cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вальтэр Зюскінд
Біяграфія
Сын музычнага крытыка і піяністкі, Зюскінд вучыўся ў Пражскай кансерваторыі ў Іозефа Сука (кампазіцыя) і Карэла Гофмайстэра (фартэпіяна), а таксама ў Георга Села (дырыжыраванне) у Нямецкай акадэміі музыкі ў Празе. У 1934 г. Зюскінд дэбютаваў як дырыжор у Нямецкай оперы Прагі. Адначасова з 1933 г. ён канцэртаваў як піяніст, асабліва ў складзе Чэшскага трыа. Сярэдзінай 1930-х гг. датуецца і кампазітарскі досвед Зюскінда — у прыватнасці, чатыры песні для голасу і струннага квартэта (1935).
У 1939 г. Зюскінд паспеў пакінуць Чэхію за некалькі дзён да гітлераўскай акупацыі і апынуўся ў Лондане, дзе аднавіў Чэшскае трыа і пачаў выступаць з ім, першапачаткова ў прадстаўніцтве чэхаславацкага ўрада ў выгнанні. На адным з такіх канцэртаў Зюскінд пазнаёміўся з віяланчэлісткай Элеанор Уорэн, на якой у 1943—1953 гг. быў жанаты. У 1943—1945 гг. Зюскінд кіраваў аркестрам аднаго з другасных лонданскіх оперных тэатраў. У 1946—1952 гг. ён узначальваў Шатландскі нацыянальны аркестр (адначасова нямала выступаючы і запісваючыся з аркестрам Філармонія). У 1953—1955 гг. Зюскінд працаваў у Аўстраліі, кіруючы сімфанічным аркестрам штату Вікторыя, а затым адправіўся ў Амерыку, дзе ў 1956—1965 гг. быў музычным кіраўніком Таронцкага сімфанічнага аркестра і Мендэльсонаўскага хору. Наступным прыкметным ангажэментам Зюскінда стала кіраўніцтва Сент-Луіскім сімфанічным аркестрам у 1968—1975 гг. Нарэшце, у 1978—1979 гг. Зюскінд узначальваў Сімфанічны аркестр Цынцынаці.
Сярод прыкметных запісаў Зюскінда — «Планеты» Густава Голста і «Так казаў Заратустра» Рыхарда Штрауса з Сент-Луіскім аркестрам.
Іванаўскі сельсавет
Назву Іва́наўскі сельсавет маюць:
Станін (гміна)
Ста́нін (Stanin) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лукоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Станіне. Плошча гміны складае 160,25 км². Станам на 2004 год у гміне Станін пражывалі 9883 чалавекі, шчыльнасць — 61,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 29 салецтваў.
IC 2228
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жайылма (Кызылардзінская вобласць)
Жайылма — сяло ў Жанакарганскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жайылмінскай сельскай акругі. Код КАТА — 434041100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1145 чалавек (587 мужчын і 558 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1242 чалавекі (650 мужчын і 592 жанчыны).
Гісторыя цацак 4
«Гісторыя цацак 4» — амерыканскі анімацыйны фільм, заключная частка ў серыі «Гісторыя цацак». Вытворчасцю займалася студыя «Pixar», дыстрыб'ютарам выступіла «Walt Disney Pictures». Рэжысёрам стаў Джош Кулі. Пераможца прэміі «Оскар» (2020) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».
Сюжэт
У свой першы дзень у школе Боні змайстравала з адыходаў новую цацку Вілкінс. Гэта паклала пачатак чарадзе падарожжаў з пагонямі, знаёмстваў з новымі цацкамі, сустрэч з некаторымі старымі сябрамі, і нават рамантычнай гісторыі.
Сельская абшчына
Сельская абшчы́на (усходнеслав. верв, мір) — сацыяльная ячэйка грамадства, заснаваная на тэрытарыяльных сувязях, у процівагу сувязям кроўна-роднасным.
Замяніла сабою родавую абшчыну ў выніку пераходу да ворнага земляробства, змяненняў у жывёлагадоўлі, рамястве, гандлі, з пачаткам узнікнення класавых адносінаў.
Сельскія абшчыны складваліся на аснове вялікіх патрыярхальных сем’яў, якія распадаліся на асобныя манагамныя аднашлюбныя сем’і. Уласнасць на зямлю з родавай (калектыўнай) ператваралася ва ўласнасць больш малых калектываў, потым у сямейную і індывідуальную.
Арцемій Кузьміч Лабасёнак
Арцемій Кузьміч Лабасёнак (, Лёзненскі раён, Віцебская вобласць — ?) — беларускі спецыяліст у галіне драўніназнаўства, лесаэксплуатацыі. Кандыдат сельскагаспадарчых навук (1955).
Біяграфія
Скончыў Горацкі сельскагаспадарчы інстытут.
Працаваў у Беларускім тэхналагічным інстытуце імя С. М. Кірава (з 1930, лесагаспадарчы факультэт, дацэнт кафедры механізацыі лесараспрацовак, у 1939—1941 — дырэктар інстытута, 1956—1960 — дэкан факультэта, 1961—1973 — дацэнт кафедры драўніназнаўства і лесаэксплуатацыі).
Навуковыя інтарэсы: тэхнічныя ўласцівасці драўніны ў сувязі з тыпамі лясоў.
Петрапаўлаўскі мост (Санкт-Пецярбург)
Петрапаўлаўскі мост — аўтадарожны рамны мост цераз Карпаўку ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Петраградскі і Аптэкарскі востраў.
Сялецкі сельсавет
Назву Сяле́цкі сельсавет маюць:
Петрапаўлаўскі мост (Санкт-Пецярбург)
Назва была прысвоена 17 чэрвеня 1904 года па найменні Петрапаўлаўскай вуліцы, у створы якой першапачаткова размяшчаўся мост.
Руднае (Чашніцкі раён)
Ру́днае (, Рудное) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.
Да 16 жніўня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Красналуцкага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Латыгаліцкага сельсавета.
Фран’ета-л’Абатэ
Фран'ета-л'Абатэ (Fragneto l'Abate) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Беневента.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Станіславаў (гміна)
Станісла́ваў (Stanisławów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Міньскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Станіслававе. Плошча гміны складае 106,01 км². Станам на 2004 год у гміне Станіславаў пражывалі 6239 чалавек, шчыльнасць — 58,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 29 салецтваў.
Данелаг
Пасля аднаўлення ўлады англасаксонскіх каралёў над Данелагам у пачатку X стагоддзя скандынаўскае права і звычаі былі захаваныя, а многія з іх увайшлі ў агульнаанглійскую практыку. Спецыфіка юрыдычнай сістэмы паўночна-ўсходняй Англіі перажыла нармандскае заваяванне і працягвала існаваць на працягу ўсяго перыяду сярэдневякоўя.
Мяжа паміж Данелагам і англасаксонскай тэрыторыяй прыблізна праходзіла ў паўднёва-заходнім напрамку ад Лондана да Чэстэра.
Паўночна-Атлантычнае цячэнне
Паўночна-Атлантычнае цячэнне — цёплае паверхневае цячэнне ў паўночнай частцы Атлантычнага акіяна, працяг Гальфстрыма. Пачынаецца каля Вялікай Ньюфаўндлендскай банкі і накіравана на паўночны ўсход — у Нарвежскае мора. Каля 60° паўночнай шыраты разгаліноўваецца на Ірмінгера цячэнне і Нарвежскае цячэнне.
Нямецкая акадэмія музыкі ў Празе
Нямецкая акадэмія музыкі і тэатру ў Празе (Deutsche Akademie für Musik und darstellende Kunst in Prag) — вышэйшая музычная навучальная ўстанова (кансерваторыя) у Чэхаславакіі, якая існавала ў Празе ў 1920—1945 гадах.
Акадэмія фактычна вылучылася са складу Пражскай кансерваторыі ў сувязі з тым, што ў міжваеннай Чэхаславакіі сфарміравалася тэндэнцыя да асобнага функцыянавання культурных інстытуцыяў дзвюх асноўных нацый — чэхаў і немцаў. Ля яе вытокаў стаяў першы рэктар Акадэміі Аляксандр фон Цэмлінскі, сярод яго найбліжэйшых памочнікаў першапачаткова былі вучні Арнольда Шэнберга Антон Веберн і Генрых Ялавец, а таксама Тэадор Файдль і Георг Села. Выканаўчым дырэктарам пры Цэмлінскім быў (да выхаду на пэнсію ў 1925 годзе) піяніст і музычны педагог Рамэа Фінке (1868—1938). Яго пляменнік Фідэль Фінке таксама выкладаў у акадэміі з моманту яе стварэння, а ў 1927 годзе змяніў на пасадзе рэктара Цэмлінскага, які з'ехаў у Берлін.
На чале з Фінке ў акадэміі сфарміравалася асаблівая нямецка-чэшская кампазітарская школа. Сярод вучняў Фінке па Нямецкай акадэміі былі, у прыватнасці, Карл Міхаэль Кома, Карл Марыя Пізаровіц, Вальтэр Зюскінд.
У 1940 годзе ў рамках курсу нацысцкага кіраўніцтва на далейшую германізацыю Прагі і пражскага культурнага жыцця акадэмія была ператворана ў Вышэйшую школу — Інстытут музыкі (Hochschulinstitut für Musik) пры Нямецкім універсітэце ў Празе. З заканчэннем Другой сусветнай вайны і якая рушыла фактычнай дэпартацыяй нямецкага насельніцтва Чэхіі згодна з Дэкрэтам Бенеша акадэмія была скасавана.
Яан Кабай
Яан Кабай (Yohan Cabaye; нар., Туркуэн, Францыя) — французскі футбаліст, апорны паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Францыі (2010—2016). Вызначаецца добрым бачаннем пляцоўкі і выдатным кантролем мяча, а таксама добрымі тэхнічнымі якасцямі. Кабай таксама вядомы як выдатны выканаўца ўдараў з пенальці. Праз бабулю па бацькоўскай лініі мае в’етнамскае паходжанне.
Раннія гады
Кабай пачаў гуляць у футбол у пяць гадоў у акадэміі аднайменнага клуба з роднага горада Туркуэн. Пасля сямі гадоў, праведзеных у акадэміі, яго заўважылі ў клубе «Ліль».
«Ліль»
Кабай правёў 6 гадоў у моладзевай камандзе клуба, пасля чаго адбыўся яго дэбют у прафесійным футболе ў сезоне 2004/05. У гэтым жа сезоне ігрок дапамог заваяваць сваёй камандзе Кубак Інтэртота. У наступным сезоне Кабай стаў іграком стартавага складу і ўпершыню прыняў удзел у Лізе чэмпіёнаў пад кіраўніцтвам Клода Пюэля. Рудзі Гарсія, які прыйшоў на змену Пюэлю, паставіў Кабая на месца паўабаронца. Менавіта на гэтай пазіцыі ігрок раскрыўся з лепшага боку. Самым паспяховым для Кабая стаў сезон 2009/10, у якім футбаліст забіў 15 мячоў, гуляючы на пазіцыі паўабаронцы. У сезоне 2010/11 Кабай дапамог «Лілю» перамагчы ў Лізе 1 і Кубку краіны.
«Ньюкасл Юнайтэд»
У чэрвені 2011 года Кабай падпісаў пяцігадовы кантракт з клубам англійскай Прэм’ер-лігі «Ньюкасл Юнайтэд». Першы гол у складзе «сарок» забіў у матчы 9-га тура чэмпіянату Англіі сезона 2011/12 супраць клуба «Уіган Атлетык», прынёсшы перамогу сваёй камандзе з лікам 1:0. Праз чатыры дні ён забіў свой другі гол за клуб у матчы супраць «Блэкберн Роверс», але каманда атрымала паражэнне з лікам 4:3 у рамках матча на Кубак Футбольнай лігі. 17 снежня ў матчы супраць «Суонсі Сіці», які скончыўся з лікам 0:0, Кабай прабег больш за ўсіх ігракоў «сарок» дыстанцыі за матч у сезоне, пераадолеўшы больш за 11,6 кіламетраў. Праз два тыдні Яан забіў трэці гол, на гэты раз у браму «Манчэстэр Юнайтэд» пасля ўдару са штрафнога з 27 метраў, у пераможнай гульні з лікам 3:0. У новым сезоне Кабай таксама пачаў забіваць, але ў лістападзе Яан атрымаў траўму і высветлілася, што гульцу патрэбна аперацыя на пахвіну, і што ён будзе па-за гульнёй да лютага 2013 года. Не зважаючы на такія прагнозы ўжо ў студзені Яан вярнуўся на пляцоўку, і забіў гол у «Рэдынгу» ў матчы 19 студзеня са стандарту, што, аднак, не выратавала клуб ад паражэнні. 2 сакавіка 2013 года Кабай упершыню атрымаў капітанскую повязь, замяніўшы траўмаванага капітана Фабрысіа Калачыні. Напачатку сезона 2013/14 Кабая намагаўся прыцягнуць да сваіх шэрагаў «Арсенал», аднак трансфер за 10 млн фунтаў быў «Ньюкаслам» адхілены. 7 снежня 2013 года Яан упісаў свае імя ў гісторыю клуба, забіўшы адзіны і пераможны мяч у браму «Манчэстэр Юнайтэд» на Олд Трафард, такім чынам «сарокі» атрымалі першую перамогу над гаспадарамі пляцоўкі на Олд Трафард за апошні 41 год.
«Крыстал Пэлас»
10 ліпеня 2015 года было абвешчана аб пераходзе Кабая ў англійскі «Крыстал Пэлас». Сума трансферу ацэньваецца ў 10 млн фунтаў стэрлінгаў, што стала рэкордам для «Крыстал Пэлас».
«Аль-Наср»
У ліпені 2018 года падпісаў двухгадовы кантракт з клубам «Аль-Наср» з Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў. Пакінуў каманду ў студзені 2019 года.
«Сент-Эцьен»
У жніўні 2019 года падпісаў аднагадовы кантракт з «Сент-Эцьенам». Па заканчэнні сезона 2019/20 пакінуў клуб.
У лютым 2021 года афіцыйна абвясціў аб завяршэнні прафесійнай кар’еры.
Кар’ера ў зборнай
Дэбютаваў у складзе зборнай Францыі 5 жніўня 2010 года ў таварыскай гульні супраць зборнай Нарвегіі, дзе выйшаў на замену Яну М’Віла. Ён быў выкліканы ў зборную ў верасні таго ж года, дзеля ўдзелу ў кваліфікацыйных матчах да чэмпіянату Еўропы 2012 года супраць зборных Беларусі і Босніі і Герцагавіны, аднак, у апошні момант не паехаў з камандай да гульняў з прычыны наяўнасці траўмы. Першы гол за нацыянальную каманду забіў 15 чэрвеня 2012 года ў матчы ў рамках чэмпіянату Еўропы 2012 года ў браму зборнай Украіны.
Дасягненні
Ліль: Пары Сен-Жэрмен:
Аляксей Канстанцінавіч Скрылёў
Аляксей Канстанцінавіч Скрылёў ( — ) — Герой Савецкага Саюза (1945). Гвардыі маёр, камандзір 49-га гвардзейскага Рыжскага артылерыйскага палка 23-й гвардзейскай Дноўска-Берлінскай стралковай дывізіі 3-й ударнай арміі 1-га Беларускага фронту.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 сакавіка 1918 года ў сяле Міхайлаўка Ужурскага раёна Краснаярскага края. У 1935 годзе скончыў дзевяць класаў Ужурскай сярэдняй школы, затым — тры курсы рабфака.
У Чырвонай арміі — з 1937 года. У 1939 годзе скончыў Кіеўскае артылерыйскае вучылішча. Служыў камандзірам артылерыйскай батарэі ў складзе 88-й стралковай дывізіі ў Архангельскай ваеннай акрузе. На франтах Вялікай Айчыннай вайны — з 13 жніўня 1941 г. Быў камандзірам артылерыйскай батарэі, дывізіёна, намеснікам і камандзірам артылерыйскага палка. Ваяваў на Карэльскім, Паўночна-Заходнім, 2-м і 3-м Прыбалтыйскіх, 1-м Беларускім франтах. У баях двойчы кантужаны.
У баях за Берлін з 16 па 25 красавіка 1945 года ўдзельнічаў у артылерыйскім наступленні і прарыве глыбока эшаланаванай абарону суперніка, забяспечыў агнём захоп паўночна-заходняй часткі Берліна. У баі за прыгарад Берліна Панкоў 23 красавіка 1945 годзе быў кантужаны, але не пакінуў поля бою, працягваючы кіраваць падраздзяленнямі. У гэтых баях знішчыў 1 680 салдат і афіцэраў праціўніка, 83 кулямёта, 27 гармат на прамой наводцы, 17 зенітных гармат, 14 самаходных гармат, здушыў агонь 150 кулямётаў і трох 105-мм батарэй, шасці мінамётных батарэй.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 годзе за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі маёру прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Пасля вайны служыў у складзе групы савецкіх войскаў у Германіі. Загінуў 6 снежня 1946 г. Пахаваны ў горадзе Брэсце на гарнізонных могілках.
Аўстралійская партыя зялёных
Аўстралійская партыя зялёных (Australian Greens) — адна з палітычных партый Аўстраліі. Свае вытокі партыя бярэ з руху, арганізаванага супраць будаўніцтва плаціны на рацэ Франклін-Рывер ў Тасманіі ў 1980-х гадах, а таксама руху, звязанага з забарона выпрабаванняў ядзернай зброі ў Заходняй Аўстраліі. У цяперашні час палітыка партыі закранае шырокі круг пытанняў абароны навакольнага асяроддзя, антываеннага руху, сацыяльнай справядлівасці.
Гістарычна першая партыя зялёных у Аўстраліі была арганізавана ў Тасманіі і насіла назву Аб'яднаная Тасманская група (United Tasmania Group або UTG). Гэта было першае палітычнае аб'яднанне Зялёных ў свеце, якое выставіла Сваіх кандыдатаў на выбары ў парламент штата Тасманія ў 1972 годзе. Многія з членаў Групы пасля сформировалы першую партыю зялёных Тасманія ў 1992 годзе, якая правяла пяць сваіх прадстаўнікоў у парламент штата.
Сенатары Аўстраліі, Былыя членамі мясцовых партый Зялёных, Боб Браўн (Тасманія) і Дзі Маргеттс (Заходняя Аўстралія), прапанавалі арганізаваць партыю зялёных Аўстраліі на федэральным узроўні. Лідарам аб'яднанае партыі ў парламенце стаў Боб Браўн, а восем партый зялёных штатаў і тэрыторый аб'ядналіся ў адзінае цэлае. У 2007 годзе, на агульнанацыянальных выбарах у Сенат, Зялёныя атрымалі больш аднаго мільёна галасоў.
Праграмныя палажэнні
Энергетыка: Інфраструктура: Знешняя палітыка: Біяэтыка і сямейная палітыка: Іміграцыя:
Вынікі выбараў
Сенат
Старажытнаанглійская мова
Старажытнаанглійская ці англа-саксонская мова (Old English, Anglo-Saxon) — ранняя форма англійскай мовы, што ўжывалася з сярэдзіны V па сярэдзіну XII стагоддзя. Адносіцца да заходнегерманскіх моў.
Жанарык
Жанарык — сяло ў Жанакарганскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жанарыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 434042100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1827 чалавек (986 мужчын і 841 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1992 чалавекі (992 мужчыны і 1000 жанчын).
IC 2229
IC 2229 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Праваслаўныя могілкі (Беласток)
Праваслаўныя могілкі — могілкі ў Беластоку, размешчаныя па вуліцы Уладзіслава Высоцкага, 1. Некропаль займае плошчу 6,7 га.
Гісторыя
У час Першай сусветнай вайны могілкі былі пашыраны да цяперашніх межаў і служылі для вайсковых пахаванняў. У 1982—1984 гадах усталяваны рэкорд гістарычных надмагілляў. Некропаль унесены ў рэестр помнікаў Падляскага ваяводства.
Яўген Адольфавіч Левінсон
Яўген Адольфавіч Левінсон (7(19).10.1894,  —, ) — савецкі архітэктар.
Краснадворскі сельсавет
Краснадво́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Салігорскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. — вёска) Краснадворцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Краснадварэцкі (Краснадворскі) сельсавет у складзе Старобінскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старобінскім раёне БССР. З 1935 года ў Старобінскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старобінскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 11 кастрычніка 1961 года ў склад сельсавета з Чапялёўскага сельсавета перададзены вёскі Астроўкі, Балотчыцы і Касынічы. З 25 снежня 1962 года — у складзе Любанскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у Салігорскім раёне. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана частка скасаванага Чапялёўскага сельсавета з вёскамі Прусікі, Прусы, Чапялі.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета (10 населеных пунктаў) складае 2508 чалавек, з іх 94,1 % — беларусы.
Другая бітва на Карунскай дарозе
Другая бітва на Карунскай дарозе (Segunda batalla de la carretera de La Coruña) або Бітва ў тумане (Batalla de la Niebla) — бітва, якая адбылася ў другой палове снежня 1936 года вакол Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда і Баадзілья-дэль-Монтэ (наваколлі Мадрыда) падчас грамадзянскай вайны у Іспаніі.
Планы і сілы бакоў
Няўдача паўстанцаў у наступленні на Пасуэлу не прымусіла іх адмовіцца ад прыкрыцця левага фланга свайго фронту пад Мадрыдам. Аднак у дадатак да абарончай мэты яны планавалі больш маштабную аперацыю, якая складалася ў прарыве фронту ў Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда і Баадзілья-дэль-Монтэ, а затым у прасоўванні да шашы, якая вядзе ў Ла-Карунью, з мэтай дайсці да ракі Мансанарэс.
Для правядзення наступлення нацыяналісты ўтварылі тры калоны галоўнага ўдару і дзве флангавыя. Асноўная калона складалася з 15 батальёнаў, 9 эскадронаў кавалерыі, 13 батарэй (52 гарматы), двух рот танкаў Panzer I, у агульнай складанасці каля 10 000 чалавек. Агульнае камандаванне аперацыяй ажыццяўляў генерал Хасэ Энрыке Варэла.
З боку рэспубліканцаў сектар абараняла 35-я змешаная брыгада пад камандаваннем Луіса Барсела Ховер, якая складалася прыкладна з 5000 чалавек і была ўзмоцнена 6 артылерыйскімі гарматамі. Агульнае камандаванне першым сектарам абароны Мадрыда ажыццяўляў Штэрн Манфрэд («генерал Клебер»). У разгар бітвы ў якасці падмацавання прыбыла XI інтэрнацыянальная брыгада пад камандаваннем Ганса Кале (3 замежных батальёна і затым 3 іспанскіх батальёна ў канцы баёў), XII інтэрнацыянальная брыгада пад камандаваннем Рандольфа Пачардзі, батальён Эль Кампесіна, батальён 4-й змешанай брыгады, ударны батальён з Уэльвы, рота кулямётаў (усяго каля 5000 чалавек), танкі і артылерыйскія гарматы.
Наступленне
14 снежня паўстанцы сіламі двух батальёнаў пры падтрымцы нямецкіх танкаў распачалі разведку боем у напрамку Баадзільі, але былі адбіты рэспубліканцамі, падтрыманымі шасцю бронемашынамі.
15 снежня нацыяналісты паўтарылі разведку боем на Баадзілью, увёўшы ў бой да двух батальёнаў пяхоты, падтрыманых чатырма танкамі, але таксама былі адбіты сіламі рэспубліканскай пяхоты пры падтрымцы 7 танкаў і 4 бронемашын.
На досвітку 16 снежня, пры падтрымцы авіяцыі і артылерыі, нацыяналісты калонамі Барона, Саэса дэ Буруагі і Сіра Алонса атакавалі і выбілі абаронцаў з часткі Баадзільі. Рэспубліканскае камандаванне накіравала групу танкаў пад пачаткам ваеннага саветніка В. І. Баранава, якая разам з браневікамі контратакавала праціўніка і прымусіла сваю пяхоту вярнуцца на ранейшыя пазіцыі, страціўшы пры гэтым два сваіх танка і падбіўшы 3 танка паўстанцаў.
Для рэспубліканцаў страта Баадзільі азначала, што фронт мог абрынуцца, таму начальнік штаба мадрыдскага абарончага раёна Вісэнтэ Роха стаў рыхтаваць контратаку, для чаго перакінуў рэзерв, які складаўся з XI і XII інтэрнацыянальных брыгад і двух батальёнаў, падмацаваных кулямётамі і танкамі. Камандаваць контратакай павінен быў Матэ Залка («генерал Лукач»).
17 снежня густы туман не дазволіў мяцежнікам працягнуць наступленне, чым скарыстаўся праціўнік, заняўшыся капаннем акопаў і траншэй.
18 снежня ўвесь дзень стаяў туман, але ў Баадзільі працягваліся баі.
19 снежня нацыяналісты аднавілі ўдары на поўнач ад горада, але былі спынены рэспубліканцамі, дадаткова ўзмоцненымі яшчэ трыма батальёнамі.
Калона Манастэрыа, што прасоўвалася на левым флангу нацыяналістаў, без баёў заняла Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда, але спыніла далейшае наступленне.
20 снежня чатыры батальёна рэспубліканцаў (з іх два інтэрнацыянальных) пры падтрымцы савецкіх танкаў паспрабавалі вярнуць Баадзілья-дэль-Монтэ. Але, заблудзіўшыся ў тумане, рэспубліканскія сілы выйшлі на зыходныя пазіцыі не ў 7 гадзін раніцы, а толькі да дзвюх гадзін дня.
Вынікі
Нязначны поспех нацыяналістаў шмат у чым тлумачыўся туманам, які ахутаў мясцовасць і не дазволіў выкарыстоўваць іх значныя сілы ў паветры і артылерыі, а таксама ўзмацніўся і ўмелым супрацівам рэспубліканцаў, што шырока ўжывалі танкі Т-26.
Ненач
Назва
Назва балцкага паходжання, з прыстаўкай адмаўлення Ne- (Не-), дададзенай да кораня, які ў назвах тыпу Нача.
Нача — досыць распаўсюджаная назва на тэрыторыі цяперашняй Беларусі (назва ў прытокаў Дзвіны, прыпяцкай Луніі, Бярэзіны, бярэзінскага Бабра). Таксама Нача — прыток дзвінскай ракі Обшы (у гэтую Начу ўцякаюць рэкі з балцкімі назвамі Рэкта, Вейна, Лебасціна, Вішанка — «Арэхавая», «Звілістая», «Павольная», «Плыткая»).
Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera, пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).
Назва Нача значыць «Плыткая (рака)». Назва звязаная з хуткасцю рачной плыні.
Водаапісанне
Даўжыня ракі 41 км. Плошча вадазбору 796 км. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 м/км. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Рудніца Калінкавіцкага раёна, вусце каля рачнога порта Мазыр (Пхоў). Цячэ па нізіне Прыдняпроўскай нізіне і Мазырскім Палессі. Даліна невыразная, каля вёскі Антонаўка Калінкавіцкага раёна трапецападобная (шырыня 500—800 м). Пойма двухбаковая (шырыня 0,3—0,6 км), у ніжнім цячэнні зліваецца з поймай Прыпяці. Рэчышча ад вытоку на працягу 34,6 км каналізаванае. Рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў. Асноўныя прытокі — канал Ненач (справа) і ручай Шыздра (злева).
Сядзіба Сухадольскіх
Сядзіба Сухадольскіх — сядзіба ў вёсцы Вялікая Рагозніца (Мастоўскі раён Гродзенскай вобласці).
Апісанне
Сядзіба забудаваная ў 1791 годзе паводле фундацыі Смаленскага кашталяна Антона Сухадольскага, дабудоўвалася ў XIX стагоддзі.
Да сёння ад рагозніцкай сядзібы захаваліся парк з двума ставамі і алеяй, сядзібны дом, уязная брама, некалькі мураваных гаспадарчых пабудоваў, непадалёк брамы з левага боку стары склеп. У сядзібе зараз месціцца кіраўніцтва мясцовым сельскагаспадарчым кааператывам, яки носіць імя Адама Міцкевіча.
У сядзібе некалі гасцяваў кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, гадаваліся ўнукі Антона Сухадольскага Януар Сухадольскі, вядомы жывапісец-баталіст, удзельнік паўстання 1830 году і яго брат Райнольд Сухадольскі, паэт, аўтар паўстанцкіх песень.
Стара Бяла (гміна)
Ста́ра Бя́ла (Stara Biała) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Плоцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Бяле. Плошча гміны складае 111,12 км². Станам на 2014 год у гміне Стара Бяла пражывалі 11129 чалавек, шчыльнасць — 100,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 28 населеных пунктаў.
Джынестра-дэльі-Ск’явоні
Джынестра-дэльі-Ск’явоні (Ginestra degli Schiavoni) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Беневента.
Насельніцтва складае 565 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 38 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 82020. Тэлефонны код — 0824.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Цісаўка
Ці́саўка, канал Вялікі Нікар — рака ў Беларусі, у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Нараўка (басейн Віслы).
Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 1,4 км у напрамку на поўдзень ад вёскі Хвалава. Упадае ў Нараўку прыкладна за 3 км у напрамку на захад ад вёскі Бабінец. Вадазбор на паўночнай частцы Прыбужскай раўніны. Рэчышча Цісаўкі каналізаванае. Прытокі — меліярацыйныя каналы.
Стара Блатніца (гміна)
Ста́ра Блатні́ца (Stara Błotnica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бялабжэгскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Стара Блатніцы. Плошча гміны складае 96,24 км². Станам на 2004 год у гміне Стара Блатніца пражывалі 5226 чалавек, шчыльнасць — 54,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Жамойцкія бліны
Жамойцкія бліны (Žemaičių blynai; «жамойцкія бліны») або Жамайчу (Žemaičių) — традыцыйныя для бульбяныя аладкі з мясной начынкай. Адметная асаблівасць — цеста рыхтуецца з.
Назва стравы паходзіць ад слова Жамойць (Žemaitija) — назвы аднаго з этнаграфічных рэгіёнаў Літвы.
Нованароджанае дзіця
Нованароджанае дзіця — дзіця з моманту нараджэння і да канца першага месяца. Бывае даношанае (цяжарнасць 38-41 тыдзень), неданошанае дзіця, пераношанае дзіця (цяжарнасць больш за 41 тыдзень). Пасля нараджэння нованароджанае дзіця прыстасоўваецца да ўмоў навакольнага асяроддзя. Адбываецца ўдасканальванне органаў і сістэм арганізма, асабліва сардэчна-сасудзістай сістэмы, сістэмы імунітэту. Нованароджанае дзіця мае масу цела ў сярэднім 3000-4000 г, даўжыня 50-52 см. Даўжыня галавы складае чвэрць цела, акружнасць чэрапа 34-36 см (на 1-2 см больш за акружнасць грудной клеткі). Да 3-га дня адпадае кукса пупавіны. У першыя 3-4 дні ў нованароджаных адбываецца «фізіялагаічная» страта масы цела (да 10 %), з 6-7-га дня маса пачынае прыбываць (за 1-ы тыдзень павялічваецца на 600—700 г). Пераношанае нованароджанае дзіця мае прыкметы трафічных парушэнняў (напрыклад, шчыльныя косці чэрапа з закрытымі швамі і малымі цемчкамі), больш скхільнае да захворванняў.
Чорная Лаза
Чо́рная Лаза́ (, Чёрная Лоза) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.
Да 10 красавіка 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета Лепельскага раёна, да 16 жніўня 1965 года — у склад Красналуцкага сельсавета , да 8 красавіка 2004 года — у склад Латыгаліцкага сельсавета.
IC 2230
IC 2230 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кейдэн
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 866 чалавек (441 мужчына і 425 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 860 чалавек (437 мужчын і 423 жанчыны).
Барачны мост
Барачны мост — аўтадарожны бэлечны мост цераз Карпаўку ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Петраградскі і Аптэкарскі востраў.
Размешчаны па восі Барачнай вуліцы. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Карпаўскі мост, ніжэй — Маладзёжны мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Чкалаўская». Назва моста вядомая з 1930-х гадоў. Мост збудаваны ў 1914 годзе па праекце інжынера А. П. Пшаніцкага і быў прызначаны ў асноўным для пропуску трамваяў у Крастоўскі трамвайны парк (з 1920-х гадоў — трамвайны парк імя А. К. Скараходава).
Вільгельм Гіс
Вільгельм Гіс (Wilhelm His,  — ) — швейцарскі анатам, гістолаг і эмбрыёлаг.
Біяграфія
Вільгельм Гіс нарадзіўся ў 1831 годзе ў горадзе Базелі; вывучаў медыцыну ў родным горадзе, затым у Берліне, Вюрцбургу і Вене, ў 1857 годзе стаў прафесарам анатоміі і фізіялогіі ў Базельскім універсітэце. У 1872 годзе Вільгельм Гіс перайшоў у якасці прафесара анатоміі ў Лейпцыгскі ўніверсітэт. З работ Гіса вылучаюцца даследаванні рагавой абалонкі, лімфатычных залоз і сасудаў, даследаванні над утварэннем крыві і сасудаў, злучальнай тканкі, па эмбрыялогіі кураня, касцістых рыб і па эмбрыянальным развіцці чалавека; у апошнія гады Гіс працаваў пераважна па анатоміі і асабліва эмбрыялогіі. Гіс паклаў пачатак тэорыі парабласта.
Баваўняная тканіна
Баваўняная тканіна — зборная назва тканін, якія маюць знешні выгляд і характар вырабаў з баваўняных валокнаў і вытканы з баваўняных нітак, са штучных валокнаў даўжынёй прыблізна да 60 мм (уключаючы тэкстыльныя адходы) або сумесі гэтых валокнаў з бавоўнай. Класіфікацыя тканін з камбінацый нітак (напрыклад, ва ўтку) з  (напрыклад, у аснове), з мікравалаконаў, эластамераў, з камбінацый розных тэхнік і г. д., у другім дзесяцігоддзі XXI стагоддзя дакладна не вызначана. Таму гэтыя прадукты часта маркіруюць толькі ў адпаведнасці з суб’ектыўнай ацэнкай.
Віды баваўняных тканін
Баваўняная ніжняя бялізна звычайна мае мяккую тэкстуру, добрыя драпіравальнасць і ізаляцыйныя ўласцівасці і лёгка мыецца.
У адзенні і побыце баваўняныя тканіны з’яўляюцца аднымі з найбольш шырока выкарыстоўваных відаў тэкстылю, але абазначэнне баваўняная тканіна не з’яўляецца звычайным для.
Этыкетка «баваўняная тканіна» на практыцы
У дадатак да прыметніка «баваўняны», тэрміны шарсцяныя, ільняныя і шаўковыя тканіны таксама выкарыстоўваліся для адрознення тэкстылю ў залежнасці ад сыравіны і тэхналогіі вытворчасці ў афіцыйнай статыстыцы прыблізна да канца XX стагоддзя. Усе гэтыя тэрміны пазней былі заменены абазначэннямі «тканіны баваўняныя, у тым ліку змешаныя», «тканіны з шарсцяной пражы ў т. л. змешаныя» і іншым.
Сфінкс
Сфінкс — міфічная істота ў старажытнаегіпецкай і старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Сфінкс у старажытнаегіпецкай міфалогіі дух-ахоўнік, увасабленне царскай улады; фантастычная істота з целам ільва і галавою чалавека (звычайна партрэт фараона) або свяшчэннай жывёлы.
У старажытнагрэчаскай міфалогіі Сфінкс пачвара з тварам і грудзьмі жанчыны, целам ільва і крыламі птушкі, якую наслала Гера ў пакаранне на горад Фівы. Яна забівала кожнага, хто не мог адгадаць яе загадку. Загадку разгадаў Эдып, Сфінкс у роспачы кінулася ў бездань і разбілася.
Першабытнае грамадства
Першабытнае грамадства (абшчынна-родавае, родавае грамадства) — умоўная назва перыяду ў гісторыі чалавецтва ад з’яўлення чалавека да з’яўлення першых класавых грамадстваў або паводле іншага вызначэння да з’яўлення пісьмовай гісторыі, т.б. да з’яўлення пісьменнасці. Часавыя межы перыяду вызначаюцца прыблізна ад 2,5 млн гадоў таму да 8-5 тыс. гадоў таму, але і ў наш час існуюць перыферыйныя грамадствы, якія жывуць першабытнаабшчынным ладам. Тэрмін «дагістарычны» ўвайшоў ва ўжыванне ў XIX стагоддзі. У шырокім сэнсе слова «дагістарычны» дастасавальны да любога перыяду да вынаходства пісьменства, пачынаючы з моманту ўзнікнення Сусвету, але ў вузкім — толькі да дагістарычнаму мінулагу чалавека. Паколькі, па вызначэнні, аб дадзеным перыядзе няма пісьмовых крыніц, пакінутых яго сучаснікамі, інфармацыю пра яго атрымліваюць, абапіраючыся на звесткі такіх навук, як археалогія, этналогія, палеанталогія, біялогія, геалогія, антрапалогія, археаастраномія, паліналогія.
Першабытнае грамадства характарызуецца калектыўнай працай і спажываннем. Пачало складвацца больш як 1,5 млн г. назад. Развівалася разам са станаўленнем чалавека, удасканаленнем метадаў выкарыстання гатовых дароў прыроды, а потым і развіццём прадукцыйных сіл.
Тэрміналогія
Сінонімам «дагістарычнага перыяду» з’яўляецца тэрмін «прагісторыя», які ў беларускамоўнай літаратуры ўжываецца радзей, чым аналагічныя тэрміны ў замежнай літаратуры (Prehistory, Urgeschichte).
Для абазначэння фінальнай стадыі дагістарычнай эпохі якой-небудзь культуры, калі сама яна яшчэ не стварыла сваёй пісьменнасці, але ўжо згадваецца ў пісьмовых помніках іншых народаў, у замежнай літаратуры нярэдка выкарыстоўваецца тэрмін «протагісторыя» (Protohistory, Frühgeschichte). Для замены тэрміна першабытнаабшчынны строй, які характарызуе грамадскі лад да ўзнікнення ўлады, некаторымі гісторыкамі выкарыстоўваюцца тэрміны «дзікунства», «анархія», «першабытны камунізм», «дацывілізацыйны перыяд» і іншыя. У беларускамоўнай літаратуры тэрмін «протагісторыя» не прыжыўся.
У сувязі з рознымі назвамі аднаго і таго ж віду першабытнага грамадства з абагуленай уласнасцю і да ўзнікнення ўлады, цывілізацыі, дзяржавы, прыватнай уласнасці сярод гісторыкаў розных класічных школ і тэорый аб узнікненні улады для назвы гэтага віду грамадскага ладу прынята карыстацца агульнапрынятым тэрмінам «першабытнаабшчынны лад».
Некласічнага гісторыкі адмаўляюць само існаванне суполак і першабытнаабшчыннага ладу, узаемасувязь, ідэнтычнасць улады.
Ад наступных за ім этапаў грамадскага развіцця першабытнаабшчынны лад адрозніваўся адсутнасцю прыватнай уласнасці, класаў і дзяржавы. Сучасныя даследаванні першабытнага грамадства на думку неа-гісторыкаў, якія адмаўляюць традыцыйную перыядызацыю развіцця чалавечага грамадства, абвяргаюць існаванне падобнага грамадскага ладу і існаванне суполак, супольнай уласнасці пры першабытнаабшчынным ладзе, і ў далейшым, як заканамерны вынік неіснавання першабытнаабшчыннага ладу — неіснаванне абшчыннага сельскагаспадарчага землеўладання аж да канца XVIII стагоддзя ў большасці дзяржаў свету як мінімум пачынаючы з неаліту.
Перыяды развіцця першабытнага грамадства
У розны час прапаноўвалася розная перыядызацыя развіцця чалавечага грамадства. Так, А. Фергюсан і затым Морган выкарыстоўвалі перыядызацыю гісторыі, у якую ўваходзяць тры этапы: дзікунства, варварства і цывілізацыю, прычым першыя дзве стадыі былі разбітыя Морганам на тры прыступкі (найнізкую, сярэднюю і вышэйшую) кожная. На стадыі дзікасці ў чалавечай дзейнасці панавалі паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва, адсутнічала прыватная ўласнасць, існавала роўнасць. На стадыі варварства з’яўляецца земляробства і жывёлагадоўля, узнікае прыватная ўласнасць і сацыяльная іерархія. Трэцяя стадыя — цывілізацыя — звязана з узнікненнем дзяржавы, класавага грамадства, гарадоў, пісьменства і г. д.
Морган лічыў найбольш ранняй стадыяй развіцця чалавечага грамадства найніжэйшую прыступку дзікунства, распачатую з утварэннем выразнай мовы, сярэдняя прыступка дзікунства паводле яго класіфікацыі пачынаецца з прымянення агню і з’яўлення ў рацыёне рыбнай ежы, а найвышэйшая ступень дзікасці — з вынаходкі лука. Найніжэйшая прыступку варварства па яго класіфікацыі пачынаецца са з’яўлення ганчарнага мастацтва, сярэдняя прыступка варварства — з пераходу да земляробства і жывёлагадоўлі, а найвышэйшая ступень варварства — з пачаткам выкарыстання жалеза.
Найбольш распрацаванай перыядызацыі з’яўляецца археалагічная, у аснове якой ляжыць супастаўленне вырабленых чалавекам прылад працы, іх матэрыялаў, формаў жылля, пахаванняў і г. д. Паводле гэтага прынцыпу гісторыя чалавецтва ў асноўным дзеліцца на ранні старажытны каменны век, сярэдні старажытны каменны век, позні старажытны каменны век, сярэдні каменны век, новы каменны век, позні новы каменны век (не ва ўсіх народаў), медны век (не ва ўсіх народаў), бронзавы век і жалезны век.
У 40-я гады XX стагоддзя савецкія навукоўцы П. П. Яфіменка, М. О. Косвен, А. І. Першыц і іншыя прапанавалі сістэмы перыядызацыі першабытнага грамадства, крытэрыем якіх была эвалюцыя формаў уласнасці, ступень падзелу працы, сямейныя адносіны і г. д. У абагульненым выглядзе такую перыядызацыю можна прадставіць так:
Усе сістэмы перыядызацыі па-свойму недасканалыя. Існуе нямала прыкладаў, калі каменныя прылады палеалітычнай або мезалітычныя формы выкарыстоўваліся ў народаў Далёкага Усходу ў XVI—XVII стст., Пры гэтым у іх існавалі радавое грамадства і развітыя формы рэлігіі, сям’і. У цяперашні час лічыцца, што агульначалавечая перыядызацыя першабытнага ладу заканчваецца на мезаліце, калі культурнае развіццё рэзка паскорылася і працякала ў розных народаў рознымі тэмпамі. Ніжэй прыводзіцца агульнапрынятая ў цяперашні час археалагічная перыядызацыя асноўных этапаў развіцця першабытнага грамадства. Пры гэтым культуры, якія існавалі адначасова, могуць знаходзіцца на розных прыступках развіцця, у сувязі з чым, напрыклад, неалітычныя культуры могуць суседнічаць з халкалітычнымі або з культурамі бронзавага веку.
Іншыя перыядызацыі
Існуе некалькі перыядызацый гісторыі першабытнага грамадства, кожная з якіх адлюстроўвае характар дысцыплін, што ўдзельнічалі ў яе распрацоўцы — археалагічная, палеаантрапалагічная (бiялагiчная) і агульнагістарычная. Археалагiчная перыядызацыя паводле галоўнага матэрыялу для вырабу прылад працы ў асноўным змяшчае першабытнае грамадства ў каменны век (2,5 млн г. таму — ~4000 да н.э.). Бiялагiчная падзяляе гісторыю першабытнага грамадства паводле эвалюцыi ў антрапалагiчным выглядзе чалавека: архантрап, палеаантрап, неаантрап (Homo sapiens — чалавек разумны). Агульнагістарычная — паводле змен у сацыяльна-эканамiчных фармацыях: праабшчына (першабытны чалавечы статак), раннерадавая абшчына, познарадавая абшчына.
Мастацтва
Пачатковыя імпульсы выяўленчай дзейнасці вядомы ў неандэртальцаў, фарміраванне першабытнага мастацтва адносіцца да позняга палеаліту і паяўлення сучаснага чалавека (40—30 тыс. г. назад).
Самыя раннія творы, выкананыя першабытным чалавекам, — наскальныя малюнкі, скульптуры з косці і дрэва, побытавыя прадметы, упрыгожаныя арнаментам. Старажытныя людзі не толькі стваралі патрэбныя ім рэчы, але і ўпрыгожвалі іх, выконваючы выявы, што апавядалі аб рэчаіснасці, падзеях з жыцця. Прычынай узнікнення мастацтва з’яўляецца развіццё грамадства і яго асновы — працы. Менавіта яна фарміравала пачуцці, прымушала асобу бачыць якасную разнастайнасць і багацце свету, выхоўвала такія паняцці, як мэтазгоднасць, адпаведнасць формы прадмета яго прызначэнню. Працэс працы ўплываў на ўяўленні чалавека аб сіметрыі, меры і ўпарадкаванасці, прыгажосці, гармоніі. Вялікую ролю ў развіцці мастацтва адыгрывалі свядомасная мэтанакіраваная дзейнасць асобы, наяўнасць папярэдняй задумы, якую трэба было ажыццяўляць. Мастацкая творчасць чалавека была звязана з яго ўяўленнямі, верай у магчымасць змяніць рэчаіснасць, напрыклад пры дапамозе магічных танцаў, якія імітавалі сцэны палявання, ці выяў жывёл («забіўшы» іх, можна было спадзявацца на поспехі ў сапраўдным паляванні).
У жыцці першабытнага чалавека праца, мастацтва, культавыя ўяўленні, пачаткі навуковых ведаў не былі адасобленымі. Яны існавалі ў жыцці і свядомасці злітна, сінкрэтычна. Чалавек не вылучаў сябе з прыроды, а ўспрымаў уласную асобу як частку яе працэсаў і з’яў. Першапачаткова мастацтва не было аформлена ў асобны від дзейнасці і было звязана з працоўным працэсам, паляўнічай (пазней і аграрнай) магіяй, выяўляла асноўныя жыццёвыя інтарэсы і светаўяўленне першабытнага чалавека, адухоўленне сіл прыроды (анімізм), культ жывёл — прабацькоў роду (татэмізм) і інш. Сярод матываў першабытнага мастацтва пашыраны гравіраваныя, рэльефныя і жывапісныя выявы (наскальнае мастацтва) жывёл — аб’ектаў палявання, схематычныя фігуры чалавека. Характэрныя абагульнена-выразныя скульптурныя фігуркі жывёл і іх гравіраваныя выявы на косці і камені, просты геаметрычны арнамент на посудзе і прыладах працы, пятрогліфы.
Гісторыя развіцця грамадскіх адносін
Першымі прыладамі працы чалавека былі аббіты камень і палка. Людзі здабывалі сабе сродкі існавання паляваннем, якое вялі сумесна, і збіральніцтвам. Супольнасці людзей былі невялікімі, яны вялі качавы лад жыцця, перасоўваючыся ў пошуках ежы. Але некаторыя супольнасці людзей, якія жылі ў найбольш спрыяльных умовах, пачалі пераходзіць да частковай аселасці.
Спачатку першабытныя людзі карысталіся агнём, якія атрымліваюцца пры пажарах, ад удараў маланак і г.д. Паколькі здабываць агонь яны яшчэ не ўмелі, агонь даводзілася пастаянна падтрымліваць, але з часам першабытныя людзі навучыліся здабываць агонь самі.
Любая здабыча дзялілася паміж ўсім калектывам людзей. Прылады жа працы, бытавое начынне, упрыгожванні знаходзілася ў карыстанні асобных людзей, але гаспадар рэчы быў абавязаны ёю дзяліцца, і акрамя таго, любы мог узяць чужую рэч і карыстацца ёю без попыту (перажыткі гэтага да гэтага часу сустракаюцца ў асобных народаў).
Узыходзячыя да Энгельса марксісцкія ўяўленні аб раннім першабытным грамадстве ўтрымліваюць дапушчэнне, што першапачаткова палавыя адносіны паміж людзьмі ўнутры калектыву былі бязладнымі. Аднак гэтая ідэя не з’яўляецца агульнапрызнанай — тым больш, што нават у чалавекападобных малпаў поўнага проміскуітэта не назіраецца.
Так ці інакш, некантралюемая праява палавога інстынкту, нават калі яна не вяла да адкрытых сутыкненняў паміж сапернікамі, перашкаджала адзінству абшчыны. Падаўленне магчымасці задавальнення палавога інстынкту ўнутры адной праабшчыны прымушала яе членаў шукаць палавых партнёраў у іншых. Акрамя таго, блізкароднаснае скрыжаванне стварала ў групе непажаданыя мутацыі. Праз некалькі пакаленняў выявілася, што дзеці нараджаюцца больш здаровымі, калі іх бацькі адносяцца да розных супольнасцей (радоў). Завязванне палавых адносін паміж членамі розных праабшчын зрабіла магчымым поўную забарону палавых адносін паміж членамі кожнага з першабытных калектываў (экзагаміі). Так кожная праабшчына ператварылася ў род, і на змену проміскуітэту прыйшоў групавы дуальна-радавы шлюб. Члены родаў, якія складалі дуальную арганізацыю, жылі асобна. У гэтых умовах чалавек усё жыццё належаў да калектыву, у якім нарадзіўся, гэта значыць да таго, да якога належала яго маці. Таму першапачатковыя роды былі матчынымі. Два ці некалькі бліжэйшых радоў сталі аб’ядноўвацца ў род. Роды узначальвалі старэйшыны.
Пліскі
Назву Плі́скі маюць:
Першабытнае грамадства
Гісторыя развіцця грамадскіх адносін
Натуральным карміцелем чалавека была яго маці — спачатку яна яго выгадоўвала сваім малаком, затым наогул брала на сябе абавязак забяспечваць яго ежай і ўсім патрэбным для жыцця. Гэтую ежу павінны былі здабываць на паляванні мужчыны — браты маці, якія належалі да яе роду. Так сталі ўтварацца ячэйкі, якія складаліся з некалькіх братоў, некалькіх сясцёр і дзяцей апошніх. Яны жылі ў супольных селішчах.
Толькі затым паўстала парная сям’я — утварэнне пастаянных пар на больш ці менш працяглы тэрмін. Яна ператварылася ў манагамную сям’ю — пажыццёвы шлюб асобных пар.
Спецыялісты ў цяперашні час у асноўным лічаць, што ў часы палеаліту і неаліту — 50-20 тысяч гадоў таму назад — сацыяльнае становішча жанчын і мужчын было роўным, хоць раней лічылася, што спачатку панаваў матрыярхат, які, як ужо адзначана вышэй, ва ўмовах проміскуітэта і поліандрыі неабходны быў для адсочвання роднасных сувязей.
З вынаходствам лука паляванне ўдасканалілася, быў прыручаны сабака, які стаў памочнікам чалавека на паляванні.
Паступова паляванне прывяла да прыручэння жывёл — з’явілася першабытная жывёлагадоўля. Са збіральніцтва вырасла земляробства: насенне дзікіх раслін, сабраных людзьмі і не выкарыстаных цалкам, маглі даваць ўсходы каля жылля. Мяркуюць, што земляробства ўпершыню зарадзілася ў Пярэдняй Азіі. Гэты пераход быў названы неалітычнай рэвалюцыяй (X—III тысячагоддзя да н. э.). Вынікам таго, што сродкі да існавання сталі больш забяспечанымі, стаў істотны рост агульнай колькасці насельніцтва: на рубяжы V—IV тысячагоддзяў да н. э. на Зямлі ўжо пражывала каля 80 млн чалавек. Пазней людзі авалодалі топкія металы (спачатку медзь, затым і жалеза), што дазволіла ствараць больш дасканалыя металічныя прылады працы.
Змена эканомікі прывяла і да змены грамадства. У земляробчых плямёнаў тыпам паселішча стала вёска, у якой пражывала адна абшчына, якая з радавой ператваралася ў суседскую. Вялікія супольныя дамы адышлі ў мінулае, і ў кожным доме цяпер пражывала адна патрыярхальная сям’я. Уласнасць на зямлю была калектыўнай — унутры калектыву асобныя людзі або сям’і валодалі ўчасткамі зямлі, якія можна было апрацоўваць, але нельга перадаць іншаму ў карыстанне. У адных суполак зямельныя ўчасткі штогод пераразмяркоўвалі, у іншых пераразмеркаванне адбывалася адзін раз у некалькі гадоў, у трэціх, магчыма, ўчасткі раздаваліся ў пажыццёвае землекарыстанне. Прылады працы, жыллё, хатняе начынне, адзенне, ўпрыгажэнні, гаспадарчы інвентар знаходзіліся ў прыватнай уласнасці, але перажыткі абшчыннага карыстання захоўваліся да нашага часу.
Прырост насельніцтва земляробаў і жывёлагадоўцаў, як правіла, быў вышэй, чым у паляўнічых-збіральнікаў з прычыны большай прадуктыўнасці які вырабляе гаспадаркі. Адпаведна, тая ж тэрыторыя магла пракарміць значна больш людзей. Аграрныя абшчыны сталі запаўняць Зямлю, як раней да гэтага яе запаўнялі паляўнічыя.
Важным элементам грамадскай арганізацыі былі мужчынскія саюзы. Мужчынская частка абшчыны выбірала правадыра з ліку мужчын, якія вылучаліся з агульнай масы асабістымі талентамі, ведамі, багаццем і шчодрасьцю. Спачатку такія людзі (так званыя бігмены) былі уплывовыя дзякуючы сваім асабістым якасцям, а затым ўлада правадыроў стала перадавацца па спадчыне. Вынікам гэтых працэсаў стала з’яўленне прывілеяваных слаёў грамадства — правадыроў, жрацоў, а таксама найбольш удачлівых ў гаспадарчай дзейнасці. Паўстала маёмасная няроўнасць. Правадыры пачалі патрабаваць прынашэнняў сабе ад радавых супольнікаў. Захопленыя ў войнах паміж плямёнамі палонныя станавіліся рабамі.
Сітаўкі
Сі́таўкі, таксама Плі́скі (Motacilla) — род птушак сямейства атрада. 11 відаў.
Апісанне
Адрозненняў ад іншых прадстаўнікоў сямейства сітаўкавых параўнальна няшмат. У доўгім вузкім, прама абрэзаным хвасце 2 сярэднія пёры крыху даўжэйшыя за бакавыя; першае махавое пяро карацейшае за другое і трэцяе. Слабвыгнуты кіпцюр задняга пальца карацейшы за сам палец.
Першабытнае грамадства
Гісторыя развіцця грамадскіх адносін
Спачатку суседнія роды і плямёны абменьваліся тым, што ім давала прырода: соллю, рэдкімі камянямі і т. п. Сакраментам абменьваліся як цэлыя абшчыны, так і асобныя людзі; гэта з’ява атрымала назву дараабмену. Адной з яго разнавіднасцей быў «нямы абмен». Затым вылучыліся плямёны земляробаў, жывёлаводаў і тых, хто вёў земляробча-жывёлагадоўчую гаспадарку, і паміж плямёнамі з рознай гаспадарчай арыентацыяй, а пасля і ўнутры плямёнаў, развіваўся абмен прадуктамі іх працы.