cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эліса Віктараўна Святлова
Біяграфія
Скончыла ў 1960 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. У 1960—1967 гадах і з 1973 года ў інстытуце «Мінскпраект» (старшы архітэктар, намеснік начальніка майстэрні генплана). У 1967—1971 гадах архітэктар Кастрычніцкага раёна горада Мінска, у 1971—1973 гадах начальнік упраўлення планіроўкі Галоўнага архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення Мінскага гарвыканкама.
Творчасць
Асноўныя работы: жылыя дамы па вуліцах А. Кашавога і Ульянаўскай (1968); генеральны план развіцця Мінска і праект планіроўкі яго прыгараднай зоны да 2000 г. (1982, у аўт. калектыве; прэмія СМ СССР 1985).
Шарль Лебрэн
Шарль Лебрэн (Charles Le Brun;,  — , ) — французскі мастак і тэарэтык мастацтва, кіраўнік французскай мастацкай школы эпохі Людовіка XIV.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Парыжы, у адзінаццаць гадоў па пратэкцыі будучыні канцлера Францыі П’ера Сег’е паступіў у вучні да Сімону Вуэ. Ва ўзросце пятнаццаці гадоў выконваў заказы кардынала Рышэльё, быў заўважаны прызнаным майстрам Нікаля Пусэнам, у 1642 адправіўся разам з Пусенам у Рым. Дзякуючы стыпендыі ад Сег’е Лебрэн прапрацаваў у Рыме, пад кіраўніцтвам Пусена, чатыры гады. E Італіі вывучаў творчасць Рафаэля, балонскіх акадэмістаў, антычную скульптуру.
Вярнуўшыся ў Парыж, Лебрэн набыў новых уплывовых заступнікаў, у тым ліку суперінтэнданта фінансаў Нікаля Фуке, па заказе якога быў напісаны партрэт Ганны Аўстрыйскай, а затым перайшоў на службу да кардыналу Мазарыні. Працуючы ў замку Во-ле-Віконт, Лебрэн патрапіў у цэнтр інтрыг Мазарыні, які маніпуляваў суперніцтвам Фуке і Кальбера. Праявіўшы сябе ў гэтай «справе» з лепшага боку, ён набыў павагу пераможца — Кальбера.
Прыйдучы да ўлады, Кальбер сярод іншага ўзначаліў шматлікія мастацкія ўстановы і фабрыкі Францыі, на якія абапіраўся культурны ўплыў Караля-Сонца. Лебрэн, яго пратэжэ, у 1648 годзе арганізаваў ізноў створаную Каралеўскую акадэмію жывапісу і скульптуры, у 1660 — Мануфактуру Габеленаў, у 1666 — дзеючую дагэтуль Французскую акадэмію ў Рыме. Асабіста кіруючы і Акадэміяй, і прамысловымі цэхамі, Лебрэн непасрэдна паўплываў на густы і светапогляд цэлага пакалення мастакоў, стаўшы найважнейшай фігурай «стылю Людовіка XIV». Сам кароль падзяляў і заахвочваў мастацтва Лебрэна, асабліва пасля трыумфальных урачыстасцей 1660 года і завяршэння інтэр’ераў Ва-Ле-Віконт у 1661. У тым жа годзе ён замовіў Лебрэну серыю палотнаў з гісторыі Аляксандра Македонскага; першае ж з іх прынесла мастаку дваранства і тытул «Першага каралеўскага жывапісца» (Premier Peintre du Roi), а таксама пажыццёвую пенсію. З 1662 Лебрэн кантраляваў усе мастацкія заказы двара. Ён асабіста распісваў залы Апалонавай галерэі ў Луўры, інтэр’еры замка Сен-Жэрмен і Версаля (Ваенная Зала і Зала Свету).
З падзеннем Кальбера маркіз дэ Лувуа, насуперак волі караля, спрабаваў адхіліць Лебрэна ад працы пры двары. Акадэмія, верная Лебрэну, пераабрала яго на новы тэрмін, аднак прыдворныя інтрыгі падарвалі здароўе старога мастака і ён памёр, не паспеўшы завяршыць роспісы Версаля, якія дарабляў па яго эскізах Наэль Куапель.
Творчасць
Стварыў шэраг карцін пад уплывам Н. Пусэна («Муцый Сцэвала», «Смерць Катона» і інш.). Кіраваў дэкаратыўным афармленнем інтэр’ераў Луўра, Версаля і інш., выконваў плафоны (Люстраная галерэя ў Версалі, 1678—84, і інш.), кардоны для габеленаў, эскізы для садовай скульптуры, мэблі. У жывапісных работах спалучаў нарматыўнасць класіцысцкай кампазіцыі, прасякнутай тэатралізаванай патэтыкай, з дэкаратыўнай пышнасцю барока: «Магдаліна каецца» (1656—57), серыя карцін «Гісторыя Аляксандра Македонскага» (1660—68) і інш.
Бафусам
Бафу́сам — горад на паўднёвым захадзе Камеруна. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Заходняга рэгіёна і дэпартамента Міфі. Насельніцтва — па даных 2010 года.
Геаграфія
Горад размяшчаецца на паўднёвым захадзе Камеруна, у гарах, на паўночны ўсход ад найбуйнейшага горада і порта краіны — Дуалы.
Эканоміка
Бафусам здаўна з’яўляецца гандлёвым цэнтрам мясцовага народа бамілеке. На яго рынках прадаюць каву, чай, тытунь, арэх колу і кару хіннага дрэва, з якой затым вырабляюць хінін — усё гэта вырошчваецца ў ваколіцах горада. Таксама вакол Бафусама развіта птушка- і свінагадоўля.
Таксама ў горадзе існуюць будаўнічая і лясная галіны прамысловасці. Дзейнічае.
Малінаўскі сельсавет (Лоеўскі раён)
Малі́наўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Малінаўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Баршчоўскі сельсавет у складзе Лоеўскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Баршчоўка. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Астраўскога, Буда-Петрыцкага і Вялікадуброўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна. 30 ліпеня 1963 года вёска Баршчоўка перайменавана ў Новую Баршчоўку, а сельсавет — у Новабаршчоўскі сельсавет. 29 студзеня 1964 года да сельсавета далучана частка скасаванага Хаткаўскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Вулкан, Карпаўка, Лесуны, Малінаўка, Рудня Удалёўская, Удалёўка і Хаткі) сельсаветаў. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Лоеўскага раёна. 2 жніўня 1966 года ў склад сельсавета з Вышамірскага сельсавета Рэчыцкага раёна перададзены 3 населеныя пункты (Белы Калодзеж, Вышкаў-Бурыцкае, Рудня-Бурыцкае). 3 снежня 1981 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Малінаўка, сельсавет перайменаваны ў Малінаўскі. 23 верасня 2011 года скасаваны вёскі Вышкаў-Бурыцкае, Дуброва, Карпаўка, Рудня Удалёўская і пасёлак Кірава.
Італьянская кухня
Італьянская кухня — традыцыйная кухня Італіі, распаўсюджаная і папулярная ва ўсім свеце, дзякуючы такім стравам, як піца і спагеці. Яна вельмі разнастайная і рэгіянальная, у кожным рэгіёне ёсць свае традыцыйныя стравы.
У аснове італьянскай кухні ляжаць шматвяковыя традыцыі, якія склаліся гістарычна, з культурнымі ўплывамі рымлян, грэкаў, лангабардаў, арабаў і іншых народаў, якія калі-небудзь засялялі Італію або якія аказвалі ўплыў на фарміраванне яе культуры.
Характэрныя прадукты
Італьянская кухня характарызуецца, у прыватнасці, багаццем свежых прадуктаў міжземнаморскага рэгіёну, што прыкметна адрознівае арыгінальную італьянскую кухню ад спроб яе імітацыі ва ўсім свеце.
Сярод тыповых прадуктаў:
Рым
Кухня Рыма грунтуецца на сезонных інгрэдыентах, якія паступаюць галоўным чынам з Рымскай Кампаніі, і досыць простых спосабах падрыхтоўкі. Таму самымі важнымі інгрэдыентамі служаць гародніна (у асноўным гарох, артышокі і бабы), мяса (бараніна і казляціна) і сыры (пекарына рамана і рыкота). Тыповай прыправай ў рымскай кухні служыць струта — свіное сала, гатуемае і кансервуемае кожную зіму. Шырока выкарыстоўваецца тлушч ад прашута, у той час як аліўкавы алей — толькі для сырой гародніны і часам пры жарцы.
Малізэ і Абруца
Малізэ і Абруца аб’ядноўвае агульная гісторыя, дзякуючы чаму кухня гэтых рэгіёнаў вельмі падобная. Рэгіёны размешчаны на паўднёвым усходзе ад Рыма і вядомыя вэнджанымі мяснымі вырабамі і сырам. Жыхары рэгіёнаў часта ўжываюць у ежу бараніну, у больш набліжаных да ўзбярэжжа абласцях — рыбу і морапрадукты. Peperoncino, невялікі, але вельмі востры перац чылі паходзіць з рэгіёну Абруца.
Калабрыя
«Насок бота» Калабрыя абмываецца з трох бакоў морамі і толькі на поўначы мяжуе з горнымі масівамі. Калабрыйская кухня заснавана на стравах з рыбы і морапрадуктаў, шырока распаўсюджаныя стравы з тунца і меч-рыбы. Акрамя гэтага ў рэгіёне расце вялікая колькасць гародніны і садавіны, у першую чаргу апельсіны, аліўкі, лімоны і баклажаны. На дэсерт падаюць стравы, распаўсюджаныя ў суседніх краінах на поўдзень ад Калабрыі — з інжыра, мёду і міндаля.
Кампанія
Са сталіцы рэгіёну Кампаніі — Неапаля — паходзіць не толькі распаўсюджаная цяпер ва ўсім свеце страва — піца, але і вяленыя таматы. Папулярныя стравы з рыбы і морапрадуктаў, у раёне Неапаля падаюць таксама сытныя поліўкі з вялікай колькасцю прыпраў і часнаку, у якасці дэсерту — кандытарскія вырабы мясцовай вытворчасці і фруктовыя дэсерты.
Эмілія-Раманья
У сярэднявяковай сталіцы рэгіёна Эмілія-Раманья Балонні знаходзяцца найлепшыя рэстараны Італіі. Рэгіён з’яўляецца радзімай пармезану, пармскай вяндліны, бальзамічнага воцату, мартадэлы і разнастайных відаў паст. Памылкова думаць, што ў тым ліку ёсць знакамітыя Spaghetti alla Bolognese, бо традыцыйна для пасты з мясным соусам баланьезэ не выкарыстоўваюцца спагеці, а тальятэле (доўгая плоская локшына) або кароткія віды пасты. Даволі часта выкарыстоўваюцца сметанковае масла, вяршкі і іншыя малочныя прадукты. У Модэне на Новы год папулярная страва дзампонэ — фаршаваныя свіныя ногі.
Лацыа
Сталіцай Лацыа і ўсёй Італіі з’яўляецца Рым, дзе знаходзяцца адныя з найлепшых рэстаранаў і многія знакамітыя кавярні, якія спецыялізуюцца на продажы марожанага. Для кухні рэгіёна тыпова шырокае ўжыванне бараніны і цяляціны (напрыклад, шніцаль сальцімбока), а таксама спрошчанае прыгатаванне страў з высакаякасных прадуктаў. Адной з тыповых страў Лацыа з’яўляецца Suppli al telefono (літаральна «тэлефонныя лініі»), якія прадстаўляюць сабой фрыцюраваныя шарыкі з рызота з начыннем з гарачага расплаўленага сыру мацарэла.
Ламбардыя
Ламбардыя, якая мяжуе са Швейцарыяй, з’яўляецца адным з найбольш багатых рэгіёнаў не толькі Італіі, але і ўсёй Еўропы. У паўднёва-заходняй частцы Ламбардыі глеба вельмі ўрадлівая, тут разбітыя вялікія рысавыя і кукурузныя плантацыі. З Ламбардыі паходзяць такія стравы, як рызота па-міланскі і палента. Ламбардыя з’яўляецца таксама радзімай панетонэ, лікёраў кампары і амарэта і сыроў маскарпонэ, грана падана і гаргандзолы. Папулярныя мясныя стравы, тушаныя ў віне, напрыклад, асабука, і разнавіднасці пасты з начыннем: равіолі, тартэлоні.
Лігурыя
У прыморскім рэгіёне Лігурыя папулярныя стравы з рыбы і морапрадуктаў. Партовы горад Генуя быў адным з першых гарадоў, куды пачалі пастаўляць спецыі з Азіі, і да гэтага часу там любяць пікантныя прыправы. Лігурыйцы вырошчваюць найлепшы базілік ў краіне, а знакаміты соус песта зыходзіць менавіта з Лігурыі.
Марке
Кухня Марке багатая стравамі з дароў мора і дзічыны, якую здабываюць у гарах. Асноўнымі прадуктамі жыхароў Марке з’яўляюцца таксама паста, свініна і алівы. У рэгіёне вядома вялікая колькасць метадаў прыгатавання страў.
П’емонт
П’емонт мяжуе з Францыяй і Швейцарыяй, таму кухня пераняла некаторыя традыцыі кухняў гэтых краін. Падобна да кухні Ламбардыі, з якой П’емонт мае падобны ландшафт, для П’емонта характэрныя стравы з рысу, палента і ньёкі. Ва ўрадлівай Паданскай раўніне п’емонтцы займаюцца вінаробствам, да прыкладу, барбарэска вырабляюць менавіта тут. Лічыцца, што ў П’емонце вырошчваюць найлепшыя лук і часнок, а таксама белыя труфелі. Адной з папулярных страў з’яўляецца вітэла таната. П’емонт з’яўляецца радзімай аднаго з італьянскіх дэсертаў — панакота.
Апулія
Акрамя папулярных у Апуліі страў з рыбы і морапрадуктаў (асабліва папулярныя вустрыцы і мідыі), у рэгіёне вырошчваюць цудоўныя алівы, гародніну, садавіну і зеляніну. Апулійскай фірмовай стравай з’яўляецца закрытая піца кальцонэ.
Сардзінія
Цэнтральная роля ў кухні Сардзінія дасталася тунцу, вугару, амару і іншым дарам мора. Традыцыйным для святаў стравай з’яўляецца маладое парася, засмажанае на ражне. Сардзінская кухня славіцца сваімі дэсертамі, многія з якіх складаюцца з мёду, арэхаў і садавіны. Pecorino sardo — адна з разнавіднасцяў пекарына.
Трэнціна — Альта-Адыджэ
Вялікі ўплыў на кухню Трэнціна — Альта-Адыджэ аказала суседняя аўстрыйская кухня. Традыцыйнымі стравамі з’яўляюцца вэнджаныя каўбаскі і клёцкі. Таксама ў рэгіёне займаюцца вінаробствам.
Таскана
Урадлівыя землі Тасканы даюць цудоўныя гародніну і садавіну, а таксама пашы для гадоўлі жывёлы. Папулярныя стравы са свініны, ялавічыны і дзічыны. Сярод тасканскіх страў атрымалі вядомасць фларэнційскі біфштэкс, качуко, кросціні, рыбаліта, панцанела і інш. У Фларэнцыі папулярная страва з сычуга лампрэдота.
Умбрыя
Ва Умбрыі аддаюць перавагу свініне, бараніне, дзічыне і рачной рыбе, прыгатаваным вельмі простым спосабам. Умбрыя пастаўляе чорныя труфелі і аліўкавы алей высокай якасці. Да тыповых страў адносіцца imbrecciata — сытная густая поліўка з нута, сачавіцы і зялёных бабоў.
Уладзімір Аляксандравіч Барысенка
Уладзімір Аляксандравіч Барысенка (, в. Пеніца,  — , ) — савецкі ваенны дзеяч, палкоўнік. Герой Савецкага Саюза.
Пачатковая біяграфія
Уладзімір Аляксандравіч Барысенка нарадзіўся 25 студзеня 1912 года ў вёсцы Пеніца цяпер Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі ў сям'і рабочага.
Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю. Працаваў у Мазыры на фабрыцы «Чырвоны Кастрычнік» прэсаўшчыком.
Даваенных часоў
У 1931 г. быў прызваны ў шэрагі РСЧА.
У 1939 годзе ўступіў у шэрагі ВКП(б).
Браў удзел у Польскім паходзе РККА і савецка-фінскай вайне.
Вялікая Айчынная вайна
З 1941 года прымаў удзел у баях на Ленінградскім і 2-м Беларускім франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнік прарыву блакады Ленінграда, вызвалення Прыбалтыкі і Беларусі.
Камандзір 1428-га лёгкага артылерыйскага палка (65-я лёгкая артылерыйская брыгада, 18-я артылерыйская дывізія, 3-і артылерыйскі корпус прарыву, 2-я ўдарная армія) маёр Уладзімір Аляксандравіч Барысенка 11 лютага 1944 года забяспечыў прарыў абароны праціўніка ў раёне вёскі Доўгая Ніва (Сланцаўскі раён, Ленінградская вобласць).
У ходзе фарсіравання Нарвы Барысенка адным з першых пераправіў полк, а таксама падтрымаў агнём пяхоту падчас утрымання і пашырэння плацдарма.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 ліпеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм маёру Уладзіміру Аляксандравічу Барысенка прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 3738).
Пасляваенная кар'ера
У 1950 годзе скончыў Вышэйшую афіцэрскую артылерыйскую школу.
У 1957 годзе палкоўнік Уладзімір Аляксандравіч Барысенка выйшаў у адстаўку, пасля чаго жыў і працаваў у Ленінградзе, дзе і памёр 14 красавіка 1993 года. Пахаваны на Волкаўскіх могілках Санкт-Пецярбурга.
Варатар (футбол)
Варата́р, бра́мнік (goalkeeper) — ігрок, які абараняе вароты сваёй каманды. Асноўная функцыя — не дазволіць ігракам каманды-саперніцы забіць гол. Часцей за ўсё гуляе недалёка ад сваіх варот.
Гульня рукой
Варатар — адзіны ігрок з каманды, які можа наўмысна чапаць мяч рукамі (калі не ўлічваць укідвання мяча пасля аўта).
Сітуацыі, калі варатар не можа згуляць рукамі:
Ігнат Багдашэўскі
Ігнат Багдашэўскі (Ignacy Bogdaszewski  — Ігнацы Багдашэўскі ; Игнатий Степанович Богдашевский  — Ігнацій Сцяпанавіч Багдашэўскі;  — ) — грамадскі дзеяч і польскамоўны паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і навагрудскага суддзі Стэфана Багдашэўскага і Разіны Блоцкай, сястры уніяцкага мітрапаліта Іасафата Булгака. Скончыў Мінскую гімназію. Вучыўся ў Віленскім універсітэце. Падчас навучання ва ўніверсітэце заняўся літаратурнай творчасцю. У 1828 годзе ўжо мінскі павятовы харунжы. Пасля ўніверсітэта быў сакратаром полацкага ўніяцкага архіепіскапства, калі кафедру займаў (1833—1838) мітрапаліт І. Булгак.
У 1836 годзе ў спадчыну па дзядзьку Антонію Багдашэўскім атрымаў Вязыньскі маёнтак. Абраны мінскім павятовым маршалкам у 1841 годзе. Разам з сястрой Антанінай, у сваім мінскім доме на Высокім Рынку даваў вечарыны паэзіі, так званыя «чацвяргі», якія збіралі мінскі бамонд і былых выхаванцаў Мінскай гімназіі, у т.л. Антона і Людавіка Горватаў, Апалінарыя Свентаржэцкага, Міхала Корсака, Вейсенгофа і інш. Даслужыў да чыну калежскага асэсара.
За ўдзел у паўстанні 1863—1864 гадоў быў секвестраваны маёнтак сына Ігнацыя — 19-гадовага Стэфана. Неўзабаве секвестр знялі, напэўна, не без дапамогі бацькі. Магчыма, пасля перажыванняў за сына Ігнацы Багдашэўскі памёр у 1864 годзе.
Творчасць
Аўтар паэтычнага зборніка на польскай мове «Некалькі балад і аповесці» (Kilka ballad i powieści; Вільня, 1826), які выдаў ананімна. У зборнік увайшлі зварот «Do ks. Jozafata Bułhaka», аповесць у 3-х частках «Walgierz i Heligunda», балады «Czeremek», «Kamienie w Pieszczanach», «Cmentarz», «Przyłuki», аповесці «Ptak złej wróżby», «Wolkowicze», думка «Ruczajek w Olsztynie». Пазней друкаваў вершы і балады ў «Варшаўскім кур’еры», з часам творы сталі падобнымі да папулярных сталічных рамансаў. Музыку на тэксты падбірала сястра Антаніна.
Пераклаў на польскую «Гістарычныя думы» К. Рылеева (Вільня, 1829; цэнзурны дазвол 25.5.1829, цэнзар — Павел Кукальнік), прозвішча перакладчыка ў выданні таксама не пазначана. У зборнік увайшла прадмова Рылеева і 17-ць дум і гістарычныя даведкі да іх з выдання 1825 года — «Вешчы Алег», «Вольга пры магіле Ігара», «Святаслаў», «Святаполк», «Рагнеда», «Баян», «Мсціслаў Удалы», «Міхаіл Цвярскі», «Дзімітрый Данской», «Курбскі», «Смерць Ярмака», «Барыс Гадуноў», «Дзмітрый Самазванец», «Багдан Хмяльніцкі», «Артамон Мацвееў», «Пётра Вялікі ў Астрагожску», «Дзяржавін». У выданне не ўвайшлі думы «Глінскі», «Іван Сусанін», «Валынскі», «Наталля Далгарукова». Было пазначана «Напісаў у Антосіна 1829 года красавіка 16 дня».
Сям’я
Ігнацы Багдашэўскі быў жанаты з Вікторыяй Фаміной, яны мелі чатырох сыноў — Яна (1838), Альгерда (1842), Стэфана (1844) і Атона-Генрыха (1849).
Ян атрымаў у спадчыну па бацьку Плявакі.
Стэфан у спадчыну атрымаў Фаніпаль, Падсасоне, Седлішча, Холм і Груду. У 19-гадовым узросце браў удзел у Паўстанні 1863—1864 гадоў, за што на маёнтак Фаніпаль быў накладзены секвестр. Секвестр неўзабаве знялі, напэўна, не без дапамогі бацькі. Меў сына Ігнацыя, які з 1890 года вучыўся ў Імператарскім інстытуце права імя прынца П. Г. Альдэнбургскага ў Санкт-Пецярбургу.
Атон-Генрых (1849—1907) атрымаў Антосін, Падлессе і Бярэжа. Кіраваў грашовымі справамі Мінскага дабрачыннага грамадскага аб’яднання, таксама быў дырэктарам Таварыства ўзаемнага крэдыту. Меў трох дачок — Станіславу, Сафію і Эмілію, над якімі пасля смерці бацькі ўзяў апеку сябра сям’і Эмерык Аўгуст Чапскі. Сафія Багдашэўская выйшла замуж за сына вядомага навукоўца Якуба Наркевіча-Ёдкі.
Ганцы
Ганцы́ (, Гонцы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.
Спіс вуліц Чырвонай Слабады
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г.п. Чырвоная Слабада
NGC 6486
NGC 6486 (іншыя абазначэнні — MCG 5-42-6, ZWG 171.12, NPM1G +29.0417, PGC 61033) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Петэр Кандыд
Біяграфія
Ён нарадзіўся каля 1548 года ў Бругэ. З 1568 года жыў са сваім бацькам, бронзавым ліцейшчым Эліясам дэ Вітам, у Фларэнцыі.
Ён быў вучнем Джорджа Вазары і з 1575 года працаваў на вялікага герцага Тасканы Фердынанда I Медычы. У 1586 годзе ён быў выкліканы герцагам Вільгельмам V у Мюнхенскі двор і застаўся жыць у Баварыі. Для свайго пераемніка герцага Максіміліяна I ён распісаў мноства залаў мюнхенскай рэзідэнцыі. Памёр у 1628 годзе ў Мюнхене.
Мале (правінцыя Трэнта)
Мале (Malé) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 2147 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 82 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 38027. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы S. Maria Assunta.
Скота з Пармы
Скота з Пармы (Scotto) — італьянскі архітэктар другой паловы XVI ст. Паводле яго праекта ў 1580 годзе перабудаваны палац Старога замка ў Гродне (ад ранейшага гатычнага замка 1398 асталіся толькі сцены і некалькі вежаў).
Вышэйшая тэалагічна-сацыяльная школа ў Варшаве
Агульная характарыстыка
Гэта рэлігійная вышэйшая школа Пяцідзясятніцкай Царквы ў Польшчы, якая ажыццяўляе навучанне студэнтаў у галіне тэалогіі і якая мае права на наданне выпускнікам ступені бакалаўра багаслоўя. Заснаваная ў 1968 годзе ў рамках Аб’яднанай евангельскай царквы як Біблейская школа, пазней пераназваная ў Варшаўскую багаслоўскую семінарыю. З кастрычніка 2012 года мае дзеючую назву.
У якасці асноўнай мэты ўстанова ставіць перад сабой выхаванне інтэлекту і хрысціянскага характару студэнтаў, каб яны служылі Богу, Царкве і свету, як духавенства і свецкія людзі. Школа адкрыта для ўсіх евангельскіх пратэстанцкіх цэркваў. Працэс адукацыі ахоплівае наступныя сферы: біблеістыка, сістэматычнае багаслоўе, практычнае багаслоўе, гістарычнае багаслоўе. Навучацца можна па наступных спецыяльнасцях:
NGC 6487
NGC 6487 (іншыя абазначэнні — UGC 11022, MCG 5-42-8, ZWG 171.14, PGC 61039) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Геркулес.
Васіль Фёдаравіч Грушэцкі
Васіль Фёдаравіч Грушэцкі (Василий Фёдорович Грушецкий) — стацкі саветнік у г. Магілёве, прафесар, настаўнік 1-й Варшаўскай рускай гімназіі, аўтар падручнікаў.
NGC 6487
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Васіль Фёдаравіч Грушэцкі
Біяграфія
Васіль Грушэцкi быў жанаты з дачкой польскага паўстанца. У 1850-х г. быў стацкім саветнікам у г. Магілёве.
У 1860-х гадах пераязджае ў Варшаву, дзе працуе настаўнікам 1-й Варшаўскай рускай гімназіі.
Джэм-сэйшн
Джэм-сэйшн (ад jam session) — сумесная паслядоўная індывідуальная і агульная імправізацыя на зададзеную тэму. Музычнае дзеянне, калі музыканты збіраюцца і іграюць без падрыхтоўкі і пагаднення, або калі ўзяць інструмент і выступіць можа кожны з прысутных.
Правядзенне
Звычайна адбываюцца пасля канцэрту, пры сустрэчы на гастролях некалькіх музычных калектываў, калі пасля канцэртаў музыканты збіраюцца разам паіграць і паімправізаваць у свабодным стылі. Такім шляхам яны знаёмяцца адзін з адным як прафесіяналы, дэманструючы сваё майстэрства.
Слова джэм можа быць больш свабодна выкарыстана для абазначэння любой натхнёнай ці імправізаванай часткі музычнага выканання, асабліва ў рок або джаз-музыцы. Джэм-сэйшны звычайна праводзяцца для задавальнення саміх выканаўцаў, а не для публічнага выступлення.
Джэм-сэйшны часта выкарыстоўваюцца для стварэння новага матэрыялу, знаходжання патрэбнай аранжоўкі, або проста для сустрэчы і сумеснай практыкі. Джэм-сэйшны могуць быць заснаваны на старых песнях і формах, узгодненай паслядоўнасці акордаў ці партытуры, прапанаванымі ўдзельнікамі, або могуць быць цалкам імправізацыйнымі. Джэм-сэйшны могуць вар’іравацца ад вельмі свабодных сходаў аматараў да майстэрскіх імправізаваных сесій гуказапісу, прызначаных для публічнага выпуску.
Таўр
Таўр (Ταύρου, Toros) — горны хрыбет на поўдні Малой Азіі, што цягнецца з захаду на ўсход уздоўж міжземнаморскага берага і стварае паўднёвую мяжу Анаталійскага плато. Уся тэрыторыя горнага масіва ўваходзіць у склад Турцыі. Найвышэйшы пункт — гара Дэмірказік (3756 м над узроўнем акіяну).
Фамічоў
Фамічо́ў — рускае прозвішча.
Кніганошы
Кнігано́шы (knygnešiai) у Літве́ — феномен літоўскай гісторыі XIX ст., людзі, якія ў час абмежаванняў літоўскага друку ў Расійскай імперыі (1864—1904), нелегальна прывозілі і распаўсюджвалі забароненыя законам лацінкавыя кнігі на літоўскай мове.
Рух кніганошаў быў важнай часткай барацьбы за захаванне ўласнай самабытнасці і складовай часткай літоўскага нацыянальна-вызваленчага руху другой паловы ХІХ — пачатку ХХ стст.
Пачаткі руху
Ініцыятарам і пачатковым арганізатарам нелегальнага літоўскага лацінкавага друку і кніганоства было літоўскае каталіцкае духавенства. Выкарыстанне лацінкі ўспрымалася як сімвалічная лаяльнасць каталіцкаму касцёлу, які традыцыйна выкарыстоўваў гэты шрыфт, у той час як праваслаўная царква карысталася кірыліцай.
Біскуп Матэюс Валанчус стварыў першую вядомую арганізацыю кніганошаў. Ён праз Юргіса Бялініса пераслаў у Тыльзіт ксяндзу Ёнасу Забярману (Jonas Zabermanas) грошы на адкрыццё друкарні і тэксты першых 9 брашур.
У гэтых кнігах ён выступаў супраць гвалтоўна ўведзенай перавагі праваслаўя, заклікаў змагацца супраць русіфікацыі — вучыць дзяцей літоўскай малітве, а таксама чытанню і пісанню на роднай мове. Арганізацыя дзейнічала ў 1868—1870 гг. і была выкрыта. У турму трапіла 17 асоб, аднак біскуп пазбег арышту.
Арганізацыі кніганошаў
Дарога нелегальных выданняў да чытачоў была вельмі цяжкай. У пэўнай ступені распаўсюджванне кніжак было аблегчанае сістэмай, створанай Валанчусам. У канцы шасцідзесятых гадоў пачалі з’яўляцца тайныя таварыствы і суполкі, мэтай якіх была дапамога ў выданні і распаўсюдзе літоўскіх кніжак. Найбольш такіх арганізацый з’явілася ў 90-я гг. XIX ст. Выдавец Марцінас Янкус размясціў друкарню і вялікі склад друку ў сваёй сядзібе ў Біцянах, каля падножжа гары Рамбінас, сядзібу часта называлі «Меккай кніганошаў». Такім чынам, на працягу доўгіх гадоў сфарміраваліся шэрагі заангажаваных у нацыянальную справу дзеячаў, утварыліся незлічоныя кантакты, сувязі, сапраўдныя асновы нацыянальнага руху.
Голы Барок
Го́лы Баро́к (, Голый Борок) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.
Малоска
Малоска (Malosco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Голы Барок
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчыцкага сельсавета, да 14 красавіка 1964 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Камянецкага пассавета , да 19 мая 1986 года — у складзе Камянецкага сельсавета.
Кніганошы
Кніганошы і чытачы
Знаходзіліся людзі, якія нелегальна правозілі гэтыя кнігі на тэрыторыю Расіі для распаўсюджання ў Вялікай Літве. Жыхары пагранічча ў Вялікай і Малой Літве, якія добра ведалі мясцовасць і прагалы ў ахове мяжы, станавіліся лепшымі памочнікамі кніганош: дапамагалі ім перайсці граніцу і пранесці кнігі з прыгранічнай зоны. Трэба адзначыць, што прускія друкары добра ведалі, як трэба падрыхтаваць кнігі і газеты для перапраўкі праз мяжу. Шчыльна ўпакаваныя цюкі — па два пуды (32 кг) кожны праносілі ў якую-небудзь прыгранічную карчму ці іншае месца, адкуль іх маглі забраць кніганошы. Тыя, каб пранесці як мага болей друкаванай прадукцыі, наймалі на мяжы моцных дасведчаных мужчын. Пранесеныя праз мяжу кнігі хавалі ў патрэбным месцы, часцей за ўсё за першай пагранічнай паласой. Адсюль іх вывозіў ужо сам кніганоша, схаваўшы сярод дроў, у сене ці нават у труне неіснуючага нябожчыка, у калёсах з падвойным дном.
Потым кнігі раздаваліся іншым кніганошам-распаўсюджвальнікам. Апошнія абавязкова займаліся якім-небудзь яшчэ відам дзейнасці ці рамяством, бо не маглі пражыць, займаючыся толькі кнігагандлем. Акрамя таго, трэба было мець нейкае прыкрыццё, каб апраўдаць адносіны з разнастайнымі невядомымі і малавядомымі людзьмі. Больш за ўсё для гэтых мэт падыходзіў рознічны гандаль ля касцёлаў па нядзелях і святах. Адначасова пад выглядам «рэкламнага матэрыялу» распаўсюджваліся выданні невялікага аб’ёма і газеты, што высылаліся з ЗША і Германіі для літоўцаў-інтэлігентаў, якія жылі ў расійскай глыбінцы. Паштовыя служачыя і цэнзура там не былі такія ўважлівыя, як у Літве.
Трэба адзначыць, што для кніганошаў гэты занятак, хоць надта рызыкоўны і малапрыбытковы быў пэўным спосабам зарабіць на хлеб. Акрамя таго, у кантрабандзе пераважалі амаль выключна рэлігійныя выданні. З часам, сітуацыя пачала змяняцца. З’явіліся, а потым пачалі дамінаваць, выданні, у якіх былі змешчаны нацыянальныя пастулаты. Таксама ўжо і сама кантрабанда ўцягвала, станавілася не столькі заробкам, колькі ідэйнай працай на нацыянальнай ніве.
Кантрабандная літоўскамоўная літаратура з Прусіі распаўсюджвалася на тэрыторыі ўсёй цяперашняй Літвы, а таксама на Сувальшчыне, у Рызе і Мітаве. Аднак розныя паветы Літвы забяспечваліся кантрабанднай літаратурай нераўнамерна.
Акрамя гэтага, з’яўляліся нелегальныя літоўскія школкі. Настаўнікаў у такіх школах называлі. Цяжка было знайсці ў Літве мястэчка ці вёску, дзе было б немагчыма набыць літоўскую друкаваную прадукцыю.
Барацьба з кніганошамі
Першыя справы на кніганош былі заведзены ў 1865 г. Улады не меркавалі, што забарона выкліча такі масавы супраціў літоўцаў, таму першапачаткова не ведалі, што рабіць са злоўленымі кантрабандыстамі. С 1870 г., пасля адмены ваеннага становішча, людзей, затрыманых за распаўсюджванне літоўскага друку, згодна з загадам віленскага генерал-губернатара трэба было штрафаваць на 25 рублёў. Частка спраў перадавалася на разгляд павятовых судоў, з 1876 г. — міравых суддзяў, а з 1883 г. — акружных суддзяў. Штраф павялічыўся да 250 рублёў, ці па 7,5 рублёў за кожнае замежнае выданне. Паколькі забарона літоўскага друку не была аформлена заканадаўча, кніганошаў часта апраўдвалі, прыцягваючы да адказнасці за антыўрадавыя выданні.
не давяраў судам, таму ў 1890 г. былі абмежаваныя іхнія функцыі, а справы, якія датычыліся антыўрадавага друку, перадаваліся адміністрацыі. Паліцыя, мытня і іншыя ўстановы аб выяўленых злачынствах павінны былі паведаміць пракурору Віленскай ці Варшаўскай судовай палаты і кіраўніку жандарскага ўпраўлення адпаведнай губерні (у Сувалкаўскай губерні — ва паветныя жандарскія ўпраўленні). У допытах, якія праводзілі жандарскія афіцэры, бралі ўдзел пракурор акружной судовай палаты ці яго памочнік. Пасля сканчэння суда пракурор акружнога суда прадстаўляў справу на разгляд пракурору Віленскай ці Варшаўскай судовай палаты. Той прыкладаў заключэнне, узгодненае з генерал-губернатарам, і адсылаў яго да міністра юстыцыі, які сумесна з міністрам замежных спраў рыхтаваў абвінаваўчы вывад, прапаноўваў пакаранне і прадстаўляў на зацвярджэнне цару. Прагледзеўшы прапанаванае заключэнне, цар зацвярджаў ці змяняў пакаранне. Яго рашэнне было канчатковым.
У выпадках, калі сярод канфіскаванай у кніганошаў і захавальнікаў літоўскага друку не было так званых антыўрадавых выданняў, а ў затрыманых забіралі толькі рэлігійную літаратуру, парады па сельскай гаспадарцы ці мастацкія творы, працэдура вызначэння віны была прасцейшай, а пакаранні — больш умеранымі. Канфіскаваныя рэчавыя доказы і іх спіс, а таксама пратакол мытня і паліцыя дасылалі губернатару. Разгледзеўшы яго прапанову, генерал-губернатар вызначаў канчатковае пакаранне. Экспертам, які вызначаў катэгорыю друкаванага выдання як улікі, г. зн. тым, які вызначаў, з’яўляецца выданне антыўрадавым ці не, часцей за ўсё быў Віленскі асобны цэнзар па замежнай цэнзуры ці перакладчык губернскага жандарскага ўпраўлення.
Царская ўлада выплачвала памежнікам спецыяльныя прэміі: за кожную кнігу − 10 капеек, за пуд газет ці другіх выданняў — 10 рублёў. Выкрытыя кніганошы караліся, напр. Вінцас Юшка (1860—1939), затрыманы 30 снежня 1894 г. з забароненай літаратурай, быў асуджаны на 2 гады турэмнага зняволення і 3-гадовай высылкі ў Валагодскую губерню, але гэта не спыняла астатніх. Аднаму з вядомых кніганошаў, Юргісу Бялінісу 5 разоў ўдалося ўцячы ад жандараў.
Супраць кніганошаў змагалася не толькі рускія афіцыйныя асобы, але і нямецкія. Так, пры судзеянні людзей, якія пераследвалі кніганошаў і прускай паліцыі шасцёра пераносчыкаў былі схоплены і перададзены Расіі. У 1897 г. нямецкі кайзер Вільгельм II і расійскі цар Мікалай II правялі перамовы ў Пецярбургу па сумесным дзеянням супраць кніганошаў і літоўскага друку.
Розныя сацыяльныя групы па-рознаму былі прадстаўлены ў руху за захаванне літоўскага друку.
Сучасныя даследванні паказваюць, што пацярпела недзе 1584 кніганошы: 52 былі сасланы ў Сібір і паўночныя губерні Еўрапейскай Расіі, 89 трапілі ў турму і пазней былі высланы ў суседнія губерні, 866 былі затрыманыя і адседзелі тэрмін у мясцовых турмах і пастарунках, 21 атрымаў фінансавыя спагнанні, 478 былі апраўданы і 78-мі дараваў цар рознымі.
Маштаб справы паказваюць нават царскія статыстыкі. Так, віленскі генерал-губернатар Пётр Дзмітрыевіч Святаполк-Мірскі ў сваёй справаздачы за 1902—1903 гг. адзначаў: Паводле сучасных падлікаў, улады канфіскавалі толькі каля 8—10 % кантрабандных кніг.
Дзякуючы кніганошам, забарона літоўскага друку была скасавана ў 1904 г.
Кніганошы і Беларусь
Як вядома, першыя выданні на новай беларускай мове пачалі бесперапынна з’яўляцца пасля 1891 г. Аднак у Расійскай імперыі друкаваць іх, асабліва ў лацінскім варыянце, было цяжка. Таму выдаўцы беларускіх кніжак часта карысталіся магчымасцямі друку за мяжой.
У 1926 г. Вацлаў Ластоўскі згадваў пра сваю размову з літоўскім выдаўцом Марцінасам Янкусам:
Гэтым маладым чалавекам быў Мар'ян Абрамовіч, да нашага часу захавалася брашура «Дзядзька Антон» — пераклад, зроблены з польскай агітацыйнай брашуры «Ojciec Szymon» («Бацька Шыман»).
Пасля друку брашура была канфіскавана прускай паліцыяй, але пазней вернута. З таго часу невялікія пасылкі з «Дзядзькам Антонам» паступова перасылаліся праз мяжу, што цягнулася, напэўна, пару гадоў. Паводле справаздачы, яшчэ ў 1895 г. праз пераходны пункт каля Таўраге ля прускай мяжы былі перапраўленыя 332 экз. нейкіх беларускіх выданняў. Відавочна, гэта быў «Дзядзька Антон».
У газеце «» (Вартаўнік Айчыны), якая выходзіла ў 1896—1904 гг., паведамлялася пра кніганошу, які два разы наведаў літоўцаў Магілёўскай губерні (Бабінавічаў, Сянна, Талачына, Чачэрска, Радомлі і Шклова).
Ушанаванне памяці
У савецкія часы гэты гістарычны эпізод быў пад забаронай. Пасля распаду СССР кніганошаў зноў уганаравалі ў Літве — у музеях, назвах вуліц і помнікамі. Музей літоўскіх кніганошаў знаходзіцца ва, непадалёк ад.
У 2004 г. ЮНЕСКА прызнала нелегальны распаўсюд літоўскіх кніжак унікальнай гістарычнай з'явай, якая не мае аналагаў нідзе на свеце.
Гадавіна нараджэння Юргіса Бялініса (16 сакавіка 1846 года), заснавальніка сеткі нелегальнага распаўсюду літоўскай літаратуры адзначаецца ў наш час ў Літве як Дзень кніганошы (Knygnešio diena).
У Польшчы мемарыяльная дошка ў памяць кніганошы знаходзіцца ў вёсцы  каля Пунскa.
Кніганошы ў мастацкіх творах
У Каўнасе знаходзіцца помнік невядомаму распаўсюджвальніку кніжак аўтарства. Гэта адзін з найбольш шырока вядомых у Літве скульптурных твораў 30-х гадоў.
Вобраз кніганошаў вывеў У. Караткевіч у аднайменнай навэле.
Літоўская пісьменніца Даля Гінювене (Dalia Giniuvienė) з нагоды 100-годдзя літоўскага кнігадрукавання лацінскім шрыфтам напісала кнігу пра кніганошаў «Pašešupio knygnešiai» («Пашэшупскія кніганошы»). Ілюстрацыі для яе стварыла мастачка Ёліта Бічкене (Jolita Bičkienė).
У 2011 г. у Літве выйшаў мастацкі фільм «Кніганошы» (Knygnešystė). Маладыя стваральнікі фільма выказалі падтрымку ідэям вольнага распаўсюду інфармацыі таксама і ўласным прыкладам — фільм быў не толькі паказаны ў кінатэатрах, але і выкладзены ў адкрыты доступ.
Пэйсы
Пэ́йсы (פאות) — доўгія непадстрыжаныя пасмы валасоў на скронях, традыцыйны элемент прычоскі артадаксальных і ўльтраартадаксальных яўрэяў. Паводле звычаяў іўдаізму, веруючыя мужчыны носяць пэйсы, бараду і абавязкова галаўны ўбор.
Малоска
Насельніцтва складае 399 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 38013. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Пэйсы
Даўжыня пэйсаў залежыць ад традыцыі абшчыны ці мясцовасці, паколькі «Мінѓаг Ісраэль — Тора ѓу» («звычай у Ізраілі прыраўноўваецца да запаведзі Торы»), і таму кожны яўрэй сам вырашае для сябе, насіць ці не насіць доўгія пэйсы ў адпаведнасці са звычаем сваёй абшчыны.
NGC 6488
NGC 6488 (іншыя абазначэнні — MCG 10-25-98, ZWG 300.76, ARAK 533, NPM1G +62.0221, PGC 60918) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эмануэл дэ Вітэ
Эмануэл дэ Вітэ (нідэрл. Emanuel de Witte або Мануэл дэ Віт, нідэрл. Manuel de Witt, каля 1617, Алкмар —, ) — нідэрландскі мастак. У адрозненне ад Пітэра Янса Санрэдама, які падкрэсліваў архітэктурную дакладнасць, дэ Віта больш клапаціўся аб атмасферы сваіх інтэр’ераў. Хоць іх было няшмат, дэ Вітэ таксама ствараў жанравыя карціны.
Біяграфія
Дэ Вітэ нарадзіўся ў Алкмары і вывучаў геаметрыю ў свайго бацькі, школьнага настаўніка. У 1636 годзе быў прыняты ў Алкмары ў гільдыю Св. Лукі. Пасля знаходжання ў Ратэрдаме ён пераехаў у Дэлфт і вучыўся ў Эверта ван Алста. У 1651 годзе пераехаў у Амстэрдам, дзе ў 1655 годзе памерла яго першая жонка, Гір’е Арэнц. Затым ён ажаніўся з 23-гадовай сіратой Лісбет ван дэр Плас. Жонка і яе дарослая дачка ад першага шлюбу былі асуджаныя ў снежні 1659 года за крадзеж. Цяжарную жонку выгналі з горада, у 1663 годзе яна памерла — як мяркуецца, ад чумы. Каля 1688 года ён пераехаў да Хендрыка ван Стрыка.
Сам Вітэ адрозніваўся крайнасцямі ў паводзінах, быў азартным гульцом, задзірай (вядома пра яго бойку з Герардам дэ Лерэсам), увесь час змяняў месца жыхарства, разрываў кантракты з гандлярамі жывапісам. Пасля разрыву з чарговым крэдыторам павесіўся зімовай ноччу на гарадскім мосце, вяроўка абарвалася, цела павалілася ў канал і было знойдзена толькі праз некалькі тыдняў, ужо вясной.
Бельскі павет (Сілезскае ваяводства)
Бельскі павет (Powiat bielski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Бельска-Бяла. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 458,64 км². Насельніцтва павета складае 162,5 тыс. чалавек.
Сіла току
Сі́ла то́ку — скалярная велічыня, якая колькасна характарызуе інтэнсіўнасць электрычнага току.
Сіла току вызначаецца як адносіна сумарнага электрычнага зараду, які праходзіць праз некаторую паверхню за некаторы адрэзак часу, да працягласці гэтага адрэзка:
У дадзены момант часу сіла току вызначаецца як вытворная ад зарада па часе:
Адзінкай вымярэння сілы току з'яўляецца Ампер (A).
У адрозненне ад шчыльнасці току, велічыня сілы току залежыць не толькі ад уласцівасцяў асяроддзя, што праводзіць ток, але і ад абранай паверхні. Найчасцей за такую паверхню выбіраюць папярочнае сячэнне правадніка.
Вымяраюць сілу току амперметрамі.
Ніжняя тундра (альбом)
«Ніжняя тундра» («Нижняя тундра») — студыйны альбом рускага рок-гурта «Ва-Банкъ», запісаны і выдадзены ў 1999 годзе. З’яўляецца своеасаблівым «саўндтрэкам» на аднайменнае апавяданне Віктара Пялевіна, напісанае спецыяльна для выпуску альбома і надрукаваным ва ўкладышы буклета.
Гісторыя стварэння
Пасля прачытання рамана Віктара Пялевіна «Чапаеў і Пустэча» гурт «Ва-Банкъ» знаходзіўся пад вельмі вялікім уражаннем ад гэтага твора. У Аляксандра Скляра з’явілася думка паспрабаваць вынайсці новы жанр: зрабіць саўндтрэк да ненапісанага апавядання. Ідэя складалася ў тым, што Віктар Пялевін стварае новае апавяданне, а гурт «Ва-Банк» да яго піша саўндтрэк і выдаецца гэта як мульціжанравы творчы прадукт, пры гэтым да гэтага ні апавяданне, ні саўндтрэк нікуды не выкладваюцца. Аляксандр Скляраў патэлефанаваў Віктару Пялевіну, выклаў ідэю і праз некалькі месяцаў атрымаў станоўчы адказ. Праца над творам доўжылася таксама некалькі месяцаў. Віктар Пялевін перадаў гурту «Ва-банк» рукапіс, у якім ўтрымліваліся адзнакі з назвамі будучых песень.
Спіс кампазіцый
Усе песні напісаны музыкамі групы за выключэннем адзначаных.
Альфа Умар Канарэ
Альфа Умар Канарэ (Alpha Oumar Konaré;, Каес, Малі) — прэзідэнт Малі з 8 чэрвеня 1992 года да 8 чэрвеня 2002 года. У 1978—1980 гадах — міністр па справах моладзі, спорту, мастацтве і культуры. У 1981—1992 гадах — кансультант ЮНЕСКА і Праграмы развіцця ААН Абраны пасля правядзення свабодных выбараў ваенным урадам Амаду Тумані Турэ. Знаходзіўся на пасадзе два тэрміны, пасля гэтага новым прэзідэнтам быў абраны Амаду Тумані Турэ. У 1999—2001 гадах — старшыня эканамічнай супольнасці заходнеафрыканскай дзяржаў. У 2003—2008 гадах Канарэ займаў пасаду старшыні камісіі Афрыканскага саюза. У верасні 2021 года Альфа Умар Канарэ быў тэрмінова шпіталізаваны ў Марока ў бальніцу Шэйх Заід у Рабаце.
Дональд Эрвін Кнут
Дональд Эрвін Кнут (Donald Ervin Knuth, ) — амерыканскі навуковец, ганаровы прафесар Стэнфардскага ўніверсітэта і некалькіх іншых універсітэтаў у розных краінах, выкладчык і ідэолаг праграмавання, аўтар 19 манаграфій (у тым ліку шэрагу класічных кніг па праграмаванні) і больш за 160 артыкулаў, распрацоўшчык некалькіх вядомых праграмных тэхналогій. Аўтар сусветна вядомай серыі кніг, прысвечанай асноўным алгарытмам і метадам вылічальнай матэматыкі, а таксама стваральнік настольных выдавецкіх сістэм TEX і METAFONT, прызначаных для набору і вёрсткі кніг, прысвечаных тэхнічнай тэматыцы (у першую чаргу — фізіка-матэматычных).
Комплекс будынкаў Мінскага механічнага завода
Комплекс будынкаў Мінскага механічнага завода размешчаны па вуліцы Ляшчынскага.
Гісторыя
Будаўніцтва пачатае ў 1977 годзе па праекце архітэктараў інстытута «Белпрампраект» І. Боўта, Я. Кавалеўскага, А. Малашкі, Г. Чырвана.
Вышынны будынак СКБ некалькі дзесяцігоддзяў заставаўся недабудаваным. У 2007 годзе яго выкупіла ліванска-беларускае СТАА «БМЕ Бізнес-цэнтр». Будынак быў перапрафіляваны у бізнес-цэнтр Sky Towers.
Архітэктура
Аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю фарміруюць аднапавярховыя і чатырохпавярховы (зборачны) вытворчыя карпусы, будынкі побытавага і адміністрацыйнага прызначэння, трынаццаціпавярховы аб’ём спецыяльнага канструктарскага бюро (СКБ). У аснове архітэктурага вырашэння — стварэнне выразнага аблічча сучаснага прамысловага прадпрыемства і неабходнасць асваення пляцоўкі са складаным рэльефам мясцовасці (перапад вышынь да 30 м). Рознавышынныя аб’ёмы карпусоў аб’яднаныя адзінай кампазіцыйнай задумай, выкарыстана тэрасная забудова са ссоўваннем паверхаў па рэльефе, што дало магчымасць стварыць запамінаючы сілуэт.
Вышынным акцэнтам комплексу з’яўляецца будынак СКБ, размешчаны на самым высокім месцы. Ён уяўляе сабой тры цыліндрычныя аб’ёмы, звязаныя цэнтральным ядром вертыкальных транспартных і інжынерных камунікацый. Шматпавярховая частка будынка СКБ аб’яднана першым паверхам з канферэнц-залай і сталоўкай. У архітэктуры фасадаў карпусоў выкарыстаныя вертыкальныя сценавыя панелі, пластыку ўзбагачаюць вертыкальныя камунікацыі (у выглядзе пілонаў), вентыляцыйныя галерэі на даху.
Комплекс удала ўпісваецца ў гарадскі ландшафт і адыгрывае ролю яе дамінанты.
Марыяна Чаклінская
Марыяна Чаклі́нская (каля, г.  — ?) — беларуская і польская артыстка балета.
Біяграфія
Прыгонная падскарбія надворнага літоўскага А.Тызенгаўза. Вучылася ў яго балетных школах у Гродне і Паставах.
У 1778 годзе дэбютавала як фігурантка ў школьным спектаклі «Сялянскі балет» Г.Петынеці на сцэне Гродзенскага тэатра Тызенгаўза.
З 1785 года салістка балетнай трупы «Таварыства танцоўшчыкаў яго каралеўскай вялікасці» ў Варшаве, выступала на каралеўскіх сцэнах і ў «Тэатры нарадовым». Танцавала ў балеце «Лукас і Калінета» (1785) і іншых. Працавала да 1797 года.
Магчыма, была адпушчана на волю.
Сімон дэ Улігер
Сімон дэ Улігер (нідэрл. Simon de Vlieger; 1601,  —, Весп) — нідэрландскі мастак.
Сімон дэ Улігер нарадзіўся ў Ротэрдаме каля 1600 года. Працаваў з 1634 па 1640 год у Дэлфце, дзе быў прыняты ў гільдыю Св. Лукі, а затым у Амстэрдаме ў 1638 годзе. У 1630-х і 1640-х гадах ён быў адным з самых вядомых галандскіх мастакоў-марыністаў.
Ён адзін з першых мастакоў-марыністаў галандскай школы жывапісу і пісаў як шторм, так і спакойнае мора, асобныя караблі і флаты, марскія баталіі. Дэ Улігер па-майстэрску перадае адлюстраванне сонечнага святла на марской роўнядзі. Яго вучнямі былі Вілем ван дэ Велдэ Малодшы, Адрыян ван дэ Велдэ і Ян ван дэ Капель.
Ян ван дэр Капель меў 9 арыгінальных карцін і больш за 1300 гравюр дэ Улігера. Яго працы аказалі вялікі ўплыў на маладое пакаленне мастакоў-марыністаў.
Спіс вуліц Зялёнага Бора
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г.п. Зялёны Бор
Беларуска-сенегальскія адносіны
Эканамічныя адносіны
8 лютага 2021 года Дэпартамент ветэрынарнага і харчовага нагляду Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Беларусі ўвёў часовыя абмежаванні на ўвоз у Беларусь з Сенегала жывой птушкі, інкубацыйнага і харчовага яйка, мяса птушкі, яечнага парашку, меланжа, альбуміна і іншых харчовых прадуктаў перапрацоўкі курынага яйка, пуху і пяра, не падвергнутых дэзінфекцыі паляўнічых трафеяў (птушыную дзічыну), іншай прадукцыі.
Фёдар Фёдаравіч Вадкоўскі
Фёдар Фёдаравіч Вадкоўскі (, с. Пятніцкае, Арлоўская губерня (Паводле іншых звестак Віцебская губерня  —, с. , Іркуцкая губерня) — паэт, музыкант, прапаршчык Нежынскага конна-егерскага палка (1825); дзекабрыст..
Сям’я
Паходзіў з дваранскай сям’і. Сярэдні сын сапраўднага тайнага саветніка, камергера і сенатара Фёдара Фёдаравіча Вадкоўскага (1764—1806) і Кацярыны Іванаўны Вадкоўскай (нар. 1766) народжанай графіні. Нарадзіўся ў с. Пятніцкае (Ізвалы) блізу Яльца Арлоўскай губерні.
Малодшы брат Івана Фёдаравіча і старэйшы — Аляксандра Фёдаравіча (таксама асуджанага па справе дзекабрыстаў).
Сёстры Вадкоўскіх — Соф’я Фёдараўна Вадкоўская-Безабразава-Ціміразева і Кацярына Фёдараўна Вадкоўская-Крыўцова актыўна ўдзельнічалі ў лёсе братоў-дзекабрыстаў праз сваіх мужоў-губернатараў. Яны блізка сябравалі з А. С. Пушкіным, В. А. Жукоўскім. Пасаджаным бацькам на вяселлі Кацярыны быў гісторык М. М. Карамзін. А яе адзіная дачка — Соф’я Мікалаеўна Крыўцова стала жонкай, своднага брата паэта К. М. Бацюшкава.
Адукацыя і воінская служба
Пачатковую адукацыю атрымаў у (1810—1812) і ў  (1815—1818). З 25 студзеня 1818 года падпрапаршчык л.-гв. Сямёнаўскага палка. У пераведзены 20 красавіка 1820 года юнкерам, 27 жніўня 1820 года эстандарт-юнкер, карнет з 1 студзеня 1822 года. 19 чэрвеня 1824 года пераведзены ў прапаршчыкам за жарты на адрас цара і сатырычную песню.
Дзекабрысцкае таварыства
Член з 1823 года. Ва ўправе Паўднёвага таварыства з 1824 года. Быў прыхільнікам радыкальнай праграмы — знішчэння царскай сям’і і ўсталявання рэспубліканскага ладу ў Расіі.
У пачатку снежня 1825 года знаходзіўся ў Курску, дзе і быў арыштаваны 11 снежня па даносе. Шэрвуд пазнаёміўся з Вадкоўскім, ад якога даведаўся аб таемным таварыстве, у снежні 1824. Вадкоўскі ўтрымліваўся спачатку ў Шлісельбургу, потым у Петрапаўлаўскай крэпасці. Асуджаны па I разраду на смяротнае пакаранне, па канфірмацыі 10 чэрвеня 1826 г. на вечную катаргу, 22 жніўня 1826 г. тэрмін скарочаны да 20 гадоў. З 27 ліпеня 1826 г. утрымліваўся ў Кексгольмскай крэпасці, з 24 красавіка наступнага года — у Шлісельбургу.