cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Эдуардавіч Сакалоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў Менску. У час нямецкай акупацыі разам з братам Кімам трапіў дзіцячы дом, створаны нацыстамі. Фактычна пакінутыя сам-насам дзіцдомаўцы ўжо ўвосень 1941 г. вымушаны былі рэгулярна займацца пошукам пражытку. Паўсядзённай практыкай сталі паходы дзіцдомаўцаў, якія мелі абутак, на пошук прадуктаў, ужыванне бульбы ў сырым выглядзе, абіркаў бульбы, сапсутых прадуктаў, недаспелых злакаў з палёў, жабраванне. Браты звязаліся з партызанамі, падпольшчыкамі, дапамаглі ім у зборы інфармацыі пра ворага, распаўсюджванні ўлётак, пошуках зброі. Пасля братоў вывезлі ў Германію, але яны выжылі, вярнуліся дадому.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Член КПСС з 1968 года.
Творчасць
Кіраўнік і ўдзельнік праектаў забудовы эксперыментальна-паказальных пасёлкаў на Беларусі (1960—1970-я г.).
Асноўныя работы: праект дэталёвай планіроўкі і забудовы Салігорска (1959—1960), праекты дэталёвай планіроўкі зоны адпачынку на Заслаўскім вадасховішчы пад Мінскам і воз. Нарач у Мядзельскім раёне (1959—1960), дом адпачынку на воз. Нарач (1959—1961), вытворчы будынак БелНДІдзіпрасельбуда і лабараторны корпус завода імя Вавілава (1969) у Мінску, праект і забудова пасёлка Малеч у Бярозаўскім раёне (1969—1981, прэмія Савета Міністраў СССР, усе ў сааўтарстве), серыя аднакватэрных жылых дамоў з выкарыстаннем базы Слуцкага будкамбіната (1982).
Навуковая дзейнасць
Кіраўнік навуковай тэмы «Перабудова архітэктуры беларускага сяла». Вызначаў тактыку калектыва праектыроўшчыкаў па пераўтварэнні архітэктуры беларускага сяла, лічачы, што перспектыва архітэктуры сёлаў Беларусі — за буйнымі населенымі пунктамі, у якіх павінны быць створаны ўмовы для працы, адпачынку і побыту сельскіх працаўнікоў.
Аўтар навуковых прац: «Новыя формы арганізацыі сельскагаспадарчай вытворчасці і іх уплыў на развіццё сельскіх населеных месцаў» у суаўтарстве з А. Кірэевым (1974); «Праектаванне і будаўніцтва прамысловых комплексаў» у суаўтарстве з І. Малковым (1975), «Архітэктура новага беларускага сяла», сааўтар — Р. Алімаў (1979, Мінск), «Архітэктура Савецкай Беларусі» (1986, Масква, у аўтарскім калектыве).
NGC 6477
NGC 6477 (іншае абазначэнне — PGC 2702901) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дракон.
Раян Краўзер
Раян Краўзер (Ryan Crouser; нар., Портленд, штат Арэгон, ЗША) — амерыканскі лёгкаатлет, чэмпіён Летніх Алімпійскіх гульняў 2016 у штурханні ядра. Сусветны рэкардсмен у штурханні ядра з вынікам 23,37 метра (18 чэрвеня 2021).
NGC 6477
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Давід Вінкбонс
Давід Вінкбонс (нідэрл. David Vinckboons або Vinckebooms; ахрышчаны 13 жніўня 1576,, Паўднёвыя Нідэрланды — , ) — галандскі жывапісец Залатога стагоддзя.
Біяграфія
Каля 1580 года яго сям’я пераехала ў Антверпен, а затым у 1585 годзе, пасля іспанскай акупацыі, — у Мідэлбург. У 1602 годзе Д. Вінкбонс ажаніўся з Агнетай ван Лун, дачкой натарыуса, з якой меў дзесяць дзяцей. Адным з іх быў картограф Ёханес Вінгбонс.
VBA32
ВірусБлакАда(VBA32) — антывіруснае праграмнае забеспячэнне, распрацаванае беларускай кампаніяй ТДА «ВірусБлякАда».
Роберт Болдуін Рос
Роберт Болдуін («Робі») Рос (Robert Baldwin «Robbie» Ross;  — ) — англійскі мастацтвазнаўца і канадскага паходжання, вядомы перадусім як блізкі сябра Оскара Уайльда, а пасля яго смерці — яго павернік. Але Рос дапамагаў не толькі Оскару Уайльду — сярод яго сяброў — Обры Бёрдслі, Зігфрыд Сасун, Уілфрэд Оўэн.
Раннія гады
Роберт Рос нарадзіўся ў Туры (Францыя). Яго бацька, Джон Рос, нарадзіўся ў Ірландыі, большую частку жыцця правёў у Канадзе, дзе стаў юрыстам і генеральным пракурорам у 1853 годзе, а ў 1853—1862 гадах быў прэзідэнтам чыгуначнай кампаніі Grand Trunk Railway. Маці Роса, Аўгуста Элізабэт Болдуін, была дачкой канадскага віцэ-прэм’ера Роберта Болдуіна. У Роберта было дзве сястры і двое братоў. Пачатковую адукацыю Рос атрымаў у прэстыжнай школе Сэндрайд у Сурэі, дзе выявіў сябе здольным вучнем, асабліва ў галіне антычнай літаратуры і мастацтва. У 13 гадоў яго прынялі на класічнае аддзяленне ў Грыфтан-каледж, аднак маці вырашыла, што сын занадта слабы для таго, каб вучыцца ў школе, а таму наступныя два гады ён правучыўся дома. Брат Алек, які на той момант ужо скончыў Кембрыдж, пачаў уводзіць Роберта ў літаратурныя колы Лондана. Прыкладна ў гэты час Рос пазнаёміўся з Оскарам Уайльдам, аднак абставіны іх знаёмства невядомыя.
Юнацтва
Хутка пасля знаёмства 17-гадовы Роберт спакусіў Уайльда, але сувязь іх цягнулася вельмі нядоўга. У 1888 годзе Роберт быў прыняты ў кембрыджскі Кінгз-каледж. Адным з выкладчыкаў гісторыі там быў Оскар Браўнінг, які пасля шмат дапамагаў Росу. Аднакурснікі не любілі Роса, магчыма, за яго паводзіны і смелыя артыкулы ва ўніверсітэцкім часопісе. У сакавіку 1889 года група з шасці чалавек напала на Роса і скінула яго ў фантан у двары каледжа. У Роса здарыўся нервовы крызіс (асабліва калі ён даведаўся, што крыўдзіцелі не будуць пакараныя), і сям’я забрала яго дадому. У выніку ён вырашыў кінуць універсітэт.
У той жа час у сям’і заўважылі гомасексуальнасць Роберта і вырашылі адаслаць яго далей ад спакусаў Лондана. Рос з’ехаў у Эдынбург, дзе працаваў у часопісе «Шатландскі назіральнік» (Scott Observer). Прыкладна тады ж Рос напісаў апавяданне «Як мы згубілі Кнігу Яшэр» (How we Lost the Book of Jasher), адно з тых нешматлікіх апавяданняў, якія ён напісаў за сваё жыццё.
Разам з Морам Эйдзі Рос напісаў прадмову да перавыдання рамана «Мельмот-вандроўнік» Чарлза Мэцьюрына і адаслаў гэтую прадмову вядомаму і ўплывоваму крытыку Эдмунду Госу, жадаючы звярнуць на сябе ўвагу. Праз некаторы час Гос стаў добрым сябрам Роса. Апроч гэтага, Рос пазнаёміўся з Обры Бёрдслі і Ўільямам Ратэнштайнам, з якімі таксама досыць шмат стасаваўся.
Калі ў 1895 годзе Оскар Уайльд падаў у суд на маркіза Куінсбэры, бацьку Алфрэда Дугласа, Роберт Рос спрабаваў яго адгаварыць ад гэтае задумы. Пасля арышту пісьменніка менавіта Рос забраў з яго дома некаторыя рэчы Ўайлда, частку рукапісаў і прыватных папераў (каб апошнія не з’явіліся ў судзе як кампрамат). Пасля шматлікіх настойлівых просьбаў маці Рос пакінуў Англію і пасяліўся ў Кале, адкуль сачыў за далейшым ходам падзеяў з газетаў. 25 траўня Ўайлду быў вынесены прысуд, у той жа дзень Роберт даведаўся пра смерць жонкі свайго брата Джэка і вярнуўся ў Англію. Рос наведваў Ўайлда ў турме і дапамагаў яму ўладкаваць фінансавыя праблемы.
У 1897 годзе Оскара Уайльда выпусцілі з турмы, і ён паехаў у Францыю, дзе яго чакаў Рос. Цягам некалькіх першых месяцаў Уайльд нават не загаворваў пра Дугласа, але праз некаторы час стала відавочна, што сустрэча непазбежная. Нягледзячы на ўсе аргументы сяброў, у верасні Уайльд з’ехаў да Дугласа ў Неапаль, што вымусіла Роса ледзь не першы раз у жыцці страціць сваю стрыманасць і закідаць Уайльда раззлаванымі лістамі. Памірыліся яны толькі праз некалькі месяцаў.
У гэты час рэзка пагоршылася здароўе яшчэ аднаго сябра Роса — Обры Бёрдслі, які быў хворы на туберкулёз. Хутка пасля яго смерці Рос напісаў яму панегірык, які ўвайшоў у выданне камедыі Бэна Джонсана «Вальпонэ» з ілюстрацыямі Бёрдслі, выпушчанае Леанардам Смітэрзам. У траўні Рос дапамог маці і сястры Бёрдслі арганізаваць памінальную імшу ў езуіцкай капэле і аплаціў палову расходаў за яе.
У кастрычніку 1900 года Оскар Уайльд моцна захварэў і папрасіў Роса прыехаць. Разам з Рэджыналдам Цёрнэрам Рос заставаўся з Уайльдам да самай смерці, знайшоў святара, які, згодна з жаданнем пісьменніка, ахрысціў яго і памазаў, а пасля смерці Уайльда заняўся ўладкаваннем усіх фінансавых праблем, арганізацыяй пахавання і адказамі на лісты са спачуваннямі. На пахаванні Уайльда Рос абмяняўся з Дугласам, які не наведаў пісьменніка падчас хваробы, але ўзяў на сябе ролю галоўнага плакальшчыка, некалькімі рэзкімі фразамі.
Сталенне
Пасля вяртання ў Лондан Рос атрымаў месца адміністратара ў галерэі «Карфакс» і ўзяўся за гэтую справу разам з Морам Эйдзі. Менавіта ў гэтай галерэі адбылася выстава сатырычных малюнкаў Макса Бірбама. Апроч гэтага, Рос займаўся літаратурнай спадчынай Уайльда, афіцыйна аформіўшыся павернікам пісьменніка. Настроены Рос быў рашуча: ён верыў у тое, што з часам творчасць Ўайлда зойме вартае месца ў літаратуры і на сцэне, і тады ўсе прыбыткі будуць атрымліваць сыны пісьменніка — Сірыл і Вівіян Холанды. Хутка Рос зрабіўся значнай асобай у свеце мастцтва. У 1903 годзе ў «Карфаксе» прайшла вальмі паспяховая выстава Роджэра Фрая, крытыка і мастака, пасля чаго «Карфакс» атрымаў рэпутацыю рэспектабельнага месца, якое пастаянна наведвалі знаўцы мастацтва.
У наступныя гады Рос шчыльна займаўся праблемамі літаратурнай спадчыны Уайльда. У 1905 годзе ў Дрэздэне адбылася прэм’ера славутай оперы «Саламея» Рыхарда Штраўса, у 1906 годзе было ануляванае банкруцтва Уайльда, і ўвесь прыбытак ад аўтарскіх правоў пачалі атрымліваць Сірыл і Вівіян, у 1908 годзе дзякуючы Росу пачаў выдавацца 12-томнік твораў Уайльда, а парэшткі самога пісьменніка былі перавезеныя на могілкі Пер-Лашэз. Помнік Рос замовіў скульптару Джэйкабу Эпштэйну. 1908 год скончыўся трыумфам Роса: 1 снежня ў лонданскім гатэлі «Рыц» сабралося больш за сто пяцьдзесят гасцей, каб падзякаваць Росу за ўсю яго працу над рэабілітацыяй рэпутацыі Уайльда як выбітнага пісьменніка.
Творчасць
Першая кніга Роберта Роса выйшла ў 1909 годзе, была прысвечаная Обры Бёрдслі і так і называлася — «Обры Бёрдслі» (Aubrey Beardsley). У верасні таго ж годуа выйшла яшчэ адна кніга, «Маскі і фазы» (Masques and Phases) — зборнік эсэ, артыкулаў і кароткіх апавяданняў (адзін з артыкулаў кнігі зноў жа прысвечаны творчасці Бёрдслі і мае падзагаловак «Погляд у мінулае»).
У пачатку 1910-х гадоў Рос прайшоў праз шэраг судовых працэсаў. Ініцыятарам некаторых з іх выступіў Алфрэд Дуглас: ён падаваў у суд на біёграфа Уайльда Рэнсама, які выкарыстаў у сваіх працах тэкст «De Profundis», а таксама на Роса, абвінаваціўшы яго ў гомасэксуальных сувязях. Першую справу Дуглас прайграў, другая была закрытая, як і справа Крослэнда, які абвінавачваў Роса ў злосным пераследзе (Рос да гэтага падаваў у суд на Дугласа і Крослэнда за паклёп). За Роса заступаліся Герберт Уэлс, Вівіян Холанд, Эдмунд Гос.
Апошнія гады
Апошнія гады жыцця Роса звязаныя з паэтам Зігфрыдам Сасунам. Рос ставіўся да Сасуна як апякун — падтрымліваў яго маральна, даваў прыстанак, уводзіў у літаратурныя колы і знаёміў з пісьменнікамі (у прыватнасці, з Гербертам Уэлсам і Арналдам Бенетам). Сасун шмат напісаў пра Роса ў сваёй аўтабіяграфіі «Падарожжа Зігфрыда» (Siegfried’s Journey, 1945).
У пачатку 1918 году Рос захварэў; 5 кастрычніка ён вярнуўся пасля абеду з сябрамі і сказаў, што ў яго баліць у грудзях і што ён крыху адпачне. Калі прыйшлі клікаць яго да вячэры, ён быў мёртвы. Прычынай смерці стала страта прытомнасці, выкліканая хранічным бранхітам і гастрытам. У адпаведнасці з тэстаментам ён быў крэміраваны, а урна з яго прахам была ў 1950 годзе дастаўленая ў Парыж і змешчаная ў спецыяльным паглыбленні ў помніку Оскару Уайльду — ужо замаўляючы помнік Эпштэйну, Рос вырашыў, што яго прах будзе ляжаць побач з прахам сябра.
Мэцью Хопкінс
Мэцью Хопкінс (Matthew Hopkins; каля 1620, Грэйт-Уэнхем, Сафалк, Англія —, , Эсекс, Англія) — англійскі паляўнічы на ​​ведзьмаў, які дзейнічаў падчас Англійскай рэвалюцыі. Сцвярджаў, што выконвае абавязкі галоўнага паляўнічага на ведзьмаў (Witchfinder General), нягледзячы на тое, што такая пасада ніколі не засноўвалася парламентам. Дзейнічаў пераважна ва ўсходніх графствах: Сафалку, Эсексе, Норфалку, а таксама, менш актыўна, у Кембрыджшыры, Нартгемптаншыры, Бэдфардшыры і Хантынгданшыры.
Кар'ера Хопкінса ў якасці паляўнічага на ведзьмаў пачалася ў сакавіку 1645 года і скончылася ў 1647 годзе. У гэты перыяд Хопкінс і яго памочнікі спрыялі большай колькасці пакаранняў смерцю па абвінавачванні ў вядзьмарстве, чым за мінулыя да гэтага 100 гадоў, акрамя таго, на іх ляжыць адказнасць за агульнае павелічэнне колькасці такіх абвінавачванняў. Падлічана, што з XV па XVIII стагоддзі ў Англіі па абвінавачванні ў вядзьмарстве было пакарана менш за 500 чалавек. Такім чынам, дзейнасць Хопкінса і яго «калегі» Джона Стэрна склала (паводле мінімальных ацэнак) прыкладна 40% гэтага ліку. За 14 месяцаў сваёй дзейнасці Хопкінс і Стэрн адправілі на смяротнае пакаранне больш людзей, чым усе астатнія паляўнічыя на ведзьмаў за 160 гадоў пераследу вядзьмарства ў Англіі.
Раннія гады
Пра жыццё Мэцью Хопкінса да 1644 года вядома вельмі мала; да нашага часу не дайшло дакументаў, якія тычацца яго ў гэты перыяд або яго сям'і. Нарадзіўся ён у Грэйт-Уэнхеме, графства Сафалк, і быў чацвёртым з шасці дзяцей Джэймса Хопкінса, пурытанскага святара, вікарыя царквы Святога Джона ў Грэйт-Уэнхеме. У пэўны час сям'я Хопкінсаў валодала «землямі і пабудовамі ў Фрамлінгеме». Бацька Мэцью карыстаўся пэўнай папулярнасцю сярод вернікаў, і ў 1619 годзе адзін з іх ахвяраваў грошы на набыццё Бібліяў для трох сыноў вікарыя, Джэймса, Джона і Томаса. Такім чынам, Мэцью Хопкінс не мог нарадзіцца раней за 1619 год, і памёр ён ва ўзросце не больш за 28 гадоў (а хутчэй за ўсё, яму было каля 25 гадоў). Незважаючы на тое, што Джэймс Хопкінс памёр у 1634 годзе, калі ў 1645 годзе Уільям Даўзінг, накіраваны ў 1643 годзе парламентарыстамі з Манчэстэра «для знішчэння помнікаў ідалапаклонства і забабонаў» (гэта значыць алтароў, крыжоў, распяццяў і іншых сімвалаў веры), наведаў прыход, ён адзначыў, што «пераменаў не патрабавалася». Брат Мэцью Хопкінса Джон у 1645 стаў святаром у Саўт-Фембрыджы, але годам пазней пазбавіўся пасады за грэбаванне да сваёй працы.
У сваёй кнізе «Раскрыццё ведзьмаў» (The Discovery of witches) Хопкінс сцвярджаў, што «ніколі не пускаўся ў далёкія падарожжы... для атрымання свайго досведу». У пачатку 1640-х Хопкінс пераехаў у Манынгтры, што размяшчаецца ў графстве Эсекс — горад прыкладна ў 15 км ад Грэйт-Уэнхема, дзе рака Сторы аддзяляе ад Колчэстэра. Атрымаўшы ў спадчыну сотню марак ён выкарыстаў іх для набыцця заезнага двара «Thorn Inn» у Містлі. Абапіраючыся на тое, што Хопкінс прадстаўляў свае сведчанні ў працэсах пра вядзьмарства, яго часам лічаць юрыстам па адукацыі, аднак звестак, якія маглі б гэта пацвердзіць, захавалася мала.
Паляванне на ведзьмаў
Пасля Ланкастарскага суда над ведзьмамі, які прайшоў у 1634 годзе, Уільяму Гарві, лекару англійскага караля Карла I, было даручана абследаваць чатырох абвінавачаных у вядзьмарстве жанчын, і пасля гэтага з'явілася патрабаванне прыводзіць матэрыяльнае пацверджанне падобных абвінавачванняў. Праца Хопкінса і Стэрна складалася не абавязкова ў тым, каб знайсці доказы зробленых абвінавачваным злачынстваў, а ў тым, каб даказаць факт яго здзелкі з д'яблам. Да гэтага моманту злачынства абвінавачванага разглядаліся нароўні з аналагічнымі дзеяннямі іншых злачынцаў. Калі факт добраахвотнай здзелкі з д'яблам лічыўся даказаным, абвінавачваны станавіўся ератыком, што само па сабе было найвялікшым злачынствам. Як у кантынентальным, гэтак і ў рымскім праве вядзьмарства лічылася настолькі цяжкім злачынствам, што на яго не распаўсюджваліся звычайныя юрыдычныя працэдуры. Паколькі сам д'ябал не мог «прызнацца» ў здзейсненым злачынстве, лічылася неабходным атрымаць прызнанне абвінавачанага чалавека.
Стэрн і Хопкінс дзейнічалі пераважна на тэрыторыі найбольшага пурытанскага і парламентарысцкага ўплыву. У асноўным гэта былі вобласці пад кантролем Усходняй Асацыяцыі — магутнай арміі прыхільнікаў Парламенту, якая з 1644 па 1647 гады базавалася ў Эсексе. У Хопкінса і Стэрна былі пры сабе ахоўныя лісты для бесперашкодных падарожжаў па ўсходніх графствах. Згодна з кнігай Хопкінса «Раскрыццё ведзьмаў», ён пачаў сваю кар'еру паляўнічага на ведзьмаў пасля таго як у сакавіку 1644 года падслухаў у Манынгтры размову некалькіх жанчын, якія абмяркоўвалі свае сустрэчы з д'яблам. Фактычна, Джон Стэрн першым выступіў у якасці абвінаваўцы па справе аб вядзьмарстве, а Хопкінс быў яго памочнікам. Працэс праходзіў у 1645 годзе ў Чэлмзфордзе. З-за грамадзянскай вайны справу разглядаў не суд прысяжных, а сусветны суд пад правадырствам графа Уорыка. Чатыры з абвінавачаных памерлі ў турме, астатнія 19 былі асуджаны і павешаны. У той жа час, згодна з іншым запісам гэтага перыяду (акрамя Мідлсекса і статутных гарадоў), усе прысуды па справах аб вядзьмарстве выносіліся судамі прысяжных. Хопкінс і Стэрн у суправаджэнні жанчын (для выпрабавання ўколамі) неўзабаве ўжо падарожнічалі па ўсёй усходняй Англіі, сцвярджаючы, што выконваюць распараджэнне Парламента. Іхныя паслугі добра аплачваліся, і мяркуецца, што гэта і быў матыў іх дзейнасці. Хопкінс сцвярджаў, што «аплата ішла на забеспячэнне яго кампаніі разам з трыма канямі», і што ён браў «па 20 шылінгаў з горада». Зрэшты, згодна з запісам у Стоўмаркеце, Хопкінсу было выплачана 23 фунта стэрлінгаў (што адпавядае 6 700 фунтам на 2011 год), не ўлічваючы дарожных выдаткаў. Выплаты Хопкінсу і яго кампаніі былі настолькі вялікімі, што ў Іпсвічы ў 1645 годзе прыйшлося ўвесці адмысловы падатак для аплаты яго паслуг. Парламенту было добра вядома аб дзейнасці Хопкінса, пра што сведчаць занепакоеныя справаздачы аб судах над ведзьмамі ў горадзе Беры-Сент-Эдмендз. Да пачатку працэсу ў Парламент была накіравана справаздачу аб тым, што «магчыма, для атрымання прызнання выкарыстоўваліся недазволеныя сродкі», і ў Беры выслалі спецыяльную камісію (Commission of Oyer and Terminer) для правядзення суду над ведзьмамі. Пасля суду і кары парламенцкае выданне «Moderate Intelligencer», у выпуску ад 4—11 верасня 1645 года, выказала сваю занепакоенасць справамі ў Беры.
Метады расследавання
Хоць катаванні ў гэты час ужо былі забаронены ў Англіі, Хопкінс нярэдка выкарыстоўваў розныя метады запалохвання (дэпрывацыю сну, да прыкладу), каб дамагчыся ад сваіх ахвяр прызнальных паказанняў. Ён мог надрэзаць руку абвінавачанага тупым нажом — калі не пачынаўся крывацёк, абвінавачванне ў вядзьмарстве лічылася даказаным. Яшчэ адно выпрабаванне складалася ў тым, што меркаваную ведзьму прывязвалі да крэсла і кідалі ў ваду. Калі абвінавачванай атрымлівалася выплыць, яе каралі смерцю як ведзьму. «Тэарэтычнае» абгрунтаванне гэтага спосабу было ў тым, што вада не прыме ведзьмаў і ведзьмакоў, які адрынуліся ад сакраменту хрышчэння. Хопкінс атрымліваў папярэджанне аб недапушчальнасці выкарыстання гэтага выпрабавання бяз згоды абвінавачанага. Як следства, да канца 1645 года выпрабаванне вадой выйшла з ужывання.
Хопкінс і яго памочнікі, акрамя таго, шукалі на целе абвінавачаных «пазнаку д'ябла» — метку, якую д'ябал пакідае на целе ўсіх, хто складаў з ім дагавор, маленькае плямка, неадчувальнае да болю і крывацёку пры ўколах. На самой справе такой «пазнакай» часцей за ўсё аказвалася радзімка, родная пляма альбо лішні смочак. Лічылася, што з гэтай адзнакі фамільяр (часцей за ўсё кот або сабака) будзе піць кроў ведзьмы, як немаўля п'е малако маці са смочку. Калі на целе абвінавачанага не было бачных метак, шукалі нябачныя — спецыяльна нанятыя для гэтага жанчыны калолі ахвяру нажамі і спецыяльнымі іголкамі. Часцей за ўсё перад гэтым з цела абвінавачанага згольвалі ўсю расліннасць.
Процідзеянне
Хопкінс і яго памочнікі сутыкнуліся з супрацівам амаль адразу ж пасля пачатку сваёй дзейнасці. Адным з найбольш актыўных яго праціўнікаў быў вялебны Джон Голь, вікарый Грэйт-Стотана. Голь наведаў у турме жанчыну з Сент-Неота, якая чакала прыбыцця Хопкінса ў сувязі з абвінавачваннем яе ў вядзьмарстве. Хопкінс, даведаўшыся пра гэта, даслаў у Сент-Неота ліст, у якім цікавіўся, ці акажуць яму «добры прыём». Голь у адказ апублікаваў «Выбраныя справы, якія тычацца ведзьмаў і ведзьмакства» (Select Cases of Conscience touching Witches and Witchcrafts, Лондан, 1646 год), адрасаваную палкоўніку Валянціну Уолтану з палаты абшчын, а таксама пачаў серыю нядзельных пропаведзяў, якія асуджалі паляванне на ведзьмаў. У Норфалку суд прысяжных дапытаў Хопкінса і Стэрна пра катаванні і аплаце, якая спаганяецца імі з гарадоў. Суддзяў цікавіла, не робяць ці падобныя метады расследавання саміх паляўнічых вінаватымі ў вядзьмарстве і не выкарыстоўваў ці Хопкінс «забароненых спосабаў і катаванняў». Да часу, калі пачалася чарговая сесія суда (у 1647 годзе) абодва паляўнічыя на ведзьмаў пакінулі Норфалк: Хопкінс з'ехаў у Манінгтры, а Стэрн у Беры-Сент-Эдмундс.
Уплыў на калоніі
Хопкінс выклаў свае метады ў кнізе «Раскрыццё ведзьмаў», якая была выдадзена ў 1647 годзе. Пазней падобныя рэкамендацыі з'яўляліся і ў іншых кнігах па праве. На працягу года, які рушыў пасля выдання кнігі Хопкінса, у калоніях Новай Англіі пачаліся следства і пакарання па справах аб вядзьмарстве. Губернатар Джон Уінтрап адзначаў у сваіх цыдулках, што доказы супраць першай з пакараных, Маргарэт Джонс, былі сабраны з выкарыстаннем прыёмаў Хопкінса. Пакаранне смерцю Джонс адкрыла перыяд палявання на ведзьмаў, які доўжыўся ў Новай Англіі з 1648 па 1663 гады. Па ўсёй Новай Англіі ў вядзьмарстве абвінавацілі каля 80 чалавек, з якіх было пакарана 15 жанчын і двое мужчын. Аб некаторых метадах Хопкінса зноў згадалі падчас суду над сэйлемскімі ведзьмамі, які праходзіў у 1692—1693 гады пераважна ў Сейлеме, штат Масачусетс. У выніку судовага працэсу было пакарана 19 чалавек, яшчэ 150 апынуліся ў турме.
Смерць і спадчына
Мэцью Хопкінс памёр у сваім доме ў Манынгтры ў Эсексе 12 жніўня 1647 года, верагодна, ад хваробы на сухоты. Пахаваны праз некалькі гадзін пасля смерці на могілках царквы Святой Марыі ў Містлі-Гіт. Вакол абставін смерці Хопкінса паўстала «прыгожая легенда» (па словах гісторыка Джэймса Шарпа): нібыта ён падвергнуўся ўласнаму выпрабаванню вадой і быў пакараны па абвінавачванні ў вядзьмарстве. На самай справе прыходская метрычная кніга пацвярджае яго пахаванне ў Містлі.
Вобраз Хопкінса неаднаразова выкарыстоўваўся ў мастацтве:
Асінкі (Камянецкі раён)
Асі́нкі (, Осинки) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.
Донга-Мантунг (дэпартамент)
Донга-Мантунг (Donga-Mantung) — адзін з 7 дэпартаментаў Паўночна-Заходняга рэгіёна Камеруна. Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы рэгіёна, займаючы плошчу ў.
Адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента з’яўляецца горад Нкамбэ. Мяжуе з Нігерыяй на поўначы і ўсходзе, а таксама дэпартаментамі: Маё-Баньё (на паўднёвым усходзе), Нун (на поўдні), Буі (на паўднёвым захадзе), Баё (на захадзе) і Менчум (на паўночным захадзе).
Адміністрацыйны падзел
Дэпартамент Донга-Мантунг падзяляецца на 5 камун.
Лізін’яга
Лізін'яга (Lisignago) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 504 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 72 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 38030. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio vescovo e martire.
Леанід Міхайлавіч Гітлін
Леанід Міхайлавіч Гітлін (, г. Лепель, Віцебская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. З 1973 года — архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: генпланы Новалукомля (1975), Асіповічаў (1977), ПДП жылога раёна ў паўночнага прамвузла (1979), праекты забудовы вул. Горкага—Ульянаўскай (1980), мікрараёнаў № 4 (1981), 7 (1982) і 6 (1984) у Бабруйску.
Герд Вінер
Герд Вінер (нар., ) — нямецкі жывапісец і графік.
З 1956 па 1962 год Вінер вучыўся жывапісу ва Універсітэце выяўленчага мастацтва ў Берліне, стаў магістрантам Вернера Фолькерта ў 1961—1962 гадах і з таго часу жыў як вольны мастак і графік у Берліне, Браўншвайгу і Лондане. З 1964 года працаваў пазаштатным жывапісцам і графікам у Берліне, а з 1975 года быў прафесарам жывапісу і графікі ў Акадэміі выяўленчага мастацтва ў Мюнхене. З 1974 года месцам пражывання і працы Вінера з’яўляецца барочны замак у Лібенбургу, які знаходзіцца на месцы былога замка Лібенбург.
NGC 6478
NGC 6478 (іншыя абазначэнні — UGC 10998, MCG 9-29-32, ZWG 278.33, IRAS17474+5110, PGC 60896) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Берберы
Берберы (саманазва амазіг, амахаг — «чалавек»; кабільск. Imaziɣen) — агульная назва карэнных жыхароў паўночнай Афрыкі ад Егіпта на ўсходзе да Атлантычнага акіяна на захадзе і ад Судана на поўдні да Міжземнага мора на поўначы, якія прынялі іслам у VII стагоддзі. Размаўляюць на бербера-лівійскіх мовах. Па рэлігіі — у асноўным мусульмане-суніты.
Назва берберы, дадзеная еўрапейцамі па аналогіі з варварамі з-за незразумеласці іх мовы, невядомая большай часткі саміх берберскіх народнасцяў.
У 2016 годзе ў Алжыры парламент прыняў шэраг законаў у рамках рэформы канстытуцыі краіны, якія ў тым ліку даюць берберыйскай (амазігт) мове статус дзяржаўнай.
Групы
Нягледзячы на тое, што большасць магрыбцаў маюць берберскае паходжанне, толькі некаторым рассеяным берберскім этнасам удалося захаваць берберскія мовы да нашых дзён.
Ясень
Батанічнае апісанне
Дрэвы вышынёй да 40 м. Крона разгалістая. Лісце няпарнаперыстае. Кветкі ў шчыльных пучках або мяцёлках, з’яўляюцца раней за лісце. Плод — крылатка.
Светлалюбная, хуткарослая парода.
Экалогія
На Беларусі, асабліва на Палессі, пашыраны, расце на багатых, увільготненых глебах у дубровах і алешніках, утварае ясянёвыя лясы. Выкарыстоўваецца ў азеляненні. Цвіце ў красавіку-маі. У батанічных садах і парках 11 інтрадукаваных відаў. Найбольш вядомы,.
Выкарыстанне
Драўніна прыдатна для вырабу мэблі.
Нур-Трондэлаг
Нур-Трондэлаг (Nord-Trøndelag) — адно з нарвежскіх фюльке. Размешчана ў Цэнтральнай Нарвегіі, на ўзбярэжжы Атлантыкі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Стэйнх’ер. Мяжуе з фюльке Нурлан на поўначы і Сёр-Трондэлаг на поўдні.
Вільгельм Ліст
Вільге́льм Ліст (Wilhelm List; — ) — нямецкі военачальнік, генерал-фельдмаршал (з 1940), удзельнік Першай і Другой сусветных войнаў, камандуючы групай армій «A».
Дабегнеў
Дабегнеў (Dobiegniew, Woldenberg) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 430 км на захад ад Варшавы і за 45 км на паўночны ўсход Гожава Велькапольскага. Уваходзіць у склад Стшэлецка-Дрэздэнэцкага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дабегнеў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 5,69 км². Насельніцтва 3,1 тыс. чалавек.
Баяры (Камянецкі раён)
Бая́ры (, Бояры) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.
NGC 6479
NGC 6479 (іншыя абазначэнні — UGC 10996, ZWG 278.32, IRAS17473+5409, PGC 60890) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ліва (правінцыя Трэнта)
Ліва (Livo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 883 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 38020. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Livo
Міхаіл Юр’евіч Сазонаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1956 годзе. Скончыў геаграфічны факультэт БДУ. Працаваў геолагам у навукова-даследчых і інжынерна-пошукавых арганізацыях. У 1980-х перайшоў у МУС БССР. Займаўся барацьбой з эканамічнай злачыннасцю і карупцыяй. Працуючы ў міліцыі, атрымаў юрыдычную адукацыю. Удзельнічаў у ліквідацыі аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
У 1993 годзе з пасады намесніка начальніка рэспубліканскага ўпраўлення па барацьбе з эканамічнай злачыннасцю быў накіраваны ў парламенцкую антыкарупцыйную камісію, якую ўзначальваў Аляксандр Лукашэнка. Падчас прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 1994 года быў адным з кіраўнікоў штаба ў камандзе А. Лукашэнкі.
З 1994 года працаваў у Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Быў намеснікам і першым намеснікам кіраўніка. Як сцвяржаў А. Фядута, менавіта М. Сазонаў і яго паплечнік Ю. Малумаў рэкамендавалі на пасаду старшыні Цэнтрвыбаркама Л. Ярмошыну. 24 снежня 1998 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, курыраваў пытанні, звязаныя з развіццём адносін з Расіяй, удзельнічаў у падрыхтоўцы дамовы аб стварэнні Саюзнай дзяржавы. У якасці памочніка прэзідэнта ў канцы 1990-х вёў перамовы з апазіцыяй, якія скончыліся безвынікова.
Памёр 5 студеня 2021 года ва ўзросце 64 гадоў.
Вінтэр
Вінтэр:
Фрыц Вінтэр (мастак)
Фрыц Вінтэр (Fritz Winter;, Альтэнбёгэ — , Хершынг-ам-Амерзэе) — нямецкі жывапісец, адзін з найважнейшых мастакоў-абстракцыяністаў пасляваеннага перыяду.
У 1919—1926 гадах працаваў электрыкам; у 1927—1930 гадах вучыўся ў Баўхаўсе ў Паўля Клее, Васіля Кандзінскага і Оскара Шлемера. Уплыў гэтых майстроў праявіўся ў яго ранняй творчасці; напрыклад у карціне «Човен» (1930, прыватная калекцыя) адчуваецца ўплыў Паўля Клее.
Лэнкніца
Лэнкніца (Łęknica, Lugknitz) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 530 км на захад ад Варшавы і за 80 км на паўднёвы захад ад Зялёнай Гуры каля самай мяжы з Германіяй. Уваходзіць у склад Жарскага павета Любушскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 16,43 км². Насельніцтва 2,5 тыс. чалавек.
Вамбатавыя
Вамбатавыя (Vombatidae) — сямейства сумчатых млекакормячых.
Апісанне
Жыве калоніямі ў паўднёва-ўсходняй Аўстраліі, на астравах Тасманія і Фліндэрс у лясах і саваннах.
Даўжыня цела 67-105 см, маса да 40 кг. Галава вялікая, круглаватая. Нос чорны, безвалосы, вушы кароткія, круглыя. Тулава валікападобнае, нізкае, з кароткай шыяй. Валасяное покрыва густое, нізкае, грубое жоўта-шэрае або пясчанае да чарнаватага. Канечнасці з вялікімі кіпцюрамі. Зубы растуць увесь час, разцы вялікія. Рые норы даўжыні да 30 м. Нараджае 1 дзіцяня. Раслінаедны. Колькасць скарачваецца.
Марская архаічная культура
Марская архаічная культура (Maritime Archaic, Archaïque maritime) — археалагічная культура, якая існавала ў архаічны перыяд у Паўночнай Амерыцы. У 6 тысячагоддзі да н. э. — 2 тысячагоддзі да н. э. займала Атлантычнае ўзбярэжжа Канады ад поўначы Лабрадора да поўдню Новай Шатландыі.
Даследаванне
Вылучэнне марской архаічнай культуры звязана з адкрыццём пахаванняў яе прадстаўнікоў у Пор-о-Шуа на поўначы вострава Ньюфаўндленд у 1968 г. Дзякуючы асаблівасцям мясцовай глебы, якая добра захоўвала біялагічныя рэчывы, тут былі выяўлены шматлікія касцяныя і каменныя прылады, што сведчылі пра спецыялізацыю ў паляванні на марскіх звяроў і рыбалоўства. Першапачаткова даследчыкі атаесамлялі пахаванне з продкамі індзейцаў беатук або нават іну.
У нашы дні вылучаюць 2 плыні марской архаічнай культуры — паўночную і паўднёвую. Паўночная сфарміравалася ў старажытнасці на ўзбярэжжы паўвострава Лабрадор і была звязана з апрацоўкай крамянёвых пласцін, што здабывалі на яго поўначы. Паўднёвая плыня ўзнікла прыкладна 6000 тысяч гадоў таму і адрознівалася перавагай у карыстанні паліраванымі сланцамі.
Паходжанне
Генетычныя даследаванні 2017 г. паказалі, што носьбіты марской архаічнай культуры мелі адзінае паходжанне з індзейцамі Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі, аднак адрозніваліся ад беатук і іншых алганкінаў, продкі якіх першапачаткова атаесамляліся з рэшткамі культуры. Беатук і іну былі нашчадкамі прадстаўнікоў больш позніх індзейскіх міграцый.
Знікненне марской архаічнай культуры звязваюць з наступам палеаэскімосаў, якія аказаліся болей эфектыўнымі ў эксплуатацыі прыбярэжных рэсурсаў. Аднак археалагічныя даследаванні на востраве Бэл выявілі культурны комплекс пазнейшых мясцовых тубыльцаў, вельмі падобны на марскі архаічны. Мяркуюць, што насельнікі Бэла маглі быць прамымі нашчадкамі носьбітаў культуры і праіснаваць да з'яўлення еўрапейскіх рыбакоў і вандроўнікаў у канцы XV — пачатку XVI ст.
Лад жыцця
Большасць прылад працы, знойдзеных на стаянках і ў пахаваннях марской архаічнай культуры, вырабляліся з косці або каменю. Яны былі як вельмі простымі накшталт скрэблаў і лёзаў, так і даволі складанымі ў форме круцімых гарпуноў або вялікіх серпападобных лёзаў. Асноўным заняткам з'яўлялася паляванне на прыбярэжных ластаногіх, відавочна рыбалоўства. Выяўлена, што прадстаўнікі марской архаічнай культуры таксама палявалі на карыбу. Пра гэта сведчаць навалы камянёў на месцах сезонных міграцый жывёл. Навалы фарміравалі своеасаблівыя калідоры, дзе здабыча адбывалася прасцей. Ва ўнутраных раёнах поўначы паўвострава Лабрадор знойдзена цэлая вёска, створаная для калектыўнага палявання на карыбу.
Жытлы паўзямлянкавага тыпу звычайна будавалі на валунных пляжах. Прадстаўнікі паўночнай галіны ўзводзілі доўгія хаціны да 100 м. Найбольшую колькасць упрыгожванняў з зубоў жывёл, дзюб птушак, крышталяў кварцу, кальцыту і аметысту археолгагі знайшлі на поўначы Ньюфаўндленда.
NGC 6480
NGC 6480 — група зорак у сузор’і Скарпіён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Васіль Іванавіч Фурман
Васіль Іванавіч Фурман (каля  — ?) — інжынер-архітэктар, надворны саветнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1810 годзе, лютэранін. Прафесійную адукацыю атрымаў у Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў.
З 30 снежня 1865 года працаваў пры гродзенскім губернскім будаўнічым аддзяленні, пасаду займаў прынамсі да 1869 года.
Быў жанаты.
Стэйнх’ер
Стэйнх’ер (Steinkjer) — горад і камуна ў Нарвегіі, адміністрацыйны цэнтр фюльке Нур-Трондэлаг.
Ругалан
Ругалан (Rogaland, таксама Ругаланд) — адно з нарвежскіх фюльке. Размешчаная ў паўднёвай частцы Вестлана (Заходняй Нарвегіі), на ўзбярэжжы Атлантыкі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ставангер. Мяжуе з фюльке Хордалан, Тэлемарк, Эўст-Агдэр і Вест-Агдэр.
Стэйнх’ер
Гісторыя
Тэрыторыя камуны населена з каменнага веку, што пацвярджае наяўнасць петрогліфаў. У дахрысціянскую эпоху тут знаходзілася адно з найбольш вядомых святых месцаў вікінгаў.
Стэйнх’ер моцна пацярпеў у выніку бамбардзіроўкі Люфтвафэ 21 красавіка 1940 года, у сувязі з чым у сучаснай забудове горада пераважаюць пасляваенныя будынкі ў стылі функцыяналізму.
Народны Сакратарыят Беларусі
Наро́дны Сакратарыя́т Белару́сі — выканаўчы орган, створаны ў Менску Выканаўчым камітэтам Рады Усебеларускага з’езда. Стварэнне Сакратарыята было абвешчана ў Першай Устаўнай грамаце да народаў Беларусі. Народны сакратарыят быў утвораны 20 лютага (ст. ст. 8 лютага) 1918 года і прыступіў да выканання абавязкаў 21 лютага. Пасада, раўназначная пасадзе міністра, называлася народны сакратар.
Гісторыя
11 лістапада быў сфармаваныя новы ўрад пад кіраўніцтвам Антона Луцкевіча, перайменаваны ў Раду Народных Міністраў Беларускай Народнай Рэспублікі.
Эд Хайнэман
Эд Хайнэман (Ed Heinemann;, Сагіна, Мічыган, ЗША — , Ранча-Санта-Фэ, Каліфорнія) — амерыканскі авіяканструктар.
Эд Хайнэман нарадзіўся ў городзе Сагіна, штат Мічыган, але вырас у Лос-Анджэлесе, куды яго сям'я пераехала ў хуткім часе пасля яго нараджэння. Авіяцыяй ён упершыню зацікавіўся, калі на Панама-Ціхаакіянскай міжнароднай выставе ў 1915 убачыў трукі паветраных асаў.
Сваю кар'еру ён пачаў у ролі чарцёжніка ў кампаніі Douglas Aircraft у 1926, але трапіў пад скарачэнне праз год. Наступныя дзесяць год ён змяняў пазіцыі ў розных авіяцыйных карпарацыях, пакуль зноў не апынуўся ў Douglas на пасту галоўнага інжынера, калі тая выкупіла Northrop Corporation, дзе ён працаваў. Падчас работы ў Douglas ён распрацаваў больш за дваццаць самалётаў, многія з якіх сталі легендамі ваеннай авіяцыі. Кампанію ён пакінуў толькі ў 1960, а два гады пасля стаў віцэ-прэзідэнтам General Dynamics, дзе курыраваў распрацоўку новага знішчальніка F-16. У 1973 ён выйшаў на пенсію.
За сваю доўгую кар'еру Эдвард Хайнэман прыняў удзел у стварэнні ваенных самалётаў, якія стаялі на ўзбраенні многіх ВПС часоў Другой сусветнай вайны і Вайны ў В'етнаме: пікіруючага бамбавіка SBD Dauntless, сямейства самалётаў A-20 Havoc, лёгкага бамбавіка A-26 Invader, штурмавіка A-1 Skyraider, стратэгічнага бамбавіка A-3 Skywarrior, знішчальнікаў F-6, F-10 і F-16.
Узнагароджаны Нацыянальным навуковым медалём у 1983, унесены ў Нацыянальную залу славы авіяцыі ЗША у 1980.
Жоржы ды Сена
Жоржы ды Сена (Jorge de Sena;, Лісабон — , Санта-Барбара, штат Каліфорнія) — партугальскі празаік, паэт, драматург, крытык, эсэіст, перакладчык. Адзін з найбуйнейшых партугальскіх інтэлектуалаў 2-й паловы XX ст. Узнагароджаны міжнароднай паэтычнай прэміяй Этна-Таарміна, а таксама двума нацыянальнымі ордэнамі (Ордэнам Генрыха Мараплаўца і Ордэнам святога Якава).
Біяграфія
Скончыў інжынерны факультэт Універсітэта ў Порту і з 1948 года працаваў па спецыяльнасці, спалучаў працу з творчай дзейнасцю. У 1959 годзе эміграваў у Бразілію, баючыся пераследу за ўдзел у спробе перавароту супраць рэжыму Салазара. У Бразіліі атрымаў ступень доктара філалогіі і цалкам прысвяціў сябе выкладчыцкай дзейнасці. У 1965 годзе пераязджае у ЗША, дзе пачынае выкладаць ва універсітэце Вісконсіна. З 1970 года і да канца жыцця Сена займаў пасаду кіраўніка аддзялення іспанскай і партугальскай мовы у Каліфарнійскім універсітэце.
Творчасць
Шматгранная творчая спадчына Сены налічвае больш за ста апублікаваных твораў, сярод якіх дваццаць паэтычных зборнікаў, трыццаць апавяданняў, аўтабіяграфічны раман «Вогненныя знакі» (Sinais de fogo), дзясятак п’ес, каля 40 тамоў крытыкі і эсэ (сярод якіх асабліва вылучаюцца даследаванні творчасці Л. Камоэнша і Ф. Песоа), працы па гісторыі і тэорыі літаратуры і культуры не толькі Партугаліі і Бразіліі, але таксама Іспаніі, Францыі, Германіі, Вялікабрытаніі і Злучаных Штатаў. Сэна таксама нястомна перакладаў і быў укладальнікам зборнікаў паэтычных перакладаў (дзвюх вялікіх анталогій, якія ахоплівалі творы ад антычнай класікі да мадэрнізму, і двух зборнікаў — К. Кавафіса і Э. Дзікінсан), празаічных і драматычных твораў (Фолкнер, Хемінгуэй, По, Грын, Брэхт, О’Ніл і інш.).
NGC 6481
NGC 6481 — група зорак у сузор’і Змеяносец.
Першацвет веснавы
Першацвет веснавы, Ключыкі вясеннія (Primula veris) — шматгадовая травяністая расліна, від роду.
Батанічнае апісанне
Першацвет веснавы дасягае ў вышыню 5-30 см. Лісце даўгавата-зваротнаяйкападобнай формы, зморшчыстае, зубчастае або невыразнагародчатае па краях, звужанае ў крылаты хвосцік. Утварае прыкаранёвую разетку. З сярэдзіны разеткі выходзіць бязлісцевы кветканос вышынёй 5-30 см. Карэнішча кароткае гарызантальнае, ад яго адыходзяць шматлікія сакавітыя тонкія карані.
Кветкі правільныя, жоўтыя, 7-15 мм у дыяметры, пяцічленныя, дыморфныя, з 10-зубчастай чашачкай, нахіленай у адзін бок, абодваполыя, сабраныя ў злёгку паніклыя парасоны па 10-30 штук. Вяночак ля аснавання зрослапялёсткавы; пялёсткі тупыя.
Апыленне — (часцей за ўсё — з дапамогай  і ), прычым для першацвета веснавога характэрна так званая. Сутнасць гэтага прыстасавання да заключаецца ў тым, што кветкі ў адной частцы папуляцыі маюць доўгія слупкі, а ў іншай — кароткія. Песцік у даўгаслупковай формы размяшчаецца каля ўзроўню адгінання, а тычынкі прымацаваныя да сярэдняй часткі трубкі вяночка; лычык у кароткаслупковай формы размяшчаецца ў сярэдняй частцы трубкі вяночка, а тычачкі — каля ўзроўню адгінання. Гетэрастылію першацветаў падрабязна вывучаў Чарлз Дарвін у 1862 і 1877 гадах; правёўшы розныя эксперыменты, ён зрабіў выснову, што ў гетэрастыльных першацветаў магчымыя тры варыянты апылення (паміж рознымі формамі, паміж аднолькавымі формамі і самаапыленне), але найбольш спрыяльным для раслін з’яўляецца перакрыжаванае апыленне паміж рознымі формамі: у гэтым выпадку насення ўтворыцца больш і яно больш жыццяздольнае.
Ва ўмовах сярэдняй паласы Еўрапейскай часткі Расіі расліна цвіце ў красавіку — ліпені.
Формула кветкі:
Плод — каробачка.
Арэал
Расліна сустракаецца ў лясной і лесастэпавай зонах амаль па ўсёй Еўропе, у тым ліку ў Еўрапейскай часткі Расіі; расце таксама на Каўказе, у Турцыі і Іране. Аддае перавагу лугам, рэдкім лясам, узлескам, палянам, хмызнякам.
У медыцыне
Расліна шырока выкарыстоўваецца ў народнай і навуковай медыцыне. У лекавых мэтах выкарыстоўваюць лісце першацвета веснавога (Folium Primulae veris), якое збіраюць у пачатку цвіцення расліны і хутка сушаць пры тэмпературы 100—120 °C, каб захаваць аскарбінавую кіслату; радзей пад падстрэшкам і на гарышчах, і карэнішча з каранямі, якія выкапваюць восенню. Лісце, якое змяшчае да 5,9 % аскарбінавай кіслаты, сапаніны, ужываюць у выглядзе гарбаты пры авітамінозе; парашок лісця дадаюць таксама да першых страў. Карэнішча з каранямі змяшчае да 10 % сапаніны. Агліконы іх — прымулагеніны А, D, SD. Ужываюць у выглядзе адвару як адхарквальнае. Кветкі выкарыстоўваюцца ў выглядзе адвараў і настояў пры мігрэнях, неўралгіі, прастудзе, падагры і рэўматызме, пры бессані, ад кашлю. Спіртовую настойку кветак ужываюць як заспакаяльнае пры бессані і пераўзбуджэнне. Настой лісця выкарыстоўваюць пры падагры, хваробах нырак і мачавога пузыра. Адвар і настойку кораня прызначаюць як змякчальны і адхарквальны сродак пры кашлю, як мочагоннае. Вонкава адвар выкарыстоўваюць для паласкання пры запаленні горла, гартані і бранхітах. Гамеапатычны сродак Primula прызначаюць для лячэння катаральным гастрыту, кашлю і як заспакаяльны сродак пры бессані.
Харчовае значэнне
Лісце і сцеблы ядомыя і могуць дадавацца ў салаты,.
Ранні меданос.
Любімая расліна еўрапейскага дзікага труса.
Воля (Камянецкі раён)
Во́ля (, Воля) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.
Роберт Мак-Дэйд
Роберт Аляксандр Мак-Дэйд (Robert Alexander McDade; 11 жніўня 1922 — 14 кастрычніка 2009) — палкоўнік арміі ЗША, удзельнік Другой сусветнай, Карэйскай і В’етнамскай войнаў.
Біяграфія
Нарадзіўся 11 жніўня 1922 года ў Нью-Ёрку. У 1942 годзе ўступіў у шэрагі амерыканскай арміі.
Быў адным з адносна нешматлікіх афіцэраў, якія служылі ў пяхотным атрадзе ў трох войнах: у паўднёвай частцы Ціхага акіяна падчас Другой сусветнай вайны, дзе Мак-Дэйд камандаваў стралковым узводам, у Карэйскай вайне, дзе ўзначальваў стралковую роту, і падчас вайны ў В’етнаме, дзе кіраваў пяхотным батальёнам. Чатыры разы быў паранены ў баі. У ходзе апошняга канфлікту атрымаў баявую славу за бітву ў даліне Ядранг. У В’етнаме Мак-Дэйд таксама пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай Элінор Ван Інген. Яна працавала ў Сайгоне ад Дзяржаўнага дэпартамента. Яны пажаніліся ў 1974 годзе.
Апроч баявых заданняў, Мак-Дэйд займаў вайсковыя пасты ў Вашынгтоне (акруга Калумбія), Нью-Ёрку, Германіі і Панаме.
У 1975 годзе ён выйшаў на пенсію. У наступныя гады разам з жонкай кіраваў галерэяй Goat Alley ў Саг-Харбары. 14 кастрычніка 2009 года ва ўзросце 87 гадоў Мак-Дэйд памёр. Яго пахавалі на Оклендскіх могілках.
Айн Рэнд
Айн Рэнд (Ayn Rand, ; пры нараджэнні Аліса Разенбаўм; 20 студзеня (2 лютага), Санкт-Пецярбург — , Нью-Ёрк) — амерыканская пісьменніца і філосаф, стваральніца філасофскага кірунку, якому яна дала назву аб’ектывізм.
Раннія гады
Аліса Разенбаўм нарадзілася ў сям’і фармацэўта Залман-Вольфа (Зіновія Захаравіча) Разенбаўма і яго жонкі, зубнога тэхніка Ханы Беркаўны, старэйшай сярод трох дачок (Аліса, Наталля і Нора). Неўзабаве пасля нараджэння малодшай дачкі Норы ў 1910 годзе Зіновій Захаравіч пачаў загадваць буйной аптэкай Аляксандра Клінге на Неўскім праспекце і Знаменскай плошчы, і сям’я пераехала ў вялікую кватэру на другім паверсе асабняка над аптэкай. Ужо ў 1912 годзе Зіновій Захаравіч стаў суўладальнікам, а ў 1914 годзе — аднаасобным уладальнікам гэтай аптэкі.
Чытаць і пісаць Аліса навучылася ў 4 гады, а невялікія апавяданні пачала пісаць у дзяцінстве. У жаночай гімназіі яна вучылася разам з сястрой Уладзіміра Набокава Вольгай.
У 1917 годзе, пасля рэвалюцыі ў Расіі, уласнасць Зіновія Разенбаўма была канфіскаваная, і сям’я пераехала ў Крым, дзе Аліса скончыла школу ў Еўпаторыі.
Юнацтва
2 кастрычніка 1921 г. Аліса паступіла ў Петраградскі ўніверсітэт на спецыяльнасць «сацыяльная педагогіка» на трохгадовы курс, які аб’ядноўваў гісторыю, філалогію і права. У гады навучання яна пазнаёмілася з ідэямі Фрыдрыха Ніцшэ, якія зрабілі на яе вялікі ўплыў. Скончыла ўніверсітэт Аліса вясной 1924 года, хаця некаторыя крыніцы памылкова сцвярджаюць, нібыта яна была выключаная за «буржуазнае паходжанне». У 1925 годзе ў серыі «Папулярная кіна-бібліятэчка» асобнай кнігай выйшла першая друкаваная праца Алісы Разенбаўм «Пола Негры» — нарыс творчасці папулярнай кінаактрысы.
Пераезд у ЗША
У 1925 годзе Аліса атрымала візу для паездкі на навучанне ў ЗША і пасялілася ў Чыкага ў родных сваёй маці. Яе бацькі засталіся ў Ленінградзе і памерлі падчас блакады ў гады Другой сусветнай вайны. Абедзве сястры таксама засталіся ў СССР. Наталля Разенбаўм (1907—1945) скончыла Ленінградскую кансерваторыю. Элеанора Разенбаўм (у замужжы Дробышава, 1910—1999) эмігравала ў ЗША ў 1973 годзе па запрашэнні Айн Рэнд, але неўзабаве вярнулася ў Савецкі Саюз і да самай смерці жыла ў Санкт-Пецярбургу. Першае каханне Алісы — выпускнік Ленінградскага тэхналагічнага інстытута Леў Бекерман (1901—1937, Леа Каваленскі ў яе рамане «Мы — жывыя») быў расстраляны 6 мая 1937 г.
Аліса засталася ў ЗША і пачала працаваць статыстам у Галівудзе. Чатыры гатовыя кінасцэнарыі, якія яна прывезла з Расіі, не зацікавілі амерыканскіх кінапрадзюсараў. У 1929 годзе яна выйшла замуж за кінаакцёра Фрэнка О’Конара (1897—1979), 13 сакавіка 1931 года атрымала амерыканскае грамадзянства.
У 1927 г. студыя, дзе працавала Айн Рэнд, зачынілася, і да 1932 года пісьменніца перабіваецца на розных часовых працах: афіцыянткай, гандляркай газетных падпісак, а затым касцюмерам на студыі RKO Radio Pictures. У 1932 годзе яна змагла прадаць кінакампаніі Universal Studios сцэнарый «Чырвонай пешкі» (Red Pawn) за 1500 долараў, што на той момант было вельмі вялікай сумай. Гэтыя грошы дазволілі ёй пакінуць працу і засяродзіцца на літаратурнай дзейнасці.
Айн Рэнд памерла ад раку лёгкіх 6 сакавіка 1982 і была пахаваная на могілках Кенсіка ў горадзе Валхала, штат Нью-Ёрк. Паслядоўнікі філасофіі Айн Рэнд і яе чытачы склалі ля труны пісьменніцы кветкі ў выглядзе знаку долара — $.
Творчасць
Сваё першае апавяданне на англійскай мове «Муж, якога я здабыла» (The Husband I Bought) Рэнд напісала ў 1926 годзе, але надрукаванае яно было толькі ў 1984 годзе.
Іван Мікалаевіч Шыла
Іван Мікалаевіч Шыла (, в. Ямнае, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі вучоны ў галіне механізацыі сельскай гаспадаркі. Доктар тэхнічных навук (1993), прафесар (2004), заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2018).
Айн Рэнд
Творчасць
У 1936 годзе ў Амерыцы, а ў 1937 годзе ў Вялікабрытаніі выйшаў першы раман Айн Рэнд «Мы — жывыя» (We the Living) пра першыя гады існавання СССР. Пісьменніца аддала раману шмат сіл — твор пісаўся амаль 6 гадоў. Але крытыка палічыла «Мы — жывыя» слабым творам, амерыканскія чытачы таксама не выявілі вялікае цікавасці да гэтай кнігі. Аднак у 1942 годзе раман быў экранізаваны ў Італіі (Noi vivi), а сумарны тыраж склаў 2 мільёны асобнікаў.
Іван Мікалаевіч Шыла
Біяграфія
У 1967—1972 гадах вучыўся на матэматычным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1972 года працаваў у Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (ЦНДІМЭСГ) Нечарназёмнай зоны СССР на пасадах малодшага, старшага навуковага супрацоўніка і загадчыка лабараторыі.