cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ала (імя)
Спасылкі
Тлумачэнні слова на старонцы «Грамота.ru»
Імяніны на старонцы «Calend.ru»
NGC 4187B
NGC 4187B — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Памірскія мовы
Памірскія мовы — арэальная сукупнасць роднасных моў, якія адносяцца да іранскіх моў (усходняя група).
Пацікі Чапельскія
Пацікі Чапельскія (Патики Чепельские) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Чарлёнка
Назву Чарлёнка маюць:
Абсалютна цвёрдае цела
Многія рэальныя цела з'яўляюцца цвёрдымі, гэта значыць на працягу доўгага часу захоўваюць свае памеры і форму, дакладней кажучы, змены памераў і формы настолькі нязначныя, што імі можна занядбаць. Мадэллю такіх цел служыць абсалютна цвёрдае цела.
Абсалю́тна цвё́рдае це́ла — механічная сістэма, якая не дэфармуецца, гэта значыць адлегласць між любымі дзвюма яе пунктамі застаецца нязменнай, незалежна ад таго, у якіх працэсах яна ўдзельнічае.
Абсалютна цвёрдае цела таксама захоўвае нязменным размеркаванне ўнутранай масы.
Сядзібна-паркавы комплекс Храпавіцкіх
Сядзібна-паркавы комплекс Храпавіцкіх — былы сядзібна-паркавы комплекс у аграгарадку Каханавічы Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
Каханавіцкі палац быў пабудаваны ў першай чвэрці XIX стагоддзя Яўстахам Храпавіцкім. Палац у Каханавічах быў спалены ў 1918 годзе.
Архітэктура
Збудаваны з моранага дрэва, партэравага тыпу, на высокіх мураваных сутарэнах, палац меў выгляд шырокага прамавугольніка. Яго гладкая адзінаццацівосевая фронтавая сцяна не мела напачатку нейкіх дадатковых архітэктурных акцэнтаў. У пачатку XX стагоддзя быў дабудаваны па цэнтры непрывабны чатырохкалонны ганак з балконам, да таго ж калоны, пазбаўленыя баз, былі пастаўлены проста на зямлю.
Пазней ён быў грунтоўна перароблены. Быў падзелены па гарызанталі на дзве часткі па ўзроўні мяжы між сутарэннямі і партэрам. Да замураванай з усіх бакоў дольнай часткі была прыстаўлена шырокая лесвіца. У верхняй частцы між калонамі былі ўстаўлены замкнутыя паўкружжамі сценкі. Паўсталы такім чынам аркадовы порцік, узвенчаны падоўжанай атыкавай сценкай, узбагаціў выгляд палаца з боку ўезду.
З боку агарода палац меў па бакавых восях кароткія крылы, што ўтваралі з галоўным корпусам літару «С» (першая літара прозвішча Сhrapowiскі), а таксама трохсценны рызаліт пасярэдзіне, што дазваляла бачыць палац у плане як літару «Е» (першая літара ад імя Еustachу). Уздоўж гэтай сцяны цягнулася галерэя з шырэйшымі пасярэдзіне і вузейшымі з бакоў лесвіцамі, што вялі ў агарод.
Абедзве бакавыя сцяны былі плоскія. Вонкавыя сцены палаца заставаліся неатынкаванымі, у натуральным колеры дрэва. Толькі сталярка вялікіх прамавугольных вокнаў, а таксама дзверы з іх абрамленнем былі лакіраваныя пад белы колер.
Палац накрываў высокі ламаны, чатырохскатны на галоўным корпусе і двухскатны на крылах, гонтавы дах, у ніжняй частцы якога з боку заезду былі прабіты адзінаццаць вялікіх замкнутых паўкружжамі вокнаў. З боку агарода толькі міжрызалітавыя праёмы мелі па адным акне падобнага выгляду. Магчыма, яны былі прарэзаны пазнейшым часам у мэтах прыстасавання гарышча пад жылыя пакоі.
Па цэнтры ад фронту месціўся вялікі пярэдні пакой, а з боку агарода вялікі гасцінны васьмікутны пакой з надзвычай пекнай аздобай, скампанаванай з дрэва розных гатункаў і колераў, выкладзены прамавугольнымі і квадратнымі кафлямі. У квадратах былі разеты цямнейшага колеру. Гэты пакой быў аббіты тапэтамі белага колеру ў попельнага колеру рамках. Салон абаграваўся з дапамогай высокіх плоскіх печаў, таксама з белай кафлі, дэкараванай авальнымі разьбянымі медальёнамі. Пасярод бакавых сцен віселі вялікія люстры, а па іх баках – габелены.
Усе астатнія пакоі былі аформлены ў стылі ампір, кожны з іх меў тапэты разьбяных узораў і кафлі на печах розных колераў.
Сталовую залу, акрамя партрэтаў продкаў, што выдзяляліся на фоне грубафактурных тапэтаў, аздабляла таксама багатая калекцыя парцэляну. На ўсіх сценах віселі талеркі, на буфетах стаялі вазы рознага памеру і формы.
Бібліятэка налічвала некалькі тысяч тамоў на польскай, французскай, нямецкай і інш. мовах.
У багатым архіве роду знаходзіўся, між іншым, толькі часткова выдадзены ў друку шматтомны «Дыярыуш» ваяводы Яна Антонія Храпавіцкага. У сувязі з тым, што Каханавічы ляжалі на шляху Напалеона да Вялікіх Лук, у палацы захоўваліся таксама памяткі аб французскім імператары, які начаваў у шатры ў тутэйшым парку, – крышталёвая чарніліца і пяро.
Парк
Палац акружаў парк плошчай 20 гектараў. Быў ён нашмат старэйшы за палац, з-за гэтага ствалы некаторых векавечных дрэў былі сцягнуты жалезнымі клямарамі. Перад палацам раскідаўся гладкастрыжаны траўнік, аздоблены пасярэдзіне клумбай. Насупраць ганка быў шырокі ўезд да палаца, узяты ў кулісы дрэў, што акружалі газон.
Бліжэй да цэнтральнага рызаліту з боку агарода расла вялікая туя, а па баках сцяжынкі, што перасякала газон, – пышныя ружы.
У тыльнай частцы агарода аж да нашага часу захаваліся старыя ліпавыя алеі. Па правым баку ад цэнтральнага газона былі гасцінныя пакоі, кухня, мытня. На супрацьлеглым баку ўзвышалася аранжарэя, у якой вырошчваліся пальмы, агавы і мноства іншых экзатычных раслін. Недалёка стаяла таксама «ананасарыя». За гэтымі будынкамі цягнуўся дзесяцігектарны сад.
Пуна (Перу)
Пуна (Puno) — горад на поўдні Перу, за 1335 км ад сталіцы Лімы. Насельніцтва каля 119 тысяч чалавек. Горад з’яўляецца сталіцай аднайменнага рэгіёна Пуна.
Кабак (возера)
Плошча возера складае 0,23 км². Даўжыня 0,87 км. Найбольшая шырыня 0,4 км. Даўжыня берагавой лініі 2,1 км. Найбольшая глыбіня 8,9 м, сярэдняя 5,5 м. Аб’ём вады 1,26 млн м³. Плошча вадазбору 12,5 км².
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 5—8 м (ва ўсходняй частцы 20—25 м), на поўдні і паўднёвым захадзе невыразныя, спадзістыя, на поўначы пад лесам і хмызняком. Пойма шырынёй да 10 м, пераўвільготненая, месцамі тарфяністая, парослая хмызняком. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя, на паўднёвым захадзе возера сплавінныя. Мелкаводдзе вузкае, глыбакаводная частка ложа плоская, выслана крэменязёмістым сапрапелем. Возера эўтрофнае. Надводная расліннасць пашырана да глыбіні 2 м і на адлегласці 5—15 м ад берага возера. Да глыбіні 3—3,7 м растуць рагаліснік, рдзесты, гарлачыкі, шышняк.
На поўдні ў Кабак ўпадае ручай з возера Бабча, на поўначы выцякае ручай у возера Ладасна.
У возеры водзяцца шчупак, лінь, акунь, лешч, плотка, краснапёрка, мянтуз і іншыя віды рыб.
Лаўчунішке
Лаўчу́нішке (Laučiūniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Насельніцтва 11 чал. (2001 г.).
Чарнакі
Назву Чарнакі́ маюць:
1974 год у гісторыі кіно
1974 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Леапольд Іозеф Даўн
Граф Леапольд Іозеф фон Даўн, князь Тыяна (Leopold Joseph Graf Daun, Furst von Thiano;, Вена, Аўстрыя — , Вена) — аўстрыйскі военачальнік, фельдмаршал, прэзідэнт гофкрыгсрата (1762—1766). З 1758 па 1763гады — галоўнакамандуючы аўстрыйскімі войскамі ў Сямігадовай вайне. Цесць маркіза Памбала.
Біяграфія
Насуперак жаданню бацькі, графа Вірыха Філіпа фон Даўна, таксама аўстрыйскага фельдмаршала, зрабіць з сына святара, паступіў на ваенную службу. Атрымаў баявое хрышчэнне на вайне супраць іспанцаў у Сіцыліі ў 1718 годзе. Роднасныя сувязі палегчылі хуткую кар’еру: у 1734—1735 гадах у Італіі ён ужо палкоўнік пад кіраўніцтвам уласнага бацькі, у вайне супраць турак 1737—1739 — генерал-маёр.
У Вайне за аўстрыйскую спадчыну здолеў адрозніцца ў бітвах пры Хохенфрыдбергу і Соары, быў узведзены ў генерал-фельдцэйхмайстары.
Пасля вайны ўзначаліў рэарганізацыю аўстрыйскай арміі, падарыўшы ёй у 1749 годзе адзіны статут, а ў 1751 годзе — Ваенную акадэмію, стаўшы яе першым дырэктарам. У 1753 годзе ўзнагароджваецца Ордэнам Залатога руна, у 1754 годзе быў узведзены ў фельдмаршалы. Праз сваю жонку, удаву графа Носціца, меў моцныя сувязі пры двары, карыстаўся нязменнымі прыхільнасцю і даверам Марыі Тэрэзіі.
Языль
Я́зыль (, Языль) — аграгарадок у Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Цэнтр Языльскага сельсавета. Знаходзіцца за 25 кіламетраў на паўднёвы захад ад г.Старыя Дарогі, 133 кіламетры ад Мінска, 6 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Урэчча.
Леапольд Іозеф Даўн
Біяграфія
Сямігадовую вайну сустрэў у Маравіі. Прыйдучы на дапамогу аўстрыйцам, абложаным у Празе, разбіў 18 чэрвеня 1757 года прусакоў пры Коліне. Фрыдрыху прыйшлося, пасля прайгранай бітвы, пакінуць Багемію. Перамога пры Коліне разбурыла міф пра непераможнасць прускага караля. У адзначэнне яе Марыяй Тэрэзіяй быў заснаваны ордэн, які атрымаў яе імя. Першым з 20 военачальнікаў, якія атрымалі Вялікі крыж гэтага ордэна за ўсю гісторыю Аўстрыі, стаў фельдмаршал Даўн. Пасля таго, як, у выніку разгромнага паражэння пры Лейтэне 5 снежня 1757 года, прынц Латарынгскі склаў з сябе камандаванне аўстрыйскімі войскамі, становіцца галоўнакамандуючым.
Капітуляцыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
Капітуля́цыя Герма́ніі ў Пе́ршай сусве́тнай вайне́
Леапольд Іозеф Даўн
Біяграфія
З імем Даўна звязана перамога над прускімі войскамі пры Хохкірсе 14 кастрычніка 1758 года, не выкарыстаная ім самім з-за ўласцівай яму празмернай асцярожнасці, паланенне корпуса Фінка ў бітве пры Максене 20 лістапада 1759 года. Апошняй бітвай, якой Даўн кіраваў асабіста, быў паранены і пацярпеў паражэнне, была бітва пры Торгау 5 лістапада 1760 года. Адбыўшы для папраўкі ў Вену, адсутнічаў у дзеючай арміі да 1762 года.
Языль
Насельніцтва
965 жыхароў, 415 двароў (2003)
Плоскае (Веліжскі раён)
Плоскае (Плоское) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Капітуляцыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
«Чатырнаццаць пунктаў»
Аднак у Вашынгтоне не спяшаліся з перамір'ем, спрабуючы як мага больш аслабіць Германію. Прэзідэнт ЗША не адхіліў магчымасці пачатку мірных перамоваў, аднак заявіў, што патрабуе ад Германіі гарантый выканання ўсіх 14 пунктаў. Абмен нотамі паміж урадамі ЗША і Германіі аб умовах адводу войскаў з захопленых абласцей Бельгіі і Францыі, аб спыненні падводнай вайны і іншых умовах перамір'я працягваўся да канца кастрычніка. Каб зрабіць Антанту больш згодлівай, Вільгельм II 26 кастрычніка звольніў у адстаўку Людендорф, прызначыўшы замест яго першым генерал-кватэрмайстарам генерала В. Гронера.
Леапольд Іозеф Даўн
Біяграфія
Стаўшы яшчэ падчас вайны прэзідэнтам гофкрыгсрата, пасля вайны і да самай смерці ў 1766 годзе, працягваў распачатую ім у 40-я гады працу па рэарганізацыі аўстрыйскай арміі.
Капітуляцыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
Рэвалюцыя ў Германіі
Тым часам баявыя дзеянні на Заходнім фронце ўступілі ў завяршальную стадыю, 5 лістапада 1-й амерыканскай арміі ўдалося прарваць нямецкі фронт, 6 лістапада пачалося агульнае адступленне германскіх войскаў. У гэты крытычны для Германіі час у Кілі пачалося паўстанне матросаў германскага флоту, якое перарасло ў Лістападаўскую рэвалюцыю. Усе спробы здушыць рэвалюцыйныя выступленні апынуліся беспаспяховымі.
Леапольд Іозеф Даўн
Біяграфія
Быў майстрам тактыкі, манеўравання, меў славу выдатнага арганізатара, вайскавода, чые рашэнні былі заўсёды ўзважаны і да апошніх дэталяў прадуманы. Адваротным бокам гэтых якасцей з’яўляліся нерашучасць і марудлівасць, якія прыводзілі нярэдка да невыкарыстання, як гэта здарылася, напрыклад, пры Хохкірсе, спрыяльных магчымасцей для развіцця поспеху. Сучаснікамі быў празваны аўстрыйскім Фабіем Кунктатарам. У асобе «непрадказальнага» Фрыдрыха, які прадстаўляў новую школу вайскаводніцкага мастацтва, меў небяспечнага праціўніка, перад якім нярэдка пасаваў. Рускімі саюзнікамі небеспадстаўна вінаваціўся ў імкненні выйграць вайну рускай крывёй. Зайздросцячы Лаўдану, чыя папулярнасць у аўстрыйскіх войсках была вышэйшай за яго ўласную, у процівагу ўсяляк спрыяў кар’еры і ўзвышэнню Ласі, які і стаў яго пераемнікам на пасадзе прэзідэнта гофкрыгсрата.
Капітуляцыя Германіі ў Першай сусветнай вайне
Камп'енскае перамір'е
Каб не дапусціць канчатковага паражэння арміі, 8 лістапада ў Камп'енскі лес прыбыла германская дэлегацыя, прынятая маршалам Фошам. Умовы перамір'я, вылучаныя Антантай былі наступнымі: Германія павінна была выдаць Антанце 5 000 артылерыйскіх гармат, 30 000 кулямётаў, 3 000 мінамётаў, 5 000 паравозаў, 150 000 вагонаў, 2 000 самалётаў, 10 000 грузавых аўтамабіляў, 6 цяжкіх крэйсераў, 10 лінейных караблёў, 8 лёгкіх крэйсераў, 50 эсмінцаў і 160 падводных лодак. Астатнія караблі германскага ваенна-марскога флоту разбройваліся і інтэрніраваліся саюзнікамі. Блакада Германіі захоўвалася. Фош рэзка адкінуў усе спробы германскай дэлегацыі змякчыць умовы перамір'я. Фактычна вылучаныя ўмовы патрабавалі безумоўнай капітуляцыі. Аднак германскай дэлегацыі ўсё ж удалося змякчыць умовы перамір'я: Так, колькасць кулямётаў, якія падлягаюць выдачы, было зніжана да 25 000, самалётаў — да 1700, грузавых аўтамабіляў — да 5 000. Былі знятыя патрабаванні аб выдачы падводных лодак. У астатніх жа пунктах ўмовы перамір'я засталіся без змяненняў. 9 лістапада Вільгельм II быў скінуты і збег у Галандыю. 11 лістапада 1918 года ў 5 гадзін раніцы па французскім часе ўмовы перамір'я былі падпісаныя. Было заключана Камп'енскае перамір'е. У 11 гадзін пачуліся першыя стрэлы артылерыйскага салюту нацый у 101 залп, абвясціўшага заканчэнне Першай сусветнай вайны. Саюзнікі Германіі па Чацвяртному саюзу капітулявалі яшчэ раней. 29 верасня капітулявала Балгарыя, 30 кастрычніка — Турцыя, 3 лістапада — Аўстра-Венгрыя.
Плоскае (Веліжскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Call Me Maybe
Гісторыя
Песня «Call Me Maybe» выйшла 20 верасня 2011 і была ўключана ў другі студыйны альбом «Curiosity», прадзюсарамі сінгла сталі Джош Рамсей і Марынас Трэнч. 23 сакавіка 2012 Джэпсен упершыню выступіла на амерыканскім тэлебачанне ў шоу «The Ellen DeGeneres Show», выканаўшы «Call Me Maybe». Карлі Рэй таксама стала першым удзельнікам Canadian Idol, які здолеў узначаліць UK Singles Chart з сінглам «Call Me Maybe». 2 мая 2012 года спявачка наведала Аўстралію, дзе выканала «Call Me Maybe» на папулярным ТБ-шоу Sunrise. 20 мая 2012 года Джэпсен прадставіла трэк на цырымоніі Billboard Music Awards 2012. 9 чэрвеня 2012 года Джэпсен разам з папулярным спеваком Джасцінам Біберам выканала песню на Summertime Ball 2012 на стадыёне Уэмблі ў Лондане.
Малыя Пурневічы
Малы́я Пурне́вічы (, Малые Пурневичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пачапаўскага сельсавета. Размешчаны за 40 км на паўночны захад ад Баранавіч, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Міцкевічы.
Гісторыя
У 1909 годзе маёнтак Пурневічы ў Пачапаўскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні. Пазней на месцы колішняга маёнтка пабудавана вёска, якая атрымала сучасную назву.
У 1921 годзе ў складзе Польшчы, у Пачапаўскай гміне Навагрудскага павета.
З 1939 года ў складзе БССР.
Надзея Канстанцінаўна Крупская
Надзея Канстанцінаўна Крупская (Ульянава) (, Санкт-Пецярбург —, Масква) — савецкая грамадская дзеячка, педагог. Жонка У. Леніна. Ганаровы член АН СССР (1931). Доктар педагагічных навук (1936).
Біяграфія
Нарадзілася ў Санкт-Пецярбургу ў незаможнай шляхецкай сям’і беларускага паходжання, якая выехала з Валынскай губерні. Яе бацька — паручнік Канстанцін Ігнацьевіч Крупскі (1838—1883) належаў да арганізацыі Камітэт рускіх афіцэраў у Польшчы, маці — Лізавета Васільеўна Цістрава (1843—1915), гувернантка. Дзед па бацьку Ігнат Крупскі быў прадстаўніком мясцовага дваранства ў Слуцку, у сувязі з чым трапіў у якасці аднаго з герояў у паэму «Файнбергада» слуцкага паэта Р. Скурата.
Скончыла гімназію (1887), вучылася на вышэйшых Бястужаўскіх жаночых курсах. У 1891—1896 г. настаўнічала ў Пецярбургу, адначасова (з 1890) займалася рэвалюцыйнай дзейнасцю. Была арыштаваная ў 1896 г., з 1898 член Расійскай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі, у тым жа годзе яе асудзілі да трох гадоў ссылкі ў сяло Шушанскае Уфімскай губерні (цяпер Краснаярскі край), дзе адбываў ссылку і У. Ульянаў (Ленін). Там яна з ім прымае хрысціянскі шлюб у Рускай Праваслаўнай Царквы. У 1900—1901 адбывала ссылку г. Уфа. З 1901 г. суправаджала У. Леніна ў эміграцыі, падтрымлівала яго ў якасці сакратара і прэс-сакратара. Дапамагала У. Леніну ў выданні газет «Искра» і «Вперёд» (1901—1905), «Пролетарий» і «Социал-демократ» (1907—1911). 3 красавіка 1917 зноў у Расіі. Удзельніца Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917. Пасля 1917 г. працавала ў савецкай сістэме адукацыі. Член калегіі Наркамасветы, з лістапада 1920 старшыня Галоўпалітасветы пры Наркамасветы РСФСР, з 1929 намеснік народнага камісара асветы РСФСР. 3 1924 член ЦКК, з 1927 член ЦК ВКП(б).
Ружанскі сельсавет
Ружа́нскі сельсавет (да 2015 года — Ружа́нскі пасялко́вы саве́т) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — гарадскі пасёлак Ружаны.
Гісторыя
16 ліпеня 1954 года ў складзе Ружанскага раёна Брэсцкай вобласці БССР утвораны Ружанскі сельсавет шляхам аб’яднання скасаваных Бярэзніцкага і Малочкаўскага сельсаветаў. 21 студзеня 1961 года ў склад сельсавета са Славаціцкага сельсавета перададзена вёска Блізная. З 25 снежня 1962 года ў складзе Пружанскага раёна. 18 чэрвеня 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Калазубскага сельсавета (4 населеныя пункты: Бор-Ліпы, Кавалі, Мікіцічы, Юндзілы). 12 ліпеня 1963 года ў склад Кулянскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Байкі, Блізная, Воля, Галавічна, Карасі, Малочкі і Манчыкі). 16 красавіка 1973 года перайменаваны ў Паўлаўскі сельсавет, адначасова Вольскі сельсавет перайменаваны ў Ружанскі сельсавет. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 10 населеных пунктаў. 1 снежня 2009 года сельсавет скасаваны. На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў.
1 снежня 2009 года рашэннем Брэсцкага абласнога савета дэпутатаў № 242 у склад Ружанскага пасялковага савета ўключаныя ўсе населеныя пункты — Астравок, Буцькі, Варанілавічы, Верчыцы, Вітараж, Еськаўцы, Калазубы, Каплі, Клепачы, Ласасін, Перасадзічы, Таўцвілы, Шчытна — ліквідаванага Варанілавіцкага сельсавета; а таксама ўсе населеныя пункты — вёскі Байкі, Блізная, Бор-Ліпы, Воля, Заполле, Кавалі, Карасі, Куляны, Малочкі, Манчыкі, Поланск, Уласавічы, Юндзілы і хутар Мікіцічы — ліквідаванага Ружанскага сельсавета.
29 мая 2015 года Ружанскі пасялковы савет быў пераўтвораны ў сельсавет.
Гульнявая прыстаўка
Гульнявая прыстаўка (для кішэнных сістэм больш карэктны варыянт гульнявая кансоль) — спецыялізаваная электронная прылада, распрацаваная і створаная для відэагульняў. Найбольш папулярнай прыладай вываду з’яўляецца тэлевізар ці, часам, камп’ютарны манітор — таму такія прылады завуць прыстаўкамі, бо яны прыстаўляюцца да незалежнай прылады адлюстравання. Партатыўныя (кішэнныя) гульнявыя сістэмы маюць уласную ўбудаваную прыладу адлюстравання (ні да чаго не прыстаўляецца).
Першапачаткова гульнявыя прыстаўкі адрозніваліся ад персанальных камп’ютараў па шэрагу важных прыкметаў — яны прапаноўвалі ўжыванне тэлевізара ў якасці асноўнай прылады адлюстравання і не падтрымлівалі большасць стандартных перыферыйных прылад, створаных для персанальных камп’ютараў — такіх як клавіятура ці мадэм. Да нядаўніх часоў амаль усе прадаваныя прыстаўкі прызначаліся для запуску ўласніцкіх гульняў, якія распаўсюджваліся на ўмовах адсутнасці падтрымкі іншых прыставак.
Аднак, з цягам развіцця гульнявых прыставак, розніца паміж імі і персанальнымі камп’ютарамі стала паступова сцірацца — некаторыя прыстаўкі могуць дазволіць далучэнне клавіятуры, цвёрдага дыску і нават запуск на іх аперацыйнай сістэмы Linux ці xBSD. Схемы і праграмнае забеспячэнне некаторых прыставак могуць распаўсюджвацца, пад вольнымі ліцэнзіямі.
Рынак гульнявых прыставак пачынаўся з параўнальна простых электронных тэлевізійных гульнявых сістэм, такіх як Pong, развіўшыся ў нашыя дні ў моцныя шматфункцыянальныя гульнявыя сістэмы.
Пакаленні гульнявых прыставак
Пералічаны найбольш вядомыя прадстаўнікі пакаленняў.
1-е пакаленне
Першыя хатнія гульнявыя сістэмы (1972—1980 года).
2-е пакаленне
Раннія 8-бітныя прыстаўкі з гульнямі на картрыджах (1979—1983 года).
3-е пакаленне
Эпоха 8-бітных гульнявых сістэм (1985—1990 года).
4-е пакаленне
Эпоха 16-бітных гульнявых прыставак (1986—1993 года).
5-е пакаленне
32- і 64-бітныя гульнявыя сістэмы (1993—1999 года).
7-е пакаленне
Перыяд: 2005 год — с. ч.
8-е пакаленне
Перыяд: 2011 год — с. ч.
Уладкаванне прыстаўкі
Звычайна гульнявая прыстаўка складаецца з некалькіх асноўных элементаў:
Картрыдж
Картрыджы для гульнявых сістэм уяўляюць сабой друкаваную плату, змешчаную ў пластыкавы корпус. С аднаго боку корпусу знаходзіцца раздым для далучэння да прыстаўкі. На друкаванай плаце змяшчаецца ПЗП, у якой запісана гульня. У многіх картрыджах акрамя ПЗП маюцца іншыя кампаненты, якія могуць павялічыць магчымасці прыстаўкі, напрыклад, дадатковае АЗП ці сапрацэсар.
Картрыджы былі першымі носьбітамі інфармацыі для гульнявых прыставак і самымі папулярнымі аж да 1995 года.
Магнітныя носьбіты
Працяглы час бытавыя камп’ютары ўжывалі магнітныя носьбіты інфармацыі: магнітныя стужкі (напрыклад, звычайныя аўдыёкасеты) і дыскеты. Значны ўклад у іх папулярнасць уносіла магчымасць перазапісу носьбіта на той жа прыладзе, на якой адбываецца яго чытанне.
У гульнявых прыстаўках магнітныя носьбіты выкарыстоўваліся рэдка. Для першых мадэляў NES гульні распаўсюджваліся менаваіта на дыскетах уласнага прапрыетарнага фармату.
Аптычныя носьбіты
Пераход на аптычныя носьбіты (кампакт-дыскі) пачаўся першай палове 1990-х. Нягледзячы на тое, што загрузка гульняў з дыскаў патрабавала больш часу, чым пры ўжыванні картрыджаў, дыскі былі значна танней у вытворчасці і мелі большы аб'ём даных для захоўвання. Адна з першых прыставак, якая выкарыстоўвала дыскі, — Amiga CD32, выпушчаная ў верасні 1993 года. На пачатку XXI стагоддзя большая частка масавых прыставак ужывала аптычныя носьбіты: CD-ROM, DVD-ROM і іншыя.
Наступнае пакаленне гульнявых сістэм перайшло на больш ёмкія стандарты: PlayStation 3 выкарыстоўвала Blu-ray, Xbox 360 — двухслойныя DVD (DVD-DL) і HD-DVD (з дапамогай знешняй прылады).
У PlayStation Portable выкарыстоўваецца ўласны тып дыскаў - UMD.
Інтэрнэт
Тры асноўныя кансолі 7-га пакалення (Xbox 360, PlayStation 3 і Wii) падтрымліваюць які-небудзь варыянт распаўсюджвання гульняў праз сеціва Інтэрнэт. Сэрвісы: Microsoft Xbox Live (Xbox Live Arcade, Xbox Live Marketplace), Sony PlayStation Network (PSN), Nintendo Virtual Console, WiiWare.
Савецкія гульнявыя прыстаўкі
Пасля распаду СССР савецкі рынак стаў актыўна насычацца замежнымі прыстаўкамі і іх клонамі, першай з якіх была 8-бітная прыстаўка «Dendy» (кітайскі аналаг NES), з даступным коштам, агрэсіўную рэкламу якой фірма Steepler няспынна круціла па цэнтральным тэлебачанні.
Тэлевізійныя прыстаўкі
Першая савецкая гульнявая прыстаўка − «Палестра-02». За ёй з'явіліся «Электроника Экси Видео 01» (5 гульняў) і «Электроника Экси Видео 02», якая выраблялася ў пачатку 1980-х гадоў («Экситон», г. Паўлаўскі Пасад), далучалася да тэлевізара і дазваляла гуляць у сем гульняў (з чорна-белай графікай):
Да прыстаўкі, акрамя тэлевізара, далучаліся два джойстыка і светлавы пісталет. Гэтай жа фірмай вырабляліся чатыры варыянта прыстаўкі «Электроника Видеоспорт»: «Видеоспорт», «Видеоспорт-2», «Видеоспорт-М», «Видеоспорт-3».
Спіс замежных гульнявых прыставак
Ніжэй падаецца спіс замежных гульнявых прыставак, структураваны па эпохах. Эпохі названы па дамінуючай пазнацы, якая вызначыла эпоху (нават калі не ўсе прыстаўкі падпадаюць пад гэтую пазнаку). У спіс таксама уключаны кішэнныя гульнявыя сістэмы, якія звычайна з'яўляюцца прыладамі, па магчымасцях параўнальнымі з папярэднім пакаленнем поўнафарматных гульнявых прыставак. Напрыклад, магчымасці і архітэктура PlayStation Portable бліжэй да PlayStation 2 чым да PlayStation 3.
Блот
Блот (blót) — прыняты ў скандынаўскім язычніцтве абрад ахвярапрынашэння. Як правіла, складаўся ў рытуальным паяданні мяса і хмельнага мёду. Апошні маглі замяняць півам і (на балях вяльможаў) віном.
Этымалогія
Скандынаўскі назоўнік blót (ад ) звязана з дзеясловам blóta (ад ), што значыць «прыносіць ахвяру, прапаноўваць, ушаноўваць». Таксама аснова з рознымі назоўнымі афіксамі сустракаецца ў  — ахвярапрынашэнне. Лічыцца, што гэта аснова звязана з дзеясловам  — дзьмуць, квітнець, расквітаць, як і словы «кроў» і «цвіценне». Нарвежскі філолаг Софус Бугэ быў першым, хто звязаў блот і фламінаў, словы, які ўзыходзяць да праіндаеўрапейскага кораня *bhlād- (пузырыцца вонкі; мармытаць, шаптаць, балбатаць).
Сучаснае англійскае слова «бласлаўляць» (bless), таксама мае агульны корань са словам блот у значэнні «рабіць свяшчэнным праз ахвярапрынашэнне; пазначаць крывёй».
Адпраўленне
Сваімі каранямі блот бярэ пачатак у праіндаеўрапейскай рэлігіі. Блот здзяйсняўся ўвосень (свята збору ўраджаю) і ў дзень зімовага сонцастаяння. Са слоў Адама Брэменскага, вялікі блот у храме Старой Упсалы здзяйсняўся ў гонар перамог конунга, а таксама ў сувязі з варожбамі з нагоды будучага ўраджая. Цітмар Мерзебургскі згадвае дацкі блот, які здзяйсняўся ў Лайрэ. Таксама існаваў сямейны блот, якім кіраваў глава сям'і і яго жонка.
Пасля прыняцця хрысціянства
З прыняццем хрысціянства практыка блота адышла ў мінулае, бо цэрквы імкнуліся будаваць на тых месцах, дзе праводзіўся гэты абрад. У дрымучым Тыведэнскім лесе, як лічыцца, звычай спраўляць блот захоўваўся да канца XIX стагоддзя. У апошнія дзесяцігоддзі практыку блота аднавілі неаязычнікі.
Музей гісторыі архітэктуры Сафійскага сабора
Музей гісторыі архітэктуры Сафійскага сабора размяшчаецца ў Полацкім Сафійскім саборы, помніку архітэктуры сярэдзіны XI - сярэдзіны XVIII стагоддзяў. Тут рэгулярна праводзіцца Міжнародны фестываль арганнай музыкі «Званы Сафіі».
Экспазіцыя
Музей прысвечаны гісторыі старажытнай каменнай пабудовы на тэрыторыі сучаснай Беларусі. У Сафійскім саборы дэманструюцца фрагменты муроўкі XI стагоддзя, старажытны падмурак, а таксама фрэскавыя роспісы канца ХІ стагоддзя. Экспазіцыйная плошча складае 870 кв. м.
У экспазіцыі музея таксама прадстаўлена калекцыя драўлянай культавай скульптуры XVIII—XIX стагоддзяў з фондаў Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. Сярод скульптур фігуры Арханёла Міхаіла (XVIII ст.), Апостала Пятра (сярэдзіна XVIII ст.), Апостала Фамы (?; XVIII ст.), Яна Непамука (XVIII ст.), невядомага святага вышэйшага духоўнага сану каталіцкай царквы (XVIII ст.), святара дамініканскага ордэна (XVIII ст.), парная кампазіцыя з анёламі (XVIII ст.), фрагмент кампазіцыі Уваскрэсення Хрыстова (XVIII—XIX стст.), каталіцкае распяцце (XVIII—XIX стст.), уніяцкае распяцце (XIX ст.) і інш.
Паўднёвы Емен
Паўднёвы Емен — геаграфічная вобласць на поўдні Аравійскага паўвострава.
У XIX стагоддзі — брытанскія пратэктарат і калонія, якая звалася Адэн па імі адміністрацыйнага цэнтра.
У 1958—1959 — Федэрацыя Паўднёвая Аравія пад брытанскім пратэктаратам.
З 30 лістапада 1967 — незалежная дзяржава — Народная Рэспубліка Паўднёвага Емена (НРПЕ), з 30 лістапада 1970 — Народная Дэмакратычная Рэспубліка Емен (НДРЕ).
22 мая 1990 Паўночны Емен (Еменская Арабская Рэспубліка) і Паўднёвы Емен (Народная Дэмакратычная Рэспубліка Емен) аб'ядналіся ў адзіную дзяржаву — Еменскую Рэспубліку.
21 мая 1994 былыя лідары НДРЕ абвясцілі на Поўдні незалежную дзяржаву — Дэмакратычную Рэспубліку Емен, да ліпеня 1994 паўстанне паўднёўцаў было падушана паўночнаеменскай арміяй.
Іван Іванавіч Янушкоўскі
Іван Іванавіч Янушкоўскі (, в. Пыжы, Віцебская губерня, Расійская імперыя (цяпер, Беларусь) — ) — камандзір 254-га мінамётных палка 27-й Ленінградскай брыгады (1944), гвардыі маёр, Герой Савецкага Саюза (1945, пасмяротна).
Біяграфія
Нарадзіўся ў стараверскай сялянскай сям’і. Да вайны працаваў у Віцебску на мэблевай фабрыцы, на будаўніцтве электрастанцыі. На службе ў РСЧА ў 1932—1935 гадах і з 1937 года. Скончыў 2-е Кіеўскае артылерыйскае вучылішча ў 1939 годзе.
З кастрычніка 1941 года на фронце, а са жніўня 1941 — у перадавых частках на Заходнім, Ленінградскім, 2-ім Украінскім франтах, удзельнік Сталінградскай бітвы.
Камандзір мінамётнага палка гвардыі маёр І. І. Янушкоўскі вызначыўся ў баях на тэрыторыі Румыніі. 18 верасня 1944 года пры руху калоны артылерыйскага палка на пазіцыі штаб палка быў атакаваны групай венгерскіх аўтаматчыкаў колькасцю да ўзмоцненай роты. Янушкоўскі асабіста ўзначаліў групу байцоў і работнікаў штаба, якая адсякала нападнікаў, што акружылі штаб, ад калоны, і адстаў штаб і сцяг палка. У гэтым баі Янушкоўскім былі забіты каля 20 гітлераўцаў, але сам ён загінуў.
Узнагароды
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24.03.45 пасмяротна. Узнагароджаны ордэнам Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны I ст., медалямі.
Памяць
У Віцебску яго імем названа вуліца.
Сады ў Старажытным Егіпце
Сад Старажытнага Егіпта — гаспадарчая, культурная і мемарыяльная галіна садаводства ў Старажытным Егіпце.
Гісторыя вывучэння
Новая хваля моды на старажытнасці Егіпта эпохі фараонаў прыйшла ў краіны Заходняй Еўропы ў 18 стагоддзі. Паказальнай у гэтым сэнсе была дзейнасць італьянца-авантурыста Джавані Батыста Бельцоні (1778-1823). Каб выжыць і зарабіць на жыццё, ён быў вымушаны брацца за любую працу, быў і цырульнікам, і інжынерам, і ўцекачом, і драпежнікам-археолагам і рабаўніком магіл старажытных егіпцян. Маладосць Джавані прыйшлася на ваенныя авантуры Напалеона Банапарта і захопы княстваў Італіі французскімі ваярамі. Высокага росту маладога чалавека (два метра) маглі сілай забраць у войска французаў-захопнікаў 1797 года, таму ён збег з Рыма. Маладосць, жаданне зарабіць на жыццё і нестабільнасць ваенных гадоў спрыялі развіццю авантурных чорт яго характару. Адным з першых заходнееўрапейцаў Джавані Бельцоні павярхоўна даследаваў храмы на востраве Філы, храм у Абу-Сімбеле, адкрыты да яго швейцарскім навукоўцам Буркхартам. Бурная актыўнасць Бельцоні ішла не столькі ад смагі навуковых даследаванняў, бо ён не быў навукоўцам, колькі ад авантурнага жадання навіны і адкрыцця мастацкіх скарбаў, якія хацеў забраць і пераправіць у Брытанію, на сваю новую радзіму.
Заходнееўрапейскае дэкаратыўнае садаводства да канца 19 стагоддзя прайшло свой доўгі шлях развіцця. Па аналогіі з ім пачалося і вывучэнне садаводства Старажытнага Егіпта на інфармацыі з папірусаў, з малюнкаў на камені і на рэльефах.
Феномен саду ў старажытных цывілізацыях
Пасля дзесяцігоддзяў даследаванняў і аналізу ранейшага вопыту садоўніцтва стала зразумела, што сад ( як пазней і парк) — комплекс прыроднага і культурнага, даданага чалавекам. Для аселых народаў на пэўным этапе развіцця стала мала прыродных кустоў, лясоў або гаяў. Расліны пачалі вырошчваць побач з уласнымі дамамі. Асабліва гэта тычылася ягадных кустоў і фруктовых дрэў, лекавых раслін.
Расліны з прыроднага асяроддзя пачалі перамяшчаць у сацыякультурнае асяроддзе людзей. Ягадныя кусты і фруктовыя дрэвы рабілі паселішча больш камфортным, утульным, ратавалі дарослых і дзяцей ад гарачага сонца, даравалі ўраджай. Сад стаў цывілізацыйным і урбаністычным фактарам. Абагаўленне з'яў прыроды (грому, дажджу, маланак, гор і скал, асобных камянёў, крыніц і рэк) лагічна перайшло і на абагаўленне асобных гаёў і асобных раслін. Непладаносная вішня сакура пасля стала сімвалам Японіі, а непладаносныя дубы — сімвалам Вялікай Брытаніі, калі ўжо крыху забыліся пра абагаўленне дрэў. У засушлівых раёнах з вялікімі пустэльнымі ўчасткамі да гарызонту — прыбыццё ў аазіс з вадой і дрэвамі было выратаваннем. Штучнымі аазісамі становяцца і сады каля паселішчаў.
Нестандартнасць штучных вадаёмаў і куп раслін кідалася ў вочы ў засушлівым клімаце, штучныя сады хутка абагаўляліся, да іх ставіліся як да божышчаў і культурных феноменаў, месцаў пакланення, разважанняў пра багоў, медытацыі. Доказамі гэтага былі легенды, звязаныя з асобнымі раслінамі, дрэвамі і садамі, іх старажытныя выявы на камянях, у рэльефах, у малюнках дзяржаў Месапатаміі, Асірыі, Старажытнага Егіпта і да таго падобнае. У каране прававерным мусульманам у раі абяцалі сады.
Сакральнае спалучэнне камянёў, раслін і вады было кананізавана ў садаводстве Старажытнага Кітая і захавалася па сённяшні дзень. Тое ж самае тычыцца і садоў Японіі.
Гаспадарчыя сады
У Старажытным Егіпце было некалькі тыпаў садоў. Звычайна іх стваралі недалёка ад ракі Ніл на плоскіх або выраўненых участках. У планіроўку саду ўнеслі геаметрычныя формы. Пасярэдзіне стваралі падоўжаны басейн прастакутнай формы з вадой. Берагі басейна атачалі дрэвамі і пальмамі. Сад аддзялялі ад акружэння сценамі. У залежнасці ад дастатку сям'і сады мелі маленькія або вялікія памеры. Багацеі мелі некалькі садоў, а басейн акружала два-тры шэрагі фруктовых дрэў і пальмаў. Сад ўпрыгожваў і асобны павільён. Сад быў месцам адпачынку, і меў гаспадарчыя функцыі для атрымання садавіны, фінікаў, лекавых раслін.
Толькі часам сады ў Егіпце размяшчалі на невысокіх тэрасах.
Малыя мемарыяльныя сады
Найпростымі па плане былі невялікія сады каля магіл. Іх з'яўленню спрыялі зацверджаныя уяўленні, што душа памерлага пасля пахавання і пэўнай цырымоніі выходзіць з магілы і адпачываць у цяньку дрэў, атрымліваючы асалоду ад назіранняў за вадой басейна і кветкамі. Пра гэта паведамлялі і знойдзеныя намагільныя надпісы, сярод якіх і такі: «Хай буду вечна падарожнічаць уздоўж берагоў майго басейна і радавацца ў цяньку маёй смакоўніцы, хай душа мая будзе сядзець на галінках прыгатаванага для мяне намагільнага саду».
Сады фараонаў і прыдворных
Вялікія і багатыя сады меў фараон і яго сям'я. Захаваныя звесткі пра сады, штучна створаныя ў комплексе, створаным храмавым служкам і архітэктарам для царыцы-фараона Хатшэпсут (1505-1484 гг. да н. э.). Яе палац ў Дэйр эль-Бахры Сенмут упрыгожыў алеяй міртавых дрэў, што былі вывезены з краіны Пунт у Егіпет пасля мэтавай гандлёвай экспедыцыі. Акрамя нязвыклых для Егіпта дрэў, сад упрыгожылі яшчэ і звярынцам з экзатычнымі жывёламі. На каменным рэльефе ў Дэйр эль-Бахры былі знойдзеныя выявы павіянаў, пантэр і жырафаў з таго звярынца.
Фараон Тутмос III (1525-1491 гг. да н. э.) здзейсніў некалькі ваенных паходаў у краіны Усходняга Міжземнамор'я (Пярэдняя Азія) і ў глыб Афрыканскага кантынента (у Нубію, Верхні Егіпет). З кожнага з ваенных паходаў прывёз здабычу ў выглядзе нетыповых для Егіпта раслін і кветак, а таксама жывёл, што размясціў ва ўласных садах.
Раскопкі ў зруйнаванай сталіцы Ахетатоне фараона-ерэтыка Эхнатона (1372-1354 гг. да н. э.) прынеслі сведчанні пра тамтэйшыя сады. Аказалася, што іх было шмат. Сады ўпрыгожвалі і дзяржаўныя ўстановы (шэраг канцылярый, гарэм фараона, казармы, дзяржаўныя ўстановы, павільёны для гасцей), і палац фараона і яго сям'і. Сады размяшчалі ва ўнутраных дворыках дамоў вяльможаў. Мясцовым цудам былі верхавыя сады на дахах і тэрасах уздоўж «Царскага гасцінца». Меў фараон і ўласны звярынец.
На поўдзень ад сталічнага Ахетатону была створана загарадная рэзідэнцыя фараона Мэру-Атон. Яна мела ўжо парк і штучную сажалку, злучаную каналам з ракой Ніл. Стаў і канал былі такой глыбіні, што там каталіся на лодках і заплывалі ў Ніл. Стаў ўпрыгожылі штучнымі астравамі і паркавымі павільёнамі.
Храмавыя сады
Першабытныя сады каля храмаў мала адрозніваліся ад гаспадарчых. Але некалькі іншыя функцыі храмаў накладвалі на сады і іншую нагрузку — вырошчванне раслін і кветак, якія ўдзельнічалі ў магічных цырымоніях. Магія, нейкія рытуалы, забабоны гулялі асаблівую ролю ў жыцці, вераваннях і побыце старажытных егіпцян. Магічныя абрады суправаджалі нават зборы і спробы мяцежнікаў, якія планавалі атакаваць варту або напасці на пахаванні з мэтай рабавання пахаванняў багатыроў або фараонаў.
Храмавыя сады, такім чынам, мелі і дрэвы, і кусты, і кветкі, неабходныя для шматлікіх рытуалаў. Храмавыя сады таксама выкарыстоўваліся ў якасці дома для ўвасабленняў старажытнаегіпецкіх багоў, шэраг якіх мелі жывёльнае падабенства (ібісы, павіян, ільвінагаловая Сехмет). Доля раслін або дрэў была цесна звязана з пэўным боствам (так, платан разглядаўся святым дрэвам багіні Хатхор).
Фараоны не спыняліся перад стварэннем вялікіх па памерах садоў. Каб заручыцца падтрымкай святароў і багоў, фараоны дарылі храмам ўласныя сады і ў садоўніцтва прыйшлі празмерная веліч і гігантаманія. Узніклі садовыя алеі, што цягнуліся на некалькі сотняў метраў і сумяшчалі некалькі храмаў у адзіны комплекс. Чым далей ад ракі Ніл быў такі сад, тым складаней станавіўся догляд і водазабеспячэнне. Знойдзеныя студні ў дзесяць метраў глыбінёй, што выкарыстоўваліся для паліву дрэў і кустоў. Знойдзены і малюнкі прыстасаванняў для здабычы вады з калодзежаў — так званыя шадуфы, якія нагадваюць. Шадуф нагадваў рычаг або прымітыўныя вагі. Адзін канец меў груз, другі — вяроўку з чарпаком для зачэрпвання вады.
Садоўніцтва ў Старажытным Егіпце не было лёгкай справай. Для садоў рыхтавалі штучныя ўчасткі, будавалі павільён і стваралі басейн, сцены і берагі якога выкладзеныя з каменных груд. Трэба было прынесці або прывезці водныя расліны і маладыя дрэвы, выкапаныя з зямлёй. Калі дрэвы пасадзілі, пачынаўся догляд і паліў, замена загінулых. У басейны запускалі рыб. Каб захаваць ураджай, аддзялялі сад ад наваколля высокімі сценамі. Сам ўраджай (акрамя рабаўнікоў ) трэба было абараніць ад дзікіх жывёл і, асабліва, дзікіх птушак. Вядома, што ў садках размяшчалі хітрыя прыстасаванні для адпужвання птушак або пасткі. Там хапала доўгай працы і іх небагатым уладальнікам, і слугам, і рабам.
Чарнаручча
Назву Чарнару́чча маюць:
Званы Сафіі
Званы Сафіі — міжнародны фестываль арганнай музыкі, які праходзіць штогод у Полацку (Беларусь), пачынаючы з 1996 года. Час правядзення — канец кастрычніка — лістапад. Арганізатары форуму — Аддзел культуры Полацкага гарвыканкама, арганістка канцэртнай залы Сафійскага сабора Ксенія Пагарэлая.
NGC 4187C
NGC 4187C (іншыя абазначэнні — MCG 9-20-118, PGC 39006) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Бальшое Залюбішча
Бальшое Залюбішча (Большое Залюбище) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Оргес Шэхі
Оргес Шэхі (Orges Shehi; нар., Дурэс, Албанія) — албанскі футбаліст (брамнік) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Албаніі (2010—2017). У цяперашні час працуе галоўным трэнерам клуба «Тырана».
Напой
Пітная вада
Вада — аснова большасці напояў, што ужывае чалавек. Ужываецца як у чыстым, гэтак і ў газаваным ці мінералізаваным выглядзе (як здабытая з прыродных мінеральных крыніц, гэтак і з дадаткамі).
Алкагольныя напоі
Алкагольныя напоі — гэта напоі, якія ўтрымліваюць у сваім складзе этанол. Піва з'яўляецца часткай чалавечай культуры больш за 8 000 гадоў. У Вялікабрытаніі, Ірландыі, Германіі і іншых краінах Еўропы ўжыванне піва (і іншых алкагольных напояў) у барах ці пабах з'яўляецца культурнай традыцыяй.
Shine (песня Наталлі Келі)
«Shine» («Ззяй») — песня ў выкананні аўстрыйскай спявачкі Наталлі Келі, з якой яна прадставіла Аўстрыю на папулярным конкурсе песні «Еўрабачанне 2013», які прайшоў у Мальмё, Швецыя. Аўтарамі песні з'яўляюцца Андрэас Грос, Нікола Парыла, Наталля Келі і Аляксандр Кахр.
Домашня
До́машня  — рака ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сянна (прыток Сажа, басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 29 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 4 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Галоўчыцы, на паўночны ўсход ад былой вёскі Міхайлаўка. Упадае ў Сянну прыкладна за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Драгунскія Хутары. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны.
Каля ракі вёскі Галоўчыцы, Драгунскія Хутары. Каля вёскі Галоўчыцы на рацэ плаціна і сажалка.
Чарнеевічы
Назву Чарне́евічы маюць:
Таццяна Назараўна Аляксеева
Таццяна Назараўна Аляксе́ева (, г. Сяміпалацінск, Казахстан — 21 лютага 1996, Мінск, Беларусь) — беларуская актрыса тэатра і кіно. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1955).
Біяграфія
Нарадзілася 9 кастрычніка 1922 года ў Сяміпалацінску. Сцэнічную дзейнасць пачала ў 1943 годзе ў Кіеўскім тэатры музычнай камедыі, які быў эвакуіраваны ў Казахстан. Пасля вайны ў Чарнавіцкім музычна-драматычным тэатры.
З 1948 года на Беларусі. Працавала ў Магілёўскім абласным драматычным тэатры, у 1948—1951 гадах — у Брэсцкім драматычным тэатры імя Ленінскага камсамола Беларусі; з 1952 года ў Нацыянальным тэатры імя Я. Купалы.
Выкладала ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (1968—1975), Мінскім інстытуце культуры (1977—1982), Беларускай акадэміі музыкі (з 1982 года).
Памерла 21 лютага 1996 года.
Творчасць
Актрыса лірыка-драматычнага плана, валодае высокай сцэнічнай культурай, псіхалагічную распрацоўку ролі спалучае з дакладным вонкавым малюнкам: Вікця («Людзі і д’яблы» К. Крапівы), Юлія Тугіна, Кручыніна («», «» А. Астроўскага), Луіза («Каварства і каханне» Ф. Шылера), Джульета і Алена («Рамэа і Джульета», «» У. Шэкспіра), Агнія («Традыцыйны збор» В. Розава). Тонкі гумар уласцівы камедыйным персанажам: Адэля («Ажаніцца не журыцца» Далецкіх і М. Чарота), Маці («Дзверы стукаюць» М. Фермо), Паўла («Гульня з кошкай» І. Эркеня).
Сям’я
Муж — Віктар Паўлавіч Тарасаў, савецкі беларускі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст СССР.
Пархімаўшчына
Пархі́маўшчына (, Пархимовщина) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пачапаўскага сельсавета.
Аякуча
Аякуча (Ayacucho) — горад на поўдні Перу, за 543 км ад сталіцы Лімы. Насельніцтва каля 151 тысяч чалавек. Горад з'яўляецца сталіцай аднайменнага рэгіёна Аякуча.
Ягор Летаў
Ягор Летаў (Егор Летов, сапр. імя Ігар Фёдаравіч Летаў) (, Омск —, Омск) — рускі рок-музыкант, легенда савецкай панк-сцэны, нязменны лідар гуртоў «Гражданская оборона», «Егор и Опизденевшие» і інш.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 верасня 1964 года ў Омску. Маці — Тамара Георгіеўна Летава (Марцем’янава) (1935—1988); бацька — Фёдар Дзмітрыевіч Летаў (1926—2018), вайсковец, у 1990-х — сакратар райкама КПРФ у Омску; брат — Сяргей Фёдаравіч Летаў, музыкант, саксафаніст, імправізатар.
25 мая 1982 года скончыў 10-ы клас школы № 45 Омска. Пасля школы пераехаў да брата ў Падмаскоўе (мяст. Краскова Любярэцкага раёна) і паступіў у маскоўскае будаўнічае ПТВ, аднак вясной 1983 года быў адлічаны за прагулы і непаспяховасць і да 1984 года вярнуўся назад у Омск. Пасля адлічэння пэўны час працаваў мастаком партрэтаў Леніна для стэндаў навочнай агітацыі (Омскі шынны завод, Омскі маторабудаўнічы завод імя Баранава), дворнікам і тынкоўшчыкам на будоўлі.
Палітычныя погляды
Выступаў супраць развалу СССР, называў сябе «савецкім нацыяналістам». Ад пачатку стварэння Нацыянал-бальшавісцкай партыі быў яе сябрам (меў партыйны білет пад нумарам 4). Сярод палітыкаў былога СССР асобна вылучаў Аляксандра Лукашэнку, супрацьпастаўляючы яго расійскім палітыкам; спадзяваўся на атрыманне ўлады ў Расіі беларускім прэзідэнтам. У сярэдзіне 2000-х гг. публічна адмежаваўся ад любых палітычных сілаў.
Тэксты песень, напісаных Ягорам, прасякнутыя непрыняццём дзяржаўных інстытутаў прымусу, вайны, ідэямі рускага нацыяналізму.
Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Ляўкі»
Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Ляўкі» — філіял Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы, размешчаны ва ўрочышчы ў лесе за 0,5 км ад вёскі Ляўкі Аршанскага раёна.
Гісторыя
У Ляўках у 1935—1941 гадах на дачы жыў і працаваў народны паэт Беларусі Янка Купала.
Лірычныя вершы «Сонцу», «Алеся», «Лён», «Сосны», «Госці», «Вечарынка», «Сыны» і іншыя, напісаныя паэтам у гэты перыяд, складаюць так званы «Ляўкоўскі цыкл». Яны прысвечаны новай сацыялістычнай рэчаіснасці, калгасным працаўнікам, іх побыту. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны, 3 ліпеня 1941 года, дача згарэла.
4 жніўня 1945 года была прынята Пастанова СНК БССР і ЦК КП(б)Б № 1139—292 «Аб увекавечанні памяці Народнага паэта Беларусі Янкі Купалы», у якой прадугледжвалася адбудова дачы і стварэнне там філіяла Літаратурнага музея Янкі Купалы.
Экспазіцыя размяшчалася ў будынку былой канторы Копыскага лясніцтва, у якой летам 1935 года жыў Янка Купала ў сям’і ляснічага М. І. Шыманскага, пакуль па ўрадавай пастанове да 30-годдзя творчай дзейнасці песняра будавалася яго дача. У 1962 годзе да 80-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы тут была ўсталявана мемарыяльная дошка. У 1962—1977 гадах філіял Літаратурнага музея Янкі Купалы працаваў на грамадскіх пачатках. З 1977 года філіял стаў дзяржаўнай установай, экспазіцыя была абноўлена і значна пашырана. 11 кастрычніка 1978 года філіял музея ўвайшоў у створаны Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Ляўкі».
У 1981 годзе па праекце Я. Раманоўскага і Ф. Анісовіча адноўлены дачны дом пісьменніка. У 1982 годзе да 100-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы ў рэканструяванай дачы створана новая экспазіцыя. У тым жа годзе постаўлены помнік Янку Купалу (скульптар А. Анікейчык).
Склад мемарыяльнага комплексу
У склад мемарыяльнага комплексу ўваходзяць дача паэта, адноўленая па фотаздымках і ўспамінах (макет мастакоў Я. Раманоўскага і Ф. Анісовіча): аднапавярховы будынак памерам 11,5 х 12,5 м, будынак былой канторы Копыскага лясніцтва, домік шафёра, гасцініца, гаспадарчыя пабудовы, гараж, у якім экспануецца машына пісьменніка «Шэўрале», падараваная яму ўрадам БССР у 1939 годзе, помнік «Восень паэта» (скульптар А. Анікейчык), участак лесу, зона масавых гулянняў.
Экспазіцыя
Экспазіцыя складаецца з дзвюх частак.