cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адапазары
У горадзе размешчаны вялікі аўтазавод кампаніі Toyota. Развітая тэкстыльная прамысловасць (шоўк і лён).
Быдгашцкі замак
Быдгашцкі замак, або Быдгашчскі замак (Zamek w Bydgoszczy) — былы мураваны замак у гатычным стылі ў Быдгашчы, цяпер Куяўска-Паморскага ваяводства Польшчы. Існаваў у 1346—1656 гадах, рэшткі да 1895 года.
Гісторыя
Замак быў узведзены па загаду караля Казіміра Вялікага як адзін з вузлоў паўночных умацаванняў Каралеўства Польскага на лініі рэк Нотаць і Вісла. Будаўніцтва вялося 10-20 гадоў, магчыма, з 1343 да мяжы 1350-1360-х гадоў.
У 1577 годзе тры месяцы ў замку жыў кароль польскі і вялікі князь літоўскі Стэфан Баторый.
Падчас Шведскага патопу (1655—1658) замак быў значна пашкоджаны. Шведскія войскі захапілі замак у жніўні 1655 года, але ў красавіку 1656 года пад націскам войскаў Стэфана Чарнецкага адступілі. Замак зноў трапіў у рукі шведаў у маі 1656 года. У кастрычніку 1656 года адбыўся чарговы штурм польскага войска, падчас якога шведы аказалі жорсткае супраціўленне. Крэпасць была ўзарвана, а выбухам былі разбураны жылыя флігелі і бастыённыя ўмацаванні, якія атачалі ўзгорак. Пасля вайны замак не аднаўляўся.
У 2019 годзе з’явіўся праэкт па адбудове замка да 2030 года.
Adelgidae
Adelgidae — сямейства паўцвердакрылых насякомых з надсямейства Phylloxeroidea.
Сістэматыка
У складзе сямейства:
Гуджрат
Гуджрат (گجرات, Gujrat) — горад у Пакістане, цэнтр аднайменнай акругі. Гуджрат размешчаны на беразе ракі Чынаб, прыкладна за 120 кіламетраў на поўнач ад Лахора (сталіцы правінцыі Пенджаб), і 150 кіламетраў ад Ісламабада (сталіцы Пакістана).
Канадскі музей прыроды
Канадскі музей прыроды (Canadian Museum of Nature, Musée Canadien de la nature) — музей біялогіі і прыродазнаўчыя гісторыі ў г. Атава, Антарыа, Канада. Гісторыя музея ўзыходзіць да калекцый Канадскай геалагічнай камісіі 1856 г., якая падчас сваіх аглядаў вяла падрабязны ўлік жывой прыроды Канады. Музей уваходзіць у Асацыяцыю канадскіх музеяў, а таксама ў лік 9 музеяў, на якія сапраўдны сямейны тыднёвы Музейны пашпарт Атавы.
Будынак
Будынак быў збудавана на тэрыторыі былой фермы, якая належала купцу шатландскага паходжання Уільяму Сцюарту. Мясцовасць была вядомая як Сцюартан. Збудаванне жылых будынкаў у Сцюартане пачалося ў 1870-я гг. У 1905 г. урад набыў гэту зямлю, каб збудаваць будынак у якасці архітэктурнага дадатку да Парламента Канады на процілеглым канцы Меткалф-стрыт. Збудаванне будынка ў «шатландскім баронскім» стылі, якое спраектаваў Дэвід Юарт, абыйшлося ў 1,25 млн канадскіх долараў. У будынку размяшчаліся памяшканні, якія належалі як Сенату, так і Палаце обшчын.
З-за таго, што будынак размяшчаўся на няўстойлівым гліняным грунце, у 1915 годзе прыйшлося знесці высокую вежу, якая вянчала будынак.
Пасля пажару парламента і да 1922 г. тут размяшчалася Палата обшчын і некаторыя ўстановы ўрада Канады.
У 1968 г. Нацыянальны музей Канады быў падзелены на Канадскі музей прыроды і Нацыянальны музей чалавека (пазней пераназваны ў Канадскі музей цывілізацыі), хоць абодва працягвалі знаходзіцца ў тым жа будынку. У 1989 г. музей цывілізацыі пераехаў у новы будынак у Гаціно, і з таго часу Музей прыроды займае ўвесь будынак. У 1990 г. будынак атрымаў статус Нацыянальнага гістарычнага помніка Канады.
У 2004—2010 гг. адбыўся капітальны рамонт будынка, падчас якога на месца вежы, дэмантаванай у 1915 г., быў устаноўлены вялікі шкляны каўпак.
Лукаш Падольскі
Лукаш Падольскі, таксама Лукас Падольскі (праз нямецкае вымаўленне) (Lukas Podolski, Łukasz Podolski; нар., , Польшча) — нямецкі футбаліст польскага паходжання, нападнік польскага клуба «Гурнік» з Забжэ і былы ігрок нацыянальнай зборнай Германіі. Чэмпіён свету 2014 года.
Раннія гады
Лукас Падольскі нарадзіўся на тэрыторыі былой Верхняй Сілезіі, у спартыўнай сям'і Крысціны і Вальдэмара Падольскіх. яго маці выступала за жаночую зборную Польшчы па гандболе, а бацька быў прафесійным футбалістам, у складзе клуба «Шамберкі» з горада Бытама ў 1980 годзе ў станавіўся чэмпіёнам Польшчы. У 1987 годзе сям'я вырашыла эміграваць у Заходнюю Германію ў якасці этнічных немцаў. Лукас рос у Берггайме, а пазней у Пульгайме — невялікіх гарадах каля Кёльна.
Мінеўшчына
Міне́ўшчына (, Миневщина) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.
Лукаш Падольскі
«Арсенал»
30 красавіка 2012 года было абвешчана, што Падольскі ў летні трансферны час пяройдзе ў лонданскі «Арсенал», падпісаўшы 4-гадовы кантракт.
Мінеўшчына
Гісторыя
У 1836 г. прыватная вёска, 6 двароў, 25 жыхароў. У 1914 г. 14 двароў, 71 жыхар.
Лукаш Падольскі
«Інтэрнацыянале»
5 студзеня 2015 года Падольскі быў аддадзены ў арэнду міланскаму «Інтэру» тэрмінам на паўгады з правам далейшага выкупу. Ужо на наступны дзень ігрок быў заяўлены на матч супраць турынскага «Ювентуса» і выйшаў на пляцоўку ў другім тайме. Гульня скончылася ўнічыю з лікам 1:1.
Мінеўшчына
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 15 двароў, 21 жыхар.
Лукаш Падольскі
«Інтэрнацыянале»
За паўгады ў «Інтэры» здолеў забіць толькі адзін гол, і ўлетку 2015 года вярнуўся з арэнды ў «Арсенал». Аднак, Арсен Венгер, хоць і быў гатовы пакінуць нападніка ў камандзе, не бачыў яго ў асноўным складзе. Таму Лукаш стаў шукаць новы клуб.
Мінеўшчына
Памятныя мясціны
Каменны могільнік, эпоха Сярэднявечча (XV-XVII ст.). За 150 м на поўнач ад вёскі, плошча 0,25 га, каля 50 магіл. Выявіў у 1980 г. М.У.Вераціла, у 1981-1982 гг. А.В.Квяткоўская раскапала 26 магіл. Пахавальны інвентар: кераміка, жалезныя цвікі і наканечнік стралы, медныя кольцы. Матэрыялы раскопак захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.
Лукаш Падольскі
«Галатасарай»
4 ліпеня 2015 года Падольскі афіцыйна стаў іграком турэцкага «Галатасарая», падпісаўшы трохгадовы кантракт. У 2016 годзе разам з «Галатасараем» выйграў Кубак Турцыі, забіўшы адзіны мяч у фінальным матчы з «Фенербахчэ» (1:0).
«Антальяспор»
У студзені 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Вісэл Кобэ» і неўзабаве далучыўся да турэцкага «Антальяспора».
«Гурнік»
У ліпені 2021 года ў якасці свабоднага агента далучыўся да «Гурніка» з Забжэ, падпісаўшы аднагадовы кантракт.
Зборная
У канцы сезона 2003/04 «Кёльн» выбыў з Бундэслігі, аднак гульня Падольскага настолькі ўразіла трэнера галоўнай нямецкай зборнай Рудзі Фёлера, што той запрасіў яго ў сваю каманду. Дэбют форварда ў зборнай Германіі адбыўся 6 чэрвеня 2004 года ў Кайзерслаўтэрне ў матчы супраць зборнай Венгрыі, Падольскі выйшаў на замену ў самым канцы гульні.
Разам са зборнай прыняў удзел у чатырох чэмпіянатах Еўропы і трох чэмпіянатах свету, стаў чэмпіёнам свету ў 2014 годзе. 22 сакавіка 2017 года згуляў свой развітальны матч за зборную, дзе забіў гол у браму Англіі (1:0).
Клубныя
«Баварыя»:
«Арсенал»:
«Галатасарай»:
«Вісэл Кобэ»:
Міжнародныя
Германія:
Марчэла Ліпі
Марчэла Ліпі (Marcello Lippi; нар. ) — італьянскі футбаліст і трэнер. Галоўны трэнер нацыянальнай зборнай Італіі ў 2004—2006 і 2008—2010, прывёў яе да перамогі ў чэмпіянаце свету 2006.
Востраў Святога Марціна
Востраў Святога Марціна, Востраў Сен-Мартэн (Saint-Martin, Sint Maarten) — востраў у Карыбскім моры ў паўночнай частцы грады Усходніх Карыбскіх астравоў.
Востраў Святога Марціна з’яўляецца самым малым у свеце заселеным востравам, адначасова кіраваным двума незалежнымі ўрадамі. Паўночная частка вострава з’яўляецца заморскай абшчынай Францыі Сен-Мартэн, а паўднёвая з’яўляецца самакіравальнай дзяржавай Сінт-Мартэн са значнай аўтаноміяй (status aparte) у складзе Каралеўства Нідэрландаў. Плошча 83 км ² (у тым ліку нідэрландская частка вострава — 35 км², французская — 48 км²). Вышэйшая кропка — гара Пік-Парадыз (424 м) у французскай частцы вострава.
Адміністрацыйны цэнтр нідэрландскай частцы вострава — горад Філіпсбург, французскай — горад Марыго.
Спіс захворванняў суніц
У гэтым артыкуле змешчаны пералік захворванняў, у першую чаргу.
Мышкоўка
Мышко́ўка — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ілія (басейн Віліі).
Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 21 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 6,1 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Мышкавічы. Упадае ў Ілію прыкладна за 4 км у напрамку на ўсход ад вёскі Крамянец. Вадазбор на паўночна-заходніх схілах Мінскага ўзвышша.
Сяргей Аляксандравіч Календа
Сяргей Аляксандравіч Календа (нар. , Капыль ; Псеўданімы: Аляксандр I. Бацкель) — беларускі пісьменнік і культуролаг.
Біяграфія
З маленства жыве ў Мінску. Скончыў факультэт міжнародных адносін БДУ па спецыяльнасці «культуролаг-яўрэіст». Вывучаў філасофію і літаратуру ў Беларускім Калегіуме. Скончыў лонданскую акадэмію (2008), стыліст міжнароднага класа. Стваральнік і галоўны рэдактар часопіса беларускай прозы «Макулатура» (www.makpaper.com).
На ўласнае прызнанне, вядзе абсурдны лад жыцця і спрабуе жыць на мяжы супраціўлення масавым плыням і звязам.
Творчасць
Друкаваўся ў часопісах: «Дзеяслоў», «БОЛЬШОЙ», «pARTisan», «Дружба народов», «Маладосць», «Literatur und Kritik», «eXperimenta», «БЛ.ЯТЬ». Аўтар кніг «Помнік атручаным людзям», «Казкі. Гісторыі (не) пра нас», «Іржавы пакой з белымі шпалерамі», «Трохлітровая проза» і «Кантынентальны сняданак». Творы С. Календы перакладзены на нямецкую і рускую мовы.
Прызнанне
Лаўрэат і фіналіст шэрагу літаратурных прэмій і конкурсаў, у т.л.:
Юрый Захаравіч Кушнер
Юрый Захаравіч Кушнер (, Пугачоў, Саратаўская вобласць, Расія — ) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне агульнай педагогікі, гісторыі педагогікі і адукацыі. Доктар педагагічных навук (1996), прафесар (1999).
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: прафесійная і школьная педагогіка; метадалогія педагогікі; тэорыя і практыка выхавання навучэнцаў ПТВ; тэорыя і тэхналогія выхавання і навучання; праблемы сучаснай адукацыі; праблемы сямейнай педагогікі.
Забарона літоўскага друку
Было незаконна друкаваць, імпартаваць, распаўсюджваць ці валодаць любымі публікацыямі на літоўскай мове лацінкай. Царскія чыноўнікі спадзяваліся, што гэта мера зменшыць польскі ўплыў на літоўцаў і вярне іх да меркаваных «старажытных гістарычных сувязяў» з Расіяй. Аднак літоўцы арганізавалі друк па-за межамі Расійскай імперыі, галоўным чынам — у «Малой Літве» (Усходняя Прусія) і ў Злучаных Штатах Амерыкі. Літоўскі рух кніганошаў кантрабандна перапраўляў нелегальныя кнігі і перыядычныя выданні з Усходняй Прусіі ў Ковенскую губерню Расійскай імперыі. Колькасць гэткіх публікацый узрастала, нягледзячы на суровыя меры і строгія санкцыі ў адносінах да ўдзельнікаў гэтага руху. Забарона на друк стварыла добра арганізаваную апазіцыю польскамоўнаму культурнаму ўплыву.
Літоўскі друк перад забаронай
Паводле літоўскага бібліёграфа Вацловаса Біржышкі, з 1800 па 1864 г. на літоўскай мове з выкарыстаннем лацінскага шрыфта было надрукавана 926 назваў кніг, прычым большасць іх была надрукавана ў Вільні. Паводле іншых даследчыкаў і крыніц, не было такіх маштабаў друку на літоўскай мове, тым больш у Вільні, а маштаб быў значна больш сціплы і канцэнтраваўся на Жамойці, г.зн. у Ковенскай губерні — галоўным чынам, у мястэчку Ворні пад кіраўніцтвам жамойцкага біскупа Матэюса Валанчуса і на жамойцкай гаворцы. На Віленшчыне ж пераважаў друк на польскай мове (у тым ліку, рэлігійнай каталіцкай літаратуры).
Арфаграфія літоўскай мовы на лацінцы была нестандартызаванай; гэты факт выкарыстоўвалі рускія чыноўнікі як абгрунтаванне пераходу на кірыліцу.
Гісторыя забароны літоўскага друку
Пасля падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў ў Паўночна-Заходнім краі Расійскай імперыі, віленскі генерал-губернатар Міхаіл Мураўёў забараніў у 1864 г. друкаваць на літоўскай мове лацінскім шрыфтам буквары, афіцыйныя выданні, кнігі для чытання. Замест гэтага ўводзілася «гражданка» — літоўскае пісьмо кірылічнымі літарамі, распрацаванае Іванам Пятровічам Карнілавым.
Пераемнік Мураўёва, віленскі генерал-губернатар Канстанцін Пятровіч Каўфман, у 1865 г. пашырыў забарону — спецыяльным тайным цыркулярам № 96 ад 6(18) верасня 1865 г. ён абавязаў губернатараў Віленскай, Гродзенскай, Ковенскай, Мінскай, Віцебскай і Магілёўскай губерняў забараніць друк, увоз і распаўсюджанне ўсіх літоўскіх выданняў, ажыццёўленых лацінскім і «польскім» шрыфтам. Гэту забарону сваім цыркулярам № 141 ад 23 верасня (5 кастрычніка) 1865 г. падмацаваў міністр унутраных спраў Пётр Валуеў. Да таго ж расійскі імператар Аляксандр ІІ у вуснай форме загадаў забараніць літоўскі друк лацінкай. Аднак гэта рашэнне цара не было апублікавана ў зборы законаў Расійскай імперыі, таму фармальна не мела юрыдычнай моцы. Пазней гэты факт быў выкарыстаны барацьбітамі за мажлівасць друку на літоўскай мове лацінкай.
У 1872 г. забарона была распаўсюджана і на друкаваныя гатычным шрыфтам літоўскія кнігі, якія ў асноўным выкарыстоўваліся літоўцамі-лютэранамі.
Літоўскія кірылічныя выданні
Руская адміністрацыя з самага пачатку ўзяла ў свае рукі справу выдання літоўскіх кніг з выкарыстаннем рускага шрыфта. Былі ўстаноўлены катэгорыі літоўскіх выданняў, іх колькасць і прызначэнне. Чыноўнікі спадзяваліся, што патрэбы літоўцаў абмяжуюцца букварамі, календарамі і самымі асноўнымі кнігамі рэлігійнага зместу. Усе гэтыя выданні павінны былі рэдагавацца так, каб не пярэчыць вучэнню праваслаўнай царквы. Казённыя «літоўскія» друкаваныя выданні былі нешматлікімі і вылучаліся разнастайнасцю. За 40 гадоў было выпушчана 55 выданняў, калі ж улічыць паўторы і выпраўленні, то атрымаецца толькі 63 друкаваных выданні.
Амаль палову ўсіх згаданых выданняў улады выпусцілі ў першыя дзесяць гадоў дзеяння забароны. Больш за 3/4 выданняў склалі буквары, календары і рэлігійныя кнігі.
Аднак, нягледзячы на ўсе намаганні, распаўсюдзіць казённыя кнігі не ўдавалася. Некаторым выключэннем у гэтым плане сталі буквары, абавязковыя ў пачатковых школах Ковенскай губерні. Іншыя ж выданні было цяжка раздаць нават задарма. Ужо ў 1869 г. Ковенская дырэкцыя народных вучылішчаў скардзілася, што прысланыя на склады школ разнастайныя казённыя літоўскія кнігі не карыстаюцца попытам. Адзін настаўнік з Сувалкаўскай губерні сцвярджаў, што яго вучні выхваляліся тым, што пякуць бліны ў печцы, распаленай падараванымі катэхізісамі і малітоўнікамі. Па словах гэтага настаўніка, сяляне лічылі сваімі толькі кнігі, выдадзеныя «старым» шрыфтам, а кірылічныя называлі «паліцэйскімі».
Выдаваць літоўскія кнігі кірыліцай прыватным асобам не дазвалялася, адзіным выключэннем стаў падручнік для краўцоў, выпушчаны ў Мітаве.
Супраціўленне
Літоўскія лацінкавыя кнігі друкавалася ў Усходняй Прусіі (на тэрыторыі г.зв. Малой Літвы) і ў ЗША. Усяго ў 1865—1904 гг. лацінскім і гатычным шрыфтам былі надрукаваныя 3 953 выданні (без уліку перыёдыкі). Толькі ў Малой Літве свет пабачылі 2 687 выданняў, 1 830 з іх ствараліся для распаўсюджвання ў Расіі. У ЗША літоўскія эмігранты пачалі друкаваць свае кнігі з 1874 г. Да 1904 г. было выпушчана 712 кніг. Іх найбольшая колькасць выйшла ў гарадах Пенсільваніі, Нью-Ёрку, Брукліне і Чыкага. Тры лацінкавыя кніжкі былі недагледжаны цэнзурай і выйшлі на тэрыторыі самой Літвы (у 1879 і 1900 г.). Пасля атрымання дазволу некалькі літоўскіх кніг было надрукавана ў Расіі — у гэтых выпадках неабходнасць публікацыі матывавалася навуковымі патрэбамі.
Немалая колькасць літоўскіх выданняў гэтага часу выходзіла з фальшывымі дадзенымі. Справа ў тым, што літоўскія рэлігійныя кнігі, выдадзеныя да 1864 г. не забараняліся, таму ў Тыльзіце, Рагнеце і іншых месцах друкавалі выданні без указання сапраўднага прозвішча аўтара, пазначэння сапраўднага выдаўца, месца і года выдання. Таксама фальсіфікаваліся і паўтараліся ранейшая згода дзяржаўнай ці касцёльнай цэнзуры.
Колькасць публікацый на літоўскай мове расла з года на год. За ўвесь перыяд забароны 63,3% выданняў, надрукаваных ва Усходняй Прусіі і прызначаных для распаўсюджвання ў Літве было выдадзена ў 1891—1904 гг. Змянілася і тэматыка выдаваных кніжак. У першыя дзесяцігоддзі пасля паўстання дамінавала рэлігійная і дыдактычная літаратура. затое ў 1890-я гг. з'яўлялася ўсё болей мастацкай, папулярнай навуковай і палітычнай літаратуры. У канцы XIX — пачатку XX стст. літоўская прэса, як і ўвесь літоўскі вызваленчы рух, падзялілася на некалькі накірункаў — каталіцкую, дэмакратычна-ліберальную і сацыялістычную. Аднак сярод кніжак, выдадзеных у часы забароны 29% складалі малітоўнікі, 11 — календары і 10 — лемантары (буквары).
Наступствы
Вялікі Віленскі сейм, які адбыўся ў кастрычніку 1905 г., цяпер мог выдаваць свае паведамленні і публікацыі па-літоўску.
Друкарні Марціна Кухты, Салямонаса Банайціса і Таварыства Святога Казіміра ў Коўне выдалі большасць публікацый у перыяд ад адмены забароны на друк і да аднаўлення літоўскай незалежнасці ў 1918 г. Прадпрымальнік Пятрас Вілейшыс усталяваў друкарню ва ўласным палацы. У гэты час на літоўскай мове лацінскім шрыфтам у Літве і па-за яе межамі было выдадзена 4 734 кніг. Пасля ўсталявання незалежнай Літвы колькасць публікацый значна вырасла: 16 721 назваў кніг было надрукавана з 1918 да 1939 г. Паміж 1925 і 1939 г. прыкладна 800—900 назваў кніг выходзіла кожны год.
У 1905 г., пасля адмены забароны, адзін з найбольш вядомых літоўскіх кніганошаў Ёзас Масюліс (Juozas Masiulis), адкрыў сваю ўласную кніжную краму ў Паневяжысе. Гэта крамя ўсё яшчэ працуе, як і сетка кнігарняў, якія працуюць у Літве, выкарыстоўваючы яго імя.
Падтрымка прадстаўнікамі іншых народаў
Дапамога, аказаная літоўцам ў іх барацьбе з забаронай на друк кірыліцай, насіла розны характар і была выклікана рознымі матывамі, што не ў апошнюю чаргу было звязана з тым, да якіх сацыяльных груп адносіліся людзі, што дапамагалі барацьбе. Так, напрыклад, прадстаўнікі інтэлігенцыі расцэньвалі супраціў літоўцаў, кіруючыся пры гэтым ідэаламі і прынцыпамі дэмакратыі. Аднак гэта катэгорыя ўстрымлівалася ад непасрэднай дзейнасці па нелегальным распаўсюджванні літоўскай літаратуры. Яны імкнуліся дамамагчы літоўцам настолькі, насолькі гэта дазвалялі дзяржаўныя законы, а таксама супярэчнасці ў распараджэннях уладаў. Аднак падобная тактыка дазваляла дастаткова эфектыўна разбураць забарону на літоўскі друк, таму падобныя намаганні можна ацаніць вельмі станоўча.
Калі ж разглядаць тых, хто падтрымліваў літоўцаў, па нацыянальнай прыналежнасці, то рускія адносіліся амаль выключна да першай групы, бо каланісты і чыноўнікі з Расіі падтрымлівалі ў прынцыпе царскую палітыку. У якасці выключэння называецца прыклад аднаго мясцовага рускага — Іосіфа Лук'янава, якога ў студзені 1897 г. засталі ў вёсцы Барклайняй Панявежскага павета Ковенскай губерні ў той момант, калі ён навучаў 12 літоўскіх дзетак. Падчас ператруса былі знойдзеныя тры літоўскія кнігі і адзін рускі лемантар (буквар). Мець літоўскія кнігі і навучаць у нелегальнай школе таксама лічылася злачынствам.
Кантынгент асоб, што сімпатызавалі правам літоўскага народа складалі навукоўцы буйнейшых расійскіх універсітэтаў і Расійскай акадэміі навук. Праблему безсэнсоўнасці забароны на літоўскі друк лацінкай уздымала і частка рускай ліберальнай прэсы.
Вялікай дапамогай у барацьбе літоўцаў з забаронай на друк і моўныя абмежаванні былі навуковыя работы вядомых рускіх мовазнаўцаў і іх лекцыі ва ўніверсітэтах. Перш за ўсё трэба прыпомніць імёны акадэмікаў Філіпа Фартунатава, Фёдара Карша, Аляксея Шахматава і Уладзіміра Ламанскага.
З рускімі навукоўцамі, якія абаранялі права літоўцаў на свой алфавіт, былі цесна звязаныя і некаторыя палякі: лінгвісты Ян Бадуэн дэ Куртэнэ і Віктар Пажазінскі. Трохі ўбаку ад кола расійскіх навукоўцаў трымаліся мовазнаўца Ян Карловіч і археолаг Людвік Кшывіцкі, аднак іх дзейнасць таксама садзейнічала барацьбе з забаронай на друк. Дапамагалі літоўцам і польскія пісьменнікі Юзаф Ігнацы Крашэўскі і Марыя Радзевіч.
На віленскай кватэры члена ЛСДП Франца Карчмарчыка, ураджэнца Келецкай губерні, у 1899 г. было знойдзена 900 брашур на літоўскай, рускай і польскай мовах. Палякам, хутчэй за ўсё, быў і ўраджэнец Плоцкай губерні Юзаф Чэржаста, затрыманы ў 1883 г. у Вількамірскім павеце Ковенскай губерні з 32 забароненымі кнігамі, у тым ліку сям'ю — літоўскімі.
Беларускія газеты пра літоўскі друк
У 1914 г. урачыста адзначаўся 10-гадовы юбілей скасавання забароны на літоўскі друк лацінскім і літарамі. З гэтай нагоды першая беларуская газета «Наша ніва» змясціла вялікі артыкул:
Падобную інфармацыю змясціла на сваіх старонках і каталіцкая газета «Беларус».
Сціві Уандэр
Сціві Уандэр (Stevie Wonder, сапраўднае імя Сціуленд Хардэўэй Морыс (Stevland Hardaway Morris; нар. 13 мая 1950, Сагіна, Мічыган) — амерыканскі, , піяніст, барабаншчык, харпер, музычны прадзюсар і грамадскі дзеяч, які аказаў велізарны ўплыў на развіццё музыкі XX стагоддзя, які пакутуе слепатой.
25-разовы лаўрэат прэміі «Грэмі». Адзін з заснавальнікаў сучаснага соўла і рытм-н-блюз. Адзін з самых вядомых вакалістаў у свеце, яго пастаянна ўключаюць у спісы лепшых вакалістаў усіх часоў. Аслеп неўзабаве пасля нараджэння, ва ўзросце адзінаццаці гадоў падпісаў свой першы кантракт з гуказапісвальнай карпарацыяй «Motown Records» і працягвае выступаць і запісвацца на ёй па гэты дзень. Стыві Уандэр з’яўляецца музыкантам-мультыінструменталістам: валодае вакальным дыяпазонам у чатыры актавы і неверагодна складанай вакальнай тэхнікай, віртуозна валодае раялем і усімі відамі сінтэзатараў, ўдарнай устаноўкай, кларнетам, губным гармонікам. Стыві Уандэр дамогся выдатных поспехаў на музычнай ніве, будучы сляпым. Разам з Рэем Чарльзам і Андрэа Бачэлі Стыві Уандэр з’яўляецца адным з самых вядомых і папулярных сляпых музыкаў у свеце.
Некаторыя найбольш вядомыя песні Стыві Уандэра: «My Cherie Amour», «For Once in My Life», «Pastime Paradise», «Superstition», «Living For The City», «Skeletons», «All In Love Is Fair», «Sir Duke», «I Wish», «Isn’t She Lovely». У Беларусі найбольшай вядомасцю карыстаецца песня «I Just Called to Say I Love You». Уандэр запісаў больш за трыццаць хітоў, якія ўваходзілі ў першую дзясятку ў чартах ЗША, напісаў больш за 2000 песень і атрымаў рэкордныя 25 прэмій «Грэмі», прысуджаныя за вышэйшыя дасягненні ў галіне гуказапісу. Таксама ён вядомы сваёй працай у якасці палітычнага актывіста, у тым ліку яго кампаніяй 1980 года аб наданні дню нараджэння Марціна Лютэра Кінга статусу нацыянальнага свята ў ЗША. З гэтай нагоды Уандэр, які ўжо быў да таго часу вядомым абаронцам правоў афраамерыканцаў, запісаў песню «Happy Birthday», цалкам прысвечаную кампаніі ў падтрымку свята. У 2009 годзе Стыві Уандэр быў абвешчаны пасланнікам ААН. У 2008 годзе часопіс «Billboard» апублікаваў спіс «100 найлепшых артыстаў усіх часоў», у якім Уандэр заняў пяты радок.
Апошні на дадзены момант студыйны альбом «A Time to Love» выйшаў у 2005 годзе. Пласцінка дэбютавала адразу на пятым месцы амерыканскага поп-чарта. Яна атрымала масу станоўчых водгукаў ад крытыкаў, прэмію «Грэмі» за лепшы мужчынскі поп-вакал («From The Bottom Of My Heart») і на лета 2007 года быў прададзены тыраж 169 тысяч копій. Апошні афіцыйны канцэртны альбом Стыві Уандэра выйшаў у 2008 годзе, гэта запіс з лонданскага канцэрта.
Барбароў
Барбаро́ў (, Барбаров) — аграгарадок у Мазырскім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Барбароўскага сельсавета.
Насельніцтва 261 чал. (2004). Знаходзіцца за 27 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Міхалкі (лінія Калінкавічы — Оўруч), на аўтамабільнай дарозе Мазыр — Нароўля. Рачная прыстань.
Барбароў (Бабічы) — даўняе сяло, пазней мястэчка гістарычнай Мазыршчыны.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Бабічы датуецца 1509 годам, калі вялікі князь літоўскі і кароль польскі Жыгімонт Стары падараваў сяло Аляксандру Багданавічу Гоцкаму «на вечнасць». У апісанні Мазырскага замка 1552 года сказана, што ў Загальскай нядзелі 30 чалавек сяла Бабічы, якое належала князю Збаражскаму, вось ужо 20 гадоў, як перасталі выконваць замкавыя павіннасці. 7 мая 1607 года князь Януш Збаражскі, ваявода брацлаўскі, падаў скаргу ў кіеўскі гродскі суд на панства Лукаша і Зофію з Кмітаў Сапегаў, уладальнікаў Чарнобыльскіх добраў, за абрабаванне яго бабіцкіх падданых і невыкананне дэкрэту аб пакаранні вінаватых. Паселішча Бабіца прысутнае і на карце Вялікага Княства Літоўскага 1613 года.
Назва Барбароў маёнтку і мястэчку Яна Мікалая Аскеркі нададзена ў гонар ягонай жонкі Барбары з Ракіцкіх. Апісваючы паселішчы Беларускага Палесся, Адам Кіркор зазначыў наяўнасць у мястэчку руінаў вялікага замка з вежамі, валамі і равамі. Замест струхлелай у 1779 годзе тут збудавалі новую драўляную на цагляным падмурку Успенскую царкву (згарэла ад удару маланкі ў 1896 годзе).
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Барбароў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Мазырскім павеце Мінскай губерні. Маёнтак, сканфіскаваны ў стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі (1735—1796) за ўдзел у паўстаннні 1794 года, перададзены Якаву Сіверсу, з 1808 ва ўладанні Андрэя фон Гольста, у 1826 г. маёнтак канчаткова быў набыты спадчыннікамі Ігната Тадэвушавіча Горвата і перайшоў па спадчыне ў валоданне яго старэйшага сына Аляксандра Ігнатавіча Горвата (1796—1888). Станам на 1795 у Барбарове было 85 двароў, на 1834 — 91 двор. У 1821 адкрылася школа для дзяцей сялян. На 1833 існавалі карчма, 4 вадзяныя млыны і паромная пераправа. У сярэдзіне XIX ст. на беразе ракі сфарміравалася сядзіба — палац (не захаваўся), флігель і пейзажны парк (5 дзесяцінаў). Мелася капліца. У 1863 адкрылася школа, якая размяшчалася ў сялянскай хаце. Праз мястэчка праходзілі гасцінцы з Міхалкаў у Чарнобыль і Хойнікі. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 108 двароў, хлебазапасны магазін, 2 крамы. Побач знаходзіліся аднайменныя фальваркі (16 двароў) і сядзіба з броварам. Акрамя земляробства і сплава лесу жыхары займаліся бандарным рамяством.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі Барбароў увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 Барбароў вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 2004 тут было 102 гаспадаркі.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць базавая школа, дашкольная ўстанова, фельчарска-акушэрскі пункт, дом культуры, бібліятэка, пошта.
Забудова
Планаванне складаецца з простай, бессістэмна забудаванай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.
Пярэвалачненскі сельсавет
Пярэ́валачненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Забалацце.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Пярэвалачненскі (Перавалачнянскі) сельсавет у складзе Коханаўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пярэвалачня. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Коханаўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Талачынскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Забалацце. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Коханаўскага раёна, з 17 снежня 1956 года — у складзе Талачынскага раёна. 15 кастрычніка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Азярэцкага сельсавета (7 населеных пунктаў: Букарава 1, Букарава 2, Жураўлі, Забалацце, Забалацце (Волга), Зялёныя Дубы і Свідэршчына) і перададзена ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Коханаўскага пассавета (10 населеных пунктаў: Астрашапкі, Байкал, Балашова, Вялікая Пярэвалачня, Забайкал, Кучына, Малая Пярэвалачня, Малое Гальцэва, Марцюхова, Чырвоны і 4 чыгуначныя будкі).
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 17 населеных пунктаў.
Кучына
Назву Ку́чына маюць:
Баравыя
Назву Баравы́я маюць:
Рыкі Джэрвейс
Рыкі Дэн Джэрвейс (Ricky Dene Gervais; нар. 25 чэрвеня 1961) — брытанскі комік, акцёр, рэжысёр, прадзюсар і вядучы.
Горы Вільгельміна
Горы Вільгельміна (Wilhelminagebergte) — горных хрыбет у цэнтры Сурынама, які расцягнуўся на 113 км з захаду на ўсход.
Асноўныя вяршыні: вышэйшы пункт краіны гара Юліяна (1230 м), гара Тафелберг (1026 м). Хрыбет з’яўляецца часткай Гвіянскага нагор’я і прыкметна ўздымаецца над згладжаным фонам.
Горы названы ў гонар нідэрландскай каралевы Вільгельміны.
Стыльб
Стыльб (στίλβω — ззяю) — адзінка яркасці ў сістэме СГС.
1 сб = 104 кд/м²
Канадскі музей цывілізацыі
Канадскі музей цывілізацыі, або Канадскі музей культуры (Canadian Museum of Civilization, Musée canadien des civilisations) — найбуйнейшы гістарычны музей Канады. Знаходзіцца на вуліцы Лар'е ў г. Гаціно (Квебек) праз раку ад сталіцы Канады, Атавы, аднак традыцыйна таксама ўваходзіць у сістэму музеяў Атавы: у прыватнасці, ён уключаны ў лік 9 музеяў, якія можна наведаць па тыднёвым сямейнаму атаўскаму музейнаму квітку.
Музей быў утвораны ў 1968 г. у выніку падзелу Канадскага музея на Музей прыроды і Музей чалавека. З 1986 носіць назва Канадскі музей цывілізацыі. У цяперашнім будынку з 1989 г. (арх. Д. Кардынал).
Станіслаў Гіляравіч Паплаўскі
Станісла́ў Гіля́равіч Папла́ўскі (Stanisław Popławski;,  — , ) — савецкі і польскі военачальнік, у гады Вялікай Айчыннай вайны камандуючы арміямі Войска Польскага ў складзе 1-га Беларускага фронту, генерал арміі (1955). Герой Савецкага Саюза (1945).
Кукуруза (род раслін)
Кукуру́за (Zea) — род раслін сямейства, да якога адносяць шэсць відаў. Аднак, у культуры род прадстаўлены адзіным відам, які вырошчваюць па ўсяму свету ў прамысловых маштабах. Гэты від з’яўляецца каштоўнай харчовай, кармавой і тэхнічнай культурай.
Біялагічнае апісанне
Кукуруза — высакарослая аднагадовая травяністая расліна, дасягае вышыні 3 м (у выключных выпадках — да 6 м і больш), з добра развітой каранёвай сістэмай. На ніжніх вузлах сцябла могуць утварацца паветраныя апорныя карані.
Сцябло прамастаячае, да 7 см у дыяметры, без паражніны ўнутры (у адрозненне ад большасці іншых траў).
Лісце буйное, лінейна-ланцэтнае, да 10 см шырынёй і 1 м даўжынёй].
Каласкі з тычачкавымі і песцічнымі кветкамі сабраны ў розныя суквецці або ў асобных частках аднаго суквецця. Тычачкавыя кветкі сабраны па два ў каласкі, адзін з іх амаль сядзячы, другі на ножцы, каласкі сабраны ў зверху мяцёлку. Каласкі з песцічнымі кветкамі сядзяць шэрагамі з 6-16 кветак на тоўстай, мясістай восі катаха, якая выходзіць у сярэдняй частцы сцябла з пазух лісця. Песцік доўгі, ніткападобны, на канцы двухлопасцевы. Падчас квіцення песцікі ўсіх каласкоў звешваюцца ў выглядзе пучка з похвавых лісцеў, якія акружаюць катах.
Плод — зярноўка.
Віды
Уся кукуруза, якая культывуецца, як сельскагаспадарчае расліна, адносіцца менавіта да падвіду ; часам гэты падвід вызначаюць як асобны від
Кушлева
Назву Ку́шлева маюць:
Вядомыя асобы Дзятлава
Вядомыя ўраджэнцы Дзятлава:
Нарвская епархія
Нарвская епархія (Narva ja Peipsiveere piiskopkond) — епархія Эстонскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата з цэнтрам у горадзе Нарве ў Эстоніі.
Гісторыя
Нарвская вікарная кафедра была заснавана пастановай сінода 24 красавіка 1887 года, як вікарыяцтва Санкт-Пецярбургскай мітраполіі.
У 1944 годзе, калі Эстонія зноў апынулася ў складзе СССР, мітрапаліт і больш за 20 праваслаўных святароў эмігравалі на Захад. Эстонская Царква ўвайшла ў склад Маскоўскага Патрыярхату як епархія. Нарвская епархія была ліквадавана.
Пастановай Свяшчэннага сінода РПЦ ад 30 мая 2011 года ў складзе Эстонскай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхата была ўтворана Нарвская епархія.
Сцяг Рэспублікі Конга
Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Конга — прыняты 18 жніўня 1958 года.
На сцягу выкарыстаны традыцыйныя панафрыканскія колеры. Адметнай асаблівасцю сцяга (ад іншых панафрыканскіх сцягоў) з'яўляецца дыяганальнае размяшчэнне палос.
Іван Андрэевіч Алісіевіч
Іван Андрэевіч Алісіевіч (нар. 1899, Мінская губерня, Расійская імперыя — ?) — беларускі педагог, кандыдат педагагічных навук (1955).
Біяграфія
У 1919 годзе скончыў настаўніцкую семінарыю і працаваў настаўнікам, а потым загадчыкам валаснога аддзела народнага адукацыі. З 1921 па 1925 год вучыўся ў Акадэміі Камуністычнага выхавання імя Н. К. Крупскай у Маскве, па сканчэнню якой працаваў выкладчыкам у педтэхнікумах Гомля і Мінска. З 1931 года з’яўляўся навуковым працаўніком НДІ камуністычнага выхавання ў Мінску. З 1932 па 1933 год працаваў дэканам педфакультета Мінскага педінстытута. З 1933 года працаваў у Гомельскім педінстытуце ў якасці старшага выкладніка кафедры педагогікі, якую ўзначальваў з 1933 па 1935 год. Пэўны час працаваў намеснікам дырэктара па завочным навучанні. У гады Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся ў эвакуацыі ў Кіраўскай вобласці, дзе працаваў дырэктарам школы.
У красавіку 1947 года на рэспубліканскай нарадзе кіраўнікоў кафедраў ВНУ БССР загадчык кафедры педагогікі Гомельскага педінстытута Алісіевіч І. А. выказаў занепакоенасць лёсам беларускай мовы. Гэтага было дастаткова, каб у маі 1947 года яго выступ абмяркоўваўся на адмысловым паседжанні бюро ЦК КП(б)Б і Алісіевічу І. А. было абвешчана строгае партыйнае спагнанне за няправільнае разуменне нацыянальнай палітыкі, якое было знята 29 снежня 1953 года.
У 1955 годзе у Маскоўскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя У. І. Леніна паспяхова абараніў дысертацыю на саісканне навуковай ступені кандыдата педагагічных навук на тэму «Педагагічныя пагляды Якуба Коласа». Працаваў на кафедры педагогікі Гомельскага педінстытута.
Лагуны
Назву Лагуны́ маюць:
Міхаіл Васілевіч Машчанка
Міхаіл Васілевіч Машчанка (, Мікалаеў, Украіна — ) — беларускі фізіёлаг. Доктар біялагічных навук (1986), прафесар (1987).
Біяграфія
Скончыў Растоўскі дзяржаўны педагагічны інстытут у Растове-на-Доне (спецыяльнасць «Біялогія і хімія», 1967; аспірантура, спецыяльнасць «Фізіялогія», 1969); Акадэмію педагагічных навук СССР (дактарантура, спецыяльнасць «Фізіялогія», 1985). Працаваў у Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (факультэт фізічнага выхавання, кафедра анатоміі і фізіялогіі чалавека, прафесар, у 1983—2008 — загадчык кафедры, у 1986—1998 — прарэктар па навуковай рабоце).
Навуковыя інтарэсы: фізіялогія спорту; выкладанне біялогіі ў школе; узроставая фізіялогія; фізіялогія стрававання.
Выгнанне бесаў з Герасінскага беснаватага
Выгнанне бесаў з Герасінскага беснаватага — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.
Біблейскае апавяданне
Падзея запісана ва ўсіх трох сінаптычных Евангеллях: ў Марка 5:1-20, Матфея 8:28-34 і Лукі 8:26-39. Усе апавяданні ў розных Евангеллях звязаны з падзеяй, калі Ісус выганяе дэманаў, акрамя таго, у Евангеллях ад Марка і Лукі колькасць дэманаў вызначана пад агульнай назвай Легіён.
Евангелле ад Марка паведамляе, што цуд адбыўся, калі Ісус разам з вучнямі пайшоў праз Генісарэтскае возера да Гадарынскай вобласці, у сучаснай Іарданіі. Там ім сустрэўся апантаны злым духам. які выйшаў з пячоры. Ніхто не мог звязаць гэтага чалавека нават ланцугамі, бо колькі разоў яго не вязалі, ён разбіваў ланцугі і збегаў. Ноч і дзень ён знаходзіўся ў магілах на пагорках, дзе ён крычаў і быў увесь парэзаны камянямі. Убачыўшы здалёк Ісуса, ён прыбег і ўпаў на калені перад Ім.
Апонтаны закрычаў на ўвесь голас: «''Што Табе да мяне? Ісусе, Сыне Бога Усявышняга! заклінаю Цябе Богам, не муч мяне!" На што Ісус адказаў яму: "Выйдзі, дух нячысты, з гэтага чалавека"''. Пасля гэтага Ісус спытаўся, як яго клічуць. Той адказаў, што Легіён, бо іх тут шмат. Бесы моцна прасілі, каб Ісус не высылаў іх прэч з вобласці, а паколькі там пасвіўся вялікі статак свіней, то дэманы прасілі Ісуса, каб Ён дазваліў увайсці ў іх. Свінні былі нячыстыя жывёліны ў яўрэяў, і забаранялася спажываць у ежу іх мяса. Калі Ісус даў ім дазвол, то злыя духі ўвайшлі ў свіней, а статак колькасцю каля двух тысяч жылёл кінуўся з урвішча ў возера, і патануў.
Пастухі свіней, убачыўшы гэта, пабеглі і паведамілі пра гэта ў горадзе і наваколлі, і людзі выйшлі паглядзець, што здарылася. Яны прыйшлі да Ісуса, яны ўбачылі чалавека, які быў апантаны легіёнам дэманаў, ён седзеў там, апрануты і ў здаровым розуме; і яны моцна спужаліся. Калі пастухі расказалі, што здарылася з апантаным і са статкам свіней, людзі сталі прасіць Ісуса, каб Ён пакінуў іх рэгіён. Калі Ісус садзіўся ў лодку, то былы апантаны прасіўся каб быць з Ісусам, але Ісус наказаў, каб той заставаўся і расказаў пра тое, што ўчыніў з ім Гасподзь. Былы апантаны бесамі пайшоў па гарадах Дзесяціграддзя і пачаў усім расказваць, як яго ацаліў Хрыстос.
У розных версіях рукапісаў сустракаецца розныя назвы краіны, дзе адбыўся цуд. Сустракаюцца назвы зямлі Гадарынскай, Гергесінскай, Герасінскай
Запруда
Запруда:
Бярозкі
Назву Бяро́зкі маюць:
Ладыга
Назву Лады́га маюць:
Валянціна Уладзіміраўна Гаруновіч
Валянціна Уладзіміраўна Гаруновіч (нар., г. Горкі, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1974 годзе БПІ. З 1974 года працавала архітэктарам у інстытуце «БелНДІдзіпрасельбуд»; у 1974—1993 гадах старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў. У 1993—1998 гадах індывідуальны прадпрымальнік, здзяйсняла архітэктурную дзейнасць на падставе ліцэнзіі на праектаванне архітэктурнай часткі праектаў для будаўніцтва, рэканструкцыі і капітальнага рамонту аб’ектаў жыллёва-грамадзянскага і сельскагаспадарчага прызначэння, а таксама распрацоўку планіровачнай дакументацыі для забудовы гарадскіх кварталаў і сельскіх населеных месцаў.
З 1999 года старэйшы выкладчык кафедры «Архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў» БНТУ.
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1983 года.
Творчасць
Асноўныя працы: блакаваныя жылыя дамы (1976); рэканструкцыя лазні з прыбудовай пральні (1979); аўтобусная станцыя (1981) у п. Малеч Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці; 2-х кватэрныя жылыя дамы (1978) у п. Верцялішкі Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці; інтэр'еры рэстарана з танцавальнай залай (1976), інтэр’еры дзіцячага саду з басейнам, распрацоўка дэкаратыўных дэталяў (1977) у в. Сарачы Любанскага раёна Мінскай вобласці; Дом культуры на 450 месцаў (1987) у в. Аўсянка Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. У суаўтарстве: распрацаваны каталог малых архітэктурных формаў для сельскага будаўніцтва (1984); праведзена рэканструкцыя будынка РАУС з прыбудовай (1987) у г. Полацк; 2 інтэрнаты для маласямейных (1988), 6-ці кватэрныя жылыя дамы (1988); грамадска-гандлёвы цэнтр селекцыйна-гібрыднага цэнтра «Белая Русь» (1989) у в. Хатляны Мінскай вобласці; грамадска-бытавы корпус з плавальным басейнам у Смілавіцкім саўгасе-тэхнікуме (1991) у Смілавічах Чэрвенскага раёна Мінскай вобласці; прадуктовы магазін «Рыба» з жылым домам (1992) у г. Драгічын Брэсцкай вобласці; рэканструкцыя корпуса з прыбудовай НВП «Квант» (1994), дом сходаў (1995) у г. Мінску.
Навуковая дзейнасць
Сааўтар шматлікіх навучальна-метадычных дапаможнікаў, займаецца даследаваннем тыпалогіі фізкультурна-аздараўленчых збудаванняў у сельскай мясцовасці Беларусі.
Сочы
Знаходзіцца на ўзбярэжжы Чорнага мора, распасціраецца ад ракі Шэпсі да дзяржаўнай мяжы з Абхазіяй па рацэ Псоу і займае агульную плошчу 3 502 км². Сочы — самы доўгі горад Еўропы. Працягласць тэрыторыі Сочы — 146 км (уздоўж федэральнай аўтадарогі Джубга — Сухум) (рэальная жа даўжыня Сочы раўна 105 км). Тэрыторыя горада ў цэлым размешчаная блізка ўздоўж узбярэжжа, часам адыходзіць ў горныя даліны аж да Галоўнага Каўказскага хрыбта на адлегласць ад 40 да 60 км. З агульнай плошчы горада толькі 250 км² знаходзіцца пад забудовай. Па плошчы тэрыторыі, падпарадкаванай гарадскому савету, Сочы ў 3,5 разы больш за Маскву.
Сочы, як і ўвесь участак расійскага чарнаморскага ўзбярэжжа паўднёвей Туапсэ, размешчаны ў зоне вільготных субтропікаў, што моцна адрознівае гэты рэгіён ад больш паўночнага ўчастку ўзбярэжжа ад Анапы да Туапсэ, дзе пануе тыповы паўсухі міжземнаморскі клімат. Клімат, падобны сочынскаму назіраецца ў суседняй Абхазіі, а таксама на паўднёвым усходзе ЗША (штаты Місісіпі, Луізіяна, Алабама, Джорджыя). Падобны тып клімату спрыяльны для культывацыі рознага роду субтрапічных і ўмераных культур. Паколькі Сочы размешчаны на паўночнай мяжы субтропікаў, зімой тут магчымыя замаразкі і снегапады. У лютым 2008 года за 12 гадзін выпаў 41 мм ападкаў і снежнае покрыва дасягнула вышыні 40 см. Сярэднегадавая тэмпература — +14.2 °C, сярэднегадавая хуткасць ветру — 2,2 м/с, Сярэднегадавая адносная вільготнасць паветра — 74 %.
Мноства прадпрыемстваў харчовай прамысловасці, суднабудаўнічая верф, рамонтна-механічны завод, завод жалезабетонных вырабаў і інш. Дзейнічае міжнародны аэрапорт.
Сочы падзяляецца на 4 раёны — Адлерскі, Лазараўскі, Цэнтральны, Хосцінскі.
Па выніках 2015 года Сочы прыняў каля 6 мільёнаў турыстаў. У 2016 годзе Сочы наведала 6,5 млн адпачывальнікаў.
Сцяг Кот-д’Івуара
Дзяржаўны сцяг Кот-д’Івуара — прыняты 4 снежня 1959 года.
Уяўляе сабой тры роўнавялікія вертыкальныя паласы (па ўзоры сцяга Францыі). Аранжавая паласа сімвалізуе савану і ўрадлівасць зямлі, белая — свет, зялёная — надзею і лес поўдня краіны. Ідэнтычнасць (за выключэннем прапорцый і парадку колераў адносна дрэўка) сцяга Ірландыі — выпадковасць.
Жан-Антуан Гудон
Жан-Антуан Гудон (Jean-Antoine Houdon;, Версаль — , Парыж) — французскі скульптар, адзін з найбуйнейшых майстроў Еўропы, партрэта.
У юнацтве карыстаўся парадамі Ж. Б. Пігаля. У 1764-68 пенсіянер Французскай акадэміі ў Рыме, дзе захапляўся антычным мастацтвам і анатоміяй (анатамічная фігура «Экаршэ», гіпс, 1767, Школа прыгожых мастацтваў, Парыж). Вядомасць Гудону прынесла статуя «Дыяна» (гіпс, 1776, Музей замка Гота), дзе арыстакратычнае прыгажосць мадэлі ўвасоблена ў класіцыстычная строгіх формах. У далейшым Гудон стварыў галерэю яркіх партрэтаў вядомых прадстаўнікоў эпохі Асветы і Вялікай французскай рэвалюцыі, падкрэсліўшы ў іх характарах грамадска-актыўны пачатак, іх незвычайнасць: бюсты Ж. Ж. Русо (гіпс, 1778, Мастацкі музей, Шверын), Б. Франкліна (1778) і А. Г. Мірабо (1791, абодва — тэракота, Луўр, Парыж); бюст (1778) і статуя (1781) Вальтэра (мармур, Эрмітаж).
Гужна
Гужна (Górzno) — горад у Польшчы, размешчаны за 170 км на паўночны захад ад Варшавы і за 80 км на паўночны ўсход ад Торуні. Уваходзіць у склад Брадніцкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гужна. Займае плошчу 3,48 км². Насельніцтва 1,4 тыс. чалавек.
Гантыяды
Гантыяды (განთიადი), Цандрыпш (Цандрыҧшь) — пасёлак гарадскога тыпу ў Гаграўскім раёне Абхазіі. Насельніцтва 10 тыс. чалавек (1991). Знаходзіцца на чарнаморскім узбярэжжы.
Адлі Мансур
Адлі Мансур (араб. عدلي منصور; нар. г.) — часова выконваючы абавязкі прэзідэнта Егіпта з 3 ліпеня 2013 года.
Скончыў юрыдычны факультэт Каірскага ўніверсітэта (1967), Нацыянальную школу адміністрацыі (Эна; Францыя, 1977). З 1992 — суддзя Канстытуцыйнага суда, быў намеснікам яго старшыні. Указам прэзідэнта Егіпта Мурсі ад 19 мая 2013 прызначаны старшынёй Канстытуцыйнага суда з 1 ліпеня 2013 года.
Прызначаны часовым прэзідэнтам Егіпта пасля зрушэння ўзброенымі сіламі прэзідэнта Мухамеда Мурсі.
4 ліпеня 2013 г. прынёс прысягу ў якасці часовага прэзідэнта Егіпта. У задачы Мансура будзе ўваходзіць выкананне складзенай ваеннымі «дарожнай карты» па вывадзе Егіпта з палітычнага крызісу, у тым ліку складанне новай канстытуцыі з улікам меркавання апазіцыі і фарміраванне часовага ўрада.
Якаў Кранц
Якаў Кранц (, Здзецел, Вялікае Княства Літоўскае —, Замасць, Аўстрыйская імперыя) — яўрэйскі прапаведнік.
Біяграфія
Вучыўся ў ешыбоце ў Мяжырычах Ровенскай вобласці, дзе здабыў славу красамоўца. У 1761 годзе заняў тут пасаду даршана (прапаведніка). Аб’ездзіў яўрэйскія абшчыны ў ваколіцах Львова, Любліна, Каліша, Замасця. У 18 гадоў прапаведаваў у Дубне (Украіна). У пропаведзях выкарыстоўваў фальклор, этычныя, галахічныя, кабалістычныя творы, інтэрпрэтуючы іх па-свойму.
Кнігі яго арацый, прытчаў (на іўрыце) выходзілі пасмяротна на Украіне, у Польшчы.
Сезон 2017 ФК Гарадзея
У 2017 годзе футбольны клуб «Гарадзея» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Ігракі
1 Футбаліст пакінуў «Гарадзею» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
Прыйшлі ў клуб
* У арэнду ** З арэнды
Пакінулі клуб
* З арэнды ** У арэнду
Баброва (гарадзішча)
Баброва — археалагічны помнік у цэнтры вёскі Баброва Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на паўднёвым беразе ракі Бабровенка.
Апісанне
Пляцоўка памерам 42×38 м, вышынёй 12-14 м над узроўнем ракі. З заходняга боку ўмацавана валам вышынёй 4 м і ровам глыбінёй 1-3 м, шырынёй каля 6 м. Краі пляцоўкі прыўзняты на 1-1,5 м. На гарадзішчы знаходзяцца могілкі, на іх асобныя пахаванні адзначаны камянямі з выбітымі крыжамі. Вядома з 1873 года. Абследаваў у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.
П’ер Літбарскі
П’ер Міхаэль Літбарскі (Pierre Michael Littbarski; нар. ) — нямецкі футбаліст, паўабаронца і нападнік. Чэмпіён свету 1990 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Джон Гудрайк
Джон Гудрайк ( — ) — англійскі астраном, член Лонданскага каралеўскага таварыства. Глуханямы ад нараджэння. З 18 гадоў праводзіў (сумесна з англійскім астраномам Э. Пігатам) сістэматычныя пошукі і назіранні пераменных зорак. Высунуў (1782) правільную гіпотэзу аб сапраўднай прыродзе пераменнасці Алголя (b Персея), адкрыў (1784) некалькі пераменных зорак (напрыклад, d Цэфея, якая аказалася родапачынальніцай важнага класа фізічных зменных зорак — цэфеід).
Мількаўцы
Гісторыя
Вядома з сярэдзіны XVIII ст. у складзе Рэплеўскага маёнтка. У 1796 г. належала Іосіфу Завадскаму. У 1836 г. прыватная вёска, 16 двароў, 148 жыхароў. У 1914 г. 36 двароў, 213 жыхароў.
Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета, да 29 верасня 1972 года — у склад Рэплеўскага сельсавета , да 18 кастрычніка 2013 года — у склад Роскага пассавета.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 14 двароў, 25 жыхароў.
NGC 3669
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцяг Лесота
Дзяржаўны сцяг Каралеўства Лесота - прыняты 4 кастрычніка 2006.
Складаецца з трох гарызантальных палос: сіняй, белай і зялёнай. Шырыня палос суадносіцца паміж сабой як 3:4:3. У цэнтры белай паласы змешчана чорная выява макаротла (традыцыйнага галаўнога ўбору басута), вышыня якога складае 92% шырыні белай паласы.
Законапраект аб новым сцягу быў прыняты да 40-ай гадавіны абвяшчэння незалежнасці 84 галасамі дэпутатаў парламента супраць 18 галасоў.
Колеры сімвалізуюць: белы - свет, сіні - ваду (дождж), зялёны - дабрабыт, росквіт.
Рон-Роберт Цылер
Рон-Роберт Цылер (Ron-Robert Zieler; нар., , Германія) — нямецкі футбаліст, брамнік клуба «Гановер 96» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Германіі.