cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зіновій Ісакавіч Гарбавец
Творчасць
У лістападзе 1927 года разам з Саламонам Юдовіным, Меерам Аксельродам і Акімам Шаўчэнкам браў удзел у выстаўке «Гравюра СССР за 10 гадоў», якая адбылася ў маскоўскім Музеі прыгожых мастацтваў. У экспазіцыі былі прадстаўлены ксілаграфіі настаўніка Гарбаўца — Паўла Паўлінава, а таксама творы вядучых савецкіх майстроў таго часу: Арыстарха Лентулава, Яўгена Лансерэ, Роберта Фалька і іншых. Па словах Барыса Крэпака, "у 1920-я Віцебск нароўні з Ленінградам і Масквой стаў адным з цэнтраў развіцця мастацтва савецкай ксілаграфіі, і ў гэтую «палітру» сваю ноту ўнёс і Зіновій Гарбавец".
Вядомыя творы
Таксама ілюстраваў шэраг літаратурных выданняў, у тым ліку паэмы «Маё жыццё» Уладзіміра Лугаўскога і «Застольную песню аб Ганне Дзянісаўне і яе сыне Паўле» С. А. Васільева.
Сонечны сарас 100
Сонечны сарас 100 — серыя з 71 сонечнага зацьмення, якая пачалася 13 мая 264 года і скончылася 10 чэрвеня 1526 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Дашты-Марго
Дашты-Марго — пустыня на паўднёвым захадзе Афганістана, паміж далінамі рэк Гільменд і Хашруд. Плошча каля 150 тыс. км². Вышыня 500—700 м. Друзаватыя і гліністыя раўніны з рэдкай палына-салянкавай расліннасцю; на паўднёвым захадзе — масівы пяскоў, такыры, саланчакі, па ўскраінах — аазісы. Адгонная жывёлагадоўля. Вярблюдагадоўля.
1982 год у гісторыі метрапалітэна
У гэтым артыкуле пералічваюцца асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у 1982 годзе.
Мацюхі (Селязнёўскае сельскае паселішча)
Мацюхі (Матюхи) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Эканамічная геаграфія
Эканамічная геаграфія — грамадска-геаграфічная навука, якая вывучае тэрытарыяльную арганізацыю эканамічнага жыцця грамадства, законы і заканамернасці яго развіцця.
Падпадзяляецца на геаграфію прамысловасці, сельскай гаспадаркі, транспарта, сувязі, гандлю і г. д. Часта (асабліва, у працах расійскіх аўтараў) паняцце выкарыстоўваецца для абазначэння ўсёй сацыяльна-эканамічнай геаграфіі і супрацьпастаўляецца фізічнай геаграфіі.
SSH
SSH (Secure Shell — «надзейная абалонка») — сеціўны пратакол прыкладнога ўзроўню, дазваляе здзяйсняць аддаленае кіраванне аперацыйнай сістэмай і тунэляванне TCP-злучэнняў (напрыклад, для перадачы файлаў). Падобны функцыйнасцю да пратаколаў Telnet і rlogin, але, у адрозненні ад іх, шыфруе ўвесь трафік, уключаючы і перадаваныя паролі. SSH дапускае выбар разнастайных алгарытмаў шыфравання. SSH-кліенты і SSH-серверы даступны для большасці сеціўных аперацыйных сістэм.
Спіс аб’ектаў PGC (1828001—1829000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1828001—1829000)
SSH
SSH дазваляе бяспечна перадаваць у неабароненым асяроддзі практычна любы іншы сеціўны пратакол. Такім чынам, можна не толькі аддалена кіраваць камп'ютарам праз камандную абалонку, але і перадаваць шыфраваным каналам гукавы струмень ці відэа (напрыклад з вэб-камеры). Таксама SSH можа ўжываць сцісканне перадаваных звестак для наступнага іх шыфравання, што зручна для аддаленага запуску кліентаў X Window System.
Большасць хостынг-правайдараў за пэўную плату прадстаўляюць кліентам доступ да іх хатняга каталога праз SSH. Гэта можа быць зручна як для працы праз камандны радок, так і для аддаленага запуску праграм (у тым ліку графічных).
Стандарты і праграмныя рэалізацыі
Першая версія пратакола, SSH-1, была распрацавана ў 1995 годзе даследчыкам Тату Улёнэнам з Тэхналагічнага ўніверсітэту Хельсінкі (Фінляндыя). SSH-1 быў напісаны дзеля забеспячэння большай канфідэнцыяльнасці, чым пратаколы rlogin, telnet і rsh. У 1996 годзе была распрацавана больш надзейная версія пратакола, SSH-2, несумяшчальная з SSH-1. Пратакол набыў яшчэ большую папулярнасць, і на 2000 год у яго было каля двух мільёнаў карыстальнікаў. У цяперашні час пад тэрмінам «SSH» звычайна маецца на ўвазе менавіта SSH-2, бо першая версія пратаколу з-за істотных недахопаў зараз амаль не выкарыстоўваецца.
У 2006 годзе пратакол быў зацверджаны рабочай групай IETF у якасці Інтэрнэт‐стандарту.
Аднак у некаторых краінах (Францыя, Расія, Ірак і Пакістан) патрабуецца спецыяльны дазвол у адпаведных структурах для выкарыстання пэўных метадаў шыфравання, уключаючы SSH.
Распаўсюджаны дзве рэалізацыі SSH: прыватная камерцыйная і вольная бясплатная. Вольная рэалізацыя завецца OpenSSH. На 2006 год 80 % камп'ютараў сеціва Інтэрнэт карысталася менавіта OpenSSH. Прыватная рэалізацыя распрацоўваецца арганізацыяй SSH Communications Security, якая з'яўляецца стоадсоткавым падраздзяленнем карпарацыі Tectia, яна бясплатная для некамерцыйнага ўжывання. Гэтыя рэалізацыі змяшчаюць практычна аднолькавы набор каманд.
Пратакол SSH-1, у адрозненне ад пратакола telnet, устойлівы да атакі праслухоўвання трафіку («sniffing»), але няўстойлівы да атак «чалавек пасярэдзіне». Пратакол SSH-2 таксама ўстойлівы да атак праз далучэнне ўсярэдзіне (session hijacking), бо немагчыма далучыцца ва ўжо ўсталяваную сесію ці перахапіць яе.
Дзеля прадухілення атакі «чалавек пасярэдзіне» пры далучэнні да хоста, ключ якога яшчэ невядомы кліенту, кліенцкае ПЗ паказвае карыстальніку «адбітак ключа» (key fingerprint). Пажадана дасканала спраўдзіць паказаны кліенцкім ПЗ «адбітак ключа» з адбіткам ключа сервера, атрыманым праз надзейныя каналы сувязі альбо асабіста.
Падтрымка SSH рэалізавана ва ўсіх UNIX‑падобных сістэмах, і ў большасці з іх сярод стандартных утыліт прысутнічаюць кліент і сервер ssh. Існуе мноства рэалізацый SSH-кліентаў і для не-UNIX АС. Вялікую папулярнасць пратакол набыў пасля паўсюднага развіцця аналізатараў трафіку і спосабаў парушэння працы лакальных сетак, як альтэрнатыва ненадзейнаму пратаколу Telnet для кіравання важнымі вузламі.
Для работы праз SSH патрэбны SSH-сервер і SSH-кліент. Сервер праслухоўвае злучэнні ад кліенцкіх машын і пры ўсталяванні сувязі здзяйсняе аўтэнтыфікацыю, пасля чаго пачынае абслугоўванне кліента. Кліенцкая праграма ўжываецца для ўваходу на аддаленую машыну і выканання каманд.
Прыклад выкарыстання SSH
Каманда далучэння да лакальнага SSH-сервера з каманднага радка GNU/Linux альбо FreeBSD для карыстальніка pacify (сервер слухае нестандартны порт 30000):
$ ssh -p 30000 pacify@127.0.0.1
Генераванне пары ключоў (у UNIX-падобных АС) здзяйсняецца камандай
$ ssh-keygen
Генераванне пары SSH-2 RSA-ключоў даўжынёй 4096 біт праграмай puttygen у UNIX‐падобных АС:
$ puttygen -t rsa -b 4096 -o sample
Некаторыя кліенты, напрыклад, PuTTY, маюць таксама графічны інтэрфейс карыстальніка.
SSH-тунэляванне
SSH-тунэль — гэта сеткавае злучэнне, створанае праз SSH-злучэнне і ўжыванае для шыфравання тунэляваных даных. Выкарыстоўваецца дзеля таго, каб схаваць перадачу даных у Інтэрнэце (аналагічнае прызначэнне мае IPsec). Пры перасылцы праз SSH-тунэль зыходны трафік любога пратаколу шыфруецца на адным канцы SSH-злучэння і расшыфроўваецца на другім.
Практычная рэалізацыя можа выконвацца некалькімі спосабамі: У дадзеным выпадку Jabber-кліент наладжваецца на далучэнне да порта 4430 сервера localhost (калі ssh-кліент запушчаны на той жа машыне, што і Jabber-кліент). Для стварэння ssh-тунэля патрэбна машына з запушчаным ssh-серверам і доступам да jabber.example.com. Такая канфігурацыя можа ўжывацца ў выпадку, калі з лакальнай машыны доступ да jabber.example.com зачынены файрволам, але ёсць доступ да пэўнага ssh-сервера, у якога абмежаванні доступу ў Інтэрнэт адсутнічаюць.
Тэхнічная інфармацыя аб пратаколе
Для сціскання шыфраванай інфармацыі можа ўжывацца алгарытм LempelZiv (LZ77), які забяспечвае такі ж узровень сціскання, як і архіватар ZIP. Сцісканне SSH уключаецца толькі праз запыт кліента, і на практыцы ўжываецца рэдка.
NGC 3077
NGC 3077 (іншыя абазначэнні — UGC 5398, MCG 12-10-17, ZWG 333.13, IRAS09592+6858, PGC 29146) — няправільная галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Віктаравіч Багдановіч
{{Спартсмен {{АГ-спорт|Веславанне на байдарках і каноэ (мужчыны)}} {{турнір|Летнія Алімпійскія гульні}} {{медаль|Золата|Пекін 2008|Каноэ-двойкі 1000 м}} {{медаль|Срэбра|Лондан 2012|Каноэ-двойкі 1000 м}} {{турнір|Чэмпіянаты Свету}} {{медаль|Срэбра|Познань 2001|C-4 1000 м}} {{медаль|Бронза|Севілья 2002|C-4 1000 м}} {{медаль|Бронза|Заграб 2005|C-4 200 м}} {{медаль|Бронза|Сегед 2006|C-4 1000 м}} {{медаль|Золата|Дартмут 2009|C-4 200 м}} {{медаль|Срэбра|Познань 2010|C-2 1000 м}} {{турнір|Чэмпіянаты Еўропы}} {{медаль|Срэбра|Бялград 2011|C-2 1000 м}} {{медаль|Срэбра|Бялград 2011|C-4 1000 м}} {{медаль|Бронза|Заграб 2012|C-2 1000 м}} {{турнір|Еўрапейскія гульні}} {{медаль|Золата|Баку 2015|Каноэ-двойкі 1000 м}} {{турнір|Дзяржаўныя ўзнагароды і званні}} {{{!}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь}}{{!!}}{{Ордэн Пашаны, Беларусь}} {{!}}} }} Аляксандр Віктаравіч Багдановіч (, в. Ялізава, Асіповіцкі раён) — беларускі вясляр на каноэ. Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Пачынаў спартыўную кар’еру ў Бабруйскім дзяржаўным вучылішчы алімпійскага рэзерву. Алімпійскі чэмпіён Алімпіяды 2008 года на каноэ-двойцы на 1000 метраў і 4-й на 500 метраў (з братам Андрэем Багдановічам). На Алімпійскіх гульнях 2004 — 6-е і 10-е месца ў двойцы на 500 і 1000 м адпаведна (з Аляксандрам Курляндчыкам). Пераможца і прызёр Чэмпіянатаў свету і Чэмпіянатаў Еўропы.
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры па спецыяльнасці «Спартыўна-педагагічная дзейнасць»; Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве».
Пачынаў спартыўную кар’еру ў Бабруйскім дзяржаўным вучылішчы алімпійскага рэзерву. Працаваў спартсменам-інструктарам нацыянальнай каманды па веславанні на байдарках і каноэ Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь; трэнерам спартыўнай каманды ўнутраных войск Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь.
Ганаровы грамадзянін горада Бабруйска і Асіповіцкага раёна.
З 2016 года па 2019 год быў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання. З 2021 кіраўнік Федэрацыі хакея Беларусі.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, удастоены ганаровага звання «Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь».
Асабістае жыццё
Жанаты, мае сына.
Уладзімір Іванавіч Баўман
Уладзімір Іванавіч Баўман (Владимир Иванович Бауман; 9(21).4.1867, Мянзелінск, Уфімская губерня —, ) — расійскі вучоны-маркшэйдар. З 1899 года прафесар Пецярбургскага горнага інстытута па створанай у той час першай у Расіі кафедры маркшэйдарскай справы. Баўману належыць фундаментальны «Курс маркшэйдарскага мастацтва» (1905-08), які з’яўляўся на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў асноўным кіраўніцтвам па маркшэйдарскай справе ў Расіі. Баўман быў адным з папулярных сярод студэнцтва рэвалюцыйна настроеных прафесараў. Працы Баўмана знайшлі прымяненне пры распрацоўцы першых законапалажэнняў савецкай улады аб маркшэйдарскай службе.
1981 год у гісторыі метрапалітэна
У гэтым артыкуле пералічваюцца асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у 1981 годзе.
Белы Бераг (Сафонаўскі раён)
Белы Бераг (Белый Берег) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.
Каралінгі
Каралі́нгі (Carolingi, Carolingiens, Karolinger, Carolingi) — каралеўская і імператарская дынастыя ў дзяржаве франкаў, а пасля яе распаду — у Заходне-Франкскім каралеўстве, ва Усходне-Франкскім каралеўстве, у Італіі і ў некаторых дробных дзяржавах.
Назва паходзіць ад лацінізаванага імя Карла Вялікага — лац. Carolus Magnus. Заснавальнікам жа роду лічыцца Арнульф, біскуп Меца.
Каралінгі прыйшлі да ўлады ў 751 годзе, калі бацька Карла Вялікага, Піпін Кароткі (Pépin le Bref), зрынуў апошняга караля з роду Меравінгаў, Хільдэрыка III. Піпін каранаваўся франкскім кіраўніком у 754 годзе ў базіліцы Сен-Дэні недалёка ад Парыжа. Але ў 787 годзе яго спадчыннік Карл Вялікі ўпадабаў горад Ахен (сёння тэрыторыя Германіі).
Макуні
Макуні (Макуни) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кушняроўскі сельсавет
Кушняро́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Кушняры.
Ігар Альлеравіч Крывалапчук
Ігар Альлеравіч Крывалапчук (нар., Данецк, Растоўская вобласць, Расія) — беларускі фізіёлаг. Доктар біялагічных навук (2008), кандыдат педагагічных навук (1989), дацэнт (1993), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут (спецыяльнасць «Фізічнае выхаванне», 1982), Навукова-даследчы інстытут фізіялогіі дзяцей і падлеткаў АПН СССР (аспірантура, 1989). Працаваў у Брэсцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце (1982—1990, асістэнт кафедры фізічнага выхавання), Гродзенскім дзяржаўным універсітэце (1982—2008, дацэнт кафедры спартыўнай медыцыны і лячэбнай фізічнай культуры, у 1995—2008 — загадчык кафедры спартыўных дысцыплін), Інстытуце ўзроставай фізіялогіі Расійскай акадэміі адукацыі (з 2008, загадчык лабараторыі фізіялогіі мышачнай дзейнасці), адначасова ў Нацыянальным даследчым тэхналагічным універсітэце «МІСіС» (з 2009, прафесар кафедры фізічнай культуры і здароўя).
Навуковыя інтарэсы: праблемы фізічнага выхавання; фізіялогія мышачнай дзейнасці; псіхафізіялогія развіцця; прафілактычная медыцына.
Фізічная геаграфія
Фізічная геаграфія — сістэма навук, якія вывучаюць структуру, дынаміку і функцыянаванне геаграфічнай абалонкі і яе структурных частак — прыродна-тэрытарыяльных комплексаў і іх кампанентаў, для мэт навуковага абгрунтавання тэрытарыяльнага размяшчэння грамадства, рацыянальнага прыродакарыстання і геаграфічнага прагнозу. Фізічная геаграфія з'яўляецца часткай геаграфіі і прыродазнаўства.
Фізічная геаграфія падзяляецца на наступныя раздзелы:
Да фізічнай геаграфіі часткова адносіцца група фізіка-геаграфічных навук, якія вывучаюць асобныя кампаненты прыроднага асяроддзя:
Кожная з іх таксама адносіцца і да адной з сумежных прыродазнаўчых навук (напрыклад, геамарфалогія — да геалогіі, біягеаграфія — да біялогіі і г. д.).
Фізічная геаграфія звязана таксама з картаграфіяй і з эканамічнай геаграфіяй.
Яфрэм Яўсеевіч Сакалоў
Яфрэ́м Яўсе́евіч Сакало́ў (, Равячына, Паршынскі сельсавет, Горацкі раён, Аршанская акруга, БССР — ) — савецкі партыйны дзеяч, першы сакратар ЦК КПБ (1987—1990), член Палітбюро ЦК КПСС (1990), Герой Сацыялістычнай Працы (1986).
Біяграфія
Нарадзіўся 25 красавіка 1926 года ў в. Равячына Горацкага раёна Аршанскай акругі (цяпер — Горацкі раён Магілёўскай вобласці) ў сялянскай сям’і. У 1944—1950 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1955 годзе ўступіў у КПСС. У 1956 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, а ў 1961 годзе Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС. У 1965 годзе стаў кіраўніком Брэсцкага абкама прафсаюзу працоўных і служачых сельскай гаспадаркі і нарыхтовак, а потым, у 1967 годзе быў прызначаны першым сакратаром Іванаўскага райкама партыі Брэсцкага вобласці. З 1969 года Яфрэм Сакалоў працаваў у цэнтральным апараце КПБ, быў намеснікам, а ў 1975 годзе ўзначаліў сельскагаспадарчы аддзел КПБ. У 1977 годзе Сакалоў стаў першым сакратаром Брэсцкага абкама КПБ.
У 1981—1986 гадах Сакалоў быў кандыдатам ў члены ЦК КПСС, а ў 1986 годзе стаў членам ЦК КПСС.
З 1987 да 1990 года быў першым сакратаром ЦК КПБ. З 14 ліпеня па 11 снежня 1990 года ўваходзіў у склад Палітбюро ЦК КПСС. Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 12-га склікання. З 1990 года — персанальны пенсіянер саюзнага значэння.
Я. Сакалоў узначальваў Савет Кампартыі Беларусі, з’яўляўся членам рэспубліканскага Савета ветэранаў вайны і працы, Узброеных Сілаў і праваахоўных органаў.
Памёр 5 красавіка 2022 года.
Апендыцыт
Апендыцыт (appendicitis ) — запаленне чэрвепадобнага адростка сляпой кішкі (апендыкса). Адно з найбольш частых, якія патрабуюць хірургічнага лячэння, захворванняў брушной поласці.
Частата і распаўсюджванне
Апендыцыт выяўляецца ў любым узросце, аднак часцей ва ўзросце 10-30 гадоў, частата сустракаемасці ў дзяцей не больш за 1-3 %; хварэюць і мужчыны, і жанчыны. Захворванне вострым апендыцытам складае 4-5 выпадкаў на 1000 чалавек у год. Сярод вострых хірургічных захворванняў органаў брушной поласці востры апендыцыт складае 89,1 %, займаючы сярод іх першае месца. Востры апендыцыт — найбольш частая прычына развіцця перытаніту.
Васіль Мядзелец
Васіль Мядзелец (1928 — 20 снежня 2004) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП), адзін з заснавальнікаў і старшыня Глыбоцкай групы СБП.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1928 г. у в. Ружанполле Дзісненскага павета Віленскага ваяводства (цяпер Мёрскі раён Віцебскай вобласці). Пачатковую адукацыю атрымаў у польскай вясковай школе. Да пачатку савецкай акупацыі ў верасні 1939 г. змяніў тры польскіх школы, бо ўсведамляў сябе беларусам. Васіль Мядзелец успамінаў: «Як ні дзіўна, але якраз школа з яе ваяўнічай, надакучлівай пальшчызнай дала мне, як і іншым вучням, першыя ўрокі нацыянальнага пачуцця. Настаўнікі патрабавалі, каб мы «мувілі» толькі на «гжэчнай» польскай мове, пазбягаючы ўжываць «тутэйшыя» брыдкія словы. Тым самым абуджалі ў нас пратэст на такі гвалт». Прыход жа саветаў ён успамінаў так: «Прыход Чырвонай Арміі, як яго ўспрымаў я, як успрымала бальшыня нашых людзей, быў падобны да вяселля, шумнага свята. Але войскі прыйшлі, свята скончылася. Пачыналіся будні. На вёску рушылі розныя ўпаўнаважаныя, агітатары. У крамах неяк дужа хутка пачалі знікаць самыя ходкія, патрэбныя тавары, што дагэтуль былі невыводныя. Папаўзлі страхавітыя чуткі, што некага арыштавалі, некага вывезлі».
Нурэдын (Лачын)
Нурэдын (Nurəddin) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Васіль Мядзелец
Біяграфія
Падчас нямецкай акупацыі працягваў вучобу ў Янзенскай школе, якая была адкрыта ўвосень 1941 г. дзякуючы мясцовым энтузіястам беларусам-патрыётам. Дырэктарам школы быў Ігнат Мятла, вядомы ў беларускім асяродку яшчэ з польскіх часоў. Васіль Мядзелец пазней пісаў: «У школе панаваў сапраўдны беларускі дух. Вучылі нас любіць Беларусь і служыць ёй. Настаўнікі і вучні гаварылі толькі па-беларуску. На ўроках нам распавядалі пра Гарэцкага, Гаруна і іншых пісьменнікаў, якія былі рэпрэсаваныя і забароненыя ў БССР. Супраць школы і школьных работнікаў прабальшавіцкія сілы разгарнулі барацьбу яшчэ падчас вайны. Спачатку папярэдзілі нашага дырэктара, каб згортваў работу. А ўжо ад зімы 43-га году ў Янзе школы не было».
Пасля адыходу немцаў паступіў у Глыбоцкае педагагічнае вучылішча, дзе падчас вучобы яго абралі сакратаром утворанай камсамольскай арганізацыі, пагражаючы адлікам з навучальні, калі той адмовіцца. Разам з блізкімі сябрамі Антонам Фурсам, Львом Бялевічам і Алесем Юршэвічам бярэ ўдзел у стварэнні вучнёўскага падпольнага патрыятычнага гуртка Саюз беларускіх патрыётаў ў Глыбоцкім педагагічным вучылішчы і робіцца яго старшынём. Пра гэта ён успамінаў так: «Нас займала вучоба, але не толькі адна яна. Неяк разгаварыліся, што робіцца ў нас у педнавучальні: амаль выводзіцца з ужытку беларуская мова, усе прадметы толькі па-расейску. Вядзецца русіфікацыя, дэнацыяналізацыя. І вось нашая тройка - я, Фурс і Юршэвіч - прыходзяць да рашэння гуртаваць аднадумцаў, каб разам трымацца беларускай справы, пашыраць свой уплыў на астатніх. Пачалі закладваць нашу суполку. Натуральна, паўстала пытанне пра важака. Сябры назвалі маю кандыдатуру. Я разумеў гэта як гонар, але і як вялікую адказнасць - першаму, як кажуць, чарка, але першаму і палка». 25 сакавіка 1946 года Васіль Мядзелец быў на ўрачыстай прысязе сяброў СБП, прымеркаванай да 28-х угодкаў абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі.
У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы раней увайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Васіль Мядзелец разам з Антонам Фурсам быў арыштаваны 8 лютага. Як адзін з заснавальнікаў, асуджаны паводле арт. 63-I і 76 КК БССР да смяротнага пакарання, але ў сувязі з адменай смяротнага пакарання ад 20 траўня 1947 года Васіль атрымаў 25 гадоў пазбаўлення волі. Пасля знаходжання ў аршанскай, затым іркуцкай перасылачных турмах трапіў у Нарыльск, дзе адбываў тэрмін на Нарыльскім медна-нікелевым камбінаце.
Быў вызвалены датэрмінова, улетку 1956 г. Па вызваленні нейкі час жыў у Беларусі, але досыць хутка мусіў зноў выехаць у Нарыльск: «Хоць і пісалася, і гаварылася, што сталінскія беззаконні партыя асудзіла, але па ўсіх пастах як сядзелі сталінцы, так і засталіся сядзець. Мясцовая ўлада дала нам выразна зразумець, што мы са сваімі дакументамі колішніх палітычных — асобы непажаданыя». У Нарыльску Васіль Мядзелец скончыў горна-металургічны інстытут і ўладкаваўся на працу ў «Нарыльскраммантаж». У 1985 г. разам з жонкай пераехаў у Беларусь на сталае жыхарства. У гады дэмакратызацыі спрычыніўся да грамадска-палітычнага жыцця, браў удзел у напісанні ўспамінаў для кнігі «Гарт. З успамінаў пра Саюз Беларускіх Патрыётаў». Быў рэабілітаваны.
Апошнія 19 гадоў жыў у Полацку, браў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці, нягледзячы на хваробу. Памёр 20 снежня 2004 г., пахаваны на полацкіх Лясных могілках.
Радзівон Валер’евіч Міскевіч
Радзівон Валер’евіч Міскевіч (нар., Гродна, Беларусь) — беларускі валейбаліст, нападаючы.
Біяграфія
Выхаванец гродзенскага валейбола. З 2013 года гуляў за мінскі «Будаўнік», у 2016 годдзе падпісаў кантракт з італьянскай «Сорай».
У 2020 годзе падпісаў кантракт з расійскім клубам «Газпрам-Югра» з Сургута.
У складзе зборнай Беларусі валейбаліст станавіўся срэбраным прызёрам Залатой Еўралігі і бронзавым медалістам Кубка Прэтэндэнтаў, быў удзельнікам чэмпіянатаў Еўропы 2015 і 2019 гадоў.
Маклок (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Меланезія
Меланезія (ад μέλας і νῆσος — Чорныя астравы) — сукупнасць астраўных груп у Ціхім акіяне, чые карэнныя жыхары, меланезійцы, не гавораць ні на палінезійскіх, ні на мікранезійскіх мовах, а таксама з’яўляюцца цёмнаскурымі. Меланезія размешчаная на паўночным усходзе ад Аўстраліі.
Часам з тэрыторыі Меланезіі вылучаюць Папуасію, населеную папуасамі
Анатоль Іванавіч Яроцкі
Біяграфія
Скончыў Дзяржаўны інстытут фізічнай культуры імя П. Ф. Лесгафта (1937), Першы Ленінградскі медыцынскі інстытут імя І. П. Паўлава (1942). Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (1981—2005, факультэт фізічнай культуры, кафедра фізічнага выхавання і спорту, прафесар, у 1983—1994 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: праблема вестыбула-прапрыацэптыўнай аферэнтацыі; жыццезахаванне.
NGC 3078
NGC 3078 (іншыя абазначэнні — ESO 499-27, MCG -4-24-9, AM 0956-264, PGC 28806) — эліптычная галактыка (E3) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аўтуховіч
Аўтуховіч — беларускае прозвішча.
Антанамасія
Антанама́сія, антанама́зія (ἀντονομασία — перайменаванне) — троп, замена імя вядомай асобы назвай прадмета ці з'явы, што з ёй непасрэдна звязаныя. Так, у наступных радках верша К. Крапівы «Гебельс брэша — вецер носіць» прозвішча Гебельса не называецца, але выразна падразумяваецца: «Каб прыкрасіць крыху справы Гітлераўскай банды, У Берліне ёсць плюгавы Доктар прапаганды».
Сянкевіцкі сельсавет
Сянке́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Сянкевічы.
Сецен
Се́цен, Се́цін, Засе́цен — возера ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, за 2 км на паўночны ўсход ад горада Гомель, у аграгарадку Пакалюбічы, у басейне ракі Сож.
Плошча паверхні 0,22 (0,18 ) км². Даўжыня 0,8 (0,85 ) км, найбольшая шырыня 0,3 км. Найбольшая глыбіня 5,8 м, сярэдняя — 3,42 м. Даўжыня берагавой лініі 2,09 км. Аб’ём вады ў возеры 0,75 млн м³. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м, пад агародамі і пабудовамі. Берагі вышынёй 0,2 м, пясчаныя. Возера бяссцёкавае.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, плотка, карась, краснапёрка, лінь, джгір звычайны.
У напрамку на ўсход ад возера знаходзіцца археалагічны помнік — гарадзішча.
Мікалай Паўлавіч Пухаў
Мікалай Паўлавіч Пу́хаў (—) — удзельнік Першай сусветнай, Грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў, генерал-палкоўнік (1944). Герой Савецкага Саюза (1943).
Біяграфія
М. П. Пухаў нарадзіўся ў вёсцы Грышова Калужскага павета (зараз Бабынінскі раён Калужскай вобласці Расіі). На ваеннай службе з 1916 года. Скончыў 2-ю Пецяргофскую школу прапаршчыкаў. Падчас Першай сусветнай вайны быў начальнікам коннай разведкі палка.
У Чырвонай Арміі з 1918 года. Падчас грамадзянскай вайны ўдзельнічаў у баях на Паўднёвым і Заходніх франтах, у Горным Алтаі. Пасля вайны — начальнік штаба стралковай дывізіі, камандзір палка ў 1924—1929 гг. У 1926 годзе скончыў курсы ўдасканалення камсаставу РСЧА «Выстрал», з сакавіка 1930 г. на выкладчыцкай рабоце. З 1932 г. памочнік начальніка аддзела Аўтабранятанкавага ўпраўлення РСЧА. Скончыў курсы удасканалення камсаставу пры Ваеннай акадэміі механізацыі і матарызацыі РСЧА імя І. В. Сталіна, у якой затым выкладаў са студзеня 1935 г. З 1936 года ў Харкаўскім бранятанкавым вучылішчы, з сакавіка 1938 года начальнік. З 1939 года выкладаў у Ваенна-гаспадарчай акадэміі РСЧА, са студзеня 1941 г. начальнік вучэбнага аддзела ў Інтэндантскай акадэміі РСЧА.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны М. П. Пухаў з чэрвеня 1941 года камандзір 304-й стралковай дывізіі на Паўночна-Заходнім фронце, са студзеня 1942 года — камандуючы 13-й арміяй у складзе Цэнтральнага, Варонежскага і 1-га Украінскага франтоў. Армія пад камандаваннем М. П. Пухава ўдзельнічала ў баях у ходзе Варонежска-Варашылаўградскай абарончай аперацыі, Варонежска-Касторненскай наступальнай аперацыі, Курскай бітве, фарсіраванні Дняпра, вызваленні Украіны, Беларусі, Польшчы, Берлінскай і Пражскай аперацыях.
За ўмелае кіраванне войскамі арміі пры фарсіраванні рэк Дзясна, Дняпро, Прыпяць Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 16 кастрычніка 1943 года генерал-лейтэнанту Пухаву М. П. прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Пасля вайны генерал-палкоўнік Пухаў камандуючы арміяй, войскамі Адэскай, Паўночна-Каўказскай, Заходне-Сібірскай і Сібірскай ваенных акруг. У 1952 г. скончыў Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Вышэйшай ваеннай акадэміі імя К. Я. Варашылава. З чэрвеня 1957 года М. П. Пухаў — Галоўны ваенны саветнік пры Румынскай Народнай Арміі. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1946—1958).
Аўтар успамінаў «Гады выпрабаванняў» (выданне 1959 г.).
Глінкаўскі раён
Глінкаўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — Глінка.
Геаграфія
Плошча раёна — 1223,2 км².
Тэрытарыяльна раён мяжуе: на паўночным усходзе з Дарагабужскім раёнам, на паўночным захадзе з Кардымаўскім раёнам, на паўднёвым захадзе з Пачынкаўскім раёнам, на паўднёвым усходзе з Ельнінскім раёнам.
Размяшчаецца ў заходняй частцы Ельнянскага і ўсходняй частцы Пачынкаўскага узвышшаў, абмежаваных з паўночнага захаду Верхнедняпроўскай нізінай. Па тэрыторыі раёна цячэ некалькі рэк: Дняпро — на працягу 30 км, і яго прытокі Устрам — 52 км, Воласць — 40 км, Бароўка — 17 км, прыток Сажа — Хмара.
Глебы ў раёне дзярнова-падзолістыя. Лясы займаюць 48,2 % тэрыторыі.
Гісторыя
Раён быў утвораны ў 1929 годзе на тэрыторыі былых Смаленскага і Ельнінскага паветаў Смаленскай губерні. У 1961 годзе быў расфармаваны і ўлучаны ў склад Ельнянскага раёна. Адноўлены ў 1980 годзе.
Дэмаграфія
Колькасць насельніцтва — 6,081 тыс. чалавек (2005). Усё насельніцтва жыве ў 6 сельскіх умовах.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У раёне маецца 6 сельскіх паселішчаў:
Транспарт
Аднакалейная неэлектрафікаваная чыгуначная лінія Смаленск — Сухінічы.
Сафокл
Сафо́кл (Σοφοκλής; каля 496 да н.э., Калон, Атыка — 406 да н.э.) — старажытнагрэчаскі драматург.
Нарадзіўся ў 495 годзе да н. э., у афінскім прадмесце Калон. Месца свайго нараджэння, здаўна праслаўленае святынямі і алтарамі Пасейдона, Афіны, Еўменід, Деметры, Праметэя, паэт апеў у трагедыі «Эдып ў калоніі». Паходзіў з забяспечанай сям'і Сафіла, атрымаў добрую адукацыю.
Пасля саламінскай бітвы (480 год да н. э.) удзельнічаў у народным свяце як кіраўнік хору. Двойчы быў абраны на пасаду ваеначальніка і адзін раз выконваў абавязкі члена калегіі, якія ведалі саюзнай казной. Афіняне выбралі Сафокла ў ваеначальнікі ў 440 годзе да н. э. падчас Самоскай вайны пад уражаннем яго трагедыі «Антыгона», пастаноўка якой на сцэну адносіцца, такім чынам, да 441 года да н. э.
Галоўным яго заняткам было складанне трагедый для афінскага тэатра. Першая тэтралогія, пастаўленая Сафоклам у 469 годзе да н. э., прынесла яму перамогу над Эсхілам і адкрыла сабой шэраг перамог, атрыманых на сцэне ў спаборніцтвах з іншымі трагікаў. Крытык Арыстафан Візантыйскі прыпісваў Сафоклу 123 трагедыі.
Сафокл адрозніваўся вясёлым, таварыскім характарам, ня цурайцеся радасцяў жыцця, як відаць з слоў нейкага кефалі ў Платонава «Дзяржаве» (I, 3). Быў блізка знаёмы з гісторыкам Герадотам. Памёр Сафокл на 90-м годзе жыцця, у 405 г. да н. э. у горадзе Афіны. Гараджане збудавалі яму ахвярнік і штогод ўшаноўвалі як героя.
Сын Сафокла — Іяфон сам стаў афінскім трагікаў.
Біяграфічныя звесткі
Граў важную ролю пры ўвядзенні ў Афінах культу Асклепія (420—419 да н.э.), і за гэта, відаць, атрымаў і рэлігійныя гонары — пасля смерці, як паўбог, атрымаў імя Дэксій.
Сын Софіла; ані разу не пакідаў Афінаў. Меў спакойны, ураўнаважаны характар, цешыўся агульнай любоўю; сябраваў з Перыклам.
18 разоў перамагаў са сваімі творамі на конкурсах, усе іншыя разы браў другое месца. Аўтар трагедый. Буйнейшую трагедыю «Цар Эдып» напісаў у семдзесят пяць гадоў. А ў дзевяноста зноў вярнуўся да любімага героя ў п'есе «Эдып у Калоне», каб усё ж высветліць для сябе, чаму багі караюць невінаватага.
Творчасць
Крытык Арыстафан Бізантыйскі прыпісваў Сафоклу 123 трагедыі. Да нашага часу дайшлі поўныя тэксты сямі трагедый: «Цар Эдып» («Эдып-цар»), «Антыгона», «Электра», «Філактэт», «Аякс», «Трахінянкі», «Эдып у Калоне».
Сюжэт трагедыі «Цар Эдып» наступны. Эдып забівае бацьку, не ведаючы, што гэта бацька, і бярэ шлюб з маці, зноў-такі не ўяўляючы ісціны. Багі караюць яго, хоць усё было прадвызначана імі ж яшчэ да з’яўлення Эдыпа на свет. У маладосці, даведаўшыся пра сваю небяспечную будучыню ў Дэльфійскага аракула, Эдып робіць усё, каб пазбегнуць такога лёсу, але кожны яго крок толькі садзейнічае запланаванаму на Небе развіццю падзей. Удары Року, здаецца, знішчаюць чалавека: маці-жонка Іакаста заканчвае жыццё самагубствам, сам Эдып асляпляе сябе і пакідае Фівы. І ўсё ж у кашмарнай сітуацыі застаецца нешта нявыяўленае, нявытлумачанае. Высакародны чалавек ідзе на злачынствы па волі багоў, і яны ж вінавацяць яго ў гэтым. Эдып адчувае, што багі адступіліся ад яго, і адзінае яго імкненне — зноў яму, злачынцу, наблізіцца да багоў.
У трагедыі «Эдып у Калоне» апісваецца дзіўная смерць Эдыпа: ён проста знікае ў ззянні святла, нібы багі, як бы кампенсуючы сваю несправядлівасць у адносінах да чалавека, прынімаюць яго да сябе. Нямецкі філосаф Ф. Ніцшэ (XIX ст.) палічыў, што сваёй незвычайнай смерцю Эдып заслужыў свет, дзе не дзейнічае Рок. Для іншага буйнейшага філосафа і псіхолага — аўстрыйца 3. Фрэйда — сюжэт пра Эдыпа стаў асновай яго тэорыі псіхааналізу.
Надзвычай глыбокая па змесце яшчэ адна трагедыя Сафокла — «Антыгона». Яна распавядае пра дзяцей Эдыпа, бо Рок звычайна карае ўвесь род. Сыны героя Этэокл і Палінік не маглі падзяліць уладу пасля смерці бацькі. Палінік вядзе ворагаў на горад Фівы. Абодва сыны Эдыпа гінуць. Функцыі ўладара бярэ на сябе брат Іакасты — Крэонт. Ён з пашанай хавае Этэокла, які адстойваў родны горад, а труп здрадніка Палініка кідае на спажыву сабакам і драпежным птушкам. Пад пагрозай смяротнага пакарання сястра абодвух загінуўшых Антыгона хавае Палініка. Крэонт жорстка карае сваю пляменніцу, замураваўшы яе жывою. У склепе Антыгона заканчвае жыццё самагубствам. Ад адчаю закалоў сябе яе жаніх Гемон — сын Крэонта. Маці Гемона, жонка Крэонта, таксама выбірае смерць. Крэонт застаецца адзін, разлічыўшыся адзінотай за сваю вер-насць літары закону.
Сафокл не асуджае ніводнага з сваіх герояў. Учынак Антыгоны, безумоўна, выклікае захапленне. Але і Крэонт мае рацыю на ўзроўні палітычнай неабходнасці, цяжкага ваеннага становішча горада. Ён лічыць, што ўшанаваць мёртвага здрадніка Палініка — значыць пакрыўдзіць памяць патрыёта Этэокла. Вобраз Крэонта ўвасабляе з сябе дзяржаўны парадак і грамадзянскае права, юрыдычны закон. Космас Антыгоны больш шырокі. Яна адстойвае пераважнае права няпісаных законаў, якімі заўсёды кіруецца народ, над законамі афіцыйнымі. Антыгона спакойна прынімае смерць, даючы ўрок перавагі свабоднай душы перад палітычным парадкам.
Усведамленне абмежаванасці чалавечых магчымасцей пад уладай вечных багоў (законаў Космасу) не пазбаўляе герояў Сафокла актыўнасці, свабоды волі, адказнасці за свае дзеянні. У той самы час тут усё ж сцвярджаецца ўсёмагутнасць волі багоў, прытым, што маральна-этычны сэнс іх імкненняў застаецца загадкай для людзей. Няпісаныя законы, якімі кіруецца Антыгона, устаноўлены, на думку аўтара, багамі, а Крэонт, які іх парушае, ва ўсім церпіць паразу. Імкненне змагацца з Рокам у Эдыпа непазбежна заканчваецца расплатай ад Рока — тых жа Законаў. Воля багоў усёмагутная, але ж людзі, якія супрацьстаяць ёй, — Эдып, Крэонт — таксама надзелены магутнай воляй. Таму гэтыя вобразы атрымаліся такія яркія, незвычайныя. Праўда, велічныя, моцныя духам і тыя, хто змагаецца за свае правы кіравацца няпісанымі законамі ў жорстка рэгламентаваным соцыуме — як Антыгона. Героі Сафокла, што самастойна выбіралі свой шлях, сведчылі пра ўсё болыпае значэнне індывідуальнага пачатку ў літаратуры Антычнасці.
На беларускую мову творы Сафокла перакладалі Ю. Дрэйзін, Л. Баршчэўскі.
Змены ў пастаноўцы дзеянні
Адпаведна поспехам, якімі трагедыя была абавязаная Сафокла, ім зробленыя новаўвядзенні ў сцэнічнай пастаноўцы п'ес. Так, ён павялічыў лік акцёраў да трох, а лік харэўтаў з 12 да 15, скараціўшы ў той жа час харавыя часткі трагедыі, удасканаліў дэкарацыі, маскі, наогул бутафорскі бок тэатра, унёс змену ў пастаноўку трагедый у выглядзе тэтралогіі, хоць не вядома ў дакладнасці, у чым гэтая перамена складалася. Нарэшце, ён жа ўвёў ва ўжыванне размаляваныя дэкарацыі. Усе перамены мелі мэтай паведаміць хаду драмы на сцэне больш руху, узмацніць ілюзію гледачоў і ўражанне, што атрымліваецца з трагедыі. Захоўваючы за прадстаўленнем характар ​​ўшанавання бажаства, святарства, якім была трагедыя першапачаткова, па самым паходжанні свайго з культу Дыяніса, Сафокл ачалавечыў яго значна больш, чым Эсхіл. Ачалавечванне легендарнага і міфічнага свету багоў і герояў рушыла ўслед непазбежна, як толькі паэт засяродзіў сваю ўвагу на больш глыбокім аналізе душэўных станаў герояў, якія былі вядомыя публіцы да гэтага часу толькі па знешніх пракудам іх зямнога жыцця. Адлюстраваць душэўны свет напаўбагоў магчыма было няйначай, як рысамі простых смяротных. Пачатак такому абыходжанню з легендарным матэрыялам пакладзена было бацькам трагедыі, Эсхілам: дастаткова нагадаць створаныя ім вобразы Праметэя або Орэста; Сафокл пайшоў далей па слядах папярэдніка.
Характэрныя рысы драматургіі
Сафокл любіў сутыкаць паміж сабой герояў з рознымі жыццёвымі прынцыпамі (Крэонт і Антыгона, Адысей і Неаптолем і інш.) або супрацьпастаўляць адзін аднаму людзей з аднолькавымі поглядамі, але з рознымі характарамі — для падкрэслення сілы характару аднаго пры яго сутыкненні з іншым, слабахарактарным (Антыгона і Ісмена, Электра і Хрысафеміда). Ён любіць і ўмее адлюстроўваць перапады ў настроі герояў — пераход ад вышэйшага напалу запалу да стану заняпаду сіл, калі чалавек прыходзіць да горкага ўсведамлення сваёй слабасці і бездапаможнасці. Гэты пералом можна назіраць і ў Эдыпа ў фінале трагедыі «Цар Эдып», і ў Крэонта, які даведаўся пра смерць жонкі і сына, і ў Аякса (у трагедыі «Аякс»). Для трагедый Сафокла характэрныя рэдкія па майстэрству дыялогі, дынамічнасць дзеяння, натуральнасць у развязванні складаных драматычных вузлоў.
Сюжэты трагедый
Ледзь ці не ва ўсіх трагедыях, якія дайшлі да нас, не парадак палажэнняў ці знешніх падзей прыкоўвае да сябе ўвагу гледачоў, але паслядоўнасць душэўных станаў, перажываных героямі пад уплывам адносін, адразу ясна і канчаткова пастаўленых у трагедыі. Утрыманнем «Эдыпа» служыць адзін момант з ўнутранага жыцця героя: выяўленне злачынстваў, ім зробленых, да пачатку трагедыі.
У «Антыгона» дзеянне трагедыі пачынаецца з таго моманту, як царская забарона хаваць Палініка абвешчана фіванцам праз вяшчальніка, і Антыгона беспаваротна вырашыла гэту забарону парушыць. У абедзвюх трагедыях глядач сочыць за развіццём матываў, намечаных у самым пачатку драмы, і знешняя развязка той ці іншы драмы магла быць лёгка прадбачыць гледачом. Якіх-небудзь нечаканасцяў, заблытаных ускладненняў аўтарам не ўводзіцца ў трагедыю. Але пры гэтым Сафокл дае нам не адцягненыя ўвасаблення той ці іншы запал або схільнасці; героі яго - жывыя людзі з уласцівымі чалавечай прыродзе слабасцямі, са знаёмымі кожнаму пачуццямі, адсюль непазбежныя ваганні, памылкі, злачынствы і т. д. Якія ўдзельнічаюць у дзеянні іншыя асобы надзелены кожнае індывідуальнымі рысамі.
У «Эанце» душэўны стан героя вызначана падзеяй, папярэднім дзеяння трагедыі, і тое, што складае яе змест, гэта — рашучасць Эанта на самагубства, калі ён адчуў усю ганьбу дзеяння, здзейсненага ім у стане вар'яцтва.
Да нас дайшло сем трагедый Сафокла, з якіх па змесце тры належаць фіванскім цыкле паданняў: «Эдып», «Эдып ў калоніі» і «Антыгона»; адна да Гераклова цыкле — «Дэяніры», і тры да траянскага: «Эант», найбольш ранняя з трагедый Сафокла, «Электра» і «Філактэт». Акрамя таго, у розных пісьменнікаў захавалася каля 1000 фрагментаў. Акрамя трагедый, старажытнасць прыпісвала Сафоклу элегіі, пеаны і празаічны разважанне аб хоры.
У аснову «Трахінянак» лягло паданне пра Дэяніру. Пагоня кахаючай жанчыны ў чаканні мужа, мукі рэўнасці і безвыходная смутак Дэяніры пры вестцы аб пакутах атручанага Геракла складаюць галоўны змест «Трахінянак».
У «Эанте» завязка драмы ў тым, што спрэчка паміж Эантом (Аякс) і Адысеем з-за ўзбраення Ахіла вырашана ахейцамі на карысць апошняга. Ён пакляўся было адпомсціць перш за ўсё Адысею і Атрыдам, але Афіна, заступніца ахейцаў, пазбаўляе яго розуму, і ён ў жарсці прымае хатніх жывёл за ворагаў сваіх і збівае іх. Розум вярнуўся да Эанта, і герой адчувае сябе цяжка зганьбаваным. З гэтага моманту пачынаецца трагедыя, якая сканчаецца самагубствам героя, якому папярэднічае знакаміты маналог Эанта, развітанне яго з жыццём і яе радасцямі. Паміж Атридами і адзінакроўным братам Эанта тэўкры ўзгараецца спрэчка. Ці хаваць астанкі памерлага, ці пакінуць іх на ахвяру сабакам, спрэчка, якая вырашаецца на карысць пахавання.
Памяць
Верагодныя выявы — бюст гераізаванага Сафокла з павязкай жраца (захоўваецца у Ватыкане) і яго відавочныя копіі, таксама копія прыжыццёвай статуі (у музеі Латэранскага палацу.
Алесь Мікалаевіч Чаркашын
Алесь Мікалаевіч Чаркашын (27 верасня 1982, Брэст, Беларуская ССР — 28 жніўня 2015, Запарожжа, Украіна) — беларускі грамадскі і ваенны дзеяч, удзельнік вайны на ўсходзе Украіны (Добраахвотніцкі Украінскі Корпус), псеўданім «Тарас». «Народны Герой Украіны» (пасмяротна).
Біяграфія
Вучыўся ў Таўрычаскім хрысціянскім інстытуце ў горадзе Херсон.
У 2014 годзе добраахвотнікам уступіў у шэрагі Добраахвотніцкага Украінскага Корпусу «Правы Сектар», быў байцом Тактычнай групы «Беларусь».
Са студзеня 2015 года браў удзел у антытэрарыстычнай аперацыі на ўсходзе Украіны. Пазыўны «Тарас». Удзельнічаў у баях за Данецкі аэрапорт, у пасёлку Пяскі, у раёне горада Данецк.
Атрымаў цяжкія раненні ў баі з прарасійскімі тэрарыстамі 10 жніўня 2015 года паблізу вёскі Белая Камянка Тэльманаўскага раёна Данецкай вобласці. 28 жніўня 2015 года памёр у шпіталі.
Пахаваны ў вёсцы Камяніца Жыравецкая, Брэсцкі раён, Беларусь.
Пасля смерці засталіся бацькі і двое братоў.
Логава (Смаленская вобласць)
Логава (Логово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Андрэй Галігунт
Андрэй Галігунт альбо Галігін (згадваецца з 1401 года) — жамойцкі баярын, набліжаны Вітаўта. Сын Галівойна.
Упершыню выступае на акце Віленскай уніі 1401. На Гарадзельскай уніі прыняў герб «Лебедзь». Галоўным уладаннем яго бліжэйшых нашчадкаў была Ваверка.
Меў сыноў Міхала, Сутку, Аляксея-Дыла і Андрэя.
Маннік складчаты
Маннік складчаты (Glyceria notata) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе, заходняй Паўночнай Афрыцы, Заходняй і Цэнтральнай Азіі.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна. Сцеблы растуць пучкамі або адзінкавыя, якія ляжаць, даўжынёй 30-75 (100) см; укараненне ніжніх вузлоў. Ліставыя похвы трубчастыя для большай часткі іх даўжыні, гладкія; аголеныя на паверхні. Лігула 2-8 мм даўжынёй; тупая. Ліставыя пласціны зялёныя або шэра-зялёныя, плоскія або складзеныя ўздоўж, 5-30 см × 3-14 мм; паверхні шурпатыя, зверху або з абодвух бакоў грубыя; палі шурпатыя; вяршыня вострая. Суквецце — адкрытая, ланцэтная або прадаўгаватая мяцёлка, 10-45 см даўжынёй. Першасныя галіны разгалістыя мяцёлкі, простыя, 3-12 см даўжынёй. Каласкі ўзыходзячыя, адзінкавыя. Кветачкі шаравата-зялёныя ці пурпурныя. Пылавікоў 3; 1-1.5 мм даўжынёй. Зярняўкі эліпсоідныя, 2 мм даўжынёй. 2n = 40.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, заходняй Паўночнай Афрыцы, Заходняй і Цэнтральнай Азіі; натуралізаваны ў Аўстраліі.
Ва Украіне від насяляе берагі вадаёмаў, балоты, багністыя лугі — даліны буйных рэк Дуная, Днястра, Паўночнага Буга і Дняпра — рэдка.
Халодны (Магаданская вобласць)
Халодны (Холодный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Сусуманскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Знаходзіцца за 13 км ад горада Сусумана. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1962 года. Насельніцтва — 651 чалавек (2021).
Мацеюс Шумаўскас
Мацеюс Шумаўскас (Motiejus Šumauskas; нар. ) — літоўскі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, кіраўнік урада Літоўскай ССР у 1956—1967 гадах.
У камуністычную дзейнасць уключыўся ў 1924 годзе, уступіўшы ў забароненую ў Літве камуністычную партыю, неўзабаве быў павышаны да першага сакратара камуністычных прафсаюзаў Літвы, у 1925—1926 таксама быў членам Цэнтральнага камітэта камсамола Літвы, з 1930 года сакратаром Цэнтральнага камітэта камсамола Літвы. У 1928—1929 гадах — сакратар падпольнага павятовага камітэта камуністычнай партыі Літвы ў Панявежысе, да 1931 — сакратар Цэнтральнага камітэта камуністычнай партыі Літвы, па палітычных матывах сядзеў у турме ў час прэзідэнцтва Антанаса Смятоны (1931—1937 і зноў з чэрвеня 1939 года па чэрвень 1940 года). У ліпені 1940 года абраны дэлегатам на прасавецкі Народны сход ад Каўнаскай акругі. У 1942 годзе служыў у Чырвонай Арміі, у 1943—1944 гадах камандаваў аператыўнай групай Літоўскага штаба партызанскага руху і Цэнтральнага камітэта камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы ў званні палкоўніка, са студзеня па ліпень 1944 года быў сакратаром Паўночнага падпольнага акруговага камітэта камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы, а з ліпеня па кастрычнік 1944 года старшынёй выканкама гарадскога савета Вільнюса.
З кастрычніка 1944 года па ліпень 1950 года узначальваў Дзяржпланавую камісію Цэнтральнага камітэта камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы, з 19 лютага 1949 года па 22 верасня 1952 года — член Прэзідыюма Цэнтральнага камітэта камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы, і адначасова з чэрвеня 1950 года па чэрвень 1953 года першы сакратар абласнога камітэта кампартыі ў Шаўляі. Пасля смерці Сталіна, у чэрвені 1953 года, прызначаны першым намеснікам старшыні Савета Міністраў Літоўскай ССР (да лютага 1954 года), а ў лютым 1954 года — другім сакратаром Камуністычнай партыі Літвы (да 24 студзеня 1956 года). 16 студзеня 1956 года ён быў абраны Вярхоўным Саветам Літоўскай ССР кіраўніком урада рэспублікі, якім быў да 14 красавіка 1967 года. У той жа дзень ён заняў пасаду старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР. На гэтай пасадзе заставаўся да 24 снежня 1975 года. З 25 лютага 1956 года па 24 лютага 1976 года — кандыдат у члены ЦК КПСС. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1946—1979).
Людміла Леанідаўна Пуцейка
Людміла Леанідаўна Пуце́йка (у дзявоцтве Хацановіч; нар., г. Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіліся ў сям’і мастака Леаніда Антонавіча Хацановіча. Мела сястру Таісію, таксама мастачку. Скончыла ў 1975 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут па спецыяльнасці «Мастацкае афармленне і мадэліраванне вырабаў тэкстыльнай і лёгкай прамысловасці».
Альшаніцкі сельсавет
Альша́ніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Альшаніца.
Людміла Леанідаўна Пуцейка
Біяграфія
Член Беларускага саюза мастакоў з 1988 года.
Альшаніцкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Косаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1947 года ў складзе Івацэвіцкага раёна. 31 сакавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бялавіцкага сельсавета.
Людміла Леанідаўна Пуцейка
Творчасць
Сярод твораў: габелены «Свята жыцця» (1984), «Палессе» (1985), «Кветкі Усць-Ілімску» (1986), «Вясна» (1990), трыпціх «Мой родны кут» (1997), жывапісныя кампазіцыі «Экспромт» (1986), «Вясковае лета» (1988), «Песня вясны», «Метамарфозы» (абедзве 1989), цыклы «Святло» (1991), «Кветкі зямлі» (1997—2000); серыя акварэляў «Вясна ў Гурзуфе» (1986) і інш. Творы вылучаюцца вытанчанасцю рысунка, багатай нюансіроўкай колеравых суадносін, ураўнаважанасцю кампазіцыі.
Сям’я
У шлюбе з мастаком Аляксандрам Пуцейкам.
1-я Грушавая вуліца (Наваполацк)
1-я Грушавая вуліца (, 1-я Грушевая улица) — вуліца ў Наваполацку.