cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларускі народны роспіс на шкле
Творы беларускага народнага роспісу на шкле захоўваюцца ў Беларускім дзяржаўным музеі народнай архітэктуры і побыту, Вілейскім краязнаўчым музеі, Бярозаўскім гісторыка-краязнаўчым музеі, Гісторыка-культурным музеі-запаведніку «Заслаўе», фондах аддзела старажытнабеларускай культуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы ДНУ «Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі».
20 сакавіка 2023 года традыцыйнаму роспісу на шкле ў горадзе Бярозе, аграгарадку Спораве, аграгарадку Стрыгінь Бярозаўскага раёна і горадзе Пружаны, вёсцы Слабудка, вёсцы Новыя Засімавічы Пружанскага раёна быў нададзены статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі.
Назва
Для назвы народнага роспісу на шкле ў асобных рэгіёнах распаўсюджана слова «відзік». Паходзіць ад польскага слова widok (від, перспектыва, пейзажны малюнак), пры гэтым суфікс -ok заменены на беларускі -ік (з памяншальна-ласкальным адценнем).
Мазыр (станцыя)
Цікавыя факты
Да адкрыцця гэтай станцыі ўжо існавала станцыя Мазыр у Калінкавічах.
Юрый Тышкевіч
Юрыямі звалі некалькіх Тышкевічаў
Крапівенка
Крапівенка — тапонім:
Вышгарад (Талін)
Вышгарад, або То́ампеа (Toompea, Domberg, Domberget — «кафедральны ўзгорак») — вапняковы пагорак у цэнтральнай частцы Таліна (Эстонія). Гэта працяглае плато памерамі прыкладна 400х250 метраў, плошчай 7 га і вышэйшае на 20—30 м за вакольную тэрыторыю. У фальклоры пагорак вядомы як курган над магілай Калева, узведзены яго смуткуючай жонкай.
Гісторыя Тоампеа цесна звязаная з гісторыяй уладароў Эстоніі. У цяперашні час тут размяшчаюцца урад і парламент Эстоніі, якіх часта таксама называюць проста Тоампеа.
На паўднёва-заходняй ускраіне пагорку знаходзіцца замак Тоампеа з вежай Германа. Гэтая вежа са сцягам Эстоніі — адзін з найбольш вядомых сімвалаў Эстоніі.
Геалогія
Тоампеа ўзнік каля 10 000 гадоў таму як востраў Балтыйскага ледавіковага возера. З-за нязменнага постледавіковага дрэйфавання ён злучыўся з кантынентам падчас стадыі Літарынава мора. Яшчэ ў 6-м тысячагоддзі да Н. Х. мора абмывала падножжа Тоампеа. Цяпер берагавая лінія праходзіць больш як за 1 км ад яго, а яго падножжа на 17—20 м вышэй за ўзровень мора.
Вэлыка Амэляна
Вэлыка Амэляна (Вели́ка Омеляна) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
IC 1221
IC 1221 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Алегзандрыя
Алегзандрыя (Alexandria) — горад у штаце Вірджынія (ЗША). Знаходзіцца на заходнім беразе ракі Патомак, за 10 км на поўдзень ад сталіцы ЗША горада Вашынгтон.
Рабатка
Рабатка (ад RabatteRabatte) — прамавугольны кветнік у выглядзе вузкай (шырыня да 2—3 метраў) паласы ўздоўж садовай дарожкі, плота або агароджы; з адным або некалькімі відамі раслін. Звычайна рабатка мае паралельныя бакі.
Адзін з элементаў ландшафтнай архітэктуры.
Па наяўнасці бардзюра рабаткі падзяляюцца на аднабаковыя і двухбаковыя.
Кумша
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Насельніцтва
Перад вайной у вёсцы жыў 31 чалавек у 6 дварах.
У кастрычніку 1943 гітлераўцамі было спалена 6 дамоў.
Алексіна Аддзяленне
Алексіна Аддзяленне (Алексино Отделение) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Індыйская кухня
Індыйская кухня — агульная назва кулінарных страў, традыцый і тэхналогій прыгатавання ежы, уласцівых для народаў паўвострава Індастан. Для індыйскай кухні тыповымі з'яўляюцца ўжыванне ў вялікай колькасці спецый, зёлак, гародніны, садавіны, якія растуць ў Індыі.
Для індыйскай кухні характэрна рэгіянальная разнастайнасць (паўночнаіндыйская кухня, паўднёваіндыйская кухня), вялікая колькасць інгрэдыентаў і тыпаў ежы, спецыфіка прыгатавання і этыкету спажывання.
Кенаса ў Тракаі
Тракайская кенаса — караімскае культавае збудаванне ў г. Тракай (Літва), размешчана па адрасе вуліца Караімская, 30.
Гісторыя
Кенаса была пабудавана ў XVIII стагоддзі, у цэнтры караімскай слабады, якая раней называлася Караімшчынай.
Вэлыкы Шпакіў
Вэлыкы Шпакіў (Вели́кий Шпакі́в) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Кенаса ў Тракаі
Гісторыя
Некалькі разоў храм быў пад пагрозай знішчэння, асабліва падчас пажараў у 1794 і 1812 гадах, але неўзабаве быў адноўлены, а ў 1894—1904 гадах быў праведзены капітальны рамонт.
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў тракайская кенаса заставалася адзіным дзеючым караімскім храмам не толькі ў Еўропе, але, пасля зачынення кенасы ў Галічы у сярэдзіне 60-х гадоў, і ў Савецкім Саюзе. Пры гэтым службы ў ёй праводзіліся толькі па святах. Не так даўно быў праведзены яшчэ адзін капітальны рамонт.
Варонішкі
Варо́нішкі (, Воронишки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Кенаса ў Тракаі
Архітэктура
Кенаса ў плане мае форму квадрата, пакрыта ламаным дахам польскага тыпу, і ўвянчана прамавугольнай вежай. Унутры падзелена на тры часткі: асноўная зала для мужчын, невялікі пярэдні пакой і галерэя для жанчын, якая абапіраецца на чатыры слупы. На ўсходнім боку размешчаны караімскі гехал.
Цёша
Цёша (Тёша ) — рака ў Ніжагародскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Ака (басейн Волгі).
Даўжыня ракі 311 км. Плошча вадазбору 7800 км². Сярэдні расход вады ў верхнім цячэнні 4 м³/с (за 261 км ад вусця, каля сяла Натальіна — 23,5 м³/с). Сярэдні аб’ём сцёку 0,742 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на Прыволжскім узвышшы, прыкладна за 5 км у напрамку на поўдзень ад горада Лукаянаў. Упадае ў Аку ніжэй горада Мурам. Працякае Цёша ў напрамку з паўднёвага ўсходу на паўночны захад па Прыволжскім узвышшы, у ніжнім цячэнні — па Окска-Цёшскай нізіне. Замярзае ў канцы лістапада, вызваляецца ад лёду ў пачатку красавіка. Жыўленне Цёшы мяшанае, з перавагай снегавога. У басейне ракі 374 возеры і вадасховішча агульнай плошчай 12,2 км².
Прытокі Цёшы: Пойка, Пша, Нарзімка, Нацма, Акша, Шамка, Іржа, Ціржа, Нуча, Лемець, Шылакша, Сярожа, Ледзь і інш.
Каля ракі гарады Арзамас, Лукаянаў, гарадскія пасёлкі Шаткі, Цёша, сяло Натальіна і іншыя населеныя пункты.
Абарнікі
Абарнікі (Oborniki) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 330 км на захад ад Варшавы і за 30 км на поўнач ад цэнтра Познані. Адміністрацыйны цэнтр Абарніцкага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Абарнікі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 14,08 км². Насельніцтва 18,4 тыс. чалавек.
Ласла Бенедэк
Большую частку фільмаў які зняў у ЗША. Працаваў у Венгрыі, Германіі, [[Францыя|Францыі] . Вядомы пастаноўкай такіх фільмаў, як «Смерць каміваяджэра» (Death of a Salesman, 1951 год, «Залаты глобус» за лепшую рэжысуру) і «Дзікун» (The Wild One, 1953 год).
Лінчберг
Лінчберг (Lynchburg) — незалежны горад у штаце Вірджынія (ЗША). Назва азначае «горад Лінча»—горад названы ў гонар першага еўрапейскага жыхара гэтых мясцін. 78 014 чалавек (2013 года).
Эрні Крустэн
Э́рні Кру́стэн (Erni Krusten;, Мурастэ, павет Хар’ю, Эстонія — ) — эстонскі пісьменнік. Заслужаны пісьменнік Эстоніі (1959). Народны пісьменнік Эстоніі (1972). Лаўрэат Літаратурнай прэміі Эстоніі (1970).
Творчасць
Дэбютаваў кнігай апавяданняў «Верас» (1927). Аўтар зборнікаў навел «Сто шэрых валаскоў» (1936), «Сляпое каханне» (1941), «Паваротныя пункты» (1946), «У пошуках вясны» (1960), «Занадта дрэнная ацэнка» (1967), «Акупацыя» (1972), гісторыка-рэвалюцыйных раманаў «Паляванне на мінулае» (1929), «Кніга аб Пексах» (1946), «Сэрцы маладых» (кнігі 1—2, 1954—56), «Нібы кропля ў моры» (1962) і інш. Пісаў вершы і мініяцюры (зборнікі «Юка», 1963; «Люстра на вуліцы», 1978), п'есы, кнігі для дзяцей.
Пераклады
На беларускую мову асобныя творы пераклалі Анатоль Кудравец і Хведар Жычка.
Зінаіда Валянцінаўна Курдзянок
Зінаіда Валянцінаўна Курдзянок (,  — ) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка БССР (1976).
Біяграфія
Скончыла Беларускую студыю пры Цэнтральным тэатральным вучылішчы ў Ленінградзе ў 1937 годзе. Працавала ў Беларускім тэатры юнага гледача ў 1937-41 гадах і Брэсцкім абласным драматычным тэатры з 1944 па 1976 год. Выконвала драматычныя і вострахарактарныя ролі.
Каменка (Акцябрскі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Акжыгіт
Акжыгіт (Ақжігіт) — сяло ў Бейнеускім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акжыгіцкай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2496 чалавек (1240 мужчын і 1256 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 2567 чалавек (1286 мужчын і 1281 жанчына).
Ангун
Ангун (сапраўднае імя —  Ангун Чыпта Сасмі, Anggun Cipta Sasmi, ) — французская спявачка, аўтар песень, музычны прадзюсар і кампазітар інданезійскага паходжання, прадстаўніца Францыі на конкурсе песні Еўрабачанне 2012 (з песняй «Echo (You and I)»). Яе дэбютны альбом «Dunia Aku Punya» выйшаў у 1986. У 1994 годзе з’ехала з Інданезіі, каб пачаць міжнародную кар’еру.
Вэрэснэвэ
Вэрэснэвэ (Вересне́ве) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Антонаўка (Веткаўскі раён)
Анто́наўка (, Антоновка) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяліканямкоўскага сельсавета.
IC 1222
IC 1222 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сухэ-Батар
Сухэ-Батар (манг. Сүхбаатар) — горад, размешчаны ў аймаку Селенгэ ў Манголіі. Горад ляжыць на беразе ракі Архон каля ўпадзення яе ў Селенгу, недалёка ад Расійскай мяжы. Адміністрацыйны цэнтр Селенгінскага аймака. Насельніцтва на 2007 год склала 19.224 жыхароў.
Прыхабы (Расонскі раён)
Прыха́бы (, Прихабы) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1866 годзе працаваў вінакурны завод.
Царква ў гонар Раства Іаана Прадцечы (Пранчакі)
Свята-Іаана-Прадцечанская царква — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Пранчакі Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Садовай, 20.
Гісторыя
У 1998 годзе Брэсцкім аблвыканкамам была зарэгістравана праваслаўная абшчына. У кастрычніку 2000 года па блаславенні высокапраасвяшчэннейшага Стэфана, архіепіскапа Пінскага і Лунінецкага, благачынным Ляхавіцкай акругі было асвечана месца і закладзены камень пад будаўніцтва царквы ў гонар Раства Іаана Прадцечы на мяжы вёсак Навасёлкі і Пранчакі.
30 кастрычніка 2004 года архіепіскапам Пінскім і Лунінецкім Стэфанам храм быў асвечаны.
Чэсапік
Чэсапік (Chesapeake) — незалежны горад у штаце Вірджынія (ЗША). Плошча — 910 км², другі па плошчы горад у штаце, насельніцтва — 232 977 чалавек (2013), трэці па насельніцтве горад у штаце. Чэсапік уключаны ў метрапалітэнскі раён Хэмптан-Роўдс. Чэсапік быў заснаваны ў 1963 годзе.
Клімонтаў (гміна)
Клімо́нтаў (Klimontów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сандамежскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Клімонтаве. Плошча гміны складае 99,24 км². Станам на 2010 год у гміне Клімонтаў пражывалі 8 450 чалавек, шчыльнасць — 85,15 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 35 салецтваў.
Мокрае (прыпыначны пункт)
Мо́крае (, Мокрое)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі Мокрае; на лініі Магілёў I — Жлобін, паміж прыпыначным пунктам Баркалабава і станцыяй Быхаў.
Хуана Інес дэ ла Крус
Хуана Інес дэ Асбахэ і Рамірэс дэ Сантыльяна (Juana Inés de Asbaje y Ramírez de Santillana), больш вядомая як Сястра Хуана Інес дэ ла Крус (ісп.: Sor Juana Inés de la Cruz, 12 лістапада 1651, Сан-Мігель дэ Непантла, Мексіка — 17 красавіка 1695, манастыр Святога Іераніма) — мексіканская паэтэса, манашка-іеранімітка.
Біяграфія
Хуана Інес дэ Асбахэ-і-Рамірэс нарадзілася 12 лістапада 1651 г. непадалёк ад Мехіка, у вёсцы Сан-Мігель-дэ-Непантла. Яе бацькі, як мяркуюць, не былі павянчанымі, і таму Хуана і дзве яе старэйшыя сястры запісаныя ў парафіяльных кнігах як «дзеці Царквы», гэта значыць байструкі.
У 9 гадоў яна расталася з сям’ёй: маці адправіла яе ў Мехіка да дзядзькі і цёткі, багатых сваякоў, якія былі блізкія да палацу віцэ-караля. Па шчаслівай выпадковасці яны разглядзелі ў дзяўчынцы здольнасці, даўшы Хуане магчымасць вучыцца. Новы курс самаадукацыі уключаў літаратуру, натуральныя навукі, матэматыку, філасофію, тэалогію і замежныя мовы. Да ўсяго гэтага Хуана вырасла прыгажуняй: светла-карыя шырока пастаўленыя вочы, высокі лоб, прамы нос, зграбныя рукі, абаяльная ўсмешка, жывы і прыязны характар ​​- усё гэта не магло не прыцягваць да яе людзей.
У 1664 Хуана была прадстаўлена пры новым двары і ў самы кароткі час заваявала такую ​​любоў высокай пары, што віцэ-каралева зрабіла яе сваёй першай фрэйлінай. Гэтую пасаду яна займала каля 5 гадоў. Тады ж яна ўславілася напісаннем вершаў на іспанскай, мове ацтэкаў, а таксама на латыні. Пісала яна і для спектакляў, і для начных канцэртаў, і для царкоўных святаў, і для пахаванняў.
Садоўнік
Садоўнік — спецыяліст па догляду за садам або любым аб’ектам з азеляненнем.
Садоўнікам можа быць як чалавек, які займаецца аматарскім хатнім садоўніцтвам (садавод), так і прафесіянал, які мае прысвоеную яму дзяржаўную кваліфікацыю садоўніка або працоўнага зяленай гаспадаркі.
У якасці прафесіянала садоўнік можа працаваць у прыватным сядзібным садзе, у гарадскіх садах і парках, у арганізацыях, якія займаюцца ландшафтным дызайнам, гадавальніках, аранжарэях.
Садоўнік павінен выконваць наступныя работы па догляду за садам — праполка, паліў, падкормка раслін угнаеннямі, абразанне і стрыжка дэкаратыўных і пладовых раслін, стварэнне дэкаратыўных кампазіцый, кветнікаў і інш.
Лабуцеўцы
Лабуцеўцы (Лабутевцы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Глынкы (Ровенскі раён)
Глынкы (Гли́нки) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Вярбілкі
Вярбі́лкі (, Вербилки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан (Глыбокае)
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан — помнік у горадзе Глыбокае, знаходзіцца ў цэнтры горада, у парку Перамогі. Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан уключана ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Апісанне
У брацкай магіле пахаваны воіны і партызаны якія загінулі ў баях пры вызваленні Глыбокага ў ліпені 1944 года. Усяго пахавана 138 чалавек. Імёны 98 загінуўшых вядомыя, 40 пахаваных — невядомыя.
Першы помнік на брацкай магіле ўстаноўлены ў 1964 годзе. Ён уяўляў сабой абеліск з імёнамі пахаваных, справа ад якога размяшчалася скульптура воіна, а злева — жанчыны.
У 1994 годзе быў адкрыты новы помнік работы скульптара В. Якавенкі. Ён уяўляе сабой абеліск вышынёй 10 м. На ім — бронзавая выява грэчаскай багіні перамогі Нікі, злева і справа ад яго скульптуры воіна і партызана. Перад стэлай пліта з імёнамі загінуўшых. На помніку шыльда «Воінскае пахаванне № 4060».
Куяўска-Паморскае ваяводства
Куяўска-Паморскае ваяводства (województwo kujawsko-pomorskie) — адно з 16 ваяводстваў у Польшчы. Адміністрацыйныя цэнтры — Быдгашч (сядзіба ваяводы) і Торунь (месца пасяджэнняў сейміка). Насельніцтва — 2 096 404 жыхароў (2013 год).
Гісторыя
Уключае ў сябе землі гістарычных ваяводстваў: Каралеўства Прускага і Каралеўства Польскага.
Базылеўка (Пачынкаўскі раён)
Базылеўка (Базылевка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Базылеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
На поўначы вёскі працякае рака Хмара.
Голышыў (Ровенскі раён)
Голышыў (Го́лишів) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
IC 1223
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лапаціна (Салігорскі раён)
Лапа́ціна (, Лопатино) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Клянова (гміна)
Кляно́ва (Klonowa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сярадзкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Клянове. Плошча гміны складае 95,37 км². Станам на 2004 год у гміне Клянова пражывалі 3150 чалавек, шчыльнасць — 32,1 чал./км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 11 населеных пунктаў.
Сарга (Мангістаўская вобласць)
Сарга (Сарға) — сяло ў Бейнеускім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Саргінскай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1137 чалавек (594 мужчыны і 543 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 1348 чалавек (685 мужчын і 663 жанчыны).
Рудня (Янкавіцкі сельсавет)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Руднянскага сельсавета.
Рагнедзінская вуліца
Рагнедзінская вуліца (Рогнідинська вулиця) - вуліца ў Пячэрскім раёне Кіева. Пралягае ад вуліцы Вялікай Васількоўскай да Эспаланаднай вуліцы.
Гісторыя
Вуліца ўзнікла ў 1 1850х гадах у адпаведнасці з першым генеральным планам Кіева 1837 года.
Першапачаткова звалася "Бульёная вуліца". Назва у гонар Рагнеды Рагвалодаўны, княгіні полацкай - з 1869 года. У 2-й палове ХІХ ст. Згадуецца назва "Малавасількоўскі завулак". З 1938 - вуліца 12-га Снежня, у гонар першых выбараў у Вярхоўны Савет СССР. Сучасная назва адноўлена ў 1944 годзе.
Роанак (Віргінія)
Роанак  — незалежны горад у ЗША, размешчаны ў Роанакскім муніцыпальным раёне, дзясяты па велічыні горад Садружнасці Вірджынія. Роанак мяжуе з горадам Сейлемам і мястэчкам Вінтан і акружаны імі, але адміністрацыйна аддзелены ад іх і адносіцца да акругі Роанак. Па перапісу насельніцтва 2000 года ў горадзе пражывалі 94 911 чалавек. Горад падзелены ракой Роанак.
Мазурына (Браслаўскі раён)
Мазурына — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гарыньград Другы
Гарыньград Другы (Гориньгра́д Другий) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Маладзёжны (прыпыначны пункт, Смаргонскі раён)
Маладзё́жны (, Молодёжный)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Смаргоні; на лініі Маладзечна — Гудагай, паміж прыпыначным пунктам Беласельскі і станцыяй Смаргонь.
Галынка (Ражанкаўскі сельсавет)
Га́лынка (, Галынка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Імбір
Імбір (Zingiber) — род кветкавых раслін сямейства імбірныя (Zingiberaceae). Існуе каля 90 відаў. Найбольш вядомы Імбір звычайны (Zingiber officinalis).
Арэал
Паходзіць імбір з краін Паўднёвай Азіі. На дадзены момант вырошчваецца ў Кітаі, у Індыі, у Інданезіі, у Аўстраліі, у Заходняй Афрыцы, на Ямайцы, на Барбадасе.
У Сярэднявеччы быў завезены ў Еўропу, дзе выкарыстоўваўся ў якасці прыправы і лекаў. У прыватнасці, імбір лічыўся адным з асноўных сродкаў для прафілактыкі чумы. Купцы расказвалі, што імбір расце на краю свету ў краіне трагладзітаў, якія шчыра яго пільнуюць, чым яшчэ больш падымалі і без таго немалы кошт на цудадзейны корань. У пачатку XVI стагоддзя адным з першых быў завезены ў Амерыку і хутка там распаўсюдзіўся.
Апісанне
Імбір — шматгадовая травяністая трапічная расліна вышынёй да 1 м. Падземная частка прадстаўлена махрыстымі каранямі і гарызантальна размешчанымі клубнепадобна-рассечанымі карэнішчамі. Звычайна яны цёмна-жоўтага або белага колеру. На карэнішчах фарміруюцца лускаватыя лісцінкі, у пазухах якіх закладваюцца пупышкі. Лісце ланцэтнае, суцэльнакрайняе, з лісцевай пласцінкай даўжынёй да 15 см. Іх похвіны ўваходзяць адна ў адну.
Кветкі размяшчаюцца на кароткіх (20-25 см) кветканосах, якія ўтвараюцца таксама з пазушных прыкаранёвых лісцінак. Яны сабраныя ў цыліндрычныя суквецці даўжынёй да 6,5 см. Кветкі з фіялетава-бурым або жоўтым венчыкам, падзеленым на тры часткі, размяшчаюцца ў пазухах прыкветкаў. Чашалісцінкі сабраны ў трубку. У кветцы адна фертыльная тычка, астатнія бясплодныя. Цэнтральная бясплодная тычка падобная да пялёстку і ўтварае губу кветкі. Песцік праходзіць паміж двума пылавікамі фертыльнай тычкі. Плод — трохстворкавая каробачка. Насенне чорнага колеру, дробныя, вуглаватыя.
Карэнішча
У гандлі спецыямі імбірам называюць высушаныя і апрацаваныя адпаведным чынам карэнішчы. Іх выкарыстоўваюць у дробна нарэзаным і размолатым выглядзе.
Сухія карэнішчы ўтрымліваюць да 2-3 % эфірнага алею, галоўнай складовай часткай якога з'яўляецца цынгіберэн (да 70 %), які надае прадукту характэрны водар. Акрамя яго ў алеі ўтрымліваюцца цынгіберол, камфен, цынеол, цытрал і шэраг іншых злучэнняў. Клубні і прадукцыя з іх маюць рэзкі, востры смак, абумоўлены рознымі смоламі (гінгерол, цынгерол, шагаол і інш.). Сукупнасць усіх гэтых смол называюць алеагумінам.
Размнажэнне
Размнажэнне — вегетатыўнае. Для гэтай мэты выкарыстоўваюць дробныя клубні або часткі буйных карэнішчаў. У залежнасці ад умоў глебы іх высаджваюць па схеме 40 х 40 або 60 х 35 см. У некаторых выпадках яе павялічваюць да 100х100 см. На 1 га — ад 10 да 60 тысяч раслін. Дагляданне за плантацыямі — рыхленне глебы і выдаленні пустазелля.
Гатоўнасць да ўборкі імбіру супадае з высыханнем лісця і сцёблаў або з заканчэннем цвіцення. Карэнішчы перабіраюць ўручную. Іх падкопваюць рыдлёўкамі, выцягваюць з глебы і чысцяць ад зямлі, карэньчыкаў і сцёблаў.
Ураджайнасць сухіх карэнішчаў у сярэднім — 4 т/га. Пры спрыяльных умовах іх збор можа павялічыцца да 9-11 т/га.
Ужыванне
Часцей за ўсё імбір сустракаецца ў молатам выглядзе. Молатая вострая прыправа ўяўляе сабой шаравата-жоўты сопкі парашок.
У кулінарыі
Імбір часта ўжываецца ў еўрапейскай кухні. Яго дадаюць у збіцень, квас, наліўкі, настойкі, брагу, мёд, а таксама пернікі, кулічы, здобныя булачкі.
Прыхільнасць дадаваць імбір ў кандытарскія вырабы, салодкія стравы і напоі інтэрнацыянальна. Лядзяшы, варэнне, печыва, кексы, бісквіты, узвары, пудынгі, піва, лікёры многіх кухонных традыцый свету ўтрымліваюць імбір.
У краінах Азіі імбір выкарыстоўваюць у прэсервах з мяса і птушкі, ён уваходзіць у склад вядомай прыправы кары, яго нават дадаюць у некаторыя гатункі гарбаты. Марынаваны імбір — гары. Выкарыстоўваюць як заправу да сушы.
Імбір ўжываюць і як самастойны прадукт. У Паўднёва-Усходняй Азіі свежы імбір зацукроўваюць і робяць з яго варэнне, у Кітаі, Індакітаі, Бірме і ў Англіі ў склад варэння з імбіру дадаюць памяранцавую лупінку — варэнне вядома пад назвай Чоу-Чоу.
У Англіі, Аўстраліі і ў ЗША з імбіру робяць імбірнае піва (Ginger Beer), і таксама мяккія неспіртныя ахаладжальныя напоі, напрыклад імбірны эль.
У розныя стравы імбір дадаюць у розны час:
Нормы закладкі імбіру адносна высокія — да 1 грама на 1 кілаграм цеста або мяса.
У медыцыне
У народнай медыцыне краін Усходняй Азіі перамолатыя карэнішчы ўжывалі пры галаўных болях неўралгічнага і спастычнага характару, бранхіяльнай астме, як супрацьтрыхаматозны сродак. У парфумерыі выкарыстоўваецца для кампазіцый ўсходняга тыпу.
Карэнішча імбіру (Rhizoma Zingiberis) паступае ў продаж у аптэкі ў ачышчаным або неачышчаным ад коркі выглядзе. Утрымоўвае эфірны алей, галоўнай складовай часткай якога з'яўляюцца сэсквітэрпэны — цынгіберэны; пякучы смак абумоўлены смалістымі рэчывамі — гінгероламі.
Настойка імбіру ўваходзіць у склад страўнікавых і апетытных кропель, танізуючых сродкаў.
Гарыньград Пэршы
Гарыньград Пэршы (Гориньгра́д Перший) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Беражок (Пачынкаўскі раён)
Беражок (Бережок) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Беражок абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Паўль Крутцэн
У 2000 годзе Крутцэн разам з Штормерам прапанавалі тэрмін «антрапацэн» для апісання сучаснай геалагічнай эпохі.
ФК Мікашэвічы
«Мікашэвічы» — беларускі футбольны клуб з горада Мікашэвічы, заснаваны ў 1978 годзе. Доўгі час быў вядомы пад назвай «Граніт». У 2008—2009 і 2015—2016 гадах выступаў у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. У цяперашні час гуляе ў Другой лізе.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1978 годзе. З 1994 года пачаў удзельнічаць у чэмпіянаце Беларусі, у 1998 годзе «Граніт» выйшаў у Першую лігу, дзе доўгі час знаходзіўся сярод прэтэндэнтаў на павышэнне і, заняўшы па выніках сезону 2007 другое месца ў Першай лізе, упершыню ў гісторыі прабіўся ў элітны беларускі дывізіён. У 2008 годзе каманда заняла 10-е месца з 16 у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі, аднак у наступным сезоне фінішавала перадапошняй і вярнулася ў Першую лігу.
У сезоне 2014, сабраўшы добры склад з вопытных ігракоў, «Граніт» здолеў атрымаць перамогу ў другім дывізіёне і зноў выйсці ў Вышэйшую лігу. Захаваўшы лідараў і ўзмацніўшыся легіянерамі, у сезоне 2015 каманда заняла высокае 5-е месца ў Вышэйшай лізе. Сезон 2016 таксама пачынаўся для «Граніта» нядрэнна, аднак неўзабаве ў клубе пачаліся фінансавыя праблемы, з-за якіх улетку каманду пакінулі ўсе ігракі асноўнага складу. Новы склад быў набраны пераважна з ігракоў клубаў Першай лігі, і ў другой палове сезону «Граніт» амаль нічога не мог супрацапаставіць сапернікам, заняўшы ў выніку апошняе 16-е месца, і выбыў у Першую лігу.
Зноў апынуўшыся ў Першай лізе, «Граніт» стаў камплекаваць каманду ў асноўным з маладых ігракоў, звычайна беручы іх у арэнду ў клубаў Вышэйшай лігі, і стаў серадняком чэмпіянату. У ліпені 2018 года замест Валерыя Бахно, які доўгі час кіраваў камандай, новым галоўным трэнерам стаў Алег Сідарэнкаў. Сезон 2019 каманда пачынала пад кіраўніцтвам Мікалая Бранфілава, пазней яго змяніў Аляксандр Вопсеў, некаторы час каманду ізноў трэніраваў Валерый Бахно, які часова вярнуўся ў Беларусь. У студзені 2020 года новым трэнерам быў прызначаны Алег Кароль. У сезоне 2020 «Граніт» быў аўтсайдарам, у складзе былі ў асноўным ігракі, якія не падышлі іншым клубам, і ў выніку каманда скончыла сезон на 13-м месцы з 14.
У пачатку 2021 года далейшы лёс «Граніта» доўгі час быў нявызначаным, бо кантракты скончыліся ва ўсіх ігракоў, у сакавіку каманда так і не выйшла з адпачынку. У красавіку афіцыйна стала вядома, што «Граніт» не згуляе ў Першай лізе, а неўзабаве клуб пацвердзіў удзел у Другой лізе ў сезоне 2021. Склад каманды ўтварылі мясцовыя, пераважна маладыя ігракі.
У трэцім туры сезона 2021 клубу было залічана тэхнічнае паражэнне ў матчы з клубам «Лунінец», бо каманда не змагла прыбыць на гульню з-за адсутнасці сродкаў. Па выніках сезонаў 2021 і 2022 «Граніт» апынаўся ў канцы табліцы Брэсцкай вобласці.
У пачатку 2023 года стала вядома, што каманда пераходзіць на баланс горада і змяняе назву на «Мікашэвічы».
Пінакатэка
Так звалася левае крыло прапілеяў афінскага Акропаля, дзе знаходзіўся збор карцін, прынесеных у дарунак багіні Афіне. У некалькіх шасцікалонных залах былі сабраны карціны, напісаныя на дошках, гліняныя табліцы і іншыя творы з роспісам. Гэты збор быў адкрыта для наведвання афінскімі грамадзянамі.
Яшчэ на мяжы III—II стст. да н.э. быў складзены першы каталог гэтай пінакатэкі, аўтарам якога быў Палеман Іліёнскі. Акрамя афінскай падобныя пінакатэкі існавалі і ў іншых месцах у Грэцыі, напрыклад, у Гераёне — храме Геры на востраве Самас.
Старажытныя рымляне выкарыстоўвалі тэрмін для абазначэння пакоя, у якім знаходзіліся творы мастацтва.
Пачынаючы з перыяду Рэнесансу, назва пінакатэка стала выкарыстоўвацца для абазначэння калекцый твораў жывапісу, адкрытых для публічнага наведвання. У нашы дні пінакатэкамі завуць карцінныя (мастацкія) галерэі.
Макаўчыцкі сельсавет
Макаўчыцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Койданаўскага раёна БССР. Цэнтр — вёска Макаўчыцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Койданаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Койданаўскім раёне БССР. З 15 сакавіка 1932 года ў складзе Койданаўскага нацыянальнага польскага раёна. 23 сакавіка 1932 года скасаваны.
Аляксей Вячаслававіч Сучкоў
Аляксей Сучкоў (нар., ) — беларускі футбаліст (паўабаронца) і трэнер.
Клубная кар’ера
Выхаванец лідскага футбола, пачаў кар’еру ў Гродне, потым гуляў ва Украіне і ў Расіі. У 2009 годзе вярнуўся ў Беларусь, гуляў за салігорскі «Шахцёр», але 21 мая 2009 года быў разам з Мікітам Букаткіным адлічаны з клуба за парушэнне спартыўнага рэжыму. У 2010 годзе гуляў за карагандзінскі «Шахцёр», у 2011 годзе вярнуўся ў «Нёман».
У студзені 2013 года перайшоў у «Тарпеда-БелАЗ». Спачатку трывала выступаў у аснове на пазіцыі левага паўабаронцы, а са жніўня 2013 года стаў звычайна толькі выхадзіць на замену.
У студзені 2014 года падпісаў кантракт з «Нафтанам». У складзе наваполацкага клуба стаў асноўным левым паўабаронцам. У лютым 2015 года на год падоўжыў кантракт з «Нафтанам», а ў студзені 2016 года, нягледзячы на фінансавыя праблемы «Нафтана» , падоўжыў пагадненне і на наступны сезон.
У сакавіку 2017 года стаў капітанам каманды. У сезоне 2017 стаў часцей выступаць у якасці цэнтральнага або правага паўабаронцы. Па выніках сезона 2017 «Нафтан» выбыў у Першую лігу, аднак Сучкоў застаўся ў камандзе і ў студзені 2018 года стаў гуляючым трэнерам. Але, падчас перадсезоннай падрыхтоўкі на поле не выхадзіў і трапіў у заяўку «Нафтана» на сезон 2018 толькі ў якасці трэнера.
У студзені 2020 года быў пажыццёва дыскваліфікаваны па справе аб дагаварных матчах. У ліпені 2020 года па выніках крымінальнай справы быў прысуджаны да 2 гадоў абмежавання волі.
Іспанская каланізацыя Амерыкі
Іспанская каланізацыя Амерыкі (1492—1898, канкіста, канквіста La Conquista) пачалася з адкрыцця іспанскім мараплаўцам Калумбам першых астравоў Карыбскага мора ў 1492 годзе, якія іспанцы палічылі часткай Азіі. Працягвалася ў розных рэгіёнах па-рознаму. Большасць калоній здолела заваяваць незалежнасць у пачатку ХIХ, калі сама Іспанія перажывала перыяд глыбокага сацыяльна-эканамічнага заняпаду. Тым не менш, шэраг астраўных рэгіёнаў (Куба, Пуэрта-Рыка, часова таксама Дамініканская Рэспубліка) кіраваліся Іспаніяй да 1898 года, калі ЗША пазбавілі Іспанію яе калоній у выніку вайны.
Герб Клайпеды
Апісанне
Герб уяўляе сабой іспанскі шчыт, у чырвоным полі якога намалявана залатая зубчастая мураваная сцяна з трыма вежамі, цэнтральная большая. Вакол вежаў 4 пяцівугольныя зорачкі. Пад сцяной човен.
Сімвалізм
Паводле меркавання большасці гісторыкаў і геральдыстаў, на гербе намаляваны. Існуе таксама версія, што дзве драўляныя вежы — гэта навігацыйныя маякі, якія сімвалізуюць порт Мемель. Човен з'яўляецца сімвалам значнага транспартнага цэнтра і суднаходства, а зоркі, як лічыцца, паказваюць дарогу караблям.
Гісторыя
На адным з клайпедскіх дамоў XVIII стагоддзя захавалася рэльефная выява герба Мемеля ў авальным шчыце, з нашлемнікам у выглядзе хлопчыка.
Выява зубчастай сцяны з трыма вежамі і чоўнам але без зорак, выкарыстоўвалася на гарадской пячатцы 1900 года і гербе Мемеля 1918 года.
У савецкі час герб Клайпеды ўпершыню апрабаваны Рэспубліканскай геральдычнай камісіяй у 1969 годзе. Аўтарам ўзноўленага герба стаў Ёнас Стумбрас. Герб паўтараў гістарычны сімвал горада, але быў выкананы на варажскім шчыце, ад якога пазней адмовіліся.
Сучасны выгляд герба горада распрацаваны ў адпаведнасці з гістарычнай версіяй Клайпедскім цэнтрам дызайну і зацверджаны 1 ліпеня 1992 года.
IC 1224
IC 1224 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гарадышчэ (Ровенскі раён)
Гарадышчэ (Городи́ще) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Сезон 2021 ЖФК Дынама-Брэст
У 2021 годзе жаночы футбольны клуб «Дынама» з Брэста прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Іван Васілевіч мяняе прафесію
«Іван Васілевіч мяняе прафесію» (Иван Васильевич меняет профессию) — савецкая фантастычная камедыя вытворчасці кінастудыі «Масфільм», знятая ў 1973 годзе рэжысёрам Леанідам Гайдаем па матывах п’есы Міхаіла Булгакава «Іван Васілевіч» пра інжынера-вынаходніка Цімафеева, які стварыў машыну часу, якая адкрыла дзверы ў XVI стагоддзе — у часы цара Івана Грознага, у выніку цар аказваецца ў савецкай Маскве, а яго цёзка — домакіраўнік Іван Васілевіч Бунша, разам са злодзеем-рэцыдывістам Жоржам Міласлаўскім — у палатах цара ў XVI стагоддзі. Лідар савецкага кінапракату 1973 года — больш за 60 мільёнаў гледачоў. .
Песня
Ніна Бродская спела песню «Звенит январская вьюга» (бел. «») для фільма. Яна таксама была запісана Сафіяй Ратару. У 2014 годзе італьянскі поп-панк-гурт Vanilla Sky запісаў кавер-версію песні разам з музычным відэа.
У масавай культуры
У лістападзе 2020 года Сбер Банк (Расія) выпусціў рэкламу, дзе Жорж Міласлаўскі на машыне часу трапляе ў Маскву ўзору 2020 года. Вобраз Міласлаўскага адноўлены праз тэхналогію штучнага інтэлекту.
Аляксей Елісеевіч Кручоных
Аляксей Елісеевіч Кручоных (, Олеўск, Херсонская губерня —, ) — рускі паэт-футурыст. Увёў у рускую паэзію заумь, гэта значыць абстрактную, беспадстаўную мову, вычышчаную ад жыццёвага бруду, сцвярджаючы права паэта карыстацца «пасечанымі словамі, паўсловамі і іх мудрагелістымі хітрымі спалучэннямі».
Часам падпісваўся псеўданімам «Аляксандр Кручоных».
Спіс аб’ектаў NGC (2001—3000)
На гэтай старонцы размешчаны спіс аб’ектаў 2001-3000 «Новага агульнага каталога» (NGC).
Ленавічы
Ле́навічы (, Леновичи) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Ключбарк (гміна)
Клю́чбарк (Kluczbork) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ключборкскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ключбарку. Плошча гміны складае 217 км². Станам на 2004 год у гміне Ключбарк пражывалі 37 148 чалавек, шчыльнасць — 179,7 чал./км².
Камяніца (прыток Лонвы)
Камяніца — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Лонва (прыток Віліі).
Даўжыня ракі 15 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9 м/км. Плошча вадазбору 43 км². Упадае ў Лонву прыкладна за 450 м у напрамку на поўдзень ад вёскі Новая Вілейка. Вадазбор у паўночнай частцы Мінскага ўзвышша.
Бронзавая спражка з Хоцішча
Бронзавая спражка з Хоцішча — частка бронзавай спражкі, верагодна, VI ст., знойдзеная разам з двума бронзавымі бранзалетамі у 1930 г. каля в. Хоцішча (Слаўгарадскі раён). Брозавая спражка і іншыя знойдзеныя ў гэтай мясцовасці ўпрыгажэнні адносяцца да тыпу Тушамлі-Калочына. Падобная сярэбраная спражка была выяўлена на гарадзішчы каля в. Дзямідаўка Смаленскай вобласці. Спражка дазваляе гаварыць пра існаванне ў лясах Верхняга Падняпроўя ачага своеасаблівай і мастацка яскравай культуры, якая сфарміравалася ў раннім Сярэднявеччы на фоне шырокіх знешніх сувязяў.
Фёдар Аскаравіч Гаўсман
Фёдар (Тодар, Тэадор ) Аскаравіч Гаўсман, Theodor Hausmann (, в. Броўск, , ў Гродзенскай вобласці — , паводле іншых звестак — 1943 ) — беларускі савецкі тэрапеўт. Акадэмік АН БССР (1933), доктар медыцынскіх навук (1912), прафесар. Заслужаны дзеяч навукі БССР (1931).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Броўскім лясніцтве Гродзенскай губерні ў сям’і ляснічага — балтыйскага немца.
Сярэднюю школу скончыў у Рэвелі, пасля чаго паступіў на Юр’еўскага ўніверсітэта, які скончыў у 1894 годзе.
У 1901—1902 гадах працаваў у Берліне звышштатным асістэнтам у прафесара  — аднаго з заснавальнікаў гастраэнтэралогіі. У 1903—1909 гадах працаваў у Арле. У час Руска-японскай вайны (1904—1905 гады) знаходзіўся ў рускай арміі.
У 1909—1911 гадах Гаўсман працаваў і загадчыкам хіміка-бактэрыялагічнага кабінета ў  ў Тульскай губерні.
Падчас Першай сусветнай вайны Гаўсману давялося пакінуць Германію і вярнуцца ў Расію, дзе яго прызвалі на ваенную службу — і ён працаваў тэрапеўтам у ваенных шпіталях. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года Гаўсман уладкаваўся прыват-дацэнт Маскоўскага ўніверсітэта. У 1918—1924 гады працаваў на кафедры прыватнай паталогіі і тэрапіі, а таксама кансультантам у Дзяржаўным інстытуце скурных і венерычных хвароб ..
У 1924 годзе Гаўсман узначаліў арганізаваную ў Мінскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (МДМІ) кафедру ўнутраных хвароб № 1 (у той час кафедра 2-й тэрапеўтычнай клінікі Беларускага дзяржаўнага універсітэта . З 1924 года да 1941 года быў прафесарам і загадчыкам клінікай шпітальнай тэрапіі медыцынскага факультэта Белдзяржуніверсітэта (з 1930 года — Мінскага медыцынскага інстытута).
З 1931 года — Заслужаны дзеяч навукі БССР. З 1933 года — Акадэмік Беларускай Акадэміі навук.
У 1934 годзе быў намінаваны на Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі ці медыцыне. .
Адначасова ў 1936—1941 загадчык Медыцынскага навукова-даследчага кабінета АН БССР.
Падчас нацысцкай акупацыі (1941—1944 гады)
Падчас войскамі нацысцкай Германіі Гаўсман адразу пачаў актыўна супрацоўнічаць з гітлераўцамі. Акадэмія навук і медыцынскі факультэт, дзе ён працаваў, закрыліся з-за вайны, але яму далі пасаду і аклад кансультанта гарадской бальніцы. Будучы фольксдойчэ, Гаўсман спадзяваўся перабрацца ў нацысцкую Германію, але ў гэтым акупацыйныя ўлады яму адмовілі.
Калі ў Гаўсмана з’явіліся праблемы са здароўем, ён у 1942 годзе паехаў у Берлін і зрабіў там аперацыю на мачавым пузыры.
Вярнуўшыся пасля лячэння ў Мінск, Гаўсман працягнуў сваю навуковую дзейнасць. Напрыклад, у 1943 годзе ў нямецкім медыцынскім часопісе быў апублікаваны яго артыкул пра туберкулёз, а ў раздзеле пра аўтара паведамлялася, што ён былы дырэктар першай медклінікі Мінска, а цяпер працуе ў ваенным шпіталі 2/609.
Гарадок (Ровенскі раён)
Гарадок (Городо́к) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Фёдар Аскаравіч Гаўсман
Падчас нацысцкай акупацыі (1941—1944 гады)
Гаўсман цалкам падзяляў нацысцкую, і добраахвотна педантычна паведамляў нацыстам аб выяўленых ім яўрэях. Адразу пасля акупацыі ён выдаў нацыстам усіх вядомых яму ўрачоў-яўрэяў. Ужо 5 ліпеня 1941 года па спісе, складзеным Гаўсманам, былі звольненыя з гарадскіх бальніц дзясяткі ўрачоў-яўрэяў і медсясцёр, сярод якіх: прафесар Лазар Якаўлевіч Сітэрман, Макс Аляксандравіч Дворжац, вядомы мінскі неўрапатолаг Яўхім Маркавіч Бяркоўскі, загадчыкі аддзяленнямі Майсей Сямёнавіч Берман, Любоў Маркаўна Лапатко і іншыя. Гаўсман асабіста пераследваў вядомага мінскага неўрапатолага Сяргея Міхайлавіча Афонскага, неаднаразова нагадваючы немцам пра тое, што жонка гэтага лекара — яўрэйка. Афонскі не жадаў адмаўляцца ад сваёй жонкі і нават пагадзіўся з патрабаваннем нацыстаў на бессэнсоўную і здзеклівую сваёй пажылой і бяздзетнай жонкі, каб выратаваць ёй жыццё. Але затым ад Афонскага ўсё роўна запатрабавалі ўласнаручна забіць сваю жонку, і тады муж і жонка здолелі бегчы ў Гродна, спадзеючыся там згубіцца. Але Гаўсман арганізаваў праз сваіх гродзенскіх калег-медыкаў сачэнне і злоў сям’і Афонскіх, якіх у снежні 1941 года расстралялі.
Гірдзеўка
Гі́рдзеўка (, Гирдевка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Фёдар Аскаравіч Гаўсман
Падчас нацысцкай акупацыі (1941—1944 гады)
Перад вызваленнем Беларусі савецкімі войскамі ў 1944 годзе Гаўсман з жонкай бег разам з немцамі, якія адступалі. У гэтым жа годзе ў Інсбруку ён памёр падчас аперацыі на жоўцевым пузыры ў выніку перытаніту. Аднак ёсць яшчэ некалькі непацверджаных версій года, месца і прычыны смерці Гаўсмана, паводле якіх ён памёр у 1943 годзе, і не ў Інсбруку, а ў Чэхіі. Таксама ёсць непацверджаныя сведчанні, што ён памёр не ад хваробы, а быў пакараны [Партызанскі рух у Беларусі падчас Вялікай Айчыннай вайны|савецкімі партызанамі]] за актыўнае супрацоўніцтва з нацыстамі.
Гірдзеўка
Да 25 лютага 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Шчучынскага сельсавета.
Фёдар Аскаравіч Гаўсман
Навуковая дзейнасць
Праводзіў даследаванні ў галіне страўнікава-кішачнага тракту. Прапанаваў шэраг лабараторных метадаў даследавання: рэакцыю на , метад дыягностыкі схаваных захворванняў нырачных лаханак, метад праслухвання глытальных шумоў і іншае.
Навуковыя працы
Аўтар больш 210 навуковых прац, у т. л. 5 манаграфій.
Асноўныя працы :
Грабіў (Ровенскі раён)
Грабіў (Гра́бів) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
IC 1225
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баранкул
Баранкул (Боранқұл) — сяло ў Бейнеускім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Баранкулскай сельскай акругі.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4913 чалавек (2406 мужчын і 2507 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 6310 чалавек (3116 мужчын і 3194 жанчыны).
Тофелі
То́фелі (, Тофели) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
Вялікія Нямкі
Вялі́кія Нямкі́ (, Великие Немки) — аграгарадок у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вяліканямкоўскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 46 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Ветка, за 68 км ад Гомеля, каля правага берага ракі Беседзь і вусця ракі Зборхаў.
Гісторыя
У 1860—1862 гадах у вёсцы дзейнічала цукровая мануфактура, на якой працавала 117 рабочых. Вырабляла цукар-пясок. У 1860—1861 гадах мела 2 гідраўлічныя прэсы, выраблена 1080 пудоў цукру.
Ёханес Роберт Рыдберг
Ёханес Роберт Рыдберг (Johannes Robert Rydberg;, Хальмстад — , ) — шведскі фізік. Замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1919).
Біяграфія
У 1879 годзе скончыў Лундскі ўніверсітэт. Дацэнт, а з 1901 года і прафесар гэтага ўніверсітэта.
Навуковы ўклад
Рыдберг займаўся вывучэннем перыядычнай сістэмы элементаў і атамных спектраў. Рыдберг паказаў, што размяшчэнне ліній у атамных эмісійных спектрах можна апісаць формуламі, аналагічнымі формуле Бальмера для спектра вадароду. Пастаянная, якая выкарыстоўваецца ў гэтых формулах, названа яго імем.
Ушанаванне памяці
У гонар Ёханеса Рыдберга быў названы адзін з кратараў на Месяцы,, а таксама рыдберг — пазасістэмная адзінка вымярэння энергіі, якая выкарыстоўваецца ў атамнай фізіцы і роўная энергіі іанізацыі атама вадароду.
Pucciniastrum
Pucciniastrum — род базідыяльных грыбоў. Прадстаўнікі роду, як і ўсе іржаўныя грыбы, з’яўляюцца аблігатнымі паразітамі раслін.
Грушвыця Друга
Грушвыця Друга (Грушвиця Друга) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Маладзёжны (прыпыначны пункт, Ганцавіцкі раён)
Маладзё́жны (, Молодёжный)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Малькавічы; на лініі Баранавічы-Палескія — Лунінец, паміж ст. Малькавічы і Люшча.
Прагальнасць
Прагальнасць (Скважность, у фізіцы, электроніцы) — адна з класіфікацыйных прыкмет імпульсных сістэм, безразмерны каэфіцыент, які характарызуе перыядычны імпульсны працэс і лікава раўняецца адносіне перыяду паўтарэння імпульсу да яго эфектыўнай працягласці. Адваротная да прагальнасці велічыня, якая часта ўжываецца ў англамоўнай літаратуры, называецца каэфіцыентам запаўнення (Duty cycle).
Такім чынам, для імпульснага сігнала дзейнічаюць наступныя суадносіны:
дзе S — прагальнасць, D — каэфіцыент запаўнення, T — перыяд імпульсаў, \tau~ — працягласць імпульсу.
Грушвыця Пэрша
Грушвыця Пэрша (Грушвиця Перша) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Хэмптан (Віргінія)
Хэмптан, таксама Хамптан (Hampton) — незалежны горад, порт, размешчаны на ўсходзе штата Вірджынія, ЗША. 137 436 жыхароў (2010).
Даліна Зарэчная
Далі́на Зарэ́чная (, Долина Заречная) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавета.
Матэрыялізм
Матэрыялі́зм (ад лац. «materialis» — рэчыўны) — філасофскі светапогляд, у адпаведнасці з якім матэрыя як аб’ектыўная рэальнасць з'яўляецца анталагічна першасным пачаткам (прычынай, умовай, абмежаваннем) у сферы быцця, а ідэальнае (паняцці, воля, дух і таму падобнае) — другасным (вынікам, следствам). Матэрыялізм сцвярджае існаванне адзінай «абсалютнай» субстанцыі быцця — матэрыі; усе сутнасці ўтвораныя матэрыяй, а ідэальныя з'явы (у тым ліку, свядомасць) з'яўляюцца працэсамі ўзаемадзеяння матэрыяльных сутнасцей. Законы матэрыяльнага свету распаўсюджваюцца на ўвесь свет, у тым ліку на грамадства і чалавека.
Тэрмін «матэрыялізм» быў уведзены Готфрыдам Лейбніцам: словам «матэрыялісты» ён характарызаваў сваіх ідэйных праціўнікаў.
Гісторыя матэрыялізму
Развіццё матэрыялізму прасочваецца ў гісторыі сусветнай філасофскай думкі ад яе ўзнікнення і да сённяшняга дня.
Антычны матэрыялізм
Уяўленні аб матэрыяльным пачатку свету з'явіліся ў Старажытнай Грэцыі каля VI ст. да н. э.
Першымі буйнымі філосафамі, што прапанавалі варыянты матэрыяльнай першакрыніцы свету, сталі, так званыя, мілецкія «фізікі» — Фалес (624—528 да н. э.), Анаксімандр (611—547 да н. э.) і Анаксімен (585—528 да н. э.). Яны меркавалі, што існуе некае першарэчыва, розныя спалучэнні і змяненні формаў якога ствараюць усе іншыя рэчывы. Вынікам для ўсіх рэчаў з'яўляецца вяртанне да першарэчыва. У Фалеса гэтай першаматэрыяй з'яўлялася вада, у Анаксімандра — некі «апейрон» як нявызначаная бяз'якасная матэрыя, у Анаксімена — паветра.
У той жа час не ставілася пытанне аб першаснасці матэрыі або духу. Божаствы вызнаваліся за неад'емную частку сусвету, а душой маглі надзяляць любыя аб'екты.
Арыстоцель інтэрпрэтаваў вучэнні ранейшых філосафаў скрозь прызму ўласнага вучэння як перадбачыўшых вучэнне аб матэрыяльным «архэ» (пачатку) («Метафізіка» II 3—9, «Фізіка» I, 2 слл.). У адпаведнасці з гэтым разуменнем, тэрмін «архэ», які выкарыстоўваўся перыпатэтыкамі, і «архэ» іанічных філосафаў адрозніваюцца па ўкладзеным у яго сэнсе.