cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Максім Юр’евіч Рамашчанка
Кар’ера
26 студзеня 2010 года падпісаў кантракт з белгарадскім «Салютам», які раней узначаліў яго брат Міраслаў. Улетку таго ж года Максім, па ўзаемнай згодзе разарваў кантракт з «Салютам».
23 ліпеня 2010 падпісаў кантракт з «Дынама» (Бранск) да канца 2010 года з магчымай пралангацыяй, а 10 студзеня 2011 клуб падоўжыў пагадненне з паўабаронцам па схеме «год + паўгады». У канцы жніўня 2012 года вярнуўся ў «Хімкі». Па заканчэнні сезона 2012/13 завяршыў прафейсіную кар’еру. У цяперашні час разам з сям'ёй жыве ў Маскве.
У 1998—2008 гадах — ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі. Найлепшы бамбардзір зборнай (20 галоў). Усяго за зборную зрабіў 1 хет-трык і 4 дубля, у тым ліку дубль у браму зборнай Італіі (13 кастрычніка 2004 года, выніковы лік 3:4).
Барніт
Барні́т, стракатая медная руда  — мінерал класа сульфідаў, сульфід медзі і жалеза, Cu5FeS4. Змяшчае 63,31 % медзі і 11,13 % жалеза, прымесі серабра, германію, вісмуту, індыю, свінцу. Адкрыты ў 1725 годзе. Названы ў гонар аўстрыйскага мінеролага І. фон Борна (Ignaz Edler von Born, 1742—1791)
Крышталізуецца ў кубічнай і рамбічнай сінгоніі. Крышталі сустракаюцца рэдка. Звычайна ўтварае суцэльныя і зярністыя масы, украпіны. Колер медна-чырвоны, бронзава-жоўты з чырванаватым адценнем, фіялетавы са стракатай пабегласцю з перавагай сіняга колеру. Шчыльнасць 4,9—5,3 г/см³. Цвёрдасць 3—3,5 па шкале Моаса. Крохкі. Раствараецца ў азотнай кіслаце.
Паходжанне і радовішчы
Радовішчы ў Расіі, Азербайджане, Арменіі, Казахстане, Германіі, Польшчы, ЗША, Намібіі.
EFE
EFE — іспанскае незалежнае інфармацыйнае агенцтва. Створана ў 1939 годзе Рамонам Серана Суньерам і Мануэлем Аснарам Субігараем.
У наш час EFE з’яўляецца асноўным мультымедыйным агенцтвам на іспанскай мове і пятым у свеце пасля Асашыэйтэд Прэс, Юнайтэд Прэс Інтэрнэшнл, Рэйтар і.
Лідскі гісторыка-мастацкі музей
Лідскі гісторыка-мастацкі музей — дзяржаўная ўстанова ў г. Ліда Гродзенскай вобл. Асноўны фонд (2008) налічвае звыш 35 тыс. адзінак захоўвання, агульная плошча музея 1820 м².
Гісторыя
Створаны 28 мая 1939 года як музей Польскага краязнаўчага таварыства, з 22 студзеня 1941 года — абласны гісторыка-краязнаўчы. 24 красавіка 1959 года музей адкрываецца ў трэці раз, адпаведна пастанове Савета Міністраў БССР, як краязнаўчы музей. Цалкам пад музей быў выдзелены будынак былога Піярскага касцёла. Да 1964 года музей быў размешчаны ў цэнтральнай частцы былога храма, а потым пераведзены ў двухпавярховую прыбудову (у цэнтральнай частцы будынка быў адкрыты планетарый).
З 1999 года музей пераязджае ў будынак салона сямейных урачыстасцей, дзе размяшчалася мастацкая галерэя «Лідзея». Паводле рашэння Лідскага гарвыканкама ад 27 студзеня 2000 года мастацкая галерэя і краязнаўчы музей былі аб'яднаны ў гісторыка-мастацкі музей. У сувязі з рэканструкцыяй музея з 2000 г. экспазіцыйныя плошчы для наведвання закрыты. Доўгі час музейныя супрацоўнікі праводзілі мерапрыемствы за сценамі музея. Быў арганізаваны цыкл мерапрыемстваў «Дзень музея ў школе», вулічныя вернісажы, выставы аднаго дня і прадмета. 8 кастрычніка 2008 года музей быў адкрыты для наведвання.
Экспазіцыя
Сярод экспанатаў карысныя выкапні, чучалы жывёльнага свету Лідчыны, знаходкі з археалагічных раскопак старажытных паселішчаў, Лідскага замка, друкаваныя выданні і абразы XIX — пач. XX ст., дакументы і матэрыялы пра вайну 1812 года, паўстанне 1863—64 гадоў, нацыянальна-вызвольную барацьбу ў Заходняй Беларусі, пра дзейнасць патрыятычнага падполля і партызанскі рух у Вялікую Айчынную вайну, аднаўленне гаспадаркі горада і раёна ў пасляваенны час. Экспануюцца народнае адзенне, узоры дэкаратыўна-прыюладнога мастацтва (разьба па дрэве, вышыванкі, ткацтва), вырабы шклозавода «Нёман» і іншых прадпрыемстваў.
Папіўка (Лыпавэцкі раён)
Папіўка (Попі́вка) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Серпентарый
Серпентарый (ад Serpens, род. скл. serpentis - змяя) — памяшканне або прастора (напрыклад, парк) для ўтрымання змей з мэтай атрымання ад іх яду; разнавіднасць тэрарыума. Бываюць таксама дэкаратыўныя і дэманстратыўныя серпентарыі. Першыя серпентарыі былі адкрыты ў Лонданскім (1849) і Парыжскім заапарках (1895).
На Беларусі існуюць серпентарыі ў вёсцы Шчытоўка (1987, Сенненскі раён, Віцебская вобласць) і ў пасёлку Бараўляны пад Мінскам (1988).
Курган Бессмяротнасці
Курган Бессмяротнасці — назва шэрага помнікаў.
Ханаанскія мовы
Ханаанскія мовы (таксама ханаанейскія) — падсям’я семіцкіх моў, на якіх размаўлялі народы старажытнага Ханаана — яўрэі, фінікійцы, амарэі, маавіцяне, эдумейцы і карфагеняне. Усе гэтыя мовы перасталі быць гутарковымі ў пачатку нашай эры (калі вымерла пунічная — невядома). Старажытнаяўрэйская мова бесперапынна заставалася літаратурнай і літургічнай мовай сярод яўрэяў і самарыцян.
Класіфікацыя
Дзве галоўныя галіны гэтай падсям’і — іўрыт і фінікійская мова. Ханаанскія мовы, нароўні з арамейскімі і ўгарыцкай, утвараюць паўночнасеміцкую падгрупу.
Адметныя рысы
Тыпалагічныя рысы ханаанейскіх моў у параўнанні з арамейскай:
Ханаанскія тэксты
Галоўныя крыніцы вывучэння ханаанскіх моў — гэта Танах і старажытныя надпісы: напісаны на арамейскай з паўднёваханаанскімі асаблівасцямі, і класіфікуецца Хецранам (Hetzron) як ханаанская.
Леанід Сяргеевіч Анцімонаў
Леанід Сяргеевіч Анцімонаў (, в. Куляшы, цяпер Сенненскі раён, Віцебская вобласць —, г. ) — беларускі графік, жывапісец і педагог.
Біяграфія
Скончыў Рыжскае мастацка-рамеснае вучылішча № 17 (1952), Рыжскае вучылішча прыкладнога мастацтва (І955), мастацка-графічны факультэт Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута (1963). З 1964 года выкладчык графікі, жывапісу, малюнка, кампазіцыі на мастацка-графічным факультэце ВДПІ (пазней Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава), дацэнт (1987—2005). Узнагароджаны знакам «Выдатнiк народнай асветы» (1984). Прайшоў стажыроўкі на факультэце графікі ў Акадэміі мастацтваў Латвійскай ССР у прафесараў П. Упіціса і А. Апені (1970), на кафедры графікі ў БДТМІ ў прафесара В. Шаранговіча (1985—1986). Прафесар вышэйшай педагагічнай школы ў г. Зялёна Гура (Польшча) (1991—1993). Удзельнік мастацкіх выстаў з 1964 г. Член Саюза мастакоў з 1987 г.
Працаваў у розных графічных тэхніках (афорце, літаграфіі, ксілаграфіі, манатыпіі і г. д.), акварэлі, алейным жывапісе. Творчая эксперыментальная праца спрыяла адкрыццю ўласных спосабаў гравюры на кардоне, фанеры і дрэвавалакністай пліце, калажнага спосабу гравюры на кардоне і фларатыпіі, розных спосабаў манатыпіі, акватыпіі, гратажа. Аўтар шэрагу навучальных дапаможнікаў: па графіцы, манатыпіі, гравюры на кардоне (дзве часткі), фларатыпіі.
Бясконцая калона
Бясконцая калона (Coloana fără sfârşit або Coloana infinitului) — цыкл скульптур румынскага скульптара Канстанціна Бранкузі, над якім ён перыядычна працаваў на працягу 19 гадоў. Самая вядомая Бясконцая калона была пабудавана ў румынскім горадзе Тыргу-Жыу.
Цыкл скульптур
Даследчык Іонэл Жыаноу (Ionel Jianou) прыводзіць пяць версій Бясконцай калоны з дуба і адну з гіпсу і сталі, створаных Бранкузі з 1918 па 1937. У Бясконцай калёны Бранкузі зноў адкрыў такі матыў румынскага фальклору, як «нябесная калона» (columna cerului), які з’яўляецца часткай міфалагічнай тэмы «» (axis mundi), распаўсюджанай сярод многіх народаў Зямлі. У румынскай народнай творчасці «нябесная калона» ўяўляла сабой архаічнае, дахрысціянскага вераванне, якое хутка было христианизировано, аб чым сведчаць згадкі аб калоне ў калядных.
Сосьва
Сосьва:
Бясконцая калона
Цыкл скульптур
Бранкузі абраў не традыцыйную форму калоны, якая азначае толькі нябесную апору, а форму, якая складаецца з паўтаральных, перадае сімвалізм ўзыходжання. Іанэл Жыаноу падкрэслівае, што ромбападобная форма нагадвае дэкаратыўны стыль калон у сялянскай архітэктуры. Бранкузі назваў калону Бясконцай, паколькі па яго задуме яна накіравана не проста на неба, а ў бязмежную прастору за межамі чалавечага свету. Аб гэтай жа прасторы ідзе гаворка і ў іншай серыі скульптур Бранкузі «».
Калона ў Тыргу-Жыу
У канцы 1934 года Канстанцін Бранкузі прыняў прапанову Жаночай лігі жудеца Горж пабудаваць помнік у гонар салдат, якія загінулі каля ракі Жыу пры абароне горада ад нямецкіх войскаў у 1916 годзе. Спачатку Бранкузі хацеў узвесці толькі калону, але потым было вырашана зрабіць скульптурны комплекс, які складаецца з «Стала маўчання», «Брамы пацалунку» і «Бясконцай калоны».
Леанід Сяргеевіч Анцімонаў
Творчасць
Сярод асноўных твораў: «Акно» (1974), «Кветкі палявыя» (1975), «Нацюрморт. Самавары» (1975), «Эдэльвейс» (1977), «Кветка папараці» (1978), «Мефістофель» (1978), «Дрэва жыцця» (1980), «Абуджэнне» (1982), «Хваля» (1984), «Рэквіем» (1984), трыпціх «Зямля, месяц, сонца» (1985-86), «Ахвярапрынашэнне» (1991), «Гарачае лета ў лесе» (1995), «Партрэт П. Пікасо» (1999), «Рыфы» (2001), «Паток» (2009), «Горы» (2009), «Канец ХХ стагоддзя. Рэквіем» (2009), «Журавіны» (2009); цыклы работ «Успаміны пра вайну» (1976), «Балада пра Чылі» (1976), «На купальскую ноч» (1978), «Твары і маскі» (1979), «Пунсовая кветачка» (1981), «Джаз» (1981), «Грузія» (1982), «Катастрофа» (1988-91), «Людзі і птушкі» (1991), «Рэпрэсіі» (1993-95), «Міраж» (1995), «Жыццё джунгляў» (1997-98), «Поры года» (2003), «Дыханне вясны» (2008—2009), «Прысвячаецца А. Пушкіну» (2009).
Бясконцая калона
Калона ў Тыргу-Жыу
Праца была скончаная 28 кастрычніка 1938 года. Вышыня калоны склала 29,33 метра. Яна складаецца з 17 чыгунных ромбападобных блокаў.
Леанід Сяргеевіч Анцімонаў
Творчасць
Творам мастака ўласцівыя філасофская трактоўка вобраза, паэтычная ўзнёсласць, полістылізм, выкарыстанне складаных тэхнічных прыёмаў, асацыятыўнасць колеру, эксперыментальны характар мастацкай мовы.
Бясконцая калона
Калона ў Тыргу-Жыу
Па задуме Бранкузі гэтая «Бясконцая калона» павінна сімвалізаваць ўзыходжанне душ загінулых салдат на неба і адначасова падтрымліваць нябесны звод.
У 1950-х гадах камуністычны ўрад палічыў працу Бранкузі праявай буржуазнага духу. Быў падрыхтаваны план зносу, які так і не быў прыведзены ў выкананне.
У 1998—2000 гг. былі праведзены работы па аднаўленні калоны.
Уральскі (Свярдлоўская вобласць)
Уральскі (Ура́льский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Свярдлоўскай вобласці Расіі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне. На тэрыторыі пасёлка Уральскага размешчаны 21-ы арсенал РВСП «Хрызалітавы» (воінская часць 56653).
Пасёлак Уральскі размешчаны за 32 км на паўднёвы ўсход ад Екацярынбурга, паміж аўтамабільнай дарогай і чыгункай Екацярынбург — Курган. Насельніцтва — 2150 чалавек (2021).
Лісэва (гміна)
Лісэ́ва (Lisewo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хэлмінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лісэве. Плошча гміны складае 86,2 км². Станам на 2004 год у гміне Лісэва пражывалі 5288 чалавек, шчыльнасць — 61 чал./км².
Паўстанне 1794 года
Паўстанне 1794 года ў Польшчы, Беларусі і Літве або Польскае паўстанне 1794 года — узброенае выступленне супраць расійскай акупацыі і прускай інтэрвенцыі, за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772 года і за ажыццяўленне пастановаў Чатырохгадовага сойму.
Паўстанне
Пачалося паўстанне 24 сакавіка 1794 г. У гэты дзень на Рыначнай плошчы Кракава быў аглошаны Акт паўстання, якім Касцюшка абвяшчаўся Вышэйшым і Адзіным начальнікам узброеных сіл і кіраўніком усяго паўстання. Яму даручалася сфарміраваць вышэйшы заканадаўчы і адміністрацыйна-выканаўчы орган паўстання для ўсёй Рэчы Паспалітай — Вышэйшую народную раду (утворана 21 мая). Яшчэ раней былі ўтвораны некаторыя мясцовыя органы кіравання, а таксама Вышэйшая Народная рада Вялікага Княства Літоўскага (24 красавіка), якая прызначыла начальнікам паўстанцкіх узброеных сіл Вялікага княства Якуба Ясінскага. 7 мая Касцюшка выдаў Паланецкі ўніверсал, якім касавалася прыгоннае права, але без надзялення сялян зямлёй.
Народная рада выдала пастанову (14 чэрвеня 1794) аб аднаўленні іерархіі праваслаўнай царквы ў Рэчы Паспалітай, якая згодна з пастановай Пінскай праваслаўнай кангрэгацыі 1791 г. абвяшчалася незалежнай ад замежнай царквы.
Заклікі Касцюшкі да простага народа выклікалі недавер сялян і сабатаж памешчыкаў. Нямцэвіч, паплечнік Касцюшкі, у сваіх успамінах пісаў наконт гэтага: «''Шляхта, якая прывыкла без перашкод карыстацца маёмасцю сваіх сялян, супраціўлялася выкананню загада Начальніка — Касцюшкі высылаць пятага селяніна з касой у армію. Нават сельскі народ, які так доўга быў у няволі, па большай частцы не прадбачыў лепшай долі не ведаючы яе, быў абыякавым. Дарэмна Касцюшка сваім Універсалам з-пад Паланца ад 7 мая 1794 г. аб'явіў сельскі народ свабодным, аб'яўляў яму свабоду. Універсалы гэтыя або не дайшлі, або ім не верылі''».
Гэтая характарыстыка, дадзеная Нямцэвічам адносінам памешчыкаў і прыгонных сялян да паўстання, адлюстроўвала сапраўднае становішча і ў значнай ступені тлумачыла пазнейшыя няўдачы паўстання. У сялян Рэчы Паспалітай на працягу стагоддзяў выхоўвалася рабская псіхалогія, яны, пакорлівыя сваім панам, не былі гатовыя да актыўных дзеянняў у якасці свядомых барацьбітоў за свае правы, за сваю свабоду. Усё гэта ўлічваў Касцюшка і ў кожным звароце да народа стараўся абудзіць яго свядомую актыўнасць, умацаваць веру ў перамогу.
Пачатковы ваенны поспех паўстання (: бітва пад Рацлавіцамі) быў дастаткова хутка стрыманы расійскімі войскамі, паўстанне было падаўлена на ўсходніх землях Рэчы Паспалітай (ВКЛ), а пасля ваеннага выступлення Прусіі стратэгічнае становішча паўстання стала безнадзейным.
У кастрычніку — лістападзе 1794 г. войскі паўстанцау пацярпелі шэраг паражэнняў, цяжка паранены Касцюшка трапіў у палон.
Начальнікам узброеных сіл 12 кастрычніка 1794 г. Вышэйшы Савет прызначыў замест Касцюшкі яго земляка ўраджэнца Беларусі Томаша Ваўжэцкага, аднак ні па аўтарытэту, ні па ваенным здольнасцям ён не мог нават блізка параўнацца з Касцюшкам. 4 лістапада войскі пад камандаваннем А. Суворава авалодалі ўмацаваным прыгарадам Варшавы Прагай, пасля чаго кароль Рэчы Паспалітай і яго прыхільнікі настаялі на капітуляцыі Варшавы. За паспяховае падаўленне паўстання А. Сувораў атрымаў ва ўзнагароду ва ўласнасць з Берасцейскай эканоміі 13 тыс. 279 прыгонных сялян (мужчын і жанчын), а ўсяго на Беларусі і ў Літве было раздадзена рускім памешчыкам з 1772 па 1796 г. каля мільёна прыгонных сялян.
Пасля падзей
Паражэнне паўстання дало магчымасць Аўстрыі, Прусіі і Расіі захапіць усю тэрыторыю Рэчы Паспалітай і ў 1795 г. падзяліць яе паміж сабой. Па гэтаму падзелу да Расіі адышлі Заходняя Беларусь, Літва, Курляндыя і частка Заходняй Украіны, а Прусія і Аўстрыя падзялілі паміж сабой Польшчу.
Пасля далучэння да Расійскай імперыі тэрыторыя Вялікага Княства Літоўскага была падзелена на тры адміністрацыйныя часткі з цэнтрамі ў гарадах Вільні, Гародні і Коўні. У склад віленскай часткі ўваходзілі паветы Віленскі, Завілейскі, Ашмянскі, Браслаўскі, Лідскі і Троцкі, гарадзенскай — Наваградскі, Слонімскі, Ваўкавыскі, Берасцейскі (а таксама некалькі валасцей), ковенскай — Вількамірскі, Упіцкі і Самагіція. У Гародні засноўвалася вярхоўнае праўленне літоўскага генерал-губернатара для ўсіх трох частак. Вярхоўнае праўленне складалася з чатырох аддзяленняў: казённага, крымінальнага, грамадзянскага і эканамічнага.
У тым жа 1795 г. былі ўнесены змяненні ў адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне і замест трох частак былі ўтвораны Віленская і Слонімская губерніі.
Ацэнкі
Паражэнне паўстання 1794 г. было непазбежным, бо яго не падтрымалі шырокія масы сялянства, слабай аказалася буржуазія, а шляхецка-буржуазны блок, які кіраваў паўстаннем, імкнуўся да таго, каб не дапусціць рэвалюцыйнага выступлення гарадскіх нізоў і сялянства. Акрамя таго, сабатаж і невыкананне распараджэнняў Касцюшкі, а часта і адкрытая здрада, падрывалі сілы паўстання.
Пачынаючы паўстанне, Касцюшка і іншыя кіраўнікі спадзяваліся, што Аўстрыя, Прусія і Расія не змогуць накіраваць значныя сілы супраць паўстання з-за ўцягнення іх у барацьбу з Турцыяй і Францыяй. Аднак кіраўнікі Прусіі і Аўстрыі аслабілі націск на рэвалюцыйную Францыю і сканцэнтравалі значныя сілы супраць Рэчы Паспалітай, не даўшы магчымасці тут нацыянальна-вызваленчаму руху перарасці ў аграрную рэвалюцыю, здольную змесці феадальны лад. Хоць паўстанне і пацярпела паражэнне, аднак яго значэнне ў гісторыі Еўропы велізарнае. Ідэі вызваленчага антыфеадальнага дэмакратычнага руху пачалі распаўсюджвацца ў Аўстрыі, Прусіі і Расіі.
Меджліс
Меджлі́с (مجلس — majlis, «месца сходу») — уласная назва заканадаўча-прадстаўнічага органа (парламента) у шэрагу краін (Іран, Азербайджан), народаў (Міджліс крымскіх татараў), а таксама ўвогуле Народны сход, пераважна ў арабскіх і ісламскіх краінах.
Меджліс — гэта прадстаўніцтва мусульманаў як цэлага і як часткі перад халіфам. Прынцып Меджліс уключае ў сябе не толькі прафесійны сход дэпутатаў, але і дарадчы сход эміраў у Меджліс аль Эміра.
Прыборыўка
Прыборыўка (Прибо́рівка) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Спішскае староства
Спішскае староства (Starostwo spiskie), таксама вядомае як Спішскі заклад (Zastaw spiski) — староства ў складзе Польскага каралеўства і Рэчы Паспалітай у 1412-1772 гадах, якое ўключала шэраг тэрыторый у гістарычнай вобласці Спіш, перададзеных Венгрыяй Польшчы ў якасці закладу за буйны крэдыт.
Перадумовы ўзнікнення
У 1410 годзе імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі стаў Сігізмунд I Люксембургскі, кароль Харватыі і Венгрыі. У 1409 годзе яго канкурэнт у барацьбе за венгерскую карону неапалітанскі кароль Уладзіслаў прадаў Венецыянскай рэспубліцы Далмацыю за 100 тысяч дукатаў. Сігізмунд збіраўся ваяваць з Венецыяй з-за Далмацыі, але гэтаму перашкаджалі неўрэгуляваныя справы на поўначы: у 1410 годзе Сігізмунд уступіў у саюз з Тэўтонскім ордэнам супраць Ягайлы. За 300 000 дукатаў ён павінен быў атакаваць Польшчу з поўдня пасля 24 чэрвеня, аднак палякі разбілі тэўтонцаў пад Грунвальдам.
Маючы патрэбу ў міры з Польшчай, каб атрымаць свабоду у Венгрыі і Далмацыі, Сігізмунд у 1410 годзе сустрэўся ў Кежмароку з Вітаўтам і паабяцаў выкарыстаць сваё становішча для таго, каб дамагчыся ад магістра Тэўтонскага ордэна перамір'я. 19 кастрычніка 1411 года было падпісана перамір'е паміж Польшчай і Венгрыяй, па ўмовах якога Польшча абяцала не нападаць на ўладанні Ордэна, а Сігізмунд абавязаўся прымусіць Ордэн не нападаць на Польшчу. Перамір'е павінна было доўжыцца да 15 жніўня 1412 года, а да гэтага часу павінна была адбыцца сустрэча двух манархаў. 15 сакавіка 1412 года Сігізмунд і Ягайла сустрэліся ў Любаўнянскім Градзе і дамовіліся аб сумесных дзеяннях супраць Ордэна.
16 кастрычніка 1412 года было дасягнута пагадненне аб прадастаўленні Польшчай Венгрыі крэдыту на вайну супраць Венецыі. З атрыманых ад Ордэна 100 тысяч коп пражскіх грошаў Польшча выдзяляла Венгрыі 37 тысяч (што было эквівалентна 7,5 тонам чыстага срэбра або 8 тонам манет). У якасці забеспячэння крэдыту Венгрыя перадавала Польшчы шэраг тэрыторый.
Само пагадненне аб закладзе было падпісана 8 лістапада 1412 года ў Заграбе, яго арыгінал захоўваецца ў Палацы Чартарыйскіх у Кракаве. Юрыдычна землі заставаліся часткай Венгрыі і падпарадкоўваліся архідыяцэзіі Эстэргома, аднак там размяшчалася польская адміністрацыя і прызначаўся стараста. Згодна з умовамі дагавора, Венгрыя не магла атрымаць закладзеныя землі назад шляхам насілля - у выпадку няўзгодненага вяртання зямель Венгрыя павінна была выплаціць Польшчы ўвесь доўг або перадаць у заклад іншыя землі, інакш Польшча атрымлівала права свабоднага арышту любых венгерскіх падданых, канфіскацыі любой венгерскай уласнасці і рабавання Венгрыі да таго часу, пакуль умовы дагавора не будуць выкананы. Грошы павінны былі быць вернуты ў той жа колькасці, у якой былі выплачаныя, і ў тым жа месцы - у замку ў Нядзіцы (сучасная польская гміна Лапшы Ніжнэ).
У складзе Польшчы
Атрыманыя Польшчай землі ў адміністрацыйным плане былі аб'яднаны ў Спішскае староства з сядзібай у Любаўнянскім Градзе. Адным з першых спішскіх старастаў быў знакаміты рыцар Завіша Чорны (1420—1428). Пасля пасада спішскага старасты перадаваўся ў родзе Любамірскіх, для якіх гэтыя месцы сталі адной з асноўных крыніц багацця.
Венгрыя рабіла спробы вярнуць закладзеныя землі ў 1419, 1426, 1436 і 1439 гадах, але ва ўсёй Венгрыі не знайшлося чалавека, здольнага сабраць патрэбную суму. 8 сакавіка 1440 года кароль Уладзіслаў III Варненьчык заявіў, што верне спішскія землі Венгрыі пасля каранацыі яго каралём Венгрыі, аднак да гэтага не дайшло.
У 1489 годзе венгерскі кароль Мацвей Корвін выказаў гатоўнасць выплаціць суму закладу, аднак Польшча адмовілася яе прыняць. Мацвей падаў на Польшчу скаргу да Папы Рымскага, аднак напружанасць у адносінах з Рымам прывяла да таго, што ў 1490 годзе ў выніку спрэчкі паміж польскім і венгерскім прэлатамі ў Браціславе было прынята рашэнне аб тым, што закладзеныя гарады назаўжды застануцца часткай Польшчы.
Пасля смерці ў 1490 годзе Мацвея Корвіна на сталец Венгрыі было вылучана некалькі кандыдатур. Польскі кароль прапанаваў спішскія землі сям'і Запальяі ў абмен на падтрымку яго сына, аднак нават пасля яго ўшэсця на сталец вяртання зямель не адбылося.
Цэнтральны нацыянальны камітэт
Цэнтральны нацыянальны камітэт (ЦНК; Komitet Centralny Narodowy, Centralny Komitet Narodowy, KCN) — тайны орган «чырвоных» па падрыхтоўцы да паўстання 1863—1864 гадоў. Ён быў павінны: пашырыць заканспіраваную сетку паўстанцаў, усталяваць нацыянальны падатак, склікаць нацыянальную паліцыю. 12 жніўня 1862 ЦНК абяцаў сялянам права ўласнасці на зямлю за выкуп, а таксама звярнуўся да яўрэяў — прызнаючы іх раўнапраўнымі чальцамі вольнага польскага грамадства. Заснаваны ў чэрвені 1862 на базе мэрыі горада Варшавы, з мэтай узяць пад кантроль усю падрыхтоўку да паўстання ў Царстве Польскім. Адозвай ад 1 верасня 1862 абвясціў сябе рэальнай уладай нацыі і патрабавала падпарадкавання з боку ўсяго грамадства.
Спішскае староства
У складзе Польшчы
Пасля таго, як венгерскі сталец дастаўся Габсбургам, яны сталі прадпрымаць крокі да скарэйшага вяртання спішскіх зямель, але ні Фердынанду I, ні яго сыну Максіміліяну II гэтага зрабіць не атрымалася.
Цэнтральны нацыянальны камітэт
Дзейнасць ЦНК
Друкаваны орган ЦНК — газета «Ruch». Згодна з Маніфестам 22 студзеня 1863 Центральны Нацыянальны Камітэт абвясціў сябе Часовым нацыянальным урадам, дэкляраваў пачатак паўстання і вызваленне ад прыгону тых сялян, якія падтрымаюць паўстанне. Пасля падзення ў красавіку 1863 дыктатуры Марыяна Лангіевіча і пераходу ўлады ў рукі «белых» з 10 мая афіцыйна называецца Нацыянальны Урад (Rząd Narodowy).
Спішскае староства
У складзе Польшчы
У 1769 годзе атрад прыхільнікаў Барскай канфедэрацыі пад кіраўніцтвам Юзафа Бежыньскага паспрабаваў авалодаць Любаўнянскім Градам, які належаў у той час Казіміру Панятоўскаму, і той звярнуўся па абарону да Аўстрыі. Імператрыца Марыя Тэрэзія скарысталася з гэтага, каб заняць спішскія тэрыторыі без выплаты закладу. У 1772 годзе адбыўся Першы падзел Рэчы Паспалітай, і жыхары спішскіх зямель сталі прысягаць на вернасць аўстрыйскаму манарху. 28 верасня 1773 года польскі кароль Станіслаў Аўгуст падпісаў афіцыйную адмову ад правоў на заклад.
IC 1699
IC 1699 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Расоша (Вінніцкі раён)
Расоша (Ро́соша) — вёска ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Роднае слова (літаратурнае аб’яднанне)
Літаратурнае аб’яднанне «Роднае слова» (створана ў 1990 годзе) — грамадская арганізацыя, якая аб’ядноўвае прафесійных і самадзейных паэтаў, пісьменнікаў і журналістаў.
Пралескі (прыпыначны пункт)
Прале́скі (, Пралески)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Пралескі; на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж прыпыначным пунктам Вязынка і станцыяй Дубравы.
Роднае слова (літаратурнае аб’яднанне)
Гісторыя стварэння
Аматарскае аб’яднанне «Роднае слова» створана пры Горацкім гісторыка-этнаграфічным музеі з 1990 года па ініцыятыве дырэктара музея, кандыдата філасофскіх навук, дацэнта, публицыста, літаратуразнаўца Уладзіміра Ліўшыца. У 1996 годзе рашэннем Калегіі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь аб’яднанню было прысвоена ганаровае званне «Народны калектыў». Кіраўнікамі яго былі: Вольга Зеньковіч, Святлана Кротава (Скаромная), Марыя Студнева, Наталля Ермалаева, Ірына Кальчэўская, Інна Шурынава, з 2004 года — Людміла Дзеружкова.
Склад аб’яднаня
Аб’яднанне налічвае 25 чалавек. Сюды ўваходзяць людзі рознага ўзросту (ад 24 да 93 гадоў) і прафесій: журналісты, настаўнікі школ, служачыя, выкладчыкі і студэнты БДСГА, пенсіянеры. Гэта і пачынаючыя літаратары, і тыя, у каго за плячыма не адзін зборнік і публікацыі ў вядучых беларускіх і замежных выдавецтвах. Сярод яго ўдзельнікаў і члены Саюза пісьменнікаў Беларусі: Ніна Кавалёва (аўтар 24 паэтычных зборнікаў для дарослых і дзяцей),Наталля Ніканчук ( аўтар 3-х зборнікаў), дзіцячы паэт Анатоль Прохараў (аўтар 3-х зборнікаў), журналіст, паэт і гумарыст Міхаіл Уласенка (аўтар 3-х зборнікаў), члены Саюза беларускіх пісьменнікаў: Лідзія Мініч (аўтар 10 зборнікаў), краязнаўца,літаратуразнаўца і публіцыст Уладзімір Ліўшыц ( аўтар больш за 85 зборнікаў, кніг і брашур), член Міжнароднага саюза пісьменнікаў Аляксандр Клачкоў (аўтар 11 паэтычных зборнікаў). Самы старэйшы з удзельнікаў аб’яднання — ветэран Вялікай Айчыннай вайны Леанід Антонавіч Самусенка, катораму больш за 90 год (аўтар двух кніг).
Вынікі дзейнасці
На працягу дзейнасці сябрамі аб’яднання было выдадзена больш за 200 зборнікаў мясцовых аўтараў і надрукаваны сотні артыкулаў аб іх творчасці. Толькі ў 2016—2018 гг. было выдадзена 17 літаратурных зборнікаў членаў аб’яднання.
На вершы членаў аб’яднання прафесійнымі і самадзейнымі кампазітарамі напісаны дзесяткі песень. І гучаць яны не толькі ў Беларусі, але і за яе межамі. Інфармацыя аб усіх мерапрыемствах «Роднага слова» падаецца ў рэспубліканскім, абласным і раённым друку, па рэспубліканскім, абласным і раённым радыё.
Палац Храптовічаў (Гродна)
Палац Храптовічаў у Гродна — будынак у цэнтральнай частцы Гродна, па вуліцы Замкавай-16.
Гісторыя
Помнік архітэктуры эпохі класіцызму. Пабудаваны ў 1742—1752 гадах. У сярэдзіне XVIII ст. належаў, земскаму пісару гродзенскаму. Станам на 1753 год на пляцы стаяў «палац» і драўляны дом. Будынак моцна пашкоджаны пажарам 1753 года.
У 1780-я гады будынак належаў гродзенскаму старосце Антонію Тызенгаўзу, на плане 1780 года характарызуецца як «пустыя муры Тызенгаўза». Перабудаваны ў 1790 годзе. Магчымы аўтар перабудовы — архітэктар М. Кнакфус. Рэканструяваны будынак палаца нагадвае дамы Лапацінскага і Бжастоўскага ў Вільні, аўтар праектаў якіх М. Кнакфус, капітан літоўскай артылерыі, чым можа тлумачыцца і «мілітарная» ляпніна на фасадах палаца. Магчыма, палац меў крыты дахоўкай мансардны дах. Балконы прарублены ў XIX ст. Унутраная планіроўка зменена ў 1970-я гады.
У 1791 годзе Францішак Мучынскі гродзенскі мечнік набыў будынак у спадкаемцаў Антонія Тызенгаўза. У 1800 годзе Ф. Мучынскі прадаў яго з усімі гаспадарчымі пабудовамі былому палкоўніку войск ВКЛ Ігнату Ляхніцкаму. Пасля смерці (1825) І. Ляхніцкага, уся яго нерухомая маёмасць, у т.л. і камяніца на Замкавай, адышла яго пляменнікам — Ігнату, Міхаілу і Раману. У 1880-я гады пляц Ляхніцкіх, верагодна, набыў князь Святаполк-Чацвярцінскі, які зрабіў з камяніцы даходны дом.
На плане 1925 года сучасны будынак № 16 па вул Замкавай пазначаны як «дом Іёдэля». У пасляваенны час у былым палацы знаходзіліся: батальён МСПА, са жніўня 1945 — Гродзенскі будаўнічы тэхнікум «Наркамграмадзянбуда» БССР, з 1946 — школа ФЗН № 45 будаўнікоў сістэмы Дзяржаўных працоўных рэзерваў СССР, пазней — будаўнічае вучылішча № 16. У 1970-я гады — «ДВТВ № 74 бытавога абслугоўвання» і інтэрнат.
У 1990—2009 гг. будынак адрэстаўраваны. З 2009 г. тут знаходзіцца экспазіцыя музея гісторыі рэлігіі (працуе ў штодзённа з 10:00-18:00, але каса толькі да 17:30).
Архітэктура будынка
Будынак двухпавярховы, асіметрычны ў плане, замкнёны па перыметры, развіты ў глыбіню двара, утварае парадны ўнутраны двор. Частка будынка базуецца на падмурках больш старажытнага збудавання. На вуліцу выступае толькі невялікі корпус, прарэзаны уязной аркай, над цэнтральнай часткай якой ляпная гірлянда са стужкамі. Архітэктура фасада захавалася амаль без змен. Яна вылучаецца строгасцю і прастатой. Першы паверх будынка падзелены на сем частак з самастойнымі ўваходамі са двара. Сярэдзіна двухпавярховага і кампактнага з вуліцы будынка адзначана чатырма пілястрамі дарычнага ордэра. У цэнтры галоўнага паўночна-заходняга фасада размешчаны штучны порцік дарычнага ордэра, завершаны трохвугольным франтонам. Фрыз упрыгожаны геральдыкай. Абапал порціка — невялікія балконы з чыгуннымі ўзорыстымі агароджамі. Аконныя праёмы прамавугольныя, у ліштвах. Вертыкальная сувязь ажыццяўляецца пры дапамозе чатырох лесвіц. Перакрыцці драўляныя. Усе архітэктурныя элементы рэльефныя, дэталі вытанчана прарысаваны. Фасад будынка ўпрыгожаны малюнкамі рыцарскіх даспехаў, над уваходнай аркай — ляпны дэкор з малюнкамі герба Гродна. У архітэктуры палаца прыкметны ўплыў рускага класіцызму канца 18 — пачатку 19 ст. Палац мае шэраг асаблівасцей: раслінныя ляпныя гірлянды над праездам у двор; форма ліштвы вокнаў, як бы выразаных і накладных (прыём, які ўжываецца ў народных пабудовах і невялікіх манастырскіх будынках).
Сывакіўці
Сывакіўці (Сивакі́вці) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Стафан Карп
Стафан Карп (? — 1657) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са старэйшай лініі шляхецкага роду Карпаў уласнага герба «Карп». Нарадзіўся ў сям’і Юзафа, маршалка ваўкавыскага. Ваўкавыскі маршалак.
Навасады 1
Ліквідаваны і далучаны да вёскі Навасады ў 2016 годзе.
Туранцы
Туранцы — у зараастрызме назва качавых усходне-іранскіх народаў. Супрацьпастаўляюцца аселым земляробам-іранцам. Барацьба Турана і Ірана займае цэнтральнае месца ў Авесце.
Туранцами (тура) 3 тысячы гадоў таму ў момант фарміравання ў частцы стэпавых усходнеіранскіх плямёнаў эканамічнага ўкладу качавога атгона жывёлагадоўлі сталі называць іранамоўных прадстаўнікоў дадзенага (тады зусім новага) віду гаспадарчай дзейнасці. І першым нарекло «туранским імем» сваіх субратаў-качэўнікаў (саманазва якіх — сакі) само ж усходнеіранскае аселае насельніцтва тагачаснай тэрыторыі Казахстана і паўднёва-заходняй Сібіры, якая не прыняла «адгонна-качавую» эканамічную рэвалюцыю тых сваіх родаў, якія ў першыя стагоддзі I тысячагоддзя да н. э. і сталі «саками».
У больш познія часы туранцамі называлі сакаў, массагетов, есці, парнаў-протапарфян, паўднёвых эфталітаў і іншых паўночна-усходнеіранскіх народаў. Тэрмін абазначаў практычна ўсю Сярэднюю Азію, дзе жылі гэтыя народы. У персідскай літаратуры шырока асветленая тэма шматвяковага супрацьстаяння Ірана і Турана.
Тайханшань
Тайханшань (Tàiháng Shān) — горны хрыбет у Кітаі, які знаходзіцца на ўсходняй ўскраіне Лёсавых плато ў правінцыях Хэнань, Шаньсі і Хэбэй. Хрыбет распасціраецца на 400 км з поўначы на поўдзень і мае сярэднюю вышыню ад 1500 да 2000 метраў. Асноўны пік Сяа Утайшань (2882 метраў), знаходзіцца на захад ад Пекіна. Хрыбет складзены з асадкавых парод, гнейсу і гранітаў. Заходнія схілы спадзістыя, а ўсходнія — стромкія.
У гэтым раёне вядзецца здабыча каменнага вугалю, азбесту і графіту.
Скытка
Скытка (Ски́тка) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Занёманскае прадмесце
Вядома, што ў 1392 г. князь Вітаўт дазволіў крыжакам пабудаваць у Занямонні замак Новае Гродна, які, аднак, у тым жа годзе быў разбураны.
У перыяд з 15 па 16 ст. у Заннёманні, фарміруецца новы рынак, добра звязаны з воднай камунікацыяй. Гандлёвая плошча атрымала тыповую форму прамавугольніка, да вуглоў якога падыходзілі вуліцы. Паблізу, насупраць замкаў існаваў звярынец з сажалкамі, элемент дастаткова пашыраны ў гарадах і рэзідэнцыях магнатаў XV—XVI стст.
Абедзве часткі горада злучаліся мостам цераз Нёман на ражавых апорах і з уезнай вежай. Развіццё планіроўкі і забудовы суправаджалася павышэннем узроўню гарадскога добраўпарадкавання. Вуліцы былі забрукаваны, у 1541 г. зроблены водаправод. У 17-18 ст. пабудаваны францысканскі кляштар.
Dr. Dre
Андрэ Ромел Янг (Andre Romell Young), больш вядомы пад сцэнічным імем Dr. Dre (з англ. — «Доктар Дрэ»; нар., Комптан) — амерыканскі рэпер і прадзюсар, адзін з найбольш паспяховых бітмэйкераў у рэп-музыцы. Адна са значных фігур у папулярызацыі і бацька-заснавальнік стылю джы-фанк — аднаго з стыляў рэп-музыкі, які з’явіўся ў сярэдзіне 1980-х у Лос-Анджэлесе.
Акрамя сольнай творчасці, Dr. Dre прадзюсаваў альбомы шматлікіх рэпераў, сярод якіх былі Snoop Dogg, Eminem, 50 Cent, Xzibit, Тупак Шакур, The Game і Баста Раймс, многія альбомы якіх сталі мультыплацінавымі.
Dr. Dre пачынаў музычную кар’еру ў якасці ўдзельніка групы World Class Wreckin 'Cru. Шырокую вядомасць набыў на мяжы 1980-х і 1990-х у якасці ўдзельніка рэп-гурта N.W.A, які стаяў ля вытокаў гангста-рэпу. Пасля распаду N.W.A ён пачаў сольную кар’еру. У 1992 годзе выпусціў свой першы альбом, які атрымаў назву The Chronic. Ён стаў бэстсэлерам і прынёс аўтару прэмію «Грэмі» за сінгл «Let Me Ride». У 1996 годзе Dr. Dre пакінуў Death Row Records і заснаваў уласны лэйбл Aftermath Entertainment. За другі альбом 2001 года, які выйшаў у 1999 годзе, ён атрымаў «Грэмі» як «Лепшы прадзюсар года».
Рэчкі (Талачынскі раён)
Рэ́чкі (, Речки) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
IC 1701
IC 1701 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі
Нацыянальны інстытут статыстыкі і эканамічных даследаванняў Францыі (Institut national de la statistique et des études économiques, скар. INSEE або Insee) — інстытут, які займаецца разлікам і аналізам афіцыйных статыстычных даных у Францыі. Ён знаходзіцца пад кіраваннем Міністэрства эканомікі, прамысловасці і занятасці. Паколькі ўстанова мае статус інстытута, то фактычна яна незалежна. З кастрычніка 2007 года дырэктарам інстытута з'яўляецца Жан-Філіп Каці.
Задачы
Асноўныя функцыі INSEE:
Сосьва (Сосьвінская гарадская акруга)
Сосьва (Со́сьва) — пасёлак гарадскога тыпу ў Свярдлоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сосьвінскай гарадской акругі і найбуйнейшы населены пункт Сяроўскага раёна.
Знаходзіцца на ўсходнім схіле Сярэдняга Урала, на левым беразе ракі Сосьвы. Пасёлак размешчаны паблізу геаграфічнага цэнтра Свярдлоўскай вобласці, а таксама каля мяжы прыродных зон Урала і Сібіры.
Сосьва знаходзіцца ўдалечыні ад буйных уральскіх гарадоў. Яна размешчана на поўнач-паўночны ўсход ад Екацярынбурга, на паўночны ўсход ад Ніжняга Тагіла і на паўднёвы ўсход ад Сярова. Апошні з’яўляецца найбліжэйшым горадам. Адлегласць да Сярова па прамой — 87 кіламетраў, па аўтадарозе — 108 кіламетраў, па чыгунцы — 105 кіламетраў. Насельніцтва — 7063 чалавекі (2021).
Жак Шаньён
Жак Шаньён (Jacques Chagnon; нар. 28 жніўня 1952, Манрэаль) — квебекскі палітык, дэпутат ад акругі Уэстмаўнт-Сен-Луі, старшыня Нацыянальнага сходу Квебека з 2011 г. .
Ва ўрадзе Жана Шарэ займаў пасаду міністра грамадскай бяспекі. Праявіў сябе падчас Окскага крызісу ў Канесатаке ў выніку ваяўнічых дзеянняў правадыра магаўкаў Джэймса Габрыэля. Пазбавіўшыся міністэрскага партфеля, працягваў уваходзіць ва ўрад Шарэ. У 2006 годзе прысутнічаў разам з прэм'ер-міністрам правінцыі, калі той выражаў спагаду ахвярам стральбы ў каледжы Доўсан.
Ціна Цёрнер
Ціна Цёрнер (Tina Turner, пры нараджэнні Ганна Мэй Балак (Anna Mae Bullock); ) — амерыканская, аўтар песень, і. Уладальніца васьмі прэмій «Грэмі». За свой артыстызм, тэмперамент і сцэнічную экспрэсіўнасць яна носіць тытул «Каралева рок-н-ролу». Ціна ўваходзіць у дзясятку самых лепшых танцораў свету. Часопіс «Ролінг Стоўн» назваў яе найвялікшай спявачкай сучаснасці.
Дзяцінства
Ганна Мэй Балак нарадзілася 26 лістапада 1939 года малодшай другой дачкой у невялікім мястэчку Натбуш, штат Тэнесі, у сям’і Зельмы (народжанай Кюры), рабочай завода, і Флойда Рычарда Балака, баптысцкага дыякана, фермера і рабочага заводу. Балак наведвала школу Флэг Груў у акрузе Хэйвуд. Ганна і яе старэйшая сястра, Ален, выхоўваліся сваёй бабуляй пасля таго, як іх бацькі развяліся, калі Ганне было 10. Ганна заставалася ў Натбушы да смерці сваёй бабулі. У 16-гадовым узросце яна з маці і сястрой пераехала ў горад Сент-Луіс.
Сінглы
Сінглы, якія патрапілі ў Top 10 у амерыканскіх і брытанскіх чартах:
Слаўна (Лыпавэцкі раён)
Слаўна (Сла́вна) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Перадзаводская
Перадзаво́дская (, Предзаводская)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана за 2,8 км на поўнач ад вёскі Мурын Бор; на лініі Орша — Унеча, тупіковы з’езд ад ст. Валаскоўня.
Алег Віктаравіч Прусаў
Алег Віктаравіч Пру́саў (,  —, ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Скончыў у 1990 годзе Мінскае мастацкае вучылішча імя А. К. Глебава, у 1990—1993 гадах вучыўся ў Беларускай акадэміі мастацтваў. Адзін са стваральнікаў творчага саюза «UBICUS» (1989). Аўтар двух зборнікаў паэзіі і прозы.
Творчасць
Працаваў у графіцы і станковым жывапісе. Сярод жывапісных твораў; «Пераможца», «Апошнія каралі» (абодва 1989), «Трэцяя крыніца святла» (1991), «Белае воблака» (1993), «Неспакойнае лета», «Партрэт невядомай», «Тройца», «Дзіця», «Партрэт зялёных нажніц», «Утаймавальніца пчол», «Выкрадальнік ідэй», «Белы нацюрморт» (усе 1994), «Кубак халоднай гарбаты», «Жоўты нацюрморт» (абодва 1995); графічных кампазіцый «Анёл смерці» (1990), «Веснавая рапсодыя» (1992), «Танец адзінокага сэрца» (1993), «Закаханыя» (1994), «Звездары» (1995), «Бяскрылы анёл» (1995), серыя «Мудрацы» (1990-92) і інш. Творам уласціва выразная кампазіцыйная пабудова, свабодная дынаміка лінейных рытмаў, стрыманы каларыт, дэкаратыўнасць.
Аўтар зборніка паэзіі «Саната для флейты з марыянеткай» (Витебск : ПКП СІТІ-АРТ, 1994. – 92 с.).
Парк Горкага
Парк Горкага (часта Цэнтральны парк культуры і адпачынку імя Горкага) — паркі ў гарадах былога СССР, названыя ў гонар савецкага пісьменніка Максіма Горкага:
Алег Віктаравіч Прусаў
Творчасць
Працы знаходзяцца ў прыватных калекцыях і галерэях Даніі, Швецыі, Германіі, Галандыі, Расіі і Беларусі.
З 5 лютага 2021 года ў Нацыянальным мастацкмі музеі Рэспублікі Беларусь працавала персанальная выстаўка твораў жывапісу і графікі Алега Прусава. На выстаўцы было прадстаўлена каля 100 твораў мастака з калекцыі сям’і Прусавых, Музея Марка Шагала ў Віцебску і прыватнага збору.
Прастуда
Прастуда — астуджэнне арганізму або частак арганізму, якое з’яўляецца прычынай розных захворванняў. У немедыцынскіх крыніцах прастудай называюць таксама саму хваробу, выкліканую астуджэннем арганізму. У побыце прастудай (прастуднымі захворваннямі) нярэдка называюцца інфекцыйныя захворванні:
Вірусныя інфекцыі не звязаныя непасрэдна з астуджэннем арганізма, хоць само пераахаладжэнне можа павышаць ўспрымальнасць арганізма да інфекцыі і палягчаць заражэнне.
Прафілактыка
Знаходжанне на холадзе паніжае тэмпературу чалавечага цела (пры норме 36,6 °C). На паветры пры 27 °C неапрануты чалавек трымае сваю нармальную тэмпературу, а ў вадзе, цеплаёмістасць якой значна больш, толькі пры 32-36 °C. Але астуджэнне выклікае рэакцыю арганізма: міжвольна — скарачэнне гладкай мускулатуры скуры і сасудаў, змяншае цепластраты арганізма, плюс — узмоцнены абмен рэчываў, павялічвае цеплавытворчасць, і адвольна — цягліцавыя рухі, якія таксама вядуць да узмоцненай выпрацоўцы цяпла. У п’яных, спячых, паралізаваных гэтай актыўнай рэакцыі не адбываецца, таму яны лягчэй падвяргаюцца шкодным наступствам прастуды. Але пры больш працяглым і інтэнсіўным уздзеянні холаду і здаровы арганізм не ў стане ўтрымаць нармальную тэмпературу. З-за таго, што астуджэнне паверхні цела выклікае скарачэнне сасудаў, кроў адцякае ў іншыя вобласці, выклікаючы прылівы і да унутраных органаў, якія не могуць быць для іх абыякавыя, асабліва, калі ў іх ужо маюцца балючыя змены; пры хваробе сэрца, напрыклад, або далікатнасці сасудаў падобныя прылівы крыві могуць прывесці да крывацёкаў. Яшчэ больш адчувальныя ўнутраныя органы да прамога астуджэння, напрыклад, моцнае астуджэнне брушыны можа прама прывесці да смерці. Спрыяльнымі для прастуды момантамі варта лічыць:
Істотным спосабам прафілактыкі прастуды, уключаючы назафарынгіт, з’яўляецца загартоўванне. складаецца ў тым, каб прывучыць скуру і яе сасуды хутка рэагаваць на перамены тэмпературы. Каб не нанесці шкоды арганізму, яно павінна весціся паступова і асцярожна. Пажадана пачынаць загартоўванне з ранняга дзяцінства, па заканчэнні чатырох тыдняў жыцця паступова паніжаючы тэмпературу ванны для нованароджанага, да тэмпературы, узгодненай з рэкамендацыямі спецыялістаў. Пасля ванны варта хуткае абліванне тулава некалькі больш халоднай вадой і моцнае абціранне сухім (махрыстым) ручніком. З другога года можна здавольвацца адным абліваннем, якое робіцца кожную раніцу. Але і загартоўванне мае свае межы. Цеплавая энергія выпрацоўваецца з прыманай намі ежы; калі б мы не абаранялі сябе адзеннем ад залішніх цепластрат, то прыйшлося б, па трапным выразе, есці толькі для таго, каб саграваць сваё цела.
Падчас эпідэмій варта пазбягаць працяглых наведванняў грамадскіх месцаў.
У прахалодны час карысна насіць непасрэдна на целе не вельмі шчыльныя ваўняныя матэрыі, якія валодаюць вялікай эластычнасцю і густа пасаджаны на паверхні тонкімі, пругкімі валасінкамі, таму не так шчыльна прылягаюць да цела, як палатно, шоўк і іншае, а заўсёды пакідаюць паміж сабой і скурай паветраную прастору; паветра ж, як дрэнны праваднік цяпла, галоўным чынам і затрымлівае цеплааддачу. Асабліва можна рэкамендаваць воўну для ног. Ногі параўнальна са сваёй масай маюць вялікую паверхню, акрамя таго, ляжаць далей за ўсё ад сэрца дадолу, таму аддача цяпла ў іх здзяйсняецца хутчэй і пранікае глыбей. Варта пазбягаць прамочвання ног, якое так часта з’яўляецца прычынай прастуды, карысна насіць якасную, цёплую і непрамакальны абутак, пераважна з натуральнай скуры жывёл.
Георгій Савельевіч Дубаў
Георгій Савельевіч Ду́баў (Георгий Савельевич Дубов;  — ) — беларускі савецкі акцёр, Народны артыст БССР (1990).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Чыта. У 1958 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1959 года працаваў у Гродзенскім абласным драматычным тэатры, з 1964 года — у Беларускім тэатры імя Якуба Коласа ў Віцебску.
Памёр Г. С. Дубаў 9 жніўня 1995 года. Пахаваны на Мазурынскіх могілках у Віцебску.
Комптан (Каліфорнія)
Комптан (Compton) — горад у акрузе Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва Комптана — каля 96 000 чалавек, знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад Лос-Анджэлеса, на рацэ Лос-Анджэлес. Горад быў названы ў гонар Грыфіта Комптана, які прывёў сюды групу пасяленцаў ў 1867 годзе. Знаходзіцца паміж гарамі Сан-Габрыель, узбярэжжам Ціхага акіяна і густанаселеным раёнам горада Лос-Анджэлес, на вышыні каля 15 метраў над узроўнем мора і непасрэдна прымыкае да гарадоў Карсан, Лінвуд і Парамаўнт.
Сабаліўка (Лыпавэцкі раён)
Сабаліўка (Соболі́вка) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
.
Міхаіл I Камнін Дука
Міхаіл I Камнін Дука (Μιχαήλ Κομνηνός Δούκας; пам. ), якога часта памылкова называюць Міхаілам Ангелам — заснавальнік Эпірскага царства, які кіраваў ім з 1205 па 1215 года.
Паходжанне
Міхаіл быў незаконным сынам севастакратара Іаана Дукі, і быў кузенам адразу двух імператараў: Ісака II і Аляксея III. Такім чынам, у яго жылах цякла кроў адразу трох найбольш знатных візантыйскіх сямействаў: Анелаў, Дукаў і Камнінаў.
Да 1204 года Міхаіл паспеў пабываць губернатарам малаазійскай фемы Меласы і Меланаўдыян, але ў 1201 годзе перабег у Канійскі султанат, адкуль праводзіў спусташальныя набегі на сваю радзіму.
Здабыццё ўлады
У 1204 годзе, пасля ўзяцця Канстанцінопаля крыжакамі, Дука трапіў у світу Баніфацыя Манферацкага. Той атрымаў у сваё валоданне каралеўства Фесалонікі і Грэцыю. Па яго даручэнні ён адправіўся ў фему Нікопаліс, дзе мясцовыя архонты паўсталі супраць яе намесніка Сенекарыма. Той неўзабаве памёр, а Міхаіл ажаніўся з яго ўдавой (ці дачкой), тым самым стаўшы гаспадаром Эпіра.
У рэгіён знаходзілася мноства бежанцаў з Канстанцінопаля, Фесаліі і Пелапанеса, але на ніве збавіцеля рамеяў у Міхаіла з'явіўся канкурэнт. У Малой Азіі з'явілася Нікейская імперыя, главу якой Феадора I Ласкарыса падтрымліваў канстанцінопальскі патрыярх Іаан X Каматыр. Нягледзячы на супярэчнасці, нікеец адпусціў да Міхаіла яго брата Феадора, які пакляўся ў вернасці як самаму імператару, так і яго нашчадкам.
Камнін аказваў сур'ёзнае супраціўленне нападам Баніфацыя, і выдаў сваю дачку за брата імператара Раманіі Генрыха Фландрскага. Варта адзначыць, што гэты крок не перашкодзіў яму заставацца ворагам лацінян. У 1210 годзе валадар Эпіра разам з венецыянцамі напаў на Фесалонікі, але Генрых змог адваяваць горад, і вымусіў Міхаіла заключыць саюз.
Міхаіл пачаў захоп стратэгічна важных гарадоў: у 1212 годзе ад лацінян быў вычышчаны фесалійскі горад Ларыса, у 1214 годзе венецыянцы страцілі Дырахій і Корфу. Таксама былі заняты порты ў Карынфскім заліве. У 1215 годзе Дука пачаў вайну супраць Сербіі, выступіўшы на баку Лацінскай імперыі і Другога балгарскага царства, але быў зарэзаны ва ўласнай пасцелі адным са слуг. Прастол яго царства перайшоў па спадчыне да яго брата Феадора Камніна Дукі.
Сям'я
Міхаіл I ажаніўся з дачкой, паводле іншай версіі — жонкай, намесніка фемы Нікопаліс Сенекарыма: Ад другой жонкі, чыё імя невядома, у Міхаіла было прынамсі адно дзіця:
Пратасаўшчына (Барысаўскі раён)
Прата́саўшчына (, Протасовщина) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.
Ліся Гура (гміна)
Лі́ся Гу́ра (Lisia Góra) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лісяй Гуры. Плошча гміны складае 105,4 км². Станам на 2009 год у гміне Ліся Гура пражывалі 14091 чалавек, шчыльнасць — 135 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Эдвард Лі Торндайк
Эдвард Лі Торндайк (Edward Lee Thorndike;, Уільямсберг, штат Масачусетс, ЗША — ) — амерыканскі псіхолаг.
Біяграфія
Працаваў амаль усю сваю кар'еру ў Педагагічным каледжы Калумбійскага ўніверсітэта. Яго даследаванні паводзін жывёл і навучальнага працэсу ўвасобіліся ў тэорыі тыорыі канектыянізму і дапамаглі ўсталяваць навуковую аснову для сучаснай псіхалогіі адукацыі. Яшчэ ён працаваў над вырашэннем некаторых прыкладных праблем, такіх як тэставанне і экзаменаванне працаўнікоў. Ён быў сябрам праўлення Псіхалагічнай карпарацыі, і служыў прэзідэнтам Амерыканскай псіхалагічнай асацыяцыі ў 1912 годзе.
Вікенцій Іванавіч Ральцэвіч
Вікенцій Іванавіч Ральцэвіч (нар., в. Гарбавічы, Чавускі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі мастак.