cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ангкор
Гісторыя
Ангкор стаў гіганцкім мегаполіс ам і квітнеючым горадам з насельніцтвам агламерацыі больш за мільён чалавек. Урадлівая зямля давала тры ўраджаі рысу ў год, возера Танлесап было багатым на рыбу, а густыя лясы — багатыя на драўніну, неабходную для насцілу падлогі ў храмах і будаўніцтва галерэй.
Адносна заняпаду горада існуюць некалькі версій:
Гіжыцка (гміна)
Гіжы́цка (Giżycko) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гіжыцкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гіжыцку. Плошча гміны складае 289,76 км². Станам на 2004 год у гміне Гіжыцка пражывалі 7642 чалавекі, шчыльнасць — 26,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 27 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 40 населеных пунктаў.
NGC 7518
NGC 7518 (іншыя абазначэнні — PGC 70712, UGC 12422, IRAS23106+0603, MCG 1-59-12, ZWG 406.20, MK 527, KUG 2310+060) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Зелянец (Карэліцкі раён)
Зеляне́ц (, Зеленец) (да 30 ліпеня 1964 года Юрзды́ка ) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Платонава (Смаленская вобласць)
Платонава (Платоново) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Стэрыны
Стэрыны ўтвараюцца ва ўсіх жывёльных і раслінных арганізмах і з’яўляюцца важнымі ўдзельнікамі тлушчавага абмену.
Па крыніцах атрымання стэрыны можна падзяліць на: Большасць стэрынаў — крышталічныя рэчывы. Яны растваральныя ў арганічных растваральніках, але ў вадзе нерастваральныя. Найбольш вядомы са стэрынаў вышэйшых жывёл — халестэрын.
13 лістапада
13 лістапада — трыста семнаццаты (трыста васямнаццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Марат Іванавіч Казей
Ажыццяўляючы аперацыю ў варожым тылу, Марат Казей апынуўся ў коле фашысцкіх салдатаў і падарваў сябе і іх гранатай.
Зарэсце (вёска)
У 1924—1959 гадах цэнтр Зарэсценскага сельсавета.
Краснік
Краснік (Kraśnik) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Красніцкага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Краснік. Займае плошчу 25,52 км². Насельніцтва 35 тыс. чалавек (на 2018).
Казімір Крэйбіх
Казімір Крэйбіх (Kazimierz Kreybich) — дзеяч мясцовага кіравання ў Гродне, масон.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і купца-чэха Францішка Крэйбіха, які меў пасэсію ў Горадні. Бацька таксама ўдзельнічаў у паўстанні 1794 года.
У 1810 г. быў абраны прэзідэнтам Гродна, але праз нейкі час звольнены па хваробе. Меў добрую рэпутацыю: працавіты, дабрадзейны, адукаваны (ад’юнкт), здольны чыноўнік. У 1812 г. спачатку стаў інтэндантам паліцыі пры губернатары, а потым па загаду Часовага ўрада ВКЛ ад 15 ліпеня прызначаны старшынёй паліцэйскага аддзела Гродзенскай адміністрацыйнай камісіі.
У 1817 г. — сябра Гродзенскага аддзялення Расійскага біблейскага таварыства. У 1819—1822 г. — прэзідэнт Гродзенскага гарадавога магістрата. У 1819 быў віцэ-прэзідэнтам Гродзенскага дабрачыннага таварыства.
Сябра масонскай ложы «Белага Арла» ў Пецярбургу, ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне, 2-і дазорца ў 1819—1821; масон 3-й ст. у 1819, 4-й ст. — у 1821. Яму гродзенскі губернатар М. Бутаўт-Андржэйкавіч даручыў у маі 1823 г. знайсці і спаліць масонскія дэкарацыі, якія не былі да гэтага часу знішчаны.
Пахаваны на фарных могілках у Гродне.
Дзмітрый Сяргеевіч Ліхачоў
Дзмітрый Сяргеевіч Ліхачоў (Дми́трий Серге́евич Лихачёв;, Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя — , Санкт-Пецярбург, Расійская Федэрацыя) — савецкі і расійскі філолаг, літаратуразнавец, гісторык культуры, акадэмік РАН (да 1991 — АН СССР). Мае негалосны тытул «сумлення нацыі».
Аўтар фундаментальных прац, прысвечаных гісторыі рускай літаратуры (галоўным чынам старажытнарускай) і рускай культуры. Аўтар прац (у тым ліку больш за сорак кніг) па шырокаму колу праблем тэорыі і гісторыі старажытнарускай літаратуры, многія з якіх перакладзеныя на англійскую, балгарскую, італьянскую, польскую, сербскую, харвацкую, чэшскую, французскую, іспанскую, японскую, кітайскую, нямецкую і іншыя мовы. Аўтар 500 навуковых і каля 600 публіцыстычных прац. Ліхачоў ўнёс значны ўклад у развіццё вывучэння старажытнарускай літаратуры і мастацтва. Кола навуковых інтарэсаў Ліхачова вельмі шырокае: ад вывучэння іканапісу да аналізу турэмнага побыту зняволеных. На працягу ўсіх гадоў сваёй дзейнасці з’яўляўся актыўным абаронцам культуры, прапагандыстам маральнасці і духоўнасці. Прымаў непасрэдны ўдзел у захаванні і рэстаўрацыі розных культурных аб’ектаў Санкт-Пецярбурга і прыгарадаў.
Сен-Мандэ
Возера Сен-Мандэ (Lac de Saint-Mandé) — натуральнае возера на паўночна-заходняй мяжы Венсенскага лесу.
Гісторыя
Возера ўзнікла ў XIII стагоддзі, у выніку ўтварэння затору ў прыроднай лагчыне, з далейшым назапашваннем у ёй атмасферных ападкаў і навакольных сцёкавых вод. З-за смуроду ад возера ў XVIII стагоддзі было прынята рашэнне аб запаўненні яго грунтам. Але ўжо ў сярэдзіне XIX стагоддзя, падчас пераўтварэння Венсенскага лесу ў парк, возера было адноўлена пад кіраўніцтвам інжынера Жана-Шарля Альфана. Каб не дапусціць паўторнага накаплення стаячых водаў, было вырашана ўключыць возера ў гідрасістэму Венсенскага леса, шляхам аб'яднання яго з возерам Гравель.
На возеры знахозіцца адзін востраў. На дадзены момант катанне на лодках па возеру забаронена, таму востраў стаў месцам пасялення шматлікіх вадаплаўных птушак.
Транспарт
Да возера можна даехаць на метро: лінія 1 або аўтобусамі № 46, 56, 86, 325.
Павел Уладзіміравіч Шыпук
Па́вел Уладзі́міравіч Шыпу́к (, Опаль, Іванаўскі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (1972), інжынер-хімік-тэхнолаг. Ганаровы прафесар Беларускай політэхнічнай акадэміі (1997). Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (1996—2000, з 2000), старшыня Савета Рэспублікі (1997—2000), старшыня Камісіі па рэгіянальнай палітыцы (з 2000). Старшыня Міжпарламенцкага Камітэта Рэспублікі Беларусь, Рэспублікі Казахстан, Кыргызскай Рэспублікі і Расійскай Федэрацыі (1998—2001). З 2000 года быў Старшынёй Камісіі па рэгіянальнай палітыцы. Узнагароды: ордэн Айчыны ІІІ ступені.
Цвеціна
Цве́ціна (, Цветино) — аграгарадок у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, засценак, фальварак i маёнтак у складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года Цвеціна ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Плотніца (аграгарадок)
Пло́тніца (, Плотница) — аграгарадок у Беларусі, у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Плотніцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 26 км у напрамку на паўночны захад ад горада Столін, за 220 км ад Брэста, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Відзібор.
Кэмпіцы
Кэмпіцы (Kępice, Hômer, Hammermühle — Гамермюле) — горад на поўначы Польшчы. Уваходзіць у склад Слупскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Кэмпіцы. Размешчаны за 140 км на захад ад Гданьска і 470 км ад Варшавы. Займае плошчу 6,11 км², насельніцтва 3,6 тыс. чалавек (на 2019).
Гётэне (камуна)
Камуна Гётэне (Götene kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Гётэне 165-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Гётэне.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 13 092 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 4 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Hermitage Plaza
Hermitage Plaza — прапанаваны да будаўніцтва ў Парыжы комплекс з двух небаскробаў вышынёй 323 метраў.
Паверхавасць кожнай з вежаў будзе складаць 86 і 85 паверхі. Меркаваны пачатак будаўніцтва — 2014 год, заканчэння ў 2019 годзе.
Артур Гарфілд Даў
Артур Гарфілд Даў (Arthur Garfield Dove;, Канандайгуа, Нью-Ёрк — , Хантынгтан, Нью-Ёрк) — амерыканскі мастак, адзін з першых абстракцыяністаў у ЗША.
Жыццё і творчасць
Нарадзіўся ў багатай сям’і, бацькі былі выхадцамі з Англіі. Бацька мастака займаўся палітыкай і быў паспяховым прадпрымальнікам, уладальнікам завода па вытворчасці будматэрыялаў. Юнак цікавіўся жывапісам і музычнай творчасцю. Першыя ўрокі малявання Даў атрымаў ад суседа-аматара, які вучыў яго пейзажнага жывапісу. Пасля скончыў Карнельскі ўніверсітэт, дзе ўжо быў вядомы як таленавіты мастак-ілюстратар. Затым працаваў у Нью-Ёрку як прафесійны ілюстратар. У 1907 годзе з’яжджае са сваёй жонкай у Парыж, дзе ўваходзіў у групу амерыканскіх мастакоў-авангардыстаў, якія знаходзіліся пад уплывам творчасці Анры Маціса і французскіх фавістаў. У 1908 і 1909 гадах Даў выставіў свае палотны ў парыжскіх Восеньскіх салонах. Вярнуўшыся ў Нью-Ёрк, ён прымае канчатковае рашэнне стаць прафесійным мастаком. Незадаволены перспектывамі ілюстратара — стваральніка рэкламы, ён пераязджае з Нью-Ёрка ў сельскую мясцовасць, каб зблізку прыроды цалкам прысвяціць сябе абранай творчасці.
У 1909 годзе Даў знаёміцца ​​і заводзіць сяброўскія адносіны з галерыстам Алфрэдам Стыгліцам, які прапанаваў мастаку сваю мадэрнісцкую галерэю 291. У ёй у 1910 годзе майстар выстаўляе свае палотны на прэзентацыі Маладыя амерыканскія мастакі (Young American Painters). Пачынаючы з 1911—1912 года ён стварае свае першыя, падобныя да работ В. Кандзінскага, абстрагаваныя карціны-пейзажы. У 1912 годзе праходзіць першая персанальная выстава ў галерэі Стыгліца. Менавіта пад уплывам апошняга, знаёмага з творамі Кандзінскага, Доў пачынае эксперыментаваць у галіне абстрактнай творчасці, адышоўшы ад традыцыйнага матэрыялізму мастацтва XIX — пачатку XX стагоддзя. На сваёй выставе 1912 гады ён дэманструе серыю пастэльных малюнкаў пад назовам Дзесяць запаветаў (Ten Commandments), былых першымі абстрактнымі працамі ў амерыканскім жывапісе. У далейшым мастак становіцца адным з найвядомых прагрэсіўных амерыканскіх майстроў. У 1912—1946 гадах ён рэгулярна выстаўляецца ў галерэях А. Стыгліца 291, Intimate Gallery і An American Place.
Антоні Тадэвуш Пшаздзецкі
Антоні Тадэвуш Пшаздзецкі (1718 — 28 сакавіка 1772, Варшава) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Вялікі пісар літоўскі з 1739, вялікі падчашы літоўскі з 1750, вялікі рэферэндар літоўскі з 1752, падканцлер літоўскі з 1764.
Біяграфія
Сын Аляксандра, кашталяна інфлянцкага і Канстанцыі Камінскай.
Навучаўся ў Віленскай акадэміі. У 1739 быў маршалкам Трыбунала Літоўскага. З'яўляўся паслом на сеймы ў 1740 i 1744, 1748, 1750, 1752, 1754. Быў нясхільным староннікам Чартарыйскіх.
З'яўляўся адным з арганізатараў і правадыром генеральнай канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага ў 1764, браў удзел у канвакацыйным сойме. Удзельнічаў у элекцыі караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.
3 жніўня 1757 узнагароджаны Ордэнам Белага Арла.
Кубак Беларусі па футболе 2018/2019
Кубак Беларусі па футболе 2018/2019 — 28-ы розыгрыш Кубка Беларусі. Фінал кубка прайшоў 26 мая 2019 года на ЦСК у Віцебску. Уладальнікам Кубка трэці раз у гісторыі стаў салігорскі «Шахцёр», які ў фінале атрымаў перамог гаспадароў поля — футбольны клуб «Віцебск» (3:2).
Як пераможца Кубка, «Шахцёр» атрымаў права ўдзельнічаць у 1-м кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы 2019/20.
1-ы кваліфікацыйны раўнд
Жараб’ёўка першага (1/64 фіналу) і другога (1/32 фіналу) кваліфікацыйнага раўнда адбылася 3 мая 2018 года.
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 4 клубы, абраных выпадкова:
Гульні прайшлі 12 і 13 мая 2018 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
2-і кваліфікацыйны раўнд
Жараб’ёўка другога кваліфікацыйнага раўнда (1/32 фіналу) адбылася 3 мая 2018 года разам з першым раўндам.
На гэтай стадыі прымуць удзел 32 клубы:
Клубы Першай лігі супрацьстаялі клубам ніжэйшых ліг.
Гульні прайшлі 11 і 13 чэрвеня 2018 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/16 фіналу
Жараб’ёўка 1/16 фіналу адбылася 14 чэрвеня 2018 года.
На гэтай стадыі прымуць удзел 32 клубы:
Клубы Вышэйшай лігі супрацьстаялі клубам ніжэйшых ліг.
Гульні прайшлі з 27 па 29 ліпеня 2018 года (адзін матч прайшоў 11 ліпеня, адзін 24 ліпеня).
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/8 фіналу
Жараб’ёўка 1/8 фіналу адбылася 30 ліпеня 2018 года.
Гульні прайшлі 11 і 12 жніўня 2018 года, частка матчаў была перанесена на больш позні час.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Чвэрцьфіналы
Жараб’ёўка чвэрцьфіналу адбылася 9 кастрычніка 2018 года.
Паўфіналы
Жараб’ёўка паўфіналу адбылася 18 сакавіка 2019 года.
Гульні прайшлі з 10 красавіка па 1 мая 2019 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.
Бамбардзіры
Крыніца: football.by
Караліны
Каралі́ны (, Каролины) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
13 мая
13 мая (13 траўня) — сто трыццаць трэці (сто трыццаць чацвёрты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Мізач
Мізач (Мізоч) — пасёлак гарадскога тыпу ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны на рацэ Стубелка, чыгуначная станцыя на лініі Здалбуніў - Краснэ.
Рыхард Мюлер (мастак)
Рыхард Мюлер (, Чырніц, Чэхія —, ) — нямецкі жывапісец. У 1888—1889 гадах вучыўся мастацтву роспісу па фарфору ў Майсене, у 1890—1891 гадах — у Дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў, дзе выкладаў да 1930 года. Прыкладам яго ранняй творчасці з’яўляецца карціна «Сёстры міласэрнасці» (1898—1899, Галерэя новых майстроў, Дрэздэн). Больш познія творы маюць сюррэалістычны характар. Сярод вучняў — Ота Дзікс і Георг Грос.
Васіль Каваль
Васіль Каваль (сапр. Васіль Пятровіч Кавалёў,, в. Сава, Горацкі павет, Магілёўская губерня — ) — беларускі пісьменнік, сябра Саюза пісьменнікаў СССР (1934).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Родная сястра пісьменніка, Марыя Пятроўна (1913 г. н.) успамінала: «Наша маці — Ульяна Піменаўна — родам з вёскі Халмы Горацкага раёна. Нарадзіла яна траіх дзяцей. Брат Фадзей (1911 г. н.) працаваў настаўнікам у вёсцы Шарыпы i Масалыкі Горацкага раёна. У час Вялікай Айчыннай вайны пайшоў у партызаны. Затым быў прызваны ў Чырвоную Армію. Служыў у 171 гвардзейскім палку 31 Віцебскай гвардзейскай стралковай дывізіі. 25 красавіка 1945 года памёр ад ран i пахаваны недалёка ад горада Пілаў». Бацька — Пётр Кліменцьевіч родам з вёскі Сава. У 1931 годзе быў арыштаваны першы раз i асуджаны на 5 гадоў зняволення за «шкодніцтва», «развал калгаснага ладу», а ў лістападзе 1937 года быў расстраляны ў Оршы і рэабілітаваны ў 1989 годзе. .
Раннія гады
Васіль вучыўся ў вясковай школе, а пасля — у Шышаўскай II ступені i ў Горацкай, дзе скончыў у 1924 годзе 8 груп. У 1925 годзе быў залічаны студэнтам 1-га курса Магілёўскага педтэхнікума. Але вучыцца давялося нядоўга. «Цяжка захварэла маці, — успамінае яго сястра Марыя Пятроўна, — i як толькі аб гэтым даведаўся Васіль, ён пешшу прыйшоў з Магілёва». «Вырашыў пакінуць вучобу, — паведаміў ён родным. — Пабуду дома, пакуль маці хварэе. А вучыцца яшчэ паспею». З вясны да восені 1925 года, калі ён вучыўся на агульнаадукацыйных курсах пры Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі ў Горках. У Горках у 1926 годзе Каваль пазнаёміўся з Максімам Гарэцкім, які ў кнізе «„Маладняк“ за пяць гадоў» прысвяціў яго творчасці некалькі старонак. М.Гарэцкі сведчыць, што «…хадзіў Васіль Каваль, яшчэ ў сялянскай світцы, на зборкі беларускага літаратурнага гуртка ў акадэміі i на зборкі тутэйшых маладнякоўцаў». Жывучы са снежня 1925 года ў роднай вёсцы, В. Каваль займаўся сельскагаспадарчай працай, працаваў у сельскім выканкаме. У гэты час ён уступіў у камсамол i Саўская ячэйка ЛКСМБ абрала яго сакратаром.
Вучоба і праца ў Менску
У ліпені 1926 года Васіль вырашае прадоўжыць адукацыю на літаратурна-лінгвістычным аддзяленні педфака БДУ. У першы перыяд навучання ў БДУ В.Каваль актыўна займаўся літаратурнай працай. У 1927 годзе яго творы можна было сустрэць у часопісах «Полымя», «Маладняк», газетах «Звязда», «Савецкая Беларусь», «Чырвоная змена», «Чырвоны сейбіт» i іншых. Выйшла i першая кніга пісьменніка «Як вясну гукалі». Вядома, што вучыўся В.Каваль у БДУ нядоўга. Аб гэтым засталося дакументальнае пасведчанне: заява В. Каваля аб аднаўленні яго ў ліку студэнтаў у 1928 годзе. Вясной i летам 1927 года ён працуе сакратаром рэдакцыі «Маладняка». Восенню 1928 года В. Каваль зноў пачаў займацца ва ўніверсітэце, але пакінуў яго ў 1929 годзе «па ўласнаму жаданню». У 1928 годзе абраны членам Цэнтральнага Бюро аб’яднання «Маладняк» і ўведзены ў рэдакцыйную групу часопіса «Маладняк», дзе застаўся пасля ўтварэння БелАПП.
Служба ў войску
У 1931 годзе В. Каваля прызываюць на службу ў Чырвоную Армію. Спачатку ён служыў камандзірам узвода 4-га стралковага палка ў г. Полацку. Актыўна супрацоўнічаў з газетай «Красноармейская правда». Рэдактар газеты А. Г. Самахвалаў дабіўся перавода В.Каваля на сталую працу ў рэдакцыю газеты, якая знаходзілася ў Смаленску. У гэты час выязджаў у Крандштат і Севастопаль, дзе служылі воіны-беларусы. Аднак служба ў арміі скончылася не вельмі ўдала. Пісьменнік "…быў выключаны з радоў камсамола i дэмабілізаваны як класава-чужы за сувязь з бацькам, які ў гэты час быў выключаны з калгаса «за ўдзел у развале калгаса». У пачатку вясны 1933 года В. Каваль зноў жыве ў Менску і займаецца літаратурнай працай.
Арышт, расстрэл і рэабілітацыя
28 кастрычніка 1937 года бязвіннага чалавека прыгаварылі да расстрэлу. Расстралялі Васіля Каваля 29 кастрычніка 1937 года. Як вядома, у той жа дзень расстралялі яшчэ 9 пісьменнікаў: Анатоля Вольнага, Алеся Дудара, Міхася Зарэцкага, Валерыя Маракова, Васіля Сташэўскага, Ізі Харыка, Міхася Чарота, Зяму Піваварава i Платона Галавача.
Калі ў хрушчоўскую адлігу пачалі пераглядаць справы рэпрэсаваных, 19 снежня 1956 г. Саюз пісьменнікаў Беларусі звярнуўся ў Вярхоўны Суд БССР з лістом аб пераглядзе прыгавору адносна В.Каваля. 24 верасня 1957 года Ваенная калегія Вярхоўнага Суда СССР пастанавіла: «Прыгавор скасаваць i спыніць справу за адсутнасцю складу злачынства».
Сям’я
У 1936 годзе ў Менску Васіль Каваль пабраўся шлюбам з Палінай Басінкевіч, артысткай Беларускага тэтра юнага гледача. Пасля смерці В.Каваля, яна ажанілася з Сапетко Анатолем, які ўдачарыў дачку Аліну. У перыяд нямецкай акупацыі яўрэйка Паліна, у гета не перасялілася. Калі па даносе суседзяў паліцаі і немцы прыйшлі за Палінай, яна схавала дачка пад стол, накрыты доўгім абрусам. Дзяўчынку знайсці не змаглі і Аліну праз вакно вынес Анатоль Сапетко. Ён забраў дзяўчынку да сваіх бацькоў. Неўзабаве Сапетко арыштавалі за сувязь з партызанамі. Тады знаёмая сям’і Алена Смольская прапанавала бацьку Сапетко прывезці дзяўчынку ў Слонім да яе родных. Сюды ж яна прывезла свайго сына, прадставіўшы дзяўчынку і хлопчыка блізнятамі. Пасля вайны Алена Смольская выйшла замуж за Сапетко, і яны працягвалі выхоўваць Аліну разам. Только ў 1957 годзе, калі В.Каваля рэабілітавалі, новыя бацькі расказалі ёй аб тым, хто яе родныя бацька і маці. У 1998 годзе музей Яд ва — Шэм у Ізраілі прысвоіў Алене Сапетко званне Праведнік міру.
Творчасць
Васіль Каваль пачаў пісаць вершы ў час вучобы ў тэхнікуме і падаў там заяву для ўступлення ў філію Магілёўскага «Маладняка» быў прыняты 18 кастрычніка 1925 года кандыдатам філіі. А неўзабаве ён стаў членам «Маладняка». Калі вярнуўся з Магілёва і жыў у в. Сава, браў удзел у працы Горацкай філіі Аршанскага «Маладняка», які адыграў вялікую ролю ў станаўленні В.Каваля як пісьменніка. Успамінаючы пра гэтыя пасяджэнні, В. Каваль, як сведчыў М. Гарэцкі, сказаў: «Быццам свет мне адчыніўся». У нумарах «Аршанскага маладняка», што ў 1926 годзе выходзіў у Горках, друкаваліся творы пачынаючага пісьменніка. У гэтым годзе яго творы друкаваліся таксама ў газетах «Савецкая Беларусь», «Беларуская вёска», часопісе «Маладняк» i іншых выданнях. У гэты час, не адыходзячы ад паэзіі, В.Каваль пачынае пісаць празаічныя творы. Яго творы «Жніўнае свята», «Маёвым вечарам», «Сярод збожжа», «Як вясну гукалі…», "Iвашка Буй-Вецер"i іншыя, надрукаваныя ў 1926 годзе, былі кароткія або разгорнутыя абразкі, лірычныя замалёўкі, стылізаваныя пад фальклорныя творы.
Асабліва ўдалым было яго апавяданне «Як вясну гукалі», надрукаванае ў чэрвені 1926 года ў газеце " «Савецкая Беларусь». Многія літаратуразнаўцы лічаць гэта апавяданне пачаткам сталай літаратурнай працы Васіля Каваля. Яно дала назву першаму зборніку празаіка i затым перадрукоўвалася ў іншых яго кнігах. Пераводзілася яно i на іншыя мовы.
У 1928 годзе выйшла яго другая кніга «На загонах. Апавяданні», якую таксама прыхільна сустрэла крытыка. Пісаў ён у сваіх творах аб вёсцы, аб жыцці селяніна i яго вечных клопатах, аб тых сацыяльных зменах, што адбыліся пасля лютаўскай i кастрычніцкай рэвалюцый 1917 года. З цягам часу, пазбаўляючыся ад метафарычнасці, фальклорна-паэтычнай стылізацыі, В.Каваль ішоў да паглыбленага псіхалагізму, рэалістычнага адлюстравання рэчаіснасці, канкрэтна-рэалістычнай лепкі характараў (апавяданні «Шчасце Сілівея Зязюлі», «Ноч на моры» і інш.
Па матэрыялах армейскага жыцця пісьменнік стварыў аповесць «Дзень палымнее» i аповесць для дзяцей «Санька-сігналіст» (выйшла асобнай кнігай у 1936 годзе). Для дзяцей напісаў аповесці «Санька-сігналіст» (1934), «Следапыты» (1936).
У час службы ў арміі ў дзяржаўным выдавецтве Беларусі выйшлі «Выбраныя творы» пісьменніка. Яны былі надрукаваны ў серыі «Беларускія пісьменнікі ў школе», бо яго творы вывучалі ў школе. У гэты час яго асобныя творы былі перакладзены на рускую, украінскую i яўрэйскую мовы.
Займаўся перакладамі, асобнымі творамі ў 1930—1936 гг. у часопісах i кнігамі выйшлі пераклады на беларускую мову паасобныя творы А. Чэхава, М. Горкага, Б. Лаўранёва, К. Станюковіча, І. Мікітэнкі, І. Лэ, М. Канапніцкай і іншых пісьменнікаў. У 1933—1936 гадах ён друкуецца ў газетах i часопісах.
Пасля яго рэабілітацыі, у 1959 годзе была выдадзена кніга «Выбранае: Аповесці i апавяданні», у 1961 годзе надрукавaны асабнай кнігай аповесці «Следапыт», «Санька-сігналіст», а ў 1966 годзе ўрывак з апoвесці «Следапыт» увайшоў у хрэстаматыю па беларускай савецкай літаратуры. У 1967 годзе выйшла «Анталогія беларускага апавядання» (том 1), дзе было змещана апавяданне «Iлька». Гэта апавяданне ўключана ў зборнікі, што выйшлі ў Балгарыі i ў Германіі (ГДР). У 1975 годзе з яго творчасцю азнаёміўся рускамоўны чытач. Тыражом больш як 200 тыс. экзeмпляраў выйшлі выбраныя творы на рускай мове.
Ацэнка творчасці
М. Гарэцкі ў кнізе «„Маладняк“ за пяць гадоў 1923—1928» пісаў, што «Літаратурная крытыка вельмі прыхільна сустрэла з’яўленне твораў Васіля Каваля. Усе аўтары рэцензій на зборнік „ Як вясну гукалі“ аднагалосна адзначалі Васіля Каваля за новую выдатную сілу ў беларускай літаратуры паслякастрычнічкага перыяду. Яго галоўную асаблівасць бачылі ў моцнай сувязі з зямлёй, з вёскаю, з сялянствам, а таксама ў асаблівай паэтычнасці стылуі блізкасці да да стылістычных прыёмаў народнай творчасці».
Доктар філалагічных навук, прафесар, член-карэспандэнт НАН Беларусі Міхась Мушынскі адказваючы на пытанні, што ўдалося зрабіць В.Кавалю ў галіне мастацкай прозы і ў чым адметнасць і каштоўнасць яго твораў адзначаў, што «Перш за ўсё — у пранікнённым і тонкім лірызме, з якім малады пісьменнік распавядаў пра сучаснае яму жыццё, ў глубокім даверы да сваіх герояў, ва ўменні шчыра спачуваць челавечаму гору і даверу да сваіх герояў, разумець пакуты чалавека. …па-мастацку пераканаўча перанесці на старонкі твора багатыя жыццёвыя назіранні, стварыць адпаведны эмацыянальны настрой, цікава расказаць пра пэўнага чалавека, раскрыць яго ўнутрані свет, думкі і перажыванні».
Ота Мюлер (мастак)
Ота Мюлер (Otto Mueller;, Лібау, Сілезія — , Брэслау) — нямецкі мастак, прадстаўнік нямецкага экспрэсіянізму, член групы «Мост» з 1910 года.
Жыццё і творчасць
У 1890—1894 гадах вывучаў літаграфію ў Гёрліцы. У 1894—1896 гадах вучыўся ў Акадэміі мастацтваў у Дрэздэне, пасля заканчэння паехаў з пісьменнікам Гаўптманам у Швейцарыю і Італію. У 1898—1899 гадах працягваў вывучэнне жывапісу ў Мюнхене ў фон Штука, затым вярнуўся ў Дрэздэн.
У 1908 годзе пераехаў у Берлін, пазнаёміўся з Лембрукам і Рыльке. У 1910 годзе член мастацкай групы «Мост», адзін з заснавальнікаў «Новага Сецэсіёна». У 1912 годзе прыняў удзел у кёльнскай выстаўцы «Зондэрбунд», ездзіў з Кірхнерам у Чэхію. У 1916—1918 гадах падчас Першай сусветнай вайны прызваны на ваенную службу, пасля заканчэння вайны вярнуўся ў Берлін.
У 1919 годзе — член «Рабочага савета для мастацтва»; прафесар Мастацкай акадэміі ў Брэслау (цяпер Уроцлаў). У 1924—1930 гадах здзейсніў шматлікія паездкі ў Далмацыю, Венгрыю, Румынію і Балгарыю. У 1937 годзе творы мастака нацысты аб’явілі прыналежнымі да «дэгенератыўнага мастацтва». З нямецкіх музеяў выдалены 357 яго карцін.
Гліноецк (гміна)
Гліноецк (Glinojeck) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Цеханоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гліноецку. Плошча гміны складае 153,49 км². Станам на 2004 год у гміне Гліноецк пражывалі 8378 чалавек, шчыльнасць — 52,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 29 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 39 населеных пунктаў.
Іванавічы (Магілёўскі раён)
Іва́навічы (, Ивановичи) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.
Святлана Аляксандраўна Ганчарова
Святлана Аляксандраўна Ганчарова — беларускі вучоны, педагог. Кандыдат тэхнічных навук.
Біяграфічныя звесткі
З 1995 працуе ў Беларускім універсітэце культуры, дацэнт. Прызнавалася найлепшым выкладчыкам універсітэта (2008).
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: трохмернае мадэляванне і анімацыя, вэб-дызайн, мабільныя і інтэрнэт-тэхналогіі. Прымала ўдзел у рэалізацыі праекта AMETMAS-NoE-CP96-0026 прграмы INCO-COPERNICUS Еўрапейскага Саюза.
У яе кандыдацкай дысертацыі (2000) распрацавана тэарэтычная аснова механізмаў разліку рухаў і дэфармацый аб’ектаў канструявання — іерархічная многаўзроўневая сістэма геаметрычных выразаў аб’ёмных цел, якая ў адрозненне ад раней вядомых, мае шэраг новых адзнак. Аўтар навучальных дапаможнікаў і вучэбных праграм.
NGC 7519
NGC 7519 (іншыя абазначэнні — PGC 70713, UGC 12424, MCG 2-59-9, ZWG 431.16, KUG 2310+104B) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Пегас.
1939 год у гісторыі кіно
1939 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Слабадан Сімавіч
Слабадан Сімавіч (Slobodan Simović; нар., , Сербія, СФРЮ) — сербскі футбаліст, паўабаронца клуба «Раднічкі» з Крагуеваца.
Клубная кар’ера
Гуляў у Сербіі за клубы «Нові-Сад» і «Спартак» з Субаціцы, у складзе апошняга правёў 4 гульні ў Лізе Еўропы.
У лютым 2012 года падпісаў кантракт з мінскім «Дынама», дзе хутка замацаваўся ў аснове. Доўгі час гуляў як апорны паўабаронца, але з ліпеня 2013 года стаў часцей выступаць на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. Тады ж стаў часам выконваць функцыі капітана каманды.
Сезон 2014 пачынаў, выходзячы на замену, а ў чэрвені 2014 года зноў замацаваўся ў апорнай зоне дынамаўцаў.
У студзені 2015 года перайшоў у браціслаўскі «Слован». У ліпені 2016 года далучыўся да «Хапаэля» з Кфар-Савы, а ў чэрвені 2017 года стаў іграком «Актабэ».
У лютым 2018 года прыбыў на прагляд у барысаўскі БАТЭ і неўзабаве падпісаў кантракт. Пачынаў сезон у стартавым складзе барысаўчан, аднак у красавіку 2018 года атрымаў траўму, з-за якой выбыў на доўгі тэрмін. Толькі ў кастрычніку 2018 года пачаў з’яўляцца на полі ў матчах за дубль. У лістападзе 2018 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. У сезоне 2019 выступаў нерэгулярна, у маі і чэрвені не гуляў з-за траўмы. У снежні 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў БАТЭ.
У студзені 2020 года стаў іграком венгерскага клуба «Кішварда». У студзені 2023 года вярнуўся ў Сербію, папоўніўшы склад «Калубары», а ў чэрвені 2023 года перайшоў у «Раднічкі» з Крагуеваца.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага і кляштар францысканцаў (Полацк)
Касцёл Святога Антонія Падуанскага і кляштар францысканцаў — помнік архітэктуры барока ў г. Полацку. Пабудаваны на правым беразе Заходняй Дзвіны (сучасная вул. Ніжне-Пакроўская, 20). Унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.
Комплекс складаўся з касцёла і кляштарнага корпуса. У наш час у былым жылым корпусе кляштара размешчана адміністацыйная ўстанова.
Гісторыя
Драўляны кляштар быў узведзены ў 1628 г. па фундацыі Тэафіла і Крысціны Храпавацкіх. Мураваны касцёл Святога Антонія пабудаваны ў 1763—1775 гг.
У 1778 г. пабудаваны мураваны двухпавярховы прамавугольны ў плане жылы корпус, які шчыльна прылягаў да касцёла.
Касцёл
Касцёл — трохнефны дзвюхвежавы з вежачкай над галоўным алтаром храм (даўжыня 23 м, шырыня 15 м), накрыты двухсхільным дахам з чарапічным накрыцдём. Паміж трох'яруснымі вежачкамі знаходзіўся трохвугольны франтон. Па баках асноўнага аб'ёму было две сакрысціі. Над бабінцам былі хоры, дзе размяшчаўся арганна дзесяць галасоў. Галоўны алтар і чатыры дадатковыя былі выкананы з алебастру (згарэлі ў час пажару 1861 г.).
Жылы корпус
Двухпавярховы ў плане прамавугольны будынак з бакавым рызалітам (на дваровым фасадзе). Галоўны фасад арыентаваны на лінію забудовы вуліцы. Плоскасці сцен надзелены карнізным паяском, завершаны развітым прафіляваным карнізам. Прамавугольныя аконныя праёмы з ліштвамі, па 2-м паверсе з дэкаратыўнымі нішамі. Унутраная планіроўка зменена. Пакрыты дахоўкай, з боку ўнутранага панадворку чатыры дахавыя акны. Будынак — помнік архітэктуры барока.
У сярэдзіне 19 ст. жылы корпус прыстасаваны пад адміністрацыйную ўстанову. У пачатку 1990-х гг. частка будынка выкарыстоўвалася адміністрацыйнай установай, частка адведзена пад жыллё.
Лагаватка
Лагава́тка (, Логоватка) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Успенскі сабор (Рэчыца)
Успенскі сабор — праваслаўны храм у г. Рэчыца Гомельскай вобласці.
Гісторыя
У цэнтры горада. Будаўніцтва пачалося ў 1842 годзе з цэглы паводле праекта 1835 г. .  Але ўжо ў 1843 годзе званіца, якую ўзводзілі пры царкве, нечакана разбурылася і пашкодзіла саму царкву. Гарадскія ўлады звярталіся па дапамогу да ўрада, але не атрымлівалі яе.
Аднаўленне пачалося толькі ў 1864 годзе, калі падрад на будаўніцтва атрымаў мінскі купец і гарадскі галава Рэчыцы Свечачнікаў. Але ў 1866 годзе Свечачнікаў нечакана збанкрутаваўся, і работы зноў былі спынены. Горад зноў звярнуўся па дапамогуда мінскага губернатара Токараву, які прызначыў для дабудовы храма адмысловы будаўнічы камітэт, вылучыўшы на гэта суму ў памеры 6 582 рублі асігнацыямі. 11 чэрвеня 1872 г. сабор быў нарэшце асвячоны ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы.
З 1917 года было паступова ліквідавана ўсё духавенства горада Рэчыцы. У 1934 г. сабор быў зачынены і пазней перабудаваны ў Дом сацыялістычнай культуры, знесены купал і званіца, зменены інтэр'ер, збудавана драўляная прыбудова. Пасля таго, як у 1960-я гадзе ў горадзе быў пабудаваны новы дом культуры, будынак храма быў закінуты і паступова разбураўся.
У наш час побач з асноўным будынкам размясціліся царкоўная крама і адміністрацыйна-гаспадарчы блок, у 2008 годзе на грошы вернікаў пабудавана капліца для асвячэння вады.
Архітэктура
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. У аснове аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) малітоўная зала, накрытая шатром з макаўкай і слыхавымі вокнамі. З франтальнага боку далучана прамавугольная ў плане трапезная пад двухсхільным дахам, з тыльнага — паўкруглая апсіда з бакавымі рызніцамі. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі і дзвярнымі праёмамі з броўкамі, апяразаны складанапрафіляваным карнізам і аркатурным фрызам, крапаваны здвоенымі вуглавымі пілястрамі.
У інтэр'еры пяціярусны іканастас з 24 іконамі. У 2011 годзе у храме з'явілася два ківоты — у гонар Святога Мікалая і Казанскай Божай Маці.
Шыраканоска
Шыраканоска ці качка-лапаноска (Anas clypeata) — шырока распаўсюджаная вадаплаўная птушка сямейства качыных. Гняздуе ва ўмераным клімаце Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. Пералётная на ўсім працягу арэала. З'яўляецца аб'ектам спартыўнага і прамысловага палявання.
Плоўдзіўскі антычны тэатр
Плоўдзіўскі антычны тэатр — адзін з найбольш добра захаваўшыхся, размешчаны ў цэнтры горада Плоўдзіў, Балгарыя. Як мяркуецца, ён быў пабудаваны ў канцы праўлення імператара Траяна. Тэатр быў выяўлены падчас археалагічных раскопак, якія праводзіліся з 1968 год 1979.
Тэатр можа змяшчаць ад 5000 да 7000 гледачоў, і працягвае выкарыстоўвацца ў цяперашні час.
Размяшчэнне
Тэатр размешчаны ў Старым горадзе Плоўдзіва, у седлавіне паміж пагоркамі Таксім і Джамбаз.
Апісанне
Месцы для гледачоў арыентаваны на поўдзень, да старажытнага гораду ў нізіне і Радопскіх горах. Тэатр ўяўляе сабой паўкола з вонкавым дыяметрам 82 метра. Дзеліцца на глядзельную залу (аўдыторыюм) і сцэну (архестра). Глядзельная зала выдаўблена ў схіле пагорка. Зона для гледачоў (кавеа) складаецца з 28 канцэнтрычных шэрагаў мармуровых сядзенняў, якія падзеленыя праходам на два ярусы. Верхні ярус перасякаюць вузкія радыяльныя лесвіцы. Месцы для гледачоў атачаюць падковападобную сцэну дыяметрам 26,64 м. Сцэнічныя памяшкання (скена) размешчаны на поўдзень ад асноўнай сцэны. Яны маюць 3 паверхі, якія падтрымліваюцца калонамі. Праскеній (сцяна за сцэнай) мае вышыню 3,16 м і дэкараваны іанічнай мармуровай каланадай. Фасад скены, звернуты ў глядзельную залу, складаецца з двухузроўневага порціка, на першым узроўні якога знаходзяцца калоны іанічнага ордэра, а на другім — рымска-карынфскага ордэра. На фасадзе скены — 3 сіметрычна размешчаных партала. Уваход у орхестру злучае кавеа і сцэнічныя памяшкання. Крыты праход пачынаецца ў цэнтры архестры і вядзе праз сцэнічныя памяшкання вонкі. Іншы крыты праход пачынаецца ў цэнтральнай частцы верхняга шэрагу глядзельнай залы і злучае кавеа з.
Антысфен
Антысфе́н (Άντισθένης; 444/435 да н.э., Афіны — 370/360 да н.э., Афіны) — старажытнагрэчаскі філосаф, заснавальнік і галоўны тэарэтык кінізму, адной з самых знакамітых сакратычных школ.
Антысфен выступіў супраць платонаўскіх тэорыі ідэй. У этыцы Антысфена, якая займае цэнтральнае месца ў яго філасофіі, адлюстраваны інтарэсы збяднелых колаў афінскай рабаўладальніцкай дэмакратыі. Таму Антысфен асуджаў падзел людзей на гаспадароў і рабоў, адмаўляў пачуццёвыя асалоды, звязаныя з багаццем, раскошай; прапагандаваў своеасаблівы культ працы і вяртанне да «натуральнага стану».
Цішыно
Цішыно́ (, Тишино) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Барысаўская града
Барысаўская града — частка Беларускай грады ў Барысаўскім і Смалявіцкім раёнах.
Геалогія
У тэктанічных адносінах Барысаўская града прымеркавана да Прыаршанскай монакліналі. Крышталічны фундамент перакрыты асадкавымі пародамі верхняга пратэразою (сярэднерыфейска-ніжнявендскі комплекс тэрыгенных чырванаколерных адкладаў і покрыўна-ледавіковая фармацыя магутнасцю ад 200 да 400 м), сярэднедэвонскімі пясчанікамі і глінамі. Антрапагенавая тоўшча (магутнасць да 100 м) складзена з адкладаў беларускага, бярэзінскага, дняпроўскага і сожскага зледзяненняў, налібоцкага, александрыйскага, шклоўскага і муравінскага міжледавікоўяў. Барысаўская града сфарміравалася ў час адступання сожскага ледавіка.
Карысныя выкапні: легкаплаўкія гліны, торф.
Рэльеф
Градава-ўзгорысты рэльеф захаваўся на асобных участках (каля Смалявіч вышыні дасягаюць 220 м, Халопеніч — 205 м, Барысава — 193 м), дзе сканцэнтравана вялікая колькасць марэнных узгоркаў (адносныя перавышэнні 10-20 м), паміж якіх хвалістыя, другасна-марэнныя і водна-ледавіковыя раўніны. Найвышэйшы пункт Барысаўскай грады — 220,3 м, знаходзіцца ў Смалявіцкім раёне на тэрыторыі Усяжскага сельсавета. Размяшчаецца за 0,9 км на паўночны ўсход ад в. Емяльянава, 1,7 км на паўночны захад ад в. Куркова, 1,2 км на ўсход ад в. Шпакоўшчына на добра акрэсленым узгорку правільнай формы ў атачэнні ворных угоддзяў. Маецца геадэзічны пункт у выглядзе металічнай піраміды; каардынаты: 54°04,714' пн.ш., 28°02,351' у.д. .
Складзена з пясчана-галечнага матэрыялу, з валуноў, суглінкаў, супескаў, месцамі перакрытых маламагутнымі лёсападобнымі суглінкамі.
Гідраграфія
Барысаўскую граду дрэніруе рака Бярэзіна (верхняе цячэнне) з прытокамі Гайна, Бродня, Сха, Бобр, Нача (прыток Бабра). Характэрная асаблівасць Бярэзіны на гэтым участку — асіметрыя надпоймавых тэрас і поймы. Правы схіл даліны стромкі, высокі, левы — часцей спадзісты, з выразнымі тэрасамі. Каля Барысава глыбока ўрэзаная скразная даліна, утвораная ў час спуску Верхнебярэзінскага прыледавіковага вадаёма.
Глебава-расліннае покрыва
Глебы дзярнова-падзолістыя слабаападзоленыя на водна-ледавіковых марэнных супесках, якія падсцілаюцца пяском, забалочаныя і тарфяна-балотныя.
Лясістасць да 40% тэрыторыі (на ўсходзе да 50 %, на захадзе 30 %). Лясы хваёвыя, ялова-хваёвыя кусцікава-зеленамошныя і лішайнікавыя, у паніжэннях бярозава-арлякова-зеленамошныя і шэраальховыя. Поймавыя і нізінныя лугі.
Грэстарп (камуна)
Грэстарп 240-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Грэстарп.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 5 639 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 1 гарадское пасяленне (tätort) та 2 сільські:
Японская Вікіпедыя
Японская Вікіпедыя — раздзел Вікіпедыі на японскай мове.
Пачыная са студзеня 2006 па снежань 2009 года з'яўлялася пятай по колькасці артыкулаў, пасля англійскай, нямецкай, французскай, польскай, са снежня 2009 года па колькасці артыкулаў стала шостай, уступіўшы месца італьянскай Вікіпедыі, у сакавіку 2011 года перамясцілася на сёмае месца, яе абагнала іспанская. У верасні 2011 года Японская Вікіпедыя ўступіла сёмае месца Рускай Вікіпедыі. Японская Вікіпедыя — самая буйная Вікіпедыя на не-індаеўрапейскай мове.
Гэта 8-я па велічыні Вікіпедыя ў свеце, заснавана 1 верасня 2002 года.
Лічыцца, што большасць артыкулаў у Японскай Вікіпедыі прысвечана феноменам поп-культуры (ледзве не 80%). Для Японскай Вікіпедыі таксама характэрна параўнальна вялікая (адносна іншых вялікіх моўных раздзелаў) колькасць артыкулаў, створаных ананімнымі карыстальнікамі.
Статыстыка
Па стану на 1 2023 года японскі раздзел Вікіпедыі мае  NaN артыкулs. Зарэгістравана NaN удзельнікs, з іх  зрабілі якое-небудзь дзеянне за апошнія 30 дзён, а  NaN удзельнікs маюць статус адміністратара. Агульная колькасць правак скаладае.
Ікла
Ікла:
Хусейн Махамад Эршад
Хусейн Махамад Эршад (হুসেইন মুহাম্মদ এরশাদ; нар. -2019) — палітычны і ваенны дзеяч Бангладэш, прэзідэнт-дыктатар краіны ў 1983—1990 гадах.
Біяграфія
Яго бацька пераехаў з Заходняй Бенгаліі ва Усходні Пакістан пры падзеле Індыі. Выпускнік універсітэта Дакі. З 1952 года служыў у шэрагах пакістанскай арміі, у 1971 годзе перайшоў у новаствораную бангладэшскую. Вышэйшую ваенную адукацыю атрымліваў у Індыі, ужо ў перыяд пасля Вайны за незалежнасць Бангладэш. Атрымаў чын палкоўніка ў 1973 годзе, генерал-маёра ў 1975 годзе, на пасадзе начальніка генштаба здзейсніў ваенны пераварот у 1983 годзе, пасля чаго сем гадоў займаў пасаду прэзідэнта краіны, нягледзячы на ​​актыўнае супрацьдзеянне палітычнай апазіцыі. У 1990-я гады узначальваў партыю Джацья, чатыры разы абіраўся ў парламент як дэпутат ад яе, дамогся для партыі статусу малодшага партнёра ва ўрадзе Авамі Ліг (1996—2001). Пастаянна падвяргаецца судовым пераследам за здзейсненыя ў перыяд знаходжання на прэзідэнцкай пасадзе акцыі.
Міхась Кавыль
Міхась Кавыль, сапр. Язэп Казіміравіч Лешчанка (, в. Покаршаў (Покрашава), Слуцкі павет, цяпер , Мінская вобласць — , , Нью-Джэрсі, ЗША ; Псеўданімы і крыптанімы: М. К., Я. Ляшчына, Я. Л.) — беларускі паэт, рэдактар, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Нapaдзiўcя на Случчы­не. Ягоны бацька неўзабаве загінуў у вой­ску падчас Пepшaй Сycвeтнaй вaйны, і ў мaцi засталося пяцёpa дзяцeй. Вучыўся ў Грэскай сямігодцы, пасля ў Грозаўскай, а потым зноў у Грэскай, якую скончыў у 1930. У 1930—1933 вучыўся ў Беларускім педагагічным тэхнікуме (Мінск). 23 лютага 1933 арыштаваны і асуджаны на 3 гады зняволення па справе «Беларускай народнай Грамады». Пакаранне адбываў на Далёкім Усходзе. У 1935 годзе вызвалены, жыў у Варонежы (1935—1941), дзе вучыўся ў педагагічным інстытуце, працаваў на машынабудаўнічым заводзе «Камінтэрн», настаўнічаў.
З пачаткам Другой сусветнай вайны на тэрыторыі СССР на Украінскім фронце. У 1942 трапіў у палон, у 1943 выпушчаны на волю, вярнуўся ў Мінск. Далучыўся да Саюза беларускай моладзі, скончыў прапагандысцкія курсы ў Вустраве пад Берлінам, на якіх рыхтавалі будучых кіраўнікоў СБМ, працаваў у аддзеле прапаганды ў Мінску.
З 1944 у эміграцыі ў Германіі, Бельгіі, дзе працаваў на шахтах. З 1950 у ЗША, пасяліўся ў Саўт-Рыверы. Рэдактар першых трох нумароў газеты «Беларуская трыбуна», потым рэдактар не пазначаўся. У 1950-х браў актыўны ўдзел у працы Беларускага кангрэсавага камітэта Амерыкі (БККА). Быў віцэ-старшынёй на Першым Кангрэсе беларусаў Амерыкі (11 лютага 1951). Сумесна з Янкам Золакам у 1958 г. рэдагаваў літаратурна-мастацкі часопіс «Прыйсьце». Быў сябрам Беларускага інстытута навукі і мастацтва.
З падвоенага № 27—28 (1983) быў сталым рэдактарам часопіса «Беларуская думка», аднак, з-за праблем са здароўем рэдактарскія функцыі перайшлі да друкара і выдаўца часопіса Ж. Навумчыка.
1 снежня 2015 г. адзначыў стагоддзе, з чым яго павіншаваў прэзідэнт ЗША Барак Абама. Управа Беларускага інстытута навукі і мастацтва разам з віншаваннем перадала яму, ягоным сынам і ўнукам копіі старонак з англамоўнай гісторыі беларускай замежнай літаратуры брытанскага прафесара Арнольда Макміліна, на якіх аўтар апісвае літаратурныя творы Міхася Кавыля.
Памёр 6 красавіка 2017 г. у Саўт-Рыверы і пахаваны на могілках царквы Св. Еўфрасінні Полацкай.
Творчасць
Друкавацца пачаў у 1929 у газеце «Беларуская вёска». Уваходзіў у літаратурную арганізацыю «Маладняк». У 1942—1944 друкаваўся ў газеце «Раніца», потым у шэрагу эміграцыйных выданняў.
На эміграцыі выйшлі зборнікі паэзіі «Ростань», «Пад зорымі белымі», «Першая рана», «Цяжкія думы», кніга выбраных твораў «Міжагнёўе».
Займаўся перакладчыцкай дзейнасцю, з украінскай пераклаў паасобныя творы Яра Славуціча, М. Рыльскага, П. Тычыны; з англійскай —, польскай — В. Гамуліцкага, Л. Падгорскага-Аколава, рускай — Б. Пастэрнака. Сумесна з Янам Пятроўскім пераклаў «Роздумы» Марка Аўрэлія.
Шэлі-Эн Фрэйзер-Прайс
Шэлі-Эн Фрэйзер-Прайс (Shelly-Ann Fraser-Pryce; нар., Кінгстан) — ямайская лёгкаатлетка, спецыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі (60, 100 і 200 метраў). Трохразовая алімпійская чэмпіёнка і 11-разовая чэмпіёнка свету ў 2008—2022 гадах. Прызнана найлепшай лёгкаатлеткай свету 2013 года, 4 разы прызнавалася найлепшай спартсменкай года на Ямайцы (2012, 2013, 2015, 2019). Была сцяганосцам зборнай Ямайкі на цырымоніях адкрыцця Алімпійскіх гульняў 2016 і 2020 гадоў. Разглядаецца экспертамі як адзін з наймацнейшых спрынтараў у гісторыі лёгкай атлетыкі.
Вядомая сваім запалам да незвычайных прычосак, валодае ўласным салонам Chic Hair Ja. У 2011 годзе выйшла замуж за Джэйсана Прайса і пачала выступаць пад падвойным прозвішчам. 7 жніўня 2017 года нарадзіла сына Зіёна, з-за чаго прапусціла чэмпіянат свету 2017 года.
Марцыян Трызна
Марцыян Трызна (? — 17 мая або 2 жніўня 1643) — рымска-каталіцкі і дзяржаўны дзеяч ВКЛ.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Трызнаў герба «Газдава», сын Рыгора Трызны, маршалка ваўкавыскага, і Раіны Сапегі, дачкі менскага ваяводы Багдана Сапегі. Меў братоў Гедэона Міхала, Мікалая і Паўла Пятра.
Канонік віленскі ад 1620, адначасова пісар духоўны літоўскі у 1628—1641, пробашч троцкі, геранёнскі, рэферэндар духоўны літоўскі у 1631—1641, біскуп-каад'ютар віленскі ад 1638, біскуп-суфраган беларускі ад 1639. Падканцлер літоўскі з 1641.
Паводле Нясецкага добра валодаў грэчаскай мовай. У 1633 быў дэлегатам на сойм для карэктавання Статута Вялікага Княства Літоўскага, браў удзел у складанні Палянаўскага міру з Маскоўскай дзяржавай (1634).
NGC 7520
NGC 7520 (іншыя абазначэнні — IC 5290, PGC 70705, ESO 535-8, MCG -4-54-14) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аўсямірава
Аўсямі́рава (, Овсемирово) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Радчыцкага сельсавета.
Тамашгорад (значэнні)
Назву Тамашгорад маюць:
Іван Паўлавіч Сікора
Іван Паўлавіч Сіко́ра (, вёска Малыя Алашкі — ) — беларускі селекцыянер-аматар. Заслужаны аграном БССР (1956).
Біяграфія
Скончыў Полаўскае пачатковае вучылішча, Краснагорскую настаўніцкую школу. Ваенную службу праходзіў у Хабараўскім краі. У першую сусветную вайну быў на фронце. У 1925 годзе закончыў Кракаўскія курсы настаўнікаў. Служыў садоўнікам графа Пшаздзецкага ў Варапаеве, дзе і пачаў весці даследчую працу па садаводстве.
15 красавіка 1941 года па рашэнні СНК БССР адкрыўся на базе сада І. П. Сікоры Паўночны апорны пункт Беларускага навукова-даследчага інстытута бульбаводства, пладаводства і агародніцтва. У садзе прайшлі апрабаванне звыш 600 сартоў яблынь, больш 100 сартоў груш, 500 сартоў агрэсту. Вяршыняй селекцыйнай дзейнасці стаў гібрыд № 1377, плады якога аматары вобразна назвалі «Яблыкамі XXІ стагоддзя». Пасля смерці І. П. Сікоры сорт атрымаў назву «Памяць Сікоры».