cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Стараселле)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы — колішні каталіцкі храм у вёсцы Стараселле Шклоўскага раёна.
Плутон (карлікавая планета)
Астранамічны сімвал Плутона — і.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Стараселле)
Гісторыя
Быў пабудаваны ў XVIII стагоддзі. На 1913 год налічвалася каля 1200 парафіян. Знішчаны савецкай уладай у 1939 годзе.
Архітэктура
Храм быў вырашаны ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства пад уплывам стылю барока. Уяўляў сабой магутны, выцягнуты па падоўжнай восі прамавугольны зруб, што пераходзіў у вузейшую пяцігранную апсіду, двухсхільны гонтавы дах над якой пераходзіў у вальмавы і быў завершаны чацверыковай купальнай сігнатуркай. Сілуэт галоўнага фасада фарміравалі 2 чацверыковыя вежы з фігурнымі барочнымі купаламі. На фоне вертыкальнай шалёўкі вылучаліся высокія прамавугольныя аконныя праёмы. Справа перад касцёлам стаяла двух’ярусная чацверыковая шатровая званіца з адкрытым верхнім каркасным ярусам.
Плутон (карлікавая планета)
Агульныя характарыстыкі
Дыяметр: 2301 км (0,18 зямных) ; Маса: 0,002 зямных ; Перыяд абарачэння: 6 дзён 9 гадз. ; Арбітальны перыяд: 248 г. ; Адлегласць ад Сонца: 39 а.а.
Відавочна, большую частку масы складае лёд з азоту, метану і манаксіду вугляроду. Сярэдняя тэмпература паверхні 43 K (-230 °C). Плутон мае вельмі разрэджаную атмасферу з азоту. Існуюць вельмі нязначныя змены надвор'я і сезонаў.
Гісторыя адкрыцця і даследавання
У 1906 годзе амерыканец Персіваль Лоўэл, заснавальнік уласнай абсерваторыі, распачаў пошукі магчымай дзявятай планеты Сонечнай сістэмы, якую ён назваў «Планетай Х». Плутон быў адкрыты 18 лютага 1930 года, калі астраном-аматар Клайд Томба, шукаючы прычыны адхіленняў у арбіце Нептуна, параўнаў два фотаздымкі зорнага неба з Лоўэлаўскай абсерваторыі.
Доўгі час пасля адкрыцця Плутон лічыўся 9-й планетай Сонечнай сістэмы. Але на падставе адметнасцей арбіты, а таксама вельмі значных адрозненняў памераў і геалогіі Плутона ад іншых планет вонкавай часткі Сонечнай сістэмы Міжнародны астранамічны саюз у 2006 годзе перагледзеў статус Плутона і класіфікаваў яго як «карлікавую планету».
Сістэма Плутона
Ёсць тэарэтычная магчымасць існавання слабых колцаў Плутона.
Вядомы пяць натуральных спадарожнікаў Плутона. Харон (адкрыты ў 1978 годзе Дж.Крысці, з'яўляецца самым вялікім са спадарожнікаў), два маленькіх спадарожніка Нікс і Гідра (адкрыты ў 2005 годзе). Чацвёрты спадарожнік — Кербер — быў адкрыты з дапамогай тэлескопа «Хабл». 11 ліпеня 2012 года было абвешчана аб адкрыцці пятага спадарожніка Плутона, які пасля атрымаў імя Стыкс.
Усе спадарожнікі звяртаюцца па амаль кругавым арбітам прыкладна ў экватарнай плоскасці Плутона.
Адметнасці
Арбіта Плутона моцна выцягнута, і Сонца далёкае ад яе геаметрычнага цэнтру (гл. таксама: эксцэнтрысітэт). Разам з моцным (~17,1°) нахілам плоскасці арбіты да экліптыкі, гэта прыводзіць да таго, што Плутон на пэўных частках сваёй арбіты бывае бліжэйшым да Сонца за Нептун, напр. у 1979 – 11.2.1999. Гэта дае падставы меркаваць, што Плутон не класічная планета, а цела з поясу Койпера, або страчаны спадарожнік Нептуна.
Тэмпература паверхні Плутона ніжэйшая, чым прагназавалася з улікам толькі геалогіі і сонечнага асвятлення, з-за анты-парніковага эфекту.
Касмічныя даследаванні
У 2006 годзе да Плутона быў запушчаны касмічны апарат «Новыя гарызонты», які ў ліпені 2015 года праляцеў на блізкай адлегласці каля Плутона і атрымаў шырокія новыя звесткі аб гэтай планеце.
Пільскае ваяводства
Пільскае ваяводства (Województwo pilskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Піла. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Велікапольскага і Заходнепаморскага ваяводстваў.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Ёзэф Позіпаль
Ёзэф Позіпаль (Posipal Josef; — ) — нямецкі футбаліст румынскага паходжання, абаронца. Чэмпіён свету 1954 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Алянёцкі заліў
Даўжыня 65 км, шырыня каля 130 км, глыбіня да 15 метраў. Вялікі востраў Джангылак. Упадаюць рака Алянёк, Алянёцкая пратока ракі Лена і іншыя. Амаль увесь год пакрыты лёдам.
Дом спецыялістаў (Мінск)
Дом спецыялістаў — колішні жылы дом, які размяшчаўся на рагу вул. Савецкай (№. 148; цяпер праспект Незалежнасці) і вул. Даўгабродскай (№ 19; цяпер вул. Казлова).
Гісторыя
Пабудаваны ў 1934 годзе па праекце архітэктара Н. Макляцовай. Прызначалася для спецыялістаў шматлікіх прамысловых прадпрыемстваў, якія выраслі ў Менску ў час першых пяцігодак сацыялістычнага будаўніцтва. Па планах архітэктараў вакол дома мусіў вырасці цэлы раён пышных жылых будынкаў для працоўнай эліты Савецкай Беларусі. У доме атрымалі кватэры паэты Міхась Клімковіч, Змітрок Бядуля, Андрэй Александровіч, Ізі Харык, матэматыкі Уладзімір Дыдырка (№ 19), Цэлясцін Бурстын (№ 43), журналісты Сцяпан Макарэвіч (№ 64), Давыд Рубінштэйн (№ 64), гісторыкі Стасіс і Кацярына Матулайцісы (№ 41), вучоны ў галіне педагогікі Павел Панкевіч (№ 3), глебазнавец Якаў Афанасьеў (№ 78), дзяржслужбовец Ісак Фрыдман (№ 57), выкладчык Міхаіл Кармін (№ 72). эканаміст Самуіл Слонім (№ 44), геолаг Аляксандр Крукоўскі (№ 2).
Паводле Леаніда Маракова, даследчыка рэпрэсій савецкіх уладаў на Беларусі, жыхары амаль усіх 100 кватэр дома былі рэпрэсаваныя.
Крыўляны (Жабінкаўскі раён)
Крыўля́ны (, Кривляны) — аграгарадок у Беларусі, Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Дом спецыялістаў (Мінск)
Гісторыя
Планы па будаўніцтве раёна парушыла Вялікая Айчынная вайна, дом спецыялістаў згарэў у чэрвені 1941 года. Абгарэлыя руіны знеслі немцы пасля ўзяцця горада. Пасля вайны на месцы дома спецыялістаў з’явіўся новы жылы дом.
Крыўляны (Жабінкаўскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 10 км у напрамку на поўдзень ад горада Жабінка, за 40 км ад Брэста.
Дом спецыялістаў (Мінск)
Архітэктура
Сіметрычны са складанай канфігурацыяй плана секцыйны будынак быў заснаваны на спалучэнні розных па вышыні аб’ёмаў: цэнтральнага 6 павярховага, адсунутага ў глыбіню за чырвоную лінію забудовы, і 4-павярховых бакавых крылаў, якія ўтваралі курданёр. Па восі будынка на вышыні 1—2-га паверхаў знаходзіўся скразны парадны праём у двор. Выразнасць фасадаў дасягалася вертыкальным зашкленнем лесвічных клетак на вышыню будынка, рытмічнай групоўкай квадратных акон, балконаў.
Дом складаўся з вуглавых і радавых секцый, створаных паводле індывідуальнага праекта: на лесвічную пляцоўку выходзілі 2 кватэры, у якіх пакоі былі звязаны паміж сабой шырокім калідорам і мелі ўбудаванае абсталяванне. На 1-м паверсе размяшчаліся магазін, дзіцячыя сад і яслі.
Крыўляны (Жабінкаўскі раён)
Гісторыя
Каля аграгарадка рэшткі Крыўлянскага замка, існаваўшага ў XVII—XVIII стагоддзях.
Таарская зямля
Таа́рская зямля (Taara aed, «зямля Таары») або Тура́йда (Turaida) — у ХІ — XIII ст. зямля гаўяскіх ліваў (сучасная Латвія, Сігулдскі край, горад Сігулда, мясцовасць Турайда; Крымулдскі край, вёска Турайда). Размяшчалася ў нізоўі ракі Гаўя. Падзялялася па рэчцы на два княствы: Правабярэжнае і Левабярэжнае. Першым княствам кіравалі князі Ана, Каўпа і Весіке, іх рэзідэнцыяй быў Таарскі (Турайдскі) замак. У другой частцы кіраваў Дабрэліс, з рэзідэнцыяй у Дабрэльскім замку. Да канца XII стагоддзя была язычніцкім краем; паступова хрысціянізавалася каталіцкімі місіянерамі з Германіі. У 1206 годзе правабярэжная частка ўвайшла ў склад Рыжскага біскупства, а левабярэжная — да земляў Ордэна мечаносцаў.
Беларуская археалогія
Беларуская археалогія, археалогія Беларусі — тэрытарыяльная галіна археалогіі.
Даследчыцкія ўстановы
Археалагічныя даследаванні ў Рэспубліцы Беларусь вядуць: Дазвол на правядзенне даследаванняў выдае Прэзідыум НАН Беларусі.
Гістарыяграфія
Гістарыяграфія беларускай археалогіі ўзнікла намаганнямі К. П. Тышкевіча ў сярэдзіне XIX стагоддзя, практычна адначасова з узнікненнем самой гэтай галіны ведаў. Тышкевіч у сваіх працах не толькі сістэматычна асвятляў тагачасныя даследаванні археолагаў і краязнаўцаў, але і ўпершыню паспрабаваў ахарактарызаваць іх погляды на старажытную гісторыю, разгледзець ідэі і гіпотэзы сваіх папярэднікаў, увёў у навуковы ўжытак раней невядомыя імёны даследчыкаў.
Міхаіл Андрэевіч Міларадавіч
Міхаіл Андрэевіч Міларадавіч (1 (12) кастрычніка 1771 — 15 (27) снежня 1825) — расійскі ваенны дзеяч, герой вайны з Напалеонам, генерал ад інфантэрыі.
Біяграфія
Быў запісаны ў гвардыю, з сямі гадоў за мяжой, у Германіі і Францыі. Чатыры года вучыўся ў Кёнігсбергскім універсітэце, два года ў Гётынгене, затым для ўдасканалення ведаў адправіўся ў Страсбург і Мец.
Беларуская археалогія
Гістарыяграфія
Экскурсы ў гісторыю развіцця беларускага краязнаўства і археалогіі рабілі А. П. Сапуноў, Е. Р. Раманаў, М. В. Доўнар-Запольскі, В. А. Шукевіч, Ф. В. Пакроўскі і інш.
Міхаіл Андрэевіч Міларадавіч
Біяграфія
Удзельнічаў у руска-шведскай вайне 1788—1790 гадоў. Падчас Італьянскага і Швейцарскага паходаў А. В. Суворава быў дзяжурным генералам у яго штабе. Камандуючы воінскімі злучэннямі, вызначыўся ў бітвах кампаніі 1805 года, у руска-турэцкай вайне 1806—1812 гадоў, у Барадзінскай бітве, замежных паходах рускай арміі 1813—1814 гадоў. У 1810—1818 гадах кіеўскі ваенны губернатар. У 1818—1825 гадах санкт-пецярбургскі ваенны генерал-губернатар. Быў смяротна паранены на Сенацкай плошчы ў час паўстання дзекабрыстаў 25 снежня 1825 года і на наступны дзень памёр.
Беларуская археалогія
Гістарыяграфія
У 1920-я—1930-я гады за гістарыяграфічны агляд вывучэння старажытнасцяў паўночнай Беларусі ўзяўся Б. Р. Брэжга, некаторыя імёны былі названыя ім упершыню. Іншымі значнымі даследнікамі прадмету ў савецкі перыяд былі М. І. Каспяровіч з гістарыяграфіяй беларускага краязнаўства (у перыяд з сярэдзіны XIX стагоддзя) і С. А. Дубінскі з гістарыяграфіяй беларускай археалогіі. Таксама гэтыя пытанні закраналіся ў кароткіх гістарыяграфічных публікацыях М. Ламакі, Д. Васілеўскага, М. М. Нікольскага, У. І. Пічэты, У. М. Перцава і інш. Таксама гістарыяграфіі даследаванняў беларускай матэрыяльнай культуры ўдзялялі ўвагу В. К. Бандарчык, М. Ф. Піліпенка, А. У. Арцыхоўскі.
Універсальнае значэнне ў развіцці гістарыяграфіі археалогіі і краязнаўства, у тым ліку беларускіх, мелі навуковыя канцэпцыі А. А. Фармозаў. Наогул, да 1980-х гадоў існавала мала спецыяльных гістарыяграфічных даследаванняў прадмету. Змястоўныя звесткі пра дакастрычніцкую беларускую археалогію, пераважна паўночных земляў Беларусі, і менш пра краязнаўства, даў Л. В. Аляксееў, пра савецкую — У. Д. Будзько і А. Р. Мітрафанаў. Тэму таксама закраналі Л. Д. Побаль, А. М. Пяткевіч, У. А. Калеснік, А. І. Мальдзіс.
Да пытанняў мясцовага краязнаўства і археалогіі звярталіся польскія даследчыкі: Ю. Кастшэўскі, А. Абрамовіч.
Фернан дэ Брынон
Фернан дэ Брынон (Fernand de Brinon; 1885—1947) — французскі адвакат і журналіст, калабарацыяніст, у гады Другой сусветнай вайны — член урада Вішы. Расстраляны па прысудзе суда.
Біяграфія
Фернан дэ Брынон нарадзіўся 26 жніўня 1885 года ў горадзе Лібурн у багатай сям’і. Вучыўся ва ўніверсітэце на юрыста, але вырашыў працаваць журналістам у Парыжы. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны Брынон заняў прагерманскія пазіцыі, выступаў за аднаўленне адносін з немцамі. У 1919 годзе на Парыжскай мірнай канферэнцыі ён пазнаёміўся з будучыняй міністрам замежных спраў гітлераўскай Германіі Іаахімам фон Рыбентропам.
Брынон блізка кантактаваў з прадстаўнікамі правых партый. Пасля таго, як Францыя пацярпела паражэнне ў чэрвені 1940 года, Брынон выступіў за супрацоўніцтва з акупантамі. У ліпені 1940 года ён па запрашэнні П’ера Лаваля заняў пасаду прадстаўніка ўрада Вішы ў акупаваным Парыжы.
6 сакавіка 1947 года Ваенны трыбунал прызнаў Фернана дэ Брынона вінаватым у здзяйсненні ваенных злачынстваў, і прысудзіў яго да вышэйшай меры пакарання — пакарання смерцю праз растрэл. 15 красавіка 1947 года прысуд быў прыведзены ў выкананне ў ваенным форце ў Манружы.
Акадэмія навук Абхазіі
Акадэмія навук Абхазіі (Аҧсны Аҳәынҭқарра Академиа) — цэнтр фундаментальнай навуки, вышэйшая навуковая арганізацыя Абхазіі. Арганізаваная на падставе пастановы Вярхоўнага Савета Рэспублікі Абхазія ад 13 снежня 1993 № 83-с і ўказу Прэзідэнта Рэспублікі Абхазія «Аб утварэнні Акадэміі навук Рэспублікі Абхазія» ад 26 сакавіка 1997. Выбары ў склад Акадэміі навук былі праведзеныя 30 кастрычніка 1997 аб'яднаным Навуковым саветам разавага функцыянавання.
Прэзідэнтам Акадэміі навук Абхазіі з 1997 года з'яўляецца Шота Арыстава
Перадзел (Ганцавіцкі раён)
Перадзе́л (, Передел) — вёска ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Агарэвіцкага сельсавета. Размешчаны за 14 км на паўночны ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Ганцавічы.
Пазнаньскае ваяводства (1975—1998)
Пазнаньскае ваяводства (Województwo poznańskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Познань. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Велікапольскага ваяводства.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Доўгэ (Стрыйскі раён)
Доўгэ (Довге) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лафбараўскі ўніверсітэт
Лафбараўскі ўніверсітэт (Loughborough University) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у мястэчку Лафбара ў графстве Лестэршыр.
Агульная характарыстыка
Вучэльня мае статус універсітэта з 1966 года, але яна бярэ пачатак у 1909 годзе, калі Лафбараўскі тэхнічны інстытут пачаў сваю дзейнасць з акцэнтам на практыцы. У сакавіку 2013 года ўніверсітэт абвясціў, што купіў былы цэнтр вяшчання ў Алімпійскім парку каралевы Лізаветы ў якасці другога кампуса. У 1994 годзе ён належаў да групы невялікіх даследчых універсітэтаў, пакуль група не была распушчана ў лістападзе 2013 года. Яго гадавы даход за 2020/2021 год склаў 308,9 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 35,5 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты. Ён уваходзіць у спіс 7 лепшых у Вялікабрытаніі. У 2019 годзе газета The Times назвала яго ўніверсітэтам года.
Брузгі (пагранічны пункт пропуску)
Прапускная здольнасць пункта пропуску за суткі ў адным напрамку:
Гісторыя
Падчас міграцыйнага крызісу на граніцы паміж Беларуссю і Еўрасаюзам 15 лістапада 2021 году тысячы мігрантаў беспакарана перасеклі пагранічны пункт пропуску Брузгі на самай польскай граніцы з патрабаваннем пропуску іх у Германію. З польскага боку іх сустрэлі шэрагі польскіх ваенных і вадамёт.
Перадзел
Назву Перадзе́л маюць:
NGC 3935
NGC 3935 (іншыя абазначэнні — UGC 6843, MCG 6-26-49, ZWG 186.61, KUG 1149+326, PGC 37183) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Эль-Монтэ (Каліфорнія)
Эль-Монтэ (El Monte) — горад у акрузе Лос-Анджэлес (штат Каліфорнія, ЗША). Насельніцтвам - 113 475 чалавек (перапіс 2010 года). Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША Эль-Монтэ агульная плошча - 24,988 км², з якіх - 24,766 км² займае зямля і 0,222 км² - вада. Плошча водных рэсурсаў - 0,89 % ад усёй яго плошчы.
Горад Эль-Монтэ размешчаны на вышыні 91 метр над узроўнем мора.
Міньянега
Мін'янега (Mignanego) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 3671 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 200 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 16018. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Maria (madre di Gesù.
Даўгалука
Даўгалука (Довголу́ка) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Беларуская Народная Партызанка
Беларуская Народная Партызанка (БНП) — беларуская ўзброеная нацыянальна-вызваленчая арганізацыя, якая дзейнічала ў акупаванай Беларусі падчас Другой сусветнай вайны і ў першыя пасляваенныя гады.
Перадгісторыя стварэння БНП
Напярэдадні нямецка-савецкай вайны 1941—1945 гадоў нямецкае вайсковае камандаванне меркавала, што падчас захопу Палесся будзе немажлівае выкарыстанне танкаў і яго трэба будзе абысці, таму вайсковая выведка Абвер атрымала заданне звярнуць пільную ўвагу на гэтую тэрыторыю будучага «палескага катла», дзе мелі апынуцца савецкія войскі. Каб вырашыць гэтую праблему ў Абверы было вырышана выкарыстаць беларускія і ўкраінскія нацыяналістычныя арганізацыі, дзейнічаючыя на былой польскай тэрыторыі: «Украінскае Нацыянальнае Вызваленне» Тараса Бульбы-Бараўца і «Беларускі Народны Фронт» Шчорса-Гадлеўскага. Апошняя выступаючы як нацыяналістычная арганізацыя займалася разбудаваннем у Польшчы падпольных структураў беларускага супраціву і спрычынілася да арганізацыі беларускіх дыверсійных груп, якія перакідваліся ў БССР. Ужо ў першыя дні нямецка-савецкай вайны, пакуль немцы яшчэ на дайшлі да Палесся, беларусы ўжо загаспадаравалі на вялікім абшары, стварыўшы аддзелы Беларускай Самаабароны, якая пераняла ўладу ў цэлых раёнах. Паводле Сяргея Ёрша, да кіраўніцтва Беларускай Самаабароны належалі ацалеўшыя ад рэпрэсій НКВД кіраўнікі антыпольскага паўстання ў верасні 1939 г. Беларуская Самаабарона цесна супрацоўнічала з украінскімі арганізацыямі і разам з імі праводзіла вайсковыя аперацыі на Палессі супраць савецкіх партызанаў і фармаванняў Чырвонай Арміі. Навязанню сувязі паміж патрыятычнымі групамі і атрадамі садзейнічала неабходнасць барацьбы з савецкімі марадзёрамі і партызанамі, якія правакавалі немцаў на карныя меры, гвалцілі сялянак і рабавалі сялянаў. Такім чынам беларускія атрады ў 1942 годзе на тэрыторыі Слонімшчыны, Ружаншчыны, Целяханшчыны і Піншчыны налічвалі ўжо больш за 3000 чалавек, а савецкая партызанка там мела значна меншыя сілы.
Стварэнне і дзейнасць БНП
Беларуская Народная Партызанка была ўтворана ў выніку перафарматавання Беларускай Самаабароны пасля ўсталявання нямецкай акупацыйнай адміністрацыі. У 1942 годзе з будучай БНП навязала кантакт іншая канспірацыйная арганізацыя — Беларуская Народная Грамада (БНГ), якая праз сваіх сяброў намагалася ўсталяваць кантакты паміж рознымі аддзеламі БНП і аб’яднаць іх пад адзінае кіраўніцтва.
На пачатку ліпеня 1942 года на хутары ў раёне Івацэвічаў адбыўся першы з’езд камандзіраў Беларускай Самаабароны і прадстаўнікоў Беларускай Народнай Грамады (Сяргей Хмара, Васіль Вір, Юрка Стасевіч). У выніку была ўтворана так званая «Лава атаманаў», якая мела збірацца ў разе патрэбы і быць аб’ядноўваючым органам Беларускай Народнай Партызанкі, а кіраўніком лавы абраны атаман Якуб Харэўскі. На нарадзе прысутнічала 8 атаманаў: па аднаму з Ліпічанскай пушчы, Целяханшчыны, Косаўшчыны, два з Піншчыны і тры з Ружаншчыны, але па іншых звестках удзельнікаў было 12. Кожны з атаманаў уплываў адразу на некалькі іншых аддзелаў Партызанкі, якія не маглі вылучыць сваіх прадстаўнікоў з прычыны «адсутнасці палітычна вырабленых людзей», але з большага трымаліся прабеларускага кірунку. На нарадзе была падтрымана ідэя Беларускай Народнай Грамады аб «засадзе ператрывання», то бок чакання зручнага моманту для збройнага супраціву, а таксама было вырашана нападаць першымі толькі на марадзёраў і на тыя аддзелы, якія і пасля першага папярэджання прадоўжваюць правакаваць нямецкія ўлады на расправу з мясцовымі жыхарамі ці проста іх рабаваць. У лістападзе 1942 года была праведзена другая канферэнцыя, але невядома менавіта на якой з дзвюх канферэнцый была ўтворана ўласна Беларуская Народная Партызанка. Галоўны Штаб БНП ачоліў палкоўнік Іван Шанько — былы лейтэнант Чырвонай Арміі, які стаў камандзірам партызанскага аддзелу з Ружаншчыны і атрымаў падвышэнне рангі ад Лавы атаманаў. Таксама да кіраўніцтва належалі Васіль Вір (Пінскі), Сяргей Хмара і Юрка Стасевіч, пры тым апошні знаходзіўся ў атрадзе атамана Язэпа Таўпекі.
Да моманту другой канферэнцыі нямецкае кіраўніцтва ўжо паспела сябе дыскрэдытаваць, таму было вырашана намагацца трымаць нейтралітэт з савецкімі партызанамі ці нават прабаваць супрацоўнічаць з імі супраць немцаў. Тым не менш, некаторыя аддзелы БНП бралі ўдзел у акцыях супраць польскай і савецкай партызанкі на Палессі разам з Палескай Сеччу УПА: атрады Харэўскага, Перагуда, Патрубейкі і Суворага дапамагалі атрадам Тараса Бульбы-Бараўца ў барацьбе з польскімі прасавецкімі партызанамі ў раёне Дубровіцы, Вялікай Глушы, Камень-Кашырска і Любяшова. У гэты час на Браншчыне, Магілёўшчыне і Смаленшчыне дзейнічалі незалежныя партызанскія аддзелы пад кіраўніцтвам беларускіх дзеячаў, з якімі Беларуская Народная Партызанка прабавала наладзіць сувязь. На Смаленшчыну быў накіраваны складзены амаль з «усходнікаў» аддзел былога капітана Чырвонай Арміі атамана Кавалёва, але атрад удалося знішчыць у Цэнтральнай Беларусі дыверсійнымі атрадамі НКВД. Тым не менш перамовы з эсэрамі былі праведзены ў Віцебску з дапамогай бурмістра Усевалада Родзькі, а паводле Васіля Віра на перамовах усе «ўсходнікі» размаўлялі па-расейску, але стаялі за незалежнасць Беларусі і лічылі сябе беларусамі. Усталяванню трывалых сувязей эсэраў і Беларускай Народнай Партызанкі перашкодзілі савецкія і нямецкія спецслужбы.
Барацьба СССР супраць БНП
Ад моманту забойства камандзіра Беларускай Народнай Партызанкі пачалося далейшае знішчэнне арганізацыі і яе камандзіраў. Як і палкоўнік Шанько, быў забіты атаман Бокан, яго намеснік і іншыя сувязныя і камандзіры. Напачатку скрытна забіваліся найбольш свядомыя і дасведчаныя беларускія партызаны і іх кіраўнікі: пад покрыўкай загібелі ад нямецкіх войскаў, «вылетаў у Маскву», правакацый і падкідваннем немцам карыснай для знішчэння беларускіх партызанаў інфармацыі, але потым пачаліся адкрытыя забойства, калі забітых абвінавачвалі ў сувязі з нямецкімі спецслужбамі. Калі Язэп Урбановіч на свае вочы ўбачыў адно з такіх забойстваў, ён адразу паведаміў аб выдарэнні Беларускую Народную Грамаду, парадзіў ратавацца сябрам і дзеячам беларускага партызанскага руху, а таксама запэўніў у сваёй нявіннасці. Сувязная паспела выканаць сваю справу і перадаць інфармацыю да БНГ, але пасля была схопленая Ліньковым і павешаная. Дзякуючы гэтай інфармацыі атаманам Харэўскаму, Перагуду, Хомічу (Мінічу) і Таўпеке ўдалося ўратавацца, хоць апошні ўжо паспеў атрымаць запрашэнне на перамовы. Але не ўдалося ўратавацца ад забойства атрадамі НКВД атаману Канстанчуку з Белавежскай пушчы, сувязному БНП і дзеячу БНГ Уладзімеру Альшэўскаму, камандзіру савецкага атраду на Ружаншчыне маёру Канстанціну Нішчакову (быў забіты 28 траўня 1943 г. аб чым пазней падрабязна пісаў сам Лінькоў), аддзелу атамана Івана Лясніка каля Вялікага Балота (дзейнічаў на тэрыторыі Ратненшчыны, Янаўшчыны і Кобраншчыны), аддзелу атамана Патрубейкі (дзейнічаў на Высоччыне), аддзелу атамана Лявона, а таксама атаману Сувораму (сапраўднае імя — Барыс Лукашук, дзейнічаў ў раёне Пінска, Лунінца, Камень-Кашырска і Давыд-Гарадка) і іншым атаманам і іх аддзелам. Пазней, як сведка, быў забіты і Язэп Урбановіч.
Адная з тактык НКВД прагледжваецца ў тым, якім чынам быў забіты атаман Суворы: пад маскай палонных Чырвонай Арміі да аддзелу былі паступова інфільтраваныя савецкія агенты. Аднаго дня іх набралася больш за дваццаць і яны забілі атамана разам з ад’ютантамі, а «чыстку» дакончыў спецыяльны атрад НКВД. Пасля забойства Суворага, каб падмануць мясцовых палешукоў і мець ад ніх дапамогу, НКВД вырашыла змяніць назву аддзелу на сугучную «атрад імя Маршала Суворава». Тым не менш, украінцаў-«бульбаўцаў» такім чынам падмануць не ўдалося і калі мела адбыцца запланаваная раней сустрэча атрадаў дзеля супольнай акцыі, то савецкія агенты ня ведалі патрэбнага адказу на гасла следапытаў УПА, якія потым зажадалі выйсця наперад атамана Суворага і, выкрыўшы правакацыю, уцяклі адстрэльваючыся. Сярод іншых метадаў было перакідванне партызанаў за сотні кіламетраў у іншы раён, захоп сям’і партызана ў палон і далейшы яе расстрэл у разе калі партызан выказвае незадаволенне ці збягае, або звыклы расстрэл самога непадуладнага партызана.
Заняпад БНП
Да 1944 года засталіся толькі асобныя аддзелы БНП, а залежныя ад савецкага кіраўніцтва атрады былі «разбаўлены» расейцамі. Летам незалежныя атрады зноў распачалі маштабную барацьбу супраць СССР, але кожны з іх дзейнічаў самастойна і сама БНП была развалена. Аддзелам з Лунінеччыны (Марочна, Лахва, Давыд-Гарадок) і Піншчыны прыйшлося самаліквідавацца ці адступіць да сваіх украінскіх саюзнікаў на пагранічча ў Століншчыне і Камень-Кашыршчыне, дзе яны змагаліся разам з аддзеламі Бульбы-Бараўца. Аддзел атамана Бякеты быў знішчаны Арміяй Краёвай каля Беліцы ў Лідчыне, а аддзелу атамана Таўпекі (дзейнічаў у раёне Баранавічаў, Навагрудку і Слоніма) прыйшлося адысці ў Аўгустоўшчыну пасля бою, у якім ад разрыву гранаты адарвала руку Юрке Стасевічу. [Ліпічанскі аддзел БНП далучыўся да Слонімскага батальёну Беларускай краёвай абароны. Мікалай Скрундзь ачоліў частку былога аддзела камандзіра Шанько і далучыўся да косаўскай самааховы, дзе рэшткі аддзелу паспяхова змагаліся з савецкімі партызанамі. Праз некаторы час аддзелы Харэўскага і Перагуда паспяхова змагаліся з савецкімі войскамі дзякуючы захопу першагатунковай зброі пакінутай немцамі каля Любяшава: кожнаму хапіла па нямецкім аўтамаце, былі здабытыя лёгкія кулямёты і шмат гранатаў, але цяжкія мінамёты і кулямёты давялося закапаць у схоўках. Так, аддзел Харэўскага змагаўся на Берасьцейшчыне і Піншчыне, каля канала Агінскага, на поўнач ад Косаўшчыны да Высацка ў Століншчыне, Лахвы і Камень-Кашырска, супрацуючы разам з аддзеламі Тараса Бульбы-Бараўца, якія дзейнічалі на поўдзень ад Прыпяці. Аддзелы Бялейкі і Мініча (Хоміча) самаліквідаваліся. Пазней аддзелы атаманаў Таўпекі, Перагуда і Харэўскага разам з іншымі прабіліся на Захад ў 1945—1948 гады. Да 1947 г. партызаны з аддзела атамана Перагуда змагаліся таксама і з польскімі нацыяналістычнымі партызанамі, якія забівалі беларусаў і палілі беларускія вёскі, прымушаючы тых эміграваць з камуністычнай Польскай Народнай Рэспублікі ў СССР.
У 1949 годзе партызаны атаманаў Харэўскага і Перагуда выехалі з Заходняй Германіі ў Паўднёвую Амерыку. Былыя ўдзельнікі і сябры БНП эмігравалі да Канады, ЗША, Венесуэлы, Балівіі, Парагваю, Аргентыны і Бразіліі, дзе арганізавалі Саюз былых удзельнiкаў збройнай барацьбы за вызваленьне Беларусі. У Бразіліі праводзіліся сустрэчы ветэранаў БНП, а ў 1968 г. КДБ быў забіла Якуба Харэўскага разам з ад’ютантам Канстанам Гукам, інсцэніраваўшы аўтакатастрофу.
Некаторыя групы і асобныя партызаны былой БНП працягвалі збройную барацьбу супраць СССР нават у 1950-х, паасобку ці ў складзе аддзелаў «Чорнага Ката» і ў атрадах УПА.
Далішне (Стрыйскі раён)
Далішне (Долі́шнє) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5509
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Новасандэцкае ваяводства
Новасандэцкае ваяводства (Województwo nowosądeckie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Новы Сонч. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Малапольскага ваяводства.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Ёсеф Хаім Брэнер
Ёсеф Хаім Брэнер (יוסף חיים ברנר варыянты імя: Ёсіп, Ёсып Хаім, часовы псеўданім Дж. Хевер,, Нові Млыны Чарнігаўскай губерні — , на поўдзень ад Яфа) — іўрытмоўны пісьменнік, літаратурны крытык і перакладчык, адзін з пачынальнікаў сучаснай літаратуры на іўрыце.
Біяграфія
Нарадзіўся ў беднай яўрэйскай сям’і ў Новых Млінах, вучыўся ў розных ешывах, у тым ліку ў Почапе (дзе пасябраваў з сынам дырэктара ), пазней пераехаў у Гомель, дзе апублікаваў сваё першае апавяданне «Бохан хлеба», а затым, у 1901 годзе, і зборнік апавяданняў.
У 1902 годзе быў прызваны ў армію, але з пачаткам руска-японскай вайны дэзерціраваў. Трапіў у палон, але з дапамогай Бунда (куды далучыўся ў юнацтве) уцёк у Лондан, дзе жыў у раёне Уайтчэпел, рэдагаваў і выдаваў у гадах часопіс «Ха-Меарэр» («Будзільнік») на іўрыце і прымаў актыўны ўдзел у сацыялістычным руху. У 1908 годзе пераехаў у Лемберг, дзе быў рэдактарам часопіса, выдаў на ідыш манаграфію пра жыццё пісьменніка.
У 1909 годзе эміграваў у Палестыну, якая ўваходзіла ў склад Асманскай імперыі, працаваў на ферме ў Хадэры, спрабуючы рэалізаваць свае сіянісцкія погляды, але затым з’ехаў спачатку ў Іерусалім, а пазней (у 1915 годзе) — у Яфа, дзе прысвяціў сябе літаратурнай дзейнасці і выкладанню іўрыту і літаратуры ў гімназіі «Герцлія» ў Тэль-Авіве. Падчас Першай сусветнай вайны ён прыняў асманскае грамадзянства, што не дазваляла пакідаць краіну.
У Палестыне Брэнер быў рэдактарам некалькіх часопісаў, а ў 1920 годзе стаў адным з заснавальнікаў Гістадруту. У сваёй працы Брэнэр усхваляў ідэалы сіянізму, але таксама супярэчыў сам сабе, сцвярджаючы, што Эрэц-Ісраэль — проста яшчэ адна дыяспара і нічым не адрозніваецца ад іншых дыяспар.
Загінуў 2 мая 1921 года падчас арабскіх хваляванняў у Яфа.
Памяць
Гіват Брэнэр, найбуйнейшы кібуц у Ізраілі, на поўдзень ад Рэхавота, названы ў гонар Ёсефа Хаіма Брэнера. Імя Брэнера носіць самая прэстыжная Брэнераўская літаратурная прэмія.
Аміранцкія астравы
Аміранцкія астравы (Amirantes Islands) — архіпелаг нізінных каралавых астравоў (каля 150) у Індыйскім акіяне, на паўночны ўсход ад вострава Мадагаскар, тэрыторыя дзяржавы Сейшэльскія астравы. Плошча каля 85 км². Плантацыі какосавых пальмаў адкрыты ў 1502 годзе партугальцамі, названы ў гонар мараплаўца адмірала Васка да Гамы.
Škoda Holding
Škoda Holding a.s. (вымаўляецца Шко́да Хо́лдынг) — адна з найбуйнейшых кампаній Чэхіі, якая спецыялізуецца на машынабудаванні.
Цюрынка
Цюрынка, канал Цюрынка — рака ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Даколька (басейн Прыпяці).
Škoda Holding
Гісторыя
У 1869 годзе ўладальнікам фабрыкі стаў інжынер і прадпрымальнік Эміль Шкода (Emil Škoda), прозвішча якога стала гандлёвай маркай. Фабрыка выпускала металічныя вырабы і ліццё для прамысловых аб'ектаў: дэталі для млыноў, чыгуначнага транспарту, электрастанцый (напр. Ніягарскай), элементы шлюзаў (напр. Суэцкага канала), артылерыю і іншы ваенны рыштунак для арміі і флоту як для Аўстра-Венгрыі, так і на экспарт у розныя краіны свету (Мексіка, Японія і інш.).
Пасля распаду Аўстра-Венгрыі ў 1918 годзе прадпрыемства канцэрна працягнулі працу ў Чэхаславакіі. Канцэрн выпускаў узбраенне і тэхніку, у тым ліку танкі.
Цюрынка
Даўжыня 5,6 км. Выток 1 км на паўночны захад ад вёскі Вайцяхова, вусце каля вёскі Клетнае. Рэчышча каналізаванае.
Абхазская мова
Агульная колькасць носьбітаў — каля 125 тысяч, з якіх каля 100 тысяч у Абхазіі, дзе абхазская мова мае статус дзяржаўнай.
На абхазскую мову з беларускай пісьменнікам і навукоўцам Багратам Шынкуба перакладзены вершы Янкі Купалы «А хто там ідзе?».
Škoda Holding
Прадпрыемствы
Пад маркай «Шкода» працуюць наступныя прадпрыемствы (некаторыя з іх маюць новых уладальнікаў, пакінуўшы сабе толькі марку):
Найбольш вядомыя ў свеце аўтамабілі маркі «Шкода», а таксама трамваі і лакаматывы.
Лагатып
Сучасны лагатып Шкоды — крылатая страла з трыма стылізаванымі пёрамі ўнутры круга (так званы «індзеец») — існуе з 1923 года.
Віталь Андрэевіч Кіслюк
Віталь Кіслюк (нар. ) — беларускі гандбаліст. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа. Левы паўсярэдні расійскага клуба «Віктар» са Стаўрапаля.
Кар’ера
Пачынаў займацца гандболам у Брэсце, пазней вучыўся ў Мінскім сувораўскім вучылішчы, адкуль трапіў у сталічны СКА, дзе выступаў да 2014 года, калі далучыўся да магілёўскага «Машэкі». У лютым 2018 года перайшоў у «Гомель».
У чэрвені 2019 года, пакінуўшы «Гомель», далучыўся да расійскага клуба «Віктар» са Стаўрапаля.
Мажэйкі (Жабінкаўскі раён)
Мажэ́йкі (, Можейки) — вёска ў Беларусі, у Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Евангелле паводле Марыі
«Евангелле паводле Марыі» — апакрыфічны тэкст, напісаны ў II стагоддзі на копцкай мове, знойдзены ў Каіры ў 1850 годзе доктарам, але ўпершыню апублікаваны толькі ў 1955 годзе.
Гэты тэкст з'яўляецца ў Берлінскім кодэксе (рукапісная кніга Ахміма). Рукапіс змяшчае ўрыўкі трох тэкстаў: уласна «Евангелле паводле Марыі» (Магдаліны), «Апокрыф Іаана» і сафію Ісуса Хрыста («Пістыс Сафія»). У манускрыпце Евангелля паводле Марыі, адзіная версія якога была знойдзена менавіта ў рукапісе Ахміма, адсутнічаюць старонкі з першай па шостую і з 11-й па 14-ю.
Маціяс Платцэк
Маціяс Платцэк (Matthias Platzeck; нар., ) — нямецкі палітык, прадстаўнік СДПГ, прэм’ер-міністр Брандэнбурга з 26 чэрвеня 2002 года па 28 жніўня 2013 года.
Біяграфія
У 2004—2005 гадах Платцэк быў старшынёй бундэсрата. У лістападзе 2005 года пасля няўдалых парламенцкіх выбараў Платцэк стаў новым старшынёй СДПГ, але з-за ўзмацнення глухаты ўжо ў красавіку 2006 года падаў у адстаўку.
29 ліпеня 2013 года Платцэк заявіў пра сваю адстаўку з усіх пасад, які ён займаў, па стане здароўя з 28 жніўня 2013 года. На пасаду прэм’ер-міністра Брандэнбурга ён прапанаваў кандыдатуру Дзітмара Войдке.
Заявы
Увосень 2014 года Платцэк выступіў з заявай, у якой выказаў сумнеў, што Усход Украіны вернецца пад кантроль Кіева, а таксама заклікаў Захад прызнаць далучэнне Крыма да Расіі.
Данатас Малінаўскас
Данатас Малінаўскас (, Краслава —, Бійск на Алтаі) — літоўскі палітык і дыпламат, адзін з дваццаці падпісаўшых Акт незалежнасці Літвы ад 16 лютага 1918 года.
Нарадзіўся ў польскай шляхецкай сям'і. Адукацыю атрымоўваў у Вільні, пазней вучыўся ў Сельскагаспадарчай акадэміі ў Табары, дзе пазнаёміўся з дзеячамі чэшскага нацыянальнага адраджэння.
Пасля сканчэння вучобы вярнуўся Літву, ангажуючыся ў абарону літоўскай мовы ў грамадскім і касцёльным жыцці. У 1918 годзе ён быў выбраны ў Тарыбу. Галасаваў за Акт незалежнасці Літвы ад 16 лютага 1918 года.
У міжваеннае дваццацігоддзе — дыпламат у Чэхаславакіі i Эстоніі. Пасля энексіі Літвы СССР у 1940 годзе арыштаваны НКУС — верагодна быў забіты ці памёр у адным з лагераў.
Народнае апалчэнне ў вайне 1812 года
Народнае апалчэнне ў вайне 1812 года — дапаможныя воінскія фарміраванні з прыгонных сялян, добраахвотнікаў з рамеснікаў, мяшчан і інш. Ствараліся ў 16 губернях Цэнтральнай Расіі і Паволжа, а таксама на Украіне. Афіцэрскі склад камплектаваўся з добраахвотнікаў-дваран. Створаныя згодна з маніфестам імператара Аляксандра I ад 6 (18) ліпеня 1812 (усяго да 300 тысяч чалавек). Удзельнічалі ў вайне 1812 года і ў замежных паходах 1813—1814.
Ляшчынскае ваяводства
Ляшчынскае ваяводства (Województwo leszczyńskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Лешна. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Велікапольскага, Ніжнесілезскага і Любушскага ваяводстваў.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Раман Ісідоравіч Кандраценка
Раман Ісідоравіч Кандраценка (30 верасня (12 кастрычніка) 1857, Тыфліс — 2 (15) снежня 1904, Порт-Артур) — рускі вайсковы дзеяч, генерал-лейтэнант (пасмяротна), герой абароны Порт-Артура, кавалер ордэна Святога Георгія 4-й і 3-й ступені..
Біяграфія
Скончыў Полацкі кадэцкі корпус, Мікалаеўскае інжынернае вучылішча ў 1877 і Акадэмію Генеральнага штаба ў 1886. У 1886—1894 служыў ў штабе Віленскай вайсковай акругі. Пасля пачатку руска-японскай вайны начальнік абароны сухапутнага фронту крэпасці Порт-Артур.
У самы цяжкі момант аблогі горада ўзначаліў абарону, займаўся ўдасканаленнем абарончых пазіцый, асабіста кіраваў абаронай на самых складаных і небяспечных участках. Адметнай уласцівасцю Кандраценкі было ўменне ўздзейнічаць на дух войскаў, што рэльефна адбілася пры адбіцці некалькіх штурмаў, калі ніхто не спадзяваўся ўжо на поспех; ён звязаў сухапутныя і марскія войскі ў адно цэлае, умела накіроўваючы іх да дружнай, сумеснай працы. Паспяхова кіраваў адбіццём 4 штурмаў.
Пад яго кіраўніцтвам былі ўжытыя новыя сродкі ўзбраення: ручныя гранаты, мінамёты, новыя тыпы проціпяхотных мін, электрызаваныя драцяныя загароды і т. д. Загінуў 15 снежня 1904 пры артылерыйскім абстрэле форта.
31 мая 2008 у Полацку на плошчы Свабоды ўсталяваны бюст генерала Кандраценкі.
1971 год у гісторыі астраноміі
1971 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Мемарыяльны комплекс «Сардарапат»
Мемарыяльны комплекс «Сардарапа́т» (Սարդարապատի հուշահամալիր) — скульптурны і архітэктурны комплекс, збудаваны на месцы Сардарапацкай бітвы, які ўшаноўвае перамогу над рэгулярнай турэцкай арміяй армянскімі ўзброенымі фармаваннямі і народным апалчэннем у 1918 годзе.
Мемарыял быў створаны аўтарскім калектывам дзеячаў культуры і мастацтва Арменіі: архітэктарам Рафаелам Ісраэлянам і скульптарамі Аршамам Шагінянам, Самвелам Манасянам і Ара Аруцюнянам.
Торы (востраў)
То́ры (Toraigh, Tory) — востраў каля паўночнага ўзбярэжжа Ірландыі. Плошча — 3,18 км². Насельніцтва (2011 г.) — 144 чал.
Геаграфія
Востраў Торы месціцца ў 10 км ад узбярэжжа Ірландыі. Уяўляе сабою высокае скалістае ўзвышша з высокімі берагамі. Даўжыня з паўночнаха захаду на паўднёвы ўсход — 4,29 км. Найбольшая шырыня — 1,3 км. Значная частка паверхні пакрыта разнатраўнымі лугамі.
Клімат мяккі вільготны з частымі вятрамі.
Гісторыя
Згодна паданням, у старажытнасці востраў Торы быў населены міфічнымі істотамі фаморамі, якія пабудавалі на самай высокай вяршыні вежу Турмор (Túr Mór). Яна дала сучасную назву востраву. У VI ст. на ім быў узведзены кляштар, разбураны англічанамі толькі ў канцы XVI ст. У 1653 г. увайшоў у склад зямель, захопленых ольстэрскімі пратэстантамі. У 1608 г. і 1798 г. Торы выкарыстоўваўся ірландскімі паўстанцамі.
У 1832 г. пабудаваны маяк. У XIX ст. знаходзіўся ў прыватнай уласнасці, але ў 1903 г. быў выкуплены ірландскімі абшчыннымі арганізацыямі. З 1922 г. у складзе Ірландыі.
Культура
Для жыхароў Торы (Torach) адметна наяўнасць мясцовай арыгінальнай культуры. Яны жывуць у 4 невялікіх паселішчах, размаўляюць на ольстэрскім дыялекце ірландскай мовы. Традыцыйныя заняткі: дробная сялянская гаспадарка, што спалучае гадоўлю авечак і земляробства, рыбалоўства, збор водарасцей, выраб лодак. Насельнікі Торы падпарадкоўваюцца шматлікім звычаям beas для ўрэгулявання грамадскага ладу. У старыя часы існаваў «кароль» (Riogh), які выступаў у якасці суддзі паміж астравіцянамі.
Захаваліся старажытныя міфы, казкі, анекдоты і песні. Многія карыстаюцца скрыпкамі, банджа, акардэонамі. Большасць вернікаў — каталікі. Распаўсюджаны культ Святога Калумбана.
Дулібы (Стрыйскі раён)
Дулібы (Дулі́би) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сезон 2017/2018 «Гарызонта» Мінск
У сезоне 2017—2018 жаночага баскетбольнага клуба Гарызонт з Мінска прымаў удзел:
Капа
Капа — шматзначны тэрмін.
Калачы
Назву Калачы́ маюць:
Вячаслаў Жолудзеў
Вячаслаў Жолудзеў (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы вуглавы. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Керамзіт
Керамзіт — лёгкі порысты будаўнічы матэрыял ячэістай будовы з закрытымі порамі. Мае форму авальных гранул. Вырабляецца таксама ў выглядзе пяску — керамзітавы пясок.
Тэхналогія вытворчасці
Керамзіт атрымоўваецца шляхам абпальвання лёгкаплаўкай гліны.
У залежнасці ад рэжыму апрацоўкі гліны можна атрымаць керамзіт рознай насыпной шчыльнасці (аб'ёмнай вагой) — ад 250 да 600 кг/м³ і вышэй.
Абпал гліны адбываецца ў металічных барабанах-печах, дыяметрам 2—5 метраў і даўжынёй да 70 метраў. Барабаны ўстанаўліваюцца пад невялікім вуглом, гліняныя гранулы засыпаюцца ў верхнюю частку печы, пад уздзеяннем сілы цяжару яны скочваюцца да ніжняй часткі, дзе ўсталяваная фарсунка для спальвання паліва. Час знаходжання гранул ў печы каля 45 хвілін. Часам выкарыстоўваюць двухбарабанныя печы, дзе барабаны аддзеленыя адзін ад аднаго парогам і круцяцца з рознымі хуткасцямі.
Выкарыстанне
Керамзіт выкарыстоўваецца як уцяпляльнік ў выглядзе засыпання, а таксама для вырабу лёгкага бетону — керамзітабетон. Выкарыстоўваецца ў сельскай гаспадарцы і гідрапоніцы.
Турайдскі замак
Тура́йдскі замак (Turaidas pils), або Тра́йдэнскі замак (Burg Treiden) — нямецкі цагляны замак у Лівоніі (сучасная Латвія, Сігулдскі край, горад Сігулда, мясцовасць Турайда). Заснаваны ў 1214 годзе па загадзе рыжскага біскупа Альберта фон Буксгеўдэна як фарпост у ліўскай Таарскай зямлі (Трайдэне). Будаўніцтва завершана ў XVI стагоддзі. Згарэў у 1776 годзе. Сучасны выгляд набыў пасля рэстаўрацыі 1973 года.
Гісторыя
Пабудаваны на месцы зруйнаванага лівамі драўлянага замка ліўскага князя Каўпа. Замак будаваўся паступова (да XVI стагоддзя) і быў адной з рэзідэнцый рыжскага біскупа. Пасля распаду Лівонскай дзяржавы стаў часткай уласнасці маёнтка Турайда.
У 1988 годзе на прылеглай да замку тэрыторыі быў заснаваны Турайдскі музей-запаведнік.
NGC 3934
NGC 3934 (іншыя абазначэнні — UGC 6841, MCG 3-30-123, ZWG 97.171, IRAS11496+1707, PRC C-38, PGC 37170) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Нут
Нут:
Турайда
Тура́йда (Turaida) — мясцовасць у Латвіі. Старыя назвы — Тарэйда (Thoreida, Thoreyda; іншыя варыянты: Toreidia, Thoreydia, Thoreiden, Thoreyden); Тра́йдэн (Treiden; іншыя варыянты: Dreiden, Threiden, Treyden, Treydenn, Treygden). Сучасная латышская назва «Турайда» паходзіць ад лацінскай і нямецкай назваў.
Ярушычы
Ярушычы (Яру́шичі) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Тэатральная заслона
Тэатральная заслона — від драпіроўкі, якая адзяляе сцэну ад глядзельнай залы.
Заслона існавала ўжо ў тэатры Старажытнага Рыма. Пры адкрыцці сцэнічнай пляцоўкі яна апускалася ў спецыяльную шчыліну ў падлозе сцэнічнай пляцоўкі, у канцы прадстаўлення — зноў паднімалася з падлогі. Так як тэатр у Рым прыйшоў з Грэцыі, то такая заслона завецца «грэчаскай», хоць у самой Грэцыі заслона ў тэатры не прымянялася.
Традыцыйна тэксты шматлікіх п’ес завяршаюцца словам «заслона».
Шэраг сучасных тэатраў (напрыклад, «Сатырыкон») працуюць без заслоны.
Уладзімір Сцяпанавіч Дземідовіч
Уладзімір Сцяпанавіч Дземідовіч (нар., ст. Негарэлае, Дзяржынскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1955 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум. У 1955—1956 гадах працаваў майстрам-будаўніком. У 1956—1959 гадах служыў у радах Савецкай Арміі. У 1959—1965 гадах вучыўся ў БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура». Пасля заканчэння інстытута ў 1965—1969 гадах — раённы архітэктар Мінскага раёна. У 1969—1983 гадах працаваў у праектным інстытуце «Мінскграмадзянпраект», старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, брыгадзір, галоўны архітэктар праектаў. У 1983—1990 гадах у праектным інстытуце БелНДІПгорадабудаўніцтва, кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў; у 1990—1992 гадах у праектным інстытуце «БелНДІдзіпрасельбуд», галоўны архітэктар праектаў; у 1993—1997 гадах намеснік дырэктара па рэстаўрацыі Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту. З 1997 года на пенсіі.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў г. Мінску.
Творчасць
Аўтар праектаў жылых комплексаў на Прывакзальнай плошчы і па вул. Суворава ў Гродне ; жылыя комплексы ў мікрараёнах № 1 (1974-79), № 5 (1979-83), комплекс інтэрнатаў па вул. Гагарына (1974—1983) ў Барысаве, па праспекце імя Леніна ў Маладзечне ; праектаў Дома прыёмаў, Дома для прыезджых, жылых дамоў у п. Дразды (1973—1976), жылыя дамы і пансіянат у Атоліне (1980); Спортманеж; будынак для ручных гульняў, спальны корпус, клуб-сталовая ў спартыўным лагеры Стайкі Мінскага раёна (1972—1974, 1983); будынак УТО-2 у Мінску (1979),  па вул. Аэрадромнай у г. Мінску; школа для дзяцей з саслабленым слыхам у п. Гарадзея Мінскай вобласці (1983); шырокафарматны двухзальны кінатэатр «Кастрычнік» на 600 і 200 месцаў па вул. Гагарына ў Барысаве; комплекс блокаў абслугоўвання ў мікрараёне № 2 па вул. Гагарына ў Барысаве; база адпачынку на 100 месцаў з пашырэннем да 400 месцаў для бацькоў з дзецьмі ў зоне адпачынку Чыгірынка Магілёўскай вобласці; 46-кватэрны жылы дом па вул. 1 мая ў Нясвіжы Мінскай вобласці; службовы будынкі аддзялення Дзяржбанка ў Нясвіжы; інтэрнаты і жылыя дамы ў Жодзіне; Дом адпачынку на 100 месцаў у раёне г.п. Радашковічы Мінскай вобласці; грамадска-гандлёвы цэнтр у мікрараёне № 10 у Салігорску (1981); комплекс жылых дамоў з блокамі абслугоўвання ў мікрараёне «Лугі» у Пінску; рэканструкцыя піянерлагера на 240 месцаў у раёне вёскі Волма Мінскай вобласці; будынак пракуратуры ў Дзяржынску; Дом груднога дзіцяці ў Барысаве; навучальны корпус СПТВ-15 у Бабруйску; піянерлагер — база адпачынку на 320 месцаў вытворчага аб’яднання «Захадтрансгаз» у в. Новы Свержань Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці; 96-кватэрны жылы дом з дзіцячай паліклінікай Заходняй экспедыцыі глыбокага свідравання ў Маладзечне; Дом для ваенных у мікрараёне № 4 у Барысаве; 150-кватэрны жылы дом з убудаваным ЖЭК і прадпрыемствамі бытавога абслугоўвання ў мікрараёне № 6 у Жодзіне; спецыяльны дашкольны дзіцячы дом на 280 месцаў у в. Патрэба Мінскага раёна; прафілакторый на 200 месцаў АН БССР у раёне п. Ракаў; жылы пасёлак з дзіцячым садом-яслямі і гандлёвым цэнтрам калгаса «Дружба» ў в. Плісе Смалевіцкага раёна Мінскай вобласці і шэраг інш.
Узнагароды
На Усесаюзным конкурсе дыпломных праектаў у горадзе Маскве атрымаў дыплом першай ступені (1965). Узнагароджаны дыпломам I ступені СА СССР за праект гасцініцы і грамадскага цэнтра ў Барысаве (1968). На працягу працоўнай дзейнасці ў праектных інстытутах неаднаразова ўзнагароджваўся Ганаровымі граматамі і грашовымі прэміямі.
NGC 5510
NGC 5510 (іншыя абазначэнні — ESO 579-3, MCG -3-36-10, NPM1G -17.0387, IRAS14108-1744, PGC 50807) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маканезі
Маканезі (Moconesi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 2648 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 163 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 16047. Тэлефонны код — 0185.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sacro Cuore di Gesù.
Магнітапаўза
Эквівалентнае вызначэнне: паверхня, на якой шчыльнасць энергіі магнітнага поля роўная шчыльнасці кінетычнай энергіі рухомай плазмы, якая атачае нябеснае цела.
У якасці рухомай плазмы могуць выступаць сонечны ці зорны вецер (у выпадку планет), акрэцыйная матэрыя (кратныя зорныя сістэмы), іанізаваны міжзоркавы газ (зоркі з вялікімі ўласнымі хуткасцямі).
З прычыны гідрамагнітных эфектаў і няўстойлівасцей магнітапаўза можа прымаць складаную форму, пры гэтым магчыма пранікненне іанізаванай матэрыі ў магнітасферу.
Храмагорб
Храмагорб (Хромого́рб) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сукач
Сука́ч (, Сукач) — вёска ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Любашаўскага сельсавета. Размешчаны за 6 км на поўнач ад горада і чыгуначнай станцыі Ганцавічы (на лініі Лунінец — Баранавічы).
Клеменс Венцэль фон Метэрніх
Клеменс Венцэль Лотар фон Метэрніх (Klemens Wenzel Lothar von Metternich;, — , ) — аўстрыйскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, міністр; князь, герцаг Портала, з роду Метэрніхаў.