cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Харкаўскі метрапалітэн
У часы незалежнасці
Пасля абвяшчэння незалежнасці Украіны развіццё метрапалітэна замарудзілася. 27 жніўня 1991 года было выдадзена распараджэнне № 563 Выканаўчага камітэта Харкаўскага гарадскога савета народных дэпутатаў, згодна з якім станцыя метро «Дзяржынская» была перайменавана ва «Універсітэт».
У лістападзе 1991 года адкрылася будаўнічая пляцоўка станцыі «Праспект Перамогі», якая павінна была стаць паўночным ускрайкам Аляксееўскай лініі. 1 сакавіка 1992 года метрапалітэн перайшоў на продаж талонаў. 1 чэрвеня на 13 дзён быў перакрыты трамвайны рух у сувязі з асцярогамі прасадкі грунту па прычыне пракладкі тунэляў ўнізе. Жнівень адзначыўся першай сбойкай у незалежнай Украіне — былі сутыкаваныя часткі левага перагоннага тунэлю станцый «Саўнаркомаўская» і «Плошча Паўстання». У 1993 годзе было падрыхтавана тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне падаўжэння Свярдлоўска-Заводскай лініі ў бок Роганскага жылога масіва. Праект прадугледжваў падаўжэнне лініі на 6,21 км і пабудову трох станцый: «Усходняя», «Роганская» і «Паўднёвая».
У лютым 1994 г. прадстаўнік Прэзідэнта Украіны ў Харкаўскай вобласці А. С. Масельскі зацвердзіў тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне падаўжэння Аляксееўскі лініі на поўдзень да «Адэскай», падрыхтаванае інстытутам «Харкаўметрапраект» пры ўдзеле «Харкаўпраекта», «Укрусходгінтіза», «Віагема» і «Энергасеткапраект». Пабудову абяцалі да 1999 года. Было заяўлена пра неабходнасць пабудовы трэцяга электрадэпо, якое б абслугоўвала лінію, так як паўнавартасная праца пры дэпо на іншай лініі вельмі цяжкая пры наяўнасці дзясятка станцый на лініі. Пашырэнне лініі на поўдзень дазволіла б накіраваць пасажыраплынь з боку Мерефа, Бабаева, Зміёва, аэрапарта, аснавянскага жылога масіва, праспекта Герояў Сталінграда і вуліцы Адэскай. Будаўніцтва меркавала падоўжыць лінію на 3,56 км, прапускная здольнасць па разліках складала 34 тыс. пасажыраў у гадзіну. На адлегласці 1079 метраў ад станцыі «Метрабудаўнікоў» размясцілася б станцыя «Дзяржавінская» — дробнага залажэння, калоннага тыпу. Пры будаўніцтве спалучаліся б адкрыты і закрыты спосабы. У сувязі з ім неабходна было б знесці 23 прыватных домаўладання Камінтэрнаўскага раёна (зараз Слабадскі). Асаблівасцю праекта станцыі «Дзяржавінская» з’яўляецца наяўнасць вестыбюля над цэнтрам платформы. Выхады ахоплівалі б абодва бакі праспекта Гагарына — завод радыёэлементаў і раён станцыі «хуткай дапамогі» — перад скрыжаваннем з вуліцай Чугуеўскай і завулкам Залатым. Далей на поўдзень цягнуліся б тунэлі глыбокага залажэння, якія пабудаваў бы праходчы шчыт, аж да вуліцы Адэскай. Тут ужо лінія цягнецца па Чырвоназаводскім раёне (цяпер Аснавянскі), што пацягнула б за сабой знос 83 прыватных домаўладанняў. У раёне прыпынку «Вуліца Збожжавая» ў бок вуліцы Валдайскага перпендыкулярна трасе ўніз, у балоцістую мясцовасць, дзе меркавалася будаўніцтва дэпо, спускаецца галінка працягласцю 900 метраў. У гэтай мясцовасці мелася уладкаваць кальцавую дрэнажную сістэму і насыпаць 4-5 метраў, для чаго неабходна будзе перанесці высакавольтную ЛЭП, перакласці ліўневую каналізацыю і для адчужэння санітарнай зоны ліквідаваць дадаткова 8 домаўладанняў. Дэпо меркавалася выкарыстоўваць толькі для адстою цягнікоў, без рамонтнай базы, з мэтай забяспечыць вялікую экалагічнасць аб’екта. Адлегласць паміж станцыямі «Адэская» і «Дзяржавінская» складзе 2416 метраў, што з’яўляецца гранічна дапушчальнай даўжынёй перагону, і размесціцца перад скрыжаваннем праспекта Гагарына з праспектам Герояў Сталінграда і вуліцай Адэскай. Станцыя будзе аднаскляпеністай, дробнага залажэння, без эскалатараў, з двума вестыбюля пагоннага тыпу. Выхады з падземнымі пераходамі прадугледжаны на ўсе куты буйнога скрыжавання. Для будаўніцтва станцыі перасяленне не меркавалася, аднак мелася значная праца па перекладке падземных камунікацый і змене схемы руху наземнага транспарту ў зоне будаўніцтва.
6 мая 1994 года станцыя «Камсамольская» была перайменаваная ў «Маршала Жукава», быў адкрыты адпаведны бюст чырвонаму военачальніку на адным з выхадаў. Мерапрыемства было праведзена афіцыйна і сабрала натоўп гледачоў. Адпаведнае перайменаванне ўнесена таксама ў тралейбусны маршрут № 1. У чэрвені гарадскі выканаўчы камітэт прыняў рашэнне праз фінансавых цяжкасцяў адкласці адкрыццё часткі станцый. Да канца бягучага года планавалі адкрыць станцыі «Метрабудаўнікоў», «Плошча Паўстання» і «Архітэктара Бекетава», а дзве іншыя — «Дзяржпрам» і «Навуковую» — у 1995 года. Аднак пасля вырашылі не спяшацца і адкрыць адразу ўвесь першы пускавы ўчастак. У ліпені 1994 года былі ўкаранёны месячныя праязныя квіткі «трамвай-метро» і «тралейбус-метро» коштам 13 750 крб. кожны. 31 снежня была зацверджана абласная камісія для будучага адкрыцця трэцяй лініі. Першае пасяджэнне адбылося 4 студзеня новага года і па яго рашэнню было рэкамендавана здзейсніць запуск да 9 мая.
6 мая 1995 года Дзяржаўная камісія падпісала акт аб прыёме ў эксплуатацыю першага пускавога ўчастка Аляксееўскі лініі даўжынёй 5,34 км. Урачыстае адкрыццё было праведзена Прэзідэнтам Украіны Леанідам Кучмам. У чэрвені моцна падняўся ўзровень грунтавых вод на станцыі «Цэнтральны рынак». Пліты платформы выгнулась, па абліцоўванні пайшлі расколіны. У ходзе рамонту было прасвідравана 10 свідравін і пачалося ўмацаванне падставы станцыі. Работы працягваліся практычна год, пры гэтым станцыю не зачынялі, аднак хуткасць руху цягнікоў у раёне знізілі да 35 км/г. Аднак ужо 29 чэрвеня на год абрынулася новая бяда — моцны лівень і наступны патоп. Станцыя «Студэнцкая» у гэтыя суткі была выведзена з ладу з-за затаплення, і ўчастак «Барабашова» — «Герояў Працы» часова не працаваў. Віядук праз Алексееўскі яр апынуўся часткова разбураным, і з-за гэтага адбыліся змены ў транспартнай карце горада. Прыйшлося ўвесці новыя маршруты. На Дзіканёўскіх збудаваннях адбылася сур’ёзная аварыя, і Харкаў застаўся без водазабеспячэння да 8 жніўня. Пачаліся маштабныя і затратныя аднаўленчыя працы, якія занялі практычна ўсё лета. На іх правядзенне былі выдаткаваныя ўсе сродкі, якія планавалася пусціць на далейшае будаўніцтва Аляксееўскі лініі. 10 жніўня станцыю «Вуліца Свярдлова» рашэннем гарадскога савета перайменавана ў «Халодную Гару». Ўказанне атрымалі кіраўнікі ўсіх транспартных прадпрыемстваў.
6 лютага 1996 года Абласная дзяржаўная адміністрацыя прыняла пакет дакументаў, накіраваных на эфектыўнае працяг будаўніцтва Аляксееўскай лініі. 1 сакавіка былі адмененыя праязныя квіткі ў сувязі з масавымі падробкамі такіх. З 28 чэрвеня па 10 ліпеня станцыя «Цэнтральны рынак» зачынілася на маштабныя рамонтныя работы. 26 верасня быў апублікавана распараджэнне кіраўніка АДА Алега Дзёмін «Аб працягу будаўніцтва другога пускавога ўчастка трэцяй лініі метрапалітэна». 1 красавіка 1997 года былі ўведзеныя новыя карты праезду, разлічаныя на 11 паездак, першая з якіх была бясплатнай. Усе месячныя квіткі без абмежавання на колькасць паездак былі адмененыя, аднак ўжо 1 чэрвеня зноў уведзены ў абарот. У ліпені 1997 года пачалася забастоўка работнікаў «Харкаўметрабуда», якія ўжо 11 месяцаў не атрымлівалі заработную плату. Студзень 1998 гады адзначыўся парадкаваннем латочнага гандлю ў пераходах. 1 мая былі адмененыя ўсе месячныя квіткі. 9 ліпеня таго ж года ўкаранёны магнітныя карты праезду на канкрэтнае колькасць паездак.
23 лютага 2001 года прайшла сбойка на будаўніцтве Аляксееўскай лініі — левы перагонны тунэль выйшаў на станцыю «Батанічны сад». Задачу рэалізавала брыгада праходчыкаў Мікалая Крывашыя з 26-га ўчастка тунэльнага атрада № 37. Агульная працягласць лініі ад «Навуковай» да «Батанічнага саду» склала 1110 пагонных метраў. Ужо да 15 мая тунэлі другога пускавога ўчастка былі гатовыя. З 15 ліпеня 2001 года на лініі працуюць толькі чатырохвагонныя склады праз недахопу працоўнай тэхнікі. У 2002 годзе адкрыўся невялікі вагонарамонтны завод і да 2003 году падрыхтаваў 16 вагонаў. 15 студзеня абмежавальныя бар’еры дэмантавалі і пусцілі ў ход пяцівагонныя саставы. Па планах да канца 2003 года павінна было быць адрамантавана яшчэ 20 вагонаў. 18 лютага ўрачыста завяршылі пракладку рэек ад «Навуковай» да «Батанічнага саду», на мерапрыемстве прысутнічаў Яўген Кушнароў і іншыя афіцыйныя асобы. Начальнік метрапалітэна Міхаіл Піліпчук распавёў, што завяршаецца пракладка рэек і камунікацый на другім пускавым участку, мантуюцца шматтонныя вентылятары. На завяршэнне работ і адкрыццё 23 жніўня 2004 года патрабавалася яшчэ 60 мільёнаў грыўняў. 19 лістапада 2003 года станцыя «Барабашова» атрымала прыстаўку і стала «Акадэміка Барабашова».
У 2004 годзе горад пачаў атрымліваць новыя склады, неабходныя для пуску новых станцый, якія мелі тып вагонаў 81-718.2/719.2. Усяго такіх прыбыло тры — за 2 лютага, 28 красавіка і 18 чэрвеня адпаведна. 25 лютага станцыя «Індустрыяльная» атрымала назву «Імя О. С. Масельскага», гэта замацавала рашэнне гарадскога савета. 2 жніўня зноў да новых станцыях прайшоў першы склад з гарадскімі ўладамі і прадстаўнікамі СМІ. Прысутнічаў на імпрэзе і Уладзімір Шумілкін. Пасля гэтага пачалася падрыхтоўка да афіцыйнага адкрыцця — ўпрыгожваліся склады, манціраваліся турнікеты і шыльды. 21 жніўня 2004 года, як і планавалася, адкрыўся другі пускавы ўчастак Аляксееўскі лініі даўжынёй 2,6 км і дзве станцыі — «Батанічны сад» і «23 Жніўня». Станцыі маюць калонны тыпу, залажэнне дробнае. У іх аздабленні былі шырока выкарыстаны сучасныя матэрыялы — перфараваны метал, эмалі, плітка, выпушчаныя Харкаўскага прадпрыемствамі. На ўрачыстасцях прысутнічалі прэзідэнт Украіны Леанід Кучма, міністр транспарту Георгій Кірпа, старшыня Харкаўскай аблдзяржадміністрацыі Яўген Кушнароў, Харкаўскі гарадскі галава Уладзімір Шумілкін.
24 снежня 2004 года адбылося адкрыццё паўночнага вестыбюля станцыі «Акадэміка Паўлава» і пешаходнага выхаду да Нацыянальнага даследчаму інстытуту радыётэхнічных вымярэнняў. Участак быў зачынены больш за 10 гадоў праз нізкую пасажыраплынь, але па просьбах гараджан ізноў быў адкрыты. 28 красавіка 2005 года на станцыі «Акадэміка Барабашова» адкрыўся выхад да гандлёвай пляцоўцы «Лужнікі». Ён першапачаткова праектаваўся пры будаўніцтве, аднак тады ў ім не было ніякай патрэбы. З з’яўленнем буйнога рынка ўзнікла патрэба падзяліць пасажыраплынь, і адбылося адкрыццё дадатковага ўваходу. 6 ліпеня таго ж года 37-я сесія Харкаўскага гарадскога савета 4-га склікання прыняла рашэнне № 107/05 ад 06.07.2005 «Аб назве якія будуюцца станцый метрапалітэна», згодна з якім прысвоены назвы новых станцыях Аляксееўскай лініі: «на скрыжаванні праспекта Людвіга Свабоды і вуліцы Ахсарова — „Аляксееўская“, на скрыжаванні праспектаў Людвіга Свабоды і Перамогі — „Праспект Перамогі“». У жніўні 2006 года метрапалітэн перайшоў на рэжым эканоміі — эскалатары сталі працаваць часткова, інтэрвалы паміж прыбыццём цягнікоў былі павялічаныя.
24 мая 2007 года на Алексееўка была адкрыта новая электрападстанцый, каб забяспечыць працу будуюцца станцый «Аляксееўская» і «Праспект Перамогі», а таксама планаванага трэцяга электрадэпо «Аляксееўскае». 4 ліпеня былі ўведзены ў абарот бескантактавыя карты для праезду. 3 жніўня 2009 года ў сувязі з укараненнем эканоміі былі зачыненыя паўночны вестыбюль станцыі «Акадэміка Паўлава» і заходні вестыбюль станцыі «Імя А. С. Масельскага». 30 верасня метрапалітэн з дзяржаўнае уласнасці перайшоў у муніцыпальную. ДП «Харкаўскі метрапалітэн» было ператворана ў КП «Харкаўскі метрапалітэн».
1 ліпеня 2015 года ў Харкаў прыбыў першы склад тыпу 81-7036/7037 вытворчасці Крукаўскага вагонабудаўнічага завода. Перавагі яго ў параўнанні са старымі мадэлямі высокія — склад больш магутны, эканамічны, пнеўмапрывад дзвярэй выключаюць траўматызм пасажыраў, вагоны абсталяваны сістэмай відэаназірання і дынамікамі больш якаснага гуку, а таксама месцамі для інвалідаў і антывандальнымі сядзеннямі. 21-га жніўня на Салтаўскай лініі пачалася рэгулярная эксплуатацыя новага складу. 20 лістапада 2015 года станцыя «Савецкая» была перайменаваная ў «Плошчу Канстытуцыі».
У снежні 2016 гады паспяхова завяршыліся перамовы з Еўрапейскім банкам рэканструкцыі і развіцця, а таксама Еўрапейскім інвестыцыйным банкам, якія пагадзіліся вылучыць 320 мільёнаў еўра на падаўжэнне Аляксееўскі лініі, яшчэ 80 мільёнаў еўра абавязаўся пакрыць гарадскі бюджэт. Сродкі павінны пайсці на будаўніцтва станцый «Дзяржавінская» і «Адэская». Падаўжэнне лініі на поўдзень стане пятым пускавым участкам Аляксееўскі лініі. Акрамя таго, на выдзеленыя грошы будзе пабудавана электрадэпо № 3 «Аляксееўскае» і закуплены 80 новых вагонаў, якія будуць у ім грунтавацца і абслугоўваць лінію, якая пасля таго будзе працягвацца і далей. 22 снежня 2016 года ў мэрыі зрабілі справаздачу, што выдзелілі 70 мільёнаў грыўняў на будаўніцтва электрадэпо на поўнач ад станцыі «Перамога». На час прац будзе перакрытая частка харкаўскай акруговай дарогі. Яшчэ 180 мільёнаў грыўняў выдзелена на падрыхтоўчыя працы на паўднёвым участку Рэпартаж АТН.
Па прагнозах гарадскіх чыноўнікаў і спецыялістаў пракладка тунэляў павінна стартаваць ўжо ўзімку 2016 года. Частка выдаткаў на будаўніцтва павінны пакрыць еўрапейскія крэдыты. Таксама для працы ў плавунах спатрэбіцца спецыяльная машына для пракладкі тунэляў, такая будзе ўзятая ў арэнду або набытая, але былая ва ўжыванні. У 2019 годзе павінна зарабіць дэпо Аляксееўскае, пасля чаго 2020 год адзначыцца адкрыццём Дзяржавінскай і Адэскай. Да гэтага часу таксама будзе прынята рашэнне аб мэтазгоднасці размяшчэння станцыі «Каштанавая» паміж двума вышэйзгаданымі. Пракладка тунэляў на гэтым не завершыцца і яны працягнуцца далей на поўдзень, дзе да 2025 года павінны зарабіць станцыі «Матэль „Дружба“» і «Аэрапорт».
Сярод першых праектаў будзе працягвацца і Салтаўская лінія. Ад «Гістарычнага музея» яна будзе працягнута на поўдзень да «Плошчы Урыцкага», дзе плануецца размясціць новыя абаротныя тупікі для больш якаснай працы лініі. Пасля яшчэ паўднёвей будзе размяшчацца станцыя «Новабаварская». На поўначы, у сувязі з планаванай ў будучыні перасадкай на кальцавую лінію будзе падаўжэнне на поўнач да станцыі «Дружбы Народаў». Прадаўжэнню падлягае і Халоднагорска-Заводская лінія, з аднаго боку — да «Залюціна», з другога боку — да станцый «Усходняя», «Роганская» і «Паўднёвая».
Мабільная сувязь
На ўсіх станцыях і ва ўсіх тунэлях Харкаўскага метрапалітэна прымае сотавы аператар «Vodafone Украіна» і «Кіеўстар». Таксама ў зоне крытага метрамаста паміж станцыямі «Кіеўская» і «Акадэміка Барабашова» ёсць пакрыццё ўсіх сотавых аператараў Украіны. Сотавы аператар «Vodafone Украіна» у мае 2015 запусціў пакрыццё 3G на ўсіх станцыях і тунэлях.
Інцыдэнты ў Харкаўскім метрапалітэне
14 сакавіка 2006 гады адбылося сутыкненне цягнікоў на перагоне «Спартыўная» — "Завод імя Малышава ". 6 пасажыраў былі дастаўлены ў бальніцы з траўмамі.
Мова аб’яў і паказальнікаў
Назвы станцый на шляхавых сценах і паказальнікі на Свярдлоўска-Заводскай лініі (1975—1978) першапачаткова былі на ўкраінскай мове. На Салтаўскай лініі (1984—1986) назвы станцый былі зробленыя рускамоўнымі, пасля чаго ў другой палове 80-х паступова былі русіфікаваныя усе назвы і на Свярдлоўска-Заводскай лініі (акрамя станцыі «Спартыўная»). Назва пераназванай станцыі Салтаўской лініі «Дзяржынская» → «Універсітэт» ў жніўні 1991 года на ўваходзе і шляхавай сцяне было выканана ўжо па-ўкраінску, пасля, да 1997 года, ўкраінізаваць або рэукраінізаваны ўсе станцыі (акрамя мастацка выкананых назваў станцый «Пушкінская» і «Кіеўская»). Станцыі на ўсіх пускавых участках Аляксееўскі лініі (1995—2016) таксама ўкраінамоўных. Да Еўра-2012 назвы станцый на ўваходах і паказальніках былі дубляваныя лацінкай.
Спачатку станцыі аб’яўлялі толькі на рускай мове. C 1987 года (неўзабаве пасля русіфікацыі таблічак на Свярдлоўска-Заводскай лініі) ўкаранілі аб’явы на дзвюх мовах: бягучае назва па-руску, а аб’яву аб закрыцці дзвярэй і назва наступнай станцыі — па-ўкраінску. У гады незалежнасці Украіны перайшлі да аб’яў толькі на ўкраінскай мове (з 1993 года). У 2012 годзе падчас правядзення Еўра-2012 станцыі аб’яўлялі на украінскай і англійскай мовах.
Вячаслаў Якубавіч Лаўскі
У 1916 быў у бежанстве на Бабруйшчыне. З вясны 1919 браў удзел у арганізацыі на Ігуменшчыне беларускіх школ. У 1920—1922 вучыўся ў Навагрудскай беларускай гімназіі, потым у Пражскім політэхнічным інстытуце, які скончыў у 1929. Падчас вучобы ў Празе быў адным з кіраўнікоў студэнцкай філіі Беларускага сялянскага саюза і секцыі БСРГ, сакратаром скаўцкай арганізацыі «Сокал». Адзін з заснавальнікаў у жніўні 1924 «Аб’яднання беларускіх студэнцкіх арганізацый» (АБСА). Публікаваў артыкулы па праблемах беларускага студэнцкага руху. У часопісах «Новы шлях», «Студэнцкая думка» надрукаваў рад апавяданняў. Пасля вяртання ў Заходнюю Беларусь у 1930—1934 выкладаў у Навагрудскай беларускай гімназіі. З 1939 начальнік Лідскага дарожнага аддзела. Падчас 2-й сусветнай вайны супрацоўнічаў з нямецкімі ўладамі. У 1942—1944 быў членам Лідскага беларускага нацыянальнага камітэта. Арыштаваны органамі НКУС у 1945. Памёр у зняволенні.
Плывучая казарма
Плыву́чая каза́рма (або плыўказа́рма, скар. ПКЗ) — рэйдавае судна забеспячэння, прызначанае для размяшчэння экіпажаў караблёў, якія не маюць дастатковых умоў для бесперапыннага пражывання на борце, пры іх знаходжанні ў пункце базіравання, дзе берагавыя казармы адсутнічаюць.
Анры Ле Факанье
Біяграфія
А. Ле Факанье нарадзіўся ў сям’і лекара, каля Кале. У 1901 годзе прыязджае ў Парыж, вучыцца ў майстэрні мастака Ж.-П.Ларана, у 1906 годзе паступае ў Акадэмію Жуліяна. З 1905 Ле Факанье выстаўляе свае карціны ў Салоне Незалежных. У 1908 ён праводзіць год у Плуманашы, у Брэтані, дзе шмат малюе. У 1909 знаёміцца ​​з мастакамі Альберам Глезам і Раберам Дэланэ. На Восеньскім салоне 1909 года Ле Факанье выстаўляецца разам з Канстанцінам Бранкузі, Жанам Мецэнжэ і Фернанам Лежэ.
Плывучая казарма
Гісторыя
Шырокае распаўсюджванне плывучыя казармы, перабудаваныя з лінейных караблёў, атрымалі ў Англіі ў XVIII—XIX стагоддзях, у перыяд найбольшага росту і абнаўлення флоту, калі меліся лішкі састарэлых, зношаных, або па іншых прычынах непрыдатных для службы ў моры караблёў. Перабудова звычайна ўключала ў сябе зняцце мачтаў, перакрыцце дахам верхняй палубы, устаноўку печаў і ператварэнне гарматных партоў у вокны.
Анры Ле Факанье
Біяграфія
У 1910 годзе Ле Факанье здзяйсняе падарожжа па Італіі і ўступае ў Новае Мюнхенскае мастацкае аб’яднанне (N.K.V.M.) — творчае аб’яднанне прадстаўнікоў экспрэсіянізму, заснаванае ў 1909 годзе ў Мюнхене. Па запрашэнні Васіля Кандзінскага Ле Факанье піша тэарэтычны тэкст для каталога аб’яднання (Мюнхен, 1910). Сумесна з карцінамі іншых членаў N.K.V.M., працы Ле Факанье выстаўляліся ў Маскве і, як узоры найноўшага мастацтва, увайшлі ў альманах «Сіні вершнік».
Плывучая казарма
Гісторыя
У перыяд сусветных войнаў і пасля тыповай плаўказармой стала пасажырскае судна, так як яно патрабавала толькі мінімальных пераробак. Напрыклад, нямецкі Вільгельм Густлаф з 1941 па 1944 год гуляў ролю плаўказармы данцыгскай вучэбнай флатыліі падводнікаў. Акрамя жылых і санітарна-бытавых памяшканняў, у некаторых выпадках на ПКЗ могуць абсталёўвацца штабныя, навучальныя і іншыя.
У савецкім/расійскім ВМФ плывучыя казармы ў большасці пераабсталяваныя. Напрыклад, ПКЗ-33 Балтыйскага флоту — былое судна размагнічвання СР-479 праекта 130 «Бяроза».
Ісаак I Камнін
Ісак I Камнін (? —, Студыйскі манастыр) — імператар усходнерымскі (1057—1059), фактычны родапачынальнік дынастыі Камнінаў. Сын Мануіла Эротыка Камніна, вядомага дзеяча часоў імператара Васіля II. Быў жанаты з Кацярынай, дачкою балгарскага цара Івана-Уладзіслава.
Займаў пасаду магістра і камандаваў усходнім войскам Візантыйскай імперыі, ваяваў з сельджукамі. Быў пазбаўлены пасады імператрыцай Феадорай. Прыйшоў да ўлады ў выніку ваеннага перавароту ў Канстанцінопалі, але праз два гады, пасля палітычнага паражэння, саступіў сталец Канстанціну Дуку. Адрокся ад ўлады ў снежні 1059. Пастрыгся ў манахі Студыйскага манастыра, дзе і памёр. Хварэў на эпілепсію.
Красны Васход
Кра́сны Васхо́д (, Красный Восход) (да 30 ліпеня 1964 года Шаламы́ 1 ) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Васькавіцкага сельсавета.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць аддзяленне паштовай сувязі, сельскі клуб, сельская бібліятэка, ДУА «Шаламоўская базавая школа», АТС, крама.
Sega
«Sega Corporation» — міжнародная кампанія, якая вырабляе відэагульні і (да 2001 года) абсталяванне для іх. Асноўны офіс «Sega» знаходзіцца ў спецыяльным раёне Токіа. Філіял «Sega of America» знаходзіцца ў Ірвайне (Каліфорнія), дзе займаюцца распаўсюджваннем гульняў і аўтаматаў у краінах Паўночнай Амерыкі. Офіс «Sega Europe» размешчаны ў Брэнтфордзе (прыгарад Лондана), «Sega Publishing Korea» — у Сеуле.
Франсуа Дзювалье
Франсуа Дзювалье (Franswa Divalye, François Duvalier, вядомы таксама як «Тата Док»; 14 красавіка 1907, Порт-о-Прэнс, Гаіці — 21 красавіка 1971) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Гаіці.
Біяграфія
Скончыў медыцынскі факультэт універсітэта Гаіці (1932) — адсюль і яго вядомая мянушка — «Тата Док». У 1947—1949 намеснік міністра працы, у 1949—1950 міністр працы і аховы здароўя. Адыграў пэўную ролю ў барацьбе з тыфам, дзякуючы чаму стварыў сабе добрую рэпутацыю. 3 1957 лідар Партыі нацыянальнага адзінства (з 1963 Адзіная партыя рэвалюцыйнага і ўрадавага дзеяння). 3 1957 прэзідэнт Гаіці.
Абвясціў сябе ведзьмаком вуду і правадыром мёртвых («Баронам Суботай»), выклікаючы ў насельніцтва містычны страх. Ён абапіраўся на тантон-макутаў — добраахвотніцкія фарміраванні, якія ўзамен на права рабаваць і забіваць знішчалілі тых, хто быў заўважаны ў палітычнай нядобранадзейнасці. У самога «Таты Дока» ў прэзідэнцкім палацы была ўласная камера катаванняў.
Усе бізнесмены вострава павінны былі выплачваць «добраахвотныя ахвяраванні» ў яго фонд. Таксама кроў суайчыннікаў ён ператварыў у даход: два разы на месяц у ЗША з Гаіці адпраўлялі 2500 літраў донарскай крыві. ЗША выкарыстоўвалі Дзювалье ў якасці процівагі Кубе. Да таго ж «Тата Док» стварыў спрыяльыя ўмовы для дзейнасці амерыканскіх кампаній. Джон Кенэдзі аднак даў зразумець, што трываць «Тату Дока» не збіраецца. У адказ Дзювалье зрабіў ляльку вуду і стаў публічна пратыкаць яе іголкай, абяцаючы амерыканскаму прэзідэнту страшную смерць. Над «Татам Докам» пасмейваліся да таго часу, пакуль Джона Кенэдзі не застрэлілі ў Даласе.
У 1964 правёў праз Нацыянальны сход канстытуцыю, паводле якой абвясціў сябе «пажыццёвым прэзідэнтам» і ўстанавіў рэжым дыктатуры, праводзіў палітыку рэпрэсій, пераследаваў апазіцыю. Пост прэзідэнта перадаў сыну Жан-Клоду Дзювалье. За час кіравання сям’і Дзювалье было знішчана не менш за 50 тысяч гаіцянцаў, больш за 300 тысяч вымушаны былі эміграваць.
Нефцякамскі аўтазавод
«Нафтака́мскі аўтазаво́д» — дзяржаўнае аўтамабілебудаўнічае прадпрыемства Расіі, заснаванае ў кастрычніку 1977 года ў Нефцякамску (цяпер Башкартастан).
На 2020 год быў найбольшым вытворцам надбудоваў на шасі «КамАЗ». Выпускаў вахтавыя і пасажырскія аўтобусы, тралейбусы і электробусы, бартавыя паўпрычэпы і прычэпы, наліўныя і сенаўборачныя самаходы, а таксама запчасткі да іх. На 2019 год вытворчая магутнасць прадпрыемства складала 21 000 самазвальных установак, 3000 прычэпаў і 250 паўпрычэпаў, 2500 наліўных ёмістасцей, па 1500 грузавых прычэпаў і паўпрычэпаў, 1500 аўтобусаў і 800 вахтавых самаходаў за год. На 2020 год абслуговая сетка налічвала 134 рамонтныя майстэрні ў 60 абласцях і аўтаноміях Расіі.
Вырабы
На 2020 год ПАТ «Нефцякамскі аўтазавод» вырабляла:
Старыя Дзятлавічы
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 35 кіламетраў на паўднёвы захад ад Гомеля, каля ракі Сож. Прыкладна за 1,2 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца возера Глушэц.
Русалачка (мультфільм, 1989)
«Русалачка» (The Little Mermaid) — амерыканскі анімацыйны музычны фэнтэзі-фільм 1989 года вытворчасці кампаніі «Walt Disney Feature Animation», выпушчаны 17 лістапада 1989 года кінакампаніяй «Walt Disney Pictures». З’яўляецца 28-м фільмам серыі «Walt Disney Animation Studios», рэжысёрамі якога сталі Рон Клементс і Джон Маскер.
Ірына Эрнстаўна Багдановіч
Ірына Эрнстаўна Багдановіч (нар., ) — беларуская паэтэса і літаратуразнавец. Кандыдат філалагічных навук.
Біяграфія
Скончыла гісторыка-філалагічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1978) і аспірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Я. Купалы АН Беларусі (1983). 3 1983 года працуе ў Інстытуце літаратуры АН Беларусі.
Творчасць
Друкуецца з 1973 года. Аўтар кніг вершаў «Чаравікі маленства» (1985), «Фрэскі» (1989), «Вялікдзень» (1993), «Сармацкі альбом» (2004), «Прыватныя рымляне» (2006), манаграфій «Янка Купала і рамантызм» (1989), «Авангард і традыцыя: беларуская паэзія на хвалі нацыянальнага адраджэння» (2001). Укладальнік зборнікаў «Казімір Сваяк. Выбраныя творы» (2010) і «Вінцук Адважны. Выбраныя творы» (2011). Перакладае з польскай мовы.
У яе зборніках вершаў паэтычны роздум пра родны край, яго гісторыю і культуру, няпростыя клопаты і турботы сучаснікаў.
NGC 3386
NGC 3386 (іншыя абазначэнні — MCG 1-28-10, ZWG 38.16, NPM1G +05.0271, PGC 32284) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уладзімір Уладзіміравіч Станкевіч
Уладзімір Уладзіміравіч Станкевiч (нар. 17 снежня 1965 года, Мінск, БССР, СССР) — савецкі, беларускі і расійскі акцёр, артыст кіно і эстрады, паэт, рэжысёр, музычны прадзюсар. Акцёр агучвання і дубляжу.
Біяграфія
Уладзімір Станкевіч нарадзіўся 17 снежня 1965 года ў Мінску, у сям'і беларускага пісьменніка Уладзіміра Ільіча Дадзіёмава.
З 6 гадоў пачаткаў здымацца ў кіно. Шырокую вядомасць атрымаў пасля ролі Дзяніса Караблёва ў стужцы «Па сакрэту ўсяму свету» (рэж. І. Добролюбов), у якім зняўся ў 1976 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».
З 1972 па 1991 год зняўся у 25 фільмах, сыграў галоўныя ролі, у тым ліку, і ў такіх стужках, як «Мы хлопцы жывучыя», «Лёс барабаншчыка», «Пецькiна авантура», «Побач з камісарам», «Пунсовыя пагоны», «Сад», «Клiмко», «Сланы», «Прызыўнікі», «Кіслародны голад». У 1975 годзе быў асноўным кандыдатам на ролю Бураціна ў стужцы «Прыгоды Бураціна» (реж. Л. Нячаеў), але зацвердзілі на ролю ў выніку Дзмітрыя Iосiфава. У 1987 годзе стужка «Прызыўнікі» (рэж. Юрый Хашчавацкі, роля - Паэт, галоўная) атрымлiвае Гран-пры фестывалю беларускага кіно ў Мінску.
Па заканчэнні школы паступіў у Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў, спецыяльнасць — нямецкая і англійская мовы. Па заканчэнні першага курса, у 1984 годзе, быў призваны у рады Узброеных Сіл СССР, служыў у ВІА «Равеснік» войскаў СПА КБВО (1984, 1985).
У 1986 году, скончыўшы другі курс інстытута замежных моў, паступіў у Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут на тэатральны факультэт (артыст тэатра і кіно, курс Зiнаиды Браварскай), які скончыў у 1990 годзе.
З 1987 года выступаў з сольнымі эстрадна-гумарыстычнымі праграмамі, пісаў эстрадныя мініяцюры, пародыі.
У 1989 году, будучы яшчэ студэнтам тэатральнага інстытута, прыняў удзел у апошнім Усесаюзным конкурсе артыстаў эстрады, якi прахоздiў у г. Кисловодску. Дайшоўшы да паўфіналу, увайшоў у лік 12-ці лепшых артыстаў размоўнага жанру і быў запрошаны на працу ў мінскі тэатр сатыры і гумару «Хрыстафор».
Па заканчэнні інстытута, прыняў прапанову саліста і кіраўніка беларускага ансамбля "Сябры" Анатоля Ярмоленкi і з ліпеня 1990 года, у якасці канферансье, становіцца артыстам ВІА. Працаваў у складзе ансамбля "Сябры" да 2002 года, выступаў у якасці канферансье і сольнага артыста-вакаліста.
З 1992 па 1994 год вёў дзіцячую музычную праграму Беларускага тэлебачання «Тэлебом», праграмы на Беларускім радыё, кулінарна-гумарыстычную рубрыку ў адной з беларускіх газет.
У 1994 году — сааўтар і вядучы тэлегульні «Згуляем з зоркай» Беларускага тэлебачання. У 1994—1995гг стаў продюсером шоу-цэнтра «Вольный вецер», объединившего самых цікавых і перспектыўных на той момант маладых артыстаў Беларусі.
У 1994 годзе стварае тэхна / евродэнс групу «Elegant Company», з'яўляецца яе салістам і прадзюсарам. Адметнай асаблівасцю групы стала крэатыўная ідэя Уладзіміра Станкевіча запрасіць у склад чарнаскурага студэнта з Лібэрыі Джымі Нэльсана, які выконваў адну з песень на беларускай мове. У 1994-1997 гады было выдадзена 3 альбомы «Гульня», «Stop Time» , «Маруся - раз!».
З 1995 года - прадзюсар музычнай кампаніі «EC Production»
У 1996 годзе, замест Джымі Нэльсана, у склад групы «Elegant Company» запрашаецца спявачка Анжаліка Ют, у 1998 годзе калектыў атрымлівае новую назву - гурт «Анжаліка». З 1998 па 2001 год выдаюцца альбомы «Планета кахання», «Зачараваны рай» (видэаальбом)  , «Я кахаю».
У 1998 годзе на конкурсе відэакліпаў «Беларускі хіт-парад 98» атрымлівае прыз у намінацыі "Лепшыя песні года"
У 2002 годзе годзе Уладзімір стварае музычны лэйбл «GlobalsounD Production»
З 2006 года становіцца прадзюсарам спявачкі Анжалікі Ют (ANGELIKA, ANGELIKA YUTT)  і дзіцячага праекта TORY YUTT. Аўтар ідэі і распрацоўшчык новага кірунку ў музыцы - dream-mystery (спалучэнне каларатурнага сапрана і музычных кампазіцый у стылях хаус, евродэнс, транс і эмбиент). Аўтар шэрагу крэатыўных ідэй, увасобленых у жыццё спявачкай Анжалікай Ют: вакальнае выкананне «40-й сімфоніі» В. А. Моцарта і «Танца маленькіх лебедзяў» П. І. Чайкоўскага; выкананне Гімна Расіі ў стыле soul. У 2013-2014 гадах - прадзюсар trance \ chill праекта 13-гадовай спявачкі NABI. З 2009 года саўладальнік, а з 2013 года аднаасобны ўладальнік (пад псеўданімам Karlheinz Steinmueller) музычнага лэйбла «MILLENNIUM OPERA» (Austria). Кампазіцыі продюсируемых Уладзімірам артыстаў, выдадзеныя на яго лэйблах, неаднаразова падымаліся на першыя пазіцыі сусветных чартаў.
У 2016 годзе становіцца ўладальнікам лэйблу «GlobalsounD Ru Music».
У 2018 годзе аднаўляе сумесны eurodance праект з спявачкай Анжалікай Ют, выдаецца некалькі альбомаў і сінглаў.
З 2019 года - саасновальнiк і саліст тэхна-рэйв праекта CoolRoots.
Рэжысёр эстрадна-канцэртных шоу і музычных відэакліпаў.
Узнагароды
1998 — «Беларускі хіт-парад-98», 1-е месца, намінацыя Лепшыя Песні Года.
Араны (Ваўкавыскі раён)
Ара́ны (, Араны) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з канца XVII ст. У 1796 г. належала Адаму Ельскаму, войскаму ваўкавыскаму. У 1836 г. прыватная вёска, 19 двароў, 110 жыхароў.
Інфраструктура
Крама
Памятныя мясціны
Каменны могільнік эпохі Сярэднявечча (XV-XVII ст.). За 1 км ад вёскі, на гары Крутаўка.
Араны (значэнні)
Араны — тапонім.
Шведская царква Святой Кацярыны
Царква Святой Кацярыны (Sankta Katarina kyrka, Церковь Святой Екатерины) — шведскамоўны лютэранскі прыход у Санкт-Пецярбургу, Расія. Заснаваны ў 1632 годзе ў горадзе Нюэне, на месцы якога па захопе гэтых мясцін рускімі быў заснаваны Санкт-Пецярбург. Такім чынам, гэта найстарэйшы прыход горада на Няве.
Сучасны будынак царквы, будаўніцтва якога было завершана ў 1865 годзе, быў спраектаваны архітэктарам Карлам Андэрсанам. Колькасць прыхажанаў дасягала ў XIX стагоддзі 7 000 чалавек, сярод якіх былі сем’і Нобель і Лідваль, ювелір Карл Фабержэ. Тут шлюбаваўся Густаў Манергейм. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі царква і яе пастары падпалі пад пераслед. У 1934 годзе ў будынку царквы размясцілася спартыўная школа. У 2005 годзе царква была вернута шведскай грамадзе Санкт-Пецярбурга.
Злучаныя Штаты Польшчы
Злучаныя Штаты Польшчы (польск. Stany Zjednoczone Polski) — нерэалізаваная палітычная канцэпцыя адраджэння незалежнай польскай дзяржавы, створаная польскім палітыкам і культурным дзеячам Ігнацыям Янам Падэрэўскім. Упершыню яна была прадстаўленая ў Мемарандуме Падэрэўскага, які быў перададзены 11 студзеня 1917 года прэзідэнту ЗША Томасу Вудра Вільсану.
Падэрэўскі заклікаў да аднаўлення Польшчы як федэратыўнай дзяржавы, у якой канстытуцыя і закон павінны былі гарантаваць правы грамадзян, а таксама розных этнічных і рэлігійных груп. Тэрыторыя Злучаных Штатаў павінна была пакрыць большую частку Рэчы Паспалітай у межах 1772 года. Улічваючы насельніцтва гэтай тэрыторыі на той час, у новастворанай краіне жыло б каля 54 мільёнаў чалавек. На чале дзяржавы павінен быў стаяць прэзідэнт, які ў той жа час меў бы тытул караля Польскага, Літоўскага, Палескага і Галіцкага.
Адміністрацыйны падзел
Пазней у той жа канцэпцыі Каралеўства Галіцка-Падольскае было замененае Каралеўствам Галіцкім, Каралеўства Валынскае ж было наогул выключана. Каралеўства Галіцкае павінна было ўключыць тэрыторыю Усходняй Галіцыі і размешчаную паміж Заходнім Бугам і Збручам частку Валыні. Паўночная Валынь адыходзіла да Каралеўства Палескага. Акрамя зямель уласна Рэчы Паспалітай, у склад ЗШП павінны былі ўвайсці землі Цешынскага княства, Апольская Сілезія, а таксама сыцуўскі і намыслуўскі паветы Ніжняй Сілезіі. У асобным мемарандуме ад таго ж 11 студзеня 1917 года змяшчаліся патрабаванні аб уключэнні ў склад ЗШП Усходняй Прусіі.
Украінская праблема
Пастулат стварэння Каралеўства Галіцкага і Каралеўства Палескага на тэрыторыях, значную частку насельніцтва якіх складалі украінцы, не задаволіў украінскіх палітыкаў, якія імкнуліся да стварэння незалежнай украінскай дзяржавы. Падэрэўскі, аднак, пакінуў гэтае пытанне нявызначаным, таму што з-за вялікага працэнта ўкраінскага насельніцтва ў гэтым рэгіёне і па палітычных і дэмаграфічных прычынах, рэалізацыя іх намераў выклікала б распад Расійскай імперыі.
Ліберале да Верона
Ліберале да Верона (іт. Liberale da Verona; каля 1445,  — 1529, ) — італьянскі мініяцюрыст і жывапісец.
Нарадзіўся ў Вероне. Ён быў вучнем мастака Вінчэнца дзі Стэфана. Таксама на яго аказалі моцны ўплыў Андрэа Мантэнья і Якапа Беліні. З ранняга ўзросту займаўся мініяцюрай, у 1465 годзе стварыў свае першыя працы для веронскай царквы Санта-Марыя ін Аргане, пазней з’ехаў у Таскану дзе паміж 1467—1469 гадамі працаваў у манастыры Монтэ Алівета Маджорэ. Атрымаў шырокае прызнанне пасля мініяцюр для зборнікаў царкоўных песнапенняў, створаных у 1470—1476 гады для бібліятэкі Пікаламіні ў Сіене. У 1482 годзе вярнуўся ў Верону, у 1489 годзе наведаў Венецыю, дзе стварыў алтарны абраз «Мадонна на троне з чатырма святымі» (музей Бодэ, Берлін). Ліберале да Верона атрыбутуецца панэль «Шахматысты», створаная каля 1475 года на касоне, на невядомы літаратурны сюжэт. У 1490 годзе працаваў у веронскай царкве Санта Анастасія, дзе напісаў шэраг фрэсак і алтарных вобразаў, якія з’яўляюцца яго найбольш значнымі творамі. Сярод яго вучняў былі Джавані Франчэска Карота, Франчэска Торбіда і Паола Маранда.
Амурскі заліў
Амурскі заліў — унутраны заліў ля паўночна-заходняга берага заліва Пятра Вялікага (Японскае мора). Даўжыня каля 65 км, шырыня 9 — 20 км, глыбіня да 20 м. Узімку замярзае. На беразе Амурскага заліва (бухта Залаты Рог) — горад і порт Уладзівасток.
Тасоба (Акмолінская вобласць)
Тасоба — сяло ў Ясільскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Красівінскай сельскай акругі. Код КАТА — 114857500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 293 чалавекі (139 мужчын і 154 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 5 чалавек (4 мужчыны і 1 жанчына).
NGC 3387
NGC 3387 — галактыка ў сузор’і Секстант.
Ліберман
Ліберман — прозвішча.
Гімн Расійскай імперыі
Дзяржаўным гімнам Расійскай імперыі — Божа, Цара беражы (рус. Боже, Царя храни) — з'явіўся ў 1815 годзе. Першапачатковы варыянт быў напісаны Васілём Андрэевічам Жукоўскім на музыку англійскага гімну God, Save the King:
У 1833 годзе была гімн быў зменены, музыку новага варыянта напісаў Аляксей Фёдаравіч Львоў, словы — зноў Жукоўскі:
Гэты варыянт гімну захаваўся да канца існавання Расійскай имперыі. Ён з'яўляецца першай страфой верша Жукоўскага «Малітва рускага народа», які часам увесь памылкова прымаецца за гімн.
Першае беларускае таварыства драмы і камедыі
Першае беларускае таварыства драмы і камедыі, Першае таварыства беларускай драмы і камедыі, Беларускае таварыства драмы і камедыі — існавала ў красавіку 1917 — сярэдзіне 1920 года ў Мінску.
Узнікла з ініцыятывы Ф. Ждановіча, І. Буйніцкага, У. Фальскага і іншых дзеячаў нацыянальнай сцэны. Кіраўнік і рэжысёр Ф. Ждановіч. У трупе працавалі: У. Галубок, Г. Грыгоніс, А. Ільінскі, А. Крыніца, Л. Ржэцкая, К. Міронава, М. Міцкевіч і інш. Тэатр гастраляваў па Беларусі.
Адкрылася 23 красавіка 1917 года спектаклямі «Паўлінка» Я. Купалы і «У зімовы вечар» паводле Э. Ажэшкі ў памяшканні Мінскага гарадскога тэатра. Потым працавала ў клубе «Беларуская хатка». У таварыства ўваходзілі ўдзельнікі драматычных гурткоў, хор (кіраўнік У. Тэраўскі), танцавальная група (кіраўнік Ч. Родзевіч) і аркестр народных інструментаў (кіраўнік Дз. Захар). У рэпертуары тэатра былі: «Раскіданае гняздо», «Паўлінка», «Прымакі» Я. Купалы, «Антось Лата» Я. Коласа, «Пінская шляхта» В. Дуніна-Марцінкевіча, «Хам», «Рысь» Э. Ажэшкі, «Модны шляхцюк» К. Каганца, «Кветка папараці» К. Буйло, «Бязвінная кроў», «Апошняя сустрэча» У. Галубка, «Пашыліся ў дурні» М. Крапіўніцкага, «Міхалка» Далецкіх, «Сватанне» А. Чэхава і інш. Калектыў развіваўся на прафесійнай аснове і ў сваёй дзейнасці абапіраўся на народныя традыцыі Першай беларускай трупы Ігната Буйніцкага. Пасля спектакляў звычайна наладжваліся дэкламацыі, выконваліся народныя танцы і песні. Трупа выязджала на гастролі ў розныя гарады Беларусі.
У 1920 годзе тэатр быў расфарміраваны. На аснове яго творчага калектыву былі створаныя 1-ы Беларускі дзяржаўны драматычны тэатр (БДТ-1, з 1945 года тэатр імя Я. Купалы) і перасоўны тэатр пад кіраўніцтвам У. Галубка (з 1932 года — 3-і Беларускі дзяржаўны драматычны тэатр, БДТ-3).
Таварыства адыграла важную ролю ў культурным жыцці Беларусі, у станаўленні беларускага прафесійнага тэатральнага мастацтва.
Мікалаеўскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)
Мікала́еўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Мікалаеўка.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Прыбарскі сельсавет у складзе Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Прыбар. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рагачоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 5 красавіка 1936 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Царкоўе. 28 ліпеня 1964 года ў склад сельсавета з Меркулавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Выдрыца, Зялёны Краж, Новафундамінка і Фундамінка). 30 ліпеня 1964 года вёска Царкоўе атрымала назву Саўгасная. 28 чэрвеня 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Мікалаеўка, сельсавет перайменаваны ў Мікалаеўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мікалаеўскага сельсавета 13 населеных пунктаў. 26 сакавіка 1987 года ў склад Рагінскага сельсавета перададзена вёска Аляксандраўка. 20 ліпеня 2010 года вёсцы Саўгасная вернута ранейшая назва — Царкоўе.
Склад
У склад Мікалаеўскага сельсавета ўваходзілі населеныя пункты, якія зараз не існуюць: да 1928 года — пасёлак Азэтаўка, да 1929 года — пасёлак Зборны, да 1930 года — пасёлак Міхееў, да 1969 года — пасёлак Зялёны Краж, да 1996 года — вёска Анастасеўка.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1048 чалавек, з іх 94,1 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 1,2 % — украінцы.
Урыцкае
Уры́цкае (, Урицкое; раней Воўкавічы, Ваўковіцкі Крупец) — аграгарадок у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. З’яўляецца цэнтрам Урыцкага сельсавета.
Гісторыя
Упершыню ўзгадваецца ў перапісе зямель 1560 года.
Славай Жыжак
Слáвай Жы́жак (Slavoj Žižek;, , СФРЮ) — славенскі культуролаг і сацыяльны псіхолаг фрэйдамарксісцкага накірунку.
Жыве і працуе ў горадзе Любляна. Перакладчык Жака Лакана, вучэнне якога разам з марксізмам служыць асноўным інструментам для аналізу культуры. Заснавальнік (сумесна з Расткам Мочнікам і Младанам Доларам) Люблянскай школы псіхааналізу (школы тэарэтычнага псіхааналізу) — адзінай усходнееўрапейскай школы, якая дамаглася міжнароднага прызнання пасля распаду Усходняга блоку.
Эдуард Аляксеевіч Галіцкі
Эдуард Аляксеевіч Галіцкі (нар., Смаленск, Расія) — беларускі біяхімік. Доктар біялагічных навук (1998), кандыдат медыцынскіх навук (1970), прафесар (2001).
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1965). Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1967—1980, асістэнт кафедры біяхіміі), Інстытуце біяхіміі АН Беларусі (1981—1992, вядучы навуковы супрацоўнік), Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (з 1992 — дацэнт кафедры анатоміі і фізіялогіі чалавека, у 1996—2009 — дацэнт, прафесар кафедры экалогіі).
Навуковыя інтарэсы: праблемы ўздзеяння ўнутранага апрамянення на біяхімічныя пакажчыкі жывёл і чалавека; радыебіялогія; радыеэкалогія; радыяцыйная бяспека.
Парламенцкія выбары ў Македоніі (1990)
Парламенцкія выбары ў Сацыялістычнай Рэспубліке Македонія прайшлі 11 лістапада (1 тур) і 25 лістапада (2 тур) 1990. Гэта першыя альтэрнатыўныя выбары ў гісторыі Македоніі. У парламент Македоніі прайшлі 9 партый і 3 беспартыйныя дэпутаты.
Выбары праходзілі ў 120 аднамандатных акругах па мажарытарнай выбарчай сістэме. Першы тур праходзіў па мажарытарнай сістэме абсалютнай большасці. Другі тур — па мажарытарнай сістеме адноснай большасці.
Мануіл Эротык Камнін
Мануіл «Эротык» Камнін — візантыйскі военачальнік канца X — пачатка XI стст.
Біяграфія
Вызначыўся пры абароне горада Нікеі ад Варды Скліра, які паўстаў супраць імператара Васілія II. Пры пасрэдніцтве Мануіла 11 кастрычніка 989 года паміж Склірам і імператарам быў заключаны мір. Мануіл атрымаў ад імператара землі ля сучаснага горада Кастамону (Кастра Камненон) у Малой Азіі, паклаўшы пачатак узвышэнню свайго сямейства.
Мыс Добрай Надзеі
Мыс Добрай Надзеі (Kaap die Goeie Hoop, Cape of Good Hope) размешчаны ў ПАР на Капскім паўвостраве паўднёвей Кейптаўна.
Ён не з’яўляецца самым паўднёвым пунктам Афрыкі, бо самы паўднёвы пункт кантынента — Іголкавы мыс, які размяшчаецца ў 155 км ад мыса Добрай Надзеі. Але берагавая лінія Афрыканскага кантынента тут упершыню паварочвае на ўсход, адкрываючы праход з Атлантычнага акіяна ў бок Індыйскага. Ён з’яўляецца самым крайнім паўднёва-заходнім пунктам Афрыкі, што пацвярджае і надпіс з дакладнымі каардынатамі, устаноўлены на пляцоўцы перад мысам. Капскі паўвостраў, дасягнуўшы ў гэтым месцы свайго самага паўднёвага пункту, далей загінаецца ледзь на поўнач і абрываецца ў акіян высокім і стромкім скалістым мысам — Кейп-Пойнт, каардынаты якога даюць яго становішча на 50 метраў паўночней Мыса Добрай Надзеі, хоць менавіта на Кейп-Пойнце ўстаноўлены маяк пад назвай «Мыс Добрай Надзеі». Адсюль узнікае вядомае непаразуменне, лёгка вытлумачальнае пры аглядзе на мясцовасці, дзе відаць, што судны «агінаюць» менавіта Кейп-Пойнт, за якім адкрываецца абшар заліва Фалс-Бей, куды заходзіць цёплае плынь з Індыйскага акіяна. Па гэтай прычыне тэмпература вады на ўсходнім беразе Капскага паўвострава заўсёды на некалькі градусаў вышэй, чым на яго заходнім узбярэжжы, якое абмываецца водамі халоднай Бенгельскай плыні з Антарктыкі.
У 1488 годзе мыс Добрай Надзеі быў адкрыты партугальскім мараплаўцам Барталамеу Дыяшам і названы Мысам Бур. Аднак, партугальскі кароль Жуан II пераназваў мыс, апраўдана спадзяючыся на тое, што зараз адкрыецца марскі шлях у Індыю.
У 1497 годзе Васка да Гама, абмінуўшы Мыс Добрай Надзеі, праклаў гэты марскі шлях да індыйскага ўзбярэжжа. Такім чынам, «Добрая Надзея» караля Жуана апраўдалася і за мысам на стагоддзі замацавалася яго знакамітае імя.
Гліняны Вялес
Гліняны Вялес — штогадовая літаратурная прэмія, заснаваная ў 1993 годзе членамі Таварыства Вольных Літаратараў. Старшыня арганізацыйнага камітэта Алесь Аркуш. Прысуджаецца за лепшую мастацкую беларускамоўную кнігу года. Лаўрэат атрымлівае сімвалічную ўзнагароду — гліняны стод апекуна мастацтва. Стаць лаўрэатам прэміі можна толькі аднойчы.
Гісторыя
У 1993 годзе было заснавана «Таварыства Вольных Літаратараў». На ўстаноўчым сходзе з'явіліся думкі пра свой друкаваны орган, якія стаў часопіс «Калосьсе», выдавецкую ўстанову — «Полацкая ляда».
Літаратарам хацелася працягнуць нацыянальныя беларускія традыцыі, знайсці сімвал, які б адпавядаў крыўскай зямлі, працягваў ідэі Ластоўскага. Алесь Аркуш прагартаў шмат энцыклапедый, даведнікаў і ў адным з іх натрапіў на артыкул пра Вялеса: «У яго шырокае поле дзейнасці: пачынаючы ад падземнага свету і заканчваючы жывёлагадоўляй, але акрамя таго ён апекаваўся людзьмі культуры. У жывёлагадоўлі пастухі спрадвеку гралі на жалейках, дудах. І гэта нам вельмі пасавала» — распавядаў Алесь Аркуш.
2017
2018
Фёдар Міхайлавіч Еўлашоўскі
Фёдар Міхайлавіч Еўлашоўскі (Еўлашэўскі) (,, Навагрудскае ваяводства, цяпер у Брэсцкай вобласці — ) — пісьменнік і грамадскі дзеяч у Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
3 дробнапамеснай шляхты. Самаадукацыяй набыў значныя веды ў матэматыцы, справаводстве і юрыспрудэнцыі, дзякуючы чаму карыстаўся павагай у сучаснікаў. У час Лівонскай вайны 1558—1583 гадоў браў удзел у бітве на Уле (1564), пасля ўдзельнічаў у шэрагу войнаў, але быў перакананы ў бязглуздасці войнаў агулам. Стаў прыхільнікам пратэстантызму. Адукаваны юнак хутка звярнуў на сябе ўвагу магнатаў, М. К. Радзівіла Сіроткі, Я. Хадкевіча, К. Астрожскага, якія даручалі яму весці важныя судовыя справы. У Вільні ў час эпідэміі захварэў хранічнай хваробай (магчыма, т.зв. англіскай гарачкай).
Прымаючы пад увагу юрыдычныя здольнасці і багаты практычны вопыт свайго земляка, яго вядомасць пры каралеўскім двары, а таксама ўдзел у Люблінскім сойме 1569 года, навагрудская шляхта ў 1579 паслала Ф. Еўлашоўскага сваім павятовым паслом на Варшаўскі вальны сойм. 3 гэта часу Ф. Еўлашоўскі на службе ў Жыгімонта II Аўгуста, з 1572 у М. К. Радзівіла Сіроткі. У 1576 у Торуні сустракаўся са Стафанам Баторыем. Паводле каралеўскага прывілея з 1577 займаў пасаду пінскага і сервецкага мастаўнічага. Разам з навагрудскім суддзёй А. Трызнам яму было даручана прыняць удзел у выпрацоўцы тэксту «Трыбунала» — статута вышэйшага апеляцыйнага суда Вялікага Княства Літоўскага. У 1584 годзе прымаў удзел у сесіях Ваўкавыскага, Мінскага, Навагрудскага і Слонімскага паветаў, запрошаны на пасаду судовага абвінаваўцы. Калі ў 1592 годзе ў новагародскім земскім судзе аказалася вакантным месца падсудка, у ліку чатырох іншых прэтэндэнтаў ваяводская шляхта абрала яго сваім кандыдатам. Ф. Еўлашоўскі займаў гэту пасаду да 1613 года.