cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Казэльшчынскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 19854 чалавекі, плошча — 900 км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 78 сёлаў.
Lovehatetragedy
«Lovehatetragedy» (Каханнененавісці) — трэці студыйны альбом каліфарнійскага рок-гурта «», які выйшаў у чэрвені 2002 года на лэйбле «DreamWorks». У параўнанні з папярэднім альбомам на «Lovehatetragedy» выкарыстоўваецца значна менш рэпу. Дыск разыйшоўся меншым тыражом, чым папярэдні «». Альбом дасягнуў максімальнага ўзроўню продажаў у ЗША і яму быў прысвоены залаты статус ад  у ліпені 2002 года. Па ўсім свеце альбом прадаўся тыражом у. Дыск заняў №2 у чарце ЗША «».
Ілья Давыдавіч Феранчук
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1969). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (фізічны факультэт, кафедра тэарэтычнай фізікі і астрафізікі, з 2004 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: тэорыя кандэнсаваных асяроддзяў; рэнтгенаўская оптыка; квантавая тэорыя поля; матэматычная фізіка.
Узнагароды
Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1995), Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2003).
Бэрэжанка (Гайсынскі раён)
Бэрэжанка (Бережа́нка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сонечнае зацьменне 30 кастрычніка 1845 года
Сонечнае зацьменне 30 кастрычніка 1845 года — гібрыднае сонечнае зацьменне 121 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0005 і дасягнула свайго максімуму ў 23:51:58 UTC у пункце з каардынатамі 69° пд. ш. 145° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 2 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 3 км.
Зацьменне 30 кастрычніка 1845 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1845 годзе і 113-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 6 мая 1845 года, наступнае — 25 красавіка 1846 года.
IC 3393
IC 3393 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кэлэрашы
Кэлэрашы (Călărași) — горад на паўднёвым усходзе Румыніі, адміністрацыйны цэнтр жудзеца Кэлэрашы. Насельніцтва 57118 чалавек (2011). Размешчаны ў гістарычнай вобласці Валахія, на рацэ Борча — прытоку Дуная, за 12 км ад мяжы з Балгарыяй. Каля горада знаходзіцца невялікае возера Кэлэрашы. Заснаваны прынцамі Валахіі як прамежкавы пункт на шляху ў Стамбул. Упершыню дакументальна згадваецца ў 1593 годзе. У 1834 годзе стаў адміністрацыйным цэнтрам павета.
Пхёнчхан (горад)
Пхёнчхан (평창읍, Pyeongchang-eup) — павятовы горад у правінцыі Канвандо, Паўднёвая Карэя. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага павета Пхёнчхан.
Геаграфія
Горад знаходзіцца ў паўднёвай частцы правінцыі Канвандо на беразе ракі Пхёнчханган. Знаходзіцца за 115 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра правінцыі Чхунчхон і за 180 км на ўсход ад Сеула.
Эканоміка
Мясцовыя віды дзейнасці ўключаюць у сябе вытворчасць тытуню, шоўку і мёду. Гэта таксама турыстычны курорт, дзе найбольш папулярны альпінізм і лыжныя віды спорту.
Спорт
Павет Пхёнчхан з’яўляўся сталіцай зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года. Тым не менш, ні адна з падзей Алімпіяды не праходзіла ў самім горадзе.
Спораўскае
Спо́раўскае во́зера — возера на мяжы Бярозаўскага і Драгічынскага раёнаў Брэсцкай вобласці Беларусі. Знаходзіцца ў 26 км на паўднёвы ўсход ад горада Бяроза, каля аграгарадка Спорава ў Спораўскім заказніку, недалёка ад Спораўскіх балот.
Плошча паверхні — 11,5 км², вадазбору — 3030 км². Найбольшая даўжыня 5,6 км, найбольшая шырыня 3 км, найбольшая глыбіня — 2,2 м, сярэдняя глыбіня — 1,4 м, даўжыня берагавой лініі — 19,5 км. Праз Спораўскае возера працякае рака Ясельда, упадае рака Плёса і некалькі ручаёў.
Цэнтральная частка ложа выслана сапрапелем, дно да глыбіні 0,5—0,7 м пясчанае. Схілы катлавіны нізкія, на паўночным захадзе вышынёй да 5 м, забалочаныя, парослыя хмызняком. Берагі тарфяністыя, забалочаныя, на поўначы пясчаныя. Возера эўтрофнае. Прыбярэжная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці 150—200 м ад берага і да глыбіні 0,5 м.
Спораўскае возера — гэта самае буйное ў Еўропе месцапражыванне вяртлявай чаротаўкі.
Леанід Міхайлавіч Несцярчук
Леанід Міхайлавіч Несцярчу́к (нар. 2 кастрычніка 1945, в. Харкі, Пружанскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі гісторык, даследчык гісторыі населеных пунктаў і архітэктурных збудаванняў на Беларусі. Спецыяліст па гістарычнай спадчыне і персаналіях славутых ураджэнцаў Берасцейшчыны другой паловы ХVIII-ХІХ ст. Кандыдат гістарычных навук (1996).
Біяграфія
Нарадзіўся 2 кастрычніка 1945 года ў вёсцы Харкі Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці ў сялянскай сям’і. У гэтых мясцінах адбылася адна з важных бітваў вайны з Напалеонам, з пакалення ў пакаленне перадаваліся ў вёсцы страшныя гісторыі тых часоў. Леаніда з дзяцінства вельмі цікавілі гістарычныя падзеі, таму вырашыў стаць настаўнікам гісторыі.
У 1970 годзе скончыў гістарычны факультэт Брэсцкага педагагічнага інстытута імя А. С. Пушкіна. Працаваў выкладчыкам гісторыі ў ПТВ № 27 г. Брэста, інструктарам Брэсцкага гаркама ЛКСМБ, загадчыкам сектара Брэсцкага абкама ЛКСМБ, першым сакратаром райкама ЛКСМБ.
У 1978 годзе скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу. Працаваў загадчыкам аддзела Брэсцкага абкама КПБ, намеснікам загадчыка аддзела абкама КПБ, намеснікам начальніка ўпраўлення адукацыі Брэсцкага аблвыканкама. У 1991—2010 гадах Леанід Міхайлавіч быў вядучым спецыялістам упраўлення культуры аблвыканкама па ахове гістарычнай спадчыны. Быў ініцыятарам стварэння ў 1997 годзе і сакратаром каардынацыйнага савета аблвыканкама па ахове матэрыяльнай і духоўнай спадчыны. З 2001 года — член прэзідыума Беларускага рэспубліканскага Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры.
З 2002 года з’яўляецца членам Беларускага камітэта Міжнароднай рады па помніках і мясцінах.
Леанід Міхайлавіч у 1991 годзе прымаў актыўны ўдзел у рэстаўрацыі і адкрыцці Свята-Пакроўскай царквы — помніка архітэтуры 1825 года ў в. Гарадзечна Пружанскага раёна. Таксама пры яго непасрэдным удзеле была адноўлена каля в. Паддубна мемарыяльная капліца на месцы пахавання рускіх воінаў Гарадзечанскай бітвы 1812 года.
У 1996 годзе Л. М. Несцярчук скончыў Варшаўскую Акадэмію палацава-паркавай архітэктуры. Атрымаў навуковую ступень кандыдата гістарычных навук пасля абароны ў Беларускім дзяржаўным універсітэце дысертацыі «Баявыя дзеянні 3-й Заходняй Рускай арміі ў Айчынную вайну 1812 года на тэрыторыі Беларусі» (навуковы кіраўнік — прафесар А. П. Ігнаценка).
Л. М. Несцярчук з’яўляецца ініцыятарам стварэння ў 1994 годзе і старшынёй Брэсцкага міжраённага грамадска-культурнага аб’яднання імя Тадэвуша Касцюшкі. Арганізатар дэлегацый грамадскасці Брэстчыны да ўдзелу ў штогадовым Міжнародным Касцюшкаўскім сімпозіўме ў Мацеёвіцах пад Варшавай (Польшча).
Па думцы Леаніда Міхайлавіча, толькі дзяржава здольна вярнуць да жыцця гісторыка-культурныя ансамблі. Сядзібы А. Міцкевіча ў Завоссі, Н. Орды ў Варацэвічах, Нямцэвічаў у Скоках, Т. Касцюшкі ў Мерачоўшчыне ­- прыклады адраджэння страчанага. Але час палацаў, паркаў і замкаў яшчэ не прыйшоў на Беларусь, пакуль могуць быць рэалізаваны толькі лакальныя праекты.
Навуковая дзейнасць
Аўтар 10 манаграфій, 140 навуковых публікацый, шэрагу кніг па гістарычнай спадчыне і многіх публікацый па праблемах гісторыі краю: «Отечественная война на Брестчине» (1990), «Высокае: 500 гадоў» (1994), «Гарадзечна: гістарычны нарыс» (1997), «Палацы, паркі і замкі Баранавіцкага раёна» (1999), «Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны X—XX стст.» (2002) і інш. Кніга Л. М. Несцерчука «Напалеон Орда. Шлях да Бацькаўшчыны» атрымала гран-пры на VI Міжнародным конкурсе «Мастацтва кнігі» дзяржаў-удзельніц СНД (2009).
Часта прымае ўдзел у навуковых канферэнцыях з дакладамі па гісторыі краю. Выступіў з дакладам аб бітве пад Гарадзечнам на міжнароднай навуковай канферэнцыі «Айчынная вайна 1812 года і Беларусь», арганізаванай Кобрынскім ваенна-гістарычным музеем імя А. В. Суворава (21 ліпеня 2012 г.). Зрабіў даклад «Михал Клеофас Огинский — дипломат, композитор, сенатор и его роль в политической жизни Российской империи» на навукова-практычнай канферэнцыі «От Малороссии до Арктики. Российская империя в событиях и лицах» (Санкт-Пецярбург, 24-25 студзень 2014 г.).
Узброеныя сілы Ліхтэнштэйна
Ліхтэнштэйн прытрымліваецца палітыкі нейтралітэту (з 1868) і з'яўляецца адной з нямногіх дзяржаў у свеце, якія не маюць узброеных сілаў. Дзяржава распусціла армію 12 лютага 1868. На момант скасавання ў ёй было 80 чал. На сённяшні час пытанні абароны Ліхтэнштэйна знаходзяцца ў кампетэнцыі Швейцарыі.
Аховай правапарадку займаецца паліцыя у складзе 120 чал. - 83 служачых і 37 прадстаўнікоў цывільнага персаналу.
Жалезнагорск (Курская вобласць)
Жалезнагорск (Железногорск) — горад (з 1962 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Жалезнагорскага раёна Курскай вобласці. Насельніцтва 96,2 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1957 годзе.
Горад размешчаны на заходняй ускраіне Сярэднярускага ўзвышша, за 90 км на паўночны захад ад Курска, на мяжы з Арлоўскай вобласцю, ля чыгуначнай станцыі Міхайлаўскі Руднік на галінцы Арол — Льгоў.
Заснаваны ў 1957 у сувязі з засваеннем Міхайлаўскага радовішча жалезных руд Курскай магнітнай анамаліі. 2 кастрычніка 1957 пачалося будаўніцтва зборношчытавых дамоў пасёлка. У 1962 года пасёлку быў прысвоены статус горада, на той момант у ім пражывала 9,1 тыс.чалавек.
Горадаўтваральнае прадпрыемства — Міхайлаўскі горнаўзбагачальны камбінат. Ён фарміруе 70 % гарадскога бюджэту на ім працуе 30 % насельніцтва горада. З'яўляецца другім у Расіі па аб'ёме вытворчасці жалезаруднай сыравіны. Таксама працуе малочны завод, вытворчасць будматэрыялаў, завод «Крышталь» і інш.
Буды (Гайсынскі раён)
Буды (Бу́ди) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Старазагорская вобласць
Старазагорская вобласць — вобласць, з'яўляецца адной з 28 абласцей Балгарыі. Код транспартных сродкаў СТ. Вобласць займае плошчу 5151,1 км² і мае насельніцтва 370 615 тыс. жыхароў. Адміністрацыйны цэнтр Стара Загора
Насельніцтва
У вобласці пражывае 370 615 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 319 379, туркі 18 529, 26 804 цыгане, і 5 903  жыхароў іншых нацыянальнасцей.
Ібн-Руста
Ібн-Руста, Абу Алі Ахмед ібн Амар ібн-Даста (канец IX — пачатак X ст.) — арабскі вучоны, географ і вандроўнік, аўтар «Кнігі каштоўных скарбаў», якая ўтрымоўвае каштоўныя дадзеныя аб народах Усходняй Еўропы, у іх ліку аб звычаях і выяве жыцця славян.
Сонечнае зацьменне 6 мая 1845 года
Сонечнае зацьменне 6 мая 1845 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 116 сараса.
Зацьменне 6 мая 1845 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1845 годзе і 112-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 снежня 1844 года, наступнае — 30 кастрычніка 1845 года.
Вэлыка Страцііўка
Вэлыка Страцііўка (Вели́ка Страті́ївка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рокаф’ёрыта
Рокаф'ёрыта (Roccafiorita) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 254 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 254 чал./км². Займае плошчу 1 км². Паштовы індэкс — 98030. Тэлефонны код — 0942.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giuseppe.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дэва (горад)
Дэва (Deva) — горад у Румыніі.
Адміністрацыйны цэнтр жудзеца Хунедаара ў рэгіёне Трансільванія. Горад размешчаны на левым беразе ракі Мурэш на вышыні 187 м, на паўднёвай ўскраіне Карпацкіх адгор’яў — Заходніх Румынскіх гор у заходняй Румыніі. Эканоміка горада ўключае ў сябе харчовую, горназдабыўную прамысловасць, у горадзе знаходзіцца буйная цеплаэлектрастанцыя. Чыгунка.
Гуга Юнкерс
Гуга Юнкерс (Hugo Junkers;  — ) — прафесар, выдатны нямецкі інжынер, вынаходнік і авіяканструктар, заснавальнік кампаніі «Junkers & Co», аўтар шэрагу вынаходак у розных галінах тэхнікі.
Сталыя гады
Гуга Юнкерс заклаў падмурак фірмы Бош Тэрматэхніка, заснаваўшы ў 1895 годзе ў горадзе Дэсаў фірму «Junkers and Co.» па вытворчасці газавых прыбораў (з 1992 года ў Дэсаў існуе тэхнічны музей Гуга Юнкерс).
Гуга Юнкерс стаў прафесарам Аахенскай вышэйшай тэхнічнай школы і атрымаў патэнт на каларыфер — правобраз сучаснай газавай калонкі. У 1895 годзе заснаваў фабрыку па вытворчасці газавых прыбораў у Дэсаў. Да 1904 года фабрыка выпускае ўжо 19 мадэляў прыбораў. Да воданагравальніка дадаліся ахаладжальнікі, а таксама вентыляцыйнае абсталяванне.
Ібн Хардадбех
Ібн-Хардадбех, Абу-ль-Касім Убайдалах ібн Абдалах (820 ці 826 — 912/913 (паводле іншых звестак 885)) — арабскі географ, аўтар першага складання апісальнага характару «Кніга шляхоў і дзяржаў», у якім маюцца дадзеныя аб усходніх славянах.
Гуга Юнкерс
Сталыя гады
Гуга Юнкерс атрымлівае патэнты на розныя спосабы апрацоўкі ліставога металу. У 1911 годзе Гуга Юнкерс становіцца лідарам па колькасці афіцыйна зарэгістраваных патэнтаў.
У 1915 годзе з’яўляецца першы цэльнаметалічны самалёт распрацоўкі Юнкерс. Далейшыя распрацоўкі мадэляў самалётаў ідуць у напрамку стварэння ўніверсальнага самалёта для перавозкі грузаў і пасажыраў — ўвасаблення мары Юнкерс аб тым, што грамадзянская авіяцыя дазволіць людзям хутчэй пераадольваць адлегласці, што палепшыць кантакты паміж нацыямі і знізіць напружанасць у свеце. Першы серыйны пасажырскі самалёт у свеце — Ju 52. У 1925 годзе прадпрыемства Junkers ў саюзе з кампаніяй «Deutsche Aero Lloyd» арганізавала фірму «Lufthansa».
Генадзь Аляксандравіч Вядзенін
Генадзь Аляксандравіч Вядзенін (нар., Сталінград, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і перапрацоўкі палімераў і кампазітаў, эканаміст. Кандыдат тэхнічных навук (1975), прафесар (1991). Член-карэспандэнт Беларускай інжынернай тэхналагічнай акадэміі (1993).
Біяграфія
Скончыў Валгаградскі інжынерна-будаўнічы інстытут (спецыяльнасць «Цеплазабеспячэнне і вентыляцыя», 1962), Маскоўскі інжынерна-эканамічны інстытут імя С. Арджанікідзе (спецыяльнасць «Арганізацыя прамысловай вытворчасці», 1972), Маскоўскі НДІ пластычных мас (аспірантура, 1975). Працаваў на Валгаградскім металургічным заводзе «Красный Октябрь» (1962—1963); Прадпрыемства п/с № 5, г. Валгаград (1963—1964); Волжскім заводзе арганічнага сінтэзу (1964—1969, механік цэха, галоўны механік завода); ПА «Авангард», СКТБ «Курс», г. Сафонава, Смаленская вобласць (1969—1979, галоўны механік завода, намеснік дырэктара, галоўны канструктар, начальнік СКТБ), Белгародскім заводзе па перапрацоўцы пластмас (1979—1989, галоўны інжынер), Віцебскмі дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1989—2016, эканамічны факультэт, кафедра «Эканамічная тэорыя і маркетынг», прафесар, у 1989—2010 — загадчык кафедры, 1989—1993 — прарэктар па навуковай рабоце).
Навуковыя інтарэсы: машынабудаванне; вырабы з кампазіцыйна-валакністых матэрыялаў; эканоміка галіны; маркетынгавая дзейнасць; маркетынгавыя даследаванні; кіраванне маркетынгам прамысловага прадпрыемства.
Узнагароды
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцягу (1976); прэмія Савета Міністраў СССР (1977); ганаровыя граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2004), адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Віцебска (2005), Віцебскага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта (1999, 2004).
Марцін Флэк
Флэк быў дэманстратарам па фізіялогіі ў, а пасля стаў выкладчыкам. Ён уваходзіў у і стаў дырэктарам медыцынскіх даследаванняў для. Ён быў прызначаны Камандорам ордэна Брытанскай імперыі ў 1919 годзе.
Aula regia
Aula regia (Каралеўскі палац), таксама званая зала - гэта назва, якую насіла вялікая зала ў імператарскім або каралеўскім палацы (нямецкі Пфальц). У Сярэдневякоўі гэты тэрмін таксама выкарыстоўся як сінонім слова Пфальц.
Прыкладам захаванага былога вестгоцкага aula regia з’яўляецца царква  каля Аўеда, пабудаваная каля 850 як aula regia для. Існуе таксама aula regia у ː яна пазней стала часткай сярэднявечнай. Каралеўская зала Імператарскага палаца ў была лічбава рэканструявана. Архітэктурным прататыпам для ўсіх з іх з’яўляецца базіліка Канстанціна ў Трыры.
Прыёмны пакой у Палацы Флавіяў, палацы Даміцыяна на Палацінскім пагорку ў Рыме, таксама называюць Aula Regia.
IC 3394
IC 3394 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Катэлеўскі раён
Катэлеўскі раён (Котелевський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Палтаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Катэльва (Котельва).
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 9 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 38 сёлаў.
Дзмітрыеў-Льгоўскі
Дзмітрыеў-Льгоўскі (Дмитриев-Льговский) — горад (з 1779 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Дзмітрыеўскага раёна Курскай вобласці. Насельніцтва 8,3 тыс. чалавек (2007). Да 1784 называўся Дзмітрыеў, з 1784 да 1940 — Дзмітрыеў-на-Свапе.
Горад размешчаны на беразе ракі Свапа басейн Дняпра, за 120 км ад Курска. Дрэваапрацоўка, харчовая прамысловасць.
Тарасік
Тарасік — прозвішча.
Дэвід Кросбі
Дэвід Ван Кортлэнд Кросбі (David Crosby; ) — амерыканскі гітарыст, спявак і аўтар песень. Акцёр. Акрамя сольнай кар’еры вядомы як удзельнік і сузаснавальнік трох гуртоў: «», «» (да прыходу  — «Crosby, Stills & Nash») і CPR. Кросбі быў уведзены ў Залу славы рок-н-ролу двойчы: адзін раз за яго працу ў «The Byrds» і адзін раз па сваёй працы з «Crosby, Stills & Nash».
Станіслаў Уладзіміравіч Кунцэвіч
Біяграфія
Выпускнік Беларускага політэхнічнага інстытута (1960). З 1960 — у ААТ «Западэлекрасетбуд», г. Мінск (галоўны інжынер, кіраўнік трэста, генеральны дырэктар, намеснік генеральнага дырэктара).
Вэрхіўка (Гайсынскі раён)
Вэрхіўка (Верхі́вка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Іосіф Залманавіч Фішэр
Іосіф Залманавіч Фішэр (, Мінск —, Адэса, Украіна) — фізік-тэарэтык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1959), прафесар (1960). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (фізіка-матэматычны факультэт, 1941), Фізіка-тэхнічны інстытут АН БССР (аспірантура, 1947—1948).
Працаваў у СШ станіцы Нова-Аненская (зараз г. Новаанінскі, Валгаградская вобласць; 1941—1942, настаўнік), Беларускім дзяржаўным універсітэце (1945—1947 і 1948—1963, прафесар кафедры тэарэтычнай фізікі, з 1961 — кафедры ядзернай фізікі), Адэскім дзяржаўным універсітэце (1963—1977, загадчык кафедры тэарэтычнай фізікі).
Навуковыя інтарэсы: дакладныя рашэнні ўраўнення Эйнштэйна; пытанні тэорыі гравітацыі; фізіка вадкага стану рэчываў.
Удонтхані
Удонтхані   (тайск. อุดรธานี) — сталіца аднайменнай правінцыі на паўночным усходзе Тайланда, насельніцтва каля 250 тыс. чалавек. Прыкладна за 50 км ад лаоскай мяжы і 560 км на паўночны ўсход ад Бангкока, на рацэ Мэнамлуанг, прытоку Меконга. Удонтхані звязаны чыгункай з Бангкокам, у горадзе ёсць аэрапорт для ўнутраных рэйсаў.
IC 3395
IC 3395 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Брэсцкі электратэхнічны завод
Адкрытае акцыянернае таварыства «Брэсцкі электратэхнічны завод» — прадпрыемства транспартнага комплексу Рэспублікі Беларусь, якое ажыццяўляе вытворчасць апаратуры чыгуначнай аўтаматыкі, тэлемеханікі і сувязі, сістэм аўтакіравання рухомага складу. Знаходзіцца ў горадзе Брэсце.
Гісторыя
Прадпрыемства спраектавана і пабудавана ў 1976 годзе ў рамках комплекснай сістэмы аўтаматызацыі чыгуначнага транспарту СССР і да 1991 года ўваходзіла ў склад навукова-вытворчага аб’яднання «Союзжелдоравтоматизация» МШЗ СССР. У 2000 годзе прадпрыемства было ўключана ў склад Беларускай чыгункі.
29 снежня 2010 года вытворчае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Брэсцкі электратэхнічны завод» Беларускай чыгункі пераўтворана ў Адкрытае акцыянернае таварыства «Брэсцкі электратэхнічны завод». Органам дзяржаўнага кіравання, які ажыццяўляе ўладальніцкі нагляд за дзейнасцю Таварыства, з’яўляецца Беларуская чыгунка.
Вытворчасць
Агульная колькасць працуючых 576 чалавек.
Спецыялізуецца на выпуску вырабаў, прызначаных для забеспячэння работы сродкаў аўтаматыкі, тэлемеханікі і сувязі на чыгуначным транспарце, апаратуры кіравання лакаматывамі і запасных частак. Акрамя таго завод выпускае тавары народнага спажывання з металу і пластмас.
Экспартуе прадукцыю ў Азербайджан, краіны Балтыі, Грузію, Казахстан, Расію, Узбекістан, Украіну, Чэхію.
Сонечнае зацьменне 9 снежня 1844 года
Сонечнае зацьменне 9 снежня 1844 года — частковае сонечнае зацьменне 149 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,6924 і дасягнула свайго максімуму ў 20:01:39 UTC у пункце з каардынатамі 67° пн. ш. 123° з. д..
Зацьменне 9 снежня 1844 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1844 годзе і 111-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 10 лістапада 1844 года, наступнае — 6 мая 1845 года.
Рокавальдзіна
Насельніцтва складае 1159 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 193 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 98040. Тэлефонны код — 090.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пётр Васільевіч Загорскі
Пётр Васільевіч Загорскі (, в. Крацэвічы, Барысаўскі раён, Барысаўская акруга, Беларуская ССР (цяпер — Барысаўскі раён, Мінская вобласць, Беларусь — ) — беларускі савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.
Біяграфія
У гады Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у савецкім партызанскім руху на Беларусі. З 1943 года — партызан атрада імя Варашылава партызанскай брыгады імя Панамарэнкі.
Пасля вайны працаваў на партыйнай рабоце ў Гомельскім абкоме, Рэчыцкім, Светлагорскім райкоме КПБ, намеснікам дырэктара завода зборнага жалезабетону.
Спіс аб’ектаў PGC (1765001—1766000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1765001—1766000)
Глыбачок (Гайсынскі раён)
Глыбачок (Глибочо́к) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Гардзііўка (Гайсынскі раён)
Гардзііўка (Горді́ївка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Удонтхані (правінцыя)
Удонтхані (тайск. อุดรธานี) — правінцыя ў Тайландзе. Знаходзіцца ў рэгіёне Ісан на паўночным усходзе краіны. Мяжуе з правінцыямі Нангкхай (на поўначы), Саканакхон (на ўсходзе), Каласін (на паўднёвым усходзе), Кханкэн (на паўднёвым захадзе), Нангбуалампху (на захадзе) і Лей (на паўночным захадзе). Плошча правінцыі — 11730 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Удонтхані.
Плацкартны вагон
Плацкартны  вагон (Platzkarten-Wagen) — адзін з відаў пасажырскіх вагонаў у Расіі і іншых краінах СНД. З’яўляецца самым масавым тыпам вагонаў у гэтых краінах.
Тэрмін «плацкартны» адбываецца ад плацкарты — дадатковай да праязнога квітка карткі або квітанцыі, якая дазваляе займаць пэўнае нумараванае месца ў пэўным вагоне. Бесплацкартнымі называліся вагоны, у якіх квіткі з пазначэннем месца не прадаваліся, але пазней яны былі пераведзены ў разрад агульных вагонаў, з магчымасцю займаць пэўнае месца. І, фактычна, у шэрагу выпадкаў квіткі ў плацкартны вагон, як і ў агульны, могуць таксама прадавацца без абазначэння месца.
Гісторыя
Плацкартныя вагоны III класа адкрытага тыпу (4 паліцы папярок вагона і 2 паліцы ўздоўж вагона) будаваліся яшчэ ў дарэвалюцыйнай Расіі — напрыклад, на казённых чыгунках гэта былі вагоны з даўжынёй кузава 14 і 18 метраў. Пасля 1917 года старая класіфікацыя была адменена, і вагоны былога III класа сталі называцца жорсткімі плацкартнымі далёкага прытрымлівання. У 1920-я гады рознымі заводамі будаваліся 14-метровыя вагоны. У 1928—1941 гадах масавая вытворчасць драўляных вагонаў з даўжынёй кузава 20,2 м (так званы «егоровский» тып) было разгорнута на Ленінградскім і Цвярскім (Калінінскім) заводах. Слова «жорсткі» пачало выходзіць з афіцыйнага ўжывання толькі з сярэдзіны 1960-х, калі драўляныя паліцы ўсіх новых вагонаў, у тым ліку купэйныя, атрымалі паўмяккую абіўку з дэрмацінавым пакрыццём.
У 1934 або, па іншых дадзеных, у 1935 годзе Калінінскі завод пабудаваў першы ў СССР суцэльнаметалічны вагон з умоўнай назвай «ДІП» («Дагонім і перагонім»). Ён меў 25-метровы кузаў, традыцыйна залішне вузкім у тамбураў, 62 месца для ляжання (або 82 месца для сядзення). Мадэль была пабудавана ў некалькіх вопытных узорах, але ў серыю не пайшла.
У 1946 годзе Ленінградскі завод імя І. Я. Ягорава пабудаваў дасведчаны ўзор мадэлі 2 сб — плацкартнага вагона сучаснага тыпу, з суцэльнаметалічным кузавам даўжынёй 23,6 м і шырынёй 3,106. м. Вагон меў плоскія вонкавыя сцены, 60 ляжачых або 90 сядзячых месцаў і абапіраўся на бесчелюстные каляскі тыпу ЦМВ (з канструкцыйнай хуткасцю 120 км/ч). З 1947 года серыйную вытворчасць аналагічных вагонаў пачалося паралельна на Ленінградскім і Ліянозаўскім заводах. Вагоны другога выпуску (з жніўня 1948 года) адрозніваліся толькі челюстными каляскамі. Вагоны трэцяга выпуску (1949—1950) маюць наступныя асаблівасці: каляскі сківічных, тара 55,3 тоны, павялічанае службовае купэ праваднікоў з двума спальнымі месцамі, колькасць пасажырскіх месцаў — 58 спальных і 87 для сядзення, у туалетах замест алюмініевых ўстаноўлены фаянсавыя рукамыйныя чары і ўнітазы, аконныя рамы вагонаў з 1949 года робяцца з вонкавым металічным абліцоўваннем. Вагоны чацвёртага выпуску (з 1950 года) маюць такія асаблівасці: бесчелюстные каляскі, цеплаізаляцыя замест фальгі — міпора, гафрыраваныя бакавыя сцены, ўнутраная ашалёўка замест дубовага шпону — лінкруст, рукамыйныя чары і ўнітазы фаянсавыя з металічнай вонкавай арміроўкай з эмаляванай паверхняй.
У 1950 годзе Ленінградскі завод спыніў вытворчасць адкрытых вагонаў і пераключыўся на купэйныя, багажныя, паштовыя і спецыяльнага прызначэння. Ліаназоўскі завод пабудаваў апошні вагон у 1952 годзе і быў перапрафіляваны пад вытворчасць складанай радыёэлектроннай апаратуры.
З 1951 па 1960 гады выпускам плацкартных вагонаў займаўся Калінінскі вагонабудаўнічы завод, паступова удасканальваючы канструкцыю. З 1952 года на калясках ужытыя ролікавыя падшыпнікі (замест падшыпнікаў слізгацення), з 1957 года — каляскі КВЗ-5 (з канструкцыйнай хуткасцю 140 км/ч). Усе вагоны мелі вокны з фортачкамі і прымусовую вентыляцыю. Паралельна калінінскім вагонам у 1950—1960 гадах пастаўлена 2 746 аналагічных вагонаў мадэлі 66W вытворчасці Познаньскага завода імя Сталіна (ён жа з 1956 года — завод імя Х. Цагельскага). Будаваліся яны па савецкім чарцяжах, але ў адрозненне ад калінінскіх, польскія вагоны некалькі цяжэй (тара 51 т супраць 48 т у большасці мадыфікацый), гафрыраваны кузаў атрымалі з 1954 года, ролікавыя падшыпнікі — з 1956 года, а каляскамі КВЗ-5 абсталёўваліся толькі ў 1960 годзе.
У 1966 годзе вытворчасць плацкартных вагонаў для Савецкіх чыгунак было адноўлена.
З ПНР у 1966—1974 гг. імпартаваліся наступныя сямейства (мадэль 908A мае 58 спальных месцаў, астатнія — 54): З 1966 года Калінінскі (Цвярскі) ВСЗ выпускае плацкартавыя вагоны практычна бесперапынна, застаючыся адзіным вытворцам плацкартных вагонаў у самім СССР, а цяпер — і ў Расіі: Крукоўскі вагонабудаўнічы завод (Крамянчуг, Украіна) з верасня 2010 года вырабляе плацкартныя вагоны мадэлі 61-779П, якія пастаўляюцца на чыгункі Украіны, Казахстана, а Беларуская чыгунка эксплуатуе вагоны 61-779П фінальнай зборкі Гомельскага вагонабудаўнічага завода. Мадэль адрозніваецца павялічанай даўжынёй (26 696 мм па восях счэпак) і умяшчальнасцю (58 месцаў, у апошнім адсеку бакавых месцаў няма).
Мінскі вагонабудаўнічы завод у 2006—2009 гадах атрымліваў ад ЗАТ «Вагонмаш» кузава для вытворчасці ўласнай мадэлі 61-537. Пасля закупляліся вагонакамплекты ЦВЗ — лакалізаваныя ў Беларусі мадэлі атрымалі індэксы 61-4194.М і 61-4447.М і маюць некаторыя адрозненні ад цвярскіх узораў.
Апісанне і канструкцыя
Звычайны плацкартны вагон складаецца з 9 купэ па 6 месцаў у кожным, усяго 54 месцы. [[Файл:Platz-Karte_passenger_car.svg|цэнтр|міні|512x512пкс| План плацкартнага вагона
4. Дзевяць шасцімесных пасажырскіх аддзяленняў. 6, 11. Тамбуры.
7. Малы калідор 8. Калідор ўздоўж вагона. 9. Касы калідор 10. Воданагравальнік («тытан») ]]
Купэ
У кожным купэ размешчаны 6 паліц для пасажыраў у два яруса, два століка, тры багажных паліцы, тры багажных аддзялення пад ніжнімі паліцамі, два вокны.
З аднаго боку ад праходу паралельна акна размешчаны: ніжняя палка (няцотныя месцы № 37-53), раскладная ў столік і два сядзення, пад ёй — багажны адсек, над ёй — верхняя палка (цотныя месца № 38-54), якая складваецца пад багажную паліцу, над ёй — багажная палка. Гэтыя месцы (№ 37-54) называюць бакавымі.
З іншага боку ад праходу размешчаны папярок вагона 4 паліцы (2 ніжніх і 2 верхніх), паміж імі — столік, пад ніжнімі паліцамі — багажныя адсекі, для доступу да іх паліцы падымаюцца, над верхнімі паліцамі — багажныя паліцы. Акно над столікам адкрываецца (за выключэннем купэ 3 і 6, дзе размешчаны аварыйныя выхады). Гэтыя месцы (няцотныя № 1-35 — ніжнія, цотныя № 2-36 — верхнія) называюцца купэйнымі.
Нумарацыя месцаў у вагоне ідзе па гадзіннікавай стрэлцы: ад працоўнага тамбура ідзе нумарацыя купэйных месцаў, а нумарацыя бакавых наадварот, ад непрацоўнага тамбура.
Параметры пасажырскага салона могуць нязначна адрознівацца ў залежнасці ад мадэлі. Для зыходнага тыпу ЦМВО-66 (мадэль 61-181) яны такія:
Агульнавагоннае абсталяванне
У вагоне маецца два туалетных аддзялення з рукамыйнікамі, двухмеснае якое зачыняецца купэ праваднікоў (з папярочным размяшчэннем паліц), службовае купэ (адкуль дзяжурны правадыр кіруе сістэмамі вагона), кіпяцільнік для вады «тытан».
Крытыка
Былы прэзідэнт ААТ РЖД Уладзімір Якунін у канцы тэрміну свайго прэзідэнцтва прызнаў паездку ў плацкартных вагонах своеасаблівым «калектыўным стрыптызам».
Сезон 2020 ФК Дняпро Магілёў
У 2020 годзе футбольны клуб «Дняпро» з Магілёва прымаў удзел трох афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на красавік 2020 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Six Days in Fallujah
Six Days in Fallujah (з англ. «Шэсць дзён у Фалуджы») — закрыты праект камп’ютарнага шутара ад трэцяй асобы студыі Atomic Games.
Распрацоўка
Распрацоўка гульні пачалася ў 2005 годзе, праз некалькі месяцаў пасля завяршэння ваеннай аперацыі ў іракскім горадзе Эль-Фалуджа. Тады кампанія Atomic Games сумесна з Destineer працавалі над шутэрам-сімулятарам. Да іх у офіс было прыкамандзіравана некалькі салдат і афіцэраў марской пяхоты ў якасці кансультантаў. Як распавядаў Пітар Тамт, кіраўнік студыі, яны пасябравалі з вайскоўцамі, якія выклалі свае ўспаміны пра баі за Фалуджу. У той час было вырашана стварыць гульню па тым падзеям. Кансультацыя праходзіла не толькі з амерыканскай бокам, але і з прадстаўнікамі іракскага супраціву, а таксама простымі жыхарамі Фалуджы. Гульня была задумана як «самы страшны і рэалістычны ваенны сімулятар». Atomic Games распрацавалі для яго спецыяльны рухавічок з падтрымкай поўнай, татальнай разбуральнасці.
Гульнявы працэс
Дзеянні разгортваюцца ў 2004 годзе ў іракскім горадзе Эль-Фалуджа, ахопленым баявымі дзеяннямі. Галоўнымі героямі гульні з’яўляліся амерыканскія марскія пяхотнікі. Па большай частцы, менавіта вачыма гэтых салдат паказалі б на баявыя дзеянні на вуліцах ахопленай вайной Фалуджы. Распрацоўшчыкі мелі намер даць магчымасць зірнуць на вайну і вачамі спалоханага мірнага жыхара. Планавалася адлюстраваць атрады праціўніка, што кідаюцца ў атаку пад наркотыкамі, недахоп харчавання, антысанітарыю.
Распрацоўшчыкі аднавілі два квадратныя кіламетры горада з некалькімі кварталамі, у якіх гульцу прапаноўвалася дзейнічаць ва ўмовах поўнай няўпэўненасці, спрабаваць адрозніваць ворага і грамадзянскага, і імгненна прымаць рашэнні, каго і як атакаваць.
Са слоў галоўнага дызайнера праекта, Натана Чывера, першапачаткова планавалася 30 узроўняў, але затым, калі прыйшла Konami, іх вырашана было скараціць да 12-ці, змясціўшы ў іх самае цікавае, і максімальна падрабязна паказаўшы рэаліі той вайны. З таго геймплэя, які дайшоў да публікі, бачна, што ў гульні ёсць сцэны, дзе амерыканскія салдаты забівалі грамадзянскіх асоб.
Скандал і закрыццё праекта
У 2009 годзе, калі адбыўся анонс гульні, распаўсюдзілася гісторыя з прыцягненнем баевікоў у кансультантаў. Прэса вылілася матэрыяламі аб амаральнасці распрацоўшчыкаў і абразе пачуццяў ветэранаў. Але, па сутнасці, Atomic Games абвінавачвалі ў тым, што яны аспрэчваюць гераізм амерыканскай арміі. Распрацоўшчыкаў абвінавацілі ў гларыфікацыі жахаў Іракскай вайны, адстаўныя вайскоўцы накшталт экс-палкоўніка Джона Антала — у здрадзе. Студыі паставілі стварэнне віртуальнага прыстанішча для інсургентаў, якія «разам з амерыканскімі падлеткамі будуць вяршыць беспакараны кампутарны джыхад супраць марскіх пяхотнікаў». Ужо 27 красавіка кампанія Konami, як выдавец, голасна заявіла, што адмаўляецца выдаваць ваенны сімулятар Six Days in Fallujah. Прыняць гэтае рашэнне выдаўца заахвоціла незадаволенасць грамадскасці, гнеўныя званкі і электронныя лісты, выступленні адстаўных вайскоўцаў і пацыфісцкіх арганізацый, якім вельмі не спадабалася ідэя гульні па матывах бітвы за Фалуджу.
Пад такім ціскам праект прыйшлося закрыць.
Абаянь
Абаянь (Обоянь) — горад (з 1779 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Абаянскага раёна Курскай вобласці. Насельніцтва 13,8 тыс. чалавек (2006). Заснаваны ў 1639 годзе. Горад размешчаны на беразе ракі Псёл (прыток Дняпра), за 60 км ад Курска.
Гісторыя
Заснаваны як крэпасць у 1639 годзе, статус горада атрымаў у 1779 годзе. Карамзін да горада Абаянь прымяркоўвае Веяхань або Беяхань — гарадок, які згаданы ўпершыню ў летапісы пад 1147 г. і знаходзіўся паміж Пасем'ем і пераяслаўскімі ўладаннямі. Пазнейшыя даследчыкі сцвярджаюць, што Абаянь заснаваная ў 1650 годзе ў якасці памежнага астражка, для аховы ад качавых стэпавых народаў. У 1708 годзе Абаянь была прыпісаная да Белгародскай правінцыі, а ў 1779 годзе прызначаная павятовым горадам Курскага намесніцтва, ператворанага ў 1796 годзе ў Курскую губерню.
Эканоміка
Аўтарамонтны завод, дрэваапрацоўка, харчовая прамысловасць.
8 cm Luftminenwerfer M. 15
8 cm Luftminenwerfer M. 15 (8 cm пнеўматычны мінамёт M. 15) — выкарыстоўвался войскам Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. Быў распрацаваны ў майстэрнях 58-й стралковай дывізіі. Вытворчасцю мінамёта займалася Vereinigte Elektrische Maschinen A. G. ў Будапешце. ўяўляў сабой даволі простую канструкцыю. Балон са сціснутым паветрам знаходзіўся пад рамай у выглядзе двух трохкутнікаў, паміж якімі размясціўся хісткі ствол. Для ажыццяўлення стрэлу салдату было неабходна кароткачасова адкрыць кран з сціснутым паветрам. На заднюю частку міны надзяваўся, які дазваляў да пэўнага моманту ўтрымвацца міне ў ствале. Пад ціскам прыкладна ў 40 атмасфер сціснутае паветра выштурхвала міну са ствала. Максімальная далёкасць стрэлу складала 200-300 метраў.
Кашмірскі канфлікт
Кашмі́рскі канфлі́кт (Kashmir conflict; कश्मीर विवाद, трансл. Kaśmīr Vivād; مسئلۂ کشمیر, трансл. Mas’ala-ē Kašmīr) — канфлікт, узніклы як тэрытарыяльная спрэчка паміж урадамі Пакістана і Індыі, а таксама мясцовымі паўстанцкімі групоўкамі над гістарычным рэгіёнам Кашмір, які месціцца на поўначы Індастана.
Вытокі канфлікту палягаюць у інда-пакістанскай вайне 1947 года, калі па падзеле Брытанскай Індыі на дзяржавы Пакістан і Індыя паміж абедзвюма краінамі ўзнікнуў узброены тэрытарыяльны канфлікт з мэтай узяцця пад кантроль гістарычнага рэгіёна Кашмір, які месціўся на поўначы былых уладанняў Вялікабрытаніі. У якасці трэцяга боку ў канфлікце ўдзельнічаюць мясцовыя кашмірскія паўстанцкія групоўкі, якія ставяць на мэце стварэнне незалежнай дзяржавы на тэрыторыі рэгіёна або ўваходжанне ўсяго рэгіёна ў склад Пакістана. Асноўныя ўзброеныя канфлікты, спрычыненыя спрэчным характарам рэгіёна, праходзілі ў ХХ ст. у рамках інда-пакістанскіх войн 1947, 1965 і 1999 гадоў. За выняткам буйных ваенных канфліктаў з 1984 года абедзве краіны перыядычна ажыццяўляюць узброеныя сутычкі, якія галоўным чынам вядуцца за кантроль над ледніком Сіячэн, што на поўначы рэгіёна.
Ваенны канфлікт 1947 года не выявіў пераможцаў, аднак з 1949 года пад кантролем ААН у Кашміры была праведзеная лінія спынення агню, якая стала фактычнай дзяржаўнай мяжой дзвюх краін у рэгіёне. З 1962 года Пакістан добраахвотна перадаў Кітаю паўночны ўсход кантраляванай дзяржавай тэрыторыі (Шаксгамская даліна), у гэтым жа годзе распачалася інда-кітайская вайна, у выніку якой Кітай узяў пад фактычны кантроль рэгіён Аксай-Чын — усход Кашміра. З невялікімі зменамі над усімі тэрыторыямі захоўваецца статус-кво, пры гэтым Індыя прэтэндуе таксама на тэрыторыі, дэ-факта падкантрольныя Пакістану і Кітаю, разглядаючы іх як часткі штата Джаму і Кашмір, фактычная тэрыторыя якога складае тэрыторыі Кашміра, што знаходзяцца пад кантролем Індыі.
Узброены канфлікт паміж мясцовымі кашмірскімі паўстанцкімі групоўкамі і ўрадавымі сіламі Індыі ў асноўным спрычынены мясцовым рухам за аўтанамізацыю. Так, з канца 1970-х гг. да 1988 года ўрад Індыі згарнуў дэмакратычныя рэформы ў рэгіёне, праз што былі абмежаваныя мажлівасці да мірнага волевыяўлення, у выніку чаго ў індыйскай частцы рэгіёна ўзрасла падтрымка ваенізаваных радыкальных арганізацый. З ліпеня 1988 года ваенізаваныя групоўкі здзейснілі серыю дэманстрацый, страйкаў і ўзброеных нападаў на ўрадавыя органы, што абвастрыла сітуацыю ў штаце.
У апошнія гады назіраецца спад узброенага супрацьстаяння ў Кашміры. У 2008 годзе ў індыйскай частцы Кашміра адбыліся мясцовыя выбары, якія, нягледзячы на заклікі ўзброеных груповак да іх байкоту, адбыліся паспяхова. Выбары атрымалі станоўчую ацэнку ад Упраўлення Вярхоўнага камісара Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па справах уцекачоў, пры гэтым большасць галасоў і, адпаведна, магчымасць фарміравання ўрада штата атрымала Нацыянальная Канферэнцыя Джаму і Кашміра. Шмат аналітыкаў ацэньвае падтрымку праіндыйскіх партый у Джаму і Кашміры як паказчык падтрымкі насельніцтвам індыйскага суверэнітэта над штатам, што, аднак, ставіць пад сумнеў адзін з лідараў сепаратыстаў у Джаму і Кашміры Саджад Лун. 2009 і 2010 гады адзначаліся паўторнай эскалацыяй канфлікту ў індыйскай частцы рэгіёна.
Кашмірскі канфлікт на цяперашні час з’яўляецца адной з асноўных прычын інда-пакістанскага канфлікту і адным з фактараў палітычнай барацьбы ў абедзвюх краінах. Канфлікт ускладняецца наяўнасцю ў Пакістана і Індыі ядзернага ўзбраення, якое краіны маюць з канца ХХ стагодздзя.
Гісторыя
Аднымі з першых згадак гістарычнага рэгіёна Кашмір лічацца сведчанні Гекатэюса Мілецкага пра землі Каспапірас і герадотавы сведчанні аб краі Каспейрыя.
З XVIII ст. Кашмір траплае пад уладу дзяржавы афганскіх ханаў Дурані, пасля чаго рэгіён у 1819 годзе адваёўвае магараджа дзяржавы сікхаў Ранджыт Сінгх. У 1845—1846 гг. адбылася паспяховая для брытанцаў Першая англа-сікхская вайна, пасля якой быў падпісаная Лахорскі дагавор, які перадаў рэгіён Брытанскай Ост-Індскай кампаніі. Неўзабаве пасля гэтага між кампаніяй і раджой Джаму Гулабам Сінгхам Кашмір быў прададзены апошняму, у выніку чаго раджа атрымаў тытул магараджы Джаму і Кашміра. У 1857 годзе ў княстве разраслося паўстанне супраць брытанскага кіравання, але кіроўная дынастыя княства (Догры) адмовілася даць прытулак паўстанцам і паслала супраць іх войска, чым зарабіла гарантыі ад брытанскага кіраўніцтва ў пераемнасці кіравання княствам. Праз хуткі час княства ўзначаліў другі князь дынастыі, Ранбір Сінгх, які далучыў да Кашміра княствы Гунза, Гілгіт і Нагар (цяперашняя поўнач кіраванай Пакістанам часткі Кашміра).
Ад гэтага часу ўвесь гістарычны Кашмір, у адрозненне ад іншых шматлікіх брытанскіх уладанняў у Індыі, складаў адно з туземных княстваў — палітычных утварэнняў, якія кіраваліся мясцовым манархам і прызнавалі сюзерэнітэт брытанскіх уладаў у Індыі. Большасць насельніцтва рэгіёна складалі мусульмане, але да кіроўнай дынастыі княства належалі індуісты. Этнарэлігійны характар княства быў параўнальна разнастайным: напрыклад, усход рэгіёна (Ладакх) насялялі тыбетцы-будысты, паўднёвы захад (Джаму) меў змяшанае індуісцка-мусульманска-сікхскае насельніцтва, густанаселеную Кашмірскую даліну насялялі пераважна мусульмане, але ў ёй існавала ўплывовая індуісцкая меншасць (шырокавядомыя ў Індыі касты кашмірскіх брахманаў і пандытаў); крайні ўсход сучаснай пакістанскай часткі Кашміра, г.зв. Балтыстан, насялялі балці — этнічная група блізкая тыбетцам, якая адрознівалася ад іх шыіцкім мусульманскім вызнаннем; Гілгіт (сучасная поўнач пакістанскай часткі Кашміра) насялялі этнічна розныя прадстаўнікі насельніцтва, якіх з суседнім Балтыстанам аб’ядноўвала шыіцкая плынь ісламу; захад княства (рэгіён Пунч, сучасны Азад Кашмір) насялялі пераважна мусульмане, этнічны характар якіх, аднак, адрозніваўся ад суседняй Кашмірскай даліны.
Нядаўнія сутычкі на Лініі кантролю адбыліся 11 жніўня 2014 года, падчас якіх пакістанскія вайскоўцы абстралялі дзесяць індыйскіх памежных пастоў, у выніку чаго былі параненыя два індыйскія салдаты. У сярэдзіне мінулага месяца падчас аналагічнай перастрэлкі быў забіты адзін індыйскі салдат, яшчэ трое — параненыя. Міністэрства абароны Індыі абвінавачвае Пакістан амаль у 200 выпадках парушэння рэжыму спынення агню ў 2013 годзе на лініі кантролю, у 2012 годзе было зафіксавана 93 падобныя выпадкі, у 2011 годзе — 51.
Падзел Брытанскай Індыі
Пад канец 1940-х гг. урад Вялікабрытаніі канчаткова пагадзіўся на наданне незалежнасці тэрыторыям Брытанскай Індыі, пайшоўшы на саступкі індыйскаму нацыянальнаму і мусульманскаму рухам, якія імкнуліся да стварэння ўласных дзяржаў на тэрыторыі гэтых каляніяльных уладанняў. У 1947 годзе тэрыторыя Брытанскай Індыі была падзеленая на дамініён Пакістан, які ўключыў тэрыторыі, заселеныя пераважна мусульманамі (сучасны Пакістан, а таксама цяперашні Бангладэш), і Індыйскі Саюз, які ахапіў астатнія тэрыторыі; у адпаведнасці з Актам аб незалежнасці Індыі сюзерэнітэт Вялікабрытаніі над туземнымі княствамі быў скасаваны. Гэтыя тэрыторыі атрымалі магчымасць далучыцца да Індыі ці Пакістана або атрымаць незалежны статус, у спрэчным выпадку лёс княства мусіў быць вырашаным паводле рэферэндума.
Пасля падзелу Брытанскай Індыі кіраўніцтва Пакістана разлічвала на ўключэнне пераважна мусульманскага туземнага княства Джаму і Кашмір у склад краіны, але дадзеная тэрыторыя кіравалася індуісцкім магараджай Гары Сінгхам. Паводле стану на гэты год, у рэлігійным дачыненні 77 % ад насельніцтва княства складалі мусульмане, 20 % — індуісты.
Інда-пакістанская вайна 1947 года
У 1947 годзе ў Пунчы (крайні паўднёвы захад княства) пачалося паўстанне супраць падатковай палітыкі княства, у жніўні распачаліся акцыі пратэсту на карысць далучэння да Пакістана, якія былі жорстка здушаныя войскамі княства. 24 кастрычніка паўстанцы ў Пунчы абвясцілі пра стварэнне незалежнага палітычнага ўтварэння Азад Кашмір і далучэнне княства да Пакістана.
З 1948 года пры ААН была ўтворана Місія ваенных назіральнікаў ААН у Індыі і Пакістане, пасля чаго 21 красавіка гэтага ж года Савет Бяспекі ААН рэзалюцыяй № 47 абавязаў скараціць індыйскі кантынгент у княстве, Пакістан быў абавязаны спрыяць вываду пламеннага апалчэння, пасля чаго паводле планаў арганізацыі ў рэгіёне меў прайсці рэферэндум аб лёсе княства. Тым не менш, Індыя і Пакістан не здолелі дамовіцца наконт перамір’я з прычыны рознагалоссяў адносна ўмоў працэдуры і ступені дэмілітарызацыі, у прыватнасці, не было абумоўлена пра роспуск арміі Азад Кашміра падчас перамір’я або падчас рэферэндума.
У лістападзе гэтага ж года ўрады абедзвюх краін дамовіліся адносна ўмоў правядзення волевыяўлення ў Джаму і Кашміры, аднак Пакістан адмовіўся вывесці апалчэнне, што спыніла працэс волевыяўлення. Акрамя таго, урад Індыі дыстанцыяваўся ад пагаднення аб правядзенні рэферэндума. Урад Індыі растлумачыў дадзеную адмову прапановай першапачатковага вываду пакістанскіх войск, у адказ на што Пакістан адхіліў прапанову Індыі, выступіўшы супраць яе праз, на думку пакістанскіх уладаў, перашкоды індыйскай арміі ў працэсе волевыяўлення і цесныя ўзаемаадносіны між галоўным міністрам княства Шэйхам Абдулам і прэм’ер-міністрам Індыі Джавахарлалам Неру. У сваю чаргу, Пакістан высунуў сустрэчны план, паводле якога прадугледжваўся адначасовы вывад армій абедзвюх дзяржаваў і правядзенне рэферэндума пад эгідай міжнароднай супольнасці, які, аднак, не быў прыняты Індыяй, што прывяло да адмовы Пакістана на вывад войск. У 1949 годзе пад кантролем ААН была прынята лінія спынення агню, якая стала фактычнай мяжой дзвюх краін у рэгіёне.
Цягам наступных некалькіх гадоў Савет Бяспекі прыняла чатыры абноўленых рэзалюцыі, якія абавязвалі Індыю і Пакістан здзейсніць сінхронны вывад войскаў, з мэтай чаго арганізацыяй было высунута 11 пунктаў па дэмілітарызацыі рэгіёна. План быў прыняты Пакістанам, але быў адхілены Індыяй. Гэтыя рашэнні былі прынятыя пад эгідай часткі VI Хартыі Аб’яднаных Нацый, якія, у адрозненне ад часткі VII, не сталі абавязковымі.
Другая і трэцяя інда-пакістанскія войны
У 1965 і 1971 годзе між Індыяй успыхнулі новыя баявыя сутыкненні, мэтай якіх былі намаганні абедзвюх дзяржаваў усталяваць кантроль над усёй тэрыторыяй Кашміра. Канфлікт 1965 года быў выкліканы жаданнем Пакістана інспіраваць паўстанне ў індыйскай частцы Кашміра, што склала аперацыю «Гібралтар». У 1966 годзе пры пасярэдніцтве СССР была прынятая Ташкенцкая дэкларацыя, паводле якой варагуючыя бакі вярнуліся на зыходныя лініі кантролю.
Наступныя сутыкненні, якія адбываліся ў 1971 годзе, адзначаліся выкарыстаннем ваенных рэсурсаў ва Усходнім Пакістане, дзе пакістанскія войскі панеслі паражэнне, у выніку чаго на тэрыторыі правінцыі была абвешчана незалежная дзяржава Бангладэш. Баявыя сутыкненні гэтага года былі вырашаны мірным шляхам у рамках падпісання Сімлскага пагаднення 1972 года. Гэтым пагадненнем фактычная дзяржаўная інда-пакістанская мяжа ў Кашміры (лінія спынення агню паводле ўгоды 1949 года) зведала невялікія змены і была перайменавана ў Лінію кантролю, дзяржавы абавязаліся адмовіцца ад аднабаковага змянення гэтай лініі. На цяперашні час большасць краін свету дэ-факта прымае гэтую лінію як дзяржаўную мяжу Індыі і Пакістана ў гэтым рэгіёне.
Узброенае паўстанне ў індыйскім Кашміры
У канцы 1980-х гг. у індыйскай частцы Кашміра адзначылася ўзрастанне ўзброеных сепаратысцкіх і ісламісцкіх рухаў.
У 1987 годзе адбыліся выбары ў Заканадаўчы сход штата Джаму і Кашмір, аднак некаторыя з вынікаў выбараў былі пастаўленыя пад сумнеў, што прывяло да разгортвання ўзброеных паўстанцкіх рухаў, дзейнасць якіх у той ці іншай ступені працягваецца і да цяперашняга часу. Паводле сцвярджэнняў урадавых органаў Індыі, узброены рух у штаце ў значнай ступені быў інспіраваны ўзброенымі групоўкамі з Афганістана, якія праніклі на індыйскія тэрыторыі рэгіёна па заканчэнні савецкага ўварвання ў гэтую краіну 1979—1989 гг.
З 1995 года ў арганізацыі кашмірскіх сепаратыстаў назіраецца раскол, падчас якога адзін з лідараў сепаратыстаў Фарук Сідыкві вырашыў перайсці да мірных спосабаў палітычнай барацьбы.