cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карабулак (Касагашская сельская акруга)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 114 чалавек (52 мужчыны і 62 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 34 чалавекі (16 мужчын і 18 жанчын).
Вуліца Уладзіслава Сыракомлі (Мінск)
Вуліца Уладзіслава Сыракомлі — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска, якая знаходзіцца ў мікрараёне Лошыца.
Названа ў гонар беларускага паэта, этнографа і перакладчыка У. Сыракомлі. Пачынаецца ад скрыжавання вул. Прушынскіх і вул. Я Лучыны і ідзе да чыгуначнага прыпынку «Лошыца». Цотны бок характарызуецца значна больш шчыльнай забудовай жылых шматпавярховых дамоў і гандлёвых устаноў. На няцотным боку знаходзяцца некалькі аб'етаў аўтасэрвіса, сярод якіх некалькі аўтамыйняў, заправачная станцыя і гандлёвы центр "Свет Аўто".
Мамадалі Тапівалдыеў
Мамадалі Тапівалдыеў (, сяло  —, сяло )  — Герой Савецкага Саюза , удзельнік Вялікай Айчыннай вайны і партызанскага руху ў Беларусі на тэрыторыях Магілёўскай і Віцебскай абласцей, камандзір аддзялення разведкі 5-га атрада партызанскай брыгады «Чэкіст», партызанская мянушка «Казбек».
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і селяніна ў кішлаку Ферганскай вобласці Узбекістана. Узбек. Член КПСС з 1945. Скончыўшы пачатковую школу, працаваў паштальёнам, трактарыстам. У Чырвонай Арміі з 1939 года — механік-кіроўца ў 130-м артылерыйскім палку.
М. Тапівалдыеў, скончыўшы школу падрыўнікоў, узначаліў аддзяленне разведкі 5-га атрада партызанскай брыгады. Брыгада «Чэкіст» вяла баі з ворагам, ратавала мясцовае насельніцтва ад гібелі і вывазу на катаржныя работы ў Германію. Праводзілі аперацыі на чыгунках Мінск — Орша, Орша — Магілёў. 22 чэрвеня 1942 каля вёскі Дыманова Шклоўскага раёна разбілі атрад карнікаў. 25 мая 1943 нанеслі адначасовы ўдар па варожых гарнізонах у населеных пунктахКлімавічы, Таўкачы, Аўчыненкі Шклоўскага раёна. У жніўні 1943 на чыгуначным участку Магілёў — Латва падарвалі 500 рэек.
М. Тапівалдыеў удзельнічаў ва ўсіх баявых аперацыях, мініраваў масты і дарогі, пусціў пад адхон 19 эшалонаў ворага. У рукапашных баях знішчыў 76 гітлераўцаў, узяў у палон аднаго нямецкага генерала. У атрадзе меў партызанскую мянушку Казбек. Пасля чарговай аперацыі любіў кінжалам выразаць імя Казбек на дрэвах і так пакідаць свой след, тым самым трымаў немцаў у страху. За галаву Казбека гітлераўцы абяцалі 50 тысяч рэйхсмарак.
Пасля вайны вярнуўся на радзіму, працаваў старшынёй калгасу ў Рыштанскім раёне. Трагічна загінуў 6 мая 1969 года.
Сям’я
Дзеці : 1 Мамадаліева Мубаракхон (1946—2010) 2 Тапівалдыеў Ахмадалі (1949—2009) 3 Тапівалдыеў Хаміджон (1956—2009) 4 Тапівалдыева Маўлуда (1959 г. н) 5 Тапівалдыеў Хасан (1962 г. н) 6 Тапівалдыева Матлуба (1962 г. н) 7 Тапівалдыеў Фархад (1963 г. н) 8 Тапівалдыеў Кахрамон (1965 г. н.)
Вобраз у кіно
1974 — фільм «Незабытая песня» (Узбекфільм) — у галоўнай ролі. Ва Узбекістане дэманстраваўся пад назвай «Казбек».
У сакавіку 2021 года ў заключны дзень ХІІІ-га Ташкенцкага міжнароднага кінафестывалю «Жамчужына Шаўковага шляху» «Беларусьфільм» і Узбекскае агенцтва кінематаграфіі падпісалі Мемарандум аб супрацоўніцтве і пагадненне аб намеры рэалізаваць сумесны праект — поўнаметражны мастацкі фільм з працоўнай назвай «Казбек» (рэжысёр фільма ).
Святлана Мікалаеўна Дудзюк, старшыня Беларускага культурнага цэнтра «Світанак» у Ташкенце, знайшла старыя публікацыі пра ўзбекскага героя. Даведалася, ці засталіся сваякі, ездзіла туды, дзе жыў легендарны Казбек, сустракалася з яго дзецьмі і ўнукамі, якія захоўваюць памяць пра знакамітага продку. Гэтай сустрэчай зацікавіліся ўзбекскія журналісты, і тэма пашырылася да кінапраекта.
Інстытут культуры (станцыя метро, Мінск)
Інстытут Культуры  — станцыя Мінскага метрапалітэна. Размешчана на Маскоўскай лініі паміж станцыямі «Плошча Леніна» і «Грушаўка». З’яўлялася канцавой станцыяй лініі да 7 лістапада 2012 года і самы працяглы час за ўсю гісторыю Мінскага метрапалітэна (28 гадоў). Шостая па загружанасці станцыя метро ў Мінску — у сярэднім ёй карыстаецца 47,4 тыс. чалавек у суткі.
Узведзена па праекце архітэктараў В. Іўлічава, В. Ачайкіна, Я. Леановіча, К. Эпштэйна, мастакоў В. Чайкі, С. Катовіча. Станцыя была адкрыта 26 чэрвеня 1984 года ў складзе першай чаргі мінскага метро. Пры праектаванні станцыю планавалі назваць «Маскоўскай» аднак да моманту адкрыцця Мінскага метро рашэнне было зменена і «Маскоўскай» назвалі станцыю ў процілеглым канцы лініі.
Архітэктура
У аснове архітэктурна-мастацкага афармлення станцыі тэма гісторыі і росквіту культуры Савецкай Беларусі. Перонная зала перакрыта жалезабетонным скляпеннем, падзеленым дэкаратыўнымі тэматычнымі ўстаўкамі з літага шкла. Па восі скляпення размешчаны люстры з хрусталёвага шкла. Для аддзелкі пуцявых сцен і падлогі выкарыстаны паліраваны граніт. Малыя формы і сродкі інфармацыі ўсіх станцый выкананы паводле праекта архітэктараў М. Грыбава, А. Аксёнавай пры ўдзеле У. Сокала.
Шляхавое развіццё
За станцыяй знаходзіцца адваротны тупік і СЗГ у дэпо «Маскоўскае».
Выхады
Выхады станцыі вядуць да пасадачных платформаў электрацягнікоў Аршанскага, Брэсцкага і Асіповіцкага кірункаў, галоўнага корпуса Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь і Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтва.
Народны фронт
Народны фронт — палітычны рух. Народныя франты пачалі паўставаць у 1930-я гады, выступалі супраць фашызма і вайны, у абарону эканамічных інтарэсаў працоўных. У Францыі ў 1936—1938, Іспаніі ў 1936—1939, Чылі ў 1938—1941 дзеялі кіраўніцтвы Народных франтоў. У гады Другой сусветнай вайны ў некаторых дзяржавах былі створаныя нацыянальныя антыфашысцкія народныя франты.
У савецкіх рэспубліках
У СССР прыкладна між 1989 і 1992 тэрмін «Народны фронт» атрымаў зусім іншае значэнне. Афіцыйна дзейнасць Народных франтоў была накіраваная на падтрымку перабудовы, але пазней яны пачалі ставіць пытанне пра выхад саюзных рэспублік са складу СССР. У балтыйскіх дзяржавах Народныя франты неўзабаве сталі асноўнай палітычнай сілай і кіраўнікамі дысідэнцкага руху, яны вымагалі большай аўтаноміі сваім дзяржавам, а пасля і незалежнасці. Яны таксама сталі асноўнай альтэрнатывай Камуністычнай партыі ў Малдове, Украіне, Арменіі ды Азербайджане. Народны фронт быў таксама заснаваны ў Грузіі.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Эфіопа-эрытрэйская вайна — узброены канфлікт паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй у 1998—2000 гадах за кантроль над спрэчнымі памежнымі тэрыторыямі. Падзеі пачаліся з уварвання эрытрэйскай арміі на эфіопскую тэрыторыю, чаму папярэднічаў інцыдэнт у пагранічным пасёлку. Баі з пераменным поспехам вяліся пераважна ў памежжы. У іх прынялі актыўны ўдзел найміты і ваенспецы з былых савецкіх рэспублік, у асноўным расіяне і ўкраінцы.
Па выніку супрацьстаяння бакі заключылі мірнае пагадненне і адклалі вырашэнне спрэчкі на нявызначаны тэрмін для разгляду справы ў міжнародным арбітражы, які абавязаў краіны падзяліць спрэчную тэрыторыю прыкладна пароўну. Тэрытарыяльнае пытанне было канчаткова закрыта толькі са зменай улады ў Эфіопіі і перадачы праблемных участкаў эрытрэйцам.
Перадгісторыя
У пачатку 1950-х гадоў па рашэнні Генасамблеі ААН былая італьянская калонія Эрытрэя была ўключана на федэратыўных пачатках у склад Эфіопскай імперыі. У 1962 годзе федэрацыя скасавана. Ва ўмовах панавання народа амхара пачалася цэнтралізацыя. Мелі месца прыгнёт іншых этнічных груп і насаджэнне амхарскай мовы. Нават пераход улады ад манархіі да марксісцка-ленінскай групоўцы афіцэраў «Дэрг» у 1974 годзе нічога не змяніў: прадстаўнікі амхара захавалі сваё вяршэнства. У 1991 годзе, пасля шматгадовай грамадзянскай вайны, краінай пачала кіраваць кааліцыя «Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт эфіопскіх народаў».
У першыя ж гады новая ўлада ўзялася за ўрэгуляванне канфлікту з паўстанцкім рухам «Народны фронт вызвалення Эрытрэі». Яшчэ да звяржэння манархіі з-за яго дзейнасці на поўначы імперыі назіралася крызісная сітуацыя, якая аказала прыкметны ўплыў на ўсе бакі жыццядзейнасці эфіопскай дзяржавы, выкліканая ў верасні 1961 года пачаткам вайны за незалежнасць. Яна спрыяла росту сепаратысцкіх настрояў сярод насельніцтва іншых абласцей Эфіопіі, незадаволенасці ў арміі (вайскоўцы былі стомлены барацьбой з партызанскім рухам эрытрэйцаў) і значнаму пагаршэнню эканамічнага становішча. Эрытрэйская праблема таксама негатыўна адбівалася на міжнародныя ўзаемаадносіны краіны.
Па пагадненню сепаратыстаў з урадам у красавіку 1993 года ў Эрытрэі быў праведзены рэферэндум, па выніках якога краіна афіцыйна была абвешчана незалежнай. Прыкметна, што прадстаўнiкi народнасці тыграі, складаючы аснову кіруючых эфіопскіх колаў, апынуліся у новай дзяржаве этнічнай большасцю.
Некаторы час адносіны паміж краінамі былі самымі дружалюбнымі, аднак хутка ўсё змянілася. Першыя праблемы пачаліся з-за дэпартацыі ўраджэнцаў Эфіопіі з эрытрэйскай тэрыторыі. Яшчэ ў 1991 годзе каля 30 000 жонак і дзяцей эфіопскіх вайскоўцаў, дыслакаваных у Эрытрэі, былі перавезены эрытрэйскімі войскамі праз мяжу і пакінуты на тэрыторыі суседзяў. Пры гэтым эрытрэйцы паведамілі эфіопскім чыноўнікам чакаць прыбыцця яшчэ 150 000 чалавек. Многія з дэпартаваных былі людзьмі, якія хоць і не нарадзіліся ў Эрытрэі, але доўгі час пражылі і прапрацавалі там.
Эрытрэйскі лідар Ісаяс Афеворкі, улічваючы адсутнасць у сваёй краіне каштоўных выкапняў, вырашыў развіваць дзяржаву за кошт выгаднага геаграфічнага становішча на Чырвоным моры, стаўшы транзітным вузлом і вытворцам гатовай экспартнай прадукцыі, як у свой час Сінгапур і Ганконг. Падобнага можна было дамагчыся за кошт эканамічнай эксплуатацыі Эфіопіі, ператварэння суседа ў прыдатак для выкачкі сыравіны і працоўнай сілы, маніпуляваннем павышэннем цэн на транзіт грузаў праз свае парты. Гэта сустрэла супраціў эфіопскага ўрада. У двухбаковых адносінах пачаліся істотныя ўскладненні, звязаныя з павышэннем мытных пошлін Эрытрэі для эфіопскіх бізнесменаў і гандляроў, адсутнасці адэкватнага механізму рэгулявання ўзаемных эканамічных пытанняў, дзейсных мер з абодвух бакоў супраць кантрабанды і нелегальнага гандлю, наяўнасці мноства мясцовых рознатыповых падаткаў, дыскрымінацыйнай сістэмы ліцэнзавання ў абедзвюх дзяржавах.
Супярэчнасці дайшлі і да тэрытарыяльных пытанняў, у тым ліку вакол горада Заламбеса, раёнаў Проб (Ыроб), Бада і так званага «трохвугольніка Ірга» — міжрэччы Тэкэзэ і Мэрэба (Гаша). Неўзабаве пасля абвяшчэння незалежнасці эрытрэйскія картографы выдалі карту краіны, дзе дзяржаўная граніца некалькі адрознівалася ад адміністрацыйнай, прынятай пры манархіі. Эрытрэйцы спаслаліся на старыя пагадненні паміж Каралеўствам Італія і Эфіопскай імперыяй.
У лістападзе 1997 года, пасля ліпеньскага здарэння ў раёне Ады-Муруг, сфарміравана двухбаковая камісія па дэмаркацыі і ўдакладненні мяжы. Яна рэгулярна праводзіла пасяджэнні па чарзе ў сталіцах абедзвюх дзяржаў — Адыс-Абебе і Асмэры. Спецыялісты звярнуліся да італа-эфіопскіх дагавароў. Вакол іх узніклі складанасці, звязаныя з тлумачэннем тэкстаў дакументаў і легітымнасці каланіяльных пагадненняў у сучасным міжнародным праве. Падчас правядзення дэмаркацыі высветліліся і іншыя спрэчныя моманты: многія населеныя пункты нават не мелі выразнага геаграфічнага месцазнаходжання. Так, напрыклад, пасёлак Бадмэ на старых картах адсутнічаў, а яго з’яўленне датуецца 1960-я гадамі. У розных крыніцах населены пункт праходзіць пад рознымі назвамі. Аналагічная блытаніна адбылася з Бурэ і Заламбесай.
Нягледзячы на афіцыйныя спробы вырашаць усе мірным шляхам, кіруючыя колы імкнуліся да эскалацыі. Прэм’ер-міністр Эфіопіі Мелес Зенаўі, будучы прадстаўніком народа тыграі і знаёмым Ісаяса з часоў барацьбы супраць «Дэрг», хацеў пазбавіцца ад абвінавачванняў у супрацоўніцтве з эрытрэйцамі. Каб змяніць грамадскую думку пра сябе, палітыку патрэбны былі важкія контраргументы, напрыклад, прамы канфлікт з Эрытрэяй. Поспех будучай вайны меркавалася дасягнуць за кошт дэмаграфічнай і ваеннай перавагі над Асмэрай. У сваю чаргу Ісаяс і члены яго ўрада, большасць з якіх аддалі многія гады свайго жыцця на справу здабыцця незалежнасці, пачалі мілітарызацыю грамадства. Сам прэзідэнт лічыў, што «войны неабходны, каб маладое пакаленне, не паспеўшае зведаць нягоды барацьбы за незалежнасць, не расслаблялася і не забывала ахвяры, прынесеныя на алтар айчыны іх бацькоў». У гэтай сувязі знешнепалітычны і ўнутраны курс дзяржавы грунтаваўся на ваеннай ідэалогіі, што непазбежна прыводзіла да пагаршэння адносін з суседзямі.
Калі ў Адыс-Абебе практычна нічога не было зроблена для падрыхтоўкі да магчымай вайны, то ўрад Эрытрэі праявіў сябе больш дальнабачным. Дзяржаўныя выдаткі на нацыянальную абарону толькі ў 1996 годзе склалі 196 млн долараў.
Інцыдэнт у Бадмэ: 6 мая 1998
Ваенныя дзеянні пачаліся са здарэння ў Бадмэ на поўначы эфіопскага штата Тыграй 6 мая 1998 года. Дакладна невядома, што там адбылося. У літаратуры сустракаюцца некалькі падобных варыянтаў падзеі: У той жа дзень Асмэра абвясціла частковую мабілізацыю.
Першыя баі: май—чэрвень 1998
Інцыдэнту ў Бадмэ спачатку не надалі вялікай увагі, паколькі сутычкі паміж эфіопамі і эрытрэйцамі ў памежжы фіксаваліся неадразова. Аднак 12 мая злучэнні рэгулярнай эрытрэйскай арміі (тры пяхотныя брыгады пры падтрымцы 13 танкаў) занялі пасёлак. Спробы супрацьстаяць уварванню апынуліся марнымі, таму эфіопскія паліцыянты і апалчэнцы былі вымушаны адступіць, страціўшы ад 16 да 20 чалавек забітымі, два дзясяткі параненымі і 24 палоннымі. У ходзе ўзброеных сутыкненняў былі разбураны сем будынкаў — некалькі школ, бальніца і іншыя грамадскія ўстановы.
У адказ на наступленне суседзяў эфіопская артылерыя пачала абстрэл пазіцый праціўніка. Акрамя гэтага камандаванне УС Эфіопіі не рабіла ніякіх актыўных дзеянняў супраць уварвання. Да канца месяца інтэнсіўнасць канфлікту была даволі нізкай. Агнявы кантакт бакоў у пераважнай большасці выпадкаў абмяжоўваўся ўжываннем стралковай зброі. Нечакана 31 мая сілы эрытрэйскай арміі, скарыстаўшыся малалікасцю воражых фарміванняў у зоне баявых дзеянняў, перайшлі ў наступленне на цэнтральным участку граніцы, захапіўшы горад Заламбеса, а таксама размешчаныя каля яго пасёлкі Алітэна і Айга. 3 чэрвеня зафіксаваны першы абмен артылерыйска-мінамётным агнём і залпамі рэактыўных сістэм.
Праз два дні раніцай пара эфіопскіх МіГ-23 падвергла бамбардзіроўцы аэрапорт Асмэры (выкарыстоўваўся і як грамадзянскі, і як ваенны). У выніку ўдару пашкоджанні атрымалі лайнер авіякампаніі Aero Zambia і два ангары. Адна бомба ўпала за межамі авіябазы, блізу аўтобуснага прыпынку, у выніку чаго загінуў адзін чалавек і яшчэ пяцёра атрымалі раненні. У другой палове дня эрытрэйская авіацыя атакавала Мэкэле. Пад авіаўдар трапілі адміністратыўныя будынкі, аэрадром і пачатковая школа, дзе загінулі 53 грамадзянскія асобы. На заўтра ў адказ эфіопы зноў атакавалі аэрапорт Асмэры. Шчыльным агнём СПА эрытрэйцы падбілі адзін МіГ-21, паланіўшы пілота. На наступны дзень паветраны налёт здзейснены яшчэ раз.
6 чэрвеня эфіопы перайшлі ў контрнаступленне. Ім удалося вярнуць Заламбесу, аднак ужо на наступны дзень, у выніку контратакі эрытрэйскай пяхотнай брыгады пры падтрымцы РСЗА БМ-21 «Град» і самалётаў Aermacchi MB-339, горад зноў трапіў пад кантроль праціўніка. Увесь наступны тыдзень эфіопскія войскі беспаспяхова спрабавалі адбіць Заламбесу. Актывізаваліся дзеянні бакоў у сектары Бадмэ. 11 чэрвеня бамбілі Адыграт. Упершыню баявыя сутыкненні мелі месца на крайнім усходнім участку мяжы ў раёне пагранічнага пераходнага пункта Бурэ. 17 чэрвеня тут эфіопы блакавалі і знішчылі брыгаду спецыяльнага прызначэння УС Эрытрэі.
У канцы месяца наступіла зацішша. Эфіопскія і эрытрэйскія вайскоўцы пачалі акопвацца. 26 чэрвеня была прынята Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 1177. Дакумент запатрабаваў ад Асмэры і Адыс-Абебы неадкладнага спынення агню.
Арганізацыя афрыканскага адзінства, ЗША і Руанда скарысталіся момантам, каб дапамагчы ўрэгуляваць канфлікт мірным шляхам. Амерыканцы і руандыйцы прадставілі праект мірнага пагаднення, дзе прадугледжваўся адвод воінскіх фарміраванняў двух бакоў на першапачатковыя пазіцыі. Эрытрэя адмовілася прыняць прапанову і замест гэтага запатрабавала дэмілітарызацыі ўсіх спрэчных раёнаў, у той час як у Эфіопіі праект падтрымалі, пра што заявіў прэм’ер-міністр Мелес Зенаўі.
Прыцягненне замежнікаў: другая палова 1998
З ліпеня па лістапад у рэгіёне надыходзіць сезон дажджоў, які робіць непраходнай і без таго слабую дарожную сетку. У гэты перыяд праціўнікі засяродзіліся на пераўзбраенні, узмацненні і падрыхтоўцы сваіх баявых часцей.
Першы раўнд вайны выявіў негатоўнасць варагуючых дзяржаў да поўнамаштабных баявых дзеянняў, асабліва ў паветры. Эфіопы, нягледзячы на колькасную і якасную перавагу сваіх ВПС, адчувалі недахоп падрыхтаваных пілотаў, тэхнікаў і збройнікаў, запасных частак і былі абмежаваны ў выбары аэрадромаў базавання, якія мелі неабходную інфраструктуру. Летам праз прадстаўніка кампаніі «Росвооружение» палкоўніка Уладзіміра Няфёдава ўлады краіны звярнуліся да Расіі з заяўкай аб закупцы адсутнай матэрыяльнай часткі і паслуг неабходных спецыялістаў, у тым ліку пілотаў-інструктараў.
Бакам канфлікту спатрэбіліся спецыялісты па эксплуатацыі армейскай авіяцыі. Можна было звярнуцца да заходніх спецыялістаў, але паслугі расіян былі куды танней. Так, напрыклад, згодна з французскім наймітам Бобам Дэнарам, калі брытанец браў за сваю работу чатыры тысячы долараў, то спецыялісты з Расіі былі згодны на дзве. Паколькі пасля 1991 года ў былых савецкіх рэспублік мноства вайсковых кадраў былі выкінуты з арміі ці ж знаходзіліся ў цяжкім матэрыяльным становішчы, то жадаючых паехаць у Эфіопію знайшлося шмат.
Неўзабаве чартарным рэйсам транспартнік Іл-76 даставіў на галоўную базу ВПС Эфіопіі ў Дэбры-Зэйт 80 спецыялістаў, камплекты бартавых РЛС, узбраенне, абсталяванне сувязі і іншую маёмасць, неабходную для правядзення аднаўленчага рамонту МіГ-21 і МіГ-23.
Генеральны Штаб Эфіопіі ўзначальваў генерал Анатоль Касьяненка, былы начштаба Уральскай ваеннай акругі, штаб ВПС курыраваў генерал Іван Фралоў, ягоны памочнік генерал Дзмітрый Яфіменка адказваў за бамбардзіровачную авіяцыю, а за боегатоўнасць сістэм супрацьпаветранай абароны – палкоўнік Яўген Абухоў, былы камандзір часці СПА з падмаскоўнай Кубінцы. Усіх гэтых людзей завербаваў у свой час генерал Якім Янакаў, які ажыццяўляў агульнае кіраўніцтва замежнымі сіламі.
Тым часам эрытрэйцы заручыліся ваенна-тэхнічнай падтрымкай Украіны. Ужо летам быў арганізаваны паветраны мост Кіеў — Асмэра. Група эрытрэйскіх пілотаў прайшла паскораны курс перавучвання на новую тэхніку ва ўкраінскіх навучальных цэнтрах. Для абслугоўвання эрытрэйскіх ВПС у краіну прыбылі ўкраінскія і балгарскія тэхнікі. Украінцы таксама выступілі ў ролі пілотаў-інструктараў. Адначасова яны займаліся перавозам узбраення і ваеннай тэхнікай, якая пастаўлялася ў Эрытрэю трэцімі дзяржавамі.
Варта адзначыць, што і на баку Эфіопіі мелася некаторая колькасць украінцаў, як і расіян на баку Эрытрэі, а сярод людзей Янакава былі таксама беларусы.
Валь-дзі-Віццэ
Валь-дзі-Віццэ (Val di Vizze) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Новае абвастрэнне: люты—чэрвень 1999
У лютым 1999 года Эфіопія і Эрытрэя, не дасягнуўшы прагрэсу ў перамовах, аднавілі баявыя дзеянні. Да гэтага моманту завяршылася падрыхтоўка лётных і тэхнічных кадраў замежнымі ваенспецамі.
На досвітку 2 лютага артылерыя эрытрэйцаў падвергла масіраванаму абстрэлу пазіцыі эфіопаў у раёне Заламбесы. Раніцай 4 лютага пачалася артпадрыхтоўка эрытрэйцаў на фронце Бадмэ—Шэрара. На наступны дзень пара эрытрэйскіх MB.339 нанесла ўдар па буйным складзе ГЗМ у Адыграце. Праз дзень, 7 лютага, яны паўтарылі налёт на горад: сем чалавек атрымалі раненні рознай ступені цяжкасці. У гэты час, 6 лютага, эрытрэйскія войскі перайшлі ў агульнае наступленне ў сектары Бадмэ. Эфіопы адбілі ўдар праціўніка. У контратацы дзвюх сваіх элітных брыгад, якія складаюцца з былых партызан НФВТ, эфіопскім вайскоўцам удалося ўзяць пасёлак Гэза-Герласэ — адзін з ключавых пунктаў усёй эрытрэйскай абароны ў гэтым сектары. Адчайныя контратакі праціўніка былі беспаспяховымі. Акрамя таго, у выніку камбінаванага ўдару артылерыі і баявых верталётаў была знішчана РЛС эрытрэйскай сістэмы СПА ў Ады-Квала. Ужо 8 лютага эфіопы нанеслі ўдары ў сектарах Бадмэ—Шэрара і Заламбеса і захапілі дзве ўмацаваныя пазіцыі эрытрэйцаў у раёнах Канін і Каніта. Потым яшчэ вайскоўцы паспяхова адбілі ўсе контратакі. 10 лютага пачался аператыўная паўза. 14-га чысла трэцяя атака пры магутнай падтрымцы цяжкай артылерыі была праведзена на ўсходнім фронце ў напрамку на Асэб. Гэтыя аперацыі каштавалі велізарных страт, але яны прымусілі эрытрэйскае камандаванне накіраваць падмацаванне ў цэнтр і на ўсход, а не заходні фронт. 23 лютага баі аднавіліся. Эрытрэйцы адступілі на свае першапачатковыя пазіцыі, якія займалі 6 мая 1998 года.
Валь-дзі-Віццэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Кус-кус (страва)
Кус-кус, або кускус (كسكس) — традыцыйная страва краін Магрыба.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Новае абвастрэнне: люты—чэрвень 1999
Генштаб Адыс-Абебы даў свайму наступленню кодавую назву «Аперацыя "Заход"».
Кус-кус (страва)
Даўней гатавалася з проса, цяпер звычайна з круп кус-кус ад якіх страва атрымала сучасную назву. Часам кус-кус гатуюць з булгура.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Новае абвастрэнне: люты—чэрвень 1999
Абстаноўка імкліва змянялася кожныя суткі. Паспяхова пачаўшы наступленне, эфіопскія войскі затым спыніліся і вымушаны былі правесці перагрупоўку сіл. У гэты час у паветры фіксіраваліся сутыкненні авіацыі варожых бакоў. 21 чысла эрытрэйцы, выкарыстоўваючы пару МіГ-29, арганізавалі засаду і ледзь не збілі эфіопскі Су-27. 25-га Су-27, які выконваў планавае дзяжурства ў паветры, быў выведзены на перахоп парай МіГ-29. Адзін самалёт ВПС Эрытрэі быў збіты. На наступны дзень чарговы бой, дзе эрытрэйцы зноў панеслі страты.
Кус-кус (страва)
Распаўсюджанне
Кус-кус адна з асноўных страў бербераў і іншага насельніцтва краін Магрыба, у т.л. Марока, Алжыра, Туніса і Лівіі. Таксама распаўсюджаны ў іншых частках Афрыкі, некаторых рэгіёнах Блізкага Усходу, а таксама ва Францыі і сіцылійскай правінцыі Трапані ў Італіі.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Новае абвастрэнне: люты—чэрвень 1999
Развіваючы поспех, 16 сакавіка эфіопскія войскі паспрабавалі прарвацца ў раёне Цсароны і Заламбесы, але былі спынены. Яны правялі танкавую атаку на фронце ў 4 км праз мінныя палі ўздоўж павароту ракі Мэрэб. Эрытрэйцы сканцэнтравалі на гэтак вузкім участку агонь ўсёй наяўнай у гэтым сектары цяжкай артылерыі. За чатыры дні эфіопы прарвалі варожую абарону на ўсю яго глыбіню і вымусілі праціўніка адысці на тылавую мяжу. Пасля гэтага інтэнсіўнасць баявых дзеянняў знізілася да ўзроўню баёў мясцовага значэння. Поспеху наступлення ў значнай ступені спрыялі верталёты. 20 сакавіка была зафіксавана чарговая сутычка самалётнай авіяцыі.
Кус-кус (страва)
Віды
Кус-кус з мясам (пераважна баранінай і ягняцінай) распаўсюджаны удалечыні ад міжземнаморскага берага. У прыбярэжных абласцях Магрыба і на востраве Джэрба гатуюць кус-кус з рыбай і морапрадуктамі. Нярэдка робяць вегетарыянскі кус-кус з гароднінай. Салодкі кус-кус з вінаградам, сухафруктамі, арэхамі называюць масфуф.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Новае абвастрэнне: люты—чэрвень 1999
16 мая пасля зацішша адбылося сутыкненне ў раёне Белесы. 24 мая эрытрэйскія войскі сіламі да чатырох пяхотных брыгад з фарміраваннямі ўзмацнення нанеслі ўдар па пазіцыях эфіопаў на заходнім участку фронту, уздоўж левага берага р. Мэрэб, але поспеху не мелі. Баі працягваліся: ВПС Эфіопіі паспяхова наносілі ўдары па войсках эрытрэйцаў. Апошняя ўспышка баёў у заходнім сектары фронту прыйшлася на канец месяца. Тады Асмэра адмовілася ад далейшых спробаў прарваць абарону праціўніка. У гэты ж перыяд эфіопская авіяцыя двойчы паспяхова бамбіла партовы комплекс і аэрапорт Асэба.
З пачаткам новага буйнога зацішша бакі заняліся ўмацаваннем сваіх пазіцый.
Чоўнавая дыпламатыя: 1999—2000
У другой палове 1999 года аднавіліся спробы мірнага ўрэгулявання. Пацярпеўшы паразу ў Бадмэ, Ісаяс Афеворкі быў вымушаны прыняць амерыкана-руандыйскі праект пагаднення аб урэгуляванні канфлікту. Аднак цяпер дагавор адмаўлялася падпісваць Эфіопія, паколькі Мелес Зенаўі не хацеў вывадзіць войскі з раёна, узятага з вялізнымі стратамі. Пачаліся перамовы пры пасярэдніцтве алжырскага прэзідэнта Абдэля Азіза Бутэфлікі. Аднак дыпламатычнае манеўраванне не магло падмануць ўдзельнікаў супрацьстаяння, так як Эфіопія і Эрытрэя чакалі вырашальнай сутычкі. На апошнім раўндзе перамоваў у перыяд з 29 красавіка па 4 мая 2000 года эрытрэйцы сталі вылучаць новыя ўмовы і, па сутнасці справы, сарвалі падпісанне пагаднення аб спыненні агню.
Амерыканскія ўлады ў рамках так званай «чоўнавай дыпламатыі» распачалі спробы заахвоціць бакі да прымірэння (план амерыканцаў складаўся ў тым, каб зблізіць іх на антысуданскай аснове). Пачынаючы з лета 1999 года памочнік прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы Энтані Лэйк курсіраваў паміж сталіцамі Эрытрэі і Эфіопіі, каб хоць неяк падштурхнуць іх да хутчэйшага вырашэння канфлікту.
Аднак стварэнне антысуданскай кааліцыі абярнулася правалам: Афеворкі пачаў збліжацца з лівійскім лідарам Муамарам Кадафі, што выклікала расчараванне прэзідэнта ЗША Біла Клінтана, а Зенаўі аднавіў адносіны з рэжымам Амара аль-Башыра ў Судане. У той перыяд яго ўрад садзейнічаў баевікам «Эрытрэйскага ісламскага джыхада». Арганізацыя праводзіла напады на судана-эрытрэйскай граніцы, а таксама аказвала падтрымку розным эрытрэйскім апазіцыйным арганізацыям. Тым часам Эрытрэя пачала падтрымліваць «Фронт нацыянальнага вызвалення Агадэна» і «Фронт вызвалення Арома». Апошняя змагалася за незалежнасць Ароміі ад Эфіопіі і грунтавалася ў раёнах Самалі, кантраляваных прыхільнікамі забітага прэзідэнта краіны Махамеда Фараха Айдыда. У адказ Эфіопія падтрымала апалчэнні, якія выступалі супраць Айдыда.
Дзмітрый Малахавіч Цырубін
Біяграфія
З сялян. Скончыў 8 класаў, Магілёўскую саўпартшколу (1935), Вышэйшыя афіцэрскія бранятанкавыя курсы (1942), працаваў рахункаводам-касірам у саўгасе. У Чырвонай Арміі з 1937 года. Удзельнік савецка-фінскай вайны, вызваленчага паходу ў Бесарабію ў 1940 годзе. У 1941 г. скончыў Ваенна-палітычнае вучылішча ў Адэсе. У Айчынную вайну на фронце з 1941 года, гвардыі маёр — камандзір танкавага батальёна 15 гв.танкавай Рэчыцкай Чырванасцяжнай ордэна Суворава брыгады. Удзельнік Бабруйскай і Мінскай аперацый 1944 года, вызвалення Польшчы. Вызначыўся ў баі за плацдарм на р. Нараў у верасні 1944 года. Танкавы батальён пад камандаваннем Цырубіна Д. М. адзін з першых фарсіраваў раку, 5.9.1944 года на плацдарме адбіў контратаку і, прыследуючы праціўніка, знішчыў 4 танкі і да 120 аўтаматчыкаў. Цырубін асабіста знішчыў 2 процітанкавых гарматы. З 1956 года палкоўнік Цырубін у запасе.
Эфіопа-эрытрэйская вайна
Завяршальныя падзеі: май—чэрвень 2000
12 мая эфіопская армія нанесла першы ўдар на заходнім участку фронту ў раёне Бадмэ. Гэта было нечакана для эрытрэйцаў, якія чакалі галоўнага ўдару пад Заламбесай (на найкарацейшай адлегласці да Асмэры), дзе іх камандаванне засяродзіла большую частку сіл. На тактычным узроўні эфіопам таксама ўдалося перайграць праціўніка: у адрозненне ад кампаніі мінулага года, калі наступленне пачалося з масіраванай артылерыйскай і авіяцыйнай падрыхтоўкі, а затым чатыры дзесяткі танкаў літаральна прапрасаваць траншэі, на гэты раз удар наносіўся на флангах, утойліва, без прымянення цяжкага ўзбраення. Поспех быў прадвызначаны дзеяннямі абыходзячых атрадаў, якія ў ноч напярэдадні аперацыі высунуліся ўглыб абарончай пазіцыі УС Эрытрэі, выкарыстоўваючы для транспарціроўкі групавых сістэм зброі і боепрыпасаў сотні клуначных жывёл. Раніцай камбінаваным ударам з фронту, флангаў і тылу эфіопы ізалявалі дывізіі першага эшалона эрытрэйцаў і на працягу наступных двух сутак па частках знішчылі іх.
Перадавая лінія абароны эрытрэйцаў была рассечана, за два дні баёў ачагі супраціву былі цалкам знішчаны. Было відавочна, што фронт рассыпаўся. Вайскоўцы вымушана пачалі агульнае адходзіць на поўнач, праследуемыя варожай бронетэхнікай і авіяцыяй.
Эрытрэйцы сталі адступаць у трох кірунках: на захад, у бок Шылала, Дукамбія; на паўночны захад, у бок Барэнту; на паўночны ўсход, у бок Май-Дыме, Арэса. Праціўнік не даваў ім адарвацца і перагрупаваць свае сілы, не даючы замацавацца на прамежкавых рубяжах. 17 мая эфіопскія войскі ўварваліся ў Барэнту (буйны палітыка-адміністрацыйны цэнтр Заходняй, нізіннай часткі Эрытрэі), падчас чаго зрабілі перагрупоўку і перанацалілі галоўныя сілы. Прасоўваючыся па шашы, іх часці занялі Май-Дыма і стварылі рэальную пагрозу захопу іншага буйнога цэнтра — горада Мэндэфэра ў цэнтральнай частцы Эрытрэі і адсячэння ўсёй групоўкі праціўніка на цэнтральным участку фронту. Падцягнуўшы рэзервы, эфіопы працягнулі рух ў напрамках на захад і на усход. 26 мая на захадзе імі быў захоплены буйны горад Тэсэнэй.
Па дадзеных італьянскага часопіса Analisi Difesa, у планаванні майскага наступлення 2000 года ўдзельнічалі замежнікі. Аперацыю рыхтавалі васемнаццаць расійскіх ваенных саветнікаў і спецыялістаў вышэйшага каманднага звяна, у тым ліку тры ад ВПС і адзін ад СПА.
18 чэрвеня бакі спынілі баявыя дзеянні і дамовіліся аб усёабдымным мірным пагадненні, якое яны падпісалі 12 снежня ў Алжыры. У дакуменце прапісана, што краіны павінны вырашыць тэрытарыяльную спрэчку праз міжнародны суд.
Ахвяры і шкода
З пачаткам вайны былі перапынены авіярэйсы і тэлефонная сувязь паміж дзвюма краінамі, зачынены ўсе памежныя пераходы. Да падзей 1998—2000 гадоў Асмэра і Адыс-Абеба эканамічна залежалі адзін ад аднаго, паколькі Эфіопія выступала галоўным гандлёвым партнёрам Эрытрэі, а большая частка яе знешняга гандлю залежала ад эрытрэйскіх дарог і партоў. Разрыў гэтых сувязяў апынуўся пагібельным, так як абедзве краіны і без таго былі аслаблены ў выніку каланіялізму, грамадзянскай вайны і засухі. Назіраліся сур’ёзныя праблемы з недахопам харчавання.
Па афіцыйнай інфармацыі, УС Эрытрэі страцілі забітымі ад 16 550 да 19 000 чалавек, а УС Эфіопіі — ад 34 000 да 60 000. Між тым, падпольная палітычная апазіцыйная група «Голас дэмакратычнага шляху эфіопскага адзінства» называла лічбу ў 123 000 загінулых эфіопскіх камбатантаў, у той час як колькасць загінулых эрытрэйцаў ацэньвалася ў 150 000 чалавек. Згодна з большасцю міжнародных справаздач, агульныя ваенныя страты з абодвух бакоў склалі каля 70 000 чалавек *
Баявыя дзеянні прывялі да масавага бежанства з зоны канфлікту, прымусовых дэпартацый і дыскрымінацыі. Да канца мая 2000 года Эфіопія выцесніла з захопленых тэрыторый 650 000 эрытрэйцаў (па дадзеных CNN ), а Эрытрэя — 70 000 эфіопаў (па дадзеных Human Rights Watch ). Ураджэнцы краіны праціўніка падвяргаліся ганенням, іх звальнялі і канфіскоўвалі маёмасць. У некаторых выпадках яны падвяргаліся катаванням і згвалтаванням.
Канчатковае вырашэнне канфлікту
Пасля вайны ў памежжы быў размешчаны міратворчы кантынгент ААН. Місія мела на мэце пераадоленне наступстваў эфіопа-эрытрэйскага ўзброенага канфлікту і нармалізацыю ўзаемаадносін дзвюх дзяржаў. У складзе міжнародных сіл налічвалася 4 200 чалавек, у тым ліку 3 900 вайскоўцаў, 90 штабных афіцэраў і 210 ваенных назіральнікаў. Разгортванне пачалося ў верасні 2000 года і было завершана ў студзені. Згортванне місіі адбылося ў 2008 годзе.
У гэты час міждзяржаўны канфлікт з фазы адкрытага супрацьстаяння перайшоў у закрыты. Бакі перанеслі акцэнт з хуткага ўрэгулявання на доўгатэрміновае рэгуляванне. Выкананне пытання аб заканчэнні тэрытарыяльнай спрэчкі зацягвалася. Міжнародны арбітраж абавязаў бакі падзяліць спрэчную тэрыторыю прыкладна пароўну, але пасёлак Бадмэ, сімвал вайны, пакінуць за эрытрэйцамі.
9 ліпеня 2018 года ў Асмэры прэм’ер Эфіопіі Абій Ахмед Алі і прэзідэнт Эрытрэі Ісаяс Афеворкі падпісалі мірнае пагадненне, па якім спрэчныя тэрыторыі пераходзілі эрытрэйцам. Краіны дамовіліся аб аднаўленні дыпламатычных адносін, супрацоўніцтве ў сферы палітыкі, эканомікі, культуры і бяспекі. Падпісанне дакумента азнаменавала заканчэнне стану вайны паміж дзяржавамі.
Зброевыя пастаўкі
З пачаткам аператыўнай паўзы летам 1998 года Эфіопія і Эрытрэя заняліся закупкай новага ўзбраення і тэхнікі, на што яны выдаткавалі некалькі сотняў мільёнаў долараў. Асмэры ў фінансавым забеспячэнні ваенных закупак вельмі дапамагла Лівія і іншыя арабскія краіны. Трэція краіны паставілі ў «гарачую кропку» наступнае :
Янушы
Янушы́ (, Януши) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітровіцкага сельсавета.
NGC 6340
NGC 6340 (іншыя абазначэнні — UGC 10762, MCG 12-16-23, ZWG 339.31, PGC 59742) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Артыкуляцыя (фанетыка)
Артыкуляцыя (ад  — «расчляняю») у фанетыцы — сукупнасць рухаў асобных органаў мовы, неабходных для вымаўлення гукаў. Артыкуляцыяй называюць таксама і рух аднаго якога-небудзь органа мовы або яго становішча ў час вымаўлення пэўнага гука.
Адрозніваюць 3 фазы артыкуляцыі:
У час экскурсіі органы мовы займаюць становішча, характэрнае для гука. Калі пры яго вымаўленні артыкуляцыя якога-небудзь органа не адыгрывае істотнай ролі, гэты орган загадзя займае становішча, неабходнае для вымаўлення наступнага гука.
У фазе вытрымкі ўсе органы, настроеныя на вымаўленне канкрэтнага гука, затрымліваюцца ў гэтым становішчы на пэўную долю секунды.
Рэкурсія — пераход органаў мовы ў зыходнае становішча, калі гучанне яшчэ працягваецца. Выразна яна назіраецца толькі перад паўзай або калі вымаўляецца толькі адзін гук.
У рэальных умовах звычайна прамаўляюцца не асобныя гукі, а маўленчы ланцужок, тады экскурсія наступнага гуку накладваецца на рэкурсію, а часам і на вытрымку папярэдняга гуку.
У адрозненне ад літар гукі не маюць назваў. Таму пералік артыкуляцый выкарыстоўваецца для таго, каб паказаць, які гук маецца на ўвазе.
Сцяг Амерыканскага Самоа
Сцяг Амерыканскага Само́а (ЗША) прыняты 24 красавіка 1960 года. Сцяг распрацаваны Інстытутам геральдыкі Арміі ЗША.
Апісанне і сімволіка
Сцяг Амерыканскага Самоа ўяўляе сабой прамавугольнае палатно, падзеленае на тры трохвугольнікі. Падножжа белага роўнабаковага трохвугольніка супадае з правым бокам сцяга. Гіпатэнузы двух сініх прамавугольных трохвугольнікаў, апраўленыя чырвонай аблямоўкай, супадаюць з бакамі роўнабаковага трохвугольніка. У роўнабаковым трохвугольніку знаходзіцца выява белагаловага арлана (нацыянальнага сімвала ЗША, які прысутнічае на Вялікай пячатцы), які трымае лапамі фуэ (мухабойку), якая сімвалізуе мудрасць традыцыйных самаанскіх правадыроў, і уатогі (ваенную дубіну), якая сімвалізуе ўладу дзяржавы. Разам фуэ і уатогі сімвалізуюць мір і парадак пад кантролем ЗША.
Чырвоны, белы і сіні колеры з'яўляюцца традыцыйнымі для Самоа і ЗША колерамі.
Гістарычныя сцягі
На Самоа адсутнічалі якія-небудзь сцягі да з'яўлення на архіпелагу напачатку XVIII стагоддзя еўрапейцаў. Прыняты пасля сцяг меў складаную структуру і быў дрэнна задакументаваны. У 1899 годзе Самоа было падзелена на часткі паміж Брытаніяй, Германіяй і ЗША. 27 красавіка 1900 года ў Амерыканскім Самоа ў якасці афіцыйнага сцяга быў прыняты сцяг ЗША. 27 красавіка 1960 года быў афіцыйна прыняты сучасны варыянт сцяга.
Мадэніет (Усходне-Казахстанская вобласць)
Мадэніет — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Мадэніецкай сельскай акругі. Код КАТА — 633465100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1218 чалавек (610 мужчын і 608 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 987 чалавек (509 мужчын і 478 жанчын).
Ні Ні Кхін Зей
Ні Ні Кхін Зей (နီနီခင်ဇေ; нар. 31 жніўня 1991) — бірманская поп-спявачка. Яна стала пераможцай у тэлевезійным спаборніцтве па спеву The Best of Melody World у 2008 годзе. Яна выконвала свае песні на цырымоніях адкрыцця і закрыцця Паўднёва-ўсходніх азіяцкіх гульняў 2013 у Найп'іда.
Дзяцінства і адукацыя
Ні Ні нарадзілася 31 жніўня 1991 года ў горадзе Екі, М'янма. Яна атрымала найвышэйшую адукацыю ў Другім медычным ўніверсітэце ў Янгоне.
Кар’ера
Ні Ні пачала ўласную музычную кар'еру, ўзяўшы удзел у тэлевезійным спаборніцтве Melody World 2008, дзе яна выйграла першае месца і набыла папулярнасць. Да 2012 года яна не мела ўласнага дэбютага альбома: у 2008-2012 гады Ні Ні працягвала адукацыю і старанна вучылася, каб, з аднаго боку, стаць доктарам, а з другога — працаваць у сферы музыкі. Яна набыла папулярнасць у якасці спявачкі, калі была распаўсюджаная дэма-версія альбома The Best of Melody World 2008. Гэны альбом змяшчаў тры ўласныя песні Ні Ні і адну калабарацыйную працу. Яна выканала тры сола-песні: «Вораг» (ရန်သူ), «Нават калі мы не разам» (အဝေးရောက်နေပါသော်လည်း) і «Спыніся» (ရပ်).
Ясень (горад)
Ясень (Jasień, Gassen) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 500 км на захад ад Варшавы і за 45 км на паўднёвы захад ад Зялёнай Гуры. Уваходзіць у склад Жарскага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ясень. Займае плошчу 4,79 км². Насельніцтва 4,3 тыс. чалавек.
Вале-Аўрына
Вале-Аўрына (Valle Aurina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 5697 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 187 км². Паштовы індэкс — 39030. Тэлефонны код — 0474.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Аляксандр Пятровіч Шпак
Аляксандр Пятровіч Шпак (нар., Чапаеўка, цяпер Вышгарадскі раён, Кіеўская вобласць, Украіна — ) — беларускі эканаміст.
Аўтар навуковых прац пра ўкладанні ў сельскую гаспадарку. У 1994 годзе распрацаваў канцэпцыю, што лягла ў аснову дзяржаўнай праграмы рэфармавання сельскай гаспадаркі Беларусі шляхам пераходу да рыначнага гаспадарання. Доктар эканамічных навук (1999) і прафесар. 7-ы кіраўнік «Інстытута сістэмных даследаванняў у АПК» (2012—2018).
Біяграфія
У 1971 годзе скончыў Украінскую сельскагаспадарчую акадэмію і працаўладкаваўся навуковым супрацоўнікам у Беларускі навукова-даследчы інстытут сельскагаспадарчай вытворчасці, дзе ў 1973—1976 гадах праходзіў падрыхтоўку ў аспірантуры. У 1994 годзе стаў намеснікам кіраўніка БелНДІ эканомікі і інфармацыі АПК. У 2006—2008 гадах узначальваў прадпрыемства «БелНДІ ўкаранення новых формаў гаспадарання ў АПК» Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі да яго ўключэння ў склад «Інстытут сістэмных даследаванняў у АПК», дзе заняў пасаду намесніка кіраўніка. У 2012—2018 гадах узначальваў «Інстытут сістэмных даследаванняў у АПК». З 2019 года працаваў тамсама загадчыкам аддзела эканамічнага рэгулявання.
Палац Туркулаў-Камела (Львоў)
Палац Туркулаў-Камела, таксама Палац графа Дзедушыцкага, Палац Камела — помнік архітэктуры XІХ стагоддзя ў Львове па вуліцы Пякарскай, 50а. Першае ў Львове збудаванне ў стылі ранняй неаготыкі.
Гісторыя
Палац пабудаваны прыблізна ў 1840—1843 гадах (па іншай версіі ў 1810—1830 гадах) за ўзорамі Венецыянскай готыкі па замове графа Генрыка Севярына Дзедушыцкага. Аўтар праекта верагодна Фрыдэрык Баўман. Як апісвае Мечыслаў Арловіч, у сярэдзіне XIX стагоддзя, калі палацам валодала графіня Феліцыя Камела (дачка графа Тадэвуша Туркула), яе сядзіба была пакрыта гонтам і выглядала як сапраўдны прыгарадны асабняк. У 20-30-х гадах XX стагоддзя палац належаў сям’і Батыцкіх. З 1937 года палац знаходзіцца ў распараджэнні акадэміі ветэрынарнай медыцыны. Цяпер тут знаходзіцца вучэбны корпус Львоўскага нацыянальнага ўніверсітэта ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогій імя Сцяпана Гжыцкага.
Пенсільванскі заходні ўніверсітэт
Пенсільванскі заходні ўніверсітэт (Pennsylvania Western University) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, кампусы якой месцяцца ў штаце Пенсільванія, ЗША.
Агульная характарыстыка
Ён быў створаны ў выніку зліцця Пенсільванскага Каліфарнійскага ўніверсітэта, Пенсільванскага Кларыёнскага ўніверсітэта і Пенсільванскага Эдзінбарскага ўніверсітэта і пачаў працаваць як аб'яднаны ўніверсітэт 1 ліпеня 2022 года
NGC 6342
NGC 6342 (іншыя абазначэнні — GCL 61, ESO 587-SC6) — шаравое скопішча ў сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Грыгорый Палама
Грыгорый Палама (Gregorios Palamas; 1296, Канстанцінопаль — 14 лістапада 1359, Салонікі) — візантыйскі багаслоў і царкоўны дзеяч, прылічаны да святых праваслаўнай царквой (1368).
Рыбат
Рыбат (ад رباط — гасцініца) — першапачаткова азначае вартавы дом або ўмацаванне, якіх нямала было ў многіх месцах на межах вобласці ісламу для іх абароны. Пазней падобныя збудаванні выкарыстоўваліся для абароны камунікацый і служылі цэнтрамі суфійскай містычнай культуры.
Грыгорый Палама
Грыгорый Палама быў прыхільнікам і сістэматызатарам містычнага вучэння ісіхазма, якому даў філасофскае афармленне. У палеміцы з прадстаўнікамі тэалагічнага рацыяналізму (Варлаам Калабрыйскі, Грыгорый Акіндзін, Нікіфар Грыгара) адстойваў тэзіс, паводле якога аскет-ісіхаст у стане экстазу непасрэдна ўспрымае нятворанае і нярэчыўнае выпраменьванне бога (т.зв. «Фаворскае святло», якое, паводле Евангелля, бачылі апосталы на гары Фавор). Адмяжоўваючыся ад пантэізму, развіў у духу ідэалістычнай дыялектыкі Арыстоцеля вучэнне пра адрозненне сутнасці бога і яго «энергій», або самапраяўленняў: сутнасць знаходзіцца ў сабе і недаступная, «энергіі» праймаюць свет і пераходзяць на чалавека, але такім спосабам, што «прастата́» і непадзельнасць бажаства пры гэтым не парушаюцца і адзінства сутнасці застаецца адзінствам у шматвобразнасці «энергій». Пасля доўгай барацьбы гэтае вучэнне было ў 1351 г. прызнана афіцыйнай дактрынай візантыйскай царквы. Антрапалогія Грыгорыя Паламы, падпарадкаваная практычным мэтам аскетычнай працы над сабою, уключае складаныя псіхалагічныя назіранні. Ідэал Грыгорыя Паламы — такое «прасвятленне» духу, якое распаўсюдзілася бы і на цела: паводле яго поглядаў, чалавечы дух богападобны менавіта ў сілу сваёй здольнасці «жыватварыць» цела, у адрозненне ад бесцялеснага духу анёлаў. Грыгорый Палама аказаў моцны ўплыў на традыцыю позневізантыйскай містыкі.
Бібліяграфія
(некаторыя творы)
Людміла Іванаўна Турышчава
Людміла Іванаўна Турышчава (нар., Грозны) — савецкая гімнастка. Чатырохразовая алімпійская чэмпіёнка, шматразовая чэмпіёнка свету і Еўропы. Заслужаны майстар спорту СССР (1970). Прэзідэнт Федэрацыі гімнастыкі Украіны (1991—2000).
Свой першы залаты алімпійскі ўзнагароду Людміла выйграла ў 16-гадовым узросце, гэта адбылося на Алімпійскіх гульнях у Мехіка 1968 года. У складзе зборнай СССР разам з Зінаідай Варонінай, Наталляй Кучынскай, Ларысай Петрык, Вольгай Карасёвай і Любоўю Бурдой, Турышчава дамаглася перамогі ў камандным першынстве. Упершыню абсалютнай чэмпіёнкай свету Людміла стала ў 1970 годзе ў Любляне, ў 1971 годзе дадаўся тытул абсалютнай чэмпіёнкі Еўропы. Неўзабаве спартсменка пераязджае з Грознага ў Растоў-на-Доне, паступае ў Растоўскі педагагічны інстытут, працягваючы выступаць на самым высокім узроўні.
На XX Алімпійскія гульні ў Мюнхене спартсменка прыехала лідарам савецкай зборнай і заваявала дзве залатыя ўзнагароды ў камандным і асабістым мнагабор’і. У 1973 годзе зноў стала абсалютнай чэмпіёнкай Еўропы, год праз — абсалютнай чэмпіёнкай свету.
На сваёй трэцяй Алімпіядзе ў Манрэалі Турышчава, капітан савецкай гімнастычнай зборнай, заваявала золата ў камандным першынстве, дзве сярэбраныя ўзнагароды за выкананне вольных практыкаванняў і апорнага скачка і бронзавую ўзнагароду ў асабістым мнагабор’і. Адразу пасля завяршэння Алімпійскіх гульняў яна сышла з вялікага спорту, перакваліфікавалася ў трэнера. У агульнай складанасці за сваю спартыўную кар’еру Людміла Турышчава атрымлівала ўзнагароды розных турніраў і спаборніцтваў 137 разоў.
З 1977 года замужам за выбітным украінскім лёгкаатлетам Валерыем Барзовым. Пасля вяселля пераехала ў Кіеў. Дачка Таццяна (нар. 1978) — мадэльер, жыве з мужам у канадскім горадзе Таронта.
Данііл Андрэевіч Сілінскі
Данііл Сілінскі (нар., Баранавічы) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Гомель».
Клубная кар’ера
Выхаванец баранавіцкай ДЮСШ-5, з 2018 года пачаў выступаць у Першай лізе за «Баранавічы», на наступны год замацаваўся ў стартавым складзе каманды, але не выратаваў «Баранавічы» ад вылету ў Другую лігу. У лютым 2020 года на правах арэнды далучыўся да «Слоніма-2017», дзе таксама стаў іграком асновы. У сакавіку 2021 года па вяртанні з арэнды падоўжыў кантракт з «Баранавічамі».
У пачатку 2022 года трэніраваўся з дзяржынскім «Арсеналам», а пасля далучыўся да «Энергетыка-БДУ», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, у сезоне 2022 правёў усе 30 матчаў чэмпіянату Беларусі і дапамог «Энергетыку-БДУ» заняць другое месца. Пакінуў клуб у ліпені 2023 года.
У жніўні 2023 года стаў іграком «Гомеля».
Непал
Непа́л — краіна ў цэнтральнай частцы Азіі, без выхаду да мораў, мяжуе з Індыяй і Кітаем. Плошча 140 тыс. км². Насельніцтва 29 млн чал. (2009). Сталіца — Катманду.
На мяжы Непала з Кітаем знаходзіцца найвышэйшая вяршыня свету — гара Джамалунгма (Эверэст, 8848 м).
Рэльеф Непала
Шэсць сёмых тэрыторыі краіны занятыя хрыбтамі Гімалайскай горнай сістэмы.
Уздоўж паўднёвай мяжы працягнулася самая нешырокая (20 — 40 км) паласа на вышынях 200—250 м над узроўнем мора. Гэта пясчана-гліністыя цераі — паўночная ўскраіна Інда-Гангскай нізіны, асноўная частка якой належыць Індыі. Месцамі яны забалочаныя. Улетку ў выніку мусонных ліўняў невялікія рачулкі шырока разліваюцца і адбываюцца паводкі.
З поўначы цераі замыкаюцца спадзіста-пагорыстай градой, якая называецца Сівалік — гэта перадгор’е Гімалаяў (500—700 м над узроўнем мора), ніжняя прыступка Гімалайскай горнай сістэмы. Тутэйшы рэльеф не мае рэзкіх формаў — нізкагор’і спадзістыя і моцна раздзеленыя рэкамі. Паўночныя схілы Сіваліка парэзаныя штучнымі тэрасамі, што выкарыстоўваюцца мясцовым насельніцтвам для земляробства.
На поўнач ад грады Сіваліка цягнецца вузкая дэпрэсія з пагорыстым рэльефам — так званыя Унутраныя цераі (па-непальску — Бхітры-Мадэш).
Яшчэ паўночней размяшчаецца сярэдняя прыступка Гімалаяў — сярэднягорны хрыбет Махабхарат, або Малыя Гімалаі, вышынёй да 3000 м і шырынёй да 16 км. Ён складзены цвёрдымі пародамі, таму шматлікія схілы Махабхарата стромыя, вяршыні вышчэрбленыя. Яшчэ нядаўна тут абрывалася адзіная горная дарога з Індыі ў Катманду, сталіцу Непала.