cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вільгельм Стэйніц
Вільгельм Стэ́йніц (Штайніц; Wilhelm Steinitz, William Steinitz, 14 мая 1836, Прага —, Нью-Ёрк) — першы афіцыйны чэмпіён свету па шахматах (1886—1894), найбольш выбітны шахматны тэарэтык XIX стагоддзя, заснавальнік пазіцыйнай школы шахматнай гульні.
Вучыўся ў Венскім політэхнічным інстытуце, які не скончыў. З 1862 года жыў у Вялікабрытаніі, з 1883 года — у ЗША.
NGC 4968
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юрскае ўзбярэжжа
Узбярэжжа Дорсетшыра і Усходняга Дэваншыра на поўдні Англіі ўяўляе сабой 155 км абрывістай берагавой лініі. Выяўленыя тут пароды належаць да мезазойскай эры і ахопліваюць перыяд у 185 млн гадоў.
Больш 300 гадоў мясцовы ландшафт назіраецца і даследуецца вучонымі. У 2001 годзе ўзбярэжжа Дорсетшыра і ўсходняга Дэваншыра было ўключана ў спіс аб'ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Вялікабрытаніі. Гэта першы прыродны аб'ект сусветнай спадчыны на тэрыторыі краіны.
Фальк (Мозель)
Фальк (Falck) — камуна ў французскім дэпартаменце Мозель рэгіёна Гранд-Эст. Адносіцца да кантона Бузанвіль. Адна з найбольш буйных камун кантона.
Фальк размешчаны за 36 км на ўсход ад Меца у памежным прыродным лясным рэгіёне Варнт. Хоць Фальк адміністрацыйна з’яўляецца горадам, ён больш нагадвае вялікую вёску. Падзелены на дзве часткі: Фальк-Вілаж і Фальк-Сітэ. У Фальк-Вілажы знаходзяцца каледж і царква Сен-Брыс, у Фальк-Сітэ размешчаны мэрыя, гарадскія службы і новая царква.
Юрскае ўзбярэжжа
Геалогія
Вялікая разнастайнасць ландшафтаў узбярэжжа (пляжы, залівы, пячоры, абрывы, аркі і г.д.) адлюстроўвае 185 млн гадоў геалогіі і ўключае ўсе тры перыяды мезазою (трыясавы, юрскі і мелавы). Падчас трыясавага перыяду цяперашні аб'ект сусветнай спадчыны знаходзіўся ў самым цэнтры кантынента Пангея, на ўсход ад вялікага горнага ланцуга, рэшткі якога захаваліся ў Дортмуры і Брытаніі. Падчас юрскага перыяду, які характарызуецца распадам Пангеі, прыбярэжныя скалы Дорсета і ўсходняга Дэвона знаходзіліся каля досыць глыбокага мора ці балота, у залежнасці ад змен узроўню мора. У гэты перыяд быў сфарміраваны шэраг астравоў на мелкаводдзі. Напачатку мелавога перыяду ўмовы на ўзбярэжжы былі падобныя на Аравійскі паўвостраў, аднак затым яны сталі больш спрыяльнымі. У цёплай вадзе распаўсюдзіліся мікраарганізмы, якія далі аснову для фармавання белага мелу.
Ахова тэрыторыі
Паводле меркавання спецыялістаў камітэта Сусветнай спадчыны, занясенне ўзбярэжжа ў спіс істотна палепшыць ахову тэрыторыі, што асабліва важна на рэгіянальным узроўні. Ужо на этапе намінавання павышаная ўвага прэсы да аб'екта ўзмацніла запал сярод мясцовых жыхароў. Камітэт сусветнай спадчыны прыцягнуў фінансаванне будаўніцтва новага аўтобуснага маршруту па ўзбярэжжы. Пры падтрымцы кампаніі BP быў выпушчаны даведнік па юрскім узбярэжжы.
Адкрыццё Юрскага навуковага цэнтра (Jurassic Studies Centre) у Lyme Regis дазволіла праводзіць палявыя заняткі па прыродазнаўчых навуках на тэрыторыі аб'екта. Курсы па геалогіі, этымалогіі, мінералогіі, палеанталогіі для студэнтаў рознага ўзроўню праводзяцца з сакавіка 2010 года пры падтрымцы Музея прыродазнаўства (Лондан).
Вера Рубін
Вера Рубін (Vera C. Rubin, народжаная Купер (англ.: Cooper);, , Пенсільванія — , Прынстан, Нью-Джэрсі) — амерыканскі астраном-назіральнік, вядомая піянерскімі даследаваннямі хуткасці кручэння галактык. У прыватнасці, вывучаючы крывыя кручэння галактык, яна выявіла разыходжанні паміж прадказаным кругавым рухам галактык і назіраным рухам. Гэты факт, які атрымаў вядомасць як «праблема кручэння галактыкі», стаў адным з асноўных сведчанняў на карысць існавання цёмнай матэрыі. Доктар, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1981), Амерыканскага філасофскага таварыства (1995) і Папскай АН. Удастоена Нацыянальнага навуковага медаля ЗША (1993).
Балашоў (горад)
Балашоў (Балашов) — горад (з 1780) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Балашоўскага раёна Саратаўскай вобласці. Насельніцтва 96,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 17 стагоддзі.
Горад размешчаны на ўсходняй ускраіне Окска-Данской раўніны, на рацэ Хапёр (прыток Дона), на скрыжаванні чыгуначных ліній Тамбоў — Чарацін і Паворына — Пенза. Чыгуначны вузел Балашоў мае тры станцыі: Балашоў-1, Балашоў-2, Балашоў-Пасажырскі.
Уладзімір Яфімавіч Сямічастны
Уладзімір Яфімавіч Сямічастны (15 студзеня 1924, Днепрапятроўская вобласць — 12 студзеня 2001, Масква) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, генерал-палкоўнік. Старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР (1961—1967). Член ЦК КПСС (1964—1971, кандыдат 1956—1964). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР.
Чэрэпын (Корсунь-Шэўчэнкіўскі раён)
Чэрэпын (Чере́пин) — вёска ў Корсунь-Шэўчэнкіўскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.
Нараўлянскі раён
Нараўля́нскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскай вобласці. Размешчаны ў зоне правабярэжжа ніжняга цячэння ракі Прыпяць. Мяжуе з Ельскім, Мазырскім і Хойніцкім раёнамі Беларусі, Корасценскім і Вышгарадскім раёнамі Украіны. Цэнтр — горад Нароўля.
Рэльеф і глеба
Пераважная частка тэрыторыі раёна знаходзіцца ў межах Прыпяцкага прагіну, паўднёвая — на схіле Украінскага шчыта. 85 % тэрыторыі — на вышыні 120—140 м, 8 % — на вышыні 140—160 м і 7 % — на вышыні 100—110 м. Пры геамарфалагічным раянаванні Нараўлянскі раён адносіцца да Прыдняпроўскай ледавіковай галіны Беларускага Палесся.
Пераважаюць дзярнова-падзолістыя, слабападзолістыя глебы. Ураджайнасць зямлі невысокая, пераважаюць кіслыя глебы.
Сельскагаспадарчыя ўгоддзі Нараўлянскага раёна — дзярнова-падзолістыя (14,3 %), дзярнова-падзолістыя забалочаныя (48,8 %), дзярнова-балотныя (2,9 %), тарфяна-балотныя і алювіяльныя (34,0 %).
Азёры і рэкі
Рачная сетка раёна адносіцца да басейна Чорнага мора і злучана з ім Дняпром. Частата рачной сеткі — 15 км на 100 км². Асноўная рака — Прыпяць. Даўжыня ракі — 802 км, плошча вадазбору — 121 тыс. км².
Карысныя выкапні
Раён мае невялікія адклады торфу. Торф нізінны. Глыбіня залягання — 1,34 м. Радовішчы размяшчаюцца на 292 га. На тэрыторыі раёна, каля вёсак Гута і Заракітнае, знойдзена каменная (павараная) соль. Глыбіня залягання ад 300 да 2500 м. Магутнасць саляной тоўшчы да 2 км. У Нараўлянскім раёне ёсць два радовішчы глін — Галоўчыцкае і Вепранскае.
Гісторыя
26 ліпеня 1930 года (пасля скасавання акруговага падзелу ў БССР) раён у прамым падначаленні БССР — да 21 чэрвеня 1935 г. 25 красавіка 1931 года Хаткаўскі сельсавет рэарганізаваны ў нацыянальны ўкраінскі сельсавет. 5 красавіка 1935 года Мазырскаму раёну перададзены Бібікаўскі сельсавет. З 21 чэрвеня 1935 года раён у складзе Мазырскай акругі. 23 жніўня 1937 года Аляксандраўскі і Кустаўніцкі нацыянальныя польскія сельсаветы скасаваны. У 1937 годзе скасаваны Бярозаўскі нацыянальны нямецкі сельсавет, Акопскі і Хаткаўскі нацыянальныя ўкраінскія сельсаветы рэарганізаваны ў беларускія сельсаветы.
З 20 лютага 1938 года раён у складзе Палескай вобласці. 27 верасня 1938 года мястэчка Нароўля атрымала статус гарадскога пасёлка. 20 красавіка 1939 года Махаедаўскі сельсавет перайменаваны ў Кіраўскі сельсавет. 3 ліпеня 1939 года Міхалкаўскі сельсавет перададзены Мазырскаму раёну.
З 8 студзеня 1954 года раён у складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Акопскі, Дзямідаўскі і Хаткаўскі сельсаветы. 29 кастрычніка 1959 года скасаваны Цешкаўскі сельсавет. 26 красавіка 1962 года Нараўлянскі сельсавет перайменаваны ў Завайцянскі. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Нароўля, Барбароўскі, Вербавіцкі, Вуглоўскі, Галоўчыцкі, Даўлядоўскі, Дзёрнавіцкі, Завайцянскі, Кіраўскі, Красноўскі сельсаветы перададзены Ельскаму раёну.
6 студзеня 1965 года Нараўлянскі раён утвораны зноў, уключаў гарадскі пасёлак Нароўля, Вербавіцкі, Вуглоўскі, Галоўчыцкі, Даўлядоўскі, Дзёрнавіцкі, Завайцянскі, Кіраўскі і Красноўскі сельсаветы.
3 лістапада 1971 года Нароўля атрымала статус горада раённага падпарадкавання. 8 студзеня 1987 года скасаваны Вуглоўскі, Даўлядоўскі і Дзёрнавіцкі сельсаветы.
20 кастрычніка 1995 года Нараўлянскі раён і горад Нароўля аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку.
26 верасня 2006 года скасаваны Красноўскі сельсавет. 1 снежня 2009 года скасаваны Завайцянскі сельсавет, утвораны Нараўлянскі сельсавет.
Алув’ёні-Камбіа
Алув'ёні-Камбіа (Alluvioni Cambiò) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1009 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 109 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15040. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Carlo.
Сеніцкая сярэдняя школа імя Янкі Купалы
Сеніцкая сярэдняя школа імя Янкі Купалы — дзяржаўная сярэдняя агульная ўстанова адукацыі ў агр. Сеніца.
Навучанне вядзецца на рускай мове.
Гісторыя
Царкоўна-прыходская школа ў в. Сеніца адкрылася ў 1864 годзе. У 1866 годзе яна была рэарганізавана ў 2-х класнае народнае вучылішча, будынак для якога пабудавалі на сродкі працоўных сялян. У вучылішчы, акрамя агульнаадукацыйных дысцыплін, выкладаліся асновы агародніцтва, аграноміі, жывёлагадоўлі. А ў 1889 годзе вучнем гэтай вучэльні стаў сямігадовы Янка Луцэвіч — будучы паэт Янка Купала, а яго настаўніцай — Алімпіяда Васільеўна Сонцава.
У пачатку 1920-х гадоў Сеніцкую школу (яна лічылася пачатковай) наведвалі дзеці з 16 навакольных вёсак. Дзякуючы намаганням А. В. Сонцавай у большасці вёсак адкрыліся пачатковыя школы. У 1923 годзе ў Сеніцкай школе працавалі 3 настаўнікі, а школа размяшчалася ў 2 будынках. Колькасць вучняў расла, таму ўжо ў 1941 годзе школа займала 3 будынкі.
У 1949 годзе Сеніцкая школа стала сямігадовай. У 1960 годзе пабудавалі новы будынак, разлічаны на 280 вучняў. З 1 верасня 1967 г. школа стала сярэдняй і вучылася ў ёй каля 400 вучняў.
12 ліпеня 1982 г. школе прысвоена імя Янкі Купалы і адкрыты літаратурны музей паэта. У 1988 годзе пабудаваны новы 3-х павярховы будынак школы.
Верамеенка
Верамеенка — прозвішча.
Цвярачус
Цвяра́чус (Tverečius), традыцыйная беларуская назва — Цверач  — мястэчка ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Адміністрацыйны цэнтр Цвярачускай сянюніі. Размешчана на ўсход ад Ігналіны, каля граніцы з Беларуссю (праходзіць па Дзісне).
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Цверач датуецца 21 ліпеня 1501 годам, калі ў ім заснавалі кляштар аўгусцінаў. Таго ж года тут збудавалі мураваны касцёл.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Цверач апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Свянцянскім павеце Віленскай губерні. На 1866 год тут было 18 двароў.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Цверач занялі войскі Германскай імперыі.
Найноўшы час
З пачаткам Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года ўлады СССР перадалі Цверач Літве.
Ракавэць (Пустамыціўскі раён)
Ракавэць (Ра́ковець) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Олбаніўскі ўніверсітэт
Олбаніўскі ўніверсітэт (University at Albany) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Ольбані, штат Нью-Ёрк, ЗША. Уваходзіць у сістэму Нью-Ёркскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Свята-Троіцкі кафедральны сабор (Луцк)
Свята-Троіцкі кафедральны сабор — праваслаўны мураваны храм ў горадзе Луцк.
Гісторыя
У 1721 годзе быў пабудаваны мураваны кляштар, а будаўніцтва касцёла было завершана ў 1789 годзе. У другой палове XIX стагоддзя комплекс манастырскіх будынкаў быў перададзены праваслаўнай грамадзе Луцка. У 1870 гады храм перабудавалі, надбудаваўшы вежу і цэнтральную лазню. Пасля другой сусветнай вайны ў былым манастыры знаходзіўся кіраванне міліцыі, следчы аддзел НКУС. Пазней — гістарычны факультэт педагагічнага інстытута і Валынская духоўная семінарыя, ліквідаваная ў 1964 годзе.
У 1992 годзе быў перададзены Украінскай праваслаўнай царкве Кіеўскага патрыярхату.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Сцешыцы)
Касцёл Перамянення Гасподняга — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Сцешыцах Вілейскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Першы вядомы касцёл існаваў у 1786 годзе і быў пабудаваны па фундацыі Людвіга і Ізабеліны Камінскіх. Касцёл быў драўляны, на бутавым падмурку, меў «30 аршын даўжыні і 13,5 аршын шырыні», а таксама вежу-званіцу над уваходным фасадам. Інтэр’ер храма ўпрыгожвалі тры алтары.
Касцёл дзейнічаў да 1866 года, калі неўзабаве пасля падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў ён быў закрыты і перабудаваны ў праваслаўную царкву. У 1919 годзе будынак быў вернуты каталіцкай грамадзе. З таго моманту ў Сцешыцах існавала самастойная парафія, якая налічвала перад Другой сусветнай вайной да 2500 вернікаў. Будынак касцёла існаваў да 1957 года.
Новы мураваны храм быў пабудаваны ў 1996 годзе на тым жа месцы, дзе раней размяшчаўся стары драўляны касцёл.
Архітэктура
Будынак вырашаны прамавугольным у плане падоўжаным аб’ёмам пад двухсхільным дахам, які на фасадзе завершаны драўлянай трох’яруснай чатырохграннай шатровай званіцай. З тыльнага боку далучана ніжэйшая квадратная ў плане апсіда пад вальмавым пакрыццём. Асіметрыю ў агульнай кампазіцыі надае прыбудова бакавой квадратнай сакрысціі пад двухсхільным дахам. Плоскасныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з руставанымі архівольтамі.
NGC 4969-1
NGC 4969-1 (іншыя абазначэнні — MCG 2-33-55, ZWG 72.4, KCPG 365A, PGC 45425) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арцём Сяргеевіч Старгародскі
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў складзе моладзевых каманд кіеўскага «Дынама». Пасля выступаў за розныя каманды ў Першай лізе. У 2005 годзе дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў складзе сімферопальскай «Таўрыі».
З 2007 года доўгі час выступаў за кіеўскі «Арсенал». У студзені 2013 года перайшоў у адэскі «Чарнаморац», але ўлетку 2013 года вярнуўся ў «Арсенал». У кастрычніку 2013 года «Арсенал» зняўся з чэмпіянату і спыніў сваё існаванне, у выніку Арцём стаў свабодным агентам.
Ракавэць (Багарадчанскі раён)
Ракавэць (Ра́ковець) — вёска ў Багарадчанскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Арцём Сяргеевіч Старгародскі
Клубная кар’ера
У студзені 2014 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр». У складзе «Шахцёра» замацаваўся як асноўны атакуючы паўабаронца. 3 мая 2014 года забіў гол у фінальным матчы Кубка Беларусі супраць «Нёмана», які стаў адзіным у матчы і першым афіцыйным на новаадчыненай Барысаў-Арэне, такім чынам прынёс «Шахцёру» перамогу ў Кубку. У гэтым жа матчы атрымаў траўму, з-за якой адсутнічаў да ліпеня, пасля вярнуўся ў асноўны склад. У снежні 2014 падоўжыў кантракт з гарнякамі. У сезоне 2015 стаў капітанам салігорскай каманды. Сезон распачаў на пазіцыі апорнага паўабаронцы, але потым вярнуўся на месца атакуючага паўабаронцы. У лістападзе 2015 года зноў падоўжыў пагадненне з салігорцамі, заставаўся асноўным атакуючым паўабаронцам у сезоне 2016. У снежні 2016 года новы галоўны трэнер салігорскага клуба Алег Кубараў абвясціў, што Старгародскі пакідае «Шахцёр».
У лютым 2017 года зноў стаў іграком кіеўскага «Арсенала». Па выніках сезона 2017/18 дапамог клубу вярнуцца ў Прэм’ер-лігу. У ліпені 2018 года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком «Віцебска». У віцебскай камандзе замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2019 года пакінуў «Віцебск», а ў сакавіку 2020 года прыняў канчатковае рашэнне аб завяршэнні кар’еры.
Клічаўскі аператыўны цэнтр
Клічаўскі аператыўны цэнтр — орган кіраўніцтва Клічаўскім партызанскім злучэннем, якое дзейнічала ў Вялікую Айчынную вайну на акупіраванай тэрыторыі Магілёўскай вобласці на захад ад р. Дняпро і некаторых суседніх раёнаў іншых абласцей. Складаўся ў ходзе баёў савецкіх партызан за вызваленне Клічаўскага раёна ад нямецкіх акупацыйных улад.
Арганізацыйнае афармленне пачалося 3 красавіка 1942 года, калі камандаванню 208-га партызанскага атрада імя І. В. Сталіна былі падпарадкаваны 128-ы, 277-ы, 620-ы, 752-ы, 760-ы атрады і створана Клічаўскае партызанскае злучэнне. 2 верасня 1942 года паводле распараджэння Цэнтральнага штаба партызанскага руху (ЦШПР) камандаванне злучэння вызначана як Клічаўскі аператыўны цэнтр. Гэта назва пашыралася і на злучэнне.
На працягу 1942 года ў злучэнне ўключаны атрады, якія дзейнічалі асобна, і створаны новыя. На пачатак красавіка 1943 года пад кіраўніцтвам аператыўнага цэнтра было 10 партызанскіх брыгад у колькасці каля 6,5 тыс. чал.
6 красавіка 1943 года расфарміраваны ў сувязі з утварэннем ваенна-аператыўнай групы пры Магілёўскім падпольным абкоме КП(б)Б.
Наралген
Наралген — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каскольскай сельскай акругі. Код КАТА — 356055500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 100 чалавек (55 мужчын і 45 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 88 чалавек (51 мужчына і 37 жанчын).
V Усебеларускі з’езд Саветаў
Пя́ты Усебелару́скі з’езд саве́таў рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў. Адбыўся 9 — 15 студзеня 1924 года ў Мінску.
Прадстаўніцтва на з’ездзе
Прысутнічала 236 дэлегатаў з рашаючым і 90 з дарадчым голасам.
Рашэнні з’езда
З’езд ухваліў дзейнасць СНК БССР, у тым ліку па ўтварэнню СССР, зацвердзіў пастановы ЦВК i СНК БССР аб уступленні Беларускай ССР у Саюз ССР; адобрыў праект Канстытуцыі СССР i даручыў ЦВК прывесці ў адпаведнасць Канстытуцыю БССР з Канстытуцыяй СССР. Biтaў рашэнне працоуных Гомельскай, Віцебскай і Смаленскай губерняў уключыць у склад БССР раёны гэтых губерняў з большасцю беларускага насельніцтва, даручыў ураду БССР падрыхтаваць з адпаведнымі органамі ўлады РСФСР i СССР аб’яднанне i зацвердзіць яго на VI Надзвычайным Усебеларускім з’ездзе Саветаў. З’езд адзначыў, што эканоміка БССР развіваецца паспяхова i зацвердзіў бюджэт рэспублікі на 1923—24 гады.
З’езд прыняў рашэнне аб плане ўвядзення Усеагульнага навучання (на працягу 10 гадоу) і ліквідацыі непісменнасці насельніцтва Беларусі; прызнаў неабходным перагледзець сістэму народнай асветы (сувязь з вытворчасцю, развіццё прафесіянальнай адукацыі), звярнуў увагу на развіццё культурна-асветніцкай работы сярод працоўнага сялянства, умацаванне сеткі культурна-асветніцкіх устаноў.
З’езд паслаў прывітанні ЦК РКП(б) і У. І. Леніну.
З’езд прадоўжыў паўнамоцтвы ЦВК, выбранага на Чацвёртым Усебеларускім з’ездзе Саветаў, да склікання VI Надзвычайнага Усебеларускага з’езда Саветаў; выбраў 4 дэпутата ў Савет Нацыянальнасцей ЦВК СССР (адно месца пакінуў Віцебскай губерні), 19 дэлегатаў з рашаючым і 6 з дарадчым голасам на II Усесаюзны і 115 з рашаючым і 115 з дарадчым голасам на VI Надзвычайны Усебеларускі з’езды Саветаў.
Марыя Барысаўна Брускіна
Марыя Барысаўна Брускіна (1924 — ) — удзельніца мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны, яўрэйка, стрыечная пляменніца вядомага скульптара, Героя Сацыялістычнай Працы, Народнага мастака СССР Заіра Азгура. 14 кастрычніка 1941 была арыштаваная салдатамі 707-й пяхотнай дывізіі вермахта і добраахвотнікамі 2-га батальёна паліцэйскай дапаможнай службы (Літва, маёр Антанас Імпулявічус) і 26 кастрычніка павешана ў Мінску, разам з двума іншымі падпольшчыкамі.
Біяграфія
У чэрвені 1941 года М. Б. Брускіна скончыла Мінскую СШ № 28. Калі ў канцы чэрвеня ў горад увайшлі падраздзялення вермахта, у будынку Мінскага політэхнічнага інстытута яны арганізавалі лазарэт для савецкіх ваеннапалонных. Маша Брускіна па заданні падполля ўладкавалася ў гэты лазарэт, каб дапамагаць ваеннапалонным бегчы. Яна здабыла фотаапарат, за няздачу і захоўванне якога акупанты расстрэльвалі. З дапамогай фотаапарата вырабляліся дакументы для салдат і афіцэраў. Акрамя таго, Брускіна праз падпольшчыка Кірыла Труса распаўсюджвала зводкі Інфармбюро аб становішчы на ​​франтах.
Мера Жардана
Ме́ра Жарда́на (або Ме́ра Пеа́на-Жарда́на) — адзін са спосабаў фармалізацыі паняцця памеру (даўжыні, плошчы і [[Аб’ём|
Марыя Барысаўна Брускіна
Біяграфія
26 кастрычніка 1941 г. Маша Брускіна і яе таварышы па падполлю Кірыл Трус і Валодзя Шчарбацэвіч былі павешаныя на арцы брамы дражджавога завода ў Мінску. Пакаранне смерцю здзейснілі добраахвотнікі 2-га батальёна паліцэйскай дапаможнай службы з Літвы (маёр Антанас Імпулявічус). Усё пакаранне было заснята фатографам.
У гады акупацыі ў Мінску існавала фотамайстэрня фольксдойча Барыса Вернера, у якой немцы праяўлялі і друкавалі свае здымкі. У гэтай фатаграфіі з чэрвеня 1941 па 1944 год працаваў Аляксей Сяргеевіч Казлоўскі. Прыблізна ў лістападзе 1941 года ў яго рукі патрапіла для апрацоўкі стужка, на якой было заснята пакаранне. Ён зрабіў адбіткі для гаспадара і, акрамя таго, дублікаты здымкаў, якія схаваў у падвале ў бляшанцы з-пад авіяцыйнай рулоннай плёнкі. За гады акупацыі Мінска яму ўдалося сабраць 287 фатаграфій. Усе гэтыя здымкі былі перададзеныя А. С. Казлоўскім органам савецкай улады пасля вызвалення Мінска.
Мера Жардана
-мернага аб’ёму]]) у
n
Пабудова
Мера Жардана ~m\Delta паралелепіпеда у \R^n вызначаецца як здабытак Для абмежаванага мноства вызначаюцца: дзе  — паралелепіпеды апісанага вышэй выгляду.
, кубавальным пры
n ≥ 3
), калі ~m_eE=m_iE. У гэтым выпадку мера Жардана роўная
Гісторыя
Такое паняцце меры ўвялі Пеана (1887) і Жардан (1892). Пазней паняцце было абагульнена Лебегам на шырэйшы клас мностваў.
Ракавэць (Гарадэнкіўскі раён)
Ракавэць (Ра́ковець) — вёска ў Гарадэнкіўскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Вольск
Вольск (Вольск) — горад (з 1780) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Вольскага раёна Саратаўскай вобласці. Насельніцтва 70,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1690 годзе. Размешчаны на правым беразе Волгі, за 147 км на паўночны ўсход ад Саратава.
Мег Раян
Мег Раян (Meg Ryan; імя пры нараджэнні — Маргарэт Мэры Эмілі Эні Хайра (Margaret Mary Emily Anne Hyra); нар. 19 лістапада 1961, Фэрфілд, Канектыкут, ЗША) — амерыканская актрыса і кінапрадзюсер.
Біяграфія
Мег Раян нарадзілася 19 лістапада 1961 года ў Фэрфілдзе (штат Канектыкут). Яе бацька-настаўнік матэматыкі, а маці — агент па падборы акцёраў. Маці Раян, С’юзан, марыла стаць актрысай, кінула сям’ю дзеля кар’еры, пакінуўшы на выхаванне бацьку чацвярых дзяцей. Тады Мег было 15 гадоў. Пасля заканчэння сярэдняй школы ў горадзе Бетэлі ў 1979 годзе яна паступіла на факультэт журналістыкі Нью-Ёркскага ўніверсітэта.
У 1981 годзе яна дэбютавала ў апошнім фільме Джорджа К’юкара «Багатыя і знакамітыя» у ролі дачкі Кэндзіс Берген. У 1982—1984 гадах Раян грала Бэтсі Мантгомеры у серыяле «Пакуль круціцца свет».
У 1986 годзе вялікім касавым поспехам у ЗША карыстаўся фільм «Лепшы стралок», у якім галоўную ролю адыграў Том Круз. Мег у ролі жонкі другога лётчыка (Энтані Эдвардс) запомнілася ўсёй Амерыцы фразай: «Вазьмі мяне ці згубі назаўжды» (Take me to bed or lose me forever).
Сцэна з фільма «Калі Гары сустрэў Салі», у якой Гары і Салі сядзяць у рэстаране і Салі на спрэчку сімулюе аргазм, лічыцца адной з самых лепшых у кінематографе, а фраза «Мне — тое ж, што і ёй» (I’ll have what she’s having), сказаная наведвальніцай рэстарана пры выглядзе гэтай сцэны, займае 33-е месца ў спісе ста лепшых кінацытат у амерыканскім кіно.
Альтавіла-Манферата
Насельніцтва складае 492 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 44 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 15041. Тэлефонны код — 0142.
Мег Раян
Асабістае жыццё
14 лютага 1991 года Раян выйшла замуж за акцёра Дэніса Куэйда, з якім пачала сустракацца падчас здымак фільма «Мёртвы па прыбыцці». Іх сын, Джэк Генры Куэйд, нарадзіўся 24 красавіка 1992 года. У чэрвені 2000 года Куэйд і Раян абвясцілі аб расставанні. Іх развод быў завершаны 16 ліпеня 2001 года.
У студзені 2006 года Раян удачарыла дзяўчынку з Кітая, якую назвала Дэйзі Тру (нар. 2004).
З 2009 года, пасля няўдалай аперацыі на твары, амаль перастала здымацца ў кіно.
З 2010 года Раян знаходзіцца ў стасунках з музыкам Джонам Меленкампам. У лістападзе 2018 года пара абвясціла аб заручынах.
Галасы спевакоў
Існуе мноства сістэм класіфікацыі пеўчых галасоў. Некаторыя з іх ўлічваюць сілу голасу, гэта значыць тое, як гучна спявак можа спяваць; іншыя — наколькі рухомы, віртуозны, выразны голас спевака, і інш.
Часцей за ўсё выкарыстоўваецца класіфікацыя, якая ўлічвае дыяпазон голасу і пол спевака. Нават кіруючыся толькі гэтымі двума крытэрыямі, атрымліваецца мноства разнавіднасцяў. Кожная група галасоў дзеліцца на больш вузкія падраздзяленні.
Існуе таксама катэгорыя спевакоў-мужчын, якія спяваюць у дыяпазоне жаночага голасу. Гэты тып галасоў рэдкі, але да гэтага часу выкарыстоўваецца, у асноўным, у оперы. У музыцы барока шматлікія ролі былі напісаны для кастратаў — спевакоў мужчынскага полу, якім у хлапечай ўзросце была зроблена аперацыя кастрацыі для захавання высокага, як у жанчыны, голасу. У сучасным вакальным выканальніцтве гэтыя ролі можа выконваць контртэнар або тэнар, які валодае развітой тэхнікай спеваў фальцэтам.
Голас прафесійнага опернага спевака — гэта дзве актавы паўнавартаснага аднастайнага гучання са згладжанымі рэгістравымі пераходамі. Акрамя таго, мяркуецца ўверсе і ўнізе дыяпазону нейкі «запас» магчымасцяў прыкладна ў межах тэрцыі для больш вольнага ўзяцця, выгоды і натуральнасці пры выкананні гранічных нот.
Цікавыя факты
Па словах Уладзіміра Маторына, у оперным свеце існуе прымаўка: «Басы — п'яніцы, барытоны — бабнікі, тэнары — дурні!»
Усходняя Ява
Усходняя Ява (Jawa Timur) — інданезійская правінцыя, якая месціцца на ўсходзе вострава Ява, востраве Мадура і шэрагу іншых суседніх астравоў. Плошча — 47 799,75 км². Насельніцтва (2017 г.) — 39 293 000 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Сурабая.
Гісторыя
У выніку кансэнсуса паміж каланіяльнымі галандскімі ўладамі і прыхільнікамі абвешчанай у 1945 г. незалежнай Інданезіі было вырашана, што дзяржава будзе развівацца як федэрацыя. У гэтай сувязі ў 1948 г. былі сфарміраваны штаты Усходняя Ява і Мадура. Аднак у 1950 г. перавагу атрымалі прыхільнікі ўнітарнай інданезійскай рэспублікі. 25 лютага 1950 г. штат Усходняя Ява абвясціў аб сваёй ліквідацыі як асобнага дзяржаўнага фарміравання і далучэнні да адзінай дзяржавы. 7 сакавіка 1950 г. тое ж самае зрабіў штат Мадура. На іх месцы ўзнікла правінцыя Усходняя Ява з цэнтрам у горадзе Сурабая.
Геаграфія
Правінцыя Усходняя Ява ўключае усход вострава Ява, востраў Мадура, шэраг драбнейшых астравоў Бавеян, Кангеан, Масалембу і інш. Усе астравы маюць вулканічнае паходжанне. На тэрыторыі Усходняй Явы месцяцца актыўныя вулканы Брома (2329 м) і Семеру (3676 м).
Клімат правінцыі вызначаны блізкасцю да экватара і ўздзеяннем сезонных мусонаў. Ён больш засушлівы, чым заходняя частка Явы. На востраве Мадура пераважае расліннасць саваннага тыпу. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае каля 1900 мм у год, але большасць з іх выпадаюць на сезон мусонаў (каля 100 дзён). Сярэднегадавая тэмпература вагаецца ад +19 °C да +34 °C. Тэмпературны рэжым залежыць ад вышыні паверхні. Так, у горных раёнах Семеру тэмпература можа апускацца да −4 °C.
Асаблівасці культуры
Тэрыторыя правінцыі Усходняя Ява — старажытнае месца рассялення людзей. Тут знойдзены рэшткі пітэкантрапаў. Відавочна, людзі сучаснага тыпу з’явіліся ў познім палеаліце. Узгадкі пра дзяржаўныя фарміраванні датуюцца 760 г. н. э. Большасць сучасных жыхароў — яванцы. На востраве Мадура жывуць мадурцы. Яванская і мадурская мовы выкарыстоўваюцца на рэгіянальным узроўні на роўні з інданезійскай, якая мае афіцыйны статус. Сярод нацыянальных меньшасцяў вылучаюцца тэнгеры, бавеянцы, кангеанцы. Усе яны — аўстранезійцы. У буйных гарадах таксама сустракаюцца прадстаўнікі кітайскай абшчыны.
Найбольш распаўсюджаная рэлігія — іслам (96,36 %). Другая па ліку рэлігійная група — хрысціяне. Тэнгеры і частка яванцаў спавядаюць індуізм. Сінкрэтызм характэрны для абанган.
На тэрыторыі правінцыі працуе каля 14 універсітэтаў і іншых устаноў вышэйшай адукацыі.
Эканоміка
Усходняя Ява з’яўляецца адным з найбольш развітых эканамічных рэгіёнаў Інданезіі. Прамысловасць прадстаўлена такімі галінамі, як здабываючая, лёгкая, харчовая, фармакалагічная, хімічная. На тэрыторыі правінцыі здабываюць прыродны газ, нафту, вугаль, серу і інш. Важныя прадукты прамысловай вытворчасці: пластмасы, гума, цыгарэты, вопратка, харчовы алей і г. д.
Сельская гаспадарка — традыцыйная галіна. Дзякуючы кліматычным асаблівасцям і ўрадлівым глебам ва Усходняй Яве вырошчваюць самыя разнастайныя харчовыя і тэхнічныя культуры: рыс, гародніну, садавіну, бавоўну, тунг, алейныя пальмы. У горных раёнах і на востраве Мадура развіта жывёлагадоўля, пераважна трымаюць кароў. Да сельскай гаспадаркі адносяць рыбалоўства. У 2016 г. здабыта 407 649 т. рыбы.
Сурабая, адміністрацыйны цэнтр правінцыі, — важны транспартны і фінансавы цэнтр Інданезіі.
Цэнтральнабярэзінская раўніна
Цэнтральнабярэзінская раўніна — фізіка-геаграфічны раён Перадпалескай правінцыі; раўніна, размешчаная ў цэнтры Беларусі. Плошча 28 тыс. км². Вышыня 150—180 м.
Геаграфічнае становішча
Знаходзіцца ў цэнтры Беларусі. Размешчаная ва ўсходняй і паўднёва-ўсходняй частках Мінскай, заходняй часткі Магілёўскай, на крайняй поўначы Гомельскай абласцей Беларусі. Працягласць з поўначы на поўдзень 165 км, з захаду на ўсход ад 90 да 170 км. Мяжуе з Мінскім і Аршанскім узвышшамі на паўночным захадзе і поўначы, Аршанска-Магілёўскай і Чачорскай раўнінамі на паўночным усходзе і ўсходзе, Беларускім Палессем на поўдні і Капыльскай градой з прылеглымі да яе раўнінамі на захадзе.
Геалогія
Цэнтральнабярэзінская раўніна прымеркавана да ўсходніх схілаў Беларускай антэклізы і паўднёва-заходняй часткі Аршанскай упадзіны. У платформавым чахле найбольш пашыраны адклады верхняга пратэразою, палеазою (пераважна дэвону), мезазою і кайназою. Пароды антрапагену (бярэзінскага, дняпроўскага, сожскага і паазерскага зледзяненняў) складаюць покрыва магутнасцю 40—130 м. На паверхні раўніны пашыраны водна-ледавіковыя розназярністыя пяскі з галькай і дробнымі валунамі, супескі, месцамі марэнныя адклады, на ўзвышаных участках лёсападобныя пароды, у далінах рэк алювіяльныя пяскі, у забалочаных паніжэннях торф і інш.
Карысныя выкапні: калійная соль, каменная соль, легкаплаўкія гліны, пяскі сілікатныя і будаўнічыя, пясчана-жвіровы матэрыял, мел, сапрапель, торф, мінеральныя воды.
Унутраныя воды
Найбольшыя рэкі Дняпро з Друццю, Бярэзіна з прытокамі, Пціч, вярхоўі Арэсы і Случы (з Мораччу). Азёры невялікія (Судабле, Сяргееўскае), у поймах шмат старычных азёр. На міжрэччах балоты вярховыя і пераходныя, у далінах рэк і паніжэннях — нізінныя. Створаны Чырвонаслабодскае вадасховішча на рацэ Морач, Салігорскае вадасховішча на рацэ Случ, Любанскае вадасховішча на рацэ Арэса, Чыгірынскае вадасховішча на рацэ Друць, Асіповіцкае вадасховішча на рацэ Свіслач.
Глебы і расліннасць
Пераважаюць дзярнова-падзолістыя глебы, у паніжэннях — тарфяна-балотныя, па далінах — алювіяльныя. Пад лесам 41%. Найбольш пашыраны хваёвыя і шыракаліста-хваёвыя лясы. Трапляюцца яловыя, дубовыя, грабавыя, чорнаальховыя, асінавыя, бярозавыя лясы і рэдкія на Беларусі ліпнякі. Па далінах рэк разнатраўныя лугі. Пад ворывам больш за 30% тэрыторыі.
Клічаўская ваенна-аператыўная група
Ваенна-аператыўная група пры Клічаўскім падпольным райкаме КП(б)Б — савецкае партызанскае злучэнне, якое дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Клічаўскага, Магілёўскага, Бялыніцкага, Шклоўскага, Кіраўскага, Быхаўскага раёнаў; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем. Уваходзіла ў Магілёўскае партызанскае злучэнне.
У 1944 годзе ваенна-аператыўная група (2824 партызан) злучылася з Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміяй.
Балада
Бала́да — драматычна напружаны, сюжэтны ліра-эпічны верш казачна-фантастычнага, легендарна-гістарычнага ці гераічнага зместу.
Народныя балады
Сярод міфалагічных балад найболей цікавы сюжэт, дзе дзяўчына і хлопец пабраліся шлюбам. А потым, даведаўшыся, што яны — сястра і брат, засумавалі і ператварыліся ў кветку, вядомую сёння як брат-сястрыца. З сястры атрымаўся сіні колер гэтай двухкаляровай кветкі, з брата — жоўты. У іншай баладзе дзеці ператвараюцца ў кветку з-за таго, што бацька праганяе іх з дому:
Прыкладам казачнай балады можна прывесці наступную:
Далей, паводле сюжэта, ніхто не можа пераплыць мора і перарубаць явар. Раптам з'яўляецца шэры воўк. Ён пераплывае мора, перарубае явар і атрымлівае каралеўскую дачку, якая пасля гэтага дужа гаруе. Такі сюжэт наогул часта сустракаецца ў казках («Прыгажуня і пачвара», пазней экранізаваная The Walt Disney Company; «Павучы жаўрук скакун» Братоў Грым, беларускія казкі «Царэвіч-рак», «Аб рачку»). Але, калі ў казках жаніх-пачвара ператвараецца ў прыгожага прынца, то балада канчаецца менавіта трагічна.
Ракавэць (Збаражскі раён)
Ракавэць (Ра́ковець) — вёска ў Збаражскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
Блакітніца караткахвостая
Блакітніца караткахвостая (Cupido argiades) — дзённы матылёк сямейства блакітніц.
Апісанне
Размах крылаў 22-34 мм, даўжыня пярэдняга крыла 12-15 мм. Выражаны палавы дымарфізм: верх крылаў самца сіні c вузкім чорным краем, самкі — карычневы.
На задніх крылах маюцца хвосцікі, а ля іх аснавання, на ніжнім баку крылаў — дзве яркіх аранжавых плямы (характэрная прыкмета віду), у самак гэтыя плямы бачныя і зверху.
Арэал
Шырока распаўсюджаны палеарктычны від, сустракаецца ва ўмераным і субтрапічным поясе. Засяляе разнастайныя біятопы: стэпы, лугі, лясныя паляны, сустракаецца ў населеных пунктах, а таксама на люцэрнавых і канюшынавых палях.
Біялогія
Кармавыя расліны вусеняў:, , , , , , , і іншыя.
Як правіла, дае два пакаленні ў год, па іншых дадзеных, на поўдні да трох, а, магчыма, часам і чатырох.
Развіццё
Яйка дыяметрам 0,5 мм, вышынёй 0,25—0,28 мм, спачатку белага колеру з зеленаватым адценнем, з цягам часу шарэе. Працягласць стадыі яйка не менш за 3 дні.
Вусені як правіла, светла-зялёныя, са слабакантрастным малюнкам, галава цёмная. Даўжыня нованароджанага вусеня 0,9—1,0 мм, перад акукліваннем — 10-12 мм.
Даўжыня кукалкі 7,0—8,5 мм. Яна светла-зялёнага колеру c больш цёмнай палоскай на спіне і чорнымі плямкамі па баках, пакрыта доўгімі белымі валасінкамі, прымацаваная паяском да сцябла ці лісця кармавой расліны.
Першае апісанне
Тыпавая мясцовасць — Паволжа.
Назва звязана з грэчаскай міфалогіяй: Аргіяд — сын Аргуса.
Іегудзі Менухін
Іегудзі Менухін, барон Менухін (Yehudi Menuhin, Baron Menuhin,,  — , ) — амерыканскі скрыпач і дырыжор.
Біяграфія
Сын равіна Мойшэ Менухіна (першапачаткова Мнухіна), ураджэнца Гомеля, і Маруты Шэр, ураджэнкі Ялты. Пачаў займацца музыкай у тры гады. Першапачаткова займаўся пад кіраўніцтвам Луіса Персінджэра, затым вучыўся ў Еўропе ў Джорджэ Энеску і Адольфа Буша. Першы сольны канцэрт з сімфанічным аркестрам Сан-Францыска даў у 7-гадовым узросце.
З перанапружаннем выступаў падчас Другой сусветнай вайны перад войскамі саюзнікаў, даў звыш пяцісот канцэртаў. У красавіку 1945 года разам з Бенджамінам Брытэнам выступіў перад былымі вязнямі вызваленага брытанскімі войскамі канцлагера Берген-Бельзен. Як знак прымірэння, даў у 1947 годзе ў пасляваеннай Германіі канцэрт з Вільгельмам Фуртвенглерам, які абвінавачваўся ў свой час у супрацоўніцтве з гітлераўскім рэжымам.
У 1945 годзе стаў першым замежным выканаўцам, які прыехаў у СССР пасля вайны, для выканання падвойнага канцэрта Баха сумесна з Давідам Ойстрахам.
З 1959 года жыў у Вялікабрытаніі, у 1962 годзе стварыў у графстве Сурэй Школу Іегудзі Менухіна.
У 1985 годзе прыняў падданства Вялікабрытаніі. У 1983 годзе заснаваў у графстве Кент фонд Іегудзі Менухіна ў падтрымку маладых музыкантаў.
У 1990 годзе з Моладзевым аркестрам Азіі, брытанскім віяланчэлістам Джуліянам Лойдам Уэберам і групай маладых выканаўцаў з краін Азіі праехаў з канцэртным турнэ па Японіі, Тайвані, Сінгапуры і Ганконгу.
Піексямякі
Піексямякі (Pieksämäki) — горад і муніцыпалітэт у правінцыі Паўднёвае Сава ў Фінляндыі. Насельніцтва — 18877 чалавек (2015). Плошча горада 1836,40 км², з якіх водная паверхня займае 266,56 км². Шчыльнасць насельніцтва — 12,03 чал./км².
Ёса Бусон
Ёса Бусон, або Еса, Эса, Тэсо, Танігуці і інш. псеўданімы (与謝蕪村;, Кэма, правінцыя Сэтцу (цяпер Міякадзіма — адзін 24-х раёнаў Осакі), Японія — , Кіёта) — японскі паэт, майстар жанру «хайку», таксама вядомы як пісьменнік, эсэіст і мастак. Разам з Мацуа Басё і Кабаясі Іса, Бусон лічыцца адным з найвялікшых японскіх паэтаў перыяду Эда.
Біяграфія
Бусон — псеўданім, якім паэт падпісваў свае творы ў сталыя гады. Да гэтага ён выкарыстаў іншыя псеўданімы. Бусон нарадзіўся ў вёсцы Кэма правінцыі Сэтцу. Сапраўднае імя яго невядома. Лічыцца, што ён быў сынам вясковага старасты, якога звалі Танігуці (адсюль псеўданім Танігуці). Маці была родам з мястэчка Ёса, па гэтай прычыне паэт часта называў сябе Ёса Бусон. Бусон атрымаў добрую адукацыю, чытаў кітайскіх і японскіх класікаў, вучыўся жывапісу. Рана страціўшы бацькоў, у дваццацігадовым узросце з'ехаў у Эда (цяпер Токіа), дзе вывучаў паэзію і жывапіс пад кіраўніцтвам Хаяна Хадзіна (1676—1742) — аднаго з найбуйнейшых майстроў хайкай таго часу, працягваў лінію Басё. У 1751 годзе перасяліўся ў Кіёта. Бусон ніколі, нават дамогшыся пэўных поспехаў, прызнання і матэрыяльнага дабрабыту, не вяртаўся на радзіму. Прычыны гэтага невядомыя. Між тым у паэтычнай творчасці Бусона вельмі моцны настрой настальгіі. Ёсць нават цэлы настальгічны цыкл «Вясновы ветрык над дамбай Кэма».
Ва ўзросце 45 гадоў Бусон ажаніўся, у яго нарадзілася дачка Куно. Пасяліўшыся ў Кіёта, Бусон выкладаў і пісаў паэзію ў Сумія. У 1770 годзе Бусон быў абвешчаны кіраўніком школы паэтаў «Паўночная альтанка», як пераемнік Хадзіна. Бусон прыняў псеўданім свайго настаўніка Хадзіна, і пачаў пісаць пад імем Яхантэй (яп. 夜半 亭). Бусон атрымаў званне «тэндзя», якое давала права быць суддзём на паэтычных турнірах. З гэтага часу Бусон змог значна больш увагі надае паэзіі, цяпер ён мог зарабляць і ў гэтай галіне, а не толькі, як мастак. Менавіта ў апошнія 15 гадоў жыцця Бусон і напісаў лепшыя з сваіх вершаў, стаўшы з 1770 прафесійным паэтам.
Бусон памёр ва ўзросце 68 гадоў і быў пахаваны ў Кіёта.
Ракавэць (Тэрэбоўлянскі раён)
Ракавэць (Ра́ковець) — вёска ў Тэрэбоўлянскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
NGC 4969-2
NGC 4969-2 (іншыя абазначэнні — MCG 2-33-55, ZWG 72.4) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Афарызм
Афары́зм (αφορισμός — выказванне) — выслоўе, у якім у трапнай, лаканічнай і звычайна вобразнай форме выказаная арыгінальная думка. Як заўважыў Я. Колас, «Афарызм — гэта разумна выказаная думка, якая жыла ў галаве філосафа, а цяпер будзе вісець на кручку мудраца». Найбольш удалыя афарызмы становяцца агульнавядомымі і могуць перайсці ў фальклор, зрабіцца прыказкамі. Крыніцай афарызмаў з'яўляюцца творы навуковыя, публіцыстычныя, але найбольш часта — мастацкія, у тым ліку паэтычныя. Вось некалькі афарызмаў з твораў беларускіх паэтаў: «Дум не скуеш ланцугамі» (Я. Купала), «Хваробы лечаць і атрутамі» (М. Багдановіч), «Лес не сякуць языкамі» (К. Крапіва), «Неспакой ня лечыць адзінота, адзіноту лечыць неспакой» (А. Куляшоў). Да афарызма блізкія крылатыя словы, якія вобразна вызначаюць нейкую жыццёвую з'яву, даюць ёй эмацыянальна-экспрэсіўную ацэнку. Аднак калі афарызм — гэта цэлае меркаванне пра што-небудзь, крылатае слова — толькі частка меркавання: «Будзем сеяць, беларусы!» (П. Броўка), «Плячысты на жывот» (К. Крапіва) і г. д. Афарызмы выступаюць часам і як самастойны літаратурны жанр. Сярод аўтараў, што працуюць у гэтым жанры, вядомыя А. Разанаў (цыкл «Зномы»), П. Шыбут, М. Коўзкі, Г. Марчук і інш. Частка афарызмаў беларускіх паэтаў сабраная ў кнізе Ф. Янкоўскага «Крылатыя словы і афарызмы» (Мінск, 1960).
Пайміа
Пайміа (Paimio) — горад у правінцыі Спрадвечная Фінляндыя ў ляні Заходняя Фінляндыя ў непасрэднай блізкасці ад горада Каарына. Размешчаны ля аўтамагістралі E 18. Большасць славутасцяў Пайміа сканцэнтравана ў раёне старажытнай царквы Святога Міхаіла, пабудаванай у 1698 годзе.
Уладзіслаў Аляксандравіч Кочкін
Уладзіслаў Аляксандравіч Кочкін (нар. ) — беларускі хакеіст (хакей на траве).
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіў падрыхтоўку ў СДЮШАР «Нёман» г. Гродна, трэнер — А. І. Малец. У наш час асабісты трэнер — С. У. Драздоў. Выступае за клуб хакею на траве «Мінск».
Геаметрычная акустыка
Геаметрычная акустыка — падзел акустыкі, прадметам вывучэння якога з'яўляюцца законы распаўсюджвання гуку. У аснове ляжыць уяўленне аб тым, што гукавыя прамяні - гэта лініі, датычныя да якіх супадаюць з напрамкам распаўсюджвання энергіі акустычных ваганняў.
Апісанне
Геаметрычная акустыка прадстаўляе максімальны выпадак хвалевай акустыкі пры імкненні даўжыні гукавой хвалі да нуля. Таму дакладнасць метадаў геаметрычнай акустыкі павышаецца з памяншэннем даўжыні хвалі. Для геаметрычнай акустыкі ў асноўным дастасавальныя тыя ж законы і ўраўненні, што і ў геаметрычнай оптыцы.
Ужыванне геаметрычнай акустыкі
Геаметрычная акустыка дастасоўная ў выпадку грэбавання хвалевай прыродай пругкіх ваганняў і звязаных з ёй дыфракцыйных з'яў. Асноўнай задачай геаметрычнай акустыкі з'яўляецца вылічэнне траекторыі гукавых прамянёў. Ужыванне геаметрычнай акустыкі залежыць ад даўжыні гукавой хвалі, памераў паверхні, якая адлюстроўвае, і яе размяшчэння ў адносінах да крыніцы гуку і пункце прыёму. Метадамі геаметрычнай акустыкі ўжываюць у архітэктурнай акустыцы, гідраакустыцы і іншых. На аснове законаў геаметрычнай акустыкі можна стварыць набліжаную тэорыю распаўсюджвання гуку ў неаднародных асяроддзях.
Школа № 1 (Копішча)
Сярэдняя школа № 1 вёскі Копішча — дзяржаўная сярэдняя агульная ўстанова адукацыі ў в. Копішча.
Навучанне вядзецца на рускай мове.
Гісторыя
Спраектавана ў 2017 годзе як «Школа Паветраплавальнікаў» у складзе жылога раёна Новая Баравая архітэктарамі Кацярынай Кавалёвай, Кірылам Скарыніным, Дзмітрыем Сергіенем з архітэктурнай студыі Level80 Architects у камандзе з Творчай майстэрняй архітэктара Штэймана Г. Р. і студыяй Zrobym architects. Тэматыка афармлення школы была натхнёная суседнім старым аэрадромам, на фасадах будынка па задумцы павінна была быць размешчана карту свету і партрэты асоб з гісторыі авіяцыі. Інтэр’еры архітэктары прапанавалі аформіць у духу аэравакзала.
З пункту гледжання аб’ёмна-планіровачнага рашэння, навучальны комплекс складаецца з двух навучальных карпусоў, злучаных фізкультурна-аздараўленчым комплексам. Натхнёныя дзіцячым садам з круглым дахам ад Tezuka architects, беларускія архітэктары спраектавалі для левага крыла закруглены эксплуатаваны дах, які мусіць стаць месцам адпачынку школьнікаў на перапынках.
Будаўніцтва школы пачалося ў 2018 годзе для жыхароў вёсак Капішча, Баравая, Дроздава, Валяр’янава і пасёлка Сонечны.
Школа адкрыта 1 верасня 2020 года.
Міхаіл Апанасавіч Стэльмах
Міхаіл Апанасавіч Стэ́льмах (Михайло Панасович Стельмах;  — ) — украінскі, , , лаўрэат Сталінскай прэміі (1951), Герой Сацыялістычнай Працы (1972). Акадэмік Акадэміі навук УССР (1978). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР з 1962 года.
Біяграфія
Міхаіл Стэльмах нарадзіўся 11(24) мая 1912 года ў вёсцы Дзякіўці (цяпер Літынскі раён Вінніцкай вобласці Украіны ў беднай сялянскай сям’і). У 1929 годзе пасля заканчэння школы паступіў у Вінніцкі педагагічны тэхнікум, затым на літаратурны факультэт Вінніцкага педагагічнага інстытута, які скончыў у 1933 годзе. У 1933—1939 гадах працаваў настаўнікам. У 1939—1945 гадах служыў у Чырвонай Арміі, спачатку радавым артылерыстам, а з 1944 года пасля двух цяжкіх раненняў і лячэння ў горадзе Уфа — карэспандэнтам Першага Украінскага фронту «За гонар Айчыны». Падчас вайны ў Варонежы і Уфе былі апублікаваныя зборнікі вершаў Міхаіла Стэльмаха. Пасля заканчэння вайны прыйшоў на працу ў Інстытут мастацтвазнаўства, фальклору і этнаграфіі Акадэміі навук УССР, дзе прапрацаваў да 1953 года. М. А. Стэльмах памёр 27 верасня 1983 года. Пахаваны ў Кіеве на Байкавых могілках.
Творчасць
На беларускую мову творы Міхаіла Стэльмаха перакладалі А. Васілевіч, В. Вітка, М. Маляўка, С. Грахоўскі, Р. Ряхай, Х. Жычка, В. Зуёнак, П. Сушко.
Старэ Сэло (Пустамыціўскі раён)
Старэ Сэло (Старé Селó) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Масковія (назва)
Маско́вія (Moscovia, Московия, Московія) — палітыка-геаграфічная назва Расійскай дзяржавы ў заходніх крыніцах, якая з рознай ступенню прыярытэту ўжывалася паралельна з этнаграфічнай назвай «Россия» (Russia) з XV да пачатку XVIII ст. Першапачаткова гэта была лацінская назва Масквы (для параўнання: Varsovia, Kiovia) і Вялікага Княства Маскоўскага, пазней у шэрагу дзяржаў Заходняй і Цэнтральнай Еўропы яна перайшла да адзінага Расійскага царства, утворанага вакол Масквы пры Іване III. Гэтая назва сустракаецца на многіх гістарычных картах XVI-XIX стагоддзяў, зробленых у Еўропе, да і пасля перайменавання Маскоўскага царства ў Расійскую імперыю 22 кастрычніка 1721 года.
Украінскі гісторык Мікалай Кастамараў лічыў, што актыўнае выкарыстанне польскімі публіцыстамі назвы Масковія ў ХІХ стагоддзі тлумачыцца непрызнаннем імі права Масковіі на назву «Русь» на землях Украіны і Беларусі. Гэтая назва дагэтуль ужываецца ў маскоўскай літаратуры, асабліва гістарычнай.
Украіна
Ужыванне іншакарэннага слова "Масковія" добра ўпісвалася ў культываванне канцэпцыі, паводле якой Расія не мае дачынення да культурнай спадчыны Русі. У 1900 годзе ў Галічыне выйшла брашура Лонгіна Цэгельскага «Русь-Украіна і Маскоўшчына-Расія». У 1921 годзе была выдадзена (у 1936 годзе перавыдадзена) кніга ўкраінскага эмігранта ў Чэхаславакіі Сяргея Шалухіна аб назвах Украіны, дзе ён даказваў, што «Масковія» заўсёды так называлася і скрала сваю назву «Русь» ў Украіны. Падобнымі тэрмінамі аперыраваў і ўкраінскі эмігрант, нацыяналіст Павел Штэпа, які выдаў кнігі «Украінец і масквін. Дзве супрацьлегласці» (1959) і «Маскоўства» (1968).
Ужо ў постсавецкі перыяд (1998) ва Ўкраіне была апублікаваная кніга «Украдзенае імя» Яўгена Наканечнага, у якой аўтар развіў ідэі Шалухіна. Акрамя таго, назва "Масковія" і "маскавіты", (нароўні з "Максель") пастаянна ўжываюцца ў адносінах да сярэднявечнай Расіі і рускіх у кнізе гісторыка Уладзіміра Бялінскага "Краіна Моксель", за першы том якой ён атрымаў у 2011 годзе ўкраінскую нацыянальную. прэмію імя Івана Франко (выдаецца Дзяржаўным камітэтам тэлебачання і радыёвяшчання Украіны) у намінацыі "Лепшая навуковая праца".
Некаторыя публічныя дзеячы перыядычна ўжываюць у сваіх выказваннях слова Масковія. У 2015 годзе дэпутат ад Радыкальнай партыі Алега Ляшка Аксана Корчынская і дэпутат Андрэй Лозаў унеслі ў Вярхоўную Раду Украіны законапраект аб забароне прымянення да Расіі назвы Росія або Русь і выкарыстанне замест гэтай назвы Московія.