cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жак-Іў Кусто
Ваенная служба
У 1930 годзе ён паступіў у ваенна-марскую акадэмію. Ваенную акадэмію ён скончыў у чыне прапаршчыка, па размеркаванні быў адпраўлены на ваенна-марскую базу ў Шанхай, таксама пабываў у СССР, дзе шмат фатаграфаваў, але амаль усе матэрыялы былі адабраны. Кусто вырашыў пайсці ў Акадэмію марской авіяцыі, яго вабіла неба, але пасля аўтамабільнай аварыі на горнай дарозе ад авіяцыі прыйшлося адмовіцца. Кусто зламаў некалькі рэбраў і пальцы на левай руцэ, пашкодзіў лёгкія, і ў яго паралізавала правую руку. Курс рэабілітацыі праходзіў восем месяцаў. Для рэабілітацыі ў 1936 годзе паступіў інструктарам на крэйсер «Сюфрэн», прыпісаны да порта Тулон. Аднойчы ён пайшоў у краму і ўбачыў акуляры для падводнага плавання. Пасля таго, як ён нырнуў з імі, ён вырашыў прысвяціць сваё жыццё даследаванню мора.
З канца 1930-х
У 1937 годзе ажаніўся з, якая нарадзіла яму двох сыноў, (1938) і  (1940—1979, загінуў у авіякатастрофе). Падчас Другой сусветнай вайны — удзельнік французскага руху Супраціўлення.
З пачатку 1950-х гадоў Кусто вёў акіянаграфічныя даследаванні з дапамогай судна «Каліпса» (Спісаны мінны тральшчык Брытанскіх Каралеўскіх ВМС). Прызнанне прыйшло да Кусто з выхадам кнігі «У свеце маўчання» ў 1953 годзе, напісанай у суаўтарстве з Фрэдэрыкам Дзюма. Фільм, зняты подле матываў кнігі, у 1956 годзе атрымаў прэмію «Оскар» і «Залатую пальмавую галіну».
У 1957 годзе Кусто быў прызначаны дырэктарам Акіянаграфічнага музея Манака. У 1973 ён заснаваў некамерцыйнае «Таварыства Кусто» па ахове марскога асяроддзя.
У 1991 годзе, праз год пасля смерці жонкі Сімоны ад раку, ён ажаніўся з Франсінай Трыплет. Да таго часу ў іх ужо была дачка Дыяна (1979) і сын П’ер (1981), народжаныя да шлюбу.
Кусто памёр ва ўзросце 87 года ад інфаркту міякарда ў выніку ўскладнення рэспіраторнага захворвання. Пахаваны на фамільным участку на могілках Сен-Андрэ-дэ-Кюбзак.
Марскія даследаванні
Подле яго першай кнігі, «У свеце маўчання», Кусто пачаў апускацца ў ваду, выкарыстоўваючы маску, трубку і ласты, разам з Фрэдэрыкам Дзюма і Філіпам Талье ў 1938 годзе. У 1943 годзе ён выпрабаваў першы прататып аквалангу, распрацаваны ім сумесна з Эмілем Ганьянам. Гэта ўпершыню дазволіла праводзіць працяглыя падводныя даследаванні, што ў значнай ступені спрыяла паляпшэнню сучасных ведаў пра падводны свет. Кусто стаў стваральнікам воданепранікальных камер і асвятляльных прыбораў, а таксама вынайшаў першую падводную тэлевізійную сістэму.
Біялогія
Да таго як стала вядома пра здольнасць марскіх свіней да рэхалакацыі, Кусто выказаў здагадку пра магчымасць яе існавання. У сваёй першай кнізе, «У свеце маўчання» ён паведаміў, што яго даследчае судна «Elie Monier» рухаецца да Гібралтарскага праліва і заўважыў групу свіней, які рухаліся за імі. Кусто змяніў курс судна на некалькі градусаў ад аптымальнага, і свінні некаторы час ішлі за караблём, а затым паплылі да цэнтра праліва. Было відавочна, што яны ведалі, дзе ляжыць аптымальны курс, нават калі людзі не ведалі. Кусто зрабіў выснову пра тое, што кітападобныя маюць штосьці накшталт санара, які быў у той час адносна новым элементам на падводных лодках. У выніку ён меў рацыю.
Георгій Іванавіч Благанраваў
Георгій Івановіч Благанраваў (Гео́ргий Ива́нович Благонра́вов; 6 [18] мая 1896, Ягор’еўск, Разанская губерня —, ) — рускі рэвалюцыянер, савецкі дзяржаўны дзеяч, камісар дзяржаўнай бяспекі 1-га рангу (1936). Кандыдат у члены ЦК ВКП(б) у 1934—1937 гадах.
З чэрвеня па ліпень 1918 года Георгій Благанраваў быў членам РВС Усходняга фронту, дзе ўдзельнічаў у барацьбе супраць частак Чэхаславацкага корпуса і ў падаўленні Яраслаўскага мецяжу. З лістапада 1918 года працаваў у органах ВЧК на розных пасадах, звязаных з чыгуначным транспартам, з 1921 па 1922 год — начальнікам транспартнага аддзела ВЧК, а з лютага 1922 па кастрычнік 1931 года — начальнікам транспартнага аддзела ДПУ — АДПУ СССР. З 26 кастрычніка 1929 па 7 кастрычніка 1931 года — член калегіі АДПУ пры СНК СССР.
З 16 снежня 1929 па 7 кастрычніка 1931 года Благанраваў працаваў намеснікам наркама шляхоў зносін СССР, а з 7 кастрычніка 1931 года — 2-м намеснікам наркама шляхоў зносін СССР. 21 верасня 1932 года стаў 1-м намеснікам наркама шляхоў зносін СССР. На XVII з’ездзе ВКП(б) у лютым 1934 гады абраны кандыдатам у члены ЦК ВКП(б).
3 жніўня 1935 года ўзначаліў Цэнтральнае ўпраўленне шашэйных дарог і аўтамабільнага транспарту пры СНК СССР. 27 сакавіка 1936 г. узначаліў Галоўнае ўпраўленне будаўніцтва шашэйных дарог НКУС СССР, з 5 ліпеня таго ж года — камісар дзяржаўнай бяспекі 1-га рангу.
25 мая 1937 года быў арыштаваны. Расстраляны ў 1938 годзе ў «асаблівым парадку». Рэабілітаваны (пасмяротна) у 1956 годзе.
Дзімітр Благоеў
Дзімітр Благоеў (Димитър Благоев Николов-Дядото; 14 чэрвеня 1856, Загарычане —, ) — балгарскі палітычны дзеяч, тэарэтык і педагог, які паклаў пачатак распаўсюджванню марксізму ў Балгарыі, заснавальнік Балгарскай рабочай сацыял-дэмакратычнай партыі (цесных сацыялістаў) і Камуністычнай партыі Балгарыі.
Вучыўся ў Пецярбургскім універсітэце (1880—1885). Пад уплывам вывучэння «Капіталу» К. Маркса Благоеў уключыўся ў прапаганду навуковага сацыялізму; стварыў першую ў Расіі сацыял-дэмакратычную групу (1883), якой належыць высока ацэненая У. І. Леніным заслуга выдання першай нелегальнай газеты («Рабочы») у абгрунтаванне першай сацыял-дэмакратычнай праграмы. Высланы за рэвалюцыйную дзейнасць з Расіі, Благоеў разгарнуў у Балгарыі сацыялістычную прапаганду. У 1898—1923 гадыахрэдагаваў і выдаваў часопіс «Ново време». Благоеў заклаў асновы развіцця ў Балгарыі марксісцка-ленінскай філасофіі і сацыялогіі, марксісцкай эканамічнай і гістарычнай думкі і літаратуразнаўства.
Герань растапыраная
Герань растапыраная (Geranium divaricatum) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў большай частцы Еўропы, Заходняй і Паўднёва-Заходняй Азіі.
Апісанне
Аднагадовая травяністая расліна 15-60 см вышынёй. Сцеблы звычайна распасцёртыя, разам з хвосцікамі лісця коратка залозіста-валасістыя, акрамя таго, з больш доўгімі адтапыранымі простымі валасінкамі. Лісце чаргаванае; ліставая пласцінка 2.5-7 см. Кветаножкі пры плодзе адагнутыя дадолу. Чашалісцікі з кароткім канчатковым асцюком, валасістыя, асабліва па жылках. Пялёсткі ружовыя, 6-7 мм даўжынёй. Створкі пладоў папярочна-маршчыністыя, коратка шарсціста-апушаныя, тонкі носік, шарахавата-шчаціністы. 2n = 28.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў большай частцы Еўропы (Швецыя, Аўстрыя, Чэхія, Германія, Венгрыя, Польшча, Славакія, Швейцарыя, Малдова, Расія, Украіна (уключаючы Крым), Албанія, Балгарыя, Харватыя, Грэцыя, Італія, Румынія, Сербія, Францыя, Іспанія), Заходняй і Паўднёва-Заходняй Азіі (Афганістан, Іран, Ірак, Турцыя, Арменія, Азербайджан, Грузія, Алтай — Расія, Казахстан, Кыргызстан, Таджыкістан, Туркменістан, Узбекістан, Сіньцзян — Кітай, Гімалаі Індыі).
Ва Украіне расце ў лясах, па хмызняках, на камяністых і гранітных скалах — амаль на ўсёй тэрыторыі.
Таксанамія
Від Герань растапыраная ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Дзятлаў
Дзятлаў — прозвішча.
Верабейнік
Верабейнік (Lithospermum) — род кветкавых раслін сямейства бурачнікавых.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя шурпатаваласістая травяністыя расліны з прамастойным, у верхняй частцы злёгку разгалінаваным сцяблом. Лісце простае, сядзячае, ланцэтнае. Кветкі дробныя, двухполыя, белаватыя, у верхавінкавых або бакавых аблісцелых завітках, сабраных у агульнае паўпарасонікападобнае суквецце. Плод — чатырохарэшак.
Арэал
Адрозніваецца больш за 60 відаў. Пашыраны пераважна ў краінах Міжземнамор’я. На Беларусі вядомы.
Сістэматыка
Згодна шэрагу баз даных, налічваецца ад 50 да 77 відаў. Некаторыя з іх:
Значэнне і выкарыстанне
Лекавыя (мачагонны, слабіцельны і болепатольны сродак), тэхнічныя (насенне мае тлусты алей, выкарыстоўваецца ў лакафарбавай прамысловасці) і фарбавальныя (у каранях ёсць фарбавальнае рэчыва — літаспермін) расліны.
Закон захавання энергіі
Закон захавання энергіі, або закон захавання і пераўтварэння энергіі — асноўны агульны закон прыроды, згодна з якім, энергія любой замкнёнай сістэмы пры ўсіх з’явах і працэсах у ёй, застаецца нязменнай (захоўваецца). Энергія пры гэтым толькі пераўтвараецца з аднаго віду ў другі і пераразмяркоўваецца паміж часткамі сістэмы.
С фундаментальнага пункту погляду, згодна з тэарэмай Нётэр, закон захавання энергіі — вынік аднароднасці часу, то-бок незалежнасці законаў фізікі ад моманту часу, у які сістэма разглядаецца. У гэтым сэнсе закон захавання энергіі з’яўляецца ўсеагульным, г.зн. уласцівым сістэмам самай рознай фізічнай прыроды. Аднак пэўны выгляд гэтага закона можа істотна адрознівацца ў разнастайных адмысловых выпадках.
У розных раздзелах фізікі па гістарычных прычынах закон захавання энергіі быў адкрыт незалежна, таму ўводзіліся розныя віды энергіі. І толькі адносна нядаўна навука даказала, что многія з гэтых відаў энергіі сутнасна тоесныя між сабой, як напрыклад, кінетычная і цеплавая энергіі. Фармулюючы закон, кажуць, што магчымы пераход энергіі аднаго віду ў другі, але поўная энергія сістэмы, роўная суме асобных відаў энергіі, захоўваецца. З прычыны ўмоўнасці выдзялення асобных відаў энергіі такі падзел на віды не заўсёды адназначны.
Амаль кожны раздзел фізікі мае сваю фармулёўку закона захавання энергіі. Напрыклад, у класічнай механіцы быў сфармуляваны закон захавання механічнай энергіі, у тэрмадынаміцы — першы пачатак тэрмадынамікі, а ў электрадынаміцы — тэарэма Пойнтынга.
На матэматычны погляд закон захавання энергіі раўназначны сцвярджэнню, што сістэма дыферэнцыяльных ураўненняў, якія апісваюць дынаміку пэўнай фізічнай сістэмы, мае першы інтэграл руху, звязаны з сіметрычнасцю ўраўненняў адносна зруху па часе.
Класічная механіка
У галілеевай механіцы закон захавання энергіі гістарычна мае адмысловую форму: так званы закон захавання механічнай энергіі, які гучыць наступным чынам :
Могуць адбывацца толькі пераўтварэнні патэнцыяльнай энергіі ў кінетычную і наадварот, але поўны запас энергіі сістэмы змяніцца не можа.
Заўвага: умова адсутнасці сіл рассейвання (напрыклад, трэння, вязкасці) істотная, бо пры іх наяўнасці механічная энергія пераходзіць у іншыя, немеханічныя, формы (напрыклад, у цеплавую энергію).
Бажко
Бажко — прозвішча.
Закон захавання энергіі
Класічная механіка
Абазначым праз
K
кінетычную энергію сістэмы, а праз
U
Тэрмадынаміка
У тэрмадынаміцы закон захавання энергіі быў адкрыт у выглядзе першага пачатку тэрмадынамікі, які гучыць так :
Няхай
Q
абазначае цеплыню, перададзеную сістэме,
ΔU
— змяненне ўнутранай энергіі, а праз
A
абазначана вонкавая работа, здзейсненая сістэмай. Тады першы пачатак тэрмадынамікі можна запісаць у выглядзе:
Гідрадынаміка
У гідрадынаміцы ідэальнай вадкасці закон захавання энергіі фармулюецца ў выглядзе ўраўнення Бернулі.
Няхай разглядаецца стацыянарнае цячэнне ідэальнай (невязкай) несціскальнай вадкасці ў гравітацыйным полі. Будзем таксама лічыць, што справядлівыя законы класічнай механікі. Тады ўздоўж кожнай лініі патоку наступная сума пастаянная : дзе
Заўвага: для розных ліній патоку значэнні гэтай сумы могуць адрознівацца.
Электрадынаміка
У электрадынаміцы закон захавання энергіі фармулюецца ў выглядзе тэарэмы Умава-Пойнтынга (часам яе называюць тэарэмай Пойнтынга).
У гэтым раздзеле выкарыстоўваецца гаўсава сістэма адзінак.
Няхай
u
— удзельная ўнутраная энергія (або ўнутраная энергія адзінкі аб’ёму) асяроддзя ў наваколлі пэўнага пункта. Пад велічынёй
будзем разумець шчыльнасць усяе ўнутранай энергіі, а не толькі яе электрамагнітную частку. Тады тэарэма Умава-Пойнтынга ў дыферэнцыяльнай форме выглядае так : дзе
S
Такім чынам,
Заўвага: у падручніках, фармулюючы тэарэму Умава-Пойнтынга, у велічыню
часта ўключаюць толькі электрамагнітную энергію, што прыводзіць да з’яўлення дадатковага складніка ў правай частцы. Таму трэба ўважліва глядзець, як у падручніку азначаюць велічыню
.
Спецыяльная тэорыя адноснасці
Няхай выбрана нейкая інерцыяльная сістэма адліку (ІСА), у якой знаходзіцца назіральнік. Каб пазбегнуць блытаніны з сістэмай адліку, пад целам будзем разумець пэўную сістэму аб’ектаў разам з узаемадзеяннем паміж імі. Свабодным целам будзем называць цела, на якое не ўздзейнічаюць вонкавыя сілы.
Поўнай энергіяй цела называецца велічыня: дзе m — так званая маса руху цела, якую азначаюць як
Такім чынам, закон захавання энергіі гучыць так:
Згодна з пастулатамі СТА скорасць святла пастаянная і не залежыць ад выбару ІСА, таму гэта сцвержданне раўназначнае наступнаму:
Па сутнасці, гэта азначае, што маса і энергія эквівалентныя. З эквівалентнасці масы і энергіі ў СТА вынікаюць даволі цікавыя і незвычайныя праявы. Напрыклад, маса спакою цела пры яго награванні будзе павялічвацца. У выніку, чым гарачэйшае цела, тым яно цяжэйшае. Аднак на практыцы заўважыць цеплавы прырост масы даволі складана з прычыны яго нязначнасці.
Аднак неабходна адзначыць, што велічыня поўнай энергіі залежыць ад выбару ІСА назіральніка. Ад гэтай залежнасці можна пазбавіцца наступным чынам. У СТА мадэллю прасторы-часу служыць чатырохмерная прастора Мінкоўскага. Энергія і звычайны трохмерны імпульс аб’ядноўваюцца ў адзін 4-вектар энергіі-імпульсу (або проста чатырохімпульс): дзе
— трохмерны імпульс, Адной з галоўных уласцівасцей 4-імпульсу з’яўляецца нязменнасць яго модуля (у метрыцы Мінкоўскага) пры пераўтварэннях Лорэнца, якія адпавядаюць пераходам паміж рознымі ІСА. У выніку, законы захавання энергіі і імпульсу перастаюць быць незалежнымі і аб’ядноўваюцца ў адзін закон захавання 4-імпульсу:
Матэматычна гэта выглядае так : дзе
m0
— маса спакою цела,
p
— абсалютная велічыня трохмернага імпульсу цела.
Філасофскае значэнне закону
Адкрыццё закона захавання энергіі паўплывала не толькі на развіццё фізічных навук, але і на філасофію XIX стагоддзя. З іменем Роберта Маера звязана ўзнікненне так званага прыродазнаўчага энергетызму — светапогляду, які выводзіць усе праявы сусвету з энергіі, яе руху і пераўтварэння. У прыватнасці, у гэтым светапоглядзе матэрыя і дух ёсць праявамі пэўных відаў энергіі. Галоўным прадстаўніком гэтага напрамку энергетызму быў нямецкі хімік Вільгельм Оствальд, сутнасць ягонай філасофіі можна выказаць заклікам «Не губляй дарэмна ніякай энергіі, выкарыстоўвай яе!»
Бальмуча
Бальмуча (Balmuccia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 107 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 13020. Тэлефонны код — 0163.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Варонежская антэкліза
Ахоплівае тэрыторыю паўднёвага захаду еўрапейскай часткі Расіі, паўночнага ўсходу Украіны (Чарнігаўская вобласць), заходзіць на ўсход Беларусі (Гомельская вобласць). Абмежавана на паўночным захадзе Аршанскай упадзінай і Жлобінскай седлавінай, на паўднёвым захадзе і поўдні Прыпяцка-Данецкім аўлакагенам, на ўсходзе Прыкаспійскай упадзінай і на паўночным усходзе Маскоўскай сінеклізай. Працягнулася з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход на 800 км, шырыня 300—400 км.
У скляпеннай частцы паверхня фундамента залягае звычайна на глыбіні 40—250 м, месцамі выходзіць на паверхню зямлі. Паўночна-ўсходнія і ўсходнія схілы спадзістыя, паўднёвыя больш стромкія. Вылучаюцца падпарадкаваныя структуры (напр. Суражскі і Грамяцкі пахаваныя выступы, якія падзелены Клінцоўскім грабенам). Платформавы чахол на крылах складзены з асадкавых парод рыфею і венду (на ўсходзе), дэвону і пярмі — трыясу (на поўдні), мезазою і кайназою.
Варонежская антэкліза сфарміравалася пераважна ў герцынскую складкавасць.
Да антэклізы прымеркаваны жалезныя руды Курскай магнітнай анамаліі.
Дабравешчанская царква (Санкт-Пецярбург, Васільеўскі востраў)
Дабравешчанская царква (Храм Дабравешчання Прасвятой Багародзіцы) — праваслаўная царква на Васільеўскім востраве Санкт-Пецярбурга. Храм адносіцца да Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, уваходзіць у склад Васілеастроўскай дабрачыннай акругі. Пабудаваная ў 1750—1765 гадах (аўтар невядомы) у традыцыях маскоўскага дойлідства. Крыжападобны ў плане 3-павярховы будынак, у атачэнні адкрытых (пераробленыя ў закрытыя ў 1789) абхадных галерэй, упрыгожана 5-цыбулевымі купаламі, мае жывапісны выгляд.
NGC 3022
NGC 3022 (іншыя абазначэнні — MCG -1-25-46, PGC 28257) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзмітрый Іванавіч Курдзін
Дзмітрый Іванавіч Курдзін (псеўданімы: А.Сапёлка; Антон Сапёлка;, в. Дзмітрычукі, Каменскі павет, Пензенская губерня, цяпер Каменскі раён, Пензенская вобласць, Расія — , Віцебск, НКУС) — беларускі драматург, паэт.
Біяграфія
Вучыўся ў Саратаўскім ветэрынарным інстытуце, які скончыў у 1925 годзе. Накіраваны ў Беларусь. Служыў ваенным ветэрынарным урачом у Менску, потым у Віцебску. Выкладаў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце.
Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1934 года.
Арыштаваны 12 жніўня 1937 года; расстраляны. Рэабілітаваны ў 1957 годзе.
Тарка-Сале
Тарка-Сале (Тарко-Сале) — горад (з 2004) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пураўскага раёна Ямала-Ненецкай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 20,0 тыс. чал. (2007). Заснаваны ў 1932 годзе.
Дзмітрый Іванавіч Курдзін
Творчасць
Літаратурную дзейнасць пачаў як паэт, выступіўшы з вершамі ў перыядычным друку ў 1925 года. Пісаў на рускай і беларускай мовах. Сапраўдную літаратурную вядомасць К. прынесла п’еса «Міжбур’е», якая ўпершыню была пастаўлена ў 1929 годзе Е. Міровічам у БДТ-1. П’есу з поспехам ставілі тэатры Масквы, Ленінграда, Баку, Смаленска, Ульянаўска, Саратава і інш. У 1932 была пастаўлена яго п’еса «Контратака», у 1934 — «Чалавек вырашае» (БДТ-2). Аўтар п’ес «Азеляненне цэха» (1935) і «Алюр. Тры крыжы».
Тарка-Сале
Нафтавая і газавая прамысловасць.
Запарожжа (Акмолінская вобласць)
Запарожжа — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Запарожскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 34 км на поўдзень ад цэнтра сяла Жаксы. Код КАТА — 115245100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1873 чалавекі (911 мужчын і 962 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1887 чалавекі (930 мужчын і 957 жанчын).
Дабравешчанская царква (Санкт-Пецярбург, Прыморскі раён)
Дабравешчанская царква — праваслаўны храм Санкт-Пецярбурга, на захадзе гістарычнага раёна Новая Дзярэўня. Помнік архітэктуры класіцызму. Храм належыць Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, уваходзіць у Прыморскую дабрачынную акругу. Пабудаваная ў 1805—1809 гадах (архітэктар В. Мачульскі) на месцы згарэлай у 1803 годзе Дабравешчанскай царквы мызы «Каменны нос», якая належала А. П. Бястужаву-Руміну.
Пізанская рэспубліка
Пізанская рэспубліка (Repubblica di Pisa) — сярэдневяковая дзяржава з цэнтрам у горадзе Піза.
Гісторыя
У 11 ст. пізанцы паспяхова вялі барацьбу з сарацынамі, у 1016 у саюзе з Генуэзскай рэспублікай адабралі ў іх Сардзінію, у 1035 перамаглі арабаў пры Боне, у Паўночнай Афрыцы, а ў 1063 — у бітве пры Палерма. Пізанцы актыўна ўдзельнічалі ў 1-ым крыжовым паходзе на чале з архібіскупам Дагабертам, будучым іерусалімскім патрыярхам. Па дарозе да Святой Зямлі яны захапілі некалькі візантыйскіх астравоў, затым удзельнічалі ва ўзяцці Іерусаліма (1099). У створаных крыжакамі дзяржавах у Сірыі ім удалося дабіцца для сябе значных гандлёвых палёгак і прывілеяў. Пізанцы стварылі калоніі ў Антыёхіі, Акры, Яфе, Трыпалі і Ціры, мелі ўладанні ў Іерусаліме і Кесарыі, а таксама невялікія калоніі ў Каіры і Александрыі. Візантыйскі імператар Ісаак I Камнін (1057–1059) надаў пізанцам адмысловыя гандлёвыя правы і вызваленне ад падаткаў, узамен яны павінны былі ўдзельнічаць у абароне Канстанцінопаля ў выпадку небяспекі для яго. У 12 ст. насельніцтва пізанскага квартала ва ўсходняй частцы Канстанцінопаля вырасла да 1 тыс. чалавек. У той час Піза была найзначнейшым гандлёвым партнёрам і ваенным саюзнікам Візантыйскай імперыі, пераўзыходзячы ў гэтым нават Венецыянскую рэспубліку. У 1135 ваенныя атрады Пізы захапілі і разбурылі горад Амальфі, свайго галоўнага гандлёвага суперніка ў Паўднёвай Італіі. Аднак зацяжныя войны пізанцаў з генуэзцамі за палітычнае і гандлёвае панаванне аказаліся няўдалымі. Неспрыяльныя змены ў палітычнай сітуацыі ў Італіі і згуба дзяржаў крыжаносцаў на Блізкім Усходзе да кан. 13 ст. істотна аслабілі пазіцыі Пізы ў марскім гандлі, магутнасць яе стала слабець. Новая вайна з Генуяй за Сардзінію і Корсіку, распачатая ў 1282, прывяла Пізанскую рэспубліку да знішчальнага паражэння. Піза згубіла ўвесь свой флот, і ў 1300 саступіла генуэзцам Корсіку, сваю частку Сардзініі, а таксама шэраг уладанняў на кантыненце. З 1398 па 1406 Піза перапрадавалася сваімі часовымі ўладальнікамі спачатку Мілану, а затым Фларэнцыі. З прычыны гэтага, Піза страціла вялікую частку сваіх грамадзян і ператварылася ў нязначнае правінцыйнае мястэчка.
Аляксандр Акімавіч Лысенка
Біяграфія
На ваеннай службе з 1939 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з 22 чэрвеня 1941 года.
2 кастрычніка 1943 года пры фарсіраванні Дняпра на першай лодцы пераправіўся на правы бераг у раёне вёскі Навасёлкі Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украінскай ССР і, накіроўваючы за сабой асабісты састаў, арганізаваў штурм варожых пазіцый. На працягу шасці гадзін зводны батальён адбіваў атакі ворага.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за мужнасць, адвагу і гераізм старэйшаму лейтэнанту Лысенка Аляксандру Акимовичу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Загінуў у баі пад горадам Мазыр Гомельскай вобласці (Беларуская ССР) 8 студзеня 1944 года.Быў пахаваны ў вёсцы Нахаў Калінкавіцкага раёна, перапахаваны ў горадзе Калінкавічы.
У гонар А. А. Лысенкі на адным з дамоў Калінкавічаў усталявана мемарыяльная дошка.
Слабадзішча (Руднянскі раён)
Слабадзішча (Слободище) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 23 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 12 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 13 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Бярэзіна. За 11 км на поўнач ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Закон сусветнага прыцягнення
Зако́н сусве́тнага прыця́гнення (зако́н гравіта́цыі) — закон, які вызначае інтэнсіўнасць гравітацыйнага ўзаемадзеяння цел. Закон сусветнага прыцягнення быў вынайдзены Ісакам Ньютанам у 1667 годзе.
Два матэрыяльныя пункты прыцягваюцца адзін да аднаго з сілаю, прама прапарцыянальнаю здабытку іх мас і адваротна прапарцыянальнаю квадрату адлегласці паміж імі.
або ў вектарнай форме
дзе G — гравітацыйная пастаянная, роўная −6,673 * 10−11 м³/(кг*с²)
Уласцівасці ньютонаўскага прыцягнення
У ньютонаўской тэорыі кожнае масіўнае цела спараджае сілавое поле прыцягнення да гэтага цела, якое называецца гравітацыйным полем. Гэта поле патэнцыйнае, і функцыя гравітацыйнага патэнцыялу для матэрыяльнага пункта з масай M вызначаецца формулай:
У агульным выпадку, калі шчыльнасць рэчыва размеркавана адвольна, задавальняе ўраўненню Пуасона :
Рашэнне гэтага раўнання запісваецца ў выглядзе:
дзе r — адлегласць паміж элементам аб’ёму dV і пунктам, у якім вызначаецца патэнцыял \varphi, C — адвольная нязменная.
Сіла прыцягнення, якая дзейнічае ў гравітацыйным полі на матэрыяльную кропку з масай m, звязана з патэнцыялам формулай:
Сферычна сіметрычнае цела стварае за сваімі межамі такое ж поле, як матэрыяльны пункт той жа масы, размешчаная ў цэнтры цела.
Сезон 2016 ФК Крумкачы Мінск
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Заўвагі
Прыйшлі ў клуб
* У арэнду
Пакінулі клуб
* З арэнды
* У арэнду
Залаты век беларускай гісторыі
«Залаты век» у беларускай гісторыі — метафарычны тэрмін, які датычыць пэўнага паслаблення і, нават, частковага і часовага адступлення (1500-1570-я, асабліва 3-я чвэрць 16 ст.) польскай і каталіцкай культурна-рэлігійнай экспансіі, якая ажыццяўлялася на працягу канца 14 — 17 ст. на беларускіх і ўкраінскіх (тады — усходнеславянскіх і праваслаўных) землях ВКЛ. У практыцы, якая прыжылася ў XX ст., тэрмінам часам карыстаюцца ў дачыненні да ўсяго XVI ст., што не цалкам правільна.
Аўтарства тэрміну належыць, як мяркуецца, тагачаснаму пісьменніку і публіцысту Фёдару Еўлашоўскаму. У прапагандысцкай літаратуры савецкіх часоў аўтарства тэрміну часам няслушна прыпісвалі «беларускім буржуазным нацыяналістам», асабліва В. Ластоўскаму.
З канца 20 ст. у беларускай гістарыяграфіі тэрмін часта ўжываецца пашырана, з агульнай прывязкай да перыяду 15—16 ст.
Хмяльніцкі нацыянальны ўніверсітэт
Хмяльніцкі нацыянальны універсітэт (Хмельницький національний університет) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Хмяльніцкі, Украіна.
Агульныя звесткі
Хмяльніцкі нацыянальны ўніверсітэт — найбуйнейшая на Падоллі вышэйшая навучальная ўстанова, якая рыхтуе спецыялістаў у многіх галінах ведаў і праводзіць вучэбную, метадычную, навуковую і выхаваўчую працу. Універсітэт заснаваны ў 1962 годзе. За час існавання ён прайшоў шлях ад агульнатэхнічнага факультэта Украінскага паліграфічнага інстытута да Хмяльніцкага нацыянальнага універсітэта, які мае найвышэйшы IV узровень акрэдытацыі.
Падрыхтоўку будучых спецыялістаў ажыццяўляюць 7 факультэтаў, якія забяспечваюць навучанне па 17 напрамках адукацыйна-кваліфікацыйнай падрыхтоўкі, у тым ліку: эканоміка і прадпрымальніцтва, менеджмент, педагагічная адукацыя, мастацтва, экалогія, прыкладная матэматыка, камп'ютэрныя навукі, міжнародныя адносіны, філалогія, інжынерная механіка, радыётэхніка, электронныя апараты і інш. Сёння ва ўніверсітэце на 40 напрамках падрыхтоўкі навучаецца больш за 10 тысяч студэнтаў. Навучальны працэс забяспечваюць 74 доктара і 453 кандыдата навук.
Кампусы і корпусы
Ва ўніверсітэце налічваецца 9 навучальных і лабараторных карпусоў, плошча якіх складае 58989 кв. м.; студэнцкі гарадок аб'ядноўвае 5 інтэрнатаў агульнай колькасцю 2378 месцаў. Вядучым падраздзяленнем універсітэта з'яўляецца навуковая бібліятэка, у склад якой уваходзяць 7 чытальных залаў, 3 абанемента, спецыялізаваныя сектары: навукова-тэхнічнай дакументацыі, літаратуры на замежных мовах, зала каталогаў і электроннай інфармацыі. Агульны бібліятэчны фонд складае 610 тыс. асобнікаў. Для падрыхтоўкі спецыялістаў выкарыстоўваюцца 23 лекцыйныя аўдыторыі, 41 аўдыторыя для практычных і семінарскіх заняткаў, 68 спецыялізаваных лабараторый, 5 навучальных майстэрняў.
Ігар Іванавіч Есьман
Ігар Іванавіч Е́сьман (нар., Мінск — ) — беларускі архітэктар, дызайнер, вынаходнік. Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі архітэктуры (Маскоўскае аддзяленне), член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (з 2005). Муж Ларысы Аляксандраўны Есьман.
Біяграфія
Бацька, Іван Есьман, прафесійны будаўнік. Дзяцінства правёў у Грушаўцы. Пасля сямі класаў дзядзька адвёў яго да мастака Валянціна Волкава, які, паглядзеўшы малюнкі, параіў паступаць у мастацкае вучылішча. Але ўступныя экзамены ў вучылішча ў той час ужо скончыліся, таму быў выбраны Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум. У 1959 годзе скончыў архітэктурнае аддзяленне будаўнічага факультэта БПІ (выкладчыкі Г. У. Заборскі, В. М. Волчак, Я. А. Печкін).
У 1959 годзе працаваў на камбінаце «Мінгандальмантаж». У 1959—1960 у Інстытуце будаўніцтва і архітэктуры АН БССР. Тэарэтычная праца ў архітэктуры яго не прыцягвала, таму ў 1960 годзе ён перайшоў у інстытут «Мінскпраект» (галоўны архітэктар праектаў (1960—1988), з 1989 кіраўнік майстэрні (1988—1995), дырэктар Творчай майстэрні (1992—1995)). З 2007 года ў ЗТАА «Мэта-Інтэрнэшнл».
Член Саюза архітэктараў БССР з 1962 года. Быў членам камісій пры СА БССР па праектаванні жылых, грамадскіх будынкаў, мэблі, членам рэвізійнай камісіі.
З 1995 года на пенсіі.
Творы
Асноўныя работы: у Мінску — вытворчы корпус і выставачная зала Інстытута тэхнічнай эстэтыкі па вул. Жданава (1964), вучэбныя карпусы інстытута замежных моў (1962—1965, у сааўт. з Н. І. Шпігельманам), 214-кватэрны жылы дом па Магілёўскай шашы і 160-кватэрны жылы дом па вул. Рэспубліканскай на Юбілейнай плошча (1965—1966 або 1968—1972 ), актавы і спартыўны залы Інстытута народнай гаспадаркі (1964—1965, пабудаваны ў 1966), дзіцячыя дашкольныя ўстановы (1965-66) , комплекс адміністрацыйных будынкаў з залай пасяджэнняў па вул. Някрасава (1968) , вяслярная станцыя на Заслаўскім вадасховішчы , дзіцячыя  на 320 месцаў у мікрараёне Серабранка-6 (1970), комплекс інтэрнатаў з блокамі абслугоўвання Інстытута народнай гаспадаркі па Веласіпедным завулку (1972 або 1970—1983 ), навучальны корпус Мінскага педагагічнага інстытута (1973), галоўны вучэбны корпус (1981, у сааўтарстве з В. І. Анікіным, інжынеры  Левін, Д. З. Янко ), тры інтэрнаты умяшчальнасцю па 1100 месцаў і блок абслугоўвання студэнтаў (1979—1986, у сааўт. з І. Камышан) архітэктурна-будаўнічага факультэта БПІ, турысцкая гасцініца на 630 месцаў па вул. Прытыцкага (1980), Станцыя метро «Пушкінская» (1988, у сааўт. з І. С. Камышан, А. Харковай ), помнік Б. Акрэсціну і лётчыкам, што загінулі на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, размешчаны на тэрыторыі школы № 65 ў мікрараёне па вул. В. Харужай (скульптар В. Палійчук) і інш . Вынаходствы ў вобласці дызайна: завеса (сумесна з А. К. Глебам). Гэтае вынаходства ганаравана залатымі медалямі на выстаўках у Жэневе (1994), Бруселі (1995) і ў Франкфурт-на-Майне (1996); «Рассоўны трансфармуемы стол Есьмана-Глеба».
Асабістае жыццё
У шлюбе з архітэктарам Ларысай Аляксандраўнай Есьман.
Захапляецца мадэляваннем, авіяцыйным спортам, астраноміяй, філатэліяй, нумізматыкай, разьбой па камені, косці, дрэве, вырабам мініяцюрных кніжак і памятных сувеніраў, камп’ютарнай графікай.
Мікалай Антонавіч Скеп’ян
Мікалай Антонавіч Скеп’я́н (нар. ) — вучоны ў галіне ўнутраных хвароб, алергалогіі і прафесійнай паталогіі, доктар медыцынскіх навук (1985), прафесар (1986).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Петрыкаў (Гомельская вобласць Беларусі). У 1952 годзе скончыў фельчарска-акушэрскую школу ў Мазыры, у 1958 годзе з адзнакай Мінскі медыцынскі інстытут. У 1958—1960 гадах працаваў галоўным урачом у Старасельскай бальніцы. У 1960—1964 гадах вучыўся ў аспірантуры Навукова-даследчага інстытута гігіены працы і прафесійных захворванняў Акадэміі медыцынскіх навук СССР і ў 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Аэрозольтерапия хронических бронхитов». З 1964 года М. А. Скеп’ян працуе ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў (сучасная Беларуская медыцынская акадэмія паслядыпломнай адукацыі) спачатку на пасадзе асістэнта курса, потым асістэнта, з 1973 года дацэнта кафедры прафпаталогіі, з 1983 года загадчыка кафедры прафпаталогіі, з 1999 года загадчыка кафедры алергалогіі і прафпаталогіі. Таксама з 1973 па 1989 год займаў пасаду дэкана тэрапеўтычнага факультэта, з 1989 па 1996 год — прарэктар па вучэбнай рабоце. З 1973 года М. А. Скеп’ян — галоўны пазаштатны алерголаг Міністэрства аховы здароўя БССР, з 1983 года — галоўны алерголаг і прафпатолаг Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь і кіраўнік Рэспубліканскага цэнтра прафпаталогіі і алергалогіі.
Удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Навуковая і грамадская дзейнасць
М. А. Скеп’яну належаць навуковыя працы па алергалогіі і медыцыне працы. Кіраваў стварэннем у Рэспубліцы Беларусь службы па алергалогіі. Прымаў удзел у распрацоўцы і ўкараненні тэхналогіі лячэбна-аздараўленчага спелеакомплексу на базе рудніка вытворчага аб’яднання «Беларуськалій». На працягу шэрагу гадоў узначальваў Рэспубліканскую атэстацыйную камісію па тэрапіі, Савет па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый па тэрапіі, неўралогіі. Старшыня Савета па абароне дысертацый па спецыяльнасцях аднаўленчая медыцына, спартыўная медыцына, курарталогія і фізіятэрапія (па медыцынскіх навуках).
Пад кіраўніцтвам М. А. Скеп’яна падрыхтавана 7 кандыдацкіх і 3 доктарскіх дысертацый.
Дабравешчанская царква Аляксандра-Неўскай лаўры
Царква Дабравешчання Найсвяцейшай Багародзіцы і святога благавернага князя Аляксандра Неўскага — найстарэйшы храм Санкт-Пецярбурга. Пабудаваны ў 1717—1724 гадах на тэрыторыі Аляксандра-Неўскай лаўры. Тут знаходзіцца адзіны ў лаўры прастол у гонар яе нябеснага апекуна, пахаваны члены імператарскай фаміліі, дзяржаўныя дзеячы, дыпламаты, палкаводцы XVIII — першай трэці XIX стагоддзя.
Храм знаходзіцца ў паўночна-ўсходнім вуглу манастырскага карэ, побач з мостам цераз раку Манастырку. У савецкі час была філіялам Музея гарадской скульптуры.
Армянскі нацыянальна-вызваленчы рух
Армянскі нацыянальна-вызваленчы рух (Հայ ազգային-ազատագրական շարժում Hay azgayin-azatagrakan sharzhum) — рух армянскага народа, скіраваны на стварэнне. Складаўся з сацыяльных, культурных, палітычных і вайсковых рухаў, і дасягнуў свайго піка ў час Першай сусветнай вайны і ў наступныя гады.
Армянскі нацыянальны рух з пачатку 1860-х гадоў развіваўся пад уплывам эпохі Асветніцтва і. Яго фармаванне праходзіла аналагічна вызвольным рухам балканскіх народаў, перадусім, грэчаскаму, які ў пачатку 1830-х гадоў дамогся незалежнасці ад туркаў. Армянская эліта і групы баевікоў імкнуліся, галоўным чынам, абараніць армянскае хрысціянскае насельніцтва ў сельскай мясцовасці ўсходняй часткі Асманскай імперыі ад нападаў мусульманаў, але канчатковай іх мэтай было дамагчыся рэформаў у, а пасля таго як гэта не ўдалося, стварыць уласную дзяржаву ў раёнах, населеных армянамі і кантраляваных у той час Асманскай і Расійскай імперыямі.
З канца 1880-х гадоў рух пераходзіць да метадаў партызанскай вайны з асманскім урадам і курдскімі ірэгулярнымі атрадамі «хамідые» ва ўсходніх абласцях імперыі. Паступова на чале руху аказаліся тры армянскія палітычныя партыі, «Арменакан», «Гнчак» і «Дашнакцуцюн». Армяне традыцыйна разглядалі Расію ў якасці свайго натуральнага саюзніка ў змаганні з туркамі, хоць тая не ўмешвалася ў асманскія справы на Каўказе. Толькі ў пачатку 1914 годзе, страціўшы свае ўладанні ў Еўропе пасля балканскіх войн, асманскі ўрад прыняў, аднак іх ажыццяўленне перапыніла Першая сусветная вайна.
Лазавое (Жаксынскі раён)
Лазавое — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Запарожскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 37 км на поўдзень ад цэнтра сяла Жаксы. Код КАТА — 115245300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 850 чалавек (414 мужчын і 436 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 739 чалавекі (370 мужчын і 369 жанчын).
Вераб’і
Вераб'і (Passer) — род птушак атрада вераб'інападобных.
Пашырэнне
Адрозніваецца больш за 20 відаў. Пашыраны ў Еўразіі, Афрыцы, некаторыя віды завезены ў Паўночную і Паўднёвую Амерыку, Аўстралію, Новую Зеландыю і іншыя месцы. Жывуць у населеных месцах, садах, парках, гаях, поймавых дубровах, на палях, у пустынях. На Беларусі 2 віды: верабей дамавы і верабей палявы, аселыя. Верабей палявы часткова вандроўны від.
Уладзіслаў Брахоцкі
Уладзіслаў Казімір Іпаліт Брахоцкі ( — ) — арыстакрат, удзельнік паўстанняў 1831 і 1863-1864 гадоў.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Брахоцкіх герба «Праўдзіц», сын Роха і Аляксандры Алендскай. Меў братоў Антонія (1824—1885) і Аляксандра. памешчык Наваградскага павета Мінскай губерні, разам з братамі суўладальнік маёнткаў Морына і Гаўя, а таксама маёнтка Вераскава Навагрудскага павета, які перайшоў яму ад жонкі пасля шлюбу. Каталік паводле веравызнання.
Вучыўся ў Віленскім універсітэце. 22 мая 1829 года атрымаў чын калежскага сакратара.
5 кастрычніка 1831 года прыбыў з Мацеем Рыбінскім у Прусію. Маёнткі трапілі пад секвестр. Знаходзіўся за мяжой тры гады, пасля звяртаўся да ўладаў з просьбай аб літасці. У працэсе разгляду справы ягонага ўдзелу ў паўстанні быў прызнаны непаўнагадовым, што ставіць пад сумнеў дату ягонага нараджэння 24 студзеня 1810 года, прыведзеную ў Польскім біяграфічным слоўніку. У якасці пакарання быў скіраваны на прымусовую ўрадавую службу пры віленскім генерал-губернатары М. Даўгарукаве.
Праз тры гады пакінуў службу і пасяліўся ў родавым маёнтку Гаўя ў Навагрудскім павеце. З 1856 года на падставе запрашэння Яўстаха Тышкевіча становіцца членам дабрачынцам Віленскай археалагічнай камісіі. У перыяд 1858—1863 гадоў з’яўляўся апошнім маршалкам Навагрудскага павета.
Уладзіслаў выступаў катэгарычна супраць алкаголю, таму на сваіх землях знішчыў усе пітныя ўстановы. Запрасіў віленскіх манашак для дапамогі ў Наваградскіх шпіталях хворым. У 1860 годзе стаў адным з ініцыятараў заснавання Навагрудскай бібліятэкі, выступаючы таксама яе ганаровым куратарам. У 1861 годзе ахвяраваў гэтай бібліятэцы 64 выданні ў 111 тамах і, акрамя гэтага, выдаў сродкі на яе заснаванне і ўтрыманне. Зборы бібліятэкі, канфіскаваныя пасля паўстання 1863 года, былі перавезеныя ў Вільню. Падчас прыезду Уладзіслава Міцкевіча вясной 1861 года ў Навагрудак Брахоцкі быў арганізатарам сустрэчы, зладжанай у ягоны гонар.
У паўстанні 1863 года належаў да наваградскай паўстанцкай арганізацыі. Сярод паўстанцаў знаходзіўся таксама ягоны родны брат Антоні, маршалак Ашмянскага павета, сасланы ва Уфімскую губерню. Акрамя гэтага, у ягоным маёнтку пры дапамозе жонкі Алены Дыбоўскай хаваліся паўстанцы. З 24 мая 1863 года трапіў пад следства Мінскай следчай камісіі. Быў асуджаны за тое, што не паведаміў уладам пра прапанову Канстанціна Кашыца ўзначаліць выступленне ў Навагрудскім павеце, а таксама за фінансавую дапамогу паўстанцам, на патрэбы якіх выдаў грошы з кіраванага ім маёнтка Умястоўскай. Па канфірмацыі галоўнакамандуючага войскамі Віленскай ваеннай акругі ад 13 студзеня 1864 года Брахоцкі быў асуджаны на ўтрыманне пад пільным паліцэйскім наглядам і кантрыбуцыю з маёнтка на 10 %. 22 студзеня 1864 года быў высланы на жыхарства ў Пермскую губерню. У 1865 годзе атрымаў дазвол на часовы прыезд у Навагрудскі павет.
У 1867 годзе Брахоцкі ўжо жыў у Рызе, а ў 1873 годзе знаходзіўся ў Адэсе, дзе атрымаў дазвол вярнуцца на радзіму. Як пазначае Р. Афтаназы, у 1874 годзе Брахоцкі вярнуўся ў Вераскава і заставаўся там да канца жыцця, займаючыся гаспадаркай. У 1873 годзе амаль адразу пасля вяртання з ссылкі памерла Алена Брахоцкая. Пахавана была недалёк ад маёнтка каля капліцы ў Вераскаве.
Памёр у Вераскаве. Паколькі дзяцей у Алены і Уладзіслава Брахоўскіх не было, то пасля 1896 года маёнтак пераходзіць да пляменніка Уладзіслава — Уладзіслава Тамаша Брахоцкага.
З каштоўных збораў, якімі валодалі Брахоцкія, амаль нічога не захавалася. Большасць з іх знікла яшчэ перад 1939 годам. Згадваецца толькі пра срэбраны посуд з гербам Дыбоўскіх і партрэты самога Брахоцкага ды ягонай жонкі Алены Дыбоўскай. У Нацыянальнай бібліятэцы Варшавы захоўваецца ягоны фотаздымак, зроблены ў 1885—1890 ггадах у віленскай майстэрні «Братоў Чыж».
Сям’я
Жанаты з Аленай Дыбоўскай (1823—1878), дачкой старшыні Навагрудскага гродскага суда Тамаша Дыбоўскага і Антаніны Маркевіч (пам. 18 сакавіка 1875). Дзяцей не меў.
Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа
Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа (МСМК) — спартыўнае званне ў Рэспубліцы Беларусь. Прысвойваецца Міністэрствам спорту і турызму Рэспублікі Беларусь па відах спорту, прызнаных у Рэспубліцы Беларусь.
Спартсмену, якому прысвоена спартыўнае званне, выдаюцца пасведчанне аб спартыўным званні і нагрудны знак.
Нормы і патрабаванні, выкананне якіх неабходна для прысваення спартыўнага звання майстра спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа, усталёўваюцца Адзінай спартыўнай класіфікацыяй Рэспублікі Беларусь, зацверджанай Міністэрствам спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
Для прысваення спартыўнага звання МСМК нормы і патрабаванні выконваюцца пры абавязковым удзеле спартсмена ў афіцыйных спаборніцтвах міжнароднага ўзроўню, на якіх ён выступаў за зборную каманду Рэспублікі Беларусь.
Салаўі (Смаленская вобласць)
Салаўі (Соловьи) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 24 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 9 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Альшанка. За 12 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Чарцёж
Маштабы
У адпаведнасці са стандартамі аб’ект праектавання на чарцяжы можа быць выкананы ў натуральную велічыню, паменшаным ці павялічаным. Стаўленне лінейных памераў аб’екта на чарцяжы да іх натуральнай велічыні называецца маштабам. У Расіі гэта ДАСТ 2.302-68 Адзіная сістэма канструктарскай дакументацыі (ЕСКД). Маштабы. Згодна з гэтым Дасце пры праектаванні варта выкарыстоўваць наступныя маштабы:
Маштабы памяншэння 1:2; 1:2,5; 1:4; 1:5; 1:10; 1:15; 1:20; 1:25; 1:40; 1:50; 1:75; 1:100; 1:200; 1:400; 1:500; 1:800; 1:1000
Натуральная велічыня 1:1
Маштабы павелічэння 2:1; 2,5:1; 4:1; 5:1; 10:1; 20:1; 40:1; 50:1; 100:1.
Пры праектаванні генеральных планаў буйных аб’ектаў дапускаецца прымяняць маштабы 1:2000; 1:5000; 1:10000; 1:20000; 1:25000; 1:50000.
Падрабязней чытайце ў тэксце стандарту.
Стылі ліній
Розныя стылі ліній графічна прадстаўляюць фізічныя аб’екты. Адрозніваюцца лініі па ЭСКД ДАСТ 2.303 паміж сабой па тыпе і па таўшчыні. Даступныя сем асноўных варыянтаў ліній у машынабудаванні, якія дазваляюць адлюстроўваць утоеныя і бачныя краі дэталяў, вар’іруецца па таўшчыні S. Самы распаўсюджаны тып лініі — гэта суцэльная асноўная лінія. Многія называюць гэта лініяй чарчэння. Яна прадстаўляе фізічныя межы аб’екта. Гэта значыць гэта тып лініі, якая выкарыстоўваецца для чарчэння аб’екта. Таўшчыня лініі вар’іруецца. На вонкавых контурах выкарыстоўваюцца больш асноўныя тоўстыя лініі, на ўнутраных — больш тонкія штрыхавыя. Восевыя лініі штрыхпункцірныя паказваюць адтуліны і сіметрычныя ўласцівасці дэталі.
Класіфікацыя чарцяжоў
Па галінах: тэхнічныя чарцяжы, будаўнічыя чарцяжы.
У сваю чаргу тэхнічныя і будаўнічыя чарцяжы можна падзяліць па прызначэнні.
Тэхнічныя: зборачны чарцёж, габарытны чарцёж, мантажны чарцёж, упаковачны чарцёж і г. д. згодна з ДАСТ 2.102-68.
Будаўнічыя: архітэктурныя рашэнні, генеральны план, холадазабеспячэнне, інтэр’еры і інш.
Па метадзе праектавання: спачатку пабудова 3D потым чарцяжы і наадварот.
Па носьбіце: лічбавыя, папяровыя
Агульнапрынятымі для ўсіх галін у міжнароднай практыцы лічацца дзевяць відаў чарцяжоў:
Рабочыя чарцяжы дэталяў робіць тэхнік-канструктар, інжынер-канструктар. Чарцёж дэталі складаюць у адпаведнасці з патрабаваннямі неабходнага стандарту, аб якіх пайдзе прамову далей.
Канструктарскае бюро (КБ) — падраздзяленне вытворчай арганізацыі, калектыў інжынераў і дызайнераў, якія займаюцца распрацоўкай і канструяваннем абсталявання і прыбораў або іх складовых частак.
КБ можа быць камерцыйная арганізацыя, якая прадстаўляе паслугі для вытворчасці: прамысловы дызайн, інжынірынг, прататыпіраванне вырабаў, канструктарская дакументацыя і аўтарскі нагляд.
Асноўныя правілы тэхнічнага чарцяжа
Памерныя лініі не павінны размяшчацца занадта далёка ці занадта блізка ад контуру дэталі. Таксама яны павінны размяшчацца з аднолькавым крокам і на адным узроўні адносна адна адной. Аб’ядноўвайце вынаскі, калі ў паданні ёсць некалькі аднолькавых аб’ектаў.
Не перагружанасць віда чарцяжа памерамі. Калі іх занадта шмат, становіцца цяжка зразумець, да чаго ставяцца тыя ці іншыя памеры. У такім разе лепш скарыстацца вынаснымі ці дадатковымі выглядамі.
Памеры на чарцяжы не павінны паўтарацца.