cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цімаці Хант
Адкрыццё цыклінаў
Цыкліны — гэта бялкі, якія граюць ключавую ролю ў рэгуляцыі цыклу дзялення клетак .Хант выявіў, што цыкліны пачынаюць сінтэзавацца пасля апладнення яйкаклетак і павышаюцца ў узроўнях падчас Інтэрфаза, пакуль яны вельмі хутка не падаюць у сярэдзіне мітозу ў кожным клеткавым дзяленні. Ён таксама выявіў, што цыкліны прысутнічаюць у клетках пазваночных, дзе яны таксама рэгулююць клеткавы цыкл. Ён і іншыя пасля паказалі, што цыкліны звязваюць і актывуюць сямейства пратэінкіназ, цяпер званых цыклінзалежнымі кіназамі, адна з якіх была ідэнтыфікаваная Полам Нерсам як найважнейшы рэгулятар клеткавага цыклу. Цыклінавы механізм клеткавага дзялення з’яўляецца асноватворным для ўсіх жывых арганізмаў (за выключэннем бактэрый), і таму вывучэнне гэтага працэсу ў простых арганізмах дапамагае праліць святло на рост пухлін ў людзей.
Пазнешая кар’ера
У 1990 годзе ён пачаў працаваць у Імперскім фондзе даследаванняў рака, пазней вядомы як Cancer Research UK навукова-даследчага інстытута ў Лондане, у Злучаным Каралеўстве, дзе яго праца была сканцэнтравана на разуменне аб тым, што робіць клеткі станавіцца ракавымі, гэта значыць: некантралявана размнажаюцца, пры гэтым звычайныя тармазлівыя сігналы адключаны. Хант меў сваю ўласную лабараторыю ў лабараторыях Клэр Хол да канца 2010 года, і застаецца заслужаным кіраўніком групы ў Інстытуце Фрэнсіса Крыка. Ён з’яўляецца членам Кансультатыўнага савета Campaign for Science and Engineering. Ён уваходзіў у адборачную камісію на атрыманне прэміі Шаа ў галіне навукі аб жыцці і медыцыне. У 2010 годзе Хант далучыўся да навукова-кансультатыўнага савета аўстрыйскага аналітычнага цэнтра Academia Superior, Інстытута даследаванняў будучыні.
Хант з’яўляецца вельмі шанаваным калегам і настаўнікам у даследчай супольнасці. Падчас сваёй кар’еры ён кіраваў многімі аспірантамі, уключаючы Х’ю Пелхэма і Джонатана Пайнса.
Навуковая прапаганда
У дадатак да свайго навуковага ўкладу, Хант на працягу ўсяго жыцця з’яўляецца прыхільнікам навуковых даследаванняў. Пасля атрымання Нобелеўскай прэміі ў 2001 годзе ён праводзіў вялікую частку свайго часу, падарожнічаючы па свеце, размаўляючы як з папулярнай, так і са спецыялізаванай аўдыторыяй. У гэтых размовах ён прапанаваў свой характэрны пункт гледжання на даследаванні, якія падкрэсліваюць важнасць весяліцца і быць удачлівым. Ён таксама лічыць, што навука прыносіць карысць, калі моладзі даецца ўлада.
Спрэчкі
У чэрвені 2015 года Хант стаў аб’ектам кампаніі онлайн-ганьбы пасля таго, як выказванні, якія ён зрабіў на канферэнцыі навуковай журналістыкі, былі вытлумачаны як сэксісцкія .Ціск супярэчнасцяў прымусіў яго сысці з некалькіх ключавых даследчых і палітычных пастоў, уключаючы Еўрапейскі даследчы савет, і часова сысці з публічнага жыцця і прафесійнай дзейнасці.
У 2017 годзе Хант зноў чытаў лекцыі. У чэрвені ён адправіўся ў Германію з ініцыятывай натхнення на прысуджэнне Нобелеўскай прэміі. У кастрычніку ён выступіў на другім сімпозіуме малекулярных межаў у Такійскім тэхналагічным інстытуце. У снежні ён правёў інаўгурацыйную лекцыю да Года даследаванняў на заалагічнай станцыі Антона Дорна ў Неапалі. У 2018 годзе вярнуўся ў Ліндау. У сакавіку 2019 года ён удзельнічаў у чацвёртым Дыялогу Нобелеўскай прэміі ў Токіа на тэму старэння.
Узнагароды
Хант быў абраны членам Еўрапейскай арганізацыі малекулярнай біялогіі у 1978 годзе, уваходзіў у Камітэт па стыпендыях арганізацыі ў 1990—1993 гадах, у 2008—2009 гадах і ў склад кіруючага органа, Савета, у 2004—2009 гадах. Ён быў абраны членам Каралеўскага таварыства ў 1991 годзе.
Хант быў абраны членам Акадэміі медыцынскіх навук Вялікабрытаніі ў 1998 годзе і замежным супрацоўнікам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША ў 1999 годзе.
У 2001 годзе разам з Ліландам Хартвелам і Полам Нерсам ён быў узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіялогіі і медыцыне за іх адкрыцці ў галіне рэгулявання клеткавага цыклу з дапамогай цыкліну і цыклін-залежных кіназ.
Хант быў прысвечаны ў рыцары ў гонар свайго дня нараджэння ў 2006 годзе за заслугі перад навукай.
Асабістае жыццё
Хант жанаты на імунолагу Мэры Колінз, якая з’яўляецца прарэктарам Акінаўскага інстытута навукі і тэхналогій у Японіі. У пары ёсць дзве дачкі.
Міхалова (станцыя метро)
Міхалова  — станцыя Маскоўскай лініі Мінскага метрапалітэна паміж станцыямі «Грушаўка» і «Пятроўшчына». Уведзена ў эксплуатацыю 7 лістапада 2012 годзе. Размешчана на скрыжаванні вуліцы Гурскага і праспекта Дзяржынскага (Маскоўскі раён).
Гісторыя
У аснове назвы ляжыць назва былой вёскі Міхалова, у сувязі з чым у інтэр’еры прысутнічае тэма прыроды — халодны заход.
Будаўніцтва пачалося ў 2007 годзе. Першапачаткова станцыя праектавалася з двума ўваходнымі вестыбюлямі, абсталяванымі эскалатарамі. У далейшым праект станцыі зведаў змены, станцыя была запраектавана на метр бліжэй да зямлі, што дазволіла выключыць неабходнасць устаноўкі эскалатараў. Станцыі «Грушаўка», «Міхалова» і «Пятроўшчына» былі адкрыты 7 лістапада 2012 года у складзе 4-й чаргі першай лініі Мінскага метрапалітэна.
Дзмітрый Валер’евіч Кірылаў
Дзмітрый Валер’евіч Кірылаў (нар. ) — беларускі кёрлінгіст і трэнер. Быў членам нацыянальнай мужчынскай, змяшанай і змяшанай парнай зборных камандаў Беларусі. З 2011 года па 2012 год быў галоўным тржнерам жаночай зборнай Беларусі па кёрлінгу.
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод мужчын
Адкрыты Кубак Беларусі па кёрлінгу
Аляксандр Майсеевіч Розін
Аляксандр Майсеевіч Ро́зін ( — ) — вучоны, геолаг, прафесар (1938), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1940).
Біяграфія
Памёр 20 красавіка 1942 года. Пахаваны на Гарадскіх могілках у Самары.
Навуковая дзейнасць
У 1908—1937 гадах займаўся разведкай карысных выкапняў на тэрыторыі Беларусі. Даследаваў тарфяныя масівы Гомельскай вобласці, радовішчы кварцавых пяскоў, крэйды, фасфарытаў, фарбавых руд, вогнетрывалых глін і інш. На аснове геолага-геафізічных дадзеных выказаў меркаванне аб магчымасці наяўнасці на паўднёвым усходзе Беларусі саляносных тоўшч. Адзін з арганізатараў геалагічнай службы ў БССР. Аўтар каля 20 навуковых прац.
Валерыя Грыбусава
Валерыя Грыбусава  — беларуская спявачка. У 2015 годзе атрымала першую прэмію на конкурсе выканаўцаў эстраднай песні «Віцебск».
Біяграфія
У 2000—2005 гадах займалася ў ансамблі народнай музыкі «Ярыца» Магілёўскага абласнога цэнтра творчасці. У 2010—2011 гадах вучылася ў Студыі моды Сяргея Нагорнага.
У 2013 годзе скончыла з адзнакай Магілёўскую дзяржаўную гімназію-каледж мастацтваў па класе музычна-харавога мастацтва. На працягу васьмі гадоў была салісткай эстраднай студыі пры МГГКМ. і паступіла ў Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтваў па спецыяльнасці мастацтва эстрады (спевы).
Удзельніца паўфіналу музычнага праекта «Спяваючыя гарады» (Мінск, Беларусь, 2012).
Удзельніца паўфіналу Міжнароднага конкурсу маладых выканаўцаў папулярнай музыкі «Новая хваля-2013» (Масква, Расія, 2013 года).
NGC 7364
NGC 7364 (іншыя абазначэнні — PGC 69630, UGC 12174, MCG 0-58-1, ZWG 379.2) — галактыка ў сузор’і Вадаліў. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Валерыя Грыбусава
Біяграфія
Лаўрэат I Прэміі міжнародных конкурсаў «Чароўны свет куліс» (Санкт-Пецярбург, Расія, 2011), «Залатая пчолка» (Клімавічы, Беларусь, 2011).
Уладальнік Гран-пры нацыянальных і міжнародных фестываляў-конкурсаў «Калядная зорка» (Масква, Расія, 2012), «Новы рух-2012» (Мінск, Беларусь), «Халі-хало» (Наваполацк, Беларусь, 2012), "Le ciel de Paris "(" Пад небам Парыжа ") (Парыж, Францыя, 2012), " Маладзечна-2013 "(Маладзечна, Беларусь).
Са жніўня 2013 г. працуе ў якасці артыста-вакаліста ў Нацыянальным акадэмічным аркестры сімфанічнай і эстраднай музыкі Рэспублікі Беларусь пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга.
Ленстэр-хаус
Ленстэр-хаус (Teach Laighean, Leinster House) — гістарычны будынак у Дубліне, дзе традыцыйна праходзяць пасяджэнні парламента Ірландыі.
Гісторыя
Ленстэр-хаус быў пабудаваны пад назвай Кілдэр-хаус (Kildare House) у 1745—1748 як гарадская рэзідэнцыя графаў Кілдэраў у паўднёвай частцы горада, якая ў той час не лічылася прэстыжнай, па праекце Рычарда Касельса, вытрыманым у паладыянскім стылі. Пасля атрымання ў 1766 графам Кілдэрам тытула герцага Ленстэрскага палац быў перайменаваны ў Ленстэр-хаус. Са скасаваннем ірландскага парламента ў 1801 і пераездам ірландскай арыстакратыі ў Лондан рэзідэнцыя была ў 1815 прададзена, якое ў канцы XIX стагоддзя прыбудавала два крылы для размяшчэння ў іх Нацыянальнага музея і Нацыянальнай галерэі. У 1922 урад новастворанай Ірландскай Свабоднай дзяржавы часова размясціў парламент у Ленстэр-хаусе, намерваючыся пасля перанесці яго ў Кілменхэмскі шпіталь. Аднак у 1924 будынак быў выкуплены ў Каралеўскага таварыства, за выключэннем музейных плошчаў, і пераўтвораны ў парламент на пастаяннай аснове. Рэзідэнцыяй Дойла стала былая лекцыйная зала, а Сената — бальная зала. Таксама былі выкуплены памяшканні суседняга Каралеўскага каледжа навук, дзе размясцілася рэзідэнцыя прэм’ер-міністра. У 1967 і 2000 да Ленстэр-хауса былі зроблены прыбудовы для размяшчэння партыйных фракцый і кабінетаў дэпутатаў. Перад паркавым фасадам будынка стаіць помнік у памяць Артура Грыфіта, Майкла Колінза і Кевіна О’Хігінса, дзеячаў нацыянальна-вызваленчага руху, якія загінулі ў час Грамадзянскай вайны. Манумент прынцу Альберту, які стаяў на гэтым месцы раней, быў у 1947 перасунуць углыб парку, а помнік каралеве Вікторыі, які стаяў перад вулічным фасадам, знесены і пасля перанесены ў Сідней.
Густаў Вяльгорскі
Густаў Аляксандр Міхал Вяльгорскі (Gustaw Aleksander Michał Wielhorski;  —, Паляны) — дзяржаўны службовец, граф.
Біяграфія
Паходзіў з графскага роду Вяльгорскіх. Нарадзіўся ў 1798 годзе ў сям’і Міхала Вяльгорскага і Аляксандры з Курдваноўскіх.
Маршалак шляхты Люцынскага павета ў 1837—1840 гадах.
Памёр года ў Палянах. Пахаваны ў Навасёлках.
Сям’я
Пабраўся першым шлюбам 21 лістапада 1835 года ў Асвеі з Анэляй з Карніцкіх, дачкой Мікалая Карніцкага, люцынскага павятовага маршалка, і Дароты са Шчытоў-Неміровічаў. З ёй меў сямёра дзяцей.
У другім шлюбе з Клацільдай з Шадурскіх, дачкой Юзафа Шадурскага і сястрой віцебскага губернскага маршалка Ігната Шадурскага.
Лісненскі сельсавет
Лі́сненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці БССР. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Лісна.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Малашкаўскі сельсавет у складзе Асвейскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Малашкава. 24 верасня 1926 года цэнтр перанесены ў вёску Лісна. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Асвейскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Дрысенскага раёна, які 25 снежня 1962 года быў перайменаваны ў Верхнядзвінскі раён. 2 жніўня 1966 года перайменаваны ў Лісненскі сельсавет. У 1971 годзе скасавана вёска Ардаўскае. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 11 населеных пунктаў. 31 сакавіка 1977 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Чапаеўскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў: Валясы, Дабраплёсы, Дзянісенкі, Залучча, Ізубрыца, Кабылінцы, Лісна, Малашкава, Мыленкі, Страдна і Чарнавокі.
Пяшчотны ўзрост
«Пяшчотны ўзрост» (Âge sensible) — французскі тэлесерыял з 50 серый па 26 хвілін кожная, які выходзіў з 2 верасня 2002 года на тэлеканале «», затым на тэлеканале «» у 2005 годзе.
Сюжэт
Серыял адлюстроўвае штодзённае жыццё сямі маладых студэнтаў (трох дзяўчын і чатырох хлопцаў), якія жывуць у адным універсітэцкім гарадку.
Відоцкі сельсавет
Відо́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Відокі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Сухарукаўскі сельсавет у складзе Асвейскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Сухарукава. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Асвейскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 10 мая 1958 года да сельсавета далучана частка скасаванага Асвейскага сельсавета (4 населеныя пункты: Бяляны, Галькаўшчына, Міхаліна і Рагелева), сельсавет перайменаваны ў Відоцкі, цэнтр перанесены ў вёску Відокі. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Дрысенскага раёна. 29 снежня 1961 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Асвейскаму пассавету.
Павел Сяргеевіч Мысліўчык
Павел Сяргеевіч Мысліўчык (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 100 м вольным стылем.
Крыўчыцы
Кры́ўчыцы (, Кривчицы) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ставоцкага сельсавета.
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
2002 год у гісторыі тэлебачання
2002 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
Windows 3.0
Windows 3.0 — аперацыйнае асяроддзе для сістэмы MS-DOS, распрацаванае кампаніяй Microsoft і выпушчанае ў 1990; першы рэліз, які набыў шырокую папулярнасць і камерцыйны поспех. Ад папярэдняй Windows 2.0 яго адрознівала палепшаная шматзадачнасць, новы графічны інтэрфейс, пашыраныя мультымедыйныя магчымасці (у абнаўленні 3.0 with Multimedia Extensions), падтрымка CD-ROM і лепшае кіраванне памяццю. Windows 3.0 прадалася колькасцю 10 мільёнаў копій да з'яўлення палепшанай Windows 3.1 ў 1992.
У абалонцы упершыню з'явіўся Program Manager, які прадстаўляў усталяваныя праграмы ў выглядзе іконак, а не тэкставага ліста, а таксама ўбудаваная даведка для праграм у фармаце WinHelp.
Да Windows 3.0 выйшла два абнаўлення: 3.0a у снежні 1990, якое выпраўляла некаторыя памылкі і палепшала работу сістэмы з пашыранай памяццю, і 3.0 with Multimedia Extensions у кастрычніку 1991, якое дадавала пашыраную падтрымку для відэа- і аўдыякарт, сканераў і відэакамер, прывадаў CD-ROM. Таксама карыстальнікам у першы раз была прадстаўлена праграма-відэаплеер Windows Media Player.
NGC 7365
NGC 7365 (іншыя абазначэнні — PGC 69651, ESO 603-10, MCG -3-58-1, NPM1G -20.0607) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Білі Аславы (Надвірнянскі раён)
Білі Аславы (Бі́лі Осла́ви) — сяло Дэлятынскай пасялковай грамады Надвірнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці.
Геаграфія
Вёска ляжыць на рацэ Аслаўка, 19 км ад райцэнтра і за 12 км ад чыгуначнай станцыі Дэлятын. Праз вёску праходзіць шаша Дэлятын — Яблуніў.
У вёсцы ручай Вадзічны ўпадае ў Ославу.
На паўднёвым захадзе ад вёскі бярэ пачатак ручай Ракавец.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўпамін пра вёску сустракаецца ў 1745 годзе. Пробашчам у вёсцы быў айцец Іван Мандычэўскі, у 1823 годзе меў сына — будучы грэка-каталіцкі святар Парфірый, які пазней стаў арганізатарам каранацыі Цудатворнага абраза Маці Божай Зарваньскай.
Падчас рэйду Ковпак паліцэйскі аддзел расстраляў 71 вяскоўца.
1 жніўня 1934 г. была ўтворана сельская гміна Ослава Бяле, цэнтрам якой стала Белая Ослава. Гміна ўтварылася з папярэдніх самакіравальных сельскіх гмін: Ослава Бяле, Ослава Чарне, Паток Чарна, Зажэчэ над Прутам.
Па даных абласной управы МГБ у 1949 годзе ў Ярэмчанскім раёне найбольшую актыўнасць аунаўскае падполле дзейнічала ў вёсках Білі Аславы і Чорні Аславы.
14 ліпеня 2014 года на яе радзіме ў вёсцы Білі Аславы быў урачыста адкрыты і асвечаны першы ў свеце помнік вядомай украінскай паэтэсе Марыйцы Падгірянцы.
Сонечная актыўнасць
Сонечная актыўнасць — комплекс з'яў і працэсаў, звязаных з утварэннем і распадам ў сонечнай атмасферы моцных магнітных палёў.
Гісторыя вывучэння сонечнай актыўнасці
Найбольш вывучаны выгляд сонечнай актыўнасці (СА) — змяненне колькасці сонечных плям. Першыя паведамленні пра плямы на Сонца ставяцца да назіраннях 800 г. да н. э. ў Кітаі, першыя малюнкі адносяцца да 1128. У 1610 астраномы пачалі выкарыстоўваць тэлескоп для назірання Сонца. Першапачатковыя даследаванні факусаваліся на прыродзе плям і іх паводзінах. Нягледзячы на тое, што фізічная прырода плям заставалася смутнай аж да XX стагоддзя, назіранні працягваліся. У XV і XVI ст. даследаванні былі абцяжараныя па прычыне іх малой колькасці, што цяпер разглядаецца як працяглы перыяд нізкай СА, званы мінімумам Маундера. Да XIX стагоддзя ўжо меўся досыць працяглы шэраг назіранняў колькасці плям, каб вызначыць перыядычныя цыклы ў актыўнасці Сонца. У 1845 прафесары Д.Генры і С.Александер з Прынстанскага універсітэта назіралі Сонца з дапамогай тэрмометра і вызначылі, што плямы выпраменьваюць менш радыяцыі ў параўнанні з навакольнымі абласцямі Сонца. Пазней было вызначана выпраменьванне вышэй сярэдняга ў абласцях факелаў.
Сувязь змяненняў СА і клімату Зямлі даследуецца пачынаючы з 1900 года. Ч. Г. Абот з Смітсаніанскай абсерваторыі (САА) быў заняты вывучэннем актыўнасці Сонца. Пазней, будучы ўжо кіраўніком САО, ён заснаваў сонечную абсерваторыю ў Калама (Чылі) для дадатку назіранняў, якія праводзіліся ў Маунт-Вільсан. Вынікам гэтай працы стала вызначэнне 27 гарманічных перыядаў СА ў межах цыклу Хейла, уключаючы цыклы перыядам 7, 13 і 39 месяцаў. Таксама прасочвалася сувязь гэтых перыядаў з надвор'ем з дапамогай супастаўлення сонечных трэндаў з тэмпературай і ўзроўнем ападкаў у гарадах. З з'яўленнем дысцыпліны дэндрахраналогіі пачаліся спробы ўсталяваць сувязь хуткасці росту дрэў з бягучай СА і наступнай інтэрпрэтацыяй ранейшых перыядаў. Статыстычныя даследаванні сувязі надвор'я і клімату з СА былі папулярныя на працягу стагоддзяў, пачынаючы прынамсі з 1801 года, калі У. Гершэль заўважыў сувязь паміж колькасцю сонечных плям і цэнамі на пшаніцу. Цяпер гэтая сувязь устанаўліваецца з выкарыстаннем шырокіх набораў дадзеных, атрыманых наземнымі станцыямі і метэаралагічнымі спадарожнікамі, з ужываннем другіх мадэлей і назіранняў бягучай актыўнасці Сонца.
Перакуль
Пераку́ль, Перакатка — рака ў Дзяржынскім і Стаўбцоўскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сула (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 88 км². Пачынаецца прыкладна за 1 км на ўсход ад вёскі Ціскаўшчына, упадае ў Сулу прыкладна за 0,4 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Рудня. Вадазбор на паўднёва-заходняй ускраіне Мінскага ўзвышша. Асноўны прыток — рака Нябела (злева).
Білі Аславы (Надвірнянскі раён)
Інфраструктура
Вёска не газіфікавана, але цэнтральная вуліца Марыйкі Падгірянкі асветлена.
Рэлігія
На тэрыторыі вёскі зарэгістраваны цэрквы:
Анастасія Анатолеўна Пабягайла
Анастасія Пабягайла (нар., Ляхавічы, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Скончыла гімназію ў Ляхавічах. Выхаванка аддзялення футбола Ляхавіцкага ДЮСШ, пазнее занімалась у Брэсце, выступала за каманду аднагодкаў абласнога цэнтра алімпійскага рэзерву. Першым настаўнікам быў трэнер-выкладчык СДЮШАР раёна Васілій Бут-Гусаім. У 2020 годзе падпісала кантракт з футбольным клубам «Мінск». З 2023 года гуляе за «Фартуну» з Ёрынга (Данія), бронзавы прызёр чэмпіяната Даніі (2023).
1963 год у гісторыі тэлебачання
1963 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод мужчын
Чэмпіянат Беларусі па кёрлінгу сярод мужчын — штогадовае спаборніцтва беларускіх мужчынскіх каманд па кёрлінгу. Арганізатарам з’яўляецца Беларуская асацыяцыя кёрлінга.
Наваселле (Пінскі раён)
Навасе́лле (, Новоселье) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ставоцкага сельсавета.
NGC 7366
NGC 7366 (іншыя абазначэнні — PGC 69629, MCG 2-58-4, NPM1G +10.0560) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сёстры міласэрнасці
Сёстры міласэрнасці (The Religious Order of the Sisters of Mercy, RSM) — каталіцкая жаночая кангрэгацыя. Заснавана Кэтрын Элізабэт Мак-Олі 12 снежня 1831 года ў Дубліне (Ірландыя).
Дзейнасць кангрэгацыі скіравана на дапамогу бяздольным і адукацыю бедных. Сёстры кангрэгацыі даюць зарок беднасці, паслушэнства і цноты. Адметнасць Сясцёр міласэрнасці — зарок служэння і актыўная грамадская дзейнасць, якая праяўляецца ў лабіраванні пэўных палітычных праграм. Адпаведна сваёй місіі многія манашкі займаюцца выкладчыцкай, медыцынскай і дабрачыннай дзейнасцю.
Гісторыя
Кэтрын Элізабэт Мак-Олі пасля атрымання спадчыны выдаткавала значныя сродкі на арганізацыю «Дома міласэрнасці» ў Дубліне. У Доме паслядоўніцы Мак-Олі аказвалі адукацыйныя, рэлігійныя і сацыяльныя паслугі бедным жанчынам і дзецям. «Дом міласэрнасці» захаваўся да цяперашняга часу, у ім знаходзіцца «Міжнародны цэнтр міласэрнасці». Свецкая дзейнасць жаночай суполкі, сабранай пры «Доме міласэрнасці» першы час сутыкнулася з насцярожанасцю царкоўнай іерархіі. Каб пазбегнуць праблем з царкоўнай уладай, Мак-Олі па радзе свайго духоўніка заснавала кангрэгацыю. Пры жыцці Мак-Олі кангрэгацыя налічвала прыкладна 150 сясцёр, было заснавана яшчэ 12 дамоў сясцёр у Ірландыі і 2 дамы ў Англіі. Пасля смерці Мак-Олі 11 лістапада 1841 года, кангрэгацыя «Сёстры міласэрнасці» паступова распаўсюджвала дзейнасць у ЗША, Аўстраліі, Новай Зеландыі і Аргенціне.
У 1992 годзе кангрэгацыяй «Сёстры міласэрнасці» створана Міжнародная асацыяцыя міласэрнасці (Mercy International Association), у 2006 годзе яе валавы даход склаў каля 5,5 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў.
20 мая 2009 года дзейнасць кангрэгацыі расследаваў ірландскі ўрад. Даклад Камісіі па расследаванні жорсткага абыходжання з дзецьмі абвінаваціў сясцёр у фізічным, слоўным і сексуальным гвалце над дзецьмі, якія жывуць у дзіцячых дамах кангрэгацыі.
Пётр Якаўлевіч Грыцук
Пётр Якаўлевіч Грыцук (нар., в. Імянін , Драгічынскі павет, Палескае ваяводства — пасля 2006) — беларускі жывёлавод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Член КПСС з 1977 года.
Біяграфія
Пачаткавую адукацыю атрымаў у мясцовай польскамоўнай школе. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР вучыўся на роднай беларускай мове, у 1941 годзе закончыў 6 класаў Імянінскай няпоўнай сярэдняй школы. Рана пачаў працаваць, дапамагаючы бацькам весці ўласную гаспадарку.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны разам з сям’ёй застаўся на акупіванай тэрыторыі. Падлеткам уключыўся ў барацьбу з нямецкімі акупантамі. Займаўся зборам харчавання, аддзення і абутку для народных мсціўцаў. У 1944 годзе усталяваў сувязь з партызанамі, стаў сувязным атрада імя Жданава брыгады імя Свярдлова, даводзілася хадзіць па заданнях за 20 км ад вёскі.
У 1956 годзе па прапанове старшыні калгаса перайшоў скотнікам на цэнтральную жывёлагадоўчую ферму, стаў займацца адкормам і вырошчваннем цялят. З першых дзён працы праявіў энергічнасць і выключную працавітасць, вялікую любоў да жывёл. Тады на ферме адсутнічала механізацыя, работы выконваліся ўручную, многія скотнікі не вытрымлівалі цяжкой фізічнай нагрузкі і сыходзілі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 сакавіка 1966 года за дасягнутыя поспехі ў павелічэнні вытворчасці і продажу дзяржаве прадукцыі жывёлагадоўлі было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп и Молот».
Пётр Якаўлевіч неаднаразова ўдзельнічаў у ВДНГ СССР, быў узнагароджаны ганаровымі дыпломамі і чатырма медалямі галоўнага выставачнага камітэта. У складзе дэлегацый ён наведаў Польшчу, Венгрыю, Чэхаславакію, дзе вывучаў вопыт жывёлагадоўлі гэтых краін і дзяліўся сваімі дасягненнямі.
Абіраўся членам праўлення калгаса, дэпутатам Драгічынскага раённага і Імянінскага сельскага Саветаў дэпутатаў працоўных (з 1977 г. — народных дэпутатаў). Узнагароджаны ардэнамі Леніна (22.03.1966), Працоўнага Чырвонага Сцяга (27.12.1976), медалямі.
У 1987 годзе выйшаў на заслужаны адпачынак. Імем героя названа вуліца ў Драгічыне.
Арцём Алегавіч Кацелянец
Арцём Алегавіч Кацелянец (нар. ) — беларускі плывец. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 1500 м вольным стылем.
Вікторыя Валюк
Вікторыя Валюк (нар., Маладзечна, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
2017—2018 — вызывалася ў зборную Беларусі (WU-17).У 2019 годзе дэбютавала за зборную Беларусі (WU-19).
Юзаф Шадурскі
Юзаф Шадурскі (Józef Szadurski; паміж 1756 і 1760 — ) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Шадурскіх. Нарадзіўся ў сям’і Яна Шадурскага і Дароты са Шчытоў-Неміровічаў.
Маршалак шляхты Полацкай губерні ў 1789—1793 гадах, маршалак шляхты Віцебскай губерні ў 1814—1817 гадах.
Аляксей Траецкі
Арыштаваны 6 траўня 1937 года. Расстраляны.
Творчасць
Пачаў друкавацца ў 1925, дэбютаваў вершамі і байкамі на вясковыя тэмы. У 1926 яго апавяданні выйшлі ў «Маладняку». Да канца 1920-х г. даволі актыўна публікаваў байкі, вершы, апавяданні. У 1930 у трох нумарах «Узвышша» была надрукаваная яго аповесць «Старасельшчына». Надалей яго імя знікла са старонак перыядычнага друку, але ў 1935 з’явілася апавяданне «Храбрацы».
У 1934 асобным выданнем выйшла камедыя «Нашы Казыры», якая ў 1936 была апублікаваная ў Харкаве па-ўкраінску. У сааўтарстве напісаў п’есу «Гонар», якая была пастаўлена ў БДТ-2 9 снежня 1934.
NGC 7367
NGC 7367 (іншыя абазначэнні — PGC 69633, UGC 12175, MCG 0-58-2, ZWG 379.3, KARA 984) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Замглайскі пасялковы савет
Замглайскі пасялковы савет (Замглайська селищна рада) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр пасялковага савета — пасёлак гарадскога тыпу Замглай.
Падбалоцце (Пінскі раён)
Падбало́цце (, Подболотье) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ставоцкага сельсавета.
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Георгій Нарбут
Георгій Нарбут (Георгій Нарбут;  — ) — украінскі мастак-графік, ілюстратар, аўтар першых украінскіх дзяржаўных знакаў (банкнот і паштовых марак). Адзін з заснавальнікаў і рэктар Украінскай Акадэміі Мастацтваў. Самы ўплывовы графічны дызайнер Украіны 20 стагоддзя, вядомы праектаваннем герба Украіны.
Надмагілле Альбрэхта Гаштольда
Надмагілле Альбрэхта Гаштольда — рэнесанснае канцлера вялікага літоўскага Альбрэхта Гаштольда ў Віленскім кафедральным саборы, створанае Бернардзінам Занобіем дэ Джыяноцісам прыкладна паміж 1539 і 1541 гадамі.
Апісанне
Надмагілле ўяўляе сабой пліту з чырвонага мармуру, на якой высечана выява нябожчыка ў поўны рост. Адной рукой канцлер трымае сцяг, другой прыціскае да сябе меч. Дэталей і падрабязнасцей у кампазіцыі мала. Ледзь бачны раслінны арнамент фону, герб, змешчаны ў невялікім картушы, «хвалі» палотнішча сцяга вырашаны надзвычай сціпла і лаканічна. Менавіта гэтая якасць і надае вобразу Альбрэхта Гаштольда адпаведную яго былой пасадзе веліч і нават суровасць.
Лідзія Аляксандраўна Малчанава
Лідзія Аляксандраўна Малчанава (, в. Бузанава, Кастрамская вобласць —, Мінск) — вучоны–этнограф, гісторык. Доктар гістарычных навук (1969).
Біяграфія
Скончыла філалагічны факультэт Ленінградскага універсітэта (1944), аспірантуру Інстытута этнаграфіі АН СССР (1948, кіраўнік дысертацыі ― прафесар Д. К. Зяленін). З 1948 года старшы навуковы супрацоўнік сектара этнаграфіі Інстытута гісторыі Акадэміі навук БССР, у 1957–1991 гадах старшы навуковы супрацоўнік Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
У 1969 годзе абараніла доктарскую дысертацыю «Производственная деятельность и материальная культура белорусского крестьянства XIX - начала XX в».
Значны ўклад даследчыца ўнесла ў вывучэнне гістарычна-этнаграфічнага раяніравання матэрыяльнай культуры беларусаў.
Па выніках шматгадовых палявых этнаграфічных даследаванняў Л. Малчанавай былі напісаны і апублікаваны шматлікія работы амаль па ўсіх аспектах гэтай часткі культуры: паселішчах і сядзібах, традыцыях харчавання і прадметах начыння, касцюму, сельскагаспадарчых прыладах працы.
Міхаіл Калістратавіч Дубінка
Біяграфія
У 1945 годзе пайшоў у мясцовую школу, скончыў сямігодку. Бацька, Калістрат Іосіфавіч, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, і маці, Ганна Ігнацьеўна, з малалецтва выхоўвалі ў сваіх дзяцей любоў да зямлі, прывучаючы да нялёгкай хлебаробскай справы.
Працоўную дзейнасць пачаў у 16 гадоў калгаснікам-паляводам у калгасе «Зара» Кобрынскага раёна (цяпер СВК «Узыходзячая зара»). Затым была тэрміновая служба ў Савецкай арміі (1956—1959) у г. Выборг Ленінградскай вобласці. Пасля службы вярнуўся ў родную гаспадарку, дзе працягваў працаваць. У 1960 годзе прыняты ў КПСС.
З 1960 года стаў брыгадзірам паляводчай брыгады ў калгасе «Зара». Тады многія палявыя работы выконваліся ўручную, дабіцца высокіх вынікаў без тэхнікі было складана. У 1970—1990 гадах працаваў начальнікам вытворчага ўчастка калгаса.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 снежня 1976 года за выдатныя поспехі, праяўленую працоўную доблесць ў выкананні планаў і сацыялістычных абавязацельстваў па павелічэнні вытворчасці і продажы дзяржаве сельскагаспадарчай прадукцыі прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна (№ 426021) і залатога медаля «Серп і Молат» (№ 18648).
Міхаіл Дубінка шмат увагі ўдзяляў культуры земляробства. У сваёй кнізе «Внедряем новое, передовое» (1980), якая выйшла ў выдавецтве «Ураджай», расказвае пра тое, як выконваючы рэкамендацыі навукоўцаў і выкарыстоўваючы перадавы вопыт іншых гаспадарак рэспублікі, працаўнікі брыгады навучыліся атрымліваць высокія ўраджаі культур.
У Міхаіла Калістратавіча было шмат разнастайных грамадскіх даручэнняў: член партбюро калгаса, дэпутат Хідрынскага сельскага Савета дэпутатаў працоўных, член бюро гаркама КПБ, старшыня селькама. У 1980—1985 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 10 склікання, член Камісіі па ахове здароўя і сацыяльным забяспячэнні. У 1989 годзе па стане здароўя пайшоў на пенсію.
Узнагароды
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1965), ордэн Леніна (1967), медаль «У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна», Ганаровая грамата Вярхоўнага Савета БССР. Узнагароджаны двума залатымі і бронзавым медалямі ВДНГ СССР.
NGC 7368
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Адкрыты Кубак Беларусі па кёрлінгу
Адкрыты Кубак Беларусі па кёрлінгу (BELARUS OPEN CUP) — штогадовае міжнароднае спаборніцтва каманд па кёрлінгу. Арганізатарам з’яўляецца Беларуская асацыяцыя кёрлінга.
Гісторыя
Першы кубак Рэспублікі Беларусь па кёрлінгу быў праведзены ў 1999 годзе на лёдзе Палацу спорта з удзелам 9 беларускіх камандаў. З 2013 года кубак праводзіцца ў адкрытым фармаце на базе МКСК «Мінск-Арэна».
Васіль Уладзіміравіч Палійчук
Васіль Уладзіміравіч Палійчук (нар., г. Жытомір, УССР) — беларускі скульптар.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Вучыўся у 1938—1941 і 1947—1949 гадах у Адэскім мастацкім вучылішчы ў Р. Тэнера. Удзельнік мастацкіх выставак з 1951 года.
Жыве ў г. Мінску.
Творчасць
Працуе ў станковай і манументальнай скульптуры. Асноўныя творы прысвечаны Вялікай Айчыннай вайне.
Асноўныя творы: кампазіцыі «Вызваленне» (1957 ), «Паранены воін» (1951 ), «Подзвіг», «Партызанская сям’я», «Дзеці вайны», «Маці партызана» (1964 ), «Дырыжор», «Зваршчыца», «Памяці В. Хары», «Абаронцы Брэсцкай крэпасці» (1958 ), «Перамога», «На абпаленай зямлі», «Генерал Л. Даватар», «Клятва партызан»; шматфігурная кампазіцыя «Мір, Праца, Свабода, Роўнасць, Братэрства, Шчасце ўсіх народаў» (1961—1968); манументальная скульптура «Камбайнёр» для беларускага павільёна ВДНГ ; помнікі Ф. Дзяржынскаму ў г. Дзяржынску (1953; у суаўтарстве з А. Заспіцкім ) і У. Леніну ў Старых Дарогах, на мінскім заводзе імя Леніна , у г. Століне, загінулым воінам Савецкай Арміі і партызанам у горадзе Івянцы (1960; у суаўтарстве з Я. Печкіным) , партызанцы А. Колесавай у г. Крупкі Мінскай вобласці (1965—1967; у суаўтарстве з архітэктарамі В. Занковічам і Л. Левіным ), М. Калініну ў г. Мінску і іншыя (усеў сааўтарстве).
Рудавін
Руда́він (, Рудавин) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ставоцкага сельсавета.
Насельніцтва Намібіі
Намібія мае насельніцтва ў 2,6 млн чалавек. Большую частку насельніцтва складаюць банту (авамба, герэра і інш.) і кайсанскія народы (бушмены, нама). Пустынны клімат робіць Намібію адной з найменш шчыльна заселеных краін свету.
Дэмаграфія
Прырост насельніцтва цягам апошніх дзесяцігоддзяў імкліва запавольваўся: паміж перапісамі 1991 і 2001 гадоў сярэднегадавыя тэмпы росту складалі 2,6 %, у 2001-2011 — 1,4 %. Прычынай гэтаму стала распаўсюджанне СНІДу — каля 15 % жыхароў Намібіі носяць ВІЧ. Поспехі ў барацьбе з хваробай прывялі да вяртання да высокіх тэмпаў росту: за 2018 год намібійцаў стала больш на 1,91 %. Сярэдняя працягласць жыцця складае 64 гады, што ў параўнанні з суседзямі выглядае някепска.
Расава-этнічны склад
З двух с паловай мільёнаў жыхароў краіны каля 85 % — чарнаскурыя, 10 % — мулаты, 5 % — нашчадкі еўрапейскіх імігрантаў. Асноўную этнічную супольнасць складаюць народы банту: авамба (50 %), герэра (7%), тсвана, лозі, чоквэ, еен. Авамба, самы шматлікі этнас, традыцыйна жывуць на поўначы, зрэшты, цяпер шмат іх і ў гарадах па ўсёй краіне. Найбуйнейшыя кайсанскія народы — нама, сан і дамара
Ад часу еўрапейскай каланізацыі засталіся немцы (іх 35 000), афрыканеры (104 000), партугальцы (з Анголы), а таксама перасяленцы з Кітаю (каля 40 000). Нярэдкія ў асяроддзі каланістаў шлюбы з тутэйшымі жанчынамі прывялі да фарміравання этнічных супольнасцяў "каляровых" і "бастараў", якія размаўляюць на мове афрыкаанс. Нягледзячы на значную міграцыю белых пасля абвяшчэння незалежнасці, сёння ў Намібіі пражывае найвялікшая пасля ПАР еўрапейская дыяспара ў трапічнай Афрыцы.
Мовы
Афіцыйнай мовай з'яўляецца англійская, але ёй валодае каля 7 % насельніцтва. Рэгіянальнымі мовамі Намібіі з'яўляюцца: афрыкаанс, нямецкая (як гутарковыя мовы яны ўжываныя больш за англійскую), куангалі, лозі, тсвана, нама, герэрская і ашывамба.
Размяшчэнне і рассяленне
Паводле шчыльнасці насельніцтва (3 чал.н а кв.км.) сярод суверэнных дзяржаў Намібія пераўзыходзіць толькі Манголію. Гусцей заселена поўнач краіны, дзе клімат больш спрыяльны для сельскай гаспадаркі, а таксама сталічны рэгіён Кхомас. Палова намібійцаў жыве ў гарадах, што робіць краіну адной з найбольш урбанізаваных у трапічнай Афрыцы. Траціна гараджан пражывае ў Віндхуку (404 000 у 2018). Іншыя вялікія гарады: Рунду, Уолфіш-Бэй, Свакапмунд (63, 62, 44 тыс. адпаведна, перапіс 2011).
Добрушскі раённы выканаўчы камітэт
Добрушскі раённы выканаўчы камітэт — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Добрушскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гомельскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Добрушскаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Добруша, у будынку па вул. князя Паскевіча, 11.
Лін Маргуліс
Лін Маргуліс (у дзявоцтве Лін Петра Аляксандр, англ. Lynn Petra Alexander ; 5 сакавіка 1938 — 22 лістапада 2011)  — амэрыканскі біёляг-эвалюцыяніст. Вядома, як адна з першых сучасных навукоўцаў, якая прапанавала ідэю важнасці сімбіёзу ў эвалюцыі. Гісторык Ян Сапп адзначаў, што «імя Лін Маргуліс з’яўляецца такім жа сінонімам сімбіёзу, як імя Чарльза Дарвіна — эвалюцыі». У прыватнасці, Маргуліс сфармавала аснову цяперашняе разуменне эвалюцыі клетак з ядрамі — падзею, якую Эрнст Майр назваў «магчыма, самай важнай і драматычнай падзеяй у гісторыі жыцця», выказаўшы здагадку, што гэта было вынікам сімбіятычныга зліцця пракарыятычных клетак. Маргуліс таксама была адной з распрацоўнікаў гіпотэзы Геі разам з брытанскім хімікам Джэймсам Лаўлакам, які выказаў здагадку, што Зямля функцыянуе як адзіная самарэгулявальная сістэма, і быў галоўным абаронцам і распаўсюджвальнікам класіфікацыі пяці царстваў Роберта Уіттакера.
На працягу ўсёй яе кар’еры праца Маргуліс выклікала моцныя пярэчанні (адна заяўка на грант выклікала адказ: «Ваша даследаванне — лайно. Не марнуйце часу на новыя заяўкі.») Яе асноватворная праца «Аб паходжанні мітатычных клетак» была ў 1967 годзе пасля таго, як яе адхілілі каля пятнаццаці часопісаў. На той момант, Лін Маргуліс з’яўлялася малодшым навуковым супрацоўнікам Бостанскага ўніверсітэта. Яе тэорыя аб тым, што клеткавыя арганэлы, такія як мітахондрыі і хларапласты, паходзяць ад некалі свабоднаіснуючых бактэрый, з большасці ігнаравалася на працягу наступнага дзесяцігоддзя. Шырокае прызнанне тэорыя эндасімбіёза атрымала толькі пасля таго, як была грунтоўна падцверджана генетычнымі дадзенымі. У 1983 годзе Маргуліс была абрана членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША. Прэзідэнт Біл Клінтан уручыў ёй Нацыянальны медаль навукі ў 1999 годзе. У 2008 годзе Лонданскае таварыства Ліннея ўзнагародзіла яе медалём Дарвіна-Уоллеса.
Маргуліс, якоую называлі «свавольнай маці-зямлёй навукі», «апраўданым ерэтыком» або «бунтаркай у навуцы», была моцным крытыкам неадарвінізму. Яе пазіцыя выклікала пажыццёвыя дэбаты з вядучымі біёлагамі-неадарвіншстамі, у тым ліку з Рычардам Докінзам, Джорджам К. Уільямсам і Джонам Мэйнардам Смітам. У працы Маргуліс па сімбіёзе і эндасімбіятычнай тэорыі былі важныя папярэднікі ў сярэдзіне 19-га стагоддзя, у прыватнасці Андрэас Франц Вільгельм Шымпер, Канстанцін Меражкоўскі, Барыс Каза-Палянскі і Іван Валін. Маргуліс не толькі спрыяла большаму прызнанню іх унёска, але асабіста кіравала першым англійскім перакладам кнігі Каза-Палянскага: «Сімбіягенез: Новы прынцып эвалюцыі», якая выйшла за год да яе смерці. Асноўныя працы Лін Маргуліс, асабліва тыя, якія былі прызначаны для шырокай аўдыторыі, былі напісаны сумесна з яе сынам Дарыёнам Саганам.
У 2002 годзе часопіс Discover прызнаў Маргуліс адной з 50 самых важных жанчын у навуцы.
Біяграфія
Лін Маргуліс нарадзілася ў Чыкага ў габрэйскай сіянісцкай сям’і. Старэйшая з чатырох дачок бацькі Морыса Аляксандр і маці Леоны Ўайз Аляксандр. Морыс быў адвакатам, які таксама кіраваў кампаніяй, што вырабляла дарожныя фарбы. Леона кіравала турыстычным агенцтвам. У 1952-ім годзе Лін паступіла ў сярэднюю школу Акадэміі Гайд-Парка. Яна апісвала сябе як кепскую вучаніцу, якой часта даводзілася стаяць у куце.
Тым не менш, Лін Маргуліс была здольным падлеткам і калі ёй было пятнаццаць год, яна была прынята ў эксперыментальную школу пры Чыкагскім ўніверсітэце У 1957 годзе, ва ўзросце 19 гадоў, яна атрымала ступень бакалаўра гуманітарных навук у Чыкагскім універсітэце. Яна паступіла ва Універсітэт Вісконсіна, каб вывучаць біялогію пад кіраўніцтвам Ганса Рыса і Вальтэра Плаўта. Яе першая публікацыя, апублікаваная разам з Плаўтам у 1958 годзе ў Journal of Protozoology, і была прысвечана генетыцы эўгленавых водарасцяў. У 1960 годзе Лін Маргуліс атрымала ступень магістра генетыкі і заалогіі і пасля гэтага пераехала ў Каліфарнійскі універсітэт ў Берклі, дзе займалася даследваннямі пад кіраўніцтвам заолага Макса Альферта. У 1964 годзе, перад тым як яна паспела завяршыць сваю дысертацыю, ёй прапанавалі стаць навуковым супрацоўнікам, а затым і выкладчыкам ва Універсітэце Брандэйса ў Масачусэтсе. У 1965 годзе, ужо падчас працы на новым месцы, яна атрымала ступень доктара філасофіі ў Берклі. Тэма яе дысертацыі была «Незвычайны патэрн ўключэння тымідыну ў эўглену». У 1966 годзе яна пераехала ў Бостанскі ўніверсітэт, дзе выкладала біялогію на працягу дваццаці двух гадоў. Спачатку яна была ад’юнкт-дацэнтам (англ. Adjunct Assistant Professor), а ў 1967 годзе была прызначана дацэнтам (англ. Assistant Professor). У 1971 годзе яна атрымала пасаду дацэнт-прафесара (англ. Associate Professor), а у 1977 годзе — пасаду поўнага прафесара (англ. full Professor). У 1986 годзе атрымала званне заслужанага прафесара батанікі Ўніверсітэта Масачусэтса ў Амэрсце. Яна стала заслужаным прафесарам біялогіі ў 1993 годзе. У 1997 годзе яна перайшла на кафедру навук аб Зямлі ў Амэрсце, каб «з вялікім задавальненнем» стаць заслужаным прафесарам навук аб Зямлі, якую займала да самай сваёй смерці.
Асабістае жыццё
Маргуліс выйшла замуж за астранома Карла Сагана ў 1957 годзе неўзабаве пасля атрымання ёю ступені бакалаўра. Саган тады быў аспірантам па фізіцы ў Чыкагскім універсітэце. Іх шлюб скончыўся ў 1964 годзе, як раз перад тым, як яна атрымала доктарскую ступень. У іх было два сыны: Дарыён Саган, які пазней стаў навукова-папулярным пісьменнікам, і Джэрэмі Саган, распрацоўшчык праграмнага забеспячэння і заснавальнік кампаніі Sagan Technology. У 1967 годзе яна выйшла замуж за Томаса Н. Маргуліса, крышталяграфа. У іх быў сын Захары Маргуліс-Онума, адвакат па крымінальных справах у Нью-Ёрку, і дачка Джэніфер Маргуліс, настаўніца і пісьменніца. Пара развялася ў 1980 годзе. Лін каментавала: «Я двойчы кідала працу жонкі» і «гэта не ў чалавечых магчымасцях — быць добрай жонкай, добрай маці і першакласным навукоўцам. Ніхто не можа гэтага зрабіць: нечым даводзіцца ахвяраваць». У 2000-х у яе былі адносіны з калегам-біёлагам Рыкарда Герэра. Яе сястра Джоан Аляксандр выйшла замуж за Нобелеўскага лаўрэата Шэлдана Глэшаў; іншая сястра, Шэран, выйшла замуж за матэматыка Даніэля Клейтмана.
Яна была рэлігійным агностыкам і перакананым эвалюцыяністам, але адпрэчыла сучасны эвалюцыйны сінтэз, што каментавала: «Я памятаю, як аднойчы прачнулася з прасвятленнем: я не неадарвіністка! Я прыгадала ранейшы досвед, калі зразумела, што я не гуманістычная яўрэйка. Хаця я вельмі шаную ўклад Дарвіна і згодна з большасцю яго тэарэтычнага аналізу, і я дарвіністка, але я не неадарвіністка». Яна сцвярджала, што «натуральны адбор ліквідуе і, магчыма, падтрымлівае, але не стварае», і сцвярджала, што сімбіёз з’яўляецца галоўным рухавіком эвалюцыйных змен.
Маргуліс памерла 22 лістапада 2011 года ў сваім дома ў Амэрсце, штат Масачусэтс, праз пяць дзён пасля перанесенага гемарагічнага інсульту. Па яе жаданні яе крэміравалі, а прах развеялі ў яе любімых месцах, побач з домам.
Тэорыя эндасімбіёзу
У 1966 годзе, падчас працы маладым выкладчыкам Бостанскага ўніверсітэта, Лін Маргуліс напісала тэарэтычную працу пад назвай «Аб паходжанні мітатуючых клетак». Артыкул, аднак, быў «адхілены прыкладна у пятнаццаці навуковых часопісах», прыгадвала яна. Урэшце, праца была надрукавана ў Часопісе тэарэтычнай біялогіі і сёння яна лічыцца паваротнай у сучаснай эндасімбіятычнай тэорыі. Маргуліс славілася ўпартасцю ў прасоўванні сваёй тэорыі, нягледзячы на супраціўленне, з якім сутыкнулася ў той час. Паходжанне мітахондрый ад бактэрый і хларапластаў ад цыянабактэрый было эксперыментальна прадэманстравана ў 1978 годзе Робертам Шварцам і Маргарэт Дэйхаф. Гэта стала першым эксперыментальным доказам тэорыі сімбіягенезу. Эндасімбіятычныя тэорыя арганагенезу атрымала шырокае прызнанне ў пачатку 1980-х гадоў пасля таго, як было выяўлена, што генетычны матэрыял мітахондрый і хларапластаў істотна адрозніваецца ад генетычнага матэрыялу ядзернай ДНК сімбіёнта.
Сімбіёз як эвалюцыйная сіла
Маргуліс выступала супраць поглядаў, паводле якіх канкурэнцыя — з’яўляецца асноўным рухавіком эвалюцыі. Яна падкрэслівала важнасць сімбіятычных або кааператыўных адносін паміж відамі.
Пазней яна сфармулявала тэорыю, якая надае пераважную ролю сімбіятычным адносінам паміж арганізмамі розных тыпаў (або царстваў), як крыніцу эвалюцыйных змен. Яна таксама тлумачыла, што генетычныя варыяцыі адбываюцца галоўным чынам праз перадачу ядзернай інфармацыі паміж бактэрыяльнымі клеткамі або вірусамі і эўкарыятычнымі клеткамі. Яе ідэі аб паходжанні арганэл цяпер шырока прызнаныя, але меркаванне, што сімбіятычныя адносіны тлумачаць большасць генетычных варыяцый, усё яшчэ з’яўляецца чымсьці маргінальным.
Гіпотэза Геі
Першапачаткова Лін Маргуліс звярнулася па параду да Джэймса Лаўлака для ўласных даследаванняў: «У пачатку сямідзесятых гадоў я спрабавала параўноўваць бактэрыі па іх метабалічных шляхах. Я заўважла, што ўсе віды бактэрый вылучаюць газы. Кісларод, серавадарод, вуглякіслы газ, азот, аміяк — больш за трыццаць розных газаў вылучаюцца бактэрыямі, эвалюцыйную гісторыю якіх я вельмі хацела рэканструяваць. Чаму ўсе навукоўцы, якіх я пытала, лічылі, што атмасферны кісларод з’яўляецца біялагічным прадуктам, а іншыя атмасферныя газы — азот, метан, сера і гэтак далей — не? „Вам — да Лаўлака“, — прапанавалі як мінімум чатыры розныя навукоўцы. Лаўлак лічыў, што газы ў атмасферы маюць біялагічнае паходжанне».
Як і іншыя раннія прэзентацыі ідэі Лаўлака, артыкул 1974 года, здавалася, даваў жывым арганізмам поўную ўладу ў стварэнні планетарнай самарэгуляцыі. Аднак, па меры далейшага развіцця ідэі, самарэгуляцыя у маштабе ўсёй планеты пачала разглядацца як эмерджэнтная якасць зямной сістэмы, якая складаецца з жывога і фізічнага асяроддзя. Калі ў 1989 годзе кліматолаг Стывен Шнайдэр арганізаваў канферэнцыю Амерыканскага геафізічнага саюза па праблеме Геі, Джэймс Кіршнер увёў тэрміны «моцная Гея» і «слабая Гея», пасля чаго Маргуліс памылкова асацыявалася з ідэяй «слабой Геі». У сваім эсэ 1995 года «Gaia is a Tough Bitch» (бел. «Гея — жорсткая баба») Маргуліс сцвярджала, што яна адасабляе свае погляды ад поглядаў Лаўлака, у першую чаргу тым, што ёй не падабаецца метафара Зямлі як адзінага арганізма, бо па яе словах: «Ніводны арганізм не есць уласныя адходы»). У сваёй кнізе Symbiotic Planet (бел. Сімбіятычная планета) 1998 года Маргуліс выбудоўвала сувязь паміж гіпотэзай Геі і яе працамі пра сімбіёз.
Пяць царстваў жыцця
У 1969 годзе жыццё на зямлі было падзелена на пяць царстваў, якія ўвёў Робертам Уіттакер. Маргуліс стала найважнейшым прыхільнікам, але і крытыкам гэтага падзялення : яна хоць і падтрымала, але першай жа і прызнала абмежаванні класіфікацыі мікробаў Уіттакера. Пазнейшыя адкрыцці новых арганізмаў, такіх як археі, і з’яўленне малекулярнай сістэматыкі паставілі пад сумнеў гэтую канцэпцыю. Да сярэдзіны 2000-х большасць навукоўцаў пачалі пагаджацца з тым, што царстваў больш за пяць. Маргуліс стала самым важным абаронцам класіфікацыі пяці царстваў. Яна адхіліла сістэму трох даменаў, уведзеную Карлам Вузэ ў 1990 годзе, якая атрымала шырокае прызнанне. Яна прадставіла мадыфікаваную класіфікацыю, з дапамогай якой усе формы жыцця, у тым ліку нядаўна адкрытыя, могуць быць інтэграваныя ў класічныя пяць каралеўстваў. Паводле Маргуліс, археі — галоўны пункт разладу — падпадае пад царства пракарыётаў разам з бактэрыямі. Канцэпцыя Маргуліс падрабязна выкладзена ў яе кнізе «Пяць царстваў», напісанай разам з Карлін В. Шварц. Ёсць меркаванне, што сістэма пяці царстваў захавалася ў асноўным дзякуючы Маргуліс.