cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Польскі вайсковы кантынгент у Іраку
Агульны ход
12 красавіка 2005 года міністр абароны краіны Ежы Шмайдзіньскі заявіў, што польскія войскі пакінуць Ірак да канца 2005 года, пасля заканчэння тэрміну дзеяння рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН, якая дзейнічала ў гэты час. Разам з тым, ён паведаміў, што ў выпадку прыняцця новай рэзалюцыі РБ ААН або афіцыйнай просьбы ўрада Ірака ўлады падоўжыць польскую вайсковую прысутнасць у гэтай краіне, але для «невялікай навучальнай групы».
У пачатку 2005 года Польшча скараціла свае войскі ў Іраку з 2,4 да 1,7 тыс.чалавек.
У пачатку 2005 года польскаму кантынгенту ў Іраку былі адпраўлены першыя бронемашыны BRDM-2M-96ik «Szakal» (мадэрнізаваныя БРДМ-2). Таксама ў войскі паступала іншая тэхніка, зброя і вайсковы рыштунак для эксплуатацыі ва ўмовах гарачага трапічнага клімату.
18 ліпеня 2006 года пры ўзлёце з авіябазы ў горадзе Дзіванія разбіўся верталёт W-3WA Sokół ВПС Польшчы, раненні і траўмы атрымалі чатыры члены экіпажа і тры журналісты, якія знаходзіліся на борце.
У кастрычніку 2008 года польскія войскі былі выведзены з Ірака (апошнія 100 вайскоўцаў пакінулі краіну 28 кастрычніка 2008 года).
Скандал вакол ракет Roland
У 2003 годзе польскія сілы выявілі французскія ракеты класа «зямля-паветра» Roland, якія, на думку міжнароднай прэсы, былі выраблены ў гэтым жа годзе і пастаўлены іракскай арміі. Францыя казала, што яна ніколі не прадавала зброю Іраку ў парушэнне эмбарга. У ходзе расследавання, праведзенага польскімі ўладамі, было ўстаноўлена, што вінаватымі скандалу былі камандзіры ніжэйшага звяна, што не праверылі інфармацыю па ракетах да таго, як яна трапіла ў прэсу.
Пошукі ЗМЗ
Адной з прычын уварвання паслужылі абвінавачванні Белага дома ў наяўнасці зброі масавага знішчэння ва ўрада Хусейна. Ваеннаслужачыя Польшчы і ЗША ў 2004 годзе знайшлi у Іраку боепрыпасы з хімічнай зброяй. Аднак, як высветлілася пазней, знойдзеныя снарады ўтрымлівалі толькі рэшткі рэчываў, што знішчаліся пад наглядам прадстаўнікоў ААН яшчэ ў 1990-я гады. 6 кастрычніка 2004 года арганізацыя Iraq Survey Group (яна з’яўлялася пануючай у справе пошукаў ЗМЗ) афіцыйна заявіла, што на момант ўварвання замежных сіл у 2003 годзе Ірак не меў ніякіх забароненых сродкаў.
Вынікі
Усяго ў Іраку за 2003—2008 гады дслужылі 15 тыс. палякаў, што склала 10 змен — па паўгода кожная. Страты Польшчы за гэты час склалі 23 чалавек загінулымі (22 вайскоўцы вайсковага кантынгенту і адзін супрацоўнік Бюро аховы ўрада) і не менш за 70 параненымі. Па дадзеных з адкрытых крыніц, у ліку страт «кантрактнікаў» (супрацоўнікі замежных прыватных ахоўных кампаній, кампаній па размініраванні, аператары авіятэхнікі, а таксама іншы грамадзянскі персанал, які дзейнічае ў Іраку з дазволу і ў інтарэсах краін кааліцыі) міжнароднай кааліцыі ў Іраку-па меншай меры 2 забітых і 2 параненых грамадзян Польшчы.
Удзел у акупацыі Ірака абышоўся прыкладна ў 800 млн злотых (каля 400 млн дол). Польшча аплачвала аднак толькі 40 адсоткаў выдаткаў, звязаных са знаходжаннем у Іраку ўласнага кантынгенту. Астатнія 60% выплочвалі ЗША.
Аперацыя «Непахісная рашучасць»
У пачатку 2020 года абвастрыўся амерыкана-іранскі канфлікт, узнікла пагроза пачатку поўнамаштабных баявых дзеянняў, якія б маглі ахапіць і Ірак. Аднак, як заявіў прэм’ер-міністр краіны Матэвуш Маравецкі пасля нарады ўрада з прэзідэнтам, Польшча наважыла пакінуць свой вайсковы кантынгент.
Крытыка
Стаўленне да іракскай місіі было ў Польшчы з самага пачатку дваістым. У той час як грамадскасць пастаянна, хоць і з нязначнымі ваганнямі, выступала супраць прысутнасці ў Іраку польскіх вайскоўцаў, палітычная эліта, раз’яднаная рознагалоссямі па мностве іншых пытанняў, вакол замежнай вайны кансалідавалася, лічачы яе «неабходнай для нацыянальнай бяспекі Польшчы».
Значны скандал падняўся вакол заявы міністра замежных спраў Польшчы Уладзімежа Чымашэвіча, які заявіў у ліпені 2003 года: «мы ніколі не хавалі нашага жадання, каб польскія нафтавыя кампаніі нарэшце атрымалі доступ да крыніц сыравіны». За гэта ён падвергся вялікай крытыцы з боку многіх палітыкаў Польшчы
Каралеўства Леон
Каралеўства Леон (Reino de León) — сярэднявечнае каралеўства ў паўночна-заходняй частцы Пірэнейскага паўвострава.
Утворана ў 910 годзе пасля раздзела каралеўства Астурыя паміж сынамі караля Альфонса III. Пры каралю Ардоньё II Леон, Астурыя і Галісія ізноў былі аб’яднаны. Сталіца была перанесена ў 908 годзе з Аўеда ў горад Леон. Дзяржава атрымала назву Каралеўства Леон і Астурыя.
Амаль адразу каралеўства пачынае пашырацца на поўдзень і ўсход, запаўняючы зноў занятыя землі шматлікімі замкамі. Гэтыя тэрыторыі сталі графствам Бургас, але ў 930-х гадах, калі граф Фернан Гансалес пачаў кампанію па пашырэнні Бургаса і здабыцці ім незалежнасці, яны былі адарваны ад Леона. Фернан Гансалес прысвоіў сабе тытул герцага Кастыліі ў гонар мноства замкаў і працягнуў пашыраць свае ўладанні за кошт Леона, уступіўшы ў саюз з Халіфатам, аж да 966 года, калі яго спыніў Санча Тоўсты Леонскі.
Леон быў захоплены ў 1037 годзе каралём Кастыліі Фернанда I Вялікім, які прысвоіў сабе тытул караля Леона. Два каралеўствы пазней падзяліліся каля 1195 года, калі сур’ёзнае паражэнне Альфонса VIII аслабіла аўтарытэт Кастыліі, але былі аб’яднаны зноў у 1230 годзе пад кіраваннем Фердынанда III. Пазней каралі Кастыліі працягвалі называцца таксама каралямі Леона і ўключаць льва ў сімволіку свайго сцяга. У аб’яднаным Іспанскім каралеўстве Леон атрымаў сціплы статус генеральнага капітанства.
Сучасная правінцыя Леон заснавана ў 1833 годзе.
Іфрыкія
Іфрыкія (إفريقية) — сучасная арабская назва Афрыкі. У гістарычным кантэксце пазначае землі, якія ўваходзілі ў рымскую правінцыю Афрыка і кіраваліся дынастыяй Аглабідаў. Цяпер сярэднявечная Іфрыкія ляжыць у межах Туніса, заходняя частка — у складзе Алжыра, усходняя — у Лівіі. Сталіцай арабскай Іфрыкіі быў Кайруан. На поўдзень ад Іфрыкіі ляжалі княствы Джэрыдскай упадзіны.
Перад арабскім заваяваннем гэта тэрыторыя была падпарадкавана Візантыі. Яе насялялі хрысціяне, яўрэі і язычніцкія берберскія плямёны. Да 698 года арабы цалкам падпарадкавалі Магрыб і зруйнавалі Карфаген. Цэнтр кіравання перамясціўся ў Кайруан. З 800 года ў Іфрыкіі кіравала дынастыя Аглабідаў. У канцы 9 ст. Іфрыкія трапіла пад уладу ісмаілітаў, якія ўсталявалі Фацімідскі халіфат. Праўленне Фацімідаў працягвалася да 1171 года. З 1230 года ў Іфрыкіі кіравалі Хафсіды, а ў 1574 годзе яе заваявала Асманская імперыя.
Берлінскі кінафестываль 1970
20-ы Берлінскі міжнародны кінафестываль прайшоў з 26 чэрвеня па 7 ліпеня 1970 года ў Заходнім Берліне. У гэтым годзе ўзнагарода не ўручалася.
М-журнал
«Музыкальный журнал» (альбо Metal Music Magazine) ― беларускі, які выходзіў у Мінску з 1990-х па 2004 год і быў прысвечаны металу.
Кот у ботах 2: Апошняе жаданне
«Кот у ботах 2: Апошняе жаданне» (Puss in Boots: The Last Wish) — анімацыйны фільм амерыканскай студыі «DreamWorks Animation», прэм’ера якога адбылася на 21 снежня 2022 года.
Фільм распавядае пра Ката ў ботах, які павінен адправіцца ў падарожжа, каб знайсці міфічнае «Апошняе жаданне» і аднавіць свае дзевяць жыццяў.
Баксан (значэнні)
Назву Баксан маюць:
Канцэнтрацыя капіталу
Канцэнтрацыя капіталу — засяроджванне, нарошчванне капіталу дзякуючы аб'яднанню капіталаў розных уладальнікаў, а таксама за кошт пераўтварэння прыбытку на капітал (крыніца будучых даходаў).
NGC 3181
NGC 3181 — частка галактыкі ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міфалагема
Міфалаге́ма (ад μῦθος — паданне і λόγος — думка, прычына) — тэрмін, які выкарыстоўваецца для абазначэння аб'ектыўнага ядра міфа — міфалагічных сюжэтаў, сцэн, вобразаў, якія характарызуюцца глабальнасцю, універсальнасцю і маюць шырокае распаўсюджанне ў культурах народаў свету. Прыклады: міфалагема першачалавека, міфалагема Сусветнага дрэва, міфалагема Патопу (шырэй — гібелі чалавецтва, і выратавання выбраных) і г.д. Ужываецца таксама тэрмін «міфалагічны архетып».
Паняцце было ўведзена ў навуковы ўжытак К. Г. Юнгам і К. Керэньі ў манаграфіі «Уводзіны ў сутнасць міфалогіі» (1941).
Тэрмін «міфалагема» мае амбівалентную прыроду: гэта і міфалагічны матэрыял, і глеба для стварэння новага матэрыялу:
У сучаснай літаратуры слова «міфалагема» часта выкарыстоўваецца для абазначэння свядома запазычаных міфалагічных матываў і перанясення іх у свет сучаснай мастацкай культуры.
Сонечнае зацьменне на Месяцы
Сонечныя зацьменні на Месяцы ўзнікаюць, калі планета Зямля праходзіць перад Сонцам і блакуе яго святло. Назіральнікі на Зямлі адчуваюць месяцовае зацьменне падчас сонечнага зацьмення на Месяцы.
Гэтыя сонечныя зацьменні бачныя толькі ў блізкім баку і меншых частках далёкага боку, дзе Зямля бачная падчас лібрацый, гэтыя вобласці Месяца складаюць бачную частку Месяца. Зацьменні назіраюцца падчас усходу і заходу Месяца і распаўсюджваюцца на самыя аддаленыя вобласці блізкага боку, але ў асноўным не ў палярных раёнах Месяца. Пакуль Месяц круціцца вакол Зямлі, Зямля круціцца адзін раз амаль за 24 гадзіны, але яе становішча на небе знаходзіцца толькі ў адным становішчы, бо яно ніколі не мяняецца. Гэта адрозніваецца ад некаторых іншых спадарожнікаў або спадарожнікаў, якія круцяцца вакол іншых планет або карлікавых планет і некалькіх астэроідаў, нават у Сонечнай сістэме. Яны, аднак, вельмі рэдкія ў знешняй частцы Сонечнай сістэмы.
Апошнім сонечным зацьменнем на Месяцы было поўнае зацьменне 8 лістапада 2022 г., калі ўвесь блізкі бок і малюсенькае атачэнне далёкага боку бачылі цалкам. Наступнае поўнае зацьменне адбудзецца толькі ў сакавіку 2025 года.
Даўжыня
У адрозненне ад Зямлі, якая бачыць сваё зацьменне да дзвюх з паловай гадзін, самае доўгае зацьменне, якое можна назіраць у адной вобласці на Месяцы, доўжыцца да пяці з паловай гадзін. Некаторыя працяглыя зацьменні на Месяцы, аднак, звычайна доўжацца каля пяці гадзін у адной вобласці, пры гэтым цень Зямлі датыкаецца з Месяцам на працягу максімум шасці гадзін.
Некаторыя зацьменні працягваюцца, калі Зямля знаходзіцца крыху бліжэй да Месяца. Падчас такіх зацьменняў Месяц бачны на Зямлі з бачным дыяметрам, большым, чым дыяметр Сонца. Між тым, некаторыя зацьменні карацейшыя, калі Зямля знаходзіцца крыху далей ад Месяца. На Зямлі бачны Месяц з бачным дыяметрам, меншым, чым у Сонца.
У адрозненне ад Зямлі, дзе яе зацьменні пачынаюцца і заканчваюцца ў іншым месцы, усе сонечныя зацьменні Месяца пачынаюцца ў самых заходніх частках блізкага боку і заканчваюцца ў самых усходніх частках блізкага боку.
Сонечныя зацьменні, якія пачынаюцца паблізу і ўнутры палярных абласцей, заўсёды з’яўляюцца частковымі, у той час як сонечныя зацьменні, якія пачынаюцца на экватары або ў межах экватара, заўсёды поўныя.
Паўценевая цень
У яго зацьменні паўцень не з’яўляецца, пакуль ён не зацямніцца прыкладна на 25-30 %. Становіцца крыху цямней, калі Зямля закрывае сонечнае святло, пакуль яно не дасягне поўнага зацьмення.
У некаторых зацьменнях яго паўценевы цень пакрывае ўсю паверхню, у той час як цэнтр зямнога ценю прапускае частку Месяца, у той час як кожная частка блізкага боку бачыць частковае зацьменне. Гэтыя зацьменні вельмі рэдкія . Апошнім стагоддзем, якое не ўсе часткі блізкага боку і прылеглыя часткі далёкага боку бачылі толькі часткова, было 18 стагоддзе. На Зямлі яны бачныя як поўныя паўценевыя зацьменні.
Гэтыя зацьменні могуць доўжыцца да чатырох з паловай гадзін без таго, каб якая-небудзь частка Месяца, у прыватнасці, на яго полюсах, дасягнула поўнасці.
Цэнтр цені Зямлі
У адрозненне ад Зямлі, якая атрымлівае найменшую частку, знаходзячыся ў цэнтры месяцовага ценю падчас поўнага сонечнага зацьмення, падчас поўнага зацьмення на Месяцы цэнтр зямной цені ахоплівае ўвесь блізкі бок Месяца і захоўваецца значна даўжэй, чым на Зямлі., да 1,8 гадзін. У некаторых поўных частковых зацьменняў не больш за палову або частку Месяца знаходзіцца ў цэнтры цені Зямлі.
У адрозненне ад Зямлі, цень якой здаецца чорным, паколькі Месяц не мае атмасферы, паверхня выглядае не проста чорнай, але чырвона-карычневай, паводле шкалы Данжона. Гэта таму, што адзінае даступнае сонечнае святло праламляецца праз зямную атмасферу на краях Зямлі, утвараючы атмасфернае кольца.
Тэмпературы на працягу доўгага тотал
Падчас доўгіх поўных зацьменняў тэмпература паніжаецца на Месяцы, але не ў многіх яго морах. Аднак у некаторых раёнах тэмпература захоўваецца высокай. Асабліва гэта тычыцца Oceanus Procellarum і Mare Tranquillitatis, а таксама сярэдніх і буйных кратэраў, асабліва з базальтавым падлогай і ў асноўным у сярэдняй частцы Месяца, некаторых маладых кратэраў і некалькіх далёкіх буйных кратэраў, асабліва Tycho (размешчаны на 43,31° пд. ш.). Некаторыя кратэры крыху халаднейшыя, але такія ж цёплыя, як і паверхня, і цяплейшыя, чым вобласці па-за басейнамі, такія як Капернік і Лангрэн.
Частковыя зацьменні
На Месяцы, калі ёсць частковае зацьменне, частка Месяца мае частковае зацьменне, альбо паўночнае, альбо паўднёвае. Адным з прыкладаў гэтага з’яўляецца калі палова Сонца зачынена, поўнач або поўдзень. У некаторых частковых зацьменнях, калі цэнтр цені Зямлі не трапляе ў Месяц, адно паўшар’е можа мець частковае зацьменне, а другое — не. У некаторых зацьменнях, калі цэнтр цені Зямлі закрывае частку або большую частку, адна частка мае поўнае зацьменне, а другая частка мае частковае зацьменне. Частковыя і поўныя зацьменні разам з простымі частковымі доўжацца каля шасці гадзін без поўнага зацьмення ва ўсіх частках блізкага боку і ў вельмі невялікай частцы далёкага боку побач з блізкім бокам. Асобныя частковыя і поўныя зацьменні паміж частковымі зацьменнямі могуць доўжыцца да 3,5 гадзін.
Па яго краях блізкага борта і яго невялікіх ваколіц
На краях блізкага боку і невялікай навакольнай частцы цвёрдага боку, дзе Зямля ў асноўным бачная напалову або часткова, на захадзе, некаторыя сонечныя зацьменні пачынаюцца з усходам сонца, а Сонца відаць пасля ўзыходу сонца. У адных зацьменнях Сонца бачна часткова, у іншых — часткова. На ўсходзе некаторыя сонечныя зацьменні заканчваюцца на заходзе, і Сонца бачна перад заходам. У іншыя зацьменні Сонца бачна часткова.
Ён таксама сустракаецца ў некалькіх палярных раёнах. У гэтай частцы Месяца Зямля бачная ў вышынных раёнах кратэраў, пагоркаў і гор, а таксама ў некаторых раёнах, такіх як месяцовыя мора (таксама вядомыя як раўніны). У некаторых раёнах ён бачны ў глыбокіх кратэрах і большасці навакольных ніжніх раёнаў. У сярэдніх частках Зямля ніколі не бачная, і яе зацьменні ніколі не бачныя, бо кратэр і яго горы, у тым ліку кратэрныя, закрываюць агляд. У раёнах каля сямі-васьмі градусаў каля далёкага боку частка зямнога агляду зачынена. У некаторых зацьменнях гэта з’ява пачынаецца неўзабаве пасля ўзыходу сонца на захадзе і заканчваецца незадоўга да заходу сонца на ўсходзе. У гэтым месцы яны бачныя на вялікіх і на сярэдніх вышынях.
На самых аддаленых участках далёкага боку ў межах блізкага боку бачная частка Зямлі, але толькі ў самых высокіх частках.
Выключэнне на адной частцы Месяца
Прыблізна дзевяноста адзін працэнт далёкага боку ніколі не адчувае сонечных зацьменняў, паколькі Зямля там ніколі не бачная, таму што мяжа агляду планеты падчас лібрацый складае каля васьмі градусаў у блізкім баку.
Зацьменні звычайна не бачныя на ўскраінах блізкага боку, у далёкім баку або ў ніжняй і большай частцы сярэдняй частак. Вакол яго, у ніжніх частках яго не відаць. У гэтым месцы і вакол яго зацьменні ніколі не відаць у большасці лагчын кратэраў або ў некаторых з самых нізкіх частак некаторых лагчын кратэраў. Зацьменні ніколі не назіраюцца ў паглыбленнях кратэраў у палярных рэгіёнах, дзе ніколі не свеціць сонца. Паміж 75-й і 80-й паралелямі на поўнач ці поўдзень зацьменні ніколі не назіраюцца ў большасці паглыбленняў кратэраў, такіх як сярэдзіна і, асабліва, самая ніжняя частка.
Гісторыя
У ранняй гісторыі месяца, прыкладна праз 4,3 мільярда гадоў, калі ўтварыўся Месяц, ён набліжаўся да Зямлі. Сукупнасць яго зацьменняў працягвалася даўжэй цяперашніх. Мільёны гадоў праз поўнае зацьменне скарацілася, а частковая частка зацьмення расла. Прыкладна ў гэты час зацьменні былі больш частымі. Праз дзесяткі мільёнаў гадоў колькасць зацьменняў стала меншай, бо месяцовая арбіта павольна аддалялася ад Зямлі. Погляд на Сонца, нават на яго храмасферу, быў закрыты Зямлёй. Каля сотняў мільёнаў гадоў таму Зямля заблакіравала ўсю храмасферу Сонца; цалкам быў крыху даўжэй, чым частковая частка. У той жа час частковых зацьменняў на Месяцы стала больш. Калі Месяц штогод аддаляецца прыблізна на 3,8 сантыметра , поўная даўжыня зацьмення павольна скарачаецца, а частковая частка павольна даўжэе.
Серыял сарос
Серыя сонечных саросаў Месяца эквівалентная серыі месяцовых саросаў Зямлі.
У масавай культуры
На ўпакоўцы цыгарэт Wills адна з тытунёвых картак, упершыню выпушчаных у 1928 годзе на працягу некалькіх гадоў, паказвае сонечнае зацьменне на Месяцы і паказвае атмасфернае кольца. Гэта лічыцца першым адлюстраваннем сонечнага зацьмення на Месяцы.
Пудынг
Пудынг (pudding) — дэсертная ці закусачная страва, традыцыйная і найбольш распаўсюджаная ў Вялікабрытаніі, часцей за ўсё ўяўляе сабой аднастайную масу на аснове малочных прадуктаў з даданнем крухмалу ці патакі. Звычайна ў склад таксама ўваходзяць яйкі, цукар, мука, духмяныя затаўкі і садавіна, часцей за ўсё ў сушаным выглядзе. Пудынг можа зьмяшчаць гародніну, мясныя прадукты, рыс і іншыя прадукты. Існуе незьлічоная колькасць рэцэптаў пудынгаў. Звычайна яны варацца на «вадзяной лазні» ці пякуцца. Пудынг, асабліва плам-пудынг, з'яўляецца традыцыйнай Каляднай стравай у Вялікабрытаніі і Садружнасці нацый. Звычайна пудынг падаюць астуджаным.
Арганізацыя беларускіх беспартыйных актывістаў
Арганізацыя беларускіх беспартыйных актывістаў — заходнебеларуская грамадская арганізацыя ў 1922—1924 гадах. Мела паланафільскі кірунак.
Друкаваны орган — «Беларускі шлях» у 1922 годзе, пасля яе забароны — у 1923 годзе выдавалася «Сялянская гутарка».
Заснавальнік Яўген Міткевіч склікаў канферэнцыю беспартыйных беларусаў, прыхільнікаў супрацы з Польшчай, на 3 студзеня 1922, а 10 гадзіне раніцы (Гродна, атэль «Славянскі», салон № 7).
Монстры супраць прышэльцаў
«Монстры супраць прышэльцаў» (Monsters vs. Aliens) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2009 года. Пераможца прэміі «Сатурн» (2010) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны фільм».
Сюжэт
У дзень вяселля ў Сюзан Мёрфі, дзяўчыну з Каліфорніі, трапляе метэарыт, поўны ўсякай дрэні з космасу, у выніку чаго яна раптам пачынае расці і вырастае да пятнаццаці метраў. Устрывожаныя з’яўленнем новага монстра, вайскоўцы адразу бяруцца за справу: Сюзан ловяць і вязуць на сакрэтную ўрадавую базу. Там яе пераназываюць у Гігантыку і знявольваюць разам з іншымі монстрамі: геніяльным, але насякомагаловым доктарам навук Тараканам; брутальным рыбачалавекам па мянушцы Адсутнае Звяно; жэлепадобным і незабіваемым Б. О. Бам і стомятровым Казурказаўрам.
Іх турэмнае зняволенне доўжыцца нядоўга: на Зямлю нападае іншапланетны робат, і ў роспачы Прэзідэнт, паддаўшыся ўгаворам генерала Ваякера, адпраўляе разнамасную каманду монстраў на выратаванне планеты ад немінучай гібелі.
Асілак (валун)
Асі́лак, або Вялі́кі камень — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння на Беларусі. За 200 м на ўсход ад в. Белая Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Ледавіковы валун ружовага граніту з авоідамі палявога шпату (выбаргіт). Даўжыня валуна складае 3,7 м, шырыня 3,5 м, вышыня 2,7 м, у абводзе 12,5 м, аб'ём 35 м, вага каля 90 т. Прынесены ледавіком з паўднёвай часткі Балтыйскага шчыта, ваколіц Выбарга (Ленінградская вобласць), каля 300 тысяч гадоў таму. У язычніцкія часы — культавы валун.
Магутнасць мноства
У аснове гэтага паняцця ляжаць натуральныя прадстаўленні аб параўнанні мностваў:
Да пабудавання тэорыі магутнасці мностваў мноства адрозніваліся па прыкметам: пустое/непустое і канечнае/бясконцае, таксама канечныя мноствы адрозніваліся па колькасці элементаў. Бясконцыя ж мноства нельга было параўновываць.
Магутнасць мностваў дазваляе параўновываць бясконцыя мноствы. Напрыклад, злічальныя мноствы з'яўляюцца самымі «маленькімі» бясконцымі мноствамі.
Магутнасць мноства A пазначаецца праз |A|. Часам сустракаюцца абазначэнні, \# A і.
Азначэнне
Пры выконванні аксіёмы выбару магутнасць мноства фармальна азначаецца як мінімальны парадкавы лік \alpha, пры каторым між X і \alpha можна выявіць біектыўную адпаведнасць. Дадзенае азначэнне таксама называецца размеркаваннем кардынальных лікаў па фон Нэйману.
Фармальны парадак сярод кардынальных лікаў уводзіцца наступным вобразам: |X| \le |Y| азначае, што мноства X можна ін'ектыўна адлюстраваць на Y. Згодна з тэарэмай Кантара — Бярнштэйна, з двух няроўнасцей |X| \le |Y| і |Y| \le |X| вынікае, што |X| = |Y|. Аксіёма выбару эквівалентная сцвярджэнню аб тым, што для любых мностваў X і Y выконваецца прынамсі адно з няроўнасцей |X| \le |Y| або |Y| \le |X|.
Матэрыя (філасофія)
Матэ́рыя — філасофская катэгорыя, якая абазначае аб'ектыўнае (незалежнае ад чалавечай свядомасці) існаванне свету; сукупнасць разнастайных аб'ектаў і з'яў, а таксама іх уласцівасцей і адносін паміж імі.
Паняцце «матэрыя» ўзнікла ў старажытнай філасофіі (грэчаскай, кітайскай і інш.), азначала пэўны першасны пачатак усіх рэчаў і з'яў, але ў той жа час не атаясамлівалася з ніводнай з іх. Побач з роляю субстрату ўсіх матэрыяльных аб'ектаў матэрыя надзялялася і некаторымі фувдаментальнымі ўласцівасцямі: працягласцю, рухам, інертнасцю, існаваннем у часе і інш.
Субстанцыяльныя пошукі старажытнагэчаскіх філасофафаў прывялі да паняцця «матэрыі», якое ў гісторыка-філасофскім працэсе неаднаразова мяняла свой змест. Першапачаткова пад матэрыяй разумелі пэўны канкрэтна-прадметны пачатак (зямля, вада, агонь, паветра), з якога ўсё нараджаецца і ў які ўсё ператвараецца. Затым матэрыя ператвараецца ў адзіную субстанцыю, якая ўяўляе сабой бясконцае мноства атамаў (Дэмакрыт). У творчасці Платона матэрыя — гэта пасіўны пачатак, які набывае форму дзякуючы творчай ідэі. Арыстоцель лічыў матэрыю першапачаткам усяго існага, што актуалізуецца пры наяўнасці фармальнай і мэтавай прычыны.
У розных філасофскіх інтэрпрэтацыях (матэрыялізм і ідэалізм) паняцці матэрыі і свядомасці выступаюць у якасці антыподаў у залежнасці ад таго, чаму надаецца першаснае значэнне: матэрыі або абсалютызаванай чалавечай свядомасці (духу).
Паняцце матэрыі з’яўляецца фундаментальнай катэгорыяй для некаторых філасофскіх мадэляў, напрыклад для такой, як дыялектычны матэрыялізм. Паводле У. І. Леніна матэрыя ёсць філасофская катэгорыя для абазначэння аб’ектыўнай рэальнасці, якая дадзена чалавеку ў адчуваннях яго, якая капіруецца, фатаграфуецца, адлюстроўваецца нашымі адчуваннямі, але існуе незалежна ад іх.
У рэчаіснасці матэрыя і свядомасць чалавека ўзавмазвязаны: прызнанне першаснасці матэрыі, напрыклад, не дае падстаў да адмаўлення актыўнасці чалавечага духу. Быццё матэрыі адбываецца ў акрэсленых усеагульных формах, якімі выступаюць прастора і час. Матэрыяльныя аб'екты падпарадкоўваюцца прынцыпу сістэмнай арганізацыі і аб'ядноўваюцца ў шматлікія прыродныя, касмічныя, сацыяльныя сістэмы. Матэрыя можа існаваць таксама ў выглядзе рэчыва і фізічнага поля.
Трынкамалі
Трынкама́лі (තිරිකුණාමළය, திருகோணமலை) — горад, адміністрацыйны цэнтр Усходняй правінцыі Шры-Ланкі. Насельніцтва - 101958 чал. (2007 г.).
Гісторыя
Трынкамалі вядомы з VI ст. да н.э. як порт Гакарна. З VII ст. н.э. знаходзіўся пад сталым кантролем тамілаў. Стаў адным з галоўных цэнтраў індуізму на Шры-Ланцы і важным гандлёвым цэнтрам на поўначы Індыйскага акіяна. Трынкамалі наведваў Марка Пола. У друг. пал. XVI ст. амаль знішчаны партугальцамі. У XVII ст. галандцы заснавалі на яго тэрыторыі крэпасць Святога Фрэдэрыка, якая зноў прыцягнула жыхароў. У кан. XVIII ст. акупаваны Вялікабрытаніяй. Да 1957 г. заставаўся важнай брытанскай ваеннай базай.
Да 1980-ых гг. меў даволі стракаты склад насельніцтва. Большасць складалі тамілы, аднак у Трынкамалі таксама былі буйныя абшчыны сінгалаў, бюргераў, маўраў, выхадцаў з Інданезіі, Малайзіі і краін Еўропы. Сітуацыя змянілася пад час грамадзянскай вайны 1983 - 2009 гг., калі горад некаторы час знаходзіўся пад кантролем тамільскай арганізацыі "Тыгры вызвалення Таміл-Ілама". З-за ваенных дзеянняў і рэпрэсій яго пакінулі многія жыхары, у тым ліку частка тамілаў. Зараз жывуць пераважна тамілы.
Трынкамалі застаецца адной з галоўных ваенных баз арміі Шры-Ланкі. Працуюць ваенная і марская ваенная акадэміі.
Славутыя мясціны
У наваколлі Трынкамалі знаходзяцца адныя з лепшых пляжаў Шры-Ланкі, якія прыцягваюць турыстаў з усяго свету. У самім горадзе - некалькі старажытных індуісцкіх храмаў. Найбольш старажытны з іх быў заснаваны ў III ст. н.э. У 47 км ад горада - рэшткі сінгальскага будысцкага кляштара. Захавалася галандская крэпасць.
Транспарт
Трынкамалі - важны порт у Індыйскім акіяне. Працуюць аэрапорт, чыгунка, некалькі аўтобусных станцый.
Гальцаўскі сельсавет
Га́льцаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Коханаўскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Аблавацкае.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Гальцаўскі (Велікагальцаўскі) сельсавет у складзе Коханаўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вялікае Гальцава. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Коханаўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Аршанскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Аблавацкае. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Коханаўскага раёна. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Сальніцкага сельсавета.
Загацце (Жыткавіцкі раён)
Зага́цце (, Загатье) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Людзяневіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 24 км на захад ад Жыткавіч, 8 км ад чыгуначнай станцыі Дзедаўка (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 257 км ад Гомелю.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Лунінец — Калінкавічы. Планоўка складаецца з кароткай, прасталінейнай, шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі сядзібамі.
Гісторыя
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Браніслаўскага сельсавета.
Каралеўства Астурыя
Каралеўства Астурыя (Reinu d'Asturies) — першая хрысціянская дзяржава, утвораная на Пірэнейскім паўвостраве пасля заваявання мусульманамі маўрамі ў 718 годзе.
Каралеўства было заснавана Пелая, знатным вестготам, меркавана былым целаахоўнікам вестгоцкага караля Радэрыха, які паўстаў супраць Маўрытанскага ўрада Астурыі ў 718 годзе.
Неўзабаве пасля гэтага ён нанёс паражэнне маўрам у бітве пры Кавадонге — падзея, якое верагодна адносіцца да лета 722 года, хоць некаторыя крыніцы датуюць яе 718 годам, а некаторыя — 721 годам. Гэта дата фармальна лічыцца пачаткам Рэканкісты, але значэнне яе перабольшваць не варта, у VIII стагоддзі на паўвостраве не было сілы здольнай супрацьстаяць арабам. Пелая быў выбраны каралём маленькага каралеўства, якое ўключала ў сябе гарыстую тэрыторыю паўночна-заходняй часткі Іспаніі, заходней Краіны Баскаў, якая таксама была незалежна ад арабаў. Пелая заснаваў Астурыйскую дынастыю, якая перажыла стагоддзі і паступова пашырыла межы каралеўства, пакуль уся паўночна-заходняя Іспанія не ўвайшла ў яго межы прыкладна да 775 годзе.
У кіраванне Альфонса II (791—842) каралеўства працягнула экспансію на поўдзень, амаль да Лісабона (Партугалія).
Каралеўства было вядома як Астурыя да 924 года, затым яно стала звацца Каралеўствам Леон. Пад гэтым імем яно існавала, пакуль не ўвайшло ў Каралеўства Кастылія ў 1230 годзе, калі Фердынанд III Кастыльскі стаў адзіным каралём абоіх каралеўстваў.
Гамля банкхусет
Гамля банкхусет — жоўты двухпавярховы каменны дом у стылі неарэнесансу ва Умеа, Швецыя, які быў пабудаваны ў 1877 годзе. Будынак размешчаны на Старгатан 34, з паўночнай вежы моста Тэксброн. З-за закругленых вуглоў будынка ён быў празваны Smörasken («Масленка»).
Будынак
Будынак пабудаваны з каменя ў традыцыйным стылі рэнесанс на плане паверху з 1877 Акселем Седэбергам. Ён быў ў гэты час тэхнічны саветнікам горада. Будынак мае два паверхі і пафарбаваны ў жоўты колер. Першапачаткова зала банка і офісы былі размешчаныя на першым паверсе, а верхні паверх быў для менеджэра банка. На верхнім паверсе была вялікая кватэра з шасцю пакоямі і пакоем бакалаўра.
Гісторыя
Будынак быў першы будынкам банка Westerbottens enskilda banks. Пасля вялікага пажару ва Умеа ў 1888 годзе з'явілася магчымасць адкрыцця новага будынка банка, які быў размешчаны бліжэй да цэнтра. У 1894 годзе банк перанёў сваю дзейнасць у новы будынак банка, дзе ў цяперашні час знаходзіцца Хандельсбанкен, а іменна на ўсходнім баку Роднуспаркен. Стары будынак банка стаў выкарыстоўвацца ў якасці жылога дома. У будынку на працягу многіх гадоў размешчаныя розныя прадпрыемствы, у тым ліку ён быў часовым сховішчам для калекцый Вестэрботэнскага музея 1936—1946, гарадской бібліятэкі Умеа 1935—1954. Будынак з 1980 года з'яўляецца помнікам архітэктуры і ў цяперашні час належыць Умеа Энергі, якая ў 1992 годзе зрабіла значную рэстаўрацыю.
Беларуская мова ў Беларусі
Беларуская мова з’яўляецца адной з дзвюх (разам з рускай) дзяржаўных моў у Рэспубліцы Беларусь.
Колькасць носьбітаў
Паводле перапісу 1989 года беларускую мову лічылі роднай 77,7 % жыхароў Беларускай ССР, у т.л. 80,2 % беларусаў.
Паводле дадзеных перапісу насельніцтва Беларусі 2009 года, роднай беларускую мову пазначылі 4 841 319 этнічных беларусаў, а таксама 217 015 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей краіны (сярод іх 171 287 чал. этнічных палякаў) назвалі беларускую сваёй роднай, што складае 53,22 % насельніцтва краіны. Акрамя таго 1 009 935 этнічных беларусаў указалі яе як мову, якой яны свабодна валодаюць, а таксама 271 778 чалавек, якія належаць да іншых нацыянальнасцей таксама ўказалі беларускую як другую мову (сярод іх 181 091 чал. этнічных рускіх), што складае каля 13,49 % насельніцтва краіны. Такім чынам, паводле перапісу, у 2009 годзе беларуская мова была роднай для 5 058 334 чал., акрамя таго 1 281 713 чалавек валодалі беларускай мовай як другой, гэта склала каля 6 340 047 чал., якія свабодна размаўляюць па-беларуску.
Паводле шырэйшых мерак, 6 984 тыс. (85.6 %) беларусаў прызнаюць беларускую «роднай мовай». Іншыя крыніцы падаюць «насельніцтва мовы» як 6 715 тыс. у Беларусі і 9 081 102 па ўсім свеце.
Некаторыя сацыялагічныя даследаванні, якія ставяць за мэту вызначэнне таго, якой мовай карыстаюцца беларусы, паказваюць, што 34 % беларусаў заяўлялі пра свабоднае валоданне беларускай мовай, але толькі каля 6 % беларусаў гавораць, што ўвесь час карыстаюцца беларускай мовай, амаль 74 % увесь час карыстаюцца рускай, а 21 % не карыстаюцца беларускай мовай наогул.
Назвы населеных пунктаў на дарожных паказальніках падаюцца, у асноўным, на беларускай мове, хоць часам сустракаюцца і рускамоўныя шыльды. Вядомасць атрымаў факт калі ў красавіку 2019 года Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка выказаў абурэнне пасля ўстаноўкі беларускамоўнага табло «Выконвай хуткасны рэжым» на так званай «прэзідэнцкай» трасе. У выніку была вернута па словах беларускага кіраўніка «нармальная назва» на рускай мове. Ганаровы старшыня Таварыства беларускай мовы Алег Трусаў у сваім каментары з гэтай нагоды сказаў, што кіраўнік дзяржавы не вытрымлівае націску Масквы ў моўным пытаньні, які вельмі абвастрыўся. Ён заўважыў: «''У Расіі добра разумеюць, што калі ўплыў беларускай мовы ў нашай краіне будзе пашырацца, то ніякай анексіі не адбудзецца. Таму цяпер у іх ёсць важная задача — знішчыць культурна-моўныя прыкметы на нашай тэрыторыі''». Палітычны аглядальнік Уладзімір Глод адзначыў, што Лукашэнку аднак выгаднае пашырэнне ролі беларускай мовы, але каб гэта ня кідалася ў вочы.
Адукацыя
На працягу дзесяцігоддзя ў Беларусі штогод ідзе ўстойлівае зніжэнне колькасці школьнікаў, якія навучаюцца на беларускай мове. У 2010/11 навучальным годзе іх частка складала 19 %, у той час як у 2001/02 навучальным годзе на беларускай мове навучалася 27,8 % ад агульнай колькасці школьнікаў краіны.
Сярэдняя адукацыя
Колькасць навучэнцаў дзённых устаноў агульнай сярэдняй адукацыі паводле мовы навучання
У 2019 годзе з магілёўскай школай № 1 развіталася першая за 20 гадоў беларускамоўная вучаніца Ялінка Салаўёва. Яна ў клясе была адна. Ялінка скончыла дзевяць клясаў і атрымала пасведчаньне аб агульнай базавай адукацыі. З яе ў 2010 годзе ў горадзе паспрабавалі аднавіць навучанне ў школах на беларускай мове. У выніку з дзевяці толькі адзін год у яе былі аднакласнікі. У дзвюх школах Магілёва па-беларуску ў гэтым навучальным годзе вучылася 19 дзяцей. Беларускія класы былі набраныя ў дзвюх школах, найбольшая колькасьць вучняў у класе — 8 чалавек.
NGC 3182
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Елісейскія палі
Елісейскія палі або Шанз-Элізэ (avenue des Champs-Élysées або les Champs-Élysées, або проста les Champs) — адна з галоўных магістраляў у VIII акрузе Парыжа. Елісейскія палі распасціраюцца ад плошчы Канкорд да Трыумфальнай аркі. Працягласць 1915 м, шырыня 71 м.
Назва паходзіць ад Елісейскіх палёў (Ἠλύσιον πεδίον) з грэчаскай міфалогіі, дзе яны абазначаюць краіну падземнага царства, у якой пануе вечная вясна і праводзяць бесклапотны час героі і людзі, якія вялі праведны лад жыцця.
Паводле папулярнага стэрэатыпа, Елісейскія палі — самая прыгожая вуліца ў свеце (la plus belle avenue du monde). Па прычыне высокага кошту нерухомасці ў дамах па Елісейскіх палях нямнога жыхароў, у будынках размяшчаюцца пераважна магазіны і офісы.
Апісанне
Елісейскія палі знаходзяцца ў паўночна-заходняй частцы горада і пралягаюць з усхода на захад паміж плошчай Згоды, дзе ўзвышаецца Луксорскі абеліск, і плошчай Шарля дэ Голя, у цэнтры якой стаіць Трыумфальная арка.
Елісейскія палі ляжаць строга па гістарычнай восі, іх можна умоўна падзяліць на дзве зоны: паркавую і магазінную. Ад плошчы Згоды да Круглай плошчы па абодва бакі праспекта прасціраецца парк 700 м даўжынёй і 300-400 м шырынёй. Ад Круглай плошчы Елісейскія палі працягваюцца на захад, дзе ў так званай магазіннай частцы знаходзяцца шматлікія банкі, офісы авіякампаній, кінатэатры, рэстараны і магазіны.
Сонцацвет манеталісты
Апісанне
Сонцацвет манеталісты расце на раўнінных камяністых глебах. Радзей сустракаецца ў палявых умовах. Расліна не баіцца засушлівых раёнаў.
У прыродзе сустракаюцца кусты з жоўтымі кветкамі, у той час як садовыя расліны валодаюць адценнямі ад белага да цёмна-чырвонага.
Сонцацвет манеталісты цвіце на працягу ўсяго лета. Асноўны перыяд цвіцення прыпадае з мая па ліпень. Кветкі расліны з’яўляюцца выдатным меданосам для пчол, а лісце — ежай для лічынак матылькоў.
Падвіды
Вылучаюць восем падвідаў:
Вуліца Леніна (Мінск)
Вуліца Леніна, ранейшыя назвы Лошыцкая, Францысканская, Губернатарская, Карла Маркса, Ленінская — магістральная вуліца ў Ленінскім і Цэнтральным раёнах Мінска ад плошчы Свабоды да вуліцы Аранскай. Названая ў гонар Уладзіміра Леніна.
На вуліцы размяшчаецца Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь (№ 20), міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь (№ 19), 3-я гарадская клінічная бальніца імя Клумава (№ 30-32).
Агульныя звесткі
Раней называлася Лошыцкай (да XVIII ст.) Францысканскай (XVIII—XIX ст.), Губернатарскай (XIX ст. — 1919), Карла Маркса (1919—1922), Ленінскай (1922—1945), з 1945 — Леніна. Працягласць каля 2,5 км раней працягласць складала 950 метраў (да вуліцы Ульянаўскай). Нумарацыя дамоў — ад Плошчы Свабоды. Забудоўвалася з XVI стагоддзя, але практычна ўсе сучасныя будынкі — першых паваенных гадоў. У 1948—1950 гадах у цэнтральнай частцы вуліцы ўладкаваны бульвар.
На розных участках вуліца мае ад адной да трох палос у кожны бок. Да 1980-х гадоў вуліца завяршалася скрыжаваннем з вуліцай Ульянаўскай, пасля быў пабудаваны мост праз Свіслач і працяг вуліцы, што дазволіла звязаць цэнтр горада з Партызанскім праспектам. Да пачатку 2000-х у канцы вуліцы дзейнічалі аднаўзроўневы чыгуначны пераезд з ажыўленым Аршанскім (Маскоўскім) кірункам беларускай чыгункі і скрыжаванне з Партызанскім праспектам. У наш час пабудаваны чыгуначны мост і двухузроўневая аўтамабільная развязка.
Забудова вуліцы паваенная, за выключэннем карпусоў 3-й гарадской бальніцы. Дамы 4, 5, 6 і 8 пабудаваныя ў 1952—1956 гадах (архітэктар Г. Заборскі), дом 18 у 1949—1951 гадах (архітэктары А. Брэгман, М. Драздоў, Г. Заборскі, У. Кароль, У. Вараксін).
Бульвар
Бульвар на вуліцы Леніна ад вуліцы Інтэрнацыянальнай да вуліцы Карла Маркса быў зроблены на аснове Генеральнага плана горада Мінска 1946 года. Аўтарамі агульнага вырашэння былі архітэктары Н. Трахтэнберг і Г. Парсаданаў, аўтар праекта азелянення вуліцы Леніна архітэктар М. Андросаў; аўтар рашоткі агароджы бульвара — архітэктар Шміт; у 1949 годзе архітэктаркай Р. Абразцовай быў зроблены праект добраўпарадкавання бульвара. Да 1952 года рэканструкцыя вуліцы Леніна скончана, вуліца была пашырана амаль у два разы адносна першапачатковай шырыні, быў зроблены бульвар. У 2002 годзе ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь. 3 ліпеня 2003 была скончана рэканструкцыя бульвара (А. Сардараў). Былі створаны два невялікія фантаны са скульптурамі, заменены старыя і хворыя дрэвы ліпавай алеі, а таксама асфальт на ўзорыстую плітку.
У маі 2010 года на рагу з вуліцай Карла Маркса пастаўлены помнік Анры Дзюнану, заснавальніку Чырвонага Крыжа.
Ян Рапалеўскі
Ян Рапале́ўскі, або Іаан Віцебскі — беларускі мастак XVIII ст. Аформіў «Ілюстраваны нотны ірмалой» (1741) з Іаана-Багаслоўскай царквы ў Віцебску і стварыў для яго каля 30 заставак. Уставіў у гэты ж рукапіс створаныя ім у 1700 і 1744 мініяцюры «Нараджэнне Хрыста» і «Дванаццацігадовы Хрыстос у Іерусалімскім храме сярод настаўнікаў», у якіх адышоў ад кананічных схем, выявіў кампазіцыйную здольнасць.
Гарады Эстоніі
Гарады Эстоніі — населеныя пункты Эстоніі, які якія маюць статус горада. Усяго ў Эстоніі налічваецца 47 гарадоў. Табліца змяшчае звесткі пра год прысваення статусу, колькасць насельніцтва ў розныя гады і адміністрацыйна-тэрытарыяльную прыналежнасць. Многія з гэтых гарадоў да 1918 года былі вядомыя пад іншымі назвамі, якія таксама прыведзеныя ў табліцы.
Альфонса II Астурыйскі
Альфо́нса II Цнатлівы (Alfonso II el Casto) (759—842) — кароль Астурыі (791—842), сын караля Фруэлы I.
Радавы
Радавы́ — ніжэйшае, першае воінскае (спецыяльнае) званне ва Узброеных Сілах (сілавых структурах) Рэспублікі Беларусь і большасці іншых краін, па рангу вышэй толькі рэкрута або курсанта (акрамя афіцэрскіх курсаў), якое адносіцца да складу салдат, сяржантаў.
Альфонса II Астурыйскі
Пасля смерці ў 783 годзе Фруэлы I вяльможы з-за маленства Альфонса выбіралі каралямі іншых асоб, пакуль Бярмуда I у 791 годзе не адрокся ад прастола на яго карысць. Сталіцай Альфонса II быў Аўеда. Кароль Астурыі даволі паспяхова дзейнічаў супраць маўраў у саюзе з імператарам франкаў Карлам Вялікім і спачатку каралём Аквітаніі, а затым таксама імператарам Людовікам I Набожным. Альфонса II імкнуўся аднавіць у кіраванні і заканадаўстве старыя вестгоцкія парадкі.
Радавы
Воінскае званне радавы прысвойваецца:
Звычайна радавыя займаюць ніжэйшыя пасады: стралок, кіроўца, нумар гарматнага разліку, механік-кіроўца, сапёр, разведчык, радыст і г. д.
Стратэгічны план Расіі напярэдадні Першай сусветнай вайны
Стратэгі́чны план Расі́йскай імпе́рыі напярэ́дадні Пе́ршай сусве́тнай вайны́ — стратэгічны план камандавання Узброеных сіл Расійскай імперыі на выпадак пачатку вялікай еўрапейскай вайны.
Перадгісторыя
Расійская імперыя, як і іншыя буйныя еўрапейскія дзяржавы, пачала распрацоўваць план вайны з канца XIX ст. У выніку аб'яднання Германіі пад вяршынствам Прусіі пасля франка-прускай вайны 1870—1871 гадоў на заходніх межах Расіі з'явіўся моцны праціўнік. З прычыны гэтага мерапрыемства па абароне заходніх межаў набывалі для рускага ўрада важнае значэнне. Ужо ў 1873 годзе ваенны міністр генерал Мілюцін распрацаваў праект дзеянняў Расіі на еўрапейскім тэатры супраць магчымай кааліцыі.
Першая сусветная вайна
На момант пачатку вайны дзейнічаў Мабілізацыйны расклад № 19. Ён быў распрацаваны ў двух варыянтах. План «А» меркаваў, што немцы нанясуць галоўны ўдар на Захадзе. План «Г» меркаваў, што немцы нанясуць галоўны ўдар супраць Расіі.
На практыцы быў ажыццёўлены план «А». План прадугледжваў правядзенне неадкладных актыўных дзеянняў супраць Германіі і Аўстра-Венгрыі адначасова. І гэта нягледзячы на тое, што ў сілу слабаразвітай транспартнай сістэмы Расіі ўсеагульная мабілізацыя ў войска не магла быць праведзена менш, чым за 3 месяцы. Але стратэгічная абстаноўка сапраўды патрабавала менавіта такіх тэрміновых дзеянняў. Логіка нямецкага стратэгічнага плана складалася ў пачарговым знішчэнні сваіх праціўнікаў, спачатку Францыі, а затым Расіі. Гэтага было дапусціць ніяк нельга і саюзнікі павінны былі імкнуцца да адначасовасці ў сваіх дзеяннях, каб войскі Траістага саюза былі максімальна распыленыя па франтах, а не канцэнтраваліся на адным стратэгічным напрамку.
NGC 3183
NGC 3183 (іншыя абазначэнні — NGC 3218, IRAS10176+7425, UGC 5582, ZWG 333.23, MCG 12-10-28, ZWG 351.18, PGC 30323) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Стратэгічны план Расіі напярэдадні Першай сусветнай вайны
Першая сусветная вайна
Ранняе наступленне расійскіх войскаў супраць германскай арміі, якая пакінула невялікае прыкрыццё на Вісле і здзяйсняла наступ на Парыж, гарантавала большы поспех, чым тыя ж дзеянні праз некалькі месяцаў супраць германскай арміі, якая якая зруйнуе Францыю і накіруе ўсе свае сілы супраць усходняга праціўніка. План, распрацаваны расійскім камандаваннем, быў абсалютна верны з пункту гледжання агульнай стратэгіі Антанты, аднак рызыкоўны з пункту гледжання толькі інтарэсаў Расіі, прымушаючы яе дзейнічаць насуперак уласным геапалітычным мэтам.
Па плане «А» асноўны ўдар наносіўся па аўстра-венгерскім войскам. Супраць Аўстра-Венгрыі засяроджваліся 4-ры арміі, якія сваім наступленнем у кірунку Львоў — Перамышль павінны былі акружыць і знішчыць асноўную частку аўстра-венгерскіх войскаў. Адначасова павінна было пачацца дапаможнае наступленне сіламі дзвюх армій на Усходнюю Прусію, якія таксама павінны былі правесці аперацыю па акружэнню войскаў праціўніка. Войскі з левабярэжнай Польшчы павінны былі быць эвакуіраваны. Такім чынам расійскае камандаванне планавала разграміць войскі праціўніка яшчэ да засяроджвання ўсіх яго сіл і выйсці на лінію рэк Вісла і Сан. У далейшым планавалася правесці наступ альбо на Берлін, альбо на Будапешт, у залежнасці ад стратэгічнай абстаноўкі.
NGC 3183
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3183, NGC 3218.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стратэгічны план Расіі напярэдадні Першай сусветнай вайны
Першая сусветная вайна
План, распрацаваны расійскім камандаваннем, варты высокай ацэнкі, паколькі асноўны намер ваеннай кампаніі 1914 года быў у цэлым ажыццёўлены.
Cistus albidus
Cistus albidus — від кветкавых раслін сямейства. albidus — «белы».
Апісанне
Мае слабы араматычны пах, шчыльны куст дасягае вышыні ад 40 да 150 см. Лісце чарговае 5-10 см у даўжыню. Яно пакрыта белымі валасінкамі. Кветкі 5 см у дыяметры, ружовыя адзінкавыя або ў групах. Цвіце з красавіка па чэрвень.
Распаўсюджанне
Радзімай з’яўляецца Міжземнаморскі басейн, асабліва на Пірынейскім паўвостраве (Партугалія, Іспанія, Гібралтар, Францыя, Корсіка, Італія, Марока), дзе расце на глебах, багатых вапнай, з гарачай, сухі надвор’ем.
Рычард II (герцаг Нармандыі)
Рычард II Добры (Richard le Bon;  — ) — 4-ы герцаг Нармандыі, сын Рычарда I Бясстрашнага і Гунар дэ Крэпон.
Біяграфія
Фармальна атрымаў у спадчыну герцагства ў 996 годзе, але фактычна прыняў уладу на пяць гадоў пазней. Падчас свайго кіравання ўмацаваў сувязі з Капетынгамі, дапамагаючы каралю Роберту II у яго барацьбе супраць герцагства Бургундыі. Утварыў саюз з Брэтанню, для гэтага выдаў сваю сястру за герцага Брэтані Жафруа I і сам ажаніўся з сястрой герцага. Адбіў напад англіскіх войскаў караля Этэльрэда на Катантэн. Здзейсніў рэфармаванне нармандскіх манастыроў.
Англа-германскі антаганізм
Англа-германскае саперніцтва — гонка ўзбраенняў паміж Брытанскай і Германскай імперыямі з 1880-х гадоў па 1914 год. Стала адной з прычын Першай сусветнай вайны.
Пачатак саперніцтва
Пасля смерці двух кайзераў Германіі — Вільгельма I і Фрыдрыха III у 1888 годзе, да ўлады ў Германіі прыйшоў Вільгельм II. Новы кайзер пагоршыў адносіны з расійскім імператарскім і брытанскім каралеўскім дамамі. Германія абвясціла Брытаніі гандлёвую вайну. Вялікабрытанія, імкнучыся дагнаць саперніка, выйшла з палітыкі «бліскучай» ізаляцыі і пачала ствараць антыгерманскі блок дзяржаў.
Першай стала Японія, аднак саюз быў заключаны супраць Расіі і пакуль яшчэ не меў сэнс германафобіі. Першы саюз англійскай манархіі супраць Германіі быў заключаны з Францыяй (1904). Затым быў заключаны дагавор з Расіяй (Англа-рускае пагадненне 1907 года). Германія, ведаючы што ў Англіі больш саюзнікаў, чым у яе, пачала пабудову сваёй каланіяльнай імперыі. Таксама немцы стварылі магутны флот. Гэта яшчэ больш узмацніла гонку ўзбраенняў. Аднак адносіны заставаліся цёплымі. Нават калі пачалася Першая сусветная вайна, Вялікабрытанія гарантавала Германіі, што не ўступіць у вайну ні за Расію, ні за свайго саперніка.
Асінхронныя машыны
Асінхронныя машыны (Асінхронны рухавік, Асінхронны генератар) — адзін з тыпаў электрычных машын, і самы распаўсюджаны від электрарухавікоў. Як і іншыя віды машын, асінхронныя машыны з’яўляюцца зварачальнымі (г. зн. адна і тая ж машына можа быць як і генератарам, так і рухавіком)
Прынцып дзеяння
Круцячае электрамагнітнае поле перасякае праваднікі абмоткі статара і ротара, і наводзе ў іх электрарухаючую сілу (ЭРС). Калі абмотка ротара замкнута, пад дзеяннем ЭРС ствараецца ток і пры ўзаемадзеянні з круцячым магнітным полем статара на праваднік уздзейнічае індукцыя:
Англа-германскі антаганізм
Пачатак саперніцтва
Аднак сітуацыя змянілася 4 жніўня 1914 года, калі нямецкія войскі напалі на Бельгію. У гэты ж дзень, Англія, з’яўляючыся гарантам незалежнасці Бельгіі, абвясціла Германіі вайну. З гэтага дня гонка ператварылася ў вайну паміж двума імперыямі.