cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Уладзіміравіч Навасяд
Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь II склікання ад Ленінскага раёна г. Мінска (з 2000). Член сталай камісіі па дзяржаўным будаўніцтве і самакіраванні. Выносіў на разгляд Парламенту шэраг законапраектаў: «Аб альтэрнатыўнай службе», «Аб ашчаджэннях грамадзян», блок паправак у закон «Аб статуце Палаты прадстаўнікоў» і інш.
Падчас выбараў у мясцовыя саветы у 2003 г. выкрывая фальсіфікацыі, якія не дазволілі яго памочніку А.Мельнікаву атрымаць пасаду дэпутату Мінскага гарсавету.
Да ўдзелу ў парламенцкіх выбарах 2004 г. і мясцовых выбарах 2007 г. не быў дапушчаны выбаркамам. Падчас парламенцкіх выбараў 2008 г. не быў зарэгістраваны ў якасці кандыдата, але дамогся аднаўлення регістрацыі ў Цэнтральнай выбарчай камісіі.
Працуе, разам з аднадумцамі, над стварэннем партыі ліберальнай арыентацыі — Партыі свабоды і прагрэсу (ПСП) (з 2003, па стане на 2007 зарэгістравана не была).
У 2008 г. прымае удзел у парламенцкіх выбарах. Балатуецца па Свіслацкай выбарчай акрузе у г. Мінску (мікрараёны «Серабранка» і «Лошыца»). Выступае супраць зняцця кандыдатаў ад апазіцыі перад днем галасавання. Падчас парламентскай кампаніі жорстка канфліктуе з кандыдатам «ад улады» Г.Давыдзька. Канфлікт дайшоў да пагроз з боку Давыдзькі «пасадзіць» Навасяда. Па выніках выбараў дэпутатам не стаў.
Францішак Касцюшка
Францішак Касцюшка (Franciszek Kościuszko;  — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Касцюшкаў (галіны Фёдаравічаў) герба «Рох III». Нарадзіўся ў сям’і Аляксандра Яна.
Скарбнік ваўкавыскі (берасцейскі).
Сонечнае зацьменне 26 мая 1854 года
Сонечнае зацьменне 26 мая 1854 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 135 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9551 і дасягнула свайго максімуму ў 20:42:53 UTC у пункце з каардынатамі 43° пн. ш. 140° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 32 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 178 км.
Зацьменне 26 мая 1854 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1854 годзе і 133-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 30 лістапада 1853 года, наступнае — 20 лістапада 1854 года.
Кільскі ўніверсітэт імя Хрысціяна Альбрэхта
Кільскі ўніверсітэт імя Хрысціяна Альбрэхта — вядучы класічны ўніверсітэт (і навуковы цэнтр), адзін з найбуйнейшых у Германіі, у ім прадстаўлены амаль усе навуковыя напрамкі, але вядучымі з'яўляюцца прыкладныя навукі аб жыцці, геалогія і акіянаграфія. Размешчаны ў горадзе Кіль, спрыяльна размешчаным у заліве Балтыйскага мора. Мае вялікае міжнароднае значэнне. Падтрымлівае партнёрскія адносіны з многімі універсітэтамі краін ЕС, ЗША, Кітая і былога СССР.
Тут працуе ~ 450 прафесараў і выкладчыкаў, больш чым 1700 іншых вучоных і ўрачоў і амаль 6000 супрацоўнікаў. Толькі ў клініках універсітэта працуе больш за 5000 чалавек. З ~ 23000 студэнтаў, ~ 1300 замежнікі, якія прадстаўляюць 85 нацый ўсіх кантынентаў, навучаюцца на тэалагічным, юрыдычным, сацыяльна-эканамічным, медыцынскім, філасофскім, матэматычным, прыродазнаўчым і іншых факультэтах. У склад універсітэта ўваходзяць 165 навукова-даследчых інстытутаў, семінараў, клінік і іншых устаноў, якія размяшчаюцца ў 250 будынках. 3 даследчыя станцыі ўніверсітэта займаюць звыш 500 гектараў карыснай сельскагаспадарчай плошчы, функцыянуюць 66 спецыялізаваных курсаў: ад археалагічных да зубалячэбных. Штогод 2000 выпускнікоў-спецыялістаў, больш за 300 кандыдатаў і дактароў навук.
Букаву
Горад з'яўляецца буйным гандлёвым цэнтрам і вузлом аўтамабільных дарог, звязваючых Дэмакратычную Рэспубліку Конга з дзяржавамі Усходняй Афрыкі. Насельніцтва горада ў 1979 годзе налічвала каля 181 000 чал. У горадзе дзейнічаюць прадпрыемствы металаапрацоўчай, хімічнай і харчовай прамысловасці, міжнародны аэрапорт.
Навука і адукацыя
У горадзе дзейнічаюць Інстытут навуковых даследаванняў Цэнтральнай Афрыкі, Інстытут горнай справы, Інстытут агранамічных і медыцынскіх даследаванняў і іншыя навучальныя і навуковыя ўстановы.
У напрамку на паўночны захад ад Букаву знаходзіцца нацыянальны парк Кахуз-Біега.
Яўген Міхайлавіч Сахута
Яўген Міхайлавіч Сахута (нар., в. Вечатарова, Стаўбцоўскі раён) — беларускі мастацтвазнаўца і этнолаг. Доктар мастацтвазнаўства (1996), прафесар (2004). Старшыня Беларускага саюза майстроў народнай творчасці (з 1992). Член Міжнароднай арганізацыі па народнай творчасці (IOV).
Біяграфія
Нарадзіўся 15 лютага 1945 года ў вёсцы Вечатарова Залужскага сельскага савета Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці БССР. Скончыў пачатковую школу ў сваёй вёсцы, а сярэднюю — у вёсцы Залужжа Стаўбцоўскага раёна.
Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педінстытута (1972). Пасля паступіў у аспірантуру Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР.
Да аспірантуры некаторы час працаваў настаўнікам у сярэдняй школе вёскі Залужжа Стаўбцоўскага раёна.
Пасля аспірантуры пачаў працаваць у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук Беларусі, дзе працуе ўжо больш 25 год і з'яўляецца вядучым навуковым супрацоўнікам Цэнтра даследванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Адначасова з 1985 па 1991 г. быў галоўным рэдактарам часопіса «Мастацтва Беларусі».
Працы
Яўген Сахута з'яўляецца аўтарам звыш 20 манаграфій, а таксама шматлікіх публікацый у калектыўных працах, энцыклапедычных выданнях, зборніках, перыёдыцы. З'яўляецца аўтарам артыкулаў і адказнай асобай у рэдагаванні фундаментальнай энцыклапедыі «Этнаграфія Беларусі» (1989), шасцітомнай энцыклапедыі «Культура Беларусі» (2014).
Любань (гміна)
Лю́бань (Lubań) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любаньскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любані. Плошча гміны складае 142,34 км². Станам на 2009 год у гміне Любань пражывалі 6 547 чалавек, шчыльнасць — 46 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 13 населеных пунктаў.
Знак Зора (фільм, 1920)
«Знак Зо́ра» (The Mark of Zorro) — амерыканскі чорна-белы нямы фільм 1920 года, пастаўлены рэжысёрам па аповесці  «». Ролю абаронцы прыніжаных і абяздоленых, высакароднага разбойніка Зора, выканаў Дуглас Фэрбенкс, які таксама выступіў у якасці прадзюсара фільма.
Сюжэт
Пачатак XIX стагоддзя. Дыега Вега вяртаецца з Іспаніі на сваю радзіму ў старой іспанскай Каліфорніі, дзе кіруе губернатар-тыран. Вонкава абыякавы да таго, што адбываецца, Дыега на самай справе вядзе схаванае пад маскай другое жыццё: у якасці высакароднага разбойніка Зора ён спрабуе змагацца за аднаўленне парадку, спакою і справядлівасці.
Барыспільска (станцыя метро)
Барыспільска (Бори́спільська, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.
Каршавіца
Каршаві́ца (, Коршевица) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Маладзечанскі гандлёва-эканамічны каледж Белкаапсаюза
Маладзечанскі гандлёва-эканамічны каледж Белкаапсаюза — сярэдняя спецыяльная адукацыйная ўстанова ў г. Маладзечна, Мінская вобласць. Размешчаны па адрасе Цэнтральная плошча, 1.
Гісторыя
1 верасня 1959 г. у будынку Маладзечанскага аблспажыўсаюза пачаў сваю дзейнасць Маладзечанскі кааператыўны тэхнікум. У тэхнікуме рыхтавалі бухгалтараў, эканамістаў, статыстаў на дзённым (150 чалавек) і завочным (240 чалавек) аддзяленнях. У сувязі з ліквідацыяй Маладзечанскай вобласці будынак аблспажыўсаюза ў 1960 годзе перададзены тэхнікуму.
У 1961 годзе стары навучальны корпус пераабсталяваны пад інтэрнат, у якім пражывалі 270 навучэнцаў. У 1961 годзе пабудаваны навучальны корпус з 21-й навучальнай аўдыторыяй, бібліятэкай, навучальнымі кабінетамі. У 1963 годзе кааператыўны тэхнікум быў пераназваны ў Маладзечанскі ўлікова-планавы тэхнікум.
У 1965 годзе пры тэхнікуме створана Міжрэспубліканская аднагадовая інструктарска-рэвізорская школа, у якой вялася падрыхтоўка спецыялістаў з ліку выпускнікоў тэхнікума, якія прапрацавалі не менш як два гады ў сістэме спажывецкай кааперацыі. Школа функцыянавала да 1986 года. За перыяд свайго існавання ў ёй было падрыхтавана 1565 выпускнікоў (318 інструктараў і 1247 рэвізораў).
У 1967 годзе ўведзены ў эксплуатацыю новы інтэрнат на 632 месцы, у якім размясціліся сталовая на 120 месцаў, пункт аховы здароўя, чытальная зала, пакой адпачынку.
У 1968—1975 гадах пры тэхнікуме існавала вучылішча па падрыхтоўцы інвентарызатараў.
У 1971 годзе створаны ўніверсітэт грамадскіх прафесій, у якім мелася 9 факультэтаў і штогод навучалася каля 500 чалавек.
У 1983 годзе ўведзена ў эксплуатацыю прыбудова спартыўнага комплексу, якая злучыла навучальны корпус з інтэрнатам. У ёй размешчаны 2 спартыўныя залы агульнай плошчай 810 м² і 5 навучальных аўдыторый.
У 1986 годзе на базе тэхнікума адкрыта прафесійна-тэхнічнае вучылішча па падрыхтоўцы прадаўцоў з планам прыёму 90 чалавек. У 1993 годзе тэхнікум і вучылішча ператвораны ў навучальна-вытворчы комплекс «ПТВ-тэхнікум». У 2000 годзе «ПТВ-тэхнікум» пераназваны ва ўстанову адукацыі «Маладзечанскі гандлёва-эканамічны каледж» Белкаапсаюза.
IC 1719
IC 1719 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Скульптар.
Дон Ку, сын Зора
«Дон Ку, сын Зо́ра» (Don Q Son of Zorro) — амерыканскі прыгодніцкі фільм 1925 года, пастаўлены рэжысёрам Дональдам Крыспам.
Сюжэт
Гісторыя пра дона Сезара Вега, сына таго самага Зора, і яго прыгоды ў Мадрыдзе, куды ён, як і бацька, паехаў вучыцца. Хоць фільм і задуманы як працяг нашумелага «Знака Зора», сам Зора з’яўляецца толькі ў самым канцы, ды і тое ненадоўга. Да таго ж маскіроўка яму ўжо не патрэбна, бо ўсе даўно ведаюць, хто хаваецца пад маскай.
IC 1719
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Помнік Ефрасінні Полацкай (Полацк)
Помнік Ефрасінні Полацкай — манумент Ефрасінні Полацкай, быў усталяваны 28 верасня 2000 года. Аўтар скульптурнай кампазіцыі — Ігар Голубеў. Помнік размешчаны на плошчы Свабоды, побач з вуліцай, названай у яе гонар.
Апісанне
Вышыня помніка складае 3,2 м. Ефрасіння апранута ў строгае манаскае адзенне, з крыжом Лазара Богшы ў руках. Помнік з’яўляецца сімвалічным пачаткам падзвіжніцкага шляху Еўфрасінні ад Вялікага пасада да Спаскага манастыра.
Васюкі (Дарагабужскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Бражына (Смаленская вобласць)
Бражына (Бра́жино) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Людвік Тадэвуш Касцюшка
Людвік Тадэвуш Касцюшка (Ludwik Tadeusz Kościuszko; ? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага. Бацька Тадэвуша Касцюшкі — апошняга прадстаўніка галіны Фёдаравічаў.
Біяграфія
Палкоўнік войска ВКЛ, мечнік берасцейскі.
Сям’я
У шлюбе з Тэкля з Ратамскіх меў дзяцей:
Гарадскі стадыён (Мар’іна Горка)
Гарадскі стадыён — шматфункцыянальны стадыён у горадзе Мар’іна Горка Мінскай вобласці Беларусі. Максімальная ўмяшчальнасць — 2 000 чалавек. З’яўляецца хатнім стадыёнам футбольнага клуба «Вікторыя» (Мар’іна Горка) з горада Мар’іна Горка і з 2018 г. клуба «Энергія» (Пухавіцкі р-н).
Гісторыя
ФК Рудзенск праводзіў хатнія матчы з 2009—2011 гг.
Структура комплекса
Спорткомплекс уключае: 2 футбольныя палі (асноўнае 105×68 метраў); мае дзве адкрытых трыбуны; кабінка для каментатараў.
Кірункі дзейнасці
Асноўнай дзейнасцю ўстановы з’яўляюцца:
Вырлыця (станцыя метро)
Вырлыця (Ви́рлиця, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, на Сырэцка-Пячэрскай лініі.
Ваўкавічы (Талачынскі раён)
Ваўкаві́чы (, Волковичи) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Аболецкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Алёнавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Да 1435 года «дварэц» Ваўкавічы ў складзе Рэпухаўскага маёнтка князя Аляксандра Адзінцэвіча, па ім званага Рэпухаўскім, які на баку вялікага князя Свідрыгайлы браў удзел у бітве пад Вількамірам і пасля паразы з’ехаў разам з сынам да Масквы.
Вялікі князь Жыгімонт канфіскаваў Рэпухаўскі маёнтак і надаў літоўскаму пану Юшку Гойцавічу. Пан Юшка завяшчаў сваю «выслугу на вялікім князю Жыгімонце» — «двор» Рэпухаў з «дварцом» Ваўкавічы, «дварцом» Мілотынню, даннікамі Капеньчычамі, даннікамі на Белай і даннікамі Шырневічамі — жонцы Ганне Даўгірдаўне. Пані Ганна, пасля смерці пана Юшкі, другім разам выйшла замуж за пана Івана Іллініча і ў 1481 годзе падарыла яму спадчыну па першым мужы.
Восы
Восы — назва некаторых насякомых з падатраду сцеблабрухія (Apocrita) атрада перапончатакрылых, якія не маюць строга навуковага вызначэння. У прынцыпе — гэта усе джалавыя сцеблабрухія, якія не адносяцца да пчол і мурашак.
Экалагічная класіфікацыя
У цяперашні час налічваецца мноства розных разнавіднасцяў вос (напр. дарожныя восы), аднак усе яны, так ці інакш, належаць да адной з двух асноўных катэгорый: адзінкавых ці грамадскіх вос. Так, напрыклад, прадстаўнікі адзіночных вос звычайна вядуць адасоблены лад жыцця і часцяком не будуюць гнёздаў. Акрамя таго, усе дарослыя асобіны адзіночных вос здольныя размнажацца. У адрозненне ад адзінкавых вос, грамадскія восы, наадварот, жывуць калоніямі, налічваюць да некалькіх тысяч асобін; яны будуюць даволі моцныя гнёзды, аднак далёка не ўсе з іх здольныя размнажацца. У калоніях найбольш развітых разнавіднасцяў грамадскіх вос да размнажэння здольныя толькі матка і асобіны мужчынскага полу, у той час як астатняя частка калоніі складаецца з бясплодных жаночых працоўных асобін.
Мірны (Мінск)
Мі́рны — колішні пасёлак на левым беразе ракі Лошыца, з 1972 года ў складзе Мінска.
Гісторыя
Узнік у пасляваенныя гады. Да 1972 года ў Навадворскім сельсавеце Мінскага раёна. У 1972 годзе ўключаны ў межы горада, месціўся на вуліцы Навасельскай, аднайменным завулку і завулку Маякоўскага. Вясковая забудова часткова захавалася ў канцы завулка Маякоўскага.
Даманава (Івацэвіцкі раён)
Дама́нава (, Доманово) — аграгарадок у Беларусі, у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Быценскага сельсавета.
Да 9 жніўня 2022 года Даманава ўваходзіла ў склад і з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам Даманаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 19 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Івацэвічы, за 155 км ад Брэста. На поўдзень ад Даманава працякае рака Грыўда. Чыгуначная станцыя на лініі Брэст—Баранавічы.
Еўрапейскі Саюз
Еўрапейскі саюз (Еўрасаюз, ЕС) — эканамічны і палітычны саюз 27 дзяржаў Еўропы. Быў заснаваны 1 студзеня 1993 года згодна з Маастрыхцкай дамовай. У арганізацыйным і функцыянальным аспектах ЕС спалучае рысы міжурадавай і наднацыянальнай арганізацыі.
Займае плошчу каля 4,233,255 км2. Прыкладнае насельніцтва саюза — 448 мільёнаў чалавек.
Дзяржавы-члены
У Еўрапейскі саюз уваходзяць 27 дзяржаў:
Кандыдаты на ўступленне
8 краін маюць статус афіцыйных кандыдатаў на ўступленне ў Еўрапейскі Саюз:
Гісторыя
Ідэі пан’еўрапеізма, доўгі час высоўваліся мысліцелямі Еўропы на працягу апошніх стагоддзяў, з асаблівай сілай загучалі пасля Другой сусветнай вайны. У пасляваенны перыяд у гэтай частцы свету з’явіўся цэлы шэраг арганізацый: Савет Еўропы, НАТА, Заходнееўрапейскі саюз.
Першы крок у бок стварэння сучаснага Еўрасаюза быў зроблены ў 1951: ФРГ, Бельгія, Нідэрланды, Люксембург, Францыя, Італія падпісалі дамову аб заснаванні Еўрапейскага аб’яднання вуглю і сталі (ЕАВС, ECSC — European Coal and Steel Community), мэтай якой стала аб’яднанне еўрапейскіх рэсурсаў па вытворчасці сталі і вуглю, у сілу дадзеная дамова ўступіла з ліпеня 1952.
З мэтай паглыблення эканамічнай інтэграцыі тыя ж шэсць дзяржаў у 1957 заснавалі Еўрапейскую эканамічную супольнасць (ЕЭС, Агульны рынак) (EEC — European Economic Community) і Еўрапейскую супольнасць па атамнай энергіі (Еўратам, Euratom — European Atomic Energy Community). Найважнейшай і самай шырокай па сферы кампетэнцыі з гэтых трох еўрапейскіх супольнасцей з’яўлялася ЕЭС, так што ў 1993 яна была афіцыйна пераназвана ў Еўрапейскую супольнасць (EC — European Community).
Працэс развіцця і ператварэння гэтых еўрапейскіх супольнасцей у сучасны Еўрапейскі саюз адбываўся доўгім шляхам, па-першае, перадачай усё большага ліку функцый кіравання на наднацыянальны ўзровень і, па-другое, павелічэннем ліку ўдзельнікаў працэсу інтэграцыі.
Пашырэнне
У адпаведнасці з Капенгагенскімі крытэрыямі, членства ў ЕС адкрыта для любой еўрапейскай дзяржавы, якая з’яўляецца стабільным, свабодным рынкам ліберальнай дэмакратыі, якая паважае вяршэнства права і правоў чалавека. Акрамя таго, яна павінна быць гатова прыняць усе абавязацельствы, звязаныя з членствам, такія як прыняцце ўсіх раней узгодненых законаў (170 000 старонак дасягненняў супольнасці) і пераход на еўра.
Нарвегія
У Нарвегіі двойчы праводзілі рэферэндумы аб уступе ў ЕС, у 1972 і 1994 гадах. На першым рэферэндуме асноўныя асцярогі звязваліся з абмежаваннем незалежнасці, на другім — з сельскай гаспадаркай.
Геаграфічнае становішча
Еўрапейскі саюз амаль поўнасцю знаходіцца ў Еўропе (за выключэннем Кіпра, які геаграфічна адносіцца да Азіі). Агульная тэрыторыя складае 4 422 773 кіламетры квадратныя, а насельніцтва налічвае каля 448 мільёнаў чалавек. Берагавая лінія вельмі неаднародная, таму Еуропа мае шмат паўвыспаў ды мораў, якія яе амываюць. Амаль поўнасцю Іспанія і Партугалія знаходзяцца на Пірэнэйскай паўвыспе, Італія — на Апенінскай, Балгарыя і Грэцыя — на Балканскай, Данія — на паўвыспе Ютландыя.
Найбольш буйныя моры: Міжземнае на поўдні (у ім выдзяляюць Лігурыйскае і Цірэнскае каля берагоў Францыі і Італіі), Адрыятычнае паміж Італіяй і Харватыяй, таксама Іанічнае, Эгейскае і Мрамарнае каля Грэцыі, Кантабрыйскае мора (другая назва — Біскайскі заліў) на захадзе, амывае Іспанію ды Францыю, Паўночнае мора на паўночным захадзе, якое ляжыць паміж Брытаніяй, Даніяй, Нямеччынай і Нідэрландамі; Балтыйскае мора на паўночным усходзе паміж Польшчай і Прыбалтыкай за аднаго боку і Фінляндыяй са Швецыяй з другога.
Большая колькасць краін ЕС маюць выхад да мора, што гаворыць пра вялікія магчымасці да міжнародных і міжкантынентальных сувязяў амаль з усімі краінамі свету, што ЕС актыўна выкарыстоўвае.
Рэльеф
Негледзячы на адносна невялікі размер, Еўрапейскі саюз мае вельмі разнародны рэльеф. У агульным, можна выдзеліць пераважна раўнінныя паўночныя краіны і пераважна гарыстыя паўднёвыя. Сярод гор ЕС найбольш значнымі з’яўляюцца Альпы, Пірэнэі ды Карпаты. Многія горныя сістэмы з’яўляюцца пачаткам буйнейшых рэк Еўропы. Найвышэйшая кропка ЕС — гара Манблан (4810 м) на мяжы Італіі і Францыі, а ніжэйшая — польдэр Прынца Александра у Нідэрландах (ляжыць на 7 метраў ніжэй за ўзровень мора). На рэльеф паўночных краін моцна паўплывалі леднікі.
Рэльеф мае каласальны ўплыў на развіццё ЕС — па-першае, узвышшы адрозніваюцца відамі гаспадаркі, што стварае больш «разнастайную» эканоміку, па-другое, яны фармуюць геаграфічны каркас эканомікі і транспарту Еўрапейскага саюза (напрыклад, з-за гор Пірэнэяў існуюць толькі 4 аўтамагістралі, што злучаюць Францыю з Гішпаніяй). Таксама, рэльеф ўплывае і на распаўсюджанне карысных выкапанняў: рудныя выкапанні амаль заўсёды знаходзяцца на ўзвышшах і ў гарах, а нярудныя і паліўныя (акрамя ўрану) — на раўнінах.
Унутраныя воды
Еўрапейскі саюз даволі добра забяспечаны ўнутранымі водамі. Амаль увесь павярховы сток належыць да басейну Атлантычнага акіяна — басейны ўнутранага стоку зусім не значныя і знаходяцца, у асноўным, у вададэфіцытных рэгіёнах. Дзякуючы блізасці да Атлантычнага акіяна, амаль уся тэрыторыя ЕС атрымлівае дастатковую колькасць ападкаў. Выключэнне — унутраныя тэрыторыі Іспаніі і Партугаліі з найбольш актуальнай праблемай недахопу вады, таму там патрэбен менеджмент водных рэсурсаў і аптымізацыя сельскай гаспадаркі. Рачная сетка даволі старажытная, але некаторыя рэкі на поўначы адносна маладыя, бо сфарміраваліся толькі пасля апошняга ледніка. Найбольш буйныя рэкі ЕС — Рэйн — у Германіі, Луара — у Францыі, Дунай — у Германіі, Аўстрыі, Славакіі, Венгрыі, Харватыі, Румыніі і Балгарыі. Усе яны з’яўляюцца значнымі транспартнымі артэрыямі, а на ўзвышшах ды ў гарах некаторыя рэкі выкарыстоўваюцца як месца размяшчэння ГЭС, напрыклад Рона і Адзіджэ.
Клімат
Большая частка Еўропы — дакладна, паўночная і цэнтральная — належыць да ўмеранага клімату, таксама выдзяляюць субтрапічны клімат ў паўдневаеўрапейскіх краінах. Моцна ўплывае на клімат плыня Гальфстрым, дзякуючы чаму тэмпературы ў Еўропе месцамі на 10 градусаў вышэйшыя за сярэднешыротныя (расійскі горад Уладзівасток знаходзіцца на той жа шыраце, што і Лазурны бераг). Гэта вызначае больш спрыяльныя ўмовы для сельскай гаспадаркі і развіцця інфраструктуры.
Поўнач Фінляндыі захоплівае субарктычны клімат. На захадзе ЕС распаўсюджаны марскі клімат, у цэнтральнай і ўсходняй частцы — пераходны, з меншай колькасцю ападкаў і больш халоднай зімой. На поўдні ЕС дамінуе субтрапічны міжземнаморскі клімат, які мае цеплае і сухое лета, а таксама дажджлівую і не вельмі халодную зіму. У ім знаходзяцца амаль ўсе Еўрапейскія курорты.
Карысныя выкапні
Распаўсюджанне карысных выкапанняў цесна звязана з тэктанічнай будовай тэрыторыі ЕС: яна вельмі неаднародная, таму ў ЕС знаходзіцца вялікі спектр розных мінеральных радовішчаў. У агульным, пачынаючы з 80-х гадоў апошняга стагоддзя, краіны Еўропы (а потым і ЕС) праводзяць палітыку адыходу ад здабыўнай і арыентаванай на яе прамысловасці.
Вугаль распаўсюджаны ў Вялікабрытаніі (Ньюкасл), Нямеччыне (Ахен, Рур) і Польшчы (Сілезія). З усіх пералічаных радовішчаў зараз выкарыстоўваецца толькі Верхнесілезск і ў Польшы, але і ён знаходзіцца ў крызісным становішчы. ЕС не забяспечвае сябе вуглем, таму яна вымушана купляць яго ў Расіі. Адметна, што Нямеччына з’яўляецца міравым лідарам па агульных запасах бурага вугля.
Экалогія
Экалогія ў Еўрасаюзе пастаянна паляпшаецца, у асноўным, дзякуючы належным адносінам урада да яе. Але экалагічныя праблемы ўсё роўна існуюць, і выкліканы яны, галоўным вобразам, высокай шчыльнасцю насельніцтва і прамысловай нагрузкай на тэрыторыю.
Выкіды серы, азоту, діаксіду вугляроду ў атмасферу
Гэта прычына кіслотных дажджоў, часткова — дэградацыі глебаў, пашкоджання жылога фонду, транспарту і маёмасці. Найбуйнейшыя эмісіі, ў асноўным, сустракаюцца ў старапрамысловых раёнах, напрыклад, французская Латарынгія альбо «Чорная Англія». Металургія, цеплаэнергетыка і хімічная прамысловаць з’яуляюцца аднымі з іх галоўных прычын.
Суд Еўрапейскага саюза
У рамках ЕС важная роля належыць Суду ЕС. Рэгламент Суда ЕС зацверджаны Саветам ЕС. Прызнанне абавязковай юрысдыкцыі гэтага Суда — адна з умоў членства ў ЕС. Суд ЕС ўпаўнаважаны: рэгуляваць міждзяржаўныя спрэчкі; ануляваць дзеянне заканадаўчых актаў і рашэнняў, якія прымаюцца іншымі галоўнымі органамі, ЕС абавязваць дзяржавы — удзельніцы ЕС выконваць узятыя на сябе абавязкі; даваць тлумачэнне нормаў права ЕС. Ісцамі ў Судзе могуць выступаць дзяржавы-удзельніцы ЕС, нацыянальныя судовыя органы, юрыдычныя і фізічныя асобы. Рашэнні Суда маюць абавязковую для бакоў сілу.
Эканоміка
Фінансавую палітыку рэгулюе Еўрапейскі цэнтральны банк. Найважнейшыя рашэнні прымаюцца на самітах кіраўнікоў дзяржаў — удзельніц саюза.
ЕС мае адзіны рынак на тэрыторыі ўсіх сваіх членаў. 18 дзяржаў з ліку саюза далучыліся таксама да валютнага саюза, вядомай як еўразона, дзе выкарыстоўваецца еўра ў якасці адзінай валюты. У 2012 годзе ЕС меў сукупнага ВУП у 16 трлн долараў, маючы 20 % доля ад сусветнага валавога ўнутранага прадукта з пункту гледжання парытэту пакупніцкай здольнасці.
Са спісу 500 найбуйнейшых карпарацый паводле велічыні прыбытку 161 з іх мае свае штаб-кватэры ў ЕС. У 2007 годзе ўзровень беспрацоўя ў ЕС складаў 7 %, у той час як інвестыцыі складалі 21,4 % ВУП, інфляцыя была на ўзроўні 2,2 %, а сальда рахунку бягучых аперацый мела паказчык −0,9 % ВУП, што значыць невялікая перавага імпарту перад экспартам. У 2012 годзе ўзровень беспрацоўя ўжо складаў 11,4 %.
Існуе значная розніца ў ВУП на душу насельніцтва ў межах асобных дзяржаў ЕС. Гэты паказчык вагаецца паміж 11 300 і 69 800 еўра. Розніца паміж самым заможным і самым бедным рэгіёнамі вагалася, у 2009 годзе, з 27 % ад сярэдняга для Еўрапейскага саюза ў Паўночна-заходнім рэгіёне Балгарыі да 332 % ад сярэдняга ў Лондане ў Вялікабрытаніі. Акрамя Лондану высокі паказчык ВУП на душу насельніцтва маюць Люксембург (62 500 еўра) і Брусель (52 500 еўра), у той час як найбольш беднымі рэгіёнамі з’яўляюцца Паўночна-заходні (6 400 еўра), Паўночна-ўсходні (6 900 еўра), Паўночна-цэнтральны (6 900 еўра) і Паўднёва-цэнтральны (7 200 еўра).
Валютны саюз
Стварэнне адзінай еўрапейскай валюты стала афіцыйнай мэтай Еўрапейскай эканамічнай супольнасці ў 1969 годзе. Аднак, толькі пасля складання Маастрыхцкага дагавора ў 1993 годзе дзяржавы-члены былі юрыдычна абавязаныя зладзіць валютны саюз не пазней за 1 студзеня 1999 года. У гэты дзень еўра быў прадстаўлены сусветнаму фінансаваму рынку ў якасці разліковай валюты 11 з 15 на той момант краін — членаў саюза. 1 студзеня 2002 года былі ўведзены ў наяўны зварот банкноты і манеты ў 12 краінах ЕС, якія склалі, такім чынам, гэтак званую Еўразону. На сёння Еўразона ўключае ў сабе 19 краін, апошняй з якіх з’яўляецца Літва, якая перайшла на еўра 1 студзеня 2015.
Уладзімір Ільіч Чараднічэнка
Уладзімір Ільіч Чараднічэ́нка (, с. Архангельскае,, Алтайскі край, РСФСР, СССР — ) — беларускі кампазітар.
Біяграфія
Скончыў у 1958 годзе Беларускую кансерваторыю, клас А. Багатырова. З 1959 года выкладчык Мінскага музычнага вучылішча імя М. Глінкі. У 1964—1966 гадах дырыжор-кансультант эстрадных калектываў Беларускай філармоніі.
Ян Непамуцэн Касцюшка
Ян Непамуцэн Касцюшка (Jan Nepomucen Kościuszko; каля 1720 — пасля 1788) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Касцюшкаў (галіны Фёдаравічаў) герба «Рох III».
Харужы кіеўскі, мечнік оўруцкі (1764), пісар земскі жытомірскі (1766), радца Барскай канфедэрацыі (1769), пасля паражэння якой эмігрыраваў у Венгрыю.
Любэня (гміна)
Любэ́ня (Lubenia) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жэшоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любэні. Плошча гміны складае 54,77 км². Станам на 2011 год у гміне Любэня пражывалі 6525 чалавек, шчыльнасць — 119 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 4 салецтвы.
Гідраэнергія
Гідраэнергія — выкарыстоўванне энергіі рэк і вадаёмаў, размешчаных вышэй узроўню мора, а таксама энергіі марскіх прыліваў і энергія хваляў. Адрозніваюць агульную гідраэнергію, т.б. тэарэтычны валавы гідраэнергетычны патэнцыял, тэхнічную гідраэнергію, т.б. тыя што фактычна можна выкарыстаць, і эканамічную гідраэнергію, т.б. тыя выкарыстанне якіх эканамічна выгодна. Пры ацэнцы гідраэнергарэсурсаў улічваюць не толькі колькасныя, але і якасныя іх характарыстыкі. Дзеля якасці гідраэнергіі асабліва важная яе раўнамернасць, чым больш яна раўнамерная, тым вышэй яе якасць.
Вярхоўе (Дарагабужскі раён)
Вярхоўе (Верховье) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва
Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва (ІПП) — недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова. Заснаваны ў 1993 г Міжнародным адукацыйным кансорцыумам. Знаходзіцца ў Мінску на вул. Ціміразева, 65А. Мае ліцэнзію Мінадукацыі РБ да 29 красавіка 2019 г. Рыхтуе студэнтаў 11 спецыяльнасцяў дзённай і завочнай формы навучання, у тым ліку менеджэраў-эканамістаў, юрыстаў і палітолагаў-юрыстаў. У 2017 г. згодна дадзеным афіцыйнага сайта ІПП, там навучаліся 1100 студэнтаў і працавалі 80 выкладчыкаў. У 2011 г. Інстытут пачаў падрыхтоўку магістрантаў. Ёсць звесткі аб удзеле ІПП ў Міжнароднай кадравай акадэміі ў якасці асацыяванага члена.
Пераважна ў Інтэрнеце сустракаецца станоўчая інфармацыя пра ІПП, але можна сустрэць і крытыку вну за фактычную адсутнасць праходжання студэнтамі практыкі ў Еўропе, якая дэкларыруецца ІПП і кансерватыўнасць метадаў навучання ў гэтай вну
Гарагляд
Гарагляд — прозвішча.
Палац культуры (Ясы)
Палац культуры (Palatul Culturii) — будынак у румынскім горадзе Ясы. Да 1955 года будынак займалі адміністрацыйныя і судовыя ўстановы, затым там былі адкрыты чатыры музеі. На бягучы момант яны ўваходзяць у арганізацыю пад назвай Нацыянальны музейны комплекс «Малдова». Акрамя таго, у будынку знаходзіцца Цэнтр па кансервацыі і рэстаўрацыі культурнай спадчыны. Таксама тут праводзяцца розныя выставы і іншыя мерапрыемствы.
Палац культуры занесены ў Нацыянальны рэестр гістарычных помнікаў.
Гісторыя
Будаўніцтва было пачата ў 1906—1907 гадах, часткова на старых руінах сярэднявечнага княжацкага суда Малдовы (1434), і часткова на верхняй часткі падмурка і першага паверха былога неакласічнага палаца, пабудаванага пры гаспадары  (1804-1806, архітэктар Ёхан Фрэйвальд), перабудаванага гаспадаром (1841-1843, архітэктар Мікалае Сінгураў), і разабранага ў 1904—1906 гадах. Ад апошняга будынка Палац культуры атрымаў у спадчыну легенду аб тым, што ў ім 365 пакояў — столькі ж, колькі дзён у годзе.
Румынская архітэктар ''І. Д. Берандзей'' распрацаваў праект будынка, ён спраектаваў яго ў яркім неагатычным стылі. Падчас Першай сусветнай вайны, будаўніцтва было спынена з-за абмежаванасці рэсурсаў, у недабудаваным будынку размяшчаліся румынскія і рускія войскі, а таксама розныя грамадскія ўстановы і ваенныя шпіталі. Будынак быў дабудавана толькі 11 кастрычніка 1925 года і афіцыйна адкрыты праз год каралём Фердынандам I.
Да 1955 года ў будынку размяшчаўся акруговы суд і іншыя грамадскія ўстановы. Падчас Другой сусветнай вайны ў ім размяшчаліся нямецкія, а затым і савецкія войскі. Паміж 1975 і 1977 гадамі драўляныя перакрыцці апошняга паверха былі замененыя на цэментавыя, зафіксаваныя сталёвы сеткай. Будынак выстаяў падчас, аднак пацярпелі перакрыцці першага паверха, сцены, арнаменты і рэльефы. Маштабны праект рэстаўрацыі, які лічыцца адным з самых складаных у Румыніі з 1990 года, пачаўся ў 2008 годзе. Працы былі часткова завершаны ў 2016 годзе.
Архітэктура
Палац мае 298 прасторных пакояў агульнай плошчай 34 236 м². 92 вокны знаходзяцца на фасадзе і яшчэ 36 ва ўнутраным двары.
Цэнтральны зала ўпрыгожвае вялікая мазаіка, на якой намаляваныя прадстаўнікі гатычнага бестыярыя: двухглавые арлы, драконы, грыфоны, львы. Да залы прымыкае пакой са шкляной столлю, у якой першапачаткова размяшчалася цяпліца.
Нягледзячы на архаічны дызайн, палац быў спраектаваны з выкарыстаннем сучасных матэрыялаў і тэхналогій. Так, каменныя блокі былі заменены на лёгкія і значна больш танныя матэрыялы. Акрамя таго, некаторыя пакоі былі аформлены з выкарыстаннем спецыяльнага матэрыялу, распрацаванага Анры Каандай, пад назвай боіс-цэмент, які імітуе дуб. Дэкаратыўныя скабяные вырабы таксама заслугоўваюць увагі, імі можна палюбавацца, напрыклад, у зале ваяводаў. Будынак быў абсталяваны такім высокатэхналагічным па тых часах абсталяваннем, як электрычнае асвятленне, паветранае ацяпленне, сістэма вентыляцыі, тэрмастат, пыласосы. З улікам 14 пажараў, якія закранулі папярэднія будынка, Берандзей (галоўны архітэктар) апрацаваў драўляныя канструкцыі гарышча спецыяльным супрацьпажарным растворам пад назвай арнітыён, а на даху ён выкарыстаў спецыяльны матэрыял этернітэ.
Вежа з гадзіннікам
Уваход у палац размешчаны ў вялікай вежы данжоне з зубцамі і шпілем. Вежа з'яўляецца цэнтральнай архітэктурнай часткай палаца. На кожным з трох бакоў знаходзіцца цыферблат дыяметрам 3,25 м. Цыферблаты ўпрыгожаны вітражамі, якія прадстаўляюць 12 знакаў Задыяку. Па краях цыферблатаў намаляваныя двое маладых мужчын, апранутых у нацыянальныя касцюмы — яны як быццам ахоўваюць гадзіннік (гэты элемент дызайну быў натхнёны замкам Пелеш). Вітражы і крыжападобныя зубцы падсвятляюцца ў начны час. У вежы маюцца 8 званоў, якія кожную гадзіну прайграваюць мелодыю «Хор Аб'яднання».
Мастацкі музей
Мастацкі музей, заснаваны ў 1860 годзе, з'яўляецца найстарэйшай і найбуйнейшай мастацкай калекцыяй у Румыніі з больш чым 8700 творамі, з якіх каля 1000 адносяцца да нацыянальнай і сусветнай спадчыны. Ён размешчаны на першым паверсе палаца і складаецца з 24 пакояў для пастаянных экспазіцый, размешчаных у трох галерэях (Універсальная мастацкая галерэя, Румынская галерэя сучаснага мастацтва і Галерэя сучаснага мастацтва). У галерэях сабраныя творы такіх мастакоў, як Караваджо, Веронезе, П'етра Ліберы, Карла Дольчы, Сальватор Роза, Франчэска Салімена, Барталаме Эстэбан Мурылья, Антоніс Ван Дэйк, Ян Бот, Барталамеус ван дэр Гельст, Эгберт ван Хемскерк II, Нікола Пусэн, Філіп дэ Шампань, Эсташ Лесюэр, Гіём Кусту, Франсуа Бушэ і многія іншыя.
Музей гісторыі Малдовы
Музей гісторыі Малдовы быў заснаваны ў 1916 годзе, у яго калекцыі знаходзяцца больш за 48 000 аб'ектаў з розных абласцей: археалогіі, нумізматыкі, дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, старадаўніх кніг, дакументаў і г. д. Адзін з найстарэйшых экспанатаў — 70 000-гадовы чэрап маманта сярэдзіны палеаліту. Сярод іншых экспанатаў важнае значэнне мае кераміка Трыпольскай культуры, дакійския, сармацкія, гатычныя і рымскія артэфакты, а таксама зброя і іншыя прадметы з сярэднявечча. Гістарычны музей знаходзіцца ў палацы на першым паверсе, на заходнім баку. Ён з'яўляецца пераемнікам Музея антычнасці, заснаванага ў 1916 годзе Арэстам Тафралі. Музей мае чатыры секцыі: дагістарычнай і старажытнай гісторыі, сярэднявечнай гісторыі, новай гісторыі і найноўшай гісторыі, прадстаўляючы асноўныя аспекты развіцця мясцовых абшчын ад эпохі палеаліту да Другой сусветнай вайны.
Знак Зора (фільм, 1940)
«Знак Зо́ра» (The Mark of Zorro) — амерыканскі прыгодніцкі фільм 1940 года, пастаўлены рэжысёрам Рубенам Мамулянам па матывах аповесці «». Ролю Зора выканаў.
Палац культуры (Ясы)
Этнаграфічны музей Малдовы
Этнаграфічны музей Малдовы, заснаваны ў 1943 годзе, мае больш чым 13000 прадметаў, якія паказваюць румынскі прагрэс скрозь стагоддзі. Малдаўскі музей этнаграфіі размешчаны ў заходняй частцы палаца, на першым і другім паверсе. Тут можна ўбачыць аб'екты, якія выкарыстоўваюцца жыхарамі Малдовы ў сваёй паўсядзённай дзейнасці: сельская гаспадарка, вінаградарства, жывёлагадоўля, рыбалоўства, паляванне, пчалярства. Можна таксама ўбачыць інтэр'еры сялянскіх дамоў, прылады, якія выкарыстоўваюцца для вытворчасці глінянага посуду, ткацтва, апрацоўкі дрэва, калекцыю масак, традыцыйныя касцюмы. Многім з гэтых экспанатаў больш за 100 гадоў.
Знак Зора (фільм, 1940)
Сюжэт
Малады франт Дыега Вега вяртаецца з Іспаніі ў родную Каліфорнію, дзе яго бацька быў алькальдам (мэрам) Лос-Анджэлеса. Аднак тыя часы даўно мінулі: цяпер у гэтай мясцовасці запраўляе новы алькальд Луіс Кінтэра, якога падтрымліваюць войскі капітана Эстэбана Паскуале. Яны бессаромна падвышаюць падаткі, укідваючы і без таго небагатых сялян у сапраўдную галечу, а тых, хто спрабуе супраціўляцца, падвяргаюць жорсткім пакаранням. Аднак неўзабаве пасля прыезду Дыега ў ваколіцах з’яўляецца Зора, які вырашае кінуць выклік тым, хто чыніць несправядлівасць.
Палац культуры (Ясы)
Музей навукі і тэхнікі
Музей навукі і тэхнікі імя Штэфана Пракапіу, які валодае калекцыяй з больш чым 8500 аб'ектаў, быў заснаваны ў 1955 годзе як «Політэхнічны музей» і перайменаваны ў 1994 годзе ў гонар фізіка Стэфана Пракапіу. У ім ёсць секцыі энергетыкі, запісу і прайгравання гуку (унікальны ў межах Румыніі), тэлекамунікацыі, мінералогіі — крышталаграфіі, а таксама секцыя кампьютараў.
IC 1720
IC 1720 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Скульптар.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шчаслівы разам (тэлесерыял)
Шчаслівы разам (Счастливы вместе) — камедыйны тэлесерыял, расійская адаптацыя амерыканскага тэлесерыяла «Жанатыя … з дзецьмі». Трансляваўся на расійскім тэлеканале «ТНТ».
Сюжэт
Серыял распавядае пра сям’ю, якая жыве ў Екацярынбургу.
Фройляйн: зімовая казка
«Фройляйн: зімовая казка» (Fräulein: una fiaba d'inverno) ― італьянскі мастацкі фільм, зняты ў 2015 годзе.
Сюжэт
Шмат гадоў Рэгіна жыла ў адзіноце ў сваім пустым гатэлі ля падножжа Альпаў, пакуль да яе не пастукаўся дзіўны госць. Пасяліўшыся з Рэгінай пад адным дахам, лагодны дзівак змяняе яе жыццё.
Відзінічы
Ві́дзінічы (, Видиничи) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Аболецкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Алёнавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Вядома прынамсі з канца XIV ст. як сяло «Видиничь» Друцкага княства, у 1378—1394 гадах друцкі кн. Васіль Міхайлавіч даў дзесяціну з жыта ў Відзінічах друцкай царкве Прычыстай Багародзіцы пра што быў зроблены запіс на падораным ім жа гэтай жа царкве Евангеллі-Апракасе.
У 1669 годзе вёска Аршанскага павета Вялікага Княства Літоўскага.
Клетнае (вёска)
Кле́тнае (, Клетное) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 30 лістапада 1853 года
Сонечнае зацьменне 30 лістапада 1853 года — поўнае сонечнае зацьменне 130 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0485 і дасягнула свайго максімуму ў 19:15:39 UTC у пункце з каардынатамі 12° пд. ш. 109° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 28 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 164 км.
Зацьменне 30 лістапада 1853 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1853 годзе і 132-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 6 чэрвеня 1853 года, наступнае — 26 мая 1854 года.
Тэрмічная апрацоўка
Тэрмічная апрацоўка ці цеплавая апрацоўка — вытрымліванне матэрыялу пры павышанай (нагрэў) ці пры паніжанай (ахалоджванне) тэмпературы, альбо выконванне акрэсленага тэмпературнага рэжыму ў цячэнне акрэсленага часу для надання яму неабходных уласцівасцей.
Выкарыстоўваецца пры прыгатаванні ежы. Таксама паўсюдна прымяняецца ў прамысловасці.
Чарнігаўская вобласць
Чарнігаўская вобласць (Чернігівська область) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Украіны. Створана 15 кастрычніка 1932 года.
У складзе вобласці 57 тэрытарыяльных грамад.
Месцазнаходжанне
Размешчаная на поўначы Украіны. На тэрыторыі вобласці, каля вёскі Пятроўкі, знаходзіцца крайні паўночны пункт Украіны. На ўсходзе мяжуе з Сумской вобласцю, на поўдні — з Палтаўскай вобласцю, на захадзе — з Кіеўскай вобласцю. На поўначы мяжуе з Беларуссю.
Клімат
Клімат умерана-кантынентальны. Сярэднія тэмпературы ліпеня +18,4° — +19,9° С, студзеня — −6° — −8° С. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае 500—600 мм. Працягласць вегетацыйнага перыяду — 150—160 дзён у год.
Рэльеф
Амаль уся тэрыторыя вобласці ўваходзіць у склад Прыдняпроўскай нізіны, толькі невялікая частка на паўночным усходзе — у склад Сярэдняга ўзвышша. Паверхня ўяўляе сабой палога-хвалістую раўніну, якая мае агульны ўхіл з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад.
Карысныя выкапні
Карысныя выкапні Чарнігаўшчыны — нафта, торф, фасфарыты, крэйда, вапна, каалін.
Водныя аб’екты
Па тэрыторыі вобласці цячэ 1200 рэчак агульнай даўжынёй каля 8,5 тыс. км. Найбольшыя рэкі — Дняпро, Дзясна з прытокамі Сейм, Асцёр, Сноў, Убедзь, на поўдні — Удай.
Гісторыя
Засяленне тэрыторыі Чарнігаўшчыны пачалося яшчэ ў эпоху палеаліту — каля 100 тысяч гадоў таму. У IX стагоддзі Чарнігаўска-Северская зямля ўвайшла ў склад Кіеўскай Русі як асобнае Чарнігаўскага княства.
Пасля заваявання тэрыторыі сучаснай Чарнігаўскай вобласці манголамі ў ХІІІ стагоддзі за ўладанне зямлёй вяліся працяглыя войны паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскім дзяржавай, а з ХVІ стагоддзя — Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай. У 1649—1764 гадах Чарнігаўшчына ў складзе некалькіх палкоў уваходзіла ў казацкую дзяржаву, Гетманшчыну. Пасля ліквідацыі Гетманшчыны Расійскай імперыяй у 1796 годзе была створаная Маларасійская губерня з цэнтрам у Чарнігаве. Чарнігаўская вобласць была ўтвораная 15 кастрычніка 1932 года ў межах УССР.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У складзе вобласці 22 адміністрацыйна-тэрытарыяльныя раёны, 15 гарадоў, з якіх 3 — абласнога значэння, 30 пасёлкаў гарадскога тыпу, 60 пасёлкаў, 1429 сёл.
Юзаф Касцюшка
Юзаф Касцюшка (Józef Kościuszko;  — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Касцюшкаў (галіны Фёдаравічаў) герба «Рох III». Нарадзіўся ў сям’і Людвіка Тадэвуша.
Абозны берасцейскі (1772), суддзя Галоўнага трыбунала ВКЛ (1766, 1771).
Вязьмічы (Смаленская вобласць)
Вязьмічы (Вязьмичи) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Бернхард Салін
Карл Бернхард Салін (, Эрэбру —, ) — шведскі археолаг, гісторык культуры і куратар музея.
Біяграфія
Бернхард Салін здаў уступны экзамен у дзяржаўнай гімназіі ў Нючэпінгу 28 мая 1880 года, а затым пачаў вучобу студэнтам Упсальскага ўніверсітэта, дзе ён стаў у 1885 годзе бакалаўрам у галіне скандынаўскіх моў, эстэтыкі, мастацтва і літаратуры, латыні, гісторыі, паліталогіі і астраноміі. Ён стаў у 1888 годзе ліцэнцыятам філасофіі ў гісторыі мастацтваў і доктарам у эстэтыцы ў 1890 годзе. Салін быў прыняты ў якасці памочніка ў Дзяржаўны гістарычны музей у 1889 годзе, дзе ён быў прызначаны другім памочнікам куратара ў 1902 годзе. Салін стаў куратарам Паўночнага музея ў 1903 годзе і быў яго дырэктарам з 1905 па 1913 год.
Салін быў першапачаткова мастацтвазнаўцам, але цікавіўся дагістарычнай археалогіяй, і, як археолаг, ён удзельнічаў у тым ліку ў раскопках у Сірэторпе ў Блекінге ў 1915 годзе. Салін прысвяціў сябе пазней гісторыі рэлігіі, асабліва развіццю скандынаўскай рэлігіі. Ён быў прызнаным спецыялістам па звярынаму стылю. У 1891, 1892, 1894 і 1895 гадах ён правёў каля двух гадоў у шырокіх даследаваннях у Цэнтральнай і Паўднёвай Еўропе. У выніку паездкі ён апублікаваў у 1904 годзе працу «Altgermanische Thierornamentik», якая змяшчае стылявы аналіз і разгляд розных культурных плыняў у перыяд міграцыі.
Дарога Р6
Дарога  — рэспубліканская аўтамабільная дарога агульнага карыстання ў Беларусі, якая злучае Івацэвічы, Пінск і Столін, а таксама магістраль з магістралью. Працягласць — 157 км. Праходзіць па тэрыторыі Івацэвіцкага, Пінскага раёнаў Брэсцкай вобласці.
Р-6 з’яўляецца найважнейшым міжнародным транзітным і турыстычным шляхам, які сумесна з дарогамі, (Гродзенская вобласць), і  (Брэсцкая вобласць) злучае міжнародныя аўтадарожныя пункты пропуску «Прывалкі» (беларуска-літоўская мяжа) і «Верхні Церабяжоў» (беларуска-ўкраінская мяжа), а таксама сумесна з дарогай  міждзяржаўны беларуска-ўкраінскі аўтадарожны пункт пропуску «Невель».
Ужо некалькі гадоў запар, Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь (Мінтранс Беларусі), сваімі пастановамі ўводзяць часовыя абмежаванні нагрузак на восі транспартных сродкаў і самаходных машын у дачыненні да рэспубліканскіх аўтамабільных дарог агульнага карыстання, у т.л. і да дарогі Р-6, з даволі размытай ў фармуляванні і спрэчнай мэтай захавання дарог і дарожных збудаванняў, а таксама забеспячэння бяспекі руху. У 2016 г. Мінтранс Беларусі пастановай № 6 ад 5 сакавіка увёў абмежаванні ў вясновы (з 21 сакавіка да 22 красавіка) і летні (з 23 мая да 31 жніўня) перыяды. У вясновы перыяд быў забаронены рух транспартных сродкаў і самаходных машын з абмежаваннем нагрузкі на вось 8 т. па дарозе Р-6 з 1,5 км—86 і 95—157,09. У летні перыяд быў забаронены рух транспартных сродкаў і самаходных машын з максімальна дапушчальнай нагрузкай на адзіночную вось не больш за 6 т. з 11 гадзін 00 хвілін да 20 гадзін 00 хвілін уключна пры дзённай тэмпературы паветра вышэй за 25 °С.
Карэлья-Антэльмінелі
Карэлья-Антэльмінелі (Coreglia Antelminelli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лука.
Насельніцтва складае 4805 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 92 чал./км². Займае плошчу 53 км². Паштовы індэкс — 55025. Тэлефонны код — 0583.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Любіхова (гміна)
Любіхо́ва (Lubichowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Старагардскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Любіхове. Плошча гміны складае 161,01 км². Станам на 2004 год у гміне Любіхова пражывалі 5595 чалавек, шчыльнасць — 34,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Вішнёўка (Івацэвіцкі раён)
Вішнёўка (, Вишнёвка) (да 30 ліпеня 1964 года Гно́йна ) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Быценскага сельсавета.
Да 9 жніўня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Даманаўскага сельсавета.
IC 1721
IC 1721 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Венецыянскі кінафестываль 1984
41-ы Венецыянскі кінафестываль праходзіў з 1 па 11 верасня 1984 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «Год спакойнага сонца» рэжысёра Кшыштафа Занусі.
Клетнае (пасёлак)
Кле́тнае (, Клетное) — пасёлак у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Гарадок (Алексінскае сельскае паселішча)
Гарадок (Городо́к) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Алексінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Чаркасы
Чарка́сы (Черкаси) — горад в Украіне, цэнтр Чаркаскай вобласці і Чаркаскага раёна.
Гісторыя
Вядомыя з 1394 года ў складзе Кіеўскага княства. Пасля Люблінскай уніі ў складзе Рэчы Паспалітай. З 1648 года — цэнтр Чаркаскага казацкага палка. Паводле Андрусаўскага перамір'я 1667 засталіся за Польшчай. З 1793 года ў складзе Расійскай імперыі; з 1795 года — павятовы горад, з 1797 года — у Кіеўскай губерні. З 1932 года раённы цэнтр Кіеўскай вобласці. З 22 жніўня 1941 па 14 снежня 1943 года Чаркасы былі акупаваны нямецкімі войскамі. З 1954 года — абласны цэнтр.
Агнешка Бругер
Агнешка Бругер (Agnieszka Brugger; у дзявоцтве Малчак (Agnieszka Malczak), нар., Лягніца, Польская Народная Рэспубліка) – нямецкі палітык партыі Саюз 90/Зялёныя. Дэпутат Бундэстага 17, 18, 19 скліканняў.
Асабістае жыццё і адукацыя
Яе бацькі пераехалі з Лягніцы ў Дортмунд у 1989 годзе. У Дортмундзе Малчак скончыла Малінкрадцкую гімназію-прыватную сярэднюю школу, якой кіруе рымска-каталіцкая. Вывучала паліталогію ў Цюбінгенскім універсітэце. Абралася шлюбам 3 снежня 2011 года і змяніла прозвішча на Бругер.