cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
M109 (САУ)
M109 — амерыканская 155-мм самаходная артылерыйская ўстаноўка, класа самаходных гаўбіц. Сямейства М109 — найбольш распаўсюджаная заходняя зброя непрамой наводкі манеўраных брыгад бранятанкавых і мотастралковых дывізій.
Створана ў 1953—1960 гадах для замены малаўдалай M44, паралельна са 105-мм САУ M108. Знаходзілася ў серыйнай вытворчасці ў ЗША, неаднаразова мадэрнізуючыся, з 1962 па 2003 год, таксама выпускалася па ліцэнзіі ў 1990-х гадах у Паўднёвай Карэі. Хутка стала стандартам САУ арміі ЗША, выцесніўшы як больш старыя ўзоры, так і M108.
М109
Упершыню створаны ў 1963 годзе. Ён меў 155-мм гармату М126 Кэнан калібра 23 на ўстаноўцы М127 Маунт і 28 патронаў калібра 155 мм. Ён таксама быў узброены 12,7-мм кулямётам M2HB з боезапасам 500 патронаў. Яго лёгка пазнаць па кароткім ствале і дульным тормазе з падвойнай перагародкай і вялікім экстрактарам дыму адразу за ім. Максімальная далёкасць 14600 метраў.
M109A1
Паступіла на ўзбраенне ў 1973 годзе. Гармата 155-мм гармата M126 Кэнан была заменена гарматай M185 Кэнан 39 калібра з даўжэйшым ствалом і павялічанай максімальнай далёкасцю стральбы да 18 100 метраў. Магчыма прымяненне касетных снарадаў з донным газагенератарам M864.
Кубак Лікурга
Кубак Лікурга — адзіная захаваная з часоў антычнасці дыятрэта з фігурным узорам. Уяўляе сабой шкляную пасудзіну 165 мм у вышыню і 132 мм у дыяметры, меркавана александрыйскай працы IV стагоддзя н.э. Экспануецца ў Брытанскім музеі.
M109 (САУ)
M109A2
Паступіла на ўзбраенне ў 1979 годзе. Укаранёна 27 паляпшэнняў надзейнасці, даступнасці і рамонтапрыгоднасці у сярэдзіне тэрміна службы. У прыватнасці, доўгаствольная 155-мм гармата M185 Кэнан у новай артылерыйскай усталёўцы M178, балістычная абарона панарамнага аптычнага прыцэла, ураўнаважаны хадавы замак і магчымасць усталёўкі прылады выраўноўвання канала ствала M140. Боезапас 155-мм стрэлаў павялічаны з 28 да 36; Боекамплект 50-мм калібра застаўся на ўзроўні 500 патронаў. У ходзе вытворчасці M109A2 на экспарт таксама выпускалася крыху спрошчаная версія з малаважнымі ўнутранымі зменамі і прыбіраннем функцыі плавучасці корпуса. Яны атрымалі абазначэнне M109A1B.
Кубак Лікурга
Унікальнасць кубка складаецца ў здольнасці змяняць колер з зялёнага на чырвоны ў залежнасці ад асвятлення. Гэты эфект тлумачыцца наяўнасцю ў шкле найдрабнейшых часціц калоіднага золата і срэбра (прыблізна 70 нанаметраў) у суадносінах трох да сямі. Вобад з пазалочанай бронзы і ножка пасудзіны ўяўляюць сабой пазнейшыя прыўнясенні эпохі ранняга ампіру.
M109 (САУ)
M109A3 і M109A3B
M109A1 і M109A1B перабудаваны па стандарце M109A2 адпаведна. Некаторыя M109A3 маюць тры вузла кантактнага рычага, а ўсе M109A2 — пяць. Максімальная далёкасць стральбы звычайным аскепкава-фугасным снарадам павялічана да 18000 м, актыўна-рэактыўным — да 24000 м.
M109A4
M109A2 і M109A3 палепшаны за кошт паляпшэнняў ядзернай, біялагічнай і хімічнай/надзейнасці, даступнасці і рамонтапрыдатнасці (NBC/RAM), уключаючы ачышчальнікі паветра, абагравальнікі і ахоўны рыштунак, арыентаваны на выкананне задач (MOPP).
Кубак Лікурга
Лёс пасудзіны прасочваецца з 1845 года, калі яго набылі банкіры Ротшыльды. Шырокая публіка ўпершыню пабачыла кубак на выстаўцы ў музеі Вікторыі і Альберта у 1862 годзе. У 1958 годзе барон Ротшыльд прадаў кубак за 20 тысяч фунтаў Брытанскаму музею.
M109 (САУ)
M109A4
Счапленне механізму павароту было гідраўлічным, у параўнанні з электрычным механізмам на папярэдніх M109, і мела ручное кіраванне. M109A4 таксама атрымаў другі гідраўлічны фільтр. Уключана паляпшэнне абсталявання для запуску рухавіка, што значна паляпшае магчымасць запуску ў аварыйнай сітуацыі.
Камплектаванне боепрыпасаў засталося такім жа, як і ў папярэдніх мадэлях.
M109A5
Замест 155-мм гарматы M185 Кэнан на 155-мм гармату M284 Маўнт 39 калібра 39 на гарматным станку M182, што дае A5 максімальную далёкасць стральбы 22 000 метраў з няўзброенымі снарадамі і 30 000 метраў з рэактыўнымі снарадамі. Машына можа несці 36 поўных боепрыпасаў і мае рухавік магутнасцю 440 л.с. замест стандартнага рухавіка магутнасцю 405 л.с.
Па патрабаванні заказчыка могуць усталёўвацца сістэма GPS і аўтаматызаваная сістэма кіравання агнём.
M109A5+
Розныя вытворцы мадэрнізавалі сістэму кіравання агнём і іншыя кампаненты M109A5. Кампанія BAE Systems з Ёрка (Пенсільванія), нядаўна паставіла 12 машын M109A5+ у Чылі і 40 машын M109A5+ у Бразілію.
Фрунзе
Назву Фру́нзе маюць:
Сцяг Ірака
Сцяг Ірака (араб. علم العراق) — афіцыйны дзяржаўны сімвал Рэспублікі Ірак. Уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з трох роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй - чырвонага, сярэдняй - белага і ніжняй - чорнага колеру з надпісам зялёным колерам «Бог вялікі» (Алаху акбар) на белай паласе. Суадносіны шырыні сцяга да яго даўжыні 2:3.
Прымітывізм
Прымітывізм — стыль жывапісу, які зарадзіўся ў XIX стагоддзі, які змяшчае ў сябе абдуманае спрашчэнне карціны, што робіць яе формы прымітыўнымі, як творчасць дзіцяці або малюнкі першабытных часоў.
Парад планет
Парад планет — астранамічная з'ява, пры якой некаторая колькасць планет Сонечнай сістэмы аказваецца па адзін бок ад Сонца ў невялікім сектары. Пры гэтым яны знаходзяцца больш-менш блізка адзін да аднаго на нябеснай сферы.
Віды парадаў планет
Таксама адрозніваюцца «бачныя» і «нябачныя» парады планет Сонечнай сістэмы:
Бачным парадам планет называецца планетныя канфігурацыя, калі пяць яркіх планет Сонечнай сістэмы (Меркурый, Венера, Марс, Юпітэр і Сатурн) у сваім руху па небасхіле падыходзяць адзін да аднаго на блізкую адлегласць і становяцца бачныя ў адзін час у невялікім сектары (10 - 40 градусаў) неба.
Для таго, каб усе пяць яркіх планет былі бачныя адначасова, абавязкова павінна быць выканана ўмова, каб Марс, Юпітэр і Сатурн мелі прыкладна аднолькавую даўгату і былі бачныя каля ўнутраных планет, а Меркурый і Венера знаходзіліся ва ўсходняй элангацыі ад Сонца вясной, і ў заходняй элангацыі — увосень (для паўночнага паўшар'я Зямлі і для сярэдніх шырот). Менавіта ў такіх элангацыях Меркурый можа быць назіральным дастаткова працяглы час. Менш жорсткія ўмовы бачнасці ў Венеры, так як яе максімальная элангацыя складае 48 градусаў (у Меркурыя яна складае 28 градусаў).
З апісанага вышэй відаць, што парад планет можна назіраць альбо ўвечары, альбо раніцай. Міні-парад планет з удзелам чатырох планет адбываецца часцей, а міні-парады планет з удзелам трох планет можна назіраць штогод (ці нават два разы на год), аднак умовы іх бачнасці не аднолькавыя для розных шырот Зямлі. Так, напрыклад, выдатны парад з 4 яркіх планет (Сатурн не прыме ўдзел у парадзе) у сярэдзіне мая 2011 года, калі планеты збяруцца ў сектары велічынёй усяго 7 градусаў, можна было назіраць у экватарыяльных абласцях і паўднёвым паўшар'і Зямлі, а для жыхароў сярэдніх шырот паўночнага паўшар'я парад практычна не будзе бачны, так як планеты будуць узыходзіць адначасова з Сонцам. Бліжэйшы міні-парад планет, (хоць парадам яго можна назваць з нацяжкай, так як сектар іх бачнасці будзе складаць больш за 90 градусаў) упэўнена бачны ў Беларусі, можна было назіраць у сярэдзіне кастрычніка 2009 года. Бачныя парады планет з удзелам пяці яркіх планет адбываюцца не часцей, чым раз у 18-20 гадоў, і наступны цесны парад з 5 планет у сектары 38 градусаў адбудзецца ў сакавіку 2022, але ўмовы бачнасці яго будуць неспрыяльныя для жыхароў Беларусі. Затое ўжо ў чэрвені 2022 года жыхарам Беларусі ўсё ж такі пашанцуе, і яны ўбачаць усе пяць планет адначасова, але размешчаных ужо ў сектары 115 градусаў, а размяшчацца яны будуць Меркурый, Венера, Марс, Юпітэр, Сатурн. Такое спалучэнне здараецца яшчэ радзей, чым парад 5 планет.
Парадам планет называецца таксама канфігурацыя планет Сонечнай сістэмы, калі планеты, у тым ліку і нябачныя няўзброеным вокам, «выстройваюцца» па адзін бок ад Сонца ў невялікім сектары. У такой канфігурацыі Меркурый і Венера могуць быць нябачныя з Зямлі, бо знаходзяцца ў ніжнім злучэнні з Сонцам, але затое знешнія планеты бачныя, практычна, у адным кірунку. Бліжэйшая такая канфігурацыя чакаецца праз 170 гадоў.
Менавіта выкарыстанне гэтай з'явы, якая адбылася ў канцы 70-х гадоў ХХ стагоддзя, дало магчымасць спрасціць рэалізацыю даследаванняў знешніх планет-газавых гігантаў і іх спадарожнікаў, межаў Сонечнай сістэмы, а таксама міжзоркавай прасторы пры дапамозе запуску касмічных апаратаў па даследчай праграме «Вояджэр» (запуск якіх быў паспяхова ажыццёўлены ў 1977 годзе). Дзякуючы таму, што ўсе планеты-гіганты ўдала размясціліся ў параўнальна вузкім сектары Сонечнай сістэмы ў патрэбнай канфігурацыі і накіраванні на шляху касмічных апаратаў, прадставілася магчымасць выкарыстання гравітацыйных манеўраў для аблёту ўсіх вонкавых планет. Гэта дазволіла істотна скараціць адлегласць і час шляху да даследуемых аб'ектах, а таксама зменшыць расход паліва неабходнага для выканання гэтай місіі. Таму траекторыя палёту была разлічана зыходзячы з гэтай магчымасці - хоць афіцыйна вывучэнне Урана і Нептуна першапачаткова не ўваходзіла ў праграму даследчай місіі (для гарантаванага дасягнення гэтых планет спатрэбілася б будаўніцтва больш дарагіх апаратаў з больш высокімі характарыстыкамі па надзейнасці). Аднак пасля выканання асноўных задач даследчай місіі з'явілася магчымасць усё ж такі рэалізаваць далейшы палёт да планет Уран і Нептун дзякуючы паспяховаму выкарыстанню гравітацыйных манеўраў - якія дазволілі набраць неабходны імпульс паскарэння для палёту да гэтых планет без расходу паліва касмічнага апарата для пераадолення шляху да іх. Пасля таго, як «Вояджэр-1» паспяхова выканаў праграму даследавання Сатурна і яго спадарожніка Тытана, было прынята канчатковае рашэнне накіраваць касмічны апарат «Вояджэр-2» да Урана і Нептуна. Для гэтага прыйшлося крыху змяніць яго траекторыю, адмовіўшыся ад блізкай пралётны траекторыі палёту каля спадарожніка планеты Сатурн - Тытана. Аднак гэта рашэнне дазволіла зазірнуць яшчэ далей, чым першапачаткова меркавалася гэтай даследчай місіяй - з'явілася магчымасць упершыню ўбачыць і даследаваць вельмі далёкія светы планет - ледзяных газавых гігантаў і іх спадарожнікаў на памежным рубяжы ўскраіны Сонечнай сістэмы.
Лонданскае вока
Лонданскае вока (London Eye) — адно з найбуйнейшых аглядальных колаў у свеце, знаходзіцца ў лонданскім раёне Ламбет на паўднёвым беразе Тэмзы. Адна з найпапулярнейшых славутасцяў Злучанага Каралеўства, штогод яе наведвае больш за 3 млн турыстаў.
Дзмітрый Юр’евіч Вусачоў
Дзмітрый Вусачоў (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Лонданскае вока
З вышыні 135 метраў (каля 45 звычайных паверхаў) адкрываецца від практычна на ўвесь горад. Аглядальнае кола — праект архітэктараў Дэвіда Маркса і Джуліі Барфілд, які перамог на конкурсе праектаў пабудоў у гонар надыходу новага тысячагоддзя. Рэалізацыя праекта ў жыццё заняла шэсць гадоў (з 1993 па 1999).
Дзмітрый Юр’евіч Вусачоў
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў «Віцебску», дзе гуляў за дубль. У першай палове 2009 года аддаваўся ў арэнду ў мазырскую «Славію», а ў 2010 годзе перайшоў у гомельскі ДБК. У пачатку 2011 года зноў апынуўся ў «Славіі», якой дапамог выйграць Першую лігу 2011. У сезоне 2012 рэдка з’яўляўся на полі.
У студзені 2013 перайшоў у «Граніт». Стала гуляў у аснове мікашэвіцкага клуба на пазіцыі флангавага абаронцы. У студзені 2014 вярнуўся ў «Віцебск». Дапамог віцебскаму клубу вярнуцца ў Вышэйшую лігу па выніках сезона 2014, але па заканчэнні сезона пакінуў «Віцебск». Сезон 2015 пачаў у складзе «Оршы», якая выйшла ў Першую лігу. Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў каманду і завяршыў кар’еру.
Лонданскае вока
Лонданскае вока мае 32 цалкам закрытыя і кандыцыянаваныя кабінкі-капсулы для пасажыраў, зробленыя ў форме яйка. Капсулы пранумараваны ад 1 да 33, выключаючы нумар 13. Кожная 10-тонная капсула сімвалізуе адзін з 32 бора (раёнаў) Лондана і можа прыняць да 25 пасажыраў. Кола круціцца з хуткасцю 26,4 см у секунду (каля 0,9 км у гадзіну), каб адзін абарот займаў каля 30 хвілін. Каб узяць на «борт» пасажыраў кола не спыняецца — хуткасць дазваляе пасажырам ўваходзіць і выходзіць на ўзроўні зямлі. Кола спыняецца толькі каб інваліды і пажылыя людзі маглі бяспечна здзейсніць пасадку-высадку.
Кола падтрымліваецца спіцамі і выглядае як вялікае кола ровара. Асвятленне Лонданскага вока было заменена святлодыёднай падсветкай ад Color Kinetics у снежні 2006 года, каб зрабіць магчымым лічбавае кіраванне агнямі. Да пачатку працы асвятлення кола працавала да 20:00.
Старажытнанідэрландская мова
Старажытнанідэрландская мова (Oudnederlands) — гістарычная форма існавання нідэрландскай мовы, якая развівалася з прагерманскай мовы. Старажытнанідэрландская існавала з VII стагоддзя па 1150 год. Наступнай гістарычнай формай стала сярэдненідэрландская мова.
Мова ўяўляла сабой групу роднасных старажытнаніжнефранкскіх дыялектаў, якія не мелі пісьмовых нормаў. У процівагу старажытнаверхненямецкай мове, якая насоўвалася з поўдня, у старажытнанідэрландскай не адбываллся другога перамяшчэння зычных. Паняцці «старажытнанідэрландская» і «старажытнаніжнефранкская» ў цэлым ідэнтычныя.
Існуюць некаторыя адрозненні паміж старажытнаніжнефранкскімі і іншымі старажытнаніжненямецкімі дыялектамі: у ніжнефранкскіх адбылося спрашчэнне германскага hl (chl) у пачатку слоў, формы прэзентных дзеясловаў у множным ліку яшчэ мелі канчаткі -on, -et, -unt, доўгае германскае ō дыфтангавалася ў uo, сфарміраваўся ўласны канчатак назоўнікаў множнага ліку -a.
Хаваншчына
Назву Хава́ншчына маюць:
Анры Русо
Анры Жульен Фелікс Русо (Henri Julien Félix Rousseau, па мянушцы Le Douanier, «Мытнік»; 21 мая 1844 — 2 верасня 1910) — французскі жывапісец-самавук, адзін з самых вядомых прадстаўнікоў наіўнага мастацтва, або прымітывізму.
Біяграфія
Анры Русо нарадзіўся 21 мая 1844 г. у мястэчку Лаваль (дэпартамент Маен), у сям’і рабочага. Пасля службы ў арміі уладкаваўся на працу ў французскую мытню. Жывапісам стаў займацца ўжо ў сталым узросце, не маючы адпаведнай адукацыі.
У 1886 г. Русо ўпершыню паказвае свае працы шырокай публіцы, удзельнічаючы ў «Выставе незалежных». Ужо пры жыцці ў мастацкім супольнасці Францыі яго высока шанавалі за каларыстычнае багацце работ і арыгінальныя сюжэты (Русо часта малюе экзатычныя джунглі, якіх ён ніколі ў жыцці не бачыў).
Надмагільны барэльеф на магіле Анры Русо выканаў вялікі французскі скульптар румынскага паходжання, Канстанцін Бранкузі.
Творчасць
Працаваў пераважна ў жанры пейзажа, паказаў самабытны характар нацыянальнага ландшафту пры розным стане прыроды і святлопаветранага асяроддзя. Творы вызначаюцца ўраўнаважанасцю і манументальнасцю кампазіцыі, стрыманым каларытам, адчуваннем матэрыяльнасці свету: «Кірмаш у Нармандыі» (каля 1832), «Алея каштанаў» (1837), «Балота ў Ландах», «Дубы» (абодва каля 1852), «Від у Барбізоне» і інш. Аўтар малюнкаў і афортаў.
NGC 4175
NGC 4175 (іншыя абазначэнні — UGC 7211, MCG 5-29-36, ZWG 158.45, HCG 61C, IRAS12099+2926, PGC 38912) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прыіртышскае (Паўладарская вобласць)
Прыіртышскае — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Прыіртышскай сельскай акругі. Код КАТА — 554259100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1053 чалавекі (522 мужчыны і 531 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 796 чалавек (391 мужчына і 405 жанчын).
Навагродзец
Навагродзец (Nowogrodziec, Naumburg am Queis) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, размешчаны за 480 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 130 км на захад ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Балеславецкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Навагродзец. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 16,1 км². Насельніцтва 4,2 тыс. чалавек.
Траса Буэнас-Айрэс
Аўтадром імя Оскара Альфрэда Гальвеса (ісп.: Autódromo Oscar y Juan Gálvez) — гоначная траса, якая знаходзіцца ў Буэнас-Айрэсе, Аргенціна, на якой праводзіліся Гран-пры Аргенціны з 1953 па 1998 год (з перапынкамі).
Прэзідэнт Аргентыны Дамінга Перон быў адным з галоўных ініцыятараў будаўніцтва аўтадрома для правядзення нацыянальнага Гран-пры пасля поспехаў Хуана Мануэля Фанхіё. Пабудаваны недалёка ад Буэнас-Айрэса на забалочанай тэрыторыі, аўтадром быў адкрыты ў сакавіку 1952 года, правядзеннем на ім «Кубка Перона», перамогу ў якім атрымаў Хуан Мануэль Фанхіё. У 1953 годзе, аўтадром прыняў першы ў гісторыі Гран-пры Формулы-1, які прайшоў не ў Еўропе (калі не ўлічваць Індыянапаліс-500).
Пасля смерці Дамінга Перона і догляду Фанхіё Гран-пры Аргенціны на аўтадроме ў Буэнас-Айрэсе праводзілася толькі аднойчы ў сезоне 1960 года. Затым Гран-пры праводзілася бесперапынна ў 1972-1981 гадах. Чарговы перапынак у серыі Гран-пры супаў з Фалклендскім канфліктам.
Прыватная кампанія ў 1991 годзе выкупіла аўтадром і зрабіла яго рэканструкцыю, і ў 1995 годзе Формула-1 вярнулася ў Аргенціну. Аднак гэта вяртанне не было доўгім, і пасля правядзення чатырох Гран-пры Формула-1 пакінула аўтадром ў Буэнас-Айрэсе.
Сененка
Се́ненка — рака ў Клімавіцкім і Краснапольскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сянна.
Даўжыня ракі 10 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Плошча вадазбору 26 км². Вусце на тэрыторыі Клімавіцкага раёна, за 1 км у напрамку на паўночны захад ад былой вёскі Канчары. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. Прыток злева — Клочаў.
Касцёл Божай Міласэрнасці (Свіслач)
Касцёл Божай Міласэрнасці — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Свіслачы Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Першы касцёл існаваў тут з 1705 года пры кляштары францысканцаў. Меў тытул Святых Пятра і Паўла. Храм быў ліквідаваны ўладамі Расійскай Імперыі ў 1832 годзе.
Цяперашні будынак узведзены ў 2002 годзе. Будаваўся на сродкі прыхажан, вялікую дапамогу ў будаўніцтве касцёла аказаў СВК «Свіслач». Касцёл пабудаваны з элементамі неаготыкі. Касцёл асвечаны 1 снежня 2002 года.
Святаром з’яўляецца ксёндз Тадэвуш Крыштопік.
Беларускі выдавецка-мастацкі клуб «Пагоня»
Белару́скі выдаве́цка-маста́цкі клуб «Паго́ня» ў Таронта — грамадска-культурная арганізацыя эмігрантаў з Беларусі. Заснаваны ў студзені 1967 года ініцыятыўнай групай беларусаў у Таронта (Канада). Мае адкрытае членства. Сябрамі клуба з’яўляюцца эмігранты-суайчыннікі, а таксама прадстаўнікі Аўстраліі, Бельгіі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канады, Францыі. Ставіць сабе за мэту распаўсюджанне беларускай культуры сярод сародзічаў, прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. Пры фінансавай падтрымцы клуба выходзяць кнігі на беларускай і англійскай мовах, пласцінкі з беларускімі песнямі і музыкай, выкананы насценныя гербы, нагрудныя сярэбраныя і залатыя значкі з выявай «Пагоні». Выдае бібліяграфічныя каталогі і рассылае іх па універсітэтах, удзельнічае ў выстаўках, арганізоўвае навагоднія латарэі.
Хадасы
Назву Хадасы́ маюць:
Новаціраспальскі
Новаціраспальскі — пасёлак гарадскога тыпу ў Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспубліцы да 2008 года. Знаходзіцца каля горада Ціраспаля і адміністрацыйна падпарадкоўваўся да 2008 года Ціраспальскаму гарсавету.
Сарока (рака)
Сарока — рака ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток Матыкальскага канала. Даўжыня 13,6 км. Пачынаецца за 1 км на захад ад вёскі Новыя Лышчыцы, вусце за 1 км на поўдзень ад вёскі Сычы. Рэчышча каналізаванае.
Шацкі раён (Украіна)
Ша́цкі раён (Шацький район) — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — г.п. Шацк (Шацьк).
Утвораны 3 лютага 1993 (раней існаваў у 1940—1962 гадах) годзе. Насельніцтва раёна на года складае 16987 чалавек, плошча — 759 км².
Геаграфія
На тэрыторыі раёна знаходзяцца Шацкія азёры. Найбуйнейшае з іх — возера Свіцязь, буйны цэнтр турызму. У Шацкім раёне пачынаецца рака Прыпяць.
Раён мае выхад да дзяржаўнай мяжы Украіны з Польшчай і з Брэсцкім і Маларыцкім раёнамі Брэсцкай вобласці Беларусі.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 30 сёлаў.
Рудольф Джуліяні
Рудольф Уільям Луіс Джуліяні (Rudolph William Louis Giuliani III; нар. 28 мая 1944, Бруклін, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі юрыст, былы мэр Нью-Ёрка, былы пракурор, прадпрымальнік і палітык ад Рэспубліканскай партыі ЗША.
Праславіўся ў Нью-Ёрку і ЗША дзякуючы сваёй дзейнасці на пасадзе пракурора, калі ён паспяхова расследаваў некалькі гучных спраў, звязаных з дзейнасцю арганізаваных злачынных груповак у ЗША. Таксама два разы абіраўся мэрам Нью-Ёрку (1994—2001). На гэтай пасадзе ён дасягнуў значных поспехаў у паляпшэнні жыцця ў горадзе, памяншэнні ўзроўню злачыннасці і наогул паляпшэнні іміджу найбуйнейшага гарады краіны.
У 2005 Нью-Ёрк абвешчаны самым бяспечным горадам сярод дзесяці найбуйнейшых гарадоў ЗША. Таксама праславіўся сваёй рашучай дзейнасцю і арганізатарскімі здольнасцямі падчас тэрактаў супраць Сусветнага гандлёвага цэнтра ў верасні 2001 У тым жа годзе часопіс Тайм абвясціў яго «чалавекам года». Крытыкі адзначаюць занадта палярную асобу Рудзі Джуліяні, а таксама яго некалькі аўтарытарны характар.
Пасля заканчэння тэрміну на грамадскай пасады пачаў займацца прыватнай практыкай у юрыдычнай кампаніі, якую ён заснаваў. У лютым 2007 падаў сваю кандыдатуру на намінацыю ад Рэспубліканскай партыі на пасаду прэзідэнта ЗША. У пачатку 2007 сярод рэспубліканцаў быў вядучым прэтэндэнтам, наперадзе іншых, аднак у студзені 2008 адмовіўся ад прэзідэнцкай гонкі на карысць іншага прэтэндэнта.
Беларускі вучнёўскі гурток «Асвета»
Беларускі вучнёўскі гурток «Асвета». Існаваў у 1918—1923 у Магілёве. Пачаў дзейнасць пад кіраўніцтвам М. А. Выдрыцкага пры Магілёўскай настаўніцкай семінарыі, аб'ядноўваў навучэнцаў і студэнтаў Магілёве.
Асноўныя статутныя задачы: усебаковае вывучэнне Магілёўшчыны, навуковая і культурна-асветная праца. Старшыня бюро Выдрыцкі, сакратар І. Д. Багроў. пры гуртку створаны беларускі хор (каля 80 чал.) пад кіраўніцтвам Л. М. Грайкі і беларуская драматычная трупа Выдрыцкага. У 1919 сябрамі гуртка інсцэніравана беларускае вяселле, у 1920—1922 пастаўлены п'есы Я. Купалы, Ф. Аляхновіча, У. Галубка. У 1923 атрымаў назву Беларуская культурна-навуковая асацыяцыя студэнтаў Магілёўскага педагагічнага інстытута. Заснаваны гісторыка-этнаграфічная, прыродазнаўчая, літаратурная, драматычная секцыі. Арганізаваны навуковыя чытанні, даклады, экспедыцыі, у час якіх прапагандавалася беларуская нацыянальная культура, распаўсюджвалася беларускамоўная літаратура. Асацыяцыя мела філіялы на тэрыторыі Гомельскай губерні, працавала ў кантакце з Магілёўскім павятовым аддзелам народнай адукацыі, Беларускай секцыяй пры Гомельскім губернскім аддзеле народнай асветы, Беларускім Цэнтральным Бюро пры Народным камісарыяце асветы РСФСР і Беларускай культурна-навуковай асацыяцыяй пры Пятроўскай сельскагаспадарчай акадэміі. З асацыяцыяй супрацоўнічалі беларускія вучоны Дз. І. Даўгяла, С. К. Жураўскі, настаўнік І. К. Самковіч.
Сярод сяброў беларускія пісьменнікі М. Зарэцкі, А. Ляжневіч. Дзейнасць гуртка (асацыяцыі) адбывалася ва ўмовах неспрыяння з боку павятовых і губернскіх партыйных, савецкіх органаў, якія не падтрымлівалі беларускі нацыянальна-культурны рух. Існаванне спынена ў сувязі з ліквідацыяй Магілёўскага педагагічнага інстытута. Большасць студэнтаў-сяброў асацыяцыі — перавялася на вучобу ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.
Адлер
А́длер — курортны пасёлак у Расіі, у Краснадарскім краі. Размешчаны на Чарнаморскім узбярэжжы Каўказа, у даліне ракі Мзымта. З 1961 года — у межах горада Сочы як гістарычны і адміністрацыйны цэнтр Адлерскага раёна. У 2014 годзе ў Адлеры, у Алімпійскім парку Сочы, праводзіліся Зімовыя Алімпійскія гульні 2014 года і Зімовыя Паралімпійскія гульні 2014 года
Прыморскі кліматычны курорт. Чыгуначная станцыя. Аэрапорт. Харчовая прамысловасць.
Узброеныя сутыкненні ў Лівіі (2011—2014)
2011
14 кастрычніка 2011, пасля заявы М. Кадафі напярэдадні аб пераходзе да партызанскай вайны, з Трыпалі сталі паступаць паведамленні спачатку аб дэманстрацыях, а потым і ўзброеных сутыкненнях у цэнтры і ў прыгарадах сталіцы. Пазней стала вядома, што гаворка ідзе пра раён Абу-Салім, вядомым значным прысутнасцю ў ім прыхільнікаў урада. Як паведамлялася, падчас перастрэлкі з прыхільнікамі зрынутага лідара Лівійскай Джамахірыі ў раёне Абу-Салім, 3 чалавекі загінулі (2 прыхільніка Кадафі і 1 баец сіл Пераходнага ўрада). Байцам Пераходнага лівійскага ўрада ўдалося затрымаць 15 чалавек, якія падтрымлівалі Муамара Кадафі.
2012
Студзень — ў горадзе Бені-Валід група прыхільнікаў забітага лідара Лівіі Кадафі, колькасць каля 200 чалавек, выціснулі атрад Пераходнага Нацыянальнага Савета, размешчанага ў горадзе. У ходзе баёў мінімум 4 чалавекі былі забіты, 20 паранены.
Студзень—люты — сутыкненні паміж брыгадамі Зінтан і Місурата ў Трыпалі.
Сакавік — у Куфры пачалося паўстанне племені тубу. Неўзабаве паўстанцы захапілі горад.
Красавік — пачаліся актыўныя баявыя дзеянні на захадзе Лівіі, у раёне горада Зуара ў 120 км ад Трыпалі. Баі разгарнуліся паміж прадстаўнікамі ПНС і прыхільнікамі Кадафі. Сутыкненні адбываліся з ужываннем цяжкага зброі — артылерыі і танкаў.
Чэрвень — узброеная група з Тархуна, лаяльная ранейшаму лідару краіны Муамару Кадафі, захапілі аэрапорт Трыпалі.
Жнівень—верасень — вяліся баі ў раёне гарадоў Тархуна і Злітэн.
2013
Люты — былі зафіксаваны ўзброеныя сутыкненні ў Куфры.
Сакавік — узброеная група, якая складалася больш чым з 150 чалавек, здзейсніла напад на авіябазу ПНС Лівіі ў 45 км ад г. Себха.
Красавік — новы віток ўзброенай барацьбы пачаўся ў раёне Куфры. Баевікі з племені зуая абстралялі кварталы Тубу. У адказ племя тубу распачало аналагічныя дзеянні.
Чэрвень — у Бенгазі адбыліся сутыкненні паміж мясцовымі жыхарамі і баевікамі брыгады «Шчыт Лівіі».
Верасень — у ваколіцах Сірта ўзброены канвой урадавых сіл трапіў у засаду, арганізаваную невядомымі, у выніку чаго 2 байцы загінулі, 1 быў паранены.
Турэйск (Шчучынскі раён)
Турэ́йск (, Турейск) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Орлеўскага сельсавета.
Гісторыя
У канцы 11 — пач. 12 ст. на месцы сяла ўзнікла паселішча славян. Упершыню Турыйск згадваецца ў 1253 г. у Іпацьеўскім летапісе. Паводле археалагічных даследаванняў гэта была невялікая крэпасць на славяна-літоўскім памежжы. Уверх па цячэнні Нёмана размяшчалася неўмацаванае паселішча. Горад, відавочна, уваходзіў у склад Гарадзенскага княства.
Узброеныя сутыкненні ў Лівіі (2011—2014)
2014
Май 2014 — добраахвотнікі-вайскоўцы Лівійскай нацыянальнай арміі на чале з генерал-маёрам Халіфа Хафтарам атакавалі базы ісламістаў групоўкі «Брыгада пакутнікаў 17 лютага» ў Бенгазі на ўсходзе Лівіі.
Антакмяне
А́нтакмяне (Antakmenė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Насельніцтва 9 чал. (2011 г.). Захаваўся культавы.
Узыходзячы на пік неверагоднага
Узыходзячы на пік неверагоднага (Climbing Mount Improbable) — навукова-папулярная кніга Рычарда Докінза, выдадзеная ў 1996 годзе. Тэма кнігі — імавернасць і адносіны да тэорыі эвалюцыі. Прызначэнне кнігі — абвергнуць прэтэнзіі крэацыяністаў аб імавернасці натуралістычных механізмаў, такіх як натуральны адбор.
Асноўны метафарычны вобраз кнігі — гэта геаграфічны ландшафт, па якім эвалюцыя можа ўзнімацца толькі паступова, і не можа ўзняцца па ўцёсу (гэта вядома як адаптыўны ландшафт). У кнізе Докінз дае ідэі аб, здавалася б, складаным механізме, які вынікае з мноства паступовых крокаў, якія раней былі нябачнымі.
Кніга вырасла са штогадовых Калядных лекцый Каралеўскага інстытута, якія Докінз прачытаў у 1991 годзе (гл. Вырастаючы ў Сусвеце. Кніга была ілюстраваная жонкай Докінза, якой у той час была Лала Уорд і прысвечана Роберту Уінстану — «добраму ўрачу і добраму чалавеку».
Вялікая рэнтгенаўская пляма
Вялікая рэнтгенаўская пляма — з'ява на Юпітэры, бачнае ў рэнтгенаўскім дыяпазоне хваль. Вялікая рэнтгенаўская пляма размешчана ў палярных абласцях і дамінуе на паўночным полюсе Юпітэра. Упершыню выяву гэтай з'явы было атрымана рэнтгенаўскай арбітальнай абсерваторыяй Чандра 18 снежня 2000. Выпраменьванне плямы пульсуе з перыядам каля 45 хвілін.
Прырода гэтай з'явы застаецца таямніцай для навукоўцаў.
Вакцына ад адру
Бяспека
У цэлым вакцына бяспечная, у тым ліку для асоб, хворых на ВІЧ- інфекцыю. Пабочныя эфекты нязначныя і кароткатэрміновыя. Яны могуць уключаць боль у месцы ін'екцыі ці нязначную ліхаманку. Анафілактычная рэакцыя зафіксавана прыблізна ў аднаго чалавека на сто тысяч. Не выяўлена павышэння працэнту выпадкаў сіндрому Гіена-Барэ, аўтызму і запалення кішэчніку.
Склад
Вакцына даступная асобна, а таксама ў спалучэнні з іншымі вакцынамі, у тым ліку з вакцынай ад краснухі, вакцынай ад свінкі і вакцынай ад ветраной воспы (трывакцына MMR і тэтравакцына MMRV). Вакцына аднолькава добра дзейнічае ў любым складзе. Сусветная арганізацыя аховы здароўя раіць прымяняць яе да немаўлят ва ўзросце дзевяці месяцаў у рэгіёнах распаўсюджвання хваробы. У рэгіёнах, дзе захворванне сустракаецца вельмі рэдка, мае сэнс праводзіць вакцынацыю ва ўзросце дванаццаці месяцаў. Гэта жывая вакцына. Яна выпускаецца ў форме парашку, які разводзіцца перад увядзеннем пад скуру ці ў цягліцу. Праверка эфектыўнасці працы вакцыны праводзіцца з дапамогай аналізаў крыві.
Гісторыя, грамадства і культура
Паводле звестак на 2013 г., прыблізна 85 % дзяцей ва ўсім свеце прайшлі вакцынацыю. У 2008 г. мінімум у 192 краінах прапаноўваліся дзве дозы. Упершыню вакцына была прадстаўлена ў 1963 г. Вакцына ў складзе адзёр-свінка-краснуха (MMR) стала даступнай у 1971 г. У 2005 г. да іх дадалі вакцыну ад ветраной воспы, стварыўшы вакцыну MMRV. Яна ўваходзіць у Спіс неабходных лекаў Сусветнай арганізацыі аховы здароўя і з'яўляецца самым важным прэпаратам у базавай сістэме аховы здароўя. Вакцына не вельмі дарагая.
Антыгона (Сафокл)
«Антыго́на» — трагедыя старажытнагрэчаскага драматурга Сафокла, пастаўлена ў сакавіку-красавіку 442 годзе да н.э. Перакладзена на беларускую мову двойчы: Юльянам Дрэйзінам і Лявонам Баршчэўскім.
«Антыгона» напісана на міфалагічны сюжэт фіванскага цыклу. У трагедыі «Антыгона» Сафокл выкрывае адзін з канфліктаў сучаснага яму грамадства – канфлікт паміж радавымі няпісанымі законамі і законамі дзяржаўнымі.
Сюжэт
Палінік, брат рашучай Антыгоны, дачкі цара Эдыпа, якая мае велізарную сілу волі, здрадзіў родныя Фівы і загінуў у барацьбе са сваім родным братам Этэоклам, абаронцам радзімы. Цар Крэонт забараніў хаваць здрадніка і загадаў аддаць яго цела на разарванне птушкам і сабакам. Крэонт не лічыцца з традыцыйнымі радавымі законамі, у адрозненне ад дачкі сваёй сястры. Але Антыгона выканала рэлігійны абрад пахавання. За гэта Крэонт загадаў замураваць Антыгону ў пячоры. Антыгона аддала перавагу смерці падпарадкаванню цару і скончыла жыццё самагубствам. Пасля гэтага жаніх Антыгоны, сын Крэонта, Геман працяў сябе кінжалам, у роспачы ад гібелі сына пазбавіла сябе жыцця жонка Крэонта Эўрыдзіка. Усе гэтыя няшчасці прывялі Крэонта да прызнання сваёй нікчэмнасці і да пакоры перад багамі.
Рэцэпцыя
У новы час трагедыя Сафокла рэдка ставілася на сцэне, але паслужыла крыніцай натхнення для шматлікіх мастакоў.
У 1943 годзе Жан Ануй на аснове трагедыі Сафокла напісаў сваю «Антыгону» — антычная драма стала для Ануя той эзопавай мовай, якая дазволіла яму ў акупаваным Парыжы заклікаць са сцэны да непадпарадкавання акупантам.
Бертольт Брэхт у 1948 годзе апрацаваў для сучаснай сцэны і актуалізаваў трагедыю: калі ў Сафокла канфлікт паміж Крэонтам і Антыгонай успыхваў пасля пераможнай вайны, то ў Брэхта Крэонт распачынаў вайну супраць Аргаса, каб адцягнуць народ ад праблем, звязаных з эканамічным заняпадам яго дзяржавы. Ён зрабіў трагедыі сучасны пралог: у красавіку 1945 года, падчас баёў у Берліне, дзве сястры апыняліся перад выбарам — прызнаць ім брата, павешанага эсэсаўцамі, або адрачыся ад яго ў імя самазахавання.
Старыца
Ста́рыца, старарэ́чча, старык — частка былога рэчышча ракі.
Старыца зазвычай мае серпа- або петлепадобную форму. Як правіла, старыцы ўтвараюцца пры выпростванні меандруючага рэчышча, калі ў разводдзе або паводку воды, што ідуць па абалоне, здольныя прамыць больш кароткі шлях. Таксама старыцы ўтвараюцца пры дасягненні меандруючай ракой поўнай ступені развіцця такім чынам, што суседнія лукавіны злучаюцца адна з адной. Часам старыцы бываюць выцягнутай формы. Такая форма старыц утвараецца пры іншых тыпах рэчышчавых працэсаў, напрыклад, пры абалоннай шматрукаўнасці.
Пасля выпроствання рака пачынае цячы па новай (пратоцы), а былое, больш доўгае рэчышча пераўтвараецца ў старыцу. Паступова ўваходы ў старыцу заносяцца пяском і ілам. Старыца пэўны час захоўваецца як возера, а пасля трансфармуецца ў луг ці балота, альбо высыхае.
Найбольш буйная і старая з існых старыц — Узбой, старое рэчышча Амудар'і, працягласцю больш за паўтысячы кіламетраў.
Халмы
Назву Халмы́ маюць:
NGC 4176
NGC 4176 (іншае абазначэнне — PGC 38928) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Грабянецкі сельсавет
Грабяне́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Грабянец.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 714 чалавек, з іх 95,2 % — беларусы, 1,7 % — украінцы, 1,5 % — рускія.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў: вёскі Арэхаўка, Ачыжа, Грабянец, Дзерць, Дуброва, Забод, Лучное, Майзарова, Нівішча, Новасяленне, Пальчык, Скрабінкі, Усохі і Чорны Брод.
A-вірус бульбы
A-вірус бульбы (Potato virus A, PVA) — хваробатворны сямейства.
Хваробы і сімптомы
У бульбы вызывае кучаравасць лісця. На лісці з’яўляюцца буйныя мазаічныя плямы, краі доляў становяцца хвалістымі з-за ўздуцця лісцевай пласцінкі паміж жылкамі. Пры адначасовай інфекцыі A-, X-, M-, Y-вірусамі кучаравасць суправаджаецца складкаватасцю, расліны дрэнна растуць.
Астанкавіцкія дубы-блізняты
Аста́нкавіцкія дубы-блізняты — колішні батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Астанкавіцкім лясніцтве Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. 4 дрэвы растуць з аднаго кораня. Узрост каля 200 гадоў, вышыня 24—25 м, дыяметр 0,65—0,78 м (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.
Долар
Долар — назва валют мноства краін, першапачаткова ЗША. Назва паходзіць ад слова «талер», які пазначаў металічныя грошы ў шматлікіх краінах Еўропы, у тым ліку і ў Вялікім Княстве Літоўскім.
У гутарковай і пісьмовай прамове пад доларам звычайна разумеецца долар ЗША.
Літаратура
Rosse:
"That now Sweno, the Norway's King, craves composition; Nor would we deign him burial of his men Till he disbursed at Saint Colme's Inch Ten thousand dollars to our general use."
Суклея
Суклея — сяло, цэнтр Суклейскага сельсавета Слабадзейскага раёна Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі. Прымыкае да горада Ціраспаля. Буйнейшае (разам з Парканамі) сельскае паселішча ў Прыднястроўі. Заснавана ў 1752 годзе. Насельніцтва 10 тыс. чалавек (2004), з іх малдаване 35 %, украінцы 30 %, рускія 29 %.
Навадворскі павет (Мазавецкае ваяводства)
Навадворскі павет (Powiat nowodworski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства, часткова адносіцца да Варшаўскай агламерацыі. Цэнтр павета — горад Новы Двур Мазавецкі. Займае плошчу 691,65 км². Насельніцтва павета складае 78,8 тыс. чалавек (на 2018 год).
Хамічы
Назву Хамічы маюць:
Бязводнае (Жалезінскі раён)
Бязводнае — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Прыіртышскай сельскай акругі. Код КАТА — 554259200.
Мемарыяльны комплекс ахвярам фашызму, воінам-вызваліцелям і землякам
Мемарыяльны комплекс ахвярам фашызму, воінам-вызваліцелям і землякам — мемарыяльны комплекс у в. Яніна (Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць, Беларусь). Знаходзіцца за 0,3 км ад горада Верхнядзвінска, на развілцы шашэйных дарог Верхнядзвінск — Асвея, Даўгаўпілс — Полацк.
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну нямецкія войска загубілі 12212 жыхароў Верхнядзвінскага раёна, спалілі 426 вёсак (многія пасля вайны не адрадзіліся, 69 вёсак увекавечаны ў мемарыяльным комплексе Хатынь, у т. л. 43 на Могілках вёсак). 1492 савецкія воіны і партызаны загінулі пры вызваленні тэрыторыі раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, 3140 землякоў — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.
Апісанне
У 1977 годзе на ўшанаванне памяці загінуўшых адкрыты мемарыяльны архітэктурна-скульптурны комплекс (скульптар І. Краўчанка, архітэктар М. Ткачук; бетон). У цэнтры кампазіцыі на насыпным узгорку ўстаноўлены скульптуры (вышыня 8 м) старога і дзяўчыны. Вакол узгорка ўкапаны 6 масіўных жалезабетонных слупоў, што нагадваюць процітанкавыя надаўбні. На іх нахільных тарцовых плоскасцях звесткі аб стратах раёна ў Вялікую Айчынную вайну. Прыводзяцца лічбы загінуўшых на франтах, загубленых і вывезеных у няволю нямецка-фашысцкімі захопнікамі жыхароў, назвы спаленых вёсак. Да мемарыяла з боку горада вядзе сцежка з бетонных пліт, у пачатку яе пастаўлена стэла. Уздоўж сцежкі, направа ад яе — вялікія камяні.
Верасожка
Верасо́жка, Верасожа — рака ў Беларусі, у Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Жалонь (Мухаедаўскага канала).
Даўжыня 12 км (15 км ). Плошча вадазбору 59 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7 м/км. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад былой вёскі Акопы, вусце каля вёскі Ленінскі Пасёлак. Рэчышча ад вёскі Акопы да вусця на працягу 9 км каналізаванае. Асноўны прыток — ручай Верасожка (злева).
Герб Малдаўскай Дэмакратычнай Рэспублікі
Герб Малдаўскай Дэмакраты́чнай Рэспу́блікі — дзяржаўны сімвал рэспублікі, разам са сцягам і гімнам. Афіцыйна не зацверджаны.
Гісторыя
20 кастрычніка (2 лістапада) 1917 года на З’ездзе малдаўскіх салдат у Кішынёве прынята рэзалюцыя з патрабаваннем да Усерасійскага Часовага Урада надаць Бесарабіі тэрытарыяльна-палітычную аўтаномію і абраны вярхоўны орган Бесарабіі — Рада краю (Сфатул Цэрий, Sfatul Ţării), якая пачала працу 21 лістапада (4 снежня) 1917 года. 27 сакавіка (9 красавіка) 1918 года на пасяджэнні Сфатул Цэрый за аб’яднанне Бесарабіі з Румыніяй прагаласавалі 86 са 150 дэпутатаў. Тэкст акта аб’яднання выпушчаны на асобных улётках з гербам. На сцягах рэспублікі, якія выкарыстоўваліся ў пачатку 1918 года, выяўлялі герб як сінюю тарчу з буйвалавай галавой, якая суправаджалася зоркай паміж рагамі, а па баках ружай і паўмесяцам.
Reaumuria alternifolia
Reaumuria turkestanica — від раслін роду сямейства.
Герб Малдаўскай Дэмакратычнай Рэспублікі
Гісторыя
Герб МДР афіцыйна не быў зацверджаны. У архіве Кішынёва ёсць дакумент пра падрыхтоўку закона пра дзяржаўны герб і сцяг. 29 студзеня 1918 года міністр шляхоў зносін Малдаўскай рэспублікі Мікалае Н. Босіе-Кадрану на пасяджэнні Савета міністраў зрабіў вусны даклад пра патрэбу распрацоўкі праекта закона пра нацыянальны сцяг і нацыянальны герб для яго прадстаўлення ў Савет краю. Было прапанавана Міністэрству на чале з М. М. Босіе-Кадрану падрыхтаваць склад камісію для прапрацоўкі гэтага пытання. Пасля галасавання 27 сакавіка пра далучэнне да Румыніі пытанне дзяржаўных сімвалаў адпала само сабой.
Reaumuria alternifolia
Батанічнае апісанне
Паўхмызняк 20-60 см вышынёй са шматлікімі прамымі галінамі, якія густа пакрыты лісцем. Кара жаўтлявая.
Лісце скурыстае, кропкава-залозавае, плоскае, яйкападобнае або яйкападобна-даўгаватае, 5-15 мм даўжынёй і 2-10 мм шырынёй. Лісце мае вострыя верхавінкі, ля аснавання пашыранае, з ледзь прыкметнымі хвосцікамі, радзей лісце ланцэтна-лінейнае.
Кветкі сабраныя ў суквецці-мяцёлкі, радзей адзіночныя. Пялёсткі ружовыя, зваротна-сэрцападобныя, 7-13 мм даўжынёй, 3-5 мм шырынёй. Тычынкі шматлікія, карацей пялёсткаў, у 5 пучках, ніткі іх ля аснавання пашыраныя, цэльнакрайнія. Завязь шарападобная, слупкоў 5, амаль роўных завязі.
Плод - пяцігранная яйкападобна-пірамідальная каробачка 8-12 мм даўжынёй і 4-5 мм шырынёй. Насенне зваротна-яйкападобнае, 4-5 мм даўжынёй, пакрыта доўгімі бурымі валаскамі.
Цвіце ў чэрвені - ліпені, плоданасіць у жніўні - верасні.
Арэал і экалогія
Натуральнымі абласцямі распаўсюджання з'яўляюцца Казахстан, Азербайджан, Сярэдняя Азія (Цянь-Шань, Паміра-Алай, Капетдаг, Каракумы), Іран.
Расце на саланчаках і саланцах, гіпсаносных глінах, засоленых пясках, па камяністых схілах перадгор'яў.
Сцяг Кітая
Сцяг Кітайскай Народнай Рэспублікі («пяцізоркавы Чырвоны Сцяг») быў распрацаваны Цзэн Ляньсунам, эканамістам і акцёрам з правінцыі Чжэцзян. Сцяг быў зацверджаны 1 кастрычніка 1949 г. на Народным палітычным кансультатыўным савеце. Яго асноўны колер — чырвоны колер камунізму. У левым верхнім куце змешчана пяціканцовая залатая зорка, апраўленая дугой з чатырох меншых зорак. Буйная зорка ўвасабляе лідарства Камуністычнай партыі Кітая. Маленькія зоркі атачаюць вялікую, што сімвалізуе вялікае згуртаванне рэвалюцыйнага кітайскага народа пад кіраўніцтвам КПК.
Троіцкая царква (Белая Царква)
Троіцкая царква — уніяцкі храм у в. Белая Царква, Чашніцкі раён. Помнік архітэктуры ранняга барока, збераглася часткова. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэспубліканскага значэння.
Гісторыя
Збудавана ў пачатку XVII ст. на месцы драўлянай царквы XVI ст., збудаванай па фундацыі Багдана Сапегі пры базыльянскім Чарэйскім Троіцкім манастыры. Разбурана ў 1930-я гады.
Архітэктура
Мураваны аднанефавы храм з масіўнай вежай, таўшчыня сцен якой дасягае 1,75—2 м, і паўкруглай алтарнай апсідай. Асноўны аб'ём перакрыты цыліндрычным скляпеннем з распалубкай. Сцены ўмацаваныя контрфорсамі, два сярэднія злучаныя перспектыўнай аркай і ўтвараюць вялікі партал. Вузкія аконныя праёмы маюць паўцыркульныя завяршэнні. Квадратная ў плане трох'ярусная вежа-званіца завершаная шматгранным купалам з чатырма люкарнамі, сцены апрацаваныя пілястрамі і прафіляванымі карнізамі.
NGC 4177
NGC 4177 (іншыя абазначэнні — MCG -2-31-21, IRAS12101-1344, PGC 38937) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Воран.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ханявічы
Назву Ханяві́чы маюць:
Могилёвская жизнь
Могилёвская жизнь — грамадска-палітычная штодзённая газета, орган Магілёўскага губернскага земства. Выдавалася ў Магілёве з ліпеня па лістапад 1917 года.
Публікавала матэрыялы, якія адлюстроўвалі палітычнае жыццё Магілёва і іншых гарадоў і мястэчкаў губерні ў перыяд падрыхтоўкі і правядзення Кастрычніцкай рэвалюцыі, дзейнасць палітычных партый, нацыянальных груп, органаў самакіравання, звесткі пра стаўленне іх да важных палітычных падзей таго перыяду. Змешчаны паведамленні пра перамогу, пра пасяджэнне 25.10(7.11). 1917 г. выступленнямі У. І. Леніна, А. В. Луначарскага, Р. Я. Зіноўева, Л. Д. Троцкага. Падрабязна выкладзены матэрыялы пра, яго склад і ход працы, апублікаваны прамовы У. І. Леніна.
Пасля атрымання паведамлення пра перамогу Кастрычніцкага ўзброенага паўстання ў Петраградзе, нягледзячы на спробы афіцыйных улад горада замоўчаць пра гэту найважнейшую падзею, ужо раніцай 25 кастрычніка былі апублікаваны ўсе падрабязнасці. Асвятляла пасяджэнні палітычных і грамадскіх арганізацый горада, армейскага камітэта пры, выканкама Савета. Інфармавала пра з’езды Саветаў, выніках выбараў ва па Магілёўскай губерні.
Апошні вядомы нумар газеты ад 20.11(3.12).1917.
Парканы
Парканы (Парканы, Паркани, Паркань) — сяло ў складзе Слабадзейскага раёна Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі, абсалютную большасць насельніцтва якога складаюць балгары. Па сялу праходзіць тралейбусная лінія Ціраспаль — Бендэр.
Кафуэ (рака)
Кафу́э (Kafue River) — рака ў Афрыцы, у Замбіі, левы прыток ракі Замбезі.
У даліне ракі ў 1950 годзе заснаваны нацыянальны парк Кафуэ. Каля ракі горад Кафуэ.
Зямля (фільм)
«Зямля́» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёра Віктара Аслюка, зняты на тэлеканале «Белсат» у 2011 годзе.
Сюжэт
На беларуска-расійскім памежжы вядуць пошук чалавечых парэштак, не пахаваных з Другой сусветнай вайны. За 7 гадоў знайшлі больш за ажно 700 салдат. У 1942 годзе тут, у віцебскіх і ноўгарадскіх лясах праходзіла лінія фронту, дзе загінулі тысячы савецкіх вайскоўцаў: адзін полк СС знішчыў тры савецкія дывізіі. Страты Чырвонай Арміі падчас пазіцыйнай вайны за наступныя два гады склалі каля 75 %. Капачы едуць сюды за свой кошт, жывуць у палявых умовах, спяць у намётах, харчуюцца кансервамі і ўвесь дзень прасейваюць брудную зямлю, каб знайсці як мага больш. Праўда, галоўнае, што цікавіць капачоў — металічныя прадметы, што захаваліся лепш за чалавечыя косці… Бо менавіта па іх і можна знайсці загінулых тут салдат, каб аддаць ім апошні доўг: пахаваць па-хрысціянскі.
Харакова
Назву Харако́ва маюць:
Эдыт Эванс
Эдыт Мэры Эванс (Edith Mary Evans; 8 лютага 1888 — 14 кастрычніка 1976) — брытанская, трохразовы намінантка на прэмію «Оскар», а таксама ўладальніца прэмій «BAFTA» і «Залаты глобус».
Lincoln Navigator
Lincoln Navigator — гэта пазадарожнікі, што вырабляюцца кампаніяй Lincoln з 1998 года. Пабудаваны на агульнай базе з Ford Expedition.
Navigator ІІ (2002—2006)
Другое пакаленне з’явілася ў 2002 годзе. Аўтамабілі абсталёўваліся 5,4-літровым рухавіком V8 Lincoln InTech і 4-ступеньчатай аўтаматычнай каробкай перадач 4R100.
Акрамя прывада на заднія колы, прапаноўваўся поўны, з падключэннем пярэдніх колаў — пярэднія колы аўтаматычна падключаюцца з дапамогай муфты з электронным кіраваннем, а ў гразі або на снезе магчыма было задзейнічаць адзін з двух паўнапрывадных рэжымаў (звычайны або з уключанай паніжальнай перадачай).
У пярэдняй падвесцы Навігатара другога пакалення замест тарсіёнаў — пнеўмаспружыны і газанапоўненыя амартызатары. Пярэдняя падвеска — незалежная, пнеўматычная, на падвойных папярочных рычагах, са стабілізатарам. Задняя — незалежная, пнеўматычная, на папярочных рычагах, са стабілізатарам.
Буда-Кашалёўскія дубы-волаты
Буда-Кашалёўскія дубы-волаты (Буда-Кашалёўскі-1 і Буда-Кашалёўскі-2) — батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці.
Lincoln Navigator
Navigator ІІ (2002—2006)
У 2005 годзе аўтамабіль быў мадэрнізаваны і атрымаў 5,4-літровы рухавік Ford Triton і 6-ступеньчатую каробку ZF 6HP26.
2014—2017
У 2014 годзе пазадарожнік быў абноўлены. Прэм’ера адбылася на аўтасалоне ў Чыкага.
Буда-Кашалёўскія дубы-волаты
Першапачаткова было 8 паасобных дрэў дуба звычайнага. Узрост каля 255—335 гадоў, вышыня 30—37 м, дыяметр 1,14—1,4 м (1983). Ахоўны статус нададзены 27 снежня 1963 года.
Lincoln Navigator
2014—2017
У ходзе апошніх абнаўленняў 2015 года гэты аўтамабіль атрымаў змены ўнутраных і вонкавых элементаў, а таксама новы турбіраваны рухавік, які забяспечвае вялікую прадукцыйнасць з меншымі выдаткамі. Lincoln Navigator прадстаўлены ў двух варыянтах — са стандартнай і павялічанай колавай базай.