cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Красная Паляна (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 199 чалавек (90 мужчын і 109 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 60 чалавек (32 мужчыны і 28 жанчын).
Уільям Мак-Эду
Уільям Гібс Мак-Эду (William Gibbs McAdoo,  — ) — 46-ы міністр фінансаў ЗША.
Біяграфія
Нарадзіўся на хутары ля Мар`етай, Коб-Каўнці, штат Джорджыя. Пасля заканчэння ўніверсітэта Тэнесі быў прызначаны намеснікам клерка акруговага суда Злучаных Штатаў у Тэнесі ў 1882 годзе. Быў прыняты ў калегію адвакатаў у 1885 годзе і пачаў практыку ў Чаттануга, штат Тэнэсі; пераехаў у Нью-Ёрк ў 1892 годзе і працягваў займацца адвакацкай практыкай.
Заняўся палітыкай і стаў віцэ-старшынёй Нацыянальнага камітэта Дэмакратычнай партыі ў 1912 годзе. Атрымаў пасаду міністра фінансаў у кабінеце прэзідэнта Вудра Вільсана 1913—1918, падчас Першай сусветнай вайны працаваў генеральным дырэктарам чыгунак, старшынёй Федэральнай рэзервовай сістэмы.
Пераехаў у Лос-Анджэлес ў 1922 годзе і працягнуў юрыдычную практыку.
Памёр ад сардэчнага прыступу падчас візіту ў Вашынгтон. Пахаваны на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках у Вірджыніі.
Цно
Цно — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка (цячэ праз возера), за 1,5 км на ўсход ад горада Браслаў. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Катлавіна возера падпруднага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 6— 10 м, у ніжняй частцы разараныя, у верхняй занятыя сухадольным лугам і лесам. Вакол возера пойма шырынёй 30—100 метраў. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, забалочаныя і сплавінныя. Дно возера плоскае, сапрапелістае, пры ўпадзенні Друйкі — заіленыя пяскі. Востраў Чайка плошчай 0,011 км². Возера эўтрофнае. Моцна зарастае. Праз возера працякае рака Друйка, упадаюць ручаі.
У возеры водзяцца шчупак, вугор, акунь, лінь, карась, плотка, краснапёрка і іншыя рыбы.
Па возеры праходзіць турысцкі маршрут.
Бабка-павітуха
Бабка-павітуха, павівальная бабка, павітуха — пажылая, спрактыкаваная і паважаная жанчына, якая валодала прыёмамі народнай медыцыны і выконвала акушэрскія функцыі ў час родаў, а таксама шматлікія абрады, звязаныя з адразаннем пупавіны, першым купаннем і спавіваннем дзіцяці, укладаннем яго ў калыску і інш. Акрамя таго, яна імкнулася «аблегчыць» пакуты парадзіхі магічнымі дзеяннямі, заснаванымі на веры ў звышнатуральныя сілы: развязвала вузлы, адмыкала замкі, расплятала косы і інш. Бабка-павітуха мела права даць дзіцяці імя («ахрысціць дзіця з вады»), яна самы шаноўны госць і распарадчык на радзінах, да якіх гатавала спец, абрадавую страву — бабіну кашу. У наш час ролю бабкі-павітухі звычайна выконвае старэйшая сваячка парадзіхі.
Петэр Хегеман
Петэр Хегеман (Peter Hegemann; нар., , Германія) — нямецкі біяхімік і біяфізік, спецыяліст па фотабіялогіі, піянер аптагенетыкі. Прафесар Берлінскага ўніверсітэта імя Гумбальта, член Леапольдзіны (2012).
Вывучаў хімію ў родным горадзе і ў Мюнхене. Доктарскую ступень па біяхіміі атрымаў пад кіраўніцтвам Дзітэра Эстэрхельта у Інстытуце біяхіміі Макса Планка. З’яўляўся постдокам у Сіракузскім універсітэце ў Нью-Ёрку, затым у 1986 годзе вярнуўся ў Германію. У 1992 годзе хабілітаваўся па біяхіміі ў Мюнхенскім універсітэце. З 1993 па 2004 гады прафесар біяхіміі Рэгенсбургскага ўніверсітэта. З 2005 года прафесар Берлінскага ўніверсітэта імя Гумбальта.
Дысплей (канструктарскае бюро)
Гісторыя
Заснавана ў канцы 1980-х — пачатку 1990-х.
12 траўня 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць канструктарскага бюро.
Дзейнасць
Займаецца распрацоўкай і вытворчасцю відэаманітораў (ЭПТ, ВК і плазменных) і сродкаў вылічальнай тэхнікі (панэльных і пераносных ЭВМ), прызначаных для жорсткіх умоў эксплуатацыі. Выпускае маніторы розных памераў для прымянення як у наземных сістэмах, так і ў авіяцыйнай галінах (шматфункцыянальныя індыкатары ў кабіне пілота).
З 2007 года распрацоўваецца аўтаматызаваны дыстанцыйна-кіраваны наглядальна-агнявы комплекс «АДУНОК».
Адміністрацыя
Генеральны дырэктар — А. С. Вайцянкоў
Бібліятэка ўніверсітэта Умеа
Бібліятэка ўніверсітэта Умеа — адна з сямі бібліятэк у Швецыі, якім па законе пастаўляюцца адзін асобнік кожнай надрукаванай у Швецыі кнігі («pliktbibliotek»).
Гісторыя
Гісторыя гарадской бібліятэкі Умеа пачалася ў 1950 годзе. У 1951 годзе бібліятэка была прызнана важнай для паўночнай Швецыі. Бібліятэка атрымлівае копію кожнай новай кнігі, надрукаванай у Швецыі. Гэта паступова пашыраецца для прадастаўлення паслуг у галіне даследаванняў і для універсітэцкай адукацыі. Гэта была рэарганізавана ва ўніверсітэцкай бібліятэцы на момант заснавання ўніверсітэта Умеа ў 1965 годзе. Новы будынак галоўнай бібліятэкі ў універсітэцкім гарадку быў адкрыты ў 1968 годзе. З тых часоў ён быў падоўжаны, апошні раз у 2006 годзе.
Вуліца Фаміна
Назву Вуліца Фаміна маюць:
Адыяман (значэнні)
Назву Адыяман маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Міхаіл Мікалаевіч Кузняцоў
Міхаіл Мікалаевіч Кузняцоў (нар., Асіповічы, Магілёўская вобласць) — вучоны, доктар юрыдычных навук, прафесар.
Біяграфія
Пасля абароны кандыдацкай дысертацыі з 1969 года да 1971 года працаваў выкладчыкам кафедры міжнароднага права МДІМА, з 1971 года да 1972 года працаваў памочнікам Генеральнага сакратара Міжпарламенцкага саюза (г. Жэнева, Швейцарыя), з 1973 года да 1975 года працаваў намеснікам начальніка аддзела сувязей з замежнымі арганізацыямі Усесаюзнага агентства па аўтарскіх правах, з 1975 года да 1992 года быў старшым выкладчыкам, дацентам, прафесарам кафедры грамадзянскага і працоўнага права Расійскага ўніверсітэта дружбы народаў. У 1989 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па юрыдычных навуках. З 1992 года працягвае працаваць прафесарам Расійскага ўніверсітэта дружбы народаў па сумяшчальніцтве.
З 1999 года з’яўляўся юрыдычным кансультантам экс-прэзідэнта Югаславіі Слабадана Мілошавіча, губернатара Яраслаўскай вобласці А. І. Лісіцына, Прэзідэнта Рэспублікі Бурація Л. Патапава, Прэзідэнта Рэспублікі Горны Алтай М. І. Лапшына.
Аўтар больш чым 50 навуковых кніг і артыкулаў.
NGC 3737A
NGC 3737A (іншае абазначэнне — PGC 94195) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Бітва пад Адрыятам (614)
Гэтая бітва малавядомая ў візантыністаў і арабістаў; паведамляецца, што менавіта пра яе кажа 30-я сура Карана. Аднак яе прынцыповае значэнне было надзвычай вялікім. Перамога адкрыла персам шлях у Палесціну і на Ерусалім, а сама бітва паказала як стратэгічную важнасць гэтага раёна для кантролю над Сірыяй, так і тактычныя прыёмы, прыдатныя для яго ўзяцця (гл.).
Антон Андрэевіч Сурапін
Біяграфія
Антон Сурапін нарадзіўся 28 лютага 1992 г. у г. Слуцку, Мінскай вобласці.
З восьмага класа хацеў быць праграмістам. У 11 класе абраў прафесію «Вэб-журналістыка». З 2009 г. — студэнт Інстытута журналістыкі БДУ. Будучы студэнтам, супрацоўнічаў з шматлікімі інфармацыйнымі выданнямі і інтэрнэтрэсурсамі.
У 2010 г. стварыў сайт bnp.by — «Belarus News Photo», які вёў да 2014 г.
А. Сурапін быў першым журналістам, які размясціў на сваім сайце фотаздымак «плюшавага дэсанта» — цацачнага мядзведзя з прычэпленымі да яго антыдыктатарскімі лозунгамі. 4 ліпеня 2012 г., на наступны дзень пасля дзяржаўнага свята, Дня незалежнасці Рэспублікі Беларусь, амаль 900 такіх цацак скінулі з самалёта двое грамадзян Швецыі, супрацоўнікі піар-агенцтва Studio Total, у знак пратэсту супраць парушэння свабоды слова ў Рэспубліцы Беларусь. На цацках былі прымацаваныя аркушыкі паперы з надпісамі на беларускай  ці англійскай мовах: «We support the Belarusian struggle for free speech», «FREE SPEECH NOW», «Цацкі патрабуюць абароны правоў чалавека ў Беларусі» і «Нас немагчыма прымусіць маўчаць». Мэтай акцыі было, як кажа адная з удзельніц «плюшавага дэсанту» Л. Карлсан: «нагадаць свету, што ў Беларусі ёсць людзі, якіх пасадзілі ў турмы за тое, што яны гаварылі праўду».
Мяжу з Беларуссю шведы перасяклі нелегальна, пераляцелі яе з боку Літвы на аднаматорным самалёце. На скінутыя імі над Івянцом і ўскраінай Мінска цацкі з лозунгамі палявалі міліцыя і спецслужбы. Міністэрства абароны абвясціла, што ніякага самалёта з мядзведзікамі не было. Камандуючы войскамі супрацьпаветранай абароны генерал-маёр Дзмітры Пахмелкін заявіў, што «гэта была стопрацэнтная правакацыя супраць Беларусі пры падтрымцы замежных спецслужб. Нашыя сродкі ВПС і ВПА не падцвердзілі парушэння паветранай прасторы невядомым самалётам».
І тут у інтэрнэце, на сайце Belarusian News Photos з’явіўся здымак мядзведзіка — доказ таго, што самалёт са Швецыі усё ж быў.
Пачаліся арышты. 6 ліпеня 2012 г. супрацоўнікамі КДБ быў затрыманы і змешчаны ў СІЗА КДБ прадпрыймальнік рыэлтар Сяргей Башарымаў, праз якога шведскія актывісты здымалі кватэру падчас свайго прыезду ў Мінск у маі 2012 г. Затым ён яшчэ раз прадставіў кватэру двум памочнікам пілотаў, якія прыехалі ў Мінск напярэдадні акцыі і з’ехалі адразу пасля яе. Таксама  6 ліпеня на суткі КДБ была затрыманая дзяўчына С. Башарымава — Ірына.
13 ліпеня 2012 г. у мінскай кватэры, у якой пражываў, быў затрыманы А. Сурапін. Папярэдне ў яго быў праведзены ператрус. Малады студэнт-журналіст быў змешчаны ў СІЗА КДБ.
16 і 23 ліпеня 2012 г. адпаведна ім было прад’яўлена абвінавачванне па ч. 6 арт. 16 (дапамога ў здзяйсненні злачынства) і ч. 3 арт. 371 (незаконнае перасячэнне дзяржаўнай мяжы РБ) КК РБ. Інфармацыя аб прад’яўленні абвінавачвання з’явілася на афіцыйным сайце КДБ толькі 7 жніўня 2012 г. КДБ прапанавала шведскім актывістам «прыбыць у Мінск для ўдзелу ў следчых дзеяннях у якасці падазраваных, у тым ліку для правядзення вочных ставак. Па выніках будуць прынятыя канчатковыя адпаведныя працэсуальныя рашэнні ў дачыненні да беларускіх грамадзян, якія праходзяць па крымінальнай справе».
17 ліпеня 2012 г. шведскія ўдзельнікі «плюшавага дэсанта» звярнуліся да ўладаў Беларусі з заклікам вызваліць усіх арыштаваных па гэтай справе.
У гэты ж дзень беларускія фатографы зладзілі акцыю падтрымкі А. Сурапіна, размясціўшы ў інтэрнэце свае фатаграфіі з тым самым мядзведзікам, які трымае шыльду з надпісам «Няма фотаздымкаў — няма праблем?».
У канцы ліпеня 2012 г. некалькі дзён запар адвакат А. Сурапіна не мог дабіцца сустрэчы з падабаронным у СІЗА КДБ.
19 ліпеня 2012 г. з патрабаваннем неадкладна вызваліць А. Сурапіна выступілі праваабарончая арганізацыя «Рэпарцёры без межаў» і Міжнародны камітэт абароны журналістаў.
25 ліпеня 2012 г. прызнаны Міжнароднай Амністыяй вязнем сумлення. Праваабаронцы запатрабавалі неадкладнага вызвалення А. Сурапіна і С. Башарымава і зняцця з іх усіх абвінавачванняў. Паводле гэтай арганізацыі, арышт А. Сурапіна стаў самым абсурдным арыштам у свеце па выніках 2012 г.
1 жніўня 2012 г. МЗС Беларусі не працягнуў акрэдытацыю амбасадару Швецыі ў Беларусі Стэфану Эрыксану. Фактычнае высланне амбасадара стала своеасаблівай помстаю за шведскі «плюшавы дэсант».
7 жніўня 2012 г. абвінавачванне А. Сурапіну было прад’яўлена афіцыйна.
8 жніўня 2012 г., падчас акцыі салідарнасці з А. Сурапіным, былі затрыманыя журналісткі Юля Дарашкевіч і Ірына Козлік, якія рабілі здымкі з мядзведзікамі. 9 жніўня суддзя Дзмітры Паўлючэнка прызнаў  іх вынаватымі ў несанкцыянаваным пікетаванні і аштрафаваў на 30 базавых велічыняў кожную.
14 жніўня 2012 г. БАЖ выступіў з паручальніцтвам і пачаў збор паручальніцтваў за А. Сурапіна.
Часопіс «Рускі рэпарцёр» абраў А. Сурапіна чалавекам года ў 2012 г.
28 чэрвеня 2013 г. першы намеснік старшыні КДБ Ігар Сяргеенка паведаміў аб закрыцці крымінальнай справы аб «плюшавым дэсанце». З А. Сурапіна і С. Башарымава былі знятыя ўсе абвінавачванні.
24 ліпеня 2013 г. А. Сурапін прэзентаваў у Гродне сайт freelance.baj.by, створаны для фрылансераў, якія працуюць у медыях.
У лістападзе 2014 г. А. Сурапін быў прызваны ў войска. Служыў у Слоніме. Дэмабілізаваўся ў лістападзе 2015 г. Вёў публічныя «Дзённікі салдата», праект сайта TUT.By.
У 2015 г. А.Сурапін падаў заяву ў суд на кампенсацыю за месяц зняволення ў СІЗА КДБ. Запатрабаваў кампенсацыю ў памеры 190 мільёнаў рублёў. 2 сакавіка 2016 г. суд Маскоўскага раёна г. Мінска пастанавіў выплаціць А. Сурапіну кампенсацыю ў памеры 8 мільёнаў беларускіх рублёў.
Адлюстраванне арышту ў культуры
Міні-фільм у цыкле «Хроніка суднага часу» прысвечаны А. Сурапіну. Аўтар праекту Алег Дашкевіч.
Мэры-Клэр Кінг
Мэры-Клэр Кінг (Mary-Claire King; нар., прыгарад Чыкага) — амерыканскі генетык чалавека, медыцынскі генетык, займалася таксама эвалюцыяй, спецыялізуецца на анкалогіі і асабліва на раку малочнай залозы. Доктар філасофіі (1973), прафесар Вашынгтонскага ўніверсітэта; член Нацыянальнай Акадэміі навук (2005) і Медыцынскай акадэміі (1994) ЗША, Амерыканскага філасофскага таварыства (2012), замежны член Французскай АН (2009). Удастоена Нацыянальнага навуковага медаля (2015) і многіх іншых узнагарод, шэрагу высокапрэстыжных і міжнародных прэмій.
Учалінскі раён
Учалі́нскі раён (Учалинский район; Учалы районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Учалы.
Геаграфія
Учалінскі раён мяжуе з Абзялілаўскім і Беларэцкім раёнамі. Плошча раёна складае 4549 км².
Гісторыя
Учалінскі раён быў утвораны ў 1930 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 71291 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (64,3 %), далей ідуць рускія (18,2 %) і татары (15,9 %).
Асманіе (значэнні)
Назву Асманіе маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Сяргей Валер’евіч Масленчанка
Сяргей Валер’евіч Масленчанка (нар., Асіповічы Магілёўскай вобласці) — беларусі філосаф і культуролаг. Кандыдат культуралогіі, дацэнт, палкоўнік міліцыі. З’яўляецца начальнікам кафедры філасофіі і ідэалагічнай работы Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь. Заслужаны работнік органаў унутраных спраў Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў з адзнакай 9 класаў Асіповіцкай СШ № 4, гісторыка-замежны факультэт Магілёўскага абласнога ліцэя № 1 пры МДУ імя А. А. Куляшова, аддзяленне культуралогіі факультэта філасофіі і сацыяльных навук Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Аўтар манаграфій «Субкультура и коммуникация» (2000), «Субкультура хакеров» (2003), «Социальная структура сетевого пространства» (2011), 7 дапаможнікаў і больш за 30 навуковых артыкулаў у айчынных і замежных выданнях, сааўтар першага ў Беларусі вучэбнага дапаможніка «Основы современного естествознания» (2009), вучэбнага дапаможніка «Культурология» (2011). Мае айчынныя і замежныя дзяржаўныя і грамадскія ўзнагароды.
Чарум (значэнні)
Назву Чарум маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
.22 калібр
.22 калібр ці калібр 5,6 мм адносіцца да звычайнага дыяметру канала ствала агнястрэльнай зброі 0,22 цалі (5,6 мм).
.22 цалі таксама з'яўляецца папулярным калібрам пнеўматычнай стрэльбы, саступаючы толькі распаўсюджаным калібрам .177 калібр.
Кувекі
Куве́кі (, Кувеки) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1796 г. належала Лявону Каменскаму. У 1914 г. 34 двары, 200 жыхароў.
Насельніцтва
Плошча 21,32 га, працягласць межаў — 4 506 метраў.
Спіс аб’ектаў PGC (1846001—1847000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1846001—1847000)
Міхайлаўскі
Назву Міха́йлаўскі маюць:
Уласы
Назву Уласы маюць:
Шпіцбергенскі трактат
Утрыманне
Паводле Шпіцбергенскага трактата над Шпіцбергенам, якія лічыўся раней свабоднай тэрыторыяй, усталёўваўся суверэнітэт Нарвегіі, а дзяржавам-удзельнікам дагавора падавалася роўнае права на эксплуатацыю натуральных рэсурсаў Шпіцбергена і яго тэрытарыяльных вод. Нарвегія абавязалася ў артыкуле 9-м дагавора не будаваць і не дапускаць стварэння марскіх баз ці ўмацаванняў на тэрыторыі архіпелага і не выкарыстоўваць яе для ваенных мэтаў. У 1925 годзе Нарвегія афіцыйна абвясціла Шпіцберген часткай нарвежскага каралеўства. СССР далучыўся да Шпіцбергенскага трактата ў 1935 годзе.
Да цяперашняга часу ўдзельнікамі дагавора з'яўляюцца больш за 50 дзяржаў: Расія і іншыя дзяржавы, якія складалі СССР, ЗША, Вялікабрытанія, Германія, Францыя, Японія, Нідэрланды, Балгарыя, краіны былой Югаславіі, Венгрыя, Данія, Нарвегія, Польшча, Чэхія, Славакія, Румынія, Італія, Швецыя і іншыя. Нарвежскі стортынг у рэзалюцыі ад 15 лютага 1947 года прызнаў, што СССР з'яўляецца дзяржавай, якая мае нароўні з Нарвегіяй асаблівыя эканамічныя інтарэсы на Шпіцбергене. З 1991 года гэтыя правы перайшлі да Расіі.
Тэма Шпіцбергена ў расійска-нарвежскіх адносінах
З прычыны таго што СССР, а затым і РФ, з'яўляўся адзінай краінай, якая падтрымлівае прыкметную прысутнасць у рэгіёне за выключэннем самой Нарвегіі (да 1995 года колькасць савецкіх, а затым і расійскіх грамадзян на архіпелагу перавышала колькасць нарвежцаў), адносіны паміж дзвюма краінамі насілі даволі напружаны характар. Асцярогі нарвежскага боку шмат у чым прывялі да таго што Нарвегія стала членам НАТА. Пасля некаторага спаду напружанасці, абумоўленага ў першую чаргу адтокам расійскага насельніцтва з архіпелага і закрыццём некалькіх расійскіх населеных пунктаў, пачаўся новы перыяд абвастрэння. У снежні 2011 года расійскі ўрад прыняў новую стратэгію развіцця расійскай прысутнасці на Шпіцбергене, якая ўключае ў сябе будаўніцтва некалькіх аб'ектаў у горадзе Баранцбург. Гэта выклікала пратэст нарвежскага боку, якая не зацікаўлена ў павелічэнні расійскай прысутнасці.
Спартак (Паўладарская вобласць)
Спартак — былое сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Скасавана 31 сакавіка 2017 года. Уваходзіла ў склад Караобінскай сельскай акругі. Код КАТА — 553243500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 107 чалавек (57 мужчын і 50 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 20 чалавек (13 мужчын і 7 жанчын).
Рональд Вейл
Рональд Вейл (Ronald (Ron) D. Vale; нар., Галівуд, Лос-Анджэлес) — амерыканскі вучоны-біёлаг, цытолаг. Доктар філасофіі (1985), прафесар Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Францыска, дзе працуе з 1986/1987 года, даследчык Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза (з 1995) і з 2020 года яго віцэ-прэзідэнт і выканаўчы дырэктар яго ж Janelia Research Campus (пераемнік на апошняй пасадзе Gerald M. Rubin). Член Нацыянальнай Акадэміі навук (2001) і Медыцынскай акадэміі ЗША. Лаўрэат Ласкераўскай прэміі (2012) і прэміі Шаа (2017), а таксама міжнароднай прэміі Гайрднера (2019) і іншых адрозненняў. Удзельнік адкрыцця кінезіну ў 1985 годзе.
Біхар
Назву Біхар маюць:
Трабзон (значэнні)
Назву Трабзон маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Вуліца Фролікава
Назву Вуліца Фролікава маюць:
Марабод
Марабод (Maroboduus; 2-я палова I стагоддзі да н.э. —, , Рымская імперыя) — правадыр маркаманаў. Паходзіў са знатнаго роду. Юнаком жыл у Рыме, выхоўваўся пры двары імператара Аўгуста. Пасля перасялення маркаманаў (у 8 да н.э.) на тэрыторыю сучаснай Чэхіі Марабод аб’яднаў маркаманаў з суседнімі плямёнамі, узначаліўшы магутны саюз плямёнаў. Па рымскім узоры ён арганізаваў армію (70 тысяч чалавек пяхоты і 4000 конніцы). У 17 годзе н.э. армія Марабода была разбіта правадыром херускаў Армініем. У 19 годзе н.э. Марабод быў зрынуты знаццю і вымушаны быў прасіць прытулку ў рымлян.
Віктар Міхайлавіч Ганчарэнка
Віктар Міхайлавіч Ганчарэнка (нар. ) — беларускі футбаліст і трэнер. У цяперашні час праце галоўным трэнерам расійскага клуба «Урал» з Екацярынбурга.
Кар’ера іграка
Віктар Ганчарэнка нарадзіўся ў Хойніках Гомельскай вобласці. Выхаванец хойніцкай ДЮСШ і Рэспубліканскага вучылішча алімпійскага рэзерву (РВАР, Мінск).
Выступаў як абаронца ў РВАР (1995—1997) і ў БАТЭ (Барысаў, 1998—2002). Двухразовы чэмпіён Беларусі (1999, 2002), двухразовы срэбраны (1998, 2000) і бронзавы (2001) прызёр чэмпіянатаў Беларусі. Гульнявую кар’еру скончыў з-за сур’ёзнай траўмы.
Трэнерская кар’ера
У 2004 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную акадэмію фізічнай культуры, спецыяльнасць — трэнер па футболе. Мае ліцэнзію УЕФА катэгорыі «PRO».
У 2004—2006 гадах працаваў трэнерам дублюючага складу БАТЭ. З 2007 года — старшы трэнер БАТЭ. З 13 лістапада 2007 года — галоўны трэнер БАТЭ. Пад яго кіраўніцтвам каманда выйшла ў групавы турнір Лігі чэмпіёнаў УЕФА і атрымала перамогу ў чэмпіянатах Беларусі 2008—2012 гадоў. Стаў самым маладым галоўным трэнерам у гісторыі групавых турніраў Лігі чэмпіёнаў.
У рэйтынгу найлепшых клубных трэнераў за 2008 год, які абнародавала Міжнародная федэрацыя футбольнай гісторыі і статыстыкі Віктар Ганчарэнка заняў 17 месца.
У кастрычніку 2013 прыняў прапанову ўзначаліць краснадарскую «Кубань». Разам з «Кубанню» ўдзельнічаў у групавым раўндзе Лігі Еўропы 2013/14. У расійскай Прэм’ер-лізе ў сезоне 2013/14 прывёў краснадарскі клуб да 8 месца. Сезон 2014/15 «Кубань» пачала з дзевяціматчавай серыі без паражэнняў. На сярэдзіну лістапада 2014 каманда ішла на 5 месцы ў Прэм’ер-лізе, калі 13 лістапада 2014 кантракт краснадарскага клуба з Ганчарэнкам быў нечакана разарваны.
Пасля «Кубані» Ганчарэнка на працягу сямі месяцаў заставаўся без працы. За гэты час яго называлі кандыдатам на пасаду галоўнага нацыянальнай зборнай Беларусі, а таксама такіх клубаў, як маскоўскія ЦСКА, «Лакаматыў» і «Спартак», пермскі «Амкар» і «Растоў». 14 чэрвеня 2015 года было афіцыйна абвешчана аб прызначэнні Ганчарэнкі на пасаду галоўнага трэнера екацярынбургскага «Урала». Аднак, пасля шасці праведзеных матчаў у Прэм’ер-лізе (1 перамога, 2 нічыі, 3 паражэнні), 25 жніўня 2015 года пакінуў Екацярынбург перад матчам з грозненскім «Церакам», а 1 верасня кантракт з клубам быў скасаваны па ўзаемнай згодзе бакоў.
13 верасня 2015 года было абвешчана аб тым, што Ганчарэнка далучыўся да трэнерскага штабу маскоўскага ЦСКА, дзе стаў дапамагаць Леаніду Слуцкаму. Разам з ЦСКА стаў чэмпіёнам Расіі ў сезоне 2015/16.
6 чэрвеня 2016 года стаў галоўным трэнерам клуба «Уфа». У снежні 2016 года вярнуўся ў ЦСКА, узначаліўшы клуб пасля зыходу Слуцкага. Пакінуў пасаду галоўнага трэнера ЦСКА па пагадненні бакоў у сакавіку 2021 года.
6 красавіка 2021 года заняў пасаду галоўнага трэнера «Краснадара». 5 студзеня 2022 года клуб абвясціў аб разарванні кантракта з Ганчарэнкам.
У жніўні 2022 года зноў стаў галоўным трэнерам «Урала».
Дзесяць разоў прызнаваўся найлепшым трэнерам Беларусі (2008, 2009, 2010, 2012, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020).
NGC 3738
NGC 3738 (іншыя абазначэнні — UGC 6565, IRAS11330+5448, MCG 9-19-130, ARP 234, ZWG 268.60, KUG 1133+548, PGC 35856) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Балыкесір (значэнні)
Назву Балыкесір маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Арміній
Арміній (Arminius, 16 да н.э. — каля 21 года) — правадыр германскага племя херускаў, які нанёс рымлянам у 9 годзе адно з найбольш сур'ёзных паражэнняў у Тэўтабургскім лесе.
У XIX стагоддзі, калі ў краінах Еўропы назіраўся рост нацыянальнай самасвядомасці, Арміній у вобразе херуска Германа стаў асобай міфалагічнай і сімвалічнай фігурай у Германіі. Гэтым перыядам датуюцца шматлікія помнікі, такія як, да прыкладу, манумент у Тэўтабургскім лесе каля г. Дэтмальда (1835—1875).
Жыццё
Як паведамляе старажытнарымскі гісторык Тацыт, Арміній, які нарадзіўся ў 16 годзе да н.э., быў сынам правадыра херускаў Сегімера.
Па сведчанні Тацыта, з 4 года Арміній стаў начальнікам дапаможных войскаў, якія складаліся з херускаў, вывучыў лацінскую мову і рымскую ваенную справу (Тацыт, «Аналы», II 10). Пры гэтым яму атрымалася ганаравацца звання вершніка і стаць грамадзянінам Рыма (Велей, II 118).
Чакаючы наступных канфліктаў з Рымам, Арміній спрабаваў скласці саюз з царом племя маркаманаў Марабодам. Але Марабод адпрэчыў прапанову Армінія (Велей, II 119, 5).
У 14—15 гадах узначаліў кааліцыю германскіх плямёнаў у супрацьстаянні карным экспедыцыям пад камандаваннем Германіка. Па сведчанні Тацыта («Аналы», II 18-22), нягледзячы на рознае асвятленне гэтых падзей, найбольшым поспехам рымлян у гэтай кампаніі, як відаць, было ўзяцце ў палон жонкі Армінія Туснельды («Аналы», I 55).
Туснельда патрапіла ў палон да Германіка ў 15 годзе. У той час яна была цяжарная і ўжо ў палоне нарадзіла сына Тумеліка, які вырас у Равене. Урывак з прац Тацыта, дзе апавядаецца пра яго лёс, не дайшоў да нас. Хутчэй за ўсё, да 47 года яго ўжо не было ў жывых.
Тацыт пра Армінія
Старажытнарымскі гісторык Тацыт ганараваў Армінія, які нанёс рымлянам адно з самых сур'ёзных паражэнняў, такімі словамі: ''«Бясспрэчна, ён быў вызваліцелем Германіі і, што адрознівае яго ад іншых цароў і военачальнікаў, ён кінуў рымлянам выклік, калі іх дзяржава была ў росквіце сіл, а не ў заняпадзе. У бітвах поспех не заўсёды спадарожнічаў яму, але ў вайне ён заставаўся непераможным. Пражыў ён трыццаць сем гадоў, з якіх дванаццаць доўжылася яго кіраванне. Плямёны варвараў апяваюць яго і дагэтуль…»''
Спадчына
Оперы «Арміній» былі напісаны кампазітарамі Біберам (1692) і Гендэлем (1736).
У гонар яго названы футбольны клуб «Армінія» з горада Білефельда, размешчанага на высечаных тэрыторыях Тэўтабургскага лесу.
Спасылкі
На нямецкай мове:
Маніса
Назву Маніса маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Чарвячная перадача
Чарвячная перадача — механізм для перадачы вярчальнага руху (вярчальнага моманту) паміж скрыжаванымі валамі з дапамогаю чарвяка (дэталь з вінтавой нарэзкай) на вядучым вале і чарвячнага кола (адмена касазубага кола) на вядзёным вале.
Чарвячныя перадачы кампактныя, малашумныя і плаўныя ў рабоце. Перадатачны лік звычайна 8—100 (у спецыяльных устаноўках да 1000 і больш); перадаваемая магутнасць да 50 кВт (радзей да 200 кВт). Асноўны недахоп — значна ніжэйшы ККДз, чым у зубчастых перадачах.
Звычайна вугал скрыжавання валоў 90°. Разьба чарвяка правая ці левая; колькасць заходаў чарвяка да 4. Два асноўныя віды чарвячнай перадачы: цыліндрычная і глабоідная. Паводле формы профілю разьбы цыліндрычныя чарвякі бываюць архімедавы, канвалютныя і эвальвентныя (спалучаюцца з звальвентнымі чарвячнымі коламі), а таксама з увагнутым профілем. Чарвяк робіцца з вугляродзістай ці легіраванай тэрмаапрацаванай сталі, чарвячнае кола (ці яго вянец) — пераважна з бронзы.
Сівас (значэнні)
Назву Сівас маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Франц-Ульрых Хартль
Франц-Ульрых Хартль (Franz-Ulrich Hartl; нар., , ФРГ) — нямецкі вучоны. Працы ў асноўным прысвечаны біяхіміі і цыталогіі. Лаўрэат шматлікіх прэстыжных прэмій. З 1997 года дырэктар Аддзела клетачнай біяхіміі Інстытута біяхіміі Таварыства Макса Планка. З 2003 па 2005 гады прэзідэнт Таварыства біяхіміі і малекулярнай біялогіі.
Атрымаў ступені ў Гайдэльбергскім універсітэце. У 1990 годзе атрымаў ступень хабілітаванага доктара медыцыны ў Мюнхенскім універсітэце Людвіга-Максіміліяна. Займаецца вывучэннем фолдынгу бялку.
З’яўляецца членам Леапальдзіны, Баварскай акадэміі навук і EMBO, замежным членам Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук і Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2011), членам-карэспандэнтам Вестфальскай акадэміі навук.
Батман (значэнні)
Назву Батман маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Баскамыс
Баскамыс — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баскамыскай сельскай акругі. Код КАТА — 553245100.
Wireless LAN
Wireless LAN (wireless local area network; WLAN) — бесправадная лакальная сетка.
Баскамыс
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 535 чалавек (272 мужчыны і 263 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 214 чалавек (104 мужчыны і 110 жанчын).
NGC 3739
NGC 3739 (іншыя абазначэнні — UGC 6564, MCG 4-27-71, ZWG 126.105, PGC 35841) — галактыка ў сузор’і Леў.
Wireless LAN
Гэты спосаб пабудовы сетак прадугледжвае перадачу даных праз радыёэфір; аб’яднанне прылад у сетку адбываецца без выкарыстання кабельных злучэнняў.
NGC 3739
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Wireless LAN
Найбольш распаўсюджанымі на сённяшні дзень спосабамі пабудовы з’яўляюцца Wi-Fi і WiMAX.
Wi-Fi i WiMAX
Супастаўленне WiMAX і Wi-Fi адбываецц даволі часта — тэрміны сугучны, назвы стандартаў, на якіх заснаваны гэтыя тэхналогіі, падобны (стандарты распрацаваны IEEE, абодва пачынаюцца з «802.»), а таксама абодзве тэхналогіі ўжываюць радыёсувязь дзеля злучэння з інтэрнэтам (канал абмена данымі). Але, пры гэтым, названыя тэхналогіі выкарыстоўваюцца для вырашэння зусім розных задач.
Абзялілаўскі раён
Абзялі́лаўскі раён (Абзелиловский район; Әбйәлил районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Аскарава.
Геаграфія
Абзялілаўскі раён мяжуе з Баймацкім, Бурзянскім, Беларэцкім і Учалінскім раёнамі, а таксама з Чалябінскай вобласцю. Плошча раёна складае 4289 км².
Гісторыя
Абзялілаўскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 44962 чалавекі. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (88,6 %), далей ідуць рускія (8,6 %) і татары (1,6 %).
Рускае геаграфічнае таварыства
Рускае геаграфічнае таварыства (Русское географическое общество) — адно з найстарэйшых геаграфічных таварыстваў у свеце.
Заснаванае ў 1845 годзе з ініцыятывы адмірала Ф. П. Літке, акадэміка К. М. Бэра, адмірала Ф. П. Урангеля. Галоўная задача таварыства — збор і распаўсюджванне геаграфічных звестак. Экспедыцыі Рускага геаграфічнага таварыства адыгралі вялікую ролю ў засваенні Сібіры, Далёкага Усходу, Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі, Сусветнага акіяна, у развіцці мараплаўства, адкрыцці і вывучэнні новых земляў.
Юндзялоўскае
Юндзяло́ўскае — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 15 км на поўдзень ад горада Мёры, каля вёскі Стары Пагост.
Плошча паверхні возера складае 0,44 км². Даўжыня 1,22 км, найбольшая шырыня 0,39 км. Найбольшая глыбіня 4,8 м, сярэдняя 3,1 м. Даўжыня берагавой лініі 2,8 км. Аб’ём вады 1,38 млн. м³. Плошча вадазбору 1,7 км².
У возеры водзяцца лінь, шчупак, карась, плотка, акунь і іншыя віды рыб.
Міхалёўка
Назву Міхалёўка маюць:
Конін
Конін (Konin) — горад на правах павета ў Велікапольскім ваяводстве Польшчы. Конін з'яўляецца цэнтрам здабычы бурага вугля.
Насельніцтва — 77 072 жыхароў (2014 год).
Георгій Іванавіч Шпак
Георгій Іванавіч Шпак (нар., г. Асіповічы) — расійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал-палкоўнік, камандуючы паветрана-дэсантнымі войскамі ў 1996—2003 гадах, 5-ы губернатар Разанскай вобласці (2004—2008).
Біяграфія
Пасля 8-мі класаў паступіў у Мінскае чыгуначнае вучылішча. Быў накіраваны ў лакаматыўнае дэпо Полацк слесарам па рамонту паравозаў. Паступіў у Разанскае ваеннае паветрана-дэсантнае вучылішча. Пасля заканчэння яго застаўся спачатку камандзірам узвода курсантаў, а потым выкладчыкам на кафедры тактыкі. Скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзэ. Пасля заканчэння назначаны камандзірам палка ў 103-ю Віцебскую дывізію ПДВ.
Два гады ваяваў у Афганістане, дзе быў удастоены ордэнам Чырвонага Сцяга і іншымі ўзнагародамі. Быў начальнікам штаба дывізіі ў Каўнасе, камдзівам у Пскове. Скончыў Ваенную акадэмію генштаба.
Быў губернатарам Разанскай вобласці.
Элязыг (значэнні)
Назву Элязыг маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Канстытуцыя Бразіліі
Канстытуцыя Бразіліі — асноўны закон Федэратыўнай Рэспублікі Бразілія. Дзеючая канстытуцыя Бразіліі прынята 5 кастрычніка 1988 года.
Канстытуцыя Бразіліі з'яўляецца крыніцай прававых паўнамоцтваў, якія ляжаць у аснове існавання Бразіліі, і замацоўвае асновы палітычнай, прававой і эканамічнай сістэм краіны, асновы прававога статусу грамадзян Бразіліі.
Гісторыя стварэння
Дзеючая канстытуцыя з'яўляецца сёмай па ліку канстытуцыяй Бразіліі. Яе распрацоўка доўжылася больш трох гадоў: з 1985 па 1988 год.
Канстытуцыйная асамблея пачала працу над канстытуцыяй ў лютым 1987 года. Тэкст асноўнага закона яна распрацоўвала ў 8 тэматычных камісіях, падзеленых на падкамісіі. У агульнай складанасці ў іх было разгледжана каля 50 тысяч прапаноў і паправак. У выніку 9 ліпеня 1987 года праект канстытуцыі быў вынесены на ўсенароднае абмеркаванне. На працягу месяца насельніцтвам было прапанавана больш за 10 тысяч паправак, пад якімі падпісаліся каля 12 млн. чалавек. У канчатковы тэкст канстытуцыі былі ўключаныя 122 з іх.
Заключнае галасаванне па тэксце канстытуцыі адбылося ў Канстытуцыйнай асамблеі 22 верасня 1988. Пераважнай большасцю галасоў новая канстытуцыя была прынятая і афіцыйна ўступіла ў сілу 5 кастрычніка таго ж года.
Старыя Войкавічы
Стары́я Во́йкавічы (, Старые Войковичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сталовіцкага сельсавета. Размешчана за 20 км на поўнач ад Баранавіч.
Гісторыя
Падчас Першай сусветнай вайны ў наваколлі вёскі Старыя Войкавічы адбываліся актыўныя баявыя дзеянні; цяжкія баі з вялікай колькасцю ахвяр з боку расійскай арміі праходзілі ў 1916 годзе ў час выканання Скробава-Гарадзішчанскай аперацыі. 13 чэрвеня пры аперацыі загінула каля 7000 салдат расійскай арміі, пры гэтым было захоплена ўсяго толькі адно нямецкае ўмацаванне «Балотны пагорак» на захадзе вёскі Старыя Войкавічы. Гістарычныя падзеі гэтых часоў пазней былі ўшанаваны помнікам «Трох крыжоў» — арлом з трыма нахіленымі ў розныя бакі крыжамі на пастаменце.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Гарадзішчанскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Мядзеневіцкага сельсавета.
Біхевіярызм
Біхевіярызм (behavior — паводзіны) — адзін з кірункаў псіхалогіі. Заснаваны ў 1913 годзе амерыканскім псіхолагам Дж. Уотсанам. Эксперыментальнай асновай біхевіярызму паслужылі даследаванні амерыканскага псіхолага Э.Торндайка паводзін жывёл. Працягваючы механістычны кірунак у псіхалогіі, біхевіярызм атаясамліваў свядомасць і паводзіны, зводзіў псіхічныя з'явы да рэакцый арганізма, а ўсё пазнанне — да ўтварэння ў арганізмах (уключаючы чалавека) умоўных рэакцый. У 1920-я гады біхевіярызм распаўся на шэраг кірункаў, якія спалучалі асноўную дактрыну з элементамі іншых тэорый (гештальтпсіхалогіі, псіхааналізу), узнік неабіхевіярызм. Ідэі біхевіярызму паўплывалі на лінгвістыку, антрапалогію, сацыялогію, семіётыку і сталі адным з вытокаў кібернетыкі.
Ключ (музыка)
Ключ (chiave, ад Clavis — ключ) у музычнай натацыі — знак, які паказвае месцазнаходжанне ноты (гэта значыць высотнай пазіцыі) F, або G, ці З на нотнай стане. Адносна гэтай, ключавой, ноты разлічваюцца ўсе астатнія ноты (гэта значыць вышынныя пазіцыі) на адным і тым жа нотаносбіце.
Ключ (інструмент)
Матэрыялам для выраба ключоў могуць служыць метал (жалеза, медзь і г. д.), дрэва, пластмасы.
Гісторыя
Першыя ключы, як і замкі, з'явіліся адначасова з першымі цывілізацыямі. Першыя згадкі пра іх існуюць у міфах і Старым Запавеце. У магільніцы фараона Рамсеса II гісторыкамі быў знойдзены драўляны ключ.
Аб’яднанне беларускіх студэнцкіх арганізацый
Аб’яднанне беларускіх студэнцкіх арганізацый Заходняй Беларусі і эміграцыі ў Празе (АБСА) дзейнічала ў жніўні 1924 — верасні 1939.
Заснавана на канферэнцыі беларускіх студэнціх арганізацый. Устааноўчы з’езд адбыўся 29.6.1926. Дэклараваная мэта — «аб’яднанне ўсяго беларускага студэнцтва на грунце акадэмічнай самапомачы», прапаганда ідэі незалежнасці і непадзельнасці Беларусі.
У 1924 АБСА прынята ў склад Аб’яднання студэнцкіх эмігранцкіх арганізацый Усходняй Еўропы, 27.8.1926 — у (СІЕ). Выпускала бюлетэнь на французскай мове (з 1924) пра дзейнасць арганізацый беларускіх студэнтаў, становішча на Беларусі, супрацоўнічала ў перыядычных выданнях СІЕ. У 1930-я г. наладзіла сувязь з арганізацыямі беларускіх студэнтаў у Амерыцы, Германіі, Латвіі, Літве, шэрагу гарадоў Еўропы, у АБСА увайшлі Таварыства беларусазнаўства пры Віленскім універсітэце імя С. Баторыя (у Вільні працаваў аддзел прэзідыума АБСА на чале з С. Станкевічам), гурток беларускіх студэнтаў у Бруселі, Саюз беларускіх студэнтаў у Германіі. Старшыні: В. Жук-Грышкевіч, з 1926 М. Гузоўскі, з 1932 А. Вітушка. Спыніла дзёйнасць у сувязі з пачаткам II сусветнай вайны.
Ён ван Руд
Ён ван Руд (Johannes Joseph «Jon» van Rood;, Схевенінген, Нідэрланды — , Леўвардэн, Нідэрланды) — галандскі вучоны-медык, імунолаг. Доктар медыцыны, член Каралеўскай акадэміі навук і мастацтваў Нідэрландаў (1978) і замежны член НАН ЗША (1993). Лаўрэат прэміі Вольфа (1978).
Біяграфія
У 1944 годзе паступіў у Лейдэнскі ўніверсітэт, скончыў вучобу ў 1950 годзе. Доктарскую працу «Leukocyte Grouping, A Method and Its Application» падаў там жа ў 1962 годзе. Арганізатар важнага 2-га International Histocompatibility Workshop у Лейдэне ў 1965 годзе. Заснавальнік Eurotransplant (1967). З 1966 года да адстаўкі з пасады загадчыка кафедры ў 1991 годзе выкладчык факультэта медыцыны альма-матар. Пад яго кіраўніцтвам было падрыхтавана больш за 60 дысертацый (PhD).
Прэзідэнт-заснавальнік European Federation for Immunogenetics у 1985 годзе. Ганаровы член Брытанскага таварыства імуналогіі.
Аўтар больш за 500 навуковых артыкулаў.
Міхалінава
Назву Міхалі́нава маюць:
Юрый Далгарукі (падводная лодка)
«Юрый Далгарукі» («Юрий Долгорукий») — расійская атамная падводная лодка стратэгічнага прызначэння праекту 955 «Барэй». Галаўны карабель серыі.
Водазмяшчэнне 14700/24000. Памеры — 170х13,5х9 м. Максімальная глыбіня апускання — 450 метраў. Хуткасць — 15/29 вузлоў, экіпаж — 107 чалавек, у тым ліку 55 афіцэраў.
Закладзены ў 1996 годзе ў стапельным цэху № 55 ФДУП "ПА «Севмаш», у горадзе Северадзвінску, 15 красавіка 2007 выведзена са стапельнага цэха для дабудовы, 12 лютага 2008 года спушчана на воду з плывучага дока.
У баявы склад марскіх стратэгічных ядзерных сіл Расіі ўвойдзе ў 2010 годзе.
Баймацкі раён
Геаграфія
Баймацкі раён мяжуе з Хайбулінскім, Зілаірскім, Бурзянскім і Абзялілаўскім раёнамі. Акрамя таго, на тэрыторыі раёна размяшчаецца горад Сібай, які, аднак, у склад раёна не ўваходзіць, утвараючы асобную гарадскую акругу. Плошча раёна складае 5630,55 км².
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 57043 чалавекі. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (83,3 %), далей ідуць рускія (11,9 %) і татары (3,5 %).
Гулістан
Гулістан— горад, цэнтр Сырдар’інскага вілаета Узбекістана. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Галоднага стэпу, за 120 км на паўднёвы захад ад Ташкента. Чыгуначная станцыя на лініі Ташкент — Хаваст. 77,3 тыс. жыхароў (2010). Малочна-масларобны, рамонтна-механічны заводы. Медыцынскае і дашкольнае педагагічнае вучылішча. Узнік як паселішча ў канцы XIX стагоддзя.
Джон Каплер
Джон Каплер (John Kappler; нар., , Мэрыленд) — амерыканскі вучоны, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1989), прафесар кафедры інтэграцыйнай імуналогіі (Integrated Immunology) у Нацыянальным яўрэйскім Медыцынскім даследчым цэнтры Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза (1986). Галоўны прадмет даследаванняў — T-лімфацыты, сумесна з яго жонкай Філіпай Марак. У 1983 годзе яны разам з Эліс Райнгерц і Джэймсам Элісанам адкрылі Т-клетачны рэцэптар. Лаўрэат прэміі Вольфа па медыцыне (2015), Clarivate Citation Laureate (2019).
Універсум (будынак)
Універсум — будынак каля кампуса універсітэта Умеа, які ўтрымлівае залу для гледачоў Aula Nordica, офісы студэнцкіх саюзаў, сталовую, кафэ і пакоі для заняткаў групы. Будынак знаходзіцца ва ўласнасці ўрада і належыць маёмасці кампаніі Akademiska Hus.
Першы этап будаўніцтва быў завершаны ў 1970 годзе. Для пашырэння аўдыторыі быў складзены план архітэктарамі. Ён быў рэалізаваны ў 1996-97 гг. У верасні 2006 года Універсум быў зноў адкрыты пасля капітальнага рамонту.
Свята-Васкрасенская (Заручаўская) царква (Віцебск)
Свята-Васкрасенская (Заручаўская) царква — колішні праваслаўны храм у Віцебску ў раёне Заручаўя (Заручаўскай слабады) — сённяшні двор паміж вуглавымі дамамі на вуліцы Калініна 8/2 і газеты «Праўды» 4.
Гісторыя
Пабудавана ў 1771—1800 гадах з цэглы, верагодна, на месцы папярэдняга драўлянага храма, на сродкі цэха кажамякаў, у барочным стылі. Падчас вайны 1812 года прыстасавана пад млын. Знішчана ў 1950-я гады.
Архітэктура
Паводле даследаванняў архітэктара А. М. Кулагіна, галоўны фасад фланкіраваўся 2-яруснымі вежамі, над дахам узвышаўся купал на светлавым барабане.
Эрзурум (значэнні)
Назву Эрзурум маюць: горад і правінцыя ў Турцыі.
Мацей Казімір Сарбеўскі
Мацей Казімір Сарбеўскі (лацінізаванае імя Sarbievius, Maciej Kazimierz Sarbiewski, Motiejus Kazimieras Sarbievijus;, в. Сарбева, каля Плоцка, цяпер Мазавецкае ваяводства, Польшча — , Варшава) — новалацінскі паэт, тэарэтык літаратуры і школьнага тэатра, тэолаг, філосаф. Паляк.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Віленскую езуіцкую акадэмію. Удасканальваў веды ў Германіі і Італіі. У 1612 годзе ўступіў у ордэн езуітаў. Выкладаў у Полацкім езуіцкім калегіуме (1618-1620, 1626-1621), Нясвіжскім езуіцкім калегіуме, Віленскай езуіцкай акадэміі (1620-1622, 1628-1635). Полацкія і віленскія курсы лекцый паэтыкі і рыторыкі ляглі ў аснову яго літаратуразнаўчых і эстэтычных трактатаў на лацінскай мове. З асобай Мацея Сарбеўскага звязана з’яўленне ў Віленскім універсітэце кола гуманістаў, якое ўключала прафесараў рыторыкі, прамоўцаў і паэтаў (Жыгімонта Лаўксміна, Яна Рывоцкага, Томаша Клягэ, Яна Хадзынскага, Мікалая Кміціца).
3 1635 года каталіцкі прапаведнік пры двары караля Уладзіслава IV у Варшаве.
Творчасць
М. Сарбеўскі — аўтар трактатаў па рыторыцы, паэтыцы і антычнай міфалогіі («Пра дасканалую паэзію», «Своеасаблівасць лірыкі», «Аб вартасцях і недахопах элегіі», «Аб трагедыі і камедыі», «Аб фігурах думкі», «Аб вытанчанасці і дасціпнасці» і інш.), якія ўвайшлі ў зборнікі: «Пра дасканалую паэзію, або Вергілій і Гамер» (апубл. 1954), «Лекцыі па паэтыцы» (апубл. 1958), «Багі язычнікаў» (апубл. 1972, усе выдадзеныя ў Польшчы на лацінскай і ў перакладзе на польскую мову).
Засноўваючыся на працы антычных аўтараў (Арыстоцель, Платон, Гарацый, Цыцэрон) і аўтараў часоў Адраджэння (Ю. Скалігер, Я. Пантан), распрацоўваў эстэтычныя пытанні паэзіі, драматургіі, красамоўства, міфалогіі. М. Сарбеўскі развіваў прагрэсіўныя тэндэнцыі, выступаў за свабоду мастацкай творчасці. Паводле яго, паэзія не толькі пераймае тварэнні прыроды, але і паляпшае іх (прынцып ідэалізацыі). Асновай зместу паэтычнага твора лічыў фабулу. А паколькі фабула найбольш поўна раскрываецца ў эпічным жанры, то эпас уяўляўся яму вянцом паэзіі. Эпас, на думку М. Сарбеўскага, сумясціў у сабе ўсе навукі і мастацтвы, а эпічная паэма здавалася яму цэлым сусветам, народжаным фантазіяй паэта. Да недасканалых відаў паэзіі М. Сарбеўскі адносіў элегію і часткова лірыку, а эпіграму зусім выключаў з паэзіі. Гэта не перашкодзіла яму прысвяціць лірыцы вялікі трактат, у якім даследавалася своеасаблівасць лірычнай выяўленчасці і лірычны стыль. Падрабязна спыніўся ён таксама і на элегічнай паэзіі. Драматычную паэзію М. Сарбеўскі змясціў недзе пасярэдзіне паміж эпасам і лірыкай. Ён ахарактарызаваў «недасканалыя віды» паэзіі: сатыру і букалічную паэзію, байку, ідылію, панегірык, гімн і інш.
Яго трактат «Пра трагедыю і камедыю, або Сенека і Тэрэнцый» прызначаўся для практычнага кіраўніцтва ў школьным тэатры Беларусі, Літвы і Польшчы таго часу. У спецыяльным трактаце Сарбеўскі выклаў тэорыю досціпу, вызначаючы яго як «адзінства згоднага і нязгоднага», сумяшчэнне гармоніі з дысгармоніяй (барочная канцэпцыя).
Арыентуючыся на антычнае мастацтва, М. Сарбеўскі ў той жа час высока ставіў творчасць Дантэ і асабліва Яна Каханоўскага. Такі падыход быў наватарскі. Яго даследаванні знаходзіліся на ўзроўні лепшых еўрапейскіх прац таго часу і зрабілі ўплыў на выкладанне гэтых навук на Беларусі і Літве.
Аўтар зборнікаў «Тры кнігі лірычных вершаў» (1625), «Чатыры кнігі лірычных вершаў» (1631), «Лясныя песні» (1637). Сумяшчаў у сваёй паэтыцы элементы Рэнесансу і барока. Вершы М. Сарбеўскага перакладзены на англійскую, нямецкую, французскую мовы Д. Набароўскім, на польскую мову — У. Сыракомлем. На беларускую мову іх перакладалі Ларыса Чарнышова, Лявон Баршчэўскі.
Аляксандр Неўскі (падводная лодка)
К-550 «Аляксандр Неўскі» («Александр Невский») — расійская атамная падводная лодка стратэгічнага прызначэння праекту 955 «Барэй». Закладзена ў 2004 годзе, зараз знаходзіцца ў стадыі будаўніцтва. Меркаваны тэрмін здачы 2011 год.
Характарыстыкі: даўжыня 170 м; дыяметр 13,5 м; сярэдняя асадка 10 м; экіпаж 130 чалавек; хуткасць: у надводным становішчы — 15 вузлоў, у падводным — 29 вузлоў. Рабочая глыбіня пагружэння 380 м, максімальная — 450 м. Аўтаномнасць 100 сутак.
Лакальная вылічальная сетка
Лакальная вылічальная сетка, ЛВС (local area network, LAN) — камп’ютарная сетка, якая аб'ядноўвае рознае камп'ютарнае абсталяванне на невялікай у фізічным плане прасторы, напрыклад у хаце, офісе ці ўніверсітэцкім кампусе. Уласцівасці ЛВС вельмі адрозніваюцца ад уласцівасцяў глабальных вылічальных сетак, асабліва хуткасцю перадачы інфармацыі, а таксама адлегласцю паміж вузламі сеткі. Акрамя таго, для падобных сетак не патрэбная арэнда лініяў сувязі.
Прыкладамі ЛВС з’яўляюцца ARCNET і Token Ring, якія выкарыстоўваліся раней, а таксама перспектыўная тэхналогія G.hn, выкарыстанне якой мажлівае ў будучыні. Зараз найбольш распаўсюджанымі відамі ЛВС з’яўляюцца Ethernet і Wi-Fi з дзеяннем праз вітую пару і радыёхвалі адпаведна.
Русский военный корабль, иди на хуй
«Русский военный корабль, иди на хуй» (Рускі ваенны карабель, ідзі на хуй) — фраза-адказ украінскіх памежнікаў на прапанову расійскага ваеннага карабля здацца, сказаная пры атацы на востраў Змяіны падчас уварвання Расіі ва Украіну (2022). Сказ стаў мэмам, сімвалам украінскага супраціву.
Кантэкст
24 лютага 2022 года расійскі ваенны карабель падышоў да вострава Змяіны ў Чорным моры і ананімна двойчы прапанаваў здацца: ''«Я — рускі ваенны карабель. Прапаную скласці зброю і здацца, каб пазбегнуць кровапраліцця і неапраўданых ахвяр. У адваротным выпадку па вам будзе нанесены бомбавы ўдар»''. У адказ у эфіры пачуў словы ўкраінскага памежніка Рамана Грыбова : «Рускі ваенны карабель, ідзі на хуй!».
Першапачаткова паведамлялася, што памежнікі загінулі. Але пазней стала вядома, што ўкраінскія вайскоўцы трапілі ў палон у Севастопалі.