cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Енс Гаер
Біяграфія
Уступіў у прафсаюз. Пасля двух няўдалых спроб у 1999 і 2004 гадах быў абраны еўрадэпутатам у 2009 годзе. У перадвыбарчай кампаніі выступаў супраць меркаванага дэмпінгу заробкаў, які, на яго думку, мае месца пасля 2004 года. У 2014 і 2019 гадах ён зноўку паспяхова балатаваўся на выбарах у Еўрапейскі парламент.
30 чэрвеня 2021 года ўзяў шэфства над Дзянісам Урадам, беларускім вайскоўцам і палітычным зняволеным.
Каземат
Таксама : У 2-й пал. 19 — пач. 20 ст. на ваенных караблях казематам называлі браніраванае закрытае памяшканне для ўстаноўкі гармат і захоўвання боепрыпасаў. У 20 ст. казематы выйшлі з ужытку на ваенных караблях.
Фартыфікацыйныя казематы падзяляюцца на баявыя, назіральныя, жылыя, снарадныя і інш. Сучасныя фартыфікацыйныя збудаванні, якія маюць казематы, называюцца казематаванымі (казематированные).
Першыя абарончыя казематы з’явіліся ў 16 ст., найбольш распаўсюдзіліся ў канцы 18 — пач. 19 ст.
Кароўкі (Смаленская вобласць)
Кароўкі (Коровки) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 33 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 36 км на поўнач ад Рудні, за 22 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 38 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Віктар Сямашка
Ві́ктар Сяма́шка (нар., ) — беларускі паэт, музыкант і радыёжурналіст.
Біяграфія
У 1998—2001 гадах у складзе музычна-паэтычнай фармацыі «Кузьнец і Сяманя». Скончыў факультэт журналістыкі БДУ (2002). З 2001 года ў складзе ансамбля інтуітыўнай імправізацыі «Князь Мышкін» (у некаторых праграмах выкарыстаныя вершы В. Сямашкі). Працаваў на Радыё Бі-Эй. Паралельна ў 2004—2007 гг. супрацоўнічаў з псіха-фолк-гуртам «НагУаль». У складзе азначаных гуртоў выступаў у Беларусі, Польшчы, Літве, Украіне, Расіі, Францыі. З 2010 года выступае з бардамі Раманам Ярашам, Андрэем Касценем, Максімам Іўкіным. У 2005—2009 гадах — аўтар і вядучы праграмы пра беларускую музыку «Новая зямля» на, з 2010 — аналагічнай праграмы «Кракатук» на Радыё Рацыя.
Карлаўка (Акмолінская вобласць)
Карлаўка — сяло ў раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ульгінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 16 км на захад ад цэнтра горада Сцяпняк. Код КАТА — 114547300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 176 чалавекі (88 мужчын і 88 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 130 чалавекі (60 мужчын і 70 жанчын).
Міжнародны дыстанцыйны ўніверсітэт «UniNettuno»
Міжнародны дыстанцыйны ўніверсітэт «UniNettuno» (Università telematica internazionale "UniNettuno") — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Рыме.
Традыцыя
Традыцыя — павер’е ці паводзіны, якія перадаюцца ў межах групы або грамадства і маюць сімвалічнае або асаблівае значэнне з паходжаннем у мінулым. Агульныя прыклады ўключаюць у сябе святы або непрактычнае, але сацыяльна значнае адзенне (напрыклад, парыкі ў юрыстаў і ваенныя афіцэрскія шпоры), але ідэя традыцый таксама ўжыта да сацыяльных нормаў, напрыклад, прывітання. Традыцыі могуць захоўвацца і развівацца на працягу тысяч гадоў — слова «традыцыя» паходзіць ад лацінскага «tradere» або «traderer» і літаральна азначае перадаваць ці аддаваць на захоўванне. Хоць прынята лічыць, што традыцыі маюць старажытную гісторыю, многія традыцыі былі прыдуманыя з палітычнымі ці культурнымі мэтамі і выконваюцца на працягу кароткага перыяду часу. Некаторыя навукі, такія як антрапалогія і біялогія, адаптавалі тэрмін «традыцыя», вызначаючы яго больш дакладна, чым у яго звычайным выкарыстанні, з мэтай палягчэння навуковага дыскурсу.
Паняцце традыцыя ў сэнсе павагі да мінуўшчыны таксама мае месца ў палітычных і філасофскіх дыскурсах. Напрыклад, палітычная канцэпцыя традыцыяналізму заснаваная на ім, бо базуецца на розных сусветных рэлігіях, уключаючы традыцыйны каталіцызм. У мастацкіх кантэкстаў, традыцыі выкарыстоўваюцца для вызначэння карэктнага адлюстравання віду мастацтва. Напрыклад, пры выкананні традыцыйных жанраў (напрыклад традыцыйнага танцу) захаванне традыцыйных прынцыпаў складання гэтай формы мастацтва мае большае значэнне, чым уласныя перавагі выканаўцы. Такі шэраг фактараў, як індустрыялізацыя, глабалізацыя, асіміляцыя ці маргіналізацыя пэўных культурных груп, можа прывесці да страты традыцый. У адказ на гэта ў многіх краінах па ўсім свеце сёння ажыццяўляюцца спробы захавання традыцый, а людзі надаюць асаблівую ўвагу такім аспектам, як традыцыйныя мовы. Традыцыя звычайна супрацьпастаўляецца з мэтамі сучаснасці і яе варта адрозніваць ад канвенцый, законаў, норм, працэдур, правілаў і падобных канцэпцый.
NGC 2770A
NGC 2770A (іншыя абазначэнні — MCG 6-20-36, KUG 0906+333A, PGC 82318) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Юрась Барысевіч
Юрась Барысевіч, Юрый Мікалаевіч Барысевіч (нар., ) — беларускі эсэіст, перакладчык і мастак.
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт (1990), аспірантуру па выяўленчаму мастацтву пры Нацыянальнай Акадэміі навук.
Працаваў перакладчыкам, карэспандэнтам БелТА, рэдактарам у НВА «Інтэграл», газеце «Культура», Мінскім інстытуце кіравання, часопісах «Мастацтва» (з 1996 — загадчык аддзела, у 1998-? — адказны сакратар) і «The Green Cross Optimist».
Член БАЖ і Саюза беларускіх пісьменнікаў, удзельнік мастацкіх суполак «Другі фронт мастацтваў», «Schmerzwerk», «pARTisan». Адзін з заснавальнікаў і тэарэтыкаў («камісараў») авангарднай суполкі «Бум-Бам-Літ». Займаецца даследчыцкай і перакладчыцкай працай, жывапісам і перформансам.
Літаратура
Аўтар кніг пра сучаснае мастацтва і літаратуру 1990-х «Цела і тэкст» (1998) і «Аванпост», зборніка філасофскіх тэкстаў «Alter Nemo» (2003), эсэ пра балет, жывапіс, тэатр, кінематограф, камп'ютарную графіку, тэкстаў у зборніках «Анталогія беларускага інтэлектуалізму», «Лінія фронту / Frontlinie», «Тазік беларускі», «Медыі і камунікацыі», літаратурным аўдыёальбоме «Тазікі». Некаторыя тэксты перакладаліся на польскую, славенскую, англійскую, украінскую, латышскую, нямецкую мовы. Перакладае мастацкія тэксты з французскай, англійскай, польскай і нямецкай. Пераклаў на французскую мову санеты Янкі Купалы. Прадстаўляў Беларусь на міжнародным літаратурным фестывалі Vilenica (Славенія, 2005).
Мастацтва
Юрась Барысевіч — удзельнік мастацкіх выстаў «Панарама» (Мінск, 1988), «Art-прагноз» (галерэя «У Пушкіна», Віцебск, 1996), «Востры рэцыдыў дэкадансу» (Познань, Польшча, 1997), «Час. Прастора. Асоба» і «Новыя імёны» (Нацыянальная мастацкая галерэя, Мінск, 1998; 2000), «Насценныя афрыкозы» (Дом літаратара, 1999), «Скрозь шкло» (Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 1999), Lit-Art (Нацыянальны мастацкі музей, 2000), «Новае мастацтва Беларусі» (Цэнтр сучаснага мастацтва, Варшава, Польшча, 2000), pARTisan-art (Клермон-Феран, Францыя, 2003), «Блазны» (Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры, 2003), «Апошні позірк» (Мінскі інстытут кіравання, 2004), «Універсум» (галерэя «Універсітэт культуры», 2005), Terytoria (Гарадскі цэнтр культуры, Люблін, Польшча, 2006). Чытаў лекцыі па сучасным беларускім мастацтве ў Варшаўскім універсітэце, Любліне і Беластоку.
Міжнародныя фестывалі мастацтва перформансу, у якіх браў удзел Барысевіч: «Нутраная Амерыка» (вёска Амерыка ў Магілёўскай вобл., 1996), «Дзень муміфікатара» (Мінск, Гомель, Брэст, 2000), «1948» (Рыга, Латвія, 2001), «Інтэракцыі» (Пётркаў-Трыбунальскі, Польшча, 2001), «Нефармат» (Мінск, 2002, 2004, 2005), «Навінкі» (Мінск, Нацыянальная мастацкая галерэя і Дзяржаўны музей сучаснага выяўленчага мастацтва, 1999, 2001—2007), Performance Art Meeting (Люблін, Польшча, 2005), Roznice (Плоцк-Варшава, Польшча, 2006), «Дні містецтва перформансу у Киеві» (2006).
Форт
Форт (ад fortis «моцны») — буйное фартыфікацыйнае збудаванне адкрытага (палявога) або закрытага (доўгатэрміновага) тыпу. Фарты ствараліся з 18—19 ст. як частка крэпасці або палявой умацаванай пазіцыі. Фарты адкрытага тыпу мелі 1—2 земляныя валы, перад якімі выкопваліся равы і ствараліся іншыя перашкоды. Фарты закрытага тыпу будаваліся ў 18 ст. як каменныя шмат'ярусныя вежы з амбразурамі для гармат, пазней будаваліся з бетону (жалезабетону) і сталёвых канструкцый (бранявых вежаў). Пасля Першай сусветнай вайны ўжываліся ў складзе ўмацаваных раёнаў.
Бітва пад Кінаскефаламі
Бітвы антычнасці, што адбыліся каля грады пагоркаў Кінаскефалы (Kynos kephlāi) у Фесаліі (Грэцыя).
Сыравіна
Сыравіна — прадмет працы, які зведаў уздзеянне чалавека і прызначаны для далейшай апрацоўкі.
Сыравіна — здабытыя карысныя выкапні, прыродныя рэсурсы або вырабленыя з іх матэрыялы, зручныя для атрымання або канчатковага карыснага прадукта (выгоды), або прамежкавага прадукта (паўфабрыката) у тэхпрацэсе вытворчага цыклу.
Серыя B
Серыя B (Serie B) — другі паводле значнасці дывізіён у сістэме футбольных ліг Італіі. Звычайна ў розыгрышы прымаюць удзел 20 каманд. Чэмпіянат часта называюць «cadetti», што значыць юніёры або кадэты, або «campionato cadetto». Афіцыйны спонсар — bwin.
БКМ-333
БКМ-333 — сучленены трохвосны нізкападлогавы тралейбус вытворчасці Белкамунмаш. Адносіцца да трэцяга пакалення тралейбусаў, распрацаваных заводам. Першы ўзор быў прадстаўлены ў 1998 г. Гады выпуску: 1999, 2002—2004, з 2009 года.
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Гарадзішча)
Свята-Петра-Паўлаўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Гарадзішча Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі. Пабудавана ў 18 ст. з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Трохзрубны храм: 3-ярусная званіца, працяглая малітоўная зала, 5-гранная апсіда з бакавой рызніцай. Васьмярык званіцы завершаны шатром з макаўкай. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, дэкарыраваны разнымі падзорамі.
Інтэр'ер
У малітоўную залу выступаюць хоры на 2 слупах. Абразы 19 ст. : «Маці Божая», «Ісус Хрыстос», «Святыя Пётр і Павел», «Тайная вячэра», «Святая прарочыца Анна».
Марсілея
Марсілея, таксама Вадзяная канюшына (Marsilea) — род папарацей сямейства марсілеевыя.
Пашырэнне
Род утрымлівае каля 60 сучасных і 10 выкапнёвых відаў раслін. Яны даволі шырока распаўсюджаны ў тропіках, субтропіках і ўмераных абласцях усёй Зямлі, але ў паўночным паўшар'і прадстаўлены найлепш.
Гэта разнаспоравыя водныя, земнаводныя, балотныя і сухапутныя травяністыя расліны з тонкімі разгалінаванымі карэнішчамі, нярэдка з клубнепадобнымі вырастамі, якія даюць пачатак новым раслінам.
На Беларусі ў пакоях і арандарэях культывуюць марселею чатырохлістую.
Асаблівасці біялогіі
Доўгія тонкія чаранкі марсілеі маюць чатыры лісточкі. Органы спаранашэння мікра- і мегаспарангіі сабраны ў сорусы і заключаны ў замкнутую ёмістасць, якая атрымала назву спаракарпія. У спаракарпіях развіваюцца сорусы мега- і мікраспарангіяў. Сорусы звычайна змешанага тыпу, іх лік у спаракарпіі вар'іруе ад 2 да 12 у розных відаў. Суадносіны мікраспарангіяў і мегаспарангіяў унутры аднаго соруса таксама непастаянныя. Сустракаюцца экзэмпляры марсілей, у сорусах якіх адсутнічаюць мегаспарангіі. Як правіла, у мікраспарангіях развіваецца па 64 мікраспоры, а ў мегаспарангіях — па адной буйной мегаспоры.
Сценкі спарангіяў аднаслойныя, без кальца. Пасля ўскрывання сценкі спарангія споры ў вадзе пачынаюць прарастаць. Мужчынскі зарастак мае 2 праталіяльныя клеткі з двума антэрыдыямі, кожны з каторых мае сценку з двух клетак і адну сперматагенную клетку. Пры прарастанні мегаспоры ўтвараецца 2 неаднолькавыя клеткі — ніжняя буйная вегетатыўная, багатая пажыўнымі рэчывамі, і верхняя маленькая сасочкападобная — археганіяльная, якая фарміруе адзін архегоній. Пасля апладнення зародак хутка развіваецца ў новую расліну.
Віды
Паводле базы дадзеных The Plant List (на ліпень 2016) род уключае 28 відаў :
Статус некалькіх відаў пакуль не вызначаны:
Спіс кіраўнікоў Брандэнбурга
Маркграф Паўночнай маркі Альбрэхт Мядзведзь у крывавых баях захапіў (11 ліпеня 1157) славянскую крэпасць Бранібор, і такім чынам заснаваў новую дзяржаву на славянскіх землях. Упершыню ён назваў сябе маркграфам Брандэнбурга (Adelbertus Die gratia marchio in Brandenborch) у дакуменце ад 3 кастрычніка 1157. Таму 1157 год лічыцца фактычным годам заснавання маркі Брандэнбург.
Маркграфы ў Штэндалі
Кіравалі ў частцы Брандэнбургскай маркі са сталіцай у Штэндалі.
Маркграфы ў Зальцведэлі
Кіравалі ў часткі Брандэнбургскай маркі са сталіцай у Зальцведэлі.
Брандэнбургская марка
У 1319 годзе ўсе ўладання ў Брандэнбургу атрымаў у спадчыну Генрых I, маркграф Ландсберга.
Пасля згасання дынастыі Асканіяў у Брандэнбургу марка перайшла пад кіраванне імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі. У 1323 годзе імператар Людвіг IV Баварскі перадаў яе свайму сыну Людвігу.
Курфюрства Брандэнбург
Паводле Залатой булы, выдадзенай імператарам Карлам IV у 1356 годзе, маркграфы Брандэнбурга атрымалі тытул курфюрста.
У 1373 годзе паводле дагавора ў Фюрстэнвальдэ Атон VII прадаў Брандэнбург імператару Карлу IV, які прызначыў курфюрстам свайго сына Венцэля.
30 красавіка 1415 года на Канстанцкім саборы імператар Сігізмунд, які валодаў Брандэнбургам, ва ўзнагароду за паслугі аказаныя яму бургграфам Нюрнберга Фрыдрыхам VI Гогенцолернам, падараваў апошняму тытулы маркграфа і курфюрста Брандэнбурга, з абмоўкай, што можа ўзяць у яго маркграфства, выплаціўшы 400000 гульдэнаў.
У 1701 годзе Фрыдрых III прыняў тытул «кароль Прусіі», заснаваўшы каралеўства Прусія, у склад якога ўвайшла і Брандэнбургская марка.
Палац Чапскага (Мінск)
Палац Чапскага — палац графа Караля Чапскага ў Мінску.
Збудаваны ў 1894 годзе, за часамі Другой Сусветнай вайны пацярпеў мала, знішчаны ў пасляваенны час. Цяпер на гэтым месцы знаходзіцца будынак з ювелірнай крамай «Чараўніца» і кінатэатрам «Цэнтральны» (пр. Незалежнасці, 13).
Гісторыя
Палац узведзены ў 1894 годзе паводле праекта архітэктара.
Акрамя жылых памяшканняў, на першым паверсе палаца (якраз там, дзе аркады) размяшчалася Мінскае таварыства сельскай гаспадаркі. У 1906 годзе ў будынку палаца адчынілася лясная біржа, пры якой з 27 снежня 1908 года па 3 студзеня 1909 года прайшоў Калядны лясны кірмаш. У 1912 годзе біржа зрабілася агульнатаварнай.
Пасля Другой сусветнай вайны, калі праектавалася першая чарга новай забудовы тагачаснай вул. Савецкай, каля 1949 годзе палац Чапскага быў знесены, хоць ён зусім не замінаў трасіроўцы новага праспекту.
Архітэктура
Трохпавярховы эклектычны палац упрыгожваў ніжні ярус аркадаў, а акцэнтам усяго будынка быў эркер, які выступаў з асноўнага аб’ёму палаца на ўсю яго вышыню.
NGC 2771
NGC 2771 (іншыя абазначэнні — UGC 4817, MCG 8-17-51, ZWG 264.77, KCPG 190B, PGC 25875) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ганна Ягелонка
Ганна Ягело́нка (Anna Jagiellonka;,  — , ) — каралева польская і вялікая княгіня літоўская (1575—1596).
Караман (правінцыя)
Караман (Karaman), правінцыя на поўдні Турцыі. Плошча 9,2 тыс. кв. км. Насельніцтва 226 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Караман.
Міжнародны ўніверсітэт навук аб здароўі імя Святога Каміла
Міжнародны ўніверсітэт навук аб здароўі імя Святога Каміла (Saint Camillus International University of Health Sciences) — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Рыме.
Go (мова праграмавання)
Go (вымаўляецца «гóў») — гэта статычна-тыпаваная мова праграмавання, распрацаваная ў Google Робертам Грыземерам, Робам Пайкам і Кенам Томпсанам. Go сінтаксічна падобны на C, але з убудаванай бяспекай памяці, зборам смецця, структурнай тыпізацыяй і паралельнасцю ў стылі CSP. Мову часта называюць Golang з-за даменнага імені golang.org, але ўласнае імя мовы — Go.
Ёсць дзве асноўныя рэалізацыі:
Старонні транспілятар GopherJS кампілюе Go у JavaScript для франтэнд-распрацоўкі.
Прыклад
Прыклад напісання праграмы Hello world:
Кызылуюм
Кызылуюм — сяло ў раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ульгінскай сельскай акругі. Код КАТА — 114547500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 238 чалавекі (128 мужчын і 110 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 221 чалавекі (114 мужчын і 107 жанчын).
Часовы ўрад Ірака
Часовы ўрад Ірака (ЧУІ; الحكومة العراقية المؤقتة)— орган, створаны міжнароднай кааліцыі ў якасці часовага ўрада Ірака ў 2004—2005 гадах падчас арганізацыі правінцыйных і парламенцкіх выбараў.
Гісторыя
20 сакавіка 2003 кааліцыя ў складзе ЗША, Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Польшчы ўрываецца ў Ірак, дзе за лічаныя тыдні разбівае сілы прэзідэнта Садама Хусейна. 1 мая Джордж Буш малодшы, тагачасны прэзідэнт ЗША, абвясціў пра канчатковы разгром урадавай арміі.
На тэрыторыі акупаванай краіны сфармавана Упраўленне па аднаўленню і гуманітарнай дапамогі Іраку, што пазней, на падставе рэзалюцыі 1483 Савета Бяспекі ААН і гуманітранага права, ператворана ў Часовы орган кааліцыі (ЧОК), які ажыццяўляў кантроль над Іракам. Орган стаў адказны за перабудову Ірака, аднаўленне эканомікі, стварэнне новых інстытутаў, прадастаўленне ўсялякіх паслуг насельніцтву і падрыхтоўку да перадачы ўлады іракцам. Першапачаткова адміністрацыю ўзначаліў адстаўны генерал Джэй Гарнер, але хутка ён быў зменены Полам Брэмерам. Палітыка ЧОК мела на ўвазе дэмакратызацыю, актыўную работу з мясцовым насельніцтвам, змаганне з культам асобы Садама Хусейна і ідэалагічнымі ўяўленнямі, сфармаванымі ў гады яго прэзідэнтсва, улік інтарэсаў этнарэлігійных суполак.
13 ліпеня быў створаны кансультатыўны орган пры кааліцыйнай адміністрацыі — Часовы кіраўнічы савет Ірака (ЧКСІ), які складаўся з 25 членаў, правадыроў плямёнаў і палітыкаў. У этнічным і канфесійным плане савет уключаў у сябе 13 шыітаў, 5 сунітаў, 5 курдаў (таксама сунітаў), аднаго туркемана і аднаго асірыйца. Орган уяўляў сабой шырокі спектр палітычных і рэлігійных рухаў Ірака; тым не менш з часам выявілася безгрунтоўнасць дадзенай структуры і прынятых ёю рашэнняў. Першапачаткова меркавалася, што ЧКСІ стане кансультатыўным органам пры ЧОК, аднак вельмі хутка кіраўнік савета стаў вызначаць парадак дня і актыўна ўключаўся ў працэс прыняцця палітычных рашэнняў. Тым не менш Пол Брэмер валодаў правам вета ў дачыненні да рашэнняў, вынесеных ЧКСІ.
3 мая таго ж года замест ЧУІ ўзнікае Пераходны ўрад Ірака (ПУІ).
Кабінет
Па стане на 28 чэрвеня 2004 году у ЧУІ ўваходзілі :
HTC Sense
HTC Sense — карыстальніцкі інтэрфейс, распрацаваны кампаніяй HTC для мабільных прылад з аперацыйнымі сістэмамі Android і Windows Mobile. На Windows Phone 7 ён прысутнічае ў выглядзе панэлі HTC Hub. Фактычна само паняцце HTC Sense зараз можна аднесці выключна да АС Android.
HTC Sense заснаваны на папярэдняй абалонцы ад HTC пад назвай TouchFLO 3D, якая ўжывалася ў тэлефонах на Windows Mobile. Першымі прыладамі з інтэрфейсам HTC Sense сталі HTC Hero пад кіраваннем Android і HTC HD2 пад кіраваннем Windows Mobile, а таксама HTC Touch 2, таксама пад кіраваннем Windows Mobile.
Прылады з HTC Sense
Sense 4.0
Sense 3.5 / 3.6
Sense 3.0
Sense 2.0 / 2.1
Sense 1.0
Original Sense
Espresso Sense
TouchFLO і TouchFLO 3D
Інтэрфейс TouchFLO першапачаткова з’явіўся на лінейцы прадуктаў HTC Touch.
Марошка
Марошка ці Маліна прыземістая, Марошка прысадзістая (Rubus chamaemorus) — від шматгадовых травяністых раслін з роду сямейства.
Назва
Навуковая відавая назва паходзіць ад χαμαί («на зямлі») і («шаўкоўніца»). «Марошка» адначасова назва расліны і яе пладоў.
Батанічнае апісанне
Сцёблы кароткаапушаныя, тонкія, прамастойкія, з двума-трыма лістамі і адной верхавіннай кветкай з белымі пялёсткамі. Такім чынам, утвараецца па адной ягадзе на сцябле.
Лісце цэльнае, маршчыністае круглява-пупышкападобнае, пяціпялёсткавае, па краі няроўна-гародчатае.
Кветкі аднаполыя, адзінкавыя, белыя. Тычынкавыя і песцікавыя кветкі знаходзяцца на розных раслінах, мужчынскія кветкі троху буйней. Чашалісцікаў і пялёсткаў па пяць; тычынкі і песцікі шматлікія. Цвіце ў чэрвені — ліпені, а праз 40-45 дзён спеюць ягады.
Не любіць дождж і вецер, асабліва — замаразкі.
Квітнее ў маі-чэрвені, збіраюць ягады ў ліпені-жніўні, карані нарыхтоўваюць глыбокай восенню.
Шкоднікі
Лісце марошкі з’яўляецца кормам для вусеняў некаторых відаў матылькоў відаў. У молі няма іншых вядомых харчовых раслін. Сярод іншых відаў можна назваць, і.
Распаўсюджанне
Ягада не любіць спякоту, таму, у асноўным, яе можна сустрэць толькі ў тых рэгіёнах, дзе сярэднясутачная тэмпература ўлетку не падымаецца вышэй за 20 градусаў. Марошка вытрымлівае халодныя тэмпературы ніжэй за −40 °C, але адчувальная да солі і сухіх умоў. Яна расце на балотах, маршах і вільготных лугах і патрабуе сонечнай экспазіцыі ў кіслай зямлі (паміж 3,5 і 5 pH).
Марошка расце ў паўночным паўшар’і ад 78°N да прыкладна 55°N на балоце. У вельмі рэдкіх выпадках сустракаецца аж да 44°N, у асноўным у горных раёнах.
У Еўропе яна расце ў паўночных краінах, краінах Балтыі, паўднёвай частцы Грэнландыі і Беларусі. Сустракаецца ў нямецкіх далінах Везера і Эльбы, дзе знаходзіцца пад аховай закона, і ў пустках Вялікабрытаніі і Ірландыі
У Азіі сустракаецца ў паўночнай частцы Расіі на ўсход у бок Ціхага акіяна. Невялікія папуляцыі сустракаюцца таксама далей на поўдзень, як батанічны рудымент Ледніковага перыяду.
Сустракаецца на тарфяных балотах, забалочаных лясах, мохавых і хмызняковых тундрах у арктычнай і паўночнай лясной паласе паўночнага паўшар’я па паўночных аколіцах.
У класіфікацыі раслінных супольнасцей для альянсу Oxycocco-Empetrion, асацыяцыі Empetro-Trichophoretum austriaci.
Хімічны склад
У спелых ягадах утрымліваюцца цукры (4-5 % ), бялкі (0,8 %), клятчатка (3,8 %), арганічныя кіслоты: яблычная, лімонная — (0,7-0,8 % ); вітаміны: С (30-200 мг%), В (0,02 мг%), РР (0,15 %), А; мінеральныя рэчывы: шмат калію, фосфар, жалеза, кобальт, антацыяны, дубільныя і пекцінавыя рэчывы, утрыманне якіх адрозніваецца ў розных рэгіёнах у залежнасці ад балансу сонечнага святла, дажджу і тэмпературы. Прысутнічаюць  і.
Варыяцыі генатыпу марошкі таксама могуць ўплываць на склад, асабліва для элагітанінаў, сангуіну H-6, антацыянаў і.
Поліфенольныя экстракты марошкі паляпшаюць яе ўласцівасці да захоўвання ў свежым выглядзе. Таксама ўтрымлівае прынамсі 14 лятучых рэчываў, уключаючы ванілін, адказны за водар марошкі.
Размнажэнне
Шырокае распаўсюджванне адбываецца за кошт пераносу насення птушкамі і сысунамі. Далейшае размнажэнне магчыма таксама праз яе карэнішчы, якія могуць развівацца ў шырокія ягадныя плямы. Тронкі ў маі або жніўні здольныя ўтвараць генетычныя клоны мацярынскай расліны.
Збор ягад на дзяржаўных землях
У некаторых паўночных еўрапейскіх краінах, такіх як Нарвегія, агульная палітыка датычна недраўніннай лясной прадукцыі дазваляе кожнаму ахвочаму збіраць марошку на дзяржаўнай зямлі і есці яе на месцы, але толькі мясцовыя жыхары могуць транспартаваць ягады з гэтых месцаў і толькі спелыя ягады могуць быць сабраны.
Культывацыя
Нягледзячы на вялікі попыт як прысмакі (асабліва ў Нарвегіі і Фінляндыі), марошка шырока не культывуецца і з’яўляецца, найперш, дзікай раслінай. Аптовыя цэны вар’іруюцца ў шырокім дыяпазоне, зыходзячы з памеру гадавога ўраджаю, напрыклад, у 2004 годзе яны складалі каля €10/кг.
З сярэдзіны 1990-х гадоў гэты від з’яўляецца складовай часткай шматнацыянальнага даследчага праекта. Нарвежскі ўрад, у супрацоўніцтве з фінскімі, шведскімі і шатландскімі калегамі працуе над магчымасцю камерцыйнай вытворчасці розных лясных ягад (Нарвегія імпартуе з Фінляндыі 200—300 тон марошкі на год). Пачынаючы з 2002 года, некаторыя сарты сталі даступнымі для фермераў, у прыватнасці, «Apolto» (мужчынскі), «Fjellgull» (жаночы) і «Fjordgull» (жаночы). Марошку можна вырошчваць у арктычных раёнах, дзе мала іншых культур, напрыклад уздоўж паўночнага ўзбярэжжа Нарвегіі.
Выкарыстанне
Збіраюць ягаду марошкі ў ліпені, пакуль яна чырвона-жоўтая, выбарачна, па меры паспявання. Збор доўжыцца толькі 10-14 дзён, затым ягада пераспявае і робіцца занадта мяккай для збору.
Марошку можна захоўваць замарозіўшы або зварыўшы з яе варэнне або сок. У прахалодным месцы яна выдатна захоўваецца ў драблёным стане ва ўласным соку нават без дадавання цукру.
У кулінарыі
У Фінляндыі з марошкавым жэле ці свежай марошкай сервіруюць традыцыйны лапландскі сыр. У Швецыі марошкавы джэм выкарыстоўваюць як топінг для марожанага, бліноў, аладак і вафляў. У Нарвегіі марошку часта змешваюць з і цукрам, каб падаваць як дэсерт пад назвай «» (марошкавыя вяршкі), як варэнне або як інгрэдыент дамашняга марожанага. Марошкавы ёгурт «molte-/multeyoughurt» прадаецца ў нарвежскіх крамах.
У канадскай правінцыі Ньюфаўндленд і Лабрадор марошку выкарыстоўваюць, каб біць пірагі і варэнне.
Народы юпік змешваюць ягады марошкі з тлушчам ластаногіх і паўночных аленяў (апошні наразаюць і узбіваюць з тлушчам ластаногіх) і цукрам, каб зрабіць «эскімоскае марожанае» ці.
З-за высокага ўтрымання вітаміну C ягады з’яўляюцца важным традыцыйным харчовым рэсурсам юпік і шануецца паўночнымі маракамі і карэннымі народамі поўначы. Утрыманне поліфенолаў, у тым ліку бензойнай кіслаты, верагодна, служыць натуральным кансервантам харчовых прадуктаў, прыгатаваных з ягад.
Алкагольныя напоі
У Фінляндыі і Швецыі выпускаюць традыцыйныя марошкавыя лікёры, папулярныя сярод замежных турыстаў, такія як «» (Фінляндыя). Яны адметны моцным смакам і высокім утрыманнем цукру. Марошка выкарыстоўваецца як араматызатар для вырабу акавіты. На паўночным усходзе Квебека, марошкавы лікёр вядомы, як chicoutai ( назва).
У медыцыне
Марошка з поспехам выкарыстоўваецца ў дыетычным і лячэбным харчаванні. Рэкамендуецца ўключаць яе ў рацыён тым, хто цярпіць на авітаміноз, страўнікава-кішачныя і сардэчна-сасудзістыя захворваннямі. Салодкая ягада таксама знайшла прымяненне як супрацьзапаленчы сродак — яна паляпшае стан хворых на ангіну, грып і прастуду.
Акрамя таго марошка дапамагае пры апёках і атручэнні (у тым ліку цяжкімі металамі). Сок марошкі ўжываюць вонкава пры каросце, а спелыя плады валодаюць патагонным, мачагонным, супрацьмікробным, мацавальным і спазмалітычным дзеяннем. Яны ўмацоўваюць імунную сістэму і падвышаюць згусальнасць крыві.
Лісце марошкі валодае ранагаючым, кровасуцішальным, звязальным, мачагонным і супрацьзапаленчым дзеяннем. Адвар лісця прызначаюць пры цыстыце, парушэнні абмену рэчываў, падагры і дыярэі. У тандэме з рыбіным тлушчам, свежае лісце марошкі ліквідуе гнойныя нарывы.
Яшчэ ягада марошка карысна цяжарным, бо змяшчае такаферолы, якія неабходныя для нармальнага цячэння цяжарнасці і нараджэння здаровага дзіцяці. Акрамя таго, у ёй ёсць жалеза, дзякуючы чаму яе выкарыстоўваюць пры лячэнні малакроўя (анеміі).
Ягада дзякуючы свайму багатаму складу, спадабалася і касметолагам — выцяжкі з яе ўваходзяць у склады розных масак, крэмаў, шампуняў, геляў і іншых сродкаў.
Марошка супрацьпаказаная хворым на язву страўніка і гастрыты з падвышанай кіслотнасцю. Ягады варта асцярожна ўжываць людзям, схільным да алергіі.
Іншае
Кветкі марошкі даюць меданосным пчолам нектар і пылок. Мядовая прадуктыўнасць квітнеючых зараснікаў дасягае 80-100 кг з 1 гектара. Мёд празрысты і прыемны на смак.
Ахова
Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі 1-га і 2-га выданняў (1981, 1993). Ахоўваецца ў Польшчы.
У культуры
Марошка — любімая ягада Аляксандра Пушкінa. Вядома, што перад смерцю ён папрасіў мочанай марошкі.
З 1999 года Манетны двор Фінляндыі чаканіць манету наміналам у 2 еўра з выявай марошкі, створанай архітэктарам і дызайнерам.
У фінскай абшчыне праводзіцца штогадовы фестываль марошкі.
Марошка намалявана на карціне «Курапатка і марошка».
У літаратуры
Нямецкая драма мае назву «» (Salmonberries, 1991)
Раман Сары Лідман называецца «Край марошкі» (Hjortronlandet, 1955)
Інакенцій Аненскі ў вершы «Нервы» згадвае марошку.
У геральдыцы і філатэліі
Марошка выяўлена на гербах некалькіх адміністрацыйных адзінак Нарвегіі і Фінляндыі. У 1982 годзе ў СССР была выпушчана паштовая марка з выявай марошкі.
Катастрофа Ан-32 у Кіншасе
Катастрофа Ан-32 у Кіншасе — буйная авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 8 студзеня 1996 года. Расійскі грузавы самалёт Ан-32Б авіякампаніі «Маскоўскія паветраныя лініі (Moscow Airways)» здзяйсняў унутраны рэйс па маршруце Кіншаса—Кахемба, але пры разбегу па ўзлётнай паласе аэрапорта Кіншасы не змог падняцца ў паветра, выкаціўся за яе межы і ўрэзаўся ў рынак, які быў размешчаны зусім побач з УПП (фактычна ў цэнтры горада). У катастрофе загінулі 298 чалавек — 1 член экіпажа самалёта і 297 чалавек на зямлі (у іншых крыніцах — 237 чалавек на зямлі) ; яшчэ 253 чалавека на зямлі атрымалі раненні рознай ступені.
На 2022 гэтая авіякатастрофа застаецца самай буйной па колькасці загінулых на зямлі (не лічачы тэрактаў 11 верасня 2001 года).
Самалёт
Ан-32Б (рэгістрацыйны нумар RA-26222, серыйны 23-01) быў выпушчаны Кіеўскім дзяржаўным авіяцыйным заводам «Авіянт» 9 лютага 1990 года. Эксплуатаваўся авіякампаніямі «МПП» («Ленінец НВА»; у 1990 годзе) і «Аэраліт» (у 1993 годзе). 18 лістапада 1994 года быў перададзены авіякампаніі «Маскоўскія паветраныя лініі (Moscow Airways)». Абсталяваны двума турбавінтавымі рухавікамі АІ-20 вытворчасці ЗМКБ «Прагрэс» імя А. Г. Іўчанка.
Храналогія падзей
У 11:40 WAT Ан-32Б пачаў разбег па ўзлётнай паласе аэрапорта Н’дало. УПП была сухая. Закрылкі самалёта былі выпушчаны на 25°. На 28-й секундзе ад пачатку разбегу, пры хуткасці 130 км/г, руль вышыні быў адхілены да 20° і заставаўся ў такім становішчы да катастрофы. На 32-й секундзе кут тангажу павялічыўся на 3,5°, але лайнер працягнуў разбег у трохкропкавым становішчы, некалькі разгрузіўшы пярэдняе кола насавой стойкі шасі. На 39-й секундзе хуткасць дасягнула 194 км/г, што адпавядала хуткасці ўздыму насавой стойкі шасі пры заяўленай узлётнай масе самалёта (26 тон). На 42-й секундзе хуткасць дасягнула хуткасці адрыву 204 км/г, але адрыву стойкі не адбылося і самалёт працягнуў рух усімі шасі па УПП.
На 47-й секундзе пілоты паспрабавалі перапыніць узлёт уборкай рудаў, а праз 3 секунды здыманнем паветраных вінтоў з упору. Дзеянні экіпажа па спыненні ўзлёту не прадухілілі выкатывання самалёта за межы УПП і аэрапорта, сляды тармажэння на УПП адсутнічалі, рэверс абодвух рухавікоў быў задзейнічаны экіпажам занадта позна. На вялікай хуткасці лайнер выкаціўся за межы УПП, стукнуўся аб бруствер дрэнажнай бетоннай канавы, выехаў на тэрыторыю рынку, прамчаўся па гандлёвых шэрагах каля 240 метраў і загарэўся ад сутыкнення з рынкавымі пабудовамі. Відавочцы катастрофы сцвярджалі, што пры спробе здзейсніць узлёт у самалёта не паднялася насавая частка.
У выніку катастрофы загінуў 1 член экіпажа (бортмеханік), астатнія 5 членаў экіпажа атрымалі раненні і эвакуіраваліся з палаючага самалёта. Расправы раз’юшанага натоўпу над экіпажам ўдалося пазбегнуць дзякуючы дзеянням паліцыі. Таксама ў катастрофе загінулі 297 чалавек на зямлі (пераважна жанчыны і дзеці), яшчэ 253 атрымалі раненні. Пацярпелыя былі дастаўлены ў бальніцы Кіншасы, якія неўзабаве апынуліся перапоўненымі. Целы загінулых апынуліся настолькі знявечаны, што ўдалося ідэнтыфікаваць асобы толькі 66 чалавек. Неапазнаныя ахвяры былі пахаваны ў брацкай магіле.
Расследаванне
Ан-32Б, які разбіўся, належаў авіякампаніі «Маскоўскія паветраныя лініі», заснаванай у 1993 годзе пасля таго, як матчына прадпрыемства «Шарамеццева-2» распалася на некалькі юрыдычна незалежных падраздзяленняў. Праз некаторы час кампаніі аб’ядналіся, аднак прадпрыемства «Маскоўскія паветраныя лініі» здолела захаваць незалежнасць, паспеўшы да таго часу акцыянавацца. Палёты лайнераў авіякампаніі выконваліся са значнымі парушэннямі, што прывяло да забароны дзейнасці авіякампаніі 4 студзеня 1996 года камісіяй Маскоўскага рэгіянальнага ўпраўлення паветраным транспартам па прычыне няякаснага тэхабслугоўвання самалётаў, але пры гэтым авіякампанія незаконна працягвала сваю дзейнасць аж да катастрофы ў Кіншасе. 26 лютага 1996 года Маскоўская транспартная пракуратура ўзбудзіла крымінальную справу па артыкуле 85 КК РСФСР («Парушэнне правілаў бяспекі руху і эксплуатацыі транспарту»). Прадстаўнікі авіякампаніі заявілі, што на момант катастрофы самалёт быў тэхнічна спраўны.
10 студзеня 1996 года з мэтай расследавання прычын катастрофы ў Кіншасу адправіліся спецыялісты Міждзяржаўнага авіяцыйнага камітэта (МАК) і ДВТ Міністэрства транспарту Расіі. Дакладныя прычыны і абставіны катастрофы высветліць не ўдалося, паколькі ўлады Заіра не далі неабходнай інфармацыі аб здарэнні прадстаўнікам следчай камісіі. Нягледзячы на тое, што самалёт быў украінскай вытворчасці, улады Заіра адправілі бартавы магнітафон МС-61 і параметрычны самапісец для расшыфроўкі ў Канаду.
Вынікі расследавання
Прычынай катастрофы з’явілася выкананне палёту з узлётнай масай, якая перавышае максімальна дапушчальную. Паводле разлікаў, узлётная маса самалёта пры ўзлёце складала 29 200—34 000 кілаграмаў, гэта значыць перавышала максімальна дапушчальную 27 000 кілаграмаў.
Наступныя фактары, якія паўплывалі на катастрофу:
Асабліва цяжкія наступствы катастрофы былі абумоўлены наяўнасцю на тэрыторыі, якая належыць аэрапорту, рынку з вялікай колькасцю людзей.
Суд над расійскімі пілотамі
Перамовы расійскіх дыпламатаў з уладамі Заіра не прынеслі вынікаў — КПС Мікалай Казарын і другі пілот Андрэй Гуськоў паўсталі ў Кіншасе перад судом. На судовым пасяджэнні абодва пілота абвінавачвалі адзін аднаго. У ходзе расследавання пілоты сцвярджалі, што замест указаных у афіцыйных дакументах 2 тон грузу супрацоўнікі аэрапорта Н’Дало змясцілі на борт не менш за 11 тон: «Ён даў мне дакументы на подпіс... і паведаміў аб 2 тонах грузу, хоць на самай справе на борце самалёта знаходзілася каля 11 тон».
Пасля пяцімесячнага разбору суд абвінаваціў пілотаў у забойстве і 6 жніўня 1996 года прысудзіў іх да двух гадоў пазбаўлення волі. Астатнім тром членам экіпажа ўдалося вярнуцца ў Расію. Авіякампаніі Scibe Airlift і African Air былі аштрафаваны сумарна на $ 1 400 000 для выплаты кампенсацыі пацярпелым і сем’ям загінуўшых у катастрофе.
Дэпутат Еўрапейскага парламента
Дэпутат Еўрапейскага парламента — асоба, выбраная ў Еўрапейскі парламент. У самым пачатку працы Еўрапарламента еўрапарламентарыі прызначаліся краінамі-членамі з дэпутатаў нацыянальных парламентаў. Аднак з 1979 года парламентарыі абіраюцца прамым усеагульным галасаваннем. Кожная краіна сама выбірае спосаб абрання кандыдатаў. У цяперашні час усе дзяржавы выкарыстоўваюць розныя формы прапарцыянальнай выбарчай сістэмы.
Пачынаючы з выбараў, праведзеных у маі 2014 года, колькасць еўрапарламентарыяў узрасла і склала 751 чалавек, ад кожнай краіны-члена ад 6 да 96 еўрадэпутатаў. У лютым 2018 года Еўрапейскі парламент прагаласаваў за скарачэнне ліку дэпутатаў Еўрапарламента з 751 да 705, калі Злучанае Каралеўства выйдзе з Еўрапейскага Саюзу.
Манкурт
Манку́рт — паводле рамана Чынгіза Айтматава «Буранны паўстанак» («»), узяты ў палон чалавек, пераўтвораны ў бяздушную рабскую істоту, цалкам падпарадкаваную гаспадару і якая не памятае нічога з папярэдняга жыцця.
Этымалогія
Слова, па ўказаннях лінгвістаў, магчыма, сканструявана Айтматавым на аснове мясцовых каранёў.
Калі зрабіць экскурс у гісторыю, то слова «манкурт», магчыма, узыходзіць да старажытнацюрскага munqul «неразумны, дурны, пазбаўлены розуму». У сучаснай кіргізскай мове сустракаецца слова munju у значэнні «калека» (без рукі або рук, без нагі або ног), гэта значыць знявечаны чалавек. У мангольскай мове знаходзім форму мангуу, якая фіксуецца ў двух значэннях: 1) тупы, дурны, прыдуркаваты, 2) ідыёт, ад якога ўтворыцца дзеяслоў мангуурах — «станавіцца дурным, тупым».
Але дадзеная лексема можа тлумачыцца з рознымі сэнсавымі адценнямі. Магчыма, слова манкурт магло ўтварыцца і шляхам зліцця двух старажытнацюркскіх каранёў man — «апранаць пояс, апяразвацца» і qurut — «высушаны», гэта значыць чалавек, на галаву якога апранаецца пояс і высушваецца.
У казахскай мове ёсць дзеясловы «мәңгу» — «разгубіцца, страціць самавалоданне, звар’яцець», «мәңгіру»  — «быць у непрытомнасці; быць у забыцці» і назоўнік «мәңгүрт» са значэннем «вар’ят, шалёны, які страціў памяць». Упершыню ў сучаснай пісьмовай літаратуры дакладна такі ж спосаб ператварэння чалавека ў мангурта, як у рамане Ч. Айтматава, апісаны ў аповесці казахскага пісьменніка Абіша Кекілбаева «Кюй» (на мове арыгінала выдадзена ў 1968 годзе ў зборніку пісьменніка «Дала баладалары»). У аповесці апісваецца эпізод казахска-туркменскіх войн за Мангышлак, туркмены ператвараюць у мангуртаў шасцярых казахскіх палонных.
Па Айтматаву
Паводле Айтматава, прызначанаму ў рабства палоннаму жуаньжуаны галілі галаву і апраналі на яе шыры — кавалак скуры з выйнай (шыйнай) часткі толькі што забітага вярблюда. Пасля гэтага яму звязвалі рукі і ногі і апраналі на шыю калодку, каб ён не мог дакрануцца галавой да зямлі, і пакідалі ў пустыні на некалькі дзён. На пякучым сонцы шыры скурчвалася, здушваючы галаву, уласныя валасы працягвалі расці і ўрасталі ў скуру, прычыняючы невыносныя пакуты, якія ўзмацняюцца смагаю.
Праз нейкі час ахвяра альбо гінула, альбо губляла памяць аб мінулым жыцці і станавілася ідэальным рабом, пазбаўленым уласнай волі і бязмежна пакорлівым гаспадару. Рабы-манкурты шанаваліся значна вышэй звычайных.
У рамане расказваецца пра тое, як маладога качэўніка Жоламана, сына Даненбая, які трапіў у палон да жуаньжуанаў, зрабілі манкуртам. Яго маці Найман-Ана доўга шукала сына, але, калі яна знайшла яго, ён яе не пазнаў. Больш за тое, ён забіў яе па загадзе сваіх гаспадароў.
У тэксце Айтматаў падае падрабязнае азначэнне вобраза:<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Манкурт не ведаў, хто ён, якога роду-племені, не ведаў свайго імя, не памятаў дзяцінства, бацькі і маці — адным словам, манкурт не ўсведамляў сябе чалавекам. Не маючы ўласнага «я», манкурт меў многа пераваг як паслухмяная і зусім бяспечная істота. У яго не ўзнікала думка, каб збегчы ці ўзбунтавацца, а для ўсякага рабаўладальніка самае страшнае — бунт раба. Раб жа заўсёды патэнцыяльны мяцежнік. Манкурт быў адзіным выключэннем — ён не ведаў непаслушэнства. Яму былі невядомыя такія страсці. І таму не трэба было сцерагчы яго, трымаць ахову і папярэджваць яго тайныя намеры. Манкурт, нібы сабака, прызнаваў толькі сваіх гаспадароў. З іншымі ён не размаўляў. Адзінае, што ён жадаў, — каб не хацелася есці. Усё, што яму даручалі, ён рабіў старанна і дакладна так, як яму казалі. Манкуртаў застаўлялі звычайна рабіць самую цяжкую, брудную работу ці такую, якая патрабуе тупога цярпення. Толькі манкурт мог вытрымаць глухое бязлюддзе саразекаў, пасучы ўсё жыццё адзін чараду вярблюдаў. Ён адзін замяняў многіх. Трэба было ўсяго толькі дастаўляць яму ежу — і тады ён бясконца служыў і зімой і летам, не жалячыся на адзіноту і нягоды. Вышэй за ўсё для яго быў загад гаспадара. Для сябе ж, акрамя ежы і якой апраткі, каб не замерзнуць у стэпе, ён нічога не патрабаваў…<div class="ts-Конец_цитаты-source">— Па ўказаннях даследчыкаў, легенда мае рэальную фальклорную крыніцу. Сам пісьменнік у адным з інтэрв’ю адзначае, што «ў эпасе „Манас“, адным з найвялікшых паданняў кіргізскай гісторыі, паданні тысячагадовай даўнасці, энцыклапедыі духоўнага жыцця майго народа, ёсць радкі, у якіх адзін пагражае іншаму ў выпадку перамогі нацягнуць яму на галаву шыры — сырамятную вярблюджую скуру — і гэтым страшным катаваннем знішчыць яго памяць, адабраць мінулае. Акрамя гэтых звестак, больш нічога ні ў літаратуры, ні ў фальклоры не захавалася».
Ужыванне
Па публікацыі ў часопісе «Наука и жизнь», гэта прыклад слова, уведзенага ў рускую, беларускую і іншыя літаратурныя мовы нядаўнім часам: манкурт — гэта чалавек, «які пасля магутнага вонкавага ўздзеяння на сваю псіхіку забыўся аб сваім мінулым і аб мінулым сваіх продкаў, стаўшы адначасова пакорным рабом свайго гаспадара. У апошні час гэтае слова вельмі шырока ўжываецца, захаваўшы ў сваёй змястоўнай частцы толькі інфармацыю аб страце памяці аб продках і страціўшы важныя часткі, якія паведамляюць, што гэта, па-першае, адбылося не само па сабе, а ў выніку вонкавага ўмяшання і, па-другое, гэтая змена ператварыла чалавека ў раба свайго гаспадара».
Коржані
Коржані (Коржани) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 30 км на паўночны захад ад Рудні, за 34 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 31 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Марскія акуні
Марскія акуні (Sebastes) — род касцістых рыб сямейства скарпенавых падатраду перкоідных, маюць атрутныя залозы на вострых промнях плаўнікоў, укол выклікае балючае мясцовае запаленне.
У родзе марскія акуні налічваецца каля 90 відаў, з якіх 4 жывуць у паўночных водах Атлантычнага, а амаль усе астатнія - ва ўмераных водах паўночнай часткі Ціхага акіяна, прычым каля амерыканскага ўзбярэжжа іх разы ў два больш, чым каля азіяцкага. Сярод гэтых відаў самыя дробныя ледзь дасягаюць у даўжыню 20 см, а самыя буйныя перавышаюць 1 м, пераўзыходзячы па памерах ўсе іншыя віды сямейства і дасягаючы масы 15 кг. Па форме цела марскія акуні нагадваюць рачнога, але тым не менш настолькі адрозніваюцца ад яго па многіх асаблівасцях знешняй і ўнутранай будовы. Жывуць марскія акуні да 15 гадоў.
Verizon Wireless
Verizon Wireless — другі па колькасці абанентаў аператар сотавай сувязі ў ЗША. Станам на красавік 2006 года, памер абаненцкай базы кампаніі складаў 56,7 млн кліентаў, а зона пакрыцця з’яўлялася самай шырокай на рынку сотавай сувязі ЗША. Зарэгістравана ў Нью-Джэрсі, кампанія з’яўляецца сумесным прадпрыемствам Verizon Communications і Vodafone Group, з размеркаваннем доляў у акцыянерным капітале 55 % і 45 % адпаведна.
Андрэй Іванавіч Шуйскі
Андрэй Іванавіч Шуйскі (памёр у ) — князь, рускі военачальнік. Сын князя Івана Андрэевіча Шуйскага.
Рында з вялікім саадакам у царэвіча Івана Іванавіча (1574, 1576 і 1577 гады), рында з дзідай у цара (1579 год). Ваявода перадавога палка ў паходзе да Серпухава 1581 годзе, а таксама ў 1583 годзе.
Другі ваявода Вялікага царскага палка ў кастрычніку 1585 года, перадавога ў маі 1586 года.
Падчас праследавання Шуйскіх Гадуновым у 1587 годзе быў сасланы ў Каргопаль, дзе пазней быў забіты.
NGC 2772
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Скупшчына
Ску́пшчына (Скупштина, skupština, skupščina) — назва парламента ў балканскіх краінах (Сербія, Чарнагорыя, Боснія і Герцагавіна).
Раман Ігаравіч Бегуноў
Раман Бегуноў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца мінскага «Дынама» i нацыянальнай зборнай Беларусі.
«Мінск»
Выхаванец школы футбольнага клуба «Мінск», з 2010 года гуляў за дубль клуба. У сезоне 2012 стаў іграком асноўнага складу, звычайна займаў пазіцыю правага абаронцы.
У 2013 годзе канчаткова замацаваўся ў аснове, на пазіцыі правага абаронцы чаргаваўся з Аляксандрам Свярчынскім. Часам стаў выкарыстоўвацца ў якасці правага паўабаронцы. 3 лістапада 2013 года аформіў дубль у матчы супраць «Белшыны», што, аднак, не выратавала каманду ад паражэння (2:3).
У снежні 2013 года падоўжыў кантракт з «Мінскам». Сезон 2014 распачынаў правым абаронцам, але хутка быў пераведзены ў цэнтр абароны і замацаваўся там. У сезоне 2015 года стаў таксама выкарыстоўвацца і на пазіцыі апорнага паўабаронцы.
«Дынама» Мінск
У сакавіку 2017 года быў абраны капітанам «Дынама», аднак улетку саступіў капітанства Аляксандру Наёку. Пасля пераходу «Дынама» ў сезоне 2017 на схему з пяццю абаронцамі застаўся выступаць на пазіцыі правага ўскрайняга абаронцы. У сезоне 2018 таксама трывала гуляў у стартавым складзе, у кастрычніку і лістападзе не выступаў з-за траўмы.
У студзені 2019 года, нягледзячы на заканчэнне кантракта, пачынаў трэніравацца з дынамаўцамі, аднак неўзабаве пакінуў каманду.
«Тарпеда-БелАЗ»
У хуткім часе пасля зыходу са сталічнага клуба стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ». Першую палову сезона 2019 прапусціў з-за траўмы, з ліпеня пачаў з’яўляцца на полі, пазней зноў выбываў з-за траўм, толькі з кастрычніка стаў трывала выхадзіць у стартавым складзе каманды.
«Шахцёр»
У снежні 2019 года падпісаў двухгадовы кантракт з салігорскім «Шахцёрам». Пачатак сезона 2020 прапусціў з-за траўмы, потмым пачаў з’яўляцца ў стартавым складзе каманды. У студзені 2021 года падоўжыў кантракт з клубам да канца 2022 года. У пачатку 2021 года з’яўляўся на полі нерэгулярна, пасля стаў часцей выхадзіць у стартавым складзе. У студзені 2022 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з салігорскім клубам.
Вяртанне ў «Дынама»
Неўзабаве пасля сыходу з «Шахцёра» далучыўся да мінскага «Дынама» і хутка падпісаў кантракт з клубам. Пачынаў сезон 2022 у стартавым складзе, з лета стаў радзей з’яўляцца на полі. У снежні 2022 года падоўжыў пагадненне са сталічным клубам.
Міжнародная кар’ера
Згуляў у трох матчах за моладзевую зборную Беларусі.
У 2015 годзе пачаў выклікацца ў нацыянальную зборную Беларусі. Дэбютаваў у зборнай 29 сакавіка 2016 года, выйшаўшы на замену ў таварыскім матчы супраць Чарнагорыі. Пасля доўгага перапынку зноў стаў выклікацца ў зборную з 2020 года.