cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Неба
Міфалогія
Здаўна людзі лічылі неба месцам, дзе жывуць багі. Большасць політэістычны рэлігій маюць бога неба, напрыклад Юпітэр у старажытных рымлян быў богам неба і грому. Монатэістычнымі рэлігіі звычайна лічаць неба месцам, дзе размешчаны рай, таму слова «неба» часта ўжываецца як сінонім раю.
Афганіт
Афганіт (Na,Ca,K)8[Al6Si6O24](SO4,Cl2,CO3)3 · 0.5H2O — мінерал групы алюмасілікаты. Афганіт - фельдшпатоідаў, які сустракаецца звычайна з садалітам. Ён утварае тыповыя шасцігранныя крышталі блакітнага колеру.
Гісторыя адкрыцця
Быў адкрыты ў 1968 годзе ў лазурытавым рудніку ў правінцыі Бадахшан, Афганістан і носіць назву ад імя гэтай краіны.
Аляксандр Рыгоравіч Бацюня
Аляксандр Рыгоравіч Бацюня (, в. Курганы, Расійская імперыя  —, Растоў-на-Доне) — савецкі военачальнік, генерал-палкоўнік (1958).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Курганы, цяпер Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці Рэспублікі Беларусь.
Служыў у Рускай імператарскай арміі з 1916 года па 1917, курсант — Пскоўскай школы прапаршчыкаў, прапаршчык. Удзельнік Першай сусветнай вайны, камандзір паўроты грэнадзёрскага палка Заходняга фронту.
У Чырвонай Арміі з 1918 года. У Грамадзянскую вайну А. Р. Бацюня ваяваў на Заходнім фронце, камандаваў узводам, ротай, батальёнам у стралковым палку 17-й стралковай дывізіі (1918—1921 гады). У 1921 годзе скончыў Вышэйшыя стралковыя паўторныя курсы камсастава ў горадзе Смаленск.
Пасля вайны камандзір батальёна, роты, памочнік начальніка штаба стралковага палка, начальнік аддзялення штаба 4-й стралковай дывізіі ў Беларускай ваеннай акрузе. З лістапада 1930 года начальнік штаба гэтай дывізіі. Па заканчэнні Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ з мая 1934 года ў Маскоўскай ваенным акрузе — начальнік 1-й часткі штаба 84-й стралковай дывізіі, а з сакавіка 1938 года — начальнік штаба 55-й стралковай дывізіі. Са жніўня 1938 года начальнік штаба 39-й стралковай дывізіі 1-й Асобнай Чырванасцяжнай арміі на Далёкім Усходзе. А з лістапада — камандзір 32-й стралковай дывізіі там жа. У сакавіку 1941 года прызначаны начальнікам штаба 48-га стралковага корпуса Адэскай ваеннай акругі.
Удзел у Вялікай Айчыннай вайне
Пачатак Вялікай Айчыннай вайны сустрэў на займаемай пасадза. З 25 ліпеня корпус у складзе 9-й асобнай арміі Паўднёвага фронту ўдзельнічаў у прыгранічным бітве па ўсходнім беразе ракі Прут, адлюстроўваў разам з галоўнымі сіламі арміі наступ румынскіх войскаў на паўночны захад ад горада Кішынёва.
З 21 жніўня па 1 верасня часова выконваючы пасаду камандзіра гэтага корпуса, затым начальнік штаба сфармаванай на яго базе 6-й арміі, якая ўваходзіла ў склад спачатку Паўднёвага, затым Паўднёва-Заходняга франтоў. Удзельнічаў у распрацоўцы і планаванні баявых дзеянняў арміі на левым беразе Дняпра на паўночны захад ад Днепрапятроўска. 9 лістапада 1941 года А. Р. Бацюне прысвоена званне генерал-маёра.
З красавіка 1942 года — намеснік камандуючага 6-й арміяй, якая ў маі ў складзе Паўднёва-Заходняга фронту ўдзельнічала ў Харкаўскім бітве і патрапіла ў асяроддзе. Часткі войскаў 6-й арміі пад камандаваннем А. Р. Бацюні ўдалося выйсці з акружэння.
У маі-чэрвені 1942 года А. Р. Бацюня — выконваючы пасаду камандуючага 57-й арміі Паўднёва-Заходняга фронту, войскі якой вялі цяжкія абарончыя баі паўднёвей і паўднёва-ўсход ад горада Лазавая на рэках Северскі Данец і Дон, пасля чаго былі выведзены ў рэзерв фронту.
З ліпеня А. Р. Бацюня — начальнік штаба 9-й арміі, якая ў складзе Паўднёва-Заходняга, Паўднёвага і Паўночна-Каўказскага франтоў адлюстроўвала наступ праўзыходных сіл суперніка ў Данбасе і вялікай лукавіне ракі Дон. У канцы ліпеня быў паранены.
Пасля лячэння ў снежні 1942 года накіраваны на вучобу ў Вышэйшую ваенную акадэмію імя К. Я. Варашылава.
З лютага 1943 года начальнік штаба 38-й арміі Варонежскага фронту, якая ўдзельнічала ў Варонежска-Касторненскай і Харкаўскай наступальных аперацыях і вызваленні гарадоў Касторнае, Цім, Абаянь.
З красавіка 1943 — начальнік штаба 40-й арміі Варонежскага (з 20 кастрычніка 1-га Украінскага) фронту. А. Р. Бацюня прымаў удзел у распрацоўцы баявых дзеянняў войскаў арміі ў Белгародска-Харкаўскай наступальнай аперацыі, вызваленні левабярэжная Украіны, пры фарсіраванні ракі Днепр у раёнах населеных пунктаў Стайкі і Ржышчаў, а таксама захопе і ўтрыманні плацдармаў на яе правым беразе.
З лістапада — намеснік камандуючага 38-й арміяй 1-га Украінскага фронту. Яе войскі асабліва вызначыліся ў Кіеўскай наступальнай і Кіеўскай абарончай, Жытомірска-Бярдычаўскай, Праскураўска-Чарновіцкай наступальных аперацыях, за што А. Р. Бацюня быў узнагароджаны ордэнам Багдана Хмяльніцкага 1-й ступені і ордэнам Суворава 2-й ступені. 17 лістапада 1943 года А. Р. Бацюне прысвоена званне генерал-лейтэнант.
З красавіка 1944 года і да канца вайны — начальнік штаба 1-й гвардзейскай арміі 1-га Украінскага (з 5 жніўня 4-га Украінскага) фронту. А. Р. Бацюня забяспечыў Камандарму бесперабойнае кіраванне злучэннямі арміі ў ходзе Львоўска-Сандамірскай, Усходне-Карпацкай, Заходне-Карпацкай і Пражскай наступальных аперацый.
Пасля вайны на штабных і камандных пасадах: начальнік штаба 40-й арміі Адэскай ваеннай акругі (1945—1946), начальнік штаба Заходне-Сібірскай ваеннай акругі (1946 — 1947), начальнік штаба — першы намеснік камандуючага гэтай жа акругі (1947 — 1950). У 1951 годзе скончыў Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Вышэйшай ваеннай акадэміі ім. К. Я. Варашылава. Са жніўня 1951 года начальнік штаба — 1-й намеснік камандуючага Данской ваеннай акругі. У лістападзе 1953 года начальнік штаба — намеснік камандуючага войскамі Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі. 18 лютага 1958 года А. Р. Бацюне прысвоена званне генерал-палкоўнік. З 1961 года ў запасе. Памёр 21 сакавіка 1976 года ў Растове-на-Доне.
Касцёл Святога Іосіфа (Гарадзея)
Гісторыя
Парафія існуе з 1923 г. Філіяльны касцёл згадваецца з XVII ст. Сучасны касцёл пабудаваны ў 1925 г., быў зачынены ў 1946 г.
Парафія адроджана ў 1991 г., касцёл рэкансэкраваны ў 1993 г.
Архітэктура
Храм вырашаны ў лаканічных формах сучаснай архітэктуры. Да прамавугольнагаў плане аб’ёму пад двухсхільным дахам дабудавана чатрохгранная шатровая вежа-званіца, прарэзаная ўверсе арачнымі праёмамі яруса-звона, унізе — арачным уваходным праёмам. Бакавыя фасады рытмічна члянёны высока ўзнятымі невялікімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Чуйскі стэп
Чу́йскі стэп (Чуйская степь) — міжгорная катлавіна ў Рэспубліцы Алтай, на паўднёвым усходзе Алтая, у верхнім цячэнні ракі Чуя.
Даўжыня катлавіны каля 70 км, шырыня 30—40 км. Вышыні 1750—2200 м. З усіх бакоў Чуйскі стэп абмежаваны горнымі хрыбтамі: Курайскім (з поўначы), Паўднёва-Чуйскім і Паўночна-Чуйскім (на захадзе), Сайлюгем (на поўдні) і хрыбтом Чыхачова (на ўсходзе). Катлавіна складзена з ледавіковых і азёрна-рачных адкладаў. Пераважае паўпустынная расліннасць.
Гаагская школа жывапісу
Гаагская школа жывапісу — найбольш значнае мастацкае аб'яднанне другой паловы XIX стагоддзя ў Нідэрландах. Пазначае групу мастакоў, якія жылі і працавалі ў Гаазе паміж 1860 і 1890 гадамі у стылі рэалізму. На гаагскую школу найбольш моцны ўплыў аказала барбізонская школа ў Францыі.
Найбольш тыповымі і значнымі прадстаўнікамі гаагскай школы жывапісу былі Ёзеф Ізраэлс, Вілем Рулафс, Антон Маўвэ, Хендрык Вілем Месдах, Вілем дэ Зварт, а таксама браты Марыс, Якаб, Матэйс і Вілем. Гаагская школа аказала значны ўплыў практычна на ўвесь нідэрландскі жывапіс канца XIX і пачатку XX стагоддзя.
Самым вядомым прадстаўніком школы з'яўляецца Вінсент ван Гог, хоць уплыў гаагскай школы і рэалізму як такога прасочваецца толькі ў ранніх яго творах, а ў пазнейшых, найбольш знакамітых сваіх карцінах ён цалкам адыходзіць ад яго. Уплыў гаагскай школы прыкметна таксама ў ранніх працах Піта Мандрыяна, Яна Торапа і Ісака Ізраэлса.
Касцёл Святой Тройцы (Клецк)
Касцёл Святой Тройцы — мураваны каталіцкі храм у горадзе Клецку Мінскай вобласці.
Гісторыя
Парафія існуе з 1450 г. Каталіцкая парафія адроджана ў 1993 г. 4 снежня 1996 г. пачаліся набажэнствы ў капліцы.
Спіс аб’ектаў PGC (2476001—2477000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2476001—2477000)
Леанід Гаўрылавіч Чубрыкаў
Леанід Гаўрылавіч Чу́брыкаў (Леонид Гаврилович Чубриков; ) — вучоны ў галіне электронікі, доктар тэхнічных навук (1992), прафесар (1994).
Навуковая дзейнасць
Круг навуковых інтарэсаў Л. Г. Чубрыкава — электроніка, аўтаматыка, фізіка, біялогія, медыцына, анкалогія. Аўтар шэрагу кніг, манаграфіі, аўтар і сааўтар шэрагу патэнтаў.
Сярод апублікаванага:
Узнагароды
Таксама мае баявыя і юбілейныя ўзнагароды.
Яўген Міхайлавіч Кавалеўскі
Яўген Міхайлавіч Кавалеўскі (, Мінск —, Мінск) — беларускі архітэктар. Акадэмік Беларускай акадэміі архітэктуры, член-карэспандэнт МААМ, замежны член РААБН.
Біяграфія
Скончыў у 1964 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум. У 1964—1965 гадах працаваў у Белдзіпрадары. У 1970 годзе скончыў БПІ. Служыў у Савецкай Арміі. У 1971—1977 гадах працаваў у Белпрампраекце, у 1977—1979 гадах у Галоўным архітэктурна-планіровачным упраўленні Мінгарвыканкама, у 1979—1981 гадах у аддзеле гарадской і дарожнай гаспадаркі Савета Міністраў БССР, у 1981−1984 гадах аддзеле будаўніцтва і гарадской гаспадаркі ЦК КПБ, у 1984—1986 гадах ва Упраўленні па будаўніцтве і архітэктуры Мінаблвыканкама, у 1986—1989 гадах галоўным архітэктарам Мінска, у 1998—2005 гадах узначальваў Камітэт па архітэктуры, горадабудаўніцтве і тэрытарыяльным планаванні Мінаблвыканкама, у 2005—2007 гадах у Інстытуце «Белпрампраект».
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР (1989), Мінскага гарадскога і абласнога Савета народных дэпутатаў.
Член КПСС з 1974 года. Член Саюза архітэктараў БССР з 1975 года, старшыня Саюза архітэктараў Беларусі ў 1989—1999 гадах. У 1994—1995 гадах прэзідэнт Міжнароднай асацыяцыі саюзаў архітэктараў. Член Камітэта Дзяржбуда Беларусі.
Творчасць
Асноўныя працы: рэканструкцыя БелАЗа ў Жодзіне, заводы халадзільнікаў, прамысловых робатаў (1975, у складзе аўтарскага калектыва, спецыяльны дыплом Саюза архітэктараў СССР) і НВА «Гранат» у Мінску, Рэчыцкі завод вырабаў з металу (1973—1975) , завод аптычнага шкла ў Лідзе (1973—1975) , помнік выкладчыкам і студэнтам Беларускага політэхнічнага інстытута, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1969), будынак інстытута «БелНДІдзіпрасельбуд» у Мінску (1970, у складзе аўтарскага калектыва), музей Забайкальскай памежнай акругі ў Чыце (1971) , мемарыял у г. Прыаргунску Чыцінскай вобласці (1972), праект пашырэння комплексу будынкаў ЦСУ Беларусі (1974, у складзе аўтарскага калектыва) , дэманстрацыйная зала і інжынерны корпус эксперыментальна-канструктарскага бюро мэблі па вул. Апанскага (1974) , механічны завод (1978) , Курган партызанскай дружбы на граніцы БССР, РСФСР і ЛатвССР (1979) , праект міжнароднага бізнес-цэнтра па пр. Машэрава (1990, у складзе аўтарскага калектыва) у Мінску і іншыя.
З’яўляўся ініцыятарам і распрацоўшчыкам найважнейшых праграм сацыяльна-эканамічнага развіцця і фарміравання значных горадабудаўнічых комплексаў. Сярод іх праграмы развіцця Мінска і гарадоў Мінскай вобласці, узвядзення Сляпянскай воднай сістэмы, станцый Мінскага метрапалітэна, ансамбля Палаца Рэспублікі, рэканструкцыі гістарычнага цэнтра Мінска, распрацоўка генеральнага плана горада Мінска. У перыяд працы Кавалеўскага галоўным архітэктарам сталіцы былі прыняты гарадскія праграмы «Жылое асяроддзе» і «Шумазасцерагальныя вокны», працавала «прамая лінія» сувязі з насельніцтвам.
Злотнік
Злотнік
Раданіт
Радані́т (ад ῥόδον — ружа) — мінерал падкласа ланцужковых сілікатаў, сілікат марганцу, які ўтварыўся ў асаблівых умовах на кантакце магмы з асадкавымі пародамі, багатымі на марганец.
Вермікуліт
Вермікуліт (ад Vermiculus — чарвячок) — мінерал з групы гідраслюд, якія маюць слаістую структуру. Прадукт другаснай змены (гідролізу і наступнага выветрывання) цёмных слюд біятыту і флагапіту.
Раданіт
Крышталізуецца ў трыкліннай сінгоніі. Утварае таблітчастыя крышталі, зярністыя масы, прамяністыя агрэгаты. Колер ад бледнага да ярка ружовага і чырвонага. Шчыльнасць 3,4—3,7 г/см³. Цвёрдасць 5—6,5 па шкале Моаса.
Хмельнік
Хмельнік
Вермікуліт
Уяўляе сабой буйныя пласціністыя крышталі залаціста-жоўтага або бурага колеру. Пры награванні з пласцінак утвараюцца чарвякападобныя слупкі або ніткі залацістага ці серабрыстага колеру з папярочным дзяленнем на найтонкія лускавінкі. Абпаленыя масы вермікуліту свабодна плаваюць на паверхні вады. Хімічны склад мае прыблізную формулу (Mg+2, Fe+2, Fe+3)3 [(AlSi)4O10]·(OH)2·4H2O. Аднак вермікуліт рэдка адказвае агульнай формуле і звычайна змяшчае прымешкі.
Раданіт
Адасабленні чыстага, мінеральнага раданіту невялікія, і ў каменярэзнай справе выкарыстоўваецца раданітавая парода — арлец, якая складаецца з вялікай колькасці розных марганцавых мінералаў. Колер арляца — ружовы, вішнёва-ружовы або малінавы, часам з пераходам у бураваты. Пры агульнай непразрыстасці гэты камень мае прыемнае прасвечванне, якое надае яму глыбіню і асаблівую сакавітасць тонаў. У суцэльнай масе арляца сустракаюцца незвычайныя прыгожыя «гнёзды» ярка-чырвоныя па колеры, якія нагадваюць рубін. Вонкава таксама падобны да туліту.
Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе
Мужчынская зборная Беларусі па баскетболе — зборная каманда, якая прадстаўляе Беларусь на турнірах па баскетболе. У фінальных этапах чэмпіянату Еўропы не выступала ніколі. Галоўны трэнер: Міхаіл Фейман. Знаходзіцца ў дывізіёне Б.
Прэкваліфікацыя
У канцы снежня 2019 года Беларуская федэрацыя баскетбола аб’явіла аб прызначэнні Расціслава Вяргуна на пасаду галоўнага трэнера зборнай.
29 кастрычніка 2019 года ў выніку жараб’ёўкі зборная Беларусі апынулася ў групе А папярэдняга раўнда кваліфікацыі да чэмпіянату свету. Зборная перайграла двойчы каманду Кіпра (97:41, 89:53) і каманду Албаніі (90:50, 93:72). Зборную Партугаліі Беларусь перамагла ў хатнім матчы (72:56), аднак у гасцях прайграла (75:57), у выніку чаго заняла 2-е месца ў групе. Заняўшы другое месца ў групе, зборная перайшла ў другі этап кваліфікацыі. Знаходзячыся ў 3-м кошыку, у выніку праведзенай 28 красавіка 2021 года жараб’ёўкі зборная апынулася ў групе D. У сувязі з пандэміяй COVID-19 матчы этапу прайшлі ў адной краіне — Партугаліі. У групе зборная двойчы сустракалася са зборнай Латвіі (83:92, 60:83) і зборнай Румыніі (77:72, 94:66). Двойчы прайграўшы Латвіі і двойчы перамогшы Румынію, зборная Беларусі заняла другое месца ў групе і атрымала права выступіць у кваліфікацыі.
Кваліфікацыя
У выніку жараб’ёўкі, якая прайшла 31 жніўня 2021 года, Беларусь апынулася ў групе В, дзе перамагла ў першым туры зборную Турцыі (84:70). Па прычыне падтрымкі, якую беларускі бок аказвае расійскай агрэсіі супраць Украіны, Хоўм-офіс Вялікабрытаніі (Дэпартамент унутраных спраў Вялікабрытаніі) 26 лютага 2022 года ануляваў візы зборнай Беларусі перад матчам супраць зборнай Вялікабрытаніі, які павінен быў адбыцца ў Ньюкасле 28 лютага 2022 года.
Склад
У прэ-кваліфікацыі да чэмпіянату свету-2019 зборная Беларусі  была прадстаўлена ў наступным складзе  :
Канюшына цёмна-каштанавая
Канюшына цёмна-каштанавая (Trifolium spadiceum) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў большай частцы Еўропы і ў Азіі да Заходняй Сібіры і Ірана.
Назва
Канюшына цёмна-каштанавая, дзятлінка жоўтая, пажарнік.
Апісанне
Аднагадовая травяністая расліна 10-35 см даўжынёй. Галоўкі пры плодзе даўгаватыя, з цёмна-карычневымі кветкамі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў большай частцы Еўропы і Азіі (да Заходняй Сібіры і Ірана).
Ва Украіне расце на лясных і горных лугах, у далінах і ярах — у лясных раёнах і на поўначы лесастэпу.
Таксанамічнае становішча
Від Канюшына цёмна-каштанавая уваходзіць у род трыбу  падсямейства  сямейства.
Gray
Можа адпавядаць наступным асобам:
Касцёл Святога Францішка (Салігорск)
Касцёл Святога Францішка — мураваны каталіцкі храм у горадзе Салігорску Мінскай вобласці.
Гісторыя
Парафія існуе з 1994 года. У 1997 годзе распачалося будаўніцтва касцёла. Касцёл кансэкраваны 12 лістапада 2006 года. Першую службу правёў апостальскі адміністратар Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Антоній Дзям’янка.
24 мая 2008 года на касцёл упаў кран і быў пашкоджаны дах.
Туліт
Туліт (разалін, уніяніт) — шчыльная густа-ружовая ці ружова-чырвоная разнавіднасць мінерала цаізіт. Афарбоўка каменя абумоўлена іонамі марганцу (прымешка Mn дасягае ~ 1 %).
Упершыню знойдзены ў 1820 годзе ў Нарвегіі (акруга Лом). Назва паходзіць ад старажытнай назвы міфічнага вострава ў паўночнай частцы Нарвегіі — Тул. Пазней быў знойдзены таксама ў Заходняй Аўстраліі, Намібіі, ЗША (штаты Тэнесі, Каліфорнія, Паўночная Караліна), Грэнландыі, Расіі (Урал), Аўстрыі (Ціроль), Італіі, Польшчы (Ніжняя Сілезія).
Сексуальнасць чалавека
Сексуальнасць чалавека — сукупнасць біялагічных, псіхафізіялагічных, душэўных і эмацыйных рэакцый, перажыванняў і ўчынкаў чалавека, звязаных з праявай і здавальненнем палавой цягі. Сексуальнасць з'яўляецца прыроджаным запатрабаваннем і функцыяй чалавечага арганізма, падобна працэсам дыхання, стрававання і інш. Чалавек нараджаецца з вызначаным фізіялагічным сексуальным патэнцыялам, далей сексуальнасць фармуецца ўжо ў рамках індывідуальнага жыццёвага вопыту. У цэлым жа, сексуальнасць чалавека абумоўлена інтэграваным узаемадзеяннем біялагічных, псіхічных і сацыякультурных фактараў.
Ёсць вельмі шмат форм чалавечай сексуальнасці. Сексуальнасць чалавека ўключае шырокі дыяпазон паводзін і працэсаў, фізіялагічныя, псіхалагічныя, сацыяльныя, культурныя, палітычныя, духоўныя або рэлігійныя аспекты сексу, а таксама чалавечыя сексуальныя паводзіны. Сексуальнасць, як і іншыя аспекты паводзін чалавека, носіць як біялагічны, так і сацыяльны характар: некаторыя характарыстыкі сексуальнасці закладзены генетычна, іншыя фармуюцца падчас сацыялізацыі. У сувязі з гэтым вылучаюць некалькі кампанентаў чалавечай сексуальнасці:
Філасофія, асабліва этыка і навука маралі, гэтак жа як і багаслоўе маюць дачыненне да прадмета. Амаль у кожную гістарычную эпоху і ў кожнай культуры мастацтва, уключаючы літаратурныя і выяўленчыя, а таксама папулярная культура ўяўляюць істотны ўклад грамадскіх пунктаў гледжання на сексуальнасць. У большасці грамадстваў існуюць законы, якія прадпісваюць пэўныя абмежаванні сексуальных паводзін. Сексуальнасць змяняецца ад культуры да культуры, ад рэгіёна да рэгіёна, і бесперапынна змяняецца на працягу ўсёй гісторыі чалавека.
Існуе вялікая разнастайнасць літаратуры, адукацыйных вэб-сайтаў, мясцовых арганізацый адукацыі і сацыяльнай падтрымкі для розных форм чалавечай сексуальнасці.
Значэнне сексуальнасці
Сексуальнасць уяўляе сабой рухальную сілу сацыяльнай актыўнасці чалавека, паколькі накіравана на дасягненне не толькі сексуальнага задавальненні, але і сацыяльна-псіхалагічнага стану, які пазначаецца як «шчасце», павышэнне якасці жыцця. Перажыванні, звязаныя з полам, вызначаюць выбар таго ці іншага варыянту паводзін нават у сітуацыях, загадзя не звязаных з сексуальнымі кантактамі ў вузкім сэнсе.
Сексуальнасць з'яўляецца адным з важных рухальных фактараў у спазнанні чалавекам навакольнай рэчаіснасці. Зігмунд Фрэйд пісаў, што «цяга да спазнання ў дзяцей дзіўна рана і нечакана інтэнсіўным чынам спыняецца на сексуальных праблемах, нават абуджаецца імі».
Сексуальнасць з'яўляецца фактарам, якія падахвочвае людзей да сумеснага пражывання і дзейнасці, з'яўляецца рухальнай сілай збліжэння і аб'яднання людзей, адным з асноўных складнікаў сямейнага жыцця.
Сексуальнасць з'яўляецца неад'емным жаданнем выявіць сваё ўнутранае лібіда для трансфармацыі вонкавай праявы паводзін у матэрыяльным асяроддзі.
Фарміраванне сексуальнасці
Фізіялагічныя механізмы, якія абумаўляюць фарміраванне і ажыццяўленне сексуальных рэакцый неад'емна ўласцівы чалавеку як біялагічнаму віду, іх фарміраванне з'яўляецца генетычна абумоўленым. У той жа час, паколькі чалавек мае не толькі біялагічную, але і сацыяльную прыроду, фарміраванне сексуальнасці апыняецца звязаным з умовамі яго існавання: сацыяльным асяроддзем, умовамі жыцця і г.д. На фарміраванне сексуальнасці ўплываюць таксама такія фактары, як, напрыклад, паўнавартаснасць харчавання.
Раней лічылася, што да вызначанага ўзросту дзеці пазбаўлены сексуальнасці. Адным з першых даследчыкаў, якія сур'езна загаварылі пра дзіцячую сексуальнасць, быў Зігмунд Фрэйд. Нягледзячы на тое, што шматлікія яго ідэі такія, як канцэпцыя псіхасексуальнага развіцця або Эдыпава комплексу, цяпер лічацца састарэлымі, прызнанне існавання дзіцячай сексуальнасці з'явілася прарывам у вобласці псіхалогіі і сексалогіі. Альфрэд Кінсі таксама гаварыў пра дзіцячую сексуальнасць у сваіх вядомых «Справаздачах Кінсі». Дзеці праяўляюць натуральную цікавасць да свайго цела, у тым ліку і да палавых органаў, прыкмячаюць анатамічныя адрозненні паміж мужчынамі і жанчынамі і часта гуляюць са сваімі палавымі органамі. Апошняе звычайна прымаецца дарослымі за мастурбацыю, хоць далёка не заўсёды гэта такі. Многія дзеці бяруць удзел у «сексуальных гульнях», як правіла, са сваімі сябрамі, братамі ці сёстрамі. «Сексуальныя гульні» ўключаюць агаленне і вывучэнне палавых органаў адзін аднаго. У малодшым школьным узросце цікавасць да «сексуальных гульняў» некалькі змяншаецца прытым, што дзеці могуць выпрабоўваць рамантычныя пачуцці да аднагодкаў. Новая хваля ўзрастання сексуальнай цікавасці назіраецца ў пераходным узросце.
Паколькі да моманту пачатку палавога паспявання, калі пачынаюць выяўляць сябе закладзеныя ў чалавека сексуальныя запатрабаванні, асоба чалавека ўжо ў значнай меры сфарміравана, на развіццё сексуальнасці ўплываюць ужо наяўныя ў гэты перыяд асобасныя рысы, такімі як ступень засваення маральных нормаў, агрэсіўнасць, іншыя пазітыўныя і негатыўныя сацыяльныя рысы. Перавага ў перыяд палавога паспявання агрэсіўных і іншых антысацыяльных рыс характару можа пацягнуць фарміраванне адхіленняў і нават дэструктыўных сексуальных запатрабаванняў. На фарміраванне сексуальнасці ўплывае таксама ўзровень інтэлектуальнага развіцця, паколькі ў аснове вышэйшай формы развіцця сексуальнасці чалавека — эратычнага кахання, наяўнасць якога адрознівае чалавека ад іншых жывёл, ляжыць першым чынам інтэлект.
Хоць асноўным падчас фарміравання сексуальнасці з'яўляецца запамінанне і іншыя формы самастойнага асваення індывідам рэчаіснасці, на яго таксама ўплываюць дзеючыя ў грамадстве мэтанакіраваныя праграмы фарміравання сексуальнасці, якія могуць як душыць усе «ненарматыўныя» формы яе праявы, так і спрыяць фарміраванню яе «нарматыўных» форм на аснове навуковага сексуальнага асветніцтва. Неабходна ўлічваць, што прыгнечанне сексуальных рэакцый часцяком вабіць пераход сексуальнай напругі у іншыя эмацыйныя формы, у тым ліку ў звязаныя з агрэсіяй.
Сексуальнасць з'яўляецца неад'емнай прыкметай фізічнага і псіхічнага здароўя, як у маладым, так і ў пажылым узросце. Адзначаецца, што захаванне сексуальных запатрабаванняў у старасці характэрна для людзей з больш высокім узроўнем інтэлекту, якія маюць больш высокую якасць жыцця і праяўляюць вялікую сексуальную актыўнасць у маладым узросце.
Іркуцкая ГЭС
Іркуцкая гідраэлектрастанцыя — на рацэ Ангара ў Іркуцкай вобласці, у г. Іркуцк. ГЭС з'яўляецца першай прыступкай Ангарскага каскаду.
Сексуальнасць чалавека
Фарміраванне сексуальнасці
Сексуальнасць з'яўляецца неад'емным жаданнем праявіць сваё ўнутранае лібіда для трансфармацыі вонкавай праявы паводзін у матэрыяльным асяроддзі.
Іркуцкая ГЭС
Агульныя звесткі
Будаўніцтва Іркуцкай ГЭС пачалося ў 1950, скончана ў 1958. ГЭС з'яўляецца руславой, сумешчана з будынкам ГЭС. Склад збудаванняў ГЭС:
Сексуальнасць чалавека
Тыпы сексуальных культур
З прычыны сацыяльнага характару сексуальнасці, можна вылучыць некалькі яе культурных тыпаў, якія адрозніваюцца характарам дапушчальных праяваў палавых пачуццяў :
Іркуцкая ГЭС
Агульныя звесткі
Вышыня верхняга б'ефа над узроўнем мора (НПУ) складае 457 м. Па плаціне ГЭС праходзіць аўтадарожны пераход. Суднаходных шлюзаў ГЭС не мае, бо скразное суднаходства па Ангары адсутнічае, аднак месца для шлюзаў зарэзервавана.
Сексуальнасць чалавека
Мадэлі ўзаемадзеяння сексуальнасці і рамантычнага кахання
Збігнеў Леў-Старовіч вылучае пяць асноўных мадэляў узаемадзеяння сексуальнасці і рамантычнага кахання, існуючых у сусветных культурах:
Іркуцкая ГЭС
Агульныя звесткі
Магутнасць ГЭС - 662,4 МВт, сярэднегадавая выпрацоўка - 4,1 млрд кВт · гадз. У будынку ГЭС ўсталявана 8 паваротна-лопасцевыя гідраагрэгатаў магутнасцю па 82,8 МВт, якія працуюць пры разліковым напоры 26 м. Абсталяванне ГЭС састарэла і зношанае, праводзіцца яго мадэрнізацыя.
Пік Чэрскага
Пік Чэрскага — горны пік, названы ў гонар Івана Дзяменцьевіча Чэрскага — вядомага даследчыка-беларуса Сібіры.
Узыходжанне на пік Чэрскага з’яўляецца адным з самых папулярных і найбольш даступных маршрутаў у Паўднёвым Прыбайкаллі. Штогод пік наведваюць тысячы турыстаў. Маршрут ўздыму бяспечны і не патрабуе спецыяльнага альпінісцкага рыштунку. Тым не менш не варта моцна ўхіляцца ў бок ад сцежкі. У мяцеліцы і завею лёгка згубіць дарогу і выклікаць сход лавіны.
У верасні праводзяцца спаборніцтвы па хуткасным ўзыходжанні на Пік Чэрскага. Даўжыня трасы складае 20211 м, перапад вышынь — 1625 м. Гэтыя спаборніцтвы з’яўляюцца адным з этапаў Кубка Расіі па скайранінгу.
Карл Людвіг Вільдэнаў
Карл Людвіг Вільдэнаў (Carl (Karl) Ludwig Willdenow, 1765—1812) — нямецкі батанік.
Біяграфія
Лічыцца адным з выбітных сістэматыкаў свайго часу.
Паклаў аснову фларыстычнаму, экалагічнаму і гістарычнаму кірункам у геаграфіі раслін.
Крытычна ацэньваў ідэю перманентнасці мацерыкоў і акіянаў.
Навуковы шлях
Вывучаў батаніку і медыцыну ва Універсітэце Гале. У 1789 годзе атрымаў званне доктара медыцыны, працаваў аптэкарам у Берліне.
З 1799 года быў прафесарам прыродазнаўчай гісторыі пры медыцынскім хірургічным калегіуме (Collegium medico-chirurgicum) у Берліне.
Прафесар Берлінскага ўніверсітэта з дня яго рэарганізацыі (1810).
Названы ў гонар Вільдэнава
У 1805 годзе Карл Петэр Тунберг у знак прызнання заслуг Вільдэнава ў вобласці батанікі назваў яго імем род раслін сямейства.
З 1953 года ў Берліне выдаецца часопіс батанічнай сістэматыкі Willdenowia.
Анатоль Аляксандравіч Лазоўскі
Анатоль Аляксандравіч Лазоўскі (нар., Заронава, ) — беларускі доктар сельскагаспадарчых навук (1987), прафесар кафедры прыватнай жывёлагадоўлі (1994).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (1962). Працаваў галоўным заатэхнікам саўгаса «Мяркулавічы» Чачэрскага раёна, заатэхнікам-селекцыянерам Лельчыцкай племстанцыі Гомельскай вобласці. З 1965 г. — заатэхнік Віцебскага абласнога ўпраўлення сельскай гаспадаркі. З 1968 г. — аспірант, малодшы навуковы, старшы навуковы супрацоўнік Беларускага навукова-даследчага інстытута жывёлагадоўлі. З 1988 г. — загадчык кафедры прыватнай жывёлагадоўлі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны. Удзельнік ліквідацыі наступстваў на Чарнобыльскай АЭС.
Аўтар больш за 135 навуковых работ, у тым ліку: «Комплексны план селекцыйна-племянной работы ў жывёлагадоўлі Беларускай ССР на 1979—1990 гг.» (у сааўтарстве, 1979), «Арганізацыя вытворчасці прадуктаў авечкагадоўлі ў спецыялізаваных гаспадарках» (рэкамендацыі, 1987), «Прысядзібнае развядзенне авечак і коз» (1999), «Прыватная заатэхнія» (1999) і інш.
Эйса Грэй
Э́йса Грэй (таксама Аса, або Эйза; Asa Gray; 1810—1888) — адзін з найбольш вядомых амерыканскіх батанікаў XIX стагоддзя, фларыст. З 1862 года — замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай Акадэміі навук.
Біяграфія
У 1831 годзе атрымаў навуковае званне доктара медыцыны.
У 1838—1839 і 1850—1851 гадах падарожнічаў па Еўропе.
«Дом Грэя», які быў жыллём Грэя ў Кембрыджы, пабудаваны ў 1810 годзе па праекце архітэктара Айтыела Таўна для першага кіраўніка Гарвардскага батанічнага саду, мае статус Нацыянальнай гістарычнай славутасці.
Спіс аб’ектаў PGC (2477001—2478000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2477001—2478000)
Трынасеннік
Віды
Спіс створаны на аснове базы даных Каралеўскіх батанічных садоў у К’ю
X86
x86 (Intel 80x86) — архітэктура працэсара c аднайменным наборам каманд, упершыню рэалізаваная ў працэсарах кампаніі Intel.
Назва ўтворана ад дзвюх лічбаў, якімі сканчаліся назвы працэсараў Intel ранніх мадэляў — 8086, 80186, 80286 (i286), 80386 (i386), 80486 (i486). У сувязі з канфліктам, каб мець магчымасць зарэгістраваць іх як гандлёвую марку, пазнейшыя мадэлі атрымалі ўласныя імёны (напрыклад, Pentium, Xeon, Core, Itanium). За час свайго існавання набор каманд увесь час пашыраўся, захоўваючы сумяшчальнасць з папярэднімі пакаленнямі.
Апроч Intel, архітэктура таксама была рэалізавана ў працэсарах іншых вытворцаў: AMD, VIA, Transmeta, IDT і інш. У наш час для гэтай архітэктуры існуе яшчэ адна назва — IA-32 (Intel Architecture — 32).
Вытворцы
Працэсары архітэктуры x86 выпускаліся і выпускаюцца некалькімі кампаніямі, у тым ліку:
Ганна Балейн
Ганна Балейн (Anne Boleyn, ужывалася таксама напісанне Bullen; каля 1507 —, ) — другая жонка (з 25 студзеня 1533 года да пакарання) караля Англіі Генрыха VIII. Маці Елізаветы I.
Раннія гады
Гісторыкі дагэтуль спрачаюцца аб дакладнай даце нараджэння Ганны Балейн. Розныя крыніцы паказваюць гады — ад 1501 да 1507. Бацькам Ганны быў Томас Балейн, сын багатага, але не шляхетнага Уільяма Балейна і ірландскай арыстакраткі Маргарэт Батлер, які здолеў зрабіць нядрэнную кар’еру пры двары. Яе маці, лэдзі Элізабет Говард, дачка Томаса Говарда, 2-га герцага Норфалка, паходзіла са старадаўняга роду.
Ганна Балейн атрымала выдатную хатнюю адукацыю, але гэтага для яе амбіцыйнага бацькі было недастаткова — яго асноўнай ідэяй была прыдворная кар’ера дачкі і яе выгадны шлюб.
Адукацыю бацькі вырашылі працягнуць у Парыжы. У 1514 годзе маленькую Ганну (і яе сястру Марыю) адправілі ў Францыю ў складзе світы прынцэсы Марыі Цюдар, сястры караля: Марыя павінна была выйсці замуж за караля Людовіка XII. Пры куртуазным французскім двары Ганна не толькі спасцігала навукі і мастацтва, але і ўдасканальвалася ў тонкасцях велікасвецкага флірту.
Нягледзячы на ​​тое, што састарэлы кароль Людовік XII неўзабаве памёр, а Марыя Цюдар вярнулася ў Англію, Ганна Балейн яшчэ некалькі гадоў жыла ў Францыі — пры двары караля Францыска I.
У 1520 годзе пасля няўдалых перамоў Генрыха VIII з Францыскам I адносіны дзвюх краін сапсаваліся канчаткова, і Ганна вярнулася дадому (праўда, непасрэднай падставай для вяртання дзяўчыны з Парыжа паслужыла жаданне бацькі выдаць яе замуж за лорда Батлера).
Прыехаўшы з Францыі, Ганна адразу ж набыла вялікую папулярнасць пры англійскім двары. Па сведчаннях гісторыкаў, Ганна не была занадта прыгожай, але была вытанчана і дорага апранутая, нядрэнна навучаная танцам і мела добры розум.
Шлюб з лордам Батлерам так і не адбыўся. Розныя крыніцы называюць шматлікія прычыны, сярод якіх — ўстойлівае нежаданне самой дзяўчыны выходзіць замуж па разліку.
Да гэтага ж перыяду адносіцца яе раман з лордам Генры Персі, сынам герцага Нартумберленда, аднак надзеям юнай пары не наканавана было спраўдзіцца, бо Ганну заўважыў сам англійскі кароль.
Ганна і кароль
Першай зафіксаванай сустрэчай Ганны і яе будучага мужа — караля быў прыём у гонар іспанскіх паслоў у сакавіку 1522. Да гэтага часу ў Генрыха назапасілася шмат прэтэнзій як да каралевы — Кацярыны Арагонскай, так і да фаварытак — Бесі Блаўнт і Марыі Кэры (роднай сястры Ганны Балейн). Спецыялісты па гісторыі музыкі лічаць, што знакамітыя «Зялёныя рукавы» («Greensleeves») — прысвячэнне закаханага караля будучай жонцы Ганне, пакладзенае на старадаўнюю мелодыю. Невядома, ці сапраўды гэтыя радкі напісаў Генрых VIII, але прыгожую легенду берагуць, — і прынята лічыць, што цудоўная незнаёмка ў зялёнай сукенцы і ёсць лэдзі Ганна Балейн. Грацыёзная, дасціпная дзяўчына так спадабалася каралю, што ён паспяшаўся перашкодзіць магчымаму саюзу з лордам Персі. А так як маладыя людзі ўпарціліся ў сваім жаданні быць разам, Персі спешна ажанілі на Мэрыян Тэлбат, дачцэ графа Шрусберы, а Ганну адправілі ў маёнтак — Хівер.
Вяртанне да двара адбылося толькі ў 1526 годзе (некаторыя крыніцы называюць 1525). Новыя заляцанні караля Ганна прымала без усялякага захаплення, — ёй замінаў лёс фаварыткі (на вачах усяго двара разгортвалася драма яе больш «згаворлівай» сястры Марыі). Ганна з задавальненнем складала кампанію адукаванаму і таленавітаму каралю, але ўступаць з ім у шлюб зусім не збіралася.
Генрых VIII з 1509 быў жанаты на Кацярыне Арагонскай, аднак гэты шлюб не даў Англіі спадчынніка мужчынскага полу, — адзіным дзіцем каралеўскай пары была дачка Марыя, будучая каралева Англіі, больш вядомая як Марыя Крывавая. Хісткасць становішча дынастыі Цюдараў прымушала Генрыха ўсё часцей задумвацца аб нараджэнні сына — спадчынніка.
У канчатковым выніку, кароль вырашыўся прапанаваць ёй ужо не месца фаварыткі, а карону Англіі.
Шлюб
Атрымаўшы пісьмовы адказ з згодай, Генрых пачаў дзейнічаць — ён быў упэўнены, што Папа Рымскі не адмовіцца скасаваць яго бяздзетны шлюб.
У пачатку мая 1527 года Ганна разам з каралём ужо прымала французскіх паслоў, а кардыналу Томасу Уолсі было даручана «уладзіць асабістыя справы караля» у Ватыкане.
Генрых быў упэўнены, што яго жонка пагодзіцца на развод, аднак ён амыліўся — для іспанскай прынцэсы гэта азначала страту гонару і годнасці. Да таго ж пляменнік Кацярыны Карл V не збіраўся спакойна прымаць удары, якія наносяцца іх сям’і.
Становішча ў Еўропе рабілася напружаным, але каталіцкая царква не спяшалася са скасаваннем шлюбу англійскага караля. Справа скончылася тым, што Генрых вырашыў больш не чакаць папскай міласці і парваў саюз з Рымам. Жадаючы памяняць каралеву, Генрых памяняў рэлігію. Кароль вырашыў, што з гэтага моманту ўлада рымскага Папы на Англію не распаўсюджваецца. Генрых абвясціў сябе кіраўніком Царквы, якая, пасля прыме канфесійную назву англіканскай, а шлюб з Кацярынай — несапраўдным. Народ любіў каралеву Кацярыну, таму вуліцы горада запаўнялі пасквілямі і лістоўкамі, якія аблівалі брудам Ганну. Да студзеня 1533 Ганна ўзрадавала караля доўгачаканай весткай: яна была цяжарная. 25 студзеня 1533 г, выконваючы строгую таямніцу, кароль і Ганна абвянчаліся.
Адвергнутая каралева Кацярына яшчэ некалькі гадоў пражыла ў адзіноце і памерла толькі ў 1536 годзе. Аднак да канца сваіх дзён яна адмаўлялася прызнаваць незаконнасць свайго шлюбу з каралём.
Аляксей Аляксеевіч Казловіч
Аляксей Аляксеевіч Казловіч (нар., в. Блудзень, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.
Ганна Балейн
Пакаранне
Маладая каралева была не такой рахманай і цярплівай, як адвергнутая іспанка Кацярына. Яна была патрабавальная, славалюбівыя і здолела нажыць сабе мноства нядобразычліўцаў. Кароль, выконваючы запыты новай жонкі, выганяў і пакараў смерцю ўсіх праціўнікаў Ганны: ахвярамі рэпрэсій сталі нават сябры Генрыха — кардынал Уолсі і філосаф Томас Мор. Надзеі караля на нараджэнне сына зноў не апраўдаліся — у верасні 1533 Ганна нарадзіла дзяўчынку, будучую каралеву Елізавету I. Кароль Генрых быў расчараваны.
Аляксей Аляксеевіч Казловіч
Біяграфія
Скончыў у 1981 годзе архітэктурны факультэт Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута; праходзіў у 1983 годзе навучанне ў Маскоўскім архітэктурным інстытуце, у 2000 годзе г. Ратэрдаме. У 1981—1989 гадах архітэктар Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. У 1981—1983 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1989—1994 гадах старшыня Гродзенскага абласнога камітэта прафсаюзаў працаўнікоў УКБ і архітэктурных службаў; у 1994—1997 гадах архітэктар Ленінскага раёна г. Гродна; у 1997—2000 гадах намеснік галоўнага архітэктара г. Гродна; у 2000—2005 гадах генеральны дырэктар ТАА «Вікторыя-Гродна»; з 2005 — індывідуальны прадпрымальнік — архітэктар.
Ганна Балейн
Пакаранне
З часам Ганна Балейн стала паводзіць сябе больш абуральна — яна ладзіла святы (часта ў адсутнасць караля), заказвала сабе самыя дарагія ўпрыгожанні. Наступныя два з паловай гады былі для Генрыха і Ганны поўныя сцэн рэўнасці, сямейных разладаў і расчараванняў у сувязі з немагчымасцю мець сына. Прыкладна ў гэты жа час кароль захапіўся фрэйлінай — Джэйн Сеймур. Генрых вырашыў пазбавіцца ад Ганны. Маладая каралева была абвінавачана ў дзяржаўнай здрадзе і ў шлюбнай здрадзе каралю. Палюбоўнікамі былі абвешчаны сябры каралевы — Генры Норыс, Марк Смітан, а таксама родны брат Ганны — Джордж, лорд Рочфард. Пасля паказальнага суда, прысуд якога быў з самага пачатку вядомы ўсім прысутным, Ганна Балейн, каралева Англіі, была гільяціравана 19 мая 1536 года.
Аляксей Аляксеевіч Казловіч
Біяграфія
Член Беларускага саюза архітэктараў, член праўлення Гродзенскай абласной арганізацыі БСА. Узнагароджаны ганаровымі граматамі БСА, Гродзенскага гарвыканкама, Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў.
Творчасць
Аўтар больш як 1000 рэалізаваных праектаў сядзібных дамоў і іншых аб’ектаў.
Канюшына шаматкая
Канюшына шаматкая ; (Trifólium áureum) — від двухдольных раслін роду  сямейства. Верагодна, першае навуковае апісанне было зроблена Карлам Лінеем у Species plantarum ў 1753 годзе, аднак яго назва Trifolium agrarium не замацавалася ў літаратуры.
Назва
Канюшына шаматкая, злотнік, хмельнік.
Ніна Уладзіміраўна Кожар
Ніна Уладзіміраўна Кожар (нар., г. Гродна) — беларускі архітэктар і тэарэтык архітэктуры. Прафесар (2005), доктар архітэктуры (2002, Расія; 2003, Беларусь), доктар тэхнічных навук (2005, Польшча). Член-карэспандэнт Беларускага грамадскага аб'яднання архітэктараў і дзеячаў будаўнічых навук (БААрх) (2004).
Біяграфія
Скончыла ў 1974 годзе архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута (выкладчыкі Н. М. Макляцова, Л. М. Рымінскі, В. М. Волчак). Член Саюза архітэктараў з 1988 года.
Канюшына шаматкая
Батанічнае апісанне
Лісце складанае, складаецца з тупаканчных або злёгку выемкавых на канцы лісточкаў даўгавата-зваротнаяйкападобнай або даўгавата-эліптычнай формы.
Ніна Уладзіміраўна Кожар
Біяграфія
У 1974—1975 гадах старэйшы архітэктар аддзела сельскага будаўніцтва Упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры Мінаблвыканкама; з 1975 года працуе ў Беларускім політэхнічным інстытуце (цяпер БНТУ): старэйшым лабарантам (1975-77), асістэнтам (1977-90), старэйшым выкладчыкам (1990-93), дацэнтам (1993—2003), прафесарам (з 2003); з 2006 года прафесар Чэнстахоўскага тэхнічнага ўніверсітэта (Польшча).
Канюшына шаматкая
Батанічнае апісанне
Плод — аднанасенны зваротнаяйкападобны боб.
Ніна Уладзіміраўна Кожар
Узнагароды
Лаўрэат Нацыянальнага фестывалю архітэктуры ў намінацыі «Лепшы цыкл прац па адзінай тэматыцы» (Гомель, 2003).
Канюшына шаматкая
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Сустракаецца ў Еўропе і Заходняй Азіі. Занесены ў Вялікабрытанію, ЗША і Новую Зеландыю.
Расце на лясных лугах, пакладах, на ўскраінах бярозавых гаёў, сярод пасеваў.
Таксанамічнае становішча
Від Канюшына шаматкая уваходзіць у род трыбу  падсямейства  сямейства.
Сінонімы
Сінанімічныя назвы :
Значэнне
Пустазельная расліна. Можа выкарыстоўвацца чалавекам у якасці тэхнічнай, лекавай расліны.
Сяргей Малахіевіч Лебедзеў
Сяргей Малахіевіч Ле́бедзеў (28 ліпеня 1907,  — 10 верасня 1965) — беларускі геадэзіст. Прафесар (1960).
Скончыў БСГА ў 1930 годзе. У 1954—1963 гг. загадчык кафедры Беларускага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту (Гомель).
Навуковая дзейнасць
Аўтар падручнікаў, навуковых дапаможнікаў і навуковых прац па інжынернай геадэзіі і аэрагеадэзіі. Распрацаваў першую мадэль графарэдуктара (геадэзічная прылада).
Сярод апублікаваных прац:
Іван Іванавіч Лісаў
Іван Іванавіч Лісаў (, —, ) — савецкі ваенны дзеяч. Генерал-лейтэнант (1965). Кандыдат гістарычных навук (1973), дацэнт (1979).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Леніна, 5 іншымі ордэнамі, медалямі.
Уладзімір Архіпавіч Лабуноў
Біяграфія
У 1961 скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. З 1966 г. у Мінскім радыётэхнічным інстытуце, з 1975 г. загадчык кафедры. У 1987—1989 гг. акадэмік-сакратар Аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі АН БССР. Народны дэпутат СССР (1989—1991).
З 1994 па 2001 быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным паслом Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Бельгія, Нідэрландах, Люксембургу; Пастаянны прадстаўнік ў Еўрапейскім Саюзе і НАТА.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 200 навуковых прац, у тым ліку манаграфіі і 14 брашур, 460 вынаходстваў.
Сярод апублікаванага:
Сяргей Іванавіч Ковыраў
Сяргей Іванавіч Ковыраў (нар., г. Чарапанава, Новасібірская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1982 годзе архітэктурны факультэт Новасібірскага інжынерна-будаўнічага інстытута (выкладчыкі Валерый Пятровіч Арбацкі, Ангеліна Анатолеўна Праваторава).
У 1982—1988 гадах архітэктар, галоўны спецыяліст майстэрні генплана інстытута «Кемеравагарпраект»; у 1989—2003 гадах начальнік майстэрні, галоўны спецыяліст інстытута па горадабудаўніцтве, ГАП інстытута «Гомельпраект»; з 2003 года старэйшы выкладчык кафедры «АПГЗ» БелДУТ, пасля дацэнт кафедры «Архітэктура».
Член БСА з 2000 года. Саветнік Беларускай акадэміі архітэктуры з 2003 года.
Творчасць
Асноўныя творчыя працы: ПДП цэнтра г. Анжэра-Суджанска Кемераўскай вобласці (1986, сааўтар А. І. Усольцаў); ПДП Усходняга раёна г. Кемерава (1987, у сааўтарстве); ПДП Цэнтра г. Кемерава (1988, у сааўтарстве); мікрараён № 94 у г. Гомелі (1989); генеральны план мікрараёна 1а ў тэхнаполісе «Паўночны» ў Маскве (1992, сааўтар А. І. Усольцаў); генеральны план тэрыторыі свабоднай эканамічнай зоны «Гомель-Ратон» (1998—2004, кіраўнік аўтарскага калектыва); аналіз фарміравання планіровачнай і функцыянальна-прасторавай структур г. Гомеля ў складзе праекта генеральнага плана горада; праект забудовы п. Навагорск Маскоўскай вобласці (1996—1999, сааўтар В. У. Бельцюкоў, А. І. Усольцаў, Н. М. Барабанава, Л. А. Верхалат); праекты рэканструкцыі і інтэр’ераў памяшканняў адміністрацыйна-бытавога корпуса УПСР на Галаўных збудаваннях у г. Рэчыца (сааўтар Н. М. Барабанава); магазін харчовых тавараў у 52-м мікрараёне Гомеля (2003, сааўтар Н. М. Барабанава), магазін кветак па вул. Леніна ў Гомелі (2008, сааўтар Н. М. Барабанава); рэканструкцыя адміністрацыйнага будынка з надбудовай 3-х паверхаў па ў Маскве (2005, сааўтар Н. М. Барабанава); гандлёвы цэнтр па  ў Маскве (2005); горадабудаўнічае абгрунтаванне размяшчэнне гандлёва-забаўляльнага і дзелавога цэнтра ў Цюмені (2006, сааўтар  Лукомскі); завод ліфтаў у Маскве (2008); праект жылой забудовы ў г. Бранску (сааўтары У. В. Свідуновіч, Н. М. Барабанава; Лепшы праект года фестывалю архітэктуры ў г. Брэсце (2001), Дыплом МАСА), добраўпарадкаванне сквера з размяшчэннем помніка І. І. Паскевіч у Гомелі (сааўтары Н. М. Барабанава, скульптар Д. Папоў; дыплом Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі фестывалю архітэктуры 2003 у г. Гомелі).
Узнагароды
Узнагароджаны Граматай Гомельскага гарвыканкама за цыкл прац па распрацоўцы малых архітэктурных фот для г. Гомеля (2003).
Аркадзь Іванавіч Лапо
Аркадзь Іванавіч Лапо (, вёска Жданоўка, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі вучоны-раслінавод, селекцыянер. Акадэмік АН БССР (1950), Акадэміі сельскагаспадарчых навук БССР (1957—1961), кандыдат сельскагаспадарчых навук (1937), прафесар.
Біяграфія
Вёў вялікую грамадскую працу. У 1949—1954 гг. кіраваў сельскагаспадарчай секцыяй Беларускага таварыства па распаўсюджванні палітычных і навуковых ведаў, двойчы абіраўся дэпутатам абласнога Савета дэпутатаў.
Навуковая дзейнасць
Працы прысвечаны біялогіі канюшыны і агратэхніцы насенняводства збожжавых культур і лёну. Устанавіў заканамернасці змены аптымальнай гушчыні пасеву збожжавых і лёну ў залежнасці ад змены агратэхнічных і прыродных фактараў, рэкамендаваў наборы найбольш эфектыўных культур для кармавых севазваротаў, сістэмы іх чаргавання і прымянення для іх угнаенняў.
Станіслаў Мурмеліус
Станіслаў Мурмеліус — друкар і кнігавыдавец XVI ст.
Біяграфія
Паходзіў з Польшчы. У 1558 г. запрошаны канцлерам ВКЛ М. Радзівілам Чорным узначаліць Берасцейскую друкарню, якая пасля смерці Б. Ваяводкі бяздзейнічала. Першай кнігай, выдадзенай Мурмеліусам да лістапада 1558, быў зборнік рэлігійных песень С. Зарэмбы «Песні хвал боскіх».
На працягу 1558—1561 гг. ім надрукавана 16 твораў на польскай мове. З іх вядомы: «Два пасланні» (1559) — адказ папскаму нунцыю Ліпамано, дзе крытыкуецца царкоўна-рэлігійная палітыка рымскай курыі і яе ўмяшанне ў справы іншых краін; «Гісторыя пра папу Іаана VIII, які быў жанчынай» (1560); прававыя творы Б. Граіцкага — «Артыкулы права Магдэбургскага», «Судовы працэс» (1560) і інш. Магчыма, Мурмеліус удзельнічаў у падрыхтоўцы да выдання Берасцейскай Бібіліі (1563). Каб палепшыць фінансавае становішча друкарні, Мурмеліус выдаваў сваім коштам хадавыя кнігі свецкага зместу, але без пазначэння месца выдання і выдаўца. Сродкі на публікацыю рэлігийнай литаратуры даваў М. Радзівіл Чорны. Якасць выданняў Мурмеліуса сведчыць пра дасканаласць яго выдавецкага і друкарскага майстэрства. З 1570 г. Мурмеліус знаходзіўся ў Кракаве, дзе трапіў у даўгавую турму, адкуль яго вызваліў выдавец М. Шарфенберг. Далейшы лёс Мурмеліуса невядомы.
Аляксандр Паўлавіч Лысенка
Аляксандр Паўлавіч Лысе́нка (, Віцебск) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі. Доктар ветэрынарных навук (1994).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (1974). 3 1993 вучоны сакратар аддзялення жывёлагадоўлі і ветэрынарнай медыцыны Акадэміі аграрных навук Беларусі, з 1994 загадчык лабараторыі і намеснік дырэктара Беларускага НДІ эксперыментальнай ветэрынарыі.
Навуковыя працы па антыгенным складзе ўзбуджальніка туберкулёзу і атыпічных мікабактэрый, выдзяленні і ачышчэнні антыгенаў мікабактэрый, сродках і метадах дыягностыкі і прафілактыкі туберкулёзу чалавека і жывёл.
Галіна Аляксандраўна Калоева
Галіна Аляксандраўна Калоева (нар., г. Брэст) — беларускі архітэктар.