cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пітэр Паўль Рубенс
Смерць і спадчына
Паводле тэстамента срэбра і каштоўнасці былі падзелены паміж удавой і яе пяццю дзецьмі і двума сынамі ад першага шлюбу. Калекцыя медалёў і гем, а таксама бібліятэка дасталася старэйшаму сыну Альберту. Партрэты сямейнікаў дасталіся тым, хто для іх пазіраваў. Гардэроб памерлага і іншыя рэчы, улучаючы глобусы, былі прададзены. Пасля продажу сваёй першай калекцыі герцагу Бэкінгему Рубенс паспеў назапасіць новы мастацкі сход, адлюстраваны ў вопісы. У інвентарным спісе ўключаны 314 карцін, не лічачы няскончаных ці амаль скончаных твораў самога Рубенса. Больш за ўсё ў яго калекцыі была пададзена венецыянская школа: творы Тыцыяна, Тынтарэта, Паала Веранезэ, Пальмы і Муцыяна. Далей былі старагаландскі і нямецкі жывапіс, пададзены галоўным чынам партрэтамі Яна ван Эйка, Хуга ван дэр Гуса, Дзюрэра, Гольбейна, Квенціна Масейса,, Лукі Лейдэнскага, , А. Мора, і. У калекцыі аказаліся 13 прац Пітэра Брэйгеля Старэйшага — пераважна краявідаў. У спісе мноства прац П’етра Перуджына, Бранзіна, антверпенскіх мастакоў-сучаснікаў і Адрыяна Браўэра. Першы продаж маёмасці Рубенса прынёс 52 тысячы фларынаў, другі — больш за 8 тысяч. Па даручэнні іспанскага караля былі куплены чатыры карціны за 42 тысячы фларынаў. Той жа манарх набыў яшчэ некалькі дзясяткаў карцін за 27 100 фларынаў — сярод іх тры палотны Тыцыяна, два Цінтарэта, тры Веранезэ, адно, чатыры працы Эльсгаймера, адна Муцыяна, пяць копій з палотнаў Тыцыяна і трынаццаць палотнаў Рубенса. Пры гэтым за копіі Рубенса была прызначана цана ўтройчы вышэй, чым за арыгіналы Тыцыяна. Каля паўсотні карцін пайшлі з малатка паасобку за досыць высокую цану, так, краявід з замкам Стэен купіў за 1200 фларынаў старэйшы сын мастака Альберт. Вялікі дом на Ваперы з майстэрскай прадаць не ўдалося з-за празмернага кошту, таму Алена Фоўрмен жыла там да другога замужжа. Маёнтак Стэен быў ацэнены ў 100 тысяч фларынаў, палова яго была адпісана ўдаве, другая палова — дзецям.
Спадчына і ацэнкі
Працы Рубенса безумоўна прымаліся як свецкімі, гэтак і царкоўнымі заказчыкамі, і ён практычна не падвяргаўся крытыцы пры жыцці. Аднак у другой палове XVII стагоддзя ў Францыі, дзе ён упершыню сутыкнуўся з непрыманнем, пачалося супрацьстаянне «рубенсістаў» і «пусэністаў». У спрэчках крытыкаў, якія належалі да абодвух лагераў, на першае месца выносіліся вымогі, што падаюцца да лініі і колеру. Падобна акадэмістам і імпрэсіяністам XIX стагоддзя, яны супрацьстаўлялі лінію і малюнак колеру. Апроч таго, «рубенсісты» жадалі адлюстроўваць натуру, тады як «пусэністы» імкнуліся падначаліць яе абстрактнаму ідэалу. У гэтым дачыненні Рубенс атрымаў ухвалу ў прадстаўнікоў рамантызму XIX стагоддзя. Розныя аспекты творчасці Рубенса прыцягвалі самых розных мастакоў. Прамым «спадчыннікам» пастаральнай лініі ў яго мастацтве стаў Антуан Вато, народжаны праз 44 гады пасля скону Рубенса. Пра падоранае яму невялікае палатно Рубенса ён пісаў, што ўсталяваў яго ў сваёй майстэрні нібы «ля свяцілішча для глыбокай пашаны». Стваральнік жанру рамантычнага краявіду Джошуа Рэйналдс прафесійна вывучаў творчасць Рубенса падчас свайго вандравання па Нідэрландах. Рэйналдс лічыў, што Рубенс давёў да дасканаласці тэхнічны, рамесны бок мастацкай творчасці. «Адрозненне Рубенса ад любога іншага мастака, які жыў да яго, мацней усяго адчуваецца ў колеры. Эфект, які робіцца на гледача яго карцінамі, цалкам можна прыраўнаць да бярэмяў колераў… у той жа час яму атрымалася ўнікнуць эфекту задзірліва-яркіх тонаў, чаго цалкам слушна можна чакаць ад такога буянства фарбаў…».
Вельмі цаніў Рубенса Эжэн Дэлакруа, які знаходзіў у майстра ўменне перадаваць найвышэйшы напал эмоцый. У дзённіку Дэлакруа Рубенс — «Гамер жывапісу» — згадваецца 169 разоў. Галоўны ідэйны праціўнік Дэлакруа — мэтр французскага акадэмізму Жан-Агюст Энгр — у кампазіцыю сваёй праграмнай карціны «Апафеоз Гамера» адмовіўся ўключыць Рубенса, абазваўшы яго «мясніком». У пакаленні імпрэсіяністаў з Рубенсам параўноўвалі Рэнуара, які таксама ўважліва вывучаў яго тэхніку. Зрэшты, В. М. Лазараў у прадмове да рускага выдання лістоў Рубенса заяўляў: «Ні Вато, ні Бушэ, ні Рэнуар не здолелі даць больш за дасканалыя ўзоры жывапісу. …Яны заўсёды саступаюць Рубенсу ў дачыненні стыхійнай пачуццёвасці і здаровай эротыкі. У параўнанні з Рубенсам, Вато здаецца хваравітым меланхолікам, Бушэ — халодным распуснікам, Рэнуар — вытанчаным юрлівым».
Вінцэнт ван Гог выяўляў у дачыненні Рубенса асаблівую думку. Ён лічыў рэлігійныя карціны мастака залішне тэатральнымі, але захапляўся яго здольнасцю выяўляць настрой з дапамогай фарбаў, а таксама яго ўменнем хутка і ўпэўнена маляваць. Гэта супала з навуковым даследаваннем творчасці Рубенса, пачатым невялікай манаграфіяй мастака-арыенталіста. Фрамантэн лічыў, што Рубенса «усхваляюць, але не глядзяць». Далей супрацоўнікі брусельскага музея Плантэна-Марэцюса Макс Раозес і Ш. Руэлен апублікавалі практычна ўсе захаваныя дакументы, злучаныя з Рубенсам, усё яго ліставанне, нататнікі і літаратурныя доследы. Аднак у перыяд панавання авангарда крытыкі адкрыта нападалі на спадчыну Рубенса, і нават з нагоды яго краявідаў даслоўна выказаўся: «Гэта ўсяго толькі жывапіс». Шчыра негатыўна да спадчыны мастака ставіўся Пабла Пікаса, які ў адным з інтэрв’ю паведаміў, што гэта «талент, але талент бескарысны, бо ўжыты ў зло».
Вяртанне цікавасці да барока пасля 1950-х гадоў ажывіла цікавасць да Рубенса, у тым ліку і на рынку мастацтва. На лонданскім аўкцыёне карціна Рубенса «Збіццё немаўлят» у 2002 годзе была прададзена за 75 мільёнаў еўра, а «Лот з яго дочкамі» — за 52 мільёны еўра ў 2016 годзе, што робіць яго адным з найдаражэйшых старых майстроў. Высокія цэны тлумачацца і тым, што некаторая колькасць палотнаў Рубенса даступная для перапродажу, у адрозненне ад яго малодшых сучаснікаў Рэмбранта ці Веласкеса, чые карціны знаходзяцца ў дзяржаўных музеях.
У гонар Рубенса названы астэроід галоўнага пояса, адкрыты ў абсерваторыі ў 1994 годзе, і кратар дыяметрам 158 км на Меркурыі.
Уладзіслаў Дарагастайскі
Уладзіслаў Дарагастайскі (Władysław Dorohostajski; 1611 — май 1638) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Дарагастайскіх. Сын Крыштофа Мікалая.
Намыслаў (гміна)
Намы́слаў (Namysłów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Намыслоўскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Намыславе. Плошча гміны складае 289,95 км². Станам на 2004 год у гміне Намыслаў пражывалі 26 336 чалавек, шчыльнасць — 90,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 33 салецтвы.
Браніслаўскі сельсавет
Бранісла́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Браніслаў (з 16 чэрвеня 2004 года — вёска Града).
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жыткавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жыткавіцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Жыткавіцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 24 жніўня 1989 года ў склад Людзяневіцкага сельсавета перададзена вёска Лагвошчы. 26 верасня 2006 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Людзяневіцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: вёскі Браніслаў, Вільча, Града, Загацце і Князь-Бор.
Расічка лінейная
Расічка лінейная, Расічка звычайная (Digitaria ischaemum) — від травяністых раслін сямейства.
Апісанне
Аднагадовая расліна вышынёй 5-50 см ад гарызантальнага да ўзыходзячага росту. Ляжачыя сцеблы не ўтвараюць ў вузлах каранёў. Кароткія, 2-5 мм шырынёй, светла-зялёнае лісце даўжынёй 2-10 см, Язычок 1-2 мм даўжынёй. Каласкі даўжынёй 2-2,5 мм, яйкападобныя. Светла-карычневага колеру, з двух бакоў звужаныя плады 1,5-3 мм даўжынёй і 1,5 мм шырынёй.
Распаўсюджанне
Вобласць распаўсюджання ад Паўднёва-Усходняй і Паўднёвай Еўропы да Японіі. Натуралізаваны: Аўстралія, Бутан, Канада, Мексіка, ЗША, Пуэрта-Рыка, Чылі. Расце на свежых, багатых пажыўнымі рэчывамі, звычайна вапнава-бедных, умерана вільготных кіслых глебах.
Ва Украіне расце на пясках, каля дарог, па берагах вадаёмаў, у населеных пунктах, як пасляўборачнае пустазелле на палях і агародах — у лясных раёнах лесастэпу і паўночна-ўсходняй частцы стэпу, даволі часта; па Дняпры спускаецца да яго вусця.
Святавольскі сельсавет
Святаво́льскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Святая Воля.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Целяханскага раёна Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Івацэвіцкага раёна, з 25 снежня 1962 года — Бярозаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — Івацэвіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 5 населеных пунктаў. 9 жніўня 2022 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Аброўскага (аграгарадок Аброва) і Амяльнянскага (5 населеных пунктаў: аграгарадок Амяльная, вёскі Глінная, Гошча, Каранная і Коланск) сельсаветаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1433 чалавекі, з іх 97,0 % — беларусы.
Іншае
Колькасць двароў — 622, колькасць жыхароў — 1360.
Старшыня — Шчурко Анатоль Пятровіч.
Кіраўнік спраў — Сагановіч Валянціна Віктараўна.
IC 1903-1
IC 1903-1 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лідзія Іванаўна Мацкевіч
Лідзія Іванаўна Мацкевіч (нар. года ў в. Вількішкі Вільнюскага р-на Літвы) — беларускі навуковец, педагог, кандыдат эканамічных навук, дацэнт.
Біяграфічныя звесткі
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі ў 1971 годзе. У 1977 годзе таксама скончыла аспірантуру Беларускага навукова-даследчага інстытуту эканомікі і арганізацыі сельскай гаспадаркі ў Мінску.
Дысертацыю на саісканне навуковай ступені кандыдата эканамічных навук па спецыяльнасці «Эканоміка, арганізацыя кіравання і планавання народнай гаспадаркі (сельская гаспадарка)» абараніла ў 1982 годзе ў Навукова-даследчым інстытуце эканомікі, працы і кіравання ў сельскай гаспадарцы ў Маскве. Тэма дысертацыі: «Рацыянальная арганізацыя вытворчасці свініны на прамысловай аснове ў Беларускай ССР».
У 1988 годзе Вышэйшая атэстацыйная камісія пры Савеце Міністраў СССР прысвоіла ёй навуковае званне старшага навуковага супрацоўніка па спецыяльнасці «Эканоміка, арганізацыя кіравання і планавання народнай гаспадаркі (сельская гаспадарка)». У 2010 годзе Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь прысвоіў ёй навуковае званне дацэнта па спецыяльнасці «Эканоміка».
У 1977 годзе пачала працаваць у Беларускім навукова-даследчым інстытуце эканомікі і арганізацыі сельскай гаспадаркі ў Мінску — спачатку на пасадзе малодшага навуковага супрацоўніка, затым — старшага навуковага супрацоўніка. У 1989 годзе была прызначана на пасаду загадчыка аддзела эканомікі, арганізацыі і кіравання Беларускага навукова-даследчага інстытуту ільна. З 1991 года пачала працаваць у Беларускім дзяржаўным аграрным тэхнічным універсітэце: спачатку дацэнтам кафедры эканомікі і арганізацыі прадпрыемстваў АПК, затым — загадчыкам гэтай кафедры, пасля — прарэктарам па эканамічнай рабоце. У 1998 годзе была прызначана на пасаду начальніка аддзела аналіза, прагноза, удасканалення механізму гаспадарання Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. У 2001 годзе пачала працаваць намеснікам начальніка — начальнікам аддзела фінансаў, цэнавога рэгулявання і інвестыцый Галоўнага ўпраўлення эканомікі канцэрна «Белдзяржхарчпрам». У 2003 годзе пачала працаваць на пасадзе дацэнта ў Прыватным інстытуце кіравання і прадпрымальніцтва ў Мінску. З 2006 года працуе ў Інстытуце прадпрымальніцкай дзейнасці на пасадах дацэнта кафедры маркетынга і менеджмента, кафедры эканомікі і кіравання.
Навуковая дзейнасць
Даследуе пытанні інавацыйнай дзейнасці як ключавога фактару эканамічнага развіцця краіны, пытанні эфектыўнасці знешнеэканамічнай дзейнасці, ацэнкі эканамічнага эфекту і тэндэнцый у змяненні паказчыкаў, якія характарызуюць эканамічнае развіццё малога і сярэдняга бізнесу, асаблівасці інавацыйнай дзейнасці прадпрыемстваў, сістэму ацэнкі выніковасці і дэтэрмінанты аптымізацыі кантрольна-нагляднай дзейнасці і інш.
Крэпасць Тмогві
Тмогві (груз. თმოგვის ციხე) — грузінская крэпасць IX ст. на тэрыторыі краю Самцхэ-Джавахеты. Знаходзіцца на левым беразе ракі Кура, на тэрыторыі Аспіндзскага муніцыпалітэта, побач з аднайменнай вёскай Тмогві. Уваходзіць у Спіс нерухомых помнікаў нацыянальнага значэння Грузіі.
Размяшчэнне
Крэпасць размешчана на трох пагорках, акружаных сцяной (даўжыня - 150 м і шырыня 3 м). На кожным узгорку пабудаваныя некалькі вежаў. Акрамя таго, паблізу крэпасці знаходзіцца курганнае поле, якое датуецца III-II тысячагоддзямі да н. э.
Гісторыя
Па версіі Самвела Карапецяна, слова «Тмогві» паходзіць ад грузінскага слова могві (მოგვი), што азначае «паганскі святар» ці «чараўнік».
Упершыню крэпасць згадваецца ў грузінскіх хроніках у 914 годзе, калі эмір Юсуф ібн-Абу-с-Садж атачыў Тмогві, але адступіў без спробы захопу. Да пачатку XI стагоддзя крэпасць перайшла пад кантроль Грузінскага царства.
Другі раз крэпасць згадваецца ў апісанні праўлення цара Баграт III. Цар трымаў у прыгоннай вязніцы валадароў суседняга княства Кларджеты, Сумбата III і яго брата Гургена.
З 1073 года права валодання крэпасцю было перададзена ад Баграціёні да князёў Куабулідзэ. У наступных стагоддзях крэпасць належала знакамітым княжацкім родам Торэлі, Тмогвелі, Шалікашвілі і Джакелі.
У 1088 крэпасць абрынулася з-за моцнага землятрусу, што прывяло да смерці тагачаснага ўладальніка Кахабера.
У 1191 каралева Тамара Вялікая падарыла крэпасць роду Саргіс-Мхаргрдзэлі, якія кіравалі там наступнае стагоддзе. З гэтага роду паходзіў знакаміты сярэднявечны грузінскі паэт, пісьменнік і філосаф Саргіс Тмогвелі. Горад быў перабудаваны і развіваўся, пакуль зноў не быў разбураны праз землятрус у 1283 годзе.
Потым горад зноў быў разбураны землятрусам у 1319 годзе, адбудаваны падчас праўлення Мурвана Катхаідзэ.
Апошнімі ўладальнікамі крэпасці быў род Шалікашвілі. У 1578 годзе крэпасць захапіла Асманская імперыя. Пасля руска-турэцкай вайны ў 1829 гадзе крэпасць перайшла ва ўласнасць Расійскай імперыі ў рамках Адрыянапольскай дамовы.
Сабалёўка (прыпыначны пункт)
Сабалё́ўка (, Соболевка)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,4 км на захад ад вёскі Баркалабава; на лініі Магілёў I — Жлобін, паміж станцыяй Барсукі і прыпыначным пунктам Баркалабава.
Дрэвагубца круглалісты
Дрэвагубца круглалісты, Чырвонапузырнік круглалісты (Celastrus orbiculatus) — від дравяністых ліян з роду Дрэвагубца (Чырвонапузырнік) сямейства Брызглінавыя. Расліна распаўсюджана на Далёкім Усходзе.
Арэал і экалогія
У Расіі ў натуральным асяроддзі сустракаецца на Сахаліне і ў Прыморскім краі, а таксама ў Японіі і КНДР.
Распаўсюджаны ў вузкай паласе марскога ўзбярэжжа на пясчана-галечнікавых адкладах, на скалах і камяністых схілах. Па-за берагавой паласой дрэвагубца круглалісты сустракаецца толькі па далінах рэк.
Сенькава (Дзямідаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Хацкель Майсеевіч Дунец
Хацкель Майсеевіч Дунец (студзень, Слонім Гродзенскай губ., цяпер Гродзенская вобласць — , Мінск, НКУС) — крытык, публіцыст.
Біяграфія
Атрымаў сярэднюю педагагічную адукацыю. У 1918—1919 працаваў загадчыкам сталовай. З 1920 у РКП(б); на партыйнай рабоце ў Віцебску. З 1926 жыў у Мінску. Публікаваўся з 1927. Быў намеснікам рэдактара яўрэйскай газеты «Акцябэр» («Октобэр»), рэдактарам газеты «Літаратура і мастацтва»; адным з кіраўнікоў яўрэйскай секцыі СП БССР. У 1930 — лютым 1935 — намеснік наркама асветы БССР, затым — культработнік на заводзе імя Кірава. Сябра СП БССР (з 1934).
У сярэдзіне 1930-х г. абвінавачваўся ў трацкізме. У 1935 выключаны з партыі і зняты з усіх адказных пасад. Працаваў культработнікам на заводзе імя Кірава. Арыштаваны 8.6.1936; 27.8.1936 прыгавораны пазасудовымі органамі на 5 гадоў выпраўленча-працоўных лагераў; накіраваны ва Ухт-Пячорскі лагер. Зноў арыштаваны ў красавіку 1937, дастаўлены ў Мінск і Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР ад 28.10.1937 г. асуджаны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 29.10.1937 у Мінску. Рэабілітаваны па справе 1936 г. — 24.01.1967 г. Судовай калегіяй Вярхоўнага суда БССР, 1937 г. — 02.02.1967 г. Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР.
Навуковая дзейнасць
Дэбютаваў артыкулам у 1927 у часопісе «Штэрн» («Зорка»). Пісаў на ідыш. Разглядаючы яўрэйскую літаратуру, выказваўся і пра творчасць беларускіх пісьменнікаў. Асобнымі выданнямі выйшлі публіцыстычныя і літаратурна-крытычныя працы «Аб масавай рабоце на яўрэйскай мове» (1929), «Дасягненні нацыянальнай палітыкі ў БССР» (1930), «Тэорыя паэзіі Літвакова» (1931), «У змаганні» (1931), «За Магнітабуд літаратуры» (1932), «Пра пісьменнікаў і творы» (1933), «На літаратурныя тэмы» (1934).
Гута (Талачынскі раён)
Гу́та (, Гута) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слаўнаўскага сельсавета.
Рычоўскі сельсавет
Рычо́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Беларусі, у складзе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Рычоў.
Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Тураўскага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Тураўскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Тураўскім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. Пасля скасавання Тураўскага раёна 17 красавіка 1962 года ўвайшоў у склад Жыткавіцкага раёна. Станам на 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 7 населеных пунктаў.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1721 чалавек, з іх 97,7 % — беларусы.
Эдвард Іосіфавіч Рудкоўскі
Эдвард Іосіфавіч Рудкоўскі (нар., в. Мягуны, Пастаўскі раён) — беларускі навуковец, дацэнт, кандыдат філасофскіх навук.
Падрэцкі сельсавет
Падрэ́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Стаўпішча.
Эдвард Іосіфавіч Рудкоўскі
Біяграфія
У 1970 годзе скончыў філасофскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава. 1970—1974 гадах — асістэнт, старэйшы выкладчык кафедры філасофіі і навуковага камунізму Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. У 1977 годзе скончыў аспірантуру Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта імя У. І. Леніна.
1977—1981 гадах — дацэнт кафедры філасофіі Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 1981—1986 гадах — прарэктар па завочным навучанні Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 1986—1990 гадах — прарэктар па навуковай рабоце Віцебскага педагагічнага інстытута імя С. М. Кірава. 1991—2012 гг. — загадчык кафедры сацыяльна-гуманітарных навук Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. З 2012 года — дацэнт кафедры сацыяльна-гуманітарных навук Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава.
Навуковая дзейнасць
Мае больш за 100 друкаваных работ навуковага і навукова-метадычнага характару. Сярод іх: «Свабода і адказнасць асобы», навуковыя дапаможнікі «Паліталогія», «Сацыяльная філасофія» і інш.
Ордэн Святога Георгія
Імператарскі Ваенны ордэн Святога Вялікамучаніка і Пераможца Георгія (Ордэн Святога Георгія) — вышэйшая ваенная ўзнагарода Расійскай імперыі. У пашыраным сэнсе — усёахопны комплекс адрозненняў афіцэраў, ніжніх чыноў і вайсковых падраздзяленняў.
Заснаваны імператрыцай Кацярынай II 7 снежня у гонар Святога Георгія для адрознення афіцэраў за заслугі на поле бою. Меў чатыры ступені адрознення. Ордэнам узнагароджана больш за 10 тысяч чалавек, першай, вышэйшай ступенню ордэна — усяго 23 чалавека, з іх толькі чацвёра сталі кавалерамі ўсіх 4 ступеняў. А таксама 2 ускладання на сябе знакаў ордэна 1-й ступені: імператрыцай Кацярынай II па выпадку заснавання ордэна і імператарам Аляксандрам II па выпадку святкавання 100-летняга юбілею ордэна. Другой ступені ордэна былі ганараваны 125 чалавек.
Падчас Грамадзянскай вайны на Усходнім фронце Рускай арміі і ў Паўночнай арміі ў 1918—1920 гадах практыкавалася ўзнагароджанне ордэнам (за выключэннем вышэйшых 1-й і 2-й ступеняў). На Каўказскім фронце ўзнагароджвалі да сярэдзіны 1918 года.
У савецкай Расіі ордэн быў скасаваны пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года. З 2000 года ордэн Святога Георгія — ваенная ўзнагарода Расійскай Федэрацыі.
Ордэн Святога Георгія вылучаўся сваім статутам сярод іншых расійскіх ордэнаў як узнагарода за асабістую доблесць у баі, і заслугі, за якія афіцэр мог быць ўзнагароджаны, строга рэгламентаваліся статутам ордэна.
Сенькава-Луг
Сенькава-Луг (Сеньково-Луг) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
IC 1903-2
IC 1903-2 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Капрая-Ізола
Капрая-Ізола (Capraia Isola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ліворна.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мікола Кандратаў
Біяграфія
У 1974-78 гг. вучыўся ў Мінскім педагагічным інстытуце на матэматычным факультэце, спецыяльнасць — матэматыка. У 1978-79 гг. выкладаў матэматыку ў ПТВ аўтамабільнага транспарту г. Вілейкі.
У 1979 — 80 гг. служыў у войску. Пасля службы пераехаў у г. Мінск, працаваў праграмістам на Мінскім вытворчым аб’яднанні вылічальнай тэхнікі (працуе да гэтага часу).
З 1994 г. пачаў пісаць вершы на беларускай мове. У 1997—1999 гг. быў слухачом Авестыйскай астралагічнай школы Паўла Глобы. У 2002 г. выдаў першую кнігу вершаў «Возера Рудакова».
З 2002 па 2005 г. вучыўся ў Беларускім Калегіюме на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «Літаратура і мастацтва»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельнік Паэтычнага тэатра «Арт. С», на платформе якога быў аднім з аўтараў і ўдзельнікаў праекта зорна-паэтычных вечарын «12 сузор’яў» (2007—2008 гг.) у Літаратурным музеі Максіма Багдановіча.
Друкаваўся ў часопісах «Дзеяслоў», «Маладосць», «Полымя», «Верасень», «Паміж», газеце «Літаратура і мастацтва» і іншых. Вершы Міколы Кандратава запісваліся і гучалі на канале «Культура» Беларускага радыё, а ў 2008 г. — на Радыё «Свабода» у «Начной чытанцы».
З восені 2009 г. — сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Барсукі (Барысаўскі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Даг Сульстад
Даг Сульстад (Dag Solstad; нар., ) — сучасны нарвежскі пісьменнік, жыве ў Германіі.
Мантурава (Курская вобласць)
Мантурава (Манту́рово) — сяло ў Курскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мантураўскага раёна і Мантураўскага сельсавета. Размешчана на паўднёвым усходзе Курскай вобласці, на паўднёвым захадзе Сярэднярускага ўзвышша. У 1977 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага савета РСФСР быў утвораны Мантураўскі раён. Мантурава стала раённым цэнтрам. У 2008 годзе быў адкрыты Мантураўскі раённы краязнаўчы музей.
Дрэйсена рачная
Дрэйсена рачная (Dreissena polymorpha) — шырока распаўсюджаны від двухстворкавых малюскаў, які жыве ў прэсных і саланаватых водах.
Маюць зялёную або жаўтаватую ракавіну, характэрнай трохвугольнай формы, з малюнкам з папярочных або зігзагападобных карычневых палос. Даўжыня ракавіны дарослага малюска 4—5 см. Дарослыя малюскі сілкуюцца і дыхаюць, прапускаючы ваду праз жабры ў мантыйнай поласці. На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца ў Прыпяці і Нёмане.
Савецкі (прыпыначны пункт)
Саве́цкі (, Советский)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны на паўночна-заходняй ускраіне горада Асіповічы; на лініі Асіповічы I — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Юбілейны і станцыяй Вярэйцы.
Нараў (гміна)
На́раў (Narew) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гайнаўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Нараве. Плошча гміны складае 241,79 км². Станам на 2012 год у гміне Нараў пражывалі 3900 чалавек, шчыльнасць — 16,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 37 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 48 населеных пунктаў.
Юсы
Юсы — агульная назва літар старажытнай кірыліцы (і глаголіцы), якімі пазначалі на пісьме насавыя галосныя славянскіх моў. У большасці сучасных славянскіх моў (акрамя некаторых заходнеславянскіх, сярод якіх польская, і некаторых паўднёваславянскіх гаворак) насавыя галосныя зніклі, ператварыўшыся ў іншыя гукі (пераважна галосныя, аднак у некаторых славянскіх гаворках засведчан вынік ператварэння насавых у складовыя зычныя). Ва ўсходнеславянскіх гаворках насавыя галосныя канчаткова зніклі, хутчэй за ўсё, яшчэ ў дапісьмовы час. На карысць гэтага сведчыць тое, што ў Астраміравым Евангеллі змешваюцца буквы ѫ і оу, ѭ і ю, ѧ і ѩ.
У кірылічнай азбуцы (зрэшты, як і ў глаголіцы) было чатыры юсы:
Малы юс Ѧ
У старажытнарускіх гаворках супаў з [я], які пазначаўся буквай Ꙗ (іа), яшчэ ў дапісьмовыя часы. Гэта праяўлялася ў змешванні літар ѧ і ѩ, а таксама ѧ і Ꙗ.
Ад рукапіснага малога юса Ѧѧ паходзіць сучасная кірылічная буква Яя.
Дзеля спрашчэння чытання старажытных славянскіх помнікаў буквы ѧ і ѩ можна чытаць як я (што адпавядае натуральнаму гістарычнаму ператварэнню насавых галосных пярэдняга раду ва ўсходнеславянскіх мовах, у тым ліку ў беларускай).
Вялікі юс Ѫ
Вялікі юс Ѫ перадаваў на пісьме насавы галосны непярэдняга раду, падобны да [о], вымаўленага ў нос. Адпаведна, ётаваны вялікі юс Ѭ пазначаў нешта падобнае да [ё], вымаўленага ў нос.
У старажытных усходнеславянскіх гаворках у дапісьмовы час гук, пазначаны вялікім юсам Ѫ, перайшоў у гук [у] (адпаведна, гук Ѭ — у [ю]). Таму дзеля спрашчэння буквы Ѫ і Ѭ можна чытаць як у і ю, адпаведна.
Са знікненнем адпаведных гукаў патрэба ў вялікіх юсах адпала, і з цягам часу яны ўжываюцца ва ўсходнеславянскіх пісьмовых помніках ўсё радзей і ўрэшце наогул выходзяць з ужытку, не пакінуўшы слядоў ў сучасных усходнеславянскіх азбуках.
Юнікод
Ѧ – вялікая буква малы юс – U+0466 ѧ – малая буква малы юс – U+0467
Ѩ – вялікая буква ётаваны малы юс – U+0468 ѩ – малая буква ётаваны малы юс – U+0469
Ѫ – вялікая буква вялікі юс – U+0470 ѫ – малая буква вялікі юс – U+0471
IC 1904
IC 1904 — галактыка тыпу SBab у сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Загор’е (Талачынскі раён)
Заго́р'е (, Загорье) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Слаўнаўскага сельсавета.
Мурмашы
Мурмашы́ (Мурмаши́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кольскім раёне Мурманскай вобласці Расіі.
Заснаваны 27 лістапада 1938 года як рабочы пасёлак пры будаўніцтве Ніжнетуломскай ГЭС. У цяперашні час у Мурмашах знаходзіцца міжнародны аэрапорт Мурманск і чыгуначная станцыя.
Геаграфія
Размешчаны за 21 км ад горада Мурманск, на беразе Ніжнетуломскага вадасховішча на рацэ Тулома. Насельніцтва — 13 817 чал. (2017).
У Мурмашах знаходзяцца дзве папраўчыя калоніі, ПК-16 і ПК-18.
Якаўлева
Якаўлева — шматзначны тэрмін.
Скугрова (Дзямідаўскі раён)
Скугрова (Скугрево) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Мікалай Мікалаевіч Платошкін
Мікалай Мікалаевіч Платошкін (Николай Николаевич Платошкин; нар. 19 кастрычніка 1965) — савецкі і расійскі дыпламат, гісторык і палітолаг, грамадскі і палітычны дзеяч.
Якаўлева (Белгародская вобласць)
Якаўлева (Я́ковлево) — пасёлак гарадскога тыпу ў Якаўлеўскім раёне (гарадской акрузе) Белгародскай вобласці Расіі. Размешчаны на аўтамагістралі Масква — Сімферопаль, за 15 км на захад ад чыгуначнай станцыі Сажнае (на лініі Курск — Белгарад), за 30 км на поўнач ад Белгарада. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1959 года. У 1965 годзе пгт Якаўлева ўвайшло ў склад Якаўлеўскага раёна Белгародскай вобласці, раённы цэнтр г. Страіцель.
Мікалай Мікалаевіч Платошкін
Доктар гістарычных навук, дацэнт, загадчык кафедры міжнародных адносін і дыпламатыі Маскоўскага гуманітарнага ўніверсітэта. Аўтар шэрагу прац па гісторыі XX стагоддзя і пераклачык замежных манаграфій, у мінулым — палітычны эксперт на тэлебачанні. Лідар руху «За новы сацыялізм».
Рыкард Нурдрак
Рыкард Нурдрак (Rikard Nordraak;, Хрысціянія - , Берлін) — нарвежскі кампазітар. Стрыечны брат Б’ёрнсцернэ Б’ёрнсана, у суаўтарстве з якім напісаў песню, якая стала пазней дзяржаўным гімнам Нарвегіі. З дзіцячых гадоў праяўляў музычныя здольнасці, у 15- гадовым узросце быў адпраўлены бацькамі ў Капенгаген для вывучэння бізнесу. Першапачаткова ён займаўся ў Капенгагене пад кіраўніцтвам Карла Людвіга Герлаха, а затым адправіўся ў 1859 годзе ў Берлін, дзе правёў амаль усё астатняе жыццё. Тут ён вучыўся ў Тэадора Кулака (фартэпіяна) і Фрыдрыха Кіля (кампазіцыя). У 1863 годзе быў апублікаваны яго першы опус - шэсць песень на вершы Б'ёрнсана; да гэтага ж часу адносіцца і песня «Ja, vi elsker dette landet» (Так, мы любім гэты край), упершыню выкананая 17 мая 1864 года на канцэрце з нагоды 50-годдзя нарвежскай Канстытуцыі; у далейшым гэтая песня стала адным з сімвалаў руху за незалежнасць Нарвегіі, а пасля атрымання незалежнасці - дзяржаўным гімнам. Яшчэ не завяршыўшы навучання, Нурдрак памёр ад туберкулёзу. Яго творчую спадчыну складаюць некалькі дзясяткаў песень, невялікія камерныя п'есы, музыка да некалькіх п'ес Б'ёрнсана.
Бярозкіна
Бярозкіна — прозвішча, тапонім.
Айхал
Айхал (Айхал, Айхал) — пасёлак гарадcкога тыпу ў Мірнінскім улусе (раёне) Рэспублікі Саха (Якуція) Расійскай Федэрацыі. Размешчаны за 60 км на поўдзень ад г. Удачны, ля ракі Сахсалах і за 500 км на поўнач ад г. Мірны.
Заснаваны ў 1961 г. з адкрыццём у 1960 годзе кімберлітавай трубкі «Айхал», з 1962 г. рабочы пасёлак.
Насельніцтва: 5386 (1970), 5440 (1979), 11552 (1989) 15782 (2002), 15208 (2010).
У жніўні 1978 г. на глыбіні 577 м на аб’екце «Каратон-3» (39 км ад пасёлка) быў здзейснены прамысловы ядзерны выбух магутнасьцю 19 клт па заказу Міністэрства геалогіі СССР з мэтай «сейсмічнага зандавання» зямных нетраў. Узнікла радыеактыўная хмара, якая накрыла пасёлак.
Самойлаўка (Саратаўская вобласць)
Самойлаўка (Самойловка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Саратаўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Самойлаўскага раёна. Населены пункт заснаваны ў 1750 годзе. У 1928 годзе Самойлаўка становіцца цэнтрам Самойлаўскага раёна Балашоўскай акругі Ніжне-Волжскага края (з 1936 года — у Саратаўскай вобласці).
Мальдывы
Мальдывы (ދިވެހިރާއްޖެ, Dhivehi Raa’je), афіцыйная назва Мальдыўская Рэспу́бліка (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ )  — дзяржава ў Паўднёвай Азіі, на Мальдыўскіх астравах у паўночна-заходняй частцы Індыйскага акіяна. Размяшчаецца на 26 каралавых атолах. Гэта самая маленкая краіна Азіі і па плошчы (298 км2) і па колькасці насельніцтва (каля 400 тыс. чал. (2018)). Самая "нізкая" і найбольш уразлівая да глабальнага пацяплення дзяржава свету. Сталіца — Мале на аднайменным востраве.
Жыхары Мальдваў — гэта галоўным чынам дывехі. Дзяржаўная рэлігія — іслам.
Краіна, што развіваецца, найбольш высакадаходная дзяржава рэгіёну. Аснову эканомікі па-ранейшаму складаюць рыбалоўства і перапрацоўка рыбы, хуткімі тэмпамі развіваецца турызм.
Мальдывы стаяць ля вытокаў рэгіянальнай арганізацыі СААРК (паўднёваазіяцкае супрацоўніцтва), з'яўляюцца сябрам Руху недалучэння, Ісламскага супрацоўніцтва. Да 2016 уваходзілі ў Садружнасць нацый, аднак выйшлі са складу арганізацыі у знак пратэсту супраць абвінавачванняў ў карупцыі і парушэннях правоў чалавека.
Этымалогія
Існуюць дзве версіі паходжання назвы, паводле якіх у перакладзе з зусім няроднасных моваў тапонім "Мальдывы" азначае прыблізна адно і тое ж:
Геаграфічнае становішча
Мальдывы займаюць мерыдыянальна выцягнуты каралавы архіпелаг Мальдыўскія астравы на вяршынях падводнага хрыбта ў паўночнай частцы Індыйскага акіяна на паўднёвым захадзе ад паўвострава Індастан. Ланцужок з 26 атолаў прасціраецца з поўначы на поўдзень на 960 км ад атола Іхавандзіполу да атола Аду Сіці. Два паралельныя ланцугі атолаў уключаюць каля 1200 дробных каралавых астравоў. Частка іх абкружана бар'ернымі рыфамі.
Прырода
Мальдыўскія астравы сфармаваліся на вяршынях сярэдняй часткі падводнага Чагас-Лакадыўскага хрыбта. Разам з Лакадыўскімі астравамі і архіпелагам Чагас на поўначы і поўдні адпаведна, Мальдывы ўтвараюць агульны экарэгіён. Астравы каралавага паходжання, таму выключна нізінныя і роўныя: сярэдняя вышыня краіны — 1,5 метры над узроўнем мора, найбольшая — усяго 2,4 метры (на атоле Аду). Гэтыя лічбы робяць Мальдывы самай нізкай краінай свету, а таксама найбольш уразлівай да падняцця ўзроўню Сусветнага акіяну (у сувязі з чым у 2009 урад паабяцаў за дзесяцігоддзе ператварыць Мальдывы ў "безвугляродную" краіну, абапіраючыся на сонечную і ветравую энергетыку).
Клімат субэкватарыяльны мусонны. Сярэдняя тэмпература ўвесь год 24-28°С. Ападкаў каля 2500 мм у год, яскрава выражанага сухога сезона няма. Рэк і ручаёў няма. Порысты вапняковы грунт не затрымлівае ваду, таму адзначаецца яе недахоп. Раслінны свет вельмі бедны, на каралавых выспачках растуць гаі какосавых пальмаў, хлебнага дрэва. Жывёльны свет: фруктовыя кажаны, чарапахі; у прыбярэжных водах — чарапахі, малюскі, кітовыя акулы.
Гісторыя
Першымі жыхарамі астравоў былі цёмнаскурыя дравіды. У V-VII стагоддзях Мальдывы паступова засяляюцца арабамі і персамі. У ХII стагоддзі на архіпелаг прыйшоў іслам, што паспрыла кансальдацыі атолаў у Мальдыўскі султанат. Новая дзяржава ўсталявала цесныя сувязі з Індыяй, арабскім светам, Афрыкай. У ХVI стагоддзі ў Індыйскі акіян пацягнуліся партугальскія і галандскія караблі, аднак першыя спробы каланізацыі былі беспаспяховымі і Мальдывы яшчэ доўгі час заставаліся незалежнымі.
Адміністрацыйны падзел
Мальдыўская Рэспубліка – унітарная дзяржава. Падзяляецца на 8 рэгіёнаў, рэгіёны падзяляюцца на 19 атолаў і асаблівыя адміністрацыйныя адзінкі – сталіцу Мале і г. Аду.
Беларуска-мальдыўскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны з Рэспублікай Беларусь усталяваны ў снежні 1993.
Насельніцтва
Афіцыйная мова — дывехі, індаарыйскіх мова, блізкая да сінгальскай, з запазычаннямі з арабскай і англійскай моваў. Пісьменнасць заснавана на араба-персідскай графіцы. Частка насельніцтва валодае арабскай і англійскай мовамі. Рэлігія — іслам, на кожным населеным востраве ёсць мячэць.
Шчыльнасць насельніцтва — 1300 чал/кв.км — адна з найвышэйшых у свеце. Адзіны вялікі горад і порт — Мале.
Эканоміка
Сусветны банк адносіць Мальдывы да эканомік з прыбыткам вышэйшым за сярэдні (upper middle income). Большасці мальдыўцам працу дае акіян: аснову эканомікі дагэтуль складаюць рыбалоўства і перапрацоўка рыбы. Імкліва развіваецца турысцкі сектар (каля 28 % ВУП). Турысты ахвотна набываюць туземныя рамесныя вырабы. Папулярныя і ракушкі кауры.
У сельскай гаспадарцы пераважаюць шматгадовыя пладовыя культуры: какосавая пальма і хлебнае дрэва.
Асноўныя транспартныя сродкі — парусныя і маторныя лодкі. Большая частка перавозак ажыццяўляецца гідрасамалётамі і катэрамі. Кожны востраў можна перасекчы пехатою менш чым за 2 гадзіны.
Вароты Індыі (Мумбаі)
У сувязі з Першай сусветнай вайной працы па ўзвядзенні 26-метровага будынка зацягнуліся і былі скончаныя толькі ў снежні 1924 года. Пасля здабыцця Індыяй незалежнасці праз вароты з Індыі адплылі апошнія брытанскія салдаты, а ў 2003 годзе на паркоўцы побач з брамай адбыўся кровапралітны тэракт.
Кастан’ета-Кардучы
Кастан'ета-Кардучы (Castagneto Carducci) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ліворна.
Насельніцтва складае 8618 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 61 чал./км². Займае плошчу 142 км². Паштовы індэкс — 57022. Тэлефонны код — 0565.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сабор Святога Барталамея і апекі Найсвяцейшай Багародзіцы (Гданьск)
Сабор Святога Барталамея і апекі Найсвяцейшай Багародзіцы (Konkatedra św. Bartłomieja i Opieki Najświętszej Bogurodzicy) — грэка-каталіцкі храм у Старым горадзе Гданьска.
З 1524 года да знішчэння ў 1945 годзе гэта быў лютэранскі храм. Пасля рэканструкцыі храм належаў езуітам да 1990 года. З 31 студзеня 2001 года храм быў конкафедральным (другім па значнасці пасля кафедральнага) саборам Уроцлаўска-Гданьскай епархіі.
Грэка-каталіцкая парафія ў Гданьску існуе з 1957 года. З 2020 года яна належыць да Ольштынска-Гданьскай епархіі.
На плошчы перад саборам усталяваны помнік Святому Уладзіміру, адкрыты ў 2015 годзе.
Кашырская (станцыя метро)
«Кашырская» (Каши́рская) — крос-платформавая станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Замаскварэцкай і будуемай Вялікай Кальцавой лініях.
Слабада (Дзямідаўскі раён)
Слабада (Слобода) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Пётр Міхайлавіч Розынка
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у 1958 годзе ў калгасе «Сцяг Перамогі» рахункаводам трактарнай брыгады. У 1965 годзе скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут.
У 1965—1966 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1966—1969 гадах працаваў выкладчыкам Клімавіцкага ветэрынарнага тэхнікума. У 1969—1974 гадах — старшы ветэрынарны ўрач Пастаўскай ветстанцыі, асістэнт кафедры хірургіі Віцебскага ветэрынарнага інстытута, намеснік начальніка Пастаўскай райветстанцыі, галоўны ветэрынарны ўрач Пастаўскага раёна. У 1974—1983 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі Пастаўскага райвыканкама. 3 сакавіка 1983 года — старшыня калгаса імя Мічурына Пастаўскага раёна.
У 1995—1996 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, з лістапада 1996 года — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, член Пастаяннай камісіі па аграрных пытаннях.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі.
Глушкавічы
Глу́шкавічы (, Глушковичи) — аграгарадок у Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Глушкавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Глушкавічы размешчаны за 50 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Лельчыцы, за 257 км ад Гомеля, за 110 км ад чыгуначнай станцыі Жыткавічы, ля мяжы з Украінай. Аўтамабільная дарога звязвае Глушкавічы з раённым цэнтрам Лельчыцы. Паблізу аграгарадка пралягае Прыкардонная канава.
Каля Глушкавіч на дзённую паверхню выходзяць пратэразойскія пароды. Вядзецца здабыча будаўнічага і абліцовачнага каменю, які прадстаўлены мігматытамі гранітнага і гранітадыярытавага, радзей дыярытавага складаў, а таксама амфібалітамі. Рыхлая ўскрыша прадстаўлена карой выветрывання, кайназойскімі пяскамі і алеўрытамі.
Дзень музычнай крамы
Дзень музычнай крамы (таксама Дзень крамаў грамзапісу, Record Store Day) — міжнароднае свята, якое адзначаецца штогод, як правіла, у трэцюю суботу красавіка з 2008 года, але бываюць і выключэнні: у 2017 годзе свята адзначалася ў чацвёртую суботу, а у 2019 — у другую.
Восава (Маісееўшчынскі сельсавет)
Во́сава (, Осово) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавета.
Любоніцкі сельсавет
Любо́ніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Любонічы.
Нарэўка (гміна)
Нарэ́ўка (Narewka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гайнаўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Нарэўцы. Плошча гміны складае 339,48 км². Станам на 2004 год у гміне Нарэўка пражывалі 4097 чалавек, шчыльнасць — 12,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Любоніцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 2-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Кіраўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Бацэвіцкага сельсавета Клічаўскага раёна перададзена вёска Ігнацоўка. У 1960 годзе ў склад сельсавета з Казуліцкага сельсавета перададзена вёска Кострычы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1257 чалавек, з іх 91,0 % — беларусы, 6,8 % — рускія, 1,4 % — украінцы, 0,4 % — палякі.
Нарэўка (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 60 населеных пунктаў.
Казанка
Казанка — тапонім.
Вычагодскі
Вычагодскі (Вычего́дский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Архангельскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад муніцыпальнага ўтварэння (гарадской акругі) «Котлас». Пасёлак Вычагодскі размешчаны на паўднёвым усходзе Архангельскай вобласці, на левым беразе старыцы ракі Вычагда. Вычагодскі ўзнік у Сольвычагодскім раёне ў 1942 годзе як станцыйна пасёлак, у сувязі з будаўніцтвам чыгункі «Котлас — Варкута». У 1949 годзе быў утвораны рабочы пасёлак Вычагодскі. Адначасова ён быў перададзены ў падпарадкаванне Котласкаму гарсавету.
Юрый Храптовіч
Валодаў маёнткамі Ліпск у Гарадзенскім павеце, Вішневам, Валанавам, Гайцюнішкамі, Даўбуцішкамі, Гедэйшышкамі ў Ашмянскім павеце, Глыбокім, Мацкішкамі і Гарнастаішкамі ў Лідскім павеце, меў камяніцы ў Вільні і Горадні.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Храптовічаў герба «Адрованж», сын і Ганны з Камаеўскіх. Цяжка сказаць, дзе ён вучыўся і як прайшлі яго дзіцячыя гады.
Пачаў кар’еру з вайсковай службы. Пасля заручын з Сюзанай Нонхарт у 1608 годзе адправіўся ў вайсковы паход у Лівонію і служыў у роце Яна Глябовіча. У 1609 годзе ўдзельнічаў ва ўзяцці Парнавы падчас вайны са Швецыяй. У тым жа годзе ў адным з лістоў да Крыштафа Радзівіла Адам Храптовіч пісаў, што пасылае слугу да свайго сына Юрыя ў Лівонію.
З 1615 года Храптовіч заставаўся пад камандаваннем гетмана польнага літоўскага Крыштафа Радзівіла, на чале ўласнай коннай харугвы браў удзел у вайне Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай.
Юрый Храптовіч да 1630 года быў ляснічым аранскім, пералайскім і мерацкім. У 1632 годзе падпісаў абранне Уладзіслава IV Вазы ад Віленскага ваяводства. Альбрэхт Станіслаў Радзівіл у сваіх запісках 1637 года сцвярджаў, што Храптовіч быў пазбаўлены староства і лясніцтва за тое, што бесчалавечна мучыў каралеўскіх падданых. Пра які менавіта каралеўскі маёнтак ідзе гаворка — высветліць цяжка.
У 1639 годзе Юрый быў прызначаны кашталянам смаленскім. Ён быў прызначаны на гэтую пасаду летам, калі прымаў караля пры двары ў Лейпцыгу. У значнай ступені сваім прызначэннем ён быў абавязаны заступніцтву Альбрэхта Станіслава Радзівіла. 29 снежня 1643 года Храптовіч прызначаны жамойцкім кашталянам. З гэтай пасады 12 студзеня 1645 года ён, пасля смерці, стаў ваяводам парнаўскім. У красавіку 1646 года пасля смерці свайго зяця Тамаша Сапегі заняў Новагародскае ваяводства. Гэтай пасадзе Храптовіч быў абавязаны таксама моцнаму і рашучаму заступніцтву Альбрэхта Станіслава Радзівіла, які нават меў з-за гэтага спрэчку з каралём.
Іахім Літавор Храптовіч згадвае, што Юрый, перш чым атрымаць Новагародскае ваяводства, быў ваяводам мсціслаўскім. Гэта недакладная інфармацыя, бо Юрый ніколі не займаў гэтай пасады. Магчыма, гэтая памылка ўзнікла ў сувязі з запісам Каяловіча, які прыпісваў Юрыю Мсціслаўскае ваяводства. Займаючы пасаду новагародскага ваяводы, а значыць, засядаючы ў сенаце, Юрый не выяўляў ніякіх здольнасцей і самастойнай ініцыятывы ў палітычных справах. Ён быў лаяльны да Радзівілаў, якія паставілі яго ў сенат, і добрасумленна праводзіў іх палітыку.
Маёмасць
Юрый Храптовіч атрымаў у спадчыну ад бацькі Адама вялікія маёнткі. Гэта былі, між іншым: Ліпск без Краснаборскай пушчы, якая дасталася яго брату — Яўстафію і ўвесь комплекс маёнткаў у Ашмянскім павеце з Вішневам. Жонка прынесла яму пасаг: Гайцюнішкі і ў Ашмянскім павеце.
Вярнуўшыся з вайны, Юрый заняўся гаспадаркай. Набываў прылеглыя да Вішнева маёнткі. У 1617 годзе ён набыў у Багдана Фурсовіча маёнтак Бярэзіна, а затым сканцэнтраваў прылеглыя да гэтага маёнтка дробныя татарскія зямельныя ўладанні. У 1624 годзе ён набыў у Крыштафа Радзівіла вёску Ганчары за 2000 злотых.
Юрый Храптовіч пабудаваў касцёл у Вішневе. Спачатку ён пабудаваў капліцы (самая старая была пабудавана ў 1626 годзе), а цалкам была завершана ў 1641 годзе. 18 кастрычніка 1675 года Мікалай Слупскі, суфраган віленскі, асвяціў касцёл.
У вішнеўскі маёнтак уваходзіў, між іншым, хутар Падбярэжжа. 13 верасня 1646 года Юрый Храптовіч выдаў падданым гэтай гаспадаркі грамату на вольны ўваход у Вішнеўскую пушчу. Ён дазволіў браць лес для будаўніцтва і дроў; пры ўмове, што чужыя з іх ліку не замахваліся на карыстанне гэтым лесам, а таксама самі не прадавалі лес. Узамен ён запатрабаваў абавязкі ў выглядзе абароны лесу.
У 1630 годзе Юрый аддаў Ліпск у арэнду на 4 гады Юзафу Гратоўскаму і яго жонцы Катажыне Хадкоўскай за 5250 злотых. Маёнтак быў здадзены ў арэнду з усім: сядзібай і пабудовамі, жывёлай, пасевамі, прыгоннымі, мястэчкам Ліпскам, мяшчанамі і арэндамі, вёскамі Бартнікі, Копчаны з возерам, вуллямі на гэтым возеры і ўсімі зборамі. У кантракце апісваліся падрабязныя ўмовы арэнды, сярод якіх былі: палажэнні аб касцёле ў Ліпску: ксёндз, які жыве пры касцёле ў мястэчку, ніколі не выконвае ніякіх абавязкаў па маёнтку, акрамя прадугледжаных сваёй пасадай. Згодна з дагаворам Гратоўскія абавязваліся плаціць святару дзесяціну за год, па 30 коп рознага збожжа і лесу па меры патрэбы. Залогатрымальнікі таксама абавязваліся не высылаць ліпскіх падданых на брычках ні ў Кёнігсберг, ні ў Вільню, не далей як за 12 міль ад Ліпска. Дом у Гродне, які належаў Юрыю Храптовічу, быў аддзелены ад Ліпска для яго выключных патрэб. У 1639 годзе Юрый пацвердзіў касцельныя фундушы ў маёнтку Ліпск.
Юрый Храптовіч быў фундатарам касцёла і кляштара дамініканцаў у у Вільні. Маючы тут палац і від на могілкі, дзе меліся быць пахаваныя бедныя вілянчане, ён з жалем ахвяраваў 4000 злотых і загадаў ксяндзу Камінскаму, прыёру віленскіх дамініканцаў, паставіць на могілках драўляны касцёл. У 1642 годзе быў пабудаваны касцёл у гонар св. Піліпа і Якуба. Тады быў пабудаваны невялікі кляштар, прыёрам якога быў князь Мікалай Даброўскі. Прывілей на парафію даў віленскі біскуп Абрагам Война.