cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кізільнік аднакветны
Кізі́льнік аднакветны (Cotoneaster uniflorus) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Раскідзісты лістападны куст вышынёй да 0,5 м. Маладыя парасткі апушаныя. Лісце простае, суцэльнае, на чаранках, цёмна-зялёнае зверху, больш светлае, жаўтаватае, валасістае ці голае знізу. Кветкі з пяццю пялёсткамі, зеленавата-белыя або ружаватыя, паніклыя, па 1—2 на голых кветаносах у пазухах лісця. Плод — сакаўны яблык аранжава-чырвонага колеру, з 3—4 костачкамі.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на паўночным усходзе Еўропы, на Урале, Алтаі, захадзе Кітая, паўночным захадзе Манголіі, у Сярэдняй Азіі. Расце на стэпавых камяністых схілах гор, камяністых россыпах і скалах. Цвіце ў чэрвені. Плады паспяваюць у жніўні—верасні.
Ахоўваецца ў Расіі на тэрыторыі на тэрыторыі Ненецкай аўтаномнай акругі і Рэспублікі Комі.
Дэкаратыўная расліна.
S/2003 J 23
S/2003 J 23 — натуральны спадарожнік Юпітэра.
Адкрыццё
S/2003 J 23 быў знойдзены 6 лютага 2003 г групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда. Спадарожнік пакуль не атрымаў афіцыйнай назвы.
Арбіта
S/2003 J 23 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.563.000 км за 732 дня, 10 гадзін і 32 хвіліны. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,2714. Нахіл рэтраграднай арбіты 146,314 °. Належыць да групы Пасіфэ.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр S/2003 J 23 складае ў сярэднім каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца ў 2,6 г/см³. Як мяркуецца, складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +23,6 m.
Уладзімір Аляксандравіч Тычына
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і ссыльнага селяніна. Бацька Аляксандр Мітрафанавіч Тычына, ураджэнец в. Завалочыцы ў 1930 г. быў высланы як кулак у Алданскі раён ЯАССР; маці, Алашкіна Кацярына Сцяпанаўна (руская) як кулачка была выслана тады ж. Брат літаратуразнаўца Міхася Тычыны, стрыечны брат беларускага пісьменніка Алеся Адамовіча. У 1947 годзе разам з бацькамі пераехаў на іх радзіму, у вёску Завалочыцы Глускага раёна.
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1977 годзе. Працаваў старшым мастаком, кіраўніком брыгады ў ПКБ Мінсельбуда БССР, з 1986 года — кіраўнік брыгады ў праектна-тэхналагічным інстытуце Белсельбуда.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Член КПСС з 1969 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы: інтэр’еры клуба-сталовай мэблевай фабрыкі (1973), клуба будаўнікоў і ўпраўлення «Маладзечнасельбуд» (1976) у Маладзечне; у аўтарскім калектыве: піянерлагер завода халадзільнікаў у Зялёным (1972), інтэр’ер клуба-сталовай піянерлагера «Сонечны» ў Валожынскім раёне (1976).
Дэвід Джуіт
Дэвід Джуіт (David C. Jewitt, нар. ) — амерыканскі астраном, прафесар Інстытута астраноміі Гавайскага ўніверсітэта.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1958 годзе ў Англіі. У 1979 скончыў Лонданскі ўніверсітэт. У 1980 г. атрымаў навуковую ступень магістра прыродазнаўчых навук у Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце, а ў 1983 годзе там жа — ступень доктара філасофіі ў галіне астраноміі. У сферу яго інтарэсаў ўваходзяць вывучэнне транснептунавага рэгіёну Сонечнай сістэмы, гісторыя фарміравання Сонечнай сістэмы і фізічныя ўласцівасці камет. Разам з Джэйн Лу выявіў першы аб'ект пояса Койпера ў жніўні 1992 года. За гэта адкрыццё быў узнагароджаны ў 2012 годзе прэстыжнымі прэміямі Шаа і Каўлі.
Зора (фільм, 1975)
«Зора» (Zorro) — мастацкі фільм 1975 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Ален Дэлон, Атавія Пікала, Энца Чэрузіка.
Сюжэт
Дыега ў лютасці! Прама на яго вачах хеўра наймітаў забівае ягонага даўняга сябра Мігеля. Трымаючы на руках прыяцеля, які сцякае крывёй, Дыега абяцае не гледзячы ні на што адпомсціць за смерць апошняга. Мігель жа просіць паклясціся, што гвалт не спародзіць новы гвалт. Дыега дае абяцанне, але адступаць ад свайго плана па вяртанні справядлівасці ён таксама не збіраецца…
Спіс зорак сузор’я Воўка
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Воўка да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Дзеці славы (фільм)
Дзеці славы (Szabadsag, Szerelem) — венгерскі фільм пра венгерскае паўстанне 1956 года ды матч «Кроў у басейне». Фільм дубляваны па-беларуску тэлеканалам Белсат. Прэм'ера на тэлеканале Белсат адбылася 24 чэрвеня 2012 г. у 22:00.
Сюжэт
Ідзе 1956 год. У центры сюжэту Каралі Сабо – капітан алімпійскай зборнай Венгрыі па водным пола. Ягоная кар’ера паспяхова развіваецца: ён упадабанец як шараговых заўзятараў, так і высокапастаўленых чыноўнікаў. Наперадзе ў яго бясхмарная будучыня, слава, увага дзяўчат. Але ўсё мяняецца за адзін дзень. Каханне, рэвалюцыя, танкі на вуліцах Будапешта, целы расстраляных – усё гэта штурхае маладога спартоўца ў вір паўстання. Фільм распавядае пра гістарычныя падзеі, звязаныя з венгерскім паўстаннем 1956 года, а таксама нагадвае пра знакаміты «крывавы» паўфінал па водным пола паміж зборнымі СССР і Венгрыі на алімпіядзе ў Мельбурне.
Пракат
Фільм з'явіўся ў кінатэатрах Венгрыі 23 кастрычніка 2006 года 50-й гадавіны рэвалюцыі. 29 кастрычніка 2006 года быў паказаны ў Белым доме для прэзідэнта Джорджа Буша.
Максіміліян фон Прытвіц
Максімілія́н фон Пры́твіц унд Гафро́н (Maximilian Wilhelm Gustav Moritz von Prittwitz und Gaffron;  — ) — германскі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік.
Біяграфія
Ён пачаў службу ў прускай арміі перад пачаткам сямітыднёвай аўстра-прускай вайны 1866 года, падчас франка-прускай вайны ён быў ад’ютантам батальёна.
У 1913 годзе быў прызначаны генеральным інспектарам I-й армейскай інспекцыі і яму было нададзена званне генерал-палкоўнік.
Першая сусветная вайна
З пачаткам Першай сусветнай вайны ён быў прызначаны камандуючым 8-й арміі, утворанай на базе падначаленай яму інспекцыі. Задачай арміі з’яўлялася абарона межаў Усходняй Прусіі на час, пакуль германскія войскі згодна с хуткацечным планам Шліфена знішчаць французскія.
Калі атака рускай арміі пачала пагражаць яго тылу, фон Прытвіц прапанаваў адысці на захад ад ракі Віслы. Гэта азначала здачу Усходняй Прусіі, якую германскі генеральны штаб лічыў непрымальнай. 23 жніўня фон Прытвіц быў хутка заменены на Паўля фон Гінденбурга.
Фон Прытвіц сышоў у адстаўку і пасяліўся ў Берліне, дзе ён жыў на працягу трох гадоў і неўзабаве памёр ад сардэчнага прыступу.
Цікавыя факты
Стрыечная сястра Максіміліана была жонкай вядомага генерала Паўля фон Гінденбурга, які змяніў фон Прытвіца на пасту камандуючага 8 арміі.
Дзяўчынка з запалкамі
«Дзяўчынка з запалкамі» (Den lille Pige med Svovlstikkerne) — кароткае каляднае апавяданне Ханса Крысціяна Андэрсена, напісанае ў замку Аўгустэнбарг як тэкставае суправаджэнне да гравюры з выявай юнай прадаўшчыцы запалак. Апублікавана ў 1845 годзе.
Апавяданне распавядае пра маленькую прадаўшчыцу запалак, якая замярзае напярэдадне Новага года, бо не можа вярнуцца дадому з-за страху перад жорсткім бацькам. Кожны раз, калі яна запальвае запалку, каб сагрэцца, перад яе вачамі паўстаюць светлыя вобразы — тлустая гусь, якая падымаецца з талеркі і ідзе ёй насустрач, калядная елка з цацкамі, памерлая бабуля… Ранкам дзяўчынку знаходзяць замёрзлай з пачкай спаленых запалак.
Па матывах знакамітага апавядання Жан Рэнуар у 1928 годзе зняў нямую кароткаметражку, а студыя Дыснею ў 2006 годзе стварыла кароткаметражны анімацыйны фільм (дзеянне якога перанесена ў дарэвалюцыйную Расію). Вядомыя і зусім раннія экранізацыі — 1903 года (Дж. Уільямсан) і 1919 года (Ю. А. Жалябужскі). У 1897 г. дацкім кампазітарам Аўгустам Энам паводле апавядання была напісана аднайменная опера.
Кіеўскі інстытут бізнесу і тэхналогій
Кіеўскі інстытут бізнесу і тэхналогій — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Кіеве і спецыялізуецца на бізнес-адукацыі.
Гісторыя
У 1961 годзе па ініцыятыве таварыства «Веды», АН УССР, КПІ і іншы інстытуцый быў створаны Кіеўскі народны ўніверсітэт тэхнічнага прагрэсу, які працаваў на базе Рэспубліканскага дома эканамічнай і навукова-тэхнічнай прапаганды. Да 1979 года ў КНУТП прайшлі навучанне больш за 17000 слухачоў. Ва ўніверсітэце выкладалі 11 членаў-карэспандэнтаў АН УССР, 90 дактароў навук, прафесараў і 432 кандыдатаў навук, дацэнтаў.
Станам на 1992 год колькасць выпускнікоў КНУТП перавысіла 30 тысяч. Была зменена арганізацыйна-прававая форма, універсітэт атрымаў новую назву — Украінскі хрысціянскі ўніверсітэт бізнесу і тэхналогій. Нягледзячы на станоўчую ацэнку дзейнасці ўніверсітэта, у выніку установе было адмоўлена ў ліцэнзіі на адукацыйную дзейнасць з рэкамендацыяй змяніць назву.
Ужо ў 1995 годзе была зарэгістравана новая навучальная ўстанова — Кіеўскі інстытут бізнесу і тэхналогій, заснавальнікамі якога сталі Украінскі хрысціянскі ўніверсітэт бізнесу і тэхналогій і Украінская лабараторыя праблем адукацыі і прамысловага развіцця НАН Украіны. Кіеўскі інстытут бізнесу і тэхналогій атрымаў ліцэнзію Міністэрства адукацыі і навукі Украіны на правядзенне адукацыйнай дзейнасці. У тым жа годзе была адноўлена работа факультэта эканомікі і менеджменту.
Сезон 2013 ФК Белшына
У 2013-м годзе футбольны клуб «Белшына» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Заўвагі
Прыйшлі ў клуб
* У арэнду
Пакінулі клуб
* У арэнду ** З арэнды
* З арэнды
На папасе
«На папасе» — драматычная паэма Янкі Купалы, напісаная ў 1913 годзе. Упершыню надрукаваная ў 1913 годзе ў зборніку «Шляхам жыцця». Урывак з твору пад загалоўкам «Лявон» быў надрукаваны ў газеце «Наша Ніва» 15 жніўня 1908 года з подпісам І.Л. Белавы аўтограф паэмы захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы. Паэма мае падзагаловак «Абразок з 1906 года». Разам з драматычнымі паэмамі «Адвечная песня» і «Сон на кургане» паэма засведчыла плённую працу Купалы ў галіне паэтычнае драматургіі і была адным з подступаў да стварэння першае нацыянальнае драмы «Раскіданае гняздо».
Апісанне
Азначэнне, дадзенае аўтарам паэме («абразок»), дакладна раскрывае жанравыя асаблівасці твору. Купала малюе толькі адну карціну (абразок), у якой праступаюць рысы грамадскае атмасферы на Беларусі ў час рэвалюцыйных падзей 1905—1907 гадоў.
Вясновай ноччу ў хвойніку каля гасцінца спыняюцца адпачыць трое падарожных сялян. Да іх прыблукаў Незнаёмы. Недавер сялян да прышлага часткова пахіснулі яго песня пра Лявона, а таксама расповяд пра ўласны нялёгкі лёс. І ўсё ж у іх застаецца няпэўнае ўражанне ад Незнаёмага. Яны пагаджаюцца з яго песняй, але не могуць пагадзіцца з вандроўніцкім жыццём Незнаёмага. Аднак калі да падарожных па'яжджаюць коннікі (відаць, паліцыя), якія шукаюць Незнаёмага, сяляне не выдаюць яго. Больш за тое, у іх узнікае сымпатыя да Незнаёмага.
Галоўная ідэя твору — рэвалюцыянізацыя сялянства — реалізуецца паказам складанасці сялянскае псіхалогіі, яе маруднай перабудовы. Ломцы адвечных уяўленняў сялян спрыяе высакародства народнае маралі — спагада да абяздоленых, пакрыўджаных (ад непрыняцця Незнаёмага да спачування яму). Хоць твор не дае рэльефна акрэсленых мастацкіх характараў, Незнаёмы выступае як выразны алегарычна-сімвалічны вобраз. У агульным плане Незнаёмы ў паэме «На папасе» з'яўляецца правобразам Незнаёмага з драмы «Раскіданае гняздо», у якой вобраз Незнаёмага знайшоў разгорнутую і драматургічна дзейсную распрацоўку.
Значную ідэйна-мастацкую нагрузку нясе ў творы песня пра Лявона. Стылізаваная ў фальклорным ключы, яна ў адрозненне ад фальклорных твораў мае больш канкрэтную прывязку да часу і выразную сацыяльную завостранасць. Аптымізм песні адпавядаў рэвалюцыйнаму аптымізму часу і самаахвярная доля Лявона з'яўляецца прыкладам героікі. Нездарма пазней у час нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняе Беларусі песня пра Лвона стала народнай (гарманізацыя У. Тэраўскага).
Эўрыдомэ (спадарожнік)
Эўрыдомэ (ад Εὐριδόμη) — натуральны спадарожнік Юпітэра, вядомы таксама як Юпітэр XXXII.
Адкрыццё
Эўрыдомэ быў знойдзены 9 снежня 2001 г. групай астраномаў з Гавайскага ўніверсітэта. Першапачаткова атрымаў часовае абазначэнне S/2001 J 4. Названы ў гонар адной з харыт старажытнагрэчаскай міфалогіі ў жніўні 2003 года.
Арбіта
Эўрыдомэ здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 22.865.000 км за 717 дзён і 07:00. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,276. Нахіл рэтраграднай арбіты 150,3 °. Належыць да групы Пасіфэ.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр Эўрыдомэ складае ў сярэднім каля 3 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня +22,7 m.
Ота Дэмус
Ота Дэмус (Otto Demus; 4 лістапада 1902, блізу Санкт-Пёльтэна, цяпер у зямлі Ніжняя Аўстрыя —, ) — аўстрыйскі гісторык мастацтва і педагог. Бацька піяніста і паэта.
Вучыўся ў Венскім універсітэце ў. Спецыяльнасцю Дэмуса было, з аднаго боку, візантыйскае мастацтва, а з другога — мастацтва Аўстрыі Сярэдніх стагоддзяў. Акрамя таго, ён займаўся праблемай аховы помнікаў гісторыі і культуры, займаючы ў 1929—1936 гадах пасаду захавальніка помнікаў правінцыі Карынтыя, а ў 1936—1939 гадах — пасаду дзяржаўнага захавальніка ў Дэпартаменце помнікаў у Вене. У 1939 годзе Дэмус эміграваў у Англію, працаваў у Лондане. У 1946 годзе вярнуўся і да 1964 года займаў пасаду дырэктара Дэпартамента. У 1963—1973 гадах — прафесар гісторыі мастацтваў Венскага ўніверсітэта.
Працы Дэмуса часткай прысвечаны аўстрыйскаму мастацтву: «Мастацтва ў Карынтыі» (Kunst in Kärnten; 1934) «Познегатычныя алтары Карынтыі» (Die spätgotischen Altäre Kärntens; 1991), — часткай мастацтву Візантыі і яго ўплыву на суседнія культуры «Мазаіка Сабора Святога Марка ў Венецыі» (Die Mosaiken von San Marco in Venedig; 1939, «Візантыйскае мастацтва і Захад» (Byzantine Art and the West; 1970) і інш.
Святошынскі раён (Кіеў)
Святошынскі раён (Свято́шинський район) — адзін з дзесяці раёнаў Кіева. Сучасная назва і межы атрымаў 27 красавіка 2001 года, у савецкія часы называўся Ленінградскі. У склад раёна ўваходзяць: Авіягарадок, Акадэмгарадок, Белічы, Брацкая Баршчагоўка, Галаганы, Святошын, Навабелічы, Міхайлоўская Баршчагоўка, Перемога, Паўднёвая Баршчагоўка, Мікольская Баршчагоўка, прамраёны Атрадны і Ніўкі.
Гісторыя
Назва Святошын мае вытокі яшчэ з часоў Кіеўскай Русі XII стагоддзя і звязваецца з імем Чарнігаўскага князя Святаслава Давыдавіча, таму што гэтыя землі былі яго вотчынай і дасталіся яму ў спадчыну. На схіле гадоў ён перайшоў у манаства з імем Мікалай, але ў народзе яго называлі Святоша. Адсюль, відавочна, і назва Святошынскія зямлі, месцы святошы. Так пра гэта пішацца і ў Летапісы Рускаму.
У дакументах аб ўрочышчы Белічы ўпершыню згадана ў 1161 годзе. Аб хутары Беркавец пад Кіевам згадваецца з сярэдзіны XVII стагоддзя як уласнасць дамініканскага манастыра.
Да рэвалюцыі гэта былі дачныя месца багатых прамыслоўцаў і купцоў Кіева. У 1918 годзе падчас праўлення гетмана П. П. Скарападскага адбыўся першы адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне Кіева на 17 раёнаў, сярод якіх быў і Святошынскі, пасёлак Святошыно ўключана ў межы горада ў 1919 годзе.
У пачатку студзеня 1924 тэрыторыя Кіева была падзелена на 6 ўзбуйненых адміністрацыйна-тэрытарыяльных раёнаў, у тым ліку са Святошынскім падраёнам, які ўваходзіў у склад Рахоўска-Святошынскага.
12 красавіка 1973, згодна з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР у Кіеве створана новае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае раён - Ленінградскі, у межы якога ўвайшла часткова тэрыторыя Кастрычніцкага, Савецкага і Шаўчэнкаўскага раёнаў. З 27 красавіка 2001 раён атрымаў сучасную назву.
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва раёна:
S/2011 J 2
S/2011 J 2 — нерэгулярны знешні спадарожнік Юпітэра.
Гісторыя адкрыцця
S/2011 J 2 быў адкрыты 27 верасня 2011 года Скотам Шэпардам пры дапамозе 6,5-метровага тэлескопа Магелана-Баадэ ў абсерваторыі Лас-Кампанас. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 29 студзеня 2012 года.
Арбіта
S/2011 J 2 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 23.267.000 км за 726,8 дня. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,387. Нахіл арбіты да лакальнай плоскасці Лапласа 151,8 °, гэта значыць з'яўляецца рэтраграднай. Арбітальныя параметры дазваляюць выказаць здагадку, што S/2011 J 2 адносіцца да групы Пасіфэ.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр S/2011 J 2 складае каля 1 км. Ёсць меркаванне, што знешнія спадарожнікі складаюцца ў асноўным з сілікатных парод, таму яго шчыльнасць можна ацаніць у 2,6 г/см³.
Кіленэ (спадарожнік)
Кіленэ (ад Κυλλήνη), таксама Юпітэр XLVIII — натуральны спадарожнік Юпітэра.
Адкрыццё
Быў знойдзены групай астраномаў з Гавайскага універсітэта пад кіраўніцтвам Скота Шэпарда 8 лютага 2003 г. і атрымаў часовае абазначэнне S/2003 J 13. 30 сакавіка 2003 года прысвоена афіцыйная назва Кіленэ, імя адной з німф.
Арбіта
Абарот вакол Юпітэра здзяйсняе ў сярэднім на адлегласці 24.349.000 кіламетраў за 737,8 дзён. Рэтраградная арбіта з эксцэнтрысітэтам 0,319 мае нахіл 149,3 ° да экліптыкі (140 ° да экватара). Уваходзіць у групу Пасіфэ.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр Кіленэ складае каля 2 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Верагодна складаецца з сілікатных парод. Паверхня вельмі цёмная, альбеда складае 0,04. Зорная велічыня +23,2 m.
Catocala sponsa
Catocala sponsa — начны матылёк з сямейства, прадстаўнік роду.
Лабрыс
Лабрыс (λάβρυς) — двухбаковая сякера.
Catocala sponsa
Арэал
На тэрыторыі Расіі сустракаецца ў Еўрапейскай часткі, на Каўказе і ў Ніжнім Паволжы.
Лабрыс
Двухбаковыя сякеры шырока ўжываюцца пераважна лесарубамі. Аднак яны вядомы і як халодная зброя. Ужо на старажытным Блізкім Усходзе, Малой Азіі і на Балканскім паўвостраве лабрыс з'яўляўся сакральным сімвалам і меў рытуальнае значэнне.
Catocala sponsa
Апісанне
Буйны начны матылёк з размахам крылаў да 6,8—8 см. Пярэднія крылы — бура-шэрага колеру з малюнкам з папярочных перавязяў і плям іржавага і светла-бурага колеру, што характэрна для совак, заднія — малінава-чырвонага колеру з чорнымі аблямоўкай і перавяззю ў выглядзе расцягнутай W. У стане спакою пярэднія крылы закрываюць маляўнічыя заднія, пры неабходнасці адпудзіць ворагаў матылёк прыўздымае пярэднія крылы, паказваючы яркія ніжнія.
Лабрыс
Лабрысы і іх выявы знойдзены пры археалагічных даследаваннях палацаў мінойскай цывілізацыі. Цырыманіяльны або папросту сімвалічны характар выкарыстання такіх сякер вызначаўся вялікімі памерамі. Артур Джон Эванс і яго паслядоўнікі тлумачылі мінойскі лабрыс як сімвал вялікай багіні-маці, якая на іх думку шанавалася мясцовым насельніцтвам. У наш час сама тэорыя існавання такога культу сярод мінойцаў аспрэчваецца. Тым не менш, лабрыс часцяком працягваюць атаясамляць з жаночым сімвалам. Некаторыя даследчыкі сцвярджаюць, што мінойскі лабрыс спарадзіў слова "лабірынт" (спярша яно азначала крыцкі палац, дзе жыў пачварны людаед Мінатаўр). Рытуальнымі лабрысамі на Крыце карысталіся і ў пазнейшыя часы.
У класічнай Старажытнай Грэцыі лабрыс лічыўся адным з атрыбутаў культу Зеўса з Карыі. Фракійскія валадары выкарыстоўвалі яго як сімвал сваёй улады.
З XX стагоддзя сімвалічнае ўжыванне лабрысу стала значна больш шырэйшым. Ім карысталіся грэчаскія і французскія нацыяналісты (паводле сярэднявечнага міфу, франкі паходзілі ад траянцаў). Як сімвал жаночай улады лабрыс прысутнічае на атрыбутах прадстаўніц лесбійскіх фемінісцкіх рухаў. Лабрыс надзвычай папулярны сярод неапаганцаў.
Раман Міхайлавіч Карсека
Раман Міхайлавіч Карсе́ка (нар. 1936, в. Ахрэмавічы, Нясвіжскі павет, Навагрудскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — рэктар БДІНГ з 1991 года, а затым БДЭУ (1992—2002), кандыдат эканамічных навук (1968), прафесар (1992).
Біяграфія
З сялянскай сям’і. У 1957 скончыў з адзнакай БДІНГ імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Эканоміка гандлю». У 1957—1960 працаваў намеснікам дырэктара крамы ў Магілёўскім гархарчгандлю і дзяржаўным інспэктарам па гандлі ў Магілёўскай вобласці. У 1962 паступіў у аспірантуру Інстытута эканомікі Акадэміі Навук БССР, пасля яе сканчэння працаваў у БДІНГ старэйшым выкладчыкам, намеснікам дэкана гандлёва-эканамічнага факультэта, а затым і дэканам гэтага ж факультэта. У 1979 годзе прызначаны прарэктарам па завочным і вячэрнім навучаньні, у 1990 — прарэктарам па вучэбнай рабоце. З 1991 да 2002 года — рэктар, член Калегіі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, намеснік старшыні Савета рэктараў Рэспублікі Беларусь, член атэстацыйнага Камітэта пры Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь. З чэрвеня 2002 года працуе прафесарам-кансультантам кафедры кіравання прадпрыемствамі гандлю.
Tyta luctuosa
Tyta luctuosa (лац.) — матылёк з сямейства совак.
Від сустракаецца ў большай частцы Еўропы, Азіі і ў Паўночнай Афрыцы.
Дарослы матылёк дасягае ў даўжыню 11 мм, цёмна-карычневай афарбоўкі з адной вялікай белай плямай на кожным крыле. Размах крылаў 22-26 мм.
У год з'яўляецца два пакаленні, у цёплых рэгіёнах можа быць і трэцяе пакаленне. Самка адкладае 400—500 яек. Вусень карычневага колеру. Харчуецца зялёнымі лісцем і кветкамі палявых траў. Завезены ў ЗША для барацьбы з інвазійнай.
Адвечная песня
«Адвечная песня» — першая драматычная паэма Янкі Купалы, завершаная 22 жніўня 1908 года ў Бараўцах і ўпершыню выдадзеная Антонам Грыневічам у 1910 годзе ў Санкт-Пецярбургу.
Апісанне
Паэма напісаная пад уплывам народна-песеннай сімволікі і кніжных крыніц. Паэма складаецца з 12 частак-праяў, кожная з якіх распачынаецца і заканчваецца аўтарскай рэмаркай.
Змест паэмы паглыблена-філасофскі, эпічна-сацыяльны аналіз жыццёвага лёсу Мужыка, які выступае як галоўны герой паэмы, трагізму яго існавання ў тагачасным грамадстве. Прынцып напісання паэмы — рэалістычна-сімвалічны паказ чалавека як сацыяльнае істоты. Гэта твор пра спрадвечнае гора Мужыка, пра яго нялёгкую працу, сацыяльныя крыўды, жыццёвыя пакуты, якія з пакалення ў пакаленне заставаліся яму наканаванымі. Пафас паэмы — у балючай рэакцыі паэта на гістарычную несправядлівасць, у асуджэнні сіл, варожых працоўнаму чалавеку.
Крытыка
Максім Горкі ў 1910 годзе ў лісце да А. Чарэмнага пісаў, што «Адвечную песню» варта было б перакласці на рускую мову. Даследчык творчасці Купалы І. Навуменка лічыў, што купалаўскі гуманізм знайшоў у паэме трагедыйнае ўвасабленне. У 1920-я гады паэму даследавалі Ц. Гартны, І. Замоцін, у пасляваенны час — М. Арочка, Р. Бярозкін, М. Грынчык, М. Лазарук, А. Лойка, М. Ярош і інш.
Польскі крытык С.Руднянскі адзначаў:
Пераклады, сцэнічныя і мастацкія ўвасабленні
На рускую мову паэму пераклаў М. Ісакоўскі, на ўкраінскую — Т. Масэнка, на балгарскую — Х. Папоў. Упершыню паэма інсцэніраваная ў 1921 годзе ў Першым беларускім дзяржаўным тэатры. У 1976 годзе Уладзімір Мулявін стварыў паводле паэмы оперу—прытчу «Песня пра долю», якую потым экспрэсіўна і каларытна выканаў ансамбль «Песняры». Па матывах паэмы рэжысёр С. Кавальчык паставіў у 2002 годзе спектакль у Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі, а рэжысёр А. Ляляўскі паставіў у 2004 годзе ў Беларускім дзяржаўным тэатры лялек лялечны спектакль. Паэму ілюстравалі В. Александровіч, А. Волкаў, К. Елісееў, А. Кашкурэвіч, В. Мікіта, В. Шаранговіч.
Епітрахіль
Епітрахі́ль (επιτραχηλιον — нашыйнік) — частка богаслужэбнага аблачэння праваслаўнага або ўніяцкага святара і архіерэя — доўгая стужка, якая абводзіцца вакол шыі і абодвума канцамі спускаецца на грудзі. Спераду сшыта або замацавана гузікамі, ускладаецца паверх падрызніка або расы. Без епітрахілі святар або архіерэй не могуць свяшчэннадзейнічаць. Епітрахіль з’явілася да IV ст. Архіерэй пры пасвячэнні дыякана ў сан святара абводзіць яго шыю дыяканскім арарам так, што абодва яго канцы роўна спускаюцца на грудзях уніз да падола і пры гэтым злучаюцца адзін з другім. Утвораная з арара епітрахіль азначала, што святар, не губляючы дыяканскага сану, набывае двайны арар у параўнанні з дыяканам і атрымлівае асаблівую ласку Божую, якая дае яму права і абавязак быць не толькі служыцелем, але і ажыццяўляць Святыя Таінствы Царквы.
OMV
OMV (па-нямецку Österreichische Mineralölverwaltung AG) — аўстрыйская нафтавая кампанія, найбуйнейшая ў Цэнтральнай Еўропе. Штаб-кватэра — у Вене.
Гісторыя
Кампанія заснавана ў 1956 годзе. У 1985 годзе кампанія пачала першы замежны праект у Лівіі.
У 2006—2010 гадах OMV вяла бізнес у Расіі: ёй належалі долі ў шэрагу кампаній, якія мелі ліцэнзіі на разведку і здабычу вуглевадародаў у Саратаўскай вобласці і рэспубліцы Комі. У 2010 годзе кампанія пазбавілася ад расійскіх актываў.
Зліцці і паглынанні
У 2004 годзе OMV набыла 51 % акцый румынскай нафтагазавай кампаніі Petrom.
Уласнікі і кіраўніцтва
Дзяржаўная кампанія OIAG валодае 31,5 % акцый OMV, 50,9 % знаходзяцца ў вольным звароце. Таксама аўстрыйскі гігант валодае 95,75 % акцый турэцкай нафтагазавай кампаніі Petrol Ofisi.
Дзейнасць
Кампанія ажыццяўляе разведку і здабычу нафтапрадуктаў (на 2010 год) у 17 краінах свету (Цэнтральная Еўропа, Паўночная Афрыка, Блізкі Ўсход, Каспійскі рэгіён, Аўстралія, Новая Зеландыя). Дзённая здабыча OMV — 317 тысяч барэляў у нафтавым эквіваленце. OMV належаць газаправоды працягласцю 2000 км, кампанія прадае ў год каля 40 млрд кубаметраў газу. Запасы кампаніі складаюць (разам з румынскай Petrom) 1,21 млрд барэляў нафтавага эквіваленту.
У 2005 годзе здабыча нафты і газу склала 44,3 млн барэляў нафтавага эквіваленту, заводы кампаніі перапрацавалі 16,4 млн тон нафты.
Колькасць персанала — 5,2 тыс. чалавек (2006 год), разам з Petrom — 35,8 тыс. чалавек. У 2005 годзе выручка склала 15,58 млрд еўра, чысты прыбытак — 1,5 млрд еўра.
Dragon’s Lair
Dragon’s Lair («Логава Дракона») — серыя відэагульняў, якую пачаў аднаіменны Інтэрактыўны фільм, які быў выпушчаны дзеля гульнявых аўтаматаў кампаніяй Cinematronics у 1983 г. Гульні складаліся з анімацыйных эпізодаў, на пэўным моманце якіх гульцу прапанавалася зрабіць выбар, які ўплываў на далейшы сюжэт. Анімацыю дзеля першага інтэрактыўнага фільма стварыў знакаміты рэжысёр Дон Блат, вядомы таксама мультфільмамі «Зямля да пачатку часоў», «Усе сабакі трапляюць у рай», «Сакрэт Н.І.М.Х.» і інш. Гульні серыі лічацца вельмі складанымі дзеля праходжання.
Апісанне
Гульня была прагрэсіўнай дзеля свайго часу ў сэнсе графікі. Тагачасныя гульнявыя аўтаматы мелі маленькую доўгатэрміновую памяць, што вымушала скарачаць колькасць спрайтаў і іх памеры і прыводзіла да зніжэння якасці графікі. Dragon’s Lair выкарыстоўвала лазерныя дыскі LaserDisc, якія мелі больш памяці дзеля захавання фрагментаў анімацыі, што дазволіла болей якасна і дэталёва прамалёўваць персанажаў і лакацыі. Поспех гульні прывёў да з’яўлення шэрагу версій і сіквэлаў.
З 1983 года выйшла болей за 50 розных версій і сіквэлаў гульні на розных платформах. У 2006 годзе выйшла Dragon’s Lair HD  — адноўленая гульня з палепшанай якасцю гучання ў стандарце Surround 5.1, дзе дадаліся 3 рэжымы прагляду ролікаў у высокай дэталізацыі.
Сюжэт
Гульня мае лінейны прыгодніцкі сюжэт у жанры фэнтэзі. Рыцар Дзірк пракраўся ў варожы замак, каб выратаваць прынцэсу ад дракона. На кожны кроку яго чакае розная небяспека — пачвары, дэманы, гарачая лава. А ў кульмінацыі нульні яго чакае сустрэча з самім драконам, які вартуе прынцэсу.
Расстрэл адмірала Калчака
Расстрэл Вярхоўнага кіраўніка Расіі адмірала А. В. Калчака быў здзейснены 7 лютага 1920 года ў 5-ай гадзіне раніцы ва ўтоку ракі Ушакоўкі блізу яе ўпадзення ў раку Ангару па дырэктыве Іркуцкага бальшавіцкага ваенна-рэвалюцыйнага камітэта. Агульнае кіраўніцтва расстрэлам ужыццяўляў старшыня Іркуцкай губернскай надзвычайнай камісіі Самуіл Чудноўскі, расстрэльнай камандай кіраваў начальнік гарнізона і адначасна камендант Іркуцка Іван Мікалаевіч Бурсак (Барыс Якаўлевіч Блатліндэр).
Разам з Калчаком быў таксама расстраляны старшыня Савета міністраў Расійскага ўрада В. М. Пепяляеў. Целы Калчака і Пепяляева пасля расстрэлу былі апушчаны ў палонку на рацэ Ушакоўка і панесены плынню.
Суперкубак Азербайджана па футболе
Суперкубак Азербайджана па футболе — аднаматчавы турнір, у якім гуляюць ўладальнік кубка Азербайджана і чэмпіён папярэдняга сезону. У выпадку, калі кубак і чэмпіянат выйграла адна каманда, то яна і становіцца уладальнікам гэтага трафея. Праходзіў з 1993 па 1995 гады. Суперкубак была адроджаны ў 2013 годзе, аднак пасля аднаго розыгрышу зноў перастаў праводзіцца.
Pipizella
Pipizella — род насякомых сямейства.
Кубак Азербайджана па футболе
Кубак Азербайджана па футболе — штогадовы кубак Азербайджана, які праходзіць у фармаце алімпійскай сістэмы. У спаборніцтве прымаюць удзел 14 каманд. Першы розыгрыш Быў праведзены ў 1992 годзе. Найбольш паспяховыя клубы — «Карабах» з Агдама і «Нефтчы» з Баку, якія выйгравалі Кубак па 7 разоў.
Іосіф Навумавіч Шапіра
Іосіф Навумавіч Шапіра (1887, Мінск, Мінскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — 1961, Ленінград, РСФСР, Савецкі Саюз) — савецкі вучоны, медык-уролаг.
Біяграфія
Іосіф Навумавіч Шапіра нарадзіўся ў Мінску ў яўрэйскай сям’і Неваха Моўшавіча Шапіры. Акрамя Іосіфа ў сям’і было яшчэ 8 дзяцей, шэсць сыноў і дзве дачкі. Два яго браты таксама былі ўрачамі, адзін з іх Майсей Навумавіч Шапіра, урач-траўматолаг, намеснік наркама аховы здароўя Кіргізскай ССР. Савецкі кінааператар даводзіўся яму пляменнікам, сынам роднага брата Веньяміна.
Медыцынскую адукацыю атрымаў на медыцынскім факультэце Мюнхенскага ўніверсітэта (1908—1918), які скончыў са ступенню доктара медыцыны. Працаваў у клініцы нямецкага ўрача-ўролага. Пасля вяртання ў Расію працаваў ва ўралагічным аддзяленні ў Санкт-Пецярбургу, пад кіраўніцтвам Барыса Мікалаевіча Хольцава.
Па запрашэнні Хольцава з 1925 года выкладаў у, прыват-дацэнт (1930).
Пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны Шапіра прызначаецца кансультантам-уролагам Паўночнага фронту, працаваў галоўным хірургам эвакашпіталяў Кіраўскай вобласці, а ў 1942—1945 гадах быў намеснікам галоўнага хірурга і галоўным уролагам эвакашпіталяў Наркамату аховы здароўя РСФСР.
Прафесар Іосіф Навумавіч Шапіра нарадзіўся ў 1961 годзе, быў пахаваны на Праабражэнскіх яўрэўскіх могілках у Санкт-Пецярбургу.
Nemopoda pectinulata
Nemopoda pectinulata — еўрапейскі від двухкрылых сямейства.
Шыракароты
Шыракароты (Eurystomus) — род птушак сямейства сівагракавых атраду. Пашыраны ў трапічнай Афрыцы, на Мадагаскары, у паўднёвай і ўсходняй Азіі, Новай Гвінеі і Аўстраліі.
Белянок (возера)
Беляно́к — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 11 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Загуззе, за 0,6 км на ўсход ад возера Баравянок, у басейне ракі Альзініца.
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.
Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, пад лесам. На захадзе забалочаная пойма шырынёй 75 м.
Ада (мова праграмавання)
Ада — структурная, статычна тыпізаваная, імператыўная камп'ютарная мова праграмавання высокага ўзроўню. Мае ўбудаваную падтрымку кантрактнага праектавання, надзвычай строгую тыпізацыю, сродкі яўнага паралелізму, такія як задачы, сінхронны абмен паведамленнямі, абароненыя аб'екты і недэтэрмінізм. Ада мае на мэце павышэнне бяспекі коду і суправаджальнасці праз пошук памылак пры дапамозе кампілятара. Ада — міжнародны стандарт, бягучая версія (вядомая як Ada 2012 ) вызначана як ISO/IEC 8652:2012.
Ада першапачаткова распрацавана ў CII Honeywell Bull па кантракце з міністэрствам абароны (Department of Defense) ЗША цягам 1977—1983 гг., каб замяніць сотні моў праграмавання, якія тады выкарыстоўваліся ў МА. Мова названа ў гонар Ады Лаўлейс, якая лічыцца першым у гісторыі праграмістам.
Прэм’ер-ліга (снукер)
Прэм’ер-ліга — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў пад эгідай арганізацыі Матчрум Спорт з 1987 па 2012 годы і праходзіў у розных гарадах Англіі. Прызавы фонд турніру ў 2012 годзе склаў £.
Рэкардсменам па колькасці тытулаў прэм’ер-лігі з’яўляецца Роні О’Саліван, які 10 разоў станавіўся пераможцам турніру (1997, 2001–2002, 2005–2008, 2010–2011). Стывен Хендры перамагаў на турніры 6 разоў (1991–1992, 1994–1995, 2000, 2004), Стыў Дэвіс — 4 (1987–1990).
Кеміярві
Кеміярві (Kemijärvi, Giemajávri) — горад на поўначы Фінляндыі. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы правінцыі Лапі. Насельніцтва горада складае 7989 чалавек, а яго плошча 3930,91 км², з якіх 425,94 км² унутраныя вады.
У цэнтральнай частцы муніцыпальнага ўтварэння Кеміярві пражывае каля 5700 чалавек, у тым ліку каля 4700 у горадзе, каля 1000 у раёне Калаанваара-Ісакюля. Кеміярві — самы паўночны горад Фінляндыі.
Канапляны алей
Канапля́ны алей — высыхальны алей, атрымліваемы з насення каноплі метадам прасавання або экстрагавання арганічнымі растваральнікамі.
Вадкасць жоўта-зялёнага колеру. Застывае пры тэмпературы -27 °С. Шчыльнасць 939 кг/м³ пры тэмпературы 15 °С.
Выкарыстоўваецца пераважна ў прамысловасці ў вытворчасці пакосту, фарбаў і лакаў. Таксама ў некаторых краінах харчовы прадукт.
Дарваза
Дарваза (Derweze ад [дарваза] — «вароты») — газавы кратар у цэнтральным Туркменістане, у якім больш за 40 гадоў палае прыродны газ, што выходзіць з нетраў зямлі. Вядомы пад назвай «Вароты ў пекла»
Геаграфія
Кратар знаходзіцца непадалёк ад вёскі Дарваза, за 260 км на поўнач ад Ашгабада, у самым сэрцы Каракумскай пустыні. Асадкавыя пароды ў гэтых мясцінах утрымліваюць вялізныя запасы прыроднага газу, што ў кратары выходзіць на паверхню зямлі і гарыць яркім аранжавым полымем. Кіпенне бруду і шуганне языкоў полымя ствараюць фантастычнае відовішча. Дыяметр кратара складае 60–70 м, глыбіня — 20 м. Непадалёк ад Дарвазы знаходзяцца яшчэ два правалы, дзе газ не гарыць, а толькі выходзіць бурбалкамі.
Вянок (возера)
Вяно́к — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 9 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Паперына, за 0,6 км на захад ад возера Баравянок, у басейне ракі Альзініца.
Дарваза
Гісторыя
У 1960-х-1970-х савецкія геолагі разведвалі ў Каракумах радовішчы нафты і прыроднага газу. У 1971 годзе побач з вёскай Дарваза пад усталяванай вышкай адшукалася газавая каверна (кішэня). У выніку буравых работ пароды праваліліся і ўтварыўся запоўнены газам кратар; дарэчы, абышлося без пацярпелых. Некантралюемая ўцечка газу ўяўляла небяспеку і геолагі вырашылі падпаліць правал, мяркуючы, што газ згарыць за некалькі тыдняў. Шчодрыя туркменкія нетры не далі іх плану здзейсніцца, ператварыўшы кратар у самы вялікі на свеце вечны агонь, што палае ўжо амаль паўвека. Паводле мясцовай версіі, падзеі маюць крыху іншую храналогію: правал утварыўся ў 1960-х і загарэўся толькі ў 1980-х. Ніводная версія на сённяшні дзень не мае дакументальных пацверджанняў. У 2010 годзе Дарвазу наведаў прэзідэнт Туркменістана Гурбангулы Бердымухамедаў. Ён загадаў распрацаваць праект ліквідацыі «варотаў у пекла», але нешта змянілася і праз тры гады кратар і навакольная тэрыторыя ўвайшлі ў склад нацыянальнага парка. У 2014 годзе канадскі падарожнік Джордж Каўроніс стаў першым чалавекам, які ступіў на дно кратара. Ён адшукаў калонію бактэрый, якія цудоўна адчуваюць сябе ў гэтых нечалавечых умовах.
Вянок (возера)
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,075 км. Даўжыня берагавой лініі 0,47 км.
Схілы катлавіны на поўдні і паўднёвым захадзе вышынёй да 15 м, на поўначы 3 м, пад лесам.
Віктар Васілевіч Талаліхін
Перад Вялікай Айчыннай вайной жыў у горадзе Клін Маскоўскай вобласці. У Вялікую Айчынную вайну быў намеснікам камандзіра авіяэскадрыллі 177-га знішчальнага авіяпалка.
У ноч на 7 жніўня 1941 г. на І-16 тып 29 адным з першых ваенных лётчыкаў РККА здзейсніў таран ў начным паветраным баі над Масквой у Вялікай Айчыннай вайне, збіўшы ў небе Масквы бамбавік He-111 лейтэнанта І. Ташнера са складу 7-й эскадрыллі 26-й бамбавальнай эскадры. Яго самалёт упаў у лес паблізу вёскі Сцяпыгін (Дамадзедаўскі раён), а сам паранены лётчык на парашуце спусціўся ў рэчку Северка. У наступных баях В. Талаліхін збіў яшчэ пяць нямецкіх самалётаў.
Талаліхін загінуў у паветраным баі каля Падольска 27 кастрычніка 1941 года. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Муравана Гасліна
Муравана Гасліна (Murowana Goślina) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 330 км на захад ад Варшавы і за 20 км на поўнач ад цэнтра Познані. Уваходзіць у склад Пазнаньскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Муравана Гасліна. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 7,15 км². Насельніцтва 10,4 тыс. чалавек.
Азербайджанская літаратура
Азербайджанская літаратура бярэ пачатак у фальклоры. Самыя старажытныя помнікі народна-паэтычнай творчасці — так званыя мідыйскія легенды, народныя паданні (7-6 ст.да н.э.). Рэлігійна-філасофскія погляды старажытных азербайджанцаў адлюстраваны ў помніку «Авеста». Гераічны эпас прадстаўлены паэмамі-дастанамі, сярод якіх самы значны «Кёр-аглы». Рамантычныя сюжэты складаюць аснову дастанаў «Аслі і Керэм», «Ашук-Гарыб» і інш. Стваральнікамі, выканаўцамі і зберагальнікамі народнай творчасці былі спевакі-ашугі. Старажытныя пісьмовыя помнікі не захаваліся, але ёсць звесткі, што ў 5 стагоддзі ў Каўказскай Албаніі існаваў алфавіт, былі напісаны арыгінальныя і перакладныя кнігі. У 7-9 стагоддзях узмацніўся араба-ісламскі, у 11 стагоддзі — іранскі ўплыў на азербайджанскую культуру. Арабская і персідская мовы сталі афіцыйнымі, на іх стваралі паэты і вучоныя Хатыб Тэбрылі, Гатран Тэбрызі. Адначасова развівалася азербайджанская мова.
Васіль Савіч Дрыбінцаў
Васіль Савіч Дрыбінцаў (27 лютага 1864 — 25 красавіка 1926, Панчава) — рускі грамадскі дзеяч і палітык, член IV Дзяржаўнай думы ад Магілёўскай губерні.
Біяграфія
Старавер-паповец. З купецкай сям’і, патомны ганаровы грамадзянін. Землеўладальнік Рагачоўскага павета (4200 дзесяцін, з іх 2500 пры маёнтку Дуравічы).
Пасля заканчэння Навазыбкаўскага рэальнага вучылішча дапамагаў бацьку ў гандлі лесам і хлебам. У 1890 годзе пасяліўся ў Дуравічах, дзе заняўся сельскай гаспадаркай і грамадскай дзейнасцю.
Быў галосным Магілёўскага губернскага камітэта па справах земскай гаспадаркі (з 1903), ганаровым міравым суддзёй па Рагачоўскаму павету (з 1904) і Гомельскаму павету (з 1910), ганаровым папячыцелем Рагачоўскай настаўніцкай семінарыі. Быў членам землеўпарадкавальнай камісіі і старшынёй таварыства сельскай гаспадаркі. У 1911 годзе, з увядзеннем земства ў Заходнім краі, быў абраны старшынёй Рагачоўскай павятовай земскай управы і захаваў гэтую пасаду пасля абрання ў Думу.
У 1912 годзе быў абраны членам Дзяржаўнай думы ад Магілёўскай губерні. Уваходзіў у фракцыю акцябрыстаў, пасля яе расколу — у групу земцаў-акцябрыстаў. Уваходзіў у Савет старэйшын Думы. Быў таварышам старшыні фінансавай камісіі, а таксама членам камісій: па народнай адукацыі, па мясцовым самакіраванні, па стараверскіх справах і аб святкаванні 300-годдзя дому Раманавых. Быў членам Прагрэсіўнага блока.
У гады Першай сусветнай вайны ўдзельнічаў у працы Усерасійскага земскага саюза. 9 сакавіка 1917 года, пасля Лютаўскай рэвалюцыі, быў прызначаны камісарам Часовага камітэта Дзяржаўнай думы і Часовага ўрада ў Магілёўскай губерні. 4 мая 1917 года ўвайшоў у склад Нарады для распрацоўкі фінансавага плана пераўтварэння пад старшынствам міністра фінансаў.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі — у эміграцыі ў Югаславіі. Жыў у Панчаве.
Памёр у 1926 годзе ў панчаўскім шпіталі. Быў жанаты.
Таўда (значэнні)
Таўда — тапонім:
Мікалай Аляксандравіч Сцяпанаў
Мікала́й Алякса́ндравіч Сцяпа́наў (2 мая (14 мая) 1869 — 19 студзеня 1949, Шэл, прадмесце Парыжа, Францыя) — генерал-лейтэнант (1919). Ваенны міністр ва ўрадзе А. В. Калчака (1919).
Падзенне (фільм, 2004)
«Падзенне» або «Бункер» (Der Untergang) — мастацкі фільм 2004 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Бруна Ганц, Александра Марыя Лара, Карына Харфаўх.
Сюжэт
Красавік 1945 года. У абложаным савецкімі войскамі Берліне пануе хаос. Кіраўніцтва Трэцяга рэйха ў падземным бункеры пад райхсканцылярыяй з жахам назірае, як іх фюрэр усё больш страчвае сувязь з рэчаіснасцю. Канец перадвызначаны, але на берлінскіх вуліцах працягвае ліцца кроў. Шмат каму з немцаў спатрэбяцца гады, каб асэнсаваць катастрофу, якую прынёс іх грамадству нацызм.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 22 кінаўзнагародамі і яшчэ 33 намінацыямі.
Васіль Іванавіч Калчак
Васіль Іванавіч Калчак (1837, Адэса — 4 красавіка 1913, Санкт-Пецярбург) — рускі генерал, удзельнік Крымскай вайны. Буйны спецыяліст у вобласці артылерыі.
Андрэй Мікалаевіч Янушкевіч
Андрэй Мікалаевіч Янушкевіч (нар., г.п. , Гродзенская вобласць) — беларускі гісторык, выдавец, дырэктар выдавецтва «Янушкевіч». Спецыяліст па гісторыі ВКЛ часоў Лівонскай вайны 1558—1583 г. Кандыдат гістарычных навук (2002).
Біяграфія
У 1993 годзе скончыў Абухаўскую сярэднюю школу (Гродзенскі раён). У 1998 годзе скончыў факультэт гісторыі і сацыялогіі Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Я. Купалы. У 2002 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Першая Інфлянцкая вайна (1558—1570 гг.) і яе ўплыў на развіццё сацыяльна-палітычных працэсаў у Вялікім Княстве Літоўскім».
З 2001 да 2003 года працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам Аддзела гісторыі Беларусі XIII—XVIII стст. Інстытута гісторыі НАН Беларусі. У 2007 годзе выйшла яго манаграфія «Вялікае княства Літоўскае і Інфлянцкая вайна 1558—1570 гг.». У 2004—2012 гадах працаваў начальнікам аддзела навукі і міжнародных сувязяў, дацэнтам кафедры філасофіі і паліталогіі БІП — Інстытута правазнаўства.
У 2009—2011 гадах менеджар allegro.by. У 2011—2012 гадах адказны сакратар часопіса «Сацыяльна-эканамічныя і палітычныя даследаванні». У 2012—2013 гадах намеснік дырэктара Замкавага комплексу «Мір».
У 2014 годзе заснаваў выдавецтва «Янушкевіч». З 2015 года дырэктар kniharnia.by.
З пачаткам палітычнага крызісу 2020 года ў Беларусі, пачаўся пераслед беларускай культуры рэжымам Лукашэнкі, пад які патрапіла таксама і выдавецтва «Янушкевіч». 16 траўня 2022 года выдавецтва «Янушкевіч» адкрыла ўласную кнігарню «Кнігаўка» ў Мінску па вуліцы Змітрака Бядулі, 6. У гэты ж дзень у кнігарню прыйшлі прапагандысты рэжыму Лукашэнкі Рыгор Азаронак і Людміла Гладкая, якія спрабавалі правакаваць Андрэя Янушкевіча абсурднымі пытаннямі пра змест кніг, а таксама скардзіліся на пераважную беларускамоўнасць асартыменту. Сярод іншых правакацый, Азаронак назваў савецкага і літоўскага генерал-лейтэнанта Вінцаса Віткаўскаса, выяўленага ў адной з кніг выдавецтва, ветэранам СС. Увечары таго ж дня ў кнігарню прыйшлі з ператрусам сілавікі рэжыму Лукашэнкі, былі затрыманыя дырэктар Андрэй Янушкевіч і супрацоўніца кнігарні, кніжная блогерка Настасся Карнацкая. 17 траўня стала вядома, што сілавікамі былі канфіскаваныя 200 кніг, 15 выданняў нібыта «будуць аддадзеныя на экспертызу». Андрэй Янушкевіч быў асуджаны на 10 сутак адміністрацыйнага арышту. Па заканчэнні тэрміна не выйшаў з ізалятара Акрэсціна і быў ізноў затрыманы, ізноў асуджаны на 10 сутак. Пасля заканчэння другога адміністрацыйнага тэрміна быў перазатрыманы, асуджаны на 8 сутак. 7 чэрвеня юрысты праваабарончага цэнтра «Вясна» сумесна з Беларускім ПЭН-цэнтрам накіравалі зварот да Адмысловых дакладчыкаў і ў Працоўныя групы ААН у сувязі з пераследам выдаўца. Па заканчэнні 8-суткавага арышту быў адпушчаны, з’ехаў у Польшчу.
Навуковыя інтарэсы
У сферы навуковых інтарэсаў — ваенная і сацыяльна-палітычная гісторыя Вялікага Княства Літоўскага сярэдзіны XVI ст.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1912)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 12 студзеня 1912 года. Хоць Сацыял-дэмакратычная партыя (СДПГ) атрымоўвала большасць галасоў на ўсіх выбарах з 1890 года, яна ніколі не выйгравала большасць месцаў, і на выбарах у 1907 годзе яна атрымала менш за палову месцаў, нягледзячы на атрыманне больш за мільён галасоў. Аднак на гэтых выбарах партыя выйграла больш чым у два разы больш галасоў другой па велічыні партыі Цэнтра і стала самай вялікай партыяй, выйграўшы 110 з 397 месцаў.
Расклад сіл ва ізноў абраным рэйхстагу зрабіў магчымым кааліцыю большасці з партый, варожых або амбівалентных кіруючым элітам Германскай імперыі, — сацыял-дэмакратаў, партыі цэнтра і лева-ліберальных прагрэсістаў. Следствам гэтай магчымасці можна было ўбачыць вотум недаверу ўраду Тэабальд фон Бэтман-Гольвега па справе Саверна ў 1913 годзе і Пастанову аб міры Рэйхстага 1917 года. Тым не менш Цэнтр і прагрэсісты не жадалі дзейнічаць паслядоўна ў апазіцыі, у выніку чаго ўрад у значнай ступені свабодна дзейнічаў паводле свайго меркавання.
Некаторыя гісторыкі, такія як Фрыц Фішэр, выказалі здагадку, што Першая сусветная вайна была часткова вынікам стратэгіі кансерватыўных прускіх юнкераў, каб справіцца з гэтым вынікам. Імкнучыся ўзмацніць падтрымку кансерватыўных партый і палітыкі, каб адцягнуць насельніцтва ад СПД, яны спадзяваліся падняць патрыятызм у знешнім канфлікце з Расіяй ці іншай усходнееўрапейскай дзяржавай, такой як Сербія. Іншыя аўтары, такія як Найл Фергюсан, лічаць, што нямецкія кансерватары былі амбівалентныя ў вайне, баючыся, што страты ў вайне будуць мець катастрафічныя наступствы, і нават паспяховая вайна можа адштурхнуць насельніцтва, калі яна будзе доўгай або цяжкай.
Абраны на гэтых выбарах дэпутат ад Меца і член СДПГ Жорж Вайль перабег у Францыю ў пачатку Першай сусветнай вайны.
Камнік
Камнік (Kamnik) — адзін з найстарэйшых гарадоў Славеніі. За 24 км на поўнач ад цэнтра Любляны. Упершыню ўзгадваецца ў 1061 годзе як уладанне Андэкскай дынастыі.
Славутасці
Малы град, раманская царква 11-15 стагоддзяў,, перароблены ў музей і Францысканскі манастыр з бібліятэкай. Ля гарадскіх могілак захавалася частка крапасной сцяны.
Чарапоўшчынскі сельсавет
Чарапо́ўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Гушчынская Слабодка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Чарапоўшчына. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Гушчынская Слабодка. З 20 верасня 1944 года сельсавет ва Ушацкім раёне Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кубліцкага сельсавета.
Бежа
Бе́жа (Beja) — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнай акругі і муніцыпалітэта, цэнтр гістарычнай правінцыі Байша-Алентэжу. Колькасць насельніцтва - 28,0 тыс. жыхароў (горад), 35 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзяць у рэгіён Алентэжу і субрэгіён Байша-Алентэжу. Горад размешчаны за 135 км на паўднёвы ўсход ад Лісабона.
Яраш Малішэўскі
Я́раш Малішэ́ўскі (, Мінск) — беларускі музыка, гісторык, фалькларыст, літаратар, калекцыянер.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 жніўня 1973 года ў Мінску. Скончыў гістарычны факультэт БДУ. Працаваў намеснікам дырэктара Беларускага дзяржаўнага архіву навукова-тэхнічнай дакументацыі, навуковым рэдактарам выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя», супрацоўнікам Беларускага навукова-адукацыйнага цэнтра імя Францішка Скарыны.