cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пётр Конанавіч Канашэвіч-Сагайдачны
Шлях да Масквы
16 верасня першыя 400 казакоў-пяхотнікаў селі на лодкі для пераправы. Між тым, для перашкоды пераправе, да месца высадкі адправіўся Р. Валконскі разам са сваім войскам. Ужо да канца дня каля тысячы запарожцаў высадзіліся вышэй і ніжэй таго месца, дзе стаяла войска маскоўскага ваяводы. Даведаўшыся пра гэта, Валконскі пачаў паспешліва адступаць да Каломны. Яго войска пасцігла дэзертырства, ад яго збеглі атрады маскоўскіх казакоў і астраханскія татары. Нягледзячы на гэта, Валконскі прыняў рашэнне - разам з войскам пакінуць Каломну, пасля чаго спешна адправіўся ў с. Гжэль на адлегласці 65 км ад Каломны. На працягу наступных некалькіх дзён, не сустракаючы супраціву ад дэмаралізаванага маскоўскага войска, Сагайдачны з мінімальнымі стратамі здзейсніў пераправу праз р. Аку.
Неўзабаве пасля ажыццяўлення пераправы казацкія войскі сталі лагерам паблізу Чаркізава. 28 верасня падчас перамоваў з польска-літоўскім камандаваннем дамовіліся, што злучэнне войскаў адбудзецца 3 кастрычніка ў пасёлку Тушына.
6 кастрычнікa войска на чале з П. Сагайдачным адправілася Кашырскім шляхам у бок Масквы. У раёне Данскога манастыра ім перакрыла дарогу маскоўскае войска на чале з Васілём Бутурліным. Цар паслаў супраць Сагайдачнага 6000 коннікаў, усе наяўныя маскоўскія рэзервы. У пачатку бітвы Сагайдачны асабіста змагаўся з маскоўскім ваяводам Бутурліным і зваліў яго з каня. Падчас бою запарожцы знішчылі пярэднія атрады суперніка, і астатняя руская конніца пачала ратавацца ўцёкамі.
Аблога Масквы
8 кастрычніка паблізу Тушына запарожцы аб'ядналіся з сіламі каралевіча Уладзіслава. Як падарунак казакі ўручылі каралевічу лівенскіх і ялецкіх ваяводаў, царскіх паслоў і палонных татараў. Напярэдадні прыбыцця Сагайдачнага літоўскі гетман Ян Караль Хадкевіч распрацаваў план штурму Масквы. Гэты план складаўся ў адначасовым штурме сталіцы з некалькіх бакоў, з галоўнымі ўдарамі ля Арбацка і Цвярскіх варот. Асноўнай атакуючай сілай выступалі польскія войскі і найміты. Войска запарожцаў было падзелена на некалькі частак, частка з іх накіроўваліся на штурм астрога за Масквой-ракой, астатнія павінны былі выконваць ролю рэзерв у і адцягваць царскія войскі ад галоўных напрамкаў.
11 кастрычніка войскі каралевіча Уладзіслава і казакі Пятра Сагайдачнага пачалі наступ на Маскву. Штурм працягваўся на працягу некалькіх гадзін з трох ночы і да світання. Нападаючым удалося ўварвацца ў горад з боку Арбацкіх варот, аднак, не атрымаўшы належнай падтрымкі, атака спынілася. Не бачачы магчымасці працягу атакі, польскія падраздзяленні з невялікімі стратамі адступілі ад горада.
Цяжкая ваенная абстаноўка прымусіла маскоўскую ўладу пайсці на перамовы, якія ўпершыню адбыліся 31 кастрычніка ля Цвярскіх варот. У лістападзе вяліся працяглыя перамовы паміж польскімі і маскоўскімі пасламі. Кожны з бакоў чакаў хуткага знясілення свайго праціўніка. Між тым асобныя атрады запарожцаў працягвалі атакаваць расійскія гарады на поўнач і паўночны захад ад Масквы, руйнуючы Яраслаўскі і Валагодскі паветы, тым самым падрываючы эканамічныя рэсурсы дзяржавы.
У канцы кастрычніка Сагайдачны накіроўвае васьмітысячнае войска на поўдзень ад Масквы, на прылеглыя да левым беразе р. Акі зямлі. Асноўнай мэтай гэтага рэйду было атрыманне м. Калугі - стратэгічна важнага горада з добра ўмацаванай крэпасцю. Уноч з 3 на 4 снежня 1618 пачаўся штурм горада. Запарожцы, у выніку маланкавай атакі, захапілі гарадскі пасад, прымусіўшы гарнізон горада пад кіраўніцтвам ваяводы М. Гагарына замкнуцца ў гарадской цытадэлі. Аблога Калужскага крамля працягвалася аж да падпісання польска-маскоўскага перамір'я.
За свой удзел у маскоўскім паходзе запарожцы атрымалі грашовую ўзнагароду ў памеры 20000 залатых і 7000 штук сукна. Па словах Д. Яварніцкага, па прыбыцці ў Кіеў Пётр Сагайдачны прыняў тытул «гетмана Украіны» і стаў кіраваць той яе часткай, якая прызнавала сябе казацкай.
Раненне і смерць Сагайдачнага
Сагайдачны быў цяжка паранены ў руку пад Хоцінам атручанай татарскай стралой. Цяжка хварэючы, ён перабраўся ў Кіеў суправаджэнні каралеўскага лекара.
«…на томже пляцу тот наш гетман приехал до Киева, наполы умерлый». У Кіеве ён вельмі пакутаваў ад раны, але працягваў клапаціцца пра лёс Украіны і казакоў, пра іх школы, брацтвы, цэрквы і шпіталі. 10 красавіка 1622 а ад атрыманых ран гетман памёр. Пахаваны ў Кіеве, у Брацкім манастыры.
На месцы яго пахавання была ўсталяваная пахавальная дошка, на якой было напісана:
Тутъ зложилъ Запорозкій Гетманъ свои кости, Петръ Конашевичъ, ранный въ войнъ: Для Волности Отчизны. Кгды нанъ Турцы моцно натирали, И Постръловъ смертельныхъ килька му задали: Которыми зраненый, Живота доконалъ, Въры Богу, и Кролю, и Войску доховалъ. И умер боронячи Мира ойчистого. За што узычъ му Творче Неба въчистого: Якъ Ревнителю Въры Благочестивои: Въ которой былъ выхованъ зъ молодости своеи. Року Тисеча шесть сотъ Двадесятъ второго, Погребенъ въ Монастыри Брацтва Кіевского, На который Тисячій килка офъровалъ, А жебы тамъ Науки фундовано жадалъ.
Пахаваны быў Сагайдачны на тэрыторыі Кіева-брацкага манастыра. У 1690-1693 гг. пры рэканструкцыі Багаяўленскай царквы гэтага манастыра магіла гетмана была страчана, а ў 1935 знішчана і сама царква. У цяперашні час на тэрыторыі Кіева-Магілянскай акадэміі рэканструявана умоўная магіла Канашэвіч-Сагайдачнага.
Вэлыкы Жытын
Вэлыкы Жытын (Вели́кий Житин) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шпаніўскай вясковай абшчыны.
Здарэнне ў краіне Мульці-Пульці
«Здарэнне ў краіне Мульці-Пульці» (Происшествие в стране Мульти-Пульти) — музычная казка, і. Грампласцінка з запісам казкі была выпушчана фірмай «Мелодия» ў 1982 годзе.
Сюжэт
Ліхадзеі з некалькіх мультфільмаў: Шапакляк, яе сябры — (грабежнікі з мультфільма «Брэменскія музыканты») і Воўк вырашаюць аб’яднаць намаганні, каб не прайграць. У іх атрымоўваецца злавіць і замкнуць у каморы Чабурашку, Брэменскіх музыкантаў і Зайца. Аднак далей іх план парушаецца.
Ахмедабад
Ахмедабад (Ahmadabad, अहमदाबाद) — горад у Індыі, самы вялікі горад штата Гуджарат і адзін з сямі мегаполісаў краіны з насельніцтвам 3,7 млн. чалавек.
Цэнтр тэкстыльнай прамысловасці падчас брытанскага панавання. У цяперашні час Ахмедабад ператварыўся ў высокаразвіты індустрыяльны цэнтр у галіне хіміі, фармацэўтыкі, машынабудавання. Гэта таксама адзін з галоўных гандлёвых цэнтраў краіны.
Насельніцтва вызнае індуізм, іслам і джайнізм. У горадзе неаднаразова адбываліся сутыкненні на рэлігійнай глебе.
Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь
Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь (Мінстат Беларусі) — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання, які існаваў з 1994 па 2008 гады і ажыццяўляў кіраўніцтва дзяржаўнай статыстыкай у Рэспубліцы Беларусь. Падпарадкоўваўся Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Першым міністрам указам прэзідэнта № 234 ад 3 снежня 1994 года быў прызначаны Уладзімір Нічыпаровіч.
2 снежня 1998 года ўказам прэзідэнта № 570 міністрам быў прызначаны Уладзімір Зіноўскі.
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 жніўня 2008 года № 445 Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь пераўтворана ў Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь. Дадзенае пераўтварэнне выклікана неабходнасцю захавання аднаго з асноўных прынцыпаў афіцыйнай статыстыкі, замацаванага ў Законе Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўнай статыстыцы» — прынцыпу незалежнасці пры ажыццяўленні дзяржаўнай статыстычнай дзейнасці.
Склад
У Мінстат уваходзілі Цэнтр па падрыхтоўцы і выданню статыстычнай інфармацыі для органаў дзяржаўнага кіравання, дзяржаўнае прадпрыемства «Галоўны вылічальны цэнтр», Навукова-даследчы інстытут статыстыкі, якія ў цэлым складалі адзіную сістэму органаў дзяржаўнай статыстыкі Рэспублікі Беларусь.
Каменка (Ахрэмавецкі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тэрмакарст
Термакарст — прасадкі зямной паверхні, якія ўтвараюцца пры пратаіванні лёдзістых мёрзлых парод і вытаіванні падземнага лёду.
Неабходнай умовай развіцця тэрмакарста з'яўляецца наяўнасць падземных льдоў у выглядзе манамінеральных залежаў або тэкстураўтвараючага лёду ў рыхлых адкладаннях. Дастатковай умовай для пачатку развіцця тэрмакарста або чыннікам узнікнення тэрмакарста служыць такая змена цеплаабмену на паверхні глебы, пры якім альбо глыбіня сезоннага адтаівання пачынае перавышаць глыбіню залягання падземнага лёду або моцналёдзістых шматгадовамёрзлых парод, альбо адбываецца змена знака сярэднегадавой тэмпературы і пачынаецца шматгадовае адтаванне мерзлых тоўшч.
Залаззе (Салігорскі раён)
Зала́ззе (, Залазье) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Межна (вёска)
Ме́жна (, Межно) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварышчанскага сельсавета.
Кляшчэлі (гміна)
Кляшчэ́лі, Кляшчэ́ле (Kleszczele) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гайнаўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кляшчэлі. Плошча гміны складае 142,62 км². Станам на 2011 год у гміне Кляшчэле пражывалі 2836 чалавек, шчыльнасць — 19,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Кай Пача
Кай Пача (Kay Pacha) — у інкскай міфалогіі зямны свет, у якім жывуць інкі. Знаходзіцца паміж падземынм светам Уку Пача і верхнім светам Ханан Пача. На мове кечуа слова «пача» азначае час ці прастору.
Бардзюр (садоўніцтва)
Бардзюр — вузкая паласа з нізкарослых (вышынёй да 1 м) драўняных або травяністых раслін, якая аблямоўвае дарожкі, кветнікі і партэры ў парках і садах; варыянт жывой агароджы.
Бардзюр — адзін з прыёмаў садова-паркавага мастацтва. Для бардзюраў з кустоў выкарыстоўваюць расліны з густым лісцем, якія добра пераносяць стрыжку ; невысокія расліны, напрыклад, ; прыгожа квітнеючыя нізкарослыя сарты, , , з травяністых — невысокія сарты , ,.
Тумарын
Тума́рын (, Тумарин) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Радужскага сельсавета.
Да 2013 года пасёлак знаходзіўся ў раённым падпарадкаванні.
Алышва
Алышва (Оли́шва) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Інсульт
Інсу́льт, або мазгавы́ ўда́р — вострае парушэнне мазгавога кровазвароту, якое характарызуецца раптоўным (на працягу некалькіх хвілін, гадзін) з'яўленнем ачаговай і/або агульнамазгавой неўралагічнай сімптаматыкі, якая захоўваецца больш за 24 гадзіны або прыводзіць да смерці хворага ў больш кароткі прамежак часу з прычыны цэрэбраваскулярнай паталогіі.
Да інсультаў адносяць інфаркт мозгу, кровазліццё ў мозг і субарахнаідальнае кровазліццё, якія маюць этыёпатагенетычныя і клінічныя адрозненні.
З улікам часу рэгрэсіі неўралагічнага дэфіцыту, асабліва вылучаюць часовыя парушэнні мазгавога кровазвароту (неўралагічны дэфіцыт рэгрэсуе на працягу 24 гадзін, у адрозненне ад уласна інсульту) і малы інсульт (неўралагічны дэфіцыт рэгрэсуе на працягу трох тыдняў пасля пачатку захворвання).
Прычыны
Узнікненню інсульту спрыяе павышаны крывяны ціск, сардэчная недастатковасць, парок клапанаў сэрца, фібрыляцыя перадсэрдзяў, тытунепаленне, дыябет, ішэмія і сядзячы лад жыцця.
Праявы
Немач выяўляецца праз слабасць, страту адчувальнасці (параліч) з аднаго боку цела на твары, руцэ і назе, парушэнне зроку, цяжкасць маўлення і разумення простых сказаў, галавакружэнне, страту раўнавагі ў спалучэнні з дваеннем у вачах і аняменнем, галаўны боль, цяжкасці з глытаннем.
Міністэрства харчовай прамысловасці БССР
Міністэ́рства харчо́вай прамысло́васці Белару́скай ССР было ўтворана ў 1946 годзе на базе Наркамата харчовай прамысловасці БССР.
Гісторыя
17 красавіка 1953 года Міністэрства было аб’яднана з Міністэрствам лёгкай прамысловасці БССР у Міністэрства лёгкай і харчовай прамысловасці БССР, з 30 кастрычніка 1953 года была зноў адноўлена пад назвай Міністэрства прамысловасці харчовых тавараў БССР. Міністэрства было скасавана ў 1957 годзе, яго функцыі былі перададзеныя Упраўленню харчовай прамысловасці Савета народнай гаспадаркі БССР.
У 1965 годзе ўпраўленне харчовай прамысловасці было зноў пераўтворана ў Міністэрства харчовай прамысловасці БССР.
У 1985 годзе Міністэрства харчовай прамысловасці БССР спыніла сваю дзейнасць; на базе Міністэрства сельскай гаспадаркі, Міністэрства плодаагародніннай гаспадаркі, Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці, Міністэрства харчовай прамысловасці, Міністэрства сельскага будаўніцтва і Дзяржаўнага камітэта БССР па вытворча-тэхнічным абслугоўванні быў утвораны Дзяржаўны аграпрамысловы камітэт Беларускай ССР.
Экмеледзін Іхсанаглу
Экмеледзін Іхсанаглу (Ekmeleddin Ihsanoğlu ; нар., , Каралеўства Егіпет) — з 1 студзеня 2005 г. па 31 снежня 2013 года генеральны сакратар Арганізацыі ісламскага супрацоўніцтва (АІС).
Біяграфія
У 1966—1970 гг. выкладчык рускай мовы і літаратуры «Айн Шамс».
Бобра (Шчучынскі раён)
Бо́бра (, Бобра) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Экмеледзін Іхсанаглу
Біяграфія
У 1970—1980 гг. выкладчык Анкарынскага ўніверсітэта.
Бобра (Шчучынскі раён)
За 1,2 км ад вёскі знаходзіцца прыпыначны пункт Бабры.
Экмеледзін Іхсанаглу
Біяграфія
У 1984—2000 гг. — выкладчык кафедры гісторыі навукі Стамбульскага ўніверсітэта.
29 ліпеня 2014 года галоўныя апазіцыйныя партыі Турцыі — Народна-рэспубліканская партыя і Партыя нацыянальнага дзеяння дамовіліся аб вылучэнні Іхсанаглу ў якасці адзінага кандыдата ад апазіцыі на прэзідэнцкіх выбарах (першы тур прызначаны на 10 жніўня 2014 года).
Камяніца (прыток Адрова)
Камяніца — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Адроў (басейн Дняпра).
Тэнге (пасёлак)
Тэнге — сяло ў Мангістаўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Тэнгескай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 11080 чалавек (5519 мужчын і 5561 жанчына). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 16688 чалавек (8182 мужчыны і 8506 жанчын).
Ціханы
Ціханы — тапонім:
IC 1219
IC 1219 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рэканаці
Насельніцтва складае 21518 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 211 чал./км². Займае плошчу 102 км². Паштовы індэкс — 62019. Тэлефонны код — 071.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Віт.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Суфозія
Суфозія — вынас дробных мінеральных часціц пароды вадой, што праз яе праходзіць. Працэс блізкі да карсту, аднак суфозія — працэс пераважна фізічны, і таму далейшае разбурэнне часціц пароды не адбываецца.
Найбольш пашырана суфозія ў вобласці распаўсюджання лёсаў і лёсападобных суглінкаў (у Беларусі, напрыклад, гэта Аршана-Магілёўская раўніна, Горацка-Мсціслаўская раўніна), пад схіламі далін рэк, часта па хадах жывёл, што рыюць. Адной з неабходных умоў суфозіі з'яўляецца наяўнасць у пародзе як буйных часціц, што ўтвараюць нерухомы каркас, так і дробных, якія якраз і вымываюцца. Вынас часціц пачынаецца толькі пры пэўных значэннях напору вады, ніжэй за якія адбываецца толькі фільтрацыя.
Антопіль (Ровенскі раён)
Антопіль (Анто́піль) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Мяндзыхуд
Мяндзыхуд (Międzychód) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 400 км на захад ад Варшавы і за 80 км на захад ад Познані. Адміністрацыйны цэнтр Мендзыходскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Мяндзыхуд. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 6,98 км². Насельніцтва 10,7 тыс. чалавек.
Біла Крыныця (Ровенскі раён)
Біла Крыныця (Бі́ла Крини́ця) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Суверэнітэт
Суверэнітэт (souveraineté — вярхоўная ўлада, панаванне) — выключнае права ажыццяўляць вярхоўную ўладу ў пэўнай дзяржаве.
Праяўляецца ў здольнасці дзяржаўнай улады самастойна выдаваць агульнаабавязковыя для ўсіх членаў супольнасці правілы паводзін, якія вызначаюць і забяспечваюць адзіны правапарадак, правы і абавязкі грамадзян, службовых асоб, дзяржаўных органаў і іншых арганізацый.
Рамелу Лукаку
Рамелу Менама Лукаку (Romelu Menama Lukaku; нар., , Бельгія) — бельгійскі футбаліст, нападнік італьянскага клуба «Інтэрнацыянале» з Мілана (у арэндзе з англійскага клуба «Чэлсі») і нацыянальнай зборнай Бельгіі.
Клубная кар’ера
На наступны сезон Рамелу стаў іграком асноўнага складу, забіўшы свой ​​першы гол на высокім узроўні ў матчы супраць «Зюлтэ-Варэгема» на 89-й хвіліне. Усяго за сезон Про Лігі 2009/10 Рамелу забіў 15 галоў і яшчэ 4 у матчах Лігі Еўропы.
У жніўні 2011 года Лукаку далучыўся да англійскага «Чэлсі». Лонданскі клуб выкупіў трансфер іграка за 12 млн еўра. Лукаку атрымаў 18 нумар і падпісаў кантракт на пяць гадоў. Дэбютаваў у хатнім матчы супраць «Норвіч Сіці» (2:1) на 83-й хвіліне, выйшаўшы на замену Фернанда Торэсу.
У ліпені 2017 года «Манчэстэр Юнайтэд», выйграўшы барацьбу ў «Чэлсі», абвясціў аб падпісанні пяцігадовага кантракта з Лукаку. Сума адступных, па неафіцыйных звестках, склала 75 млн фунтаў плюс 15 млн фунтаў у якасці магчымых бонусаў.
Плошча Украінскіх Герояў (Кіеў)
Плошча Украінскіх Герояў (Площа Українських Героїв)  — плошча ў Шаўчэнкаўскім раёне Кіева, размешчана паміж вуліцамі Вялікай Васількоўскай, Гетмана Паўла Скарападскага і Яўгена Чыкаленкі.
Рамелу Лукаку
Клубная кар’ера
У жніўні 2019 года перайшоў у італьянскі «Інтэрнацыянале». У сезоне 2020/21 разам з клубам стаў чэмпіёнам Італіі.
У жніўні 2021 года зноў стаў іграком «Чэлсі», сума пераходу склала 115 млн еўра. У чэрвені 2022 года на правах арэнды вярнуўся ў «Інтэрнацыянале».
Міжнародная кар’ера
24 лютага 2010 года Лукаку дэбютаваў у складзе зборнай Бельгіі ў таварыскім матчы супраць зборнай Харватыі. 17 лістапада 2010 года адзначыўся першымі двума галамі ў таварыскім матчы супраць зборнай Расіі.
Дасягненні
«Андэрлехт»
«Інтэрнацыянале»:
Кляшчэва (гміна)
Кляшчэ́ва (Kleszczewo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пазнаньскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кляшчэве. Плошча гміны складае 74,77 км². Станам на 2009 год у гміне Кляшчэва пражывалі 6003 чалавекі, шчыльнасць — 80 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 16 населеных пунктаў.
Сцяг Понгі
Сцяг Понгі — сцяг муніцыпалітэта Понга ў складзе аўтаномнай супольнасці Астурыя Іспаніі. Прыняты ў 2002 годзе.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча памерам 2:3 (шырыня да даўжыні). Падзяляецца на тры роўнавялікія гарызантальныя стужкі: чырвоная ў цэнтры і дзве белыя зверху і знізу. У цэнтры сцяга змешчана пячатка караля Кастыліі Энрыке III Пакутніка, які ў 1394 і 1395 гадах надаў першыя прывілеі муніцыпалітэта. На пячатцы кругавы надпіс: +S ENRICI DEI GRATIA REGIS CASTELAE ET LEGIONIS (+П(ячатка) Энрыке, Божай міласцю караля Кастыліі і Леона).
Цікавыя факты
Сцяг муніцыпалітэта нагадвае сабой сумяшчэнне нацыянальных сімвалаў Беларусі — бел-чырвона-белага сцяга і герба Пагоня.
Аляксей Касьянавіч Антоненка
Аляксей Касьянавіч Антоненка (, в. Васькавічы, Віцебскі раён (цяпер у межах г. Віцебска) — ) — савецкі лётчык-знішчальнік, удзельнік Баёў на Халхін-Голе, Савецка-фінскай і Вялікай Айчыннай войнаў, у гады Вялікай Айчыннай вайны — намеснік камандзіра 1-й эскадрыллі 13-га знішчальнага авіяцыйнага палка 61-й знішчальнай авіяцыйнай брыгады ВПС Чырванасцяжнай Балтыйскага флоту, Герой Савецкага Саюза (14.7.1941), капітан.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 (23) лютага 1911 года ў вёсцы Васькавічы цяпер частка г. Віцебска ў сям'і рабочага. Рускі. Член ВКП(б) з 1932 года. Скончыў школу ФЗУ. Працаваў слесарам чыгуначнага дэпо ў горадзе Дно Пскоўскай вобласці, потым — памочнікам машыніста паравоза.
У РСЧА з 1929 года. Скончыў Ейскую школу марскіх лётчыкаў. Служыў у ёй інструктарам. Падрыхтаваў больш за 100 ваенных лётчыкаў.
У 1939 годзе на рацэ Халхін-Гол у 40 паветраных баях у складзе групы збіў 6 японскіх самалётаў. Затым служыў у 13-м знішчальным авіяцыйным палку (10-я змешаная авіяцыйная брыгада, ВПС Балтыйскага флоту). Удзельнік савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з 22 чэрвеня 1941 года. 25 чэрвеня капітан Антоненка А. К. збіў першы на Балтыцы варожы самалёт — бамбардзіроўшчык Ju-88. Вызначыўся ў ліпені 1941 года пры абароне паўвострава Ханка. За 34 дні баёў збіў 11 самалётаў суперніка (1 — таранам).
Званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» Аляксею Касьянавічу Антоненка прысвоена 14 ліпеня 1941 года.
Загінуў у авіякатастрофе 25 ліпеня 1941.
Пахаваны на паўвостраве Ханка (Фінляндыя).
Памяць
Яго іменем названа вуліца ў Ленинградзе, пасёлак у Ленінградскай вобласці.
Мажэеўка (станцыя)
Мажэ́еўка (, Можеевка)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Мажэеўка.
Крыўчанскі сельсавет
Крыўча́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Крыўча. Знаходзіўся на паўднёвым усходзе раёна.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Крыўча. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Пераноскага і Сцежарэнскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Брагінскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці. 10 ліпеня 1939 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Аляксееўка. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Крыўчанскага сельсавета 12 населеных пунктаў. 8 студзеня 1987 года ў склад Спярыжскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёска Старыя Юркавічы і пасёлак Дубраўка), 26 сакавіка 1987 года ў склад Малейкаўскага сельсавета — 4 населеныя пункты (вёскі Гарадок, Зарэчча, Сцежарнае і пасёлак Сцежарнае). 10 ліпеня 1996 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Крыўча. 20 верасня 2002 года скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Малажынскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў: Аляксееўка, Дзямееўка, Дуброва, Красная Ніва, Крыўча і Пераносы.
Кіслаўшчына (Браслаўскі раён)
Кі́слаўшчына (, Кисловщина) — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Ліквідавана ў 2010 годзе.
Біліў
Біліў (Білі́в) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Калінаўка (Салігорскі раён)
Калі́наўка (, Калиновка) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Прыбыткі (Расонскі раён)
Прыбы́ткі (, Прибытки) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
Абалянка
Назву Абаля́нка маюць:
IC 1220
IC 1220 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Біліўскі Хутары
Біліўскі Хутары (Білівські Хутори́) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Быкаўка (Шчучынскі раён)
Бы́каўка (, Быковка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Цацачны замак
Сюжэт
Серыял заснаваны на казцы «Устойлівы алавяны салдацік» Ханса Крысціяна Андэрсана. і разыгрываюць гісторыю на фоне чароўны замак. Калі дзеці прачынаюцца, цацкі прымаюць свой звычайны выгляд.
Аляксей Гаўрылавіч Антонаў
Аляксей Гаўрылавіч Антонаў (, в. Вымна,  — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1978). Заслужаны ўрач БССР (1968).
Біяграфія
У 1948 г. скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. З 1948 г. загадчык Высачанскага ўрачэбнага ўчастка, з 1958 г. галоўны ўрач Высачанскай участковай бальніцы Лёзненскага раёна. З 1962 г. член КПСС. Званне «Героя Сацыялістычнай Працы» прысвоена за заслугі ў развіцці народнай аховы здароўя. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання (1980—1984 гг.). Узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна, ордэнам Айчыннай вайны II ступені. Жыў у г. Высачаны (Лёзненскі раён, Віцебскай вобласці).
Каталог Тыха
Каталог Ты́ха, астраметрычны (зорны) каталог, складзены ў Еўрапейскім касмічным агенцтве на падставе даных, сабраных касмічнай місіяй «Гіпарх». Каталог складаўся паралельна з каталогам Гіпарха, але на падставе пашыранага зместу даных, якія паступалі ад КА Гіпарх з 1982.
Каталог утрымлівае астраметрычныя даныя зв. 1 млн зорак (даныя большасці зорак каталогу Гіпарха існуюць паралельна і ў каталогу Тыха): іх пазіцыі, гадавы ўласны рух і абсалютныя трыганаметрычныя паралаксы з сярэдняй астраметрычнай дакладнасцю 7 вугл. мсек. для зорак мацнейшых за 9-ю зорную велічыню, і 25 вугл.мсек. для зорак 10—11 зорнай велічыні.
фотаметрычныя даныя ўлучаюць фотаметрыю ў двух колерах амаль для ўсіх аб'ектаў каталогу.
Дакладнасць вымярэння зорных велічыняў звычайна складае 0,012m для аб'ектаў, мацнейшых з 9-ю зорную велічыню, і 0,06m для слабейшых аб'ектаў.
Бейнеу
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 14299 чалавек (6981 мужчына і 7318 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 32452 чалавекі (16245 мужчын і 16207 жанчын).
Вангровец
Вангровец (Wągrowiec) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 330 км на захад ад Варшавы і за 60 км на поўнач ад Познані. Адміністрацыйны цэнтр Вангравецкага павета Велікапольскага ваяводства, утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Вангровец. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 17,83 км². Насельніцтва 25,7 тыс. чалавек.
Свецкасць
Свецкасць (секулярызм) — канцэпцыя, згодна якой дзяржава і грамадства павінны існаваць асобна ад любога тыпа рэлігій і рэлігійнай веры.
З аднаго боку, секулярызм можа азначаць свабоду ад рэлігійных законаў і вучэнняў і адсутнасць прымусу да рэлігійнага веравызнання з боку дзяржавы і грамадства, якія павінны быць нейтральнымі ў пытаннях рэлігіі. З іншага боку, секулярызм можа азначаць канцэпцыю таго, што дзейнасць людзей, асабліва палітычная, павінна грунтавацца на доказах і фактах, непрадузятай з прычыны рэлігійнага ўмяшання.
Грэчаскі нацыяналізм
Грэчаскі нацыяналізм (радзей элінскі нацыяналізм) — нацыяналізм грэкаў і грэчаскай культуры. Грэчаскі нацыяналізм, як ідэалогія, узнік і развіваўся ў антычныя часы. У XVIII стагоддзі грэчаскі нацыяналізм стаў буйным палітычным рухам, які выліўся ў Грэчаскую вайну за незалежнасць (1821—1829) супраць Асманскай імперыі. Ён стаў магутным рухам у Грэцыі незадоўга да пачатку і ў час Першай сусветнай вайны. Адным з лідараў нацыяналістычнага руху быў Элефтэрыяс Венізелас, які быў паслядоўнікам Вялікай ідэі і здолеў вызваліць Грэцыю ў час балканскіх войнаў. Пасля Першай сусветнай вайны Венізеласу ўдалося далучыць Ізмір, які затым быў адбіты Турцыяй. Сёння грэчаскі нацыяналізм захоўвае важную ролю ў грэка-турэцкай спрэчцы за Кіпр.
Гісторыя
Стварэнне старажытнагрэчаскіх полісаў служыла ў якасці аднаго з найважнейшых кампанентаў у росце і станаўленні грэчаскага нацыяналізму. У час грэка-персідскіх войнаў у V стагоддзі да н.э. грэчаскі нацыяналізм у цэлым сфарміраваўся, хоць і існаваў галоўным чынам як ідэалогія, а не палітычны рух, таму што некаторыя грэчаскія дзяржавы былі яшчэ ў саюзе з Персідскай імперыяй. Калі Візантыйская імперыя знаходзілася пад уладай дынастыі Палеалогаў (1261—1453), прыйшла новая эра грэчаскага патрыятызму, якая суправаджалася гонарам за Старажытную Грэцыю. Некаторыя выдатныя асобы ў той час таксама прапанавалі змяніць імператарскі тытул з «Басілеуса і самадзержца рымлян» на «Імператар элінаў». Гэты гонар славутым мінулым стаў элементам руху, які прывёў да стварэння сучаснай грэчаскай дзяржавы ў 1830 годзе, пасля чатырох стагоддзяў асманскага кіравання.
Народныя рухі, якія заклікаюць да эназіса (уключэнню разрозненых грэчаскіх маланаселеных тэрыторый у вялікую грэчаскую дзяржаву) прывялі да далучэння Крыта (1908), Іанічных астравоў (1864 г.) і Дадэканеса (1947) (гл.: Парыжскі мірны дагавор з Італіяй (1947)). Заклікі да эназіса былі таксама асаблівасцю палітыкі Кіпра у час брытанскага кіравання. У смутныя міжваенныя гады некаторыя грэчаскія нацыяналісты разглядалі праваслаўных албанцаў, арамунаў і балгараў як супольнасці, якія могуць быць асіміляваны грэчаскай нацыяй. Грэчаскі ірэдэнтызм (Вялікая Ідэя) пацярпеў паражэнне ў перыяд грэка-турэцкай вайны (1919—1922), у час генацыду грэкаў. З тых часоў грэка-турэцкія адносіны характарызуюцца напружанасцю паміж грэчаскімі і турэцкімі нацыяналістамі, кульмінацыяй якой стала турэцкае ўварванне на Кіпр (1974).
Нацыяналізм адыгрываў значную ролю ў грэчаскай палітыцы на працягу першых паўтара стагоддзя існавання грэчаскай дзяржавы. Колішнія і сучасныя нацыяналістычныя партыі ўключаюць:
Чыстыя Лужы
Чы́стыя Лу́жы (, Чистые Лужи) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Радужскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Чысталужскага сельсавета. Да 2013 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
За 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчаны помнік прыроды рэспубліканскага значэння Добрушскія ельнікі.
Шаталава (Пачынкаўскі раён)
Шаталава (Шата́лово) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Шаталаўскага сельскага паселішча.
Самая вялікая па колькасці насельніцтва вёска ў Смаленскай вобласці.
Гісторыя
У 1811 годзе згадваецца, як вёска Шаталаўка пры рэках Невядомка і Свеча (на самай справе гэта розныя назвы адной ракі Свеча).
Згодна Спісу населеных месцаў Смаленскай Губерні ад 1859 года Шаталава — сяльцо ў Смаленскім павеце з 29 дварамі і 249 жыхарамі. У Сяльцы знаходзіцца паштовая станцыя.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Шаталава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня вёска разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была перададзена ў склад РСФСР.
Да 1920-х года ў складзе Пачынкаўскай воласці Смаленскага павета Смаленскай губерні.
Па картах РККА 1924—1926 гадоў у вёсцы ўжо 86 двароў.
У 1928 годзе побач з вёскай на былых землях сялян-кулакоў пачалося будаўніцтва буйнога ваеннага аэрадрома, з якім у далейшым звязаная гісторыя Шаталава. Будаўніцтва аэрадрома і спадарожнай ваеннай інфраструктуры дало працу не толькі шаталовцам, але і жыхарам суседніх вёсак.
Да 1941 года на тэрыторыі аэрадрома грунтаваліся знішчальнікі І-16 і бамбардзіроўшчыкі далёкай авіяцыі ДБ-3Ф (Іл-4). З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны гарнізон ваеннага аэрадрома прымаў удзел у паветраных бітвах на захадзе СССР, але ўжо да канца ліпеня 1941 года вёска была акупаваная немцамі, авіяпалкі, якія размяшчаліся на аэрадроме Шаталава, былі расфармаваныя. Падчас акупацыі на тэрыторыі вёскі знаходзіўся нямецкі гарнізон. У верасні 1943 года Шаталава і Пачынак былі вызваленыя савецкімі войскамі ў ходзе Смаленска-Раслаўльскай аперацыі. .
Грыфаманія
Гісторыя
13—14 кастрычніка 1999 года ў клубе «Акварыюм» журналіст Юрый Рашэтнікаў і гітарыст Ілья Шэўчык зладзілі двухдзённы фестываль.
Восьмы фестываль адбыўся 2 снежня 2006 года ў мінскім ДК МТЗ. У ім прынялі ўдзел Уладзімір Угольнік, Андрэй Вайцяхоўскі, Ірына Ігнацюк, «О’Спицын & Чермен», Ігар Піліпенка і «Новые джазеры», Юрый Несцярэнка і «White Night Blues», Аляксандр Грыгор’еў і «7even», Аляксандр Цалуйка і «Discovery».
Дзевяты фестываль адбыўся 24 і 25 лістапада 2007 года ў ДК МТЗ. Выступілі дуэт Сяргей Анцішын і Аляксандр Церахаў, Уладзімір Ткачэнка, Ігар Волкаў і група «Сталіца», Уладзімір Любінскі & «B-Sendero», Юрый Віленчык & «Hush», Аляксандр Цалуйка & «Discovery», Аляксандр Грыгор’еў & «Hi-Tech Groove», Павел Кухта, Уладзімір Іваноў & «Трактор Буги Бэнд», George Lee Blake, Віталь Абрамовіч, Герман Ніканчук & Flamenco Brothers. Спецыяльным госцем фэсту быў Дзьмітры Малалетаў, «тэпінгавы» гітарыст з Расіі.
Дзесяты фестываль адбыўся 22 і 23 лістапада 2008 года. У ім прынялі ўдзел Уладзімір Любінскі, Віталь Абрамовіч («Neuro Dubel»), заслужаны артыст Аўтаномнай Рэспублікі Крым Віталь Макукін, Аляксандар Любчанка (Украіна). Арганізатары плануюць запрасіць Карласа Сантану і.
Клешчаў (гміна)
Кле́шчаў (Kleszczów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бэлхатоўскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Клешчаве. Плошча гміны складае 124,82 км². Станам на 2011 год у гміне Клешчаў пражывалі 5044 чалавек, шчыльнасць — 39 чал./км².
Гарэлка
Гарэ́лка — моцны алкагольны напой; сумесь рэктыфікаванага этылавага спірту (35-56 аб'ёмных адсоткаў) са змякчанай вадой.
Гісторыя
Гарэлка з'явілася ў ВКЛ на мяжы XV-XVI ст. з Германіі, як сведчыць і пачатковая назва — «вино горелое» (калька з Geprant Wein). Падобным чынам называлася гарэлка ўва ўсіх народаў, што ўваходзілі ў Рэч Паспалітую — палякаў, украінцаў, літоўцаў. Да XVII ст. была адносна дарагой і маладаступнай, аднак па меры адноснага змяншэння выдаткаў на яе вытворчасць паступова выцясняла піва і асабліва мёд пітны, з кан. XVII — пач. XVIII ст. заняўшы месца асноўнага алкагольнага напою. У залежнасці ад ступені дыстыляцыі яе мацунак вагаўся ад 15-20 % (гэтак званая простая) да акавіты (каля 70 %). Папулярнымі напоямі шляхты былі розныя лікёры, настойкі і наліўкі на аснове гарэлкі, з дадаткам зёлак, мёду, спецый, ягад, цукру — зуброўка, крупнік, крамбамбуля, траянка і г.д. Гарэлка, вытрыманая ў дубовых бочках на працягу 5-10 гадоў, называлася старка. Асноўнай сыравінай для вырабу гарэлкі доўгі час было жыта, у тым ліку ў форме соладу, аднак з 1830-х гадоў спірт і гарэлку пачалі атрымліваць пераважна з бульбы, што рэзка знізіла яе сабекошт, а разам з тым і якасць (гарэлка з бульбы цяжка ачысціць ад сівушных алеяў). У XIX ст. вытворчасць гарэлкі была асноўнай галіной харчовай прамысловасці Беларусі, прыносячы вялікія прыбыткі вытворцам і дзяржаўнаму скарбу. Сотні дробных бровараў, пераважна з 4-5 працаўнікамі і гадавой вытворчасцю каля 10000 вёдзер (120000 л) існавалі амаль у кожным буйным маёнтку. Падатковая палітыка расійскага ўраду стымулявала перавагу гарэлкі над усімі іншымі алкагольнымі напоямі. У 1859 годзе 46 % даходаў дзяржаўнага бюджэту Расійскай імперыі давалі падаткі ад продажу і вытворчасці алкагольных напояў (у асноўным гарэлкі), а ў Гарадзенскай губерні на іх долю прыходзілася 55 % дзяржаўных даходаў. Мацунак гарэлкі ў XIX ст. не быў стандартызаваны, значная частка мела мацунак каля 30 %. Для падаткаабкладання абсалютнага ўтрымання алкаголю ў пэўнай колькасці спіртных напояў вымяралі ў «градусах». 1 «градус» адпавядаў 1,23 л чыстага спірту, 1 вядро 40 % гарэлкі — 4 градусам, вядро чыстага спірту — 10 градусам. Заслугай рускага хіміка Дзмітрыя Мендзялеева (1865) лічыцца абгрунтаванне ім сучаснага стандарту ўтрымання спірту ў гарэлцы Расіі і краін СНД — 40 % аб. У канцы XIX ст., калі ў рускай мове канчаткова замацавалася слова «водка», у Беларусі выраблялася больш за 16 літраў гарэлкі на чалавека штогод. З 1894 года ў Расійскай Імперыі існавала дзяржаўная манаполія на продаж гарэлкі, з 1914 года дзейнічаў «сухі закон», аднак у 1923 годзе савецкі ўрад быў вымушаны ізноў легалізаваць гарэлку. Пад час абедзвюх сусветных войнаў гарэлка набыла статус універсальнага эквіваленту, свайго кшталту «вадкіх грошай», які захоўваўся праз усю савецкую эпоху.
Рытуальная роля гарэлкі ў традыцыйных абрадах беларускага сялянства (вяселле і іншых) усталявалася параўнаўча нядаўна, прыкладна ў XVIII ст., з глыбокай старажытнасці яе адыгрывала піва.
Этнаграфія
Гарэлка — моцны напой, які мае экстраутылітарныя рысы і пэўны семіятычны статус. Згодна з запісамі са Століншчыны, Бог, ведаючы, што гарэлку гоніць чорт, благаславіў яе, каб людзі, што не злоўжываюць, былі моцныя і здаровыя. У той жа час за выдумку чорта гнаць гарэлку з жыта Бог у дзесяць разоў скараціў ураджай. З'яўленне першага бровару гэтаксама звязваецца з чортам. Захацеў ён выведаць у Ноя пра Божыя справы, але ніяк не мог развязаць яму языка. Вось і скарыстаўся чорт дапамогаю жанчыны, якая праз сваю цікаўнасць і даверлівасць дапамагла яму ў стварэнні гарэлкі.
Пахаванне
Гарэлка ўваходзіць у шэраг абавязковых страў пахавальна-памінальнага комплексу. Пасля пахавання запрашаўся і сам нябожчык — яму лілі гарэлку на абрус са словамі: «Хадзі выпі чарачку гарэлкі». Падчас памінання ставілі на стол асобную чарку, адлівалі гарэлку на стол, лілі на магілку.
Вяселле
У складзе вяселля роля гарэлкі падкрэслівалася нават самой абрадавай тэрміналогіяй — глядзіце да прыкладу запоіны; рытуал перапіваць маладых ‘дарыць’ і іншыя. З гарэлкай ішлі ў сваты, калі дзяўчына і яе бацькі давалі згоду, гарэлка тут жа ставілася на стол. Гарэлка выступае і як адзін са знакаў дзявоцкасці маладой, у гэтым выпадку яна засалоджваецца (салодкая гарэлка) альбо падфарбоўваецца ў чырвоны колер. З гарэлкі ладзілі гэтак званыя рагаткі, з чаркаю сустракалі маладых бацькі жаніха і іншае.
Каляндарныя святы
Гарэлка — адзін з неабходных элементаў каляндарных святаў. Амаль усе земляробчыя абрады праводзілі па канонах старажытных аграрна-культавых дзеяў, якія патрабавалі шырокага разгулу, весялосці, багацця страў. У народнай свядомасці захавалася псіхалагічная матывіроўка сакральнасці ў неабходнасці «піру» ў святы, звязаныя з земляробствам: «Без гарэлкі і празнік не ў празнік». Значным сведчаннем важнай ролі гарэлкі, піва стала сумяшчэнне значэнняў ‘піццё, пачастунак’ і ‘вялікае свята’ ў адным слове — канун. А ў абрадавых велічальных песнях «сам Бог мяды сыціць, Ілля піва варыць», а добры гаспадар прымае «Бога зялёным віном, Святу Прачысту салодкай гарэлкаю». Усведамленне залежнасці плёну ад частавання характэрна для большасці абрадаў. Да прыкладу, на вячэру пасля вывазкі гною запрашаліся зусім незнаёмыя людзі: «Хадзіце, выпіце чарку, каб жыта вялося», а за сталом чарцы папярэднічаў тост: «Як вып'еш, так і адмочыць. Піце, каб усходы былі часцейшыя і гусцейшыя». У гэтым выпадку імітатыўная магія прыпадабняе гарэлку да дажджу. У талочных песнях: «Піце, мае жнейкі, да дна, каб на лета жыта радна».
Гарэлка ўваходзіла ў спіс абавязковых дароў у часе абходных абрадаў. Частавалі калядоўшчыкаў, валачобнікаў (глядзіце тут формулу «Кварту гарэлкі, сыр на талеркі»). У аказіянальнай абраднасці гарэлка скарыстоўвалася пры пабудове хаты (пілі пасля першых трох вянцоў, пасля закладвання маціцы і на наваселлі). Абавязковае частаванне гарэлкі пры продажы або куплі буйной жывёлы. У народнай медыцыне гарэлка ўваходзіць у лекавы арсенал найперш пры ліхаманцы, для гэтае персаніфікаванай хваробы замаўлялі нават асобную чарку ў карчме: «Сюды мая цётка зараз прыйдзе, то гэтую гарэлку вып'е» (Ваўкавыскі павет).
Фальклор
Мае міфалагічны падтэкст і наступны фальклорны матыў: менавіта з п'яных гасцей жартавала нячыстая сіла; вядомы шэраг былічак пра п'янага, які блудзіў па лесе, прачынаўся сярод балота, атрымліваў у падарунак «шышкі» і падоюнае. Відаць, ап'яненне (у тым ліку наркатычнае) парушала прастора-часавыя арыенціры, спрыяла падобным кантактам з «нежыццю», як бы здымаючы межы паміж светамі. Папулярныя і сюжэты пра напусканне псоты менавіта праз гарэлку; дарэчы, прысушкі гэтаксама намаўляліся на гарэлку, а не на ваду альбо на ежу.
П'янства ў народных поглядах належала не толькі асуджаць, але і лячыць, бо называлася яно «хваробай над хваробамі».
Чыгуначны масіў (Кіеў)
Чыгуначны масіў, або Залізнычны масіў (Залізничний масив) — жылы масіў у Саламянскім раёне Кіева.
Масіў размешчаны між вуліцамі Валгаградскай, Саламянскай і схілаў Пратасавага Яра, прылягае да мясцовасцей Батыева гара і Аляксандраўская Слабодка.
Гісторыя
Мясцовасць, на якой зараз размешчаны масіў, часткова была забудована ў пачатку XX стагоддзя, як частка Аляксандраўскай Слабодкі і Батыевай гары. У пачатку 1960-х гадоў пачаўся знос малапавярховай забудовы, а на іх месцы пачаў будавацца масіў, у асноўным з паціпавярховак (большая частка была пабудована ў 1963—1965 гадах).
З пачатку насіў назву Батыева-Аляксандраўскі (Батиєво-Олександрівський). Сучасная назва ўжываецца з 1964 года — ад былой назвы Чыгуначнага (або Залізнычнага) раёна, на тэрыторіі якога быў збудаваны масіў.
У 1967 годзе ў масіў, з боку Саламянскага раёна, была працягнута трамвайная лінія, якая праіснавала да 2001 года і была цалкам дэмантавана і заменена тралейбусным рухам.
Свята-Успенская царква (Хатынічы)
Свята-Успенская царква — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Хатынічы Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1994 годзе на месцы драўлянага храма 1868 года.
Архітэктура
Пабудавана з цэглы. Вырашана па кампазіцыі прамавугольнага храма ў стылізаваных формах рэтраспектыўна-рускага стылю. Яе фарміруюць прамавугольныя ў плане прытвор-званіца, кароткая трапезная, цэнтрычная малітоўная зала з бакавымі прыдзеламі, прамавугольная апсіда. Над пакатым 4-схільным дахам цэнтральнага аб'ёму і шатром 8-граннай званіцы ўзведзены цыбулепадобныя галоўкі.
Раскулачванне
Раскулачванне - (англ.:Dekulakization, руск.: раскулачивание, укр. : розкуркулення) кампанія палітычных рэпрэсій і генацыда па класавай прыкмеце ў СССР, у тым ліку арыштаў, дэпартацыяў і пакаранняў смерцю мільёнаў заможных сялян і членаў іх сем'яў у 1929-1932 гадах. Заможныя сяляне на дзяржаўным узроўні вызначаліся словам кулак і лічыліся класавымі ворагамі. Больш за 1,8 мільёна сялян былі дэпартаваныя ў 1930-1931 гг. Афіцыйнай мэтай кампаніі была барацьба з контррэвалюцыяй і пабудова сацыялізму ў сельскай мясцовасці. Гэтая палітыка была ажыццяўлена адначасова з калектывізацыяй у СССР і фактычна перавяла ўсю сельскую гаспадарку і сялян пад кантроль дзяржавы. «Ліквідацыя кулацтва як класу» была абвешчаная Іосіфам Сталіным 27 снежня 1929 года Сталін сказаў, што «цяпер у нас ёсць магчымасць ажыццявіць рашучы наступ на кулацтва, зламаць іх супраціў, ліквідаваць іх як клас і замяніць прадукцыю кулакоў прадукцыяй калгасаў і саўгасаў". Рашэнне было аформлена ў рэзалюцыі «Аб мерах па ліквідацыі кулацкіх гаспадарак у раёнах комплекснай калектывізацыі» 30 студзеня 1930 г. Усе "кулакі" былі падзеленыя на тры катэгорыі: (I) да расстрэлу або заключэння ў адпаведнасці з рашэннем мясцовага аддзела тайнай палітычнай паліцыі - ДПУ; (II), ссылка ў Сібір, на Поўнач, на Ўрал ці Казахстан, пасля канфіскацыі іх маёмасці; і (III), высылка са сваіх дамоў у працоўныя калоніі ў сваіх раёнах. Кіраўнік тайнай паліцыі АДПУ Яфім Георгіевіч Еўдакімаў (1891-1939) арганізаваў і кіраваў аблавай на сялян і масавымі расстрэламі.
Спалучэнне раскулачвання, калектывізацыі і іншых метадаў рэпрэсіўнай палітыкі прывялі да масавага голаду ў многіх частках Савецкага Саюза і гібелі прыкладна 11 мільёнаў сялян у 1929-1933, у тым ліку 4 млн падчас самой кампаніі раскулачвання. Раскулачванне было фактычна барацьбой дзяржавы супраць заможнага і сярэдняга сялянства ў мірны час. Вынікі раскулачвання неўзабаве сталі вядомыя за межамі Савецкага Саюза. У 1941 годзе амэрыканскі журналіст Хар Нікербокер піша «Гэта прыблізная ацэнка - 5000000 кулакоў ... загінулі адразу, або на працягу некалькіх гадоў.»
Бронныкы (Ровенскі раён)
Бронныкы (Бро́нники) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Азараўка (Пачынкаўскі раён)
Азараўка (Азаровка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Азараўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1920-х года ў складзе Пачынкаўскай воласці Смаленскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Каталог Гіпарха
Каталог Гіпарха — астраметрычны (зорны) каталог, складзены ў Еўрапейскім касмічным агенцтве на падставе даных, сабраных касмічнай місіяй «Гіпарх».
Азараўка (Пачынкаўскі раён)
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Каталог Гіпарха
Каталог змяшчае астраметрычныя даныя зорак (даныя большасці зорак каталога Гіпарха існуюць паралельна і ў каталогу Тыха): іх пазіцыі, гадавы ўласны рух і абсалютныя трыганаметрычныя паралаксы з сярэдняй астраметрычнай дакладнасцю 1 вугл. мсек. Дадатковыя спецыфічныя даныя ўтрымліваюцца для падвойных і кратных зорак.
Фотаметрычныя даныя ўключаюць шыракапалосную фотаметрыю для ўсіх аб’ектаў каталога, вымераную на працягу не меней чым 110 эпох назіранняў.
Дакладнасць вымярэння зорных велічынь для сталых зорак дасягае 0,0004—0,007m для зорных велічынь 2—12m, і звычайна складае 0,0015mдля аб’ектаў 8-й зорнай велічыні.
Беларускі народны роспіс на шкле
Белару́скі наро́дны ро́спіс на шкле́, таксама ві́дзікі — від народнага дэкаратыўнага роспісу, які быў распаўсюджаны на Беларусі з канца XIX стагоддзя да 1980-х гадоў, мае выгляд напісаных фарбай карцін на шкле. Народны роспіс на шкле быў утвораны і распаўсюджваны ў вясковым асяроддзі. Часта адносіцца да наіўнага мастацтва, мае прыкметы кічу, але некаторыя творы напісаныя на больш высокім мастацкім узроўні. Паводле прызначэння карціны падзяляюцца на тры віды: абразы, інтэр’ерныя карціны розных жанраў, карціны-рамкі для фатаграфій. Абразоў сярод твораў народнага роспісу на шкле найменшая колькасць, пераважаюць выявы Божай Маці з сынам. Інтэр’ерныя карціны маюць вялікую разнастайнасць паводле сюжэтаў: выявы кветкавых букетаў, галубоў і іншых птушак над кветкамі, катоў, прыгожых жанчын, закаханых пар, копіі сюжэтаў вядомых карцін (напрыклад, «Асілкі» Віктара Васняцова) і г.д. Карціны-рамкі для фатаграфій маюць пустыя ад фарбы акенцы, у якія з адваротнага боку шкла ўстаўлены фотаздымкі.
Мастацтвазнаўца Вольга Лабачэўская паводле стылістыкі і тэхнікі выканання дзеліць роспіс на дзве групы: набліжаныя да народнай дэкаратыўнай традыцыі і індывідуальныя паводле манеры выканання карціны, і ўніфікаваныя паводле кампазіцыі і абагуленыя паводле малюнку карціны, у сюжэтах і вобразах якіх ёсць кічавая плынь і капіравальны характар выканання.
Вядомымі майстрамі беларускага народнага роспісу на шкле ёсць : Алена Васілеўская (в. Здзітава, Бярозаўскі раён), Алена Макоўчык (в. Совіна, Бярозаўскі раён), В. Жуковіч (в. Спорава, Бярозаўскі раён), Лідзія Доўгер (вядомая найперш расфарбоўваннем куфраў, в. Агова, Іванаўскі раён), Валянціна Вакульчык (в. Касцюкі, Бярозаўскі раён), Васіль Калінін (в. Даманава, Івацэвіцкі раён).