cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Харошкі
Гісторыя
У 1974 годзе харэографы Валянціна Гаявая і Мікалай Дудчанка стварылі ансамбль «Харошкі» пры Беларускай дзяржаўнай філармоніі. Назву ансамбль атрымаў ад вёскі Харошкі ў Магілёўскім раёне, дзе на пачатку 1970-х гадоў запісалі танец «Гусарыкі». Першае выступленне адбылося праз 9 месяцаў пасля заснавання. У 1975 годзе прайшлі гастролі ў Малдоўскай ССР. Затым ансамбль «Харошкі» даў некалькі канцэртаў ва Украінскай ССР. У 1976 годзе ўпершыню выступілі за мяжой у Даніі. У 1977 годзе «Харошкі» сталі атрымалі дыплом 1-й ступені на Усесаюзным конкурсе прафесійных калектываў у Маскве (РСФСР). Пасля конкурсу правялі па 2 канцэрты з аншлагам у зале «Расія» і ў зале Чайкоўскага. Таксама ў 1977 годзе першай азіяцкай краінай, дзе выступілі «Харошкі», стала Сірыя. У 1979 годзе першай заходнееўрапейскай краінай выступу стала Англія. У 1984 годзе ўпершыню выступілі на фестывалі ў Азіі — «Ташкенцкая залатая восень» ва Узбекскай ССР. У 1985 і 1987 гадах прайшлі гастролі ў Японіі і Індыі. У 1987 годзе пры ансамблі «Харошкі» адчынілі школу-студыю беларускага народнага танцу, дзе сталі выкладаць дзейныя артысты ансамблю. У 1989 годзе першай афрыканскай краінай, дзе выступілі «Харошкі», стала Лівія. У 2000 годзе ўпершыную выступілі ў Кітаі. У 2000-я гады ансамбль стаў выступаць на Днях культуры Беларусі за мяжой. У 2002 годзе ансамбаль выступаў на зімовых Алімпійскіх гульнях у Солт-Лэйк-Сіці (ЗША). У 2003 годзе «Харошкі» атрымалі адмысловы прыз 6-га фальклорнага фестывалю ў Кальтавутуро (Італія). У 2004-м — адмысловую ўзнагароду 15-га сусветнага фальклорнага фестывалю ў Францыі. У 2005-м — Карону 24-га фестывалю «Святыні фальклору» ў Францыі. Да 2014 года ў «Харошках» стварылі звыш 20 аўтарскіх праграм у выглядзе харэаграфічных спектакляў, якія спалучалі беларускія народныя танцы, харэаграфічныя мініяцюры і спеўна-харэаграфічныя кампазіцыі.
Рэпертуар
Больш 10-ці тэатралізаваных праграм:
Склад
Балетная трупа ансамбля — 60 чалавек.
Кіраўніцтва
Адміністратары: Павел Жураўлёў, Валянціна Мажароўская.
Дырэктар-распарадчык — Аляксандр Мікіта.
Diaries of Hope
«Дзённікі надзеі» (Diaries of Hope) — музычны альбом Збігнева Прайснера, выдадзены ў 2013 годзе лэйблам «Mystic Production».
Крытыка
Рычард Морысан («The Times») выразіў сваё негатыўнае ўражанне настыпным чынам: «Павінен быць закон, які забараняе кампазітарам выкарыстоўваць злачынствы супраць чалавечнасці як нагоду для здзяйснення злачынстваў супраць музычнасці». Аглядальнік Гвін Пары-Джонс рэзка раскрытыкаваў альбом, назваўшы музыку «нуднай і невыразнай».
Бычанка
Быча́нка, канал Быча́нка — рака ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Касалянка. Даўжыня 10 км. Пачынаецца за 3 км на захад ад вёскі Акцяброва, вусце за 1 км на паўночны захад ад былой вёскі Косельскі Прудок. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
NGC 5004C
NGC 5004C (іншыя абазначэнні — UGC 8259, MCG 5-31-150, ZWG 160.156, IRAS13086+2950, PGC 45757) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Надрычнэ (Камінь-Кашырскі раён)
Надрычнэ (Надрі́чне) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Іван Мікалаевіч Кісялевіч
Іван Мікалаевіч Кісялевіч (нар. ) — беларускі хакеіст (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі. Нападнік клуба «Будаўнік».
Гурджаані
Гурджаані (груз. გურჯაანი) — горад (з 1934 года), цэнтр Гурджаанскага раёна Грузіі. Насельніцтва — 8024 жыхароў (2014). Размешчаны на правым беразе Алазанскай даліны. Чыгуначная станцыя за 122 км на ўсход ад Тбілісі; ад Гурджаані чыгуначная лінія (21 км) на Цноры.
Іван Мікалаевіч Кісялевіч
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Картозіа
Картозіа (Cartosio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 806 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 48 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 15015. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца апостал Андрэй.
Школа № 1 (Заслаўе)
Заслаўская сярэдняя школа №1 — дзяржаўная сярэдняя агульная ўстанова адукацыі ў г. Заслаўе.
Навучанне вядзецца на рускай мове.
Гісторыя
У 1902 годзе ў Заслаўі адкрылася школа. З 1933 года Заслаўская поўная сярэдняя школа імя 5-годдзя УЛКСМ Заслаўскага раёна. Пасля вайны Заслаўскай сярэдняй школы, адукацыя вялася на беларускай мове. У 1948 годзе на базе беларускай школы адкрыліся класы з рускай мовай навучання, гэтыя класы потым былі пераведзены ў памяшканне на вуліцы Вялікая, 10. Называлася развіваючая руская школа. Руская школа дзейнічала да 1968 года, у якім была рэарганізавана ў Заслаўскую сярэднюю школу.
3 ліпеня 2004 года на будынку школы была адкрыта мемарыяльная дошка, прысвечаная воінам-інтэрнацыяналістам, якія загінулі ў Афганістане. 26 мая 2005 рэарганізавана ў Заслаўскую сярэднюю школу № 1.
Катастрофа Eurocopter AS 355 NP на Пастаўшчыне
Верталёт Пагранічнага камітэта Беларусі выконваў планавы палёт па ахове дзяржаўнай граніцы. А 15:45 верталёт упаў і загарэўся за 800 м ад вёскі Вілейты Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці, прыкладна за кіламетр ад беларуска-літоўскай граніцы.
На борце знаходзіліся два члены экіпажу і здымачная група ТРА «Саюз» — усяго пяць чалавек. Загінулі два лётчыкі, Ігар Скварцоў і Андрэй Пякарскі, і журналісты Юлія Шатэрнік, Віталь Прачкоўскі і Сяргей Шамалаў, якія рабілі спецыяльны рэпартаж з граніцы.
Сэмэніўка (Палогыўскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Палогыўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны.
Марына Сяргееўна Івашчанка
Марына Сяргееўна Івашчанка (нар., Рэчыца, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Выступала ў U-16 (2009), U-18 (2010—2013) і U-20 (2010—2013). У 2015 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Гардэнія
Гардэнія (Gardenia) — род вечназялёных, часам лістападных хмызнякоў або невялікіх дрэў сямейства.
Батанічнае апісанне
Кветкі адзінкавыя, буйныя, духмяныя, вяночак белы, жоўты або фіялетавы 5-9-членавы. Плод — ягада.
Віды і арэал
Каля 250 відаў у трапічных і субтрапічных Азіі, а таксама ў трапічнай і паўднёвай Афрыцы. Многія віды выкарыстоўваюцца як дэкаратыўныя. Найбольш распаўсюджаная ў культуры, у тым ліку на Чарнаморскім узбярэжжы Каўказа, G. jasminoides (G. florida, G. radicans), якая мае белыя кветкі.
Бойд
Бойд:
Джэймс Сомервіль
Сэр Джэ́ймс Фаўнс Со́мервіль (James Fownes Somerville,  — ) — адзін з самых знакамітых брытанскіх адміралаў Другой сусветнай вайны.
Біяграфія
Джэймс Сомервіль нарадзіўся ў 1882 годзе ў Уэйбрыджы (графства Сурэй). 15 студзеня 1897 года ён паступіў кадэтам у Каралеўскі флот, а 15 сакавіка 1904 года атрымаў званне лейтэнанта. Сомервіль стаў вядучым спецыялістам флоту ў вобласці радыёсувязі. Падчас Першай сусветнай вайны ён удзельнічаў у Дарданэльскай аперацыі і быў узнагароджаны ордэнам «За выдатныя заслугі».
Пасля вайны Сомервіль застаўся на службе, 31 снежня 1921 года атрымаў званне кэптэна і стаў камандаваць лінкорам «Бенбау». З 1925 па 1927 год Сомервіль служыў начальнікам Аддзела сувязі Адміралцейства, у 1927 годзе стаў флаг-капітанам адмірала Джона Кэлі, а з 1929 па 1931 гады быў інструктарам па ваенна-марской справе ў Імперскім каледжы абароны. У 1932 годзе ён атрымаў званне камадора і стаў начальнікам Флоцкіх казармаў у Портсмуце. 12 кастрычніка 1933 года атрымаў званне контр-адмірала, з 1934 года ўзначаліў Кадравую службу Адміралцейства.
З 1936 па 1938 год Сомервіль камандаваў флатыліяй эсмінцаў Міжземнаморскага флоту і ў гады грамадзянскай вайны ў Іспаніі дапамагаў прыкрываць Мальёрку ад рэспубліканцаў. У 1938—1939 гадах ён быў галоўнакамандуючым Ост-Індскай станцыі, а ў 1939 годзе быў вымушаны сысці ў адстаўку (у яго памылкова дыягнаставалі сухоты).
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны Сомервіль быў ізноў закліканы на службу, і стаў працаваць у Аддзеле радараў. У маі 1940 года Сомервіль пад камандаваннем адмірала Бертрама Рамсея дапамагаў арганізоўваць дзюнкеркскую эвакуацыю.
Пасля таго, як было сфарміравана Злучэнне H, якое базіравалася ў Гібралтары, Сомервіль атрымаў пад камандаванне яго флагман — лінейны крэйсер «Худ». Пасля таго, як 22 чэрвеня 1940 года маршал Петэн падпісаў перамір'е з Германіяй, Чэрчыль аддаў загад знішчыць асноўную частку французскага флоту. Нягледзячы на тое, што ўнутрана Сомервіль лічыў гэты загад памылковым, ён яго выканаў, і 3 ліпеня 1940 года расстраляў французскі флот у Мерс-эль-Кебіры. У якасці главы Злучэння H 9 лютага 1941 года Сомервіль арганізаваў рэйд на Геную, а 26 мая 1941 года адыграў важную ролю ў патапленні германскага лінкора «Бісмарк». Яму неаднаразова даводзілася арганізоўваць прычыненне важных ваенных канвояў, якія ішлі на Мальту і ў Егіпет. За свае заслугі ў справе камандавання Злучэннем H Сомервіль атрымаў у 1941 годзе Ордэн Брытанскай імперыі.
У сакавіку 1942 года Сомервіль быў прызначаны галоўнакамандуючым Усходнім флотам. Пасля падзення Сінгапура флот базіраваўся ў Трыкамалі, аднак Сомервіль быў нездаволены тым, якую бяспеку гэта база магла забяспечыць флоту, і загадаў стварыць сакрэтную базу для флоту на атоле Аду ў паўднёвай частцы Мальдыўскіх астравоў. Пасля заняцця японцамі Андаманскіх астравоў флот быў пераведзены на Аду і ў гавань Кіліндзі каля Мамбасы (Кенія). Японскі рэйд у Індыйскі акіян, здзейснены ў красавіку 1942 года, прадэманстраваў правільнасць дзеянняў Сомервіля. У 1944 годзе, пасля атрымання падмацаванняў, Сомервіль змог перайсці ў наступ і арганізаваў шэраг авіяносных нападаў на акупаваную японцамі Галандскую Ост-Індыю.
Улетку 1944 года Сомервіля на пасадзе камандуючага Усходнім флотам змяніў адмірал Брус Фрэйзер. Праз два месяца Сомервіль узначаліў Дэлегацыю Брытанскага Адміралцейства ў Вашынгтоне, застаючыся на гэтай пасадзе да снежня 1945 года. 8 мая 1945 года ён атрымаў званне Адмірала флоту.
Пасля вайны Сомервіль выйшаў у адстаўку. У жніўні 1946 года ён стаў лордам-намеснікам Сомерсета, і жыў у сямейным маёнтку ў Дындэр-хаус, дзе і сканаў у 1949 годзе.
Філіп Бойд
Філіп Эвінг Бойд (Philip Ewing Boyd;,  — ) — канадскі вясляр, сярэбраны прызер летніх Алімпійскіх гульняў 1904.
На Гульнях 1904 у Сент-Луісе Бойд удзельнічаў толькі ў спаборніцтвах васьмёрак. Яго каманда заняла другое месца і выйграла сярэбраныя медалі.
Удзельнічаў таксама ў гульнях 1912 года ў Стакгольме ў спаборніцтвах васьмёрак у складзе каманды Канады. Каманда выбыла ў першым крузе, заняўшы дзявятае месца.
Свір (рака)
Свір (Свирь) — рака на паўночным усходзе Ленінградскай вобласці Расіі, паблізу ад адміністрацыйнай мяжы з Рэспублікай Карэлія. Важнае звяно Волга-Балтыйскага воднага шляху. Даўжыня — 224 км, бярэ пачатак у Анежскім возеры і ўпадае ў Ладажскае возера. Шырыня ракі на ўсім працягу змяняецца ад 100 м у вузкіх месцах русла да 10-12 км у Івінскім разліве. Хуткасць цячэння змяняецца ад 0,5 да 10,6 км/г. На рацэ размяшчаюцца Ніжнясвірскі (80 км ад вусця) і Верхнясвірскі (120 км ад вусця) гідравузлы. Вадасховішча Верхнясвірскай ГЭС сфармавала Івінскі разліў або Верхнясвірскае вадасховішча плошчай 183 км².
Нові Чэрвышча
Нові Чэрвышча (Но́ві Червища) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Хацімакі
Хацімакі  — белая павязка на галаву, якая сімвалізуе ў японцаў непахіснасць намераў. У прыватнасці, іх павязвалі камікадзэ, кайтэн і іншыя тэйсінтай перад атакай.
Паводле падання, упершыню іх надзелі ў 1702 годзе легендарныя сорак сем ронінаў перад нападам на дом чыноўніка Кірэ Кодзукэ-но-Сукэ з мэтай адпомсціць за смерць свайго гаспадара — даймё Асано Такумо-но-камі Наганоры. Відавочна, белыя павязкі былі надзетыя імі з мэтай адрозніваць адзін аднаго ў начным нападзе.
Зубаў
Зубаў — прозвішча.
Бендэрская крэпасць
Бендерская крэпасць (Cetatea Bendér (Tighína), Бенде́рська фортеця) — помнік архітэктуры XVI стагоддзя. Размешчана на правым беразе ракі Днястра ў горадзе Бендэр, Прыднястроўе (Малдова).
Гісторыя
Крэпасць была збудаваная па праекце турэцкага дойліда Сінана па ўзоры заходнееўрапейскіх крэпасцяў бастыённага тыпу. Будаўніцтва пачалося ў 1538 годзе пасля ўваходжання горада ў склад Асманскай імперыі. Яна была абнесеная высокім земляным валам і глыбокім ровам, які ніколі не запаўняўся вадой. Крэпасць дзялілася на верхнюю, ніжнюю часткі і цытадэль. Агульная плошча — каля 20 га. З паўднёва-заходняга боку крэпасці размяшчаўся пасад. Выгаднае стратэгічнае становішча на ўзвышаным беразе Днястра недалёка ад яго ўпадзення ў Чорнае мора зрабіла горад адным з апорных пунктаў барацьбы турак супраць Расіі. Бендэрскую крэпасць называлі «моцным замкам на асманскіх землях».
Падчас руска-турэцкай вайны 1768—1774 гадоў ўзята расійскімі войскамі. Рускія войскі ў складзе 2-й рускай арміі пад камандаваннем П. І. Паніна налічвала 33 тысячы чалавек. Бендэры абараняў турэцкі гарнізон колькасцю 18 тысяч чалавек. Аблога пачалася 15 ліпеня 1770 года, а ў нач з 15 на 16 верасня 1770 года пачаўся штурм крэпасці, пасля артэлерыйскага абстрэлу на прыстап пайшлі пяхотныя палкі.
Пасля ўзяцця Бяндэр пад рускі кантроль перайшла тэрыторыя паміж Днестрам і Прутам. П. І. Панін быў узнагароджаны ордэнам Св. Георгія I ступені.
Нуйна
Нуйна (Ну́йно) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Сэмэніўка (Гарадэнкіўскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Гарадэнкіўскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Кызылтау (Акшакінская сельская акруга)
Кызылтау — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Акшакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356439100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 640 чалавек (335 мужчын і 305 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 454 чалавекі (238 мужчын і 216 жанчын).
Сэмэніўка (Кампанііўскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Кампанііўскім раёне Кіраваградскай вобласці Украіны.
Двора Барон
Двора Барон (דבורה בארון;, Узда, Расійская імперыя — , Тэль-Авіў, Ізраіль) — ізраільская пісьменніца, вядомая як першая пісьменніца на сучасным іўрыце. Аўтарка каля 80 апавяданняў і аповесці «Выгнаннікі» (הגולים). Таксама перакладала літаратуру на сучасны іўрыт, у прыватнасці «Пані Бавары» Гюстава Флабера.
Раннія гады
Нарадзілася ва Уздзе прыкладна за 50 км ад Мінска. Бацька — рабін, дазволіў ёй наведваць тыя ж урокі іўрыту, што і хлопцам, гэта было выключэннем для таго часу, хоць яна і сядзела ў закрытай жаночай зоне сінагогі. Таксама незвычайна для дзяўчынак таго часу, яна скончыла сярэднюю школу і атрымала права выкладаць у 1907 годзе. Свае першыя апавяданні Барон апублікавала ў 1902 годзе, у 14-гадовым узросце, у іўрытамоўнай газеце «Га-Меліц» (המליץ, Перакладчык), яе рэдактарам тады быў Леан Рабіновіч (לאון רבינוביץ). У 1909 годзе Двора была адзінай жанчынай на фатаграфіі пісьменнікаў на ідышы з Вільні, калі там гасцяваў Мендэле Мойхер-Сфорым, але яе няма на фота таго самага часу з Мендэле пісьменнікаў на іўрыце з Вільні, бо тыя адмовіліся пазіраваць з ёй разам.
Была заручана з пісьменнікам Машэ Бен-Эліэзерам (משה בן-אליעזר), але пасля ён скасаваў заручыны.
Эміграцыя і жыццё ў Палесціне
Пасля смерці бацькі і пагрому ва Уздзе, у 1910 годзе выехала ў Палесціну, пасялілася ў Нэве-Цэдэк, паселішчы за межамі Яфы, якое з 1909 года стала часткай новага горада Тэль-Авіва. У Палесціне стала літаратурнай рэдактаркай сіянісцка-сацыялістычнага часопіса «Га-Поэль га-Цаір» (הפועל הצעיר, Малады работнік). Неўзабаве ўзяла шлюб з рэдактарам гэтага, сіянісцкім актывістам Ёсефам Агарановічам (יוסף אהרונוביץ'). У 1915 годзе дэпартаваны разам з іншымі палесцінскімі яўрэямі асманскім ўрадам у Егіпет, але вярнуліся з устанаўленнем Брытанскага мандата пасля Першай сусветнай вайны. У 1922 годзе Барон з мужам сышлі з часопіса. Яна адасобілася, заставалася ў сваім доме да смерці 20 жніўня 1956 года.
Творы іўрытам
Творчасць можна падзяліць на два перыяды — калі яна была актыўнай, нават смелай маладой жанчынай, а потым — адасобленай, і, падобна, пасіўнай.
Падчас пасіўнай фазы, калі хварэла і залежыла ад іншых, яна называла некаторыя свае папярэднія творамі «шматкмі». Адасабленне не перабольшанне, яна вырашыла «не ступіць і кроку з дому», нават не пайшла на пахаванне свайго мужа, хоць адзін відавочнік казаў: «Я бачыў, як яна спусцілася на тры прыступкі і вярнулася да свайго дома». У гэты перыяд адзіноты яна працягвала пісаць, склала «масіў апавяданняў, што выяўляюць свет, бачны праз акно пакоя інваліда» («Бе-Лев га-Керах», у «Парашыёт»). Рахель Шазар адзначыла, што апавяданні Дворы, «ажыўленыя глыбокім суперажываннем слабым і нявінным», адлюстроўваюць глыбокае веданне: «ні адна іншая пісьменніца ў Ізраілі не была так добра знаёмая з крыніцамі іўдаізму, як Двора Барон».
На працягу гэтай часткі свайго жыцця Двор таксама зрабіла некалькі важных літаратурных перакладаў на іўрыт, у прыватнасці «Пані Бавары» Гюстава Флабера. Хоць яна была часткай сіянісцкі руху, але шмат пісала пра сельскае жыццё ў штэтлах Літвы, «часам у амаль паэтычных тонах».
Творы Дворы Барон
Таксама пераклады на іўрыт, у прыватнасці «Пані Бавары» Гюстава Флабера.
Электрычны разрад
Электрычны разрад — працэс праходжання электрычнага току, звязаны са значным павелічэннем электраправоднасці асяроддзя адносна яго нармальнага стану.
Павелічэнне электраправоднасці забяспечваецца наяўнасцю дадатковых свабодных носьбітаў зараду. Электрычныя разрады можна падзяліць на: Пераход ад несамастойнага разраду да самастойнага называецца электрычным прабоем.
Спіс каралёў Нарвегіі
Спіс каралёў Нарвегіі традыцыйна пачынаецца Харальдам I Цудоўнавалосым, хоць ён кіраваў толькі ў частцы Нарвегіі.
Незалежнасць (1814)
Дынастыя Ольдэнбургаў
NGC 5005
NGC 5005 (іншыя абазначэнні — UGC 8256, MCG 6-29-52, ZWG 189.35, IRAS13086+3719, PGC 45749) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Узброенае паўстанне ў Барселоне (1936)
Узброенае паўстанне ў Барселоне — частка падзей ліпеньскага путчу 1936 года ў Іспаніі, калі мяцежныя вайскоўцы-нацыяналісты паспрабавалі захапіць каталонскую сталіцу Барселону, найбуйнейшы на той момант горад краіны.
У Каталоніі цалкам і Барселоне ў прыватнасці путчысты мелі нізкія шанцы на поспех. Горад быў апорай не толькі нацыянал-ліберальнай «Эскеры», але і ультралевых анархісцкіх ФАІ-НКП і камуністычнай антысталінскай партыі РПМА. Раман Мола, малодшы брат аднаго з лідараў нацыяналістаў Эміліа Мола, які там служыў, раіў сваяку нават не спрабаваць захапіць каталонскую сталіцу. Але ён вырашыў рызыкнуць.
На досвітку 19 ліпеня ў гарадскім порце высадзіліся войскі мяцежнага генерала Мануэля Годэда — днём раней яны лёгка ўзялі ўладу на Канарскіх астравах. Паўстанцы дзейнічалі хутка і рашуча: за невялікі час яны арыштавалі афіцэраў-рэспубліканцаў і сталі кантраляваць цэнтр Барселоны з яе найважнейшымі ўстановамі (вакзалам, поштай, тэлеграфам і г.д.).
Аднак барселонскія анархісты захапілі гарадскі арсенал, раздаўшы зброю свае прыхільнікам. Да вечара таго ж дня путчысты былі акружаны. Раман Мола загінуў у баі. Годэд быў узяты ў палон і неўзабаве пакараны смерцю.
Вечка кашалька з Сатан-Ху
Вечка кашалька з Сатан-Ху — адзін з асноўных прадметаў, раскапаных у англа-саксонскім каралеўскім магільніку ў Сатан-Ху ў Суфалку, Англія. Там знаходзіцца шэраг курганоў, сярод знаходак з якіх найбольш значнай з’яўляецца непарушаны  у Кургане 1, які змяшчае вельмі багаты пахавальны інвентар, у тым ліку вечка кашалька. Чалавекам, пахаваным у Кургане 1, як звычайна мяркуюць, быў, кароль Усходняй Англіі, які памёр каля 624 года. Вечка кашалька лічыцца «адным з самых выдатных твораў ранняга сярэдневякоўя». Яно мае каля сямі з паловай цаляў у даўжыню і аздоблена прыгожым арнаментам з золата і гранатавай  эмаллю, і, несумненна, з’яўляецца сімвалам багацця і статусу. У 2017 вечка кашалька было выстаўлена ў Брытанскім музеі.
Гістарычны фон
Рымскія легіёны пайшлі з Брытаніі ў 410 годзе, да гэтага часу ўжо ёсць звесткі пра групы германскіх народаў, якія жылі побач з мясцовым насельніцтвам, верагодна, у якасці. На працягу наступных 150 гадоў,, на працягу якога амаль не захавалася ніякіх запісаў, яны, відавочна, былі значна дапоўнены праз іміграцыю і пачалі ствараць новую сацыяльную структуру і культуру, якая і пераважала на большай частцы Брытаніі і пачала дзяліць яе на шэраг англасаксонскіх каралеўстваў.
Підбарочча
Підбарочча (Підборо́ччя) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Вечка кашалька з Сатан-Ху
Апісанне
Вечка была часткай ансамбля багата аформленай фурнітуры на вопратцы і зброі, якую носяць на целе, што, верагодна, былі выкананы ў якасці набору. Яны складаюцца з залатой спражкі рамяня, зашпілек з золата і граната, рамянёў для мячоў і ножнаў. У прыватнасці, у кашальку выкарыстоўвалася камбінацыя маленькіх і вялікіх кавалачкаў граната спосабам, параўнальным з зашпількамі на плячах. Пахаванне можна разглядаць як «драматычны выраз спадзяванняў ўсходне-англійскай каралеўскай сям’і», у рамках якіх ансамбль  прадстаўляе сабой «асцярожную канструкцыю, якая змяшчае ўладальніка ў двайную спадчыну распаўсюджання манет: скіпетратрымаючых позніх рымскіх консулаў і германскай воінскай культуры з багатай  магутных жывёл, багоў і пераможцаў».
Вечка складаецца з ныркападобнай сотавай рамы, што абмяжоўвае ліст з, на якім былі ўсталяваны пары вытанчаных гранатавых бляшак з выявамі птушак, ваўкоў, якія пажыраюць мужчын, геаметрычнымі матывамі і двайная панэль з жывёламі з пераплеценымі канечнасцямі. Стваральнік ўзяў гэтыя малюнкі з арнаменту шлемаў ў шведскім стылі і шчытоў, таксама знойдзеных у пахаванні. У яго працы яны пераносяцца ў клеткавае асяроддзе з асляпляльнай тэхнічнай і артыстычнай віртуознасцю.
На вонкавым баку вечка знаходзяцца сіметрычныя вобразы чалавека, акружанага двума ваўкамі, версія старажытнага матыва. Паміж гэтымі вобразамі знаходзяцца яшчэ дзве сіметрычныя фігуры, на гэты раз намаляваны арол, які нахіліўся да здабычы. Для старажытных англасаксаў гэтыя вобразы, верагодна, мелі вялікае значэнне, але сучасным гісторыкам цяжка пераканацца ў сімволіцы гэтых фігур. Цалкам магчыма, што геральдычны склад мужчын і ваўкоў спасылаецца на фамільную назву пахавання Сатан-Ху —, альбо людзі Воўка. Яны маглі б, нароўні з арлом, праявіць сілу, гераізм і мужнасць. Над фігурамі жывёл і людзей мастакі інкруставалі абстрактныя малюнкі.
Раскопкі
Сатан-Ху — гэта серыя курганоў VI—VII стагоддзя, знойдзеных у Суфалку, Англія. Першы, а таксама самы вялікі курган, першапачаткова раскапаны ў 1939 годзе, змяшчаў 27-мятровы карабель і, як мяркуецца, быў месцам пахавання , кіраўніка дынастыі Вуфінгаў. Менавіта ў гэтым кургане археолагі выявілі старанна аформленае вечка. Арыгінальныя запісы раскопкі насыпаў былі знішчаныя падчас Другой сусветнай вайны, і толькі фотаздымкі заклёпак у пяску застаюцца доказамі знаходкі. Раскапаныя матэрыялы былі адпраўленыя ў Лондан, а рэстаўрацыя і дакументацыя знойдзеных прадметаў пачаліся толькі з канцом вайны. Праз некалькі дзесяцігоддзяў, пачынаючы з 1965 года і заканчваючы прыкладна 1971 годам, курган зноў быў раскопаны, спачатку, а потым. У перыяд з 1986 па 1992 год навукова-даследчы камітэт Сатан Ху пад кіраўніцтвам паўторна раскапаў курган 2. У гэты час археолагі таксама раскопвалі курганы 5, 6, 14, 17 і 18. Тут Карвер выявіў трыццаць дзевяць пахаванняў. Гэтыя пахаванні VIII—XI стагоддзя былі, магчыма, пахаваннямі для пакарання, паколькі целы, якія былі раскіданыя вакол 5 кургана, знаходзіліся ў тым, што, хутчэй за ўсё, было карабельнай.
Цімур Ігаравіч Цімашкоў
Цімур Ігаравіч Цімашкоў (нар. ) — беларускі хакеіст (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі. Абаронца клуба «Мінск».
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіў падрыхтоўку ў СДЮШАР г. Брэст, трэнер — А. Л. Караткоў. У наш час асабісты трэнер — С. У. Драздоў. Выступае за КХТ «Мінск» і.
Сэмэніўка (Арбузынскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Арбузынскім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны.
Казаль-Чэрмелі
Казаль-Чэрмелі (Casal Cermelli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1229 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 105 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 15072. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria.
Nitraria retusa
Nitraria retusa — від раслін роду сямейства, які сустракаецца ў паўночнай і заходняй Афрыцы, на Блізкім Усходзе, у Ізраілі, Сірыі, Іраку, на Аравійскім паўвостраве і ў Пакістане. Расце ў пустынных раёнах на неўрадлівых пясчаных глебах.
Невялікі хмызняк, здольны расці на засоленых глебах. Можа дасягаць у вышыню 2,5 метраў, хоць, як правіла не вырастае да 1 метра.
Лісце каля 1,5 см даўжынёй, 8-10 мм шырынёй, суцэльныя.
Кветкі малюсенькія 3 мм даўжынёй, бледна-зялёнага колеру, духмяныя.
Плод маленькі чырвоны, паўсферычны, 5-10 мм у дыяметры. Валодае слабым наркатычным дзеяннем, у некаторых арабскіх краінах выкарыстоўваюцца ў ежу.
Енс Столтэнберг
Енс Столтэнберг (Jens Stoltenberg, нар., Осла, Нарвегія) — нарвежскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.
Паходзіць з вядомай у нарвежскай палітыцы сям’і. Яго бацька Турвальд Столтэнберг займаў пасаду міністра замежных спраў Нарвегіі.
Пачаў сваю кар’еру як журналіст у тады ўплывовай газеце Arbeiderbladet, якая з’яўлялася афіцыйным рупарам нарвежскіх левых. Узначальваў моладзевае крыло Нарвежскай працоўнай партыі ў 1985—1989. Міністр гандлю і энергетыкі ў 1993—1996 ва ўрадзе Гру Харлем Брундтланда. Міністр фінансаў у 1996—1997 ва ўрадзе Турб’ёрна Ягланда.
Нартумбрыя
Нартумбрыя (анг.: Northumbria) — адно з ранніх каралеўстваў англаў, пасля — графства ў аб’яднаным англійскім каралеўстве. З’явілася ў пачатку 7 стагоддзя пры аб’яднанні каралеўстваў Берніцыя і Дэйра пад уладаю Этэльфрыта. Уключаецца ў лік сямі каралеўстваў англійскай Гептархіі.
Ня трэба блытаць Нартумбрыю з нашмат меншым сучасным графствам Нартумберлэнд.
Бародаўка
Бародаўка — пераважна дабраякасны наватвор скуры, часцяком віруснай этыялогіі, якая мае выгляд вузельчыка або смочкі. Выклікаецца рознымі вірусамі папіломатоза чалавека.
Віды бародавак
Адрозніваюць бародаўкі звычайныя, плоскія, востраканцовыя кандыломы і старэчыя. Звычайныя, плоскія бародаўкі і востраканцовыя кандыломы выклікаюцца агульным для іх вірусам. Інкубацыйны перыяд - 2-5 мес.
Тоні Дрэга
Тоні Дрэга (Tony Drago; нар., Валета, Мальта) — былы мальтыйскі прафесійны гулец у снукер і пул. Фіналіст International Open 1997 года і чвэрцьфіналіст чэмпіянату свету 1988 года. Былы дзясяты нумар сусветнага рэйтынгу (1998/1999), з сезона 1994/1995 да сезона 1998/1999 нязменна ўваходзіў у топ-16. Аўтар найхутчэйшага соценнага брэйка ў гісторыі снукера (3 хвіліны 31 секунда). У 2002 годзе выканаў сваю адзіную максімальную серыю.
Бародаўка
Патагенез
Разнавіднасць звычайных бародавак - падашвенныя бародаўкі - з'яўляюцца ў месцах ціску абутку, асабліва ў потных месцах. Вельмі шчыльныя, арагавелыя, шэра-бруднага колеру падошвенныя бародаўкі адрозніваюцца моцнай балючасцю, якая перашкаджае хадзе; часам выклікаюць часовую страту працаздольнасці.
Плоскія, або юнацкія, бародаўкі ўзнікаюць звычайна ў дзяцей і маладых людзей. Маюць выгляд круглявых або няправільнай формы плоскіх вузельчыкаў, якія размяшчаюцца на далонях, а таксама на скуры твару. З'яўленню плоскіх бародавак спрыяе раздражненне скуры (ўзнікаюць нярэдка па ходу драпін, парэзаў і г. д.).
Старэчыя бародаўкі, ўзроставыя кератомы, развіваюцца ў пажылых людзей; з віруснай інфекцыяй не звязаныя. Бляшкі шэрага, карычневага або чорнага колеру, пакрытыя друзлымі, прасякнутымі скурным салам, рагавымі масамі. Размяшчаюцца галоўным чынам на твары, шыі, тулаве.
Нёманка
Нёманка — рака ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сож.
Даўжыня ракі 26 км. Плошча вадазбору 128 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰. Пачынаецца за 2,9 км на паўднёвы захад ад вёскі Глухаўка, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Юркавічы. Вадазбор дробнаўзгорысты. Рэчышча каналізаванае.
Звяркі
Звяркі́ (, Зверки) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.
Підрычча
Підрычча (Підрі́ччя) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Навадворская сярэдняя школа Мінскага раёна
Навадворская сярэдняя школа Мінскага раёна — дзяржаўная сярэдняя агульная ўстанова адукацыі ў агр. Новы Двор.
Навучанне вядзецца на рускай мове.
Гісторыя
Школа была заснавана ў 1890 годзе для навучання сялянскіх дзетак пісьму і рахунку. А ў 1903 годзе ў школы з’явіўся першы мецынат, мясцовы памешчык І. Бунгэ. У памяць аб сваім трагічна загінуўшым сыне-падлетку, Бунгэ адкрывае тут народнае аднакласнае вучылішча, якое наведваюць дзеці навакольных вёсак Шабаны, Клімавічы, Пашкавічы, Падлоссе. Будынак вучылішча захаваўся да нашых дзён.
У час Вялікай Айчыннай вайны школа была зачынена, а з 1944 года стала сямігодкай. Сюды прыходзілі дзеці з усіх наваколляў, з Гатава, Падлоссе, Зарэчча, Пашкавічы. Будынак больш не здольны быў змясціць такую колькасць навучэнцаў, і праз дарогу было пабудавана другое школьнае памяшканне на два класы. Гэта быў звычайны бярвеністы зруб, аднак дзякуючы адкрыццю другога філіяла, у 1953 годзе школа прымае статус сярэдняй.
У 1980 годзе над школай узяў шэфства Саюз кампазітараў Беларусі. У школе пабывалі такія знакамітыя беларускія кампазітары як Семяняка, Лучанок, Ханок, Камінскі, Смольскі, Картэс, Вагнер, Зарыцкі, Захлеўны і іншыя. Пры школе ў 1978 годзе адкрыўся філіял музычнай Мачулішчанскай школы, а з 1991 годзе школа стала працаваць па плане школы з агульнаэстэтычным ухілам.
Сэмэніўка (Бэрэзнэгувацкі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Бэрэзнэгувацкім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны.
Міністр замежных спраў
Міністр замежных спраў — службовая асоба, якая ўзначальвае знешнепалітычнае ведамства дзяржавы, у рангу міністра. З’яўляецца членам ўрада (кабінета міністраў, савета міністраў і г. д.). Адна з найважнейшых пасад ва ўрадзе. Часам другая асоба ў кабінеце.
Традыцыйна пасада называецца наступным чынам — міністр замежных спраў. Аднак ёсць і выключэнні: у ЗША гэтая пасада носіць назву дзяржаўны сакратар, у Вялікабрытаніі — міністр (дзяржаўны сакратар) па замежных справах і справах Садружнасці. У некаторых краінах: міністр знешніх зносін, міністр знешніх сувязяў, міністр міжнародных спраў, міністр замежных спраў і гандлю, дзяржаўны сакратар па замежных справах і г.д. У многіх краінах Лацінскай Амерыкі міністр замежных спраў называецца canciller (гэта значыць канцлер).
Ферапонтаў манастыр
Ферапо́нтаў манасты́р, ці Белазе́рскі Багаро́дзіца-Раждзе́ственскі манасты́р — помнік архітэктуры 15—17 ст. у с. Ферапонтава Валагодскай вобласці (Расія). Уключаны ЮНЕСКА у спіс Сусветнай спадчыны.
Знаходзіцца за 20 км ад Кірыла-Белазерскага манастыра.
Гісторыя
Заснаваны ў 1398 г. манахам Ферапонтам як мужчынскі.
У 16 ст. манастыр — буйны культурны цэнтр (тут перапісваліся кнігі, стваралася бібліятэка).
У 1666—76 гг. тут жыў сасланы патрыярх Нікан; паводле яго загаду узведзены адмысловыя харомы, сярод Барадаўскага возера — каменная выспа ў выглядзе крыжа.
У канцы 17 ст. манастыр заняпаў, у 1798 г. скасаваны, яго цэрквы сталі прыходскімі. У 1903 г. адноўлены як жаночы. У 1908—15 праведзены рэстаўрацыйныя работы. Пасля 1917 зноў скасаваны.
З 1924 г. музей; цяпер філіял-музей «Фрэскі Дзіянісія» Кірыла-Белазерскага гісторыка-архітэктурнага і мастацкага музея-запаведніка.
З 1990-х гг. дзейнічае як манастыр.
Сучасны стан
Сучасны комплекс Ферапонтава манастыра ўключае: 4-стаўповы 1-купальны 3-апсідны сабор Раства Багародзіцы (1490, на заходнім фасадзе і ў інтэр'еры фрэскі, выкананыя Дзіянісіем з сынамі ў 1502—03); трапезная палата з царквой Дабравешчання (1530—34), звязаныя з саборам крытымі пераходамі (1797; у цэнтры іх убудавана шатровая званіца, 17 ст.); шатровая царква Марцініяна (1640—41), Святыя брамы з 2 надбрамнымі шатровымі цэрквамі (1649).
Валожынскія могілкі
Вало́жынскія мо́гілкі — абмежавана дзейныя могілкі ў Валожыне. Агульная плошча — 13,2 га.
Гісторыя
Упершыню згадваюцца ў сярэдзіне XVIII стагоддзя як старыя каталіцкія могілкі.
Палякова
Палякова — жаночая форма прозвішча Палякоў.
Іўдзейскае царства
Іўдзейскае царства (מַלְכוּת יְהוּדָה) — раннерабаўладальніцкая дзяржава ў Паўднёвай Палесціне. Існавала самастойна ў 935—586 да н.э. і 167 да н.э.—6, канчаткова скончыла існаванне пасля Іўдзейскай вайны (66—73). Сталіца: Іерусалім.
Гісторыя
Дзяржава ўзнікла пасля смерці цара Саламона ў выніку распаду Ізраільска-Іўдзейскай дзяржавы, выкліканага ўварваннем егіпцян і працяглай вайною з імі (923—911 да н.э.). Сваю самастойнасць Іўдзейскае царства захоўвала да захопу яе сталіцы Іерусаліма вавілонскім царом Навухаданосарам II (586 да н.э.). Асноўныя заняткі насельніцтва: земляробства, жывёлагадоўля, рамяство, гандаль. З цягам часу ўзрасло ліхвярства, узмацнела буйное землеўладанне. Культ Яхве быў цэнтралізаваны з 7 ст. да н.э. (: біблейскія прарокі).
Першым царом, вакол якога групаваліся яўрэйскія плямёны быў сын Саламона Раваам (928—911 да н.э.). Дзяржава вяла войны з Ізраільскім царствам, Егіптам, філістымлянамі, Дамаскам, Асірыяй. Значнай вяхой у гісторыі царства было валадарства Іасіі, калі яно вызвалілася ад асірыйскай няволі і нават далучыла да сябе значную частку былога Ізраільскага царства. Тады было аблегчана становішча рабоў-даўжнікоў і праведзена цэнтралізацыя культу Яхве ў Іерусаліме. Нягледзячы на сваю слабасць, Іўдзея праявіла сваю жывучасць і праіснавала даўжэй, чым Ізраільскае царства.
Пасля заваявання вавілонскім цар Навухаданосарам, значная частка іудзеяў выведзена ў Вавілонію (вавілонскі палон). Персідскі цар Кір II вярнуў палонных у Палесціну (538 да н.э.), дазволіў аднавіць Іерусалім; улада перададзена ў рукі калегіі жрацоў пад наглядам персідскага сатрапа. Толькі праз 70 гадоў пасля вавілонскага палону Іўдзея аднавіла сваю дзяржаўнасць. У 332 да н.э. Іўдзейскае царства падначалена Аляксандрам Македонскім, у 3—2 ст. да н.э. пад уладай дынастый Пталамеяў і Селеўкідаў. У выніку паўстання царства стала незалежным пад уладай дынастыі Хасманеяў (167 да н.э.). У залежнасці ад Рыму (63 да н.э.), рымская правінцыя (6), канчаткова падначалена Рымам у выніку Іўдзейскай вайны (66—73) пасля чаго канчаткова заняпала.
Підцыр’я
Підцыр’я (Підци́р'я) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Кіраўскі завод (станцыя метро)
Выхад у горад
Выхад у горад на вуліцу Васі Аляксеева і праспект Стачак.
Крэйг Стэдмэн
Крэйг Стэдмэн (Craig Steadman; нар., , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/8 фіналу адкрытага чэмпіянату Кітая 2014 года і асноўнай стадыі чэмпіянату свету 2015 года.
NGC 5006
NGC 5006 (іншыя абазначэнні — ESO 576-6, MCG -3-34-11, PGC 45806) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Сэмэніўка (Еланэцкі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Еланэцкім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны.
Акбаўыр
Акбаўыр — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акшакінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356439300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 249 чалавек (129 мужчын і 120 жанчын). Паводле даных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 219 чалавек (115 мужчын і 104 жанчыны).
Сяргей Барысавіч Мяльноў
Сяргей Барысавіч Мяльноў (нар., Рыга, Латвія) — беларускі генетык. Доктар біялагічных навук (2005), прафесар (2006).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Біялогіяя», кваліфікацыя «Выкладчык біялогіі і хіміі», 1979), Інстытут генетыкі і цыталогіі АН БССР (1982). Працаваў у Міжнародным дзяржаўным экалагічным інстытуце імя А. Д. Сахарава Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (прафесар кафедры экалагічнай медыцыны і радыебіялогіі, загадчык НДЛ малекулярных маркераў экалагічнага ўздзеяння), Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры (з 2018, факультэт аздараўленчай фізічнай культуры, прафесар кафедры анатоміі).
Навуковыя інтарэсы: генетычныя эфекты радыяцыйных уздзеянняў; генетыка раку; спартыўная антрапагенетыка.
Спальня
Спальня — пакой у доме або кватэры, прызначаны для сну і адпачынку. Большасць дамоў маюць, па меньшай меры, дзве спальні, адна для бацькоў, другая — для дзяцей. Спальня абсталяваная прынамсі адным ложкам, часта гардэробам і канапай.
У дамах магнатаў перад спальняй часта ладзілася антыкамера — памяшканне, якое выконвала функцыю прыёмнай, памяшкання для чакання і інш.
Сэмэніўка (Білгарад-Дністроўскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Білгарад-Дністроўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Казаледжа-Бойра
Казаледжа-Бойра (Casaleggio Boiro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 394 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 32 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 15070. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Maria, madre di Gesù.
Аніта Гарыбальдзі
Аніта Гарыбальдзі (Anita Garibaldi, поўнае імя — Ганна Марыя і Жэсус Рыбейру, Ana Maria de Jesus Ribeiro,, Марын'юс, Бразілія — , паблізу Равенны) — удзельніца нацыянальна-вызваленчай барацьбы італьянскага народа, жонка і баявы паплечнік Дж. Гарыбальдзі. Пазнаёмілася з Дж. Гарыбальдзі ў 1839 годзе падчас вызваленчай вайны паўднёваамерыканскай рэспублікі Рыу-Гранды, а таксама разам з Дж. Гарыбальдзі ўдзельнічала ў партызанскіх бітвах у Паўднёвай Амерыцы. У снежні 1847 разам са сваімі дзецьмі з'ехала на радзіму мужа - у Італію. Падчас Рэвалюцыі 1848-49 змагалася ў якасці афіцэра ў атрадзе Дж. Гарыбальдзі пры абароне Рымскай рэспублікі 1849. Памерла падчас паходу гарыбальдзійцаў, якія спрабавалі пасля падзення Рыма прабіцца да Венецыянскай рэспублікі.
Берагіня
Магічныя абрады
Ляльку Берагіню неабходна было вырабляць з захаваннем мноства правіл і абрадаў. Адзін са звычаяў казаў, што ляльку магла вырабляць толькі жанчына, таму што з найстаражытных часоў жанчына была асноўнай захавальніцай традыцый, і захоўвала і перадавала веды і навыкі з пакалення ў пакаленне. Жанчына рабіла ляльку, эмацыйна настроіўшыся, бо ад якасці яе працы залежаў лёс сям’і і роду.
Жанчыны выраблялі рытуальных лялек суправаджаючы працэс стварэння абавязковым рытуальным дзеяннем. Лялька была памерам прыкадна 25-30 сантыметраў і яе скручвалі са шматкоў старога адзення і садзілі ў Чырвоны Кут. Жыхарка в. Пералёўка Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Лідзія Ільінічна Малашанка ўспамінае, што дзецям чапаць гэтую ляльку забаранялася. Яе функцыя была — аберагаць хату. Яе бабуля строга сачыла, каб ніхто нават не дакранаўся да гэтай лялькі.
Непасрэднаму вырабу лялькі папярэднічаў цэлы шэраг рытуальных этапаў, злучаных са з’яўленнем неабходнага для яе матэрыялу: пасеў, вырошчванне і апрацоўка лёну. Народжаная пад яе рукамі лялька мела сакральнае, магічнае значэнне, служыла сувязным звяном паміж чалавекам і навакольным светам. Тканіна ў адзенні доўга была ва ўжыванні, праходзіла разам з чалавекам праз многія каляндарныя і сямейныя абрады. Затым тканіна зношвалася, і была на мяжы вяртання ў свет прыроды. І толькі пакінутыя цэлымі кавалкі адслужылі каб стаць лялькамі.
Каб надзяліць ляльку магічнай сілай, пры яе вырабе чыталі замову, якую часам трэба было паспець прачытаць да канца, ні разу не збіўшыся, але некаторыя лялькі жанчына рабіла ў маўчанні, а замовы прамаўляла ў думках.
Час стварэння і выкарыстання
Абрадавыя лялькі выраблялі пад час правядзення пэўных каляндарных ці сямейных абрадаў, і час вырабу лялек залежаў ад часу рытуалу. Лялек звычайна выраблялі перад рытуалам. Некаторыя лялькі рабілі нават і падчас самога дзейства.
Берагіні служылі пэўны час. Калі яны выконвалі сваё прызначэнне, іх знішчалі ў агні, тапілі ў вадзе, закопвалі ў зямлі, ператваралі ва ўтылітарныя прадметы ці ў цацкі для дзяцей. На доўга захоўвалі вясельныя лялькі, ляльку-суцяшальніцу з падолу матчынай сукенкі, трасавіц, збожжаўку — з восені да вясны, замяшчальныя лялькі — пакуль не вернецца са службы ці далёкай паездкі муж, сын, брат.
Замосцеўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)
Замо́сцеўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Замосце.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Васілевіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Нахаўскага сельсавета.
Жгунь (рака)
Жгунь — рака ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Хорапуць.
Святы Хрыстафор
Святы́ Хрыстафо́р (Крыштоф, Крыштаф) — святы мучанік, ушанаваны заходняй каталіцкай і праваслаўнай цэрквамі. Імя да хрышчэння — Рэпрэў.
Дзень памяці мучаніка Хрыстафора ў праваслаўным календары 9 (22) мая, у каталіцкім календары 24 ліпеня (Германія, Літва), 25 ліпеня (Італія), у евангелічным — 24 ліпеня. Асабліва паважаецца ў Іспаніі, дзе да яго малітвамі звяртаюцца пры заразных хваробах. Лічыцца апекуном вандроўнікаў. Апякун Вільні, яго выява на гербе горада.
Лашкевічы
Лашкевічы — шляхецкі род беларускага паходжання. Бярэ пачатак ад Івана Лашкі, які ў 1563 годзе быў нададзены правамі на зямлю вялікім князём літоўскім і каралём польскім Жыгімонтам II Аўгустам. Украінская галіна паводле дакументаў, вядзе свой род ад беларускага выхадца Іллі Лашкевіча, які перасяліўся ў Старадуб з Рэчыцкага павета ў 1679 годзе. Або ад казака Старадубскага палка Ціхана (Цішка) Гаўрылавіча, па мянушцы Лашко.
Род занесены ў VI частку Дваранскай радаслоўнай кнігі Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі, а таксама у Спіс дваранскіх родаў Магілёўскай губерні.
Апісанне герба
Лашкевічы з’яўляюцца прадстаўнікамі герба Ляліва.
У блакітным полі знаходзіцца залатая шасцігранная зорка, пад якой — месяц рагамі ўверх, зроблены з таго ж металу. На шчыце размешчаны дваранскі каранаваны шлем. Нашлемнік: паўлінавыя пёры, на якіх відаць зорку з месяцам. Намёт на шчыце блакітны, падкладзены золатам. Герб роду Лашкевічаў унесены ў 7 частку Агульнага гербоўніка дваранскіх родаў Расійскай імперыі на старонцы 161.
Кацярына Васільеўна Білакур
Кацярына Васільеўна Білакур (Катери́на Васи́лівна Білоку́р;, Багданіўка, Палтаўская губерня, Расійская імперыя — , Багданіўка, Ягатынскі раён, Кіеўская вобласць, УССР) — украінская мастачка жанру наіўнага мастацтва, майстар народнага дэкаратыўнага жывапісу. Народны мастак Украінскай ССР (1956).
Біяграфія
Нарадзілася 24 лістапада (7 снежня) 1900 года ў в. Багданіўка Палтаўскай губерні Расійскай імперыі. Бацька, Васіль Іосіфавіч Білакур, быў даволі заможным чалавекам, меў 2,5 дзесяціны ворнай зямлі, трымаў жывёлу. Мела братоў Рыгора і Паўла. У 6—7 гадоў Кацярына Білакур навучылася чытаць, аднак на сямейным савеце вырашылі не аддаваць дачку ў школу, каб зэканоміць на вопратцы і абутку.
Маляваць пачала з ранніх гадоў, аднак бацькі не ўхвалялі гэты занятак і забаранялі ім займацца, бо ён адцягваў ад працы па гаспадарцы і мог пашкодзіць замужжу. Кацярына працягвала маляваць цішком ад родных, выкарыстоўваючы палатно і вугаль. Малявала дэкарацыі для драмгуртка, створанага суседам і сваяком Білакураў — Мікітай Танканогам. Пазней Білакур таксама іграла на сцэне гэтага тэатра.
У 1922—1923 гадах даведалася пра Міргародскі тэхнікум мастацкай керамікі. Адправілася ў Міргарад, маючы пры сабе два малюнкі: «копія з нейкай карцінкі» і малюнак дзедаўскай хаты з натуры, выкананыя ўжо не на палатне, а на спецыяльна для гэтага прыдбанай паперы. У тэхнікум Білакур не прынялі з-за адсутнасці дакумента аб заканчэнні сямігодкі. Уражаная адмовай, яна вярнулася дадому пешшу.
Маляваць не пакідала і пасля пачала наведваць драматычны гурток, арганізаваны сужэнцамі настаўнікамі Калітамі. Бацькі пагадзіліся на ўдзел дачкі ў спектаклях, але пры ўмове, што драмгурток не будзе перашкаджаць рабоце па гаспадарцы.
У гуртку ставілі «Наталку Палтаўку» І. Катлярэўскага, «Сватаўства на Ганчароўцы» Р. Квіткі-Аснаўяненкі, «Наймічку» і «Безталанна» І. Карпенкі-Карага, «Маці-наймічку» І. Тагабочнага (інсцэнізацыю «Наймічкі» Т. Шаўчэнкі) і г.д. У свае 24-26 гадоў Білакур пераважна гуляла «маладзіц».
У 1928 годзе, даведаўшыся аб наборы студэнтаў у Кіеўскі тэатральны тэхнікум, вырашыла паспрабаваць свае сілы. Але сітуацыя паўтарылася: ёй зноў адмовілі з той жа прычыны.
Восенню 1934 года спрабавала ўтапіцца ў рацэ Чумгак, у выніку чаго затудзіла ногі. Пасля спробы самагубства бацька з праклёнамі пагадзіўся на занятак дачкі маляваннем.
Пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны сям’я Білакур стала калгаснікамі. У 1948 годзе памёр бацька мастачкі. Кацярына некаторы час жыла з хворай маці, а пазней да яе пераехаў яе брат Рыгор з жонкай і пяццю дзецьмі. У сям’і пачаліся шматлікія зваркі.
У пачатку чэрвеня 1961 года памерла маці мастчкі. Праз некалькі дзён Кацярыну Білакур даставілі ў Ягоцінскую раённую бальніцу, дзе 10 чэрвеня ёй зрабілі аперацыю, якая не дапамагла. У гэты ж дзень мастачка памерла. Пахавана ў в. Багданіўка, аўтар надмагільнага помніка — скульптар Іван Ганчар.
Творчасць
Увесну 1940 года Білакур пачула па радыё песню «Чи я в лузі не калина була» ў выкананні Аксаны Петрусенка і звярнулася да спявачкі з лістом, дадаўшы да яго малюнак каліны на шматочку палатна. Малюнак уразіў Петрусенка. Параіўшыся з сябрамі Васілём Касіянам і Паўлам Тычынай, яна звярнулася ў Цэнтр народнай творчасці, пасля чаго ў абласны цэнтр паступіла распараджэнне знайсці Кацярыну Білакур і пацікавіцца яе працамі.
Багданаўку наведаў Уладзімір Хіцько, які ўзначальваў тады мастацка-метадычны савет абласнога Дома народнай творчасці. Некалькі карцін ён паказаў у Палтаве мастаку Мацвею Данцову. У 1940 годзе ў Палтаўскім доме народнай творчасці была адкрыта персанальная выстава мастачкі-самавучкі з Багданаўкі, якая ў той час складалася з 11 карцін. Выстава мела вялікі поспех. Мастачку прэміравалі паездкай да Масквы. У суправаджэнні Уладзіміра Хіцько яна наведала Траццякоўскую галерэю, Пушкінскі музей.
У 1944 годзе Багданаўку наведаў дырэктар Дзяржаўнага музея ўкраінскага народнага дэкаратыўнага мастацтва Васіль Нагай. Ён прапанаваў Білакур зладзіць выставу і набыць яе карціны. Дзякуючы яму Музей украінскага народнага дэкаратыўнага мастацтва мае найлепшую калекцыю твораў Білакур.
У 1949 годзе стала членам Саюза мастакоў Украіны.
Работы Кацярыны Білакур рэгулярна экспанаваліся на выставах у Палтаве, Кіеве, Маскве і іншых гарадах.