cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маргерыт Юрсенар
Маргерыт Юрсена́р (Marguerite Yourcenar; 1903, Брусель — 1987, Маўнт-Дэзерт, Штат Мэн, ЗША) — французская і бельгійская пісьменніца, паэтэса, перакладніца, эсэістка.
Біяграфія
Нарадзілася ў Бельгіі ў мяшанай бельгійска-французскай сям’і. Маці памерла праз 10 дзён пасля родаў. Гадавалася ў доме бабулі па бацькоўскай лініі, дзе яе даглядаў бацька Мішэль дэ Крэянкур. Псеўданім Юрсенар — анаграма прозвішча Крэянкур. Атрымала хатнюю адукацыю. З дзяцінства размаўляла па-французску, па-англійску, па-італьянску, па-грэчаску, па-галандску, лёгка чытала на лацінскай і старажытнагрэчаскай мовах. У 1980 г. стала першай жанчынай, якая ўвайшла ў Французскую акадэмію.
Творчасць
Першы твор — паэму «Сад хімер» — выдала на грошы бацькі. У 1929 г. з’явіўся першы раман «Аляксіс». У свае творы часта ўводзіла бісексуальных постацяў. У 1938 г. выдала зборнік, што грунтаваліся на паданнях. Пры напісанні рамана «Успаміны Адрыяна» (1951) выкарыстала тэксты на лацінскай і старажытнагрэчаскай мовах, што тычыліся жыцця рымскага імператара Адрыяна.
Прызнанне
Член Французскай акадэміі з 1981, першая жанчына, абраная ў Акадэмію (незвычайным з’яўляецца таксама абранне бельгійца). Прэмія Эразмус (1983).
Кніга
Кніга — друкаванае (даўней таксама рукапіснае) выданне ў выглядзе пераплеценых разам лістоў паперы з якім-небудзь тэкстам.
У філасофскім значэнні кніга — форма замацавання і ўзнаўлення семантычнай інфармацыі (тэксту), найважнейшы сродак масавай інфармацыі, адукацыі і фактар культуры. Кніга з'яўляецца прадуктам кніжнай справы, якая ўключае стварэнне і размнажэнне кніг, распаўсюджванне (рэклама, кнігагандаль), захаванне і выкарыстанне. Сучасная кніга — звычайна неперыядычнае выданне ў выглядзе збрашураваных аркушаў аб'ёмам больш за 48 старонак. Складаецца з шэрагу элементаў матэрыяльнай канструкцыі і паліграфічнага афармлення.
Захоўванне
Напачатку XIX стагоддзя паперу пачалі рабіць з цэлюлозы. Раманы, школьныя падручнікі і кнігі сталі здабыткам шырокай публікі. Аднак тая папера ўтрымлівала кіслату, якая выклікае свайго роду запаволенае згаранне, якое паступова знішчала паперу знутры. Таму сучасныя бібліятэкі павінны прымаць меры па нейтралізацыі кіслот у старых кнігах. Гэтай з'яве схільныя кнігі, надрукаваныя паміж 1850 і 1950 годам.
Пры захоўванні кніг трэба ўлічваць магчымасць хімічных змен у вокладцы і тэксце. Кнігі лепш за ўсё захоўваць удалечыні ад прамога сонечнага святла, у халаднаватым напаўцёмным памяшканні, пры ўмеранай вільготнасці. Кнігі, асабліва цяжкія, павінны падтрымлівацца суседнімі тамамі, каб захаваць форму. Па гэтай прычыне, кнігі пажадана сартаваць па памерах.
У хатніх умовах кнігі, як правіла, захоўваюць у кніжных шафах ці на паліцах. Калі на кніжнай паліцы стаіць мала кніг, часам неабходны трымальнік для кніг, каб перашкаджаць іх перакосу.
Апошнія дзесяцігоддзі шырока выкарыстоўваюць электронныя фотакопіі старадаўніх кніг для чытачоў, а арыгінал захоўваецца ў асобых умовах.
Пертузіа
Пертузіа (Pertusio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 698 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 175 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Firmino di Amiens.
NGC 4232
NGC 4232 (іншыя абазначэнні — UGC 7303, MCG 8-22-93, ZWG 243.59, IRAS12143+4743, PGC 39353) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс аб’ектаў PGC (1852001—1853000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1852001—1853000)
Каўкішке (Лінкмяніская сянюнія)
Ка́ўкішке (Kaukiškė) — населены пункт у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчаны за 0,5 км на поўдзень ад Анталксне. Насельніцтва 5 чал. (2001 г.). Знаходзіцца ў Аўкштайцкім нацыянальным парку. На паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Лушыкшціс. Праз Каўкішке праходзіць аўтамабільная дарога Кірдзейкей-Шакарвы.
Сезон 2019 ФК Лакаматыў Гомель
У 2019-м годзе футбольны клуб «Лакаматыў» з г. Гомель прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на верасень 2019 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Расціслаў Леанідавіч Бузук
Расціслаў Леанідавіч Бузук (нар., в. Ступіна, Бярозаўскі раён, Варонежская вобласць, Расія) — беларускі театразнавец. Доктар мастацтвазнаўства (2015), дацэнт (1998). Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў (1979).
Біяграфія
Скончыў Беларуская дзяржаўная кансерваторыя імя А. В. Луначарскага (1970). Працаваў у Міністэрстве культуры БССР (1976—1982, начальнік упраўлення кадраў вучэбных і навуковых устаноў, начальнік упраўлення па справах мастацтваў), ЦК КПБ (1987—1989, намеснік загадчыка аддзела культуры), Дзяржаўным рускім драматычным тэатры імя А. М. Горкага (1991—1995, намеснік дырэктара), Беларускім дзяржаўным музычным тэатре (1995—2001, дырэктар), Беларускім інстытуце праблемы культуры (2001—2007, прарэктар), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 2007, факультэт традыцыйнай беларускай культуры і сучаснага мастацтва, кафедра тэатральнай творчасці, з 2008 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: тэатральнае мастацтва; тэатральная сацыялогія. Пазапрафесійная дзейнасць: шахматыст (кандыдат у майстры спорту).
Сацыялізм XXI стагоддзя
Сацыялізм XXI стагоддзя — сучасная лацінаамерыканская мадыфікацыя сацыялістычнага вучэння. Узнік як лозунг прэзідэнта Венесуэлы Уга Чавеса, які абвясціў курс на «сацыялізм XXI стагоддзя». Лозунг узяты з аднайменнай кнігі 1996 года Х. Дытэрыха, заснаванай на ідэях камп’ютарна-планавай эканомікі А. Петэрса. Уяўляе з сябе сумесь дэмакратычнай, хрысціянскай і баліварыянісцкай плыняў сацыялізму. Сёння існуюць пяць дзяржаў, якія абвясцілі курс на «сацыялізм XXI стагоддзя»: Балівія, Венесуэла, Куба, Нікарагуа, Эквадор. Дадзеныя краіны практыкуюць альбо практыкавалі нацыянальную мадэль сацыялізму замест марксісцка-ленінскай.
Згодна з Дытэрыхам, сучаснае грамадства павінна быць заменена «якасна выдатную сістэму». Праграма сацыялізму XXI стагоддзя ўключае абавязковы рэвалюцыйны кампанент. Гэтая рэвалюцыя, аднак, павінна быць паступовым і безгвалтоўным працэсам.
Маланараўскі сельсавет
Малана́раўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Utricularia bifida
У сінаніміку віду ўваходзяць наступныя назвы:
Меер Іцкавіч Кац
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Міхайлаўка, цяпер Хорашыўскі раён Жытомірскай вобласці. Член КПСС з 1952 года.
Працоўную дзейнасць пачаў у 1938 годзе аўтаслесарам. З 1941 года — шафёр у Омску. З 1947 года на розных пасадах у будаўнічых арганізацыях Віцебска. З 1958 года быў старшынёй аднаго з самых перадавых калгасаў у Савецкім Саюзе. Дэпутат Савета Нацыянальнасцяў Вярхоўнага Савета СССР 11 склікання (1984—1989) ад Беларускай ССР. Член Рэвізійнай камісіі КПБ у 1982—1990 гадах.
З 1990 года жыў у Ізраілі.
Памяць
У 2007 годзе адкрыта мемарыяльная дошка, прысвечаная М. І. Кацу. Таксама ў 2007 годзе прынята рашэнне назваць адну з вуліц галоўнай сядзібы Альгова імём кіраўніка прадпрыемства.
Арктычныя канвоі
Арктычныя канвоі Другой сусветнай вайны праходзілі з Шатландыі (Грынак) і акупаванай Брытаніяй Ісландыі ў паўночныя порты СССР — Архангельск і Мурманск. Усяго са жніўня 1941 года па май 1945 года былі праведзены 78 канвояў (хоць у перыяды паміж ліпенем і вераснем 1942 года і сакавіком і лістападам 1943 года канвоі не хадзілі). У суме каля 1400 гандлёвых суднаў даставілі ў рамках праграмы ленд-ліза важныя ваенныя матэрыялы ў СССР. Арктычныя канвоі даставілі ў СССР каля паловы ўсёй дапамогі па ленд-лізе.
Страты
85 гандлёвых суднаў і 16 баявых караблёў ВМФ Вялікабрытаніі (2 крэйсеры, 6 эсмінцаў і 8 іншых эскортных суднаў) былі страчаны. Загінула 3000 брытанскіх маракоў. Першыя канвоі засталіся незаўважанымі і не мелі страт. 7 студзеня 1942 года было патоплена першае брытанскае судна "Вазірыстан" з канвою PQ-7. Самым трагічным быў канвой PQ-17, які страціў 23 караблі з 36.
Германія страціла шэраг суднаў, у тым ліку адзін лінкар, тры эсмінцы і прынамсі 30 падводных лодак, а таксама значную колькасць самалётаў. Напрыклад, пры атацы на канвой PQ-18 нямецкі бок страціў 40 самалётаў.
Савецкія арктычныя канвоі
У савецкай гістарычнай літаратуры тэрмін «арктычныя канвоі» ўжываўся выключна да аперацый Паўночнага флоту і Беламорскай ваеннай флатыліі на ўнутраных арктычных шляхах зносін Савецкага Саюза ў перыяд 1941—1944 гадоў, сучаснае значэнне тэрміна да перабудовы выкарыстоўвалася толькі ў «замежнай літаратуры».
Маршрут
Першыя часы канвоі адплывалі з Хваль-фіёрда (Ісландыя), але, пачынаючы з верасня 1942 года, яны сталі адпраўляцца з базы Loch Ewe у Шатландыі. Шлях канвояў ляжаў міма Гебрыдскіх і Фарэрскіх астравоў за 300 км ад акупаванай Нарвегіі ў Мурманск і Архангельск (СССР) і быў асабліва небяспечны з-за праходжання недалёка ад баз нямецкай авіяцыі, падводнага і надводнага флоту, а таксама з-за пераважна дрэннага надвор'я ў гэтых водах. . Канвой праходзіў маршрут у 1600 км за 10 дзён пры сярэдняй хуткасці ў 20 км/г.
Склад
«Дэрвіш» адправіўся з Ісландыі 21 жніўня 1941 года і прыбыў у Архангельск праз дзесяць дзён без страт. Канвой быў адносна невялікім і складаўся ўсяго з шасці гандлёвых суднаў. Эскорт складаўся з трох мінных тральшчыкаў, трох эсмінцаў і трох супрацьлодачных траўлераў.
Камандаванне канвоем ажыццяўляў брытанскі контр-адмірал
Канвой мог складацца з 7 -35 грузавых суднаў і 5 -16 эскортных ваенных караблёў, якія маглі ўключаць авіяносцы ("Аргус"), крэйсеры ("Лондан", "Эдынбург"), эсмінцы ("Электра", "Кенія") і тральшчыкі. З паветра канвой прыкрывала палубная эскадрылля з 40 "Дзікіх Катоў" і "Авосек". У прыбярэжных савецкіх водах канвой сустракалі савецкія эсмінцы Паўночнага флоту ("Урыцкі" і "Куйбышаў" ).
Тодар Кляшторны
То́дар То́даравіч Кляшто́рны (, в. Парэчча, цяпер, Віцебская вобласць, Беларусь — 29/, , турма НКУС) — беларускі паэт, перакладчык.
Арктычныя канвоі
Склад
У Савецкі Саюз везлі каўчук, бомбы, разабраныя самалёты Харыкейн, шэрсць і чаравікі. Назад канвоі везлі лес і золата.
Тодар Кляшторны
Біяграфія
Пасля службы ў войску вучыўся на рабфаку ў Оршы. У 1931 годзе скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў на радыё, у рэдакцыях беларускіх газет і часопісаў. Быў сябрам літаратурных аб'яднанняў «Маладняк», «Узвышша», БелАПП. Уваходзіў у нефармальнае згуртаванне ТАВІЗ. У канцы 1920-х — пачатку 1930-х гадоў пакой Тодара Кляшторнага часта быў месцам сяброўскіх сустрэч пісьменнікаў. Як адзначаў Максім Лужанін, у ганарарныя дні паэт ініцыяваў сяброўскія бяседы «на закрытым ад цікаўных вачэй балкончыку рэстарана «Еўропа». У апошні раз сваю родную вёску Парэчча Тодар Кляшторны наведаў улетку 1936 года.
Арыштаваны 3 лістапада 1936 года ў Менску па адрасе вуліца Фабрычная, дом 10/4, кватэра 7. Асуджаны пазасудовым органам НКУС 29 кастрычніка 1937 года а 11:00 як «член антысавецкай арганізацыі» да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 8 чэрвеня 1957 года. Быў жанаты з Янінай Міхайлаўнай Германовіч (1909—1959), арыштаванай і асуджанай 28 лістапада 1937 года асобай нарадай пры НКУС як «член сям'і здрадніка радзімы» да 8 гадоў ППК. Меў траіх дачок: Тадзіяну (ад першых складоў імёнаў бацькі і маці), дзіцячую паэтку, Весналіну і Маю, адну з кіраўнікоў Мартыралога Беларусі.
Арктычныя канвоі
Склад
Варта адзначыць чатыры канвоі:
Тодар Кляшторны
Творчасць
Друкавацца пачаў у 1925 годзе ў часопісе «Аршанскі маладняк». Выйшлі зборнікі паэзіі «Кляновыя завеі» (1927), «Светацені» (1928), «Ветразі» (1929), «Палі загаманілі» (1930), «Праз шторм — на штурм» (1934).
Арктычныя канвоі
Стратэгічнае значэнне
Як «флот у наяўнасці», «Tirpitz» і іншыя цяжкія надводныя нямецкія караблі звязвалі сілы Каралеўскага ВМФ якія маглі быць лепшым чынам выкарыстаны дзесьці яшчэ, напрыклад, для стрымлівання ВМФ Японіі ў Індыйскім акіяне. Поспех рэйдаў у Атлантыцы «Гнайзенау» і «Шарнгорст» у 1941 прадэманстраваў маштабы нямецкай пагрозы ў Атлантыцы. Аднак, з закрыццём саюзнікамі непатруляванага паветранага «акна» над паўночнай Атлантыкай, паляпшэннем радыёпеленгацыйнага абсталявання (Huff-Duff), абсталяваннем самалётаў сантыметровым радарам на аснове рэзананснага магнетрона і выдзяленнем канвоям эскортных авіяносцаў, магчымасці для нямецкіх рэйдараў у Атлантыцы былі абмежаваны.
Апроч няўдалай спробы перахапіць канвой PQ17 у сакавіку 1943 года і рэйду на Шпіцберген у верасні 1943, «Тырпіц» правёў большую частку Другой сусветнай вайны ў нарвежскіх фіёрдах. «Тырпіц» падвяргаўся пастаянным атакам, пакуль нарэшце не быў патоплены ў фіёрдзе Тромсё 11 лістапада 1944 года Каралеўскімі ВПС. Іншыя цяжкія судны Крыгсмарынэ ніколі не дыслакаваліся ў Нарвегіі (напрыклад, «Гнайзенау»), былі выцеснены з портаў краіны, ці былі патоплены перавышаючымі сіламі праціўніка (напрыклад, «Шарнгорст»). Асабліва, няўдалая атака на канвой JW-51B (Бой у Баранцавым моры), калі перавышаючая групоўка нямецкіх надводных караблёў не змагла нанесці паражэнне брытанскаму эскорту, які складаўся з крэйсераў і эсмінцаў, прывяла Гітлера ў лютасць, і стала прычынай пераносу акцэнту з надводных рэйдараў да падводных лодак. Некаторыя цяжкія караблі былі фізічна разабраны і іх узбраенне выкарыстана ў прыбярэжных умацаваннях.
Тодар Кляшторны
Творчасць
Аўтар паэмаў «Калі асядае муць» (1927), «У дарозе» (1927; паэма ўвайшла ў зборнік «Светацені» ), «Беларусь» (1928), «Палі загаманілі» (1930), «Сляды дарог» (1932), «Наш кірунак дарог — на Маскву» (1933) і «Радзіма» (1934). На думку Міхася Мушынскага, гэта былі вершы-подступы да жанру паэмы.
Арктычныя канвоі
Барацьба з канвоямі
Для барацьбы з арктычнымі канвоямі немцы выкарыстоўвалі караблі, якія базіраваліся ў фіёрдах Нарвегіі (базы Алта-фіёрд, Тронхейм і Нарвік):
Тодар Кляшторны
Творчасць
Аўтар апавяданняў («Праз куламесіцу часу», 1926) і нарысаў («Нашы межы непарушныя», 1933; «Уся справа ў людзях», 1934 і іншыя).
Арктычныя канвоі
Барацьба з канвоямі
Таксама ў барацьбе з канвоямі немцы задзейнічалі 5-й паветраны флот (500 самалётаў тыпу Junkers Ju 88). Авіяцыя забяспечвала паветраную разведку. Калі канвой выяўлялі, з баз падымаліся бамбардзіроўшчыкі (каля 40 ) і, падзяліўшыся на звёны, атакавалі судны.
Тодар Кляшторны
Творчасць
Пераклаў на беларускую мову пятую частку «Прыгод удалага ваякі Швейка» Карала Ванека (у суаўтарстве з Змітраком Астапенкам, 1932), раман Фёдара Панфёрава «Брускі» (у суаўтарстве з Міхасём Багуном, ч. 1, 1932), «Песню Чырвонай Арміі» Паўло Тычыны (1934), «Ленін» Валерыя Брусава (1934), «Любімец партыі» Віктара Гусева (1934) і асобныя творы Ізі Харыка, Г. Лахуці, А. Кутатэлі, М. Асеева, Л. Первамайскага, С. Стальскага, Р. Альбэрці, А. Безыменскага, М. Галоднага. Пераклаў уступ паэмы Уладзіміра Маякоўскага «На ўвесь голас».
Арктычныя канвоі
Роля разведкі
Узлом англічанамі кода «Энігмы» адыграў важную ролю ў канчатковым поспеху арктычных канвояў. Хоць папераджальныя дзеянні былі не заўсёды магчымыя, разведвальныя даныя дазволілі Каралеўскаму ВМФ падрыхтавацца да баёў і канвоі маглі атрымліваць адэкватны эскорт. Перахоп і патапленне лінкара «Шарнгорст» былі ў значнай ступені абумоўлены здольнасцю англічан чытаць паведамленні, зашыфраваныя Энігмай.
Тодар Кляшторны
Творчасць
Творы Тодара Кляшторнага перакладаліся на літоўскую, рускую і ўкраінскую мовы. На яго вершы І. Іваноў і Мікола Равенскі напісалі песні.
Арктычныя канвоі
Канвой PQ-17
У жніўні 1941 года фінскія войскі захапілі гарадок Сортавала і стварылі там пункт радыёперахопу. У пачатку ліпеня 1942 года гэты цэнтр перахапіў шыфраваную тэлеграму, перададзеную кодам Морзэ з савецкай авіябазы ў раёне Мурманска. Дэшыфраваны фінамі, тэкст тэлеграмы змяшчаў поўнае апісанне вялікага канвою PQ-17 з ваеннымі грузамі, які накіроўваўся з Ісландыі ў СССР. Фіны перадалі гэтыя матэрыялы немцам, якія спачатку планавалі выкарыстаць для атакі канвою надводныя караблі. Аднак, англійскія падлодкі выявілі спробу выхаду ў мора лінкара «Тырпіц», і нямецкія надводныя караблі вярнуліся ў базу, а ўдар па PQ-17 быў нанесены авіяцыяй і падлодкамі.
Тодар Кляшторны
Ацэнкі
Многія творы Тодара Кляшторнага пры яго жыцці станавіліся аб’ектамі нападаў з боку абаронцаў партыйна-класавага падыходу да мастацтва: крытыка ўшчувала аўтара за неадпаведнасць ідэалагічным запатрабаванням эпохі, наяўнасць упадніцтва, песімізму, ясеніншчыны, паэтычнай вольніцы, збродніцтва і багемнага стаўлення да свету. Крытык Я. Калядны ў рэцэнзіі на першую кніжку Кляшторнага пісаў: «трошкі асобна стаіць Кляшторны. У яго часта — шаблоннасць, штампы, асабліва ў вобразах. І змест у яго асаблівы. Ён захістаўся і затужыў ад гэтага. Ён на раздарожжы». У 1928 годзе Алесь Гародня ў рэцэнзіі на зборнік «Светацені» канстатаваў прасякнутасць «меланхалічнымі настроямі» ўсёй творчасці паэта, называў «эстэтнічанне» яе характэрнаю рысаю, а ключавыя вобразы тыпу «ружовыя шклянкі», «наліўкі ледзяныя» і інш. — «спадчынай багемшчыны». У 1930 годзе на выхад зборніка «Ветразі» С. Куніцкі ў часопісе «Маладняк» адзначыў поўны разрыў лірычнага героя Тодара Кляшторнага з грамадскім жыццём: «Усе настроі…, камбінуюць адзін вобраз, вобраз чалавека, які падчас губляе ўсякі сэнс жыцця, губляе ўсякую зацікаўленасць жыць». Крытык Лукаш Бэндэ пісаў пра Кляшторнага як пра «пілікаючага лірніка», чые «мінорныя гукі пілікання, нікому не патрэбны».
Крытык Саламон Левін у палымяным артыкуле «На наш бераг» прыпісвае паэту звужанасць і індывідуалістычнасць перажыванняў, імпрэсіянізм пейзажных малюнкаў і «эстэтычны алкагалізм». Левін называе паэму «Калі асядае муць» «упадніцкім, песімістычным, шкодным» творам і перакрэслівае паэмы «Пракседа» і «Беларусь». Як адзначае Ірына Багдановіч, менавіта Саламон Левін адзначыў імпрэсіяністычную манеру пісьма Тодара Кляшторнага, разуменне ім паэзіі як містычнай сілы, прыхільнасць да падсвядомага пазнання рэчаіснасці і важнасць суб’ектыўных перажыванняў. Ізідор Плашчынскі ў артыкуле «Праз муту жыцця да гоману палёў» адзначае, што «Кляшторны не прынёс адразу ў літаратуру энергічнага спеву захаплення ад стварэння новых форм жыцця», падкрэсліваючы, што «паэзіі Тодара Кляшторнага характэрна тое, што ў ёй няма цвёрдай лініі». На думку крытыка, своеасаблівасць творчасці аўтара заключаецца «ў скрыжаванні сілы і бяссілля, у падваенні, якое змяшчае падчас у сабе самыя процілеглыя моманты». Пра паэму Тодара Кляшторнага «Калі асядае муць» Саламон Левін, Алесь Гародня, Арэст Канакоцін, Лукаш Бэндэ і іншыя пісалі, што гэта ідэйна заганны, упадніцкі, дэкадэнцкі твор і аўтар яго сам з’яўляецца дэкласаваным элементам (героі паэмы атаясамляліся з аўтарам і расцэньваліся як ворагі сацыялізму). Крытык А. Цітоў лічыў паэму апагеем прыхільнасці паэта да багемы.
Адам Бабарэка наступным чынам ахарактарызаваў другі зборнік Тодара Кляшторнага: «Светацені — па агульнаму уражанню ад іх твораў — гэта спакойна-задуменнае дзіваванне зменлівасцю, якая пазнана паэтам у быцці, як свайго роду абсалютны закон жыцця. Як ілюстрацыі гэтай зменлівасці, адчутай і перажытай паэтам у асобных момантах часу, і выступаюць усе вершы Светаценяў».
На думку М. Мішчанчука, Тодар Кляшторны не змог супрацьстаяць таталітарнаму націску і здрадзіў сваёй ранняй манеры пісьма, адышоў ад маляўнічасці і двухстыльнасці (вершы «Рыжы, но…», «У вёсцы», «Так было раней») і стаў пісьменнікам натуралістычнага плану, фактографам, перайшоўшы на шлях рытарычнага, гучнага, шаблоннага гладкапісу. На думку Міхася Мушынскага, творы паэта 1930-х сведчаць пра паспяховасць спробаў дэфармаваць прыродныя схільнасці Тодара Кляшторнага як паэта-лірыка і штурхнуць яго на шлях дэкламацыйна-пафаснага апявання радасці жыцця і поспехаў сацыялістычнага будаўніцтва.
Луі Клод Рышар
Луі Клод Рышар ці Луі Клод Мары Рышар (Louis Claude Richard ці Louis Claude Marie Richard, 19 верасня 1754 — 6 чэрвеня 1821) — французскі батанік.
Біяграфія
Луі Клод Рышар нарадзіўся ў Версалі 19 верасня 1754 года.
Сабор (храм)
Сабор — асаблівы статус хрысціянскага храма, прысвайваюць звычайна па прычыне нейкага асаблівага яго становішча. Так, саборам называюць кафедральны храм, г. зн. храм, у якім маецца епіскапская кафедра і дзе звычайна служыць біскуп. У еўрапейскіх мовах сам адпаведны тэрмін (анг. cathedral, фр. Cathédrale, ням. Kathedrale) паходзіць ад слова кафедра.
Луі Клод Рышар
Біяграфія
З 1781 па 1789 год ён вывучаў расліны ў Цэнтральнай Амерыцы і Вест-Індыі. Пасля вяртання ў Францыю Луі Клод Рышар стаў прафесарам у Парыжы. Яго сын Ашыль Рышар таксама быў вядомым французскім батанікам.
Тодар Кляшторны
Ацэнкі
Алесь Пашкевіч у прадмове да апошняга зборніка вершаў паэта адзначае, што Тодар Кляшторны «выявіўся найперш паэтам авангарднага мыслення, творцам імажынісцкай школы з яркімі і непаўторнымі перажываннямі, настроямі, пачуццямі, якія ім нібыта і не пісаліся, а выспеўваліся…». На думку М. Мішчанчука, лірыка Кляшторнага з’яўляецца «лірыкай палярных стылявых прынцыпаў». Так, у пейзажнай лірыцы пераважае рамантычная сімволіка і адчуваецца ўплыў не толькі Сяргея Ясеніна, але і імажыністаў, а ў творах пра рэальнае чалавечае жыццё («У вёсцы», «Так было раней») дыялогі герояў і аўтарскія каментары выбудоўваюцца ў чыста рэалістычным стылявым ключы. Як адзначае А. Бельскі, схільнасць да паэтыкі імажынізму выяўляецца ў наступных творах Тодара Кляшторнага: «Зазімак», «Зацвілі сярэбраныя росы…» і «На ледзяной гітары». Паводле В. Дзямко, у паэме Тодара Кляшторнага «Калі асядае муць» праз апісанне антыномій паслярэвалюцыйнай рэчаіснасці паэт набліжаецца да праблематыкі экзыстэнцыялізму.
Луі Клод Рышар
Біяграфія
Луі Клод Рышар памёр у Парыжы 6 чэрвеня 1821 года.
Навуковая дзейнасць
Луі Клод Рышар спецыялізаваўся на папарацепадобных, мохападобных і на насенных раслінах.
Тодар Кляшторны
Успаміны
Сымон Шаўцоў у сваёй кнізе «Мая адысея» ўспамінаў: «''Кляшторны быў маім суседам па кватэры на пасёлку „Камінтэрн“. Разам ішлі неяк з Дому Пісменнікаў па прагнілых дошках ходніка па Ляхаўцы. Тодар у абдрыпаных нагавіцах: адна калашына закасаная вышэй калена, другая — спушчаная на падраны чаравік, Нёс на руках сваё малое дзіця, а за ім дробненька тупала ягоная малая, шчуплая жонка. За жончыну спадніцу трымалася малая дачушка. „Тодарка, родненькі, не ўпусці дзіцятка!“ — паўтарала жонка. Тодарка быў крыху падпіты.''
''Кляшторны часта насіў з сабою ў клетцы канарэйку, якую вучыў размаўляць. Рабочыя-муляры ведалі, што ён — паэт. З рыштаванняў забачаць яго й гавораць: „Вунь, ідзе пралетарскі паэт!“ Пыталіся: „Як спявае канарэйка?“ „Не спявае, а плачыць у клетцы канарэйка“, — адказваў Тодар''».
Некаторыя акрэсленыя Сымонам Шаўцовым рысы калісьці, яшчэ пры жыцці паэта, падмеціў Алёша (Анатоль Вольны), паказаўшы іх шаржава ў гумарэсцы «Тодар Кляшторны. Літаратурны сілуэт» (1932): «''Некаторыя кажуць, што быццам па сваёй раскіданасці, Тодар пры пераездзе з аднэй кватэры на другую згубіў сваю дачку. У гэтым сэнсе, нават абвестка вісела некаторы час у доме пісьменніка. Але гэта мана. Дачку Тодар не згубіў…''»
З успамінаў дачкі паэта, Тадзіяны Кляшторнай, можна даведацца пра вялікую любоў паэта да рыбалкі, што ў пэўным сэнсе спрыяла яго паэтычнай творчасці: «''Вялікай асалодай, нават шчасцем лічыў бацька адпачынак на возеры. Там, крышачку адступіўшы ад берага, ляжаў, напалову вылезшы з вады, вялізны камень. Узяўшы з сабою блакнот з алоўкам, вуду, ён садзіўся на яго, ногі апускаў у ваду, закідваў вуду, а потым у чаканні клёву пачынаў думаць і пісаць вершы. На гэтым камяні з-пад яго рукі з'явілася шмат вершаў''».
У познесавецкія часы з'явілася яшчэ некалькі артыкулаў і ўспамінаў паэтавых сучаснікаў. Так, напрыклад, Сяргей Грахоўскі прыгадваў: «''У 1931 годзе ўпершыню ўбачыў яго ў Доме пісьменнікаў. Высокі, танклявы, з рудаватымі хвалістымі валасамі, а выраз вачэй па-дзіцячаму збянтэжаны і разгублены. Ён быў неверагодна сціплы і далікатны. Амаль у кожным сказе самой па сабе праскоквала „прабачце“ і „калі ласка“. Ён кожнаму саступаў дарогу, асабліва губляўся перад жанчынамі, чырванеў, міргаў калматымі, як чмялі, вейкамі і гаварыў заўсёды толькі самае прыемнае. За лірыку і шчырасць вульгарызатары на Кляшторнага чаплялі не толькі бірку „правага папутніка“, але і абвінавачвалі ў больш страшных грахах''».
Паэт Станіслаў Шушкевіч запомніў сустрэчу з Тодарам Кляшторным у хаце сваіх бацькоў у вёсцы Шчытомерычы каля Менска. Тодар Кляшторны, які адслужыў у Чырвонай Арміі, завітаў у шынялі і будзёнаўцы і «''прачытаў прысутным свае вершы, многія радкі з якіх былі аўтабіяграфічнымі: „А даль квітнее крозамі, / так многа розных дзіў. <…> Пад воплескі асеннія / вось там, у тыя дні / мяне па той аселіцы / расстрэліваць вялі. / Вялі п’яныя ворагі… / Вакол вароні баль… / Каму ж жыццё ня дорага? / Кляшторны, стаў на банк! / Бяжы!… А лес рубінавы / табе падасць руку / пад рогат гільяцінавы, / пад свісты дзікіх куль“''».
Ушанаванне памяці
У 2008 годзе адной з вуліц вёскі Камень на Лепельшчыне было прысвоена імя Тодара Кляшторнага. У вясковым Доме культуры таксама дзейнічае бібліятэка-музей Тодара Кляшторнага.
Мухрані
Мухрані (მუხრანი - дуброва) - паселішча ў Мцхецкім муніцыпалітэце Грузіі. Размяшчаецца на тэрыторыі гістарычнай вобласці Мухрані. Утварылася на месцы вёскі Шыасубані пасля пабудовы ў 1733 годзе Мухранскай крэпасці.
Вытворчасць і транспарт
Побач з вёскай праходзіць нафтаправод Баку-Тбілісі -Джэйхан.
Таксама ў сяле працуе птушкагадоўчая ферма.
Вінаробства
У раёне развіта вінаградарства.
Адукацыя
У 2008 годзе ў вёсцы была адкрыта адноўленая публічная школа.
Шпіталь (фільм, 1977)
«Шпіталь» (Szpital) — чорна-белы дакументальны фільм, зняты ў 1977 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім.
Апісанне фільма
Камера сочыць за 32-гадзіннай зменай хірургаў-артапедаў. Інструменты развальваюцца ў іх руках, электрычнасць раз-пораз знікае, не хапае самага элементарнага, але лекары гадзіну за гадзінай трываюць, і з гумарам.
Мбому
Мбому або Бому (фр. Mbomou, Bomu) — рака ў Цэнтральнай Афрыцы.
Агульныя звесткі
Даўжыня ракі Мбому — 800 кіламетраў. Плошча басейна ракі — 120 тысяч км². Носіць назву «Мбому» ў Цэнтральна-Афрыканскай Рэспубліцы, і назву «Бому» — у Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга.
Геаграфія
Рака Мбому на большай частцы свайго цячэння з’яўляецца дзяржаўнай мяжой паміж Цэнтральна-Афрыканскай рэспублікай і Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Яе вытокі знаходзяцца на тэрыторыі Судана, у яго паўднёвым рэгіёне (Экватарыяльная правінцыя), недалёка ад мяжы з Конга. Працягласць Мбому ў Судане складае каля 60 кіламетраў.
Міланскі сабор
Міланскі сабор (Duomo di Milano) — кафедральны сабор у Мілане. Пабудаваны ў стылі палымянай готыкі з белага мармуру. Будаўніцтва пачата ў 1386 годзе, аднак завяршылася яно толькі ў пачатку XIX стагоддзя, калі па распараджэнні Напалеона было скончана афармленне фасада. Некаторыя дэталі, аднак, дарабляліся і пазней: да 1965 года.
Мбому
Геаграфія
Правымі прытокамі Мбому, з боку ЦАР, з’яўляюцца рэкі Шынка, Уара, Кере, Мбоку. Левым прытокам, з боку Конга — рака Аса. Пры зліцці Мбому ў раёне горада Камба з ракой Уэле ўтвараецца рака Убангі, адзін з найбуйнейшых прытокаў ракі Конга. Па назве ракі названы 2 правінцыі ЦАР — Мбому і Верхняя Мбому. На кангалезскім боку ракі да яе прымыкаюць 2 шырокіх прыродаахоўных рэзервата Заходняя Бому і Усходняя Бому.
Міланскі сабор
Сусветнавядомая чацвёртая па велічыні царква ў свеце размешчаная ў самым цэнтры Мілана і з’яўляецца яго сімвалам. Гэта познегатычны цуд, які змяшчае цэлы лес шпіляў і скульптур, мармуровых востраканцовых вежак і калон, сплеценых разам павуціннем лёгкіх апор.
Ён трэці па велічыні ў Еўропе пасля сабораў Святога Пятра ў Рыме і Святога Паўла ў Лондане. Па ўмяшчальнасці саступае сярод гатычных храмаў толькі Севільскаму, а сярод італьянскіх храмаў — толькі сабору Святога Пятра ў Рыме. Сабор упрыгожваюць 3 400 статуй.
Тэафіль дэ Віё
Тэафіль дэ Віё (Théophile de Viau, паміж сакавіком і траўнем 1590, Клерак-ан-Ажнэ — 25 верасня 1626, Парыж), звычайна называны проста Тэафілем, — французскі пісьменнік XVII стагоддзя, прадстаўнік лібертынажу.
Творчасць
Вядомасць Тэафілія заснаваная на яго «Пірам і Фісба» (апроч яе, ён напісаў у 1621 г. яшчэ адну — няўдалую — трагедыю, «Pasiphaé»). Буало здзекаваўся з яго «марынізму»; штосьці з яе прыводзіцца ў рыторыках як узор безгустоўнасці; але яна ўсе-такі трымалася на сцэне ажно да Карнеля.
Казіміерышке (Ігналінскі раён)
Казі́міерышке (Kazimieriškė) — населены пункт у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчаны за 3 км на паўднёвы захад ад Шакарвы. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.). Знаходзіцца ў Аўкштайцкім нацыянальным парку. На захад ад вёскі знаходзіцца возераБалціс, на поўнач - балота.
Верхне-Эльзаскі ўніверсітэт
Верхне-Эльзаскі ўніверсітэт (Université de Haute-Alsace) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з кампусамі ў гарадах Кальмар і Мюлуз.
Агульная характарыстыка
Універсітэт мае пяць кампусаў, якія размешчаны ў Мюлузе і Кальмары. Універсітэт стаў аўтаномным універсітэтам 1 студзеня 2009 года. Ён уваходзіць у шэраг першых французскіх універсітэтаў, якія атрымалі гэты статус. Універсітэт з’яўляецца адным з двух універсітэтаў у Эльзасе (другі — Страсбурскі ўніверсітэт — размешчаны на поўначы рэгіёна). Апякунскі савет універсітэта прагаласаваў за яго будучае магчымае аб’яднанне са Страсбургскім універсітэтам 1 студзеня 2013 года.
NGC 4233
NGC 4233 (іншыя абазначэнні — UGC 7311, MCG 1-31-37, ZWG 41.63, VCC 220, PGC 39384) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Самоні
Самоні (па-таджыкску: сомонӣ, ISO 4217: TJS) — афіцыйная валюта Таджыкістана.
Уведзены ў абарачэнне 30 кастрычніка 2000 года і замяніў таджыкскі рубель. Курс абмену новай валюты складаў 1 самоні да 1000 таджыкскіх рублёў, абмен цягнуўся да 1 красавіка 2001 года.
1 сомані дзеліцца на 100 дырамаў.
Існуюць банкноты вартасцю 1, 5, 10, 20, 50 і 100 самоні і 1, 5, 20 і 50 дырамаў, манеты 1, 5, 10, 20, 25, 50, дырамаў і 1, 3 і 5 самоні.
Слаўгарад
Сла́ўгарад (да 23 мая 1945 года — Прапо́йск) — горад абласнога падпарадкавання ў Магілёўскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Слаўгарадскага раёна, прыстань на рацэ Сож пры ўпадзенні ў яе ракі Проня. За 70 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва і 58 км ад чыгуначнай станцыі Крычаў. Вузел аўтадарог на Магілёў, Рагачоў, Чэрыкаў. Насельніцтва 7 750 чал. (2017).
Назва
Тапонім «Прапойск» мае тыповы рачны суфікс -ск і паходзіць ад ракі Проня, у вусці якой узнікла паселішча. У гістарычных крыніцах горад таксама згадваецца пад назвамі Прупой і Пропошеск.
У 1945 годзе паўстала пытанне пра наданне назвы воінскаму падраздзяленню, якое вызначылася ў баях за Прапойск. Савецкае кіраўніцтва палічыла, што прыстаўка «Прапойская» будзе абразай для салдат, бо яна нагадвае рускае слова «пропойца» (варта зазначыць, што ў беларускай мове такога слова няма). З гэтай прычыны горад перайменавалі ў Слаўгарад.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Прапойск датуецца 1136, калі паселішча ўваходзіла ў Смаленскае княства. У XIII—XVIII стагоддзях існаваў Прапойскі замак.
У XIV ст. Прапойск далучыўся да Вялікага Княства Літоўскага, дзе стаў цэнтрам воласці. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) горад як цэнтр староства ўвайшоў у Рэчыцкі павет Менскага ваяводства. У 1601—1602 мясцовасць пацярпела ад голаду і эпідэмій, у Трынаццацігадовую вайну — ад маскоўскіх захопнікаў. На 1690 у мястэчку 3 царквы: Прачысцкая, Святога Міколы і Святога Юр’я.
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) Прапойск апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Быхаўскім павеце Беларускай, пазней Магілёўскай губерні. Расійскія ўлады падаравалі горад Галіцыным. Па стане на 1787 у Прапойску дзейнічалі дзве царквы і касцёл. На 1886 у горадзе было 115 двароў; існавалі валасная ўправа, школа, бальніца, пошта, скураны, кафляны, канатны заводы, два млыны.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі Прапойск увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала горад разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 Прапойск вярнулі ў БССР, дзе ён стаў цэнтрам раёна (у 1962—1965 гадах уваходзіў у склад Быхаўскага раёна). У 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадскога тыпу.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці.
Інфраструктура
Дзейнічаюць цэнтр культуры і народнай творчасці, 2 бібліятэкі.
У Слаўгарадзе працуюць 2 сярэднія, музычная і дзіцяча-юнацкая спартыўная школы.
Спыніцца можна ў гасцініцы «Сож».
Забудова
Слаўгарад развіваецца паводле планіровачных праектаў 1970—1980-х з улікам гістарычнай забудовы. Тэрыторыя выцягнулася ўздоўж ракі. У цэнтры будаваліся 2- і 5-павярховыя дамы. У астатняй частцы пераважае 1-павярховая забудова сядзібнага тыпу. Утварыўся мікрараён з 3-5-павярховымі жылымі будынкамі. Сфарміраваліся 2 прамысловыя зоны.
Песінета
Песінета (Pessinetto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 607 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 121 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 0123.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Лесатундра
Лесатундра — занальны тып ландшафту, які характарызуецца чаргаваннем на водападзелах тундры і лесу.
Лесатундравая зона — прыродная зона сушы субаркгычнага пояса Паўночнага паўшар'я з перавагай тундравых і лясных ландшафтаў. Цягнецца ад тундравай зоны на поўначы Еўразіі і Амерыкі ў выглядзе паласы шырынёй ад 30—50 да 300—400 км: у Еўразіі ад Кольскага паўвострава да басейна Індыгіркі (далей на ўсход распаўсюджаны фрагментарна) і праз усю Паўночную Амерыку.
Кліматычныя умовы
Сярэднія тэмпературы паветра ў ліпені 10-12 °C, а ў студзені, у залежнасці ад кантынентальнасці клімату, ад -10° да -40 °C.
Нягледзячы на малую колькасць атмасферных ападкаў (200-350 мм), для лесатундры характэрна рэзкае перавышэнне ўвільгатнення над выпарэннем, што абумоўлівае шырокае распаўсюджванне азёр - ад 10 да 60% плошчы падзоны. Распаўсюджана забалочванне. У жыўленні рэк пераважаюць талыя снегавыя воды, таму паводка на рэках бывае ўлетку, калі растае снег.
Глебы тарфяніста-глеевыя, тарфяна-балотныя, а пад рэдкалессямі - глеева-падзолістыя (падбуры). За выключэннем рэдкіх талікаў грунты паўсюдна шматгадовамерзлыя.
Флора
Хмызняковыя тундры і рэдкалессі змяняюцца ў сувязі з даўготнай занальнасцю. Ва ўсходняй частцы паўночнаамерыканскай лесатундры разам з карлікавымі бярозамі і палярнымі вербамі растуць чорная і белая елкі, а на захадзе бальзамічная піхта; на Кольскім паўвостраве - павіслая бяроза; на ўсход аж да Урала - елка; ў Заходняй Сібіры - елка з сібірскай лістоўніцай; ўсход ад плато Путарана - даурская лістоўніца з бярозай худой.
Рэкі лесатундры аказваюць ўздзеянне на кліматычныя ўмовы ў далінах, таму па рачным далінах драўняная расліннасць далёка пранікае ў тундру. Акрамя таго, даліны рэк абараняюць лес ад жорсткіх вятроў, якія здараюцца там. Астраўкі лясоў складаюцца з бярозы, елкі, лістоўніцы. Дрэвы нізкарослыя, месцамі прыхіліць да зямлі. У міжрэччах сустракаюцца нізкарослыя разрэджаныя лясы. Яны чаргуюцца з хмызняковай тундрай.
Фауна
Жывёльны свет лесатундры падобны на жывёльны свет тундры. У фауне лесатундры прысутнічаюць розныя віды лемінгаў, землярыйкі, паўночныя алені, пясцы, курапаткі - белая і тундряная, палярная сава і вялікая разнастайнасць пералётных, вадаплаўных і малых, птушак. Лесатундра - каштоўная аленевая паша і паляўнічае ўгоддзе.
Ахова і выкарыстанне
Для аховы і вывучэння прыродных ландшафтаў лесатундры створаны запаведнікі і нацыянальныя паркі, у тым ліку Таймырскі запаведнік. Аленегадоўля і паляванне - традыцыйныя заняткі карэннага насельніцтва, які выкарыстоўвае да 90% тэрыторыі пад аленевыя пашы. Разам з паўночнай і сярэдняй тайгой лесатундра ўваходзіць у зону ачаговага земляробства. Тут месцамі ў адкрытым грунце вырошчваюць бульбу, капусту, цыбулю, рэпу, радыску, зеляніну.
Прыгоды Тынціна: Таямніца «Аднарога»
Сюжэт
Галоўны герой — малады газетны рэпарцёр Тынцін. Дзякуючы сваёй прафесіі ён падарожнічае па ўсім свеце і становіцца ўдзельнікам захапляльных прыгод.
Жан Піро
Жан Піро (Jean Pirro) (24 снежня 1813 у Вусвіле каля Саргеміна — 3 лютага 1886 у Сэн-Дізье) — аўтар штучнай мовы універсалглот. Нарадзіўся ў нямецкамоўнай сям’і ў Латарынгіі і быў настаўнікам нямецкай мовы і музыкі ў французскія горадзе Сэн-Дізье. У 1868 годзе ён прапанаваў сваю штучную мову ў кнізе, якая амаль адначасова выйшла па-нямецку («Versusch einer Universalischen Sprache», Бар-ле-Люк) і па-французску («Langue Universelle», Парыж). Ён быў бацькам даследчыка музыкі і арганіста Андрэ Піро (1869—1943).
Уладзіслаў I Герман
Уладзіслаў I Герман (Władysław I Herman; 1043 — ) — польскі князь (1079—1102), прадстаўнік дынастыі Пястаў.
Барацьба за сталец
Уладзіслаў I Герман быў сынам князя Польшчы Казіміра I Аднавіцеля і Дабранегі, дачкі Уладзіміра I, вялікага князя кіеўскага. У 1079 годзе ачольваў мяцеж буйной арыстакратыі супраць свайго старэйшага брата, караля Польшчы Баляслава II Смелага. Уладзіслаў дамогся змены ўлады і заняў польскі сталец.
У адрозненні ад сваіх папярэднікаў Уладзіслаў I не быў моцным і аўтарытарным кіраўніком і поўнасцю падпарадкаваўся дыктату магнатаў. Імкнучыся да мірных адносін з Свяшчэннай Рымскай імперыяй, Уладзіслаў Герман быў гатовы на адмову аб польскай самастойнасці, якая была з цяжкасцю здабыта яго папярэднікам: ён не прыняў каралеўскага тытулу і на працягу ўсяго часу свайго кіравання менаваўся князем Польшчы. У знешняй палітыцы Уладзіслава чакала нядоля: поўным крахам скончыліся походы ў Заходняе Памор’е. Адначасова ўзмацнілася тэндэнцыя да феадальнай раздробленасці: правінцыяльная шляхта выходзіць з-пад кантроля княжацкай улады, у войнах выкарыстоўваюцца толькі апалчэнне з памежных рэгіёнаў. Сам князь трапіў пад уплыў да аднаго з лідараў польскай знаці, ваеводы Сецеха.
Найбольш сепаратысцкія настроі з’явіліся ў Сілезіі. Ачольваў мясцовае дваранства старэйшы сын Уладзіслава Збігнеў. Абапіраючыся на ваенную дапамогу Чэхіі, Збігнеў захапіў у 1092 годзе Вроцлаў і стварыў у Сілезіі паўнезалежнае княства. Ваявода Сецех, які прадстаўляў цэнтральную ўладу, змог у хуткім часе дамовіцца з Чэхіяй і ў 1096 годзе разбіць Збігнева. Аднак Уладзіслаў Герман быў вымушаны пайсці на падзел польскай дзяржавы: па дамове 1097 года, князь перадаў Збігневу частку Вялікай Польшчы, а малодшаму сыну Баляславу — Сілезію. Сам Уладзіслаў I застаўся вярхоўным князем, галоўнакамандуючым войскам польскім, кіраўніком знешняй палітыкі і дзяржаўнай адміністрацыі. Але ўжо ў 1098 годзе вайна князя са сваімі сынамі аднавілася. Збігнеў і Баляслаў змаглі разбіць войска бацькі і ў 1099 годзе прымусілі яго да новага падзела краіны: Збігнеў атрымаў астатнюю частку Вялікай Польшчы, Куявію і Серадзка-Ленчыцкія землі, а Баляслаў — Малую Польшчу разам з Кракавам. У выніку пад уладай князя Уладзіслава засталася толькі Мазовія. Высілкамі братоў таксама быў змешчаны ваявода Сецех — лідар цэнтралісцкай партыі.
Крыніцкі сельсавет (Гайнаўскі раён)
Крыні́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Мона (значэнні)
Мона (Mona, Monna, скарачэнне ад Mia Donna, літаральна "мая панна") — ветлівы зварот да жанчыны ў Італіі.
Мона — жаночае імя, паходзіць ад ірландскага імя Мод (Muadh, "высакародная"), або скарачэнне ад імя Моніка.
Геаграфія:
Джордж Арнат Арнат
Джордж А́рнат А́рнат, ці Уо́кер-А́рнат (George Arnott Walker-Arnott, 1799—1868) — шатландскі батанік. У сярэдзіне XIX — пачатку XX стагоддзя быў вядомы таксама пад скарачэннем Арн. (Arn. )
Вывучаў батаніку ў Паўночнай Амерыцы з Уільямам Гукерам.
Разам з Робертам Уайтам (Robert Wight) даследаваў флору Індыі.
Апісаў вельмі вялікую колькасць раслін. Спіс апісаных ім родаў і відаў гл. на International Plant Names Index.
Мікраліты
Мікраліты (mіkrоs малы, маленькі + lіthos камень) — дробныя дэталі складаных, састаўных прылад працы, якія вырабляліся з крэменю ў эпоху каменнага веку, пераважна ў мезаліце.
Матэрыялам для мікралітаў служылі невялікія (5—30 мм) крамянёвыя абломкі тонкіх вузкіх пласцін або адшчэпаў, што апрацоўваліся спосабам крутога рэтушавання іх краёў. Сярод мікралітаў вылучаюцца вастрыі некалькіх тыпаў і вырабы геаметрычна дакладных форм (сегменты, трохвугольнікі, прамавугольнікі, трапецыі), мікраразцы, рэжучыя ўстаўкі з прытупленым рэтушшу краем і інш. Мікраліты звычайна ўстаўлялі ў пазы касцяных ці рагавых апраў, у дрэўкі стрэл і наканечнікі дзідаў; з іх складалі лёзы кінжалаў, шыпы гарпуноў. Іх замацоўвалі ў прыладах з дапамогай смалы. Паводле наяўнасці на помніках некаторых тыпаў мікралітаў (трапецый) вызначаюць позні мезаліт (з 7-га тыс. да н.э.). Вытворчасць мікралітаў-характэрная рыса мікралітычных культур (тардэнуаза, каморніцкай, кудлаеўскай, рудавостраўскай, яніславіцкай і інш.).
Пры раскопках трапляюцца на ўсёй тэрыторыі Беларусі.
Крыніцкі сельсавет
Назву Крыні́цкі сельсавет маюць:
Gray Matter Interactive
Gray Matter Interactive — амерыканская студыя па распрацоўцы камп'ютарных гульняў, у цяперашні час неіснуючая.
Першапачаткова Gray Matter Interactive называлася Xatrix Entertainment, Inc. і першую сваю гульню — «Cyberia» — выпусціла ў 1994 годзе. У 2000-х гадах кампанія змяніла назву на Gray Matter Interactive. У 2002 годзе яна была набыта адным з найбуйнейшых амерыканскіх выдаўцоў і распрацоўшчыкаў камп’ютарных гульняў кампаніяй Activision і стала яе філіялам. Як філіял Gray Matter распрацавала адзіночную частка гульні Return to Castle Wolfenstein, тады як мультыплэер быў створаны кампаніяй Nerve Software. Call of Duty: United Offensive была распрацавана выключна сіламі Gray Matter. Над апошняй сваёй гульнёй — Call of Duty 2: Big Red One — Gray Matter працавала ў цесным супрацоўніцтве з Treyarch. Пасля выпуску гэтай гульні ў 2005 годзе штат супрацоўнікаў уліўся Gray Matter ў штат Treyarch і з гэтага моманту фактычна дзейнасць Gray Matter Interactive як асобнай студыі была спынена. Пасля гэтага зліцця некаторыя супрацоўнікі сышлі з Treyarch, а некаторыя засталіся.
Варацішын крыж
Народная пагалоска казала некалі, што гэта скамянелы араты, пакараны Богам за працу на Вялікдзень. Ва ўсялякім разе такую легенду запісаў Канстанцін Тышкевіч у 1857 годзе. Цяпер такой легенды ў вёсцы не памятаюць, але да каменя ўсё адно ставяцца з павагай. Знаходзіцца камень за драўляным плотам у прыватным двары.
Гэта вялікі валун з нахілам бакоў каля 80°, які, дзякуючы ледавіку, мае звонападобную форму і згладжаныя, амаль адпаліраваныя бакі. Узвышаецца камень над паверхняй на 3,5 метры, уваходзіць углыб на 2,5 метры, абвод яго каля падэшвы складае 16 метраў. Яшчэ ў мінулым стагоддзі валун называлі найстаражытнейшым помнікам хрысціянскай даўніны, бо на камені выбіты вялікі васьміканцовы крыж з надпісам «Господи помози рабу своему Борису». Лічыцца, што надпіс зроблены па загадзе Полацкага князя Барыса Усяславіча ў 1102-1106 гады майстрам па імені Вараціша, таму што па меркаванні гісторыкаў у дадатак да вышэйпрыведзенага надпісу на камені маюцца амаль зацертыя часам словы «Воротишин Хрестъ» — адсюль і назва валуна. Такой самай думкі прытрымліваўся і гісторык Мікола Ермаловіч, лічачы, што гэты крыж і малітва былі высечаныя падчас паходу полацкага князя на яцвягаў.
Хутчэй за ўсё, некалі каля гэтага каменя было язычніцкае капішча, на карысць чаго сведчаць два несіметрычныя акруглыя паглыбленні на яго вяршыні. Апроч таго, за 30 метраў на захад ад апісанай камлыгі захаваўся другі валун, які, па словах гаспадара зямлі, па памерах большы за Варацішын крыж. Але на сёння надземная яго частка даволі сціплая: вышыня ўсяго 1,5 метра, а даўжыня 3. Пра гэты камень таксама захавалася легенда: ''«Кажуць, што каля валуна вельмі часта раптоўна з'яўляўся залаты конь, які скакаў вакол яго і так жа ж раптоўна знікаў. Людзі палічылі гэта знакам, маўляў, пад каменем схавана золата. Два браты вырашылі спраўдзіць. Але пакуль адзін спаў, другі хуценька пачаў падкопваць камень, спадзеючыся, што ўсё знойдзенае золата дастанецца яму аднаму. Золата дзяцюк не знайшоў, а камень ссунуўся ў яму і ад таго часу ледзь узвышаецца над зямлёй».''
Якаў Кірэевіч Мінін
Якаў Кірэевіч Мінін (22 красавіка 1922; в. Шарсцін,, Гомельскі павет,  — 15 чэрвеня 1985, г. Масква) — лётчык, Герой Савецкага Саюза (1944 г.), маёр (1975).
Біяграфія
Нарадзіўся 22 красавіка 1922 года ў вёсцы Шарсцін Рэчкоўскай воласці Гомельскага павета Гомельскай губерні. У 1937 годзе скончыў 7 класаў школы, у 1939 годзе — 3 курсы Гомельскага аўтамабільнага тэхнікума і Гомельскі аэраклуб.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны: у студзені 1943 — лютым 1944 — лётчык, старшы лётчык, камандзір звяна 667-га штурмавога авіяцыйнага палка. Ваяваў на Калінінскім, Паўночна-Заходнім, Варонежскім, Стэпавым і 2-м Украінскім франтах. Удзельнічаў у, , Харкаўскай аперацыі, Курскай бітве, , і.
Здзейсніў 104 баявых вылету на штурмавіку Іл-2 для нанясення ўдараў па жывой сіле і тэхніцы праціўніка, у 19 паветраных баях збіў асабіста 3 і ў складзе групы 4 самалёты праціўніка.
За мужнасць і гераізм, паказаныя ў баях, Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 лютага 1944 года лейтэнанту Мініну Якаву Кірэевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
У лютым 1944 года быў цяжка паранены, у выніку чаго на фронт не вярнуўся. У маі-снежні 1944 г. — камандзір звяна 129-й асобнай авіяцыйнай эскадрыллі сувязі (у ), здзейсніў 88 вылетаў на лінію фронту на самалётах і. У студзені 1945 года скончыў Курсы вышэйшай лётнай падрыхтоўкі. Са студзеня 1945 — лётчык 2-га транспартнага авіяцыйнага палка ГПФ. На самалётах і  выконваў палёты на лінію фронту.
Пасля вайны служыў лётчыкам у ваенна-транспартнай авіяцыі. З верасня 1946 года старшы лейтэнант Я. К. Мінін — у запасе.
З 1946 года працаваў камандзірам карабля ў ГВФ: у 1-й авіятранспартнай групе ГВФ (ва ), Узбекскім упраўленні ГВФ (1949—1950) і Усходне-Сібірскім упраўленні ГВФ (1950—1959); лётаў на самалётах і.
NGC 4234
NGC 4234 (іншыя абазначэнні — UGC 7309, MCG 1-31-35, ZWG 41.61, VCC 221, HARO 7, IRAS12146+0357, PGC 39388) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Якаў Кірэевіч Мінін
Біяграфія
У 1959—1961 — лётчык-выпрабавальнік Навукова-даследчага інстытута ГПФ; удзельнічаў у выпрабаваннях пасажырскіх самалётаў. У 1960 годзе на самалёце Ту-104Е ў якасці другога пілота усталяваў 6 сусветных авіяцыйных рэкордаў хуткасці. У 1960 годзе скончыў Курсы вышэйшай лётнай падрыхтоўкі ГПФ, у 1968 годзе — завочна 2 курса.
У 1961—1966 — камандзір карабля Маскоўскага транспартнага кіравання ГПФ, у 1966—1978 — камандзір карабля ў Упраўленні міжнародных паветраных ліній; лётаў на самалётах і Іл-62.
NGC 4234
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Якаў Кірэевіч Мінін
Біяграфія
У 1978—1980 — загадчык лабараторыі кафедры хіміі і тэхналогіі змазачных матэрыялаў у.
Жыў у Маскве. Памёр 15 чэрвеня 1985 года. Пахаваны на у Маскве.