cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ян Даманоўскі
Біяграфія
У 1555 прызначаны, а ў 1556 зацверджаны біскупам жамойцкім. Збіраў падаткі са святароў на патрэбы вайны з Масковіяй. На яго загад Пётр Раізій апрацаваў статут жамойцкай дыяцэзіі Constitutiones ecclesiae mednicensis і Novelle constitutionis ecclesie mednicensis. У 1559—1561 удзельнічаў ва ўсіх найважнейшых дзяржаўных нарадах, на якіх выраўалася пытанне далучэння Інфлянтаў да ВКЛ. 28 лістапада 1561 прымаў прысягу ў Готарда Кетлера і прадстаўнікоў інфлянцкіх станаў на вернасць ВКЛ.
Вартавыя Галактыкі (фільм)
«Вартавыя Галактыкі» (Guardians of the Galaxy) — фантастычны баявік ад рэжысёра Джэймса Гана, заснаваны на аднайменнай серыі коміксаў выдавецтва «Marvel Comics»; з’яўляецца дзясятым па ліку фільмам кінематаграфічнага сусвету «Marvel». Галоўныя ролі выканалі Крыс Прэт, Зоі Салдана, Дэйв Батыста, Він Дызель і Брэдлі Купер.
Сюжэт
У 1988 годзе юны Пітэр Квіл пасля смерці маці быў выкрадзены іншапланецянамі. Яны выхавалі яго злодзеем, ён узяў сабе псеўданім Зорны Лорд. 26 гадоў праз Пітэр Квіл прыбывае на закінутую планету Мораг, каб выкрасці таямнічую сферу, але яго ловіць група салдатаў з Расы Крыі на чале з Коратам, якая таксама прыбыла за сферай, каб перадаць яе фанатыку Расы Крыі Ронану. Квілу ўдаецца збегчы са сферай, але пра яго месцазнаходжанне даведваецца Ёнду — глава касмічных піратаў Спусташальнікаў, які выкраў з Зямлі Квіла і выгадаваў яго. Пітэр павінен быў аддаць сферу яму, але вырашыў прадаць яе непасрэдна замоўцу. Разгневаны Ёнду прызначае ўзнагароду за злаўленне Квіла.
Ронан пазнае пра тое, што сферу выкраў Зорны Лорд, і даручае вярнуць яе забойцы Гаморы. Яна знаходзіць Квіла на Ксандары, дзе той атрымаў адмову ад пакупніка ў сувязі з тым, што сферай зацікавілася такая небяспечная фігура як Ронан. Гамора спрабуе выкрасці сферу, але Зорны Лорд яе даганяе. У іх разборку ўмешваюцца двое наймітаў — разумны янот Ракета і дрэвападобны гуманоід Грут, якія жадаюць атрымаць узнагароду за Квіла. Але іх усіх ловяць мясцовыя праваахоўныя органы — Корпус Нова, і за розныя злачынствы саджаюць у турму на касмічнай станцыі Кілн.
Ронан звязваецца з Танасам, які абяцаў у абмен на сферу знішчыць Ксандар, вінавацячы таго, што яго прыёмная дачка Гамора здрадзіла ім. Тым часам героі прыбываюць на касмічную станцыю Забыццё, якая размешчана ў чэрапе гіганта, дзе іх павінен чакаць пакупнік сферы. Пакупніком апыняецца багаты калекцыянер Танеліір Тыван. Ён адкрывае сферу, унутры якой знаходзіцца Камень Бясконцасці — магутны артэфакт, здольны знішчаць планеты, але ім могуць валодаць толькі істоты вялікай сілы. Карына, рабыня Калекцыянера, спрабуе выкрасці Камень, каб вызваліцца з рабства, але адбываецца выбух, які знішчае музей Тывана.
Адначасова з гэтым п'яны Дракс выклікае Ронана, каб уступіць у бой з ім. Абвінаваўца лёгка перамагае Разбуральніка, а Небула, агент Ронана і іншая прыёмная дачка Танаса, захоплівае камень са сферы. Гамора, якая спрабавала перашкодзіць сваёй сястры, трапляе ў адкрыты космас. Каб яе выратаваць Зорны Лорд паведамляе Ёнду сваё месцазнаходжанне і ідзе за Гаморай у вакуум. Спусташальнікі захопліваюць іх, Ёнду плануе забіць Квіла, але той пераконвае яго, угаворваючы яго забраць такі каштоўны прадмет як Камень Бясконцасці ў Ронана. Ракета, Грут і Дракс, лічачы, што іх сябры ў палоне, пагражаюць Спусташальнікам, але Квіл усё растлумачвае ім і тройца далучаецца да каманды.
На сваім флагмане Ронан атрымлівае камень ад Небулы і ўстаўляе ў свой баявы молат, каб выкарыстоўваць яго сілу. Ён звязваецца з Танасам і кажа, што цяпер, з сілай каменя, яму не патрэбна дапамога ў знішчэнні Ксандара, і што пасля Ксандара ён знішчыць і самога Танаса. Небула здраджвае свайму прыёмнаму бацьку і пераходзіць на бок Абвінаваўца. Флагман Ронана набліжаецца да Ксандара, і той зможа знішчыць планету, калі карабель дасягне яе. Але Спусташальнікі атакуюць флагман, да іх далучаюцца на сваіх караблях Корпус Нова, які спрабуе стрымаць флагман Ронана ад прызямлення, стварыўшы з караблёў Корпуса жывы энергетычны шчыт у выглядзе сеткі. Рэактыўны Янот на чале Спусташальнікаў застаецца змагацца з караблямі Крыі, пакуль астатнія героі пранікаюць на флагман Ронана. Яны падзяляюцца — Гамора ідзе адключыць абарону дзвярэй у камандную залу да Ронана, пакуль Квіл, Дракс і Грут ваююць з аховай Абвінаваўцы. Пры гэтым Дракс у рукапашнай сутычцы забівае Кората, вырваўшы яму з галавы імплантат. Небула спрабуе перашкодзіць Гаморы, але пазбаўляецца рукі і збягае. Героі трапляюць да Ронана і спрабуюць яго забіць, але злыдзень выжывае. Ён знішчае караблі Корпуса і карабель падае на Ксандар. Грут стварае са свайго цела ахоўную сферу для астатніх герояў і гіне пры падзенні.
Апынуўшыся на паверхні Ронан рыхтуецца знішчыць Ксандар і ў насмешку называе герояў «Вартавымі Галактыкі», але Квіл адцягвае яго ўвагу танцам, пакуль Дракс рыхтуецца выстраліць з суперзброі Янота. Выстрал выбівае Камень з молата Ронана, і Пітэр яго ловіць. Энергія каменя пачынае разбураць цела Зорнага Лорда, але Гамора, Дракс і Ракета бяруць Квіла за рукі, што дазваляе ім падзяліць сілу каменя і знішчыць Ронана. Героі выжываюць, але павінны па дагаворы аддаць Сферу з Каменем Ёнду.
Корпус Нова ў знак удзячнасці за вытаванне іх планеты прабачае іх мінулыя злачынствы і аднаўляе знішчаны карабель Квіла. Таксама Зорнаму Лорду паведамляюць, што ён толькі напалову чалавек, што і дапамагло яму ўтрымліваць камень. Героі плануюць і далей ахоўваць Галактыку ад пагроз. А на сваім караблі Ёнду адкрывае Сферу і знаходзіць там замест Каменя цацку, тады як сапраўдны камень Вартавыя аддалі на захоўванне Корпусу Нова. Пасля гэтага бачна, што атожылак Грута, падабраны Янотам і пасаджаны ў чыгун, укараніўся і стаў нараджэннем новага жыцця Грута.
У сцэне пасля тытраў Танелііраў Тыван сядзіць на развалінах свайго музея і з гора п'е. Да яго падыходзіць яго былы экспанат — савецкая сабака-касманаўт Косма і тыкаецца яму ў твар, на што іншы ўзор яго калекцыі — антрапаморфная качка па імі Говард са здзіўленнем рэагуе.
Стварэнне
У верасні 2012 года Джэймс Ган пацвердзіў інфармацыю пра сваё прызначэнне на пасаду рэжысёра фільма. Таксама Ган заявіў, што будзе перарабляць сцэнарый, напісаны Крысам Мак-Коем і Ніколь Перлман. Вытворчасць карціны пачалося ў студзені 2013 года, самі здымкі пачаліся ў чэрвені таго ж года ў Англіі, на студыі Шэпертан.
На канвенце San Diego Comic-Con International у ліпені 2012 года быў прадстаўлены канцэпт-арт, на якім намаляваны героі будучага фільма: Дракс Разбуральнік, Грут, Зорны Лорд, Рэактыўны Янот і Гамора. У лютым 2013 года Крыс Прэт быў зацверджаны на галоўную ролю Зорнага Лорда — сына зямлянкі і прышэльца, які стане лідарам Вартавых Галактыкі. У сакавіку 2013 года на ролю воіна Дракса Разбуральніка быў зацверджаны прафесійны рэстлер Дэйв Батыста. На гэту ролю таксама разглядаліся Айзая Мустафа, Браян Патрык Уэйд і Джэйсан Мамоа. У красавіку 2013 года Зоі Салдана пачала весці перамовы наконт ролі Гаморы ў фільме. Праз некалькі тыдняў Майкл Рукер далучыўся да акцёрскага складу ў якасці Ёнду. У тым жа месяцы The Hollywood Reporter пацвердзіў, што Салдана сыграе Гамору ў фільме і паведаміў, што Афелія Ловібанд далучылася да акцёрскага складу. На наступны дзень стала вядома, што Лі Пэйс сыграе злыдня ў фільме. 31 мая 2013 шатландская актрыса Карэн Гілан таксама пацвердзіла свой удзел у фільме.
22 студзеня 2014 года Стэн Лі паведаміў, што магчыма не з'явіцца ў фільме з камеа-роляй. Пра гэта ён паведаміў у падкасце DweebCas: «Не, баюся, што не. Гэта адна з груп, якую я не ствараў. Я не пісаў „Вартавых Галактыкі“. Я нават не ўпэўнены, хто яны. Але я вельмі чакаю выхаду фільма». Тым не менш, 27 красавіка Лі паведаміў, што сцэна з яго ўдзелам адздымана і, магчыма, увойдзе ў фільм. У выніку Стэн Лі з'яўляецца ў фільме ў ролі ксандарыянскага бабніка.
Здымкі фільма прадоўжыліся роўна 83 дня. Пра завяршэнне напісаў рэжысёр праекта Джэймс Ган на сваёй старонцы ў Фэйсбуку.
Прэм'ера трэйлера была прызначана на 19 лютага 2014 года. Перад гэтым студыя выпусціла некалькі прома-кадраў, а таксама невялікі тызер, працягласцю каля 15 секунд. Працягласць трэйлера — дзве з паловай хвіліны, як і заяўлялася тыднем раней. А літаральна праз пару дзён, 21 лютага быў апублікаваны і афіцыйны постар фільма, на якім былі намаляваны ўсе пяць герояў каманды.
Касавыя зборы
Станам на студзень 2015 года, «Вартавыя Галактыкі» сабралі $333 079 971 у ЗША і $439 600 000 у іншых краінах, агулам сабраўшы $772 679 971.
Сіквел
Джэймс Ган ізноў выступіць сцэнарыстам і рэжысёрам запланаванага студыяй сіквела. Прэм'ера прызначана на 5 мая 2017 года.
Крысціян Андрэевіч Хенкель
Крысціян Андрэевіч Хенкель – беларускі хакеіст, абаронца хакейнага клуба Юнацтва-Мінск. Лепшы абаронца чэмпіянату Беларусі сезону 2015/16.
Засценак Брылі
Засце́нак Брылі́ (, Застенок Брили) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Булаўкаўскі сельсавет
Була́ўкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Булаўкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Полацкага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Полацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Захарніцкага сельсавета.
Ганна Васілеўна Норкус
Ганна Васілеўна Норкус (у дзявоцтве Шарэйка; нар., Антаполле, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Кандыдат сельскагаспадарчых навук. Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.
Выбрана членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ад Віцебскай вобласці (вылучана ад Віцебскага, Гарадоцкага, Дубровенскага і Лёзненскага раёнаў).
Біяграфія
Скончыла Віцебскі ветэрынарны інстытут і Усерасійскі навукова-даследчы і тэхналагічны інстытут птушкагадоўлі.
Працоўную дзейнасць пачала рабочай саўгаса «Слідчаны» Чашніцкага раёна. Была рабочай Віцебскай перасоўнай механізаванай калоны рэспубліканскага аб'яднаньня «Белсельгастэхніка». Працавала аператарам, начальнікам цэха інкубацыі, галоўным тэхнолагам — намеснікам дырэктара па вытворчасці, дырэктарам Віцебскай бройлернай птушкафабрыкі, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Віцебская бройлерная птушкафабрыка».
Бітва пад Зяленцамі
Бітва пад Зяленцамі — бітва вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года, мэтай якой была абарона канстытуцыі 3 мая 1791 года. Бітва адбылася 18 чэрвеня 1792 года паміж арміяй Рэчы Паспалітай пад камандаваннем Юзафа Панятоўскага і войскамі Расійскай імперыі пад камандаваннем генерала Іраклія Маркова, якія былі часткай арміі генерала Міхаіла Крэчэтнікава, якая здзейсніла ўварванне ў Рэч Паспалітую з поўдня. Бітва скончылася перамогай Рэчы Паспалітай а штурм расійскіх войскаў быў адбіты, аднак неўзабаве войскі Панятоўскага пакінулі поле бою.
Ганна Васілеўна Норкус
Біяграфія
Генеральны дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Віцебская бройлерная птушкафабрыка».
Абіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання.
Узнагароды
Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (2020). Узнагароджана ордэнам Пашаны, медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. Пераможца рэспубліканскага конкурсу «Жанчына года — 2008» у намінацыі «За высокі прафесіяналізм».
Кузьмічы (Нарацкі сельсавет)
Кузьмічы́ (, Кузьмичи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска размешчана каля ўсходняга берага возера Кузьмічы.
Плацыд Ельскі
Плацыд Ельскі (Placyd Jelski) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Ельскіх. Нарадзіўся ў сям’і Юзафа Ельскага і Яанны з Вансовічаў.
У 1821 г. — дэпутат Гродзенскага дваранскага дэпутацкага сходу ад Ваўкавыскага павета. У 1851 — дэпутат судоў Гродзенскай губерні.
Набыў у 1826 годзе ў Іаганы і Альжбеты Дзяржынскіх маёнткі Зубрыцы, Хацеляўшчына Сакольскага павета Беластоцкай вобласці. Валодаў маёнткам Лыскава (Лыскаўшчына).
Член масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне.
Сям’я
Дзеці: сыны Юзаф і Руфін, пацверджаны ў дваранстве і запісаны ў дваранскія кнігі Гродзенскай губерні.
Баскунчак
Баскунча́к — бяссцёкавае салёнае возера ў Ахтубінскім раёне Астраханскай вобласці Расіі, у паўночнай частцы Прыкаспійскай нізіны, на тэрыторыі Багдзінска-Баскунчацкага запаведніка.
На возеры вядзецца здабыча солі. Таксама возера з’яўляецца аб’ектам турызму.
Радыеактыўныя ізатопы
Радыенукліды, радыеактыўныя нукліды (менш дакладна — радыеактыўныя ізатопы, радыеізатопы) — нукліды, ядры якіх нестабільныя і перажывае радыеактыўны распад. Большасць вядомых нуклідаў радыеактыўныя (стабільнымі з’яўляюцца толькі каля 300 з больш як 3000 нуклідаў, вядомых навуцы). Радыеактыўныя ўсе нукліды, якія маюць зарадавы лік
Z
, роўны 43 (тэхнецый) ці 61 (праметый) ці большы 82 (свінец); адпаведныя элементы называюцца радыеактыўнымі элементамі. Радыенукліды (галоўным чынам бэта-няўстойлівыя) існуюць у любога элемента (гэта значыць для любога зарадавага ліку), прычым у любога элемента радыенуклідаў істотна больш, чым стабільных нуклідаў.
Паколькі бэта-распад любога тыпу не змяняе масавы лік
A
нукліду, сярод нуклідаў з аднолькавым значэннем масавага ліку (ізабараў) існуе прынамсі адзін бэта-стабільны нуклід, які адпавядае мінімуму на залежнасці лішку масы атама ад зарада ядра
пры дадзеным
Кёльн (Берлін)
Кёльн (Cölln) — горад, які некалі існаваў на тэрыторыі сучаснага Берліна. Знаходзіўся на востраве Шпрэеінзель і ў познім Сярэднявеччы зліўся з Берлінам.
Гісторыя
У цэнтры сярэдневяковага Кёльна размяшчалася плошча Святога Пятра (Petriplatz — Петрыплац), побач з якой знаходзіліся царква Святога Пятра (Petrikirche — Петрыкірхэ) на вуліцы Гертраўдэнштрасэ і Кёльнская ратуша на вуліцы Брудэрштрасэ. Гістарычная забудова гэтай часткі Берліна была разбурана у часы Другой сусветнай вайны і не захавалася. На гэтым месцы ў наш час знаходзяцца пабудаваныя ў паваенныя гады былы будынак Дзяржаўнага савета ГДР, жылыя дамы, а таксама праходзяць транспартныя магістралі горада. Царква атрымала назву ў гонар апостала Пятра, паколькі большасць жыхароў Кёльна былі рыбакамі. На ўсходнім беразе Шпрэе ў Берліне жылі пераважна купцы і рамізнікі. За карыстанне адзіным у гэтых месцах пераходам праз Шпрэе Мюлендам (Mühlendamm — млынавая плаціна) на шляху з Франкфурта-на-Одэры ў Магдэбург спаганяліся гандлёвыя мыты. Цэнтрам іншага горада — Берліна — была царква Святога Мікалая, які быў заступнікам купцоў. Ад вады з плаціны Мюлендам працавалі млыны. Больш заможныя берлінцы неўзабаве пабудавалі другую царкву — Марыенкірхэ.
Радыеактыўныя ізатопы
(ізабарычным ланцужку); бэта-распады адбываюцца ў кірунку да гэтага мінімуму (β−-распад — з павелічэннем
Кёльн (Берлін)
Гісторыя
У 1442 годзе курфюрст Фрыдрых II скасаваў сумеснае гарадское кіраванне Берліна і Кёльна. Апроч гэтага Кёльн быў вымушаны аддаць курфюрсту за ўзвядзенне крэпасці тэрыторыю, дзе пазней быў збудаваны Гарадскі палац Берліна.
Радыеактыўныя ізатопы
, β+-распад і электронны захоп — з памяншэннем
Кёльн (Берлін)
Гісторыя
У 1658-1683 гадах пры курфюрсце Фрыдрыху Вільгельме I паводле праекта Іагана Грэгара Мемхарта вакол Кёльна і Берліна былі ўзведзены крапасныя ўмацаванні ўздоўж старой гарадской сцяны. Захаваныя дагэтуль рэшткі бастыёнаў можна ўбачыць на плошчы Гаўсфогтайплац (Hausvogteiplatz). На паўднёвым беразе Шпрэе ўнутры новай умацаванай сцяны з'явіўся прыгарад Кёльна Ной-Кёльн.
У 1710 годзе гарады Берлін, Кёльн, Фрыдрыхсвердэр, Даратэенштат і Фрыдрыхштат былі аб'яднаны ў «галоўную каралеўскую рэзідэнцыю Берлін». Для далейшага развіцця горада-рэзідэнцыі ў 1834 годзе крапасныя ўмацаванні былі знесены, і горад стаў расці за кошт прыгарадаў.
У Сярэднявеччы ў Кёльне пражывала каля 1400 чалавек. У складзе Берліна Кёльн ахопліваў увесь востраў Шпрэеінзель, і ў 1871 годзе колькасць яго насельніцтва дасягнула рэкордных 16 554 чал. У 1910 годзе колькасць насельніцтва складала толькі 6 895 чалавек. У 1920 годзе Кёльн увайшоў у новую гарадскую акругу Мітэ.
У Другую сусветную вайну тэрыторыя Кёльна падверглася значным разбурэнням, ад гістарычнага раёна нічога не засталося. Назва «Кёльн» у сучаснай мове берлінцаў не выкарыстоўваецца.
На тэрыторыі Кёльна знаходзяцца (знаходзіліся):
Царква Святой Марыі (Берлін)
Царква Святой Марыі (Марыенкірхэ; St. Marienkirche Berlin) — найстаражытнейшая з дзеючых цэркваў Берліна, адна з калісьці шасці сярэдневяковых цэркваў у гістарычным цэнтры горада. Размешчана на Карл-Лібкнехт-штрасэ недалёка ад Берлінскай тэлевежы.
Гісторыя
Першая згадка пра царкву з уласным прыходам у берлінскім «Новым горадзе» датуецца 1292 годам. На падмурку з каменя і граніту была пабудавана зальная царква з ярка чырвонай цэглы ў стылі брандэнбургскай цаглянай готыкі. Пашкоджаная пажарамі вежа была рэканструявана ў стылі барока ў 1663—1666 гадах Міхаэлем Маціясам Смідсам і пазней — у неагатычным стылі ў 1789—1790 гады Карлам Готгардам Лангансам.
У 1893—1895 гадах маштабную рэстаўрацыю царквы правёў Герман Бланкенштайн, а пасля Другой сусветнай вайны царква была адноўлена ў 1969—1970 гадах.
У 1938 годзе, пасля таго, як царква Святога Мікалая была перададзена гораду ў якасці «музычнага сабора», Марыенкірхэ стала найстаражытнейшым дзеючым храмам Берліна. Пасля Другой сусветнай вайны яна была адной з нешматлікіх буйных цэркваў Берліна, у якіх праходзілі набажэнствы. У адноўленым пасле вайны Берліне ад шчыльна забудаванага гістарычнага цэнтра горада практычна нічога не захавалася, і царква Марыенкірхэ апынулася ў зусім іншым асяроддзі — практычна адзіная на адкрытай плошчы, абмежаванай шматпавярховымі новабудоўлямі, над якой з 1969 года дамінуе берлінская тэлевежа. Царква Св. Марыі і Чырвоная ратуша з'яўляюцца цяпер адзіным напамінкам пра гістарычны цэнтр Берліна.
Радыеактыўныя ізатопы
), спантаныя пераходы ў адваротным кірунку забаронены законам захавання энергіі. Для няцотных
такі мінімум адзін, тады як для цотных значэнняў
Пачынаючы з А
= 36 на цотных ізабарычных ланцужках з’яўляецца другі мінімум. Бэта-стабільныя ядры ў лакальных мінімумах ізабарычных ланцужкоў здольныя перажываць двайны бэта-распад у глабальны мінімум ланцужка, хоць перыяды паўраспаду па гэтым канале вельмі вялікія (1019 гадоў і больш) і ў большасці выпадкаў, калі такі працэс магчымы, ён эксперыментальна не назіраўся. Цяжкія бэта-стабільныя ядры могуць перажываць альфа-распад (пачынаючы з A
≈ 140), кластарны распад і спантаннае дзяленне.
Большасць радыенуклідаў атрымліваюцца штучным шляхам, аднак існуюць і прыродныя радыенукліды, да якіх адносяцца:
Царква Святой Марыі (Берлін)
Гісторыя
У вежавай зале царквы Св. Марыі знаходзіцца знакамітая фрэска «Скокі смерці», якая датуецца арыентыровачна 1484 годам. Арган цэрквы створаны майстрам Іаганам Вагнерам. Надмагілле генерал-фельдмаршала Ота Крыстафа фон Шпара выканана антверпенскім скульптарам Артусам Квелінусам Старэйшым. Царкоўная кафедра выканана па праекце Андрэаса Шлютэра.
Барэтар
Барэ́тар — электравакуумны газанапоўнены электронны прыбор, прызначаны падтрымліваць пастаянства сілы току ў электрычным ланцугу.
Прынцып дзеяння барэтара заснаваны на залежнасці электрычнага супраціўлення матэрыялаў ад тэмпературы. Уяўляе сабой шкляны балон, запоўнены вадародам, у якім знаходзіцца тонкая жалезная, вальфрамавая або плацінавая нітка. Электрычны ток, праходзячы па нітцы, награвае яе і выклікае павелічэнне электрычнага супраціўлення. Барэтар мае нелінейную вольт-амерную характарыстыку, на пэўнай частцы якой пры павольных змяненнях напружання сіла току застаецца пастаяннай. Дыяметр і даўжыня ніткі барэтара і ціск вадароду ў балоне выбіраецца так, каб забяспечыць змяненне супраціўлення прапарцыянальна напружанню. Барэтары выкарыстоўваюцца ў ланцугах пастаяннага і пераменнага току. Уключаюцца ў ланцуг паслядоўна з нагрузкай.
Логавіны
Ло́гавіны (, Логовины) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Кусеўшчына
Ку́сеўшчына (, Кусевщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
За 0,4 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца стаянка позняга мезаліту.
Бярозаўскае гета
Бяро́заўскае ге́та — яўрэйскае гета ў Бярозе, створанае нацыстамі ў перыяд акупацыі Беларусі.
Стварэнне
Немцы ўвайшлі ў Бярозу 23 чэрвеня 1941 года, наступным днём пасля пачатку ўварвання ў СССР. 26 чэрвеня была спалена сінагога разам з вакольнымі хатамі. Усіх яўрэяў нацысты сагналі ў гета, створанае на вуліцах Вуглянскай і 3­-га мая. Сюды былі звезены і яўрэі з вакольных вёсак.
Праз некалькі дзён былі створаны юдэнрат і яўрэйская паліцыя для кантролю і арганізацыі выканання акупацыйных загадаў. Усіх яўрэяў абавязалі здаць каштоўнасці і насіць на кожнай руцэ, на грудзях і спіне жоўтыя зоркі.
У пачатку ліпеня 1942 гета было падзеленае на дзве часткі. У гета «A» змясцілі так званых «карысных» яўрэяў, чыя праца магла быць патрэбная нацыстам. У гета «B» загналі ўсіх астатніх.
Ліквідацыя
28 жніўня 1941 былі расстраляныя каля 100 яўрэяў. Яшчэ каля 1 000 вязняў гета «B» 15 ліпеня 1942 года знішчылі ля вёскі Бронная Гара. Агулам за час акупацыі тут былі забіты более за 50 000 чалавек, прывезеных з гета Брэсцкай вобласці.
Ранкам 15 кастрычніка 1942 гета «A» было акружана эсэсаўцамі. Зразумеўшы, што гітлераўцы намераныя вынішчыць гета, яўрэі сабралі апошнія каштоўнасці, аднеслі іх да краўца Абрама Грынберга і падпалілі яго хату, каб нічога не пакінуць акупантам. Частка членаў юдэнрата вырашылі не чакаць і скончылі жыццё самагубствам.
Паліцаі загналі жыльцоў гета ў машыны і пазвозілі да вёскі Смалярка за пяць кіламетраў ад Бярозы, дзе тых прымушалі распранацца і расстрэльвалі да заходу сонца. На працягу 15—16 кастрычніка ў раёне Смаляркі было расстраляна каля 1800 яўрэяў.
Агулам у Бярозаўскім гета на працягу яго існавання загінулі больш за 8000 чалавек.
Шоўк
Шоўк (ад стараж.-сканд. silki), Ядваб  — натуральная тэкстыльная нітка жывёльнага паходжання.
Выдзяляецца спецыяльнымі залозамі вусеняў тутавага шаўкапрада пры звіванні коканаў. Складаецца з бялковых рэчываў фібраіну (70—80 %) і серыцыну (20—30 %), воскаў, тлушчаў, мінеральных рэчываў. Пры размотванні коканаў атрымліваюць шоўк-сырэц для вытворчасці шаўковых тканін.
Вызначаецца тонкасцю, вялікай гіграскапічнасцю, умераным бляскам; лёгка афарбоўваецца, устойлівы да дзеяння мінеральных кіслот, малаўстойлівы да дзеяння шчолачаў. Пад уздзеяннем святла і кіслароду паветра траціць трываласць.
Аляксандр Паўлавіч Ксёндзаў
Аляксандр Паўлавіч Ксёндзаў (, в. Баравыя,, Мінская вобласць) — беларускі мастак-жывапісец, графік, прафесар БДАМ.
Біяграфія
1965—1972 — Рэспубліканская школа-інтэрнат па выяўленчаму мастацтву імя Івана Ахрэмчыка.
1972—1978 — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, факультэт манументальна-дэкаратыўнага мастацтва, выкладчыкі — Гаўрыла Вашчанка, Анатоль Бараноўскі.
1980—1984 — творчыя майстэрні жывапісу Акадэміі мастацтваў СССР, выкладчык — Міхаіл Савіцкі.
З 1987 — Член Саюза мастакоў СССР.
2003 — Медаль Беларускага саюзу мастакоў «За заслугі ў выяўленчым мастацтве».
2007 — Медаль Францыска Скарыны.
Творы мастака захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Траццякоўскай галерэі, калекцыі «Дойчэ-Банка» ў Лейпцыгу (ФРГ), калекцыі барона фон Тобля ў Цюрыху (Швейцарыя) і іншых прыватных сборах Беларусі і замежжа.
Спіс аб’ектаў PGC (2041001—2042000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2041001—2042000)
Домнікаўскі сельсавет
До́мнікаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Домнікі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Полацкага раёна Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Полацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці. 17 лістапада 1948 года да сельсавета далучана частка скасаванага Васільеўскага сельсавета з вёскай Прудзіны. З 8 студзеня 1954 года сельсавет у Полацкім раёне Віцебскай вобласці. У 1957 годзе ў склад Палатоўскага сельсавета перададзены вёскі Заполле і Затрасценне. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гаранскага сельсавета.
Лыжычы
Лы́жычы (, Лыжичи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарацкага сельсавета.
Іван Лаўрэнцьевіч Кандакоў
Іван Лаўрэнцьевіч Кандакоў (8 кастрычніка 1857, Вілюйск, Якуцкая вобласць — 14 кастрычніка 1931) — рускі хімік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і казачага пяцідзясятніка, які выйшаў у адстаўку як гандлёвы казак, назапасіў грошы і змог даць сваім васьмярым сынам адукацыя, у тым ліку чацвярым — найвысокае. Пасля сканчэння Вілюйскага прыходскага вучылішча і Краснаярскай мужчынскай гімназіі, І. Л. Кандакоў у 1880 годзе паступіў на натуральнае аддзяленне фізіка?матэматычнага факультэта Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, дзе з трэцяга курса пачаткаў працаваць у вядомага хіміка А. М. Бутлерава.
Па?сканчэнні ўніверсітэта ў 1884 годзе І. Л. Кандакоў быў пакінуты пры ўніверсітэце для падрыхтоўвання да прафесарскага звання лабарантам. У 1886 годзе прызначаны штатным лабарантам пры кафедры хіміі Варшаўскага ўніверсітэта. У перыяд 1886—1895 гадоў ён выкладаў на кафедры фізіялогіі Варшаўскага ўніверсітэта.
У снежні 1894 года ў Пецярбургскім універсітэце абараніў дысертацыю на ступень магістра хіміі па тэме «Пра сінтэз пад уплывам хлорыстага цынку ў шэрагу тлушчавых злучэнняў».
У 1895 годзе прызначаны экстраардынарным прафесарам фармацыі Юр’еўскага (Дэрпцкага) універсітэта, з 1898 года — ардынарны прафесар.
У 1899 годзе ён адкрыў каталітычную полімерызацыю дыметылбутадыену ў сінтэтычнае каучуко-падобнае рэчыва. Даследаванні Івана Лаўрэнцьевіча ляглі ў грунт спосабу атрыманні сінтэтычнага каўчука ў Германіі у час Першай сусветнай вайны.
У 1921 годзе чытаў лекцыі ў Сарбоне, потым працаваў у Пражскім універсітэце, працягваючы навуковыя даследаванні па сінтэтычным каўчуку.
У 1957 годзе ў сувязі з 100-годдзем з дня нараджэння І. Л. Кандакова на доме ў Элве, дзе ён жыў, была адкрыта мемарыяльная дошка, у 1959 годзе на яго магіле ўсталяваны помнік, а ў 1977 годзе ў фае Тартускага ўніверсітэта з’явіўся барэльеф навукоўца.
Сяргей Георгіевіч Вальтэр
Сяргей Георгіевіч Вальтэр (21 студзеня 1958, Мелітопаль, Запарожская вобласць — 25 лютага 2015, там жа) — сакратар Мелітопальскага гарсавета (2002—2010). Гарадскі галава Мелітопаля (2010—2015).
Дзмітрый Уладзіміравіч Чарнякоў
Дзмітрый Уладзіміравіч Чарнякоў (нар., Гомель) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 сакавіка 1974 года ў Гомелі.
Скончыў Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт імя П. В. Сухога, інжынер-прамцеплаэнергетык; Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны, эканаміст. Мае патэнт на вынаходніцтва.
Працоўную дзейнасць пачаў слесарам-рамонтнікам па рамонце абсталявання кацельні цэха паравадаканалізацыі Гомельскага хімічнага завода. Служыў ва ўнутраных войсках Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. Працаваў інжынерам-тэхнолагам цэха паравадаканалізацыі Гомельскага хімічнага завода, начальнікам участка цеплавой электрастанцыі цэха паравадаканалізацыі рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Гомельскі хімічны завод», начальнікам цэха паравадаканалізацыі, намеснікам дырэктара па ідэалагічнай працы і кадрах адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельскі хімічны завод», галоўным інжынерам адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельскі хімічны завод».
Працуе дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельскі хімічны завод».
Абраны членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь пятага склікання ад Гомельскай вобласці (вылучаны ад г. Гомель).
Інстытут гуманітарных даследаванняў і праблем малалікіх народаў Поўначы СА РАН
Інстытут гуманітарных даследаванняў і праблем малалікіх народаў Поўначы Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук (ІГД і ПМНП СА РАН) — навуковая ўстанова, што займаецца навукова-даследніцкай дзейнасцю ў вобласці гістарычных, літаратуразнаўчых, мовазнаўчых навук. Знаходзіцца ў Якуцку.
Гісторыя
Першы навукова-даследчыцкі інстытут у Якуціі. Створаны ў 1935 годзе па ініцыятыве бачнага дзяржаўнага, грамадскага дзеяча, пісьменніка і навукоўца Платона Аюнскага як Навукова-даследніцкі інстытут мовы і культуры пры Савеце народных камісараў ЯАССР. Мэтай стварэння інстытута з’яўлялася навуковае вывучэнне якуцкай мовы, літаратуры, мастацтвы, гісторыі і пытанняў народнай адукацыі.
У 1947 г. арганізавана Якуцкая навукова-даследчыцкая база АН СССР і ІМЛГ увайшоў у яе склад.
У 1969 г. арганізаваны сектар паўночнай філалогіі — правобраз будучага Інстытута праблем малалікіх народаў Поўначы.
У 1991 г. ад ІМЛГ адлучыўся Інстытут праблем малалікіх народаў Поўначы (ІПМНП), які быў створаны на базе ранейшага аддзела малалікіх народаў Поўначы ІМЛГ.
У 1994 г. ИЯЛИ увайшоў у склад створанай Акадэміі навук Рэспублікі Саха (Якуція) і пераназваны ў Інстытут гуманітарных даследаванняў (ЯРМЕ).
Цягам шэрага гадоў у сярэдзіне 2000-х гг. ішлі перамовы пра вяртанне ІГД у структуру СА РАН. У выніку, у снежні 2007 года адбылося яго зліццё з Інстытутам праблем малалікіх народаў Поўначы Сібірскага аддзялення РАН, з прычыны чаго ў чэрвені 2008 года быў створаны Інстытут гуманітарных даследаванняў і праблем малалікіх народаў Поўначы СА РАН — правапераемнік абодвух ранейшых інстытутаў. Зліццё адбылося па патрабаванні кіраўніцтва СА РАН, і гэтае рашэнне многімі навукоўцамі і грамадскасцю рэспублікі прызнаецца абсалютна некампетэнтным. Такім чынам, вяртанне пад крыло СА РАН абыйшлося дарагой цаной, асабліва для былога самастойным Інстытута праблем малалікіх народаў Поўначы, які спыніў сваё існаванне.
КрАЗ-6322
КрАЗ-6322 — грузавы аўтамабіль падвышанай праходнасці з колавай формулай 6х6, які вырабляецца Крамянчугскім аўтазаводам з 1994 года.
Уяўляе сабой мадэрнізаваную мадэль КрАЗ-260. У параўнанні з папярэднікам на 30 к.с. павялічылася магутнасць рухавіка і да 10 т — грузападымальнасць. Змены ў знешнім выглядзе закранулі форму апярэння і бампера.
Гісторыя
Выпускаецца Крамянчугскім аўтазаводам з 1994 года.
У 2006 годзе аўтамабіль быў прыняты на ўзбраенне Узброеных сіл Украіны, а першыя пастаўкі ва ўкраінскае войска адбыліся ў сакавіку 2008 года.
26 снежня 2019 года Нацыянальны банк Украіны ўвёў у абарачэнне памятную манету наміналам 10 грн. з выявай КрАЗ-6322. Манета мае дыяметр 30 мм і выраблена са сплаву на аснове цынку з нікелевым пакрыццём. Колькасць — 1 млн. штук.
У 2019–2021 гады закупкі Міністэрствам абароны Украіны былі перапыненыя ў сувязі з працэдурай банкруцтва Крэмэнчуцкага аўтазавода. У студзені 2022 года пастаўкі аднавіліся.
Канструкцыя
КрАЗ-6322 уяўляе сабой глыбока мадэрнізаваны КрАЗ-260. Замест рухавіка ЯМЗ-238Л магутнасцю 300 к.с. ён меў рухавік ЯМЗ-238Д магутнасцю 330 к.с., новую каробку перадач ЯМЗ-238К замест ЯМЗ-238Б, новую раздатачную каробку з іншымі перадатачнымі лікамі. У сістэме рулявога кіравання ўжылі больш магутную масленую помпу гідраўзмацняльніка. Стаяначная тармазная сістэма з пнеўмаспружыннымі камерамі заменена на механічную трансмісійную з тармазным барабанам, які быў усталяваны на выхадным вале раздатачнай каробкі. Было перагледжана апярэнне кабіны, змянілі канструкцыю лябёдкі для ўкладання троса даўжынёй 60 метраў (у КрАЗ-260 — 56 метраў). На машыну ўсталявалі два паліўныя бакі 250 л замест двух па 160 л. Рама КрАЗ-6322 мае сілавую першую папярочку, пярэдні бампер і заднія буферы, якія дазвалялі эвакуяваць аўтамабіль метадам выштурхвання іншым аўтамабілем. Для забеспячэння заезда ў кузаў аўтапагрузчыка была павялічана таўшчыня ліста платформы (з 1,8 мм да 2,2 мм). У выніку дапрацовак падрыхтаваная маса КрАЗ-6322 на 220 кг больш падрыхтаванай масы КрАЗ-260.
Рухавікі
Рухавік — ЯМЗ-238Д / ЯМЗ-238ДЕ2 — дызельны, васьміцыліндравы, V-падобны, з турбанаддзіманнем. Таксама магчымая ўстаноўка рухавікоў Cummins або Deutz.
У 2019 годзе была сертыфікавана мадыфікацыя КрАЗ-6322-06 з рухавіком Weichai экалагічнага класа Еўра-6.
Трансмісія
Каробка перадач — ЯМЗ-2381 — механічная, васьміступеньчатая. Раздатачная каробка — механічная двухступеньчатая з міжвосевым блакавальным дыферэнцыялам. Вядучыя масты — цэнтральныя, двухступеньчатыя, аднахуткасныя, з міжколавымі блакіруемымі дыферэнцыяламі. Сярэдні мост прахаднога тыпу.
Шасі
Пярэдняя і задняя падвескі — залежныя, на дзвюх уздоўжных паўэліптычных рысорах, пярэдняя з двума гідраўлічнымі амартызатарамі, задняя — балансірнага тыпу. Тармазная сістэма — пнеўматычнага тыпу. Рабочыя тормазы — колавыя тармазныя механізмы барабаннага тыпу, з унутранымі калодкамі; стаяначны тормаз — трансмісійны тормаз барабаннага тыпу на выходным вале раздатачнай каробкі; прывад механічны.
«Кальчуга-М»
«Кальчуга-М» — комплекс кантролю радыёэлектроннай абстаноўкі.
Поўны склад комплексу ўключае адну цэнтральную і тры бакавыя станцыі «Кальчуга-М». Апаратура кожнай станцыі комплексу размешчана ў спецыяльных КУНГах, усталяваных на шасі аўтамабіляў КрАЗ.
Станцыя пасіўнага радыёлакацыйнага выяўлення і выведкі «Кальчуга»
РСЗА «Бастыён»
«Бастыён» — баявы комплекс рэактыўнай сіcтэмы залпавага агню ў складзе аўтамабіля-шасі КрАЗ-6322 і мадэрнізаванай артылерыйскай частцы РСЗА БМ-21 «Град». Мадэрнізацыя комплексаў ажыццяўляецца шляхам устаноўкі на новае шасі КрАЗ артылерыйскай частцы знятай з БМ-21, што знаходзіліся на захоўванні, або выведзеныя з баявога складу УС Украіны. Варыянт мадэрнізацыі распрацаваны Харкаўскім канструктарскім бюро машынабудавання імя Марозава. Капітальны рамонт артылерыйскай частцы БМ-21 і мантаж на новае аўтамабільнае шасі ажыццяўляе Шапятоўскі рамонтны завод.
Баявыя комплексы распрацаваны ў двух варыянтах: «Бастыён-01» на базе шасі КрАЗ-6322 і «Бастыён-02» на шасі КрАЗ-63221. Акрамя шасі, «Бастыён-02» адрозніваецца тым, што абсталяваны сістэмай хуткай перазарадкі і мае дадатковы баекамплект.
У 2010 годзе з'явіўся комплекс «Бастыён-03» — рэактыўная сістэма залпавага агню, якая складаецца з шасі КрАЗ-63221 і баявой часткі РСЗА «Ураган».
Raptor МТТV, КрАЗ-6322 «Raptor»
Акрамя схаванага браніравання кабіны і асноўных агрэгатаў, асаблівасцю аўтамабіля быў схаваны пад тэнтам кузава бранемодуль для перавозкі 20 салдат, які забяспечваў ахову ад куль і аскепкаў, і даваў магчымасць праз байніцы весці агонь у адказ. Забяспечвае абарону па стандарце CEN Level BR6.
Штуршком для далейшага развіцця канцэпцыі Raptor МТТV стаў узброены канфлікт на ўсходзе Украіны ў 2014 годзе. У параўнанні з узорам 2007 года, у прадстаўленага ў лістападзе 2014 года КрАЗ-6322 «Raptor» цалкам браніраваная кабіна і капот, усталяваная больш трывалая ахова паліўных бакаў і іншых агрэгатаў. Падвергліся змене і байніцы ў браніраваным кунгу. У аддзяленні дэсанту можа размясціцца 24 чалавека, пры неабходнасці яно можа быць знята з аўтамабіля і выкарыстана ў якасці стацыянарнага пункту абароны (блокпаста). Пастаўляецца на ўзбраенне Нацыянальнай гвардыі і Узброеных сілаў Украіны.
«Нептун»
«Нептун» — украінскі берагавы супрацькарабельны ракетны комплекс. Акрамя пускавой устаноўкі на шасі КрАЗ-7634HE або Tatra ў склад комплекса ўваходзяць 3 машыны на шасі КрАЗ-63221: мабільны камандны пункт РКП-360, транспартна-зараджальная машына ТЗМ-360 і транспартная машына ТМ-360. Пры гэтым, камандная і зараджальная машыны мелі браніраваныя кабіны «Варта» вытворчасці прадпрыемства.
Тор (фільм)
«Тор» (Thor) — мастацкі фільм рэжысёра Кенета Браны, заснаваны на аднайменных коміксах выдавецтва «Marvel Comics». Стварэннем карціны займалася кампанія «Marvel Studios», а распаўсюджваннем «Paramount Pictures». Галоўны герой фільма — Тор, пагардлівы і горды бог грому, — быў пазбаўлены сваёй сілы і выгнаны з Асгарда — аднаго з дзевяці светаў. Апынуўшыся на Зямлі, ён знаёміцца з маладым астрафізікам Джэйн Фостэр, да якой у яго ўзнікаюць нейкія пачуцці. Акрамя таго, Тор павінен спыніць свайго брата Локі, які мае намер стаць новым царом Асгарда. Карціна стала часткай кінематаграфічнага сусвету «Marvel», фільмы якой аб’ядноўваюцца ў агульную сюжэтную лінію.
Рэжысёр Сэм Рэймі ўпершыню задумаўся над канцэпцыяй фільма пра Тора ў канцы 1990-х і ў 2001 годзе нават прадставіў сцэнарый на разгляд, але праект быў замарожаны, і Рэймі пакінуў яго. На працягу некалькіх гадоў правы на экранізацыю пераходзілі ад адной студыі да іншай аж да 2006 года, калі «Marvel Studios» падпісала кантракт са сцэнарыстам Маркам Пратасевічам, які пачаткаў працу над ідэяй фільма для «Paramount Pictures». Першапачаткова рэжысёрам быў прызначаны Мэцью Вон, і рэліз фільма планаваўся на 2010 год. Аднак у 2008 годзе Вон пакінуў праект, і рэжысёрскае крэсла заняў Кенет Брана, а выпуск фільма быў перанесены на 2011 год. У 2009 годзе прайшоў кастынг, а здымкі стартавалі ў пачатку 2010 года ў Каліфорніі і Нью-Мексіка.
Сусветная прэм’ера фільма адбылася 17 красавіка 2011 года ў Сіднеі, а пракат стартаваў чатырма днямі пазней. У амерыканскім пракаце фільм выйшаў 6 мая, а ў беларускім — 28 красавіка ў фарматах 3D і IMAX. Карціна мела фінансавы поспех, сабраўшы больш за 448 млн долараў па ўсім свеце, а таксама атрымала станоўчыя водгукі крытыкаў.
Сюжэт
У X стагоддзі н.э. Одзін (Энтані Хопкінс), цар Асгарда, вёў вайну з ледзянымі веліканамі Ётунхейма і іх правадыром Лафеем (Колм Фіёры), каб прадухіліць заваяванне імі дзевяці светаў. Асгард нанёс паражэнне веліканам, а таксама забраў з сабой крыніцу іх сілы — ледзяны куфар. Лафей і яго народ абяссілелі і былі выгнаны.
У наш час у Асгардзе малады бог грома Тор (Крыс Хемсварт), адзін з двух сыноў Одзіна, рыхтуецца ўзысці на прастол, але каранацыю перарывае ўварванне ётунаў, якія змаглі прабрацца да крыніцы іх сілы, але былі нейтралізаваны Разбуральнікам — вартавым, якія ахоўваюць куфар. Тор спрачаецца з Одзінам, прапануючы ісці з вайной супраць ётунаў, якія парушылі ўмовы дагавора, але бацька забараняе яму гэта. Локі (Том Хідлстан), брат Тора, падштурхоўвае яго парушыць забарону бацькі і пайсці з вайной у Ётунхейм без яго ведама. Тор збірае групу, якая ўключае яго брата, сяброўку дзяцінства Сіф (Джэймі Александр) і трох воінаў: (Рэй Стывенсан), Фандрала (Джошуа Далас) і Огуна (Таданобу Асана). З дапамогай вясёлкавага моста і яго вартавога Хеймдаля (Ідрыс Эльба) яны трапляюць у Ётунхейм, дзе знаходзяць Лафея. Лафей паведамляе, што пры палацы Одзіна шмат здраднікаў, і прапануе адступіць, Тор згаджаецца, але затым Лафей наносіць абразу Тору і гэта прымушае яго ўступіць у бой. Падчас бою ётуны пры дапамозе сваіх здольнасцей спрабуюць замарозіць іх, дакранаючыся да цела, аднак Локі заўважае, што на яго не дзейнічае сіла веліканаў і з яго скурай нічога не адбываецца. Бой амаль заканчваецца паражэннем Тора — іх акружаюць веліканы, але ўмешваецца Одзін, які пераносіць іх назад у Асгард па вясёлкавым мосце. Раз’юшаны фанабэрыстасцю Тора і непадпарадкаваннем яго забароне ісці ў Ётунхейм, Одзін пазбаўляе яго сілы і молата М’ёльніра, адправіўшы іх абодвух на Зямлю і сказаўшы, што з гэтага часу падняць М’ёльнір зможа толькі той, хто будзе годны валодаць сілай Тора.
У той жа час у Асгардзе Сіф і трое воінаў абмяркоўваюць выгнанне Тора, і Локі прызнаецца, што гэта ён сказаў бацьку пра іх намер ісці ў Ётунхейм, але ён не думаў, што Тора могуць выгнаць. Калі Локі выйшаў, воіны падазраюць яго ў скрытым намеры і зайздрасці Тору, а таксама ў тым, што ў яго была магчымасць тайна правесці ётунаў у Асгард падчас каранацыі Тора. У сховішчы зброі Одзін распавядае Локі праўду пра тое, што ён — нашчадак ётунаў і сын Лафея, таму іх сіла не дзейнічае на яго. Пасля вайны Одзін знайшоў немаўля, рост якога быў малы для велікана, і забраў яго, спадзяючыся, што гэта дапаможа заключыць мірны дагавор з Ётунхеймам і аб’яднаць два светы. Падчас гутаркі Одзін траціць прытомнасць і ўпадае ў глыбокі сон. Па праве атрымання трона ў спадчыну, яго займае Локі. Тройца воінаў і Сіф спрабуюць угаварыць Цара Локі вярнуць Тора ў Асгард, але ён ігнаруе іх просьбу.
Колсан і яго агенты канфіскуюць усе запісы Джэйн Фостэр, якія маглі б навесці на сапраўдную прыроду з’яўлення молата. У кафэ Тор даведваецца, дзе зваліўся М’ёльнір, і адпраўляецца туды разам з Джэйн, каб вярнуць сваю зброю і яе запісы. Прыбыўшы на месца варонкі, яны бачаць, што вакол молата агентамі S.H.I.E.L.D. пабудаваны цэлы аб’ект, абнесены сценамі. Нейтралізаваўшы ахову і пракраўшыся ўнутр, Тор спрабуе ўзяць молат, але той не рухаецца з месца. Агенты арыштоўваюць Тора, і Колсан дапытвае яго, спадзяючыся даведацца, хто ён і як без вялікіх намаганняў прайшоў ахову аб’екта. На некаторы час Колсан выходзіць, і ў пакоі з’яўляецца Локі, які паведамляе Тору, што яго бацька памёр, не здолеўшы змірыцца з яго ўчынкам. У адказ на просьбу Тора вярнуць яго назад Локі адказвае, што гэтага не жадае іх маці. Локі знікае, спрабуючы перад гэтым падняць М’ёльнір, які застаецца нерухомым. Па просьбе Джэйн Селвіг адпраўляецца на аб’ект S.H.I.E.L.D. і выдае Тора за свайго супрацоўніка — доктара Дональда Блэйка. Колсан адпускае іх, але загадвае двум агентам прасачыць за імі (ведаючы, што Селвіг гаворыць няпраўду).
Локі адпраўляецца ў Ётунхейм, дзе паведамляе Лафею, што менавіта ён дапамог некаторым з яго веліканаў патрапіць да куфра, каб наўмысна сарваць каранацыю Тора. Ён прапануе яму самому забіць Одзіна, наўзамен ён атрымае назад куфар — крыніцу іх сілы, які верне Ётунхейму былую моц, а смерць Одзіна адкрые Локі перспектыву заняць трон Асгарда. Пасля вяртання Локі Хеймдаль абвінавачвае яго ў здрадзе і ў тым, што ён наўмысна схаваў сябе ад яго ўсёвідушчага позірку, адправіўшыся ў Ётунхейм. Локі, як новы цар, загадвае Хеймдалю нікога не пускаць да вясёлкавага моста, і Хеймдаль падпарадкоўваецца. Занепакоеныя воіны, сябры Тора, вырашаюць самі знайсці яго, і Хеймдаль дапамагае ім, пасля чаго Локі замарожвае яго за непадпарадкаванне. Вярнуўшыся ў замак, Локі загадвае Разбуральніку адправіцца на Зямлю і знішчыць усіх.
Сіф, Вольштаг, Фандрал і Огун знаходзяць Тора. Зразумеўшы, што ўчатырох ім не адбіць напад Разбуральніка, Тор загадае ўсім адступіць, а сам прапануе Разбуральніку забраць яго жыццё і пашкадаваць людзей. Разбуральнік адкідвае Тора, Джэйн кідаецца да Тора, думаючы, што ён загінуў, але ў гэты момант на аб’екце S.H.I.E.L.D. актывізуецца М’ёльнір і сам вяртаецца ў руку Тора. Тор апранаецца ў свае звычайныя даспехі і з дапамогай сілы М’ёльніра знішчае Разбуральніка. Гэта назіраюць і агенты S.H.I.E.L.D., якія згаджаюцца вярнуць Джэйн яе даследаванні, сказаўшы, што яны спатрэбяцца ёй у далейшай працы.
У Асгардзе Локі прыводзіць ётунаў у замак, каб забіць Одзіна. На Зямлі Тор кліча Хеймдаля, каб той адкрыў мост і перанёс іх назад; яго кліч разбурае закляцце Локі, і ён вызваляецца ад ільду і пераносіць Тора і воінаў у Асгард. Перад вяртаннем Тор цалуе Джэйн і абяцае, што вернецца за ёй.
Лафей прыходзіць у пакоі Одзіна і заносіць клінок, рыхтуючыся забіць яго, але Локі ратуе Одзіна і забівае Лафея, раскрываючы свой сапраўдны план: выратаваць бацьку ад падстроенага нападу і з дапамогай сілы моста разбурыць увесь Ётунхейм, каб хоць бы раз быць лепшым за Тора і каб Одзін ганарыўся ім і яго перамогай над веліканамі. Ён просіць Тора адступіць, але пасля слоў, што ўслед за Ётунхеймам знішчыць Зямлю, Тор нападае на яго. Падчас бою яны вылятаюць на мост, дзе Тор кладзе М’ёльнір на грудзі Локі, а сам спрабуе прайсці да моста і спыніць план брата. Бачачы, што ён не можа падысці да моста, Тор бярэ молат назад і пачынае біць ім па мосце, пры гэтым ведаючы, што, калі ён разбурыць мост — адзіны спосаб патрапіць на Зямлю, — ён ніколі не ўбачыць Джэйн. Мост пачынае разбурацца, абодва браты падаюць, але іх паспявае выратаваць Одзін. Локі паспявае сказаць, што ў яго б усё атрымалася дзеля ўсеагульнай выгоды, але, бачачы, што Одзін не ўхваляе яго план, разнімае руку і падае.
Тор смуткуе па браце і сумуе па Джэйн. Одзін прапануе Тору стаць царом, але той адмаўляецца, кажучы, што павінен яшчэ шмат чаму навучыцца. У Хеймдаля, на разбураным мосце, ён пытае, ці ёсць надзея, што ён сустрэнецца з Джэйн. Хеймдаль адказвае, што надзея ёсць заўсёды і ён бачыць Джэйн: яна шукае яго.
Пасля тытраў прафесар Селвіг ідзе па лабараторыі і сустракаецца з Нікам Ф’юры (Сэмюэл Л. Джэксан). У гутарцы яны абмяркоўваюць тое, што адбылося, і даследаванні Селвіга. У канцы Нік Ф’юры адкрывае сярэбраны кейс і паказвае прафесару нешта, падключанае да датчыкаў. Нік кажа: «Гэта энергія, навучымся яе здабываць, і яна стане невычэрпнай». У адлюстраванні побач з Селвігам з’яўляецца Локі і кажа: «Што ж, я думаю, на гэта варта зірнуць». Селвіг паслухмяна паўтарае словы Локі.
Задума
Сэм Рэймі хацеў стаць пастаноўшчыкам «Тора» адразу ж пасля «Чалавека цемры» у 1990 годзе. Сустрэўшыся са Стэнам Лі, ён прапанаваў версію сцэнарыя для 20th Century Fox, але ён быў адхілены. . Праект быў замарожаны аж да красавіка 1997 года, калі Marvel Studios пачала хутка пашырацца. Штуршком да стварэння фільма паслужыў паспяховы выхад фільма «Людзі Ікс» у 2000 годзе. Першапачаткова планавалася, што фільм будзе адаптаваны для тэлебачання; канал UPN вёў перамовы для выпуску фільма ў эфір і прапанаваў на ролю Тора канадскага акцёра Тайлера Мейна. У маі 2000 года Marvel Studios прыцягнула Artisan Entertainment для дапамогі ў фінансаванні фільма, але да красавіка 2002 года «Тор» па-ранейшаму заставаўся ў стадыі распрацоўкі, а ў чэрвені 2004 года праект усё яшчэ не быў прададзены студыяй. Аднак правы на фільм набыла кампанія Sony Pictures Entertainment, і ў снежні 2004 гады пачаліся перамовы пра здымкі з Дэвідам Гоерам. У 2005 годзе, хоць перамовы і адбыліся, стала вядома, што Гоер не будзе браць удзел у стварэнні фільма.