cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Проза
Проза (prosa) — 1) мастацкая і немастацкая (навуковая, дзелавая, публіцыстычная, мемуарная, філасофская, рэлігійна-прапаведніцкая) невершаваная творчасць. 2) Тып мастацтва слова, што суадносіцца з паэзіяй, ад якой адрозніваецца спосабам арганізацыі моўнага матэрыялу, спецыфікай рытму, ступенню перавагі рацыянальна-аналітычных адносін над эмацыянальна-псіхалагічнымі. 3) Эпас як род літаратуры побач з лірыкай і драмай (сутнасць эпасу праяўляецца менавіта ў прозе, лірыкі — у паэзіі, драмы — у драматургіі). Тэрмінам «проза» абазначаецца таксама сукупнасць празаічнасць твораў якой-небудзь нацыянальнай літаратуры (французская проза, беларуская проза, нямецкая проза), пэўнага гістарычнага перыяду (проза пачатку 19 стагоддзя, проза 1920-х гадоў), асобнага пісьменніка (проза Ф.Кафкі, проза В.Быкава, проза У. С. Караткевіча). У цэнтры ўвагі прозы асоба ў яе сувязях з асяроддзем (прыродай, соцыумам); прадметам і суб'ектам прозы з'яўляецца характар і разнастайнасць сувязей, якія фарміруюць асобу. Прозу цікавіць не проста эмацыянальна-мысленчы стан (як паэзію), а стан, які ўзнік у сувязі з пэўнымі абставінамі і выводзіцца з іх. Паэзія спецыялізуецца на абсалютызацыі станаў душы, спыняе імгненні, у прозе імгненні разгортваюцца ў падзеі і выстройваюцца ў канцэптуальны парадак. Фармальныя адрозненні прозы і паэзіі не толькі ў графічным афармленні: гэта розныя віды славесна-мастацкай творчасць, хаця музычнасць, метафарычнасць, эмацыянальнасць і суб'ектывізм у значнай ступені ўласцівы і прозе. Як і паэзія, проза валодае рытмам, аднак рытм прозы прыныпова іншай прыроды і з'яўляецца менш вывучанай праблемай паэтыкі прозы. Стылявымі дамінантамі прозы з'яўляюцца сюжэт, сітуацыя, прадметная і псіхалагічная дэталь, мова, у тым ліку суб'ектная арганізацыя мовы. Функцыяй прозы з'яўляецца мастацкі аналіз. Слова ў прозе выступае сродкам адлюстраванняі ўзнаўлення рэальных аб'ектаў, дзеянняў, перажыванняў герояў, мае канкрэтызаваны сэнс, пластычную дакладнасць і даволі выразную праяву амбівалентнасці.
Старшаўка (Шумяцкі раён)
Старшаўка (Старшевка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Дзісенскі павет
Назву Дзі́сенскі павет мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:
Старшаўка (Шумяцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Старшаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Глабалізацыя
Глабалізацыя (globalization ці globalisation), працэс сусветнай эканамічнай, палітычнай і культурнай уніфікацыі і інтэграцыі. Асноўным наступствам гэтага з'яўляецца сусветны падзел працы, міграцыя ў маштабах усёй планеты капіталу, чалавечых і вытворчых рэсурсаў, стандартызацыя эканамічных і тэхналагічных працэсаў, уніфікацыя заканадаўства, збліжэнне культур розных краін. Гэта аб'ектыўны працэс, які носіць сістэмны характар, ахоплівае ўсе сферы жыцця грамадства.
Не зважаючы на тое, што працэс глабалізацыі аб'ектыўны, вакол яго праходзіць палітычная барацьба. Глабалізацыя на сучасным этапе, гэта значыць, на пачатку XXI стагоддзя, мае як гарачых прыхільнікаў, гэтак і апанентаў.
У палітыцы глабалізацыя заключаецца ў аслабленні нацыянальных дзяржаў, змяненні і скарачэнні іх суверэнітэту. З аднаго боку, гэта адбываецца з-за таго, што сучасныя дзяржавы дэлегуюць усё больш паўнамоцтваў уплывовым міжнародным арганізацыям, такім як Арганізацыя Аб’яднаных Нацый, Сусветная гандлёвая арганізацыя, МВФ, НАТА. З другога боку, за кошт скарачэння дзяржаўнага ўмяшальніцтва ў эканоміку і змяншэння падаткаў павялічваецца палітычны ўплыў прадпрыемстваў (асабліва вялікій транснацыянальных карпарацый). З-за больш лёгкай міграцыі людзей і свабоднага перамяшчэння капіталаў за мяжу змяншаецца ўлада дзяржаў і ў дачыненні да сваіх грамадзян.
Для культурнай глабалізацыі характэрна збліжэнне дзелавой і спажывецкай культуры розных краін свету і рост міжнародных зносін. Гэта прыводзіць як да папулярызацыі асобных відаў нацыянальнай культуры па ўсім свеце, так і да выцяснення асобных нацыянальных культурных з'яў папулярнымі міжнароднымі культурнымі з'явамі. Многія расцэньваюць гэта як страту нацыянальных культурных каштоўнасцей і змагаюцца за адраджэнне нацыянальнай культуры. У спалучэнні з адстойваннем эканамічных інтарэсаў асобных сацыяльных груп гэтая дзейнасць прывяла да фарміравання феномена антыглабалізму.
Бігаш (Усходне-Казахстанская вобласць)
Бігаш — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бігашскай сельскай акругі. Код КАТА — 635059100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 823 чалавекі (424 мужчыны і 399 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 592 чалавекі (312 мужчын і 280 жанчын).
Лавіна
Лавіна (Lawine, ад познелац. labina — апоўзень), маса снегу, якая падае ці спаўзае са схілаў гор. Найбольш спрыяльныя для лавінаўтварэння схілы круцізной 25—45°, вядомыя выпадкі сыходжання лавін са схілаў круцізной 15—18°. На круцейшых схілах не можа накоплівацца многа снегу і ён скочваецца невялікімі дозамі па меры паступлення. Сыходжанне лавіны з сухога снегу можа суправаджацца ўтварэннем снегапаветранай хвалі, здольнай да значных разбурэнняў.
Снежныя лавіны ў той ці іншай ступені распаўсюджаны ў большасці горных раёнаў свету. Узімку гэта асноўная прыродная небяспека гор.
Сяркоўка (Шумяцкі раён)
Сяркоўка (Серковка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Сяркоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Луіс Далмау
Луіс Далмау (Luis Dalmau, каля 1400, Валенсія — 1460, Барселона) — іспанскі (каталонскі) мастак эпохі позняй готыкі.
Біяграфія
Быў прыдворным жывапісцам Альфонса V. З яго даручэннем у 1431—1436 наведаў Фландрыю, дзе пазнаёміўся з фламандскім жывапісам, у прыватнасці — з працамі Яна Ван Эйка. Гэта адкрыццё аказала вырашальнае ўздзеянне на каталонскае мастацтва, унясучы ў яго фламандскі ўплыў і тэхніку жывапісу алеем.
Спадчына
Захавалася толькі некалькі прац, чыя прыналежнасць Далмау пацвярджаецца дакументамі. Найбольш вядомая з іх — Алтарная выява Маці Божай, напісаны для капліцы гарадскога савета Барселоны (так званая Маці Божая Саветнікаў, 1443—1445).
Міхайлаўскі сельсавет (Дунілавіцкі раён)
Міха́йлаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дунілавіцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Міхайлава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дунілавіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ласіцкага сельсавета.
Егінбулак (Какпекцінскі раён)
Егінбулак — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бігашскай сельскай акругі. Код КАТА — 635059200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 196 чалавек (101 мужчына і 95 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 186 чалавек (101 мужчына і 85 жанчын).
Будынак венгерскага парламента
Будынак венгерскага парламента (Országház — Орсагаз) — рэзідэнцыя парламента Венгрыі на беразе Дуная ў Будапешце. У яго архітэктуры мудрагеліста спляліся элементы неаготыкі па ўзоры Вэстмінстэрскага палаца і ўплыў парыжскага боз-ара (тут правобразам мог служыць Атэль-дэ-Віль).
Будаўніцтва будынка парламента было задумана пасля аб'яднання Буды і Пешта ў 1873 годзе. Конкурс выйграў вядомы энтузіяст неаготыкі Імрэ Штэйндль. Участак быў абраны на ўсходнім беразе Дуная паміж двума першымі пастаяннымі мастамі ў Будапешце — ланцужным мостам Сечэні і мостам Маргіт. Будаўніцтва вялося з 1885 па 1904 гады. Па праектах, прадстаўленым на конкурс супернікамі Штэйндля, побач з парламентам на плошчы Лаяша Кошута былі збудаваны Этнаграфічны музей і Міністэрства сельскай гаспадаркі.
Будынак парламента — самы вялікі ў Венгрыі; у ім 691 памяшканне, 29 лесвіц і 10 дворыкаў. Будынак планаваўся ўзвесці да святкавання 1000-годдзя здабыцця венграмі радзімы ў 1896 годзе, аднак да гэтага часу атрымалася пабудаваць толькі цэнтральную купальную залу. Вышыня цэнтральнага купала складае 27 м, дыяметр купала - 20 м. У флігелях, размешчаных па абодва бакі ад купала, знаходзяцца залы паседжанняў парламента (раней парламент Венгрыі быў двухпалатным). У наш час другая зала паседжанняў выкарыстоўваецца для правядзення канферэнцый. Фасад упрыгожваюць статуі кіраўнікоў Венгрыі і Трансільваніі. Інтэр'еры пышна дэкараваны на сярэднявечны манер з выкарыстаннем мазаічных пано, вітражоў і пазалоты. У гады сацыялістычнага рэжыму шпіль будынка быў увянчаны чырвонай зоркай, падобна вежам Маскоўскага Крамля. У купальнай зале парламента, упрыгожаным 16 статуямі каралёў і кіраўнікоў Венгрыі, з 1 студзеня 2000 года (1100-годдзе дзяржаўнасці Венгрыі) захоўваецца карона святога Стэфана разам са скіпетрам, дзяржавай і мячом. Першыя дваццаць хвілін кожнай гадзіны ля каранацыйных рэгалій стаіць ганаровая варта ў гістарычнай уніформе. Каранацыйная мантыя Святога Іштвана з прычыны сваёй старасці пакінута на захоўванне ў Венгерскім нацыянальным музеі і экспануецца там разам з куфрамі, у якіх захоўваліся каранацыйныя рэгаліі Венгрыі.
Галіна Леанідаўна Галкоўская
Біяграфія
Выпускніца Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры і мастацтваў (Майстэрня лаўрэата Дзяржаўнай прэміі БССР В. Цюпы і В. Раманоўскага). Скончыла дактарантуру Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (дысертацыя на тэму «рэжысёрскага мастацтва музычнага тэатра Беларусі другой паловы XX — пачатку XXІ стст.»), аўтар манаграфіі «Студыйныя тэатры Беларусі 1980 — мяжы 1990-х гг.».
З 6 верасня 1996 года рэжысёр-пастаноўшчык Вялікага тэатра Беларусі. На сцэне тэатра ажыццявіла пастаноўкі дзіцячых мюзіклаў і опер.
Кар’ера
Рэжысёр-пастаноўшчык музычнай камедыі «Мая жонка — манюка» В. Ільіна і В. Лукашова ў Беларускім дзяржаўным акадэмічным музычным тэатры (2010 г.).
У розныя гады ажыццявіла ў Вялікім тэатры пастаноўкі шэрагу нацыянальных праектаў: ​​урачысты канцэрт, прысвечаны візіту Яго Высокапраасвяшчэнства Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Кірыла ў Рэспубліку Беларусь, канцэрты да адкрыцця Дзён культуры Расіі і Украіны ў Рэспубліцы Беларусь, грамадска-культурнай акцыі «Беларусь у маім сэрцы». Пастаноўшчык шматлікіх арыгінальных тэатралізаваных праектаў, сярод якіх навагоднія канцэрты-сюрпрызы, «Канцэрт да Дня ўсіх закаханых», бенефісы народных артыстаў Беларусі Наталлі Рудневай, Віктара Чарнабаева, кампазітара Сяргея Картэса, галоўнага хормайстра тэатра Ніны Ламановіч, эксперыментальны праект «Опера-мадэрн» і інш.
Сцэнарыст і рэжысёр-пастаноўшчык аднаго з найбольш папулярных праектаў тэатра «Вялікі навагодні баль у Вялікім тэатры» ў 2010, 2011, 2012, 2013 гадах. Шмат творчага увагі рэжысёр надала распрацоўцы і ўкараненню новых форм тэатральнай пастаноўкі ў жанры камернага музычнага тэатра. Выступіла аўтарам і рэжысёрам-пастаноўшчыкам шэрагу арыгінальных праграм у камернай зале имя Л. П. Александроўскай, сярод якіх: тэатралізаваныя канцэрты-жарты «Срэбнае стагоддзе» і «Мастацтва спакушэння», канцэрт інструментальнага трыа «Ларэлея» «Прывітанне кахання», камічная опера «Мядзведзь» С.Картэса.
Прымала ўдзел у міжнародных оперных фестывалях, у тым ліку ў Швейцарыі і Германіі.
Пастаноўкі
і іншыя.
Радкоў
Радко́ў (, Радков) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 26 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 256 км ад Гомеля, 29 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На рацэ Трэмля (прыток Прыпяці), на захадзе меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, на ўсходзе невялікі адасоблены ўчастак забудовы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Крукавіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.
У 1930 годзе арганізаваны калгас «Шлях Леніна», працавала гамарня.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў красавіку 1942 года нямецкія акупанты амаль цалкам спалілі вёску (146 двароў са 149) і забілі 120 жыхароў
У снежні 1943 года карнікі забілі яшчэ 9 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму на паўночнай ускраіне вёскі; у 1966 годзе пастаўлены абеліск). 94 жыхары загінулі на фронце.
Кіслоты
Кісло́ты — адзін з асноўных класаў хімічных злучэнняў. Атрымаў сваю назву з-за кіслага смаку большасці кіслот, такіх як азотная ці серная. Па дэфініцыі Г. Льюіса, кіслата — гэта электраліт (рэчыва, якое ўдзельнічае ў рэакцыях з пераходам электрона), які аддае электрон у рэакцыі з асновай (рэчывам, якое прымае электрон). У тэорыі Брэнстэда-Лоўры, кіслата — рэчыва, якое аддае пратон (аснова — рэчыва, якое прымае пратон). Паводле тэорыі электралітычнай дысацыяцыі, кіслата — гэта электраліт, пры электралітычнай дысацыяцыі якога з катыёнаў утвараюцца толькі катыёны вадароду.
Хімічныя ўласцівасці
Гэтыя рэакцыі ідуць пры адной з наступных умоў: 1) Мацнейшая кіслата выцісняе соль слабейшай. 2) Калі ў выніку рэакцыі ўтвараецца нерастваральны асадак ці выдзяляецца газ. Напрыклад — H2SO4 + BaCl2 → BaSO4↓ + 2HCl↑
Дэцыметр
Дэцыметр (ад дэцы… і метр) — адзінка вымярэння адлегласці роўная 1/10 дзелі метра. Пазначэнні: беларускае «дм», міжнароднае «dm».
1 дм = 0,1 м = 10 гл = 100 мм.
Літр і кубічны дэцыметр
Адзінка вымярэння аб'ёму літар з 1964 года рашэннем 12-й Генеральнай канферэнцыі па мерах і вагам прыраўнаная да 1 кубічнаму дэцыметру (дм3).
Да гэтага, літр рашэннем 3-й Генеральнай канфеерэнцыі па мерах і вагам (1901) вызначаўся як аб'ём 1 кг чыстай вады пры нармальным атмасферным ціску (760 мм рт. сл.) і тэмпературы найбольшай шчыльнасці вады (4 °С). Такім чынам, з 1901 па 1964 гады 1 дм3 мясціў толькі 0,999972 літра.
Спіс аб’ектаў PGC (1990001—1991000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1990001—1991000)
Лысаўка (Шумяцкі раён)
Лысаўка (Лысовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Лысаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Івянец)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы  ці Фарны касцел — колішні мураваны касцёл у гарадскім пасёлку Івянец Валожынскага раёна Мінскай вобласці.
Камсамол (Какпекцінскі раён)
Камсамол — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бігашскай сельскай акругі. Код КАТА — 635059300.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Івянец)
Гісторыя
Мураваны парафіяльны (фарны) касцёл пабудаваны з фундацыі Яна Давойны і падцверджання Жыгімонта III Вазы ў 1606 годзе.
Інвентар ад 1740 года паведамляе (А. Ярашэвіч «Івянецкія касцёлы»), што разьбяны паліхромны алтар з пазалотай, абразамі Тройцы, Маці Божай, апостала Пятра і скульптурамі св. Станіслава, св. Казіміра, св. Пятра і св. Роха быў выкананы коштам Пратасовіча і кансекраваны ў 1736 годзе. Захаваліся таксама два больш раннія разьбяныя алтары з калонамі ў пазалочаныя і пасярэбраныя кветкі. У адным з іх знаходзіўся абраз Панны Марыі. Яшчэ два алтары былі прысвечаны Міхалу Арханёлу і Антонію Падуанскаму. Асобны алтар з фігурай Маці Божай у атачэнні шасці анёлаў, фундаваны Антонам Арэшкам, стаяў у мураванай капліцы-ратондзе.
У адной з вежаў жонка генерала Брыгіта Салагубава паставіла вялікі гадзіннік з меладычным боем праз чвэрць гадзіны. Касцёл і закрыстыі былі накрыты дахоўкай, вежы і гзымсы на фасадзе — бляхай, у дзесяць вокан усталявалі налібоцкае шкло.
Інвентар ад 1767 года паведамляў, што на хорах касцёла, таксама дэкараваных ляпнінай з гербамі фундатараў, стаяў вялікі арган, які абыйшоўся Брыгіце Салагубавай у 350 талераў. На хорах знаходзіліся таксама два катлы-барабаны і трубы, якімі карысталіся пры розных урачыстасцях (пра іх патурбаваўся Канстанцін Рдултоўскі).
У закрыстыі захоўваўся архіў Салагубаў, але з-за вільгаці быў перанесены ў кляштар. Вялікі касцёльны цвінтар быў абнесены мураванаю сцяною з вялікай брамай з боку мястэчка. У той час далёка не кожны парафіяльны касцёл меў такую агароджу.
Пазней парэшткі былі разабраны на будматэрыялы, каб збудаваць на гэтым месцы драўляную царкву-мураўёўку, якая ў савецкі час была зруйнавана.
У 1998 годзе на гэтым месцы паўстала царква ў гонар св. Ефрасінні Полацкай у рэтраспектыўна-рускім стылі.
Таццяна Міхайлаўна Яршова
Таццяна Міхайлаўна Яршова (нар., ) — беларуская артыстка балета. Народная артыстка Беларусі (1992).
Біяграфія
З 1976 года — салістка, з 1990 года  — педагог-рэпетытар Нацыянальнага акадэмічнага тэатра балета Беларусі.
Уладзімір Іларыёнавіч Пастэрнацкі
Уладзімір Пастэрнацкі  (, Дудзічы, Ігуменскі павет —, Смаленск, турма НКУС) — беларускі святы, свяшчэннамучанік.
Біяграфія
Паходзіў з шляхты, якія перайшлі ў духоўнае саслоўе, сын Іларыёна Пастэрнацкага (протаіерэй).
Пасля сканчэння Мінскай духоўнай семінарыі рукапаложаны ў іерэя (1908). Служыў у Пакроўскай царкве ў м. Пясочнае Ігуменскага пав., цяпер вёска Капыльскага раёна Мінскай вобласці. З 25 ліпеня 1914 года памочнік, з 1917 года благачынны цэркваў 2-й акругі Ігуменскага павета Духавенствам акругі на 3 гады выбраны дэпутатам на Мінскі акруговы вучылішчны з’езд.
З восені 1932 года настаяцель Спаса-Увазнясенскага храма ў г. Капыль. У сакавіку 1933 года бальшавіцкія ўлады храм закрылі, а святара неаднаразова выклікалі ў НКУС. Арыштаваны ў сакавіку 1936 года. Жонка Наталля (дачка Феафана Сасіноўскага) засталася з васмярымі дзецьмі. Асуджаны 24 сакавіка 1936 года да 2 гадоў ППК.
У снежні 1937 года нечакана вызвалены, прыехаў у Раслаў Смаленскай вобласці, але 14 снежня 1937 года зноў арыштаваны. 5 студзеня 1938 года прыгавораны тройкай НКУС за «антысавецкую агітацыю» і як «агент нямецкай разведкі» да ВМП. Расстраляны.
У 1999 годзе Сінодам Беларускай праваслаўнай царквы далучаны да ліку святых навамучанікаў.
Самалюбава (Шумяцкі раён)
Самалюбава (Самолюбово) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Самалюбава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Маслоўка (Шумяцкі раён)
Маслоўка (Масловка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Музей Обальскага камсамольскага падполля
Музей Обальскага камсамольскага падполля — музей ў гарадскім пасёлку Обаль Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адкрыты 29 кастрычніка 1965 года як філіял Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, з 1 красавіка 2000 года — філіял Шумілінскага гісторыка-краязнаўчага музея.
Маслоўка (Шумяцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Маслоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Музей Обальскага камсамольскага падполля
У музеі сабрана больш за 1000 экспанатаў як ваеннага, так і даваеннага часу. Сярод экспанатаў — дакументы, фотаздымкі, асабістыя рэчы вядомых герояў-камсамольцаў, творы мастацтва і г.д. Галоўную экспазіцыю музея ўтвараюць матэрыялы пра дзейнасць у гады Вялікай Айчыннай вайны Обальскай падпольнай камсамольскай арганізацыі «Юныя мсціўцы». У іншых экспазіцыях адлюстраваны ўдзел камсамола Беларусі ў грамадзянскай вайне і сацыялістычным будаўніцтве, подзвігі камсамольцаў і моладзі Беларусі на франтах Вялікай Айчыннай вайны, на акупаванай тэрыторыі, удзел камсамола ў пасляваенным аднаўленні народнай гаспадаркі.
Каргалы (Усходне-Казахстанская вобласць)
Каргалы — аул у Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бігашскай сельскай акругі. Код КАТА — 635059400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 229 чалавек (126 мужчын і 103 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 110 чалавек (64 мужчыны і 46 жанчын).
Пятрас Вайціекунас
Пя́трас Вайціеку́нас (Petras Vaitiekūnas; нар. 26 сакавіка 1953, Людзвінавас, Марыямпальскі раён) — літоўскі палітык і дыпламат; фізік па адукацыі; міністр замежных спраў Літвы з 12 ліпеня 2006 года да 9 снежня 2008 года.
Біяграфія
У 1976 годзе скончыў факультэт фізікі Вільнюскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1976—1990 гадах працаваў навуковым супрацоўнікам Інстытута фізікі Акадэміі навук Літоўскай ССР. У 1983 годзе ў Інстытуце фізікі абараніў дысертацыю на сушуканне навуковай ступені кандыдата прыродазнаўчых навук (пазней, у адпаведнасці з дзеючай у Літве наменклатурай навуковых ступеняў, ступень кандыдата навук была прыраўнавана да ступені доктара).
У 1990—1992 гадах быў дэпутатам Вярхоўнага Савета Літоўскай Рэспублікі. У 1992—1993 гадах — кансультант Старшыні Сейма Літоўскай Рэспублікі. У 1993—1998 гадах — старэйшы памочнік прэзідэнта Літоўскай Рэспублікі Альгірдаса Бразаўскаса па пытаннях знешняй палітыкі.
У 1994 годзе стажыраваўся ў Каледжы стратэгічных даследаванняў і эканомікі абароны Еўрапейскага цэнтра па вывучэнні пытанняў бяспекі імя Джорджа Маршала (Германія).
У 1998 годзе стаў кіраўніком аддзелам краін Цэнтральнай Еўропы Дэпартамента палітыкі ў Міністэрстве замежных спраў, затым працаваў саветнікам міністра замежных спраў Літвы (1998—1999).
У 1999—2004 гадах займаў пасаду Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла Літоўскай Рэспублікі ў Латвійскай Рэспубліцы. У 2004 годзе быў саветнікам прэзідэнта Літоўскай Рэспублікі Раландаса Паксаса па пытаннях знешняй палітыкі, пазней паслом па асобых даручэннях у Дэпартаменце аналізу і планавання знешняй палітыкі Міністэрства замежных спраў (2004—2005).
У 2005—2006 гадах — пасол Літоўскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь. З 12 ліпеня 2006 года да 9 снежня 2008 г. — міністр замежных спраў Літвы. У 2008-2009 гадах — саветнік Старшыні Сейма Літвы Арунаса Валінскаса.
Са студзеня 2010 года па снежань 2014 — пасол Літоўскай Рэспублікі ва Украіне.
Валодае англійскай, латышскай, рускай мовамі.
Жанаты, трое дзяцей.
Навіны (Шумяцкі раён)
Навіны (Навины) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Навіны абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Крыскенція Стасенка
Крыскенція Стасенка — беларуская оперная спявачка (мецца-сапрана). Лаўрэат II Незалежнага Міжнароднага конкурсу оперных выканаўцаў, лаўрэат Нацыянальнага конкурсу імя С.Манюшкі «Убельская ластаўка».
Біяграфія
Нарадзілася 23 жніўня 1978 года ў Лельчыцах Гомельскай вобласці. Скончыла Лельчыцкую школу № 1. У 2000 годзе скончыла Мінскае музычнае вучылішча па класу вакалу (клас Л. Галушкінай). У 2007 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па класе сольных спеваў народнай артысткі Беларусі Л. Галушкінай. Маецца ступень бакалаўра.
З 2008 года — салістка Вялікага тэатра Беларусі.
Творчасць
У канцэртнай рэпертуары салісткі — рамансы беларускіх, рускіх і замежных кампазітараў, арыі з опер Бізэ, Вердзі, Рымскага-Корсакава, Чайкоўскага.
У рэпертуары оперы: Саламея, Лятучая мыш, Царская нявеста, Кармэн, Пікавая дама, Рыгалета, Травіята, Князь Ігар, Яўген Анегін, Іаланта, Чароўная флейта, Мадам Батэрфляй, Вяселле Фігаро, Сівая легенда, «Віні-Пух і ўсе, усе, усе …», Метамарфозы, «Viva la Mamma!», Сельскі гонар, Чароўная музыка.
Гастролі
Прымае ўдзел у канцэртах Беларускай дзяржаўнай філармоніі. У 2017 г. выканала партыю Эміліі ў «Атэла» і партыю саліруючага мецца-сапрана ў Рэквіеме В. А. Моцарта. У 2016 годзе выканала партыю Вольгі ў оперы «Яўген Анегін».
Удзельнічала ў Прэзідэнцкім канцэрце на сцэне Мінск-арэны, ўяўляла беларускае мастацтва на Днях культуры Беларусі ў Азербайджане (2013 г.).
Гастралявала з трупай тэатра ў Эстоніі.
Незабудкіна
Незабудкіна (Незабудкино) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Азёрнага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Незабудкіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Самарскае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Самарскае — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Самарскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 78 км на ўсход ад раённага цэнтра, сяла Какпекты. Код КАТА — 635063100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 7529 чалавек (3696 мужчын і 3833 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 6526 чалавек (3086 мужчын і 3440 жанчын).
Кафедральны сабор Вісбю
Кафедральны сабор Святой Марыі ў Вісбю (Visby S:ta Maria domkyrka) — галоўная царква дыяцэзіі Вісбю Царквы Швецыі, адзіны захаваны і дзеючы сярэднявечны сабор у Вісбю, на шведскім востраве Готланд, які з'яўляецца трэцім найстарэйшым збудаваннем у Вісбю.
Гісторыя
Кафедральны сабор Святой Марыі ў Вісбю будаваўся ў Сярэднявеччы. Будаўніцтва парафіяльнага храма для шматлікай абшчыны немцаў-каталікоў, на грошы нямецкіх маракоў і купцоў, пачалося ў XII стагоддзі і было завершана ў 1225 годзе. 27 ліпеня таго ж года царква была асвячона ў імя Святой Марыі біскупам Бернгтам Магнусанам з Лінчэпінга. Царква ўяўляла сабой раманскую базіліку з апсідай, трансептам і заходняй вежай.
Праз гады царква была павялічана ў некалькі разоў, пабудаваны хоры і дзве ўсходнія вежы, пасля гэтага царква падчас рамонтных прац яшчэ неаднаразова перабудоўвалася. Пасля Рэфармацыі, у 1572 годзе царква Святой Марыі атрымала статус кафедральнага сабора. З 2003 года Кафедральны сабор Вісбю з'яўляецца таксама кафедральным саборам Царквы Швецыі за мяжой.
У адной з вежаў TeliaSonera мае ўбудаваную базу станцыі для мабільнай тэлефаніі.
Расійская акупацыя Жытомірскай вобласці
Расійская акупацыя Жытомірскай вобласці — ваенная акупацыя, якая пачалася 26 лютага 2022 года, праз 2 дні пасля пачатку расійскага ўварвання ва Украіну. Горад Жытомір не быў захоплены, але падвергся бамбардзіроўцы. Аднак былі захоплены невялікія гарады і пасёлкі на паўночным захадзе і поўначы цэнтральнай часткі Корасценскага раёна, паблізу мяжы Кіеўскай вобласці.
Кафедральны сабор Вісбю
Арганы
Галоўны арган кафедральнага сабора створаны шведскай арганабудаўнічай майстэрняй Åckerman & Lund і ўсталяваны ў саборы ў 1892 годзе. Харавы арган, які таксама вядомы як Марыінскі арган, навейшы і ўсталяваны ў 1984 годзе. Акрамя таго, ва ўласнасці сабора маюцца яшчэ невялікія арганы-пазітывы і некаторыя іншыя гістарычныя музычныя інструменты.
Расійская акупацыя Жытомірскай вобласці
Акупацыя
Расійскія войскі ўвайшлі з Гомельскай вобласці Беларусі ў Жытомірскую вобласць, спачатку захапілі некалькі населеных пунктаў, такіх як Пэршатраўнэвэ, Выступовычы і Радча. Пазней на поўнач цэнтральнай часткі Жытомірскай вобласці ўвайшлі дадатковыя расійскія войскі, якія захапілі Чырвонасілку, Селезаўку і Сырнісце. У час найбольшага пашырэння зона акупацыі складала 1421,16 км² (548,71 міль²).
31 сакавіка 2022 годзе ўкраінскія войскі вызвалілі Селезаўку і Сырнісце, расійскія войскі працягвалі трымаць толькі Чырвонасілку, Пэршатраўнэвэ, Радчу і некалькі невялікіх вёсак.
Да 2 красавіка 2022 года ўкраінскія афіцыйныя асобы заявілі, што рэгіён вызвалены ад расійскіх войск. Губернатар Жытомірскай вобласці Віталь Бучэнка заявіў, што расійскія вайскоўцы пакінулі ў гарадах і дамах баявую тэхніку і міны.
8 красавіка 2022 годзе расійскія войскі выйшлі з усіх акупаваных імі тэрыторый на поўначы Украіны.
Ражаноў
Ражано́ў (, Рожанов) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 10 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 221 км ад Гомеля, 6 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Капцэвічы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з кароткай, прамалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі (уздоўж ракі) і забудаванай драўлянымі сядзібамі. Крама.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як цэнтр аднайменнага маёнтка, уладанне памешчыка Ф. Лукаўскага. На 1897 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе арганізаваны калгас імя К. Я. Варашылава.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі апорны пункт, размешчаны акупантамі ў вёсцы. У красавіку 1942 года нямецкія карнікі спалілі 17 двароў і забілі 31 жыхара. З верасня 1942 года па чэрвень 1944 года тут дыслацыраваўся разведвальна-дыверсійны атрад «Храбрацы» (камандзір А. М. Рабцэвіч). 12 жыхароў загінулі на фронце.
Аперацыя «Аднарог»
Аперацыя «Аднарог» (Opération Licorne) — ваенная аперацыя Францыі ў Кот-д’Івуары для абароны замежных грамадзян і падтрыманні міру. Французскія сілы былі размешчаны ў краіне пасля пачатку грамадзянскай вайны. Асноўная задача войск з’яўлялася аказанне падтрымкі міратворчай місіі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і забяспечэнне бяспекі замежных грамадзян. Падраздзяленні французскіх узброеных сіл, якія прымалі ўдзел у аперацыі, называліся «сіламі Аднарога» («la force Licorne»).
Афіцыйна французская аперацыя праходзіла з 22 верасня 2002 па 1 студзеня 2015 года.
Місія
Першапачаткова, «Сілы аднарога» складаліся з ваеннага французскага кантынгента ў Габоне, частка якога ў верасні 2002 года адправілася ў Кот-д’Івуар. Сілы падпарадкоўваліся аб’яднанаму каманднаму пункту французскіх войскаў у Порт-Буэ. Аперацыя абыходзілася французскаму камандаванню прыкладна ў 200 мільёнаў еўра ў год.
Па стане на 6 лютага 2007 года «Сілы аднарога» складаліся з наступных падраздзяленняў :
Першая Івуарыйская вайна
19 верасня 2002 група вайскоўцаў узняла мяцеж на поўначы Кот-д’Ивуара, што стала пачаткам грамадзянскай вайны. Мяцежнікі групоўкі «Новая сіла» ўсталявалі кантроль прыкладна над паловай тэрыторыі краіны — паўночнай яе часткай. Паўднёвая частка Кот д’Івуара засталася пад кантролем урада прэзідэнта Гбагбо, хоць на яе тэрыторыі таксама былі салдацкія выступленні, хутка падаўленыя.
22 верасня Францыя, а затым ЭКАВАС (Эканамічная супольнасць заходнеафрыканскіх дзяржаў), па просьбе ўрада Кот-д’Івуара і з дазвалення ААН, паслалі ў краіну вялікія воінскія кантынгенты. Замежныя войскі былі размешчаны паміж варагуючымі бакамі, каб не дапусціць узброеных сутыкненняў паміж імі. Па словах французскіх уладаў, разгортванне часцей арміі Францыі ў краіне прадухіліла павелічэнне колькасці ахвяр канфлікту. Неглядзячы на тое, што інтэрвенцыя не спыніла прасоўванне паўстанцаў на падкантрольны ўраду поўдзень, французскі прэзідэнт Жак Шырак заявіў, што яго войскі не ваююць з паўстанцамі, а абараняюць сваіх грамадзян і іншых замежнікаў.
У снежні 2002 года французскія інтэрвенты дапамаглі прэзідэнту Гбагбо адбіць націск мяцежнікаў.
25 чэрвеня 2003 французскі салдат быў забіты ў сваім аўтамабілі салдатам урадавай арміі побач з Ямусукра.
4 лістапада 2004 года, прымаючы пад увагу правал перамоў з мяцежнікамі, прэзідэнт Ларан Гбагбо пачынае паветраныя бамбардзіроўкі поўначы краіны. Гбагбо загадвае правесці серыю авіяналётаў на пазіцыі паўстанцаў «Новай сілы».
Інцыдэнт у Буаке
6 лістапада 2004 года два самалёты Су-25 ВПС Кот-д’Івуара нанеслі ўдар па пазіцыях сіл французскага міратворчага кантынгенту каля горада Буаке, пераблытаўшы іх з мяцежнікамі. У выніку налёта загінулі 9 чалавек і паранены 31. Таксама загінуў адзін амерыканскі грамадзянін, член гуманітарнай місіі. Самалёты пілатавалі выхадцы з Беларусі. Праз некалькі гадзін пасля нападу, прэзідэнт Францыі Жак Шырак загадаў правесці контрудар па ваеннаму аэрапорту Ямусукра. Французская авіяцыя здейсніла напад на гэты аб’ект, знішчыўшы два самалёта Су-25 і тры баявых верталётаў. Яшчэ два верталёта збіты ў небе над Абіджанам. Тым часам «Маладыя патрыёты Абіджана» — нацыяналістычнае апалчэнне — атакавалі французскіх грамадзян у фактычнай сталіцы краіны, а таксама французскую ваенную базу. Некалькі сотняў чалавек з Захаду, галоўным чынам французы, схаваліся на дахах сваіх дамоў, каб пазбегнуць расправы, а затым былі эвакуіраваны французскімі верталётамі. Францыя накіравала падмацаванне з 600 салдат.
Нягледзячы на гэтак сур’ёзны інцыдэнт, канфлікт паміж Кот-д’Івуарам і Францыяй працягу не атрымаў. Аднак падзеі лістапада 2004 года, пагоршылі становішчы грамадзянскага насельніцтва да замежных ваеннаслужачых. Больш за тое, некалькі французскі ваенных пасля французска-івуарыйскага канфлікту былі забіты мясцовымі жыхарамі.
Міжваенны перыяд
31 ліпеня 2008 года Савет Бяспекі ААН працягнуў на шэсць месяцаў мандаты сваёй місіі і «сіл Аднарога» ў Кот-д’Івуары. Пасля яны былі падоўжаны да 31 студзеня 2009 года, з тым каб забяспечыць бяспеку на прэзідэнцкіх выбарах 2008 года. Аднак выбары былі перанесены на 2010 год.
Палітычны крызіс і новая вайна
У 2010 годзе праводзіліся выбары прэзідэнта. Кандыдата два: дзеючы прэзідэнт Ларан Гбагбо і саюзнік «Новай Сілы», вылучэнец ад партыі Аб’яднанне рэспубліканцаў — Аласан Уатара. Падчас выбараў абодва бакі абвінавачвалі адзін аднаго ў розных парушэннях, у тым ліку фальсіфікацыі на галасаваннях. Пасля падліку галасоў стала ясна, што перамог Аласа Уатара. Аднак прыхільнікі Гбагбо заявілі, што перамог іх кандытат. Хутка завязаліся сутычкі паміж прыхільнікамі двух палітыкаў. У канфлікт, на баку Уатары, умяшаліся МС ААН і «сілы Аднарога». 1 красавіка французскія ваенныя высадзіліся на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Кот-д’Івуара. Неўзабаве да сіл Уатары далучыўся кантынент украінскіх міратворцаў. 5 красавіка кантынгент войск Францыі і ўкраінскія верталёты Мі-24 нанеслі авіяўдары па шэрагу стратэгічных аб’ектаў сіл Гбагбо. 9 красавіка сілы, падначаленыя Ларану Гбагбо, перайшлі ў наступленне, заняўшы стратэгічна важныя кварталы Абіджана. 11 красавіка французы абстралялі ракетамі рэзідэнцыю прэзідэнта Гбагбо. У гэты ж дзень Ларан Гбагбо і яго жонка былі арыштаваны. Новым адыным прэзідэнтам краіны стаў Уатара.
Пасляваенны час
21 студзеня 2015 года аперацыя «Аднарог» афіцыйна завершана. Аднак Францыя захавала ваенную прысутнасць у краіне.
Інтэрвенцыя Турцыі ў Лівію
Інтэрвенцыя Турцыі ў Лівіі — ваеннае ўмяшанне Турцыі ў грамадзянскую вайну ў Лівіі.
Умяшанне Турцыі паступова пагоршыла становішча для ЛНА, асабліва ў красавіку—маі 2019 года. Туркі паўплывалі на паспяховае наступленне войск Сараджа, якое прывяло да аднаўлення кантролю над мяжой з Тунісам і захопа паветраннай базы Аль-Ватыя, гарадоў Сабрата, Сурман і Эль-Аджайлат. Супраціў урада Трыпалі стаў больш жорсткім, а само прасоўванне атрадаў ЛНА прыпынілася. Пратурэцкія СМІ пісалі, што гэта таксама выклікана няздольнасцю нацыянальнай арміі браць сталіцу, у той час як палітолаг і ўсходазнаўца Карыне Геваргян звязвала гэта з нежаданнем Хафтара павялічваць страты сярод мірных жыхароў і разбурэння сталіцы.
Перадгісторыя
28 лістапада 2019 года Турцыя і Урад нацыянальнай згоды Лівіі заключылі мемарандум аб супрацоўніцтве, у тым ліку ваенным. Адначасова дакумент пашыраў марскія межы Турцыі да ўзбярэжжа Дэрны і Табрука. Турэцкі лідар Рэджэп Таіп Эрдаган зацвердзіў яго 26 снежня і ў той жа дзень паведаміў, што ўжо ў студзені запытае ў парламента дазвол адправіць у Лівію войскі. Гэта адбылося на фоне грамадзянскай вайны і наступлення на Трыпалі войскаў фельдмаршала Хафтара, якога падтрымлівае канкурэнт УНЗ у барацьбе за ўладу ў краіне Палата прадстаўнікоў. Прычым яшчэ з вясны 2019 года Турцыя актывізавала падтрымку сілам, лаяльным УНЗ. Турэцкае кіраўніцтва забяспечвала іх ваеннай тэхнікай, дронамі, а таксама, па заявах Лівійскай Нацыянальнай Арміі Х. Хафтара, у Лівіі дзейнічалі турэцкія ваенныя саветнікі. 27 снежня ўрад Фаіза Сараджа, які ўзначальваў УНЗ, звярнуўся з афіцыйным запытам да Турцыі аб аказанні ваеннай дапамогі.
4 студзеня 2020 Халіфа Хафтар абвясціў у краіне масавую мабілізацыю для «выгнання замежных сіл» у адказ на планы ўладаў Турцыі адправіць войскі ў Трыпалі. Ён заклікаў лівійцаў забыцца пра рознагалоссі, «аб’яднацца і ўзяцца за зброю», каб «абараніць зямлю і гонар». Камандуючы нацыянальнай арміяй абвінаваціў прэзідэнта Эрдагана ў імкненні адрадзіць «асманскае валадарства» ў Лівіі і назваў магчымае сутыкненне «бітвай з каланізатарамі».
Студзень
5 студзеня 2020 г. Эрдаган заявіў, што турэцкія вайскоўцы накіраваліся ў Лівію. Яны, паводле слоў прэзідэнта, зоймуцца каардынацыяй Урада нацыянальнай згоды. Гаворка ідзе, па даных СМІ, аб паветранай, наземнай і марской ваеннай падтрымцы для адлюстравання наступлення ЛНА. Адпраўку вайскоўцаў у Лівію ўхваліў турэцкі парламент. 8 студзеня ў Трыпалі ўжо прыбылі першыя атрады Узброеных сіл Турцыі для падтрымкі арміі Фаіза Сараджа.
28 і 29 студзеня, паводле інфармацыі тэлеканала «218», турэцкія вайскоўцы высадзіліся ля Трыпалі з двух ваенных караблёў, яшчэ адзін прывёз тэхніку. Партал «Ахмар Лівія» са спасылкай на ўласныя крыніцы паведаміў пра дастаўку боепрыпасаў і абсталявання на базу ВПС у цэнтры лівійскай сталіцы.
Люты
5 лютага ў лівійскіх сацыяльных сетках са спасылкай на прадстаўніка арміі Хафтара Ахмада аль-Місмары з’явілася інфармацыя аб тым, што Турцыя нібыта пачала перакідваць пад Трыпалі баевікоў з Ірака. Раней пацвердзілася інфармацыя, што ў Лівію Анкара перакідае ўзброеныя атрады сірыйскай апазіцыі.
18 лютага войскі фельдмаршала Хафтара нанеслі два ракетных удара па порце Трыпалі, у выніку чаго загінула трое мірных жыхароў. У сетцы між тым былі апублікаваны спадарожнікавыя здымкі месцы атакі на турэцкае судна ў порце Трыпалі, якое, як заявілі ў ЛНА, перавозіла зброю і боепрыпасы. Па даных Al Arabiya, эскалацыя канфлікту ў гавані прывяла да тэрміновай эвакуацыі танкераў з нафтай у Лівійскай нацыянальнай нафтавай карпарацыі (NOC). Іх адгрузка была адменена пасля таго, як снарады ўпалі ў некалькіх метрах ад аднаго з танкераў. Акрамя таго, увечары 18 лютага ў арміі Хафтара паведамілі пра знішчэнне беспілотніка на поўдні Трыпалі. Як мяркуецца, апарат накіраваўся ў бок пазіцый хафтараўцаў у адказ на атаку на порт.
22 лютага Al Arabiya са спасылкай на іншыя крыніцы паведаміла, што ў выніку абстрэлу Лівійскай нацыянальнай арміяй судна ў порце Трыпалі 18 лютага загінулі трое турэцкіх афіцэраў і іх сірыйскі перакладчык. Інфармацыя была пацверджана прэзідэнтам Эрдаганам.
29 лютага генерал-маёр ЛНА Ахмад Місмары пацвердзіў інфармацыю аб тым, што армія Хафтара пры адбіцці нападу праціўніка збіла 6 турэцкіх беспілотнікаў.
Сакавік
У сакавіку турэцкія вайскоўцы замацаваліся ў раёнах Мітыгі і Місураты. Пры падтрымцы байцоў Сараджа туркі ўжывалі сістэмы СПА, радыёлакацыйныя сістэмы і артылерыю. Сама Місурата ператварылася ў апорны пункт, які выкарыстоўваўся для назапашвання ваенных рэсурсаў. Гэта заахвоціла Хафтара звярнуцца да актыўных дзеянняў супраць праціўніка ў гэтых раёнах.
12 сакавіка ў сябе на старонцы Facebook прэс-сакратар ЛНА Місмары даў справаздачу пра знішчэнне некалькіх адзінак замежнай, пераважна турэцкай, ваеннай тэхнікі, якая належыла Ураду Нацыянальнай Згоды. Тэхніка была знішчана ў баях у раёне Місураты, дзе размяшчалася турэцкая авіябаза. Артылерыя і ВПС ЛНА знішчылі турэцкі радар KALKAN на авіябазе Місураты; у раёне вёскі Абу Грэйн — рэактыўную сістэму залпавага агню, калібр 107-мм, тры платформы для перавозкі кулямётаў, склад боепрыпасаў; на тэрыторыі лётнага каледжа Місураты — турэцкія зенітна-ракетныя комплексы SkyGuard і Oerlikon, а таксама рэактыўныя сістэмы залпавага агню 177-мм «Тып-53», кітайскай вытворчасці. Місмары адзначыў, што ўзбраенне было знішчана дзякуючы разведзвестак.
15 сакавіка Лівійская нацыянальная армія нанесла ўдары па аэрадроме Мітыга, нібыта ліквідаваўшы некалькіх турэцкіх вайскоўцаў. Авіяцыя ўдарыла і па Місураце, знішчыўшы «ўсё, што прыраўноўваецца да турэцкай прысутнасці», у тым ліку ваенныя склады. Акрамя таго, па заяве прэс-службы ЛНА, армія ўвайшла ў некалькі раёнаў Трыпалі, але выконвала перамір’е, а аперацыі праводзіліся толькі ў якасці адказу на правакацыі сіл Урада нацыянальнай згоды. Разам з тым ЛНА выпусціла заяву, у якой паведамляла, што Турцыя перакідае ў Лівію баевікоў з ІД і Фронт аль-Нусра, агульнай колькасцю ў дзве тысячы чалавек. Таксама ў Трыпалітаніі знаходзяцца 7,5 тысяч іншых сірыйскіх баевікоў. ЛНА заявіла, што ў краіне знаходзяцца каля тысячы афіцэраў і турэцкіх ваенных спецыялістаў, пры гэтым Анкара ўсталёўвае радыёлакацыйныя станцыі і ракетныя сістэмы на тэрыторыі Лівіі для перакідання з Сірыі яшчэ 6,5 тысячы баевікоў. Таксама яна зафіксавала факт уцёкаў у Еўропу 190 турэцкіх наймітаў. Уся гэтая заява, акрамя крыніц у арміі Хафтара, нідзе не пацвердзілася.
У выніку сутыкненняў 21 сакавіка байцам ЛНА атрымалася знішчыць некалькі турэцкіх бронемашын. Таксама былі ліквідаваны замежныя найміты, якія нібыта адкрылі агонь па мірным насельніцтву ў Трыпалі.
26 сакавіка агенцтва News Front паведаміла, што воскі УНЗ па памылцы збілі турэцкі беспілотнік вытворчасці Bayraktar Mini.
У гэты ж дзень турэцкія вайскоўцы і прыхільнікі УНЗ, як паведаміў Sham Center, змаглі захапіць стратэгічную ваенную базу Al-Watier, дзе акрамя ЛНА меркавана грунтаваліся найміты расійскай ПВК Вагнера. Турцыя задзейнічала ўдарныя дроны і разграміла абароны войскаў Хафтара. Пасля гэтага найміты, уключаючы расійскіх салдат, беглі, кінуўшы тэхніку і зброю. Пратурэцкія сілы завалодалі трафеі ў выглядзе дзясятка танкаў і цэлых 6 расійскіх самалётаў. Таксама ў палон нібыта трапіў адзін расійскі наёмнік.
Як высветлілася потым, штурм базы праходзіў з тэрыторыі суседняга Туніса.
31 сакавіка падраздзялення маршала Халіфа Хафтара заявілі пра тое, што ім удалося збіць ударны турэцкі беспілотнік Bayraktar TB2.
Красавік
6 красавіка ВПС ЛНА заявілі аб знішчэнні турэцкага беспілотніка і склада са зброяй у раёне Бугрэйн у Місураце.
У ноч з 6 на 7 красавіка адбыўся шэраг буйных атак БПЛА войск Сараджа і яго турэцкіх саюзнікаў на ЛНА. Спачатку, у 23:26, дроны УС Турцыі разбамбавалі тры машыны з боепрыпасамі сіл Хафтара ля Бені-Валіда. У 23:35 ля Сірта меркавана забіты 20 наймітаў ПВК «Вагнер». Расіяне ліквідаваны пры суправаджэнні ваеннай калоны і грузавікоў з боепрыпасамі, а таксама бензавозаў. У адказ на гэта, у 23:44 ЛНА абстраляла бальніцу Аль-Хадрах у Трыпалі больш чым 20 ракетамі «Град». Значная частка пашкоджанняў ўнутры бальніцы прыпадала на аддзяленне інтэнсіўнай тэрапіі для нованароджаных і радзільнага аддзялення. У 23:58 дроны Сараджа атакавалі варожую калону ў Бені-Валідзе, уразіўшы пагрузчык, што буксіраваў хафтараўскі Т-55. Паведамляецца аб мінімум двух дзясятках загінулых вагнераўцах. Затым у 0:12 дроны ўзарвалі паліўныя цыстэрны.
18 красавіка стала вядома, што атрады сараджыстаў пачалі абстрэлы ў Тархуне, аб чым паведамілі жыхары размешчанага непадалёк ад Трыпалі горада ў сябе ў сацсетках. Мірныя жыхары чулі гукі стральбы з цяжкай артылерыі. Акрамя таго, ВПС Турцыі заўважылі ў небе над месцам узброеных правакацыяў. Напярэдадні прыхільнікі УНЗ Лівіі сумесна з турэцкімі сіламі на падставе «вучэнняў» нанеслі імправізаваны ўдар з знішчальнікаў па Аль-Вішке. Дзеянне выклікала абурэнне ў частцы сусветнай супольнасці. Улады Турцыі паспрабавалі апраўдаць ўдар пагадненнем аб марскіх межах, заключаным у 2019 годзе.
20 красавіка генерал-маёр Лівійскай нацыянальнай арміі Ахмад Місмары заявіў, што Турцыя рыхтуе ўварванне на тэрыторыю Лівіі пры дапамозе знішчальнікаў F-16. Вучэнні па гэтай аперацыі ўжо прайшлі ў Міжземным моры, аб чыс паведамілі ў Нацыянальнай абароне Грэцыі.