cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларуска-нідэрландскія адносіны
Дапамога беларускім дзецям
Напрыклад, напрацягу многіх гадоў дзеці, якія пакутуюць ад наступстваў Чарнобыльскай катастрофы пабывалі на адпачынку за мяжой, каля 1500—2000 з якіх бываюць штогод у Нідэрландах. У 2008 годзе Беларусь адмовілася даць візу для тых дзяцей, пасля таго як 16-гадовая беларуская дзяўчына падала заяву аб прадастаўленні прытулку ў Злучаных Штатах. Беларусь таксама заявіла, што некаторыя дзеці не вярнуліся з адпачынкаў у ЗША і Італіі. Stichting Rusland Kinderhulp, арганізацыя, якая адказвае за пражыванне гэтых дзяцей у Нідэрландах, аказвала ціск на беларускае пасольства ў Гаазе, каб зноў адкрыць межы. Пасля некалькіх месяцаў перамоў паміж дзвюма краінамі на Каляды 2008 года была зроблена аб'ява аб тым, што групе дзяцей было дазволена правесці Каляды ў Нідэрландах, а забарона на паездкі была адкладзена да 20 студзеня 2009 года.
Рэакцыя на прэзідэнцкія выбары 2006 у Беларусі
Падзеі, звязаныя з беларускімі прэзідэнцкімі выбарамі 2006 года, якія шырока крытыкаваліся еўрапейскімі краінамі і ЗША, дадалі напружанасці ва ўжо складаных адносінах паміж краінамі. Некалькі нідэрландскіх палітыкаў, якія павінны былі назіраць за выбарамі, але чые візы былі адмененыя, пратэставалі на мяжы Беларусі.
Наступствы выбараў прывялі да арышту многіх беларускіх студэнтаў, і некаторыя з іх страцілі свае пашпарты. Просьба адной з палітычнай партыі нідэрландскага ўрада аслабіць патрабаванне пашпартаў для такіх студэнтаў была адмоўлена нідэрландскім міністрам інтэграцыі і іміграцыі Рытай Вердонк, хаця яна паабяцала аказваць палітычны ціск на ўрад Беларусі, калі ён адмовіцца даць дазвол тым студэнтам паехаць за мяжу. Нідэрланды зрабілі спробу аказаць ціск на ўрад Беларусі, напрыклад, міністр замежных спраў пераканаў Еўрапейскі Саюз байкатаваць плануемы саміт Інтэрпала ў Мінску. Нідэрландская грамадскасць, тым часам, пратэставала супраць таго, што яны называлі «адсутнасцю палітычнай і рэлігійнай свабоды ў Беларусі»
Порта Паліа
Порта Паліа (Porta Palio — «брама рысталішчаў») — брама ў горадзе Верона (Італія).
Пабудавана ў 1542—1557 гадах архітэктарам Санмікелі разам з Порта Нуова ў якасці абарончага ўмацавання горада і першапачаткова звалася Порта Сан Сіста (Брама Святога Сікста). Месцам для будаўніцтва брамы сталі гарадскія рысталішчы (palio), які згадваў яшчэ Дантэ.
Асаблівасцю Порта Паліа з’яўляюцца яе розныя фасады: звернуты да горада мае адзін арачны праём і абліцаваны рустыкай, а фасад, звернуты на дарогу, выкананы ў класічных формах, мае пяць праёмаў, якія ўтвараюць у тоўшчы варот крытую галерэю.
Сенебкай
Уасерыбра Сенебкай — фараон Старажытнага Егіпта, які кіраваў у частцы Верхняга Егіпта у часы Другога пераходнага перыяду. Яго грабніца была выяўлена археолагамі ў студзені 2014 года. Гэта адкрыццё пацвярджае існаванне незалежнай Абідаскай дынастыі, прадстаўнікі якой кіравалі адначасова з фараонамі XV і XVI дынастый.
Грабніца
Грабніца Сенебкая была выяўлена ў студзені 2014 года Джозефам Вегнерам (en) і групай археолагаў Пенсільванскага ўніверсітэта. Грабніца была знойдзена на тэрыторыі старажытнага горада Абідас. Адкрыццё было зроблена той жа групай даследчыкаў, якая ў пачатку студзеня 2014 года вызначыла прыналежнасць раней знойдзенай у тым жа Абідасе грабніцы Себекхатэпу I.
На сцяне грабніцы і на саркафагу былі выяўлены картушы, на якіх было высечана імя Сенебкая — «цар Верхняга і Ніжняга Егіпта, сын Ра, Сенебкай». У саркафагу быў выяўлены шкілет фараона. Яго рост пры жыцці складаў каля 185 сантыметраў. Таксама былі знойдзены рытуальныя сасуды — канопы, у якіх захоўваліся органы фараона. Пры гэтым адсутнічалі статуэткі багоў замагільнага свету. Па меркаванні археолагаў, гэта сведчыць аб тым, што грабніца была разрабавана.
Грабніца адносіцца да перыяду, калі Егіпет быў захоплены гіксосамі, якія пазней утварылі ўласную дынастыю кіраўнікоў Егіпта. Па словах вучоных, Сенебкай не адносіўся да гіксосаў, а значыць, краіна была не пад поўным кантролем качавых плямёнаў.
Спіс аб’ектаў PGC (2218001—2219000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2218001—2219000)
Яршоўка
Яршо́ўка, Ярцоўка, Яршуйка, Чарняўка — рака ў Маладзечанскім і Валожынскім раёнах Мінскай вобласці, правы прыток ракі Іслач.
Даўжыня ракі 30 км, плошча вадазбору 225 км². Пачынаецца каля вёскі Шалыгі ў Маладзечанскім раёне, упадае ў Іслач за 3 км на паўночны захад ад Ракава. Даліна ракі трапецападобная, шырынёй 200—500 м. Пойма двухбаковая. Рэчышча на працягу 10 км ад вытоку каналізаванае, ніжэй па цячэнню ад вёскі Зарэчча звілістае. Асноўныя прытокі: Дараўлянка, Каскруўка, Запруддзе.
Уздоўж ракі населеныя пункты Зарэчча, Адамаўцы, Яршэвічы, Кісялі, Цішкаўшчына.
Порта-Нуова (Верона)
Порта-Нуова (Porta Nuova) — гарадская брама ў Вероне (Італія), пабудаваная архітэктарам Санмікелі ў 1535—1540 гадах пры ўзвядзенні абарончых умацаванняў горада (таксама ім былі пабудаваны Порта Паліа).
У 1854 годзе Порта-Нуова была перабудавана аўстрыйцамі, якія атрымалі горад па выніках Венскага кангрэса. Яны прыбудавалі да брамы бакавыя прыбудоўкі і абліцавалі яе туфам. У выніку рэканструкцыі толькі цэнтральная частка захавала арыгінальнае аблічча XVI стагоддзя. Краевугольны камень цэнтральнай аркі брамы упрыгожаны галавой Юпітэра. Ад Порта-Нуова пачынаецца аднайменная вуліца, якая вядзе на галоўную плошчу горада — П'яцца Бра.
Трапецападобная цягліца
Трапе́цападо́бная цяглі́ца (m. trapezius), або Трапе́цападо́бная мы́шца — парная плоская шырокая цягліца, якая займае паверхневае становішча ў заднім абсягу шыі і верхнім аддзеле спіны.
Тапаграфія і асаблівасці
Трапецападобная цягліца мае форму трохвугольніка, аснова якога звернута да пазваночнага слупа, а вершыня — да акраміёна; трапецападобныя цягліцы з абодвух бакоў разам маюць форму трапецыі. Цягліца пачынаецца ад вонкавага патыліцавага выступу, верхняй каркавай лініі, каркавай звязкі і надвосцевых звязак усіх грудных пазванкоў. Сухажыльныя пучкі цягліцы кароткія і толькі ў абсягу ніжніх шыйных і верхніх грудных пазванкоў, дасягаючы вялікай даўжыні, утвараюць ромбападобную сухажыльную пляцоўку. Пучкі цягліцы сыходзяцца радыяльна да лапаткі і прымацоўваюцца да яе восці, акраміёна ды акраміяльнага канца ключыцы. Між прымацаваннем узыходзячых пучкоў цягліцы і восцю лапаткі размяшчаецца невялікая падсухажыльная сумка трапецападобнай цягліцы, bursa subtendinea musculi trapezii. Ля месца прымацавання трапецападобнай цягліцы да акраміёна, на заднявонкавай паверхні апошняга, залягае падскурна значных памераў акраміяльная падскурная сумка, bursa subcutanea acromialis.
Функцыя
Пры скарачэнні ўсіх пучкоў цягліцы лапатка набліжаецца да пазваночнага слупа; пры скарачэнні верхніх пучкоў — паднімаецца, а ніжніх — апускаецца. Пры фіксацыі лапаткі абедзве трапецападобныя цягліцы цягнуць галаву назад, а пры аднабаковым скарачэнні цягліца нахіляе галаву ў той жа бок.
Кровазабеспячэнне
Цягліца забяспечваецца крывёю з папярочнай артэрыі шыі, патыліцавай артэрыі, надлапаткавай артэрыі, задніх міжрабровых артэрый (aa. transversa colli, occipitalis, suprascapularis, intercostales posteriores).
Інервацыя
Цягліца інервуецца вонкавай галінай дадатковага нерва і шыйнымі нервамі (r. externus n. accessorii et nn. cervicales) праз наступныя спіннамазгавыя сегменты: CII—CIV.
Свінуха (значэнні)
Свінуха
Інстытут біялогіі АН БССР
Інстытут біялогіі АН БССР — першая ў Беларусі акадэмічная ўстанова ў галіне біялагічных навук, дала пачатак Аддзяленню біялагічных навук. Інстытут быў утвораны 29 сакавіка 1931 года на базе кафедр батанікі, заалогіі, фізіялогіі і Беларускай акадэміі навук. З моманту заснавання да 1947 года меў назву Інстытут біялагічных навук. З 1936 года — у складзе Аддзялення матэматычных і прыродазнаўчых навук АН БССР, з 1940 — у Аддзяленні прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук. Перарваў сваю дзейнасць у гады Вялікай Айчыннай вайны. У 1947 быў адноўлены як Інстытут біялогіі АН БССР. З 1947 па 1958 гады ўключна — у Аддзяленні біялагічных, сельскагаспадарчых і медыцынскіх навук, у 1959—1963 гадах — у Аддзяленні біялагічных навук.
Калекцыі
У перадваенныя гады у фондавых калекцыях Інстытута біялагічных навук захоўвалася каля 4 тысяч экземпляраў скурак млекакормячых і да 6 тысяч экземпляраў птушак. Быў сабраны вялікі матэрыял па рэптыліях, амфібіях і рыбах. Налічвалася а 200 тысяч экземпляраў насякомых.
Спіс зорак сузор’я Эрыдана
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Эрыдана да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Анатоль Васілевіч Ляпідзеўскі
Анатоль Васілевіч Ляпідзеўскі (10 (23).3.1908, Белая Гліна, Краснадарскі край — ) — савецкі лётчык, Герой Савецкага Саюза (20.04.1934), генерал-маёр авіяцыі (1946). Член КПСС з 1934.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1926 года, скончыў Севастопальскую школу марскіх лётчыкаў (1928), быў лётчыкам і лётчыкам-інструктарам. У 1933 годзе звольнены ў запас. Працаваў пілотам Далёкаўсходняга кіравання ГВФ. Пасля гібелі ледакольнага парахода «Чэлюскін» (13 лютага 1934) Ляпідзеўскі ўдзельнічаў у вышуку і выратаванні чэлюскінцаў і, дзейнічаючы ў выключна цяжкіх умовах, вывозіў іх ва Уэлен. У 1935 годзе зноў прызваны ў войска. Скончыў Ваенна-паветраную акадэмію імя М. Я. Жукоўскага (1939). У 1939-42 гадах намеснік начальніка Галоўнай інспекцыі і дырэктар авіяцыйнага завода. У 1942-43 гадах намеснік камандуючага ВПС 19-й арміі і начальнік палявога рамонту 7-й паветранай арміі. З верасня 1943 года дырэктар завода. Пасля Вялікай Айчыннай вайны працаваў галоўным кантралёрам Дзяржкантролю СССР, намеснікам міністра авіяцыйнай прамысловасці і дырэктарам завода. З 1961 года ў запасе. У 1935-37 гадах член ЦВК СССР 7-га склікання, дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання. Узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна, ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені, 2 ордэнамі Чырвонай Зоркі, ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга і інш.
What If (песня Дзіны Гарыпавай)
«What If»  — песня расійскай спявачкі Дзіны Гарыпавай, з якой яна прадставіла Расію на конкурсе песні Еўрабачанне 2013. Кампазіцыя створаная шведскімі прадзюсарамі Габрыэлем Аларасам і Ёакімам Б’ёрнбергам у сааўтарстве з расійскім музыкантам, былым бас-гітарыстам гурта «Автограф» Леанідам Гуткіным.
Абвінавачванні ў плагіяце
Пасля прэм’еры песні некаторыя інтэрнэт-выданні паведамілі пра магчымы плагіят і запазычанне аўтарамі фрагментаў чужых твораў  , у прыватнасці ўказваецца на падабенства з песняй Сары Конар «Skin On Skin». Таксама куплет расійскай конкурснай песні нагадвае песню польскай спявачкі Госі Анджэевіч «Pozwol żyć», а прыпеў — песню гурта All Time Low «Painting Flowers», песню Браяна Кенэдзі «All Over The World» і кампазіцыю гурта «Hear’Say» «Carried Away».
Паліна Дзянісаўна Асіпенка
Паліна Дзянісаўна Асіпенка (25.9(8.10).1907, сяло Наваспасаўка, цяпер сяло Асіпенка, Бярдзянскі раён, Запарожская вобласць, Украіна — ) — савецкая ваенная лётчыца, маёр (1939), Герой Савецкага Саюза (02.11.1938). Член КПСС з 1932.
Біяграфія
Скончыла Качынскую авіяцыйную школу (1932), служыла ў вынішчальнай авіяцыі малодшым лётчыкам і камандзірам звяна. Устанавіла 5 міжнародных жаночых рэкордаў. Найбольш вядомыя беспасадкавы пералёты, зробленыя Асіпенка ў 1938 па маршрутах: Севастопаль — Еўпаторыя — Ачакаў — Севастопаль; Севастопаль — Архангельск (на гідрасамалёце было пройдзена 2416 км за 10 гадзін); Масква — раён Камсамольска-на-Амуры (24-25 верасня разам з В. С. Грызадубавай і М. М. Расковай за 26 гадз. 29 хв. была пройдзена адлегласць у 6450 км). Асіпенка загінула пры выкананні службовых абавязкаў. Пахавана на Краснай плошчы ля Крамлёўскай сцяны. Узнагароджана 2 ордэнамі Леніна і ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Сігізмунд Аляксандравіч Леванеўскі
Сігізмунд Аляксандравіч Леванеўскі (Сигизму́нд Алекса́ндрович Леване́вский;,  — , раён Паўночнага полюса) — савецкі лётчык, Герой Савецкага Саюза (20.04.1934). Член Камуністычнай партыі з 1934 года.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і польскага рабочага. Падчас Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 быў у Чырвонай гвардыі, у 1918 годзе служыў у харчаатрадзе. З 1919 года ў Чырвонай Арміі, удзельнічаў у Грамадзянскай вайне 1918—1920, камандаваў ротай і батальёнам. Пасля вайны начальнік штаба і памочнік камандзіра палка. У 1925 годзе скончыў Севастопальскую школу марскіх лётчыкаў, затым працаваў інструктарам у розных авіяцыйных школах. З 1933 года служыў у Галоўпаўночмаршляху, здзейсніў некалькі далёкіх пералётаў. У красавіку 1934 года ўдзельнічаў у аперацыі па выратаванні людзей з патанулага парахода «Чэлюскін». У 1936 годзе здзейсніў пералёт Лос-Анджэлес (ЗША) — Масква (19 тыс. км). 12 жніўня 1937 года на самалёце Н-209, маючы на ​​борце 6 чалавек экіпажа, стартаваў пад Масквой з задачай пераляцець праз Паўночны полюс ў ЗША. А 17 гадз. 53 хв. 13 жніўня сувязь з самалётам, якія трапілі ў цяжкія метэаралагічныя ўмовы, спынілася. Пошук апынуўся беспаспяховым, экіпаж загінуў. Узнагароджаны ордэнам Леніна, ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга і Чырвонай Зоркі.
Віктар Іванавіч Цярэшчанка
Віктар Іванавіч Цярэшчанка — беларускі палітык, кандыдат эканамічных навук, кандыдат на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь на выбарах 2010 года.
Біяграфія
У 1975 годзе Скончыў эканамічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Навучаўся ў Міжнародным інстытуце менеджменту (Кіеў, Украіна), Дэлавэрскім універсітэце (ЗША). У 1990 годзе атрымаў навуковую ступень МВА — Master of Business Аdministration in International Business Activities. Працаваў слесарам, фрэзэроўшчыкам, інжынерам, кіраўніком.
1992—2004 — генеральны дырэктар СТАА «Міжнародны інстытут менеджменту «МІМ-Беларусь»».
1993—2004 — старшыня Беларускага грамадскага аб'яднання «Народная дыпламатыя».
Жнівень-верасень 1994 — начальнік упраўлення па справах тэрыторый Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13 склікання.
2004—2005 — кіраўнік прадстаўніцтва аўтаномнай некамерцыйнай міжнароднай арганізацыі «Выканкам Рады славянскіх народаў Беларусі, Расіі, Украіны» ў Рэспубліцы Беларусь.
Працуе Старшынёй Рады «Асацыяцыя малога і сярэдняга прадпрымальніцтва».
Аўтар больш 70 навуковых і дзяржаўных работ па праблеме развіцця Беларусі. Удзельнік ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Ангаур
Ангау́р (Angaur, Ngeaur) — востраў Каралінскага архіпелага ў складзе Палау. Мае статус асобнага штата гэтай краіны. Плошча - 8,4 км². Насельніцтва (2005 г.) - 320 чал.
Геаграфія і прырода
Востраў Ангаур знаходзіцца на поўдні групы астравоў Палау Каралінскага архіпелага ў 84 км на паўднёвы захад ад Нгерулмуда. Даўжыня - 4,32 км. Найбольшая шырыня - 3,4 км. Уяўляе сабою падняты каралавы востраў, які месціцца на вяршыні старажытнага падводнага вулканічнага хрыбта. Паверхня даволі плоская. Найвышэйшы пункт — 61 м. Пад тонкім пластом глебы знаходзіцца кіпрая вапняковая паверхня, якая выдатна ўсмоктвае вільгаць. Таму, нягледзячы на значныя сезонныя ападкі, сталых паверхневых вадацёкаў на Ангауры няма.
Гісторыя
У старажытнасці Ангаур быў населены мікранезійцамі, продкамі сучасных палаўанцаў. У XVIII ст. па невядомых прычынах большая частка жыхароў пакінула востраў і перасялілася на Бабелдааб, дзе ў нашы дні захаваліся вёскі, заснаваныя імі.
У 1885 - 1899 гг. Ангаур знаходзіўся пад кантролем Іспаніі, у 1899 - 1914 гг. — Германіі, у 1914 - 1944 гг. — Японіі. У 1909 г. нямецкія прадпрымальнікі наладзілі тут здабычу фасфатаў. Яна працягвалася і ў перыяд японскага кантролю над востравам. У якасці рабочых прыцягваліся выхадцы з розных кутоў Мікранезіі, Акінавы і Карэі. Многія сучасныя ангаурцы фактычна з'яўляюцца мікранезійска-азіяцкімі метысамі. Яны размаўляюць на мясцовым дыялекце палаўанскай мовы з багатым лексічным запазычаннем з японскай.
Падчас II Сусветнай вайны, 17 верасня 1944 г. на Ангаур высадзіліся амерыканскія войскі. Да 20 верасня 1944 г. яны цалкам захапілі японскія пазіцыі. У 1947 г. востраў трапіў у склад тэрыторый Мікранезіі, што былі перададзены ААН пад апеку ЗША. З 1994 г. — у складзе незалежнай Рэспублікі Палау.
Кіраванне
Востраў Ангаур складае асобны штат у складзе Рэспублікі Палау. Ён мае сваю Канстытуцыю, выбранага губернатара і выбраны заканадаўчы сход. Адміністрацыя штата фактычна знаходзіцца ў Корары.
Асташынскі сельсавет
Назву Аста́шынскі сельсавет маюць:
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 (29-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Першай лізе) — другі па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай лігі) па футболе сярод беларускіх каманд 2019-га года.
Амаль адразу сярод лідараў у табліцы апынуліся «Смалявічы» і бабруйская «Белшына». Каманды здолелі захаваць сваё становішча і за некалькі тураў да фінішу забяспечылі выхад у Вышэйшую лігу, аднак лёс першага месца канчаткова вырашыўся толькі ў апошнім туры, перамога засталася за «Белшынай». У пачатку турніру сярод лідараў пэўны час ішлі рэчыцкі «Спадарожнік» і «Ліда», але пазней асноўную барацьбу за трэці радок павялі брэсцкі «Рух» і гомельскі «Лакаматыў». У выніку каманды набралі аднолькавую колькасць ачкоў, але па дадатковых паказчыках трэцім стаў «Рух». У стыкавых матчах за месца ў Вышэйшай лізе «Рух» па пенальці перамог магілёўскі «Дняпро» і таксама атрымаў павышэнне.
Склад удзельнікаў
Пасля часовага скарачэння ў 2018 годзе колькасці ўдзельнікаў лігі да 15 планавалася вяртанне да складу ў 16 каманд. Найлепшыя каманды Першай лігі 2018 («Славія-Мазыр» і «Энергетык-БДУ») перайшлі ў Вышэйшую лігу, з Вышэйшай лігі ў Першую выбылі «Смалявічы» і «Дняпро». Апошні клуб Першай лігі 2018 «Чысць» выбыў з лігі, з Другой лігі права выступаць у Першай лізе 2019 атрымалі «Рух» і «Крумкачы», якія змянілі назву на НФК.
Аднак, у лютым 2019 года стала вядома пра аб’яднанне магілёўскага «Дняпра» з мінскім «Промнем», які выступаў у Вышэйшай лізе. Аб’яднаная каманда пад назвай «Дняпро» пакінула за сабой месца ў Вышэйшай лізе, на вакантнае месца ў Першай лізе быў запрошаны рэчыцкі «Спадарожнік», які ў сезоне 2018 заняў 3-е месца ў Другой лізе. У сакавіку 2019 года была праведзена жараб’ёўка турніру для 16 каманд, аднак у красавіку жыткавіцкі ЮАС, не атрымаўшы ліцэнзію на ўдзел у Першай лізе, быў выключаны з удзельнікаў і перайшоў у Другую лігу. У Першай лізе такім чынам засталося 15 каманд.
30 студзеня 2019 года была ўведзена новая схема ратацыі: дзве апошнія каманды Вышэйшай лігі 2019 наўпрост пакідаюць турнір, іх месца займаюць дзве найлепшыя каманды Першай лігі, а 14-я каманда Вышэйшай лігі праводзіць два дадатковых пераходных матчы з трэцяй камандай Першай лігі за месца ў Вышэйшай лізе на наступны сезон. У Другую ж лігу з Першай выбывае адна каманда, а две найлепшыя каманды Другой лігі пераходзяць у Першую.
Стыкавыя матчы
Па выніках сезона брэсцкі «Рух» атрымаў права на стыкавыя матчы за месца ў Вышэйшай лізе супраць магілёўскага «Дняпро» (14-е месца ў Вышэйшай лізе). Па суме дзвюх сустрэч «Рух» атрымаў перамогу ў серыі пенальці і месца ў Вышэйшай лізе на наступны год.
Бамбардзіры
Крыніца: Football.By
Кафедральны сабор Тамперэ
Кафедральны сабор Тамперэ (Tampereen tuomiokirkko) - галоўная царква дыяцэзіі Тамперэ. Праект будынка выкананы архітэктарам Ларсам Сонкам, а будаўніцтва праводзілася ў перыяд з 1902 па 1907 год. Сабор знакаміты дзякуючы фрэскам, створанымі фінскімі мастакамі-сімвалістамі Магнусам Энкелем і Хуга Сімбергам. Тут знаходзяцца аўтарскія паўтарэння карцін «Сад смерці» і «Паранены анёл».
Кайшоўскі сельсавет
Кайшо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Кайшоўка.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Асташынскі сельсавет у складзе Валеўкаўскага раёна (з 25 лістапада 1940 года Карэліцкі раён) Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Асташын. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Кайшоўскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Кайшоўка. 2 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Цырынскага сельсавета.
Поўны ілюстраваны слоўнік эсперанта
По́ўны ілюстрава́ны сло́ўнік эспера́нта Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, PIV - найбольш аб'ёмны тлумачальны слоўнік мовы эсперанта. Слоўнік быў падрыхтаваны групай эсперантолагаў і спецыялістаў пад агульнай рэдакцый Г. Варэнгьена у канцы 1960-ых гадоў. Яго першае выданне выйшла ў 1970 годзе, у 1987 годзе з'явіўся дадатак да слоўніка; у 2002 і 2005 гадах былі выдадзены перапрацаваныя выданні пад назвай Новы поўны ілюстраваны слоўнік эсперанта (Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, NPIV, PIV2002, PIV2005). У эсперанта-грамадстве слоўнік разглядаецца як найбольш аўтарытэтны, а для эсперанта як моўнай сістэмы ён гуляе, па сутнасці нарміруючую роль. На яго аснове было выдадзена некалькі эсперанта-нацыянальнамоўных слоўнікаў. Зараз з'яўляецца даступным апошняе выданне (PIV 2005).
Праца над слоўнікам-папярэднікам
Як папярэдніка Поўнага ілюстраванага слоўніка трэба разглядаць так званы Поўны слоўнік (Plena vortaro). Працы над ім былі пачаты ў снежні 1927 года ; галоўным ініцыятарам яго стварэння выступіў французскі эсперантыст Эжэн Ланці, (які быў тады старшынёй і ідэйным натхняльнікам Сусветнай Безнацыянальнай Асацыяцыі, SAT). Згодна с задумай Ланці Поўны слоўнік павінен быў стаць карысным і практычным настаўленнем кожнаму эсперантысту. Пагэтаму было вырашана ўвесці ў склад слоўніка не толькі тлумачэнні асобных слоў, але і прыклады іх выкарыстання, пазычаныя з твораў найбольш аўтарытэтных пісьменнікаў на эсперанта (у першую чаргу - самога Заменгофа).
Слоўнік быў выдадзены ў кастрычніку 1930 года і стаў настолькі запатрабаваным, што ўжо ў снежні Э. Ланці запланаваў ажыццявіць другое выданне. Але яно выйшла толькі ў ліпені 1934 года. У параўнанні з першым выданнем значна павялічылася колькасць прыкладаў і дадалося каля 200 новых слоўнікавых артыкулаў - у выніку другое выданне Поўнага слоўніка змяшчала 7004 слоўнікавых артыкула, якія ў выніку (з улікам вытворных слоў, прыведзеных у артыкулах) тлумачылі каля 15 тысяч слоў. У 1953 годзе пад кіраўніцтвам Г. Варэнгьена быў выдадзены дадатак да поўнага слоўніка, у якім было дададзена яшчэ каля 900 артыкулаў. З тых часоў слоўнік неадаразова перавыдаваўся, апошняе (11-е) выданне выйшла ў 1996 годзе.
Нягледзячы на крытыку (у асноўным слоўнік крытыкаваўся за ўключэнне шматлікіх так званых "неалагізмаў"), Поўны слоўнік хутка пачаў разглядацца як найбольш аўтарытэтны і, па сутнасці, нарміруючы слоўнік эсперанта (хаця на гэтую ролю ён першапачаткова не прэтэндаваў). На яго аснове быў падрыхтаваны шэраг іншых слоўнікаў, у тым ліку першы "Зваротны слоўнік эсперанта" (у 1967 годзе; цікава, што яго падрыхтоўка адбывалася з дапамогай кампьютара, які ў той час працаваў яшчэ з перфакартамі, такім чынам, Поўны слоўнік стаў першым слоўнікам эсперанта, які быў запісаны ў электронным выглядзе ). Аўтарытэт слоўніка быў такім вялікім, што нават у 1980-ых гадах асобныя слоўнікі эсперанта прыводзілі інфармацыю аб тым, ці ўтрымліваецца той ці іншы корань у Поўным слоўніку. PV таксама паслужыў асновай для Сецявога слоўніка эсперанта і, такім чынам, працягвае аказваць уплыў на ўжо трэцяе-чацвёртае пакаленне эсперантыстаў.
Выданне PIV
Пачынаючы з 1945 года Г. Варэнгьен плануе выданне больш поўнага і аб'ёмнага слоўніка эсперанта, які б умяшчаў у сабе ўласныя імёны, а таксама прапанаваў добра распрацаваную навуковую тэрміналогію. З дапамогай міжнароднай каманды з П. Нэергарда, К. Стэп-Бовіца і У. Нівельда ён пачынае збор тэрмінаў для новага слоўніка, але тагачасныя абставіны не спрыялі выданню вялікага слоўніка. Назапашаны матэрыял выкарыстоўваецца для падрыхтоўкі Дапаўнення да поўнага слоўніка (1954) і Вялікага эсперанта-французскага слоўніка (Grand Diktionnaire Espéranto-Français, выдадзены ў 1957 годзе). Падрыхтоўка гэтых слоўнікаў дала зразумець, што такая шырокая праца, як выданне новага тлумачальнага слоўніка эсперанта, патрабуе большай колькасці супрацоўнікаў, у выніку чаго Варэнгьен набірае каманду з 59 чалавек, з якіх (акрамя ўжо згаданых) найбольшыя ўносіны зрабілі А. Альбо і Р. Хаферкорн; многія з супрацоўнікаў былі прызнанымі аўтарытэтамі ў сваёй галіне і/ці ўваходзілі ў Акадэмію эсперанта; нярэдка яны ўжо мелі дослед стварэння вузкаспецыялізаваных слоўнікаў ці даведнікаў.
Падрыхтоўка чарнавога рукапіса заняла яшчэ каля пяці гадоў і была скончана ў сакавіке 1965 года. Але яшчэ напрацягу года ў рукапіс дадаваліся асобныя словы і артыкулы. У канчатковым выглядзе рукапіс заняў 3285 старонак і ўмяшчаў каля 15 250 артыкулаў (у выніку тлумачылася каля 39 400 лексічных адзінак). У канцы кнігі ў выглядзе асобных табліц былі даданы шматлікія ілюстрацыі.
Кніга была выдадзена ў 1970 годзе і, нягледзячы на крытыку, хутка заваявала аўтарытэт. Пазней было выдадзена яшчэ два стэрэатыпных выдання, а ў 1987 годзе Г. Варэнгьенам і Р. Леўро было падрыхтавна Дапаўненне да поўнага ілюстраванага слоўніка Suplemento al la Plena ilustrita vortaro, SPIV, PIVS, якое ўтрымлівала каля тысячы артыкулаў і тлумачыла каля 1300 лексічных адзінак (большай часткай тэхнічных тэрмінаў). На аснове PIV было падрыхтавана некалькі эсперанта-нацыянальнамоўных слоўнікаў, у тым ліку для кітайскай, італьянскай і персідскай моў.
Падрыхтоўка і выданне NPIV
Для падрыхтоўкі новага выдання да працы было прыцягнута каля 150 чалавек. Мінулая версія слоўніка была пераведзена ў электронную форму, былі падабраныя новыя ілюстрацыі, выпраўлены памылкі, назвы біялагічных відаў былі прыведены ў адпаведнасці з новымі класіфікацыямі, і, вядома, слоўнік быў значна дапоўнены. Выданне 2002 года (для няго прынялі назву "Новы поўны ілюстраваны слоўнік эсперанта", La nova plena ilustrita vortaro de Esperanto; назва часта скарачаецца якNPIV ці PIV2002) утрымлівала каля 16 780 артыкулаў і прыводзіла тлумачэнне каля 46 890 лексічных адзінак. У параўнанні з мінулым выданнем фармат слоўніка быў трохі павялічан, а ілюстрацыі былі перанесены непасрэдна ў тэкст.
Таксама як і мінулыя выданні, новы слоўнік хутка зрабіўся папулярным і (нават нягледзячы на тое, што выдадзена некалькі слоўнікаў значна большых па аб'ёму) у цяперашні час з'яўляецца, дэ-факта, лексікалагічным стандартам у эсперанта. 2 тысячы асобнікаў новага выдання былі распраданы за два гады, і ў 2005 годзе выйшла апошняе на цяперашні час выданне слоўніка (т. з. NPIV2005). У параўнанні з выданнем 2002 года яно адрозніваецца толькі выпраўленнем заўважаных памылак друку і разнастайных тыпаграфскіх дэфектаў.
4 красавіка 2012 года была запушчана сецявая версія слоўніка, дасягальная па адрасу http://vortaro.net/ (карыстанне сэрвісам бясплатнае, але патрабуе рэгістрацыі).
Структура слоўніка
Слоўнік пабудаваны паводле алфавітна-гнездавога прынцыпа. Паводле алфавіта размешчаны карані слоў, але ў якасці загалоўка прыводзіцца поўная словаформа, пры гэтым канчатак адначасова ўказвае на граматычную катэгорыю кораня (што важна ведаць для правільнага словаўтварэння). Напрыклад, корань jun- прыведзены ў форме jun/a ("малады", прыметнікавы корань), а корань far- - у выглядзе far/i ("рабіць", дзеяслоўны корань). Усе суфіксальныя, прэфіксальныя вытворныя, а таксама складаныя словы, прыведзены ў артыкуле, які адпавядае асноўнаму караню словаформы, у сувязі з чым, карыстанне слоўнікам патрабуе пэўнага спрыта. Напрыклад, слова maljuna (стары) неабходна шукаць у артыкуле jun/a, а слова sakfajfilo (дуда, якое складаецца з чатырох элементаў sak-, fajf-, -il- і -o)-у артыкуле fajf/i (свісцець).
У слоўніку выкарыстоўваюцца шматлікія скарачэнні, нават такія, якія рэдка сустракаюцца ў звычайных тэкстах на эсперанта (напрыклад, k - скарачэнне для злучнікаkaj, і). Для пазначэння належнасці слова да вузкаспецыялізаванай лексікі выкарыстоўваецца набор вінетак (малюнкаў), напрыклад, выява сэрца (♥) пазначае належнасць да анатоміі і/ці гісталогіі, а выява белага чатырохвугольніка (₳) - да фізікі. Да многіх (але не да ўсіх) слоў прыведзены сінонімы, гіпонімы і гіперонімы (хаця гэта не з'яўляецца асноўнай задачай слоўніка; гэтыя адсылкі прыводзяцца, хучэй, дзяля таго, каб чытач мог параўнаць значэнні блізкіх паняццяў і лепей зразумець дадзенае слова). Дадзеныя па этымалогіі слоў не прыводзяцца. Разам з назвамі жывёл, раслін і анатамічных стуктур прыводзяцца іх лацінскія тэрміналагічныя эквіваленты.
У слоўніку прыводзяцца шматлікія прыклады выкарыстання слоў, ці напісаныя стваральнікамі слоўніка (часта дадзеныя прыклады дадаюць ці пашыраюць само тлумачэнне), ці ўзятыя з твораў аўтарытэтных аўтараў на эсперанта (пры гэтым аўтарства скарочана азначаецца пасля цытаты, але сама крыніца цытаты не прыводзіцца; значная частка з прыведзеных цытат належыць Заменгофу). Пры асобных каранях (у загалоўках артыкулаў) абавязкова азначаецца, ці належыць дадзены корань да Універсальнага слоўніка (частка Асноў эсперанта) ці да аднаго з Афіцыйных Дадаткаў да Базавага Слоўніка (тым самым пакзваецца "афіцыйнасць" каранёў).
Крытыка
Паколькі PIV з'яўляецца папулярным і ўспрымаецца большасцю эсперантыстаў як "нарміруючы" слоўнік, PIV і яго наступныя выданні наднаразова падвяргаліся крытыке. Шматлікія крытычныя заўвагі магчыма звесці да наступных некалькіх груп:
Нягледзячы на шматлікія заўвагі (з кожным новыя выданнем іх робіцца ўсё менш), PIV з'яўляецца найбольш аўтарытэтным слоўнікам эсперанта.
PIV у эсперанта-фальклёры
З'яўляючыся значным фенаменам эсперанта-грамадства, PIV часта згадваецца ў рознага кшталту шутках і каламбурах. Звычайна, ў іх адлюстроўваецца вялічыня слоўніка (вялікая вага) і тая залішняя складанасць, якую ён прыўносіць у эсперанта, якая першапачаткова планавалася як простая мова. Напрыклад, у адным з нумароў сецявога карыкатурнага часопіса "Vola Püg" (ужо не выдаецца) меўся малюнак, названы "Развіццё мовы, ці Як памерці дурной смерцю" (на ім быў намаляваны чалавек, які цягнецца наверх, каб зняць з полкі падобны да цагліны PIV, які пагражае ўпасці яму на галаву). У невялікім тэатральным фарсе, які азаглаўлены "Як мага болей беражыся кітаезнаўцаў!" маецца наступны пасаж: "... а толькі што выйшла другое выданне PUV: Plena Utila Verbaro (Поўны карысны збор дзеясловаў), які ўтрымлівае табліцы спражэнняў для больш чым 6000 эсперантскіх дзеясловаў". Вядомы таксама каламбур, калі на пытанне "Ĉu vi estas jam plena?" ("Ты ўжо сыты (літар. поўны)?", пытанне задаецца пасля прыёма ежы) даецца адказ: "Jes, kaj ankaŭ ilustrita!" ("Так, і нават праілюстраваны!").
У эсперанта маюцца розныя вытворныя ад слова PIV, напрімер PIVemulo (чалавек, які прытрымліваецца норм PIV, ведае яго словы і г. д.), PIVa nePIVa vorto (адпаведна, слова, якое ўваходзіць ці не ўваходзіць у PIV).
Валянціна Сцяпанаўна Грызадубава
Біяграфія
Скончыла аэраклуб (1929), працавала ў ГВФ. 24-25 верасня 1938 разам з П. Дз. Асіпенка і М. М. Расковай на самалёце АНТ-37 здзейсніла беспасадкавы палёт з Масквы на Далёкі Усход, усталяваўшы жаночы міжнародны рэкорд далёкасці палёту. У гады Вялікай Айчыннай вайны з сакавіка 1942 камандавала 101-м авіяцыйным палком далёкага дзеяння (пазней 31-м гвардзейскім бамбавальным авіяцыйным палком), які аказваў дапамогу партызанскім атрадам. Узнагароджана ордэнам Леніна, ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені, Чырвонай Зоркі і медалямі.
Захар Кузьміч Магілеўчык
Захар Кузьміч Магіле́ўчык ( — ) — вучоны ў галіне гігіены і санітарыі, доктар медыцынскіх навук (1945), прафесар (1934), член-карэспандэнт Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1953). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1949).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Галоўчын Магілёўскага павета Магілёўская губерня (сучасны аграгарадок у Магілёўскай вобласці Беларусі). Скончыў пачатковую школу ў 1907 годзе, двухкласнае вучылішча ў Бялынічах і ў 1914 годзе Магілёўскую фельчарскую школу. Працаваў у розных паветах Магілёўскай губерні, быў прызваны ў армію. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі працаваў намеснікам старшыні сельсавета, быў мабілізаваны працаваць у проціэпідэмічных атрадах Магілёўскага губернскага аддзела аховы здароўя. У 1919 годзе накіраваны на вучобу Маскоўскі ўніверсітэт, медыцынскі факультэт якога скончыў у 1923 годзе. Прайшоў спецыялізацыю па гігіене і санітарыі ў Санітарна-гігіенічным інстытуце Наркамата аховы здароўя РСФСР. З 1924 года працаваў павятовым санітарным ўрачом і намеснікам загадчыка аддзелам аховы здароўя ў Горацкім павеце, затым гарадскім санітарным урачом у Мінску. У 1925—1931 гадах у Наркамаце аховы здароўя БССР на пасадах намесніка загадчыка, пазней загадчыка санітарна-эпідэміялагічным аддзелам. Адначасова са снежня 1924 г. пачаў сваю працу ў Беларускім дзяржаўным універсітэце на пасадзе асістэнта, потым дацэнта кафедры гігіены медыцынскага факультэта. З 1931 года цалкам перайшоў працаваць у БДУ на пасадзе выконваючага абавязкі загадчыка кафедрай гігіены. У 1934 годзе З. К. Магілеўчык зацверджаны ў званні прафесара і абраны на пасаду загадчыка кафедрай гігіены Мінскага медыцынскага інстытута.
Член КПСС з 1942 года. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1941—1943 гадах З. К. Магілеўчык на пасадзе загадчыка кафедрай гігіены ў Іжэўскім медыцынскім інстытуце, кансультант па санітарным пытанням медсанчастак абаронных заводаў, ваенных шпіталяў і Наркамата аховы здароўя Удмурцкай АССР. З чэрвеня 1943 года на пасадзе рэктара адноўленага ў Яраслаўлі Беларускага медыцынскага інстытута, якую займаў да 1953 года. З 1955 года на працягу 13 гадоў з’яўляўся галоўным рэдактарам часопіса «Здравоохранение Белорусии».
Навуковая дзейнасць
З. К. Магілеўчыку належаць навуковыя працы па пытаннях гігіены, планіроўкі добраўпарадкаванні населеных пунктаў, жыллёва-камунальнай гігіене, санітарнай ахове прыродных рэсурсаў. Быў кансультантам праектаў генеральных планаў Мінска, Магілёва, Віцебска, Бабруйска, Гомеля і іншых населеных пунктаў БССР (схемы размяшчэння ўстаноў медыцынскага абслугоўвання). З’яўляецца аўтарам больш за 120 навуковых прац. Пад яго кіраўніцтвам выканана 4 доктарскіх і 18 кандыдацкіх дысертацый.
Сярод апублікаванага:
Грамадская дзейнасць
Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 года. З. К. Магілеўчык быў старшынёй Беларускага навуковага таварыства гігіеністаў, членам праўлення Усесаюзнага навуковага таварыства гігіеністаў, Усесаюзнага і Беларускага навукова-тэхнічных таварыстваў гарадской гаспадаркі. Уваходзіў у склад архітэктурнага савета Камітэта па справах будаўніцтва і архітэктуры Савета Міністраў СССР, прэзідыума Вучонага медыцынскага савета Міністэраства аховы здароўя БССР, Беларускага рэспубліканскага камітэта прафсаюзаў медыцынскіх работнікаў, рэдакцыйнай калегіі часопіса «Здравоохранение Белоруссии». Удзельнічаў у якасці сарэдактара раздзела «Гігіена» 2-а выдання «Большой медицинской энциклопедии».
Абіраўся дэпутатам Яраслаўскага і Мінскага гарадскіх Саветаў.
Памяць
Імем З. К. Магілеўчыка названыя вуліцы ў горадзе Бялынічы і аграгарадку Галоўчын. На будынку Галоўчынскай сельскай урачэбнай амбулаторыі ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Баркун белы
Баркун белы (Melilotus albus) — від раслін сямейства. Расліна еўразійска-паўночнаафрыканскага паходжання, якая натуралізавана і культывуецца ў трапічным і ўмераным паясах свету.
Назва
Баркун белы, трава беркін, свінуха , баркун , папоўнік , баркун белы.
Распаўсюджанне
Расліна еўразійскага і паўночнаафрыканскага паходжання, але зараз натуралізавана і вырошчваецца ва ўсіх субтрапічных і ўмераных поясах свету.
Кафедральны сабор Турку
Кафедральны сабор Турку (Turun tuomiokirkko) — галоўны лютэранскі храм у Фінляндыі. Пабудаваны ў другой палове XIII стагоддзя, асвячоны ў 1300 годзе ў гонар Дзевы Марыі і першага біскупа краіны — святога Генрыха, які пахрысціў Фінляндыю.
Сабор быў закладзены ў 1258 годзе і пабудаваны ў паўночна-гатычным стылі. Першы каменны сабор быў нашмат менш цяперашняга. Яго фасад знаходзіўся на тым месцы, дзе цяпер размешчана кафедра. Ніжэй быў і звод, які перакрываў прастору.
Сабор неаднаразова перабудоўваўся і пашыраўся. У XV стагоддзі да сабора былі прыбудаваны бакавыя капэлы. Трохі пазней вышыня збору цэнтральнага нефа была павялічана да сучасных памераў (24 метра). У 1827 годзе сабор сур’ёзна пацярпеў ад пажару. 101-метровая вежа сабора была пабудавана пры аднаўленні сабора і стала сімвалам горада Турку.
Унутранае ўбранне сабора выканана ў 1830-х гг. Фрэдрыкам Вестынам і Карлам Энгелем. Сцены і звод алтарнай часткі ўпрыгожаны фрэскамі Р. В. Экмана. У 1870-х гг. паўночныя капэлы былі ўпрыгожаны вітражамі працы Уладзіміра Свярчкова.
У 1980 годзе ў саборы быў усталяваны новы 81-рэгістравы арган.
Цырынскі сельсавет
Цы́рынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Цырын.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Валеўкаўскага раёна (з 25 лістапада 1940 года Карэліцкі раён) Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кайшоўскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Навагрудскага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Карэліцкага раёна. 21 жніўня 1989 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Варанчэўскага сельсавета (13 населеных пунктаў: вёскі Белыя Лугі, Варонча, Горбатавічы, Куневічы, Літараўшчына, Мінакі, Падгайна, Равіны, Раманы, Саленікі, Трасейкі, Труднава, Цінявічы). 28 верасня 1995 года з часткі сельсавета ўтвораны Варанчанскі сельсавет.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1254 чалавекі, з іх 94,7 % — беларусы, 2,0 % — рускія, 1,9 % — палякі.
Далас (значэнні)
Далас (Dallas):
Томка
Томка
Паава Ліпанен
Паава Ліпанен (Paavo Tapio Lipponen; нар. года, Туртала) - фінскі палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр Фінляндыі ў 1995-1999 (Першы ўрад Ліпанена) і 1999-2003 (Другі ўрад Ліпанена). Быў Спікерам Парламента Фінляндыі ў 2003-2007 і старшынёй Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі ў 1993-2005.
11 жніўня 2011 Ліпанен абвясціў пра сваё рашэнне балатавацца ў прэзідэнты Фінляндыі на выбарах 2012 года. 22 студзеня 2012 г., падчас першага тура галасавання набраў 6,7 % галасоў выбаршчыкаў і, не прайшоўшы ў другі тур, заявіў, што пакідае вялікую палітыку.
Вацлаў III
Вацлаў III Пржэмысловіч (Václav III., Vencel, Wacław), ( —, Оламаўц, Маравія) — кароль Венгрыі з 1301 па 6 снежня 1305 (каранацыя 27 жніўня 1301 у Секешфехервары, пад імем Ласла V), кароль Чэхіі з 21 чэрвеня 1305 (пад імем Вацлава III), князь Польшчы c 21 чэрвеня 1305 (пад імем Вацлава III).
Вацлаў III быў сынам Вацлава II, караля Чэхіі і Польшчы, і Юдзіты, дачкі імператара Рудольфа I Габсбурга, апошні з роду Пржэмысловічаў.
Кароль Венгрыі
У 1301 годзе яго бацька адмовіўся ад венгерскай кароны на яго карысць. 27 жніўня 1301 года Вацлаў быў каранаваны пад імем Ладзіслава V (ці па-венгерску Ласла). У той момант Венгрыя фактычна ўяўляла сабой некалькі княстваў, і каралём яго прызналі толькі кіраўнікі зямель, якія адпавядаюць сучасным Славакіі (Матуш Чак і Аба), Бургенланду і сталіцы Будзе.
У 1303 Аба і Чак вырашылі перайсці на бок Карла Роберта Анжуйскага. Вацлаў заклікаў на дапамогу свайго бацьку. Прыбыўшы з Прагі з вялікай арміяй бацька ўзяў цвёрды кантроль над Будай, але, ацаніўшы сітуацыю на месцы, ён забраў сына і карону і вярнуўся ў Чэхію.
Польшча
У 1305 годзе Вацлаў III ажаніўся з дачкой тэшынскага князя Мешка I, Віёле Елізавеце з дынастыі Пястаў. 4 жніўня 1306 года забіты пры загадкавых акалічнасцях у Оламаўцы, падчас падрыхтоўкі да паходу ў Польшчу.
Марці Міетунен
Марці Юхан Міетунен (Martti Juhani Miettunen,, Сіма — , Хельсінкі) — фінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэм'ер-міністр Фінляндыі ў 1961—1962 і 1975—1977 гадах.
Маліса
Маліса
Кейё Лійнамаа
Кейё Лійнамаа (Keijo Liinamaa;  — ) — грамадскі і палітычны дзеяч Фінляндыі.
Біяграфія
Па адукацыі адвакат, спецыялізаваўся ў галіне працоўнага права, працаваў у фінскім Цэнтральным саюзе прафсаюзаў, сіці-менеджарам горада Мянця, у 1965 стаў Нацыянальным пасярэднікам з рабочых спрэчках, у гэтай якасці прадухіліў некалькі буйных забастовак. У 1967 па даручэнні прэм’ер-міністра Р.Паасіа Лійнамаа вёў перамовы з арганізацыямі працадаўцаў і прафсаюзаў, якія прывялі да заключэння агульнанацыянальнага пагаднення пра палітыку даходаў. Уваходзіў у першы кабінет Т.Аўра ў якасці міністра юстыцыі, у другім кабінеце Т.Аўра займаў пасаду міністра працы з кастрычніка 1971 па люты 1972.
Пасля выбараў 1975 года, калі палітычныя партыі Фінляндыі не змаглі дамовіцца аб умовах фарміравання кааліцыйнага ўрада, прэзідэнт Урха Кеканен прызначыў К. Лійнамаа на пасаду прэм’ер-міністра часовага ўрада, на якой ён знаходзіўся з чэрвеня па лістапад 1975 г.
CYGO
CYGO (сапр. імя: Леанід Вакульчук; нар., Магілёў, Беларусь) — беларускі рэпер, аўтар-выканаўца і паэт. Праславіўся ў 2018 годзе з песняй «Panda E», якая ў выніку стала самай папулярнай песняй усяго года ў сацыяльнай сетцы «УКантакце».
Біяграфія
Леанід нарадзіўся 6 чэрвеня 1998 года ў горадзе Магілёве ў сям’і футбольнага агента і выхавальніцы траіх дзяцей. З 5-га класа стаў удзельнічаць у конкурсах вакалу і чытальнікаў, дзе займаў прызавыя месцы. Калі хлопчыку споўнілася 10 гадоў, бацькі развяліся, пасля чаго Леанід прыняў рашэнне жыць з бацькам і пераехаў у Брэст. З’яўляецца намінантам прэміі «ЖАРА Music Awards».
Улетку 2018 года выдаў сінгл «Panda E», які заняў вядучыя месцы ў вядомых чартах і стаў двойчы плацінавым. Песня ўвайшла ў чарты Apple Music (1-е месца), Boom (1-е месца), Top YouTube Hits (1-е месца), Top Radio Hits (5-е месца), Itunes (9-е месца), Яндэкс. Музыка (14-е месца). Пазней на сінгл быў зняты відэакліп. Украінскі камедыйны праект «Чоткий Паца» разам з дзеячам мастацтваў і акцёрам Аляксандрам Жарабко зрабіў пародыю на гэту кампазіцыю. Кліп-пародыя «Праўда» адразу ж пасля прэм’еры апынуўся ў раздзеле «У трэндзе» на сайце YouTube.
Другой песняй спевака стала «Оттепели теперь», якую ён прадставіў у гэтым жа годзе. Наступнай песняй спевака стала «Больной на голову».
У 2019 годзе ў выканаўцы выйшаў першы альбом, які атрымаў назву «Псих без неё не может». У альбом увайшлі 4 песні: «Псих без неё не может», «Чёрная роза», «Ты грех» і «Ааа».
Мята пятрова
Мята пятрова
Дзікая мята
Дзікая мята
Мінарэт Хасана
Вежа Хасана (صومعة حسان) — мінарэт каля Касба Удая ў Рабаце (Марока), закладзены ў 1195 годзе па загадзе альмахадскага эміра Якуба аль-Мансура. Лічылася, што пры вышыні 86 метраў ён стане самым высокім будынкам ісламскага свету. У 1199 годзе, калі мінарэт быў дабудаваны да 44 метраў, эмір памёр і будаўніцтва спынілася.
Мультысусвет
Мультысусвет (multiverse, meta-universe) — гіпатэтычнае мноства ўсіх магчымых рэальна існуючых паралельных сусветаў (уключаючы той, у якім мы знаходзімся). Уяўленні аб структуры такога мультысусвету, прыродзе кожнага сусвету, які ўваходзіць у яго склад, і адносінах паміж гэтымі сусветамі залежаць ад абранай гіпотэзы.
Мінарэт Хасана
Ад велічэзнай мячэці, якую меркавалася ўзвесці побач з мінарэтам, захаваліся толькі дзве сотні слупоў з пясчаніку. На іншым баку плошчы, занятым гэтымі слупамі, у 1960-я гг. быў пабудаваны сучасны маўзалей Мухамеда V і яго сыноў.
Мультысусвет
У навуцы
Розныя гіпотэзы аб існаванні мультысусвету выказваліся спецыялістамі па касмалогіі і астраноміі, фізікамі, філосафамі, фантастамі.
Тэрмін «мультысусвет» быў створаны ў 1895 годзе філосафам і псіхолагам Уільямам Джэймсам (William James) і папулярызаваны пісьменнікам-фантастам Майклам Муркакам. Часта выкарыстоўваюцца таксама такія тэрміны, як «альтэрнатыўныя сусветы», «альтэрнатыўныя рэальнасці», «паралельныя сусветы» або «паралельныя светы».
Магчымасць існавання мультысусвету спараджае розныя навуковыя, філасофскія і тэалагічныя пытанні. Дадзеная ідэя актыўна выкарыстоўваецца, напрыклад, у тэорыі струн. Здагадка аб існаванні мультысусвету выкарыстоўваецца таксама ў многасусветнай інтэрпрэтацыі квантавай механікі.
Класіфікацыя Тэгмарка
выказаў здагадку, што любому матэматычна несупярэчліваму набору фізічных законаў адпавядае незалежны, але рэальна існуючы сусвет. Гэтая здагадка, хоць і не паддаецца эксперыментальнай праверцы, прывабна тым, што здымае пытанне, чаму назіраныя фізічныя законы і значэнні фундаментальных фізічных пастаянных менавіта такія.
Тэгмарк прапанаваў наступную класіфікацыю светаў, за межамі нашага:
Мадальны рэалізм
Магчымыя светы — адзін са сродкаў інтэрпрэтацыі імавернасці, гіпатэтычных меркаванняў і т. п. У сувязі з гэтым, шэраг філосафаў, у прыватнасці, сцвярджае, што любы магчымы свет рэалізуецца, бо магчымасць і рэчаіснасць — дзве дадатковыя ўласцівасці аднаго і таго ж свету. Адпаведна, што з’яўляецца магчымасцю, а што рэчаіснасцю, залежыць ад свету, у якім знаходзіцца назіральнік (гэтая канцэпцыя называецца «мадальным рэалізмам»).
Кутубія
Кутубія (جامع الكتبية «мячэць кнігагандляроў») — самая вялікая мячэць мараканскага горада Маракеш, вядомая цудоўным 69-мятровым мінарэтам, які паслужыў прататыпам такіх пабудоў альмахадскага перыяду, як вежа Хасана ў Рабаце і севільская Хіральда. Замовіў будаўніцтва мячэці эмір Якуб аль-Мансур (кіраваў у 1184-99 гг.) Назва мячэці паходзіць ці то ад бібліятэкі пры ёй, ці то ад кнігагандляроў, латкі якіх раней займалі пляцоўку ў мячэці. Вянчаюць мінарэт чатыры медныя шары. Унутры зроблена лесвіца такой шырыні, каб муэдзін мог заязджаць па ёй на жарабцу.
Тэўва Аўра
Тэўва Аўра (Teuvo Ensio Aura,  — ) — палітычны і дзяржаўны дзеяч Фінляндыі, член Ліберальнай народнай партыі.
Біяграфія
Па адукацыі юрыст, ліцэнцыят права (1948). У пасляваенны перыяд неаднаразова ўваходзіў у склад урада: быў міністрам гандлю і прамысловасці ў кабінетах Урха Кеканена ў 1950—1951 і 1953 гг., міністрам юстыцыі ў 1951 годзе, міністрам унутраных спраў (1953—1954) і міністрам фінансаў у 1957 годзе. У 1968—1979 гг. быў мэрам Хельсінкі, у 1970 і 1971—1972 гг. непрацяглы час быў прэм’ер-міністрам Фінляндыі.
Баркун волжскі
Баркун волжскі (Melilotus wolgicus) — від кветкавых раслін сямейства.
Апісанне
Травяністая расліна з вялікім стрыжнёвым коранем. Сцеблы могуць дасягаць вышыні 150 см, часта разгалінаваны над зямлёю. Лісце трайчастае з лісточкамі ад яйкаватай да ланцэтнай формы. Кветкі даўжынёй да 3,5 мм, белыя з ружовымі жылкамі.
Распаўсюджанне
Від пашыраны ў Еўразіі ад Украіны да Манголіі; натуралізаваны ў некаторых іншых краінах Еўропы і на Каўказе.
Рафаэль Паасіа
Рафаэль Паасіа (Rafael Paasio;, Ускела — , Турку, Фінляндыя) — палітычны дзеяч Фінляндыі, старшыня Сацыял-дэмакратычнай партыі Фінляндыі, прэм'ер-міністр Фінляндыі ў 1966—1968 і 1972 гг.
Аляксандр Веніямінавіч Мяжуеў
Аляксандр Веніямінавіч Мяжуеў (, г. Брэсцкай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, палітык. Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання. Сакратар Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь (з 5 снежня 2013 па 24 чэрвеня 2015 года).
Біяграфія
Нарадзіўся 11 ліпеня 1959 года ў г. Ляхавічы Брэсцкай вобласці.