cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маракайба (возера)
Знаходзіцца ў тэктанічнай упадзіне паміж гарамі Сьера-дэ-Перыха і Кардыльера-дэ-Мерыда. Плошча 16,3 тыс. км², глыбіня у паўднёвай частцы да 250 м. Плошча возера скарачаецца за кошт алювіяльных адкладаў. Берагі нізінныя, забалочаныя. У Маракайба ўпадае каля 50 рэк.
Xiaomi
Xiaomi Inc. (小米科技, скарочана Mi, вымаўляецца Сяомі) — кітайская прыватная кампанія, заснаваная ў 2010 годзе. Xiaomi займаецца вытворчасцю спажывецкай электронікі, бытавой тэхнікі і праграмнага забеспячэння. Гэта другі па велічыні вытворца смартфонаў у свеце пасля Huawei.
Назва
Xiaomi у перакладзе з кітайскай азначае «проса».
Гісторыя
Xiaomi заснавалі восем партнёраў 6 красавіка 2010 года. Мільярдэра Лэя Цзюня, сузаснавальніка кампаніі, які займае затым пазіцыю генеральнага дырэктара, называюць кітайскім Джобсам. Яму належыць больш за 30 % акцый Xiaomi.
Асноўнай дзейнасцю кампаніі з’яўляецца вытворчасць смартфонаў, лік мадэляў якіх стварае сёння шырокі спектр ад бюджэтных да флагманскіх рашэнняў. 16 жніўня 2010 года Xiaomi афіцыйна запусціла першую MIUI прашыўку, заснаваную на Android.
Кампанія заняла 338-е месца ў рэйтынгу Fortune Global 500 і стала самай маладой кампаніяй ў ім.
Сірас
Сірас (Σύρος) — маленькі грэчаскі востраў на Эгейскім моры, частка Кікладаў. Сталіца — горад Эрмупалі (Ερμούπολη), які таксама з’яўляецца сталіцай Паўднёвых Эгейскіх астравоў; яна была пабудавана ў тым жа месцы, дзе знаходзіўся старажытны аднайменны горад.
У Сярэдневякоўі востраў, гэтак як і астатнія кікладскія астравы, быў акупаваны Венецыяй і большасць жыхароў перайшла да каталіцтва; у выніку, на астраве захоўваецца высокі працэнт каталікоў у параўнанні з рэштай Грэцыі, пераважна праваслаўнай краіны.
Па важнасці яго порта, Сірас быў адным з астравоў, якія прынялі самую высокую колькасць уцякачоў пасля розных войн між Грэцыяй і Турцыяй, асабліва ў 1922 годзе пасля акупацыі туркамі Ізміра. Некалькі ўцякачоў прыняслі на Сірас сваю народную музыку, што, абагаціўшыся з іншымі элементамі, пераўтварыла востраў у калыску музыкі рэбетыка. Макрос Вамвакарыс, які лічыцца найлепшым кампазітарам рэбетыкі ўсіх часоў і першы, хто зрабіў альбом гэтага тыпу музыкі, нарадзіўся на востраве.
Гісторыя
Раскопкі выявілі некалькі прадметаў, шматлікія магілы, керамічныя вазы, статуэткі, шкілеты і руіны бронзавага веку, што сведчыць аб тым, што востраў быў населены з тых часоў.
На раёнах Кастры і Каландрыяні выявіліся магілы і вёскі сялян, якія адносяцца да кікладскай культуры. Сірас з’яўляўся адзін з найважнейшых астравоў Кікладаў.
У VI тысячагоддзі да н. Э. на востраве нарадзіўся Ферэкід, дзядзька і настаўнік Піфагора; ён прасоўваў канцэпцыю Геліяцэнтрычнай сістэмы свету. якая падтрымлівалася больш за ўсё на Сірасе. У Ана Мерыі можна наведаць пячору, дзе ён жыў.
У ходзе Грэка-персідскіх войн, Персія захапіла востраў, які быў вызвалены Афінамі. Сірас быў сябрам дэласкага саюза, марскі блок створаны і ўзначалены Афінамі, і аплачваў падаткі гэтаму гораду.
У IV тысячагоддзі да н. Э. востраў трапіў пад кантролем Філіпа II Македонскага і яго пераемніка, Аляксандра Вялікага; пасля смерці апошняга, перайшоў на каралеўства Пталамеяў Егіпета, як і іншыя грэчаскія астравы.
Як частка Рымскай імперыі, за два стагоддзі Сірас квітнеў; гэтае развіццё спынілася з-за вялікай канкурэнцыі блізкага вострава Дэласа.
Звестак пра Сірас пад візантыйскай уладай не хапаюць па мінімальнай важнасці вострава ў параўнанні з магутнасцю і бязмежнасцю імперыі. Хрысціянства з’явілася на востраве ў тую эпоху; Сірас увайшоў у дэлскую дыяцэзію, а пазней перайшоў у афінскую.
У 1207 годзе Венецыя захапіла грэчаскія астравы. Марка Сануда заваяваў Сірас і Наксас І стаў герцагам Наксаса. Падчас венецыянскага праўлення, жыхары вострава цярпелі ад беднасці, голаду і пірацкіх нападаў. Венецыянскі ўплыў і цяпер можна заўважыць у сярэдневяковым горадзе Ана Сіраса (грэч.: Верхні Сірас), які мае ўмацаваную царкву, прызначаную Святому Георгію. Пасля венецыянскага перыяду, на востраве засталася важная каталіцкая меншасць, якая трапіла пад абароны Францыі падчас турэцкай акупацыі.
У 1537 годзе Сірас быў акупаваны Асманскай імперыяй, хаця самакіраваўся дзякуючы льготнай пастанове. З 1770 па 1774 годзе, у ходзе Руска-турэцкай вайны. Падчас Вайны за незалежнасць Грэцыі, апынуўся пад абаронай Францыі, так што застаўся нейтральным, хаця стаў прытулкам для тых грэкаў, якія паўсталі супраць туркага уладу і выбяжалі, каб пазбягаць масавыя забойствы. Уцякачы пабудавалі за няшмат гадоў цяперашнюю сталіцу вострава, Эрмупаліс, чыя эканоміка і культура імкліва квітнелі ў XX стагоддзі, стаўшы адным з гандлёвых і культурных цэнтраў Грэцыі.
У цяперашні час з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам і сталіцай Кікладаў. Гандаль вельмі развіты дзякуючы выдатным верфам і культурнай дзейнасці.
Свята-Пакроўская царква (Басценавічы)
Свята-Пакроўская царква — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Басценавічах Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў XVII стагоддзі як Свята-Успенская царква, дакладнай даты заснавання не захавалася. Вядома, што раней у вёсцы існаваў вялікі ўніяцкі прыход.
Храм дзейнічаў да ўсталявання савецкай улады, пасля выкарыстоўваўся па розных прызначэннях. У 1960-я гады на царкве разабралі купал і пераўтварылі будынак у склад.
У 1990 годзе Мсціслаўскі райвыканкам вярнуў храм прыхаджанам, пасля чаго яго злёгку адрамантавалі. Але дзейнічаў ён пасля гэтага толькі 3—4 гады: святара для гэтага месца не знайшлі. Царкву зноў зачынілі, і будынак стаў прыходзіць у заняпад. Асабліва пацярпелі купалы, якія прагнілі і праваліліся ўнутр.
У 2007 годзе будынак царквы занеслі ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. У 2010 годзе пачалася рэстаўрацыя храма, у ходзе якой быў пастаўлены новы купал, зроблена падлога, набыты абразы. 17 лістапада 2013 года адбылося асвячэнне царквы ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы, на якім прысутнічалі епіскап Магілёўскі і Мсціслаўскі Сафроній і духавенства. Настаяцелем прыхода быў прызначаны іерэй Анатоль Слаўнікаў.
Архітэктура
Помнік драўлянага дойлідства з рысамі неакласіцызму. Будынак вырашаны кананічнай складанай чатырохчасткавай кампазіцыяй, шматзрубны. Да квадратнага ў плане асноўнага зруба (двух’яруснай малітоўнай залы) прылягаюць на ўзаемна перпендыкулярных восях пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі, папярочны прамавугольны ў плане зруб прытвора і бабінец. Разнастайныя дахі ўтвараюць складаны сілуэт будынка. Усе аб’ёмы аднолькавай вышыні, накрыты агульным шматсхільным дахам. Вылучаецца формай двухсхільны дах над бабінцам, вільчык якога перпендыкулярны вільчыку асноўнага. Тарцы бабінца з шчытовымі завяршэннямі. Сцены ашаляваны гарызантальна, вертыкальнай шалёўкай вылучана цокальная частка. Фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і аздоблены разнымі ліштвамі, што імітуюць формы мураванай архітэктуры: руст, замковы камень, профілі і інш. Тры ўваходы былі аформлены двухсхільнымі падстрэшкамі. Інтэр’ер шматзальны, столь плоская, падшыўная.
Абразы
У абразах «Аўрамій i Меркурый Смаленскія», «Цалаванне Іаакіма і Ганны» і «Пакланенне вешчуноў» ідэнтычныя асновы, грунты, пігменты і прапорцыі дошак. Таксама яны блізкія па кампазіцыі, манеры пісьма і тэхніцы выканання арнаментаў, што дае падставу лічыць усе тры помнікі працай аднаго майстра. Датаванне гэтых абразоў грунтуецца на супастаўленні архітэктурнага ансамбля, адлюстраванага на адным з іх, з відам Смаленска 1710—1721 гадоў на абразе ў Смаленскім Успенскім саборы «Прападобны Аўраамій і Святы Меркурый — Смаленскія цудатворцы». Напрыклад, на абразы з Басценавічаў адсутнічае Гарадзецкая вежа, узарваная ў 1722 годзе па неасцярожнасці кананіра. Дняпроўская вежа адлюстравана да яе першай рэканструкцыі ў 1728 годзе. Такім чынам, архітэктурны выгляд горада і сам абраз можна аднесці да часу пасля 1722 і да 1728 года.
Абраз «Грамніцы (Стрэчанне)», вядомы яшчэ па публікацыях 1926 года, які да пачатку Другой сусветнай вайны захоўваўся ў Дзяржаўнай карціннай галярэі БССР, з’яўляецца тыповым прыкладам мастацтва Магілёўшчыны 1720—30 гадоў. У ім працягнуты пошукі іканапісца ў перадачы чалавечых пачуццяў і настрою. З вялікім майстэрствам перададзены характары і тыпы персанажаў, што асабліва выразна адлюстравана ў вобразе Святой Ганны, якая павярнулася да Дзевы Марыі.
У творах майстра з Басценавічаў традыцыі беларускага жывапісу XVI стагоддзя спалучаюцца з дасягненнямі мастацтва XVIII стагоддзя. У старыя кампазіцыйныя схемы, пачэрпнутыя са старажытнарускага і заходнееўрапейскага рэнесанснага мастацтва, ён укладае новы змест, больш уласцівы свецкаму жывапісу, чым іканапісу, пры гэтым упрыгожваючы фон ляпным арнаментам барочнага характару, які сустракаецца ў беларускім жывапісе XV—XVI стагоддзяў.
Маркіз
Паводле іерархіі знаходзіцца паміж герцагскім і графскім тытуламі.
Луб’янка (Ракытнянскі раён)
Луб’янка (Луб'я́нка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Маркіз
У Англіі, акрамя маркізаў ва ўласным сэнсе, гэты тытул даецца таксама старэйшым сынам герцагаў.
Экстраліга 2019/2020
Экстраліга 2019/2020 (41-і жаночы чэмпіянат Польшчы па футболе) — чэмпіянат Польшчы па футболе сярод польскіх жаночых каманд у сезоне 2019/2020.
NGC 1774
NGC 1774 (іншае абазначэнне — ESO 85-SC26) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Любка (Ракытнянскі раён)
Любка (Лю́бка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Чарвяцы
Чарвяцы — група сямействаў раўнакрылых насякомых з падатраду Sternorrhyncha. (Некаторыя аўтары не лічаць раўнакрылых самастойным атрадам, а ўводзяць у атрад паўцвердакрылых). Многія прадстаўнікі — шкоднікі сельскай гаспадаркі. Шэраг відаў выкарыстоўваецца для атрымання фарбавальнікаў і лакаў. Назва паходзіць ад слова vermiculus — «чарвячок» — на народнай латыні так звалі кашаніль, з якой атрымлівалі чырвоную фарбу.
На чарвяцах паразітуюць грыбы роду Septobasidium.
Лясныя могілкі (Мінск)
Гісторыя
Ідэя стварэння могілак з’явілася ў 2013 годзе. У 2018 годзе праект быў вынесены на грамадскае абмеркаванне; планавалася зрабіць тры зоны пахаванняў: традыцыйныя з двайнымі ўчасткамі, газонныя без надмагільных узгоркаў і агароджаў, а таксама калумбарыі для захавання праху пасля крэмацыі. Актыўнае будаўніцтва першай чаргі пачалося ў снежні 2019 года. На могілках быдо запланавана будаўніцтва адміністратыўна-бытавога будынка з рытуальнай залай, акрамя таго, участак зямлі быў зарэзерваваны пад будаўніцтва царквы.
1 сакавіка 2021 года могілкі афіцыйна пачалі дзейнічаць. 2 сакавіка 2021 года пачаліся пахаванні.
Размяшчэнне
Знаходзяцца па адрасе: Мінск, Смілавіцкі тракт, 29. Размешчаны за МКАДам недалёк ад часткі Трасцянецкага мемарыяла і гарадскога палігона бытавых адходаў.
Плошча першай чаргі некропаля складае 34,69 га, а ўсяго пад могілкі адведзена каля 70 га.
Каля могілак пабудавана вялікая паркоўка для рытуальнага і легкавога траспарту.
IC 4432
IC 4432 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Андрэй Іванавіч Лявончык
Андрэй Лявончык (нар., Мінск) — беларускі футбаліст, паўабаронца. Вядомы, перш за ўсе, па выступах за салігорскі «Шахцёр».
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскага «Дынама», гуляў за другую і асноўную каманду. З 2001 года — ігрок салігорскага «Шахцёра». Доўгі час быў капітанам каманды.
Паўночная Чала
Паўночная Чала (全羅北道, 전라북도, Чала́-Пукто) — правінцыя на паўднёвым захадзе Паўднёвай Карэі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Чанджу. Размешчана на паўднёвым захадзе Карэйскага паўвострава, на захадзе Рэспублікі. Абмываецца водамі Жоўтага мора. Утворана ў 1896 годзе на аснове паўночнай часткі гістарычнай правінцыі Чала. Скарочаная назва — Чала-Поўнач (全北, 전북, Чанпук).
Адміністрацыйны падзел
Чала-Пукто падзелена на 6 гарадоў («сі») і 8 паветаў («кун»). Ніжэй прыведзены назвы іх беларускія назвы, а таксама запіс на хангылі і ханчы.
Беларускі архіў
«Беларускі архіў» — зборнік дакументаў па сацыяльна-эканамічнай гісторыі Беларусі XV—XVIII стагоддзяў.
Андрэй Іванавіч Лявончык
Клубная кар’ера
У сезоне 2013 трывала з’яўляўся ў стартавым складзе на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У студзені 2014 года падоўжыў кантракт з «Шахцёрам». У сезоне 2014, аднак, капітанства ў камандзе перайшло ад Лявончыка да Аляксандра Юрэвіча. Сам Андрэй пачаў сезон 2014, звычайна толькі выходзячы на замену, але пазней, з-за траўм асноўных ігракоў, стаў выхадзіць у стартавым складзе. Пад канец сезону зноў стаў пераважна толькі выхадзіць на замену. 4 кастрычніка 2014 года, выйшаўшы на замену ў матчы супраць «Тарпеда-БелАЗ», згуляў 500-ы матч на вышэйшым узроўні, уступіўшы тым самым у Клуб Сяргея Алейнікава.
Беларускі архіў
Утрыманне зборніка
Зборнік — першае археаграфічнае выданне ў БССР. Выдаваўся Інстытутам беларускай культуры (Інбелкульт), 3-ці том выпушчаны АН БССР. Адказны рэдактар зборніка — прафесар Д. І. Даўгяла.
Андрэй Іванавіч Лявончык
Міжнародная кар’ера
У 1999 годзе згуляў два матчы за моладзевую зборную Беларусі.
Беларускі архіў
Утрыманне зборніка
Зборнік утрымлівае каралеўскія, княжацкія граматы і прывілеі гарадам на магдэбургскае права, шляхце і духавенству на зямлю і маёнткі, купцам на гандаль, на ўтрыманне корчмаў, а таксама ахоўныя граматы, інвентары, статуты цэхаў, запісы сялянскіх павіннасцей, тастаменты, гаспадарчыя дагаворы, скаргі, рашэнні судоў і інш. У дакументах утрымліваюцца звесткі пра эканоміку, жыццё насельніцтва Магілёўшчыны ў XVI—XVII ст. (т. 1), гісторыі Віцебскай і Полацкай зямель у XV—XVI ст. (т. 2), Мінска і Міншчыны ў XV—XVIII ст. (т. 3). Дакументы апублікаваны на мове арыгінала — польскай і старабеларускай. Том 3 утрымлівае «Мінскія акты».
Андрэй Іванавіч Лявончык
Пасля завяршэння кар’еры
У студзені 2015 года завяршыў кар’еру і перайшоў на пасаду намесніка дырэктара «Шахцёра». У маі 2018 года, пасля пераходу Юрыя Вяргейчыка на працу ў АБФФ, Лявончык стаў дырэктарам салігорскага клуба. Заставаўся на пасадзе да сакавіка 2021 года.
Перад сезонам 2022 стаў намеснікам дырэктара дзяржынскага «Арсенала».
Аляксандр Канстанцінавіч Шомін
Аляксандр Канстанцінавіч Шомін (нар., в. Малая Анікіна, Ірбіцкі раён, Свярдлоўская вобласць — , Кіраўскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Са жніўня 1941 года на Заходнім, Цэнтральным, 2-м Беларускім франтах. Памочнік камандзіра стралковага ўзвода сяржант А. К. Шомін вызначыўся пры вызваленні Кіраўскага раёна. 26 чэрвеня 1944 года ўдзельнічаў у баі за в. Старое Заліцвінне, дзе ён памёр. Шомін быў пахаваны разам з загінулымі таварышамі.
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24 сакавіка 1945 года.
Памяць
Яго імем названа адна з вуліц у г. Кіраўску, на яго радзіме ў г. Ірбіце ўстаноўлены бюст. У 1958 годзе яго астанкі былі перанесены і перазахаваны на брацкай магіле ў в. Хвайніца.
Макіўка (Ракытнянскі раён)
Макіўка (Макі́вка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Мікалай Іванавіч Гусараў
Мікала́й Іва́навіч Гуса́раў (,  —, ) — савецкі партыйны дзеяч.
Член кампартыі з 1925 года, кандыдат у члены ЦК ВКП(б) (1939—1952). Дэпутат ВС СССР I—IV скліканняў, член Прэзідыума ВС СССР (1946—1950).
Біяграфія
У 1938 годзе сакратар Свярдлоўскага гарадскога камітэта ВКП(б). У 1938—39 гадах старшыня Арганізацыйнага бюро Вярхоўнага Савета РСФСР і ЦК ВКП(б) па Пермскай вобласці. У 1939—46 гадах першы сакратар Молатаўскага (Пермскага) абкама і гаркама (з сакавіка 1940 г.) партыі. У 1946—47 гадах інспектар ЦК ВКП(б).
З 1947 па 1950 г. 1-ы сакратар ЦК Кампартыі Беларусі. Зняты з пасады за тое, што «…ігнараваў калегіяльнасць кіраўніцтва, асабіста змяняў рашэння Бюро ЦК, няправільна ставіўся да крытыкі недахопаў, не працаваў з партыйным актывам, не інфармаваў праўдзіва ЦК ВКП(б) аб стане спраў у рэспубліцы».
У 1950—53 гадах інспектар ЦК ВКП(б). У 1953—1955 гадах 1-ы сакратар Тульскага абласнога камітэта КПСС. У 1955—1984 гг. на розных пасадах у Савеце міністраў РСФСР. З 1984 г. на пенсіі. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.
Форт Баяр (тэлегульня)
«Форт Баяр» (Fort Boyard, транскрыпцыя: ) — прыгодніцкае тэлешоу, дзеянне якога разгортваецца ў Біскайскім заліве, ля берагоў Прыморскай Шаранты, у форце Баяр. Першы выпуск выйшаў у эфір французскага тэлеканала 7 ліпеня 1990 года. У прэм’ерны сезон 1990 года гульня называлася «Ключы ад форта Баяр».
Тэлегульня здымаецца ў крэпасці, пабудаванай у сярэдзіны XIX стагоддзя ля берагоў Францыі, паміж астравамі і. «Форт Баяр» уяўляе сабой тэлегульню, у якой камандзе ўдзельнікаў неабходна вытрымаць шэраг фізічных і інтэлектуальных выпрабаванняў, каб, выігрываючы ключы і падказкі, атрымаць скарбы форта. Ключы неабходныя для допуску да наступнага этапу, паколькі менавіта яны адчыняюць скарбніцу форта. Падказкі ўяўляюць сабой розныя словы, злучаючы якія між сабой і падбіраючы асацыяцыі, ігракі могуць дайсці да ключавога слова.
Насташка
Насташка (На́сташка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Насташка было ў складзе Вострыўскай воласці Васылькіўскага павета Кіеўскай губерні.
Ян ван Гоен
Ян ван Гоен (Jan Josephsz. van Goyen, , Лейдэн — , Гаага) — выбітны нідэрландскі мастак-пейзажыст XVII ст. Разам з Саламонам ван Ройсдалам і Пітэрам дэ Малінам з'яўляецца прадстаўніком так званага танальнага пейзажу, які з'явіўся ў канцы дваццатых гадоў XVII ст. Кампазіцыі карцін Гоена, якія адрозніваюцца упэўненымі напружанымі дыяганалямі перспектывы да лініі гарызонту, эканомнасць у колеры — практычна манахромная палітра, якая адрознівае пазнейшыя творы мастака, і прасвечвальны грунт надаюць ім неверагодную глыбіню і непаўторнае зачараванне.
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Беніца)
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы — праваслаўны храм у в. Беніца (Маладзечанскі раён). Размешчана на цэнтральнай плошчы, насупраць касцёла Найсвяцейшай Тройцы. Помнік архітэктуры эклектыкі. Пабудавана ў 1886 г. з цёсанага бутавага каменю. У 1948 г. закрыта. У 1990-я гг. адрэстаўрыравана.
Архітэктура
Кампактны прамавугольны ў плане будынак пад двухсхільным дахам з цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. Вось сіметрыі галоўнага фасада вылучана прамавугольным уваходным праёмам, паўкруглай і круглай люкарнамі над ім. Плоскасныя бакавыя фасады рытмічна члянёны высокімі арачнымі праёмамі. Бутавая муроўка стварае маляўнічы фон сцен. Элементы архітэктурнага дэкору (ліштвы праёмаў, вуглавыя лапаткі, карнізы) атынкаваны і пабелены. Ва ўнутранай прасторы тонкімі перагародкамі вылучаны прытвор і апсіда з бакавымі рызніцамі. На двухпрыступкавую салею ўзняты трохгранны іканастас.
NGC 1775
NGC 1775 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC34) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пажаркі
Пажа́ркі (, Пожарки) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Вуглоўскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 7 км на поўнач ад Брагіна, 35 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 120 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Брагін — Хойнікі.
Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудавана драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Археолагамі выяўлены курганны магільнік X—XII стагоддзяў (2 км на захад ад вёскі), што сведчыць пра засяленне тутэйшых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Брагінскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.
У 1932 годзе арганізаваны калгас. В1959 годзе складзе калгасу «Шлях да камунізму» (цэнтр — вёска Сабалі).
Да 14 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мікуліцкага сельсавета, пасля знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Брагінскага пассавета. Да 1 снежня 2009 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Нава Макіўка
Нава Макіўка (Нова Маківка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Хутар (Лядскі сельсавет)
Ху́тар (, Хутор) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета, да 2013 года — у склад Калодзежскага сельсавета.
Іван Георгіевіч Шубітыдзэ
Іван Георгіевіч Шубіты́дзэ (23 лістапада 1906 сяло Келеты, Гарыйскі раён, Грузінская ССР — 13 студзеня 1978) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Пінскай вобласці.
Біяграфія
З 1928 года служыў у Чырвонай Арміі. Член КПСС з 1929 года. З чэрвеня 1941 года на фронце. У партызанах з кастрычніка 1941 года: камандзір групы, намеснік камандзіра, з ліпеня 1943 года камандзір атрада, у жніўні 1943 — сакавіку 1944 гадоў камандаваў Пінскай партызанскай брыгадай. У 1944—1971 гадах знаходзіўся на савецкай рабоце ў Пінску і Віцебску. Аўтар кнігі «Палескія былі» (1974).
Ганаровы грамадзянін Пінска. Адна з вуліц горада названа яго імем.
IC 4433
IC 4433 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Любоў Пятроўна Арлова
Любоў Пятроўна Арлова (1902—1975) — знакамітая савецкая, кумір савецкіх гледачоў 1930-1950-х гадоў. Лаўрэат двух Сталінскіх прэмій першай ступені (1941, 1950), народная артыстка СССР (1950).
Слабадская вуліца (Наваполацк)
Слабадская вуліца (, Слободская улица) — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Наваполацка.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада (1-ы мікрараён) і цягнецца з паўднёвага ўсходу на паўночны захад ад вуліцы Ктатарава да вуліцы Маладзёжнай, пасля якой пераходзіць у мясцовую аўтадарогу, якая спалучае горад з прамзонай завода БВК. Працягласць вуліцы складае 1,5 км. На вуліцы налічваецца не больш за тузін шматкватэрных жылых дамоў у 9 паверхаў, якія размешчаны па цотным боку вуліцы.
Пісар вялікі літоўскі
Пісар вялікі літоўскі (notarius magnus) — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай.
Спіс пісараў вялікіх літоўскіх у 1566—1795 гадах
З 1566 года была вызначана сталая колькасць пісараў. (1) Першы з іх Мікалай Нарушэвіч быў прызначаны падскарбіем 11 сакавіка 1566 года, але да самой смерці ў 1575 годзе захоўваў урад пісара. Яго пераемнікі падскарбія далей таксама стала займалі ўрад пісара вялікага літоўскага.
Акрамя Нарушэвіча было намінавана яшчэ 5 пісараў, але ў часы вялікага князя Стэфана Баторыя іх колькасць была скарочана да 4.
Спачатку не было паслядоўнасці прызначэння свецкіх і духоўных пісараў. Такая паслядоўнасць была вызначана ў 1709 годзе.
Карнавал
Карнавал з’явіўся ў IX—X ст. Да гэтага часу адносяцца найбольш раннія згадванні пра перыядычныя гарадскія святы ў розных гарадах Заходняй Еўропы. Першыя карнавалы з’явіліся ў Італіі — Венецыянскі карнавал, дзе раней усяго з’явіліся вялікія незалежныя гарады. Затым з’явіліся карнавалы ў Францыі, пазней усяго — у Германіі: Майнцы, Дзюсельдорфе і Кёльне.
Мішметал
Мішметал (ад Mischmetall — сумесь металаў) — сплаў рэдказямельных элементаў. Яго таксама называюць цэрыевым мішметалам або рэдказямельным мішметалам. Тыповы склад уключае прыкладна 55 % цэрыю, 25 % лантану і 15~18 % неадыму са слядамі іншых рэдказямельных металаў. У хімічных формулах яго звычайна скарачаюць як Mm, напр. MmNi5. З’яўляецца прамежкавым прадуктам падчас вытворчасці чыстых рэдказямельных металаў і іх сплаваў, атрымліваецца пры перапрацоўцы руд.
Часцей за ўсё мішметал выкарыстоўваюць у пірафорным ферацэрыі, т.зв. «крамянёвым» элеменце запальвання многіх запальніц і турыстычных агніваў. Сплаў, які ўтрымлівае толькі рэдказямельныя элементы, з’яўляецца занадта мяккім, каб даваць добрыя іскры. Таму для выкарыстання ў запальніцах мішметал змешваюць з аксідам жалеза і аксідам магнію, утвараючы цвёрды ферацэрый.
Таксама мішметалы могуць выкарыстоўвацца як паглынальнікі кіслароду ў вакуумных трубках (гетэрах); у акумулятарах, з выкарыстаннем гідрыдаў металаў ; як легіруючы дадатак пры вырабе сталей і іншых сплаваў.
Corpus vasorum antiquorum
Corpus Vasorum Antiquorum («корпус антычных ваз»; скарочана CVA) — міжнародны даследчы праект для дакументавання керамікі антычнасці.
Агляд
Кожная краіна-ўдзельніца нясе поўную адказнасць за сваю ўласную сферу, у той час як Міжнародны саюз акадэмій у Бруселі патранажам традыцыйна ўзначальвае французскі навуковец. У цяперашні час гэтыя абавязкі выконвае. CVA публікуе грэчаскую і італьянскую кераміку класічнага перыяду паміж сёмым тысячагоддзем да н. э. і позняй антычнасцю (трэцяе-пятае стагоддзі нашай эры). Выданні падзяляюцца на брашуры па краінах і музеях. Да канца 2007 года было апублікавана агулам 350 тамоў, якія складаюцца з 40 000 брашур. Адна з самых вялікіх колькасцей публікацый была зроблена ў Германіі: 84 тамы і 3 дадаткі.
З 2004 года ўсе тэкставыя апісанні і выявы знаходзяцца ў вольным доступе ў вэб-базе (CVA Online). Мовы, якія дапускаюцца да публікацыі — гэта англійская, французская, нямецкая і італьянская.
NGC 1776
NGC 1776 (іншае абазначэнне — ESO 85-SC28) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лімфацыты
Лімфацы́ты (ад лімфа і κύτος — «ёмішча», тут — «клетка») — адна з форм незярністых лейкацытаў (агранулацытаў) у пазваночных жывёл і чалавека. Шарападобныя клеткі з авальным ядром і цытаплазмай, багатай рыбасомамі. Складаюць 19 — 37 % лейкацытаў перыферычнай крыві.
Адрозніваюць малыя, сярэднія і вялікія лімфацыты.
У млекакормячых і птушак паходзяць са стваловых крывятворных клетак і складаюць 2 групы:
Іх патомкі ў дарослых арганізмах размнажаюцца ў селязёнцы, лімфатычных вузлах і лімфоідных фалікулах дыхальнага і стрававальнага трактаў.
Асноўная функцыя — імуналагічная.
Якасная і колькасная ацэнка лімфацытаў мае значэнне ў дыягностыцы захворванняў.
Гавань
Га́вань — частка акваторыі вадаёма.
Як правіла, гаванню завуць акваторыю порта, якая непасрэдна прылягае да прычалаў, дзе ажыцяўляецца пагрузка і разгрузка суднаў, пасадка і высадка пасажыраў. Таксама ў гавані судны могуць знаходзіцца на працяглай стаянцы. У порце можа быць некалькі гаваняў. Звычайна для гавані выбіраюць месца, добра абароненае ад хваль і ветра. Гавань можа быць штучнай ці натуральнай.
Акрамя таго, гаванямі завуць бухты натуральнага паходжання; гэта слова сустракаецца ў геаграфічных назвах бухт і заліваў, напрыклад: Савецкая Гавань, Гавань Трох Свяціцеляў і інш.
Лімфагрануламатоз
Адрозніваюць 4 стадыі лімфагрануламатоза:
Лімфагрануламатоз можа працякаць з мясцовымі сімптомамі (павелічэнне лімфавузлоў) і з прыкметамі агульнай інтаксікацыі (павышэнне тэмпературы цела, хвалепадобная ліхаманка, адсутнасць апетыту, зніжэнне масы цела, сверб скуры, падскурныя кровазліцці, жаўтуха і інш.).
Лячэнне — комплексная хіміяпрамянёвая тэрапія.
Спаса-Праабражэнская царква (Беразіно)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўны храм у г. Беразіно (Мінская вобласць). Размешчана на вул. Піянерскай. Пабудавана ў 1950-я гг. з цэглы, рэканструявана ў канцы XX ст.
Архітэктура
Вырашана двума прамавугольнымі ў плане аб'ёмамі малітоўнай залы і трапезнай. Сакральную прынадлежнасць будынка адзначаюць шатровы чатырохгранны драўляны барабан і макаўка па цэнтры вальмавых дахаў. Неатынкаваныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах і цаглянымі лапаткамі ў прасценках. Уваход вылучаны двухслуповым ганкам пад аднасхільным пакрыцём.
Хуан Гайтысола
Хуан Гайтысола (Juan Goytisolo;, Барселона — ) — іспанскі пісьменнік «пакалення пяцідзесятых гадоў» (Generación del 50), крытык і журналіст.
Біяграфія
З арыстакратычнай сям'і. У гады грамадзянскай вайны яго бацька быў арыштаваны рэспубліканцамі, маці загінула пры паветранай атацы франкістаў на Барселону ў сакавіку 1938 года. Знаходзячыся ў апазіцыі рэжыму Франка, у 1956 годзе быў вымушаны пакінуць Іспанію і пасяліцца ў Парыжы. Сябраваў з Гі Дэборам. У 1969—1975 гадах выкладаў у розных універсітэтах ЗША. У 1996 годзе, пасля смерці жонкі, пераехаў у Маракеш. Пісьменнік не хавае сваёй гомасексуальнасці.
Чан Ван Куанг
Чан Ван Куанг, альбо Тран Ван Куанг (Trần Văn Quang; 1917 — 3 лістапада 2013) — старшы генерал-лейтэнант В’етнамскай народнай арміі, удзельнік Індакітайскай і В’етнамскай войнаў. У розны час займаў пасады палітычнага камісара 4-й ваеннай зоны, начальніка дэпартамента аперацый, намесніка начальніка Генштаба, камандуючага 678-м армейскім корпусам, намесніка міністра абароны і кіраўніка Асацыяцыі ветэранаў В’етнама.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1917 годзе ў камуне Нгі Хоа аднайменага раёна правінцыі Нгеан.
У 1936 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Індакітая. З 1938 па 1939 гады быў членам партыйнага камітэта Сайгон-Чалон. У 1939 годзе арыштаваны французскімі ўладамі. У кастрычніку 1940 года збег з турмы, але ў красавіку 1941 года злоўлены і прысуджаны да пажыццёвага зняволення.
З 1948 па 1949 гады займаў пасаду камандзіра і палітычнага камісара падраздзялення Бінь-Тры-Тхіен. У маі 1950 года прызначаны палітычным камісарам 304-га батальёна.
У 1974 годзе пераведзены на пасаду намесніка начальніка Генштаба. З 1978 па 1981 гады быў камандуючым 678-й арміі і палітычным камісарам В’етнамскай добраахвотніцкай арміі ў Лаосе.
У 1981 годзе быў прызначаны намеснікам міністра нацыянальнай абароны, а ў 1984 годзе даслужыўся да старшага генерал-лейтэнанта.
З 1992 па 2002 год быў прэзідэнтам Асацыяцыі ветэранаў В’етнама.
Памёр 3 лістапада 2013 года ў Ханоі.
Сям’я
Самым уплывовым братам быў рэвалюцыйны актывіст Тран Ван Кунг (1906—1977), першы сакратар першай камуністычнай ячэйкі ў В’етнаме (Дом 5Д, вуліца Хэм Лонг). Іншы яго брат, Тран Тхук Вінь (Тран Ван Туй; 1910—1993), быў начальнікам упраўлення кампаніі грамадскай бяспекі Ха Цінь. Яшчэ адзін, Тран Ван Бань, служыў у в’етнамскай арміі і даслужыўся да звання палкоўніка.
Ян Пётр Норблін
Ян Пётр Норблін (Jean-Pierre Norblin de la Gourdaine;, Сена і Марна, паводле іншых звестак 1 ліпеня 1745,  — , ) — польскі мастак французскага паходжання; жывапісец, графік, гравёр і карыкатурыст, адзін са стваральнікаў жанравага жывапісу ў Рэчы Паспалітай і адзін з найвыбітнейшых мастакоў эпохі Станіслава Аўгуста.
Бацька мастака, віяланчэліста , польскага бранзаўшчыка.
Творчасць
На заказ Чартарыйскіх, Норблін маляваў партрэты, пейзажы і гістарычныя сцэны, але найбольшае значэнне маюць яго замалёўкі жыцця польскіх мястэчак XVIII ст.: вобразы павятовай шляхты, яўрэяў, сялян. Таксама Норблін быў сведкам лёсавызначальных падзей гісторыі Рэчы Паспалітай — Чатырохгадовага Сейма і паўстання 1794 г. Творы пра гэты перыяд — «Павешанне здраднікаў», «Касінеры пад Рацлавіцамі», «Прыняцце Канстытуцыі 3 мая» — маюць вялікае гістарычнае значэнне.
Квана Паркер
Квана Па́ркер (Quanah Parker; каля 1845 — 25 лютага 1911 гг.) — правадыр каманчаў, палітычны і рэлігійны дзеяч ЗША.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і правадыра групы каманчаў наконі Пета Накона. Яго маці, Сінтыя Эн Паркер, была тэхаскай пасяленкай, якая ў малым узросце трапіла да каманчаў у палон і стала жонкай правадыра. Імя Kwana значыла «пах». Пасля смерці бацькі далучыўся да атрада квахады, удзельнічаў у ваенных дзеяннях супраць арміі ЗША і тэхаскіх рэйнджэраў.
2 чэрвеня 1875 г. Квана Паркер разам з паплечнікамі добраахвотна здаліся ў палон. Яны былі інтэрнаваны ў рэзервацыю для каманчаў, каёва і апачы. У далейшым Квана імкнуўся заручыцца падтрымкай уладаў ЗША. Пабудаваў сабе ў Аклахоме «зорны» дом у еўрапейскім стылі, паспяхова развіваў асабістую жывёлагадоўчую гаспадарку. Сярод яго сяброў называюць Т. Рузвельта. Квана ўдзельнічаў у яго інагурацыі ў 1905 г. Хаця каманчы ніколі не абіралі яго сваім правадыром, ён разглядаўся ў такім стане ўладамі ЗША, называўся правадыром у афіцыйных дакументах.
Квана Паркер лічыцца адным з заснавальнікаў Царквы карэнных амерыканцаў. Быў прыхільнікам народнай медыцыны і арганізоўваў традыцыйныя рытуалы нібы ў лекарскіх мэтах. Распаўсюджваў ідэі пеётызму сярод прадстаўнікоў іншых плямён.
У лютым 1911 г. захварэў падчас наведвання рэзервацыі шаенаў. Памёр у «зорным» доме ў прысутнасці 2 жонак. Першапачаткова пахаваны на хрысціянскіх могілках. У 1957 г. быў перапахаваны каля магільняў маці і сястры ў Форт-Сіл.
Вюртэмберг-Гогенцолерн
Вюртэмберг-Гогенцолерн (Württemberg-Hohenzollern) — былая зямля ў ФРГ, створаная ў 1945 годзе з паўднёвай часткі і прускай правінцыі Гогенцолерн. Сталіца — горад Цюбінген. У 1952 годзе зямля Вюртэмберг-Гогенцолерн разам з дзвюма іншымі землям была аб'яднана ў зямлю Бадэн-Вюртэмберг.
Гісторыя
У 1945 годзе ў паўднёвай частцы былога і былой прускай правінцыі Гогенцолерн, якія апынуліся пасля вайны ў французскай зоне акупацыі, была створана зямля Вюртэмберг-Гогенцолерн са сталіцай у горадзе Цюбінген. Пры гэтым на паўночнай частцы былога Вюртэмберга і паўночнай частцы былой Рэспублікі Бадэн, якія апынуліся ў амерыканскай зоне акупацыі, была створана зямля Вюртэмберг-Бадэн. З паўднёвай часткі былой Рэспублікі Бадэн, якая таксама апынулася ў французскай зоне, была створана зямля Бадэн.
У 1947 годзе Вюртэмберг-Гогенцолерн прыняў канстытуцыю, а ў 1949 годзе на правах федэральнай зямлі ўвайшоў у наваствораную дзяржаву — Федэратыўную Рэспубліку Германіі. У 1952 годзе адбылося аб'яднанне трох зямель ФРГ — Бадэна, Вюртэмберг-Бадэна і Вюртэмберг-Гогенцолерна ў зямлю Бадэн-Вюртэмберг, якая існуе дагэтуль.
Катэрка
Катэрка — рака ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Пульва. Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 96 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 ‰. Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Бардзёўка, вусце за 1 км на поўдзень ад вёскі Катэра. Каналізавана 7 км рэчышча ад вытоку да паўднёвай ускраіны вёскі Зарэчча. Каля вёскі Катэра на рацэ створана сажалка.
Герцагавіна
Герцагаві́на (Hercegovina; Херцеговина) — гістарычная вобласць на Балканах, частка сучаснай дзяржавы Боснія і Герцагавіна. Плошча Герцагавіны складае каля 11,4 тысяч км², гэта значыць каля 20 % тэрыторыі Босніі і Герцагавіны. Астатнія 80 % займае Боснія на поўнач. Мяжа паміж Босніяй і Герцагавінай афіцыйна не ўсталявана, але звычайна праводзіцца па Іван-Планіне. Галоўным горадам Герцагавіны лічыцца Мостар.
Назва «Герцагавіна» азначае «Зямля герцага» і названа так у гонар Стэфана Вукшыча Косачы, які насіў тытул герцага (1448) і аб'яднаў землі сучаснай Герцагавіны пад сваім кіраваннем. Герцагавіна мяжуе з Босніяй на поўначы, Чарнагорыяй на ўсходзе, Харватыяй на захадзе, паўэксклавам Харватыі (Дуброўнік) на поўдні, а таксама мае выхад да Адрыятычнага мора працягласцю 8 км у раёне пасёлка Неўм.
Гісторыя
У раннім Сярэднявеччы Герцагавіна была падзелена на мноства незалежных княстваў. Паўночная Герцагавіна (гістарычныя вобласці Захум’е і Травунія) належалі кіраўнікам Сербіі з дынастыі Неманічаў. Паўднёвая Герцагавіна ўваходзіла ў Каралеўства Харватыя аж да яго саюза з Венгрыяй у 1102 годзе. Пазней гэтыя тэрыторыі ўвайшлі ў Баснійскую дзяржаву, якая дасягнула свайго росквіту пры бане Твртку I у другой палове XIV стагоддзя. Да 1370 года ён пашырыў тэрыторыю Босніі да сучасных Босніі і Герцагавіны, заключыў саюз з Венгрыяй і з Дуброўніцкай рэспублікай. З 1377 года ён быў таксама каралём Сербіі, а з 1390 года, пасля таго, як ён захапіў Ілірыю і астравы Адрыятычнага мора — каралём Харватыі і Далмацыі. Тым часам Боснія адыгрывала ролю рэгіянальнай звышдзяржавы на Балканах, саступаючы па ўплыве толькі Венгрыі і Асманскай імперыі.
Пасля смерці Тврткі і паслаблення Босніі, Захум'ем кіравалі фактычна незалежныя князі з дынастыі Косачаў, Сандаль Храніч і яго пляменнік Стэфан Вукшыч. 20 студзеня 1448 года Стэфан паслаў ліст імператару Свяшчэннай Рымскай імперыі Фрыдрыху III, у якім назваў сябе «герцагам», з-за чаго пазней і ўзнікла назва «Герцагавіна».
У 1482 годзе землі спадчыннікаў герцага Стэфана былі акупаваны Асманскай імперыяй. Герцагавіна атрымала статус акругі (санджак) у складзе асманскай правінцыі (вілает) Боснія.
З 1833 па 1851 год Герцагавіна была асобным вілаетам, затым вілаеты Боснія і Герцагавіна былі аб'яднаны, і пасля 1853 года назва «Боснія і Герцагавіна» стала агульнаўжывальнай. У сярэдзіне XIX стагоддзя Герцагавіна была аб'ектам тэрытарыяльных прэтэнзій незалежнай Чарнагорыі. Само славянскае насельніцтве Босніі і Герцагавіны перыядычна падымала антытурэцкія паўстанні, найбуйнейшым з якіх было паўстанне 1875—1876 гадоў. Да 1878 года Чарнагорыі ўдалося анексаваць частку тэрыторыі Герцагавіны, уключаючы Нікшыч.
У 1878 годзе Боснію і Герцагавіну акупавала Аўстрыя. У 1908 годзе вобласць была фармальна анексавана. Нагодай да Першай сусветнай вайне стала забойства эрцгерцага Франца-Фердынанда ў сталіцы Босніі Сараеве; прычынай забойства была незадаволенасць сербаў аўстрыйскай палітыкай перасялення сербаў у Босніі і Герцагавіне. Пасля Першай сусветнай вайны і распаду Аўстра-Венгерскай імперыі Боснія і Герцагавіна ўвайшлі ў склад Каралеўства Югаславія.
Падчас Другой сусветнай вайны, з 1941 па 1945 год, Герцагавіна ўваходзіла ў склад фашысцкай Незалежнай дзяржавы Харватыя, пры гэтым істотная частка яе тэрыторыі кантралявалася падраздзяленнямі партызан, усташаў і чэтнікаў. Пасля вайны Боснія і Герцагавіна сталі адзінай рэспублікай у складзе сацыялістычнай Югаславіі.
У 1992 годзе, падчас распаду Югаславіі, была абвешчана незалежнасць Босніі і Герцагавіны. Многія баснійскія сербы не падтрымалі гэта рашэнне, і на кантралюемых імі тэрыторыях была абвешчана Рэспубліка Сербская. Грамадзянская вайна, якая рушыла ў след за гэтым, уключала этнічныя чысткі ўсімі бакамі канфлікту, скончылася ў 1995 годзе Дэйтанскім пагадненнем, паводле якога Боснія і Герцагавіна стала складацца з двух раўнапраўных дзяржаўных утварэнняў: Федэрацыя Босніі і Герцагавіны і Рэспубліка Сербская.
Насельніцтва
Статыстыка насельніцтва, як відаць, істотна змянілася за час грамадзянскай вайны ў Босніі і Герцагавіне. Апошні перапіс насельніцтва праводзіўся яшчэ да вайны, у 1991 годзе, і паводле яе вынікаў насельніцтва Герцагавіны склала 437 095 чалавек. Харваты Герцагавіны насяляюць вобласці ля мяжы з Харватыяй, уключаючы Мостар і Таміслаўград. Мусульманскае насельніцтва традыцыйна пражывае ў даліне Нератвы. Усходняя частка Герцагавіны, з цэнтрам у Трэбінэ, населена сербамі і ўваходзіць у Рэспубліку Сербскую.
Лімфатычны вузел
Лімфатычны вузел — орган лімфатычнай сістэмы пазваночных жывёл і чалавека. Знаходзяцца лімфатычныя вузлы ппа ходу лімфатычных сасудаў. У чалавека іх больш за 500 (памеры 0,5 — 50 мм), асабліва шмат у шыйнай, падпахавай і пахвіннай абласцях. Складаюцца з капсулы і рэтыкулярнай стромы, дзе знаходзяцца лімфацыты.
Асноўныя функцыі:
Пэршатраўнэвэ (Ракытнянскі раён)
Пэршатраўнэвэ (Першотравне́ве) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Міцкевіцкі сельсавет
Міцке́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Міцкевічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 31 сакавіка 1958 года ў склад Данюшаўскага сельсавета перададзена вёска Укропенка. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 15 мая 1978 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Войстамскага (16 населеных пунктаў: Акушкаўшчына, Ардзяя, Белькава, Вострава, Вугляны, Забалацце, Куляшы, Міцкевічы, Навасёлкі, Палянка, Роткавічы, Рудня, Студзянец, Хаўсты, Шастакі і Ягаднава) і Жодзішкаўскага (3 населеныя пункты: Завелле, Калпяя і Трылесіна) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў.
Музей-бібліятэка Сімяона Полацкага
Музей-бібліятэка Сімяона Полацкага размешчаны як і Музей беларускага кнігадрукавання ў будынку былой Брацкай школы Полацкага Богаяўленскага манастыра, помніка архітэктуры XVIII стагоддзя.
Гісторыя
Музей быў адкрыты 25 сакавіка 1994 г. на базе некалькіх выставачных залаў Музея беларускага кнігадрукавання.
Канцэпцыя
Музей аформлены ў стылі заходнееўрапейскай бібліятэкі XVII—XVIII стагоддзяў. У інтэр'еры — двухузроўневае размяшчэнне кніжных шафаў, бюсты вучоных, а пасярэдзіне чытальнай залы — глобус (самы вялікі ў Беларусі). Мастацкую канцэпцыю распрацаваў І. Куржалаў.
Пугачыўка (Ракытнянскі раён)
Пугачыўка (Пугачі́вка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Музей-бібліятэка Сімяона Полацкага
Канцэпцыя
У памяшканні музея-бібліятэкі праходзяць розныя прэзентацыі, сустрэчы з вядомымі паэтамі і пісьменнікамі, навуковыя канферэнцыі. Працуе чытальная зала на 10 месцаў.
Экспазіцыя
Музейная экспазіцыя распавядае пра розныя перыяды жыцця Сімяона Полацкага. Значнае месца адводзіцца літаратурнай і выдавецкай дзейнасці паэта-асветніка. У музеі захоўваюцца арыгіналы яго кніг: «Жэзл праўлення» (1753), «Тастамент» (1680), «Вячэра душэўная» (1683), кнігі XVII—XVIII стагоддзяў, копіі рукапісаў, працы даследчыкаў жыцця знакамітага палачаніна.
Экспазіцыйная плошча складае 134,5 кв. м, на якіх выстаўлена 145 музейных прадметаў. Акрамя таго, тут захоўваецца частка калекцыі друкаваных выданняў з фондаў Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка і фонд навуковай бібліятэкі.
IC 4434
IC 4434 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1777
NGC 1777 (іншае абазначэнне — ESO 33-SC1) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларускі інстытут навукі і мастацтва
Беларускі інстытут навукі і мастацтва, скарочана БІНіМ (Беларускі інстытут навукі й мастацтва, Belarusian Institute of Arts and Sciences) — назвы арганізацый беларускай дыяспары.
Гуана
Гуа́на (guano ад кечуа wanu) — згнілыя натуральныя чынам рэшткі памёту марскіх птушак і кажаноў. Утрымлівае значную долю злучэнняў азоту (каля 9 % аміяку) і фосфару (каля 13 % P2O5). Выкарыстоўваецца ў якасці азотна-фосфарнага ўгнаення. Значныя паклады гуана маюцца ў Паўднёвай Амерыцы (Перу, Балівія), Паўднёвай Афрыцы (напрыклад, востраў Ічаба ля ўзбярэжжа Намібіі), на астравах Ціхага акіяна.
Тэрмін гуана таксама выкарыстоўваецца ў дачыненні да ўгнаенняў з адкідаў рыбнага і зверабойнага промыслаў.
Гола (народ)
Гола, гулу — народ у Заходняй Афрыцы. Жывуць пераважна ў Ліберыі (паміж рэкамі Сент-Пол і Мано) і ў прылеглых раёнах Сьера-Леонэ. Колькасць 228 тыс. чалавек, з іх у Ліберыі 216 тыс. чалавек.
Агульныя звесткі
Падзяляюцца на групы: гобла, дэнг, конгбаа, сенэ, тэгу і інш. Блізкія да мендэ. Гавораць на мове гола заходне-атлантычнай групы нігер-кардафанскай сям'і. Большасць вернікаў гола спавядае іслам, аднак многія прытрымліваюцца традыцыйных вераванняў. Гола засяляюць частку лесу Цэнтральнай Заходняй Атлантычнай вобласці (Warren 1962: 505).
Культура і побыт
Асноўны занятак - ручное падсечна-агнявое земляробства (рыс, арахіс, маніёк, кукуруза, батат, ямс); вырошчваюць бананы і алейную пальму, разводзяць буйны і дробны рагатую жывёлу. Развіта разьба па дрэве (посуд, грабяні, упрыгажэнні, статуэткі). Важную ролю граюць таемныя саюзы (мужчынскі саюз Пора і інш.)
Усходне-Вятчынскае падняцце
Усходне-Вятчынскае падняцце (ад назвы вёскі Вятчын у Жыткавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Любанскім і Акцябрскім раёнах, у межах Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай па паверхні крышталічнага фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах у 1975 годзе.
Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах Усходне-Вятчынскае падняцце — блок-монакліналь, які ўздымаецца на паўднёвы захад і абмежаваны з трох бакоў малаамплітуднымі (да 200 м) разрыўнымі парушэннямі. Памеры 3,5×5 км, амплітуда да 400 м. Мінімальныя адзнакі паверхні фундамента ў галаўной частцы блока -2600 м, падсалявых адкладаў -1800 м. Структурны план паверхні міжсалявых адкладаў у агульных рысах адпавядае структурнаму плану падсалявых адкладаў. Мінімальная адзнака ў найбольш прыўзнятай частцы падняцця -1300 м, амплітуда 200—300 м. Па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы не выдзяляецца.
Савынці (Ракытнянскі раён)
Савынці (Сави́нці) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Роберт Фултан
Роберт Фултан (анг. Robert Fulton; 14 лістапада 1765 — 24 лютага 1815) — амерыканскі інжынер і вынаходнік, стваральнік аднаго з першых параходаў і праекта адной з першых падводных лодак.
Параход Фултана
Ужо ў 1793 годзе ён прадставіў планы пабудовы парахода ўрадам ЗША і Вялікабрытаніі.
У 1797 г. Фултан пераехаў у Францыю. Тут ён эксперыментаваў з тарпедамі, а ў 1800 прадставіў Напалеону практычную мадэль падводнай лодкі, «Наўтылус». У гэтым жа годзе, па просьбе пасла ЗША Роберта Лівінгстана, Фултан пачаў эксперыменты з паравымі рухавікамі. У 1803 годзе паравое судна даўжынёй 20 м і шырынёй 2,4 м было выпрабаванае на рацэ Сена, дасягнуўшы хуткасці 3 вузлоў супраць плыні.
Натхнёны поспехам, Фултан замовіў больш магутны паравы рухавік у фірме Болтана і Уата. У 1806 годзе рухавік быў дастаўлены ў Нью-Ёрк, куды пераехаў і Фултан, каб кіраваць пабудовай судна. У тым жа годзе ён стварае праект падводнага судна.
У першае плаванне параход Фултан выйшаў 17 жніўня 1807 г.
Новая набожнасць
Новая набожнасць (Devotio moderna) — рух духоўнай адновы ў каталіцтве ў канцы XIV-пачатку XVI стагоддзя. Гэты рух бярэ свой пачатак у манаскіх дамах Паўночнай Еўропы ў канцы XIV стагоддзя, разам з пачаткам росквіту гуманізму ў Італіі, і меў за мэту духоўнае адраджэнне.
Найбольш славутым прадстаўніком «devotio moderna» з'яўляецца Джэрард Грот (Gerard Groote). У 1374 годзе ён радыкальна змяняе сваё жыццё, прысвячаючы яго практыкаванню пабожнасці, служачы Богу і чалавеку. Пажадаў стварыць супольнасць пабожнасці, накшталт манахаў, якая б не складала пры гэтым манаскіх шлюбаў. Сцвяржаў пры гэтым, што рэлігія палягае ў тым, каб ушаноўваць і любіць Бога, а не ў тым, каб складаць спецыяльныя шлюбы. З цягам часу, вакол паплечніка Джэрарда Грота — святара Флорэнса Радэвійнса сфармафалася супольнасць мужчын, якая складалася са святароў і свецкіх, якіх пачалі называць «Братамі супольнага жыцця». Браты маліліся, чыталі духоўныя творы і займаліся фізічнай працай.
Найбольш вядомым выражэннем «devotio moderna» з'яўляецца кніга Тамаша Кемпійскага (Томаса Хэмеркена, каля 1380—1471) «Аб прыпадабненні да Хрыста» («De imitatione Christi»). У гэтым творы, які абапіраецца на Біблію, паказаны шлях пошуку хрысціянскай дасканаласці. Кніга шмат разоў перавыдавалася ў розныя часы і на розных мовах. Рух «devotio moderna» быў распаўсюджаны ў Германіі, Швейцарыі, Францыі і іншых еўрапейскіх землях.
Ямінскае падняцце
Ямінскае падняцце (ад назвы вёскі Ямінск у Любанскім раёне) — тэктанічная структура ў Любанскім раёне Мінскай вобласці, у заходняй частцы Чырвонаслабодска-Маладушынскай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай па падсалявых дэвонскіх адкладах.