cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Мікалаевіч Пятроў (архітэктар)
Біяграфія
З лістапада 2011 года па снежань 2013 года Галоўны архітэктар Мінска. Высунуў ідэю спыніць у межах МКАД панэльнае будаўніцтва і перанесці яго ў будучыя гарады-спадарожнікі.
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1982 года.
Творчасць
Асноўныя працы (у т.л. у сааўтарстве): ПДП рэканструкцыі Прывакзальнай плошчы ў Мінску (1974), сілуэт г. Мінска (1975), схема выкарыстання падземнай прасторы цэнтральнай часткі Мінска (1975), праекты забудовы мікрараёнаў Паўднёвы Захад-2 і 3 (1977—1978), праект забудовы мікрараёна № 4 у г. Усінск Комі АССР (1980), ПДП пасёлкаў Усць-Цыльма,, , , Прыўральскае ў Комі АССР (1979-83), генеральныя планы рэканструкцыі і пашырэнні Мінскай ЦЭЦ-4, Клайпедскай ДРЭС, , Вільнюскай ЦЭЦ-3 (1984-87), праект добраўпарадкавання тэрыторыі санаторыя «Беларусь» у г. Сочы (1988).
Навуковая дзейнасць
Навуковы кіраўнік распрацовак «Класіфікатар відаў дзейнасці ў будаўніцтве», «Інструкцыя пра аказанне інжынерных паслуг у будаўніцтве», «Інструкцыя пра прафесійную атэстацыю спецыялістаў у вобласці будаўніцтва», «Становішча пра Рэспубліканскі цэнтр атэстацыі кіраўнікоў спецыялістаў у вобласці будаўніцтва» (2002-06).
Віланова-сул’Арда
Віланова-сул'Арда (Villanova sull'Arda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру П'ячэнца.
Насельніцтва складае 1904 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 53 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 29010. Тэлефонны код — 0523.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аўтамагістраль Кола
Федэра́льная аўтамабі́льная даро́га М18 «Кола» — дзеючая аўтадарога федэральнага значэння ў Расіі Санкт-Пецярбург — Петразаводск — Мурманск — Севераморск. Працягласць аўтамагістралі — прыблізна 1376 кіламетраў. Уваходзіць у еўрапейскую дарогу E105 Кіркенес — Ялта.
Эльсдорф (Рэйнланд)
Эльсдорф (Elsdorf) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Эрфт. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 66,00 км². Афіцыйны код — 05 3 62 016.
Горад падзяляецца на 14 сельскіх акруг.
Холмецкі раён
Хо́лмецкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1926—1927 гадах. Цэнтр — вёска Холмеч.
Гісторыя
Холмецкі раён утвораны 8 снежня 1926 года ў складзе Рэчыцкай акругі БССР з цэнтрам у вёсцы Холмеч. У склад раёна ўключаны 23 сельсаветы: Артукоўскі (Арцюкоўскі), Вышамірскі, Вятхінскі, Ганчарова-Падзельскі, Завужальскі, Казіміраўскі, Калочынскі, Краснапольскі, Ленінскі, Ліпнякоўскі, Надзвінскі, Пракісельскі, Пярэдзелкаўскі (Пярэдзельскі), Рудня-Бурыцкі, Старадубкаўскі (Старадубскі), Сямёнаўскі, Уборкаўскі, Удалёўскі, Хаткаўскі, Холмецкі, Церабееўскі, Чаплінскі, Ястрабскі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Гомельскай акругі. 4 жніўня 1927 года скасаваны. Казіміраўскі, Ленінскі, Ліпнякоўскі, Пярэдзелкаўскі (Пярэдзельскі), Рудня-Бурыцкі, Старадубкаўскі (Старадубскі), Уборкаўскі, Удалёўскі, Хаткаўскі, Церабееўскі, Чаплінскі, Ястрабскі сельсаветы далучаны да Лоеўскага раёна, Артукоўскі (Арцюкоўскі), Вышамірскі, Вятхінскі, Ганчарова-Падзельскі, Завужальскі, Калочынскі, Краснапольскі, Надзвінскі, Пракісельскі, Сямёнаўскі, Холмецкі сельсаветы — да Рэчыцкага раёна.
Стэфан Ураш I
Стэ́фан У́раш I Вялікі (Стефан Урош I; каля 1229 — 1 мая 1277) — кароль Сербіі (1243—1273) з дынастыі Няманічаў. Захапіў трон у 1243 годзе, зрынуўшы свайго брата Стэфана Уладзіслава. Яго доўгае кіраванне стала перыядам актыўнага эканамічнага развіцця краіны. Садзейнічаў уздыму горназдабыўной прамысловасці, у прыватнасці, заахвочваў будаўніцтва сярэбраных і свінцовых рудняў. Актыўны знешні гандаль прывёў да войнаў Сербіі з Дуброўнікам у 1253—1254 і 1265—1268 гадах, якія завяршыліся перамогай сербаў. У 1268 года распачаў няўдалую экспедыцыю супраць Венгрыі, падчас якой быў узяты ў палон і быў вымушаны выплаціць выкуп за вызваленне. Умелае выкарыстанне варожасці паміж кланамі дазволіла Урашу далучыць заходняе Захум’е і паступова саслабіць пазіцыі князёў бакавой галіны дынастыі Няманічаў. Цэнтралізатарская палітыка караля прывяла ў 1276 годзе да мецяжу яго сына Стэфана Драгуціна. Войскі Ураша былі разбіты аб'яднанымі сіламі паўстанцаў і венграў у бітве пры Гацка. У выніку Ураш адрокся ад прастола і сышоў у манастыр, пабудаваны ім у Сопачанях, дзе неўзабаве памёр.
Рыу-Бранку
Ры́у-Бра́нку (Rio Branco — «белая рака») — рака ў Бразіліі, левы прыток ракі Рыу-Негру (басейн Амазонкі).
Стэфан Ураш I
Раннія гады
Стэфан Ураш быў малодшым сынам Стэфана Першавенчанага, народжаным ад яго невядомай другой жонкі ці трэцяй — Ганны Дандала.
У перыяд кіравання Стэфана Першавенчанага Сербія была суверэннай дзяржавай, аднак яго старэйшыя сыны апынуліся не ў стане падтрымліваць гэта становішча: Стэфан Радаслаў патрапіў у залежнасць ад дэспата Эпіра Феадора Камніна, а яго пераемнік Стэфан Уладзіслаў — ад балгарскага цара Івана Асеня II. У 1243 годзе сербская знаць зрынула Уладзіслава і пасадзіла на трон малодшага з сыноў Стэфана Першавенчанага — Стэфана Ураша. Пасля недоўгачасовай барацьбы Ураша з Уладзіславам браты прымірыліся, і новы кароль даў яму ў кіраванне княства Зэта.
Рыу-Бранку
Асноўныя прытокі: Кат­рыма­ні, Шэрыўй­ны (пра­выя); Ана­уа, Та­пе­ра (левыя).
Стэфан Ураш I
Гірная справа
Кіраванне Стэфана Ураша стала часам актыўнага эканамічнага развіцця краіны. Кароль запрасіў у Сербію з Трансільваніі шахцёраў, якія ўцяклі туды ад манголаў, і дазволіў ім будаваць сярэбраныя і свінцовыя рудні, а таксама падаў самакіраванне. Наўзамен горназдабытчыкі выплачвалі ў казну падатак у 8-10 % ад здабытай руды, што дазволіла наладзіць чаканку сярэбранай каралеўскай манеты.
Рыу-Бранку
Рака суднаходная да горада Каракараі, у час высокай вады — да Боа-Віста.
Стэфан Ураш I
Гандаль і фінансы
Стэфан Ураш I таксама спрыяў адраджэнню гандлю на сербскіх землях, прыцягваючы купцоў не толькі з Дуброўніка і Котара, але і з усёй Далмацыі і нават Італіі. 1 жніўня 1243 года Ураш выдаў хартыю, якая пацвярджала гандлёвыя прывілеі і падатковыя палёгкі гандляроў з Дуброўніка. Асноўнай пагрозай для гандлю былі разбойнікі. Для забеспячэння бяспекі купцоў, паломнікаў і асоб высакароднага паходжання кароль сфарміраваў спецыяльныя ўзброеныя атрады. Інтарэсы купцоў таксама былі забяспечаны гандлёвымі пагадненнямі, у якіх Ураш браў на сябе абавязацельства пакрываць матэрыяльныя страты, панесеныя ад рук рабаўнікоў.
Кароль спрыяў перасяленню ў краіну замежных каланістаў, галоўным чынам, занятых у гандлі. Каланісты былі падсудныя спецыяльным законам: так, іх спрэчкі з сербамі вырашаліся змяшанымі трыбуналамі, якія складаліся ў роўных суадносінах з сербаў і каланістаў. Перасяленцы таксама мелі права вызнаваць каталіцтва, але не маглі яго распаўсюджваць.
Ураш практыкаваў продаж купцам права збіраць падаткі і мыты. Гэта дазваляла атрымліваць гарантаваны аб'ём падаткаў, аднак узмацняла напружанасць у народзе, паколькі купцы-зборшчыкі нярэдка злоўжывалі сваімі правамі і абіралі насельніцтва. Тым не менш прыбытак, атрыманы ад здабычы руды і гандлю сур'ёзна ўмацаваў эканамічнае становішча сербскіх кіраўнікоў. Гэтыя грошы далі ім сродкі для прыцягнення наёмных войскаў, вызваліўшы арыстакратыю ад службы ў арміі, аднак у доўгатэрміновай перспектыве гэта апынулася пагібельным для каралеўскай улады.
Войны з Дуброўнікам
Паслабленне паўднёвых і ўсходніх суседзяў Сербіі дазволіла Урашу сканцэнтравацца на падпарадкаванні заходняга Захум'я і абароне межаў з Венгрыяй. У 1252 годзе сербскі кароль уступіў у канфлікт з Дуброўнікам. Перадумовамі канфлікту было пытанне аб тым, хто павінен збіраць падаткі з каталіцкага насельніцтва, якое пражывала ў прыморскіх раёнах, — архібіскуп Дуброўніка ці біскуп Бара, які належаў Сербіі. Спрэчка была вынесена на суд Папы. Ураш і былы кароль Уладзіслаў падтрымалі Бар. Хронікі Дуброўніка паказваюць на варожае стаўленне Ураша да горада, лічачы, што кароль наўмысна выклікаў канфлікт, спрабуючы ўсталяваць кантроль над Дуброўнікам або, прынамсі, прыслабіць пазіцыі венецыянцаў у Сербіі. Войскі Дуброўніка выйшлі за межы гарадскіх сцен, аднак да бітвы справа не дайшла. Ужо ў 1253 годзе Дуброўнік уступіў у саюз з балгарскім царом Міхаілам Асенем I з мэтай звяржэння Стэфан Ураша. Улады горада таксама ўступілі ў перамовы з каралём Венгрыі і ў 1254 годзе выплацілі яму даніну, верагодна, разлічваючы на яго падтрымку ў чаканай вайне. Ход распачатых баявых дзеянняў дакладна не высветлены. Балгары, верагодна, адступілі, дайшлі да ракі Лім і спустошылі Біела-Поле. Ураш заключыў з імі ўвосень 1254 года сепаратны мір, які аднавіў статус кво. У тым жа 1254 годзе Ураш і Дуброўнік былі вымушаны заключыць мір і пакрыць адзін аднаму нанесеную шкоду. У абмен на права весці міжнародны гандаль Дуброўнік абавязаўся плаціць сербскаму каралю 2 000 залатых манет у год.
Другая вайна з Дуброўнікам пачалася ў 1265 годзе. Ураш абвінаваціў гараджан у дачыненні да рабаванняў прыбярэжных сербскіх тэрыторый, прадастаўленні прытулку сербскім дэзертырам і падтрыманні адносін з варожай сербам Венецыяй. Па выніках кароткатэрміновага канфлікту ў 1268 годзе паміж бакамі быў падпісаны мірны дагавор.
Сербія і Дуброўнік перажылі яшчэ адзін кароткі канфлікт у 1275 годзе. Ён здарыўся на фоне спрэчак Котара з Дуброўнікам. Котар быў у складзе Сербіі, і, хоць жыў па ўласных законах, прызнаваў вяршэнства сербскага караля, таму Ураш выступіў на яго боку. Канфлікт быў хутка вырашаны і не меў сур'ёзных наступстваў.
Адносіны з Венгрыяй
У канцы 1267 ці ў пачатку 1268 года Стэфан Ураш атакаваў венгерскую правінцыю Мачва. Прычыны ўварвання невядомыя. Мэтай экспедыцыі магло быць як жаданне сербаў умацаваць паўночную мяжу, так і простае рабаванне. Сербская армія спустошыла Мачву, аднак увесну 1268 года пацярпела паражэнне ад махаўскага бана Белы Расціслававіча, падтрыманага яго дзедам, каралём Белам IV. Стэфан Ураш разам са сваім зяцем і саноўнікамі быў узяты ў палон. Ён быў вымушаны заплаціць выкуп за сваё вызваленне. Паводле меркавання некаторых даследчыкаў, гарантыяй міру паміж дзвюма краінамі стаў шлюб старэйшага сына Ураша, Драгуціна, і ўнучкі венгерскага караля, Кацярыны. Іншыя, аднак, лічаць, што вяселле адбылося раней за 1268 год. Паводле меркавання некаторых гісторыкаў, Ураш таксама быў вымушаны прызнаць сюзерэнітэт караля Венгрыі.
Усходняя палітыка
На часы валадарання Стэфана Ураша прыйшоўся росквіт Нікейскай імперыі. У 1246 годзе Іаан III Дука Ватац адабраў у балгараў Фракію і Македонію, а ў снежні таго ж года захапіў Салонікі. У выніку новай вайны ў 1252 годзе грэкі занялі заходнюю Македонію і Албанію. Рот моцы грэкаў прывёў да ўмяшання сіцылійскага караля Манфрэда, які стаў аказваць падтрымку Эпірскаму дэспатату і Ахейскаму княству. Сербія тым часам была не ў стане процідзейнічаць нікейцам. Ураш спрабаваў адкрыта не канфліктаваць з імі, аднак у 1258 годзе здолеў заняць Скоп’е, Прылеп і Кішава, якія належалі грэкам. У 1259 годзе саюзныя войскі сіцылійцаў, эпірцаў і ахейцаў былі разбіты ў бітве пры Пелагоніі. У 1261 гады імператар Міхаіл VIII Палеалог увайшоў у Канстанцінопаль і, такім чынам ліквідаваўшы Лацінскую імперыю, аднавіў Візантыю.
У наступныя гады Ураш з'яўляўся саюзнікам Візантыі. Хронікі Дуброўніка гавораць, што адной з прычын вайны 1265 года было тое, што Дуброўнік меў сувязі з Венецыяй, якая была праціўнікам сербска-візантыйскага саюза. У 1268 годзе да двара Ураша прыбылі візантыйскія паслы для перамоў наконт шлюбу яго малодшага сына і дачкі імператара Ганны. Шлюб у канчатковым выніку не адбыўся з-за супрацьстаяння сербскай знаці.
Сітуацыя зноў змянілася з узыходжаннем на сіцылійскай прастол Карла Анжуйскага, які намерыўся аднавіць Лацінскую імперыю. Карл Анжуйскі распачаў дыпламатычныя высілкі, каб стварыць антывізантыйскую кааліцыю. У 1273 ці нават у 1272 гадах Ураш пад уплывам сваёй жонкі Алены Анжуйскай далучыўся да гэтай кааліцыі, разлічваючы павялічыць свае ўладанні за кошт Візантыі. Сярод яго саюзнікаў апынуліся кароль Сіцыліі, ахейскі князь, эпірскі дэспат, балгарскі цар і кіраўнік Фесаліі Іаан Дука, чыя дачка Алена была выдадзена за малодшага сына Ураша Мілуціна.
Узмацненне каралеўскай улады і наступны заняпад
З мэтай умацавання сваёй улады Стэфан Ураш здушыў сепаратызм рэгіёнаў. Ён ліквідаваў тытул «кароль Захум'я, Трэбінья і Дуклі» і стаў называць сябе «каралём усіх сербскіх і прыморскіх земляў». Недахоп крыніц не дазваляе прасачыць паступовае заваяванне заходняй Сербіі — Захум'я. Меркавана, высокая ступень аўтаноміі мясцовай знаці прывяла да канфліктаў унутры яе, чым скарыстаўся Ураш. Іграючы на інтарэсах мясцовых арыстакратаў, ён дамогся падзення аўтарытэту мясцовага кіраўніка Радаслава і яго нашчадкаў, што ў выніку прывяло да таго, што знаць прызнала вярхоўную ўладу сербскага караля.
На працягу ўсяго перыяду свайго кіравання Стэфан Ураш падтрымліваў цесныя адносіны з Сербскай Праваслаўнай царквой, хоць і тут праяўлялася яго схільнасць да цэнтралізацыі ўлады. У 1263 годзе ён спрыяў прызначэнню архіепіскапам Сербіі свайго брата Савы, а пасля яго смерці — вучня Савы, афонскага манаха Іаана. Іаан быў настолькі блізкі да караля, што пакінуў сваю пасаду пасля звяржэння Ураша. Стэфан Ураш заснаваў у 1260-х гадах манастыр Сопачані. Фрэскі ў царкве манастыра з'яўляюцца вянцом сербскага жывапісу XIII стагоддзя. Яны адлюстроўваюць рэлігійныя сцэны, а таксама членаў каралеўскай сям'і. Кароль таксама распарадзіўся пабудаваць капліцу Праабражэння ў афонскім манастыры Хіландар і даў заданне манаху Даменцыяну напісаць Жыццяпіс Святога Савы і Жыціе Святога Сімяона.
З мэтай цэнтралізацыі ўлады ў каралеўстве Стэфан Ураш не стаў вылучаць удзелы сваім сынам. Старэйшы з іх, Драгуцін, застаючыся пры каралеўскім двары, пры падтрымцы свайго цесця, венгерскага караля Іштвана V, імкнуўся, аднак, атрымаць сабе ў кіраванне частку каралеўства. Ураш пярэчыў гэтаму, і некаторыя навукоўцы лічаць, што ён нават прыняў рашэнне перадаць правы на прастол малодшаму сыну Мілуціну. Нарэшце, у 1276 годзе Драгуцін адкрыта запатрабаваў ад бацькі саступіць яму частку каралеўства. Ураш прыйшоў у лютасць, і Драгуцін, асцерагаючыся за сваё жыццё, паўстаў, паклікаўшы на дапамогу свайго цесця. Навукоўцы разыходзяцца ў меркаваннях аб прычынах паўстання. Дыніцэ лічыць, што яно было выклікана імкненнем Драгуціна да ўлады. Маўраматыс гаворыць, што ў 1276 гады Ураш, без уліку меркавання Драгуціна, прызначыў сваім пераемнікам Мілуціна, што і выклікала паўстанне. Каб прыцягнуць паслядоўнікаў, Драгуцін абяцаў шырокія прывілеі сербскай знаці. Армія Ураша і аб'яднаная армія паўстанцаў і венграў сустрэліся каля гарадка Гацка. Каралеўскія войскі былі разгромлены, а Стэфан Ураш адрокся ад прастола і сышоў у манастыр Сопачані, прыняўшы пострыг пад імем Сімяон. Там жа ён памёр 1 мая 1277 года і быў пахаваны.
Стэфан Ураш I быў кананізаваны Сербскай Праваслаўнай царквой. Яго жыццё апісана архіепіскапам Даніілам II у Жыціі сербскіх каралёў і архібіскупаў.
Вобраз
Візантыйскі дыпламат, які жыў у 1268 годзе ў Сербіі, пакінуў наступнае апісанне сербскага двара: ''Вялікі кароль, як яго называюць, вядзе настолькі простае жыццё, што яно было б ганебным для сярэдняга вяльможы ў Канстанцінопалі. Венгерскі зяць караля працуе з калаўротам у бедным адзенні''. Джон Файн так характарызуе кіраванне Стэфана Ураша I: ''Ураш, які ў 1243 годзе прыняў карону Сербію пасля Уладзіслава, уяўляецца самым адораным з трох братоў. У абарону двух іншых можна сказаць, што Ураш меў перавагу над імі, паколькі яго кіраванне супала з распадам дзвюх раней магутных суседзяў Сербіі — Эпірскага дэспатата і Балгарыі. Пры Урашы Сербія стала значнай сілай на Балканах''.
Сям'я
У 1250 годзе Стэфан Ураш I ажаніўся з Аленай Анжуйскай, ад якой меў чацвярых дзяцей:
Цеплавое выпраменьванне
Цеплавое выпраменьванне — электрамагнітнае выпраменьванне, якое ўзнікае за кошт унутранай энергіі цела. Мае суцэльны спектр, максімум якога залежыць ад тэмпературы цела. Пры астыванні апошні зрушваецца ў даўгахвалевую частку спектра. Цеплавое выпраменьванне выпускаюць, напрыклад, нагрэты метал, зямная атмасфера і белы карлік.
Прычынай таго, што рэчыва выпраменьвае электрамагнітныя хвалі, з'яўляецца будова атамаў і малекул з зараджаных часціц, з-за чаго рэчыва працята электрамагнітнымі палямі. У прыватнасці, пры сутыкненнях атамаў і малекул адбываецца іх ударнае ўзбуджэнне з наступным высвечваннем. Характэрнай рысай з'яўляецца тое, што пры асерадненні каэфіцыента выпраменьвання паводле максвелаўскага размеркавання, пачынаючы з энергій
hν ∼ kT
, у спектры пачынаецца экспанентны завал.
У выпадку, калі выпраменьванне знаходзіцца ў тэрмадынамічнай раўнавазе з рэчывам, то такое выпраменьванне называецца раўнаважным. Спектр такога выпраменьвання эквівалентны спектру абсалютна чорнага цела і апісваецца законам Планка. Аднак ў агульным выпадку цеплавое выпраменьванне не знаходзіцца ў тэрмадынамічнай раўнавазе з рэчывам, такім чынам больш гарачае цела астывае, а халаднейшае наадварот награваецца. Спектр такога выпраменьвання вызначаецца законам Кірхгофа.
Энергетычная свяцільнасць цела
Энергетычная свяцільнасць цела -~R_T — фізічная велічыня, якая з'яўляецца функцыяй тэмпературы і колькасна роўная энергіі, якая выпраменьваецца целам за адзінку часу з адзінкі плошчы паверхні ва ўсіх кірунках і па ўсім спектры частот.
; ~[R_T]= Дж/с·м² = Вт/м²
Спектральная шчыльнасць энергетычнай свяцільнасці
Спектральная шчыльнасць энергетычнай свяцільнасці — функцыя частаты і тэмпературы, якая характарызуе размеркаванне энергіі выпраменьвання па ўсім спектры частот (або даўжынь хваль).
Аналагічную функцыю можна напісаць і праз даўжыню хвалі
Можна даказаць, што спектральная шчыльнасць энергетычнай свяцільнасці, выяўленая праз частату і даўжыню хвалі, звязаны суадносінамі:
Паглынальная здольнасць цела
Паглынальная здольнасць цела —  — функцыя частаты і тэмпературы, паказвае, якая частка энергіі электрамагнітнага выпраменьвання, што падае на цела, паглынаецца целам у вобласці частот ~d\omega каля ~\omega
дзе ~d\Phi' — паток энергіі, які паглынаецца целам.
Адлюстравальная здольнасць цела
Адлюстравальная здольнасць цела —  — функцыя частаты і тэмпературы, паказвае якая частка энергіі электрамагнітнага выпраменьвання, што падае на цела, адлюстроўваецца ад яго ў вобласці частот ~d\omega зблізку ~\omega
дзе ~d\Phi'' — паток энергіі, які адлюстроўваецца ад цела.
~d\Phi — паток энергіі, які падае на цела ў вобласці ~d\omega каля ~\omega Падрабязней гл. Альбеда
Абсалютна чорнае цела
— для абсалютна чорнага цела Падрабязней Абсалютна чорнае цела
Шэрае цела
Шэрае цела — гэта такое цела, каэфіцыент паглынання якога не залежыць ад частаты, а залежыць толькі ад тэмпературы
— для шэрага цела
Аб'ёмная шчыльнасць энергіі выпраменьвання
Аб'ёмная шчыльнасць энергіі выпраменьвання — ~U_T — функцыя тэмпературы, колькасна роўная энергіі электрамагнітнага выпраменьвання ў адзінку аб'ёму па ўсім спектры частот
Спектральная шчыльнасць энергіі
Спектральная шчыльнасць энергіі —  — функцыя частаты і тэмпературы, звязаная з аб'ёмнай шчыльнасцю выпраменьвання формулай:
Варта адзначыць, што спектральная шчыльнасць энергетычнай свяцільнасці для абсалютна чорнага цела звязана са спектральнай шчыльнасцю энергіі наступнымі суадносінамі: — для абсалютна чорнага цела
Майстар Амасіса
Амасіс — умоўнае імя старажытнагрэчаскага вазапісца, які працаваў у стылі чорнафігурнага вазапісу ў 550—510 гг. да н. э. у Афінах. Сапраўднае імя вазапісца не захавалася, сваё ўмоўнае імя ён атрымаў па імені ганчара Амасіса, чые адпаведным чынам падпісаныя працы распісваў мастак.
Да творчасці вазапісца Амасіса адносяць каля 90 вазапісных работ. У ранніх працах Амасіс быў верны старым традыцыям малюнка: намаляваныя целы людзей выцягнутыя, у іх непамерна маленькія галовы і вуглаватыя рухі. У адрозненне ад сваіх папярэднікаў Амасіс здолеў удыхнуць жыццё ў малюнкі. Ён змякчыў існаваныя формы малюнка і ўзбагаціў іх новымі кампазіцыямі. Вобразы людзей з часам сталі адрознівацца большай паўнатой і выпраменьвалі жыццёвую энергію. Хутчэй за ўсё, такія змены ў творчасці вазапісца прыўнёс чырвонафігурны стыль вазапісу, які з'явіўся да 540 г. да н. э. і валодаў нябачанымі раней мастацкімі магчымасцямі. Амасіс паспрабаваў перанесці іх у свае чорнафігурныя працы. У адрозненне ад больш маладых калег, такіх як Андакід, на якога па ўсёй бачнасці арыентаваўся Амасіс, ён застаўся верным чорнафігурнаму вазапісу.
Ясыніўка (Дубенскі раён)
Ясыніўка (Ясині́вка) — вёска ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Пэрвамайскэ (Гайсынскі раён)
Пэрвамайскэ (Первомайське) — пасёлак у Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Таполынэ (Балградскі раён)
Таполынэ (Топо́лине) — вёска ў Балградскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 863
IC 863 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Трайгі (Шчучынскі раён)
Трайгі́ (, Трайги) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Лычкавіцкага сельсавета, потым у складзе Галавічпольскага сельсавета, да 2002 года — у складзе Бакштаўскага сельсавета.
Крынычкы (Балцкі раён)
Крынычкы (Кринички́) — вёска ў Балцкім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Грэвенброх
Грэвенброх (Grevenbroich) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Нойс. Насельніцтва — 64,2 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 64,8 тысяч. Плошча — 102,6 км². Афіцыйны код — 05 1 62 008.
Сус (значэнні)
Сус:
Буйрэк
Буйрэк — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каздыгарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 234839300.
Азіяцка-Ціхаакіянскае эканамічнае супрацоўніцтва
Азіяцка-Ціхаакіянскае эканамічнае супрацоўніцтва (АЦЭС) — форум 21 эканомікі Азіяцка-Ціхаакіянскага рэгіёну для супрацоўніцтва ў галіне рэгіянальнага гандлю і палягчэння і лібералізацыі капіталаўкладанняў. Мэтай АЦЭС з’яўляецца павышэнне эканамічнага росту і росквіту ў рэгіёне і ўмацаванне азіяцка-ціхаакіянскай супольнасці.
У эканоміках-удзельніцах пражывае каля 40 % сусветнага насельніцтва, на іх прыпадае прыблізна 54 % ВУП і 44 % сусветнага гандлю.
Члены АЦЭС
У наш час у АЦЭС 21 член, сярод іх — большасць краін з берагавой лініяй у Ціхага акіяна. Адна з нешматлікіх міжнародных арганізацый, да якіх Тайвань далучыўся з поўным ухваленнем Кітая. У выніку ў АЦЭС прыняты тэрмін эканомікі, якія ўдзельнічаюць, а не краіны-ўдзельнікі.
Гісторыя АЦЭС
Арганізацыя ўтворана ў 1989 годзе ў Канберы па ініцыятыве прэм’ер-міністраў Аўстраліі і Новай Зеландыі.
АЦЭС ўтворана як свабодны кансультатыўны форум без якой-небудзь жорсткай арганізацыйнай структуры або буйнога бюракратычнага апарату. Сакратарыят АЦЭС, размешчаны ў Сінгапуры, уключае толькі 23 дыпламаты, якія прадстаўляюць краіны-ўдзельніцы АЦЭС, а таксама 20 мясцовых наёмных супрацоўнікаў.
Першапачаткова вышэйшым органам АЦЭС былі штогадовыя нарады на ўзроўні міністраў. З 1993 года галоўнай формай арганізацыйнай дзейнасці АЦЭС з’яўляюцца штогадовыя саміты (нефармальныя сустрэчы) лідараў эканомік АЦЭС, у ходзе якіх прымаюцца дэкларацыі, якія падводзяць агульны вынік дзейнасці Форума за год і вызначаюць перспектывы далейшай дзейнасці. З вялікай перыядычнасцю праходзяць сесіі міністраў замежных спраў і эканомікі.
Галоўныя працоўныя органы АЦЭС: Дзелавы кансультацыйны савет, тры камітэты экспертаў (камітэт па гандлі і інвестыцыях, эканамічны камітэт, адміністрацыйна-бюджэтны камітэт) і 11 рабочых груп па розных галінах эканомікі.
У 1998 годзе адначасова з прыёмам у АЦЭС трох новых членаў — Расіі, В’етнама і Перу — уведзены 10-гадовы мараторый на далейшае пашырэнне складу членаў Форуму. Заявы на ўступленне ў АЦЭС падалі Індыя і Манголія.
Баравіцкая плошча
Баравіцкая плошча (Боровицкая площадь), да 1956 — Плошча Баравіцкіх варотаў (Площадь Боровицких ворот) — адна з цэнтральных плошчаў Масквы насупраць Баравіцкіх варотаў Крамля паміж Вялікім Каменным мостам, Манежнай вуліцай, Валхонкай, Махавой і Знаменкай. Размешчана ў Цвярскім раёне і Хамоўніках.
Паходжанне назвы
Назву атрымала ад Баравіцкіх варот у Баравіцкай вежы Крамля, якая прылягае да яе. Да 1956 года называлася плошча Баравіцкіх Варотаў.
Гісторыя
У пачатку XVIII стагоддзя на месцы сучаснай плошчы стаялі двары Мікіты Зотава і Афанасія Вяземскага. Да канца XVIII стагоддзя тут знаходзіліся некалькі гандлёвых крам і двары царкоўных служак крамлёўскіх храмаў. Плошча як свабодная прастора ўтварылася ў канцы 1930-х гадоў пасля зносу дамоў у пачатку Знаменкі. У 2010 годзе на плошчы планавалася пачаць узвядзенне дэпазітарыя (сховішча) Дзяржаўнага гісторыка-культурнага музея-запаведніка «Маскоўскі Крэмль» па праекце архітэктара У. Каласніцына, быў абгароджаная плошча для будаўніцтва. З-за таго, што праект падвергся шматлікай крытыцы (у тым ліку таму, што плошча знаходзіцца ў ахоўнай зоне Крамля і любыя працы, акрамя кансервацыйна-рэстаўрацыйных, тут заканадаўча забаронены), яго рэалізацыя была спынена часова выконваючым абавязкі мэра Масквы У. І. Рэсіным — у той жа час генеральны дырэктар музея-запаведніка «Маскоўскі Крэмль» А. Гагарына заявіла, што будаўніцтва будзе працягвацца.
4 лістапада 2016 года на плошчы адбылося адкрыццё помніка Уладзіміру Вялікаму працы скульптара Салавата Шчарбакова — што, разам з іншымі будаўнічымі працамі ў ахоўнай зоне Крамля і на яго тэрыторыі і іншымі парушэннямі, ставіць яго пад пагрозу выключэння са спісу Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Апісанне
Баравіцкая плошча размешчана насупраць Баравіцкай вежы Крамля і паўднёвага ўскрайка Аляксандраўскага саду. На поўнач ад яе адыходзіць Махавая вуліца і паралельная Манежная, з захаду выходзіць Знаменка, з поўдня — Валхонка і Лябяжы завулак. Махавая і Знаменка, перасякаючы плошчу ўтвараюць магістраль, якая выходзіць на Вялікі Каменны мост, што злучае левы бераг Масквы-ракі з Замаскварэччам. Акрамя гэтага, на плошчу выходзіць Баравіцкая вуліца Крамля. З моста ёсць з’езд на Крамлёўскую набярэжную.
Арганізацыя руху
Ад Знаменкі арганізаваны 4-палосны рух у бок Замаскварэчча, тут жа знаходзіцца 2-палосныя з’езд на Валхонку і выезд з яе. Процілеглы рух да цэнтра праходзіць па Махавой: 4-палосны рух з Замаскварэчча зліваецца з 3-палосным з’ездам ад Крамлёўскай набярэжнай, утвараючы 7-палосную магістраль. Манежная і Баравіцкая вуліцы для аўтамабільнага руху закрыты.
Чэрвонэ (Іллінецкі раён)
Чэрвонэ (Червоне) — пасёлак у Іллінецкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Бліны
Бліны́ — інтэрнацыянальная мучная страва, кулінарны выраб, вядомы шмат якім народам, у т.л. беларусам.
Пшанічную, жытнюю, ячную, грэчневую ці аўсяную муку замешваюць на малацэ або сыроватцы, сыраквашы. Бліны былі кіслыя, на рошчыне, і прэсныя, на содзе. У цеста часам дадаюць яйкі, цукар. Пякуць на падмазцы. Падаюць з мачанкай, падсмажаным салам, малаком, смятанай. З пшанічнай мукі пякуць невялікія тоўстыя бліны — аладкі і тонкія — наліснікі.
Этнаграфія
У народнай традыцыі прыгатаванне бліноў уваходзіла ў шэраг абрадавых комплексаў і звязвалася з ідэяй ахвяравання продкам. Таму рытуальнае спажыванне бліноў характэрнае найперш для абрадаў памінальнага характару. У час пахавання першы гарачы блін прызначаўся непасрэдна самому памерламу, блін неслі за труной і пакідалі на магіле. На масленіцу бліны клалі на акно, каб продкі сілкаваліся парай, а на Змітраўскія Дзяды на Магілёўшчыне бліны збіраў па хатах пастух, кажучы пад акном, што яго паслалі «дзяды».
З бліном у руцэ гаспадар клікаў Мароза на калядную вячэру. Пры першым выгане жывёлы бліны неслі пастуху, які пагражаў: «Хто не дасць блінца — здохне аўца». Бліны ўваходзяць у склад шматлікіх варожбаў пра замужжа: з ім на галаве ішлі на вуліцу і пыталіся імя першага сустрэчнага мужчыны; з блінамі беглі пад акно да суседзяў і чакалі слоў тыпу «сядзь» ці «ідзі»; ішлі з першым бліном на сметнік і прыслухоўваліся да брэху сабакі і г.д. Бліны пяклі на Ушэсце «Хрысту на анучы», Бліны як мучная страва характарызаваліся і прадукавальнай сімволікай — на куццю першы блін неслі авечкам, каб яны цэлы год былі здаровыя. Часам даследчыкі ў круглай форме бліна бачаць увасабленне сонца і тлумачаць спажыванне бліна на масленіцу як сімвалічны акт ушанавання «маладога» веснавога сонца і далучэння да яго жыватворнай моцы. Пры выпяканні бліноў непажаданай была прысутнасць іншых. Калі хто заходзіў у хату, дзе пякуць бліны, мусіў казаць: «Скачком бліны!», а ў адказ чуў: «Тарчком з ізбы!».
Ткачова
Ткачо́ва (, Ткачёво) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Тураўлянскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Завозерскага сельсавета.
Украінск
Заснаваны ў 1952 годзе адначасова з будаўніцтвам шахты «Украіна», якая функцыянуе да гэтага часу. Да 1963 года называўся пасёлак Лясоўка.
18 верасня 1963 года пгт Лясоўка атрымаў статус горада.
Гэрбынэ
Гэрбынэ (Ге́рбине) — вёска ў Балцкім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Маябамба
Маябамба (Moyobamba) — горад на поўначы Перу, за 1363 км ад сталіцы Лімы. Насельніцтва складае каля 77 тысяч чалавек.
Эскадраны мінаносец Fleuret
Эскадраны мінаносец Fleuret — адзін з 13 эсмінцаў тыпу Claymore, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.
Знаменка (прыпыначны пункт)
Зна́менка (, Знаменка)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Знаменка; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж прыпыначным пунктам Кодзень і прыпыначным пунктам Збунін.
Кола (Мурманская вобласць)
Кола (Кола) — горад (1784—1926 і з 1965 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кольскага раёна Мурманскай вобласці. Насельніцтва 10,8 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1565 годзе.
Геаграфія
Горад размешчаны пры зліцці рэк Кола і Тулома, каля іх упадзення ў Кольскі заліў Баранцава мора, за 12 км ад Мурманска.
IC 864
IC 864 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вялікія Аўчыненкі
Вялі́кія Аўчыне́нкі (, Великие Овчиненки) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Садавэ (Казятынскі раён)
Садавэ (Садове) — пасёлак у Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Пішчана (Балцкі раён)
Пішчана (Піща́на) — вёска ў Балцкім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Альбарэта
Альбарэта (Albareto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Парма.
Насельніцтва складае 2241 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 22 чал./км². Займае плошчу 104 км². Паштовы індэкс — 43051. Тэлефонны код — 0525.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Класіфікацыя караблёў
Класіфікацыя караблёў — размеркаванне ваенных караблёў ваенна-марскіх сіл на класы, падкласы і тыпы, у залежнасці ад іх тактычнага прызначэння, водазмяшчэння, узбраення, браніравання, хуткасці ходу і іншых якасцяў. У ваенна-марскіх сілах розных краін могуць быць прынятымі розныя класіфікацыі караблёў.
Клас караблёў — група ваенных караблёў, аднародных паводле прызначэння і асноўнага ўзбраення. Прыклады класаў караблёў: ракетныя падводныя лодкі, тарпедныя падводныя лодкі, процілодачныя караблі, міннатральныя караблі, дэсантныя караблі.
Падклас караблёў — ваенныя караблі таго самага класу, якія адрозніваюцца між сабой водазмяшчэннем і ўзбраеннем. Прыклад падзелу на падкласы: клас міннатральных караблёў у савецкіх ВМС падзяляўся на мінныя загароднікі, марскія тральшчыкі, базавыя тральшчыкі і інш.
Тып караблёў — ваенныя караблі, якія адрозніваюцца вонкавым выглядам, канструкцыйнымі дэталямі і тэхнічнай аснашчанасцю.
Трудавая (Шчучынскі раён)
Трудава́я (, Трудовая) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Лычкавіцкага сельсавета, потым у складзе Галавічпольскага сельсавета, да 2002 года — у складзе Бакштаўскага сельсавета.
Глухіўці (пасёлак)
Глухіўці (Глу́хівці) — пасёлак у Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дубына (Казятынскі раён)
Дубына (Дубина) — пасёлак у Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Царква Святога Духа (Талін)
Царква Святога Духа (Püha Vaimu kirik, Pühavaimu kirik)  — царква, знаходзіцца ў гістарычным цэнтры Таліна на вуліцы Пікк, помнік сярэднявечнай архітэктуры. У цяперашні час належыць лютэранскаму прыходу, які ўваходзіць у ЭЕЛЦ.
Гісторыя
Першапачатковы будынак быў закладзены ў пачатку XIII стагоддзя. У пачатку XIV стагоддзя да будынка была прыбудавана двухнефная падоўжная частка. У 1630-я гады быў па праекце архітэктара Г. Графі пабудаваны ківер ў стылі паўночнага Адраджэння (абноўлены ў 1688 годзе па праекце Д. Бікеля і А. Яна). Флюгер створаны ў 1688 Д.Хюбенерам.
З гэтай царквой звязана памяць аб двух пастарах XVI стагоддзя, якія ўнеслі значны ўклад у культуру Эстоніі:
Архітэктура
У заходняй частцы будынка — стройная васьмігранная кансольная вежа ў стылі Тэўтонскага ордэна.
Сестрына
Сестрына (Сестрино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сестрына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Сонечныя зацьменні XVII стагоддзя
У перыяд з 1601 па 1700 год адбылося 248 сонечных зацьменняў, з якіх 89 былі частковымі, 74 — кольцападобнымі, 61 — поўным і 24 — гібрыднымі.
Марфалогія мовы
Марфалогія (ад morphē форма і logos вучэнне, літаральна навука аб формах) - раздзел граматыкі, які вывучае словы ў сістэмах іх форм словазмянення, разглядаючы правілы змянення словаў, адрозненні словаформаў адной лексемы, пытанні прыналежнасці словаформаў тым ці іншым словам (: сінтаксіс).
Прадметам марфалогіі як лінгвістычнай дысцыпліны з'яўляецца вучэнне аб часцінах мовы, якія з'яўляюцца самымі вялікімі граматычнымі групамі словаў, якімі займаецца марфалогія.
Сонечныя зацьменні XVII стагоддзя
Спіс зацьменняў XVII стагоддзя
Ніжэй прыведзена табліца, у якой пералічаны ўсе сонечныя зацьменні XVII стагоддзя ў храналагічным парадку. Табліца змяшчае наступныя слупкі:
Сестрына
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Плоскэ (Балцкі раён)
Плоскэ (Пло́ске) — вёска ў Балцкім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Фронт
Фронт (front, frons) — лоб, пярэдняя, пярэдні бок (частка) чаго-небудзь:
Свірыданава (Пачынкаўскі раён)
Свірыданава (Свиридоново) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Свірыданава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці ў 17 км на паўночны-захад ад Пачынка, у 3 км на ўсход ад аўтадарогі, ля дарогі. У 7 км на ўсход ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт.
Каскулак
Каскулак — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каздыгарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 234839400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 274 чалавекі (137 мужчын і 137 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 233 чалавекі (126 мужчын і 107 жанчын).
IC 865
IC 865 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Камітэт дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР
Камітэ́т дзяржа́ўнай бяспе́кі Белару́скай CCP (КДБ Беларускай ССР) — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання ў сферы забеспячэння дзяржаўнай бяспекі, які меў статус камітэта. Існаваў у перыяд з 1954 года па 19 верасня 1991 года. З 1954 года па 1977 год насіў назву «Камітэт дзяржаўнай бяспекі пры Савеце Міністраў Беларускай ССР». Пачынаючы з 1978 года і па 1991 год называўся «Камітэт дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР» і працаваў у структуры апарату саюзнай КДБ СССР.
Папярэднікі
20 снежня 1917 г. — утварэнне Усерасійскай надзвычайнай камісіі па барацьбе з контррэвалюцыяй і сабатажам (УНК, ВЧК) (кіраўнік — Ф. Э. Дзяржынскі). Стварэнне і станаўленне нацыянальнай спецслужбы на беларускай зямлі ажыццяўлялася ў няпростых умовах. З першых дзён свайго існавання НК абараняла суверэнітэт і тэрытарыяльную цэласнасць дзяржавы, вяла барацьбу з разведвальна-падрыўной дзейнасцю замежных дзяржаў, антысавецкімі змовамі і шматлікімі бандамі, якія складаліся з рэшткаў разгромленых белых армій і крымінальных элементаў.
У 20-я гады мінулага стагоддзя чэкісты прымалі непасрэдны ўдзел у вырашэнні самых складаных народнагаспадарчых і сацыяльных праблем: барацьбе з голадам, разрухай і перабоямі ў працы транспарту, эпідэміяй тыфу, садзейнічалі нарыхтоўках харчавання і паліва, ратавалі беспрытульных і змучаных голадам дзяцей.
1 сакавіка 1922 года пры Цэнтральным Выканаўчым Камітэце БССР (ДПУ БССР) утвараецца ДПУ (ГПУ) (кіраўнік — Я. К. Ольскі).
Пасля заканчэння Грамадзянскай вайны неабходнасць у спецыяльным органе, які меў надзвычайныя правы і паўнамоцтвы, адпала, і НК была скасаваная. Яе пераемнікам стала утворанае 1 сакавіка 1922 г. Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры ЦВК Беларусі, а з 15 ліпеня 1934 г. — НКУС БССР.
Асноўнай задачай гэтых органаў з'яўлялася барацьба са шпіянажам, дыверсіямі і тэрорам.
Іх супрацоўнікі ўжо ў тыя часы ажыццяўлялі складаныя аператыўныя мерапрыемствы супраць замежных падрыўных арганізацый, дзейнічалі высокапрафесійна і вынікова. Падчас адной з такіх аперацый у жніўні 1924 г. быў выведзены з-за мяжы і арыштаваны ў Мінску кіраўнік тэрарыстычнай арганізацыі «Народны саюз абароны радзімы і свабоды» (НСАРіС) Барыс Савінкоў.
Трагічныя падзеі 30-х гадоў ХХ ст. закранулі і органы дзяржбяспекі. Рэпрэсіям падвергнуліся каля 20 тысяч супрацоўнікаў НКУС.
15 ліпеня 1934 г. — стварэнне НКУС БССР на чале з Л. М. Закоўскім.
У перадваенны час, перыяд Вялікай Айчыннай вайны і пасляваенныя гады — шматлікія рэарганізацыі органаў дзяржбяспекі БССР у адпаведнасці са структурай органаў дзяржбяспекі СССР (НКДБ — НКУС — МДБ — МУС).
C 1941 па 1945 гады аператыўнымі групамі НКУС-НКДБ БССР былі выяўленыя і абясшкоджаныя 22 разведвальна-дыверсійныя школы абвера, 36 рэзідэнтур і звыш 6,5 тысяч агентаў нямецкай разведкі. Загінула 360 супрацоўнікаў дзяржбяспекі рэспублікі, 254 атрымалі раненні, 60 чалавек прапалі без вестак. 14 чэкістаў былі ўдастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза.
З'яўленне КДБ Беларускай ССР
У сярэдзіне 1950-х гадоў пачаўся новы, супярэчлівы і складаны этап развіцця савецкага грамадства, які патрабаваў рэарганізацыі органаў дзяржаўнай бяспекі. Перад органамі Камітэта дзяржаўнай бяспекі былі пастаўлены наступныя задачы: вядзенне разведвальнай работы ў капіталістычных краінах, барацьба з шпіенскай, дыверсійнай, тэрарыстычнай і іншай падрыўной дзейнасцю замежных разведак унутры краіны, барацьба з варожай дзейнасцю антысавецкіх элементаў ўнутры СССР, контрвыведніцкая праца ва Узброеных сілах, арганізацыя шыфравальнай і дэшыфравальнай справы, ахова кіраўнікоў партыі і ўрада.
13 сакавіка 1954 года — рэформа МУС СССР, у ходзе якой быў створаны Камітэт дзяржаўнай бяспекі (КДБ) пры Савеце Міністраў (СМ) СССР.
19 мая 1954 года — утварэнне КДБ пры СМ БССР на чале з А. І. Перапяліцыным.
Снежань 1978 года — утварэнне самастойнага КДБ СССР і стварэнне адпаведных рэспубліканскіх структур.
Роспуск
27 ліпеня 1990 года Вярхоўны Савет БССР прыняў Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце. 25 жніўня 1991 года беларускія заканадаўцы надалі Дэкларацыі статус канстытуцыйнага закона. Пачаўся новы этап развіцця беларускай дзяржавы.
Усе гэта непасрэдна адбілася і на дзейнасці беларускіх органаў дзяржаўнай бяспекі. З перайменаваннем Беларускай ССР у верасні 1991 года ў Рэспубліку Беларусь КДБ БССР быў перайменаваны ў КДБ Рэспублікі Беларусь. Змяніліся функцыі і задачы чэкісцкага апарату. Адной з галоўных яго задач стала абарона канстытуцыйнага ладу і дзяржаўнага суверэнітэту маладой беларускай дзяржавы, яго эканамічных і палітычных інтарэсаў.
Туроўля (вёска)
Туро́ўля (, Туровля) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Тураўлянскага сельсавета. Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Завозерскага сельсавета.
Алабастран
Алабастран (Alabastron) — грушападобная або выцягнутая пасудзіна цыліндрычнай формы з акруглым дном. У адрозненне ад рытона, алабастран можа стаяць вертыкальна.
Алабастраны выкарыстоўваліся для захоўвання араматычных рэчываў і вадкасцяў, пераважна жанчынамі. Мужчыны карысталіся ў аналагічных выпадках арыбаламі.
Узорам для формы алабастрана паслужыла форма ўсходніх сасудаў з Егіпта, якія там вырабляліся з алебастру, якому і абавязаны сваёй назвай.
Алабастраны знаходзілі пры раскопках некропаляў Кноса і Феста на востраве Крыт; яны датуюцца 1900—1300 гг. да н. э. і ўпрыгожаны ў палацавым стылі выявамі птушак, рыб і васьміногаў.
Іван Кузьміч Кандрацьеў
Іван Кузьміч (сапраўднае імя па бацьку Казіміравіч) Кандрацьеў (, в. Каловічы Вілейскага павета —, ) — рускі гісторык, масквазнаўца, празаік, паэт, драматург, педагог, перакладчык.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў беднай сялянскай сям'і. Вучыўся ў Смаленску ў школе ваенных кантаністаў. У 1858 г. быў пераведзены ў фельчарскую школу пры Медыка-хірургічнай акадэміі ў Пецярбургу, але неўзабаве яе кінуў.
З другой паловы 1860-х гг. служыў у канцылярыі папячыцеля Віленскай навучальнай акругі, пазней іграў у Віленскім тэатры.
Творчасць
З 1870-х гг. з'яўляўся сакратаром маскоўскіх перыядычных выданняў, свае вершы, апавяданні, раманы змяшчаў у «Ремесленной газете», «Русской газете», «Новостях дня», у часопісах «Московское обозрение», «Спутник», «Россия» і многіх іншых. Асобнымі выданнямі ў Маскве выходзілі п'есы-жарты, драмы з народнага жыцця, гістарычныя аповесці і драмы, паэмы. У песенны фальклор ўвайшлі раманс «Эти очи — темны ночи», «Очаровательные глазки» і іншыя яго песні і рамансы. Мяркуецца, што яму належыць зыходны тэкст рускай народнай песні «По диким степям Забайкалья». На тэксты Кандрацьева музыку пісалі Васіль Андрэевіч Залатароў і іншыя кампазітары.
У 1872 годзе, будучы акцёрам трупы Народнага тэатра А. Ф. Фядотава, на арганізаванай у гонар 200-годдзя з дня нараджэння Пятра I Політэхнічнай выставе ў Маскве атрымаў за сваю гістарычную драму «На Паволжы» Вялікі залаты медаль.
Кандрацьеў друкаваў раманы «Салтычиха», аповесці, драматычныя карціны ў вершах «Смерть Аттилы», «Пушкин у цыган», «Пир Стеньки Разина», гістарычныя нарысы «Седая старина Москвы», вершы, пераклады.
Кандрацьеў сябраваў з Аляксеем Саўрасавым, Мікалаем Успенскім, Уладзімірам Гіляроўскім, Антонам Чэхавым, пачаткоўцам Левітанам, іншымі вядомымі людзьмі таго часу.
Іван Белавусаў згадвае: ''З Іванам Кузьмічом Кандрацьевым я быў асабіста знаёмы. Ён уяўляў сабой тып тагачаснай багемы… Мне некалькі разоў даводзілася бываць у яго на кватэры, якая прадстаўляла сапраўдную мансарду: нізенькі пакой у паддашкавым памяшканні з вельмі беднай абстаноўкай — стол, ложак і некалькі крэслаў — больш нічога. Асаблівасць гэтага памяшкання заключалася ў тым, што ўсе сцены былі ў эскізах і накідах вугалем, зробленых мастаком-акадэмікам жывапісу Аляксеем Кандрацьевічам Cаўрасавым…''
Пераклады твораў на беларускую мову
Шырокавядомая песня «По диким степям Забайкалья» перакладзеная на беларускую мову Вітаўтам Мартыненкам:
Жыццё ў Маскве
Іван Еўдакімаў піша: Кандрацьеў жыў «у канцы Каланчоўскай вуліцы, недалёка ад вакзалаў, у мансардзе». ''Левітан амаль штодня падымаўся ў мансарду Івана Кузьміча Кандрацьева. На хісткіх дзвярах вісеў вялізны замок, якімі замыкаюць хлебныя свірны. Невялікая нізка румяных абаранак на мачале прыкрывала замок, а на зямлі каля дзвярэй стаяла неадкаркаваная, чырвонагаловая сотка гарэлкі. Хтосьці з'явіўся сюды з выпіўкай і закускай, не заспеў гаспадара і пакінуў свае пажыткі. Можа быць, гэта быў сам Аляксей Кандрацьевіч. Левітан зноў і зноў асцярожна ступаў па цёмнай лесвіцы да мансардзе. Абаранкі сохлі і чарнелі ад пылу — ніхто не чапаў, нікога не было. У канцы другога тыдня замак знялі. Іван Кузьміч не здзівіўся з'яўленню Левітана і зразумеў, каго той шукаў. — А Пусэн, плюс Шышкін, плюс Саўрасаў, — пажартаваў Кандрацьеў. — Маэстра шукае? Цю-цю, не знайсці. Гулякі бяздзейныя, мы папілі даволі — 15 дзён світанак сустракалі шумна… — Іван Кузьміч забыўся вершы і вылаяўся. — А, да д'ябла, якая кепскай стала памяць! Зрэшты, яна мне і не патрэбна… Я магу чытаць па сшытку…
Паэт Нікольскага рынку яшчэ не зусім працверазіўся, знаходзіўся ў гуллівым настроі і рады быў нагодзе пагаманіць з нечаканым госцем.''
У маі 1904 г. Кандрацьеў выпадкова трапіў у п'яную бойку, быў жорстка збіты і 19 мая (1 чэрвеня) ён памёр на бальнічным ложку.
Зоры (прыпыначны пункт)
Зо́ры (, Зори)  — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 0,6 км на паўночны захад ад вёскі Купчалёва; на лініі Варапаева — Друя, паміж станцыяй Шаркаўшчына і станцыяй Мёры.