cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Электрамагнітнае ўзаемадзеянне
Сукупнасць з’яў, якія вызначаюць непарыўную сувязь паміж электрычнымі і магнітнымі ўласцівасцямі матэрыі, а таксама фізічная тэорыя, якая вывучае гэту сувязь, называецца электрамагнетызмам.
З пункту гледжання квантавай тэорыі поля электрамагнітнае ўзаемадзеянне пераносіцца бязмасавым базонам — фатонам (часціцай, якую можна прадставіць як квантавае ўзбуджэнне электрамагнітнага поля). Сам фатон электрычным зарадам не валодае, а значыць не можа непасрэдна ўзаемадзейнічаць з іншымі фатонамі.
Электрамагнітнае і гравітацыйнае ўзаемадзеянні, у адрозненне ад слабага і моцнага, праяўляюць сябе на вялікіх маштабах (на макраўзроўні). Так, электрамагнетызм нясе адказнасць практычна за ўсе з’явы, якія сустракаюцца ў штодзённым жыцці, за выключэннем гравітацыі. Звычайна матэрыя прымае форму, у выніку міжмалекулярных сіл паміж асобнымі малекуламі ў рэчыве, прычынай жа узнікнення гэтых сіл з’яўляецца пераразмеркаванне зарадаў у часціцах рэчыва. Рух электронаў і ядзер унутры атамаў падпарадкоўваецца законам электрамагнетызму. Электрамагнітным узаемадзеяннем абумоўлены хімічныя працэсы, якія па сутнасці з’яўляюцца вынікам пераразмеркавання электронаў на энергетычных узроўнях.
Электрамагнетызм праяўляецца як у электрычных палях, так і ў магнітных палях. Абодва палі з’яўляюцца проста рознымі бакамі электрамагнетызму (як два бакі аднаго медаля), і, такім чынам, неразрыўна звязаныя паміж сабой. Зменнае электрычнае поле стварае магнітнае поле, і наадварот змяненне магнітнага поля спараджае электрычнае поле. Гэты эфект называецца электрамагнітнай індукцыяй, і ляжыць у аснове работы электрычных генератараў, асінхронных рухавікоў і трансфарматараў.
IC 4049
IC 4049 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Герб Турцыі
У рэспублікі Турцыі няма афіцыйнага герба. Замест гэтага тамака існуе эмблема, выкарыстоўваная шматлікімі ўрадавымі ўстановамі. Эмблема — чырвоны авал, утрымоўвальным вертыкальна арыентаваны паўмесяц і зорку ад турэцкага сцяга, акружанага афіцыйнай назвай краіны на турэцкай мове. Сімвал на вокладцы турэцкіх пашпартоў — проста зорка і паўмесяц.
У 1925, Міністэрства асветы (Maarif Vekili, зараз Egitim Bakanl ıgı) праводзіла конкурс па выбару нацыянальнага герба. Пераможцам быў праект жывапісца Наміка Ісмаіла Бея. Аднак, выбар не быў ухвалены як афіцыйны герб. Гэты герб утрымоўваў вертыкальны паўмесяц, зорку і ваўка.
Герб Асманскай імперыі
Сучасная сімволіка Турцыі перагукваецца з гербам Асманскай Імперыі. Ён быў зацверджаны султанам Абдул-Хаміда II 17 красавіка 1882 года.
Альменеўскі раён
Альме́неўскі раён (Альменевский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Курганскай вобласці ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Альменева.
Андрэй Станіслававіч Барбашынскі
Андрэй Станіслававіч Барбашынскі (нар., г. Ашмяны, Гродзенская вобласць) — беларускі гандбаліст, чэмпіён XXV Алімпійскіх гульняў 1992 года ў Барселоне (Іспанія). Заслужаны майстар спорту СССР.
Інжынерна-будаўнічы факультэт ПДУ
Інжынерна-будаўнічы факультэт ПДУ — адзін з факультэтаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Андрэй Станіслававіч Барбашынскі
Біяграфія
Працуе дырэктарам беларуска-нямецкага прадпрыемства «Гуд Найт» ООО («Good night»), г. Мінск.
Інжынерна-будаўнічы факультэт ПДУ
Гісторыя
Факультэтаў быў створаны ў 1971 годзе і з’яўляеца аднім з найстарэйшых і найбуйнейшых факультэтаў.
Аляксандр Канстанцінавіч Дубовік
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Осава Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці гісторыя ў 1975 годзе. Працуе выкладчыкам у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце з 1978 года.
Альменеўскі раён
Геаграфія
Альменеўскі раён па гадзіннікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Сафакулеўскім, Шчучанскім, Шуміхаўскім, Мішкінскім, Куртамышскім і Цалінскім раёнамі, а таксама з Чалябінскай вобласцю. Плошча раёна складае 2486 км².
Аляксандр Канстанцінавіч Дубовік
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: гісторыя, тэорыя і практыка прафсаюзнага руху; сацыяльна-працоўныя адносіны; гісторыя грамадска-палітычнай думкі Беларусі; пытанні вышэйшай адукацыі і выкладання сацыяльна-гуманітарных навук.
Альменеўскі раён
Гісторыя
Ічкінскія татары, якія цяпер насяляюць гэты і суседнія раёны, перасяліліся на заўральскія землі пасля падзення Казанскага ханства. У 1556 годзе яны спыніліся ля прытока ракі Ісець. Паводле падання, татары шукалі зручнае для жыцця месца з добрай пітной вадой.
Андрэй Станіслававіч Барбашынскі
Біяграфія
Рашэннем Ашмянскага раённага Савета дэпутатаў № 18-7 ад 19.09.2006 г. за дасягненне высокіх спартыўных вынікаў на XXV летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года ў Барселоне (Іспанія), асаблівыя заслугі ў развіцці фізічнай культуры і спорту, вялікі ўклад у прапаганду ідэй алімпійскага руху ў горадзе Ашмяны і Ашмянскім раёне было прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін горада Ашмяны».
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Альменеўскі раён
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2020 год складала 9233 чалавекі. Сярод нацыянальнасцей у раёне жывуць рускія, башкіры і татары.
Размажджэраная рана
Размажджэраная рана (vulnus conquassatum) — рана, якая ўзнікае ад удараў тупымі прадметамі, характарызуюцца расціснутымі і разарванымі тканкамі са значнай зонай першаснага, а затым другаснага і значным мікробным забруджаннем.
NGC 1244
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стаход
Стаход (Стохід) — рака ў Валынскай вобласці Украіны, правы прыток р. Прыпяць. Даўжыня 188 км. Вадазбор 3150 км². Сярэдні расход вады ў 15 км ад вусця 13,5 м³/с.
Апісанне
Пачынаецца на Валынскім узвышшы, цячэ па Верхняпрыпяцкай нізіне мноствам рукавоў і мяняючы рэчышча (адсюль і назва — сто хадоў).
Жыўленне мяшанае, з перавагай снегавага. Разводдзе з сакавіка па май. Замярзае ў лістападзе — снежні, крыгалом ў сакавіку — пачатку красавіка.
Асноўны прыток — Чараваха (справа). Водпарыёмнік асушальных сістэм. Каналам злучаны з возерам Чэрвішча. На працягу 50 км рэчышча Стахода паглыблена і выпраставана.
У гісторыі
Над ракой адбываліся жорсткія баі аўстрыйскіх, германскіх і расійскіх войскаў у час Першай сусветнай вайны.
Неаархей
Неаархей — геалагічная эра, частка архейскага эона. Ахоплівае часовы перыяд ад 2,8 да 2,5 мільярда гадоў таму. Гэтыя межы праведзены хранаметрычна (па пэўных момантах часу), а не стратыграфічны (па іншым пластам парод).
Таксама адносіцца да беламорскага цыкла тэктанагенэза, у якім адбывалася фарміраванне сапраўднай кантынентальнай зямной кары. У неаархеі з'явіўся кіслародны фотасінтэз. У самым пачатку наступнай эры, палеапратэразоя, ён стаў прычынай кіслароднай катастрофы.
Жыццё у неаархеі
Камандзе французскіх навукоўцаў з Парыжскага Інстытута Геафізікі і Нацыянальнага цэнтра навуковых даследаванняў (НЦНД) Францыі атрымалася выявіць сляды жыцця ў страматалітах, чый узрост складае каля 2,7 млрд гадоў. Выяўлена іх істотнае падабенства па форме са страматалітамі нашага часу.
Выкарыстанне мікраскапічнай і спектраскапічнымі тэхнікі дазволіла вывучыць арганічную матэрыю і мінералы з нетраў скал з дакладнасцю да нанаметраў, што ў тысячы разоў драбней, чым дазвол звычайнага мікраскопа. Пры дапамозе гэтай тэхнікі ўдалося даследаваць сувязі паміж выкапнямі мікраарганізмамі і іх уплыў на жыльных мінеральныя пароды; так, напрыклад, былі знойдзеныя нанакрысталы араганіту ў сучасных страматалітах.
Brahmaea
Brahmaea — род матылёў сямейства.
Лосьміна
Лосьміна (Лосьмино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Навазабалацце
Наваза́балацце (, Новозаболотье) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Марн’ё
Марн'ё (Margno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека.
Насельніцтва складае 367 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 122 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 23832. Тэлефонны код — 0341.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Міцюшына (Вяземскі раён)
Міцюшына (Митюшино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Народны камісарыят па замежных справах БССР
Наро́дны камісарыя́т па заме́жных спра́вах Белару́скай ССР быў утвораны ў снежні 1920 года згодна з Дапаўненнямі да Канстытуцыі ССР Беларусі, якія былі прынятыя II З`ездам Саветаў БССР 14—17 снежня 1920 года.
З утварэннем ў 1922 году СССР функцыі прадстаўніцтва савецкіх рэспублік на міжнароднай арэне перайшлі ў саюзнае ведзенне.
Алтынды (Акмолінская вобласць)
Алтынды — аул у Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Данілаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 30 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114035100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1207 чалавекі (589 мужчын і 618 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1011 чалавекі (490 мужчын і 521 жанчына).
IC 4050
IC 4050 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Палеаархей
Палеаархей (ад παλαιός — «стары» і  — «старажытны») — другая геалагічная эра архейскага эона. Ахоплівае перыяд часу ад 3,6 да 3,2 мільярда гадоў таму. Гэта датаванне чыста храналагічнае і не заснавана на стратыграфіі.
Касцёл Унебаўзяцця Божага і кляштар місіянераў (Вільнюс)
Касцёл Унебаўзяцця Божага і кляштар місіянераў (Viešpaties Dangun Žengimo bažnyčia, Misijonierių bažnyčia, Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego, Kościół Misjonarzy) — рымска-каталіцкі культавы комплекс у Вільнюсе. Размяшчаецца ў Старым горадзе па вуліцы Субачаўс, 26. Закладзены ў 1695 годзе. Ансамбль касцёла, колішнія будынкі кляштара місіянераў, палаца, афіцыны, гаспадарчай пабудовы і агароджы, якія займаюць плошчу 21 803 м², з’яўляецца аб’ектам культурнай спадчыны нацыянальнага значэння; код у Рэгістры культурных каштоўнасцей Літоўскай Рэспублікі 17068 ; код храма — 27327.
Палеаархей
Геалогія
Да канца палеаархея ў асноўным завяршылася фарміраванне цвёрдага ядра Зямлі, з прычыны гэтага напружанасць магнітнага поля Зямлі была ўжо дастаткова высокая і складала не менш за палову сучаснага ўзроўню. Гэта давала дастатковую абарону ад сонечнага ветру і касмічных прамянёў для развіцця жыцця.
Касцёл Унебаўзяцця Божага і кляштар місіянераў (Вільнюс)
Гісторыя
Фундаваны ў 1685 годзе біскупам А. Катовічам. У 1687 годзе жонка віленскага ваяводы К. Радзівіл пабудавала капліцу. Касцёл заснаваны ў 1695 годзе інфлянцкім войскім Я. Т. Плятэрам з жонкай Аляксандрай, падтрымаў фундацыю новагародскі кашталян Антоній Навасельскі. Касцёл асвячоны ў 1730 годзе пад тытулам Унебаўзяцця Дзевы Марыі. У 1750—1754 гадах І. К. Глаўбіц выканаў праект рэканструкцыі фасадаў у формах віленскага барока, рэалізаваны ў 1755—1756 гадах.
Палеаархей
Геалогія
У палеаархее працягвалася фармаванне першага суперкантынента Ваальбара.
Касцёл Унебаўзяцця Божага і кляштар місіянераў (Вільнюс)
Гісторыя
У 1844 годзе касцёл быў зачынены і парафія яго была прыпісана да касцёла Святых Янаў. Разны драўляны алтар і амбон былі перавезены ў касцёл у Эйшышках. У 1859 годзе (паводле іншых звестак у 1860 годзе) храм быў адноўлены, прыведзены ў належны выгляд за сродкі прыватных асоб (рамонтнымі работамі кіраваў архітэктар Ян Вішнеўскі, у дэкарыраванні касцёла ўдзельнічаў кракаўскі мастак Канстанцін Маераноўскі) і ў 1862 годзе зноў адкрыты для богаслужэння. Касцёл служыў пахавальняй сямейства Плятэраў.
Палеаархей
Біялогія
Змест кіслароду ў атмасферы паступова павялічвалася ў выніку дзейнасці старажытных жывых арганізмаў. Да гэтай эры ставяцца самыя раннія вядомыя формы жыцця (добра захаваліся рэшткі бактэрый ва ўзросце больш за 3,46 млрд гадоў, знойдзеныя ў Заходняй Аўстраліі).
Касцёл Унебаўзяцця Божага і кляштар місіянераў (Вільнюс)
Гісторыя
Кляштар быў зачынены ў 1865 годзе. Яго будынак быў адведзены пад сховішча фондаў Літоўскага нацыянальнага музея. 3 19 мая 1993 касцёл належыць Віленскай арцыбіскупскай курыі; часова будынкам працягвае карыстацца Літоўскі нацыянальны музей.
Архітэктура
Найбольш блізкі аналаг сярод работ архітэктара — вежы і шчыты полацкай Сафіі. Адтуль жа, відаць, паходзіць своеасаблівая 5-нефавасць віленскага касцёла — да традыцыйных 3 нефаў дабудаваны 2 пары капліц. У інтэр’еры 7 скульптурных алтароў сярэдзіны 18 ст., мемарыяльныя помнікі Міхала, Кацярыны і Рафала Яленскіх. Ансамбль кляштара складаецца з 4 будынкаў, якія прылягаюць да вуглоў і прэсбітэрыя касцёла і ў асноўным сфарміраваўся ў 1739—1751 (найбольш ранні — двор Сангушкаў сярэдзіны 17 ст.). У 1745 годзе смаленскі біскуп Б. Гасеўскі фундаваў шпіталь з капліцай Св. Альжбеты.
Народны камісарыят мясной і малочнай прамысловасці БССР
Наро́дны камісарыя́т мясно́й і мало́чнай прамысло́васці Белару́скай ССР быў утвораны 22 ліпеня 1939 года. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці БССР.
Кінематограф
Кінемато́граф (κινεμα — рух і γραφο — пісаць, адлюстроўваць) — від сучаснага выяўленчага мастацтва, з’явіўся ў XIX ст. і стаў папулярны ў XX ст. Таксама кінематографам называюць комплекс прылад і метадаў для здымак аб’ектаў у руху на кінаплёнку і наступнага прайгравання атрыманых здымкаў праз праецыраванне на экран. Часта, калі кажуць кіно́, маюць на ўвазе менавіта кінематограф, зрэдку ўжываюць варыянты тэрміна сінемато́граф (cinematographe), кінематагра́фія і кінамастацтва.
Уплыў кінематографа на культуру і мастацтва бясспрэчны, выказваюць таксама меркаванні пра значнасць ўплыву кінематографа на палітыку і эканоміку.
Кінематограф вывучае навука кіназнаўства.
Галіна прамысловасці, якая вырабляе кінафільмы, спецэфекты для кінафільмаў і мультыплікацыю, завецца кінаіндустры́я. У многіх краінах кінаіндустрыя — значная галіна эканомікі.
Swammerdamia pyrella
Swammerdamia pyrella — від молей сямейства. Ён сустракаецца ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы і Японіі.
Арэал
Размах крылаў 10-13 мм. Галава белая або белавата-белая. Грудная клетка цемнаватая, белаватая. Пярэднія крылы мяккія, слаба адцененыя фіялетавым, шчыльна пакрытыя цёмным пухам. Заднія крылы шэрыя. Лічынка бледна-жоўтая; субдарсальная лінія цёмна-чырвона-бурая; 4-12 з бледна-карычневымі пярэднімі палосамі; галава карычневая, бакі чарнаватыя.
Лёт імага ў двух пакаленнях з канца красавіка да жніўня.
NGC 1246
NGC 1246 (іншыя абазначэнні — ESO 82-9, FAIR 229, PGC 11680) — эліптычная галактыка (E5) ў сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уселюб
Усе́люб (, Вселюб) — аграгарадок у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Уселюбскага сельсавета. Насельніцтва 717 чал. (2000). Знаходзіцца за 15 км на поўнач ад Навагрудку, на аўтамабільнай дарозе Навагрудак — Іўе.
Гісторыя
У 1433 вялікі князь Жыгімонт Кейстутавіч пацвердзіў наданне маёнтку роду Неміровічаў.
У XV ст. тут заснавалі касцёл. У першай палове XVI ст. маёнткам супольна валодалі Неміровічы і іх родзічы Шчыты, пазней — ваявода полацкі С. Давойна. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Уселюб увайшоў у склад Наваградскага павета Навагрудскага ваяводства. Па смерці С. Давойны ў 1571 маёнтак перайшоў да яго ўдавы Б. Саламярэцкай, якая ў 1576 прадала яго Мікалаю Радзівілу «Рудому». У 1576—1642 касцёл перарабілі на кальвінскі збор. З 1713 Уселюб знаходзіўся ва ўладанні А. Навасельскага, потым М. Ф. Радзівіла, у 1746 перайшоў да яго сына Альбрэхта, а ў 1790-я — да А. М. Пацея.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Уселюб апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Наваградскім павеце. Станам на 1799 у мястэчку было 106 дамоў. Маёнтак перайшоў да графаў О'Руркаў і зрабіўся адным з асяродкаў «галандскага» (і «швейцарскага») сыраварства ў Наваградскім павеце. У 1861 Уселюб стаў цэнтрам воласці. У 1884 тут збудавалі царкву. На 1886 у мястэчку было 108 двароў, існавалі валасная ўправа, 2 царквы, 2 капліцы, касцёл, сінагога, 2 крамы, 2 заезныя дамы.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Уселюб апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стаў цэнтрам гміны Наваградскага павета.
У 1939 Уселюб увайшоў у БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 стаў цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 2000 тут было 198 двароў.
Інфраструктура
У ва Уселюбе працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, амбулаторыя, клуб, пошта.
Вядомыя асобы
У 1959—1960 гг. галоўным урачом участковай бальніцы працаваў Аляксандр Аляксандравіч Губко, будучы вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі, доктар медыцынскіх навук (1983), выпускнік і прафесар Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Укушаная рана
Укушаная рана (Vulnera morsum) — рана, якая ўзнікла як вынік укусу жывёлы або чалавека, адрозніваецца вельмі значным мікробным забруджаннем і частымі, іншы раз вельмі небяспечнымі інфекцыйнымі ўскладненнямі (шаленства і інш.). Такая рана можа мець прыметы рванай, ударанай і раструшчанай, часта інфіцыруецца, які ўтрымліваецца ў сліне таго, хто ўкусіў.
Мішанка (вёска)
Мішанка (Мишенка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Песня пра Нёман
Песня пра Нёман — песня Нестара Сакалоўскага на верш «Нёман» Анатоля Астрэйкі, напісаны ў 1941 годзе.
Гісторыя
Упершыню песню выканаў народны артыст Беларусі Мікалай Ворвулеў у лютым 1955 года ў Маскве падчас Дэкады беларускага мастацтва і літаратуры.
У 1957 годзе песня была запісана ў студыі і трапіла на пласцінку найлепшых запісаў Ворвулева, якую выдала студыя «Мелодыя». Пасля Ворвулева «Песню пра Нёман» спявалі іншыя артысты, у тым ліку Іосіф Кабзон.
Словы
Ой Нёман, ой бацька наш, Нёман! Як сонца, як дзень дарагі! Касцямі звяругаў шалёных Усланы твае берагі!
Рака наша слаўная Нёман, Чысцейшая чэрвеньскіх рос, Хто мар не ўплятаў у твой гоман, Табе хто пашаны не нёс?
Ой, Нёман, ой, бацька наш Нёман, Як сонца, як дзень, дарагі, Садамі цудоўнай Радзімы Твае расцвілі берагі.
Малая Фатра
Малая Фатра (Malá Fatra) — горны масіў у паўночнай Славакіі, частка Фатранска-Татранскай вобласці. Найвышэйшы пункт — гара Вялікі Крывань (1708 м). Цікава, што Малая Фатра вышэй за Вялікую. Малая Фатра падзяляецца на дзве чатскі: На тэрыторыі Малой Фатры знаходзіцца чатырнаццаць ахоўваемых прыродных рэзервацый.
Алектыс даўгапёры
Алектыс даўгапёры (Alectis ciliaris) — від трапічных марскіх рыб сямейства.
Апісанне
Сустракаецца ў трапічных водах па ўсім свеце, дарослыя часта насяляюць ўзбярэжжа, у той час як непаўналетнія, як правіла, маюць пелагічны лад жыцця і плаваюць з акіянічнымі плынямі.
Насяляе на глыбінях менш за 100 метраў, спажываючы спектр ракападобных і дробных рыб. Від мае другараднае эканамічнае значэнне.
IC 4051
IC 4051 — галактыка тыпу E5 ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Phyllotreta cruciferae
Phyllotreta cruciferae — від блошак з падсямейства сямейства.
Арэал і экалогія
Сустракаецца ў Еўропе, міжземнаморскім рэгіёне, Турцыі, Цэнтральнай Азіі і на Каўказе. І лічынкі, і імага гэтага віду харчуюцца лісцем раслін сямейства, напрыклад або.
Слабада (Вяземскі раён)
Слабада (Слобода) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Плошча Леніна (Моталь)
Плошча Леніна (Площадь Ленина) — плошча, якая з'яўляецца цэнтрам аграгарадка Моталь.
Назва
Першапачаткова яна мала назву «Пляц каралевы Боны» ў гонар былой уладальніцы мястэчка каралевы Боны Сфорцы, якая надала яму шмат прывілеяў. Пад Польшчай у 1921—1939 гадах захоўвала назву па-польску «Plac królowej Bony». Пасля ўз'яднання Заходняй Беларусі з БССР змяніла назву на «Плошча Леніна». Але сярод мясцовага насельніцтва больш папулярна казаць «Плошча каралевы Боны».
Звярынагалоўскі раён
Звярынагалоўскі раён (Звериноголовский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Курганскай вобласці ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Звярынагалоўскае.
Геаграфія
Звярынагалоўскі раён па гадзіннікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Куртамышскім і Прытабольным раёнамі, а таксама з Казахстанам. Плошча раёна складае 3500,85 км², з’яўляючыся пятым паводле велічыні раёнам вобласці. На мяжы з Казахстанам у вёсцы Украінец размешчаны кругласутачны памежны пункт пропуску «Звярынагалоўскае».
Гісторыя
Звярынагалоўскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2020 год складала 7337 чалавек. Рускія (84,4 %) з’яўляюцца самай вялікай этнічнай групай раёна. Іншымі значнымі этнічнымі групамі з’яўляюцца казахі (8,8 %) і ўкраінцы (1,6 %).
Людовік XII
Людовік XII (Louis XII, меў мянушку «Бацька Народа» (Le Père du Peuple;  — ) — 35-ы кароль Францыі, і адзіны манарх з Валуа-Арлеанскай лініі дынастыі Валуа. Адрозніваўся вельмі актыўнай замежнай палітыкай.
Біяграфія
Людовік нарадзіўся 27 чэрвеня 1462 года ў Шато дэ Блуа, у Блуа, Цюрэнь (сёняшні дэпартамент Луар-э-Шэр). Сын Шарля, герцага Арлеанскага і Марыі Клеўскай, ён сам стаў герцагам Арлеанскім па смерці свайго бацькі ў 1465 годзе.
У 1480-х Людовік прыняў удзел у так званай Вар’яцкае вайне супраць каралеўскай улады. Разам з Францыскам II, герцагам Брытонскім, ён уступіў у бой з каралеўскім войскам у бітве пры Сент-Абін-дзю-Карм’ер, але быў ушчэнт разбіты і ўзяты ў палон. Атрымаўшы каралеўскае дараванне, ён далушыўся да свайго кузена, караля Карла VIII, у італьянскай кампаніі. Па смерці свайго кузена Людовік стаў каралём Францыі.
Унутраная і замежная палітыка. Кіраванне
Нягледзячы на тое, што ён прыйшоў да ўлады даволі позна і вельмі нечакана, Людовік дзейнічаў энергічна, правёўшы рэформы ў французскай юрыдычнай сістэме, знізіўшы падаткі і палепшыўшы арганізацыю ўрада, у шмат чым паўтараючы сваёго сучасніка Генрыха VII. Людовік таксама прадэманстраваў вялікі талент у кантролі над сваім дваранствам, асабліва над магутнай фракцыяй Бурбонаў, што вельмі паспрыяла стабільнасці французскага ўрада. Блуаскай прывілеяй 1499 года і Ліёнскай прывілеяй 1510 года ён пашырыў паўнамоцтвы каралеўскіх суддзяў і зрабіў крокі да барацьбы з карупцыяй у юрыдычнай сістэме. Заблытанае французскае заканадаўства, заснаванае на звычаях, мела быць сабрана ў кодэкс і ратыфікавана каралеўскай пракламацыяй.
У сваіх намаганннях усталяваць кантроль над Міланскім герцагствам, на якое ён меў спадчынныя правы праз сваю бабулю, Валянціну Вісконці, Людовік распачаў шэраг ваенных кампаній, якія сталі пачаткам Італьянскіх войн. У 1499 годзе французы паспяхова ўсталявалі кантроль над Міланам, які на 12 наступных гадоў стаў французскай цвержай у Італіі. Найвялікшы поспех Людовіку прынесла перамога ў бітве пры Аньядэлла ў 1509 годзе падчас вайны з Венецыяй. Нягледзячы на поспехі з 1510 года акалічнасці змяніліся не на карысць Францыі, калі Папа-Ваяўнік Юлій II ўзыйшоў на папскі пасад і сфарміраваў Святую Лігу, якая мела супрацстаяць амбіцыям французаў у Італіі.
Людовік, разам з Фердынандам II Арагонскім, зрабіў спробу падзелу Неапалітанскага каралеўства. Умовы падзелу былі вызначаны ў Гранадскім дагаворы 1500 года паміж двума манархамі. Нягледзячы на гэта, паміж Іспаніяй і Францыяй выбухнула вайна, і да 1504 года французы згубілі сваю долю неапалітанскіх уладанняў.
Людовік стаў каралём, які быў шанаваны сваім народам. На момант яго смерці дэфіцыт кароннага скарбу не быў большы за дэфіцыт на час смерці Карла VIII ў 1498 годзе, нягледзячы на шэраг дарагіх ваенных выправаў у Італію. Яго фіскальныя рэформы праведзеныя ў 1504 і 1508 гг. падцягнулі і палепшылі збор падаткаў. Ён заслужана дастаў тытул «Бацькі Народа» («Le Père du Peuple»), якім ён быў узнагароджаны Генеральнымі Станамі ў 1506 годзе.
Сям’я
Жонкі: 1) Жанна Французская (1476—1499) 2) Ганна Брэтонская (1499—1514) 3) Марыя Цюдар (з 1514)
Дзеці: дочкі: Клод і Рэнэ
Асавецкая крэпасць
Асавецкая крэпасць, або Крэпасць Асавец (Twierdza Osowiec, Festung Ossowitz) — расійская апорная крэпасць, збудаваная на рацэ Бабры каля польскага мястэчка Асавіцэ (цяпер вёска Асовец-Крэпасць), у 50 кіламетрах ад горада Беласток.
Гісторыя
Крэпасць была пабудавана з мэтай абароны калідора паміж рэкамі Нёман і Вісла — Нараў — Буг, з найважнейшымі стратэгічнымі напрамкамі Пецярбург — Берлін (ланцуг крэпасцяў Коўна — Гродна — Асавец — Зегжэ (поль.) — Навагеоргіеўск — Варшава) і Пецярбург — Вена. Месца будаўніцтва абарончых збудаванняў было абрана так, каб перакрыць асноўны магістральны накірунак атакі верагоднага праціўніка на ўсход. Праз крэпасць праходзіла чыгунка з поўначы, ад мяжы з Усходняй Прусіяй, праз Граева на Беласток. Абыйсці крэпасць у гэтай мясцовасці было немагчыма — на поўнач і на поўдзень размяшчалася непраходная багністая/азёрная мясцовасць. Падчас Першай сусветнай вайны крэпасць была абложана і тройчы штурмавалася нямецкімі войскамі, у тым ліку з ужываннем хімічнай зброі. Рускі гарнізон крэпасці адбіў усе спробы штурму, вытрымаў аблогу шматразова праўзыходзячых войскаў праціўніка на працягу паўгода і адышоў толькі па загадзе камандавання пасля таго, як стратэгічная мэтазгоднасць далейшай абароны адпала.
Гарнізон і ўзбраенне
Да пачатку Першай сусветнай вайны гарнізон крэпасці ўзначальваў генерал-лейтэнант Карл-Аўгуст Шульман. У студзені 1915 года яго замяніў генерал-маёр Мікалай Бржазоўскі, які камандаваў крэпасцю да канца актыўных дзеянняў гарнізона ў жніўні 1915 года.
Гарнізон крэпасці складаўся з двух артылерыйскіх батальёнаў, сапёрнага падраздзялення і падраздзяленняў забеспячэння. На пачатак 1915 года ў крэпасці размяшчаліся 8 дружын і некалькі рот ратнікаў Дзяржаўнага апалчэння, кавалерыйскі полк, запасны батальён, некалькі сотняў памежнай варты.
На ўзбраенні гарнізона складаліся 200 гармат калібра ад 57 да 203 міліметраў. На пачатак 1915 года ў крэпасці было 69 цяжкіх гармат. Частка гэтых гармат змяшчалася ў шасці бетонных батарэях; астатнія ж былі размешчаны ў земляных батарэях, маючы бліндажы і брылі для хованкі разлікаў ад асколкаў і куль; адна цяжкая гармата знаходзілася ў вежы на Скобелевай гары. Пяхота, якая абараняла крэпасць, была ўзброена вінтоўкамі, ручнымі кулямётамі сістэмы Мадсэна ўзору 1902 і 1903 гадоў, станковымі кулямётамі сістэмы Максіма ўзору 1902 г. і 1910 гг., а таксама карцечніцамі сістэмы Гатлінга.
Першы штурм — верасень 1914 года
У верасні 1914 года да крэпасці падышлі часці 8-й германскай арміі — 40 пяхотных батальёнаў, якія амаль з ходу перайшлі ў масіраваную атаку. Ужо да 21 верасня 1914 года, маючы шматразовую колькасную перавагу, немцам удалося адціснуць палявую абарону рускіх войскаў да лініі, якая дазваляла весці артылерыйскі абстрэл крэпасці.
У гэты ж час з Кёнігсберга нямецкім камандаваннем да крэпасці было перакінута 60 гармат калібра да 203 міліметраў. Аднак абстрэл пачаўся толькі 26 верасня 1914 года. Праз два дні немцы распачалі атаку крэпасці, але яна была падаўленая шквальным агнём расійскай артылерыі. На наступны ж дзень рускія войскі правялі дзве флангавыя контратакі, якія вымусілі немцаў спыніць абстрэл і ў спешцы адступіць, адводзячы артылерыю.
Другі штурм — люты—сакавік 1915 года
Другі раз лінія фронту наблізілася да крэпасці Асавец зімой 1915 года ў выніку Мазурскай бітвы. Да пачатку лютага ў раён Асаўца адышла 57-я пяхотная дывізія, якая ахінула левы фланг 10-й арміі. Яна і абараняла крэпасць, якая апынулася на стыку адходаў 10-й і 12-й рускіх армій.
3 лютага 1915 года завязаўся цяжкі, працяглы бой за першую лінію высунутых палявых рускіх пазіцый. Рускія часці, у гэтых цяжкіх умовах стрымлівалі праціўніка ў дробных акопах 5 дзён. На дапамогу 57-й дывізіі прыбылі 84-ы пяхотны Шырванскі полк і 101-ы пяхотны Пермскі полк, але пад націскам праўзыходзячых сіл праціўніка, па рашэнні камандавання гарнізона, у ноч на 9 лютага пяхота крэпасці была адведзена да другой лініі палявых умацаванняў, якія былі больш падрыхтаваныя.
Крэпасць абаранялася 26 батальёнамі, 26 палявымі гарматамі, 13 сотнямі і крэпасной артылерыяй, у колькасці каля 69 гармат 42-лінейнага і 6-цалёвага калібраў. З паказанай колькасці батальёнаў толькі 11 прыходзілася на долю першачарговых часцей, 7 батальёнаў было другачарговых і 8 батальёнаў — апалчэнцаў, мала падрыхтаваных для сур’ёзнай абароны крэпасці. Крэпасць была абложана нямецкай 11-й ландверная дывізія пад камандаваннем генерала Боэнса з далучаных да ёй часцямі, усяго каля 26 батальёнаў, а з улікам рэзерваў нямецкія войскі налічвалі каля 40 батальёнаў. Толькі цяжкай артылерыі ў немцаў было 66—68 гармат. На працягу наступных двух дзён, нягледзячы на жорсткія атакі, рускія часці ўтрымлівалі абарону. Аднак адвод расійскіх падраздзяленняў з непадрыхтаванага ўмацаванага раёна дазволіў германскай артылерыі ўжо 13 лютага зноў прыступіць да абстрэлу фартоў з прымяненнем цяжкіх аблогавых гармат калібра 100—420 міліметраў. Агонь вёўся залпамі па 360 снарадаў, кожныя чатыры хвіліны. За тыдзень абстрэлу па крэпасці было выпушчана 200—250 тысяч толькі цяжкіх снарадаў.
Таксама, спецыяльна для абстрэлу крэпасці, немцамі былі перакінутыя пад Асавец 4 абложныя марціры «Шкода» калібра 305 міліметраў. Зверху крэпасць бамбілі нямецкія аэрапланы.
Нягледзячы на вялікія страты ў выніку абстрэлу артылерыяй, які быў найбольш інтэнсіўным 14—16 лютага і 25 лютага — 5 сакавіка 1915 года і прывёў да шматлікіх пажараў ўнутры крэпасці, рускія ўмацаванні выстаялі. Больш таго, агнём рускіх батарэй быў знішчаны шэраг аблогавых гармат, у тым ліку дзве «Вялікія Берты». Пасля таго, як некалькі марцір найбуйнейшага калібру было пашкоджана, германскае камандаванне адвяло гэтыя гарматы за межы дасяжнасці абаронцаў крэпасці.
Другая лінія высунутых пазіцый таксама выстаяла. Гэтая няўдача прымусіла камандаванне германскай арміі перайсці і на гэтым участку фронту да пазіцыйным дзеянняў, якія працягваліся да пачатку ліпеня.
Хоць гарнізон і прыняў усе рэкамендаваныя меры па барацьбе з газамі, яны апынуліся малаэфектыўныя. Спальванне перад акопамі пакулля і саломы, паліванне бруствераў вапнавым растворам, апрананне рэспіратараў не дапамагала, амаль усе, хто не схаваўся ў памяшканнях, былі смяротна атручаны газам. Уся расліннасць ў крэпасці пачарнела і пажухнула, трава лягла на зямлю, лісце на дрэвах пажаўцела, абляцелі пялёсткі кветак. Усе медныя прадметы, часткі гармат і снарадаў, якія знаходзяцца на адкрытым паветры пакрыліся тоўстым пластом вокісу хлору.
Максім Аляксандравіч Горбач
Максім Горбач (нар. ) — былы беларускі футбаліст, абаронца.
Асавецкая крэпасць
Трэці штурм — ліпень—жнівень 1915 года
У пачатку ліпеня 1915 года пад камандаваннем фельдмаршала фон Гіндэнбурга германскія войскі пачалі шырокамаштабнае наступленне. Яго часткай быў і новы штурм крэпасці, для якога было засяроджана: З боку рускіх перадавую пазіцыю крэпасці — Сосня займалі пяць рот 226-га пяхотнага Зямлянскага палка і чатыры роты апалчэнцаў, усяго дзевяць рот пяхоты.
Максім Аляксандравіч Горбач
Клубная кар’ера
Дарослую кар’еру пачынаў у слонімскім «Камунальніку», дзе правёў чатыры гады. У 2005 годзе дапамог мінскаму «Тарпеда-СКА» перамагчы ў Другой лізе, аднак пасля гэтага клуб спыніў існаванне, і Максім далучыўся да «Дарыды». У 2008 годзе гуляў за гродзенскі «Нёман», на наступны год перабраўся ў брэсцкае «Дынама», дзе аднак, гуляў толькі за дубль.
Сезон 2010 пачаў у мінскім «Партызане», аднак пазней далучыўся да «Рудзенска». Правёўшы сезон 2011 у сталічным СКВІЧы, на наступны год перайшоў у рэчыцкім «Ведрыч-97», аднак не замацаваўся ў складзе. У выніку сезон 2012 сканчваў у «Іслачы», якой дапамог выйсці ў Першую лігу. Пасля канчаткова завяршыў прафесійную кар’еру, стаў выступаць на аматарскім узроўні ў мінскай лізе АЛФ.
Асавецкая крэпасць
Газавая атака
Больш за 10 дзён нямецкае камандаванне чакала патрэбнага напрамку ветру, і 6 жніўня у 4 гадзіны раніцы, адначасова з адкрыццём артылерыйскага агню, германскія часці ўжылі супраць абаронцаў крэпасці атрутны газ цёмна-зялёнай афарбоўкі — сумесь хлору з бромам. Газавая хваля 9—11 метраў у вышыню пранікала ў глыбіню больш чым на 20 км, мела моцнае ўздзеянне першыя 13 км, пасля дзеянне газаў моцна аслабела. Маючы ў пачатку 2 км у шырыню, газавая хваля адразу пачала моцна пашырацца па фронце і ўжо праз 10 км мела шырыню 8 км.
Алаколь (Акмолінская вобласць)
Алаколь — аул у Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Данілаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 48 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114035200.
Асавецкая крэпасць
Газавая атака
Лічачы, што абараняючы пазіцыі крэпасці гарнізон мёртвы, нямецкія часці перайшлі ў наступ. У атаку пайшлі 14 батальёнаў ландвера — не менш сямі тысяч пехацінцаў. Калі нямецкая пяхота падышла да перадавых ўмацаванняў крэпасці, насустрач ім падняліся ў контратаку тыя абаронцы першай лініі, што засталіся — рэшткі 13-й роты 226-га пяхотнага Зямлянскага палка, крыху больш за 60 чалавек. Салдаты уздрыгвалі ад дзікага кашлю, выкліканага хімічнымі апёкамі лёгкіх, іх твары былі абкручаны акрываўленымі анучамі. Скура, магчыма, мела зялёнае адценне, а рагавіца была цямней звычайнага, як тое бывае пры цяжкіх атручваннях хлорам. Нечаканая атака і выгляд атакавалых прывялі нямецкія падраздзяленні ў жах і звярнулі ва ўцёкі.
Алаколь (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 355 чалавекі (176 мужчын і 179 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 312 чалавекі (153 мужчыны і 159 жанчын).
Высокія Татры
Высокія Татры (Vysoké Tatry) — найвышэйшая частка Татраў і ўсіх Карпатаў, частка Фатранска-Татранскай вобласці. Найвышэйшы пункт — гара Герлахаўскі-Шціт (2655 м).
Сібірскі (Алтайскі край)
Сібірскі (Сиби́рский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Алтайскім краі Расіі. З’яўляецца з 1995 года закрытым адміністрацыйна-тэрытарыяльным утварэннем пасёлак Сібірскі, якое з 2005 года ўтварае гарадскую акругу ЗАТУ Сібірскі. Статус ЗАТУ прысвоены з-за размяшчэння 35-й Чырванасцяжнай ордэнаў Кутузава і Аляксандра Неўскага дывізіі ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння. Сібірскі размешчаны на паўночным усходзе Алтайскага края, на федэральнай аўтамагістралі Р-256 прыкладна за 44 км ад Барнаула. У пасёлку пяць вуліц: Кедравая, Перамогі, 40 гадоў РВСП, Будаўнікоў, Школьная і Сонечная плошча.
З усіх бакоў мяжуе з тэрыторыяй Сібірскага сельсавета Первамайскага раёна Алтайскага края. Насельніцтва — (2021).
Высокія Татры
Даліны
У Высокіх Татрах 23 даліны, большасць са славацкага боку.
Азёры
Найбольшае, Морске-Вока плошчай 34,54 га, глыбінёй 50,8 м, вышыня над узроўнем мора 1395,4 м, знаходзіцца з польскага боку. Найглыбейшае Вельке-Гінцава-Плес (20,08 га, 53 м, 1946 м), якое знаходзіцца ў Славакіі. Папулярны ў турыстаў Штрбске Плеса і Попрадске Плеса.
Айран-Брыдж
Айран-Брыдж («жалезны мост») — аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Англіі і помнік прамысловай рэвалюцыі XVIII стагоддзя. Прадстаўляе сабою багатую на мінералы даліну ракі Северн ад аднайменнага маста да паселішча Колбрукдэйл і размешчаны за 50 км на паўднёвы захад ад Бірмінгема.
Высокія Татры
Вадаспады
Найбольш вядомыя вадаспады знаходзяцца на рацэ Сцюдзёны Паток. Самы вялікі, але не самы высокі, вадаспад з польскага боку — Сіклава. Яго вышыня 64-70 м, нахіл каля 35 °.
Флора і фауна
На славацкім і польскім баку ёсць запаведнікі — Татранскія Народныя Паркі, дзе жыве мноства ахоўных відаў раслін і жывёл.
Хёнефас
Хёнефас (Hønefoss) — горад у лене Бускеруд, адміністрацыйны цэнтр камуны Рынгерыке, Нарвегія. Назву атрымаў ад аднайменнага вадаспаду на рацэ Бегна. Хёнефас атрымаў статус горада ў 1852 годзе. Да 1964 года Хёнефас з’яўляўся самастойным муніцыпалітэтам, але затым увайшоў у склад камуны Рынгерыке. У 2002 годзе горад адзначыў 150-годдзе. Аснову эканомікі горада складаюць некалькі фабрык, у тым ліку адна з найбуйнейшых у Еўропе фабрык па выпуску газетнай паперы Norske Skog Follum.
Высокія Татры
Гарады
На тэрыторыі Высокіх Татраў знаходзіцца адзіны горад — Высоке Татры, які з’яўляецца базавым для экскурсій у Высокія Татры.
Айран-Брыдж
Тут сканцэнтраваліся заводы па вытворчасці жалеза, будавалі доменныя печы, фарфоравыя і керамічныя заводы, так як у даліне здабывалі жалезную руду, гліну і вугаль.
Сёння на гэтым месцы ўнікальная музейная тэрыторыя, трапляючы на якую, можна пабываць у віктарыянскай Англіі. Можна пазнаёміцца са старажытнымі завадскімі тэхналогіямі ў дзеючых майстэрнях, можна пагуляць па горадзе, дзе жыццё той эпохі адноўлена ў падрабязнасцях — ад грошай да рэцэпта хлеба, можна пакатацца на дыліжансе, пабываць на кірмашы ці проста пагутарыць з мясцовымі жыхарамі, апранутымі па ўсіх правілах моды 150-гадовай даўніны.
NGC 1249
NGC 1249 (іншыя абазначэнні — ESO 155-6, IRAS03085-5331, PGC 11836) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Гадзіннік.
Асавецкая крэпасць
Газавая атака
Некалькі дзясяткаў напаўжывых рускіх байцоў звярнулі ва ўцёкі часткі 18-га палка ландвера. Атаку падтрымала крэпасная артылерыя. Пазней удзельнікі падзей з нямецкага боку і еўрапейскія журналісты ахрысцілі гэтую контратаку «атакай мерцвякоў».
NGC 1249
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Новы (Уздзенскі раён)
Но́вы (, Новый) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Асавецкая крэпасць
Заканчэнне абароны крэпасці
У канцы красавіка немцы нанеслі чарговы магутны ўдар у Усходняй Прусіі і ў пачатку мая 1915 года прарвалі рускі фронт у раёне Мемель—Лібавы. У маі нямецка-аўстрыйскім войскам, якія засяродзілі праўзыходзячыя сілы ў раёне Горліцэ, удалося прарваць рускі фронт (гл.: Горліцкі прарыў) у Галіцыі. Пасля гэтага, каб пазбегнуць акружэння, пачалося агульнае стратэгічнае адступленне рускай арміі з Галіцыі і Польшчы. Да жніўня 1915 года ў сувязі з зменамі на Заходнім фронце, стратэгічная неабходнасць у абароне крэпасці страціла ўсялякі сэнс. У сувязі з гэтым вярхоўным камандаваннем рускай арміі было прынята рашэнне спыніць абарончыя баі і эвакуіраваць гарнізон крэпасці. 18 жніўня 1915 года пачалася эвакуацыя гарнізона, якая праходзіла без панікі, у адпаведнасці з планамі. Усё, што немагчыма было вывезці, а таксама ацалелыя ўмацаванні былі ўзарваныя сапёрамі. У працэсе адступлення рускія войскі, па магчымасці, арганізоўвалі эвакуацыю мірнага насельніцтва. Вывад войскаў з крэпасці скончыўся 22 жніўня. 25 жніўня нямецкія войскі ўвайшлі ў пустую, разбураную крэпасць.
Стратэгічнае значэнне абароны крэпасці
Рускім абаронцам Асаўца ў Першай сусветнай вайне ўдалося выстаяць практычна ў тых жа ўмовах, у якіх у 1914 годзе даволі хутка палі амаль усе бельгійскія і французскія крэпасці на Заходнім фронце. Прычынай гэтага з’яўляецца добра арганізаваная абарона высунутых пазіцый, больш эфектыўны контрогонь крэпасной артылерыі. Абарона Асаўца сарвала планы нямецкага камандавання на Беластоцкім кірунку па прарыву ў стык двух рускіх армій. Гарнізон крэпасці амаль на год скаваў значныя сілы немцаў.
Крэпасць пасля Першай сусветнай вайны
Пасля Першай сусветнай вайны крэпасць апынулася на тэрыторыі незалежнай Польшчы і ў ёй былі раскватараваны воінскія часці польскай арміі. Падчас Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года крэпасць спачатку занялі войскі вермахта, але затым вывелі іх, і яе занялі савецкія войскі, якія ўвайшлі ў Польшчу з усходу. У крэпасці былі раскватараваныя часці савецкай 10-й арміі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 27 чэрвеня 1941 года крэпасць зноў была занятая войскамі вермахта і выкарыстоўвалася імі, у прыватнасці, як склад боепрыпасаў. 14 жніўня 1944 года тры фарты крэпасці былі занятыя савецкімі войскамі ў выніку Асавецкай аперацыі, але форт № 2 немцы ўтрымлівалі да студзеня 1945 года, калі пачалася Вісла-Одерская аперацыя. У 1953 годзе ў крэпасці быў размешчаны склад боепрыпасаў ВПС Польшчы, польскія ваенныя склады размяшчаюцца ў крэпасці і ў цяперашні час.
У музыцы
Абароне крэпасці прысвечаны песні:
Моджа
Моджа (Moggio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека.
Насельніцтва складае 513 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 38 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 23817. Тэлефонны код — 0341.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Francesco.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Міхаіл Паўлавіч Сакалоўскі
Міхаіл Паўлавіч Сакало́ўскі (Михаил Павлович Соколовский;  — ) — вучоны, хірург, доктар медыцынскіх навук (1922), прафесар (1922).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Ржэве. У 1911 годзе скончыў медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. У 1911—1913 гадах працаваў асістэнтам кафедры паталагічнай фізіялогіі Саратаўскага ўніверсітэта, у 1913—1914 гадах асістэнтам хірургічнай клінікі. У час Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў у 1915—1918 гадах на Заходнім фронце — хірург ваенных шпіталяў. У 1918—1922 гадах зноў у Саратаўскім універсітэце на пасадзе асістэнта хірургічнай клінікі. У 1922 годзе прафесар хірургічнай клінікі Смаленскага ўніверсітэта.
З 1922 года М. П. Сакалоўскі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. Арганізатар і дырэктар хірургічнай клінікі медыцынскага факультэта, у 1922—1924 гадах загадчык кафедры агульнай хірургіі, у 1922—1929 гадах кафедры аперацыйнай хірургіі і тапаграфічнай анатоміі. Адначасова ў 1922—1923 гадах дэкан медыцынскага факультэта. У 1923—1936 гадах загадваў кафедрай шпітальнай хірургіі медыцынскага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і Мінскага медыцынскага інстытута і адначасова ў 1926—1927 гадах кафедрай стаматалогіі.
У 1936—1941 гадах М. П. Сакалоўскі ў Варонежскім і Адэскім медыцынскіх інстытутах, загадчык кафедры агульнай хірургіі. У час Вялікай Айчыннай вайны — галоўны хірург-кансультант упраўлення эвакашпіталяў Варонежскай і Ульянаўскай абласцей. У 1945—1968 гадах загадчык кафедры факультэцкай хірургіі Адэскага медыцынскага інстытута (з 1965 года — навуковы кансультант).
Памёр і пахаваны ў Адэсе.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар больш за 100 навуковых прац па пытаннях агульнай і прыватнай хірургіі. Прапанаваў новы спосаб апрацоўкі нерваў пры ампутацыі ніжніх канечнасцей, новыя хірургічныя падыходы пры аперацыйным лячэнні слановасці канечнасцей. Працаваў над праблемамі дыягностыкі і хірургічнага лячэння язвавай хваробы страўніка і дванаццаціперснай кішкі. Распрацаваў метад лячэння вадзянкі галаўнога мозгу, разам з Ю. М. Іргерам прапанаваў методыку дрэнажавання страўнічкаў галаўнога мозгу. Аўтар першага падручніка на беларускай мове па аператыўнай хірургіі для студэнтаў медыцынскіх вышэйшых навучальных устаноў, выдадзенага ў Мінску ў 1932 годзе.
Двойчы абіраўся членам праўлення Усесаюзнага навуковага таварыства хірургаў. Прымаў удзел у арганізацыі і правядзенні Першага з’езду хірургаў Беларусі ў 1929 годзе. Быў старшынёй навуковых таварыстваў хірургаў БССР, Малдаўскай ССР (1930—1936).
Джэймс Конвей
Джэймс Тэры Конвей (James Terry Conway; нар. 26 снежня 1947) — чатырохзоркавы генерал марской пяхоты ЗША ў адстаўцы. Займаў пасаду начальніка аператыўнага кіравання (J-3) аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў, камандуючага 1-й дывізіяй марской пяхоты і 1-га экспедыцыйнага корпуса марской пяхоты ЗША, які прыняў удзел ва ўварванні 2003 года ў Ірак і першай бітве за Фалуджу.
Стогава (Вяземскі раён)
Стогава (Сто́гово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Агнястрэльная рана
Агнястрэльная рана (vulnus sclopetarium) — рана, якая ўзнікае ў выніку ўздзеяння агнястрэльнай зброі (асколак, куля, шрот). Яна значна адрозніваецца ад усіх відаў ран па структуры, характары мясцовых і агульных змен, працяканні працэсаў зажыўлення. Асабліва небяспечныя раны ад і куль са змешчаным цэнтрам цяжару. Пры навылётным агнястрэльным раненні ўтвараюцца ўваходная і выхадная адтуліны, прычым уваходная адтуліна заўсёды меншая за выхадную.
Пры прамым уздзеянні асколка або кулі ўзнікае ранавы канал, у які (асабліва пры асколачных раненнях) трапляюць абрыўкі адзення, зямля, разбураныя тканкі, якія забруджваюць рану і пры значным размажджэранні, скопішчы крыві, пашкоджанні ўнутраных органаў спрыяюць развіццю цяжкіх форм гнойных і іншых ускладненняў.
Вялікая Фатра
У 1971 годзе тэрыторыя Вялікай Фатры была абвешчана запаведнікам, а з 1 красавіка 2002 года з'яўляецца Нацыянальным паркам. На тэрыторыі запаведніка расце каля 1000 відаў рэдкіх раслін, тут самая вялікая цісавая рошча ў Еўропе. Амаль 90 % тэрыторыі пакрыта букам, піхтай, таксама сутракаецца елка.
Значная частка хрыбта складзена з розных мезазойскіх пародаў. Цэнтральная частка складаецца са сланцаў, паўднёвая і паўднёва-заходняя з вапняка і даламіта.
Сёйка
Сёйка, таксама Сейка  — сяло ў Чойскім раёне Рэспублікі Алтай Расіі. Утварае Сейкінскае сельскае паселішча. У 1966—1994 гадах мела статус пасёлка гарадскога тыпу. Найбліжэйшы горад — Горна-Алтайск, найбліжэйшае сяло — Ынырга. Абсалютная вышыня 650 м над узроўнем мора. Размешчана на аднайменнай рацэ, левай прытоку ракі Сарыкокшы. Утворана ў 1907 годзе. Насельніцтва — 1277 чалавек (2021).
IC 4052
IC 4052 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Боярка (Акмолінская вобласць)
Боярка — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Данілаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 32 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114035300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 353 чалавекі (165 мужчын і 188 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 230 чалавекі (114 мужчын і 116 жанчын).
Джабар Расулаў
Джабар (Джабор) Расулаў (тадж. Ҷаббор Расулович Расул:, Худжанд — , ) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, вучоны-аграном, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар. Вядомы як першы сакратар ЦК Кампартыі Таджыкскай ССР (кіраўнік рэспублікі) з 12 красавіка 1961 года па 4 красавіка 1982 года.
Старшыня Савета міністраў Таджыкскай ССР (гэта значыць кіраўнік урада) у 1946—1956 гадах, народны камісар (міністр) замежных спраў Таджыкскай ССР у 1946—1955 гадах, першы намеснік міністра сельскай гаспадаркі СССР у 1955—1958 гадах, пасол СССР у Рэспубліцы Тога як 1960—1961 гадах. Герой Сацыялістычнай Працы, дзевяціразовы кавалер ордэна Леніна, кавалер ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі, кавалер ордэна Айчыннай вайны 2-й ступені, трохразовы кавалер ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга, уладальнік шматлікіх медалёў. Садзейнічаў індустрыялізацыі Таджыкістана, таксама ўзняў сельскую гаспадарку Таджыкістана на новы ўзровень.