cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акварэль
Акварэль (Aquarelle — вадзяністая; acquarello) — тэхніка жывапісу ў якой выкарыстоўваюца спецыяльныя акварэльныя фарбы, якія пры распушчанні ў вадзе ствараюць празрыстую завісь тонкага пігменту і праз гэта дазвалююць стварыць эфект лёгкасці, празрыстасці і тонкасці колеравых пераходаў. Акварэль сумяшчае асаблівасці жывапісу (багацце тону, будова формы і прасторы колерам) і графікі (актыўная роль паперы ў будове выявы, адсутнасць спецыфічнай рэльефнасці мазка, характэрнага для жывапіснай паверхні).
IC 3537
IC 3537 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Дзева.
Палант (тытан)
Палант (Палас, Πάλλας) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі малодшы тытан. Сын Крыя і Еўрыбіі. Муж акіяніды Стыкс, бацька Нікі, Кратаса, Зела і Біі Яго імем названы горад Пелена ў Ахае.
IC 3537
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кетозы
Кетозы — монацукрыды, якія змяшчаюць кетагрупу ў адкрытай форме. У цыклічнай форме кетагрупа можа знаходзіцца ў замаскіраваным выглядзе (кеталя).
Могуць існаваць як у цыклічнай (фуранознай або піранознай), так і ў адкрытай форме.
Фрэнсіс Гэры Паўэрс
Фрэ́нсіс Гэ́ры Па́ўэрс (Francis Gary Powers;  — ) — амерыканскі лётчык, які выконваў разведвальныя місіі для ЦРУ.
Біяграфія
Пілатуемы Паўэрсам самалёт-шпіён «U-2» быў збіты падчас палёту пад Свярдлоўскам 1 мая 1960 года. Паўэрс выжыў, быў асуджаны савецкім судом за шпіянаж да 10 гадоў пазбаўлення волі, але пазней яго абмянялі на савецкага разведчыка Рудольфа Абеля, выкрытага ў ЗША.
Армен Лявонавіч Тахтаджан
Армэн (Армен) Лявонавіч Тахтаджан ( — ) — расійскі (савецкі, армянскі) батанік, біёлаг-эвалюцыяніст; акадэмік Расійскай акадэміі навук, доктар біялагічных навук. Спеціяліст у галіне сістэматыкі раслін і тэорыі эвалюцыі, стваральнік новай філагенетычнай сістэмы класіфікацыі вышэйшых раслін і новай сістэмы батаніка-геаграфічнага раянавання Зямлі.
Аўтар больш дваццаці манаграфій і больш трохсот навуковых артыкулаў, прысвечаных сістэматыцы раслін, паходжанню кветкавых раслін, эвалюцыйнай марфалогіі раслін, палеабатаніцы, фларыстычнаму раянаванню.
Тэргу
Тэргу (Tergu) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Насельніцтва складае 570 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 16 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 7030. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Белая Гара
Белая Гара (Белая Гора, Үрүҥ хайа) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр (з 1974 г.) Абыйскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція) у Расійскай Федэрацыі.
Рачная прыстань, аэрапорт, дом культуры, народны тэатр, сярэдняя і пачатковая агульнаадукацыйныя і музычная школы, установы медыцынскага абслугоўвання, гандлю і бытавога абслугоўвання. Знаходзіцца за Паўночным палярным колам, на правым беразе ракі Індыгірка. Адлегласць ад Якуцка: наземным шляхам — 2900 км, паветраным — 1380, водным — 3242. Насельніцтва — 2194 чал. (2010).
Сфрагістыка
Сфрагістыка, радзей сігілаграфія (адпаведна, ад ςφραγις і sigillum: «пячатка» і γραφω «пішу», т.ч., апісанне пячатак) — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая займаецца вывучэннем пячатак, пад якімі тут разумеюцца як штэмпель або матрыца пячаткі, так і зробленыя з іх дапамогай адбіткі ў пластычнай масе або фарбе.
Развіццё дысцыпліны ўзыходзіць да перыяду практычнага ўжывання пячатак, пачатак якога адносіцца да 9—8 тыс. да н.э. Як навуковая дысцыпліна, канчаткова сфарміравалася ў 18 ст.
Чыянгмай (правінцыя)
Чыянгмай (เชียงใหม่) — адна з 77 правінцый Тайланда, размешчана на поўначы краіны. Правінцыя не мае выхаду да мора, мяжуе з тайландскімі правінцыямі Чыянграй, Лампанг, Лампхун, Так і Мэхонгсан, а таксама штатам М’янмы Шан.
Насельніцтва — чалавек (2010, 6-е месца сярод правінцый), якія пражываюць на тэрыторыі  км² (2-е месца). 13 % жыхароў правінцыі належаць да нацыянальных меншасцяў («горных плямёнаў»). Адміністрацыйны цэнтр правінцыі — горад Чыянгмай, найбуйнейшы горад Паўночнага Тайланда. Правінцыя падзелена на 24 раёны-ампхоі.
Кетоны
Кетоны — арганічныя рэчывы, у малекулах якіх карбанільная група звязана з двума вуглевадароднымі радыкаламі.
Агульная формула кетонаў: R1–CO–R2.
Сярод іншых карбанільных злучэнняў, наяўнасць у кетонаў менавіта двух атамаў вугляроду, непасрэдна звязаных з карбанільнай групай, адрознівае іх ад карбонавых кіслот і іх вытворных, а таксама альдэгідаў.
Целяханы (шклозавод)
«Целяханы» — адзін з першых шклозаводаў (гут) на тэрыторыі Беларусі, знаходзіўся ў Целяханах Пінскага павета Мінскай губерні.
Гісторыя
Завод быў заснаваны ў 1779 годзе. Выраблялі лампаднае шкло, шкляны посуд і дэкаратыўныя вазы. Гэта была эксклюзіўная для таго часу вытворчасць. Вырабы са шкла па Агінскім канале адпраўляліся на экспарт за мяжу.
У 1793 годзе, у выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай, Целяханы увайшлі ў склад Расійскай імперыі.
У 1830 годзе ў Целяханах адбыўся пажар, які знішчыў мноства пабудоў, і праз 50 гадоў — яшчэ адзін, які знішчыў мястэчка і шклозавод. Але, дзякуючы Агінскаму каналу, а таксама значнай фінансавай дапамогі ад сіянісцкіх арганізацый ЗША, мястэчка і завод хутка аднавіліся.
Пасля адмены прыгоннага права жыхары навакольных вёсак сталі таннай працоўнай сілай для новага прадпрыемства. Умовы працы ў гарачых цэхах былі вельмі цяжкія, змена доўжылася 12 гадзін. Хімічная вытворчасць была шкоднай для здароўя, працаўнікі атрымлівалі лёгачныя захворванні, скарачвалася працягласць іх жыцця, сем’і гублялі карміцеляў.
У 1896 годзе Пуслоўскі перадаў прадпрыемства ў арэнду спачатку да 1907, а далей і да 1918 года прадпрымальнікам-кампаньёнам яўрэйскага паходжання са Слоніма. Узначальваў супольнасць арандатараў Лейба Чэрніхаў, які ўжо меў досвед кіравання Міхалінскай гутай у Слонімскім павеце. Яго кампаньёнамі былі браты Аарон і Шмуэль Чэрніхавы, Лейба Турак і Мордух Разенблюм.
У 1911 годзе завод быў электрыфікаваны і стаў самым буйным на тэрыторыі Паўночна-Заходняга краю. У завода было тры баржы і параход пад назвай «Пелікан».
Завод выпускаў шырокі асартымент вырабаў: аконнае і аптэчнае шкло, газавыя лямпы і лямпавае шкло, графіны, бутэлькі, бутлі, чаркі, куфлі, шклянкі, піўныя келіхі. Пасля выдання Указа дзяржаўнай піцейнай манаполіі аб продажы віна і гарэлкі выключна ў шкляным посудзе значна павялічыўся аб’ём вытворчасці бутэлек.
У 1914 годзе аб’ём вытворчасці завода павялічыўся да паўмільёна царскіх рублёў.
Высокія якасць і мастацкі ўзровень хрусталю і каляровага прасаванага шкла целяханскага завода былі адзначаны Залатым медалём «За якасць і мастацкасць» Камітэтам усерасійскіх мануфактурных выставак. Шкловырабы былі аздоблены вытанчаным дэкорам, часткова пакрыты пакрыты серабрыстай або залатой плёнкай, афарбаваны срэбрам, золатам ці эмаллю.
Байка Шлейхера
Ба́йка Шлейхера — назва, пад якою вядомы літаратурны твор, азагалоўлены як «авечка і коні» (avis akvāsas ka). Літаратурны твор складзены ў 1868 годзе нямецкім лінгвістам Аўгустам Шлейхерам (ад якога і атрымала назву), які дадзеным творам намагаўся прадэманстраваць мажлівасці тагачаснага мовазнаўства па рэканструкцыі незасведчаных моў-продкаў. Першапачатковая байка напісаная на праіндаеўрапейскай мове — мове, у выніку распаду якой утварылася большасць моў сучаснай Еўропы (праславянская, прагерманская, лаціна, старажытнагрэчаская, армянская і да т.п.), а таксама вялікая колькасць моў Пярэдняй і Паўднёвай Азіі (у прыватнасці, іранскія і індаарыйскія).
Асноўная мэта байкі — дэманстрацыя мажлівага выгляду мовы, якая дала пачатак усім мовам індаеўрапейскай сям’і, але разам з тым не была засведчана. З цягам часу выгляд словаў у байцы змяняўся ў залежнасці ад прагрэсу лінгвістычных даследаванняў і навуковых поглядаў асобных мовазнаўцаў з прычыны больш чым стогадовага развіцця сучаснай індаеўрапеістыкі і агульных прынцыпаў параўнальна-гістарычнага мовазнаўства. Акрамя праіндаеўрапейскай мовы, байка можа складацца на мовах, што ўзніклі ў выніку непасрэднага распаду праіндаеўрапейскай мовы і пазней сталі продкамі сучасных (напрыклад, пракельцкая, прагерманская, праславянская і да т.п.).
Першы перагляд шляйхеравага варыянту гучання байкі склаў нямецкі індаеўрапеіст Герман Хірт (выд. 1939), над другой рэдакцыяй працавалі амерыканскі і чэшскі лінгвісты Уілфрэд Леман і Ладзіслаў Згуста (выд. 1979). Іншай грунтоўнай перапрацоўкай варыянту байкі можна лічыць тэкст, складзены амерыканскім індаеўрапеістам і спецыялістам па тахарскіх мовах Дугласам Адамсам, і апублікаваны ў выданні Энцыклапедыя індаеўрапейскай культуры. Адны з апошніх рэдакцый выходзілі ў цяперашнія часы, у прыватнасці, варыянт паводле індаеўрапеіста і спецыяліста па балтыйскіх і славянскіх мовах Фрэдэрыка Кортланта (выд. 2007).
Асноўныя адрозненні
Адрозненні ў выглядзе байкі перш за ўсё палягаюць у мовазнаўчых метадах, ужываных рознымі лінгвістамі, што прыводзіць да рознага выгляду рэканструяваных лексемаў праіндаеўрапейскай мовы, а таксама ў сімвалах, якія пазначаюць тую ці іншую фанему (напрыклад, нескладовае u можа пазначацца як w або u̯). На ўзор рэканструкцыяў іншых незасведчаных моў, разыходжанні ў аўтарскіх варыянтах рэканструкцыі таксама выкліканыя рознымі поглядамі на фаналагічны і марфалагічны лад праіндаеўрапейскай мовы.
Так, варыянт байкі паводле Шлейхера ў пэўнай ступені набліжаны да санскрыта, у якасці толькі другаснага крытэру разгледжаны вакалізм o/e.
У наступнай рэканструкцыі паводле Хірта ў якасці рысаў, наяўных у праіндаеўрапейскай мове, пачынаюць разглядацца вакалізм o/e, складовыя зычныя, лябіявелярныя, а таксама палаталізаваныя велярныя зычныя. Леман і Згуста ўвялі некалькі лексемаў, якія, на іх погляд, павінныя былі існаваць у праіндаеўрапейскай мове (напрыклад, адносны займеннік kʷesjo і назоўнік nēr «чалавек»), а таксама ў некаторай меры прынялі г.зв. ларынгальную тэорыю (тэорыя, згодна з якой у праіндаеўрапейскай мове існаваў асаблівы рад гартанных зычных, якія ў пазнейшых індаеўрапейскіх перайшлі ў галосныя) — прысутнічае літара h, якая пазначае адзіны (на думку даследчыкаў) праіндаеўрапейскі ларынгал. Дуглас Адамс стаў першым мовазнаўцам, які ў поўнай меры прыняў ларынгальную тэорыю і, як вынікае з тэксту, лічыў мэтазгодным існаванне ў праіндаеўрапейскай мове чатырох ларынгалаў, з-за чаго ў праіндаеўрапейскай мове паводле Адамса адсутнічае ā.
Згодна з Кортлантам тэкст байкі зазнае значныя фаналагічныя змены. Так, для рэканструкцыі праіндаеўрапейскай мовы даследчык ужываў глотальную тэорыю (тэорыя, згодна з якой у праіндаеўрапейскай мове існавалі тры шэрагі змычных зычных, не захаваныя ў сучасных індаеўрапейскіх), зычныя для якой паводле Кортланта ўказваюцца як спалучэнні тыпу літара для зычнага + апостраф (напрыклад, t’). Кортлант лічыў сапраўдным адсутнасць прыдыхальных звонкіх выбухных (напрыклад, bʰ). Зведвае большы прагрэс ларынгальная тэорыя: умоўныя знакі для таго ці іншага этымалагічна адпаведнага ларынгалу замяняюцца пазначэннямі канкрэтных ларынгальных зычных (напрыклад, замест h1 — ʔ, глотальны выбухны; h2 — ʕ, фарынгальны фрыкатыў; h3 — ʕʷ, агублены фарынгальны фрыкатыў). Таксама, у параўнанні з іншымі лінгвістамі, зменены погляд адносна лёсу аблаўта ў многіх дзеяслоўных і назоўных формах.
А. Шлейхер
Рэканструкцыя паводле Аўгуста Шлейхера, 1868 г.
Avis akvāsas ka
Аўтарскі пераклад байкі.
[Das] schaf und [die] rosse
Ніжэй прыведзены пераклад на беларускую мову з нямецкага перакладу тэксту.
Авечка і коні
Г. Хірт
Рэканструкцыя, выкананая Германам Хіртам, 1939 г.
Owis ek’wōses-kʷe
У. Леман, Л. Згуста
Рэканструкцыя паводле Уілфрэда Лемана і Ладзіслава Згусты, ажыццёўленая ў 1979 годзе.
Owis eḱwōskʷe
І. Данка
Рэканструкцыя паводле Ігнацы Данкі, 1986 г.
Owis ek’woi kʷe
Д. Адамс
Рэканструкцыя, выкананая Дугласам Адамсам у 1997 годзе.
Ф. Кортлант
Тэкст байкі, рэканструяваны паводле Фрэдэрыка Кортланта, 2007 г.
ʕʷeuis ʔiḱ:ueskʷ:e
Р. Лур
h₂ówis h₁ék’wōskʷe
Дж. Войлес, Ч. Барак
Рэканструкцыя 2009 года, зробленая Джозефам Бойлесам і Чарльзам Баракам.
Owis eḱwōs kʷe
Г. Мелчэрт
Рэканструкцыя гэтага ж года, выкананая Гаралдам Мелчэртам.
H₂ówis (h₁)ék̂wōs-kʷe
Э. Бёрд
Апошняя вядомая мадыфікацыя байкі выкананая амерыканскім лінгвістам з Кентукійскага ўніверсітэта Эндру Майлзам Бёрдам у 2013 годзе з рэканструяванай фанетыкай і фаналогіяй. Бёрдаў варыянт рэканструкцыі ў значнай ступені заснаваны на даследаваннях яго настаўніка прафесара Гаралда Крэйга Мелчэрта, лінгвіста з Каліфарнійскага ўніверсітэта. Навуковец здзейсніў уласную агучку сваёй версіі байкі. Варыянт байкі паводле Бёрда апублікаваны на сайце Амерыканскага археалагічнага інстытута.
H₂óu̯is h₁éḱu̯ōs-kʷe
Пераклад на беларускую мову
Ніжэй прыведзены пераклад на беларускую мову тэксту байкі.
Авечка і коні
Іншыя версіі
Ніжэй прыведзены пералік версій байкі Шлейхера, выкананых для некаторых з моў, што ўзніклі ў выніку распаду праіндаеўрапейскай мовы.
Прагерманская мова
Волфрамам Ойлерам і Конрадам Бадэнгоерам была ажыццёўлена рэканструкцыя гэта байкі на прагерманскай мове — мове, якая паўстала як адзін з вынікаў распаду праіндаеўрапейскай мовы і значна пазней таксама зведала распад, даўшы пачатак германскім мовам (англійскай, нямецкай, шведскай, дацкай, галандскай і да т.п.).
Іншыя мовы
Індаеўрапеісты-аматары Карлас Квілес Касас, Фернанда Лопес-Менчэра Дыес і іншыя сябры групы Dnghu, мэтай якой з’яўляецца стварэнне новае штучнай мовы, падобнай сваёй будовай да праіндаеўрапейскай, прапанавалі ўласныя рэканструкцыі байкі для розных стадый праіндаеўрапейскае і постпраіндаеўрапейскіх моў (праславянская, протагрэчаская, праіранская, прагерманская, пракельцкая, праанаталійская, пратахарская, прабалтыйская і протаармянская версіі).
Рэканструкцыя, выкананая К. Квілесам у 2007 годзе для прабалта-славянскай мовы з мэтай адлюстравання стану мовы каля на 1 г. да н.э.
Avis asvas(-ke)
Рэканструкцыя, выкананая К. Квілесам і Ф. Лопесам-Менчэра ў 2009 годзе для прабалта-славянскай мовы з мэтай адлюстравання стану мовы каля 1 тыс. да н.э.
Awis eķwōs-ke
Удакладненая рэканструкцыя гэтых жа аўтараў для гэтай ж мовы гэтага ж перыяду, 2011 г. .
Awis eḳwōskʲe
Рэканструкцыя байкі на праславянскай мове, якая выкананая К. Квілесам у 2007 годзе і адлюстроўвае стан мовы на прыкладна VI ст. н.э.
Ovĭs esvŭ-če
У папулярнай культуры
Праіндаеўрапейская мова, рэканструяваная паводле ўяўленняў сучаснае лінгвістыкі, прадэманстраваная ў дыялогу між людзьмі і іншапланецянінамі ў навукова-фантастычным фільме Праметэй, знятым брытанскім рэжысёрам Рыдлі Скотам. Падчас дзеяння фільму ў адным з эпізодаў андроід зачытвае дадзеную байку ў якасці ўласных моўных практыкаванняў (варта адзначыць, што рэканструяваная праіндаеўрапейская мова гучыць таксама падчас спробы андроіда ўсталяваць дыялог з іншапланецянінам). У ролі лектара выступіў лінгвіст Аніл Кумар Більту з Школы ўсходазнаўства і афрыканістыкі Лонданскага ўніверсітэта.
Софус Лі
Ма́рыус Со́фус Лі (Marius Sophus Lie; 17 снежня 1842, г. Нурф'ёрдэйд, Нарвегія — 18 лютага 1899) — нарвежскі матэматык. Замежны член-карэспандэнт Пецярбургскай АН (1896).
Навуковы ўклад
Навуковыя працы па тэорыі груп і дыферэнцыяльнай геаметрыі. Стварыў класічную тэорыю неперарыўных груп (групы Лі), якая зрабіла вялікі ўплыў на развіццё тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў, алгебры, геаметрыі, тапалогіі, тэарэтычнай фізікі.
У выніку прац Софуса Лі і Фелікса Клейна геаметрыя была перабудавана на базе тэарэтыка-групавых пераўтварэнняў.
Электронная пошта
Сучасныя сістэмы электроннай пошты заснаваныя на мадэлі працы «захаваць-і-пераслаць», згодна з якой камп'ютары-серверы прымаюць, перасылаюць і захоўваюць паведамленні ад імя карыстальнікаў, якія, ў сваю чаргу, далучаюцца да інфраструктуры электроннай пошты са сваіх персанальных камп'ютараў (ці іншых прылад з магчымасцю працы ў сетцы) толькі пад час дасылання паведамленняў да ці ад сервера прызначэння.
Першапачаткова паведамленні электроннай пошты былі выключна тэкставымі, і складаліся з сімвалаў ASCII. Зараз жа практычна любы фармат дадзеных можа быць перасланы як далучаны файл (attachment).
Першае падабенства электроннай пошты было створана ў 1965 годзе, мела назву Mail, ўяўляла сабой асобны файл з унікальным імем, куды дадаваліся дасланыя карыстальнікамі пасланне.
Авеста (горад)
Авеста (Avesta) — горад, адміністрацыйны цэнтр лена Даларна.
Гісторыя
Заснаваны як невялікі хутар на беразе р. Далэльвен у 1303 годзе. У 1636 годзе з’явіліся першыя медныя шахты, якія былі закрыты да 1869 года. У тым жа 1636 годзе тут быў пабудаваны медзьплавільны завод, які неўзабаве стаў найбуйнейшым у Еўропе. У 1644 годзе ў Авесце быў адкрыты манетны двор, на якім да 1831 года чаканіліся практычна ўсе медныя манеты Швецыі. Насельніцтва хутара павольна павялічвалася і да 1919 года Авеста атрымала статус горада.
Парк воінаў-інтэрнацыяналістаў (Брэст)
Парк воінаў-інтэрнацыяналістаў (назва пры заснаванні: Парк культуры і адпачынку імя 60-годдзя Кастрычніка) — парк у Маскоўскім раёне г. Брэста. Знаходзіцца ў жылым раёне Усход, уздоўж ракі Мухавец. Закладзены ў 1977 годзе ў юбілей Кастрычнікай рэвалюцыі (архітэктар М. Гайдуковіч, А. Кудзіненка). Плошча 120 га. Заснаваны на базе сасновых і бярозавых пасадак, лугоў. Зоны парку аб’ядноўваюць 2 кольцавыя алеі. Пераважае пейзажнай планіроўка, у цэнтральнай частцы парку — рэгулярная. Галоўны ўваход — з вуліцы Маскоўскай. Цэнтр кампазіцыі — узвышша, з якога адкрываецца перспектыва р. Мухавец і панарама забудовы жылога раёна. На схілах узвышша — кафэ з танцавальнай пляцоўкай.
У парку восенню 1988 года быў адкрыты памятны знак у гонар воінаў-інтэрнацыяналістаў, якія загінулі ў час Афганскай вайны. На месцы знака 28 красавіка 1991 года  адкрыты помнік воінам-інтэрнацыяналістам, які быў выраблены з бетону брэсцкім скульптарам Іванам Васільевічам Хомічам. У лістападзе 2013 года заменены на ідэнтычны з кампазітнага матэрыялу (скульптар Аляксей Паўлючук).
Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні
Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні — спартыўныя спаборніцтвы маладых людзей ва ўзросце ад 14 да 18 гадоў, заснаваныя на 119-м пасяджэннні Міжнароднага алімпійскага камітэта (МАК), адбыўшымся ў Гватэмале з 4 па 7 ліпеня 2007 г.
Гульні праводзяцца кожныя 4 гады, у гады Зімовыв Алімпійскіх гульняў. Першыя Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні адбыліся ў 2010 годзе ў Сінгапуры.
Дойсутхеп
Дойсутхеп (ดอยสุเทพ) — гара ў ваколіцах горада Чыянгмай. Вышыня над узроўнем мора — 1601 м. Геалагічна складзена гранітам. Дойсутхеп — частка хрыбта Лойлар. Разам з суседняй вяршынай Дойпуй (1685 м) з’яўляецца часткай нацыянальнага парку Дойсутхеп-Дойпуй.
На вяршыні Дойсутхепа, размешчанай за 15 км ад цэнтра Чыянгмая, у 1383 годзе быў пабудаваны будысцкі храм Ват Прахат Дой Сутхеп.
Вышніў (Любамльскі раён)
Вышніў (Ви́шнів) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вышніўскай вясковай абшчыны.
Фройдэнберг (Бадэн)
Фройдэнберг (Freudenberg) — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Майн-Таўбер. Насельніцтва — 3884 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 34,78 км². Афіцыйны код — 08 1 28 039.
Саюз пісьменнікаў Беларусі (2005)
Саюз пісьменнікаў Беларусі — творчая арганізацыя беларускіх празаікаў, паэтаў, журналістаў, крытыкаў і іншых дзеячаў літаратуры, якая падтрымліваецца рэжымам Лукашэнкі. Аб’ядноўвае пераважна рускамоўных творцаў. Размяшчаецца ў Доме літаратара па адрасе вуліца Фрунзэ, 5.
Гісторыя
Адзіны Саюз пісьменнікаў, які існаваў з 1934 года, быў расколаты ў 2005 годзе пры актыўным удзеле Мікалая Чаргінца. Праўладны Саюз пісьменнікаў Беларусі быў створаны на ўстаноўчым сходзе 18 лістапада 2005 года, але пераважная большасць членаў старога Саюза не пайшлі за Чаргінцом. Прычынай для выхаду яны назвалі «''палітызацыю СБП, яго барацьбу з уладай, якая суправаджалася шалёнай спекуляцыяй на культуры, праблеме беларускай мовы і г. д., адсутнасць дэмакратычных прынцыпаў''». Грамадскасць лічыла адной з прычын стварэння СПБ спробу ўлады разбурыць незалежны Саюз беларускіх пісьменнікаў (СБП), які ўладам не ўдалося падпарадкаваць.
Паколькі выкарыстанне назвы краіны ў назвах палітычных партый і грамадскіх арганізацый у Беларусі забароненае, Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 7 верасня 2006 года выдаў указ, у якім дазволіў Саюзу пісьменнікаў ужываць у сваёй назве слова «Беларусь». Гэтым жа ўказам праўладны саюз быў вызвалены ад сплаты падаткаў на прыбытак і на дададзеную вартасць, а незалежны Саюз беларускіх пісьменнікаў пазбаўлены гэтага права. Таксама незалежны СБП быў пазбаўлены ранейшай дзяржпадтрымкі, і яго вымусілі пакінуць Дом літаратара. Саюзу пісьменнікаў Беларусі былі перададзеныя літаратурныя часопісы «Полымя», «Нёман», «Маладосць», штотыднёвая газета «Літаратура і мастацтва», заснавальнікам якіх быў СБП. Пры гэтым тыражы газеты «Літаратура і мастацтва» ў 2006—2020 гг., паводле падлікаў Міхася Скоблы, зменшыліся амаль у 10 разоў.
Структура
На 2016 год колькасць членаў Саюза складала больш за 600 чалавек, аб’яднаных у 6 абласных і Мінскую гарадскую арганізацыі. На 2021 г. колькасць членаў, паводле СПБ, перавысіла 700. Пры СПБ створаныя секцыі прозы, паэзіі, дзіцячай літаратуры, публіцыстыкі, сатыры і гумару, крытыкі і літаратуразнаўства, драматургіі, перакладу і славянскіх літаратур, краязнаўства, прыгод і фантастыкі. Таксама заяўлялася пра творчыя клубы СПБ, секцыі пры бібліятэках, школах, ВНУ, літаратурную студыю. Сярод членаў СПБ лаўрэаты рэспубліканскіх і міжнародных прэмій, у тым ліку Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь, уладальнікі ордэнаў і медалёў, дактары і кандыдаты навук.
Аддзяленні
На 2021 год Саюз пісьменнікаў Беларусі налічваў каля 530 членаў у 7 аддзяленнях. На 6 абласных аддзяленняў прыпадала менш за палову членаў (46 %).
Крытыка
Каля 70 % членаў Саюза пісьменнікаў Беларусі з’яўляюцца рускамоўнымі, і частка з іх адмоўна ставіцца да беларускамоўнай літаратуры, аддаючы перавагу рускамоўнай. Мікалай Чаргінец, які звыш 15 гадоў узначальваў СПБ, прынцыпова не гаварыў па-беларуску.
Шэраг вядомых беларускіх творцаў з цягам часу пакінулі прыўладны Саюз пісьменнікаў Беларусі. Сярод іх: празаікі Андрэй Федарэнка, Алесь Наварыч, Валер Гапееў, Анатоль Казлоў, Леанід Левановіч, паэтка Раіса Баравікова і дзіцячая пісьменніца Алена Масла. Большасць з іх працавалі ў дзяржаўных літаратурных выданнях і выдавецтвах, і ўдзел у СПБ быў для іх быў умовай захавання працоўнага месца. Па меры сыходу з працы ў дзяржаўных выданнях і холдынгах яны пакінулі і саюз. Пісьменнікі, якія выйшлі з СПБ, называлі далейшае членства ў Саюзе Чаргінца несумяшчальным са сваімі маральнымі прынцыпамі.
Фройдэнберг
Фройдэнберг:
Аварыя на газаправодах «Паўночны паток» і «Паўночны паток-2»
Кантэкст
На момант аварыі «Паўночны паток-2» не быў запушчаны, бо 22 лютага Германія спыніла працэс яго запуску ў адказ на прызнанне Расіяй незалежнасці самаабвешчаных ДНР і ЛНР, а «Паўночны паток-1» з лета 2022 дзейнічаў на 20 % ад сваёй прапускной здольнасці, а ў канцы жніўня пастаўкі газу па гэтым трубаправодзе былі практычна цалкам спынены.
Аварыя
На магістралях гэтых газаправодаў у трох месцах адбыліся ўцечкі: дзве на «1» і адна — на «2». Кампанія Nord Stream заявіла, што аварыя адбылася на ўсіх трох нітках адначасова. Усе пашкоджанні адбыліся ў выключнай эканамічнай зоне Даніі на паўночны-ўсход ад вострава Борнхальм.
У раёне ўцечак былі зафіксаваны сейсмічныя штуршкі: адзін — у ноч з 25 на 26 верасня, і другі — увечары 26 верасня. Выданне Reuters са спасылкай на германскі сейсмалагічны цэнтр GFZ адзначыла, што землетрасенні былі зафіксаваны на фоне вельмі нізкай сейсмічнай актыўнасці ў гэтым рэгіёне. Прычынай штуршкоў былі выбухі.
Версіі
Эксперты адзначалі, што паколькі падводныя газаправоды ламаюцца вельмі рэдка, адначасовая аварыя на двух новых трубах адразу ў трох месцах хутчэй за ўсё з’яўляецца дыверсіяй. Крыніцы нямецкай газеты «Der Tagesspiegel» паведамілі: ''«Мы не можам уявіць сабе ўжо ніякі іншы сцэнар, акрамя запланаванай атакі. Усё кажа, што гэта не супадзенне»''. На думку журналістаў Der Tagesspiegel, для дыверсіі маглі выкарыстоўваць вадалазаў або падводную лодку. Газета паведаміла пра існаванне двух версій, якія разглядаюцца ў ходзе расследавання: згодна з першай з іх, за атакай на газаправод стаіць Украіна ці праўкраінскія сілы, а па другой версіі, падрыў магістралі здзейсніла Расія.
30 верасня Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін абвінаваціў «англасаксаў» у арганізацыі выбухаў на «Паўночных патоках». 12 кастрычніка расійскі лідар заявіў, што арганізатары тэракта на «Паўночных патоках» ставілі перад сабой мэту падарваць энергетычную бяспеку цэлага кантынента, блакіраваць крыніцы таннай энергіі. Таксама ён падкрэсліў, што за дыверсіяй на «Паўночных патоках» стаіць той, хто імкнецца канчаткова разарваць сувязі Расіі і Еўрасаюза, аслабіць Еўропу. Паводле яго слоў, бенефіцыяры інцыдэнтаў на трубаправодзе зразумелыя — гэта ЗША і краіны з альтэрнатыўнымі маршрутамі паставак.
Наступствы
Службы бяспекі Германіі выказалі здагадку, што тры трубы газаправодаў «Паўночны паток-1» і «Паўночны паток-2» могуць назаўжды апынуцца непрыдатнымі для выкарыстання.
IC 3538
IC 3538 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рэпарцёры без межаў
Рэпарцёры без межаў (РБМ) (Reporters sans frontières; RSF) — уплывовая міжнародная няўрадавая арганізацыя. Місія арганізацыі, заяўленая на яе сайце: «Абарона свабоды прэсы, журналістаў і сеткавых грамадзян ва ўсім свеце». Дэвіз арганізацыі: «Без свабоднай прэсы ні аб адной барацьбе ніколі не даведаюцца». Арганізацыя змагаецца супраць цэнзуры і за вызваленне журналістаў, якія знаходзяцца ў зняволенні з-за сваёй прафесійнай дзейнасці. Пры гэтым арганізацыя абапіраецца на параграф 19 Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека. Арганізацыя была заснавана ў 1985 годзе ў Манпелье, яе цэнтральны офіс месціцца ў Парыжы.
Рэакцыя на забойства Пола Хлебнікава
У справаздачы за 2005 год арганізацыя звярнула ўвагу на забойства ў Расіі галоўнага рэдактара часопіса Forbes на рускай мове Пола Хлебнікава. Праз год пасля забойства пракуратура спыніла расследаванне і заявіла, што «замовіў» Хлебнікава чачэнскі палявы камандзір Хож-Ахмед Нухаеў.
Рэакцыя на закрыццё інтэрнэт-газеты «Курсіў»
Арганізацыя асудзіла закрыццё іванаўскай інтэрнэт-газеты «Курсіў» і ўзбуджэнне крымінальнай справы акт. 319 КК РФ «Абраза прадстаўніка ўлады» ў дачыненні да галоўнага рэдактара газеты Уладзіміра Рахманькова з-за публікацыі 18 мая 2006 года артыкула «Пуцін як фалічны сімвал».
Сам Рахманькоў быў прызнаны вінаватым па вышэйпаказаным артыкуле КК 9 студзеня 2007 года Іваноўскім абласным судом.
Фінансаванне
Згодна з фінансавым справаздачах арганізацыі за 2011 год, яе даходы склалі больш за €4,000,000, 37,2 % якіх атрыманы ад продажу фотаальбомаў (аўтары якіх бясплатна прадастаўляюць свае аўтарскія правы і якія бясплатна рапространяются праз крамы і шапікі, а таксама ад продажу дадатковых тавараў, такіх як продаж футболак і да т. п.
Бабаці
Бабаці (Бабаці́) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Рэпарцёры без межаў
Фінансаванне
Больш за 20 % фінансавання прыходзіць ад прыватных груп, такіх як Sanofi-Aventis (€400,000, 10 % бюджэту), Франсуа Піно, <span class="ref-info" title="французскай мовай" style="font-size:85%; cursor:help; color:#888;">(фр.) бел., Інстытут Адкрытае Грамадства Джорджа Сораса, <span class="ref-info" title="англійскай мовай" style="font-size:85%; cursor:help; color:#888;">(англ.) бел., Benetton, <span class="ref-info" title="англійскай мовай" style="font-size:85%; cursor:help; color:#888;">(англ.) бел. (які ахвяраваў €64,000 ў 2002 годзе). Акрамя таго, <span class="ref-info" title="англійскай мовай" style="font-size:85%; cursor:help; color:#888;">(англ.) бел. праводзіла многія грамадскія кампаніі РбМ бясплатна (напрыклад аб цэнзуры ў Алжыры ).
Арганізацыя часта абвінавачваецца ў непразрыстасці бюджэту.
Як сказана на сайце арганізацыі, кнігі, якія выдаюцца Рэпарцёрамі без межаў, прадаюцца ў французскіх шапіках і супермаркетах Fnac, Carrefour, Casino, Monoprix і Cora, на вэбсайтах alapage.com, fnac.com і amazon.fr, а таксама A2Presse і больш чым у 300 кніжных крамах па ўсёй Францыі.
Індэкс свабоды слова
«Рэпарцёры без межаў» штогод публікуе на сваім вэб-сайце індэкс свабоды слова больш чым 160 краін свету.
Методыка разліку ІСС
ІСС разлічваецца на аснове адказаў на спецыяльную, абноўленую ў 2013 годзе, анкету, якую запаўняюць партнёрскія арганізацыі РБМ, актывісты, карэспандэнтаў РБМ (каля 150 чалавек у амаль 150 краін свету). Анкета змяшчае 87 пытанняў, разбітых на шэсць частак: плюралізм, незалежнасць СМІ, цэнзура, заканадаўства, празрыстасць, інфраструктура. Акрамя таго, класіфікацыя кожнай краіны залежыць ад колькасці смерцяў журналістаў і інтэрнэт-актывістаў, заключэння ў турму, нападаў на іх і г. д. пры выкананні імі прафесійных абавязкаў, але толькі ў выпадку, калі гэта колькасць зніжае, а не падвышае месца краіны ў рэйтынгу (напрыклад, канкрэтных лічбаў па Паўночнай Карэі практычна няма). Важна адзначыць, што, напрыклад, журналіст, знявечаны ў не звязанай з яго працай аварыі, «Рэпарцёрамі без межаў» у базу дадзеных не ўносіцца.
Крытыка
Журналіст Фолкер Бройцігам паказвае на тое, што арганізацыя крытыкуе толькі варожыя ЗША краіны, такія як Куба, Беларусь ці Расія. У той жа час рэжымы дружалюбныя ЗША, такія як, да прыкладу, Філіпіны ці Саудаўская Аравія, у якіх свабода слова адсутнічае практычна цалкам, не падвяргаюцца ніякай крытыцы з боку гэтай арганізацыі. Таксама адсутнічаюць ацэнкі па адносінах да свабоды слова ў саміх заходніх краінах.
Карбонавыя кіслоты
Карбонавыя кіслоты — клас арганічных злучэнняў, малекулы якіх ўтрымоўваюць адну або некалькі функцыянальных карбаксільных груп-COOH. Кіслыя ўласцівасці тлумачацца тым, што дадзеная група можа параўнальна лёгка адшчыпляць пратон. За рэдкімі выключэннямі карбонавыя кіслоты з'яўляюцца слабымі. Напрыклад, у воцатнай кіслаты CH3COOH канстанта кіслотнасці роўная 1,75. Ды-і трыкарбонавыя кіслоты больш моцныя, чым монакарбонавыя.
Вольфганг Фогель
Абмен шпіёнаў і палітвязняў
У агульнай складанасці, Фогель выступаў пасярэднікам пры абмене больш за 150 шпіёнаў і палітвязняў. Сярод найбольш вядомых выпадкаў:
Абмен заўсёды адбываўся на Глінікскім мосце паміж Заходнім Берлінам і усходнегерманскім Патсдамам.
Бутмірская культура
Бутмірская культура — балканская неалітычная культура. Існавала ў перыяд 2600—2400 г. да н. э. З’яўляецца адной з нашчадкаў культуры кардыяльнай керамікі.
Асноўныя знаходкі размешчаны на тэрыторыі сучаснай Босніі. Аснову гаспадаркі складала земляробства і жывёлагадоўля. Маюцца сляды керамікі, узоры якой маюць падабенства з ўзорамі мінойскай керамікі на Крыце. Па сучасных дадзеных, аднак, бутмірская культура ніяк не звязаная з мінойскай.
Сезон 2021 ФК Белшына
У 2021-м годзе футбольны клуб «Белшына» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на верасень 2021 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Рэзервовы склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Крый (тытан)
Крый, Крыяс (Κριός, Κρῖος ці «баран») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі адзін з тытанаў, сын Урана і Геі, муж дачкі Понта Еўрыбіі. Быў зрынуты падчас тытанамахіі і скінуты ў Тартар.
Санта-Марыя-Кагінас
Санта-Марыя-Кагінас (Santa Maria Coghinas) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Насельніцтва складае 1439 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 65 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 7030. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Прадцеча.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Антаніна Пятроўна Морава
Антані́на Пятроўна Морава (нар., с. Грачанае Катоўскага раёна Валгаградскай вобласці, РСФСР) — беларуская дзяржаўная дзеячка, міністр працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь (2001—2006), доктар эканамічных навук, прафесар.
Біяграфія
У 1971 годзе з адзнакай скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава. У 1975 годзе, скончыўшы аспірантуру Інстытута эканомікі Акадэміі навук БССР, абараніла кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «Палітычная эканомія». У 2002 годзе абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Метадалогія пераходу да рынкавай мадэлі сацыяльнай палітыкі ў Рэспубліцы Беларусь».
У 1974—1980 гадах і ў 1984—1994 гадах працавала ў Інстытуце эканомікі АН Беларусі (з 1989 года — загадчыкам сектара, з 1992 года — загадчыкам аддзела эканамічных заканамернасцяў). У 1980—1984 гадах працавала ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце навукова-тэхнічнай інфармацыі і тэхніка-эканамічных даследаванняў Дзяржплана Беларусі (з 1981 года — загадчыкам сектара).
У 1981—1982 гадах прайшла навучанне ў Інстытуце павышэння кваліфікацыі інфармацыйных работнікаў ДКНТ СССР па спецыяльнасці «Аналітыка, статыстычная апрацоўка крыніц інфармацыі і падрыхтоўка інфармацыйных выданняў». Скончыла Інстытут эканамічнага развіцця Сусветнага банка па спецыяльнасці «Макраэканоміка» (1993). Па праблемах сацыяльнай палітыкі праходзіла стажыроўку ў Італіі (1995—1996 гады), ЗША (1998), Венгрыі (2000), Швецыі (2007).
З 2006 года — намеснік дырэктара Інстытута дзяржаўнай службы Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Абіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання ад г. Мінска, з’яўлялася старшынёй Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльнаму развіццю, намеснікам старшыні Камісіі Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі па сацыяльнай палітыцы, навуцы, культуры і гуманітарных пытаннях, членам Пастаяннай камісіі Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц СНД па сацыяльнай палітыцы і правах чалавека, кіраўніком дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь у парламенцкай структуры Цэнтральнаеўрапейскай ініцыятывы, членам дэлегацыі ў Парламенцкай асамблеі АБСЕ.
Навуковая дзейнасць
Аўтар звыш 200 навуковых прац і артыкулаў. Асноўныя навуковыя інтарэсы: сацыяльная палітыка, працоўныя адносіны, рынак працы, эканамічныя заканамернасці, макраэканамічны аналіз.
Бэрэжці
Бэрэжці (Бережці́) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Ніджат Мамедаў
Ніджат Мамедаў (Nicat Məmmədov,, Нахічэвань) — азербайджанскі шахматыст, гросмайстар (2006).
У складзе зборнай Азербайджана ўдзельнік 34-й Алімпіяды (2000) ў Стамбуле.
Выжгіў
Выжгіў (Ви́жгів) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Гімн Эстонскай ССР
21 ліпеня 1956 года трэцяя страфа тэксту была змененая, каб выдаліць згадкі аб І.Сталіне. Ніжэй — выпраўленая версія.
Эстонскі тэкст гімна (з 1956)
Jää kestma, Kalevite kange rahvas, ja seisa kaljuna, me kodumaa! Ei vaibund kannatustes sinu vahvus, end läbi sajanditest murdsid sa ja tõusid õitsvaks sotsialismimaaks, et päikene su päevadesse paista saaks.
Nüüd huuga, tehas, vili, nurmel vooga, sirp, lõika, alasile, haamer, löö! Nõukogu elu, tuksu võimsa hooga, too õnne rahvale, me tubli töö! Me Liidu rahvaste ja riike seas sa, Eesti, sammu esimeste kindlas reas!
Sa kõrgel leninlikku lippu kannad ja julgelt kommunismi rada käid. Partei me sammudele suuna annab ja võidult võitudele viib ta meid. Ta kindlal juhtimisel kasva sa ja tugevaks ning kauniks saa, me kodumaa!
Пераклад на беларускую мову
Жыві, сын Калева — народ наш хвалебны, І стой, айчына наша, як скала. Скрозь усе пакуты стагоддзяў бяспраўных Адвагу ты і доблесць пранесла. І вось запаліла сацыялізму святло, Акрыяла ў росквіце для шчасця і перамог.
Магутным коласам квітнейце нівы! Жні, серп, і, молат, бі, гудзі, завод! У краіне савецкай кожны будзь шчаслівым — Упартая праца нам шчасце прынясе. У саюзе братэрскім перад табой прастор — Эстонія, крочы ў шыхце сваіх сясцёр!
Ты сцяг Леніна нясеш святы, Дарогай хвалебнаю рушыш наперад. Родная партыя заўсёды з табой — Шляхам перамог яна цябе вядзе. Расці, айчына, на шляху вялікім, Прыгажэй і мацней будзь з кожным новым днём!
1945
Підгаецкі раён
Підгаецкі раён (Підгаєцький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Підгайці (Підгайці).
Утвораны 6 снежня 1991 года. Насельніцтва раёна на года складала 18866 чалавек, плошча — 496 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 гарадскога і 21 сельскага саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 1 горад раённага значэння і 36 вёсак.
Чыянгмайскі ўніверсітэт
Чыянгмайскі ўніверсітэт (มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, Chiang Mai University), скарочана มช. або CMU — дзяржаўны даследчы ўніверсітэт правінцыі Чыянгмай. Універсітэт, заснаваны ў 1964 годзе, стаў першым рэгіянальным універсітэтам Тайланда і першым універсітэтам, размешчаным на поўначы Тайланда.
Гісторыя
Чыянгмайскі ўніверсітэт быў заснаваны па дзяржаўным плане развіцця рэгіянальнай адукацыі, прынятым у 1958 годзе. Галоўны кампус універсітэта, размешчаны на гарах Дойсутхеп, быў адкрыты 18 чэрвеня 1964 года.
Спачатку меў 3 факультэты — факультэт натуральных навук, гуманітарны факультэт і факультэт сацыяльных навук. Зараз Чыянгмайскі ўніверсітэт складаецца з 21 факультэта, 1 школы, 3 каледжаў і 3 інстытутаў, размешчаных на тэрыторыі 14,2 км², 4 кампусаў. У 2018 годзе вучылася больш за 35 000 навучэнцаў (каля 29 000 бакалаўраў, 5 000 магістрантаў, 250 ардынатараў і 1 400 аспірантаў). Студэнтам прапануюцца інтэрнаты, размешчаныя на тэрыторыі ўсіх кампусаў.
IC 3539
IC 3539 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Высоцк (Любамльскі раён)
Высоцк (Висо́цьк) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Авесцкі манетны двор
Авесцкі манетны двор — манетны двор, які размяшчаўся ў г. Авеста, Швецыя. Заснаваны ў 1644 годзе.
Выпускаў у 1788 годзе манеты-перайманні медных 5 капеек з датаваннем 1764, 1778 і 1787 гады для забеспячэння плацежаздольнасці шведскай арміі на акупіраваных тэрыторыях Расійскай імперыі ў час руска-шведскай вайны 1788—1790 гадоў. У адрозненне ад сапраўдных рускіх манет на іх аверсе і рэверсе былі каралеўскія (замест імператарскіх) кароны, іншыя абрысы дат; на аверсе манет 1787 года — асаблівы малюнак двухгаловага арла, у полі манеты часцей за ўсё знак Екацярынбургскага манетнага двара — EM, зрэдку адзнака двара адсутнічае.
Яўген Якаўлевіч Веснік
Яўген Якаўлевіч Ве́снік (, Петраград —, Масква) — савецкі. Народны артыст СССР (1989). Сын заснавальніка і першага дырэктара «» Якава Ільіча Весніка.
Біяграфія
Скончыў Тэатральнае вучылішча імя М. Шчэпкіна (1948). Працаваў у маскоўскіх тэатрах імя К. Станіслаўскага (да 1954), Сатыры (1954—1964), Малым (1964—1990). Вострахарактарны акцёр, схільны да сатыры, гратэску. Сярод роляў: Гараднічы («Рэвізор», М. Гогаля), Прысыпкін («Клоп», У. Маякоўскага), Барон Ленбах («Агонія», М. Крлежы), Крачко («Дзікі Анёл» А. Каламійца). Здымаўся ў кіно: «Справа № 306», «Трэмбіта», «Святло далёкай зоркі», «Звычайны цуд», «Новыя прыгоды няўлоўных» і інш.
Вожык у клетцы
Вожык у клетцы  — механічная галаваломка, папулярная ў Чэхіі, займае цэнтральнае месца ў кнізе Таямніца галаваломкі (Zahada hlavolamu) «Трушчобнай трылогіі» прыгодніцкіх апавяданняў Яраслава Фоглара. Галаваломка складаецца з невялікага шарыка, якія знаходзіцца ў цыліндры з адтулінамі розных памераў, і з якога тырчаць шыпы рознай даўжыні. Сутнасць галаваломкі складаецца ў тым, каб выцягнуць шарык (вожыка) з цыліндру (клеткі).
Мікалай Якаўлевіч Баркун
Мікалай Якаўлевіч Баркун (, в. Лешніца, Пухавіцкі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1976).
Біяграфія
Скончыў Пярэжырскую сярэднюю школу. З 1958 слесар-інструментальшчык, з 1976 брыгадзір камсамольска-моладзевай брыгады Мінскага радыёзавода вытворчага аб'яднання «Гарызонт». Званне Героя прысвоена за поспехі ў выкананні заданняў 9-й пяцігодкі, вялікі ўклад у павышэнне эфектыўнасці вытворчасці і якасці прадукцыі, Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР з 1979 да 1984.
Лампанг
Лампанг  — горад у правінцыі Лампанг на поўначы Тайланда. Трэці па велічыні горад на поўначы Тайланда, сталіца правінцыі Лампанг і муніцыпалітэта Лампанг. Размешчаны ў даліне ракі Ванг, паміж Кхунтан на захадзе і Пі-Пан-Нум на ўсходзе. Рака, найбуйнейшы прыток ракі Менам-Чао-Прая, працякае прама праз горад.
Нержавеючая сталь
Нержавеючая сталь, размоўна «нержавейка» — легіраваная сталь, устойлівая да карозіі ў атмасферы і агрэсіўных асяроддзях.
У 1913 годзе Гары Брырлі (Harry Brearley), які эксперыментаваў з рознымі відамі і ўласцівасцямі сплаваў, выявіў здольнасць сталі з высокім змяшчэннем хрому супраціўляцца кіслотнай карозіі.
Нержавеючыя сталі дзеляць на тры групы:
Хімічны склад
Пры выбары хімічнага складу каразійна-ўстойлівага сплаву кіруюцца так званым правілам : калі да металу, няўстойліваму да карозіі (напрыклад, да жалеза) дадаваць метал, які ўтварае з ім цвёрды раствор і ўстойлівы да карозіі (нарыклад хром), то ахоўнае дзеянне праяўляецца скачкападобна пры увядзенні моля другога металу (каразійная ўстойлівасць ўзрастае не прапарцыйна колькасці легіруючых кампаненты, а скачкападобна). Асноўны легіруючы элемент нержавеючай сталі — хром Cr (12-20 %); акрамя хрому, нержавеючая сталь змяшчае элементы, спадарожныя жалезу ў яго сплавах (З, Si, Mn, S, Р), а таксама элементы, якія ўводзяцца ў сталь для надання ёй неабходных фізіка-механічных уласцівасцяў і каразійнай стойкасці (Ni, Mn, Ti, Nb, Co, Mo).
Супраціў нержавеючай сталі да карозіі напрамую залежыць ад змяшчэння хрому: пры яго змесце 13 % і вышэй сплавы з’яўляюцца нержавеючыя у звычайных умовах і ў слабаагрэсіўных асяроддзях, больш за 17 % — каразійнастойкімі і ў больш агрэсіўных акісляльных і іншых асяроддзях, у прыватнасці, у азотнай кіслаце крэпасцю да 50 %.
У моцных кіслотах (сернай, салянай, фосфарнай і іх сумесях) ўжываюць складаналегіраваныя сплавы з высокім змяшчэннем Ni і прысадкамі Mo, Cu, Si.
Падвышаная атмасферная каразійнастайкосць сталі дасягаецца, як правіла, мэтанакіраваным змяненнем яе хімічнага складу. Лічыцца, што найбольш эфектыўна павышаюць супраціў будаўнічых сталей атмасфернай карозіі невялікія дабаўкі нікеля, хрому, і асабліва фосфару і медзі. Так, легіраванне меддзю ў межах 0,2-0,4 % павышае на 20-30 % ўстойлівасць супраць карозіі адкрытых канструкцый у прамысловай атмасферы.
Класіфікацыя
Нержавеючыя сталі, схільныя да міжкрышталітнай карозіі, пасля зваркі, як правіла, падвяргаюцца тэрмічнай апрацоўцы.
Шырокае распаўсюджванне атрымалі сплавы жалеза і нікеля, у якіх за кошт нікеля аўстэнітная структура жалеза стабілізуецца, а сплаў ператвараецца ў слаба-магнітны матэрыял.
Мартэнсітныя і мартэнсіта-ферытныя сталі
Мартэнсітныя і мартэнсітна-ферытныя сталі валодаюць добрай каразійнай устойлівасцю ў атмасферных умовах, у слабаагрэсіўных асяроддзях (у слабых растворах соляў, кіслот) і маюць высокія механічныя ўласцівасці. У асноўным іх выкарыстоўваюць для вырабаў, якія працуюць на знос, у якасці рэжучага інструмента, у прыватнасці, нажоў, для пругкіх элементаў і канструкцый у харчовай і хімічнай прамысловасці, якія знаходзяцца ў кантакце са слабаагрэсіўными асяроддзямі. Да гэтага віду адносяцца сталі тыпу 30Х13, 40Х13 і г. д.
Ферытныя сталі
Гэтыя сталі ўжываюць для вырабу вырабаў, якія працуюць у акісляльных асяроддзях (напрыклад, у растворах азотнай кіслаты), для бытавых прыбораў, у харчовай, лёгкай прамысловасці і для цеплаабменнага абсталявання ў энергамашыннабудоўлі. Ферытныя хромістыя сталі маюць высокую каразійную стойкасць у азотнай кіслаце, водных растворах аміяку, аміячнай салетры, сумесі азотнай, фосфарнай і фторыставадараднай кіслаты, а таксама ў іншых агрэсіўных асяроддзях. Да гэтага віду адносяцца сталі 400 серыі.
Аўстэнітныя сталі
Асноўнай перавагай сталей аўстэнітнага класа з’яўляюцца іх высокія службовыя ўласцівасці (трываласць, пластычнасць, каразійная ўстойлівасць у большасці працоўных асяроддзяў) і добрая тэхналагічнасць. Таму аўстэнітныя каразійнастойкія сталі знайшлі шырокае прымяненне ў якасці канструкцыйнага матэрыялу ў розных галінах машынабудавання. Тэарэтычна вырабы з аўстэнітных нержавеючых сталяў пры нармальных умовах — немагнітныя, але пасля халоднага дэфармавання (любы мехапрацоўкі) могуць праяўляць некаторыя магнітныя ўласцівасці (частка аўстэніта ператвараецца ў ферыт). Кожны матэрыял характарызуецца здольнасцю намагнічваюцца, гэта дастасавальна і да нержавеючыя сталі. Цалкам немагнітны можа быць толькі вакуум.
Аўстэніта-ферытныя і аўстэніта-мартэнсітныя сталі
Аўстэніта-ферытныя сталі. Перавага сталей гэтай групы — павышаны мяжа цякучасці па параўнанні з аўстэнітнымі аднафазнымі сталямі, адсутнасць схільнасці да росту зерня пры захаванні двухфазнай структуры, меншае змяшчэнне вострадэфіцытнага нікеля і добрая зварваемасць. Аўстэніта-ферытныя сталі знаходзяць шырокае прымяненне ў розных галінах сучаснай тэхнікі, асабліва ў хімічным машынабудаванні, суднабудаванні, авіяцыі.
Да гэтага віду адносяцца, сталі тыпу 08Х22Н6Т, 08Х21Н6М2Т, 08Х18Г8Н2Т.
Робат
Робат (robot) — віртуальны ці механічны штучны агент. Звычайна ўяўляе сабой электра-механічную машыну пад кіраваннем камп’ютэра альбо электроннага праграмавання, здольную самастойна выконваць пэўныя задачы.
Нержавеючая сталь
Аўстэніта-ферытныя і аўстэніта-мартэнсітныя сталі
Аўстэніта-мартэнсітныя сталі. Патрэбы новых галін сучаснай тэхнікі ў каразійнастойкіх сталях падвышанай трываласці і тэхналагічнасці прывялі да распрацоўкі сталі мартэнсітнага (пераходнага) класа. Гэта сталі тыпу 07Х16Н6, 09Х15Н9Ю, 08Х17Н5М3.