cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лічбавы грамадзянін
Удзел
Развіццё ўдзелу лічбавых грамадзян можа быць падзелена на два асноўных узроўні: інфармацыйны распаўсюд і развітая грамадская дыскусія.
Уцягванне моладзі
Нядаўняе даследванне паказала, што падлеткі і моладзь праводзяць больш часу ў інтэрнэце чым за праглядам тэлебачання. Лічбавая моладзь можа звычайна разглядацца як тэставы рынак для наступныя пакаленняў кантэнта і сэрвіса. Такія сайты ў інтэрнэце як Myspace і Facebook сталі асноўнымі месцамі, дзе моладзь удзельнічае і ўцягваецца ва ўдзел з іншымі.
Абмежаванні на выкарыстанне дадзеных
Міжнародныя гіды Арганізацыі эканамічнага супрацоўніства і развіцця сцвярджаюць, што «персанальныя дадзеныя павінны быць скончаныя і адноўленыя, суадносны мэтам, у якіх яны выкарыстаны, а памер неабзодны для дасягнення гэтых мэтаў павінен быць дакладна выражаны.»
Дзевяць элементаў лічбавага грамадзянства
Паводле digitalcitizenship.net да дзевяці элементаў (слупоў) лічбавага грамадзянства адносіцца:
Пагост (тып паселішча)
Пагост (ад погостити — пагасціць, пабываць у гасцях) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Русі. Упершыню адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел на Русі ўсталявала княгіня Вольга, падзяліўшы Наўгародскую зямлю на пагосты, устанавіўшы для іх урокі, пагост тым самым асацыяваўся з месцам прыпынку князя і яго дружыны ў час збору даніны.
Гісторыя
Пазней пагостамі пачалі называць адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі, якія складаюцца з некалькіх населеных пунктаў (аналаг сучасных сельскіх паселішчаў, муніцыпальных утварэнняў раённага ўзроўню ў абласцях), а таксама і населеныя пункты, што з’яўляюцца цэнтрамі такіх адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак. Тэрмін ужываўся на сучасных беларускіх землях да XVIII ст.
У пагосце меліся абшчынныя могілкі, цэнтральнае капішча (пасля прыняцця хрысціянства — царква), праводзіліся вечавыя сходы, мірскія суды, агульныя для абшчыны святы і абрады і інш. Таксама ў пагост паступала даніна з навакольных паселішчаў.
Знікненне пагоста як гістарычнага тыпу паселішча адносіцца да перыяду канчатковага запрыгоньвання абшчынных зямель (XIII—XIV стст.). З гэтага часу пагост як тып паселішча трансфармуецца ў відавы тапонім, ва ўсходніх рэгіёнах Беларусі назва пагост захоўваецца за могілкамі. У адрозненне ад Расіі, дзе пагост часам трансфармаўся ў цэнтр воласці, на тэрыторыі Беларусі ва ўмовах феадальна-прыгоннай сістэмы гаспадарання на змену пагостам прыходзілі сёлы, як цэнтры вотчынных і памесных феадальных уладанняў. На месцы некаторых пагостаў узніклі населеныя пункты.
Ландшафтна-планавая структура
Цэнтр забудовы пагоста вызначаўся царкоўным дваром (цвінтаром), побач з якім знаходзіўся грамадскі свіран (крама) і заезны дом. Радыяльна, па кірунках асноўных дарог фарміраваліся вуліцы-канцы. Там, дзе дарогі не маглі быць вызначальнымі ў планіроўцы (пры даволі рэдкай сетцы камунікацый), двары ставіліся вакол цэнтра (царквы), утвараючы канцэнтрычную структуру забудовы.
Хацкавічы
Ха́цкавічы (, Хацковичи) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1675 годзе ў складзе Аршанскага павета Вялікага Княства Літоўскага.
У 1924—1960 гадах цэнтр Хацкавіцкага сельсавета. Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбавіцкага сельсавета.
Смагарынскі сельсавет
Смагары́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Смагарын.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новабарсукоўскага сельсавета.
Лазы (горад)
Лазы (Łazy) — горад на поўдні Польшчы, за 270 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 40 км на паўночны ўсход ад цэнтра Катавіцаў. Уваходзіць у склад Завярцянскага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Лазы. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 8,6 км². Насельніцтва 7 тыс. чалавек.
Журавельнікі
Жураве́льнікі (, Журавельники) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрэвіцкага сельсавета.
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Налібацкага сельсавета.
Марсберг
Марсберг (Marsberg) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мешэдэ. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 182,01 км². Афіцыйны код — 05 9 58 024. Горад падзяляецца на 17 гарадскіх раёнаў.
Інтэрнэт у КНДР
У КНДР ёсць абмежаваны доступ у Інтэрнэт для шэрага арганізацый, што атрымваюць для гэтага афіцыйны дазвол. На 2013 год колькасць IP, што выходзяць у сетку, ацэньвалася ў 1200. Доступ маюць партыйныя дзеячы, прапагандысты Чучхэ навакольнаму свету, МЗС, замежныя прадстаўніцтвы, некаторыя навукова-тэхнічныя арганізацыі, у тым ліку Карэйскі камп'ютарны цэнтр, суб'екты замежнаэканамічнай дзейнасці, улучаючы супольныя прадпрыемствы і вытворчасці, якія выпускаюць тавары на экспарт  , некаторыя сталічныя ўніверсітэты , служба бяспекі. Спіс устаноў, што маюць доступ, сцвярджаецца і пераглядаецца асабіста Кім Чэн Ынам. У гэтых арганізацыях далучаныя да Інтэрнэту камп'ютары стаяць у адмысловых пакоях, доступ у якія ажыццяўляецца па спецпропусках.
Нацыянальны дамен .kp
У Паўночнай Карэі доўгі час не было свайго нацыянальнага дамена, таму нешматлікія афіцыйныя сайты грунтаваліся ў Кітаі, Японіі, Германіі і ЗША. З 2007 года КНДР мае ў Інтэрнэце ўласны дамен першага роўня .kp. Пасля выточных даменаў другога роўня com.kp і edu.kp былі зарэгістраваны наступныя: net.kp, gov.kp, org.kp, rep.kp, tra.kp і co.kp.
У 2010 годзе нечакана ўсе дамены Паўночнай Карэі аказаліся недаступныя, і паўночнакарэйскія сайты былі даступныя толькі па IP-адрасах. Прычыны дагэтуль невядомыя. Серверы даменавых імёнаў знаходзяцца ва ўласнасці аператара Star JV. Гэта тэлекамунікацыйная кампанія, створаная пры ўдзеле паўночнакарэйскага ўрада і тайландскай кампаніі Loxley Pacific. У дадзены момант для замежных карыстачоў даступны Дзяржаўны сайт Паўночнай Карэі http://175.45.176.14/ru/, які адмініструецца Кампутарным цэнтрам Карэі, што мае філіялы ў Еўропе. Другі зарэгістраваны на дамене сайт самага Камп'ютарнага цэнтра http://kcce.kp/ утрымвае некалькі старонак пра арганізацыю, а http://www.kcce.kp  утрымвае адзіную тэхнічную старонку. IP-адраса абодвух сайтаў ставяцца да правайдара Internet Provider Berlin. Ёсць таксама яшчэ трохі дзяржаўных сайтаў (з люстэркамі):
Унутраная сетка Кванмён
У Паўночнай Карэі існуе ўнутраная сетка Кванмён, прысвечаная прапагандзе ідэй Чучхэ, а таксама рознай навукова-тэхнічнай інфармацыі, вядома таксама, што Кванмён стаў даступны простым жыхарам КНДР, у сетцы з'явіліся форумы, але напаўненне такіх парталаў цвёрда абмежавана ўладамі. Функцыянаванне дадзенай сеткі ажыццяўляецца наступным чынам. Па заказах устаноў Цэнтр камп'ютарнай інфармацыі згружае з Інтэрнэту сайты, галоўным чынам навукова-тэхнічнага ўтрымання, праводзіць рэвізію ўтрымання сайта, пасля чаго ён загружаецца ў нацыянальную сетку, і ім могуць карыстацца карэйцы. Некаторыя крыніцы сцвярджаюць, што ўлады КНДР маюць намер спыніць ізаляцыю ўнутранай сеткі Кванмён і далучыць яе да Інтэрнэту. Разам з тым, у прымежных з Кітаем раёнах паўночнай часткі КНДР існавалі інтэрнэт-кафэ, якія дазваляюць ужыццяўляць выхад у Інтэрнэт (у 2007 годзе Міністэрства грамадскай бяспекі краіны распарадзілася пра іх зачыненне). З канца 2004 года замежным фірмам і пасольствам у Пхеньяне дазволена свабоднае карыстанне Інтэрнэтам.
У навучальных установах
Студэнты сталічных універсітэтаў навучаюцца навыкам працы ў Інтэрнэце, у тым ліку ў Вікіпедыі : Кіраўнік рады дырэктараў Google Эрык Шміт і экс-губернатар штата Нью-Мексіка Біл Рычардсан пачалі візіт у Пхеньян з наведвання ў аўторак галоўнага паўночнакарэйскага ўніверсітэта імя Кім Ір Сена, паведамілі СМІ.
Амерыканскіх візітантаў пазнаёмілі з тым, як студэнты скарыстаюць Інтэрнэт і, у прыватнасці, Google і «Вікіпедыю», для пошуку патрэбнай ім у навучальным працэсе інфармацыі, перадае «Інтэрфакс». Сёння тры навучальных установы ў КНДР маюць выйсце ў сусветную сетку: Універсітэт імя Кім Ір Сена, Універсітэт навукі і тэхналогій імя Кім Чхэка і Пхеньянскі ўніверсітэт навукі і тэхналогій. Для атрымання доступу ў Інтэрнэт трэба атрымаць афіцыйны дазвол. Аднак, РІА Навіны цытуе неназванага прадстаўніка Ўніверсітэта імя Кім Чхэка, які сцвярджае, што за з'яўленнем абмежаванага доступу рушыць услед шыранне сусветнага павуціння па ўсіх навучальных установах і прадпрыемствах краіны.
Электронная пошта
Каардынаты паўночнакарэйскіх суб'ектаў замежнаэканамічнай дзейнасці, што публікуюцца ў выпусканым Гандлёвай палатай КНДР і пхеньянскім Замежнагандлёвым выдавецтвам каталозе «Вонкавы гандаль КНДР», часцяком (але не заўсёды) утрымваюць факс і адрасы электроннай пошты, зарэгістраваныя як на нацыянальным дамене .kp, так і на міжнародных. Прыкладам, Карэйская генеральная кампанія па будаванні за мяжой мае адрас genI22@co.chesin.com, а Гандлёвая палата КНДР — micom@silibank.net.kp.
Ліпанты
Лі́панты (, Липанты) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мікалаёўскага сельсавета.
Залацістаямчаты жужаль
Залацістаямчаты жужаль (Carabus clathratus) — від жукоў-жужаляў з падсямейства.
Вілейская раўніна
Вілейская раўніна — фізіка-геаграфічны раён Заходне-Беларускай правінцыі ў паўночнай частцы Гродзенскай, Мінскай і на паўднёвым захадзе Віцебскай абласцей; адпавядае тэрыторыі геамарфалагічных раёнаў Вілейская нізіна і Крывіцкая раўніна. Распаўсюджаныя водна-ледавіковыя, другасна-марэнныя, радзей азёрна-алювіяльныя і пойменныя ландшафты.
Геаграфія
Вілейская раўніна мяжуе з Нарачанскай раўнінай і Свянцянскімі градамі на поўначы, Верхнебярэзінскай нізінай і Мінскім узвышшам на ўсходзе, Ашмянскім узвышшам на поўдні і захадзе. Даўжыня ў паўночна-ўсходнім напрамку каля 130 км, шырыня 40-100 км.
Геалогія
У тэктанічным дачыненні раўніна прымеркавана да Прыбалтыйскай монакліналі і Вілейскага пахаванага выступу Беларускай антэклізы. Антрапагенавыя (пераважна марэнныя, водна-ледавіковыя) адклады магутнасцю 80-140 м залягаюць у асноўным на дэвонскіх (на ўсходзе), а таксама на кембрыйскіх, сілурыйскіх, ардовікскіх, радзей крэйдавых (на захадзе) пародах. Асадкавы чахол складзены пародамі верхняга пратэразоя, перакрытымі адкладамі кембрыя (на захадзе), дэвону (на ўсходзе), антрапагену.
Рэльеф
Паверхня раўніны плоская, плоскахвалістая, слабахвалістая з абсалютнымі адзнакамі ад 150—180 м (на захадзе) да 175—200 м (на ўсходзе). Максімальная адзнака 223 м (ля вёскі Івашынавічы Вілейскага раёна), самы нізкі пункт — вусце ракі Нарач (137,4 м).
Клімат
Сярэдняя тэмпература студзеня −6,6 °C, ліпеня 17,6 °C. Ападкаў выпадае 656 мм у год. Вегетацыйны перыяд 188 сутак.
Гідраграфія
Дрэнуюць тэрыторыю р. Вілія з прытокамі Ашмянка, Ілія, Нарач, Сэрвач, Страча, Уша. На Віліі пры ўпадзенні ў яе Сэрвачы, Іліі, Касуткі — буйное Вілейскае вадасховішча. Стварэнне вадасховішча і Вілейска-Мінскай воднай сістэмы прывяло да актывізацыі эразійных і абразійных працэсаў.
Глебы і расліннасць
Глебы дзярнова-падзолістыя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя, тарфяна-балотныя і інш.
Пад лесам 42 % (лясы хваёва-ялова-бярозавыя, альховыя), пад раллёй да 39 % плошчы. Балоты і лугі нізінныя, часткова асушаныя.
Такары (Лідскі раён)
Такары́ (, Токари) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Бердаўскага сельсавета Лідскага раёна, да 11 студзеня 1966 года — у склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Ольсберг
Ольсберг (Olsberg) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 117,97 км². Афіцыйны код — 05 9 58 036.
Апошнія носьбіты моў
Галоўная функцыя натуральнай мовы — камунікатыўная. Каб гэтая функцыя захоўвалася, неабходна мець хаця б двух носьбітаў мовы, якія б маглі размаўляць паміж сабой. Калі застаецца адзіны носьбіт мовы, такая мова лічыцца мёртвай.
Зараз налічваецца каля 50 апошніх носьбітаў розных моў.
Універсітэт Зімбабвэ
Універсітэт Зімбабвэ (UZ) у Харарэ — найстарэйшы і найбуйнейшы ўніверсітэт Зімбабвэ. Быў заснаваны праз асаблівыя адносіны з Лонданскім універсітэтам, адкрыў свае дзверы для першых студэнтаў у 1952 годзе. Ва ўніверсітэце 10 факультэтаў. Універсітэт акрэдытаваны праз Нацыянальны савет па вышэйшай адукацыі пры Міністэрстве вышэйшай адукацыі. Мова навучання — англійская.
Георгі Пулеўскі
Георгі Пулеўскі (Георги Пулевски; Ѓорѓи Пулевски; Ѓорѓија Пулевски) — балгара-македонскі нацыянал-рэвалюцыянер і публіцыст. Ён адным з першых у Новы час паставіў пытанне пра асобную македонскую нацыю, пра самастойную македонскую мову, хоць і не даў на іх на іх адназначных адказаў. Публіцыст Крстэ Місіркаў лічыў Пулеўскага адным з заснавальнікаў македанізму. Быў яскравай і рознабаковай асобай, праславіўся і як лінгвіст, і як палявы камандзір гайдукоў, і як архітэктар.
Біяграфія
Георгі Пулеўскі нарадзіўся ў 1817 годзе, у горным македонскім сяле Галічнік, якое знаходзілася ў той час у складзе Асманскай імперыі. Георгі да македонскага племя міякаў (мијаци). У Галічніку існуе паданне пра тое, што «продкі Георгі Пулеўскага перасяліліся ў Галічнік у канцы XV стагоддзя з невялікага прыморскага гарадка Пула, размешчанага на поўдзень ад Скадара, у Паўночнай Албаніі». Пра юныя гады Пулеўскага мала што вядома. Ён доўга працаваў муляром у Дунайскіх княствах Валахіі і Малдавіі, які ў 1859 г. аб’ядналіся ў Румынію. У сталым узросце стаў архітэктарам. З княстваў Пулеўскі часта прыязджаў у родныя краі. У цяснінах Гола Брдо, на захад ад Галічніка, на стыку Македоніі з Албаніяй, ён сфарміраваў гайдуцкую чэту (дружыну), якая вельмі непакоіла турэцкіх акупантаў.
У Румыніі, верагодна, ужо пасля Крымскай вайны, Пулеўскі пазнаёміўся са сваім цёзкай Георгі Ракоўскім — іншым праслаўленым балгарскім гайдуком. Чэта Ракоўскага паспяхова дзейнічала супраць туркаў на ўсходзе Балгарыі, у раёне Рогі Старой Планіны. У 1861—1862 гадах Ракоўскі стварыў у Бялградзе Першую Балгарскую легію. А Георгі Пулеўскі сфарміраваў у складзе Легіі чэту, неўзабаве якая даставіла шмат непрыемнасцей турэцкаму гарнізону Бялграда.
У хуткім часе пачалося супрацоўніцтва Пулеўскага з сербскай інтэлігенцыяй. У тыя гады актывізавалася сербская прапаганда ў Македоніі — і пэўныя бялградскія колы разлічвалі скарыстаць у сваіх мэтах македонскага ваяводу Пулеўскага, які пасяліўся ў Сербіі. Сербскія ўлады спансавалі издание двух уникальных словарей, составленных Пулевским. За ними закрепились названия «Четырёхязычник Пулевского» (Бялрад, 1873) і «Триязычник Пулевского»<!-- (Београд, 1875). «Четырёхязычник» был предназначен, прежде всего, для сербов, желавших изучить албанский, турецкий и греческий языки. Триязычник же был адресован соплеменникам Пулевского, чей родной язык он идентифицировал как македонский. В трёх столбцах на каждой странице приводились албанский и турецкий эквиваленты македонских (прежде всего, взятых из галичниковского диалекта) слов. И албанские, и турецкие слова приводились в кириллической транскрипции, весьма удачно сделанной Пулевским. В то время албанцы уже давно пользовались латиницей, турки же (перешедшие на латиницу лишь при Ататюрке) пользовались мало подходящим для тюркских языков арабским алфавитом.
В 1876 год Пулевский принял участие в Сербско-турецкой войне, а затем и в Русско-турецкой войне. Наряду с воеводами Ильо Марковым, Григором Огненовым, Георгием Антоновым и Димитром Трифоновым, Георгий Пулевский стал воеводой болгарской добровольческой четы. Первые четыре вольных четы были сформированы в Ловче, при отряде генерал-лейтенанта Карцева. Многие четники Пулевского происходили из Македонии. Чета Пулевского билась с башибузуками и аскерами в ущельях Троянского Балкана, а затем участвовала в кровопролитном сражении за Шипку. Пулевский был одним из освободителей Кюстендила. — вспоминал русский генерал-майор Н. Р. Овсяный. Георгий Пулевский приветствовал утверждённое Сан-Стефанским договором объединение Македонии с Болгарским княжеством. Вскоре он получил гражданство освобождённой Болгарии. Не признав законными анти-македонские решения Берлинского конгресса (Македония была оставлена под турецким игом), доблестный воевода Пулевский принял участие в Кресненско-Разложском восстании, которое закончилось поражением.
В конце 1878 года Пулевский издал в Софии поэму «Самовила Македонска», где отстаивал мнение, что предками современных македонцев были античные цари Филипп Македонский и Александр Великий. В «Самовиле» же он осудил интриги английской дипломатии, в результате коих Македония была возвращена туркам. В 1879 году Пулевский издал в Софии два тома «Македонской песнарки», куда включил несколько собственных поэм и народные песни. В сочинённой Пулевским песне «Македонцим ув прилог» воспевается «старо царство, јесте од цара Александра, Наш цар Македонски, познат Александар Велики ув вселену».
После Кресненско-Разложского восстания, Пулевский какое-то время жил «на два дома» — в Софии и Белграде. В архиве сербского МВД сохранились два документа, подтверждающие, что к тому времени Пулевский (при своём ярком македонизме) идентифицировал свою национальность как болгарина. Русский генеральный консул Михаил Хитрово, многолетний приятель Пулевского, также считал его болгарином.
В 1880 году Георгий Пулевский издал книгу «Слогница речовска на славяно-македонското население» (при финансовой помощи Угрина Джикова). Своей последней грамматике Пулевский дал такое название: «''Язичница. Содержающая староболгарски язик, а уредена ем исправена, да се учат болгарски и македонски синове и керки''». То есть он признал македонское наречие — болгарским диалектом. В 1882 году Кузман Шапкарев писал в журнале «Марица»:
Идеалист Пулевский большую часть своей жизни остро нуждался в деньгах. С 1882 года до конца своих дней он получал пенсию, утверждённую Народным собранием. Выступая в 1882 году в Народном собрании, ходатайствуя о пенсии, Георгий Пулевский выразил своё сожаление о неосуществившемся объединении Македонии с Княжеством Болгарским: В переводе Михаила Девлеткамова:
В 1892 году Пулевский завершил свой монументальный труд «Славяно-македонска обща история» (1700-страничная рукопись). Георгий Пулевский умер в Софии 13 февраля 1893 года.
Оскар Рудольфавіч Мунц
Оскар Рудольфавіч Мунц (, Адэса —, Ленінград) — рускі архітэктар, педагог. Прафесар, доктар архітэктуры.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Адэсе ў сям'і генеральнага консула Нідэрландаў. У 1889 годзе пераехаў у Санкт-Пецярбург. З’яўляючыся падданым Нідэрландаў, у 1893 годзе па «выказаным ім жаданні» атрымлівае пасведчанне пра расійскае падданства.
У маі 1894 г. О.Р. Мунц скончыў навуковы акадэмічны курс пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў. За свае класныя працы ён быў ганараваны малога і вялікага срэбных медалёў. У 1896 годзе з залатым медалём скончыў Вышэйшае мастацкае вучылішча пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў (майстэрня Л. М. Бенуа). За выдатныя пазнанні ў мастацтве і навуках, Оскар Мунц быў ганараваны звання мастака-архітэктара з прысваеннем права на чын X класа пры паступленні на дзяржаўную службу і з магчымасцю ўзводзіць пабудовы. Стараннямі настаўніка быў на год адпраўлены ў замежную камандзіроўку, падчас якой наведаў Аўстрыю, Германію, Італію і Францыю. Вярнуўшыся, працаваў памочнікам такіх архітэктараў, як А. І. Гаген, І. С. Кітнер і Л. М. Бенуа.
Першыя самастойныя працы датуюцца 1901 годам. Працуе ў шматлікіх гарадах.
У 1930—1933 гадах — архітэктар трэста «Апатыт». З 1933 года — кіраўнік майстэрні Ленпраекта.
Выкладчыцкую дзейнасць пачаткаў у 1904 годзе ў агульным архітэктурным класе ВМУ пры Імператарскай Акадэміі мастацтваў. Акрамя таго выкладаў у Ксенінскім інстытуце, на Жаночых політэхнічных курсах, на архітэктурных курсах Е. Ф. Багаевай, у Інстытуце грамадзянскіх інжынераў (1921—1924 гг.). У 1939 годзе атрымаў ступень доктара архітэктуры.
Загінуў у 1942 годзе падчас блакады Ленінграда. Пахаваны ў брацкай магіле прафесараў Акадэміі мастацтваў на могілках Востраў Дзекабрыстаў.
Сям'я
Бацька архітэктара Уладзіміра Мунца (1903—1974 гг.).
Іва Лапена
Іва Лапена (Спліт,  — Капенгаген ) — прафесар права Югаславіі. Прапагандыст мовы эсперанта, працаваў прэзідэнтам Сусветнай асацыяцыі эсперанта з 1964 па 1974 год. Вядомы як прамоўца на эсперанта, аўтар шэрага кніг і сааўтар Рэзалюцыі Мантэвідэа ад 1954 года, у якой ЮНЭСКА прызнала мову эсперанта.
Біяграфія
Лапэна нарадзіўся ў горадзе Спліт у Харватыі (пазней у Аўстра-Венгрыі). У 1933 годзе ў Загрэбе, ён атрымаў ступень доктара філасофіі, у 1947 годзе стаў прафесарам універсітэта ў Загрэбе, потым у Лондане. З’ехаўшы у 1949 годзе з Югаславіі, ён жыў у Парыжы, з 1951 года — у Вялікабрытаніі. У 1962 годзе ён стаў грамадзянінам Вялікбрытаніі. Памер Іва Лапена ў 1987 годзе ў Капенгагене, дзе і быў пахаваны.
Тройчы быў жанаты, дзяцей не меў.
У час працы Лапена на пасадзе прэзідэнта асацыяцыі ўзнікалі разнастайныя канфлікты: яго абвінавачвалі ў кульце асобы, дыктаце і г. д. У гэтых канфліктах Лапена браў верх. Але падчас кангрэса ў 1974 годзе ён абвясціў, што адмаўляецца ад пасады прэзідэнта асацыяцыі эсперанта. Камітэт абраў у якасці новага прэзідэнта Хамфры Р. Тонкіна. Лапена адмовіўся ад усіх ганаровых званняў у UEA і TEJO. Падзеі, якія адбылісь на кангрэсе былі інтэрпрэтаваны ім як «камуністычны пераварот».
У 1983 Лапена стаў аднім з заснавальнікаў Міжнароднай Акадэміі Навук Сан-Марына. Ён таксама стаў аднім з заснавальнікаў спецыялізаванай асацыяцыі юрыстаў-эсперантыстаў.
Творы
Іва Лапена быў аўтарам шэрага твораў, уключая:
Гусляр (зборнік)
«Гусляр» — другі зборнік Янкі Купалы, выдадзены Антонам Грыневічам у кастрычніку 1910 году ў Санкт-Пецярбургу ў друкарні К. Пянткоўскага. Рукапіс быў пасланы аўтарам выдаўцу яшчэ ў верасні—кастрычніку 1908 года.
Адметнасць і значэнне зборніку
У ідэйна-творчай эвалюцыі паэта зборнік займае пераходнае месца паміж вобразамі і матывамі рэвалюцыйнай мэтанакіраванасці, ўласцівымі зборніку «Жалейка», і пазнейшымі настроямі пэўнае разгубленасці, грамадзянскага суму перыяду пасля паражэння рэвалюцыі 1905—1907 гг. у Расіі.
У зборніку пашыраюцца матывы агульначалавечага гучання, ўпершыню ў творчасці Янкі Купалы з'яўляюцца рэфлексійныя, чыста пейзажныя, па-філасофску заглыбленыя вершы. Словы «дух», «душа» сустракаюцца ледзь не ў кожным вершы зборніку.
Крытычныя водгукі
Беларускі пісьменнік і крытык Альгерд Бульба ў сваёй рэцэнзыі на зборнік, надрукаванай у газеце «Наша Ніва» 21 кастрычніка 1910 года, адзначае ў творах паэта вялікае багацце фантазіі, форм, настрояў, здольнасць гарманічна зліць у адным вершы думку і пачуццё, здабыць «тон родны», «асобны беларускі матыў» з любой праявы сучаснага жыцця, з успамінаў і фактаў гісторыі. А. Бульба выказаў глыбока аптымістычную веру ў вялікую будучыню Купалы як нацыянальнага паэта:
Рыф
Рыф (rif — рабро) — града камянёў, размешчаная блізка да паверхні вады, утварэнне з падводных ці невысокіх надводных скал на мелкаводдзі, якія ўтвараюцца пры размыве дна і берагоў і ў выніку нагрувашчвання шкілетазаваных рэштак калоній каралаў, малюскаў і г.д.
Ляндзіны
Ляндзіны (Lędziny) — горад на поўдні Польшчы, за 310 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 20 км на поўдзень ад Катавіцаў.. Уваходзіць у склад Бяруньска-Ляндзінскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 31,65 км². Насельніцтва 16,8 тыс. чалавек.
Падбярэжжа (Турынскі сельсавет)
Падбярэ́жжа (, Подбережье) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 кіламетраў на паўнач ад Мар’інай Горкі, 12 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Пухавічы лініі Мінск-Асіповічы, каля шашы Мінск-Бабруйск (3 км).
Назва
Назва вёскі паходзіць ад наймення мясцовасці, угоддзевага ўрочышча Падбярэжжа.
Пад уладай Расійскай імперыі
У пачатку 20 ст. пасяленне было вядома як маёнтак Кліноцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
У 1968 г. да Падбярэжжа былі далучаны в. Беліва, Чырвоны Араты, Чырвоны Барок і в.Хлебаўка. Хлебаўка у пачатку XX ст. засценак, 5 двароў, 33 жыхары. На 1917 г. урочышча, пазней — веска.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавета.
Авенір Вайнштэйн
Біяграфія
У 1947 годзе паступіў у маскоўскую школу ваенна-музыканцкіх выхаванцаў па класе кларнета. У 1948—1950 гадах як бубнач і фанфарыст браў удзел у парадах на Краснай плошчы. Скончыў Калінінградскае абласное музычнае вучылішча і інстытут імя Гнесіных у Маскве па класе кларнета.
У 1950-я гады прыехаў працаваць у Мінск, у аркестр Дзяржаўнага ансамбля танца БССР. У 1960-я гады стварыў першы ў краіне «Беларускі дыксіленд», з якім аб’ездзіў увесь СССР. Таксама шмат выступаў як саліст-кларнетыст.
Як журналіст Вайнштэйн пачаў працаваць у 1955 годзе. Актыўна публікаваўся ў беларускіх газетах. З 1967 года на пастаяннай аснове супрацоўнічаў з газетай «Вячэрні Мінск», друкаваўся ў газеце «Знамя юности» і «Советская Белоруссия», а таксама вёў музычныя праграмы на Беларускім радыё. Яго фотарэпартажам пачынаўся ў 1967 годзе першы нумар газеты «Вячэрні Мінск».
У апошнія гады джазмен выступаў у Мінску з ансамблямі «AVENIR-BAND» і «У джазе толькі дзядулі». Сярэдні ўзрост музыкантаў у іх быў каля 60-70 гадоў.
Памёр праз некалькі дзён пасля хірургічнай аперацыі на пазваночніку ў нямецкім Кілі.
Форзац
Фо́рзац (Forsatz) — складзены папалам ліст паперы, змяшчаемы паміж пераплётнай накрыўкай і блокам кнігі.
Форзац злучае блок кнігі з накрыўкай і абараняе крайнія лісты ад забруджвання. Адначасова форзац з'яўляецца элементам афармлення. Унутраны ліст форзаца прыклейваецца да крайняга ліста (сшытка), а знешні — да ўнутранага боку пераплётнай накрыўкі кнігі.
Форзац па афармленні можа быць простым (белым або каляровым), аздобленым дэкаратыўным малюнкам або арнаментам, тэматычным (адлюстроўвае тэматыку кнігі). Часам на форзацы адлюстроўваюць карты, фотаздымкі, цытаты і іншую інфармацыю па зместу кнігі.
Акервіль
Акервіль (Оккерви́ль) — рака на ўсходзе Санкт-Пецярбурга, левы прыток ракі Охты, упадае ў яе за 1,8 км вышэй вусця. Не суднаходная, рух маламерных суднаў па рацэ забаронены. Выцякае з балот на паўднёвы захад ад Колтушскіх вышынь. Працякае па Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці, Неўскаму і Чырвонагвардзейскаму раёнах Санкт-Пецярбурга. Даўжыня — 18 км, шырыня — 1,5—25 м, глыбіня ад 0,25 да 0,8 м.
У вытоках носіць назву рака Чорная і мае прыток Хумалаеў ручай.
Сістэма воднага аб’екта: Охта → Нява → Балтыйскае мора.
Нашыдэ Гёздзе Дурмуш
Нашыдэ Гёздзе Дурмуш (Naşide Gözde Durmuş;, Ізмір, Турцыя) — турэцкі генетык.
Яе даследаванні пераважна датычацца абласцей нанатэхналогіі і мікратэхналогіі і сканцэнтраваны на праблемах лячэння рака і ўстойлівасці да антыбіётыкаў. MIT Technology Review, часопіс Масачусецкага тэхналагічнага інстытута, уключыў яе ў Катэгорыю піянер у сваім штогадовым спісе «TR35», у ліку 35 лепшых маладых наватараў у 2015 годзе.
Біяграфія
Дурмуш нарадзілася ў 1985 годзе ў турэцкім горадзе Ізмір. У 2003 годзе яна пачала вучобу ў Блізкаўсходнім тэхнічным універсітэце, размешчаным у Анкары, спецыялізуючыся на малекулярнай біялогіі і генетыцы. Пазней Дурмуш выйграла грант Праграмы Фулбрайта і перабралася ў ЗША, каб працягнуць сваю адукацыю. У 2009 годзе яна атрымала ступень магістра тэхнікі і тэхналогіі ў Бостанскім універсітэце, а ў маі 2013 года ступень доктара філасофіі ў галіне біямедыцынскай інжынерыі ў Браўнаўскім універсітэце.
У 2014 годзе Дурмуш стала дактарантам у Стэнфардскім універсітэце. У цяперашні час яна працягвае свае даследаванні з Рональдам У. Дэвісам у цэнтры тэхналогій геному ў Стэнфардскім універсітэце і Школе медыцыны Стэнфарда. У 2015 годзе яна была ўключана ў рэйтынг «Top 35 Innovators Under 35» (TR35), як піянер у галіне біятэхналогіі і медыцыны, часопісам MIT Technology Review.
Навуковая дзейнасць
Яе праца сканцэнтравана на распрацоўцы недарагіх нанатэхналагічных інструментаў, якія могуць быць выкарыстаны для дыягностыкі і лячэння захворванняў, такіх як, напрыклад, хуткі метад выяўлення фізічных асаблівасцяў клеткі, шляхам іх левітацыі ў магнітным полі, што дазваляе вымераць за больш кароткі прамежак часу, як мікроб рэагуе на пэўны прэпарат і дазваляе дыферэнцаваць ракавыя клеткі ад здаровых.
Вінтэрберг (горад)
Вінтэрберг (Winterberg) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 147,86 км². Афіцыйны код — 05 9 58 048.
Горад падзяляецца на 14 гарадскіх раёнаў.
Георгій Уладзіміравіч Меркуль
Георгій Уладзіміравіч Меркуль (нар., в. Раўнаполле, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі вучоны. Кандыдат сельскагаспадарчых навук (1974), дацэнт (1988). Спецыяліст у галіне лесазнаўства і лесаводства.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1965; аспірантура, спецыяльнасць «Лесазнаўства і лесаводства; лясныя пажары і барацьба з імі», 1968).
Сясь
Сясь — рака ў Наўгародскай і Ленінградскай абласцях Расіі.
Георгій Уладзіміравіч Меркуль
Біяграфія
З лютага 1966 года і да 1970 года працаваў кіраўніком Талькаўскага лясніцтва.
У 1975—2013 гадах працаваў у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (лесагаспадарчы факультэт, кафедра лесаводства, дацэнт).
Навуковыя інтарэсы
Устойлівае лесакарыстанне; біялагічная разнастайнасць і павышэнне прадукцыйнасці лясоў. Адзін з аўтараў патэнта «Устройство для измерения диаметров»
Сясь
Рака пакрытая лёдам з лістапада па красавік. Часам рака замярзае ў снежні—студзені. Суднаходная ў ніжнім цячэнні.
Георгій Уладзіміравіч Меркуль
Навуковыя інтарэсы
Сярод апублікаванага:
Узнагароды
Ганаровыя граматы Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (2005), Беларускага тэхналагічнага інстытута і Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта (1982, 1986, 1987, 2000, 2008, 2010).
Каменка (Пятрэвіцкі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрэвіцкага сельсавета.
Уладзіславова
Уладзіславо́ва (, Владиславово) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Гервянікаўскага сельсавета Лідскага раёна, да 11 студзеня 1966 года — у склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1989
15-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 16 снежня 1989 года, цырымонія ўручэння адбылася 16 студзеня 1990 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
Луі дэ Бройль
Луі дэ БРОЙЛЬ ( — ) — французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1929), за адкрыццё хвалевай прыроды электрона. Член і часовы сакратар Французскай акадэміі навук.
Жыццё
Нарадзіўся ў арыстакратычнай сям'і герцагскага тытулу. Вывучаў гісторыю, затым звярнуўся да матэматыкі і фізікі. У час вайны, 4 гады служыў салдатам у радыёсувязі. Пасля, працягваў даследаванні ў агульнай фізіцы.
Дзейнасць
Дзякуючы тлумачэнням Эйнштэйна — фотаэфекту і тлумачэнню эфекту выпраменьвання абсалютна чорнага цела Макса Планка, дэ Бройль у сваёй доктарскай дысертацыі ў 1924 г. прадставіў гіпотэзу электронных хваль і выказаў здагадку, што да руху электрона трэба далучыць яшчэ адну ўласцівасць — уласцівасць хваль. Гэтая здагадка спачатку выклікала ў навуковай грамадскасці насмешкі, аднак яго тэорыя была пацверджана Цэймерам і Клінтанам Дэвісанам у 1927 г. У эксперыменце, які даказаў дыфракцыю электронаў у крышталях, дзе дыфракцыйны малюнак сведчыў аб хвалепадобнай прыродзе электронаў. З-за гэтае адкрыццё дэ Бройлю была прысуджана Нобелеўская прэмія.
Таксама гіпотэза дэ Бройля стала адным з асноўных пастулатаў новай квантавай механікі.
Хваля дэ Бройля
Даўжыня хвалі дэ Бройля дзе \lambda — даўжыня хвалі, h — пастаянная Планка, p — імпульс, m — маса спакою часціцы, c — скорасць святла, v — скорасць часціцы, γ — множнік Лорэнца.
28 студзеня
28 студзеня — дваццаць восьмы дзень года па Грыгарыянскім календары
Роберт Цандэр
Роберт Цандэр (Robert Zander , 26 ліпеня 1892 — 8 мая 1969) — нямецкі батанік.
Біяграфія
Роберт Цандэр нарадзіўся ў горадзе Магдэбург 26 ліпеня 1892 года.
На працягу шматлікіх гадоў Цандэр быў рэдактарам некалькіх часопісаў, у тым ліку старога знакамітага часопіса Gartenflora.
Роберт Цандэр быў аўтарам публікацый па батаніцы і садоўніцтву. Ён напісаў мноства важных навуковых прац.
Роберт Цандэр памёр у Берліне 8 мая 1969 года.
Навуковая дзейнасць
Роберт Цандэр спецыялізаваўся на насенных раслінах.
Навуковыя працы
Да самых важных навуковых прац Роберта Цандэра адносяцца наступныя :
Слабада (Турынскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.
У 1924—1927 гадах — цэнтр Пудзецкаслабодскага сельсавета.
Ад сэрца (зборнік)
«Ад сэрца» — зборнік вершаў Янкі Купалы, выдадзены ў 1940 годзе ў Мінску Беларускім дзяржаўным выдавецтвам пры СНК БССР. Тыраж зборніка склаў 5 тысяч асобнікаў. Савецкі ўрад у сакавіку 1941 года прысудзіў Я. Купалу за гэты зборнік Дзяржаўную прэмію СССР першай ступені.
Апісанне
У зборнік увайшлі вершы, напісаныя ў 1937—1939 гады і паэма «Тарасова доля». З пазнейшых вершаў у зборнік увайшлі вершы «Крым» (1923) і «Улетку» (1926).
Чыжэўскі
Чыжэўскі — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Малышова
Малышо́ва (, Малышово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Іван Фаміч Барадзін
Іван Фаміч Барадзін (, в. Шчыткавічы, Старадарожскі раён, Мінская вобласць — ?) — хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут у 1954 годзе. Кандыдацкая дысертацыя — «Аператыўнае лячэнне закрытых і адкрытых пераломаў костак у святле аддаленых вынікаў» (1959). Доктарская дысертацыя — «Матэрыялы біяхімічнай характарыстыкі рэгенерацыі касцявой тканіны і лячэнне адзінкавых і множных пераломаў доўгіх трубчастых костак» (1972).
У перыяд 1970—1975 гадах быў дэканам педыятрычнага факультэта БДМУ.
Узнагароды
Узнагароджаны баявым ордэнам і медалямі, значком «Выдатнік аховы здароўя».
Імелін
Імелін (Imielin) — горад на поўдні Польшчы, за 310 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 20 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Катавіцаў. Уваходзіць у склад Бяруньска-Ляндзінскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 29,77 км². Насельніцтва 8,9 тыс. чалавек.
Іосіф Віктаравіч Залуцкі
Іосіф Віктаравіч Залуцкі ( — ) — беларускі вучоны-медык, анколаг. Член-карэспандэнт НАН Беларусі (2004), доктар медыцынскіх навук (1994), прафесар (2000). Дырэктар Інстытута фізіялогіі НАН Беларусі з 2010 года, а да таго — у НДІ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі, куды прыйшоў пасля заканчэння ВНУ ў 1978 годзе і дзе прайшоў шлях да дырэктара (2000—2009). У 2001—2009 гг. галоўны пазаштатны анколаг Міністэрства аховы здароўя РБ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Мумішкі Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці. У 1969—1971 гадах служыў у Савецкай Арміі.
Скончыў з адзнакай Мінскі медыцынскі інстытут (1978). З таго ж года працаваў у беларускім НДІ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі, дзе прайшоў шлях да дырэктара (2000—2009). У 1999—2007 гадах таксама загадчык кафедры анкалогіі БелМАПА. З 2010 года дырэктар Інстытута фізіялогіі НАН Беларусі, у тым жа годзе з’яўляўся намеснікам акадэміка-сакратара Аддзялення медыцынскіх навук апошняй.
Памёр 13 чэрвеня 2018 года ад анкалагічнага захворвання.
Навуковая дзейнасць
У 1986 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, а ў 1994 г. — доктарскую. Пад пачаткам І. В. Залуцкага абаронена 4 доктарскія і 15 кандыдацкіх дысертацый. Уваходзіў у рэдакцыйны савет часопіса «Авіякасмічная і экалагічная медыцына».
Аўтар больш за 300 прац, 7 манаграфій, 17 патэнтаў.
Якшына (Цёмкінскі раён)
Якшына (Якшино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Сяленскага сельскага паселішча.
Надзьцецень
Палац-музей Надзьцецень (Nagytétényi Kastélymúzeum) — барочны палац Сараз-Руднянскіх у Будапешце, які атачае вялікі парк.
Апісанне
Узведзены ў XVIII стагоддзі, у наш час у палацы размяшчаецца будапешцкі Музей еўрапейскай мэблі і адзення, філіял Музея прыкладнога мастацтва. У яго экспазіцыі прадстаўлена больш за 300 розных прадметаў мэблі і мэблевых гарнітураў, часткова ручной працы, а таксама іншыя гістарычныя дэталі інтэр’ера: печы, люстры, дываны, шпалеры, кераміка, шкло. Узрост некаторых экспанатаў дасягае 500 гадоў. Пастаянная экспазіцыя музея носіць назву «Гісторыя мэблевага мастацтва ад готыкі да нямецкага стылю бідэрмаер XIX стагоддзя».
Бествіг
Бествіг (Bestwig) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 69,36 км². Афіцыйны код — 05 9 58 008.
Камуна падзяляецца на 8 сельскіх акруг.
SEAT
«SEAT» (Sociedad Espanola de Automobiles de Turismo) — іспанская аўтамабілебудаўнічая кампанія; уваходзіць у склад канцэрна Volkswagen AG. Штаб-кватэра кампаніі знаходзіцца ў Барселоне
Гісторыя
Гісторыя іспанскіх аўта пачалася ў 1919 годзе. Тады італьянская кампанія Fiat адкрыла ў Іспаніі ў прыгарадзе Барселоны свой філіял.
13 лістапада 1953 г з канвеера заводу ў Мартарэль, сышоў першы аўтамабіль SEAT.
У 1974 выпускае двухмільённы SEAT.
У 1980 Fiat адмаўляецца павялічыць свой капітал у SEAT і спыняе 30-летняе супрацоўніцтва з Seat.
30 верасня 1982 г была падпісана дамова аб супрацоўніцтве SEAT з канцэрнам Volkswagen AG, а 9 чэрвеня 1986 г. Volkswagen набыў 51 % акцый іспанскай кампаніі. Да 1990 г. Volkswagen стаў паўнапраўным уладальнікам SEAT.
Дзейнасць
Па дадзеных JATO Dynamics, у 2006 годзе ў Еўропе было прададзена 384 660 аўтамабіляў SEAT, у краінах Лацінскай Амерыкі — 23 500, на Блізкім Усходзе — 8200.
Колькасць персанала — 14,5 тыс. чалавек (2006). У I квартале 2007 г. SEAT паказала чыстую страту ў памеры 11 млн еўра.
Елка
Елка (Picea) — род вечназялёных аднадомных дрэў сямейства хваёвых. Каля 45 відаў.
Батанічнае апісанне
Вышыня дрэў 30-35 м, часам да 50 м дыяметр да 120 см. Крона густая, конусападобная. Ігліца цёмна-зялёная, чатырохгранная, радзей, пляскатая, завостраная. Жаночыя шышкі выцягнутыя, яйкападобныя, выспявабць у год цвіцення; мужчынскія шышкі дробныя.
Ценевынослівае дрэва. Жыве да 300—500 гадоў і больш.
Распаўсюджанне
У Паўночнай Амерыцы расце сем мясцовых відаў елак, у тым ліку два буйных віды ў Скалістых гарах:, каштоўная лесагаспадарчая парода вышынёй да 46 м, і блізкая па габарытах, але значна менш багатая. Для апошняй характэрна блакітнавата-зялёная ігліца, і некаторыя разнавіднасці гэтага дрэва, напрыклад добра вядомыя «серабрыстыя» елкі, выкарыстоўваюцца як дэкаратыўныя. На ціхаакіянскім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі — ад заліва Кука на Алясцы да поўначы Каліфорніі — расце ; яна часта дасягае ў вышыню 60 м пры дыяметры ствала 2,4-3 м і з’яўляецца самым буйным прадстаўніком роду.
У Еўразіі шырока распаўсюджаныя, арэал якой распасціраецца ад Волгі да Пірэнеяў, і  — адна з найважных лесаўтваральных парод на паўночным усходзе Еўропы і ў Сібіры. Сярод іншых відаў Старога Свету заслугоўваюць згадвання, , таксама з Японіі, і  з Гімалаяў.
На Беларусі 2 віды:, якая ўтварае яловыя лясы, і. У садах, парках, лясгасах інтрадукавана больш за 10 відаў; найбольш пашыраныя:, , , , ,.
Віды
Род Елка, паводле Каралеўскіх батанічных садоў К’ю, уключае 37 першасных відаў і 4 гібрыдагенных :
Значэнне і выкарыстанне
Елка выкарыстоўваецца ў будаўніцтве, цэлюлознай прамысловасці, для вырабу некаторых музычных інструментаў. Большасць відаў выкарыстоўваюцца таксама як дэкаратыўныя дрэвы.
Стары Двор (Пухавіцкі раён)
Стары́ Двор (, Старый Двор) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавета.
Эйтуны
Эйту́ны (, Эйтуны) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Гісторыя
Да 11 студзеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Дужаўка
Ду́жаўка (, Дужевка) — аграгарадок у Чавускім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Антонаўскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 21 км у напрамку на поўдзень ад горада Чавусы, за 62 км ад Магілёва, каля правага берага ракі Проня. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога.
Бліжэйшыя населеныя пункты: Скоклева, Пароеўка, Вужжар, Цёплае.
Гісторыя
У 1925—1960 гадах цэнтр Дужаўшчынскага сельсавета. У 1960—1965 гадах вёска ў складзе Антонаўскага сельсавета. З 4 чэрвеня 1965 года па 23 снежня 2009 года цэнтр Дужаўскага сельсавета.
Алтэя
Алтэ́я (Althaea) — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае каля 12 (17 ) відаў, пашыраных ва ўмераных зонах Еўропы і Азіі.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны. Сцёблы прамыя. Лісце простае, чаргаванае па даўжыня сцябла. Плод — сухая сямянка.
Віды
Згодна з The Plant List род налічвае 17 відаў:
Эслоэ (Заўэрланд)
Эслоэ (Eslohe) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — 9149 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 113,37 км². Афіцыйны код — 05 9 58 016.
Камуна падзяляецца на 4 сельскія акругі.
Карабітаўка
Карабі́таўка (, Карабитовка) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрэвіцкага сельсавета.
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Налібацкага сельсавета.
Слаўкаў
Слаўкаў (Sławków) — горад на поўдні Польшчы, за 300 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 25 км на ўсход ад цэнтра Катавіцаў. Уваходзіць у склад Бэндзінскага павета Сілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 36,6 км². Насельніцтва 7,1 тыс. чалавек.
Галынка (Клецкі раён)
Галы́нка (, Голынка) — аграгарадок у Клецкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Галынкаўскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок размешчаны на рацэ Нача, за 21 км на поўдзень ад горада Клецк, за 148 км ад Мінска, за 23 км ад чыгуначнай станцыі Клецк.
Зарэчча (Чавускі раён)
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Дужаўскага сельсавета.
Медэбах
Медэбах (Medebach) — горад у Германіі, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Хохзаўэрланд. Насельніцтва — 7912 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 126,05 км². Афіцыйны код — 05 9 58 028.
Калека (паэма)
Структура паэмы вызначаецца кампазіцыйнай зладжанасцю і стройнай арганізацыяй: яна складаецца з 12 частак, у кожнай з каторых па 4 страфы. Апошняя страфа кожнай часткі мае анафарычны варыянт звароту да слухачоў, што надае жывую непасрэднасць твору і падкрэслівае яго спавядальны лад. Апошняя частка твора, напісаная ад імя аўтара, не проста падводзіць вынік жыццёвага лёсу героя ў яго апошнім трагічным зломе, але сведчыць аб кроўнай блізкасці паэта да чалавека з гушчы народа.
Эд Мадрэл
Эдвард (Нэд) Мадрэл (, Edward "Ned" Maddrell; 1877 (?) 27 снежня 1974) — рыбак з вострава Мэн, апошні вядомы носьбіт зараз адроджанай мэнскай мовы.
Прамовы Мадрэла неаднаразова запісваліся для захавання звестак пра мэнскую мову. Гэтаму, ў прыватнасці, пасадзейнічаў кіраўнік урада Ірландыі Імон дэ Валера.
Існуюць рознагалоссі наконт таго, ці трэба лічыць Мадрэла апошнім носьбітам мэнскай мовы. Магчыма, што асобныя з носьбітаў, якія перажылі Мадрэла, проста не былі вядомы. Акрамя таго, зараз існуе некаторая колькасць людзей, для якіх мэнская мова з’яўляецца роднай, але ўсе яны нарадзіліся ўжо пасля смерці Мадэла і гавораць на «новамэнскай мове».
Міхаіл Сямёнавіч Кутарга
Міхаіл Сямёнавіч Кутарга (, Мсціслаў —, Барок Мсціслаўскага павета) — расійскі гісторык-элініст, пачынальнік рускага прафесійнага антыказнаўства, першы самастойны рускі даследчык старажытнагрэцкай гісторыі. Прафесар гісторыі Санкт-Пецярбургскага (1844—1869) і Маскоўскага (1869-74) універсітэтаў, член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1848).
У сваёй навуковай дзейнасці асаблівую ўвагу надаваў гісторыі Афін V—IV стагоддзяў да н. э., у прыватнасці часу станаўлення і развіцця Афінскай дэмакратыі.
Заснавальнік Пецярбургскай гістарычнай школы.
Біяграфія
Нарадзіўся ў г. Мсціслаў Магілёўскай губерні ў сям’і дробнага чыноўніка — губернскага сакратара. Брат Сцяпана Сямёнавіча Кутаргі. У 1813 годзе сям’я пераехала ў Санкт-Пецярбург, да месца службы бацькі. У 1827 годзе скончыў 3-ю Пецярбургскую гімназію і паступіў на славеснае аддзяленне гісторыка-філалагічнага факультэта Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, аднак ужо ў 1828 годзе, як і яго брат Сцяпан, быў абраны для навучання ў Прафесарскім інстытуце пры Дэрпцкім універсітэце, дзе займаўся з ліпеня 1828 да пачатку 1833 года (у 1832 годзе абараніў дысертацыю «De tribubus Atticis eorumque cum regni partibus» на званне магістра філасофіі). Затым быў адпраўлены за мяжу; займаўся ў Парыжы, Гейдэльбергу, Мюнхене, але большую частку свайго замежнага двухгадовага знаходжання — у Берліне, дзе далучыўся да «Нібураўскай школы», якая вывучала антычны свет з дапамогай строгага крытычнага вывучэння першакрыніц (перш за ўсё — класічных пісьменнікаў). Пасля, ён яшчэ тройчы здзяйсняў замежныя паездкі ў Грэцыю, Малую Азію, Егіпет з навукова-даследчай мэтай (1859, 1861 і 1872).