cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Альберт Міхайлавіч Макашоў
Біяграфія
Скончыў Варонежскае Сувораўскае ваеннае вучылішча, Ташкенцкае вышэйшае агульнавайскавое каманднае вучылішча (1960), Ваенную акадэмію імя Фрунзэ, Акадэмію генштаба УС СССР. Служыў камандуючым 20-й гвардэйскай агульнавайскавой арміяй, першым намеснікам камандуючага Закаўказскай ваеннай акругай, камандуючым Уральскай, затым Прыволжска-Уральскай ваеннай акругі. Генерал-маёр. З 1989 народны дэпутат СССР. Кандыдат у Прэзідэнты РСФСР (1991). Адпраўлены у адстаўку ў кастрычніку 1991. Быў членам шэрагу камуністычных і нацыянал-патрыятычных партый і рухаў. Адзін з кіраўнікоў масамых выступленняў у кастрычніку 1993 года. Кіраваў узяццем Мэрыі Масквы, узначаліў няўдалы штурм тэлецэнтра «Астанкіна», адзін з арганізатараў абароны Дома Саветаў. Арыштаваны, вызвалены па амністыі ў лютым 1994. Дэпутат Дзярждумы Расіі ў 1995—1999 і 2004—2007 гадах.
Чуравічы
Чуравічы (Чуровичи) — сяло ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чуравіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
Слабада Чуравічы паселена ў 1709 годзе Іванам Чарналузскім па дазволе гетмана Скарападскага. Гэта была стараабрадніцкая слабада, першапачаткова называлася Шчуравічы.
Да Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1917 годзе тут была ўсталявана савецкая ўлада, адноўленая пасля перыяду германскай акупацыі ў 1918 годзе. У 1919 годзе сяло перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню. З 1923 па 1929 год адміністрацыйны цэнтр Чуравіцкай воласці.
З 1929 года адміністрацыйны цэнтр Чуравіцкага раёна Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Клімаўскім раёне Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. З 1944 года ізноў адміністрацыйны цэнтр Чуравіцкага раёна Бранскай вобласці. З 1956 года ў падпарадкаванні Клімаўскага раёна.
Вячаслаў Анатольевіч Штыроў
Вячаслаў Анатольевіч Штыро́ў (Вячесла́в Анато́льевич Штыро́в, нар., Хандыга, Томпанскі раён, Якуцкая АССР) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, Прэзідэнт Рэспублікі Саха (Якуція) (2002—2010).
Біяграфія
Нарадзіўся 23 мая 1953 года ў пасёлку Хандыга. Бацька — Анатоль Ціханавіч Штыроў, контр-адмірал, першы намеснік начальніка разведкі ЦАФ ВМФ СССР, намеснік начальніка ваенна-марскога кпраўлення Камандавання войскаў на Паўднёва-Заходнім кірунку, пісьменнік-марыніст. Па нацыянальнасці рускі. У 1975 годзе скончыў Далёкаўсходні політэхнічны інстытут па спецыяльнасці інжынер-будаўнік. Кандыдат эканамічных навук. Пасля заканчэння інстытута быў накіраваны на працу ва Упраўленне будаўніцтва «Гокбуд» Вілюйгэсбуда Мінэнерга СССР.
У 1986 годзе прызначаны намеснікам кіраўніка трэстам «Айхалэнергапрамбуд» Вілюйгэсбуда Мінэнерга СССР, в. а. намесніка галоўнага інжынера, начальнікам па вытворчасці — першым намеснікам начальніка ўпраўлення будаўніцтва «Вілюйгэсбуд» Мінэнерга СССР.
У 1986—1988 гадах — намеснік загадчыка аддзела будаўніцтва Якуцкага абкама КПСС. З 1988 па 1991 год — аспірант Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС. Абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1991 годзе прызначаны міністрам будаўніцтва і інвестыцый Якуцкай-Саха ССР. У гэтым жа годзе пайшоў на выбары з кандыдатам у прэзідэнты Якуцкай — Саха ССР М. Я. Нікалаевым у якасці кандыдата ў віцэ-прэзідэнты Якуцкай — Саха ССР. 20 снежня 1991 г. быў абраны віцэ-прэзідэнтам Якуцкай — Саха ССР.
З 1992 па снежань 1994 года сумяшчаў абавязкі віцэ-прэзідэнта і Старшыні Урада Рэспублікі Саха (Якуція). З 10 жніўня 1995 года прэзідэнт акцыянернай кампаніі «Алмазы Расіі-Саха» З 1996 па 2002 год — Прэзідэнт АК «АЛРОСА».
Унутраны свет
Словазлучэнне «ўнутраны свет» таксама можна абазначыць як стан і ціхамірнасці, ці нават унутраныя органы чалавека.
Псіхалогія і біялогія
Ва ўнутраным свеце фарміруюцца прадстаўленні і вобразы, сярод якіх за кошт самасвядомасці можа існаваць і вобраз самога ўнутранага свету. Унутраны свет чалавека можна лічыць славеснай метафарай, якая вызначае віртуальную рэальнасць, што мадэлюецца электрахімічнымі працэсамі ўзаемадзеяння нейронаў.
Унікальнае аблічча і непаўторны ўнутраны свет чалавека складаецца з мноства складнікаў: спадчыннасці, асаблівасцей унутрычэраўнага развіцця, тыпу нервовай сістэмы і сфарміраванага характару, прыродных здольнасцей і выбраных інтарэсаў, жыццёвага вопыту і ўплыву навакольных, заяўленых каштоўнасцей і перакананняў, глыбінных (якія чалавек не ўсведамляе) установак і шмат чаго іншага.
Мюлер і Гельмгольц законам спецыфічнай энергіі паказалі, што кожны орган пачуццяў узбуджае ўласнае адчуванне, а разам яны «размалёўваюць» навакольны свет.
У савецкай псіхалогіі паняцце «ўнутраны свет» распрацоўваў Б. Г. Ананьеў. Ён лічыў, што ўнутраны свет асобы разам з яе структурай і арганізацыяй асобасных уласцівасцей вызначаецца разнастайнасцю сувязей асобы з грамадствам у цэлым, рознымі сацыяльнымі інстытутамі і групамі. Чалавек развіваецца пры ўзаемадзеянні са светам на працягу ўсяго жыццёвага шляху ў дынаміцы экстэрыярызацыі і інтэрыярызацыі. Паводле аўтара ўнутраны свет чалавека разам з адлюстраваннем рэчаіснасці з’яўляецца складнікам свядомасці. Ва ўнутраным свеце адбываецца пэўная праца, якая пасля экстэрыярызуецца падчас дзейнасці. Чалавек, як суб’ект дзейнасці, увесь час змяняецца ў працэсе яе ажыццяўлення. Асоба робіць непаўторны ўклад у грамадскае развіццё шляхам экстэрыярызацыі свайго ўнутранага свету. Менавіта ў прадуктах экстэрыярызацыі ўнутранага свету магчыма назіранне індывідуальнасці.
Паводле Уорфа на ўспрыманне свету вырашальны ўплыў аказвае мова, на якой думае індывід. Згодна з гештальтпсіхалогіяй, свет пастаянна «дабудоўваецца» ў свядомасці.
Філасофія і рэлігія
Па традыцыі, якая пайшла ад Дэмакрыта, унутраны свет лічыцца своеасаблівым прадаўжэннем, узнаўленнем сапраўднага свету, яго копіяй, якая была адфільтраваная ўспрыманнем і ператворана ў адпаведнасці з мэтамі і задачамі жыцця чалавека.
Паводле Платона ўнутраны свет чалавека не ўзаемадзейнічае напрамую са «светам ідэй»: для таго каб «успомніць» ідэю, чалавеку неабходна знайсці яе «адлюстраванне» у даступным для пачуццяў матэрыяльным свеце.
У кабале пытанне аб духоўным свеце разглядаецца ў «сістэме пяці светаў», якія тлумачацца, як ступені ўтойвання поўнага аб’ёму прыроды, узроўні свядомасці суб’екта.
Згодна з гнастыцызмам ідэальны ўнутраны свет валодае самастойным зместам, які не залежыць ад матэрыяльнага свету.
Лутрафор
Лутрафор (Loutrophoros) — адмысловая форма старажытнагрэчаскай керамікі. Ад іншых відаў керамічных сасудаў лутрафор адрозніваецца доўгім горлам і ручкамі асаблівай формы.
Лутрафор выкарыстоўваўся для захоўвання вады ў шлюбных і пахавальных цырымоніях і тым самым па культавым прызначэнні аналагічны лекіфу або лебес гамікос. Таму яго часта выяўляюць у пахаваннях незамужніх жанчын. Лутрафор таксама адлюстроўваўся на саміх надмагіллях як скульптура або рэльеф. Шматлікія выявы лутрафораў можна сустрэць на могілках Керамік у   Афінах.
Сонечнае зацьменне 20 студзеня 1833 года
Сонечнае зацьменне 20 студзеня 1833 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 138 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9155 і дасягнула свайго максімуму ў 21:56:55 UTC у пункце з каардынатамі 61° пд. ш. 137° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 7 хв. 59 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 426 км.
Зацьменне 20 студзеня 1833 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1833 годзе і 82-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 27 ліпеня 1832 года, наступнае — 17 ліпеня 1833 года.
Сара Менезес
Сара Менезес (Sarah Menezes;, Тэрэзіна) — бразільская дзюдаістка, член нацыянальнай зборнай Бразіліі. Чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 2012 года ў Лондане, брала ўдзел у гульнях 2008 года. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2012 года, двойчы бронзавы прызёр чэмпіянатаў (2010 і 2011 гады). Пераможца панамерыканскага чэмпіянату 2010 года.
Выступае ў найлягчэйшай вагавай катэгорыі да 48 кг.
Помнік Пятру I (Масква)
Помнік Пятру I (афіцыйная назва — Помнік «На знак 300-годдзя расійскага флота») працы Зураба Цэрэтэлі быў узведзены ў 1997 годзе на заказ Урада Масквы на штучным востраве, насыпаным ля раздзелу Масквы-ракі і Водаадводнага канала. Адзін з самых высокіх у Расіі помнікаў. Агульная вышыня помніка 98 метраў, вышыня фігуры Петра 18 м.
Стакгольмскі архіпелаг
Стакгольмскі архіпелаг (Stockholms skärgård) — найбуйнейшы архіпелаг у Швецыі і адзін з найбуйнейшых у Балтыйскім моры.
Помнік Пятру I (Масква)
Апісанне
Помнік Пятру ў тэхнічным плане ўяўляе сабою ўнікальнае інжынернае збудаванне. Апорны каркас манумента выкананы з нержавелай сталі, на яго навешаны бронзавыя дэталі абкладкі. Асобна адзін ад аднаго збіраліся ўтваральная пастамент ніжняя частка помніка, карабель і фігура Пятра; апошнія ў гатовым выглядзе мантаваліся на пастамент. Ванты карабля выкананы з нержавелай сталі. Кожны з іх сплецены з некалькіх тросаў і замацаваны такім чынам, што цалкам вынята іх рухомасць. Ветразі маюць усярэдзіне прасторавы металічны каркас (для змяншэння вагі), яны выраблены з медзі метадам выбівачкі.
Для помніка выкарыстоўвалася бронза самай высокай якасці; яна папярэдне падвяргалася пескаструменнай апрацоўцы, потым пацінавалася і пакрывалася адмысловым воскам і лакам, што бароніць ад уплыву неспрыяльных пагодных з’яў. Скрутак, які трымае ў руцэ Пётр I, пазалочаны, таксама пазалочаны Андрэеўскія крыжы на сцягах, канструктыўна зробленых як флюгеры. Усярэдзіне ёсць усходы, агаданыя для назірання за станам помніка. Утваральны штучны востраў жалезабетонны падмурак, на якім спачывае помнік, апраўлены фантанамі, што ствараюць эфект карабля, які рассякае ваду.
Стакгольмскі архіпелаг
Архіпелаг расцягнуўся на 60 км на ўсход ад Стакгольма. З поўдня на поўнач архіпелаг выцягнуўся ўздоўж узбярэжжа правінцый Сёдэрманланд і Упланд. Самы паўднёвы востраў архіпелага Эя, паўночны — Веддзё. З усходу архіпелаг аддзелены ад Аландскіх астравоў пралівам Паўднёвы Кваркен. У складзе архіпелага налічваецца каля 24 000 выспаў, астраўкоў і скал, буйнейшыя з якіх: Вермдзё, Грында, Інгарэ, Ісё, Мёя, Немдзё, Рэдлёга, Свартсё, Цюніігё, Уцё, Фінхамн, Хусарэ і Юстерэ.
Усе суднаходныя лініі з Балтыкі ў Стакгольм праходзяць скрозь архіпелаг. Існуе тры галоўныя праходы для глыбакамерных суднаў — Ландсарт, Сандхамн і Сёдэрарм.
Зборная Паўночнай Ірландыі па футболе
Зборная Паўночнай Ірландыі па футболе — прадстаўляе Паўночную Ірландыю на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыццяўляе кантроль і кіраванне зборнай, з’яўляецца Ірландская футбольная асацыяцыя.
Мілан Кундзера
Мі́лан Ку́ндзера (Milan Kundera; 1 красавіка 1929, Брно, Чэхаславакія — 11 ліпеня 2023) — чэшскі і французскі пісьменнік. Пісаў па-чэшску і па-французску. Найбольш знакаміты яго твор называецца «Невыносная лёгкасць быцця».
Чэхаславакія
Бацькам Мілана быў Людвік Кундзера, музыказнаўца і пазней рэктар Музычнай Акадэміі ў Брно (з 1948 па 1961 год). Пісьменнік рана навучыўся граць на піяніна, музыка моцна паўплывала на ўсю яго творчасць. У 1945 годзе, будучы гімназістам, пераклаў верш Уладзіміра Маякоўскага, які быў апублікаваны ў часопісе «Гонг». Тады ж пачаў сам пісаць вершы.
Пасля заканчэння вучобы Мілан Кундзера выкладаў на факультэце кіно Пражскай акадэміі музыкі і драматургіі. У 1957 годзе ён выдаў лірычны зборнік «Маналогі», у які ўвайшлі інтэлектуальныя вершы пра каханне. Пісьменнік піша шэраг эсэ, прысвечаных авангарднай паэзіі, для перыядычных выданняў «Literarni noviny» і «Listy».
Францыя
У 1975 годзе Кундзера з жонкай Верай Грабанковай імігравалі ў Францыю, дзе пісьменнік атрымаў месца выкладчыка. У 1978 годзе, пасля выдання раману «Кніга смеху і забыцця» (Kniha smíchu a zapomnění), чэшскі ўрад пазбавіў пісьменніка чэшскага грамадзянства. З 1981 года ён з’яўляецца грамадзянінам Францыі. У 1978 годзе Кундзера пераехаў у Парыж, дзе ў 1984 годзе з’явіўся яго самы знакаміты твор — раман «Невыносная лёгкасць быцця» («Nesnesitelná lehkost bytí»).
Пачынаючы з выдадзенага ў 1994 годзе раману «La lenteur» Кундзера піша па-французску.
Трохі аб усім
Сам Кундзера дзеліць сваю творчасць на два этапы: перыяд няспеласці (ад гэтай часткі сваёй творчасці дыстанцуецца і забараняе публікаваць творы гэтага перыяду), і на перыяд сваіх лепшых твораў.
Смешныя каханкі
Кундзера сцвярджае, што ўпершыню «знайшоў сябе», калі пісаў аповед «Я сумны Бог» (1958), пазней уключаны ў першую з трох сшыткаў «Смешных каханак» (1963, 1965, 1968). Характэрная рыса «Смешных каханак» — анекдатычнасць, жартаўлівасць. Па прызнанні аўтара, ён пачаў пісаць аповеды для ўласнага задавальнення. Першае агульнае выданне ўсіх трох сшыткаў, якое складаецца з 8 аповедаў, выйшла ў Празе ў 1970 годзе, аднак пазней аўтар перапрацаваў зборнік, надаўшы яму новую форму і кампазіцыйнае адзінства, і ўключыў толькі 7 аповедаў. Тэматыка «Смешных каханак» засяроджана на містыфікацыі, гульні з каханнем і парадоксах донжуанства нашага часу. Кожны з аповедаў мае сваю апавядальную структуру, мадэль і тэму, якія аўтар развіў пазней у сваіх раманах.
Жарт
Свой першы раман «Жарт» Кундзера пачаў пісаць яшчэ ў 1962 годзе, кніга была надрукавана ў 1967 годзе. Выкарыстоўваючы гратэскавую гісторыю пра чалавечае жыццё, сапсаванае з-за простага жарту, і пра няўдалую помсту героя, аўтар апісвае змены, якія адбываліся ў чэшскім грамадстве з сярэдзіны 1950-х, і прыводзіць свайго героя да адчування адчужанасці ад свету. Аўтар перапісаў раман у выглядзе сцэнарыя для фільма, які ён сам і паставіў.
Жыццё — не тут
У рамане «Жыццё — не тут» (скончаны ў 1969 ці 1970, упершыню выйшаў у Парыжы на французскай мове ў 1973 годзе) апісваецца гісторыя маладога паэта, які паставіў свой мастацкі талент і юнацкае славалюбства на службу ідэалогіі. Менавіта таму яму не даецца ні самакрытыка, ні цвярозы погляд на грамадскае становішча, урэшце ён бесцырымонна ўмешваецца ў лёс іншых людзей, прыносячы ім няшчасці. Сама назва рамана з’яўляецца цытатай. Гэтай фразай, узятай з А.Рэмбо, А.Брэтон у 1924 годзе завяршыў Маніфест сюррэалізму. Той жа самы лозунг можна было ўбачыць у Парыжы ў 1968 падчас студэнцкіх хваляванняў.
Вальс на развітанне
«Вальс на развітанне» (скончаны ў 1971 ці 1972, упершыню выйшаў на французскай мове ў Парыжы ў 1976 годзе) — апошні раман, напісаны ў Празе. На першы погляд ён здаецца проста камедыяй, якая апісвае калізіі паміж некалькімі любоўнымі парамі ў чэшскім курортным мястэчку. На самай жа справе гэта кніга поўная смутку і роспачы, выкліканымі безвыходнасцю сітуацыі. Галоўнага героя рамана прымушаюць з’ехаць з краіны абыякавасць людзей, пустэча, дробязнасць праблем.
Кніга смеху і забыцця
«Кніга смеху і забыцця» была напісана ў першыя гады эміграцыі, і ўпершыню выйшла на французскай мове ў Парыжы ў 1979 годзе. Як і ў некаторых іншых творах Кундзеры, кампазіцыя тэксту інспіравана музычнай кампазіцыяй. У рамана няма скончанага сюжэту, асобныя эпізоды з’яўляюцца рознымі варыяцыямі на агульную тэму: героі змагаюцца з забыццём і прыходзяць да таго, што мінулае нельга заклікаць на дапамогу сучаснасці, мінулае нельга палепшыць.
Невыносная лёгкасць быцця
Матывы эміграцыі і побытавай ідыліі Кундзера развівае ў рамане «Невыносная лёгкасць быцця» (скончаны ў 1972, упершыню апублікаваны на французскай мове ў 1984 годзе), героі якога пасля жніўня 1968 года з’яжджаюць у Швейцарыю, але потым вяртаюцца ў Чэхаславакію. У рамане шмат філасофскіх разважанняў, заснаваных па перавазе на тлумачэнні лёгкасці і цяжары ў духу старажытнагрэчаскага філосафа Пармеіда і ідэі Фрыдрыха Ніцшэ пра вечнае вяртанне. У 1988 годзе амерыканскі рэжысёр Філіп Каўфман зняў па гэтым рамане аднайменны фільм.
Несмяротнасць
У рамане «Несмяротнасць» (дапісаны ў 1988, упершыню апублікаваны на французскай мове ў 1990 годзе), апошнім рамане, напісаным на чэшскай мове, Кундзера падкрэслівае фіктыўнасць усяго адбывалага. Яго галоўным чынам цікавяць агульныя пытанні быцця і характэрныя рысы еўрапейскай культуры. У кнізе рэфлексіўнасць настолькі пераважае над сюжэтнай лініяй, што яе можна лічыць нейкім сінтэзам рамана і эсэ.
Мастацтва рамана
Ключом да глыбейшага разумення творчасці Кундзеры можа быць зборнік з сямі эсэ «Мастацтва рамана», напісаных на французскай мове і выдадзеных у 1986 годзе. Гэты зборнік не мае нічога агульнага з ранняй аднайменнай тэарэтычнай працай, акрамя назвы. Тут аўтар кажа пра свой метад пісьма, асабліва акцэнтуе ўвагу на сціплую ацэнку традыцыі цэнтральна-еўрапейскага рамана і выяўляе захапленне мадэрнізмам «кафкіянскай» традыцыі.
Павольнасць. Сапраўднасць. Недасведчанасць.
Кундзера не раз падкрэсліваў, што чэрпае натхненне ў творах еўрапейскай літаратуры перыяду Адраджэння і Асветы, асабліва ў раманах Дж. Бакача, Ф. Рабле, Л. Стэрна і Д. Дзідро. Сваю п’есу «Жак і яго спадар», якая прысвечана Дзідро і з’яўляецца варыяцыяй на тэму рамана самога Дзідро «Жак фаталіст» напісаў у гады, наступныя за савецкай акупацыяй. Упершыню п’еса была апублікавана ў Парыжы ў перакладзе аўтара ў 1981 годзе.
У 1990-я гады піша свае раманы на французскай мове. «Павольнасць» (1995) і «Сапраўднасць» (1997) уяўляюць хутчэй нейкія рэзюмэ, у якіх намёк на больш пэўную гісторыю толькі ілюструе абстрактныя разважанні, эсэ чаргуюцца з сюжэтнай лініяй, і ў свет рамана пранікаюць больш ці менш відавочныя алюзіі на традыцыі рамана мінулых стагоддзяў.
Апошні раман «Недасведчанасць» (2000) быў упершыню апублікаваны па жаданні аўтара на іспанскай мове. Тэмы рамана — эміграцыя, адзінота, памяць, забыццё, настальгія, абыякавасць.
Іса ібн Салман аль-Халіфа
Іса ібн Салман аль-Халіфа, або Іса II (3 чэрвеня 1933, Ясра — 6 сакавіка 1999, Манама) — эмір Дзяржавы Бахрэйн, першы кіраўнік дзяржавы пасля зняцця брытанскага пратэктарата.
Праспект Рэспублікі (Брэст)
Праспект Рэспублікі — магістраль г.Брэста, якая злучае вуліцу Маскоўскую і вул. Суворава. На вуліцы знаходзіцца касцёл святога Іосіфа, конна-спартыўная школа. 2 20-павярховыя дамы. Адміністрацыйныя і офісныя будынкі.
Асірыялогія
Асірыялогія (ад Ἀσσυρίᾱ, Асірыя; і -λογία, -логія) — навука аб мовах, пісьменнасці, культуры і гісторыі старажытных цывілізацый Месапатаміі, якія карысталіся клінапісам: Шумера, Акада, Вавілона, Асірыі. Назва асірыялогія замацавалася за навукай на падставе таго факту, што найбольш раннія раскопкі адбываліся ў Паўночным Іраку, зямлі асірыйскага народа.
Асірыялогія бярэ пачатак у 19 стагоддзі, калі адбылася расшыфроўка акадскай і шумерскай моў і пачаліся сістэматычныя раскопкі старажытных гарадоў Месапатаміі.
Асірыялогія з'яўляецца часткай усходазнаўства і, у сваю чаргу, падраздзяляецца на шумералогію, акадыстыку і хеталогію.
IC 3559
IC 3559 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гайра
Насельніцтва складае 1678 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 21 чал./км². Займае плошчу 78 км². Паштовы індэкс — 8040. Тэлефонны код — 0782.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Elena Imperatrice..
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вярска
Вярска (Värska, выруск. Verska) — пасёлак у Эстоніі, у павеце Вырумаа. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам воласці Сетамаа. Адносіцца да нулка Тсятскі. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіў у склад павета Пылвамаа і быў адміністрацыйным цэнтрам воласці Вярска. Размешчаны на мяжы Эстоніі і Пячорскага раёна Пскоўскай вобласці РФ, на правым беразе дэльты ракі Мустоя. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2011 года, у пасёлку пражывалі 443 чалавека, з іх 424 (95,7 %) — эстонцы.
Этамбутол
Фармакалагічнае дзеянне
Процітуберкулёзны прэпарат. Этамбутол актыўны ў дачыненні да, уключаючы іх штамы, устойлівыя да стрэптаміцыну, канаміцыну, ізаніязіду, ПАСК і этыянаміду, а таксама шэрагу атыповых мікабактэрый.
Фармакакінетыка
Этамбутол добра ўсмоктваецца са СКТ. Выводзіцца, галоўным чынам, з мачой.
Паказанні да ўжывання
Усе формы лёгачнага і пазалёгачнага туберкулёзу (у складзе камбінаванай тэрапіі).
Валкыўскі раён
Валкыўскі раён (Валківський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Харкаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Валкы (Валки).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 32291 чалавек, плошча — 1010,5 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 2 пасёлкі сельскага тыпу і 97 сёлаў.
Валянціна Гаўрылаўна Дзівінская
Валянціна Гаўрылаўна Дзівінская (, в. Лемяшы, Жытомірская вобласць, УССР) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Біяграфія
Скончыла Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча ў 1967 годзе. У 1967—1984 гадах працавала на шклозаводзе «Нёман» у г.п. Бярозаўка Лідскага раёна. З 1984 года ў Санкт-Пецярбургу.
Творчасць
Працуе ў гутнай тэхніцы, пераважна ў каляровым шкле. Сярод твораў: наборы посуду «Паўночныя матывы», «Карункі»; кампазіцыі «Дуброва», «Эцюд», «Сосны»; блюды «Мак і васількі», «Леў», «Коннік»; дэкаратыўныя камплекты «Вясна», «Ружы» і інш. Работы вылучаюцца выяўленчай вобразнасцю, сакавітасцю формаў.
Марцін Іаган Шміт
Марцін Ёган Шміт, мянушка «Крэмзер Шміт» (Martin Johann Schmidt;,  — , Штайн-на-Дунаі) — разам з Францам Антонам Маўльберчам найвыбітнейшы мастак аўстрыйскага перыяду позняга барока/ракако. Каля 1746 года здзейсніў падарожжа ў Італію. Галоўныя творы Шміта — роспісы плафонаў, напрыклад, у кляштары Дзюрштэйн і ў царкве горада Крэмса. Ён ствараў таксама алтарныя карціны («Хрышчэнне Хрыста», 1755, царква, Мельк).
Благаславёная ў вяках дружба народаў Расіі і Арменіі
Помнік «Благаславёная ў вяках дружба народаў Расіі і Арменіі» — (аўтарская назва «Адзін крыж») помнік дружбы хрысціянскіх народаў Арменіі і Расіі. Статуя з дзвюх жаночых фігур, якія прытуліліся адна да адной, а паміж імі знаходзіцца крыж.
Гісторыя
Помнік быў падораны Арменіяй Маскве ў 1997 годзе, у гонар 850-гадовага юбілею Масквы. Усталяваны на плошчы Нікіцкай брамы і адкрыты 29 жніўня 1997 года. На пастаменце выбіты словы: «».
Станіслаў Страціеў
Станіслаў Страціеў (Станислав Стратиев;, Сафія, Балгарыя — , Сафія, Балгарыя) — балгарскі пісьменнік, драматург, кінасцэнарыст.
Біяграфія
Станіслаў Страціеў нарадзіўся 9 верасня 1941 г. у Сафіі. Працуючы журналістам, газета «Народная моладзь» («Народна младеж»; 1964—1968), сатырычны штотыднёвік «Шэршань» («Стършел»; 1968—1975), завочна скончыў філалагічны факультэт Сафійскага ўніверсітэта імя Клімента Охрыдскага. С. Страціеў — аўтар шэрага твораў у розных жанрах — зборнік апавяданняў «Самотныя ветраныя млыны», кнігі аповесцей «Дзікая качка між дрэў», «Падарожжа без чамадана», «Падрабязнасці пейзажу», зборнікі сатырычных апавяданняў «Траянскі конь», «Карабель пяюн», «Пейзаж з сабакам» «Балгарская мадэль», п’есы «Рымская купальня», «Замшавая куртка», «Аўтобус», сцэнарыі некалькіх мастацкіх фільмаў. Фільм «Аркестр без назвы» (1982) паводле ягонага сцэнара многія лічаць найлепшым балгарскім фільмам усіх часоў. Драматургічная дзейнасць Страціева звязаная з сафійскім Тэатрам сатыры, у якім ён працаваў да самай сваёй смерці.
Фільмаграфія
Аўтар кінасцэнарыяў:
Венерсбарг
Венерсбарг (швед. Vänersborg) — горад у Швецыі. Знаходзіцца ў заходняй частцы Швецыі ў гістарычнай правінцыі Вестэргётланд. Ляжыць на паўднёвым беразе найбуйнейшага ў Швецыі возера Венерн ля вытока ракі Гёта-Эльв і за 85 км на паўночны ўсход ад Гётэбарга.
Да 1998 года горад з’яўляўся адміністрацыйным цэнтрам лена Эльвсбарг, аднак пасля аб’яднання апошняга з суседнімі Гётэбарг-Бохус і Скарабарг у лён Вестра-Гёталанд з’яўляецца толькі цэнтрам камуны Венерсбарг.
Ікрам Керымаў
Ікрам Гаджы аглы Керымаў — азербайджанскі вучоны, доктар фізіка-матэматычных навук, дырэктар Навуковага цэнтра сейсмалогіі пры прэзідыуме Азербайджанскай нацыянальнай акадэміі навук. У некаторых публікацыях лічыцца вынаходнікам тэктанічнай зброі.
Галіна Аляксандраўна Булыка
Галіна Аляксандраўна Булыка (нар., в. Асава, , Гродзенская вобласць) — беларуская пісьменніца, перакладчык.
Творчасць
З вершамі ўпершыню выступіла ў друку ў 1975 годзе (часопіс «Бярозка). Аўтар падборкі вершаў «Дзень нараджэння снежня» ў калектыўным зборніку «Сцяжына» (1983), зборнікі паэзіі «Сінтэз» (1986), «Турмалін» (1994). Вершы друкаваліся ў часопісах «Полымя», Маладосць», «Юность», «Сибирские огни» і інш.
Пад псеўданімам Вікторыя Васільева выпусціла раман «Здабыццё шчасця» (Вільня-Мінск: Паліна, 1996), пад псеўданімам Галіна Яхантава — раман «Сны Анастасіі» (М.: Вагрыус, 1996); «Чорная ружа Анастасіі» (М.: Вагрыус, 1997), пад псеўданімам Галіна Шарэўская — раман «Усход кахання» (М.: Яуза, 1997), пад псеўданімам Эліс Фокс — раман «Беласнежка і Чарнадымка» (Мінск, 1998). Друкуецца таксама пад псеўданімамі Алена Лісоўская і Алена Сахарава. Пераклала раман Яна Флемінга «Шпіён, які мяне кахаў» (М.: Дайджэст, 1991).
Брэгенц
Брэгенц (Bregenz) — горад на крайнім захадзе Аўстрыі, сталіца федэральнай зямлі Форарльберг, размешчаны на беразе Бодэнскага возера. Насельніцтва 27 853 жыхары (на 31 сакавіка 2011).
Гісторыя
Першае паселішча на тэрыторыі Брэгенца ўзнікла каля 1500 года да н.э. Каля 500 года да н.э. сюды прыходзяць кельты: іх паселішча мае назву Брыганціён. У 15 г. да н.э. рымляне заснавалі на гэтым месцы горад Брыгантыум, які меў свой форум, базіліку, крытыя гандлёвыя рады. У 233 і 259/260 гадах горад быў разбураны алеманамі, якія крыху пазней (з 470 года) засялілі гэтыя землі. У сярэднявеччы Брэгенц меў права ладзіць штотыднёвы рынак. З 1451 года належыць княскай сям’i Габсбургаў. У 1647 годзе захоплены шведамі. У 1805 годзе становіцца часткай Каралеўства Баварыі, але ў 1815 годзе, згодна Венскім кангрэсе, стаў часткай Аўстрыі.
Культура
Штогод у ліпені і жніўні ў горадзе ладзіцца Брэгенцскі фестываль: для гэтага на возеры пабудавана спецыяльная пляцоўка.
Іна Мікалаеўна Фралова
Іна Мікалаеўна Фралова (нар., ) — беларуская пісьменніца, перакладчык, аўтар лірычных вершаў і кніг для дзяцей.
Біяграфія
Нарадзілася ў Мінску. Бацька — інжынер, маці — настаўніца. Скончыла школу № 15, Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка (1996) і Вышэйшыя літаратурныя курсы ў Маскве (2020). Працавала ў сферы адукацыі. З 2012 года кіруе некалькімі сталічнымі студыямі юных літаратараў.
Творчасць
Кнігі:
Карл Шміт-Ротлуф
Карл Шміт-Ротлуф (ням.: Karl Schmidt-Rottluff, сапраўднае імя Карл Шміт (ням.: Karl Schmidt);, Ротлуф, Каралеўства Саксонія — , Заходні Берлін) — нямецкі мастак-экспрэсіяніст, адзін з тэарэтыкаў мадэрнізму ў жывапісе.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Ротлуф каля Хемніцы (цяпер у складзе Хемніца). У 1901 годзе пачаломся сяброўства з Эрыхам Хекелем. У 1905 годзе паступіў у Вышэйшую тэхнічную школу ў Дрэздэне, 7 чэрвеня заснаваў разам з Фрыцам Блейлем, Эрнстам Людвігам Кірхнерам і Хекелем мастацкую групу «Мост» (ням.: Die Brücke). У 1906 годзе запрашае ў «Мост» Эміля Нольдэ, у Гамбургу знаёміцца з Шыфлерам і Шапірэ. У 1907—1912 гадах рабіў летнія паездкі ў Дангаст, дзе шмат маляваў. У 1911 годзе падарожнічаў па Нарвегіі. У 1912 годзе пераехаў у Берлін, знаёміцца і сябруе з Ліянелем Фейнінгерам, удзельнічаў у выставе «Зондэрбунд» у Кёльне, паездкі ў Італію, Парыж і Далмацыю. У 1913 годзе адбыўся распад групы «Мост». У 1915—1918 гадах удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, ваяваў салдатам на тэрыторыі Расійскай імперыі. У 1918 годзе пабраўся шлюбам з Эмі Фрыш. У 1918—1921 гадах — член «Рабочага савета па мастацтве», супрацоўнік часопіса «Акцыя». У 1918—1943 гадах жыў у Берліне, штогадовыя паездкі на Балтыйскае мора, дзе мастак шмат працаваў. У 1931—1933 гадах — член Прускай Акадэміі мастацтваў. У 1933 годзе быў вымушаны падаць у адстаўку. Яго працы заставаліся ў музеях да Алімпійскіх гульняў 1936 года, падчас якіх у галерэі ім. Фердынанда Мёлера (Ferdinand Möller Galerie) былі прадэманстраваны 70 яго акварэляў. У тым жа годзе ён выстаўляўся ў Галерэі Вестэрман (Westermann Gallery) у Нью-Ёрку. У лютым-сакавіку 1937 г. яшчэ 40 акварэляў былі выстаўлены ў Берліне, у галерэі ім. Карла Буххольца.
У ліпені 1937 года 25 карцін, 24 малюнкі і 2 яго акварэлі аказваюцца ў Мюнхене, на выставе «Дэгенератыўнае мастацтва».
Бесарабская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Бесарабская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (Бесара́бская ССР) — савецкая рэспубліка, створаная 11 мая 1919 года як аўтаномная часка РСФСР. Сталіцай стаў горад Адэса.
1 траўня 1919 года ўрады РСФСР і УССР накіравалі ураду Румыніі ноту, ультыматыўна запатрабаваўшы вываду з Бесарабіі румынскіх войскаў. Румыны не адказалі, і тады 5 траўня 1919 года на тэрыторыі Украіны быў створаны Часовы рабоча-сялянскі ўрад Бесарабіі (старшыня — Іван Крыварукаў), а перадавыя часткі Чырвонай Арміі рушылі на заходні бераг Днястра і занялі шэраг населеных пунктаў. Але румынскія войскі, насуперак папярэдніх ацэнак савецкіх военачальнікаў, апынуліся добра падрыхтаванымі. Яны паспяхова адбілі націск чырвонаармейцаў, а затым адкінулі іх назад, за Днестр. З пачаткам ваеннай інтэрвенцыі Польшчы і Францыі 2 жніўня 1919 года сталіца была перанесена ў Ціраспаль.
Рэспубліка спыніла сваё існаванне ў верасні 1919 года. Польская акупацыя рэгіёна працягвалася да 29 снежня 1920 года.
Азат Нікагосавіч Тарасян
Азат Нікагосавіч Тарасян (,, Арменія — , Віцебск, Беларусь) — беларускі скульптар.
Біяграфія
Скончыў Ерэванскае мастацкае вучылішча імя П. Церлемязяна (1963), вучыўся ў Ерэванскім тэатральна-мастацкім інстытуце (1963—1964), скончыў Ленінградскае Вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча імя В. І. Мухінай (1969). Член Саюза мастакоў (1972). Жыў у Віцебску.
Памёр 14 студзеня 2023 года ў Віцебску.
Жак Ібер
Жак Ібер (поўнае імя Жак Франсуа Антуан Ібер, фр. Jacques François Antoine Ibert; 15 жніўня 1890, Парыж - 5 лютага 1962, Парыж) - французскі кампазітар.
Біяграфія
У жніўні 1940 года Ібер быў адпраўлены ў адстаўку, спецыяльным указам ўрада Вішы яго імя было выкрэслена са спісу марскіх афіцэраў, а творы забароненыя да выканання. На працягу наступных чатырох гадоў Ібер жыў на паўлегальным становішчы, працягваючы ствараць (у 1942 годзе ён скончыў пачаты за пяць гадоў да таго струнны квартэт). У кастрычніку 1942 года Іберу ўдалося перабрацца ў Швейцарыю, дзе ў яго пачаліся сур'ёзныя праблемы са здароўем (сепсіс).
Пасля вызвалення Парыжа ў жніўні 1944 года Ібер вярнуўся ў Францыю. З 1945 па 1947 год кампазітар зноў узначальваў Французскую Акадэмію ў Рыме. Ібер зноў піша музыку да тэатральных пастановак і кінафільмаў, балетаў, дырыжуе ўласнымі творамі.
Ібер памёр 5 лютага 1962 г. ад інфаркту. Апошнія гады жыцця ён працаваў над Другой сімфоніяй, якая засталася няскончанай. Кампазітар пахаваны на могілках Пасі.
Жылы дом на Кацельніцкай набярэжнай
Жылы дом на Кацельніцкай набярэжнай у Маскве — адзін з «вышынных будынкаў», пабудаваны ў вусці Яўзы ў 1938—1952 гадах. Аўтары праекта — Д. М. Чачулін, А. К. Расткоўскі, інжынер Л. М. Гохман. Курыраваў будаўніцтва, у тым ліку, настаяў на выбары пляцоўкі для будаўніцтва дома Лаўрэнцій Берыя.
Дом, які замыкае перспектыву ад Крамля да вусця Яўзы, будаваўся ў 1938—1940 і 1948—1952 гадах. Цэнтральны аб'ём налічвае 26 паверхаў (32 разам з тэхнічнымі паверхамі) і мае вышыню 176 м. У гмаху размешчаны 540 кватэр, з іх 336 двухпакаёвых, 173 трохпакаёвых, 18 чатырохпакаёвых і 13 аднапакаёвых кватэр. Да яго прылягае «стары», 9-павярховы жылы корпус, які выходзіць на Маскву-раку, спраектаваны тымі ж аўтарамі ў 1938 годзе і завершаны ў 1940-м. Усяго ў будынку знаходзяцца 700 кватэр, крамы, паштовае аддзяленне, кінатэатр «Ілюзіён» (базавы кінатэатр Дзяржфільмафонда; выходзіць на Вялікі Вацін завулак), музей-кватэра Г. С. Уланавай.
Саюз паўднёваамерыканскіх нацый
Саюз паўднёваамерыканскіх нацый (Union of South American Nations, Unión de Naciones Suramericanas (UNASUR), União de Nações Sul-Americanas (UNASUL), Unie van Zuid-Amerikaanse Naties) (іншая назва - Дэкларацыя Куска) — рэгіянальная палітычная і эканамічная арганізацыя дзяржаў Паўднёвай Амерыкі, створаная 8 снежня 2004.
Гісторыя стварэння
Падпісанне дэкларацыі аб стварэнні новай арганізацыі адбылося на саміце 12 дзяржаў у Куска (Перу).
У яе ўвайшлі дзяржавы-члены Паўднёваамерыканскага агульнага рынку МЕРКАСУР (Аргенціна, Бразілія, Парагвай і Уругвай), Андскай супольнасці (Балівія, Венесуэла, Калумбія, Перу і Эквадор), а таксама Чылі, Гаяна і Сурынам.
Гаяна і Сурынам падпісалі дэкларацыю, але адклалі сваё ўступленне ў паўднёваамерыканскую супольнасць нацый на нявызначаны тэрмін.
Найбольшую актыўнасць пры стварэнні супольнасці праявілі былыя прэзідэнты Перу Алехандра Таледа і Бразіліі Луіс Інасіу Лула да Сілва.
У дэкларацыі паказана, што яна адлюстроўвае імкненне народаў Лацінскай Амерыкі да інтэграцыі, адзінства і будаўніцтва агульнай будучыні. Асноўная задача новага саюза - на працягу 15 гадоў дамагчыся інтэграцыі эканомік і стварэння зоны свабоднага гандлю.
Плануецца, што першы час Паўднёваамерыканскім супольнасць будзе развівацца шляхам палітычнай каардынацыі дзеянняў краін-удзельніц, а ў будучыні павінны быць створаны агульнаамерыканскія інстытуты - савет міністраў, паўднёваамерыканскі парламент і суд правасуддзя.
Ліфу
Ліфу (Lifou) — самы буйны востраў архіпелага Луаятэ. Уваходзіць у склад Новай Каледоніі. Плошча - 1197,1 км². Насельніцтва (2019 г.) — 9 195 чалавек. На востраве Ліфу знаходзіцца адміністрацыйны цэнтр архіпелага — Вэ.
Геаграфія і прырода
Ліфу знаходзіцца ў 116 км на паўночны ўсход ад Новай Каледоніі, у 1474 км ад бліжэйшага кантынента Аўстралія, у 1644 км ад Парыжа, 15032 км ад Мінска. Даўжыня - 61,89 км. Найбольшая шырыня - 28,5 км.
Ліфу — тыповы макатэа, старажытны падняты атол, які ўяўляе сабой вапняковае плато, узнятае над паверхняй акіяна вулканам (найвышэйшы пункт - 104 м). У кірунку да ўзбярэжжа яно абрываецца стромкімі скаламі і толькі ў некаторых мясцінах сустракаюцца спадзістыя ўздымы — наступства вадзяной эрозіі, якая доўжылася мільёны гадоў. Эрозія таксама спарадзіла шматлікія карставыя пячоры. Яны сустракаюцца як на сушы, так і ў падводнай частцы. Вапняковы грунт неўстойлівы, таму вадацёкі, што фарміраваліся падчас ападкаў, рабілі ў ім шырокія адтуліны. У многіх пячорах на плато дажджавыя сцёкі ўтвараюць невялікія натуральныя вадасховішчы. Рэк на Ліфу няма, таму ў сухі сезон гэта адзіная даступная крыніца пітной вады. Бераг пясчаны, шмат пляжаў. Рэдка, але на востраве здараюцца землятрусы. Апошняе адбылося 3 сакавіка 2012 г.
Клімат трапічны пасатны. Найбольш прахалодны месяц — жнівень, калі сярэдняя тэмпература знаходзіцца ў сярэднім паміж 15 °C і 24 °C. У студзені сярэдняя тэмпература трымаецца вакол узроўню паміж 22 °C і 29 °C. У сакавіку колькасць дажджлівых дзён дасягае 19, норма ападкаў - каля 258 мм. Найбольш сухі месяц — верасень, калі выпадае ўсяго 63 мм.
Паверхня плато ў старажытнасці была амаль цалкам занята зараснікамі лесу і хмызняку. У нашы дні пераважаюць культурныя насаджэнні, але востраў застаецца даволі зялёным. Захаваліся рэдкія віды раслін, птушак, яшчарак, на паўднёвы бераг прыплываюць марскія чарапахі.
Гісторыя
У 1793 г. Ліфу быў адкрыты французскай экспедыцыяй. Востраў стаў месцам дзейнасці еўрапейскіх кітабояў, лесарубаў і місіянераў. У 1864 - 1866 гг. суперніцтва паміж французскімі каталіцкімі і больш паспяховымі брытанскімі пратэстанцкімі місіянерамі прывяло да ваенных сутычак паміж астравіцянамі. У канфлікт умяшалася Францыя, якая ў 1868 г. фармальна далучыла землі дрэху да сваіх валоданняў. Нягледзячы на дапамогу з боку ваенных, каталікі пацярпелі паражэнне і саступілі пратэстантам.
У адрозненні ад суседняй Новай Каледоніі, на Ліфу не было масавага перасялення еўрапейскіх каланістаў. Французы трымалі на востраве невялікі ваенны атрад. Правадыры захоўвалі сваю традыцыйную ўладу. Толькі ў першай палове XX ст. былі зроблены пэўныя захады для актыўнага прыцягнення маладых дрэху да французскай культуры і адукацыі. У 1916 - 1918 гг. добраахвотнікі з Ліфу нават прымалі ўдзел у I Сусветнай вайне на баку Францыі. У 1940 г. дрэху аднадушна падтрымалі Ш. дэ Голя. У 1946 г. яны афіцыйна атрымалі французскае грамадзянства.
У пасляваенны час Ліфу пачаў інтэнсіўна развівацца, у тым ліку дзякуючы прадпрымальнасці саміх тубыльцаў. Яны вырошчвалі на продаж гародніну, ваніль, какосы. Але найбольш паспяховым напрамкам эканомікі стаў турызм. Гэтаму садзейнічала будаўніцтва сучаснага марскога порта і аэрапорта.
У 1989 г. Вэ стаў адміністрацыйным цэнтрам асобнай правінцыі Луаятэ ў складзе Новай Каледоніі. Была створана адміністрацыйная акруга Ліфу.
Славутыя мясціны
Востраў вабіць вандроўнікаў з розных краін сваімі белымі пясчанымі пляжамі. Адзін з самых вялікіх знаходзіцца непасрэдна каля Вэ. Іншыя цікавыя мясціны:
Бітва пры Гарні
Бітва пры Гарні, ці Гарніская бітва (გარნისის ბრძოლა) — бітва паміж войскамі Грузінскага царства і харэзмшаха Джэлал ад-Дзіна, што адбылася ў жніўні 1225 года.
Перадгісторыя
Уцякач ад Чынгісхана харэзмшах Джалал ад-Дзін у пачатку 1225 года ўвайшоў у Іранскі Азербайджан. Атабек Узбек (1210—1225) не змог зрабіць яму належнага супраціву і дзяржава Ільдэгізідаў была знішчана. У Грузіі няветла паставіліся да з’яўлення харэзмійцаў, бо землі Іранскага Азербайджана лічылі зонай свайго ўплыву. Па словах Ібн аль-Асіра ''«Штодня ў гэтых землях мусульмане падвяргаліся зневажэнню і ганьбе. Грузіны здзяйснялі на іх набегі, нападалі на іх і забіралі ўсё, што хацелі з іх маёмасці»''.
У пачатку жніўня 1225 года Джэлал ад-Дзін з вялікім войскам уварваўся ў Арменію, блізу крэпасці Гарні яму заступіла шлях грузінскае войска пад камандаваннем Іванэ Мхаргрдзелі.
Ход бітвы
Грузінская армія, заняўшы выгадную пазіцыю на ўзвышшы, 2 дні ўхілялася ад бітвы на адкрытай мясцовасці (выяўна з за лікавай перавагі праціўніка), таму раніцай наступнага дня Джалал ад-Дзін пачаў штурм вышыні. Цэнтр яго арміі складала конніца, на правым флангу стаялі атрады лучнікаў а адборныя часткі («Волаты — абаронцы») былі засяроджаны на левым флангу пад камандаваннем Гіяс ад-Дзінa, брата харэзмшаха.
Левы фланг арміі харэзмшаха рухаўся хутчэй астатніх, чым скарысталіся грузіны, перадавы полк грузінскай арміі пад кіраўніцтвам братоў Шалвы і Іванэ Тарэлі абрынуўся на левы фланг арміі харэзмшаха і стаў цясніць яго.
Падчас атакі перадавога палка адбыліся падзеі, якія сведчаць пра поўны разлад у кіраўніцтве грузінскага войска. Для далейшага паспяховага наступу камандзіры перадавога палка прасілі дапамогі ў галоўнакамандуючага, але той з асноўным войскам стаяў на месцы. Да харэзмійцаў паступова пачалі паступаць падмацаванні, і становішча перадавога палка стала цяжкім. Па словах грузінскага летапісца «У абодвух братоў забілі коней, і ім давялося біцца пешымі». Атака падаспелай з цэнтра харэзмійскай конніцы аказалася вырашальнай і перадавы полк быў пабіты, толькі нешматлікія выратаваліся ўцёкамі. Шалва трапіў у палон, а Іванэ быў забіты.
Страты бакоў
Пра страты арміі харэзмшаха невядома. Сучаснік гэтых падзей Ан-Назаві паведамляе, што грузіны страцілі 4 тыс.чалавек (Ібн ал-Асір заве лічбу 20 тысяч, што здаецца малаімаверным).
Наступствы
Параза пры Гарні зрабіла вылучна негатыўны ўплыў на стан Грузінскага царства. Неўзабаве пасля Гарніскай бітвы армія Джэлал ад-Дзіна ўзяла старажытную армянскую сталіцу Двін і стала рухацца да Тбілісі, сталіцы царства. Царыца Русудан пакінула ў горадзе гарнізон пад камандаваннем братоў Мемны і Боца Джакелі, а сама разам з сям’ёй і дваром пераехала ў Кутаісі.
Пасля здрады тбіліскіх мусульман Джэлал ад-Дзін узяў горад і жорстка расправіўся не толькі з хрысціянскім, але пазней і з мусульманскім насельніцтвам. Сталіца была спалена і разбурана. Пасля паходу харэзмійцаў краіна апынулася не ў стане супрацьстаяць надыходным мангольскім войскам, што прывяло да заваявання царства манголамі ў 1235 годзе.
Булыка
Булыка — прозвішча.
IC 3560
IC 3560 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Правожа
Правожа — рака ў Воранаўскім раёне, правы прыток Лучкі (басейн Нёмана).
Сонечнае зацьменне 27 ліпеня 1832 года
Зацьменне 27 ліпеня 1832 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1832 годзе і 81-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 1 лютага 1832 года, наступнае — 20 студзеня 1833 года.
Інфаркт
Інфаркт (лац. infarcire - начыняць, набіваць) — амярцвенне (некроз) органа з прычыны недахопу кровазабеспячэння. Прычыны інфаркту: трамбоз, эмбалія, працяглая спазма артэрый і функцыянальнае перанапружанне органа ва ўмовах гіпаксіі пры недастатковасці калатэральнага кровазвароту.
Тэрмін выкарыстоўваецца і ў дачыненні да ўсіх метабаліт-актыўных органаў, аднак найбольш часта ў ўжыванні сустракаюцца:
Джані Амеліа
Джані Аме́ліа (Gianni Amelio, нар., Сан-П’етра-дзі-Маджызана, Італія) — італьянскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
Гальтэлі
Гальтэлі (Galtellì) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Нуора.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы SS. Crocifisso.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
ФК Шэфілд Юнайтэд
«Шэфілд Юнайтэд» (Sheffield United Football Club) — англійскі футбольны клуб з Шэфілда, адзін з найстарэйшых клубаў Англіі (заснаваны ў 1889 годзе). «Шэфілд Юнайтэд» з’яўляецца чэмпіёнам Англіі ў сезоне 1897/98, а таксама чатырохразовым уладальнікам Кубка Англіі.
Ом Юн Чхоль
Кар’ера
Удзельнічаў у юніёрскім (4-е месца) і дарослым чэмпіянаце свету ў 2011 годзе, дзе заняў 6-е месца. На Алімпійскіх гульнях 2012 года выйграў залаты медаль, устанавіўшы новы рэкорд спаборніцтваў, а таксама стаўшы 5-м чалавекам у гісторыі, якому атрымалася падняць вагу, якая ў 3 разы перавышае вагу ўласнага цела.
Павел Паўлавіч Ахрыменка
Павел (Паўло) Паўлавіч Ахрыменка (, Саланіцы, Лубэнскі раён — 7 снежня 1997, Сумы) — украінскі літаратуразнавец, фалькларыст, доктар філалагічных навук, прафесар (1959), акадэмік Акадэміі навук Украіны (1993), член Саюза пісьменнікаў Украіны, член Саюза беларускіх пісьменнікаў ‎з 1966 года, даследчык «Слова аб палку Ігаравым».
Пачатак
Яшчэ 18-гадовым юнаком Паўло ўдзельнічаў у рэспубліканскім конкурсе школьнікаў на лепшы пераклад твораў Пушкіна. У 1937 годзе, трапіўшы на злёт маладых пісьменнікаў-літаратараў Украіны, пазнаёміўся з Максімам Рыльскім, які адзначыў маладога паэта-перакладчыка :Прочитав ваш переклад «Анчара» Пушкіна. Мушу вас привітати – кращого перекладу цього твору в українській поезії немає — (Альманах «Письменники Сумщини» 2005).
Аднак, нягледзячы на пахвалу майстра ўкраінскай паэзіі, Паўло так і не стаў паэтам. Ужо пад час вучобы ў Кіеўскім універсітэце адчуў новае захапленне — літаратуразнаўства.
Канец 1930-х гадоў быў адзначаны масавымі арыштамі выкладчыкаў. Але зняволены былі не ўсе; ацалелыя С. Маслаў, М. Папоў, М. Грунскі шмат далі будучаму навукоўцу. Яго нарыс «Слова аб палку Ігаравым» атрымаў высокую ацэнку вядучых навукоўцаў. Артыкулы П. Ахрыменка з’яўляліся ў спецыяльных і папулярных выданнях, прыцягваючы ўвагу не толькі калег, але і супрацоўнікаў НКУС. У прыватнасці, у сваіх публікацыях у «Литературной газете» малады даследчык зрабіў смелую спробу рэабілітацыі Б. Грынчанка і О. Каніскага, якіх тады афіцыйная крытыка кваліфікавала як «буржуазных нацыяналістаў» і «вульгарных сацыёлагаў». Ратуе яго і запрашае на працу памочнікам Паўло Тычына, які ў той час быў міністрам адукацыі УССР.
Выкладчыцкая дзейнасць
У гады Другой сусветнай вайны П. Ахрыменка жыў у сваёй роднай вёсцы на акупаванай тэрыторыі. У 1945 годзе пасля заканчэння ўніверсітэта П. Ахрыменка стаў выкладчыкам Сумскага педагагічнага інстытута. Але выкладаў тут нядоўга. Таленавіты патрыёт муляў вочы савецкай адміністрацыі. П. Ахрыменка ўспамінаў:Брудний наклеп і арешт за участь у націоналістичній організації, що ніби існувала в довоєнному Київському університеті, обірвали мої тодішні зв’язки із Сумами. Хоча під час слідства мою вину не довели і звільнили з-під арешту – звільнили і з Сумського інституту. Переїхав до Ворошиловограда – там теж роботу не знайшов.
Кампартыйныя ўлады выкарыстоўвалі апрабаваны метад: рабілі ўсё, каб таленавіты навуковец-пачатковец не мог прыкласці намаганні да развіцця ўкраінскай культуры: ва Украіне для яго зачынілі ўсе ўніверсітэты. Яму ўдалося ўладкавацца на працу ў Малдову (Кішынёў), а потым у Гомельскім універсітэце ў Беларусі. Але сапраўдны навуковец у любым асяроддзі знаходзіць магчымасць для самаўдасканалення. Тут ён хутка авалодаў беларускай мовай. У далейшым гэта вылілася ў манаграфіі (больш за 30), у якіх асвятлялася праблема беларуска-ўкраінска-расійска-літоўскіх адносін у літаратуры і культуры. На сімпозіумах навукоўцаў Ахрыменка выступаў толькі па-беларуску. У 1972 годзе яго запрасілі вярнуцца ў Сумскі педінстытут: быў крызіс з выкладчыкамі, доктара філалагічных навук не было. Ён пагадзіўся. Загадваў кафедрай рускай і замежнай літаратуры.
Літаратуразнаўца
З першых месяцаў знаходжання ў Сумскай вобласці П. Ахрыменка хутка набыў творчы аўтарытэт — як крытык, літаратуразнавец.
Пачаў з арганізацыйных пытанняў. Акрамя яго, на Сумшчыне было ўсяго два члены Саюза пісьменнікаў. Пры газеце «Ленінська правда» існавала літаб’яднанне «Зажинок», якое насамрэч дзейнічала больш на паперы. Ахрыменка прыклаў шмат намаганняў, каб літаратурная студыя запрацавала на поўную моц. І вынік у будучыні — большасць удзельнікаў аб’яднання сталі членамі Саюза, журналістамі і філолагамі.
A. Стоўбін піша:Ця студія виховала не одного доброго журналіста і професійного письменника, заклала підвалини письменницької обласної організації. Нагадаємо – письменницька організація утворилася 1985 року, П.Охріменко з часу утворення був заступником її голови, сумлінно виконуючи свої обов’язки до останніх днів життя…
З’яўленне П. Ахрыменкі ў Сумах супала з выхадам у Беларусі чарговай манаграфіі вучонага — «Летапіс брацтва» (Мінск) з падзагалоўкам: «Аб беларуска-ўкраінскіх фальклорных, літаратурных і тэатральных сувязях». Адносна вялікі аб’ём кнігі ахопліваў разнастайны матэрыял па ўкраінска-беларускіх культурных сувязях з XVII ст. Асобныя раздзелы кнігі былі прысвечаны даследаванню ролі і месца ў гэтых адносінах Т. Шаўчэнка і І. Франка, М. Багдановіча, Цёткі, Янкі Купалы і Максіма Рыльскага, Якуба Коласа, Івана Мікіценкі і многіх іншых дзеячаў культуры і літаратуры. Паэтычныя творы і пераклады, тэатральныя пастаноўкі, роднасць песень і прыказак, агульнасць казак, роля перыядычнага друку і крытыкі. — гэта далёка не поўны пералік момантаў, якія былі закрануты фундаментальнай працай П. Ахрыменка.