cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акратыры (Сантарыні)
Першыя звесткі пра засяленне вострава Сантарыні (Тыры) у дагістарычны час былі выяўлены ў другой палове 19-га стагоддзя (у 1866 годзе), калі зямля з вострава стала выкарыстоўвацца для ўмацавання земляных валаў Суэцкага канала аўтарам праекта і кіраўніком будаўніцтва французам Фердынандам дэ Лесепсам. Першыя ж раскопкі ў Акратыры былі праведзены французскім геолагам і вулканолагам Фердынандам Фуке.
На месцы раскопак, распачатых у 1967 г. вядомым грэчаскім археолагам Спірыдонам Марынатасам, былі выяўлены фрэскі, гліняны посуд, мэбля, складаныя дрэнажныя і каналізацыйныя сістэмы і трохпавярховыя будынкі. Незадоўга да завяршэння раскопак у 2005 г. абрынуўся дах, які накрываў усю тэрыторыю раскопак, у выніку чаго загінуў адзін з наведвальнікаў. Паселішча не пацярпела, але пасля гэтага аб'ект быў закрыты для свабоднага наведвання. У чэрвені 2008 было абвешчана, што Акратыры будзе закрыта для турыстаў прынамсі да 2010 года.
Раскапаныя артэфакты выстаўлены ў Музеі дагістарычнай Тыры, сярод якіх шмат твораў старажытнага мастацтва. З каштоўнасцей быў знойдзены ўсяго адзін залаты аб'ект, схаваны пад полам. І не былі знойдзены аніводныя непахаваныя чалавечыя рэшткі. Гэта гаворыць пра тое, што была праведзена абавязковая эвакуацыя жыхароў без чалавечых страт.
Абд ар-Рахман I
Абд ар-Рахман I, Абдарахман I (عبد الرحمن الداخل‎‎; каля 734 — ) — заснавальнік Кардоўскага эмірата ў Іспаніі і дынастыі Амеядаў.
3-за ганенняў Абасідаў у 750 уцёк з Сірыі ў Іспанію, дзе ў 756 стварыў незалежны эмірат са сталіцай у Кордаве. Праводзіў палітыку цэнтралізацыі, паспяхова змагаўся з араба-берберскай племянной знаццю. Адбіў нападзенні хрысціянскіх правіцеляў Паўночнай Іспаніі і франкаў Карла Вялікага.
Карпаў
Карпаў — прозвішча.
Архамен (Беотыя)
Архамен (Ὀρχομενός) — старажытны горад у Беотыі. Названы Мінійскім паводле адной версіі, па імі племя мінійцаў, якія насялялі Грэцыю яшчэ да прыходу грэкаў, паводле іншай — па імі цара Мінія, грабніца якога выяўлена Генрыхам Шліманам (у адрозненне ад іншага Архамена, размешчанага ў Аркадыі).
Горад быў размешчаны ва ўрадлівай даліне, пры ўпадзенні Кефіса ў возера Капаіда, але пазней, з-за балот, якія тут утварыліся, быў перанесены на паўночны захад, на схіл гары Акантыя.
Мерзлякі
Мерзлякі́ (, Мерзляки) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Архамен (Беотыя)
Паселішча на месцы Архамена існавала з часоў неаліту. У мікенскі перыяд Архамен валодаў амаль усёй Заходняй Беотыяй. Архамен удзельнічаў у траянскім паходзе, паслаўшы пад Трою 30 караблёў. Пасля траянскай вайны (да VI ст. да н.э.) Фівы адабралі ў Архамена гарады, якія яму належалі, і вымусілі яго ўступіць у Беатыйскі саюз пад вяршэнствам Фіваў. У Карынфскай вайне Архамен выступаў на баку Спарты і каля 364-363 да н.э. быў разбураны фіванцамі. З 353 да н.э. пачаў аднаўляцца факейцамі, пры македонскіх царах Філіпе II і Аляксандры ўзмацніўся, але ранейшага значэння ўжо не набыў.
У 85 да н.э. у Архамена адбылася бітва, у якой Сула перамог Мітрыдата VI Еўпатара.
Тарчылава
Тарчы́лава (, Торчилово) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
Гісторыя
Тарчылава, разам з суседнім сялом Гарбачэвічы, згадваецца ў 1643 годзе як вёска ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
У 1939—1954 гадах цэнтр Яромкавіцкага сельсавета.
Абд ар-Рахман III
Абд ар-Рахман III, Абдарахман III (празваны ан-Насір (Перамаганосны);  — ) — эмір (з 912), халіф (з 929) Кордаўскага эмірата.
Біяграфія
У выніку 30-гадовай барацьбы з мясцовымі феадаламі і плямёнамі аднавіў адзінства эмірата, які распаўся пры яго папярэдніках. Падначаліў Сеуту (Марока), Таледа (Іспанія); яму плацілі даніну Леон і Навара. Устанавіў дыпламатычныя адносіны з Візантыяй і Атонам I у Германіі. Стварыў мацнейшы на Міжземным моры флот. Сфарміраваў гвардыю з еўрапейскіх (пераважна славянскіх) рабоў. Спрыяў развіццю навук і мастацгва. Яго праўленне — вяршыня магутнасці кардоўскіх Амеядаў.
Абдула-хан II
Абдула-хан II Ібн Іскандэр (каля 1534 — ) — узбекскі хан (1583—98) з дынастыі Шайбанідаў, пры якім дзяржава дасягнула найбольшай магутнасці.
У 1557 захапіў Бухару і зрабіў яе сталіцай дзяржавы Шайбанідаў, далучыў Ташкент, тэрыторыі на поўнач ад Сырдар'і, Балх, Фергану, Харэзм і інш. Правёў заканадаўчую і адміністрацыйную рэформы, падтрымліваў развіццё рамёстваў і гандлю, архітэктуры і літаратуры.
Манук Абегян
Манук Абегян (Մանուկ Աբեղյան;, с. Астапат каля Нахічэвані — ) — армянскі літаратуразнавец, фалькларыст, лінгвіст. Акадэмік АН Арменіі (1943).
Скончыў Іенскі ўніверсітэт (1898) са званнем доктара філасофіі. Аўтар «Гісторыі старажытнаармянскай літаратуры» (т. 1—2, 1944—46), прац па армянскім фальклоры, мове, вершаскладанні і лексікаграфіі. Апублікаваў варыянт эпасу «Давід Сасунскі» (1889), даследаванні па армянскай міфалогіі і народным эпасе.
Міній
Міній (Μινύας) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі цар горада Архамен у Беотыі. Яго імя збліжаюць з імем цара Мінаса. Акрамя таго, з яго імем звязана назва народа мінійцаў, які гасяляў частку мацерыковай Грэцыі яшчэ да прыходу грэкаў.
Звесткі пра яго радавод вельмі супярэчлівыя.
Паводле адной версіі, сын Пасейдона і Еўрыянасы. Бацька Клімены. Паводле Апалонія Родаскага, сын Эола, заснавальнік Архамена, бацька Клімены. Паводле іншай версіі, сын Хрыса, кіраваў мініямі. Бацька Архамена. Паводле іншых версій, сын Этэокла, Арэя і інш., муж Трытагенеі або Клітадоры, бацька Архамена, Прэсбана, Афаманта, Дыяхтона і дочак. Паводле Гесіёда, бацька Андрэя.
Хімінічы
Хіміні́чы (, Химиничи) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Баранскага сельсавета, да 22 студзеня 1963 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Баранскага пассавета , да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Абдул-Хамід II
Абдул-Хамід II ( — ) — турэцкі султан (1876—1909).
Адкрыты чэмпіянат Уэльса па снукеры 2016
Адкрыты чэмпіянат Уэльса 2016 (Welsh Open 2016, таксама вядомы як BetVictor Welsh Open 2016 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 15 па 21 лютага 2016 года на Матарпойнт Арэне ў Кардыфе, Уэльс. Турнір стаў 25-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату Уэльса, які праводзіцца штогод з 1992 году. Кампанія BetVictor стала спонсарам адкрытага чэмпіянату Уэльса ў чацвёрты раз запар. Прызавы фонд турніру склаў £324,000, з якіх £60,000 атрымаў пераможца.
Пераможцам турніру стаў англійскі снукерыст Роні О’Саліван, які абыграў на сваім шляху да тытула Бары Пінчэса (4:1), Цяня Пэнфэя (4:0), Джымі Робертсана (4:0), Юя Дэлу (4:1), лідара сусветнага рэйтынгу Марка Сэлбі ў чвэрцьфінале (5:1), Джо Пэры ў паўфінальным матчы (6:3) і аўстралійца Ніла Робертсана ў фінальным матчы з лікам 9:5. Гэтая перамога стала 28-м рэйтынгавым поспехам 40-гадовага англічаніна, а таксама чацвёртым тытулам адкрытага чэмпіянату Уэльса, які выйграў О'Саліван пасля перамог у 2004, 2005 і 2014 гадах, зраўняўшыся па колькасці перамог з рэкардсменам Джонам Хігінсам. Апроч таго, гэты выйгрыш стаў другім тытулам О'Салівана ў 2016 годзе пасля перамогі на Мастэрс і паспрыяў яго ўздыму ў рэйтынгу з пятай пазіцыі на чацвёртую.
Прызавыя грошы
У 2016 годзе спонсарам турніру адкрытага чэмпіянату Уэльса ў чацвёрты раз запар стала букмекерская кампанія BetVictor. Прызавы фонд турніру павысіўся ў параўнанні з 2015 годам на £24,000 і склаў £324,000. Першы прыз чэмпіянату застаўся на тым жа ўзроўні, што і год таму, — £60,000. Апроч таго, прыз за максімальны брэйк, які выканаў Дзін Цзюньхуэй у чвэрцьфінальным паядынку, склаў £10,000.
Згодна з грашовай рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста стаў адлюстроўваць суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады. Пры гэтым, снукерыст, які прайграваў у першым жа матчы на турніры, увогуле не атрымліваў рэйтынгавых ачкоў.
Першы дзень (15 лютага)
Выбылі: Джымі Уайт (115),  Чжаа Сіньтун,  Сяа Гадун (40),  Скот Дональдсан (78),  Люк Сімандс,  Джэйсан Уэстан (106),  Лі Уолкер (76),  Джоэль Уолкер (74),  Стывен Магуайр (18),  Дуэйн Джонс (113),  Крыс Уэйклін (86),  Напон Саенхам (98),  Джэрард Грын (44),  Чжан Аньда (72),  Тор Чуан Леонг (99),  Найджэл Бонд (96),  Стывен Холуарт (94),  Дарыл Хіл (95),  Чжоу Юэлун (60),  Пол Дэвісан (112),  Бары Пінчэс (81),  Дэвід Грэйс (62),  Ліам Хайфілд (71),  Зак Сурэці (79),  Джэймі Джонс (33),  Хатэм Ясін,  Эндру Хігінсан (52),  Хусэйн Вафаі Аюры (92),  Ян Бэрнс (69),  Джо О'Конар,  Хамад Міа,  Цаа Юйпэн (66),  Сэм Крэйгі,  Эдэн Шараў (105),  Кайрэн Уілсан (19),  Лю Чэньвэй (101),  Сандэрсан Лэм (90),  Віні Калабрэзэ (114),  Шон О’Саліван (83),  Майкл Уайлд (102),  Ян Гловер (100),  Гарэт Ален (104),  Джэймс Уатана (111),  Чжан Юн (110),  Лу Нін (93),  Эндзі Хікс,  Адам Дафі,  Хамза Акбар,  Ітара Сантус,  Джэймі Коўп (77),  Джордан Браўн,  Крэйг Стэдмэн (68),  Крыс Мелінг (82),  Эшлі Х'юджыл,  Фрэйзер Патрык (108),  Тоні Дрэга (87),  Рыс Кларк (103),  Сцюарт Бінэм (2),  Майкл Лэслі (85),  Олівер Лайнс (63),  Дэвід Морыс (65),  Майкл Уослі (80),  Дамінік Дэйл (34)
Другі дзень (16 лютага)
Выбылі: Майкл Холт (27),  Гэры Уілсан (49),  Роберт Мілкінс (22),  Леа Фернандэз,  Том Форд (48),  Мічэл Ман (75),  Дэвід Гілберт (23),  Рыкі Уолдэн (11),  Сэм Бэйрд (64),  Сідні Уілсан (97),  Роры Мак-Лаўд (58),  Марк Кінг (37),  Робі Уільямс (57),  Джэймс Кэхіл (107),  Алан Тэйлар (109),  Цянь Пэнфэй (59),  Цепчая Ун-Нух (36),  Мартын О'Донэл (89),  Пітэр Эбдан (32),  Дэніэл Уэлс (84),  Джо Свэйл (53),  Алістэр Картэр (30),  Марк Джойс (39),  Рос М’юр (88),  Род Лоўлер (51),  Майк Дан (41),  Лі Хан (55),  Сцюарт Кэрынгтан (61),  Робін Хал (56),  Альфрэд Бёрдэн (91),  Джэк Лісоўскі (50),  Пітэр Лайнс (70)
Трэці дзень (17 лютага)
Выбылі: Майкл Джорджыу (73),  Кен Доэрці (42),  Мэцью Стывенс (47),  Энтані Хэмілтан (67),  Курт Мэфлін (46),  Марк Дэвіс (25),  Фергал О’Браен (35),  Шон Мёрфі (5),  Мэцью Сэлт (21),  Грэм Дот (20),  Энтані Мак-Гіл (29),  Джымі Робертсан (38),  Дэчават Пумджаенг (43),  Лян Вэньбо (16),  Раян Дэй (24),  Алан Мак-Манус (26)
Пяты дзень (19 лютага)
Выбылі: Дзін Цзюньхуэй (12),  Марк Сэлбі (3),  Майкл Уайт (17),  Бэн Вуластан (31)
Шосты дзень (20 лютага)
Выбылі: Марк Ален (9),  Джо Пэры (10)
Сёмы дзень (21 лютага)
Выбыў: Ніл Робертсан (4)
Брэйкі, вышэйшыя за 50 ачкоў
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага гульца.
Мікіціха
Мікі́ціха (, Микитиха) — аграгарадок у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Інфраструктура
У аграгарадку дзейнічаюць:
Крыніцкі
Крыніцкі — прозвішча.
Касцёл Святога Пятра ў Вярыгах (Даўгаўпілс)
Касцёл Святога Пятра ў Вярыгах (Daugavpils Sv. Pētera ķēdēs Romas katoļu baznīca) — рымска-каталіцкі храм у цэнтры горада Даўгаўпілс (Латвія). Знаходзіцца ў квартале вуліц Ціетокшня, Рыгас, Міхаэлса, Сакню.
Гісторыя
Будаўніцтва касцёла пачалося ў 1845 годзе, асвечаны ў чэрвені 1848 года. Знаходзіцца ў цэнтры горада на цэнтральнай вуліцы па адрасе Рыгас, 39. Першапачаткова будынак вянчала квадратная вежа. У 1920—30 гадах XX стагоддзя праведзена маштабная рэканструкцыя, над будынкам збудаваны купал, ад галоўнага ўваходу направа і налева ідзе каланада, якая замыкаецца двухпавярховымі флігелямі. Храм пасля рэканструкцыі нагадвае паменшаны Сабор Святога Пятра ў Ватыкане.
Храм уваходзіць у Рэзэкненска-Аглонскае біскупства Рымка-каталіцкай царквы Латвіі. З 1980 года настаяцелем храма з'яўляецца Аляксандр Мадэланс. Храм неаднаразова наведваў біскуп Яніс Буліс, глава Рэзэкнэнска-Аглонской дыяцэзіі. Некалькі гадоў назад пабудавана невялікая адасобленая званіца. Звон падарыў настаяцель А. Мадэланс.
Барышына
Назву Барышына маюць:
Леапольд III Святы
Леапольд III Святы (Leopold III; 1073—15 лістапада 1136 г.) — маркграф Аўстрыі (1095—1136) з дынастыі Бабенбергаў, святы-заступнік Аўстрыі і Вены. Сын маркграфа Леапольда II і Іды Форнбах-Ратэльнбергскай.
Жыццё
У 1104 г. Леапольд падтрымаў паўстанне прынца Генрыха супраць яго бацькі імператара Генрыха IV, чым забяспечыў сабе ласку прынца, які стаў у 1105 г. новым імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі. Генрых V аддаў у жонкі Леапольду III сваю сястру, што рэзка павялічыла аўтарытэт Аўстрыі ў імперыі.
Асаблівасцю дзяржаўнай палітыкі Леапольда III было падтрыманне мірных і дружалюбных адносін з усімі суседзямі, імператарам і Папам Рымскім. У 1125 г. яго кандыдатура нават была высунута на выбарах імператара, аднак Леапольд III узяў самаадвод. Пры ім Аўстрыя значна ўмацавалася і пашырыла сваю незалежнасць у рамках Германіі.
Леапольд III вельмі актыўна падтрымліваў царкву і заснаваў у Аўстрыі некалькі важных манастыроў:
Гэта яго дзейнасць паслужыла нагодай да кананізацыі Леапольда III у 1485 годзе. Яго мошчы ў Клостэрнойбургу сталі аб’ектам пакланення паломнікаў. А ў 1663 г. ён быў абвешчаны святым-заступнікам Аўстрыі. Дзень яго памяці (15 лістапада) з’яўляецца афіцыйным святам у Вене, Ніжняй і Верхняй Аўстрыі.
Шлюб і дзеці
Жонка — Агнэс фон Вайблінген (1072—1143), дачка імператара Генрыха IV. Дзеці:
Целянцеева
Целянце́ева (, Телентеево) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Баранскага сельсавета, да 22 студзеня 1963 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Баранскага пассавета , да 1972 года ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Пінскі манетны скарб
Пінскі манетны скарб — скарб, знойдзены ў 1804 годзе ў г.Пінск. Уладальнік зямлі, на якой быў выяўлены скарб, шляхціц Рыдзеўскі падараваў імператару Аляксандру I 20 залатых манет, у тым ліку 6 златнікаў Уладзіміра Святаслававіча (980—1025) і Канстанціна VIII (1025-28), 4 або 5 намісмаў Рамана IV (1068-71), 2 намісмы Нікіфара Ватаніята (1078-81) і, верагодна, іншых імператаў. У Эрмітаж перададзена 12 манет — усе златнікі і 6 намісмаў. Лёс астатніх манет скарбу невядомы. Ухаваны ў 3-й чвэрці 11 стагоддзя.
Мясаедава (Шумілінскі раён)
Мясае́дава (, Мясоедово) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Люцынскі павет
Лю́цынскі павет — адміністрацыйная адзінка ў складзе Пскоўскай і Полацкай губерняў, Полацкага намесніцтва, Беларускай і Віцебскай губерняў, якая існавала ў 1772—1920 гадах. Самы паўночны і самы буйны па плошчы павет Віцебскай губерні. Адзін з трох інфлянцкіх паветаў. Цэнтр - горад Люцын.
Гісторыя
Люцынскі павет у складзе Пскоўскай губерні Расійскай імперыі быў утвораны ў 1772 годзе пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай. У 1776 годзе павет быў перададзены ў Полацкую губерню (з 1778 — намесніцтва). У 1796 годзе павет адышоў да Беларускай губерні, а ў 1802 — да Віцебскай. У 1920 годзе адыйшоў да Латвіі.
Насельніцтва
Па дадзеных перапісу 1897 года, ў павеце пражывала 128,2 тыс. чал. У тым ліку латышоў - 64,2%; беларусаў - 20,5%; рускіх - 7,1%; яўрэяў - 4,9%; палякаў - 2,2%. У павятовым горадзе Люцын пражывала 5140 чал.
Адміністрацыйны падзел
У 1913 годзе ў склад павета ўваходзіла 16 валасцей:
Сучаснае становішча
У цяперашні час тэрыторыя павета (у межах на 1917 г.) уваходзіць у склад Латвіі.
Отакар II (маркграф Штырыі)
Отакар II (Otakar II; памёр ) — маркграф Штырыі ў 1088—1122 гг. з дынастыі Траўнгау, першы кіраўнік незалежнай Штырыі.
Біяграфія
Отакар II быў малодшым сынам Отакара I, маркграфа Карантанскай маркі (Штырыя), і Вілібіргі Эпенштэйн. Пасля смерці свайго старэйшага брата Адальбера ў 1088 годзе Отакар II атрымаў у спадчыну прастол Штырыі. Аднак герцаг Карынтыі Луітпольд, карыстаючыся сваім паходжаннем ад першых графаў Карантанскай маркі з дому Эпенштэйнаў, фактычна адхіліў Отакара ад улады. Толькі ў 1105 годзе Луітпольд быў вымушаны вярнуць штырыйскі прастол законнаму спадчынніку.
Отакар II, пры захаванні карынтыйскага сюзерэнітэту над Штырыяй, фактычна праводзіў самастойную палітыку. Ён актыўна займаўся заснаваннем манастыроў (Гарштэйн), далучаў дробныя напаўнезалежныя ўладанні ў Верхняй Штырыі. Найважнейшым тэрытарыяльным набыццём Отакара II стала далучэнне Падраўскай маркі, уключаючы такія гарады, як Марыбар і Птуй, у выніку чаго Штырыйскае графства да канца кіравання Отакара II распасціралася ад Дуная да Дравы. Больш таго, пасля смерці апошняга герцага Карынтыі з роду Эпенштэйнаў у 1122 годзе Штырыя была выведзена з падпарадкавання Карынтыі і стала самастойнай дзяржавай. 1122 год лічыцца годам нараджэння Штырыйскай дзяржаўнасці. Разам з незалежнасцю Отакар II атрымаў і былыя ўладанні Эпенштэйнаў у даліне Муры.
Чэрвіна (сельскі населены пункт)
Чэ́рвіна (, Червино) — былая станцыя ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Вусценскага сельсавета.
Ліквідавана і ўвайшла ў склад вёскі Чэрвіна ў 2016 годзе.
Отакар I (маркграф Штырыі)
Отакар I (Otakar I; пам. 1064) — маркграф Карантанскай маркі (Штырыі) у 1056—1064 гг., заснавальнік дынастыі Траўнгау на прастоле Штырыі.
Отакар I (VI) быў сынам нейкага Отакара V, кіраўніка невялікага графства Траўнгау ва ўсходняй часткі сучаснай зямлі Верхняя Аўстрыя з цэнтрам у Штайры. У 1056 г. Отакар I стаў кіраўніком Карантанскай маркі, якая пазней атрымала назву Штырыя (Steiermark) у гонар радавога замка Отакара Штайр (Steyr). Дзякуючы ўваходжанню ў склад маркі ўладанняў Траўнгау ў даліне Энса, Штырыя значна павялічыла сваю тэрыторыю і ўплыў у паўднёва-ўсходняй Германіі. Пры Отакары I завяршыліся войны з венграмі, якія спусташалі ўсходнія вобласці краіны. Сканаў Отакар у 1064 г.
Пабядзіншчына
Пабядзіншчына — тапонім.
Чэрвіна (вёска)
Чэ́рвіна (, Червино) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
У 2016 годзе да вёскі далучана станцыя Чэрвіна.
Парашок (лекавая форма)
Парашок (Pulvis) — цвёрдая лекавая форма, галоўная ўласцівасць якой — сыпкасць, прызначаная для ўнутранага, вонкавага (прысыпкі) або ін'екцыйнага (пасля растварэння) ужывання. Адрозніваюць простыя і складаныя, недазаваныя (ужываюцца вонкава як прысыпкі) і дазаваныя (ужываюцца ўнутр) парашкі.
Эол
Эо́л (Αἴολος, Эалай) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Хоць яго функцыі блізкія да боскіх, ва ўсіх версіях падкрэсліваецца яго паходжанне ад людзей, таму ён з'яўляецца толькі напаўбогам.
Міфы
Сын Пасейдона і Арны (або сын Пасейдона і Меланіпы ), унук старэйшага Эола (паводле іншых, на астравах пасяліўся сын Гіпата ). Паводле адной з версій, ускормлены каровай. паводле іншай, нарадзіўся і быў выгадаваны ў Метапонце, куды бегла яго маці. Калі быў выгнаны, пасяліўся на Эолавых астравах у Тырэнскім моры і заснаваў горад Ліпара. Жонка Кіяна, 6 дабрадзейных сыноў.
Паводле Гамераўскай «Адысеі» — сын Гіпата, уладар вострава Эоліі, Зеўс зрабіў яго гаспадаром над ветрамі, ён бацька шасці сыноў і столькіх жа дачок , якія, складаючы шэсць шлюбных пар, вядуць шумнае, поўнае весялосці жыццё ў царскім палацы бацькі.
Паводле Вергілія, Эол жыве на адным з Эолавых астравоў, з'яўляючыся самастойным уладаром паветранай стыхіі.
Эол і Адысей
У Эола знайшоў ветлівы прыём падчас сваіх вандровак Адысей, які правёў на Эоліі месяц і пры растанні з царом атрымаў ад яго ў спадарожнікі спрыяльны зефір, а таксама мех са скуры дзевяцігадовага быка, у якім былі зашыты астатнія ветры, са строгім наказам — не адкрываць гэты мех. Спадарожнікі Адысея, мяркуючы, што ў мяшку схаваны скарбы, успаролі яго, — і ветры, вырваўшыся на волю, ізноў збілі Адысея са шляху, прыгнаўшы карабель назад да Эоліі. Гэтым разам Эол адмовіў Адысею ў гасціннасці, калі Адысей стаў другі раз прасіць, Эол прагнаў яго.
Вытлумачэнні
Паводле вытлумачэння, навучыў мараплаўцаў, як трымаць курс у вобласці Месінскага праліва, і быў названы царом ветраў. Паводле вытлумачэнні, быў астраномам.
Само імя «Эол» знаходзіцца ў цеснай сувязі з паняццем рухомасці (пар. ), якое характарызавала паветраную стыхію. Паданне пра скураны мех з ветрамі ў ім сустракаецца і ў іншых міфалогіях.
У літаратуры
Дзеючая асоба трагедыі Еўрыпіда «Эол, або Канака», камедый Антыфана і Эрыфа «Эол», трагедый Лікафрона «Эол» і «Дочкі Эола» (або цёзка). Гл. Нон. Дзеянні Дыяніса IX 87.
Увалокі
Увалокі — тапонім.
Леапольд II Прыгожы
Леапольд II (Leopold II;  — ) — маркграф Аўстрыі (1075—1095) з дынастыі Бабенбергаў. Сын аўстрыйскага маркграфа Эрнста.
Капсула (лекавая форма)
Ка́псула (capsula — каробачка) — лекавая форма, якая ўяўляе сабой спецыяльна прыгатаваныя жэлацінавыя абалонкі, напоўненыя пэўнай дозай парашкападобных, грануляваных, пастападобных, паўвадкіх ці вадкіх лекавых рэчываў. Прызначаны для прыёму ўнутр, дзе лекі выходзяць з абалонкі пасля яе растварэння ў стрававальным асяроддзі.
Леапольд II Прыгожы
Леапольд II быў вымушаны падпарадкавацца Генрыху IV, аднак у 1081 годзе ён ізноў далучыўся да герцага Вельфу I Баварскаму. Імператар уступіў у саюз з Чэхіяй, паабяцаўшы князю Ураціславу II саступіць яму аўстрыйскія землі. У 1082 годзе ў Аўстрыю ўварваліся чэшскія войскі і разбілі Леапольда II у бітве пры Майлбергу. Маркграф быў вымушаны бегчы з краіны.
У 1084 годзе Леапольду II удалося прымірыцца з імператарам, і ён быў адноўлены на аўстрыйскім прастоле. Праўда, яму прыйшлося саступіць шэраг тэрыторый у паўднёвай Маравіі чэшскаму князю.
Шлюб і дзеці
Жонка: Іда Аўстрыйская (Ратэльберг). Дзеці:
Яромкавічы
Яро́мкавічы (, Ерёмковичи) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
У 1924—1931 гадах цэнтр Яромкавіцкага сельсавета.
Хокінс
Хокінс (Hawkins) — англійскае прозвішча.
Маркварт (маркграф Штырыі)
Маркварт II (Markwart II; памёр ) — першы гістарычна вядомы кіраўнік Карантанскай маркі (Штырыі), прадстаўнік дынастыі Эпенштэйнаў.
Біяграфія
Маркварт II быў сынам няма каго Маркварта I, які перасяліўся з Баварыі ў даліну Муры і што заснаваў тут замак Эпенштэйн.
Маркварт II упершыню быў згаданы ў 970 годзе ў якасці графа Карантанскай маркі. У той час гэта дзяржаўнае ўтварэнне ахоплівала невялікую тэрыторыю паміж Энсам і Мурай і не ўключала паўночнаштырыйскія графствы і цэнтральную частку сучаснай Штырыі.
Узвышэнне Маркварта II, мабыць, было звязана з яго жаніцьбай на Хадэмундзе Санкт-Эберсберг, прадстаўніцы аднаго з найважнейшых раннесярэдневяковых баварскіх родаў. З 976 года Карантанская марка ўвайшла ў склад герцагства Вялікая Карантанія (Карынтыя). Пры Маркварце II марка яшчэ цалкам падпарадкоўвалася герцагам Карынтыі і не вяла самастойнай знешняй палітыкі.
Шлюб і дзеці
Жонка: святая Хадэмунда (памерла ў 1029). Дзеці:
Пабеда (Шумілінскі раён)
Пабе́да (, Победа, да 1918 года Пагост) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Да 25 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Лаўжанскага сельсавета Шумілінскага раёна, з 25 па 27 снежня 1962 года — у Віцебскім раёне, 27 снежня 1962 года ўключана ў склад Дабейскага сельсавета Віцебскага раёна , з 12 верасня 1966 года — у складзе Лаўжанскага сельсавета.
Ляхаўка
Назву Ля́хаўка маюць:
Адальбера (герцаг Карынтыі)
Адальбера (Adalbero; 980 — ) — герцаг Карынтыі ў 1011—1035 гадах з дынастыі Эпенштэйнаў.
Біяграфія
Адальбера быў сынам Маркварта II Эпенштэйна, маркграфа Карантанскай маркі (сучасная федэральная зямля Штырыя), якая ўваходзіць у Карынтыйскае герцагства. Яму ўдаўся заваяваць давер імператара Генрыха II, і ў 1011 годзе імператар перадаў Адальбера прастол Карынтыі, адхіліўшы ад успадкоўвання юнага Конрада II.
Адальбера неаднаразова ўдзельнічаў у ваенных паходах імператара ў Італію і паспяхова змагаўся супраць прыхільнікаў Конрада Карынтыйскага. Аднак у 1024 годзе імператарам стаў Конрад II, стрыечны брат Конрада Карынтыйскага. Неўзабаве Адальбера падняў паўстанне, але быў разбіты і ў 1035 годзе зрынуты з прастола Карынтыі і Карантанскай маркі. Праз чатыры гады Адальбера памёр у выгнанні. Яго нашчадкі вярнулі сабе Карынтыйскае герцагства ў 1076 годзе.
Высокае (пасёлак)
Высо́кае (, Высокое) — пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
З 20 жніўня 1924 года да 24 жніўня 1983 года Высокае ўваходзіла ў склад Высокаўскага сельсавета, дзе з’яўлялася яго цэнтрам, да 27 снежня 1985 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Арэхаўскага пассавета.
Плігаўкі 1
Плі́гаўкі 1 (, Плиговки 1) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Мірная
Назву Мі́рная маюць:
Прозвішчы
Мірная — жаночая форма прозвішча Мірны.
Плігаўкі 1
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Сіроцінскага сельсавета.
Дражэ (лекавая форма)
Дражэ́ (dragée) — цвёрдая лекавая форма для ўнутранага ўжывання, атрыманая шляхам наслойвання (дражыравання) лекавых сродкаў і дапаможных рэчываў на цукровыя гранулы.
Карамель (значэнні)
Назву караме́ль (caramel) маюць:
Прыпарка
Прыпа́рка — паўцвёрдыя прэпараты, якія выкарыстоўваюцца для нанясення на скуру з мэтай мясцовага ўзмацнення кровазвароту, таксама аказваюць процізапаленчае і антысептычнае дзеянне.
Гранулы (лекавая форма)
Гра́нулы (ад granulum — зярнятка) — цвёрдая лекавая форма ў выглядзе аднародных часціц (памерам 0,2—0,3 мм). У састаў гранул уваходзяць лекавыя і дапаможныя рэчывы (цукар, крухмал, сіроп, глюкоза і інш.), якія паляпшаюць смак і растваральнасць прэпарата.
Людкаўшчына
Да 27 снежня 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Андрэеўшчынскага сельсавета.
Карамель (лекавая форма)
Караме́ль (caramel) — лекавая форма, прыгатаваная па тыпе цукерак, прызначаная для лячэння захворванняў слізістай абалонкі поласці рота.
Малое Бабіна
Мало́е Ба́біна (, Малое Бабино) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Святая Хадэмунда
Хадэмунда (Hademunda), ? Эберсберг пад Мюнхенам у Баварыі —, Іерусалім, Ізраіль) — каталіцкая святая, паломніца.
Біяграфія
Хадэмунда даводзілася роднай дачкой графу Адальбера фон Эберсбергу і сястрой графу Ульрыху. Была выгадавана ў страху Божым і набожнасці. Выйшла замуж за маркграфа Маркварта Карынтыйскага.
У хуткім часе памёр яе муж і, падзяліўшы ўся маёмасць, графіня адправілася як простая бедная паломніца ў Іерусалім. Тут яна вяла праведнае жыццё і сканала 11 лістапада 1029 года. Паводле падання, на яе магіле адбывалася мноства цудаў. Даведаўшыся пра смерць сястры, яе састарэлы брат Ульрых таксама стаў збірацца ў Іерусалім, але яго пераканалі не адпраўляцца ў старасці ў гэтак працяглы і небяспечны шлях.
Лекавая форма
Лекавая форма — гэта зручныя для ўжывання і рацыянальныя для лячэбнага эфекту формы лекавых прэпаратаў. Адрозніваюць цвёрдыя, мяккія, вадкія і газападобныя лекавыя формы, а таксама лекавыя формы для ін'екцый.
Дрозд
Дрозд — птушка сямейства Драздовыя, таксама прозвішча.
Дзярновіч
Дзярновіч — прозвішча.
Велле
Велле —тапонім:
Фрэйзер
Фрэйзер — прозвішча, тапонім.
Рубеж
Назву Рубе́ж маюць:
Гласеты
Гласеты (гласета, glossetta — памяншальнае ад glossa — язык) — невялікія таблеткі, якія пры ўжыванні закладваюць за шчаку і пад язык. Гласеты лёгка раствараюцца, пры гэтым актыўныя рэчывы вызваляюцца і ўсмоктваюцца слізістай абалонкай рота. Іх выкарыстоўваюць для атрымання рэзарбцыйнага эфекту. Гласеты ўжываюць і ў тых выпадках, калі лекі нельга прызначыць унутр з-за няўстойлівасці ў страўнікава-кішачным тракце.
Конрад I (герцаг Карынтыі)
Конрад I (Konrad I. (Konrad von Kärnten); каля 975 — 12 ці 15 снежня ) — герцаг Карынтыі з 1004 года з Салічнай дынастыі.
Біяграфія
Конрад I быў трэцім сынам карынтыйскага герцага Атона Вормскага і братам Папы Рымскага Рыгора V. Пасля смерці бацькі ў 1004 годзе атрымаў у спадчыну Карынтыю, паколькі яго старэйшы брат, Генрых Шпаерскі, бацька імператара Конрада II, да таго часу ўжо памёр.
Кіраванне Конрада I у Карынтыі было досыць спакойным. Ён не спрабаваў праводзіць самастойную палітыку і не ўдзельнічаў у ваенных кампаніях Генрыха II.
Да моманту смерці Конрада I у 1011 годзе яго сыну ледзь выканалася дзевяць гадоў, чым скарыстаўся імператар, перадаўшы Карынтыю аднаму са сваіх набліжаных — Адальбера Эпенштэйну.
Селішча (Высокаўскі сельсавет)
Се́лішча (, Селище) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Сяргееўскае
Сяргееўскае:
Плігаўкі 2
Плі́гаўкі 2 (, Плиговки 2) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Обальскага сельсавета.
Пісаршчына
Піса́ршчына (, Писарщина) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Шапкаўскага сельсавета, да 21 верасня 1987 года — у склад Межаўскага сельсавета.
Павел Андрэевіч Таран
Па́вел Андрэ́евіч Тара́н (Павло Андрійович Таран;  — ) — ваенны лётчык, генерал-лейтэнант авіяцыі (1967). Двойчы Герой Савецкага Саюза (1942, 1944).
Біяграфія
П. А. Таран нарадзіўся у сяле Шолахава (зараз у Нікапальскім раёне Днепрапятроўскай вобласці, Украіна). Скончыў 7 класаў, працаваў на заводзе ў Нікапалі.
З 1937 г. у Чырвонай Арміі. У 1938 годзе скончыў Качынскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. Удзельнік паходу ў Заходнюю Украіну 1939 г., савеца-фінлядскай вайны 1939—1940 гг. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баявых дзеяннях з чэрвеня 1941 года. Прайшоў шлях ад камандзіра звяна да камандзіра палка бамбардзіровачнай авіяцыі. Удзельнічаў у баях на тэрыторыі Украіны, Прыбалтыкі, Беларусі. За гады вайны здзейсніў 386 баявых вылетаў. Удзельнічаў у ліквідацыі мінскага «катла», наносіў бомбавыя ўдары па пазіцыях праціўніка на Таманскім паўвостраве, у Крыме, на Данбасе, падчас Берлінскай наступальнай аперацыі.
Пасля вайны гвардыі падпалкоўнік П. А. Таран працягваў службу ў Ваенна-паветраных сілах СССР. У 1958 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генштаба. З 1980 г. у цэнтральным апараце Міністэрства абароны СССР. Займаў пасаду начальніка Упраўлення ППА і авіяцыі Галоўнага аператыўнага ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР. З 1970 г. генерал-лейтэнант авіяцыі П. А. Таран у запасе, з 1979 г. — у адстаўцы. Працаваў кансультантам у АКБ імя А. М. Тупалева.
Памёр 14 верасня 2005 г. Пахаваны ў Маскве на Траекураўскіх могілках.
Узнагароды
і іншыя ўзнагароды, у т.л. замежных дзяржаў.
Камінскі
Камінскі — прозвішча.
Собаль (значэнні)
Собаль:
Рыф (значэнні)
Рыф:
Сядрычына
Сядры́чына (, Седричино) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Лукі
Назву Лу́кі маюць:
Пушча (Шумілінскі раён)
Пу́шча (, Пуща) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Іспанскае Марока
Іспанскае Марока (المغرب الإسباني; Protectorado español de Marruecos) — рэгіён у паўночнай частцы Марока, які знаходзіўся ў каланіяльнай залежнасці ад Іспаніі ў 1912—1956 гадах. Яго агульная плошча — 20.948 км², з якіх толькі 14 % былі прыдатнымі для вядзення сельскай гаспадаркі; астатнія 86 % займаюць горы і паўпустыні. Сталіцай уладання з'яўляўся горад Тэтуан.
Гісторыя
Выцесніўшы мусульман з Іберыйскага паўвострава да 1492 годзе, еўрапейскія дзяржавы (Іспанія і Партугалія) пераносяць Рэканкісту на Варварскі бераг (паўднёвы бераг Міжземнага мора). Крэпасць Мелілья становіцца іспанскай ужо ў 1497 годзе. Сеўту захопліваюць партугальцы, а затым перадаюць яе Іспаніі ў 1580 годзе. Іспанскімі становяцца шматлікія прыбярэжныя крэпасці (Аран, Алжыр, Танжэр).
Акрамя таго, Іспаніі належалі: Іфні, сектар Тарфая (Мыс Хубі), Заходняя Сахара і Канарскія астравы ў гэтым рэгіёне Афрыкі. Ва ўсіх кантынентальных іспанскіх уладаннях значным было мясцовае мусульманскае насельніцтва, а таму ісламская сістэма кадзі была захавана іспанцамі. Цікава, што іспанская каралева Ізабела II усяляк перашкаджала ўласна іспанскай каланізацыі рэгіёна ў канцы XIX стагоддзя, калі Марока яшчэ не быў іспанскім, але іспанскія інтарэсы тут ужо былі відавочнымі. Таму шматлікія іспанскія перасяленцы накіраваліся ў суседні Французскі Алжыр (Гл. франкаалжырцы). З-за замкнутасці мусульманак, нешматлікія мясцовыя іспанскія каланісты і ваенныя ўступалі ў сувязі з яўрэйскімі жанчынамі. Характэрна, што большасць мусульман у іспанскім рэгіёне Марока складалі не арабы, а берберы племя Рыф. У той час вельмі шматлікія былі і яўрэі, галоўным чынам нашчадкі маранаў, высланых з Іспаніі пасля заканчэння Рэканкісты. У цэлым, нават у гады іспанскага кіравання Іспанскае Марока захавала свой мусульманскі характар, хоць іспана-арабскае двухмоўе атрымала некаторае распаўсюджванне ў гарадах (асабліва Тэтуане).
Сакольнікі
Сакольнікі — тапонім.
Саннікаў
Саннікаў — прозвішча.
Метэаралагічная станцыя
Метэаралагічныя станцыі складаюцца з метэаралагічнай пляцоўкі, дзе расстаўляюцца прыборы для метэаралагічных назіранняў, і будынка, дзе ўстанаўліваюцца барометры, барографы і аўтаматычныя прыборы-рэгістратары, захоўваецца запасное абсталяванне і вядзецца апрацоўка назіранняў. Метэаралагічныя станцыі абсталёўваюцца стандартнай апаратурай, з дапамогай якой праводзяць назіранні ў вызначаныя тэрміны ў пэўнай паслядоўнасці.
Метэаралагічных станцый у свеце каля 11 тыс., яны дзеляцца на тры разрады. Станцыі I разраду маюць найбольш поўную праграму назіранняў. Акрамя выканання і апрацоўкі назіранняў гэтыя станцыі здзяйсняюць тэхнічнае кіраўніцтва замацаванымі за імі метэастанцыямі II і III разрадаў і метэапастамі. Станцыі I разраду абслугоўваюць зацікаўленыя ўстановы і прадпрыемствы звесткамі аб метэаралагічных умовах і матэрыяламі па клімату. Метэастанцыі II разраду акрамя кругласутачнага правядзення і апрацоўкі назіранняў перадаюць даныя па ланцугах сувязі. Метэастанцыі III разраду выконваюць назіранні па скарочанай праграме і па меншай колькасці тэрмінаў.
На ўсіх станцыях праводзяцца назіранні за асноўнымі метэаралагічнымі элементамі (тэмпературай і вільготнасцю паветра і глебы, атмасферным ціскам, ветрам, воблачнасцю, ападкамі, атмасфернымі з'явамі). У дадатак да іх на некаторых станцыях вядуцца аэралагічныя, актынаметрычныя і градыентныя (цепла-балансавыя) назіранні. Аэралагічныя назіранні ахопліваюць вымярэнні атмасфернага ціску, тэмпературы і вільготнасці паветра, напрамку і скорасці ветру ў свабоднай атмасферы; актынаметрычныя — элементы радыяцыйнага балансу зямной паверхні. Пры градыентных назіраннях вымяраецца хуткасць ветру, тэмпература і вільготнасць паветра на ўзроўнях 0,5 — 2 м над паверхняй зямлі, а таксама тэмпература глебы на яе паверхні і глыбінях 5, 10, 15, 20см. Падчас актынаметрычных і градыентных назіранняў разлічваюць элементы цеплавога балансу сістэмы глеба—атмасфера.
Аэралагічныя станцыі выконваюць радыёзандзіраванне атмасферы з выкарыстаннем радыёлакатараў. У наш час радыёзандзіраванце атмасферы адбываецца на 800 наземных аэралагічных станцыях і 40 суднах, што дазваляе атрымліваць інфармацыю аб тэмпературы, ціску, вільготнасці паветра і ветру да вышыні 25-30 км.
Станцыі ракетнага зандзіравання атмасферы праводзяць рэгулярныя вымярэнні фізічнага стану стратасферы і мезасферы з дапамогай метэаралагічных ракет. Ракетнае зандзіраванне атмасферы выконваецца таксама на наземных і суднавых станцыях.
Метэаралагічная станцыя размяшчаецца такім чынам, каб яе назіранні былі характэрнымі (рэпрэзентатыўнымі) для дадзенага раёна. Пляцоўка станцыі павінна размяшчацца на адкрытай і роўнай мясцовасці. Паблізу ад яе не павінна быць прадметаў, якія могуць паўплываць на паказанні прыбораў. У раўнінных умовах для атрымання дастаткова поўнай характарыстыкі тэмпературнага рэжыму патрэбна мець сетку станцый з адлегласцю 50 км паміж імі, а ў горнай мясцовасці — 30-40 км. Атмасферныя ападкі адрозніваюцца больш значнай зменлівасцю ў прасторы і ў часе, таму адлегласць паміж дажджамернымі пастамі павінна быць на раўнінах 20-30 км, а ў горных раёнах 15-20 км.
Касмічная сістэма гідраметэаралагічных назіранняў складаецца з арбітальных і геастацыянарных спадарожнікаў, якія дазваляюць атрымліваць даныя аб стане атмасферы з 70-80% паверхні Зямлі. Вышыня палёту арбітальнага спадарожніка 900 км, а геастацыянарнага 20000 км. Касмічная шфармацыя перадаецца на наземныя прыёмныя пункты. Спадарожнікавая апаратура працуе ў бачнай частцы спектра (0,5-0,7 мкм) і інфрачырвонай (8-12 мкм).
Адзіная сістэма збору, апрацоўкі, захавання і выкарыстання гідраметэаралагічнай інфармацыі з'яўляецца асновай спецыяльнай сусветнай інфармацыйнай сістэмы "маніторынг", якая ўяўляе больш шырокі комплекс назіранняў, аналізу (ацэнкі) і прагнозу стану прыроднага асяроддзя з мэтай выяўлення ступені антрапагеннага ўздзеяння на біясферу і клімат.
Чапеліна
Чапе́ліна (, Чепелино) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Друкер
Друкер — прозвішча
Пушчавыя
Пушчавы́я (, Пущевые) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Хлусава (Высокаўскі сельсавет)
Хлу́сава (, Хлусово) — пасёлак (да 2016 года станцыя ) у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шапкаўскага сельсавета.
Селякта
Селякта́ (, Селекта) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1644 годзе як цэнтр маёнтка ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Шапкаўскага сельсавета, да 1972 года — у склад Высокаўскага сельсавета , да 21 верасня 1987 года — у склад Межаўскага сельсавета.
Жалезнякі
Жалезнякі — тапонім.
Арлоўшчына (Аршанскі раён)
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Машкоўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2099001—2100000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2099001—2100000)
Калегія тыцыяў
Калегія тыцыяў (Titii sodales, Titienses, Sacerdotes Titiales Flaviales) - рымская жрэчаская калегія.
Згодна з Тацытам калегія тыцыяў была створана Ромулам з мэтай заснавання сабінскіх свяшчэнных устаноў і загадвання культам цара Ціта Тацыя ; Варон Рэацінскі прыводзіць версію аб ставрэнні самім Цітам Тацыям калегіі жрацоў, якія назіралі за палётам птушак. Згодна са Светоніям, Актавіян Аўгуст аднавіў асобныя даўно забытыя абрады, якія здзяйсняліся тыцыямі ў мінулыя часы.
Згодна з тлумачэннем Момзена прыгарадная абшчына (трыба) сабінян ці тыцыяў некалі мела сваіх асобных жрацоў-аўгураў і свае парадкі здяйснення аўспіцый і інаўгурацый, якія было вырашана захаваць падчас зліяння абшчын. З цягам часу мінулыя адрозненні ў дзейнасці тыцыяў згладзіліся і іх sacra страцілі сваё значэнне, чым і тлумачыцца бяздзейнасць гэтай калегіі ў гістарычны час.
Бляшанка
Бляша́нка — герметычны кантэйнер для доўгатэрміновага захоўвання харчовых прадуктаў у герметычным асяроддзі, выкананы з бляхі (тонкай кансервавай сталі). У бляшанках можа захоўвацца абсалютна рознае змесціва, але часцей за ўсё гэта кансерваваныя прадукты. Часам сустракаюцца бляшанкі, зробленыя з алюмінію і іншых металаў. Доўгатэрміновае захоўванне прадуктаў у бляшанках забяспечваецца пры захаванні належных умоў захоўвання.
Лекавая плёнка
Лекавая плёнка — спецыяльная лекавая форма, у якіх лекавыя рэчывы ўведзены ў палімерную аснову. Уяўляюць сабой тонкія пласцінкі авальнай формы даўжынёй да 9 мм, якія вырабляюцца з растваральнага палімеру, які змяшчае пэўную дозу лекавага сродку. У адрозненне ад іншых лекавых формаў лекавыя плёнкі дазваляюць пралангаваць дзеянне лекавых сродкаў, больш дакладна дазаваць іх колькасць, памяншаць расход і таксічнае дзеянне лекавага прэпарата, а таксама даюць магчымасць у некаторых выпадках адмовіцца ад такіх працэдур, як падкан'юнктывальныя ін'екцыі, і скараціць працягласць лячэння.
Сахоненкі
Сахо́ненкі (, Сахоненки) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавета.
Фрыульская марка
Маркграфства Фрыульскае ці Фрыульская марка (Marche de Frioul, Marca del Friuli) — каралінгская памежная марка ў Франкскай імперыі, якая была ўтворана на землях былога лангабардскага Фрыульскага герцагства ў IX стагоддзі і выкарыстоўвалася для абароны ад авараў і для правядзення палітыкі экспансіі ў землях славян. Сталіца — горад Фрыуль (цяпер Чывідале-дэль-Фрыўлі).
У 774 годзе Карл Вялікі, заваяваўшы каралеўства лангабардаў, дазволіў лангабардскім, а пазней франкскім герцагам кіраваць Фрыульскім герцагствам, да якога ён дадаў землі Паноніі. Герцагства служыла абаронай ад набегаў авараў і харватаў. Пасля зрушэння герцага Балдэрыка ў 827 годзе герцагства было падзелена на 4 маркграфствы (Фрыульскае, Істрыйскае, Віндыцкае і Крайнскае). У 846 года гэтыя графствы апынуліся пад уладай прадстаўніка швабскага роду Унрашыдаў Эбергарда, маркграфа Фрыульскага, які выкарыстоўваў тытул герцага (dux), тады як яго пераемнікі называлі сябе маркграфамі (marcһіо). У 887 годзе маркграф Берэнгар быў абраны каралём Італіі. Пасля яго смерці ў 924 годзе новы кароль Гуга Арльскі не прызначыў новага маркграфа, а тэрыторыя маркграфства ўвайшла ў склад Веронскай маркі.
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2011/2012
Сусветны рэйтынг снукерыстаў у сезоне 2011/2012: Сусветны рэйтынг для ўсіх прафесійных гульцоў, якія кваліфікаваны на сезон 2011/2012, прадстаўлены ніжэй. Рэйтынг уяўляе сабой суму набраных ачкоў на рэйтынгавых і міні-рэйтынгавых турнірах за два гады. Ачкі за турнір двухгадовай даўніны адымаюцца, калі адпаведны турнір пачынаецца ў бягучым сезоне. Наступная табліца ўяўляе сабой рэйтынгі, якія выкарыстоўваліся для пасеву гульцоў на турніры.
Даўжаніцы
Даўжані́цы (, Долженицы) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавета.
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Машкоўскага сельсавета.
Іван Сцяпанавіч Плюшч
Іван Сцяпанавіч Плюшч (Іван Степанович Плющ;, Барзна, Чарнігаўская вобласць, Украінская ССР — ) — украінскі дзяржаўны дзеяч, двойчы ўзначальваў Вярхоўную раду Украіны, з мая па лістапад 2007 — сакратар Савета нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны, Герой Украіны.
Горная Веравойша
Го́рная Вераво́йша (, Горная Веравойша) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавета.
У 1924—1928 гадах цэнтр Веравайшанскага сельсавета.
Вадзім Анатольевіч Бурыгін
Вадзім Анатольевіч Бурыгін (, Алматы —, ) — узбекскі батанік і эколаг. Заслужаны дзеяч навукі Узбекістана (1964), доктар біялагічных навук (1953), прафесар (1956). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Алма-Аце. Скончыў сельскагаспадарчы інстытут у Ташкенце, дзе пражыў усё жыццё і быў пахаваны.
Навуковая дзейнасць
Тэматыка публікацый: солеўстойлівасць бавоўніка; сельская гаспадарка і экалогія; расліны і пустынныя пашы Узбекістана і інш.
Дачная
Да́чная (, Дачная) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавета.
Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Генрых Шпаерскі
Генрых Шпаерскі, Генрых фон Шпеер, Генрых Вормскі (Heinrich von Speyer, Heinrich von Worms; каля 970 — канец 990-х гадоў) — граф Вормсгау. Прадстаўнік Салічнай дынастыі. Старэйшы сын Атона I Карынтыйскага (пам. 1004), брат папы Рыгора V (996—999). Бацька германскага імператара Конрада II.
Сям’я
Генрых Шпаерскі быў жанаты на Адэльгейдзе фон Мец (пам. 1039/1046), сястры графаў Адальберта і Герхарда з роду Манфрэдзінаў. У іх было двое дзяцей:
Аляксей Віктаравіч Васілеўскі
Аляксей Васілеўскі (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная
З 2009 года выступаў за дубль салігорскага «Шахцёра». У сезоне 2014 стаў прыцягвацца да асноўнага складу. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 7 мая 2014 года ў матчы з «Нёманам» (0:3), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У сезоне 2015 выступаў за дубль, і толькі ў канцы сезону згуляў у некалькіх матчах за асноўную каманду.
У студзені 2016 года прыбыў на прагляд у «Слуцк», але не падышоў гэтаму клубу і пазней апынуўся ў стане «Крумкачоў», з якімі ў сакавіку падпісаў кантракт. У складзе сталічнага клуба здолеў замацавацца ў асноўным складзе.
Міжнародная
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі, у тым ліку на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу ў 2012 і 2013 гадах.
Фронт сігналу
Фронт сігналу ў электроніцы — гэта пераход лічбавага сігналу са стану «нуль» (ніжні ўзровень) у стан «адзінка» (верхні ўзровень) (нарастанне сігналу). Пераход са стану «адзінка» ў стан «нуль» называюць спадам сігналу. Часта фронт сігналу называюць «пярэднім фронтам», а спад сігналу — «заднім фронтам». Таксама фронтам сігналу называюць пераход лагічнага сігналу або пераменнай са стану «FALSE» у стан «TRUE» і зваротны пераход са стану «TRUE» у «FALSE» — спадам лагічнага сігналу. Працягласці фронту (час нарастання) і спаду (час спаду) фізічна рэалізуемых сігналаў займаюць канчатковы час.
Ідэалізаваны фронт сігналу (скарочана — ІФС) робіць пераход з аднаго стану ў іншы без затрымак у часе. На практыцы прынцып ІФС выкарыстоўваецца ў квантавых вылічэннях.
Фронт сігналу з’яўляецца адным з ключавых паняццяў у тэорыі трыгераў у электроніцы. Напрыклад, трыгеры са злічальным уваходам, D-трыгеры, JK-трыгеры змяняюць свой стан, у залежнасці ад рэалізацыі, па фронце ці спаду тактавага сігналу.
Даўжыня фронту і спаду імпульснага сігналу
У электроніцы і радыётэхніцы працягласці фронту і спаду вызначаюць як час змены сігналу ад 0,1 да 0,9 і ад 0,9 да 0,1 «размаху» імпульсу адпаведна. Размах імпульсу вызначаецца як сума амплітудаў у адмоўным і станоўчым боку.
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2015 (25-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2015-га года.
Пераможцам турніру стаў мінскі «Прамень», які разам з «Уздой» і «Тарпеда» (Мінск) атрымаў пуцёўку ў Першую лігу.
Рэгламент сезону 2015
Як і ў папярэднімм сезоне, чэмпіянат Другой лігі прайшоў у два этапы. На першым этапе каманды былі падзелены на дзве групы і правялі двухкругавы турнір, пасля чаго па чатыры найлепшыя каманды склалі «фінальную групу». Пры гэтым набраныя на першым этапе ачкі захоўваліся, а каманды групы «А» гулялі толькі з камандамі групы «Б». Тры прызёры атрымоўвалі права выступаць у наступным сезоне ў Першай лізе. Каманды, якія занялі 5-10-е месцы на першым этапе, згулялі паміж сабой па два стыкавыя матчы па схеме А5—Б5 і вызначылі выніковыя месцы ў турнірнай табліцы з дзявятага і ніжэй.
Турнірная табліца
Заўвага. Пры роўнай колькасці ачкоў «Узда» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Тарпеда» дзякуючы перавазе ў асабістых сустрэчах.
Бамбардзіры
Крыніца: Football.By
Калінья
Калі́нья (саманазвы: Kali'na, Cariña, Kariña, Kalihna, Kalinya, Karìna, Kalina), таксама вядомы як карыбы (Caribe, Karib, Carib, Karaïeb) і галібі (Galibis, Galina) — індзейскі народ, карэнныя жыхары Гвіяны. Жывуць у Венесуэле, Гаяне, Сурынаме, Французскай Гвіяне і Бразіліі. Агульная колькасць (2015 г.) — каля 30 000 чал.