cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзмітрый Георгіевіч Куптэль
Біяграфія
Скончыў Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію па спецыяльнасці «Тэхналогія машынабудавання» (1995). З адзнакай скончыў Інстытут дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Знешняя палітыка і дыпламатыя» (2005). 2005—2009 гг. Саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Сацыялістычнай Рэспубліцы В'етнам. 2009—2011 гг. — Намеснік начальніка аддзела Дэпартамента знешнеэканамічнай дзейнасці Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. гг. 2011—2013 Намеснік Дырэктары Дэпартамента знешнеэканамічнай дзейнасці Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь
Хобіт: Бітва пяці войскаў
«Хобіт: Бітва пяці войскаў» (The Hobbit: The Battle of the Five Armies) — трэцяя і заключная частка кінатрылогіі «Хобіт» рэжысёра Пітэра Джэксана, экранізацыі аповесці-казкі прафесара Джона Толкіна «Хобіт, або Туды і назад». Сусветная прэм’ера адбылася 1 снежня 2014 года ў Лондане. Выхад фільма ў пракат у Беларусі адбыўся 11 снежня 2014 года.
У адпаведнасці з пагадненнем, падпісаным паміж «Warner Bros.» і «New Line Cinema», прэм’еры трох фільмаў пройдуць ва Уэлінгтане, Лос-Анджэлесе і Лондане адпаведна. У фільме апавядаецца пра падзеі, якія адбываюцца ў Каралеўстве Эрэбар, пасля таго, як гномы абудзілі гіганцкага цмока Смаўга, які цяпер ляціць на горад Эсгарот. Велізарная армія гоблінаў пад камандаваннем Азога набліжаецца, неўзабаве адбудзецца вялікая бітва.
Сюжэт
Калі атрад з трынаццаці гномаў наймаў хобіта Більба Бэгінса ў якасці ўзломшчыка і чатырнаццатага, «шчаслівага», удзельніка паходу да Адзінокай гары, Більба лічыў, што яго прыгоды скончацца, калі ён выканае сваю задачу — знойдзе скарб, які так неабходны правадыру гномаў Торыну. Падарожжа ў Эрэбар, захопленае цмокам Смаўгам каралеўства гномаў, апынулася яшчэ больш небяспечным, чым лічылі гномы і нават Гэндальф — мудры чараўнік, які працягнуў Торыну і яго атраду руку дапамогі.
У пагоню за гномамі накіравалася армія оркаў, якіх вядзе старадаўняе зло, што абудзіліся ў руінах Дол-Гулдура, а эльфы і людзі, з якімі Більба і яго таварышам прыйшлася мець справу падчас падарожжа і якія пацярпелі ад жадання гномаў вярнуць свой дом, прад'явілі правы на шчодрую ўзнагароду — частку скарбаў Адзінокай гары. Хутка непадалёк ад Адзінокай гары сустрэнуцца пяць армій, і толькі кровапралітная бітва вызначыць вынікі смелага паходу гномаў.
Саўндтрэк
Музычнае суправаджэнне да фільма, гэтак жа як і для «Уладара пярсцёнкаў» і папярэдніх фільмаў, напісана Говардам Шорам.
Аляксандр Ягоравіч Цімашаў
{{Дзяржаўны дзеяч |імя             = Аляксандр Ягоравіч Цімашаў |выява     = General Timashev by Ivan Tyurin.jpg |дата нараджэння   = |месца нараджэння  = |грамадзянства     = {{Сцягафікацыя|Расійская імперыя}} |дата смерці     = |месца смерці    = |род             = |бацька            = |маці            = |жонка         = |дзеці            = |узнагароды         = {{{!}}style="background:transparent" {{{!}} {{!}}{{Ордэн Святога Аляксандра Неўскага з дыяментамі}}{{!!}}{{Ордэн Белага арла стужка}}{{!!}}{{Ордэн Святога Уладзіміра 1 ступені}}{{!!}}{{Ордэн Святога Уладзіміра 3 ступені}} {{!}}} {{{!}}style="background:transparent" {{!}}{{Ордэн Святой Ганны 1 ступені з мячамі}}{{!!}}{{Ордэн Святой Ганны 2 ступені}}{{!!}}{{Ордэн Святой Ганны 3 ступені з мячамі}}{{!!}}{{Ордэн Святога Станіслава 1 ступені}} {{!}}} Замежных дзяржаў: {{{!}}style="background:transparent" {{!}}{{Кавалер Вялікага крыжа Аўстрыйскага ордэна Леапольда}}{{!!}}{{Камандор Аўстрыйскага ордэна Леапольда}}{{!!}}{{Ордэн Чырвонага арла Вялікі крыж}} {{!}}- {{!}}{{Ордэн Мяча}}{{!!}}{{Кавалер Вялікага крыжа ордэна Святых Маўрыкія і Лазара}}{{!!}}{{Ордэн Даненброг}} {{!}}- {{!}}{{Кавалер Вялікага крыжа ордэна Леапольда I}}{{!!}}{{Кавалер Вялікага крыжа ордэна Ганаровага легіёна}}{{!!}}{{Ордэн Льва і Сонца 1 ступені}} {{!}}} }}
Аляксандр Ягоравіч Цімашаў (Алекса́ндр Его́рович Тима́шев) (3 (15) красавіка 1818, Арэнбургская губерня-20 студзеня (1 лютага) 1893, Санкт-Пецярбург) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, генерал-ад’ютант, член Дзяржаўнага савета (з 1867), кіраўнік Трэцяга аддзялення Уласнай Яго Імператарскай Вялікасці Канцылярыі (1856—1861), ваенны генерал-губернатар Казанскай, Вяцкай і Пермскай губерняў (1861—1864), ганаровы грамадзянін Казані (з 1864), міністр пошт і тэлеграфаў (1867—1868), міністр унутраных спраў (1868—1878). Быў супернікам буржуазных ператварэнняў у Расіі, адным з арганізатараў барацьбы з рэвалюцыйным рухам.
Саванна
Саванны — шырокія прасторы ў субэкватарыяльным поясе, пакрытыя травяной расліннасцю з рэдка раскіданымі дрэвамі і хмызнякамі. Тыповыя для субэкватарыяльнага клімату з рэзкім падзелам года на сухі і дажджлівы сезоны.
Дзецідзяцей
«Дзецідзяцей» — беларускі музычны гурт на чале з актрысай купалаўскага тэатра Ганнай Хітрык,  грае ў стылі лёгкага року.
Пярвіціна (Смаленская вобласць)
Пярвіціна (Первитино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сярго-Іванаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дарына Сяргееўна Пікулева
На летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года яна прайшла кваліфікацыю ў жаночых спаборніцтвах па дыстанцыі 500 метраў К-4.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Андатра
Андатра, або Мускусны пацук (Ondatra zibethicus) — млекакормячае падсямейства палёвак атрада грызуноў; адзіны від роду андатраў.
Апісанне
Даўжыня цела да 40 см, хваста да 35 см, маса да 2 кг. Поўсць густая, шаўкавістая, ад светла-карычневай да чорнай. Хвост з бакоў пляскаты, укрыты рагавымі лускавінкамі. У самцоў у перыяд гону залозы выдзяляюць сакрэт з мускусам.
Распаўсюджанне
Радзіма гэтага грызуна — Паўночная Амерыка. У Заходнюю Еўропу людзі ўпершыню завезлі андатру ў 1905 годзе дзеля акліматызацыі, таму што футра ў гэтага звярка вельмі трывалае і прыгожае. Акліматызацыя прайшла паспяхова, андатры паступова рассяліліся па ўсёй Еўропе. На тэрыторыю Беларусі першыя звяркі праніклі з Польшчы, але потым іх ужо спецыялына пачалі рассяляць.
Біялагічныя асаблівасці
Андатра вядзе паўводны спосаб жыцця. Яна добра плавае і нырае.
Корміцца ў асноўным раслінамі. У «меню» андатры ўваходзіць і жывёльная ежа: у першую чаргу малюскі, але яна можа паляваць і на ракаў. 3 расліннай ежы аддае перавагу маладым сакавітым сцяблінам, лісцю і карэнню водных і каляводных раслін. Харчуецца андатра на строга вызначаных і пастаянных пляцоўках, так званых, сталоўках. Зімой таксама даволі актыўная: робіць прадушыны ў лёдзе, хады пад снегам.
Жывуць андатры ў прыбярэжных норах альбо хатках з трыснягу, асакі, у старыцах, невялікіх з павольным цячэннем рэчках, каналах, азёрах, сажалках, багатых воднай і прыбярэжнай расліннасцю. Уваход у жытло абавязкова знаходзіцца пад вадой, што павялічвае бяспеку звяркоў. Сярод ворагаў андатры воўк, ліс, янотападобны сабака, выдра, балотны лунь.
У звяркоў вялікая пладавітасць. Адна самка нараджае да 10 дзіцянят, якія даволі хутка растуць, а за сезон самка андатры можа даць да трох вывадкаў.
Са з'яўленнем на беларускіх вадаёмах андатры канчаткова знікла хахуля. Андатра на хахулю не палюе, але, жывучы з ёй прыкладна ў адных і тых жа месцах, складае апошняй канкурэнцыю (хахуля ж значна драбнейшая і слабейшая за андатру).
Франсуа Жазеф Лефеўр
Франсуа Жазеф Лефеўр (François Joseph Lefebvre;, Руфак, Эльзас — , Парыж) — французскі военачальнік, ганаровы маршал Францыі (19 мая 1804 года), герцаг дэ Данцыг (10 верасня 1808).
Анкалогія
Анкалогія (ад ονκος — «пухліна» і λόγος — «вучэнне») — раздзел медыцыны, які вывучае пухліны, іх этыялогію і патагенез, механізмы і заканамернасці ўзнікнення і развіцця, метады прафілактыкі і лячэння.
Баі за Шырэ (2022)
Баі за Шырэ — эпізод Тыграйскага канфлікту 2020—2022 гадоў, звязаны з барацьбой за горад Шырэ.
Напярэдадні
З пачаткам баявых дзеянняў у Тыграі ў горад беглі тысячы бежанцаў (да вайны насельніцтва складала каля 100 000 чалавек, але пасля лістапада 2020 года павялічылася на 60 000 ). Жыхары пакутавалі ад голаду, абстрэлаў і перыядычных сутыкненняў.
14 верасня 2022 года эфіопская ўрадавая армія пры падтрымцы эрытрэйцаў разгарнула на поўдзені і поўначы Тыграя наступленне, атакаваўшы гарады Адыграт і Адва. Усяго праз пару дзён паўстанцы былі выбіты з Аламату і Карэм.
Ход падзей
14 кастрычніка ўрадавыя фарміраванні пачалі наступленне ў бок Шырэ. Падчас штурму эфіопскія войскі выкарыстоўвалі «чалавечыя хвалі», якія падтрымліваліся эрытрэйскай бранятэхнікай. Работнікі гуманітарных арганізацый не паспелі ўцячы і трапілі пад крыжаваны агонь.
17 кастрычніка эрытрэйскія часці захапілі аэрапорт і ўвайшлі ў лагер перасяленцаў.
Кіраўнік Службы Бяспекі ААН Саманта Паўэр заявіла, што падчас баёў эфіопскія войскі здзяйснялі «невыбарчыя атакі» на горад. Акрамя таго, як сцвярджалі паўстанцкія крыніцы, многія ўрадавыя авіяўдары не былі нанесены па ваенных мэтах.
18 кастрычніка тыграйскія баевікі прызналі, што пакінулі Шырэ. Пасля эфіопскія войскі накіраваліся ў бок Адыграта і Аксума.
Ахвяры
Адзін супрацоўнік Міжнароднага камітэта выратавання забіты ў баі 15 кастрычніка. Падчас сутыкненняў быў паранены яшчэ адзін гуманітарны прадстаўнік, таксама двое грамадзянскіх асоб забітыя і трое параненыя.
У выніку артылерыйскіх абстрэлаў па ўсім горадзе загінулі дзясяткі чалавек.
Наступствы
Адразу пасля завяршэння баёў у горадзе ўзмацніўся горад. У той жа час эрытрэйскія вайскоўцы разрабавалі Шырэ, а здабучу адправілі дадому на вярблюдах.
Падзенне Шырэ вымусіла паўстанцаў вярнуцца да партызанскай вайны.
Праз шэсць дзён федэральная армія захапіла Адву і Аксум.
Гакенай
Гаке́най (Gakėnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Грышкішке. Насельніцтва 19 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Замець
Адзін з відаў мяцеліцы. Можа ўтвараць снежныя застругі ў ветравой цені прадметаў.
Замець з'яўляецца досыць частай пагоднай з'явай.
Шабац
Шáбац (Шáбац) — горад у Сербіі, цэнтр Мачванскай акругі і абшчыны Шáбац. Горад размешчаны ў заходняй частцы Сербіі, на беразе ракі Сава.
NGC 4460
NGC 4460 (іншыя абазначэнні — UGC 7611, MCG 8-23-41, ZWG 244.22, PGC 41069) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларускі вакзал
Беларускі вакзал (Белору́сский вокза́л) — пасажырскі тэрмінал чыгуначнай станцыі Масква-Пасажырская-Смаленская, адзін з дзевяці чыгуначных вакзалаў Масквы. Размешчаны на плошчы Цвярской заставы.
Абслугоўвае цягнікі далёкіх зносін заходняга і (пасля пераводу Савёлаўскага вакзалу выключна на абслугоўванне прыгарадных цягнікоў) адзін цягнік паўночнага (па Савёлаўскай лініі, на Рыбінск, з прычапнымі вагонамі на Угліч, Весьягонск, Пястова) кірункаў Расіі і замежжа.
Пятрыкіна (Гагарынскі раён)
Пятрыкіна (Петрыкино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сярго-Іванаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Беларускі вакзал
Таксама абслугоўвае прыгарадныя электрацягнікі Беларускага кірунку МЧ да канцавых прыпынкаў Вязьма, Усава, Звянігарад. Акрамя таго, праз вакзал электрацягнікі рухаюцца на Савёлаўскі і Курскі кірунак. Скорыя і пасажырскія цягнікі з Беларускага вакзала ідуць да Смаленска, Рыбінска, гарадоў Беларусі, Феадосіі, Анапы, Керчы, Калінінграда, Вільнюса, Варшавы, Берліна, Прагі, гарадоў Заходняй і Паўднёвай Еўропы.
Гісторыя
Будаўніцтва вакзалу, які атрымаў назву Смаленскі, пачалося ў канцы красавіка 1869 года. Урачыстае адкрыццё Маскоўска-Смаленскай чыгункі адбылося 19 верасня 1870 года. Вакзал стаў шостым па ліку ў Маскве.
У лістападзе 1871 года, пасля падаўжэння чыгункі да Брэста, вакзал пачаў звацца Брэсцкім. У пачатку 1890-х гадоў рух стаў двухпутным і меў адну платформу адпраўлення. Да рэканструкцыі вакзалу, які ўжо не мог змяшчаць у сябе пасажыраў, прыступілі толькі ў 1907 годзе. 15 мая 1910 года адкрылі правае крыло новага вакзалу, 26 лютага 1912 года — левае. Аўтарам праекту быў архітэктар Іван Струкаў. 4 мая 1912 года чыгунка была пераіменавана ў Аляксандраўскую, вакзал пачаў называцца Аляксандраўскім. У жніўні 1922 года Аляксандраўская і Маскоўска-Балтыйская чыгункі былі аб’яднаныя ў Маскоўска-Беларуска-Балтыйскую, таму вакзал быў пераіменаваны ў Беларуска-Балтыйскі. У маі 1936 года, пасля чарговай рэарганізацыі чыгунак, вакзал атрымаў сваю цяперашнюю назву — Беларускі.
Пуці і пасажырскія платформы
Беларускі вакзал мае 6 пасажырскіх платформ і 11 пуцей, уключаючы 7 тупіковых і 4 прахадных на Аляксееўскую злучальную лінію. Пуці ў бок Беларускага напрамку адыходзяць на захад, а ў бок Аляксееўскі злучальнай лініі да Савёлаўскага і Курскага напрамкаў — на паўночны ўсход. Адлік нумароў платформ вядзецца ў кірунку з поўдня на поўнач. Другая платформа вакзала — нізкая, усе астатнія — высокія. Платформы з першай па трэцюю не абгароджаныя, з чацвёртай па шостую — абгароджаныя і абсталяваныя турнікетамі, бо выкарыстоўваюцца пераважна для прыгарадных цягнікоў (пры прыбыцці да гэтых платформ цягнікоў далёкіх зносін або Аэраэкспрэса праходы на платформы часова адкрываюцца).
Кохтла-Ярвэ
Геаграфія
Кохтла-Ярвэ знаходзіцца на паўночным усходзе Эстоніі, у павеце Іда-Вірумаа. Складаецца з 5 асобных раёнаў (linnaosad):
Планіроўка горада вельмі своеасаблівая. Яго раёны раскіданыя па вялікай тэрыторыі, і хоць насельніцтва горада меней за 40 тыс. чалавек, аднак адлегласць паміж раёнамі Ярвэ і Ору складае каля 20 км.
Чэрвень (горад)
Чэ́рвень (афіц. транс.: Červień; да 18 верасня 1923 года — Ігу́мен) — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Чэрвеньскага раёна. Насельніцтва 9619 чал. (2018).
Кохтла-Ярвэ
Гісторыя
Першыя згадкі пра паселішча на тэрыторыі сучаснага Кохтла-Ярвэ адносяцца да 1241 года. На той час гэта была вёска Ярвэ (Jeruius), згаданая ў Дацкай пазямельнай кнізе. Тамсама згаданая і вёска Кукрузэ (Kukarus) — цяпер гэта адзін з раёнаў Кохтла-Ярвэ. Яшчэ адно паселішча на месцы сучаснага раёна Сомпа згадана ў 1420 годзе (Soenpe).
Мясцовыя жыхары даўно ведалі пра вялізныя паклады гаручых сланцаў у ваколіцах, аднак не выкарыстоўвалі іх у практычных мэтах. Толькі на пачатку XX стагоддзя былі праведзены даследаванні, якія паказалі, што сланцы могуць выкарыстоўвацца як у якасці паліва, так і сыравіны для хімічнай прамысловасці. У 1919 ужо ў незалежнай Эстоніі было створана аб'яднанне «Дзяржаўная сланцавая прамысловасць» і распачалася здабыча сланцаў як шахтавым, так і адкрытым спосабам. У 1924 непадалёк ад чыгуначнай станцыі Кохтла быў пабудаваны завод па вытворчасці сланцавае алівы, а побач пачаў расці рабочы пасёлак, які атрымаў назву Кохтла-Ярвэ. У сярэдзіне 30-х ён складаўся з некалькіх рабочых кварталаў — Кява, Вахекюля, Паванду.
Чэрвень (горад)
Геаграфія
Знаходзяцца на р. Чэрвенка (Ігуменка), за 62 км на паўднёвы ўсход ад Мінска, 30 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы на лініі Мінск—Асіповічы, каля аўтамабільнай дарогі Мінск-Магілёў.
Кохтла-Ярвэ
Гісторыя
Пасля вайны здабыча сланцаў усё болей павялічвалася дзеля патрэбаў савецкай прамысловасці. 15 чэрвеня 1946 рабочы пасёлак Кохтла-Ярвэ атрымаў статус горада і цягам наступных дваццаці гадоў уключыў у свае межы суседнія пасёлкі і гарады: Кохтлу і Кукрузэ ў 1949; Йыхві, Ахтмэ і Сомпу ў 1960; Ківіылі, Ору, Пюсі і Війвікану ў 1964. Да 1980 года колькасць насельніцтва дасягнула 90 000 чалавек у асноўным за кошт рабочых, якія прыбывалі з розных куткоў СССР.
Чэрвень (горад)
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Ігумен датуецца 1387 г. У 1-й пал. XV ст. мястэчка знаходзілася ва ўладанні Кезгайлаў. 21 кастрычніка 1430 (паводле іншых звестак, у 1447) згадваецца воласць Гумен (districtum Humyen), якая належала біскупу віленскаму (царкоўнае мястэчка). Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.
Кохтла-Ярвэ
Гісторыя
Па развале Саюза Йыхві, Ківіылі і Пюсі былі вылучаны са складу Кохтлы-Ярвэ ў асобныя гарады, а Кохтла атрымала статус пасёлку. Значна зменшылася здабыча і перапрацоўку сланцу, як след вялікая колькасць жыхароў з'ехала на працаўладкаванне ў Талін або Расію.
Насельніцтва
Па стане на 2012 год у горадзе пражывае 37 965 чалавек. Найбуйнейшыя часткі Кохтлы-Ярвэ — Ярвэ (каля 22,3 тыс. чал. у 2010) і Ахтмэ (прыкладна 18,8 тыс.).
Прыкладна 14 700 чалавек — пенсіянеры. Прыкладна чатыры пятыя — рускія або рускамоўныя жыхары, пятая частка — эстонцы, астатнюю доля складаюць каля чатырох дзясяткаў нацыянальнасцей.
Адукацыя
Дзейнічаюць 6 сярэдніх і 8 базавых школаў, 3 прафесійна-тэхнічныя вучылішча, Вірумааскі каледж Талінскага тэхнічнага ўніверсітэта. Інстытут сланцаў Талінскага тэхнічнага ўніверсітэта.
Чэрвень (горад)
Вялікае Княства Літоўскае
У 1595 у Ігумене збіраліся харугвы Вялікага Княства Літоўскага дзеля барацьбы з казацкімі набегамі Налівайкі. У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) маскоўскія захопнікі разрабавалі і моцна разбурылі мястэчка. Пад 1669 упершыню згадваецца касцёл. У Вялікую Паўночную вайну (1700—1721) у мястэчку спыняўся кароль Швецыі Карл XII.
У складзе Расійскай імперыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Ігумен апынуўся ў складзе Расійскай імперыі. Новыя ўлады канфіскавалі мястэчка ў Віленскага біскупства. У 1795 паселішча атрымала статус горада і стала цэнтрам павета. 22 студзеня 1796 Ігумену даравалі герб: «у блакітным полі срэбны кушч грачыхі, над якімі пяць залатых пчол». Станам на 1800 у месце было 85 двароў. У часы нацыянальна-вызваленчага паўстання (1863—1864) тут дзейнічаў паўстанцкі аддзел на чале з Б. Свентаржэцкім.
Найноўшы час
18 верасня 1923 года камуністычныя ўлады перайменавалі Ігумен у Чэрвень (у гонар месяца чэрвень). У 1924 года горад стаў цэнтрам раёна. 26 чэрвеня 1941 года на выхадзе з Чэрвеня ва ўрочышчы Цагельня НКВД расстраляла каля трох тысяч вязняў чэрвеньскай перасыльнай турмы — беларусаў, палякаў, літоўцаў і іншых.
1.02.1942 г. на ўскрайку горада былі растраляны яўрэі чэрвеньскага гета (цяпер на гэтым месцы помнік).
У 1989 годзе грамадскасць даведалася пра тое, што Чэрвень стаў другімі Курапатамі — вакол горада знаходзяцца пахаванні тысяч палітычных зняволеных. 18 красавіка 2001 года адбылося афіцыйнае зацвярджэнне гарадскага герба: вакол сярэбранага куста кветак 5 залатых пчол, якія збіраюць мёд.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, лясной і дрэваапрацоўчай прамысловасці. Гасцініца «Чэрвень».
Культура
Дзейнічаюць дом культуры, бібліятэкі, Чэрвеньскі раённы краязнаўчы музей.
Адукацыя
У Чэрвені працуюць 4 сярэднія школы, дашкольныя ўстановы.
Кікінда
Кікінда (Кикинда/Kikinda) — горад на поўначы Сербіі, у аднайменнай абшчыне. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Паўночна-Банацкай акругі, якая ўваходзіць у склад аўтаномнага краю Ваяводзіна. Насельніцтва — 37 676 чалавек.
Кагарлык (рака)
Кагарлык (Кагарлик) — рака ў Кіраваградскай вобласці Украіны, левы прыток Сінюхі, басейн Паўднёвага Буга.
Даўжыня 45 км, плошча басейна 352 км². Даліна шырынёй да 2 км, на асобных участках V-падобная; глыбіня яе да 50 м. Сярэдняя шырыня поймы 100 м. Рэчышча звілістае, у нізоўі замуленае, сярэдняя шырыня 2 м. Ухіл ракі 1,6 м/км. Сцёк часткова зарэгуляваны сажалкамі. Ваду выкарыстоўваюць для патрэб сельскай гаспадаркі.
Буран
Буран — стэпавая мяцеліца. Буранам называюць пургу ў стэпавай мясцовасці, напрыклад у Башкартастане, Арэнбургскай вобласці, Казахстане, паўднёвых раёнах Украіны і стэпавай частцы Крыму. У Казахстане даволі выразна падзяляюць мяцеліцу, са снегападам і павышэннем тэмпературы паветра, якія звычайна выклікаецца цыклонамі і цёплымі франтамі і буран, што дзьме пры адсутнасці ападкаў, пры ясным небе, пры антыцыклоне, пры тэмпературы паветра да −30 °C і ніжэй. Пры буране амаль заўсёды ўзнікае замець, якая ўтварае снежныя заносы, а на дарогах перамёты, якія складаюцца з халоднага ўшчыльненага снегу. Пры буране працягласцю некалькі сутак даволі часта паралізуецца рух на асноўных аўтамагістралях і абмяжоўваецца выезд аўтатранспарту за межы населеных пунктаў. Ахвярамі буранаў штогод становяцца дзесяткі чалавек.
Сезон 2017 ФК Слуцк
У 2017 годзе футбольны клуб «Слуцк» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
1 Футбаліст пакінуў «Слуцк» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
Прыйшлі ў клуб
* З арэнды
Пакінулі клуб
* З арэнды
Populus hyrcana
Populus hyrcana — лістападнае дрэва роду таполя сямейства вярбовыя.
Батанічнае апісанне
Лістападнае дрэва, якое дасягае вышыні 15-25 метраў. Галіны прамыя, лісце размешчана чаргова на чарашках. Кветкі сабраны ў суквецці-каташкі.
Віж
Віж - службовая асоба ў Вялікім княстве Літоўскім.
Populus hyrcana
Арэал
Расце ў Азербайджане.
Таксанамія
Від уваходзіць у род сямейства  парадку.
Гакішке
Гакі́шке (Gakiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 5 км на паўднёвы ўсход ад Рымшэ. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
NGC 4463
NGC 4463 (іншыя абазначэнні — OCL 885, ESO 95-SC10) — рассеянае скопішча ў сузор’і Муха.
Золь
Золь — снежны полаг або навала снегу на вадзе, якая ўтвараецца пры багатым выпадзенні снегу на паверхню вады, блізкай да кропкі замярзання. Хутка насычаецца вадой і ўтварае кашападобную масу. Змярзаючы, утварае шарош. Пры шторме ўяўляе небяспеку для караблёў, паколькі пры патраплянні на палубу прыводзіць да хуткага абледзянення.
NGC 4463
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Золь
З з'яўленнем золі часта пачынаецца працэс утварэння лёду, а на невялікіх непраточных вадаёмах і малых рэках са слабым цягам золь часта служыць галоўным складнікам ледзянога полага.
Прыназоўнікі англійскай мовы
Прыназоўнікі англійскай мовы (English prepositions) — службовыя часціны мовы. Яны выкарыстоўваюцца з назоўнікамі і некаторымі іншымі словамі каб паказаць іх адносіны да іншых слоў у сказе. Прыназоўнікі могуць складацца як з аднаго слова, так і з некалькіх. У сучаснай англійскай мове адны і тыя ж прыназоўнікі могуць перадаваць рознае значэнне, калі выступаюць у ролі прыназоўнікаў месца ці часу. Таксама варта зазначыць, што словы, якія выкарыстоўваюцца ў некаторых сказах як прыназоўнікі, выступаюць у ролі іншых часцін мовы, напрыклад злучнікаў ці прыслоўяў. У розных дыялектах сучаснай англійскай мовы ёсць свае асаблівасці і нават істотныя адрозненні ў выкарыстанні прыназоўнікаў у адных і тых жа сітуацыях. Яскравым прыкладам з’яўляецца амерыканскі варыянт англійскай мовы.
Парадак выкарыстання прыназоўнікаў з дзеясловамі не ва ўсіх выпадках супадае з аналагічным парадкам у беларускай мове: напрыклад беларуская фраза «смяяцца з» не можа быць перакладзена з дапамогай эквівалентнага прыназоўніка with (з), бо англійскі дзеяслоў «смяяцца» (laugh) патрабуе выкарыстанне зусім іншага прыназоўніка — at, які літаральна значыць «у, на, пры». Падобная розніца ёсць і ў выкарыстанні прыназоўнікаў з прыметнікамі : to be interested in — быць зацікаўленным (чым-небудзь, няма прыназоўніка). Асобая гаворка ідзе пра Фразавыя дзеясловы (phrasal verbs) — адносна ўстойлівыя спалучэнні з дзеясловаў і прыназоўнікаў (альбо злучнікаў ці часціц), у якіх літаральны сэнс кожнага слова знікае і ўся фраза перадае адно значэнне. Так дзеяслоў look (глядзець) і прыназоўнік for (для) у спалучэнні разам азначаюць «шукаць».
Прыназоўнікі ставяцца перад назоўнікамі, на сэнс якіх яны ўплываюць, і пасля прыметнікаў і дзеясловаў у свабодных спалучэннях і ўстойлівых выразах. Сінтаксіс англійскай мовы дазваляе ставіць некаторыя прыназоўнікі ў канцы сказаў. Так бывае у спецыяльных пытаннях (What are you looking for? — Чаго ты шукаеш? (Магчымы таксама варыянт For what are you looking?), даданых сказах (I know whom she in love with — Я ведаю ў каго яна закахалася), пасіўных канструкцыях (His behaviour is much spoken about — Аб яго паводзінах шмат размаўляюць) і некаторых іншых выпадках.
Ферэнц Дэак
Ферэнц Дэак (Deák Ferenc;,  — , ) — венгерскі палітычны дзеяч. Бацька Аўстра-венгерскага пагаднення 1867 года.
Прыназоўнікі англійскай мовы
Іншыя выпадкі мнагазначнасці прыназоўнікаў
Прыназоўнік for можа па-рознаму перакладацца на беларускую у наступных сітуацыях. I bought it for you — Я купіў гэта для цябе. I’ve been waiting for my boss for 3 hours! — Я чакаю свайго шэфа ўжо (на працягу) 3 гадзін(ы)! For I know some French I can read this book — Паколькі я крыху ведаю французскую мову, я магу чытаць гэту кнігу.
Ферэнц Дэак
Біяграфія
Ферэнц Дэак быў шостым дзіцем у сям'і Ферэнца Дэака-старэйшага і Эржэбет Шыбрык. Маці Дэака памерла пры родах, і да 1808 года хлопчык выхоўваўся ў свайго дзядзькі Ёжэфа Дэака ў Залатарнаку, а затым за выхаванне малодшага брата ўзяліся яго старэйшыя брат і сёстры — Антал, Ёзэфа і Клара.
Прыназоўнікі англійскай мовы
Іншыя выпадкі мнагазначнасці прыназоўнікаў
Прыназоўнік at, акрамя вышэй апісаных сітуацый, можа быць выкарыстаны пры абазначэнні цаны ці кошту чаго-небудзь (at 5 dollars — за 5 долараў). Яшчэ адзін выпадак мнагазначнасці гэтага прыназоўніка: He lives at the following address — Ён жыве па наступнаму адрасу.
Змяненне значэння дзеяслова з дапамогай розных прыназоўнікаў
Як фразавыя, так і іншыя дзеясловы мяняюць сваё значэнне, калі з імі выкарыстоўваюцца розныя прыназоўнікі. Разгледзім некалькі прыкладаў: wait for — чакаць, а wait on — абслугоўваць (кліента і г.д.); make (out) of — рабіць з (матэрыялу, рэчыва, якое не губляе сваіх уласцівасцяў падчас апрацоўкі: пластык, метал і г.д.), а make from — рабіць з (матэрыялу, рэчыва, якое губляе свае ўласцівасці падчас апрацоўкі, напрыклад выраб хлеба з мукі); throw something to somebody — кідаць што-небудзь каму-небудзь (каб ён гэта схапіў), а throw something at somebody — кідаць, шпурляць нейкі прадмет у кагосьці. З дзеясловам arrive (прыбываць, прыязджаць) звычайна ставіцца прыназоўнік at, але, калі гаворка ідзе пра прыбыццё ў буйны горад, маўляў, у Парыж, правілы англійскай граматыцы патрабуюць замяняць яго прыназоўнікам in.
Ферэнц Дэак
Біяграфія
У 1824—1832 гадах Ферэнц Дэак працаваў адвакатам у камітаце Зала і сакратаром камітэта па справах сірот. У 1833 годзе Ферэнц Дэак змяніў свайго брата Антала на пасадзе прадстаўніка венгерскага сойма ў Браціславе і далучыўся да апазіцыі. Ён абараняў правы сялян, змагаўся за свабоду слова і веравызнання і адмену смяротнага пакарання. Яму ўдалося згуртаваць апазіцыйныя колы ў Партыю Дэака і ўстаць у яе главе. У 1848 годзе ў першым венгерскім урадзе Лаяша Бацяні Ферэнц Дэак атрымаў партфель міністра юстыцыі.
Калі рэвалюцыя перарасла ў вызваленчы рух, Дэак спрабаваў пасродкаваць у перамовах паміж венгерскім урадам і Венай. Пацярпеўшы няўдачу ў гэтых перамовах, Дэак з'ехаў у сваё памесце ў Кехідакустані. Пасля разгрому рэвалюцыі Дэак заклікаў весці палітыку пасіўнага супраціўлення Габсбургам. У 1854 годзе ён прадаў сваё памесце і пераехаў у Пешт. У 1861 годзе на скліканы сход прадстаўнікоў Дэак быў высунуты ад Пешта. Падтрымку Дэаку аказвалі ў першую чаргу Ёжэф Этвёш і Іштван Сечэні.
15 красавіка 1865 года ў газеце «Pesti Napló» быў апублікаваны знакаміты артыкул Дэака, які паклаў пачатак перамовам аб заключэнні Аўстра-венгерскага пагаднення. Пасля 1867 года Дэак адыграў значную ролю ў падрыхтоўцы грамадзянскага кодэкса, а затым адышоў ад актыўнай палітычнай дзейнасці. Дэак памёр 28 студзеня 1876 года ад хваробы сэрца і быў пахаваны на могілкі Керэпешы.
Імя Ферэнца Дэака носіць адна з цэнтральных плошчаў венгерскай сталіцы і размешчаная пад ёй вузлавая станцыя будапешцкага метрапалітэна.
Прыназоўнікі англійскай мовы
Апошнія тэндэнцыі графічнага абазначэння прыназоўнікаў
Інтэрнэт і развіццё сотавай сувязі прывялі да ўзнікнення новых спосабаў скарачэння слоў. Гэта тэндэнцыя, звязаная з неабходнасцю эканоміць колькасць сімвалаў у кароткіх тэкставых паведамленнях (SMS), закранула перапіску па электроннай пошце, у чатах, і паўсядзённае жыццё (напрыклад нататкі, канспекты). Некаторыя прыназоўнікі сталі абазначаць лічбамі: 4 — for (для), 2 — to (да, напрамак руху ў бок нейкага аб’екта), в4 — before (перад). Прыназоўнік at ўжо не адно дзесяцігоддзе перадаецца сімвалам @, бо менавіта гэты прыназоўнік абазначае сімвал адрасу электроннай пошты, за якім у беларускай мове замацаваліся мянушкі «сабака» і «слімак».
Ліворна-Ферарыс
Ліворна-Ферарыс (Livorno Ferraris) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 4524 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 78 чал./км². Займае плошчу 58 км². Паштовы індэкс — 13046. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Парубіна
Парубіна (Порубино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сярго-Іванаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Красны Холм
Красны Холм — горад (з 1776) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Краснахолмскага раёна Цвярской вобласці.
Насельніцтва — 5908 жыхароў (2010 год; 6,3 тыс. па перапісу 2002 года).
Царква Святога Мікалая на Аскольдавай магіле
Царква Святога Мікалая на Аскольдавай магіле — храм ва ўрочышчы Аскольдова магіла (Кіеў), спраектаваны Андрэем Мяленскім і пабудаваны ў 1809 годзе на месцы культавых збудаванняў, якія існавалі на гэтым месцы з XI стагоддзя і з самага пачатку былі прысвечаны Святому Мікалаю.
Старажытная гісторыя
Некаторы час было распаўсюджана меркаванне пра тое, што да будаўніцтва царквы датычная княгіня Вольга, а, такім чынам, царква з'яўляецца старажытнай на Русі. Узнікла гэтая думка, хутчэй за ўсё, з-за памылкі перапісчыка, які ў свой час замест «Олма» напісаў «Олга». Зрэшты, некаторыя даследчыкі і аўтары прытрымліваюцца процілеглай версіі. Выказана меркаванне, што Ольма — гэта Ольмаш (Альмаш), хан уграў, супольнік Аскольда-Мікалая, які на мяжы ІХ і Х стагоддзя пад ціскам печанегаў вывеў арду мадзьяр з прычарнаморскіх стэпаў у Панонію.
Існуе паданне, звязанае з падзеяй, якая адбылася ў 1113 ў жыцці вялікага князя кіеўскага Мсціслава Уладзіміравіча, сына Манамаха. Вяртаючыся позняй парой з палявання, ён заблукаў у пралесе, які пакрываў сабой тэрыторыю сучаснага Пячэрска. Шукаючы дарогу з яго, князь нечакана ўбачыў яркае святло, што выпраменьваў абраз Святога Мікалая, размешчаны на высокім пяньку, якраз каля той самай дарогі. У памяць пра цудоўную з'яву князь у 1115 годзе заснаваў пры Мікалаеўскай царквы на Аскольдавай магіле (або ператварыў з названага вышэй жаночага) мужчынскі манастыр (або аднавіў пасля разбурэння яго ў 1096 годзе полаўцамі). Праз некаторы час на месцы здарэння, якое адбылося з Мсціславам, з'явілася стоўпападобная капліца (слуп) з абразам Святога Мікалая, якая паказвала кірунак руху да манастыра на Аскольдавай магіле. Да самога Мікольскага манастыра, акружанага густым пустынным лесам, дадаліся назвы Пустынны, Слупскі або Стаўповы. У 1147 годзе князь Андрэй Багалюбскі прыпісаў яго да Кіева-Пячэрскага манастыра. Адноўлены пасля разбурэння, прычыненага 1240 годзе манголамі хана Батыя, манастыр у XV стагоддзі зноў разрабавалі татары.
Найстаражытная выява царквы Святога Мікалая — драўлянай, з трыма купаламі — захавалася на плане Кіева А. Кальнафойскага (1638). У канцы XVI стагоддзя манастыр быў пэўны час уніяцкім. З часоў мітрапаліта Кіеўскага Пятра Магілы ён атрымаў ад казацкіх гетманаў шматлікія ўніверсалы і граматы на валоданне маёнткамі. У прыватнасці, Іван Мазепа на працягу 1690—1696 гг. за свой кошт пабудаваў на гары над Мікалаеўскай царквой па праекце архітэктара Восіпа Старцава вялікі каменны 5-купальны Мікольскі Вайсковы сабор, які стаў саборным храмам Мікольскага манастыра. У келлі вакол яго перасялілася большая частка браціі з тэрыторыі на Аскольдавай магіле, а пад гарой застаўся манастырскі цвінтар з драўлянай Мікалаеўскай царквой, якая з галоўнай ператварылася ў прыпісную могілкавую.
Новы храм
У 1809 годзе варонежскі купец Самуіл Мешчаракоў пажадаў увекавечыць памяць сваёй жонкі, якая памерла ў Кіеве і была пахавана на Аскольдавай магіле. З гэтай мэтай ён замовіў Андрэю Мяленскаму праект мураванай царквы, якая і была пабудавана ў тым жа годзе (пад кіраўніцтвам Васіля Серыкова) за 8000 рублёў і асвечана 1 верасня 1810 года. Двухпавярховая царква, выкананая ў стылі ампіру, атрымала форму ратонды, акружанай каланадай тасканскага ордара. Яе вянчаў вялікі паўсферычны купал з ліхтаром і маленькай званіцай (у 1882 купал храма быў некалькі спрошчаны). Тарас Шаўчэнка намаляваў яе на адной са сваіх акварэляў. Унутры царквы, у паўпадвальнай крыпце было прадугледжана 77 месцаў для пахаванняў. У 1816 годзе царква распісана іканапісцам Білецкім, а ў 1840 годзе могілкі закрылі.
У 1847 годзе царкву разам з могілкамі планавалася знесці, паколькі побач пракладаўся шлях да Ланцуговага моста, а акрамя таго, яна была ў аварыйным стане ў выніку апоўзняў схілу. Аднак 10 верасня таго ж года храм на Аскольдавай магіле наведаў імператар Мікалай I, які забараніў знос, заявіўшы:
Дошку з гэтай гістарычнай фразай павесілі пасля ў адрамантаваным храме. Іншую дошку, з доўгай (і напалову выдуманай) гісторыяй Аскольдавай магілы, пазней павесілі на фасадзе царквы ў 1866 годзе, падчас святкавання 1000-годдзя хрышчэння Аскольда. Тады ж па краіне распаўсюдзілася легенда пра тое, што тут знаходзіцца таксама і яго пахаванне. На пытанне пра гэта багамольцаў ваенныя пісары паказвалі на месца за алтаром храма, дзе было пахаванне невядомага, а пастырскія служкі ўдакладнялі: «Не тут, а пад царквой у склепе».
У 1856 годзе царкву зноў распісалі, а ў 1861 годзе, на сродкі манастыра, адноўленыя могілкі абнеслі каменнай агароджай з брамай, над якой стварылі званіцу. Таксама быў пабудаваны мураваны дом святара.
На закрытых з 1845 года для агульнага карыстання могілках, пачынаючы з другой паловы XIX стагоддзя, пачалі хаваць самых жыхароў Кіева. Зразумеўшы, што ад гэтага можна мець немалую выгаду, манастырскае начальства стала практыкаваць шырокі распродаж месцаў на іх, а ў пачатку 1880-х гадоў увяло нават пасаду наглядчыка, першым з якіх апынуўся іераманах бацька Рафаіл. Ён шмат зрабіў для таго, каб захаваць і зацвердзіць звычай прыбіраць магілы і ўтрымліваць іх у належным стане, ператвараючы гэта змрочнае месца ў прывабны куток горада.
У 1882 годзе царква Святога Мікалая была адрэстаўравана па праекце Уладзіміра Нікалаева.
Пасля сваёй смерці, якая адбылася ў шаноўным узросце, айцец Рафаіл таксама быў тут пахаваны. Яго месца заняў у 1892 годзе іераманах таго ж манастыра айцец Веніямін. Перш за ўсё ён звярнуў увагу на царкву, якая сваім знешнім выглядам і ўнутраным убраннем не адпавядала стану могілак з іх чысцінёй, цудоўнымі надмагільнымі помнікамі і пахавальнямі. Не маючы сродкаў, наглядчык звярнуўся па дапамогу да прыватных асоб, якія мелі тут магілы сваіх блізкіх, і нечакана для сябе атрымаў вялікую падтрымку: у 1893 годзе ў царкве правялі капітальны рамонт. Унутры з'явіліся прывезены з Італіі бела-мармуровы іканастас, новы насценны роспіс, выкананы па эскізах жывапісца Віктара Васняцова, і дубовы паркет. Асвячэнне абноўленага храма здзейсніў 7 ліпеня 1894 года мітрапаліт Кіеўскі Іаанікій. Таксама, у 1899—1901 гадах, сродкі Марыі Патаржынскай была пабудавана новая, вялікая званіца.
Сучаснасць
Царква Святога Мікалая на Аскольдавай магіле — першы храм, які наведаў Папа Рымскі Ян Павел II падчас свайго апостальскага візіту ва Украіну ўлетку ў 2001 годзе. Пад памятнай дошкай, усталяванай на сцяне царквы ў гонар візіту Папы, надпіс:
У гэтым храме Св. Мікалая Цудатворца на Аскольдавай магіле 23 чэрвеня ў 2001 г. Божага Найсвяцейшы Айцец Ян Павел ІІ у малітве перад Цудатворнай іконай Зарваніцкай Маці Божай аддаў пад Яе заступніцтва сваё Апостальскае падарожжа Украінай.
Клагенфурт
Клагенфурт-ам-Вёртэрзэе (Klagenfurt am Wörthersee, Klångfurt am Werthasee, Celovec ob Vrbskem jezeru — Цэлавец на Вербавым возеры) — горад на поўдні Аўстрыі, цэнтр федэральнай зямлі Карынтыі. У наяўны момант колькасць жыхароў Клагенфурта перавышае 92 тысячы чалавек, з іх больш за 1700 — карынтыйскія славенцы.
Геаграфія
Горад размешчаны на рацэ Глан у альпійскай даліне Дравы.
Гісторыя
Згодна легенды горад заснаваў герцаг Карынтыі Герман Спанхайм. Першыя згадкі пра населены пункт Форум-Клагенвурт адносяцца да 1193—1199 гадоў. У 1246—1252 гадах Клагенфурт атрымаў гарадскія правы і хутка зрабіўся адным з найвялікшых гарадоў Карынтыйскага герцагства, а пазней — яго сталіцай.
Аднак на гэтым месцы таксама знаходзіўся рымскі горад Вірунум.
Славутасці
Сярод выдатных мясцін Клагенфурта найбольшае значэнне мае стары горад з сваімі цэнтральнай плошчай Альтэр-Плац, фантанам у выглядзе цмока Ліндвурм-Брунен, а таксама возерам Вёртэрзэе, якое лічыцца самым цёплым сярод альпійскіх азёр. Недалёка ад Клагенфурта знаходзіцца адзін з найпрыгажэйшых замкаў Аўстрыі Хохастэрвіц.
Адукацыя
У горадзе размяшчаецца ўніверсітэт Клагенфурта.
Гарады-пабрацімы
Гарадамі-пабрацімамі Клагенфурта з'яўляюцца:
Пржэмысл Отакар II
Пржэ́мысл О́такар II (Přemysl Otakar II.), таксама вядомы як Отакар II (Ottokar; 1233—26 жніўня 1278) — кароль Чэхіі (Багеміі) з 22 верасня 1253 (каранацыя 25 снежня 1261), герцаг Аўстрыі з 6 снежня 1250 па 21 лістапада 1276. З дынастыі Пржэмысловічаў.
Маладыя гады
Пржэмысл Отакар быў другім сынам чэшскага караля Вацлава I і Кунігунды Гогенштаўфен, унучкі імператара Фрыдрыха I Барбаросы. Пасля смерці свайго старэйшага брата Уладзіслава ў 1247 г. Отакар стаў адзіным спадчыннікам чэшскага прастола.
Пры жыцці бацькі Отакар кіраваў Маравіяй, а ў 1248 г. незадаволеныя чэшскія арыстакраты прапанавалі маладому прынцу ўзначаліць паўстанне супраць свайго бацькі і атрымаць карону чэшскага каралеўства. Вацлаў I, аднак, змог стрымаць славалюбства свайго сына і на кароткі час нават пасадзіў яго ў турму. Пасля вызвалення актыўнасць Пржэмысла Отакара II накіравалася ў новае рэчышча: у бок Аўстрыі.
Кароль Чэхіі і заснаванне Кёнігсберга
У 1253 г. пасля смерці бацькі Пржэмысл Отакар II узышоў на чэшскі прастол. Скарыстаўшыся ўсталяваннем міру з Венгрыяй, кароль у 1254 г. распачаў па прапанове Папы Рымскага крыжовы паход на язычнікаў Прусіі. Падчас паходу ў студзені 1255 Отакар і Вялікі магістр Тэўтонскага ордэна Попа фон Остэрна заклалі ордэнскую крэпасць Кёнігсберг у ніжнім цячэнні ракі Праголі. Усталяваныя Отакарам сяброўскія адносіны паміж Чэхіяй і Ордэнскай дзяржавай існавалі аж да сярэдзіны XV стагоддзя. Адрэстаўраваная ў 2005 годзе скульптура Отакара на Каралеўскай браме — адзіная яго пластычная выява на тэрыторыі Калінінградскай вобласці.
Барацьба з Габсбургамі і паражэнне
Пашырэнне ўладанняў Пржэмысла Отакара II прыйшлося на гады хаосу ў Германіі і бесперапыннай барацьбы розных груповак за імперскі прастол. Отакар дзейна падтрымліваў анархію ў Германіі, разумеючы, што слабасць намінальных імператараў (Рычарда Корнуальскага і Альфонса Кастыльскага) дазволіць яму захопліваць і ўтрымліваць землі, населеныя немцамі. У той жа час ён ахвотна заклікаў немцаў да сябе на службу, дапамагаў ім рассяляцца ў сваім каралеўстве, чым выклікаў незадаволенасць сярод чэхаў.
У 1273 г. каралём Германіі быў абраны граф Рудольф Габсбург, які пачаў праводзіць палітыку адраджэння імперыі. Яму ўдалося прыйсці да пагаднення з Папам, што дазволіла яму актыўна заняцца ўмацаваннем сваёй улады ў Германіі. Натуральна, што адным з першых праціўнікаў Рудольфа I стаў Пржэмысл Отакар II, чые шырокія ўладанні давалі яму магчымасць пачувацца незалежна ад караля Германіі. У 1274 г. Рудольф запатрабаваў ад Отакара II прысягі ў вернасці і вяртання імперскіх ленаў, незаконна занятых чэшскім каралём, гэта значыць Аўстрыі, Штырыі, Карынтыі і Крайны. Адмова Отакара II прывяла да абвяшчэння яго ў 1275 г. здраднікам. Кароль Германіі знайшоў падтрымку ў аўстрыйскага дваранства і біскупаў Пасау, Зальцбурга, Бамберга і Рэгенсбурга. Імперская армія ўварвалася на тэрыторыю Аўстрыі і Штырыі і прымусіла Отакара II заключыць у 1276 г. мір, коштам адмовы ад усіх сваіх уладанняў, акрамя Чэхіі і Маравіі. Аднак ужо ў наступным годзе Отакар паспрабаваў вярнуць свае землі сілай. У 1278 г. у бітве ля Сухіх Крут чэшскія войскі былі разбіты арміяй Рудольфа I (на баку чэшскага караля выступалі некаторыя нямецкія княствы, у прыватнасці Саксонія і Мейсен, на баку Габсбурга ваявалі венгры і нават полаўцы, якіх даслаў венгерскі кароль Ласла IV. Отакар ваяваў да канца, знаходзячыся ў ар’ергардзе, і загінуў у бітве. Пасля некалькіх перапахаванняў магіла караля была перанесена ў 1373 г. у сабор Святога Віта ў Пражскім градзе.
Смерць Отакара II у 1278 г. прывяла да пераходу аўстрыйскіх земляў пад уладу дому Габсбургаў. На змену кароткачасоваму чэшскаму дамінаванню ў рэгіёне прыйшла ўлада аўстрыйскіх Габсбургаў.
Сям’я, дзеці і ўнукі
1-я жонка: (з 1252, развод) Маргарыта фон Бабенберг (пам. 1267), дачка Леапольда VI, герцага Аўстрыі. Дзяцей не мелі.
2-я жонка: (з 1261) Кунгута (Кунігунда) Расціслаўна (1245—1285), дачка Расціслава Міхайлавіча, князя Галіцкага і Чарнігаўскага. Мелі 4 дзяцей, у тым ліку:
У літаратуры
Згадваецца ў «Чысцілішча» Дантэ Аліг’еры.
Сіэтл
Сіэ́тл (Seattle) — горад у штаце Вашынгтон, марскі порт. Найбуйнейшы горад на ціхаакіянскім паўночным захадзе ЗША. Насельніцтва 573 000 чалавек (2005), з прыгарадамі — 3 919 624 чалавек.
Сіэтл размешчаны на пярэсмыку паміж П’юджэт-Саўндам (уваход у Ціхі акіян і возерам Вашынгтон, прыкладна за 160 км на поўдзень ад канадскай мяжы. Станам на 2015 год Сіэтл — галоўны шлюз для гандлю з паўночнай Азіяй, чацвёрты па велічыні порт Паўночнай Амерыкі.
Сіэтл заснаваны ў 1850-я гады, назва паходзіць ад імя індзейскага правадыра. Сіэтл мае трывалую рэпутацыю дажджлівага горада — не столькі з-за вялікай колькасці ападкаў, колькі з-за ліку дажджлівых дзён (у сярэднім 226 пахмурных дзён за год).
У 1990 годзе ў горадзе праводзіліся Гульні Добрай волі.
Кучылья-дэ-Аэда
Кучылья-дэ-Аэда (Cuchilla de Haedo) — узвышша на паўночным захадзе Уругвая, якое ўяўляе сабой ўсходні край лававага плато Параны, крута абрываецца на ўсходзе. Узвышша выцягнута з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад і падзяляе басейны рэк Рыа-Негра і Уругвай. Паверхня падзяляецца глыбока ўрэзанымі далінамі левых прытокаў ракі Уругвай. Вышыня да 420 метраў. На плато і прылеглай да яе з усходу нізіны — субтрапічная травяністая саванна (кампас), араўкарыевыя лясы, вечназялёныя і лістападныя лясы і хмызнякі.
Барсук (значэнні)
Барсук — шматзначны тэрмін.
Врбас
Врбас:
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Гарнастаевічы)
Свята-Петра-Паўлаўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Гарнастаевічы Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. З'яўляецца часткай сядзібна-паркавага ансамбля Бутаўт-Андрэйкавічаў. Помнік архітэктуры класіцызму.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1801 годзе з бутавага каменю і цэглы.
Архітэктура
Храм уяўляе сабой прамавугольны ў плане будынак з сакрысціямі абапал алтарнай часткі, накрыты двухсхільным дахам з дахоўкі, які на франтальным фасадзе выходзіць трохвугольным франтонам. Плоскасныя сцены з бутавага каменю крапаваны ордарнай пластыкай — трыгліфны фрыз антаблемента, прамавугольныя панелі, ліштвы акон, пілястры, порцік з цэглы, якія сваёй белізной вылучаюцца на поліхромным фоне бутавай муроўкі сцен. Галоўны фасад вылучаны шасцікалонным порцікам дарычнага ордара. У інтэр'еры над уваходам хоры.
Будынак былой паштовай станцыі (Няхачава)
Будынак былой паштовай станцыі — помнік позняга класіцызму ў в. Няхачава Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці з цэглы. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння. Цяпер выкарыстоўваецца як адміністрацыйны будынак.
Тульская вуліца (Мінск)
Вуліца Тульская, вуліца ў Савецкім раёне Мінска. Названа ў гонар горада-героя Тулы.
Будынак былой паштовай станцыі (Няхачава)
Апісанне
Конна-паштовая станцыя ўзведзеная ў 1846 годзе па ўзорным праекце на шашы Мінск-Брэст. Кампазіцыйна складаецца з трох аднапавярховых карпусоў, якія размешчаны па адной лініі, але аб'ёмамі саступаюць у глыбіню тэрыторыі і ўтвараюць Е-падобную планіроўку.
Галай (Ігналінскі раён)
Гала́й (Galai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Казіцішкіса. Насельніцтва 5 чал. (2001 г.).
Будынак былой паштовай станцыі (Няхачава)
Апісанне
Бакавыя аб'ёмы восі ядналіся з галоўным праз сцены з брамамі, што вялі да ўнутранага двара. У галоўным корпусе знаходзіліся службовыя памяшканні і жыллё для падарожных, а у бакавых — стайня, пуня і карэтная. З дэкору прысутнічалі плоская рустоўка сцен, паўцыркульныя абрысы акон галоўнага корпуса і арачныя глухія рамкі вакол усіх акон. Цэнтральны будынак вылучаны рызалітам, завершаным ступеньчатым атыкам. аконныя праёмы (лучковыя ў цэнтральным корпусе і прамавугольныя ў бакавых) аздоблены лучковымі аркамі.
Васіль Васілевіч Струвэ
Васіль Васілевіч Стру́вэ (Василий Васильевич Струве;, Санкт-Пецярбург — , Ленінград) — найбуйнейшы савецкі ўсходазнавец (егіптолаг і асірыёлаг), заснавальнік савецкай школы гісторыкаў Старажытнага Усходу, доктар гістарычных навук (15.02.1934, без абароны дысертацыі ), акадэмік Акадэміі навук СССР (1935).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу. У час вучобы ў гімназіі праявіў здольнасць да вывучэння моў і вывучыў лацінскую і грэчаскую мовы. У 1911 годзе скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта (сучасны Інстытут гісторыі Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта). У 1911—1913 гадах быў пакінуты пры ўніверсітэце для падрыхтоўкі да выкладчыцкай працы. У 1914 годзе знаходзіўся ў камандзіроўцы ў Германіі, дзе праходзіў стажыроўку па ўдасканаленню ведаў егіпецкай мовы ў Берліне ў А. Эрмана.
З пачаткам Першай сусветнай вайны В. В. Струвэ вярнуўся ў Санкт-Пецярбург. У 1914—1933 гадах працаваў у Эрмітажы: са снежня 1918 года — асістэнт аддзела старажытнасцей, са студзеня 1919 года — памочнік захавальніка па аддзяленні Старажытнага Усходу і член Савета Эрмітажа; з 1920 года — захавальнік аддзялення класічнага Усходу, у 1930—1933 гадах — загадчык гэтага аддзела, член метадычнага савета (1933); з ліпеня 1933 года — прафесар-кансультант пры Аддзяленні Старажытнага Усходу; у 1918—1933 гадах — загадчык Егіпецкага аддзялення.