cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пангані
Панга́ні, Руву  — рака на ўсходзе Афрыкі, у Танзаніі.
Даўжыня ракі каля 400 км, вытокі знаходзяцца на паўднёвых схілах масіва Кіліманджара. Рака працякае ў глыбокай тэктанічнай упадзіне, утвараючы парогі і вадаспады. Упадае ў Індыйскі акіян каля горада і порта Панграні. Рака суднаходная ў нізоўі.
Новае Сяло (Язненскі сельсавет)
Но́вае Сяло́ (, Новое Село) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
Да 15 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Язненскага сельсавета, да 15 кастрычніка 1960 года — у склад Завуццеўскага сельсавета.
Інтэрферэнцыя святла
Інтэрферэнцыя святла — пераразмеркаванне інтэнсіўнасці святла ў выніку накладання (суперпазіцыі) некалькіх кагерэнтных светлавых хваль. Гэта з'ява суправаджаецца чаргаваннем у прасторы максімумаў і мінімумаў інтэнсіўнасці. Яе размеркаванне называецца інтэрферэнцыйнай карцінай.
Гісторыя адкрыцця
Упершыню з'ява інтэрферэнцыі была незалежна выяўлена Робертам Бойлем (1627—1691 гг.) і Робертам Гукам (1635—1703 гг.). Яны назіралі ўзнікненне рознакаляровай афарбоўкі тонкіх плёнак, падобных алейным або бензінавым плямам на паверхні вады. У 1801 годзе Томас Юнг (1773—1829 гг.), увёўшы «прынцып суперпазіцыі», першым растлумачыў гэтую з'яву і ўвёў у навуковы ўжытак тэрмін «інтэрферэнцыя» (1803). Ён таксама выканаў першы дэманстрацыйны эксперымент па назіранні інтэрферэнцыі святла, атрымаўшы інтэрферэнцыю ад дзвюх шчылінных крыніц святла (1802); пазней гэты вопыт Юнга стаў класічным.
Кольцы Ньютана
Іншым метадам атрымання ўстойлівай інтэрферэнцыйнай карціны для святла служыць выкарыстанне паветраных праслоек, заснаванае на аднолькавай рознасці ходу дзвюх частак хвалі: адной — адразу адлюстраванай ад унутранай паверхні лінзы і другой — якая прайшла паветраную праслойку пад ёй і толькі затым адбілася. Яе можна атрымаць, калі пакласці плоскавыпуклую лінзу на шкляную пласціну выпукласцю ўніз. Пры асвятленні лінзы зверху монахраматычным святлом утворыцца цёмная пляма ў месцы дастаткова шчыльнага судотыку лінзы і пласцінкі, акружаная цёмнымі і светлымі канцэнтрычнымі кольцамі рознай інтэнсіўнасці. Цёмныя кольцы адпавядаюць інтэрферэнцыйным мінімумам, а светлыя — максімумам, адначасова цёмныя і светлыя кольцы з'яўляюцца ізалініямі роўнай таўшчыні паветранай праслойкі. Вымераўшы радыус светлага або цёмнага кальца і вызначыўшы яго парадкавы нумар ад цэнтра, можна вызначыць даўжыню хвалі монахраматычнага святла. Чым круцейшая паверхня лінзы, асабліва бліжэй да краёў, тым меншая адлегласць паміж суседнімі светлымі або цёмнымі кольцамі.
Шырыня інтэрферэнцыйнай паласы
У практычна важных выпадках, і рознасць ходу можна запісаць як \Delta ≈ \theta d, дзе d — адлегласць паміж крыніцамі S1 і S2. З іншага боку, дзе l адлегласць ад крыніц да экрана. Тады для максімумаў атрымаем:
.
Адкуль.
У пункце x = 0 размешчаны максімум, адпаведны нулявой рознасці ходу. Для яго парадак інтэрферэнцыі m = 0. Гэта цэнтр інтэрферэнцыйнай карціны. Пры пераходзе да суседняга максімуму m мяняецца на адзінку, а x — на велічыню \Delta x, якую называюць шырынёй інтэрферэнцыйнай паласы. Такім чынам,
або ,
дзе \psi — вугал, пад якім бачныя абедзве крыніцы з цэнтра экрана,. З формулы відаць, што для павелічэння шырыні паласы трэба павялічваць l або памяншаць d, то бок памяншаць вуглавую адлегласць \psi паміж крыніцамі.
Для атрымання больш яркай інтэрферэнцыйнай карціны ў якасці крыніц S1 і S2 выкарыстоўваюць дзве шчыліны (ці малюнак зыходнай крыніцы — шчыліны), і інтэрферэнцыйныя карціна будзе мець выгляд чаргаванных светлых і цёмных палос, паралельных дадзеным шчылінам.
ФК Мінск-2
Мінск-2 — другая каманда беларускага футбольнага клуба «Мінск», існавала ў 2005—2014 гадах (з перапынкам).
2005—2008
У 2009 годзе «Мінск» трапіў у Вышэйшую лігу і змог выстаўляць рэзервістаў у турнір дублёраў, таму «Мінск-2» спыніў выступленні ў Другой лізе.
2012
З 2012 года другая каманда мінчан зноў стала гуляць ў трэцім беларускім дывізіёне. Заняўшы па выніках сезону 5 месца, «Мінск-2» атрымаў месца ў Першай лізе замест спыніўшага існаванне гомельскага ДБК.
2013—2014
Сезон 2013 каманда скончыла на 14 месцы ў Першай лізе. Пры гэтым захавалася асноўная мэта — падрыхтоўка моладзі для асноўнай каманды.
Бардзіраванне
Бардзіраванне — спосаб падрыхтоўкі пярнатай дзічыны да цеплавой апрацоўкі, у тым ліку папярэдняе шпігаванне, выкарыстоўваецца пры гатаванні бакасаў, слонак, рабіннікаў і іншых птушак.
ФК Мінск-2
2013—2014
У сезоне 2014 у складзе «Мінска-2» у якасці гуляючага трэнера стаў выступаць шматгадовы капітан «Мінска» Андрэй Разін. Каманда скончыла сезон на 13 месцы. Пры гэтым, увосень 2014 стала з'яўляцца інфармацыя аб магчымым спыненні выступлення каманды ў Першай лізе.
У студзені 2015 года было вырашана, што з-за фінансавых цяжкасцяў «Мінск» не будзе выстаўляць сваю другую каманду ў сезоне 2015.
Джон Рыд
Джон Са́йлас Рыд (John Silas Reed;, Портленд, ЗША — , ) — амерыканскі журналіст, сацыяліст, стваральнік кнігі «Дзесяць дзён, якія ўзрушылі свет»(1919).
Навучанне ў каледжы і ўніверсітэце
Нарадзіўся 22 кастрычніка 1887 года ў асабняку бабулі па мацярынскай лініі ў Портлендзе, штат Арэгон. Яго маці, Маргарэт Грын Рыд, была дачкой багатага портлендскага прадпрымальніка, які разбагацеў дзякуючы валоданню прадпрыемствамі: першым газавым заводам у Арэгоне, першым на заходнім узбярэжжы заводам па вытворчасці чыгуну і гідратэхнічнымі будынкамі Портленда. Яго бацька, Чарлз Джэром Рыд, быў гандлёвым прадстаўніком буйной кампаніі па вытворчасці сельскагаспадарчай тэхнікі. Яго бацька даволі хутка заваяваў прызнанне ў дзелавых колах Портленда. Бацькі Джона пабраліся шлюбам у 1886 годзе.
Дзяцінства Джона прайшло ў асяроддзі сясцёр і прыслугі, а ўсе яго прыяцелі і сябры былі прадстаўнікамі вышэйшага класа. Брат Джона, Гары быў на 2 гады маладзейшым. Джон і яго брат былі адпраўленыя ў толькі што заснаваную Портлендскую Акадэмію, прыватную школу. Джон быў досыць таленавіты і разумны, каб здаваць паспяхова іспыты, але яму было сумна і нецікава вучыцца на добрыя адзнакі, бо ён лічыў, што выкладанне ў школе сумнае. У верасні 1904 года, Джон быў адпраўлены ў Morristown School, у Нью-Джэрсі, для таго, каб ён падрыхтаваўся да паступлення ў каледж, бо яго бацька, які ніколі не вучыўся ва ўніверсітэце, хацеў, каб яго сыны вучыліся ў Гарвардзе.
Першая спроба Джона паступіць ва ўніверсітэт правалілася, але паступіў з другой, і ўжо восенню 1906 года ён пачаў сваё навучанне ў Гарвардзе. Высокі, прыгожы, вясёлы, Джон прымаў удзел практычна ва ўсіх студэнцкіх мерапрыемствах. Ён быў членам каманды чэрлідараў, членам каманды плыўцоў і ўдзельнічаў у паседжаннях Драматычнага клуба. Ён быў членам рэдкалегіі студэнцкага часопіса Lampoon і Harvard Monthly, а таксама быў прэзідэнтам студэнцкага хору Гарварда. Джон не быў членам універсітэцкай каманды па футболе, але атрымаў поспех у менш прэстыжных відах спорту, такіх як плаванне і воднае пола.
Рыд таксама прымаў удзел у сходах Клуба Сацыялістаў, дзе прэзідэнтам быў яго сябар Уолтэр Ліпман. Нягледзячы на тое, што Рыд так і не стаў членам гэтага клуба, гэтыя сходы аказалі пэўны ўплыў на яго погляды. Клуб быў абсалютна легальны і пастаянна крытыкаваў кіраўніцтва ўніверсітэта за тое, што яно не плаціла ўсім работнікам універсітэта пражытачны мінімум, і хадайнічалі аб стварэнні курсу аб сацыялізме.
Рыд скончыў Гарвард ў 1910 годзе і тым жа летам адправіўся ў падарожжа. Падчас свайго падарожжа ён наведаў Англію, Францыю і Іспанію.
Пачатак рэпарцёрскай кар’еры
Джон Рыд хацеў стаць журналістам і вырашыў, што самае лепшае месца для рэпарцёрскай кар'еры — гэта Нью-Ёрк, дзе былі сканцэнтраваны ўсе важнейшыя выданні таго часу. Дзякуючы ўніверсітэцкаму знаёмству з журналістам Лінкальнам Стефенсам, які займаўся журналісцкім выкрыццём і які высока цаніў Джона за яго розум і талент, зрабіць першы крок было прасцей. Стефенс дапамог Рыду заняць не самы значны пост у часопісе American Magazine — у абавязкі Джона ўваходзіла чытанне рукапісаў, карэктура, а затым і рэдактарская праца. Каб зарабіць больш, Джон заняў пасаду кіраўніка ў нядаўна адкрытым, штоквартальным часопісе Landscape Architecture.
Джон пасяліўся ў Грыніч-Вілідж, раёне мастакоў і паэтаў. Джон Рыд палюбіў Нью-Ёрк, увесь час даследаваў яго і пісаў вершы аб ім. Часопісы, у якіх ён працаваў, спраўна плацілі яму, але гэта былі заробкі «вольнага мастака», а Джон хацеў дасягнуць пэўнай стабільнасці. На працягу паловы года, Джон спрабаваў апублікаваць свае апавяданні і эсэ аб знаходжанні ў Еўропе, усюды атрымліваў адмову. І ўсё ж ён дасягнуў поспеху — газета Saturday Evening Post пагадзілася надрукаваць яго творы. На працягу таго ж года, Рыда надрукавалі ў часопісах collier's, The Forum, і The Century Magazine. Адзін з яго вершаў быў пакладзены на музыку кампазітарам Артурам Футам, а часопіс The American прапанаваў яму месца ў штаце і пачаў друкаваць яго. Кар'ера Джона Рыда ішла ў гару.
Яго зацікаўленасць у сацыяльных праблемах была выкліканая знаёмствам са Стэфенсам і Ідай Тарбел. Але досыць хутка Джон заняў значна больш радыкальную пазіцыю, чым яны. У 1913 годзе, Джон стаў супрацоўнікам часопіса The Masses, дзе галоўным рэдактарам быў Макс Істмен, а яму дапамагала яго сястра Крыстал. У гэтым выданні Джон апублікаваў больш за 50 артыкулаў і аглядаў.
Адной з асноўных тэм, якія яго цікавілі, была рэвалюцыя. Упершыню быў арыштаваны ў 26 гадоў, калі прымаў удзел у рабочым страйку ў Патерсоне. Жорсткае падаўленне выступленняў працоўных, а таксама кароткатэрміновы арышт, зрабілі погляды Рыда яшчэ больш радыкальнымі. У гэты час Джон збліжаецца з сіндыкалісцкім прафсаюзам «Індустрыяльныя рабочыя свету». Джон выказаў сваю пазіцыю і меркаванне аб тым, што адбылося, у артыкуле «Вайна ў Патерсане», якая была апублікаваная ў чэрвені.
Восенню 1913 года Джон быў накіраваны часопісам Metropolitan Magazine ў Мексіку, каб падрыхтаваць рэпартаж аб Мексіканскай рэвалюцыі. Джон знаходзіўся ў лагеры Панча Вільі на працягу чатырох месяцаў і разам з П.Вілья быў прадстаўніком Канстытуцыйных сіл пасля іх перамогі над Федэральнымі войскамі пад Тареонам. Гэтая перамога адкрыла шлях да Мехіка. За гэтыя чатыры месяцы Рыд апублікаваў серыю рэпартажаў аб Мексіканскай рэвалюцыі, якія стварылі яму рэпутацыю ваеннага журналіста. Джон Рыд глыбока спачуваў цяжкаму становішчу паўстанцаў і быў катэгарычна супраць амерыканскай інтэрвенцыі (якая пачалася неўзабаве пасля таго, як ён пакінуў Мексіку). Джон горача падтрымліваў Вілью, а В.Каранса быў яму абыякавы. Пазней гэтыя мексіканскія рэпартажы былі перавыдадзеныя ў кнізе, якая была названая «Паўстаўшая Мексіка» і пабачыла свет у 1914 годзе.
30 красавіка 1914 года Джон прыбыў у Каларада, туды, дзе нядаўна адбылася бойня ў Ладлоў. Там ён прабыў крыху больш за тыдзень, даследуючы тое, што адбылося, выступаючы на мітынгах ад імя шахцёраў, напісаў яркі артыкул «Каларадская вайна» і прыйшоў да пераканання, што класавы канфлікт у грамадстве куды больш сур'ёзны, чым здавалася яму раней.
Лета 1914 года Джон правёў у Провінстаўне (штат Масачусетс) разам з Мэйбл Додж і яе сынам, дзе яны разам падрыхтавалі да выдання «Паўстаўшую Мексіку», а таксама правялі інтэрв'ю з прэзідэнтам Вільсанам на тэму Мексіканскай рэвалюцыі.
Ваенны карэспандэнт
У Францыі Джон Рыд знаходзіўся ў апатыі з-за цэнзуры, уведзенай на час вайны, а таксама з-за таго, што яму было вельмі складана трапіць на фронт. Рыд і Мэйбл адправіліся ў Лондан, адкуль Мэйбл адпраўляецца ў Нью-Ёрк, каб адтуль дапамагаць Джону. Праўда, знаходжанне ў Еўропе, дзякуючы Мэйбл, дазволіла Рыду пазнаёміцца з шэрагам выбітных дзеячаў культуры, такімі, напрыклад, як Пабла Пікаса і Артур Рубінштэйн.
Льназавод (Угранскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Джон Рыд
Ваенны карэспандэнт
Рэшту 1914 года Джон правёў у высылцы разам з лідарам мексіканскай рэвалюцыі — Панча Вілья, дзе і напісаў сваю кнігу «Паўстаўшая Мексіка».
Ён вярнуўся ў Нью-Ёрк і заставаўся там да канца 1914 года, займаўся напісаннем артыкулаў аб вайне.
Іх падарожжа па Расіі не прайшло незаўважаным — амерыканскі амбасадар у Петраградзе лічыў, што Рыд і Боурдмен з’яўляюцца шпіёнамі; Рыд быў уражаны гэтым. Рыда і Робінсан зноў затрымалі, калі яны распачалі спробы нелегальна перайсці мяжу з Румыніяй. На гэты раз ім дапамагло ўмяшальніцтва брытанскага амбасадара (Робінсан быў брытанскім падданым), які, нарэшце, дапамог атрымаць дазвол на выезд, але гэта адбылося толькі пасля таго, як усе іх дакументы былі канфіскаваныя ў Кіеве. З Бухарэста яны накіраваліся ў Канстанцінопаль у надзеі пабачыць Галіпалійскую кампанію. Усе гэтыя падзеі ляглі ў аснову кнігі Джона Рыда «Вайна ва Усходняй Еўропе», якая была апублікаваная ў красавіку 1916 года.
Неўзабаве Джон Рыд вярнуўся ў ЗША, ён накіраваўся ў Портленд, дзе наведаў сваю маці.
У гэты час Джон пазнаёміўся з Луізай Браянт, якая неўзабаве пераехала да яго на Усходняе ўзбярэжжа.
У пачатку 1916 года Рыд пазнаёміўся з Юджынам О'ніл, будучым нобелеўскім лаўрэатам па літаратуры, і ў пачатку траўня, Джон Рыд, Луіза Брайант і Юджын разам арандавалі катэдж у Провінстаўне. Неўзабаве пасля гэтага, у Брайант і О'ніла завязаўся раман.
Тым летам Джон Рыд падтрымаў прэзідэнта Вудра Вільсана ў яго намеры балатавацца на другі тэрмін, так як Рыд лічыў, што Вільсан выканае сваё абяцанне і не дапусціць ўступлення ЗША ў вайну.
1916 год апынуўся для Джона напоўненым разнастайнымі падзеямі — жаніцьба з Луізай Браянт у лістападзе; аперацыя па выдаленню ныркі, праведзеная ў клініцы Джона Хопкінса ў Балтыморы, дзе Джон заставаўся да канца снежня. У 1916 годзе Джон таксама апублікаваў за свой кошт кнігу "Тамерлан і іншыя вершы" накладам у 500 асобнікаў.
Пакуль краіна набліжалася да вайны, Рыд становіцца яшчэ больш радыкальным: яго адносіны з Metropolitan былі скончаны.
Пасля таго, як 2 красавіка 1917 года Вудра Вільсан абвясціў вайну, Дж. Рыд крычаў на нарадзе Народнага Савета ў Вашынгтоне: «Гэта не мая вайна, і я не буду падтрымліваць яго. Гэта не мая вайна, і я не буду мець нічога агульнага з ёй».
У ліпені і жніўні 1917 года Рыд працягваў пісаць агрэсіўныя і злыя артыкулы для Masses, якая адмовілася дастаўляць па пошце Паштовая служба ЗША. Таксама Джон Рыд пісаў для часопіса Seven Arts, які, у рэшце рэшт, пазбавіўся фінансавай падтрымкі з-за артыкулаў Рыда, а таксама аднаго артыкула Р. Борна — у выніку часопіс перастаў выходзіць. Дж. Рыд быў ашаломлены мілітарысцкімі настроямі, папулярнымі ў краіне — яго кар'ера руйнавалася на вачах.
Сведка рэвалюцыі
17 жніўня 1917 года Джон Рыд і Луіза Браянт адплылі з Нью-Ёрка ў Еўропу, папярэдне запэўніўшы Дзяржаўны дэпартамент ЗША, што яны не будуць прадстаўляць Сацыялістычную партыю на маючай адбыцца канферэнцыі ў Стакгольме. Джон і Луіза хацелі наведаць Расію ў якасці журналістаў, каб засведчыць тое, што адбываецца там, а таксама для таго, каб сабраць матэрыял для рэпартажу пра падзеі, што адбываюцца ў маладой расійскай рэспубліцы. Пара прыбыла ў Петраград адразу пасля няўдалай спробы ваеннага перавароту Карнілава. Джон і Луіза апынуліся ў эпіцэнтры Кастрычніцкай рэвалюцыі.
Сітуацыя з харчаваннем была вельмі складанай.
Джон Рыд быў актыўным прыхільнікам новага рэвалюцыйнага сацыялістычнага ўрада; ён удзельнічаў у рабоце Наркамата замежных спраў, пераводзячы ўказы і навіны аб дзеяннях новага ўрада на англійскую мову. «Я таксама прымаў удзел у зборы матэрыялаў і дадзеных і распаўсюдзе дакументаў, якія ішлі ў нямецкія акопы», – пазней успамінаў Рыд. Да снежня яго сродкі былі амаль вычарпаныя, і ён стаў працаваць на амерыканца Раймонда Роббінса — прадстаўніка Чырвонага Крыжа. Роббінс хацеў стварыць газету, якая абараняла б амерыканскія інтарэсы; Рыд пагадзіўся, але ў першым нумары газеты, які рыхтаваў да друку менавіта ён, Рыд размясціў папярэджанне прама пад загалоўкам: «Гэтая газета прысвечана абароне інтарэсаў амерыканскага капіталу».
Апошнія гады жыцця
28 красавіка 1918 года Рыд вярнуўся ў Нью-Ёрк. Рыд здзейсніў каля 20 агітацыйных паездак па ЗША, выступаючы ў абарону Кастрычніцкай рэвалюцыі, супраць амерыканскай інтэрвенцыі ў Савецкай Расіі, з-за гэтага 5 разоў прыцягваўся да судовай адказнасці па абвінавачванні ў «антыамерыканскай дзейнасці».
Быў адным з заснавальнікаў Камуністычнай рабочай партыі ЗША ў жніўні-верасні 1919 года. У кастрычніку 1919 года прыехаў у Маскву і быў абраны членам Выканкама Камінтэрна. У ліпені-жніўні 1920 года быў дэлегатам на Другім кангрэсе Камінтэрна. Шмат ездзіў па Савецкай Расіі, збіраў матэрыял для новай кнігі. 19 кастрычніка 1920 года памёр у Маскве ад сыпнога тыфа. Пахаваны на Чырвонай плошчы ля Крамлёўскай сцяны.
Леанід Фёдаравіч Заіка
Леанід Фёдаравіч Заіка (, Гродна —, Мінск) — беларускі эканаміст, палітолаг, аналітык, кандыдат эканамічных навук, дацэнт.
Біяграфія
Бацька быў родам з Украіны, маці нарадзілася ў Курску. Бацька быў ваенным, Гродна стаў новым месцам службы бацькі.
У 1991—1994 гадах займаў пасады загадчыка кафедры, прарэктара Нацыянальнага інстытута гуманітарных навук, дэкана эканамічнага факультэта Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта.
З 1992 года кіраваў праектамі Сусветнага Банка па макраэканамічнай палітыцы у Беларусі. Як незалежны эксперт, з 1996 года па 1999 год быў членам Савета па эканамічнаму развіццю Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, з 2000 па 2002 год — членам Экспертнага савета Савета Рэспублікі Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь.
У 1996—1997 гадах узначальваў няўрадавую арганізацыю Нацыянальны цэнтр стратэгічных ініцыятыў «Усход-Захад», з 1997 года кіраваў рэспубліканскім грамадскім аб’яднаннем «Аналітычны цэнтр „Стратэгія“».
У 2000 годзе быў навуковым рэдактарам Нацыянальнай справаздачы аб чалавечым развіцці Рэспублікі Беларусь, узначальваў навукова-кансультатыўны савет ПРААН у Беларусі. Распрацоўшчык праграмы «Стратэгія для Беларусі» (1999—2000), шэрагу законапраектаў. З 2004 года з’яўляўся навуковым кансультантам ЦСБТ «Саціо», экспертам шэрагу міжнародных арганізацый.
Быў двойчы жанаты. Другая жонка памёрла раней за яго, таму апошні час ён адзін выховўваў сына-падлетка. У красавіку 2020 года перахварэў на COVID-19, што адбілася на стане здароўя. Памёр раніцай 27 снежня 2020 года ў сваёй кватэры Мінску.
Асноўная бібліяграфія
Аўтар і навуковы рэдактар шматлікіх публікацый у Беларусі і за мяжой, сярод якіх кнігі:
Рраздзелы ў кнігах:
Шлях з варагаў у грэкі
Шлях з варагаў у грэкі — назва асноўнага міжнароднага гандлёвага шляху Русі, які злучаў Паўночную і Паўднёвую Русь, Прыбалтыку і Скандынавію з Візантыяй. Меў два асноўныя адгалінаванні, першае — карацейшае, з Балтыйскага мора ў Дзвіну, а з яе некалькімі варыянтамі волакаў у Дняпро, або Бярэзіну, другі ішоў з Балтыйскага мора па Няве ў Ладажскае возера, затым па Волхаве ў возера Ільмень, далей па рацэ Ловаці і адтуль волакам у Дняпро. Шлях з варагаў у грэкі быў звязаны з іншымі воднымі шляхамі Русі — Прыпяцка-Бужскім і Дзвінскім, якія выводзілі ў Заходнюю Еўропу, Волжскім, які выводзіў у Каспійскае мора, а таксама з меншымі ўнутранымі шляхамі.
Ніўкі (Пухавіцкі раён)
Ні́ўкі (, Нивки) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Пад уладай Расійскай імперыі
У 1917 годзе ўпамінаецца як хутар Ніўкі Навасёлкаўскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Карытніца (Дзятлаўскі раён)
Кары́тніца (, Корытница) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета. Да 1 снежня 2019 года ўваходзіла ў склад Беліцкага сельсавета Лідскага раёна.
Гісторыя
У 1624 годзе згадваецца ў складзе Дзятлаўскай (Здзенцельскай) воласці ва ўласнасці Сапегаў.
Да 5 чэрвеня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дубраўскага сельсавета.
У 1986 годзе ў склад Карытніцы ўвайшла вёска Красачкі.
Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам 15 сакавіка 2019 года быў падпісаны Указ № 104 «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным уладкаванні Брэсцкай, Гродзенскай і Мінскай абласцей». Вёска Карытніца выключана з Лідскага раёна і ўключана ў склад Дзятлаўскага раёна. Гэта абумоўлена тым, што гэты сельскі населены пункт аказаўся адзіным у раёне, размешчаным на левым беразе ракі Нёман. Дарога ад Ліды да Карытніцы складае 76 км, ад Дзятлава — 23 км. У час правядзення грамадскага абмеркавання была атрымана згода ўсіх жыхароў вёскі на прыняцце рашэння аб змяненні граніц раёнаў. Новыя граніцы ўсталяваны з 1 снежня 2019 года.
Выдатныя мясціны
На заходняй ускраіне вёскі маюцца 3 валунападобныя насыпы даўжынёй 21 — 26 м. За 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, уздоўж палявой дарогі знаходзіцца 35 круглых і валунападобных насыпаў. Звыш дзясятка насыпаў розных форм захавалася ў паўночнай частцы сучаснага могільніка. Адказ на пытанне, ці з’яўляюцца яны пахавальнымі помнікамі, могуць даць толькі раскопкі.
Нью-Арлеан Пеліканс у сезоне 2018/2019
Сезон 2018/2019 стаў 17-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Нью-Арлеан Пеліканс.
382
382 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 382 год нашай эры, 382 год 1 тысячагоддзя, 82 год IV стагоддзя, 2 год 9-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 3 год 380-х гадоў.
Кланікаванскі чалавек
Кланікаванскі чалавек (Clonycavan Man) — імя, дадзенае добра захаванай муміі жалезнага веку, знойдзенай у 2003 годзе ў балотах мясцовасці Кланікаван у ірландскім графстве Міт. Мумія захавалася так добра, што першапачаткова ёю займаліся паліцэйскія судмедэксперты (як адносна «свежай» ). Рост кланікаванскага чалавека — 157 сантыметраў, узрост паводле радыевугляроднага метаду — каля 2300 гадоў. Мумія характэрна тым, што на яе галаве знойдзены своеасаблівы «гель для валасоў», састаў якога пацвярджае наяўнасць гандлёвых шляхоў паміж Ірландыяй і Паўднёвай Еўропай (тэрыторыяй Францыі або Іспаніі ) ужо ў тыя часы. Меркавана, знойдзены чалавек адносіўся да знаці, быў малады і быў прынесены ў ахвяру.
Практычна ўвесь чэрап муміі растварыўся ў кіслым балотным асяроддзі. Навукоўцам з Універсітэта Дандзі (University of Dundee) удалося аднавіць аблічча знойдзенага чалавека. За некаторыя асаблівасці знешнасці мумія была таксама празвана «Дэвідам Бэкхэмам».
Пільня (Чэрыкаўскі раён)
Пі́льня (, Пильня) — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вепрынскага сельсавета.
У 1960—1963 гадах цэнтр Пільнянскага сельсавета.
Дзешкаўцы-Груд
Дзе́шкаўцы-Груд (, Дешковцы-Груд) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Фрыдрых Кіль
Біяграфія
Таленавіты самавук, Кіль пачаў іграць на фартэпіяна ў шасцігадовым узросце, пісаць музыку ў трынаццацігадовым. З пераездам сям'і Кіля ў Шварцэнау (цяпер у складзе горада Бад-Берлебург) таленавіты хлопчык у 1835 г. патрапіў у поле зроку графа Сайн-Вітгенштэйн-Берлебург: Кіль быў прыцягнуты да выступленняў графскай капэлы, пазней быў накіраваны ў Кобург вучыцца ў флейтыста і кампазітара Каспара Кумера, а па вяртанні ў 1840—1842 гг. узначальваў графскую капэлу. Затым у 1842 г. з ім некаторы час займаўся Людвіг Шпор, пасля чаго Кіль адправіўся ў Берлін вучыцца ў Зігфрыда Дэна. У 1852 г. яго першае спелае сачыненне, 15 канонаў для фартэпіяна Op. 1, было апублікавана ў Лейпцыгу з прысвячэннем Ферэнцу Лісту, з якім малады кампазітар не быў знаёмы.
Захоплены альпініст, у 60-гадовым узросце Кіль здзяйсняў узыходжанні на найвышэйшыя альпійскія вяршыні масіва Монтэ-Роза.
Творчасць
Сярод твораў Кіля — рэквіем (1862), араторыя «Хрыстос» (1870), «Te Deum», фартэпіянны канцэрт, камерныя сачыненні для фартэпіяна, фартэпіяна са скрыпкай, фартэпіяннага трыа, шматлікія песні. Сачыненні Кіля, асабліва араторыя, былі шырока вядомыя ў Германіі. Яго музычны стыль прытрымліваўся сярэдняй лініі паміж кансерватыўнай традыцыяй, якая была спадчынніцай Роберта Шумана і Фелікса Мендэльсона, і рэфарматарскай дзейнасцю Ферэнца Ліста. Нягледзячы на вядомую мастацкую ўмеранасць, Кіль карыстаўся падтрымкай Ганса фон Бюлава, які першапачаткова адгукнуўся на яго Варыяцыі і фугу Op. 17 адмоўна, але затым змяніў сваё меркаванне.
Выкладанне
Кіль пачаў выкладаць з 1866 г. у Кансерваторыі Штэрна (з 1868 г. прафесар), у 1870 г. перайшоў у арганізаваную Іозефам Іаахімам Берлінскую Вышэйшую школу музыкі; сярод яго вучняў, у прыватнасці, Ігнац Падзярэўскі, Морыц Машкоўскі, Антоній Стольпэ, Бернхард Ставенгаген, Арнальд Круг.
Малыя Ермакі
Малыя Ермакі (Ма́лые Ермаки́) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Мастаўляны (Лідскі раён)
Мастаўля́ны (, Мостовляны) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 2016 г. вёска ўваходзіла у склад Пескаўскага сельсавета.
Корса
Корса, Віа дэль Корса (Via del Corso) — адна з магістраляў рымскага старога горада, якая вядзе ад п'яцца Венецыя на поўнач, да п'яцца дэль Попала.
У антычнасці і Сярэднявеччы вуліца звалася віа Лата («Шырокая вуліца») і з-за паводак мала выкарыстоўвалася. У 1467 годзе пры Папе Паўле II вуліцу аднавілі і пашырылі. Сваю цяперашнюю назву вуліца атрымала па кон­ным спаборніцтвам (corso), якія праходзілі тут пачынаючы з XV стагоддзя аж да 1882 года. На Корса і бліжэйшых вуліцах размяшчаецца мноства палацца, гасцініц, рэстаранаў, кафэ і магазінаў.
Славутасці
Заходні бок:
Усходні бок:
383
383 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 383 год нашай эры, 383 год 1 тысячагоддзя, 83 год IV стагоддзя, 3 год 9-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 4 год 380-х гадоў.
Allium castellanense
Allium castellanense — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Сіцыліі, Італія.
Апісанне
Сцябло вышынёй 10-25 см. Лісткоў 3-5, ахутваюць сцябло на траціну яго даўжыні. Суквецце няшчыльнае. Кветкі ад бела-ружовых да ружова-пурпуровых. Плод — субэліпсаідальная капсула памерам ≈ 5 мм.
Распаўсюджанне
Эндэмік цэнтральнай Сіцыліі, Італія. Насяляе гліністыя балотныя ўчасткі і звязаныя з імі травяністыя мясцовасці.
Алі бен Бонга Андзімба
Алі бен Бонга Андзімба (Ali Bongo Ondimba; імя пры нараджэнні — Алан Бернар Бонга; нар. 9 лютага 1959, Бразавіль, Рэспубліка Конга) — габонскі палітычны дзеяч, прэзідэнт Габона з 16 кастрычніка 2009, міністр абароны Габона з 1999 года міністр замежных спраў Габона ў 1989—1991 гадах. Сын былога прэзідэнта Габона Амара Бонга і Пасьянс Дабане.
Бонга таксама вядомы як музыка, часта піша песні для сваёй маці.
30 жніўня 2009 у Габоне адбыліся прэзідэнцкія выбары ў сувязі са смерцю былога прэзідэнта Амара Бонга. У выбарах удзельнічалі каля двух дзясяткаў кандыдатаў. У той жа дзень Алі бен Бонга заявіў пра сваю перамогу.
4 верасня 2009 Канстытуцыйны суд Габона ўхваліў вынікі прэзідэнцкіх выбараў, паводле якіх Алі Бонга стаў новым кіраўніком дзяржавы, набраўшы 41,7 % галасоў выбаршчыкаў. У прамой трансляцыі на Габонская тэлебачанні суд афіцыйна абвясціў яго новым прэзідэнтам краіны. Цырымонія ўступлення на пасаду адбылася 16 кастрычніка.
У кастрычніку 2021 года Алі Бонга выяўлены ў «дакументах Пандоры», дакументах пра выкарыстанне афшорных кампаній, як бенефіцыяр дзвюх кампаній, якія цяпер ліквідаваны.
Вялікая сініца
Вялі́кая сіні́ца (Parus major) — птушка сямейства сініцавых атрада вераб’інападобных. Самы буйны і найбольш распаўсюджаны ў Беларусі від сініцавых.
Апісанне
Даўжыня цела 14-16 см, размах крылаў 22-25 см, маса каля 20 г. Апярэнне галавы, горла, валляка і падхвосця чорнае, на галаве з сінім адлівам; чорная бліскучая галава з белымі шчокамі і чорны «гальштук» па сярэдзіне жоўтага споду цела, верхняя частка спіны жаўтавата-зялёная, крылы шаравата-блакітныя са светлай папярочнай паласой, хвост амаль чорны з блакітным напыленнем. 2 азіяцкія групы з белым або белаватым нізам, а таксама з аліўкава-шэрым або аліўкава-зялёным верхам. Еўрапейская група з жоўтым нізам і аліўкава-зялёным нізам. Маладыя з карычневым або бурым апярэннем замест чорнага, шчокі жаўтаватыя.
Голас — звонкае «пінь-пінь-чэржж». Песня громкая, звонкая «пілі-пілі-пілі… ін-ча-ін-ча».
Пашырэнне
Пашырана ў Еўропе, Азіі і Паўночна-Заходняй Афрыцы. Арэал ахоплівае Палеарктыку (акрамя поўначы і Гімалаяў), а таксама Інда-Малайскі рэгіён. На Беларусі звычайны і нават шматлікі аселы і качуючы ўзімку від.
У дзікай прыродзе сустракаецца ў разнастайных лясах, звычайна на адкрытых участках, узлесках, па берагах вадаёмаў. Трымаецца таксама культурных ландшафтаў. Гняздуецца ў гаях, парках, садах, у вербняках уздоўж рэк, у лісцевых і мяшаных лясах, населеных пунктах.
Аселая, частка папуляцыі качуе альбо мігрыруе.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца пераважна дробнымі насякомымі, іх лічынкамі і яйцамі, восенню і зімой часткова насеннем, на штучных кармушках ахвотна дзяўбе мяса і сала.
За невялікім выключэннем, размнажаецца з канца студзеня па верасень, робячы 2 кладкі за сезон. Гняздуе ў дуплах і пустэчах дрэў, а таксама ў разнастайных нішах як прыроднага, так і антрапагеннага паходжання. Знешняя частка гнязда з няшчыльна ўкладзенага зялёнага моху з прымессю сухой травы (часам толькі мох). Унутраная частка — з касмыкоў воўны, валосся, шэрсці і пуху (часам з прымессю пёраў), добра пераплеценых паміж сабой. Унутраныя памеры залежаць ад прасторнасці месца, у якім знаходзіцца гняздо, дыяметр звычайна 5-6 см. Будуюць гняздо абедзьве птушкі 4-7 дзён.
Яйкі (звычайна 6-11) эліптычныя, часам асіметрычныя, з вострым вузейшым канцом. Белыя, са слабым бляскам і дробнымі светла-чырвонымі плямкамі (часам зусім белыя). Памеры: 18 х 13,5 мм.
Наседжванне працягваецца 13-14 сутак. Птушаняты вылятаюць з гнязда праз 19-21 сут.
Падвіды
Адрозніваецца 31 падвід, сярод іх:
Reido
Reido — беларускі англійскамоўны метал-гурт, які выконвае музыку ў жанры эксперыментальнага doom metal.
Гісторыя
Праект Reido заснаваны ў 2002 годзе ў Мінску, стваральнікі, яны ж пастаянныя ўдзельнікі — Аляксандр Качар і Антон Мацвееў.
8 мая 2006 года выйшаў першы поўнафарматны альбом гурта «F:\all» на лэйбле Solitude Productions. Паводле стылю ён уяўляе сабой змрочную, цягучую мадэль funeral doom death metal з элементамі industrial.
Кастрычнік 2006 — Reido прадставілі сінгл «Detect Memory», які распаўсюдзіўся вольна праз Інтэрнэт. Адзіная песня сінгла ўжо паказвала змены, якія пачалі праяўляцца ў стылістыцы гурта.
11 лістапада 2011 года выйшаў другі па ліку поўнафарматны альбом «Minus Eleven» (ці «-11») на расійскім лэйбле Slow Burn Records. Стыль кардынальна змяніўся, музыка стала больш цяжкай, манатоннай і ў той жа час больш складанай тэхнічна. Цяпер гэта можна было б акрэсліць як полірытмічны sludge doom.
Пад канец 2016 года музыкі абвясцілі аб падрыхтоўцы да выхаду трэцяга альбома і прэзентавалі грамадскасці першы трэк «Deathwave».
Трэці альбом гурта атрымаў назву «Anātman». Альбом убачыў свет 18 кастрычніка 2019 года на брытанскім лэйбле Aesthetic Death.
Гурт традыцыйна запісваецца самастойна ў хатняй студыі Антона Мацвеева (Blastwave Records).
Дабаўленне да другой кнігі міжнароднай мовы
Дабаўленне да другой кнігі міжнароднай мовы (эсп. Aldono al la Dua Libro de l' Lingvo Internacia) — брашура, выдадзеная Л. М. Заменгофам у 1889 годзе, замест абяцаных шасці сшыткаў Другой кнігі. У ёй Заменгоф паведамляў аб рашэнні Амерыканскага філасофскага таварыства, прапанаваўшага арганізаваць міжнародны кангрэс. Ён спадзяваўся, што «лёс міжнароднай мовы пераходзіць у рукі кангрэса», што, аднак не адбылося. Але будучы асцярожным, Заменгоф звяраў увагу чытачоў, звяртаў увагу чытачоў на тое, што «мы павінны працаваць рупліва на тым шляху, які адзін раз абралі».
Сяргей Мікалаевіч Запрудскі
Сяргей Мікалаевіч Запрудскі (нар., в. Калініна Мінскай вобласці) — беларускі мовазнавец. Старшыня Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў (2005—2010). Кандыдат філалагічных навук (1989), дацэнт (1997).
Біяграфія
Скончыў філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «Беларуская і руская мова і літаратура». Вучыўся у аспірантуры Інстытута мовазнаўства Акадэміі навук Беларусі па спецыяльнасці «Славянскія мовы (заходнія і паўднёвыя)». Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб’яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979—1984).
У 1986—1990 гг. працаваў у Акадэміі малодшым навуковым супрацоўнікам. Абараніў кандыдацкую дысертацыю «Сербскахарвацка-беларускія лексічныя адпаведнасці» (1989), навуковы кіраўнік прафесар Г. А. Цыхун. Працуе у БДУ, кафедра беларускага мовазнаўства. Старшыня Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў (2005—2010).
Навуковая дзейнасць
Кірункі навуковай дзейнасці: гісторыя беларускай літаратурнай мовы, гісторыя беларускага мовазнаўства, моўныя кантакты, моўная палітыка, сацыяльная псіхалогія мовы, славянскія мовы, моўная ідэалогія, дыскурс аб мове, замежная беларусістыка.
Марфіна (Угранскі раён)
Марфіна (Ма́рфино) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Парадні
Пара́дні (, Парадни) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Прымар
Прыма́р (primar) — мэр горада ў Румыніі і Малдовы. Слова «прымар» паходзіць з вульгарнай латыні — «primarius».
Малдова
У Малдове прымар — прадстаўнічая ўлада насельніцтва адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі і выканаўчая ўлада мясцовага савета, абраная на аснове ўсеагульнага, роўнага і прамога выбарчага права пры тайным і свабодным галасаванні. Прымары выбіраюцца ў адпаведнасці з Кодэксам аб выбарах. Мясцовыя саветы і прымары дзейнічаюць як самастойныя кіруючыя ўлады і вырашаюць грамадскія справы сёлаў (камун), гарадоў (муніцыпіяў) у адпаведнасці з законам.
384
384 — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 384 год нашай эры, 384 год 1 тысячагоддзя, 84 год IV стагоддзя, 4 год 9-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 5 год 380-х гадоў.
Тэарэма Паўлі
Тэарэма Паўлі (тэарэма аб сувязі спіна са статыстыкай) - фундаментальная тэарэма квантавай тэорыі поля, якая ўстанаўлівае сувязь трансфармацыйных уласцівасцяў класічных палёў і метадаў яго квантавання. Ўпершыню сфармуляваная і даказаная Вольфгангам Паўлі ў артыкуле «Сувязь паміж спінам і статыстыкай», якая паступіла 19 жніўня 1940 года ў рэдакцыю Physical Review.
Фармулёўка
Фармулёўка тэарэмы Паўлі :
"Класічныя палі, якія апісваюць часціцы з цэлым спінам, квантуюцца па Бозэ - Эйнштэйну, а класічныя поля, якія апісваюць часціцы з поўцелым спінам, квантуюцца па Фермі - Дзіраку."
Сродкі доказу
Тэарэма Паўлі была даказаная для ідэалізаванага выпадку свабодных класічных палёў. Для палёў, якія ўзаемадзейнічаюць, зацвярджэнне аналагічнае тэарэме Паўлі было даказана ў рамках так званай Аксіаматычнай квантавай тэорыі поля.
Следства
З тэарэмы Паўлі выцякае выгляд перастановачных суадносін паміж аператарамі нараджэння і знішчэння часціц: базонныя аператары павінны звязаны адносінамі камутацыі, ферміённыя - антыкамутацыі.
Новы Кут
Но́вы Кут (, Новый Кут) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Гісторыя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.
Карада Джаквінта
Каррада Джаквінта (іт. Corrado Giaquinto;,  — , ) — італьянскі мастак эпохі ракако.
Жыццё і творчасць
Бацькі Джанквінта рыхтавалі яго для кар’еры духоўнай асобы, аднак ён здолеў настаяць на сваім выбары стаць мастаком. Першыя ўрокі жывапісу браў у мясцовага, мальфецкага майстра Саверыа Порта. У 1719—1723 гадах працягнуў навучанне ў Неапалі, у майстэрні Франчэска Салімена, разам з шэрагам іншых вядомых затым жывапісцаў (напрыклад, Джузэпэ Баніта і Франчэска дэ Мура).
У 1723 годзе ён пераехаў у Рым для працы ў майстэрні Себасцьяна Конка. У сакавіку 1727 года адкрыў незалежную студыю, яго памагатым быў Джузэпэ Росі. У 1733—1739 жыў і працаваў у Турыне. У 1734 годзе ён ажаніўся з Агатай Кацярынай Сільвестрай. У перыяд паміж 1723 і 1753 г. неаднаразова бываў у Рыме, у 1753—1761 працаваў у Мадрыдзе. У 1762 вярнуўся ў Неапаль.
Ушакі
Ліквідавана 6 сакавіка 2012 года.
Мальфета
Мальфе́та (Molfetta) — горад-порт у Апуліі, за 25 км на поўнач ад Бары, на беразе Адрыятычнага мора. Насельніцтва — 57 510 чал. (2022). Мясцовыя жыхары гавораць мальфецкім дыялектам.
Мальфета была адным з галоўных цэнтраў Сіцылійскага каралеўства. У ваколіцах горада шмат старажытных дазорных вежаў.
Пасля аблогі французамі ў 1529 годзе Мальфета заняпала, потым вярнулася да жыцця з ажыўленнем адрыятычнага суднаходства ў XIX стагоддзі.
Муйса
Му́йса — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 18 км на захад ад Браслава каля вёскі Мінкавічы, на адлегласці ў 5 км ад мяжы з Літвой. Належыць да групы Рычана-Дрысвяцкіх азёр. Возера знаходзіцца ў басейне ракі Рычанка, якая цячэ праз возера.
Плошча Муйсы складае 1,6 км². Найбольшая глыбіня возера — 3,9 м. Даўжыня возера 2,01 км, найбольшая шырыня — 1,27 км. Даўжыня берагавой лініі — 6 км. Аб'ём вады ў возеры складае 4,16 млн. м³, плошча вадазбору — 177 км².
Схілы катлавіны возера маюць вышыню да 6 м, разараныя. Берагі вадаёма нізкія, забалочаныя. На поўначы і поўдні берагі зліваюцца з схіламі катлавіны.
Пойма мае шырыню да 350 м, знаходзіцца пад лугам. Дно Муйсы плоскае. Прыбярэжная зона вузкая, высланая пяском і глеем, на большых глыбінях дно сапрапелістае. Возера моцна зарастае. Шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці складае да 250 м.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, акунь, гусцяра, плотка, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.
Алесь Жаўрук
Алесь Жаўрук (сапр. Аляксандр Дзмітрыевіч Сінічкін;,  — ) — беларускі паэт.
П’яцца Венецыя
Плошча размешчана ля падножжа Капітолія і недалёка ад Рымскага форума. Гэта месца яшчэ ў часы Рымскай рэспублікі было важным транспартным пунктам, тут перасякаліся Фламініева дарога з Сервіевай сцяной (Porta Fontinalis).
Алесь Жаўрук
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і бухгалтара. Скончыў Маскоўскі інстытут гісторыі, філасофіі і літаратуры (1938). Загінуў у баях пад Сталінградам 23.08.1942 г. Друкаваўся з 1926 г. у зборніках «Ручаіны» (1936), «Дняпро выходзіць з берагоў» (1938), апяваў героіку грамадзянскай вайны, рэвалюцыйны подзвіг. Напісаў паэмы «Крывёю сэрца» (1938), лібрэта аперэты «Зарэчны барок» і іншыя.
П’яцца Венецыя
У XV стагоддзі венецыянскі кардынал П'етра Барба (пазней Папа Павел II) пабудаваў палац, дзе пасля 1567 года размяшчалася пасольства Венецыянскай рэспублікі. У 1660 годзе было пабудавана палацца Міш'ятэлі, пераназванае ў палацца Банапартэ, калі там абгрунтавалася «Мадам-Маці». Сваю цяперашнюю форму плошча набыла ў 1885 годзе, пасля таго як быў пабудаваны манумент Віктару Эмануілу II.
У 2009, падчас раскопак для будаўніцтва лініі C рымскага метрапалітэна, пасярод плошчы былі знойдзены рэшткі так званага Афінеума імператара Адрыяна.
Пётр Жылінскі
Пётр Жылінскі (1817—1887) — рымска-каталіцкі дзеяч, доктар багаслоўя.
Біяграфія
Святар ад 1842 года. Пробашч Віленскай Вастрабрамскай парафіі. Прэлат прэпазіт Віленскае кафедры, афіцыял кансісторыі. У 1866 і ў 1868—1883 гадах адміністратар Віленскай дыяцэзіі ў сувязі з ссылкай у Вятку біскупа Адама Станіслава Красінскага. Выявіў сябе як актыўнага прыхільніка русіфікацыі касцёла. Бліжэйшымі памочнікамі яму ў гэтай справе былі ксяндзы Эдвард Тупальскі, Антоній Нямекша і Фердынанд Сенчыкоўскі. У лістападзе 1869 года падчас аўдыенцыі ў Аляксандра II заявіў, што з’яўляецца сапраўдным патрыётам Расіі і гатовы ўсім ахвяраваць дзеля Айчыны і цара. У 1871 годзе даў дазвол на выданне рускамоўнага катэхізму «Рымска-каталіцкі катэхізіс пра паслухмянасць і адданасць прастолу і Айчыне нашай Расіі або тлумачэнне 4-й запаведзі Госпада, якая датычыць начальства і яго ўлады». У 1876 годзе для паскарэння русіфікацыі касцёлаў былой Мінскай дыяцэзіі падзяліў яе на два візітатарствы — Мінскае і Слуцкае на чале з Фердынандам Сенчыкоўскім і Янам Юргевічам адпаведна. Палітыка адміністратара выклікала рэзкі супраціўленне вернікаў і святароў. 23 студзеня 1878 года Жылінскі атрымаў ліст ад кардынала Кацерыні, у якім Ватыкан абвінавачваў яго ў самавольным уступленні ў кіраванне дыяцэзіяй, а таксама ў спробах пазбыцца лепшых ксяндзоў і ўвесці ў касцёл рускую мову. Рым патрабаваў ліквідацыі пасад візітатараў. Пад канец 1882 года Пётр Жылінскі выехаў у Ватыкан, дзе адрокся ад ранейшых «памылак» і атрымаў адпушчэнне грахоў.
Узнагароджаны Ордэнам святой Ганны 2-й ступені з імператарскай каронай, Ордэнам святога Станіслава 2-й ступені з імператарскай каронай, залатым нагрудным крыжам, крыжам і медалём у гонар Крымскай вайны 1853—1856 і медалём у гонар здушэння паўстання 1863—1864 гадоў.
Эдвін Паўэл Хабл
Эдвін Паўэл Хабл (Edwin Powell Hubble, 20 лістапада 1889, Маршфілд, Місуры, ЗША —, Сан-Марына, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі астраном, пачынальнік сучаснай пазагалактычнай астраноміі, адкрывальнік закона Хабла і пастаянная Хабла (1929) (: расшырэнне Сусвету). У 1914—1917 гадах працаваў у Еркскай абсерваторыі, з 1919 года — у абсерваторыі Маўнт-Вілсан. Член Нацыянальнай акадэміі навук у Вашынгтоне з 1927 года.
Грунтоўна змяніў разуменне Сусвету, пацвердзіўшы існаванне іншых галактык, а не толькі нашай. Таксама разглядаў ідэю аб тым, што велічыня эфекта Доплера, у дадзеным выпадку званым «чырвонае зрушэнне», назіраемага ў светлавым спектры аддаленых галактык, узрастае прапарцыянальна адлегласці да той ці іншай галактыкі ад Зямлі. Гэтая прапарцыянальная залежнасць стала вядома як Закон Хабла, на два гады раней гэта ж адкрыццё зрабіў бельгійскі вучоны Жорж Леметр. Інтэрпрэтацыя чырвонага зрушэння як доплераўскага эфекта была раней прапанавана амерыканскім астраномам Веста Слайферам, чыімі дадзенымі карыстаўся Эдвін Хабл. Аднак Эдвін Хабл ўсё ж сумняваўся ў інтэрпрэтацыі гэтых дадзеных, што прывяло да стварэння тэорыі метрычнага расшырэння прасторы (Metric expansion of space), якое складаецца ў амаль аднародным і ізатропным расшырэнні касмічнай прасторы ў маштабах усяго Сусвету.
Асноўныя працы Эдвіна Хабла прысвечаны вывучэнню галактык. У 1922 годзе ён прапанаваў падпадзяліць назіраныя туманнасці на галактыкі і газа-пылавыя туманнасці. У 1924—1926 гадах выявіў на фотаздымках некаторых бліжэйшых галактык зоркі, з якіх яны складаюцца, чым даказаў, што яны ўяўляюць сабой зорныя сістэмы, як наш Млечны Шлях. Склаў першую падрабязную класіфікацыю галактык паводле іх форм і іншых асаблівасцей (1925). У 1929 годзе выявіў залежнасць паміж чырвоным зрушэннем галактык і адлегласцю да іх. У 1935 годзе адкрыў астэроід № 1373, названы ім «Цынцынаці» (1373 Цынцынаці).
У гонар Хабла названы астэроід № 2069, адкрыты ў 1955 годзе (2069 Хабл), а таксама знакаміты касмічны тэлескоп «Хабл», выведзены на арбіту ў 1990 годзе.
Біяграфія
Эдвін Хабл нарадзіўся ў сям’і страхавога кіраўніка Джона Паўэла Хабла і Вірджыніі Ліі Джэймс, у горадзе Маршфілд, штат Місуры. У 1900 годзе яны пераехалі ў горад Уітан, штат Ілінойс. У раннія гады, Эдвін Хабл быў больш вядомы сваімі атлетычнымі заслугамі, чым інтэлектуальнымі, хоць і атрымліваў толькі добрыя адзнакі па ўсіх прадметах у школе, за выключэннем бадай што граматыкі. Ён сем разоў займаў першае месца і адзін раз трэцяе (у 1906 годзе) у школьных спаборніцтвах сярод старэйшых класаў па лёгкай атлетыцы. У тым жа годзе ён устанавіў рэкорд па скачках у вышыню сярод старшакласнікаў штата Ілінойс. Іншым яго захапленнем была рыбная лоўля нахлыстам, а таксама аматарскі бокс.
Эдвін Хабл вучыўся ў Чыкагскім універсітэце, дзе сканцэнтраваўся на матэматыцы, астраноміі, філасофіі, што дало яму ступень бакалаўра ў 1910 годзе. Ён таксама быў членам студэнцкага аб’яднання пад назвай Капа Сігма (Kappa Sigma Fraternity), і ў 1948 годзе быў названы «чалавекам года» Капы Сігмы. Тры гады ён правучыўся ў Каралеўскім каледжы (The Queen's College) — адным з састаўных каледжаў пры Оксфардcкім універсітэце ў Англіі, куды быў прыняты пасля атрымання ступені бакалаўра і стаўшы адным з першых атрымальнікаў стыпендыі Родса Оксфардcкага ўніверсітэта. У каледжы Эдвін першапачаткова вывучаў юрыспрудэнцыю замест навукі (якую ён паабяцаў вывучаць свайму памерламу бацьку), а затым дадаў вывучэнне літаратуры і іспанскай мовы, што дало яму магчымасць атрымаць акадэмічную ступень магістра. Некаторыя яго набытыя брытанскія манеры і стыль адзення засталіся з ім на ўсё жыццё і часам раздражнялі амерыканскіх калегаў.
Працаваў асістэнтам Еркскай абсерваторыі, потым, пасля службы ў амерыканскім войску ў час 1-й сусв. вайны, у абсерваторыі Маўнт-Вілсан.
Астраўкі (Вёшкаўскае сельскае паселішча)
Астраўкі (Островки) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Дарый Пантыйскі
Дарый Пантыйскі — кіраўнік Пантыйскага царства ў 39-37 гадах да н.э.
Дарый быў сынам пантыйскага цара Фарнака II і сарматкі. У яго была сястра Дынамія і брат Аршак. Яго дзедам быў знакаміты пантыйскі цар Мітрыдат VI Еўпатар.
Па словах Страбона, Дарый і Аршак удзельнічалі ў прыгнечанні мецяжу нейкага Аршака, дзе яго абложвалі баспорскі цар Палеман I і Лікамед Каманскі. Пасля ўзяцця крэпасці мяцежнік быў трапіў у палон і быў пакараны смерцю. Дарый быў прызначаны пантыйскім царом рымскім трыумвірам Маркам Антоніем у 39 годзе да н.э. Яго валадаранне было недоўгачасовым. Дарый сканаў у 37 годзе да н.э. Яго брат Аршак, які стаў яго пераемнікам, кіраваў да канца года і таксама памёр. Тады Марк Антоній прызначыў Палемана I царом Понта.
385
385 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 385 год нашай эры, 385 год 1 тысячагоддзя, 85 год IV стагоддзя, 5 год 9-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 6 год 380-х гадоў.