cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Габрыэлюс Ландсбергіс
Габрыэлюс Ландсбергіс (Gabrielius Landsbergis; нар., , Літоўская ССР) — літоўскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Міністр замежных спраў Літоўскай Рэспублікі з 11 снежня 2020 года. Член Сейма Літоўскай Рэспублікі. Старшыня партыі Саюз Айчыны — Літоўскія хрысціянскія дэмакраты. Сын паэта Вітаўтаса Ландсбергіса і ўнук палітыка Вітаўтаса Ландсбергіса.
Чэрэпынкы
Чэрэпынкы (Чере́пинки) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Метадысцкі сабор Уэслі
Уэслі метадысцкі сабор (англ.: Wesley Methodist Cathedral) — пратэстанцкая царква ў Кумасі, Гана. З'яўляецца найбуйнейшай метадыскай царквой рэгіёну, і з'яўляецца цэнтрам Біскупскай вобласці ў Кумасі. Будынак названа ў гонар Джона Уэслі, заснавальніка метадызма.
Esprit
«Esprit» — беларускі рок-гурт.
Юхаць
Юхаць (Ю́хоть) — рака ў еўрапейскай частцы Расійскай Федэрацыі, працякае па Яраслаўскай вобласці, правы прыток Волгі (Рыбінскае вадасховішча).
Даўжыня — 75 км, плошча вадазборнага басейна — 1700 км². Буйныя прытокі — Малокша, Улейма (левыя); Койка (правы).
Esprit
Гісторыя
Перамог ў намінацыі «Адкрыццё году» на цырымоніі «Рок-каранацыя 2008». Пераможцу ў намінацыі вызначалі наведвальнікі музычнага партала «Тузін Гітоў» на працягу некалькі тыдняў. Акрамя таго, на цырымоніі гурт атрымаў і дадатковы прыз ад студэнцкага сайта univer.by.
17 чэрвеня 2012 года прынялі ўдзел ў канцэрце рок-гуртоў «Жывы рок», які адбыўся пры падтрымцы тэлеканала АНТ на тэрыторыі Мірскага замка.
Юхаць
Пры зліцці Юхаці і Улеймы знаходзіцца старадаўняе сяло Гарадзішча, у наваколлях якога знойдзены рэшткі старажытных паселішчаў. Ад упадзення Улеймы да вусця па левым беразе ракі размешчаны заалагічны заказнік «Верхне-Волжскі». Рака папулярная сярод рыбакоў і турыстаў.
Апанасовіч
Апанасовіч — прозвішча.
Дзюсельдорфскі ўніверсітэт імя Генрыха Гейнэ
Дзюсельдорфскі ўніверсітэт імя Генрыха Гейнэ (Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Дзюсельдорф.
Агульная характарыстыка
16 лістапада 1965 года ўрад Паўночнага Рэйна-Вестфаліі прыняў рашэнне аб пераўтварэнні медыцынскай акадэміі ва ўніверсітэт. У 1988 годзе сенат універсітэта прыняў рашэнне прысвоіць установе імя Генрыха Гейнэ.
Шаламкы
Шаламкы (Шоломки́) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Міціна (Дзямідаўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Міціна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Геаграфія
Вёска стаіць на беразе возера Шчуч’е.
Бюгдзін
Бюгдзін (Bygdin) — возера ў Нарвегіі, у фюльке Оплан. Плошча 46 км². Возера працягнулася з усходу на захад на 25 км, шырыня яго невялікая. Размешчана на вышыні 1048 м над узроўнем мора. Найбольшая глыбіня 215 м.
Энергаблок
Энергаблок — амаль аўтаномная частка цеплавой або атамнай электрычнай станцыі, якая ўяўляе сабой тэхналагічны комплекс для вытворчасці электраэнергіі. Уключае рознае абсталяванне, напрыклад паравы кацёл ці ядзерны рэактар, турбіну, турбагенератар, павышаючы трансфарматар, дапаможнае цепламеханічнае і электрычнае абсталяванне, параправоды і трубаправоды для вады і іншае.
Праваслаўныя цэрквы заходніх абрадаў
Праваслаўныя цэрквы заходніх абрадаў, праваслаўныя юрысдыкцыі рознай ступені кананічнасці, якая пры багаслужэнні выкарыстоўваюць заходнія абрады. Умоўна іх магчыма падзяліць на дзве часткі. Першая — умоўна «кананічныя цэрквы» — групы заходняга абраду якія ўваходзяць ў склад усходніх цэркваў (як кананічных, так і старастыльных) і маюць адміністрацыйную сувязь з усходнім абрадам. У другую групу магчыма аднесці цэрквы, якая заяўляюць аб праваслаўі сваёй веры, але пры гэтым ніколі не ўваходзілі ў склад якіх-небудзь праваслаўных цэркваў, і звычайна вядучых апостальскае прэемства ад старакатолікаў і таму падобных груп.
Лішня (Драгобыцкі раён)
Лішня (Лі́шня) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Асіміляцыя (сацыялогія)
Асіміля́цыя (assimilatio — прыпадабненне) у сацыялогіі і этнаграфіі — страта адною часткай соцыуму (ці цэлым этнасам) сваіх адметных рысаў і замена на запазычаныя ў іншай часткі (іншага этнаса). У цэлым, гэта этнакультурны зрух у самасвядомасці пэўнай сацыяльнай групы, якая раней была іншай супольнасцю у плане мовы, рэлігіі ці культуры.
Асіміляцыя можа насіць як добраахвотны характар — захапленне іншай больш развітай ці прывабнай культурай, міжнацыянальныя ці міжканфесійныя шлюбы і г.д., так і прымусовы характар — заваёва, колькаснае вынішчэнне, прымусовае перасяленне, заканадаўчая дзейнасць, скіраваная на задушэнне тых ці іншых культурна-моўных праяваў.
Чэмпіянат свету па біятлоне 2019
53-і чэмпіянат свету па біятлоне праходзіў у шведскім Эстэрсундзе з 7 па 17 сакавіка 2019 года. Упершыню ў гісторыі на чэмпіянаце свету былі разыграны медалі ў адзіночнай змешанай эстафеце.
Выбары месца правядзення
Месца правядзення Чэмпіянату свету па біятлону 2019 года было вызначана 7 верасня 2014 года на 11 чарговым Кангрэсе IBU у Санкт-Вольфгангу, Аўстрыя. Прэтэндэнтамі на правядзенне сусветнага першынства былі Антэрсельва, Эстэрсунд, Нове-Места-на-Мораве і Ханты-Мансійск. У выніку галасавання права арганізоўваць чэмпіянат свету атрымаў Эстэрсунд. Папярэдні чэмпіянат у гэтым горадзе быў праведзены ў 2008 годзе.
Праграма
Было разыграна 12 камплектаў узнагарод, па 5 у мужчын і жанчын у спрынце, праследаванні, мас-старце, індывідуальнай гонцы, эстафеце і два камплекта медалёў у змешаных эстафетах. Нарвежац Ёханес Тынес Бё заваяваў на чэмпіянаце 4 залатыя і 1 сярэбраную ўзнагароду, давёўшы агульную колькасць сваіх узнагарод чэмпіянатаў свету да 14 (у тым ліку 7 залатых). На рахунку нарвежкі Мартэ Олсбю тры золата ў эстафетных гонках. Тар’ей Бё заваяваў адно золата і адну бронзу, давёўшы агульную колькасць сваіх медалёў чэмпіянатаў свету да 18 (у тым ліку 9 залатых).
Немец Арнд Пайфер заваяваў на чэмпіянаце адно золата і два срэбры, давёўшы агульную колькасць медалёў чэмпіянатаў свету да 15 (у тым ліку 5 залатых). Немка Лаура Дальмаер заваявала дзве бронзы і давяла агульную колькасць сваіх медалёў на чэмпіянатах свету да 15 (у тым ліку 7 залатых).
Уладзімір Іліеў стаў першым у гісторыі балгарскім мужчынам, які заваяваў медаль чэмпіянату свету па біятлоне. Дзмітрый Підручный стаў першым у гісторыі ўкраінскім мужчынам, які выйграў золата чэмпіянату свету па біятлоне.
Трохразовая алімпійская чэмпіёнка Анастасія Кузьміна, выйграўшы спрынт, упершыню ў кар’еры стала чэмпіёнкай свету.
Расклад спаборніцтваў
Час пачатку спаборніцтваў паказаны CET.
Антыёхія
З 16 старажытных гарадоў пад назвай Антыёхія (ад імя Антыёх) найбольш вядомая Антыёхія-на-Аронце, (Антыёхія-на-Дафне, Антыёхія Вялікая; Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Ὀρόντου, Ἀντιόχεια ἡ ἐπὶ Δάφνῃ, Ἀντιόχεια ἡ Μεγάλη) у старажытнай Сірыі (суч. Антак’я, на тэрыторыі сучаснай Турцыі). Слова «Антыёхія» без удакладненняў пазначае менавіта гэты горад.
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 (31-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2021 года.
Мачары
Мачары (Мочары) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Антыёхія
Антыёхія ў старажытнасці
Антыёхія была адной са сталіц дзяржавы Селеўкідаў. Заснавана Селеўкам I Нікатарам на левым беразе ракі Аронт (у наш час называецца Асі) у 300 да н.э., у часы войнаў дыядохаў, пасля бітвы пры Іпсе.
Горад быў падзелены на 4 кварталы, кожны з якіх быў акружаны асобнай сцяной, а разам яны былі абнесены яшчэ больш высокай і ўмацаванай сцяной. Знаходзячыся на скрыжаванні караванных шляхоў, Антыёхія кантралявала гандаль паміж Усходам і Захадам. У гады росквіту ў горадзе жыло больш за 500 тыс. чалавек.
Пазней Антыёхія на невялікі час увайшла ў склад Арменіі, потым (з 64 да н.э.) стала рэзідэнцыяй намесніка рымскай правінцыі Сірыя. Антыёхія была чацвёртым па велічыні горадам Рымскай імперыі пасля Рыма, Эфеса і Александрыі. Другім па велічыні горадам у Усходняй Рымскай імперыі і Візантыйскай імперыі. У палацы Селеўка жылі Гней Пампей і Комад, які арганізаваў тут Алімпійскія гульні.
Паводле Новага Запавету, паслядоўнікі Хрыста ўпершыню пачалі называцца хрысціянамі менавіта ў Антыёхіі. Пазней Антыёхія стала называцца калыскай хрысціянскага багаслоўя, з ёй звязана Антыяхійская школа багаслоўя. Тут нарадзіўся і пачынаў служэнне прапаведнік Іаан Залатавуст. У Антыёхіі знаходзіўся цэнтр адной з чатырох найстаражытных аўтакефальных цэркваў — Антыяхійскай царквы (пасля заняпаду горада цэнтр патрыярхата перанесены ў Дамаск). Евангеліст Лука, паводле паданняў, якія захаваліся ў некаторых старажытных царкоўных пісьменнікаў (Еўсевія Кесарыйскага, Ераніма, Феафілакта, Еўфімія Зігабена і інш.), нарадзіўся ў Антыёхіі.
Антыёхія пад уладай Візантыі
У IV—VII стст. Антыёхія ўваходзіла ў склад Візантыі. На працягу другой паловы IV стагоддзя Антыёхія набыла ролю найбуйнейшага культурнага і інтэлектуальнага цэнтра рымска-візантыйскага Усходу. Тут квітнела рытарычная школа Лібанія, адным з выхаванцаў якой стаў Св. Іаан Залатавуст. З Антыёхіяй быў звязаны паходжаннем найбуйнейшы познерымскі гісторык Аміян Марцэлін. Наведаўшы Антыёхію перад Персідскім паходам імператар Юліян пераканаўся ў марнасці высілкаў па адраджэнні традыцыйнага язычніцтва. Тут жа жыў і кіраваў аўтар «Хранаграфіі» ад Стварэння свету да Юстыніяна Іаан Малала (VI ст.). У горадзе існавала інтэнсіўнае муніцыпальнае жыццё, канкуравалі мясцовыя «партыі цырка», працягвалі ладзіцца конскія спаборніцтвы і іншыя гледзішчы. Тут былі ўзведзены велічныя хрысціянскія храмы, у т.л. «Вялікая царква», асвячоная ў 341 г., а таксама храм Св. Фёклы, марцірый мучаніка Вавілы і інш. У прыгарадным раёне Дафны былі пабудаваны шматлікія вілы багатых гараджан, упрыгожаныя цудоўнымі мазаікамі. Пераважала грэкамоўнае насельніцтва, якое мела муніцыпальную арганізацыю, але ў горадзе пражывалі таксама і сірыйцы. У ранневізантыйскі час у горадзе часта здараліся разбуральныя прыродныя стыхійныя бедствы (528 г. і інш.). Горад, які пацярпеў ад моцнага землетрасення, у VI стагоддзі быў на кароткі час заваяваны і разбураны іранскім шахам Хасровам I Анушырванам. Юстыніян I аднавіў Антыёхію. Напачатку VII ст. падчас візантыйска-іранскіх войнаў персы таксама захоплівалі горад. У 637 г. Антыёхія была на працяглы час захоплена арабамі-мусульманамі.
У 969 годзе Антыёхія была вернутая ў склад Візантыі. Неўзабаве Антыёхія стала цэнтрам фемы на чале з дукам, які ўзначальваў войскі імперыі на ўсходняй мяжы. Пасля разгромнага паражэння візантыйскай арміі пры Манцыкерце ў 1071 імператар Раман IV Дыяген вымушаны быў у абмен на свабоду аддаць Антыёхію туркам-сельджукам. Аднак у горадзе заставаўся візантыйскі гарнізон і намеснік. У 1076 годзе горад пераходзіць пад уладу Філарэта Варажнуні. 12 снежня 1084 года горад быў захоплены Румскім султанам Сулейманам ібн Кутлумышам (цытадэль горада здалася праз месяц). Затым Антыёхія перайшла пад уладу Мелік-шаха, які прызначыў туды свайго намесніка.
Антыяхійскае княства
Пасля доўгай аблогі крыжакі ўзялі Антыёхію ў 1098 годзе; але не перадалі горад Візантыі, а заснавалі тут сваю дзяржаву — Антыяхійскае княства, якое існавала да 1268. Пасля яго знішчэння горад страціў сваё значэнне.
Сучаснае становішча
У наш час Антыёхія ўяўляе сабой горад Антак’я, цэнтр турэцкага вілаета Хатай (з 1516 года).
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021
Рэгламент сезона
На фінальным этапе 16 каманд склалі 8 пар для матчаў 1/8 фіналу па фармаце «дома і на выездзе» праз сляпы жарэбій. На гэтай стадыі пры жараб’ёўцы былі разведзены пераможцы дывізіёнаў і другія каманды Мінскай і Брэсцкай абласцей (сустракаліся з іншымі камандамі, а не між сабой).
14 кастрычніка 2021 года Выканкам АБФФ унёс змяненні ў Палажэнне аб чэмпіянаце Беларусі 2021 года сярод каманд другой лігі. Было вырашана, што з Другой лігі ў Першую выйдуць не 4, а 5 каманд. Для вызначэння пятай каманды былі дадаткова ўведзены стыкавыя матчы паміж камандамі, якія саступілі ў чвэрцьфінале.
Матчы за 5—16 месцы
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.
Стыкавыя матчы
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
1/8 фіналу
Першыя матчы прайшлі 2—3 кастрычніка, матчы ў адказ — 9—10 кастрычніка.
Чвэрцьфіналы
Жараб’ёўка чвэрцьфіналаў адбылася 12 кастрычніка 2021 года.
Першыя матчы прайшлі 16—17 кастрычніка, матчы ў адказ — 23—24 кастрычніка.
Паўфіналы і матчы за 5-8 месцы
Жараб’ёўка паўфіналаў і матчаў за 5-8 месцы адбылася 26 кастрычніка 2021 года.
Першыя матчы прайшлі 30 кастрычніка, матчы ў адказ — 6 лістапада.
Матчы за 1, 3, 5, 7 месцы
Уладальнікі 1, 3, 5 і 7 месцаў вызначаліся па выніках аднаго матча, усе яны адбыліся на нейтральным полі ў Мінску: матчы за 3, 5, 7 месцы — 13 лістапада, фінальны матч за 1 месца — 14 лістапада.
Бамбардзіры
Крыніца: Football.By
Яцкавычы (Оўруцкі раён)
Яцкавычы (Я́цковичі) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Баляслава Марыя Лямент
Баляслава Марыя Лямент (Bolesława Maria Lament; 3 ліпеня 1862, Ловіч, Польшча — 29 студзеня 1946, Беласток, Польшча) — блажэнная Рымска-каталіцкай царквы, манашка, заснавальніца манаскай кангрэгацыі «Сёстры-місіянеркі Святой Сям’і».
Біяграфія
Баляслава Лямент нарадзілася ў шматдзетнай сям’і рамесніка Марціна Лямента і Люсіі Цыганоўскай. Вучылася ў расійскай прагімназіі ў Ловічы, якую скончыла з залатым медалём. Пасля атрымання пачатковай адукацыі вучылася кравецкай справе ў Варшаве, дзе атрымала дыплом, які дваў права на адкрыццё самастойнага прадпрыемства. Вярнуўшыся ў Ловіч, заснавала разам з сястрой Станіславай кравецкае прадпрыемства, у якім працавала два гады.
У 1892 годзе ўзначаліла начлежных дом для бяздомных. У 1903 годзе накіравалася ў Магілёў, дзе выкладала курсы кравецкай справы для вясковых дзяцей. У Магілёве пад кіраўніцтвам святара Фелікса Вярцінскага заснавала разам з Леакадзіяй Гарчынскай і Люцыяй Чэхаўскай новую жаночую кангрэгацыю. Пасля закрыцця курсаў кравецкай справы ў 1907 годзе пераехала ў Санкт-Пецярбург, дзе працавала кіраўніком дзіцячага дому пры царкве святога Казіміра. У 1908 годзе заснавала гімназію з інтэрнатам, жаночую прагімназію.
У 1935 годзе з-за дрэннага здароўя адмовілася ад абавязкаў галоўнай ігуменні кангрэгацыі і памерла 29 студзеня 1946 года ў Беластоку.
Дзейнасць
Асаблівае значэнне ў сваёй дзейнасці Баляслава Лямент надавала экуменічным ініцыятывам з прадстаўнікамі Рускай праваслаўнай царквы.
Беатыфікацыя
Баляслава Лямент была абвешчана блажэннай рымскім папам Янам Паўлам ІІ 5 чэрвеня 1991 года ў Беластоку.
Нявіннасць мусульман
«Нявіннасць мусульман» (Innocence of Muslims) — антыісламскі фільм, зняты ў ЗША. Фільм распавядае пра жыццё прарока Мухамада ў іранічнай форме, адлюстроўваючы яго геем і «поўным ідыётам». Таксама ў фільме робяцца намёкі на тое, што Мухамад быў народжаны ў выніку пазашлюбнай сувязі.
Аўтары
Рэжысёрам фільма з’яўляецца Накула Басела Накула (таксама вядомы як Сэм Баджыл ), які пражывае ў ЗША і прадстаўляецца егіпецкім хрысціянінам. Накула паведаміў, што наўмысна зрабіў гэты правакацыйны крок, паколькі лічыць іслам «ракавай пухлінай на целе чалавецтва», і ствараў фільм з мэтай падтрымкі копцкай хрысціянскай супольнасці, якой, па яго меркаванні, пагражае іслам. Бюджэт фільма склаў 5 млн. долараў ЗША, а ролі ігралі непрафесійныя акцёры. Самі акцёры сцвярджаюць, што яны не ведалі пра антыісламскі характар фільма, а шэраг фраз пры дубляжы быў зменены. Пастар Тэры Джонс быў датычны да стварэння фільма, затым займаўся яго прасоўваннем.
Крытыка і пратэстныя акцыі
Пасля распаўсюджвання трэйлера фільма ў Інтэрнэце, у Егіпце, Лівіі, Тунісе і іншых арабскіх краінах пачаліся масавыя беспарадкі ў дыпламатычных прадстаўніцтваў ЗША.
11 верасня 2012 гады пачаліся акцыі пратэсту, арганізаваныя салафітами і футбольнымі заўзятарамі, у пасольства ЗША ў Каіры. Каля 3 тысяч дэманстрантаў атачылі пасольства, а затым змянілі сцяг ЗША на сцяг з шахадай на арабскай мове, а сцены пасольства былі спісаны абразамі ў адрас ЗША. Для абароны пасольства да яго былі сцягнуты армейскія сілы, якія, сумесна з паліцыяй, узялі пасольства ў жывое кольца. Егіпецкі рух «Браты-мусульмане» заклікала правесці агульнанацыянальную акцыю пратэсту 14 верасня супраць фільма.
У Лівіі пасол ЗША Крыстафер Стывенс і трое дыпламатаў былі забіты ў выніку нападу на консульства ЗША ў Бенгазі 11 верасня 2012 года. Машына, у якой знаходзіўся пасол, які спрабаваў пакінуць консульства, была расстраляная з гранатамётаў (па іншых даных, пасол атруціўся атрутнымі парамі гарэння пасля абстрэлу консульства з гранатамётаў ), а само консульства было разрабавана і спалена. Адказнасць за напад, па розных даных, ляжыць або на баявіках групоўкі «Ансар аш-Шарыя», або на адной з дзвюх іншых груповак былых паўстанцаў — «Брыгады 17 лютага» і «Брыгады паслядоўнікаў шарыяту».
13 верасня ля будынка пасольства ЗША ў Тунісе прайшлі пратэсты, справакаваныя фільмам. Пратэстуючыя, колькасць якіх склала каля 200 чалавек, былі разагнаны паліцыяй з ужываннем слёзатачывга газу і гумовых куль. У гэты ж дзень дэманстранты атакавалі пасольства ЗША ў Емене. Яны спалілі некалькі машын і здолелі пракрасціся на тэрыторыю пасольства, але былі адціснуты службай бяспекі. Супрацоўнікі пасольства ў Емене былі эвакуіраваны ў бяспечнае месца.
15 верасня ў Сіднеі ля будынка генеральнага консульства ЗША прайшла несанкцыянаваная дэманстрацыя паслядоўнікаў ісламу, які скандзіравалі антыамерыканскія лозунгі і пратэставалі супраць фільма. Пры спробе дэманстратараў прадрацца да консульства паліцыя ўжыла слёзатачывы газ, а пратэстуючыя закідалі яе камянямі і бутэлькамі.
IC 4536
IC 4536 — галактыка тыпу SBdm (карликова спіральная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мэдвэжа (Драгобыцкі раён)
Мэдвэжа (Медве́жа) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лучнічка
«Лучнічка» (Łuczniczka) — універсальнае спартыўнае збудаванне ў горадзе Быдгашчы, адкрыты 11 кастрычніка 2002 года.
Апісанне
Зала размешчана ў Цэнтральным парку ў непасрэднай блізкасці ад лядовага палаца «Торбуд» і спартыўнай арэны «Артэга Арэна», сувязь паміж якімі адбываецца праз падземны ход.
На галоўным полі, якое мае памеры 58×38 м, можна праводзіць баскетбольныя, валейбольныя і гандбольныя матчы. На трыбунах 8764 месцаў.
Янаў (Падляскае ваяводства)
Янаў  (Janów) — вёска ў Сакульскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Сядзіба гміны Янаў.
NGC 1892
NGC 1892 (іншыя абазначэнні — ESO 85-61, IRAS05169-6500, PGC 17042) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фемун
Фемун (Femund) — трэцяе па плошчы возера Нарвегіі пасля М'ёсы і возера Росватн; да напаўнення вадасховішча ў 1960-я гады было другім возерам краіны. Размешчана на ўсходзе краіны, паблізу мяжы са Швецыяй, у малалюднай мясцовасці: на возеры няма ніводнага хоць колькі-небудзь значнага паселішча.
Бортнікаўскі сельсавет
Бо́ртнікаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Вялікія Бортнікі.
Структура
Бортнікаўскі сельскі выканаўчы камітэт з’яўляецца выканаўчым і распарадчым органам на тэрыторыі Бортнікаўскага сельсавета і дзейнічае на аснове Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, Закон Рэспублікі Беларусь ад 04 студзеня 2010 года № 108-3 «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь», іншых заканадаўчых актах.
У сельскім выканкаме працуюць 4 чалавекі: старшыня, кіраўнік справамі, спецыяліст 1-й катэгорыі і тэхнічны работнік. Дэпутацкі корпус Бортнікаўскага сельскага Савета дэпутатаў — 15 чалавек, якія праводзяць дэпутацкую дзейнасць у сваіх выбарчых акругах.
Геаграфія
Тэрыторыя Бортнікаўскага сельскага савета заходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы Бабруйскага раёна і займае плошчу 160,4 км², што складае каля 10 % ад агульнай плошчы раёна. Адлегласць ад аграгарадка Вялікія Бортнікі да Бабруйска складае 25 км, да чыгуначнай станцыі Цялуша на лініі Бабруйск — Жлобін — 12 км. На тэрыторыі сельсавета знаходзяцца значныя населеныя пункты — аграгарадкі Міхалёва 1, Іванаўка, вёска Малыя Бортнікі.
Праз землі сельсавета праходзяць аўтамабільныя дарогі:
Ландшафт мясцовасці ўзгорыста-хвалісты, у паўднёва-заходняй частцы хвалісты з нязначнымі шыракаліста-яловымі і хваёвымі лясамі. Тэрыторыя знаходзіцца ў межах Алаўскай раўніны ўсходняй Перадпалескай правінцыі. Клімат цёплы, умерана вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,5 °C, ліпеня +18-18,5 °C. Аршанскі артэзіянскі басейн. Рака Ала (левы прыток ракі Бярэзіны, басейн Дняпра) падзяляе тэрыторыю на 2 няроўныя часткі. На ўчастку прыкладна ў 15 км у межах тэрыторыі сельсавета рака каналізавана. Шматлікія дробныя рэчкі і ручаі каналізаваны (былыя рэчкі Рынейка, Такарня, Баршчоўка і іншыя).
Гісторыя
Гісторыя мясцовага самакіравання пачынаецца ў 60-ыя гады XIX стагоддзя. Пасля сялянскай рэформы 1861 года ў Бабруйскім павеце створана Бортнікаўская воласць. У склад валаснога сходу ўваходзілі сельскія і валасныя службовыя асобы, а таксама так званыя «дзясяцідворнікі» — выбраныя ад кожных дзесяці двароў. Валасны сход выбіраў валаснога старшыню, усіх старастаў, зборшчыкаў падаткаў, 1-2 засядацеляў і пісара, якія складалі валасное праўленне — выканаўчы орган сялянскага саслоўнага кіравання. Фактычна валасныя справы вялі валасны старшыня і пісар. Выбіраўся валасны старшыня на тры гады. Старшыня меў права адмовіцца ад пасады. Ён выконваў агульнапаліцэйскія (абˈяўленне распараджэнняў урада, нагляд за парадкам) і саслоўна-сялянскія абавязкі (скліканне валаснога сходу, нагляд за выкананнем павіннасцей).
Валасное кіраўніцтва засядала ў спецыяльным будынку — валасной управе. Яна адрознівалася ад звычайнай хаты большымі памерамі, шырокім ганкам, высокай страхой, вялікімі вокнамі, мела шырокі двор, на якім стаялі брычкі і павозкі, а ўнутры быў доўгі калідор з пакоямі на два бакі — кабінетамі чыноўнікаў.
У 1877 годзе ў склад Бортнікаўскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні ўваходзілі 6 сельскіх абшчын — 26 вёсак, 2383 сялян. У розныя гады старшынямі воласці былі Павел Мазуронак, Іван Манько, Сцяпан Манько, Рыгор Каралёў.
З 1918 года ў Бортніках працаваў валасны рэвалюцыйны камітэт. З 29.08.1919 года да 10.08.1920 года ў Гомельскай губерні. Бортнікаўскі сельсавет утвораны 21 жніўня 1925 года ў складзе Бабруйскага 1-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Міхалёўскага сельсавета.
Склад
Спіс населеных пунктаў Бортнікаўскага сельсавета (у дужках пазначана колькасць жыхароў станам на 2014 год)
Спіс былых населеных пунктаў
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2954 чалавекі, з іх 95,1 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Сацыяльна-гаспадарчая сфера
На тэрыторыі сельсавета дзейнічаюць СВК «Гігант» (цэнтральная сядзіба ў аграгарадку Вялікія Бортнікі), СВК "Калгас імя Дзяржынскага (цэнтральная сядзіба ў аграгарадку Міхалёва 1), фермерскія гаспадаркі «Міхалёва», «Белая Русь», «Малочная даліна».
Установы адукацыі Установы аховы здароўя Установы культуры На тэрыторыі сельсавета таксама знаходзяцца:
Ліворна (правінцыя)
Ліворна (Provincia di Livorno) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Таскана. У склад правінцыі Ліворна ўваходзіць Тасканскі архіпелаг, які ўключае астравы Эльба, Гаргона, Капрая, П’яноса, Мантэкрыста, Джыльё і Джыянутры.
Эканоміка
Прамысловасць сканцэнтравана ў Ліворна (нафтахімічная), Разіньяна-Салвей (хімічная і фармацэўтычная) і П’ёмбіна (металургічная). У Ліворна таксама знаходзяцца верфі і буйны марскі порт, а ў Калезальвеці, на канале — грузавы тэрмінал «Амерыга Веспучы». Немалы ўклад у эканоміку правінцыі прыносіць турызм.
Энергія сувязі
Энергія су́вязі (для дадзенага стану сістэмы) — рознасць паміж поўнай энергіяй звязанага стану сістэмы цел або часціц і энергіяй стану, у якім гэтыя целы або часціцы бясконца аддаленыя адно ад аднаго і знаходзяцца ў стане супакою.
Энергію сувязі сістэмы, якая складаецца з бясконца аддаленых супакойных часціц, прынята лічыць роўнай нулю.
Для сістэмы з i кампанент (часціц) энергія сувязі \! \Delta E вызначаецца як
дзе \! E_i — энергія i-га кампанента (бясконца аддаленай супакойнай часціцы) і \! E — энергія сістэмы.
Удзельная энергія сувязі, гэта значыць змена энергіі сістэмы пры даданні адной часціцы завецца хімічным патэнцыялам; для сістэмы, якая складаецца з некалькіх часціц, існуе некалькі хімічных патэнцыялаў.
Малы Бар’ерны востраў
Малы Бар'ерны востраў (Little Barrier Island), або Хаўтуру (Te Hauturu-o-Toi) — востраў на поўначы Новай Зеландыі, запаведнік дзікай прыроды. Сталага насельніцтва няма.
Адзінавер’е
Адзінавер'е (единоверие) — кірунак у стараабрадстве, паслядоўнікі якога захоўваюць адміністрацыйную сувязь з Рускай праваслаўнай царквой, але выкарыстоўваюць у багаслужэнні дарэформенны абрад. Пачатак гэтай з'яве быў пакладзены ў 1800 годзе для стараабрадцаў, якія пагадзіліся ўвайсці ў падпарадкаванне Сіноду, захавайшы стары абрад. Пераход у адзінаверніцтва вельмі стымуліраваўся ўрадам, якія стваралі для адзінавернікаў шматлікія прэферэнцыі.
Пасля выдання маніфеста аб умацаванні верацярпімасці ў 1905 годзе адзінаверніцкі рух пачаў спадаць. У 1917 годзе ў Расіі было каля 350 адзінаерніцкіх прыходаў і манастыроў.
У гады савецкай улады адзінаверніцкая супольнасць была амаль поўнасцю знішчана. Пасля 1991 года адзінаверніцтва пачало адраджацца "знізу", зараз гэта вельмі кансерватыўная плынь у РПЦ. На сёння ёсць каля 20 адзінаверніцкіх прыходаў, каля 10 інакаў і інакінь, каля 15 тыс. веруючых.
Акрамя РПЦ, некалькі адзінаверніцкіх прыходаў знаходзіліся раней ці знаходзяцца зараз у РПЦЗ (як кананічнай, так і ў раскольніцкіх юрысдыкцыях), а таксама ў некалькіх катакомбных юрысдыкцыях.
Мякуры
Мякуры (Мякуры) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Перанос
Перано́с – тэрмадынамічныя працэсы, якія адбываюцца пры паверхневым кантакце цел. Тэрмін «перанос» ужываецца ў дачыненні да наступных працэсаў:
Котарасль
Котарасль (Ко́торосль) — рака ў еўрапейскай частцы Расіі, працякае па Растоўскім, Гаўрылаў-Ямскім і Яраслаўскім раёнах і гарадской акрузе Яраслаўль Яраслаўскай вобласці. Утвараецца ад зліцця дзвюх рэк — Усцья і Вёксы. Правы прыток ракі Волгі, упадае ў яе на 2623 км ад вусця. Даўжыня — 126 км (разам з Вёксай — 132 км), плошча басейна — 6370 км². Сярэднегадавы расход вады ў горадзе Гаўрылаў-Ям — 30 м³/с. Найбуйнейшыя прытокі — Лахасць (правы) і Пахма (левы). На рацэ размешчаны горад Гаўрылаў-Ям, пасёлак гарадскога тыпу Красныя Ткачы і (пры ўпадзенні ў Волгу) горад Яраслаўль.
Мыхайлэвычы (Драгобыцкі раён)
Мыхайлэвычы (Михайле́вичі) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1894
NGC 1894 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC89) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уладзімір Уладзіміравіч Апанасовіч
Уладзімір Уладзіміравіч Апанасовіч (нар., в. Стахава, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне прыбораў і метадаў эксперыментальнай фізікі, інфарматыкі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991), кандыдат тэхнічных навук (1981), прафесар (1993).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і электроніка», 1973). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1972, Інстытут бізнесу і менеджменту тэхналогій, дырэктар, 1996—2018).
Навуковыя інтарэсы: мадэляванне складаных працэсаў і сістэм; камп’ютарны аналіз даных.
Рудня-Споніцкі сельсавет
Ру́дня-Спо́ніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Рудня Споніцкая.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Чысталужскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Калінінскага сельсавета.
Джозеф Джон Томсан
Сэр Джозеф Джон Томсан ( — ) — англійскі фізік, які адкрыў электрон, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1906).
Біяграфія
Томсан нарадзіўся ў 1856 г у Чытэм-Хіле (Cheetham Hill) паблізу Манчэстэра. Вывучаў фізіку ў лабараторыі Бальфура Сцюарта ў Оўенс-каледжы ў Манчэстэры, затым ў 1876 годзе выйграў стыпендыю на навучанне ў Кембрыджы, дзе правучыўся да 1880. З 1882 г. лектар па матэматыцы ў Trinity Colledge (Кембрыдж). З 1884 замясціў Рэлея, стаўшы прафесарам фізікі на кафедры эксперыментальнай фізікі ў Кембрыджы. У 1882 г. удастоены прэміі Адамса за сачыненне пра рух віхуроў («Treatise on the motion of vortex rings»). У 1890 ажаніўся з Розай Пейджт (Rose Paget), у іх было двое дзяцей.
У 1881 годзе Дж. Дж. Томсан ўвёў паняцце электрамагнітнай масы, назваўшы гэтак тую частку масы, якая абумоўлена энергіяй электрастатычнага поля зараджанай часціцы. Гэтая праца лічыцца першай працай, у якой абмяркоўваецца сувязь энергіі і масы.
У 1897 адкрыў электрон, за што ў 1906 годзе быў удастоены Нобелеўскай прэміі па фізіцы з фармулёўкай «за даследаванні праходжання электрычнасці праз газы». Сын Томсана Джордж Паджэт Томсан (George Paget Thomson, 1892—1975) таксама з часам стаў Нобелеўскім лаўрэатам па фізіцы — у 1937 годзе за эксперыментальнае адкрыццё дыфракцыі электронаў на крышталях.
IC 4537
IC 4537 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Замошша (Баранавіцкі раён)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малахавецкага сельсавета. Размешчана за 16 км на поўдзень ад Баранавіч. Насельніцтва 48 жыхароў, 28 гаспадарак (2005).
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 годзе ў Ястрамбельскай воласці Навагрудскага павета.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Баранавіцкім павеце Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінулі 4 вяскоўцы.
Інфраструктура
Працуе магазін.
Яўген Аляксандравіч Селязнёў
Яўге́н Алякса́ндравіч Селязнёў (Євген Олександрович Селезньов; нар., , Данецкая вобласць, Украінская ССР, СССР) — украінскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Украіны (2008—2018).
Дзікі Нікар
Дзі́кі Ні́кар (, Дикий Никор) ― балота на поўначы Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі, у вадазборы канала Нараўка (зарэгуляваны прыток ракі Нараў).
Назва
Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape "рака").
Корань звязаны з латышскім nikns "злы", naiks "страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)". Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- "нападаць, накідвацца".
Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (> Neckar). Яна вытлумачваецца як "магутная, злая, шпаркая (рака)".
Блізкая матывацыя і ў літоўскіх "злых" гідронімах тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas "злы; моцны, вялікі", ežeras "возера", upė "рака"). Да іх далучаецца і рачная назва Піктуша ля Ашмянаў.
Назва Нікар даўней мела адносіцца да возера, што пазней забалоцілася.
Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай.
Характарыстыка
На сённяшні дзень плошча балота складае 7200 га. Яшчэ больш за 7000 га Дзікага Нікара былі асушаныя. Глыбіня торфу — да 3,2 м, сярэдняя — 1,3 м, ступень разлажэння — 38 %, попельнасць — 13,3 %. Большая частка балота знаходзіцца ў межах Белавежскай пушчы. На балоце пераважаюць гіпнава-асаковыя асацыяцыі. Сярод балота знаходзіцца адзіны ў Беларусі ўчастак з белай піхты.
Асушэнне і паўторнае забалочванне
Асушэнне і меліярацыя балот Белавежскай пушчы ў мінулым пацягнулі за сабой дэградацыю яе экасістэм. Па словах Аляксандра Бурага, генеральнага дырэктара ДПУ «Нацыянальны парк „Белавежская пушча“» ў 2016 г., у пушчы сур'ёзна парушана гідралогія, у асобных месцах узровень грунтавых вод знізіўся да 1,5 метраў, а з 1996 г. назіраецца выпадзенне елак. З мэтай спынення вышэй згаданых працэсаў дэградацыі экасістэм Белавежскай пушчы было прынята рашэнне распачаць шэраг праектаў па паўторным забалочванні пацярпелых пушчанскіх балот, а таксама па аднаўленні іншых важных для пушчы экасістэм. У межах «Прыродаахоўнага праекта для Белавежскай пушчы», які рэалізуюць беларускія ДПУ «Нацыянальны парк „Белавежская пушча“», ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны» і нямецкая ГА «Франкфурцкае Заалагічнае Таварыства», у лістападзе 2016 г. стартавалі працы па паўторным забалочванні балота Дзікі Нікар. Для паўторнага забалочвання былі абраныя 1163 га тэрыторый у Пружанскім раёне, юрыдычна далучаных да пушчы ў 2004 г. Мэтай праекта з'яўляецца падняць узровень грунтовых вод да паверхні на максімальна магчымай плошчы з дапамогай пабудовы 112 глухіх земляных перамычак (дамбаў), замацаваных пасля пасевам траў. Падрыхтоўчыя працы пачаліся ў 2013 г.: ДНУ «Інстытут эксперыментальнай батанікі НАН Беларусі» распрацавала навуковае абгрунтаванне аднаўлення гідралагічнага рэжыму парушанага балота, а ўжо ў 2016 г. ААТ «Палессегіпрвадгас» стварыла інжынерны праект, які будзе ажыццяўляць УП «Пружанскае ПМС». Разлічваецца, што да поўнага аднаўлення экасістэмы пройдзе 30—35 гадоў, а з'яўлення новых ды вяртання старых відаў (напрыклад, вяртлявай чаротаўкі, якая насяляла Дзікі Нікар у 1970-х гадах) варта чакаць прыкладна праз 10 гадоў.
Паколькі Дзікі Нікар знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Белавежскай пушчы, яго паўторнае забалочванне будзе мець вялікі ўплыў на ўсю пушчу, у тым ліку на яе польскую частку. Менавіта гэты фактар робіць праект значным у кантэксце трансгранічных адносін Беларусі і Польшчы. На ўрачыстым старце прац па паўторным забалочванні Дзікага Нікара сярод ганаровых гасцей і афіцыйных асоб прысутнічалі Намеснік Міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь Ігар Качаноўскі, дырэктар польскага Белавежскага нацыянальнага парка Алімпія Пабіян, генеральны дырэктар ДПУ «Нацыянальны парк „Белавежская пушча“» Аляксандр Буры, дырэктар ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны» Аляксандр Вінчэўскі, каардынатар еўрапейскіх праграм нямецкай ГА «Франкфурцкае Заалагічнае Таварыства» Міхаэль Брамбахер.
Нівы (Дзямідаўскі раён)
Нівы (Нивы) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
NGC 1895
NGC 1895 (іншае абазначэнне — ESO 85-EN62) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вуліца Усевалада Ігнатоўскага (Мінск)
Вуліца Усевалада Ігнатоўскага — вуліца ў Мінску, у жылым раёне Дамброўка.
Названая ў адпаведнасці з рашэннем Мінгарсавета ад 29 чэрвеня 2007 года у гонар Усевалада Ігнатоўскага (1881—1931) — беларускага гісторыка, грамадскага дзеяча, першага прэзідэнта Акадэміі навук Беларусі.
Сонечны сарас 116
Сонечны сарас 116 — серыя з 70 сонечных зацьменняў, якая пачалася 23 чэрвеня 727 года і скончылася 22 ліпеня 1971 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Колер якога няма
«Ко́лер, яко́га няма́» — другі музычны альбом гурта «TonqiXod», выдадзены ў 2017 годзе.
Нерль (прыток Волгі)
Нерль (Нерль) — правы прыток Волгі, які мае сваім вытокам Сомава возера (Яраслаўская вобласць). Упадае ў Волгу ў Калязінскім раёне Цвярской вобласці. Іншыя назвы: Нерль Волжская, Нерль Вялікая, у адрозненне ад іншай Нерлі (Клязьменскай, Малой).
Даўжыня — 112 км, плошча вадазборнага басейна — 3270 км². На тэрыторыі Цвярской вобласці падтоплена Угліцкім вадасховішчам. Сярэдні тэрмін таяння лёду — 10 красавіка, замярзання — 26 лістапада. Сярэдні гадавы расход вады — 12 м³/с. Выкарыстоўваецца для суднаходства (40 км ад вусця) і турызму.
Ля вусця ракі — рэшткі старажытнага горада Ксняціна (цяпер — сяло Скняціна). Прытокі: Кубр.
М’ёса
М'ёса (састарэлая назва М'езен) — найбуйнейшае возера ў Нарвегіі. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы Нарвегіі, прыкладна ў 100 км на поўнач ад Осла. Асноўная рака, якая ўпадае ў возера — Гудбрансдалслоген на поўначы; галоўная рака, што выцякае — Ворма (прыток Гломы) на поўдні.
М'ёса ляжыць 123 м над узроўнем мора, глыбіня 195—468 м; берага разнастайныя і маляўнічыя. З самага паўднёвага мыса Мінесун у Эйдсволе да самай паўночнай кропкі ў Лілехамеры даўжыня возера складае 117 км. У самым шырокім месцы, каля Хамара, шырыня роўная 15 км. Плошча возера 365 км², а аб'ём ацэньваецца ў 56 км ³. Агульная даўжыня берагавой лініі — 273 км. Плаціны на выцякаючых рацэ Ворма, пабудаваныя ў 1858, 1911, 1947, і 1965 паднялі ўзровень вады ў агульнай складанасці прыкладна на 3,6 метра. За апошнія 200 гадоў было зарэгістравана 20 паводак, якія паднялі ўзровень М'ёсы на 7 метраў. Некалькі з гэтых паводак затапілі горад Хамар.
Антон Цайлінгер
Антон Цайлінгер (ням.: Anton Zeilinger; нар., Рыд, Аўстрыя) — аўстрыйскі фізік, вядомы сваімі піянерскімі працамі ў галіне квантавай інфармацыі і ўпершыню які ажыццявіў квантавую тэлепартацыю з выкарыстаннем фатонаў. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2022).
З 2006 года з’яўляецца віцэ-старшынёй рады папячыцеляў Аўстрыйскага інстытута навукі і тэхналогій (Institute of Science and Technology Austria), пачатак якому паклаў.
IC 4538
IC 4538 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мухі мясныя зялёныя
Мухі мясныя зялёныя (Lucilia) — род двукрылых насякомых сямейства Calliphoridae.
Віды
Род Lucilia Robineau-Desvoidy, 1830:
Уладзімір Мікалаевіч Міхнюк
Уладзімір Мікалаевіч Міхнюк (, в. Грушчаны, Поразаўскі раён, цяпер Свіслацкі раён — ) — беларускі і савецкі гісторык. Доктар гістарычных навук (1987), прафесар (1991).
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Грушчаны Поразаўскага раёна (цяпер Свіслацкі раён) у сялянскай сям’і, рана застаўся без бацькі. З дзяцінства Уладзімір марыў стаць журналістам і свае першыя артыкулы рассылаў у газеты і часопісы. Вучыўся ў Гарнастаевіцкай сярэдняй школе. У 1969 годзе скончыў гістарычны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута, у 1973 годзе аспірантуру пры ім.
З 1973 года выкладчык Гродзенскага педагагічнага інстытута, з 1975 года — супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ. Супрацоўнік Інстытута гісторыі АН Беларусі (1982—1987, 1991). Выкладчык Мінскай ВПШ/Інстытута паліталогіі і сацыяльнага ўпраўлення КПБ (1987—1991). Дырэктар Беларускага навукова-даследчага інстытута дакументазнаўства і архіўнай справы (з 1992). Загадчык аддзела Камісіі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу РБ (1997—1998). Прафесар кафедры гісторыі Беларусі БДУ (з 1998). Дырэктар Цэнтра дзяржаўнай кадравай палітыкі НДІ тэорыі і практыкі дзяржаўнага кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2004).
Адзін з ініцыятараў стварэння Беларускай асацыяцыі гісторыкаў у 1993 годзе.
Навуковая дзейнасць
Даследваў праблемы гісторыі, гістарыяграфіі і крыніцазнаўства, археаграфіі і архівазнаўства, бібліяграфіі і гісторыі літаратуры Беларусі 1920-1930-х гг. Распрацоўваў пытанні палітычных рэпрэсій, масонства ў Беларусі.
Абагульніў даваенны перыяд развіцця беларускай савецкай гістарыяграфіі. Разам з П. Ц. Петрыкавым выдаў абагульняльную працу «Историческая наука БССР, 80-е годы», у якой быў дадзены аналіз арганізацыйнага развіцця гістарычнай навукі БССР за 1980-я і падведзеныя вынікі навуковага вывучэння гісторыі БССР і гісторыі Камуністычнай партыі Беларусі.
Аўтар дакументальных нарысаў пра палітычных дзеячаў К. Езавітава, У. Ігнатоўскага, В. Ластоўскага, А. Луцкевіча, У. Пракулевіча, А. Смоліча, А. Сокал-Кутылоўскага, Б. Тарашкевіча, А. Цвікевіча, пісьменнікаў М. Гарэцкага, А. Гурло, У. Дубоўку, Я. Пушчу. Адзін з аўтараў «Нарысаў гісторыі Беларусі» (ч. 2, 1995), аўтараў і складальнікаў зборнікаў дакументаў і матэрыялаў «Знешняя палітыка Беларусі» (т. 1—2, 1997—1998), «Антон Луцкевіч: матэрыялы следчай справы НКУС БССР» (1997).
Дуб коркавы
Дуб коркавы (Quercus suber) — вечназялёнае дрэва сямейства букавых, паходзіць з паўднёва-заходняй Еўропы і паўночнай Афрыкі, шляхам інтрадукцыі з’явілася таксама ў іншых краінах Міжземнамор’я.
Апісанне
Дрэва дасягае вышыні 20 м, у шырыню дыяметрам да 1 м. Ствол і старыя галіны пакрыты цвёрдай тоўстай карой (коркам), якая перыядычна здымаецца ў прамысловых мэтах (раз у 9-12 гадоў). Лісце авальнае, скурыстае, ападае раз у 2-3 года. Квітнее амаль бесперапынна, за выключэннем летніх месяцаў.
Драўніна вельмі цвёрдая, дзякуючы чаму не мае выкарыстанне пры вытворчасці мэблі. Аднак часта выкарыстоўваецца пры апале ў камінах. Асаблівасцю дрэва з’яўляецца вогнеўстойлівая кара, дзякуючы чаму ствол амаль не зведвае значных пашкоджанняў пры лясных пажарах.
У прамысловасці
Партугалія вырабляе больш 50 % коркі ў свеце, галоўным чынам у яе паўднёвых правінцыях. Іншымі важнымі экспарцёрамі з’яўляюцца Іспанія, Алжыр, Марока, Францыя, Італія і Туніс. У пералічаных краінах агульная плошча коркавых дрэвастояў складае каля 25 тыс. км².
Корак, які выкарыстоўваецца для закупорвання вінных бутэлек, складае толькі 15 % ад агульнай колькасці.
Горная парода
Горная парода, прыродны мінеральны агрэгат больш ці менш пастаяннага складу і будовы. Горныя пароды ўтвараюць геалагічныя целы ў зямной кары. Складзены з пародаўтваральных і акцэсорных мінералаў.
Паводле паходжання вылучаюць:
Магматычныя і метамарфічныя '''Г. п.''' складаюць каля 90 % аб'ёму зямной кары, каля 10 % складаюць асадкавыя. Асадкавыя '''Г. п.''' займаюць каля 75 % плошчы зямной паверхні.
Групы горных парод
Паводле паходжання горныя пароды падзяляюцца на тры групы: магматычныя (эфузіўныя і інтрузіўныя), асадкавыя і метамарфічныя. Магматычныя і мэтамарфічныя горныя пароды складаюць каля 90% аб'ёма зямной кары, аднак, на сучаснай паверхні мацерыкоў вобласці іх распаўсюджвання параўнальна невялікія. Астатнія 10% прыпадаюць на долю асадкавых парод, якія займаюць 75% плошчы зямной паверхні.
Магматычныя горныя пароды па сваім паходжанні падзяляюцца на эфузіўныя і інтрузіўныя. Эфузіўныя (вулканічныя) горныя пароды ўтвараюцца пры зліцці магмы на паверхню зямлі. Інтрузіўныя горныя пароды, наадварот, узнікаюць пры зліцці магмы ў тоўшчы зямной кары.
Падзел парод на магматычныя, мэтамарфічныя і асадкавыя не заўсёды відавочны. У асадкавых горных пародах, у працэсе дыягенезу, ужо пры вельмі нізкіх, у геалагічным сэнсе, тэмпературах, пачынаюцца мінеральныя ператварэнні, аднак пароды лічацца мэтамарфічнымі пры з'яўленні ў іх новаўтворанага граніту. Пры ўмераных цісках пачатак мэтамарфізма адпавядае тэмпературы 300 °C.
Пры высокіх ступенях мэтамарфізма змазваецца мяжа паміж мэтамарфічнымі і магматычнымі горнымі пародамі. Пачынаецца плаўленне парод, змешванне новаўтвораных расплаваў з відавочна знешнімі. Часцяком назіраюцца паступовыя пераходы ад відавочна мэтамарфічных, палоскавых парод, да тыповых гранітаў. Такія працэсы ставяцца да ўльтраметамарфізму.
Тыпы залягання пластоў
Манакліналь, тып залягання пластоў горных парод з аднолькавым нахілам у адзін бок.
Дэйв Брубек
Дэйв Брубек (David Warren Brubeck;, Конкард, штат Каліфорнія — ) — піяніст, кампазітар, кіраўнік аркестра.
Біяграфія
Першыя ўрокі класічнай музыкі атрымаў у сваёй маці, піяністкі, і ва ўзросце 13 гадоў ужо выступаў прафесійна з мясцовымі джаз-ансамблямі. У 1941—1942 гадах, удасканальваючы сваю музычную падрыхтоўку ў The College of the Pasific (Каліфорнія), ён кіраваў аркестрам з дванаццаці музыкантаў. Курс класічнай кампазіцыі Брубек прайшоў у Mills College пад кіраўніцтвам Дарыюса Міё.