cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гульня ў шахматы: Ленін з Гітлерам — Вена 1909
Дыскусія пра афорт і намаляваных на ім персанажах
Захавальнік фондаў пецярбургскага Музея палітычнай гісторыі Аляксей Бойка ўспрымае афорт як частку іканаграфіі Леніна і супастаўляе яго з працамі савецкіх мастакоў 30-х гадоў, хоць адзначае, што першыя працы, у якіх мастакі спрабавалі захаваць яго вобраз для нашчадкаў, з'явіліся менавіта падчас эміграцыі. Ён дапушчае, што афорт можна лічыць «і міфам, і рэальнасцю, паколькі паводле гадоў гэта прыкладна магчыма». «Тэарэтычна ўсё можа быць. У той час ён сапраўды быў за мяжой», — робіць выснову ён. Ён адзначае, як і маскоўскі мастацтвазнавец Андрэй Ерафеяў, што ў той час афорт сучаснікамі не мог успрымацца як свядомая правакацыя грамадскасці.
Ленін і шахматы ў фотаздымках
Захавалася серыя аматарскіх фатаграфій, зробленых на італьянскім востраве Капры ў 1908 годзе (паміж 10 (23) і 17 (30) красавіка), калі Уладзімір Ленін знаходзіўся ў гасцях у А. М. Горкага. Фатаграфіі зняты з розных ракурсаў і адлюстроўваюць Леніна, які гуляе з Горкім і Аляксандрам Багданавым, вядомым рэвалюцыянерам-марксістам, урачом і філосафам. Аўтарам усіх (ці прынамсі дзвюх з гэтых фатаграфій) выступіў Юрый Жалябужскі (у будучыні — буйны савецкі кінааператар, рэжысёр і сцэнарыст), сын актрысы ММТ Марыі Андрэевай і пасерб Горкага. У той час ён быў дваццацігадовым юнаком.
Лядовы паход Балтыйскага флоту
Лядо́вы пахо́д Балты́йскага фло́ту — аперацыя па выратаванні караблёў Балтыйскага флоту ад захопу германскімі і фінскімі войскамі і пераводу іх з Рэвеля і Гельсінгфорса ў Кранштат. Праведзена ў цяжкіх лядовых умовах лютага — мая 1918 года. Камандаваў начальнік Марскіх сіл (намарсі) Балтыйскага мора Аляксей Міхайлавіч Шчасны.
Вынікі
У выніку аперацыі былі выратаваны ад захопу і перебазаваныя 236 караблёў і суднаў, у тым ліку 6 лінкараў, 5 крэйсераў, 59 эсмінцаў, 12 падводных лодак.
Пасля завяршэння паходу, па загадзе Льва Давідавіча Троцкага, А. М. Шчасны быў арыштаваны «за злачынствы на пасадзе і контррэвалюцыйныя дзеянні». Пасля суда яго прысудзілі да расстрэлу. Гэта быў першы судовы смяротны прысуд у Савецкай Расіі.
Цырта
Цірта (Cirta, па-фінікійску «горад») — сталіца Нумідзійскага царства (сёння тэрыторыя сучаснага Алжыра). У I — II стст. да н.э. Цірта, нягледзячы на тое, што падчас Пунічных войн была галоўным саюзнікам Рыма, неаднаразова падвяргалася нашэсцям Рымскай рэспублікі у перыяд праўлення Юлія Цэзара.
У пачатку IV ст. горад разбураны і быў адноўлены рымскім імператарам Канстанцінам I Вялікім пад новай назвай — Канстанціна.
Насельніцтва горада было шматнацыянальным: нумідзійцы, карфагеняне (перамешчаны у выніку Другой і Трэцяй Пунічных войн), грэкі, рымляне і інш. Горад быў эканамічнай сталіцай афрыканскай тэрыторыі Рымскай імперыі. Рымскія купцы — эканамічная эліта рэгіёна — складалі важны сегмент насельніцтва горада, так як яны трымалі яго ў сферу рымскага ўплыву не займаючы ніякіх кіраўнічых пасад.
NGC 7832
NGC 7832 (іншыя абазначэнні — IC 5386, PGC 485, MCG -1-1-33) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сароцкі сельсавет
Назву Саро́цкі сельсавет маюць:
Жучкі (Лідскі раён)
Жучкі́ (, Жучки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Гісторыя
Вопіс парафій Лідскага дэканату ў 1784 годзе згадвае засценак Жучкі ў Беліцкай парафіі як уласнасць ваяводы віленскага Караля Станіслава Радзівіла, у дзяржанні Статкевіча.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Казакова (Мёрскі раён)
Казако́ва (, Казаково) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Друйскага пассавета.
Бакшаева (Смаленскі раён)
Бакшаева (Бакшеево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 41 км на паўночны захад ад Смаленска, за 7 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Вольша. За 31 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Старэйшая Эда
«Старэйшая Эда», або «Паэтычная Эда» — вершаваны зборнік міфаў Скандынавіі, захавалася галоўным чынам у рукапісе Codex Regius. Запісана ў XIII стагоддзі. Найбольш распаўсюджаны ў Расіі і Беларусі рускамоўны пераклад Андрэя Корсуна і Уладзіміра Ціхамірава.
Таксама ёсць празаічны зборнік міфаў Малодшая Эда.
NGC 7833
NGC 7833 — чацвярная зорка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Allium brachyodon
Allium brachyodon - від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірана.
Апісанне
Сцябло 10-20 см. Лісце 1.2–2.5 мм шырынёй. Лісточкі калякветніка ≈ 5 мм даўжынёй.
Распаўсюджанне
Эндэмік паўднёвага Ірана. Рэдкі эндэмік правінцыі Фарс.
Мотча
Мо́тча (, Мотча) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Брольніцкага сельсавета.
Узбекская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Узбекская Саве́цкая Сацыялісты́чная Рэспу́бліка, Узбекская ССР — адна з рэспублік Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік.
Утворана 27 кастрычніка 1924 года ў выніку так званага нацыянальна-тэрытарыяльнага размежавання ў СССР. Пастановай 3-га з’езда Саветаў СССР ад 13 мая 1925 года на УзССР распаўсюджана дзеянне Дагавора аб утварэнні Саюза ССР. 31 жніўня 1991 года УзССР абвясціла незалежнасць ад СССР і стала Рэспублікай Узбекістан.
Гранічыла з Кіргізскай ССР, Туркменскай ССР, Казахскай ССР і Таджыкскай ССР і Афганістанам.
Хер’едален (камуна)
Камуна Хер’едален (Härjedalens kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Емтланд у цэнтральнай Швецыі на мяжы з Нарвегіяй.
Хер’едален 5-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Свег.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 10 223 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Рагаліснік напаўапушчаны
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Шырока распаўсюджаны ў Еўропе, сустракаецца таксама ў Азіі (Казахстан) і Афрыцы (Камерун, Чад, Кенія, Нігерыя, Танзанія).
Расце ў азёрах, сажалках і канавах. Пераносіць салёную ваду.
Батанічнае апісанне
Пагружаная ў ваду ярка-зялёная шматгадовая расліна.
Кветкі дробныя, зялёнага колеру.
Заўвагі па ахове
Знікненне водна-балотных угоддзяў прыводзіць да страты некаторых субпапуляцый. У Эстоніі і Швейцарыі від класіфікуецца як які знаходзіцца пад пагрозай да знікнення. Тым не менш, па дадзеных Міжнароднага саюза аховы прыроды від не патрабуе прыродаахоўных мерапрыемстваў (статус «LC»); агульная колькасць папуляцый стабільная.
Сінонімы
Сінанімічныя назвы :
Ігар Вячаслававіч Астапковіч
Ігар Вячаслававіч Астапковіч (нар., Наваполацк, БССР) — беларускі лёгкаатлет. Заслужаны майстар спорту СССР (1991), Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (1995).
Біаграфія
Першы трэнер П. В. Зайцаў. Таксама яго трэніравалі Ю. М. Бакарынаў (1991–1993), Ю. Н. Тарасюк (1993–1999), К. В. Астапковіч і Р. І. Клім (1999–2004 ).
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, Вышэйшую школу трэнераў.
У 1992 годзе на фінале Гран-пры ў Севільі ўсталяваў рэкорд Рэспублікі Беларусь – 84,62 (трэці вынік у свеце за ўсю гісторыю кідання молата, сусветны рэкорд на рахунку Юрыя Сядых – 86.74). З'яўляецца ўладальнікам неафіцыйнага Сусветнага рэкорду для спартсменаў старэйшых за 40 гадоў 82.23, усталяванага ў 2004 годзе.
У цяперашні час знаходзіцца на заслужанай пенсіі.
Арцём Уладзіміравіч Канцавы
Арцём Канцавы (нар., ) — беларускі футбаліст (нападнік) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2006—2008). У цяперашні час працуе трэнерам у дублі барысаўскага БАТЭ.
Клубная кар’ера
У БАТЭ спачатку трывала гуляў у асноўным складзе на пазіцыі цэнтральнага нападніка або правага паўабаронцы. У 2013 годзе стаў з’яўляцца на полі толькі эпізадычна, што ў многім было звязана са зменай тактычнай схемы барысаўчан, якія сталі гуляць без ярка выражаных флангавых паўабаронцаў, а на вастрыні атакі Канцавы не здолеў скласці канкурэнцыю Віталю Радзівонаву.
У выніку па заканчэнні сезона 2013 пакінуў БАТЭ ў статусе свабоднага агента і ў студзені 2014 года падпісаў кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». У жодзінскім клубе стаў іграком асновы, спачатку гуляў у цэнтры атакі, але потым стаў выступаць на пазіцыі правага ўскрайняга нападніка. У студзені 2015 года падоўжыў кантракт з аўтазаводцамі. У пачатку сезона 2015 не гуляў з-за траўмы, пазней вярнуўся і трывала з’яўляўся на полі, але карыснымі дзеяннямі (галамі або пасамі) не адзначаўся. У ліпені 2015 года пакінуў «Тарпеда-БелАЗ».
Неўзабаве пасля раставання з жодзінскім клубам апынуўся ў стане гродзенскага «Нёмана», з якім 24 ліпеня падпісаў кантракт. У складзе «Нёмана» стаў асноўным цэнтральным нападнікам. У студзені 2016 года падоўжыў кантракт з гродзенскім клубам. У сезоне 2016 заставаўся трывалым іграком асновы, толькі канец сезона прапусціў з-за траўмы. У лютым 2017 года падпісаў новае пагадненне з «Нёманам». У сезоне 2017 стаў радзей з’яўляцца на полі, часцей толькі выхадзіў на замену, а ў канцы сезона стаў выкарыстоўвацца ў якасці правага абаронцы. У лістападзе 2017 года падоўжыў кантракт з «Нёманам» на наступны сезон, а ў студзені 2019 года падоўжыў кантракт яшчэ на адзін год. У сезонах 2018—2019 рэдка з’яўляўся на полі, шмат прапускаў з-за траўм. У снежні 2019 года пакінуў «Нёман».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевыя зборныя Беларусі. З 2006 па 2008 гады выступаў за нацыянальную зборную.
Трэнерская кар’ера
У пачатку 2020 года трэніраваўся з мінскім НФК, аднак у лютым прыняў рашэнне аб завяршэнні кар’еры. У сакавіку 2020 года ўвайшоў у трэнерскі штаб дубля барысаўскага БАТЭ, дзе працаваў на працягу двух гадоў. У студзені 2022 года перайшоў на працу з юнацкай камандамі клуба. У студзені 2023 года зноў стаў трэнерам у дублі БАТЭ.
Сям’я
Малодшы брат Арцёма, Сяргей, таксама з’яўляецца футбалістам.
Баркашні
Баркашні (Баркашни) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 14 жыхароў (2007).
Барыс Фёдаравіч Звінагродскі
Бары́с Фё́даравіч Звінагро́дскі (Борис Фёдорович Звиногродский;, Артвін, Кутаіская губерня Расійскай імперыі, цяпер Турцыя  — ) — беларускі мастак-жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1956).
Біяграфія
Вучыўся жывапісу з 1905 года ў майстэрні ў Харкаве, затым у Маскве ў майстэрнях Е. А. Агафонава (1905—1909) і (1909—1913). У 1916/17−1918 гадах навучаўся ў Санкт-Пецярбургскім інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна, у 1918—1920 — у Маскоўскай пралетарскай мастацкай студыі.
З 1925 года жыў і працаваў у Гомелі. Выкладаў у Гомелі; у сярэдняй школе (1919—1929), тэхнікуме (1930—1939), мастацкай студыі ў Палацы культуры чыгуначнікаў (1949—1958). Галоўны мастак Беларускага тэатра лялек (1938—1941, 1945—1949).
Творчасць
Спецыялізаваўся на пейзажах. Удзельнічаў у выставах з 1925 года.
Масагеты
Масагеты  — старажытны народ на паўночным захадзе Цэнтральнай Азіі.
Паходжанне
Найбольш арыгінальнымі пісьмовымі крыніцамі, у якіх узгадваюцца масагеты, з'яўляюцца творы Герадота і Страбона. Мяркуюць, што значная частка інфармацыі, паведамленая імі, абапіраецца на агульную для іх больш старажытную крыніцу. Абодва звязвалі месца, населенае масагетамі, з узбярэжжам Каспійскага мора. Герадот паведамляў, што яны жылі на ўсход ад ракі Аракс з вялікай дэльтай. Лакалізацыя Герадотава Аракса даволі спрэчная, яго не звязваюць з закаўказскай ракой Аракс.
Сучасныя даследчыкі звычайна акрэсліваюць раёны, населеныя масагетамі, нізінамі на ўсход ад Каспійскага мора і паўднёвы ўсход ад Аральскага Мора, плато Усцюрт, ніжнымі плынямі Амудар’і і Сырдар’і. Абмежаванне месца, населенага масагетамі, гэтымі тэрыторыямі ўскосна падцвярджаецца ўзгадкай Герадота пра шырокае выкарыстанне імі золата і медзі, што здаўна здабываліся там.
Вылучэнне масагетаў у асобны народ зацяжарана тым, што яны не ўзгадваюцца ў персідскіх крыніцах. І Герадот, і Страбон падкрэслівалі іх блізкасць у звычаях і культуры са скіфамі, у тым ліку ў пахавальных рытуалах. Некаторыя даследчыкі атаесамляюць масагетаў з сака тыграхауда, часткай сярэднеазіяцкіх скіфаў, што ўзгадваюцца ў Бехістунскім надпісе.
Паходжанне наймення масагетаў даволі спрэчная. Прынята лічыць, што яно трапіла ў старажытнагрэчаскую мову з іранскіх моў і магло адлюстроўваць іх сапраўдную саманазву. Такім чынам слова масагеты выводзяць ад слоў, што значылі рыбу ці проста мужчын.
Гісторыя
Лічыцца, што продкі масагетаў маглі перакачаваць на паўночны захад Цэнтральнай Азіі з усходу ў першай палове 1 тысячагоддзя да н. э. Яны падзяляліся на некалькі плямёнаў. Страбон падзяляў масагетаў у залежнасці ад умоў жыцця і вылучаў тых, хто насяляў горы, раўніны, балоты ўздоўж рэк і рачныя астравы. Горцы і астравіцяне збіралі раслінную ежу. Астравіцяне і балотныя масагеты ўжывалі рыбу. Асновай харчавання раўнінных жыхароў былі малако свойскай жывёлы і рыба. Яны трымалі авечак, але не для спажывання мяса, а дзеля малака і поўсці. Масагеты не мелі сталых паселішчаў, перакачоўвалі з месца на месца. Людзі, што дажывалі да старасці, забіваліся сваякамі, а іх плоць паядалася разам з мясам ахвярных жывёл. І Герадот, і Страбон пісалі, што масагеты шанавалі сонца.
Каля 530 г., паводле апавядання Герадота, ахеменідскі валадар Кір II вырашыў далучыць землі масагетаў да сваёй дзяржавы. Першапачатква ён пасватаўся да масагецкай валадаркі Тамірыс, але атрымаў адказ. Тады ён рушыў праз Аракс са сваім войскам. У вялікай бітве масагеты перамаглі яго. Кір II загінуў. Тамірыс загадала апусціць яго галаву ў мех з кроўю, пры гэтым прыгаворвала :
«Ты ўсё ж загубіў мяне, хоць я засталася ў жывых і адолела цябе ў бітве, бо хітрасцю захапіў майго сына. Таму вось зараз я, як і пагражала табе, напаю цябе крывёю».
Праўда, Герадот заўважаў, што гэта было толькі адно са шматлікіх апавяданняў пра смерць Кіра II.
Відавочна, землі масагетаў былі далучаны да дзяржавы Ахеменідаў ужо падчас кіравання Дарыя I. У 329 г. да н. э. яны падтрымалі паўстанне сагдыянца Спітамена супраць Аляксандра Македонскага. У III ст. да н. э. землі масагетаў былі заваяваны дахамі.
Клаўдзій Пталемей у I ст. н. э. лакалізаваў месцазнаходжанне масагетаў і сакаў ўздоўж Каракарума і Гіндукуша. Некаторыя сярэднявечныя аўтары называлі масагетамі іншыя народы Цэнтральнай Азіі, у прыватнасці — эфталітаў.
Ісмаіл Кахраман
Ісмаі́л Кахрама́н (нар. 7 снежня 1940 г.) — турэцкі палітык і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 7 снежня 1940 года ў горадзе Рызэ. Скончыў юрыдычны факультэт Стамбульскага ўніверсітэта.
У 1995 годзе быў абраны членам Вялікага нацыянальнага сходу ад партыі дастатку. Пасля таго як партыя дастатку сфарміравала кааліцыйны ўрад з партыяй сапраўднага шляху, Кахраман атрымаў у ім пасаду міністра культуры. Гэты склад урада быў зрынуты ў выніку ваеннага перавароту ў 1997 годзе. У 1999 годзе Кахраман быў пераабраны ў парламент ад партыі дабрадзейнасці. У 2002 годзе ён таксама балатаваўся, але абрацца не здолеў.
У лістападзе 2015 года Кахраман быў абраны членам парламента ад партыі справядлівасці і развіцця. Пазней ён быў высунуты кандыдатам на пасаду спікера парламента. Кахраман быў абраны, атрымаўшы 316 галасоў з 524.
Каменка (Мёрскі раён)
Ка́менка (, Каменка) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства.
Да 18 сакавіка 1963 года хутар знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Друйскага пассавета.
Лёвенская ратуша
Лёвенская ратуша (Stadhuis van Leuven) — ратуша ў горадзе Лёвене, адна з галоўных славутасцяў горада.
Будынак ратушы быў пабудаваны ў 1440-х-1460-х гг у стылі брабанцкай позняй готыкі побач з царквой Святога Пятра. Фасад ратушы багата аформлены архітэктурнымі ўпрыгожваннямі, статуямі. На кранштэйнах выразаныя Біблейскія сцэны.
Алэшня (Карукіўскі раён)
Алешня ці Алэшня (Оле́шня) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Аляксандр Нічыпаравіч Шыманоўскі
Аляксандр Нічыпаравіч Шыманоўскі (, с. Чэрнін Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні — ) — беларускі этнограф і фалькларыст; педагог, пушкініст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і святара праваслаўнай Свята-Георгіеўскай царквы в. Чэрнін. Дзед, як мяркуецца — Фёдар Шыманоўскі, святар Пакроўскай царквы сяла Малышэвічы Слуцкага павету Мінскай губерні. Верагодна, род Шыманоўскіх меў шляхецкае паходжанне (гербу «Юнак»), але не быў зацверджаны ў расійскім дваранстве. Магчыма, маюцца сваяцкія сувязі з вядомым юрыстам, выкладчыкам Наварасійскіга ўніверсітэта Мітрафанам Васілевічам Шыманоўскім (г. Адэса, Херсонская губерня).
Пачатковую адукацыю А. Шыманоўскі атрымаў у Чэрнінскім народным вучылішчы, затым закончыў Мазырскую гімназію. У 1874 г. закончыў гісторыка-філалагічны факультэт Імператарскага Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта.
Працаваў выкладчыкам рускай мовы і славеснасці ў першай мужчынскай гімназіі г. Кішынёва, Бесарабская губерня (1874 — 1901). Адным з яго вучняў быў этнограф-балканіст П. Д. Драганаў. Стацкі саветнік (1887). Па звестках 1903, 1912 гг. абіраўся на пасаду таварыша (намесніка) дырэктара Кішынёўскага гарадскога грамадскага банка. У 1914 г. Бесарабскі дваранскі дэпутацкі сход зацвердзіў А. Шыманоўскага ў спадчынным дваранстве. Жонка: Ганна Аруцюнаўна (да шлюбу Ускат); сыны: Аляксандр, Фёдар; дачка Вольга.
Даследчыцкая дзейнасць
У час паездак на радзіму сабраў матэрыял па беларускаму фальклору і этнаграфіі і склаў зборнік «Мінская губерня і яе народная творчасць у сувязі з апісаннем народных свят і абрадаў» (песні, казкі, загадкі, прыказкі, гаспадарча-этнаграфічныя назвы і інш., 1898 г.). У зборніку выклаў і свае погляды на народную творчасць. Як адзначана ў працы, у збіранні матэрыяла дапамагалі протаіярэй Рыгор Шыманоўскі, настаўніца Чэрнінскага народнага вучылішча Пелагея Нічыпараўна Густава (малодшая сястра даследчыка) і аднавясковец Сямён Друзік. Матэрыялы зборніка выкарыстоўваюцца навукоўцамі пры вывучэнні і публікацыях беларускага фальклору.
Вывучаў кішынёўскі перыяд жыцця і творчасці А. С. Пушкіна, быў актыўным удзельнікам кампаніі па ўсталяванню помніка паэту ў Кішынёве (трэцяга пасля маскоўскага і санкт-пецярбургскага).
«А. Н. Шыманоўскі быў і застаецца для нас выдатным педагогам. Ён не саступіў з гэтай пазіцыі — кірунку педагога, калі вывучаў біяграфію і творчасць А. С. Пушкіна, калі пісаў пра яго кнігу, і яшчэ больш, калі збіраў і даследаваў беларускі фальклор…»
Творы
«Гэта кніга, бадай, адзіная больш ці менш змястоўная праца з усіх, што выйшлі ў Малдавіі [аб кішынёўскім перыядзе жыцця А. С. Пушкіна]».
Галерэя
Мясціны, звязаныя з жыццём і дзейнасцю А. Шыманоўскага.
Чарняўка (Хоцімскі раён)
Да 5 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Чарняўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 24 км у напрамку на захад ад гарадскога пасёлка Хоцімск, за 177 км ад Магілёва, на рацэ Еленка.
У 1852—1862 гг. у вёсцы дзейнічала цукровая мануфактура.
Таджыкская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Таджыкская Саве́цкая Сацыялісты́чная Рэспу́бліка, Таджыкская ССР — адна з рэспублік Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік.
Гісторыя
Утворана ў выніку нацыянальна-тэрытарыяльнага размежавання ў Сярэдняй Азіі 14 кастрычніка 1924 года як Таджыкская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (Таджыкская АССР) у складзе Узбекскай ССР.
III Надзвычайны з'езд Саветаў СССР 16 кастрычніка 1929 года зацвердзіў Дэкларацыю аб пераўтварэнні Таджыцкай АССР у Таджыкскую ССР, пры гэтым у Таджыкскую ССР увайшла Хаджэнцкая акруга. Таджыкская ССР стала сёмай саюзнай рэспублікай у складзе СССР. Тэрыторыя Таджыкскай ССР склала 142,5 тыс. км, насельніцтва 1 млн 150 тыс. чалавек, 72% насельніцтва складалі таджыкі. У 1950-я-1960-я гады са складу Узбекскай ССР былі перададзены сучасныя Матчынскі і Зафарабадскі раёны.
Сяльцо (Цёмкінскі раён)
Сяльцо (Сельцо) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Іхэтуаньскае паўстанне
Іхэтуа́ньскае паўста́нне, ці Баксёрскае паўстанне — паўстанне пераважна супраць засілля іншаземцаў у Паўночным Кітаі ў 1898—1901 гадах.
Ініцыіравана тайным рэлігійным таварыствам Іхэцюань («Кулак у імя справядлівасці і згоды»), пазней былі перайменаваны ў Іхэтуані («Атрады справядлівасці і згоды» — адсюль назва) у правінцыі Шаньдун.
У 1900 паўстанцы (100 тыс.; сяляне і гарадскія беднякі), якіх не здолелі спыніць урадавыя войскі, накіраваліся ў Пекін, знішчаючы замежныя місіі і прадстаўніцтвы. 14 чэрвеня 1900 г. іхэтуані ўступілі ў Пекін і разам з урадавымі войскамі 56 дзён вялі аблогу пасольскага квартала. Пасля сумеснай ноты кітайскаму ўраду Вялікабрытанія, ЗША, Германія, Японія, Расія, Францыя, Італія і Аўстра-Венгрыя пачалі ўзброеную інтэрвенцыю. 21 чэрвеня кітайскі ўрад абвясціў вайну дзяржавам-інтэрвентам, аднак іх аб'яднаная армія на чале з нямецкім фельдмаршалам А. фон Вальдэрзэе 14 жніўня заняла Пекін. 7 верасня кітайскі ўрад, які перабраўся ў г. Сіянь, абвясціў іхэтуаняў па-за законам. У 1901 г. замежныя і кітайскія войскі задушылі паўстанне. 7 верасня 1901 г. Кітай падпісаў навязаны яму «Заключны пратакол», які фактычна зводзіў краіну да становішча паўкалоніі.
Біль аб правах (ЗША)
Біль аб правах (Bill of Rights) — юрыдычны дакумент, які складае першыя 10 і 27-ю папраўкі да Канстытуцыі ЗША. Прапанаваны Джэймсам Мэдысанам 25 верасня 1789 г. Першыя 10 паправак ратыфікаваны 15 снежня 1791 г. Кангрэсам Злучаных Штатаў. Паколькі кожны пункт дакумента падлягаў ратыфікацыі кожным штатам, два апошніх пункта Біля так і не былі прыняты як частка Канстытуцыі. Адно з гэтых няпрынятых палажэнняў было ўхвалена голасам апошняга штата — Мічыган толькі 7 мая 1992 г.
Неабходнасць унясення змяненняў ў Канстытуцыю краіны была выклікана наступнымі прычынамі: тэкст Канстытуцыі не ўтрымліваў ніякіх сфармуляваных гарантый абароны правоў і свабод грамадзян краіны, і многія свядомыя грамадзяне не жадалі даць магчымасць новай уладзе паўтарыць злоўжыванні караля Георга; ЗША як краіна яшчэ не вызначала, колькі паўнамоцтваў асобныя штаты збіраюцца дэлегаваць федэральнаму цэнтру.
Тэкст першых дзесяці паправак
1-я папраўка
Кангрэс не павінен прымаць ніякія законы ў падтрымку рэлігіі альбо для забароны магчымасцей свабодна яе вызнаваць; таксама нельга абмяжоўваць свабоду слова, друку, права на мірныя сходы і падаваць хадатайствы ўраду аб вырашэнні праблем.
2-я папраўка
Бахуры
Бахуры (Бахуры) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).
Біль аб правах (ЗША)
Тэкст першых дзесяці паправак
3-я папраўка
Бахуры
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 42 км на паўночны захад ад Смаленска, за 2,5 км на ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 30 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Біль аб правах (ЗША)
Тэкст першых дзесяці паправак
У мірны час ніводзін вайсковец не павінен быць размешчаны ў прыватным доме без дазволу яго ўладальніка, у час вайны размяшчэнне вайскоўцаў у прыватным жыллі ажыццяўляецца згодна парадку, які прадугледжаны адпаведнымі законамі.
Бахуры
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Біль аб правах (ЗША)
Тэкст першых дзесяці паправак
4-я папраўка
5-я папраўка
Пры ўсіх крымінальных ганеннях абвінавачваны мае права на неадкладны і публічны разгляд справы непрадузятым судом прысяжных таго штату і акругі, у якім злачынства здзейснена; прычым тэрыторыя такой акругі павінна быць вызначана законам загадзя; пры гэтым абвінавачваны мае права на інфармаванне пра існасць і падставы абвінавачвання, на вочную стаўку з сведкамі, якія паказваюць супраць яго, на абавязковы ўдзел сведкаў, якія могуць даваць паказанні ў яго абарону, і на дапамогу адваката для сваёй абароны.
7-я папраўка
Па ўсіх ісках, заснаваных на агульным праве, у якіх кошт аспрэчванага іску перавышае дваццаць долараў, захоўваецца права на суд прысяжных, і ніводзін факт, разгледжаны судом прысяжных, не можа быць перагледжаны якім-небудзь судом Злучаных Штатаў, інакш як у адпаведнасці з нормамі агульнага права.
8-я папраўка
Празмерныя заклады не павінны патрабавацца, празмерныя штрафы не павінны накладацца, і жорсткія і незвычайныя пакаранні не павінны прызначацца.
9-я папраўка
Пералік у Канстытуцыі вызначаных правоў, не павінен тлумачыцца як адмаўленне ці прыніжэнне іншых правоў, якія захоўваюцца за народам.
10-я папраўка
Паўнамоцтвы, не дэлегаваныя Злучаным Штатам Канстытуцыяй і не забароненыя ёй, захоўваюцца адпаведна за штатамі, або за народам.
Арцём Сяргеевіч Шут
Арцём Шут (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў мазырскай «Славіі», у 2013 выступаў за дубль клуба. Па выніках сезону мазырскі клуб выбыў у Першую лігу і перастаў выстаўляць каманду ў турнір дублёраў, таму Арцём быў пераведзены ў асноўную каманду «Славіі», дзе і дэбютаваў 19 красавіка 2014 у матчы першага тура супраць «Смалявічаў-СТІ», выйшаўшы на замену на 82-й хвіліне. Замацавацца ў аснове не здолеў, да канца сезону яшчэ толькі двойчы з’яўляўся на полі.
Па выніках сезону 2014 «Славія» вярнулася ў Вышэйшую лігу, і Арцём зноў апынуўся ў дублі. 27 красавіка 2015 дэбютаваў у Вышэйшай лізе, калі ў сувязі з траўмамі асноўных ігракоў выйшаў у стартавым складзе на пазіцыі цэнтральнага абаронцы ў матчы супраць «Тарпеда-БелАЗ» (перамога «Славіі» 1:0). Усяго ў сезоне 2015 шэсць разоў з’явіўся на полі ў Вышэйшай лізе. У сезоне 2016, аднак, гуляў толькі за дубль і не з’яўляўся ў асноўным складзе.
У сакавіку 2017 года падоўжыў кантракт са «Славіяй». У сезоне 2017 працягваў гуляць за дубль, у асноўную каманду не прыцягваўся. У сезоне 2018 быў заяўлены ў складзе «Славіі» на Першую лігу, аднак на полі не з’яўляўся і пасля пакінуў каманду.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Мангольскі дзяржаўны ўніверсітэт
Мангольскі дзяржаўны ўніверсітэт (Монгол улсын их сургууль) — найстарэйшы ўніверсітэт Манголіі, знаходзіцца ў горадзе Улан-Батар.
NGC 7834
NGC 7834 (іншыя абазначэнні — PGC 504, UGC 49, MCG 1-1-30, ZWG 408.30, KUG 0004+080) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Несутычы
Несуты́чы (, Несутычи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Брольніцкага сельсавета.
Чэнчыкы
Чэнчыкы (Че́нчики) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Бабрак Кармаль
Бабра́к Карма́ль (ببرک کارمل;, Камары, Кабул, Каралеўства Афганістан — 3 снежня 1996, Масква, Расія) — афганскі палітычны, дзяржаўны і партыйны дзеяч, адзін з заснавальнікаў Народна-дэмакратычнай партыі Афганістана (НДПА), лідар фракцыі «Парчам» (Сцяг).
У перыяд савецкай ваеннай прысутнасці ў Афганістане — Генеральны сакратар ЦК НДПА, Старшыня Рэвалюцыйнага савета (кіраўнік дзяржавы) Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан (1979—1986), Старшыня Савета міністраў ДРА (1979—1981).
Дэ-факта з’яўляўся кіраўніком марыянетачнага ўрада, цалкам падкантрольнага савецкім «саветнікам».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Кабуле ў сям’і армейскага генерала. Продкі Кармаля па лініі бацькі былі выхадцамі з індыйскага Кашміра, якія пераехалі ў Кабул у часы, калі Кашмір належаў імперыі Дурані. На новым месцы яны асіміляваліся з таджыкскай супольнасцю Кабула. Яго бацька не раскрываў сваё непуштунскае паходжанне і размаўляў толькі на пушту. Маці Кармаля была персамоўная пуштунка з племя гільзаеў. Сапраўднае імя яго было Султан Хусейн, якое ён змяніў на падобнае, тыпова афганскае імя. У Кабульскім універсітэце захапіўся ідэямі камунізму. У 1965 годзе ўступіў у Народна-дэмакратычную партыю Афганістана (НДПА). Узначаліў фракцыю «Парчам». У 1965—1973 гадах быў дэпутатам парламента краіны.
Пасля Саурскай Рэвалюцыі (1978) стаў намеснікам старшыні Рэвалюцыйнага савета, але ўжо ўлетку 1978 быў зняты з гэтай пасады і адпраўлены паслом у Чэхаславакію. Увосень 1978 года быў абвінавачаны ў арганізацыі антыўрадавай змовы і зняты з пасады пасла. Застаўся ў эміграцыі.
Пасля ўвядзення сіл Савецкай Арміі ў Афганістан у снежні 1979 года стаў генеральным сакратаром ЦК НДПА, старшынёй Рэвалюцыйнага савета і старшынёй Савета міністраў (апошнюю пасаду займаў да 1981 года). 4 мая 1986 года паводле рашэння 18-га пленума ЦК НДПА Б. Кармаль быў вызвалены «па стане здароўя» ад абавязкаў генеральнага сакратара ЦК партыі пры захаванні за ім членства ў Палітбюро. Зняцце з пасады было выклікана зменамі ў СССР, дзе да ўлады прыйшоў М. С. Гарбачоў. У канцы 1986 годзе быў зняты і з пасады старшыні Рэвалюцыйнага савета.
Пасля таго, як ён пакінуў усе пасады, быў вымушаны эміграваць і пражываў у Маскве, у першыя гады эміграцыі — на дачы ў Сярэбраным Бары. Бабрак Кармаль карыстаўся вялікай павагай афганцаў: да эміграцыі падчас першай пасля адстаўкі дэманстрацыі ў Кабуле людзі, праходзячы міма трыбуны, кідалі кветкі не новаму партыйнаму кіраўніку Наджыбулу, а Кармалю; пасля заяў Наджыбулы пра «нацыянальнае прымірэнне» і неабходнасць перамоў з контррэвалюцыянерамі армія была дэмаралізавана і незадаволена такім рэзкім і незразумелым паваротам, пагібельным для рэвалюцыі і неймаверным пры кіраванні Кармаля. Папулярнасць Кармаля, якая яшчэ больш узросла на фоне палітыкі Наджыбулы, выклікала занепакоенасць савецкіх кіраўнікоў, якія асцерагаліся вяртання Кармаля да ўлады, таму да Кармаля прыставілі ахову і строга кантралявалі яго круг зносін. Так працягвалася да канца кіравання М. С. Гарбачова. У апошнія гады жыцця стан здароўя Бабрака Кармаля рэзка пагоршыўся (хвароба нырак), ён рэгулярна праходзіў курс лячэння.
Allium bracteolatum
Allium bracteolatum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Афганістане.
Бабрак Кармаль
Біяграфія
Памёр 3 снежня 1996 года ў 1-й гарадской бальніцы горада Масквы, пахаваны ў Афганістане, у Хайратоне.
Allium bracteolatum
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Афганістане.
Азёраўка
Азёраўка (, Озёровка) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Трасцінскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Янаўскага сельсавета.
Латвійская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Латвійская Саве́цкая Сацыялісты́чная Рэспу́бліка, Латвійская ССР — адна з рэспублік Саюзу Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік.
Гісторыя
Створана на тэрыторыі Латвіі ў ліпені 1940 года пасля ўвода частак Чырвонай арміі і стварэння новага ўрада на чале з Аўгустам Кірхенштэйнам, які арганізаваў выбары ў Народны Сейм, у якіх перамогу атрымаў пракамуністычны «Блок працоўнага народа», чый спіс быў адзіным дапушчаным да выбараў. 21 ліпеня на сваім першым пасяджэнні Народны Сейм абвясціў савецкую ўладу, змяніў назву дзяржавы на «Латвійская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка» і накіраваў у Маскву просьбу прыняць Латвійскую ССР у склад СССР. 5 жніўня ЛатССР ўвайшла ў склад СССР як адна з саюзных рэспублік.
4 мая 1990 года была прынята «Дэкларацыя аб аднаўленні дзяржаўнай незалежнасці Латвійскай Рэспублікі». Згодна з гэтым дакументам, усталёўваўся пераходны перыяд для перамоў з СССР, на працягу якога Латвія заставалася ў складзе СССР. 21 жніўня 1991 года была абвешчана поўная незалежнасць. 6 верасня незалежнасць Латвіі прызнаў Дзяржаўны Савет СССР.
Інтэрнацыяналізмы
Інтэрнацыяналізмы — паняцці, якія выкарыстоўваюцца ў адным значэнні ў розных мовах. Сярод такіх паняццяў шмат слоў грэчаскага (напрыклад, «эканоміка»), лацінскага (напрыклад, «рэлігія») ці англійскага (напрыклад, «бізнес») паходжання. Могуць адрознівацца ў вымаўленні і напісанні ў розных мовах. Так, слова «інфармацыя» пішацца праз «ы» у беларускай мове і праз «и» ў рускай, не ставіцца ў множны лік у англійскай мове і ставіцца ў французскай. Звычайна, інтэрнацыяналізмы выкарыстоўваюцца ў прафесійнай гаворцы і кніжнай лексіцы.
Трэба адрозніваць інтэрнацыяналізмы ад іншых відаў запазычаных слоў, якія звычайна пераходзяць з адной мовы ў другую толькі ў адным значэнні (напрыклад, слова «мужык» перайшло ў англійскую і французскую мовы ў 15 ст. ў значэнні «селянін», але зараз яно можа азначаць «сапраўдны мужчына, мужны, мужчына, чалавек і г.д.», што не адпавядае англійскаму і французскаму moujik). Таксама інтэрнацыяналізмы адрозніваюцца ад памылковых сяброў перакладчыка, якія могуць быць падобны вымаўленнем і напісаннем але адрознівацца значэннем (напрыклад, англійскае sympathy звычайна адпавядае беларускаму «спачуванне», і амаль не выкарыстоўваецца ў сэнсе «сімпатыя»).
Грэка-лацінская лексіка
У вузкім сэнсе міжнародная лексіка — гэта навуковая і тэхнічная тэрміналогія, пабудаваная на базе лацінскай і старажытнагрэчаскай моў.
Такая тэрміналогія прысутнічае ва ўсіх еўрапейскіх мовах (акрамя ісландскай), у тым ліку ў раманскіх (якія самі паходзяць ад лацінскай) і ў сучаснай грэцкай.
Хенамелес лагенарыя
Хенамелес лагенарыя  (Chaenomeles speciosa) — від раслін сямейства Ружавыя.
Назва
У англійскай мове расліну называюць японская айва (Japanese quince).
Батанічнае апісанне
Магутны лістападны шырокі куст 3-5 м вышынёй, з густымі галінамі з шыпамі і авальным бліскучым цёмна-зялёным лісцем 4-9 см даўжыні. Па будове падобная на. Расліна характэрная тым, што пачынае цвіценне ў канцы зімы да таго, як з’яўляецца лісце. Ярка чырвоныя або малінавыя кветкі з’яўляюцца групамі па 2-4. Яны маюць па 5 пялёсткаў, кожная кветка 4,5 см у дыяметры. Апыляецца пчоламі. Плод жоўты і духмяны, але не ядомы.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Аддае перавагу вільготным, добра дрэнаваным глебам. Расце ва Усходняй Азіі і Кітаі, аднак культывуецца па ўсім свеце.
Практычнае выкарыстанне
Культывуецца як і больш папулярны від. Выкарыстоўваецца для жывой загарадзі. Цэніцца за свае кветкі. Існуе некалькі культурных сартоў:
Сядзібна-паркавы комплекс Дамейкаў (Сітцы)
Сядзібна-паркавы комплекс Дамейкаў — сядзіба ў аграгарадку Сітцы, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць. Захавалася часткова.
Закладзена ў другой палове XVIII стагоддзя Бжастоўскімі, з 1798 года знаходзілася ў валоданні Дамейкаў.
Архітэктура
Ад сядзібна-паркавага комплексу захаваліся рэшткі брамы, лямуса, аранжарэі, гаспадарчых пабудоў, калоны палаца, фрагменты парка, дзе знаходзіцца Сітцаўскі дуб-волат — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння.
Брама
Пабудавана ў пачатку XVIII стагоддзя з цэглы. Помнік архітэктуры ранніх форм беларускага барока.
Кампазіцыя брамы сіметрычная, ступеньчатая, трох’ярусная, вырашана ў барочнай пластыцы. Першы ярус — масіўная трохпралётная арка з вялікім цэнтральным праёмам. Другі ярус (надбрамны) утвораны прамавугольным у плане аб’ёмам. Унутр аб’ёму вядуць дзве вінтавыя лесвіцы, якія размешчаны ў цэнтральных пілонах аркі. Надбрамнае памяшканне мае цыліндрычнае скляпенне. Браму завяршае невялікая вежа з купалам. У надбрамнай частцы вежы знаходзіўся драўляны механізм гадзінніка з «зязюляй», зроблены мясцовым майстрам.
Гісторыя
Першыя згадкі пра Сітцы адносяцца да 1530 года. Тады ўжо ў Сітцах стаяла царква. Здаўна існавалі тры паселішчы з назовам Сітцы — маёнтак Сітцы, сяло Вялікія Сітцы і вёска Малыя Сітцы за два кіламетры на захад ад іх.
У пачатку XVI стагоддзя Сітцы, што былі ў складзе маёнтка Ваўкалаты, упамінаюцца сярод уладанняў троцкага ваяводы Багдана Саковіча, які атрымаў вялізныя абшары зямель на захадзе сучаснага Докшыцкага раёна. Яго дачка Альжбета выйшла замуж за Мікалая Радзівіла, віленскага ваяводу. Сітцы разам з Ваўкалатамі сталі ўласнасцю Радзівілаў.
Сядзіба закладзена прыкладна ў другой палове XVIII стагоддзя Бжастоўскімі. Менавіта нешта падобнае на замак адлюстравана на гравюры ў кнізе кс. Э. Зеляевіча «Задыяк на зямлі», выдадзенай у 1650 годзе. Зрэшты, больш дакладных звестак пра яго няма, аднак існуюць паданні пра яго існаванне.
У 1798 годзе маёнтак адышоў да роду Дамейкаў герба «Дангель». Гаспадары пахаваны на мясцовых могілках (в. Рапяхі). Першым гаспадаром з іх быў Тадэвуш (1762—1838), сын Казіміра (нар. 1725), скарбніка інфлянцкага і каралеўскага, камісара віленскага, і Багумілы Адахоўскай з Свентаржэцкіх. Тадэвуш, мечнік мсціслаўскі (1788), падсудак Віленскага павета (1801), падкаморы (1817), быў жанаты з Схаласцынай (1768—1827), якая пахавана побач. Яны мелі сыноў Стафана Аляксандра, Казіміра Франца і Люцыяна Вінцэнты, якія даводзіліся стрыечнымі братамі знакамітаму Ігнату Дамейку.
Адзначаная планіроўка добра прасочваецца цяпер. Толькі былыя групы дрэў прынялі выгляд самкнутых складаных насаджэнняў, замест газона расце пустазелле. Зарастаюць вадаёмы. Дрэвы разрасліся і закрылі былыя перспектывы. На ўскрайку парку стаіць магутны дуб-волат, якому больш за 500 гадоў.
Адзін з заходніх баскетаў, відаць, пазней стаў месцам размяшчэння парнікова-цяплічнай гаспадаркі. Ён мае бутавую сцяну вышынёй да 2,5 м, таўшчынёй 0,7 м, завершаную чарапічнай дахоўкай. Нішы сцяны, якая добра захавалася, спрыялі вырошчванню вінаграднай лазы. У склад бакавой агароджы быў уключаны домік агародніка, пабудаваны з цэглы, і невялічкая вяндлярня, якая адначасова служыла паркавым павільёнам.
На апошнім этапе развіцця сядзібы Вацлавам Дамейкам, сынам Казіміра, быў абноўлены гаспадарчы двор, пабудаваныя жылыя дамы. Новыя пабудовы занялі паўднёва-ўсходнюю частку сядзібы і часткова захаваліся. Двор прамавугольны ў плане. Будынкі размешчаны па перыметры. Архітэктурную цікавасць з іх уяўляе двухпавярховы будынак з цэглы. Таўшчыня яго сцен 71 см. Ніжні паверх прадстаўлены амаль квадратнымі ў плане камерамі, перакрытымі крыжовымі скляпеннямі. Вуглы і фасады сцен умацаваны эскарпамі. Будынак знешне нагадвае манастырскі корпус або гандлёвы рад. Другі будынак вялікіх памераў — 56×16 м. Канструкцыю сцен трымаюць моцныя мураваныя слупы, атынкаваныя, з украпінамі чорнага шчэбню. Пралёты даўжынёй 7 м закладзены шасцю сасновымі вянцамі, адзін ніжні — дубовым.
У 1934 годзе сядзіба атрымала новую агароджу (дата выкладзена чорным шчэбнем), аснову якой складаюць магутныя бутавыя пілоны (130×80 см), завершаныя бетанаванымі плітамі.
Глеб Паўлавіч Лабадзенка
Біяграфія
У 2004 годзе скончыў Беларускі ліцэй імя Якуба Коласа. Выпускнік Беларускага калегіюму (аддзяленне філасофіі/літаратуры), Інстытута журналістыкі БДУ (2009). Працаваў у газетах «Комсомольская правда в Белоруссии» (2004—2008), «Звязда» (2009—2011).
Сябар Беларускай асацыяцыі журналістаў (2002), Саюза беларускіх пісьменнікаў (2006).
Сябар Беларускага ПЭН-цэнтра з 2008 (выключаны 2019).
Дэйле
Дэ́йле (Dijle, Dyle, Tîle) — рака ў Бельгіі. Даўжыня — 86 км. Цячэ праз бельгійскія правінцыі: Валонскі Брабант, Брабант, Антверпен. Рака знаходзіцца ў басейне ракі Шэльда, уласны басейн складае 1289 км². На рацэ ляжаць такія вядомыя бельгійскія гарады як Лёвен і Мехелен.
Агульныя звесткі
Афіцыйна рака Дэмер з'яўляецца прытокам ракі Дэйле, аднак фактычна ўсё наадварот. Магчымым тлумачэннем, чаму пасля зьліцця дзвюх рэк засталася назва меншай з іх, з'яўляецца тое, што Дэйле адыграла значную ролю ў гісторыі Мехелена і Лёвена, праз якія працякае. Дэмер жа цячэ толькі праз вёскі і невядомыя мястэчкі. Акрамя таго, адыграла сваю ролю і візуальнае ўспрыняцце галоўнай ракі і прытока: Дэмер пры зліцці мае выгін, у той час як Дэйле цячэ напрасткі.
Каснарэўшчына
Каснарэ́ўшчына (, Коснаревщина) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года хутар знаходзіўся у складзе Аляксандраўскага сельсавета.
Дзмітрый Дзмітрыевіч Мазалеўскі
Клубная кар’ера
Выхаванец брэсцкага футбола, спачатку гуляў за дубль мясцовага «Дынама», з 2003 года выступаў за асноўную каманду. У 2007 годзе з «Дынама» выйграў Кубак Беларусі, усталяваўшы рэкорд — 9 галоў за розыгрыш.
У снежні 2011 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ, дзе таксама замацаваўся ў якасці аднаго з асноўных нападнікаў. Пасля аднаўлення ад траўмы Віталя Радзівонава стаў радзей з’яўляцца ў асноўным складзе, а ў чэрвені 2012 года і сам атрымаў траўму. Пазней вярнуў месца ў аснове. Усяго ў сезоне 2012 забіў 9 галоў у чэмпіянаце, што стала найлепшым паказчыкам у камандзе пасля Рэнана Брэсана.
У сезоне 2013 з’яўляўся на полі эпізадычна, што ў многім было звязана з траўмамі (адсутнічаў з-за іх у чэрвені-ліпені і з кастрычніка 2013 года). Сезон 2014 з-за траўм увогуле поўнасцю прапусціў.
У жніўні 2015 года аднавіўся ад траўмы, некаторы час выступаў за рэвервовы склад, а 16 кастрычніка 2015 года пасля двухгадовага перапынку з’явіўся на полі ў матчы Вышэйшай лігі супраць «Віцебска» (2:0), дзе адзначыўся голам і галявой перадачай; перамога дазволіла БАТЭ заўчасна заваяваць чарговае чэмпіёнства. Неўзабаве замацаваўся ў якасці асноўнага нападніка барысаўчан. У снежні 2015 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. Сезон 2016 пачаў у асноўным складзе, але пазней трапіў на лаўку запасных. 12 верасня 2016 года пагадненне з нападнікам было разарвана.
Пасля зыходу з БАТЭ некаторы час трэніраваўся з брэсцкім «Дынама», а 3 кастрычніка 2016 года падпісаў кантракт з клубам «Ганконг Рэйнджэрс». Аднак, ужо 24 кастрычніка разарваў кантракт з «Ганконг Рэйнджэрс», не правёўшы ніводнага афіцыйнага матча за гэты клуб.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі.
У 2007 годзе дэбютаваў за нацыянальную зборную, але згуляў за яе толькі ў трох матчах (два ў 2007 годзе, адзін у 2012).
Трэнерская кар’ера
У пачатку 2018 года трэніраваўся з другой камандай брэсцкага «Дынама», а ў сакавіку, завяршыўшы кар’еру іграка, перайшоў на трэнерскую працу ў клубе. У сакавіку 2019 года быў прызначаны галоўным трэнерам дубля «Дынама». У студзені 2020 года стаў памочнікам Сяргея Кавальчука ў асноўнай камандзе дынамаўцаў. Пакінуў трэнерскі штаб «Дынама» разам з Кавальчуком у маі 2022 года.
Рассолава (Цёмкінскі раён)
Рассолава (Рассолово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Прымень
Пры́мень (, Примень) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Брольніцкага сельсавета.
Крукам (камуна)
Камуна Крукам (Krokoms kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Емтланд у цэнтральнай Швецыі на мяжы з Нарвегіяй.
Крукам 14-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Крукам.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 14 594 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 11 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Блонная
Блонная (Блонная) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 39 км на паўночны захад ад Смаленска, за 7 км на ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 30 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 416 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Монстр (фільм)
«Монстр» (괴물) — паўднёвакарэйскі мастацкі фільм рэжысёра Пон Джун Хо, зняты ў 2006 годзе. На момант заканчэння праката 8 лістапада 2006 года фільм паглядзелі 13 мільёнаў гледачоў, і ён стаў самым касавым южнакарэйскім фільмам за ўсю гісторыю назіранняў.
Сюжэт
Амерыканскі ваенны патолагаанатам загадвае свайму карэйскаму памочніку парушыць пратакол і выліць 200 бутэлек фармальдэгіду ў каналізацыю, якая вядзе да ракі Ханган. Памочнік пярэчыць, але спроба супраціву не прыводзіць да змены загаду. Праз некалькі гадоў, двое рыбакоў вылоўліваюць з ракі нейкую дзіўную істоту, якая кусае аднаго з іх, і той губляе яе ў раку.