cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Аляксандравіч Слямнёў
Біяграфія
У 1995—1997 гадах — генеральны консул Рэспублікі Беларусь у горадзе Беласток (Польшча), потым загадчык кафедры ў Віцебскім філіяле Інстытута сучасных ведаў.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш 100 навуковых прац па філасофскіх пытаннях прыродазнаўства, філасофіі і метадалогіі навукі..
Майлытагай
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1083 чалавекі (569 мужчын і 514 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 756 чалавек (388 мужчын і 368 жанчын).
Ухіл ракі
Ухі́л ракі́, нахі́л ракі́ — адносіны падзення ракі, ручая, канала на якім-небудзь яе ўчастку да даўжыні гэтага ўчастку. Запісваецца адноснай велічынёй у праміле, м/км, радзей у працэнтах.
Ухіл звычайна памяньшаецца ад вытоку да вусця, залежыць ад рэльефу мясцовасці, складу і ўласцівасцей горных парод, у якіх праходзіць рэчышча і ўплывае на хуткасць вадатоку. Сярэдні ўхіл вылічваецца на падставе вымярэнняў на асобных участках.
Вызначэнне нахілу праводзіцца у перыяд устойлівай межані.
Для горных рэк складае больш за 10—20 ‰, у раўнінах 1——2 ‰. Для беларускіх рэк уласцівы сярэдні нахіл ад 0,1 ‰ у паўднёвай частцы (рака Прыпяць) да 3 ‰ у малых рэк паўночнай часткі краіны.
IC 2430
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ілюзія
Ілюзія (illusio — зман, падман) — скажонае ўспрыманне рэальна існуючага аб’екта або з’явы. Ілюзіі могуць узнікаць у псіхічна здаровых людзей (фізічныя, фізіялагічныя ілюзіі, метаморфапсіі).
Падзолісты працэс
Падзолісты працэс — глебаўтваральны працэс, які працякае ва ўмовах прамыўнога або часткова прамыўнога воднага рэжыму пад хваёвымі лясамі на некарбанатных мацярынскіх пародах. У выніку адмірання дрэўнай расліннасці штогод на паверхні глебы ўтвараюцца раслінныя астаткі невялікай магутнасці, якія раскладаюцца грыбнай мікрафлорай з утварэннем у асноўным кіслай светлаафарбаванай арганічнай кіслаты. Гэтая кіслата руйнуе глебавыя мінералы і выносіць прадукты разбурэння ў ніжнюю частку глебавага профіля або жа за яго межы. Зверху жа застаецца толькі аморфны крэмнезём, які па колеры нагадвае залу. Гэты працэс назіраецца толькі пад хваёвымі лясамі з імховым, верасовым або лішанікавым покрывам на водападзельных участках, складзеных бескарбанатнымі пяскамі.
Д-6
Д-6 «Якабінец» — савецкая вялікая дызель-электрычная падводная лодка, пабудаваная ў 1927—1931 гадах, шосты карабель тыпу Д.
Гісторыя карабля
Першапачаткова падводная лодка звалася «Якабінец», 21 жніўня 1934 была пераназвана ў Д-6, аднак як ва ўжытку так і ў афіцыйных дакументах звалася як «Д-6» так і «Якабінец». Лодка была закладзена 14 красавіка 1927 на Заводзе ім. Марці № 198 у Мікалаеўе, завадскі № С-29/194, спушчана на ваду 12 мая 1930, 5 чэрвеня 1931 уступіла ў лад, 12 чэрвеня ўвайшла ў склад Чарнаморскага флота.
У сярэдзіне лютага 1941 года ўстала ў капітальны рамонт. Да 22 чэрвеня дэмантаж абсталявання быў выкананы настолькі, што карабель не мог плаваць. Д-6 была пакінута ў Севастопалі, падчас аблогі некалькі разоў атрымала пашкоджанні ад выбухаў снарадаў. У чэрвені 1942 года, пры пакіданні горада, Д-6 была падарвана. Увесну 1945 года драбы прызнаны непрыдатным для аднаўлення і разабраны на метал.
Новы замак (Гродна)
Новы замак у Гродне — адзін з буйнейшых помнікаў палацава-сядзібнай архітэктуры сярэдзіны XVIII ст. Размешчаны ў цэнтры Гродна, на правым беразе Нёмана. Пабудаваны як рэзідэнцыя караля і месца правядзення соймаў. З’яўляецца па сваёй архітэктуры прататыпам цэлай тыпалагічнай групы палацаў і сядзіб у Беларусі 2-й паловы XVII ст.
Гісторыя
Будаўніцтва пачалося ў 1737 г. па праекце дрэздэнскага архітэктара Матэвуша Даніэля Пёпельмана. Скончана будаўніцтва ў 1751 г. Іаганам Фрэдэрыкам Кнобелем. Узводзілі палац мясцовыя муляры. Пазней у рэканструкцыях палаца прымалі ўдзел І. Х. Яўх, Рыбенька, А. Рашкевіч. У 1780-я гг. рэканструкцыю праводзіў Дж. Сака.
Разбураны нацыстамі ў час Другой сусветнай вайны, адбудаваны ў 1952 г. па праекце архітэктара У. Вараксіна ў стылі савецкага неакласіцызму. У ім размяшчаўся абласны камітэт КПСС. Цяпер у замку размяшчаецца Гродзенскі гісторыка-археалагічны музей. У 2009 годзе двор замка ўпрыгожвалі некалькі 50-гадовых акацый, а ля ўваходу стаялі блакітныя елкі. Але ў 2010 годзе па ініцыятыве дырэктара гісторыка-археалагічнага музея Юрыя Кетурка, была праведзена высечка 9 акацый і блакітных елак ля ўваходу. Кетурка матываваў сваё рашэнне тым, што «У горадзе павінна быць архітэктура, а не дрэвы». Тым самым гродзенцы былі пазбаўленыя яшчэ аднаго месца адпачынку.
Архітэктура
Будаўнічае вырашэнне палацавага ансамбля было звязана з прынцыпамі палацава-замкавага феадальнага будаўніцтва тагачаснай эпохі. У структуры гарадской забудовы палац займаў адасобленае становішча. Аднак выключна ўдалы рэльеф мясцовасці надаў яму значэнне адной з апорных кампазіцыйных кропак сілуэтнай лініі правабярэжнай часткі горада. Умовы берагавога рэльефу вызначылі кампактнасць палацавага ансамбля, згрупаванага на невялікім плато. У ансамбль уключаны і службовыя мураваныя пабудовы, якія ствараюць за левым крылом палаца гаспадарчае карэ. Палацавы ансамбль быў створаны паводле барочнай планіровачнай схемы, з самастойнымі службовым і парадным дварамі. Буйнамаштабны двухпавярховы аб’ём палаца мае П-падобную ў плане кампазіцыю. Тыповы для палацавых ансамбляў сярэдзіны XVII ст. парадны двор стваралі бакавыя флігелі і ажурная агароджа з цэнтральнай брамай. Да цэнтральнага корпуса прымыкала палацавая капліца, вылучаная ў самастойны аб’ём. Да нашага часу капліца не захавалася. Палац меў мансардавы дах з фігурнымі слыхавымі вокнамі. Цёмна-карычневая чарапіца ў спалучэнні з зялёнай афарбоўкай будынка стварала маляўнічую, каларытную кампазіцыю. Рытм праёмаў фасада ўскладняўся міжпаверхавым пасам квадратных філёнгаў. Павышаная пластыка і дэкаратыўная насычанасць характэрныя толькі для цэнтральнага і бакавых уваходаў. Тут вылучаюцца раскрапоўка спаранымі пілястрамі, тонка прарысаваная арнаментальная ляпніна з гірляндамі, фамільнымі гербамі. Цэнтральны рызаліт галоўнага фасада раскрапаваны спаранымі пілястрамі з капітэлямі, што дэкарыраваны ляпнымі арнаментальнымі гірляндамі ў стылі ракако. Шырокае выкарыстанне асіметрыі, адсутнасць ордэрных элементаў характарызуюць будынак як цікавы помнік архітэктуры.
Планіроўка
Для ўнутранай планіроўкі палаца характэрнае падоўжна-восевае прасторавае вырашэнне цэнтральнай параднай групы памяшканняў, асноўныя з якіх паслядоўна размешчаны на падоўжнай восі плана: вялікі вестыбюль, зала і палацавая капліца. Такім чынам, ужо з вестыбюля раскрываецца планіровачны абрыс залы, а потым працяглая перспектыва капліцы. У бакі ад авальнай залы разыходзяцца анфілады іншых памяшканняў.
Інтэр’ер
Стрымана-строгае вырашэнне экстэр’ера палаца супрацьпастаўлена пышнаму і насычанаму дэкаратыўнай аздобай інтэр’еру. Асабліва вылучаліся Сенатарская і Круглая залы, упрыгожаныя разьбою ў стылі ракако. У 80-я гады XVII ст. інтэр’еры былі распісаны дэкаратарам Манькоўскім. Акруглыя і зрэзаныя вуглы памяшканняў прыстасоўваліся пад каміны і дэкаратыўную скульптуру.
Капліца
Прамавугольную ў плане капліцу аб’ядноўваў з палацам невялікі пераход. Да тарца капліцы прымыкала двух’ярусная вежа-званіца з гранёным шпілем. Выкарыстанне ў дэкоры капліцы дэкаратыўных ваз, ракавін, апор у форме пальмы, драпіроўкі, гратэскнага арнаменту, скульптурных кампазіцый таксама характэрна для архітэктуры ракако.
Сбер Банк (Беларусь)
Адкрытае акцыянернае таварыства «Сбер Банк» (ААТ «Сбер Банк», да 27 жніўня 2021 – ААТ «БПС-Сбербанк» ) — камерцыйны банк у Рэспубліцы Беларусь, адзін з 4 буйнейшых банкаў краіны. Абслугоўвае 27 тысяч юрыдычных асоб, 1,3 млн фізічных асоб.
Філіяльная сетка: 7 рэгіянальных аддзяленняў, 28 дадатковых офісаў і 149 офісаў банкаўскага абслугоўвання.
На 30 верасня 2009 актывы банка складалі 1,7 млрд долараў, уласны капітал — 226 млн долараў.
Алатры
Алатры (італ. Alatri; лац. Aletrium) — горад у італьянскім рэгіёне Лацыё. Насельніцтва - 28 тыс. чалавек (2006).
Цэнтр горада размешчаны на вяршыні пагорка, на вышыні 502 м. Назва "Алатры" паходзіць ад раманскага імя «Алетрыум» (Aletrium), карані якога сыходзяць у Малую Азію да Пеласгаў.
З 2006 года бургамістрам абраны Канстанцін Магліока.
Тошак (гміна)
То́шак (Toszek) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Глівіцкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Тошку. Плошча гміны складае 98,53 км². Станам на 2008 год у гміне Тошак пражывалі 9919 чалавек, шчыльнасць — 99 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Мікола Сямашка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння сямігодкі працаваў у ветрынскай раённай газеце. У 1939 г. мабілізаваны ў Савецкую Армію, удзельнічаў у паходзе ў Заходнюю Беларусь. З пачатку Вялікай Айчыннай вайны — на фронце.
Загінуў у 1941 г. пры абароне Оршы.
Творчасць
Першы верш апублікаваў у 1926 г. (газета «Чырвоная Полаччына»). Аўтар зборніка паэзіі «Шчырасць» (1939). У сваіх лепшых вершах ён натхнёна апяваў хараство роднага краю («Пачатак лета», «Дождж прайшоў», «Вечар на возеры», «Добры дзень, мой верасень багаты»), выказваў захапленне велічнай, магутнай Айчынай і гатоўнасць ісці за яе «ў смяротны бой» («3 вершаў аб Радзіме», «Чырвоная зорка», «У дазоры», «Граніца»). Калі ў грамадзянскіх вершах М. Сямашкі, дзе ў духу часу ўслаўляўся правадыр і сацыялістычнае будаўніцтва, дамінуе пафаснасць, дэкларацыйнасць, то ў вершах асабістых, інтымных адчуваецца глыбокае лірычнае пачуццё, роздум, падмацаваныя канкрэтным жыццёвым вопытам («Жыццё нам б’е сваім чалом», «Ты выйдзі ў сад», «Непарушнае слова», «Студэнтцы»). У многіх вершах Мікалая Сямашкі назіраецца ўплыў фальклорнай паэтыкі, што робіць іх фактуру празрыстай, лёгкай, стварае сюжэтную канву («Дзявочая», «Чаканне», «Чакаючы пісьма», «Дарэмныя трывогі»). Знаёмства М. Сямашкі з рэчаіснасцю Заходняй Беларусі адбілася ў яго нарысах, а таксама вершах («Беспрацоўны», «Як сцюдзёны насунецца змрок», «Я чую твой голас здалёку»), напісаных з афіцыйных ідэалагічных пазіцый. Некаторыя з яго вершаў перакладзены на рускую мову.
Сезон 2010 ЖФК Гомель-СДЮШАР-8
У 2010 годзе жаночы футбольны клуб «Гомель-СДЮШАР-8» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Аляксандр Леанідавіч Андрыеўскі
Аляксандр Леанідавіч Андрыеўскі (, Мінск, БССР) — у мінулым савецкі, цяпер беларускі хакеіст, у цяперашні час галоўны трэнер мінскага Дынама. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.
Сулуцюбэ (Кызылардзінская вобласць)
Сулуцюбэ — сяло ў Чыілійскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сулуцюбінскай сельскай акругі. Код КАТА — 435257100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2604 чалавекі (1356 мужчын і 1248 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2403 чалавекі (1220 мужчын і 1183 жанчыны).
Анатоль Аляксандравіч Рошчын
Анатоль Аляксандравіч Рошчын (Анато́лий Алекса́ндрович Ро́щин;, Гавердава, Разанская вобласць — , ) — савецкі барэц грэка-рымскага стылю, заслужаны майстар спорту СССР (1963), алімпійскі чэмпіён 1972 года, сярэбраны прызёр Алімпійскіх Гульняў (1964, 1968), трохразовы чэмпіён свету (1963, 1969, 1970), чэмпіён Еўропы (1966), пяціразовы чэмпіён СССР па грэка-рымскай барацьбе, двухразовы чэмпіён СССР (1956, 1960) па самба і сярэбраны прызёр чэмпіянату СССР (1954) па вольнай барацьбе. Палкоўнік запасу. Член КПСС з 1962 года.
Бяжаніцкае ўзвышша
Бяжаніцкае ўзвышша — узвышша ў Пскоўскай вобласці, у міжрэччы Ловаці і Вялікай. Мае авальную форму. Працягласць з паўднёвага ўсходу на паўночны захад — 86 км, пры шырыні 35-45 км. Плошча — 4126 км².
Падэшва ўзвышша размяшчаецца на поўначы і ўсходзе на вышыні 100—120 м, на поўдні і паўднёвым захадзе — 140—180 м. Паверхня моцна раздзеленая, схілы маюць вышыню да 50-60 м, пераважныя вышыні — 180—220 м над у.м. У межах узвышша вылучаецца шэраг буйных масіваў і паніжэнняў. Буйнымі масівамі з’яўляюцца Лабноўскі, дзе знаходзяцца горы Лабно вышынёй 337,9 м і Ліпніцкая вышынёй 339,1 м. (вышэйшая кропка Пскоўскай вобласці), а таксама Тархоўскі і Лугаўской. Тут знаходзяцца вытокі рэк Вялікай, Алоль, Локні, Ушчы, Сораці і іншых.
На ўзвышшы звыш 500 азёр, якія займаюць 6 % яе паверхні. У азёрах водзяцца мноства відаў рыб. Амаль траціна ўзвышша занятая змяшанымі лясамі. На платападобных участках сустракаюцца дубравы. Бяжаніцкае ўзвышша — папулярнае месца адпачынку.
Татранскі нацыянальны парк
Гісторыя
Нацыянальны парк быў адкрыты ў 1954 годзе на плошчы 22 тысяч га для аховы ўнікальных горных ландшафтаў Татрынскіх гор. У 1993 годзе атрымаў статус біясфернага запаведніка ЮНЕСКА.
Геаграфія
На тэрыторыі нацыянальнага парку размешчана найвышэйшая горная вяршыня Польшчы — Рысы, вышыня якой складае 2499 м над узроўнем мора. У парку — каля 650 пячор, сярод якіх сістэма пячор Велка-Снежна з’яўляецца самай доўгай (каля 18 км) і самай глыбокай (да 814 м). На тэрыторыі парку працякаюць некалькі ручаёў і размяшчаюцца каля 30 горных азёр, найбуйнейшае з якіх — Морске-Ока (0,349 км²). Найбуйнейшы вадаспад — Велка-Сіклава, вышыня якога складае 70 м.
Флора і фаўна
На вышынях менш як 1250 м пераважаюць лесу з піхты і бярозы, а вышэй названай вышыні — яловыя лясы. Вышэй за адзнаку ў 1800 м распасціраюцца альпійскія лугі. У парку жывуць альпійскі сурок, сарна, беркут, пугач.
Землетрасенне ў Турцыі (2011)
Разбуральнае землетрасенне ў паўднёва-усходняй турэцкай правінцыі Ван магнітудай 7,2, адбылося 23 кастрычніка 2011 года ў 13 гадзін 41 хвіліну па мясцовым часе ў 17 км на паўночны ўсход ад Вана. Гіпацэнтр землетрасення знаходзіўся на глыбіні 20 км
Праз 7 хвілін пасля асноўнага падземнага штуршка адбыўся першы афтэршок ад гэтага землетрасення магнітудай 4,9 у 26 км на паўночны ўсход ад Вана на глыбіні 2 км.
Другі афтэршок гэтага землетрасення адбыўся праз 11 хвілін пасля асноўнага магнітудай 4,8, у 33 км на паўночны ўсход ад Вана і на глыбіні 7 км.
Землетрасенне таксама выразна адчувалася ў Арменіі, у прыватнасці ў горадзе Ерэван, дзе людзі ў паніцы выходзілі з будынкаў ад моцных штуршкоў.
Наступствы
У Ване разбурана 10 будынкаў. Таксама, у Ване 200 зняволеных збеглі з мясцовай турмы.
У Эркысе (горад блізка ад Вана) 80 будынкаў разбурана.
Ахвяры і пацярпелыя
Сама меней, 217 чалавек загінулі (больш 90 з якіх у Эркысе, 45 — у Ване), 1000 чалавек было паранена.
Міжнародная рэакцыя
Прэзідэнт Арменіі Серж Саргсян накіраваў спачуванні прэзідэнту Турцыі Абдуле Гюлю: «З жалем даведаўся пра разбурэнні, ахвяр і пакінутых пад заваламі людзей у выніку страшнага землетрасення ў Ване. Смуткую ад таго, што здарылася, спачуваю Вам і паведамляю Вам, што спецыялізаванае падраздзяленне армянскіх выратавальнікаў гатова ў кароткія тэрміны дасягнуць эпіцэнтра і неадкладна прыступіць да выратавальных прац».
Дапамога
Праз гадзіну пасля землетрасення турэцкі Чырвоны Крыж абвясціў пра накіраванне у зону катастрофы 1162 палатак, 1000 абагравальнікаў, 4250 коўдраў, 500 іншых сродкаў першай медыцынскай дапамогі.
З 38 правінцый Турцыі былі адпраўлены 1275 чалавек для ўдзелу ў пошукава-выратавальнай аперацыі.
Германія прапанавала дапамогу Турцыі пасля землетрасення, якое скалынула усходнюю турэцкую правінцыю Ван. Нямецкая партыя зялёных заклікала міжнародная супольнасць даць хуткую і «небюракратычную» падтрымку выратавальнікам.
Тартарэла
Тартарэла (Tortorella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 562 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 49 км². Паштовы індэкс — 84030. Тэлефонны код — 0973.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Віт.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Валянцін Рыгоравіч Манкін
Валянцін Рыгоравіч Манкін (, сяло Білакаровычы, Олеўскі раён, Жытомірская вобласць —, Віярэджа, Італія) — савецкі яхтсмен, трохразовы алімпійскі чэмпіён, першы ў гісторыі СССР чэмпіён свету па ветразю, заслужаны майстар спорту СССР (1968), заслужаны трэнер СССР, неаднаразовы чэмпіён СССР з 1959 па 1981 гады ў розных класах яхт.
IC 2431
IC 2431 — галактыка тыпу 4S ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Траўнікі (гміна)
Траўні́кі (Trawniki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Свідніцкага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Траўніках. Плошча гміны складае 84,16 км². Станам на 2004 год у гміне Траўнікі пражывалі 9225 чалавек, шчыльнасць — 109,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 11 населеных пунктаў.
Буйкі (Шаркаўшчынскі раён)
Бу́йкі (, Буйки) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Егіпецкі музей
Егіпецкі музей:
Буйкі (Шаркаўшчынскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1954—1989 гадах цэнтр Буйкаўскага сельсавета. Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.
Бежацкі верх
Бежацкі верх — узвышша, размешчанае на ўсходзе Цвярской вобласці ў басейне Волгі. Назва звязана з горадам Бежацкам. Узвышша выцягнутае з паўднёвга захаду на паўночны ўсход прыкладна на 100 кіламетраў і мае форму дугі з выгінам на паўднёвы ўсход. Ахоплівае тэрыторыі Бежацкага, Кесавагорскага, Краснахолмскага, Рамяшкоўскага і Сонкаўскага раёнаў) Цвярской вобласці. На ўзвышшы знаходзяцца вытокі рэк — прытокаў Волгі 1, 2 і 3 парадку (Кашынка, Каражэчна, Магоча, Малога, Сіць і інш.).
Варшаўскі метрапалітэн
Варша́ўскі метрапалітэ́н (Metro Warszawskie) — сістэма метрапалітэна ў Варшаве. Першая і адзіная ў Польшчы, адна з найноўшых у Еўропе.
Першы Мамыр
Першы Мамыр — сяло ў Чыілійскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сулуцюбінскай сельскай акругі. Код КАТА — 435257200.
Сцяпан Пятровіч Сямашка
Сцяпан Пятровіч Сямашка (, вёска Барылы (пазней злілася з вёскай Катушанкі), Віцебская вобласць — ) — беларускі пісьменнік. Брат Міколы Сямашкі.
Першы Мамыр
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 839 чалавек (435 мужчын і 404 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 704 чалавекі (351 мужчына і 353 жанчыны).
Сцяпан Пятровіч Сямашка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. У 1920 г. пайшоў у Чырвоную Армію, удзельнічаў у грамадзянскай вайне. У 1921—1926 гг. — на партыйнай і савецкай рабоце ў Полацку. У 1926—1929 гг. працаваў рэдактарам акруговай газеты «Чырвоная Полаччына», потым — у часопісе «Шляхі калектывізацыі», у газеце «Звязда». Вучыўся ў Камуністычным інстытуце журналістыкі ў Мінску (1932). У гады Вялікай Айчыннай вайны — палітработнік у Савецкай Арміі. У 1945—1946 гг. — адказны сакратар камісіі па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, з 1947 г. — навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ.
Турынскі папірус
Турынскі папірус — папірус са збору Егіпецкага музея ў Турыне:
Сцяпан Пятровіч Сямашка
Біяграфія
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, «Знак Пашаны» і медалямі.
Творчасць
Першы празаічны твор надрукаваў у 1925 г. У 1927 г. у газеце «Чырвоная Полаччына» апублікаваў некалькі ўрыўкаў з аповесці «Пад панскай няволяй». Аўтар кнігі апавяданняў «Пералом» (1932).
У пасляваенныя гады перакладаў на беларускую мову паасобныя творы К. Маркса, Ф. Энгельса, У. І. Леніна.
Герцаг
Ге́рцаг (Herzog, duc, duke, duca от dux) у старажытных германцаў — ваенны правадыр, які абіраўся родаплемянной знаццю; у Заходняй Еўропе, у перыяд ранняга Сярэднявечча, — племянны князь, а ў перыяд феадальнай раздробненасці — буйны тэрытарыяльны валадар, які займае першае месца пасля караля ў ваенна-леннай іерархіі.
З утварэннем і пашырэннем Франкскай дзяржавы германскія герцагі былі пераўтвораны ў службовых асоб караля, якім падпарадкоўваліся кіраўнікі асобных абласцей — графы. Імператар Карл Вялікі (768—814), змагаючыся з племянным сепаратызмам, скасаваў герцагскую ўладу. Пасля яго смерці яна пасля адрадзілася ў Францыі, Італіі і Германіі.
На чале герцагстваў, якія працягвалі захоўваць свае этнічныя асаблівасці, паўсталі найбуйнейшыя феадалы; у далейшым яны ператварыліся ў найбольш значных тэрытарыяльных валадароў.
У Германіі і Італіі з ростам палітычнай раздробненасці герцагствамі сталі звацца шматлікія зноў утвораныя тэрытарыяльныя ўладанні. У Францыі з ліквідацыяй феадальнай раз'яднанасці і зацвярджэннем абсалютызму каралеўскай улады слова «герцаг» стала пазначаць вышэйшы дваранскі тытул. У Скандынаўскіх краінах, Англіі і Пірэнейскіх дзяржавах, дзе не існавала племянных герцагстваў, тытул «герцаг» прысвойваўся прадстаўнікам вышэйшай знаці, першым чынам членам каралеўскай фаміліі і роднасных ёй сямействаў.
У Англіі герцагі складаюць другі разрад прынцаў, які ідзе непасрэдна за прынцамі каралеўскай крыві, перад маркізамі. Аўстрыя для абазначэння прынцаў і прынцэс імператарскай крыві ўвяла ў 1453 годзе тытул «эрцгерцаг».
У Германіі суверэнныя герцагі з 1844 гады насілі «Seine (Ihre) Hoheit» (Яго/Яе Высокасць). Уладарныя і медыятызаваныя імперскія князі, у якасці субсідыяльнага тытула мелі тытулы герцагаў (Ліхтэнштэйны, Шварцэнбергі), як і ўсе іншыя імперскія князі, з 1825 года насілі прэдыкат «Seine (Ihre) Durchlaucht» (Яго/Яе Светласць).
У Англіі герцагі маюць прэдыкат «His Grace The Most High, Noble and Potent Prince» (Яго Міласць Найвышэйшы, Найвысакародны і Наймагутны Прынц), «Her Grace The Most Noble Duchess» (Яе Міласць Найвысакародная Герцагіня).
У Іспаніі герцагі і іх спадчыннікі, а таксама гранды Іспаніі і іх спадчыннікі носяць прэдыкат «El Excelentísimo Señor» (Правасхадзіцельны Сеньёр).
У Італіі суверэнныя герцагі з 1630 гады насілі прэдыкат «Sua Altezza» (Яго Высокасць).
Некаторыя валадары герцагстваў у Германіі набылі тытул «Вялікага герцага». У наш час такі тытул мае вялікі герцаг Люксембургскі Генрых з прэдыкатам «Яго Каралеўская Высокасць».
У познееўрапейскай гісторыі тытул герцага зацвярджаецца, як правіла, за членамі каралеўскіх фамілій. Акрамя герцагскіх тытулаў суверэнных манархаў і тытулаў алаідальнага (феадальнага) паходжання, існуюць дваранскія тытулы герцагаў, падараваныя манархамі сваім падданым па каралеўскай прэрагатыве.
Практыка прысваення новых тытулаў герцага дагэтуль існуе ў Іспаніі, Злучаным Каралеўстве і Бельгіі, у другім і трэцім выпадку толькі членам каралеўскай сям'і, як дадатковыя. Папскі Прастол пасля Другога Ватыканскага Сабора спыніў практыку прысваення гэтага дваранскага тытула выбітным каталіцкім парафіянам. Манархі Нідэрландаў спынілі прысвойваць усе віды дваранскіх тытулаў у 1931 годзе, а па стане на цяперашні час спадчынны тытул герцага ў Нідэрландах не носіць ніводная сям'я, і гэты тытул у Нідэрландах выйшаў з ужывання. У Швецыі і Нарвегіі дваранскія тытулы таксама больш не прысвойваюцца.
У царскай Расіі тытул герцага лічыўся раўназначным тытулу князя. Некаторы час тытул «герцага Іжорскага» насіў Аляксандр Меншыкаў. Часта мяркуюць, што ён з'яўляўся адзіным рускім дваранінам, якія насілі тытул герцага. Аднак гэта не адпавядае рэчаіснасці (гл. Спіс герцагскіх родаў Расіі).
Альвіта
Альвіта (італ. Alvito) — горад у Італіі, размешчаны ў рэгіёне Лацыё, падпарадкаваны адміністрацыйнага цэнтру Фразінонэ (правінцыя).
Насельніцтва складае 3032 чалавека, шчыльнасць насельніцтва складае 58 чал./км ². Займае плошчу 52 км ². Паштовы індэкс — 3041. Тэлефонны код — 00776.
Заступнікам горада лічыцца свяшчэннамучанік Валерый.
Жэтыген (аэрадром)
Здольны прымаць самалёты Іл-76, Ан-22, Ту-154 і больш лёгкія мадэлі. Таксама ёсць магчымасць пасадкі верталётаў усіх тыпаў.
Непадалёк размешчана аднайменнае сяло, дзе ёсць невялікі ваенны гарадок для служачых аэрадрома. Сяло Жэтыген да 1993 года называлася Нікалаеўка.
Шчаўніца
Шчаўніца (Szczawnica) — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 100 км на паўднёвы ўсход ад Кракава і за 400 км на поўдзень ад Варшавы ля самай мяжы са Славакіяй. Уваходзіць у склад Наватаргскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Шчаўніца. Бальнеалагічны курорт. Плошча 32,9 км². Насельніцтва 5,8 тыс. чалавек.
Явар (значэнні)
Назву Явар маюць:
Лімонны крэм
Лімонны крэм (лімонны курд) — распаўсюджаны ў Вялікабрытаніі і Паўночнай Амерыцы крэм, прыгатаваны з яек, лімонаў, цукру і  масла. Кансістэнцыя масы — крэмападобная, нагадвае пудынг. Асаблівы водар надае крэму цэдра.
У Англіі канца XIX—пачатку XX стагоддзяў крэм хатняга прыгатавання традыцыйна падаваўся да хлеба ці булачкі ў якасці альтэрнатывы джэму, а таксама выкарыстоўваўся як начынне для выпечкі.
Ад заварнога крэму з яек і малака адрозніваецца больш высокім утрыманнем соку і цэдры, і, такім чынам, больш моцным водарам. Акрамя таго, лімонны крэм, які змяшчае масла, мае больш аднастайную і крэмавую структуру, чым заварны крэм, у якім звычайна выкарыстоўваецца не масла, а мука або крухмал. Лімонны крэм звычайна не ядуць як самастойную страву. Але калі падчас падрыхтоўкі крэму ў яго дадаць удвая менш масла, чым таго патрабуе рэцэпт, то лімонны курд можна будзе есці як самастойную страву.
IC 2432
IC 2432 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пэрства Англіі
Пэрства Англіі (Peerage of England) — складаецца з усіх пэрстваў, створаных у каралеўстве Англіі да Акту аб уніі 1707 года. У гэтым годзе, пэрствы Англіі і Шатландыі былі заменены адным пэрствам Вялікабрытаніі.
Да прыняцця Акту аб Палаце лордаў 1999 года, усе пэры Англіі маглі засядаць у Палаце лордаў. Пэрэсам Англіі (жанчынам — уладальніцам тытула пэра) былі дадзены месцы толькі з прыняццем Акту аб Пэрстве 1963 года.
Рангамі англійскага пэрства, у парадку памяншэння, з'яўляюцца герцаг, маркіз, граф, віконт і барон. У той час як большасць новых англійскіх пэрстваў вядуць свой радавод і перадаюцца толькі па мужчынскай лініі, многія з больш старых (асабліва старадаўніх баронстваў) могуць выводзіць свой радавод і перадавацца праз жанчын.
Баранэты, які ў той час мелі спадчынныя тытулы, не з'яўляюцца пэрамі і ім не прысвойваецца дваранства. Рыцары, Дамы і трымальнікі іншых спадчынных узнагарод, знакаў адрозненняў і медалёў Злучанага каралеўства таксама не з'яўляюцца пэрамі. У наступнай табліцы, кожны пэр прыведзены ў спісе толькі калі ў яго ці ў яе вышэйшы англійскі тытул, таксама прыведзены вышэйшыя ці роўныя тытулы ў іншых пэрствах.
Герцагі ў пэрстве Англіі
''Гл. таксама Спіс герцагскіх тытулаў Брытанскіх астравоў''
Маркізы ў пэрстве Англіі
''Гл. таксама Спіс маркізатаў Брытанскіх астравоў''
Графы ў пэрстве Англіі
''Гл. таксама Спіс графскіх тытулаў Брытанскіх астравоў''
Бароны ў пэрстве Англіі
''Гл. таксама Спіс баронскіх тытулаў Брытанскіх астравоў''
Турынскі царскі папірус
Турынскі царскі папірус, або Турынскі спіс цароў — старажытнаегіпецкі спіс цароў, створаны, імаверна, у часы фараона Рамсеса II. Турынскі папірус напісан іератыкаю і змяшчае імёны егіпецкіх цароў (фараонаў) разам з гадамі іх праўлення. Кавалкі папіруса ўяўляюць сабой найбольш поўны пералік егіпецкіх фараонаў і складаюць аснову для большасці храналогій з часоў валадарання Рамсеса II. Папірус захоўваецца ў Егіпецкім музеі ў Турыне.
Паходжанне
Царскі папірус узыходзіць к часам Рамсеса II. Ён быў напісаны іератычным пісьмом на адваротным баку непатрэбнай падатковай ведамасці (пераліку падаткаў).
Адкрыццё і рэканструкцыя
Папірус быў знойдзен у 1820 годзе ў Луксоры, у Еўропу яго прывёз Бернардзіна Дравецці. У 1824 годзе папірус быў набыты Егіпецкім музеем у Турыне. Калі распакавалі скрыню, у якой яго прывезлі ў Італію, выявілася, што ён распаўся на маленькія шматочкі. Рэстаўрацыя здавалася зусім безнадзейнай.
Жан-Франсуа Шампальён, які распакоўваў скрыню, заўважыў, што на некаторых з кавалкаў былі царскія імёны, адзінае, што ён мог разабраць на той час. На аснове большых кавалкаў ён падрыхтаваў рысунак.
Неўзабаве пасля ад'езду Шампальёна з Турына музей наведаў саксонскі даследчык старажытнасцей Густаў Зэйфарт. Ён нанава перагледзеў скрыню і змог знайсці ўсе вядомыя сёння фрагменты, некаторыя з якіх былі памерам усяго 1 на 1 см. Зэйфарт ажыццявіў канчатковую рэканструкцыю папіруса, вынік якой і сёння можна бачыць у музеі. Пры зборцы адзінай падказкай для Зэйфарта былі валокны папіруса, бо ён яшчэ не ўмеў расшыфроўваць іератычныя знакі.
Нягледзячы на спробы рэканструкцыі, прыкладна палова плошчы папіруса застаецца страчанай. Папірус у цяперашнім стане мае памеры 1,7 м у даўжыню і 0,41 м у шырыню і складаецца з больш чым 160 фрагментаў.
Першы слупок
У першым слупку пералічваюцца цары з дынастыі багоў, якія паводле паданняў правілі Егіптам, і на чале якіх стаяў бог Птах. Аднак першая частка слупка і, тым самым, пачатак тэксту амаль поўнасцю адсутнічае.
Другі слупок
У другом слупку ўзгадваюцца каля 30 цінісскіх уладароў (правіцеляў нома са сталіцай у Цінісе/Абідасе), пасля 10 мемфісскіх уладароў (правіцеляў нома "Белыя сцены" са сталіцай у Меннеферы).
Трэці і наступныя слупкі
Толькі ў трэцяй частцы пачынаецца ўласна спіс егіпецкіх цароў. Пры гэтым для правіцеляў таксама ўзгадваюцца іх выдатныя здзяйсненні і значныя падзеі, якія адбыліся ў часы іх валадарання. Акрамя таго, прыводзіцца працягласць праўлення, а таксама ўзрост валадара на момант яго адыходу ад улады або смерці.
Супастаўленне з іншымі спісамі
Пры параўнанні з іншымі спісамі цароў відаць вялікае падабенства з грэчаскім спісам Манефона з Себенніта. Іерагліфічныя Сакарскі, Абідаскі і Карнакскі змяшчаюць значна карацейшыя паслядоўнасці цароў.
Траянаў (гміна)
Трая́наў (Trojanów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гарвалінскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Траянаве. Плошча гміны складае 151,01 км². Станам на 2004 год у гміне Траянаў пражывалі 7827 чалавек, шчыльнасць — 51,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 28 салецтваў.
Бяседнае
Бясе́днае (, Беседное) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Валожынскага сельсавета.
Міжнародны кінафестываль у Салоніках
Міжнародны кінафестываль у Салоніках (Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης) — штогадовы кінафестываль у Салоніках, Грэцыя. Прэзідэнт кінафестывалю — грэчаскі акцёр.
Трамонці
Трамонці (Tramonti) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 3938 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 164 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 84010. Тэлефонны код — 089.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пячора Пілета
Пячора Пілета (Cueva de la Pileta) — пячора ў муніцыпалітэце Бенаахан, правінцыя Малага, Іспанія.
У пячоры Пілета, названай ад аднайменнага ўзгорка, дзе яна знаходзіцца, знаходзяцца насценныя малюнкі ў франка-кантабрыйскім стылі, якія паказваюць аленяў, коней, рыб, коз, быкоў, цюленя, бізона, абстрактныя знакі і фігуры з незразумелым сэнсам.
Частка малюнкаў датуецца эпохай палеаліту, частка — неаліту. Малюнкі ў пячоры выявіў у 1905 годзе Хасэ Бульён Лабата, пазней яе даследавалі археолагі Уілаўбі Вернер, Анры Брэйль і Хуга Абермаер.
Акрамя петрогліфаў у пячоры таксама знайшлі чорныя схематычныя фігуры эпохі энеаліту і рэшткі неалітычных вырабаў (кераміка — размаляваная і з насечкамі). Пячора з’яўляецца турыстычнай славутасцю.
Рабка-Здруй
Рабка-Здруй (Rabka-Zdrój) — горад на поўдні Польшчы, размешчаны за 70 км на поўдзень ад Кракава і за 360 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Наватаргскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Рабка-Здруй. Бальнеалагічны курорт. Плошча 36,31 км². Насельніцтва 13 тыс. чалавек.
Чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы сярод моладзі 2017
11-ы чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы сярод моладзі праходзіў з 13 па 16 ліпеня 2017 года на стадыёне імя Здзіслава Кшышковяка ў Быдгашчы, Польшча. Да спаборніцтваў, паводле правіл, былі дапушчаны спартсмены 1995—1997 гадоў нараджэння.
На старт у 44 дысцыплінах чэмпіянату выйшлі 1059 лёгкаатлетаў з 47 краін Еўропы (565 мужчын і 494 жанчыны).
У турніры не ўдзельнічала зборная Расіі, адхіленая ад міжнародных спаборніцтваў з лістапада 2015 года з прычыны допінгавага скандалу. Спецыяльны дазвол ад Еўрапейскай лёгкаатлетычнай асацыяцыі на ўдзел у турніры атрымалі толькі дзве расійскіх лёгкаатлеткі, якія выйшлі на старт у якасці нейтральных спартсменаў. Крысціна Сіўкова заняла шостае месца ў бегу на 100 метраў, а Клаўдзія Афанасьева стала чэмпіёнкай у хадзе на 20 км.
Два залатыя медалі на чэмпіянаце заваявала прадстаўніца Турцыі кенійскага паходжання Ясемін Джан, якая выйграла дыстанцыі 5000 і 10 000 метраў з рэкордамі чэмпіянатаў. Двухразовым прызёрам спаборніцтваў у індывідуальных дысцыплінах стаў нарвежац Карстэн Вархальм, які да срэбра ў бегу на 400 метраў дадаў упэўненую перамогу на 400 метраў з бар'ерамі.
Алімпійская чэмпіёнка 2016 года Сара Колак у Быдгашчы таксама стала пераможцам у кіданні дзіды.
Вынікі
Скарачэнні: EUR — рэкорд Еўропы сярод моладзі | NR — нацыянальны рэкорд | NUR — нацыянальны рэкорд сярод моладзі | CR — рэкорд чэмпіянату Курсівам вылучаны ўдзельнікі, якія выступалі за эстафетныя каманды толькі ў папярэдніх забегах
Медальны залік
Медалі ў 44 дысцыплінах лёгкай атлетыкі заваявалі прадстаўнікі 30 краін-удзельніц.
Кветка шчасця
«Кветка шчасця» — опера ў 3-х дзеях з пралогам кампазітара Аляксея Туранкова пастаўленая паводле музычнай драмы Міхася Чарота «На Купалле» ў 1939 годзе.
Гісторыя стварэння
Лібрэта оперы пісалася ў 1936—1940 гадах. Прэм'ера оперы адбылася 20 кастрычніка 1939 года на сцэне Беларускага дзяржаўнага тэатра оперы і балета.
Апісанне
Дырыжорам пастаноўкі быў Н. Грубін, пастаноўшчыкам — І. Шляпянаў, рэжысёрамі В. Барысевіч,, мастак Л. Кроль.
Кампазітар Іван Дзяржынскі пісаў пра пастаноўку, якую ў 1940 годзе паказалі на Дэкадзе беларускага мастацтва ў Маскве, што «афармленне спектакля ажыццёўлена ў выглядзе аб’ёмных дэкарацый у ляпной раме, выкананай пад драўляную разьбу. Своеасаблівасць гэтага афармлення і выдатна падабраныя касцюмы ў значнай меры спрыялі поспеху гэтага добрага спектакля». У той жа дзень Д. Кабалеўскі на старонках газеты «Савецкая Беларусь» выказаўся так: «Вельмі смела і таленавіта зроблена афармленне мастаком Кролем, асабліва добрыя трэці акт і заслоны».
Вядома, што ў падрыхтоўцы дэкарацый да пастаноўкі ў Маскве прымаў удзел Міхась Філіповіч.
Узнагароды і ацэнкі
Спектакль вызначаецца паэтычнасцю, лірызмам, сувяззю з нацыянальным музычным фальклорам, дакладнасцю музычных характарыстык у абмалёўцы вобразаў, дасціпным народным гумарам.
Кампазітар А. Туранкоў за оперу быў удастоены ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга, мастак Л. Кроль за спектакль быў узнагароджаны ордэнам «Знак пашаны».
Пасля выканання ролі Надзейкі падчас выступлення на Дэкадзе беларускага мастацтва ў Маскве, Р. В. Млодак па вяртанні ў Мінск прысвоілі званне народнай, прычым, абыходзячы заслужаную, і запрасілі ў Вялікі тэатр.
Нерха
Не́рха (Nerja) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Малага, у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Ахаркія-Коста-дэль-Соль. Займае плошчу 85 км². Насельніцтва — чалавек. За 50 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. Курорт на міжземнаморскім узбярэжжы Іспаніі Коста-дэль-Соль. Галоўная турыстычная славутасць Нерхі — назіральная платформа над Міжземным морам «Балкон Еўропы».
Іван Сяргеевіч Ярыгін
Іван Сяргеевіч Ярыгін (Ива́н Серге́евич Яры́гин;, Кемераўская вобласць — , , Стаўрапольскі край) — савецкі і расійскі спартсмен, барэц вольнага стылю; двухразовы алімпійскі чэмпіён. Заслужаны майстар спорту СССР (1972), заслужаны трэнер СССР, суддзя міжнароднай катэгорыі. Спачатку капітан і камсорг Зборнай СССР па вольнай барацьбе, а затым трэнер (1980) і галоўны трэнер (1982) Зборнай СССР па вольнай барацьбе.
Калач (значэнні)
Калач можа мець наступныя значэнні:
Бірлестык (Кызылардзінская вобласць)
Бірлестык — сяло ў Чыілійскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сулуцюбінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 78 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, сяла Шыелі. Код КАТА — 435257300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 667 чалавек (340 мужчын і 327 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 293 чалавекі (145 мужчын і 148 жанчын).
Алег Уладзіміравіч Антоненка
Алег Уладзіміравіч Антоненка (нарадзіўся 1 ліпеня 1971, Мінск) — беларускі хакеіст. Заслужаны майстар спорту Беларусі. Выступае за хакейны клуб «Дынама» (Мінск).
Выхаванец хакейнай школы «Юнацтва». Скончыў інстытут фізічнай культуры і спорту ў Набярэжных Чаўнах, Расія.
Выступаў за каманды «Прагрэс»-ШВСМ (Гродна), «Дынама» (Мінск), «Цівалі» (Мінск), «Северсталь» (Чарапавец, Расія), «Нафтахімік» (Ніжнекамск, Расія), «Ак Барс» (Казань, Расія), «Слаўнафт» (Всецін, Чэхія), «Тарпеда» (Ніжні Ноўгарад, Расія), «Металург» (Навакузнецк, Расія), «Гомель», МВД (Маскоўская вобл., КХЛ), «Аўтамабіліст» (Екацерынбург, КХЛ), «Дынама» (Мінск, КХЛ).
Чэмпіён СССР сярод моладзі (1990). Чэмпіён Расіі (1998). Чэмпіён Беларусі (1993—1995, 2007), срэбраны прызёр (2006). Пераможца Кубка Беларусі (2006). Лепшы хакеіст Беларусі (2007). Удзельнік ЧС-94, −97, −98, −99, −01, −02, −04, −06, −07, −08, −09, ОГ-98, −02, −10.
За зборную Беларусі згуляў 145 гульняў, набраў 101 (51+50) пункт, атрымаў 105 хвілін штрафу. Нёс дзяржаўны сцяг на цырымоніі адкрыцця Зімовых Алімпійскіх гульняў 2010.
Ібрагім Дабашы
Ібрагім Амар Дабашы (إبراهيم عمر الدباشي; нар. 25 лютага 1950) — лівійскі дыпламат. У перыяд з ліпеня 2013 па жнівень 2016 з'яўляўся пастаянным прадстаўніком Лівіі ў ААН.
IC 2433
IC 2433 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Рак.
Трошын (гміна)
Тро́шын (Troszyn) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астралэнцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Трошыне. Плошча гміны складае 156,31 км². Станам на 2004 год у гміне Трошын пражывалі 4895 чалавек, шчыльнасць — 31,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 34 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 41 населены пункт.
Амазена
Амазена (італ. Amaseno) — горад у Італіі, размешчаны ў рэгіёне Лацыё, падпарадкаваны адміністрацыйнаму цэнтру Фразінонэ (правінцыя).
Насельніцтва складае 4223 чалавек, шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 77 км². Паштовы індэкс — 3021. Тэлефонны код — 00775.
Заступнікам горада лічыцца Святы Лаўрэнцій. Свята горада штогод святкуецца 10 жніўня.
Ордэн Клемента Готвальда
Ордэн Клемента Готвальда — вышэйшая ўзнагарода Чэхаславацкай Сацыялістычнай Рэспублікі.
Статут
Ордэн уручаецца таксама асобам, ганараваным ганаровым званнем Героя Чэхаславацкай Рэспублікі ці Героя Сацыялістычнай Працы Чэхаславацкай Рэспублікі.
Апісанне знака
Ордэн уяўляе з сябе залатую пяціканцовую зорку чырвонай эмалі з залатымі шарыкамі на канцах прамянёў. У цэнтры ў залатым медальёне выява профілю Клемента Готвальда. Пры дапамозе вушкі і кольцы знак ордэна мацуецца да залатога звяна ў выглядзе вянка з ліпавага лісця з дыяментавым каменем. Верх звяна — залатая пласціна з надпісам «ČSSR». Звяно мацуецца да нагруднай калодкі, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай чырвонага колеру з цёмна-чырвонай паласой па сярэдзіне.
Каралеўская кобра
Каралеўская кобра або Гамадрыяд (Ophiophagus hannah) — найбуйнейшая ядавітая змяя свету, валодае найбольшай даўжынёй сярод ядавітых змей. Асобныя экземпляры дасягаюць даўжыні 5,5 м, хаця сярэднія памеры дарослай кобры 3-4 метры.
Працягласць жыцця больш за 30 гадоў. Расце на працягу ўсяго жыцця.
Нягледзячы на назву, каралеўская нобра не адносіцца да роду сапраўдных кобраў, яе вылучаюць ў самастойны род Ophiophagus.
Бугульмінска-Белябееўскае ўзвышша
Бугульмінска-Белябееўскае ўзвышша — узвышша ў Прыўраллі, утварае водападзел вышынёй да 418 м левых прытокаў рэк Белай, Камы і Волгі.
Уваліста-ўзгорыстае плато. Складзена вапнякамі, пясчанікамі. Карставыя правалы і прорвы, пячоры, у некаторых з іх маюцца наскальныя малюнкі. Лесастэпы і стэпы моцна змененыя чалавекам — разараны. На тэрыторыі Бугульмінска-Белябееўскага ўзвышша ёсць радовішчы нафты.
Жуль Маснэ
Жуль Эміль Фрэдэрык Маснэ (Jules Émile Frédéric Massenet;  — ) — французскі кампазітар, які атрымаў вядомасць дзякуючы сваім операм, якіх налічваецца больш за трыццаць. Часцей за іншых ставіліся дзве оперы — «Манон» (1884) і «Вертэр» (1892). Маснэ таксама пісаў араторыі, балеты, творы для аркестра, музыку да спектакляў, фартэпіянныя п’есы, песні і іншыя музычныя творы.
Біяграфія
Яшчэ школьнікам Жуль быў прыняты ў галоўную музычную навучальную ўстанову Францыі — Парыжскую кансерваторыю. Яго настаўнікам быў Амбруаз Тама. Пасля атрымання Рымскай прэміі ў 1863 годзе, Маснэ шмат пісаў у розных жанрах, але менавіта дзякуючы операм ён хутка набыў вядомасць.
У перыяд з 1867 і да канца жыцця ён напісаў больш за 40 сцэнічных твораў у самых разнастайных жанрах: камічныя оперы, інсцэніроўкі класічных міфаў, рамантычныя камедыі, лірычныя драмы, пісаў араторыі, кантаты і балеты. Маснэ выдатна адчуваў тэатр, што і паслужыла прычынай яго поспеху ў парыжскай публікі. Нягледзячы на ​​некаторыя пралікі, ён напісаў шэраг паспяховых твораў, якія зрабілі яго вядучым оперным кампазітарам ў Францыі з канца XIX стагоддзя і да пачатку XX стагоддзя.
Як і многія вядомыя французскія кампазітары таго часу, Маснэ стаў прафесарам Парыжскай кансерваторыі. Ён выкладаў кампазіцыю з 1878 па 1896 год і, толькі пасля смерці дырэктара Амбруаза Тама, падаў у адстаўку. Сярод яго вучняў былі Гюстаў Шарпанцье, Эрнест Шасон, Рэйнальда Ан і Габрыэль П’ернэ.
Вадзім Мікалаевіч Бекбулатаў
Вадзім Мікалаевіч Бекбулатаў;, , БССР) — беларускі хакеіст, нападнік. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь.
Цікавыя факты
Вадзім Бекбулатаў - удзельнік першага афіцыйнага матчу нацыянальнай зборнай Беларусі па хакеі.
Вадзім Бекбулатаў - з'яўляецца другім асістэнтам Уладзіміра Копаця, які забіў вырашальную шайбу ў вароты зборнай Швецыі ў чвэрцьфінале хакейнага турніру Алімпіяды ў Солт-Лэйк-Сіці. У момант, калі шайба ўляцела ў вароты Томі Сала Вадзім Бекбулатаў ужо знаходзіўся на лаўцы запасных.
Вірус (значэнні)
Вірус (ад virus — «яд»):
Бійска-Чумышскае ўзвышша
Бійска-Чумышскае ўзвышша (Би́йско-Чумы́шская возвы́шенность) — узвышша на поўдні Заходняй Сібіры. Заходняя і паўднёвая межы праходзяць па рэчышчах рэк Обі і Біі, на паўночным усходзе ўзвышша абмежавана Салаірскім кражам. Даўжыня каля 250 км, шырыня — да 400—450 км, абсалютныя вышыні дасягаюць 400 м.
Раз’езд 16
Раз’езд 16 — раз’езд у Чыілійскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сулуцюбінскай сельскай акругі. Код КАТА — 435257500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 26 чалавек (13 мужчын і 13 жанчын). Паводле дадзеных 2009 года, у раз’ездзе не было пастаяннага насельніцтва.
Агульны Сырт
Працягваецца ў шыротным кірунку на 500 км; на ўсходзе прымыкае да гор Паўднёвага Урала. Вышыня да 405 м, вышэйшы пункт — гара Мядзведжы лоб (Арапава гара) — 405 м.
Па Агульным Сырце праходзіць водападзел паміж басейнамі рэк Волгі і Урала. Гэтым і тлумачыцца першая частка тапоніма — «Агульны», сырт падзяляе воды двух басейнаў на ўсім сваім працягу.
Сырт складзены пясчанікамі, глінамі, вапнякамі пермскага і мезазойскага ўзросту. Для Агульнага Сырта характэрныя платападобныя водападзелы і ступеньчатасць схілаў. Месцамі сустракаюцца купалападобныя астанцы — шыханы. Развіты карст. На тэрыторыі Агульнага Сырта размешчаныя стэпы, з перавагай дзернавінна-злакавых.
Вядомыя рэкі, якія бяруць пачатак на ўзвышшах — Самара, Мача, Бароўка, Бузулук, Вялікі Іргіз (басейн Волгі), Чаган (басейн Урала).
Дзіўна
Дзіўна (Dziwna, Dievenow) — праліў, які аддзяляе польскі востраў Волін ад мацерыка і злучае Шчэцінскую лагуну з Памеранскай бухтай Балтыйскага мора. Дзіўна з'яўляецца самым усходнім рукавом эстуарыя Одры, праз які ў мора трапляе прыкладна 14 % Одэрскай вады. Напрамак цячэння ў Дзіўне можа змяняцца ў залежнасці ад вятроў з Балтыкі.
Дзіўна мае даўжыню 32,4 км. У паўночнай частцы Дзіўны знаходзіцца шырокі Каменьскі заліў, у якім знаходзіцца.
У праліве Дзіўна — чатыры марскія парты:, , і.
Трыньча (гміна)
Тры́ньча (Tryńcza) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшэворскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Трыньчы. Плошча гміны складае 70,56 км². Станам на 2013 год у гміне Трыньча пражывалі 8351 чалавек, шчыльнасць — 119,2 чал./км².
Яшчаркі
Апісанне
Падатряд яшчарак не з'яўляецца біялагічна дакладна вызначанай катэгорыяй, а ўключае ў сябе ўсе тыя віды, якія не адносяцца да іншых двух падатрадаў лускаватых — змей і двуходак. Змеі, імаверна, з'яўляюцца нашчадкамі вараноідных яшчарак і па біялагічных прынцыпах таксама могуць лічыцца яшчаркамі, але ўмоўна вылучаюцца ў асобны падатрад. Усяго налічваецца звыш 4300 відаў яшчарак.
Даўжыня ад 3,5 см (некаторыя геконы) да 3,7 м, маса да 150 кг (вараны). Тулава валькаватае або цыліндрычнае, рознай афарбоўкі. Большасць мае развітыя канечнасці, у некаторых яны слаба развітыя або іх няма. Цела ўкрыта лускавінкамі ці іншымі рагавымі ўтварэннямі. Многія віды здольныя да аўтатаміі хваста.
Пашырэнне
З'явіліся ў трыясе.
Пашыраны паўсюдна, акрамя Антарктыды. Большасць вядзе наземны спосаб жыцця; некаторыя жывуць у глебе, закопваюцца ў пясок (круглагалоўкі і інш.), на дрэвах, скалах; марская яшчарка жыве каля лініі прыбою і часта заходзіць у ваду. Некаторыя водзяцца толькі ў стэпавых і пустынных зонах Зямлі. На Беларусі 3 віды: вераценніца ломкая, яшчарка жывародная і яшчарка порсткая.
Класіфікацыя
Падатрад яшчарак падзяляюць на 5 інфраатрадаў (геконападобныя, ігуанападобныя, сцынкападобныя, вераценніцападобныя, варанападобныя), якія аб'ядноўваюць 20 сямействаў. Паводле розных ацэнак, агульная колькасць вядомых зараз відаў яшчарак больш за 4 тыс., спецыялісты таксама лічаць, што да цяперашняга часу апісана менш як 80 % відаў. Гэта найбольш шматлікая група сучасных рэптылій, вельмі пашыраная на зямным шары. Напрыклад, геконавыя (Gekkonidae) налічваюць больш за 600 відаў, агамы (Agamidae) — больш за 300 відаў, сцынкавыя (Scincidae) — каля 700 відаў.
Асаблівасці біялогіі
Яшчаркі ў асноным яйцакладныя, ёсць яйца- і жывародныя. Некаторым уласцівы партэнагенез. Адкладваюць да 35 яец. Кормяцца беспазваночнымі, пераважна насякомымі, зрэдку дробнымі пазваночнымі; радзей расліннаедныя або ўсёедныя.
Мяса некаторых вялікіх яшчарак ядомае, скура ідзе на вырабы. Некаторыя віды ядавітыя.
Пётр Аляксандравіч Буланаў
Пётр Аляксандравіч Була́наў (,  — ) — беларускі імунолаг. Доктар біялагічных навук, прафесар (1942). Член-карэспандэнт АН Казахскай ССР (1954).