cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фрыдрых Вільгельм I
Узаемаадносіны са спадчыннікам
Не ў сілах супрацьстаяць бацьку-дэспату, Фрыдрых вырашае ў 1730 годзе бегчы з Прусіі, сам толкам не ведаючы, куды. Уцёкі былі па-дылетанцку задуманы, яшчэ больш па-дылетанцку выкананы і выкрыты раней, чым Фрыдрых паспеў зрабіць дзясятак крокаў ад хлява, дзе тайна перапрануўся ў прыгатаваные для ўцёкаў адзенне. Гнеў бацькі, які сур’езна падазраваў, што за спробай уцёкаў з бацькоўскага дому крыецца змова замежных дзяржаў, быў страшаны. Былі арыштаваны ўсё, хто падазраваўся ў садзейнічанні ўцёкам. Горш усяго прыйшлося юнацкаму сябру прынца Гансу Герману фон Катэ і 16-гадовай патсдамскай дзяўчыне Дорыс Рытэр, да якой юны прынц у той час даволі нявінна заляцаўся. Першы быў прысуджаны да смерці, другую даволі зневажальным чынам агледзелі на прадмет некранутасці, затым у ганебным адзенні правялі па горадзе, дзе перад ратушай, перад бацькоўскім домам, а потым і на кожным вуглу секлі, пасля чаго яна была «навечна» заключана ў працоўны дом. Адтуль яна неўзабаве выйшла, але, паводле апавяданняў, таўро перажытага засталося ў яе на ўсё жыццё. Пакаранне смерцю Германа фон Катэ, якога прысудзілі да абезгалоўвання, адбылося пад вокнамі камеры прынца, зняволенага ў Кюстрынскай крэпасці. Труп знарок доўга не прыбіралі: прынц павінен быў засвоіць дадзены ўрок.
І ён яго засвоіў. Жадаючы выйсці з няволі, ён змяняе тактыку, больш не спрабуе спрачацца з бацькам, піша яму ліслівыя лісты, робіць без пярэчанняў усё, што той патрабуе. Біёграфы Фрыдрыха лічаць час зняволення ў Кюстрыне школай крывадушнасці, умення хаваць свае сапраўдныя думкі і жаданні, якім Фрыдрых у сталым узросце валодаў у дасканаласці. Нягледзячы на ўсе спробы падлашчыцца, кароль доўгі час не давярае спадчынніку, будуе планы змены парадку ўспадкоўвання і толькі пад канец жыцця ён знаходзіць са спадчыннікам не тое каб агульную мову, але, прынамсі, некаторае паразуменне. Парадаксальным чынам Фрыдрых, усё юнацтва якога прайшла пад знакам супрацьстаяння бацьку-дэспату, пасля прыходу ўлады, праводзіць палітыку свайго бацькі, працягнуўшы распачатую тым справу.
Нашчадкі
У шлюбе з Сафіяй Даратэй Гановерскай (1687—1757) нарадзіліся чатырнаццаць дзяцей, з якіх выжылі дзесяць:
Хвароба Фрыдрыха Вільгельма I
Фрыдрых Вільгельм I пакутаваў ад спадчыннага захворвання, які выяўляецца ў парушэннях абмену рэчываў, — парфірыі, якая тады яшчэ не была вывучана. Хвароба ўплывала на караля не толькі фізічна, але і псіхічна. На божай пасцелі Фрыдрых Вільгельм I прызнаў: ''«Я злы чалавек. Я вельмі запальчывы. Агонь разгараецца ў мне ў адно імгненне. Раней, чым я гэта адчую. Але мне адразу становіцца шкада»''. Хвароба адбілася і на тым вобразе, які ён пакінуў у гісторыі. Мерынг называў яго «азіяцкім дэспатам», Вальтэр — «вандалам», Маколей — «псіхічнахворым», сам ён называў сябе «старым чалавечым катам».
Даўнарышкі
Даўна́рышкі (, Довнаришки) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Паразіталогія
Паразіталогія — біялагічная навука пра паразітычныя арганізмы, выкліканыя імі хваробы жывёл, чалавека і раслін, метады і сродкі барацьбы з паразітозамі.
Падзяляецца на агульную, медыцынскую, ветэрынарную, экалагічную і агранамічную.
Асноўныя метады даследавання — мікраскапічны, эксперыментальны і клінічны.
Гісторыя
Зачаткі паразіталогіі ўзніклі ў глыбокай старажытнасці. Сістэмнае вывучэнне паразітаў пачалося ў 18 стагоддзі (К. Ліней, П. С. Палас, К. І. Скрабін і інш.).
Валэйкішкі
Валэ́йкішкі (, Волейкишки) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Валейкішкаўскага сельсавета. Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Назва
Паходзіць ад балцка-літоўскага антрапоніма (імя) /, які ўтвораны ад асновы  і суфікса. Недалёка ад Валэйкішак таксама Валэйкуны і Валэйкавічы, таго ж паходжання. Гэтая ж аснова прысутнічае і ў назве Валойці, якая ад антрапоніма тыпу.
Машкова (Горацкі раён)
Машко́ва (, Мошково) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Шатрова (Верхнядзвінскі раён)
Шатро́ва (, Шатрово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сар’янскага сельсавета.
Рэкатка
Рэ́катка (, Рекотка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Сардыкі
Сарды́кі (, Сардыки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сар’янскага сельсавета.
У 1925—1973 гадах цэнтр Сардыцкага сельсавета.
Мацюты
Мацю́ты (, Матюты) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Жарнэлі
Жарнэ́лі (, Жарнели) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Мацюты
Да 21 лістапада 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Добраўскага сельсавета, да 22 лютага 2001 года — у склад Горацкага сельсавета.
Жарнэлі
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Жвірблі (Астравецкі раён)
Жві́рблі (, Жвирбли) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Робі Кін
Роберт Дэвід "Робі" Кін (Robert David "Robbie" Keane; нар., , Ірландыя) — ірландскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Ірландыі (1998—2016). У цяперашні час працуе трэнерам у нацыянальнай зборнай Ірландыі і англійскім клубе «Мідлсбра».
Альгіз
Альгіз (англ. Algiz) — пятнаццатая руна германскага Старэйшага (першага) футарка. адпаведнасць англійскайZ/X/-R. Назва руны азначае «лось». Найстаражытнейшае значэнне — «абарона», таму што лось лічыўся магутным абярэгам. Руна, як лічылася, можа ствараць энергетычныя каналы вакол сябе.
Прамое значэнне: абарона, шчыт. Абароненая схованка, магчымасць абараняць сябе ці іншых. Адлюстраванне зла, апякун, засцярогі. Сувязь з багамі, усход новага дня, вышэй мэты. Праўдзівасць уласных інстынктаў. Дасягненне поспеху або яго замацавання, выйгранага або набытага.
Супрацьлеглае яму значэнне : прыхаваная пагроза, выкарыстанне вышэйшымі сіламі, страта чароўнага сувязі. Табу, забарона, папярэджанне.
Сахараўка
Са́хараўка (, Сахаровка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Юралава
Юра́лава (, Юралово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сар’янскага сельсавета.
Асвеіца
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Панкратаўка
Панкра́таўка (, Панкратовка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
У 1924—1972 гадах цэнтр Панкратаўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (975001—976000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (975001—976000)
Пратысталогія
Пратысталогія — раздзел біялогіі, якія вывучае аднаклетачныя ядзерныя арганізмы — пратысты. Тэрмін «пратысталогія» часам выкарыстоўваецца як сінонім тэрміна «протазаалогія».
На Беларусі даследванні ў галіне пратысталогіі пачаты ў 1930-я гады В. Л. Якімавым. Пераважнае развіццё атрымалі ветэрынарная і медыцынская пратысталогіі. Даследванні праводзяцца ў Беларускім НДІ эксперыментальнай ветэрынарыі, Віцебскай акадэміі ветэрынарнай медыцыны, БДУ. Значны ўклад зрабілі вучоныя Г. Г. Вінберг, У. Р. Гобзем, В. Ф. Гусеў, М. І. Дылько, П. С. Іванова, С. П. Сузько.
Ігнацова
Ігнацо́ва (, Игнацово) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Стан
Стан (, Стан) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Да 21 лістапада 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Добраўскага сельсавета, да 22 лютага 2001 года — у склад Горацкага сельсавета.
Старынка (Горацкі раён)
Стары́нка (, Старинка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Буды (Верхнядзвінскі раён)
Бу́ды (, Буды) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
У 1927—1962 гадах цэнтр Кісялёўскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Валясы
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Лісненскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Чапаеўскага сельсавета.
Кланішкі
Клані́шкі (, Кланишки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Крыжоўка (вёска, Астравецкі раён)
Крыжо́ўка (, Крыжовка) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Катлоўка
Катло́ўка (, Котловка) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Крыжоўка (хутар)
Крыжо́ўка (, Крыжовка) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Тушкава
Ту́шкава (, Тушково) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Панкратаўскага сельсавета, да 26 сакавіка 1987 года — у склад Паршынскага сельсавета , да 22 лютага 2001 года — у склад Горацкага сельсавета.
Гарадзілавічы (Верхнядзвінскі раён)
Гарадзі́лавічы (, Городиловичи) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Геаграфія
За 1 км на захад ад вёскі знаходзіцца гара Гарадзілаўская (191,8 м) — найвышэйшы пункт Асвейскай грады.
Рэлігія ў Венгрыі
Рэлігія ў Венгрыі. Найбольш распаўсюджаным рэлігійным кірункам у Венгрыі з'яўляецца каталіцтва, каталікамі паводле даных агульнанацыянальнага перапісу 2001 года лічаць сябе 5 558 901 чалавек або 54,5 % агульнага насельніцтва краіны. Большасць венгерскага каталіцкага насельніцтва належыць да лацінскага абрада, да грэкакатолікаў сябе прылічылі 268 935 чалавек (2,6 % насельніцтва).
Другая па распаўсюджанасці рэлігія — пратэстанцтва (галоўным чынам, кальвінізм). Пратэстанты налічваюць 19,5 % насельніцтва краіны. Пратэстанцтва па гістарычных прычынах распаўсюджана на ўсходзе краіны (асабліва ў раёне Дэбрэцэна), дзе з'яўляецца найбольш шматлікай рэлігіяй. Больш за 90 % венгерскіх пратэстантаў — кальвіністы, ёсць таксама лютэране, баптысты і інш.
Сярод рэлігійных меншасцей — праваслаўныя (галоўным чынам, этнічныя сербы, румыны, украінцы і русіны), іўдзеі, мусульмане і інш. Колькасць паслядоўнікаў рэлігій, якія не адносяцца да каталіцтва і пратэстанцтва не перавышае ў суме 0,5 %. Колькасць атэістаў і агностыкаў, паводле даных перапісу, 1 483 369 чалавек (14,5 %). Каля 10 % грамадзян Венгрыі адмовілася адказваць на пытанне аб рэлігійнай прыналежнасці.
Гісторыя
Венгры ў перыяд свайго перасялення ў Еўропу заставаліся язычнікамі. Пасля іх пасялення ў Прыдунайскай нізіне шэраг хрысціянскіх місіянераў з Захаду прадпрымалі спробы звярнуць іх у хрысціянства, аднак да пачатку XI стагоддзя яны былі беспаспяховымі. Першым хрысціянскім каралём краіны стаў Іштван I, пазней кананізаваны, як і яго сын Імрэ. У першай палове XI стагоддзя большая частка венграў прыняла хрысціянства лацінскага абраду, значную ролю ў звароце венграў адыграў Герард Венгерскі. Язычніцкая рэакцыя пасля смерці Іштвана I была хутка падушана. Вялікую ролю ва ўмацаванні пазіцый каталіцтва ў краіне адыграў кароль Ласла I, таксама пазней кананізаваны.
Аж да Рэфармацыі пераважная большасць венграў была каталікамі. Рэфармацыя дамаглася ў Венгрыі вялікага поспеху, спачатку лютэранства, а затым кальвінізм шырока распаўсюдзіліся сярод венграў, і ў сярэдзіне XVI стагоддзя Венгрыя стала па перавазе пратэстанцкай краінай. Барацьба паміж каталікамі і пратэстантамі праходзіла на фоне турэцкага нашэсця, да пачатку XVII стагоддзя туркі захапілі амаль усю краіну, рэзідэнцыя главы каталіцкай царквы, архібіскупа Эстэргама, была перанесена ў Трнаву, а затым у Браціславу. На тэрыторыі асманскай Венгрыі была разбурана або перароблена ў мячэці пэўная колькасць каталіцкіх храмаў, частка насельніцтва перайшла ў іслам. У паўночнай частцы Венгрыі (у наш час — тэрыторыя Славакіі), якая апынулася пад кантролем Габсбургаў, разгарнулася контррэфармацыя, якая праходзіла пры лідыруючай ролі ордэна езуітаў і апынулася эфектыўнай. Езуіты заснавалі мноства навучальных устаноў, уключаючы найстарэйшы ў Венгрыі ўніверсітэт, актыўна прасоўвалі каталіцкую набожнасць у народзе. Пасля вызвалення ад турак Венгрыя зноў стала пераважна каталіцкай краінай, за выключэннем усходніх рэгіёнаў, асабліва Дэбрэцэна, дзе засталіся шматлікія пратэстанцкія абшчыны.
Каталіцтва
Каталіцкая царква ў краіне складаецца з 4 архідыяцэзіі-мітраполіі і 9 дыяцэзій (адна з іх візантыйскага абраду). Прымас Венгрыі ўзначальвае архідыяцэзію-мітраполію Эстэргам-Будапешт. У наш час тытул прымаса Венгрыі належыць кардыналу Петэру Эрдзё. У Венгрыі арганізаваны ваенны ардынарыят, прызначаны для акармлення ваеннаслужачых-каталікоў (14 святароў). Абацтва Пананхальма мае статус незалежнага тэрытарыяльнага абацтва. Венгерская грэкакаталіцкая царква складаецца з дзвюх незалежных структур — дыяцэзіі Хайдударага, якая з'яўляецца суфраганнай да мітраполіі Эстэргам-Будапешт і самастойнага апостальскага экзархата Мішкальц. У краіне існуе таксама невялікая абшчына армян-каталікоў.
Духоўнымі цэнтрамі краіны лічацца Эстэргам, дзе знаходзіцца найбуйнейшая царква краіны — базіліка Святога Адальберта і абацтва Пананхальма.
Кальвіністы
Паводле перапісу насельніцтва ў Венгрыі пражывае 1 млн. 622 тыс. кальвіністаў (2001). Большасць з іх з'яўляюцца вернікамі Венгерскай рэфармацкай царквы (Magyarországi Református Egyház). Царква налічвае больш за 1200 прыходаў, аб'яднаных у 27 дыяцэзій (hu:Egyházmegye).
Дыяцэзіі аб'яднаны ў 4 царкоўныя акругі (hu:Egyházkerület) :
Праваслаўе
Колькасць праваслаўных вернікаў у Венгрыі паводле даных на 2001 год складала каля 15 000 чалавек. Праваслаўе вызнаюць галоўным чынам прадстаўнікі нацыянальных меншасцей, галоўным чынам сербы, а таксама румыны, украінцы і інш. Тэрыторыя Венгрыі знаходзіцца пад юрысдыкцыяй Сербскай праваслаўнай царквы, якая мае Будзімскую епархію з цэнтрам у горадзе Сентэндрэ. Таксама ў Венгрыі існуюць прыходы Канстанцінопальскага патрыярхата, аб'яднаныя ў Венгерскі экзархат, Рускай праваслаўнай царквы, аб'яднаныя ў Будапешцкую і Венгерскую епархію, а таксама Венгерская епархія Румынскай праваслаўнай царквы.
Вялікае Сяло (Верхнядзвінскі раён)
Вялі́кае Сяло́ (, Великое Село) — вёска ў Беларусі, у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 5 км на ўсход ад Асвеі. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Цікавыя факты
У 1977 годзе знойдзены скарб, ухаваны ў канцы 1610-х гг. Складаўся з 321 манет канца XV — пачатку XVII стагоддзя. У скарбе знойдзены манеты з Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай, Польшчы, Венгрыі, Расіі, Прусіі і інш.
Трумпіцкае
Тру́мпіцкае — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Галбіца, за 26 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Паставы, каля вёскі Вайцяхі.
Плошча паверхні возера 0,44 км². Даўжыня 1,2 км, найбольшая шырыня 0,57 км, даўжыня берагавой лініі 3,86 км. Найбольшая глыбіня 4 м. Плошча вадазбору 8,6 км².
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны маюць вышыню да 6—8 м. Берагавая лінія звілістая, утварае залівы. Берагі нізкія, пясчаныя і пясчана-галечныя. Месцамі ў паўднёвай частцы берагі возера сплавінныя. На поўдні і паўднёвым захадзе пераўвільготненая пойма. Дно возера ілістае, каля ўсходняга берага на невялікай частцы пясчанае. Падводная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці да 10 м ад берага возера.
У возера ўпадаюць ручаі і меліярацыйныя каналы, у паўднёва-ўсходняй частцы выцякае ручай у раку Галбіца.
Гульні добрай волі
Гульні добрай волі (Goodwill Games) — міжнародныя спаборніцтвы, па сваім маштабе падобныя да Алімпійскіх гульняў. Праводзіліся раз у 4 гады па ініцыятыве спартыўных арганізацый, дзелавых колаў і грамадскасці ЗША і краін-удзельніц. Пазней Гульні добрай волі былі прададзены іх заснавальнікам Тэдам Цёрнерам кампаніі Time Warner, Аўстралія. Дэвіз Гульняў — «Ад дружбы ў спорце — да міру на Зямлі!».
Гісторыя стварэння
Гульні добрай волі былі створаны па ініцыятыве Тэда Цёрнера як альтэрнатыва Алімпійскім гульням, пасля байкоту ЗША і іншымі заходнімі краінамі Алімпійскіх гульняў у Маскве ў 1980 годзе з-за ўварвання СССР у Афганістан і байкоту СССР Алімпіяды ў Лос-Анджэлесе ў 1984 годзе ў адказ. Гульні добрай волі былі заснаваны на базе бейсбольнага клуба Атланта Брэйвз у 1985 годзе. Афіцыйнымі дабрачыннымі арганізацыямі з’яўляліся Амерыканскія клубы «Хлопчыкі і Дзяўчынкі Злучаных Штатаў Амерыкі» і Міжнародны ЮНІСЕФ.
Першыя Гульні праводзіліся ў Маскве (СССР) у 1986 годзе, у якіх брала ўдзел больш за 3000 спартсменаў з 79 краін, якія разгулялі 182 залатыя медалі ў 18 відах спорту. У канцы спаборніцтваў было пабіта шэсць сусветных рэкордаў, некалькі кантынентальных і нацыянальных (Сяргей Бубка — у скачках з тычкай, Джэк Джойнер-Керсі ў сямібор’і, а таксама ў велагонках былі пастаўлены рэкорды ў мужчын і жанчын). На працягу правядзення Гульняў было пастаўлена шмат сусветных рэкордаў у розных відах спорту.
У далейшым, з заканчэннем «халоднай вайны» і спыненнем практыкі байкатавання Алімпійскіх гульняў рознымі краінамі, неабходнасць правядзення Гульняў добрай волі адпала. Зрэшты, арганізатарам яшчэ доўгі час рознымі спосабамі ўдавалася ўтрымліваць цікавасць сусветнай супольнасці да гэтых спаборніцтваў. Так, у 2000 годзе ў Лейк-Плэсідзе (ЗША) прайшлі першыя зімовыя Гульні Добрай волі, а пятыя Гульні ў 2001 годзе ўпершыню прайшлі па-за межамі СССР і ЗША — у Аўстраліі. Але цікавасць да Гульняў усё ж патроху згасала. У наш час цікаваць ізноў узрасла. У 2015 адбудуцца Летнія Гульні ў Баку, а Зімовыя гульні ў Астане і Алма — Аце.
Сямібор’е
Сямібор'е — від спорту, які ўключае спаборніцтвы ў 7 відах лёгкай атлетыкі. Спаборніцтвы праводзяцца ў 2 дні. Вынік кожнага ўдзельніка вызначаецца камбінацыяй яго вынікаў у асобных відах. Маецца свая сістэма налічэння ачкоў у кожным відзе. Затым гэтыя ачкі сумуюцца, каб атрымаць канчатковы вынік. Спаборніцтвы па сямібор'і праводзяцца сярод жанчын у летнім сезоне і ў мужчын у зімовым сезоне.
Кіравала
1 дзень: бег на 100 м з бар'ерамі, скачок у вышыню, штурханне ядра, бег на 200 м 2 дзень: скачок у даўжыню, кіданне дзіды і бег на 800 м.
1 дзень: бег на 60 м, скачок у даўжыню, штурханне ядра, скачок у вышыню 2 дзень: бег на 60 м з бар'ерамі, скачок з тычкай, бег на 1000 м
Гісторыя
Першыя спаборніцтвы ў жаночым лёгкаатлетычным мнагаборстве адносяцца да 1920-х гадоў. Першапачаткова мнагаборства ў жанчын аб'ядноўвала пяць відаў і ў такім відзе прысутнічала ў праграме Алімпійскіх гульняў з 1964 па 1980 год. Сямібор'е, якое замянілае яго, з'яўляецца алімпійскім відам спорту з 1984 года. У праграме летніх чэмпіянатаў свету сямібор'е прысутнічае з 1983 года.
У праграму зімовых чэмпіянатаў свету мужчынскае сямібор'е ўваходзіць з 1995 года.
Выдатных поспехаў у мнагаборства ў жанчын дамаглася Джэкам Джойнер-Керсі, якая заваявала на Алімпіядах у сямібор'і з 1984 па 1992 год 2 залатыя і 1 сярэбраны медалі.
Цікавыя факты
Напачатку XXI стагоддзя жанчыны пачынаюць актыўна спрабаваць сябе ў дзесяціборства. Магчыма, у будучыні яны будуць спаборнічаць у такім жа наборы дысцыплін, што і мужчыны.
Падлік ачкоў
Падлік ачкоў у кожнай дысцыпліне праводзіцца па формуле: дзе
Лінамаргі
Лінама́ргі (, Линамарги) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Клімаўка
Назву Клі́маўка маюць:
Апаясвальны лішай
Апаясвальны (апяразальны) лішай — запаленне нервовых вузлоў (ганглій) і скуры праз заражэнне вірусам вятранкі ў дарослым узросце. Найчасцей здараецца пасля 50 гадоў. У выніку ўскладнення хваробы назіраецца неўралгія, рухальныя парушэнні, зніжэнне адчувальнасці, паніжэнне вастрынні зроку, пагаршэнне слыху і бактэрыяльнае заражэнне (стрэптакок, стафілакок).
Папярэджанне
Хвароба прадухіляецца праз штодзённыя шпацыры на свежым паветры, устойлівы расклад харчавання, штодзённае ўжыванне кісламалочных вырабаў, белага мяса, рыбы (ласось і селядзец) і алею (аліўкавага). Таксама ў харчаванні маюць прысутнічаць арэхі, бабовыя, брокалі, гарбуз, кабачкі, морква, зяленіва, цытрусавыя і зялёная гарбата.
Прычыны
Запаленню спрыяе аслаблены імунітэт, стрэс, цялеснае раненне, пераахаладжэнне, гарманальная і прамянёвая тэрапія, хіміятэрапія пры раку крыві.
Праявы
Хвароба пачынаецца з моцнага, калючага болю ў спіне, або ў вобласці рэбраў. Адзначаецца слабасць і млоснасць. Затым на скуры ўзнікаюць невыразныя ружаватыя плямы. Праз суткі на іх месцы з'яўляюцца вадзяністыя пухіры, якія паступова падсыхаюць і ўтвараюць скарынкі. Пры пашырэнні заражэння на трайчасты нерв высыпанні ўзнікаюць на твары, слізістай абалонцы носа і вочным яблыку. Пры распаўсюдзе заражэння на вушы ружаватыя плямы ўзнікаюць на вушной ракавіне і вакол яе, у.
Красоўскі
Красоўскі — прозвішча.
Чапялінка
Чапялі́нка (, Чепелинка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавета.
Да 21 лістапада 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Добраўскага сельсавета, да 22 лютага 2001 года — у склад Горацкага сельсавета.
Дабраплёсы
Дабраплёсы (, Доброплёсы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Лісненскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Чапаеўскага сельсавета.
Ліпкі (Варнянскі сельсавет)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Гаўрыліна (Верхнядзвінскі раён)
Гаўры́ліна (, Гаврилино) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Буда (Горацкі раён)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Медзялішкі
Медзялі́шкі (, Меделишки) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Футарк
Фу́тарк (Fuþark) — агульная назва германскіх і скандынаўскіх рунічных алфавітаў. Слова паходзіць ад «скразнога» чытання першых шасці літар старэйшага рунічнага алфавіта: f, u, þ, a, r, k. Звычайна гэтым словам пазначаюцца любыя рунічныя алфавіты ў незалежнасці ад народа, які выкарыстоўваў тую ці іншую мадыфікацыю. Аднак у сілу некаторых прычын старажытнагерманскі рунічны алфавіт называецца «старэйшым футаркам», а астатнія — малодшымі алфавітамі. Больш таго, малодшыя алфавіты могуць таксама называцца больш канкрэтна, прымаючы да ўвагі вымаўленне першых шасці літар у адпаведным раду. Так, напрыклад, англійскі рунічны алфавіт можа называцца «Fuþork».
Маер Прынштайн
Маер Прынштайн (Myer Prinstein;, Шчучын, Польшча — , Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі лёгкаатлет, трохразовы чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў.
Маер Прынштайн нарадзіўся 22 снежня 1878 года ў яўрэйскай сям’і ў горадзе Шчучын, Польшча. У 1884 годзе яны пераехалі ў ЗША. Прынштайн скончыў універсітэт горада Сірак’юс па спецыяльнасці адвакат, аднак пасля атрымання адукацыі ён заняўся лёгкай атлетыкай.
У 1898 годзе ён усталяваў свой першы рэкорд ЗША ў скачку ў даўжыню, скокнуўшы на 7,19 м. Праз два гады, Прынштайн пабіў сусветнае дасягненне з вынікам 7,50 м. Да таго часу ён ужо выйграў чатыры чэмпіянаты ЗША ў гэтай дысцыпліне. У 1900 годзе ён паехаў у Парыж каб прыняць удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1900.
На Алімпіядзе Прынштайн спаборнічаў у дзвюх скачковых дысцыплінах — скачок у даўжыню і патройны скачок. У першай дысцыпліне ён заняў другое месца з вынікам 7,175 м, прайграўшы толькі свайму суайчынніку Элвіну Крэнцлайну. У другой ён стаў чэмпіёнам, скокнуўшы на 14,47 м і ўсталяваўшы Алімпійскі рэкорд. Праз 4 года Прынштайн прыняў удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1904 у Сент-Луісе. Там ён удзельнічаў не толькі ў спаборніцтвах па скачках, але і ў бегу. У абаіх сваіх любімых спаборніцтвах ён стаў чэмпіёнам, прычым ён дагэтуль з’яўляецца адзіным спартсменам, які выйграў і скачок у даўжыню, і трайны скачок на адной Алімпіядзе. У бегу на 60 і 400 м Прынштайн займаў пятыя месцы, а ў гонцы на 100 м дайшоў да паўфіналу.
На наступных Алімпійскіх гульнях 1906 у Афінах. Ён яшчэ раз выйграў у скачку ў даўжыню, аднак гэты медаль, як і ўсе Гульні, не прызнаюцца Міжнародным алімпійскім камітэтам з прычыны таго, што прайшлі без іх згоды. Таму фармальна Прынштайн не выйграваў свой чацвёрты залаты медаль.
Люццянова
Люццяно́ва (, Лютьяново) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Маер Прынштайн
Маер Прынштайн быў уключаны ў Міжнародную яўрэйскую спартыўную залу славы ў 1982 годзе і ў Амерыканскую лёгкаатлетычную залу славы ў 2000 годзе.
Люццянова
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Та Прохм
Та Прохм (តាព្រហ្ម [ taː prum ], «продак Брахмы») — храм у Ангкоры, пабудаваны Джаяварманам VII у гонар сваёй маці, якую ён атаясамляў з Праджняпарамітай (маці ўсіх багоў і багіняй «абсалютнай Мудрасці»). Займае плошчу 180 акраў. Асвечаны быў асабіста Джаяварманам VII у 1186 годзе. З надпісу, які захоўваецца ў Бюро кансервацыі помнікаў Ангкора: «На тэрыторыі храма пражывала 12 640 чалавек, у ім служыла 18 вярхоўных жрацоў, 2 740 святароў, 2 232 прыслужнікаў і 615 танцоўшчыц. Храму падпарадкоўвалася 3 140 вёсак (пхум), з насельніцтвам у 79 365 чалавек і 102 бальніцы».
Храм быў наўмысна пакінуты на літасць джунгляў.
Пасля здымак у храме сцэн фантастычнага баявіка «Лара Крофт: Раскрадальніца грабніц» камбаджыйцы сталі называць Тая Прум храмам Анджэліны Джалі.
Дубровы (вёска)
Дубро́вы (, Дубровы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Дзянісенкі
Дзяні́сенкі (, Денисенки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у непасрэднай блізкасці ад Дзяржаўнай мяжы Беларусі з Расіяй. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Лісненскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Чапаеўскага сельсавета.
Дзянісенкі злучаны дарогай з беларускімі вёскамі Мыленкі і Валясы.
Галёнкі
Галёнкі (, Голёнки) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Дзянісенкі
За 500 м у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі на беразе возера Лісна знаходзіцца курганны могільнік крывічоў X—XII ст. .
Саламон Маркавіч Трайнін
Саламон Маркавіч Трайнін (Трайнин Соломон Маркович;,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне дэрматавенералогіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і зубнога лекара. Пасля заканчэння 1-га МДУ (1925) загадчык аддзела Башкірскага абласнога скурна-венералагічнага дыспансэра, з 1930 дырэктар Башкірскага Навукова-даследчага скурна-венералагічнага інстытута, у 1932-37 дырэктар БДМІ (Башкірскага Дзяржаўнага медыцынскага інстытута). З 1946 жыў і працаваў у Магаданскай вобласці. Адзін з арганізатараў і 1-ы дырэктар Медыцынскага універсітэта.
Міхайлова (Астравецкі раён)
Міхайло́ва (, Михайлово) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Залучча (Верхнядзвінскі раён)
Залу́чча (, Залучье) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, на беразе возера Лісна. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Навасады (Астравецкі раён)
Наваса́ды (, Новосады) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Падварышкі (Астравецкі раён)
Падвары́шкі (, Подваришки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Навасады (Астравецкі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Падварышкі (Астравецкі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Ігналіна (Верхнядзвінскі раён)
Ігналі́на (, Игналино) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
У 1926—1960 гадах цэнтр Красоўскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Парламенцкія выбары ў Латвійскай ССР (1990)
Выбары дэпутатаў Вярхоўнага Савета Латвійскай ССР XII-га склікання — першыя свабодныя шматпартыйныя парламенцукія выбары ў савецкай Латвіі, якія прайшлі 18 сакавіка 1990.
У першым туры быў абраны 171 дэпутат. 25 сакавіка, 1 і 29 красавіка прайшлі давыбары, у ходзе якіх былі абраны ўсе 201 дэпутат. У выніку, парламент на дзве трэці складаўся з прадстаўнікоў Народнага фронту, што было дастатковым для прыняцця «Дэкларацыя аб аднаўленні дзяржаўнай незалежнасці Латвійскай Рэспублікі». Тым не менш, старшынёй Прэзідыума Вярхоўнага Савета быў абраны лідар Камуністычнай партіі Латвіі А. В. Гарбуноў. У новым складзе парламенту, напачатку, былі створаны фракцыі Народнага фронту (131 дэпутат) і фракцыя «Роўнасць» (57 дэпутатаў).
Петраполь
Петрапо́ль (, Петрополь) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Півені
Піве́ні (, Пивени) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Трокеніцкага сельсавета.
Пангенезіс
Панге́незіс — гіпотэза Ч. Дарвіна (1868) аб механізме ўзнаўлення ў патомстве прыкмет папярэдніх пакаленняў. Яе сутнасць у тым, што ўсе клеткі арганізма вылучаюць найдрабнейшыя часцінкі (зародкі) — гемулы, якія збіраюцца ў палавых органах і ўтвараюць палавя клеткі, за кошт чаго і адбываецца перадача ў спадчыну прыкмет, ут.л. і зноў набытых. Гэтай гіпотэзай Дарвін карыстаўся пры тлумачэнні з'явы размнажэння (палавога і бясполага) і рэгенерацыі.
У 1871 годзе англійскі вучоны Ф. Гальтан эксперыментальна даказаў неабгрунтаванасць гіпотэзы пангенезіса.
Прынцыпова іншыю тэорыю, унутрыклетачнага пангенезіса, прапанаваў Г. дэ Фрыз (1889), паводле якой у ядры клеткі знаходзяцца «пангены», якія вызначаюць усе прыкметы арганізма; у пратаплазму выходзяць толькі тыя «пангены», якія вызначаюць тып клетак.
Ізубрыца (вёска)
Ізу́брыца (, Изубрица) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Каля вёскі возера Ізубрыца.
Ленполле
Ленпо́лле (, Ленполье) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Копцеўка
Ко́пцеўка (, Коптевка) — аграгарадок у Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 28 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Горкі, за 74 км ад Магілёва, за 2 км ад аўтамабільнай дарогі. Каля аграгарадка працякае рака Рамясцвянка.
Повакша
По́вакша (, Повокша) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Кабылінцы
Кабы́лінцы (, Кобылинцы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Лісненскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Чапаеўскага сельсавета.
Раголішкі
Раго́лішкі (, Раголишки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Кастрова
Кастро́ва (, Кострово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Красова
Красо́ва (, Красово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
У 1924—1926 гадах цэнтр Красоўскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Папуляцыйная генетыка
Папуляцыйная генетыка або генетыка папуляцый — раздзел генетыкі, які вывучае заканамернасці генетычнай структуры папуляцый і яе змены ў працэсе эвалюцыі. Вывучае эфекты антрапагеннага ўздзеяння на генетычную структуру папуляцый, распрацоўвае асновы яе захавання і рацыянальнага выкарыстоўвання.
Падзяляецца на тэарэтычную і эксперыментальную.
Гісторыя
Станаўленне папуляцыйнай генетыкі звязана з працамі англійскага матэматыка Г. Хардзі і нямецкага ўрача В. Вайнберга (1908), а таксама С. С. Чацверыкова (1926), Р. Фішэра, Дж. Холдэйна, С. Райта (1930) і інш.
На Беларусі
На Беларусі асобныя кірункі папуляцыйнай генетыкі заклалі П. Ф. Ракіцкі і М. В. Турбін.
Даследаванні вядуцца ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі Нацыянальнай акадэміі навук (генетыка камбінацыйнай здольнасці сельскагаспадарчых раслін, уплыў адбору на генетычную структуру папуляцый, аналіз генетычнай структуры прыродных папуляцый жывёл, вывучэнне заканамернасцей дынамікі хімічнага і радыяцыйнага мутагенезу ў папуляцыях і інш.), Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору (генетычны полімарфізм насельніцтва Беларусі), Інстытуце лесу (генетычная структура хваёвых лясоў Беларусі), Віцебскай акадэміі ветэрынарнай медыцыны і інш.
Гібрыднае ядро
Гібрыднае ядро (Hybrid kernel) — мадыфікаванае мікраядро, здольнае запускаць «неістотныя» часткі ў прасторы ядра, для паскарэння работы.
Маюць «гібрыдныя» перавагі і недахопы.
Усе разгледжаныя падыходы да стварэння аперацыйных сістэм маюць свае перавагі і недахопы. У большасці выпадкаў сучасныя аперацыйныя сістэмы ужываюць розныя камбінацыі гэтых падыходаў. Напрыклад, зараз ядро «Linux» уяўляе сабой маналітную сістэму з асобнымі элементамі модульнага ядра. Пры кампіляцыі ядра можна дазволіць дынамічную загрузку і выгрузку вельмі многіх кампанентаў ядра — так званых модуляў. У момант загрузкі модуля яго код загружаецца на ўзроўні сістэмы і звязваецца з астатняй часткай ядра. Унутры модуля могуць ужывацца любыя экспартаваныя ядром функцыі.
Існуюць варыянты АС GNU (Debian GNU/Hurd), у якіх замест маналітнага ядра ўжываецца ядро Mach (такое ж, як у Hurd), а паверх яго, у карыстальніцкай прасторы, працуюць тыя ж самыя працэсы, якія пры ўжыванні Linux былі б часткай ядра. Іншым прыкладам змешанага падыходу можа быць магчымасць запуску аперацыйнай сістэмы з маналітным ядром пад кіраваннем мікраядра. Так збудаваны 4.4BSD і MkLinux, аснаваныя на мікраядры Mach. Мікраядро забяспечвае кіраванне віртуальнай памяццю і працу нізкаўзроўневых драйвераў. Усе астатнія функцыі, у тым ліку ўзаемадзеянне з прыкладнымі праграмамі, ажыццяўляюцца маналітным ядром. Гэты падыход сфармаваўся ў выніку спробаў ужываць перавагі мікраядравай архітэктуры, захоўваючы па магчымасці добра адладжаны код маналітнага ядра.
Найбольш шчыльна элементы мікраядравай архітэктуры і элементы маналітнага ядра пераплецены ў ядры Windows NT. Хоць Windows NT часта завуць мікраядравай аперацыйнай сістэмай, гэта не зусім так. Мікраядро NT занадта вялікае (болей за 1 Мбайт, акрамя таго, у ядры сістэмы знаходзіцца, напрыклад, яшчэ і модуль графічнага інтэрфейсу), каб мець прыстаўку «мікра». Кампаненты ядра Windows NT змяшчаюцца ў выцясняльнай памяці і ўзаемадзейнічаюць адзін з адным праз перадачу паведамленняў, як і мае быць у мікраядравых аперацыйных сістэмах. У той жа час усе кампаненты ядра працуюць у адной адраснай прасторы і актыўна выкарыстоўваюць агульныя структуры даных, што ўласціва аперацыйным сістэмам з маналітным ядром. Прычына простая: выключна мікраядравы дызайн камерцыйна менш выгадны, бо менш эфектыўны (за кошт накладных выдаткаў на перадачу паведамленняў там, дзе можна было б абысціся выклікамі функцый).
Такім чынам, Windows NT можна з поўным правам назваць гібрыднай аперацыйнай сістэмай.
Змяшанае ядро, у прынцыпе, павінна аб'ядноўваць перавагі маналітнага ядра і мікраядра: падавалася б, мікраядро і маналітнае ядро — крайнасці, а змяшанае — залатая сярэдзіна. У іх магчыма дадаваць драйверы прылад двума спосабамі: і ўнутр ядра, і ў карыстальніцкую прастору. Але на практыцы канцэпцыя змяшанага ядра часта падкрэслівае не толькі перавагі, але і недахопы абодвух тыпаў ядраў.
Спіс аб’ектаў PGC (2150001—2151000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2150001—2151000)
Паталагічная анатомія
Паталагі́чная анато́мія — раздзел паталогіі, які вывучае марфалагічныя асновы працэсаў і хвароб на розных ўзроўнях (ад арганізмавага да малекулярнага).
Падзяляецца на
Аб'екты даследавання: трупы, біяпсіраваныя тканкі, тканкавыя культуры, эксперыментальныя жывёлы.
Метады даследавання:
Гісторыя
Паталагічная анатомія пачала фарміравацца ў сярэдзіне 18 стагоддзя. Заснавальнік — італьянскі ўрач Дж. Марганьі.
У 19 — пач. 20 ст. развіццю паталагічнай анатоміі садзейнічалі працы і  ў Францыі,  ў Аўстрыі,, , А. І. Абрыкосава ў Расіі.
На Беларусі
На Беларусі развіццю спрыялі заснаванне кафедры паталагічнай анатоміі ў Мінскім медыцынскі інстытуце (1923), працы І. Т. Цітова і Ю. В. Гулькевіча.
Навуковыя даследаванні вядуцца ў медыцынскіх інстытутах Мінска, Гродна, Віцебска па пытаннях марфалогіі пухлін шчытападобнай залозы, павольных нейраінфекцый, захворванняў падстраўнікавай залозы.
Руская псеўдаготыка
Екацярынінская псеўдаготыка
Архітэктурную мову рускай готыкі, як лічыцца, вынайшаў В. І. Бажэнаў пры будаўніцтве Царыцынскага палаца (пачынаючы з 1776 года). Тут адразу кідаецца ў вочы адрозненне ад манахромнай еўрапейскай готыкі — шырокае выкарыстанне чырвонага цэглы з белакаменнымі дэталямі — спалучэнне, якое выклікае ў памяці вежы Маскоўскага Крамля і цэрквы нарышкінскага барока. Апроч царыцынскіх пабудоў, Бажэнаву таксама прыпісваецца псеўдагатычная Уладзімірская царква ў сядзібе Быкова (1789).
Пасля таго, як імператрыца забракавала бажэнаўскі праект, будаўнічыя працы ў Царыцыне працягнуў М. Ф. Казакоў, які таксама пабудаваў для яе і псеўдагатычны «Пятроўскі замак». Яго вучням Радзівону Казакову і Аляксею Бакараву  — належаць раннія спробы накладання гатычнага дэкору на традыцыйную для праваслаўя форму крыжова-купальнага храма — саборны храм Зачацьеўскага манастыра і Нова-Мікольскі сабор у Мажайску. У канцы 1780-х мода на гатычныя матывы пранікае ўсё далей у глыбінку, на што паказваюць іх нечаканыя інтэрпрэтацыі ў сядзібах Разанскай губерні — Краснае, Балаўнёве і Вешалаўцы.
Пры пецярбургскім двары ў адзін час з Бажэнавым матывы гатычнага дойлідства распрацоўваў Ю. М. Фельтэн. Пабудовы Фельтэна ў касмапалітычнай паўночнай сталіцы — Чэсменскі палац і царква пры ім, царква Ражства Іаана Прадцечы на Каменным востраве — далёкія ад канонаў маскоўскага барока і бліжэйшыя да ранніх узораў еўрапейскай неаготыкі. Зрэшты, непадрыхтаваны глядач наўрад ці уловіць у пабудовах Кацярыны і яе прыдворных штосьці, што нагадвае заходнееўрапейскае Сярэднявечча.
У эпоху рамантызму
З узыходжаннем на прастол Паўла I стылізатарства ў гатычным духу атрымала новы імпульс, бо гэты манарх імкнуўся адрадзіць у Расіі ідэалы сярэднявечнага рыцарства, стаўшы главой Мальтыйскага ордэна. Свае рэзідэнцыі ён называў «замкамі», хоць яны цалкам адпавядаюць эстэтыцы класіцызму. З пабудоў паўлаўскай эпохі найбольш «гатычны» Прыярацкі замак, але, у кантэксце іншых садова-паркавых павільёнаў Гатчыны, ён успрымаецца як архітэктурнай капрыз.
Перанясенне заходняга Сярэднявечча на рускую глебу відавочна і ў вобласці архітэктуры: тым часам старажытнарускія архітэктурныя ансамблі перабудоўваюцца або завяршаюцца ў псеўдагатычным духу. У Маскоўскім Крамлі будаваць «пад даўніну» спрабуюць нават прыезджыя італьянцы акадэмічнай вывучкі — А. І. Руска (Мікольская вежа, 1806) і К. І. Росі (Екацярынінская царква Узнясенскага манастыра, 1808).
Далейшая эвалюцыя
Узмацненне пры Мікалаі I нацыяналістычных настрояў пад лозунгам «Праваслаўе, Самадзяржаўе, Народнасць» спрыяла адраджэнню К. А. Тонам і іншымі архітэктарамі мастацкіх матываў візантыйскага і старажытнарускага, а не заходнееўрапейскага Сярэднявечча. Звароты да псеўдаготыкі накшталт бажэнаўскага носяць адзінкавы характар. Найбольш паслядоўна традыцыю рускай готыкі працягваў, мабыць, М. Д. Быкоўскі, які пабудаваў, у прыватнасці, такія маляўнічыя ансамблі, як падмаскоўная сядзіба Марфіна.
Вычышчаную ад «рускасці» неаготыку (т.з. «англійскі стыль») падтрымлівалі асобныя члены імператарскага сямейства на чале з імператрыцай Аляксандрай Фёдараўнай, якая паходзіць з Прусіі. Для яе ў Пецяргофе пабудаваў «Капэлу» знакаміты прускі архітэктар К. Ф. Шынкель. З айчынных дойлідаў густ імператарскага сямейства да неаготыкі задавальняў М. Л. Бенуа, сярод пецяргофскіх праектаў якога вылучаюцца імператарскія стайні і мудрагелісты будынак вакзала. Прыязджаў у Расію і знакаміты знаўца неаготыкі Віяле-ле-Дзюк. У 1890-х гадах у Маскве архітэктар Ф. В. Шэхтэль увасобіў шэраг праектаў у гатычным стылі, сярод якіх былі асабняк З. Р. Марозавай на Спірыдонаўцы, уласны дом дойліда ў Ермалаеўскім завулку, шэраг іншых пабудоў.
Беларусь
На Беларусі першыя ўзоры несапраўднай готыкі паявіліся ў палацавым будаўніцтве (Крычаўскі палац, Косаўскі палац). У сядзібным будаўніцтве XIX стагоддзя выяўлялася ў асобных гаспадарчых і службовых пабудовах (капліца сядзібы ў в. Закозель Драгічынскага раёна). Рысы несапраўднай готыкі мелі шматлікія станцыйныя будынкі першай паловы — сярэдзіны XIX стагоддзя, у якіх выкарыстоўваліся псеўдагатычныя стральчатыя аконныя праёмы і парталы ўваходаў (паштовыя станцыі ў г. Крычаў, в. Кузьміно Гарадоцкага рааёна). З сярэдзіны XIX стагоддзя несапраўдная готыка стала адной з найбольш значных плыней архітэктуры эклектыкі, узорным стылем у культавым дойлідстве (Мінскі Троіцкі Залатагорскі касцёл). Найбольш дасканалыя кампазіцыйна-пластычныя магчымасці несапраўднай готыкі выявіліся ў збудаваннях другой паловы XIX — пачатку XX стагоддзяў. Некаторыя будынкі набылі рысы несапраўднай готыкі пасля перабудовы (Віцебскі Варварынскі касцёл). У драўляным дойлідстве несапраўдная готыка выявілася ў распрацоўцы вытанчанага па форме сілуэта, шырокім выкарыстанні прыёмаў кантрастнага спалучэння ашаляваных паверхняў зруба і высокіх пластычных дахаў, вежаў-званіц і г.д. (касцёлы ў вёсках Мяжаны Браслаўскага, Лінава Пружанскага раёнаў).
У пачатку XX стагоддзя псеўдагатычныя збудаванні характарызуюцца адраджэннем мастацкай цэласнасці готыкі і эстэтызацыяй каркаснай канструкцыі. Несапраўдная готыка паўплывала на станаўленне стылю мадэрн, неарамантычных кірункаў і зараджэнне функцыяналізму.
Касцёл Унебаўзяцця Маці Божай (Скідзель)
Касцёл Унебаўзяцця Маці Божай — каталіцкі храм у горадзе Скідзелі (Гродзенскі раён). Размешчаны ў парку, па адрасе вул. Зарэчная, 40. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Касцёл у стылі неаготыкі быў пабудаваны ў 1870-х гадах сям’ёй князёў Чацвярцінскіх на тэрыторыі свайго сядзібнага комплексу, які знаходзіўся на паўночна-ўсходняй ускраіне мястэчка. Да 1939 года быў прыдворным касцёлам гэтай сям’і, Мясцовыя жыхары называлі яго «княжацкі касцёл». Пад тытулам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі і як капліца святыня далучана да парафіі Кашубінцы.
Падчас вайны быў зачынены. Пасля 1945 года у ім доўгі час размяшчаліся ваенкамат і курсы кіроўцаў. У 1980-х гадах будынак не выкарыстоўваўся. У 1990 годзе прыхаджане касцёла правялі касметычны рамонт будынка. Плябанія, аднапавярховы будынак з чырвонай вонкавай цэглы, была перабудавана пад жылы дом. У 1991 годзе будынак святыні нарэшце вярнулі парафіянам, аб чым сведчыць мемарыяльная дошка пад хорамі. У 1993 годзе ў адбудаванай святыні ўрачыста прайшла першая служба.
Архітэктура
Прамавугольная ў плане святыня з пяціграннай апсідай. Касцёл каменны з чырвонай цэглы, аднанефны з трохбаковай алтарнай часткай. Галоўны фасад неатынкаваны, фланкаваны дзвюма круглымі вежамі-званіцамі. З паўночнага боку пазней прыбудавана сакрысція. Касцёл накрыты двухсхільным бляшаным дахам з вальмамі над апсідай. Залавы інтэр’ер перакрыты зоркавымі неагатычнымі скляпеннямі. У галоўным алтары ізноў змешчаны тытульны абраз Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі, намаляваны ў 1991.
Ракішкі (Астравецкі раён)
Ра́кішкі (, Ракишки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Мядзведаўка (Горацкі раён)
Мядзве́даўка (, Медведовка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Пнеўшчына
Пне́ўшчына (, Пневщина) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Рудзішкі (Варнянскі сельсавет)
Ру́дзішкі (, Рудишки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Пясочня (Горацкі раён)
Пясо́чня (, Песочня) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Малашкава
У 1924—1926 гадах цэнтр Малашкаўскага сельсавета. Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Лісненскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Чапаеўскага сельсавета.
Рудня (Горацкі раён)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Корнеў
Корнеў — прозвішча.
Мыленкі
Мы́ленкі (, Мыленки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Лісненскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Чапаеўскага сельсавета.
Сініцы (Бешанковіцкі раён)
Сіні́цы (, Синицы) — аграгарадок у Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Соржыцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах вёска ўваходзіла ў склад Сініцкага сельсавета, дзе ў 1924—1931 гадах з’яўлялася яго цэнтрам. Да 20 мая 1960 года Сініцы ўваходзілі ў склад Соржыцкага сельсавета, да 3 ліпеня 1970 года — у склад Астровенскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 26 км на ўсход ад Бешанковічаў, 43 км ад Віцебска.
Геба (руна)
Ге́ба (ᚷ) — сёмая руна германскага алфавіта. Назва руны азначае «дар».
Санова
Сано́ва (, Саново) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Санаклі
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.
Любасна
Люба́сна (, Любасно) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Асвейскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чапаеўскага сельсавета.
Садок (Горацкі раён)
Садо́к (, Садок) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Копцеўскага сельсавета.
Слабодка (Варнянскі сельсавет)
Слабо́дка (, Слободка) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Варнянскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Трокеніцкага сельсавета.