cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Караткевіч
Ушанаванне памяці
Імем Уладзіміра Караткевіча названыя вуліцы ў Астраўцы, Віцебску, Гродне, Рагачове, Століне, Оршы. У 2023 годзе імя Уладзіміра Караткевіча надалі адной з вуліц Кіева.
Міхаіл Юр’евіч Грабоўскі
Міхаіл Юр’евіч Грабоўскі (нар., Патсдам, ГДР) — беларускі хакеіст.
Гаўр
Гаўр (Le Havre) — горад і камуна на поўначы Францыі, у рэгіёне Нармандыя, супрэфектура ў дэпартаменце Прыморская Сена. Гаўрскі порт — адзін з найбуйнейшых у Францыі. Насельніцтва 188605 чалавек (2009).
Геаграфія
Гаўр размешчаны на правым беразе Сены, непадалёк ад яе эстуарыя. Рака аддзяляе гэты горад ад дэпартамента Кальвадос і суседняга горада Анфлёр. На поўнач і на захад ад Гаўра знаходзіцца ўзбярэжжа праліва Па-дэ-Кале.
Гісторыя
Гаўр — адзін з маладых гарадоў Францыі. Пры заснаванні адміралам Гіёмам Гуф’е ў 1517 годзе ён быў названы Францыскопалем (Franciscopolis) у гонар караля Францыска I. Пасля быў перайменаваны ў Гаўр-дэ-Грас («прасвядная гавань»). У 1562 годзе гугеноты перадалі горад англічанінам, але ўжо праз 2 гады ён вярнуўся да Францыі.
Да 1572 года горад стаў значным гандлёвым цэнтрам, адкуль накіроўваліся караблі да Ньюфаўндленда і Шпіцбергена для лоўлі траскі і кітоў. Да XVIII стагоддзя порт Гаўра стаў другім па велічыні ў Францыі пасля Нанта.
Падчас Другой сусветнай вайны горад быў амаль поўнасцю знішчаны. Пасля вайны па праекту Андрэ Перэ ён быў зноў забудаваны сучаснымі пабудовамі характэрнага белага колеру.
Рэчыцкая жаночая гімназія Гаўрылавай
Рэчыцкая жаночая гімназія Гаўрылавай — колішняя навучальная ўстанова ў Рэчыцы.
Гісторыя
5 верасня 1906 года ў Рэчыцы адкрыта першая прыватная жаночая гімназія на асабістыя сродкі Лізаветы Уладзіміраўны Гаўрылавай, жонкі рэчыцкага акруговага суддзі Мікалая Канстанцінавіча Гаўрылава, і спачатку значылася як пачатковае вучылішча. У 1908 г. яму афіцыйна прысвоены быў статус прагімназіі
19 мая 1911 г. навучальная ўстанова ператворана ў гімназію з 7-ю асноўнымі класамі. Размяшчалася яна ў прыватным доме Сачанкі-Сакуна на рагу вуліцы Успенскай (цяпер Савецкая) і Школьнага завулка. Утрымлівалася выключна за кошт платы за навучанне, якая складала 70-100 рублёў за год з вучаніцы. Штат гімназіі складалі загадчыцы, тры законавучыцелі, восем выкладчыкаў, два класныя наглядчыкі і ўрач. Лічылася вядучай навучальнай установай да Першай сусветнай вайны. У 1911 г. у ёй праходзілі навучанне 260, а ў 1915 г. — 290 дзяўчынак.
У 1945 годзе ў будынку наваствораны ў Рэчыцкі землеўпарадкавальны тэхнікум Наркамата земляробства БССР. Пазней у гэтым будынку размяшчаліся музычная школа, дом піянераў, гарвыканкам.
У 2007 годзе ў сувязі з падрыхтоўкай горада да рэспубліканскага фестывалю «Дажынкі» будынак былой жаночай гімназіі па ініцыятыве Рэчыцкага райвыканкама быў выключаны з Дзяржаўнага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь па заключэнні спецыяльнай камісіі Міністэрства культуры. Пасля, паводле афіцыйных звестках, з прычыны невырашальных праблем з падмуркам і пагрозай абрушэння, будынак быў знесены. Начальнік аддзела культуры Рэчыцкага райвыканкама Вольга Максіменка заявіла, што «без гэтага будынка цэнтральная плошча набыла выгляд сапраўднай плошчы».
Мястка (гміна)
Мя́стка (Miastko) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бытоўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мястку. Плошча гміны складае 466,09 км². Станам на 2014 год у гміне Мястка пражывалі 20 028 чалавек, шчыльнасць — 42,97 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 29 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 81 населены пункт.
Таццяна Анатольеўна Аўтухова
Таццяна Анатольеўна Аўтухова (нар., в. Застадолле, Сенненскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі педагог, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання.
Біяграфія
Нарадзілася 24 верасня 1965 года ў в. Застадолле Сенненскага раёна Віцебскай вобласці.
Працавала настаўніцай у сярэдняй школе № 21 г. Віцебска, намеснікам дырэктара па выхаваўчай рабоце ў сярэдніх школах № 24 і № 32 г. Віцебска, дырэктарам сярэдняй школы № 45 г. Віцебска.
Выбіралася дэпутатам Віцебскага гарадскога Савета дэпутатаў 26 і 27 скліканняў, Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў 28 склікання.
Сям’я
Мае дачку.
IC 1799
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аілтан
Аілтан (Айлтан) Гансалвіс да Сілва (Aílton Gonçalves da Silva; ) — бразільскі футбаліст, нападнік. У 1993—1997 гадах гуляў за бразільскія клубы «Іпіранга», «Інтэрнасьянал», «Гуарані» і інш. Вядомы таксама па выступленнях за нямецкі «Вердэр» (1998—2004) і сербскую «Црвену Звезду» (2006—2007). Футбаліст года ў Германіі (2004).
Аілтан жанаты, мае дваіх дзяцей.
Політэхнічны каледж (Брэст)
Політэхнічны каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Брэсце. Філіял Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта. Размяшчаецца па адрасе вуліца К. Маркса, 49.
Гісторыя
Заснаваны ў 1966 годзе як Брэсцкі будаўнічы тэхнікум, з 1987 года Брэсцкі палітэхнікум. З 2003 г. дзяржаўная ўстанова адукацыі Брэсцкі дзяржаўны політэхнічны каледж. Навучанне дзённае і завочнае, на бюджэтнай і камерцыйнай аснове. Прымаюцца асобы з базавай і сярэдняй адукацыяй. Спецыяльнасці на 2008/09 навучальны год: прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва; металарэжучыя станкі і інструменты; праектаванне і вытворчасць радыёэлектронных сродкаў; правазнаўства.
П’евэ-а-Ніеволе
П'евэ-а-Ніеволе (Pieve a Nievole) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пістоя.
Насельніцтва складае 9602 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 755 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 51018. Тэлефонны код — 0572.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Марк.
Мост цераз Свіслач (Мінск, Кастрычніцкая вуліца)
Мост па Кастрычніцкай вуліцы — аўтамабільна-пешаходны мост у Мінску цераз раку Свіслач. Па мосце праходзіць Кастрычніцкая вуліца. Мост пабудаваны ў 1963 годзе. Мае 3 пралёты, даўжыня складае 54 м, шырыня 27 м.
Узбуйненне БССР
Узбуйненне БССР — павелічэнне плошчы Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі ў 1924 (Першае ўзбуйненне БССР) і 1926 (Другое ўзбуйненне БССР).
Першае ўзбуйненне БССР
У снежні 1923 палітбюро ЦК РКП(б) пагадзілася з прапановай ЦБ КП(б)Б аб далучэнні да БССР «роднасных ёй у бытавых, этнаграфічных і гаспадарча-эканамічных адносінах» тэрыторыі, а менавіта Горацкі і Мсціслаўскі паветы Смаленскай губерні, Віцебскую губерню цалкам і Гомельскую губерню цалкам за выключэннем чатырох паветаў былой Чарнігаўскай губерні. Аднак хутка спецыяльная камісія ЦВК СССР перагледзела рашэнне палітбюро. У выніку па-за межамі БССР пакідаліся Веліжскі, Невельскі, Себежскі паветы Віцебскай губерні, Гомельскі і Рэчыцкі паветы Гомельскай губерні і большая частка Мсціслаўскага павета Смаленскай губерні. Такім чынам, рашэнне аб узбуйненні было прынята ў Маскве і ў сакавіку 1924 яно было прынята ЦВК СССР. У склад БССР былі перададзены:
Рашэнне фармальна зацвердзіў VI надзвычайны з’езд саветаў БССР. Тэрыторыя БССР у выніку першага ўзбуйнення павялічылася да 110 584 км², а насельніцтва — да 4,2 млн чалавек. 70,4 % насельніцтва БССР складалі беларусы. Аднак Гомельскі і Рэчыцкі паветы заставаліся па-за межамі БССР.
Другое ўзбуйненне БССР
Пасля дзяржаўнага перавароту ў Польшчы ў 1926 і пагаршэння адносін з СССР саюзнае кіраўніцтва вырашыла другім узбуйненнем БССР актывізаваць беларускі нацыянальны рух у Заходняй Беларусі і паменшыць падтрымку польскіх улад насельніцтвам. Менавіта таму ініцыятарам другога узбуйнення БССР быў НКЗС СССР, які 8 верасня 1926 г. прыняў пастанову аб неабходнасці настойваць у палітбюро ЦК УКП(б), каб Гомельскі і Рэчыцкі паветы былі далучаны да БССР. Створаная камісія на чале з Я.Пэтэрсам знайшла на Гомельшчыне ў значнай ступені русіфікаванае насельніцтва. Аднак ЦК КП(б)Б здолеў пераканаць ЦК УКП(б) аб неабходнасці далучэння Гомельшчыны да БССР. 4 снежня 1926 г. на аб'яднаным пленуме Гомельскага губернскага і гарадскога камітэтаў КП(б)Б выступіў сакратар ЦК УКП(б) М.Швернік, які праінфармаваў аб пастанове палітбюро далучыць Гомельскі і Рэчыцкі паветы да БССР. Такім чынам, адбылося другое узбуйненне БССР. У выніку другога узбуйнення тэрыторыя БССР павялічылася на 15 727 км², а насельніцтва — на 649 тыс. чалавек.
Гай (прыпыначны пункт, Мінскі раён)
Гай (, Роща, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 2,6 км на паўночны ўсход ад аграгарадка Шчомысліца; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Курасоўшчына і станцыяй Памыслішча.
Выбуховае рэчыва
Выбуховае рэчыва — хімічнае злучэнне ці іх сумесь, здольная ў выніку пэўных знешніх уздзеянняў ці ўнутраных працэсаў разрывацца з выбухам, выдзяляючы цеплыню і ўтвараючы моцна нагрэтыя газы. Комплекс працэсаў, які адбываецца ў такім рэчыве, называецца дэтанацыяй. Традыцыйна да выбуховых рэчываў таксама адносяць злучэнні і сумесі, якія не дэтануюць, а гараць з вызначанай хуткасцю (кідальны порах, піратэхнічныя саставы).
Існуе шэраг рэчываў, таксама здольных да выбуху, як то ядзерныя і тэрмаядзерныя матэрыялы, антырэчывы. Таксама існуюць метады ўздзеяння на розныя рэчывы, якія прыводзяць да выбуху, як то ўздзеянне лазерам або электрычнай дугой. Звычайна такія рэчывы не называюць «выбуховымі». Выбуховыя рэчывы выкарыстоўваюцца ў зброі, будаўніцтве, горнай справе.
Шубічы
Шу́бічы (, Шубичи) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шаняўскага сельсавета. Знаходзіцца за 5 км на захад ад Пружан, 17 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Брэст. Насельніцтва — 89 жыхароў, 48 двароў (2005).
Геаграфія
Даўней вёска з усіх бакоў была акружана лесам. Лес з поўначы (Камароўшчына), бярозавы гай з захаду (Казюмрынак) і сасновы бор з усходу захаваліся. З поўдню за ворнымі землямі і поплавам пачынаўся малады алешнік (Пагоня), за савецкім часам пасля меліярацыі пераўтвораны ў ворыва.
Гісторыя
У 1563 — у Чахецкім вайтоўстве, належыць да Дабучынскага двару Кобрынскай эканоміі (Вялікае Княства Літоўскае).
За польскім часам — фальварак і вёска ў гміне Шані, а з 1926 года — у гміне Пружана Пружанскага павета Палескага ваяводства. У 1921 годзе 244 жыхары, 61 двор. У фальварку Шымана Бжэзінскага (Брызінскага) вырошчваліся бульба і агародніна; мелася 50 дойных кароў, коні, свінні; сыраварня.
З верасня 1939 года ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 — у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Адразу па прыходзе Саветаў маёмасць Бжэзінскіх канфіскаваная. Перад вайной тры сыны Бжэзінскіх эмігравалі ў ЗША, а ўласнік маёнтку з жонкай і чацвертым сынам пераехалі ў Пружаны. Далейшы іх лёс невядомы. Панскі маёнтак быў аддадзены на кватэры ваенным, у клуні круцілі кіно.
Пасля вайны ў 1944 годзе ў Шубічах была адчынена пачатковая школа, якая размясцілася ў тым самым маёнтку Бжэзінскіх. У кастрычніку 1949 створаны калгас «Малады бальшавік», у 1950 далучаны да шанёўскага «Ленінскага шляху» (цяпер ААТ «Шані-аграпрадукт»).
Паводле перапісу 1959 у вёсцы 314 жыхароў, 85 двароў; у 1970 — 296 жыхароў; у 2003 — 94 жыхары, 49 двароў.
Транспарт
Аўтамабільная дарога Пружаны — Шубічы — Клетнае.
Мясткова (гміна)
Мястко́ва (Miastkowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ламжынскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мясткове. Плошча гміны складае 114,84 км². Станам на 2004 год у гміне Мясткова пражывалі 4326 чалавек, шчыльнасць — 37,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 26 населеных пунктаў.
Скавышкі
Скавы́шкі (, Скавышки) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Азярэцкага сельсавета.
Ізмак
І́змак, Немак — возера ў Беларусі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Палата (прыток Заходняй Дзвіны).
Плошча люстра возера 1,13 км², даўжыня 1,8 км, найбольшая шырыня 1 км. Найбольшая глыбіня 2 м.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 10—20 м. Берагі забалочаныя. Зона мелкаводдзя ў паўднёвай і паўднёва-ўсходняй частцы катлавіны пясчанае, ў астатняй частцы пакрыта сапрапелем.
Возера эўтрофнае, моцна зарастае.
Праз возера працякае рака Палата.
IC 1800
IC 1800 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) у сузор’і Трыкутнік.
Абрам Купчык
Абрам Купчык (Abraham Kupchik;, Брэст-Літоўск — , Манклер, Нью-Джэрсі) — амерыканскі шахматыст.
Біяграфія
Абрам Купчык нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і ў Брэсце. Эміграваў у ЗША ў 1903 годзе. Працаваў бухгалтарам у Нью-Ёрку.
Абрам Купчык выйграў Manhattan Chess Club Championship дзесяць разоў запар. У 1915 годзе (Нью-Ёрк) ён падзяліў 3-4-е месца з Оскарам Чэйсам, прапусціўшы наперад Капабланку і Фрэнка Джэймса Маршала. У 1916 годзе (Нью-Ёрк) ён падзяліў 2-4 месцы з Давідам Яноўскім і Барыславам Косцічам, прапусціўшы Капабланку. У 1923, ён заняў першае месца з Маршалам у Lake Hopatcong (Нью-Джэрсі). У 1924 годзе ён прайграў матч Яфіму Багалюбаву (+1-3 = 2), у Нью-Ёрку. У 1925 ён выйграў у матчы з Карласам Торэсам Рэпета (+1-1 = 4), у Нью-Ёрку. У 1926 годзе ён фінішаваў 2-м, саступіўшы Капабланку, у Lake Hopatcong.
Купчык гуляў у складзе каманды ЗША на 6-й шахматнай Алімпіядзе ў Варшаве (1935). Ён выйграў бронзавы медаль у асабістым заліку і яго зборная атрымала золата ў камандным заліку.
Альхонскі раён
Альхонскі раён (Ольхонский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Еланцы.
Геаграфія
Мяжуе на поўначы з Казачынска-Ленскім і Качугскім, на захадзе — з Баяндаеўскім і Эхірыт-Булагацкім, на паўднёвым усходзе — з Іркуцкім раёнамі вобласці. Альхонскі раён займае плошчу 15895,02 км².
Суцягін
Суця́гін — мужчынскае прозвішча.
Шэрбур-Актэвіль
Шэрбур-Актэвіль (Cherbourg-Octeville, да лютага 2000 года — Шэрбур) — партовы горад на паўночным захадзе Францыі, у дэпартаменце Манш (рэгіён Нармандыя). Сукупнае насельніцтва гарадоў Шэрбур і Актэвіль да іх зліцця ў адну адміністрацыйную адзінку склала 42 318 чалавек (паводле перапісу 1999 года). Пры гэтым насельніцтва муніцыпальнага рэгіёна Шэрбур складала 117 865 чалавек.
Геаграфія
Шэрбур размешчаны на поўначы паўвострава Катантэн, на беразе праліва Ла-Манш. Плошча горада складае 6,9 км².
Гісторыя
У пачатку X стагоддзя землі паўвострава Катантэн былі захопленыя вікінгамі. У 933 годзе паселішчы рэгіёна былі далучаны да Нармандcкага герцагства. Падчас Стагадовай вайны горад у ліку іншых земляў Францыі быў прадметам спрэчкі паміж англічанінамі і французамі і шэсць разоў пераходзіў з адных рук у іншыя.
З 1898 года ў Шэрбуры будуюцца падводныя лодкі. B 1909 годзе расійскі імператар Мікалай II сустрэўся з французскім прэзідэнтам Арманам Фальерам, для складання франка-расійскага саюза. У 1912 годзе Шэрбур стаў першым портам, дзе прыстаў лайнер «Тытанік» пасля адплыцця з Саўтгемптана.
У чэрвені 1940 года горад быў захоплены нямецкімі войскамі. Вызвалены праз чатыры гады 26 чэрвеня 1944 года, з гэтага часу і да канца вайны Шэрбур быў адным з ажыўленых і важнейшых портаў у Еўропе.
Эканоміка
У Шэрбуры маюцца прадпрыемствы суднабудавання і сельскагаспадарчага машынабудавання, ёсць вытворчасць фотаматэрыялаў, адзення, мэблі і піва.
Валянціна Канстанцінаўна Бегеба
Біяграфія
Нарадзілася 18 мая 1968 года ў вёсцы Лунін Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура»; пазней скончыла гэты ж універсітэт па спецыяльнасці «Правазнаўства».
Працавала арганізатарам пазакласнай і пазашкольнай работы ў Язвінскай сярэдняй школе Лунінецкага раёна; сакратаром Лунінецкага гарадскога камітэта ЛКСМБ; служыла ў органах унутраных спраў Брэсцкага аблвыканкама; працавала спецыялістам аддзела эканомікі і рынкавых адносін, спецыялістам першай катэгорыі аддзела працы, занятасці насельніцтва, абароне ад наступстваў катастрофы на ЧАЭС, вядучым спецыялістам па жыллёвых пытаннях Пінскага райвыканкама; вядучым спецыялістам аддзела па працы, сацыяльнай абароне насельніцтва, пацярпелага ад катастрофы на ЧАЭС Пінска, вядучым спецыялістам аддзела будаўніцтва, архітэктуры і жыллёва-камунальнай гаспадаркі, намеснікам начальніка па вучэбнай рабоце аддзела адукацыі, начальнікам аддзела адукацыі Пінскага райвыканкама; дырэктарам дзіцячага рэабілітацыйна-аздараўленчага цэнтра «Світанак».
Двойчы абіралася дэпутатам Пінскага раённага Савета дэпутатаў.
Сям’я
Не замужам. Мае дачку.
Пракопій Іванавіч Аўрамкаў
Пракопій Іванавіч Аўрамкаў ( — 21 студзеня 1944 года) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір стралковага аддзялення 1344-га стралковага палка 319-й стралковай дывізіі 22-й арміі 2-га Прыбалтыйскага фронту, Герой Савецкага Саюза (1944), сяржант.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 лістапада 1923 года ў вёсцы Пакроўка (цяпер Родзінскі раён, Алтайскі край), куды з Магілёўскай губерні перасяліліся яго бацькі — сяляне. Беларус. Скончыў 7 класаў, працаваў трактарыстам у калгасе.
У Чырвоную Армію прызваны ў верасні 1941 года Родзінскім райваенкаматам Алтайскага края. З лістапада 1941 года на фронце. Удзельнік абароны Масквы.
На досвітку 21 студзеня 1944 года ля вёскі Амшары Навасакольніцкага раёна Калінінскай, цяпер Пскоўскай, вобласці падраздзяленні 2-га Прыбалтыйскага фронту атакавалі моцна ўмацаваную вышыню непрыяцеля — важны ў тактычным плане варожы пункт, перапаясаных сеткай глыбокіх траншэй. У адзін з ключавых момантаў бою, калі савецкай пяхоце да дасягнення мэты заставаліся апошнія сто метраў, з нямецкага дзоту застрачыў кулямёт, які прымусіў салдат Чырвонай Арміі прыціснуцца да зямлі.
Максім Міхайлавіч Суцягін
Максім Міхайлавіч Суцягін (нар. 31 кастрычніка 1979) — беларускі архітэктар.
Пракопій Іванавіч Аўрамкаў
Біяграфія
Камандзір стралковага аддзялення 1344-га стралковага палка (319-я стралковая дывізія, 22-я армія, 2-ы Прыбалтыйскі фронт) камсамолец сяржант Пракопій Аўрамкаў і яго калега Якаў Рудак папаўзлі наперад, і падабраўшыся бліжэй да агнявой кропкі праціўніка, кінулі гранаты. Але кулямётчык працягваў стральбу. Ускочыўшы на ногі Якаў Рудак быў забіты. А Пракопій Аўрамкаў некалькімі скачкамі пераадолеў адлегласць, якая аддзяляла яго ад дзота, і з разбегу закрыў сваім целам амбразуру. Узрушаныя такім учынкам самаахвяравання байцы праз імгненне ірвануліся наперад, узяўшы вышыню.
Максім Міхайлавіч Суцягін
Біяграфія
Нарадзіўся 31 кастрычніка 1979 года ў сям’і архітэктара Міхаіла Суцягіна. Скончыў у 2001 годзе БрДТУ. Пасля выпуску працаваў у ААТ «Брэстпраект», з 2008 — галоўным архітэктарам УПР ААТ «Палессежылбуд», з 2014 — узначаліў архітэктурную службу групы кампаній «Палессежылбуд», у наступным працаваў у ЗАТ «МНБ капітал груп», з 2017 да кастрычніка 2021 — галоўны архітэктара КУПСП «Брэстжылбуд».
Пракопій Іванавіч Аўрамкаў
Біяграфія
Пахавалі сяржанта ў вёсцы Забалацце Навасакольніцкага раёна Калінінскай (цяпер Пскоўскай) вобласці, а ў пасляваенныя гады прах П. І. Аўрамкава быў перапахаваны ў брацкую магілу на ўсходняй ўскраіне вёскі Цярэніна Навасакольніцкага раёна Пскоўскай вобласці. У 1947 годзе над магілай устаноўлены бетонны помнік-абеліск, вышынёй 2,8 метраў, з макетам ордэна Айчыннай вайны.
Максім Міхайлавіч Суцягін
Біяграфія
З 26 кастрычніка 2021 года прызначаны начальнікам упраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Брэсцкага гарвыканкама (галоўным архітэктарам Брэста).
Пракопій Іванавіч Аўрамкаў
Біяграфія
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 чэрвеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм сяржанту Аўрамкаву Пракопію Іванавічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Анімэ
Анімэ (アニメ, ад animation) — японская анімацыя. У адрозненні ад анімацыі іншых краін, дзе такая прадукцыя разлічана на дзяцей, большая частка анімэ разлічана на падлеткаў і дарослых, і ў вялікай ступені з-за гэтага мае высокую папулярнасць у свеце. Анімэ адметна характэрнай манерай адмалёўкі персанажаў і фону. Часцей за ўсё выдаецца ў фармаце тэлевізійных серыялаў, а таксама фільмаў, разлічаных на кінапаказ.
IC 1801
IC 1801 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ілья Юльевіч Смірын
Ілья Юльевіч Смірын — беларускі і ізраільскі шахматыст, гросмайстар (1990).
Біяграфія
Першых поспехаў дасягнуў школьнікам, у складзе віцебскай каманды выйграўшы ўсесаюзны турнір «Белая ладдзя» ў Панявежысе. Займаўся шахматамі ў трэнера Льва Пака, потым у Альберта Капенгута. У 1980-х гадах вучыўся ў мінскім Інстытуце фізкультуры, хаця, паводле ўласнага прызнання, разумеў, што гэта «несур'ёзная» навучальная ўстанова. Служыў у войску (спартыўная рота ва Ўруччы).
Анімэ
Распаўсюджанне
Са з’яўленнем DVD стала магчымым ўключаць некалькі гукавых трэкаў на розных мовах у адзін прадукт, чаго не дазвалялі відэакасеты VHS. Канцэпцыя «лёгкага дотыку» часта закранае рэлізы на DVD, паводле якой апошнія ўключаюць, поруч з дубліраванай гукавой дарожкай, арыгінальную японскую гукавую дарожку, дапоўненую субцітрамі. Анімэ, якое для паказу на тэлебачанні было цэнзураванае, на DVD выходзіць, як правіла, з усімі прапушчанымі сцэнамі.
Ілья Юльевіч Смірын
Біяграфія
Тройчы ўдзельнічаў у чэмпіянатах СССР. У канцы 1980-х пачаў выязджаць на замежныя турніры, дзе дабіваўся поспехаў. Улетку 1991 г. эміграваў у Ізраіль. З тых часоў прадстаўляў Ізраіль на васьмі алімпіядах па шахматах (1992—2006). Тройчы перамагаў у чэмпіянатах Ізраіля (1992, 2002, 2012). Жыве ў горадзе Кфар-Сава пад Тэль-Авівам.
Анімэ
Распаўсюджанне
Інтэрнэт адыграў значную ролю ў распаўсюджанні анімэ па-за межамі Японіі. Да 1990-х гадоў анімэ за межамі Японіі было прадстаўлена слаба. Разам з ростам папулярнасці Інтэрнэту расла і цікаўнасць да анімэ. Па меры таго, як Інтэрнэт атрымліваў больш шырокае распаўсюджванне, даходы інтэрнэт-рэкламы выраслі з 1,6 мільярдаў іен у 1995 годзе да больш за 180 мільярдаў іен у 2005 г.
Гісторыя анімэ
Гісторыя анімэ бярэ пачатак ў XX стагоддзі, калі японскія кінарэжысёры пачалі першыя эксперыменты з тэхнікай мультыплікацый, вынаходзеннымі на Захадзе. Найстарэйшая з вядомых захаваных японскіх анімацый — Katsudo Shashin доўжыцца ўсяго 3 секунды. Адным з самых першых анімэ стаў прадэманстраваны ў 1917 годзе стаў дзьвюххвілінны камедыйны фільм «Namakura-gatana», ў якім самурай збіраецца выпрабаваць свой новы меч, аднак трывае паразу ад гараджаніна. Першапраходцамі ў вобласці японскай мультыплікацыі сталі Сімокава Атэн, Дзюн’іці Коці і Сэітаро Кітаяма. Адным з найбольш папулярных і даступных метадаў на той момант была тэхніка выразной анімацыі. Яе ўжывалі такія аніматары, як Санаэ Ямамото, Ясудзі Мурата и Ноборо Офудзі. Пазней распаўсюдзілася таксама тэхніка аплікацыйнай анімацыі. Поспеху ў развіцці тэхнікі анімацыі дамагліся і іншыя мультыплікатары, такія як Кэндзо Масаока і Міцуё Сэо, якія карысталіся, ў прыватнасці, анімацыйнымі фільмамі у адукацыйных і прапагандскіх мэтах. Першым гукавым анімэ стаў зняты Масаокай ў 1933 годзе кароткаметражны фільм Chikara to Onna no Yo no Naka. Да 1940 года пачалі ўтварацца арганізацыі мультыплікатараў і мастакоў, такіх як Shin Mangaha Shudan і Shin Nippon Mangaka. У той час анімэ актыўна выкарыстоўвалі ў якасці сродку дзяржаўнай прапаганды. Адным з першых паўнаметражных анімацыйных фільмаў стаў зняты Міцуё Сэо ў 1945 годзе Momotarou: Umi no Shinpei; спонсарскую падтрымку пры стварэнні фільма аказаў Імператарскі Японскі флот.
Заснавальнікам традыцый сучаснага анімэ стаў Осаму Тэдзука — ён заклаў асновы таго, што пазней ператварылася ў сучасныя анімэ-серыялы. Напрыклад, Тэдзука запазычаў у Дыснея і развіў манеру карыстання вялікіх вачэй персанажаў для перадачы эмоцый; менавіта пад яго кіраўніцтвам з’яўляліся першыя творы, якія можна было аднесці да ранніх анімэ. Першай работай Тэдзукі стала манга Shintakarajima. Пасля ён стварыў мангу пад назвай Tetsuwan Atomu (Astro Boy), якая і прынесла яму поспех. Пасля 1970 года папулярнасць мангі прыкметна ўзрасла, многія творы былі аніміраваны. Тэдзуку, дзякуючы яго работам часта называлі «легендай» і «богам мангі і анімэ».
З’явіліся анімэ-серыялы, накіраваныя на падлеткаваю аудыторыю — юнакоў і дзяўчын старшэй чатырнаццаці гадоў. Гэтыя серыялы знайшлі прыхільнікаў і сярод дарослых, у рэдкіх выпадках да старасці. У сваім развіцці анімэ трохі адставала ад мангі, якая з’явілася на некалькі гадоў раней і да таго часу ўжо захапіла папулярнасць сярод ўсіх кругоў насельніцтва Японіі.
Вяршынай анімэ прынята лічыць работы рэжысёра Хаяо Міядзакі. Яго «Унясённые прывідамі» сталі першым і адзіным анімацыонным фільмам, атрымаўшым прэмію Берлінскага кінафестывалю, як «Лепшы фільм», а не «Лепшы мультфільм».
Пістоя
Пістоя (Pistoia) — камуна ў Італіі, у рэгіёне Таскана, цэнтр правінцыі Пістоя.
Насельніцтва складае 90072 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 380 чал./км². Займае плошчу 237 км². Паштовы індэкс — 51100. Тэлефонны код — 0573.
Мясткаў Касцельны (гміна)
Мя́сткаў Касце́льны (Miastków Kościelny) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гарвалінскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мясткаве Касцельным. Плошча гміны складае 85,24 км². Станам на 2004 год у гміне Мясткаў Касцельны пражывалі 5073 чалавекі, шчыльнасць — 59,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Рудаўка (прыпыначны пункт)
Руда́ўка (, Рудавка)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны за 1,5 км на захад ад вёскі Ятвезь, за 5,6 км на паўночны ўсход ад вёскі Рудаўка; на лініі Ваўкавыск-Цэнтральны — Бераставіца, паміж прыпыначным пунктам Леснікі і прыпыначным пунктам Жылічы.
Пістоя
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Андрус Дабулявічус
Андрус Дабулявічус (Andrius Dabulevičius);, па іншых крыніцах 1898, маёнтак Паровея, цяпер Біржайскі раён, Літва — , , ГУЛАГ) — літоўскі паэт, публіцыст.
Біяграфія
У час Першай сусветнай вайны служыў у царскім войску. У 1918—1919 на Радзіме. Вясной 1919 арыштаваны літоўскімі ўладамі за камуністычную дзейнасць. Уцёк з турмы і перабраўся ў Савецкую Расію. У 1922—1925 вучыўся ў Маскве ў Камуністычным ун-це нацыянальных меншасцей Захаду; у 1929—1932 у Акадэміі камуністычнага выхавання, потым у Інстытуце чырвонай прафесуры. З 1927 жыў і працаваў у Беларусі (Орша, Мінск). З 1935 член літоўскай секцыі СП БССР; кіраўнік літоўскай секцыі Белдзяржвыдавецтва.
Арыштаваны ў жн. 1935; неўзабаве вызвалены. У 1936 у Мінску на літоўскай мове апублікаваў зборнік паэзіі «Mano tėvynė» («Мая радзіма»). Паўторна арыштаваны 17.10.1936; прыгавораны да 5 гадоў лагераў. Адпраўлены ў Магадан, дзе і загінуў. Рэабілітаваны ў 1957.
Расійскі нацыянальны даследчы медыцынскі ўніверсітэт імя М. І. Пірагова
Расійскі нацыянальны даследчы медыцынскі ўніверсітэт імя М. І. Пірагова — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Масква.
Гісторыя
Гісторыя ўніверсітэта пачынаецца з 1906 года. Тады на Маскоўскіх вышэйшых жаночых курсах быў створаны медыцынскі факультэт. Затым курсы пераўтварылі ў Другі Маскоўскі дзяржаўны універсітэт, з якога ў 1930 годзе вылучыўся самастойны Другі Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, які з 1946 па 1956 год насіў імя Іосіфа Вісарыёнавіча Сталіна. У 1956 годзе ВНУ атрымаў імя выбітнага рускага хірурга Мікалая Іванавіча Пірагова. 28 лістапада 1966 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР інстытут у сувязі з 60-годдзем быў узнагароджаны ордэнам Леніна. Пасля чаго ВНУ стаў вядомы як Другі Маскоўскі ордэна Леніна дзяржаўны медыцынскі інстытут імя Пірагова.
5 лістапада 1991 года распараджэннем Савета Міністраў РСФСР інстытут быў ператвораны ў Расійскі дзяржаўны медыцынскі універсітэт.
У 2010 годзе, у год 200-годдзя з дня нараджэння Пірагова, яго імя было адноўлена ў назве ВНУ. У той жа год ВНУ атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.
Склад універсітэта
У сваім складзе РНДМУ імя М. І. Пірагова мае 8 факультэтаў :
Абд ар-Рахім аль-Нашыры
Абд ар-Рахім аль-Нашыры (عبد الرحيم حسين محمد عبده النشري; нар. 5 студзеня 1965 ) — удзельнік грамадзянскіх войнаў у Афганістане і Таджыкістане. Меркаваны арганізатар нападу на эсмінец ВМС ЗША ў 2000 годзе і кіраўнік розных іншых аперацый Аль-Каіды на Аравійскім паўвостраве ў пачатку 2000-х гадоў. Вязень сакрэтных турмаў ЦРУ, затрыманы па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці.
Біяграфія
У пачатку 1990-х трапіў на вайну ў Афганістан, потым, у 1996 годзе, удзельнічаў у канфлікце ў Таджыкістане на баку апазіцыі. Прыкладна ў гэты ж час пазнаёміўся з кіраўніком Аль-Каіды Усама бін Ладэнам. Яго спрабавалі пераканаць уступіць у групоўку, але аль-Нашыры адмовіўся. Аднак мужчына пагадзіўся супрацоўнічаць з ісламістамі. Пасля Нашыры накіраваўся ў Емен, а ў 1997 годзе зноў прыехаў у Афганістан, дзе далучыўся да талібаў. Бін Ладэн працягваў спрабаваць схіліць яго уступіць у Аль-Каіду, але той і ў другі раз адмовіўся.
Аднак, як мяркуецца, у 1998 годзе аль-Нашыры ўсё ж далучыўся да тэрарыстаў. У канцы годы ён нібыта арганізаваў напад на амерыканскі эсмінец ля ўзбярэжжа Емена. Акцыя зрабіла яго прыкметным у Аль-Каідзе, і ён стаў кіраўніком аперацый на Аравійскім паўвостраве. Праз чатыры гады еменскі суд за напад на амерыканскі эсмнінец завочна прысудзіў аль-Нашыры да смяротнага пакарання.
У снежні 2008 года перад ваеннай камісіяй Гуантанама Злучаныя Штаты прад’явілі аль-Нашыры першыя афіцыйныя абвінавачванні. Прыкметна, што яны былі зняты ў лютым 2009 года і адноўлены ў 2011-м. Мужчына падазраваўся ў ваенных злачынствах, за якія прадугледжана смяротнае пакаранне. Адвакаты вязня назвалі працэс паказальным.
ЕСПЧ
24 ліпеня 2014 года Еўрапейскі суд па правах чалавека (ЕСПЧ) пастанавіў, што Польшча парушыла Еўрапейскую канвенцыю аб правах чалавека, бо ў 2002—2003 гадах яна дазволіла ЦРУ ўтрымліваць і катаваць аль-Нашыры на сваёй тэрыторыі. Суд абавязаў польскі ўрад выплаціць яму 100 000 еўра ў якасці кампенсацыі шкоды.
31 мая 2018 года аналагічнае рашэнне апублікавана па Румыніі і Літве. Яны таксама парушылі правы аль-Нашыры, утрымліваючы яго на сваёй тэрыторыі ў 2003—2005 і 2005—2006 гадах адпаведна. Краінам было загадана выплаціць аналагічную суму.
Азёры (Маскоўская вобласць)
Горад размешчаны за 125 км на паўднёвы ўсход ад Масквы (па аўтадарозе М5 — 126 км ад МКАД і 132 па М4), у невялікай катлавіне на левым беразе Акі ў раёне Окска-Маскоўскай раўніны, выцягнуты ўздоўж Акі на 6 км і акружаны натуральнымі іглічнымі і змяшанымі лясамі. У наваколлі шмат дробных азёр, рэчак і сажалак.
Бук (Талачынскі раён)
Бук (, Бук) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосаўскага сельсавета.
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Навасельскага сельсавета, да 18 сакавіка 1963 года — у склад Плоскаўскага сельсавета , да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Навасельскага сельсавета.
Міхалавіцы (гміна, Мазавецкае ваяводства)
Міхалаві́цы (Michałowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Прушкоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Рэгулах. Плошча гміны складае 34,73 км². Станам на 2011 год у гміне Міхалавіцы пражывалі 16 918 чалавек, шчыльнасць — 487 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 14 населеных пунктаў.
Бальшой Луг (Іркуцкая вобласць)
Бальшой Луг (Большой Луг) — пасёлак (у 1958—2019 гг. — пасёлак гарадскога тыпу) у Шэлехаўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Вялікалугскага муніцыпальнага ўтварэння.
Зарэчча (Барысаўскі раён)
Зарэ́чча (, Заречье) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мсціжскага сельсавета.
IC 1802
IC 1802 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ордэны СССР
У Савецкай Расіі і ў Саюзе Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік было вырашана адмовіцца ад старых ордэнскіх традыцый. Гэта тычылася не толькі кардынальнага змены дызайну ордэнаў, але і прынцыпаў узнагароджання. Так, першым жа ордэнам Савецкай Расіі (ордэн Чырвонага Сцяга РСФСР) можна было ўзнагароджваць многаразова. Пры ўзнагароджанні некалькімі ступенямі ордэна носяцца адначасова знакі ўсіх ступеняў. Першапачаткова савецкія ордэны не мелі стужак і калодак, а мацаваліся на шрубе. У асобных выпадках (напрыклад, ордэн Айчыннай вайны першых узораў) яны мацаваліся на прамавугольнай планцы, абцягнутай чырвонай тканінай. Калодка і стужка на савецкіх ордэнах з'явіліся толькі падчас Вялікай Айчыннай вайны 1941-1945 гадоў. Ордэнскія сістэмы іншых сацыялістычных краін у значнай ступені былі аналагічныя савецкай сістэме.
Выплаты і льготы за ордэны СССР
«Агульнае палажэнне аб ордэнах СССР», зацверджанае пастановай ЦВК і СНК СССР ад 7 мая 1936 года ўсталёўваўся шэраг ільгот для узнагароджаных ордэнамі: Сумы штомесячных выплат ардэнаносцам складалі : Па астатнім ордэнам і медалям — 10 або 5 руб.
Узнагароджаныя двума і больш узнагародамі, атрымлівалі грашовыя выплаты па кожнай ўзнагародзе. Грашовыя выплаты не абкладаліся ніякім падаткам, на іх не распаўсюджваліся ніякія спагнанні, у тым ліку і па выканаўчым лістам. Таксама гэтыя выплаты не прымаліся ў разлік пры вылічэнні аліментаў, кватэрнай платы, падаткаў і іншага.
Адмена выплат і льгот
З 1 студзеня 1948 года выплаты за ордэны, а таксама льготы для ардэнаносцаў ў выглядзе бясплатнага праезду на гарадскім транспарце і раз у год па жалезным і водных шляхах былі адмененыя. У тэксце указа, у прыватнасці, гаварылася : «Улічваючы шматлікія прапановы ўзнагароджаных ордэнамі і медалямі СССР аб адмене грашовых выплат па ордэнам і медалям і некаторых іншых ільгот, якія прадстаўляюцца ўзнагароджаным, і аб накіраванні вызваленых сродкаў на аднаўленне і развіццё народнай гаспадаркі СССР, Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР пастанаўляе: 1. Адмяніць з 1 студзеня 1948 г.: а) грашовыя выплаты па ордэнам і медалям СССР; б) права бясплатнага праезду ўзнагароджаных ордэнамі СССР па чыгуначным і водным шляхах зносін; у) права бясплатнага праезду ўзнагароджаных ордэнамі і медалямі СССР у трамваі ва ўсіх гарадах СССР; г) ільготны парадак аплаты займаемай узнагароджанымі ордэнамі СССР жылой плошчы ў дамах мясцовых Саветаў»
Ацяпленне
Ацяпле́нне — сістэма для абагравання памяшканняў у халодны перыяд года з мэтай кампенсацыі страт цеплаты і падтрымання тэмпературы на пэўным зададзеным узроўні. Складаецца з крыніцы цеплаты, цеплаправодаў і ацяпляльных прылад.
Казачынскае (Іркуцкая вобласць)
Казачынскае (Казачинское) — сяло ў Іркуцкай вобласці, адміністрацыйны цэнтр Казачынска-Ленскага раёна.
Ордэны СССР
Адмена выплат і льгот
Не ўсе франтавікі-ардэнаносцы віталі гэтае рашэнне ўрада : Пасля вайны ветэран вайны, той, хто ваяваў на фронце і вярнуўся — гэта былі самыя паважаныя людзі. І першы, вядома, удар па іх нанёс геній усіх народаў, наш правадыр і настаўнік, які праз два гады пасля вайны адмяніў грошы за ордэны. За "Зорку" плацілі 10 рублёў, за "Айчыннай вайны" — 15, за ордэн "Чырвонага Сцяга" — 20 ... Для калгасніка гэта было шмат. І нават вось я быў студэнт, месяца два не атрымліваеш, прыйдзеш — гэта грошы. Але справа не ў грошах — гэта быў нанесены ўдар па гонару. Вы, маўляў, цяпер не патрэбныя, адваявалі і ўсё, гуляйце, хлопцы. .
Ацяпленне
Бывае мясцовае (пячное ацяпленне, электрычнае ацяпленне, газавае ацяпленне і інш.) і цэнтральнае (вадзяное ацяпленне, паравое ацяпленне, паветранае ацяпленне, панэльнае ацяпленне, прамянёвае ацяпленне і інш.). Пры мясцовым ацяпленні крыніцы цяпла знаходзяцца ў памяшканнях, якія ацяпляюць; пры цэнтральным у памяшканні размяшчаюць ацяпляльныя прылады, а цепланосьбіты падаюцца з цэнтральнай крыніцы, напрыклад, цеплаэлектрацэнтралі. Цэнтральнае ацяпленне бывае і ў аднакватэрным доме, тады вадагрэйны кацёл размяшчаюць у дапаможным памяшканні або на кухні.
Цеплавая магутнасць установак разлічваецца залежна ад прызначэння памяшкання і сярэдняй вонкавай тэмпературы самай халоднай пяцідзёнкі ў пэўнай мясцовасці (для Мінска −24 °C). Жылыя памяшканні павінны мець тэмпературу 18 °C, глядзельныя залы — 16 °C і інш. У вытворчых памяшканнях прамысловых прадпрыемстваў пры пастаянным цеплавыдзяленні ад тэхналагічнага абсталявання магутнасць ацяпляльнай устаноўкі адпаведна зменшана.
Спіс аб’ектаў PGC (832001—833000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (832001—833000)
Артур Стэнлі Эдынгтан
Артур Стэнлі Э́дынгтан (Arthur Stanley Eddington) — англійскі астраном і астрафізік, адзін з заснавальнікаў тэорыі ўнутранай будовы зорак. Член Каралеўскага астранамічнага таварыства, у 1921—1923 гг. яго прэзідэнт. Член Лонданскага каралеўскага таварыства з 1914 г., замежны член Акадэміі навук СССР з 1923 г., Нацыянальнай акадэміі навук ЗША з 1923 г.
У 1898—1902 гг. вучыўся ў Оуэнс-каледжы, у 1905 годзе скончыў Трыніці-каледж Кембрыджскага ўніверсітэта. У 1906—1913 гг. старэйшы асістэнт у Грынвіцкай абсерваторыі. З 1913 г. прафесар Кембрыджскага ўніверсітэта і адначасова з 1914 г. дырэктар астранамічнай абсерваторыі ў ім. У 1938—1944 г. прэзідэнт Міжнароднага астранамічнага саюза.
Навуковая дзейнасць
А. Эдынгтану належаць працы па руху, будове і эвалюцыі зорак, агульнай тэорыі адноснасці, касмалогіі, квантавай тэорыі. Вывучыў прасторавае размеркаванне зорак, туманнасцяў і зорных скопішчаў. Распрацаваў мадэль зоркі — стандартная мадэль Эдынгтана. У 1924 годзе адкрыў залежнасць свяцільнасці зорак ад іх мас і ў 1926 г. паказаў, што яна не можа перавышаць пэўнага значэння (ліміт Эдынгтана). У 1919 г. Эдынгтан эксперыментальна пацвердзіў адхіленне святла ў гравітацыйным полі Сонца, прадказанае А. Эйнштэйнам.
Узнагароды і памяць
Імем вучонага названы малая планета і кратэр на Месяцы.
Вежа Яцак
Гісторыя
Вежа пабудавана ў паўночна-заходнім куце абарончых сцен Галоўнага горада. З-за сваёй вышыні меркавалася, што яна дазваляе назіраць за пярэднім планам у выпадку нападу з боку Старога горада, які на той момант яшчэ не меў уласных умацаванняў. Доступ унутр быў з узроўня вартавога ганка высокай сцяны, прылеглай да вежы з поўдня, і з першага паверха з боку Галоўнага горада. Пад краем высокага шатровага даху размешчаны цагляныя аркады, абапёртыя на каменныя кансолі, якія абараняюць машыкуль шырынёй 70 см, які праходзіць вакол вежы, з адтулінамі ў падлозе 30 см. Падзямелле пад вежай служыла харчовым сховішчам для абаронцаў.
Высокі шатровы дах быў прыбудаваны толькі ў 1556 годзе, калі будынак ужо не быў абарончым. Пасля пашкоджання ў 1945 годзе (пашкоджаны дах і верхнія часткі сцен, абгарэлы інтэр'ер) вежа аднаўлялася да 1955 года ў выглядзе 1556 года, вядомым па чарцяжах. З 1962 года тут размяшчалася фотамайстэрня.
Сучасную назву вежа атрымала пасля 1945 года ў гонар Святога Яцака Адровонжа, дзякуючы якому князь Святаполк у 1227 годзе прывёз у Гданьск ордэн дамініканцаў.
Мацук
Мацук — прозвішча.
Конкурс песні Еўрабачанне 2024
Конкурс песні Еўрабачанне-2024 (Eurovision Song Contest 2024; Concours Eurovision de la chanson 2024; Eurovisionsschlagerfestivalen 2024) — 68-ы конкурс песні «Еўрабачанне», які пройдзе ў шведскім горадзе Мальмё. Краіна стала пераможцай папярэдняга конкурсу песні «Еўрабачанне 2023», які прайшоў у Ліверпулі, з песняй Ларын «Tattoo», якая набрала 583 балы. Даты паўфіналаў 7 і 9 мая, фінал конкурсу адбудзецца 11 мая 2024 года.
Удзельнікі
На цяперашні момант наступныя краіны заявілі аб сваім удзеле ў конкурсе ў 2024 годзе:
Міхалавіцы (гміна, Малапольскае ваяводства)
Міхалаві́цы (Michałowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кракаўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Міхалавіцах. Плошча гміны складае 51,27 км². Станам на 2004 год у гміне Міхалавіцы пражывалі 7505 чалавек, шчыльнасць — 146,4 чал./км².
Мікалай Мікалаевіч Уласюк
Мікалай Мікалаевіч Уласюк (нар. 11 лютага 1980, Брэст) — беларускі архітэктар. Кандыдат архітэктуры.
Біяграфія
Скончыў Брэсцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «архітэктура», у 2005 годзе — вочную аспірантуру Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.
Працаваў старэйшым выкладчыкам, загадчыкам кафедры архітэктурнага праектавання і малюнка БрДТУ, займаў розныя пасады ў «БелНДІПгорадабудаўніцтва», у 2011—2013 гадах намеснік дырэктара. З 2012 года з’яўляецца намеснікам старшыні Беларускага саюза архітэктараў.
У 2013 годзе быў запрошаны на пасаду галоўнага архітэктара Мінска, але праз некалькі месяцаў прыняў прапанову стаць галоўным архітэктарам Брэста. На гэтай пасадзе ўдзельнічаў у распрацоўцы горадабудаўнічай палітыкі Рэспублікі Беларусь, схемы тэрытарыяльнай планіроўкі, генеральнай схемы турызму Рэспублікі Беларусь і г.д.
Бронніцы
Бронніцы (Бронницы) — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі.
Насельніцтва 19 тыс. чалавек (2010 год).
Размешчаны за 52 км на паўднёвы ўсход ад Масквы і за 13 км ад чыгуначнай станцыі Бронніцы, на скрыжаванні федэральнай аўтамабільнай дарогі «Урал» і Маскоўскага малога кольца. Прыстань на рацэ Масква. Тэрыторыя горада 2100 га.
Бібліятэка-музей А. Блока
'''Бібліятэка-музей А. Блока''' — дзяржаўная ўстанова культуры Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя стварэння музея
Аляксандр Блок апынуўся ў Беларусі ў самы разгар Першай сусветнай вайны. У ліпені 1916 гады ён быў залічаны табельшчыкам у 13-ю інжынерна-будаўнічую дружыну Усерасійскага Саюза земстваў і гарадоў, сфармаваную ў дапамогу фронту. 26 ліпеня ён паехаў на вайну, на Заходні фронт, дзе прабыў сем месяцаў. Яго дружына ў раёне пінскіх балот займалася збудаваннем запасных абарончых пазіцый.
Адсюль Блок адправіў 59 лістоў — жонцы ў Петраград, маці ў Падмаскоўі, сябрам-літаратарам, у рэдакцыі, у тэатры, дзе ішлі рэпетыцыі яго п’ес. Па гэтых пісьмах пасля літаратуразнаўцы і прасачылі «палескі шлях Аляксандра Блока».
З Петраграда Аляксандр Блок выехаў 27 ліпеня 1916 года і праз пару дзён прыбыў у Лунінец. Адтуль адправіўся ў Парахонск Пінскага павета. Дарэчы, менавіта тут праз некалькі месяцаў ён сустрэўся з Аляксеем Талстым, які інспектаваў 13-ю дружыну. Пазней Талстой напіша: "Я ніяк не мог чакаць, што гэты загадчык акопнымі працамі — Аляксандр Блок. Ён весела павітаўся і зараз жа раскрыў канторскія кнігі. Калі звесткі былі дасланыя генералу, мы пайшлі гуляць. Блок распавядаў мне пра тое, як тут хвалебна жыць, як ён з дзясятнікаў даслужыўся да загадчыка, колькі часу ў суткі ён праводзіць верхам на кані. Таксама казалі пра вайну, выдатнай зіме. Калі я спытаў, піша ён што-небудзь, ён адказаў абыякава: «Не, нічога не раблю».
Вось што пісаў Аляксандр Блок з вёсцы Каўбы маці: «… Працую даволі шмат. Праз дзень ў рознае надвор’е выязджаю верхам на працы — у акопы, у полі і на рубку калоў у лес… Па ўсіх дарогах ездзяць дазоры, веставыя, патрулі, ва ўсіх вёсках і фальварках стаяць войскі. З поля віднеецца Пінск, накшталт граду Кіцеж, — прыўзняты над туманам — белы сабор, чырвоны касцёл, а пасярэдзіне — паменш — семінарыя. Адзін дзень — спякота, так што не прасыхае ні на хвіліну, асабліва верхам. Другі дзень — моцная навальніца, потым холадна, потым цярушыць…».
Літаратурны музей Аляксандра Блока ў вёсцы Лапаціна, які створаны на базе Пінскай раённай бібліятэкі, быў адкрыты напярэдадні 100-годдзя з дня нараджэння паэта 2 лістапада 1980 года. Ён з’яўляецца першым музеем А. Блока ў Савецкім Саюзе. З гэтага часу тут сталі праходзіць «блокаўскай чытання», што ператварыліся ў свята паэзіі.
Музейная экспазіцыя
Работы па стварэнню музея пачаліся ў канцы 1978 года і працягваліся каля двух гадоў. Першая экспазіцыя музея складала каля 400 экспанатаў. Музей займаў адзін пакой на другім паверсе лапацінскага дома культуры. У 1987 годзе музей быў значна пашыраны і пераабсталяваны. Яго экспазіцыя цалкам змянілася.
У музеі сабрана каля 2 тыс. экспанатаў, з якіх 700 — асноўнага фонду. Гэта прыжыццёвыя выданні А. Блока і яго сучаснікаў-паэтаў, матэрыялы, звязаныя з жыццём і дзейнасцю паэта, у тым ліку з яго ваеннай службай, сучасныя выданні твораў А. Блока на беларускай і іншых мовах, мноства артыкулаў з даследаваннямі жыццёвага і творчага шляху паэта з аўтографамі аўтараў, фотаздымкі, фотакопіі дакументаў, лістоў А. Блока з фронту, малюнкі. Маюцца пераклады вершаў Блока на беларускую мову; яго творы перакладалі І. Дварчанін (паэма «Дванаццаць», 1926) і А. Дудар (паэма «Дванаццаць», 1926), С. Грахоўскі («Выбраныя вершы і паэмы». Мн., 1980), а таксама С. Дзяргай, М. Дукса, С. Законнікаў, М. Калачынскі, Я. Сіпакоў, М. Федзюковіч і інш.
Сярод экспанатаў — бюст паэта аўтарства беларускага скульптара Р. Дар’іна, палатно беларускага мастака І. Грицюты «Блок на Палессі».
У музеі аформлена пастаянна дзеючая фотавыстава: «Блокаўскай святы паэзіі на Піншчыне».
Таксама у бібліятэцы-музеі ёсць унікальная магчымасць паглядзець фільмы пра Блока, пачуць жывы голас паэта, песні на яго вершы.
За час працы музея яго наведалі больш за 80 тыс. чалавек з Беларусі, Расіі, Украіны, Польшчы, Галандыі, Германіі, ЗША, Манголіі, Ізраілю. Праведзена каля 2 тыс. экскурсій.
У суседняй вёсцы Колбы, якая ўваходзіць ў экскурсійны маршрут, захавалася капліца, з якой Блок зрабіў два малюнка; калодзеж на падворку Лемяшэўскіх, дзе жыў паэт, і векавы дуб, у якога была конавязь будаўнічай дружыны, дзе ён служы.
Фонды і экспазіцыя музея папаўняецца новымі экспанатамі. Гэтаму спрыяюць яго даўнія сувязі з музеем А. Блока ў Пецярбургу, іншымі літаратурнымі музеямі, даследчыкамі творчасці Блока.
Рудзенск (станцыя)
Ру́дзенск (, Руденск)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў гарадскім пасёлку Рудзенск.
Гісторыя
У пачатку XX стагоддзя з чыгуначнай станцыі штогод адпраўлялася каля 1 млн. пудоў груза, пераважна дровы, піламатэрыялы, будаўнічы лес.
У снежні 2013 года была праведзена рэканструкцыя вакзала станцыі.
IC 1803
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Явапай
Явапай (саманазва: Yavapé, літаральна «людзі сонца») — індзейскі народ на паўднёвым захадзе ЗША. Агульная колькасць (2020 г.) — 8 300 чалавек.
Явапай лічацца нашчадкамі носьбітаў культуры патаян, якія мігрыравалі ў XIV ст. на ўсход ад ракі Каларада. Асноўнымі заняткамі былі збіральніцтва, сезоннае паляванне, земляробства. Гандлявалі з махавэ, квечан і апачы.
Не мелі палітычнага адзінства. Падзяляліся на некалькі рэгіянальных груп:
Знутры груп вылучаліся асобныя роды, што вялі паўкачавы лад жыцця.