cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалай Уладзіслававіч Смольскі
Біяграфія
М. У. Смольскі нарадзіўся ў горадзе Нароўля. У 1924 годзе скончыў Горы-Горацкі сельскагаспадарчы інстытут, у 1927 годзе Сібірскую сельскагаспадарчую акадэмію ў Омску. У 1931—1941 гг. ва Усесаюзным інстытуце раслінаводства і Усесаюзнай селекцыйнай станцыі вільготна-субтрапічных культур у Сухумі. З 1945 года дырэктар Усесаюзнага НДІ сухіх субтропікаў у Душанбэ (Таджыкістан). У 1951—1952 гг. віцэ-прэзідэнт і акадэмік-сакратар Аддзялення натуральных навук Акадэміі навук Таджыкскай ССР. З 1955 па 1976 г. дырэктар Цэнтральнага батанічнага сада АН БССР.
Памёр года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Навуковая дзейнасць
М. У. Смольскаму належаць працы па вывучэнню фісташкавых саваннаў, шаўкоўніцы і пладовых культур Сярэдняй Азіі, селекцыі і інтрадукцыі субтрапічных культур ў зонах субтропікаў СССР.
Вывучаў перспектыўныя для Беларусі кармавыя, тэхнічныя, лекавыя і арнаментальныя расліны, шляхі і метады рацыянальнага выкарыстання прыродных багаццяў, праблемы арганізацыі ў рэспубліцы сеткі дзяржаўных запаведнікаў, заказнікаў і помнікаў прыроды.
Аўтар тэарэтычных асноў, зялёнага будаўніцтва, акліматызацыі і інтрадукцыі карысных раслін, аховы прыроды і інш. Аўтар больш за 100 навуковых прац, у т.л. 8 манаграфій.
Сярод апублікаванага:
Памяць
У 1977 г. на доме па адрасе вул. Захарава № 25, у якім ён жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка (скульпт. Н. Трахтэнберг).
Крыжаўзвіжанская царква (Зельзін)
Крыжаўзвіжанская царква — праваслаўная царква ў Зельзіне Брэсцкай епархіі, збудаваная ў 1878 годзе. Храм — помнік эклектычнай архітэктуры, ахоўваецца дзяржавай.
Гісторыя
Першая царква ў Зельзіне была пабудавана ў 1420—1430-я гады. Як сведчыць паданне, яе паставіла княгіня на месцы, дзе ледзь не загінула ў балоце, і была выратавана дзякуючы дапамозе падаспелых паляўнічых.
Новая Крыжаўзвіжанская царква была пабудавана ў XIX стагоддзі на зямлі прыходскіх могілак. Са старой царквы ў яе перанеслі асабліва шанаваны мясцовымі жыхарамі абраз Божай Маці і дубовы крыж.
У 1900 годзе на сродкі святара Антонія Радкевіча ля царквы была пастаўлена мураваная капліца, асвечаная ў гонар святых віленскіх мучанікаў Антонія, Іаана і Яўстафія.
У 1962 годзе, за савецкім часам, царква адабраная пад вясковы клуб. Царкоўнае начынне і абразы перавезлі ў лыскаўскую царкву, частку царкоўных кніг — у ружанскі касцёл. Аднак памяшканне царквы, якое патрабавала рамонту, так і не было пад яго прыстасаванае, і дырэктар мясцовай школы Шыманскі выкарыстоўваў храм як стралковы цір для вучняў.
У 1963 царква знішчаная пажарам, засталіся адно каменныя сцены.
У пачатку 90-х пачалося аднаўленне царквы. З дапамогай мясцовых калгасаў будынак быў адрэстаўраваны практычна за год. У 1994 (паводле іншых звестак — у 1995 ) царква была асвечана мітрапалітам Філарэтам, патрыяршым экзархам усяе Беларусі. У 1995 было набытае неабходнае царкоўнае начынне, добраўпарадкаваная царкоўная тэрыторыя, а таксама адноўленая каплічка ў гонар святых віленскіх мучанікаў.
Першым настаяцелем адроджанай царквы стаў святар Ігар Мрыхін.
Архітэктура
Царква была пабудавана з каменю, накрытая белай бляхай.
Асноўны аб'ём прамавугольны, накрыты двухсхільным дахам. Ля ўваходу драўляны бабінец, да апсіды з паўночнага боку прымыкае рызніца.
Іканастас каменны, атынкаваны з абодвух бакоў. У дэкоры выкарыстаныя фрызы, пілястры, аркавыя абоймы царскіх варотаў і бакавых дзвярэй.
Па восі царквы стаіць каменная двухярусная званіца, звон для якой падараваў расійскі цар Аляксандр II.
Беларуская біблейская камісія
Беларуская біблейская камісія Беларускага Экзархата РПЦ створана ў 1989 годзе. Мэта Камісіі — падрыхтаваць прымальныя для Царквы пераклады на сучасную беларускую мову Свяшчэннага Пісання і літургічных тэкстаў, а ў выніку выпрацаваць такі варыянт царкоўна-беларускай мовы, які бы не руйнаваў старажытнай славянскай традыцыі, а разам з тым адпавядаў бы кадыфікацыі нацыянальнай моўнай сістэмы. Праца над перакладам Новага Запавету цягнулася больш за 25 гадоў, плён іх працы быў надрукаваны ў канцы 2017 года і лічыцца міжканфесійным.
Наяўныя вынікі: чатырохмоўныя (на грэчаскай, царкоўнаславянскай, рускай і беларускай мовах), з паралельнымі месцамі выданні Евангелляў; «Кароткі царкоўнаславянска-беларускі слоўнік» (1996), «Скарочаны малітоўнік» (1998), беларускамоўныя «Збор імёнаў святых» (1995), «Малебен за беларускі народ з акафістам святым мучанікам Віленскім Антонію, Іаану і Яўстафію» (1998), «Бажэсцвенная Літургія» (1998), «Малебен з малым вадаасвячэннем і асвячэннем іконы» (1999).
Пераклад Новага Запавету Камісія выконвае з «агульнапрынятага тэксту» (Textus Receptus), звяртаючыся таксама да «крытычных выданняў», фіксуючы разыходжанні і адрозненні, уласцівыя гэтым тэкстам. Улічваецца дослед перакладу Евангелля на розныя мовы свету, асабліва сучасныя славянскія. Бярэцца да ўвагі ўсё, што раней зроблена беларускімі перакладчыкамі як праваслаўнымі, так і прадстаўнікамі іншых канфесіяў (Леанід Л. Дзекуць-Малеем і А. Луцкевічам, П. Татарыновічам, Я. Станкевічам, М. Міцкевічам і інш.). Дослед папярэднікаў не толькі абагульняецца, але і дасканала аналізуецца. Пры дапамозе адмысловых тэстаў правяраецца, як актыўныя носьбіты беларускай мовы ўспрымаюць розныя варыянты «абеларушвання» адпаведнага фонду лексікі і канкрэтнай тэрміналогіі, якая прапаноўваецца наўзамен царкоўнаславянскай.
Усе пераклады стала ўдасканальваюцца, апрабуючыся першым чынам святарамі, задзейнічанымі ў Камісіі.
Практыка актыву Беларускай Біблейскай камісіі ўключае таксама падрыхтоўку перакладных і ўласных матэрыялаў на рэлігійную тэматыку для перыядычных выданняў Царквы — «Праваслаўе», «Ортапрэс», «Веснік Беларускага Экзархата», «Царкоўнае слова» і інш.
Беларуская Біблейская Камісія падтрымлівае сувязі з Аб'яднанымі біблейскімі грамадствамі, Біблейскім грамадствам Рэспублікі Беларусь, секцыяй перакладу Саюза беларускіх пісьменнікаў і асабліва цеснае — з Беларускім праваслаўным брацтвам Св. віленскіх мучанікаў, ажыццявіўшы сумесна шэраг выданняў, якія падрыхтаваныя самой Камісіяй, а таксама распрацаваўшы серыю зборнікаў «Праваслаўе ў славянскіх культурных традыцыях».
Дослед працы Камісіі па розных аспектах абагульнены ў манаграфіі І. А. Чароты «Беларуская мова і Царква».
Самаедскі сабака
Самае́дскі саба́ка ці самае́д – парода сабак. Паводле Міжнароднай кіналагічнай федэрацыі (FCI) належыць да групы V (шпіцы і прымітыўныя пароды).
Паходжанне назвы і пароды
Падчас селекцыі пароды выкарыстоўваліся сабакі, адабраныя ў народаў на паўночным Урале, вядомых у сучаснай беларускай тэрміналогіі пад тэрмінамі самады́йскія народы або самады́йцы. У літаратуры заходніх краінаў выкарыстоўваецца пераважна тэрмін Samoyedic, які, у сваю чаргу, паходзіць ад састарэлага расейскага самоѣдъ – экзаэтноніму, які ўжываўся расейцамі дзеля пазначэння шэрагу карэнных народаў Сібіры. Народная этымалогія выводзіла значэнне дадзенае лексемы да панятку «той, хто сам сябе есць», што, аднак, з'яўлялася памылковай трактоўкай.
Выгляд
Галава магутная і клінаватая. Чэрап пры аглядзе спераду і ўзбоч толькі крыху выпуклы. Шырокі паміж вушамі. Мочка носа добра развіта, пераважна чорнага колеру. Цягам пэўных перыядаў году пігмент носа можа знякаляроўвацца, даючы «зімовы» ці «снежны» нос; аднак заўсёды павінна быць цёмная акантоўка мочкі носа.
Пыса моцная і глыбокая, прыкладна такой жа даўжыні, як і чарапная частка, што паступова звужаецца да носа, але не вузкая, не грубая і не квадратная. Патылічная частка пысы простая. Вусны шчыльна прылеглыя, чорныя і крыху поўныя. Куты рота злёгку загінаюцца, утвараючы характэрную «самаедскую ўсмешку». Ідэальны прыкус – нажніцавісты. Моцныя зубы і моцныя сківіцы. Нармальны зубны апарат. Вочы цёмна-карычневага колеру, глыбока пасаджаныя, шырока расстаўленыя, крыху раскосыя, міндаляватай формы. Выраз «усмешлівы», добры, жывое і разумнае. Абвод вачэй – чорны. Вушы пастаўленыя, даволі маленькія, тоўстыя, трохкутныя і злёгку закругленыя на канцах. Яны павінны быць рухомымі, высока пастаўленымі і, дзякуючы шырокаму чэрапу, шырока расстаўленымі.
Шыя моцная сярэдняй даўжыні, ганарліва выгнутая. Корпус крыху даўжэй, чым вышыня ў карку, моцны і кампактны, але гнуткі. Пастаў хваста даволі высокі. Калі сабака ўзбуджаны, а таксама пры руху, хвост трымаецца закінутым на спіну ці на бок. У спакойным стане можа быць апушчаны, даходзячы да скакальных суставаў.
Пярэднія канцавіны добра расстаўленыя, моцныя і мускулістыя. Пры паглядзе спераду пярэднія канцавіны простыя і паралельныя. Заднія канцавіны пры паглядзе ззаду простыя і паралельныя з вельмі моцнай мускулатурай. Алюр магутны, вольны і нястомны, што выяўляецца ў працяглым кроку. З добрым махам пярэдніх канцавін і добрым магутным штуршком задніх канцавін.
Поўсць багатая, густая, падатная, шчыльная «палярная» поўсць. Самаед – сабака з падвойным поўсцевым покрывам: кароткай, мяккай і густой пільсцю і доўгай, больш цвёрдай і простай асцюковай поўсцю. Поўсць павінна ўтвараць «каўнер» вакол шыі і плячэй, апраўляючы галаву, асабліва ў сабакаў. На галаве і пярэдніх паверхнях канцавін поўсць кароткая і роўная; на вонкавай паверхні ўшый – кароткая, якая стаіць вертыкальна да паверхні вуха і роўная. Унутраная паверхня вушэй павінна быць добра апушана. На задняй паверхні сцягна поўсць утварае «порткі». Паміж пальцамі павінна расці ахоўная поўсць. Хвост павінен быць багата апушаны. Поўсцевае покрыва ў сук часта карацей і мякчэй, чым у сабакаў. Поўсць са слушнай структурай заўсёды павінна мець адменны іскрысты бляск. На марозе «распушваецца». Чым мацней мароз – тым мацней «распушваецца» сабака на вуліцы. Поўсць валодае самаачышчальнай здольнасцю. Калі сабаку мыюць не часта, гэта ўласьцівасць захоўваецца на ўсё жыццё. То бок досыць мыць не гушчару 2-х раз на год. Каб сабака пачысцеў – яе досыць проста рэгулярна вычэсваць. Свайго паху самаед практычна не мае.
Колер поўсці – белы, крэмавы ці белы з бісквітным (асноўны колер – белы з невялікай колькасцю бісквітных знакаў). Ніколі не павінен вырабляць уражанні наяўнасці бледна-карычневага.
Здароўе
Для самаедаў у ветэрынарнай літаратуры апісана трохі пародных спадчынных захворванняў:
Цукровы дыябет, падобны, але не ідэнтычны чалавечаму тыпу І. Захворванне сустракаецца ў самаедаў сярэдняга ўзросту, сярэдні ўзрост на момант інсцэнізацыі дыягназу складае сем гадоў. У наш час у якасці магчымых прычын абмяркоўваюцца некалькі генетычных маркераў,.
Прагрэсавальная атрафія сятчаткі. Захворванне прыводзіць да павольна прагрэсавальнай страты зрокі, што ў канчатковым выніку прыводзіць да слепасці. Першыя сімптомы зʼяўляюцца ва ўзносьце ад двух да пяці гадоў.
Кароткія ногі ў спалучэнні з анамаліямі вачэй: з-за генетычнага дэфекту.
Лёгкавы стэноз часьцёў сустракаецца ў самаедаў, чым ля іншых парод. Захворваньне можа выклікаць дыхавіцу, шчую арытмію і стамляльнасць ад руху, а таксама павялічвае рызыка застойнай сардэчнай недастатковасці.
Дысплазія тазасцёгнавага сустава.
Парода таксама можа быць паражана лоевым адэнітам, рэдкім ідыяпатычным аўтаімунным захворваннем скуры.
Гуга Шухарт
Гу́га Э́рнст Ма́рыа Шу́харт (Hugo Ernst Mario Schuchardt,, Гота — , Грац) — нямецкі лінгвіст, спецыяліст па лінгвістычнай кампаратывістыцы, крэольскай, раманскай і баскскай мовах.
Біяграфія
Вывучаў класічную і раманскую філалогію ў Іене ў А. Шлейхера, затым з 1861 года ў Боне ў Ф. Дзіца. Абараніў у 1864 годзе доктарскую дысертацыю на латыні «Пра вакалізм вульгарнай латыні», якую ў перапрацаваным выглядзе апублікаваў у 1866 годзе. У гэтай працы Шухард заклаў асновы даследаванні протараманскіх моў пры дапамозе методыкі лінгвістычнай генеалогіі, распрацаванай Шлейхерам.
Правёў некалькі гадоў ва франкамоўнай Швейцарыі. 30 красавіка 1870 года абараніў ў Лейпцыгскім універсітэце дысертацыю па рэтараманскай мове на ступень doctor habilis. Затым быў прафесарам раманскай філалогіі ў Грацкім універсітэце да сыходу ў адстаўку ў 1900 годзе.
Шухарт даследаваў не толькі раманскія, але і іншыя мовы, у асаблівасці баскскую і крэольскія мовы (у тым ліку такія жаргоны Еўропы XIX стагоддзя, як «славяна-нямецкі», «славяна-італьянскі», уплыў румынскай мовы на албанскую і раманскіх — на кельцкія). Яго даследаванні на гэтыя тэмы захоўваюцца ў бібліятэцы Грацкага ўніверсітэта.
Працы Шухарта былі пабудаваныя на аснове традыцый параўнальнай лінгвістыкі і этымалогіі. Пры гэтым Шухарт выступаў крытыкам младаграматызму, законы якога ён разглядаў як празмерна жорсткія. Яго падыход аказаў ўплыў на наступнае развіццё лінгвістычнай геаграфіі і структуралізму Ф. дэ Сасюра.
Козмін Велькапольскі
Козмін Велькапольскі (Koźmin Wielkopolski) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 290 км на захад ад Варшавы і за 90 км на паўднёвы ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Краташынскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Козмін Велькапольскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 5,89 км². Насельніцтва 6,6 тыс. чалавек.
Няцёша
Няцёша — рака ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі і Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Іпуць (басейн Дняпра). Даўжыня ракі 29 км. Плошча вадазбору 132 км². Пачынаецца на тэрыторыі Бранскай вобласці, за 1 км у напрамку на захад ад вёскі Пятроўка. Упадае ў Іпуць за 3,5 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Добруш. Рэчышча Няцёшы каналізаванае на працягу 20 км. Рака прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.
Дыярыуш Філіповіча
«Дыярыуш Афанасія Філіповіча» (Діаріушъ) — публіцыстычны звод (паводле М. Дабрыніна — аўтабіяграфічная палемічная аповесць, паводле С. Гараніна — споведзь-пропаведзь ) берасцейскага ігумена Афанасія Філіповіча, які складаецца з сямнаццаці інфармацыйных фрагментаў, два з якіх напісаныя пасля смерці святара. Тэкст самога Афанасія складаецца з дзесяці самастойных твораў, напісаных у 1638—1646 гадах і аб’яднаных пяццю ўстаўкамі.
У ім аб’яднаныя ў адно цэлае дарожныя і тлумачальныя запіскі аўтара, яго ўспаміны, дзённікі і аўтабіяграфічны нарыс аб пражытым і перажытым, легенды і містычныя прывіды, пасланні і лісты А. Філіповіча, яго выкрывальныя прамовы, канспектыўныя накіды асобных артыкулаў, філасофскія трактаты багаслоўскага характару, вершы, прысвечаныя барацьбе, і нават напеў гімнападобнага канта — аднаго з найбольш ранніх нотных запісаў у беларускай музыцы.
«Дыярыуш» А. Філіповіча напісаны ў пераходны і пераломны для рэлігійнай барацьбы час і стаіць на памежжы палемічнай і мемуарнай літаратуры. Твор вызначаецца адкрытай тэндэнцыйнасцю, палітычнай і рэлігійнай завостранасцю, пафаснасцю, насычанасцю грамадска-палітычным зместам і агітацыйнасцю. У «Дыярыушы» спалучаюцца элементы барока, гатычнай паэтыкі і рэалізму, неаднародная кампазіцыя і мова твору — месцамі амаль размоўная, месцамі ўскладнёная і заблытаная са шматлікімі паланізмамі і стараславянізмамі.
На беларускую мову «Дыярыуш» перакладалі Івана Саверчанка (Роднае слова, № 1, 2003) і С. Вераціла (Полымя, № 1, 2002).
StG-44
StG-44 (SturmGewehr 44 — штурмавая вінтоўка 1944) — нямецкі аўтамат, створаны ў 1943 годзе для выкарыстання ў баявых дзеяннях Другой сусветнай вайны, быў адным з першых аўтаматаў пад прамежкавы патрон. StG-44 стаў правобразам для стварэння савецкіх АК, і пазней амерыканскіх M16 і M4.
Гісторыя стварэння
Гісторыя аўтамата пачалася з распрацоўкі фірмай Polte (Магдэбург) прамежкавага патрона 7,92×33 мм паменшанай магутнасці для стральбы на дыстанцыі да 1000 м, у адпаведнасці з патрабаваннямі, выказанымі HWaA (Heereswaffenamt — Упраўленне ўзбраенняў вермахта). У 1935—1937 гадах былі праведзеныя шматлікія даследаванні, у выніку якіх першасныя тактыка-тэхнічныя патрабаванні HWaA да канструкцыі зброі пад новы патрон было зменена, што прывяло да стварэння ў 1938 канцэпцыі лёгкай аўтаматычнай стралковай зброі, здольнай адначасова замяніць у войсках пісталеты-кулямёты, магазінныя вінтоўкі і ручныя кулямёты.
18 красавіка 1938 года HWaA заключыла з Хуга Шмайсерам, уладальнікам фірмы CG Haenel (г. Зуль, Цюрынгія), кантракт на стварэнне новай зброі, якая атрымала афіцыйнае абазначэнне MKb (ад нямецкага Maschinenkarabin — аўтаматычны карабін). Шмайсер, які ўзначальваў канструктарскую групу, перадаў першы вопытны ўзор аўтамата ў распараджэнне HWaA ў пачатку 1940 года. У канцы гэтага ж года кантракт на правядзенне даследаванняў па праграме MKb атрымала фірма Walther пад кіраўніцтвам Эрыха Вальтэра. Варыянт карабіна гэтай фірмы прадстаўлены афіцэрам аддзела артылерыйска-тэхнічнага забеспячэння HWaA ў пачатку 1941 года. Паводле вынікаў стрэльбаў на палігоне ў Кумэрсдорфе аўтамат Вальтэра паказаў задавальняючыя вынікі, аднак давядзенне яго канструкцыі да ладу працягвалася на працягу ўсяго 1941 года.
У студзені 1942 HWaA пажадала атрымаць ад фірмаў CG Haenel і Walther па 200 карабінаў, якія атрымалі абазначэнні MKb.42 (Н) і MKb.42 (W) адпаведна. У ліпені адбылася афіцыйная дэманстрацыя вопытных узораў абедзвюх фірмаў, па выніках якой HWaA і кіраўніцтва міністэрства ўзбраенняў засталіся ўва ўпэўненасці, што дапрацоўкі аўтаматаў скончацца ў бліжэйшы час і ўжо ў канцы лета пачнецца вытворчасць. Планавалася вырабіць 500 карабінаў да лістапада, а да сакавіка 1943 давесці штомесячную вытворчасць да 15 000, аднак пасля жнівеньскіх выпрабаванняў HWaA ўнесла новыя патрабаванні да ТТХ, што ненадоўга затрымала пачатак вытворчасці. Паводле новых патрабаванняў на аўтаматах быць зманціравана прыліў для штыка, а таксама каб была магчымасць мацавання ружэйнага гранатамёта. У дадатак да гэтага ў фірмы CG Haenel паўсталі праблемы з субпадрадчыкам, а ў Walther — з наладжваннем вытворчага абсталявання. У выніку, да кастрычніка не быў гатовы ніводны асобнік MKb.42.
Вытворчасць аўтаматаў расла павольна: у лістападзе Walther вырабіла 25 карабінаў, а ў снежні — 91 (пры гэтым планавалася, што штомесячная вытворчасць будзе 500 штук), але дзякуючы падтрымцы міністэрства ўзбраенняў кампаніям удалося вырашыць асноўныя вытворчыя праблемы, і ўжо ў лютым план вытворчасці быў перавышаны (1217 аўтаматаў замест тысячы запланаваных). Некаторая колькасць MKb.42 загадам міністра ўзбраенняў Альберта Шпеера адправілася на Усходні фронт для праходжання вайсковых выпрабаванняў. У ходзе выпрабаванняў было выяўлена, што больш цяжкі MKb.42 (Н) горш збалансаваны, але разам з тым больш надзейны і просты, чым канкурэнт, таму HWaA аддало сваю перавагу менавіта канструкцыі Шмайсера, аднак запатрабавала правесці ў ёй некаторыя змены:
Акрамя Вальтэра, у карабіна Хенэля былі і іншыя канкурэнты. У 1942 люфтвафэ замовіла распрацоўку вінтоўкі па ўласным патрабаванням пад штатны вінтовачны патрон. Паколькі армія была зацікаўлена ўва ўніфікацыі боепрыпасаў да стралковай зброі, былі прызначаныя параўнальныя выпрабаванні сістэм MKb42 (H) і Fallschirmjägergewehr. Аднак з-за вытворчых праблем, звязаных з вырабам, выпрабаванні не адбыліся. Таксама ў студзені 1943 завершана распрацоўка паўаўтаматычнай вінтоўкі.
У пачатку 1943 найменне зброі MKb42 (H) aufschießend памянялі на Maschinenpistole — MP43A. Да таго часу канструкцыя Вальтэра была знятая з конкурсу, а канструкцыя Хенэля зведала істотныя змены ў частцы засаўкі. У красавіку 1943 быў распрацаваны MP43B. Улетку 1943 абазначэнне ізноў змянілі, на MP43/1 і MP43/2 адпаведна. Серыйная вытворчасць аўтаматаў MP43/1 пачалася ў чэрвені 1943 і працягвалася да снежня 1943 г., калі прыярытэт аддалі выпуску палепшанай MP43. Усяго вырабілі каля 14 тыс. асобнікаў MP43/1.
Да восені 1943 г. канструкцыя MP43/1 была некалькі зменена так, каб яго можна было камплектаваць стандартным вінтовачным гранатамётам, распрацаваным для карабіна Kar.98k. MP43/1 лёгка адрозніць па «прамому» ствалу і квадратнай падставе мушкі. У ходзе мадыфікацыі ў пярэдняй частцы ствала зрабілі ўступ, змянілі форму мушкі. Версія са «ступеністым» ствалом стала называцца MP43. У далейшым канструкцыя зброі амаль не змянялася аж да заканчэння Другой сусветнай вайны.
Дзякуючы Шпееру мадэрнізаваны аўтамат узяты на ўзбраенне ў чэрвені 1943 года пад пазначэннем МР-43 (Maschinenpistole-43 — пісталет-кулямёт 43 года). Падобнае пазначэнне служыла своеасаблівай маскіроўкай, бо Гітлер не жадаў вырабляць зброю новага класа, бо асцерагаўся, што на ваенных складах апынуцца мільёны састарэлых патронаў для вінтовак.
У верасні на Усходнім фронце пятая танкавая дывізія СС «Вікінг» правяла першыя поўнамаштабныя вайсковыя выпрабаванні МР-43, паводле вынікаў якіх было ўстаноўлена, што новы карабін з’яўляецца эфектыўнай заменай пісталету-кулямёту і магазінным вінтоўкам, павялічвае агнявую моц пяхотных падраздзяленняў і зніжае патрэбу выкарыстання ручных кулямётаў.
Гітлер атрымаў мноства пахвальных водгукаў аб новай зброі ад генералаў СС, HWaA і асабіста Шпеера, у выніку чаго ў канцы верасня 1943 з’явілася распараджэнне аб пачатку масавай вытворчасці МР-43 і яго прыняцці на ўзбраенне. Той жа восені з’явіўся варыянт МР-43/1, які адрозніваўся змененай канфігурацыяй ствала для магчымасці ўсталяваць 30-мм ружэйны гранатамёт MKb.Gewehrgranatengerat-43, які накручваўся на дульную частка ствала, а не мацаваўся заціскной прыладай. Таксама змене падвяргаўся прыклад.
6 красавіка 1944 г. вярхоўны галоўнакамандуючы выдаў загад, у якім назва МР-43 заменена на МР-44, а ў кастрычніку 1944 года зброя атрымала чацвёртую і канчатковую назву — «штурмавая вінтоўка», sturmgewehr — StG-44. Лічыцца, што гэта слова вынайшаў сам Гітлер як гучнае імя новага ўзору, якое можна было б выкарыстоўваць у мэтах прапаганды. Пры гэтым у канструкцыю самага аўтамата змяненняў унесена не было.
Акрамя C.G. Haenel ў вытворчасці StG-44 таксама прымалі ўдзел прадпрыемствы, і. Аўтаматы паступалі на ўзбраенне адборных частак вермахта і Вафен-СС, а пасля вайны стаялі на ўзбраенні казармавай паліцыі ГДР (1948—1956 гады) і ПДВ арміі Югаславіі (1945—1950 гады). Вытворчасць копій гэтага аўтамата было наладжана ў Аргенціне.
Апісанне
— курковага тыпу. Спускавы механізм дазваляе весці адзіночны і аўтаматычны агонь. Перамыкач агню размешчаны ў спускавой скрынцы, а канцы яго выходзяць вонкі з левай і правай бакоў. Для вядзення аўтаматычнага агню перамыкач трэба перамясціць направа на літару «D», а для адзіночнага агню — налева на літару «Е». Аўтамат абсталяваны засцерагальнікам ад выпадковых стрэлаў. Гэты засцерагальнік тыпу сцяжка знаходзіцца ніжэй перамыкача агню і ў становішчы ў літары «F» блакуе спускавы рычаг.
Сектарны прыцэл вінтоўкі дазваляе весці прыцэльны агонь на далёкасці да 800 м. Дзяленні прыцэла нанесеныя на прыцэльнай планцы. Кожнае дзяленне прыцэла адпавядае змене далёкасці на 50 м. Прарэз і мушка трохкутнай формы. На вінтоўцы маглі быць устаноўлены таксама аптычны і інфрачырвоны прыцэлы. Пры стральбе чэргамі па мішэні дыяметрам 11,5 см на дыстанцыі 100 м больш за палову трапленняў ўкладвалася ў круг дыяметрам 5,4 см. Дзякуючы выкарыстанні менш магутных патронаў сіла аддачы пры стрэле была ўдвая ніжэй, чым у вінтоўкі Mauser 98. Аднім з галоўных недахопаў StG-44 была яго адносна вялікая маса — 6,0 кг для аўтамата з боекамплектам, што на кілаграм больш масы з патронамі і штыком. Таксама непахвальныя водгукі заслужыў нязручны прыцэл і полымя, якое вырываецца з дула пры стральбе і дэмаскіруе стралка.
Для кідання вінтовачных гранат (асколачных, бранябойных ці нават агітацыйных) было неабходна выкарыстоўваць адмысловыя патроны з 1,5 г (для асколачных) або 1,9 г (для бранябойна-кумулятыўных гранат) парахавым зарадам.
З аўтаматам можна было выкарыстоўваць спецыяльныя крывадульныя прылады Krummlauf Vorsatz J (пяхотныя з вуглом скрыўлення 30 градусаў) або Vorsatz Pz (танкавыя з вуглом скрыўлення 90 градусаў) для стральбы з акопа і танка адпаведна, разлічаныя на 250 стрэлаў, што адчувальна зніжала трапнасць стральбы.
Быў створаны варыянт аўтамата МР-43/1 для снайпераў са змантаваным на правым баку ствольнай скрынкі фрззераваным мацаваннем для аптычных прыцэлаў ZF-4 кратнасці 4Х або начных інфрачырвоных прыцэлаў ZG.1229 «Вампір». Фірма Merz-Werke таксама наладзіла вытворчасць аўтамата з такім жа абазначэннем, які адрозніваўся разьбой для ўстаноўкі на ствол ружэйнага гранатамёта.
Паваенная адзнака ўзору
Паводле вынікаў вывучэння ў пасляваенныя гады нямецкай «штурмавой вінтоўкі» StG-44 амерыканскія ваенныя эксперты ацанілі яе як «зброю, далёкую ад здавальняючай», — нязручнай, зашмат масіўнай і цяжкай, з нізкай надзейнасцю, абумоўленай лёгкай штампоўкай, якая магла дэфармавацца, са ствалавой каробкай з тонкага сталёвага ліста. Адзначалася, што канструкцыя зброі створана хутчэй у разліку пад патрэбы масавай вытворчасці, чым з меркавання атрымання ўзору з высокімі тактыка-тэхнічнымі і эксплуатацыйнымі характарыстыкамі. Гэта, на іх думку, тлумачылася цяжкай для Германіі сітуацыяй на франтах. Эфектыўнасць аўтаматычнага агню з StG-44 была прызнана імі нездавальняючай, а сам гэты рэжым — залішнім для дадзенай зброі з прычыны немагчымасці эфектыўнай стральбы доўгімі чэргамі. Пры гэтым адзначаліся выдатная для дадзенага класа дакладнасць стральбы адзінкавым агнём і прастата ў выкарыстанні зброі.
Варта мець на ўвазе, што на ўзнікненне такой ў цэлым негатыўнай ацэнкі новага віду зброі ў вялікай ступені паўплывала тагачасная амерыканская ваенная дактрына, якая прызнавала аптымальнай пяхотнай зброяй дальнабойную самазарадную вінтоўку пад магутны патрон, дапоўненую некалькімі мадэлямі лёгкіх самазарадных карабінаў, а таксама пісталетаў-кулямётаў для блізкага бою. З гэтага пункту гледжання, «штурмавая вінтоўка» бачылася як свайго роду няўдалы гібрыд пісталета-кулямёта і аўтаматычнай вінтоўкі, які не меў ні здольнасці першага ствараць высокую шчыльнасць агню на кароткай дыстанцыі, ні дальнабойнасці апошняй. Адзначыўшы як істотны недахоп «Штурмгевера» немагчымасць вядзення эфектыўнага агню доўгімі чэргамі, эксперты прадэманстравалі недаацэнку і недахоп разумення ролі аўтаматычнай зброі такога тыпу ў баю. Мабыць, гэта адбылося па аналогіі з кулямётамі і, часткова, пісталетамі-кулямётамі, асноўнае прызначэнне якіх — вядзенне шчыльнага агню па групавой мэты на розных дыстанцыях бою — сапраўды патрабуе стральбы доўгімі чэргамі; з зброі ж тыпу «Штурмгевер» аўтаматычны агонь вядзецца, як правіла, па адзінкавых мэтах кароткімі чэргамі,
Пасля, ужо па вопыту баявых дзеянняў у Карэйскай і В’етнамскай войнах і пасля больш блізкага знаёмства з савецкім АК, пачаўся працэс перагляду гэтых перакананняў, што прывяло да з'яўлення на ўзбраенні арміі ЗША уласных «штурмавых вінтовак» пад прамежкавы патрон — спачатку «палегчанай» аўтаматычнай вінтоўкі M16, а пазней, ужо ў параўнальна нядаўні час — і аўтаматычнага карабіна M4, па габарытах і канцэпцыі блізкага як раз да «Штурмгевера» або АК.
StG-44 і АК-47
Пасля захопу Савецкай арміяй Цюрынгіі вясной 1945, Галерэя фірма Шмайсера «Хенель» («CG Haenel») апынулася ў зоне савецкай акупацыі. Да гэтага Хуга Шмайсер, як «бацька» «Самазараднага карабіна Шмайсера» і многіх іншых відаў стралковага зброі для вермахта, а таксама яго фірма з горада збройнікаў Зуль былі не менш вядомыя ў Германіі, чым фірмы «Сымон» і «Вальтэр».
У жніўні 1945 фірма «Хенель» па загадзе савецкай адміністрацыі вырабіла 50 штук StG-44, які ужо быў да гэтага на ўзбраенні вермахта, і перадала іх Чырвонай Арміі на тэхнічную экспертызу. Пасля гэтага савецкая акупацыйная адміністрацыя канфіскавала 10785 лістоў з чарцяжамі і тэхнічнай дакументацыі StG-44, а самога Хуга Шмайсера, яго сям'ю і многіх яго супрацоўнікаў з сем'ямі ў кастрычніку 1945 было вывезена так званай «Тэхнічнай Камісіяй Савецкай Арміі» на працу ў «шарашкі» ў Іжэўск. Як сціпла потым прызнаўся Г. Шмайсер, ён «дапамог рускім некалькімі парадамі ў справе халоднай штампоўкі». Хуга Шмайсер быў вызвалены і вярнуўся ў Германію ў 1952 годзе і неўзабаве памёр.
Цікавым фактам з'яўляецца тое, што ў наш час нават у экспазіцыі расійскага Музейнага комплексу стралковай зброі імя М. Т. Калашнікава (г. Іжэўск) няма ні аднаго патэнта або аўтарскага пасведчання на вынаходкі М. Калашнікава з канкрэтным апісаннем зместу вынаходкі. У прадстаўленых дакументах пазначана толькі, што яны выдадзены «за вынаходніцтва ў галіне ваеннай тэхнікі». У экспазіцыі аўтарскіх сведчанняў таксама няма ні рэфератаў, ні апісанняў вынаходак уласна Калашнікава, таму іх сувязь з аўтаматам АК-47 нявысветленая. Гэта таксама тычыцца і дат выдачы сведчанняў. У экспазіцыі прысутнічае толькі патэнт на аўтаматычную зброю «Аўтамат Калашнікава», выдадзены ў 1997 годзе «Еўразійскім Патэнтавым ведамствам» (заяўка № 970145) групе асоб, сярод якіх — Міхаіл Калашнікаў і яго сын Віктар.
StG-44 у кінематографе
З-за знешняга падабенства з аўтаматам Калашнікава на паказ аўтамата StG-44 у савецкім кінематографе было накладзена табу.
Рахманаў
Рахма́наў — прозвішча.
Уладзімір Пятровіч Філатаў
Лаўрэат Сталінскай прэміі, акадэмік АМН СССР (1944 г.) і АН УССР (1939), Герой Сацыялістычнай Працы.
Кельт (археалогія)
Кельт або мэтаг (састар.) (celt, socketed axe, socketed axe, Tüllenbeil) — разнавіднасць бронзавай сякеры і матыкі з утулкай на месцы абуха, накіраванай перпендыкулярна да ляза, у якую ўсоўваецца каленчатая або прамая дзяржальня.
У мінулым у заходняй археалогіі гэтым тэрмінам пазначаліся любыя сякеры, цеслы або матыкі з каменя або бронзы. Цяпер у англійскай археалагічнай тэрміналогіі гэта назва захавалася для клінаватых шліфаваных каменных сякер, якія не маюць адтуліны для дзяржальні. Асобна сярод іх вылучаецца тып сякер, характэрны для неалітычнай культуры лінейна-стужачнай керамікі (shoe-last celt, літаральна — кельт у форме абутковай калодкі, Shuhleistenkeil — той жа сэнс).
Царква (Міхалкі)
Царква — праваслаўны храм, які існаваў у XVIII — пачатку XX ст. ў в. Міхалкі Мазырскага раёна. Не збераглася.
Архітэктура
Глыбінна-прасторавую кампазіцыю ўтваралі тры квадратныя ў плане, размешчаныя па падоўжнай восі драўляныя зру6ы: асноўны, бабінец і пяцігранная алтарная апсіда (з дзвюма прыбудовамі абапал). Зрубы завяршаліся трох’яруснымі вярхамі (два васьмерыкі на чацверыку над асноўным аб’ёмам і бабінцам і васьмерыкі над апсідай). Звонку царква была ашалявана, сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Для збудавання характэрна своеасаблівая сістэма прапорцый: дыяганаль асноўнага аб’ёму ў плане раўнялася суме дыяганалей бабінца і апсіды, вышыня цэнтральнага верху вызначалася агульнай даўжынёй плану царквы, вышыні бакавых вярхоў складалі дыяганаль прамавугольніка, у які ўпісваліся асноўны і алтарны зрубы. Агульная вышыня каля 19 м. У пачатку XX ст. перад галоўным уваходам прыбудаваны тамбур каркаснай канструкцыі, накрыты двухсхільным дахам.
Хасэ Ферэр
Стаў першым лацінаамерыканскім акцёрам, атрымаў прэмію «Оскар».
BMW E32
BMW E32 — другое пакаленне BMW 7-й серыі. Аўтамабіль быў прадстаўлены ў верасні 1986 года. Мадэль прадэманстравала ўсе дасягненні BMW і задала новы курс для астатніх вытворцаў машын класа F. Гэта быў першы пасляваенны рухавік V12 у Германіі. Усяго было выпушчана 311 068 экзэмпляраў.
Канструкцыя
Першай аўтааматарам была прапанаваная «сямёрка» з 3.4-літровым рухавіком BMW 735i. Радны 6-цыліндравы рухавік M30 выдаваў 218 к. с. (211 к. с. з каталітычным нейтралізатарам). У гэтым жа годзе з’явілася і падоўжаная на 114 мм версія 735iL. Машына моцна адрознівалася ад папярэдніцы. Прыборы сталі больш зручнымі, панэль прыбораў больш эрганамічна. Аздабленне салона і культура вытворчасці былі выведзеныя на прынцыпова новы ўзровень.
Аўгуста Вінцэнці Лоцы
Аўгуста Вінцэнці Лоцы (Лочы), або Аўгустын Вінцэнты Лоцы (Augustyn Wincenty Locci; нар. каля 1640 ў Варшаве — 22 лютага 1732) — польскі архітэктар, сакратар і мастацкі дарадца караля Яна III Сабескага. Прадстаўнік барока.
BMW E32
Канструкцыя
Тормазы ўсіх версій дыскавыя, пярэднія вентыляваныя, пярэднія 302 мм, заднія 300 мм вентыляваныя для версій 740 і 750, альбо 300 мм не вентыляваныя для версій 730 і 735. Для некаторых версій 750i/iL пярэднія тармазныя супарты былі 4-х поршневыя, а таксама дыскі дыяметрам 324 мм, заднія пры гэтым не былі змененыя і засталіся 300 мм. Характэрна, што дадзеныя тармазныя сістэмы ўсталёўваліся толькі на аўтамабілі для рынку Германіі і Аўстрыі.
Аўгуста Вінцэнці Лоцы
Біяграфія
Сын і Уршулі Дораты Гізы. Вучыўся ў бацькі і Дж. Б. Джызлені ў Рыме. У 1673 атрымаў індыгенат польскі, то ёсць шляхецтва гербу Леў, прычым прывілей тычыцца ўсіх яго братоў — Францішка, Казіміра і Яна. Аўгустын належаў да асяродку Яна III Сабескага і кароль называў называў яго «самым блізкім сябрам і нашым сакратаром». Кіраўнік будаўніча-дэкарацыйных работ і мастацкі дарадца польскага караля.
BMW E32
Канструкцыя
Падвеска і рулявое кіраванне не зведала радыкальных змен у параўнанні з такой жа на 5-й серыі ў кузаве Е28. Прынцыпова іншымі сталі толькі апоры амартызатараў і спосаб мацавання да задняга падрамніка рэдуктара (які мог быць як са свабодным, так і з самаблакіруючымся дыферэнцыялам), які цяпер меў сайлентблок і ШРВХ спераду. Цалкам незалежная падвеска і спераду і ззаду. Спераду класічная двухрычажная ад БМВ са стабілізатарам папярочнай устойлівасці, ззаду незалежная на дыяганальных рычагах з плаваючымі сайлентблокамі і стабілізатарам. Рулявое — рулявы рэдуктар і рулявая трапецыя, як стандартнага тыпу, так і з сістэмай Servotronic — робяць руль амаль бязважкім на мінімальных хуткасцях, палягчаючы паркоўку. Рулявая калонка рэгулявалася як механічна па вылету, так і па-электрычнаму, альбо толькі па вылеце, альбо і па вылету і па нахіле.
Аб'ём паліўнага бака ў залежнасці ад камплектацыі мог складаць 90 або 102 літры. Аб'ём багажніка — 500 літраў. Ён вельмі вялікі па плошчы і не занадта вялікі па вышыні. Істотным недахопам з’яўляецца вялікая пагрузачная вышыня, вышэй за ўзровень задніх ліхтароў. У сувязі з гэтым дацягнуцца да задняй сценкі багажніка вельмі няпроста. Такая схема пасля больш не ўжывалася.
Аўгуста Вінцэнці Лоцы
Творчасць
Не меў фармальнай адукацыі, але адзначаўся вынаходлівасцю, талентам і тэхнічнымі навыкамі. У яго творах характэрным было ўсталяванне на творы вялікіх класікаў архітэктуры, але Аўгустын Лоцы не ішоў рабскі за тымі ўзорамі, а творча іх апрацоўваў з прыстасаваннем да польскай традыцыі і звычаю.
BMW E32
Канструкцыя
Новая мадэль адрознівалася высокай якасцю зборкі. Дзякуючы гэтаму і высокатэхналагічным рухавікам у салоне не было чуваць шуму.
Аўгуста Вінцэнці Лоцы
Творчасць
Выканаў па замове караля шмат работ, праектаваў і кіраваў перабудовамі каралеўскіх рэзідэнцый, у прыватнасці, упрыгожваннем замка ў Жоўкве, Каралеўскага замка ў Варшаве, у касцёле і кляштары капуцынаў і сакраментак. Справай жыцця Лоцы быў, рэзідэнцыя Яна Сабескага, пабудаваная пад яго асабістым кіраўніцтвам у 1677—1696 гады. Выконваў таксама заказы прыватных асоб, напрыклад, праект галерэі для Радзівілаў, рэканструкцыю замка ў Радзыне Падляскім, палаца Сіняўскага на Кракаўскім прадмесці, будаўніцтва сядзібы ў для Станіслава Антонія Шчукі. Ствараў план Варшавы (1683).
BMW E32
Рэстайлінг
У сакавіку 1992-га быў праведзены невялікі рэстайлінг. У асноўным гэта былі змены ў аздабленні салона (дрэва інкруставаныя іншай пародай, драўляная пярэдняя попельніца і злёгку іншы пашыў скураных сядзенняў), а самае галоўнае — гама рухавікоў была дапоўнена двума рухавікамі V8, аб'ёмам 3 і 4 літра, якія агрегаціравалісь з 5-ступеньчатымі аўтаматычнымі трансмісіямі або 5-ступеньчатай механічнай каробкай (толькі 3,0 л). Версія 735i была знятая з вытворчасці, у той час, як мадэль 730i выпускалася, як з рухавіком V8, так і са старой раднай шасцёркай, аж да заканчэння вытворчасці серыі Е32. Гэта было прадыктавана аднолькавымі паказчыкамі для новага, больш тэхналагічнага рухавіка M60 3 літра ў параўнанні са старым рухавіком M30B34. Знешне новыя машыны з V8 адрозніваліся шырокімі «ноздрамі» (аналагічна версіі 750i/iL), а таксама злёгку змененымі пярэднімі бамперамі (у ніжняй частцы). Шасціцыліндравая версія 730i вонкава не змянілася.
Аўгуста Вінцэнці Лоцы
Творчасць
На Беларусі для Нясвіжскага палацава-паркавага комплексу ім быў зроблены праект галерэі (1678).
BMW E32
Опцыі
Аўдыёсістэма магла быць стандартнай (6 дынамікаў), так і hi-fi (10 дынамікаў і ўзмацняльнік).
Што тычыцца сістэм бяспекі, то першапачаткова апцыянальна прапаноўвалася толькі падушка бяспекі кіроўцы. З 1992 года магчыма было замовіць гэтую опцыю і для пярэдняга пасажыра. Усе аўтамабілі штатна абсталёўваліся сістэмай ABS. За даплату можна было дазаказаць сістэму EML — сістэму, якая абмяжоўвае магутнасць рухавіка пры заносе або прабуксоўцы з дапамогай электрычнай дросельнай заслонцы рухавіка. Пасля рэстайлінгу з’явіліся сістэма ASС, якая таксама магла быць даўкамплектавана рэдуктарам з аўтаматычнай блакаваннем дыферэнцыяла ў выпадку прабуксоўкі аднаго з колаў і ASC + T. Апошняя была першай серыйнай сістэмай паўнавартаснага трэкшн-кантролю ў БМВ. Серыйна ўсе машыны аснашчаліся электрапрыціскам дворнікаў у залежнасці ад хуткасці руху, абаграваннем лабавога шкла ў зоне шчотак, электрапрывадамі (з дажымам, нават калі аўтамабіль замыкаўся ключом) шкла і ўсіх люстэркаў. Упершыню ў гісторыі БМВ, за працу электрасістэм адказвалі спецыяльныя модулі — модуль святла, модуль камфорту, галоўны модуль і г.д... Пасля гэта стане стандартам для ўсіх мадэляў.
Пакупнікам таксама прапаноўвалася камплектацыя Highline. У гэтай камплектацыі былі ўсталяваныя ўбудаваны халадзільнік, 4-х зонны клімат-кантроль, а таксама маглі быць устаноўлены тэлефон, факс, магчымасць кіравання аўдыёсістэмай з задняга крэсла, падножкі для задніх пасажыраў, а таксама сталы, якія высоўваюцца з пярэдніх крэслаў. Часта ўвесь салон быў аздоблены скурай, як правіла Water Buffalo. Гэтая камплектацыя была даступная толькі ў версіі 750iL. У аўтамабілі было толькі 4 месцы.
Кузаўныя атэлье акрамя седанаў выпускалі лімузіны, а таксама ўніверсалы. Апошнія ў асноўным выкарыстоўваліся ў якасці катафалкаў. Была распрацавана і выпушчана мадэль з рухавіком V16 на базе дванаццаціцыліндравага рухавіка M70. У серыю такая машына не пайшла, аднак была цалкам гатовая да працы. У дадзены момант яна знаходзіцца ў музеі BMW Classic (не асноўная экспазіцыя, якая знаходзіцца воддаль).
У завадскіх умовах выпускаліся і браняваныя версіі, аж да класа B6. Гэтыя версіі аснашчаліся пярэднімі шклопад'ёмнікамі, чым маглі пахваліцца не многія браневікі, сістэмай пажаратушэння, перагаворным прыстасаваннем і многімі іншымі адмысловымі аксэсуарамі.
Кошт
У цэлым аўтамабіль атрымаўся вельмі ўдалым і інавацыйным і нават рэвалюцыйным. Сапраўдны флагман кампаніі, засяроджванне найноўшых распрацовак і тэхналогій, якія знайшлі сваё прымяненне і развіццё ва ўсіх наступных мадэлях маркі BMW. Адна з самых удалых мадэляў канцэрна Е34 фактычна з’яўлялася спрошчанай і патанненнай версіяй Е32 з меншымі габарытамі. Многія элементы падвескі, рухавіка, а таксама некаторыя часткі салона ўзаемазаменныя.
Якімаў
Якімаў — прозвішча.
Зборная Кот-д’Івуара па футболе
Зборная Кот-д’Івуара па футболе прадстаўляе Кот-д’Івуар на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах.
Прэч (фільм)
«Прэч» (Out) — амерыканскі дакументальны кароткаметражны чорна-белы фільм рэжысёра Лаянэла Рагозіна, зняты ў 1957 годзе.
Сюжэт
Пасля падзей Венгерскага паўстання 1956 года, многія венгры пакінулі краіну і ў якасці бежанцаў шукаюць прытулку за мяжой у Аўстрыі.
Здымкі
Рашэнне аб здымках прынята 28 лістапада 1956 года. Здымкі пачаліся 3 снежня 1956 года. Афіцыйнай датай выпуску фільма стала 4 студзеня 1957 года.
Championship League 2015 (снукер)
Championship League 2015 — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 студзеня па 12 лютага 2015 года ў Crondon Park Golf Club, у Стоку, Англія. Турнір стаў восьмым розыгрышам Championship League, які праходзіць штогод з 2008 года.
Пераможцам турніру стаў Сцюарт Бінэм, які пачаў турнір з першай групы і стаў пераможцам чацвёртай групы, дзе перамог Майкла Уайта (3:0) і Марка Дэвіса (3:1) у плэй-оф, пасля чаго ў групавым раўндзе фінальнай групы перамог Мэцью Сэлта (3:1), Бэна Вуластана (3:1) і Бары Хокінса (3:0), саступіўшы Алістэру Картэру (1:3), Марку Дэвісу (1:3) і Сяа Гадуну (0:3) і выйшаўшы ў плэй-оф з чацвёртага месца, а ў паўфінальным і фінальным паядынках перайграў Мэцью Сэлта (3:1) і Марка Дэвіса (3:2) адпаведна. Такім чынам, 38-гадовы англічанін выйграў свой першы тытул турніру Championship League, дзясяты прафесійны тытул у кар’еры, а таксама трэці турнір у сезоне (пасля перамог на Шанхай Мастэрс і адкрытым чэмпіянаце Хайніна).
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па снукеры 2012
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2012 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 9 па 15 ліпеня 2012 года на арэне стадыёна Бендыга, у Бендыга, Аўстралія. Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2012 стаў 14-м розыгрышам турніру. Прызавы фонд турніру склаў А$435,000, з якіх А$70,000 атрымаў пераможца.
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2012
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2012 (Six-red World Championship 2012, таксама вядомы як Sang Som 6-red World Championship 2012 — ад назвы спонсара) — турнір па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, які праходзіў з 2 па 7 ліпеня 2012 года ў гатэлі «Montien Riverside», у Бангкоке, Тайланд. Турнір стаў чацвёртым розыгрышам чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, які быў заснаваны ў 2008 годзе. Кампанія SangSom спансавала ўсе чатыры розыгрышы гэтага турніру. Прызавы фонд турніру склаў ฿6,000,000, з якіх ฿2,000,000 атрымаў пераможца.
Пётр Іванавіч Якімаў
Пётр Іванавіч Якімаў (, — ) — беларускі педагог, Герой Сацыялістычнай Працы (1971). Адзіны Герой Сацыялістычнай Працы ў Беларусі, які атрымаў гэтае званне за сваю працу ў сістэме прафесійна-тэхнічнага навучання.
Біяграфія
Заслужаны настаўнік прафесійна-тэхнічнай адукацыі БССР (1967). Скончыў машынабудаўнічы інстытут у Арджанікідзэ ў 1941 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1960 года выкладчык, з 1976 года майстар вытворчай адукацыі слесараў па рамонту прамысловага абсталявання прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 9 г. Мінска.
Званне Героя прысвоена за поспехі ў выкананні заданняў 5-гадовага плану па падрыхтоўцы кваліфікаваных рабочых.
Зборная Ганы па футболе
Зборная Ганы па футболе прадстаўляе Гану на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах.
Уладзімеж Антаневіч
Уладзімеж Антаневіч (,  — ) — польскі археолаг. Прафесар (1920), правадзейны член Польскай АН (1952).
Біяграфія
У 1925—1933 гадах выкладаў у Віленскім універсітэце, а ў 1936—1939 рэктар Варшаўскага ўніверсітэта і адначасова кіраўнік кафедры археалогіі.
Спрабаваў акрэсліць тэрыторыю свідэрскай культуры на Беларусі і выказаў меркаванне, што яе плямёны з'явіліся тут не пазней за канец верхняга неаліту.
У 1934 ў Мінску ўзяў удзел у навуковай канферэнцыі, наладзіў кантакты з беларускімі археолагамі Аляксандрам Ляўданскім, Сяргеем Дубінскім, Канстанцінам Палікарповічам.
Аўтар каля 300 навуковых прац па археалогіі, народным мастацтве, музейнай справе.
Віктар Кірылавіч Сушчыц
Віктар Кірылавіч Сушчыц (, в. Таль, Любанскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працаваў у Белсельпраекце, з 1961 года — архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: генпланы Мсціслава (1960), Слуцка (1963), Навагрудка (1965), Баранавічаў (1967); у аўтарскім калектыве: схемы развіцця і размяшчэння сеткі зон адпачынку і турызму (1971), спартыўных збудаванняў (1987) на тэрыторыі БССР, ПРП зоны адпачынку «Нарач» (1974), Брэсцкага, Магілёўскага адміністрацыйных раёнаў (1976—1978), генпланы зон адпачынку «Горваль», «Чыгірынка», «Асіповічы», «Ула», «Азёры» (1980-85), Бярозы (1986).
Фрэнсіс Бэкан (мастак)
Бэкан, Фрэнсіс (Francis Bacon; 28 кастрычніка 1909, Дублін — 28 красавіка 1992, Мадрыд) — брытанскі мастак-экспрэсіяніст. Адзін са знакаміцейшых мастакоў ХХ ст.
Дзяцінства
Нарадзіўся ў Дубліне, у сям’і былога афіцэра, жорсткага і аўтарытарнага чалавека; маці Бэкана была культурнай, адукаванай жанчынай. У 1911 г. сям’я пераязджае ў Лондан. Хваробы, у тым ліку астма, перашкодзілі Фрэнсісу атрымаць сістэматычную адукацыю. Яго вучылі ў асноўным наёмныя настаўнікі. Па меры сталення ў хлопчыка пачалі выяўляцца гомасексуальныя схільнасці. Бацька не здолей прыняць гэта і выгнаў 16-гадовага сына з дому.
Пачатак творчай дзейнасці
Вясной 1927 г. Бэкан накіраваўся да сваякоў у Берлін. Захоплены гэтым горадам, ён, тым не менш, праз паўгады з’яўляецца ў Парыжы, на Монпарнасе, дзе вывучае французскую мову і працуе як дазыйнер і дэкаратар. Наведваючы ў 1927 г. выставу П. Пікаса, ён прымае канчаткова рашэнне стаць мастаком. Па вяртанні ў Лондан наладжвае майстэрню ў адным з гаражоў, у раёне Паўднёвага Кіненгстона. Так ён працуе да 1932 г. У 1933 г. Фрэнсіс Бэкан піша сваю знакамітую карціну «Распяцце», якая экспаніравалася ў лонданскай галерэі і ўвайшла ў каталог «Арт Нью». Спроба далучыцца да моцнага мастацкага руху сюррэалістаў аказалася няўдалай: мастакі не прынялі яго працы, палічыўшы іх недастаткова сюррэалістычнымі. У 1944 г. карціна «Тры эцюды постацей у нагах Распяцця» экспаніравалася ў галереях Леферт і Тэйт і выклікала вялікі рэзананс. У 1946 г. Бэкан пераяхджае ў Монтэ-Карла і працуе там да 1950 г. Затым нейкі час выкладае ў Каралеўскім каледжы мастацтваў у Лондане і працуе да 1958 г. з «Хановер Гэлары».
Прызнанне
У 1955 г. — рэстраспектыўная выстава Бэкана ў Інстытуце сучаснага мастацтва ў Лондане. У 1962 г. праводзіцца рэстраспектыва прац мастака ў галерэі Тэйт. У наступным годзе мастак знаёміцца з Жоржам Дайерам, якім робіцца мадэллю многіх яго карцін. У 1964 г. піша трыпціх «Тры постаці ў пакоі», у 1965 г. — трыптых «Распяцце». Далей — рэтраспектывы ў музеі Гугенхейма і з Інстытуце сучаснгаа мастацтва ў Чыкага. У 1964-67 гг. піша жаночыя партрэты (што не ўласціва яго творчасці) — партрэты і эцюды Ізабэль Раўсторн, Генрыеты Мораес і іншых. У 1960-х гг. здабыў мноства прэмій і ўзнагарод. Прэмію Рубенса ён ахвяруе дзеля рэстаўрацыі фларэнційскага жывапісу эпохі Адраджэння.
У 1968 г. упершыню наведвае Нью-Ёрк, піша «Трыптых на тэму паэму Томаса Эліота». У 1971 г. — рэстраспектыва ў Гранд Палас, у Парыжы: выстаўлена больш за 100 карцін, 11 трыптыхаў. У тым жа годзе, у сувязі са смерцю Жоржа Драера піша трыптых «Памяці Жоржа Драера». У 1974 г. знаёміцца з Джонам Эдвардсам, які робіцца яго новай мадэллю і спадчыннікам. У 1974 г. Бэкан здзеснівае яшчэ адну паездку ў Нью-Ёрк (дзе адбываецца яго выстава ў Музеі Метрапалітэн) і знаёміцца з Эндзі Ўорхалам. Выстаўляецца ў Мадрыдзе і Барселоне (1978). Праца «Арэстэя Эсхіла» (1981) — адна з асноўных карцін таго перыяду. У канцы 1980-х гг. Бэкан экспаніруецца ва Усходнім Берліне і нават у Маскве (1988). Памірае ў 1992 г. ад сардэчнага прыступу.
Унікальнасць Фрэнсіса Бэкана ў тым, што ён распрацаваў наватарскую, прынцыпова новую тэхніку, але разам з тым натхняўся старадаўняй класікай, у прыватнасці Бібліяй і антычнай міфалогіяй.