cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юзуфоўскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Гатовінскі сельсавет у складзе Заслаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Гатовіна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Заслаўскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Заслаўскім раёне Мінскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Буцэвічы. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Шапялёўскага сельсавета. З 8 жніўня 1959 года сельсавет у складзе Мінскага раёна. 20 студзеня 1960 года ў склад сельсавета з Рагаўскога сельсавета перададзены вёскі Скнаравічы і Чэрнікі. У 1968 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Юзуфова. 19 сакавіка 1974 года Гатовінскі сельсавет перайменаваны ў Юзуфоўскі. 28 мая 2013 года ў склад сельсавета з Папярнянскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты: Камсамолец, Лускава, Лясіны і Саламарэчча.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 1319 чалавек, з іх 89,5 % — беларусы, 7,2 % — рускія, 1,3 % — украінцы, 0,6 % — армяне.
Ананьеўка
Ана́ньеўка (, Ананьевка) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Роўкавічы (Чачэрскі раён)
Ро́ўкавічы (, Ровковичи) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 13 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Чачэрск, за 52 км ад Гомеля, за 23 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская, каля аўтамабільнай дарогі  Чачэрск—Буда-Кашалёва.
Метрыка (паэзія)
Ме́трыка (μετρική) — раздзел вершазнаўства, які вывучае характар вершавання ў якой-небудзь літаратуры ці ў творчасці нейкага паэта. Так, метрыка беларускага верша ўключае ў сябе ўсе віды і формы танічнага, сілабічнага, сілаба-танічнага і свабоднага вершаў, якія існавалі ці існуюць у паэзіі на беларускай мове, і ў першую чаргу — разнастайныя метры, якія ў сучасным вершазнаўстве часам падзяляюць на класічныя (ямб, харэй, дактыль, анапест, амфібрахій) і некласічныя (лагаэд, двух- і трохскладовікі з пераменнай анакрузай, акцэнтна-складовы і акцэнтны верш, дольнік, тактавік). Сукупнасць метраў і вершаваных памераў, якімі карыстаецца паэт, утварае яго метрычны рэпертуар.
У XIX ст. узнікла параўнальная метрыка, прадметам якой стала супастаўленне сістэм вершавання і асобных метраў у розных нацыянальных паэзіях. Навуковае вывучэнне метрыкі беларускага верша пачалося толькі ў другой палове ХХ ст. Статыстычныя табліцы наяўнасці вершаваных памераў у творах некаторых беларускіх паэтаў прывёў М. Грынчык у сваім даследаванні «Шляхі беларускага вершаскладання» (Мн., 1973). І. Ралько ўдакладніў некаторыя лічбы М. Грынчыка, а таксама склаў поўны «Метрычны даведнік да вершаў М. Багдановіча». Метрыка беларускага верша, асабліва сучаснага, яшчэ чакае сваіх зацікаўленых даследчыкаў.
Тэлеф
Тэлеф, або Тэлефас (Τήλεφος — «які свеціць далёка») — у грэчаскай міфалогіі сын Геракла і Аўгі. Належаў да роду гераклідаў, гэта значыць сыноў Геракла, якія заснавалі шэраг гарадоў. Імя збліжаецца з анаталійскім богам Тэліпіну (у хатаў Таліпіну ).
Нараджэнне
З-за боязі перад сваім бацькам, Аўга хавае свайго сына ў свяцілішчы знатлівай багіні Афіны, якая за гэта карае краіну чумой.
Тэлефа выкідаюць на дарозе ў Аргас, на схіле гары Парфенія; тут яго корміць рагатая аляніха, прысвечаная Артэмідзе ,
Маці Тэлефа хацелі ўтапіць, але яна ратуецца ў Мізіі (паводле адной з версій, маці і сын разам кідаюцца ў мора і прыплываюць у Мізію), дзе выходзіць замуж за цара Тэўфранта.
Царская ўлада
Паводле іншага падання, Тэлеф падрастае ў пастухоў Карынфа, у пошуках бацькоў адпраўляецца ў Дэльфы, даведваецца ад дэльфійскага аракула, дзе знаходзіцца яго маці, адпраўляецца да яе і па ўказанні бога прыходзіць у Мізію, і там яго ўсынаўляе Тэўфрант, і Тэлеф становіцца яго пераемнікам. Паводле Эсхіла, прыйшоў з Тэгеі ў Азію, прыкідваючыся нямым.
Пасля смерці Тэўфранта атрымаў у спадчыну ад яго царскую ўладу. Ажаніўся з яго дачкой Аргіёпай, а пазней з сястрой Прыяма Астыёхай (або жанаты з Лаадыкай, дачкой Прыяма ). Паводле апавядання, быў закаханы ў прадракальніцу Касандру, але тая ставілася да яго з пагардай і нават прымусіла спакусіць яе сястру — Лаадыку. Бацька сына Еўрыпіла і дачкі Ромы, якая вітала Энея на месцы будучага Рыма і стала жонкай яго сына Юла Асканія.
У «Адысеі» Тэлеф таксама згадваецца як азіяцкі цар (у «Іліядзе» ён не згадваецца).
Паводле трагедыі, разам з Парфенапеем перамог Ідаса, які прэтэндаваў на царства Тэўфранта. Удзельнічаў у гульнях у Троі над кенатафам Парыса, у спаборніцтвах у бегу. Забіў сваіх дзядзькаў, сыноў Алея.
Траянская вайна
Калі пачалася Траянская вайна, эліны адправіліся да Троі, збіліся са шляху і высадзіліся ў царстве Тэлефа. Тэлеф напаў на элінаў, якія рабавалі Мізійскую раўніну. Забівае Ферсандра, але паранены Ахілам. Бітву з Ахілам на раўніне Каіка згадваюць шматлікія аўтары.
У кульце, літаратуры і мастацтве
Тэлеф лічыўся нацыянальным героем і родапачынальнікам мізійскіх жыхароў, горада Пергама і яго цароў Аталідаў. Жыхары Пергама пазней называлі сябе аркадзянамі, якія перайшлі разам з Тэлефам у Азію. Міф пра Тэлефа сустракаецца таксама ў Італіі, асабліва ў рэгіёне Кампанья.
Міф пра прыгоды Тэлефа часта выкарыстоўваўся старажытнымі паэтамі: (Эсхілам, Сафоклам, Еўрыпідам і інш.) і з'яўляўся ўпадабанай тэмай для мастакоў. Скульптурная група: лань корміць Тэлефа малаком — стаяла на Геліконе. Лікійцы ў храме Апалона ў Патарах паказвалі медную чашу працы Гефеста — дар Тэлефа.
Тэлеф — дзеючая асоба трагедый Эсхіла «Місійцы» (фр.143-144 Рат) і «Тэлеф» (фр.238-239 Рат), трагедый Сафокла «Алеады» (фр.77-89 Рат) і «Місійцы» (фр.409-412 Рат), сатыраўскай драмы «Тэлеф» (не дайшло ніводнага радка), трагедыі Еўрыпіда «Тэлеф» і «Місійцы», трагедый Агафона «Тэлеф» і «Місійцы», Іафонта «Тэлеф», Нікамаха і невядомага аўтара «Місійцы», Масхіёна, Клеафонта, невядомага аўтара, Энія і Акцыя «Тэлеф», камедыі Дыналоха «Тэлеф». У Эсхіла кажа, што дарога ў Аід простая.
Самахвалавіцкі сельсавет
Самахва́лавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. пасёлак) Самахвалавічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. 18 студзеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу горада Мінска. З 26 мая 1935 года ў складзе Мінскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. 5 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Гатаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Кацягі, Плябанцы, Пярэсека, Чурылавічы і пасёлак Калініна).
Рудня Дудзіцкая
Ру́дня Ду́дзіцкая (, Рудня Дудичская) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Харкоўка (гміна)
Харко́ўка (Chorkówka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Харкоўцы. Плошча гміны складае 77,4714 км². Станам на 31.12.2012 год у гміне Харкоўка пражывалі 13 745 чалавек, шчыльнасць — 179,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Самахвалавіцкі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3454 чалавекі, з іх 89,5 % — беларусы, 7,2 % — рускія, 1,1 % — украінцы.
Думарышкі 3
Думары́шкі 3 (, Думаришки 3) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Барсукі (Запольскі сельсавет)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Машчаніцкага сельсавета.
Аксенькавічы
Аксе́нькавічы (, Аксеньковичи) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР, з 17 ліпеня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці.
Рэпішча (Чачэрскі раён)
Рэ́пішча (, Репище) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Да 1961 года пасёлак уваходзіў у склад Глыбочыцкага сельсавета.
Шаршунскі сельсавет
Шаршу́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Рагава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Заслаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Шаршуны. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Заслаўскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Заслаўскім раёне Мінскай вобласці. З 8 жніўня 1959 года сельсавет у складзе Мінскага раёна. 20 студзеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Рагаўскога сельсавета.
28 мая 2013 года Рагаўскі сельсавет перайменаваны ў Шаршунскі сельсавет з цэнтрам у пасёлку Шаршуны. Пазней цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рагава. 28 снежня 2018 года была скасавана вёска Пральня.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (43 населеныя пункты) — 2299 чалавек, з іх 94,5 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Шчомысліцкі сельсавет
Шчо́мысліцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Шчомысліца.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Падгайскі сельсавет у складзе Самахвалавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Падгай. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Прылукі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. 18 студзеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу горада Мінска. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Падгай. З 26 мая 1935 года ў складзе Мінскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Прылукі, 16 ліпеня 1954 года — у вёску Падгай. 8 красавіка 1957 года ў склад Сеніцкага сельсавета перададзены вёскі Каханаўшчына, Лявонцавічы, Падгай, Скарынічы і пасёлак Скарынічы, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Шчомысліца, сельсавет перайменаваны ў Шчомысліцкі. 20 студзеня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Строчыцкага сельсавета і частка скасаванага Мядзвежынскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Аташкі, Крапіўка, Міхалова, Пятроўшчына, Рылаўшчына, Сухарава і Траскоўшчына).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 4989 чалавек, з іх 89,7 % — беларусы, 6,0 % — рускія, 1,8 % — в’етнамцы, 0,9 % — украінцы, 0,6 % — палякі.
Думарышкі 4
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Партыя венгерскай кааліцыі
Гісторыя
Першым старшынёй партыі стаў Бела Бугар, якога ў 2007 годзе змяніў Пал Чакі. У 2009 годзе які выйшаў з партыі Бугар стварыў сваю партыю «Most–Híd» (Мост), якая выступае за міжнацыянальны мір і супрацоўніцтва паміж славакамі і венграмі.
У 1998—2006 гадах партыя ўваходзіла ў склад урада Мікулаша Дзурынды, дзе была прадстаўлена 4 міністрамі (Пал Чакі быў міністрам па еўрапейскай інтэграцыі і правам нацыянальных меншасцей, Ласла Міклаш — міністрам навакольнага асяроддзя, Ласла Дзьюраўскі — міністрам рэгіянальнага развіцця, Жолт Шыман — міністрам сельскай гаспадаркі). У 2006—2010 ПВК знаходзілася ў апазіцыі да ўрада Роберта Фіца, у склад якога ўваходзіць нацыяналістычная Славацкая нацыянальная партыя.
На парламенцкіх выбарах 12 чэрвеня 2010 года партыя не здолела пераадолець пяціпрацэнтны бар’ер (яна атрымала 109 639 (4,33%) галасоў) і пазбавілася прадстаўніцтва ў парламенце. ПВК прадстаўлена ў Еўрапарламенце двума дэпутатамі. З 2000 года ПВК далучылася да Еўрапейскай народнай партыі.
Глыбокі Брод
Глыбо́кі Брод (, Глыбокий Брод) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
У 1937—1960 гадах цэнтр Кіраўскага сельсавета.
Хорашч (гміна)
Хо́рашч (Choroszcz) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Беластоцкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хорашчы. Плошча гміны складае 163,5 км². Станам на 2012 год у гміне Хорашч пражывалі 14 173 чалавекі, шчыльнасць — 86,68 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 34 населеныя пункты.
Верш
Гісторыя верша ў беларускай літаратуры
Вершы (творы і сам тэрмін) з'явіліся ў беларускай літаратуры на самым пачатку XVI ст. у творчасці Ф. Скарыны. Спачатку гэтым словам называлі двухрадкоўі, змацаваныя рыфмай, пасля — любы твор, напісаны вершаванай мовай.
Хажэлі (гміна)
Хажэ́лі (Chorzele) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшаснышскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хажэлях. Плошча гміны складае 371,53 км². Станам на 2004 год у гміне Хажэлі пражывалі 10 231 чалавек, шчыльнасць — 27,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 41 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 66 населеных пунктаў.
Слабодка (Роўкавіцкі сельсавет)
Слабо́дка (, Слободка) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
Думарышкі 5
Думары́шкі 5 (, Думаришки 5) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Сцібар са Сцібажыцаў
Сцібар са Сцібажыцаў (каля 1348— люты 1414) — буйны венгерскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, ваявода Трансільваніі (1395—1401, 1409—1414).
Біяграфія
Прадстаўнік польскага шляхецкага роду герба «Астоя». Сын Мосіка са Сцібажыцаў, ваяводы гняўкоўскага (1353—1375). Арыстакрат польскага паходжання ў Венгерскім каралеўстве. Блізкі сябар і давераная асоба венгерскага караля Жыгімонта Люксембурга, які прызначыў яго кіраўнікам некаторых тэрыторый на працягу тэрміна свайго кіравання.
Сцібар паходзіў з польскага высакароднага сямейства, чый маёнтак знаходзіўся ў Быдгашчы ў Польшчы. З 1362 года Сцібар са Сцібажыцаў знаходзіўся ў Венгрыі на службе ў караля Людовіка (Лаяша) Вялікага (1342—1382), які таксама быў каралём Польшчы (1370—1382). Пасля смерці Лаяша Вялікага (10 верасня 1382 года) яго ўдава каралева Лізавета, якая кіравала гэтымі двума каралеўствамі (Венгрыяй і Польшчай) ад імя яго дочак, зрабіла Сцібара губернатарам Куявіі і Лэнчыцы ў Польскім каралеўстве ў 1383 годзе. У гэты час Сцібар стаў блізкім сябрам Жыгімонта Люксембурга, маркграфа Брандэнбургскага (будучага караля Венгрыі і імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі), і каралевы Марыі Венгерскай, якая ў той момант жыла ў венгерскай сталіцы з 1379 года. Пасля ўзыходжання на польскі прастол Уладзіслава Ягайлы ў 1386 годзе Сцібар са Сцібажыцаў, прыхільнік Жыгімонта, вымушаны быў пакінуць Польшчу і з’ехаў у Венгрыю.
У ліпені 1386 года мяцежныя бароны ўзялі ў палон каралеву Марыю і яе маці Лізавету. Жыгімонт Люксембургскі, муж Марыі, прыбыў у Венгрыю і заняў каралеўскі прастол. Сцібар быў прызначаны кашталянам сталіцы. Пасля каранацыі Жыгімонта (31 сакавіка 1387) ён прызначыў Сцібара намеснікам у Галіцыі, якая ўваходзіла ў склад Венгерскага каралеўства. Венгерскія прэлаты і бароны вымусілі Жыгімонта Люксембурга даць клятву, што ён не будзе наймаць на службу замежнікаў. Нягледзячы на гэта, Жыгімонт падаў Сцібару замкі Боланд (1388) і Угрус (1389) у Славакіі. Сцібар таксама атрымаў права размяркоўваць пасады, а таксама стаў губернатарам Пожані (1389), Трансільваніі і Нітры (1392). У 1392 годзе Сцібар атрымаў у валоданне Зежтэ і Холікс у Славакіі. У 1394 годзе ён атрымаў яшчэ некалькі замкаў у Славакіі.
У 1395 годзе замежны дэлегат згадаў, што Сцібар і архібіскуп Янаш Каніжаі былі найбольш уплывовыя саветнікі венгерскага караля Жыгімонта. Дэкрэт караля Жыгімонта, выпушчаны ў кастрычніку 1397 года, па запыце венгерскай знаці, якая сабралася ў горадзе Тымішаара, забараніў прызначэнне на пасады ў каралеўскай адміністрацыі замежнікаў, але Сцібар, згаданы ў гэтым дэкрэце па імі, быў адным з нешматлікіх замежнікаў, у дачыненні да якіх гэты дэкрэт не павінен быў ужывацца.
Аднак Сцібар са Сцібажыцаў дапамагаў сваім сваякам атрымліваць пасады і маёмасць у Венгрыі, і гэта выклікала зайздрасць сярод іншых прыхільнікаў караля. Калі ён з’ехаў у Бжэг, яго праціўнікі на чале з архібіскупам Янашам Каніжаі і палацінам Дэтрэ Бебекам запатрабавалі, каб кароль звольніў сваіх замежных саветнікаў. Калі караля адмовіўся выканаць іх патрабаванні, яны захапілі яго і пазбавілі Сцібара яго пасад (28 красавіка 1401). Сцібар са Сцібажыцаў (і іншыя саветнікі караля замежнага паходжання) быў гатовы нават адмовіцца ад валодання большасцю сваіх замкаў, таму члены каралеўскага савета вызвалілі караля (29 жніўня 1401). Сцібар застаўся галоўным саветнікам караля і кіраваў яго маёмасцю. Пазней Сцібар вёў перамовы з тэўтонскімі рыцарамі-крыжакамі, якія выкупілі ў Жыгімонта ў Брандэнбургскім маркграфстве вобласць Ноймарк (25 ліпеня 1402), на якую прэтэндаваў польскі кароль Уладзіслаў Ягайла.
У пачатку 1403 года некаторыя венгерскія арыстакраты на чале з архібіскупам Янашам Каніжаі прапанавалі каралеўскую карону неапалітанскаму каралю Уладзіславу Дураца. Сцібар з завербаванымі наймітамі ўварваўся ў паўночна-заходнія часткі каралеўства і разбіў атрады мяцежнікаў. Бакі заключылі пагадненне, паводле якога мяцежнікі прымалі кіраванне Жыгімонта Люксембурга, а наўзамен атрымлівалі каралеўскае дараванне (29 кастрычніка 1403). Неўзабаве пасля гэтага кароль прызначыў Сцібара кіравальным графствам Нітра. Таксама яму быў даручана кіраваць уладаннямі Эстэргамскай архідыяцэзіі і Эгерскай дыяцэзіі (1405). У 1407 годзе Сцібар ваяваў у Босніі. Сцібар быў сярод першых рыцараў ордэна Дракона св. Георгія, заснаванага каралём Жыгімонтам у 1408 годзе. У 1409 годзе ён быў прызначаны зноў на пасаду ваяводы Трансільваніі.
У маі 1410 годзе венгерскі кароль Жыгімонт Люксембург даручыў яму і палаціну Нікаласу Гараі, каб яны сталі пасроднікамі ў перамовах паміж польскім каралём Уладзіславам Ягайлам і Тэўтонскім Ордэнам. Калі перамовы пацярпелі няўдачу і ўспыхнула вайна, Сцібар павёў венгерскае войска ў паход на паўднёвыя польскія ўладанні, але венгры не змаглі ўзяць ніякія крэпасці і былі вымушаны адступіць. У канцы 1411 года ён быў галоўнакамандуючым арміі венгерскага караля Жыгімонта ў вайне супраць Венецыянскай рэспублікі.
Сям’я
Быў у шлюбе з Даброхнай Зеўскай (пам. 1422), дачкой генеральнага старосты вялікапольскага і ваяводы калішскага Седзівоя Палукі з Шубіна, ад шлюбу з якой меў сына Сцібара (пам. 1434) і дачку Рахну.
Сойкі
Со́йкі (, Сойки) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Абрыцкая Слабада
Абры́цкая Слабада́ (, Абрицкая Слобода) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавета.
Размешчана на дарозе, недалёка ад шашы.
Хошчна (гміна)
Хо́шчна (Choszczno) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хашчэнскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хошчне. Плошча гміны складае 246,28 км². Станам на 2008 год у гміне Хошчна пражывалі 22 257 чалавек, шчыльнасць — 90 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 18 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 45 населеных пунктаў.
Махлярства
Махлярства — завалоданне маёмасцю або набыццё права на маёмасць шляхам падману або злоўжывання даверам. Махлярства ў разуменні сучаснага крымінальнага права — гэта карыслівае злачынства, якое з'яўляецца разнавіднасцю крадзяжу і адносіцца да катэгорыі злачынстваў супраць уласнасці.
Гурынёўка
Гурынёўка (, Гуринёвка) — былы хутар у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Запольскага сельсавета.
Сеніцкі сельсавет
Се́ніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Сеніца.
Гурынёўка
Ліквідаваны ў 2015 годзе.
Сеніцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. 18 студзеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу горада Мінска. З 26 мая 1935 года ў складзе Мінскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. 8 красавіка 1957 года ў склад сельсавета з Падгайскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Каханаўшчына, Лявонцавічы, Падгай, Скарынічы і пасёлак Скарынічы). 29 верасня 2006 года ў склад Мачулішчанскага пассавета перададзены вёскі Аляксандрава і Мачулішчы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 10236 чалавек, з іх 88,7 % — беларусы, 7,9 % — рускія, 1,2 % — украінцы, 0,7 % — палякі.
Халочча
Хало́чча (, Холочье) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
У 1926—1991 гадах цэнтр Халоцкага сельсавета.
Думарышкі 6
Думары́шкі 6 (, Думаришки 6) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Хотча (гміна)
Хо́тча (Chotcza) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ліпскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хотчы-Юзэфаве. Плошча гміны складае 88,82 км². Станам на 2012 год у гміне Хотча пражывалі 2499 чалавек, шчыльнасць — 28,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 1 (снукер)
Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 1 — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 па 22 ліпеня 2012 года ў паўднёва-заходняй акадэміі снукера, у Глостэры, Англія. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Шапрудаўка
Шапру́даўка (, Шапрудовка) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Храсткова (гміна)
Храстко́ва (Chrostkowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ліпноўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Храсткове. Плошча гміны складае 74,08 км². Станам на 2013 год у гміне Храсткова пражывалі 2990 чалавек, шчыльнасць — 40,3 чал./км².
Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 2 (снукер)
Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 2 — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 8 па 12 жніўня 2012 года ў паўднёва-заходняй акадэміі снукера, у Глостэры, Англія. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 3 (снукер)
Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 3 — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 9 верасня 2012 года ў паўднёва-заходняй акадэміі снукера, у Глостэры, Англія. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Ясная Паляна (Чачэрскі раён)
Я́сная Паля́на (, Ясная Поляна) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
Жалезны чалавек (значэнні)
Жалезны чалавек:
Хшанаў (гміна, Люблінскае ваяводства)
Хша́наў (Chrzanów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Яноўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хшанаве. Плошча гміны складае 70,03 км². Станам на 2014 год у гміне Хшанаў пражывалі 2987 чалавек, шчыльнасць — 42,65 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 8 салецтваў.
Паэзіязнаўства
Паэзіязна́ўства — галіна літаратуразнаўства, якая вывучае паэзію як форму адлюстравання рэчаіснасці і як мастацтва ў яе ўзаемадачыненнях з грамадскім жыццём і літаратурай у цэлым. Як асобная сістэма ведаў пра паэзію ўзнікла ў старажытнасці і да гэтага часу развіваецца ў рэчышчы літаратуразнаўства.
Мае свой аб'ект даследавання (усё, што адносіцца да паэзіі: асобны паэтычны твор, паэтычны жанр, творчасць паэта і г. д.), сваю тэрміналогію, карыстаецца агульнай для ўсяго літаратуразнаўства метадалогіяй. З усіх раздзелаў паэзіязнаўтва пакуль што найбольшую вядомасць і самастойнасць набыло вершазнаўства.
Сувязь з іншымі навукамі
Глыбокае разуменне паэзіі немагчыма без ведання законаў развіцця грамадства, культуры, мовы. Таму паэзіязнаўства цесна звязанае з гісторыяй, псіхалогіяй, эстэтыкай, мовазнаўствам, некаторымі іншымі грамадскімі і гуманітарнымі навукамі.
Дысцыпліны паэзіязнаўства
Асноўныя дысцыпліны:
У храналагічным запісе кожны факт пашпартызуецца, г. зн. указваецца крыніца, адкуль узятыя звесткі. У літаратуразнаўстве пашырэнне набыў асобны жанр храналогіі — летапіс жыцця і творчасці пісьменніка. Такія летапісы змяшчаюцца звычайна ў канцы навуковых збораў твораў.
Акцябр (Чачэрскі раён)
Акця́бр (, Октябрь) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.
Думарышкі 7
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Украінскі рок
Украiнскi рок — культурна-музычная і грамадска-палітычная з’ява, якая ўзнікла ва Украіне ў 1960-я гады XX стагоддзя пад уплывам сусветнай музыкі.
У пачатку 1970-х гадоў іх ці загналі ў падполле, напрыклад, гурты «Еней» або «Гуцули» — ці ператваралiся ў прафесійныя ВІА як: «Арніка», «Ореол». Другая хваля ўкраінскага року (канец 1970-х- пачатак 1980-х) часткова выехала ў РСФСР: «Діалог», «Крок», «Друга половина», «Інтерв’ю», «Зимовий сад», «Галактика», «Лабіринт». У трэці раз ўкраінскі рок адрадзіўся ў эпоху перабудовы. На хвалі эйфарыі, эканамічныя праблемы загналі рокераў ў клубы, але рух трымаўся на намаганнях асобных энтузіястаў і некалькіх камерцыйна паспяховых гуртоў(ВВ, Брати Гадюкіни). Зараз ўкраінскі рок знаходзіцца ў стане росту на ўзроўні з сусветнымі тэндэнцыямі.
Выбітныя песні ўкраінскага року апошніх 25 гадоў (1988—2013 г.г.)
У 2013 годзе па версіі ўсеўкраінскага рок-партала rock-ua былі вызначаны 50 самых выбітных песень украінскія рода за апошнія 25 гадоў (з 1988 па 2013):
Антычнае (метрычнае) вершаскладанне
Анты́чнае (метры́чнае) вершава́нне — сістэма вершаскладання, заснаваная на раўнамерным чаргаванні доўгіх і кароткіх складоў у вершаваных радках.
Гісторыя антычнага вершаскладання
Узнікла антычнае вершаскладанне ў VIII ст. да н. э. у Старажытнай Грэцыі, у III ст. да н. э. перайшло ў Рым, шырокае развіццё атрымала ў антычнай літаратуры (адсюль і назва — антычнае). Гэта сістэма магла і можа ўжывацца толькі ў мовах, у якіх галосныя адрозніваюцца па працягласці гучання. Да такіх моў, апрача старажытнагрэчаскай і ранняй латыні, адносяцца арабская, персідская, славацкая і большасць індыйскіх моў. Антычны верш узнік і развіваўся ў еднасці з мелодыяй; антычны паэт выступаў і як складальнік вершаў, і як спявак, іх музычны інтэрпрэтатар. Асноўнай рытмічнай адзінкай верша з'яўлялася стапа, у якой у належнай паслядоўнасці ядналіся доўгія і кароткія склады. Адзінка часу, неабходная для вымаўлення аднаго кароткага склада, называлася морай. У доўгім складзе былі дзве моры. Раўнамернае чаргаванне пэўных стопаў стварала выразны метрычны малюнак, або метр; паўтарэнне той ці іншай колькасці стопаў, аднолькавых па працягласці гучання, утварала вершаваны памер. Часам у вершаваных радках чаргаваліся ў строгай паслядоўнасці розныя па характары стопы. Такія вершы называліся лагаэдамі. У антычным вершаскладанні было 28 розных стопаў і дзясяткі памераў.
Найбольш пашыранымі вершаванымі памерамі антычнага верша былі гекзаметр і пентаметр. Антычныя аўтары не ведалі рыфмы, аднак строга вытрымлівалі чаргаванне аднатыпных клаўзулаў у радках. Дзякуючы клаўзулам, а таксама вершаваным памерам асобныя радкі ядналіся ў строфы. Антычная паэзія выпрацавала свае віды строф. Надзвычай багатае, тэарэтычна распрацаванае антычнае вершаскладанне аказала велізарны ўплыў на ўсю еўрапейскую паэзію.
1922 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1922 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
З’явіліся
.
Вершазнаўства
Вершазна́ўства — раздзел паэтыкі, што вывучае верш як пэўную эстэтычную сістэму, яго гісторыю і тэорыю. Вершазнаўства вывучае гукавы склад вершаў, паэтычны сінтаксіс.
Гісторыя беларускага вершазнаўства
Першым беларускім вершазнаўцам быў Л. Зізаній, які падаў кароткі курс тэорыі антычнага (метрычнага) верша, даў тлумачэнне некаторых вершазнаўчых паняццяў (стапа, метр, памер, рыфма). Асобныя палажэнні Л. Зізанія развіў М. Сматрыцкі, які зрабіў спробу ўвесці ў старабеларускую і ва ўсю ўсходнеславянскую паэзію антычную сістэму вершаскладання. Выдатным вершазнаўцам сярэдневяковай Беларусі з'яўляўся М. Сарбеўскі. Асобныя вершазнаўчыя назіранні ёсць у працах С. Полацкага, Я. Чачота, I. Насовіча, Я. Карскага. Значны ўклад у беларускае вершазнаўства ўнёс М. Багдановіч сваім нарысам пра санет, даследаваннем рытмікі і фонікі верша Т. Шаўчэнкі, развагамі пра суадносіны рытму і метра і інш. Беларускае савецкае вершазнаўства распачалося працамі А. Вазнясенскага, Я. Барычэўскага, У. Дубоўкі. Найбольш інтэнсіўна гісторыя і тэорыя беларускага верша распрацоўваюцца ў пасляваенны час. Вучоныя даследуюць рытміку і метрыку як літаратурнага верша, так і фальклорнага.
Хшанаў (гміна, Малапольскае ваяводства)
Хша́наў (Chrzanów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хшаноўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хшанаве. Плошча гміны складае 79,33 км². Станам на 2008 год у гміне Хшанаў пражывалі 49 399 чалавек, шчыльнасць — 622,7 чал./км².
Дальні (Бялыніцкі раён)
Да́льні (, Дальний) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Рух за Францыю
Рух за Францыю (Mouvement pour la France, MPF) — кансерватыўная, традыцыяналісцкая палітычная партыя. Заснавана ў 1994 годзе Філіпам дэ Вілье, былым міністрам у кабінеце Жака Шырака.
Партыя спрыяе зрыву перамоў па ўступленні Турцыі ў Еўрапейскі саюз.
Гісторыя
Партыя была ўтворана ў Парыжы французскім палітыкам Філіпам дэ Вілье 20 лістапада 1994 года. Да 1999 года была галоўным чынам рэгіянальнай партыяй, прадстаўленай у Вандэі. На выбарах у Еўрапейскі парламент у 1999 годзе партыя ў альянсе з Аб'яднаннем за Францыю Шарля Паскуа атрымала 13 месцаў. У 2004 годзе партыя ўдзельнічала ў наступных выбарах у Еўрапейскі парламент і атрымала 3 месцы (7.6 %).
У 2007 годзе Філіп дэ Вілье быў кандыдатам ад «Руху за Францыю» на прэзідэнцкіх выбарах, дзе атрымаў 2,23 %.
Лозунгі партыі: «La droite patriotique de gouvernement» («Правае патрыятычнае крыло ўрада»), «La parole au peuple» («Мы, народы»), «Construisons l’Europe des peuples» («Будуем Еўропу народаў»), «Oui à l’Europe, non à Bruxelles» «За Еўропу, але не за Брусель»).
Акцэнтна-складовы верш
Акцэ́нтна-складо́вы верш — від танічнага верша, для якога характэрна, апрача аднолькавай колькасці акцэнтаў (моцных націскаў), аднолькавая колькасць складоў у вершаваных радках. Склад — гэта адрэзак гукавога патоку мовы, у аснове якога — адзін галосны гук. Часам колькасць акцэнтаў і складоў у вершарадах можа неістотна змяняцца (павялічвацца або змяншацца на адзін-два).
Акцэнтна-складовы верш у беларускай літаратуры
У беларускай паэзіі акцэнтна-складовы верш узнік у XIX ст. і аб'яднаў асноўныя прыметы сілабічнага вершаскладання і народнага верша ў яго інтанацыйна-сказавай разнавіднасці (былінны верш). Ён, як правіла, карыстаецца рыфмамі, мае страфічную арганізацыю, у ім нярэдка ўжываецца цэзура:
Брылёў (Чачэрскі раён)
Брылёў (, Брилёв) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.
Да 1961 года пасёлак уваходзіў у склад Глыбочыцкага сельсавета.
Былінны верш
Былі́нны верш — адна з формаў фальклорнага акцэнтнага верша, які выкарыстоўваўся ў даўніх былінах. У гэтым вершы адсутнічае рыфма, моцных (або апорных) націскаў у вершаваных радках — часцей тры, часам — два. Аднолькавая (або прыблізна аднолькавая) колькасць моцных націскаў у радках быліннага верша дасягаецца пропускам пры рэчытатыўным выкананні былін лагічных націскаў у асобных словах, увядзеннем дадатковых складоў, паўтору і г. д. У новай беларускай паэзіі былінны верш часам ужываецца ў мэтах стылізацыі. Так, двухакцэнтны верш быліннага тыпу (з цэзурай) скарыстаў Я. Купала ў прадмове да паэмы «Гарыслава»:
АПФА ў сезоне 1921
Cезон 1921 году стаў другім рэгулярным сезон Нацыянальнай футбольнай лігі, якая тады называлася Амерыканская Прафесійная Футбольная Асацыяцыя (APFA).
Турнірная табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Дундзеры
Ду́ндзеры (, Дундеры) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі. Да 1939 года тут знаходзілася пагранічная кампанія KOP «Dundery».
Васход (Чачэрскі раён)
Васхо́д (, Восход) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.
Албанская народная ізапаліфанія
Албанская народная ізапаліфанія (Iso-polifonia popullore shqiptare) — албанская традыцыя шматгалосных спеваў. Унесена ў 2005 г. ЮНЕСКА у спіс нематэрыяльнай спадчыны чалавецтва.
Ізапаліфанічныя спевы з'явіліся ў сярэднявеччы пад уплывам візантыйскай праваслаўнай царкоўнай традыцыі. У Албаніі вылучаюцца дзве стылістыкі — паўночная і паўднёвая, якія супадаюць з этнаграфічнымі межамі. Два галасы ўяўляюць сабою найпростую форму албанскай ізапаліфаніі. Шматгалоссе суправаджаецца гудам з выкарыстаннем ступеністага дыхання.
Еленцы
Е́ленцы (, Еленцы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гарадок (Чачэрскі раён)
Гарадо́к (, Городок) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.
Фінал Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2015
Фінал Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2015 — фінальны матч Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2014/15, 60-га сезону галоўнага клубнага турніра Еўропы, арганізаванага УЕФА. Гульня прайшла на Алімпійскім стадыёне ў Берліне, 6 чэрвеня 2015 года. Пераможцам стала іспанская «Барселона», якая выйграла ў італьянскага «Ювентуса» з лікам 3:1, і тым самым стала пяціразовым уладальнікам трафея.
Пераможца фінала Лігі чэмпіёнаў УЕФА атрымлівае права згуляць супраць пераможцы Лігі Еўропы 2014/15 за Суперкубак УЕФА 2015. А таксама маюць права прайсці ў паўфінал клубнага чэмпіянату свету 2015 ў якасці прадстаўніка УЕФА.
Месца правядзення
Фінал прайшоў на Алімпійскім стадыёне, у Берліне. Месца правядзення фінала было абвешчана на пасяджэнні Выканаўчага камітэта УЕФА ў Лондане 23 мая 2013 года.
Шлях да фінала
Заўвага: Ва ўсіх выніках, прыведзеных ніжэй, ачкі фіналіста даюцца першая (Д: матч дома; Г: матч у гасцях).
Пасол матча
Былы гулец зборнай Германіі Карл-Хайнц Рыдле, які выйграў Лігу чэмпіёнаў у складзе дортмундскай «Барусіі» ў 1997 годзе, быў названы ў якасці пасла фінальнага матчу.
Квіткі
Перыяд усеагульнага продажу квіткоў доўжыўся з 5 па 23 сакавіка 2015 года. Квіткі былі даступныя ў чатырох цэнавых катэгорыях: 70, 160, 280 і 390 еўра.
Звязаныя падзеі
Фінал Лігі чэмпіёнаў 2015 сярод жанчын адбыўся 14 мая 2015 года на стадыёне Фрыдрых-Людвіг-Ян Шпортпарк таксама ў Берліне.
Дручаны
Друча́ны (, Дручаны) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1669 годзе ў складзе Аршанскага павета ВКЛ.
У 1924—1931 гадах цэнтр Дручанскага сельсавета.
Хшыпска Вельке (гміна)
Хшы́пска Ве́льке (Chrzypsko Wielkie) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мендзыходскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хшыпску Вельке. Плошча гміны складае 84,33 км². Станам на 2010 год у гміне Хшыпска Вельке пражывалі 3340 чалавек, шчыльнасць — 39,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 14 населеных пунктаў.
Анакруза
Часам анакруза дапамагае вылучыць пэўнае слова ў пачатку вершаванага радка. Гэта здараецца тады, калі сярод аднатыпных анакрузаў з'яўляецца анакруза іншага віду. Найбольш відазмяняе рытмічны малюнак верша нераўнамернае паўтарэнне анакрузаў. Некаторыя даследчыкі тэрмін «анакруза» ўжываюць толькі ў дачыненні да звышсхемных ненаціскных складоў у пачатку радкоў, што, у прыватнасці, назіраецца ў чацвёртым радку першага чатырохрадкоўя верша М. Багдановіча «Купідон» (тут у стапе ямба лішні ненаціскны склад):
Рытміка (літаратура)
Ры́тміка — раздзел вершазнаўства, які вывучае рытмічныя асаблівасці верша як моўнай сістэмы (асноўныя і дапаможныя рытмастваральныя кампаненты, сістэму паўтораў, паўзаў і г. д.), змястоўнасць вершаванага рытму, займаецца параўнальным даследаваннем рытму ў вершаваных творах розных літаратурных стыляў і напрамкаў. Рытм — адна з самых істотных асаблівасцей літаратурнага твора, і ўвасабляецца ён у больш-менш раўнамерным паўтарэнні асобных кампанентаў мастацкага тэксту праз пэўныя прамежкі (апавяданне і паказ учынкаў, напружанае і аслабленае дзеянне, трагічныя і камічныя сцэны, метафорыка і аўталогія і г. д.). Рытм — галоўная прымета верша.
Рытміка цесна звязаная з іншым раздзелам вершазнаўства — метрыкай. У беларускім вершазнаўстве канкрэтным аналізам рытмікі ўпершыню заняўся М. Багдановіч. У 70-я гады XX ст. пашырэнне набыў статыстычны метад даследавання рытмічных з'яў беларускага верша. Аднак грунтоўнае даследаванне рытмікі беларускага верша па сутнасці толькі пачынаецца.
Арберэшы
Арберэшы (Arbëreshë) — культурная група албанцаў на поўдні Італіі. Размаўляюць на асобныя дыялекце албанскай мовы. Агульная колькасць (2015 г.) - 102 тысячы чал.
Арберэшы — нашчадкі албанцаў, якія перасяляліся на поўдзень Італіі і на Сіцылію ў XV - XVII стст. Пераважна служылі ваеннымі наёмнікамі. Першы выпадак іх запрашэння ў Неапалітанскае каралеўства зафіксаваны ў 1448 г. За службу яны атрымоўвалі зямельныя валоданні, куплялі жытлы ў гарадах, дзе займаліся рамяством і гандлем. Албанскую ідэнтычнасць і мову захавалі пераважна сельскія жыхары.
Адасабленню ад італьянцаў і захаванню традыцый садзейнічала спавяданне праваслаўя. У XVIII ст. у Калабрыі і на Сіцыліі былі адчынены албанскія праваслаўныя адукацыйныя ўстановы. У наш час большасць вернікаў належаць да парафій розных праваслаўных цэркваў і албанскай грэка-каталіцкай царквы.
Кудрэвіч
Кудрэвіч — беларускае прозвішча.
Славацкая нацыянальная партыя
Гісторыя
Партыя ўзнікла ў 1989 годзе ў разгар «аксамітавай рэвалюцыі» ў Чэхаславакіі. Устаноўчы сход адбыўся 19 мая 1990 года ў Жыліне. Сваімі ідэйнымі папярэднікамі СНП абвясцілі Глінкаву славацкую народную партыю, якая дзейнічала да Другой сусветнай вайны.
На парламенцкіх выбарах у чэрвені 1990 года партыя атрымала 13,94 % галасоў і 22 мандата з 150 у Славацкай Нацыянальнай Радзе, а таксама атрымала прадстаўніцтва на агульначэхаславацкім узроўні ў Палаце нацыянальнасцей (11,44 % галасоў ад Славакіі і 9 месцаў з 75) і Народнай палаце (10,96 % галасоў ад Славакіі і 6 месцаў з 200). У 1992 годзе СНП некалькі паменшыла сваё прадстаўніцтва ў заканадаўчых органах (7,93 % і 15; 9,35 % і 9; 9,93 % і 6 адпаведна). У 1992—1998 з невялікім перапынкам у 1994 годзе СНП падтрымлівала прэм’ер-міністра Уладзіміра Мечыяра.
У 2001 годзе ад СНП аддзялілася частка членаў, якія назваліся Сапраўднай славацкай нацыянальнай партыяй (Pravá slovenská národná strana, PSNS). У 2005 абедзве часткі аб’ядналіся зноў.
З 2006 па 2010 год партыя размяшчала 18 месцамі ў Нацыянальнай Радзе Славакіі, а таксама кантралюе тры міністэрскія партфелі — адукацыі, экалогіі і рэгіянальнага развіцця. У Еўрапарламенце па выніках выбараў 2009 года партыя мае аднаго дэпутата (ім з’яўляецца Яраслаў Пашка). На парламенцкіх выбарах 2010 года партыя ледзь пераадолела пяціпрацэнтны бар’ер, атрымаўшы 128 490 (5,07 %) галасоў і 9 мандатаў. На парламенцкіх выбарах 2012 года партыя атрымала 4,55 % галасоў і 0 месцаў у парламенце.
Дзейнасць
Славацкая нацыянальная партыя прытрымліваецца ідэй заснавальнікаў гістарычнай аднайменнай партыі (1871—1938), нацыянальных, хрысціянскіх і сацыяльных прынцыпаў і кірыла-мятодаўскай традыцыі.
Лідар партыі у 2003—2012 гадах Ян Слота прыцягваўся да судовай адказнасці за ўдзел у шэрагу правапарушэнняў (падпал, аўтамабільны крадзеж, злачынны напад). Славацкі тэлеканал «Markíza» прывёў дакументы аб крымінальным мінулым Слоты, што і пацягнула за сабой судовы працэс, дзе партыйны лідар прызнаў свой удзел у злачынствах і нават заявіў, што ганарыцца тым, што збіў этнічнага венгра. Партыя вядомая сваімі ксенафобскімі, антывенгерскімі і антыцыганскімі выступленнямі, а таксама кампаніяй за рэабілітацыю прафашысцкага прэзідэнта Ёзефа Цісы.
Хшанставіцы (гміна)
Хшанставі́цы (Chrząstowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апольскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хшанставіцах. Плошча гміны складае 82,31 км². Станам на 2004 год у гміне Хшанставіцы пражывалі 6637 чалавек, шчыльнасць — 80,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Глыбочыца (Чачэрскі раён)
Глыбо́чыца (, Глыбочица) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавета.
У 1926—1961 гадах цэнтр Глыбочыцкага сельсавета.
Забор’е (Плюскі сельсавет)
Забо́р’е (, Заборье) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Слабодка Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Кабінетныя багі і духі беларускай міфалогіі
Кабінетныя багі і духі беларускай міфалогіі — міфічныя істоты, якія ніколі не існавалі ў вераваннях насельніцтва Беларусі, а былі свядома выдуманы ці памылкова вызначаны этнографамі і фалькларыстамі. Слова «кабінетныя» азначае тое, што яны нарадзіліся як бы ў кабінетах навукоўцаў, а не ў рэальнай народнай свядомасці.
ХІХ стагоддзе
Павел Шпілеўскі (псеўданім Древлянский) займаўся даследваннем беларускай міфалогіі і фальклору ў 1-й траціне ХІХ ст. 23-гадовы аматар, ён ставіўся да сваёй працы непрафесійна, «ствараючы» імёны ніколі не існавалых багоў з беларускіх слоў і фразеалагізмаў. А. Тапароў, Т. Іванова, Л. Лапцеў і Е. Леўкіеўская прыйшлі да высновы, што значная, калі не параважная частка з 52 пазначаных ім духаў і багоў — па сутнасці, плён яго фантазіі. Назвы калектыўнай працы ці каляндарных тэрмінаў (каляда, талака, шчадрэц, купала) ці назвы прыродных з’яў (жыж, зюзя, знічка) у Шпілеўскага ператварыліся ў багоў. Шэраг іншых згаданых ім персанажаў — гарцукі, Дзявоя, Меша, Паляндра, Жыцень, Жытняя Баба, Кумяльган, Бордзя, Любмел, Цёця — не згадваюцца болей ні ў якіх крыніцах, іх не здолеў зафіксаваць ніводны пазнейшы фалькларыст. Адам Кіркор таксама падазраваўся ва ўласнай міфатворчасці (яго «бог» Бялун мог быць кантамінацыяй рысаў палевіка і ахоўніка кладаў).
ХХ стагоддзе
Кабінетныя багі і духі Шпілеўскага і Кіркора аказаліся вельмі жывучымі. На іх грунтаваліся нядаўнія, карыстаныя нават сёння выданні па беларускай міфалогіі (напрыклад, зборнік У. Васілевіча «Зямная дарога ў вырай»), многія дзіцячыя энцыклапедыі. Алесь Шамак, аўтар працы «Міфалогія беларусаў», выкарыстоўвае непацверджаныя звесткі П. Шпілеўскага і нават сам абвінавачваецца ва ўласнай фальсіфікацыі. Максім Знак заўважае, што такія персанажы, як Бабар, Бадзюля, Зазоўкі, Хіхітун, Сербай, Цыгра, «усплылі» ў літаратуры ў апошнія дзесяцігоддзі, і чамусьці не былі зафіксаваныя ніводным даследчыкам ХІХ — пачатку ХХ стст. М. С. Кацар, даследчык беларускіх арнаментаў, тлумачыць многія народныя ўзоры праз вобразы і катэгорыі, запазычаныя ў П. Шпілеўскага.
Тым не менш, вобразы Жыжаля, Зюзі (як, аднак, мог існаваць як духі сцюжы, а не як боства), Жытня развіваліся, з’яўляліся нават на ілюстрацыях беларускіх мастакоў (Валерыя Славука, Паўла Татарнікава). Фактычна, сёння яны ператварыліся ў паўнавартасных міфалагічных істот, якія, аднак, з’яўляюцца элементамі неаміфалогіі і не маюць нічога агульнага са старажытнымі вераваннямі беларусаў.
Аўген Бартуль
Аўген Бартуль (26 лютага 1908, Пецярбург — 22 чэрвеня 1992, Лембарк, Польшча; Псеўданімы: магчыма, А. Бужанскі) — беларускі паэт і нацыянальны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў юрыдычны факультэт Віленскага ўніверсітэта. У 1920-я гады быў сябрам Беларускага студэнцкага саюза, у Раду якога быў абраны ў 1928 годзе. Пасля ўніверсітэта працаваў следчым на Лідчыне і ў Вільні.
Друкаваўся з 1925 года. З вершамі, апавяданнямі і крытычнымі артыкуламі выступаў у шматлікіх калектыўных зборніках, альманахах Заходняй Беларусі, у часопісах «Шлях моладзі» і «Калоссе». На думку Уладзіміра Калесніка, Бартуль падпісваў свае крытычныя і публіцыстычныя артыкулы у 1930-я гады псеўданімам ''А. Бужанскі'', аднак з гэтай думкай нязгодны Максім Танк.
У канцы 1930-х гадоў кінуў пісаць. Акрамя таго, забараніў перадрукоўваць свае творы. З-за гэтага нават судзіўся. Максім Танк успамінаў у 1935 годзе: "«Каля „Бара Акацімскага“ ледзь не напароўся на Х. Ільяшэвіча і А. Бартуля — не так даўно яшчэ двух славутых паэтаў. Першы, стаўшы ценем Р. Астроўскага, п'е, спыніўшыся на нейкім раздарожжы паэзіі і непаэзіі, піша свае анемічныя, выхалашчаныя вершы; другі, як яго вусаты патрон, які, даехаўшы ў свой час на трамваі да прыпынку „Незалежнасць“, разьвітаўся з сацыялізмам, дабраўшыся да панскага карыта, разьвітаўся са сваім былым радыкалізмам і вершамі і зараз памагае пракурору пісаць акты абвінавачваньня супраць нас. Помню, у 1930 г. мяне зь імі пазнаёміла сястра Лю — Зося. А. Бартуль тады, здаецца, адзначаў пяцігодзьдзе сваёй дзейнасьці. (…) Другая сустрэча была праз год, калі мяне ў наручніках прывезьлі з Глыбокага ў Вільнюскі акруговы суд і прывялі на допыт да сьледчага, у пакоі якога я неспадзявана ўбачыў А. Бартуля. Ён увесь час, пакуль мяне дапытвалі, сядзеў за сталом, апусьціўшы галаву, не адрываючы вачэй ад нейкіх папер. І вось — трэцяя сустрэча з памочнікам сьледчага. Добра, што не заўважылі мяне. Я спыніўся каля вітрыны кніжнага магазіна, у якой, быццам у люстры, бачыў, як яны перайшлі на другую старану вуліцы. Ля старой камяніцы, дзе, здаецца, мясьцілася калісьці славутая друкарня Мамонічаў, стаяла некалькі рамізнікаў. У двух яны, уваліўшыся ў сані, паехалі ў бок Нямецкай вуліцы. Можа, куды зноў піць»"
Невядома, дзе знаходзіўся А. Бартуль пасля верасня 1939 года, бо за працу ў польскіх органах улады яму напэўна пагражаў арышт.
Падчас 2-й сусветнай вайны Бартуль жыве і працуе на Лідчыне. Адсюль ён з пісьмовай просьбай звяртаецца да старшыні Віленскага беларускага камітэта доктара-стаматолага Баляслава Грабінскага, каб той выслаў яму ліст-пацвярджэнне, што Бартуль з'яўляецца беларускім пісьменнікам. На што Грабінскі адпісаў: «Ці не запозна вы пра гэта ўспомнілі?..».
Пасля вайны Бартуль з'ехаў на Захад, дзе сляды яго згубіліся.
Граф (матэматыка)
Граф (Graph) — асноўны аб'ект вывучэння матэматычнай тэорыі графаў, сукупнасць непустога мноства вяршынь і набораў пар вяршынь (сувязей паміж вяршынямі).
Аб'екты прадстаўляюцца як вяршыні, альбо вузлы графа, а сувязі — як дугі, альбо рэбры. Для розных абласцей прымянення віды графаў могуць адрознівацца скіраванасцю, абмежаваннямі на колькасць сувязей і дадатковымі дадзенымі аб вяршынях альбо рэбрах.