cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Герб Сан-Марына
Гісторыя
На пачатковым варыняце герба на трох гарах веж не было зусім, выяўляліся толькі вяршыні гор, якія дымілі, нагадваючы вулканы. Праз некаторы час на гарах пачалі выяўляць алтары. Быў нават перыяд, калі на гарах выяўляліся чалавечыя голавы. Зрэшты, з часам на іх з'явілася сімвалічная выява трох крэпасцей краіны. Такі выгляд герб мае і ў наш час. Поле геральдычнага шчыта, на якім размешчаны малюнак, спачатку быў пафарбаваны ў белы колер, які ў 1797 годзе быў зменены на блакітны. Сённяшні выгляд герб атрымаў у 1862 годзе.
Каралеўства Германія
Утварэнне каралеўства
Тэрыторыя, падуладная Арнульфу Злому, фактычна зводзілася да Баварыі і наваколляў, а ў 921 годзе Арнульф Злы вымушаны быў прызнаць каралём Генрыха I Птушкалова. Генрых I і яго нашчадкі не выкарыстоўвалі назву «каралеўства Германія». Напрыклад, ужо ў тым жа 921 годзе пры падпісанні Бонскага дагавора Генрых I называўся каралём усходніх франкаў (rex Francorum orientalium).
Германскае каралеўства пры Людальфінгах
Да 921 годзе Генрыху I удалося дамагчыся прызнання свайго каралеўскага статусу ў герцагаў Баварыі і Швабіі. У гэтым жа годзе Генрых заключыў у Боне дагавор з каралём Заходне-Франкскага каралеўства Карлам Дурнаватым, прычым Карл называў яго «сваім сябрам, усходнім каралём», а Генрых яго — «Божай лайскай каралём заходніх франкаў». Нягледзячы на такую прыязнасць, Генрых скарыстаўся ўсобіцамі на Захадзе, каб далучыць Латарынгію да Германіі: клапатлівы і няўрымслівы герцаг Гізельберт быў уціхаміраны і трапіў у палон да Генрыха, які не толькі не пазбавіў яго герцагства, але нават выдаў за яго замуж сваю дачку Гербергу ў 928 годзе. Гэтым быў зроблены важны крок: нямецкія плямёны злучыліся ў адну дзяржаву, якая складала агульнае цэлае, нягледзячы на тое, што насіла характар федэрацыі.
За час свайго кіравання Генрыху ўдалося пашырыць тэрыторыю Германскага каралеўства на ўсход за кошт заваявання тэрыторый, заселеных славянамі. На месцы захопленых тэрыторый ён заснаваў некалькі марак для абароны сваіх уладанняў ад набегаў славян. Таксама Генрыху ўдалося абараніць Германію і ад набегаў венграў і датчан.
Генрых I памёр у 936 годзе. Яго спадчыннікам стаў старэйшы сын ад другога шлюбу — Атон I Вялікі.
У першыя гады свайго кіравання Атону прыйшлося ўціхамірваць паўстанні германскай знаці. У час яго кіравання Германскае каралеўства значна ўмацавалася: былі адбіты набегі венграў (бітва на рацэ Лех у 955 годзе), пачалася актыўная экспансія ў бок славянскіх зямель Паэльб’я і Мекленбурга. Заваяванні суправаджалася энергічнай місіянерскай дзейнасцю ў славянскіх краінах, Венгрыі і Даніі. Царква ператварылася ў галоўную апору каралеўскай улады ў Германіі. Племянныя герцагствы, якія складалі аснову тэрытарыяльнай структуры Усходне-Франкскага каралеўства, пры Атоне I былі падпарадкаваны цэнтральнай улады. Да пачатку 960-х гадоў Атон стаў найбольш магутным кіраўніком сярод усіх дзяржаў-спадчыннікаў імперыі Карла Вялікага і набыў рэпутацыю абаронцы хрысціянскай царквы.
У 951 годзе Атон распачаў паход у Італьянскае каралеўства, нагодай да якога паслужыў захоп маркграфам Берэнгарам II Іўрэйскім маладой удавы караля Італіі Лотара, Адэльгейды. Берэнгар не змог аказаць супраціўленне Атону і нават не здолеў усцерагчы сваю палонніцу, якая знайшла магчымасць уцячы. У Адэльгейды ў Італіі былі свае прыхільнікі і, да таго ж, яна валодала такімі асабістымі добрымі якасцямі, што заўдавелы Атон прапанаваў ёй пабрацца з ім шлюбам. Іх вяселле адбылося ў тым жа годзе ў Павіі. З Берэнгарам Атон зладзіў без асаблівых цяжкасцей, той прыйшоў да яго ў Магдэбург, каб выказаць сваю пакору, і атрымаў у лен ад Атона каралеўства Італія.
Але ў 961 годзе Атон быў вымушаны пачаць другі паход у Італію, паколькі Берэнгар быў не здольны доўга выносіць становішча васала караля Германіі. У Італію Атона заклікаў Ян XII, які сядзеў на папскім прастоле і прыгнятаўся Берэнгарам. Калі Атон прыйшоў з войскам у Італію, магутнасць Берэнгара разляцелася ў прах: сабранае ім войска разбеглася і Атон бесперашкодна падышоў пад сцены Рыма.
Каралеўства Германія ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі
Пачаўшы прэтэндаваць на Італію, Атон I стаў называць сябе ўжо не проста франкскім каралём, а, падобна да Карла Вялікага, «каралём франкскім і ламбардскім» (Rex Francorum et Langobardorum). Стаўшы імператарам, Атон I выкарыстоўваў тытул «імператар рымлян і франкаў» (imperator augustus Romanorum et Francorum). Яго пераемнікі называлі сябе проста рымскімі імператарамі. Такім чынам, Усходне-Франкскае каралеўства перастала існаваць. Тым не менш, многія гісторыкі называюць тэрмінам «каралеўства Германія» нямецкую частку Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Другі раз, ужо не ў летапісе, а ў афіцыйным дакуменце словазлучэнне «каралеўства Германія» (Regnum Teutonicorum) з’явілася ў XI стагоддзі. Яго выкарыстоўвала папская курыя ў час канфлікту Папы Грыгорыя з каралём Генрыхам IV. У XII стагоддзі назва «каралеўства Германія» стала нярэдка згадвацца ў замежных крыніцах, а пачынаючы з Фрыдрыха Барбаросы — і ў германскіх дыпламатычных дакументах.
Афіцыйны тытул «кароль у Германіі» (Rex Germaniae, König in Germanien) упершыню прыняў на сябе ў XVI стагоддзі імператар Максіміліян I, які адмовіўся ад паходаў за Альпы з мэтай атрымання імператарскай годнасці — ён не змог прыбыць у Рым для каранацыі, і Папа Юлій II дазволіў яму карыстацца тытулам «выбранага імператара».
Аляксандр Віктаравіч Кліменка
Аляксандр Віктаравіч Кліменка (Олександр Вікторович Клименко) (, Макееўка, Данецкая вобласць, Украінская ССР, СССР) — украінскі прадпрымальнік, дзяржаўны і палітычны дзеяч. Міністр даходаў і збораў Украіны ў 2012—2014 гадах. Аляксандр Кліменка знаходзіцца ў вышуку спецслужбаў Украіны і хаваецца ад следства ў Расійскай Федэрацыі.
У лютым 2023 года прэзідэнт Украіны У. Зяленскі пазбавіў грамадзянства Украіны Аляксандра Кліменку ў сувязі з тым, што ён меў грамадзянства Расійскай Федэрацыі.
IC 4046
IC 4046 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баязід II
Баязід II ( — ) — султан Асманскай імперыі ў 1481—1512 гадах.
Сын Мехмеда II, захопніка Канстанцінопаля. Стаў султанам пасля смерці бацькі ў 1481. Пад яго кіраўніцтвам Асманская імперыя вяла бесперапынныя войны з Венгрыяй, Венецыяй, Егіптам, Персіяй і Польшчай. Баязіду прыходзілася сапернічаць з братам Семам за сталец, што скончылася загадам атруціць Сема ў Рыме ў 1495. У апошнія гады яго кіраўніцтва ў імперыі пачалі смуты, выкліканыя барацьбой яго сыноў за трон. 25 красавіка 1512 ён быў вымушаны перадаць сталец сыну Селіму, якога падтрымалі янычары. 26 мая 1512 памер у вёсцы Чэкмесе (магчыма, быў атручаны). Пахаваны ў Стамбуле ў мячэці Баязідаў.
Вазнясенка (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1684 чалавекі (816 мужчын і 868 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1377 чалавекі (663 мужчыны і 714 жанчын).
Ключ 46
Ключ 46 山 (піньінь shān) са значэннем «гара» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 31 ключа, якія складаюцца з трох рыс.
Старажытны знак адлюстроўваў гару з трыма вяршынямі. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «гора», «руднік», «куча».
Індуктыўнасць
Статычная індуктыўнасць — каэфіцыент прапарцыйнасці паміж магнітным струменем (ствараным токам вітка пры адсутнасці намагнічвалых асяроддзяў, напрыклад, у паветры) і велічынёй гэтага току:
Пазначаецца звычайна лацінскай літарай L, у сістэме СІ вымяраецца ў Генры.
Індуктыўнасць залежыць ад памераў і канфігурацыі праваднікоў электрычнага ланцуга, ад магнітнай пранікальнасці праваднікоў і навакольнага асяродзя.
Георг Барадаты
У 1488 г. Георг замяшчаў на герцагскім прастоле бацькі, які вёў войны ў Фландрыі і Фрызіі. Вывучаў багаслоўе (добра валодаў латынню), але неўзабаве выйшаў з духоўнага саслоўя і ажаніўся з Барбарай, дачкой польскага караля Казіміра IV.
Пасля смерці бацькі ў 1500 годзе Георгу дасталася герцагства Саксонія. Ён быў заўзятым праціўнікам Рэфармацыі, хоць не з’яўляўся фанатычным каталіком, прызнаваў цёмныя бакі каталіцкага духавенства і імкнуўся выкараніць царкоўныя злоўжыванні. Асабліва яго настроілі супраць вучэння Лютэра сялянская вайна і анабаптысты (перахрышчэнцы). Ён палічыў патрэбным прыняць строгія меры ў адносінах да ерэтычнага вучэння і зрабіў візітацыю цэркваў у сваёй дзяржаве, якой павінен быў падпарадкавацца нават Лейпцыгскі ўніверсітэт. Гэта выклікала з боку Лютэра палеміку, у запалу якой Лютэр называў Георга «саксонскім забойцам, д’ябальскім апосталам і дурным дваранінам». Аднак усе старанні Георга былі марныя, і Рэфармацыя працягвала набываць прыхільнікаў, тым больш, што яго афіцыйны пераемнік, брат Генрых V (сыны Георга памерлі пры яго жыцці), перайшоў у пратэстанцтва, а спроба пазбавіць брата права на прастол не ўдалася.
Быў рыцарам ордэны Залатога руна.
Георг памёр у Дрэздэне, пахаваны побач з жонкай у капэле Мейсенскага кафедральнага сабора. Герцагскі прастол перайшоў да Генрыха «Набожнага» (1473—1541).
Сям’я
Георг з 1496 года быў шлюбе з Барбарай Польскай, дачкой Казіміра IV. У іх было дзесяць дзяцей, але толькі адна дачка перажыла бацьку.
Сястра Георга, Катарына (1468—1524) у 1484 г. выйшла замуж за эрцгерцага Жыгімонта Аўстрыйскага.
Малодшы брат Георга, Фрыдрых (1498—1510) быў вялікім магістрам Тэўтонскага ордэна ў 1498—1510 гг.
Герб Кіпра
Герб Кіпра уяўляе сабой медна-жоўты шчыт, на якім намаляваны голуб, які трымае аліўкавую галіну — добра вядомы сімвал міру, а ўнізе лічба "1960" - год, калі Кіпр атрымаў незалежнасць ад Брытаніі. Медна-жоўты фон азначае вялікія паклады меднай руды (асабліва ў выглядзе халькапірыта, які жоўтага колеру).
Калі Кіпр быў калоніяй Вялікабрытаніі, каланізатары выкарыстоўвалі афіцыйна не зацверджаны герб, які паказвае двух львоў, заснаваны на гербе Англіі
Інтроцца
Інтроцца (Introzzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека.
Насельніцтва складае 137 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 46 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 23835. Тэлефонны код — 0341.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonio abate.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Віталь Юр’евіч Захарчанка
Віталь Юр’евіч Захарчанка (Віталій Юрійович Захарченко) (, Касцянтыніўка, Данецкая вобласць, Украінская ССР, СССР) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Міністр ўнутраных спраў Украіны ў 2011—2014 гадах. Генерал унутранай службы Украіны. З 2014 года знаходзіцца ў вышуку СБУ і пад санкцыямі еўрапейскіх краін і ЗША, і хаваецца ад следства ў Расійскай Федэрацыі.
У лютым 2023 года прэзідэнт Украіны У. Зяленскі пазбавіў грамадзянства Украіны Віталя Захарчанку ў сувязі з тым, што ён меў грамадзянства Расійскай Федэрацыі.
IC 4047
IC 4047 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сцвіга
Сцвіга — рака ў Ровенскай вобласці Украіны і ў Столінскім і Жыткавіцкім раёнах Беларусі, правы прыток Прыпяці.
Назва
Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega.
Гідраграфія
Даўжыня 178 км, у т.л. у межах Беларусі 112 км. Вадазбор 5,3 тыс. км², у т.л. у межах Беларусі 4,3 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 21,6 м³/с. Агульнае падзенне ракі 68,3 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.
Пачынаецца ў Ракітнаўскім раёне Ровенскай вобласці на вышыні 188 м над узроўнем мора, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад в. Пагост Жыткавіцкага раёна. Цячэ ў межах Прыпяцкай нізіны (па Жытомірскім Палессі на Украіне і Прыпяцкім Палессі на Беларусі).
Даліна ў вярхоўі трапецападобная (шырыня 0,5—1 км), ніжэй невыразная, зліваецца з прылеглай мясцовасцю. Пойма двухбаковая, шырыня ў вярхоўі і сярэднім цячэнні 80—200 м, ніжэй 0,6—1,2 км.
Рэчышча свабодна меандруе, моцназвілістае, разгалінаванае, трапляюцца пясчаныя астравы, якія затапляюцца ў разводдзе; у вярхоўі — каналізаванае, шырыня ў ніжнім цячэнні 20—30 м. У сярэднім цячэнні працякае праз возера Гуска.
Асноўныя прытокі
Справа: ручай Плаў, канал Бычок, Глушэц. Злева: Маства.
NGC 1237
NGC 1237 — падвойная зорка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міс Свету 2011
Міс Свету 2011 — 61-ы конкурс прыгажосці Міс Свету, прайшоў 6 лістапада 2011 года ў Лондане (Вялікабрытанія). Чаканы дэбют Кыргызстана не адбыўся: мадэль Назіра Нуржанава была адхілена ад конкурсу.
Пераможцам стала Івіян Саркас з Венесуэлы. Па завяршэнні конкурсу Александрыя Мілс з ЗША каранавала новую пераможцу.
Удзельніцы
На 1 мая 2011 года былі абраны 20 удзельніц:
Гарлачык
Гарлачык (Nymphaea) — род кветкавых раслін сямейства гарлачыкавых.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя бессцябловыя травяністыя расліны з моцным гарызантальным карэнішчам і плаваючым на паверхні вады круглавата-авальным скурыстым лісцем на доўгіх чаранках. Кветкі адзіночныя, двухполыя, рознага колеру (белыя, ружовыя, блакітныя, ліловыя і інш.), дыяметрам да 30 см, на доўгіх кветаножках. Плод — падобная на гарлачык (адсюль назва роду) шматнасенная мясістая зялёная ягада.
Арэал і экалогія
Вядома каля 50 відаў. Пашыраны ўсюды, пераважна ў трапічным і ўмераным паясах. На Беларусі 3 дзікарослыя віды:, і. Растуць у азёрах, вадасховішчах, у рэках з павольнай плынню на глыбіні да 2 м, нярэдка ўтвараюць зараснікі. Вядомы міжвідавыя гібрыды.
Значэнне і выкарыстанне
Харчовыя, кармавыя, дубільныя, лекавыя і дэкаратыўныя расліны. Карэнішча мае крухмал, алкалоід німфеін, дубільныя і іншыя рэчывы.
Ірына Паўлаўна Асмус
Ірына Паўлаўна Асмус (28 красавіка 1941 — 15 сакавіка 1986, Гомель) — савецкая цыркавая артыстка, клоўн, вядомая па ролі Ірыска ў тэлевізійнай перадачы Абвгдэйка.
Біяграфія
Затым яна перайшла ў Тэатр імя В. Ф. Камісаржэўскай, дзе яна гуляла Папялушку, прынцэсу Лізавету з «Прынца і жабрака», Раймонду з «Рамантыкі для дарослых», Джульету і іншыя ролі.
Затым Ірына Асмус вярнулася ў цырк, але ўжо ў якасці клоўна, дзе яна выступала ў сольных нумарах пад сцэнічным псеўданімам Ірыска.
У 1978 годзе Ірыска пачала здымацца ў тэлевізійнай перадачы Абвгдэйка пад тым жа псеўданімам. Менавіта гэтая роля і прынесла артыстцы найбольшую вядомасць у СССР. Але ў 1986 годзе Ірыну Асмус адхілілі ад удзелу ў Абвгдэйка і замянілі яе іншай артысткай.
У сакавіку 1986 года Ірына Асмус выехала з цыркавымі гастролямі ў Гомель. На выступе 15 сакавіка на арэне Гомельскага цырка пры ўздыме на шыйнай пятлі пад купал цырка зламаўся механізм кручэння, што прывяло да падзення з васьміметровай вышыні і трагічнай гібелі артысткі.
Loomio
Loomio (Луміа) — гэта праграмнае забеспячэнне, якое дапамагае ў прыняцці рашэнняў групай. Луміа выкарыстоўвае, якія былі папулярныя падчас руху Захапі Уол-стрыт, але дазваляе групе інтэрпрэтаваць іх як для яе зручней. Карыстальнікі Луміа ініцыююць дыскусіі і высоўваюць прапановы. Падчас дыскусій над прапановамі група атрымлівае адваротную сувязь, адлюстраваную на кругавой дыяграме.
У 2014 годзе дзякуючы краўдфандынгу для распрацоўкі Луміа 1.0 са стварэннем падтрымкі на мабільных тэлефонах і дадання іншых карысных функцый было сабрана 100 000 амерыканскіх долараў.
Сістэма пабудавана групай распрацоўшчыкаў, ядро якой знаходзяцца ў Уэлінгтане, Новая Зеландыя. Луміа пабудавана на прынцыпах свабоднага праграмнага забеспячэння. Распрацоўшчыкі гэтага праекту раскіданы па ўсяму свету.
Гісторыя
Вытокі Луміа ляжаць у сусветным руху Акупай. Пасля гэта сістэма развілася ў праект сацыяльнага прадпрымальніцтва.
Прынцып працы
Луміа пабудавана на канцэпцыі групы. Групы — гэта самая высокаарганізаваная структура ў Луміа. Групы ствараюцца карыстальнікамі сістэмы, складаюцца з іншых карыстальнікаў, якія атрымалі дазвол на ўдзел у групе. Групы могуць быць прыватныя і публічныя. Дазваляецца наладжваць публічнасць і прыватнасць груп згодна патрэб карыстальнікаў.
Члены групы могуць ствараць дыскусіі для абмеркавання розных тэм. Падчас дыскусіі сябры групы могуць пакідаць каментары і ствараць прапановы.
Прапановы чакаюць адваротнай сувязі астатніх удзельнікаў групы. Кожны ўдзельнік можа падтрымаць, не падтрымаць, устрымацца або заблакаваць прапанову. Блакаванне прапановы — гэта найбольш моцная форма нязгоды.
Фінансаванне
Луміа распрацоўваецца па мадэлі свабоднага праграмнага забеспячэння. Як вынік, Луміа фінансуецца праз дагаворы з урадам, бізнесам, таксама залежыць ад ахвяраванняў карыстальнікаў.
Выкарыстанне
Луміа выкарыстоўваецца Уэлінгтанскім Гарадскім Саветам для грамадзянскіх слуханняў.
Луміа атрымала перамогу на MIX Prize Digital Freedom Challenge у красавіку 2014 года.
Рубленая рана
Рубленая рана — рана, якая ўзнікае ад уздзеяння цяжкага вострага прадмета, як сякера, шабля, лапата і інш. Сустракаецца радзей за астатнія віды ран. Акрамя глыбокага пашкоджання і вялікага аб'ёму загінуўшых нежыццяздольных тканак, для гэтай групы раненняў характэрны пашкоджанні шкілета і выкрыццё ўнутраных поласцяў (грудной, брушной, поласці чэрапа і іншых).
Кахоўская ГЭС
Кахо́ўская ГЭС — разбураная гідраэлектрастанцыя на Дняпры на поўдні Украіны. З’яўлялася шостай (ніжняй і апошняй) ступенню каскада гідраэлектрастанцый на рацэ Дняпро. Размешчана за 5 км ад горада Новая Кахоўка Херсонскай вобласці. Утварала Кахоўскае вадасховішча.
Кахоўская ГЭС забяспечвае гадавое рэгуляванне сцёку Дняпра для энергазабеспячэння, арашэння і водазабеспячэння засушлівых раёнаў поўдня Украіны, а таксама суднаходства ад Херсона да Запарожжа.
6 чэрвеня 2023 года ў час баявых дзеянняў Кахоўская ГЭС была падарвана  і разбурана. Таксама ёсць думка, што ГЭС разбурылася праз неадпаведную эксплуатацыю, злачынную халатнасць расійскага боку і атрыманыя раней пашкоджанні. Узровень вады ў Кахоўскім вадасховішчы рэзка ўпаў, былі затоплены тэрыторыі ніжэй па цячэнні Дняпра, што выклікала гуманітарную і экалагічную катастрофу.
Міхаіл Паўлавіч Урончанка
Міхаіл Паўлавіч Урончанка (Михаил Павлович Вронченко) (,, Беларускае ваеннае губернатарства, Расійская імперыя — , , Харкаўская губерня, Расійская імперыя) — расійскі ваенны геадэзіст, географ, перакладчык. Генерал-маёр (1848 г.).
Біяграфія
Скончыў Магілёўскую мужчынскую гімназію (1819 г.), Маскоўскую школу калонаважатых (1822 г.). Вывучаў астраномію ў Дэрпцкім універсітэце (1824—1828 гг.). У 1823—1824 гг. рабіў тапаграфічныя здымкі ў Віленскай губерні. У Вільні пазнаёміўся з А. Міцкевічам. У руска-турэцкую вайну 1828—1829 гг. праводзіў тапаграфічныя здымкі ў Малдаўскім княстве, Валашскім княстве, Балгарыі. У 1837—1841 гг. член камісіі па кіраванні Закаўказскім краем. 3 1843 г. у запасе, працаваў у. У 1848 г. вярнуўся на вайсковую службу ў Галоўны штаб Рускай імператарскай арміі. Да 1854 г. узначальваў трыянгуляцыйныя работы.
Навуковая дзейнасць
Вынікам падарожжа па Малой Азіі стала даследаванне «Агляд Малой Азіі ў сучасным яе стане» (1838—1840 гг.).
Літаратурная дзейнасць
Займаўся перакладамі на рускую мову. Асобнымі выданнямі ў перакладзе Урончанка выйшлі ў Санкт-Пецярбургу паэма Байрана, трагедыя У. Шэкспіра «Гамлет» (абедзве 1828 г.); пераклаў трагедыю ў вершах І. В. Гётэ «Фаўст» (1844 г.).
Калінаўка (Уздзенскі раён)
Калі́наўка (, Калиновка) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Тадэвуш Валянцінавіч Варановіч
Тадэвуш Валянцінавіч Варановіч (нар., в. Мікольцы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці) — беларускі суддзя. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. Кандыдат юрыдычных навук.
Біяграфія
У 1981 годзе закончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2008 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю.
З 1982 года працаваў суддзёй суда Лепельскага раёна і горада Лепеля, суда горада Оршы, Віцебскага абласнога суда, з 1987 года — старшынёй суда Акцябрскага раёна горада Віцебска, суддзёй Віцебскага абласнога суда. У 1995 годзе назначаны старшынёй Віцебскага абласнога суда.
З чэрвеня 2009 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь. З 2017 года з’яўляецца намеснікам старшыні Рэспубліканскага савета суддзяў.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш як 40 навуковых публікацый у галіне канстытуцыйнага і грамадзянскага права, грамадзянскага працэсу і судаўладкавання.
Узнагароды
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Узнагароджаны ордэнам Пашаны (2002).
Чойскі раён
Чойскі раён або аймак (Чо́йский район, Чоя аймак) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Алтай Расійскай Федэрацыі. Размешчаны ў паўночнай частцы Рэспублікі Алтай, у нізкагорнай зоне. Тэрыторыя — 4526 км². Адміністрацыйны цэнтр — сяло Чоя. У раёне 21 населены пункт (Сёйка і інш.) у складзе 7 сельскіх паселішчаў.
Ірваная рана
Ірваная рана (vulnus laceratum) — рана, якая ўтвараецца пры такім уздзеянні механічнага прадмета на мяккія тканкі, якое перавышае іх фізічную здольнасць да расцяжэння. Краі раны маюць няправільную форму, адзначаецца адслойванне або адрыў тканак і разбурэнне тканкавых элементаў на значным участку.
Diseases Database
База гэтых захворванняў (The Diseases Database) — бясплатны сайт, які прадстаўляе інфармацыю аб ўзаемаадносінах паміж захворваннямі, сімптомамі і лекавымі прэпаратамі. Гэта база даных падтрымліваецца невялікай лонданскай кампаніяй Medical Object Oriented Software Enterprises Ltd.
База даных цалкам убудавана ў сістэму UMLS.
Гуманітарны факультэт ПДУ
Гуманітарны факультэт ПДУ — адзін з факультэтаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Мегабіт
Мегабіт — адна з адзінак СІ (шукаем суфікс мега).
Гуманітарны факультэт ПДУ
Гісторыя
Створаны ў 2017 годзе шляхам аб’яднання спартыўна-педагагічнага і гісторыка-філалагічнага факультэтаў.
Мегабіт
Па стандарту (які створаны Міжнароднай электратэхнічнай камісіяй) IEC 60027 ужываецца пазначэнне Mbit(альбо проста Mb).
1 мегабіт = 1000² біт = 106 біт = 1000000 біт.
Акайын (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 460 чалавекі (238 мужчын і 222 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 397 чалавекі (200 мужчын і 197 жанчын).
Аляксандр Рыгоравіч Якіменка
Аляксандр Рыгоравіч Якіменка (Олександр Григорович Якименко) (, Кейла, Хар’юмаа, Эстонская ССР, СССР) — украінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Старшыня Службы бяспекі Украіны ў 2013—2014 гадах. Генерал-маёр (2011).
З 2014 года знаходзіцца ў вышуку СБУ і пад санкцыямі еўрапейскіх краін і ЗША, і хаваецца ад следства ў Расійскай Федэрацыі. Рашэннем Савета нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны ад 26 лютага 2021 года пазбаўлены воінскага звання і дзяржаўнай узнагароды.
У лютым 2023 года прэзідэнт Украіны У. Зяленскі пазбавіў грамадзянства Украіны Аляксандра Якіменку ў сувязі з тым, што ён меў грамадзянства Расійскай Федэрацыі.
Чэмальскі раён
Чэмальскі раён або аймак (Чемальский район, Чамал аймак) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Алтай Расійскай Федэрацыі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Чэмал. Раён размешчаны ў паўночнай частцы Рэспублікі Алтай у горна-стэпавай зоне Паўночнага Алтая ў сістэме малых горных рэк, прытокаў Катуні, ахоплівае часткі хрыбта Іолга і Семінскага хрыбта. У Чэмальскім раёне 19 населеных пунктаў у складзе 7 сельскіх паселішчаў.
Горскі сельсавет (Горацкі раён)
Го́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Горы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Горацкага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Горацкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Каменкаўскага сельсавета. 7 верасня 2000 года ў склад новаўтворанага Ходараўскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Палішына, Першыно і Ходараўка). 13 чэрвеня 2002 года да сельсавета далучана частка скасаванага Горацкага сельсавета (4 населеныя пункты: Вялікае Марозава, Малое Марозава, Мікуліна і Турышчава), а ў склад Ходараўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Акушкі, Альхавец, Аршані, Высоцкія, Гушчына, Каменка, Малькі, Саракапуды і Шаўнева). 20 лістапада 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Ходараўскага сельсавета (10 населеных пунктаў: аграгарадок Каменка, вёскі Акушкі, Альхавец, Аршані, Высоцкія, Гушчына, Малькі, Першыно, Саракапуды і Шаўнева), а ў склад Паршынскага сельсавета перададзена вёска Малое Марозава.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (14 населеных пунктаў) — 1316 чалавек, з іх 94,7 % — беларусы, 4,3 % — рускія.
MedlinePlus
Кантэнт
На сайце MedlinePlus няма рэкламы.
IC 4048
IC 4048 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сяргей Георгіевіч Авакумаў
Сярге́й Гео́ргіевіч Аваку́маў (1 мая 1933  — 21 лістапада 2014, Мінск, Беларусь) — беларускі гандбольны трэнер, майстар спорту СССР (1967), заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь. Заснавальнік беларускага гандболу.
Біяграфія
Скончыў фізкультурны тэхнікум. Навучаўся ў Кіеўскім інстытуце фізкультуры, выступаў за мясцовы СКІФ у чэмпіянаце УССР і СССР. Двухразовы чэмпіён Украіны (1954—1955).
Увесну 1956 года перавёўся ў БССР. Тут паралельна з вучобай у БПІ выкладаў у Інстытуце фізічнай культуры гандбол, якога пакуль у Беларусі не існавала.
Дзякуючы яго намаганням у БССР упершыню ў 1956 годзе з’явіліся гандбольныя каманды (тады яшчэ развіваўся палявы гандбол — 11×11 чалавек). У наступным годзе каманда Авакумава «Буравеснік» заняла ў чэмпіянаце СССР 12-е месца з 15. Быў арганізаваны таксама чэмпіянат БССР, у якім удзельнічалі 20 мужчынскіх і 7 жаночых каманд.
У 1956—1966 — гульнёвы трэнер мужчынскай і трэнер жаночай зборнай БССР. У 1956—1959 — трэнер ім жа створанай жаночай каманды БПІ. 1957—1970 — старшыня Федэрацыі гандболу БССР. 1961—1975 — трэнер жаночай каманды «Эканаміст» («Тэхнолаг»).
У 1959 годзе адабраў найлепшых беларускіх ігракоў у новы клуб «Палітэхнік». У 1974 годзе гэтая каманда была перададзена пад шэфства клуба арміі і атрымала назву «СКА». Яе трэнерам стаў вучань Авакумава Спартак Мірановіч.
8 чэрвеня 2011 года выйшаў на пляцоўку за ветэранаў СКА падчас гандбольнага марафону.
Падрыхтаваў мноства гандбалістаў, 22 майстроў спорту СССР, заслужаных трэнераў СССР (Спартак Мірановіч і Віктар Косінскі) і БССР (А. Брыцко, Д. Рэзнікаў, І. Ценін, А. Залеўскі, Э. Бабровіч, В. Чайнікаў).
Герб Славеніі
Герб Славеніі уяўляе сабой сіні шчыт з чырвонымі бакамі і сімвалічнай выявай гары Трыглаў. Пад Трыглавам намаляваныя дзве хвалістыя лініі, якія азначаюць Адрыятычнае мора і рэкі. Над Трыглавам знаходзіцца трыкутнік з трох залатых шасціканцовых зорак.
Герб адлюстроўваецца на сцягу Славеніі.
Аўтар герба — Марка Пагачнік.
Гісторыя
Выява Трыглава і хвалістых ліній былі і на гербе Сацыялістычнай Рэспублікі Славенія ў складзе Югаславіі.У адрозненне ад герба сучаснай незалежнай Славеніі ён быў апраўлены каласамі пшаніцы і лісцем ліпы, перавязанымі чырвонай стужкай. Зверху знаходзілася чырвоная зорка — сімвал камунізму.
Спасылкі
Сайт прысвечаны гербу Славеніі
Гл. таксама
Гербы былых югаслаўскіх рэспублік
NGC 1243
NGC 1243 — падвойная зорка ў сузор’і Эрыдан.
Мазалаўскі сельсавет (Мсціслаўскі раён)
Вёскі: Бескакова, Быковічы, Зарэчча, Калінаўка, Куркаўшчына, Мазалава, Майскае, Мышкіна, Новае Сяло, Рожава, Сутокі.
Гісторыя
20 жніўня 1924 года ў складзе Мсціслаўскага раёна створаны Клінскі сельсавет.
21 жніўня 1925 года Клінскі сельсавет перайменаваны ў Мазалаўскі.
Лабатамія (фільм)
«Лабатамія» (Лоботомия) — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Юрыя Хашчавацкага, зняты ў 2010 годзе.
Сюжэт
Пра падзеі ў Расіі і Грузіі падчас збройнага канфлікту ў Паўднёвай Асеціі ў жніўні 2008 года.
Колатая рана
Колатая рана - рана, якая ўзнікае пры пашкоджанні мяккіх тканак іголкай, шылам, цвіком, нажом, штыком і іншымі вострымі падоўжанымі прадметамі. Такія раны звычайна глыбокія і сляпыя, з адносна невялікай уваходнай адтулінай, іншы раз з адначасовым пашкоджаннем крывяносных сасудаў і ўнутраных органаў.
Акупацыя Германскага Самоа
Перадгісторыя
7 жніўня 1914 года Брытанскі ўрад праінфармаваў дамініён Новая Зеландыя, што ў інтарэсах Імперыі было б захапіць радыёстанцыю каля Апіі, якую выкарыстала Германская Усходне-Азіяцкая крэйсерская эскадра. Новая Зеландыя прэтэндавала на Германскае Самоа з часоў Седана, і Аляксандр Годлі ў 1913 годзе абмяркоўваў з брытанскімі ваеннымі ўладамі магчымасць яго захопу.
Ход падзей
Атрад колькасцю 1370 чалавек адплыў 15 жніўня. Канвой спыніўся на Фіджы, каб узяць там правадыроў і перакладчыкаў, а таксама дачакацца сустрэчы з лінейным крэйсерам «Аўстралія», крэйсерам «Мэльбурн» і французскім крэйсерам «Манкальм», так як эскартуючыя канвой крэйсеры «Філамел», «Пірамус» і «Псіхе» былі горш, чым маючыяся ў эскадры Шпее браняносныя крэйсеры «Шарнхорст» і «Гнейзенаў». 29 жніўня новазеландскія войскі дэсантаваліся на Апіі. Супраціву не было, і акупацыя была ажыццёўлена мірна. Германскія браняносныя крэйсеры «Шарнхорст» і «Гнейзенаў» з’явіліся ў Апіі 14 верасня, але адышлі без абмену стрэламі.
Кетоўскі раён
Кетоўскі раён (Кетовский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтры Курганскай вобласці ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Кетова.
Геаграфія
Кетоўскі раён па гадзіннікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Каргапольскім, Белазерскім, Варгашынскім, Палавінскім, Прытабольным, Куртамышскім і Юргамыскім раёнамі. Плошча раёна складае 3325,1 км². Акрамя таго раён поўнасцю атачае з усіх бакоў горад Курган.
Гісторыя
Працэс засялення раёна актыўна пачаўся ў 40-я гады XVII стагоддзя. Пасля стварэння Царова Гарадзішча пачалася актыўная дзейнасць расійскіх перасяленцаў, які асвойвалі новыя землі ў гэтым раёне.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2020 год складала 62112 чалавек. Рускія (94 %) фармуюць абсалютную большасць насельніцтва. Другой этнічнай групай з’яўляюцца украінцы (1,5 %).
Стрэлкі (сямейства)
Стрэлкі (Coenagrionidae) — сямейства стракоз з падатраду раўнакрылых. У сямействе налічваюць звыш 1100 відаў.
Апісанне
Гэтыя стракозы дробных памераў. У час адпачынку трымаюць свае крылы складзенымі над целам. Крылы празрыстыя, у фундаменце сцябліністыя. Крылавое вочка роўна па даўжыні адной ячэйцы.
Харчаванне
Німфы і імага палююць на насякомых і іншых беспазваночных.
Размнажэнне
Яйцы адкладваюць у тканкі водных раслін. Развіццё з няпоўным ператварэннем. Лічынкі зеленаватыя, з папярочнымі палосамі. Генерацыя 1—2 гадовая.
Класіфікацыя
Самае вялікае сямейства стракоз, уключае каля 130 родаў з прыкладна 1434 відамі.
Літаратура
Пісаненка А. Д.
Усць-Коксінскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Усць-Кокса.
Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы Рэспублікі Алтай і ўваходзіць у горна-стэпавую зону. Плошча раёна —. На тэрыторыі раёна размешчана 439 азёр. Самыя буйныя — Тайменье, Мультынскія, Кучарлінскае — маюць значную даўжыню (2—5 км) і глыбіню да 30—50 м. На Катунскім хрыбце размешчаны 391 ледавік з агульнай плошчай 245 км².
Брыца
Бры́ца (Echinochloa) — род раслін сямейства.
Іаган Агрыкала
Іага́н Агры́кала (Шнайдэр, таксама Іаган Эйслебен;  —, ) — адзін з самых дзейных і заслужаных па ўвядзенні пратэстанцкай веры багасловаў.
Брыца
Распаўсюджанне
Род налічвае каля 20 (35 ) відаў, пашыраных пераважна ў трапічных і субтрапічных, часткова ва ўмерана цёплых абласцях.
Малая дубовая стужачніца
Малая дубовая стужачніца ці Малая дубовая стужка (Catocala promissa) — від буйных матылёў сямейства.
Іаган Агрыкала
Біяграфія
З 1515 г. жыў у Вітэнбергу, неўзабаве далучыўся да Марціна Лютэра, у 1519 г. суправаджаў яго на лейпцыгскі дыспут і ў 1525 быў адпраўлены ў Франкфурт-на-Майне, каб па жаданні тамтэйшага магістрата ўсталяваць у гэтым горадзе чын пратэстанцкага набажэнства. Па вяртанні адтуль ён быў настаўнікам і прыхадскім святаром у Эйслебене і ў 1536 г. заняў прафесарскую кафедру ў Вітэнбергу, дзе адбывалася распачатая ім яшчэ раней антынамісцкая спрэчка з Лютэрам і Філіпам Меланхтанам. Гэта спрэчка вымусіла яго ў 1536 годзе перасяліцца ў Берлін, дзе брандэнбургскі курфюрст Іаахім II прызначыў яго прыдворным прапаведнікам і генерал-суперінтэндэнтам. Агрыкалу прыпісваюць вядучую ролю пры падрыхтоўцы Аўгсбургскага інтэрыма.
Брыца
Гаспадарчае значэнне
Харчовыя і кармавыя расліны. Некаторыя віды — пустазелле.
Іаган Агрыкала
Біяграфія
Агрыкала памёр у Берліне пасля разнастайнай дзейнасці па распаўсюджванні пратэстанцкага вучэння ў брандэнбургскіх уладаннях. Акрамя шматлікіх багаслоўскіх сачыненняў, ён пакінуў пасля сябе сапраўдны нацыянальны твор «Die gemeinen deutschen Sprichwörter mit ihrer Auslegung», які выйшаў спачатку на ніжненямецкай мове (Магдэбург, 1528), а неўзабаве і на верхненямецкай (Нюрнберг, 1629); пазней ён быў выдадзены пад загалоўкам «Siebenhundert und Fünfzig Deutscher Sprichwörter» (Гагенау, 1534) і некалькі разоў перадрукоўваўся. Па патрыятычным духу, цвёрдай маралі і выразнай мове гэтым зборнікам належыць адно з першых месцаў у шэрагу нямецкіх сачыненняў таго часу.
Малая дубовая стужачніца
Апісанне
Размах крылаў 60—65 мм. Лёт з ліпеня па жнівень у залежнасці ад месцазнаходжання.
Іаган Агрыкала
Біяграфія
Акрамя таго, Агрыкала напісаў некалькі царкоўных спеваў і «Tragedia Johannes Huss» (Вітэнберг, 1538), таксама перавёў у прозе «Andria» Тэрэнцыя (Берлін, 1543).
Іванаўская школа бондарства
Іванаўская школа бондарства — адзіная ў Беларусі і першая ў СНД школа бондарства. Школа была адкрыта ў 2001 годзе ў г. Іванава Брэсцкай вобласці. У 2012 годзе была пераўтворана ў Школу мастацтваў дэкаратыўна-прыкладнай творчасці.
Малая дубовая стужачніца
Апісанне
Вусені харчуюцца на дубах (напрыклад, ) і.
Іванаўская школа бондарства
Бочкі, дзежкі, маслабойкі, каўшы, кухлі і многія іншыя бандарныя вырабы, вырабленыя рукамі іванаўскіх хлопчыкаў і дзяўчынак, экспануюцца на беларускіх і замежных выстаўках.
Узнагароды
Адзначана спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва 2008 г. «За духоўнае адраджэнне» ў намінацыі «Народная творчасць» за значны ўклад у зберажэнне і папулярызацыю старадаўніх народных рамёстваў.
Паўль фон Летаў-Форбек
Паўль Эмі́ль фон Ле́таў-Фо́рбек (Paul Emil von Lettow-Vorbeck; 20 сакавіка 1870, Саарлуі, Рэйнская правінцыя,  — 9 сакавіка 1964, ) — генерал-маёр германскай імперскай арміі, камандуючы нямецкіх войскаў падчас усходнеафрыканскай кампаніі. Цягам чатырох гадоў з сіламі, якія не перавышалі 14 000 чалавек (3000 немцаў і 11 000 афрыканцаў) ён стрымліваў 300-тысячнае войска брытанцаў, бельгійцаў і партугальцаў. Не пазнаўшы ніводнага паражэння на полі бітвы, фон Летаў-Форбек стаў адзіным нямецкім камандуючым у Першай сусветнай вайне, які паспяхова дзейнічаў у імперскіх уладаннях Брытаніі. Ягоныя подзвігі ў гэтай кампаніі былі ахарактарызаваны «як найвялікшая адзінкавая партызанская і найбольш паспяховая апэрацыя ў гісторыі». Крытыкі фон Летаў-Форбека заўважаюць на гэта, што ён заваёўваў адданасць сваіх падначаленых, закрываючы вочы на іхнія рабаўніцтвы і гвалт.
Маладыя гады
Паўль Эміль фон Летаў-Форбек нарадзіўся ў шляхецкай памеранскай сям’і. Навучаўся ў пансіёнах у Берліне, у кадэцкім корпусе ў Патсдаме і Берліне-Ліхтэрфельдэ. У 1890 атрымаў званне лейтэнант у кайзераўскай арміі.
У 1900 годзе ў складзе міжнародных сілаў быў накіраваны ў Кітай на падаўленне паўстання баксёраў. У 1901 годзе вярнуўся і служыў у Генеральным штабе.
У 1904 годзе быў накіраваны ў Германскую Усходнюю Афрыку (цяперашняя Намібія) падчас паўстання намаў і герэраў.
У 1907 годзе атрымаў званне маёра і пераведзены ў штаб 11-й арміі. Ад сакавіка 1909 да студзеня 1913 камандаваў 2-м батальёнам марпехаў у Вільгельсгафене (Ніжняя Саксонія).
У кастрычніку 1913 года атрымаў званне падпалкоўніка і пастаўлены камандзірам каляніяльных войскаў (Schutztruppe) у Германскім Камеруне (цяпер Камерун і часткова Нігерыя). Аднак не паспеў ён прыступіць да камандавання, як атрымаў другое прызначэнне — у Германскую Усходнюю Афрыку (Танганьіка, цяпер Танзанія).
Першая сусветная вайна
План вайны, складзены фон Летаў-Форбекам, быў простым: ведаючы, што Усходняя Афрыка будзе далёка не асноўным фронтам вайны, ён вырашыў проста адцягнуць на сябе як мага большую колькасць брытанскіх войскаў, каб забяспечыць нямецкую перавагу на Заходнім фронце.
На пачатку вайны фон Летаў-Форбек меў у распараджэнні маленькі гарнізон з 2 600 немцаў і 2 472 афрыканцаў з аскары. Праігнараваўшы загады з Берліна і ад губернатара калоніі Гейнрыха Шнэе захоўваць нейтралітэт, у лістападе 1914 ён адбіў дэсантную высадку брытанцаў ля Тангі, пасля чаго вырашыў атакаваць брытанскую чыгунку. Перамогай пад Ясінам ягоныя войскі здабылі неабходнае сучаснае ўзбраенне і абсталяванне, а таксама ўзнялі маральны дух. Аднак фон Летаў-Форбек страціў і вопытных байцоў.
Schutztruppe арганізавала фарміраванне добраахвотных аддзелаў, у выніку іх колькасць павялічылася да 14 000 салдат, большасць з якіх былі добра падрыхтаваныя і дысцыплінаваныя афрыканцы. Вольнае валоданне моваю суахілі дазволіла фон Летаў-Форбеку заваяваць пашану і гонар у чорных вайскоўцаў; ён прызначаў іх на афіцэрскія пасады і «называў і лічыў усіх разам з сабою афрыканцамі». З гэтымі войскамі ён здзяйсняў рэйды ў Брытанскі пратэктарат (пазнейшыя Кенія, Уганда і Радэзія), атакуючы форты, чыгункі і камунікацыі, змушаючы Антанту адцягваць усё большыя сілы з асноўнага тэатру ваенных дзеянняў у Еўропе.
У сакавіку 1916 года брытанскі генерал Ян Смутс з 45-тысячным войскам і падтрымкай бельгійцаў распачаў глабальнае наступленне на Табару. Войска фон Летаў-Форбека, да гэтага часу ўзмоцненае камандай і гарматамі з затанулага ў дэльце ракі Руфіджы нямецкага крэйсера «SMS Königsberg», паспяхова супрацьстаялі, карыстаючыся перавагамі клімату і рэльефу. Брытанцы працягвалі павялічваць свой кантынгент, змушаючы фон Летаў-Форбека саступіць тэрыторыю, аднак той уступаў у супрацьстаянне. Так, у значнай бітве пад Магівай у кастрычніку 1917 года нямецкія войскі страцілі 519 чалавек супраць 2 700 брытанцаў. Пасля таго, як гэтая навіна дасягнула Германіі, фон Летаў-Форбек быў павышаны да генерал-маёра.
Брытанцы, тым не менш, працягнулі наступленне са значнай перавагай у жывой сіле, у той час як Паўль фон Форбек не меў рэзэрваў. Пад націскам ён пачаў адступленне на поўдзень, і 25 лістапада ягоныя войскі перайшлі мяжу з партугальскім Мазамбікам па рацэ Равума. У гэты час Schutztruppe адчувалі недахоп правіянту і ў першы ж дзень атакавалі партугальскі гарнізон у Нэгамана, захапіўшы вялікую колькасць харчоў. Пасля яны перахапілі рачны параход з мэдыкаментамі і амаль год правялі на ім, харчуючыся захопленаю ў брытанцаў і партугальцаў ежай. У ліпені 1918 года, напаўшы на Намакуру, займелі яшчэ і новае ўзбраенне ў колькасці большай, чым маглі ўзяць з сабой.
28 верасня 1918 года фон Летаў-Форбек зноў перайшоў раку Равума, вярнуўшыся ў Нямецкую Усходнюю Афрыку. Усё яшчэ пераследуемы брытанцамі, ён павярнуў на захад у Паўночную Радэзію, пазбягаючы пасткі, падрыхтаванай для яго брытанцамі ў Нямецкай Усходняй Афрыцы. 13 лістапада 1918 года, праз два дні пасля перамір’я, ён захапіў Касаму і прадоўжыў далей на паўднёвы захад, у правінцыю Катанга. 14 лістапада, атрымаўшы паведамленне пра спыненне агню, ён склаў зброю ў месцы, дзе цяпер знаходзіцца Мемарыял фон Летаў-Форбека (тэрыторыя сучаснай Замбіі).
Пасляваенная кар’ера
Вярнуўшыся дадому ў сакавіку 1919 года фон Летаў-Форбек быў сустрэты з вялікай пашанаю. Быў арганізаваны парад ля Брандэнбургскіх варотаў, на якім ён праехаў на чорным кані са строем сваіх 120 афіцэраў у паходных падраных уніформах. Хоць у рэшце рэшт ён здаўся, аднак астаўся адзіным нямецкім камандуючым падчас вайны, што здолеў уварвацца на падкантрольную брытанскую тэрыторыю.
У тым самым годзе фон Летаў-Форбек ажаніўся з Мартаю Ўалрот, з якой яны мелі двух сыноў і двух дачок. Працягнуў вайсковую службу, удзельнічаў у спыненні (без ужывання сілы) паўстання спартакістаў у Гамбургу. Летам 1920 года ўзяў удзел у Капаўскім путчы, пасля чаго быў вымушаны сысці ў адстаўку.
Пасля гэтага працаваў у Брэмэне менеджарам па экспарту-імпарту. З мая 1928 да ліпеня 1930 быў дэпутатам Рэйхстага Веймарскай рэспублікі ад манархісцкай Нямецкай народнай нацыянальнай партыі. Прапанаваў свайму сваяку Гансу-Юргену фон Блюменталю сфармаваць разам са «Стальным шлемам» кааліцыю супраць нацыстаў.
Гітлер спрабаваў перацягнуць фон Летаў-Форбека на свой бок, прапанаваўшы ў 1935 годзе пасаду пасла пры Сент-Джэймскім двары, аднак генерал вельмі холадна і абыякава адмовіўся. Пасля гэтага за фон Летаў-Форбекам было ўсталявана назіранне, зладжаны ператрус у ягонай хаце, аднак надзвычайная папулярнасць генерала ў народзе ўратавала яго ад сур’ёзных наступстваў. У 1938 годзе ён нават быў прызначаны генералам па асаблівых даручэннях, аднак фактычна так і не прыступіў да выканання абавязкаў.
Абодва сыны фон Летаў-Форбека, якія служылі ў Вермахце, загінулі на вайне, а ягоны дом у Брэмене быў зруйнаваны падчас бамбардзіровак. Да гэтай пары ён ужо збяднеў і вымушаны быў карыстацца дапамогаю сваіх брытанскіх сяброў. З пачаткам аднаўлення эканомікі Германіі ягоны дабрабыт палепшыўся, і ў 1953 годзе ён наведаў Усходнюю Афрыку, дзе яго ўсё яшчэ памяталі і шанавалі як аскары, так і брытанскія каланізатары.
Памёр у 1964 годзе ў Гамбургу. На ягонае пахаванне былі спецыяльна дастаўлены два былыя аскары з ягонага падраздзялення, ганаровая варта складалася з афіцэраў Бундэсвера, а прамову сказаў міністар абароны Кай-Уве фон Гасель, які падкрэсліў, што памершы быў непераможны на полі бою. Пахаваны Паўль фон Летаў-Форбек у Прансторфе (Шлезвіг-Гольштэйн).
Аўтар мемуараў «Мае ўспаміны пра Усходнюю Афрыку» (1921) і іншых.
Памяць
У год смерці Форбека заходненямецкі Бундэстаг прыняў рашэнне выплаціць кампенсацыі ўсім выжыўшым аскары. Часовы разліковы пункт быў усталяваны ў Мванзе на возеры Вікторыя. Для атрымання кампенсацыі неабходна было прад’явіць пасведчанне, якое выдаваў Паўль фон Летаў-Форбек у 1918 годзе, аднак з 350 ветэранаў яно захавалася толькі ў некаторых. Астатнія маглі прад’явіць у якасці доказу службы толькі старую ўніформу або яе кавалкі. Тады нямецкі банкір, які прадастаўляў сродкі, прапанаваў кожнаму з заяўнікаў узяць у рукі мяцёлку (замест зброі) і выканаць загады, прамоўленыя па-нямецку. Усе прыбылыя выканалі тэст.
У гонар генерала названыя вуліцы ў Вуперталі, Куксгафене, Мёнхенгладбаху, Гале і Радальфцэлі.
Адзін з відаў дыназаўраў Dryosauridae мае назву Dysalotosaurus lettowvorbecki.
Вальжына Цярэшчанка
Вальжы́на (Во́льга) Цярэ́шчанка — беларуская бард-спявачка.
Біяграфія
Нарадзілася на Гарадзеншчыне, у вёсцы Лушчыкі Воранаўскага раёна. Сям’я пераехала на Гомельшчыну, калі Вользе было шэсць гадоў. Стала жыве ў Гомелі. Каталічка. Скончыла музычнае аддзяленне Гомельскай педвучэльні. У 1980-х спявала ў народным фальклорным гурце Гомельскай педвучэльні «Пралескі». Лаўрэат Першага фестываля аўтарскай песні ў Беларусі. Двойчы брала ўдзел у фестывалі беларускай музыкі ў Польшчы «Басовішча». Настаўніца беларускай мовы і літаратуры ў гімназіі №36 гораду Гомеля імя Івана Паўлавіча Мележа. Скончыла філалагічны факультэт ГДУ імя Францыска Скарыны. Мае двух дзяцей: дачку Святлану і сына Францішка.
Творчасць
Музы́ка «талакоўскага прызыву». Валодае прыгожым моцным голасам, спявае на вершы Сыса, Гаруна, Геніюш, Жылкі ды іншых беларускіх паэтаў.
У 2003 годзе ў Гомелі выйшаў яе альбом «Хтось крануўся крылаў». У альбоме, які ўтрымлівае 35 трэкаў, пераважна песні на вершы забароненых і паўзабароненых у БССР паэтаў (Алесь Гарун, Ларыса Геніюш ды іншыя). На дыск увайшло ці не ўсё самае найлепшае з яе канцэртнага рэпертуара. Апроч песняў на вершы беларускіх паэтаў на альбоме значную частку займаюць народныя калядныя спевы.
Лека
Лека (Lecco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека.
Насельніцтва складае 47319 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 044,6 чал./км². Займае плошчу 45 км². Паштовы індэкс — 23900. Тэлефонны код — 0341.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicolò (santo).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Камсамолец (Уздзенскі раён)
Камсамо́лец (, Комсомолец) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Красны Холм (Смаленская вобласць)
Красны Холм (Красный Холм) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Міхаіл Нікалаеў
Міхаіл Нікалаеў:
Скальпаваная рана
Скальпава́ная рана — рана, якая характарызуецца поўным ці частковым адслойваннем скуры, а на валасістай частцы галавы — амаль усіх мяккіх тканак без значнага іх пашкоджання.
Тастыазек (Акмолінская вобласць)
Тастыазек — аул у Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Вазнясенскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 28 км на поўдзень ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114031500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 561 чалавекі (266 мужчын і 295 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 426 чалавекі (206 мужчын і 220 жанчын).
Нізкія Татры
Нізкія Татры (Nízke Tatry) — горны масіў у цэнтральнай Славакіі, частка Фатранска-Татранскай вобласці. Найвышэйшы пункт — гара Дзюмбер (2043 м). Тэрыторыя Нізкіх Татраў з'яўляецца народным паркам, дзякуючы сваёй унікальнай прыродзе. У шматлікіх месцах, напрыклад, паміж Чэртавіцай і Кралевай Голей тут яшчэ захаваліся некранутыя лясы. Нізкія Татры з'яўляюцца другім па значэнні пасля Высокіх Татраў турыстычным месцам Славакіі. Найбольш сучасныя і наведвальныя турыстычныя цэнтры размешчаны ў гор Хопак і Дзюмбер.
Электрамагнітнае ўзаемадзеянне
Электрамагнітнае ўзаемадзеянне — адно з чатырох фундаментальных узаемадзеянняў. Электрамагнітнае ўзаемадзеянне існуе паміж часціцамі, якія валодаюць электрычным зарадам. З сучаснага пункту гледжання электрамагнітнае ўзаемадзеянне паміж зараджанымі часціцамі ажыццяўляецца не прама, а толькі з дапамогай электрамагнітнага поля.