cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Страшны двор
Гісторыя напісання
Лібрэта да оперы напісаў паводле зборніка К. Вайціцкага «Даўнія аповеды і малюнкі». У 1865 г. Твору ўласцівы адначасова рамантычныя і камедыйныя рысы, характэрнае патрыятычнае адценне. Па гэтай прычыне ён быў вельмі папулярны ў польскім грамадстве і забаронены царскімі ўладамі. Опера была напісана пасля здушэння Студзеньскага паўстання, таму яе польская прэм'ера фактычна ператварылася ў вялікую патрыятычную маніфестацыю. Сусветная прэм'ера адбылася ў Варшаве 28 верасня 1865 года. Страшны двор лічыцца лепшай операй Манюшкі і лепшым польскім творам XIX стагоддзя.
Прататыпам «Страшнага двара» паслужыў Смілавіцкі маёнтак. У дзяцінстве, наведваючы родных у Смілавічах, Манюшка пачуў паданне пра старадаўнія куранты гэтага замка: стагоддзі ніхто не заводзіў той гадзіннік, але раз-пораз ён пачынаў граць. Увасабленнем гэтага падання сталі ў оперы арыі Скалубы і Стэфана (з курантамі).
У оперы выкарыстаныя многія беларускія народныя матывы. Польская музычная крытыка падкрэслівала гэтую сувязь творчасці Манюшкі з беларускімі песнямі.
Сюжэт
Аднак Збігнеў і Стэфан распавядаюць пра свой зарок, а таксама пра тое, што збіраюцца наведаць старога прыяцеля свайго бацькі — мечніка з Калінова. Цётка Чэснікава ведае, што мечнік мае двух прыгожых дачок, якія браты абавязкова ўпадабаюць. Аднак яна мае намер ажаніць пляменнікаў зусім з іншымі паненкамі. Чэснікава падманвае братоў, кажучы, што Калінова нібыта заклятае, а сама хутчэй выпраўляецца туды, каб прадставіць Стэфана і Збігнева баязліўцамі.
Калі Стэфан і Збігнеў са сваім служкам Мацеем прыяжджаюць у Калінова, мечнікавы дочкі вырашаюць праверыць, ці праўда тое, што сказала Чэснікава, злякаўшы братоў. Такія самыя намеры маюць малады барыстэр Дамазы, які лічыць братоў сваім супернікам. Дзеля здзяйснення плану ён падключае галоўнага мечнікавага служку Скалубу.
Пастаноўкі
Твор Манюшкі быў упершыню пастаўлены ў Варшаўскім Вялікім тэатры 28 верасня 1865. Пасля трэцяга паказу быў зняты з афіш царскай цэнзурай. Улады забаранілі оперу, палічыўшы яе занадта небяспечнай — прайшло ўсяго два з паловай гады з часу здушэння Студзеньскага паўстання.
Опера ставілася і ў іншых гарадах: Львоў (1877), Прага (1891), Вена (1892), Базель (1939). У Расійскай імперыі ўпершыню пастаўлена ў 1873 годзе ў Кіеве. У Савецкім Саюзе ставілася ў Маскве (1946), Мінску (1952), Ленінградзе (1953), Львове (1974) і інш.
Беларуская пастаноўка
Спектакль Беларускага тэатра оперы і балета быў пастаўлены ў 1952 годзе рэжысёрам Ларысай Александроўскай, дырыжор-пастаноўшчык Леў Любімаў. Лібрэта на беларускую мову пераклаў Максім Танк. Мастак-пастаноўшчык — Павел Масленікаў. Хормайстар — Мікалай Прысёлкаў, балетмайстар — Канстанцін Мулер.
Беларускія пераклады
На беларускую мову лібрэта перакладалі Максім Танк і Васіль Сёмуха.
Экранізацыя
У 1936 годзе рэжысёр зняў.
Бахматка
Бахматка — рака ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дзітва (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 5 км. Пачынаецца на паўднёвым захадзе ад вёскі Бахматы, упадае ў Дзітву за 1 км на поўдзень ад вёскі Агароднікі. На працягу 4 км каналізаваная (ад вёскі Бахматы да вусця).
Джэрдан Шакіры
Джэрдан Шакіры (Xherdan Shaqiri; нар. 10 кастрычніка 1991, Гнілане, СФРЮ) — швейцарскі футбаліст албанскага паходжання, атакуючы паўабаронца амерыканскага клуба «Чыкага Файр» і нацыянальнай зборнай Швейцарыі.
«Базель»
Джэрдан выступаў за юнацкія каманды клуба «Базель», пасля чаго гуляў за рэзервовую каманду клуба. У 2009 годзе падпісаў з клубам прафесійны кантракт. Дэбютаваў за «Базель» 12 ліпеня 2009 года ў першым матчы сезона, выйшаўшы на поле ў гульні супраць клуба «Санкт-Гален». 9 лістапада ігрок забіў свой першы гол за клуб у хатнім пераможным матчы супраць «Ксамакса», дзе каманда з Базеля была мацней з лікам 4:1. Разам з клубам атрымаў шэраг тытулаў.
«Баварыя»
9 лютага 2012 года «Базель» абвясціў пра набыццё іграка нямецкім клубам «Баварыяй». Кошт трансферу, як паведамлялася, склаў 11,6 млн еўра, а сам ігрок падпісаў кантракт з мюнхенскім клубам да 30 чэрвеня 2016 года.
«Інтэр»
9 студзеня 2015 года Шакіры перайшоў у склад італьянскага «Інтэра», з якім падпісаў кантракт на 4,5 гады. Акрамя італьянскага гранда іграком цікавіўся англійскі «Сток Сіці».
«Сток Сіці»
11 жніўня 2015 года Шакіры перайшоў у «Сток Сіці», падпісаўшы пяцігадовы кантракт. Сума трансферу склала рэкордныя для клуба 12 млн фунтаў стэрлінгаў. У сваім першым сезоне за «Сток Сіці» Джэрдан правёў 27 матчаў і забіў тры галы. Яго першы выхад на поле ў складзе «Сток Сіці» адбыўся 22 жніўня 2015 года ў матчы супраць «Норвіч Сіці».
«Ліверпул»
13 ліпеня 2018 года «Ліверпул» падпісаў з Шакіры пяцігадовы кантракт, выплаціўшы «Сток Сіці» 13 млн фунтаў стэрлінгаў згодна з опцыяй выкупу. 27 кастрычніка 2018 года ў матчы 10-га тура англійскай Прэм’ер-лігі, у якім «Ліверпул» перамог «Кардыф Сіці» з лікам 4:1, Шакіры забіў свой першы гол за «чырвоных». 1 чэрвеня 2019 года ў складзе «Ліверпула» Шакіры стаў пераможцам Лігі чэмпіёнаў.
«Алімпік Ліён»
23 жніўня 2021 года Шакіры перайшоў у французскі «Алімпік Ліён» за 6 млн еўра (5 млн фунтаў стэрлінгаў), падпісаўшы трохгадовы кантракт.
«Чыкага Файр»
9 лютага 2022 года Шакіры перайшоў у клуб MLS «Чыкага Файр», падпісаўшы кантракт у якасці прызначанага іграка да канца сезона 2024. Стаўшы найдаражэйшым у гісторыі клуба, трансфер паводле звестак прэсы абыйшоўся ў 7,5 млн долараў. У амерыканскай лізе ён дэбютаваў 26 лютага ў матчы стартавага тура сезона 2022 супраць «Інтэр Маямі». 19 сакавіка ў матчы супраць «Спортынг Канзас-Сіці» забіў свой першы гол у MLS, рэалізаваўшы пенальці.
Дасягненні
«Базель»:
«Баварыя»:
Марозава
Назву Маро́зава маюць:
Пеласгі
Пеласгі (Πελασγοί)  — старажытнае насельніцтва Грэцыі, якое жыло на Белаканскім паўвостраве, заходнім узбярэжжы Малай Азіі, астравах Эгейскага мора, у Фесаліі, Эпіры і на Крыце. Гамер называў пеласгаў саюзнікамі траянцаў. Паводле Герадота, яны насялялі Атыку, Халкідыку і Фракію. Археалагічныя раскопкі пацвярджаюць блізкасць культур дагрэчаскага насельніцтва ўсіх гэтых рэгіёнаў.
Мова пеласгаў, відаць, не прыналежыць да ліку індаеўрапейскіх; некаторыя мяркуюць, што мова крыцкіх таблетак лінейнага пісьма А — пеласгічная. Гісторыкі лічаць, што пеласгі адыгралі значную ролю ў этнічным ўтварэнні грэкаў. Герадот лічыў пеласгаў прамымі продкамі іанійцаў. Свяцілішча Зеўса ў Дадоне (Эпір) узыходзіць да пеласгаў.
58-ы артыкул
58 Артыкул асаблівай часткі крымінальнага кодэкса РСФСР, прыняты 25 лютага 1927 года, і шматразова перагледжаны. Прадугледжваў пакаранні за дзяржаўныя, контррэвалюцыйныя злачынствы.
Пасля хрушчоўскай дэсталінізацыі крымінальны кодэкс быў істотна перапісаны.
Пункты і пакаранні
Ніжэй прыводзіцца сумарызацыя пунктаў і паложаных за іх пакаранняў 58 артыкула (са змяненнямі на 1 ліпеня 1938 года).
Гэты пункт выносіць вызначэнне паняццю «контррэвалюцыйная дзейнасць» — такой лічыцца дзейнасць супраць СССР, іншых сацыялістычных дзяржаў, або супраць заваёваў пралятарскай рэвалюцыі. Здрада Радзіме ў шкоду ваеннай магутнасці або дзяржаўнай незалежнасці СССР (шпіянаж, выдача ваеннай тайны, пераход да ворага, уцёкі за мяжу).
Пакаранне: Расстрэл або 10 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці Тыя ж злачынствы, здзейсненыя ваеннымі Чырвонай Арміі.
Пакаранне: Расстрэл Для членаў сям’і ваенных п. 58-1б, якія ведалі, але не паведамілі органам пра падрыхтоўку да злачынства
Пакаранне: ад 5 да 10 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці Для ўсіх паўнагадовых членаў сям’і, якія пражывалі з гэтым ваенным:
Пакаранне: спасылка на 5 гадоў у Сібір. Неданясенне ваенным пра здраду, якая рыхтуецца.
Пакаранне: 10 гадоў пазбаўлення свабоды Узброенае паўстанне, уварванне на тэрыторыю СССР з мэтай контррэвалюцыі, захоп улады, сепаратызм.
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўленьня свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Адносіны ў контррэвалюцыйных мэтах з замежнымі дзяржавамі, дапамога варожым дзяржавам.
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Дапамога міжнароднай буржуазіі, удзел у антысавецкіх групах і арганізацыях. Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя, альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Схіленне замежнай дзяржавы ці яе прадстаўнікоў да варожых дзеянняў адносна СССР.
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Шпіянаж
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя з канфіскацыяй, альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці.
У выпадках, калі збіралася інфармацыя, якая не была дзяржаўнай тайнай
Пакаранне: ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды Падрыў прамысловасці, транспарта, гандлю, крэдытнай сістэмы, сабатаж, выкарыстоўванне альбо супрацьдзеянне дзяржаўным прадпрыемствам у інтарэсах капіталістаў (г. зв. «шкодніцтва»)
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Тэрарызм супраць прадстаўнікоў савецкай ўлады, удзел у тэрарыстычнай дзейнасці.
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Антысавецкая прапаганда і агітацыя, выраб і хаванне антысавецкай літаратуры
Пакараньне: ад 6 месяцаў пазбаўлення свабоды
Тыя ж дзеянні пры народных хваляваннях, пры ваенным стане, альбо з выкарыстоўваннем рэлігійных ці нацыянальных забабонаў
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Усякая дзейнасць, накіраваная да здзяйсьнення прадугледжаных у гэтым раздзеле злачынстваў
Пакаранне: меры пакарання, указаныя ў адпаведных артыкулах гэтага раздзела Наданясенне аб вядомым ці здзейсненым контррэвалюцыйным злачынстве, або падрыхтоўцы да яго
Пакаранне: Расстрэл, дэпартацыя альбо ад 3 гадоў пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй маёмасці. Контррэвалюцыйны сабатаж
Пакаранне: ад 1 года пазбаўлення свабоды з канфіскацыяй усяго ці часткі маёмасці, пры абцяжваючых абставінах — усутыч да расстрэлу.
Літаратура
Крымінальны кодэкс РСФСР, са змяненнямі на 1 ліпеня 1938 г. Юрыдычнае выдавецтва Народнага Камісарыята Юстыцыі СССР, 1938 г. Сс. 27-32.
Марыя Дзмітрыеўна Раеўская-Іванова
Марыя Дзмітрыеўна Раеўская-Іванова (Мария Дмитриевна Раевская-Ивано́ва;, Гаўрылаўка, Харкаўская губерня, Расійская імперыя — , Харкаў, Расійская імперыя) — расійскі жывапісец і педагог, першая жанчына ў Расійскай імперыі, якой Пецярбургская Акадэмія мастацтваў прысвоіла званне мастака (1868).
Біяграфія
Нарадзілася ў 1840 годзе ў сям’і землеўладальнікаў Харкаўскай губерні.
Атрымала добрую агульную хатнюю адукацыю. Затым на працягу пяці гадоў навучалася жывапісу за мяжой — у Францыі, Італіі і Дрэздэне (Германія) пад кіраўніцтвам прафесара Эргарта. У час вучобы адначасова наведвала курсы археалогіі, этнаграфіі, гісторыі мастацтваў, лінгвістыкі.
Вярнуўшыся на радзіму, у 1868 годзн яна першая з расійскіх жанчын здала іспыт пры Імператарскай акадэміі майстэрстваў на званне вольнага мастака і ў пачатку 1869 года адкрыла ў Харкаве першую ў Расійскай імперыі прыватную школу малявання і жывапісу (з агульнадаступнай платай, для немаёмных — бясплатна). Арганізаваная ёй школа функцыянавала амаль 30 гадоў. Яе скончылі каля 100 вучняў. У 1896 годзе перадала школу гораду, на яе базе была створана гарадская школа малявання і жывапісу, а ў 1912 годзе — мастацкае вучылішча. Вучылішча ў гады савецкай улады стала тэхнікумам, а пазней — Мастацкім інстытутам, цяпер гэта — Харкаўская дзяржаўная акадэмія дызайну і мастацтваў.
За работы школы на першым конкурсе малявальных школ, уладкованым па ініцыятыве І. Крамскога, атрымала званне шаноўнага вольнага супольніка Акадэміі. На Усерасійскай выставе малявальных школ яе школа атрымала другі дыплом, апярэдзіўшы знакамітае Строганаўскае вучылішча.
Вучні Раеўскай-Івановай вывучалі выпальванне на скуры і дрэве, цісненне на скуры, роспіс па фарфоры, жывапіс на аксаміце, размалёўванне кафляных печаў, насценны жывапіс. Для большасці вучняў школы прафесія мастака-прыкладніка стала асноўнай крыніцай існавання. Педагагічная сістэма ў школе распрацоўвалася з улікам досведу шматлікіх замежных педагогаў. Галоўным спосабам пазнання рэчаіснасці мастачка лічыла малюнак з натуры.
Творчасць
Прадстаўнік акадэмізму. Стварыла шэраг палотнаў (алей і акварэль).
Аўтар падручніка «Азбука малявання для сям’і і школы» (1879) і кіраўніцтва «Пропісы элементаў арнаменту для тэхнічных школ», акрамя таго, артыкулаў і брашур па мастацка-педагагічных пытаннях.
Ушанаванне памяці
У Краязнаўчым музеі г. Барвенкава ёсць экспазіцыя прысвечаная Марыі Дзмітрыеўне. Там захоўваюцца некаторыя яе рэчы: адзенне, прадметы ўжытку.
Харашкова (Хіславіцкі раён)
Харашкова (Хорошково) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Харашкова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Харашкова не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Алівола
Алівола (Olivola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 136 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 15030. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Пётр.
Ванёвычы
Ванёвычы (Ваньо́вичі) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гародзішча
Гаро́дзішча (, Городище) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалёўскага сельсавета.
На поўдні і ўсходзе мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 10 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 58 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Чачэрск — Буда-Кашалёва.
Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны ў канцы XIX стагоддзя. Па перапісу 1897 года фальварак у Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. Найболей актыўнае будаўніцтва вялося ў 1920-х гадах. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у 1943 годзе, некаторы час у пасёлку размяшчаліся партызаны 1-й Буда-Кашалёўскай брыгады. 18 жыхароў вёскі загінулі на франтах. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Шарыбаўскі» (цэнтр — вёска Шарыбаўка).
Красацел залатаямкавы
Красацел залатаямкавы (Calosoma auropunctatum) — від жукоў-жужаляў з падсямейства.
Апісанне
Даўжыня цела імага 23-30 мм.
Арэал і экалогія
Распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя яе захаду і паўднёвага захаду), і Азіі ад Анатоліі і Цэнтральнай Азіі аж да заходняй часткі Кітая і Манголіі. Асобіны з’яўляюцца мезафіламі. Засяляюць стэпы і лугі, а таксама лесапалосы, аграцэнозы і урбаландшафты.
NGC 5098B
NGC 5098B (іншыя абазначэнні — MCG 6-29-78, ZWG 189.52, PGC 46515) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Касцёл Святога Мікалая (Фардон)
Касцёл Святога Мікалая — рымска-каталіцкі мураваны парафіяльны касцёл у раёне старага Фардона Быдгашча.
Гісторыя
Першы драўляны касцёл быў пабудаваны у 1424 годзе, раней гараджане ездзілі ў Вышагруддзе.
У 1600 годзе ксяндзом Мясткоўскім замест драўлянага быў пабудаваны мураваны касцёл.
У 1923 годзе пачалсь работы па пашырэнні касцёла. Праект будынка быў выкананы ў 1923 годзе архітэктарам Стэфанам Цыбіхоўскім. Прадугледжвалася выкарыстанне сцен першапачатковага касцёла для ўзвядзення неабарочнага аднанефавага трохпралётнага храма з вежай, накрытай барочным купалком. У 1928 годзе будынак быў часткова разбураны пры разбудове, а прэзбітэрый, які цяпер служыць капліцай, захавалася. У 1929 годзе была ўзведзена вежа з трымя званамі з раней разабранай драўлянай званіцы.
Ілона Эдуардаўна Крамень
Іло́на Эдуа́рдаўна Краме́нь (нар. 18 студзеня 1994 года ў Мінску, Беларусь) — беларуская тэнісістка, майстар спорту міжнароднага класа. Пераможца 33 турніраў ITF (чатыры — ў адзіночным разрадзе); паўфіналістка аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў парным разрадзе (Australian Open-2011).
Агульная інфармацыя
Ілона ў тэнісе з пяці гадоў. Улюбёныя пакрыцці — грунт і хард.
Спартыўная кар’ера
У 2011 годзе Крамень выйграла фармальны тытул краіны ў адзіночным разрадзе, здабыўшы перамогу на адкрытым першынстве Беларусі. У тым спаборніцтве не прымалі ўдзел амаль усе лідары нацыянальнага тэніса тых гадоў.
Бабынічы (возера)
Бабы́нічы (Бабына ) — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нача.
Плошча паверхні возера 0,6 км². Даўжыня 1,87 км, найбольшая шырыня 0,43 км. найбольшая глыбіня дасягае 5 м, сярэдняя каля 1,9 м. Даўжыня берагавой лініі складае 4,5 км, плошча вадазбору 67,5 км². Аб'ём вады ў возеры 1,18 млн. м³.
Катлавіна возера падпруднага тыпу серпавіднай формы, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы спадзістыя, на ўсходзе стромкія вышынёй 30—40 метраў. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя, на паўночным захадзе і захадзе возера берагі сплавінныя. На паўночным захадзе, захадзе і поўдні возера пойма шырынёй да 600 метраў. Дно плоскае. Мелкаводдзе выслана пяском і апясчаненым ілам, на большых глыбінях — крэменязёмістым сапрапелем і гумусавай глінай. Расліннасць распаўсюджваецца да глыбіні 2,5 м і займае каля 83% плошчы возера.
Возера эўтрофнае, праточнае. Упадаюць ручаі, пратока з возера Бабына і рака Быстрыца, выцякае пратока ў возера Нявіда.
У возеры водзяцца акунь, шчупак, лешч, краснапёрка, плотка, гусцяра, лінь, язь, мянтуз і іншыя віды рыб.
Каля возера вёскі Бабынічы, Быстрыца, Загарані.
Ульрых фон Гутэн
Ульрых фон Гутэн (Ulrich von Hutten;, замак Штэкельберг —, востраў Уфенау) — нямецкі рыцар-гуманіст, адзін з галоўных аўтараў «Лістоў цёмных людзей».
Біяграфія
Быў старэйшым сынам у беднай рыцарскай сям'і. Па прычыне яго слабога здароўя бацька аддаў яго ў 1499 годзе ў бенедыкцінскі манастыр у Фульдзе, каб той стаў манахам па дасягненні патрэбнага ўзросту. Але Ульрых летам 1506 ён паступіў ва ўніверсітэт Эрфурта. Затым ён перайшоў у Лейпцыгскі ўніверсітэт.
У Лейпцыгу ў 1508 заразіўся сіфілісам. У 1509 у Ростаку Гутэн выдаў свой ​​першы твор «Нема». У 1511 годзе ў Вітэнбергу ён апублікаваў працу пра вершаскладанне De Arte Versificandi, якая стала вядомай як у Германіі, так і за мяжой. Пасля гэтага наведаў Вену, Венецыю, Павію і Балонню, у Італіі ён вучыўся юрыспрудэнцыі.
У 1514 Гутэн атрымаў запрашэнне да двара майнцкага архібіскупа Альбрэхта. У Майнцы Гутэн пазнаёміўся з Эразмам Ратэрдамскім. Тут ён напісаў другую частку «Лістоў цёмных людзе » з крытыкай праціўнікаў Іагана Рэйхліна. У 1522 Гутэн стаў ідэйным правадыром Рыцарскага паўстання. Памёр ва ўзросце 35 гадоў на Цюрыхскім возеры.
Хамад Міа
Хамад Міа (Hammad Miah; нар., Хартфард, Англія) — англійскі былы прафесійны ігрок у снукер. Удзельнік 1/16 фіналу адкрытага чэмпіянату Індыі 2013 года.
Маркоўнік цмяналісты
Марко́ўнік цмяналісты (Anthriscus cerefolium) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй 15—20 см. Корань верацёнападобнай формы. Сцябло прамастойнае, галінастае амаль ад асновы, апушанае ў вузлах і ўздутае пад імі. Лісце тройчы перыстарассечанае. Ніжняе лісце на чаранках, сцябловае — сядзячае з похвамі, укрытае раснічкамі. Кветкі белага колеру, з пяццю пялёсткамі, у 3—6-прамянёвых парасоніках на кароткіх кветаносах або амаль сядзячых. Плод — віслаплоднік даўжынёй 7—10 мм.
Распаўсюджанне і экалогія
Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт, мезатроф, эўтроф. Расце на лугах, узлесках і палянах, у разрэджаных лясах, парках і садах, агародах, на пустках, каля жылля і дарог. Цвіце ў чэрвені—ліпені.
Гаспадарчае значэнне
Лекавая і прыпраўная расліна. З пладоў атрымліваюць эфірны алей з пахам анісу. Меданос.
Мудраракшаса
«Мудраракшаса», або «Мудра-Ракшаса» (санскр. मुद्राराक्षसम्, Mudrârâkshasam, «Пярсцёнак Ракшасы») — індыйская гісторыка-палітычная драма Вішакхадаты, датуецца IV-VII стагоддзямі. Галоўная дзейная асоба — брахман Чанак’я, які граў галоўную ролю ў знішчэнні дынастыі Нанда і ўзвядзенні на сталец цара Чандрагупты.
У п’есе Ракшаса, былы міністр скінутага цара Нанды, не хоча скарыцца новаму цару Чандрагупце і намагаецца яго загубіць. Радца Чандрагупты, брахман Чанак’я, намагаецца схіліць Ракшасу на бок Чандрагупты праз інтрыгі і замовы.
Назва
У назве «Mudrârâkshasam» два словы, якія перакладаюцца як «Пячатка» або «Пярсцёнак з пячаткай», і ўласнае імя «Ракшаса». Ёсць варыянт перакладу «з дапамогай пярсцёнка ўзяты (у палон) Ракшаса».
Змест
Аднойчы цар Нанда выгнаў Чанак’ю з каралеўскай рады. Праз гэтую абразу Чанакья пакляўся не збіраць валасы ў прычоску брахмана (шікху), пакуль не будзе разбурана каралеўства Нанда, а яго паслядоўнікі не адракуцца ад цара.
Чанак’я вырашыў узвесці на сталец Чандрагупту, сына Нанда ад адной з малодшых жонак. Чанак’я спрыяў таму, каб Чандрагупта заключыў ваенны саюз з царом Парватай. Яны дамовіліся падзяліць тэрыторыю Нанда пароўну пасля заваёвы. Яны сабралі арміі з суседніх зямель, уварваліся ў сталіцу Паталіпутру і зрынулі Нанду.
Смерць Парваты і прыход да ўлады Малаякету
Першы дарадца Нанды, Ракшаса, бег з Паталіпутры і працягваў супраціўляцца заваёвам. Ён адправіў атрутную дзяўчыну (вішаканья) у палац, каб яна забіла Чандрагупту. Чанак’я падманам вымусіў дзяўчыну атруціць Парвату, і абвінаваціў гэтай смерці Ракшасу. Але сын Парваты, Малаякету, даведаўся праўду пра смерць бацькі, і адправіўся ў лагер Ракшасы. Шпіён Чанак’і па імі Бхагураяна прыкінуўся яго сябрам, і адправіўся з царэвічам.
Ракшаса працягваў спробы пазбавіцца ад Чандрагупты, але яго планы раз за разам бурыў Чанакья. Адзін раз ён падаслаў да Чандрагупты забойцаў праз падземны тунэль. Чанакья ўбачыў, што мурашы каля сцяны носяць рыс, зразумеў, што ўнутры хтосьці ёсць, і загадаў іх знайсці і пакараць смерцю.
Тым часам на трон замест нябожчыка Парваты ўзышоў яго брат, Вайрадхака. Чанак’я пераканаў яго, што гэта Ракшаса забіў яго брата, і паабяцаў яму палову тэрыторыі Нанда. Аднак на самай справе ён збіраўся забіць Вайрадхаку. Ён ведаў, што галоўны архітэктар Паталіпутры быў прыхільнікам Ракшасы. Ён папрасіў архітэктара збудаваць трыўмфальную арку на шляху ўрачыстага шэсця Чандрагупты падчас свята. Гэта шэсце ён запланаваў праводзіць апоўначы, нібыта з-за ўдалага размяшчэння зорак, але на самой справе таму, што ў цемры было дрэнна відаць. Ён запрасіў Вайрадхаку заехаць у горад першым, на слане Чандрагупты і ў асяроддзі яго воінаў. Як ён і чакаў, прыхільнікі Ракшасы абрынулі трыўмфальную арку. Вайрадхака загінуў, а ў забойстве абвінавацілі Ракшасу.
Тады Малаякету і Ракшаса заключылі саюз з пяццю царамі суседніх дзяржаў. А ў сталіцы агент паведаміў Чанак’е, што тры прыхільнікі Ракшасы яшчэ застаюцца ў горадзе: манах-джайн Джыва-сідхі, пісар Шаката-даса і ювелір Чандана-даса. З іх Джыва-сідхі на самай справе быў шпіёнам Чанак’і, але іншыя пра гэта не ведалі. Чандана-даса схаваў жонку Ракшасы, і яна страціла пярсцёнак з пячаткай (мудра). Агент скраў гэты пярсцёнак і прынёс Чанак’е. З гэтай пячаткай Чанакья адправіў Малаякету ліст, у якім папярэджваў, што яго саюзнікі збіраюцца здрадзіць яму. Таксама ён загадаў саюзнікам Чандрагупты зрабіць выгляд, быццам яны дэзерціравалі, і далучыцца да Малаякету. І нарэшце, Чанак’я загадаў зрабіць замах на жыццё пісара Шаката-дасы, але дазволіў іншаму свайму шпіёну Сідхартаке выратаваць яго і прадставіцца агентам Шакаты-дасы. Пасля гэтага шпіён павёў выратаванага да Ракшасы.
Сідхартака паказаў Ракшасе пярсцёнак і заявіў, што знайшоў яго ў доме Шакаты-дасы. У падзяку Ракшаса даў яму ўпрыгажэнні, якія раней дарыў яму Малаякету. Праз некаторы час іншы агент Чанак’і пераапрануўся ювелірам і прадаў Ракшасе ўпрыгажэнні нябожчыка Парваты.
Малаякету разрывае саюз з пяццю царамі
Ракшаса паслаў сваіх шпіёнаў у палац Чандрагупты пад выглядам музыкаў. Але Чанак’я ўжо ведаў аб гэтым плане ад сваіх шпіёнаў. Таму перад шпіёнамі Чанак’я і Чандрагупта разыгралі лютую сварку. Цар быў незадаволены першым дарадцам, і заявіў, што Ракшаса падышоў бы куды лепш.
У той жа час Малаякету побач з домам Ракшасы размаўляў са сваім сябрам, Бхагураянай, які быў шпіёнам Чанак’і. Бхагураяна хацеў распаліць недавер паміж міністрамі, і казаў Малаякету, што Ракшаса ненавідзіць толькі Чанак’ю, а сам не супраць таго, каб служыць Чандрагупце. У канцы гэтай размовы да Ракшасы прыходзіць пасланец і кажа, што Чандрагупта споўніўся недаверу да Чанак’і і хацеў бы бачыць дарадцам Ракшасу.
Малаякету вырашае, што Ракшасе давяраць нельга, і збіраецца напасці на Паталіпутру без яго. Ён просіць манаха Джыва-сідхі прадказаць найлепшы час для нападу. Джыва-сідхі, шпіён Чанак’і, адказвае, што лепшы час для нападу — ужо цяпер.
Ракшаса прадухіляе смяротную кару сябра
Астатнія саюзнікі Малаякету пакідаюць яго, абураныя яго злачынствам. Ракшаса ўцякае з дапамогай шпіёнаў Чанак’і. Іншы шпіён выдае сябе за пасланца ювеліра Чандана-даса, дамагаецца сустрэчы з Ракшасай і кажа, што ювеліра і яго сям’ю збіраюцца караць смерцю за тое, што адмаўляецца выдаць, дзе хаваецца Ракшаса з сям’ёй.
Ракшаса адпраўляецца ў Паталіпутру, каб здацца Чандрагупце і выратаваць свайго сябра ад пакарання. Чанак’я здзіўлены яго адданасцю сябру і прапануе памілаванне. Ракшаса клянецца Чандрагупце ў вернасці і згаджаецца стаць першым дарадцам, і просіць адпусціць Чандана-дасу і дараваць Малаякету.
Такім чынам, апошні паслядоўнік ранейшага цара Нанда пераходзіць на бок Чандрагупты. Чанак’я збірае свае валасы ў прычоску брахмана і адмаўляецца ад тытула.
Копці (род)
Копці — шляхецкі род герба «Крое III», адмена «Ролі».
Паходзілі са смаленскага баярства. Родапачынальнік Васіль Копаць служыў «рускім» пісарам каралю Казіміру ў 1447—1453 гадах. Васіль Копаць разам з братам Іванам Копцем мелі дзедзічныя маёнткі Рослаўскае і Аргошчынскае. Кароль Казімір даў ім Шумяцічы ў Смаленскім павеце. Названыя ўладанні пацверджаны ў 1501 годзе вял. кн. Аляксандрам баярыну Сідару Васілевічу. У XV ст. род падзяліўся на смаленскую і віцебскую лініі. Сыны Івана Копця — Васіль Іванавіч, згаданы ў 1511 годзе як дваранін каралеўскі, Юрый і Міхаіл, атрымалі ад караля Жыгімонта Старога 30 людзей і 8 пустых селішч у Браслаўскім павеце. Міхаіл Копаць са смаленскіх уладанняў у 1509 годзе ставіў на Попіс 3 «коней», у 1528 — 38 «коней».
Бачылаўка
Бачылаўка — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларуси, правы прыток ракі Ілія (прыток Віліі, басейн Нёмана).
Яўневічы
Я́ўневічы (, Явневичи) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Іван Акімавіч Лычоў
Іва́н Акі́мавіч Лычаў (, с. Абшароўка Самарскага павета Самарскай губерні —, ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
У эміграцыі
Удзельнік вядомага паўстання на браняносцы «Пацёмкін», у час паўстання ўваходзіў у склад суднавой камісіі. Пасля высадкі пацёмкінцаў ў Канстанцы — у эміграцыі ў Румынія. Жыў у гарадах Бузэў, Бухарэст, Кымпіне, Плаешці. Працаваў кацельшчыкам, машыністам паравой малатарні, рабочым нафтаперагоннага завода «Зорка Румыніі». Прымаў удзел у працы «Аб’яднанага матроскага камітэта ў Бухарэсце». Як член Севастопальскай арганізацыі РСДРП падпісаў «Адкрыты ліст да рускага пралетарыяту» групы матросаў «Пацёмкіна», апублікаваны ў «Іскры» 15 ліпеня 1905 года. У горадзе Кымпуне жыў у Сацыялістычнай матроскай камуне. Падтрымліваў кантакты з З. К. Арборэ-Ралі і К. Дабраджану-Гера.
Ажаніўся з суайчынніцай, у эміграцыі ў іх нарадзіліся дачкі Серафіма (1912—1991, у 1930—1950-х гадах грамадзянская жонка і «муза» мастака Аляксандра Дэйнекі) і Раіса (выйдзе замуж за аднакурсніка, у будучыні інжынера-электратэхніка Кесара Барысавіча Маркава, ад іх нашчадкаў і атрыманы звесткі аб сям’і Лычова).
У 1907 годзе па пашпарце на імя Дорфмана з’ехаў у Канаду, дзе жыў у камуне матросаў і рускіх эмігрантаў пад Манрэалем. Пасля распада камуны працаваў слесарам на заводзе ў Манрэалі. У 1910 годзе — механік на лесапільных заводах у Брытанскай Калумбіі, у 1913 годзе — механік чыгуначных майстэрняў у горадзе Огдэн, штат Юта.
У 1914 — 1917 гадах жыў у Нью-Ёрку, працаваў на артылерыйскім прадпрыемстве. Член Амерыканскай сацыялістычнай партыі, сакратар яе Рускага сацыял-дэмакратычнага аддзела. Перапіска Лычова са сваякамі ў Самарскай губерні перлюстравалася мясцовым ахоўным аддзяленнем.
У лістападзе 1917 года праз Осла і Стакгольм вярнуўся разам з жонкай і дочкамі ў Расію.
Кар’ера ў СССР
У 1918 — 1923 гадах старшыня рэўкамаў Самарскага і Пугачэўскага паветаў, намеснік старшыні Самарскага губвыканкама, старшыня губсаюза спажывецкіх таварыстваў. У 1923 — 1925 гадах сакратар Самарскага губкама партыі.
У 1927 — 1929 і 1932 — 1934 гадах старшыня ЦКК і народны камісар РСІ Беларусі. Паміж гэтым Генеральны консул СССР у Вялікабрытаніі.
З 1935 года — кіраўнік спраў ЦК УКП(б). З 1938 года на гаспадарчай працы.
У 1930-я гг. працаваў намеснікам дырэктара па гаспадарчай рабоце Маскоўскага хіміка-тэхналагічнага інстытута ім. Д. І. Мендзялеева.
З 1948 года — персанальны пенсіянер.
Дэлегат XI, XIII, XV, XVI, XVII з’ездаў партыі; на XV з’ездзе абіраўся членам ЦКК, на XVII — членам КПК УКП(б). Член УЦВК і ЦВК СССР.
Да 60-годдзя паўстання на браняносцы «Пацёмкін» у 1965 годзе было адроджана прысваенне звання Ганаровы грамадзянін Адэсы. Лычоў разам з двума іншымі ўдзельнікамі паўстання Царовым і Шасцідзесятым першым атрымаў гэтае званне.
Лідзія Анатольеўна Таран
Лідзія Анатольеўна Таран (Лідія Анатоліївна Таран; 19 верасня 1977, Кіеў, УССР) — украінская тэлевядучая. Уладальніца прэмій «Телезірка» і «Телетріумф». Валодае англійскай і французскай мовамі.
Біяграфія
Нарадзілася ў Кіеве, у сям’і журналістаў. Да жніўня 2010 года была ў грамадзянскім шлюбе з вядучым Андрэем Даманскім, з якім мае дачку Васілісу. Любіць вандроўкі і горныя лыжы. Даволі часта мяняе імідж.
Прафесійная дзейнасць
Пачала журналісцкую кар’еру з радыё, аднак вядомасць атрымала на тэлебачанні. Акрамя асноўнай прафесіі, Таран паспяхова займаецца ўласным сацыяльным праектам «Здійснити мрію», мэта якога — рэалізаваць мары цяжкахворых дзяцей ва Украіне.
Удзельнічала ў трэцім сезоне праекта «Танцюю для тебе». У снежні 2011 года ўдзельнічала ў шоў «Краса по-українськи». У 2012 годзе прыняла ўдзел у праекце канала «1+1» «І прийде кохання».
Callistus
Апісанне
Надкрыллі руда-чырвонага колеру з чорным малюнкам. Апошні сегмент шчупікаў на вяршыні завостраны.
Сістэматыка
У складзе роду:
Вэлыка Азымына
Вэлыка Азымына (Вели́ка Озимина) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5099
NGC 5099 (іншыя абазначэнні — NPM1G -12.0449, PGC 46627) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Братковая
Братковая (Братковая) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Братковая абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Братковую не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Абанган
Абанга́н (Abangan) — яванскія мусульмане, якія спавядаюць сінкрэтычную форму іслама.
У навуковую практыку тэрмін абанган увёў амерыканскі антраполаг Кліфард Гірц у выніку вывучэння вераванняў на Яве. Ён супрацьпастаўляў абанган сантры (Santri, літаральна «вучням») — больш артадаксальным прыхільнікам суніцкага іслама і прыяі (Priyayi «багатым нашчадкам») — вернікам, схільным да містыцызму. Тэрмін быў запазычаны ў саміх яванцаў. Відавочна, паходзіць з арабскай мовы і значыць паслядоўніка.
Згодна К. Гірцу, абанган захоўвалі абшчынныя вераванні і святы, у той час як сантры больш цікавіліся мусульманскай дактрынай, а прыяі вылучалі сябе як вышэйшы свет грамадства з асаблівым этыкетам. У больш шырокім сэнсе абанган — мусульмане, якія не прытрымліваюцца шарыяту, а практыкуюць мясцовую версію адата, прававых і рэлігійных узаемаадносін, што ўзніклі да распаўсюджання іслама на аснове анімізму, індуізму і будызму. К. Гірц атаесамляў абанган з сельскай і гарадской традыцыйнай абшчынай, сантры — з гандлярамі і заможнымі гараджанамі, прыяі — з арыстакратыяй.
У нашы дні тэрмін выкарыстоўваецца ў Паўднёва-Усходняй Азіі адносна мусульман, што захоўваюць сінкрэтычныя вераванні, не прытрымліваюцца жорсткіх рэлігійных канонаў.
Пугачоў (горад)
Пугачоў (Пугачёв) — горад (з 1835) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пугачоўскага раёна Саратаўскай вобласці. Насельніцтва 42,0 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1764 годзе.
Размешчаны на ўзвышшы Каменны Сырт, на правым беразе ракі Вялікі Іргіз (прыток Волгі), у 246 км на паўднёвы ўсход ад Саратава.
Найбольш значныя прамысловыя прадпрыемствы: мукамольны завод, хлебазавод, малочны завод, завод па здабычы і перапрацоўцы нярудных будаўнічых матэрыялаў, драбільна-сартавальны завод.
Аляксандр Аляксандравіч Пазняк
Аляксандр Пазняк (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца брэсцкага «Дынама».
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у роднай Лідзе, але першым прафесійным клубам стаў гродзенскі «Нёман», за дубль якога пачаў гуляць з 2011 года. На наступны год трывала замацаваўся ў дублі, а ў сезоне 2013 ужо пачаў трапляць на лаўку запасных у асноўнай камандзе.
У красавіку 2014 года быў аддадзены ў арэнду ў «Ліду», якая гуляла ў Першай лізе. У складзе лідскага клуба трывала гуляў у аснове, правёў 13 поўных матчаў. У ліпені 2014 года вярнуўся ў «Нёман».
Пасля вяртання некаторы час гуляў за дубль, а 14 верасня 2014 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць магілёўскага «Дняпра», адгуляўшы ўсе 90 хвілін на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. Пазней стаў трывала трапляць у стартавы склад як цэнтральны, а часам левы абаронца. Сезон 2015 пачаў ужо ў якасці жалезнага іграка асновы.
У студзені 2016 года на два гады падоўжыў кантракт з «Нёманам». У студзені 2017 года адправіўся на прагляд у салігорскі «Шахцёр», і ў выніку ў лютым 2017 года падпісаў кантракт з гэтым клубам. Сезон 2017 пачынаў у стартавым складзе салігорцаў, але пазней стаў у асноўным заставацца на лаўцы запасных, гуляў таксама за дубль.
У студзені 2018 года на правах арэнды далучыўся да «Гарадзеі». У гарадзейскай камандзе замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2018 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў Салігорск.
У студзені 2019 года стала вядома, што абаронца пакідае салігорскі клуб і можна вярнуцца ў «Нёман». У лютым 2019 года пасля прагляду падпісаў двухгадовы кантракт з гродзенскім клубам. Аднак, згуляў за асноўную каманду гродзенцаў толькі ў двух матчах, астатні час выступаў за дубль. У ліпені 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў «Нёман» і неўзабаве зноў стаў іграком «Гарадзеі», падпісаўшы кантракт на 1,5 года. У складзе «Гарадзеі» стаў асноўным абаронцам.
У лютым 2021 года праходзіў прагляд у казахстанскім «Кызыл-Жары», але не падышоў і неўзабаве падпісаў кантракт з брэсцкім «Дынама». На полі ў складзе брэсцкай каманды з’яўляўся рэдка, звычайна заставаўся на лаўцы запасных. У ліпені 2021 года пакінуў «Дынама» і неўзабаве далучыўся да паўночнамакедонскіх «Работнічкаў», дзе замацаваўся ў стартавым складзе.
У студзені 2022 года пачаў трэніравацца з «Мінскам» і ў лютым афіцыйна стаў іграком сталічнага клуба. Замацаваўся ў якасці асноўнага абаронца каманды. У чэрвені 2022 года пакінуў «Мінск» і неўзабаве падпісаў кантракт з карагандзінскім «Шахцёрам».
У студзені 2023 года перайшоў у мінскае «Дынама», аднак ужо ў лютым 2023 года быў аддадзены ў арэнду краснадарскай «Кубані» з другога расійскага дывізіёна. Пакінуў «Кубань» у чэрвені 2023 года, а ў ліпені далучыўся да дынамаўцаў. У жніўні 2023 года па ўзаемнай згодзе пакінуў сталічны клуб, так і не згуляўшы за яго ў афіцыйных матчах, і стаў іграком брэсцкага «Дынама».
Міжнародная кар’ера
У 2013—2016 гадах выступаў за моладзевую зборную Беларусі, дзе з’яўляўся асноўным левым абаронцам.
26 лютага 2020 года дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць Балгарыі (1:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілін.
Вэлыка Хварашча
Вэлыка Хварашча (Вели́ка Хвороща) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Башта
Ба́шта  (канал Башта, канал Я-6-8)  — рака ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Ясельда (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 12,6 км. Пачынаецца каля паўднёвай ускраіны аграгарадка Нарутавічы. На рацэ аграгарадок Сялец, вусце за 2 км на ўсход ад яго. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
Ота Гутфройнд
Ота Гутфройнд (Otto Gutfreund;, Двур-Кралавэ-над-Лабэм — , Прага) — чэшскі скульптар. Вучыўся ў Празе ў Школе прыкладнога мастацтва (1906-09) і ў Парыжы (1909-10) ў Э. А. Бурдэля, прафесар Школы прыкладнога мастацтва ў Празе з 1926. У пачатку творчасці выпрабаваў ўздзеянне экспрэсіянізму і кубізму. У 1920-х гг. належаў да прагрэсіўнага дэмакратычнага кірунку ў чэшскім мастацтве, ствараў рэалістычныя партрэты, скульптурныя групы, рэльефы, праекты помнікаў. Для лепшых твораў Гутфройнда (аўтапартрэт, 1919, «Праца», 1923, «Прамысловасць», 1923, — усё размаляваная тэракота, Нацыянальная галерэя, Прага) уласцівы натуральная натуральнасць кампазіцыі, архітэктанічная яснасць, абагульненасць мадэліроўкі.
Кафейнае дрэва
З абсмажанага зерня кафейных ягад гатуюць каву.
Арсара-Барміда
Арсара-Барміда (Orsara Bormida) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 420 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 82 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Martino di Tours.
Лабелія нізкая
Лабелія нізкая (Lobelia erinus) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства, які расце ў Сенегале.
Апісанне
У лабеліі нізкай галіны дасягаюць у даўжыню 30-40 см і разгаліноўваюцца ў аснавання. Сцеблы даволі тоўстыя. Лінейна-даўгаватыя мясістыя лісты размешчаны па чарзе і дасягаюць у даўжыню 2-4 см. Кветкі сабраныя ў гронку па 6 на чарашку.
Рок-музыка
Рок, рок-музыка (Rock) — абагульняючая назва шэрагу напрамкаў папулярнай музыкі другой паловы стагоддзя, што паходзяць ад рок-н-ролу і рытм-энд-блюзу. Тэрмін Rock відавочна ёсць скарачэннем ад Rock’n’roll і літаральна перакладаецца як «хістаць(ца); трэсці(ся)», што намякае на характэрныя дзеля гэтага кірунку рытмічныя адчуванні, звязаныя з пэўнай формай рухаў, па аналогіі з roll, twist, swing, shake… Такія рысы рок-музыкі, як выкарыстанне электрамузычных інструментаў, творчая самадастатковасць (многія рок-музыкі выконваюць песні ўласнага аўтарства) з’яўляюцца другаснымі і ўводзяць у памылку. Таму прыналежнасць некаторых стыляў да року можа аспрэчвацца.
Такія субкультуры, моды, які хіпі, панкі, готы, металісты, эма, інды-рокеры, ска непарыўна звязаныя ў пэўнымі жанрамі рок-музыкі.
Рок-музыка ўключае мноства кірункаў: ад досыць «лёгкіх» жанраў (танцавальны рок-н-рол, ад якога ў свой час і пайшоў увесь кірунак, поп-рок, брыт-поп) да брутальных і агрэсіўных жанраў (дэт-метал, блэк-метал, грайндкор). Змест песень вар’іруецца ад лёгкага і незмушанага да змрочнага, глыбокага і філасоўскага. Рок-музыка часта супрацьпастаўляецца поп-музыцы, «папсе». Крыху болей дакладна можна казаць аб так званай «музычнай экспрэсіі», якая, з прычыны падвышанай (у параўнанні з іншымі жанрамі музыкі) дынамікі (гучнасці) выканання (паводле розных крыніц, ад 110 да 155 дБ), з’яўляецца асабістай для многіх рок-стыляў (кірункаў), паколькі нават гучанне вялікага сімфанічнага аркестра знаходзіцца ў межах ад 85 дБ і рэдка даходзіць да 115 лБ. Канкурэнцыю ў сэнсе гучнасці могуць скласці толькі кірункі музыкі, якія выкарыстоўваюць электраакустычнае гучанне.
Вытокі рок-музыкі ляжаць у блюзе, з якога і выйшлі першыя рок-жанры — рок-н-рол і рокабілі. Першыя паджанры рок-музыкі ўзніклі ў цеснай сувязі з народнай і эстраднай музыкай таго часу — найперш гэта фолк, кантры, скіфл, мюзік-хол. З час існавання рок-музыкі яго спрабавалі спалучыць амаль з усімі магчымымі жанрамі музыкі — з акадэмічнай музыкай (арт-рок, які з’явіўся ў канцы 1960-х, болей позні сімфа-метал), джазам (джаз-рок, які з’явіўся ў канцы 60-х — пачатку 70-х, панк-джаз), лацінскай музыкай (лаціна-рок, з’якіўся ў канцы 60-х), індзійскай музыкай (рага-рок, з’явіўся ў сярэдзіне 60-х). У 60-70-х гг. сфарміраваліся амаль усе найбуйнейшыя паджанры музыкі, найболей важныя з іх, акрамя пералічаных — хард-рок, панк-рок, рок-авангард. У канцы 70-х — пачатку 80-х з’явіліся такія жанры рок-музыкі, як постпанк, новая хваля, альтэрнатыўны рок (але ў канцы 60-х з’явіліся раннія ўяўленні пра гэты жанр), хардкор (буйны паджанр панк-рока), а пазней і экстрымальныя поджанры метала — дэт-метал, блэк-метал. У 90-х атрымалі шырокі распаўсюд жанры гранж (з’явіўся ў сярэдзіне 80-х), брыт-поп (з’явіўся ў сярэдзіне 60-х), альтэрнатыўны метал (з’явіўся ў канцы 80-х).
Асноўныя цэнтры ўзнікнення і развіцця рок-музыкі — ЗША і Заходняя Еўропа (асабліва Велікабрытанія). Большасць тэкстаў песень — на англійскай мове, але, з некаторым спазненнем, нацыянальная рок-музыка з’явілася амаль ва ўсіх краінах. У некаторых аўтарытарных дзяржавах рок-музыка з’яўлялася ці нават з’яўляецца аб’ектам пераследу. У СССР яе лічылі зброяй сусветнага капіталізму. У Грэцыі ў час дыктатуры Чорных Палкоўнікаў яе, насупраць, праследавалі як праяву сацыялістычнай пагрозы
Таксама «рокам» называюць свайго рода лад жыцця некаторых прыхільнікаў рок-музыкі, што перарос у субкультуру.
Рок-музыка з музычна-тэярэтычнага пункту гледжання
Рок-музыка — адзін з жанрай музыкі, на адным узроўні з народнай мелодыяй, акадэмічнай, джазам. Адсюль вынікае, што яе можна аналізаваць з пункту гледжання выключна музычных адметных якасцяў.
Рок-музыка звычайна выконваецца рок-гуртом, які звычайна складаецца з вакаліста, гітарыста (які, як правіла, грае на электрагітары, бас-гітары), барабаншчыка, часам клавішніка. Бас-гітара, ударныя, рытм-гітара (не ва ўсіх калектывах), складае рытм-секцыю. Аднак існуюць прыклады выкарыстання ў рок-кампазіцыях амаль усіх відаў музычных інструментаў.
Адметная рыса рок-музыкі — нязменны рытм, які падтрымлівае рытм-секцыя. Аднак ужо пачынаючы з 60-х гг. шэраг кірункаў року выкарыстоўваюць кампазіцыі з ускладненымі структурамі і рытмамі. Саліруе звычайна электрагітара. Таксама ў большасці рок-гуртой прысутнічае вакаліст. Калі на пачатку свайго развіцця рок-музыка найчасцей ляжала ў межах блюзавай гармоніі, то цяпер гэтыя кірункі маюць мала агульнага ў музычным сэнсе.
Рок-музыка з сацыя-філасоўскага і псіхалагічнага пунктаў гледжання
Існуе меркаванне, якое сёння падзяляе большасць экспертаў, што рок-музыка — гэта не проста адзін з жанраў музыкі, а ўнікальны сацыя-культурны феномен другой палова ХХ стагоддзя, які стварыў сваю субкультуру і сістэму каштоўнасцяў.
Рок, — гэта, з аднаго боку, рупар моладзі, музычнае ўвасабленне супярэчнасцяў, якія раздзіраюць яе раздзіраюць, канфлікта з грамадскімі нормамі і шаблонамі. З іншага боку, рок — адзін з інструментаў шоу-бізнесу, скіраваны на камерцыйны прыбытак у індустрыі забаў. Гэта падвоеная прырода рока, яго ўнутраная супярэчлівасць, якая і абумоўлівае «пілавіднае» развіццё жанру. Па сутнасці, уся гісторыя рока — гісторыя ідэнтычных цыклаў, у пачатку кожнага з якіх — бунт, пратэст, нараджэне новых стыляў і новых каштоўнасцяў, узнікненне гуртоў і выканаўцаў, а затым — паступовы працэс «падаўлення», камерцыялізацыі, часам — спрошчання, узнікнення другарадных рок-гуртоў.
Рок-музыка — культурны феномен, які стварыў так званы рок-н-рольны лад жыцця, сістэму паводзін і жыццёвых каштоўнасцяў, лад жыцця. Тым не менш, узнікшыя на аснове розных плыняў рок-музыкі субкультуры маюць мала агульнага. Рок-музыка валодае адносна вялікай энергіяй (драйвам). Яна можа даць волю чалавеку ад закасцянелых грамадскіх прынцыпаў і стэрэатыпаў, ад навакольнай рэчаіснасці.
Першыя крокі
Развіццё ранняга рок-н-ролу звязана ў асноўным з амерыканскімі выканаўцамі, аднак усталяваць, якая песня ці грампласцінка можа быць першай у гэтым жанры, амаль немагчыма. Сярод магчымых варыянтаў — сінгл «Fat Man» Фэтса Доміна, які выйшаў у 1950 г. Паводле іншых версій, першы рок-н-рол запіс — «Rocket 88», створаная ў 1951 годзе Jackie Brenston and his Delta Cats.
Рок-н-рол у канцы 1950-х
Спачатку рок-н-рол лічыўся спецыфічнай музыкай, характэрнай толькі афраамерыканскай аўдыторыі. Аднак ужо з’явіліся першыя белыя музыкі ў жанры рок-н-рол. Прарывам рок-н-рола ў мэйнстрым стала песня Біла Хейлі «Rock Around the Clock». Тытул «караля рок-н-рола» атрымаў белы артыст Элвіс Прэслі. Ён стаў першым, хто запісваў рок-н-рол на ўзроўні з афраамерыканцамі (калі дыджэі ставілі яго першыя запісы ў эфір, яны спецыяльна папярэджвалі, што спявае белы артыст).