cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Інішмор
Інфраструктура
Усё насельніцтва Інішмора размаўляе на ірландскай мове.
Славутыя мясціны
Інішмор вабіць вандроўнікаў сваімі суровымі маляўнічымі ландшафтамі, а таксама магчымасцю пазнаёміцца з традыцыйнай ірландскай культурай.
Архітэктурныя славутасці:
На Інішморы працуе цэнтр культурнай спадчыны. Арганізаваны пляж для адпачынку. У гонар Святога Энды, мясцовага заступніка, праводзяцца фестывалі, якія суправаджаюцца рэгатамі на традыцыйных лодках, зробленых з драўлянага каркаса і авечых скур.
Вялікі сплаўны павук
Вялікі сплаўны павук (Dolomedes plantarius) — павук сямейства пізаўрыдаў (Pisauridae).
Апісанне
Самцы вялікіх сплаўных павукоў маюць памер да 10-12 мм, самкі — да 20 мм. Яны маюць карычневы колер, уздоўж бакоў галавагрудзей шырокая жоўтая паласа. Брушка авальнае. Вочы размяшчаюцца ў два рады. Ногі доўгія і тоўстыя з вялікімі шыпамі. На лапках шчыльная шчоткі валаскоў.
Распаўсюджанне
Вялікіх сплаўных павукоў можна сустрэць у розных краінах Еўропы. На Беларусі іх можна ўбачыць у Бярэзінскім біясферным запаведніку і нацыянальным парку «Прыпяцкі» — вядомы толькі адзінкавыя выпадкі назірання. Асноўная прычына іх малалікасці — парушэнне натуральных месцаў жыхарства.
Спосаб жыцця
Жывуць недалёка ад вады: на пойменых лугах і нізінных балотах. Могуць хутка бегаць па вадзе, пагружацца ў яе. Каб пры гэтым цела не змочвалася, на ім маюцца адмысловыя гідрафобныя валаскі.
Пры «паляваннях» вялікія сплаўныя павукі могуць доўга быць нерухомымі. Пры гэтым яны заднія ногі размяшчаюць на расліннасці, а пярэднія — на паверхні вады.
Размнажаюцца вялікія сплаўныя павукі з двухгадовага ўзросту, прычым два разы на год. Кокан з яйкамі (у кокане іх каля 500—600) носіць на сабе самка. Перад з’яўленнем павучкоў яна робіць на пучках раслін на вышыні ад 10 см да аднаго метра ад вады сетку дыяметрам да 25 см. Маладыя павучкі гадуюцца ў ёй каля тыдня. Увесь гэты час маці застаецца побач з імі.
Ахова
Вялікі сплаўны павук занесены ў Чырвоныя кнігі Беларусі і Літвы.
Цюлькі (Полацкі раён)
Цюлькі́ (, Тюльки) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Баравухскага сельсавета.
Адкрыты чэмпіянат Рура па снукеры
Адкрыты чэмпіянат Рура (Ruhr Open) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры. Ён быў заснаваны ў 2010 годзе ў рамках нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship пад назвай «Чэмпіянат Рура» (Ruhr Championship) і праходзіў у Sparkassen Arena у горадзе Гаме, а з 2013 года штогод праходзіць у RWE-Sporthalle ў Мюльгайме, Германія. Адкрыты чэмпіянат Рура з'яўляецца трэцім нізкарэйтынгавым турнірам у еўрапейскім туры серыі PTC сезона 2015/2016 і адным з шасці нізкарэйтынгавых першынстваў, якія праходзяць у кантынентальнай частцы Еўропы. З сезона 2013/2014 прызавы фонд кожнага турніру еўрапейскага туру складае €125,000, што болей, чым у два разы менш, чым самы малы прызавы фонд рэйтынгавага турніру у сезоне 2015/2016.
Турнір традыцыйна праходзіць у кастрычніку-лістападзе, у 2015 годзе турнір праходзіў на працягу пяці дзён, а ў апошнюю нядзелю былі згуляныя матчы 1/8 фіналу, чвэрцьфіналы, паўфіналы і фінальны паядынак спаборніцтва.
Пераможцамі турніру станавіліся Джон Хігінс (2010), Марк Ален (2013), Шон Мёрфі (2014) і Роры Мак-Лаўд (2015). Пры гэтым, Мёрфі яшчэ быў у фінале розыгрышу 2010 года, а таксама выканаў максімальную серыю (адзіную ў гісторыі спаборніцтва) у 2014 годзе.
Хведзевічы
Хве́дзевічы (, Хведевичи) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета, да 28 сакавіка 2016 года — у склад Лылойцінскага сельсавета.
Іахім Храптовіч
Іахім Ігнацы Літавор Храптовіч, або Яўхім Храптовіч (, маёнт. Ясянец Наваградскага павета — ) — грамадскі і дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, апошні канцлер вялікі літоўскі (1793—1795). Прадстаўнік роду Храптовічаў.
Біяграфія
Сын Марцыяна Храптовіча і Рэгіны Вайнянкі. Нарадзіўся 4 снежня 1729 г. ў маёнтку Ясянец, у доме бабулі Тэафілі Войны з дэ Раесаў. У Ясянецкім маёнтку прайшлі яго першыя гады жыцця. Ахрышчаны, верагодна, у сядзібнай Свята-Мікалаеўскай царкве.
Пачатковую адукацыю атрымаў дома пад кіраўніцтвам «дарэктара», ксяндза Адама Хмялёўскага, у спадчынным маёнтку бацькі Шчорсы Наваградскага павета. Потым вучыўся ў Віленскай акадэміі (2 гады), у розных навучальных установах Брунсберга ў Заходняй Прусіі (3 гады), Нясвіжа (1 год) і зноў Вільні (1 год). Пасля атрымання вышэйшай адукацыі і кароткага тэрміна службы ў войску займае пасады наваградскага стольніка, г.зн. маршалка соймікаў Наваградскага павета (1752); дэпутата Галоўнага трыбуналу ВКЛ ад Горадзенскага павета (1753); пасла ад Наваградскага і іншых паветаў на соймы Рэчы Паспалітай. Маршалка Наваградскага ваяводства канфедэрацыі ВКЛ (1764), маршалка Галоўнага трыбуналу ВКЛ (1765) і інш.
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская (нар., в. Калачы, Лагойскі раён) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (1973).
Іахім Храптовіч
Біяграфія
24 снежня 1764 г. пасля каранацыі апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага (1732—1798) Храптовіч прызначаны на ўведзеную пасаду вялікага сакратара ВКЛ. 8 мая наступнага года ў ліку першых адзначаны новай узнагародай Рэчы Паспалітай — ордэнам Станіслава.
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская
Біяграфія
Нарадзілася 15 студзеня 1941 года ў в. Калачы Лагойскага раёна.
У 1952 годзе паехала вучыцца ў Мінск. Пасля вучобы ў 1959 годзе пачала працаваць прадзільшчыцай на Мінскім камвольным камбінаце. Майстэрску авалодаўшы сваёй прафесіяй, дамаглася найвышэйшай прадукцыйнасці працы. Толькі пры выкананні працоўных прыёмаў змены сілкавальнай галоўкі і ліквідацыі абрыву ніткі яна эканоміла за змену 37 хвілін працоўнага часу. Пяцігадовае заданне выканала за чатыры гады.
Іахім Храптовіч
Біяграфія
11 снежня 1766 г. у Варшаве Яўхім Храптовіч узяў шлюб з Канстанцыяй Пшаздзецкай, дачкой падканцлера літоўскага Антонія Тадэвуша Пшаздзецкага. Пасля шлюбу, падчас абвастрэння ўнутрыпалітычных супярэчнасцей у Рэчы Паспалітай, асабліва ў гады дзейнасці Барскай канфедэрацыі (1768—1772), Храптовіч дзяржаўнымі справамі не займаўся. У 1769—1772 г. знаходзіўся па-за межамі краіны. Па вяртанні ў Варшаву пачынае рэалізоўваць прагрэсіўныя ідэі ў сваёй рознабаковай дзяржаўнай і прыватнай дзейнасці.
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская
Біяграфія
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 снежня 1973 года за выдатныя поспехі ў выкананні заданняў пяцігодкі і прынятых сацыялістычных абавязацельстваў на 1973 год, вялікі творчы ўклад у павелічэнне вытворчасці тавараў народнага спажывання і паляпшэнне іх якасці Бычкоўскай Зінаідзе Міхайлаўне прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
Іахім Храптовіч
Біяграфія
26 кастрычніка 1773 г. Я. Храптовіч прызначаецца падканцлерам літоўскім. 21 ліпеня 1773 г. Папа Клемент XIV сваёй булай скасаваў ордэн Таварыства Ісуса. Я. Храптовіч разам з іншымі прапанаваў маёмасць езуітаў у Рэчы Паспалітай перадаць у фонд развіцця адукацыі. 14 кастрычніка 1773 г. сойм зацвердзіў праект стварэння Адукацыйнай камісіі. Паводле сваіх функцый яна была першым у свеце міністэрствам адукацыі. Храптовіч быў прызначаны камісарам дэпартаменту Віленскай акадэміі і школаў ВКЛ. За дваццаць гадоў існавання (1773—1793) дэпартамент пад яго кіраўніцтвам дамогся значных поспехаў найперш у павелічэнні колькасці школаў розных узроўняў і наданні навучанню свецкага характару.
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская
Біяграфія
У 1975 годзе мастак Калінін П. В. стварыў плакат «Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская» у серыі «Героям працы — слава», у якім гаварылася, што Зінаіда Бычкоўская «у дзевятай пяцігодцы дала звыш задання дзесяткі тон пражы. Прадукцыя, якую яна вырабляе, вышэйшай якасці».
Іахім Храптовіч
Біяграфія
На Чатырохгадовым сойме (1788—1792) Я. Храптовіч прапанаваў шэраг праектаў дзеля вырашэння некаторых актуальных праблем. У прыватнасці, у 1788 г., каб спыніць шматлікія судовыя працэсы па межавых канфліктах, унёс прапанову абмежаваць усе вёскі, стварыць планы апошніх і перанесці іх на розныя карты краіны. Гэты праект быў ухвалены ў 1791 г., але выкананне адклалася да 1793 г. Але трэці падзел Рэчы Паспалітай пахаваў гэты праект.
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская
Біяграфія
Абіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1975—1980), намеснікам Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. З 27 снежня 1976 года па 28 лютага 1977 года выконвала абавязкі Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР.
Іахім Храптовіч
Біяграфія
Апошняя высокая дзяржаўная пасада, на якую 14 чэрвеня 1793 г. Я. Храптовіча прызначыла рэакцыйная Таргавіцкая канфедэрацыя (1792—1793), — пасада канцлера ВКЛ. Але складаныя палітычныя абставіны, сталы ўзрост, дрэннае здароўе і інш. вымусілі яго скласці канцлерскія паўнамоцтвы. Такім чынам, Я. Храптовіч стаў апошнім канцлерам ВКЛ. Тым не менш, заслугі перад дзяржавай былі адзначаны каралём польскім і вялікім князем літоўскім Станіславам Аўгустам Панятоўскім: 7 верасня 1793 г. ён узнагароджаны ордэнам Белага Арла.
Зінаіда Міхайлаўна Бычкоўская
Біяграфія
Працягвала працаваць прадзільшчыцай да выхаду на пенсію. Жыве ў Мінску.
Іахім Храптовіч
Біяграфія
Перад пачаткам трагічнага Гродзенскага сойму (17 чэрвеня 1793 г.) Я. Храптовіч паехаў на лячэнне ў Карлсбад у Аўстрыі. Вярнуўшыся ў сакавіку 1795 г. на радзіму, канчаткова пасяліўся ў Варшаве, адышоў ад дзяржаўных спраў і захапіўся літаратурнай і навуковай працай. Менавіта ў прыватнай дзейнасці Храптовіча найбольш яскрава выявіліся яго выдатныя здольнасці і энцыклапедычныя веды. Засвоіўшы прагрэсіўныя заходнееўрапейскія ідэі і досвед, амаль адразу пасля смерці бацькі (1766) і атрымання спадчынных маёнткаў пачаў упарадкоўваць сваю сельскую рэзідэнцыю — сядзібу Шчорсы — галоўны адміністрацыйна-гаспадарчы цэнтр усіх маёнткаў, а таксама рэарганізоўваць панскую гаспадарку ў фальварках і асабліва сістэму карыстання зямлёй сялянамі.
Памёр граф Яўхім Літавор Храптовіч на 84-м годзе 4 сакавіка 1812 г. Пахаваны ў Варшаве ў касцёле капуцынаў.
Паэтычная творчасць
У 1970 г. беларускі літаратуразнаўца Адам Мальдзіс знайшоў у бібліятэцы Курніцкай (Польшча) рукапіс верша «Всем многі век в новой хаці» на тагачаснай гутарковай беларускай мове, напісаны лацініцай дзесьці ў 1750-х гг. на Наваградчыне — на памежжы барока і Асветніцтва. Верш прадстаўляе сабой прыватнае віншаванне дзядам ад унукаў з нагоды канкрэтнай падзеі — уваходзін унукаў у новы палац дзеда і бабулі. Адам Мальдзіс, узяўшы пад увагу імёны дзядоў (Казімір і Тэафілія) і ўнукаў (Яўхім і Ганна), а таксама паходжанне рукапісу, дату і месца стварэння і іншыя прыкметы, прыпісаў аўтарства гэтага верша маладому Яўхіму Храптовічу, а «палацам» лічыць — драўляны палац у вёсцы Ясянец Новагародскага ваяводства, які належаў дзеду Іахіма навагрудскаму шляхціцу Казіміру Несялоўскаму (смаленскаму кашталяну) і яго жонцы Тэафіліі з роду дэ Рэес. У віншаванні паэтызуецца дом, у якім сабраліся госці на ўваходзіны:
Класіцысцкія каноны яшчэ не цалкам запаланілі аўтара, не адгарадзілі яго ад гутарковай мовы. Побач з тым у вершы ўжо няма і празмернай экзальтаванасці, рэлігійнасці, характэрных для аналагічных барочных твораў. Яўхім Храптовіч славіць дзеда і бабулю за зямныя дабрачыннасці, зычыць ім зямных даброт. Наяўнасць беларускамоўнага верша Яўхіма Храптовіча паказвае, што ў паўсядзённым жыцці магнатэрыі XVIII ст. ужывалася гутарковая беларуская мова, паэтычная творчасць на якой афармлялася па канонам тагачаснага ўзроўню паэтыкі і рыторыкі ў ВКЛ. Прысутнасць у вершы некаторых архаічных форм літаратурнай старабеларускай мовы, на думку Мальдзіса, указвае на знаёмства Яўхіма Храптовіча не толькі з гутарковым варыянтам беларускай мовы, але і з кніжнасцю на старабеларускай мове.
Пажар у Гродне (1885)
Пажар 1885 года ў Гродне — моцны пажар, які адбыўся 29 мая 1885 года ў Гродна і знішчыў большую частку старога горада. Пасля пажару адбудова пацярпелых будынкаў праводзілася ў сучасным на той момант стылі эклектыкі.
Пачатак пажару
Пажар пачаўся 29 мая 1885 каля 9 гадзін раніцы, калі загарэлася драўляная хата Кейхмана Бішковіча на Траецкай вуліцы ў раёне Школьнага двара. Моцны вецер і сухое надвор'е дазволілі пажару хутка распаўсюдзіцца на ўсю цэнтральную частку горада. Агонь хутка ахапіў суседнія кварталы і бушаваў да чатырох гадзін ночы. Згарэла большая частка забудовы вуліц Купецкая, Паліцэйскай, Гарохавай (сярэдняя частка Сацыялістычнай), Брыгітскай, Пясочнай, Жандармскай, Саборнай, Калужанской, частка дамоў Параднага пляца.
Лакальныя пажары працягваліся яшчэ некалькі дзён. Пазней загарэлася Занёманскае прадмесце, куды агонь перакінуўся праз пылаючыя лясы.
Разбурэнні
Вынікі пажару аказаліся катастрафічнымі для горада. Пажар разбурыў ці моцна пашкодзіў усе гарадзенскія гасцініцы, дзясятак яўрэйскіх малітоўных школ і дзіцячы прытулак, дэпо земляробчых машын і майстэрню фабрыкі Лільполь і Рау (філіял Варшаўскай), згарэў дэпутацкі архіў дваранскага збору і апякунскай рады. Нягледзячы на моцны пажар, у выніку самаадданай барацьбы з агнём атрымалася абараніць такія будынкі, як будынак фарнага касцёла, мужчынскай гімназіі і жаночай гімназіі, аддзяленні дзяржбанка (будынак пазменнай школы на вуліцы Сацыялістычнай). У Брыгітскім манастыры абгарэла званіца (не захавалася да нашага часу), і згарэлі драўляныя завяршэнні вежаў касцёла.
Усяго было знішчана 139 каменных і 380 драўляных хат, 34 каменных і 331 драўляных гаспадарчых пабудоў. Ад пажару пацярпела 2392 сем'і (7105 чалавек). Тым не менш чалавечыя страты былі мінімальныя, у пажары загінула толькі 3 чалавекі. У грашовым выражэнні шкода ад згарэлай нерухомасці склала вялізную тых цэнах суму ў 1 857 130 рублёў. Пажар назаўжды змяніў архітэктурнае аблічча гістарычнага цэнтра Гродна. Былі знішчаны амаль усе будынкі XV-XVIII стагоддзяў, а пасля аднаўлення гарадской забудовы ў 1885—1900 гадах асноўнае архітэктурнае аблічча горада вызначаў ужо модны ў тыя гады стыль эклектыкі.
Адлюстраванне пажару
«Дапажарны» Гродна адлюстраваны на рэдкіх фота, а таксама ў акварэлях і малюнках Напалеона Орды. Сам пажар зарэгістраваў Чэслаў Янкоўскі (малюнак быў надрукаваны ў часопісе «Kraj»). Губернскія ўлады правялі фатаграфічную рэгістрацыю згарэлых вуліц і кварталаў і адправілі фота ў Санкт-Пецярбург. На жаль, даследнікам гісторыі Гродна дагэтуль не атрымалася адшукаць у архівах гэту калекцыю.
Гуляйполе (значэнні)
Назву Гуляйполе маюць:
Генадзь Рыгоравіч Дзмітрыеў
Генадзь Рыгоравіч Дзмітрыеў (нарадзіўся г., вёска Злыднікі (цяпер Першамайка), ) — беларускі паэт.
Біяграфія
Пасля заканчэння Бычыхінскай сярэдняй школы працаваў загадчыкам клуба рабочай моладзі на Бычыхінскім ільнозаводзе. У 1970 г. скончыў беларускае аддзяленне філалагічнага факультэта БДУ. Працаваў настаўнікам у Варанчанскай сярэдняй школе Карэліцкага раёна. У 1984 г. — няштатны карэспандэнт-арганізатар Бюро прапаганды мастацкай літаратуры СП БССР па Гродзенскай вобласці, з 1987 г. намеснік дырэктара, дырэктар гэтага бюро, літкансультант. 3 1999 года намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Полымя».
Пісаць вершы пачаў у школьныя гады. Друкаваўся спачатку ў Езярышчанскай раённай газеце «Калгасная вёска», затым у многіх літаратурных выданнях Беларусі. Выйшлі тры яго паэтычныя зборнікі «Гарады на далонях» (1974), «Птушка Сінязорка» (1976), «Азярыны» (1980).
3 1979 г. — член Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Дзмітрыеў
Дзмітрыеў — прозвішча.
EMI
EMI (Electric and Music Industries) — брытанская медыягрупа (EMI Group), адна з найбуйнейшых гуказапісных кампаній свету (уваходзіць у «Вялікую чацвёрку»). Штаб-кватэра размяшчаецца ў Лондане.
EMI была заснавана ў сакавіку 1931 года ў выніку зліцця двух гуказапісных лэйблаў — брытанскіх Columbia і Gramophone. У 1957 годзе EMI набылі амерыканскі лэйбл Capitol Records, атрымаўшы, такім чынам, ліцэнзаванне на выпуск амерыканскай музыкі (даўнія кантракты з RCA Victor і Columbia Records былі спынены). EMI таксама належала мноства лэйблаў у краінах Брытанскай Садружнасці, а таксама Індыі, Аўстраліі і Новай Зеландыі. У 1990-я гг. EMI набылі лэйбл Virgin Records. Самі EMI маюць таксама свой ўласны лэйбл EMI Records, у які ўваходзіць мноства малых лэйблаў (Parlophone, Real World, спецыялізаваныя лэйблы тыпу EMI Classics). Больш паловы брытанскіх выканаўцаў поп-музыкі выпускаліся на EMI.
EMI у наш час трэцяя па велічыні гуказапісная кампанія ў свеце пасля Universal Music Group і Sony Music Entertainment; EMI прадаюць сваю прадукцыю ў 50 краінах. Кампаніі належаць правы на больш за 1 млн кампазіцый. Па даных Hoover’s, у 2005 годзе выручка кампаніі зменшылася на 5,7 % да $3,65 млрд, прыбытак зменшыўся на 181 % да 105 млн.
Жан Жувенэ
Жан Жувенэ (Jean Jouvenet;  — ) — гістарычны жывапісец, сын і вучань Ларана Жувенэ Малодшага (1609—1681), стрыечны брат Франсуа Жувенэ.
Біяграфія
Народжаны і выхаваны ў мастацкай сям'і, ён ужо ў дзяцінстве дэманстраваў бліскучыя мастацкія здольнасці і ў 17 гадоў быў адпраўлены бацькам у Парыж, дзе хутка ўдасканаліўся ў жывапісе праз вывучэнне твораў Н. Пусэна. Напісаная ім у 1673 г. карціна «Хрыстос лечыць расслабленага» была заўважана. У тым жа 1673 Жувенэ атрымаў 2-ю прэмію ад Парыжскай акадэміі мастацтваў, праз два гады быў абраны ў яе сябры, у 1681 стаў яе прафесарам і ў 1707 рэктарам.
Ян Стэн
Ян Хавікзоон Стэн (Jan Havickszoon Steen; каля 1626, Лейдэн — да 3 лютага 1679, Лейдэн) — галандскі жывапісец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1626 годзе ў Лейдэне. Вучыўся жывапісу ў Нікалауса Кнюпфера ва Утрэхце, а потым верагодна вучыўся ў Харлеме ў Адрыяна ван Остадэ і магчыма ў Дзірка Халса.
У 1648 годзе ён уступіў у Лейдэнскую гільдыю мастакоў, ў 1649 годзе ажаніўся і пераехаў у Гаагу, дзе працаваў да 1653 года. З 1654 па 1658 г. ён пражываў у Лейдэне, потым да 1669 года — у Харлеме, а у 1672 годзе набыў ліцэнзію на адкрыццё карчмы ў Лейдэне.
Інд
Інд (སེང་གེ།་གཙང་པོ Sênggê Zangbo, 印度河 Yìndù Hé, सिन्धु नदी, Sindh, اباسين Abāsin, سنڌوندي Sindhu, دریائے سندھ) — буйная рака ў Паўднёвай Азіі, бярэ пачатак на тэрыторыі Кітая ў Гімалаях і працякае большай часткай па тэрыторыі паўночна-заходняй Індыі і Пакістана. Выток знаходзіцца на Тыбецкім нагор’і, вусце — на поўначы Аравійскага мора, недалёка ад горада Карачы. Даўжыня Інда — 3180 км, плошча басейна — 960 800 км²
Выток і верхняе цячэнне
Выток ракі знаходзіцца на вышыні каля 5300 м (5182 м па Геаслоўніку і 5500 м паводле Брытанікі ) на паўднёвым захадзе Тыбецкага нагор’я, на паўночным схіле гары Гарынг-бочы (хрыбет Кайлаш), прыкладна ў 40 км на поўнач ад возера Манасаравар. Пад назвай Сіндху цячэ да зліцця з ракой Гар-Дзангбо каля вёскі Ларгмар, дзе атрымлівае назву Інд.
Больш за 1000 км Інд працякае на паўночны захад праз горы Каракарума, прытрымліваючыся глыбокай тэктанічнай даліны і ўтвараючы шматлікія скалістыя цясніны. Мяжу паміж Тыбецкім аўтаномным раёнам і індыйскім штатам Джаму і Кашмір Інд перасякае на вышыні 4572 м непадалёк ад населенага пункта Дэмчок. Пасля працяглага горнага вучастка рака выходзіць у даліну, дзе размешчаны старажытны горад Лех — сталіца гістарычнай вобласці Ладакх. Недалёка ад Леха ў Інд ўліваецца рака Занскар, пасля чаго ля горада Тынгмасганг рака зноў сыходзіць у цясніну і цячэ да прыгранічнага паселішча Баталік.
Пасля перасячэння мяжы паміж штатам Джаму і Кашмір і пакістанскімі Паўночнымі тэрыторыямі ў Інд упадае рака Шынга. Яшчэ прыкладна праз 80 км у Інд справа ўпадае рака Шаёк. У Скарду (галоўнага горада Балцістана) у Інд справа ўпадае рака Шыгар, якая жывіцца найбуйнейшымі ледавікамі Біяфо і Балтора. Інд дасягае сваёй самай паўночнай кропкі ў піку Харамош, пасля чаго зліваецца з ракой Гілгіт (таксама справа) ля горада Бунджы і паварочвае на паўднёвы захад, прарываючыся паміж адгор’ямі Гімалаяў і Гіндукуша. Адсюль па беразе Інда цягнецца Каракарумская шаша. Амаль адразу пасля зліцця з Гілгітам Інд папаўняецца водамі ракі Астор і працякае ў падножжаў гары Нанга Парбат, якая сілкуе раку сваімі ледавікамі. Затым Інд перасякае мяжу Кашміра і ўцякае на тэрыторыю Пакістана.
У сярэднім цячэнні перасякае пагорыстыя нізкагор’і, дзе ў 1977 годзе была пабудавана дамба Тарбела. Пасля гэтага Інд прымае буйны прыток Кабула (вышыня месца сутокі — каля 610 м), працякае па Калабагскай цясніне паміж адгор’ямі Сулейманавых гор і Салянага хрыбта і затым выходзіць на Інда-Гангскую раўніну.
Раўнінны ўчастак
Зліўшыся з ракой Саан і выйшаўшы на раўніны Пенджаба ля горада Даудхейль, Інд дзеліцца на некалькі пратокаў. Рака і спадарожныя ёй каналы працякаюць праз гарады Міянвалі і Дэра-Ісмаіл-Хан. У Катаду пабудавана плаціна Таўнс. Прайшоўшы праз Дэра-Газы-Хан, Інд прымае воды самага вялікага прытоку -Панджнад, пасля чаго шырыня ракі павялічваецца з 400—500 м да 1—2 км. У горадзе Сукур (правінцыя Сінд) ад Інду аддзяляецца адтока Нара (Усходняя Нара), але мора дасягае толькі ў разводдзе, хоць у старажытнасці, відаць, адтока служыла галоўным рэчышчам. У ніжнім цячэнні Інд перасякае заходнюю ўскраіну пустыні Тар. Прайшоўшы па раўніне звыш 1800 км, упадае ў Аравійскае мора.
Рака нясе вялікую колькасьць наносаў, таму ейнае рэчышча прыпаднятае над пясчанай раўнінай. На значным працягу рэчышча ракі абвалаванае для абароны прылеглых тэрыторыяў ад паводак, якія часам здараюцца. У 1947 і 1958 гадах паводкай былі знішчаны вялікія плошчы, паводка 2010 года таксама нанесла вялікую шкоду краіне. Часам моцныя паводкі прымушаюць раку мяняць сваё рэчышча.
Дэльта
У Хайдарабадзе, размешчаным за 150 км ад мора, пачынаецца дэльта Інда, якая мае плошчу 30 тыс. км² і даўжыню марскога берага 250 км. Рака дзеліцца на 11 асноўных адтокаў, поўны ж лік пратокаў ў дэльце Інду дакладна вызначыць немагчыма, таму як кожнае разводдзе змяняе ўвесь існы малюнак. На працягу ХХ стагоддзя галоўнае рэчышча шмат разоў змяняла месца. У цяперашні час асноўнае рэчышча ракі завецца Гаджамро, яна ўпадае ў мора ў пункце з каардынатамі 24° 6' п. шыр. і 67° 22' у.д. Прыбярэжная паласа глыбінёй ад 8 да 30 км заліваецца пры прыліве.
Водны рэжым
На горным участку Інд жывіцца ў асноўным за кошт раставання снегу і ледавікоў, дзе сцёк складае каля 220 км³/год, пры сярэднім расходзе вады каля 7000 м³/с. Расход мінімальны ў зімовыя месяцы, а з сакавіка па чэрвень вада падымаецца. У ніжняй частцы басейна рака папаўняецца водамі ад мусонных дажджоў, што прыводзіць да вяснова-летняй паводкі (сакавік—верасень). У гэты перыяд вада падымаецца на 10—15 м у гарох, 5—7 м у раўнінай частцы. У перыяд высокай вады (ліпень—верасень) рэчышча ракі на пойменных участках дасягае 5—7 км у шырыню (у раёне горада Дэра-Ісмаіл-Хан шырыня даходзіць да 20—22 км).
Сярэдні расход вады ў Хайдарабадзе 3850 м³/с, але ў шматводныя гады гэты паказчык можа дасягаць 30 тыс. м³/с. Пасля выхаду на раўніну Інд губляе ваду праз выпарэнне і прасочванне. У засушлівыя перыяды Інд у ніжнім цячэнні можа перасыхаць і не дасягаць Аравійскага мора.
Існуюць сведчанні, якія даказваюць, што з часоў культуры Махенджа-Дара Інд некалькі разоў змяняў становішча свайго рэчышча ніжэй паўднёвага Пенджаба. У раёне гарадоў Рохры і Сукур рака заціснутая паміж вапняковымі ўцёсамі, а ніжэй на поўдзень рэчышча ракі перамясцілася на захад, асабліва дэльта. За апошнія сем стагоддзяў у верхняй частцы Сінду Інд перамясціўся на 15—30 км на захад.
Спіс прытокаў
Буйнейшыя з прытокаў:
Геалогія
У регіёне Нангапарбат адбываецца значная эрозія, спрычыненая Індам пасля того, як ён зміяніў рэчышча і стаў працякаць пораз гэтую вобласць.
Флора і фауна
Згадкі пра даліну Інду, з часоў паходу Аляксандра Македонскага ўказваць на маштабнае лясное покрыва ў рэгіёне, якое да пачатку ХХІ стагоддзя значна скарацілася. Валадар Імперыі Вялікіх Маголаў Бабур у сваіх запісах (Бабурнама) піша пра сустрэчы з насарогамі ўздоўж берпгоў ракі. Значнаее абезлесенне і ўмяшанне чалавека ў экалогію гор Шывалік прывяло да прыметнага скарачэння расліннасці і пагаршэння умоў росту. Даліна Інду — засушлівы рэгіён з беднай расліннасцю. Сельская гаспадарка падтымліваецца толькі праз ірыгацыю.
Індскі дэльфін (Platanista gangetica minor) — падвід паўднёваазіяціх дэльфінаў, які сустракаецца толькі ў рацэ Інд, раней вадзіўся і ў яе прытоках. Паводле дадзеных Сусветнага фонду дзікай прыроды, індскія дэльфіны адносяцца да відаў, што знаходзяцца ппд найбольшай пагрозай вымірання, бо іх зараз засталося блізу 1000 асобін.
Tenualosa ilisha лічыцца дэлікатэсам сярод людзей, штоо жывуць уздоўж ракі. Папуляцыя рыбы ў рацэ даволі высокая, гарады Сукур, Татта і Котры — буйныя цэнтры рыбалоўства ў ніжнім цячэнні Інду, а будаўніцтва каналаў толькі пабольшыла ролю рыбалоўства ў эканоміцы.
Дэльта Інда была вызнана аб’ектам аховы навакольнага асяроддзя як адзін з найважнейшых экалагічных рэгіёнаў свету. Тут рака падзяляецца на шмат рукавоў, плыняў і балот і ўпадае ў мора на невялікіх вышынях, праз што тут багата водзіцца марская рыба, у тым ліку марскія ляшчы і крэветкі.
Гісторыя
Палеалітычныя паселішчы былі знойдзены ў Патахары, недалёка ад сталіцы Пакістана Ісламабада, з каменнымі прыладамі саанскай культуры.
Найбуйнейшыя гарады індыйскай цывілізацыі, такія як Харапа і Махенджа-Дарп, датуюцца прыкладна 3300 годам да нашай эры і з’яўляюцца аднымі з найбуйнейшых чалавечых паселішчаў у старажытным свеце. Індская цывілізацыя распасціраецца на тэрыторыі Пакістана і паўночна-заходняй Індыі. Прыбярэжныя паселішчы раскіданыя ад Суткаган Дор у Пакістане і іранскай мяжы да Куча у сучасным Гуджараце, Індыя. Ёсць паселішча цывілізацыі Амудар’я у Шортугаі на поўначы Афганістана, а таксама Аламджырпур на рацэ Хіндон, якая знаходзіцца ўсяго ў 28 км ад Дэлі. На сённяшні дзень выяўлена больш за 1052 паселішчы, у асноўным на участку ракі Гагар-Хакра і яе прытокаў. Сярод паселішчаў — буйныя гарадскія цэнтры Харапа і Махенджа-Дара, а таксама Латхал, Далавіра, Ганерывала і Ракхігархі. Сатледж, цяпер прыток Інда, у эпоху Харапы ўпадаў у раку Гагар-Хакра, у вадазборы, дзе было выяўлена больш паселішчаў Харапы, чым на самой рацэ Інд.
Большасць навукоўцаў лічаць, што паселішчы гандхарскай пахавальнай культуры ранніх індаарыяў квітнелі ў каралеўстве Гандхара з 1700 па 600 год да нашай эры, калі Махенджа-Дара і Харапа былі закінутыя.
Слова «Індыя» паходзіць ад назвы ракі Інд. У старажытныя часы "Ін
Ніжняя частка басейна Інда ўтварае натуральную мяжу паміж Іранскім нагор’ем і Індыйскім субкантынентам; гэтая тэрыторыя ахоплівае ўсю або частку сучасных пакістанскіх правінцый Белуджыстан, Хайбер-Пахтунхва, Пенджаб і Сінд, і краіны Індыю і Афганістан. Яе перасекла войска Аляксандра Вялікага, але пасля таго, як яго македонцы заваявалі Заходні бераг і далучылі яго да Грэчаскай імперыі, яны вырашылі вярнуцца па рацэ на поўдзень, спыніўшы азіяцкі паход. Пазней раўніны Інда былі пад кантролем Персідскай імперыі, а затым  Кушанскага царства. На працягу многіх стагоддзяў мусульманскія войскі Махамеда бен Касіма, Махмуда Газневі, Махамеда Горы, Тамерлана і Бабура часта перапраўляліся праз раку, каб уварвацца ва ўнутраныя раёны Пенджаба або далей на ўсход ці поўдзень.
У міфалогіі і культуры
Веды (Рыгведа) захапляюцца Індам, калыскай Індыі. Сіндху (Інд) — адна з раўнінных рэк Саптасіндху: «Інд пераўзыходзіць усе цякучыя ручаі… Ягоны грукат падымаецца ад зямлі да неба, ён стварае бясконцую моц у блісках свету… Як цар-воін вядзе воінаў, так Інд вядзе іншыя рэкі… Багаты на добрых коней, багаты на золата, з высакародным выглядам, багатым багатым здароўем». У гэтым гімне Інд — гэта рака-«мужчына». У іншых гімнах нябесныя мудрацы спускаюцца з нябёсаў у Інд. У Ведах Ганг згадваецца двойчы, а Інд — больш за 30 разоў.
Паводле Філастрата, некаторыя індусы вераць, што бог, названы старажытнымі грэкамі Дыяніс, з’яўляецца сынам ракі Інд.
Гідраэнергетыка
Гідраэнергетычны патэнцыял Інда ацэньваецца ў 20 млн кВт. Пабудавана 14 вялікіх плацін, у тым ліку Сукурская плаціна. Велічыня сцёку наносаў у сярэднім складае каля 450 млн тон за год.
Асноўныя гідраэнергетычныя пабудовы на Інду :
Праблема выкарыстання водных рэсурсаў рэк басейна Інда не раз выклікала канфлікты паміж Індыяй і Пакістанам, а таксама паміж асобнымі штатамі. Дагавор па водах Інда, падісаны ў 1960 годзе, рэгулюе размеркаванне вод пяці рэк Пенджаба.
Гудаера паўзучая
Гудаера паўзучая, Культанка (Goodyera repens) — шматгадовая травяністая расліна; тыпавы від роду , сямейства.
Батанічнае апісанне
Як і іншыя архідныя, Гудаера паўзучая ўтварае мікарызу з грыбамі (роду у дадзеным выпадку). Мікарыза дапамагае расліне паглынаць і засвойваць пажыўныя рэчывы.
Насенне, верагодна, самае маленькае сярод усіх знешнетрапічных архідэй; маса семачкі складае каля 0,000002 г, што дазваляе пераносіць насенне з месца на месца слабымі паветранымі плынямі.
Распаўсюджанне і асяроддзе пасялення
Гудаера паўзучая расце ў ізаляваных месцах у лясах і балотах Еўропы. Гэта рэдкая расліна, але самая часта сустракаемая з архідных у Скандынавіі. Яна таксама сустракаецца ў Канадзе і на поўначы Злучаных Штатаў Амерыкі. Гэта ахоўны від на большай частцы свайго арэалу. Ён не выжывае пасля лясных пажараў і не сустракаецца пасля пажару або высечкі лесу. Як правіла, сустракаецца толькі ў лясах, якім па меншай меры 95 гадоў.
IC 639
IC 639 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ігнат Шырын
Ігнат Шырын (Ignacy Szyryn; пам., Германавічы) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Шырынаў. Сын Яна Ежы Шырына і Людвікі з Сакалоўскіх.
Мястэчка Германавічы ўпершыню згадваецца ў 1563 г. У 1579 г. яно адзначана на карце Пахалавецкага. Першапачатковымі ўладальнікамі маёнтка былі Сапегі, якія ў 1739 г. прадалі іх барону Экель фон Гільзену, які ў 1782 г. прадае іх свайму пратэжэ графу Ігнату Шырыну. Паводле Жыхлінскага, сям’я Шырынаў харвацкага паходжання, якая ў XVI ст. пасялілася ў Венгрыі.
У 1765 годзе канюшы браслаўскі, у 1766 годзе стараста габрэлеўскі, у 1768 годзе пасол на сойм з Браслаўскага павета. У 1775 г. быў суддзёй гродскім Браслаўскага павета, а ў 1786 г. быў выбраны дэпутатам у Галоўны Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага.
Разбагацеў на настолькі, што быў у стане купіць у 1782 годзе Германавіцкі ключ, які складаўся з мястэчка Германавічы і фальваркаў Падоршчына, Белы Двор, Прамяны і Марыямполь. Яго жонка Марыяна Якубоўская адкупіла пасля ад паноў маёнтак Парэчча. Набыўшы пасля іншыя ўладанні Ігнат Шырын пакінуў сваім дзецям багацці ў некалькі мільёнаў злотых. За сваю галоўную сядзібу Ігнат Шырын выбраў Германавічы. Там ён збудаваў у 1787 годзе парафіяльны касцёл у стылі віленскага барока, прызначаны адначасова пад сямейную пахавальню.
Памёр года ў Германавічах. Пахаваны ў разам са сваёй жонкай у парафіяльным касцёле.
Узнагароды
У 1792 г. атрымаў ордэн Святога Станіслава.
Сям’я
У шлюбе з Марыянай з Якубоўскіх меў чатырох сыноў, якія далі пачатак чатыром лініям: юзэфоўскай, парэцкай, германавіцкай і падорскай — названымі па атрыманых ў спадчыну маёнтках.
Жульет Бінош
Жулье́т Біно́ш (Juliette Binoche; нар. 9 сакавіка 1964, Парыж) — французская.
Utricularia bremii
Utricularia bremii — від шматгадовых насякомаедных раслін з роду сямейства.
Арэал
Расліны гэтага віду распаўсюджаныя ў Цэнтральнай і Заходняй Еўропе.
Ірландыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Ірландыя прымае ўдзел у конкурсе песні Еўрабачанне штогод з 1965 года, прапусціўшы пры гэтым толькі два конкурсы (1983 і 2002). Ірландыя мае рэкордныя сем перамог і з’яўляецца адзінай краінай, якая выйграла тры разы запар.
Перамогі Ірландыі прынеслі Дана Размары Скэлтан з песняй «All Kinds of Everything» (1970), Джоні Логан з песнямі «What’s Another Year?» (1980) і «Hold Me Now» (1987), Лінда Марцін з песняй «Why Me?» (1992), Ніям Кавана з песняй «In Your Eyes» (1993), Пол Харынгтан і Чарлі Макгеттыган з песняй «Rock 'n' Roll Kids» (1994), а таксама Эймар Куін з песняй «The Voice» (1996). Джони Логан — адзіны выканаўца, які перамог на конкурсе двойчы, акрамя таго ён напісаў пераможную песню для Лінды Марцін у 1992 годзе. Таксама Ірландыя займала другое месца ў 1967, 1984, 1990 і 1997 гадах. У агульнай колькасці Ірландыя трапляла ў пяцёрку лепшых 18 разоў.
З моманту ўвядзення паўфіналаў (2004) Ірландыя 8 разоў правальвала паўфінальны этап і два разы была апошняй у фінале (2007, 2013). За апошнія 10 гадоў Ірландыя толькі аднойчы трапіла ў топ-10: у 2011 годзе дуэт Jedward заняў 8-е месца.
Гісторыя галасавання
Па стане на год гісторыя галасавання Ірландыі выглядае наступным чынам:
Іван Казлоўскі
Іван Казлоўскі:
Плоскае
Назву Пло́скае маюць:
Мангала (правінцыя)
Мангала (Mongala) — адна з дваццаці шасці правінцый Дэмакратычнай Рэспублікі Конга паводле канстытуцыі 2005 года, знаходзіцца на поўначы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Лісала. Плошча — 58 141 км², насельніцтва складае 1 793 564 (на 2005 год).
Павел Рышардавіч Міхалюк
Павел Рышардавіч Міхалюк (нар., в. Капачы Мастоўскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я. Купалы, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Працаваў настаўнікам гісторыі вучэбна-педагагічнага комплексу «Князікаўскі дзіцячы сад — базавая агульнаадукацыйная школа», галоўным спецыялістам Кастрычніцкага раённага г. Гродна камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі», выконваючым абавязкі першага сакратара Ленінскага раённага г. Гродна камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі», начальнікам аддзела па справах моладзі адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Гродна, галоўным спецыялістам аддзела арганізацыйнай работы галоўнага ўпраўлення арганізацыйна-кадравай работы Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, першым сакратаром Гродзенскага абласнога камітэта грамадскага аб’яднання «Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі».
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.
Дачная (прыпыначны пункт)
Да́чная (, Дачная)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 3 км на ўсход ад рабочага пасёлка Татарка; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж прыпыначным пунктам Гай і станцыяй Татарка.
Шыманэлі
Шыманэ́лі (, Шимонели) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета, да 28 сакавіка 2016 года — у склад Лылойцінскага сельсавета.
Эдуард Ігнацевіч Леўданскі
Эдуард Ігнацевіч Леўданскі (нар., в. Верацеі, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне машын і апаратаў хімічных тэхналогій. Доктар тэхнічных навук (1990), прафесар (1994). Бацька вучонага Аляксандра Леўданскага.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Машыны і апараты хімічных вытворчасцей», 1968; аспірантура, спецыяльнасць «Працэсы і апараты хімічнай тэхналогіі», 1974). Працуе ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1978, факультэт хімічнай тэхналогіі і тэхнікі, кафедра машын і апаратаў хімічных і сілікатных вытворчасцей, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: раздзяленне неаднародных сістем (газ — вадкасць, газ — цвёрдыя фазы); распрацоўка высокаэфектыўных спосабаў і канструкцый для праточна-плёначнага фільтравання суспензій; энергазберагальныя працэсы ў вытворчасці будаўнічых матэрыялаў; вытворчасць высокаэфектыўных малагабарытных установак па перапрацоўцы сельгаспрадукцыі.
Узнагароды
Грамата Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР (1986), Ганаровая грамата Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь (2005) і інш.
Гідраграфія Азербайджана
Па тэрыторыі Азербайджана працякаюць каля 8400 рэк, з іх - 850 маюць даўжыню 10 км, 24 ракі маюць даўжыню больш за 100 км. На тэрыторыі Азербайджанскай Рэспублікі знаходзяцца каля 250 азёр з прэснай і салёнай вадой і больш 250 азёр, частка якіх высыхае летам. Тэрыторыя воднай паверхні Азербайджана складае 1,6 %.
Запасы паверхневых вод Азербайджана ацэньваюцца ў 19 млрд м³, у тым ліку 10 млрд м³ дадатковых трансгранічных вод.
Каспій
Каспійскае мора — самае буйное ў свеце бясьцёкавых возера, грае важную ролю ў жыцці азербайджанскага народа і ўнікальна па фізіка-геаграфічным паказчыках. Флора і фауна Каспія багатая эндэмічныя відамі. 90 % асятровых ў свеце, якія адрозніваюцца сваёй старажытнасцю ад іншых відаў рыб, знаходзяцца менавіта ў гэтым моры.
Мора размясцілася ўздоўж мерыдыяна у форме лацінскай літары S, знаходзіцца паміж 47° 17' усходняй шыраты і 36° 33' заходняй даўгаты. Працягласць Каспія ўздоўж мерыдыяна складае каля 1200 км, сярэдняя шырыня — 310, самыя вялікія і дробныя шыраты роўныя, адпаведна, 435 і 195 км. З прычыны перыядычнага змены ўзроўню Каспійскага мора, змяняецца ўзровень яго паверхні (люстэрка) і аб'ём вод. У цяперашні час узровень мора ніжэй за ўзровень акіяна на 26,75 м. На дадзенай адзнакі ўзроўню мора плошча яго паверхні складае 392.600 км², аб'ём вод роўны 78648 км³, што складае 44 % агульных рэсурсаў азёрных вод у свеце. У гэтым плане максімальную глыбіню — 1025 метраў, можна параўнаць з Чорным, Балтыйскім і Жоўтымі морамі, Каспій глыбей Адрыятычнага, Эгейскага, Тырэнскага і іншых мораў.
Азербайджанская частка акваторыі ахоплівае сярэднюю і паўднёвую частку мора, па салёнасці Каспій значна адрозніваецца ад вод сусветнага акіяна. Салёнасць вады ў паўночнай часткі складае 5-6, сярэдняй і паўднёвай частках 12,6-13,5 праміле. З існуючых ў Азербайджане каля 300 гразевых вулканаў больш за 170 складаюць астраўныя і падводныя вулканы ў азербайджанскім сектары Каспія. Асабліва шмат іх на паўднёвым Каспіі.
Рэкі
Тэрыторыю рэспублікі пакрывае густая рачная сетка. У Азербайджане - 8400 буйных і дробных рэк. З іх 850 маюць даўжыню больш за 10 км, 24 ракі маюць даўжыню больш за 100 км.
Рэкі ў Азербайджане дзеляцца на тры групы:
1) Рэкі, якія адносяцца да басейна ракі Куры. (Ганых, Габыры, Турыянчай, Акстафа, Шэмкір, Тэртэр і інш.)
2) Рэкі, якія адносяцца да басейна ракі Аракс (Арпа, Нахчывань, Охчу, Акер, Кендэлен інш.)
3) Рэкі, непасрэдна якія ўпадаюць у Каспійскае мора (Самур, Кудыял, Велвеле, Віляш, Ленкарань і інш.)
Рэкі Кура і Аракс самыя буйныя рэкі Каўказу, з'яўляюцца асноўнымі крыніцамі арашэння і гідраэнергіі.
Рака Кура бярэ пачатак на паўночна-ўсходнім схіле гары Гызылгядык, на ўчастку максімальнай ўзвышша ў 2740 метраў. Кура працякае па тэрыторыі Грузіі, уваходзіць на тэрыторыю Азербайджана. Цячэ па Кура-Араксінскай нізіне, упадае ў Каспійскае мора. Агульная працягласць Куры — 1515 км, на тэрыторыі Азербайджанскай Рэспублікі яе даўжыня дасягае 906 км. Плошча басейна — 188 тысяч квадратных кіламетраў. На рацэ Кура былі ўзведзены Мінгечаурскае, Шамкірскае і Енікендскае вадасховішча, плаціны, гідраэлектрастанцыі. Па Верхне-Карабахскім і Верхне-Шырванскім каналах, праведзеным з Мінгечаурскага вадасховішча, ажыццяўляецца ірыгацыя земляў Кура-Араксінскай нізіны. Кура мае таксама суднаходнае значэнне.
Рака Аракс бярэ пачатак на тэрыторыі Турцыі на Бінгельскім хрыбце, паблізу горада Сабірабада (сяло Сугавушан) зліваецца з Курой. Працягласць - 1072 км, плошча басейна — 102 тыс.км².
Самур — самая буйная рака на паўночным усходзе Азербайджана. Бярэ пачатак на тэрыторыі Дагестана, на вышыні 3600 метраў і ўпадае ў Каспійскае мора. Яе працягласць роўная 216 км, плошча басейна — 4,4 тысячы квадратных кіламетраў. У Азербайджане мноства горных рэк, большасць з іх жывяцца за кошт снегу і дажджоў. Дробныя рэкі Балакянчай, Талачай, Катэхчай, Кюрмюкчай, Кішчай і іншыя, рэчышча якіх пачынаецца з Вялікага Каўказа, на Алазань-Айрычайскай даліне злучаюцца з Алазані і Айрычаем.
Бяруць пачатак з Малога Каўказа Агстафачай, Таузчай, Асрыкчай, Зяямчай, Шамкірчай, Гянджачай, Кюракчай, Тэртэрчай злучаюцца з Курой. Акерычай, Охчучай і Арпачай на тэрыторыі Нахчыванскай АР, Нахчыванчай, Алінджачай, Гіланчай, Ордубадчай ўпадаюць у Аракс.
Азёры і вадасховішчы
На тэрыторыі Азербайджанскай Рэспублікі знаходзяцца каля 250 азёр з прэснай і салёнай вадой, якія адрозніваюцца па ўмовах жыўлення і ўтварэння. З іх можна вылучыць ледавіковае па паходжанні Туфангель (ледавіковага паходжання знаходзяцца ў гарах Вялікага і Малога Каўказа). На паўночна-ўсходнім схіле хрыбта Мураўдаг размешчана група азёр абвальна-засажалкавага паходжання: Гёйгёль, Маралгёль, Гарагёль, Батабат. Азёры Агёль, Сарысу, Мехман, Аджыгабул з'явіліся ў выніку тэктанічных апусканняў. Найбуйнейшыя азёры — Аджыкабул (15,5 км²) і Беюкшор (10,3 км²).
У мэтах рэгулявання плыні рэк створаны больш за 60 вадасховішчаў з агульным аб'ёмам у 19 млрд м³ і карысным аб'ёмам у 10 млрд м³. Найбольш значныя з іх Мінгечаурское вадасховішча (агульны аб'ём складае 16 млн м³), Араксінскі водападзел (1 млрд 350 мільёнаў м³), Шэмкірская ГЭС (2 млрд 670 мільёнаў м³).
NGC 2366
NGC 2366 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Жырафы. Бачная зорная велічыня: 10,9. Бачны размер: 8,1' × 3,0'. Прамое ўзыходжанне: 7 гадз. 28 мін. 54,8 сек. Схіленне: +69° 12' 58".
Ціт Бычкоўскі
Ціт Бычкоўскі (, г. Лагойск — ) — беларускі жывапісец.
Біяграфія
З прыгонных графа Тышкевіча. Вучыўся ў Віленскім універсітэце (да 1829, у Я. Рустэма), Дрэздэне, Мюнхенскай акадэміі мастацтваў (1836-42). У 1843 паехаў y Венецыю, дзе раптоўна скончыў жыццё самагубствам.
Творчасць
Аўтар бытавых карцін на тэмы жыцця прыгонных сялян («Касец точыць касу», «Дзяўчынка з разбітым збанам», «Музыкант настройвае віяланчэль», «Варажбітка прадказвае лёс», «Святая Вікторыя збірае сродкі для беднякоў»), партрэта Ю. Славацкага (1831),, генерала (1836, ) і іншых.
Крыштаф Зяновіч (ваявода менскі)
Крыштаф Зяновіч (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Ашмянскі земскі маршалак з 1687 і староста з 1701, вялікі пісар літоўскі (1703—1709), ваявода менскі (з 1709).
Палкоўнік войска Вялікага Княства Літоўскага. Удзельнік Алькеніцкай бітвы 1700.
Сям’я
З шляхецкага роду Дэспат-Зяновічаў герба «Дэспат», сын Станіслава і Амаліі Альжбеты фон Герберштэйн.
Быў двойчы жанаты: з Тэрэзай Коцел (сястра троцкага ваяводы Міхала Казіміра Коцела), а потым з Брыгідай Швыкоўскай.
Меў дачок Тэрэзу, жонку ашмянскага войскага Караля Сулістроўскага, і Амелію, якая выйшла замуж спачатку за мсціслаўскага старосту Аляксандра Валовіча, а потым за Міхала Хлусовіча.
Торгау
То́ргау (Torgau) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія, на рацэ Эльба. Першае згадванне аб мястэчку Torgove адносіцца да 973 года. Торгау як горад упершыню згадваецца ў запісах, датаваных 1267 годам.
У ходзе Другой сусветнай вайны каля Торгау 25 красавіка 1945 года сустрэліся арміі СССР і саюзнікаў (Сустрэча на Эльбе).
Інтранізацыя імператара Японіі
Інтранізацыя (即位) імператара Японіі — цырымонія публічнага абвяшчэння спадчынніка імператарскага прастола Японіі новым манархам.
Кароткія звесткі
У старажытныя часы абрад інтранізацыі імператара Японіі быў складовай часткай цырымоніі перадачы трона. Гэты абрад згадваецца ў кодэксе Еро (718), у раздзеле, прысвечаным бажаствам Неба і Зямлі. У «Аналах Японіі» (720) апісваецца інтранізацыя Імператрыцы Дзіта, праведзеная ў 690 годзе. Падчас абраду кіраўнік роду Манатобэ трымаў вялікі шчыт, кіраўнік роду Накатомі чытаў малітвы бажаствам Неба, а кіраўнік роду Інбе ўручаў новай кіраўніцы святыя рэгаліі Імператарскай улады — меч і люстэрка. На інтранізацыі прысутнічалі сотні чыноўнікаў, якія пляскалі ў ладкі і кланяліся Імператару.
У праўленне імператара Каму (781—806) абрад інтранізацыі быў праведзены за некалькі дзён да цырымоніі перадачы трона. З тых часоў абодва дзейства былі падзеленыя і выконваліся асобна. Інтранізацыя стала своеасаблівай дэкларацыяй бажаствам, духам Імператарскіх продкаў і насельніцтву краіны Ўзыходзячага Сонца, што трон атрымаў у спадчыну новы манарх.
У «Цырымоніях эпохі Канін» (810—824) інтранізацыя прадстаўлена як асобны рытуал, незалежны ад цырымоніі перадачы краіны, а ў «Цырымоніях эпохі Дзекан» (859—877), складзеных пад уплывам танскага цырыманіялу, апісаны парадак правядзення гэтага рытуалу. Пачынаючы з сярэдзіны 9 стагоддзя гэты парадак стаў традыцыйным.
Інтранізацыю праводзілі наступным чынам. Напярэдадні цырымоніі будучы манарх адсылаў да Свяцілішча Ісэ святочны веер хэйхаку, каб паведаміць багіні сонца Аматэрасу аб атрыманні ў спадчыну ім японскага прастола. Ён пасылаў з такой жа весткай ганцоў да грабніц сваіх продкаў, а таксама аглядаў свае цырыманіяльныя адзенні для інтранізацыі. У дзень цырымоніі ў палацавым двары выстаўлялі харугвы з сонцам і месяцам, і сцягі на дзідах з чатырма боствамі-ахоўнікамі свету. Новы Імператар з'яўляўся ў парадных строях, з каронай на галаве і садзіўся на ўрачыста прыбраны трон. Цырымоніймайстар-апавяшчальнік зачытваў дэкларацыю атрымання ў спадчыну прастола, а апранутыя ў цырыманіяльныя адзенні грамадзянскія чыноўнікі танцавалі, кланяючыся на ўсе бакі. Прысутнічаюць ваенныя, размахвалі сцягамі і крычалі «Няхай жыве!».
Звычайна інтранізацыя адбывалася ў Вялікай троннай зале, аднак у 1177 годзе будынак згарэў і з тых часоў не аднаўляўся. У 1180 годзе, у часы Імператара Антоку, абрад здзяйсняўся ў Малой троннай зале, а з 1183 года, пасля інтранізацыі Імператара Го-Тоба — у памяшканні Вялікага дзяржаўнага савета. У 1500 годзе Імператар Го-Касівабара аднавіў правядзенне цырымоніі ў Малой троннай зале.
З 1869 года, пачынаючы з інтранізацыі Імператара Мэйдзі, танскі стыль і парадак правядзення цырымоніі замянілі новым японскім. Замест парадных строяў з кітайскай сімволікай, кароны і трона сталі выкарыстоўваць арыстакратычныя цырыманіяльныя адзенні, шапку і параднае сядзенне. Згодна з Законам аб Імператарскім доме 1889 года і з Указам аб уступленні на прастол 1909 года інтранізацыя павінна была праводзіцца восенню ці зімой у старой японскай сталіцы Кіёта.
Новы дзеючы Закон аб Імператарскім доме ад 1947 года прадугледжвае цырымонію інтранізацыі пры атрыманні ў спадчыну японскага пасаду новым манархам.
Гарбаніўка (Вінніцкі раён)
Гарбаніўка (Горбані́вка) — вёска ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рычард Гір
Рычард Ціфані Гір (Richard Tiffany Gere; нар.,, штат Пенсільванія) — амерыканскі акцёр.
Пантэба
Пантэба (Pontebba) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 1607 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 98 км². Паштовы індэкс — 33016. Тэлефонны код — 0428.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 640
IC 640 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор'і Малы Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Заазер’е (Чэрыкаўскі раён)
Заазе́р'е (, Заозерье) — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Язёрскага сельсавета.