cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ціхі акіян
Прыродна-рэсурсны патэнцыял
Біялагічныя рэсурсы Ціхага акіяну адрозніваюцца высокай прадукцыйнасцю, у сярэднім 200 кг/км2. У найбольшай меры гэтыя лічбы адносяцца да кантынентальнага шэльфа. Асабліва выдзяляюцца ў гэтым плане Жоўтае мора, Паўднёва-Кітайскае мора, Ахоцкае мора, Берынгава мора. Паўночная частка Ціхага акіяна мае шмат прамысловай рыбы (селядзец, тунец і траска). На акваторыю Ціхага акіяна прыпадае каля 60 % сусветнага ўлову рыбы (у асноўным гэта Японія, Кітай, Расія, Перу, ЗША і Тайланд). Вядзецца здабыча крабаў, крэветак, вустрыц, анчоўсаў. Агульныя ўловы у канцы 2000-х гг. складалі каля 53,5 млн т у год.
Эканоміка-геаграфічныя правінцыі
Навукоўцамі выдзяляюцца сем эканоміка-геаграфічных правінцый Ціхага акіяна: Паўночна-Заходняя, Паўночна-Усходняя, Цэнтральна-Заходняя, Цэнтральна-Усходняя, Паўднёва-Заходняя, Паўднёвая, Паўднёва-Усходняя.
Паўночна-Заходняя правінцыя
Правінцыя - інтэнсіўная зона марскога суднаходства і дае 2/3 аб'ёму перавозак Ціхага акіяна. Найбуйнейшым марскім вузлом камунікацый з'яўляюцца японскія парты. 80% апрацоўчай прамысловасці Японіі змешчаны на Ціхаакінскім узбярэжжы, ад Токіа да Кюсю. Да таго ж, з транспартнай сістэмай партоў звязаны буйнейшыя прамысловыя раёны Японіі - Кэйхін (Токіа, Кавасакі, Іакагама, Ціба), Такай (Нагоя, Іакакіта, Таканамэ) і Хамшын (Осака, Кобэ).
Паўночна-Усходняя правінцыя
Лічыцца найбольш развітай у эканамічным плане, бо на ціхаакіянскае ўзбярэжжа выходзяць вытворчасці першай эканомікі свету - ЗША. Аднак рыбапрадукцыйнасць значна ніжэйшая за Паўночна-Заходнюю правінцыю, таму тут у канцы 2000-х гг. здабывалася каля 3 млн т рыбы ў год.
Цэнтральна-Заходняя правінцыя
Гэта воды Паўднёва-Усходняй Азіі да 180° усходняй даўгаты. Характэрныя асаблівасці:
Цэнтральна-Усходняя правінцыя
Сюды выходзяць узбярэжжы і шэльф поўдня Мексікі, краін Цэнтральнай Амерыкі, Калумбіі і Эквадора. Вядомая запасамі нафты на шэльфе (Гуаякільскі заліў). Здабыча рыбы складала у канцы 2000-х 1,7 млн т у год.
Бобі Чарльтан
Роберт (Бобі) Чарльтан (Sir Robert Charlton; ) — англійскі футбаліст, паўабаронца і нападнік. чэмпіён свету ў складзе зборнай Англіі і ўладальнік «Залатога мяча» 1966 года. Большую частку кар’еры правёў за «Манчэстэр Юнайтэд», у якім быў капітанам. Чарльтан быў атакуючым паўабаронцам, валодаў адпрацаваным дрыблінгам, дакладным пасам і пастаўленым далёкім ударам. Ён прызнаецца многімі адным з найвялікшых футбалістаў Англіі ўсіх часоў.
Чарльтан пачаў выступаць за асноўны склад «Манчэстэр Юнайтэд» ў 1956 годзе, а на працягу наступных двух сезонаў трывала заваяваў сабе месца ў аснове. Ён выжыў у мюнхенскай авіякатастрофе 1958 года, пасля чаго дапамог «Юнайтэд» выйграць Першы дывізіён у сезонах 1964/65 і 1966/67. У 1966 годзе Чарльтан разам са зборнай Англіі стаў чэмпіёнам свету. У 1968 годзе «Юнайтэд», у складзе якога Чарльтан быў капітанам, стаў першым англійскім клубам, які выйграў Кубак еўрапейскіх чэмпіёнаў. Ён забіў за «Манчэстэр Юнайтэд» і зборную Англіі больш галоў, чым любы іншы гулец за ўсю гісторыю. Яму таксама доўгі час належаў рэкорд па колькасці матчаў, праведзеных за «Юнайтэд» (758), які пабіў Раян Гігз у фінале Лігі чэмпіёнаў УЕФА ў Маскве 21 мая 2008 года.
На момант завяршэння кар’еры за зборную Англіі ў 1970 годзе яму належаў рэкорд па найбольшай колькасці гульняў за зборную (106 матчаў). Пазней гэты рэкорд быў пабіты Бобі Мурам, а затым Пітэрам Шылтанам.
Аляксандр Юр’евіч Насонаў
Аляксандр Насонаў (нар., ) — украінскі футбаліст, абаронца чаркаскага ЛНЗ.
Клубная кар’ера
Футболам пачынаў займацца з 8 гадоў у кіеўскім «Дынама». У структуры гэтага клуба прабыў да 15 гадоў, выступаючы за школу «Відрадны». Пасля таго як абедзве дынамаўскія школы аб’ядналі ў адну, футбаліст не меў магчымасці гуляць у чэмпіянаце Украіны, таму перайшоў у спартыўны інтэрнат РВВФК. Праз тры месяцы дзякуючы знаёмаму бацькі паступіў у футбольную школу «Дняпра» ў Днепрапятроўску.
Пасля завяршэння навучання заключыў кантракт з «Дняпром». У гэтай камандзе правёў тры сезоны ў дублі. Пасля прыходу ў «Днепр» Хуандэ Рамаса Насонаў стаў прыцягвацца да трэніровак з асноўнай камандай, але ў Прэм’ер-лізе так і не дэбютаваў. У 2012 годзе па прапанове агента сышоў у арэнду ў луцкую «Валынь». У гэтай камандзе дэбютаваў у вышэйшым дывізіёне. Пасля трох месяцаў гульняў на правах арэнды Насонаў падпісаў з «Валынню» кантракт на тры гады. Пасля таго, як у луцкай камандзе пачаліся праблемы з фінансаваннем і запазычанасць па зарплаце перад футбалістам, паводле яго слоў, складала паўгода, Насонаў падаў дакументы адносна скасавання кантракта ў кантралюючыя органы. Кантракт быў разарваны ў аднабаковым парадку.
Улетку 2013 года заключыў кантракт з данецкім «Металургам». Праз два гады, у ліпені 2015 года, у статусе свабоднага агента вярнуўся ў «Валынь». У камандзе узяў 23 нумар. 1 сакавіка 2016 года пакінуў луцкі клуб.
У сакавіку 2016 разам з яшчэ адным украінцам Дзмітрыем Юсавым заключыў гадавы кантракт з беларускім «Гранітам». Аднак, за мікашэвіцкі клуб толькі выйшаў на замену ў двух матчах, прапусціўшы значны час з-за траўмы, і ў чэрвені 2016 года пакінуў «Граніт». Неўзабаве далучыўся да марыупальскага «Ільічоўца», які пазней змяніў назву на «Марыупаль».
У ліпені 2018 года стаў іграком кіеўскага «Арсенала», які праз чатыры гады вярнуўся ў Прэм’ер-лігу. У лютым 2019 года перайшоў у «Львоў», у кастрычніку 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб.
У сакавіку 2020 года далучыўся да малдаўскай «Сперанцы». У студзені 2021 года вярнуўся ва Украіны, стаўшы іграком чаркаскага ЛНЗ, дзе выступаў спачатку ў аматарскім чэмпіянаце Украіны, а ў ліпені 2021 года клуб далучыўся да Другой лігі.
Міжнародная кар’ера
З 2009 па 2011 гады гуляў за юнацкія зборныя Украіны.
У 2012 годзе Паўлам Якавенкам быў выкліканы ў моладзевую зборную на Кубак Садружнасці, дзе адыграў у двух матчах, стаўшы разам са зборнай бронзавым прызёрам спаборніцтваў. Праз год у складзе моладзевай каманды стаў фіналістам гэтага турніру.
Кукары
Кукары (Кукарі́) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Валерый Мікалаевіч Дайнека
Валерый Мікалаевіч Дайнека (нар., Светлагорск) — беларускі баскетбаліст. Майстар спорту міжнароднага класа СССР, чэмпіён, лепшы гулец чэмпіянату Беларусі (1991-92/93)
Кар’ера
Выступаў за РТІ (1987—1988 і 1989—1993 гадах). Сярэбраны прызёр чэмпіянату Расіі (1995/1996) у складзе «Дынама» Масква, бронзавы прызёр чэмпіянату Расіі 2002/2003 у складзе «Унікса» Казань, пяціразовы чэмпіён Расіі ў складзе БК «ЦСКА» Масква і «Урал-Грэйт» Перм (1996/1997, 1997/1998, 1998/1999), уладальнік Кубка ЦСКА Масква, двухразовы ўладальнік Кубка Расіі ў складзе «Унікса» Казань «Урал-Грэйт» Перм. Тройчы трапляў у першую пяцёрку зорак расійскага чэмпіянату, двойчы трапляў у пяцёрку лепшых па гульні ў абароне. лепшым замежны гулец чэмпіянату Расіі ў 1997 годзе, лепшы гулец чэмпіянату Расіі ў складзе ЦСКА ў 1998 годзе.
Узнагароды
Узнагароджаны урадавай узнагародай «Медалём Ордэна за заслугі перад Айчынай II ступені». Бронзавы прызёр моладзевага чэмпіянату Еўропы ў складзе зборнай СССР 1987 года. Гуляў у чэмпіянаце Іспаніі ў сезоне 1993—1994 года і чэмпіянаце Грэцыі за клуб «ПАСК» г. Салонікі 2000—2001 гадах.
Мокрыя Вэлычкы
Мокрыя Велічкі ці Мокрыя Вэлычкы (Мокрі Вели́чки) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Ошэнсайд (Каліфорнія)
Ошэнсайд (Oceanside) — трэці па велічыні горад у акрузе Сан-Дыега, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 183 095 чалавек. Горад размешчаны на поўдзень ад корпуса марской пяхоты базы Кэмп-Пендлтан, ваеннай базы Злучаных Штатаў. Ашэнсайд перажыў значны рост насельніцтва з 1970 года, калі яго насельніцтва складала 45 000 чалавек. Большая частка тэрыторыі горада была пабудавана на працягу 1970-х і 1980-х гадоў.
Шуманы
Шуманы (Шумани́) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Малыніўка (Рыпкынскі раён)
Малінаўка ці Малыніўка (Мали́нівка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Перыс (Каліфорнія)
Перыс (Perris) — горад у акрузе Рыверсайд, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 68 386 чалавек (перапіс 2010 года). Па дадзеных Амерыканскага бюро перапісу насельніцтва, агульная плошча горада — 81,59 км², у тым ліку 81,31 км² — суша і 0,28 км² — водныя прасторы (0,35 %). Размешчаны за 28 км на поўдзень ад адміністрацыйнага цэнтра акругі, горада Рыверсайд.
Восава (Хацюхоўскі сельсавет)
Во́сава (, Осово) (да 2011 года Вялі́кае Во́сава) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.
Часопісь
«Часопісь» — ілюстраваны часопіс, орган Міністэрства беларускіх спраў у Літве. Выдаваўся на беларускай мове, у Коўне (верасень 1919—1920 гг.). Пад рэдакцыяй міністра беларускіх спраў у Літве Я. Варонкі. Вядома пра 6 нумароў. Друкаваў дакументы і матэрыялы ўрада БНР, матэрыялы па беларускай вайсковай справе, гісторыі, культуры, мове і інш.
Восава (Хацюхоўскі сельсавет)
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дакудаўскага сельсавета. 30 снежня 2011 года ў сувязі з існаваннем у Хацюхоўскім сельсавеце яшчэ адной вёскі Вялікае Восава назва вёскі зменена на Восава.
Манькы (Рыпкынскі раён)
Манькі ці Манькы (Маньки́) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Стэпавая плямістая блакітніца
Стэпавая плямістая блакітніца (Phengaris teleius) — матыль сямейства блакітніц.
Апісанне
Буйная блакітніца, даўжыня пярэдняга крыла 17-21 мм. Верхняя бок крылаў блакітны з шырокай цёмнай аблямоўкай і белай махрой па краі, чорнай сярэдняй плямай у цэнтральнай ячэйцы пярэдняга крыла і шэрагам цёмных папярочных плям, якія часам могуць быць рэдукаваныя. У самкі больш шырокае зацямненне краю крыла і больш шэрае адценне асноўнага фону. Знізу крылы светла-шэра-бурыя з 2 дугападобна выгнутымі паралельнымі радамі дробных чорных кропак на светлым фоне. Некалькі такіх жа кропак размяшчаюцца ў прыкаранёвай частцы задняга крыла і падоўжаных — у цэнтры кожнага крыла.
Пашырэнне
Пашырана ва ўмераным поясе Еўразіі, у Беларусі від вядомы на Палессі.
Насяляе сырыя лугі, ўскраіны і паляны лісцевых лясоў з наяўнасцю кармавога субстрата вусеняў. Выбірае добра праграваныя ўчасткі. У пошуках нектару матылі могуць перамяшчацца ў больш сухія месцы паблізу.
Біялогія
На працягу года развіваецца ў адным пакаленні. Лёт доўжыцца з пачатку ліпеня да сярэдзіны жніўня. Матылі звычайна прытрымліваюцца ўчасткаў з крывасмокам — кармавой раслінай маладых вусеняў, у суквецці якога самкі адкладаюць яйкі. Пасля зімоўкі, пачынаючы з ІІІ ўзросту, вусені развіваюцца ў гнёздах некаторых відаў мурашак роду Myrmica, дзе харчуюцца іх лічынкамі.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоны Спіс МСАП (катэгорыя — LR / nt, ver. 2.3, 1994), у Чырвоныя кнігі Еўрапейскіх дзённых матылёў (SPEC 3, катэгорыя — VU), Беларусі, Маскоўскай вобласці Расіі, Латвіі і Літвы, у дадатак II Бернскай канвенцыі.
Кундызды (аул)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 221 чалавек (106 мужчын і 115 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 117 чалавек (61 мужчына і 56 жанчын).
Махначы (Рыпкынскі раён)
Махначы (Мохначі́) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Вялікі Вязок
Вялі́кі Вязо́к (, Великий Вязок) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 4 студзеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Ухвальскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Паўліўка (Рыпкынскі раён)
Паўлоўка ці Паўліўка (Павлі́вка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Шаснаццаць акруг
Шаснаццаць акруг, якія працягнуліся ад Яньцзіна да Юньчжоу  — землі ў Кітаі на тэрыторыі сучасных правінцый Хэбэй і Шаньсі, а таксама гарадоў цэнтральнага падпарадкавання Пекін (старажытная назва — Яньцзін) і Цяньцзінь, былыя важным фактарам палітычнай барацьбы ў X стагоддзі.
Гісторыя
У 907 годзе ў Кітаі пала імперыя Тан і пачалася. У дадатак да міжусобіц, з поўначы пачалі наступаць кідані, а з захаду —. Пры дапамозе цюрак у 923 годзе паўстала дзяржава Позняя Тан, але ў 936 годзе кідані падтрымалі, які падняў паўстанне і заснаваў дзяржаву. У абмен на падтрымку ў барацьбе Шы Цзінтан быў вымушаны перадаць кіданьскай імперыі Ляа 16 акруг, якія аддзялялі традыцыйныя кітайскія рэгіёны ад стэпавай поўначы.
На далучаных тэрыторыях кідані заснавалі і Заходнюю сталіцы. У выніку гэтыя землі сталі плацдармам для кіданьскага ўмяшання ў паўночнакітайскія справы, што прывяло да падзення дзяржавы позняя Цзінь ў 946 годзе. Імперыя Сун, якая аб’яднала астатні Кітай у 960 годзе, не прызнала анэксіі кіданямі 16 акруг, і пасля знішчэння ў 979 годзе цюркскай дзяржавы пачаліся паходы супраць імперыі Ляа. Аднак кідані адбівалі кітайскія атакі, а калі малады кіданьскі імператар пасталеў — ён нанёс магутны контрудар Сунскай імперыі і прасунуў межы Ляа далёка на поўдзень.
Геаграфія
Шаснаццаць акруг — гэта
Разсудзіў
Рассудаў ці Разсудзіў (Розсу́дів) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Дубавое (Крупскі раён)
Дубаво́е (, Дубовое) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Наталля Уладзіміраўна Карпянкова
Наталля Уладзіміраўна Карпянкова (нар., Гомель) — беларуская спартсменка (скачкі на батуце), майстар спорту СССР, заслужаны майстар спорту Беларусі (1 снежня 1999), сярэбраны (1994, 1996, 1998) і бронзавы (1996, 1999, 2001) прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіёнка (1998, 2000), сярэбраны (1995, 1997, 1998) і бронзавы (1993) прызёр чэмпіянатаў Еўропы.
Працуе спартсменам-інструктарам нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па скачках на батуце.
Прыморскае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Прыморскае — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Новахайрузаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635455400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 333 чалавекі (158 мужчын і 175 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 199 чалавек (89 мужчын і 110 жанчын).
Сэмакы
Семакі ці Сэмакы (Семаки́) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Ігар Дзмітрыевіч Ліхавы
Ігар Дзмітрыевіч Ліхавы (Ліховий Ігор Дмитрович); нар. 12 чэрвеня 1957, с. Врубліўка, Раманіўскі раён, Жытомірская вобласць) — украінскі музейны дзеяч, палітык, дыпламат. Міністр культуры і турызму Украіны ва ўрадзе Еханурава.
Стараградскі сельсавет
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці шляхам аб’яднання тэрыторыі скасаваных Задубскага і Хізаўскага сельсаветаў. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Рагачоўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе Чачэрскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Кармянскага раёна.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1294 чалавекі, з іх 95,9 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 0,4 % — украінцы.
Археалагічная экспедыцыя
Археалагічная экспедыцыя — форма правядзення навукова-даследчых работ па выяўленні, фіксацыі і вывучэнні археалагічных помнікаў.
У Беларусі праводзіцца ў адпаведнасці з планамі навукова-даследчых работ Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Нацыянальнага музея гісторыі і культуры Беларусі, абласных гісторыка-краязнаўчых музеяў, гістарычнага факультэта БДУ, а таксама ў выпадку пазапланавых даследчых, ахоўных ці выратавальных работ на помніках археалогіі, што знаходзяцца пад пагрозай знішчэння. Ствараецца загадам адміністрацыі ўстановы, якая мае права на правядзенне археалагічных работ (ІГ НАН Беларусі, Беларускі, Брэсцкі, Віцебскі, Гомельскі, Гродзенскі, Магілёўскі, Полацкі дзяржаўныя ўніверсітэты, Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя М. Танка, Нацыянальны музей гісторыі і культуры Беларусі, а таксама Гомельскі, Магілёўскі, Мінскі абласныя гісторыка-краязнаўчыя музеі).
У структуру археалагічнай экспедыцыі ўваходзяць археалагічныя атрады і групы. Уключае кіраўніка экспедыцыі, яго намесніка, навуковых супрацоўнікаў (штатных і пазаштатных), лабарантаў, чарцёжнікаў, фатографаў і інш. (усяго 15 — 20 чал.). Абавязкі ўдзельнікаў археалагічнай экспедыцыі і размеркаванне работ у ёй рэгламентаваны Інструкцыяй аб правядзенні палявых работ. Кіраўнік археалагічнай экспедыцыі атрымлівае дазвол у ІГ НАН Беларусі, адказвае за тэхніку бяспекі ў час правядзення раскопак на археалагічных помніках, якасць работ і фіксацыю працэса раскопак, апрацоўку і захаванне здабытага матэрыялу, рэкультывацыю месца правядзення раскопак пасля іх завяршэння.
Для археалагічных раскопак у экспедыцыю набіраюцца рабочыя, найчасцей студэнты ВНУ, якія праходзяць археалагічную практыку, а таксама мясцовыя старшакласнікі. Экспедыцыя, атрады і групы забяспечваюцца адпаведным рыштункам і абсталяваннем, пры фінансавай магчымасці — аўтатранспартам.
Вынікам работ археалагічнай экспедыцыі з'яўляецца справаздача аб даследаваннях, якую абмяркоўваюць у аддзелах і палявым камітэце ІГ НАН Беларусі.
Урыль
Урыль — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Урыльскай сельскай акругі. Код КАТА — 635457100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2008 чалавек (1067 мужчын і 941 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1334 чалавекі (696 мужчын і 638 жанчын).
Міжзоркавая камета
Міжзорныя каметы — гэта каметы, якія гіпатэтычна існуюць у міжзорным асяроддзі, не звязаныя сіламі прыцягнення з якой-небудзь зоркай. Хоць ні адной такой каметы яшчэ не было выяўлена, мяркуецца, што гэтыя аб'екты вельмі распаўсюджаныя ў міжзорнай прасторы. Міжзорная камета можа быць выяўленая, толькі калі яна праходзіць праз нашу Сонечную сістэму паблізу ад Сонца або калі яна аддзялілася ад воблака Оарта і пачала рухацца па моцна выцягнутай гіпербалічнай арбіце, не звязанай з гравітацыяй Сонца. Каметы са слабымі гіпербалічнымі траекторыямі ўжо назіраліся, але траекторыі гэтых камет кажуць, што яны былі выкінутыя з воблака Оарта, г. зн. утварыліся ў нашай Сонечнай сістэме, а не каля іншай зоркі або ў міжзорным асяроддзі.
Сучасныя мадэлі ўтварэння воблака Оарта паказваюць, што большасць камет выкідваліся з яго ў міжзорную прастору і толькі малая частка заставалася ў воблаку. Разлікі паказваюць, што колькасць выкінутых з воблака камет ў 3-100 разоў большыя за тыя, што ў ім засталіся. Па іншых мадэлям колькасць выкінутых камет складае 90-99 % усіх камет, што ўтварыліся там. І няма ніякіх падстаў меркаваць, што ў іншых зорных сістэмах утварэнне камет адбываецца па якім-небудзь іншых механізмах, ён павінен выключаць падобнае рассейванне.
Калі міжзорныя каметы сапраўды існуюць, яны павінны час ад часу праходзіць праз ўнутраную частку Сонечнай сістэмы. Яны павінны падыходзіць да Сонечнай сістэмы з рознымі хуткасцямі з вобласці сузор'я Геркулес, паколькі Сонечная сістэма рухаецца менавіта ў гэтым напрамку. Улічваючы, што ні адной каметы з хуткасцю руху, якая перавышае хуткасць уцёкаў ад Сонца, да гэтага часу выяўлена не было, можна зрабіць выснову, што існуе верхняя мяжа шчыльнасці камет ў міжзорнай прасторы. Меркаваная шчыльнасць камет не можа перавышаць лічбу ў 1013 камет на кубічны парсек. Паводле іншых аналізаў, праведзеных LINEAR, верхняя мяжа знаходзіцца на ўзроўні ў 4,5 на адну а. а. у кубе.
У рэдкіх выпадках міжзорныя каметы могуць быць захопленыя пры праходжанні праз Сонечную сістэму і перакладзены цягай Сонца на геліяцэнтрычнай арбіту. Камп'ютарнае мадэляванне паказвае, што Юпітэр адзіная планета, якая досыць масіўная для таго, каб захапіць такую ​​камету і перавесці яе на калясонечную арбіту, але падобны захоп магчымы толькі раз у 60 мільёнаў гадоў. Прыкладам такой каметы, магчыма, з'яўляецца камета 96P/Махгольца, якая мае вельмі незвычайны хімічны склад, падобны са ​​складам міжзорнага асяроддзя, з якой яна і магла ўтварыцца.
Чарнігаўскае княства
Чарнігаўскае княства — у XI ст. адна з найбольш буйных і моцных зямель Русі, у XII—XIV стст. галоўны ўдзел Чарнігаўскай зямлі. Сталіца — Чарнігаў.
Значныя гарады: Ноўгарад-Северскі, Старадуб, Бранск, Пуціўль, Курск, Любеч, Глухаў, Слуцк, Клецк, Чачэрск і Гомель.
Як асобная адміністрацыйная адзінка, Чарнігаўская зямля вылучылася ўжо ў X ст., але кіравалася кіеўскімі ваяводамі. Утварылася на землях севяранскага засялення (пераважна), на левым беразе Дняпра у басейне рэк Дзясна і Сейм, пазней пашырылася на землі радзімічаў, вяцічаў і дрыгавічоў. У 1024—1036, пасля падзелу Русі паміж Яраславам і Мсціславам Уладзіміравічамі, ператворана ў асобны ўдзел, які ўключаў усю левабярэжную Русь, акрамя Пераяслаўля, у т.л. Мурамска-Разанскую зямлю, Смаленск і Тмутаракань. У 1036—1054 гадах у валоданні Яраслава, пасля яго смерці перайшло ва ўдзел да яго сына Святаслава, хоць і ў значна паменшаным памеры. Пасля смерці Святаслава некаторы час была ў валоданні розных князёў, у т.л. Уладзіміра Манамаха. Межы Чарнігаўскай зямлі ў гэтыя часы пачыналіся ад берагоў Дзясны і на паўночным усходзе дасягалі меж сучаснага Падмаскоўя, а на поўдні Кубані.
Пастановай Любецкага з’езду (1097) перайшла ў валоданне сыноў Святаслава — Алега і Даніла, далей была ў валаданні іх нашчадкаў — Ольгавічаў. З гэтага ж часу пачынаецца драбленне Чарнігаўскай зямлі на ўдзелы. Напачатку выдзяліліся ўласна Чарнігаўскае княства як галоўны ўдзел і Ноўгарад-Северскае і Мурамска-Разанскае княствы, якія ў сваю чаргу драбіліся далей.
У 1345—1346 гадах вялікі князь літоўскі Альгерд далучыў Чарнігаўскае княства і іншыя ўдзелы Чарнігаўскай зямлі да Вялікага Княства Літоўскага, пасадзіў у розных удзелах сваіх сыноў ці іншых асоб.
Скыцькы
Скіцькі ці Скыцькы (Ски́тьки) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Забалоцце (Крупскі раён)
Забало́цце (, Заболотье) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Эдуард Меер
Эдуард Меер (Eduard Meyer; — ) — нямецкі гісторык-антыказнавец. Даследаваў гісторыю рэлігіі, Старажытнай Грэцыі, Старажытнага Егіпту і Старажытнага Рыма.
Го Цзунсюнь
Го Цзунсюнь (14 верасня 953—973) — апошні імператар.
Куракаўшчынскі сельсавет
Кура́каўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Куракаўшчына.
Го Цзунсюнь
Біяграфія
Узышоў на трон у ліпені 959 года пасля смерці бацькі, імператара Чай Жуна. Ужо ў лютым наступнага года быў скінуты генералам, які заснаваў дзяржаву Сун.
Пасля адхілення ад прастола Го Цзунсюня разам з яго маці быў сасланы ў Сіцзін. Нягледзячы на ўсе гарантыі бяспекі ад новага імператара, Го Цзунсюнь быў забіты 973 года адным з чыноўнікаў, які спрабаваў выслужыцца перад імператарам. Даведаўшыся пра такое, Чжаа Куан’інь абвясціў жалобу і загадаў пахаваць апошняга імператара позняй Чжоу ў грабніцы яго бацькі.
Тарэц
Тарэц — шматзначны тэрмін:
Дзмітрый Аляксандравіч Юсаў
Дзмітрый Юсаў (нар., ) — украінскі футбаліст, нападнік харкаўскага «Металіста 1925».
Клубная кар’ера
Нарадзіўся ў Мелітопалі. У 12-гадовым узросце пераехаў у Запарожжа, дзе пачаў займацца ў футбольнай акадэміі «Металурга». Пасля завяршэння навучання застаўся ў структуры «металургаў». Гуляў у другой камандзе і ў дублі. У Прэм’ер-лізе дэбютаваў 4 мая 2013 года ў гульні супраць «Ворсклы», замяніўшы на 64-й хвіліне Ігара Карацецкага. З вясны 2014 года рэгулярна з’яўляўся ў складзе першай каманды «Металурга». У снежні 2015 года пакінуў клуб у сувязі з працэсам яго ліквідацыі і заняўся пошукам новай каманды, паралельна з аднаўленнем пасля атрыманай у лістападзе траўмы.
У сакавіку 2016 года разам з яшчэ адным украінцам Аляксандрам Насонавым заключыў гадавы кантракт з беларускім «Гранітам». У першай палове сезона згуляў за «Граніт» у 10 матчах, у якіх адзначыўся голам і двумя галявымі перадачамі. У пачатку ліпеня 2016 года разарваў кантракт з мікашэвіцкім клубам.
У жніўні 2016 года стаў іграком кішынёўскай «Дачыі», аднак ужо ў снежні таго ж года пакінуў яе. У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Слуцк» і неўзабаве падпісаў кантракт. Выдатна пачаў сезон, калі дапамог «Слуцку» прайсці ў паўфінал Кубка Беларусі, у сакавіку і красавіку забіў 4 галы за слуцкі клуб. Аднак, пасля з-за траўмы доўгі час не з’яўляўся на полі, толькі ў жніўні зноў замацаваўся ў аснове случан. У лістападзе 2017 года разарваў кантракт са «Слуцкам».
У студзені 2018 года пасля прагляду падпісаў двухгадовы кантракт з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». У жодзінскай камандзе трывала з’яўляўся ў асноўным складзе, пераважна выхадзіў на замену. У ліпені 2020 года па пагадненні бакоў разарваў пагадненне з жодзінцамі і неўзабаве стаў іграком «Іслачы» дзе замацаваўся ў стартавым складзе.
У пачатку 2021 года праходзіў прагляд у казахстанскім «Таразе», але не падышоў і ў лютым падоўжыў кантракт з «Іслаччу». У ліпені 2021 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ, дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У снежні 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў БАТЭ.
У студзені 2022 адправіўся на турэцкі збор разам з адэскім «Чарнаморцам» і неўзабаве падпісаў кантракт з клубам. У ліпені 2023 года перайшоў у харкаўскі «Металіст 1925».
Міжнародная кар’ера
У 2014 годзе выступаў моладзевую зборную Украіны. 21 мая 2014 года ў матчы з Малдовай адзначыўся дублем.
Спіс аб’ектаў PGC (1999001—2000000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1999001—2000000)
NN
Лацінскае літараспалучэнне NN ці nn можа азначаць:
Дзмітрый Юр’евіч Баскаў
Дзмітрый Юр’евіч Баскаў (нар. ) — беларускі хакеіст і бізнесмен. Прэзідэнт Федэрацыі хакея Рэспублікі Беларусь, галоўны трэнер хакейнай каманды Аляксандра Лукашэнкі. Генеральны дырэктар хакейнага клуба «Дынама» (Мінск) у 2018—2020 гадах.
Біяграфія
Паводле расследаванняў журналістаў, падазраваецца ў датычнасці да збіцця мінчука Рамана Бандарэнкі, які пасля гэтага памёр у лякарні 16 лістапада 2020 года яму забаранілі ўезд у Латвію, 20 лістапада — ў Літву і ў Эстонію. ініцыявала незалежнае расследаванне інцыдэнту з Баскавым. З гэтай нагоды Баскаў адхілены ад Алімпійскіх гульняў і іншых мерапрыемстаў Міжнароднага алімпійскага камітэту.
Станам на вясну 2021 года валодаў актывамі не менш як на некалькі мільёнаў долараў ЗША (акцыі кампаній, нерухомасць, траспартныя сродкі), частка іх была аформлена на жонку.
8 верасня 2021 года дыскваліфікавала старшыню федэрацыі хакея на 5 гадоў: паводле вынікаў дзесяцімесячнага расследавання было высветлена, што Баскаў дыскрымініраваў атлетаў і пагражаў ім за іх палітычныя погляды. Пасля гэтага Дзмітрый Баскаў быў вымушаны сысці з пасады старшыні Беларускай федэрацыі хакея. 14 верасня Аляксандр Лукашэнка прызначыў яго ў Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі.
2 снежня 2021 года Дзмітрый Юр’евіч Баскаў трапіў у спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
Асабістае жыццё
Жонка — Аляксандра Баскава (Шышко), дачка генеральнага дырэктара кампаніі «Брэстэнерга» і члена Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі Уладзіміра Шышко.
Гарсіласа дэ ла Вега
Гарсіласа дэ ла Вега (Garcilaso de la Vega); каля 1501, Таледа — 14 кастрычніка 1536 г., Ніца) — іспанскі паэт эпохі Адраджэння.
Біяграфія
Гарсіласа дэ ла Вега нарадзіўся ў высакароднай кастыльскай сям'і. З 1510 г. знаходзіўся пры двары Карла Габсбурга. У 1530 г. разам з ім наведваў Балонню, прысутнічаў пры наданні Карлу імператарскага тытула. Яго паэтычны дар упершыню выявіўся пасля захаплення партугальскай дамай Ісабэл Фрэйрэ, якую сустрэў пры двары, і чыя смерць аказала на яго моцнае ўражанне.
Падобна іншым іспанскім рыцарам таго часу, Гарсіласа дэ ла Вега імкнуўся зрабіць ваенную кар'еру. У 1522 г. удзельнічаў у ваеннай экспедыцыі на Родас. У 1523 г. стаў кавалерам ордэна Сант’яга. Пасля 1531 г. з-за невядомых асабістых прычын апынуўся ў высылцы, некалькі гадоў жыў у Неапалі. У 1536 г. быў смяротна паранены падчас аблогі крэпасці Мюі, перавезены ў Ніцу, дзе і памёр.
Творчасць
Захавалася 38 санетаў, 3 эклогі, 2 элегіі, 5 песень і 1 паэтычнае пасланне, складзеныя меркавана ў 1526 — 1535 гг. Толькі 2 творы напісаны на лацінскай мове, астатнія — на іспанскай. Даследчыкі заўважаюць значны ўплыў італьянскай рэнесанснай паэзіі, асабліва твораў Петраркі на яго творчасць. Гарсіласа дэ ла Вега стаў першым іспанскім паэтам, які адаптаваў да іспанскай мовы дзевяціскладовы памер вершаў італьянскіх гуманістаў.
Публікацыі
Усе вядомыя творы Гарсіласа дэ ла Вегі былі апублікаваны пасля яго смерці:
Уплыў
Лічыцца, што творчасць Гарсіласа дэ ла Вегі аказала непасрэдны ўплыў на развіццё гуманістычнай літаратуры ў Іспаніі. Адзін з санетаў паэта быў працытаваны ў «Дон Кіхоце» Мігеля Сервантэса. У кнізе Габрыэля Гарсія Маркеса «Пра каханне і іншых дэманаў» герой Каэтана Дэлора з'яўляецца прыхільнікам Гарсіласа дэ ла Вегі і адмаўляецца ад духоўнага сану з-за трагічнага кахання.
Панамскія дакументы
Панамскія дакументы, панамагейт , «Панамскі архіў» або «Панамскае дасье»  — нефармальная назва ўцечкі канфідэнцыйных дакументаў Панамскай юрыдычнай кампаніі Mossack Fonseca, якую СМІ ў 2012 годзе называлі лідарам галіны ў краіне.
Дакументы былі атрыманы нямецкай газетай Süddeutsche Zeitung у 2015 годзе ад ананімнай крыніцы. На працягу года група міжнародных журналістаў пад эгідай амерыканскай некамерцыйнай арганізацыі Міжнародны кансорцыум журналісцкіх расследаванняў (ICIJ) вывучала дакументы. Публікацыя вынікаў расследавання адбылася 3 красавіка 2016 года. ICIJ адмовілася публікаваць у адкрытым доступе як сам архіў, так і копіі дакументаў з яго. Вынікі даследаванняў дакументаў ахопліваюць перыяд з 1977 па 2015 гады. Асноўнай тэматыкай апублікаваных вынікаў стала выкрыццё наяўнасці схаванай уласнасці палітыкаў і звязаных з гэтым канфліктаў інтарэсаў.
Меркаваны архіў памерам у 2,6 тэрабайта змяшчае 11,5 мільёна файлаў, у якіх згадваецца мноства цяперашніх і былых сусветных лідараў, высокапастаўленых чыноўнікаў і вядомых людзей. У матэрыялах згадваецца, у прыватнасці, 12 дзеючых і былых кіраўнікоў дзяржаў.
Стурэ
Стурэ — знатны шведскі род, з якога паходзяць наступныя асобы:
Аршаты
Аршаты — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Урыльскай сельскай акругі. Код КАТА — 635457200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 716 чалавек (365 мужчын і 351 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 546 чалавек (276 мужчын і 270 жанчын).
Плаошнік
Плаошнік ці скарочана Плаош (Плаошник, Плаош) — гістарычны цэнтр старажытнага горада Охрыд, цяпер месца археалагічных раскопак, буйны духоўны, культурны і турыстычны цэнтр. Знаходзіцца на ўсходнім узбярэжжы Охрыдскага возера на адлегласці 250 метраў ад Самуілавай твердзіны.
Рэстаўрацыя
Адраджэнне храмавага комплекса пачалось толькі ў снежні 2000 года — для гэтых мэт быў распрацаваны масштабны праект, рэалізацыяй якога займалісь некалькі сотняў кваліфікаваных спецыялістаў з усёй краіны. На падставе наяўных старажытных чарцяжоз да жніўня 2002 года яны здолелі аднавіць царкву ў сваім першапачатковым выглядзе, аж да інтэр'ераў. Новы храм назвалі ў гонар Святога Панцеляймона, у далейшым сюды вярнулі асобныя найбольш каштоўныя рэліквіі, у прыватнасці тут захоўваецца мармуровы саркафаг з мошчамі святога Клімента, жывапіс XI-XII і XIII-XIV стагоддзяў, фрагменты падлогі таго перыяда. Трэба адзначыць, што архітэктарамі ў царкве зроблена шкляная падлога, праз якую наведвальнікі могуць назіраць руіны размешчанага ніжэй больш старажытнага храма.
З цягам часу была адноўлена і Охрыдская школа, новы будынак атрымаў назву Славянскага ўніверсытэта. Універсітэт уключае вялікую бібліятэку, прызначаную для захавання старажытных рукапісаў і кніг, а таксама галерэю з больш чым 800 ікон. У ходзе археалагічных раскопак былі выяўлены фундаменты базілікі, купелі, мазаічныя падлогі V-Viстагоддзяў з узорамі, арнаментамі, выявамі людзей і жывёл. У будучым кіраўніцтва плануе працягваць рэстаўрацыю Плаошніка і па магчымасці давесці ўсе яго аб'екты да стана поўнага аднаўлення.
Тулія
Тулі́я (Тулі́я) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любецкай пасялковай абшчыны.
Народна-вызваленчая барацьба ў Македоніі
Народна-вызвольнае змаганне ў Македоніі (Народноослободителна Борба на Македонија, Makedonski narodnooslobodilacki rat) — узброенае змаганне за вызваленне Македоніі партызанскімі часткамі Народна-вызвольнай арміі Македоніі, якая распачалася 11 кастрычніка 1941 і завяршылася выгнаннем акупантаў 19 лістапада 1944. Разглядаецца як частка Народна-вызвольнай вайны Югаславіі.
1941 год: акупацыя краіны і пачатак вызвольнай вайны
Пасля пачатку Красавіцкай вайны Македонія была акупавана з усходу балгарскімі, а з захаду італьянскімі і албанскімі войскамі. Каралеўская армія Югаславіі фактычна не зрабіла супраціву праціўніку, бо пераважная частка войскаў была разгромлена нямецкімі часткамі ў паўночнай частцы краіны. Пасля капітуляцыі Югаславіі Македонія была падзелена на дзве часткі: Вардарская Македонія фактычна дасталася Албаніі (у тым ліку гарады Цетава, Гасцівар, Кічава, Струга і Прэспа), а астатняя частка Македоніі з галоўным горадам Скоп'і ўвайшла ў склад Балгарыі.
Пад канец красавіка 1941 года ў гаркамах Камуністычнай партыі Югаславіі гарадоў Прылеп, Цетава, Куманова, Охрыд, Бітола, Вялес, Крушаво, Кавадарцы і іншых было прынята рашэнне пра складанне маніфеста да народа Македоніі з заклікам да пачатку вайны супраць акупантаў. Аднак гэтыя планы былі сарваны: сакратар македонскага аддзела Камуністычнай партыі Югаславіі Методзіе Шатораў байкатаваў чарговы з'езд партыі і бег у Балгарыю, каб уступіць у Балгарскую рабочую партыю і змагацца за аб'яднанне Македоніі з камуністычнай Балгарыяй. У ЦК КПЮ гэта расцанілі як здраду і 24 ліпеня 1941 выключылі Шаторава з партыі. Яго месца заняў Лазар Калішэўскі.
У красавіку і маі 1941 года фактычна ўжо пачалася партызанская вайна: незалежныя групы Руху Супраціву пачалі ўладкоўваць выбухі на аэрадромах, знішчаючы самалёты ВПС Балгарыі, падрываць грузавікі і чыгуначныя саставы. У маі ЦК КПЮ сфармаваў Вайсковую камісію па падрыхтоўцы ўзброенага паўстання ў Македоніі.
У верасні адбыліся першыя ўзброеныя сутыкненні з балгарскімі вайсковымі часткамі блізу Багамілскага тунэля, на чыгунцы Вялес-Прылеп і ў сяле Водна блізу Скоп'я. У тым жа месяцы быў сфармаваны Штаб партызанскіх атрадаў Македоніі па кіраўніцтве ўзброеным дзеяннямі: у склад штаба ўвайшлі Лазар Калішэўскі, Мірча Ацеў, Страша Пінджур, Міхайла Апосталскі і Цветка Узуноўскі. Яшчэ ў жніўні быў сфармаваны 1-ы Скопскі партызанскі атрад, які стаў першым партызанскім атрадам у Македоніі.
1941—1944 гады: ход баявых дзеянняў
Афіцыйнай датай пачатку супраціву стала 11 кастрычніка 1941 года, калі Прылепскі партызанскі атрад атакаваў паліцэйскі ўчастак у Прылепе. Гэта стала сігналам да пачатку ўзброенага выступу антыфашыстаў Македоніі супраць германскіх, балгарскіх, італьянскіх і албанскіх фашысцкіх захопнікаў.
На нарадзе ў Скоп'і, якая адбылося ў студзені 1942 года, была падрыхтаваная справаздача пра ход сутычак і дзеянняў узброеных атрадаў. Да лета 1942 года некаторыя тэрыторыі ў Македоніі былі цалкам вычышчаны ад акупантаў. Народна-вызвольны рух узмацніўся пасля таго, як яго ўзначаліў Святазар Вукманавіч, які меў усе паўнамоцтвы для арганізацыі новых вочак Камуністычнай партыі Югаславіі на македонскіх землях. У сакавіку 1943 года ў Цетава была заснавана Камуністычная партыя Македоніі, сакратаром ЦК якой стаў Лазар Калішэўскі.
Са 2 па 4 лютага 1943 у Прэспе адбыўся З'езд партыі, на якім было прынята рашэнне пра арганізацыю Антыфашысцкага сходу па народным вызваленні Македоніі, органаў улады Народна-вызвольнага руху і выданні Маніфеста пра мэты вызвольнага руху. Пасля капітуляцыі Італіі 8 верасня 1943 тэрыторыі, вызваленыя ад акупантаў, пашырэлі значна. Македонцам атрымалася адбіць Кічава і Дэбар, а неўзабаве паўстанне бліснула блізу Стругі, Охрыда і Прэспы. Галоўны штаб Народна-вызвольных партызанскіх атрадаў Македоніі быў пераназваны ў Галоўны штаб Народна-вызвольнай арміі і партызанскіх атрадаў Македоніі.
Дзякуючы стварэнню рэгулярных узброеных сіл вайна супраць акупантаў адкрыта перайшла ў вайну за вызваленне тэрыторыі Македоніі і стварэнне македонскай дзяржавы. Менавіта тады пры Галоўным штабе сталі з'яўляцца першыя замежныя вайсковыя місіі, а неўзабаве македонцы ўсталявалі радыёсувязь з Вярхоўным штабам НОАЮ і пачалі перамовы з нямецкім камандаваннем у Струзе пра памен ваеннапалонных. Македонія была падзелена на пяць аператыўных зон, у кожнай з якіх былі свае органы ўлады. Адбыліся неўзабаве і два З'езда Антыфашысцкага веча народнага вызвалення Югаславіі, на якіх былі дэлегаты ад Македоніі.
1944 год: завяршэнне вайны ў Македоніі
Пасля Лютаўскага паходу і серыі летніх наступальных аперацый 1944 года македонцы прыступілі да завяршальнага этапу вызваленні родных земляў ад захопнікаў. 2 жніўня 1944 у манастыры святога Прохара Пчыньскага адбыўся першы З'езд Антыфашысцкага сходу па народным вызваленні Македоніі. На З'ездзе было прынята рашэнне пра прызнанне новай дзяржавы Македоніі як федэральнай адзінкі Дэмакратычнай Федэратыўнай Югаславіі. 19 лістапада 1944 года Вардарская Македонія была цалкам вызвалена ад захопнікаў, і такім чынам з'явілася Народная Рэспубліка Македонія. Так завяршылася Народна-вызвольная вайна на тэрыторыі Македоніі.
Македонцы працягнулі вайну за вызваленне ўсёй тэрыторыі Югаславіі і далей: усяго службу ў Народна-вызвольнай арміі неслі каля 66 тысяч салдатаў і афіцэраў, размеркаваныя па сямі дывізіям і тром карпусам. Македонцы бралі ўдзел у вызваленні Сербіі, скіраваўшы туды тры карпусы, а 15-ы корпус працягнуў змаганне і на тэрыторыі Срэма. У маі 1945 года македонцы завяршылі вайну, дабіўшы рэшткі калабарацыяністаў на суседніх тэрыторыях і разграміўшы рэгулярныя часткі нямецкіх і харвацкіх войскаў.
Раман Пятровіч Бязсмертны
Раман Пятровіч Бяссмертны (15 лістапада 1965, Матыжын, Кіеўская вобласць) — украінскі палітык, гісторык, дыпламат.
Біяграфія
Кандыдат у прэзідэнты (2019).
Спасылкі
‎
Малы Вязок
Малы́ Вязо́к (, Малый Вязок) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 4 студзеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Ухвальскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Енбек (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 613 чалавек (290 мужчын і 323 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 440 чалавек (213 мужчын і 227 жанчын).
Багушоўскі сельсавет (Гродзенскі раён)
Багушо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Багушоўка.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 17 лістапада 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гожаўскага сельсавета.
Нові Ярылавычы
Новая Ярылавічы ці Нові Ярылавычы (Но́ві Яри́ловичі) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Новаярылавыцкага сельсавета.
Свантэ Стурэ
Свантэ Нільсан Стурэ (каля 1460 — ) — рэгент Швецыі ў эпоху распаду Кальмарскай уніі, з 21 студзеня 1504 года.
Біяграфія
Бацька Свантэ належаў да роду Стурэ толькі па маці і даводзіўся блізкім сваяком Карлу VIII. Быўшы адным з галоўных прыхільнікаў Стурэ Старэйшага, ён вырашыў зыход бітвы пад Брункебергам, калі былі разбіты войскі дацкага караля Крысціяна II, што прынесла яму вялікую славу ў Швецыі. Памёр у 1494 годзе.
Свантэ Нільсан камандаваў у 1495 годзе войскамі, пасланымі супраць рускіх да Выбарга, і выцесніў апошніх з Фінляндыі, але затым самавольна пакінуў армію і зноў заняў месца ў дзяржаўным савеце, дзе выступіў заўзятым праціўнікам рэгента Стурэ Старэйшага.
Прымірыўшыся з апошнім, Свантэ Нільсан удзельнічаў у мецяжы 1501 года супраць дацкага караля Ганса. Пасля смерці Стурэ Старэйшага ён быў абраны рэгентам і ў саюзе з ганзейскімі гарадамі давёў да канца вайну з Даніяй на сушы і на моры.
Пасля яго смерці ў 1512 годзе рэгентам быў абраны яго сын Стэн Стурэ Малодшы.
Салдатава (Усходне-Казахстанская вобласць)
Салдатава — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Салдатаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635461100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1059 чалавек (519 мужчын і 540 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 931 чалавек (470 мужчын і 461 жанчына).
Новы Сакол
Но́вы Сако́л (, Новый Сокол) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 4 студзеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Ухвальскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Багданаўшчына (Лідскі раён)
Багда́наўшчына (, Богдановщина) — былая вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ваверскага сельсавета.
У XIX — пачатку XX стагоддзя маёнтак Скіндзераў. Уваходзіў у склад Мытлянскай воласці Лідскага павета. У 1912 г. сяляне забілі ўладальніка маёнтка Багданаўшчына за тое, што ён часта судзіўся з імі за парубкі лесу і патравы.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1927 годзе двор у гміне Ваверка Лідскага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР.
Скасавана ў 1987 годзе, злілася з вёскай Альхоўка.
Стары Ярылавычы
Старыя Ярылавічы ці Стары Ярылавычы (Старі Яриловичі) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новаярылавыцкага сельсавета.
Лужкоўскі сельсавет (Кармянскі раён)
Лужко́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Лужок.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Расохскі сельсавет у складзе Кармянскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Расохі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Кармянскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лужок. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Рагачоўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе Чачэрскага раёна. 30 чэрвеня 1966 года перайменаваны ў Лужкоўскі сельсавет. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Кармянскага раёна. 19 чэрвеня 2008 года ў склад сельсавета са Струкачоўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Дубавіца, Матораўка, Міхалёўка і Норкаўшчына). 3 лютага 2012 года скасавана вёска Чамышаль.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 958 чалавек, з іх 97,1 % — беларусы, 1,4 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Павуцінка Шарлоты
«Павуцінка Шарлоты» (Charlotte's Web) — дзіцячы раман амерыканскага аўтара Элвіна Брукса Уайта з ілюстрацыямі Гарта Уільямса. Быў апублікаваны ў 1952 годзе выдавецтвам «Harper & Brothers». Раман з’яўляецца гісторыяй пра свінню з імем Уілбур і яе сяброўства з павуком, якога завуць Шарлота.
Скытак
Скітак ці Скытак (Ски́ток) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новаярылавыцкага сельсавета.
Вера Кузьмінічна Васільева
Вера Кузьмінічна Васільева (Ве́ра Кузьми́нична Васи́льева;, , СССР — , Масква, Расія) — савецкая і расійская актрыса. Народная артыстка СССР (1986), лаўрэат Сталінскіх прэмій I і III ступені (1948, 1951).
Біяграфія
Нарадзілася 30 верасня 1925 года ў Маскве.
У 1948 годзе скончыла Маскоўскае гарадское тэатральнае вучылішча пры Тэатры Рэвалюцыі (курс У. В. Гатоўцава).
Яшчэ будучы студэнткай, у 1945 годзе дэбютавала ў кіно, у эпізадычнай ролі ў карціне «Двайняты». Першую вялікую ролю адыграла ў 1947 годзе ў фільме Івана Пыр’ева «Паданне аб зямлі Сібірскай». За гэтую кінакарціну Савет Міністраў СССР у 1948 годзе прысудзіў Веры Васільевай Сталінскую прэмію I ступені.
Фільмаграфія Васільевай налічвае больш за 40 карцін.
З 27 сакавіка 1948 года — актрыса Маскоўскага акадэмічнага тэатра сатыры.
Памерла 9 жніўня 2023 года ў Маскве.
Олаф II Б’ёрнсан
Олаф II Б'ёрнсан (Olof Björnsson, памёр у ) — напаўлегендарны кароль Швецыі (970—975), паводле «Сагі пра Хервёр» і «Прадзі пра Стырб'ёрна Чэмпіёна» кіраваў сумесна са сваім братам Эрыкам Пераможцам.
Олаф быў бацькам Стырб'ёрна Моцнага і Гірыд ад яго жонкі Інгеборгі Трандсдотэр. Ён быў атручаны падчас балю, па меркаванні яго сына, сваім братам Эрыкам. Па рашэнні шведскага тынга, Эрык пазбавіў Стырб'ёрна ўлады і абвясціў суправіцелем сваё ненароджанае дзіця, на падставе таго, што гэта будзе сын (пазней сапраўды нарадзіўся сын — Олаф Шатконунг).
Салонаўка (Катон-Карагайскі раён)
Салонаўка — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Салонаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 20 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улкен Нарын. Код КАТА — 635463100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1423 чалавекі (688 мужчын і 735 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1177 чалавек (586 мужчын і 591 жанчына).
Новыя Дзянісавічы
Гісторыя
Да 4 студзеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Ухвальскага сельсавета, у 1964—2009 гадах — цэнтр Дзянісавіцкага сельсавета.
Кысэліўка (Рыпкынскі раён)
Кісялё́ўка ці Кысэліўка (Киселі́вка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новаярылавыцкага сельсавета.
Балівуд
Балівуд (बॉलीवुड) — кінаіндустрыя на мове хіндзі, якая базуецца ў Мумбаі, Індыя. Тэрмін часта няправільна выкарыстоўваецца для абазначэння ўсяго індыйскага кіно, аднак Балівуд з'яўляецца толькі часткай вялікай індыйскай кінаіндустрыі, якая ўключае ў сябе іншыя вытворчыя цэнтры, якія вырабляюць фільмы на розных мовах. Балівуд з'яўляецца адным з найбуйнейшых прадзюсерскіх цэнтраў у Індыі і адным з найбуйнейшых цэнтраў кінавытворчасці ў свеце. Больш афіцыйна яго называюць Хіндзімоўны кінематограф.