cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крысціна Шлезвіг-Гольштэйн-Готарпская
Каралева
Каралева Крысціна была уладным і валявым чалавекам з моцным пачуццём эканоміі. Яе адначасова паважалі і баяліся. Яе апісваюць як жорсткую, упартую і скупую, і сцвярджаецца, што калі былая жонка мужа заўсёды спрабавала пераканаць яго праяўляць паблажлівасць у сваіх учынках, Крысціна рабіла наадварот. Яна вельмі строга кантралявала двор, што ілюструецца анекдотам пра тое, што яна асабіста вымерала швейную нітку для сваіх слуг. Яе шлюб быў апісаны як шчаслівы, бо яны былі вельмі падобныя па характары. Яна суправаджала мужа ў Эстонію і Фінляндыю ў 1600—1601 гадах.
Не лічыцца, што Крысціна дамінавала над сваім дамінуючым і тэмпераментным мужам, але ёй не хапала палітычнай значнасці і ўплыву. Хоць муж і не дазваляў ёй дыктаваць палітыку, ён папрасіў яе парады ў палітычных пытаннях. Падчас вайны з Даніяй ён праігнараваў яе парады і ўступіў у канфлікт з ёй, бо падазраваў, што яна прадацкая. У 1604 годзе Карл IX пакінуў інструкцыі, паводле якіх яна павінна быць рэгентам урада апекуна ў выпадку, калі ён памрэ, калі іх сын і спадчыннік будзе яшчэ непаўналетнім, а ў 1605 годзе яна выконвала абавязкі рэгента падчас адсутнасці мужа ў Лівоніі. Таксама вядома, што яна перашкодзіла абранню на пасаду рускага цара свайго малодшага сына Карла Філіпа ў 1610—1612 гадах, утрымаўшы яго дома пад час расійскіх выбараў, калі яго павінны былі адправіць у Маскву. Як паведамляецца, ёй было лягчэй, калі справа была спынена ў 1614 годзе.
Каралева ўдова
Пасля смерці мужа30 кастрычніка 1611 года яна стала рэгентам пры сталенні сына, як было прадпісана ў законе 1604 года. Яна падзяліла рэгентства з Юонам, герцагам Астгоцыя. Паколькі яе сын быў амаль паўналетнім, праўленне яе працягвалася з кастрычніка па снежань таго ж года і было аўтаматычна спынена ў дзень нараджэння сына 9 снежня, калі ён дасягнуў законнага паўналецця.
У першыя гады каралеўства сына ў 1610-х гадах яе некаторыя лічылі сапраўдным альбо адным з сапраўдных кіраўнікоў за прастолам, хаця фармальна яна ўжо не была рэгентам. Яна, вядома, выконвала ролю дарадцы для сына. Ён папрасіў яе парады адносна шлюбу дачкі ў 1612 г., які, як аказалася, выклікаў канфлікт з лютэранскай царквой. Фактычна яна сама прапанавала гэты шлюб па палітычных матывах і цвёрда вырашыла яго дачакацца, а таксама зладзіла шлюб сваёй падчарыцы дачкі Кацярыны супраць волі савета ў 1615 годзе.
Як каралева ўдава, яна вядома прадухіленнем яе сына ад шлюбу з Эббай Брагі, справа, якая цягнулася некалькі гадоў у перыяд 1613—1615 гадах. Яе прычынай стала яе перавага палітычнай выгады, якую можа мець дынастычны шлюб, і страх перад ускладненнямі, які можа мець шлюб са знатным чалавекам, і яна ўлічвала перавагу каралевы Гунілы Білке, якую абвінавацілі ў неналежным палітычным уплыве і яе сваякі, як дрэнны прыклад. Падчас гэтага рамана яна напісала на акне Эббы Браге вядомы верш: «Гэта ты хочаш, тое і будзе — так бывае ў такіх выпадках».
Хоць яе рэгентства старэйшага сына было вельмі кароткім, яна таксама служыла рэгентам падчас сталення яе малодшага сына Карла Філіпа, герцага Седэрманландскага ў герцагстве Седэрманланд з 1611 па 1622 год, бо Герцагства на самай справе было амаль аўтаномным. Яна пражывала ў замку Нючэпінг, адкуль кіравала жалезнымі шахтамі мужа і актыўна цікавілася бізнесам. Падчас яе праўлення герцагства стала цэнтрам экспарту збожжавых і вытворчасці жалеза і зброі і адным з найбуйнейшых фінансістаў кароны. Яна таксама ахоўвала і абараняла аўтаномію герцагстваў супраць кароны, што прывяло да канфлікту з яе сынам каралём.
У 1622 годзе памёр яе малодшы сын Карл Філіп, і яна ўвогуле сышла з грамадскага жыцця і пасялілася ў сваім пасазе. Пасля яго смерці быў выяўлены яго таемны шлюб з Елізаветай Рыбінг, і яна стала апекуном яго дачкі Елізаветы Гіленхіельм (1622—1682).
Кампа-дэ-Гібралтар
Кампа-дэ-Гібралтар (Campo de Gibraltar — «Наваколлі Гібралтара») — раён (камарка) у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Кадыс у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусія. Размешчаны на самым поўдні Андалусіі, раён абавязаны сваёй назвай Гібралтарскай скале, якую бачна з любой кропкі камаркі. Гэта самыя паўднёвыя землі не толькі Пірэнейскага паўвострава, але і кантынентальнай Еўропы ў цэлым.
Еўразійская эканамічная супольнасць
Еўразійскае эканамічнае супольніцтва (ЕўрАзЭС) — міжнародная эканамічная арганізацыя, якая была заснаваная у 2001, надзеленая функцыямі, звязанымі з фарміраваннем агульных знешніх мытных межаў ўваходзячых у яе дзяржаў (Беларусь, Казахстан, Кыргызстан, Расія, Таджыкістан), выпрацоўкай адзінай знешнеэканамічнай палітыкі, тарыфаў, цэн і іншых складнікаў функцыянавання агульнага рынку. У сувязі з утварэннем Еўразійскага эканамічнага саюза спыніла сваё існаванне 1 студзеня 2015.
Дзяржавы-назіральнікі
У адпаведнасці са Статутам ЕўрАзЭС, статус назіральніка можа надавацца дзяржаве ці міждзяржаўнай (міжурадавай) арганізацыі па іх просьбе.
Назіральнік мае права прысутнічаць на адкрытых паседжаннях органаў ЕўрАзЭС, выступаць на гэтых паседжаннях са згоды старшыні, атрымліваць пры неабходнасці адкрытыя дакументы і рашэнні, якія прымаюцца органамі ЕўрАзЭС. Статус назіральніка не дае правы голасу пры прыняцці рашэнняў на паседжаннях органаў ЕўрАзЭС і правы подпісу дакументаў органаў ЕўрАзЭС.
З мая 2002 года назіральнікамі сталі Малдавія і Украіна, з 2003 года — Арменія.
Задачы
У задачы ЕўрАзЭС ўваходзіла:
Інстытут прыкладной оптыкі НАН Беларусі
Інстытут прыкладной оптыкі НАН Беларусі быў заснаваны ў 1992 годзе на базе Магілёўскага аддзялення  Інстытута фізікі АН Беларусі, увайшоўшы ў склад Аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі. Дырэктарам-арганізатарам Інстытута выступіў доктар фізіка-матэматычных навук, член-карэспандэнт НАН Беларусі Усевалад Пятровіч Радзько.
Дасягненні ў галіне дыферэнцыяльных ураўненняў
Прапанаваны канструктыўныя метады даследавання нелакальных задач тэорыі нелінейных дыферэнцыяльных ураўненняў.
Дасягненні ў галіне оптыкі
Прапанаваны і рэалізаваны схемы інтэгральна-аптычных датчыкаў фізічных параметраў асяроддзяў. Прынцып дзеяння названых датчыкаў заснаваны на рэгістрацыі зменаў параметраў светлавога пучку пад уплывам знешніх уздзеянняў. Распрацаваны метад вымярэння комплексных нелінейных пастаянных хваляводных плёнак з кубічнай нелінейнасцю ва ўмовах самаўздзеяння.
Развіты ўніверсальны метад аналізу пераносу выпраменьвання ў макрастахастычных рассейвальных асяроддзях, заснаваны на выкарыстанні ўмовы дынамічнай прычыннасці. Вынікі працы важныя для апісання шырокага кругу задач дыстанцыйнага зандзіравання, датычных пераносу аптычнага выпраменьвання і выяў праз макрастахастычныя рассейвальныя слаі водных асяроддзяў і атмасферы.
Дасягненні ў галіне лазернай фізікі
Праведзены даследаванні адбітых лазерных пучкоў пры тунэльным узбуджэнні хваляводных структур. На падставе аналізу прасторавага размеркавання светлавога поля распрацаваны метады вызначэння комплексных пастаянных размеркавання мод розных тыпаў (накіраваных, выцякальных і плазмонных), якія могуць быць выкарыстаны для кантролю параметраў дыэлектрычных, паўправадніковых і металічных тонкаплёначных структур.
Дасягненні ў галіне інфармацыйных тэхналогій
Атрымана шырокае аператарнае мноства нелінейных алгарытмаў аднаўлення аптычных выяў і прапанаваны метад выбару аптымальнага алгарытму з пазначанага мноства паводле мінімуму няправільнага распазнавання. Атрыманыя рэзультаты дазволілі павысіць эфектыўнасць сістэм оптыка-электроннай і лічбавай апрацоўкі інфармацыі.
Дасягненні ў галіне прыкладных даследаванняў
Створаны і ўкараняецца на прадпрыемствах харчовай прамысловасці камп'ютэрызаваны спектральны комплекс для кантролю харчовых прадуктаў на ўтрыманне таксічных элементаў (Hg, As, Pb, Zn, Cd і інш.).
Атрыманы шматмодавыя градыентныя валаконныя светлаводы са стратамі каля 1 дБ/км на даўжыні хвалі выпраменьвання 1,3 мкм. Гэта дазволіла на магутнасцях шчучынскага ВА "Аўтапровад" наладзіць выпуск першага беларускага станцыйнага аптычнага кабелю для тэлефонных ліній сувязі.
Выпушчаны і ўкаранены ў клінічную практыку бальніц і клінік Мінскай, Магілёўскай, Віцебскай і Гомельскай абласцей апарат для апраменьвання крыві "ОК-1", што дазволіла больш эфектыўна лячыць кардыялагічныя і іншыя захворванні.
Рэзультаты дзейнасці па дзяржаўнай праграме фундаментальных даследаванняў "Матэматычныя структуры"
Прапанаваны падыход для даследавання істотна нелінейных дыферпэнцыяльных сістэм, заснаваны на выкарыстанні атрыманай матрыцы Кашы гэтых сістэм, і на яго аснове атрымана матрыца тыпу Грына нелінейнай перыядычнай краявой задачы. Упершыню для агульных лінейных нармальных сістэм у частковых вытворных першага парадку пабудавана інварыянтная банахава прастора, у якой лінейны варыянт Кашы-Кавалеўскай даказваецца на грунце нерухомай кропкі Банаха-Качыопалі без выкарыстання шкалы банахавых прастораў.
Рэзультаты дзейнасці па дзяржаўнай праграме фундаментальных даследаванняў "Электроніка"
Прапанаваны метад вызначэння спектральнай залежнасці слабых фотаніндуцыраваных змяненняў паказчыка пераламлення і каэфіцыента паглынання плёнак на паглынаючых падложках, які заснаваны на выніках вымярэнняў фотамадуляцыйных спектраў адлюстравання плёнак, і выяўлены ўплыў слабай канцэнтрацыі асобных кампанент газавага асяроддзя (ёд, аміяк), а таксама ІЧ-выпраменьвання на электрычныя і фотаэлектрычныя характарыстыкі нанапамерных структур селенід кадмію - палімер.
Далейшы лёс
Інстытут быў расфарміраваны ў 2004 годзе шляхам далучэння да Інстытута тэхналогіі металаў НАН Беларусі. Па стане на канец 2012 ніводная лабараторыя былога Інстытута прыкладной оптыкі ў спісе структурных падраздзяленняў Інстытута тэхналогіі металаў не значыцца.
Гідле (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 35 населеных пунктаў.
Раса (значэнні)
Раса:
Бернар
Бернар — імя, прозвішча.
Касцёл Святога Іуды Тадэвуша (Даўгаўпілс)
Касцёл Святога Іуды Тадэвуша  — колішні езуіцкі касцёл у Даўгаўпілсе ў Латвіі.
Гісторыя
Першы касцёл езуітаў быў драўляны. Мураваная бажніца пачала будавацца ў першай палове XVIII стагоддзя. Фундатарамі езуіцкай калегіі ў тыя часы з’яўляўся шляхецкі род Борхаў, які заснаваў у 1727 годзе тут «Місію Борхаў» (Missio Borchiana), галоўнай задачай якой была каардынацыя ўсіх каталіцкіх місій Латгаліі.
У 1746 годзе новая цагляная двухвежавая трохнававая бажніца-псеўдабазіліка была асвечана ў гонар Святога Іуды Фадзея інфлянцкім біскупам Юзафам Дамінікам Пузынай, пры гэтым працы над інтэр’ерамі зацягнуліся яшчэ больш за дзесяцігоддзе.
У сваім першапачатковым выглядзе храм праіснаваў да пажара ў комплексе калегіі 17 ліпеня 1749 года. Пажарам былі пашкоджаны дах і вежы.
Да 1751 года асноўныя разбурэнні былі ліквідаваны. У адноўленай вежы быў усталяваны гадзіннік, а ў другой падвешаны два званы. У наступным годзе на вежах i сценах аднавілі дэкор i пафарбавалі ўсё ў адной каляровай гаме. У аздабленні храма прымалі ўдзел вядомыя майстры: жывапісцы Ю. Голдфінгер, I. Васілеўскі, разьбяры па дрэве М. Шульц і І. Швіл.
У Дынабургу, Кацярынай II, быў зацверджаны загад аб будаўніцтве крэпасці. Для гэтай мэты прадугледжвалася выкарыстоўваць тэрыторыю старога горада, дзе размяшчалася езуіцкая калегія, а 21 лютага 1778 года быў зацверджаны план будаўніцтва новага Дынабурга.
У 1810 царскі ўрад выкупіў у езуітаў касцёл, ен быў перададзены ваеннаму ведамству для наступнага пераўтварэння яго ў праваслаўны гарнізонны сабор. Перабудова бажніцы змяніла вонкавы i знешні выгляд былога касцёла.
Былі разабраны барочныя франтоны-шчыпцы з заменай на меншыя класіцыстычнай формы, на вежах былі ўсталяваны маленькія галоўкі, увянчаныя праваслаўнымі крыжамі, цалкам разабраны даўні высокі «мансарднага тыпу» дах з пакрыццём керамічнай дахоўкай з заменай на нізкі класіцыстычны з пакрыццём бляхай, перабудова алтароў i інш. У 1817 годзе сабор быў асвячоны ў імя Раства Хрыстова.
Да сярэдзіны XIX стагоддзя будуючаяся Дынабургская крэпасць была адной з крэпасцей I класа Расійскай імперыі, але паступова стала губляць сваё значэнне і да моманту заканчэння будаўніцтва ў 1878 годзе стала крэпасцю II класа, а ў 1897 года — Дзвінскай крэпасцю-складам, ужо тады яна лічылася састарэлай і стала апошняй пабудаванай у Еўропе крэпасцю бастыённага тыпу.
Сродкі на рамонт гарнізоннага сабора больш не выдаткоўвалася i ў часы Першай сусветнай вайны храм прыйшоў у запусценне.
Пасля стварэння Латвійскай Рэспублікі ў крэпасці размясціўся латышскі гарнізон, а храм быў адрамантаваны. Пры гэтым галоўны алтар быў пераасвячоны як лютэранскі, алтар у левым прыдзеле быў аддадзены каталікам, алтар у правым прыдзеле — праваслаўным i ў храме па вызначанаму графіку праводзіліся службы ўсіх трох галін хрысціянства.
Падчас Другой сусветнай вайны 27 лютага 1944 года, пры адступленні нямецкіх войскаў дзве вежы бажніцы i бліжэйшыя да яе скляпенні даху былі значна пашкоджаны пры абстрэле артылерыяй.
У 1951 годзе спецыяльная камісія, якая абследавала пашкоджаны храм, прыйшла да высновы, што аднавіць будынак не ўяўляецца магчымым, так як бажніца не мае ні эканамічнай, ні архітэктурнай каштоўнасці. Ён быў разабраны на будматэрыялы.
Рычы Блэкмар
Блэкмар — адзін з самых значных і ўплывовых гітарыстаў XX стагоддзя.
Адзігітрыя
Адзігі́трыя (Ὁδηγήτρια, літаральна: «Правадніца») — іканаграфічнае выяўленне Багародзіцы (Дзевы Марыі), якая трымае Дзіцятку Ісуса адной рукой, другой паказваючы на Яго як на крыніцу збаўлення для чалавецтва. Галава Божай Маці звычайна схіленая да Дзіцяці, якое ўздымае руку з дабраславенчым жэстам.
Самым шанаваным абразам такога тыпу была Адзігітрыя з манастыра Панагіі Адзігітрыі ў Канстанцінопалі, адмыслова пабудаванага дзеля захоўвання абраза. У адрозненне ад пазнейшых Адзігітрый, ён паказваў Багародзіцу ў поўны рост. Лічылася, што абраз быў прывезены са Святой зямлі Еўдакіяй, жонкай імператара Феадосія II (408—450), а намаляваў яго сам апостал Лука. Абраз быў двухбаковым — на іншым баку знаходзілася ўкрыжаванне.
Пасля Чацвёртага крыжовага паходу абраз быў перанесены ў манастыр Пантакратара — кафедру Венецыянскага стальца за часам франкскага панавання.
Пасля падзення Канстанцінопаля ў 1453 годзе абраз, які знаходзіўся ў царкве Святога Збаўцы ў Хора, знік. Магчыма, што яго парэзалі на чатыры часткі. Яго месцазнаходжанне дагэтуль невядомае; існуе мноства яго копій, якія атрымалі ўласныя назвы і традыцыі перапісу.
Традыцыі
З Адзігітрыі развіўся тып Панагія Элеуса (Дзева Міласэрная), на якой маленькі Ісус прыціскаецца да Марыінай шчакі; звычайна Хрыстос тут выяўлены з левага боку.
Жэрэбкы (Чудніўскі раён)
Жэрэбкы (Жере́бки) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Адзігітрыя
Традыцыі
У Расіі лічыцца, што пасля падзення Канстанцінопаля абраз святога Лукі з’явіўся ў Расіі, дзе быў змешчаны ў смаленскі Успенскі сабор. Пазней у гонар абраза пабудаваны Новадзявочы манастыр у Маскве. Верагодна, што абраз згінуў у агні падчас нямецкай акупацыі Смаленска ў 1941.
У беларускім мастацтве атрымала распаўсюджанне пагрудная выява Маці Боскай, якая трымае на левай руцэ дзіця, яе галава не датыкаецца да галавы Хрыста.
Царква ў гонар Ражства Іаана Прадцечы (Наваполацк)
Царква ў гонар Ражства Іаана Прадцечы — праваслаўная царква, знаходзіцца на вул. Маладзёжнай Наваполацка, на беразе Зах. Дзвіны. Пабудавана ў 1990-я гг. з цэглы як хрысцільны храм.
Архітэктура
Будынак вырашаны крыжовым у плане аб’ёмам. Працяглы цэнтральны неф накрыты вальмавым бляшаным дахам, над яго перакрыжаваннем з такімі ж дахамі бакавых прыдзелаў узведзены 8-гранны драўляны глухі барабан пад шлемападобным купалам. Уваход вылучаны 2-слуповым ганкам пад 2-схільным дахам. Пакрытыя шэрым тынкам фасады ў цокальнай частцы вылучаны «ізумрудным» рустам, расчлянёны вузкімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў арачных нішах. Тарцы прыдзелаў і апсіды вылучаны трайной аркатурай аконных праёмаў. Унутры вылучаны прытвор з бакавымі каморамі. Сяродкрыжжа малітоўнай залы перакрыта корабавым драўляным скляпеннем. Апсіду вылучае 2-ярусны драўляны іканастас з разнымі царскімі варотамі.
Март Сійман
Март Сійман (Mart Siimann, нар., Кілінгі-Нымэ, Эстонская ССР) — эстонскі дзяржаўны, палітычны і спартыўны дзеяч.
У 1971 годзе скончыў Тартускі ўніверсітэт. У 1971—1984 гадах працаваў старшым навуковым супрацоўнікам і аспірантам ў Тартускім універсітэце. У канцы 1970-х гадоў прыйшоў на працу на тэлебачанне Эстоніі і за 17 гадоў прайшоў шлях ад карэспандэнта да намесніка генеральнага дырэктара Эстонскага тэлебачання. З’яўляўся членам КПСС. З 1987 года — кіраўнік Эстонскага радыё. З 1989 года — генеральны дырэктар Эстонскага тэлебачання.
З 1992 года па 1995 год — выканаўчы дырэктар прыватнага тэлеканала RTV. У 1995 годзе абраны дэпутатам парламента Эстоніі. Уваходзіў у склад Канстытуцыйнай камісіі. Узначальваў кааліцыйнага партыю. З 17 сакавіка 1997 г. па 25 сакавіка 1999 года — прэм’ер-міністр Эстоніі. З 1999 года — старшыня фракцыі кааліцыйнага партыі Эстоніі.
З’яўляўся старшынёй спартыўнага таварыства «Калеў», членам савета куратараў Талінскага педагагічнага ўніверсітэта, а таксама сябрам Рады фонду культуры Эстоніі. З 2001 года — прэзідэнт Нацыянальнага алімпійскага камітэта Эстонскай Рэспублікі. З 2003 года — саветнік Прэзідэнта Эстонскай Рэспублікі Арнальда Руйтэля па ўнутраных справах.
Кілкы
Кілкы (Кілки́) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Звяровічы
Звяровічы (Зверовичи) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 1860-х пасля правядзення сялянская рэформы, па вёсцы прайшла хваля сялянскіх хваляванняў і барацьба сялян за адрэзкі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Папоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Палац Бутрымовічаў (Пінск)
Палац Бутрымовічаў  — помнік архітэктуры позняга барока ў Пінску.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1784—1790 гадах архітэктарам К. Шыльдхаўзам для пінскага старосты Мацея Бутрымовіча на высокім левым беразе ракі Піна, да якой павернуты дваровым фасадам. У XIX і пачатку XX ст. сярод мясцовага насельніцтва меў за свой мураваны «матэрыял» размоўную назву «Мур».
Пазней у будынку змяшчаўся Палац піянераў і школьнікаў. Адрэстаўраваны ў 2007—2009 гадах. Выкарыстоўваецца як «Палац шлюбу». Помнік рэспубліканскага значэння.
Архітэктура
Мураваны П-падобны ў плане будынак з развітым цокальным паверхам, трактаваны з выкарыстаннем элементаў рустоўкі, выглядае лёгкім і гарманічным па прапорцыях. Аднапавярховую сярэднюю частку будынку займаюць парадныя памяшканні з авальнай залай у цэнтры, якая ўтварае эркер з балконам на галоўным фасадзе. Планіроўка анфіладная. Бакавыя крылы вырашаныя ў двух узроўнях і маюць невялікія жылыя памяшканні ўздоўж калідораў.
Румполле
Румпо́лле (, Румполье) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
NGC 7511
NGC 7511 (іншыя абазначэнні — PGC 70691, UGC 12412, MCG 2-59-7, ZWG 431.12, IRAS23099+1327) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Герыда (камуна)
Камуна Герыда (Härryda kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Герыда 238-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Мельнліке.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 35 223 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 13 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Лыхасілка
Лыхасілка (Лихосі́лка) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ньюкасл-эпон-Тайн
Нью́касл-эпо́н-Та́йн (Newcastle upon Tyne ) скарочана Ньюка́сл  — індустрыяльны горад на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Вялікабрытаніі, у Англіі, у графстве Тайн і Уір. Размешчаны ўздоўж паўночнага берага ракі Тайн, і ў мінулым быў адміністрацыйным цэнтрам графства Нартумберленд.
Горад быў заснаваны рымлянамі пад назвай Понс Эліус. Сярэднявечная назва горада была Novum Castellum super Tinam («Ньюкасл на Тайне»).
Горад уваходзіць у дваццатку самых населеных пунктаў Англіі. Гарадская агламерацыя Тайнсайда, у якую акрамя Ньюкасла ўваходзяць горада Гейтсхед, Хебурн, Яраў, Норс Шылдс і Саус Шылдс знаходзіцца па ліку насельніцтва на шостым месцы ў Брытаніі.
Прамысловасць
Транспартны вузел, порт ракі Тайн, каля яе ўпадзення ў Паўночнае мора. З галін прамысловасці прадстаўлены суднабудаванне і суднарамонтная электратэхнічная прамысловасць, катла- і турбабудаванне, вытворчасць суднавых рухавікоў, горна-шахтавага і інш абсталявання.
Рагулькі
Рагу́лькі (Delphínium) — род травяністых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 2 метраў і болей. Лісце чаргаванае. Кветкі буйныя, часцей за ўсё сіняга, блакітнага і фіялетавага колеру. Плод — лістоўка.
Арэал
Налічвае каля 250 (каля 300 ) відаў, пашыраных ва ўмераным поясе Паўночнага паўшар’я і ў гарах трапічнай Афрыкі.
Значэнне і выкарыстанне
Лекавыя, інсектыцыдныя і дэкаратыўныя расліны. З-за ўтрымання алкалоідаў могуць выклікаць атручэнні.
Ахова
Від занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь і ахоўваецца ў Латвіі.
Бораўна
Бораўна:
Бораўна (возера, басейн Чарнічанкі)
Бо́раўна — возера ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Чарнічанка. Знаходзіцца ў 25 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Бешанковічы.
Плошча паверхні возера 2,04 км², даўжыня 2 км, найбольшая шырыня 1,4 км. Найбольшая глыбіня возера дасягае 9,5 м. Катлавіна Бораўна круглаватай формы, крыху выцягнутая у напрамку з поўначы на поўдзень. Возера размешчана сярод забалочанай мясцовасці. Плошча вадазбору каля 4,4 км². Берагі нізкія. Возера зарастае слаба каля берагоў. Сцёк па канаве ў возера Ліпна.
Кліменты
Кліменты (Клименты) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
У 5 км на паўночны-захад ад вёскі размешчаны чыгуначны прыпыначны пункт 478 км.
Спіс брытанскіх губернатараў Кіпра
Гэта - спіс брытанскіх Вярхоўных камісараў і губернатараў Кіпра.
Любоў Іванаўна Канановіч
Біяграфія
З 1952 года працавала паляводам, даяркай у калгасе «Аснежыцкі» Пінскага раёна. У 1971 годзе дасягнула рэкорднага надою малака ад каровы — 7634 кг.
Узнагароды
Герой Сацыялістычнай Працы (1971). Узнагароджана двума ордэнамі Леніна (1966, 1971). Званне «Ганаровы грамадзянін Пінскага раёна» прысвоена ў 2006 годзе за адменныя заслугі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці Пінскага раёна.
Кліменты
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Спіс брытанскіх губернатараў Кіпра
4 чэрвеня 1878 годзе над Кіпрам, былой тэрыторыяй Асманскай імперыі, у адпаведнасці з Кіпрскай канвенцыяй быў усталяваны брытанскі пратэктарат. 5 лістапада 1914 года Злучанае Каралеўства абвясціла вайну Асманскай імперыі і захапіла Кіпр. У адпаведнасці з Лазанскім мірным дагаворам Турцыя прызнала валоданне Вялікабрытаніяй Кіпрам, і 10 сакавіка 1925 года востраў стаў кароннай калоніяй. Пасля Цюрыхскага і Лонданскага пагаднення Кіпр здабыў незалежнасць.
14-я Цемналеская партызанская брыгада
14-я Цемналеская партызанская брыгада — партызанская брыгада, створаная ў красавіку 1943 года ў Клічаўскім раёне, у складзе 128-га (арганізаваны ў снежні 1941 года) і 129-га атрадаў. У маі была перадыслацыравана ў паўднёвыя раёны Магілёўскай вобласці. Дзейнічала на тэрыторыі Дрыбінскага, Чавускага, Мсціслаўскага, Чэрыкаўскага і Кармянскага раёнаў. 1 кастрычніка 1943 года брыгада (1065 партызан, 5 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны 128-га атрада ў сакавіку і верасні 1942 года ўдзельнічалі ў разгроме нямецкіх гарнізонаў ў гарадскім пасёлку Клічаў і вёсцы Выдрыца. Вялі баі з карнікамі, у тым ліку каля вёсак Развадава (красавік 1942), Суша (май 1942) Клічаўскага раёна. Праводзілі аперацыі на чыгунцы Мінск — Масква каля станцый Крупкі, Слаўнае. Партызаны брыгады наносілі ўдары па чыгунках Магілёў — Крычаў, Орша — Крычаў. 3 жніўня на ўчастку Магілёў — Рэста падарвалі 1,1 тысячу рэек. Пры злучэнні з Чырвонай Арміяй разбілі гарнізоны ў вёсках Студзянец, Салабута, Касцюкоўка Кармянскага раёна, з баямі пераправіліся цераз раку Сож.
Аляксандр Крыдаль
Аляксандр Антоніевіч Крыдаль (Крыдзель, Aleksander Krydel; 1784 — каля 1841) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Крыдаляў герба «Одсеч». Сын Антонія (Антона). Меў брата Ануфрыя.
Маршалак шляхты Гродзенскага павета ў 1812—1813 гадах. Сябра Гродзенскай муніцыпальнай рады, створанай Часовай радай ВКЛ у 1812 г. У 1819 г. — асэсар 2-га дэпартамента Гродзенскага галоўнага суда. У 1820-я гады — старшыня Лідскага гродскага суда. У маі 1824 г., у часы следства, узяў на парукі брата сваёй жонкі, філарэта Юзафа Заржэцкага, будучага ваеннага інжынера. У 1829 г. — лідскі межавы суддзя. У 1834 г. — чыноўнік Гродзенскай скарбовай палаты да межавых справаў.
Член масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне.
Валодаў з жонкай маёнткам Малюзін з вёскай Пяцюлеўцы, атрыманым у 1819 годзе (у 1844 годзе — 826 дзесяцін, 47 душ мужчынскага і 33 душ жаночага полу).
Сям’я
У шлюбе з Кацярынай з Зарэцкіх (Заржэцкіх). Дзеці:
Кораб’е
Ко́раб'е (, Коробье) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Плотніцкага сельсавета.
Перэхіль
Перэхіль (Perejil; неафіцыйная назва на ليلة Лэйла — «ноч») — малюсенькі скалісты астравок, размешчаны ў Гібралтарскім праліве, у 200 метрах ад узбярэжжа Марока, у 5 км ад Сеўты. Востраў належыць Іспаніі (Суверэнныя тэрыторыі Іспаніі), аднак яго прыналежнасць аспрэчваецца Марока. Іспанскі суверэнітэт над востравам абгрунтоўваецца тым, што востраў не быў згаданы ў дагаворы аб наданні незалежнасці Марока.
Востраў маі каля 500 м у даўжыню і каля 300 м у шырыню. Востраў незаселены. Тэрыторыя складае 0,15 км². Максімальная вышыня над узроўнем мора 74 м.
Этымалогія
Perejil па-іспанску «пятрушка»; англійская назва Parsley з'яўляецца прамым перакладам іспанскай назвы. Аднак насамрэч назва вострава, відаць, не звязана з раслінай, а паходзіць ад скажонага Perez Gil («Перэс Хіль») — імя заваёўніка і першага ўладальніка.
Мала Валыця
Мала Валыця (Мала́ Воли́ця) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
13 кастрычніка
13 кастрычніка — дзвесце восемдзесят шосты (дзвесце восемдзесят сёмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Асацыяцыя развіцця фінансавага рынку
Гісторыя
У 2013 годзе вядучыя форэкс-кампаніі, прадстаўленыя ў краінах СНД, прынялі рашэнне аб стварэнні Асацыяцыі развіцця фінансавага рынку ў Рэспубліцы Беларусь. 5 лютага 2013 года ў Мінску прайшла сумесная прэс-канферэнцыя Дзмітрыя Набздорова, начальніка ўпраўлення рэгулявання нябанкаўскіх аперацый Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь і нацыянальных удзельнікаў рынку Форэкс, на якой ініцыятыва стварэння АРФІН атрымала поўную падтрымку дзяржаўнага рэгулятара.
3 красавіка 2013 года зарэгістравана Асацыяцыя развіцця фінансавага рынку. На працягу 2013 года АРФІН у супрацоўніцтве з Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь працуе над заканадаўствам у частцы рэгулявання дзейнасці форэкс-кампаній у Беларусі.
18 красавіка 2014 гада старшыня АРФІН Аляксандр Сабодзін выступіў на Міжнародным Форэкс-Кангрэсе ў Маскве з дакладам пра перспектывы развіцця Форэкса ў Рэспубліцы Беларусь. З моманту падпісання Указа №231 «Аб ажыццяўленні дзейнасці на пазабіржавым рынку Форэкс» 4 чэрвеня 2015 года, АРФІН уваходзіць у рабочыя групы Нацыянальнага банка Беларусі па працы над нарматыўнай базай да Указа.
Сэрвач (Карэліцкі раён)
Сэ́рвач (, Сервечь) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
Гісторыя
Да 1979 года вёска ўваходзіла ў склад Райцаўскага сельсавета.
Рэкетэ
Рэкетэ (ад фр. requeté — сігнал сабак палявання) — моладзевая ваенізаваная арганізацыя вельмі правага абсалютысцкага традыцыяналісцкага руху прыхільнікаў аднаўлення ў Іспаніі неабмежаванай манархіі на чале з нашчадкам Дона Карласа.
Рэкетэ былі самымі баяздольнымі часткамі ў войсках генерала Франсіска Франка. Часам добраахвотнікамі маглі быць адразу тры пакаленні адной сям’і — ад 60-гадовых дзядоў да 15-гадовых хлапчукоў. Часта ў бой побач са сцягам выносілі прымацаванае на дрэўцы распяцце.
Гісторыя
У 1834 годзе падчас Першай карлісцкай вайны у войсках карлісцкага генерала Томаса дэ Сумалакарэгі дзейнічаў 3-і Наварскі батальён, які называўся «рэкетэ». Назва гэтага батальёна пазней стала назвай усёй арганізацыі.
Падчас Другой карлісцкай вайны 1872—1876 гг. атрады «рэкетэ», сфармаваныя з юнакоў маладзей 20 гадоў, сталі галоўнай ударнай сілай карлісцкага руху. Члены «рэкетэ» выхоўваліся ў духу фанатычнай адданасці каталіцкай царквы, карлісцкай галіны дынастыі Бурбонаў і сваім правадырам. Асноўныя кадры заўсёды пастаўляла сялянства Навары.
У пачатку XX стагоддзя найменне «Рэкетэ» насілі некалькі арганізацый у розных абласцях Іспаніі: Каталоніі, Арагоне і Андалузіі. Адна з гэтых арганізацыяў была заснавана ў 1907-м Хуанам Марыяй Рома. Яна ператварылася ў моладзевае крыло руху карлістаў. Арганізацыя мела сваю газету «Mestre the Titas».
Гельнеў (гміна)
Ге́льнеў (Gielniów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшысухскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гельневе. Плошча гміны складае 79,17 км². Станам на 2004 год у гміне Гельнеў пражывалі 4873 чалавекі, шчыльнасць — 61,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 19 салецтваў.
Рэкетэ
Гісторыя
Пад кіраўніцтвам Хаакіна Лорэнса паўваенныя фармаванні «рэкетэ» ўзялі за ўзор французскую раялісцкую арганізацыю «Camelots du Roi» (правае крыло «Аксьён Франсэз»), якая здзяйсняла акцыі супраць рэспубліканцаў, «чырвоных» і яўрэяў.
Падчас Першай сусветнай вайны дзейнасць байцоў «рэкетэ» пайшла на змяншэнне. Аднак ужо ў 1920-м пад пачаткам новага кіраўніка Хуана Перэса Нагера, пасля падзення манархіі і абвяшчэння Другой Іспанскай Рэспублікі, колькасць «рэкетэ» ўзрасла да 10 тысяч чалавек.
У 1932 годзе «рэкетэ» ўзначаліў палкоўнік Варэла, які правёў рэарганізацыю структуры арганізацыі. У 1935-м «рэкетэ» ўзначаліў Рыкарда Дэ Рада дэль Пераль. Колькасць байцоў узрасла да 30 тысяч чалавек.
15 красавіка 1934 годзе ў Севільі ўпершыню адбыўся парад-агляд баявых сіл. У ім удзельнічалі 650 чырвоных берэтаў з Андалузіі. Гэты дзень да гэтага часу з’яўляецца святам карлістаў і называецца «Acto del Quintillo».
Падчас паўстання нацыяналістаў генерала Франка супраць рэспубліканцаў «рэкетэ» былі асноўнай ударнай сілай.
Пасля заканчэння грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гг. «рэкетэ» ўлілася ў іспанскую фалангу.
Сімволіка
Адным з абавязковых атрыбутаў рэкетэ быў чырвоны берэт з залатым пэндзлікам. Злева на грудзях многія насілі нашыўку з выявай Сэрца Ісуса, вакол якой іх маці, сёстры ці жонкі вышывалі кароткую просьбу да Бога аб абароне і заступніцтве, напрыклад: «¡Detente! El Corazón de Jesús está conmigo!».
Гімнам рэкетэ служыла маршавая песня «Oriamendi».
Прававая сям’я
Прававая сям’я — адно з цэнтральных паняццяў параўнальнага правазнаўства; уяўляе сабой больш ці менш шырокую сукупнасць нацыянальных прававых сістэм, якія аб’ядноўвае агульнасць крыніц права, асноўных паняццяў, структуры права і гістарычнага шляху яго фармавання.
Кожны прававая сістэма унікальная, аднак параўнальнае правазнаўства дазваляе вырабіць тыпалогію прававых сістэм. Такім чынам фармуюцца тыпы прававых сістэм, званыя прававымі сем’ямі. Крытэрамі якіх з’яўляюцца:
Найбольш вядомай з’яўляецца класіфікацыя французскага вучонага Рэнэ Давіда, у адпаведнасці з якой вылучаюцца:
Людміла Мікалаеўна Ганчарова
Людміла Мікалаеўна Ганчарова  — беларускі мастак тэатра.
Біяграфія
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1973 годзе. У 1973—1980 гадах мастацкі рэдактар выдавецтва «Беларусь», з 1983 года ў Нацыянальным акадэмічным тэатры оперы Беларусі (з 1989 мастак-пастаноўшчык).
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 2003 года.
Творчасць
Высокая культура малюнка, сакавітасць і гарманічная прыгажосць каларыту вызначаюць створаныя ёю эскізы касцюмаў да оперы «» Р. Штрауса (1989), «Пікавая дама» П. Чайкоўскага (1993), балета «» А. Адана (1991), афармленне опер «» С. Пракоф’ева (1989), «Рыгалета» Дж. Вердзі (1994), «Кармэн» Ж. Бізэ (1995), «Князь Ігар» А. Барадзіна (1996), фантазіі «Шэкспір і Вердзі» (1992). Па яе эскізах створаны таксама касцюмы да спектакляў «Залёты» В. Дуніна-Марцінкевіча (1992) у Беларускім тэатры імя Я. Коласа, «Ідылія» Дуніна-Марцінкевіча (1993) у Беларускім тэатры імя Я. Купалы і інш.
Казлы (Краснінскі раён)
Геаграфія
У 3 км на паўночны захад ад вёскі размешчаны чыгуначны прыпыначны пункт 478 км.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ануфрый Крыдаль
Ануфрый Антоніевіч Крыдаль (Крыдзель, Onufry Krydel; 1789 — 17 чэрвеня 1855, Варшава) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Дарадца гродзенскай і віленскай скарбовых палат. У 1834 г. — чыноўнік па спецдаручэннях пры генерал-інфанце расійскіх войскаў.
Валодаў разам з жонкай фальваркам Талькаўшчына з вёскамі Карабкі і Баяры (у 1844 годзе — 511 дзесяцін, 57 душ мужчынскага і 46 душ жаночага полу).
Член масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне.
Памёр 17 чэрвеня 1855 года ў Варшаве. Пахаваны на Паванзкоўскіх могілках.
Сям’я
У шлюбе з Я.Фандбрэзілінай. Дзеці: сын: Міхал-Рудольф, у 1847 г. зацверджаны ў дваранстве і запісаны ў дваранскую кнігу Віленскай губерні. Магчыма, ягоная магіла захавалася каля касцёла ў Ішчалне.
Андрэс Таранд
Андрэс Таранд (Andres Tarand; ) — эстонскі дзяржаўны дзеяч. Прэм’ер-міністр Эстоніі ў 1994—1995 гадах.
Біяграфія
Скончыў Тартускі ўніверсітэт па спецыяльнасці кліматалогія ў 1963 годзе. Пасля атрымання першай адукацыі ён працягнуў навучанне ў Тарту, атрымаўшы другую вышэйшую адукацыю па геаграфіі ў 1973 годзе. Працягваў праводзіць даследаванні ў Тарту, стаў дырэктарам па даследаваннях у 1979—1981 гадах. Быў дырэктарам Талінскага батанічнага сада ў 1988—1990 гадах. Таранд таксама быў членам парламента Эстоніі з 1992 па 2004 год. У той час двойчы працаваў міністрам навакольнага асяроддзя Эстоніі (1992—1994, 1994—1995), а таксама займаў пасаду прэм'ер-міністра. Быў абраны ў Еўрапейскі парламент у 2004 годзе.
Алаіз Худал
Алаіз Худал (Alois Hudal; 30 мая 1885, Грац, Аўстра-Венгрыя — 13 мая 1963, Рым, Італія) — аўстрыйскі прэлат, ватыканскі і курыяльны саноўнік. з 1 чэрвеня 1933 па 13 мая 1963.
Пацучыныя тропы
Біскуп Алаіз Худал быў рэктарам Pontificio Istituto Teutonico Santa Maria dell’anima ў Рыме, семінарыі для аўстрыйскіх і германскіх святароў і «духоўным кіраўніком рэзідэнтаў нямецкага народа ў Італіі».
Пасля вайны ў Італіі Худал нямецкамоўным ваеннапалонным і інтэрнаваным па ўсёй Італіі. У снежні 1944 года Рымскай Курыі атрымаў дазвол прызначыць прадстаўніка для «наведвання нямецкамоўных інтэрніраваных грамадзянскіх асоб у Італіі». Гэтая праца была даручана Худалу.
Худал выкарыстаў сваё прызначэнне, каб дапамагчы бегчы нацысцкім ваенным злачынцам, якія былі ў вышуку, у тым ліку, каменданту канцэнтрацыйнага лагера Трэблінка, , намесніку каменданта лагера смерці , , адказнаму за лагер блізу Парыжу і дэпартацыі з Славакіі ў нямецкія канцлагеры, а таксама Адольфу Эйхману.
Некаторых з шуканых трымалі ў перасыльных лагерах, звычайна без дакументаў; іх уносілі ў лагерныя спісы пад фальшывымі імёнамі. Іншыя нацысты хаваліся ў Італіі і шукалі Худала, калі сярод іх стала вядома аб яго дзейнасці.
У сваіх мемуарах Худал сказаў пра свае дзеянні:"Я дзякую Богу, што ён дазволіў мне наведаць і суцешыць многіх ахвяр у іх турмах і канцэнтрацыйных лагерах і дапамагчы ім бегчы з фальшывымі дакументамі". Ён тлумачыў, што ў яго вачах:
Вайна саюзнікаў супраць Германіі была не крыжовым паходам, а барацьбой эканамічных груп, за перамогу ў якой яны і біліся. Гэты так званы бізнэс… выкарыстоўваў ключавыя словы, такія як дэмакратыя, спаборніцтва, свабода рэлігіі і хрысціянства як прынаду для мас. Усе гэтыя веды былі прычынай, па якой я адчуваў сябе абавязаным пасля 1945 года прысвяціць усю маю дабрачынную працу былым нацыянал-сацыялістам і фашыстам, асабліва так званым «ваенным злачынцам».
На думку Марка Ааронса і, выкладзеным у іх кнізе «Несвятая Троіца» , Худал быў першым з каталіцкіх святароў, якія прысвяцілі сябе арганізацыі маршрутаў уцёкаў. Ааронс і Лофтус сцвярджаюць, што Худал забяспечваў аб’екты сваёй дабрачыннасці грашыма, каб дапамагчы ім схавацца і, што больш важна, фальшывымі паперамі, уключаючы ідэнтыфікацыйныя дакументы, выдадзеныя Ватыканскай арганізацыяй дапамогі бежанцам (Commissione Pontificia d’Assistenza).
Паводле рассакрэчаных справаздач амерыканскай выведкі, Худал быў не адзіным святаром, які дапамагаў нацысцкім уцекачам у той час. У «La Vista report», рассакрэчаным у 1984, агент Корпуса контрвыведкі (CIC) Вінцэнт Ла Віста дакладваў, як ён лёгка здабыў падробленыя дакументы МКЧК для нібыта двух венгерскіх уцекачоў з дапамогай ліста ад бацькі Ёзэфа Галава. Галаў, які ажыццяўляў спансаваную Ватыканам дабрачыннасць для венгерскіх бежанцаў, не задаваў пытанняў і напісаў ліст сваёй «асабістай кантактнай асобе ў Міжнародным Чырвоным Крыжы, якая затым выдала пашпарты».
Інгеборга Шведская
Інгеборга Вальдэмарсдотэр Шведская (Ingeborg Valdemarsdotter av Sverige; 1277, Швецыя — 15 жніўня 1319, Роскіле, Зеландыя) — каралева-кансорт Даніі, жонка караля Даніі Эрыка VI. Дачка караля Швецыі Магнуса Ладуласа і Хельвігі Гольштэйнскай.
Біяграфія
Інгеборга была дачкой караля Швецыі Магнуса I і Хельвіг Гольштэйнскай. У 1288 годзе паміж Інгеборгай і каралём Даніі Эрыкам VI быў заключаны шлюб, аднак вяселле адбылося толькі ў 1296 годзе ў Хельсінгбарге. Шлюб быў часткай дынастычнай палітыкі: у 1298 годзе яе брат, кароль Швецыі Біргер ажаніўся з сястрой яе мужа, прынцэсай Мартай. Шлюб не мог адбыцца да 1297 года з-за канфлікту паміж яе мужам і арцыбіскупам Енсам Грандам.
Каралева Інгеборга апісваецца як прыгожая і пяшчотная. Лічыцца, што яна не адыгрывала ніякай палітычнай ролі. У яе было восем сыноў, усе памерлі ў маленстве, а таксама шэсць выкідкаў. Розныя крыніцы паведамляюць, што дзяцей было ад васьмі да чатырнаццаці; у любым выпадку яе шматлікія цяжарнасці заканчваліся альбо выкідкамі, альбо нараджэннем дзяцей, якія неўзабаве паміралі.
Сядзеневічы
Сядзе́невічы (, Седеневичи) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудзевіцкага сельсавета.
Інгеборга Шведская
Біяграфія
Яна і яе муж былі саюзнікамі яе старэйшага брата, караля Біргера і сястры Магнуса Марты шведскай падчас барацьбы за шведскі трон: яны далі прытулак іх сыну ў 1306 годзе, а ў 1318 годзе самі Біргер і Марта знайшлі ў іх сховішча.
У 1318 годзе каралева Інгеборга нарадзіла сына, які выжыў пры нараджэнні .Аднак, калі каралева прадэманстравала немаўля публіцы са сваёй карэты, карэта раптоўна зламалася і перакулілася, падчас чаго дзіця выпала з яе хватак, зламала шыю і памёрла. Пасля гэтага яна з-за тугі пайшла ў манастыр у Роскіле.
Паводле адной з версій Магнус прымусіў яе сысці ў манастыр, абвінавачваючы ў гібелі сына; паводле іншай — яна сама прыняла гэтае рашэнне з-за смутку, выкліканай гібеллю яе братоў Эрыка і Вальдэмара Магнусанаў. У 1319 годзе яна прадказала сваю ўласную смерць, а таксама смерць свайго мужа і арцыбіскупа. Неўзабаве пасля гэтага яна памерла, а затым памёр і яе муж.
Свята-Духаўская царква (Рэчкі)
Свята-Духаўская царква — праваслаўны храм у в. Рэчкі Вілейскага раёна. Месціцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Царква ў Рэчках існавала ўжо ў 1520 годзе, бо ў тым годзе «Нарушэвіч падарыў царкве надзел каля 50 дзесяцін ворнай і 15,5 дзесяцін сенакоснай зямлі для карыстання службоўцу пры ёй почату, пры былым у той час святару Фёдару Ваневічу». У студзені 1682 года, падчас візітацыі уніяцкіх цэркваў Даўгінаўскай пратапопіі: «''W Rzeczkach, maiętnosci jego miłosci pana Sokolinskiego, pisarza Wielkiego Xięstwa Litewskiego. Cerkiew załozenia Swiętey Troycy, przy kturey wielebny ociec Hryhorey Zyznewski.» «Parafia: miasteczko Reczki, wies Woronicze, Strzeże, Lipnowicze, Michnicze, Leonowicze, Putrycze, Zukowicze, Osowiec, Uscinowicze, Buda, słoboda Kotłowca, Nowiki. Dusz 400.''» Па адной з версій апошні будынак з’явіўся «каля 1700 г., што можна скласці з надпісаў на абразах спасланні Святога Духу пра тое, што абраз пісаны ў 1700 г., і Боскай Маткі — што пісана ў 1701 г.». Згодна з Сапуновым таксама «''ныняшняя церковь в честь Сошествия св. Духа построена около 1700 г.''». У 1852 годзе царква адноўлена з казны (верагодна пасля пераасвячэння з уніяцтва ў праваслаўе). Выгляд царквы ў пачатку XX стагоддзя вядомы па фотаздымку Я. Балзункевіча.
Пасля Другой сусветнай вайны, пры савецкай уладзе, царкву закрылі і зрабілі там клуб. З 1992 года, як распаўся СССР, пачалося адраджэнне храма ў вёсцы Рэчкі. Узначаліў рэканструкцыю старога будынка царквы стараста вёскі Леанід Бычкоў. Талакой і з дапамогай мясцовага калгаса спарахнелы драўляны будынак быў адноўлены, абкладзены цэглай. Адначасова распачаліся службы, першапачаткова іх вёў айцец Пётр з суседняй Касуты, а з 1995 года настаяцелем храма служыць іерэй Валянцін Пяшко. Асвячона наноў 3 жніўня 1997 года мітрапалітам Філарэтам у гонар Святога Духа. З 2014 года ў храме праводзіўся капітальны рамонт. У 2016—2017 гг. на бабінцы прыбудавана вежа-званіца, жасцяныя цыбулепадобныя купалы зменены на тытанавыя.
9 снежня 2017 года ў царкве адбыўся пажар, які знішчыў дах і ўсе драўляныя сцены храма. На 1 студзеня 2018 года разабрана да падмурка, распачаўся збор сродкаў на аднаўленне храма.
Архітэктура
Апошні будынак царквы ўяўляў сабой помнік народнага дойлідства. Быў вырашаны прамавугольным зрубам з гранёнай апсідай і бакавымі прытворамі, завершанымі па тарцах трохвугольнымі франтонамі. Плоскасны галоўны фасад завяршаўся трохвугольным франтонам, вуглы якога адзначаліся цыбулепадобнымі купалкамі на гранёных барабанах. Фасады з прарэзанымі адзінарнымі і здвоенымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў плоскіх ліштвах.
Рунды
Ру́нды (, Рунды) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Сцефанполле, пазней у складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Таіса Мікалаеўна Бондар
Таі́са Бо́ндар (20 лютага 1945, Рудзенск, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — 19 снежня 2005, Мінск) — беларуская,.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзілася ў сям’і рабочых. У 1967 годзе скончыла факультэт англійскай мовы Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў. Настаўнічала ў г. Фэлешць (Малдова). У 1977 годзе вярнулася ў Беларусь. у 1978—1981 гадах загадвала аддзелам выяўленчага мастацтва, архітэктуры і вытворчай эстэтыкі штотыднёвіка «Літаратура і мастацтва». З 1981 года — загадчык аддзела культуры, адказны сакратар, а з 1985 года намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Беларусь». У 2002—2005 гадах дырэктар рэдакцыйна-выдавецкай установы «Літаратура і Мастацтва».
Творчасць
У друку з вершамі выступіла ў 1970. Выдала зборнікі паэзіі «Захапленне» (1974), «Акно ў восень» (1977), «…І голас набыла душа» (вершы і паэмы, 1980), «Святочны снег» (вершы, паэма, 1981), «Чырвоны месяц года» (вершы і паэмы, 1985), «Спадчынны боль» (1987), «Адна» (1989), «Хачу назваць цябе каханым» (1991), «Адна» (1989), «Час душы, мой час вячэрні…» (1995). У яе паэтычных зборніках трывожны роздум над таямнічасцю жаночай душы, лёсам і шчасцем жанчыны, светлыя і трагічныя ноты, «летуценні пра… недасяжны свет».
Аўтар кніг апавяданняў «Сінія яблыкі» (1984), аповесцей «Час, калі нас любілі» (1988), аповесцей і апавяданняў «Паветраны замак на дваіх» (1990). Уздымае праблемы сучаснай сям’і, адказнасці перад людзьмі і часам, спасціжэння сэнсу жыцця. Партрэт Ефрасінні Полацкай і яе драматычнай эпохі стварыла ў рамане «Спакуса» (1989). Раман «Ахвяры» (1992) пра складаныя перыпетыі жыцця ахвяр культу асобы і іх нашчадкаў, якіх хвалюе не лёс Айчыны, а свой інтарэс. Таксама былі выдадзены кнігі, «Бог зусім побач. Старонкі дзённіка» (2000), «Імем Айца і Сына» і раман-містэрыя «Павуцінне» (2004).
Перакладала з малдаўскай (Г. Віеру «Імя тваё», 1986), румынскай і англійскай моў. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1978.
Джэбель-Муса
Джэбель-Муса і Гібралтарская скала, размешчаная на іншым беразе праліва, вядомыя як Геркулесавы слупы, хоць некаторыя паўднёвым слупом завуць гару Ача ў Сеўце.
NGC 7512
NGC 7512 (іншыя абазначэнні — PGC 70683, UGC 12414, MCG 5-54-46, ZWG 496.54) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Пегас.
Сель
Сель (у гідралогіі ад «саіль» — «гразекаменны паток») — паток з вельмі вялікай канцэнтрацыяй мінеральных часціц, камянёў і абломкаў горных парод (да 50-60 % аб’ёму струменя), які раптам узнікае ў басейнах невялікіх горных рэк і сухіх логаваў і выкліканы, як правіла, ліўневымі ападкамі або бурным раставаннем снягоў. Сель — нешта сярэдняе паміж вадкай і цвёрдай масай. Гэта з’ява кароткачасовая (звычайна яна доўжыцца 1-3 гадзіны), характэрная для малых вадацёкаў даўжынёй да 25-30 км і з плошчай вадазбору да 50-100 км².
Стэркулія
Стэркулія (Sterculia) — род кветкавых раслін падсямейства сямейства.
Апісанне
Вечназялёныя і лістападныя дрэвы вышынёй да 30 метраў. Лісце чаргаванае, простае ці складанае. Кветкі часта з непрыемным пахам, дробныя, часам буйныя, зеленаватыя, ярка-чырвоныя, у мяцёлчатых суквеццях. Плод — лістоўка (лістоўкападобны, каробачка).
Распаўсюджанне
Род налічвае каля 100 (па іншых звестках каля 300) відаў, распаўсюджаных у тропіках абодвух паўшар’яў (пераважна ў Азіі і Афрыцы). Распаўсюджаны ад мангравых лясоў да саванн у шырокіх межах вільготнасці.