cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нехо I
Нехо (Нехо I) — намарх V ніжнеегіпецкага нома (септа) з цэнтрам у г. Саіс у Дэльце Ніла падчас дадэкархіі, кіраваў на працягу 8 гадоў (паводле Манефона; верагодна, 672—664 да н.э.). Хоць Нехо ніколі не прымаў царскага тытула, ён лічыўся заснавальнікам і родапачынальнікам XXVI дынастыі, якая ўзыйшла на егіпецкі прастол у асобе яго сына Псаметыха I. Нехо вядомы пераважна з асірыйскіх крыніц, аднак існуе таксама адзін егіпецкі дакумент, які адносіцца да часу яго кіравання: дароўны надпіс на стэле, перададзенай храму ў Себеніце жрацом Ісіды Аканошам у другі год Нехо.
Рамуальд Траўгут
Рамуальд Траўгут (Romuald Traugutt;, в. Шастакова, Брэсцкі павет, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — , ; Псеўданім: Кракоўскі) — генерал, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, адзін з яго кіраўнікоў.
Біяграфія
Вучыўся ў Свіслацкай гімназіі. З 1845 года служыў у расійскай арміі, удзельнік Крымскай вайны (1853—1856). У 1862 годзе, у чыне падпалкоўніка, пайшоў у адстаўку. Жыў у маёнтку Востраў на Кобрыншчыне, займаўся гаспадаркай.
Пасля пачатку паўстання, у красавіку 1863 года, сфарміраваў і ўзначаліў Кобрынскі паўстанцкі атрад. У баях каля в. Горкі тройчы нанёс паражэнне расійскім карным часцям. У чэрвені 1863 года з Брэсцкім атрадам Я. Ваньковіча зрабіў рэйд па Піншчыне і Паўночнай Валыні, але атрад Р. Траўгута панёс значныя страты, і ў ліпені 1863 года з дапамогай Э. Ажэшкі Р. Траўгут таемна выехаў у Варшаву. Атрымаў чын генерала, быў прадстаўніком паўстанцкіх уладаў за мяжой. У кастрычніку 1863 кіраўнік Нацыянальнага ўрада ў Варшаве і фактычна дыктатар паўстання. Шмат зрабіў дзеля пашырэння сацыяльнай базы паўстання, надання яму новага размаху, рэарганізацыі ўзброеных сіл інсургентаў. Арыштаваны 30 сакавіка 1864. Паводле прыгавору ваеннага суда павешаны ў Варшаўскай цытадэлі.
У 1928 годзе ў мястэчку Свіслач устаноўлены помнік Р. Траўгуту, адноўлены ў 1989 годзе.
Войтаў
Войтаў — прозвішча.
Матфій (апостал)
Матфій (Ματθίας, Matthias; памёр каля 80) — адзін з паслядоўнікаў Ісуса Хрыста, паводле кнігі Дзеянняў Апосталаў, быў абраны ў лік дванаццаці апосталаў замест Іуды Іскарыёта пасля здрады і самагубства апошняга. Матфій, як апостал, адметны тым, што яго прызначэнне не было зроблена асабіста Ісусам, Які ўжо ўзнёсся на нябёсы, а было зроблена астатнімі апосталамі на першай пасля ўзнясення Хрыста сустрэчы.
Біяграфія
Няма згадкі пра Матфія ў спісах вучняў ці паслядоўнікаў Ісуса ў трох сінаптычных Евангеллях. Паводле Дз. 1, у першыя дні пасля ўзнясення Ісуса, сабраліся каля ста дваццаці яго вучняў і паміж сабою выбралі двух, каб замяніць Іуду: Іосіфа, якога звалі Варсавам (таксама вядомы як Юстус) і Матфія. Затым паслядоўнікі Ісуса маліліся: «Ты, Госпадзе, Сэрцаведзе ўсіх, пакажы з гэтых двух аднаго, якога Ты выбраў, прыняць пакліканне гэтага служэння і апостальства, ад якога адпаў Юда, каб ісці ў сваё месца.». Затым яны кінулі жрэбій і ён выпаў на Матфія, таму ён быў далучаны да адзінаццаці апосталаў. (Дзеі 1:23-26)
Ніякай дадатковай інфармацыі пра Матфія ў кананічным Новым Запавеце няма. У тэкстах хрысціянскай традыцыі яго імя падаецца па-рознаму: у сірыйскай версіі Еўсевія ён называецца «Талмаем», яго не трэба блытаць з Варфаламеем (што азначае сын Талмая), які першапачаткова быў адным з дванаццаці апосталаў. Клімент Александрыйскі кажа, што некаторыя лічылі яго Закхеем; у рукапісах Clementine Recognitions атаясамліваюць яго з Варнавай, таксама ёсць меркаванні, што Матфій і Нафанаіл у Евангеллі паводле Яна — адна і тая ж асоба.
Па словах Нікіфара (Historia Eccl., 2, 40), Матфій упершыню прапаведаваў Евангелле ў Іудзеі, а ў вобласці Эфіопія (Калхіда), у цяперашні час Грузія, ён быў на смерць забіты камянямі. Знак змешчаны на руінах рымскай крэпасці ў Гонія, (Апсарос) у сучасным грузінскім рэгіёне Аджарыя, сцвярджае, што Матфій пахаваны ў гэтым месцы, што пацвярджаецца рукапісам Synopsis of Dorotheus:
''«Матфій прапаведаваў Евангелле варварам і мясаедам у раёне Эфіопіі, дзе знаходзіцца марская гавань Хісус, у вусці ракі Фазіс. Ён памёр у Себастопалісе, і быў пахаваны там, паблізу Храма Сонца»''.
У захаваных коптскіх рукапісах Дзеяў Андрэя і Матфія, таксама пазначана дзейнасць Матфія ў тым жа «горадзе людаедаў» у Эфіопіі.
Паводле іншай традыцыі, Матфій быў пабіты камянямі яўрэямі ў Іерусаліме, а затым абезгалоўлены.
''«Не тое, каб яны сталі апосталамі праз выбранне некаторым асаблівым чынам, бо і Іуда быў абраны разам з імі. Але яны сталі апосталамі праз выбранне Таго, хто прадбачыць нават канчатковы лёс. Матфій, які не быў абраны разам з імі, аднак праявіў у сабе вартасць стаць апосталам, замяніў Іуду.»''
Творы
Захаваліся фрагменты Евангелля паводле Матфія, аўтарства якога некаторыя даследчыкі адносяць да Матфея, але раннія айцы царквы адносілі да ерэтычных твораў 2-га стагоддзя.
Шанаванне
Свята святога Матфія было ўключана ў Рымскі каляндар у 11 стагоддзі і звычайна адзначаецца на шосты дзень календ сакавіка (24 лютага, а 25 лютага ў высакосныя гады. У сувязі з рэформай календара Рымска-каталіцкіх святых у 1969 годзе, яго свята было перанесена на 14 мая, каб не адзначаць яго ў Вялікі пост.
Усходняя Праваслаўная Царква адзначае свята 9 жніўня.
У Царкве Англіі свята Св. Матфія адзначаецца 24 лютага, а таксама 14 мая. У Епіскапальнай царквы, а таксама ў некаторых лютэранскіх цэрквах, яго свята прыпадае таксама на 24 лютага ці на 14 мая.
Сцвярджаецца, што рэшткі святога апостала Матфія пахаваны ў абацтве святога Матфія ў Трыры (Германія), куды яны былі прынесены імператрыцай Аленай Канстанцінопальскай, маці імператара Канстанціна Вялікага. Паводле грэчаскіх крыніц, рэшткі апостала пахаваныя ў замку Гонія-Апсарос (Грузія).
NGC 4171
NGC 4171 — зорка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ульянова
Назву Ульяно́ва маюць:
Мікалаёўскі сельсавет
Мікалаё́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Мікалаёва.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзісенскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шанціраўскага сельсавета. 3 кастрычніка 1959 года Дзісенскі раён скасаваны, Мікалаёўскі сельсавет у складзе 67 населеных пунктаў (Адамова, Арханава, Атрошчына, Балабошкі, Баранчыкі, Барсукі, Барсучына, Баслакі, Беразова, Брушкі, Бушава, Бушарова, Бычыншчына, Бяляны, Воўкава, Воўчая Доля, Вульшчына, Вышкі, Гаравыя, Горкі-I, Горкі-II, Грэчана, Дарожкавічы, Дзегцярова, Дзямідава, Дзянісава, Дубоўка, Дуброва, Дуброва-Кульвокі, Зязюліна, Касабукі I, Касабукі II, Клейнікі, Куты, Ліпанты, Лісоўшчына, Лугаўцы I, Лугаўцы II, Лугаўцы III, Малашкі, Марынкі, Мар’янова, Мікалаёва, Мушына, Мыслі, Навінцы, Нергелішча, Павянужка, Пагулянка, Палужанчыкова, Пякоціна, Рэдзькі, Сарочына, Сільманова, Сіцькова, Слабада, Сталярова, Старынка, Сутокі, Федарцы, Фралова, Хоцькава I, Хоцькава II, Шарагі, Шантырава, Язуфава і Янова) увайшоў у склад Мёрскага раёна, 8 населеных пунктаў сельсавета (Галамысль I, Галамысль II, Донькі, Лугі, Пазікі, Салаўі, Ціханава і Шышкі) перададзены ў склад Пліскага раёна. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сцефанполлеўскага сельсавета, у склад Туркоўскага сельсавета перададзены 30 населеных пунктаў (Беразова, Бушава, Бычыншчына, Бяшэрава, Вульшчына, Гаравыя, Горкі-I, Горкі-II, Грэчана, Дарошкавічы, Дуброва, Зязюліна, Касабукі-I, Касабукі-II, Кульвокі, Ліпанцы, Малашкі, Мыслі, Павянужка, Палужанчыкова, Пякоціна, Рэдзькі, Сільманова, Старынка, Сутокі, Федарцы, Фралова, Хоцькава, Шарагі і Янова). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мікалаёўскага сельсавета 35 населеных пунктаў.
8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета з Туркоўскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (Бушава, Бычыншчына, Вульшчына, Горкі 1, Горкі 2, Дарожкавічы, Касабукі, Федарцы, Шарагі і Янова).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1227 чалавек, з іх 96,8 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Анатоль Мечыслававіч Маркевіч
Анатоль Мечыслававіч Маркевіч (нар. 1971, в. Грамкі, Шчучынскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Працаваў настаўнікам і дырэктарам у школах Шчучынскага раёна. У 1999−2002 гадах дырэктар СШ № 1 гарадскога пасёлка Карэлічы. З 2002 года — намеснік старшыні Карэліцкага райвыканкама. У 2010—2011 гадах старшыня Карэліцкага раённага Савета дэпутатаў. У 2011—2019 гадах — старшыня Навагрудскага райвыканкама.
З 12 лютага 2019 года па кастрычнік 2020 года працаваў памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — інспектарам па Брэсцкай вобласці.
19 лістапада 2020 года прызначаны Міністрам культуры Беларусі.
У сакавіку 2022 года трапіў пад санкцыі Канады.
Погляды і выказванні
Выступаючы перад канстытуцыйным рэферэндумам на «дыялогавай пляцоўцы» ў Стоўбцах, Анатоль Маркевіч прызнаў, што ў падначаленай яму галіне праводзяцца маштабныя кадравыя чысткі па ідэалагічных матывах :
Заявіў у канцы студзеня 2022 года, што у «калі людзі займаюць дэструктыўную пазыцыю, маё глыбокае перакананне — на працы ў дзяржаўнай службе яны знаходзіцца не могуць. Калі працуеш на дзяржслужбе — павінен быць прыхільнікам дзяржаўнай улады».
Меркаванні
Са слоў былой старшыні ўпраўлення культуры і народнай творчасці Міністэрства культуры Наталлі Задзяркоўскай, Анатоль Маркевіч «робіць з сябе выгляд міністра культуры», але «было зразумела, што ён не ведае галіны». Ён «даваў даручэнні, казаў, што ўсё было кепска да яго, а цяпер будзе добра». Наталля Задзяркоўская расказала, што ён «звальняў людзей з вялікім досведам, якія не падтрымлівалі яго погляды альбо мелі смеласць сказаць не тое, што ён чакае.»
Пшэмкаў
Пшэмкаў (Przemków, Primkenau) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, за 450 км на захад ад Варшавы і за 110 км на паўночны захад ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Палькавіцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пшэмкаў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,53 км². Насельніцтва 6,5 тыс. чалавек.
Europa Jupiter System Mission
Europa Jupiter System Mission (EJSM, рабочая назва: Laplace) — беспілотная касмічная праграма NASA/ESA/Раскосмас, якая запланавана на 2020 год па даследаванні спадарожнікаў Юпітэра —- Еўропы і Ганімеда, а таксама магнітасферы самога Юпітэра. У лютым 2009 года NASA/ESA было абвешчана, што місія EJSM будзе праходзіць перад місіяй Titan Saturn System Mission (TSSM).
Склад місіі
Адметнай асаблівасцю місіі з’яўляецца тое, што колькасць апаратаў, якія будуць запушчаны, вар’іруецца ад двух да чатырох.
Мэты місіі
Асноўныя задачы місіі EJSM разбітыя на 2 праграмы: JEO (Даследаванне Еўропы і Іо) і JGO (Даследаванне Ганімеда і Каліста):
Яшчэ адной мэтай місіі з’яўляецца вывучэнне магчымасці зараджэння жыцця ў планетарнай сістэме Юпітэра:
Усцінавічы
Назву Усці́навічы маюць:
Смаргонь
Смарго́нь  — горад у Гродзенскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Смаргонскага раёна, на рацэ Оксне (левы прыток Віліі) і яе прытоку Гервятцы. За 260 км на паўночны ўсход ад Гродна; чыгуначая станцыя на лініі Маладзечна — Вільнюс. Вузел аўтадарог на Маладзечна, Вільнюс, Вілейку, Крэва, Свір. Насельніцтва 37 527 чал. (2018).
Назва
Такім самым чынам, праз утваральнік -jn-, у гэтай частцы Павілля ўтвораны і тапонімы Дукойні, Жукойні. На мяжы XV—XVI стагоддзяў тытул магнатаў Зяновічаў гучаў як hares in Smorgoyny «паны на Смаргойнах». Форма тапоніма ў 1567 годзе засведчаная як «Сморкгойнь».
Назва звязаная з літ. smurgis «смаркач» (хто сморкаецца), ад smurgas «лядаш са страхі; соплі» i smurgti «накрапваць, імжыць».
Найімаверней гэта было імя першага пасяленца на месцы Смаргоні. Імя са значэннем «Смаркач» магло быць мянушкавага тыпу, але не выключана, што гэта было імя, нададзенае хлопчыку яшчэ ў маленстве.
Такім самым чынам утвораная і назва блізкіх да Смаргоні Кушлян, ад kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Падобнага тыпу і вядомае з ХІІІ стагоддзя яцвяжскае імя Зебр (літ. žebras «мурзаты; пярэсты, стракаты»).
Гісторыя
Упершыню Смаргонь упамінаецца ў дакументах па гісторыі Вілейскай епархіі ў 1503 годзе. Вядомая як прыватнае мястэчка ў Вялікім Княстве Літоўскім, уласнасць Зяновічаў, Радзівілаў, Пшаздзецкіх. Звалася таксама Смургоні, у XIX стагоддзі Смаргоні. У 1552 годзе тут заснаваны кальвінісцкі збор. З 1590 года пачалі працаваць папяровая мануфактура, школа, шпіталь. У Смаргоні ўпершыню пачалі выпякаць абаранкі (смаргонкі). У XVII стагоддзі Радзівілы заснавалі так званую «Смаргонскую акадэмію»  — жартоўная назва промыслу па лоўлі і дрэсіроўцы мядзведзяў. З 1795 года Смаргонь у складзе Расійскай імперыі.
У час вайны 1812 года пры адступленні французскіх войскаў тут спыняўся Напалеон I, перадаў камандаванне маршалу І. Мюрату і з’ехаў у Парыж. З таго часу дарогу Смаргонь — Ашмяны завуць Напалеонаўскай дарогай. У Першую сусветную вайну праз Смаргонь праходзіла лінія фронту, паселішча было разбурана. У 1920—1922 гадах Смаргонь уваходзіла ў склад Сярэдняй Літвы, з 1922 года — Польскай Рэспублікі. З 1939 года ў БССР, з 15 студзеня 1940 года Смаргонь — цэнтр Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці.
З 25 чэрвеня 1941 года да 4 ліпеня 1944 года Смаргонь акупавана гітлераўскай Германіяй.
4 ліпеня 1944 года 35-я гвардзейская танкавая брыгада, якой камандаваў Герой Савецкага Саюза Азі Асланаў, фарсіраваўшы Вілію, сумесна з 7-й гвардзейскай брыгадай, вызваліла горад. З верасня 1944 года Смаргонь — цэнтр Смаргонскага раёна Маладзечанскай вобласці. 20 студзеня 1960 года Смаргонь і Смаргонскі раён пераходзіць у склад Гродзенскай вобласці.
У 1972—1976 гадах уведзены ў строй заводы аптычнага станкабудавання, сухога абястлушчанага малака, камбікормавы, ільнозавод. 4 красавіка 1983 года Пастановай ЦК КПСС і Савета Міністраў СССР у Смаргоні пачынаецца будаўніцтва філіяла Мінскага трактарнага завода.
У 1985 годзе горад Смаргонь быў выдзелены ў асобную адміністрацыйную адзінку абласнога падпарадкавання. 20 чэрвеня 1988 года ў склад горада ўключаны вёскі Карналінка і Мінкі Каранёўскага сельсавета і вёска Садовая Бялкоўшчынскага сельсавета. У лістападзе 1996 года адміністрацыйныя адзінкі Смаргонскі раён і горад Смаргонь был аб’яднаны ў адну — Смаргонскі раён. У 2003 годзе Смаргонь адзначыла 500-годдзе. 2019 год — першыя дажынкі на Смаргоншчыне.
Эканоміка
Смаргонскі завод аптычнага станкабудавання. Смаргонскі агрэгатны завод, Смаргонскія малочныя прадукты, Смаргонскі камбінат хлебапрадуктаў. Гасцініца «Смаргонь».
Культура
Смаргонскі гісторыка-краязнаўчы музей.
У горадзе праводзіцца Міжнародны конкурс камерных ансамбляў імя М. К. Агінскага.
У 2003 і 2009 гадах горад быў месцам правядзення фестывалю «Адна зямля».
Спаса-Праабражэнская царква (1988—1990).
Мастак ў 1930 годзе напісаў карціну «Напалеон у Смаргоні», якая зараз знаходзіцца ў мастацкім музеі горада Лодзь.
Азёрнае (Паўладарская вобласць)
Азёрнае — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Азярноўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554257100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 648 чалавек (311 мужчын і 337 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 218 чалавек (114 мужчын і 104 жанчыны).
Маржа
Дэмпінгавая маржа — сума, на якую нармальны кошт перавышае экспартную цану.
Джон Генры Бонэм
У 2005 годзе брытанскі часопіс Classic Rock паставіў Бонэма на першае месца ў спісе лепшых рок-барабаншчыкаў усіх часоў.
Сікст V
Сікст V (свецкае імя: Фелічэ Перэці дзі Мантальта, Felice Peretti di Montalto); (13 снежня 1521 — 27 ліпеня 1590) — Папа Рымскі з 24 красавіка 1585 па 27 ліпеня 1590 г.
Фалевічы
Назву Фалевічы маюць:
Пакруойіскі раён
Пакруойіскі раён (Pakruojo rajono savivaldybė) — адміністрацыйная адзінка на поўначы Літвы на мяжы з Латвіяй у складзе Шаўляйскага павета. Пакруойіскі раён адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Сянюніі
Пакруойіскі раён складаецца з 8 сянюній:
Старажытнаскандынаўская мова
[[Выява:Old norse, ca 900.PNG|right|290px|thumb|
]]
У старажытнаскандынаўскім вылучалася тры асноўныя дыялекты: усходні, заходні і старажытнагутнійскі. Усходні і заходні дыялекты фарміравалі дыялектны кантынуум без выразнай геаграфічнай мяжы. Так, напрыклад, рысы, характэрныя для ўсходняга дыялекту, знойдзены ва ўсходняй Нарвегіі, хоць старажытнанарвежская была адным заходніх дыялектаў. І наадварот, рысы, характэрныя для заходніх дыялектаў, знойдзены ў Швецыі. На тэрыторыі сучасных Даніі і Швецыі большасць размаўляла на ўсходнім дыялекце. Старажытнагутнійскую часам прылічваюць да ўсходніх дыялектаў, хоць у ёй можна знайсці і ўласныя рысы, не характэрныя для двух іншых дыялектаў.
Wiadomości Grodzieńskie
Wiadomości Grodzieńskie («Вядомосьці Гродзеньске», літ. «Гродзенскія навіны») — газета, другое пасля «Газэты Гродзеньскай» перыядычнае выданне на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Выдавалася ў лістападзе-снежні 1792 ў Гродне на польскай мове.
Газета з'яўлялася органам Таргавіцкай канфедэрацыі. Выходзіла 2 разы на тыдзень (серада, нядзеля), кожны нумар меў дадатак. Друкавалася ў Гродзенскай друкарні.
Старажытнаскандынаўская мова
У 12 ст. ісландскі збор законаў Граўгаўс (Grágás — «Шэрая гусь») паведамляе, што шведы, нарвежцы, даны і ісландцы размаўляюць на адной мове, dǫnsk tunga («дацкая мова»; носьбіты ўсходняга дыялекту сказалі б dansk tunga). Іншай назвай, якая выкарыстоўвалася звычайна менавіта для абазначэння заходняга дыялекту, была назва norrœnt mál («паўночная мова»). Старажытнаскандынаўская развілася ў сучасныя скандынаўскія мовы (ісландскую, фарэрскую, нарвежскую, дацкую і шведскую), і нават нягледзячы на тое, што цяпер гэта асобныя мовы, паміж носьбітамі існуе ўзаемапаразуменне.
Wiadomości Grodzieńskie
Выданне змяшчала пераважна мясцовую інфармацыю, якая ішла з рэгіёна Гродна і датычыла дзейнасці канфедэрацыі таргавічан. Друкаваліся таксама ўніверсалы і распараджэнні, рэкамендацыі, ухваленыя на пасяджэннях Генеральнай канфедэрацыі ВКЛ.
Збераглося некалькі нумароў газеты і дадаткаў да яе, яны захоўваюцца ў зборах Бібліятэкі Інстытута літаратурных даследаванняў Польскай АН у Варшаве.
Старажытнаскандынаўская мова
Тэрытарыяльнае распаўсюджванне
Старажытнаісландская шмат у чым была тоесна старажытнанарвежскай, і разам яны фарміравалі заходні дыялект старажытнаскандынаўскай мовы, на якім таксама размаўлялі ў паселішчах у Ірландыі, Шатландыі, в. Мэн і ў нарвежскіх паселішчах Нармандыі. Усходні дыялект выкарыстоўваўся ў Даніі, Швецыі, у паселішчах на тэрыторыі сучасных Расіі, Англіі і ў дацкіх калоніях Нармандыі. На старажытнагутнійскай размаўлялі на в. Готланд і ў некалькіх калоніях на ўсходзе. У XI ст. старажытнаскандынаўская стала самай распаўсюджанай еўрапейскай мовай, на якой размаўлялі людзі ад Вінланда да ракі Волгі. На Русі даўжэй усяго яна захоўваўся ў Ноўгарадзе, праіснаваўшы там, магчыма, да XIII стагоддзя. Час распаўсюджвання шведскай мовы ў Фінляндыі цяпер аспрэчваецца, але вядома, што падчас другога крыжовага паходу ў Фінляндыю шведы распаўсюдзілі мову па рэгіёне.
Сучасныя пераемнікі
Нашчадкамі заходняга дыялекту старажытнаскандынаўскай мовы з'яўляюцца заходнескандынаўскія мовы: ісландская, фарэрская, нарвежская, і вымерлая мова норн, якая ўжывалася пэўны час на Аркнейскіх і Шэтландскіх астравах. Нашчадкамі ўсходняга дыялекту старажытнаскандынаўскай мовы з'яўляюцца дацкая і шведская мовы. Хоць нарвежская мова гістарычна з'яўляецца нашчадкам заходняга дыялекту, на працягу доўгага часу на яе моцна паўплывалі ўсходнескандынаўскія мовы (галоўным чынам падчас Дацка-шведскай уніі).
Сярод усіх скандынаўскіх моў менш усяго за апошнюю тысячу гадоў змяніліся фарэрская і ісландская, аднак з тых часоў як Фарэры адышлі Даніі, фарэрская таксама пацярпела ад уплыву дацкай мовы.
Сярод усіх скандынаўскіх моў самай блізкім да старажытнаскандынаўскай з'яўляецца ісландская. Сучасная пісьмовая ісландская мова бярэ пачатак у старажытнаскандынаўскай фанемнай пісьмовай сістэме. Сучасныя ісландцы могуць чытаць на старажытнаісландскай, якая толькі нязначна адрозніваецца парадкам слоў, правапісам і семантыкай. Вымаўленне, аднак, асабліва ў часткі галосных фанем, змянілася прынамсі настолькі, наколькі яно паспела змяніцца ў іншых скандынаўскіх мовах.
Эфемерыда
Эфемерыда у астраноміі — табліца папярэдне вылічаных нябесных каардынат Сонца, Месяца, планет і іншых астранамічных аб’ектаў у паслядоўных момантах часу, напрыклад, у поўнач кожных сутак. Зорныя эфемерыды — табліцы бачных палажэнняў зорак у залежнасці ад уплыву прэцэсіі, аберацыі, нутацыі.
Важнейшыя астранамічныя гадавыя альманахі з эфемерыдамі: «Berliner Astronomisches Jahrbuch», «Nautical Almanao», «Connaissance des Temps»,«American Ephemeris».
Эфемерыды, у прыватнасці, выкарыстоўваюцца для вызначэння каардынат назіральніка. Таксама эфемерыдамі называюцца каардынаты штучных спадарожнікаў Зямлі, якія выкарыстоўваюцца для навігацыі, напрыклад у сістэме NAVSTAR (GPS), ГЛОНАСС, Galileo. Каардынаты спадарожнікаў перадаюцца ў складзе паведамленняў пра месцазнаходжанне спадарожніка, у гэтым выпадку кажуць аб перадачы эфемерыд. Першыя публікацыі эфемерыд, якія з’явіліся ў сярэдзіне XVIII ст., прызначаліся менавіта для навігацыі. Так, у 1767 г. выйшаў у свет брытанскі «Марскі альманах» (пазней ён стаў называцца «Астранамічныя эфемервды»). Гэта адбылося неўзабаве пасля таго, як з’явілася практычная магчымасць вылічаць марскія каардынаты па становішчы Месяца. У Злучаных Штатах брытанскім «альманахам» карысталіся аж да 1852, да выхаду «Амерыканскіх эфемерыд і Марскога альманаха». У 1960 г. быў пачаты перагляд гэтых выданняў з мэтай ліквідацыі дублявання, і яны зліліся ў адно. Увайшлі ў іх табліцы палажэнняў планет, якія складаліся на аснове лепшых тэорый. Найбольш дэталёвай тэорыяй руху Меркурыя ў той час была тэорыя Лэвер’е, з’явілася ў 1859 г. Пачынаючы з выдання «Марскога альманаха» З 1981 брытанскі штогоднік носіць назву «Астранамічны альманах». У 1864 гэтая тэорыя замяніла тэорыю Ліндэнау, прынятую ў 1813 і якая выкарыстоўвалася для разлікаў эфемерыд аж да 1901. У «Амерыканскіх эфемерыдах» публікаваліся табліцы палажэнняў Меркурыя, складзеныя Уінлакам на аснове тэорыі, створанай Лэвер’е ў 1845 годзе, і ў такім выглядзе выданне выходзіла да 1899. У наступных выпусках «Марскога альманаха і Амерыканскіх эфемерыд» публікаваліся становішча Меркурыя, вылічаныя на аснове тэорыі амерыканскага астранома Саймана Ньюкамена, якія з’явіліся ў 1895 г.
Разлік эфемерыд
У цяперашні час рух аб’ектаў сонечнай сістэмы вывучаны досыць добра. Рознымі астранамічнымі таварыствамі распрацаваны матэматычныя мадэлі для разлік эфемерыд, канкуруючыя паміж сабой па дакладнасці. Мадэлі публікуюцца ў спецыялізаваных астранамічных выданнях.
Мадэль ILE
Палепшаная тэорыя руху Месяца Браўна (ILE азначае Improved Lunar Ephemeris — «палепшаная месяцавая эфемерыда»). Упершыню прапанавана ў 1919 годзе Э. У. Браўнам у працы «Табліцы руху Месяца» (Tables of the Motion of the Moon), Удасканаленне ў 1954 годзе У.Дж. Экерт (W. J. Eckert) у працы «Паляпшэнне месяцавых эфемерыд» (ILE 1954. Improved Lunar Ephemeris 1952—1959., Вашынгтон). У далейшым у тэорыю яшчэ два разы ўносіліся ўдасканалення.
Мадэль выкарыстоўвалася раней для разлікаў зацьменняў, публікаваных на сайце НАСА.
Мадэль VSOP82
Апісвае рух планет Сонечнай сістэмы. Прапанавана П. Бретаньёнам (P. Bretagnon) у 1982 годзе, апублікаваная ў астранамічных альманаху пад назвай «Тэорыя руху ўсіх планет — рашэнне VSOP82» («Theory for the motion of all the planets — The VSOP82 solution.»).
Мадэль ELP 2000
Тэорыя ўтрымлівае 37862 перыядычных члена, 20560 перыядычных членаў для экліптычнай даўгаты Месяца, 7684 перыядычных члена для экліптычнай шыраты Месяца і 9618 перыядычных членаў для адлегласці да Месяца. Амплітуда малодшых членаў складае 0.00001 секунды дугі і 2 см адлегласцей (Гэта не выніковая дакладнасць тэорыі, яна некалькі ніжэй).
У спрошчанаму выглядзе (адкідаюцца члены з амплітудай менш за 0.0005 секунды дугі і 1 м для адлегласцей) мадэль выкарыстоўваецца (разам з мадэллю VSOP87) для разлікаў зацьменняў, публікаваных на сайце НАСА. Мадэль DE200/LE200
На аснове дадзенай мадэлі пачынаючы з 1986 года публікаваў эфемерыды Сонца, Месяца і планет «Астранамічны штогоднік СССР» («Агульны курс астраноміі», 2004, Канановіч Э.. В., Мароз В. І.)
Мадэль DE403/LE403
Апісвае рух планет Сонечнай сістэмы і надае асобную ўвагу эфемерыдам Месяца. Распрацавана супрацоўнікамі лабараторыі JPL Стэндіша, Ньюхола, Уільямсам і Фолкнерам (EM Standish, XX Newhall, JG Williams, WF Folkner), апублікаваная ў артыкуле «Планетарныя і Месяцавыя эфемерыды лабараторыі JPL, DE403/LE403» ("JPL planetary and lunar ephemerides, DE403/LE403 ") у 1995 годзе, у спецыялізаванаму выданні названай лабараторыі. У цяперашні час існуюць больш сучасныя версіі эфемерыд, распрацаваныя JPL (DE406/LE406, DE414/LE414 і г.д.).
NGC 4172
NGC 4172 (іншыя абазначэнні — UGC 7205, MCG 9-20-109, ZWG 269.39, ZWG 292.80, PGC 38887) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзмітрый Георгіевіч Фролікаў
Дзмітрый Георгіевіч Фролікаў (, с. Краснае, Разанская губерня, Расійская імперыя — ) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Удзельнік савецка-фінляндскай вайны. У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1941 года. Камандзір танкавага ўзвода. Вызначыўся ў Беларускай аперацыі 26 чэрвеня 1944 года. Узвод захапіў скрыжаванне дарог Масква — Мінск і Орша — Смаляны, разбіў аўтакалону з 150 машын, падбіў 2 варожых танка. 3 ліпеня 1944 года яго ўзвод адзін з першых увайшоў у Мінск.
Памяць
У 1964 годзе вуліца Партызанскага раёна атрымала імя Дз. Фролікава, на адным з дамоў вуліцы ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Уладзімір Аляксандравіч Амельяновіч
Уладзімір Аляксандравіч Амельяно́віч (01.07.1924, Гродзенская вобласць — 05.05.1996) — сапёр 200-га асобнага сапёрнага батальёна 192-й стралковай дывізіі 39-й арміі 3-га Беларускага фронту, яфрэйтар.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 ліпеня 1924 года ў вёсцы Падкасоўе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі ў сялянскай сям’і. Беларус. Скончыў 4 класа. Працаваў у сельскай гаспадарцы.
У Чырвонай Арміі з ліпеня 1944 года. У баях Вялікай Айчыннай вайны з кастрычніка 1944 года на 3-м Беларускім фронце. Асабліва вызначыўся ў баях на тэрыторыі Усходняй Прусіі.
Сапёр 200-га асобнага сапёрнага батальёна чырвонаармеец Уладзімір Амельяновіч ў баі каля населенага пункта Вільтаутен, размешчанага ў чатырох кіламетрах паўднёва-ўсход ад пасёлка Пількален — цяпер Дабравольска Калінінградскай вобласці, 28 снежня 1944 года і 10 студзеня 1945 года ў складзе групы пад кулямётна-мінамётным агнём зрабіў тры праходы ў сваіх мінных палях і драцяных загародах праціўніка.
Загадам па 192-й стралковай дывізіі ад 25 студзеня 1945 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях чырвонаармеец Амельяновіч Уладзімір Аляксандравіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
Старажытнагутнійская мова
[[Выява:Old norse, ca 900.PNG|right|290px|thumb|
Уладзімір Аляксандравіч Амельяновіч
Біяграфія
За мужнасць і адвагу, праяўленыя ў лютаўскіх баях 1945 года, чырвонаармеец Амельяновіч Уладзімір Аляксандравіч 27 лютага 1945 года паўторна узнагароджаны ордэнам Славы 3 ступені.
Старажытнагутнійская мова
]] Старажытнагутнійская мова — вымерлая мова з групы германскіх моў (паўночная падгрупа). Асімілявана шведскай мовай у XVII—XVIII ст.; рэлікты мовы сустракаюцца ў гутнійскім дыялекце шведскай мовы, распаўсюджаным на востраве Готланд.
Уладзімір Аляксандравіч Амельяновіч
Біяграфія
26 сакавіка 1945 года сапёр 200-га асобнага сапёрнага батальёна яфрэйтар Уладзімір Амельяновіч каля населеных пунктаў Варген, Катцэнблік, Трэнк, размешчаных у шасці — васьмі кіламетрах на паўночны захад ад сталіцы Усходняй Прусіі горада Кёнігсберга, цяпер Калінінграда, удзельнічаў у інжынернай разведцы; зрабіў праход у драцяных загародах для агульнавайсковай разведкі.
Старажытнагутнійская мова
Прыклад тэксту
(урывак з Сагі пра гутаў)
Уладзімір Аляксандравіч Амельяновіч
Біяграфія
2-5 красавіка 1945 года пад варожым агнём зрабіў праход у мінным полі праціўніка.
Старажытнагутнійская мова
Прыклад тэксту
Gutland hitti fyrsti mathr than sum thieluar hit. tha war gutland so eluist at thet daghum sanc Oc natum war uppj. En thann mathr quam fyrsti eldi a land Oc sithan sanc thet aldri. thissi thieluar hafthi ann sun som hit hafthi. En haftha cuna hit huita stierna thaun tu bygthu fyrsti agutlandi fyrstu nat som thaun saman suafu tha droymdi hennj draumbr.
Готланд першым знайшоў адзін чалавек, якога клікалі Тыелвар. У той час Готланд быў так зачараваны, што днём апускаўся на дно мора, а па начах усплываў. Але гэты чалавек упершыню прывёз на востраў агонь, і пасля гэтага той [востраў] ніколі не апускаўся на дно. У гэтага Тыелвара быў сын, якога звалі Хафдзі. І жонку Хафдзі звалі Белай Зоркай. Яны былі першымі жыхарамі Готланда. У першую ноч, у якую яны спалі разам, Белай Зорцы прысніўся сон.
Уладзімір Аляксандравіч Амельяновіч
Біяграфія
Дэмабілізаваны ў 1947 годзе. Вярнуўся на радзіму — у Навагрудскі раён Гродзенскай вобласці Беларусі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 снежня 1967 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў баях з нямецка-варожымі захопнікамі старшына запасу Амельяновіч Уладзімір Аляксандравіч пераўзнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені, стаўшы поўным кавалерам ордэна Славы.
Заслужаны ветэран працаваў кавалём, кладаўшчыком у калгасе «Зорка» ў вёсцы Аўдзеевічы Навагрудскага раёна. Памёр 5 мая 1996 года.
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, Славы 1-й, 2-й і 3-й ступені, медалямі. У 1975 годзе ўдастоены ганаровага звання «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Беларускай ССР».
Гары Потэр і Прынц-паўкроўка
«Гары Потэр і Прынц-паўкроўка» (Harry Potter and the Half-Blood Prince) — шосты і перадапошні раман з серыі пра Гары Потэра, напісанай Джаан Роўлінг. Раман апісвае шосты год Гары Потэра, маладога чараўніка, у школе вядзьмарства і чараўніцтва «Хогвартс».
Кніга была выдадзена 16 ліпеня 2005 года ў Вялікабрытаніі выдавецтвам «Bloomsbury», у Злучаных Штатах выдавецтвам «Scholastic Inc» і ў шэрагу іншых краін. У першыя 24 гадзіны пасля публікацыі было прададзена 9 мільёнаў копій, што было рэкордам, пакуль апошняя частка серыі, «Гары Потэр і Дары Смерці», не пабіла яго. Раман быў прыняты ў цэлым станоўча і выйграў некалькі прэмій і ўзнагарод, у тым ліку атрымаў прэмію «Кніга года ў Брытаніі» у 2006 годзе.
Крытыкі адзначылі, што тон рамана змрачнейшы, чым у папярэдніх частак серыі, але ў ім ёсць і гумар. Некаторыя выдзелілі асноўныя тэмы кнігі: любоў і смерць, давер і адкупленне. Таксама было заўважана і развіццё характару Гары і іншых персанажаў-падлеткаў.
Экранізацыя рамана, прэм’ера якой адбылася 15 ліпеня 2009 года, зарабіла больш за $934 мільёны у пракаце, а таксама збольшага спрыяльныя водгукі кінакрытыкаў.
Рудольф Дрэйкурс
Рудольф Дрэйкурс (Rudolf Dreikurs,, Вена, Аўстрыя - , Чыкага, ЗША) - аўстра-амерыканскі псіхолаг і педагог. Доктар медыцыны, прафесар. Распрацоўшчык практычнай методыкі прымянення адлераўскай тэорыі індывідуальнай псіхалогіі для разумення прычын дэструктыўных паводзін у дзяцей і карэкцыі дзіцячых паводзін без прымянення пакарання і ўзнагарод. Аўтар каля двухсот работ па індывідуальнай псіхалогіі, псіхалогіі сям'і, дзіцячай псіхалогіі, праблемах канфліктаў, псіхадынаміцы чалавечых адносін, музычнай тэрапіі і інш.
Біяграфія
У 1923 годзе скончыў Венскі ўніверсітэт. З 1923 года супрацоўнічае з А.Адлерам. У 1924 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны. Супрацоўнічаючы з Адлерам, адкрыў некалькі псіхіятрычных клінік. Актыўна ўдзельнічаў у выкарыстанні і развіцці адлераўской методыкі групавога псіхааналізу.
У 1937 годзе эміграваў у ЗША (Чыкага). Займаўся індывідуальнай псіхалогіяй, групавой псіхатэрапіяй і [псіхіятрыя[|псіхіятрыяй]]. Працаваў псіхіятрам-кансультантам. У 1942-1972 гадах быў прафесарам псіхіятрыі чыкагскай медыцынскай школы. У 1940-1956 гадах выдаваў «Часопіс індывідуальнай псіхалогіі». Заснаваў Інстытуты індывідуальнай псіхалогіі ў Чыкага, Тэль-Авіве і Таронта. У 1947-1956 гадах курыраваў дзіцячыя цэнтры Чыкага.
Белая зямля
«Белая зямля» (Белая земля) — беларускі савецкі мастацкі фільм, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (Творчае аб’яднанне тэлевізійных фільмаў) у 1970 годзе.
Сюжэт
— фашысцкі план знішчэння савецкіх караблёў і самалётаў на подступах да Мурманску, рэалізацыя якога адбылася ў 1942 годзе. У выспы Безыменная, наляцеўшы на міны, затануў савецкі карабель, а цудам выратаваўшыся інжынер Акуліч трапіў у палон.
Касцёл Святога Мікалая (Свір)
Касцёл Святога Мікалая — рымска-каталіцкі храм у г.п. Свір, помнік эклектычнай архітэктуры з перавагай элементаў неабарока. Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1908 годзе з цэглы на месцы храма, узведзенага у 1653 годзе і асвечанага ў 1680 годзе. У 1961 годзе закрыты савецкімі ўладамі.
У чэрвені 1990 годзе вернуты вернікам.
Архітэктура
Абнесены бутавай агароджай з убудаванымі ў яе капліцамі, абсаджаны радамі ліп і клёнаў. Дамінуе над прылеглай малапавярховай забудовай.
Касцёл ўяўляе сабой шасціслуповую трохнефную базіліку. У аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі дамінуюць прыбудаваныя да тарцоў трансепта вежа-званіца і капліца з ліхтаром. Галоўны фасад двух’ярусны, раскрапаваны пілястрамі, прафіляванымі карнізамі з пінаклямі па баках. У завяршэнні фасада шчыт з бакавымі валютамі і трохвугольным франтонам. Алтарны кубападобны аб’ём мае шчытавое завяршэнне. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёныя буйнымі пілястрамі і паўцыркульнымі аконнымі праёмамі. У дэкоры выкарыстаныя стылізаваныя барочныя элементы, напрыклад, валюты, ліштвы паўцыркульных аконных праёмаў, пуцці, матывы архаічнай архітэктуры (пінаклі), ордарныя формы класікі (карынфскія калоны, кесоны, трыгліфы). Сцены інтэр’ера дэкарыраваныя карнізамі, фрэскавай размалёўкай, ляпнінай, разеткамі. Унутраная прастора перакрытая крыжовымі скляпеннямі. Купал над сяродкрыжжам абапіраецца на цэнтральныя слупы з дапамогай ветразяў. Алтарнае памяшканне адкрытае ў цэнтральны неф шырокай аркай з арнаментаваным імпастам. Цэнтральны неф асветлены паўкруглымі люкарнамі. Над уваходам размешчаныя хоры, пад алтаром — крыпта.
Фларыдскае цячэнне
Флары́дскае цячэнне — цёплае марское цячэнне ў Атлантычным акіяне ўздоўж паўднёва-ўсходняга ўзбярэжжа амерыканскага штата Фларыда.
З’яўляецца працягам Карыбскага цячэння і цячэ ва ўсходнім кірунку праз Фларыдскі праліў паміж Фларыдай і Кубай. Пасля гэтага перад Багамскімі астравамі паварочвае на паўночны ўсход. Трохі паўночней аб’ядноўваецца з Антыльскім цячэннем і ўтварае Гальфстрым. Цячэннем у асноўным пераносяцца воды з Карыбскага мора, якія паступаюць праз Юкатанскі праліў.
Фларыдскае цячэнне нясе прыкладна 32 млн м³ вады ў секунду пры хуткасці 1,8 м/c. Салёнасць вады ў ядры цячэння больш за 36 г/л.
Трудай (Ігналінскі раён)
Тру́дай (Trūdai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 25 км ад Казіцішкіса і за 1 км ад Губавы. Насельніцтва 8 чал. (2001 г.).
Аляксандр Сяргеевіч Шчарбакоў
Аляксандр Сяргеевіч Шчарбакоў (, г. Руза, Маскоўская вобласць —, Масква) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.
Біяграфія
Удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны, з 1924 года на партыйнай рабоце. У 1938—1945 гадах — першы сакратар Маскоўскага гарадскога і абласнога камітэтаў ВКП(б), сакратар ЦК ВКП(б), начальнік Галоўнага палітычнага упраўлення Чырвонай Арміі. Адзін з арганізатараў і удзельнікаў абароны Масквы (1941). З 1942 года — намеснік наркома абароны СССР, начальнік Саўінфармбюро.
Памяць
З 1948 года у Мінску вуліца і завулак носяць імя А. Шчарбакова (Партызанскі і Ленінскі раёны).
Пій V
Пій V (лац. Pius PP. V; свецкае імя: Антоніа Мікеле Гізліеры, італ. Antonio Michele Ghislieri; 17 снежня 1504 — 1 мая 1572) — Папа Рымскі з 7 студзеня 1566 па 1 мая 1572.
Біяграфія
Антоніа Гізліеры нарадзіўся 17 студзеня 1504 ў Боска (каля Александрыі) у беднай сям’і. У 14 гадоў ён уступіў у дамініканскі ордэн. Пасля заканчэння вучобы выконваў функцыі інквізітара ў Паўночнай Італіі, а пазней — у Рыме. Павел IV прызначыў яго біскупам Непі, а ў 1557 годзе — кардыналам.
Нараўлянскі сельсавет
Нараўля́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Нароўля (не ўваходзіць у склад савета).
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Нароўля. З 26 ліпеня 1930 года ў складзе Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. 27 верасня 1938 года Нароўля атрымала статус гарадскога пасёлка. З 8 студзеня 1954 года сельсавет у складзе Гомельскай вобласці. 26 мая 1960 года ў склад сельсавета з Галоўчыцкага сельсавета перададзены вёскі Смалегаў і Смалегаўская Рудня. У 1961 годзе ў склад Вербавіцкага сельсавета перададзена вёска Канатоп. 26 красавіка 1962 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Завайць, вёскі Гута і Заракітнае перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Нараўлянскага пассавета, сельсавет перайменаваны ў Завайцянскі.
Зноў утвораны 1 снежня 2009 года ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці, калі ў склад сельсавета перададзеныя аграгарадок Завайць і вёска Калінічы скасаванага Завайцянскага сельсавета, вёска Канатоп Вербавіцкага сельсавета, а таксама вёскі Гута, Заракітнае і Фізінкі, якія знаходзіліся ў раённым падпарадкаванні. 21 верасня 2010 года скасаваныя населеныя пункты Раманаўка, Смалегаў, Смалегаўская Рудня, якія знаходзіліся на ўліку на тэрыторыі сельсавета.
Ziemia Lidzka
У часопісе апублікаваны дзесяткі арыгінальных артыкулаў па геаграфіі, гісторыі, этнаграфіі Лідчыны, лёсах людзей, звязаных з рэгіёнам. Апавядалася аб этнаграфічных асаблівасцях, мясцовым ладзе жыцця і народных традыцыях. Былі змешчаны мемуары М.-Б. Нарбута аб жыцці лідчан у сярэдзіне ХІХ ст. Значнае месца займалі работы па гісторыі вызвольных рухаў у войнах XVIII—XIX стст., аб лістападаўскім (1831) і студзенскім (1863) паўстаннях, аб падзеях 1812 года, польска-савецкай вайне (1919-21). Тут быў упершыню апублікаваны вядомы артыкул У. Галубовіча «Гарадзішчы і курганы Лідскай зямлі». Асвятляліся эканамічныя пытанні, шырока выкарыстоўваліся архіўныя і рукапісныя матэрыялы.
У выданні «Ziemia Lidzka» выйшлі артыкулы аб многіх асобах: лідскім старасце і заснавальніку Мірскага замка Ю. Ільінічу, археолазе В. Шукевічу, батаніку і заолагу С.-Б. Юндзіле, доктары Н. Чарноцкім, лідскіх піярах і інш.
Бібліяграфічны раздел уключаў рэцэнзіі, анатацыі, агляды, водгукі на новыя кнігі і перыёдыку.
Публікацыі звычайна суправаджаліся ілюстрацыямі. На апошняй старонцы змяшчалася рэклама.
Агульную рэдакцыю ажыццяўляў Уладзіслаў Абрамовіч. Было выдадзена 35 нумароў.
У 1990 пад назвай «Ziemia Lidzka» ў Лідзе пачало выходзіць гістарычна-краязнаўчае выданне, рэдакцыя якога дэкларуе працяг традыцый перадваеннага часопіса. Да 2007 выйшла каля 80 нумароў гэтага выдання.
Фларыда (паўвостраў)
Флары́да  (Florida) — паўвостраў на паўднёвым усходзе Паўночнай Амерыкі, на якім размешчана большая частка штата Фларыда Злучаных Штатаў Амерыкі. Плошча 115 тысяч км2. З усходу абмываецца водамі Атлантычнага акіяна, з захаду — водамі Мексіканскага заліва. Ад вострава Куба на поўдні аддзелены Фларыдскім пралівам.
Паверхня ўяўляе сабой плоскую раўніну вышынёй да 99 м. Раўніна складзена галоўным чынам палеаген-неагенавымі вапнякамі, што абумоўлівае шырокае развіццё карста. Усходняя частка паўвострава прыпаднята, заходняя актыўна апушчана, на беразе маецца шмат лагун і мангравых лясоў. Клімат акіянічны, на поўначы паўвострава субтрапічны, трапічны на яго поўдні. Зіма цёплая і сонечная, лета вільготнае. Сярэдняя тэмпература студзеня ад 14 °C на поўначы, да 20,7 °C на поўдні, сярэдняя тэмпература ліпеня адпаведна ад 27 да 28,7 °C. Колькасць ападкаў — 1200—1400 мм у год. Рэкі кароткія, але мнагаводныя (напрыклад, рака Сент-Джонс, суднаходная). Багацце азёр і балот. На паўвостраве знаходзіцца найбуйнейшы вадаём поўдня ЗША — возера Акічобі. Шырокі забалочаны раён Эверглейдс на поўдні паўвострава мае статус нацыянальнага парку. Расліннасць на поўначы — субтрапічная (хвоі, магноліі, карлікавыя пальмы), на поўдні — трапічная (пальмы і інш.). Карысныя выкапні прадстаўлены радовішчамі фасфарытаў і тытанавых руд. На ўсходнім узбярэжжы зімовыя курорты ЗША (галоўны — Маямі).
Уільям Пентан Сірс
Уільям Пентан Сірс (William Penton Sears, нар. ) — амерыканскі педыятр, аўтар і сааўтар больш чым 30 кніг для бацькоў, прысвечаных цяжарнасці, нараджэнню і развіццю дзяцей, часты госць тэлевізійных шоу, у якіх удзельнічае як «Доктар Біл». Са сваёй жонкай Мартай Сірс, дзіцячай медсястрой, з’яўляецца адным з вядучых прапагандыстаў філасофіі натуральнага бацькоўства.
Біяграфія
Уільям Сірс нарадзіўся ў Алтане (штат Ілінойс) у сям’і інжынера Уіларда Сірса і яго жонкі Люсіль. Бацька пакінуў сям’ю і дзед стаў мужчынам, якія аказваў найбольшы ўплыў на Уільяма. Сірс праходзіў рэзідэнтуру ў дзіцячых бальніцах Бостана і Таронта. Ён з’яўляецца ад’юнкт-прафесарам педыятрыі Медыцынскай школы Каліфарнійскага універсітэта ў Ірвайн. Уільям Сірс — кансультант часопісаў BabyTalk і Parenting, педыятр на сайце Parenting.com. Акрамя таго, ён прыняў удзел больш чым у 100 тэлевізійных шоу, у тым ліку 20/20, Шоў Філа Донах’ю, Добрай раніцы, Амерыка, Шоу Опры Уінфры і інш. Уільям і Марта Сірсы выхавалі восем дзяцей, адзін з якіх, Стэфан, з сіндромам Дауна. Трое дзяцей, Джым, Боб (старэйшыя) і Піцер таксама сталі ўрачамі. Чацвёрты сын, Мэцью, вывучае медыцыну ў Каліфарнійскім універсітэце ў Ірвайн.
Канстытуцыя Даніі
Канстытуцыйны акт Даніі (Danmarks Riges Grundlov) — канстытуцыя, або асноўны закон, Даніі. Першая дацкая канстытуцыя была прынята ў 1848 годзе, дзеючая канстытуцыя адобрана на рэферэндуме ў 1953 годзе. Канстытуцыя 1953 года складаецца з 11 раздзелаў і 89 параграфаў.
Гвіянскае цячэнне
Хуткасць 1,8 — 2,3 км/гадз. Тэмпература цячэння ў сярэднім — 26-28 °C.
Спіс аб’ектаў PGC (1850001—1851000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1850001—1851000)
Жамбыл (Жалезінскі раён)
Жамбыл — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Азярноўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554257200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 349 чалавек (187 мужчын і 162 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 83 чалавекі (44 мужчыны і 39 жанчын).
Мяндзыбуж
Мяндзыбуж (Międzybórz, Neumittelwalde) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, размешчаны за 300 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 60 км на паўночны ўсход ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Алясніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Мяндзыбуж. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,41 км². Насельніцтва 2,3 тыс. чалавек.
Помнік Янку Купалу (Ляўкі)
Помнік Янку Купалу — помнік ва ўрочышчы Ляўкі Аршанскага раёна, дзе 1935—1941 гадах жыў і працаваў класік беларускай літаратуры Янка Купала. Пастаўлены ў 1982 годзе да 100-годдзя з дня параджэння паэта. Аўтарам помніка з’яўляецца скульптар А. Анікейчык.
Апісанне
На гранітнай глыбе-пастаменце — нізкая лаўка, на якой бронзавая скульптурная фігура паэта, паглыбленага ў свае думы. Выразнасць твару, пластыка рук раскрываюць духоўны стан песняра. Стары дуб, пад якім пастаўлены помнік, маляўнічае наваколле ўзмацняюць яго эмацыянальнае ўздзеянне. Вышыня пастамента складае 0,4 м, фігуры — 2,7 м.
Młot
Młot (Молат) — палітычная газета, якая выдавалася з 18 снежня 1918 года да 7 сакавіка 1926 года на польскай мове (з сакавіка 1920 да лютага 1921 не выходзіла).
Газета пачала выходзіць у Мінску як орган ЦВК груп Сацыял-дэмакратыі Каралеўства Польскага і Літвы. З 30 снежня 1918 года орган ЦВК груп Камуністычнай рабочай партыі Польшчы (КРПП) у Расіі, з 23 лютага 1919 года — орган ЦВК КРПП і ЦК КП(б) Літвы і Беларусі. На працягу 1919 года выдавалася ў Вільні, Мінску, Смаленску.
З 9 сакавіка 1921 года — орган Полькага бюро пры Цэнтральным бюро КП(б) Беларусі, з лютага 1924 года — орган Польскага бюро пры Часовым беларускім бюро ЦК РКП(б), з 3 красавіка да 17 мая 1924 года — орган Часовага беларускага бюро ЦК РКП(б). Затым — орган ЦК КП(б) Беларусі.
Газета заклікала працоўных абараняць заваёвы рэвалюцыі, асвятляла пытанні грамадска-палітычнага жыцця ў Беларусі. Мела тэматычныя старонкі: для моладзі і асветніцкую.
Выйшла 1340 нумароў.
Луцый Тарквіній Прыск
Луцый Тарквіній Прыск, альбо Тарквіній Старажытны (Lucius Tarquinius Priscus) - пяты цар Старажытнага Рыма. Правіў з 616 па. Гістарычнасць Тарквінія прызнаецца большасцю з сучасных гісторыкаў.
Паходжанне і абранне на царства
Згодна з паданнем, радзімай цара быў этрускі горад Тарквініі. Яго сапраўднае імя было Лукумон. Бацька Луцыя Тарквінія - Дземарат перасяліўся ў Тарквініі з грэчаскага горада Карынфа і належаў да рода Бакхіядаў. Народжаны ад тарквінянкі, Лукумон яшчэ ў маладосці здабыў сабе вялікую маёмасць і ажаніўся з Танаквіль - жанчынай разумнай і прагнай да славы. Яна і параіла яму перабрацца ў Рым, паколькі ў Тарквінніі, з-за таго, што Лукумон не быў чыстакроўным этрускам, яму быў зачынены шлях да вышэйшых пасад.
Прыбыўшы ў Рым, Лукумон узяў сабе новае імя: Луцый Тарквіній. Дзякуючы свайму багаццю і мудрасці, ён неўзабаве стаў адным з самых уплывовых людзей у Рыме. Цар Анк Марцый заўважыў Луцыя Тарквінія, зрабіў набліжаным да сабе і прызначыў начальнікам кавалерыі. Пасля яго смерці, Луцый Тарквіній пераканаў Народны сход у тым, што менавіта ён, а не хто-небудзь з малых дзяцей Анка Марцыя павінен стаць царом Рыма.
Шмат хто з гісторыкаў, у тым ліку Нібур і Момзен, не прымаюць падання аб этрускім паходжанні Луцыя Тарквінія і лічаць, што ён належаў да трыбы луцэраў. Трэба адзначыць, што ў часы Лукумона ўжо існаваў род Тарквініяў.
Ваенная дзейнасць
Пасля свайго абрання на царства Луцый Тарквіній быў вымушаны працягваць знешнія войны з лацінамі, этрускамі і сабінянамі. Прыступам былі ўзяты такія гарады як Апіёлы, Фірулея, Камерыя і Наментум. Тыя лацінскія гарады, якія здаваліся без бою, павінны былі стаць рымскімі саюзнікамі без памяньшэння сваіх мінулых правоў. Наадварот, горад Карнікул за ўпартую абарону пасля захопу быў разбураны ўшчэнт. Луцый Тарквіній здолеў пакарыць Этрутыю і сабінян і ўзяў вялікую здабычу. У гэты час Рым канчаткова стаў галоўным горадам лацінскага саюза, атрымаўшы ў спадчыну гэтае званне ад разбуранай Тулам Гастыліям Альба-Лонгі.