cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хаанг Мін Таа
Узнагароды
Быў удастоены наступных узнагарод: У 2005 годзе Хаанг узнагароджаны прэміяй Ха Шы Міна за кластар работ аб в’етнамскім ваенным мастацтве.
Скасаванне Асманскага султанату
Перадумовы
Уступленне Асманскай імперыі ў Першую сусветную вайну разам з Цэнтральнымі дзяржавамі адбылось 11 лістапада 1914 года. Баявыя дзеянні на Блізкаўсходнім тэатры Першай сусветнай вайны скончыліся падпісаннем Мудраскага перамір’я 30 кастрычніка 1918 года. Акупацыя Канстанцінопаля брытанскімі, французскімі і італьянскімі войскамі адбылася 13 лістапада 1918 года.
Падзел Асманскай імперыі пачаўся з падпісання Лонданскага пакта і працягнуўся некалькімі пагадненнямі, галоўным чынам двухбаковымі сярод членаў Антанты. Брытанскія войскі пачалі займаць ключавыя будынкі Імперыі і арыштоўваць нацыяналістаў пасля ўсталявання ваеннага кіравання ў ноч на 15 сакавіка 1920 года. 18 сакавіка 1920 года асманскі парламент прыняў і накіраваў пратэст саюзнікам аб непрымальнасці арышту пяці яго членаў. Тое сабранне было апошнім і азнаменавала канец Асманскай палітычнай сістэмы. Султан Мехмед VI распусціў Генеральную Асамблею Асманскай імперыі 11 красавіка 1920 года. Канстанцінопальскі ўрад, з бюракратычным апаратам, але без парламента, заставаўся актыўным на чале з султанам.
Сеўрскі мірны дагавор 10 жніўня 1920 года завяршыў падзел Імперыі. У той час прыкладна 150 палітыкаў былі сасланы на Мальту. Турэцкі нацыянальны рух, на чале з Мустафой Кемалем, заснаваў Вялікі Нацыянальны Сход Турцыі ў Анкары 23 красавіка 1920 года.
Вялікі Нацыянальны Сход Турцыі распачаў вайну за незалежнасць Турцыі (Кемалісцкую рэвалюцыю) супраць манархічнага Канстанцінопальскага ўрада, халіфам якога быў Мехмед VI. Канстанцінопальскі ўрад, урад без парламента, сфарміраваў Kuva-yi Inzibatiye, вядомую як «армія Халіфата», у супрацьвагу Kuva-yi Milliye — арміі Вялікага Нацыянальнага Сходу Турцыі.
Канфлікты адбываліся у Балу, Дзюзджэ, Хендэк, Адапазары, адначасова з іншымі паўстаннямі ў час турэцкай вайны за незалежнасць. Арміі Халіфата былі блізкія ідэі іслама, адсюль і назва. Узбраеннем і прыпасамі армію Халіфата забяспечвала Велікабрытанія. Стратэгічная задача арміі Халіфата, таксама як і англічанаў, заключалася у прадухіленні перамяшчэння нацыянальных сіл да праліваў. Kuva-yi Milliye нанесла паражэнне арміі Халіфата. Хаця Kuva-yi Milliye лічыцца першым крокам супраціўлення ў вызваленні Турцыі, неўзабаве нерэгулярныя ваенныя дзеянні былі спынены. Перад пачаткам грэчаскай вайны, Kuva-yi Milliye стала асновай арганізаванай арміі, якая пазней была перабудавана ва Узброеныя сілы Турцыі.
Канец Асманскай імперыі
Саюзнае запрашэнне на канферэнцыю ў Лазану было перадана як ураду ў Стамбуле, так і ў Анкары. Мустафа Кемаль быў упэўнены, што толькі ўрад з Анкары павінен прымаць удзел у канферэнцыі. 1 лістапада 1922 года Вялікі Нацыянальны Сход прызнаў урад Султанату незаконным. Вялікі Нацыянальны Сход таксама прыняў рашэнне, што Канстанцінопаль перастаў быць сталіцай нацыі з моманта яго акупацыі саюзнікамі. Акрамя таго яны абвясцілі, што Султанат быў скасаваны, што паклала канец Асманскай імперыі. Пасля азнаямлення з рэзалюцыяй, Мехмед VI шукаў прытулку на борце брытанскага лінейнага карабля Малайя. Пасля таго як Мехмед VI збег, астатнія міністры яго ўрада прынялі новую палітычную рэальнасць. Няма ніякага афіцыйнага дакумента, які абвяшчаў капітуляцыю Асманскай дзяржавы ці султана. Канферэнцыя ў Лазане, 11 лістапада 1922 года прызнала суверэнітэт Вялікага Нацыянальнага Сходу Турцыі як замену Асманскай імперыі. Апошні султан Мехмед VI пакінуў Канстанцінопаль 17 лістапада 1922 года.
Спіс з 600 імёнаў быў прадстаўлены на канферэнцыі ў Лазане, і асобы, якія ўваходзілі ў гэты спіс павінны былі быць абвешчаны персонамі нон грата. Спіс прызначаўся для ліквідацыі правячай эліты Асманскай імперыі. Перамовы ў Лазане паменьшылі спіс да 150 імёнаў, і дагавор быў падпісаны 25 ліпеня 1923 года.
Асманская дынастыя з’яўлялася увасабленнем асманскага Халіфата, пачынаючы з чатырнаццатага стагоддзя, з праўлення Мурада I. Прадстаўнік Асманскай дынастыі ўтрымліваў тытул халіфа і ўладу над усімі мусульманамі на момант прыходу да ўлады стрыечнага брата Мехмеда Абдул-Меджыда II. Асманская дынстыя пазіцыянавала сябе ў якасці палітычнага і духоўнага пераемніка Мухамада і лідара ўсёй мусульманскай супольнасці як у самой Турцыі так і за яе межамі. Тытул Абдул-Меджыда II быў аспрэчаны лідарам арабскага паўстання каралём Хусейнам бен Алі з Хіджаза, які асудзіў Мехмеда V, але яго царства было ліквідавана і анексіравана ібн Саудам у 1925 годзе.
Да 1922 года большасць жыхароў тагачаснай Турцыі былі мусульманамі альбо турэцкага альбо курдскага паходжання. Вялікі Нацыянальны Сход Турцыі абвясціў аб сябе як аб Рэспубліке Турцыя 29 кастрычніка 1923 года.
Славутая рэвалюцыя
Славутая рэвалюцыя (Glorious Revolution) — рэвалюцыя 1688 года ў Англіі, Шатландыі і Ірландыі ў выніку якой быў зрынуты кароль Якаў II Сцюарт. У перавароце ўдзельнічалі Нідэрланды на чале з Вільгельмам Аранскім, які стаў новым каралём Вільгельмам III. Пераварот атрымаў шырокую падтрымку сярод самых розных пластоў англійскага грамадства.
Перадгісторыя
У 1685 годзе пасля смерці англійскага караля Карла II на трон Англіі і Шатландыі ўступіў Якаў II, граф Ёркскі. Першапачаткова англійскае грамадства, якое памятала нядаўнюю рэвалюцыю, ставілася да яго лаяльна. Абраны парламент складаўся галоўным чынам з кансерватараў (торы).
Палітыка рэлігійнай памяркоўнасці выклікала рэзкі пратэст англіканскіх біскупаў. Кароль у адказ загадаў пасадзіць 10 біскупаў у Таўэр. Некаторыя час супернікі Якава спадзяваліся на смерць пажылога караля, пасля чаго трон Англіі заняла б яго дачка-пратэстантка Марыя Сцюарт, жонка Вільгельма. Аднак у 1688 годзе ў 55-летняга Якава II нечакана нарадзіўся сын, гэтая падзея паслужыла штуршком да перавароту. Анты-якабітскія сілы вырашылі абмеркаваць варыянт змены «тырана» на галандскую пару — Марыю і Вільгельма.
Рэвалюцыя
У 1688 годзе Якаў II узмацніў ганенні на англіканскае духавенства і канчаткова пасварыўся з торы. Абаронцаў у яго практычна не засталося (Людовік XIV быў заняты вайной за Пфальцкую спадчыну). Незадаволеныя палітыкай караля сем бачных англійскіх палітыкаў — граф Дэнбі, граф Шрузберы, лорд Кавендыш, віконт Лэмлэй, адмірал Расэл, біскуп Лонданскі Комптан і Сідней — напісалі сакрэтнае запрашэнне Вільгельму, дзе засвядчалася, што 19 з 20 англічан будуць вельмі радыя перавароту і ўзыходжанню пратэстанцкага караля.
Войска Якава II засяродзілася ў Солсберы, аднак ніводнай сур'ёзнай бітвы не адбылося, большасць военачальнікаў адразу перайшлі на бок Вільгельма, уключаючы генерал-лейтэнанта Джона Чэрчыля. Малодшая дачка караля - Ганна, таксама з'ехала ў лагер Вільгельма. Актыўна падтрымалі пераварот таксама гараджане, пратэстанцкія і парламенцкія лідары, міністры ўрада. Якаў II бег у Францыю, адкуль спрабаваў ажыццявіць рэстаўрацыю, але без усялякага поспеху.
Далейшыя падзеі
У гады кіравання Вільгельма III былі праведзены глыбокія рэформы, якія заклалі аснову палітычнай і гаспадарчай сістэмы краіны. У гэтыя гады пачынаецца імклівы ўзлёт Англіі і яе ператварэнне ў магутную сусветную дзяржаву. Адначасова закладваецца традыцыя, па якой улада манарха абмяжоўваецца «Білем правоў англійскіх грамадзян». Паменшылася дыскрымінацыя пратэстантаў (Акт пра верацерпнасць), але ўзмацнілася дыскрымінацыя каталікоў.
Фінал Кубка Беларусі па футболе 2021
Фінал Кубка Беларусі па футболе 2021 адбыўся 23 мая 2021 года ў Гомелі на стадыёне «Цэнтральны». У ім сустрэліся «БАТЭ» і «Іслач».
Як заўважылі футболныя аналітыкі, на сайце білетнага аператара, больш за 90% квіткоў ад 50% усёй умяшчальнасці стадыёна былі прададзеныя. Аднак насамрэч, стадыён быў запоўнены на 20—30%, што даказваецца розным фота- і відэаматэрыялам. Такім чынам, колькасць гледачоў на стадыёне, якая была адлюстравана ў пратаколе — 6253, была пастаўлена пад сумнеў.
Шлях да фінала
Свой шлях да фінала «БАТЭ» пачаў са стадыі 1/16 фіналу, матчам супраць Граніт (Мікашэвічы), а «Іслач» — Дняпро (Магілёў).
Замосце (Уздзенскі раён)
Замо́сце (, Замостье) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нёманскага сельсавета.
Зялёны Клін (Гардзееўскі раён)
Зялёны Клін (Зелёный Клин) — пасёлак у Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гардзееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
IC 4002
IC 4002 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сімон Міньяле
Сімон Міньяле (Simon Luc Hildebert Mignolet; нар., Сінт-Тройдэн, Бельгія) — бельгійскі футбаліст, брамнік клуба «Бругэ» і нацыянальнай зборнай Бельгіі.
Запольскі сельсавет
Назву Запо́льскі сельсавет маюць:
Баеўскі сельсавет
Назву Ба́еўскі сельсавет маюць:
Будзішча (Іўеўскі раён)
Будзі́шча (, Будище) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Эйгердаўскага сельсавета.
Баеўскі сельсавет (Крычаўскі раён)
Ба́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Баеўка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Крычаўскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Крычаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бацвінаўскага сельсавета.
Катархей
Катархей, таксама гадэй , хэдзій, азой, прэархей, прыской — геалагічны эон, інтэрвал геалагічнага часу, які папярэднічаў архею. Асадкавыя пароды з катархея невядомыя. Паводле сучасных уяўленняў, жыцця на Зямлі ў катархеі не было.
Пачаўся з утварэння Зямлі — каля 4,6 млрд гадоў таму. Верхняя мяжа праводзіцца па часе 4,0 млрд гадоў таму. Такім чынам, гэты эон ахоплівае першыя 600 млн гадоў гісторыі нашай планеты. У сучаснай геахраналагічнай шкале ён не падзелены на эры і перыяды.
Склад і будова першаснай Зямлі
Зямля адразу пасля свайго ўтварэння была параўнальна халодным касмічным целам — тэмпература ў яе нетрах нідзе не перавышала тэмпературу плаўлення рэчыва. Яна мела дастаткова аднастайны склад, не існавала ні ядра, ні зямной кары.
Мяркуюць, што 5-4 млрд. гадоў таму назад за кошт радыеактыўнага распаду Зямля атрымлівала ў 5-6 разоў больш цяпла, чым зараз; большая была колькасць метэарытаў і сонечнай энергіі, якая дасягала паверхні Зямлі, паколькі атмасфера адсутнічала. Усё гэта абумовіла ўнутраны разагрэў Зямлі і выклікала зонную плаўку. Легкаплаўкія кампаненты рухаліся ўгару хутчэй за тугаплаўкія. Пад уплывам плаўкі пачаў фарміравацца базальтавы слой зямной кары: на паверхні Зямлі ўзніклі кальцавыя структуры, запоўненыя базальтавай лавай.
У папулярнай літаратуры распаўсюджана ўяўленне аб бурнай вулканічнай і гідратэрмальнай дзейнасці на паверхні Зямлі, якое не адпавядае рэчаіснасці. Вулканаў, што вывяргалі б на паверхню маладой Зямлі патокі лавы, фантанаў газаў і пароў вады ў тыя часы не было, як і не існавала ні гідрасферы, ні шчыльнай атмасферы. Тая ж невялікая колькасць газаў і вадзяной пары, якія выдзялялася пры падзенні метэарытаў, паглыналася порыстым рэгалітам.
Рэльеф
Рэльеф нагадваў спярэшчаную метэарытамі паверхню Месяца, аднак быў згладжаны з-за моцных і практычна бесперапынных прыліўных землетрасенняў і складзены толькі манатонна цёмна-шэрым першасным рэчывам, пакрытым зверху тоўстым пластом рэгаліту.
Эвалюцыя сістэмы Зямля-Месяц
Суткі ў пачатку катархея доўжыліся 6 гадзін і былі прыблізна роўныя перыяду абарачэння Месяца, аднак апошні вельмі хутка ўзрастаў.
Адначасова на Месяцы адбываліся такія ж геалагічныя працэсы, утвараліся месяцавыя моры, запоўненыя базальтавымі лавамі. У адрозненне ад Зямлі, энергетычныя рэсурсы Месяца параўнальна хутка страціліся з-за яго малой масы. Мяркуюць, што зараз тэмпература ў глыбіні Месяца роўна 100°С, тэрмічная эвалюцыя нязначна працягваецца ў яго нетрах. У наш час Месяц можна разглядаць як аналаг старажытнай Зямлі. Але эвалюцыя Зямлі пайшла далей, тады як Месяц амаль не змяніўся за апошнія 3-3,5 млрд. гадоў. Такім чынам, Месяц можна прыняць за своеасаблівую мадэль Зямлі на самым пачатку геалагічнай гісторыі яе развіцця.
Тэя
Тэя, Фея (Θεία) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі тытаніда, старэйшая дачка Урана і Геі, сястра і жонка Гіперыёна, маці Геліяса (Сонца), Эас (ранішняга світанку) і Селены (месяца). Паводле Ксенагора, нарадзіла ад Акіяна керкопаў Кандула і Атланта.
Пясчаная
Назву Пясча́ная маюць:
Трывера
Трывера (Trivero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 6381 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 237 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 13835. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Quirico e Giulitta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
ФК Рыцярэй
«Рыцярэй» (Futbolo klubas „Riteriai“) — літоўскі футбольны клуб з Вільнюса. Заснаваны ў 2005 годзе ў Тракаі, да лютага 2019 года меў назву «Тракай».
Алена Варабей
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і беларускіх яўрэяў Якава і Ніны Лебенбаумаў. Ганарылася сваім прозвішчам і любіла падкрэсліваць яго значэнне — дрэва жыцця. Вучылася ў сярэдняй школе № 20 г. Брэст, а затым у музычным вучылішчы (цяпер Брэсцкі дзяржаўны музычны каледж імя Рыгора Шырмы). Здольнасці да пародыі выявіліся ў яе яшчэ ў школе. Школьныя настаўнікі сталі першымі персанажамі для яе пародый. Разам з тым любіла спяваць і марыла стаць эстраднай спявачкай. Але бацькі рыхтавалі яе на настаўніка музыкі.
У 1988 годзе з трэцяй спробы паступіла ў Ленінградскі тэатральны інстытут (сёння — Санкт-Пецярбурская дзяржаўная акадэмія тэатральнага мастацтва). Паводле яе слоў, каб ездзіць у Ленінград на ўступныя іспыты, тры гады запар ёй давялося мыць пад’езды, разгружаць хлеб, дапамагаць прадаўцам у хлебным аддзеле. Цікава, што пры паступленні прыёмная камісія адзначыла, што спяваць Алена Лебенбаум не ўмее і не здольная гэтаму навучыцца. У Ленінградскім тэатральным інстытуце, які скончыла ў 1993 годзе, яна праходзіла навучанне па класе артыст тэатра, эстрады і кіно Ісака Штокбанта. Артыстка прызнаецца, што падчас навучання цяжэй за ўсё ёй было пазбавіцца свайго беларускага акцэнту, каб пачаць правільна размаўляць па-руску. А лягчэй за ўсё ёй даваўся вакал. Педагогам па вакале была Алена Шмыдлеўская, якая вучыла не толькі класічнай манеры спеваў, але і эстраднай, і джазавай, і якая пасля ўгавораў пагадзілася ўзяць Алену Лебенбаум у свой клас.
Творчы шлях
Са студэнцкіх гадоў пачала працаваць у Ленінградскім тэатры музычнай пародыі «Буфф» разам з такімі вядомымі сёння парадыстамі як Юрый Гальцаў, Генадзь Ветраў. Там у яе была магчымасць іграць у драматычных спектаклях, спяваць і рабіць пародыі. Знайсці свой жанр для яе тады аказалася няпроста — хацела стаць і спявачкай, і парадыстам, і актрысай.
У 1991 годзе выступіла на конкурсе акцёрскай песні імя Андрэя Міронава з музычнай пародыяй. Сваім вобразам і вакальным нумарам яна шакавала журы, якое не ацаніла яе выступ, але пры гэтым у гледачоў яна выклікала вялікае захапленне і была адзначана прызам глядацкіх сімпатый. У 1993 Алена выдатна прадэманстравала свае вакальныя і акцёрскія здольнасці на Усерасійскім конкурсе «Ялта-Масква-Транзіт». Тады яна з’явілася перад гледачамі ў вобразе няўклюднай школьніцы ў акулярах з касічкамі і бутэрбродам у руцэ. Меркаванні прафесійнага журы і гледачоў гэтым разам супалі і Алена Варабей атрымала на конкурсе Гран-пры, адмысловы прыз 1-га тэлеканала — паездку ў Сан-Рэма ды прыз глядацкіх сімпатый.
Аднак пасля гэтага выдатнага поспеху ў Ялце Алена Варабей эстраднай спявачкай не стала — для гэтага патрэбныя былі вялікія грошы, якіх яна не мела. Тым не менш, яна працягвала пісаць песні, агучвала шматлікія рэкламныя ролікі. Вялікую ролю ў яе далейшай акцёрскай кар’еры адыграла знакамітая спявачка Ала Пугачова, якая ў 1998 годзе запрасіла яе прыняць удзел у здымках «Калядных сустрэчаў» («Рождественских встреч»).
Пазней ёю зацікавіўся парадыст Уладзімір Вінакур, які шукаў актрысу для свайго тэатра, аднак працаваць у яго тэатры Алене не давялося: пасля адзінага выступу ў канцэртнай праграме «Левчик и Вовчик. 30 лет спустя», дзе Варабей разам з Гальцавым і Ветравым выканалі парадыйны нумар, да яе падышоў прэзідэнт культурнага фонду «АРТЭС» А. Достман і прапанаваў падпісанне выгаднага кантракта. Праз пэўны час Алена Варабей цалкам перайшла на эстраду ў парадыйны жанр і пачала браць удзел у праграме «Аншлаг». Пачаліся і сольныя канцэрты перад вялікай аўдыторыяй у розных гарадах і краінах. Здымаецца ў кіно.
Творчы псеўданім Алены Лебенбаум мае наступнае тлумачэнне: з аднаго боку, слова «верабей» (воробей) выдатна адлюстроўвае няўрымслівы тэмперамент артысткі, а яшчэ Алена з дзяцінства любіць спявачку Эдзіт Піяф, прозвішча якой з французскай мовы перакладаецца як «верабей».
Сям’я
Сёння Алена Варабей жыве ў Маскве на Вараб’ёвых гарах, выхоўвае дачку Сонечку, якая нарадзілася ў 2003 годзе. Раней рэгулярна наведвалася ў Брэст, дзе ў сям’і бацькоў выхоўвалася яе дачка. Заўчасна памёрлы дзядзька Алены Лебенбаум (родны брат бацькі) — Яфім Лебенбаум — быў сябрам Брэсцкай гарадской арганізацыі БНФ «Адраджэнне», выступаў за незалежнасць Беларусі, яе дэмакратызацыю, прыхільна ставіўся да беларушчыны і, будучы прыватным прадпрымальнікам, матэрыяльна падтрымліваў утрыманне сядзібы БНФ у Брэсце. Наогул для ўсіх Лебенбаумаў, любоў да Брэста і сваёй краіны былі зусім не чужыя.
З 2010 года бацькі Алены Варабей (Лебенбаум) Якаў і Ніна ды сям’я малодшай сястры Наталлі жывуць разам з ёй у Маскве.
Вакал
Выконвае песню «Домовой» (музыка Андрэя Іванова, словы Дзмітрыя Рубіна)
Узнагароды
Заслужаны артыст Расійскай Федэрацыі. Алена Варабей неаднаразова станавілася лаўрэатам Усерасійскіх конкурсаў артыстаў эстрады:
NGC 1135
NGC 1135 (іншыя абазначэнні — ESO 154-18, PGC 10800) — галактыка ў сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Запруддзе (Уздзенскі раён)
Запру́ддзе (, Запрудье) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нёманскага сельсавета.
Samsung Internet
Samsung Internet — мабільны вэб-браўзер для смартфонаў і планшэтаў, распрацаваны кампаніяй Samsung Electronics на аснове праекта з адкрытым зыходным кодам Chromium. Samsung Internet прадусталяваны на прыладах Samsung Galaxy. З 2015 года ён даступны для спампоўкі з Google Play, таксама магчымае выкарыстанне для разумных гадзіннікаў на базе аперацыйнай сістэмы Tizen праз Samsung Galaxy Store. Паводле ацэнак Samsung, у 2016 годзе ў браўзера было каля 400 мільёнаў актыўных карыстальнікаў штомесяц. Па дадзеных StatCounter, у студзені 2023 г. яго доля на рынку складала каля 5 %.
Samsung Internet замяніў стандартны браўзер Android на прыладах Samsung Galaxy у 2012 годзе. Прыкладна ў пачатку 2013 года было вырашана заснаваць браўзер на Chromium, і першая версія на базе Chromium была ўсталявана ў Samsung S4 у тым жа годзе.
Большасць адрозненняў ад кода Chromium былі ўведзены для падтрымкі спецыяльнага абсталявання Samsung, напрыклад Gear VR і біяметрычных датчыкаў.
Мядзведаўка (Гардзееўскі раён)
Мядзведаўка (Медведовка) — пасёлак у Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гардзееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Заснаваны ў 1920-х гадах; па перапісе 1926 года пераважала беларускае насельніцтва.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Перу
Спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Перу
Спіс
У дадзенай табліцы аб'екты размешчаныя ў парадку іх дадання ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Рыкарда Санчэс
Рыкарда Санчэс (Ricardo Sánchez, нар. 9 верасня 1953, Рыа-Грандэ-Сіці, Тэхас, ЗША) — генерал-лейтэнант арміі ЗША лацінаамерыканскага паходжання, камандуючы кааліцыйнымі войскамі ў Іраку з чэрвеня 2003 па чэрвень 2004 года.
Санчэс атрымаў две вышэйшых адукацыі па матэматыцы і гісторыі. Падчас вайны ў Персідскім заліве (1991) камандаваў батальёнам. З’яўляўся самым высокапастаўленым амерыканцам іспанскага паходжання ў арміі ЗША да свайго сыходу з Узброеных сіл 1 лістапада 2006 года. Пакінуў войска пасля скандалу ў турме Абу-Грэйб, калі стала вядома, што амерыканскія вайскоўцы катавалі зняволеных.
У 2005 годзе праваабарончая арганізацыя «Амерыканскі саюз за грамадзянскія свабоды» апублікавала службовую запіску Санчэса ад 14 верасня 2003 года. У дакуменце генерал дазваляў выкарыстанне некаторых метадаў допыту, якія, на думку юрыстаў Амерыканскага саюза грамадзянскіх свабод, парушалі Жэнеўскія канвенцыі.
Запольскі сельсавет (Аршанскі раён)
Запо́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Заполле.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Малотынскі (Малатнянскі) сельсавет у складзе Коханаўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Малотынь. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Коханаўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Аршанскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Заполле. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Талачынскага раёна, з 12 лютага 1965 года — у складзе Аршанскага раёна. У 1972 годзе ў склад сельсавета з Межаўскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (вёскі Глінішча, Грабянёва, Гразіна, Зарэчча, Кашына, Лагі, Мальжонкава, Слабодка, Чаркасова і Шэмберава), у склад Задроўеўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Дроздава, Казлова, Рагазіна і Хлусава). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Малотынскга сельсавета 19 населеных пунктаў. 15 мая 1981 года ў склад Межаўскага сельсавета вернуты 6 населеных пунктаў (вёскі Зарэчча, Кашына, Мальжонкава, Слабодка, Чаркасова і Шэмберава), у склад Веравайшанскага сельсавета перададзена вёска Грабянёва. 2 лютага 1982 года сельсавет перайменаваны ў Запольскі. 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Межаўскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: вёскі Азярок, Баякоўшчына, Глінішча, Гразіна, Заполле, Зоськава, Ізмайлава, Лагі, Малотынь, Рубашына, Смаляны і Ферма.
IC 4003
IC 4003 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Калюга (Уздзенскі раён)
Калю́га (, Калюга) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нёманскага сельсавета.
Сярэднік (возера, Браслаўскі раён)
Сярэ́днік — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дружнянка, каля вёскі Замошша.
Плошча паверхні возера 0,17 км², даўжыня 1,13 км, найбольшая шырыня 0,24 км, даўжыня берагавой лініі 2,61 км. Найбольшая глыбіня возера каля 5 м, сярэдняя — 3,5 м. Аб’ём вады 0,59 млн м³. Плошча вадазбору 9,19 км².
Катлавіна Сярэдніка лагчыннага тыпу, моцна выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны дасягаюць вышыні 5—8 м, спадзістыя ў верхняй частцы і стромкія ў ніжняй. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, у паўднёва-усходняй частцы берагі нізкія. Глыбіні да 2 м займаюць каля 18 % плошчы возера. Дно да глыбіні 1—1,5 м пясчанае, да 2—3 м выслана апясчаненым ілам, глыбей — крэменязёмістым сапрапелем.
Возера эўтрофнае. Зарастае каля 30 % плошчы. Расліннасць пашыраецца да глыбіні 1,5 м на адлегласці 2—10 м ад берага возера. У паўночнай частцы з Сярэдніка выцякае ручай у возера Шылава, у паўднёва-заходняй частцы ўпадае ручай з возера Паддворнае.
Penaeaceae
Батанічнае апісанне
Вечназялёныя кусты і невялікія дрэвы са скурыстым лісцем.
Чарнец (прыток Прудніцы)
Чарне́ц — рака ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Прудніца (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 11 км. Выцякае з возера Доўгае, за 2,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Восмата, вусце за 0,7 км на ўсход ад вёскі Прудок (упадае ў раку Прудніца даўжынёй 2 км). Цячэ ў межах Гарадоцкага ўзвышша. Рэчышча ад вытоку на працягу 4,2 км каналізаванае.
Penaeaceae
Арэал
Прадстаўнікі сямейства ў прыродзе сустракаюцца ў Паўднёвай Афрыцы.
Таксанамія
Сямейства ўключае 9 родаў :
NGC 1136
NGC 1136 (іншыя абазначэнні — ESO 154-19, FAIR 732, AM 0249-551, IRAS02493-5510, PGC 10807) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4004
IC 4004 — галактыка тыпу S M (спіральная змяшаная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гарнастай у Беларусі
Гарнастай для Беларусі — абарыгенны від сысуноў, прадстаўнік беларускай фаўны куніцавых.
Гісторыя
Гістарычна гарнастай на беларускіх землях быў звычайным відам, яго здабывалі дзеля.
Сучасная папуляцыя
У Беларусі шырока распаўсюджаны на ўсёй тэрыторыі, сустракаецца ва ўсіх раёнах, але ўсюды адносна рэдкі.
Ахова і паляванне
У 2014 годзе гарнастай быў уключаны ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь і паляванне на яго забаронена.
Біялогія
Гарнастай насяляе розныя тыпы лесу, аддаючы перавагу ўзлескам і вырубкам, асабліва пры наяўнасці ў іх густога падлеску. Ахвотна пасяляецца ў хмызняках па берагах рэк, старыц, азёр і меліярацыйных каналаў, а таксама на палях і лугах з зараснікамі хмызнякоў па ўскраінах, грудамі камянёў, валамі; сустракаецца паблізу паселішчаў чалавека. Пазбягае або рэдка сустракаецца гарнастай на чыстых балотных масівах, у борах і асабліва ў борах з мёртвым покрывам; рэдкі ён і ў сухіх бярэзніках.
Вальдэнга
Вальдэнга (Valdengo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 2567 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 361 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 13855. Тэлефонны код — 015.
святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Уласій Севасційскі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
ЖФК Славянка Мінск
«Славянка» — былы беларускі жаночы футбольны клуб з горада Мінск, заснаваны ў 2014 годзе.
Алымаўка (Рослаўльскі раён)
Алымаўка (Алымовка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Якімавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Алымаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Іванаўскага сельскага паселішча.
Жаакім Ёмбі-Опанга
Жак-Жаашэн Ёмбі-Опанга ці Жаакім Ёмбі-Опанга (Jacques Joachim Yhombi-Opango; 12 студзеня 1939, Форт-Русэ — 30 сакавіка 2020, Нёі-сюр-Сен ) — кангалезскі генерал, палітык і дзяржаўны дзеяч. Пры марксісцка-ленінскім рэжыме прэзідэнта Нгуабі — камандуючы кангалезскай арміяй, пасля забойства Нгуабі — прэзідэнт ў 1977—1979 гадах. Адхілены ад улады вайсковым пераваротам, пры прэзідэнце Сасу-Нгесо двойчы знаходзіўся ў зняволенні. Пасля палітычнай рэформы 1991 года — лідар партыі Аб’яднанне за дэмакратыю і развіццё. Пры прэзідэнце Лісубе ў 1993—1996 гадах — прэм’ер-міністр Конга, праводзіў ліберальныя эканамічныя рэформы. Эміграваў з Конга ў выніку паразы Лісубы ў грамадзянскай вайне 1997 года. Пасля вяртання ў Конга — апазіцыйны палітык. Памёр пры пандэміі каранавіруса.
Афіцэр
Нарадзіўся ў дэпартаменце Кювет, зямляк Марыяна Нгуабі. Пачатковую адукацыю атрымаў на радзіме ў Форт-Русе. У 1957 скончыў бразавільскую Школу ваеннай падрыхтоўкі імя генерала Леклерка.
Да 1960 Жаакім Ёмбі-Опанга служыў у французскіх войсках у Чадзе. У 1960—1962 гадах працягваў ваенную адукацыю ў Францыі. Скончыў Сен-Сір у званні лейтэнанта.
Вярнуўшыся ў Конга ў 1963 годзе, камандаваў армейскім батальёнам. У 1965 годзе ўзначаліў ваенную канцылярыю прэзідэнта Альфонса Масамба-Дэба. У пачатку 1968 года служыў ваенным аташэ Конга ў СССР.
Камандуючы арміяй
У ліпені-жніўні 1968 года ў выніку ваеннага бунту быў скінуты прэзідэнт Масамба-Дэба. Улада перайшла да Нацыянальнай рады рэвалюцыі на чале з Марыянам Нгуабі. У канцы года Нгуабі быў абвешчаны прэзідэнтам. Жаакім Ёмбі-Опанга атрымаў камандаванне дэсантным батальёнам. У верасні 1969 Ёгода мбі-Опанга прызначаны начальнікам генеральнага штаба ў рангу камандуючага арміяй.
Жаакім Ёмбі-Опанга належаў да бліжэйшага атачэння прэзідэнта Нгуабі. З моманту стварэння Кангалезскай партыі працы (КПП) з’яўляўся членам ЦК. Ёмбі-Опанга лічыўся ў кіруючай марксісцка-ленінскай КПП прадстаўніком правага крыла, але падтрымліваў курс Нгуабі. Пазіцыя Ёмбі-Опанга ў КПП часам параўноўваецца з «правым ухілам» ва УКП(б).
Як камандуючы арміяй Ёмбі-Опанга адыграў вырашальную ролю ў падаўленні спробы перавароту 22 лютага 1972 года. Пад яго кіраўніцтвам быў задушаны ўльтралевы паўстанцкі Рух 22 лютага.
У кастрычніку 1973 прэзідэнт Нгуабі адхіліў Ёмбі-Опанга з пасады камандуючага войска і прызначыў генеральным інспектарам узброеных сіл. З сярэдзіны 1974 Ёмбі-Опанга курыраваў абарону, бяспеку, а таксама сістэму пошты і тэлекамунікацый. Пры гэтым ён знаходзіўся ў пастаяннай службовай канкурэнцыі з Дэні Сасу-Нгесо.
Сакавіцкі крызіс 1977
У снежні 1975 на пазачарговым пасяджэнні ЦК КПП Марыян Нгуабі абвясціў курс на «радыкалізацыі рэвалюцыі». Ёмбі-Опанга быў выведзены з партыйнага кіраўніцтва, зняты з пасады генеральнага інспектара арміі і пераведзены ў дырэкцыю Нацыянальнага савета грамадскіх работ, што з’яўлялася прыкметным паніжэннем. Пры гэтым функцыі курыравання абароны і бяспекі адышлі да Сасу-Нгесо.
У краіне расла незадаволенасць, закісанне распаўсюджвалася ў апараце і актыве КПТ. Палітычныя канфлікты адбываліся на фоне эканамічных бязладзіцы і ўзмацнення сацыяльнай напружанасці. На гэтым фоне Жаакім Ёмбі-Опанга станавіўся кансалідуючай фігурай апазіцыі.
Становішча максімальна абвастрылася з пачатку сакавіка 1977 года. 11 сакавіка Ёмбі-Опанга правёў нараду групы функцыянераў. Прысутныя канстатавалі неадэкватнасць прэзідэнта і абдумалі меры па яго нейтралізацыі. У той жа час большасць з іх выступалі супраць фізічнай ліквідацыі Нгуабі.
Прэзідэнт
У момант забойства прэзідэнта Ёмбі-Опангазнаходзіўся ў Аванда. Ён неадкладна вярнуўся ў Бразавіль і ўзначаліў Ваенны камітэт партыі, які прыняў на сябе ўсю паўнату ўлады (яго намеснікам стаў Сасу-Нгесо). Арганізатарам змовы і забойства Нгуабі быў абвешчаны былы прэзідэнт Альфонс Масамба-Дэба, расстраляны 25 сакавіка.
3 красавіка 1977 года, на наступны дзень пасля пахавання Нгуабі, Жаакім Ёмбі-Опанга быў абвешчаны прэзідэнтам Народнай Рэспублікі Конга (НРК). 6 красавіка ён прынёс прысягу як кіраўнік дзяржавы. У сваёй прамове Ёмбі-Опанга заявіў аб намеры працягваць «сацыялістычнае будаўніцтва» па запаветах Марыяна Нгуабі.
Прэзідэнцтва Жаакіма Ёмбі-Опанга характарызавалася ўзмацненнем жорсткасці паліцэйскага рэжыму. Пастаянна дзейнічаў каменданцкі час. Пад маркай расследавання «змовы Масамба-Дэба» быў ажыццёўлены шэраг арыштаў, у пачатку 1978 праведзены паказальны працэс. 10 з 42 абвінавачаных былі пакараныя. Сярод рэпрэсаваных апынуўся, у прыватнасці, былы прэм’ер-міністр і будучы прэзідэнт Конга Паскаль Лісуба — яму быў вынесены смяротны прысуд, які пасля пратэстаў лідараў Франсафрыкі заменены пажыццёвым зняволеннем. У той жа час непасрэдны выканаўца забойства Нгуабі капітан Кікадзізі быў забіты пры затрыманні, што канчаткова зацемніла карціну змовы. У 1978 годзе прайшла новая серыя арыштаў і рыхтаваўся наступны працэс — па абвінавачванні ў змове супраць самога Ёмбі-Опанга.
Пры гэтым адбыліся змены ў знешняй палітыцы. Нармалізаваліся адносіны з Францыяй, вельмі напружаныя пры Нгуабі, былі адноўлены дыпламатычныя адносіны з ЗША.
У партыйна-дзяржаўным кіраўніцтве працягвалася супрацьстаянне паміж прэзідэнтам Жаакімам Ёмбі-Опанга і міністрам абароны Дэні Сасу-Нгесо. Міністр настойваў на вяртанні ЦК КПП ранейшых прэрагатыў, яшчэ пры жыцці Нгуабі перададзеных знешнеўстаўным і знешнеканстытуцыйным структурам. Распаўсюджваліся ўлёткі, якія асуджалі Ёмбі-Опанга за карупцыю і вінавацілі ў забойстве Нгуабі. Аналагічныя абвінавачванні ў неафіцыйным парадку прад’яўляліся і Сасу-Нгесо.
Адстаўка і арышт
5 лютага 1979 года прэзідэнт вымушаны быў склікаць пасяджэнне ЦК КПП. Нечакана для сябе ён сутыкнуўся з варожа настроенай большасцю прыхільнікаў Сасу-Нгесо. Ёмбі-Опанга склаў прэзідэнцкія паўнамоцтвы. 8 лютага прэзідэнтам НРК быў абвешчаны Дэні Сасу-Нгесо.
14 сакавіка 1979 года зрушаны з усіх пастоў Жаакім Ёмбі-Опанга быў без суда змешчаны пад хатні арышт. Яго маёмасць падверглася канфіскацыі. Вызвалены ў лістападзе 1984 года, у ліпені 1987 года зноў арыштаваны па абвінавачванні ў трайбалісцкай змове супраць Сасу-Нгесо.
Рэформа і рэабілітацыя
З жніўня 1990 года прэзідэнт Сасу-Нгесо абвясціў праграму дэмакратызацыі. Былі вызваленыя палітычныя зняволеныя, у тым ліку Ёмбі-Опанга. Ён звярнуўся ў суд з патрабаваннем вярнуць канфіскаваную маёмасць, пазоў быў задаволены.
У 1991 г. Нацыянальна-дзяржаўная канферэнцыя прыняла праграму палітычных рэформаў. Марксізм-ленінізм як дзяржаўная ідэалогія быў адменены, дэклараваны пераход да шматпартыйнай дэмакратыі і рынкавай эканоміцы. Краіна зноў стала звацца Рэспублікай Конга. Былі палітычна і юрыдычна рэабілітаваныя былыя прэзідэнты Фюльбер Юлу, Альфонс Масамба-Дэба, Жаакім Ёмбі-Опанга. (Пры гэтым некаторыя дэлегаты канферэнцыі ўскладалі на Ёмбі-Опанга і Сасу-Нгесо адказнасць за забойства Нгуабі .)
Прэм’ер-міністр
У канцы 1990 года Жаакім Ёмбі-Опанга заснаваў партыю Аб’яднанне за дэмакратыю і развіццё. У жніўні 1992 года балатаваўся ў прэзідэнты, але заняў толькі шостае месца з 5 % галасоў.
Партыя Ёмбі-Опанга падтрымала абранага прэзідэнта Паскаля Лісубу. З 1993 па 1996 гады Жаакім Ёмбі-Опанга займаў пасаду прэм’ер-міністра і праводзіў больш ліберальную эканамічную палітыку. Менавіта ў перыяд яго прэм’ерства была праведзена дэвальвацыя кангалезскага франка, рэзка скараціліся дзяржаўныя выдаткі. Дзеянні Жаакіма Ёмбі-Опанга на прэм’ерскай пасадзе былі дыяметральна процілеглыя яго ж дзейнасці ў перыяд праўлення КПТ.
Апазіцыянер
У 1997 годзе ў Конга пачалася грамадзянская вайна, у якой Ёмбі-Опанга падтрымліваў прэзідэнта Лісубу. Некалькі блізкіх сваякоў Ёмбі-Опанга былі забітыя баевікамі Сасу-Нгесо з апалчэння «Кобры». Пасля паразы Лісубы ад войскаў Сасу-Нгесо, падтрыманых ангольскай інтэрвенцыяй, Ёмбі-Опанга вымушаны быў эміграваць у Габон, затым у Кот Д’івуар і ў Францыю.
У снежні 2001 Жаакім Ёмбі-Опанга быў завочна асуджаны ў Конга на 20 гадоў пазбаўлення волі па абвінавачванні ў крадзяжы сродкаў ад продажу нафты (тады ж да 30 гадоў быў завочна прысуджаны таксама эмігравалы Лісуба). Сам Ёмбі-Опанга катэгарычна адмаўляў сваю віну.
Сімвалічны жэст прымірэння зрабіў прэзідэнт Сасу-Нгесо ў 2004 годзе. Па яго даручэнні саветнік прэзідэнта генерал Акемба ўсклаў кветкі на магілы бацькоў Ёмбі-Опанга. На цырымоніі прысутнічалі жонка экс-прэзідэнта Мары-Наэдзь і сын Жан-Жак, якія спецыяльна прыбылі з Францыі.
У 2007 годзе Ёмбі-Опанга быў амніставаны. У 2010 ён вярнуўся ў Конга і зноў уключыўся ў апазіцыйную палітычную дзейнасць.
Смерць
Апошнія гады Жаакім Ёмбі-Опанга рэгулярна лячыўся ў Францыі. Памёр ва ўзросце 81 года. Смерць наступіла ў Амерыканскім шпіталі Нёі-сюр-Сен, дзе Ёмбі-Опанга праходзіў лячэнне ад COVID-19. Пра смерць абвясціў Жан-Жак Ёмбі-Опанга, афіцыйнае пацверджанне прагучала па кангалезскім тэлебачанні.
Кузьмічоўскае падняцце
Кузьмічоўскае падняцце (ад назвы вёскі Кузьмічы ў Любанскім раёне) — тэктанічная структура ў Любанскім раёне Мінскай вобласці і Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, у заходняй частцы Капаткевіцкай зоны падняццяў Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1972 годзе сейсмаразведкай.
Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах у выглядзе монаклінальнага блока, які ўзнімаецца на паўднёвы захад пад вуглом 7—8º. Абмежаваны з поўдня Капаткевіцкім разломам, з захаду — малаамплітудным разрывам. Памеры блока 6×4 км. Па паверхні верхняй солі Кузьмічоўскае падняцце не выдзяляецца. Сфарміравалася падняцце ў асноўным у задонска-ялецкі, лебядзянскі (позні дэвон) і каменнавугальны час.
Эас
Э́ас (Έως, Αύως, эал. Αυως/Авос, іан. 'Hώίς, дар. 'Αώς, ат. 'Έως; з прагрэч. ausos, мікен. a-wo-i-jo ; сюды ж адносіцца Aurora) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі багіня світанку, дачка Гіперыёна і тытаніды Тэі , сястра Геліяса і Селены (паводле іншых варыянтаў яна была дачкой Геліяса; маці яе лічылася часам і Ноч). Яе завуць Паланціядай. Жонка Астрэя, яе дзеці: Анемы (вятры) і Астры (зоркі).
Эас з'яўлялася ранняй раніцай, выходзячы з акіяна, і на калясніцы, запрэжанай выдатнымі канямі, узносілася на неба. Паэты, пачынаючы з Гамера, апісвалі прыгажосць Эас і яе пышнасць, завучы яе «ружаперстай», «прыгожакучаравай», «злататроннай», «апранутай у шафранавы пеплас» і інш. Яе эпітэт тлумачаць так: «Перад узыходам сонца на небе з'яўляюцца разыходныя з цэнтра ружовыя палосы, якія нагадваюць растапыраныя пальцы рукі».
Багіня з ружовымі пальцамі, як яе заве Гамер, падымаецца раніцай са свайго ложа, выплывае на сваіх боскіх канях Лампасе і Фаэтоне з глыбіні мора і азарае святлом сусвет. Ужо ў Гамера Аўрора завецца багіняй дня і атаясамляецца (асабліва ў трагікаў) з Гемерай (днём).
Імя Эас паходзіць ад праіндаеўрапейскага кораня *h2aus-os-. У рымскай міфалогіі Эас адпавядае Аўрора, у балцкай — Аўшра, у індаарыйскай — Ушас.
Аурлус Мабеле
Аурлус Мабеле (Aurlus Mabélé, імя пры нараджэнні — Арэльен Міятсанама, 26 кастрычніка 1953, Бразавіль, Рэспубліка Конга — 19 сакавіка 2020, Парыж, Францыя) — кангалезскі і. Вядомы таксама як «кароль ». Бацька французскай рэп-выканаўцы.
Біяграфія
Нарадзіўся ў раёне Пока-Пока горада Бразавіль пад імем Арэльен Миятсанама. У 1974 годзе сумесна з Жанам Баронам, Педра Вапечкада і стварыў групу Les Ndimbola Lokole.
У 1986 годзе дзеля развіцця кар’еры музыканта пераехаў у Еўропу, дзе разам з і Мавам Кашарэлем стварыў групу Loketo.
Смерць
Памёр 19 сакавіка 2020 года ў Парыжы ад наступстваў, выкліканых каранавіруснай інфекцыяй COVID-19.
Дыскаграфія
Выбраная дыскаграфія: • Dossier X 2000 (JPS Production)
Смелы (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі пасёлак у складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года пасёлак абвяшчаўся часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года пасёлак уключаны ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
Аурлус Мабеле
Дыскаграфія
• Compil two 1999 (DEBS Music)
Смелы (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ён ўвайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала пасёлак разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
Аурлус Мабеле
Дыскаграфія
• Compil one 1999 (DEBS Music)
Смелы (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
Аурлус Мабеле
Дыскаграфія
• Tour de contrôle 1998 (JPS Production)
• Proteine 4 1998 (JIP)
• Best of Aurlus Mabele 1997 (Mélodie) CD 41044 2
Касцяшы (Уздзенскі раён)
Касцяшы́ (, Костеши) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нёманскага сельсавета.
Аурлус Мабеле
Дыскаграфія
• Album 1996 1996 (Mélodie) CD 41041 2
• Génération-Wachiwa encaisse tout 1994 (JIP) CD 41032 2
• Stop Arretez ! 1992 (JIP) CD 41021 2
• Soukouss la terreur 1989 (Mélodie) CD 41007-2
• Sebene
• Africa mousso
• La Femme ivoirienne
• Maracas d'or 1988
• Loketo : réconciliation/cicatrice
• Loketo : confirmation
Волаўка
Волаўка (Воловка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Якімавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Волаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Іванаўскага сельскага паселішча.
Жан-Франсуа Жыле
Жан-Франсуа Жыле (Jean-Francois Gillet; нар., Льеж, Бельгія) — бельгійскі футбаліст, брамнік.
NGC 1137
NGC 1137 (іншыя абазначэнні — UGC 2374, MCG 0-8-43, ZWG 389.42, IRAS02514+0245, PGC 10942) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іраку
Іраку (саманазва Iraqw) — усходнеафрыканскі народ, карэнныя жыхары Танзаніі. Жывуць пераважна на поўначы краіны паміж Арушай і Маньярай. Агульная колькасць (2023 г.) — 956 000 чалавек.
Паходжанне
Іраку — найбольш паўднёвы народ кушыцкай групы. Сучасны арэал яго рассялення ўсталяваўся толькі ў канцы XIX ст., аднак прысутнасць іраку на поўначы сучаснай Танзаніі фіксавалася значна раней. Генетычныя даследаванні пачатку XXI ст. выявілі роўную блізкасць гэтага народа да насельніцтва Афрыканскага Рога і суседніх нілоцкіх народаў.
Частка даследчыкаў звязвае іраку са старажытнымі кушытамі, якія перасяліліся ва Усходнюю Афрыку з даліны Ніла яшчэ ў неаліце і стварылі на поўначы сучаснай Кеніі земляробчую культуру, зніклую ў другой палове 1 тысячагоддзя н. э. з-за міграцыі банту. Продкаў іраку таксама звязваюць з існаваннем сярэднявечнай культуры Энгарука.
У нашы дні сярод хрысціян-іраку распаўсюджаны міф пра паходжанне з Ірака, што тлумачыцца блізкасцю назваў народа і блізкаўсходняй краіны.
Культура
Іраку ў роўнай ступені займаюцца земляробствам і жывёлагадоўляй. Асноўныя сельскагаспадарчыя культуры: кукуруза, пшаніца, проса, батат, бульба, гарбузы, цыбуля, бабовыя. Паколькі надзелы адносна невялікія, сяляне часцяком сумяшчаюць на адной мяжы камерцыйныя і харчовыя расліны. Трымаюць кароў, коз, авечак, курэй, свінняў. Сем'і, якія спецыялізуюцца на адгоннай жывёлагадоўлі, звычайна маюць асабістыя пашы, дзе пасвяць як свою, так і суседскую жывёлу, наўзамен атрымоўваюць частку малака і цялят.
Традыцыйныя рамёствы: металургія, пляценне цыновак і ганчарства. Першае рамяство лічыцца выключна мужчынскім, астатнія — жаночымі. У нашы дні важную ролю ў забеспячэнні адыгрываюць выраб сувеніраў, дробных гаспадарчых рэчаў, гандаль.
У мінулым вёскі іраку мелі розныя памеры, у іх жыло ад 40 да 400 чалавек. Аднак з 1974 г. адбывалася ўзбуйненне, у выніку якога вылучыліся паселішчы па некалькі тысяч жыхароў. Характэрна раскіданая планіроўка, што адпавядае асаблівасцям пагорыстай мясцовасці.
Зрэдку ў адносна засушлівых землях захоўваюцца старыя зямлянкі, вырытыя ў схілах пагоркаў. У мінулых яны выкарыстоўваліся як умацаванае жытло, абароненае ад нападаў масаяў. У нашы дні іх часцей выкарыстоўваюць для гаспадарчых патрэб або трымання дробнай жывёлы. Другі стары тып будынкаў — круглявыя хаціны без вокнаў з вузкім выхадам на захад. Іх сцены сплецены з галля і пакрыты глінай, дахі крыюць саломай. Часцяком такія будынкі аднапакаёвыя з землянымі нарамі для начлегу. Але заможныя сем'і аддаюць перавагу асобным пакоям для жаночай і мужчынскай працы, асобнаму памяшканню для жывёлы. Таксама сустракаюцца падземныя памяшканні, што першапачаткова з'яўляліся ваеннымі хованкамі, а ў нашы дні ў іх захоўваюць гаспадарчыя рэчы і харч. Гэтыя старыя тыпы будынкаў паступова выціскаюцца новымі шматпакаёвымі прастакутнымі дамамі, крытымі дахоўкай.
Іраку падзяляюцца на 200 экзагамных родаў, кожны з якіх мае назву, вытворную ад імя мужчыны-заснавальніка. Прадстаўнікі родаў раззасяроджаныя, а таму болей важнай сацыяльнай арганізацыяй з'яўляецца малая нуклеарная сям'я. Хаця палігінія не забаронена, у большасці выпадкаў сем'і складаюцца з мужа, жонкі і дзяцей. Пошукам нявесты і арганізацыяй шлюбу звычайна займаюцца бацькі жаніха. Напярэдадні вяселля нявеста атрымоўвае ў падарунак карову, а яе бацькі — мёд, дробную жывёлу, хатнія прылады. У выпадку развода яны вяртаюцца ў сям'ю жаніха. Адлік сваяцтва вядзецца толькі па мужчынскай лініі, прычым дзеці, народжаныя жанчынай пасля смерці яе мужа, усё роўна лічацца яго нашчадкамі.
У мінулым сваяцкія абшчыны фарміраваліся ў выніку перасяленняў, калі першы перасяленец разглядаўся як ахоўнік навакольных зямель і атрымоўваў высокі грамадскі статус, што даваў яму магчымасць кіраваць абшчынай. Але ў каланіяльны перыяд узнікла арганізацыя, залежная ад прызначанага старасты. Старасты пэўнай адміністрацыйнай акругі фарміруюць раду, на чале якой стаіць акруговы стараста. Старасты фармальна адказныя за землі абшчыны, але ў рэчаіснасці зямля належыць канкрэтным сем'ям. Некаторае выключэнне маюць толькі абшчынныя пашы.
Хлопчыкі ад 3 да 10 гадоў праходзяць рытуал абразання і ўступаюць у вясковую мужчынскую арганізацыю масомба. Яе чальцы абавязаны ўдзельнічаць у абароне абшчыны і аказваць узаемную дапамогу. Масомба дапамагае ствараць шчыльныя сяброўскія сувязі, якія часцяком аказваюцца болей моцнымі, чым сваяцкія. Ва ўзросце каля 40 гадоў мужчыны падвышаюцца ў статусе і разглядаюцца ўжо як старэйшыны. У мінулым была шырока распаўсюджана практыка абразання жаночагга клітару, але асобныя жаночыя арганізацыі не ствараліся.
Мова
Родная мова іраку адносіцца да паўднёвай галіны кушыцкай моўнай сям'і. У канцы XX ст. нарвежскія місіянеры стварылі для яе пісьмовасць на аснове лацінкі і пераклалі на яе Біблію.