cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нэмырыў (Львоўская вобласць)
Бальнеалагічны курорт
Асноўны прыродны лячэбны фактар курорта — вада мінеральных крыніц (паблізу Немірава), гаючыя ўласцівасці якіх мясцовым жыхарам, паводле падання, былі вядомыя здаўна (выкарыстоўваліся з лячэбнымі мэтамі яшчэ ў XVI ст.). У 1814 г. уладальнік мястэчка (прыватны прадпрымальнік) граф Ігнацый Гіларый Машчынскі на свае сродкі пабудаваў тут некалькі памяшканняў для ваннаў (невялікую бальнеалячэбніцу) і жылля, паклаўшы тым самым пачатак курорту. Тады ж быў вывучаны хімічны склад вады з мясцовых крыніцы. У 1817 г. тут быў пабудаваны асобны лячэбны дом для габрэяў.
Першыя комплексныя даследаванні зрабілі Карл Штэлер (1821 г.) і Тэадор Тарасевіч (1830 і 1834 гг.). Пасля афіцыйна пацверджанага аналізам гаючага ўздзеяння гэтай серавадароднай вады, якая лічыцца самай лепшай у Галіччыне, курорт шырока разрэкламавалі. Аднак прапускная здольнасць яго была невялікая — 200 хворых у год, а лячэнне — дарагім; лячэнне праводзілася прыватна практыкуючымі лекарамі і было недаступна шырокім слаям насельніцтва. Пасля пажару 1824 г. аж да канца стагоддзя курорт заставаўся запушчаным, хоць у 1870 г. на курорце быў уладкаваны тэатр і зала для адпачынку і забаў.
У 1892 г. колькасць жыхароў Нямірава складала 4520 чал. У 1905—1906 гг. тут пабудаваны бальнеялагічная бальніца і драўляныя павільёны. У 1912 г. узведзена новае памяшканне для ваннаў. Тады ж сталі ўпершыню прымяняцца з лячэбнай мэтай тарфяныя гразі. Акрамя санаторных хатак тут знаходзілася 10 віл для прыёму гасцей, абсталяваных ваннамі з мінеральнай вадой і гаючымі гразямі. Для прыемнага баўлення часу гасцей тут функцыянавалі тэнісныя корты, чытальня, ставок з лодкамі, па нядзелях праводзіліся музычныя фестывалі і вечара. Курорт стаў набываць усё большую вядомасць.
У гады Першай сусветнай вайны (у верасні 1914 г. і ліпені 1915 г.) горад і курорт двойчы станавіўся арэнай баёў паміж аўстра-венгерскімі і расійскімі войскамі і падвергнуўся значным разбурэнняў.
У перыяд з 1921 па 1939, калі Няміраў ўваходзіў у склад Польшчы, вялося будаўніцтва глалоўным чынам прыватных віл і пансіёнаў. У 1926 г. пачалося інтэнсіўнае аднаўленне і развіццё курорта. Яго гадавая прапускная здольнасць вырасла да 1200 чал.
Пасля ўз’яднання Заходняй Украіны з УССР, у студзені 1940 г. быў створаны Няміраўскі раён Львоўскай вобласці, і Няміраў стаў пасёлкам гарадскога тыпу. Насельніцтва пасёлка тады складала 3016 чал. У 1939 у ім на базе прыватных пансіёнаў быў адкрыты санаторый, пачата навуковае вывучэнне курортных рэсурсаў.
22 чэрвеня 1941 г. у 4 гадзіны раніцы пасёлак і курорт падвергліся жорсткай бамбардзіроўцы фашыстаў, а ўжо 24 чэрвеня 1941 г. нямецкія захопнікі акупавалі яго. 22 ліпеня 1944 г. Няміраў вызвалілі войскі 1-га Украінскага фронту (1-й гвардзейскі конны корпус і 41-я стралковая дывізія). У першыя пасляваенныя гады былі адноўлены асноўныя лячэбныя ўстановы, і ў 1949 Няміраў зноў прыняў на лячэнне хворых.
У 1958 г. тэрыторыя Няміраўскага раёна ў сувязі з узбуйненнем раёнаў была далучана да Рава-Рускага раёна, а ў 1963 г. — да Яварыўскага раёна.
Жыццё мястэчка і сёння ў вялікай ступені звязана з развіццём і функцыянаваннем курорта «Няміраў» — аднаго з найстарэйшых украінскіх бальнеалагічных курортаў.
Шумшу
Востраў Шумшу́ (рус. Шумшу) - адзін з самых паўночных Курыльскіх астравоў. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча - 231,4 км².
Прырода і геаграфія
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Размешчаны паміж паўвостравам Камчатка і востравам Парамушыр. Ад Камчаткі аддзелены Першым (11 км), ад Парамушыра - Другім Курыльскім (каля 2 км) пралівамі (гл. Курыльскія пралівы). Даўжыня Шумшу - каля 30 км, найбольшая шырыня - каля 20 км.
Рэльеф узгорысты. Найвышэйшая кропка - горка Высотная (189 м). Глебы ў асноўным пясчаныя. Часам сустракаюцца пясчаныя выдмы і балоцістыя нізіны. Ёсць рэкі, ручаі і азёры.
Флора характэрная для тундры. Пераважае разнатраўе. Уздоўж берагоў шмат марской капусты. Наземная фаўна бедная - лісы, грызуны, птушкі, летам з Камчаткі прыплываюць мядзведзі. На ўзбярэжжы сустракаюцца ластаногія.
Гісторыя
Першымі насельнікамі вострава былі айны, якія жылі пераважна на паўночным захадзе і займаліся паляваннем на марскіх звяроў. Назва Шумшу паходзіць з іх мовы і азначае "сонца" або "сонечны". З XVII ст. на востраў прэтэндавалі Расія і Японія. У XVIII ст. каля айнскага паселішча існавала часовае ўмацаванне Руска-Амерыканскай кампаніі.
У 1875 — 1945 гг. уваходзіў у склад Японіі. Японцамі былі пабудаваны ваенныя ўмацаванні і аэрадром (выкарыстоўваўся і ў савецкі час). У 1945 г. японскі гарнізон налічваў 8,5 тыс. чалавек, 60 танкаў, да 100 гармат і мінамётаў. У выніку Курыльскай аперацыі 18 жніўня — 23 жніўня 1945 г. Шумшу быў захоплены савецкімі войскамі. Сляды жорсткіх баёў добра бачны і ў наш час.
Увайшоў у склад СССР як частка РСФСР.
Да 1998 г. на востраве размяшчалася ваенная памежная база, існавала некалькі паселішчаў. Зараз незаселены.
Лужасна (значэнні)
Назву Лу́жасна: маюць:
Юрый Уладзіміравіч Жаўноў
Юрый Уладзіміравіч Жаўноў (нар., ) — былы беларускі футбаліст, брамнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2003—2015). У цяперашні час працуе ў трэнерскім штабе санкт-пецярбургскага «Зеніта».
Клубная
Выхаванец добрушскай ДЮСШ-2, пазней вычыўся ў мінскім Рэспубліканскім вучылішчы алімпійскага рэзерву (РВАР). Гуляў за РВАР у Другой лізе, з гэтага клуба трапіў у сістэму барысаўскага БАТЭ. У сезоне 2002 замацаваўся ў якасці асноўнага брамніка барысаўчан. У матчы Кубка УЕФА 2001/02 супраць тбіліскага «Дынама» забіў гол ударам са сваёй штрафной пляцоўкі.
У 2005 перайшоў у клуб «Масква», дзе некаторы час разам з Антонам Амельчанкам і Ільёй Гаўрылавым утвараў беларускае трыа брамнікаў. Неўзабаве здолеў замацавацца ў якасці асноўнага брамніка маскоўскага клуба, часам выводзіў каманду на поле ў якасці капітана.
У ліпені 2014 падпісаў кантракт з маскоўскім «Тарпеда», якое вярнулася ў Прэм’ер-лігу. Трывала гуляў у аснове маскоўскага клуба, але не здолеў выратаваць яго ад вылету з элітнага дівізіёна.
У чэрвені 2015 года стаў трэніравацца разам з екацярынбургкім «Уралам», які незадоўга да таго ўзначаліў беларускі спецыяліст Віктар Ганчарэнка. 30 чэрвеня падпісаў кантракт з клубам. У першай палове сезону 2015/16 быў асноўным брамнікам «Урала», а са студзеня 2016 года праз праблемы са здароўем не з’яўляўся на полі. У маі 2016 года пакінуў «Урал».
Міжнародная
Выступаў у складзе моладзевай зборнай Беларусі на моладзевым чэмпіянаце Еўропы ў Германіі 2004, быў там асноўным брамнікам.
Трэнерская
Пасля зыходу з «Урала», так і неаднавіўшыся ад траўмы, завяршыў кар’еру і пачаў вучобу на трэнера. У 2017 годзе пачаў працаваць юнацкім трэнерам у Акадэміі БФФ.
У верасні 2017 года далучыўся да штабу галоўнага трэнера нацыянальнай зборнай Беларусі Ігара Крывушэнкі. У верасні 2018 года зноў апынуўся ў «Зеніце», дзе стаў памочнікам трэнера брамнікаў Міхаіла Бірукова.
Пеней
Пене́й (Πηνειός) — шматзначны тэрмін:
Ганс Мемлінг
Ганс Мемлінг (Hans Memling, Jan van Mimmelynghe, Johannes Memmelinc або Memlinc; 1433/1435, —, ) — нідэрландскі жывапісец. З'яўляецца буйнейшым мастаком ранняга нідэрландскага Адраджэння.
Міхаіл Фёдаравіч Гурын
Міхаіл Фё́даравіч Гу́рын (, Радунь,, Гродзенская вобласць) — беларускі археолаг, гісторык. Доктар гістарычных навук (1991).
Ганс Мемлінг
Біяграфічныя звесткі
Ураджэнец Гесэна. Вучыўся, магчыма, у Рагіра ван дэр Вейдэна; зведаў уплыў яго і Яна ван Эйка. З 1465 працаваў у Бругэ, дзе ёсць музей яго імя.
Міхаіл Фёдаравіч Гурын
Біяграфія
У 1971 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце. 3 1976 г. у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі. Член Міжнароднага камітэта па вывучэнні старажытнай металургіі.
Асноўныя працы Міхала Гурына прысвечаныя гісторыі вытворчасці жалеза і яго апрацоўкі на Беларусі. Даследаваў структуру крычнага жалеза, працэс крыцаўтварэння, прасачыў развіццё кавальскай тэхналогіі з сярэдзіны 1-га тысячагоддзя да н.э. і да нашых дзён. Браў удзел у раскопках Мінскага Замчышча. У 1962—1964 гг. удзельнічаў у размініраванні боепрыпасаў часоў Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі Беларусі і Украіны.
Ганс Мемлінг
Творчасць
У творчасці Г. Мемлінг спалучаў познагатычныя і рэнесансныя рысы. Ужо ў ранніх яго работах відавочна імкненне надаць сакральным тэмам узвышаны сэнс, а ўсяму зямному — ідэальную прыўзнятасць.
Падобы
Падо́бы (, Подобы) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ганс Мемлінг
Творчасць
Звяртаўся да адлюстравання аголенай натуры, пейзажа, анімалістычных матываў.
Фёдар Фёдаравіч Раўчакоў
Фёдар Фёдаравіч Раўчакоў (—) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Ф. Ф. Раўчакоў нарадзіўся ў вёсцы Кузькавічы (зараз ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці). Скончыў сярэднюю школу. У Чырвонай Арміі з 1928 года. У 1933 г. скончыў ваенную ветэрынарна-фельчарскую школу ў Ленінградзе і служыў у 25-й кавалерыйскай дывізіі. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гг. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 г. на Паўднёва-Заходнім, 1-м Беларускім і 2-м Беларускім франтах. У 1943 годзе скончыў 2-е Маскоўскае пяхотнае вучылішча. Удзельнічаў у баях на ўзбярэжжы Ладажскага возера, абароне Ленінграда, вызваленні гарадоў Смаленск, Сафонава, на подступах да Віцебска, вызваленні Польшчы, Вісла-Одэрскай аперацыі і інш.
Рота 965-га стралковага палка 274-й стралковай дывізіі пад камандаваннем старшага лейтэнанта Ф. Раўчакова вызначылася 29 ліпеня 1944 года — у ліку першых фарсіравала раку Вісла і захапіла плацдарм у раёне горада Пулавы (Польшча), адбіла 8 контратак праціўніка, захапіла вышыню і садзейнічала пераправе іншых падраздзяленняў палка.
З 1945 года Ф. Ф. Раўчакоў у запасе. Жыў у Ленінградзе і працаваў у міліцыі. Памёр 20 красавіка 1952 г. Пахаваны ў вёсцы Буткава Лужскага раёна Ленінградскай вобласці.
Бухарэсцкі нацыянальны ўніверсітэт тэатральнага мастацтва і кінематаграфіі імя Іона Лукі Караджалэ
Бухарэсцкі нацыянальны ўніверсітэт тэатральнага мастацтва і кінематаграфіі імя Іона Лукі Караджалэ (Universitatea Naţională de Artă Teatrală şi Cinematografică „Ion Luca Caragiale” din Bucureşti) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бухарэст.
IC 2618
IC 2618 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вайславіцы (гміна)
Вайславі́цы (Wojsławice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хэлмскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вайславіцах. Плошча гміны складае 110,18 км². Станам на 2014 год у гміне Вайславіцы пражывалі 3994 чалавекі, шчыльнасць — 39,9 чал./км².
Балцінаўскі край
Балцінаўскі край (Baltinavas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі ў вобласці Латгалія.
Мяжуе з Вілякскім, Балвскім, Карсаўскім краямі Латвіі і з Пскоўскай вобласцю Расіі. Не мае валаснога падзелу.
Насельніцтва на 1 студзеня 2015 года склала 1085 чалавек. Плошча краю займае 185 км ².
Край быў утвораны 1 ліпеня 2009 года па заканчэнні латвійскай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы з часткі Балвскага раёна.
Сабор Трох Мучанікаў
Сабор Трох Мучанікаў (Εκκλησία της Τριμάρτυρης) — кафедральны сабор Кіданійскай і Апакаронскія епархіі Крыцкай праваслаўнай царквы. Размешчаны ў горадзе Ханья.
Гісторыя
Будынак сабора быў пабудаваны ў 1864 годзе на месца старой царквы, дзе пры турэцкай акупацыі знаходзілася фабрыка па вытворчасці мыла.
Сабор Ханьі размешчаны на плошчы на ўсход ад вуліцы Халідон, ён уяўляе сабой трохнефную царкву з адной званіцай. Таксама сабор прысвечаны Увядзенню ў Храм Багародзіцы, Святому Мікалаю і Тром Іерархам-Свяціцелям.
Інтэр’ер царквы ўпрыгожаны рэлігійнымі карцінамі вядомых грэчаскіх мастакоў.
Лужасна (археалагічныя помнікі)
Лу́жасна — археалагічныя помнікі за 0,5 км ад вёскі Лужасна (Віцебскі раён, Віцебская вобласць, Беларусь), на паўднёвы ўсход ад скрыжавання дарог  —.
Гарадзішча
Гарадзішча знаходзіцца на краі выспы абкружанай з усіх бакоў балотам (уваход ёсць толькі з паўночнага боку, праз селішча). Мае авальную пляцоўку памерам 50х45 м, вышынёй 15—20 м, добра ўмацавана 2 падковападобнымі валамі вышынёй 4—6 м: адзін — на краі пляцоўкі, другі — на схіле гарадзішча. Вядома з 1873 года. У 1972 і 1974 гадах Г. В. Штыхаў даследаваў 100 м². Знойдзены кавалкі ляпнога посуду, 2 жалезныя сярпы, 3 нажы, бронзавая трапецападобная падвеска з арнаментам, чатырохвугольная бляшка, касцяная праколка, косці свойскіх жывёл. У VI—VIII стагоддзях выкарыстоўвалася як сховішча.
Гарадзішча датуецца раннім жалезным векам і 3-й чвэрцю I-га тыс. н. э. Адносіцца да днепра-дзвінскай і тыпу верхняга пласта банцараўскай культур.
Селішча
Селішча прымыкае да гарадзішча з паўночнага боку і адносіцца да 3-й чвэрці I-а тыс. н. э.. Памер 150х35 м. У 1972 і 1974 гадах Г. В. Штыхаў даследаваў 196 м². У культурным пласце каля 1 м выяўлен рэшткі жытла (4х5 м), крыху паглыбленага ў грунт, з печчу-каменкай (1х2 м, вышынёй 0,6 м), каля якой знаходзілася шмат ляпной керамікі. Былі выяўлены:
Распаўсюджванне COVID-19 у Германіі
Па даных на 2023 год у Германіі пацверджана 38 435 774 заражаных COVID-19, з іх 174 807 памерлі. Падчас пандэміі Інстытут Роберта Коха штодня публікаваў справаздачы аб бягучай сітуацыі звязанай з распаўсюджваннем віруса COVID-19 на тэрыторыі Германіі.
Першыя пацверджаныя выпадкі
Першы выпадак заражэння COVID-19 быў пацверджаны 27 студзеня 2020 года ў Баварыі ў супрацоўніка фірмы Webasto, які кантактаваў з калегамі, што нядаўна вярнуліся з Кітая. 1 лютага СМІ паведамілі, што ў 8 супрацоўнікаў гэтай фірмы гэтак жа пацверджана наяўнасць віруса. Паведамленне пра першы пацверджаны выпадак заражэння за межамі Баварыі з’явілася 25 лютага. Захворванне было выяўлена ў жыхара Паўночнай Рэйн-Вестфаліі, а таксама Бадэн-Вюртэмберга. Большасць выпадкаў гэтага перыяду звязана з паездкамі мясцовых жыхароў у Італію, у прыватнасці на горналыжныя курорты.
Смяротныя выпадкі
Паведамленне пра два першых смяротных выпадка ў ФРГ ў гарадах Эсэн (Essen) і Гейнсберг (Heinsberg) было апублікавана 9 сакавіка.
Меры каранціну
Да 17 сакавіка рашэнне закрыць школы і дзіцячыя сады было прынята ва ўсіх федэральных землях Германіі. Для сем’яў, у якіх бацькі занятыя ў сферах звязаных з забеспячэннем дзейнасці жыццёва важных інфраструктур (лекары, энергетыкі), прадугледжвалася магчымасць арганізацыі дзённага сыходу за дзецьмі.
18 сакавіка ў Баварыі ўведзены рэжым надзвычайнага становішча.
22 сакавіка забаранілі збірацца больш, чым па двое. Выключэнне зроблена для членаў сям’і, а таксама людзей, якія жывуць адзінай дамашняй гаспадаркай. Кантакты з іншымі людзьмі неабходна абмежаваць да мінімуму. Для гэтага, у прыватнасці, запатрабавалі захоўваць дыстанцыю не менш за 1,5 метра ад бліжэйшага чалавека ў грамадскіх месцах. Усе гастранамічныя прадпрыемствы павінны быць зачыненыя. Аналагічнае тычыцца паслуг у вобласці асабістай гігіены, у тым ліку цырульняў і касметычных студый. Аднак па-ранейшаму дазваляліся паездкі на працу або для дапамогі іншым людзям. Індывідуальныя заняткі спортам і фізічныя практыкаванні на свежым паветры былі па-ранейшаму магчымыя.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2001/2002
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 2001/2002 — 10-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 8 клубаў з Беларусі.
2 этап
Падгрупа «A»
Падгрупа «Б»
Увэр-Хангайскі аймак
Увэр-Хангайскі аймак, таксама Увэрхангай (Өвөрхангай аймак) — аймак у цэнтральнай Манголіі.
Агульныя звесткі
Увэрхангай быў утвораны ў 1931 годзе. Плошча аймака складае 62 895 км². Колькасць насельніцтва —100 444 чалавек (на канец 2010 года). Адміністрацыйны цэнтр — горад Арвайхээр. Аймака падзяляецца на 19 самонаў.
Геаграфія
Увэрхангай знаходзіцца ў цэнтральнай Манголіі. На захадзе ад яго размешчаны Баян-Хангорскі аймак, на поўначы — аймакі Архангай і Булган, на ўсходзе — Цэнтральны і Сярэднегабійскі, на поўдні і паўднёвым усходзе — Паўднёва-Габійскі аймакі. На поўначы і паўночным захадзе аймака ляжаць Хангайскія горы. Тут, на поўначы, знаходзяцца таксама самыя старыя будысцкія манастыры Манголіі — Эрдэні-Дзу і Шанх. На поўдзень ад Ганс распасціраецца стэпавая раўніна, на крайнім поўдні — адгор’і Гобі-Алтайскага хрыбта.
Эканоміка
На тэрыторыі аймака знаходзіцца вугальнае радовішча Баянтэг, якое было адкрыта ў 1961 годзе. Агульныя запасы складаюць 29 мільёнаў тон, аднак 4 з іх ужо здабыта. Таксама вядзецца разведка радовішчаў золата. Плануецца пабудаваць цеплавую электрастанцыю магутнасцю ў 40 МВт. Увэрхангай мае найбольшую колькасць жывёлы ў Манголіі. У год аймак пастаўляе 82,4 тоны вярблюджай воўны, 77,7 тоны поўсці якаў, 9353,4 тыс. літраў каровінага і 2164,8 тыс. літраў казінага малака. Аймак з’яўляецца адным з найлепшых рэгіёнаў Манголіі па ўзроўні інфраструктуры.
Зелігенштат
Зелігенштат (Seligenstadt) — горад у раёне Афенбах, зямля Гесэн, Германія. З Франкфурта-на-Майне ў горад можна трапіць на цягніку праз горад Ханау. У горадзе ёсць паром праз раку Майн. Мясцовае пiва — Glaabsbräu.
Riodinidae
Riodinidae — сямейства дзённых матылькоў, прадстаўнікі якога аб’ядноўваюць у сабе прыкметы блакітніц і німфалід. Параўнальна маладая група, якая ўтварылася крыху больш за 50 млн гадоў таму. Каля 1500 відаў.
Апісанне
Сямейства ўключае ў сябе каля 2600 відаў. Жывуць пераважна ў тропіках, большасць сучасных відаў (каля 1300) — у Паўднёвай Амерыцы, у Палеарктыцы каля 9-10 відаў, пераважна заходне-палеарктычных, у Еўропе толькі 1 від —.
Кармавыя расліны вусеняў:, , , , , , , , , , , , , , , , , ,.
Кампанентнае відэа
Кампанентнае відэа — спосаб асобнай перадачы каляровага відэа праз два і болей каналаў (кабеляў), пры якім асобныя складнікі відэасігналу нясуць розную інфармацыю аб каляровай выяве.
У першых кампанентных відэаінтэрфейсах, такіх як S-Video, колеравая паднясучая перадавалася асобна ад астатніх кампанентаў відэасігналу для змяньшэння скрыжаваных перашкодаў. У сучасных аналагавых інтэрфейсах ужываюцца тры больш каналаў для раздзельнай перадачы інфармацыі аб колеры выявы і сігналаў сінхранізацыі. Як і праз кампазітныя відэакабелі, праз кампанентныя не перадаецца гукавае суправаджэнне, для якога патрэбны асобны провад.
Паняцце таксама ўжываюць у фарматах відэазапісу, у якіх сігналы яркасці і колеравасці запісваюцца рознымі групамі відэагаловак на асобных дарожках. Такія фарматы, першым з якіх стаў Betacam, дазволілі палепшыць якасць выявы касетных відэамагнітафонаў да вяшчальных стандартаў.
Гісторыя з’яўлення
Першыя прафесійныя і пераважная большасць бытавых відэамагнітафонаў былі заснаваны на запісе кампазітнага відэасігнала ў зыходным ці нязначна мадыфікаваным выглядзе. Пры гэтым кампазітны відэасігнал паміж рознымі прыладамі перадаваўся праз кааксіяльны кабель, які ніяк не пагаршаў параметры запісанай выявы. Кампазітны прынцып запісу, які патрабуе пераносу спектру паднясучай у ніжэйшую частотную вобласць, у большасці касетных фарматаў прыводзіў да непазбежнага пагаршэння якасці выявы з-за скрыжаваных перашкодаў, якія ўзнікаюць у апаратуры ў працэсе раздзялення відэасігналу перед запісам на магнітную стужку і наступным адваротным змешванні. Павышэнне якасці касетных відэамагнітафонаў стала магчыма са з’яўленнем кампанентных фарматаў, такіх як Betacam, у якім сігналы яркасці і колеравасці запісваліся асобна на розныя дарожкі. Для захоўвання якасці атрыманага відэа найбольш эфектыўнай апынулася перадача паміж прыладамі кампанентнага сігналу, не патрабуючая змешвання яркасці і колеравасці, запісаных і прачытаных асобна. Кампанентныя інтэрфейсы апынуліся эфектыўнымі і для кампазітных фарматаў, такіх як S-VHS, забяспечваючых палепшаную якасць выявы за конт асобнага канала апрацоўкі сігналу колеравасці. Для відэамагнітафонаў гэтага фармату быў распрацаваны кампанентны інтэрфейс S-Video (Separate Video, «раздзельнае відэа»), у якім сігналы яркасці і колеравасці перадаваліся асобна. Першы фармат лічбавага відэазапісу D-1 таксама быў кампанентным і дазваляў незалежна запісваць і апрацоўваць яркасць і колеравасць. У гэтым выпадку кампанентныя лічбавыя відэаінтэрфейсы апынуліся больш выгаднымі, чым перадача сигнала адным струменем. Далейшае ўдасканальванне відэатэхнікі і з’яўленне высакаякасных бытавых лічбавых фарматаў захоўвання выяў, такіх як DVD, HD-DVD і Blu-ray Disc, прывялі да выціскання кампазітнага відэаінтэрфейса кампанентнымі, дазваляючы данесці якасць выявы носьбіта да канцавой прылады.
Разнавіднасці кампанентнага відэа
Кампанентныя інтэрфейсы дзеляцца на два асноўных тыпа: ужываючыя асобную перадачу сігналаў яркасці і колеравасці альбо перадаючыя інфармацыю аб асобных колерах выявы непасрэдна. Лічбавыя кампанентныя інтэрфейсы прыдатныя для перадачы відэа як стандартнай, так і высокай выразнасці. Большасць сучасных тэлевізараў дазваляюць атрымаць сваю арыгінальную выразнасць толькі праз кампанентныя відэаўваходы.
Перадача яркасці і колеравасці
Упершыню кампанентныя відэаінтэрфейсы былі прэзентаваны іх разнавіднасцю, якая перадае сігнал яркасці, які з’яўляецца манахромным складнікам выявы, і сігнал колеравасці, які змяшчае інфармацыю пра колеравы тон і насычанасці выявы. Такі прынцып, пазычаны ў сучасных сістэмах каляровага тэлебачання, быў закладзены ў кампанентных фарматах відэазапісу, для якіх і распрацаваны гэтыя інтэрфейсы. Адным з іх стаў S-Video, прызначаны для злучэння відэамагнітафонаў фармату S-VHS адзін з адным і студыйным абсталяваннем. Гэты тып інтэрфейсу дажыў да сённяшняга дня і ўжываецца ў некаторых бытавых відэапрыладах і відэакартках камп’ютараў. Аднак, найбольшае распаўсюджанне атрымаў кампанентны стандарт YPbPr, які забяспечвае вышэйшую якасць колеру за конт адсутнасці мадуляцыі паднясучай і поўнага раздзялення складнікаў.
Пераўтварэнне звычайнага відэасігнала ў сігналы яркасці і колеравасці ў сучасных прыладах адбываецца з дапамогай колеравай субдыскрэтызацыі, якая атрымала распаўсюджанне дзякуючы графічнаму фармату JPEG і тэхналогіі видэакампрэсіі MPEG. Для перадачы кампанентных сігналаў, аснаваных на раздзяленні сігналаў яркасці і колеравасці, акрамя кабеля S-Video з 4-х ці 7-штырковымі раздымамі (mini-DIN), у прафесійнай відэавытворчасці найбольшае распаўсюджанне атрымалі тры кааксіяльных кабеля з раззёмамі тыпу BNC. Такі тып злучэння ўжываецца для перадачы аналагавага кампанетнага відэа па стандарту YPbPr. У выпадку падтрымкі злучальнымі прыладамі двух фарматаў экрана 4:3 і 16:9 праз кабелі перадаецца сігнал, які паведамляе аб суадносінах бакоў перадаванай выявы. У бытавой тэхніцы часцей за ўсё ўжываецца тры кааксіяльных альбо адзін шматжыльны кабель з трыма раздымамі тыпу RCA зялёнага, сіняга і чырвонага колераў. Некаторыя вытворцы рэалізуюць перадачу кампанентнага сігнала YPbPr праз раздым SCART.
Развіццё лічбавых тэхналогій тэлебачання прыводзіць да паступовага выціскання аналагавых кампанентных інтэрфейсаў. Лічбавае кампанентнае відэа можа перадавацца як праз адзін кабель паслядоўна, так і некалькімі паралельнымі струменямі. У прафесійнай вытворчасці атрымаў распаўсюджанне лічбавы паслядоўны інтэрфейс SDI, ужываны для злучэння відэапрылад. У бытавой і камп’ютарнай відэатэхніцы найбольш распаўсюджаны лічбавыя інтэрфейсы DVI і HDMI.
Асобная перадача колераў
Усе сучасныя маніторы для адлюстравання каляровай выявы у якасці выніковых сігналаў выкарыстоўваюць тры, адпавядаючыя чырвонаму, зялёнаму і сіняму колерам адытыўнай колеравай мадэлі RGB. Гэтыя сігналы падаюцца непасрэдна на электроды маскавых кінескопаў альбо на матрыцу вадкакрышталічных дысплеяў. Працэс пераўтварэння каляровай выявы ў відэасігнал у пачатковый стадыі таксама прадугледжвае колерааддзяленне, у выніку якога атрымліваюцца тры сігналы, адпаведныя асноўным колерам. Перадача кампанетнага сігнала, які складаецца з інфармацыі аб асноўных колерах, не патрабуе пераўтварэння колеравай інфармацыі ў сігналы яркасці і колеравасці, а потым адваротнага дэкадавання, якое пагаршае колераперадачу. Непасрэдная перадача колеравых складнікаў выявы дазваляе звесці да мінімуму страты і абмежаванні інтэрфейсу, і атрымаць максімальную якасць. Такія інтэрфейсы не ўжываюць мадуляцыю сігналаў і ніяк не абмяжоўваюць глыбіню колера, якую можа перадаць сістэма. Пры гэтым паласа частот, займаная кампанентнымі сігналамі, вельмі шырокая і можа значна перавышаць паласу яркаснага сігнала манахромнай выявы, перадаючы большую колькасць колеравай інфармацыі. Асобная перадача колеравых сігналаў найбольш выгадная для прагляду выявы DVD і іншых фарматаў, якія захоўваюць колер непасрэдна ў колеравай прасторы RGB. Большасць сучасных камп’ютараў выкарыстоўваюць для вываду кампанентнага аналагавага відэа інтэрфейс VGA, які перадае асобныя кампаненты колеру і сінхрасігналы асобнымі каналамі. Некаторыя вытворцы тэлевізараў ужываюць для перадачы асобных кампанентаў каляровай выявы мадэлі RGB раздымы SCART, што ў некаторых выпадках пазначаецца іх назвай «SCART RGB».
Акрамя трох сігналаў асноўных колераў, аналагавыя кампанентныя інтэрфейсы выкарыстоўваюцца для перадачы двух сігналаў сінхранізацыі — радковай і кадравай, якія могуць перадавацца чатырма рознымі спосабамі:
Кампазітны сінхрасігнал перадаецца раздымам SCART праз штыркі нумар 17 (зямля), 19 (выхад кампазітнага сінхрасігнала) і 20 (уваход сінхрасігнала). Асобная перадача імпульсаў радковай і кадравай сінхранізацыі мела больш шырокае ўжыванне ў камп’ютарных відэаінтэрфейсах, такіх як VGA. Пры гэтым для перадачы кампанентнага каляровага відэа ужываюцца пяць каналаў: тры для асобнай перадачы колеравых сігналаў і два для перадачы імпульсаў радковай і кадравай сінхранізацыі. Перадача сінхрасігнала ў зялёным (SoG) альбо ў двух іншых каналах ужываецца вельмі рэдка нешматлікімі вытворцамі.
IC 2619
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бухарэсцкі нацыянальны ўніверсітэт мастацтва
Бухарэсцкі нацыянальны ўніверсітэт мастацтва (Universitatea Națională de Arte București) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бухарэст.
Саамскія мовы
Уваходзяць у фіна-волжскую групу фіна-вугорскай галіны ўральскай моўнай сям’і. У складзе фіна-волжскай групы саамскія мовы ўтвораць адну з падгруп, у большай ступені роднасную прыбалтыйска-фінскай падгрупе (у якую ўваходзяць у тым ліку фінская, карэльская і эстонская мовы) і ў меншай ступені — марыйскай і мардоўскай падгрупам.
Агульная колькасць носьбітаў — каля 25 тысяч чалавек пры ацэнцы саамскага насельніцтва ў межах 80 тысяч.
Агульнае распаўсюджванне
Саамскія мовы распаўсюджаны ў паўночнай частцы Нарвегіі (колькасць носьбітаў каля 27 тысяч чалавек пры агульнай колькасці ад 40 да 60 тысяч чалавек), на поўначы Швецыі (каля 17 тысяч носьбітаў пры агульнай адзнацы колькасці саамскага насельніцтва да 25 тысяч) і Фінляндыі (каля 4 тысяч носьбітаў пры агульнай колькасці каля 7 тысяч чалавек), а таксама на Кольскім паўвостраве ў Расіі (787 носьбітаў паводле даных перапісу 2002 года пры агульнай колькасці саамаў у Расіі каля 2 тысяч). У іншых краінах колькасць саамаў малаважна (ва Украіне — 3 носьбіта пры агульнай колькасці саамаў 136 чалавек (2001) ).
Батанічны сад БІН РАН
'''Батанічны сад Батанічнага інстытута імя У. Л. Камарова РАН (Батанічны сад БІН РАН; былы Імператарскі Батанічны сад''') — адзін з найстарэйшых батанічных садоў Расіі, размешчаны на Аптэкарскімі востраве ў Санкт-Пецярбургу. Займае тэрыторыю паміж Аптэкарскай набярэжнай Вялікай Неўкі, набярэжнай Карпаўкі, Аптэкарскім праспектам і вуліцай Прафесара Папова (насупраць электратэхнічнага ўніверсітэта «ЛЭТІ»).
Батанічны сад адміністрацыйна падпарадкоўваецца Батанічнаму інстытуту імя У. Л. Камарова, з’яўляецца яго аддзелам, і ўваходзіць, такім чынам, у структуру Расійскай акадэміі навук.
Калекцыя размешчанага на тэрыторыі саду Батанічнага музея імя У. Л. Камарова налічвае звыш 80 тысяч узораў. Экспазіцыя музея прысвечана расліннасці Зямлі, гісторыі і эвалюцыі раслін, раслінным рэсурсам Расіі, узаемаадносінам раслін і чалавека.
Сад у XVIII стагоддзі
Батанічны сад у Санкт-Пецярбургу вядзе сваю гісторыю ад Аптэкарскага саду, або Аптэкарскага агарода. Аптэкарскія сады ў Расіі ладзіліся з часоў Міхаіла Фёдаравіча для ўтрымання аптэк казённых і палявых; пры Аляксею Міхайлавічу было 3 аптэкарскія сады.
Першы (не захаваўся) падобны сад у Санкт-Пецярбургу быў разведзены на цяперашняй Вялікай Охце, паблізу развалін крэпасці Ніеншанц. Існавалі таксама Аптэкарскія агароды на Мойцы. Указам 11 (22) лютага 1713 года Пётр I загадаў заснаваць Аптэкарскі сад на адным з астравоў, якія ляжаць паблізу Санкт-Пецярбурга — Вароніным. У сувязі з гэтым пасля востраў пачаў называцца Аптэкарскім.
Галоўнай мэтай было развядзенне лекавых траў. Паступова тэрыторыя саду пашыралася за кошт пакупкі і далучэння да яго асобных участкаў. Пры Кацярыне II сад меў у даўжыню 300, а ў шырыню 200 сажняў (гэта значыць 640 на 425 метраў); быў пабудаваны вялікі драўляны дом, у якім жыў прафесар батанікі, а летам — прэзідэнт Медыцынскай калегіі. У той час тут старанна разводзілі «тунгускі чаёк» (Spiraea ulmaria L.) — лічылася, што гэта — цудоўны патагонны сродак пры прастудных і ліхаманкавых хваробах.
Побач з Садам было адкрыта вучылішча для дзяцей канцылярскіх служыцеляў Медыцынскай калегіі, першым дырэктарам якой быў штаб-лекар Парпура, пад вядзеннем якога знаходзілася таксама зноў заснаваная медыцынская друкарня (пасля друкарня Міністэрства ўнутраных спраў).
Перабудова пры Аляксандры I
У 1823 годзе Аптэкарскі сад, з прычыны нястачы сродкаў (12 000 рублёў асігнацыямі ў год), знаходзіўся ў жаласным стане. Ён меў два аддзела: медыцынскі і батанічны, але лік раслін апошняга было невялікі — не больш за 1 500 відаў, і пры гэтым ніякіх навуковых калекцый і дапаможнікаў. У гэты час на яго звярнуў увагу кіраўнік Міністэрствам унутраных спраў граф Віктар Паўлавіч Качубей і задумаў пераўтварыць сад, зрабіўшы яго не толькі месцам гадоўлі лекавых траў, але, галоўным чынам, месцам навукі.
Распрацоўка плана перабудовы саду была даручана прафесару Ф. Б. Фішэру, які і прадставіў гэты праект імператару Аляксандру Паўлавічу.
22 сакавіка 1823 года выйшла Найвысокі загад змяніць будову саду згодна з прадстаўленаму плану, а менавіта: злучыць абодва аддзела — медыцынскі і батанічны — у адзін сад, перабудаваць і палепшыць будынак, нарэшце, перайменаваць Аптэкарскі сад у Імператарскі Батанічны сад.
Кіраванне новым садам было даручана Фішэру. Неўзабаве пасля гэтага для заняцця пасады старэйшага садоўніка прыбыў з Лондана Ф. Г. Фальдерманн.
Працягваючы займацца развядзеннем аптэкарскіх траў, Імператарскі Батанічны сад меў з тых часоў галоўнаю мэтай навуковую дзейнасць, для чаго ён набываў на асігнаваныя яму грошы расліны жывыя і ў сухім выглядзе, насенне, заводзіў бібліятэку, музей. Акрамя таго, Сад служыў месцам навучання садоўніцтву і гародніцтву садовых вучняў, а таксама меў аддзяленне для практычных заняткаў студэнтаў.
Пераўтварэнні пры Мікалаі I
30 сакавіка 1830 года выйшла загад Мікалая I перадаць Батанічны сад з Міністэрства ўнутраных спраў у падпарадкаванне Міністэрства Імператарскага двара. З гэтым пераходам штогод выдаецца сума павялічылася амаль удвая (123 000 рублёў асігнацыямі), асабісты склад Саду быў павялічаны яшчэ ў 1829 годзе. З павелічэннем сродкаў галоўная ўвага Саду была накіравана на пераслед навуковых мэтаў, якіх у папярэдні перыяд даводзілася надаваць так мала часу. З тых часоў было адменена абавязацельства задавальняць спецыяльным патрэбах Медыцынскай акадэміі: лекцыі дырэктара Саду для студэнтаў Медыка-хірургічнай акадэміі былі скасаваныя, развядзенне аптэкарскіх траў спачатку зменшана, а затым і зусім спынены. Але ў той жа час пакінута права карыстацца калекцыямі саду розных навучальных установах сталіцы, у тым ліку Пецярбургскім універсітэтам.У другі перыяд сваёй дзейнасці Батанічны сад дасягнуў такога развіцця ва ўсіх сваіх частках, што ў 1843 годзн з’явілася патрэба ў змене штата, прычым асабісты склад саду павялічыўся увядзеннем двух новых навуковых пасад: фізіёлага і кансерватара, і акрамя таго, дададзена некалькі садоўнікаў. Пры такім змене і грашовыя сродкі спатрэбілася павялічыць; з 1 студзеня 1843 года Найвысока трэба было на штогадовы расход саду 54 045 рублёў срэбрам.
5 красавіка 1850 года Фішэр быў звольнены ад пасады дырэктара Саду, якую з лютага 1851 года заняў Карл Мэер, які стаяў на чале Саду да сваёй смерці 13 лютага 1855 года. У той жа час са смерцю князя П. М. Валконскага ў 1852 годзе Батанічны сад, застаючыся па-ранейшаму ў ведамстве Міністэрства двара, быў даручаны міністру надзелаў і кіраўніку кабінетам імператара, графу Л. А. Пероўскаму, а па смерці яго ў 1855 годзе загадванне Садам было ўскладзена на обер-гофмейстара барона П. К. Меендорфа. У тым жа годзе, пасля смерці К. А. Меера, абавязкі дырэктара Саду былі падзеленыя паміж двума асобамі: адміністрацыйная, гаспадарчая і лікаводная часткі даверылі асабліваму чыноўніку, які не залежыць ад дырэктара, са званнем таварыша дырэктара, затым гэтая пасада стала называцца кіраўніком садам; яе заняў 28 красавіка 1855 года барон К. К. Кістэр, а з 20 верасня таго ж года абавязкі дырэктара па навуковай і садовай часткі былі ўскладзены на Э. Л. Рэгель, які заставаўся ў гэтым званні да скасавання пасады кіраўніка садам у снежні 1866 года.
Пераўтварэнні ў другой палове XIX стагоддзя
24 ліпеня 1863 года ўказам Аляксандра II было загадана перадаць Імператарскі Батанічны сад з ведамства Міністэрства двара ў вядзенне Міністэрства дзяржаўных маёмасцяў; далей, працягваючы назвацца Імператарскім, складацца пад заступніцтвам і папячэннем яго Імператарскай высокасці вялікага князя Мікалая Мікалаевіча і мець пастаянныя зносіны з Імператарскай акадэміяй навук і навукова-практычнымі батанічнымі ўстановамі Імперыі для дасягнення істотнай мэты саду — развіцця яго адпаведна патрабаванням навукі і ва ўжыванні яе да практычнага садоўніцтву. Паступіўшы ў Міністэрства дзяржаўных маёмасцяў, Сад яшчэ некаторы час утрымліваў ранейшы штат; толькі 8 лістапада 1866 года быў зацверджаны ў выглядзе вопыту на тры гады новы штат, і разам з тым падараваныя Садзе адмысловыя «Правілы для дзеянняў Імператарскага Санкт-Пецярбургскага Батанічнага Саду і кіравання ім». Па новаму штату, канчаткова зацверджаным 17 сакавіка 1870 года, колькасць навуковых дзеячаў Саду было павялічана, але пры гэтым агульная штатная сума засталася тая ж, што ў 1843 годзе, з прыбыткам да яе толькі дадатковых сум, выдадзеных да 1863 года, і складалася з 60 903 рублёў срэбрам.
Неўзабаве пасля паступлення Саду ў вядзенне Міністэрства дзяржаўных маёмасцяў кіраванне ім было часова даручана Рудольфу Эрнеставічу Траўтфетэру, зацверджаным у 1864 годзе ў званні загадчыка Садам, а ў 1866 годзе, згодна з палажэннем новага штата, дырэктарам.
Навуковыя заняткі, якія прынялі вялікія памеры, патрабавалі спецыялістаў, для чаго замест ранейшага дырэктара па навуковай і садовай частцы, былі заснаваныя тры пасады галоўных батанікаў, занятыя Рэгелем, Сяргеем Мацвеевічам Разанавым, які памёр у 1870 годзе, і Максімовічам. У 1870 годзе зацверджаны на пасадзе малодшага кансерватара пры музеі і лабараторыі Аляксандр Фёдаравіч Баталін. Далей быў заснаваны пры садзе асаблівы савет для абмеркавання спраў па навуковай і тэхнічнай частцы. Членамі савета, акрамя дырэктара і галоўных батанікаў, былі прызначаныя: апекуном і заступнікам Саду — Н. А. Скалон, а ад Імператарскай акадэміі навук — Ф. І. Рупрэхт і Максімовіч.
Яшчэ адно з важных пераўтварэнняў у кіраванні Саду складалася ў тым, што з гэтага часу сталі наймаць толькі вольных садоўнікаў, а што не належаць да прыдворна-служыцельскаму званні, як тое было раней. З павелічэннем і развіццём дапаможнікаў ўзрастала таксама і навуковая дзейнасць Саду. Хоць з 1864 года Сад не быў у стане адпраўляць на свае сродкі падарожнікаў, тым не менш калекцыі жывых раслін, а галоўнае гербарыі дастаўляліся асобамі, вандраваўшымі па даручэнні іншых навукоўцаў таварыстваў і бралі на сябе працу збіраць калекцыі і для Батанічнага саду.
Так, А. К. Бекер, пражываючы ў Сарэпце, штогод рабіў падарожжа ў Прыволжскія стэпы, Дагестан, Туркменістан і іншыя краіны. З 1869 года Батанічны сад пачаў атрымліваць калекцыі ад вядомага вандроўцы па Амерыцы — Венядзікта Рэцля. М. А. Северцаў — начальнік Туркестанскай экспедыцыі — даставіў Саду значную колькасць раслін і насення. М. М. Пржэвальскі, адправіўшыся ў 1871 годзе ў Манголію, прапанаваў Садзе свае паслугі для збору насення і раслін. Шмат яшчэ і іншых асоб працавала на карысць Саду.
У 1873 годзе Сад адсвяткаваў 50-гадовую гадавіну свайго існавання. Навуковыя калекцыі Саду знаходзіліся ў той час у такім добрым стане, што ён мог прыняць удзел у Венскай сусветнай выставе, куды ў якасці эксперта па садоўніцтву быў пасланы галоўны батанік Рэгель. У наступныя гады Сад удзельнічаў ва ўсіх выставах садоўніцтва, на якіх атрымліваў неаднаразова пахвальныя лісты і медалі.
У 1875 годзе адбылася важная перамена ў асабістым складзе Саду — дырэктар Саду, тайны саветнік Траутфеттер, па разладжанаму здароўю і згодна з прашэнні быў звольнены ад службы; яго месца заняў галоўны батанік Саду Рэгель, а малодшы кансерватар Баталін перамешчаны на пасаду загадчыка біялагічнай лабараторыі Саду. У 1876 годзе памёр старэйшы кансерватар п. П. Глен, пасаду якога ў 1877 годзе была занятая малодшым кансерватарам І. Ф. Шмальгаузенам.
Для выпрабаванні ўсходжасці насення і вызначэння прыдатнасці іх 15 снежня 1877 года па пачыну Баталіна, які да таго часу быў прызначаны галоўным батанікам, пры біялагічнай лабараторыі была адкрыта станцыя, куды кожны жадаючы за пэўную плату мог прыносіць насенне для даследаванні іх. Станцыя была створана па тыпу першай у свеце Насеннай кантрольнай станцыі Ф. Нобэ (de:Friedrich Nobbe, Тарант, Германія). З дапамогай прафесара Ноббе Баталін за свой кошт набыў прыборы для вызначэння ўсходжасці насення. З 1 студзеня 1878 года станцыя прыступіла да працы.
З падарожнікаў, якія працавалі для Саду ў 1877 годзе, трэба адзначыць А. Регель, які адправіўся ў Семірэчанскі край, і натураліста Уоллеса, які сабраў калекцыі ў розных месцах трапічнай Амерыкі.
У 1879 годзе ў асабістым складзе Саду адбылося змяненне: старэйшы кансерватар Саду Шмальгаузен пакінуў гэтую пасаду, будучы абраны экстраардынарным прафесарам батанікі ў Кіеўскі універсітэт; месца старэйшага кансерватара заняў памочнік дырэктара Дэрпцкага батанічнага саду — К. Ю. Вінклер.
Працягваючы штогод выдаваць сродкі на навуковыя падарожжы, Сад узбагачаўся новымі калекцыямі аддаленых краін. З ліку набыткаў трэба паказаць на багатую калекцыю мангольскіх і кітайскіх раслін, сабраную ганаровым членам Саду М. М. Пржэвальскім ва ўнутраных абласцях Кітая.
У кастрычніку 1888 года Сад пазбавіўся аднаго з стараннейшых сваіх дзеячаў М. М. Пржэвальскага, які памёр 20 кастрычніка ў Караколе, падчас свайго пятага падарожжа па Цэнтральнай Азіі. Неўзабаве пасля таго, 12 студзеня 1889 года, памёр ганаровы член Саду Е. Р. фон Траутфеттер, а ў пачатку 1891 года Батанічны сад пазбавіўся аднаго з самых буйных сваіх супрацоўнікаў, К. І. Максімовіча, які сваімі даўгагадовымі падарожжамі і апрацоўкай гербарыяў Усходняй і Цэнтральнай Азіі саслужыў Садзе вялікую службу.
20 красавіка 1892 года дырэктарам Саду быў прызначаны Аляксандр Фёдаравіч Баталін, ён быў першым рускім (не замежнікам) яго дырэктарам. З 1893 года ў Батанічным садзе было арганізавана чытанне публічных лекцый на батанічныя тэмы. У 1894 годзе ў Садзе была адкрыта ніжэйшая школа садаводства і пачалася капітальная перабудова шэрагу аранжарэй, у Міжнароднай выставе пладаводства ў Санкт-Пецярбургу. У 1896 годзе Сад прыняў удзел ва Усерасійскай выставе ў Ніжнім Ноўгарадзе.
Гербарная калекцыя
Пры заснаванні Саду ніякага гербарыя ў ім не было, і першым набыццём па гэтай частцы быў сібірскі гербарый ветэрынарнага лекара В. В. Гаупта, заключаць у сабе да 1 000 відаў; у наступныя гады было набыта шмат іншых гербарыяў з розных краін, у тым ліку калекцыя сухіх раслін прафесара Эшшольца, сабраная падчас кругасветнага плавання. Штогод гербарый Саду папаўняўся новымі калекцыямі, дасылаемымі сюды падарожнікамі, адправляўшыміся з навуковымі мэтамі ў розныя краіны, для чаго даваліся сродкі з сум, атрыманых Садам. Акрамя таго, Сад атрымаў два вельмі каштоўных гербарыя: адзін з іх паднесены імператару Аляксандру II у 1855 ўдавой нябожчыка дырэктара Саду Фішэра; іншы гербарый ахвяравала ўдавой былога прафесара Дэрпцкага універсітэта Ледэбура; апошні гербарый важны як каментар вядомага сачыненні Ледэбура «Flora Rossica» і паслужыў падставай адной з самых важных у навуковым дачыненні да калекцый Саду — Рускага Гербарыя.
Маса іншых багатых гербарыяў набывалася пастаянна, пакуль у 1856 годзе, згодна з распараджэннем графа Л. А. Перовского, а па яго смерці — барона П. К. Мейендорфа, купля гербарыяў не была забароненая. Яны трымаліся таго меркавання, што Сад галоўнае ўвагу павінен звяртаць на культуру дэкаратыўных раслін, патрабаванне якіх было вельмі вяліка, на прыладу для гэтай мэты асаблівых аранжарэй, а адпаведна з гэтым патрабавалася павялічыць лік садоўнікаў. Нягледзячы на такія новаўвядзенні, гербарый працягваў павялічвацца, але расліны здабываліся шляхам абмену на дублеты, якія былі ў Садзе. У 1864 годзе міністр дзяржаўных маёмасцяў А. А. Зялёнай зноў дазволіў куплю сухіх раслін. Такім чынам гербарый Саду хутка павялічваўся не толькі колькасна, але і якасна, і ў канцы XIX стагоддзя быў адным з найшырэйшых і найкаштоўнейшых у свеце.
Вялікая колькасць атрымліваюцца штогод гербарыяў, мноства іншых спраў па Садзе і невялікая колькасць вучоных батанікаў, якія маглі распрацоўваць гербарый — усё гэта перашкаджала дакладнаму вядзенню гэтай справы, так што да 1857 года гербарый быў разрознены, і толькі потым пачалася ўзмоцненая праца па сартаванні сухіх раслін.
Самыя вялікія калекцыі Саду — зёлкі Фішэра, Ледебура, Мертенса, Стэфана, Шумахера — і іншыя калекцыі меншага аб’ёму былі злучаныя ў адзін галоўны, або агульны, гербарый (herbarium generaleherbarium generale) па сістэме Эндліхера. Для зручнасці карыстання гербарыем ад агульнай былі аддзеленыя наступныя 3 гербарыя: Акрамя гэтых чатырох гербарыяў ў 1865 годзе К. І. Максімовіч прыступіў да распрацоўкі флоры Японіі, склалаўшай пяты гербарый — японскі (herbarium japonicumherbarium japonicum).
Музей Саду
Адначасова з пашырэннем гербарыя павялічваўся і музей Саду, у якім захоўваліся прадметы расліннага царства, якія не могуць утрымлівацца ў паперы. Усе прадметы музея размеркаваны на 5 калекцый: карпологическую, ксілалагічную, або дэндралагічную, анатамічную, выкапняў раслін і, нарэшце, прадметаў па прыкладной батаніцы.
Асабліва цікавая была калекцыя Амурскага краю, якая складалася з 700 выкапнёвых раслін, набытая ў 1864 годзе у. Ф. Б. Шміта; таксама немалаважнае значэнне меў збор старажытных свайных пабудоў у Швейцарыі, атрыманае ад Месікомера ў 1865 годзе.
Музей знаходзіўся спачатку пад вядзеннем Фішэра, затым пераходзіць да іншых асобам і, нарэшце, у 1870 годзе кансерватарам музея быў прызначаны А. Ф. Баталін, якому належыць бясспрэчная заслуга добраўпарадкавання музея.
Бібліятэка
Пры падставе Імператарскага Батанічнага саду ў ім не было ні адной кнігі, і толькі ў 1824 годзе зроблена першае і вельмі каштоўнае набыццё, а менавіта бібліятэка, пакінутая пасля смерці прафесара Сцяпана; яна складала ў сабе 637 твораў у 1 185 тамах.
Семінарыя
Заняткі Семінарыі саду складаліся ў збіранні і сартаванні насення, адпраўленні іх за мяжу, выпісванні па каталогах насення з іншых садовых устаноў і ў складанні каталога насення саду. Першы каталог насення выйшаў у 1835 годзе.
Біялагічная лабараторыя
Біялагічная лабараторыя Саду заснавана ў 1868 годзе з увядзеннем пасады галоўнага батаніка па частцы расліннай біялогіі. Загадванне лабараторыяй было даручана спачатку С. М. Разанаву, потым перайшло ў вядзенне Максімавіча, а з 1870 годзе яна знаходзілася пад непасрэдным наглядам Баталина.
Друкаваныя працы
Літаратурная дзейнасць Саду пачалася толькі ў 1835 годзе, калі пачаў выходзіць штогадовы каталог насення пад загалоўкам «Index seminum, quae Hortus botanicus Imperialis Petropolitanus pro mutua commutatione offert». Вынікі ж назіранняў асобных асоб, якія працавалі ў Садзе, друкаваліся па большай частцы на рахунак аўтараў або ў запісках іншых навукоўцаў устаноў, і толькі вельмі абмежаваную колькасць работ было выдадзена Садам ў выглядзе асобных брашур. Зроблены ў 1853 годзе досвед першага батанічнага часопіса Саду пад назвай «Schriften aus dem ganzen Gebiete der Botanik» абмежаваўся адным выпускам. Штатныя жывапісцы, якія працавалі з 1824 па 1852 год, падрыхтавалі багаты збор цудоўна размаляваных малюнкаў раслін, з ліку якіх толькі невялікая колькасць было надрукавана ў «Sertum Petropolitanum», выдадзеным у 1846, 1852 і 1869 гадах. Толькі ў 1871 годзе, з дазволу міністра дзяржаўных маёмасцяў Зялёнага, быў выдадзены першы зборнік навуковых прац служачых пры Батанічным садзе; выданне гэта працягвала выходзіць асобнымі сшыткамі рознага аб’ёму, заключаючы ў сабе артыкулы па ўсіх галінах чыстай і прыкладной батанікі розных асоб, якія працавалі па гэтай частцы навукі, а таксама здабывання з гадавых справаздач саду. Зборнік называўся «Працы Імператарскага Батанічнага Саду» (Acta Horti Petropolitani).
З 1901 па 1932 год Садам выпускаўся часопіс, неаднаразова мяняў назву: У 1933 годзе ператвораны ў часопіс «Савецкая батаніка», які ў 1947 годзе быў зліты з «Батанічным часопісам СССР» (заснаваным у 1916 годзе як «Часопіс Рускага батанічнага грамадства») і атрымаў назву «Батанічны часопіс».