cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баранавіцкае вытворчае баваўнянае аб’яднанне
Сучасны стан
Прадпрыемства рэалізуе прадукцыю як на адкрытым рынку, так і праз сетку з 26 дылераў і 55 фірмовых магазінаў, уключаючы 9 крамаў, якія працуюць па дамове франчайзінгу.
У 2021 годзе дзяржава пагасіла частку даўгоў прадпрыемства.
Карл Валуа
Карл дэ Валуа, Карл Беззямельны (Charles comte de Valois, 12 сакавіка 1270 — 16 снежня 1325) — граф дэ Валуа (1286—1325), граф Алансонскі, граф Шартрскі, граф Анжуйскі (1290—1325), граф дзю Мэн (Карл III, 1290—1325), тытулярны імператар Лацінскай імперыі, тытулярны кароль Арагона, сын Філіпа III Смелага і яго першай жонкі Ізабелы Арагонскай. Брат караля Францыі Філіпа IV Прыгожага. Заснавальнік дома Валуа.
Сампольна (гміна)
Сампо́льна (Sompolno) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Сампольне. Плошча гміны складае 137,36 км². Станам на 2004 год у гміне Сампольна пражывалі 10 556 чалавек, шчыльнасць — 76,7 чал./км².
Тэяна (муніцыпалітэт)
Тэяна (Teano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казерта.
Насельніцтва складае 12 727 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 145 чал./км². Займае плошчу 88 км². Паштовы індэкс — 81057. Тэлефонны код — 0823.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Юрка Голуб
Юрка (Юрый Уладзіміравіч) Голуб (, в. Горна,, Гродзенская вобласць — , Гродна) — беларускі празаік, паэт, журналіст.
Біяграфічныя звесткі
Радзіма паэта — вёска Горна Зэльвенскага раёна. Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Выпускнік Зэльвенскай СШ.
Закончыў філфак БДУ (1970). Пазней ён так узгадваў пра часы вучобы на філфаку. «Калі я быў студэнтам, я не надаваў гэтаму асаблівай увагі. Потым, на адлегласці, калі набываўся жыццёвы досвед, БДУ ўбачыўся ў больш прывабным святле. Я проста ўдзячны лёсу, што трапіў у тое ўніверсітэцкае асяроддзе. У той час, у 1960-я гады, гэта быў адзіны ўніверсітэт у Беларусі, і гэта надавала гонару кожнаму з нас, у тым ліку маім сябрам па паэтычным цэху».
З 1970 года жыў у Гародні. З 1978 года — загадчык аддзела культуры абласной газеты «Гродзенская праўда». Выдаў некалькі нумароў часопіса «Галасы», куды ўключаліся творы з літаратурнай старонкі абласной газеты. З 1979 года — загадчык аддзела мастацкага вяшчання Гродзенскага абласнога тэлебачання і радыё, вядучы тэлепраграмы «Гродзеншчына літаратурная».
Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1971 года. 10 гадоў узначальваў Гродзенскую абласную арганізацыю Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Аркадзя Куляшова.
Творчасць
Друкавацца пачаў у раённым друку ў 1963 годзе, у рэспубліканскім — у 1965 годзе.
Як адзначае А. М. Пяткевіч, «вершам паэта ўласціва вострае адчуванне драматызму сучаснасці, шчодрасць душэўнага самавыяўлення, валоданне сваім творчым голасам, непаўторнай манерай пісьма, якая вызначаецца лаканічнасцю, багатай асацыятыўнасцю, яркай метафарычнасцю, натуральнасцю рытміка-інтанацыйнага прамаўлення».
Месца гарадзенскага паэта ў нашай сучаснай літаратуры своеасаблівае, адметнае. Так, яно параўнальна сціплае ў шэрагу тых выбітных творцаў ягонага пакалення, што заявілі пра сябе гучна, ярка, з-за характару таленту і не ў апошнюю чаргу з-за чалавечай сціпласці.
Выдаў зборнікі паэзіі «Гром на зялёнае голле» (1969), «Дрэва навальніцы» (1973), «Векапомнае поле» (1976), «Помню пра цябе» (1983), «Сын небасхілу» (1989), «Поруч з дажджом» (2001), «Зажураны камень. Трыялеты» (2002), «Брама зімы» (2004) і «Багра» (2006).
«Зажураны камень» — першы і пакуль адзіны ў беларускім пісьменстве паэтычны зборнік, які цалкам складзены з вершаў класічнага жанру — трыялетаў. Гэтая кніга паўстала пад уплывам Максіма Багдановіча, чыя творчасць заўсёды вабіла гарадзенскага паэта, пра што ён сам піша ў невялікай трохабзацавай прадмове: «Няма прычыны хавацца, што зборнік з розных гадоў у адной вершаванай раме — трыялеце — з’явіўся пад уладным заклікам Максіма Багдановіча… Выбіраю для сябе рызыкоўную спробу: адчыніць даўнейшую ваконную раму трыялета ўласным дотыкам». Гэтая спроба ператварылася ў цікавую карціну, што ўбачана за вакном, у дарозе і ў бездаражы, у бязмежнай далечы, у сённяшнім і мінулым. Што напоўнена любоўю і пяшчотай, трывогай і клопатам, мілым гумарам і журбой.
У вершах Юркі Голуба — свет маладога сучасніка, які абвострана адчувае праявы жыцця. Шчырасць лірычнага самавыяўлення, лаканічнасць выказвання, яркая метафарычнасць вобразаў, багатая інструментоўка радка — асаблівасці яго творчай манеры.
Вершы Юркі Голуба перакладзены на літоўскую (Е. Марцінкевічам), рускую (В. Шленскім, В. Чэкіным, І. Бурсавым, Н. Кіслікам, Л. Хауставым, Б. Пчалінцавым, І. Сяргеевым), украінскую (Л. Танюком, Р. Кочурам, Я. Брынцавым, С. Літвіным, М. Сінгаіўскім), польскую мовы (Я. Леанчуком). На польскай мове у перакладзе Яна Леанчука ў 2006 годзе выйшла кніга «З-над Нёманскіх старон».
Аўтар кнігі для дзяцей «У бары грыбы бяры» (1986). Выступаў як празаік, перакладчык.
Галіцкая Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка
Рэспубліка стала буфернай зонай бягучага канфлікту ў зоне Паўднёва-заходняга фронту РСЧА. Яе паспяховы наступ працягваўся, і бальшавіцкі ўрад стварыў таксама Часовы рэвалюцыйны камітэт Польшчы з намерам абвясціць Польскую Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку.
Галіцкая ССР была абвешчаная 15 ліпеня 1920 Галіцкім рэвалюцыйным камітэтам (Галрэўкамам), часовым урадам на чале з Уладзімірам Затонскім. Пасля захопу бальшавікамі Цярнопаля 1 жніўня Галрэўкам пераехаў туды і выдаў дэкрэт «Аб усталяванні савецкай улады ў Галічыне». Дзяржаўнымі мовамі былі абвешчаныя польская, украінская і ідыш. Дэкрэтамі была скасаваныя прыватная ўласнасць на сродкі вытворчасці, усталяваны васьмігадзінны працоўны дзень, абвешчаная секулярызацыя і нацыяналізацыя царкоўнай маёмасці, створаная агульная сямігадовая адукацыя, нацыяналізаваная зямля.
Анатоль Віктаравіч Яршоў
Анатоль Віктаравіч Яршоў (, Ташкент — 2018, Мінск) — беларускі архітэктар. Доктар тэхнічных навук (1976).
Біяграфія
Скончыў Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут у 1956 г. Працаваў у Ташкенце, з 1973 г. — загадчык аддзела навакольнага асяроддзя, намеснік дырэктара па навуковай працы, з 1976 года — загадчык аддзела у БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Пражываў у Мінску.
Навуковая дзейнасць
Апублікавана больш 85 прац, у т.л.: «Прынцыпы сонцааховы будынкаў у Сярэдняй Азіі» (Масква, 1974); у аўтарскім калектыве: «Архітэктурна-планіровачная арганізацыя жылля ва ўмовах Узбекістана» (Ташкент, 1976), «Рэкамендацыі па распрацоўцы ў схемах і праектах раённай планіроўкі на тэрыторыі Беларускай ССР мерапрыемстваў па ахове навакольнага асяроддзя» (Мінск, 1982), «Горадабудаўнічыя сродкі аздараўлення навакольнага асяроддзя ў Беларускай ССР» (Мінск, 1987).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Людмілай Яршовай.
Віктар Эмануіл III
Віктар Эмануіл III (Vittorio Emanuele III;,  — , , Егіпет) — трэці кароль адзінай Італіі новага часу з 29 ліпеня 1900, імператар Эфіопіі з 9 мая 1936 па 5 мая 1941 (фармальна захоўваў тытул да 8 верасня 1943), кароль Албаніі з 16 красавіка 1939 па 8 верасня 1943. Першы маршал Імперыі (30 сакавіка 1938). З Савойскай дынастыі, сын і пераемнік караля Умберта I.
Да ўзыходжання на трон
Віктар быў чалавекам даволі замкнутым і маўклівым. Бацькі абдзялялі яго ўвагай, аднак паспрабавалі даць яму добрую адукацыю — ён добра ведаў геаграфію і гісторыю, свабодна валодаў англійскай мовай (яго няня была англічанкай) і нядрэнна іграў на фартэпіяна. Як і яго бацька і дзед, ён захапляўся паляваннем, але больш рыбнай лоўляй, а таксама нумізматыкай — пасля яго смерці засталася адна з найбагацейшых у свеце калекцый манет, якая, паводле некаторых даных, дагэтуль падтрымлівае матэрыяльны стан Савойскага дому.
Кіраванне
У першыя гады свайго кіравання Віктар праявіў сябе як асцярожны і разважлівы палітык. Ён аслабіў праследаванне радыкалаў, з вялікай увагай адносіўся да ініцыятыў прэм’ер-міністра Джаліці па ўдасканаленні падатковай і судовай сістэмы.
У знешняй палітыцы ён праяўляў тую ж умеранасць, хоць у 1911-м саступіў пад ціскам нацыяналістаў і даў ход вайне з Турцыяй. Нягледзячы на традыцыйны саюз Савойскай дынастыі з Германіяй і Аўстрыяй, у Першай сусветнай вайне падтрымаў Антанту, уступіўшы ў вайну ў 1915.
У 1938 годзе каралю і Мусаліні былі прысвоены званні Першых маршалаў Імперыі, што выклікала абурэнне сярод манархістаў, паколькі прыватная асоба паставіла сябе на адзін узровень з каралём.
У 1943 годзе, незадоўга да высадкі войскаў саюзнікаў у кантынентальнай Італіі, кароль падтрымаў рашэнне Вялікага фашысцкага савета зрынуць і арыштаваць дучэ 25 ліпеня 1943 года. Кароль адмовіўся ад эфіопскага і албанскага тытулаў і з гэтага часу падтрымліваў саюзнікаў. Пасля абвяшчэння заключэння міру 8 верасня, перад уводам у краіну нямецкіх войскаў і акупацыі імі Рыма бег у Егіпет; пасля вызвалення Мусаліні быў адноўлены фашысцкі рэжым, абвешчаны «рэспубліканскім» (Рэспубліка Сала).
Апошнія гады
9 мая 1946 года 77-гадовы Віктар Эмануіл III пасля амаль паўвекавога валадарання адрокся ад прастола на карысць сына, які ўжо фактычна кіраваў Італіяй, «майскага караля» Умберта II, які насіў карону толькі месяц і быў зрынуты па выніках рэферэндума. У наступным годзе Віктар Эмануіл III памёр у Александрыі, куды да яго з Балгарыі пераехалі дачка, царыца Ёвана, і ўнук Сімяон II.
Сям’я
У 1896 годзе ажаніўся з Аленай Чарнагорскай (1873—1952), дачкой караля Чарнагорыі Ніколы Петравіча. У гэтым шлюбе меў пецярых дзяцей:
Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё
Беларуская рэдакцыя Ватыканскага радыё — структурны аддзел «Ватыканскага радыё», які вяшчае на беларускай мове з Ватыкану.
Рэдакцыя пад кіраўніцтвам кс. Пятра Татарыновіча (1950—1970)
Рэгулярнае вяшчанне Ватыканскага радыё па-беларуску пачалося 6 студзеня 1950 г. Да гэтага, 24 снежня 1949 г., на хвалях папскай радыёстанцыі прагучала пасланне Пія ХІІ на беларускай мове з нагоды ўрачыстасці Божага Нараджэння і пачатку Юбілейнага года хрысціянства.
Рэдакцыя пад кіраўніцтвам а. Льва Гарошкі (1970—1977)
У перыяд паміж 1970—1977 гг. кіраўніком Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё быў грэка-каталіцкі святар Леў Гарошка. Да гэтага часу вяшчанне папскай радыёстанцыі на беларускай мове павялічылася да пяці разоў на тыдзень. Кожны выпуск працягваўся 14 хвілін. Апроч непасрэдна ватыканскіх навін айцец Гарошка рабіў ухіл на апалагетычную і беларускую нацыянальную тэматыку. Падрыхтаваў цыклы праграм, прысвечаных хрысціянскім аспектам беларускай літаратуры, гісторыі хрысціянства ў Беларусі, славутым беларускім рэлігійным дзеячам, сведчанням вялікіх асоб — навукоўцаў, астраномаў, кампазітараў — пра існаванне Бога.
Рэдакцыя пад кіраўніцтвам а. Роберта Тамушанскага (1977—1996)
Пасля смерці айца Гарошкі, у 1977 г., рэдакцыю ўзначаліў айцец Роберт Тамушанскі. У гэты час тут упершыню пачалі працаваць не толькі святары, але і свецкія вернікі. У 1980 г. падчас свайго візіту на Ватыканскае радыё рэдакцыю наведаў Папа Ян Павел ІІ. З 1988 па 1993 гг. рэдакцыя рыхтавала інфармацыйны штомесячны бюлетэнь на хрысціянскую і нацыянальную тэматыку, які распаўсюджваўся праз пошту сярод эміграцыі і беларускіх вернікаў. Некалькі разоў адбывалася каментаванне некаторых урачыстых ватыканскіх падзей на беларускай мове ў прамым эфіры. Пасля адкрыцця межаў сядзібу радыё пачалі наведваць беларускія каталіцкія іерархі, грамадскія і культурныя дзеячы, якія прыбывалі ў Рым. Гасцямі рэдакцыі былі Васіль Быкаў, Рыгор Барадулін, Анатоль Грыцкевіч, Адам Мальдзіс, Янка Запруднік, Вітаўт Кіпель, кс. Ян Матусевіч, а. Аляксандр Надсан, кардынал Казімір Свёнтак і інш.
Рэдакцыя пад кіраўніцтвам а. Клода Робінэ (1996—2010)
У 1996 г. Беларускую рэдакцыю Ватыканскага радыё ўзначаліў бельгійскі езуіт айцец Клод Робінэ. У гэты перыяд працягвалі паглыбляцца кантакты з Касцёлам у Беларусі, з'явіліся карэспандэнты, якія дасылалі свае рэпартажы. Пачалася праца рэдакцыйнага сайту.
Сучаснасць
З 2010 г. Беларускай рэдакцыяй Ватыканскага радыё кіруе кс. Аляксандр Амяльчэня. У гэты перыяд быў ініцыяваны шэраг перамен, накіраваных на тое, каб перадачы адпавядалі сучасным стандартам радыёвяшчання: была зменена структура праграм, робіцца ўхіл на актуальнасць і своечасовасць перадачы навін, а таксама даступнасць падачы інфармацыі. Вялікая ўвага даецца прысутнасці Беларускай рэдакцыі ў інтэрнэце: штодзённа абнаўляецца рэдакцыйны сайт і старонка ў сацыяльнай сетцы «Фэйсбук». Адзін раз на тыдзень рэдакцыя рыхтуе выніковы выпуск навін, які перадаецца на хвалях Першай праграмы Беларускага радыё.
Структура праграмы
Штодзённа супрацоўнікі Беларускай праграмы Ватыканскага радыё рыхтуюць да радыёэфіру 19-хвілінны выпуск. У яго першую частку ўваходзіць блок актуальных навін, а ў другую — тэматычная рубрыка.
Магчымасць слухаць праграмы
Штодзённыя выпускі выходзяць а 19.00 па італьянскім часе на кароткіх хвалях у дыяпазоне 49 метраў на частаце 6185 кілагерцаў (пры пераходзе на зімовы час) або 25 метраў на частаце 11715 кілагерцаў (пры пераходзе на летні час). Праграмы паўтараюцца а 11.20 па італьянскім часе ў ФМ-дыяпазоне на хвалі 93.3 на тэрыторыі Рыма.
Кожную нядзелю ў 8.55 на хвалях Першай праграмы Беларускага радыё ў ФМ-дыяпазоне на ўсёй тэрыторыі Беларусі выходзіць пяціхвілінны выніковы выпуск навін з Ватыкана, падрыхтаваны Беларускай рэдакцыяй Ватыканскага радыё.
На спадарожніку Эўтэлсат Хотбёрд 13 усходняй даўгаты ў дыяпазоне 12476 мегагерц гарызантальнай палярызацыі (на канале RADIO VATICANA TELEPACE) праграмы Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё можна слухаць а 19.00 і 5.20 паводле італьянскага часу.
У інтэрнэце перадачы Беларускай рэдакцыі Ватыканскага радыё можна слухаць на сайце www.vatican.by у раздзеле «аўдыё» або на афіцыйным сайце Рыма-Каталіцкага Касцёла ў Беларусі www.catholic.by у раздзеле «Ватыкан».
Юры Ярвет
Юры Ярвет (Jüri Järvet; да 22 лютага 1938 года — Георгій Яўгенавіч Кузняцоў;,  — , ) — эстонскі тэатра і кіно,. Народны артыст СССР (1975).
Біяграфія
Юры Ярвет нарадзіўся 18 чэрвеня 1919 года ў Таліне (Эстонія). Маці — руская, працавала медсястрой, бацька — урач з Латарынгіі, магчыма, француз ці немец. Як расказала Іна Таарна са слоў самога Ю. Ярвета, маці пасля яго нараджэння не магла заставацца і з’ехала ў Расію, пакінуўшы сына сястры, якая з-за цяжкасцей аддала хлопчыка ў прытулак. У пяць гадоў яго прынялі ў эстонскую сям’ю Розы Віізель, у якой ужо было трое дзяцей. Пасля хуткай смерці прыёмнай маці выхаваннем хлопчыка займаліся старэйшыя сёстры.
Пры нараджэнні хлопчыка назвалі Георгій Яўгенавіч Кузняцоў, прыёмная сям’я Віізель не дала яму свайго прозвішча, таму ў 1938 годзе ён самастойна змяніў імя і прозвішча на эстонскія Юры Ярвет.
У 1930-х гадах вучыўся ў Талінскай гімназіі Густава Адольфа і Талінскім вячэрнім каледжы. Займаўся спартыўнай гімнастыкай у Талінскай настаўніцкай семінарыі (цяпер Талінскі ўніверсітэт). Быў чэмпіёнам Таліна па гімнастыцы. У 1936—1941 гадах — пасыльны канторы фабрыкі Ярвакандзі ў Таліне. У 1941 годзе — статыстык аўтабазы.
У 1941 годзе быў прыняты ў танцавальную трупу Талінскага рабочага тэатра. У 1941—1942 гадах — салдат рэзервовага палка 7-й стралковай дывізіі Эстонскай ССР Чырвонай арміі. Тры месяцы служыў у працоўным батальёне ў Камышлове Свярдлоўскай вобласці. У 1942 годзе пераведзены ў танцавальную групу эстонскіх мастацкіх ансамбляў, якія знаходзіліся ў эвакуацыі ў Яраслаўлі. У 1944 годзе наведваў драматычны гурток нацыянальнай драматычнай студыі, адным з кіраўнікоў якога быў рэжысёр К. Ірд. У 1945—1946 гадах вучыўся ў нацыянальнай драматычнай студыі.
У 1944—1945 гадах — акцёр Эстонскага тэатра юнага гледача (ТЮГ) у Таліне. У 1946—1949 гадах вучыўся ў Талінскім тэатральным інстытуце (цяпер драматычная школа пры Эстонскай акадэміі музыкі і тэатра). Адначасова з вучобай працаваў у аддзеле культуры рэдакцыі газеты «Рахва Хяэль» («Голас народа») і на Эстонскім радыё рэдактарам драматычных праграм.
У 1965—1967 гадах — акцёр Маладзёжнага тэатра Эстоніі (цяпер — Талінскі гарадскі тэатр). У 1967—1970 гадах працаваў акцёрам па дагаворах на кінастудыях «Талінфільм», «Ленфільм» і «Масфільм».
Іграў у спектаклях тэатра «Ванемуйнэ» (Тарту).
Выступаў на эстрадзе, радыё, тэлебачанні, аўтар фельетонаў. У 1979 годзе працаваў з Э. Баскіным.
Мураваная Ашмянка
Мурава́ная Ашмя́нка (, Мурованая Ошмянка) — аграгарадок у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Мураванаашмянкоўскага сельсавета.
Размешчана за 11 км на ПнЗ да Ашмян і 28 км ад чыгуначнай станцыі Ашмяны. Насельніцтва: 338 у 134 гаспадарках (1999). У вёсцы бальніца, сярэдняя школа.
Гісторыя
Захаваліся руіны друкарні (цагляны будынак, збудаваны, магчыма, у 1590, перабудаваны ў жылы палац у 19 стагоддзі), якая ў пачатку 17 ст. належала Крыштафу Дарагастайскаму і дзе была надрукавана «Цэнзура» В. Салінарыуса (1615). Касцёл Дзевы Марыі (драўляны будынак са званіцай, збудаваны ў канцы 18 — пач. 19 ст., падноўлены ў 1841 і 1874), які з’яўляе прыклады барока, класіцызму і народнага драўлянага дойлідства.
Падчас 2-й сусв. вайны (май 1944) каля вёскі адбыўся бой паміж сіламі АК і літоўскага дапаможнага кантынгенту (на нямецкай службе).
Карл Франц Піч
Біяграфія
Атрымаў першыя ўрокі музыкі ў свайго бацькі. Скончыўшы гімназію ў Індржыхуве-Градцы, вывучаў фартэпіяна, арган і кантрапункт у арганіста Іагана Франца Ота ў Кладска. Затым скончыў філасофскі факультэт Карлавага ўніверсітэта. У 1815—1826 гадах працаваў настаўнікам музыкі ў багатых дамах Чэхіі. У 1826 г. пераехаў у Прагу, з 1832 г. арганіст пражскай царквы Святога Мікалая. У 1840 г. узначаліў Пражскую арганную школу, якой кіраваў да канца жыцця; вучнямі Піча былі, у прыватнасці, Карэл Бендль і Францішак Скугерскі.
Карл Франц Піч быў абраны ганаровым членам некалькіх музычных арганізацый, у тым ліку Зальцбургскага Мацартэума (1845).
Аўтар Рэквіему, некалькіх імшаў і іншай царкоўнай харавой і арганнай музыкі.
IC 2217
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Джоні Вайсмюлер
Джоні Вайсмюлер (Johnny Weissmuller,, г. Тэмешвар, Аўстра-Венгрыя, цяпер Тымішаара, Румынія — года, , Мексіка) — амерыканскі спартсмен-плывец, пяціразовы алімпійскі чэмпіён. Першы плывец, які пераадолеў дыстанцыю 100 метраў хутчэй хвіліны. Таксама вядомы як акцёр, найбольш вядомая яго роля — Тарзан у серыі папулярных прыгодніцкіх фільмаў. Сапраўднае імя пры нараджэнні — Петэр Ёхан Вайсмюлер (Peter Johann Weißmüller).
Буг (гасцініца)
Архітэктура
Уяўяўляе сабой 4-павярховы ў цэнтры з 3-павярховымі прыбудовамі Г-падобны ў плане будынак. Закругленай вуглавой часткай выходзіць на плошчу — транспартную развязку пры ўездзе на чыгуначны мост. На 1-м паверсе вестыбюль круглай формы з 6 калонамі па крузе, у ім знаходзяцца гасцінічныя службы. З вестыбюля шырокая лесвіца вядзе на паверхі, дзе знаходзяцца нумары. Архітэктурны вобраз будынку стрыманы, выкарастаны элементы класічнай ордарнай архітэктуры. 3 верхнія паверхі закругленай часткі ўпрыгожваюць пілястры карынфскага ордара. У будынку гасцініцы знаходзіцца рэстаран.
China World Trade Center Tower 3
China World Trade Center Tower 3 (3 вежа кітайскага сусветнага гандлёвага цэнтра) — звышвысокі небаскроб вышынёй 330 м, які знаходзіцца ў Пекіне (Кітай). У небаскроба 74 паверхі, 4 падземных паверхі, 30 ліфтаў. China World Trade Center Tower 3 з’яўляецца трэцім будынкам сусветнага гандлёвага цэнтра ў цэнтральным дзелавым раёне Пекіна Чааян. Будаўніцтва небаскроба завяршылася ў 2009 годзе.
У небаскробе знаходзяцца офісы (да 55 паверху), рэстаран, гасцінічныя нумары (56 — 68) і магазіны.
Будынак вельмі падобны на Сусветны гандлёвы цэнтр (разбураны ў 2001 годзе) у Нью-Ёрку.
Радэзійская вайна ў бушы
Вайна ў Паўднёвай Радэзіі (іншыя назвы — Вайна ў Радэзійскім бушы, Вызваленчая вайна народа Зімбабвэ, Другая Чымурэнга) 1965—1979 — узброеная барацьба карэннага афрыканскага насельніцтва брытанскай самакіравальнай тэрыторыі Паўднёвая Радэзія супраць еўрапейскіх каланістаў і ўладаў створаных на гэтай тэрыторыі непрызнанай дзяржавы Радэзія за сваё палітычнае раўнапраўе.
Першы перыяд вайны (1976—1979)
Расцаніўшы аднабаковае абвяшчэнне незалежнасці Радэзіі і яе непрызнанне сусветнай супольнасцю, кіраўнікі ЗАНУ Роберт Мугабэ і ЗАПУ Джошуа Нкома пачалі ў 1965 годзе правядзенне тэрарыстычных акцый супраць насельніцтва і урадавых войскаў як непасрэдна з самай радэзійскай тэрыторыі, так і з тэрыторый сумежных Мазамбіка, Батсваны і Замбіі. Па сцвярджэнні кіруючага боку, байцы ЗАПУ і ЗАНУ нападалі на фермы белых каланістаў і прыгранічныя вёскі, населеныя чорнымі, знішчаючы ўсё жывое. Таксама шырокую вядомасць атрымаў тэрарыстычны акт у супермаркеце ў сталіцы краіны Солсберы і загубства двух мірных пасажырскіх авіялайнераў, падчас якіх тэрарысты дабівалі тых, хто выжыў, затым гучна абвясціўшы аб выбітнай перамогі над белымі. Пры гэтым Мугабэ арыентаваўся на Пекін, Нкома — на Маскву. Супярэчнасці паміж лідарамі саслаблялі эфектыўнасць іх барацьбы і перыядычна выліваліся ў узброеныя сутыкненні іх прыхільнікаў паміж сабой. Толькі 12 лістапада 1975 годзе ЗАПУ і ЗАНУ аб’ядналіся. Гэта аб’яднанне стала пачаткам новага этапу вайны.
Герб Масквы
Апісанне
Герб Масквы ўяўляе сабой чатырохвугольны, з закругленымі ніжнімі вугламі і завостраны ва ўскрайку цёмна-чырвоны геральдычны шчыт з малюнкам разгорнутага направа ад гледача вершніка — Святога Георгія Пераможцы ў срэбных даспехах і блакітнай мантыі (плашчы), на срэбным кані са срэбнай збруяй, які паражае залатым дзідам чорнага Змея.
Цімафей Кірылавіч Фандо
Цімафей Кірылавіч Фандо (1932, Ліцвякі, Талачынскі раён —) — беларускі інжынер-будаўнік, гаспадарчы дзеяч. Заслужаны будаўнік Беларускай ССР (1970).
Біяграфія
Скончыў Мінскі будаўнічы тэхнікум (1964), Беларускі політэхнічны інстытут (1972), Універсітэт марксізму-ленінізму Мінскага абкама КПБ (1981).
У 1984—1990 гг. — кіраўнік Будаўнічага трэста № 7 г. Мінска, 1990—2002 гг. — намеснік генеральнага дырэктара Закрытага акцыянернага таварыства «Трэст Прамбуд».
Замошша (Красналуцкі сельсавет)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.
У 1924—1959 гадах цэнтр Замошскага сельсавета. Да 10 красавіка 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета Лепельскага раёна, да 16 жніўня 1965 года — у склад Красналуцкага сельсавета , да 8 красавіка 2004 года — у склад Латыгаліцкага сельсавета.
Хёнір
Хёнір (Hœnir, ці Hönir) — у скандынаўскай міфалогіі з’яўляецца адным з Асаў. Ён згадваецца ў «Прадраканні вёльвы» як адзін з трох багоў (разам з Одзінам і Лодурам), якія стварылі першых людзей.
Атэстацыi
У «Прадраканні вёльвы», пры стварэнні першых людзей, Аск і Эмбла, Хёнір і Лодур дапамагаюць Одзіну. Паводле малодшай Эды Хёнір нібыта даў розум чалавеку.
У Бачанне Гюльві замест іх згадваюцца Вілі і Ве. Паколькі Сноры Стурлусан ведаў «Прадраканне вёльвы», магчыма, Хёнір быў іншым імем Вілі. Акрамя таго, паводле «Прадраканню вёльвы», Хёнір быў адным з нямногіх багоў, якія перажылі Рагнарок. У «сазе пра Інглінгаў» разам з Мімірам ён адправіўся да ванаў у якасці закладніка, каб заключыць перамір’е пасля вайны асаў і ванаў. Там Хёнір быў нерашучым і разлічваў на Міміра ва ўсіх сваіх рашэннях, бурчачы неабавязковымі адказамі, калі Мімір адсутнічаў.
Хёнір таксама мае другарадную ролю ў Хаустлёнге і Прамовах Рэгіна.
У сярэднявечнай фарэрскай баладзе «Казка пра Локі» Хёнір абараняе хлопчыка фермера, выклікаючы сем лебедзяў.
Тэорыі
Паводле Віктара Рыдберга і іншых навукоўцаў, такіх як Гудбранд Вігфусан, эпітэты langifótr «Доўганогі» і aurkonungr «кароль гразі», разам з грэцкім роднасным κύκνος «лебедзь» і санскрыцкім शकुन (śakuna) «птушка прадвесця», мяркуюць, што Хёнір быў звязаны з буслом. Здаецца, гэта таксама пацвярджаецца гісторыяй еўрапейскіх дзяцей пра бусла, які дастаўляе дзяцей бацькам, і роляй Хёніра ў «Казке пра Локі», што яшчэ больш пацвярджае яго асацыяцыі з птушкамі.
IC 2218-1
IC 2218-1 — галактыка тыпу S M (спіральная змяшаная галактыка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кучынскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чачэвіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэвіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Балонавасялецкага сельсавета.
Наталля Сяргееўна Бандарчук
Наталля Сяргееўна Бандарчук (Наталья Серге́евна Бондарчу́к; нар., , РСФСР) — савецкая і расійская , , ; заслужаная артыстка РСФСР (1977), заслужаны дзеяч мастацтваў РФ (2009). Дачка народных артыстаў СССР рэжысёра Сяргея Бандарчука і актрысы Іны Макаравай.
Біяграфія
Нарадзілася 10 мая 1950 года ў Маскве ў сям’і рэжысёра Сяргея Бандарчука і актрысы Іны Макаравай. У 1971 годзе скончыла акцёрскі факультэт Усесаюзнага дзяржаўнага інстытута кінематаграфіі (майстэрня народных артыстаў СССР Сяргея Герасімава і Тамары Макаравай), у 1975 годзе — рэжысёрскі факультэт УДІКа (у тых жа майстроў).
У кіно дэбютавала ў 1970 годзе ў фільме «Ля возера», затым знялася ў стужках «Прыйшоў салдат з фронту», «Ты і я». Найбольшы поспех да яе прыйшоў пасля выканання ролі Хары ў фільме Андрэя Таркоўскага «Салярыс».
У якасці рэжысёра і сцэнарыста дэбютавала ў 1975 годзе навэлай «Бешчасная Матроня» ў альманаху «Пашахонская даўніна». Найбольшую вядомасць атрымалі два фільмы, пастаўленыя М. Бандарчук у канцы 1980-х гадоў па сваіх сцэнарыях, — «Дзяцінства Бембі» і «Юнацтва Бембі».
Тора-е-Пічылі
Тора-е-Пічылі (Tora e Piccilli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казерта.
Наталля Сяргееўна Бандарчук
Біяграфія
Арганізавала свой уласны дзіцячы тэатр «Бембі».
Тора-е-Пічылі
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вісліца (рака)
Вісліца — рака ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Бобрык 1-ы (басейн Дняпра). Даўжыня 41,8 км. Плошча вадазбору 543 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці каля 2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 ‰.
Агульныя звесткі
Пачынаецца асушальнай канавай за 2 км на поўдзень ад вёскі Рэчкі, цячэ па заходняй частцы нізіны Прыпяцкае Палессе. Да 1978 г. Вісліца цякла праз возера Пагосцкае, пасля стварэння на яго месцы наліўнога вадасховішча Пагост цячэ па новым рэчышчы (канале), агінаючы вадасховішча з поўдня. Упадае ў Бобрык 1-ы каля вёскі Дубнавічы.
Даліна ў высокай плыні невыразная, паміж вёскамі Юзафіны і Новы Двор трапецападобная, шырынёй 1—3 км. Абалона двухбаковая, шырынёй 0,3—0,7 км. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае (шырыня да 4 м, ніжэй вёскі Новы Двор да 20 м), абвалаванае дамбамі.
Кіявец (Крупскі раён)
Кіяве́ц (, Киевец) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці, у вярхоўях Бабра. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
З 1924 па 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Абчугскага сельсавета.
Гісторыя
Размешчана на месцы старажытнага гарадзішча.
Вядома з 1562 года, калі разам з маёнткамі Загароддзе і Коханава (абодва цяпер у Талачынскім раёне) пасля смерці князя Васіля Юр’евіча Друцкага-Талачынскага перайшлі да паноў Гарнастаяў, але адначасова былі «блізкасцю» нашчадкаў Януша Друцкага-Любецкага.
У 1650 годзе маёнтак Коханава, куды ўваходзіла вёска, купіў Леў Сапега. Вёска стала цэнтрам Кіявецкага войтаўства. Кіявецкае войтаўства было закладзена Ігнацыю Агінскаму, у 1700 годзе Сапега яго выкупіў.
У 1909 годзе — у Абчугскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні.
У выніку другога ўзбуйнення БССР вёска апынулася ў складзе Чарэйскага, з 1931 года — Крупскага раёнаў БССР. У час калектывізацыі быў створаны колгас «40 год КІМа».
У баявых дзеяннях Другой сусветнай вайны загінулі 24 чалавекі. У час акупацыі вёска часткова спалена, загублена 25 жыхароў. У 1944 годзе калгас адноўлены.
З 1950 года вёска ў складзе калгаса «Барэц», потым — саўгаса, потым — калгаса «Абчуга». На 1 студзеня 1998 года працавалі крама і жывёлагадоўчая ферма.
Мікратапаніміка на пачатак XX стагоддзя
У гаспадарчым плане вёска Кіявец размяшчаецца вельмі нявыгадна, яна стаіць на самым паўднёвым ускрайку сваёй зямлі. З захаду, на адлегласці 600-700 метраў, знаходзіцца балота, З усходу – праз тых жа 600-700 метраў – панскі лес. Недзе за 50 гадоў (з 1865 па 1915) мяжа распрацаваных зямель пасунулася на поўнач амаль на 2км. І кожны лапік новай ворнай зямлі ці пожні ўжо меў назву. Тэрыторыя на поўдзень ад вёскі называецца:
- Той бок – мясцовасць за Малой рэчкай, першапачаткова адносілася да пасёлка Шарнява потым (пасля распаду абшчыны недзе у канцы 19 пачатку 20 стагоддзя), частка зямель была куплена жыхарамі Кіяўца.
- Гарадзішча – узвышша, гара на Тым боку памерамі 600 на 200 метраў.
- Капказ – рэшткі старажытнага умацавання на Гарадзішчы.
- Прыкапказнік – роў вакол Капказа.
- Цыганскі вугал і Цыганская горка – невялікі лужок і горка на Тым боку на ўскрай лесу з захаду, дзе заўсёды застанаўліваліся табарам цыгане.
- Аніськава пушча – невялічкая пушча на Тым боку, мусіць па прозвішчу жыхара Кіяўца.
- Масейкаў барок – невялічкі бор на Тым боку, мусіць па прозвішчу жыхара Кіяўца.
- Казаноўка – заходні канец вёскі. Мабыць была некалі воскабойня і там пчалярамі быў пастаўлены казан.
- Абчугская вуліца – усходняя частка Кіяўца за шляхам на Чарэю, была застроена у перыяд 1930-2000 годы
- Чарэйская вуліца – частка вёскі уздоўж былога шляха Бобр-Чарэя у напрамку на Чарэю, моладзь у 30-х гадах ХХ ст. называла яе паміж сабой Блындаўка.
- Дзянісаў прагон – прагон насупраць Дзянісавай хаты.
- Несцераў прагон – прагон насупраць Несцеравай хаты. У Кіяўцы было два прагоны імі карысталіся жыхары сярэдзіны вёскі дзеля выезду на сельскагаспадарчыя работы (паўночны напрамак). Жыхарам “канцоў” неабходнасці ў прагонах не было, яны выязжалі у канец вёскі і ехалі на поўнач.
- Піліпава гара – узгорак каля Піліпавай хаты. Некалі, (гадоў 200 таму)  тут было кладзішча. На карце 1866 года паказана сучаснае кладзішча.
- Праварышча – пляцоўка над Малой рэчкай на ўсходняй ўскраіне вёскі. Мабыць на гэтым месцы была вінакурня (бровар).
Заўвагі:
1. Некаторыя старыя людзі лічылі,  што Кіявец заснаваны і названы багамольцамі, якія вярталіся з багамолля у Кіеў, некаторыя звязвалі назву з нейкімі кійкамі, але найбольш паважаныя і граматныя адказвалі, што ня ведаюць. На картах удалося адшукаць яшчэ пяць паселішч з такой назвай: вёска на захад ад Мінска, на Дунаі, у Польшы пад Беластокам і памерлая вёска каля г.Сянно на Віцебшчыне.
2. Кіявец у пачатку 20-га стагоддзя меў у плане выгляд буквы Т. Цяпер вуліцам даны новыя афіцыйныя назвы: Центральная, Вясенняя і новаадбудаваным Маладзёжная і Лясная.
< Поўны тэкст Мікратапанімікi надрукаваны >
Сарквіты (гміна)
Саркві́ты (Sorkwity) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мрангоўскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Сарквітах. Плошча гміны складае 184,56 км². Станам на 2012 r. год у гміне Сарквіты пражывалі 4772 чалавекі, шчыльнасць — 25 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 20 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 27 населеных пунктаў.
Песня года
На працягу года кожны месяц на фестывалі праводзіліся «адборачныя выпускі» (у розныя гады ад 4 да 22, апошні — увосень 2004), у снежні праходзяць тэлевізійныя здымкі фінальнага канцэрта (фінал), які выходзіць у эфір у першыя дні студзеня наступнага года. Склад удзельнікаў, у тым ліку і фіналу, вызначаецца па меркаванні арганізатараў, якія дэкларуюць асноўным крытэрыем адбору папулярнасць той ці іншай песні на працягу года. Некаторыя песні выконваюцца пад фанаграму.
Тэлеканалам АНТ выканана беларуская лакалізацыя пад назвай «Песня года Беларусі».
Пазваночнік
Пазваночнік, таксама хрыбетнік або хрыбет (Columna vertebralis)  — апорны элемент, асноўная частка восевага шкілета ў пазваночных жывёл.
Складаецца са злучаных паміж сабой пазванкоў, з'яўляецца органам апоры і руху тулава, шыі і галавы, ахоўвае размешчаны ў пазваночным канале спінны мозг.
У чалавека пазваночнік складаецца з 32-34 пазванкоў. Найбольш масіўныя з іх знаходзяцца ў паяснічным аддзеле. Пазванкі складаюцца з цела, дуг і адросткаў, злучаных паміж сабой храсткамі, суставамі і звязкамі; падзяляецца на 5 аддзелаў: шыйны (7 пазванкоў), грудны (12), паяснічны (5), крыжавы (5, зрастаюцца), хвастцовы (3—5, зрастаюцца). У нованароджанага дзіцяці пазваночнік амаль прамы, на 1-м годзе жыцця набывае шыйны і паяснічны лардозы (выгін наперад), грудны і крыжавы кіфозы (выгін назад), скаліёзы (бакавыя выгіны), якія змякчаюць штуршкі ад хады, бегу, скачкоў.
Гл. таксама
Скрыўленне пазваночніка
Людміла Ільінічна Яршова
Людміла Ільінічна Яршова (, Алма-Ата) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Сярэднеазіяцкі політэхнічны інстытут у 1956 г. Працавала ў праектных арганізацыях у Ташкенце, з 1973 па 1977 г. — галоўным архітэктарам праектаў у БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражывала ў Мінску.
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Анатолем Яршовым.
Мемарыяльны комплекс вызваліцелям (Пінск)
Мемарыяльны комплекс вызваліцелям — мемарыял у Пінску, размешчаны ў цэнтральным парку культуры і адпачынку.
Архітэктура
Планіроўка комплексу мае восевую кампазіцыю. У пачатку алеі на набярэжнай Піны ўстаноўлены па пастаменце з бетону бранякатар № 92 і стэла з памятным надпісам. Перспектыву алеі замыкае прамавугольная пляцоўка, якая падводзіць да двухмаршавай лесвіцы. Паміж маршамі зроблены парапет з прымацананымі да яго дошкамі з 155 імёнамі загінуўшых вызваліцеляў. Лесвіца вядзе да галоўнай кампазіцыйнай часткі комплексу — бетоннай стэлы з бронзавымі барэльефамі матроса, салдата і жанчыны. Каля падножжа стэлы Вечны агонь. 3 2 бакоў стэлы ўстаноўлены абеліскі на магілах Герояў Савецкага Саюза Ціхана Ігнатавіча Калініна і Аляксея Цімафеевіча Кулікова.
Іаган Франц Ота
Іаган Франц Ота (Johann Franz Otto;, Нідэрхансдорф, цяпер Яшкава-Дольна, Клодзкі павет — , Глац) — сілезскі арганіст і кампазітар.
Скончыў у Глацы школу езуітаў, з 1756 г. памочнік арганіста ў ёй, затым арганіст. З 1776 г. таксама выкладаў музыку ў настаўніцкім інстытуце. Сцвярджаецца, што яго ігру шанаваў кароль Прусіі Фрыдрых II, які кожны раз адпраўляўся паслухаць яе пры наведванні горада. У 1784 г. апублікаваў у Брэслау зборнік харалаў (Neues vollständiges Choralbuch). Вучнем Ота быў К. Ф. Піч.
Аркадзь Дзмітрыевіч Чарнышэвіч
Аркадзь Дзмітрыевіч Чарнышэвіч (, в. Кулакі, Мінскай вобласці — ) — беларускі.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Па заканчэнні Старобінскай сямігодкі (1928) памагаў бацькам у гаспадарцы. Падрыхтаваў і адаслаў у Белдзяржвыдавецтва зборнік апавяданняў «Хаты ажываюць», які не быў прыняты да друку. У 1930 бацьку раскулачылі і адправілі на будаўніцтва Беламорска-Балтыйскага канала, а сям’ю вывезлі ў Качоўскі раён Комі-Пярмяцкай акругі. А. Чарнышэвіч працаваў у пасёлку Янчэр рабочым на лесараспрацоўках, загадчыкам мясцовай крамы, настаўнічаў. У 1940 завочна Скончыў Кудымкарскае педагагічнае вучылішча. У 1950 вярнуўся на радзіму, быў прызначаны дырэктарам Насовіцкай, а потым Свірскай пачатковых школ Мядзельскага раёна. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1954. З 1954 жыў у Радашковічах, потым пераехаў у Мінск. Апошнія гады жыцця былі асабліва творча актыўныя.
Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.
Творчасць
Першае апавяданне надрукаваў у 1927 (часопіс «Чырвоны сейбіт»). Сталай літаратурнай працай пачаў займацца з 1940, калі апублікаваў у часопісе «Полымя рэвалюцыі» падборку апавяданняў «Лета». Аўтар зборнікаў апавяданняў «Суседзі» (1956), «Марцін Когут» (1958), «Праз зімы і вёсны» (1960), «Новы дом» (1967), «Апавяданні» (1970), раманаў «Світанне» (1957), «Засценак Малінаўка» (1964, ч. 1; 1965, ч. 2), у 1982 абедзве часткі выйшлі пад назвай «Засценак Малінаўка».
Творчасці Аркадзя Чарнышэвіча ўласцівы дакладнае веданне вясковага побыту, сялянскай псіхалогіі, грунтоўная распрацаванасць вобразаў і малюнкаў беларускай прыроды, аналітызм, багатая мова.
Пісаў для дзяцей. Выйшлі яго аповесці «У адной сям'і» (1951), «На сажалках» (1955), зборнікі апавяданняў «Зосін лужок» (1952), «Апавяданні старога Арцёма» (1958), «Складанец» (1969).
Ушанаванне памяці
Яго імем названа вуліца ў Радашковічах; на доме, дзе Аркадзь Чарнышэвіч жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Зборыў
Зборыў (Зборів) — горад у Цярнопальскай вобласці Украіны, былы раённы цэнтр, цэнтр тэрытарыяльнай грамады.
Адлегласць да чыгуначнай станцыі «Зборыў» — 3 км. Адлегласць да абласнога цэнтра — 37 км, да Львова — 90 км. Праз горад пралягаюць аўтадарогі Львоў — Цярнопаль, Зборыў- Пачаіў, Зборыў — Казава, Зборыў — Памараны.
Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі аб населеным пункце адносяцца да XV ст., хоць цяперашнюю назву тады не выкарыстоўвалі. Паводле падання, у эпоху Галіцка-Валынскай дзяржавы на месцы сучаснага горада было заснавана ў 1166 г. паселішчы («град») Верхастаў. Па адной версіі, мястэчка заснавалі шляхцічы Збароўскія з Вялікапольшчы, па іншай — уладальнікі аднайменнага мястэчка ў Львоўскай зямлі. У 1241 г. Верхастаў разбурылі мангола-татары.
Назва Зборыў вядомая з 1445 г. Паходзіць яна, па адной версіі, ад слоў «сходаў», «збар», «збор» — месца дзе збіраліся выратаваны пасля нападаў ворага жыхары. Па іншай — ад слова «забор» у значэнні «агароджа», «умацаванне» — лагер, гарадзішча. Статус мястэчка Зборыў атрымаў у XVI ст. Тады тут быў невялікі замак. У гістарычных дакументах 1601 г. згадана пра ўрад бургамістра ў горадзе, такім чынам мястэчка мела магдэбургскае права. Ад 1642 г. Зборавам валодалі Сабескія, 1740 г. — Радзівілы, 1760 г. — Бельскія.
У жніўні 1649 г. каля горада адбылася Зборыўская бітва — бітва ўкраінскага казацкага войска на чале з Багданам Хмяльніцкім і яго саюзнікаў пад кіраўніцтвам крымскага хана Іслам-Гірэя III з арміяй Рэчы Паспалітай на чале з каралём Янам II Казімірам.
Калечанка
Кале́чанка (, Колеченка) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Красналуцкага сельсавета.
Вострая брама
Во́страя бра́ма (па-літоўску: Aušros Vartai, па-польску: Ostra Brama, па-англійску: Gate of Dawn) — адзін з найважнейшых помнікаў гісторыі і архітэктуры Вільні, аб'ект рэлігійнага паломніцтва і свецкага турызму. Уяўляе сабой адзіную захаваную браму гарадской сцяны і капліцу з цудадзейнай Іконай Маці Божай Вастрабрамскай, Маці Міласэрнасці — Апякункі Беларусі і Літвы.
Назва
На сённяшні момант не існуе адзінай версіі паходжання назвы. Вядома, што гэту браму спрадвеку называлі Вострай (па-польску: Ostra Brama, па-літоўску: Aštria broma).
Ёсць версіі, што назва паходзіць ад першапачатковых гатычных шпіляў на вежы, ад назвы квартала Вільні — Востры канец, ад формаў вуліцы, якая звужаецца каля брамы, а таксама ад родавага імя Канстанціна Астрожскага.
Літоўская назва Aušros Vartai («Брама Світанку») з'явілася ў літоўскіх газетах пачатку XX стагоддзя, але падаецца бессэнсоўнай, бо брама павернутая не на ўсход. Часам брама называлася Медніцкай, бо ад яе пачынаўся шлях да Медніцкага замка, што ў 30 км ад Вільні.
Гісторыя
Дзеля ўзмацнення абароны горада біскуп віленскі Войцех Табар разам з мясцовай радай пастанавілі абнесці мурамі межы Вільні. Муры пабудавалі вельмі хутка, і 2 кастрычніка 1503 года біскуп урачыста асвяціў увесь абвод горада.
Брама будавалася ў гатычным стылі ў 1503 – 1522 гг. разам з пяццю іншымі, а пазней колькасць брамаў дасягала дзевяці. Праз некалькі гадоў над аркай брамы дабудаваны фасад з пяццю амбразурамі і атык у стылі рэнесанс. Атык дэкараваны Пагоняй, які падтрымліваюць два крылатыя львы-грыфоны, і рэльефнай галавой Гермеса ў крылатым шлеме. Ніжэй у нішы знаходзілася ікона Збаўцы. У 1923 у нішы быў змешчаны барэльеф у выглядзе выявы герба Польшчы.
Капліца
У 1621 — 1626 гг. ля самой Вострай брамы быў заснаваны кляштар кармелітаў босых, а ў 1635 — 1650 гг. быў пабудаваны вельмі прыгожы касцёл Святой Тэрэзы.
Прыкладна ў 1652 у Вільню была прывезена ікона Маці Божай і размешчана ўнутры брамы. Яна не мела сваёй капліцы, былі толькі аканіцы, якія засцерагалі ікону ад дажджу і снегу. Затым кармеліты перанеслі ікону Маці Божай у касцёл Святой Тэрэзы.
Ушанаванне Маці Божай Вастрабрамскай
У сярэднявечных гарадах існаваў звычай змяшчаць на гарадскіх брамах іконы, каб абараніць горад ад захопаў і дзеля бласлаўлення падарожнікаў. Так у Вострай браме была змешчана Ікона Маці Божай Міласэрнасці — Вастрабрамскай.
На далейшыя стагоддзі яе выява стала сімвалам горада і аб'ектам пакланення і малітвы хрысціян — католікаў і праваслаўных — Вялікага Княства Літоўскага. Як мінімум з сярэдзіны XIX стагоддзя ўсталяваўся звычай праходзіць Вострую браму з непакрытай галавой на знак шанавання Маці Божай Вастрабрамскай; звычай патрабаваў пры руху з боку горада здымаць шапку ўжо каля касцёла Святой Тэрэзы.
У 1861 – 1863 гг. перад капліцай адбываліся рэлігійна-патрыятычныя маніфестацыі.
Муры капліцы пакрытыя залатымі і срэбнымі абетнымі дарамі вернікаў – вотамі – выявамі галоўным вобразам сэрцаў, а таксама рук, ног і г.д. Першы абетны дар прынесены ў 1702. Ікона Святой Дзевы Марыі была ўрачыста каранаваная залатымі каронамі 2 ліпеня 1927 года ў прысутнасці прэзідэнта Польшчы Юзэфа Пілсудскага. 4 верасня 1993 года падчас наведвання Літвы Ян Павел II маліўся на Ружанцы ў Вастрабрамскай капліцы.
Днём асаблівага шанавання Іконы Маці Божай Вастрабрамскай, Маці Міласэрнасці стала 16 лістапада.
Ікона Божай Міласэрнасці ў Вострай браме
Па легендзе, у пачатку 1930-ых гг. каталіцкай манашцы Фаустыне Кавальскай былі з'яўленні Ісуса Хрыста, у адным з якіх ён папрасіў намаляваць Ікону Божай Міласэрнасці. У 1934 падчас знаходжання святой Фаустыны ў Вільні ікона была намалявана мясцовым мастаком Яўгенам Казіміроўскім.
Ікона Божай Міласэрнасці ўпершыню на грамадскі агляд была змешчана ў Вострай браме.
Апошнія гады культ Божай Міласэрнасці перажывае вялікі росквіт, звязаны ў тым ліку з кананізацыяй сястры Фаустыны Кавальскай. Адным з найважнейшых элементаў гэтага культу з'яўляецца ўшанаванне Іконы Божай Міласэрнасці.
Гл. таксама
Маці Божая Вастрабрамская, Маці Міласэрнасці
Ікона Маці Божай Вастрабрамскай
Венгры
Венгры, таксама мадзьяры (magyarok) — угра-фінскі народ, які складае пераважную большасць жыхароў Венгрыі. Значная колькасць венграў пражывае таксама ў Румыніі (гістарычная вобласць Трансільванія), Сербіі (паўночная частка края Ваяводзіна), Славакіі, Украіне, Расіі, Германіі, Аўстрыі, ЗША і Канадзе. Больш за ўсё венграў за межамі Венгрыі жыве ў Румыніі — 1,8 мільёна чалавек.
У самой Венгрыі пражывае каля 10 млн венграў, што складае 96 % ад насельніцтва краіны. Па веравызнанню большасць венграў — каталікі, маецца значная колькасць пратэстантаў, галоўным чынам кальвіністы і лютэране.
Індыйская каліграфія
Індыйская каліграфія — гэта майстэрства прыгожага пісьма ў Індыі.
Ранняя каліграфія (III ст. до н. э. — VI ст. н. э.)
Найбольш раннімі помнікамі індыйскага пісьменства, што захаваліся да нашага часу, з’яўляюцца надпісы старажытнаіндыйскагп цара Ашокі, нанесеныя на каменныя калоны. Важнымі відамі пісьменства сталі кхароштхі і брахмі. Пачынаючы з II стагоддзя н. э., у якасці пісчага матэрыялу ў Індыі выкарыстоўвалася бяроста. Берасцяная кара ў Індыі называлася словам Bhojpatra, дзе patra азначае ліст або кару на санскрыце. Пальмавае лісце выкарыстоўвалася замест паперы нават тады, калі папера стала даступная ў Індыі. Лісце выкарыстоўвалася паўсюдна, таму што яно было добрай паверхняй для пісьма. Гэта спрыяла вытанчанаму і фігурнаму почырку — інакш кажучы, каліграфіі. Выкарыстоўваліся абодва бакі ліста, а самі лісты ўкладваліся адзін на аднаго. Затым у лісце прараблялі адтуліны і злучалі іх вяроўкай. Так стваралі раннія індыйскія рукапісы, распаўсюджаныя ў Паўднёва-Усходняй Азіі таго часу.
Сярэднія вякі (VI—XVI стст.)
Індыйская каліграфія пачала распаўсюджвацца па свеце каля 500 года н. э., калі індыйскія гандляры, каланісты, ваенныя авантурысты, будыйскія манахі і місіянеры распаўсюдзілі індыйскае пісьмо з Паўднёва-Усходняй Азіі ў Цэнтральнай Азіі. Вялікая колькасць канцэпцый і ідэй была створана з канца 400-х гадоў да канца 1400-х гадоў, за 1000-гадовы часовай прамежак. Гілгіцкае пісьмо — самая ранняя прыкметная форма каліграфіі ў Індыі, якая датуецца V і VI стагоддзямі. Найбольш раннія намаляваныя вокладкі манускрыптаў былі створаны паміж VII і IX стагоддзямі, а самы ранні ілюстраваны рукапіс у Паўднёвай Азіі з’явіўся толькі каля X стагоддзя.
Сучасны перыяд (XVI стагоддзе — цяперашні час)
З XVI стагоддзя сікхізм адыграў ключавую ролю ў гісторыі індыйскай каліграфіі. Сікхі па традыцыі перапісвалі сваю святую кнігу «Гуру Грантх Сахіб» уручную, забяспечваючы яе ілюстрацыямі.
Мэта індыйскай каліграфіі была большай, чым проста зносіны. Каліграфія дапамагала членам супольнасці аб’яднацца не толькі ў мове, але і ў іншых аспектах жыцця. Багатая спадчына каліграфіі была вельмі важнай, паколькі друк у індыйскіх краінах яшчэ не быў даступны. Каліграфія збліжала людзей, уніфікуючы спосаб зносін. У наш час яна выкарыстоўваецца як форма мастацтва, але да XVI стагоддзя каліграфія была неабходная для зносін.