cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Масавае забойства на ваенным палігоне ў Белгародскай вобласці
Ход падзей
Падчас заняткаў па агнявой падрыхтоўцы адзін з вайскоўцаў, які да гэтага страляў па мішэнях, нечакана разгарнуў кулямёт у бяззбройны натоўп і адкрыў агонь. Разам з ім з аўтамата страляў яшчэ адзін чалавек. Тыя, хто нападаў, былі забітыя снайперамі. Адразу некалькі крыніц паведамілі аб тым, што страляніна адбылася яшчэ ў 10 ці 12 гадзін раніцы. Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі паведаміла пра падзею са шматгадзіннай затрымкай (паведамленне ў ТАСС з’явілася ў 22:22).
Загінуўшыя і параненныя
Мінабароны Расійскай Федэрацыі паведаміла пра 11 загінуўшых і 15 параненых. Паводле паведамленняў іншых крыніц, колькасць загінулых розніцца ад 10 да 22 чалавек. Мінабароны РФ сцвярджала, што пацярпелі добраахвотнікі, аднак іншыя крыніцы паведамлялі, што на палігоне размяшчаліся мабілізаваныя з Бранскай вобласці. Губернатар Белгародскай вобласці Вячаслаў Гладкоў у відэазвароце ўдакладніў, што сярод пацярпелых няма жыхароў вобласці.
Расследаванне
Па факту падзеі Следчым камітэтам па Заходняй ваеннай акруге была распачата крымінальная справа аб масавым забойстве па артыкуле 105 Крымінальнага кодэкса Расійскай Федэрацыі.
У Мінабароны Расійскай Федэрацыі растрэл назвалі тэрактам.
6-я Яблыневая вуліца (Наваполацк)
6-я Яблыневая вуліца (, 6-я Яблоневая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Будаўнік 2003" недалёка ад берага Заходняй Дзвіны. Працягласць вуліцы складае 420 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.
Аўгуст Моцны
Аўгуст «Моцны», Фрыдрых Аўгуст I, Аўгуст II (12 мая 1670, Дрэздэн — 1 лютага 1733) — курфюрст саксонскі (1694 — 1733), кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1697—1706, 1709—1733).
Біяграфія
Пасля смерці Яна Сабескага 17 чэрвеня 1696 у Рэчы Паспалітай пачалася барацьба за сталец. На яго прэтэндавалі розныя асобы, якія імкнуліся атрымаць падтрымку ў магнатаў краіны. У 1697 г. Аўгуст перайшоў у каталіцтва. Найбольш вострая барацьба была паміж групоўкамі, якія падтрымлівалі Аўгуста Моцнага (вылучэнца Расіі і Аўстрыі) і француза Франсуа Людовіка дэ Бурбон графа Конці (вылучэнца Францыі). Адбылася падвоеная элекцыя, на адным сойме абралі Конці, а на наступны дзень пры дапамозе расійскіх войскаў на іншым сойме абралі Аўгуста, які быў каранаваны. Аднак падобны вынік не задаволіў значную частку магнатаў і ў краіне стварылася моцная апазіцыя.
Аднак валадарства Станіслава не задавальняла Пятра I, саюзніка Аўгуста і ворага Карла. Войскі Пятра ўвайшлі ў Рэч Паспалітаю, рабуючы ВКЛ, з мэтай вярнуць сталец Аўгусту і перашкодзіць прасоўванню шведаў да межаў Расіі. Шведскае войска намагалася даць расійскаму генеральную бітву, аднак гэта не было ў планах рускіх — расійскія войскі ўнікалі сутычак. Пасля Палтаўскай бітвы (7 ліпеня 1709) Ляшчынскі застаўся без падтрымкі. Аўгуст Моцны, даведаўшыся пра перамогу Пятра, з 10-тысячным войскам увайшоў у Рэч Паспалітую. Пасля Рыбніцкага дагавора (5 снежня 1712) Станіслаў Ляшчынскі вымушаны быў адмовіцца ад стальца і знаходзіцца за мяжой, Аўгуст Моцны зноў становіцца каралём і вялікім князем.
Намагаўся ўзмацніць сваю ўладу, таму ў Рэчы Паспалітай разгарнулася барацьба паміж прыхільнікамі шляхецкай залатой вольнасці, якія згуртаваліся ў Віленскую і Тарнагродскую канфедэрацыі і прыхільнікамі караля аб'яднанымі ў Сандамірскую канфедэрацыю. Першых падтрымлівалі магнаты, а другіх разам з Аўгустам Моцным — Расія і Прусія.
3 гэтага часу пачалося актыўнае ўмяшанне Расіі ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай. Нямы сойм (1717) устанавіў пратэкцыю рускага цара над Рэччу Паспалітай, была максімальна абмежавана колькасць войскаў — Польшчы да 18 тыс. і ВКЛ да 6 тыс. У Рэчы Паспалітай у гэты час было 60 тыс. расійскага войска. Пётр I дамогся, каб 30 тыс. саксонскага войска было выведзена з Рэчы Паспалітай. Пад расійскім ціскам сойм прыняў пастанову аб забароне праваслаўнай і пратэстанцкай шляхце (дысідэнтам) займаць дзяржаўныя пасады, што пасля прычынілася да падзелаў Рэчы Паспалітай. Акрамя Расіі ў палітычныя справы Рэчы Паспалітай пачалі ўмешвацца Прусія, Аўстрыя і Францыя.
Аўгуст Моцны больш клапаціўся пра развіццё Саксоніі, і Рэч Паспалітую падпарадкоўваў гэтым мэтам. Намагаючыся ўзмацніць сваю ўладу ў Польшчы і ВКЛ ён абапіраўся на дапамогу суседніх дзяржаў, на карысць якіх збіраўся аддаць частку тэрыторыі Рэчы Паспалітай.
Радужны (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга)
Радужны (Радужный) — горад (з 1985) у Расіі, у складзе Ніжневартаўскага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 48,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1973 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Аган.
Дзмітрый Міхайлавіч Яблачкін
Дзмітрый Міхайлавіч Яблачкін (нар., с. Верхні Ікорац, Баброўскі раён, Варонежская вобласць — , Баброў) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Пасля вайны да 1970 годзе працаваў у лясгасе. Жыў у горадзе Баброў, дзе памёр 16 кастрычніка 1982 года. Імем героя названа вуліца ў Магілёве.
Сарма
Сарма — вецер, што дзьме ў сярэдняй частцы Байкала. З’яўляецца самым магутным ветрам Байкала. Назву атрымаў па імю ракі Сарма, у вусці якой сарма найбольш моцная і ўстойлівая. Адносіцца да вятроў тыпу бары, з’яўляецца разнавіднасцю горнай.
Гэты моцны шквалісты вецер вырывацца з даліны ракі Сарма, якая ўпадае ў Малое Мора на захадзе возера. Халоднае арктычнае паветра з Прыленскага узвышша, перавальваючыся праз Прыморскі хрыбет, патрапляе ў завужаную да Байкала даліну рака Сарма — прыродную аэрадынамічную трубу, на выхадзе з якой дасягае ураганнай хуткасці.
Сарма можа бесперапынна дзьмуць некалькі сутак, вецер пры гэтым бывае настолькі моцны, што валіць дрэвы, пераварочвае судны, зрывае дахі з дамоў і скідае свойскую жывёлу з берага ў мора. Дахі дамоў жыхары пасёлка Сарма прывязваюць да зямлі. Сарма найбольш частая і лютая восенню і зімой. У лістападзе яна дзьме 10 дзён, у снежні — 13. Звычайна Сарма ахоплівае Малое Мора і заходнюю частку Байкала, але часам можа адчувацца і на ўсходнім беразе возера.
Прыкметай набліжэння сармы служаць слаіста-кучавыя аблокі з рэзка акрэсленымі межамі, якія збіраюцца над вяршынямі Прыморскага хрыбта паблізу Сармінскай цясніны. Звычайна ад пачатку канцэнтрацыі аблокаў да першага парыву сармы праходзіць 2-3 гадзіны. Апошнім папярэджаннем з’яўляецца адкрыццё «варот» — з’яўленне прасвету паміж вяршынямі гор і ніжняй аблямоўкай хмар.
Залатухіна (Курская вобласць)
Насельніцтва — 4579 чал. (2017). Пасёлак размяшчаецца на беразе ракі Снавы (прыток Тускары) у месцы ўпадзення ў яе Палявой Снавы. Чыгуначная станцыя Арлоўска-Курскага аддзялення Маскоўскай чыгункі, за 40 км на поўнач ад Курска. Звязаны аўтамабільнымі дарогамі з Курскам (44 км), а таксама раённымі цэнтрамі: Фацежам (42 км) і Понырамі (32 км).
Герб Адыгеі
Герб Адыгеі з'яўляецца сімвалам Адыгеі. Прыняты Парламентам Рэспублікі 24 сакавіка 1994 года.
Апісанне
Герб Адыгеі ўяўляе сабой круг, зверху апраўлены стужкай з надпісам «Рэспубліка Адыгея» на рускай і адыгейскай мовах. У сярэдзіне стужкі — вялікая зорка, з бакавіц — лісце дуба, клёна (злева), залацістыя каласы пшаніцы, катахі кукурузы (справа). Круг замыкаецца скарачэннем слоў «Расійская Федэрацыя» — літарамі РФ, над якімі намаляваны нацыянальны стол — анэ з хлебам і соллю. У сярэдзіне круга — галоўны герой нарцкага эпасу Саўсрык'о на агністым ляцяшчым кані.
У руцэ вершніка — палыхаючы факел, які волат выкраў у багоў для людзей. Промні ад гэтага агню як бы рассыпаюцца па небазбору дванаццаццю зорачкамі. Палёт вершніка на кані сімвалізуе палёт маладой рэспублікі ў будучыню, да прагрэсу. Узаранае поле, стол з хлебам-соллю разам са змешчанымі ў гірляндзе герба каласамі пшаніцы і проса, катахамі кукурузы, галавой быка сімвалізуюць багацце рэспублікі, створанае працай яе народа. Малюнкі гор, ралля, лісця клёна і дуба характарызуюць геаграфічныя і прыродныя асаблівасці рэспублікі, якая размешчаная на маляўнічых паўночных схілах Каўказскага хрыбта і далінах рэк Кубані і Лабы і ўрадлівай Прыкубанскай раўніне, гавораць аб лясных багаццях края. Намаляваная ў верхняй частцы герба вялікая пяціканцовая зорка ўвасабляе яднанне і братэрства шматнацыянальнага насельніцтва Рэспублікі Адыгея.
Сяргей Сцяпанавіч Шчагрыковіч
Сяргей Шчагрыковіч (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў мінскім МТЗ-РІПА (пазней «Партызан»). Гуляў за фарм-клуб МТЗ-РІПА-2 і дубль. Не змог заняць месца ў аснове і ўлетку 2010 года перайшоў у брэсцкае «Дынама». Пасля сезона 2011 пакінуў брэсцкі клуб і ў жніўні 2012 года стаў іграком «Мінска», але не змог замацавацца ў сталічным клубе.
У студзені 2014 года па заканчэнні тэрміну кантракта пакінуў смалявіцкі клуб, пасля чаго спрабаваў працаўладкавацца ў «Гомелі». У выніку не падышоў гомельскаму клубу і ў лютым 2014 года апынуўся ў складзе мазырскай «Славіі», якой дапамог вярнуцца ў Вышэйшую лігу па выніках сезона 2014. У сезоне 2015 працягваў быць асноўным іграком мазыран, выступаў на пазіцыі правага абаронцы.
У лютым 2016 года года адправіўся на прагляд у клуб «Крумкачы», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. У сезоне 2016 быў асноўным правым абаронцам мінчан. У снежні 2016 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Крумкачы».
У студзені 2017 года далучыўся да «Слуцка», з якім у лютым падпісаў кантракт. Пачынаў сезон 2017 на лаўцы запасных, пазней стаў з’яўляцца ў асноўным складзе. У другой палове сезона зноў стаў часцей заставацца на лаўцы запасных. У снежні 2017 года падоўжыў кантракт са «Слуцкам». У сезоне 2018 з’яўляўся на полі нерэгулярна, часам выхадзіў на замену ці заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2018 года пакінуў слуцкі клуб.
У пачатку 2019 года праходзіў прагляд у мазырскай «Славіі», аднак у выніку ў лютым стаў іграком брэсцкага «Руха». У брэсцкай камандзе часцей выхадзіў на замену. У жніўні 2019 года пакінуў «Рух».
У красавіку 2020 года далучыўся да клуба «Астравец» з Другой лігі, гуляў там да канца 2020 года.
Шыхаў
Шы́хаў (, Шихов) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Стрэшынскага сельсавета. Размешчана за 30 км на поўдзень ад Жлобіна, 20 км ад чыг. ст. Салтанаўка (на лініі Жлобін—Гомель), 70 км ад Гомеля, на ўсх. ускраіне р. Жарэла (прыток р. Дняпро). Транспартныя сувязі па прасёлачнай, а затым аўтадарозе Бабруйск—Гомель. 151 гаспадарка, 291 жыхар (2004 г.).
Сяргей Сцяпанавіч Шчагрыковіч
Сям’я
Стрыечны брат Сяргея, Дзмітрый Шчагрыковіч, таксама з’яўляецца футбалістам.
Шыхаў
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі паселішчы 8—5-га тысячагоддзяў да н.э. (за 0,5 км на поўначы ад вёскі) і майстэрня каменнага веку (за 0,4 км на поўдні ад могілак) сведчаць аб засяленні тутэйшых мясцін у глыбокай старажытнасці. Па пісьмовых крыніцах вядома з 19 ст. як вёска ў Стрэшынскай вол. Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні Па рэвізіі 1858 г. 40 двароў, 340 жыхароў, уладанне князя Л. М. Галіцына. У 1880 г. 67 двароў, 386 жыхароў хлебазапасны магазін. У 1895 г. адкрыта школа граматы, ператвораная ў 1909 г. у царкоўна-прыходскую, а ў 1917 г. у земскую (размяшчалася ў наёмнай сялянскай хаце). Паводле перапісу 1897 г. 108 двароў 725 жыхароў, 2 ветракі, крупарушка, піцейны дом. У 1909 г. 117 двароў, 956 жыхароў, 2893 дзес. зямлі. У 1924 г. з вёскі быў выдзелены пас. Дружны. 3 20.8.1924 г. да 21.8.1925 г. цэнтр Шыхаўскага сельсавета Стрэшынскага раёна Бабруйскай акругі. У 1930 г. арганізаваны калгас «Камсамолец». У Вялікую Айчынную вайну 161 вясковец загінуў на фронце. Вызвалена ад нямецка-фашысцкай акупацыі 29.11.1943 г. У снежні 1943 г. — лістападзе 1944 г. у вёсцы размяшчаўся палявы шпіталь савецкіх войск. Паводле перапісу 1959 г. 591 жыхар. У 1962 г. да вёскі далучаны пасёлкі Дружны, Зароўскі, у 1966 г. — пасёлак Садовы. У складзе калгаса «Праўда» (цэнтр — в. Верхняя Алба).
Да 23 лістапада 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Верхнеалбянскага сельсавета.
Агульнае
Цагельны завод, аддз. сувязі, Дом культуры. Планіровачна складаецца з працяглай крывалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, да якой далучаюцца кароткія прамалінейныя вуліцы. Каля вёскі залежы суглінку і гліны.
Забудова двухбаковая, мураваная і драўляная, сядзібнага тыпу. Радзіма ўдзельніка парада Перамогі ў Маскве 24.6.1945 г. А. С. Андрухова.
Папская тыяра
Тыя́ра (τιάρα — старажытны персідскі галаўны ўбор) — трайная карона, адметны высокі яйцападобны галаўны ўбор, які ўвянчаны невялікім крыжам і трыма вянкамі і мае ззаду дзве спадаючыя стужкі, які насілі Папы Рымскія з пачатку XIV стагоддзя па 1965 год.
Гісторыя тыяры
Першапачаткова простая высокая шапка, у эпоху Сярэднявечча яна набыла тры вянкі і здабыла сваю канчатковую форму напачатку XIV стагоддзя. Вянкі сталі лічыцца сімваламі Тройцы ці трох статусаў Царквы: Рым, хрысціянскі свет і духоўнае валадарства. Тыяра можа быць на Богу-Айцу, больш часта ў раннім нідэрландскім жывапісе; яе можа носіць Аарон, як правобраз святарства.
У старажытнагрэчаскай літаратуры тэрмін азначае персідскі галаўны ўбор з лямца ў форме ўсечанага конусу, але перш за ўсё — карону персідскага цара, упрыгожаную зубцамі і зоркамі. Іншая форма тыяры — мітра з покрывам для рота, якую носіць Дарый III на мазаіцы ў Пампеях, якая адлюстроўвае яго бітву з Аляксандрам Вялікім. Фрыгійскі каўпак, сімвал народаўладдзя падчас Французскай рэвалюцыі, можна таксама расцэньваць як тыяру. У Сярэднявеччы трайная карона Папы тлумачыцца як сімвал улады над трыма сферамі — небам, зямлёй і падземным светам ці над трыма класічнымі часткамі зямлі: Азіяй, Афрыкай, Еўропай (заселенымі нашчадкамі сыноў Ноя: Сіма, Яфета і Хама). Паводле іншых тлумачэнняў тры кальцы (вобады) тыяры ёсць указаннем на царкву, якая пакутуе, змагаецца і перамагае. У такім выглядзе яна малявалася пачынаючы з Папы Урбана V (памер у 1370 г.). Тыяра лічыцца таксама атрыбутам св. Пятра, Папы Рыгора ці Св. Сафіі. Папы, адхіленыя яшчэ пры сваім жыцці, ці святыя, святасць якіх адмаўлялася, маляваліся з тыярай, якая ляжыць на зямлі. У тыяры з пяці кольцаў паўстае толькі Бог-Айцец на выявах Троіцы.
Тыяра як сімвал
Чаму быў дададзены трэці вянок — невядома, хоць прапаноўваліся розныя інтэрпрэтацыі другой назвы папскай тыяры — triregnum («трохцарства»), напрыклад, як вобраз улады Папы над нябёсамі, зямлёй і пеклам ці траістых правоў Папы як суддзі, заканадаўца і святара ўсяго каталіцкага свету
Тыяра і сучаснасць
Апошнім Папам, які каранаваўся тыярай, быў Павел VI у 1963 годзе. Для яго была спецыяльна створана тыяра Міланскай дыяцэзіяй. Пасля каранацыі Паўла VI тыяра была змешчана на алтар базілікі Святога Пятра, а ў 1968 годзе яна была перададзена ў дар Базіліцы Беззаганнага зачацця ў Вашынгтоне. Пасля гэтага ні Ян Павел I, ні Ян Павел II, ні Бенедыкт XVI, ні Францыск не каранаваліся тыярай (двое апошніх нават прыбралі тыяру з Папскага Герба).
NGC 3004
NGC 3004 — зорка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Горная (вецер)
Горная — паўночна-заходні вецер тыпу бары на Байкале. Названы так таму, што дзьме з Прыморскага і Байкальскага хрыбтоў на водную роўнядзь Байкала. Самы часты вецер у кастрычніку і лістападзе.
Узнікненне гэтага ветру абумоўлена існаваннем на паўночным узбярэжжы Байкала горных град Прыморскага і Байкальскага хрыбтоў. Халодныя арктычныя масы, падыходзячы да Байкала, прыпыняюцца ля падножжаў гэтых горных масіваў, не здольныя пераваліць іх з ходу. Назапасіўшы крытычную масу, халоднае паветра перавальвае праз горы і, паскараючыся, накіроўваецца па стромкіх схілах да Байкала. Горная — самы раз’юшаны і падступны з байкальскіх вятроў. Налятае раптоўна, хуткасць нарастае скачкамі, максімальная хуткасць ветру можа дасягаць 40-50 м/с.
У некаторых месцах ўзбярэжжа — у далінах горных рэк — існуюць асабліва спрыяльныя ўмовы для разгону паветраных патокаў. Так узнікаюць сарма, харахаіха і іншыя разнавіднасці горнага ветру ўраганнай сілы.
Касторнае
Касторнае (Касто́рное) — пасёлак гарадскога тыпу ў Курскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Касторанскага раёна, утварае гарадское паселішча пасёлак Касторнае. У ХІХ стагоддзі сяло Касторнае было ў складзе Касторнай воласці Землянскага павета Варонежскай губерні.
Насельніцтва — 3458 чал. (2017).
Размешчаны на рацэ Алым (басейн Дона).
Вузел чыгуначных ліній Ялец — Валуйкі (на Данбас) і Курск — Варонеж. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1959 года.
7-я Яблыневая вуліца (Наваполацк)
7-я Яблыневая вуліца (, 7-я Яблоневая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Будаўнік 2003" недалёка ад берага Заходняй Дзвіны. Працягласць вуліцы складае 410 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.
Валерый Іванавіч Папкоў
Валерый Іванавіч Папко́ў (Валерий Иванович Попко́в;,  — , ) — вучоны ў галіне электратэхнікі і электраэнергетыкі, доктар тэхнічных навук, акадэмік АН СССР (1966), Герой Сацыялістычнай Працы (1978).
Біяграфія
В. І. Папкоў нарадзіўся ў Маскве. Скончыў 10 класаў школы. У 1930 годзе скончыў Маскоўскі механіка-машынабудаўнічы інстытут імя М. Э. Баўмана (Маскоўскі энергетычны інстытут). Працаваў на шахце ў Днепрадзяржынску, металургічным заводзе ў Днепрапятроўску. У 1932—1936 гг. ва Усесаюзным электратэхнічным інстытуце імя У. І. Леніна. З 1936 года кіраўнік Высакавольтнай лабараторыі канструктарскага бюро Наркамата боепрыпасаў СССР. У 1943 годзе паступіў у аспірантуру пры Энергетычным інстытуце імя Г. М. Кржыжыноўскага Акадэміі навук СССР. У 1947 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1948 года старэйшы навуковы супрацоўнік інстытута. У 1951 годзе ўступіў у КПСС. У 1953 годзе абраны членам-карэспандэнтам АН СССР, з 1 ліпеня 1966 г. акадэмікам. У 1957—1965 гг. В. І. Папкоў на пасадзе намесніка дырэктара Энергетычнага інстытута і адначасова з 1959 года — загадчык створанай ім лабараторыяй высокіх напружанняў. У 1965—1980 гг. намеснік дырэктара, акадэмік-сакратар Аддзялення фізіка-тэхнічных праблем АН СССР. У 1974—1978 гг. Прэзідэнт Міжнароднай электратэхнічнай камісіі (МЭК), у 1978—1980 гг. — віцэ-прэзідэнт. У 1968—1979 гг. В. І. Папкоў уваходзіў у склад прэзідыума Вышэйшай атэстацыйнай камісіі.
Памёр В. І. Папкоў 12 снежня 1984 г. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Навуковая і грамадская дзейнасць
В. І. Папкову належаць працы па тэхніцы высокіх напружанняў, электрычных разрадах у газах пры высокіх напружаннях, тэхніцы перадачы электрычнай энергіі на вялікія адлегласці, электронна-іоннай тэхналогіі і інш. Распрацаваў методыку ацэнкі страт электрычнай энергіі ад утварэння электрычных разрадаў на правадах.
В. І. Папкову таксама з'яўляўся членам рэдакцыйных калегій некалькіх навукова-папулярных часопісаў, уваходзіў у склад спецыялізаваных вучоных саветаў.
Гомельская дзіцячая чыгунка
Гомельская дзіцячая чыгунка — першая дзіцячая чыгунка на тэрыторыі Беларусі і пятая ў СССР.
Гісторыя
Дарога была адкрыта ў жніўні 1936 года, размяшчалася ў раёне стадыёна «Лакаматыў» і была даўжынёй 0,5 км. Меліся асобнае паравознае дэпо, станцыйныя пабудовы, навучальны будынак. На дарозе эксплуатаваліся танк-паравоз АЛКА серыі В і два міні-вагона, пад заказ пабудаваныя на Гомельскім вагонарамонтным заводзе.
Планавалася прадоўжыць дарогу да піянерскага лагера, размешчанага ў раёне вёскі Ляшчынец (цяпер адзін з раёнаў Гомеля), павялічыўшы яе даўжыню на 3-4 кіламетры. Летам 1941 года дарога была зачынена з-за пачатку Вялікай Айчыннай вайны, падчас вайны разбурана, а ў пасляваенныя гады не аднаўлялася.
Пётр Мікалаевіч Суркоў
Пётр Мікалаевіч Суркоў (24.07.1915 — 12.01.1944) — савецкі афіцэр, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, намеснік камандзіра па палітчастцы 2-га батальёна 212-га гвардзейскага стралковага палка 75-й гвардзейскай стралковай дывізіі 30-га стралковага корпуса 60-й арміі Цэнтральнага фронту, гвардыі старшы лейтэнант, Герой Савецкага Саюза (1943 г.).
Біяграфія
Нарадзіўся 24 ліпеня 1915 года ў вёсцы Ермакоўскае цяпер Краснаярскага края. Скончыў дзесяцігодку, працаваў настаўнікам у вёсцы Раз’езжае Краснаярскага краю. Прайшоў службу ў Чырвонай Арміі ў 1937—1940 гадах. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны прызваны ў армію. Скончыў палкавую школу і курсы палітскладу ў 1942 годзе, ваенна-палітычнае вучылішча ў 1943 годзе.
Гвардыі старшы лейтэнант Суркоў П. М. асабліва вызначыўся падчас фарсіравання Дняпра на поўначы ад Кіева, у баях пры захопе і ўтрыманні плацдарма ў раёне вёсак Глебаўка і Яснагародка (Вышгарадскі раён Кіеўскай вобласці) на правым беразе Дняпра восенню 1943 года
На працягу верасня ўдзельнічае ў цяжкіх баях за ўтрыманне і пашырэнне плацдарма.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 кастрычніка 1943 года за паспяховае фарсіраванні ракі Дняпро паўночней Кіева, трывалае замацаванне плацдарма на заходнім беразе ракі Дняпро і праяўленыя пры гэтым мужнасць і геройства гвардыі старэйшаму лейтэнанту Суркову Пятру Мікалаевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
Павяцкі сельсавет
Павя́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Павяцце.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мёрскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Друйскага пассавета перададзены 13 населеных пунктаў (Антанова, Баркі, Верасянка, Дзярыпарты, Дубоўка, Ідолта, Мілашова, Мінаўты, Рудакі, Рыбачкі, Сталяроўшчына, Тычкі і Якужы). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Аляксандраўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: Каснарэўшчына, Міжрэчча, Паршэлева, Сташулі і Суромшчына). 14 красавіка 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мальцаўскага сельсавета (8 населеных пунктаў: Варанькі, Дабравольшчына, Застарынцы, Панізнікі, Разаліна, Сочнева, Узгон і Чарняўцы), населеныя пункты Паршэлева і Суромшчына перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Друйскага пассавета. 18 мая 1963 года ў склад сельсавета з Друйскага пассавета перададзены 36 населеных пунктаў (Антанова, Аўсюкі, Бабарыкі, Баркі, Белае Возера, Дзярыпары, Дубоўка, Ермалова, Ідолта, Казакова, хутар Казакова, Каменка, Леснічоўка, Мілашова, Мінаўты, Новае Сяло, Паршэлева, Пруднікі, Пустынькі, Рубеж-Стайкі, Рудакі, Рыбачкі, Рыжыя, Савуці, Стайкі, Сталяроўшчына, Суднікі, Суромшчына, Сухарэўшчына, Тычкі, Урбанава, Цілеўшчына, Шалціны, Шаркелі, Шнуркі і Якужы). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 59 населеных пунктаў. 5 ліпеня 1983 года ў склад Якубаўшчынскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёска Варанькі і хутар Застарынцы). 4 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Даўгінаўскага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (вёскі Александрына, Вята, Дарожкі, Драгуны, Дэмскія, Паташня, Тараракі, Чамяры, Чурылава Далёкае, хутары Букава і Рыбакі). 13 красавіка 2006 года ў склад сельсавета з Даўгінаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Кіслякі, Латышы, Лысагорка і Пуцінава).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1741 чалавек, з іх 88,7 % — беларусы, 6,7 % — палякі, 3,3 % — рускія.
Тэхналагічная сінгулярнасць
Тэхналагічная сінгулярнасць — гіпатэтычны момант, па сканчэнні якога, на думку прыхільнікаў гэтай канцэпцыі, тэхнічны прагрэс стане настолькі хуткім і складаным, што апынецца недаступным разуменню. , мяркуецца, наступны пасля стварэння штучнага інтэлекту і самаўзнаўляльных машын, інтэграцыі чалавека з вылічальнымі машынамі, альбо значнага скачкападобнага павелічэння магчымасцей чалавечага мозгу за кошт біятэхналогій.
Па некаторых прагнозах, тэхналагічная сінгулярнасць можа наступіць ужо каля 2030 года.
Агульныя звесткі
Значныя спадарожныя змены, якія стануць тэхнічна магчымымі з прыходам тэхналагічнай сінгулярнасці, гэта:
Гісторыя канцэпцыі
Ідэю аб росце, што паскараецца, навуковых вед упершыню можна сустрэць у працах Ф. Энгельса. У сярэдзіне XIX стагоддзя ён пісаў пра тое, што навука рухаецца наперад прапарцыйна масе ведаў, атрыманых у спадчыну ёю ад папярэдняга пакалення. На яго думку, з часу свайго ўзнікнення (XVI-XVII стст.) развіццё навук узмацнялася прапарцыйна квадрату адлегласці (у часе) ад свайго зыходнага пункта. Блізкія ідэі выказваў В. І. Вярнадскі, які пісаў аб бесперапынным узмацненні тэмпаў навуковага творчасці. На думку некаторых сучасных даследчыкаў, мае месца «экспанентны закон развіцця навукі", які выяўляецца ў адпаведным павелічэнні колькасці навуковых работнікаў, навуковых арганізацый, публікацый і іншых паказчыкаў.
Блізка да канцэпцыі сінгулярнасці знаходзяцца ідэі Станіслава Лема аб верагоднай эвалюцыі камп’ютараў. У найбольш гранічнам выглядзе эвалюцыя камп'ютараў апісана ў эсэ «Голем XIV лекцыя XLIII. Пра сябе».
Пачатак сінгулярнасці
Аднымі з фундаментальных адкрытых пытаннямі наконт сінгулярнасці з'яўляюцца пытанні пра яе існаванне, часу наступу і тэмпах росту тэхналагічных змяненняў. Экстрапаляцыя некаторых тэндэнцый паказвае, што сінгулярнасць можа адбыцца да 2020 года; магчыма, гэту дату трэба перагледзець і наблізіць да 2018 ці нават 2016 года, калі спадзявацца на самую апошнюю ацэнку Дэні Эдэра (Dani Eder) аб тым, што час падваення магутнасці камп'ютараў ўпала да 9 месяцаў да верасня 2002 года, - і яна павінна быць вельмі раптоўнай, што характэрна для прыроды гіперэкспаненцыйнай крывой.
Крытыка канцэпцыі
Некаторыя навукоўцы выступаюць з абгрунтаванай крытыкай дадзенай канцэпцыі, сцвярджаючы, што відавочна выяўленага пункту сінгулярнасці, з вострым крызісам, не існуе. Яны робяць дапушчэнне, што развіццё ідзе па S-падобнай (лагістычнай) крывой, і ўжо з пачатку 1970-х гадоў пачалося запавольванне, той бок «кропка сінгулярнасці» ў працэсе мадэрнізацыйнага фазавага пераходу ўжо пройдзена ; пры гэтым пад кропкай сінгулярнасці тут маецца на ўвазе такая кропка на графіку развіцця, у якой хуткасць максімальная (сярэдзіна S-падобнай крывой).
Канцэпцыя тэхналагічнай сінгулярнасці ў палітыцы
Тэхналагічная сінгулярнасць як следства развіцця нанатэхналогій разглядаецца ў справаздачы 2007 Камісіі па эканамічнай палітыцы Кангрэса ЗША.
Спіс аб’ектаў PGC (1826001—1827000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1826001—1827000)
Герб Рэспублікі Алтай
Герб Рэспублікі Алтай з'яўляецца сімвалам Рэспублікі Алтай. Прыняты Парламентам Рэспублікі 6 кастрычніка 1993 года.
Апісанне
Герб Рэспублікі Алтай уяўляе сабой сіне-блакітны круг, абрамлены вузкай палоскай залацістага колеру. Гэта знак вечнага сіняга неба Алтая. На сіне-блакітным фоне намаляваныя: у верхняй частцы круга трохгаловая вяршыня адной з найвысокіх гор Цэнтральнай Азіі — Бялухі — Юч Сюмера, сімвалізуючая прыгажосць і моц роднай зямлі (белага колеру); у цэнтры — белы грыфон — Кан-Кярэдэ з галавой і залацістымі крыламі птушкі і тулавішчам льва (плямы на тулавішчы залацістага колеру; грудзі, кіпцюры і плямы на нагах і кончык хваста чырвона-бэзавага колеру. Дзюба, асновы і канцы крылаў, пляма на шыі — чорныя), які ўвасабляе сабою святую сонечную птушку, якая беражэ супакой, мір, шчасце, багацце роднай зямлі, апякунку звяроў, птушак і прыроды; у ніжняй частцы круга — арнаментальны малюнак двух самых вялікіх рэк Алтая — Біі і Катуні з іх прытокамі; паміж імі трыножнік залацістага колеру — агмень — знак Радзімы, крэпасці і вечнасці роднай хаты; хвалістыя лініі пад трыножнікам — агменем — знак Цялецкага возера — Шастак-Келя. Арнаментальны малюнак рэк і Цялецкага возера бірузова-ізумруднага колеру.
Камуны Італіі
Каму́на ў Італіі — адміністрацыйная адзінка трэцяга ўзроўня. Складаецца звычайна з галоўнага горада, які дае камуне назву, і прылеглых тэрыторый.
На ўзроўні камуны ў Італіі ажыцяўляюцца шматлікія дзяржаўныя функцыі: рэгістрацыя нараджэнняў і смерцяў, месцаў пражывання і спісаў выбаршчыкаў, кіраванне камунальнай уласнасцю, у тым ліку дарогамі.
Главой камуны з'яўляецца мэр (sindaco), заканадаўчым органам — савет камуны (consiglio comunale), а выканаўчым — управа камуны (giunta comunale). Мэр і члены савета выбіраюцца адначасова жыхарамі камуны: кааліцыя абранага мэра (ён павінен атрымаць абсалютную большасць галасоў у першым або другім туры) атрымлівае тры пятых месцаў у савеце. Кіраванне ўзначальваецца мэрам, які прызначае яго астатніх членаў, званых асэсарамі (assessori). Управа камуны размяшчаецца ў будынку, звычайна званым муніцыпалітэт (municipio) ці «дом камуны» (palazzo comunale).
Па стане на 2007 год у Італіі налічваецца 8101 камуна, якія істотна адрозніваюцца па плошчы і насельніцтву. Так, камуна Рым (Лацыё) мае плошчу 1285,30 км² і насельніцтва 2 726 539 чалавек, што робіць яе найбольшай у Італіі па абодвух паказчыках; Ф'ера-дзі-Прым'ера ў правінцыі Трэнта — самая маленькая (0,15 км²), а Мартэронэ (правінцыя Лека) — самая маланаселеная, толькі з 38 жыхарамі (2009 г.).
Такія кантрасты прыводзяць да неэфектыўнасці адзінага стылю кіравання камунамі, але планы ўрада па ўзбуйненні або падзелу камун часта натыкаюцца на актыўнае процідзеянне мясцовых жыхароў, бо ў адрозненне ад правінцый і рэгіёнаў камуны маюць вельмі даўнюю гісторыю, якая налічвае сотні, а часам і тысячы гадоў.
Шматлікія камуны маюць сваю паліцыю (polizia municipale, ), якая адказвае за парадак у грамадскіх месцах, рух транспарта і сочыць за выкананнем ліцэнзій на гандаль.
Некаторымі дадатковымі правамі і паўнамоцтвамі карыстаюцца горныя супольнасці (comunita montane) — асацыяцыі камун, размешчаных у горнай мясцовасці.
Восіп Эмілевіч Мандэльштам
Во́сіп Эмі́левіч Мандэльшта́м (, Варшава, Царства Польскае, Расійская імперыя —, Уладзівастоцкі перасыльны пункт АДПУ (лагерны пункт Другая рэчка пад Уладзівастокам, Прыморскі край, РСФСР, СССР) — НКВД СССР, ГУЛАГ) — расійскі паэт, эсэіст, перакладчык і літаратурны крытык.
Біяграфія
Восіп Мандэльштам нарадзіўся 2 (14 студзеня) 1891 года ў Варшаве. Паходзіў з заможнай сям’і яўрэяў-літвакоў. Бацька, Эміль Веньямінавіч (1856—1938), быў майстрам пальчаткавай справы, купцом першай гільдыі, што давала яму права жыць па-за мяжой аселасці. Маці, Флора Восіпаўна Вярблоўская, была музыкантам. Пазней Восіп быў ахрышчаны ў метадыскай царкве.
У 1897 годзе сям’я Мандэльштамаў пераехала ў Пецярбург, дзе вучыўся ў Цянішаўскім вучылішчы (1900—1907), адной з найбольш прагрэсіўных тагачасных навучальных устаноў. У 1908—1910 гадах вучыўся ў Сарбоне і ў Гайдэльбергскім універсітэце, у 1911—1917 гадах (з перапынкамі) — на рамана-гярманскім аддзяленні гісторыка-філалагічнага факультэту Пецярбургскага ўніверсітэта.
У 1922 годзе ў Кіеве ажаніўся з Надзеяй Якаўлеўнай Хазінай і пераехаў у Маскву.
Апошнія гады жыцця
У маі 1937 года атрымаў дазвол выехаць з Варонежа. 5 мая 1938 года паўторна арыштаваны ў падмаскоўі і абвінавачаны ў «контаррэвалюцыйнай дзейнасці». 2 жніўня прыгавораны да 5 гадоў выпраўленчых лагероў і накіраваны па этапе ў лагер на Далёкі Усход, дзе 27 снежня памёр ад тыфу.
Творчасць
Пачынаў паэтычную кар’еру як сімваліст, паслядоўнік найперш Поля Верлена і Фёдара Салагуба, а таксама папярэдніка сімвалістаў — Фёдара Цютчава. У канцы 1912 года ўвайшоў у «цэх паэтаў» — купку акмеістаў на чале з Сяргеем Гарадзецкім і Мікалаем Гумілёвым. Мандэльштам склаў маніфест гэтага руху «Ранак акмеізму» (апублікаваны ў 1919). Паэтычныя пошукі гэтага перыяду выявіла дэбютная кніга вершаў «Камень» (выдавалася тройчы: у 1913, 1916 і 1922).
Вершы часу Першай сусветнай вайны і бальшавіцкай рэвалюцыі (1916—1920) склалі другую кнігу «Tristia» («кнігу скрухаў», назва паходзіць ад Авідыя), якая выйшла ў 1922 годзе ў Берліне. У кнізе яскрава прасочваецца эвалюцыя ад акмеістычнага, рацыянальнага, да іррацыянальнага, да паэтыкі найскладанейшых асацыяцый.
У 1930 годзе Восіп вяртаецца да напісання вершаў. У іх дэманстратыўна парывае не толькі з савецкай рэчаіснасцю, але і з культурнай традыцыяй у цэлым і бярэ на сябе місію стварэння новай культуры, якая не абапіраецца на дасягненні папярэднікаў у эсэ «Размова пра Дантэ» («Разговор о Данте»), 1933). У лістападзе 1933 года, на піку сваёй нянавісці да савецкага афіцыёзу, піша злую антысталінскую эпіграму «Мы живём, под собою не чуя страны…», за якую арыштаваны і накіраваны ў ссылку ў Чэрдынь на Урале. Пасля спробы самагубства пакаранне замененае на забарону пражывання ў вялікіх гарадах. Атрымаўшы дазвол выбраць іншае месца пасялення, Мандэльштам пераехаў у Варонеж (1934—1937).
Цягам наступных гадоў Мандэльштам напісаў некалькі вершаў, якія ўсхвалялі Сталіна (у тым ліку «Ода Сталіну»).
Беларусь у творчасці
Палессе і Гомель згадваюцца ў жартоўным вершы «На Моховой семейство из Полесья…», які датуецца другой паловай 1920-х гадоў.
Беларускія пераклады
На беларускую мову творы В. Мандэльштама перакладалі Рыгор Барадулін, Васіль Зуёнак , Навум Гальпяровіч.
Коранева (Курская вобласць)
Коранева (Ко́ренево) — пасёлак гарадскога тыпу, з 1932 года адміністрацыйны цэнтр Коранеўскага раёна Курскай вобласці Расіі.
Насельніцтва — 5483 чал. (2017)
Размешчаны на левым беразе ракі Сейм. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Льгоў — Варажба. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 4 снежня 1938 года.
8-я Яблыневая вуліца (Наваполацк)
8-я Яблыневая вуліца (, 8-я Яблоневая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Будаўнік 2003" недалёка ад берага Заходняй Дзвіны. Працягласць вуліцы складае 410 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.
Адольф Фрэдрык Мунк
Адольф Фрэдрык Мунк (Adolf Fredrik Munck; 29 красавіка 1749, Рантасалмі — 18 ліпеня 1831, Маса) — граф, фаварыт шведскага караля Густава III і меркаваны бацька яго афіцыйнага сына, караля Швецыі Густава IV Адольфа, на якога той быў вельмі падобны.
Біяграфія
Нарадзіўся 29 красавіка 1749 года ў маёнтку Раутакюле ў фінскай правінцыі Рантасалмі. Належаў да беднага шляхетнага роду, вядомаму з XVI стагоддзя. Яго бацькам быў падпалкоўнік Андэрс Эрык Мунк, маці — Хедвіга Юліяна Райт.
У 16 гадоў юны Мунк адправіўся ў Стакгольм, дзе паступіў на службу да двара пажам (1765 год). У 1767 годзе ён быў прызначаны камер-пажам караля Адольфа Фрэдрыка, а затым і Густава III, які ў 1771 годзе зрабіў яго карнетам лейб-драгунскага палка, а годам пазней першым камер-пажам. Карыстаючыся прыхільнасцю караля, ён і далей працягваў паспяхова прасоўвацца па службовай лесвіцы: у 1777 годзе ён ужо быў першым шталмайстрам, а годам пазней атрымаў тытул барона. У караля не было спадчыннікаў, паколькі ён знаходзіўся з каралевай у прахалодных стасунках. Мунк угаварыў Густава пайсці з ёй на збліжэнне, дзякуючы чаму ў іх у 1778 годзе нарадзіўся будучы кароль Густаў IV Адольф. Аднак хадзілі чуткі, што бацькам дзіцяці быў сам Мунк.
У 1778 годзе Густаў III паспрабаваў уладкаваць асабістае жыццё фаварыта, прыгледзеўшы яму ў жонкі дачку багатага прамыслоўца Альстрэмера. Аднак дзяўчына не выказала жадання выйсці замуж за Мунка, і яму давялося здавольвацца атрыманнем паста інтэнданта Дротнінгхольмскага і Свартшэскага палацаў. У 1782 годзе стаў падпалкоўнікам адэльсфана, аднак у 1787 годзе пакінуў полк і на наступны год атрымаў прызначэнне на пасадзе ландсхеўдынга Упсальскага лена і прэзідэнта Камер-Рэвізіі.
Адной з адметных рысаў Мунка была любоў да грошай. Пасля нападу ў 1789 годзе на Расію Густаў III загадаў пачаць падробку рускіх залатых манет для распаўсюджвання ў Расійскай імперыі. Ведаючы пра гэта, Мунк у 1791 годзе даручыў тым жа людзям, якія падраблялі залатыя, друкаваць так званыя «фан’ельмоўкі», што нібыта рабілася ў інтарэсах караля. Аднак у 1792 годзе ў Фінляндыі быў затрыманы распаўсюднік фальшывых банкнот, які назваў імя Мунка. Той усё адмаўляў. Кароль не паспеў давесці расследаванне да канца, бо быў смяротна паранены дваранамі-змоўшчыкамі на маскарадзе і памёр ад раны 29 сакавіка 1792 года.
Пасля гібелі брата рэгентам стаў герцаг Сёдэрманландскі (будучы кароль Карл XIII) з павагі да былога фаварыта не стаў накладваць на яго суровага пакарання, прымусіўшы ўсяго толькі сысці ў адстаўку з усіх пастоў, адмовіцца ад графскага тытула і ордэна Серафімаў, а таксама выехаць за мяжу. За ім, аднак, у якасці пенсіі было захавана яго прэзідэнцкае дараванне.
Нейкі час ён хаваўся і ў адплату нават апублікаваў сваю перапіску са шведскім павераным у справах Лагерсвердам (1796 год). Праз год перамовы аднавіліся, аднак зноў ні да чаго не прывялі. У 1797 годзе ён выдаў працяг сваёй перапіскі, даслаўшы адзін асобнік непасрэдна каралю.
У 1798 годзе Мунк стаў грамадзянінам Цызальпінскай Рэспублікі. Пры гэтым яму давялося адмовіцца ад графскага тытула. Тады ж ён набыў сабе нерухомасць каля Маса. У 1800 годзе кароль Густаў IV Адольф прызначыў яму ўтрыманне ў 1 тыс. галандскіх дукатаў, аднак пасля звяржэння караля ў 1809 годзе выплата гэтых грошай спынілася. Тым не менш ён увесь час звяртаўся да Карла XIII, а затым і да Карла XIV Юхана з хадайніцтвамі аб наданні яму ўтрымання і, у рэшце рэшт, дамогся штогадовай пенсіі ў 400 рыксдалераў банка (1825 год).
У 1817 годзе Мунк натуралізаваўся ў герцагстве Маса-Карара. Памёр 18 ліпеня 1831 года ў Масе. Жанаты ніколі не быў.
Цім (Курская вобласць)
Цім (Тим) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Цімскага раёна Курскай вобласці Расіі.
Насельніцтва — 3003 чал. (2017).
Размешчаны ў вярхоўях ракі Цім (басейн Дона), на аўтадарозе А144 Курск — Варонеж, за 35 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Шчыгры (на лініі Курск — Варонеж) і за 75 км на ўсход ад Курска. З 1779 па 1924 год — павятовы горад Цімскага павета Курскай губерні.
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1938 года.
Герберт Мак-Лін Эванс
Герберт Мак-Лін Эванс (Herbert McLean Evans,  — ) — амерыканскі анатам і эмбрыёлаг, найбольш вядомы дзякуючы сумеснаму адкрыццю вітаміна Е.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 верасня 1882 года ў горадзе Мадэста, Каліфорнія. У 1908 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны ва Універсітэце Джона Хопкінса. Эванс стаў асацыяваным прафесарам анатоміі ва Універсітэце Джона Хопкінса.
Эванс вярнуўся ў Каліфорнію ў 1915 годзе і стаў прафесарам анатоміі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі і займаў гэтую пасаду да самай смерці.
Памёр у Берклі, Каліфорнія, ва ўзросце 88 гадоў.
Навуковая дзейнасць
Медыцынскія даследаванні Эванса ў Берклі датычыліся праблем харчавання чалавека, эндакрыналогіі, эмбрыялогіі і гісталогіі.
У 1918 годзе яго даследаванне колькасці храмасом чалавека прывяло яго да высновы, што іх роўна 48, у той час як большасць людзей лічылі, што іх колькасць нашмат вышэй. Толькі пазней было выяўлена, што правільны лік — 46. Аднак Эванс дамогся значна большага поспеху з гармонамі ў пярэдняй долі гіпофізу. Ён вылучыў гармон росту чалавека, неабходны для росту і развіцця чалавека.
У 1922 годзе разам з Кэтрын Скот Бішап падчас эксперыментаў з кармленнем пацукоў Эванс адкрыў вітамін Е, неабходны для размнажэння чалавека.
У 1937 годзе разам з Глэдзіс Андэрсан Эмерсан паведаміў аб выдзяленні чыстага вітаміна Е з зародкаў пшаніцы. Ён таксама вызначыў формулу C29H50O2.
Эванс таксама адыграў важную ролю ў развіцці даследаванняў рэпрадуктыўных сістэм з Мірыям Элізабэт Сімпсан і Чо Хао Лі, вывучаючы цыкл эструса пацукоў.
Эвансу таксама прыпісваюць распрацоўку, з дапамогай якога вызначаецца аб’ём крыві ў людзей і жывёл.
Эванс праяўляў вялікую цікавасць да гісторыі навукі і быў актыўным калекцыянерам рэдкіх кніг у гэтай галіне. Яго калекцыя пазней была набыта Цэнтрам Гары Рэнсама пры Тэхаскім універсітэце ў Осціне.
Савецкі (Ханты-Мансійская аўтаномная акруга)
Савецкі (Советский) — горад (з 1996) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Савецкага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 24,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1963 годзе.
Нафтаздабываючая прамысловасць, лесанарыхтоўка і лесаперапрацоўка.
Архібіскупы рыжскія
Архібіскупы рыжскія фармальна прызначаліся Папам Рымскім і імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі і з'яўляліся як духоўнымі, так і свецкімі кіраўнікамі Рыжскага архібіскупства, а таксама вяршэнствавалі над 7 біскупамі Лівоніі і Прусіі.
За ўсю гісторыю Рыжскага архібіскупства яго ўзначальвалі 20 архібіскупаў і 4 лівонскіх біскупа.
Льейда
Гісторыя
Старажытны горад іберыйскага племя ілергетаў. З канца 3 ст. да н.э. Іле́рда (Ilerda) пад уладай рымлян, атрымала статус муніцыпія. У перыяд грамадзянскіх войнаў канца Рэспублікі ў 49 да н.э. захоплена Юліем Цэзарам.
З пачатку 6 ст. н.э. цэнтр біскупства. У 714 узята мусульманамі. У 1149 адваявана Рамонам Берэнгерам IV, увайшла ў склад каралеўства Арагон, у 1150 атрымала фуэра. З 1214 у Льейдзе неаднаразова збіраліся кортэсы Арагона і Каталоніі. Да канца 15 ст. у Льейдзе пражывала шматлікая іўдзейская абшчына.
У час Трыццацігадовай вайны 1618-48 некалькі разоў бралася ў аблогу французскімі сіламі. У перыяд вайны за Іспанскую спадчыну (1701—1714) падтрымлівала прэтэндэнта ад Габсбургаў. У 1707 захоплена Філіпам V Бурбонам, падверглася рабаванню. У 1714 пазбаўлена фуэра і іншых прывілеяў. З 1822 сталіца аднайменнай правінцыі.
У час Грамадзянскай вайны 1936—1939 неаднаразова падвяргалася бамбардзіроўкам германскай авіяцыі, 3 красавіка 1938 узята войскамі Ф. Франка. З 1979 у складзе аўтаномнай супольнасці Каталонія.
Культура
Дзейнічаюць епархіяльны музей (1893; рэлігійнае мастацтва; у біскупскім палацы), (1917; жывапіс 20 ст.), гістарычны музей (у будынку шпіталя Св. Марыі 15 ст., рэнесанснае паціа) і інш. У горадзе размешчаны адзін з найстарэйшых у Іспаніі Універсітэт Льейды, які быў заснаваны ў 1300. Закрыты ў 1717, ізноў адкрыты ў 1991. Дзейнічае Даследчы інстытут Льейды.
Маецца футбольны клуб «Льейда» (1939), які выступае на стадыёне «Кам д’эспортс» (1919, каля 13,5 тыс. месцаў). Штогод праводзіцца гарадское гастранамічнае свята слімакоў (у 2007 сабраў больш за 200 тыс. турыстаў).
Эканоміка
У эканоміцы горада дамінуе сфера паслуг (у т.л. адміністрацыйныя функцыі, гандаль, турызм). У індустрыяльным сектары вылучаецца вытворчасці будматэрыялаў і мінеральных угнаенняў; піўны завод.
Хрысціянска-сацыялістычная партыя Бразіліі
Хрысціянска-сацыялістычная партыя (Partido Social Cristão) — палітычная партыя ў Бразіліі. Заснавана ў 1990 годзе. Рэгістрацыйны выбарчы нумар партыі — «20». Лідар партыі — Эвералду Дыяс Перэйра. Партыю прадстаўляюць 4 дэпутаты ў Палаце дэпутатаў. Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2010 года падтрымала члена Партыі працоўных Дылму Русеф.
Прытрымліваецца правацэнтрысцкай пазіцыі, якія з’яўляюцца сумессю ідэй ліберальнага кансерватызму, сацыяльнага кансерватызму і хрысціянскай дэмакратыі.
Рэкі Ісландыі
Рэкі Ісландыі маюць шэраг асаблівасцяў, вызначаемых асаблівасцямі прыроды вострава. Яны характэрызуюцца невялікай даўжынёй (да 230 км), парогавітасцю і імклівасцю. Гэта абумоўлівае іх несудаходства і наяўнасць вялікага запасу гідраэнергетычных рэсурсаў, якія актыўна выкарыстоўваюцца. Большасць рэк маюць ледавіковае жыўленне, максімум стока прыпадае на лета, пад час таяння ледавікоў. Для такіх рэк нярэдкія паводкі, у тым ліку вельмі моцныя, выкліканыя вывяржэннем падлёдных вулканаў.
Самыя буйныя рэкі Ісландыі:
Мікалай Міхайлавіч Пржавальскі
Мікалай Міхайлавіч Пржавальскі ( — ) — падарожнік і географ, даследчык Цэнтральнай Азіі, асветнік, ганаровы член Пецярбургскай Акадэміі навук (з 1878), генерал-маёр.
М. М. Пржавальскі належаў да беларускага шляхецкага роду Перавальскіх, герба Лук: «Срэбныя Лук і Страла, павернытыя да гары на чырвоным полі». Герб быў дарованныя казаку з войска ВКЛ Карніле Анісімавічу Перавальскаму за баявыя подзвігі ў бітве з маскоўцамі пры ўзяцці Полацка арміяй Стэфана Баторыя. Леон Пржэвальскі падпісаў паспалітае рушанне 1698 г. у Віцебскім ваяводстве. Напісанне прозвішча з часам паланізавалася. На 19 ст. род быў малазаможным, рассяліўся ў Смаленскай і Віцебскай губерні. Рыгор Віктаравіч быў ураднікам у дынабурскім павеце ў 1857 г.
Нарадзіўся ў в. Кімбарава Смаленскай губерні ў сям’і дробнага памешчыка, які паходзіў з Віцебшчыны. У 1855 годзе скончыў гімназію ў Смаленску і паступіў на ваенную службу. У 1861-63 гадах быў слухачом Акадэміі Генеральнага штаба ў Пецярбургу. У гэтыя гады ім складзены «Ваенна-статыстычны агляд Прыамурскага края», які стаў падставай для абрання яго ў 1864 годзе членам Рускага геаграфічнага таварыства, з якім у далейшым была звязана дзейнасць Пржавальскага. У 1864-67 гадах выкладаў геаграфію і гісторыю ў юнкерскім вучылішчы ў Варшаве.
Знаёмства ў 1867 годзе з П. П. Сямёнавым-Цян-Шанскім карэнным чынам паўплывала на фарміраванне Пржавальскага як вучонага. На працягу 1867-88 гадоў М. Пржавальскі ажыццявіў 5 вялікіх экспедыцый: у 1867-69 гадах — Усурыйскую, у 1870-73 гадах — Мангольскую, у 1876-77 гадах — Лабнорскую і Джунгарскую, у 1879-80 гадах — першую Тыбецкую, урад Тыбета не хацеў дапусціць яго ў Лхасу і яму прышлося павярнуць за 200 км ад Лхасы, затое ен прывез апісанне каня, якога да гэтага ня ведала навука і названага ў яго гонар (Equus przewalskii). Чацвертая экспедыцыя была праведзена 1883—1886 гадах. Падчас вандроўвак ён штодня веў запісы ў дзеннік, на базе якога паўсталі таленавіта напісаныя кнігі. Даследваў Памір, Цянь-Шань, Кіргізію, Уйгурыю, Тыбет, Манголію, вытокі Жоўтай і Блакітнай ракі. Раптоўная смерць ад брушнога тыфу перашкодзіла яму ў 1888 годзе працягнуць сваю пятую экспедыцыю. Ен памер ва узросце 49 год. Пахаваны паводле ўласнага запавету ў г. Каракол на беразе возера Ісык-Куль (Кыргызстан).
Найбуйнейшымі заслугамі Пражавальскага з’яўляецца геаграфічнае і натуральна-гістарычнае даследаванне горнай сістэмы Кунь-Луня, храбтоў Паўночнага Тыбету, басейнаў Лоб-Нара і Куку-Нара і вытокаў Жоўтай ракі. Акрамя таго, ім быў адкрыты цэлы шэраг новых форм жывёл: дзікі вярблюд, конь Пржэвальскага, шэраг новых відаў іншых млекакормячых, а таксама сабраны велічэзныя заалагічныя і батанічныя калекцыі, якія складалі ў сабе шмат новых формаў, у далейшым апісаных спецыялістамі. Акадэмія навук Расійскай імперыі і навуковыя грамадствы усяго свету віталі адкрыцці Пржэвальскага. Імператарская Санкт-Пецярбургская акадэмія навук узнагародзіла Пржэвальскага медалём з надпісам: «Першаму даследчыку прыроды Цэнтральнай Азіі».
На думку А. І. Ваейкова, Пржавальскі быў адным з найбуйнейшых кліматолагаў XIX стагоддзя.
Узброенае паўстанне ў Лаёла
Узброенае паўстанне ў Лаёла — частка падзей ліпеньскага путчу 1936 года ў Іспаніі, калі мяцежныя вайскоўцы паднялі бунт у казармах Лаёла (г. Сан-Себасцьян, Краіна Баскаў).