cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юркавіцкі сельсавет (Лагойскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Моладскі сельсавет у складзе Лагойскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Моладзі. 29 кастрычніка 1924 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Юркавічы, сельсавет перайменаваны ў Юркавіцкі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лагойскім раёне БССР. 11 чэрвеня 1932 года рэарганізаваны ў Юркавіцкі нацыянальны польскі сельсавет, які 26 мая 1935 года быў рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 25 ліпеня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чырванашвабаўскага сельсавета.
Пётр Паўлавіч Бабей
Пётр Паўлавіч Бабей (нар., в. Ёдчыкі, Косаўскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі спартсмен, заслужаны трэнер Беларусі.
Біаграфія
У 1959 годзе скончыў сем класаў Квасевіцкай сярэдняй школы і паступіў у Брэсцкае будаўнічае вучылішча № 6. У час вучобы ў вучылішчы захапіўся спортам, пачаў займацца ў секцыі вольнай барацьбы.
Пасля заканчэння вучылішча атрымаў накіраванне ў Гомельскае будаўніча-мантажнае ўпраўленне працаваць маляром-мантажнікам. У Гомелі займаўся вольнай барацьбой пад кіраўніцтвам заслужанага трэнера СССР С. В. Рэйгельскага. У 1965 годзе быў прызваны на тэрміновую службу ў Савецкую армію. Пасля дэмабілізацыі завочна скончыў факультэт фізічнай культуры Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Атрыманне адукацыі сумяшчаў з працай у будаўніча-мантажным упраўленні і трэніроўкамі.
У 1968 годзе атрымаў званне майстра спорту СССР, стаў працаваць трэнерам па вольнай барацьбе ў дзіцяча-юнацкай спартыўнай школе № 5.
За сваю педагагічную дзейнасць ён падрыхтаваў дваццаць пераможцаў шматлікіх рэспубліканскіх і ўсесаюзных спаборніцтваў. З брыгадай трэнераў прымаў удзел у падрыхтоўцы пераможцаў першынстваў СССР: Мікалая Савіна і Аляксандра Гузава. У 1995 годзе М. Савін стаў пераможцам маладзёжнага першынства свету ў Іране, у 2000 годзе прымаў удзел у ХХVІІ летніх Алімпійскіх гульнях у Сіднэі.
Таксама значных поспехаў у спорце дасягнулі іншыя вучні: член нацыянальнай зборнай каманды Республікі Беларусь Марыя Мамашук, якая стала сярэбраным прызёрам маладзёжнага першынства Еўропы, бронзавым прызёрам Сусветнай летняй Універсіяды-2013; Дзмітрый Курзаў стаў двухразовым прызёрам спартакіяды Рэспублікі Беларусь (2011), пераможцам VІ Усеўкраінскага адкрытага турніру па вольнай барацьбе (2012).
Узнагароды
У 1990 годзе атрымаў ганаровае званне «Заслужаны трэнер БССР». У 1999 годзе быў узнагароджаны знакам «Ганароваму чыгуначніку» за шматгадовую плённую працу ў спартыўным таварыстве «Лакаматыў».
Паладзь-Комарыўці
Паладзь-Комарыўці (, Palágykomoróc) — вёска ва Ужгарадскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паладзь-Камарывэцкага сельсавета.
Дняпро (электрадэпо)
Метрадэпо «Дняпро» (Метродепо Дніпро) — былое метрадэпо, абслугоўвала Кіеўскі метрапалітэн да адкрыцця дэпо Дарніца.
Магнітагорск
Эканоміка
Адзін з сусветных цэнтраў чорнай металургіі. Металургічны камбінат, завод металічных вырабаў і калібравальны завод.
Дняпро (станцыя метро)
Дняпро (Дніпро́, ) — станцыя Кіеўскага метрапалітэна, размешчаная на Святошынска-Броварскай лініі паміж станцыямі «Арсенальная» і «Гідрапарк».
Магнітагорск
Спасылкі
Фотаздымкі Магнітагорска
Дняпро (электрадэпо)
З 1960 па 1965 год праз станцыю «Дняпро» ажыццяўлялася перадача вагонаў, якія пастаўляюцца для Кіеўскага метрапалітэна. Вагоны паступалі ў Кіеў па чыгунцы на станцыю Дарніца. Затым праз злучальную галінку іх перамяшчалі на трамвайныя шляхi, па якой яны рухаліся праз раку Дняпро па масту Патона, а затым па набярэжнай да станцыі «Дняпро».
Дняпро (станцыя метро)
Гісторыя
Адкрыта 6 лістапада 1960 гады ў складзе першай чаргі будаўніцтва; да 1965 году — канчатковая станцыя. Пасажыраплынь — 2,8 тыс. чал./суткі. Станам на 2016 год з’яўляецца найменш загружанай станцыяй Кіеўскага метрапалітэна.
Дняпро (электрадэпо)
Пад эстакадай быў змантаваны паваротны круг, разлічаны на 1 вагон. Заехаўшы на гэтую колу, вагон паварочваўся на 90° і апынуўшыся дакладна пад станцыяй, падымаўся ўверх спецыяльным пад'ёмнікам. Які трапіў на станцыю вагон адганялі ў тунэль, і за ім ўздымалі наступны. Аналагічна ажыццяўляўся спуск вагонаў у дэпо для правядзення тэхнічнага агляду і рамонту.
Дэпо «Днепр» размяшчалася ў невялікім будынку, злева ад наземнага вестыбюля станцыі, і было разлічана на два вагона.
Дняпро (станцыя метро)
Гісторыя
З 2008 года станцыя мае статус «толькі што выяўлены аб’ект культурнай спадчыны», помнік архітэктуры і горадабудаўніцтва, навукі і тэхнікі.
Апісанне
Станцыя размешчана каля падножжа стромкага схілу правага берага р. Дняпро. Ад станцыі «Дняпро» пачынаецца наземны ўчастак Святошынска-Броварскай лініі.
Першая станцыя Кіеўскага метрапалітэна берагавога тыпу, наземная і адкрытая. Бакавыя пасадачныя платформы размешчаны на эстакадзе над набярэжнай. Частка платформы на ІІ шляху размешчана па дузе. Платформы звязаны лесвіцай з наземным вестыбюлем, які размешчаны з боку берагавога схілу і мае два выхаду на набярэжную. З боку ракі ад кожнай платформы адыходзяць масткі да пілонаў са шкла і бетону, у якіх размешчаны лесвіцы для высадкі і пасадкі пасажыраў (у цяперашні час гэтыя выхады не працуюць). Гэтыя пілоны служаць таксама п’едэсталам для двух манументальных скульптур «Мір» у выглядзе жанчыны з галубамі і «Труд» у выглядзе фігуры працоўнага, устаноўленых у 1965 годзе.
Працягам эстакады служыць мост Метро арачнай канструкцыі, сумешчаны з аўтатранспартным мостам, пабудаваны ў 1965 годзе. Станцыя разам з мостам Метро стварае адзіны архітэктурны ансамбль.
Да 1965 гады цягніка прыбывалі з боку «Арсенальнай» на першы шлях, праводзілі высадку пасажыраў на левую платформу (калі стаяць тварам да Дняпра), якая ў той час знаходзілася на месцы другога шляху, пасля прымалі пасажыраў з правага платформы і адпраўляліся назад у бок «Арсенальнай».
Ствнам на 2012 год станцыя мае самую вялікую даўжыню платформы ў Кіеўскім метрапалітэне. Традыцыйная даўжыня платформы для Кіева — 100—104 м супраць 124 м на станцыі «Дняпро». Тэарэтычна станцыя разлічана на шестивагонный склад, аднак на практыцы яго не зможа прыняць а ніводная станцыя на лініі.
Рэжым працы
Адкрыццё — 5:40, закрыццё — 00:12.
Адпраўленне першага цягніка ў накірунку:
Адпраўленне апошняга цягніка ў накірунку:
Нагаўшчына
Нага́ўшчына (, Ногавщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Жылберту Сілва
Жылберту Апарэсіду да Сілва (Gilberto Aparecido da Silva;, Лагоа-да-Прата, штат Мінас-Жэрайс, Бразілія), больш вядомы як Жылберту Сілва (Gilberto Silva) — бразільскі футбаліст, які завяршыў кар’еру, гуляў на пазіцыі апорнага паўабаронцы. Вядомы па выступам за англійскі клуб «Арсенал» (Лондан). У 2002 г. ў складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі станавіўся чэмпіёнам свету па футболе.
Нагаўшчына
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Пацканёва
Пацканё́ва  — вёска ва Ужгарадскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пацканіўскага сельсавета.
Пугачы (Мядзельскі раён)
Пугачы́ (, Пугачи) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавета.
Замошша (возера, Віцебскі раён)
Замо́шша — возера ў Віцебскім раёне ў басейне ракі Лучоса, за 17 км у напрамку на поўдзень ад Віцебска каля вёскі Зазыбы 1-я.
Плошча паверхні возера 0,13 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,22 км, Даўжыня берагавой лініі 1,8 км. Плошча вадазбору 2,5 км². Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 7—9 м, пераважна разараныя, на паўночным захадзе пад лесам. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Возера злучана ручаём з ракой Лучоса.
Ян Бутаўт-Андрайковіч
Ян Тадэвушавіч (Фадзеевіч) Бутаўт-Андрайковіч (Иван Фаддеевич (Фадеевич) Андржейкович; нар. каля 1784 — ?) — ваенны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Бутаўт-Андрайковічаў герба «Грыф». Нарадзіўся ў сям’і пісара і падстарасты гродзенскага Тадэвуша Бутаўт-Андрайковіча. Бацька ўдзельнічаў у паўстанні 1794 года, падпісаў акцэс пад № 306, суддзя крымінальнага суда парадкавай камісіі Гродзенскага павета. Бацька меў 100 душаў сялянаў у Гродзенскай губерні. Ян меў братоў Міхала і Фелікса.
20 кастрычніка 1803 года прыняты на службу унтэр-афіцэрам у. З 3 лютага 1804 — падпаручнік. 2 лістапада 1804 пераведзены ў лейб-гвардыі Ізмайлаўскі полк. Удзельнік баявых дзеянняў супраць напалеонаўскіх войскаў у 1805—1807 г. (Аўстэрліц, Прэйсіш-Эйлаў, Фрыдланд). З 27 красавіка 1806 — прапаршчык. 27 ліпеня 1806 пераведзены ў лейб-гвардыі Егерскі полк. З 23 кастрычніка 1807 — падпаручнік. З 14 студзеня 1808 — паручнік. З 14 верасня 1810 — штабс-капітан. Удзельнік вайны 1812 года. У 1812—1817 гадах ад’ютант генерала. З 15 ліпеня 1813 — капітан, з 23 верасня 1813 — палкоўнік. З 3 мая 1818 — флігель-ад’ютант. З 1 студзеня 1821 — генерал-маёр 1-й брыгады. У 1819 г. — флігель-ад’ютант ЯІВ, палкоўнік гвардыі. Затым генерал-маёр расійскага войска. З 1822 г. брыгадны начальнік 13-й пяхотнай дывізіі. На службе быў па 1826 год.
Масон, прысвечаны ў масонства, верагодна, падчас замежных паходаў рускай арміі. Затым быў членам гродзенскай масонскай ложы «Сябры чалавецтва» і нясвіжскага масонскага капітула «Святыні спакою». У 1818 годзе далучыўся да пецярбургскага масонскай ложы «Белага арла». У 1820—1821 гадах быў другім вялікім наглядчыкам Вялікай ложы «Астрэя» у Пецярбургу.
Сям’я
Жонка — дачка.
Посапава
По́сапава (, Посопово) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Ян Бутаўт-Андрайковіч
Узнагароды
Таксама ўзнагароджаны іншымі ордэнамі Расійскай імперыі.
Сафія
Сафі́я (Со́фия — «прамудрасць», ад Σοφια «майстэрства», «мудрасць», Serdica) — сталіца Балгарыі. Размешчаная на паўднёвай ускраіне Сафійскай катлавіны. Транспартны вузел (UN/LOCODE BG SOF). Міжнародны аэрапорт.
Насельніцтва — чалавек (2014). Звыш 95 % усіх жыхароў складаюць этнічныя балгары. Размешчаны на захадзе Балгарыі, на паўднёвай ўскраіне Сафійскай катлавіны, ля падножжа горнага масіва Вітоша. Клімат умераны кантынентальны.
Вузел чыгунак, міжнародны аэрапорт, метрапалітэн (з 1998 года), трамвай, тралейбус. У Сафіі засяроджана каля 1/6 агульнабалгарскай прамысловай вытворчасці (машынабудаванне, металургія, хімічная, гумавая, цэлюлозна-папяровая, харчовая, лёгкая прамысловасць). У горадзе размешчаныя: Балгарская акадэмія навук, універсітэты, тэатры. Нацыянальная і гарадская мастацкія галерэі, археалагічны, гістарычны, прыроданавуковы і іншыя музеі.
У старажытнасці на месцы Сафіі існавала селішча фракійскага племя сердаў, у I стагоддзі н.э. якое атрымала рымскае назву Сердыка. З IX стагоддзя пад імем Срэдзец — у складзе Балгарыі. У канцы 14 стагоддзя атрымала назву Сафія (па царкве святой Сафіі). У XIV стагоддзі захоплена туркамі; ў XVI—XVIII стагоддзях з’яўлялася другім пасля Канстанцінопаля гандлёвым цэнтрам Балканскага паўвострава. З 1879 года — сталіца незалежнай Балгарыі.
Гісторыя
У VIII стагоддзі да н. э. на месцы існавалай тут раней неалітычнай стаянкі паўстаў фракійскі горад, які захапілі ў I стагоддзі нашай эры рымляне, даўшы яму назву Сердыка па імю засяляўшага гэтую мясцовасць фракійскага племя. У I—IV стагоддзях Сердыка — цэнтр рымскай правінцыі Фракія. У выніку рэлігійнай рэформы імператара Канстанціна (306—337) горад становіцца месцам знаходжання біскупа. У 357 г. рымскі гісторык Аміан Марцэлін вызначыў горад як «вялікі і непрыступны».
У V—VI стагоддзях падчас Вялікага перасялення народаў горад падвяргаецца нашэсцю гунаў, готаў і іншых варварскіх плямёнаў. У сярэдзіне VI стагоддзя, падчас кіравання імператара Юстыніяна (527—565), Сердыка адраджаецца як важны адміністрацыйны цэнтр Візантыйскай імперыі пад імем Трыадзіца. Аднак у рэлігійным стаўленні горад быў падпарадкаваны арцыбіскупству з цэнтрам у Охрыдзе.
Да 809 г. горад уваходзіць у склад балгарскай дзяржавы і атрымлівае славянскае імя Срэдзец. З узнаўленнем балгарскай дзяржавы ў 1185 г. біскуп Срэдзеца ўзводзіцца ў сан мітрапаліта. З канца XIV стагоддзя па 1870-я гады горад, як і ўся краіна, знаходзіцца пад асманскім валадарствам. Яшчэ ў XII—XIII стст. горад у зносінах звалі Сафіяй, па імю галоўнага храма — кафедральнай св. Сафіі. (Заснаваны ў першай палове IV ст., сучасны будынак узыходзіць да канца таго жа стагоддзя, дабудоўваўся некалькі разоў). Аднак у афіцыйных дакументах пад гэтай назвай з’яўляецца толькі ў канцы XIV стагоддзя.
У 1873 г., пасля судовага працэсу, які прайшоў тутака ж, у наваколлях Сафіі быў пакараны балгарскі нацыянальны герой Васіл Леўскі.
Пасля вызвалення ад турэцкай няволі і адраджэння балгарскай дзяржавы Сафія становіцца сталіцай (1879). Першачарговая заслуга ў гэтым прыналежыць прафесару Харкаўскага ўніверсітэта балгарскаму гісторыку Марыну Дрынаву, прымаламу дзейны ўдзел у стварэнні новай дзяржавы (прадстаўнікі Аўстра-Венгрыі выступалі за то, каб зрабіць сталіцай Вяліка-Тырнова). У выніку гэтага колькасць жыхароў Сафіі расце вельмі хутка ў параўнанні з іншымі балгарскімі гарадамі, у асноўным з прычыны ўнутранай міграцыі.
Фізіка-геаграфічная характарыстыка
Сафія знаходзіцца ля падножжа паўночнага схілу гары Вітоша, усярэдзіне Сафійскай катлавіны. Горад вядомы з старажытных часоў сваімі шматлікімі мінеральнымі і тэрмальнымі крыніцамі.
Горад ляжыць прыблізна на 43-й геаграфічнай шыраце, сярэднегадавая тэмпература складае 11,4 °C, і клімат горада з’яўляецца вільготным кантынентальным.
Зіма халодная, з пераменлівым надвор’ем і няўстойлівым снежным покрывам, які доўжыцца ў сярэднім 60 дзён. Часта адбываюцца пацяпленні да +10 °C і вышэй пры паўднёвых вятрах. З паўночна-усходу горад адчынены для халодных вятроў з поўначы, аднак з прычыны адносна нізкай геаграфічнай шыраты горада сярэдні максімум апускаецца ніжэй за нуль даволі рэдка. Пры ўварванні халоднага паветра з Сібіры ноччу пры выхаложванні температура памяньшаецца да −15 °C, часам і да −20 °C. У пачатку зімы нярэдкія туманы. Вясна ў Сафіі ранняя, але працяглая. Лета цёплае і сонечнае. Аднак з-за вялікай вышыні над узроўнем мора летам халаднавата, чым у іншых раёнах Балгарыі. У ліпені і жніўні тэмпература можа падымацца да +35 °C і вышэй. Восень кароткая.
Даволі цікавай асаблівасцю з’яўляецца тое, што другім самым халодным месяцам у Сафіі звычайна з’яўляецца снежань, а не люты. Выклікана гэта зноў-такі нізкай геаграфічнай шырынёй горада, менавіта ў снежні Сонца найбольш слаба выгравае паветра, а ў лютым прагрэў нашмат больш магутны, і нягледзячы на ніжэйшы сярэдні мінімум у лютым сярэдні лютаўскі максімум расце больш інтэнсіўна, чым апускаецца сярэдні мінімум.
Насельніцтва
У Сафіі пражывае 1 377 531 чалавек. (2006)
Па даных 2001 г. у Сафійскай вобласці жыве 1 177 577 чалавек, у тым ліку 559 229 мужчын (47,5 %), і 618 348 жанчын (52,5 %), гэта значыць на 1000 мужчын прыходзіцца 1106 жанчын. У Сафіі жыве 1 094 410 чалавек, 518 149 мужчын і 576 261 жанчын. Найбольшы раён — Люлін (110117 жыхароў), затым Младаст (95877 жыхароў), Падуяне (75312 жыхароў) і Чырвонае сяло (72773 жыхароў). Пераважны ўзроставы гурт — паміж 18 і 64-гадамі (790180 чалавек), затым да 18 гадоў (201202), больш 65 гадоў (183049).
Шчыльнасць насельніцтва на 2006 г. — 907 чалавек на км². Ёсць меркаванне, што насельніцтва Сафіі на шмат больш афіцыйна абвешчанага.
Транспарт
Дзейнічае сафійскі аэрапорт.
28 студзеня 1998 года была пушчана ў эксплуатацыю першая чарга Сафійскага метро з адной лініі і 5 станцый. Станам на 2012 год агульная працягласць ліній метрапалітэна ў Сафіі складае 31 км (2 лініі, 27 станцый).
У сістэме гарадскога пасажырскага транспарту дзейнічаюць аўтобусы, тралейбусы, трамваі, маршрутныя таксі. На 2008 год у горадзе дзейнічалі 95 аўтобусных, 17 трамвайных і 10 тралейбусных маршрутаў.
4 чэрвеня 2004 года быў адкрыты новы Цэнтральны аўтавакзал.
Архітэктура
Выгляд Сафіі спалучае ў сабе шырокі спектр архітэктурных стыляў, некаторыя з якіх не сумяшчальныя. Яны вар’іруюцца ад хрысціянскай рымскай архітэктуры і сярэднявечных балгарскіх крэпасцяў да неакласіцызму і зборных шматкватэрных дамоў Сацыялістычная эпохі (панэлькі). Захаваўся шэраг старажытных рымскіх, візантыйскіх і сярэднявечных балгарскіх будынкаў у цэнтры горада. Яны ўключаюць у сябе Ратонду Святога Георгія IV-га стагоддзя, сцены крэпасці Сердыка і часткова захаваўся амфітэатр Сердыка.
Пасля Вызваленчай вайны, князь Аляксандр Баттенберг запрасіў архітэктараў з Аўстра-Венгрыі фармаваць архітэктурнае аблічча новай сталіцы. Сярод архітэктараў, запрошаных на працу ў Балгарыі былі Фрыдрых Грюнангер, Адольф Вацлаў Коларж, Віктар Румпельмайер і іншыя, распрацавалі найбольш важныя грамадскія будынкі, неабходныя для нядаўна адноўленага балгарскага ўрада, а таксама шматлікія дамы для эліты краіны. Пазней да працэсу падключыліся балгарскія архітэктары, якія атрымалі адукацыю за мяжой. Архітэктура цэнтра Сафіі, такім чынам, спалучэнне неабарока, неа-ракако, неарэнесанс і неакласіцызм; пазней Венскі сецэсіён таксама адыграў важную ролю, што ў асноўным было звычайным для краін Цэнтральнай Еўропы.
Пасля Другой сусветнай вайны і ўстанаўлення камуністычнага ўраду ў Балгарыі ў 1944 годзе, архітэктурны напрамак быў істотна зменены. У цэнтры з’явіліся грамадскія будынкі сталінскай архітэктуры, у прыватнасці прасторны ўрадавы комплекс вакол Ларго, стадыён імя Васіля Леўскага, Нацыянальная бібліятэка імя Кірыла і Мяфодзія і іншыя. З ростам горада у новых раёнах былі пабудаваныя многія шматпавярхоўкі, зборнапанэльныя шматкватэрныя дамы, часта з іх былі прыкладам архітэктуры бруталізму.
Пасля падзення камунізму ў 1989 годзе, Сафія стала сведкам будаўніцтва цэлых дзелавых раёнаў і мікрараёнаў, а таксама сучасных офісных будынкаў са шкла і бетона і першакласных жылых кварталаў. Бізнес-цэнтр Капітал Форт стане першым хмарачосам у Балгарыі з вышынёй 126 м і 36 паверхамі. Тым не менш, падзенне старога рэжыму і цэнтралізаванай планаванай сістэмы праклала ў тым ліку і шлях для хаатычнага і нястрымнага будаўніцтва, якое працягваецца і па сённяшні час.
Гарады-пабрацімы — пабрацімы
Сафія з’яўляецца пабрацімам з:
Акрамя таго, Сафія мае пагадненні аб супрацоўніцтве з:
Міяс
Міяс (Миасс, Мейәс) — горад (з 1926 г.) у Расіі, у Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 167,5 тыс.чалавек (2007). Заснаваны ў 1773 годзе. Размешчаны на рацэ Міяс ля падножжа Ільменскіх гор, за 96 км на паўднёвы захад ад абласнога цэнтра — Чалябінска. Непадалёк ад горада знаходзіцца Ільменскі мінералагічны запаведнік.
Асноўныя прадпрыемствы: Міяскі машынабудаўнічы завод, Уральскі аўтамабільны завод, Дзяржаўны ракетны цэнтр.
Санкт-Пецярбург
Насельніцтва горада складае 5 мільёнаў жыхароў, разам з агламерацыяй — 6 мільёнаў. Горад з’яўляецца самастойным суб’ектам Расійскай Федэрацыі, яго плошча складае 1439 км².
Санкт-Пецярбург быў заснаваны царом Пятром I 27 мая 1703 года, і на працягу больш за дзвесце гадоў (1712—1728, 1732—1918) быў сталіцай Расійскай імперыі. Падчас Першай сусветнай вайны горад быў перайменаваны ў Петраград (Петроград), а ў часы савецкай улады — у Ленінград (Ленинград).
Сёння Санкт-Пецярбург з’яўляецца важным культурным цэнтрам і расійскім портам на Балтыйскім моры.
Першыя гады існавання горада
Пасля пачатку будаўніцтва Петрапаўлаўскай крэпасці працягвалася ўзвядзенне і іншых абарончых аб’ектаў. У снежні 1706 года Пётр I выдаў загад на будаўніцтва Кронверка з мэтай адгарадзіць Петрапаўлаўскую крэпасць ад артабстрэлу з супрацьлеглага берагу, а дзвюма гадамі раней было закладзена Адміралцейства.
У першыя дзесяць гадоў існавання галоўнай часткай горада быў Гарадскі востраў (цяпер Петраградскі востраў), тут знаходзіліся Гасціны двор, Траецкая царква, мноства службовых будынкаў, рамесныя слабоды і ваенныя часткі. Злучаўся востраў з Петрапаўлаўскай крэпасцю праз пад’ёмны мост. Пазней пачаў забудоўвацца Адміралцейскі бок (левы бераг Нявы), дзе знаходзіліся такія важныя збудовы, як Зімні палац і Летні палац Пятра I з Летнім садам. З 1712 года горад быў абвешчаны сталіцай Расіі, а ў 1713 годзе ўсе асобы, прыналежныя да царскага двара, мусілі былі сяліцца ў Пецярбургу, сюды ж пераехаў і Сенат. У 1712 годзе Пётр I выдаў указ аб стварэнні Генеральнага плана Санкт-Пецярбурга, згодна якому цэнтрам горада абіраецца Васільеўскі востраў. Менавіта тут будуюцца партавыя збудаванні, маякі, а таксама будынак Дванаццаці калегій, Кунсткамера і іншыя будынкі (да таго моманту на востраве быў толькі знакаміты Меншыкаўскі палац). У 1725 годзе заснаваная Пецярбургская Акадэмія навук, дзе 2 студзеня 1728 года была выдадзена першая расійская газета — «Санкт-Петербургские ведомости» (першы рэдактар — Герхард Фрыдрых Мілер).
Пецярбург у сярэдзіне і другой палове XVIII стагоддзя
У выніку пажараў і разводдзяў многія будынкі пятроўскага Пецярбурга да сярэдзіны XVIII стагоддзя апынуліся ў лядашчым стане ці былі знішчаныя. Так, улетку 1736 і 1737 гадоў у Пецярбургу адбыліся два пажары (выгарэла ўся драўляная Марская слабада і значная частка Адміралцейскага вострава). У 1737 годзе ўказам імператрыцы Ганны Іванаўны ствараецца Камісія аб Санкт-Пецярбургскім будаванні (якую ўзначальваў Пётр Яропкін), якая працавала над генеральным планам гораду. Па гэтым плане зацвярджалася ідэя трохпромневага развіцця Пецярбурга ад Адміралцейства, які мусіў стаць кампазіцыйным цэнтрам, а ролю галоўнай магістралі аддавалася Неўскаму праспекту. У 1762 годзе на змену гэтай камісіі прыйшла Камісія аб каменным будаўніцтве Санкт-Пецярбурга і Масквы, якая рэгулявала забудову малых узбярэжных малых рэк і каналаў, фарміраванне архітэктурных ансамбляў цэнтральных плошчаў. 29 ліпеня 1731 года адкрыўся Кадэцкі корпус, а ў 1759 — Пажаскі корпус. Ствараўся цэлы шэраг вучэльняў — Горнае вучылішча і гэтак далей. Санкт-Пецярбург становіцца адным з найбуйнейшых навуковых цэнтраў у Расіі. Развіваецца і культурнае жыццё ў Паўночнай сталіцы Расіі. 30 жніўня 1756 года выдаецца ўказ аб стварэнні першага ў краіне дзяржаўнага тэатра, 4 лістапада 1764 года лічыцца датай заснавання Імператарскай Акадэміі мастацтваў. Пад канец XVIII стагоддзя насельніцтва горада перавысіла 200 тысяч чалавек, у горадзе дзейнічалі больш за 60 праваслаўных цэркваў і 15 цэркваў іншых канфесій. На 1780 год налічвалася 1200 вуліц і завулкаў, 3,3 тысячы дамоў, уся цэнтральная частка гораду ўжо цалкам брукаваная і пакрытая папярочнымі дошкамі.
Санкт-Пецярбург у XIX стагоддзі
Да гэтага часу ўжо адбываецца бурнае развіццё прамысловасці — ужо да сярэдзіны 1830-х гадоў у Санкт-Пецярбургу дзейнічае каля 300 фабрык і заводаў. Адкрываюцца новыя водныя сістэмы — Марыінская і Ціхвінская, у 1828 годзе — Паўночна-Дзвінскі канал. Істотнай падзеяй становіцца адкрыццё першай чыгункі ў 1836 годзе паміж Пецярбургам і Царскім Сялом. Пецярбуржцы апрабавалі новы водны транспартны сродак: параход. Працягваецца развіццё Пецярбурга як палітычнага і навуковага цэнтра дзяржавы. У 1802 годзе заснаваныя міністэрствы і Дзяржаўны савет, узведзены будынак Сената і Сінода, абноўленая Акадэмія навук (у 1803 годзе быў прыняты новы статут), створаны Педагагічны інстытут, утвораныя некалькі гімназіяў і дазволеныя вольныя тыпаграфіі. Адкрываецца Пулкаўская абсерваторыя, у 1845 годзе — Рускае геаграфічнае таварыства. 18 жніўня 1851 года з Пецярбурга ў Маскву адправіўся першы цягнік, хутка зносіны паміж дзвюма гарадамі стане рэгулярным. Ужо ў 1850-х пабудаваныя Маскоўскі (Мікалаеўскі), Варшаўскі, Балтыйскі, а ў 1870 годзе — Фінляндскі вакзалы. Развіваецца і судаходства. У 1885 годзе скончылася збудаванне Марскога канала і Марскога порту.
Горад трох рэвалюцый. Грамадзянская вайна
XX стагоддзе ўчыніла для Пецярбурга як шмат цяжкіх выпрабаванняў, так і грандыёзныя здзяйсненні. Па выніках перапісу 1897 года насельніцтва горада складала 1265 тыс. жыхароў, а на пачатак Першай сусветнай вайны перавысіла 2 мільёны (3-е месца ў Еўропе пасля Лондану і Парыжу). 29 верасня 1907 года пачаў курсаваць Санкт-Пецярбургскі трамвай.
Першым выпрабаваннем стала расійская рэвалюцыя 1905—1907 гадоў, пачаткам якой лічыцца Крывавая нядзеля, а вынікамі якой стала стварэнне першага ў гісторыі Расіі парламенту. Пачаўшаяся Першая сусветная вайна моцна паўплывала на лёс Санкт-Пецярбурга. Ужо ў жніўня 1914 года на хвалі антынямецкіх настрояў горад пераназваны ў Петраград, а да 1917 года пачаліся праблемы з аснадай — звычайнай з’явай становяцца чэргі. Хваляванні 23—27 лютага 1917 года ў горадзе зробяцца адной з галоўных прычын Лютаўскай рэвалюцыі. У гонар загінуўшых працоўных на Марсавым полі ў 1956 годзе быў запалены Вечны агонь. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, падчас Грамадзянскай вайны з-за блізкасці антырэвалюцыйных армій урад Леніна з’яжджае ў Маскву. Петраград часова пазбаўлены статусу сталіцы (5 сакавіка 1918 года), які пераходзіць да Масквы. Увесну 1919 года, пры падтрымцы англійскага флоту, пачаўся першы наступ арміі Мікалая Юдзеніча з Эстляндыі на Петраград, а пасля паразы, ужо ў кастрычніку, другі, які таксама будзе спынены. 22 студзеня 1920 года Юдзеніч абвясціў пра роспуск Паўночна-Заходняй арміі. 26 студзеня 1924 года, пасля смерці Уладзіміра Леніна Петраград рашэннем ЦК УКП(б) пераназываецца ў Ленінград.
Савецкі Петраград-Ленінград
Пасля катастрафічных падзей 1917—1919 гадоў насельніцтва горада скарачаецца, да 1920 года яно складае толькі 722 000 чалавек, але дзякуючы НЭП жыццё ў горадзе паступова паляпшаецца. Працягваецца актыўная жытловая забудова. Так у 1924 годзе ствараецца праект цэнтру Нарваўскага раёна, паводле якога мусілі быць створаныя дзве плошчы — Стачак, дзе была ўзведзеная трыумфальная арка ў гонар перамогі над Напалеонам і плошчу, якую яшчэ мелася стварыць (цяпер Кіраўская плошча). Па ўсім горадзе ствараюцца Палацы культуры — да сярэдзіны 1930 гадоў яны маюцца ўжо ва ўсіх прамысловых раёнах.
Гераізм і стойкасць ленінградцаў выявіліся ў часы Вялікай Айчыннай вайны. Амаль 900 дзён ва ўмовах поўнай блакады горада жыхары не толькі выжылі, але і дапамаглі фронту. Так у выніку сустрэчнага наступу Ленінградскага і Волхаўскага франтоў 18 студзеня 1943 года блакаднае акружэнне было прарвана, але толькі 27 студзеня 1944 года блакада горада была цалкам знятая.
Пачынаючы з 1947 года ў Ленінградзе развіваюцца як аднаўляльныя, гэтак і інтэнсіўныя будаўнічыя працы. 7 кастрычніка 1955 года ў метро быў запушчаны першы абкатачны электрацягнік, а ўжо 5 лістапада быў падпісана акт аб здачы ў эксплуатацыю першай чаргі ленінградскага метрапалітэна. У 1990 годзе гістарычны цэнтр горада ўнесены ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Постсавецкі перыяд
У 1991 годзе па выніках рэферэндуму 54 % ленінградцаў выказаліся за вяртанне спрадвечнай назвы горада Санкт-Пецярбург. 6 верасня 1991 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР яна была адноўлена, 21 красавіка 1992 года ўнесеная ў Канстытуцыю РФ. 26 чэрвеня 1991 быў абраны першы і апошні мэр Санкт-Пецярбурга, 13 сакавіка 1996 года выканаўчая ўлада была перададзена Адміністрацыі Санкт-Пецярбурга, якая ствараецца губернатарам Санкт-Пецярбурга, пасада мера была скасавана. Істотнай падзеяй для Пецярбурга сталі Гульні добрай волі 1994 года, якія праходзілі ў складаны для горада час. У 1991—2007 гадах было ўсталявана шмат помнікаў, сярод якіх — Фёдару Дастаеўскаму, маршалу Георгію Жукаву, Сяргею Ясеніну і іншыя. Адрэстаўраваныя і адноўленыя — Канстанцінаўскі палац, храм Спасу-на-Крыві і шмат якія іншыя. Упершыню 25 мая 1991 года, пасля вялікага перапынку, царкоўная служба адбылася ў Казанскім саборы. У 2001 годзе пачынаецца будаўніцтва Кальцавой дарогі вакол Пецярбурга, 15 снежня 2004 адкрываецца Вялікі Абухаўскі мост, вядомы як «Вантавы мост». Працягваецца развіццё метрапалітэну: у 1998 годзе ўведзены ў эксплуатацыю ўчастак Правабярэжнай лініі ад станцыі «Чкалаўская» да станцыі «Старая Дзярэўня», у 2005 годзе адкрытая станцыя «Каменданцкі праспект» і іншыя. У 2000 годзе быў пабудаваны Лядовы палац, у якім прайшоў чэмпіянат свету па хакеі 2000 года. У 2008 годзе пецярбургскі футбольны клуб «Зеніт» выйграў прэстыжны Кубак УЕФА і Суперкубак УЕФА.
Эканоміка
Санкт-Пецярбург — адзін з найважнейшых эканамічных цэнтраў Расійскай Федэрацыі. Эканоміка гораду базуецца ў асноўным на прамысловасці і турызме. Па выніках 2004 года горад заняў чацвертае месца ў Расіі (пасля Масквы, Цюменскай і Маскоўскай вобласці) па аб’ёму сукупнага рэгіянальнага прадукту (СРП). У 2007 годзе гэты паказчык склаў 1,109.3 млрд руб. (38 млрд долараў), ці 3,92 % ад агульнарасійскага СУП. У 2011 годзе, па прагнозах, СРП складзе 2 трыльёны 413 мільярдаў 6 мільёнаў рублёў. У 2006 годзе ў Санкт-Пецярбургу адбыўся саміт «Вялікай васьмёркі». Саміт праходзіў у Канстанцінаўскім палацы ў Стрэльне з 15 па 17 ліпеня 2006 года. З 1997 года ў Санкт-Пецярбургу праводзіцца штогадовы эканамічны самі Расіі і краін СНД — Пецярбургскі міжнародны эканамічны форум — найважнейшае міжнароднае эканамічнае і палітычнае мерапрыемства ва Усходняй Еўропе, якое атрымала неафіцыйную назву «Расійскі Давос».
Тэатры
Марыінскі тэатр, Міхайлаўскі тэатр, Вялікі драматычны тэатр імя Г. А. Таўстаногава, Тэатр на Васільеўскім, Тэатр на Ліцейным.
Планіроўка і архітэктура
Пётр I задумваў горад паводле еўрапейскага ўзору: з прамымі перпендыкулярнымі вуліцамі, шырокімі «прашпектамі». Такая планіроўка бачна на прыкладзе Васільеўскага вострава і «трызубцы» Адміралцейства — Неўскі праспект, Гарохавая вуліца, Вазнясенскі праспект. Самы шырокі мост — Сіні.
Беларусы ў Санкт-Пецярбургу. Гісторыя. Асобы
Пецярбург стаў важным цэнтрам беларускай культуры яшчэ ў XIX ст. У 1844—1846 гг. Ян Баршчэўскі піша тут знакаміты твор Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях. У 1893 годзе тут Антон Неманцэвіч. Паводле расійскага перапісу 1897 г. у Пецярбургу пражывала 66,5 тыс. беларусаў. У пачатку XX ст. яны сталі другой па колькасці іншаэтнічнай супольнасцю ў горадзе. У 1906—1912 гг. тут вучылася выбітны альголаг Вольга Дзмітрыеўна Акімава. У 1906—1916 гг. працавала Загляне сонца і ў наша аконца, у 1914 г. — Акцыйная суполка друкарскай штукі, у 1914 годзе выйшаў нумар часопіса «Раніца». У 1918 дзейнічала Таварыства ахвотнікаў беларускага народнага штукарства. У 1930—1937 вучыўся беларускі мастак Яўген Аляксеевіч Зайцаў. У 1926—1936 гг. дзейнічала Беларускае студэнцкае зямляцтва. У 1938-39 рэктарам Ленінградскага ўніверсітэта быў беларускі вучоны Канстанцін Ігнатавіч Лукашоў. У 1938 у Ленінградзе нарадзіўся беларускі геахімік Валянцін Лукашоў. З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны беларусы ўдзельнічалі ў абароне Ленінграда, сярод іх — Фядосій Арцёмавіч Смалячкоў. У 1973—1975 гг. у горадзе над Нявой працуе беларускі мастак Аляксандр Анатольевіч Ісачоў. Дзейнічае Беларускае грамадска-культурнае таварыства (Санкт-Пецярбург).
Ганна Майсееўна Сінельнікава
Ганна Майсееўна Сінельнікава (, Віцебск — 1991, Віцебск) — беларуская архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Азербайджанскі індустрыяльны інстытут у 1947 годзе. Працавала архітэктарам, старшым архітэктарам праектаў, галоўным архітэктарам майстэрні ў Віцебскім філіяле Белдзяржпраекта, з 1974 па 1978 г. — намесніца кіраўніка майстэрні Віцебскграмадзянпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1956 года. Член КПСС з 1964 года.
Памерла ў 1991 годзе ў Віцебску. Пахавана на Стара-Уланавіцкіх могілках.
Творчасць
Асноўныя працы: забудова вул. Леніна ў раёне пл. Леніна (1952), будынак абласнога суда (1953), комплекс тэхналагічнага інстытута, школ і дзіцячых устаноў у Віцебску (1960-я гг.).
Рамашкі (Мядзельскі раён)
Рама́шкі (, Ромашки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска Гарбы ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавета.
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2016/2017
Топ-64 гэтага рэйтынгу ў канцы сезона, а таксама ўсе снукерысты, якія атрымалі двухгадовую прафесійную картку ў гэтым сезоне, заставаліся ў мэйн-туры на наступны сезон.
Марачкоўскі сельсавет
Марачко́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Марачкова.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Мілавідскі сельсавет у складзе Расонскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Мілавіды. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расонскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Асецішча. З 20 верасня 1944 года сельсавет у Расонскім раёне Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Роўнае Поле, сельсавет перайменаваны ў Раўнапольскі сельсавет. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Верхнядзвінскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Расонскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 6 населеных пунктаў. 3 лістапада 1983 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Марачкова, сельсавет перайменаваны ў Марачкоўскі сельсавет. 8 красавіка 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Клясціцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: вёскі Залессе, Марачкова, Маторына, Мілавіды і Роўнае Поле.
Пэтрыўка (Ужгарадскі раён)
Пэтры́ўка  — вёска ва Ужгарадскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Солаўкіўскага сельсавета.
Чартоўшчына
Назву Чарто́ўшчына мелі:
Наталля Аляксееўна Сіроціна
Наталля Аляксееўна Сіроціна (нар., Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. Працавала ў Гомельскім філіяле Белдзяржпраекта, у ІБіА Дзяржбуда БССР, дзе ўдзельнічала ў распрацоўцы і эксперыментальным будаўніцтве абалонак з аблегчаных канструкцый пад кіраўніцтвам Э. М. Кірыенкі; з 1977 года — старшы архітэктар у Белдзіпрагандлі.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): гандлёва-грамадскія цэнтры мікрараёнаў Румлёва-80 у Гродне (1980) і Паўднёвы Захад-1 у Мінску (1983), добраўпарадкаванне тэрыторыі, адміністрацыйна-гаспадарчы блок, трыбуны вялікага стрэльбішча ў спорткомплексе «Раўбічы» (1982).
Абаб’е
Аба́б'е — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, за 16 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Браслаў, каля вёскі Вялікае Абаб'е. Належыць да Абабіцкай групы азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні возера 1,4 км². Найбольшая глыбіня 2,9 м. Даўжыня 3,27 км, найбольшая шырыня 0,87 км. Даўжыня берагавой лініі 10,5 км. Аб’ём вады 2,54 млн. м³. Плошча вадазбору 32,8 км².
Катлавіна тэрмакарставага тыпу, лопасцевай формы, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 4 м, парослыя лесам і хмызняком. Вакол возера забалочаная пойма. Берагавая лінія звілістая, утварае некалькі доўгіх вузкіх заліваў. Берагі нізкія. Дно плоскае, уздоўж берагоў пясчанае, глыбей укрыта крэмнязёмістым сапрапелем. Возера зарастае падводнай расліннасцю па ўсёй плошчы.
Эўтрофнае, слабапраточнае. Пратокамі злучана з азёрамі Дубра, Вялікая Ельня, Дуброк, з возера выцякае рака Абабіца.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, язь, карп, плотка, гусцяра, лінь, мянтуз і іншыя віды рыб Сустракаецца судак.
Сеута
Сеу́та — (Ceuta, ) — невялікі паўанклаў на паўночным узбярэжжы Марока, прама насупраць Гібралтара, валоданне Іспаніі з 1580.
Геранім Батвінка
Геранім Батвінка (Героним (Иероним, Герасим) Осипович (Иосифович) Ботвинко, Hieronim Botwinko; 1779 — 29 жніўня 1875) — расійскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паступіў на дзяржаўную службу ў 1795 годзе. У 1807 годзе «за адмысловую і дасканалую службу» яму быў прысвоены чын тытулярнага саветніка. У 1809 стаў сакратаром магілёўскага грамадзянскага губернатара, а ў 1813 годзе памочнікам палявога. З ліпеня па лістапад 1812 г. выканаў шэраг разведвальных заданняў генералаў Баграціёна, Канаўніцына, Кутузава, за выкананне тайных загадаў і за асаблівы давер, ён заслужыў найвышэйшую падзяку: за панесеныя страты і нягоды пры наступленні варожых войскаў, ён быў узнагароджаны гадавым дараваннем, а за дбайную службу і старанную справу ордэнам Св. Уладзіміра. Удзельнік замежных паходаў 1813—1814 гг. За заслугі ў шпіёнскай службе атрымаў павышэнне да чына 7-га класа, ордэн Святой Ганны, медаль у памяць 1812 года, французскі, нарэшце залічаны ў 1814 годзе да ганаровага дваранства Пецярбурга.
Па пратэкцыі Ксаверыя Любецкага, тагачаснага гродзенскага грамадзянскага губернатара, за старанны праслед кантрабанды Батвінка быў прызначаны ў 1816 годзе гродзенскім губернскім пракурорам, у 1817, таксама па хадатайніцтве Любецкага, пераведзены ў Вільню, атрымаў тытул надворнага саветніка і брыльянтавыя адзнакі ордэна Св. Ганны. У 1817—1831 гг. Віленскі губернскі пракурор, калежскі саветнік з 1824 г. Прымаў актыўны ўдзел у расследаванні шэрагу палітычных спраў 1823—1825 гг. у Віленскай губерні. Разглядаў справу філаматаў, браў грошы з багатых абвінавачваемых, якіх за гэта вызваляў з вязніцы.
Знаток Статута ВКЛ і расійскага права. У 1818 годзе яму было даручана праца над кадыфікацыяй законаў у Літве. Пры падтрымцы Навасільцава накапіў значны стан і ў 1819 годзе набыў вялікі радзівілаўскі маёнтак  у Вількамірскім павеце, разам з каштоўным архівам, бібліятэкай і збраёўняй.
Батвінка заўсёды падкрэсліваў, што ён рускі.
Памёр 29 жніўня 1875 года. Пахаваны на Ефрасіннеўскіх могілках.
У культуры
Выведзены Ф. В. Булгарыным у рамане «Іван Выжыгін» пад імем пракурора Скацінка.
Геранім Батвінка згадваецца ў паэме Адама Міцкевіча «Дзяды» (частка III: «Hej, posłać po Botwinkę! Zatrzymać tu klechę!»), ва ўспамінах Станіслава Мараўскага «Некалькі гадоў маёй маладосці ў Вільні» (Kilka lat mojej młodości w Wilnie. Вільня, 1994, с. 232).
Сям’я
Дзеці: і інш.
Підгорб
Підго́рб  — вёска ва Ужгарадскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Баранінскага сельсавета.
Melastomataceae
Melastomataceae — сямейства двухдольных раслін, якое ўваходзіць у парадак Міртакветныя, якое ўключае ў сябе каля 200 родаў і каля 4500 відаў. Прадстаўнікі сямейства растуць у асноўным у трапічных абласцях планеты (пры гэтым дзве траціны родаў распаўсюджаныя ў тропіках Новага свету). Сярод раслін сямейства сустракаюцца аднагадовыя і шматгадовыя травы, кусты і невялікія дрэвы.
Таксанамія
Сямейства ўключае 189 родаў :
Рубанікі (Мядзельскі раён)
Ру́банікі (, Рубаники) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавета.
Робін ван Персі
Робін ван Персі (Robin van Persie; нар., ) — былы галандскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Нідэрландаў (2005—2017). Вядомы па выступам за англійскія «Арсенал» (куды перайшоў у 2004 годзе з ротэрдамскага «Феенорда») і «Манчэстэр Юнайтэд».
У складзе зборнай Нідэрландаў гуляў на трох чэмпіянатах свету і двух чэмпіянатах Еўропы.
Дзяцінства
Робін нарадзіўся 6 жніўня 1983 года ў Ротэрдаме. Бацькі развяліся, калі ван Персі быў зусім маленькім. Пасля суда Робін застаўся з бацькам, а дзве яго сястры з маці. Хлопчыка выхоўвала вуліца: бацька і сын ван Персі жылі ў прыгарадзе Ротэрдама, у імігранцкім квартале. У школе Робін славіўся заўзятым падшыванцам, і яго некалькі разоў спрабавалі выключыць за благія паводзіны. Бацька адвёў яго ў футбольную секцыю «Эксельсіёра», трэцяга па значнасці ротэрдамскага клуба. Дзіця апынулася пад наглядам, і зносіны са шпаной былі зведзены да мінімуму. «Феенордаўскія» скаўты ўбачылі ў «Эксельсіёры» вельмі здольнага і хуткага футбаліста. Ва ўзросце 13 гадоў Робін ван Персі ўжо трэніраваўся ў школе «Феенорда».
«Арсенал»
У студзені 2004 года Робін падпісаў кантракт з лонданскім «Арсеналам». Пасля таго, як клуб пакінуў Рабер Пірэс, завяршыў кар’еру Дэніс Бергкамп, роля аднаго з лідараў дасталася ван Персі. Арсен Венгер знайшоў «Кобру» на месцы левага нападніка. Робін доўгі час гуляў вельмі важную ролю ў «Арсенале», з 2011 па 2012 гады быў капітанам каманды.
«Манчэстэр Юнайтэд»
Па выніках сезона 2012/13 нарэшце стаў чэмпіёнам Англіі, чаго за 8 гадоў так і здолеў дасягнуць у складзе «Арсенала». Пазней, аднак, «Манчэстэр Юнайтэд» ужо не меў такіх поспехаў у чэмпіянаце, і эфектыўнасць Робіна ў атацы таксама значна паменшылася: за два сезоны (2013/14 і 2014/15) ён забіў усяго 22 галы, у той час як у сезоне 2012/13 адзначыўся 26 выніковымі стрэламі.
«Фенербахчэ»
14 ліпеня 2015 года было афіцыйна падпісанні ван Персі кантракт з турэцкім «Фенербахчэ» на тры гады.
Вяртанне ў «Феенорд»
У студзені 2018 года стала вядома аб вяртанні ван Персі ў «Феенорд». У маі 2019 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Асабістае жыццё
У 2004 годзе Робін ажаніўся са сваёй даўняй сяброўкай мараканскага паходжання Бухры. Пара мае двух дзяцей.
У 2005 годзе ван Персі падазраваўся ў згвалтаванні галандскай мадэлі, аднак паліцыя адпусціла яго, калі была даказана яго невінаватасць.
Дасягненні
Феенорд
Арсенал
Манчэстэр Юнайтэд
Зборная Нідэрландаў
Пчалярства
Пчаля́рства — галіна сельскай гаспадаркі, гадоўля меданосных пчол і атрыманне ад іх мёду, воску і іншых прадуктаў пчалінай жыццядзейнасці. Пчалярства мае важнае значэнне для апылення і падвышэння ўраджайнасці культурных і дзікіх кветкавых раслін.
Гісторыя
Найстаражытнейшыя відарысы збіральнікаў мёду былі знойдзены ў пячорах на тэрыторыі Афрыкі і Іспаніі. Іх адносяць прыблізна да 7 тысячагоддзя да н. э. Трэба меркаваць, што здабыча мёду дзікіх пчол з’явілася яшчэ раней, шырока практыкавалася ўва ўсім свеце, але месцам узнікнення пчалярства лічыцца Міжземнамор’е. Гэта часткова пацвярджаецца тым, што з 20 тысяч відаў пчол пчаляры выкарыстоўваюць толькі некалькі дзясяткаў, прычым найбольш распаўсюджаны меданосныя пчолы з Еўрапейскага кантынента, Блізкага Усходу і Паўночнай Афрыкі. Важным з’яўляецца пацверджанне археалагічнымі матэрыяламі.
Вядомы відарыс на сцяне храма сонца часоў фараона Ніўсера (2458—2422 гады да н. э.) у Старажытным Егіпце, на якой выбіты рабочыя, якія абкурваюць дымам пчаліныя соты. Відавочна, пчалярства ўзнікла ў Старажытным Егіпце значна раней. Мёд выкарыстоўваўся для саладжэння, у рытуальных мэтах, а таксама як антысептык. Воск быў незаменны ў працэсе ліцця бронзы. Найстаражытнейшы пчальнік быў знойдзены археолагамі на тэрыторыі Ізраіля. Мяркуецца, што яму больш за 3000 гадоў.
Старажытныя пчаляры карысталіся для заваблення пчаліных раёў керамічным посудам, плеценымі вуллямі з саломы і галля, абмазанымі глінай. У Старажытным Егіпце яны мелі цыліндрычную форму. Такія вуллі каштавалі даволі дорага, але яшчэ больш каштоўным лічыўся вопыт саміх пчаляроў, без якога спробы развядзення меданосных пчол былі марнымі. Так, у 760 годзе да н. э. здзейснены няўдалы вопыт развіцця пчалярства ў Месапатаміі.
У Старажытнай Еўропе пчалярства актыўна развівалася на Кікладскіх астравах (3 тысячагоддзе да н. э.), мінойскім Крыце (3 — 2 тысячагоддзі да н. э.), ахейскім Пелапанесе (2 тысячагоддзе да н. э.). У Старажытнай Грэцыі і Рыме здабыча мёду лічылася пачэснай справай. Згодна старажытнагрэчаскай міфалогіі, нектар быў напоем багоў.
Незалежнымі ад міжземнаморскага рэгіёну цэнтрамі ўзнікнення пчалярства былі Старажытны Кітай і Месаамерыка (цывілізацыя мая).
У лясной і лесастэпавай зоне Еўропы, у тым ліку на беларускіх землях, першаснай формай пчалярства было бортніцтва — утрыманне лясных пчол у штучных дуплах-борцях. У сярэднявеччы вываз прадуктаў пчалярства быў важнай часткай гандлю краін Усходняй Еўропы з іншымі. Мёдам і воскам плацілі натуральную даніну. Паводле «Аповесці мінулых часоў» кіеўская Княгіня Вольга звярталася да паўстанцаў-драўлян: «Вось ужо іду да вас, прыгатуйце мяды шматлікія ў горадзе, дзе забілі мужа майго». Яе сын Святаслаў пісаў з Балгарыі, што з Русі туды ідуць «мяхі і воск, мёд і рабы». «Хроніка Быхаўца» згадвае пра напад «мужыкоў маскоўскіх» на гандляроў з Вялікага Княства Літоўскага і дадае, што ў іх забралі «двух баброў ды тры кадаўцы мёду». Падчас падрыхтоўкі да каранацыі Князь Вітаўт так частаваў сваіх гасцей: «І даваў князь вялікі Вітаўт гасцям сваім утрыманне вялікае: выходзіла на іх аброкаў штодня: мёду сычонага па семсот бочак, апрача мушкатэлю, мальмазіі ды іншых напояў і він размаітых; ялавіц, бараноў, вепрукоў таксама па семсот, зуброў па шэсцьдзесят, ласёў па сто, апрача іншай рознай зверыны, многіх мясных ды іншых хатніх страў. І прымаў вялікі князь Вітаўт у сябе тых гасцей сем тыдняў».
Каля ХV—ХVІ стст. распаўсюдзіліся калодныя вуллі, якія па-ранейшым называлі борцямі. Калоды расстаўлялі на дрэвах на вышыні да 15 м пераважна ў ліпавых і бярозавых гаях, паблізу пойменных лугоў і верасовых балот, багатых меданосамі. У беларусаў бортніцтва было звязана са звычаямі сябрыны і бонды.
Аднак бортніцтва, як і іншыя старажытныя формы пчалярства, засноўваліся на спусташэнні і наступнай згубе пчалінага рою. Прычым, у першую чаргу цярпелі роі найбольш поўных вуллёў, што ў выніку вяло да вынішчэння прадукцыйных сем’яў. Попыт на мёд і воск, які значна ўзрос ў еўрапейскіх краінах пасля XV ст., стымуляваў вывучэнне біялогіі пчол. У XVIII ст. з’явіліся навуковыя працы, у якіх прапагандаваліся новыя перадавыя метады пчалярства. Яны прадугледжвалі адбор прадукцыйных раёў, падкормку і клопат пра іх. Вялікае значэнне мела вынаходніцтва рамкавых вуллёў у 1814 годзе. У наш час вядуцца сталыя навуковыя даследаванні, накіраваныя на паляпшэнне прадукцыйнасці і абарону меданосных пчол ад хвароб.
Гарадское пчалярства
Апошнія дзесяцігоддзі гарадское пчалярства актыўна развіваецца ў краінах Еўропы і Амерыкі. З 2015 года было некалькі спроб разводзіць пчол у Мінску. Актыўнае развіццё замаруджваецца з-за бюракратычных перашкод.
Іраіда Паўлаўна Сітнікава
Іраіда Паўлаўна Сітнікава (нар., Кацельніч, Кіраўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працавала архітэктарам у Краснаярску. З 1961 года — старшы архітэктар, вядучы архітэктар у Мінскпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): 96-кватэрны жылы дом па вул. Рэспубліканскай (1968), шматкватэрныя жылыя дамы па вул. Я. Коласа і Шырокай (1970), мікрараён Зялёны Луг-5 (1972), гандлёвы цэнтр у мікрараёне Зялёны Луг-1, 2 (1973) у Мінску.
Гедройц
Гедройц — прозвішча, паходзіць ад роду Гедройцаў.
Загароднеў
Загароднеў — прозвішча.
Сітнікава
Сі́тнікава — жаночая форма прозвішча Сітнікаў.
Студзяніца
Студзяні́ца (, Студеница) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.