cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалаеў (Мікалаеўская вобласць)
Турыстычная інфармацыя
У Мікалаеве знаходзіцца адзін з найлепшых ва Украіне і найвядомейшых у Еўропе заапаркаў. У горадзе дзейнічае шэраг музеяў, у тым ліку мастацкі музей імя Васіля Верашчагіна.
Да ліку прыкметных архітэктурна-гістарычных помнікаў горада належаць:
Зінаіда Сямёнаўна Даўгяла
Зінаіда Сямёнаўна Даўгяла (, г.п. Лёзна, Віцебская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1960 годзе. З 1960 г. — архітэктар, старшы архітэктар у Віцебскграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывала ў Віцебску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генпланы Полацка, Наваполацка (1964), Новалукомля (1970), праекты забудовы мікрараёнаў у Наваполацку (1965—1968), Новалукомлі (1963-72), гасцініца «Віцебск» (1973), 14-павярховы жылы дом па Маскоўскім праспекце (1977), рэканструкцыя вул. Леніна (1973) у Віцебску.
Узнагароды
1-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за праект забудовы Цэнтральнага раёна Віцебска (1970).
Заліў Расы
Заліў Расы(Sinus Roris) — месяцавае мора каля паўночна-заходняга краю бачнага дыска Месяца. З'яўляецца працягам Акіяна Бур.
Селенаграфічныя каардынаты 50.26°N, -50.86°W, дыяметр каля 195 км.
Галіна Русак
Галіна Русак (дзявоч. Родзька;, , Гродзенская вобласць — ) — беларуская мастачка, мастацтвазнаўца, грамадскі дзеяч беларускай дыяспары ў ЗША, удзельніца агульнаамерыканскага руху за правы жанчын. Прафесар (1993).
Біяграфія
Нарадзілася ў сям'і беларускага дзеяча Філарэта Родзькі і Веры з Гулевічаў. Сястра Усевалада Родзькі.
З 1949 года жыла ў Амерыцы. Да ад'езду ў Новы Свет скончыла Фрайбургскі і Лёвенскі ўніверсітэты. Адукацыю завяршыла ў Амерыцы ў Канектыкуцкім каледжы, ступень магістра гуманітарных навук атрымала ў Ратгерскім універсітэце (штат Нью-Джэрсі). Працавала дырэктарам мастацкай бібліятэкі гэтага ўніверсітэта.
Творчасць мастачкі Г.Русак была добра вядомая ў ЗША і Канадзе, дзе яна неаднаразова выстаўлялася ў розных галерэях, але толькі ў 1992 годзе з выстаўкай яе твораў змаглі пазнаёміцца і ў Беларусі (адзіная персанальная выстаўка на Радзіме).
Уваходзіла ў склад кіраўніцтва Згуртавання беларускіх мастакоў і ўмельцаў.
Тугай-бей
Тугай-бей (Toğay bey), поўнае імя Аргын Даган Тагай бей (Arğın Doğan Toğay bey, каля 1601 —  чэрвень 1651) — вядомы палкаводзец і палітычны дзеяч Крымскага Ханства XVII ст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў знатнай сям'і з роду — аднаго з найбольш уплывовых родаў Крымскага ханства. У праўленне крымскага хана Мехмед IV Герая (1641—1644) Тугай-мірза атрымаў тытул бея разам з пасадай кіраўніка санджака (адміністрацыйнай адзінкі). Пасада перакопскага бея была адной з найважнейшых пасад у ханстве, так як на яго быў ускладзены абавязак аховы паўночных межаў ханства. Тугай-бей быў адным з крымскіх беяў, які меў уласны сцяг і 3-тысячны атрад асабістай гвардыі. Яму падпарадкоўваліся гарнізон Перакопа і 15-тысячнае татарскае войска, а таксама нагайскія арды (Едзічкульская, Перакопская, Очаковская і Буджацкая).
У студзені 1644 года крымскі хан Мехмед IV Герай арганізаваў вялікі паход на паўднёвыя ўкраінскія землі, якія належалі Рэчы Паспалітай. 20-тысячная крымска-татарская арда пад правадырствам перакопскага мурзы Тугай-бея па Кучманскаму шляху ўступіла на Кіеўшчыну і размясцілася «кошам» (лагерам) пад вёскай Ахматавам, у ваколіцах Чаркас. Польскае камандаванне паспела прыняць меры для адбіцця набегу. Польскія дывізіі пад камандаваннем вялікага гетмана кароннага Станіслава Канецпольскага, вялікага стражніка кароннага Яна Аджывольскага і князя Іераміі-Міхаіла Вішнявецкага, сканцэнтраваныя пад Ставішчам, Бузоўкай і Корсунем, выступілі супраць татарскай арды. 30 студзеня 1644 года ў бітве пад Ахматавам 19-тысячная польска-шляхецкая армія атакавала татарскі «кош». Палякі і разграмілі татарскую арду, якая страціла забітымі каля чатырох тысяч чалавек. Тугай-бей з галоўнымі сіламі змог вырвацца і стаў адступаць у стэп. Польскае камандаванне адправіла ў пагоню за татарамі 5-тысячны атрад казацкай конніцы. Казакі дагналі адступаючую крымскую арду падчас пераправы на р. Сінюха і нанеслі сур'ёзныя страты праціўніку.
Вясной 1648 года перакопскі мурза Туга-бей прыняў актыўны ўдзел у нацыянальна-вызваленчай вайны на Украіне пад кіраўніцтвам запарожскага гетмана Багдана Хмяльніцкага супраць польска-шляхецкага панавання. У сакавіку 1648 года Багдан Хмяльніцкі прыбыў з Запарожжа у Бахчысарай, дзе пераканаў новага крымскага хана (1644—1654) заключыць ваенна-палітычны саюз супраць Рэчы Паспалітай. вылучыў у дапамогу свайму саюзніку Багдану Хмяльніцкаму вялікі дапаможны татарская корпус пад правадырствам перакопскага мурзы Тугай-бея. Пад камандаваннем Тугай-бея знаходзілася ад 6 да 20 тыс. чалавек. 18 красавіка 1648 Багдан Хмяльніцкі з казацкай дэлегацыяй вярнуўся з Крыма ў Запарожскую Сеч. Яго суправаджаў татарскі дапаможны корпус Тугай-бея. Туга-бей размясціўся на рацэ Базаўлук, каб абараніць Сеч і запарожцаў ад магчымага нападу польскай арміі. 19 красавіка на агульнай казацкай радзе Багдан Хмяльніцкі быў абраны і правадыром вызваленчага руху на Украіне супраць Рэчы Паспалітай.
22 красавіка 1648 года запарожскі гетман Багдан Хмяльніцкі з казацкім войскам і Туга-бей з татарскай конніцай выступілі з Сечы ў паход на Украіну. Польскі ўрад адправіў вялікую армію пад камандаваннем вялікага кароннага гетмана і польнага кароннага гетмана  ў карны паход супраць паўстаўшых запарожцаў.
29 красавіка — 16 мая 1648 года ў баях пад Жоўтымі Водамі аб'яднанае казацка-татарскае войска пад камандаваннем Багдана Хмяльніцкага і Тугай-бея аблажыла і практычна цалкам разграміла 10-тысячны польскі авангард пад камандаваннем старасты нежынскага Стэфана Патоцкага.
25-26 мая 1648 г. у  запарожскі гетман Багдан Хмяльніцкі пры падтрымцы татарскай конніцы Туга-бея другі раз разграміў 20-тысячную польскую армію пад камандаваннем каронных гетманаў Мікалая Патоцкага і Марціна Каліноўскага. Палякі страцілі 4500-5000 чалавек забітымі і 8500 чалавек палоннымі. У палон трапіла восемдзясят польскіх саноўнікаў, у тым ліку вялікі гетман каронны Мікалай Патоцкі і польны гетман каронны Марцін Каліноўскі. Паводле дамоўленасці, Багдан Хмяльніцкі забраў сабе ў якасці трафея ўсе зброю і боепрыпасы праціўніка, а Тугай-бей атрымаў усіх польскіх палонных, якія былі адпраўленыя ў Крым. З вялікай колькасцю палонных Тугай-бей вярнуўся ў Крым. Па некаторых паведамленнях, крымскія татары захапілі і адвялі ў стэп дзвесце тысяч палонных.
Летам 1651 года перакопскі мурза Тугай-бей удзельнічаў у паходзе крымскага хана Ислям III Гірэя на Украіну. Велізарная крымска-татарская арда злучылася з казацкімі палкамі Багдана Хмяльніцкага і распачала новы паход углыб польскіх уладанняў. У чэрвені 1651 года ў кровапралітнай перакопскі мурза Тугай-бей быў смяротна паранены. Адносіны паміж Багданам Хмяльніцкім і Тугай-беем былі сяброўскімі. Багдан Хмяльніцкі казаў: «...Тугай-бей блізкі мне, ён мой брат, мая душа...».
Крымска-татарская корпус, які ўзначальваў Тугай-бей, адыграў важную ролю ў перамогах Багдана Хмяльніцкага над палякамі. Лёгкая крымская конніца, якія змагаліся на баку запарожскіх казакоў, пазбавіла палякаў перавагі ў кавалерыі. У складзе казацкага войска крымска-татарская конніца пад камандаваннем Тугай-бея выконвала функцыі перадавога атрада (падчас паходаў) і авангарду (падчас баявых дзеянняў), а таксама была задзейнічана ў правядзенні тактычнай разведкі. Акрамя таго, пра просьбе Багдана Хмяльніцкага і з дазволу крымскага хана Іслям Гірэя Тугай-бей летам 1648 і вясной 1649 гадоў знаходзіўся з 15-тысячным войскам на качэўях на Сініх Водах, выконваючы функцыі рэзерву казацкага войска.
У дзённіку Мікалая Емялоўскага, польскага жаўнера, чытаем, што Тугай-бей загінуў у бітве пад Замасцем. Іншыя гісторыкі лічаць (на падставе татарскага гераічнага эпасу аб гэтай вайне), аднак, што ён загінуў у Берасцецкай бітве.
Новая Дуброва (прыпыначны пункт)
Но́вая Дубро́ва (, Новая Дуброва)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Новая Дуброва; на лініі Бабруйск — Рабкар, паміж прыпыначным пунктам Бумажкова і прыпыначным пунктам Акцябрскі.
Бяленева
Бяле́нева (, Беленево) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
1984 год у гісторыі літаратуры
1984 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Рэнтабельнасць
Рэнтабэльнасць (ад rentabel — даходны) — адзін з асноўных коштавых якасных паказчыкаў эфэктыўнасці вытворчасці на прадпрыемстве, аб'яднанні, у галіне цалкам, які характарызуе узровень аддачы затратаў і ступень выкарыстання сродкаў у працэсе вырабніцтва і рэалізацыі прадукцыі.
Міхайлова (Прыгарадны сельсавет)
Міхайло́ва (, Михайлово) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.
Музей народнай архітэктуры (Санак)
Музей народнай архітэктуры (Muzeum Budownictwa Ludowego) — адзін з самых вялікіх музеяў Еўропы, якія знаходзяцца пад голым небам каля горада Санак, Польшча. Зарэгістраваны ў Дзяржаўным рэестры музеяў. Улічваючы колькасць аб’ектаў, парк лічыцца самым вялікім у Польшчы. На тэрыторыі 38 гектараў пададзена культура польска-ўкраінскага памежжа ва ўсходняй частцы Карпат.
Гісторыя
Музей быў заснаваны ў 1958 годзе па ініцыятыве Аляксандра Рыбіцкага і захавальніка Ежыя Тура. Гэта быў першы этнаграфічны парк, заснаваны ў Польшчы пасля Другой сусветнай вайны, які, дзякуючы замежным кантактам, атрымаў яшчэ ў 1970-я гады статут самастойнай навуковай і адміністрацыйнай установы разам з першым у гісторыі польскай музейнай дзейнасці статутам скансэна. Статут Этнаграфічнага парка ў Санаку паслужыў грунтам для многіх чарговых падобных устаноў. Скансен быў адкрыты для наведнікаў 25 ліпеня 1966 года. Па ініцыятыве Аляксандра Рыбіцкага ў Этнаграфічным парку была створана таксама першая ў Польшчы эксперыментальная станцыя, што займаецца захоўваннем гістарычнай драўніны.
Тромбаэмбалія
Тромбаэмбалія — вострае закаркаванне (эмбалія) крывяноснага сасуда тромбам, які адарваўся ад месца свайго ўтварэння (на сценцы сэрца, сасуда) і трапіў ў крываток. У выніку тромбаэмбаліі крывацёк у сасудзе спыняецца, узнікае ішэмія тканак ў басейне аклюзаванага сасуда. Тромбалія часта завяршаецца ішэмічным інфарктам.
Музей народнай архітэктуры (Санак)
Галіцыйскі Рынак
Праект пабудовы сектара маленькага мястэчка быў задуманы ў 1980-я гады ў майстэрні Аляксандра Рыбіцкага з мэтай паказаць прыклады будавання XIX/XX стст., аднавіць гістарычны галіцыйскі рынак з усімі яго функцыямі. Гэты праект стаў рэалізоўвацца ў 2009 годзе дзякуючы сродкам Еўрасаюза. Ён складаецца ў стварэнні тыповага мястэчка другой паловы XIX і пачатку XX стагоддзя, бо ў гэты перыяд ствараліся дамы мяшчанскага тыпу, з аркадамі вакол рынку. У сектары галіцыйскага рынку знаходзіцца 26 аб’ектаў. Афіцыйнае адкрыццё адбылося 16 верасня 2011 года.
Дзейнасць Парка
Падчас узнаўлення тыповага размяшчэння вёсак і гаспадарчых гародчык, у музеі былі сабраны звыш 100 драўляных аб’ектаў XVII—XX стст. Апроч жылых, жыллёва-гаспадарчых і гаспадарчых аб’ектаў, у Парку знаходзяцца таксама сакральныя будынкі (каталіцкі касцёл XVII стагоддзя, дзве бойкаўскія цэрквы XVIII стагоддзя, адна лемкаўская царква XIX стагоддзя і некалькі маляўнічых капліц), грамадскія будынкі (вясковая школа, гасцініца) і прамысловыя будынкі (вадзяны млын, ветракі, кузні). Цэрквы, так і жылыя і гаспадарчыя пабудовы даступныя турыстам. Убачыць можна, у прыватнасці, інтэр’еры рамесных майстэрняў: ткача, ганчара, колавага майстра, вытворцы драўляных лыжак, плеценых кошыкаў іпр. На тэрыторыі Этнаграфічнага парка знаходзіцца таксама сталая выстава абразоў, пад назвай «Карпацкі абраз», на якой можна ўбачыць звыш 220 абразоў XV—XIX стст., якія паказваюць поўнае развіццё тэхнікі гэтага віду малярства на тэрыторыі польскіх Карпат.
Дзейнасць Парка ахапляе сабой таксама часовыя выставы, арганізаваныя дзякуючы прыватным калекцыям. На выставах і ў музейных складах знаходзіцца каля 30.000 экспанатаў, якія прадстаўляюць народную культуру жыхароў падкарпацкіх гарадоў і мястэчак, у тым ліку багатыя калекцыі абразоў, гадзіннікаў, медзянага посуду, кілімаў, алеаграфій, керамікі і іншых прадметаў, датычных мастацтва і артыстычнага рамяства.
IC 1340
IC 1340 — эмісійная туманнасць у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Генадзій
Гена́дзій (ад  — высакародны, прыстойны) — мужчынскае імя грэчаскага паходжання. Імяніны: 23 студзеня, 9 лютага, 31 жніўня, 4 снежня.
Страхаванне
Страхава́нне — сістэма эканамічных адносін, якая ўключае ўтварэнне адмысловага фонду сродкаў (страхавога фонду) і яго выкарыстанне (размеркаванне і пераразмеркаванне) для пераадолення і кампенсацыі розных стратаў і шкоды, выкліканых нешчаслівымі падзеямі (страхавымі выпадкамі) шляхам выплаты страхавой кампенсацыі і страхавых сум.
Удзельнікі працэсу страхавання
У страхаванні абавязковая наяўнасць двух бакоў:
Узаемныя абавязацельствы страхоўшчыкаў і страхавальнікаў рэгламентуюцца дагаворам страхавання ў адпаведнасці з умовамі страхавання. Удзельнікамі страхавых адносін могуць выступаць таксама трэція бакі: застрахаваны або бенефіцыяр — асоба, прызначаная для атрымання страхавой кампенсацыі, напрыклад банк па ўмовах страхавання іпатэкі.
Класіфікацыя
Унутры галіны таксама выдзяляюцца розныя віды страхавання.
Па тэрміне дагавор страхавання можа быць:
Монатэізм
Мо́натэі́зм (літар. «адзінабожжа» — ад μόνος — мона, «адзін» і θεός, «бог») — рэлігійнае ўяўленне і вучэнне пра Адзінага Бога (у супрацьлегласць язычніцкаму многабожжу, політэізму). Звычайна монатэізм таксама супрацьпастаўляецца пантэізму. У монатэізме Бог звычайна персаніфікуецца, г.зн. з'яўляецца вызначанай «асобай». Да монатэістычных рэлігій адносяцца, у ліку іншых, іўдаізм, іслам і хрысціянства (пры ўмове, што Троіца не ставіць пад пытанне Яго адзінства). Монатэізм можна класіфіцыраваць на тэізм, пантэізм, панентэізм і дэізм.
Іўдаізм
У іўдаізме важнае значэнне адыгрываюць тэксты Свяшчэннага Пісання — Тора і Танах. Пра дакладны час з'яўлення веры ў адзінага Бога там нічога не сказана, але з пункту гледжання тэкста ў часы праайцоў Аўрама і Майсея яна ўжо была вядомая чалавецтву, гэта значыць, што Аўрам і Майсей не могуць лічыцца яе заснавальнікамі, вынаходнікі або першыя прапаведнікі, а хутчэй як вялікія праведнікі, як праайцы яўрэйскага народа, як людзі, якія шмат зрабілі для распаўсюджвання і зацвярджэння адзінабожжа і запаведзяў Свяшчэннага Пісання ў свеце і як людзі запавету. Старадаўняя рэлігія ізраільцян у часы Майсея, была верагодна генатэістычнай. Яхвэ быў адзіным богам яўрэяў, але іншыя народы мелі сваіх багоў, напрыклад Ваал лічыўся богам Ханаана. Таму першая запаведзь дэкалогу Майсея гучыць як «хай не будзе ў цябе іншых багоў перад абліччам».
Рэлігія Майсея лічыцца яе прыхільнікамі значным крокам наперад у духоўным і маральным развіцці чалавецтва. У адрозненне ад рэлігій вялікіх дзяржаў той эпохі, як Старажытны Егіпет, Вавілон або Старажытная Грэцыя, Майсеева вера была вольна ад амаральных міфаў і жорсткіх рытуалаў. Яхвэ ставіў сваім прыхільнікам высокія этычныя патрабаванні. У больш позні перыяд канцэпцыя іўдаізму эвалюцыянавала. Яхвэ стаў уладальнікам Сусвету, які выбраў яўрэяў сярод іншых народаў каб падрыхтаваць глебу для прыходу месіі.
Іўдаізм забараняе пачытаць выявы Бога, каб падкрэсліць яго бясконцую магутнасць і адрозніць яго ад паганскіх багоў. Прыхільнікі іўдаізму лічаць абавязкам любіць Бога, хоць найважнейшым з'яўляецца страх перад яго гневам. Імя Бога лічыцца настолькі святым, што чалавеку не дазваляецца яго прамаўляць.
Служба бяспекі (Трэці рэйх)
Слу́жба бяспе́кі рэйхсфю́рара СС (Sicherheitsdienst des Reichsführers SS; скарочана SD ад SicherheitsDienst, СД) — орган выведкі і контрвыведкі ў Трэцім рэйху і на акупаванавых Германіяй землях падчас Другой сусветнай вайны. Заснаваная ў 1931 годзе як спецслужба НСДАП і атрадаў СС. З 1939 года падпарадкавалася Галоўнаму ўпраўленню імперскай бяспекі (РСХА). Нясе адказнасць за шматлікія злачынствы, выкарыстоўвалася для барацьбы з палітычнымі праціўнікамі і запалохвання насельніцтва. Вонкавыя падраздзяленні займаліся шпіянажам і патаемнымі аперацыямі. Штаб-кватэра СД знаходзілася ў Берліне на Вільгельмштрасэ (Берлін) ў Палацы прынца Альбрэхта.
Будны
Будны — беларускае прозвішча.
1985 год у гісторыі літаратуры
1985 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Хутар Дзедзіна
Ху́тар Дзе́дзіна (, Хутор Дедино) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска Дзедзінка ў складзе гміны Друя, пазней у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства.
Кутнева
Ку́тнева (, Кутнево) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета.
IC 1341
IC 1341 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рудня-Гулева
Ру́дня-Гу́лева (, Рудня-Гулево) — былая вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Свяцілавіцкага сельсавета.
Ліквідавана ў 2011 годзе.
Гісторыя
Пачатак вёсцы дала рудня, якая ў 1704 годзе значылася за вёскай Рэчка Чачэрскага староства. Пры ёй працавала «дымарня», меўся млын на адным коле. Руднікам тады быў жыхар Рэчкі Ян Гуля. Ад яго прозвішча ўзнікла другая частка назвы будучай вёскі. Аднак калі яна замацавалася, пакуль невядома. У 1753 г. падчас судовай цяжбы на конт межаў зямельных уладанняў паны Лапіцкія, між іншага, скардзіліся на войскага Рэчыцкага павета Казіміра Прушаноўскага, які нібыта «без ніякага дакумента» меў сенажаці «на Рудні Слязін і другой Гулёвай» («na Rudnią Slazyn y drugą Hulową»). У люстрацыі ўладання («dzierzawy») Рэчка 1765 года мясціна згадваецца як вёска Рудня, сярод яе жыхароў пералічваюцца Ян, Аляксей і Рыгор Мохары, а Ян Мохар пазначаны як руднік.
Згодна з «Ведамасцю аб дваранах Магілёўскай губерні» ў 1777 годзе вёска, запісаная як «Рудня Гулѣвая», належала обер-сакратару Аляксею Васільеву і знаходзілася ў складзе Рагачоўскага павета, а яе насельніцтва («число головъ») складала 45 чалавек — 41 хрысціянскага і 4 іўдзейскага веравызнання.
У 1926—1927 гадах цэнтр Рудня-Гулеўскага сельсавета.
Згодна з матэрыяламі Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі, у час нямецкай нацысцкай акупацыі захопнікамі быў расстраляны адзін жыхар Рудні-Гулевай — Кузьма Лявонавіч Мохараў (1942 г.). Траіх жыхарак акупанты сагналі на прымусовыя працы ў Германію.
Алей (рака)
Але́й (Але́й)  — рака ў азіяцкай частцы Расіі, у Алтайскім краі, левы прыток ракі Об.
Даўжыня ракі 858 км. Плошча вадазбору 21 100 км². Сярэдні расход вады 33,8 м³/с. Аб’ём сцёку 1,067 км³/год. Рака працякае ў межах Руднага Алтая і па Прыобскаму плато. У вярхоўі — паўгорная рака. У сярэднім і ніжнім цячэнні рэчышча меандруе.
Каля ракі гарады Алейск, Рубцоўск. У вярхоўі Алея ў 1979 годзе створана Гілёўскае вадасховішча. Ніжэй па цячэнню знаходзіцца падпорная плаціна Алейскай арашальнай сістэмы, пабудаваная ў 1939 годзе. Каля горада Рубцоўск — Склюіхінскае вадасховішча.
У рацэ водзяцца шчупак, акунь, лешч, язь, карась сярэбраны, сібірская плотка, гальян азёрны.
Прытокі
Сярод прытокаў Алея: Краснаярка, Чысцюнька, Язеўка, Вавілон, Паспелтха, Кізіха, Залатушка, Сухая Рэчка, Талаўка, Каменка, Бярозаўка, Плоская, Круціха, Часнакоў Алей і інш.
Ігар Сяргеевіч Ясінскі
Ігар Ясінскі (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпрама».
Клубная кар’ера
Першую палову сезона 2013 прапусціў з-за траўмы. У ліпені 2013 падпісаў з «Нёманам» кантракт на 1,5 гады. У другой палове 2013 на полі не з’яўляўся, толькі набіраў форму ў матчах за дубліруючы склад гродзенцаў. Першую палову 2014 прапусціў з-за чарговай траўмы, а з чэрвеня 2014 пачаў з’яўляцца ў асноўным складзе «Нёмана». Звычайна гуляў на пазіцыі апорнага паўабаронцы, але часам выкарыстоўваўся як правы абаронца або паўабаронца.
У снежні 2014 года стала вядома, што Ігар пакіне гродзенскі клуб з-за яго цяжкага фінансавага становішча. У студзені 2015 года стаў іграком мікашэвіцкага «Граніта», дзе стаў у асноўным толькі выхадзіць на замену. У студзені 2016 года пакінуў Мікашэвічы.
Пасля зыходу з «Граніта» праходзіў прагляд у такіх клубах, як «Слуцк», «Нёман», «Віцебск», «Крумкачы», аднак сезон 2016 у выніку распачаў у складзе наваполацкага «Нафтана». Спачатку гуляў у аснове наваполацкага клуба, але хутка страціў месца ў старце і стаў выступаць пераважна за дубль. У ліпені 2016 года пакінуў «Нафтан» і неўзабаве далучыўся да «Белшыны», дзе стаў асноўным апорным паўабаронцам, аднак не здолеў выратаваць бабруйскі клуб ад вылету ў Першую лігу.
У пачатку 2017 года трэніраваўся з «Белшынай», а ў сакавіку падпісаў кантракт з «Каўна Жальгірысам». У лютым 2018 года вярнуўся ў Беларусь, пасля прагляду стаўшы іграком «Слуцка». У слуцкай камандзе з’яўляўся на полі нерэгулярна, часцей выходзячы на замену. У снежні 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў «Слуцк».
У пачатку 2019 года трэніраваўся з жыткавіцкім ЮАС, аднак у красавіку, пакінуўшы каманду, стаў іграком рэчыцкага «Спадарожніка». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды і стаў яе капітанам, у сезоне 2020 дапамог «Спадарожніку» перамагчы ў Першай лізе. У лютым 2021 года падоўжыў кантракт з клубам. У першай палове 2021 года заставаўся адным з асноўных ігракоў рэчычан у Вышэйшай лізе.
У ліпені 2021 года, пасля таго як «Спадарожнік» зняўся з Вышэйшай лігі, перайшоў у магілёўскі «Дняпро», дзе трывала замацаваўся ў аснове. У студзені 2022 года пакінуў магілёўскі клуб, пасля чаго некаторы час трэніраваўся з «Гомелем», а ў лютым стаў іграком рагачоўскага «Макслайна». Па выніках сезона 2022 дапамог клубу выйсці ў Вышэйшую лігу, куды ён, аднак, не быў дапушчаны.
У студзені 2023 года перайшоў у гомельскі «Паперпрам».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевыя зборныя розных узростаў.
Выгада (Сенненскі раён)
Вы́гада (, Выгода) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Максім Ігаравіч Міцькоў
Дасягненні
На Кубку Беларусі 2016 года заняў 7 месца ў кіданні молата з вынікам 70,42 м.
Карл II (герцаг Савойскі)
Карл II (Карла Джавані Амадео, Carlo Giovanni Amedeo; 23 чэрвеня 1489, Турын — 16 красавіка 1496, Монкальери) — герцаг Савойскі, князь П’емонцкі, граф дзі Аоста і Ніца, тытулярны кароль Кіпрскі і Ерусалімскі, цар Армянскі (1490—1496).
Ісак Яфрэмавіч Баляслаўскі
Ісак Яфрэмавіч Баляслаўскі (, Залатаноша —, Мінск) — савецкі шахматыст, заслужаны майстар спорту СССР (1948), міжнародны гросмайстар (1950), прэтэндэнт на сусветнае першынство, шахматны тэарэтык і трэнер. Чэмпіён Мінска (1951, 1953/54), БССР па шахматах (1964). Заслужаны трэнер СССР (1964).
Біяграфія
Навучыўся гуляць у шахматы ў 9 гадоў.
У 1938, 1939 і 1940 гадах Баляслаўскі выйграў запар тры чэмпіянаты Украіны. У 1940 годзе дэбютаваў у чэмпіянаце СССР і падзяліў 5-6-е месцы з Міхаілам Бацвіннікам, але саступіў яму ў асабістай сустрэчы, і з тых часоў марыў узяць рэванш. У той час стыль Баляслаўскага быў агрэсіўны, а паводле гросмайстра Сала Флора — «занадта агрэсіўны». «Баляслаўскі найперш — выдатны тактык, але як стратэг ён яшчэ не зусім на вышыні», пісаў С. Флор у пачатку 1941 г.
Пасля Баляслаўскі ўспамінаў, якія планы выношваў ён, малады славалюбівы майстар, у дачыненні да лідара савецкіх шахматыстаў Бацвінніка: ''«Вось я і вырашыў, што пры сістэматычнай працы над сабой змагу ў яго і выйграць. „Не такі страшны чорт, як яго малююць“. Пройгрышы Батвінніку двух партый у матч-турніры 1941 і партыі ў XIV чэмпіянаце краіны праз чатыры гады мяне ані не працверазіў. Мне здавалася, што я разумею гульню Бацвінніка, бачу яе моцныя і слабыя бакі. Я стаў рыхтавацца да сустрэчы з ім. Разумеў, вядома, што гэта шахматыст зусім іншага стылю, чым мой стыль тых гадоў. Але лічыў, што і ў мяне ёсць шанцы на перамогу»''.
У наступныя 10 гадоў Баляслаўскі пастаянна паляпшаў свае вынікі: у матч-турніры за званне абсалютнага чэмпіёна СССР (1941) заняў 4-е месца, у чэмпіянатах СССР: 1944 — 3-е, 1945 і 1947 — 2-е і, нарэшце, у 1950 — вяршыня спартыўных дасягненняў — у турніры прэтэндэнтаў на сусветнае першынство ён падзяліў 1-2-е месцы з Давідам Бранштэйнам. Быў прызначаны дадатковы матч паміж імі, і тут Баляслаўскі дапусціў псіхалагічную памылку — рыхтуючыся да матчу з Бранштэйнам, ён увесь час думаў пра матч з Бацвіннікам. Толькі адно ачко саступіў ён Бранштэйну (6,5:7,5), але кошт гэтага ачка быў велізарны — матч за званне чэмпіёна свету, які так і застаўся марай.
У 1954 годзе Баляслаўскі быў прызначаны старшым трэнерам зборнай СССР па шахматам, у 1967 годзе — трэнерам Беларускай Рэспубліканскай школы вышэйшага спартыўнага майстэрства. Сярод вядомых шахматыстаў, якіх ён апякаў у Мінску, — Альберт Капенгут і Кіра Зварыкіна.
Быў тэарэтыкам шахматнай гульні. Распрацаваў шэраг сістэм у і  абаронах.
Сафакулева
Сафакулева (Сафаку́лево) — сяло ў Курганскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сафакулеўскага раёна і Сафакулеўскага сельсавета. Размешчана на берагах некалькіх азёр: Каксарлы, Камышава, Сафакулева. Адлегласць да чыгуначнай станцыі Шчучча (на лініі Чалябінск — Курган) 32 км. Адлегласць да абласнога цэнтра (горад Курган) 210 км. Заснавана ў 1782 годзе.
Ільменіт
Ільмені́т, тытаністы жалязняк — мінерал агульнай хімічнай формулы FeO·TiO2 або FeTiO3 (36,8 % Fe, 31,6 % O, 31,6 % Ti), склад нясталы. Чыстая разнавіднасць ільменіта таксама завецца «крытчанітам». Назва паходзіць ад назвы Ільменскіх гор на Урале, дзе мінерал быў упершыню знойдзены.
Уласцівасці
Ільменіт крышталізуецца ў трыганальнай сістэме, утвараючы складаныя ромбаэдрычныя крышталі, зярністыя масы і суцэльныя навалы; непразрысты; колер чорны з яркім металічным бляскам. Цвёрдасць 5—6 па шкале Моаса; удзельная вага 4,72. У чыстым выглядзе пры звычайнай тэмпературы ільменіт слабамагнітны, што мае важнае значэнне пры яго прамысловай здабычы. Крышталі, якія змяшчаюць больш за 25 % Fe2O3 у выглядзе цвёрдага раствора, магнітныя.
Ільменіт і тытанамагнетыт з'яўляюцца каштоўнай рудой для атрымання тытана і яго вытворных (аксіду тытана, фератытана і іншых).
Радовішчы ільменіта ў Аўстраліі, Аргенціне, ЗША, Індыі, Канадзе, Нарвегіі, Расіі, Швецыі.
На тэрыторыі Беларусі — акцэсорны мінерал у пародах крышталічнага фундамента і большасці абломкавых парод платформавага чахла.
1986 год у гісторыі літаратуры
1986 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Фальсіфікацыя
Фальсіфікацыя (falsificatio, ад  — падрабляю; falsificare — падрабляць) — тавар,
IC 1342
IC 1342 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вялікае Сяло (Какоўчынскі сельсавет)
Вялі́кае Сяло́ (, Великое Село) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Тасанда
— старая японская адміністрацыйная адзінка. Адзін з сямі старажытных «шляхоў» па сістэме Гакісіціда (VII стагоддзе).
Складаецца з наступныя правінцыі:
З прычыны экспансіі японцаў і выцяснення карэнных жыхароў эмісі, Тасанда ўвесь час пашыраўся на поўнач. Таму дзве самыя паўночныя правінцыі рэгіёна (Дэва і Муцу) паступова сталі самымі буйнымі ў Японіі. У часы перыяду Сэнгоку (XV—XVII стст.) розныя часткі гэтых абласцей кіраваліся рознымі самурайскімі родамі. Гэта раздробненасць была замацавана і ў кіраванне сёгуната Такугава (XVII—XIX стст.). Адміністрацыйнай рэформай 1868 года канчаткова быў уведзены падзел Муцу на пяць правінцый (уласна Муцу, Рыкуцю, Рыкудзэн, Івакі і Івасіра) і Дэва на дзве (Удзэн і Уго).
Ігар
Ад імя «Ігар» утвораны прозвішчы І́гараў, Іго́рскі, Іго́рчык.
Імяніны: 5 ліпеня, 1 кастрычніка.
Нацыянальны тэатр Косава
Нацыянальны тэатр Косава (Teatri Kombëtar) — оперны тэатр у Косаве, размешчаны ў сталіцы часткова прызнанай дзяржавы Рэспубліцы Косава Прышціне. Нацыянальны тэатр Косава — адзіны дзяржаўны тэатр Косава. Ён фінансуецца Міністэрствам па справах культуры, моладзі і спорту Косава.
Да 1989 года тэатр паставіў каля 400 прэм’ер і 10 000 рэпрыз, якія наведала больш за 3 мільёнаў гледачоў.
Гісторыя
Нацыянальны тэатр Косава быў заснаваны ў 1946 годзе ў горадзе Прызране і быў першым прафесійным тэатрам у Косаве пасля заканчэння Другой сусветнай вайны. Першапачаткова ён называўся Народным правінцыйным тэатрам і размяшчаўся ў спартыўным цэнтры «Партызан». Гэты аб’ект меў вельмі маленькую сцэну і не адказваў патрабаванням месца, прызначанага для тэатра. Заснавальнікамі першага прафесійнага тэатра ў Косаве былі Паўла Вугрынац, Мілан і Кіка Пятровіч, якія сабралі маладых таленавітых акцёраў, гатовых працаваць у тэатры, і абралі Шэфкета Мусліў дырэктарам тэатра. Пасля таго як тэатр змог сабраць трупу з 14 чалавек і паставіць 2 прэм’еры, было заяўлена аб афіцыйнай даце яго заснавання — 7 кастрычніка 1945 года. Першай афіцыйнай прэм’ерай тэатра стаў спектакль «Цукровы шар» (Topi i sheqerit), за якім рушыла ўслед 16 іншых паспяховых прэм’ер і гастролі па Косаву. У 1946 годзе тэатр быў пераведзены ў Прышціну, дзе быў вымушаны перапыніць сваю дзейнасць у сувязі з будаўніцтвам новага тэатральнага аб’екта. У гэты час маладыя акцёры перабраліся ў іншыя дзеючыя тэатры. Праз два гады, 1 мая 1949 года, Міністэрства адукацыі і культуры Сербіі афіцыйна аб’явіла пра адраджэнне тэатра. Новым дырэктарам тэатра быў прызначаны Мілюцін Ясніч.
З 1981 года і да канца вайны ў Косаве тэатр працаваў пад палітычным ціскам Сербіі, таму шмат албанскіх артыстаў звольнілі і былі створаны паралельныя хатнія тэатры. Большасць звольненых артыстаў працягвалі кар’еру ў паралельных тэатрах, а некаторыя з іх цяпер уваходзяць у прафесійны калектыў Нацыянальнага тэатра. У 1999 годзе, адразу пасля вайны ў Косаве, назва тэатра была зменена з Правінцыйнага народнага тэатра на Нацыянальны тэатр Косава. На працягу наступных 10 гадоў пасля вайны ў тэатры праходзіла мноства міжнародных і нацыянальных выстаў і фестываляў. Нягледзячы на ​​сацыяльныя хваляванні і палітычны ціск, Нацыянальны тэатр Косава дасягнуў мноства творчых поспехаў і атрымаў мноства прызоў на такіх фестывалях, як Фестываль Стэржы ў Новым Садзе, Малыя эксперыментальныя сцэны ў Сараева і шмат якія іншыя міжнародныя тэатральныя сустрэчы. Нацыянальны тэатр ладзіць мноства мерапрыемстваў, якія дазваляюць ладзіць міжнародныя шоу ў Прышціне. Некаторыя з гэтых самых наведвальных мерапрыемстваў: Тыдзень Германіі, Тыдзень франкафоніі і Швейцарскі тыдзень.
Заліў Вясёлкі
Заліў Вясёлкі (Sinus Iridum) — вялікі ўдарны кратар у паўночна-заходняй частцы месяцавага мора Дажджоў, запоўнены застылай базальтавай лавай.
Рэльеф
З паўночнага ўсходу і паўднёвага захаду заліў Вясёлкі абрамлены паўкружжам Юрскіх гор. У паўночнай частцы берагавой дугі мяжой заліва з'яўляецца мыс Лаплас. У паўднёвым ускрайку дугі знаходзіцца мыс Гераклідзія. Заліў і горы навакол яго з'яўляюцца аднымі з самых яркіх дэталяў месяцавай паверхні, даступныя для аматарскіх назіранняў.
Селенаграфічныя каардынаты заліва 44.1°N, -31.5°W, дыяметр утварэння каля 250 км. Назва заліва ўведзена італьянскім астраномам Джавані Батыста Рычолі.
Цікавыя факты
У Заліве Вясёлкі здзейсніў пасадку "Луноход-1" — першы ў свеце планетаход, які паспяхова працаваў на паверхні іншага нябеснага цела.
Мантэльпара
Мантэльпара (Montelparo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ферма.
Насельніцтва складае 920 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 43 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 63020. Тэлефонны код — 0734.
Граніца па Одэры — Найсэ
Лінія граніцы праходзіць па рэках Одэр (Одра) і Найсэ (Ныса Лужыцкая), але каля Балтыйскага мора адхіляецца на захад, каб ахапіць горад Шчэцін.
Гісторыя
Граніца была ўсталявана пасля Другой сусветнай вайны (хоць яна прыкладна адпавядае заходняй граніцы Польшчы ў XI стагоддзі). Галоўнай прычынай зруху граніцы на захад было імкненне Англіі і Савецкага Саюза кампенсаваць Польшчы тэрыторыі Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны (так званыя Усходнія Крэсы), адрынутыя ў яе ў 1939 годзе. Польскі ўрад у эміграцыі быў супраць пераносу граніцы, але не меў ніякіх магчымасцей перашкодзіць гэтаму.
Германская Дэмакратычная Рэспубліка Згажэлецкім дагаворам з Польшчай прызнала граніцу па Одэры — Найсэ ў 1950 годзе.
Гульня з запалкамі
Удзельнікі канферэнцыі ў Тэгеране ў 1943 годзе былі адзіныя ў меркаванні, што паваенная Польшча павінна атрымаць кампенсацыю ў выглядзе набыцця часткі Сілезіі і Усходняй Прусіі. Тэрытарыяльнае пытанне канчаткова вырашыў Чэрчыль, выклаўшы на карту Усходняй Еўропы тры запалкі. Дзве з іх ён паклаў паралельна граніцам даваеннай Польшчы, а трэцяй — па «Лініі Керзана», якую І. В. Сталін лічыў сапраўднай польска-ўкраінскай граніцай. Затым Чэрчыль узяў крайнюю (усходнюю) запалку і пераклаў яе на захад, на такую ж адлегласць ад заходняй граніцы Польшчы, як ад «Лініі Керзана», ужо ўздоўж лініі Одэр-Найсэ. Такі просты прыём быў ухвалены ўсімі ўдзельнікамі, паколькі СССР як правапераемнік Расійскай імперыі атрымаў раёны на паўночных тэрыторыях Усходняй Прусіі з Кёнігсбергам, які неўзабаве пасля заняцця горада Чырвонай Арміяй атрымаў назву Калінінград. Адначасова было прынята рашэнне пра перасяленне палякаў з тэрыторый, што адышлі да СССР (да 1939 г. палякі на гэтых тэрыторыях належалі да забяспечанага насельніцтва), а таксама немцаў з будучай ПНР у колькасці каля 5 мільёнаў у заходнія зямлі Германіі.
У адказ на меркаванні, што ўзніклі пры гэтым, звязаныя з жыццёвай катастрофай, якую мусілі перанесці перасяленцы, былі выказаны наступныя довады:
Новае Жыццё (прыпыначны пункт)
Но́вае Жыццё́ (, Новая Жизнь, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Крупкі; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж станцыяй Бобр і станцыяй Крупкі.
Плутон (міфалогія)
Плуто́н (Πλούτων, Pluto) у старажытнагрэчаскай і рымскай міфалогіі — адно з імёнаў бога падземнага царства і смерці. Пачынаючы з V ст. да н.э. гэта імя дадавалася да больш старажытнага імя Гадэс (Аід, ᾍδης Hā́idēs) і канчаткова выцесніла яго.
Плутон — старэйшы сын Сатурна і Опы. Брат Юпітэра, Нептуна, Цэрэры, Весты і Юноны. Дзядзька і муж багіні Празерпіны. Пасля перамогі над тытанамі і гігантамі браты падзялілі сусвет, і Плутону дасталася ва ўдзел падземнае царства і ўлада над ценямі памерлых. Плутон лічыўся «гасцінным», але няўмольным богам, які ахвотна прымаў усіх у сваё царства, але нікога не адпускаў назад. Шэраг міфаў звязваў Плутона з богам багацця — Плутасам. Вядомы толькі адзін храм, прысвечаны Плутону, які знаходзіўся ў Элідзе. У ахвяру Плутону прыносілі буйную рагатую жывёлу чорнай масці. Плутона адлюстроўвалі з двухзубцам ці жазлом у руцэ, часам з рогам дастатку.
У гонар Плутона і Празерпіны ў Рыме святкаваліся Тэрэнцінскія і.
Старажытнагрэчаская міфалогія
Плутон ваяваў з Гераклам, калі той хадзіў здабываць для Эўрысфея пякельнага сабакі Цэрбера. Геракл параніў у плячо Плутона, які мусіў пакінуць сваё царства і адправіцца для вылячэння раны на Алімп да ўрача багоў Пеона. У іншы раз пакінуў Плутон апраметную для выкрадання Персефоны. У Плутона мелася чароўная шапка, якая рабіла таго, хто яе надзеў, нябачным; яе надзявалі Персей, Афіна і Гермес.
Старажытнарымская міфалогія
У старажытнарымскай міфалогіі Плутон — сын Сатурна і Опы (Крона і Рэі), брат Юпітэра, Юноны, Нептуна, Цэрэры і Весты. Плутон атрымаў у свой удзел замагільны свет і быў прызначаны богам падземных багаццяў. Ён выклікаў ва ўсіх людзях непераадольны жах, таму што ён з’яўляўся на паверхні зямлі толькі для таго, каб выбраць сабе чарговую ахвяру і пацягнуць яе ў сваё змрочнае царства. Плутон правяраў, ці няма на зямлі расколіны, праз якія ў яго цёмнае царства мог бы пракрасціся сонечны прамень і разагнаць панавалую там цемру. У яго была калясніца, якую везлі чатыры чорныя жарабцы.
Аднойчы ён павёз прыгожую багіню раслін, Празерпіну, якую пасадзіў на трон у Гадэсе і зрабіў сваёй царыцай.
Кантрольны савет
Саюзніцкі Кантрольны савет (Alliierter Kontrollrat, Allied Control Council, Conseil de contrôle allié) — орган вярхоўнай улады ў акупаванай Германіі, утвораны пасля Другой сусветнай вайны дзяржавамі-пераможцамі. У падпарадкаванні Кантрольнага савета знаходзілася Міжсаюзніцкая камендатура, якая ажыццяўляла ўладныя паўнамоцтвы ў падзеленым на акупацыйныя сектары Берліне.
Гісторыя стварэння
Адзіны падыход да паваеннай будучыні Германіі выпрацоўваўся на сустрэчах краін антыгітлераўскай кааліцыі пачынаючы з Тэгерана. На сустрэчы ў Касабланцы ў 1943 годзе было заяўлена, што саюзнікі будуць весці вайну супраць Германіі да яе безумоўнай капітуляцыі, а Ялцінская дэкларацыя змяшчала палажэнні аб падзеле Германіі на акупацыйныя зоны, каардынаванай адміністрацыі і кантролі, які ажыцяўляецца праз Цэнтральную кантрольную камісію. Пасля безумоўнай капітуляцыі Германіі 8 мая 1945 года 23 мая ў Мюрвіку быў арыштаваны імперскі ўрад у главе з Карлам Дзёніцам і Ёганам Людвігам Шверын фон Крозігам.
У Берлінскай дэкларацыі ад 5 чэрвеня 1945 года дзяржавы-пераможцы афіцыйна заявілі пра прыняцце на сябе вярхоўнай улады ў Германіі ў яе граніцах на 31 снежня 1937 года і ўсталявалі кантрольны механізм і граніцы акупацыйных зон Германіі і акупацыйных сектараў Берліна. Канчатковыя граніцы Германіі і яе прававое становішча павінен быў усталяваць мірны дагавор, які так ніколі і не быў заключаны да прыняцця Дагавора аб канчатковым урэгуляванні ў дачынененні да Германіі 1990 года.
У дачыненні да Аўстрыі, дзе 27 красавіка 1945 года прэзідыумы адноўленых Сацыял-дэмакратычнай партыі Аўстрыі, Аўстрыйскай народнай партыі і Камуністычнай партыі Аўстрыі ў сваім Звароце аб самастойнасці Аўстрыі ў адпаведнасці з Дэкларацыяй аб Аўстрыі, прынятай на Маскоўскай канферэнцыі міністраў замежных спраў СССР, ЗША і Вялікабрытаніі ў 1943 годзе, абвясцілі аншлюс несапраўдным, Аўстрыю незалежнай і ўтварылі часовы ўрад, 4 ліпеня было падпісана адпаведнае Пагадненне аб сістэме кантролю над Аўстрыяй.
Заснаванне
У адпаведнасці з кантрольным механізмам, пастаўленым адпаведным пагадненнем ад 14 лістапада 1944 года і пацверджаным на Патсдамскай канферэнцыі ўлетку 1945 года, вярхоўная ўлада ў Германіі ажыццяўляецца галоўнакамандуючымі ўзброеных сіл чатырох дзяржаў-пераможцаў «кожным у сваёй зоне акупацыі, па інструкцыях ад сваіх адпаведных Урадаў, а таксама сумесна, па пытаннях, якія закранаюць Германію ў цэлым». Адпаведна ў Кантрольны савет уваходзілі маршал Г. К. Жукаў, генерал Эйзенхаўэр, фельдмаршал Мантгомеры і генерал Латр дэ Тасіньі.
Кантрольны савет размяшчаўся ў будынку апеляцыйнага суда Прусіі ў берлінскім раёне Шонеберг. Асноўнай функцыяй Кантрольнага савета была выпрацоўка планаў і дасягненне ўзгодненых рашэнняў па галоўных ваенных, палітычных, эканамічных і іншых пытаннях, агульных для ўсёй Германіі, якія павінны прымацца аднагалосна. Кожны з бакоў захоўваў поўную адказнасць за кіраванне сваёй зонай акупацыі.
Устаноўчае пасяджэнне Кантрольнага савета адбылося 30 ліпеня 1945 года адначасова з Патсдамскай канферэнцыяй. Пасяджэнні Кантрольнага савета ў адпаведнасці з рэгламентам склікаліся не радзей як адзін раз за дзесяць дзён і ў любы час па просьбе якога-небудзь з яго членаў. Пасяджэнні Кантрольнага савета рыхтаваў увесь час дзеючы Камітэт па каардынацыі.
Камітэт па каардынацыі
У Камітэт па каардынацыі першапачаткова ўваходзілі: ад СССР — В. Д. Сакалоўскі, ад ЗША — Люсіус Клей, ад Вялікабрытаніі — Браян Х. Робертсан і ад Францыі — Луі М. Кёльц. У складзе чатырохбаковага камітэта дзейнічалі дванаццаць аддзелаў: ваенны, ваенна-марскі, ваенна-паветраны, транспартны, палітычны, эканамічны, фінансавы, па рэпарацыях і пастаўках, унутраных спраў і сувязі, прававы, па справах ваеннапалонных і перамешчаных асоб і аддзел рабочай сілы. Імі па чарзе на працягу месяца кіравалі адпаведна чатыры дырэктары.
Звароты і законы Кантрольнага савета
У Дырэктыве № 10 Кантрольнага савета ад 22 верасня 1945 года Пра метады заканадаўчай дзейнасці Кантрольнага савета ўсталёўваецца, што заканадаўчая дзейнасць Кантрольнага савета ў акупаванай Германіі ажыццяўляецца ў форме:
Звароты і законы Кантрольнага савета падпісваліся членамі Кантрольнага савета. Загады падпісваліся членамі Кантрольнага савета ці членамі Камітэта па каардынацыі. Дырэктывы і інструкцыі падпісваліся членамі Камітэта па каардынацыі. У адсутнасць аднаго з членаў Кантрольнага савета ці Камітэта па каардынацыі дакументы падпісваліся іх намеснікамі.
Дзейнасць Кантрольнага савета
Да 1948 года адбылося больш за 80 пасяджэнняў саюзніцкага Кантрольнага савета. Першыя два законы Кантрольнага савета тычыліся адмены нацыянал-сацыялістычнага права і роспуску і ліквідацыі нацыянал-сацыялістычных арганізацый. Нароўні з усталяваннем часовых граніц (напрыклад, лініі па Одэры-Найсэ) і легітымізацыі дэпартацыі і перасялення ў фокусе ўвагі Кантрольнага савета знаходзіліся пытанні дэмілітарызацыі эканомікі Германіі. Як і рэпарацыі, эканамічная дэмілітарызацыя, якая складалася ў дэмантажы і вывазе прамысловага абсталявання, праводзілася кожнай з акупацыйных улад у аўтаномным рэжыме, і адзінай палітыкі Кантрольнага савета па гэтым пытанні не існавала.
Нарастаючае напружанне ў адносінах паміж СССР і заходнімі дзяржавамі, у прыватнасці на Блізкім Усходзе і ў Азіі, прывялі да недаверу паміж бакамі, што ўдзельнічалі ў кіраванні Германіяй. У ліпені 1946 года СССР расцаніў патрабаванні аб захаванні эканамічнай цэласнасці Германіі, высунутыя ЗША ў Кантрольным савеце, як спробу аказаць на сябе ўплыў, што фактычна стала канцом ідэі сумеснай дзейнасці ў рамках Кантрольнага савета. У адказ на заяву СССР ЗША і Вялікабрытанія накіравалі свае дзеянні на аднаўленне эканамічнай цэласнасці сваіх зон і заснавалі 1 студзеня 1947 года Бізонію, да якой 8 красавіка 1949 года, незадоўга да ўтварэння Федэратыўнай Рэспублікі Германія, далучыла сваю акупацыйную зону Францыя.
25 лютага 1947 года быў выдадзены Закон Кантрольнага савета № 46, які ліквідаваў дзяржаву Прусія.
20 сакавіка 1948 года Савецкі Саюз байкатаваў пасяджэнне Кантрольнага савета ў знак пратэсту супраць правядзення Лонданскай нарады шасці дзяржаў, і больш Кантрольны савет на пасяджэнні не збіраўся.
Пасля правядзення ў ноч з 20 на 21 чэрвеня 1948 года сепаратнай грашовай рэформы ў трох заходніх зонах акупацыі, якая прывяла да грашовай рэформы ў савецкай зоне акупацыі Германіі і блакады Заходняга Берліна, падзел Германіі стаў непазбежным.
Фактычна адзінымі функцыямі, якія выконвалі саюзнікамі сумесна, засталіся кантроль паветранага руху, які ажыццяўляўся цэнтрам бяспекі палётаў з 1945 па 1990 гады, і аховатурмы для ваенных злачынцаў у Шпандау, якая знаходзілася ў распараджэнні сумеснай адміністрацыі чатырох дзяржаў. Там да 1987 года адбываў пакаранне апошні з асуджаных на Нюрнбергскім працэсе нацысцкі ваенны злачынец Рудольф Гес.
Фармальны Кантрольны савет быў ліквідаваны толькі з аб'яднаннем Германіі пасля здабыцця Германіяй поўнага суверэнітэта ў адпаведнасці з палажэннямі Дагавора «Два плюс чатыры» 1990 года.
Саюзніцкая камісія па Аўстрыі
Першым Пагадненнем аб сістэме кантролю над Аўстрыяй ад 4 ліпеня 1945 года чатыры дзяржавы-пераможцы заснавалі Саюзніцкую камісію па Аўстрыі, якая складалася з Саюзніцкага савета, Выканаўчага камітэта і чатырох штабоў акупацыйных улад па розных кірунках працы. Пасяджэнні Саюзніцкай камісіі пад пераменным старшынствам таксама праводзіліся адзін раз на дзесяць дзён. Другім Пагадненнем, заключаным 28 чэрвеня 1946 года, часоваму ўраду Аўстрыі падаваліся шырокія заканадаўчыя паўнамоцтвы без права вета на іх з боку акупацыйных улад. Саюзнікі захавалі за сабой права вета толькі ў сферы канстытуцыйных законаў. Другое Пагадненне захоўвала свой моц да прыняцця Дэкларацыі аб незалежнасці Аўстрыі. Апошняе пасяджэнне Саюзніцкай камісіі па Аўстрыі адбылося 27 чэрвеня 1955 года.
Вуліца Акадэміка Купрэвіча (Мінск)
Гісторыя
Першапачаткова насіла назву вуліца Жодзінская. У 1997 годзе вуліцы было прысвоена імя выдатнага беларускага біёлага і міколага Васіля Феафілавіча Купрэвіча.
Размяшчэнне
Мае складана выгнутую форму. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Францыска Скарыны каля МКАД, з паўднёва-ўсходняга боку прымыкае вуліца Праграмістаў, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Шугаева — Русіянава, пераходзячы ў апошнюю. Даўжыня вуліцы складае каля 1,6 км.
Паркі
На рагу вуліц Акадэміка Купрэвіча і Шугаева размешчаны Музей валуноў.
1987 год у гісторыі літаратуры
1987 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Падзеі
Упершыню надрукавана аповесць Васіля Быкава «У тумане», у ліпеньскім нумары літаратурнага часопіса «Дружба народов» у перакладзе на рускую мову.
Дразды (Мёрскі раён)
Дразды́ (, Дрозды) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Ліквіднасць
Ліквіднасць (франц. liquidite ад лац. liquidus — вадкі) — здольнасць рынку паглынуць разумную колькасць каштоўных папераў пры разумнай змене цаны на іх.
Дразды (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства.
Ліквіднасць
Таксама ліквіднасць — здольнасць элементаў асноўнага ці абаротнага капіталу кампаніі хутка і лёгка быць прададзенымі.
Ліквіднасць банка — здольнасць банка адказваць па сваіх абавязальніцтвах перад укладальнікамі і крэдыторамі.
Ліквіднасць актываў банка — магчымасць трансфармацыі актываў у грашовыя сродкі.
Мядзведзеўка
Мядзве́дзеўка (, Медведевка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавета.
Да 8 лютага 2010 года вёска ўваходзіла ў склад Бродаўскага сельсавета.
Рудня-Шлягіна
Ру́дня-Шля́гіна (, Рудня-Шлягино) — былая вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Свяцілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Была ва ўласнасці Шульцаў.
У 1910 годзе плябанам каталіцкай парафіі ў Рудні-Шлягіна быў рымска-каталіцкі святар Міхаіл Хрыстафоравіч Цакуль (1885—1937), які быў рэпрэсаваны і расстраляны.
У 1926—1954 гадах цэнтр Рудня-Шлягінскага сельсавета. Ліквідавана ў 2011 годзе.
Згодна з матэрыяламі Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі, у час нямецкай нацысцкай акупацыі захопнікамі былі расстраляныя два жыхары Рудні-Шлягіна — Феня Лявонаўна Кацуба і Янка Антонавіч Ключынскі (1942 г.). Сямёх жыхароў (4 жанчыны, 3 мужчыны) акупанты сагналі на прымусовыя працы ў Германію.
Тры законы Кларка
Тры закона Кларка былі сфармуляваны вядомым англійскім пісьменнікам-фантастам і футуролагам Артурам Кларкам:
Гісторыя паходжання
Айзек Азімаў сфармуляваў дапаўненне да першага закона Кларка, якое тычыцца нязгоды непрафесіяналаў з навукоўцам: