cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Партызаны (Рагачоўскі раён)
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як паселішча ў Доўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У 1850 годзе ў складзе памесця памешчыка Янткевіча. Па рэвізіі 1858 года цэнтр памесця, уладанне памешчыка Д. П. Турчэнінава. У вёсках Сіпораўка, Свержань, Серабранка і Янаўка гэты памешчык валодаў у 1872 годзе 3854 дзесяцінамі зямлі, 2 карчмамі і 3 млынамі. З 1880 года дзейнічала хлебазапасны магазін, і з 1889 года бровар. У 1909 годзе 408 дзесяцін зямлі. Непадалёк было аднайменнае памесце, якое належала двараніну Эрдману, 2820 дзесяцін зямлі. У 1910 годзе адкрыта школа, якая размяшчалася ў наёмным сялянскім доме.
У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў снежні 1942 года ва ўрочышчы Свержанская лясная дача, у 1 км на захад ад вёскі, быў створаны партызанскі атрад на аснове арганізацыйнай групы І. М. Дзікана-С. М. Белых. Карнікі ў 1943 годзе спалілі 13 двароў, забілі 5 жыхароў. 20 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе эксперыментальнай базы «Доўск» (цэнтр — вёска Доўск). Да 14 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Серабранскага сельсавета. 30 ліпеня 1964 года вёска Сіпораўка перайменавана ў Партызаны.
Віктар Міхайлавіч Раманаў
Віктар Міхайлавіч Раманаў (Виктор Михайлович Романов; нар. 25 кастрычніка 1961) — расійскі ваенны штурман-выпрабавальнік, палкоўнік, Заслужаны штурман-выпрабавальнік Расійскай Федэрацыі, Штурман-выпрабавальнік 1 класа, Ваенны штурман 1 класа, Герой Расійскай Федэрацыі.
Біяграфія
У 1978 паступіў, а ў 1982 годзе скончыў Чалябінскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае Чырванасцяжнае вучылішча штурманаў, з адзнакай. Праходзіў службу на штурманскіх пасадах у ВПС ад штурмана экіпажа да штурмана палка.
Браў удзел у контртэрарыстычнай аперацыі на Паўночным Каўказе ў 1999—2009 гадах, у 2008 годзе — у аперацыі па прымусе Грузіі да міру, а з 2015 года ўдзельнічаў у Ваеннай аперацыі Расіі ў Сірыі.
Мае класную кваліфікацыю штурман-выпрабавальнік 1 класа (1999 год), ваенны штурман 1 класа (1985 год). У 2006 годзе Указам Прэзідэнта РФ прысвоена званне «Заслужаны штурман-выпрабавальнік Расійскай Федэрацыі». Воінскае званне «палкоўнік» прысвоена датэрмінова 1 чэрвеня 1994 года.
Узнагароды
Таксама ўзнагароджаны ордэнам «За заслугі перад Айчынай» IV ступені «з мячамі», двума ордэнамі «Мужнасці», «За ваенныя заслугі».
Лешніца (Бярэзінскі раён)
Ле́шніца (, Лешница) — аграгарадок у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярэзінскага сельсавета.
Браслаўскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў пачатку XV ст. падчас ваенных дзеянняў Інфлянцкага ордэна супраць Вялікага Княства Літоўскага. У XV — пачатку XVІ стст. існавала буйное Браслаўскае дзяржаўнае ўладанне ў Віленскім ваяводстве, вядомае пад раўназначнымі назвамі «павет», «намесніцтва», «дзяржава», «староства».
У 1504 г. староста браслаўскі І. Сапега заклаў Іказненскі замак. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Браслаўскі павет атрымаў органы шляхецкага самакіравання — соймік, земскі суд і інш.
Ваеннае ліхалецце (сярэдзіна XVII ст.) прычыніла павету моцнае спусташэнне. Сойм ВКЛ 1661 г. характарызаваў стан павета як «ушчэнт разбураны ворагам», а колькасць дымаў скарацілася на 53%.
23 студзеня 1793 г. у выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай частка павета (разам з паселішчамі Друя, Іказнь, Замошша, Казяны) апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У верасні 1793 г. згодна з пастановай Гарадзенскага сойма з астатняй часткі Браслаўскага, а таксама Свянцянскага і Вількамірскага паветаў утварылася асобнае Браслаўскае ваяводства (ваяводай прызначылі М. Касакоўскага).
11 мая 1794 г. на вуліцах Браслава адбыўся бой паміж паўстанцамі Т. Касцюшкі і расійскімі акупацыйнымі войскамі, падчас якога горад згарэў. Сталіцу Браслаўскага ваяводства перанеслі ў Відзы. У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) павет спыніў сваё існаванне разам з Браслаўскім ваяводствам.
Дэмаграфія
У сярэдзіне XVII ст. налічваў 5613 дымоў. Паводле сучасных падлікаў, да Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) колькасць насельніцтва складала каля 39 тыс. чал., пасля вайны яно скарацілася да 17 тыс. чал.
Паводле люстрацыі 1775 года мелася каля 5888 дымоў. Станам на 1790 год налічваў 85 932 жыхары.
Геаграфія
У склад павета ўваходзіла тэрыторыя Браслаўскага гродавава, Дрывяцкага і Опскага старостваў (у пач. XVІ ст. аб'ядноўваў Апескую, Гарадзіскую, Друйскую, Укольскую і іншыя воласці) і прылеглыя прыватнаўласніцкія маёнткі.
Станам на 1790 год у складзе павета знаходзіліся 21 горад і мястэчка (у межах сучаснага Браслаўскага раёна іх было 10: Браслаў, Друя, Відзы, Дрысвяты, Іказнь, Опса, Слабодка, Угар, Замошша, Плюсы; Магдэбургскае права мелі Браслаў, Друя, Угар ).
Ураднікі
У Браславе размяшчаліся падкаморскі, земскі і гродскі суды, склікалася паспалітае рушанне. Павятовыя соймікі збіраліся на Замкавай гары, там жа, паводле пастановы сойму 1590 года, збудавалі дом для пасяджэнняў суда і зберажэння архіва. Мясцовая шляхта абірала двух паслоў на Вальны сойм і двух дэпутатаў на Галоўны Трыбунал.
На Гарадзенскім сойме 12 студзеня 1793 дзеля павелічэння колькасці сенатараў ад ВКЛ быў намінаваны кашталян браслаўскі шляхам павышэння да кашталянскай годнасці мясцовага павятовага маршалка, якім на той момант быў князь Міхал Агінскі. Ён атрымаў прывілей 26 кастрычніка 1793, а ўжо ў снежні таго ж года новая адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа Рэчы Паспалітай утварыла Браслаўскае ваяводства з адпаведным кашталянам.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2012
38-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 9 снежня 2012 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «Каханне».
7,62 × 54 мм R
7,62×54 мм R (7,62×53R; 7,62×54; 7,62×54R; ад rimmed — рантавы, з абадком) — унітарны вінтовачны патрон з гільзай з выступаючай закраінай памерам 7,62 × 53,72 мм, агульнай максімальнай даўжынёй патрона 77,16 мм, дыяметрам кулі 7,92 мм і дульнай энергіяй каля 3500 Дж.
Сціслая характарыстыка
Куля дадзенага патрона валодае высокай паражальнай здольнасцю па жывой сіле. Па сваім характарыстыкам яна прыкладна раўняецца кулі патрона 7,62 × 51 мм NATO. Трапленне ва ўнутраныя органы, напрыклад печань, смяротна, бо куля хутчэй за ўсё яе поўнасцю разбурыць.
Характарыстыкі
Кулі патрона 7,62×54 мм R валодают наступным прабіўным дзеяннем:
Хойнікі (станцыя)
Хо́йнікі (, Хойники)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў горадзе Хойнікі.
Новапакроўка (Чырвонаармейскі раён)
Новапакроўка (Новопокро́вка) — сяло ў Расіі, раённы цэнтр Чырвонаармейскага раёна Прыморскага края, адміністрацыйны цэнтр Новапакроўскага сельскага паселішча. Стаіць на левым беразе ракі Вялікая Усурка.
Аўтамабільная дарога да сяла Новапакроўка ідзе на ўсход ад Дальнярэчанска і ад аўтатрасы «Усуры» праз сёлы Рачное і Звянігародку Далёкарэчанскага раёна і праз сёлы Гогалеўка, Вярбоўка, Лук’янаўка і Ганчароўка Чырвонаармейскага раёна.
Адлегласць да Дальнярэчанска каля 70 км, да Уладзівастока каля 481 км.
Падалірый
Падалірый (Iphiclides podalirius) — матыль з сямейства паруснікаў.
Апісанне
Матылі вялікія, своеасаблівай формы, з шырокімі крэмавымі крыламі. Размах крылаў да 80 мм. На задніх крылах доўгія вырасты - «хвосцікі», на пярэдніх - па 3 доўгія і 2 кароткія цёмна-шэрыя косыя палосы. Вонкавы край задніх крылаў цёмна-шэры з блакітнымі месяцападобнымі плямамі, каля задняга вугла - чорна-сіняе вочка, аблямаванае аранжава-жоўтымі плямамі.
Распаўсюджанне
Пашырэнне: Еўропа (за выключэннем паўночных абласцей), Паўночная Афрыка. На ўсход праз Малую Азію і Закаўказзе пранікае ў Іран і далей да Заходняга Кітая. У Беларусі сустракаўся ў паўднёва-заходняй частцы.
Месцы пражывання: добра прагравальныя высокія маладаступныя адхоны яроў, парослыя калючымі зараснікамі цёрну, узлескі, сады.
Біялагічныя асаблівасці
Дае адно пакаленне за год. Матылі лётаюць высока ў кронах абрыкосаў, персікаў, сліў, дзікіх яблынь або ў зарасніках цёрну, дзе адкладваюць шарападобныя бледна-зялёныя яйкі. На гэтых жа дрэвах кормяцца вусені, якія паяўляюцца ў чэрвені. Вусені спачатку чорныя з двума аксамітна-зялёнымі плямамі на спіне, пасля першай лінькі набываюць зялёны колер. Зімуюць кукалкі. Лёт матылёў у траўні-чэрвені. Матылі кормяцца на квітучых раслінах.
Ахова
Занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі з 1981 г.
Зарубаўшчына (Вялікадолецкі сельсавет)
Зару́баўшчына (, Зарубовщина) — былая вёска ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Весніцкага сельсавета. Ліквідавана 29 снежня 2009 года.
Вёска знаходзілася каля возера Малая Бароніца.
Апочна (гміна)
А́почна (Opoczno) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апачынскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Апочне. Плошча гміны складае 190,64 км². Станам на 2007 год у гміне Апочна пражывалі 35461 чалавек, шчыльнасць — 186 чал./км².
Грыва (Пакалюбіцкі сельсавет)
Гры́ва (, Грива) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
Уладзімір Сцяпанавіч Тачыла
Уладзімір Сцяпанавіч Тачыла (нар. 12 жніўня 1950, Карпекі, Полацкі раён, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Беларус. Нарадзіўся 12 жніўня 1950 годзе ў вёсцы Карпекі Полацкага раёна. Скончыў Гарадоцкі тэхнікум механізацыі сельскай гаспадаркі, служыў у Савецкай Арміі. Працоўную дзейнасць пачаў майстрам працоўнага навучання Полацкага СПТВ-13. Скончыў у 1978 годзе Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі (інжэнер-механік), у 1988 годзе Мінскую вышэйшую партыйную школу, ў 1997 годзе Міжнародны інстытут менеджменту , аспірантуру ў ПДУ.
З 1974 года старшы інжынер, начальнік механізаванага атрада Полацкага раённага аб’яднання «Сельгастэхніцы». На партыйнай рабоце прайшоў шлях ад інструктара да другога сакратара Полацкага райкама КПБ. Працаваў на гаспадарчай рабоце. З 1993 — намеснік, з 1998 года першы намеснік старшыні, з 23 лютага 1999 па люты 2011 — старшыня Полацкага гарвыканкама. Пасля выхаду на пенсію пражывае ў Полацку.
За час кіравання горадам было створана мноства новых музеяў і помнікаў, у тым ліку помнікі Ефрасінні Полацкай, Сімяону Полацкаму, Усяславу Чарадзею, памятны знак Геаграфічны цэнтр Еўропы, помнік літары «Ў». Таксама з ініцыятывы гарадскіх уладаў праводзілася дэсаветызацыя тапаніміі: цэнтральны праспект Карла Маркса ў 2009 годзе быў перайменаваны ў гонар Францыска Скарыны, вуліца Фрунзэ стала называцца вуліцай Еўфрасінні Полацкай, вуліца Леніна — Ніжне-Пакроўскай. Быў адноўлены будынак езуіцкага калегіума, які ў 1990-я гады стаяў закінуты, у яго ў 2005 годзе ў пераехаў гістарычна-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Меў намер аднавіць барочны сабор Святога Стэфана на плошчы Свабоды, які быў зруйнаваны ў 1964 годзе, а на яго месцы пабудаваны дзевяціпавярховы жылы дом.
У лютым 2011 года звесткі пра тое, што Уладзіміру Тачылу знялі з пасады старшыня гарвыканкама, былі абнародаваныя якраз тады, калі ён браў удзел у гарадскім сходзе.
З 30 мая 2011 года намеснік старшыні ў футбольным клубе «Нафтан», потым з’ехаў у расійскі горад Электрасталь (пабрацім Полацка), дзе працаваў у мясцовым хакейным клубе.
У 2012 годзе Уладзіміру Тачылу, былому старшыні Полацкага райвыканкама Валерыю Палідаўцу, а таксама іх намеснікам — Сяргею Куксаву і Алегу Ермаковічу былі прад’яўлены абвінавачванні па частцы 2 артыкула 344 КК «Наўмыснае знішчэнне або пашкоджанне гісторыка-культурных каштоўнасцей ці матэрыяльных аб’ектаў, якім можа быць прысвоены статус гісторыка-культурных каштоўнасцей» і па частцы 3 артыкула 324 КК «Злоўжыванне ўладай ці службовымі паўнамоцтвамі». У 2009 годзе яны незаконна вылучылі для сябе і сваіх блізкіх зямельных участкаў для індывідуальнага будаўніцтва ў Полацку ў зоне ахоўнага ландшафту, на тэрыторыі, якая прылягае да Спаса-Ефрасіннеўскага жаночага манастыра. Тачыла і Палідавец цалкам пакрылі матэрыяльную і іншую шкоду, нанесеную іх дзеяннямі, і 27 снежня 2012 года былі памілаваны Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам і цалкам вызвалены ад крымінальнай адказнасці.
Узнагароды
Узнагароджаны знакам «За заслугі перад Полацкам». У 2010 годзе прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна г. Полацка. Мае ўзнагароды ад праваслаўнай царквы.
Сям’я
Жанаты, мае траіх дзяцей.
Дымніца лекавая
Батанічнае апісанне
Аднагадовая, зрэдку двугадовая голая расліна вышынёй 20—30 см, пакрытая шаравата-зялёным васковым налётам. Сцябло ўзыходзячае або прамастойнае, разгалінаванае. Лісце чаргаванае па даўжыні сцябла, шызае, нібы дымчатае. Кветкі ружова-фіялетавыя, няправільнай формы, 7—9 мм даўжынёй. Квітнее з чэрвеня па кастрычнік. Плод — прыціснута-круглявы сухі арэшак зялёнага колеру.
Антон Ігнатавіч Зянкевіч
Антон Ігнатавіч Зянкевіч (, Дзісна Віленскай губ., цяпер Міёрскі раён Віцебскай вобл. —, Глыбокае) — беларускі каталіцкі святар, грамадскі і культурны дзеяч.
Біяграфія
Вучыўся ў Сестранцэвіцкім павятовым вучылішчы ў Пецярбургу. У 1905 паспяхова здаў уступныя экзамены ў Віленскую духоўную каталіцкую семінарыю. Аднак з-за адсутнасці вольных месцаў прыняты ў лік семінарыстаў толькі ўвосень 1907. Падчас вучобы ў Вільні далучыўся да беларускага нацыянальна-культурнага руху. Пасвечаны ў святары 10.6.1911. Потым вывучаў філасофію ў Інсбруку (Аўстрыя). Доктар тэалогіі.
З 1917 служыў у Дзісенскім дэканаце. У жніўні 1918 удзельнічаў у з’ездзе каталіцкіх святароў Віленшчыны, які прыняў пастанову пра шырокае ўжыванне беларускай мовы ў набажэнствах у касцёле. На пачатку 1920-х служыў у ў Вільні. Выступаў у абарону беларускага святара Міхаіла Пятроўскага, арыштаванага ў 1921 польскімі ўладамі. З 1924 дэкан і пробашч у парафіі Глыбокае. Адзін з 15 беларускіх святароў, якія 19.5.1925 на агульнапольскай канферэнцыі біскупаў выступілі ад імя беларускага духавенства з мемарыялам у справе беларусізацыі нацыянальнага рэлігійнага жыцця. У 1928 прызначаны прэфектам рэлігіі ў Глыбоцкай гімназіі імя Т. Чацкага. У 1931 абраны кансультантам у святарскую сінадальную раду пры Віленскай мітрапалітальнай курыі. Праследваўся польскімі ўладамі.
У гады Другой сусветнай вайны па-ранейшаму ўзначальваў Глыбоцкі дэканат. Нягледзячы на варожыя адносіны і непрыхільнасць мясцовых польскіх каталіцкіх святароў і польскіх вернікаў, шырока выкарыстоўваў беларускую мову ў душпастырскай дзейнасці.
Памёр у 1949 годзе.
Васток (Прыморскі край)
Васток (Восто́к) — пасёлак гарадскога тыпу ў Чырвонаармейскім раёне Прыморскага края Расіі, цэнтр і адзіны населены пункт Вастоцкага гарадскога паселішча. Адлегласць да раённага цэнтра, сяла Новапакроўка, 123 км па прамой і 180 км па дарозе (праз Глыбіннае і Рошчына).
Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі ў горадзе Дальнярэчанску — 220 км.
Стаіць у вярхоўях ракі Дальняя (да перайменавання ў 1972 годзе рака насіла назву Тацібэ). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1980 года.
Станіслаў Сак
Біяграфія
На Гарадзельскай уніі прыняў герб «Помян». Да акта ўніі прыклаў пячатку, якая ідэнтыфікуе яго хрысціянскае імя Станіслаў. Надпіс на абадку пячаткі:
Родапачынальнік роду Саковічаў герба «Помян». Напэўна, сваяком Сака быў Ян Даўгірд, бо таксама ўжываў герб «Помян» і выступаў сведкам данацыі Андрэя Саковіча Віленскай кафедры ў 1434 годзе.
Валодаў Немянчынам.
Падчас грамадзянскай вайны (1432—1435) быў прыхільнікам вялікага князя літоўскага Свідрыгайлы, як сведка 15 мая 1432 года ў Скірстымоні падпісаў яго дагавор з Тэўтонскім ордэнам.
Дзеці
Паводле :
Касцёл Узвышэння Святога Крыжа (Светлагорск)
Касцёл Узвіжання Святога Крыжа — рымска-каталіцкі храм у Светлагорску (Гомельская вобласць, Беларусь).
Стары касцёл
Першы драўляны касцёл у вёсцы Шацілкі (цяпер горад Светлагорск) быў пабудаваны ў 1638 годзе пад тытулам Святога Крыжа. Касцёл быў спалены ў час напалеонаўскай вайны.
У 1818 г. касцёл быў адноўлены, ён быў невялікага памеру: даўжынёў — 5 метраў, шырынёй −3,5 метраў, вышыня — 2 сажні. Касцёл мел тры купалы з жалезнымі крыжамі, унутры знаходзіўся шасцігалосы арган.
У 1853 г. вікарый касцёла — Валянцін Манкевіч OFM (ордэна св. Францыска).
У 1873 г. застаўся без ксяндза з-за загаду урадаў весці імшы толькі на рускай мове.
1915—1917 г. пробашч касцёла — кс. Iерон Цэрпента. Рэпрэсаваны
Сучасная парафія
Парафія адрадзілася ў 1990 годзе: пасля сустрэчы жыхароў 22 красавіка. З 17 кастрычніка вернікі збіраліся на малітвы ў памяшканні на вул. Савецкай 76А.
А з 1992 г. пад кіраўніцтвам пробашча кс. Яна Саламона вялося будаўніцтва святыні. 6 верасня 1997 г. касцёл быў асвечаны кардыналам Казімірам Свёнткам.
Дэтройт
Дэтро́йт (Detroit ад Ville d’étroit «горад праліва») — горад у ЗША, графства Вэйн, на паўднёвым усходзе штата Мічыган, на рацэ Дэтройт. Насельніцтва: 887 тыс. (2005), метраполіс: 4469 тыс. (2005). Паселішча з 1701, горад з 1815.
Гісторыя
Еўрапейскае засяленне пачалося з заснавання французскіх форту і паселішча Антуанам дэ ла Мотам Кадзілакам пад назвай Форт-д’Этройт («форт праліва») (1701). У брытанскім уладанні (1760). У амерыканскім уладанні (1796). Першая сталіца тэрыторыі, потым штата (1805—1847). Пажар (1805) знішчыў амаль увесь горад. Узяты брытанскім войскам (1812), амерыканскім войскам (1813). З развіццём воднага і наземнага транспарту горад хутка вырас у 1830-я. Дзейнасць Генры Форда і іншых зрабіла горад, у свой час, «аўтамабільнай сталіцай свету» (адсюль прыдомкі, напр., Motor Town і Motown). Горад быў вядучым цэнтрам ваеннай вытворчасці ў час 1-й і 2-й сусветных войнаў.
Гаспадарка
Прамысловасць: аўтамабільная і запасных частак, біятэхналогіі, інфарматыка, нанатэхналогіі і інш.
Транспарт
Порт і значны вузел чыгуначных ліній і суднаходства па Вялікіх Азёрах. Тунель і грузавы паром Дэтройт-Віндзар (Антарыё, Канада), міжнародны мост Амбасадар, Мічыганскі цэнтральны чыгуначны тунель.
Тройская унцыя
Тро́йская у́нцыя — адзінка вымярэння масы, роўная 31,1034768 грамаў.
Дэтройт
Адукацыя
Універсітэт штата імя Вэйна, Каледж Мэрыгроўв, Універсітэт Дэтройт-Мерсі і інш.
Тройская унцыя
Назва паходзіць ад горада Труа (Troyes) ва Францыі. Цяпер шырока ўжываецца ў банкаўскай, ювелірнай справе для вымярэння вагі каштоўных металаў, а таксама ў некаторых іншых галінах, напрыклад, у касметыцы для вымярэння вагі асабліва каштоўных інгрэдыентаў.
Міжнароднае пазначэнне тройскай унцыі золата, срэбра, плаціны і паладый адпаведна XAU, XAG, XPT, XPD.
Вага інвестыцыйных манет даволі часта паказваецца ў долях тройскай унцыі.
Твітэратура
Твітэратура (камбінацыя слоў «Twitter» і «літаратура») — разнавіднасьць кароткатэкставай літаратуры, якая аб’ядноўвае літаратурна выкладзеныя мікраблогі сацыяльнай сетцы Twitter. Твітэратура ўключае ў сябе розныя жанры, сярод якіх афарызмы, паэзія, кароткія празаічныя творы, у прыватнасці фікшн (або іх спалучэнне).
Максімальная даўжыня творы не перавышае 280 сімвалаў (у канцы 2017 была павялічана са 140 знакаў).
Вігі
Узнікненне
Каранаваны ў 1714 годзе Георг I зрабіў стаўку на ўрад вігаў. Парламенцкая рэформа садзейнічала змене прапорцый пры выбарах, так што партыя старых торы пацярпела паражэнне і фактычна была ліквідавана. Да ўзыходжання Георга III вігі кантралявалі ўрад, парламент і аказвалі непасрэдны ўплыў на судовую сістэму. Праведзеныя імі рэформы садзейнічалі памяньшэнню ўлады манарха, забароне перадачы ваенных і дзяржаўных пасад па спадчыне, скарачэнню падаткаў і ўрадавых выдаткаў, развіццю гандлёвых зносін і прамысловасці, пашырэнню каланіяльнай імперыі. Пасля перамогі ў Сямігадовай вайне Вялікабрытанія ператварылася ў адну з наймацнейшых краін Еўропы.
Заняпад
Аднапартыйная сістэма, што склалася ў брытанскім парламенце ў 1714—1760 гадах, спрыяла раз’яднанню вігаў, вылучэнню груп з рознымі палітычнымі імкненнямі. У сваіх мэтах гэта выкарыстаў кароль Георг III. Ён адасобіў найбольш уплывовых вігскіх палітыкаў ад важных пасад. У 1783 годзе частка вігаў на чале з Уільяма Пітам Малодшым склала самастойную групу новых торы. Вігам даводзілася або дзяліць уладу з новымі торы, або выступаць як апазіцыя. У барацьбе за парламенцкія месцы яны арыентаваліся на сярэдні клас выбаршчыкаў, таму выступалі за далейшыя парламенцкія рэформы і пашырэнне шэрагаў тых, хто меў права на голас.
Вігі вярнулі сабе ўладу ў 1830 годзе, калі быў сфарміраваны кабінет на чале Чарльзам Грэем. Для падтрымкі ўрада правадыры вігаў стварылі сетку клубаў, адкрытую для выбаршчыкаў. Найбольш уплывовым стаў Рэфармісцкі клуб (Reform Club), заснаваны ў 1836 годзе пры падтрымцы Кампаніі Гудзонава заліва. На яго аснове ў 1859 годзе была створана лепей арганізаваная Ліберальная партыя. Яе члены доўгі час працягвалі называць сябе вігамі.
Вігізм
Ідэалогія партыі вігаў несупынна фарміравалася ад пачатку ўзнікнення ў якасці парламенцкай фракцыі да другой паловы XVIII стагоддзя. Вялікі ўплыў на яе аказалі працы Дж. Мільтана, Дж. Лока і, што выступалі за натуральныя правы і суверынітэт народа. Дзякуючы з 1682 года ідэалогія вігаў атрымала найменне «вігізм». Носьбіты вігізму стала трымаліся пашырэння ўлады парламента і рэлігійнага міру паміж пратэстантамі. Пратэкцыянізм у адносінах да французскіх тавараў зрабіў вігаў у апошняе дваццацігоддзе XVII стагоддзя надзвычай папулярнымі сярод гараджан. Тым не меней, большасць палітыкаў-вігаў належылі да буйных землеўласнікаў. Яны арыентаваліся на Царкву Англіі і Царкву Шатландыі, крытыкавалі папізм быццам бы за падтрымку іерархічнага грамадства.
У XVIII стагоддзі знутры вігізму выспявалі ліберальныя погляды. У палітычных мэтах вігі засноўвалі газеты, аказвалі непасрэдны ўплыў на тэатр і літаратуру. Найбольш вядомымі пісьменнікамі, што арыентаваліся на вігізм, сталі паэт і драматург, памфлетыст і празаік Д. Дэфо. Уздзеянне вігізму адлюстравана ў фарміраванні поглядаў дыяметральна процілеглых палітычных філосафаў Э. Бёрка, заснавальніка ідэі палітычнага кансерватызму, А. Сміта, заснавальніка сучаснай эканамічнай тэорыі, і ўтылітарыста Дж. Бэнтама.
З канца XVIII стагоддзя, калі вігі Вялікабрытаніі апынуліся ў апазіцыі да новых торы, адстойванне парламентарызму, абмежавання манархіі, свабоднага гандлю і грамадзянскай адказнасці падавалася як імкненне да сацыяльнага прагрэсу. У XIX стагоддзі ўзнікла вігская гістарыяграфія, якая падкрэслівала моц лібералізму ў параўнанні з рэвалюцыйнымі ідэямі.
Вігізм быў пашыраны не толькі ў метраполіі, але ў брытанскіх калоніях. У паўночнаамерыканскіх калоніях палітыкі-вігі далучыліся да руху ў падтрымку незалежнасці ЗША і пазней стварылі амерыканскую партыю вігаў. У Індыі вігізм таксама першасна ўплываў на станаўленне руху за незалежнасць.
Добасна (рака)
Добасна, Дабасна, Дабосна, Добысна, Дубосьня — рака ў Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці, Рагачоўскім і Жлобінскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дняпро.
Назва
Назва балцкага паходжання.
Варыяцыя ў корані Даб- / Дуб- суадносная з варыяцыяй у літоўскім daburys, duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)», якія звязаныя з dubti «ўгінацца» і далей з індаеўрапейскім *dheu-b- з семантыкай паглыблення, глыбіні.
Варыянт гэтага кораня *dheu-p- у назве прыпяцкай ракі Дуполка (прыток Пцічы).
З коранем Dub- літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa. Гідронімы Dabinta, Dabinčius, Dabotis, Dabulis звязваюцца з doba «яма».
У гэтых назвах корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *Apesna), Нерасна, Турасна.
Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера».
Назва матываваная асаблівасцямі рэчышча (яго глыбіні) і значыла «Глыбокая (рака)».
Гідраграфія
Даўжыня 81 км. Плошча вадазбору 874 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 м/км.
Пачынаецца каля пасёлка Скачок Кіраўскага раёна, вусце на паўднёвай ускраіне горада Жлобін. Цячэ ў межах паўночнай часткі Гомельскага Палесся. Даліна ў высокай плыні невыразная, ніжэй трапецападобная, шырынёй 700—900 м. Абалона двухбаковая, яе шырыня 200—300 м. Рэчышча каналізаванае амаль на ўсім працягу. Шырыня ракі ў межань 5—15 м. Найвышэйшы ўзровень разводдзя ў пачатку 3-й дэкады снежня, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 1,8 м. Замярзае ў сярэдзіне снежня, крыгалом у 3-й дэкадзе сакавіка. Веснавы ледаход 3—5 дзён.
У басейне ракі вадасховішча Скрыпліца.
Барыс Віктаравіч Савінкаў
Бары́с Ві́ктаравіч Савінкаў (Борис Викторович Савинков, літаратурны псеўданім: В. Ропшин) (31 студзеня 1879 — ) — расійскі рэвалюцыянер, тэрарыст, пісьменнік, адзін з лідараў баявой арганізацыі эсэраў, адказны за забойствы буйных службоўцаў Расійскай імперыі ў 1904 і 1905 гадах.
Біяграфія
Пад час польска-савецкай вайны ўзначальваў Расійскі палітычны камітэт, адзін з кіраўнікоў антысавецкага ўзброенага змагання.
У 1920-х гадах разам з С. Булак-Балаховічам ладзіў рэйды ваенных атрадаў у Савецкую Беларусь з тэрыторыі Польшчы.
Арыштаваны 5 жніўня 1924 года пры спробе перайсці дзяржаўную мяжу Савецкага Саюза на тэрыторыі Беларусі.
Паводле афіцыйнай версіі, 7 мая 1925 года ў будынку УНК на Лубянцы Савінкаў скончыў жыццё самагубствам. Скарыстаўшыся адсутнасцю аконнай рашоткі ў пакоі, дзе ён знаходзіўся па вяртанні з прагулкі, Барыс Савінкаў выкінуўся з акна пятага паверху на двор. Аднак існуе версія, згодна з якой Савінкаў быў забіты супрацоўнікамі ДПУ (гэтую версію, у прыватнасці, прыводзіць пісьменнік Аляксандр Салжаніцын у сваёй кнізе «Архіпелаг ГУЛАГ»).
Фелікс Ражанскі
Фелікс Ражанскі (Feliks Różański;, Бераставіца, Гродзенскі павет  — пасля 1903) — беларускі паэт, мемуарыст, удзельнік рэвалюцыйнага руху 1860-х гг.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Ражанскіх герба «Порай». Нарадзіўся ў 1838 г. у Бераставіцы Гродзенскага павета. Пачатковую адукацыю атрымаў у мясцовай прыхадской школе (настаўнік Мацвей Гірэнь), потым вучыўся ў Беластоцкай гімназіі.
Служыў як афіцэр Ваўкавыскага і Бельскага аддзелаў межавых спраў. Быў каморнікам, займаўся вызначэннем межаў і вымярэннем зямельных участкаў Ваўкавыскага і Бельскага паветаў, рабіў здымкі мясцовасці. У пачатку 1860-х гг. кіраваў хатняй маёмасцю графа Касакоўскага (1795—1872).
Першыя сустрэчы Ражанскага з К. Каліноўскім маглі адбыцца ў 1861 г. у Беластоку, дзе праходзіў службу Ф. Ражанскі. У 1861 г. увайшоў у Гродзенскую рэвалюцыйную арганізацыю К. Каліноўскага. Удзельнічаў у выданні і распаўсюджванні газеты «Мужыцкая праўда», вёў агітацыю сярод сялян.
Пасля паўстання эміграваў у Кракаў, дзе ажаніўся. Выязджаў у Парыж і выдаў там кнігу на польскай мове «Аб свавольніцтвах люду сялянскага ў Польшчы» (1863 г.). У кнізе ўказваў на слабыя бакі студзеньскага маніфеста, абвешчанага ў Варшаве, узгадваў рэвалюцыйныя падзеі 1863 г.
У 1890-х гг. арэндаваў маёнткі ў Галіцыі (Заходняя Украіна), дзе і пражываў да канца жыцця.
Творчасць
Аўтар паўстанцкіх песень на беларускай мове «Гэй-га разам, хлопцы…», «Ах ты, мая чарнаброва…» (апубл. ў 1865 г. былым паўстанцам І. Арамовічам) і інш., успамінаў «3 Гродзенскага ваяводства» (1903), якія з’яўляюцца каштоўнай крыніцай па гісторыі рэвалюцыйнага руху 1860-х г. на Гродзеншчьше, утрымліваюць важныя факты з біяграфіі К. Каліноўскага.
Памяць
У гонар Фелікса Ражанскага названая вуліца ў Вялікай Бераставіцы.
Навасёлкі (Бярэзінскі раён)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярэзінскага сельсавета.
Сэрвач
Сэрвач — тапонім:
Тэрануова-Брачаліні
Тэрануова-Брачаліні (Terranuova Bracciolini) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 12 030 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 139 чал./км². Займае плошчу 85 км². Паштовы індэкс — 52028. Тэлефонны код — 055.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Падуанскі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Культура Венесуэлы
Культура Венесуэлы мае іспанскія і індзейскія карані, з сярэдзіны XX стагоддзя назіраецца некаторы ўплыў Злучаных Штатаў. Роля афракарыбскага насельніцтва ў станаўленні нацыянальнай культуры вельмі малая.
Этнатыпам Венесуэлы лічыцца «льянера» — жыхар раўнін (Льянас), які нагадвае аргенцінскага гаўча. Вялікай папулярнасцю карыстаюцца фальклор льянера, іх песні, танцы і легенды.
Музыка
Упадабаны жанр фальклору льянера — харопа, які ўяўляе сабой цэлую сюіту з танцаў, песень і інструментальных п'ес. У музычным суправаджэнні ўдзельнічаюць нацыянальныя інструменты — марака (трашчотка, зробленая з высушанага гарбуза), невялікая арфа і чатырохструнная гітара куатро. З іншых народных танцаў папулярнасцю карыстаюцца тона льянера (мелодыя раўнін); пасілья, разнавіднасць крэольскага вальса; мернгі, агульны для ўсёй антыльскай зоны жанр афраамерыканскага фальклору; і «тангіта», венесуэльскае аргенцінскае танга. Народная песня Венесуэлы прадстаўлена жанрамі коплі (куплет) і карыды, якія склаліся на аснове іспанскага раманса.
Шэраг культурных арганізацый і ўстаноў, такіх як каракаскі тэатр «Атэнеа», вядуць актыўную прапаганду нацыянальнага мастацтва і народнай музыкі. Многія творы народнага музычнага мастацтва ўключаны ў рэпертуар хору «Арфеон Ламас», на чале якога доўгі час стаяў кампазітар Вісентэ Эміліа Соха (1887-1974). Соха быў таксама дырыжорам Нацыянальнага сімфанічнага аркестра Каракаса. Інстытут вывучэння фальклору ў Каракасе выконвае ролю інфармацыйнага цэнтра пры арганізацыі рэгіянальных фестываляў народнага мастацтва. Многія з гэтых фестываляў праводзяцца ў дні рэлігійных святаў.
Літаратура
Фарміраванне венесуэльскай літаратуры звязана з імёнамі Сімона Радрыгеса, Андрэса Белья і Сімона Балівара. Рамантызм у нацыянальнай літаратуры прадстаўляюць празаік Ферміна Тора (1807-1865) і паэт Хуан Антоніо Перэс Бональдэ (1846-1892). Пачынальнікам рэалізму стаў Мануэль Вісентэ Рамера Гарсія (1865-1917), аўтар рамана «Пеонія» (1890). Эстэтыку іспанаамерыканскага мадэрнізму развівалі празаікі Мануэль Дыяс Радрыгес (1868-1927) і Руфіна Бланка Фамбона (1974-1944). Да ліку вядомых пісьменнікаў адносіцца таксама Тэрэса дэ ла Пара (1891-1936), адна з самых папулярных пісьменніц Лацінскай Амерыкі. Найвялікшым венесуэльскім пісьменнікам XX стагоддзя быў экс-прэзідэнт Ромул Гальегас (1884-1969), творы якога прысвечаны ўзаемаадносінам чалавека і прыроды; яго раман «Донна Барбара» заваяваў міжнароднае прызнанне. Марыяна Пікон Салас (1901-1965), майстар мастацкай прозы, быў таксама вядомым лацінаамерыканскім сацыёлагам. З венесуэльскіх паэтаў ХХ ст. найбуйнейшым лічыцца Андрэс Элой Бланка (1897-1955). Да ліку найбольш значных сучасных празаікаў адносяцца Мігель Атэра Сільва (1908-1985), аўтар шэрагу раманаў сацыяльнай тэматыкі, а таксама выдатнага гістарычнага рамана «Лопе дэ Агіэе, Князь Свабоды» (1979); і Артура Услар П'етра (1906-2001), таксама выбітны крытык і аўтар кароткіх апавяданняў; вядомасцю карыстаецца яго гістарычны раман пра эпоху барацьбы за незалежнасць Венесуэлы «Пунсовыя дзіды» (1931).
Жывапіс і архітэктура
Венесуэла была адной з самых бедных іспанскіх калоній, таму тут няма выбітных помнікаў каланіяльнай архітэктуры. Нешматлікія прыклады пабудоў гэтага перыяду можна знайсці ў сталіцы, а таксама ў старых гарадах Мерыда і Валенсія. Найбуйнейшым венесуэльскім мастаком каланіяльнай эпохі быў Хуан Педра Лопес (1724-1787), аўтар царкоўных роспісаў. У XIX стагоддзі вылучаецца Марцін Тавар-і-Тавар (1828-1902), які адлюстраваў эпізоды Войны за незалежнасць ад Іспанскай кароны. Іншы мастак-рамантык XIX стагоддзя, Артура Мічэлена (1873-1898), пісаў буйныя творы на рэлігійныя і свецкія сюжэты. З мастакоў ХХ ст. найбольш вядомы Ціта Салас (1889-1974). Сярод больш маладога пакалення мастакоў адным з найбольш адораных лічыцца Асвальда Вігас. Папулярнасцю карыстаюцца скульптары Алехандра Коліна і Франсіска Нарваэс. Цэнтрам выяўленчага мастацтва Венесуэлы з'яўляецца Музей вытанчаных мастацтваў у Каракасе. З пачаткам нафтавага буму з'явілася мноства тварэнняў сучасных архітэктараў. Гэта новая крыніца багацця стымулявала бурнае будаўніцтва, асабліва ў Каракасе.
Кухня
Венесуэльская нацыянальная кухня адносіцца да ліку найбольш разнастайных у рэгіёне. У стравах венесуэльскага стала можна ўгледзець працяглую гісторыю кантактавання розных народаў (еўрапейцаў, афрыканцаў, індзейцаў), а яшчэ — кліматычныя кантрасты розных куткоў краіны. І хоць у кожным штаце сваё "меню", асноўныя інгрыдыенты паўсюль адны і тыя ж: кукуруза, рыс, бананы, ямс, фасоля і розныя гатункі мяса; дадаткам служаць памідоры, цыбуля, баклажаны, кабачкі і інш. Некалькі найбольш папулярных страваў:
Кан Дангсо
Кан Дангсо (нар., Паўднёвая Карэя) — карэйскі спартсмен, гулец у настольны тэніс.
Саламон Барысавіч Юдовін
Саламон Барысавіч Юдовін (Шлоймэ Барухавіч); (27 кастрычніка 1892 (5.12.1894), Бешанковічы, Лепельскі павет, Віцебская губерня —, Ленінград) — расійска-яўрэйскі і савецкі графік, , этнограф, паходзіў з беларускіх яўрэяў, прадстаўнік «Яўрэйскага рэнесансу» («Яўрэйскага адраджэння») і мадэрну.
Кан Дангсо
Спартыўная кар’ера
У сезоне 2013/2014 выступаў за «Дартам Багорыю» з Гродзіска Мазавецкага. З 2018 года выступае за «Гвязду» з Быдгашчы.
Саламон Барысавіч Юдовін
Дзяцінства і юнацтва
Саламон Барысавіч (Шлоймэ Барухавіч) Юдовін нарадзіўся ў мястэчку Бешанковічы пад Віцебскам (у 50 км на захад) у яўрэйскай сям’і. Бацька будучага мастака быў рамеснікам, маці — хатняй гаспадыняй.
Кан Дангсо
Дасягненні
— бронза сярод юніёрскіх каманд.
Саламон Барысавіч Юдовін
Дзяцінства і юнацтва
У 1906 годзе ў васьмігадовым узросце Шлоймэ Юдовін быў прыняты ў віцебскую Школу малявання і жывапісу І. Пэна.
У 1910 годзе дзякуючы дапамозе свайго дзядзькі пераехаў у Пецярбург, вучыўся ў мастацкай школе  (якое ўзначальваў М. К. Рэрых, і адначасова з 1911 года да 1913 года навучаўся ў прыватных пецярбургскіх студыях М. Бернштэйна , а затым у школе Таварыства заахвочвання мастацтва ў М. В. Дабужынскага.
Удзел у экспедыцыях С. Ан-скага
С. Юдовіна з юнацтва прыцягваў рух «Яўрэйскага рэнесансу», які быў часткай агульнага авангарднага руху ў мастацтве Расіі. Гэты рух шмат у чым і сфармаваў яго мастацкія цікавасці. Удзельнікі «Яўрэйскага рэнесансу» бачылі сваю галоўную задачу ў вывучэнні і мастацкім асэнсаванні яўрэйскай нацыянальнай спадчыны: яўрэйскіх звычаяў і традыцыйнага яўрэйскага побыту. Юдовін цалкам падзяляў мэты руху «Яўрэйскага рэнесансу», і таму з энтузіязмам прыняў прапанову ўдзельнічаць у фальклорна-этнаграфічных экспедыцыях па яўрэйскай мяжы аселасці па гарадах і мястэчках паўднёва-заходняй Украіны (Падольская, Валынская і Кіеўская) губерні, арганізаваных у 1912—1914 гадах (ЯГЭТ)  пад кіраўніцтвам  на сродкі Уладзіміра Гінцбурга  — сына барона.
Захаванне традыцый народнага мастацтва яўрэяў Расійскай імперыі было асноўнай мэтай гэтых экспедыцый, у якіх Юдовін выконваў абавязкі сакратара, мастака і фатографа. Ён замалёўваў і фатаграфаваў усё, што адносіцца да  — прадметы яўрэйскага побыту, рытуальныя прыналежнасці, надмагіллі (мацэвы), роспісы сінагог, яўрэйскіх арнаментаў, вывучаў мастацкія асаблівасці яўрэйскага рытуальнага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Як фотамастак Юдовін працаваў у тэхніцы, імкнучыся ператварыць фатаграфіі ў творы мастацтва шляхам уздзеяння на іх у працэсе здымкі і праяўлення.
Далейшае жыццё
У 1922 годзе скончыў Віцебскі мастацка-практычны інстытут. У 1923 годзе пераехаў у Ленінград. У час Вялікай Айчыннай вайны жыў у Яраслаўлі.
Творчасць
С. Юдовін працаваў у галіне станковай, кніжнай графікі, экслібрыса. У творчасці мастака дамінаваў тарцовы дрэварыт (ксілаграфія).
У 1920-я гады зрабіў серыі гравюр «Стары Віцебск», «Мястэчка», «Грамадзянская вайна», аб’яднаныя ім у вялікі цыкл «Былое».
Сярод яго работ: і іншыя.
Персанальныя выстаўкі С. Б. Юдовіна адбыліся ў Віцебску (1926), Яраслаўлі (1944), Ленінградзе (1956), Іерусаліме (1991). Творы Юдовіна экспанаваліся на міжнароднай дэкаратыўнай выстаўцы ў Мілане ў 1927 годзе, выстаўцы кніжнага знака ў Лос-Анжэлесе ў 1928 г. і інш.
У 2015 годзе ў Нью-Ёрку адбылася выстаўка «Shtetl: Graphic Works and Sketches of Solomon Yudovin (1920—1940)», дзе былі паказаны гравюры даваеннага часу, фатаграфіі і замалёўкі мастака, выкананыя ім у фальклорна-этнаграфічных экспедыцыях 1912—1914 гадоў па гарадах і мястэчках у мяжы яўрэйскай аселасці.
Памяць
У 1999 годзе РУП «Белпошта» выпусціла паштовую марку «С. Б. Юдовін. Віцебск. Касцёл Св. Антонія». Тыраж — 90 000 асобнікаў.
Pochodnia
«Паходня» («Pochodnia») — газета, орган Наркамата асветы ЛітБелССР. Выходзіла ў сакавіку 1919 г. у Вільні на польскай мове. Друкавала матэрыялы па пытаннях развіцця народнай асветы, навукі, мастацтва ў рэспубліцы, дзейнасці культурна-асветніцкіх устаноў, змяшчала дырэктывы і пастановы Наркамасветы ЛітБелССР. Выйшлі 2 нумары: ад 16 і 31 сакавіка 1919 г.
Пераліўніца вялікая
Пераліўніца вялікая (Apatura iris) — матыль з сямейства німфалід.
Апісанне
Матылі даволі вялікія. Размах крылаў 65-75 мм. Агульная афарбоўка крылаў цёмна-бурая, у самцоў з сіне-фіялетавым адлівам. Пярэднія крылы з белымі плямамі, на задніх — белая косая палоса і невялікае цёмнае вочка з аранжавай аблямоўкай. Ніжні бок пярэдніх крылаў шэра-буры, з буйнай плямай у аранжавай аблямоўцы, мае малюнак з белых плямаў, як і на верхнім баку.
Распаўсюджанне
Пашырэнне: Еўропа, Сібір, Далёкі Усход Расіі, Кітай, Японія; у Беларусі рэдкі па ўсёй тэрыторыі від.
Месцы пражывання: лісцевыя і мяшаныя лясы, узлескі, лясныя дарогі. У Беларусі трапляецца часцей на лясных дарогах з вялікай колькасцю луж, па старых лясных меліярацыйных каналах, балоцістых месцах, парослых вярбой.
Асаблівасці біялогіі
За год дае адно пакаленне. Матылі трапляюцца чародамі на сухіх лясных дарогах, дзе яны садзяцца на загніўшыя жывёльныя адкіды, памёт, на высокія дрэвы, але не на кветкі. Адкладваюць яйкі часцей на вярбу казіную, якой аддаюць перавагу вусені, або на іншыя віды вярбы, рэдка на асіну. Маладыя вусені бураватыя, потым становяцца зялёныя з жоўтымі палоскамі па баках і 2 сінімі вырастамі на галаве. Пасля зімоўкі акукліваюцца. Лёт матылёў у чэрвені-жніўні.
Ахова
Алігафагія на родзе вярба робіць існаванне віду залежным ад наяўнасці некранутых раслінных асацыяцый з удзелам кармавых раслін. Асушэнне парослых вербамі балот і лясных масіваў адмоўна ўплывае на экалагічныя ўмовы існавання віду.
Занесена ў Чырвоную кнігу Беларусі з 1981.
Дом па вуліцы Мяснікова, 38 (Мінск)
Архітэктура
Двухпавярховы з паўпадвальным паверхам прамавугольны ў плане будынак накрыты чатырохсхільным вальмавым дахам. Паверхі аддзелены карнізнымі паясамі. Галоўны фасад сіметрычны, яго цэнтральная частка вылучана ступеньчатым атыкам з двухсхільным у цэнтры пакрыццём. Па вуглах будынак фланкіраваны плоскімі лапаткамі, якія над карнізам утвараюць чатырохвугольныя ў сячэнні вежачкі. На тарцовых фасадах у цэнтры над карнізам размешчаны простыя атыкі. Пад карнізам праходзіць пояс сухарыкаў. Вокны лучковыя без ліштваў.
Крэцінізм
Крэцінізм (ад cretín — ідыёт, прыдуркаваты), прыроджаны гіпатэрыёз — эндакрыннае захворванне, выкліканае недахопам гармонаў шчытападобнай залозы (гіпатырэёз), характарызуецца выяўленым зніжэннем функцыі шчытападобнай залозы, затрымкай фізічнага і разумовага развіцця.
Агульныя звесткі
Тырэоідныя гармоны стымулююць рост і дыферэнцыяванне тканак, а таксама рост і развіццё арганізма, таму іх дэфіцыт у раннім (уключаючы прэнатальны перыяд) узросце можа стаць прычынай адхіленні як фізічнага развіцця, так і цэнтральнай нервовай сістэмы. Менавіта гіпатырэоідныя станы, якія суправаджаюцца затрымкамі ў развіцці і выкліканыя дэфіцытам ёду ў вадзе і ежы горных раёнаў Швейцарыі былі апісаны як крэцінізм.
Аполе Любэльске (гміна)
Апо́ле Любэ́льске (Opole Lubelskie) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апольскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Аполе Любэльске. Плошча гміны складае 193,81 км². Станам на 2004 год у гміне Аполе Любэльске пражывалі 17 924 чалавекі, шчыльнасць — 92,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 43 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 49 населеных пунктаў.
Кубак свету па снукеры 1996
Кубак свету па снукеры 1996 (таксама вядомы як Castrol-Honda World Cup 1996 ад назваў спонсараў) — прафесійны камандны турнір па снукеры, які праходзіў з 29 кастрычніка да 10 лістапада 1996 года ў Amari Watergate Hotel, у Бангкоку, Тайланд. Каманда пераможцаў падзяліла паміж сабой прыз у £105,000, а таксама атрымала залаты трафей вартасцю ў £30,000.
Экатэпек-дэ-Марэлас
ЭКА́ТЭПЕК-ДЭ-МАРЭ́ЛАС [ ісп. Ecatepec de Morelos ], горад і гарадскі комплекс у Мексіцы, зараз частка абсягу горада Мехіка (Арэа Метрапалітана дэ ла Сьюдад дэ Мехіка), у Мексіцы, муніцыпіё Экатэпек, штат Мехіка, Пд цэнтр. ч. Мексікі. Насельніцтва: 1218 тыс. (1990).
Мастацкая галерэя Манчэстэра
Мастацкая галерэя Манчэстэра — адкрытая для наведванняў мастацкая галерэя ў цэнтры горада Манчэстэра, у Паўночна-Заходняй Англіі. У 2002 годзе была пашыраная і зараз займае тры будынкі.
Акрамя карцін сусветнага значэння (напрыклад, Сезана, Расеці або Міле), тут знаходзяцца таксама творы, звязаныя з горадам Манчэстэрам. Значнае месца займае калекцыя работ П’ера Валета, французскага мастака-імпрэсіяніста, які выкладаў у Манчэстэры ў пачатку XX стагоддзя.
Давід Пісара
Давід Марсела Пісара Картэс (David Marcelo Pizarro Cortes; нар., , Чылі) — былы чылійскі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Чылі (1999—2015).
Клубная
Выхаванец футбольнай школы клуба «Сант’яга Уондэрэрс». Дарослую кар’еру распачаў у 1997 годзе ў асноўнай камандзе таго ж клуба, у якой правёў два сезоны, прыняўшы ўдзел у 41 матчах чэмпіянату. Пасля з 1999 па 2001 гады гуляў у складзе «Удзінезэ», а затым на правах арэнды ва «Унівэрсідад дэ Чылі».
У 2001 годзе зноўку вярнуўся ва «Удзінезэ». На гэты раз згуляў за каманду з Удзінэ наступныя чатыры сезоны сваёй гульнявой кар’еры. Большасць часу, праведзенага ў складзе «Удзінезэ», быў асноўным гульцом каманды. На працягу 2005 і 2006 гадоў абараняў колеры каманды клуба «Інтэрнацыянале».
У 2006 годзе заключыў кантракт з клубам «Рома», у складзе якога правёў наступныя шэсць гадоў сваёй кар’еры. Гуляючы ў складзе «Ромы» таксама выходзіў на поле ў асноўным складзе каманды. За гэты час заваяваў тытул уладальніка Суперкубка Італіі, двойчы станавіўся ўладальнікам Кубка Італіі. У 2012 годзе на правах арэнды гуляў за англійскі клуб «Манчэстэр Сіці», з якім стаў чэмпіёнам Англіі.
У 2012 годзе далучыўся да складу «Фіярэнціны». Улетку 2015 года вярнуўся на радзіму, падпісаўшы двухгадовы кантракт з «Сант’яга Уондэрэрс», аднак праз год пакінуў каманду. У 2017 годзе далучыўся да «Універсідад дэ Чылі». У канцы 2018 года завяршыў прафесійную кар’еру.
Міжнародная
У 1999 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе зборнай Чылі, у тым жа годзе прыняў удзел у Кубку Амерыкі. Удзельнічаў у Алімпійскіх гульнях 2000 года ў Сіднеі, дзе стаў бронзавым прызёрам.
У 2015 годзе разам са сваёй зборнай стаў пераможцам хатняга Кубка Амерыкі.
Дасягненні
«Інтэрнацыянале»
«Рома»
«Манчэстэр Сіці»
«Універсідад дэ Чылі»:
Абсалютная манархія
Абсалюты́зм (від absolutus — неабмежаваны, самадзяржаўе, абсалютная манархія) — форма праўлення дзяржавай, пры якой вярхоўная ўлада (суверэнітэт і інш.) належыць адной асобе (цар у, імператар у,  каралю і інш.), і для якой характэрна высокая ступень  цэнтралізацыі  дзяржаўнай улады.
Характарыстыкі
Абсалютызм характарызуецца тым, што дзяржава дасягае такога ўзроўню развіцця, пры якім ствараецца вялікі бюракратычны апарат улады, ўзмацняюцца карныя органы, фарміруецца прафесійная армія. Дзейнасць саслоўна-прадстаўнічых органаў улады амаль спыняецца або іх распускаюць.
Абсалютызм дапускае, у адрозненне ад дэспатычныя, таталітарных рэжымаў, наяўнасць латэнтных (утоеных) абмежаванняў ўлады: эканамічных (існуе адносны плюралізм уласнасці), сацыяльных (наяўнасць разнастайнай сацыяльнай структуры і спадчыннай арыстакратыі), палітычных (абсалютызм здольны да палітычнай дынамікі, пашыранага палітычнага ўзнаўлення), ідэалагічных (абсалютызм не бачыць у існаванні ідэалагічнай разнастайнасці пагрозы для сябе).
Генезіс
Абсалютызм спачатку спрыяў развіццю рамяства і  гандлю, але пасля стаў тормазам развіцця  вытворчых сіл. Абсалютызм характарызуецца утварэннем бюракратычнага цэнтралізаванага апарата, увядзеннем пастаянных падаткаў і пастаяннай наёмнай арміі. Буржуазія, якая вырасла ў значную сілу, рэвалюцыйным шляхам знішчыла абсалютызм (у Англіі ў  XVII стагоддзі, у  Францыі ў  XVIII стагоддзі). У Расіі абсалютызм быў знішчаны  Лютаўскай рэвалюцыя 1917 года.
Распаўсюджанне
Абсалютызм быў вельмі распаўсюджаны ў XVII —  XVIII стагоддзях, ярка ён выявіўся ў  Францыі, асабліва падчас кіравання караля  Людовіка XIV, якому належыць характэрнае выказванне
У Маскоўскай дзяржаве абсалютызм існаваў у форме самадзяржаўя да пачатку XX стагоддзя.
На пачатак XXI стагоддзя абсалютная манархія захавалася ў Бутане, Катары, Аб’яднаных Арабскіх Эміратах,  Брунеі,  Саудаўскай Аравіі, Амане, Ватыкане, Свазілендзе і Тонга.
Казімірова (Ушацкі раён)
Казіміро́ва (, Казимирово) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Весніцкага сельсавета, да 30 ліпеня 1966 года — у складзе Пышнянскага сельсавета Лепельскага раёна , з 30 ліпеня 1966 года да 12 верасня 1966 года — у складзе Ушацкага раёна, пасля чаго ўключана ў склад Вялікадолецкага сельсавета.
Фелікс Журня
Фелікс Журня ( — ) — каталіцкі святар заходняга абраду, манах-марыянін, рэлігійны і культурна-грамадскі дзеяч, удзельнік беларускага хрысціянскага руху, гісторык, публіцыст, бібліяфіл, педагог.