cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бакінскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча імя Вярхоўнага Савета Азербайджанскай ССР
Стварэнне
У пачатку 1945 гады Кіраванне ваенна-навучальных устаноў Сухапутных войскаў прыняло рашэнне пакінуць Грозненскі ваеннае пяхотнае вучылішча (2-га фарміравання) на пастаянную дыслакацыю ў горадзе Баку. У сувязі з гэтым, загадам НКО ад 13 сакавiка 1945 года вучылішча атрымала новае найменне «Бакінскага пяхотнае вучылішча».
Бакінскі (Грозненскі) пяхотнае вучылішча ўнесла дастойны ўклад у перамогу СССР над Германіяй, падрыхтаваўшы ў гады вайны больш за 9000 кадравых афіцэраў.
Пасляваенны перыяд
У 1945 г. уведзена трохгадовага праграма навучання. У 1950 г. на падставе дырэктывы Генеральнага штаба, вучылішча перайшло на праграму з двухгадовага тэрміна навучання, па якой адбылося тры выпускі ў 1952, 1953 і 1954 гг.
Па выніках выпуску 1951 г. Бакінскае пяхотнае вучылішча заняло 6-е месца сярод пяхотных вучэльняў краіны. Гэта найвышэйшае дасягненне вучылішча за ўсе гады яго існавання.
У 1952 г. курсанты вучылішча ўпершыню здзейснілі ўзыходжанне на заліковую вяршыню галоўнага Каўказскага хрыбта гару Шах-Даг, вышынёй 4250 метраў над узроўнем мора. Курсанты, якія заваявалі вяршыню, атрымалі спартыўны знак «Альпініст СССР» 1 ступені. З гэтага часу заваяванне горнай вяршыні стала з’яўляцца часткай адмысловай праграмы горнай падрыхтоўкі і здзяйснялася курсантамі вучылішча штогод да 1969 гады.
У сакавіку 1954 года вучылішча было пераназвана ў Бакінскае ваеннае вучылішча.
Да канца 1957 г. у вучылішчы застаўся адзін профіль камандзіраў стралковых падраздзяленняў.
21 чэрвеня 1958 г. вучылішча, у ліку лепшых дзесяці ваенных вучылішчаў (пяхотных), было ператворана ў «Бакінскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылiшча». У жніўні 1960 г. адбыўся апошні выпуск але праграме сярэдняга ваеннага вучылішча і адзіны па профілю танкавага тэхніка, як другой спецыяльнасці. Цяпер тэрмін навучання павялічыўся да чатырох гадоў, з іх: першы год адводзіўся на вывучэнне асноў ваеннай справы і атрыманне практычных навыкаў у нясенні вайсковай службы ў войсках, у 1958 г. у г. Ленінакан і г. Сцепанаван, у 1959 г. у г. Баку (Сальянские казармы), з 1960 па 1965 гг. у г. Тбілісі на базе 100-й мотастралковай дывізіі ЗакВА. Наступныя тры гады адводзіліся на тэарэтычную і практычную падрыхтоўку непасрэдна ў вучылішчы ў Баку. Выпускнікі атрымлівалі сярэдняе ваеннае і вышэйшую агульную адукацыю (выкладчык фізікі, матэматыкі).
З 1946 па 1960 гг. занесены на Дошку гонару 100 выпускнікоў-выдатнікаў, якія скончылі вучылішча па 1-му разраду (з адзнакай).
26 жніўня 1961 г. быў праведзены першы ўрачысты выпуск атрада маладых афіцэраў з вышэйшай агульным адукацыяй па спецыяльнасці «камандная агульнавайсковая» з кваліфікацыяй «афіцэр з вышэйшай агульным і сярэднім ваеннай адукацыяй». З’явіліся першыя залатыя медалісты. З 1961 па 1991 гг. па праграме вышэйшай ваеннай навучальнай установы з залатымі медалямі вучылішча скончылі каля 150 выпускнікоў.
У 1963—1964 гг. у вучылішчы навучаўся ўзвод в’етнамскіх вайскоўцаў.
У 1966 годзе за высокія паказчыкі ў баявой і палітычнай падрыхтоўцы Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Азербайджанскай ССР ад 28 лістапада 1966 г. вучылішча было прысвоена імя Вярхоўнага Савета Азербайджанскай ССР.
З 1 верасня 1968 г. вучылішча было перакладзена на тэхнічны профіль навучання, курсанты сталі навучацца па спецыяльнасці «камандная агульнавайсковая» з кваліфікацыяй «афіцэр мотастралковых войскаў, інжынер па эксплуатацыі бранятанкавай тэхнікі і аўтамабіляў», г.зн. атрымлівалі ўжо не агульная, а спецыяльную вышэйшую адукацыю.
У кастрычніку 1970 г. вучылішча, як і на папярэдніх парадах, адкрывала ваенны парад войскаў Бакінскага гарнізона ў гонар 50-годдзя Савецкага Азербайджана. Паказаўшы высокую страявую вывучку, усе ўдзельнікі параду атрымалі падзяку ад міністра абароны СССР Маршала Савецкага Саюза А. А. Грэчка, які на наступны дзень пабываў у размяшчэнні Бакінскага Воку.
У 1978 г. Бакінскага Воку было ўзнагароджана Граматай міністра абароны СССР і прызнана адным з лепшых па выніках Усеармейскага агляду-конкурсу, прысвечанага 60-годдзю Вялікага Кастрычніка.
У 1980 г. за актыўную ваенна-патрыятычную работу і па выніках сацыялістычнага спаборніцтва ў гонар 110-й гадавіны з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна, 60-годдзя Азербайджанскай ССР і Кампартыі Азербайджана вучылішча было ўзнагароджана Памятным Чырвоным Сцягам Цэнтральнага Камітэта Кампартыі Азербайджана, Прэзідыума вярхоўнага Савета і Савета Міністраў Азербайджанскай ССР.
У 1980-я гг., У перыяд баявых дзеянняў Абмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў у Афганістане, у Бакінскім ВАКВ была ўведзена горная і паветрана-дэсантная падрыхтоўка курсантаў.
У 1991 годзе пасля распаду СССР і здабыцця Азербайджанам незалежнасці БВАКВ было расфармавана. Апошні выпуск БВАКВ адбыўся ў 1991 годзе. Курсанты набораў 1988, 1989 г., 1990 гадоў былі адпраўленыя на давучванне ў іншыя агульнавайсковыя вучылішча РФ.
Указам Прэзідэнта Азербайджана ў маі 1992 года ўтворана ваеннае вучылішча для падрыхтоўкі ваенных кадраў Азербайджана на вучэбнай базе Бакінскага ВАКВ і казарменным фондзе Каспійскага вышэйшага ваенна-марской вучэльні імя С. М. Кірава (на Зыхе)
Матушы
Матушы́ (, Матуши) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Красназвёздаўскага сельсавета.
З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў складзе Галавацкага сельсавета, з 24 жніўня 1960 года — у складзе Зубкаўскага сельсавета, з 22 верасня 1980 года — у складзе Гурнаўшчынскага сельсавета, з 8 снежня 1995 года па 28 мая 2013 года — у складзе Зубкаўскага сельсавета.
Туонэ Удайна
Туонэ Удайна (далм. Tuone Udaina ці італьянізаванае Антоніа Удзіна Antonio Udina) - апошні носьбіт далмацінскай мовы.
Біяграфія
Туонэ нарадзіўся на востраве Велья (зараз востраў Крк, Харватыя) і служыў для лінгвістаў інфармантам мовы сваіх бацькоў, так званага вельоцкага дыялекта далмацінскай мовы, хаця ён не быў яе носьбітам у дакладным сэнсе гэтага слова. З-за рэзкага звужэння выкарыстання мовы далмацінская ўжо не была яго роднай мовай, і ён вывучышся ёй пазнеё, слухаючы паўсядзённыя зносіны бацькоў, а сам жа ў школе, а потым і ў паўсядзённых зносінах выкарыстоўваў венецыянскі дыялект італьянскай мовы, так як пасля XV стагоддзя далмацінцы падвяргаліся масавай італьянізацыі, у гарадах стаўшы часткай групы так званых, а ў сельскай мясовасці - , стаўшы часткай харвацкага этнаса. Акрамя таго, да 1897 года, калі з ім працавалі лінгвісты, Туонэ ўжо 20 гадоў як не чуў далмацінскай гаврокі, больш за тое, ён амаль аглох і яго зубы выпалі. удайна працаваў цырульнікам, яго далмацінская мянушка была Бурбур ("цырульнік"). 10 чэрвеня 1898 года Удайна загінуў падчас выбуха анархісцкай бомбы падчас дарожных работ; з яго смерцью далмацінская мова вымерла.
Навуковыя даследванні
Турынскі лінгвіст Матэа Бартолі, які працаваў з удайнай перад яго смерцю, запісаў са словаў Удайны каля 2800 слоў і разнастайных гісторый жыцця яго сям'і. У 1906 годзе апублікаваў свае даследванні, напісаныя па-італьянску ў доктарскай дысертацыі, складзенай па-нямецку і абароненай у Венскім універсітэце Аўстра-Венгрыі пад назвай: "Далмацінская мова: старажытнараманскія моўныя рэлікты ад Веллі да Рагузы і іх месца ў Апеніна-Балканскай Раманіі" (Dalmatische: altromanische Sprachreste von Veglia bis Ragusa und ihre Stellung in der Apennino-Balkanischen Romania). Італьянскі рукапіс неўзабаве была знішчана падчас пажара, а нямецкая дысертацыя была зноў перакладзена на італьянскую мову толькі ў 2001 годзе.
Ласосна
Назву Ласосна маюць:
Малая Бароўка
Малая Бароўка (, Малая Боровка, да 1958 года — Дары 2) — былая вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Дарскага сельсавета. З 1973 года ў складзе Магілёва, на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада.
Гісторыя
У 1918—1923 гадах у складзе Лупалаўскага павета Магілёўскай губерні, у 1924—1930 — Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі, у 1924—1954 — Грабянёўскага, Таранаўскага сельсаветаў, з 16 ліпеня 1954 года — Дарскага сельсавета Магілёўскага раёна. З 22 ліпеня 1960 года да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Вяйнянскага сельсавета. З 15 студзеня 1965 года вёска ў складзе Дарскага сельсавета.
27 сакавіка 1973 года ўвайшла ў склад Кастрычніцкага раёна Магілёва.
Забудова
Галоўныя вуліцы Кісялёва, Прытыцкага, Цютчава, Л. Маневіча, Багдановіча, Пярова, Казлова, Школьная, Майская, А. Блока, Паплаўская, завулак Паплаўскі і інш. Планіроўка нерэгулярная, пераважае сядзібная забудова.
Алійныкы (Карукіўскі раён)
Алійныкы (Олі́йники) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Матавілава (Цёмкінскі раён)
Матавілава (Мотовилово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Сяленскага сельскага паселішча.
Радлін
Радлін (Radlin) — горад на поўдні Польшчы, за 350 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 50 км на паўднёвы захад ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Вадзіслаўскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 12,53 км². Насельніцтва 17,9 тыс. чалавек.
Мауна-Лоа
Мауна-Лоа (Mauna Loa) — дзеючы вулкан на Гавайскіх астравах. Вышыня 4169 м (другая паводле вышыні вяршыня Гаваяў). Лічыцца самым вялікім вулканам на Зямлі паводле аб’ёма матэрыяла, які яго складае (уключна з падводнай часткай) — каля 80 тыс. км³. Разам з вулканам Мауна-Кеа ўтварае самае высокае вулканічнае збудаванне на Зямлі — узвышаецца над дном акіяна больш чым на 9 км.
Мауна-Лоа ўяўляе сабой базальтавы шчыт у форме эліпса (75 × 45 км). На вяршыні цягнецца ланцужок з 5 кратараў. У верхняй частцы шчыта размешчаны шматлікія шлакавыя і попелавыя конусы.
Зафіксавана 40 вывяржэнняў вулкана, пачынаючы з 1832 года, апошняе ў XX стагоддзі адбылося ў 1984 годзе. Пасля гэтага вулкан пачаў вывяргацца 27 лістапада 2022 года.
Схілы пакрыты трапічнымі лясамі і хмызнякамі. Дзейнічае вулканалагічная станцыя (пастаянныя назіранні вядуцца з 1912). На схілах Мауна-Лоа і вулкана Кілаўэа — Гавайскі вулканічны нацыянальны парк, уключаны ў спіс Сусветнай спадчыны.
Вобласць Дзісна
Вобласць Дзісна - тэрытарыяльная адзінка Саюза ўзброенай барацьбы, затым Арміі Краёвай.
У вобласці дзейнічалі дыверсійна-разведвальныя цэнтры ў гарадах Глыбокае, Дзісна і Шаркоўшчына.
Птушкі (Смаленская вобласць)
Птушкі (Птушки) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Буркіўка (Карукіўскі раён)
Буркіўка (Бурківка) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Бор (Мёрскі раён)
Бор (, Бор) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Язненскага сельсавета.
Гнеста (камуна)
Гнеста 178-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Гнеста.
Бор (Мёрскі раён)
Гісторыя
Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Завуццеўскага сельсавета. Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Гнеста (камуна)
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 2 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Эстрада
Эстрада (ад estrade: «падмосткі, памост») — першапачаткова разнавіднасць падмосткаў для выступленняў. Зараз гэты тэрвін таксама азначае від сцэнічнага мастацтва малых формаў пераважна папулярна-забаўляльнага напрамка, такіх, як спеў, танец, цырк на сцэне, ілюзіянізму, размоўны жанр, пародыя, клаўнада.
Артыстаў, якія выступаюць у эстрадным жанры, называюць артыстамі эстрады, эстраднымі артыстамі.
Як від культурна-эканамічнай дзейнасці эстрада з'яўляецца састаўной часткай шоў-бізнэсу.
Ордэн Трох Зорак
Ордэн Трох Зорак (Triju Zvaigžņu ordenis) — найвышэйшая ўзнагарода Латвійскай Рэспублікі.
Ордэн Трох Зорак пад дэвізам «Per aspera ad astra» («Праз церні да зорак») быў заснаваны па ініцыятыве міністра замежных спраў Латвіі 24 сакавіка 1924 года ў памяць пра стварэнне латышскай дзяржавы 18 лістапада 1918 года. Пасля акупацыі Латвіі СССР ордэн перапыніў сваё існаванне. Па ўзнаўленні незалежнасці Латвіі ўзнагароджанне ордэнам было адноўлена 25 кастрычніка 1994 года.
Узнагароду атрымліваюць за заслугі перад Латвіяй у грамадcкай, культурнай, гаспадарчай дзейнасці, а таксама ў дзейнасці органаў самакіравання. Ордэн уручаецца як грамадзянам Рэспублікі, так і грамадзянам іншых дзяржаў. Прэзідэнт Латвіі, заступаючы на пасаду, таксама мае права атрымаць вышэйшую ступень ордэна і ордэнскі ланцуг. Ордэн Трох Зорак — узнагарода маральнага характара, і таму не дае асобе, якая яго атрымала, ніякіх прывілеяў.
Аўтарам эскізаў Ордэна стаў мастак. Самі ордэны вырабляюцца на Літоўскай менніцы (манетным двары), а стужкі прывозяцца з Даніі. На сучасных ордэнах, у адрозненні ад папярэдніх, стаіць дата іх узнаўлення, а таксама зменены шрыфт тэкста.
Ордэн Трох Зорак уяўляе сабой белы эмаляваны крыж з залатой аблямоўкай. На пярэднім боку ў цэнтры знаходзіцца сіні эмалевы медальён з трыма зоркамі. У цэнтры з адваротнага боку крыжа — пазалочаны медальён з дэвізам «Per aspera ad astra» і надпісам «Latvijas Republika — 1918.g. 18. novembris».
Ордэн мае пяць ступеняў. Асоба, узнагароджаная Ордэнам І ступені, называецца камандорам вялікага крыжа; асоба, узнагроджаная ордэнам ІІ ступені — старшым афіцэрам; асоба, узнагроджаная ордэнам ІІІ ступені — камандорам; асоба, узнагроджаная ордэнам ІV ступені — афіцэрам; асоба, узнагроджаная ордэнам V ступені — кавалерам. У якасці асобай узнагароды камандор вялікага крыжа можа атрымаць і ордэнскі ланцуг. Ордэн таксама мае ганаровыя знакі трох ступеняў: І ступень — залаты знак, ІІ ступень — сярэбраны, ІІІ ступень — бронзавы.
З 1999 года існуе Братэрства Ордэна Трох Зорак, у якое ўваходзяць усе асобы, узнагароджаныя ордэнам, незалежна ад яго ступеняў.
Сярод асоб, узнагароджаных ордэнам, ёсць і чацвёра беларусаў: паэты Рыгор Барадулін (1997) і Сяргей Панізнік (1998), перакладчык Васіль Сёмуха (1998), а таксама мастак Вячка Целеш (2006).
Абрубы
Абрубы́ (, Обрубы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзітвянскага сельсавета.
Лісавэ (Карукіўскі раён)
Лісавэ (Лі́сове) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Панкратавічы (Клецкі раён)
Панкра́тавічы (, Панкратовичи) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зубкаўскага сельсавета. За 1 км ад Клецка.
Прылессе (Чавускі раён)
Прыле́ссе (, Прилесье) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Асінаўскага сельсавета.
30-я грэнадзёрская дывізія СС
30-я вафэн-грэнадзёрская дывізія СС (1-я беларуская) (30. Waffen-Grenadier-Division der SS (weißruthenische Nr. 1)), вайсковая часць гітлераўскай Германіі ў складзе войскаў пры СС. Большасць асабовага складу былі беларусы.
Была арганізавана ў жніўні 1944 на аснове Брыгады шуцманшафта «Зіглінг» як 30-я вафэн-грэнадзёрская дывізія СС (2-я руская), была перафарміравана ў Вафэн-грэнадзёрскую брыгаду СС (1-ю беларускую), пазней у 30-ю вафэн-грэнадзёрскую дывізію СС (1-ю беларускую). Скончыла існаванне ў красавіку 1945.
Брыгада шуцманшафта «Зіглінг»
Асновай для дывізіі стала так званая Заслонная брыгада (Sperrbigade), створаная ў тыле групы армій «Цэнтр» згодна з загадам групенфюрара СС Курта фон Готберга, дадзеным у канцы чэрвеня 1944. Брыгада мела задачай стрымліваць наступ савецкіх войскаў, пакуль немцамі не будзе адноўлены суцэльны фронт. Брыгаду сфарміравалі ў раёне Лангры (Польшча) з усіх ацалелых частак паліцыі з тэрыторыі Беларусі. Афіцыйная назва — Брыгада шуцманшафта «Зіглінг» (Schutzmannschaft-Brigade "Siegling") — была атрымана 20 чэрвеня 1944. Камандзірам быў прызначаны оберштурмбанфюрар СС і падпалкоўнік ахоўнай паліцыі Ганс Зіглінг. Асабовы склад налічваў тады 1,5-2 тыс.
Арганізацыя
Брыгада Зіглінга складалася з чатырох палкоў ахоўнай паліцыі. Беларускія аддзелы ўвайшлі ў склад кожнага з іх (пералічаны паводле даты ўключэння ў паасобныя палкі брыгады):
Баявыя дзеянні
Адначасова з фарміраваннем брыгада была паспяхова выкарыстаная ў антыпартызанскіх дзеяннях на тэрыторыі Польшчы.
30-я вафэн-грэнадзёрская дывізія СС (2-я руская)
Утворана 18 жніўня 1944 у раёне Варшавы на базе ахоўнай брыгады Г. Зіглінга, фарміраванне планавалася скончыць у кастрычніку 1944. У жніўні 1944 перамешчана ў раён Бельфора. 1.1.1945 перамешчана ў Графенвор і расфарміравана (ад 1.1.1945). Рускі асабовы склад перайшоў у 600 пяхотную дывізію арміі Уласава, з рэштак дывізіі 15.1.1945 была ўтворана грэнадзёрская брыгада войскаў пры СС («беларуская»). Камандуючым з'яўляўся штандартэнфюрар Ганс Зіглінг (18.8.1944 – 31.12.1944).
Вафэн-грэнадзёрская брыгада СС (1-я беларуская)
Утворана з рэштак асаб. складу 30 гд. 9.3.1945 была перайменавана ў 30-ю грэнадзёрскую дывізію войскаў пры СС («1-я беларуская»), адначасова са спробай разгортвання на яе базе часці дывізійнага складу.
Камандуючы
Штандартэнфюрар Ганс Зіглінг (10.2.1945-IV.1945)
Падпарадкаванне
Утворана 9.3.1945 у Графенворы з грэн. брыгады, фарміраванне дывізіі планавалася скончыць у чэрвені 1945. У вельмі хуткім часе фарміраванне (у раёне Вайдэн) было перапынена, часць расфарміравана, нямецкі асаб. склад выкарыстаны пры фарміраванні 38 грэн. дывізіі СС («Нібелунгі»).
Гамадрыяды
Гамадрыяды (Ἁμαδρυάδες) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі разнавіднасць німф дрэваў. Гэта тыя дрыяды, якія паміралі разам з дрэвам.
Паводле старажытнагрэчаскага паэта Ференіка з Гераклеі, гераіня Гамадрыяда нарадзіла свайму брату Оксілу (сыну Орэя), у прыватнасці, дочак Карыю (арэх), Балану (жолуд), Кранію (кізіл), Марэю (шаўкоўніца), Эгеру (таполя), Птэлею (вяз), Ампелу (вінаградная лаза) і Сіку (смакоўніца), усе яны атрымалі імя гамадрыяд.
Бацька нейкага Парэбія здзейсніў цяжкае злачынства, ссекшы дуб, які яго маліла захаваць гамадрыяда. За тое, што дуб — жыллё гамадрыяды быў ссечаны, німфа пакарала злачынца і яго нашчадства. Каб загладзіць віну, трэба было ўзвесці німфе алтар і прынесці ёй ахвяры.
Калі Эрысіхтан загадаў ссекчы дуб у гаі Дэметры, з яго забруілася кроў, а галіны пакрыліся бледнасцю. Гэта была кроў німфы, якая жыла ў дубе, паміраючы, яна прадракла адплату апаганшчыку свяшчэннага дрэва, надаўшы яго адчуваннем няўтольнага голаду.
Патна
Патна (पटना) — горад у паўночнай частцы Індыі, порт на рацэ Ганг, адміністрацыйны цэнтр штата Біхар. Адно з найстарэйшых бесперапынна заселеных паселішчаў у свеце. Сучасная Патна размешчана на паўднёвым беразе Ганга, які нясе змяшаныя воды рэк Гхагхры, Сон і Гандак. Насельніцтва складае 2 046 652 жыхары (2011). Працягласць горада ў даўжыню 25 км, у шырыню — да 10 км. Развіты тэкстыльная, харчовая прамысловасць, рамёствы. Маюцца ўніверсітэт і музей горада.
Старажытная Патна, якая насіла назва Паталіпутра, сталіца імперый Нандаў, Маур’яў, і Гупта, была велічным горадам і цудам таго часу. Яна размяшчалася каля месца зліцця Ганга з Сонай. Паталіпутра была таксама знакамітым цэнтрам адукацыі і выяўленчых мастацтваў. Яе насельніцтва пры Маур’ях (каля 300 г. да н.э.) складала каля 400 000 чалавек.
Будысцкія, індуісцкія і джайнісцкія паломнікі імкнуліся ў Вайшалі, Раджгір, Наланду, Бодх-Гаю і Павапуры, якія знаходзіліся паблізу, і ў саму Патну, якая таксама з’яўлялася свяшчэнным горадам для сікхаў (тут нарадзіўся дзясяты і апошні гуру сікхоў Габінд Сінгх). Яна з’яўлялася ідэальным перавалачным пунктам на шляху ў любое месца ў гэтай акрузе. Помнікі старажытнасці ў горадзе і вакол яго з’яўляюцца сведкамі яго славутага мінулага.
Горад таксама з’яўляецца буйным адукацыйным і медыцынскім цэнтрам. Абнесены сцяной стары раён, які мясцовае насельніцтва называе Патна Сіці, з’яўляецца буйным гандлёвым цэнтрам.
Тадэвуш Касцялкоўскі
Біяграфія
Паходзіў з Вількамірскага павета, са шляхецкага роду Касцялкоўскіх герба «Сыракомля». Бацька — Францішак, падкаморы вількамірскі, маці — Ганна з Міткевічаў. У Ашмянскім павеце бацькі мелі чатырскае староства.
Вучыўся ў Collegium Nobilium у Вільні. У 1776 годзе пасол на Сойм ад Вількамірскага павета.
У 1781 годзе атрымаў ордэн Св. Станіслава.
1788 г. — абраны паслом Чатырохгадовага Сойма ад Вількамірскага павета. Быў прыхільнікам каралеўскай партыі. Бараніў ад апазіцыі Пастаянную Раду, шмат разоў выступаў супраць ліквідацыі старостваў (3 сакавіка 1789 г.), а таксама бараніў духавенства ад падатку 20 % (12 сакавіка 1789 г.). Заўсёды выступаў у абарону каралеўскіх прэрагатываў і прывілеяў (18, 28 верасня 1789 г., 2 верасня 1789 г.).
Пра далейшы лёс інфармацыі няма.
Сям’я
Быў жанаты з Ганнай з Агінскіх Аскеркай, удавой мядзельскага старосты Юзафа Аскеркі.
Асманскія архівы
Асманскія архівы — сукупнасць гістарычных крыніц, звязаных з Асманскай імперыяй і датычныя 39 краін, тэрыторыя якіх была часткай гэтай імперыі (9 краін Блізкага Усходу, 11 краін ЕС і на Балканах, 3 краін на Каўказе, 2 краін Цэнтральнай Азіі, Кіпра, Ізраіля і Турэцкай Рэспублікі).
Пасля знаходжання больш за стагоддзе ў самым цэнтры старога горада, асманскія дзяржаўныя архівы былі перавезены ў 2013 годзе ў раён Kağıthane Стамбула.
Дзмітрый Цімафеевіч Гольнеў
Дзмітрый Цімафеевіч Гольнеў (, в. Хлясіна, Рослаўльскі раён, Смаленская вобласць — пасля 1975) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Віцебскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
З 1938 на педагагічнай працы. Скончыў Смаленскі педагагічны інстытут у 1941 годзе. У партызанах са жніўня 1941 года: камісар атрада, у ліпені 1942 — верасні 1943 — 16-й Смаленскай партызанскай брыгады. У снежні 1943-75 на партыйнай і педагагічнай працы ў Смаленскай вобласці.
Міжнародны савет музеяў
Міжнародны савет музеяў, ІКОМ (International Council of Museums, ICOM) — міжнародная неўрадавая арганізацыя. Створана ў 1946 г., мае кансультатыўны статус катэгорыя «А» пры Арганізаці Аб’яднаных Нацый па пытаннях Адукацыі, Навукі і Культуры (ЮНЕСКА).
Згодна Статуту 1989 г., мэтамі савета з’яўляюцца:
Сяброўства ў савеце можа быць індывідуальным (для фізічных асоб) і калектыўным (для арганізацый). Асобам альбо ўстановам, якія дапамагаюць і спрыяюць рабоце савета, прысвайваецца статус дабрачынных сябраў, а асобам, якія аказалі выключныя паслугі савету і развіццю музейнай справы ў міжнародным маштабе, надаецца званне ганаровага сябра. Акрамя Статута, сябры савета кіруюцца ў сваёй дзейнасці Кодэксам прафесійнай этыкі, прынятым на XV Генеральнай асамблеі ў Буэнас-Айрэсе (Аргенціна, 1986).
Структура ІКОМ
Арганізацыйны падмурак Міжнароднага савета музеяў на 2018 год утвараюць 119 нацыянальных камітэтаў, якія забяспечваюць у сваіх краінах яго праграму, і 30 міжнародных музейна-галіновых камітэтаў, у якіх сумесна працуюць прадстаўнікі розных дзяржаў.
Міжнародныя камітэты распрацоўваюць праблемы функцыяніравання музеяў пэўнага профіля (камітэты па мастацкіх, прыродазнаўчых, навукова-тэхнічных, літаратурных, рэгіянальных музеях, па музеях і калекцыях археалогіі, гісторыі, этнаграфіі, нумізматыке, егіпталогіі, прыкладнога і сучаснага мастацтва, касцюма, шкла, музычных інструментаў) і якога-небудзь напрамка дзейнасці музеяў (камітэты па дакументацыі, адукацыі і выхаванню, абмену выстаўкамі, архітэктуры і музейнай тэхнікі, аўдыёвізуальных сродках і новых тэхналогіях, кансервацыі і рэстаўрацыі, пазамузейнай рабоце і сувязях з грамадскасцю, бяспецы музеяў, музеялогіі, падрыхтоўцы музейных кадраў).
Структурнай часткай савета з’яўляюцца прыраўнаваныя да міжнародных камітэтаў міжнародныя асацыяцыі (музеяў вайсковай гісторыі і зброі, сельскай гаспадаркі, транспарту, кнігі, тэатральнага мастацтва, пад адкрытым небам, краін Карыбскага басейна, па каардынацыі развіцця паўднёва-афрыканскіх музеяў, канфедэрацыя архітэктурных музеяў, кангрэс марскіх музеяў, рух за новую музеялогію), а таксама 6 (на 2018 год) рэгіянальных саюзаў (краін Азіі і Ціхага акіяна, краін Лацінскай Амерыкі і Карыбскага басейна, краін Заходняй Афрыкі і інш.).
Найвышэйшы кіраўнічы ворган Міжнароднага савета музеяў — Генеральная асамблея, якая склікаецца адзін раз на тры гады альбо экстраардынарна. Чарговыя асамблеі праводзяцца ў апошнія дні работы вышэйшага рэкамендальнага воргана — Генеральнай канферэнцыі. Генеральная асамблея прыймае Статут, рэзалюцыі па розных пытаннях, праграму і бюджэт арганізацыі на тры гады, абірае Выканаўчы савет, які збіраецца тры разы на год і каардынуе работу Міжнароднага савета музеяў у перапынку паміж сесіямі Генеральна асамблеі. У якасці дарадчага воргана існуе Кансультацыйны камітэт, які складаецца з прадстаўнікоў нацыянальных і міжнародных камітэтаў, міжнародных асацыяцый і рэгіянальных агенцтваў. Бягучую працу ажыццяўляе Сакратарыят на чале з генеральным сакратаром, які працуе на кантрактнай аснове па прызначэнні Выканаўчага савета. Пры Сакратарыяце існуе Цэнтр інфармацыі па музеялогіі UNESCO-ICOM, карыстацца якім дазволена ўсім сябрам Міжнароднага савета музеяў. Асноўнымі крыніцамі існавання апошняга з’яўляюцца паступленні ад ўнёскаў сяброў, продажы выданняў, рэалізацыі спецпраектаў і праграм, субсідыі міжнародных арганізацый, ахвяраванні.
Штаб-кватэра савета знаходзіцца ў Парыжы, у якасці афіцыйных моў выкарыстоўваецца англійская і французская.
Савет выдае штоквартальны часопіс «Museum International» і бюлетэнь «Навіны Міжнароднага савета музеяў», нацыянальныя і міжнародныя камітэты выдаюць уласныя інфармацыйныя бюлетэні і профільныя выданні.
Удзел Рэспублікі Беларусь
Беларускі нацыянальны камітэт рэгулярна праводзіць паседжанні, на якіх разглядаюцца праблемы нацыянальнага музейнага будаўніцтва. У перапынках паміж паседжаннямі работа каардынуецца сакратарыятам, абіраемым на тры гады. Беларускі нацыянальны камітэт выдае інфармацыйны бюлетэнь, дзе друкуе матэрыялы пра найважнешыя пытанні жыцця музеяў краіны, справаздачы беларускіх прадстаўнікоў аб ўдзеле ў міжнародным музейным супрацоўніцтве, артыкулы і рэфераты замежных спецыялістаў.
Галубіўшчына
Галубіўшчына (Голубівщина) — пасёлак у Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
30 жніўня
30 жніўня — дзвесце сорак другі (дзвесце сорак трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Майскі пераварот (Польшча)
Ма́йскі пераваро́т у По́льшчы (Przewrót majowy, zamach majowy, pucz majowy) — збройны захоп улады ў Польшчы, выкананы 12 мая—15 мая 1926 г. у Варшаве маршалам Юзафам Пілсудскім. Прычынай перавароту была палітычная і эканамічная сітуацыя ў краіне, якая пагаршалася. Непасрэднай прычынай лічылася серыя кабінетных крызісаў у 1925-1926 гг.
Польская эканоміка апынулася разбуранай. Гіперінфляцыя распальвала грамадскае хваляванне, і ўрад быў няздольны знайсці хуткі спосаб пераадолення ўзрасталага беспрацоўя і эканамічнага крызісу. Саюзнікі і прыхільнікі Пілсудскага неаднаразова прасілі, каб ён вярнуўся ў палітыку, і ён пачаў ствараць новую палітычную сілу, якая абапіралася на былых сяброў Польскіх легіёнаў і Польскай ваеннай арганізацыі, а таксама на некаторых левых і частку інтэлігенцыі. У 1925 годзе, пасля таго як некалькі ўрадаў на працягу кароткага часу змянілі адзін аднаго, і палітычная сітуацыя станавілася ўсё больш хаатычнай, Пілсудскі пачаў адкрыта крытычна ставіцца да ўрада, і ўрэшце зрабіў заяву-патрабаванне адстаўкі кабінета Вінцэнтыя Вітаса.
Дзякуючы садзейнічанню ваеннага міністра Люцыяна Жалігоўскага пад відам манеўраў у маі 1926 года ў ваколіцах Рэмбертава былі сцягнуты верныя Пілсудскаму часткі.
12 мая 1926 года часткі Пілсудскага рушылі на Варшаву. Пасля трохдзённых баёў у Варшаве, падчас якіх загінулі 379 чалавек і больш за 900 былі паранены, Пілсудскі авалодаў сітуацыяй і правёў радыкальныя змены ў кіраванні. Ён заняў пасады ваеннага міністра і генеральнага інспектра ўзброеных сіл.
Пераварот прывёў да 13-гадовага аўтарытарнага праўлення ўрада санацыі, які быў зрынуты толькі з выбухам Другой сусветнай вайны. У цэлым рэжым Пілсудскага насіў правацэнтрысцкі, кансерватыўна-патэрналісцкі характар, накіраваны на аднаўленне маральных каштоўнасцей грамадства аўтарытарнымі метадамі (што збліжала яго з рэжымам «чорных палкоўнікаў» у Грэцыі 1970-x). На зыходзе свайго кіравання, у красавіку 1935 года, урад Пілсудскага забяспечыў прыняцце так званай красавіцкай Канстытуцыі, якой карыстаўся Польскі ўрад у выгнанні ў гады Другой сусветнай вайны.
Вынікі перавароту для Заходняй Беларусі
Пазнейшым вынікам стала стварэнне Бяроза-Картузскага канцэнтрацыйнага лагеру.
Перс (тытан)
Перс (Πέρσης) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі малодшы тытан. Сын Крыя і Еўрыбіі. Муж Астэрыі, бацька Гекаты. З'яўляецца ўвасабленнем разбурэння.
Антаніна Леанідаўна Лангіна
Антаніна Леанідаўна Лангіна (нар., Орша) — савецкая і расійская шашыстка. Майстар спорту СССР (1989). Жонка Уладзіміра Лангіна. З’яўляецца адказным сакратаром Федэрацыі шашак Санкт-Пецярбурга, узначальвае кваліфікацыйную і дзіцячую камісію.
Біяграфія
Займацца шашкамі стала ў 12-гадовым узросце. І адразу стала чэмпіёнкай Оршы, а затым і Віцебскай вобласці сярод дзяўчынак. Займалася самастойна.
Была неаднаразовай чэмпіёнкай вобласці па рускіх і стаклетачных шашках сярод жанчын, пяцікратнай чэмпіёнкай Беларусі па рускіх шашках сярод жанчын, бронзавым прызёрам Кубка СССР 1989 года ў складзе каманды Беларусі, бронзавым прызёрам чэмпіянату СССР 1990 года сярод прафсаюзаў, пераможцай і прызёрам буйных усесаюзных і міжнародных турніраў. У 1989 годзе ёй было прысвоена званне майстра спорту СССР.
У 1994 годзе Антаніну запрасіў у Санкт-Пецярбург Уладзімір Лангін (заслужаны трэнер Расіі, заслужаны майстар спорту Расіі).
Скончыла Мінскі радыётэхнічны інстытут і адзінаццаць гадоў працавала на Віцебскім тэлевізійным заводзе. Удзельнічала ў стварэнні касмічнага карабля шматразовага выкарыстання «Буран». Два гады была спартсменам-інструктарам, членам нацыянальнай зборнай па шашках у Дзяржкамспорце РБ.
З 2004 года працуе загадчыцай аддзялення шашак у СДЮШАР па шахматах і шашках ў Санкт-Пецярбургу, інструктарам-метадыстам, трэнерам-выкладчыкам па шашках. Распрацавала праграму падрыхтоўкі шашыстаў у СДЮШАР. Падрыхтавала шмат высокакваліфікаваных спартсменаў. У тым ліку пераможцаў і прызёраў першынстваў Расіі, Еўропы, свету — Віктара Ягорава і Кацярыну Іванову, а таксама маладое пакаленне — Марыю Крыскевіч, Дзмітрыя Мельнікава, Андрэя Усманава.
Пры непасрэдным удзеле Антаніны Леанідаўны ў 2008 годзе была адкрыта спецыялізацыя «шашкі» ў Санкт-Пецярбургскім універсітэце фізічнай культуры імя П. Ф. Лесгафта. Яна распрацавала вучэбна-метадычны комплекс падрыхтоўкі бакалаўраў па дысцыпліне «Тэорыя і методыка выбранай спецыялізацыі — шашкі».
Пшоў
Пшоў (Pszów) — горад на поўдні Польшчы, за 350 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 60 км на паўднёвы захад ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Вадзіслаўскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 20,44 км². Насельніцтва 14,2 тыс. чалавек.
Сымон Якавюк
Сымон Якавюк (, в. Дубіны Бельскага павета Гродзенскай губерні, цяпер Падляскае ваяводства, Польшча —, Гродна) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1881 годзе ў сялянскай сям’і. Скончыў Бельскае 8-класнае павятовае вучылішча (1897). Навучаўся ва ў Віленскім тэхнічным вучылішчы, з 1900 пачаў працаваць на чыгунцы ў Беластоку. У 1914 мабілізаваны ў царскую армію, удзельнік І сусветнай вайны, прапаршчык (1916), служыў на Каўказскім фронце.
Удзельнік Гродзенскага беларускага сялянскага з’езда (1918). Уваходзіў у Цэнтральную беларускую раду Гродзеншчыны (1919). 28 сакавіка 1920 года абраны ў Беларускі нацыянальны камітэт (Гродна). Пасля таго, як 21.3.1921 польскія ўлады зачынілі Гродзенскі БНК, ён дзейнічаў у падполлі. У лістападзе 1922 Сымон Якавюк абраны паслом (дэпутатам) польскага Сейму. Уваходзіў у Беларускі пасольскі клуб. Фігурант «працэсу 45-ці» ў Беластоку (1923), на якім абвінавачваўся ў сувязях з беларускімі паўстанцамі, апраўданы судом. У канцы снежня 1923 Варшаўскі акруговы суд прыгаварыў С. Якавюка да чатырох гадоў катаржнай працы. На самым пачатку 1924 той перабраўся ў Коўна (Літва). Прымаў удзел у палітычным жыцці беларускай эміграцыі, уваходзіў у Беларускае культурна-асветнае таварыства (Коўна), абіраўся яго старшынёй. Падчас II сусветнай вайны знаходзіўся на акупаванай тэрыторыі, удзельнічаў у антыфашысцкім руху.
Пасля вайны на гаспадарчай працы ў Літве. У 1955 хадайнічаў аб персанальнай пенсіі, спасылаючыся на сваё шматгадовае (з 1918) супрацоўніцтва з савецкімі спецслужбамі. Да пачатку 1960-х гадоў перабраўся ў Гродна.
Пахаваны ў Гродне.
Павел Паўлавіч Уліцін
Павел Паўлавіч Уліцін (Павел Павлович Улитин) (, станіца Мігулінская,  —, , СССР) — рускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і каморніка, забітага белымі ў 1921 г. Маці — лекар, выпускніца Вышэйшых жаночых курсаў у Санкт-Пецярбургу. Пасля заканчэння школы паступіў у Маскоўскі інстытут філасофіі, літаратуры і гісторыі імя М. Г. Чарнышэўскага. Разам з сябрамі стварыў антысталінскія камуністычную групу, быў арыштаваны ў 1938 г. па абвінавачванні ў стварэнні «Ленінскай народнай партыі», але пасля 16 месяцаў вызвалены «па камісіі» (стане здароўя). Пасля калецтваў, атрыманых на допытах, на ўсё жыццё застаўся кульгавы.
Па заканчэнні вайны пераехаў у Падмаскоўе і паступіў у экстэрнат Маскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў. У 1951 г. паспрабаваў прайсці ў амбасаду ЗША, быў арыштаваны і змешчаны ў Ленінградскую турэмна-псіхіятрычную лякарню (адным з яго лекараў быў Я. Краснушкін, які ў Нюрнбергу удзельнічаў у аглядзе Рудольфа Геса), дзе ўтрымліваўся да 1954 г. жыў на Доне, затым у Маскве. У 1957 г. скончыў завочнае аддзяленне МДПІ. Працаваў прадаўцом у кнігарні, даваў урокі англійскай мовы.
Памёр ад сардэчнага прыступу.
Творчасць
Пісаць Павел Уліцін пачаў з юнацтва, але раннія яго творы не захаваліся (вядома, што пры арышце у 1951 г. у яго канфіскавалі рукапіс рамана і чарнавікі яшчэ двух; проза, напісаная ў канцы 1950-х гадоў, была канфіскавана падчас ператрусу ў 1962 г.). Абапіраючыся на адкрыцці Джэймса Джойса, выпрацаваў уласны тып пісьма, у якім «схаваны сюжэт» (вызначэнне Уліціна) ствараецца перапляценнем патоку свядомасці, аўтарскіх успамінаў, цытат (у т.л. іншамоўных), урыўкаў дыялогаў і маналогаў неабазначаных персанажаў. У СССР творы Паўла Уліціна распаўсюджваліся ў самвыдаце, а з 1976 г., намаганнямі Зіновія Зініка, зрэдку з’яўляліся ў эмігранцкай перыёдыцы (часопісы «Время и мы», «Синтаксис»). У Расіі першыя публікацыі з’явіліся ў 1990-х гг .; у 2000-я гады выйшла тры кнігі, падрыхтаваных да друку Іванам Ахмецьевым. Значная частка літаратурнай спадчыны П. Уліціна не апублікавана.
Марцін Ёнсруд Сундбю
Марцін Ёнсруд Су́ндбю (Martin Johnsrud Sundby, нар., Осла) — нарвежская лыжнік, прызёр Алімпійскіх гульняў. Чэмпіён свету 2011 года ў эстафеце і бронзавы прызёр таго чэмпіянату ў класічнай гонцы на 15 км, шматразовы пераможца этапаў Кубка Свету. Спецыяліст як на стаерскіх дыстанцыях так і ў спрынце. Пераважным для яго лічыцца класічны стыль перамяшчэння на лыжах.
Спартыўная кар’ера
У кубку свету Марцін Ёнсруд Сундбю дэбютаваў у 2005 годзе, у лістападзе 2007 года атрымаў сваю першаю перамогу на этапе Кубка Свету ў складзе эстафеты. Усяго на сённяшні момант мае адну перамогу на этапах Кубка Свету ў асабістых гонках і шэсць перамог у камандных гонках.
На Алімпіядзе 2010 у Ванкуверы заваяваў срэбра ў эстафеце, у індывідуальных гонках паказаў наступныя вынікі: 15 км вольным стылем — 33 месца, дуатлон 15+15 км — 18 месца, мас-старт 50 км — 15 месца.
Пераможца лыжнай шматдзёнкі «Тур дэ скі» 2013—2014.
9 лютага 2014 года на Алімпійскіх гульнях у Сочы заваяваў бронзу ў скіятлоне (15 км класічным стылем + 15 км каньковым ходам).
Эдуард Хэгер
Эдуард Хэгер (Eduard Heger; нар. 3 мая 1976 года ў Браціславе) — славацкі палітык, прэм’ер-міністр Славакіі з 1 красавіка 2021 да 15 мая 2023 года.
Скончыў факультэт камерцыі, гандлю і маркетынгу Эканамічнага ўніверсітэта ў Браціславе, атрымаў кваліфікацыю інжынера.
З 1997 па 1998 год быў памочнікам дырэктара камерцыйнай кампаніі ў Браціславе, з 1998 па 1999 год быў менеджэрам рэстарана ў Браціславе, з 1999 па 2000 год быў менеджэрам па прадажах Еўрапейскага інвестыцыйнага банка (EIB), а з 2001 да 2005 года быў малодшым кансультантам Cubic Applications Inc. у Браціславе, у 2006—2007 гадах — кіраўнік хрысціянскай арганізацыі Таварыства пры доме Святога Марціна ў Браціславе, у 2007—2016 гадах — рэгіянальны менеджэр кампаніі Old Nassau Imports, вытворцы адной з самых вядомых гарэлак прэміум-класа Double Cross Vodka.
Па выніках парламенцкіх выбараў 2016 года абраны дэпутатам парамента Славакіі, узначальваў парламенцкую групу.
Пасля парламенцкіх выбараў 2020 года атрымаў пасаду міністра фінансаў ва ўрадзе Ігара Матавіча.
З 12 сакавіка 2021 года, на фоне ўрадавага крызісу з-за закупкі расійскай вакцыны Sputnik V, выконваў абавязкі міністра аховы здароўя пасля адстаўкі Марэка Крайча, а 30 сакавіка быў прызначаны прэм’ер-міністрам Славацкай Рэспублікі пасля таго, як як Ігар Матавіч падаў у адстаўку.
Шышкіўка (Карукіўскі раён)
Шышкіўка (Ши́шківка) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Аўсядава
Да 21 лютага 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Крупаўскага сельсавета.
Слабада (Шацкі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 40 кіламетраў на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі.
Гісторыя
Слабадой у шматлікіх месцах Беларусі завуць вёскі, населеныя выхадцамі з іншых, больш старых паселішчаў. Пра такіх выхадцаў казалі: «Яны выйшлі на свабоду», адсюль пры перастаноўцы націску атрымалася «Слабада».
У складзе Расійскай імперыі
У на пачатку 20 ст. вёска Шацкай воласці Ігуменскага павета.
У 1904 г. адкрыта народнае вучылішча, для якой ў 1907 г. узведзены будынак.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У 1922 г. адкрыта працоўная школа 1-ай ступені (64 вучні).
З 1924 г. па 1964 г. цэнтр Слабадскога сельсавета.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Вецярэвіцкага сельсавета.
Дужае Поле
Ду́жае По́ле (, Дужее Поле) — хутар у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчорсаўскага сельсавета.
Бор-Паляна
Бор-Паля́на (, Бор-Поляна) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Ля хутара знаходзіцца возера Бор.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Язна, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Малінаўскага сельсавета.
Стракатка лугавая
Стракатка лугавая (Zygaena filipendulae) — від матылькоў сямейства.
Апісанне
Актыўны днём. Відавая назва filipendulae перакладаецца як «спірэевая», хоць вусені гэтага віду харчуюцца толькі раслінамі сямейства бабовых. Гемалімфа молі змяшчае цыянагенныя гліказіды, у прыватнасці і , якія насякомая атрымлівае з харчовых раслін і якія абараняюць яго ад драпежнікаў.
Арэал
Распаўсюджаны ў Еўропе і Заходняй Сібіры.
Значэнне
Zygaena filipendulae з'яўляецца важным апыляльнікам на  каля Дубліна, Ірландыя.
Сярод паразітоідных наезнікаў, якія развіваюцца ў вусенях,,  і  ,  і  sp. ,  і.
У пачатку XXI стагоддзя імкліва пашырае арэал у паўночных раёнах Еўропы.
Ахова
Ахоўваецца рэгіянальна ў Расійскай Федэрацыі, уключаны ў Чырвоныя кнігі Мардовіі і горада Масквы.
П’етра Перці
Джава́ні П’е́тра Пе́рці або Перэці (,, , ; 1648, Муджа, Швейцарыя — 1714, Вільня, Літва) — італьянскі барочны скульптар і архітэктар, адзін з вядучых еўрапейскіх скульптараў пачатку XVIII стагоддзя. Валодаў прадмесцямі Сніпішкі і Антокаль, якія знаходзіліся ва ўладанні Сапегаў.
Біяграфія
Жывучы ў кантоне Тычына, Перці знаходзіўся пад уплывам італьянскага майстра Джавані Ларэнца Берніні. Атрымаў адукацыю ў Фларэнцыі. Пасля запрашэння Міхала Казіміра Паца большасць свайго жыцця Перці правёў у сталіцы Вялікага Княства Літоўскага, працуючы на магнацкія фаміліі.
Атрымаў вядомасць за мармуровыя ўпрыгожанні Касцёла Святых Пятра і Паўла (1677—1682), якія лічацца шэдэўрам літоўскага барока. Працаваў разам з, які выконваў арнаментацыю вакол скульптур Перці. У 1689—1701 гадах Перці служыў у маёнтку вялікага гетмана літоўскага Казіміра Яна Сапегі.
На працягу сваёй кар’еры распрацаваў, узвёў і ўпрыгожыў найвыдатнейшыя помнікі літоўскага барока ў Вільні: палац Слушкаў (1690), палац Сапегаў (1691) і (пачатак у 1691 годзе, упрыгожаны ў 1700—1705 гадах), усе знаходзяцца ў прадмесці Антокаль. Аднавіў інтэр’ер і дызайн стукавай тынкоўкі алтара капліцы Св. Казіміра ў Віленскім кафедральным саборы (1686—1688).
Быў жанаты з дачкой Мікеланджэла Палоні Марыяй Магдаленай. Памёр у Вільні.
Рабяткі
Рабя́ткі (, Ребятки) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Асінаўскага сельсавета.
Гейтс
Гейтс (Gates) — прозвішча.
Піскы (Карукіўскі раён)
Пяскі ці Піскы (Піски́) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Майбутне
Майбутне (Майбу́тнє) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Псалтыр Харлі
Апісанне
Псалтыр Харлі — гэта самая ранняя з трох захаваных сярэднявечных копій каралінгскага Утрэхцкага Псалтыра, створанага каля 820 года, пазнейшыя асобнікі былі зроблены ў XII стагоддзі, гэта і. Ён утрымлівае больш за 100 каляровых малюнкаў ва Утрэхцкім стылі, заканчваецца раптоўна на псалме 143:12, верагодна, з-за страты старонак, а не спынення арыгінальнай працы. Псалтыр асабліва цікавы тым, што быў напісаны ў тры этапы. Першая фаза, здаецца, была пачата з мэтай атрымання досыць дакладнай копіі ілюстрацый і макету Утрэхцкага Псалтыра, хоць гальская форма псалмоў у гэтай працы была заменена рымскай формай. Гэтая фаза ўключае ў сябе першую (ff.1-27) і трэцюю (ff.50-7) часткі манускрыпта і напісаны адным пісцом.
Другая фаза стварэння прадставіла чацвёртую частку (ff.58-73), дзе той самы пісец, што і ў першай фазе, працягнуў пісаць псалмы, але заміж імітацыі макету Утрэхцкага Псалтыра, ён проста пакінуў прагалы для ілюстрацый у пачатку кожнага псалма. Мастак, які запаўняў прагалы, адхіліўся далей ад Утрэхцкага Псалтыра, а таксама выкарыстоўваў больш простыя кампазіцыі.
Трэці этап рукапіса ахоплівае другую частку Псалтыра (ff.28-49), якая, як уяўляецца, была напісаная пазней пісцом, хоць яго рука здаецца нібыта больш старой або нямоглай у параўнанні з працай, якую ён рабіў у 1018 годзе. Толькі два малюнка XI стагоддзя знойдзены ў гэтай частцы манускрыпта.
Была выказана здагадка, што гэта частка была напісана, каб замяніць кавалак Псалтыра, які быў страчаны або пашкоджаны, паколькі яна запаўняе зазор паміж двума секцыямі, што выглядаюць ранейшымі паводле даты стварэння.
30 кастрычніка
30 кастрычніка — трыста трэці (трыста чацвёрты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары
Палаўковічы
Палаўко́вічы (, Половковичи) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зубкаўскага сельсавета.
Гаспадарка
Ферма «Палаўковічы» ПГП «Зубкі» (1100 галоў буйной рагатай жывёлы, з якіх 400 — дойны статак).
Уэслі Джон
Уэслі Джон (Weslie John; нар., Пойнт Фортын, Трынідад і Табага) — трынідадскі футбаліст, абаронца клуба «Пойнт Фортын Цывік».
Клубная кар’ера
Пасля выступлення за дзіцячыя каманды трапіў у адзін з найбольш паспяховых трынідадскіх клубаў «Дабл-Ю Канекшн», аднак так і не згуляў за яго. Пазней выступаў за клубы «Паліс» і «Пойнт Фортын Цывік». У другой палове 2015 года гуляў за клуб «Бастанчы Багчыл» з Паўночнага Кіпра, а ў 2016 годзе выступаў за сальвадорскі клуб УЭС.
У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Іслач» і ў сакавіку падпісаў кантракт. Здолеў стаць іграком асновы, аднак у маі не гуляў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў склад. У ліпені 2017 года кантракт абаронцы з «Іслачу» па пагадненні бакоў быў разарваны.
Неўзабаве пасля зыходу з «Іслачы» вярнуўся на радзіму, папоўніўшы склад «Дабл-Ю Канекшн», у складзе гэтага клуба стаў уладальнікам Кубка і Кубка лігі, а таксама срэбраным прызёрам чэмпіянату. У лютым 2018 года зноў апынуўся ў складзе «Іслачы» і ў сакавіку афіцыйна вярнуўся ў беларускую каманду. У сезоне 2018 быў трывалым іграком стартавага складу беларускай каманды. У снежні 2018 года пакінуў «Іслач».