cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Варлам Ціханавіч Шаламаў
Рэпрэсіі
У 1951 годзе Шаламаў быў вызвалены з лагера, але напачатку не мог вярнуцца ў Маскву. З 1946 года, скончыўшы васьмімесячныя фельчарскія курсы, стаў працаваць у Цэнтральнай бальніцы для зняволеных на левым беразе Калымы ў пасёлку Дзебін і на лясной «камандзіроўцы» лесарубаў да 1953 года. Прызначэннем на пасаду фельчара абавязаны ўрачу А. М. Панцюхову, які асабіста рэкамендаваў Шаламава на курсы фельчараў. Затым жыў у Калінінскай вобласці, працаваў у Рашэтнікаве. Вынікамі рэпрэсій сталі распад сям’і і падарванае здароўе. У 1956 годзе пасля рэабілітацыі вярнуўся ў Маскву.
Творчасць, удзел у культурным жыцці
У 1932 годзе Шаламаў вярнуўся ў Маскву пасля першага тэрміну зняволення і пачаў друкавацца ў маскоўскіх выданнях як журналіст. Таксама ён апублікаваў некалькі апавяданняў. Адна з першых буйных публікацый — апавяданне «Три смерти доктора Аустино» — у часопісе «Октябрь» (1936).
У 1949 годзе на ключы Дусканья ён упершыню на Калыме, у зняволенні, пачаў запісваць свае вершы.
Пасля вызвалення ў 1951 годзе Шаламаў вярнуўся да літаратурнай дзейнасці. Аднак з Калымы ён з’ехаць не мог. Толькі ў лістападзе 1953 года быў атрыманы дазвол на выезд. Шаламаў прыязджае ў Маскву на два дні, сустракаецца з Пастарнакам, з жонкай і дачкой. Аднак жыць у буйных гарадах яму было нельга і ён з’ехаў у Калінінскую вобласць (пасёлак Туркмен, цяпер Клінскі раён Маскоўскай вобласці), дзе працаваў майстрам на торфараспрацоўках, агентам па забеспячэнні. І ўвесь гэты час ён апантана пісаў адзін з галоўных сваіх твораў — «Колымские рассказы». Пісьменнік ствараў «Колымские рассказы» з 1954 па 1973 год. Асобным выданнем яны выйшлі ў Лондане ў 1978 годзе. У СССР у асноўным апублікаваныя ў 1988—1990 гадах. Сам пісьменнік дзяліў свае апавяданні на шэсць цыклаў: «Колымские рассказы», «Левый берег», «Артист лопаты», «Очерки преступного мира», «Воскрешение лиственницы» і «Перчатка, или КР-2». Цалкам яны сабраны ў двухтомнік «Колымские рассказы» ў 1992 годзе ў серыі «Крестный путь России» выдавецтва «Советская Россия». Ён сустракаўся з Б. Л. Пастарнакам, які высока адгукаўся на вершы Шаламава. Пазней, пасля таго, як урад прымусіў Пастарнака адмовіцца прыняць Нобелеўскую прэмію, іхнія шляхі разышліся. Завяршыў зборнік вершаў «Колымские тетради» (1937—1956).
З 1956 года Шаламаў жыў у Маскве, спачатку на Гогалеўскім бульвары, з канца 1950-х — у адным з пісьменніцкіх драўляных дамоў-катэджаў на Харашоўскай шашы (д. 10), з 1972 года — на Васільеўскай вуліцы (д. 2, корпус 6). Друкаваўся ў часопісах «Юность», «Знамя», «Москва», меў добрыя зносіны з Н. Я. Мандэльштам, В. У. Івінскай, А. І. Салжаніцыным (зносіны з якім неўзабаве перайшлі ў форму палемікі); частым госцем быў у доме вядомага філолага В. М. Клюевай (вуліца Арбат, 35). І ў прозе, і ў вершах Шаламава (зборнік «Огниво», 1961, «Шелест листьев», 1964, «Дорога и судьба», 1967, ды інш.), якія выразілі цяжкі досвед сталінскіх лагераў, гучыць і тэма Масквы (зборнік вершаў «Московские облака», 1972). У 1960-х пазнаёміўся з расійскім паэтам А. А. Галічам, у 1968 годзе — з беларускім яўрэйскім паэтам Хаімам Мальцінскім, каля ста вершаў якога пераклаў з ідыша на рускую мову.
У 1973 годзе Шаламаў быў прыняты ў Саюз пісьменнікаў СССР. З 1973 і да 1979, калі Шаламаў пераехаў жыць у Дом інвалідаў і састарэлых, ён вёў рабочыя сшыткі, разбор ды публікацыю якіх працягвала ажно да сваёй смерці ў 2011 годзе І. П. Сіроцінская, якой В. Ц. Шаламаў перадаў правы на ўсе свае рукапісы і сачыненні.
Ліст у «Литературную газету»
23 лютага 1972 года «Літаратурная газета» апублікавала ліст Шаламава, у якім, у прыватнасці, гаварылася, што «проблематика Колымских рассказов давно снята жизнью». Асноўны змест ліста — пратэст супраць публікацыі ягоных апавяданняў эмігранцкімі часопісамі «Посев» і «Новый журнал». Гэты ліст быў неадназначна ўспрыняты грамадскасцю. Многія лічылі, што ён напісаны пад ціскам КДБ, і Шаламаў страціў сяброў сярод былых лагернікаў. Удзельнік дысідэнцкага руху Пётр Якір выказаў у 24-м выпуску «Хроники текущих событий» «жалость в связи с обстоятельствами», што змусілі Шаламава падпісаць гэты ліст. Сучасныя даследчыкі адзначаюць, аднак, што з’яўленне гэтага ліста абумоўлена балючым працэсам разыходжання Шаламава з літаратурнымі коламі і пачуццём бяссілля праз немагчымасць зрабіць сваю галоўную працу даступнай шырокаму колу чытачоў на Радзіме.
Сям’я
Варлам Шаламаў быў двойчы жанаты. Упершыню — на Галіне Ігнацьеўне Гудзь (1909—1956), якая ў 1935 годзе нарадзіла яму дачку Алену (Шаламава Алена Варламаўна, у замужжы — Янушэўская, пам. у 1990). Другім шлюбам (1956—1965) быў жанаты з Вольгай Сяргееўнай Няклюдавай (1909—1989), гэтаксама пісьменніцай, сын якой ад першага шлюбу (Сяргей Юр’евіч Няклюдаў) — вядомы рускі фалькларыст, доктар філалагічных навук.
Нятупа (прыток Свіслачы)
Няту́па (Nietupa) — рака ў Сакульскім павеце Польшчы і Бераставіцкім раёне Беларусі, левы прыток ракі Свіслач (басейн Нёмана).
Даўжыня 18 км (у Рэспубліцы Беларусь — 1,3 км). Пачынаецца ў Польшчы, каля вёскі Новая Грыбаўшчызна. За 2 км ад вёскі Дзіневічы Бераставіцкага раёна перасякае дзяржаўную граніцу, за 0,5 км ад гэтай вёскі ўпадае ў Свіслач. Рэчышча на тэрыторыі Беларусі каналізаванае.
Boettgeria obesiuscula
Boettgeria obesiuscula — від малюскаў роду сямейства. Гэты від з'яўляецца эндэмікам Мадэйры, Партугалія. Від знаходзіцца пад пагрозай вымірання з-за разбурэння асяроддзя пражывання.
Апісанне
Памер слімакоў — 9.0-10.7 x 2.4-2.7 мм. Жыве толькі да вышыні 200 метраў над узроўнем мора ў вельмі абмежаванай вобласці.
Злоты Сток (гміна)
Зло́ты Сток (Złoty Stok) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Замбкавіцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Злотым Стоку. Плошча гміны складае 75,63 км². Станам на 2011 год у гміне Злоты Сток пражывалі 4811 чалавек, шчыльнасць — 63,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 5 салецтваў.
Саксы
Са́ксы — паўночна-усходняя група старажытнагерманскіх плямёнаў (Saxons, Sachsen), якія ўтварылі з англамі і ютамі на востраве Брытанія сучасны англійскі этнас. Саксы ў пятым стагоддзі падзяліліся на 2 галіны: адны пайшлі на поўдзень — у Германію, а іншыя на захад. Ад назвы саксаў адбылася назва гістарычнай вобласці ў Германіі — Саксонія.
Этымалогія
Этымалогія слова «саксы» яшчэ не да канца зразумелая. Верагодна, саманазва саксаў была іншая, а антычныя аўтары, якія ўпершыню выкарысталі гэта слова, вырабілі яго ад сакса — тыповай зброі саксаў, баявога нажа.
Арэал рассялення
З II стагоддзя н.э ахоплівае прыблізна Усходнія Нідэрланды, сённяшнія нямецкія землі Вестфалія (Westfalen), Ніжняя Саксонія (Niedersachsen) (выключаючы тэрыторыі, заселеныя плямёнамі Фрызаў (Friesen), Хольштэйн, Мекленбург і поўнач Саксоніі-Анхальт (Sachsen-Anhalt).
У рымскіх крыніцах, пачынаючы з III стагоддзя н.э, сустракаюцца скаргі на марскі разбой і пірацтва саксаў.
У перыяд ад III да V стагоддзя н. э частка саксаў, нароўні з англамі і ютамі, перасялілася ў паўднёвую частку вострава Брытаніі. З прычыны сілавога захопу земляў і зліцці з англамі яны ператварыліся ў супольнасць англасаксаў, якая стала дамінантнай на Брытанскіх астравах.
Мова
Мова саксаў стала асновай англасаксонскай мовы, з якой развілася сучасная англійская мова. Адсюль у ірландскай і іншых кельцкіх мовах найменне племя саксаў выкарыстоўваецца для абазначэння сучасных англічан: у ірландскай — «Sasana» (Англія) і «Sasanach» (англічане), у гэльскай — «Sasunn» (Англія) і «Sasunnach» (англійская); хоць у іншых мовах гэтыя назвы вядуцца ад племя англаў.
Цяперашняя абагульненая назва краіны — Англія — паходзіць ад наймення племя англаў, а назва такіх тэрыторый, як Wessex («West-Saxons»), Essex («East-Saxons»), Sussex («South-Saxons») і Middlesex паказвае на іх паходжанне ад саксонскіх пасяленцаў.
Палітычны лад
Аж да падпарадкавання і звароту ў хрысціянства Карлам Вялікім кантынентальныя саксы захоўвалі свой старажытны племянны статут і не мелі караля, а ўсе важныя пытанні вырашалі на штогадовым сходзе старэйшын племя, якое звалася «Тынг» (сяр. ням. «Ding» або англ. «Thing»). Герцагі (военачальнікі) прымалі правадырства над народам толькі на час ваенных канфліктаў.
Вестфалы
Вестфалы жылі пераважна паміж Рэйнам і Везерам, іх імя азначала «заходнія людзі», гэта значыць заходнія саксы.
Остфалы
Остфалы, «усходнія людзі», жылі паміж Везером і Эльбай.
Энгры
Энгры займалі сярод саксаў цэнтральнае становішча, як у геаграфічным, так і ў культурна-грамадскім стаўленні. У іх землях на Везеры знаходзілася Маркло, месца штогадовых сходаў.
Вартавыя Галактыкі. Частка 3
Стужка стала часткай пятай фазы кінематаграфічнага сусвету Marvel і працягам фільмаў «Вартавыя Галактыкі» і «Вартавыя Галактыкі 2».
Ірыніўка
Ірыніўка (Іри́нівка) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Мар’яніўка
Мар’яніўка (Мар’янівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Гарохіўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Насельніцтва 3 200 чалавек (2007). Стаіць на рацэ Ліпень.
IC 2752
IC 2752 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Шыяшкотан
Шыяшкотан (Шиашкотан) — востраў у Вялікай градзе Курыльскіх астравоў. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча - 90 км². Ненаселены.
Геаграфія
Востраў Шыяшкотан уяўляе сабою два вулканічных масіва з вяршынямі 938 м і 828 м. Яны злучаны перасмыкам каля 0,9 км шырынёй. Найбольшы вулкан Сінарка з'яўляецца актыўным. Узбярэжжа раздзелена скаламі. Паўночна-ўсходняя гарыстая частка (паўвостраў Чупрова) па плошчы пераўзыходзіць паўднёва-заходнюю (паўвостраў Ніканава). У гарах шмат ручаёў і невялікіх рэчак, ёсць вадаспады і балоты.
Прырода
Расліннасць, характэрная для тундры, прадстаўлена травамі, грыбамі, мохамі, нізкімі ягаднымі хмызнякамі, вольхай. Ля берага густыя зараснікі ламінарыі.
На востраве шмат лісіц, грызуноў, птушак. Часам на беразе для адпачынку спыняюцца ластаногія.
Гісторыя
Назва вострава паходзіць ад тубыльцаў-айнаў і перакладаецца як "паселішча ламінарыі". У XVIII ст. тэрытарыяльныя прэтэнзіі на Шыяшкотан выказвалі Японія і Расія. Паводле дагавора 1855 г., ён перайшоў пад кантроль Расіі.
У 1875 г. падчас чарговага вывяржэння вулкана вёска айнаў была зруйнавана, а яе насельнікі пакінулі радзіму. У тым жа годзе востраў быў перададзены ў валоданне Японіі.
У 1945 г. Шыяшкотан далучаны да РСФСР. Некаторы час на ім знаходзілася рыбацкае паселішча Макараўка і памежная застава. Рэшткі будынкаў захаваліся да нашых дзён.
Шалон (тканіна)
Шалон — лёгкая аднатонная двухбаковая, без сподняга боку шарсцяная тканіна саржавага перапляцення. Меў тканы арнамент у выглядзе дыяганальных палос на абодвух баках. Тканіна названая па месцы першапачатковай вытворчасці Шалон-сюр-Марн у Францыі.
Шалон прадстаўляе сабой разнавіднасць лёгкага сукна, якая саступае яму ў носкасці. З шалону шылі пераважна летнюю мужчынскую вопратку. Моднікі насілі касцюмы з шалону яркіх тонаў, а цёмнаму шалону аддавала перавагу духавенства. У зялёным шалонавым сурдуце сустракаў Чычыкава Манілаў у «Мёртвых душах» М. В. Гогаля. У «Падмане» М. С. Ляскова згадваюцца шалонавыя мантоны. У М. Я. Салтыкова-Шчадрына ў «» выяўляецца шалонавая раска. Шалон выйшаў з моды і перастаў вырабляцца ў другой палове XIX стагоддзя.
Кардамычэвэ
Кардамычэвэ (Карда́мичеве) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Хаміт Шамсутдзінавіч Агліулін
Хаміт Шамсутдзінавіч Агліулін(Хәмит Шәмсетдин улы Әһлиуллин, Хәмит Шәмсетдин улы Әһлиуллин; 20 сакавіка 1919 г. — 15 кастрычніка 1943) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, намеснік палітрука, камандзір аддзялення сапёрнага ўзвода 43-га стралковага палка 106-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту, Герой Савецкага Саюза (1943), старэйшы сяржант.
Біяграфія
Нарадзіўся 20 сакавіка 1919 года ў башкірскім сяле Удракбаш (цяпер Благаварскі раён, Башкартастан) у сялянскай сям'і. Працаваў у калгасе імя Фрунзэ Благаварскага раёна.
У Чырвоную Армію прызваны ў 1939 годзе Благаварскім райваенкаматам Башкірскім АССР.
З лютага 1943 года на фронце.
15 кастрычніка 1943 года старшы сяржант Агліулін пад моцным агнём праціўніка з групай разведчыкаў і мінёраў пераправіўся праз раку Дняпро у раёне гарадскога пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці Беларусі. Прымаў удзел у захопе, ўтрыманні і пашырэнні плацдарма на правым беразе. У цяжкія моманты бою перавозіў боепрыпасы для ўсяго падраздзялення. Загінуў у тым баі на правым беразе Дняпра ў двух кіламетрах паўднёва-ўсход ад Лоева. Пахаваны ў брацкай магіле на месцы баёў.
Званне Героя Савецкага Саюза старэйшаму сяржанту Агліулінуну Хаміту Шамсутдзінавічу прысвоена пасмяротна Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года.
Cepaea hortensis
Біялагічнае апісанне
Вусце ракавіны светлае, у той час як у цёмнае. На палавым органе чатыры ці больш залозы. Ракавіна жаўтлявага колеру з карычневымі або чорнымі палосамі, дыяметрам да 25 мм.
Для віду характэрны палімарфізм. На ракавіне прысутнічаюць ад адной да пяці цёмна-карычневых розных па шырыні спіральных палос. Некаторыя асобнікі адной папуляцыі зусім не маюць палос.
Арэал
Від шырока распаўсюджаны ў многіх частках Заходняй і Цэнтральнай Еўропы. Слімакі актыўныя з сакавіка па кастрычнік, сілкуюцца ў асноўным багавіннем, таму іх не сустрэнеш як шкоднікаў ў садках.
Часта ракавіны слімакоў можна ўбачыць у так званых «кузніцах».
Экалогія
Від з’яўляецца прамежкавым гаспадаром для паразітычнага круглага чарвяка.
Выдавецкі дом «Звязда»
Выдавецкі дом «Звязда» — рэдакцыйна-выдавецкая ўстанова (РВУ).
Гісторыя
Першым кіраўніком установы з’яўляўся Алесь Карлюкевіч (з лістапада 2012 года — выконваючы абавязкі, са снежня 2012 — дырэктар-галоўны рэдактар РВУ). Са снежня 2016 года яго пераемнікам стаў Павел Сухарукаў. У жніўні 2020 года дырэктарам зноў стаў Алесь Карлюкевіч.
Арадзяўскі ўніверсітэт
Арадзяўскі ўніверсітэт (Universitatea din Oradea) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Арадзя.
Кістэльныця
Кістэльныця (Кісте́льниця) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Глютэн
Глютэн (ад glue — клей) — глейкае і эластычнае рэчыва бялковай прыроды, якое ўтрымліваецца ў большасці відаў збожжа (можна атрымаць з цеста, выдаліўшы крухмал хімічным шляхам). Бялкі глютэну складаюцца ў асноўным з двух амінакіслот: глютаміну (30-55 %) і праламіну (15-30 %).
Яго асабліва шмат у пшаніцы (у гатункаў, што вырошчваюцца ў Беларусі — менш, чым у традыцыйных яе экспарцёраў), ячмені, менш у жыце, амаль няма ў аўсы, грэчцы, сланечніку і рысе. Якасны глютэн вызначаецца здольнасцю звязваць ваду ды эластычнасцю, што мае вялікі ўплыў на якасці мукі пры выпяканні, асабліва ў булачных ды кандытарскіх вырабаў. Без глютэну немагчымае пышная, лёгкая выпечка з дражджавога цеста. У вегетарыянскай дыеце глютэн з разнастайнымі смакавымі дадаткамі выкарыстоўваюць як замяняльнік мяса.
Апошнія дзесяцігоддзі ў заходняй дыеталогіі прынята лічыць, што менавіта глютэн адказны за парушэнне абмену рэчываў — глютэнавую хваробу, або цэліакію, на якую ў той ці іншай форме пакутуе значная доля еўрапейцаў. Глютэн шкодзіць варсінкі ў малой кішцы, выклікаючы дыярэю, болі ў жываце і парушаючы нармальнае засваенне пажыўных рэчываў. Спадчынная схільнасць да цэліакіі перадаецца генетычна. Некаторым людзям уласцівая таксама алергічная рэакцыя на глютэн, якая праяўляецца ў дэрматытах, і некаторыя даследаванні паказваюць на сувязь паміж глютэнам і некаторымі псіхічнымі захворваннямі (аўтызм, сіндром Аспергера і г.д.). На Захадзе актыўна распрацоўваюцца безглютэнавыя дыеты.
З глютэну атрымліваюць глутамат натрыю.
Сан-Джуліяна-дзі-Пулья
Сан-Джуліяна-дзі-Пулья (San Giuliano di Puglia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Насельніцтва складае 1135 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 28 чал./км². Займае плошчу 41 км². Паштовы індэкс — 86040. Тэлефонны код — 0874.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giuliano.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 2753
IC 2753 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кантраст
Кантра́ст — у сенсітаметрыі і фотаметрыі — розніца ў характарыстыках розных участкаў выявы, а таксама здольнасць фатаграфічнага матэрыялу ці аптычнай сістэмы перадаваць гэту розніцу.
Кантраснасць (таксама, у розных кантэкстах выкарыстоўваецца і само слова кантраст і каэфіцыент кантрасту) — ступень кантрасту, часцей за ўсё выражаецца беспамернай велічынёй, адносінамі ці лагарыфмам адносін.
Паўл Путныньш
Паўл Путныньш (латыш. Pauls Putniņš,  — ) — латвійскі драматург, публіцыст, грамадскі і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 12 лістапада 1937 года ў Вэцпіебалгскай воласці Цэсіскага павета (цяпер Вэцпіебалгскі край, Латвія).
Скончыў рэжысёрскае аддзяленне тэатральнага факультэта Латвійскай дзяржаўнай кансерваторыі (1963). Працаваў памочнікам рэжысёра і рэжысёрам у Дзяржаўным акадэмічным мастацкім тэатры імя Я. Райніса і Ліепайскім тэатры (1963—1970). Дэпутат Рыжскай думы і Сейма Латвіі.
Казаковэ
Казаковэ (Козако́ве) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Паўл Путныньш
Біяграфія
Член Саюза пісьменнікаў Латвіі (з 1970), Саюза тэатральных дзеячаў Латвіі (з 1970), старшыня Саюза тэатральных дзеячаў Латвіі (1992—1997), заслужаны дзеяч культуры Латвійскай ССР (1986), лаўрэат латвійскіх літаратурных. П. Пумпура (1987), А. Брыгадэрэ (1987).
Жонка — актрыса Латвійскага Нацыянальнага тэатра Ліга Ліепіня.
Ляднікі
Ля́днікі (, Лядники) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Радзюкоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 12 лютага 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Дулінаўскага сельсавета, да 31 студзеня 1983 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Шаркаўшчынскага пассавета.
Аляксандр Міхайлавіч Радзькоў
Аляксандр Міхайлавіч Радзькоў (, в. Вотня,, Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі палітык і вучоны.
Біяграфія
З 6 жніўня 2003 года па 2010 год працаваў Міністрам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
А. М. Радзькоў таксама ўзначальваў РГА «Белая Русь», з’яўляючыся старшынёй аб’яднання.
Санкцыі ЕС і іншых краін
У маі 2006 года па выніках прэзідэнцкіх выбараў Аляксандр Радзькоў стаў суб’ектам забароны на паездкі і замарожвання актываў Еўрапейскім Саюзам як частка спісу беларускіх чыноўнікаў, адказных за палітычныя рэпрэсіі, падтасоўку вынікаў галасавання і прапаганду і ЗША як частка спісу спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб. Тыя ж санкцыі былі прыменены да яго і пасля прэзідэнцкіх выбараў 2010 года.
Згодна з рашэннем Еўрапейскага савета ад 15 кастрычніка 2012 года, у якасці першага намесніка кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта, былога міністра адукацыі ён закрыў Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт, распачаў рэпрэсіі супраць апазіцыйных студэнтаў і арганізаваў студэнтаў, каб прымусіць іх галасаваць за. Таксама Аляксандр Радзькоў як блізкі да прэзідэнта Лукашэнкі кіраўнік «Белай Русі», галоўнай ідэалагічнай і палітычнай арганізацыі рэжыму, «адыграў актыўную ролю ў арганізацыі фальсіфікаваных выбараў у 2008, 2010 і 2012 гадах, а таксама ў наступных рэпрэсіях супраць мірных дэманстрантаў у 2008 і 2010 гадах».
Сям’я
Мае двух дачок:
Адзін з братоў, Міхаіл, гінеколаг, заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь.
Працы
Аляксандр Радзькоў з’яўляецца аўтарам і суаўтарам мноства дапаможнікаў па матэматыцы для вучняў сярэдняй школы.
Блесінг Дыяла
Блесінг Дыяла (нар., Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, нападаючы.
Біяграфія
Сезон-2013 правяла ў чэмпіянаце Беларусі ў складзе бабруйскай «Бабруйчанка», правяла 7 матчаў, забіла 2 мячы. Заваявала срэбны медаль чэмпіянату.
Bol Jon Moj
«Bol Jon Moj» — дэбютны студыйны альбом беларускага гурта «Luty Sakavik», які выйшаў на лэйбле «Paliklinika» 5 чэрвеня 2020 года.
Кантрапост
Кантрапост (ад contrapposto — «супрацьлегласць») прыём выявы фігуры ў мастацтве, пры якім становішча адной часткі цела кантрастна супрацьпастаўлена становішчу іншай часткі.
Кантрапост дынамізуе рытм фігуры, дазваляе перадаць яе рух ці напругу, не парушаючы агульнай раўнавагі формаў, узмацняе трохвымернасць выявы. Гэта значыць кантрапост — становішча раўнавагі (супакою), стваранае з процілеглых адзін аднаму рухаў.
Характарыстыкі
Калі цела знаходзіцца ў кантрапосце, вось апорнай канечнасці накіравана вонкі і дагары, а вось цела накіравана да сагнутай нагі, і абедзве восі ў выніку сыходзяцца.
Гісторыя
Кантрапост выкарыстоўваўся ў антычным мастацтве пачынаючы з ранняй класікі. У Каноне Паліклета аўтар характарызуе яго як неабходную частку прыгажосці. Знікшы ў эпоху Сярэднявечча, кантрапост быў уваскрэшаны майстрамі Рэнесансу, напрыклад, Данатэла.
Рэзкія кантрапосты з'яўляюцца характэрнымі для маньерызму і барока.
Духоўна-адукацыйны цэнтр Беларускай Праваслаўнай Царквы
Духоўна-адукацыйны цэнтр Беларускай Праваслаўнай Царквы (ДАЦ БПЦ) — комплекс будынкаў, размешчаных паміж вуліцамі Зыбіцкай, Кірыла і Мяфодзія і тэрыторыяй перад Свята-Духавым кафедральным саборам у Мінску. 27 лютага 2006 года Мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі здзейсніў закладку капсулы ў падмурак комплексу будынкаў ДАЦ БПЦ. Будаўніцтва комплексу пачалося ў сакавіку 2006 года. Каштарысны кошт аб’екта складае 11 889 537 беларускіх рублёў у цэнах 1991 г. Пабудаваны ў 2006—2014 (навуковы кіраўнік Б. Косціч, архітэктары Б. Косціч, М. Казак, М. Капуцкая ). Агульная плошча будынкаў комплексу складае 7 723 м². У комплекс ДАЦ БПЦ ўваходзяць будынак рэктарата, два навучальных корпусы, будынак інтэрната на 80 месцаў для пражывання, галоўны корпус, дзе размяшчаюцца бібліятэка, актавая зала умяшчальнасцю 180 чалавек, храм, дзве трапезныя, царкоўна-археалагічны музей, інфармацыйна-кансультатыўны цэнтр. У комплексе будынкаў ДАЦ БПЦ размясцілася Мінская духоўная акадэмія імя свяціцеля Кірылы Тураўскага пасля яе пераезду са Свята-Успенскага Жыровіцкага манастыра.
Архітэктары прынялі адзіную стылістыку аб’ектаў, якая мусіла па сваіх мастацка-вобразных характарыстыках і маштабе адпавядаць гістарычнаму асяроддзю. Комплекс аб’ектаў, якія фарміруюць Духоўна-адукацыйны цэнтр, атрымаў замкнёную структуру з унутраным дворыкам, утвораную двума помнікамі архітэктуры і новымі будынкамі, размешчанымі па перыметры. Гісторыка-культурную каштоўнасць уяўляюць будынкі рэктарата па вул. Зыбіцкай, 27 (пабудавана ў 1912 г.) і інтэрната па вул. Кірыла і Мяфодзія, 7 (пабудавана ў XVII ст. для пражывання манахаў і прыстасавана ў XIX ст. для прамысловых і жылых функцый). Захаванню гармоніі і цэласнасці асяроддзя спрыяла ўзнаўленне ў комплексе Духоўна-адукацыйнага цэнтра не драўляных пабудоў, якія існавалі раней, а запраектаваных у 1870 г., але нерэалізаваных мураваных будынкаў.
Медаль «За асваенне цалінных зямель»
Меда́ль «За асвае́нне цалі́нных зяме́ль» — дзяржаўная ўзнагарода СССР.
Статут медаля
Да ўзнагароджання медалём «За асваенне цалінных зямель» прадстаўляюцца работнікі, якія прапрацавалі ў раёнах асваення цалінных і абложных зямель, як правіла, не менш двух гадоў.
Уручэнне медаля «За асваенне цалінных зямель» ажыццяўляецца ад імя Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР старшынямі, намеснікамі старшыняў і членамі Прэзідыумаў Вярхоўных Саветаў аўтаномных рэспублік і выканаўчых камітэтаў краявых, абласных, раённых і гарадскіх Саветаў дэпутатаў працоўных па месцы жыхарства ўзнагароджаных.
Разам з медалём узнагароджанаму ўручаецца пасведчанне аб узнагароджанні ўсталяванай формы.
Медаль «За асваенне цалінных зямель» носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці ордэнаў і іншых медалёў размяшчаецца пасля медаля «За аднаўленне вугальных шахт Данбаса».
Апісанне медаля
Медаль «За асваенне цалінных зямель» вырабляецца з каляровага металу i мае форму правільнага круга дыяметрам 32 мм. Вушка медаля мела два варыянты выраб — круглявае сточанае і больш рэдкае — круглявае выпуклае.
На адным боку медаля намаляваны самаходны камбайн (С-4) падчас уборкі ўраджаю і на гарызонце поля элеватар, унізе медаля ў тры радкі надпіс «За освоение целинных земель».
На адваротным боку медаля намаляваныя: унізе серп і молат з разбягаючыміся ад іх сонечнымі прамянямі, уверсе пяцівугольная зорка, з левага боку пшанічны колас і з правага боку кукурузныя катахі.
Для прымацавання да адзення медаля служыць пяцівугольная калодка. Калодка ўяўляе сабой пяцівугольную пласціну, звернутую адным вуглом уніз. Пласціна мае ў ніжнім вугле фігурны выраз для прымацавання медаля да калодцы. На адваротным боку пласціны прыстасаванне ў выглядзе шпількі для прымацавання калодкі да адзення.
Калодка пакрыта шаўковай муаравай стужкай шырынёй 24 мм. Стужка цёмна-зялёнага колеру з дзвюма падоўжнымі жоўтымі палоскамі па краях. Шырыня палосак па 3 мм кожная.
Гісторыя
Вядомыя выпадкі паўторнага ўзнагароджання медалём «За асваенне цалінных зямель».
Акрамя індывідуальных узнагароджанняў праславіўшыхся грамадзян, медалём мог быць узнагароджаны і працоўны калектыў. Так, напрыклад, 12 кастрычніка 1966 года медалём «За асваенне цалінных зямель» была ўзнагароджана камсамольская арганізацыя Уральскага політэхнічнага інстытута імя Кірава. Таксама гэтага медалю быў удастоены аўтамабільны батальён Кіеўскай Ваеннай Акругі. Адным з узнагароджаных гэтым медалём з'яўляецца Ю. А. Гагарын. Пасля яго гэты медаль ўручаўся на месцы пасадкі і многім іншым касманаўтам.
Малая царква (Гродна)
Малая царква («манастырык на Падзамчы», «малы папоўскі манастырык») — праваслаўная царква, якая існавала ў Гродне ў 12-17 ст. З'яўлялася помнікам Гродзенскай школы дойлідства. Дагэтуль дакладнае месцазнаходжанне храма невядома, мяркуецца, што царква стаяла на месцы цяперашняга пажарнага дэпо (вуліца Замкавая, 19).
Аналізуючы горадабудаўнічае развіццё Гародні, Алена Kвітніцкая высветліла месцазнаходжанне манастырскага комплексу. На яе думку, у 18 ст. «манастырык на Падзамчы» прымыкаў да пляцу фарнага касцёла, участкаў жыдоўскага квартала, а з двух бакоў межаваў з вулічнымі артэрыямі. Гэтая лакалізацыя выразна паказвала на невысокі ўзгорак сярэднявечнага пасада на поўнач ад Старога замкf. Дадатковым пацвярджэннем гэтай высновы з'яўляецца інфармацыя аб тым, што «папоўскі манастырык» мясціўся над ровам Гараднічанкі.
Гісторыя
Першае ўпамінанне пра Малую царкву і «малы папоўскі манастырык» паходзіць з фальсіфікату прывілея Вітаўта на правы і свабоды гродзенскіх яўрэяў 1389, які быў складзены ў першай палове XVI ст. Па меркаванню Квітніцкай выява Малой царквы была зафіксавана на медзярыце Адэльгаўзера-Цюндта 1567—1568. Згодна гравюры гэта была невялікая па аб'ёме, аднанефная мураваная царква, крытая двухскатным дахам, з цыліндрычным барабанам з невялікім купалам. Каралеўскія рэвізоры, якія ў 1680 склалі спіс уладальнікаў нерухомай маёмасці горада і забудовы гарадскіх плошчаў, зафіксавалі факт знішчэння манастыра з царквой маскоўскімі войскамі ў сярэдзіне гэтага ж стагоддзя. У гэтым інвентары захавалася сціплая згадка аб тым, што на пляцы знаходзіўся «малы папоўскі манастырык пад замкам». На плане 1753 у раздзеле легенды плана «Спецыфікацыя. Што яшчэ з будынкаў засталося стаяць» пад літарай «h» пазначаны пляц «рускага папа з юрысдыкай і будынкам», што азначае, што участак з'яўляўся ўласнасцю ўніяцкай царквы.
У сярэдзіне 18 ст. пляц, на якім стаяў манастыр, быў названы «Васкрасенскай юрыздыкай». Такое акрэсленне магло быць абумоўлена сувязямі Малой ды Васкрасенскай цэркваў, якая яшчэ ў 17 ст. размяшчаліся на суседніх узгорках пасада ў сярэднявечнага горада. У апошнія дзесяцігоддзі 18 ст. Малая царква канчаткова знікае са старонак дакументаў. Апошняя згадка пра царкву паходзіць да 1783, калі на пляцах пачалося ўзвядзенне каралеўскай канцылярыі ды стайняў.
Уснарка
Усна́рка (Usnarka) — рака ў Сакульскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы і Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток Свіслачы (басейн Нёмана).
Пачынаецца ў Польшчы, каля вёскі Грыбаўшчызна. Перасякае дзяржаўную граніцу за 1,4 км на паўночны захад ад вёскі Русакі, цячэ па паўднёвых схілах Гродзенскага ўзвышша (даўжыня ў межах Беларусі — 7 км). Упадае ў Свіслач за 1,6 км на паўночны ўсход ад вёскі Ігнатавічы Бераставіцкага раёна. Пойма ў нізоўі забалочаная.
Васіль Васілевіч Галубовіч
Васіль Васілевіч Галубовіч (,, Талачынскі раён — ) — беларускі тэатральны мастак. Заслужаны дзеяч мастацтваў Казахскай ССР (1954). Лаўрэат Сталінскай прэміі СССР (1952).
Біяграфія
Пераехаў у Екацярынаслаў (цяпер г. Дніпро) ва Украіне, дзе атрымаў сярэднюю адукацыю, а таксама наведваў драматычную студыю пры чыгуначнай станцыі Дзіёўка (прыгарад Екацярынаслава, цяпер у складзе Дніпра).
У 1927 годзе паступіў і ў 1932 годзе скончыў. Яго настаўнікам быў Фёдар Крычэўскі — першы рэктар Украінскай акадэміі мастацтваў, прафесар Кіеўскага мастацкага інстытута, заслужаны дзеяч мастацтваў УССР.
Пасля сканчэння ВНУ Галубовіч вярнуўся ў Днепрапятроўск (цяпер Дняпро). У 1932 годзе працаваў кіраўніком мастацка-плакатнай майстэрні пры Цэнтральным Палацы культуры металургаў Поўдню.
Як тэатральны мастак пачаў працаваць у тэатрах Днепрапятроўска (ТЮГ,, 1933—1941). Потым (1943—1946) — у саратаўскіх тэатрах. У 1946—1958 гадах — галоўны мастак у Казахскім драматычным тэатры.
У 1958—1962 гадах — галоўны мастак Тэатра імя Я. Купалы. У 1963—1973 гадах — галоўны мастак Рускага драматычнага тэатра БССР.
З 1947 года выкладчык, у 1959—1965 гадах — Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута.
Творчасць
У Тэатры імя Я. Купалы аформіў спектаклі «Дні нашага нараджэння» І. Мележа (1858), «» Ю. Славацкага (1959), «» паводле Л. Талстога (1960).
У Рускім драматычным тэатры БССР стварыў дэкарацыі да спектакляў «» паводле М. Шолахава (1963), «» У. Шэкспіра (1964), «Галоўная стаўка» К. Губарэвіча (1965), «» М. Лермантава (1966), «Марыя» (1970), «Птушкі нашай маладосці»  (1972).
Узнагароды
Сталінская прэмія (1952) за спектакль «» М. А. Аўэзава, пастаўлены на сцэне Казахскім драматычным тэатры.
Уладзімір Усцінавіч Іваноў
Уладзімір Усцінавіч Іваноў (нар., вёска Мурожніца, , Віцебская вобласць) — беларускі мастак.
Біяграфія
Скончыў Віцебскі педагагічны інстытут (мастацка-графічны факультэт; 1971). Вучыўся ў Ф. Гумена, І. Сталярова. Удзельнік мастацкіх выстаўках з 1980 г.
Працуе ў акварэлі, пераважна ў жанры лірычнага пейзажа.
Асноўныя творы: акварэлі «Памяць», «Месяц над возерам», «Вербы», «Сеткі», «Раніца на Браслаўшчыне», «Задзвінне», «Вяртанне», «Край блакітных азёр», «Вулачка ў старым Полацку», «Над возерам».
Творы знаходзяцца ў Полацкай карціннай галерэі, Віцебскім мастацкім музеі. Быў старшынёй Віцебскай абласной арганізацыі БСМ. Член БСМ з 1988 г. Жыве ў горадзе Віцебску.
Леў Навумавіч Шапіра
Леў Навумавіч (Лейба Невахавіч) Шапіра ( — ) — беларускі хірург. Адзін з заснавальнікаў хірургіі ў Мінску.
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў Мінску ў яўрэйскай сям’і Неваха Моўшавіча Шапіра. Акрамя Лейбы ў сям’і было яшчэ 8 дзяцей: шэсць сыноў і дзве дачкі. Два яго браты таксама былі ўрачамі, адзін з іх Майсей Навумавіч Шапіра — урач-траўматолаг, намеснік наркама аховы здароўя Кіргізскай ССР, другі — Іосіф Навумавіч Шапіра — медык-уролаг.
Савецкі кінааператар прыходзіўся яму пляменнікам, сынам роднага брата Веньяміна.
Скончыў медыцынскі факультэт Дэрпцкага ўніверсітэта.
Прафесійная дзейнасць
Два гады працаваў у Маскве, у лячэбніцы «Кні», а потым з 1890 года жыў і працаваў у Мінску. Тут ён меў сваю хірургічную бальніцу; карыстаючыся вялікай папулярнасцю сярод мясцовага насельніцтва і далёка за межамі Мінска, ён нямала спрыяў папулярызацыі хірургіі ў Беларусі. З 1900 па 1914 год загадваў хірургічным аддзяленнем, працаваў хірургам падчас вайны ў шпіталі Саюза гарадоў.
Памёр ад сардэчнага прыступу ў час лячэння бальнога.
Адрас (тканіна)
Адра́с (Adras) — від смесавых шаўковых тканін палатнянага перапляцення, якія робяцца ўручную з 50 % баваўняных і 50 % шаўковых нітак з. Уток у адрасе баваўняны, а аснова шаўковая. Традыцыйна адрас тчэцца ва Узбекістане і Таджыкістане.
У многіх месцах Узбекістана гэтая тканіна называлася таксама podshohi — «падышахская», што паказвала на яе надзвычайную каштоўнасць, звязаную і з працаёмкім, дарагім працэсам вырабу і з багатым, прыбраным знешнім выглядам.
Гісторыя
У Сярэдняй Азіі (у Бухары, Самаркандзе, Хаджэндзе, Намангане, Маргілане) вытворчасць шаўковых і паўшаўковых ікатаў (атлас, канаус, адрас) дасягнула асаблівага развіцця ў XIX — пачатку XX стагоддзяў.
Тэхналогія стварэння
Шырыня адрасу, зробленага ўручную, вагаецца ад 32 да 55 см, паколькі большую шырыню не дазваляюць задаць ткацкія станы.
Пры ручным вырабе адрасу на тканіне абавязкова ёсць белы скат, паласа па якой ткачы раўнавалі ікатавы ўзор. Частата паўтарэння скату каля 2,2 метра і залежыць ад даўжыні рамкі, на якую нацягвалі палатно. Пры пашыве гатовага адзення гэты скат традыцыйна пакідалі. Рабілася гэта з прычыны вялікага кошту тканіны і немэтазгоднасці адбракоўкі годнага матэрыялу. Акрамя гэтага наяўнасць скату на адзенні дадаткова падкрэслівала той факт, што ткань рабілася традыцыйным ручным спосабам.
Сучасныя мадэльеры пакідаюць скат толькі ў выпадках, калі хочуць адмыслова падкрэсліць аўтэнтыку пашытых рэчаў, у астатніх выпадках яго выкарыстоўваюць для аздаблення ці наогул адразаюць, каб не парушаў сіметрыю арнаменту на тканіне.
Тэхналогія фарбавання
Ва Узбекістане адрас вырабляюць уручную з выкарыстаннем тэхнікі ікат і натуральных фарбавальнікаў. Пры гэтым пучкі шаўковых нітак абвязваюць паасобна, каб была магчымасць паэтапна афарбоўваць іх у розныя колеры. Пры гэтым для Узбекістана характэрнай асаблівасцю іката з’яўляецца тое, што рознакаляровасць уласціва толькі ніткам, а ўток пакідаецца аднатонным.
Выкарыстанне
Уласцівасці адрасу дазваляюць захаваць прахалоду ўлетку і аддаваць цяпло зімой, таму з яго ствараюць шматфункцыянальнае адзенне: блузкі, спадніцы, вячэрнія сукенкі, касцюмы і многае іншае. Акрамя гэтага з адрасу ствараюць аксесуары і дэкаруюць ім памяшканні ва ўсходнім стылі.
Падробкі адрасу
З-за вялікай каштоўнасці і дэкаратыўнасці адрасу выпускаюць яго падробкі тэхнікай штампоўкі.
У культуры
У Хаджэндзе праводзіцца штогодны фестываль атласа і адраса.
Леў Іванавіч Камароў
Біяграфія
Скончыў фізічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1960 годзе. У 1960—1963 займаўся ў аспірантуры фізічнага факультэта па спецыяльнасці «тэарэтычная фізіка». Пасля заканчэння аспірантуры стаў працаваць асістэнтам кафедры ядзернай фізікі БДУ. У 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Аптычныя і нейтронныя спектры як крыніца інфармацыі аб руху малекул у вадкасцях». У 1967 годзе стаў дацэнтам кафедры ядзернай фізікі. У 1973 годзе абраны загадчыкам кафедры тэарэтычнай фізікі. З 1983 года працаваў дацэнтам кафедры тэарэтычнай фізікі. У 1985 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Непертурбацыйныя метады тэарэтычнага даследавання фізічных сістэм». У 1988 годзе яму прысвойваецца званне прафесара кафедры тэарэтычнай фізікі і кафедры ядзернай фізікі. Працаваў прафесарам на кафедры тэарэтычнай фізікі да выхаду на пенсію ў 2000 годзе.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя работы Л. І. Камарова датычацца фізікі кандэнсаванага стану, квантавай механікі і квантавай тэорыі поля. Ім распрацаваныя непертурбацыйныя метады развязвання задач квантавай механікі і квантавай тэорыі поля, гэтыя метады ўжываюцца нават тады, калі немагчыма выкарыстоўваць тэорыю ўзбурэнняў. Ён з'яўляецца аўтарам больш за 100 артыкулаў у навуковых часопісах.
Мардарыўка (Вэлыкамыхайліўскі раён)
Мардарыўка (Марда́рівка) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Гімн Малдовы
Гімн Малдовы — кампазіцыя «Limba noastră» («Лимба ноастрэ», «Наша мова») на вершы Аляксея Міхайлавіча Матаевіча (1888—1917). Аўтар музыкі — Аляксандр Крысця, аранжыроўка — Валянцін Дынга. «Limba noastră» стала гімнам Малдовы ў 1994 годзе. Раней гімнам была кампазіцыя «Deşteaptă-te, române!» («Прачніся, румын!»), якая дагэтуль з'яўляецца гімнам Румыніі.
Верш Матаевіча «Limba noastră» уключае ў сябе 12 строф, з якіх у гімн увайшлі толькі пяць.
Гісторыя стварэння
Упершыню верш «Наша мова» быў апублікаваны ў газеце «Кувынт молдовенеск» 21 чэрвеня 1917 года. Аб жаданні напісаць верш аб «нашай мове» Матаевіч казаў увесну таго жа года ў адным з лістоў з Румынскага фронту (румынскае сяло Мэрэшэшты ў Карпатах). Задума была рэалізаваная ў чэрвені 1917 года. 17-га чэрвеня верш быў завершаны, на наступны дзень ён быў прачытаны аўтарам пры адкрыцці ў Кішынёве курсаў малдаўскіх настаўнікаў. Верш друкаваўся таксама ў часопісе «Кувынт молдовенеск» (1917, № 49, 21 чэрвеня, стар. 2) — бясплатным прыкладаннем да аднайменнай газеты, у часопісе «Шкоала молдовеняскэ» (1917, № 2—4, ліпень-верасень, стар. 94). У тым жа годзе твор было апублікавана ў запрутскай Малдове газетай «Neamul Românesc» ад 29 жніўня. У наступныя гады ён ўключаўся абсалютна ва ўсе выданні твораў Матаевіча, ажыццёўленыя ў акупаванай Бесарабіі і затым у Савецкай Малдове. Ім, па традыцыі, адчыняецца кожнае новае выданне. У 1930-я гады кампазітар Аляксандр Крысця пераклаў верш на музыку. У цяперашні час ён налічае мноства выданняў і публікацый, у тым ліку і асобнымі кніжкамі, вывучаецца ў малдаўскай сярэдняй школе.
IC 2754
IC 2754 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мартовэ (Вэлыкамыхайліўскі раён)
Мартовэ (Мартове) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Міхеевіцкі сельсавет
Утвораны 21 жніўня 1925 года ў складзе Крычаўскага раёна Калінінскай акругі БССР з часткі скасаванага Прахораўскага сельсавета. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Крычаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Краснабудскага сельсавета.
Злотаў (гміна)
Зло́таў (Złotów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Златоўскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Злотаве. Плошча гміны складае 292,5 км². Станам на 2004 год у гміне Злотаў пражывалі 9006 чалавек, шчыльнасць — 30,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 27 салецтваў.
Ігар Уладзіміравіч Аліневіч
Ігар Уладзіміравіч Аліневіч (нар. ) — беларускі актывіст анархісцкага руху, палітычны зняволены.
Раннія гады
Скончыў сярэднюю школу, затым універсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі па спецыяльнасці інжынер-электроншчык. Удзельнічаў у працы над расійска-беларускім спадарожнікам. Са школьных гадоў цікавіўся гісторыяй, асабліва анархісцкага руху.
Анархісцкая дзейнасць. Крымінальная справа
У 2009—2010 гадах удзельнічаў у некалькіх акцыях мінскіх анархістаў. Пасля акцыі салідарнасці з расійскімі анархістамі ля расійскага пасольства ў Мінску 30 жніўня 2010 года Аліневіч з’ехаў у Расію, дзе некаторы час хаваўся.
Праваабарончыя арганізацыі адзначаюць, што суд над Ігарам Аліневічам і іншымі ўдзельнікамі справы адбываўся з шэрагам парушэнняў, і таму зняволеных па гэтай справе нельга лічыць законна асуджанымі. Так, затрыманне Ігара Аліневіча ў Маскве і далейшая перавозка яго ў СІЗА КДБ у Мінск адбываліся з парушэннем устаноўленых працэдур, у тым ліку працэдуры экстрадыцыі беларускіх грамадзян з Расійскай Федэрацыі. Пры затрыманні ён быў пазбаўлены магчымасці атрымаць дапамогу з боку адваката і, такім чынам, магчымасці абскардзіць затрыманне. Цягам папярэдняга следства да абвінавачаных ужываліся псіхалагічны ціск і катаванні. Праваабарончы цэнтр «Вясна» і Беларускі Хельсінкскі Камітэт прызналі І. Аліневіча, М. Дзядка, А. Францкевіча палітычнымі вязнямі.
Перад тым, як яго перавялі ў іншы СІЗА — па вул. Валадарскага ў Мінску, Ігару прапаноўвалі працаваць на ўлады хакерам, ад чаго ён катэгарычна адмовіўся. Да суда Аліневіча трымалі ў ізалятары КДБ — «Амерыканка». Пра гэты час Ігар напісаў і здолеў перадаць на волю кнігу-дзённік «Еду ў Магадан» (кніга перакладзена на баснійскую, сербскую, харвацкую і англійскую мову цалкам, нямецкую і беларускую мову — часткова). Пасля выхаду кнігі стаўленне адміністрацыі калоніі да Ігара Аліневіча зрабілася больш жорсткім. Адбываў пакаранне ў папраўчай калоніі Наваполацку, у ліпені 2014 года пераведзены ў калонію «Віцьба-3».
На волю Аліневіч павінен быў выйсці 29 лістапада 2018 года (тэрмін пакарання пачаўся з моманту заключэння пад варту — 29 лістапада 2010 года). Быў памілаваны рашэннем Аляксандра Лукашэнкі і вызвалены 22 жніўня 2015 года. Разам з ім былі вызваленыя Мікола Статкевіч, Арцём Пракапенка, Яўген Васьковіч і Юрый Рубцоў.
Затрыманне 2020 года
У час пратэстаў у Беларусі пасля прэзідэнцкіх выбараў беларускія пагранічнікі ў ноч з 28 на 29 кастрычніка 2020 года затрымалі ў Ельскім раёне ля беларуска-ўкраінскай граніцы Ігара Аліневіча і яшчэ трох анархістаў — Дзмітрыя Дубоўскага, Дзмітрыя Разановіча і Сяргея Раманава. Іх абвінавацілі паводле артыкула 289 Крымінальнага кодэкса «Тэрыразм», а таксама паводле артыкула 295 «Незаконнае абарачэнне зброі». Анархістаў абвінавацілі ў падпале чатырох аўтамабіляў каля будынка пракуратуры ў Салігорску і мясцовага аддзялення Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз.
22 снежня 2021 года Ігар Аліневіч у Мінску прысуджаны да 20 гадоў калоніі, вялікія тэрміны зняволення атрымалі і іншыя анархісты. З нагоды абвяшчэння прысуду сумесную заяву аб прызнанні Ігара Аліневіча, Дзмітрыя Дубоўскага, Дзмітрыя Разановіча і Сяргея Раманава палітычнымі зняволеннымі зрабілі Праваабарончы цэнтр "Вясна", Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі ПЭН-цэнтр, Беларускі Хельсінкскі камітэт і іншыя праваабарончыя арганізацыі Беларусі.
Узнагароды
У 2013 годзе за кнігу «Еду ў Магадан» Ігар Аліневіч атрымаў галоўную ўзнагароду і стаў першым лаўрэатам Прэміі імя Францішка Аляхновіча Беларускага ПЭН-цэнтра.
У 2016 годзе Аліневіч стаў лаўрэатам Нацыянальнай прэміі за абарону правоў чалавека імя Віктара Івашкевіча за 2015 год у намінацыі «За асабістую мужнасць». Штогадовая нацыянальная прэмія ў абароне правоў чалавека была заснаваная Хартыяй'97 у 1998 годзе.
Грабовік
Грабовік (Leccinum carpini) — шапкавы базідыяльны грыб сямейства балетавых.
Апісанне
Шапка дыяметрам 6—8 см, падушкападобная, гладкая, слізкая, мясістая, брудна-белая, потым аліўкава-бурая, паверхня часта з трэшчынкамі. Мякаць белавата-жаўтаватая, на зломе сінее, потым чарнее. Гіменафор белы, потым пясочна-шараваты, палевы, выемчаты. Ножка цыліндрычная, суцэльная, каля асновы патоўшчаная, лускаватая, уверсе бура-аліўкавая, унізе бураватая. Споры верацёнападобна-эліпсоідныя, гладкія, жоўта-бурыя.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўропе, у тым ліку ў Прыбалтыцы, Закаўказзі, на Украіне, у Краснадарскім краі Расіі, на Урале; на Беларусі рэдкі від, выяўлены ў Брэсцкай вобласці. Расце ў лісцевых лясах, пераважна з грабовым дрэвастоем. Пладаносіць у чэрвені—верасні.
Кулінарнае выкарыстанне
Ядомы грыб. Спажываюць у ежу свежым, марынаваным, сушаным, радзей салёным.
Гімн Мальты
L-Innu Malti - нацыянальны гімн Мальты. Музыку напісаў Роберт Самут, а тэкст Дум Карм Псаіла.
Тэкст
Lil din l-art ħelwa, l-Omm li tatna isimha, Ħares, Mulej, kif dejjem Int ħarist: Ftakar li lilha bl-oħla dawl libbist.
Agħti, kbir Alla, id-dehen lil min jaħkimha, Rodd il-ħniena lis-sid, saħħa 'l-ħaddiem: Seddaq il-għaqda fil-Maltin u s-sliem.
Джына Роўлендс
Вірджынія Кэтрын (Джына) Роўлендс (Virginia Cathryn «Gena» Rowlands, нар., Мадысан, Вісконсін) — амерыканская актрыса, член акцёрскай дынастыі Касаветыс. Лаўрэат чатырох прэмій «Эмі», двух прэмій «Залаты глобус», а таксама намінантка на прэмію «Оскар».
Біяграфія
Роўлендс вучылася ў каледжы, а затым ва Універсітэце Вісконсіна і атрымала акцёрскую адукацыю ў Акадэміі драматычнага мастацтва ў Нью-Ёрку. Яе дэбют на сцэне адбыўся ў нью-ёркскім «Правінстаўн Плейхаўзе», дзе яна пачынала працаваць яшчэ гардэробшчыцай. Да канца 1950-х гг. Джына грала выключна ў тэатры, у прыватнасці на Брадвеі. Яе дэбютам у кіно стала роля па кантракце з «Metro-Goldwyn-Mayer» ў фільме Жазэ Ферэра 1958 года «Высокая цана кахання».
Роўлендс была замужам за акцёрам і рэжысёрам Джонам Касаветысам, які зняў яе ў многіх сваіх фільмах, такіх як, напрыклад, «Глорыя» 1980 года, за ролю ў якім яна была намінаваная на «Оскар». Іх агульны сын Нік Касаветыс зняў Джыну Роўлендс ў многіх фільмах, у прыватнасці, у фільме «Зрываючы зоркі», знятым па сцэнарыі бацькі.
У Роўлендс чацвёра дзяцей. Актрысай таксама стала Аляксандра Касаветыс, а рэжысёрам — Зоі Касаветыс.
Бакэўскі ўніверсітэт імя Васіле Алесандры
Бакэўскі ўніверсітэт імя Васіле Алесандры (Universitatea „Vasile Alecsandri” din Bacău) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бакэў. Названы ў гонар пісьменніка, драматурга, паэта і публіцыста Васіле Алесандры.
Cepaea vindobonensis
Cepaea vindobonensis — від малюскаў сямейства.
Назва
Назва паходзіць ад кельцкага паселішча Віндабона (цяпер Вена).
Біялагічнае апісанне
Адметна тое, што для гэтага віду характэрны поліхраматызм — існаванне некалькіх каляровых разнавіднасцяў, у дадзеным выпадку двух. Вылучаецца нармальная форма (пяць цёмных палос на светлым фоне ракавіны і цёмная нага) і форма pallescens (пяць светла-карычневых палос і светлая нага). Часцей за ўсё ў адной папуляцыі сустракаюцца асобіны і з той, і з другога формай.
Арэал
Від сустракаецца ў шэрагу краін, у тым ліку: Аўстрыі, Балгарыі, Венгрыі, Літве, Малдавіі, Польшчы, Чэхіі, Расеі, Украіне, Беларусі.
Argyrosomus regius
Argyrosomus regius — від рыб сямейства Sciaenidae.
Апісанне
Даўжыня рыбы можа дасягаць ад 40-50 см да 2 м даўжынёй, маса — да 55 кілаграмаў. Драпежнікі, якія жывуць у пелагічнай зоне прыбярэжных раёнаў на глыбіні 15-300. м. Месцы пражывання ўключаюць Атлантычны акіян (ад Францыі да Сенегала) і Міжземнае мора.
Аляксандр Міхайлавіч Гальмак
Аляксандр Міхайлавіч Гальмак (нар., Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне матэматычнай логікі, алгебры і тэорыі лікаў. Доктар фізіка-матэматычных навук (2011), дацэнт (1993).