арміі, камандзір 345-й роты 14-га палка. Захварэў на тыф і пасля хваробы накіраваны на Заходні фронт, адкуль у 1921 годзе быў дэмабілізаваны.
Гады актыўнасці
У 1921—1926 гадах настаўнічаў у школе II ступені ў мястэчку Краснаполле (выкладаў гісторыю і французскую мову). У 1923 годзе разам з братам і шваграм яны ствараюць першы ў раёне народны тэатр. Краснаполле было далучанае да БССР у выніку ўзбуйнення рэспублікі 1924 года, пасля чаго Андрэй Мрый актыўна ўключаецца ў беларускі рух, пачынае супрацоўнічаць з часопісам «Наш край» — органам Цэнтральнага бюро краязнаўства. Выдаваў рукапісны часопіс «Пралеска», збіраў народную лексіку, дасылаў яе ў Слоўнікавую камісію Інбелкульта.
У жніўні 1926 года выехаў у Менск, дзе паводле прапановы Змітрака Бядулі стаў супрацоўнікам часопіса «Наш край», потым інспектарам Цэнтральнага бюро краязнаўства (1926—1930). 29 траўня 1929 года разам з братам Васілём прыняты ў сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша». З 1933 года і да арышту — стылістычны рэдактар у газеце «Звязда».
Рэпрэсіі
У ноч з 21 на 22 лютага 1934 года ў Менску па адрасе Стаўбцоўскі завулак, дом 6, кв. 1 Андрэй Мрый быў арыштаваны па «справе краснапольскіх настаўнікаў». Асуджаны «тройкай» НКУС 26 сакавіка 1934 года як «член антысавецкай контррэвалюцыйнай арганізацыі і падазроны ў шпіянажы» да 5 гадоў папраўча-працоўных лагераў і этапаваны ў Карагандзінскі лагер. Пасля падачы апеляцыі Генпракурору СССР 21 лістапада 1934 года тэрмін пазбаўлення волі быў зменены на тры гады высылкі ў Волагду, потым у Вельск, дзе працаваў бухгалтарам у леспрамгасе, рыбным кааператыве да снежня 1937 года.
У пачатку 1938 года прыехаў у Мурманск, выкладаў літаратуру ў адной з сярэдніх школ. Зноў арыштаваны 2 чэрвеня 1940 года па новым абвінавачванні за «ўдзел у антысавецкай арганізацыі». У час арышту ўсё створанае ў ссылцы (раман «Жывы дом», аповесці, навелы) было канфіскавана, рукапісы не знойдзены дагэтуль. 13 жніўня 1940 года асуджаны асобай нарадай НКУС СССР да 5 гадоў пазбаўлення волі. Этапаваны ва Усць-Вымскі канцлагер НКУС Комі АССР. 1 сакавіка 1943 года медыцынскай камісіяй прызнаны інвалідам, 23 верасня 1943 года быў вызвалены і адпраўлены паміраць дадому. Паводле некаторых звесткак забіты рэцэдывістамі ў цягніку.
Пасмяротна рэабілітаваны трыбуналам Беларускай ваеннай акругі 15 студзеня 1957 года. Асабовая справа Андрэя Шашалевіча № 10194-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Люцынская вуліца (Мінск)
Люцынская вуліца — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска, названая ў гонар вёскі Малая Люцінка, у якой жыў вядомы беларускі пісьменнік В. Дунін-Марцінкевіч.
Перасячэнні
Вуліца перасякаецца з шэрагам іншых вуліц:
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных (41, 149) і тралейбусных (18, 21) маршрутаў. Паблізу размешчаны прыпыначны пункт «Лебядзіны» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Андрэй Мрый
Творчасць
Аўтар нарысаў, апавяданняў («Пятрок», «Няпросты чалавек», «Камандзір», «Калектыў Яўмена», «Гармонія ў ружовым», «Моладзь», «Рабін» і інш.). У сатырычным рамане «Запіскі Самсона Самасуя» (часопіс «Узвышша», 1929; цалкам апублікаваны «Полымя», 1988) развенчвае мешчаніна-выскачку, тупога казарменнага паслушэнца, духоўна спустошанае грамадства. Паводле рамана зняты тэлефільм «Пратарчака жыцця, або Запіскі Самсона Самасуя» (1990). Пры першай публікацыі рамана ён быў абвешчаны «злосным пасквілем на савецкую рэчаіснасць», таму цалкам апублікаваны толькі ў часы галоснасці.
Для твораў Андрэя Мрыя характэрныя натуральнасць, складаныя жыццёвыя сітуацыі, рэальная праўда жыцця, паказ няпростых чалавечых характараў.
Навелы, аповесці і раман з лагернага жыцця «Жывы дом», напісаныя ў ссылцы, у час арышту ў Мурманску канфіскаваны і пакуль не выяўлены. Некаторыя творы перадрукаваны часопісамі «Маладосць», «Полымя», дзе надрукаваны таксама лісты «Другу працоўных Іосіфу Вісарыёнавічу Сталіну» (1988)
Апонаўшчына
Апо́наўшчына (, Апоновщина) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Якаб ван Зёйлен ван Неевелт
Якаб Петэр Пампей ван Зёйлен ван Неевелт (Jacob Pieter Pompejus van Zuylen van Nijevelt; 29 чэрвеня 1816, Дордрэхт, Нідэрланды — 4 лістапада 1890, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
Марфа (Тэхас)
Марфа (Marfa) — горад на захадзе штата Тэхас (ЗША), прыкладна за 270 км на паўднёвы ўсход ад Эль-Паса і за 570 км на захад ад Сан-Антоніа. З’яўляецца акруговым цэнтрам акругі Прэсідыа. Паводле перапісу 2010 года насельніцтва Марфы складала 1981 чалавек. Заснаваны ў 1883 годзе як чыгуначны прыпынак.
Сцяг Агая
Сцяг Агая (The Flag of the State of Ohio) — адзін з дзяржаўных знакаў амерыканскага штата Агая.
Апісанне сцяга
Вялікі сіні трохвугольнік сімвалізуе пагоркі і даліны Агая, а паласы - дарогі і рэкі. 5 палос таксама азначаюць, што Агая - адзін з пяці штатаў, якія ўтвараюць Паўночна-заходнюю тэрыторыю (Агая, Мічыган, Індыяна, Ілінойс і Вісконсін). 17 зорак сімвалізуюць, што Агая быў 17-м штатам, які далучыўся да саюзу. 13 зорак злева, зверху і знізу - 13 першапачатковых штатаў ЗША. Белы круг з чырвоным цэнтрам адлюстроўвае не толькі першую літару назвы штата, але і мянушку штата «Конскі каштан» (Buckeye).
Касумкент
Касумкент (Кьасумхуьр, Касумке́нт) — перадгорнае сяло ў Дагестане, адміністрацыйны цэнтр Сулейман-Стальскага раёна і сельскага паселішча «Сельсавет Касумкенцкі». Размешчаны за 185 км на поўдзень ад Махачкалы, за 40 км ад Дзербента і 25 км ад расійска-азербайджанскай мяжы. Да бліжэйшай чыгункі 35 км, да ўзбярэжжа Каспійскага мора 30 км.
Гюнтер Рудэль
Гюнтер Рудэль (Günther Rüdel; — ) — нямецкі военачальнік, камандуючы зенітнай артылерыі (1941—1942), генерал-палкоўнік люфтвафэ.
IC 1604
IC 1604 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор’і Кіт.
Схелта ван Хемстра
Схелта ван Хемстра (Schelto van Heemstra; 14 лістапада 1807, Гронінген, Нідэрланды — 20 снежня 1864, Маартэнсдыйк, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
Карпавічы (Сенненскі раён)
Ка́рпавічы (, Карповичи) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
Георгій Аляксандравіч Аксянёнак
Георгій Аляксандравіч Аксянёнак (, Полацк — ) — юрыст, прафесар.
Біяграфія
У 1935 годзе скончыў Маскоўскі юрыдычны інстытут. Працаваў у Галоўнай ваеннай пракуратуры Чырвонай Арміі, пракуратуры СССР, быў выкладчыкам Ташкенцкага юрыдычнага інстытута, загадчыкам сектара прававых праблем кіравання сельскай гаспадаркай Інстытута дзяржавы і права АН СССР.
У 1950 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Права дзяржаўнай уласнасці на зямлю ў СССР», а ў 1955 годзе — доктарскую дысертацыю на тэму «Зямельныя праваадносіны ў СССР».
З 1956 года — прафесар Вышэйшай школы МУС СССР. З 1966 года з’яўляецца членам-карэспандэнтам Акадэміі навук СССР.
Навуковая дзейнасць
Г. А. Аксянёнкам апублікавана больш за 200 навуковых прац, многія з якіх маюць фундаментальны характар. Найбольш значныя з іх: «Права дзяржаўнай уласнасці на зямлю ў СССР» (1950), «Зямельныя праваадносіны ў СССР» (1958), «Прававое становішча калгасаў у СССР» (1963), «Крытыка сучасных буржуазных аграрна-прававых тэорый» (1972).
Распрацоўваў праблемы зямельнага, воднага, грамадзянскага і калгаснага права.
Айнзідэльн
Айнзідэльн (Einsiedeln) — горад у аднайменнай акрузе кантона Швіц у Швейцарыі. Найбольш вядомы старажытным бенедыктынскім Айнзідэльнскім абацтвам.
Дзюк Элінгтан
Эдвард Кэнедзі («Дзюк») Элінгтан (Edward Kennedy "Duke" Ellington, 29 красавіка 1899, Вашынгтон —, Нью-Ёрк) — , аранжыроўшчык, , кіраўнік аркестра, прадстаўнік джазавага мастацтва. Пасмяротна ўзнагароджаны Пуліцэраўскай прэміяй.
Канцэрты ў Мінску
У 1971 годзе Дзюка Элінгтана паспяхова гастраляваў па гарадах СССР. З 20 па 27 верасня ён з аншлагам выступаў у Мінскім палацы спорту.
Барздзі
Барздзі́ (, Борзди) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Енісейскія кіргізы
Енісе́йскія кіргі́зы  — старажытны цюркскі народ у Паўднёвай Сібіры, продкі сучасных хакасаў і кіргізаў, стваральнікі дзяржавы Кіргізскі каганат.
Енісейскія кіргізы як этнас сфарміраваліся і развіваліся пераважна на тэрыторыі Мінусінскай катлавіны. У пачатку XVIII ст. большасць з іх была пераселена джунгарамі на раку Ілі, а землі ўключаны ў склад Расійскай імперыі.
Вязынская вуліца (Мінск)
Вязынская вуліца — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска, названая ў гонар аграгарадка Вязынь.
Страбаскапічны эфект
Страбаскапі́чны эфе́кт — зрокавая ілюзія, якая ўзнікае ў выпадках, калі назіранне якога-небудзь прадмета або карціны ажыццяўляецца не бесперапынна, а на працягу асобных перыядычна паслядоўных адзін за адным інтэрвалаў часу. У выніку з’ўляецца ілюзія нерухомасці або ўяўнага руху аб’екта назірання. Стабаскапічны эфект апісаны ў 1829 годзе бельгійскім фізікам Жазефам Плато ((J. A. F. Plateau).
Стабаскапічны эфект грунтуецца на інерцыі зроку — захаванні на кароткі час (да 0,1—0,2 секунды) у памяці ўспрынятага зрокавага вобраза.
Магчымы 2 тыпы страбаскапічнага эфекту.
Страбаскапічны эфект выкарыстоўваецца ў страбаскапічных прыладах, кінематаграфіі, тэлебачанні. На яго аснове ствараюцца кантрольна-вымяральныя прылады (у тым ліку, у медыцыне).
Ілюзія нерухомасці небяспечна з пункту гледжання аховы працы: пры асвятленні памяшкання люмінесцэнтнымі лямпамі магчыма ўражанне таго, што часткі абсталявання, якія імкліва верцяцца, застаюцца абсалютна нерухомымі.
Вязынская вуліца (Мінск)
Перасячэнні
Вуліца перасякаецца з шэрагам іншых вуліц:
Заканчваецца скрыжаваннем з МКАД.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Паблізу размешчаны прыпыначны пункт «Лебядзіны» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Кужэнтнік (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 21 населены пункт.
Енісейскія кіргізы
Сярэднявечнае мастацтва енісейскіх кіргізаў адметна сувяззю з папярэднімі старажытнымі культурамі Паўднёвай Сібіры, кітайскім і іранскім уплывам.
Паходжанне
Перыяд фарміравання енісейскіх кіргізаў атаесамляюць з Таштыкскай археалагічнай культурай (канец III ст. да н. э. — V ст. н. э.), цэнтрам якой з’яўлялася Мінусінская катлавіна. У канцы III ст. да н. э. яе насельніцтва было заваявана азіяцкімі гунамі. Прадстаўнікі Таштыкскай культуры з’яўляліся нашчадкамі носьбітаў папярэдняй Тагарскай культуры, а таксама качэўнікаў з больш паўднёвых стэпавых раёнаў. Пахавальныя маскі таштыкцаў сведчаць, што сярод іх былі еўрапеоіды і мангалоіды.
Таштыкцы апрацоўвалі жалеза і бронзу, займаліся пераважна жывёлагадоўляй, прычым важную ролю мела трыманне канёў. Аднак захоўваліся і земляробчыя традыцыі. На поўдні сучаснай Кемераўскай вобласці знойдзена сталае таштыкскае паселішча, жыхары якога развівалі комплексную, адначасова жывёлагадоўчую і земляробчую гаспадарку. На левым беразе ракі Абакан захаваліся рэшткі будынка плошчай 1500 м². Мяркуецца, што гэта быў палац гунскага намесніка.
У гісторыкаў і археолагаў няма адзінай думкі, або старажытныя кіргізы сфарміраваліся на базе Таштыкскай культуры ў выніку асіміляцыі тубыльцаў качэўнікамі, або былі адным з качавых плямён, пераселеных у Мінусінскую катлавіну гунамі. Аднак сцвярджаецца пераемнасць паміж Таштыкскай і енісейскакіргзскай культурамі, познюю Таштыкскую культуру называюць протакіргізскай. Нарэшце, частка даследчыкаў бачыць істотнае адрозненне паміж Таштыкскай і енісейскакіргізскай культурамі ў павелічэнні цюркскага элемента ў апошняй. Такім чынам, фарміраванне енісейскіх кіргізаў можа быць звязана не з ранняй экспансіяй гунаў, а з больш позняй экспансіяй Цюркскага каганата. Пачатак уласна енісейскакіргызскай культуры звычайна адносяць да VI — VIII стст. . Гэта культура адрознівалася формай пахаванняў, керамічнымі вырабамі, замагільнай абраднасцю.