cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мясаедава (Вяземскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Паўночнае Патагонскае ледавіковае плато
Паўночнае Патагонскае ледавіковае плато (Campo de hielo Patagónico Norte) — горна-покрыўны ледавіковы комплекс у Патагонскіх Кардыльерах (Чылі, Аргенціна), паміж 46°31'-47°35' паўднёвай шыраты і 73-74° заходняй даўгаты.
Працягласць плато з поўначы на поўдзень складае 130 км пры шырыні 45—75 км. Плошча складае каля 7 600 км². Пераважныя вышыні ледавіковай паверхні — ад 1000 да 1500 м, максімальная вышыня — 3978 м. Фірнавая лінія размяшчаецца на вышыні 1250 м на заходнім схіле і 1350 м — на ўсходнім.
Распаўсюджаны выводныя ледавікі, многія з якіх заканчваюцца ў азёрах. Найбуйнейшыя з іх: Сан-Рафаэль, Сан-Тадэа, Беніта (цякуць на захад); Стэфан (на поўдзень); Неф і Калоніа (на ўсход).
Аграф (упрыгажэнне)
Аграф (ад agrafe — «заціск, сашчэпка, кручок») — мацаванне, якое выконвалася звычайна ў выглядзе пласціны, вянка, разеткі з кручком і пятлёй. Часам выраблялася з каштоўных металаў — золата, срэбра з рэльефным дэкорам, чаканкай, эмаллю. У адрозненне ад антычных фібул, сярэднявечны аграф уяўляў сабой не заколку, а зашпільку, спражку.
У Старажытнай Русі аграф — гэта запон з каштоўнымі камянямі, эмалямі,. У далейшым такія зашпількі сталі выкарыстоўваць у якасці упрыгажэнняў галаўных убораў і іншых дэталяў касцюма.
Пячатка з выявай Святога Дзмітрыя і Маці Божай
Пячатка з выявай Святога Дзмітрыя і Маці Божай — свінцовая пячатка памерам 30 мм, знойдзеная ў Пінску. На адным боку змешчаны бюст Святога Дзмітрыя з дзідай каля правага пляча і шчытом у левай руцэ. На адваротным боку — бюст Маці Божай Аранты тыпу «Непарушная сцяна». Падобныя пячаткі даволі распаўсюджаны, але дакладна не вядома каму яны належалі.
Бабіна лета
Бабіна лета — перыяд па-летняму цёплага (да 25...27 градусаў) і сухога надвор'я напярэдадні восені. Бабіна лета настае пасля значнага пахаладання.
У народным календары беларусаў цёплая пара ў канцы верасня — пачатку кастрычніка. На Беларусі яно працягваецца ад некалькіх дзён да двух тыдняў. Назва паходзіць, найбольш верагодна, ад таго, што на гэты час прыпадала пераважна "бабская" работа на гародзе і ў полі: убіралі гародніну, капалі бульбу, мялі і трапалі лён і каноплі. У некаторых раёнах Бабіным летам называлі тыдзень перад Пакровамі, калі варажылі на "шчаслівую бабулю" (бабку-павітуху).
NGC 1273
NGC 1273 (іншыя абазначэнні — MCG 7-7-59, ZWG 540.99, PGC 12396) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Факультэт фінансаў і банкаўскай справы БДЭУ
Факультэт фінансаў і банкаўскай справы — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Факультэт створаны ў лістападзе 2002 года, пасля зліцця фінансава-эканамічнага факультэта і факультэта банкаўскай справы.
Фінансава-эканамічны факультэт як самастойнае падраздзяленне існаваў з 1964 года па 2002 год. Да гэтага падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасці «Фінансы і крэдыт» ажыццяўлялася на іншых факультэтах. Пасля стварэння фінансава-эканамічны факультэт узначальвалі:
Факультэт банкаўскай справы як самастойнае падраздзяленне працаваў з 1992 года па 2002 год, дэканам факультэта быў С. С. Ткачук, кандыдат эканамічных навук, прафесар.
Бор (Уздзенскі раён)
Бор (, Бор) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
IC 4068
IC 4068 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Б
Б — другая літара кірылічнага алфавіта. Паходзіць з кірыліцкай Б («Букі»), утворанай графічным відазмяненнем В («ведзі»), што ўзнікла на аснове грэка-візантыйскай устаўнай В («віта»). У старабеларускую графіку перайшла са старажытнарускага пісьменства. Абазначала зычныя гукі «б», «б'», пры аглушэнні «п» («бубенъ», «хлебъ»). Не мела лічбавага значэння, бо лічбавае значэнне «два», уласцівае грэка-візантыйскай «віце», перайшло на кірыліцкую літару В. У рукапісах XIV—XVII стст. у сувязі з функцыяніраваннем розных пісьмовых школ і выкарыстаннем розных тыпаў пісьма (устаў, паўустаў, скорапіс) ужывалася ў некалькіх варыянтах, якія памагаюць вызначыць час і месца напісання помнікаў. У XVI ст., дзякуючы выдавецкай дзейнасці Ф.Скарыны, акрамя рукапіснай, набыла і друкаваную форму, стала адрознівацца малая і вялікая, хоць ужыванне вялікай літары ва ўласных імёнах, геаграфічных назвах і пачатку сказаў было яшчэ непаслядоўным. У сучаснай беларускай мове абазначае шумныя звонкія выбухныя зычныя гукі «б», «б'», а пры аглушэнні «п» («барва», «белы», «грыб»). Бывае вялікая і малая, мае рукапісную і друкаваную форму. Выкарыстоўваецца ў афіцыйных абрэвіятурах (БССР, ТБМ). Пры класіфікацыйным падзеле мае значэнне «другі» (пункт «Б»), пры лічбавай нумарацыі — дадатковае значэнне для размежавання прадметаў пад адным нумарам (квадрат № 6 б).
Пушкіна (Акмолінская вобласць)
Пушкіна — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Капітонаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 42 км на поўдзень ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114041400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 357 чалавекі (159 мужчын і 198 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 177 чалавекі (87 мужчын і 90 жанчын).
Пласцініставусыя
Пласцініставусыя (Scarabaeidae) — сямейства насякомых атрада жукоў (цвердакрылых).
Апісанне і экалогія
Даўжыня 0,2—15,5 см (на Беларусі — да 4,1 см). Цела шырокае, выпуклае. Вусікі 3—7-членікавыя, з пласціністай (адсюль назва), зрэдку конусападобнай булавой. Пярэднія ногі рыючыя, лапкі 5-членікавыя. У самцоў галава і пярэдняспінка часта з рагамі і бугаркамі. Канец брушка пераважна не пакрыты надкрыламі.
Лічынкі мясістыя, белыя, С-падобна выгнутыя, з добра развітымі нагамі і вялікай галавой; жывуць у глебе, гнілой драўніне, раслінных рэштках, мурашніках, норах грызуноў і іншае; кормяцца каранямі, рэшткамі раслін, гноем.
Жукі кормяцца надземнымі часткамі, сокам, рэшткамі раслін, гноем, зрэдку трупамі, грыбамі, некаторыя не кормяцца. Многія віды нарыхтоўваюць корм для лічынак, закопваючы яго ў земляных норах.
Класіфікацыя
Вядома каля 20 тысяч відаў. Адрозніваюцца 2 экалагічныя групы: гнаевікі і хрушчы. Пашыраны ўсюды, найбольш разнастайныя ў тропіках. Да пласцініставусых належаць, , , , , , , , і інш.
Значэнне
Сярод пласцініставусых шмат шкоднікаў сельскай і лясной гаспадаркі. Многія віды — апыляльнікі раслін, прыродныя санітары.
Лідзія Андрэеўна Мініч
Лідзія Андрэеўна Мініч (Андрэева; нар., вёска Рэкта, Клімавіцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларуская паэтэса, перакладчыца, член Саюза беларускіх пісьменнікаў, кандыдат сельскагаспадарчых навук, дацэнт.
Літаратурная творчасць
Дэбют адбыўся ў 1999 годзе, пад псеўданімам Лідзія Андрэева, на старонках раённай газеты «Ленінскі шлях». У 2005 годзе выйшаў першы зборнік вершаў «Спешу сказать…» на рускай і беларускай мовах. У 2007 годзе выйшаў другі зборнік вершаў таксама на рускай і беларускай мовах: «Жыватворная крыніца». У 2010 годзе выйшла кніга вершаў «Споведзь», у якой прадстаўлены розныя формы верша, абрадавага накірунку і г.д. Кніга «На хвалях вечнасці» (2012) прадстаўляе міфы і легенды старажытнай Элады ў вершах. Пераклады вершаў Г. Ахматавай, А. Блока, М. Някрасава, А. Майкава, К. Сіманава, С. Шчыпачова і іншых паэтаў, аўтараў папулярных рускіх рамансаў XIX стагоддзя разам з яе вершамі ўвайшлі у кнігу «І боль, і мары, і любоў» (2013).
Анатоль Зэкаў — лаўрэат літаратурных прэмій імя Васіля Віткі і «Залаты Купідон», аналізуючы гэту кнігу адзначаў: «Паэзія Лідзіі Андрэевай чыстая, як настоенае на зелках баравое паветра, і празрыстае, к ранішнія росы. У ей не заблытаешся, як у нейкім мудрагелістым лаберынце, бо вершаваныя радкі не кружляюць па абсягах думак і пачуццяў, а пад мернае рытмічнае перагукванне слоў выводзяць нас на шырокі прасцяг разваг над нашым існаваннем у гэтым складаным і супярэчлівым свеце. Паэтка не бае канкрэтных рэцэптаў, хіба што падштурхўвае чытача да ўсведамлення свайго высокага прызначэння на зямлі…».
Паэтэса вельмі любіць беларускую мову і перажывае, што знікаюць на вёсках беларускамоўныя школы, што амаль няма беларускамоўных класаў у гарадах, а кнігі на беларускай мове выдаюцца мізэрнымі тыражамі, зніжаюцца тыражы і беларускіх часопісаў, а ўсе раённыя газеты перайшлі на рускую мову. Паэтэса разумее, што любоў да роднай мовы трэба выхоўваць з дзяцінства, і таму яна не забывае пра маленькіх чытачоў. У 2009 годзе выдала кніжку-алфавіт для дзяцей «Мая сям’я ад А да Я», у другой кнізе для дзяцей «У сваім краі, як у раі» (2015) на простых будзённых прыкладах знаёміць дзяцей з багаццем роднай мовы, вучыць ганарыцца і даражыць усім сваім: сваёй мовай, сваёй Радзімай, сваім радаводам.
У ліпені 2019 года выйшла з друку чарговае, цудоўна аформленае выданне Л. Андрэевай «Атожылкі»: патрыятычна-філасофскі сказ /народная філасофія ў мастацкіх вобразах/ (Мн.: 2019). Кніга прысвечана малой радзіме аўтаркі. У гэтай кнізе яна звярнулася да вельмі важнай грамадзянскай тэмы, якая закранае кожнага з нас: сумленне і памяць нашчадкаў. Чалавек жыве на зямлі, што ён з сабой нясе. Яна піша: «…А хто я сапраўды, і што ж Пра вас я знаю, мае продкі?» і што пакіне пасля сябе? «…Цячэ ў нас, продкі, ваша кроў. Мы — ваш працяг, а вы — пачатак Няскончаных жыцця вякоў. Мы паўтараем той парадак — Прыступкай повязі часоў Свае адмеціны пакінем, Не парушаючы асноў — Галоўных, без чаго мы згінем…» Галоўны герой тут просты селянін, які добра знае сэнс жыцця, беражэ спадчыну і шчыра выхоўвае гэтае пачуцце у нашчадкаў. Аўтар яскрава паказала як выхоўваецца і любоў, і патрыятызм без слоў.
Таксама аўтар прозы, нарысы з’явіліся ў яе кнізе «Цвіла каліна: вершы і проза» (2015), выдадзенай да 70-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Аўтар паэмы «Тут росы бялей…» (2018), дзе апавядае пра гісторыю Горацкага краю. Вершы друкаваліся на старонках альманахаў «Брама», «Славянская ліра — 2017», «Славянская ліра — 2018», «Под небом Рязанским», часопісе «Вожык», рэспубліканскіх газет «Літаратура і Мастацтва», «Культура», «Белорусская нива», абласной газеты «Зямля і людзі», у раённым друку і інш. Паэзія Л. Андрэевай вызначаецца лірызмам, спавядальнасцю, у ёй дамінуе тэма кахання, прага высокага духоўнага ідэалу, роздум пра наш час, абавязак перад беларускім народам, клопат аб лёсе беларускай мовы. Паэтэса перакладае з рускай, а таксама кітайскай, іўрыт(з рускага перакладу) і другіх моў. На яе вершы напісана больш трыццаці песень.
Іван Аляксандравіч Матыль
Іван Аляк­санд­ра­віч Матыль (, в. Дуброўскія Ко­ха­наў­ска­га ра­ё­на , цяпер Ві­цеб­скай воб­лас­ці — ) — беларускі журналіст, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў савецкага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі  Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў ся­лян­скай сям’і. Скон­чыў двух­га­до­вае Ар­шан­скае пед­агагічнае ву­чы­лішча. З 1932 года ў жур­на­ліс­ты­цы. Скончыў Мінск­і ін­сты­ту­т журналіс­тыкі (1941). Падчас 2-й сусветнай вайны, ра­шэн­нем ЦК ЛКСМ БССР, у 1942 годзе І. Ма­тыль закінуты ў тыл пра­ціў­ні­ка на тэрыторыю Беларусі. Кіраваў Магілёўскай аб­лас­ной падпольнай кам­са­моль­скай ар­га­ні­за­цы­яй. У сакавіку 1944 года, пасля смер­ці Мі­хаіла Ба­раш­ка­ва, за­цвер­джа­ны на пасаду галоўнага рэдактара падпольнай «Чырвонай змены». Рэдакцыю «Чырвонай змены» І. Матыль узначальваў пэўны час і ў паваенныя гады, правёў вя­лі­кую ра­бо­ту па ства­рэн­ні аўтарскага калектыву, навучанні рэ­дак­цый­ных кад­раў.
Новае Ляўкова
Новае Ляўкова (Новое Левково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Турызмалогія
Турызмолаг — навуковец, які даследуе (у межах розных навуковых кірункаў і дысцыплін) тэорыю і практыку турызму.
Праблема наймення
У розных краінах і рознымі аўтарамі і навуковымі школамі гэты напрамак міждысцыплінарных даследванняў называецца па-рознаму. У залежнасці кантэкста і сэнса, якім напаўняе яго сам аўтар, сустракаюцца амаль сінанімічныя аналагі тэрміна «турызмалогія»: сэрвісалогія, турызмазнаўства, туралогія, тураграфія, турыстыка і інш. У Расіі сёння атрымала найбольшую ў падтрымку навуковых колах тэрміны «туралогія» (найбольш актыўна гэты варыянт прасоўвае Санкт-Пецярбургская акадэмія турызму) і турыстыка (гэты варыянт падтрымлівае Расійская Міжнародная Акадэмія турызму ў Маскве). Ва Украіне найбольшае распаўсюджанне атрымаў тэрмін «турызмазнаўства». Тэрмінам «турыстыка» карыстаюцца даследчыкі ў іншых славянскіх краінах (Польшча, Чэхія, Балгарыя і інш.). У беларускіх акадэмічных колах фарміруецца практыка паралельнага выкарыстання двух тэрмінаў: турызмалогія і турызмазнаўства.
Прадмет вывучэння
Турызмалогія і турызмазнаўства парадкуюць, абагульняюць і канцэптуалізуюць разнастайны матэрыял назіранняў адносна турызму як з’явы грамадскага жыцця. Назапашванне і канцэнтрацыя турыстычных ведаў робяць магчымым яго навуковае афармленне. Улічваючы складанасць аб’екта даследавання, наяўнасці розных навуковых школ, якія даследуюць феномен турызму, спецыфіку аўтарскіх пазіцый, якія часам прынцыпова не супадаюць, цалкам натуральна, што магчымыя розныя версіі турызмалогіі, а манаполія на яе адзінае тлумачэньне не дарэчная. Аднак неабходна ўзгадненне асноўнага разумення глыбіннай сутнасці турызму, якая заключаецца перш за ўсё ў тым, што ён з’яўляецца формай грамадскага жыцця і дзейнасці чалавека, які падарожнічае, разнавіднасцю практычнай дзейнасці мільёнаў людзей.
У паняційны спосаб ўвесь тэарэтычна асэнсаваны вобраз турызму арганізуюць такія базавыя канцэпты, як «турыст», «турызм», «падарожжа», «дэстынацыя», «турыстычны прадукт», «індустрыя турызму», «турыстычная інфраструктура». Яны характарызуюць турызм сістэмна, у сваёй сукупнасці і ўзаемаабумоўленасці характарызуюць яго як уплывовы сацыяэканамічны і сацыякультурны інстытут.
Сучаснасць
Турызмалогія — адносна малады кірунак навуковых даследаванняў. Названыя канцэпты — гэта толькі частка яе ўнутранага зместу. Навуковыя даследчыкі турызму ((В. Квартальнаў, І. Зорын, А. Александрава, А. Асаўленка (Расія), С. Сцечыў (Сербія), І. Інджэйчык, Я. Фечко (Польшча), Ф. Котлер, Р. Макінтош (ЗША), М. Кабушкін, П. Дуровіч, Л. Гайдукевіч (Беларусь), Я. Алейнік, М. Мальска, В. Федорчанка, О. Любіцэва, (Украіна) і інш.) сфармавалі метадалагічную базу тэорыі турызму. Станаўленне і развіццё турызмалогіі адбываецца ў кантэксце агульнай эвалюцыі сучаснай навукі, перш за ўсё яе сацыягуманітарнага і эканамічнага яе раздзелаў.
У пачатку XXI ст. перад турыстычнай навукай паўстаюць новыя патрабаванні у даследаванні ўласных тэарэтычных і сацыяльных праблем. Істотны ўплыў на тэорыю і практыку турызму аказвае сучасная канцэпцыя інфарматызацыі і кампутарызацыі, анімацыі, валеалогіі і інш. Якасна новыя сюжэты і турызмалагічныя напрацоўкі прапануе практыка «альтэрнатыўнага» і экстрэмальнага турызму, з’яўленне яго новых, часам экзатычных формаў.
Турызм — гэта надзвычай дынамічная з’ява. Ён чуйна рэагуе на тыя змены, якія адбываюцца ў структуры грамадскіх і індывідуальных патрэбаў, своеасабліва адказвае на выклікі, прапановы і пагрозы, уласцівыя XXI ст. Таму сучасная турызмалогія мае не толькі адаптаваць спецыялістаў галіны да рэалій сучаснасці, вострай канкурэнцыі на рынку турыстычных паслуг, але і рыхтаваць іх да сустрэчы з новым, незнаёмым, фармаваць не толькі тактычнае уменне, але і стратэгічнае, перспектыўнае мысленне. У ліку не толькі сучасных праблем тэорыі і практыкі турызму, а і яго бліжэйшых і аддаленых перспектыў, будучых магчымасцяў — гэта актуальныя задачы турызмалогіі.
Брашоў (жудзец)
Брашоў (Județul Brașov) — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія. Плошча — 5363 км².
Баева (Алтайскі край)
Баева (Ба́ево) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Баеўскага раёна і Баеўскага сельсавета. Баева знаходзіцца на Кулундзінскай раўніне, у паўночна-заходняй частцы рэгіёна. Размешчана за 230 км на захад ад Барнаула. Адлегласць да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Гілёўка — 37 км. Насельніцтва — 3889 чалавек (2021).
Мае выйсце да ракі Кулунда. Недалёка ад Баева знаходзяцца Салёнае возера і возера Лена. Клімат кантынентальны, адрозніваецца гарачым засушлівым летам і халоднай маласнежнай зімой. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −17 °C да −19 °C, ліпеня 19-22 °C. Гадавая колькасць ападкаў 250—350 мм.
Брэменскі парк рададэндронаў
Брэменскі парк рададэндронаў (Rhododendron-Park Bremen), парк з велізарнай калекцыяй рададэндронаў і азалій (46 га), а таксама з батанічным садам (3,2 га), размешчаны ў Брэмене, Германія. Колькасць сартоў рададэндронаў, якія прадстаўлены ў парку, складае 1 000, у тым ліку 500 у батанічным садку. Штогод парк наведваюць каля 300 000 наведвальнакаў. Уваход у парк, за выключэнем сада Батаніка, вольны.
Гісторыя
Парк пачаў працу ў 1933 годзе па ініцыятыве Нямецкага таварыства рададэндронаў на базе былых сельскагаспадарчых угоддзяў і лясоў. Адкрыццё парка для грамадства адбылося ў 1937 годзе. Першапачаттова парк складаўся з раслін з Мексікі і Каўказа, калекцый культурных раслін, лекавых траў, мясцовых раслін і атрутных раслін. Парк з'яўляўся прыватнай маёмасцю да 1935 года, пасля стаў уласнасцю горада, і быў перанесены ў яго цяперашняе месцазнаходжанне. Калекцыя сада была завершана ў 1949—1950 гг. Сад Батаніка, які лічыцца найбуйнейшым цэнтрам прыроды Германіі, адкрыўся ў 2003 годзе. У 2007 годзе парк пераведзены ў лік некамерцыйных арганізацый.
Парк азалій і рададэнронаў
Часткамі парку з'яўляюцца наступныя:
Батанічны сад
Батанічны сад змяшчае наступныя калекцыі:
Адыча
Адыча́ (Адыча́, Адыаччы) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, ва Усходняй Сібіры, у Рэспубліцы Саха (Якуція), правы прыток ракі Яна (басейн мора Лапцевых). У верхнім цячэнні мае назву Баронг (Боронг).
IC 4069
IC 4069 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лілія Рыгораўна Козырава
Лілія Рыгораўна Козырава (нар., Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі юрыст. Суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 2008). Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Нарадзілася 26 студзеня 1952 года ў Бабруйску.
У 1977 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Прафесійную працоўную дзейнасць пачала на пасадзе стажора пракуратуры Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. У 1979—1991 гадах працавала ў Дзяржарбітражы пры Мінскім абласным выканаўчым камітэце: спачатку кансультантам, затым — дзяржаўным арбітрам.
Удзельнічала ў распрацоўцы праекта Гаспадарчага працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь і другіх заканадаўчых актаў Рэспублікі Беларусь. Мае шэраг публікацый, у тым ліку з’яўляецца сааўтарам каментарыяў да Гаспадарчага працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь, Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь з аглядам практыкі гаспадарчых судоў, Закону Рэспублікі Беларусь «Аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве)», навучальнага дапаможнiка «Міжнароднае рэгуляванне знешнеэканамічнай дзейнасці».
Унесеная ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас.
Бістрыца-Нэсэуд
Бістрыца-Нэсэуд (Judeţul Bistriţa-Năsăud) — румынскі жудзец у рэгіёне Трансільванія. Нацыянальны склад: румыны — 90,3 %, венгры — 5,9 %, цыганы — 3,6 %, немцы — 0,2 %. У жудзецы знаходзяцца 1 муніцыпій, 3 гарады і 56 камун.
NGC 1274
NGC 1274 (іншыя абазначэнні — MCG 7-7-62, ZWG 540.102, PGC 12413) — эліптычная галактыка (E3) ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Новы Ржавец
Новы Ржавец (Новый Ржавец) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Азіяцкі антыцыклон
Апісанне
Праяўляецца пераважна зімой (у студзені ціск да 1070 мб).
Азіяцкі антыцыклон - вынік моцнага ахаладжэння мацерыка, з чым звязана працяглая халодная (месцамі ніжэй за -50°С) маласнежная зіма ва ўнутрымацерыковых раёнах. На надвор'е Беларусі ўплывае заходняе адгалінаванне азіяцкага антыцыклону: устанаўліваецца малавоблачнае сонечнае надвор'е з тэмпературамі паветра каля -10...-20°С у зімовыя месяцы, вясной і восенню ноччу магчымыя замаразкі.
Хабары (Алтайскі край)
Хабары (Хабары́) — сяло ў Алтайскім краі. Адміністрацыйны цэнтр Хабарскага раёна і Хабарскага сельсавета. Размешчана за 360 км на паўночны захад ад Барнаула і за 142 км ад Камня-на-Обі, у лесастэпавай зоне Заходне-Сібірскай раўніны, на паўночным усходзе Прыобскага плато, у верхнім цячэнні Бурлы. Адлегласць ад вёскі да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Хабары, размешчанай у вёсцы Каратаяк, складае 25 км.
Герб Ірландыі
Герб Ірландыі уяўляе сабой залатую арфу з срэбнымі струнамі на сінім фоне. Арфа доўгі час была геральдычным сімвалам Ірландыі. У сучасным выглядзе герб зацверджаны 9 лістапада 1945.
Арфа прызнаецца сімвалам Ірландыі з XIII ст. Яна адлюстроўвалася на ірландскіх манетах пры каралю Джоне і Эдвардзе I. Арфа была прынятая як сімвал новага Каралеўства Ірландыі, утворанным Генрыхам I Ірландскім у 1541. Яна з'явілася на трэцяй чвэрці каралеўскага герба Злучанага Каралеўства пасля аб'яднання Ірландыі, Англіі і Шатландыі пры Якаве I Англійскім 1603 г.
Арфа была абраная сімвалам незалежнай Ірландыі. Яна працягвала заставацца дзяржаўнай эмблемай пасля прыняцця канстытуцыі. Выява арфы выкарыстоўваецца на манетах, пашпартах, афіцыйных дакументах дзяржавы, а таксама на пячатках прэзідэнта і ўрада.
Вільгельм I Аранскі
Вільгельм Аранскі — прынц Аранскі, граф Насау, правадыр паўстання ў Нідэрландах, супраць іспанскага панавання, якое паклала пачатак Васьмідзесяцігадовай вайне і прывяло да фармальнай незалежнасці у 1648 годзе.
Заможны дваранін Вільгельм першапачаткова служыў іспанскаму двару. Але незадаволены становішчам мясцовай арыстакратыі, пазбаўленнай палітычнай улады і іспанскім праследаваннем пратэстантаў, далучыўся да Нідэрландскага паўстання, адвярнуўшыся ад былых гаспадароў. Аказаўся найбольш уплывовым і палітычна здольным сярод паўстанцаў, здолеў атрымаць шэраг ваенных перамог у барацьбе з Іспаніяй. Абвешчаны іспанскім каралём па-за законам у 1580 годзе, быў забіты ў Дэлфце Жэрарам Бальтазарам.
Жыццяпіс
Вільгельм нарадзіўся ў замку Дыленбург, што ў сучаснай Германіі. Быў старэйшым сынам Вільгельма, графа Насау і Юльяны Штольберг-Вернігеродскай. Яго бацька ўжо меў дачку ад папярэдняга шлюбу, у яго маці таксама ўжо было чацвёра дзяцей ад папярэдняга шлюбу. 4 мая 1533 года быў ахрышчаны па лютэранскай традыцыі. Пасля яго нарадзіліся яшчэ чатыры браты — Ян (1535—1606), Людовік (1538—1574), Адольф (1540—1568), Хендрык (1550—1574) і восем сясцёр. Пасля смерці стрыечнага брата Рэнэ Аранскага, які памёр бяздзетным у 1544 годзе, Вільгельм атрымаў у спадчыну ўсю яго маёмасць, у тым ліку тытул прынца Аранскага. З-за малалетняга ўзросту (было 11 гадоў), быў адданы пад рэгенства Карлу V. Карл, у сваю чаргу, патрабаваў даць Вільгельму каталіцкую адукацыю, за якой юнак быў напраўлены ў Брусель, дзе пад кіраўніцтвам Марыі Аўстрыйскай, на той час рэгенткі Нідэрландаў, Вільгельм вывучаў мовы, ваенную справу і дыпламатыю. Пры двары ён стаў вядомы, як разпешчанае багатае дзіця.
6 ліпеня 1551 Вільгельм ажаніўся з Ганнай ван Эгманд, дачкой і адзінай спадчынніцай Максіміліяна ван Эгманда, і атрымаў тытулы лорда Эгманда і графа Бюрэн. Ад шлюбу нарадзілася трое дзяцей: Марыя (1553—1554), Філіп-Вільгельм (1554—1618) і Марыя (1556—1616). У тым жа годзе Аранскі атрымаў тытул капітана ў кавалерыі. Пры заступніцтве Карла V, ён хутка зрабіў кар’еру, стаўшы ў 22 гады камандзірам імператарскага войска. У 1555 годзе стаў членам Дзяржаўнага савета, вышэйшай палітычнай установы ў Нідэрландах. У тым жа годзе Карл адрокся кароны на карысць свайго сына Філіпа ІІ.
24 сакавіка 1558 года памірае Ганна, пасля чаго Вільгельм пачынае раман з Эвай Элівер, тут да шлюбу справа не дайшла, аднак ад адносін застаўся сын Юсцін. У 1559 годзе Філіп назначыў Вільгельма штатгальтэрам правінцый Галандыя, Зеландыя, Утрэхт і Бургундыя, значна павялічыўшы яго палітычную вагу.
Ад палітыка да паўстанца
Хоць і не суперак іспанскаму каралю Вільгельм хутка стаў адным з найбольш значных прадстаўнікоў апазіцыі ў Дзяржаным савеце. Апазіцыя выступала за наданне большай улады нідэрландскай арыстакратыі і абуралася іспанскаму засіллю ва ўпраўленні Нідэрландамі. Вільгельму не падабалася іспанская рэгілійная палітыка, якая прадугледжвала ганенні на пратэстантаў. Выхаваны як лютэранін і католік адначасова, быў прыхільнікам свабоды веравызнання. Тым часам палітыка інквізіцыі ў Нідэрландах, правадзімая кардыналам Гранвілем, спарадзіла рост незадаволенасці іспанскім урадам сярод каталіцкага насельніцтва.
25 жніўня 1561 года Вільгельм Аранскі ажаніўся ў другі раз. Новай жонкай стала Ганна Саксонская, якую сучаснікі апісалі як «грозную і зланраўную», мяркуючы, што Вільгельм ажаніўся з ёй, каб атрымаць большы ўплыў у Саксоніі, Гесэне і Пфальцы. У іх было пяць дзяцей: Ганна (1562), Ганна (1563—1588), Морыц (1564—1566), Морыц (1567—1625) і Эмілія (1569—1629).
У 1565 годзе група дробнага дваранства, у тым ліку і малодшы брат Вільгельма Людовік, утварыла Канфедэрацыю. І ўжо 5 красавіка перадала петыцыю Марыі Аўстрыйскай, у якой патрабавала спыніць праследаванне пратэстантаў. Са жніўня па кастрычнік Нідэрланды захлынула іконаборская вайна, вядомая як Beeldenstorm. Кальвіністы, незадаволеныя іспанскім прыгнётам, спагналі сваё абурэнне на каталіцкіх выявах святых, лічачы, што гэта супярэчыць другому запавету Божаму. У час хваляванняў былі знішчаны статуі і абразы ў сотнях цэркваў і манастыроў па ўсёй краіне. Між тым незадаволеннасць сярод насельніцтва расла, і Марыя была вымушана пагадзіцца з патрабаваннямі канфедэрацыі, спадзеючыся, што арыстакратыя дапаможа навесці парадак. Пасля гэтых падзей Вільгельм пачынае супрацоўнічаць з канфедэрацыяй. У канцы 1566 — пачатку 1567 гадоў стала ясна, што рэгентка не збіраецца выконваць сваіх абяцанняў. Пасля правалу некалькіх бунтаў, многія кальвіністы і лютэране вырашаюць пакінуць Нідэрланды. Філіп ІІ, незадаволены сітуацыяй, імкнецца спыніць беспарадак, гэтую місію ён даверыў герцагу Альбы Фернанда Альварэсу дэ Таледа. Даведаўшыся пра прыбыццё іспанскіх войск, Вільгельм адпраўляецца ў родны Насау. У жніўні 1567 года Альварэс, прыбыўшы ў Нідэрланды, склікае савет, на якім судзіць 10 000 удзельнікаў нядаўняй вайны (Крывавы савет). Вільгельм быў абвешчаны ворагам Іспаніі, яго маёмасць канфіскавана.
Як адзін з самых вядомых і папулярных палітыкаў, Вільгельм Аранскі ўзначаліў паўстанцаў. Ён спасіраваў пратэстанцкае пірацтва, якое нападала на прыбярэжныя гарады. Таксама стварыў армію, якая складалася ў асноўным з нямецкіх наёмнікаў. У 1568 годзе пад камандаваннем яго брата Людовіка армія ўвайшла ў Паўночныя Нідэрланды. 23 мая 1568 г. рэвалюцыйнае войска атрымала перамогу над іспанскай арміяй, у бітве пры Хейлігерлее. У адказ Альварэс прыгаварыў да смерці вядомых дваран і ўзначаліў паход на Гронінген. 21 ліпеня адбылася бітва пры Ёмінгене, дзе паўстанцы былі разгромлены. Сёння гэтыя дзве бітвы лічацца пачаткам Васьмідзесяцігадовай вайны.
Вайна
У адказ на паражэнне, Вільгельм наймае шматлікую армію, аднак Альварэс імкнецца пазбегнуць сутычак паміж войскамі, заняўшы пазіцыю чакання. Альварэс быў праў, праз кароткі час Вільгельм сутыкнуўся з фінансавымі цяжкасцямі, яму не хапала грошай для далейшага ўтрымання войск. Наступныя гады Вільгельм выношваў планы нападзення, але беспаспяхова. Між тым ён здолеў застацца папулярным сярод насельніцтва, дзякуючы моцнай прапагандзе, публікуючы брашуры і лістоўкі. Сваю дзейнасць таго часу, Вільгельм характарызаваў як барацьбу не супраць іспанскага караля, а як барацьбу з няўдалым праўленнем іншаземных рэгентаў і прысутнасцю замежных войск.
1 красавіка 1572 года пратэстанцкім піратам удалося захапіць горад Брыл, які застаўся без іспанскага гарнізона. Пасля, многія гарады адчынілі свае дзверы. У скорым часе ў руках паўстанцаў аказаліся амаль усе гарады Галандыі і Зеландыі, за выключэннем Амстэрдама і Мідэлбурга. Мяцежныя гарады ўтварылі Генеральныя штаты, выбраўшы сваім штатгальтэрам Вільгельма Аранскага.
У 1574 годзе Вільгельм выйграў рад бітваў, у тым ліку і марскіх. Аднак рашучыя дзеянні іспанцаў прывялі іх да галоўнай перамогі ў бітве пры Мокерхейдзе, у якой загінулі два браты Вільгельма Людовік і Генрых. У тым жа годзе паўстанцам удалося зняць аблогу Лейдэна, доўгачаканая перамога была адзначана ўказам Вільгельма, паводле якога быў створаны Лейдэнскі ўніверсітэт, першы ў Паўночных Нідэрландах.
24 красавіка 1575 года Вільгельм ажаніўся ў трэці раз. Яго папярэдні шлюб быў афіцыйна адменены ў 1571 годзе, з-за псіхічнай хваробы яго жонкі Ганны. Новай абранніцай стала Шарлота дэ Бурбон-Монпансье, якая нарадзіла яму шэсць дочак.
Пасля няўдалых мірных перагавораў у Брэдзе ў 1575 годзе, вайна працягвалася. Спрыяльнай навіной для паўстанцаў стала вестка аб смерці аднаго з іспанскіх галоўнакамандуючых, і з-за адсутнасці заробкаў вялікая частка войска дэзерціравала. Да прыходу новага камандуючага, Хуана Аўстрыйскага, Вільгельм Аранскі здолеў пераканаць большасць гарадоў і правінцый у неабходнасці сумесных дзеянняў, накіраваных на выгнанне іспанскіх войск, так званы Генцкі мір. Але ў яго не атрымалася дасягнуць адзінства ў пытанні аб рэлігіі. Каталіцкія гарады і правінцыі не давалі кальвіністам свабоды веравызнання, і наадварот.
Тым часам кальвіністы становяцца ўсё больш радыкальнымі, і спрабуюць забараніць каталіцтва ў падуладных ім правінцыях. Па асабістых і палітычных прычынах, Вільгельм выступае супраць рэлігійнага перадзелу. Ён выступаў за свабоду веравызнання і разлічваў на палітычную патрымку як пратэстантаў, так і каталікоў. 6 студзеня 1579 года пяць паўднёвых правінцый, незадаволеныя дзеяннямі радыкальна настроеных паслядоўнікаў Вільгельма, аб’ядноўваюцца ў саюз і прымаюць рэгенства Алесандра Фарнезэ.
23 студзеня пяць паўночных правінцый ствараюць Утрэхцкі саюз, пацвердзіўшы сваё адзінства. Спачатку Вільгельм быў супраць саюза, марыўшы аб’яднаць усе правінцыі, аднак 3 мая ён афіцыйна прызнаў утварэнне. Утрэхцкі саюз пазней ператварыўся ў дэ-факта канстытуцыю і аставаўся адзінай сувязю паміж правінцыямі да 1595 года.
Фармальная незалежнасць
Вільгельм і яго прыхільнікі шукалі знешняй падтрымкі. Ён і раней некалькі разоў звяртаўся за дапамогай да Францыі, на гэты раз яму ўдалося заручыцца падтрымкай Генрыха ІІІ Валуа, брата французскага караля. 23 верасня 1580 года паміж Генрыхам і Штатамі быў складзены дагавор, па якім герцаг атрымаў тытул «абаронца свабоды Нідэрландаў» і станавіўся новым правіцелем. 22 ліпеня 1581 года Генеральныя штаты аб’явілі аб сваім рашэнні больш не прызнаваць іспанскага караля Філіпа ІІ. Гэта стала фармальным абвяшчэннем незалежнасці.
18 сакавіка ў Антверпене адбыўся замах на жыццё Вільгельма. Ён змог выжыць, дзякуючы клопатам яго жонкі Шарлоты, якая неўзабаве памерла 5 мая.
Валуа не карыстаўся папулярнасцю ў насельніцтва. Для мясцовых жыхароў французы з’яўляліся ворагамі, тым больш, што новы правіцель не цікавіўся пытаннямі рэлігіі, яго нават абвінавачвалі ў планіраванні забойства Вільгельма. Правінцыі Зеландыя і Галандыя адмовіліся прызнаваць падданства Генрыху, а Вільгельма моцна раскрытыкавалі за навязванне «французскага кірунку». У адказ Генрых вырашыў захапіць сілаю Антверпен, але гараджане здолелі адстаяць свой горад. Пасля гэтай падзеі становішча герцага стала безнадзейным, і ён пакінуў краіну.
Між тым Зеландыя і Галандыя захавалі Вільгельма ў якасці штатгальтэра, абвясціўшы яго сваім суверэнам. У разгар гэтых падзей Вільгельм заключае свой чацвёрты і апошні шлюб з Луізай дэ Каліньі, ад якога нарадзіўся Фрэдэрык Генрых Аранскі.
Забойства
Вільгельм быў забіты 10 ліпеня 1584 года іспанскім агентам Бальтазарам Жэрарам. Забойца хаваўся ў каралеўскіх пакоях, калі прынц увайшоў, стрэліў у яго тры разы. Ён памёр практычна імгненна. Пахаваны ў Дэлфце. Новым штатгальтэрам Зеландыі і Галандыі быў назначаны сын Вільгельма Морыц. Нідэрланды атрымалі незалежнасць пасля Вестфальскага міру ў 1648 годзе.
Алена Канстанцінаўна Стампкоўская
Алена Канстанцінаўна Стампко́ўская (1921 — 26 чэрвеня 1942) — Герой Савецкага Саюза, радыст, малодшы сяржант.
Біяграфія
У канцы 1930-х гадоў сям’я пераехала ў пасёлак Баяут Баяуцкага раёна Сырдар’інскай вобласці Узбекскай ССР дзе тады пачалі развіваць баваўнаводства. Там яна пайшла вучыцца ў 8-ы клас. Пасля ўрокаў яна разам з аднакласнікамі працавала на плантацыях.
Пасля заканчэння школы паступіла ў Ташкенцкі педагагічны інстытут. У Чырвонай Арміі з чэрвеня 1941 года. Прайшла падрыхтоўку на курсах радыётэлеграфістаў. З студзеня 1942 года на фронце Вялікай Айчыннай вайны. Служыла ў стралковым батальёне 216-га стралковага палка (76-я стралковая дывізія, 21-я армія, Паўднёва-Заходні фронт).
У чэрвені 1942 года ў раёне вёскі Зімавенька Вялікатроіцкага раёна Курскай вобласці (цяпер Шэбекінскага раёна Белгародскай вобласці) батальён трапіў у акружэнне. Алена Стампкоўская забяспечвала радыёсувязь са штабам палка, а калі быў забіты карэктоўшчык, выклікала агонь на сябе. Пры прарыве кальца ў складзе ўзвода забяспечвала адыход батальёна да сваіх. Загінула ў гэтым баі. Пахаваная ў сяле Зімавенька.
Геня Жытамірскі
Геня Жытамірскі (Henio Żytomirski, הניו ז'יטומירסקי; 25 сакавіка 1933, Люблін — 9 лістапада 1942, канцэнтрацыйны лагер ) — яўрэйскі хлопчык з Любліна, ахвяра Халакосту. Паходзіў з асіміляванай яўрэйскай сям’і. Калі пачалася Другая сусветная вайна яму было 6 гадоў. У 1941 г. яму і ўсёй яго сям’і давялося пераехаць у Люблінскае гета. У 1942 г. гета было ліквідавана, а некалькі тысяч люблінскіх яўрэяў, уключаючы Геню, былі забітыя. Дзякуючы мерапрыемствам, прысвечаным памяці люблінскіх яўрэяў, яго постаць стала адным з сімвалаў.
Сям’я
Гісторыя сям’і Жытамірскіх адноўлена не цалкам. Вядома, што дзед Гені Жытамірскага, Фраім (Эфраім) Жытамірскі, нарадзіўся ў 1880 г. у Меджыбіжы на Падоллі (Украіна). У канцы XIX стагоддзя ў Варшаве ён сустрэў сваю будучую жонку Хаю (у дзявоцтве Меламед) з Рыгі (Латвія). У іх было пяцёра дзяцей. Ёсць звесткі, што Фраім удзельнічаў у рэлігійным жыцці варшаўскага, але невядома, чым ён займаўся прафесійна.
Пасля Першай сусветнай вайны сям’я Жытамірскіх пераехала ў Люблін і пасялілася на вуліцы Любартоўскай, 22. Сям’я Хаі засталася ў Варшаве, а стрыечная сястра Фраіма Лена Хехтман эмігравала ў ЗША. У Любліне Фраім Жытамірскі быў уладальнікам канцылярскай крамы.
Яго сын, Самуэль (Шмуэль), ажаніўся з Сарай (дзявочае прозвішча Оксман) і атрымаў педагагічную адукацыю. Спачатку працаваў настаўнікам у яўрэйскай школе ў Варшаве, а потым у пачатковай школе ў Быхаве. Быў яе заснавальнікам і, верагодна, дырэктарам. Выкладаў гісторыю і літаратуру. Шмуэль быў прыхільнікам новых адукацыйных тэндэнцый у яўрэйскай адукацыі (яўрэйскія свецкія школы мелі навучальную праграму ў польскіх школах, але з акцэнтам на іўрыт). Верагодна, што акрамя працы ў Быхаве ён выкладаў і ў Любліне. Сара кіравала крамай. У 1933 годзе ў іх нарадзіўся сын Геня.
Дачка Фраіма Соня выйшла замуж за Юзафа Корнберга, а потым яны пасяліліся ў Казімежы Дольным. У 1936 годзе ў іх нарадзіўся сын Абрагам. Эстэр і Рахель — дзве іншыя дачкі Фраіма замуж не выйшлі. Другі сын, Лявон (Іегуда), іміграваў у Палесціну ў 1937 годзе. Падобна як і яго бацька Фраім і брат Самуэль, Лявон быў прыхільнікам сіянісцкіх ідэй. Падчас эміграцыі ажаніўся з Ханай (дзявочае прозвішча Хохберг). Уся сям’я Жытамірскіх спрабавала выехаць у Палесціну, але безвынікова. 1 верасня 1939 г. пачалася вайна. З усёй сям’і выжыў толькі Лявон Жытамірскі.
Падрабязнасці жыцця Гені Жытамірскага і яго сям’і сталі вядомыя, дзякуючы дачцы Лявона Нэтце Жытамірскай-Авідар, мастачцы з Ізраіля. У 2001 годзе яна прыехала ў Люблін і прывезла з сабой некалькі лістоў і фотаздымкаў з сямейнага альбома. У Любліне яна пазнаёмілася з супрацоўнікамі, якія імкнуцца захаваць памяць аб яўрэйскім мінулым горада. Пасля размовы з імі яна вырашыла накіраваць у Люблін і іншыя дакументы з сямейнага архіву.
Біяграфія
Геня Жытамірскі нарадзіўся 25 сакавіка 1933 г. у Любліне. Быў адзіным дзіцём сваіх бацькоў. У верасні 1937 г. пачаў наведваць дзіцячы садок. У ліпені 1938 года адпачываў у вёсцы Руды каля Пулаваў. Стрыечны брат пісаў пра яго як пра жывое і рухлівае дзіця. Ёсць здымкі практычна з кожнага года жыцця Гені (да шасці гадоў). Апошні яго здымак быў зроблены 5 ліпеня 1939 г. на прыступках аднаго з банкаў у Любліне. На фотакартцы сарамліва ўсміхаецца маленькі Геня, апрануты ў белую кашульку, клятчастыя шорты і паласатыя шкарпэткі.
Улетку 1939 г. хлопчык вучыўся ездзіць на новым веласіпедзе, а таксама рыхтаваўся пайсці ў школу. Яго бацька хацеў, каб Геня вывучыў іўрыт, а потым паехаў у Палесціну. Гэтым планам не было суджана спраўдзіцца з пачаткам Другой сусветнай вайны.
У пачатку вайны бацька Гені — Шмуэль ненадоўга паехаў у Львоў, спрабуючы атрымаць дазвол на выезд яго сям’і за мяжу. Справа была няўдалай, і ён вярнуўся ў Люблін. 24 сакавіка 1941 г. Жытамірскі атрымаў загад пакінуць кватэру па адрасе вул. Шэўская д. 3 і пераехаць у гета па адрасе вул. Кавальская д. 11. Шмуэль стаў супрацоўнікам і паштовым работнікам у гета. Яго цёткі, Рахель і Эстэр таксама працавалі ў гета, а маці — дома. Дзед Фраім памёр 10 лістапада 1941 г. ад тыфу. Перад смерцю дзед папрасіў пахаваць яго каля брамы на могілках, каб «першым убачыць вызваленне Любліна». Аднак у 1943 г. падчас ліквідацыі могілак магіла і надмагілле Фраіма Жытамірскага былі знішчаны.
У ноч з 16 на 17 сакавіка 1942 г. немцы пачалі ліквідацыю Люблінскага гета. Хутчэй за ўсё да 20 красавіка 1942 г. усе жанчыны сям’і Жытамірскіх былі дэпартаваны ў ў рамках. Геня і яго бацька былі пераведзены ў гета ў Майдан Татарскі (адзін з раёнаў Любліна).
Апошні ліст Шмуэля Жытамірскага, дзе ўзгадваецца пра Геня, быў дастаўлены ў штаб-кватэру Чырвонага Крыжа 8 студзеня 1943 г. (дата напісання ліста невядомая, напэўна, ён быў напісаны значна раней) :
Пасля ліквідацыі гета ў Майдане Татарскім, 9 лістапада 1942 г., зняволеныя былі перавезены ў канцлагер у Майданку. Хутчэй за ўсё, у той жа дзень Геня быў закатаваны ў газавай камеры разам з іншымі дзецьмі і састарэлымі, няздольнымі працаваць.
Яго бацька быў накіраваны ў працоўны лагер у, дзе на месцы разбураных яўрэйскіх могілак будаваўся спартыўны стадыён. У сваім апошнім лісце да сваякоў, адпраўленым 19 сакавіка 1943 г., Шмуэль Жытамірскі пісаў толькі пра сябе, а гэта значыць, што ў той час іншых членаў сям’і ўжо не было ў жывых. Падрабязнасці смерці Шмуэля невядомыя. Хутчэй за ўсё ён быў застрэлены падчас.
Ушанаванне памяці
На аснове рэканструкцыі гісторыі жыцця Гені Люблінскі цэнтр «Брама Гродска — Тэатр NN» рэалізаваў шэраг праектаў, прысвечаных захаванню памяці аб яўрэйскай абшчыне Любліна.
У рамках праекта «Лісты ў гета» з 2001 года моладзь з Любліна рассылала лісты на выпадкова выбраныя адрасы дамоў, якія існавалі ў Люблінскім гета (большасць з іх былі знішчаны ў 1942 годзе нацыстамі). Потым лісты былі накіраваны адпраўшчыкам з анатацыямі «такога адраса няма» альбо «невядомы адрасат». У 2002 годзе сярод атрымальнікаў гэтых лістоў упершыню з’явіўся Геня Жытамірскі. З 2005 года дадзены праект ужо пад назвай «Лісты да Гені» сканцэнтраваўся на гісторыі жыцця хлопчыка і праводзіцца ў рамках святкавання Дня Памяці ахвяр Халакосту.
Пачынаючы з 2005 года, 19 красавіка, на прыступках банка Pekao па адрасе Krakowskie Przedmieście, 64 (да вайны тут знаходзілася сядзіба банка Народнай Гаспадаркі) была ўстаноўлена рэпрадукцыя апошняй фатаграфіі Гені — гэта тое самае месца, дзе хлопчык быў сфатаграфаваны ў 1939 годзе за два месяцы да пачатку вайны. Таксама была ўсталявана спецыяльная паштовая скрыня, у якую ўсе госці — навучэнцы люблінскіх школ і іншыя выпадковыя жадаючыя маглі ўкінуць ліст адрасаваны хлопчыку. У межах мерапыемства праводзяцца семінары для студэнтаў, накіраваныя на азнаямленне ўдзельнікаў з тэмай Халакосту праз прызму лёсу аднаго дзіцяці.
У 2003 г. у рамках праграмы ЕС «Нацысцкія канцэнтрацыйныя лагеры ў гістарычнай памяці» Цэнтр «Брама Гродска — Тэатр NN» у супрацоўніцтве з падрыхтаваў выставу «Азбука — дзеці ў лагеры Майданак». Выстава знаходзіцца ў лагернай казарме № 53 і прысвечана чацвярым дзецям, якія былі зняволенымі лагера: яўрэям Гені Жытамірскаму і Галіне Грынштэйн, польцы Яніне Бучэк і беларусу Пятру Кірышчэнка. Прастора казармы сімвалічна падзелена на дзве часткі — «свет школы і азбукі» і «свет лагера». На выставе паказаны лёс дзяцей у канцлагеры, якіх гвалтоўна выкінулі з простага і наіўнага свету буквара і кінулі ў свет лагера. Выстава на дадзены момант зачынена для наведвальнікаў.
Створаны два вэб-фотаальбомы: адзін прысвечаны выключна хлопчыку, другі — яго сям’і. Нягледзячы на параўнальна невялікую колькасць матэрыялаў, альбомы маюць значную гістарычную каштоўнасць і адкрываюць вобразы жыцця яўрэяў у Любліне да вайны. Фотаздымкі прадстаўляюць цёплыя і сардэчныя адносіны ў сям’і Жытамірскіх і паказваюць сувязь паміж пакаленнямі (прагулка дзеда Фраіма з унукамі, развітанне з Лявонам у Палестыне, сямейныя сустрэчы і г.д.). Гэтыя інтэрнэт-альбомы суправаджаюцца папяровай брашурай «Геня. Гісторыя аднаго жыцця». Па словах Эвы Станчык, кніга нагадвае яўрэйскія », дзе запісваліся імёны памерлых, але ў адрозненне ад іх яна створаная не яўрэямі.
18 жніўня 2009 г. створаны профіль Гені ў сетцы Facebook. Мадэратарам выступіў Пётр Брожэк, супрацоўнік «Брама Гродска», які апублікаваў фатаграфіі і паведамленні на польскай мове ад імя хлопчыка. Калі замежнікі пачалі далучацца да інтэрнэт-сяброў Гені, яны самі пераклалі паведамленні хлопчыка на іншыя мовы. У Цэнтры сабрана шмат інфармацыі пра Геню (у тым ліку фотаздымкі і лісты, дасланыя сваякамі з сям’і Жытамірскіх). На падставе гэтых матэрыялаў былі прапанаваныя тэксты, якія маглі б з’явіцца ў якасці аўтарскіх запісаў дзіцяці. Геня «апублікаваў» досыць простыя тэксты пра паўсядзённае жыццё, напрыклад:
Гэты праект выклікаў гучную дыскусію аб этычным аспекце стварэння вэб-сайта ад імя забітага дзіцяці. Адам Капцоўскі, гісторык з Любліна, быў асабліва супраць гэтай формы ўшанавання памяці ахвяр Халакосту. Аднак стрыечная сястра Гені Нэтта Авідар напісала ў пасце ў сваім профілі:
Як лічыць выданне Deutsche Welle, профіль Гені — прыклад таго, як сайты сацыяльных сетак могуць быць паспяхова выкарыстаны ў адукацыйных мэтах. Геня сабраў максімальную колькасць сяброў для індывідуальнага профілю. У ліпені 2010 года профіль быў закрыты з-за правіла, якое забараняе ствараць запісы Facebook ад імя трэціх асоб.
У 2012 годзе, праз 70 гадоў пасля ліквідацыі Люблінскага гета, гісторыя Гені Жытамірскага была прадстаўлена ў выглядзе чорна-белага комікса «Прагулка». Гэты асаблівы фармат быў абраны дзеля таго, каб дасягнуць мэтавай аўдыторыі — дзяцей і моладзі. У коміксе Геня шпацыруе з бацькам па Любліне. Шмуэль хоча пайсці да краўца, каб забраць школьную форму хлопчыка, але Геня аддае перавагу марожанаму. Па дарозе яны сустракаюцца з сябрамі, з якімі размаўляюць пра будучы выезд у Палесціну. У гэтай гісторыі няма гаворкі пра надыходзячую трагедыю. Толькі ў канцы кнігі з’яўляецца апошні фотаздымак хлопчыка з наступным каментарыем :
Андрэй Мікалаевіч Мукавозчык
Андрэ́й Мікала́евіч Мукаво́зчык (нар. 1963, Новасібірск, Новасібірская вобласць, РСФСР) — беларускі калумніст, прапагандыст рэжыму Лукашэнкі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1963 годзе ў Новасібірску. Вучыўся ў 95-й сярэдняй школе г. Мінска. Скончыў фізфак БДУ. Пасля ўніверсітэта тры гады па размеркаванні працаваў у Інстытуце цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава НАН Беларусі. Пачынаў пісаць кандыдацкую, але звязаў далейшае жыццё з КВЗ.
З 1988 г. удзельнічаў у «Клубе вясёлых і знаходлівых» (КВЗ). Узначальваў беларускае аб’яднанне КВЗ, быў вядоўцам перадач КВЗ на Беларускім тэлебачанні. З яго дзейнасцю быў звязаны канфлікт паміж беларускім КВЗ і расійскімі праваўладальнікамі. Стварыў і вёў гумарыстычнае тэлешоў «Вот так шоу» на БТ.
Пасля 2010 г. стаў вядомым як аглядальнік «Советская Белоруссия».
Жанаты.
Крытыка
Наша Ніва называе Мукавозчыка «адным з апошніх рэліктаў дзяржаўнай прапаганды ўзору канца 1990—2000-х», калі ў СМІ выступалі з прамовамі-пропаведзямі. Абвінавачваўся ў тым, што ў сваіх публікацыях дазваляў сабе ў агрэсіўнай і прымітыўнай форме абразы і прыніжэнне апанентаў А. Лукашэнкі, здзекі з беларускай мовы і беларусаў, мізагіністычныя выказванні   і антысеміцкія намёкі.
У 2017 годзе актывіст Мікалай Дзядок падаў у суд на газету «Советская Белоруссия», патрабуючы абароны гонару і годнасці, а таксама кампенсацыі маральнай шкоды за выказванні, якія змяшчаліся ў артыкуле аўтарства Мукавозчыка.
У ліпені 2020 г. Марыя Калеснікава падала ў Генеральную пракуратуру, Міністэрства інфармацыі, Цэнтральную выбарчую камісію Беларусі, а таксама ў рэдакцыю газеты «Советская Белоруссия» заяву датычна публікацый А. Мукавозчыка, абвінавачваючы яго ў распальванні сацыяльнай і палітычнай розні, ілжывых абвінавачаннях, недапушчальных выказваннях і паклёпе ў дачыненні да праціўнікаў А. Лукашэнкі. Паводле Калеснікавай, Мукавозчык у сваіх публікацыях парушыў артыкулы 191, 188 і 189 Крымінальнага кодэксу Рэспублікі Беларусь.
У лістападзе 2020 года дацэнт кафедры медыялогіі журфака БДУ Інга Воюш правяла лінгвістычную экспертызу 200 тэкстаў Мукавозчыка з яго аўтарскай калонкі «Накіпела» ў СБ за летні перыяд таго года, у якіх ён аналізаваў выбарчую кампанію, і даказала, што яго тэксты ўяўляюць сабой прапаганду. Адным з інструментаў, якім актыўна карыстаецца аўтар, стала так званая, ці рыторыка нянавісці (убогія, звар’яцелыя пацукі, здыхлятнікі, зграя інтэлектуальных бамжоў, клоўны навапаказанай рады і да т.п.). У ліпені 2022 года палітолаг Вольф Рубінчык звярнуў увагу, што ў кнізе А. Мукавозчыка «Революция мокрых штанов» (Мінск, 2021) сфальсіфікаваны цытаты з Уладзіміра Ляхоўскага і Ганны Севярынец; паводле ацэнкі Рубінчыка, кніга, вылучаная на атрыманне Нацыянальнай літаратурнай прэміі, мае для культуры не нулявую, а адмоўную вартасць.
У 2021 годзе А. Мукавозчыка абвінавацілі ў публікацыі пагроз фізічнай расправы над палітычнымі ўцекачамі і актывістамі Мікалаем Халезіным і Наталляй Калядой.