cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Валер’евіч Сальнікаў
Уладзімір Валер’евіч Сальнікаў (Влади́мир Вале́рьевич Са́льников; нар., , СССР) — савецкі плывец, 4-разовы алімпійскі чэмпіён, шматразовы чэмпіён свету, Еўропы і рэкардсмен свету. Заслужаны майстар спорту СССР (1978), выхаванец спартыўнай школы «Экран» (Санкт-Пецярбург), выступаў за ЦСКА.
З лютага 2010 года — прэзідэнт Усерасійскай федэрацыі плавання. Дзеліць з Аляксандрам Паповым рэкорд сярод усіх савецкіх / расійскіх плыўцоў па колькасці залатых алімпійскіх узнагарод (па 4). Скончыў Інстытут фізічнай культуры імя П. Ф. Лесгафта ў Ленінградзе (1981), кандыдат педагагічных навук.
Яўсей Рыгоравіч Вайнруб
Яўсей Рыгоравіч Вайнруб (,  —, ) — камандзір 219-й танкавай брыгады 1-га механізаванага корпуса 2-й гвардзейскай танкавай арміі 1-га Беларускага фронту. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Нарадзіўся 15 мая 1909 года ў Барысаве ў сям’і рабочага. Яўрэй. Старэйшы брат Героя Савецкага Саюза Мацвея Рыгоравіча Вайнруба.
У 1941 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ, у 1944 годзе — Курсы ўдасканалення афіцэрскага складу.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Камандаваў танкавай брыгадай у складзе 3-га механізаванага корпуса падчас абароны Магілёва.
З 27 снежня 1944 года камандаваў 219-й танкавай брыгадай (1-ы механізаваны корпус, 2-я гвардзейская танкавая армія, 1-ы Беларускі фронт). У студзені-лютым 1945 года воіны-танкісты брыгады падпалкоўніка Яўсея Рыгоравіча Вайнруба, удзельнічаючы ў Вісла-Одэрская наступальнай аперацыі, нанеслі суперніку вялікія страты ў жывой сіле і тэхніцы, а таксама вызначыліся ў баях пры вызваленні Польшчы, у прыватнасці горада Кутна (19 студзеня 1945 года) у ходзе Варшаўска-Пазнаньскай аперацыі.
За 2 месяцы баёў брыгада вызваліла больш 400 населеных пунктаў Польшчы, адна з першых уварвалася ў Берлін.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 6 красавіка 1945 года «за ўмелае камандаванне брыгадай і праяўленыя мужнасць і гераізм у баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі» падпалкоўніку Вайнрубу Яўсею Рыгоравічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалю «Залатая Зорка» (№ 4569).
На заключным этапе вайны танкавая брыгада падпалкоўніка Яўсея Рыгоравіча Вайнруба вызначылася падчас Берлінскай аперацыі, удзельнічаючы ва ўзяцці сталіцы гітлераўскай Германіі горада Берліна, у сувязі з чым загадам Вярхоўнага галоўнакамандуючага І. В. Сталіна 219-й танкавай брыгадзе прысвоена ганаровае найменне «Берлінская».
У 1950 годзе скончыў акадэмічныя курсы ўдасканалення афіцэрскага складу. З 1955 года палкоўнік танкавых войскаў Яўсей Рыгоравіч Вайнруб — у запасе, а затым у адстаўцы.
Жыў і працаваў у Мінску, галоўны механік Міністэрства лясной прамысловасці Беларускай ССР, старэйшы інжынер-канструктар Мінскага аўтамабільнага завода.
Выйшаўшы на пенсію, у студзені 1995 года эміграваў у Ізраіль.
Памёр 20 сакавіка 2003 года ў ізраільскім горадзе Ашдод, і пахаваны ў горадзе Петах-Тыква на могілках Сгула.
Соня садовая
Апісанне
Даўжыня цела 11—16 см, хваста 10—14 см, маса 60—140 г. Афарбоўка зверху буравата-карычневая, брушка, горла і вушы белыя, ад вока да вуха праходзіць цёмная палоса.
Вельмі рухавы звярок, добра перамяшчаецца як па зямлі, так і па галінах дрэў. Гнёзды робіць у дуплах, старых птушыных і вавёрчыных гнёздах, іншы раз сярод каранёў, пад паваленымі дрэвамі. Размнажаецца з траўня да верасня. Працягласць цяжарнасці 22—28 сутак. У год даюць 1—2 прыплоды, у кожным з якіх па 2—7 голых сляпых дзіцянят. Корміцца насеннем, ягадамі, насякомымі, малюскамі, яйкамі птушак. На зіму ўпадае ў спячку.
Пашырэнне
Пашырана на захадзе і ў сярэдняй паласе Усходняй Еўропы да Паўднёвага Урала. Уся тэрыторыя Беларусі знаходзіцца ў межах арэала віду.
Месцы пражывання: мяшаныя і шыракалістыя лясы з густым падлескам з ляшчыны, чаромхі, рабіны, шыпшыны. Аддае перавагу ўчасткам з дубам, ліпай, клёнам. Часта трапляецца на ўскрайках лесу, у зарослых высечках, старых гарах, садах, парках, у пабудовах паблізу лясоў.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, Чырвоныя кнігі Польшчы, Літвы.
Тэрамскі ўніверсітэт
Тэрамскі ўніверсітэт (Università degli Studi di Teramo) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тэрама.
Лонданскі мірны дагавор (1913)
Паводле дагавора Асманская імперыя, якая прайграла вайну, страціла ўсё еўрапейскія ўладанні, акрамя Стамбула і невялікай часткі Усходняй Фракіі (па лініі Мідыя — Энас). Пад ціскам еўрапейскіх дзяржаў Чарнагорыя была вымушана зняць аблогу Шкодэра.
Еўрапейскія ўладанні Турцыі былі галоўным чынам падзелены паміж Грэцыяй (частка Македоніі і раён Салонікаў), Сербіяй (частка Македоніі і Косава) і Балгарыяй (Фракія з Эгейскім узбярэжжам і частка Македоніі).
Пры падтрымцы вялікіх дзяржаў створана дзяржава Албаніі ў тых межах, якія яны для яе вызначылі. Сербія не атрымала выхаду да Адрыятычнага мора.
З-за супярэчнасцей і незадаволенасці ўмовамі дагавора, у чэрвені 1913 года пачалася Другая Балканская вайна.
Вэрыны
Вэрыны (Вери́ни) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вуліца Нахімава (Мінск)
Вуліца Нахімава — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска. Названа ў гонар вядомага расійскага адмірала П. С. Нахімава. Знаходзіцца паміж вуліцамі Рыбалкі і Планернай. Злучае Тэлеграфны завулак і Партызанскі праспект. Перасякае Велазаводскую вуліцу.
Ракавінныя амёбы
Ракавінныя амёбы (Thecamoebina), ракавінныя караняножкі (Testacea) — поліфілетычная група прасцейшых класа караняножак падтыпу.
Апісанне
Ад амёб адрозніваюцца наяўнасцю дыска-, груша-, шара- або яйцападобнай ракавіны даўжынёю да 0,15 мм. Маюць ядро, пульсуючую і стрававальную вакуолі. 3 вусця ракавіны выступаюць 6 і больш псеўдаподый. Кормяцца бактэрыямі, водарасцямі, дэтрытам. Размнажаюцца пераважна простым дзяленнем (пры спрыяльных умовах некалькі раэоў за суткі).
Арэал і экалогія
Вядома некалькі соцень відаў. Пашыраны паўсюдна, жывуць у прэсных вадаёмах, балотах, імху, глебе; на Беларусі каля 30 відаў, найбольш трапляюцца, , і інш.
Значэнне
Корм для драпежных беспазваночных, бентасаедных рыб.
4-ы Брэсцкі завулак (Мінск)
4-ы Брэсцкі завулак — завулак у мікрараёне Курасоўшчына Кастрычніцкага раёна Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з Брэсцкай вуліцай, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Зубачова. Таксама перасякаецца з Кобрынскай вуліцай, завулкамі 3-м Брэсцкім і 3-м Зубачова.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая будуемая станцыя метро — «Немаршанскі Сад».
25 cm schwerer Minenwerfer
25 cm schwerer Minenwerfer (25 cm sMW) — 25-см цяжкі мінамёт, стаяў на ўзбраенні Германскай імперыі, выкарыстоўвалася падчас Першай сусветнай вайны.
25 cm sMW быў, па сутнасці, зменшанай гаўбіцаю з наразным ствалом і гідрапнеўматычным механізмам аддачы. Напачатку вайны было выпушчана прыкладна 44 адзінак гэтых цяжкіх мінамётаў. Яны сталі непрыемнай сюрпрызам для супернікаў нямецкаму войску, спачатку бельгійцаў, падчас нямецкай атакі ў Льежы і, потым французаў і англічан. Нягледзячы на невялікі радыус абстрэлу, мінамёт валодаў магутнай разбуральнай сілай і па гэтым паказніку мала саступаў легендарнай марціры «Вялікая Берта» калібрам 420-мм. У 1916 годзе з'явілася новая версія (n.A) з даўжэйшым ствалом, аднак як старыя (a.A), гэтак і новыя версіі засталіся ў эксплуатацыі да канца вайны. Пад канец вайны яны былі перададзены хаўруснікам у адпаведнасці з Версальскай дамовай.
Пыжыцы
Пыжыцы (Pyrzyce) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Пыжыцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Пыжыцы.
Джавані Парызі
Джавані Парызі (Giovanni Parisi;  — ) — італьянскі баксёр, алімпійскі чэмпіён 1988 года.
На Алімпіядзе ў Сеуле Джавані Парызі выйграў тытул у вагавой катэгорыі да 57 кг. У двух паядынках ён перамог аднагалосным рашэннем суддзяў (5:0), а тры (у тым ліку паўфінал і фінал) завяршыў датэрмінова.
Пыжыцы
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Пыжыцы — Мінск 834 км, да Варшавы — 429 км.
Насельніцтва — 12 815 жыхароў (2014 год).
Джавані Парызі
У 1989 годзе перайшоў у прафесійны бокс. У 1990-х гадах быў чэмпіёнам WBO ў двух розных вагавых катэгорыях. Апошні бой правёў 8 кастрычніка 2006 года, дзе прайграў Фрэдэрыку Клозэ.
25 сакавіка 2009 года Джавані Парызі загінуў у аўтакатастрофе ля Вагеры (Ламбардыя) у лабавым сутыкненні яго аўтамабіля з грузавіком.
Васіль Емяльянавіч Гайдук
Васіль Емяльянавіч Гайдук (нар., в. Беліца, Бярэзінскі раён, Мінская вобласць) — беларускі заолаг. Доктар біялагічных навук (2000), прафесар (2005).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Заалогія»; аспірантура, 1966). Працаваў у Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А. С. Пушкіна (1967—2020, прафесар кафедры заалогіі і генетыкі, у 1984—1989 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: заалогія пазваночных; экалогія; ахова прыроды.
Нах-Туніч
Нах-Туніч, Naj Tunich, на мове мая — «каменны дом» — археалагічная зона ў правінцыі Петэн, Гватэмала. Тут прадстаўлены ўзоры наскальнага мастацтва цывілізацыі мая, якія адлюстроўваюць рытуальныя эратычныя сцэны, у тым ліку рытуальнае кровапусканне з члена і сцэны гомасексуальных адносін.
Морапрадукты
Морапрадукты — усё ядомае, здабытае з сусветнага акіяна, за выключэннем пазваночных жывёл (рыбы і кіты).
Тыповымі морапрадуктамі з'яўляюцца:
Стравы з морапрадуктамі
Дзякуючы высокаму ўтрыманню ў морапрадуктах бялкоў, яны з'яўляюцца вельмі каштоўным прадуктам таксама падчас прытрымлівання дыеты, бо ўтрымліваюць мала калорый. Морапрадукты шырока выкарыстоўваюцца ў стравах іспанскай, французскай, італьянскай і так званай «міжземнаморскай» кухняў. У апошні час солена-сушоныя морапрадукты карыстаюцца вялікай папулярнасцю ў якасці закускі да піва.
Парызі
Парызі — тапонім.
(876) Скот
(876) Скот — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 20 чэрвеня 1917 г. аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у Венскай абсерваторыі, Аўстрыя. Назва астэроіда раней няслушна тлумачылася ў гонар брытанскага палярнага даследчыка Роберта Скота. Насамрэч астэроід названы ў гонар міс Э. Скот (E. Scott), у знак прызнання яе дапамогі і садзейнічання членам аўстрыйскіх універсітэтаў пасля першай сусветнай вайны. Скот не перасякае арбіту Зямлі і робіць поўны абарот вакол Сонца за 5,23 гадоў.
Асман II
Асман II  ( — ) — султан Асманскай імперыі ў 1618—1622 гг.
Сын султана Ахмеда I. Прыняў сталец у 14 год у выніку звяржэння свайго дзядзькі, Мустафы I. Атрымаўшы добрую для свайго часу адукацыю, быў энергічным і самастойным кіраўніком.
У 1618 годзе, пасля шэрагу параз, падпісаў мір з Іранам.
У 1620 годзе пачаў вайну з Рэччу Паспалітай. Асманская імперыя атрымала перамогу ў Цецорскай бітве ў Малдове, і Асман II асабіста ўзначаліў армію ўварвання, але быў разбіты ў Хацінскай бітве і вымушаны падпісаць мірны дагавор.
Вярнуўшыся ў Канстанцінопаль восенню 1621 г., Асман II вырашыў правесці ваенную рэформу, набраўшы жаўнераў з насельніцтва Анатоліі і Паўночнай Сірыі, каб замяніць імі схільных да паўстанняў янычар. У маі 1622 г. ён збіраўся адплыць у Анатолію пад падставай паломніцтва ў Меку. Але ўжо 19 мая пачалося паўстанне янычараў, Асман II быў скінуты і на наступны дзень забіты.
Пунт
Зямля Пунт (егіп. pwn.t, таксама t3-nṯr, гэта значыць «Зямля багоў») — вядомая старажытным егіпцянам тэрыторыя ва Усходняй Афрыцы.
Пунт, апроч Егіпта, вёў гандаль з Аравіяй і, мабыць, быў размешчаны на Афрыканскім Рогу. Тым не менш, спрэчкі наконт размяшчэння Пунта працягваюцца да нашага часу, з прычыны таго, што егіпецкія крыніцы з усёй дакладнасцю паведамляюць толькі той факт, што Пунт знаходзіўся на паўднёвым узбярэжжы Чырвонага мора. Лічыцца, што Пунт мог знаходзіцца на тэрыторыі сучасных Самалі ці Эрытрэі і часткі суданскага ўзбярэжжа, хоць прапаноўваюцца і тэорыі, якія звязваюць Пунт са згаданымі ў Бібліі Афірам і Саўскім царствам, размешчанымі на тэрыторыі Аравійскага паўвострава.
Некаторыя старажытнаегіпецкія крыніцы прама кажуць аб тым, што Пунт быў прарадзімай егіпцян і калыскай егіпецкіх багоў. Назва «Пунт» была ўключана ў склад назвы сепаратысцкага рэгіёна на паўночным усходзе Самалі, які абвясціў у 1998 аўтаномію па прыкладзе суседняга Самаліленда, — Пунтленд.
Пунт быў пунктам прызначэння шматлікіх егіпецкіх экспедыцый, якія рыхтаваліся для дастаўкі ў Егіпет чорнага дрэва, духмяных рэчываў, у тым ліку ладану (тышэпс, іхмет, хесаіт), чорнай фарбы для вачэй, слановай косці, ручных малпаў, золата, рабоў і шкур экзатычных жывёл, якія абменьваліся на тавары, што прывозіліся з Егіпта. Найважнейшым таварам, які дастаўляўся з Пунта, была міра, неабходная для правядзення рэлігійных цырымоній, а таксама міравыя дрэвы.
Эрых фон Фалькенгайн
Э́рых фон Фа́лькенгайн (Эрых фон Фалькенхайн, Erich von Falkenhayn;, замак Бельхаў каля г. Торунь, цяпер Польшча — , пад Патсдамам) — германскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал ад інфантэрыі (1915). Ваенны міністр Прусіі (1913—1914), начальнік генеральнага штаба Германіі (1914—1916) падчас Першай сусветнай вайны.
Біяграфія
Няўдачы нямецкай арміі на пачатку Першай Сусветнай вайны прывялі да таго, што кайзер Вільгельм II прызначыў Фалькенхайна 14 верасня 1914 года шэфам Генеральнага штаба замест Гельмута фон Мольтке малодшага.
Напачатку Фалькенхайн паспрабаваў адцяць на Заходнім фронце англічан і французаў ад мора. Гэта не атрымалася. Тады ён прыняў стратэгію пераносу актыўных дзеянняў на іншыя франты, галоўным чынам на Усходні, каб змусіць Расію прасіць перамір’я. У 1915 годзе падрыхтаваў пераможныя аперацыі на Усходнім фронце, а таксама захапіў Сербію. Аднак ён меў канфлікт з камандуючым Усходнім фронтам — Гіндэнбургам і Людэндорфам, таму не хацеў кідаць усе сілы на Расію. Не верыў у магчымысць поўнай перамогі над Расійскай Імперыяй і баяўся за аслабленне Заходняга фронту. Чакаючы на палітычны дагавор з Расіяй, вырашыў аслабіць заходніх саюзнікаў: праз атакі падводнымі чоўнамі англійскіх караблёў і «выкрываўленне» французскай арміі (Бітва пад Вердэнам).
Паражэнне плана пад Вердэнам, наступ Брусілава на ўсходзе і ўваход у вайну Румыніі сталі вынікам адхілення Фалькенхайна ад камандавання 29 жніўня 1916 года. Яго пераемнікамі сталі Гіндэнбург і Людэндорф.
Яго прызначылі камандуючым 9-й Арміі, якая ваявала супраць Румыніі (верасень 1916 — чэрвень 1917), дзе выдатна праявіў свае якасці. У канцы 1916 года разам з групай генерала А. Макензена нанёс паражэнне румынскай арміі і ўзяў Бухарэст. Вясною 1917 года выехаў у Турцыю. Там камандаваў турэцкай Групай Арміі Палесціна. Атрымашў некалькі балючых паразаў і ў лютым 1918 года быў вызвалены з пасады.
Сышоў у адстаўку 5 чэрвеня 1919 года, знаходзіўся ў рэзерве. Выдаў успаміны «Нямецкае камандаванне ў 1914—1916».
NGC 2236
NGC 2236 (іншае абазначэнне — OCL 501) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нацыянальнае таварыства кінакрытыкаў ЗША
Нацыянальнае таварыства кінакрытыкаў ЗША (National Society of Film Critics, NSFC) — амерыканская арганізацыя кінакрытыкаў, заснаваная ў 1966 годзе. Таварыства вядомае сваімі высокімі патрабаваннямі, а штогадовыя прэміі гэтай арганізацыі ўваходзяць у лік найбольш прэстыжных кінаўзнагарод ЗША.
Прэмія
Штогадовая прэмія Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША прысуджаецца ў наступных катэгорыях:
IC 4794
IC 4794 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дворнае
Назву Дво́рнае маюць:
Ліпеньская рэвалюцыя (значэнні)
Ліпеньская рэвалюцыя:
Дэспат (тытул)
У Візантыйскай імперыі дэспат (ад δεσπότης, «валадар») — тытул, які даруецца імператарам найбольш набліжаным асобам. Быў уведзены імператарам Мануілам I Камнінам у XII стагоддзі. Дэспат меў права насіць адзенне, падобнае да адзення імператара, і меў іншыя прывілеі. Акрамя таго, у кіраванне дэспату аддаваліся асобныя правінцыі (напрыклад, Эпірскі дэспатат). Тытулам дэспата звычайна ўзнагароджваліся ўсыноўленыя дзеці і малодшыя сыны. Пазней гэты тытул стаў часам даравацца і чужынцам. Тэрыторыя, якой кіраваў дэспатам, называлася дэспатат.
Тытул дэспата насілі таксама кіраўнікі суседніх з Візантыяй краін:
Песевічы
Пе́севічы (, Песевичи) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Лелюкінскага сельсавета.
Пад уладай Расійскай імперыі
У другой палове XIX—пачатку XX ст. вёска ў Лугамавіцкай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1861 г. 45 рэвізскіх душ, у складзе маёнтка Лугамавічы Мілеўскай. У 1897 г. 30 двароў, 223 жыхары, у 1909 г. 32 двары, 204 жыхары, 188 дзесяцін зямлі.
Найноўшы час
У 1921—1939 гадах у Лугамавіцкай воласці Валожынскага павета Навагрудскага ваяводства Польшчы. У 1921 годзе 35 двароў, 157 жыхароў.
3 12 кастрычніка 1940 года вёска (46 двароў, 231 жыхар) у Чапунскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёна. 3 26 чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 год акупаваная нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Падчас вайны была спалена.
Фарамініферы
Фарамініферы (Foraminifera) — тып (паводле іншых сістэм — клас ) пратыстаў.
Песевічы
Найноўшы час
У 1948 годзе адкрыта пачатковая школа. У 1950 годзе арганізаваны калгас «Маладая гвардыя». 3 1954 годзе у калгасе «17 верасня». 3 16 ліпня 1954 года ў Лежневіцкім сельсавеце. 3 20 студзеня 1960 года ў Іўеўскім раёне. 3 1986 годзе у калгасе «Савецкая Беларусь» і ў Лелюкінскім сельсавеце. У 1970 г. 145 жыхароў. Цяпер у складзе калгаса «Лежневічы».
Фарамініферы
Налічваецца больш за 1 тыс. сучасных відаў (з выкапнёвымі каля 30 тыс. відаў). Марскія, пераважна бентасныя арганізмы. Вядомы з кембрыю (каля 570 млн г. назад). На Беларусі ў асадкавых адкладах дэвону, карбону, юры і мелу выяўлены рэшткі больш за 1 тыс. відаў. Выкарыстоўваюцца пры вызначэнні ўзросту геалагічных адкладаў.
Песевічы
Найноўшы час
У 1999 годзе 25 двароў, 49 жыхароў.
Фарамініферы
Памеры звычайна 0,1—1 мм, зрэдку да 20 см. Маюць ракавінку, у большасці вапняковую, зрэдку хіціноідную або з аглюцініраваных часціц (пясчынак, спіхул, губак і інш.). Ракавінкі адна- і шматкамерныя, размешчаныя ў 1 або 2 рады, па спіралі, зрэдку галінастыя. Праз вусці і поры ў сценках ракавінкі выходзяць тонкія вырасты (псеўдаподыі) для захопу корму і руху. Размнажаюцца з чаргаваннем палавога і бясполага пакаленняў. Кормяцца дробнымі водарасцямі.
Выдзяляюцца класы:
Чорназямельскі раён
Чорназямельскі раён (Черноземе́льский райо́н, Хар Һазра район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэспублікі Калмыкія Расійскай Федэрацыі, у межах якой утвораны муніцыпальны раён Чорназемельскае раённае муніцыпальнае ўтварэнне.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Камсамольскі.
Геаграфія
Агульная плошча тэрыторыі раёна — 1420013 га, або 18,7 % тэрыторыі рэспублікі, самы вялікі раён Калмыкіі. Адлегласць ад г. Эліста — 190 км. Раён амаль цалкам знаходзіцца ў зоне паўпустыняў. Раён мяжуе на поўначы з Яшкульскім раёнам, на захадзе — Ікі-Бурульскім раёнам, на поўдні са Стаўрапольскім краем і Рэспублікай Дагестан, на ўсходзе з Лаганскім раёнам і Астраханскай вобласцю.
Клімат
Назва раёна звязана з часткай Прыкаспійскай нізіны — рэгіёнам Чорныя землі. Гэтая частка Калмыкіі практычна не пакрываецца снегам і традыцыйна выкарыстоўваецца для пашавай жывёлагадоўлі. Клімат раёна рэзка кантынентальны: гарачае і сухое надвор’е летам і маласнежная зіма. За год тут налічваецца каля ста васьмідзесяці — ста дзевяноста сонечных дзён, што складае амаль 2300 гадзін. Летні максімум тэмператур складае сорак два — сорак тры градусы. Самая нізкая тэмпература, адзначаная ў Чорназямельскім раёне, роўная трыццаці пяці — трыццаці шасці градусам ніжэй за нуль.
Спадарожнік
Спадарожнік:
Пятрова (Рослаўльскі раён)
Пятрова (Петрово) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пятрова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Харашоўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Універсітэт імя Габрыэле Д’Анунцыа
Універсітэт імя Габрыэле Д’Анунцыа (Università degli Studi "Gabriele d'Annunzio") — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе К’еты. Названы ў гонар паэта Габрыэле Д’Анунцыа.
Стэфана Чэрыёні
Стэфана Чэрыёні (Stefano Cerioni; нар., , Іспанія) — італьянскі фехтавальшчык на рапірах, двухразовы алімпійскі чэмпіён (1984 і 1988), чэмпіён свету.
Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры стаў трэнерам, былы трэнер італьянскай зборнай. З 2013 па снежань 2016 года — старшы трэнер мужчынскай і жаночай зборных каманд Расіі па рапіры. Кантракт з Чэрыёні скончыўся 31 снежня 2016 года і падоўжаны не быў.
Вярэйцаўская лясная дача
Вярэ́йцаўская лясная дача — лясны масіў у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Вярэйцы да ракі Свіслач. Плошча 5 тыс. га. Пераважаюць хваёвыя верасова-імшыстыя лясы. У паўночна-заходняй частцы некалькі буйных верхавых балот.
1-ы Брэсцкі завулак (Мінск)
1-ы Брэсцкі завулак — завулак у мікрараёне Курасоўшчына Кастрычніцкага раёна Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з Брэсцкай вуліцай, заканчваецца скрыжаваннем з 2-м Рыжскім завулкам. Таксама перасякаецца з Кобрынскай вуліцай. Ідзе паралельна Рыжскай вуліцы і 2-му Брэсцкаму завулку.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая будуемая станцыя метро — «Аэрадромная».
NGC 2238
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Роберт Келс
Роберт Келс (Robert Kells) — англійскі ваенны, уладальнік крыжа Вікторыі, найбуйнейшай і самай прэстыжнай ўзнагароды войскаў Вялікабрытаніі і Садружнасці нацый.
Абставіны
Келс нарадзіўся ў Індыі. Падчас Індыйскага народнага паўстання 1857—1859 гадоў Келс быў ва ўзросце 25 гадоў і ў званні малодшага капрала 9-га Каралеўскага ўланскага палка. 28 верасня 1857 г. каля горада Буландшахр (Утар-Прадэш, Індыя) праявіў надзвычайную мужнасць, за якую быў узнагароджаны крыжам Вікторыі:
Арыгінальны тэкст:
Біяграфія
Пазней ён увайшоў у склад 1-га палка бенгальскай лёгкай кавалерыі і атрымаў званне сяржанта. Пайшоў у адстаўку ў 1868 годзе, увайшоў у ахову Каралевы Вікторыі. Пахаваны на могілках на поўдні Лондана.
Яго медаль дэманструецца ў палкавым музеі 9/12-го палкоў каралеўскіх уланаў у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі. Чатыры медалі, выстаўленыя там, былі прададзеныя на аўкцыёне ў 2006 годзе за 130 000 фунтаў.
Фернанду ды Мелу Віяна
Ферна́нду ды Ме́лу Вія́на (Fernando de Mello Vianna;, Сабара, Мінас-Жэрайс, Бразільская імперыя — , Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія) — бразільскі адвакат і палітычны дзеяч, віцэ-прэзідэнт Бразіліі ў 1926—1930 гадах.
Мелу Віяна — другі мулат на пасадзе віцэ-прэзідэнта Бразіліі (пасля Нілу Песаньі).
Біяграфія
Фернанду атрымаў вышэйшую адукацыю на Юрыдычным факультэце Ору-Прэту, які скончыў у 1900 годзе. Працаваў пракурорам, адвакатам і суддзёй у Сак-ды-Эспаньі, Уберабе і іншых гарадах.
У 1919 годзе Мелу Віяна быў прызначаны генеральным пракурорам Мінас-Жэрайса, у 1922 годзе стаў міністрам унутраных спраў штата.
У жніўні 1924 года Мелу Віяна быў выбраны губернатарам Мінас-Жэрайса. Ён пакінуў гэту пасаду ў верасні 1926 года, каб заняць пасаду віцэ-прэзідэнта Бразіліі ва ўрадзе Вашынгтана Луіса, на якую быў выбраны ў сакавіку 1926 года.
Пасля перамогі рэвалюцыі ў 1930 годзе Мелу Віяна выехаў у Еўропу і жыў у эміграцыі на працягу 8 гадоў. Вярнуўшыся ў Бразілію, займаўся юрыдычнай практыкай. Пасля звяржэння Варгаса вярнуўся ў палітыку і быў выбраны сенатарам ад Сацыял-дэмакратычнай партыі. У 1954 годзе Мелу Віяна памёр у Рыа-дэ-Жанэйра.
Тамара Уладзіміраўна Скварцова
Тамара Уладзіміраўна Скварцова (нар., , Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларуская тэатральная актрыса. Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь (2003).
Біяграфія
З 1963 па 1964 гады навучалася на Рэспубліканскіх курсах па падрыхтоўцы кіраўнікоў самадзейных драматычных калектываў (Мінск). З 1964 па 1970 гады навучалася ў Беларускім дзяржаўным ўніверсітэце. З 1967 па 1969 гады навучалася ў студыі пры Беларускім дзяржаўным тэатры імя Янкі Купалы.
5-ы Брэсцкі завулак (Мінск)
5-ы Брэсцкі завулак — завулак у мікрараёне Курасоўшчына Кастрычніцкага раёна Мінска. Назву атрымаў у гонар аднайменнай вуліцы, што знаходзіцца побач.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з 1-м Паўднёвым завулкам, заканчваецца скрыжаваннем з Брэсцкай вуліцай. Скрыжаванняў з іншымі вуліцамі няма.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая будуемая станцыя метро — «Немаршанскі Сад».
Кубак Уорэна
Кубак Уорэна — сярэбраны скіфас часоў Юліяў-Клаўдзіяў, набыты ў 1911 годзе Эдвардам Перы Уорэнам за 2000 фунтаў стэрлінгаў. Унікальнасць яму надаюць дзве сцэны гомасексуальнага характару. Фонам для іх служаць завесы з тканіны, а таксама музычныя інструменты, наогул нехарактэрныя для вырабаў рымскай вытворчасці.
На адным боку кубка намаляваны секс сталага барадатага мужчыны з юнакоў, прычым юнак сядзіць у пазіцыі «наезніка», трымаючыся за вяроўку; хлопчык, магчыма раб, падглядвае з-за дзвярэй, за спіной пары стаіць кіфара. На зваротным боку намаляваны секс юнака з падлеткам. Барада персанажа і музычныя інструменты, іграць на якіх для рымскага грамадзяніна лічылася ганебным, паказвае, што тут намаляваны норавы грэчаскага ці, прынамсі, вельмі моцна элінізаванага рымскага асяроддзя.
Артэфакт паходзіць, меркавана, з палесцінскага скарбу часоў Іўдзейскіх войн. На кубку маюцца сляды працяглага ўжывання. У 1950-я гады спадчыннікі Уорэна за параўнальна сціплую суму прапанавалі яго розным музеям, у тым ліку Брытанскаму. У той час твор лічыўся парнаграфічным: яго адмаўляліся не толькі экспанаваць, але і сур'ёзна абмяркоўваць. У 1999 годзе Брытанскі музей набыў кубак Уорэна за рэкордную для сваёй калекцыі суму ў 1,8 млн фунтаў.
IC 4795
IC 4795 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Джэлінда Бордзін
Джэлінда Бордзін (нар. ) — італьянскі бягун на доўгія дыстанцыі, які спецыялізаваўся ў марафоне. Двухразовы пераможца чэмпіянатаў Еўропы ў 1986 і 1990 гадах. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1987 года. Пераможца марафону ў Мілане 1984 года з вынікам 2:13.20. У 1987 годзе выйграў Рымскі марафон. Алімпійскі чэмпіён 1988 года з вынікам 2:10.32. Бронзавы прызёр Нью-Ёркскага марафону 1989 года — 2:09.40. Пераможца Бостанскага марафону 1990 года — 2:08.19.
На Алімпіядзе ў Барселоне не змог скончыць марафонскую дыстанцыю.
Рэлігійны культ
Рэлігійны культ (cultus — шанаванне, пакланенне, ад — апрацоўваю, шаную) — рэлігійнае шанаванне якіх-небудзь прадметаў, рэальных ці фантастычных істот, якія надзяляюцца звышнатуральнымі ўласцівасцямі, у тым ліку божастваў; а таксама сукупнасць абрадаў, звязаных з такім шанаваннем.
Складовымі элементамі культу з'яўляюцца рэлігійна-магічныя дзеянні (абрады) і прадметы, якія адносяцца да іх (свяшчэнныя выявы, храмы, свяцілішчы і інш.). З гэтымі дзеяннямі і матэрыяльным прыладдзем культу непарыўна звязаны больш-менш расчлянёныя сістэмы рэлігійных вераванняў, пачуццяў, а таксама адпаведных сацыяльных роляў і адносін (жрэцтва, царкоўная арганізацыя). У вузейшым сэнсе пад культам разумеюць толькі тыя рэлігійныя адносіны, якія звязаны з верай у вышэйшыя, звышнатуральныя істоты і накіраваны на іх уміласціўленне; у такім разе ў паняцце культу не ўключаюцца магічныя (вядзьмаранне) абрады і абрады загавору духаў (экзарцызм).
У манатэістычных рэлігіях пад культам разумеецца рэлігійная абраднасць: служыцелі культу, каталіцкі культ, культавыя прадметы.
Драўска Паморске
Драўска Паморске (Drawsko Pomorskie) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Драўскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Драўска Паморске.
Драўска Паморске стаіць на рацэ Драва. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Драўска Паморске — Мінск 770 км, да Варшавы — 382 км.
Насельніцтва — 11 851 жыхароў (2014 год).
Полшына
Полшына (Полшино) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Полшына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Харашоўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Джон Дон
Джон Дон або Джон Дан (Johne Donne;, Лондан — ) — англійскі паэт, святар англіканскай цэрквы, публіцыст, дзейнасць якога звычайна адносіць да эпохі барока. Сучаснік Шэкспіра, адзін з найбольш папулярных паэтаў у сучаснай Вялікабрытаніі.
Саленційскі ўніверсітэт
Саленційскі ўніверсітэт (Università del Salento) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лечэ.
Масавае забойства ў Біньхоа
Масавае забойства ў Біньхоа — масавае забойства, здзейсненае паўднёвакарэйскімі войскамі ў перыяд паміж 3 і 6 снежня 1966 года ў вёсцы Біньхоа, размешчанай у правінцыі Куангнгай у Паўднёвым В’етнаме. Усяго ахвярамі разні сталі, па розных даных, ад 422 да 430 чалавек, па большай частцы старыя, дзеці і жанчыны, у тым ліку 21 цяжарная. Мясцовасць, у якой адбылося масавае забойства, была зонай дзеяння 2-й дывізіі марской пяхоты. Забіўшы жыхароў, салдаты спалілі дамы ў вёсцы, забілі сотні кароў і буйвалаў, якія належалі жыхарам вёскі. Жыхары, якім удалося перажыць разню, далучыліся да войскаў В’етконга і пасля прымалі ўдзел у баях супраць войскаў ЗША і іх саюзнікаў.
У тым жа годзе паўднёвакарэйскія войскі здзейснілі аналагічныя злачынствы ў вёсках Біньтай, Бін’ан і Тэйвінь.
Flame Is Burning
«Flame Is Burning» (Полымя гарыць) — песня расійскай спявачкі Юліі Самойлавай. Яна павінна была прадставіць Расію на Еўрабачанні-2017, якое адбылося ва ўкраінскай сталіцы Кіеве.
13 сакавіка 2017 года Служба бяспекі Украіны анансавала магчымую забарону на ўезд Самойлавай за візіт у Крым у 2015 годзе праз расійскую мяжу, што забаронена ўкраінскім заканадаўствам. Дзяржаўны вяшчальнік Першы канал анансаваў 13 красавіка 2017 года свой няўдзел у конкурсе.
Кампазіцыя
Песня пра надзею, якая ніколі не памрэ, як полымя гарыць у цемры. Ключ сі мінор (але ён сканчаецца мажорным акордам) і тэмп складае каля 73 удараў у хвіліну.
Музычнае відэа
Адзінае «афіцыйнае відэа» песні паказвае спявачку на сцэне, якая спявае ў прамым эфіры тэлеканала «Расія-1». Яно было загружана на YouTube з афіцыйнага канала Еўрабачання.
Heckler & Koch MP5
Heckler & Koch MP5 — адзін з найболей папулярных пісталетаў-кулямётаў пасляваеннага часу. Пачаткаў паступаць на ўзбраенне Бундэсвера і праваахоўных органаў Германіі ў 1961 годзе, хутка здабудучы сусветную папулярнасць. У цяперашні час складаецца на ўзбраенні шматлікіх краін, уключаючы ЗША. У адрозненне ад большасці канкурэнтаў, мае механіку з напаўвольнай засаўкай і запаволеннем засаўкі парай ролікаў (як у штурмавой вінтоўкі HK G3). Рэжымы агню — адзінкавы і аўтаматычны, апцыянальна — чэргамі па 3 стрэлу. Агонь вядзецца з зачыненай засаўкі, што забяспечвае добрую кучнасць стральбы. Прыцэл дыяптрычны, магчымая ўсталёўка аптычных і каліматарных прыцэлаў, ЛМУ, тактычных ліхтароў. У пісталетаў-кулямётаў ранняга выпуску цаўё было металічнае, рыфленае, з перфарацыяй, у новых выпускаў цаўё пластыкавае, гладкае. Першапачаткова магазіны былі ражковыя прамыя, пазней сталі ўжываць ражковыя выгнутыя магазіны (забяспечваюць больш надзейную падачу боепрыпасаў).
Ліпеньская рэвалюцыя
Ліпеньская рэвалюцыя або Французская рэвалюцыя 1830 года, Другая французская рэвалюцыя, «Тры славутыя дні» — паўстанне ў ліпені 1830 года ў Францыі, якое прывяло да звяржэння Карла X і ўзвядзення на прастол яго «кузена» (фактычна далёкага сваяка) Луі-Філіпа, герцага Арлеанскага. Яна адзначыла пераход ад адной канстытуцыйнай манархіі — рэстаўрацыі Бурбонаў да іншай — Ліпеньскай манархіі, пераход улады ад дому Бурбонаў да яго малодшай галіны, Арлеанскага дому, трыумфам прынцыпу народнага суверэнітэту над прынцыпам боскага права караля, а таксама ўсталяванне ліберальнага рэжыму і канчатковая перамога буржуазіі над зямельнай арыстакратыяй. У сэнсе замежнапалітычным, рэвалюцыя азначала моцны ўдар па прынцыпах Свяшчэннага Саюза. Прычынай рэвалюцыі паслужыла кансерватыўная палітыка караля Карла X, вышэйшай мэтай якога было аднаўленне грамадскіх парадкаў, якія панавалі да Вялікай французскай рэвалюцыі 1789 года. Падчас рэвалюцыі прыхільнікі Бурбонаў зваліся легітымістамі, а прыхільнікі Луі-Філіпа — арлеаністамі.
Перадрэвалюцыйнае становішча
Урад пад кіраўніцтвам графа Паліньяка паслядоўна ігнараваў палату прадстаўнікоў. Разам з сацыяльнымі праблемамі эпохі індустрыялізацыі гэта палітыка да лета 1829 года стварыла вострую грамадскую незадаволенасць, якую не змагло паменшыць нават заваяванне Алжыра ўвесну 1830 года. Як і пры рэвалюцыі ў 1789 годзе, ліберальная буржуазія, падмацаваная гэтым разам ідэаламі Напалеона Банапарта, аб’ядналася з прота-пралетарскімі ніжнімі пластамі грамадства, якія ўпершыню з 1795 года зноў атрымалі магчымасць уплываць на палітыку. Адным з галоўных натхніцеляў рэвалюцыі стаў галоўны рэдактар газеты «Насьяналь» Адольф Луі Цьер, які стаў у складзе наступных урадаў адным з вядучых французскіх палітыкаў.
Рэвалюцыя
Хваляванні пралетарскіх пластоў былі хутка падушаны. «Якабінцы», як сябе звалі заўзятыя антыманархісты, не змаглі атрымаць верх, з прычыны таго, што адмена манархіі азначала б замежнапалітычныя ўскладненні аж да інтэрвенцыі Свяшчэннага саюза. Да ўлады прыйшла ўмераная партыя буйной буржуазіі на чале з Цьерам і Франсуа П’ерам Гіёмам Гізо. Пасля гэтых падзей пачалася эпоха ліпеньскай манархіі, якая лічыцца залатым векам французскай буржуазіі.
Наступствы
Ліпеньская рэвалюцыя аказала ўплыў на ўсю Еўропу. Ліберальныя плыні паўсюдна здабылі ўпэўненасць і рашучасць. У некаторых дзяржавах Германскага саюза пачаліся беспарадкі, якія выліліся ў папраўкі ці перавыданні дзеючых канстытуцый. Хваляванні пачаліся і ў некаторых італьянскіх дзяржавах, у тым ліку і ў Папскай вобласці. Аднак найбольшы эфект Ліпеньская рэвалюцыя зрабіла на тэрыторыі былой Рэчы Паспалітай, падзеленай паміж Расіяй, Прусіяй і Аўстрыяй, выклікаўшы паўстанне 1830 года. Здушыць гэта паўстанне расійскім войскам удалося толькі ўвосень 1831 года.
Наступствы былі і ў непасрэдным суседстве Францыі. Паўднёвыя Нідэрланды паўсталі супраць панавання поўначы і абвясцілі сябе незалежным каралеўствам Бельгія. Нягледзячы на манархічны статус, прынятая Бельгіяй канстытуцыя лічыцца адной з найбольш прагрэсіўных канстытуцый Еўропы таго часу. Канчатковыя межы Бельгіі былі вызначаны пасля некаторых ваенных аперацый у 1839 годзе.
У доўгатэрміновым плане Ліпеньская рэвалюцыя ўмацавала ліберальныя і дэмакратычныя памкненні ва ўсёй Еўропе. Па меры таго, як кароль Луі-Філіп усё больш аддаляўся ад сваіх ліберальных вытокаў і пачаў сімпатызаваць Свяшчэннага саюза, гэта прывяло ў 1848 годзе да новай буржуазна-ліберальнай рэвалюцыі ў Францыі, так званай Лютаўскай рэвалюцыі, у выніку якой была абвешчана Другая Французская рэспубліка. Як і Ліпеньская рэвалюцыя, яна таксама прывяла да паўстанняў і спробаў пераваротаў па ўсёй Еўропе.
NGC 2239
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 2239, NGC 2244.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мілаўка (ручай)
Мі́лаўка — ручай у Шклоўскім і Горацкім раёнах Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Лімна (басейн Дняпра). Даўжыня 8,2 км. Пачынаецца за 1,3 км на паўночны захад ад вёскі Вялікія Сліжы Шклоўскага раёна, вусце на паўночнай ускраіне вёскі Анікавічы Горацкага раёна. Рэчышча каналізаванае.
Куфэрак Фрэнкса
Куфэрак Фрэнкса (Franks casket, або auzon runic casket) — разьбяная скрыначка з кітовага вуса. Знойдзена пры раскопках каля горада Клермон-Феран у Францыі і перададзена ў Брытанскі музей Фрэнкcам (Augustus Wollaston Franks), англійскім антыкварам, адсюль яе цяперашняя назва «куфэрак Фрэнкcа». Рунічны надпіс на куфэрку, які аблямоўвае сцэны са старажытнагерманскіх, рымскіх і біблейскіх паданняў — найзначнейшы ранніх англасаксонскіх рунічных помнікаў.
Рэнатас Юшка
Рэнатас Юшка (21 сакавіка 1972 — 4 верасня 2019) — літоўскі дыпламат. Консул у амбасадзе Літвы ў Беларусі ў 2000—2003 гадах. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Літоўскай Рэспублікі ў 2009—2013 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 сакавіка 1972 года ў Коўне ў Літоўскай ССР. У 1990—1996 гадах вучыўся ва універсітэце Вітаўта Вялікага на гуманітарным факультэце. Атрымаў ступень магістр гісторыі. У 1995—1996 гадах — трэці сакратар Амерыканскага аддзела Міністэрства замежных спраў Літвы, у 1996—1997 гадах — другі сакратар аддзела СНД МЗС Літвы. У 1997—2000 гадах Першы сакратар Літоўскай місіі пры АБСЕ ў Вене. У МЗС спецыялізаваўся на беларускіх справах.
Дзейнасць у Беларусі
У 2000—2003 гадах — консул амбасады Літвы ў Беларусі. У гэты момант першы раз сутыкнуўся з псіхалагічным ціскам за свае погляды і дзеі ў абароне дэмакратыі: невядомая асоба трапіла ў дом Рэнатаса Юшкі ў Мінску і пакінула папяросны попел у кухоннай ракавіне — ніхто ў сям’і не паліў. Гэтую падзею ён пазней пракаментаваў так: «Я вырашыў, што гэта непрыемна, але прыняў гэта як частку маёй працы».
У 2003—2006 гадах — дарадца ў справах аналіза знешняй палітыкі ў Дэпартаменце планавання МЗС Літвы. Пасля вяртання з Мінска да Вільні праца Рэнатаса Юшкі была звязана з дапамогай апазіцыянерам. Акрамя беларускай апазіцыі, Юшка таксама дапамагаў грузінскаму руху Khmara, першаму ўкраінскаму Майдану, сербскай моладзевай арганізацыі Otpor. Рэнатас Юшка быў аўтарам канцэпцыі пераносу Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэту з Мінска ў Вільню — у выніку ЕГУ пераехаў туды ў 2004 годзе. Падтрымліваў кантакты з беларускай апазіцыяй, недзяржаўнымі арганізацыямі, палітыкамі, і дапамагаў ім, у той час як афіцыяльнымі кантактамі займаваліся калегі з іншых аддзелаў.
Іван Аляксандр
Іва́н Алякса́ндр (Іаа́н-Алякса́ндр, Иван Александър, арфаграфія арыгінала: ІѠАНЪ АЛЄѮАНдРЪ ) (? — 17 лютага 1371) — балгарскі цар у 1331—1371. Дата яго нараджэння невядомая. Доўгае кіраванне Івана Аляксандра лічыцца пераходным перыядам у балгарскай сярэднявечнай гісторыі. Іван Аляксандр пачаў сваё кіраванне, маючы справу з унутранай бязладзіцай і знешнімі пагрозамі з боку суседзяў — Візантыі і Сербіі. Ён здолеў дамагчыся аднаўлення эканомікі краіны і прывёў яе да культурнага і рэлігійнага адраджэння. На часы кіравання Івана Аляксандра прыйшліся станаўленне моцы Асманскай імперыі, венгерскія ўварванні з паўночнага захаду і Чорная смерць. У беспаспяховай спробе зладзіцца з гэтымі праблемамі ён падзяліў краіну паміж двума сваімі сынамі, тым самым прыслабіўшы краіну перад тварам асманскай пагрозы.
Першыя гады кіравання
Іван Аляксандр быў сынам дэспата Сраціміра і Керацы Петрыцы, сястры балгарскага цара Міхаіла Шышмана. Такім чынам, Іван Аляксандр даводзіўся Міхаілу Шышману пляменнікам і па бацькаўскай лініі належаў да дынастыі Асеняў. Да 1330 года Іван Аляксандр сам стаў дэспатам Лавеча. Разам са сваім бацькам і цесцем Басарабам Валашскім Іван Аляксандр удзельнічаў у бітве супраць сербаў пры Вельбаждзе ў 1330 годзе, у якой балгары пацярпелі паражэнне. Паражэнне, разам з пагаршэннем адносін з Візантыяй, пагоршыла ўнутраны крызіс. У выніку дзяржаўнага перавароту ў 1331 годзе Іван Стэфан з роду Шышманаў заняў сталіцу Тырнава, але неўзабаве быў зрынуты, і змоўшчыкі ўзвялі на прастол Івана Аляксандра. Новы кіраўнік прыступіў да ўмацавання сваіх пазіцый шляхам вяртання страчаных у вайне з візантыйцамі земляў. У 1331 годзе Іван Аляксандр рушыў на Адрыянопаль і адваяваў паўночна-ўсходнюю Фракію. Тым часам, у 1331 годзе Стэфан Душан Сербскі зрынуў свайго бацьку Стэфана Дзечанскага і стаў каралём. Гэта дапамагло нармалізаваць напружаныя адносіны паміж дзвюма краінамі. Іван Аляксандр і Стэфан Душан заключылі саюзы, які быў змацаваны шлюбам сербскага караля і Алены, сястры Івана Аляксандра, на Вялікдзень 1332 года.
Рэнатас Юшка
Дзейнасць у Беларусі
У 2006—2009 гадах — дырэктар Дэпартамента Супрацоўніцтва ў галіне развіцця і Падтрымкі Дэмакратыі МЗС Літвы. Падчас прэзідэнцкія выбараў 2006 года кантактаваў з Аляксандрам Мілінкевічам, Аляксандрам Казуліным і іх штабамі. Рэнатас Юшка каментаваў гэта так: «Мы раілі, выдумлялі праеўрапейскія слоганы і ініцыятывы, працавалі над спосабамі друку матэрыялаў і распаўсюду іх па ўсёй краіне. Мы ўкладалі шмат труда, каб голас беларусаў быў пачуты ў замежных СМІ».
Іван Аляксандр
Першыя гады кіравання
Прыкладна ў той жа час Белаўр, брат Міхаіла Шышмана, паўстаў супраць Івана Аляксандра ў Відзіне, верагодна, у падтрымку прэтэнзій свайго зрынутага пляменніка Івана Стэфана на прастол. Гэтым скарыстаўся візантыйскі імператар Андронік III Палеалог, распачалы ўлетку 1332 года кампанію супраць балгараў. Візантыйцы захапілі паўночна-ўсходнюю Фракію, але Іван Аляксандр кінуўся на поўдзень з невялікай арміяй і хутка дагнаў Андроніка III ляРусакастра.
Рэнатас Юшка
Дзейнасць у Беларусі
Пасля абвяшчэння перамогі Аляксандра Лукашэнкі на выбарах 2006 года і разгона мітынга, КДБ РБ правёў прэсавую канферэнцыю, на якой старшыня КДБ абвініў ЗША і суседнія краі ў правядзенні «тэрарыстычных атак» у Беларусі. Так, КДБ абвінавачваў літоўскага дыпламата Рэнатаса Юшку, яго двух калег з Літвы, а таксама двух грамадзянаў ЗША з арганізацыяў, якія фінансава дапамагаюць у справах дэмакратыі. Беларускія дзяржаўныя СМІ, некаторыя літоўскія СМІ абвінавачвалі Юшку ва ўмяшанні ў справы Беларусі. Беларускія ўлады прабавалі падаць літоўскага дыпламата ў вышук праз Інтэрпал, але ім было адмоўлена. Аднак пасля гэтага да канца жыцця Рэнатасу Юшцы быў забаронены ўезд у Беларусі і Расею.
Генадзь Гайдук
Генадзь Гайдук (нар., Слабада, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць) — беларускі тэатральны акцёр.
Іван Аляксандр
Першыя гады кіравання
Зацягнуўшы час шляхам перамоў, балгарскі цар узмацніў сваё войска мангольскай конніцай і разбіў лепш арганізаваную, але меней манеўраную візантыйскую армію. Захопленыя візантыйцамі гарады вярнуліся пад кантроль балгараў, а Андронік III Палеалог шукаў прытулку ў сценах Русакастра. Вайна скончылася сустрэчай Івана Аляксандра і імператара і заключэннем міру, які пацвярджаў статус-кво. Для ўмацавання іру быў заключаны шлюб паміж старэйшым сынам Івана Аляксандра Міхаілам і дачкой Андроніка III Марыяй у 1339 годзе. Балгарскі цар зараз мог сканцэнтравацца на барацьбе з Белаўрам, у 1336—1337 гадах паўстанне на паўночным захадзе было падушана.
Рэнатас Юшка
Дзейнасць у Беларусі
У 2011 годзе беларускія ўлады скіравалі Літве запыт у справе фінансавання беларускай апазіцыі. У выніку таго, што адказ на гэты запыт ня быў добра прадуманы, на яго падставе абаронца праў чалавека Алесь Бяляцкі быў асуджаны на 4,5 года пазбаўлення свабоды. Рэнатас Юшка пазней пракаментаваў гэта так: «Для Літвы гэта вялікае паражэнне на міжнароднай арэне і я ўсё яшчэ адчуваю пэўнае пачуццё віны з-за Алеся. Калі я яшчэ быў адказным за каардынацыю такіх справаў, то нам удавалася прадухіляць падобныя здарэнні».
Генадзь Гайдук
Біяграфія
З 1977 па 1979 гады навучаўся ў Гродзенскім культурна-асветніцкім вучылішчы. З 1980 па 1984 гады навучаўся ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце. З 1984 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя Якуба Коласа.
Іван Аляксандр
Адносіны з Візантыйскай імперыяй
Напачатку 1340-х гадоў адносіны балгараў з Візантыйскай імперыі часова пагоршылася. Іван Аляксандр запатрабаваў выдачы свайго стрыечнага брата Шышмана, аднаго з сыноў Міхаіла Шышмана, пагражаючы візантыйцам вайной. Ультыматум меў негатыўныя наступствы. Візантыйцы паслалі супраць балгараў флот свайго саюзніка, эміра Смірны Умур-Бегі. Высадзіўшыся ў дэльце Дуная, туркі разрабавалі навакольныя вёскі і гарады. Вымушаны выконваць свае пагрозы балгарскі цар уварваўся ў Візантыйскую імперыю ў канцы 1341 года, сцвярджаючы, што паклікала насельніцтва Адрыянопаля. Тым не менш, войскі Івана Аляксандра былі двойчы разбіты туркамі недалёка ад горада.
Рэнатас Юшка
Другая інфармацыйная атака
Ад чэрвеня 2009 года да верасня 2013 года быў амбасадарам Літвы ў Венгрыі. Адразу пасля прызначэння Рэнатаса Юшкі амбасадарам У Венгрыі выбухнуў новы скандал: на літоўскім тэлебачанні з’явіўся ролік, у якім Юшка абвінавачваўся ў дрэнным абыходжанні з грашыма платнікаў падаткаў. Так, сцвярджалася, што ў рамах праграмы адраджэння лясных масіваў Афганістана, якой займаўся аддзел Юшкі, былі купленыя дубы, якія не могуць прыжыцца ў клімаце Афганістана. Нягледзячы на тое, што ніякія дубы ніколі не былі купленыя, у літоўскіх СМІ выбухнуў скандал і парламент пачаў расследванне ў гэтай справе. Дзякуючы старанням Юшцы ўдалося пазбегнуць выкрыцця спіса беларускіх апазіцыянераў, якім фінансава дапамагаў аддзел, чаго патрабавалі некаторыя журналісты і палітыкі: дадзеныя былі паказаныя толькі некалькім кантралёрам, якія былі юрыдычна абавязаныя захаваць таямніцу. У выпадку публікацыі гэтага спіса многія беларускія апазіцыянеры маглі бы атрымаць крымінальныя справы з боку беларускіх уладаў. У часе расследавання рахункі Рэнатаса Юшкі былі правераныя, была высланая адпаведная дэлегацыя ў Афганістан, якая праверыла, што пасаджаны былі адпаведныя клімату дрэвы, пасля чаго ўсе абвінавачванні былі знятыя. Нягледзячы на тое, што беспадстаўны скандал затрымаў прызначэнне амбасадарам на некалькі месяцаў, Рэнатас Юшка ўсё адно стаў наймалодшым амбасадарам Літвы, маючы 37 год. Падчас цырымоніі прэзідэнт Літвы Валдас Адамкус падзякаваў яму за актыўную і прафесійную працу ў справе падтрымкі дэмакратыі ў Беларусі і Грузіі, а таксама за рэалізацыю праэктаў у Афганістане. Выясніць, што было крыніцай гэтай інфармацыйнай атакі, так і не ўдалося: гэтым разам доказаў умяшання Расіі не было.
Іван Аляксандр
Адносіны з Візантыйскай імперыяй
У 1341—1347 гадах Візантыйская імперыя пагрузілася ў зацяжную грамадзянскую вайну паміж рэгентам юнага імператара Іаана V Палеалога Ганнай Савойскай і Іаанам Кантакузінам. Суседзі візантыйцаў скарысталіся грамадзянскай вайной. Сербскі кароль Стэфан Душан выступіў на баку Іаана Кантакузіна, а Іван Аляксандр падтрымаў Іаана V Палеалога. Хоць два балканскія кіраўнікі прынялі процілеглыя бакі ў візантыйскай грамадзянскай вайне, яны падкрэслівалі непарушнасць іх саюза. У якасці цаны за падтрымку Івана Аляксандра Іаан V Палеалог у 1344 годзе саступіў яму горад Філіпопаль (Плоўдзіў) і дзевяць крэпасцей у Радопскіх горах. Гэтыя мірныя тэрытарыяльныя набыцці сталі апошнім буйным поспехам знешняй палітыкі Івана Аляксандра.