cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Валера Песін
Біяграфія
Скончыў спецыялізаваную нямецкую школу № 24 у Мінску. У 80-я належаў да групы нонканфармістаў. Не атрымаў мастацкай адукацыі, заняткі жывапісам да пэўнага моманту былі яго захапленнем. Пасля некалькіх гадоў наведвання розных мастацкіх студый, ён прадпрыняў некалькі беспаспяховых спроб паступіць у Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Правучыўшыся два гады на будаўнічым факультэце, Песін быў выключаны з політэхнічнага інстытута. Недоўгачасовая праца на завадскім канвееры «Гарызонту» канчаткова пераканала яго цалкам прысвяціць сябе творчасці. Працуе ў станковым жывапісе і графіцы. Жыве ў Мінску і Маскве. Удзельнік калектыўных выставак у Расіі, Польшчы, Германіі, Галандыі, Іспаніі.
Інгамодэр
Інгамодэр (Ingamoder) ― умоўнае імя, уведзенае шведскімі гісторыкамі для абазначэння дачкі Эйдмунда Старога, якая была жонкай караля Швецыі Стэнкіля і чыё сапраўднае імя невядома. Даслоўна перакладаецца на беларускую мову як «маці Інгэ» (гэта значыць маці караля Інгэ I Старэйшага).
Ірбіт
Ірбіт (Ирбит) — горад (з 1775) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ірбіцкага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 42,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1631 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Ніца. Машынабудаванне, фармацэўтычная і харчовая прамысловасць.
Барыс Пятровіч Тэдлі
Барыс Пятровіч Тэдлі ( — ) — удзельнік Белага руху, член Рускай фашысцкай партыі і яе лідар у Еўропе і Афрыцы.
Жыццё ў Расіі
Нарадзіўся ў Кіеве ў сям’і абруселага швейцарца-сталяра. Скончыў Кіеўскі медыцынскі інстытут. Узяў удзел у Першай сусветнай вайне.
У 1917 годзе стаў членам Добраахвотніцкай арміі, потым браў удзел з ёй у Ледзяным паходзе. Уступіў у Карнілаўскі ўдарны полк, дзе быў узнагароджаны Георгіеўскім крыжам. У 1919 годзе аглух у выніку баявога паранення, а ў 1920 годзе, хварэючы тыфам, трапіў у палон да бальшавікоў, але здолеў выжыць і ў 1922 годзе эміграваў разам з сям’ёй у Берн (Швейцарыя).
Жыццё ў эміграцыі
У 1933 годзе Тэдлі зблізіўся з узначаленым П. Р. Бермант-Авалавым Рускім вызваленчым народным рухам у Германіі і ён узнагародзіла яго тытулам «Лідар рускіх нацыянал-сацыялістаў у Швейцарыі». У 1935 годзе ён заснаваў у Берне групу Усерасійскай фашысцкай партыі, а ў 1936 годзе атрымаў пасаду рэзідэнта Кіраўніка УФП у Еўропе. У лісце гісторыку і манархісту Н. Ф. Сцяпанаву Тэдлі коратка выказаў свае палітычныя пагляды: Не буду ўдавацца ў падрабязнасці пра фашызм. Я таксама перакананы манархіст, але не знаходжу нязгод у фашызме з маімі паглядамі. <…> Фашысцкая партыя, безумоўна, глыбока манархічная. Вазьміце, да прыкладу, № «Нашага шляху», прысвечаныя Екацярынбургскаму злачынству. Гэтыя газеты — бліскучая прапаганда манархічных ідэй.
Тэдли браў удзел у арганізацыі з 20 па 25 мая 1936 года ў Берліне канферэнцыі асобпаўнаважаных Вярхоўнага Савета УФП у Еўропе, на якой быў вырашаны шэраг важных арганізацыйных пытанняў. У верасні 1937 года ад Расійскага фашысцкага саюза (новая назва УФП) актыўна выступаў на Міжнародным антыіўдзейскім кангрэсе ў Эрфурце. У снежні 1937 года ў Парыжы Тэдлі падпісаў дагавор з лідарам арганізацыі «Белая ідэя» В. А. Ларыёнавым пра ўваходжанне гэтага таварыства ў Расійскі нацыянальны фронт, што аб’яднаў самыя характэрныя арганізацыі рускіх патрыётаў у эміграцыі. Потым некалькі гадоў Тэдлі з’яўляўся афіцыйным прадстаўніком у Швейцарыі часопіса «Сусветная служба» (міжнародны допіс па тлумачэнні «іўдзейскага пытання», другая назва «Вельтдынст»). Часопіс выпускаўся на 6 мовах у Эрфурце ганаровым членам РФС палкоўнікам. Рэдактарам рускіх выпускаў быў М. Я. Маркаў, з якім Тэдлі рэгулярна ліставаўся.
Пераслед
У 1935 годзе Тэдлі браў удзел у над выдаўцамі «Пратаколаў сіёнскіх мудрацоў», у тым ліку У. Флэйшгаўэрам, у абарону якіх ён даваў сведчанні як журналіст «Сусветнай службы».
З-за гэтага швейцарская яўрэйская абшчына пачала яго пераслед праз суд, быў арганізаваны ператрус у яго кватэры. У 1937 годзе Тэдлі схаваўся ў Германіі.
Эрнэст Хемінгуэй
Эрнэ́ст Мі́лер Хемінгуэ́й (Ernest Miller Hemingway;  — ) — амерыканскі пісьменнік і журналіст. Аўтар шматлікіх апавяданняў і рэпартажаў. Майстар дыялога і ўнутранага маналога. Яго творы, адметныя драматызмам, экспрэсіўнасцю, сугестыўнасцю аповеду з глыбокім падтэкстам, насычаны біблейскімі матывамі і вобразамі-сімваламі. Яго стрыманы рэалістычны стыль моцна паўплываў на літаратуру XX стагоддзя, а жыццё, поўнае прыгод, і грамадскі імідж аказалі ўплыў на наступныя пакаленні.
Барыс Пятровіч Тэдлі
Пераслед
Там, увосень 1938 года, Тэдлі як бачнаму дзеячу Расійскага фашысцкага саюза К. У. Радзаеўскі дае вялікія паўнамоцтвы і прызначае кіраўніком Еўрапейскага цэнтра і Вярхоўнага Савета РФС па Еўропе і Афрыцы. У новай пасадзе Тэдлі арганізаваў з 10 па 12 верасня ў Германіі 1-ы з’езд прадстаўнікоў РФС ад краін Еўропы і Афрыкі, на якім ён агучыў пункт погляду, што «думка большасці пра рашэнне яўрэйскага пытання ў Расіі адным ударам, у корані няслушная» і, што РФС пачынае працу па азнаямленні рускага народа з «існасцю» яўрэйства.
Фабрыка-Куронэ
Насельніцтва складае 774 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Эрнэст Хемінгуэй
Найбольшую колькасць сваіх твораў ён напісаў з сярэдзіны 1920-х да сярэдзіны 1950-х гадоў. У 1926 годзе Эрнэст Хемінгуэй апублікаваў свой першы раман — «І ўзыходзіць сонца». Вопыт часу Першай сусветнай вайны лёг у аснову рамана «Бывай, зброя!». Пасля грамадзянскай вайны ў Іспаніі, дзе ён быў журналістам, напісаў раман «Па кім звоніць звон». 3 напісанага пасля Другой сусветнай вайны вылучаюцца раманы «За ракой у цені дрэў» і «Астравы ў акіяне». Мужнасць і непахіснасць простага чалавека ў змаганні з прыродай паказана ў аповесці-прытчы «Стары і мора». Неўзабаве пасля яе публікацыі Хемінгуэй адправіўся на сафары ў Афрыку, дзе ледзь не загінуў. У 1961 годзе пісьменнік скончыў жыццё самагубствам.
Фабрыка-Куронэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine Maria.
Барыс Пятровіч Тэдлі
Пераслед
У 1939 годзе Тэдлі высылаецца ўладамі назад у Швейцарыю, дзе быў арыштаваны. У турме наладзіў ліставанне з цэнтральным кіраваннем РФС праз наглядніка Я. Карліна. У апошнім лісце Радзаеўскаму ў 1944 годзе паведамлялася, што РФС прадстаўлены ў Еўропе толькі на Балканах.
Эрнэст Хемінгуэй
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне літаратуры (1954). За сваё жыццё ён апублікаваў сем раманаў, шэсць зборнікаў апавяданняў і два дакументальныя творы. Апроч таго, яшчэ тры раманы, чатыры зборнікі апавяданняў і тры дакументальныя творы былі апублікаваны пасмяротна. Многія з яго твораў лічацца класікай амерыканскай літаратуры.
Барыс Пятровіч Тэдлі
Пераслед
11 студзеня 1944 года памёр у гэтай турме. Пахаваны ў Берне.
Эрнэст Хемінгуэй
Дзяцінства і юнацтва
Эрнэст Мілер Хемінгуэй нарадзіўся 21 ліпеня 1899 года ў вёсцы Оўк-Парк паблізу Чыкага (штат Ілінойс). Яго бацька, Кларэнс Эдмандс Хемінгуэй, быў лекарам, а маці, Грэйс Хол-Хемінгуэй, была опернай спявачкай. Абодва былі добра адукаванымі і паважанымі людзьмі ў кансерватыўнай абшчыне Оўк-Парка, супольнасці, пра якую вядомы архітэктар Фрэнк Лойд Райт казаў: «Такая вялікая колькасць цэркваў, у якія ходзіць такая вялікая колькасць добрых людзей» («So many churches for so many good people to go to»). На працягу кароткага перыяду пасля ўступлення ў шлюб Кларэнс і Грэйс Хемінгуэі жылі з бацькам Грэйс, Эрнэстам Холам, у гонар якога пара назвала свайго першага сына. Пазней Эрнэст Хемінгуэй казаў, што не любіў сваё імя, якое ў яго «асацыявалася з наіўным, нават дурным героем п'есы Оскара Уайлда «Як важна быць сур’ёзным» («The Importance of Being Earnest»)». У рэшце рэшт сям'я пераехала ў сяміпакоевы дом у рэспектабельным раёне з музычнай студыяй для Грэйс і медыцынскім кабінетам для Кларэнса.
Маці Хемінгуэя апранала маленькага Эрнэста (які быў адзіным хлопчыкам у сям'і), як дзяўчыну, аднак гэта не было так незвычайна ў той час. Яна ўпершыню абрэзала яго валасы толькі калі яму было 6 гадоў і называла яго «лялечка» (dolly). Біёграфы мяркуюць, што гэтыя дзіўныя адносіны Грэйс да свайго сына паўплывалі на ўсё яго жыццё. Такім чынам, сюжэт пра позняе абразанне валасоў у хлопчыка неаднаразова ўзнікае ў творах Хемінгуэя, напрыклад у рамане «Эдэмскі сад» («The Garden of Eden»). Апроч таго, у шэрагу апавяданняў пісьменніка персанажы па той ці іншай прычыне становяцца нямоглымі і адчайна спрабуюць вярнуць сваю мужнасць, як паміраючы пісьменнік у апавяданні «Снягі Кіліманджара» («The Snows of Kilimanjaro»). Пазней Хемінгуэй прызнаваўся, што ненавідзеў сваю маці, хаця яго пляменнік Джон Сэнфард, сын Марселіны, які пазней стаў акадэмікам, сказаў у інтэрв'ю, што брыдкія словы аўтара пра яго маці з’яўляюцца «прыкрыццём» яго глыбокай любові да яе. Біёграф Майкл С. Рэйналдс адзначыў, што Эрнэст успадкаваў ад маці энергію і энтузіязм. Бацька Хемінгуэя вельмі ганарыўся сваімі каланіяльнымі продкамі і забараніў усім танцаваць, піць, паліць і гуляць у азартныя гульні. Гэты вялікі шыракаплечы мужчына ў адрозненне ад сваёй жонкі трымаў дзяцей у строгай дысцыпліне і, калі лічыў неабходным, мог адлупцаваць Хемінгуэя скураным рамянём. Чэрствы лекар з’яўляецца персанажам аднаго з ранніх апавяданняў Хемінгуэя — «Лекар і яго жонка» («The Doctor and The Doctor's Wife»). У ім размовы паміж лекарам і яго жонкай заснаваны на рэальных размовах паміж бацькамі пісьменніка.
Маці будучага аўтара часта выступала на канцэртах вакол іх пасялення і хацела даць сваім дзецям што-небудзь музычнае. У Эрнэста не было талентаў да гэтага, але яна настойліва патрабавала ад яго гуляць на віяланчэлі, што не раз станавілася «крыніцай канфлікту», але пазней ён прызнаў, што ўрокі музыкі былі карысныя для яго творчасці, што відаць па «кантрапунктнай структуры» рамана «Па кім звоніць звон». У сям'і Хемінгуэя таксама быў летні дом, які называлі Уіндэмэр, на возеры Валун, недалёка ад горада Петоскі ў штаце Мічыган, дзе бацька вучыў чатырохгадовага Эрнэста паляваць, лавіць рыбу, будаваць лагеры ў лясах і на азёрах Паўночнага Мічыгана. Яго раннія досведы ў свеце прыроды прывілі яму запал да прыгод і жыцця ў аддаленых або ізаляваных раёнах.
З 1913 па 1917 гады Хемінгуэй вучыўся ў сярэдняй школе «Оўк Парк энд Рывер Форэст Хай Скул» («Oak Park and River Forest High School»), дзе шмат займаўся рознымі відамі спорту, а менавіта боксам, лёгкай атлетыкай, водным полам і футболам. Асаблівых поспехаў ён дамагаўся на ўроках англійскай мовы, а таксама на працягу двух гадоў удзельнічаў у школьным аркестры разам з сястрой Марселінай. У юнацкія гады Хемінгуэй таксама праходзіў курсы па журналістыцы ў Фэні Бігс, якія былі ўладкованыя па прынцыпе «нібыта клас быў газетным офісам». Лепшыя аўтары на гэтых курсах атрымлівалі магчымасць пісаць для школьнай газеты «Трапецыя» («The Trapeze»). І Эрнэст і яго сястра Марселіна былі сярод іх і пісалі для газеты. Першым укладам Хемінгуэя ў «Трапецыю» стаў артыкул аб мясцовым выступе Чыкагскага сімфанічнага аркестра, апублікаваны ў студзені 1916 года. Ён працягваў пісаць і для «Трапецыі» і для «Табулы» («The Tabula») (школьны штогоднік), для якіх ён пераймаў мову спартыўных аглядальнікаў і выкарыстоўваў псеўданім Рынг Ларднер малодшы — па прыкладу Рынга Ларднера з газеты «Чыкага Трыб’юн» («Chicago Tribune»), які падпісваўся «Лайн О'Тайп». Такім чынам, як і Марк Твен, Стывен Крэйн, Тэадор Драйзер і Сінклер Льюіс, да таго, як стаць аўтарам раманаў, Эрнэст Хемінгуэй быў журналістам; пасля заканчэння школы ён уладкаваўся на працу ў газету «Канзас Сіці Стар» рэпарцёрам. Нягледзячы на тое, што ён працаваў там толькі шэсць месяцаў, Хемінгуэй абапіраўся на стыль сваіх публіцыстычных тэкстаў у газеце пры напісанні сваіх наступных мастацкіх твораў: «Выкарыстоўвайце кароткія сказы. Выкарыстоўвайце кароткія першыя абзацы. Выкарыстоўвайце энергічную мову. Будзьце пазітыўным, а не негатыўным».
Першая сусветная вайна
У час выздараўлення Хемінгуэй сустрэў сваё першае каханне — Агнес фон Куроўскі, медсястру Чырвонага Крыжа, якая была на сем гадоў старэйшая за яго. У студзені 1919 года, калі ён вяртаўся да Злучаных Штатаў, Агнес і Хемінгуэй вырашылі ажаніцца на працягу некалькіх месяцаў у Амерыцы. Тым не менш, у сакавіку яна напісала, што заручылася з італьянскім афіцэрам. Біёграф Джэфры Маерс сцвярджае, што Хемінгуэй быў спустошаны з-за адмовы Агнес і ў будучыні імкнуўся пакінуць жонку да таго, як яна пакіне яго.
Таронта і Чыкага
Эрнэст Хемінгуэй, якому яшчэ не было 20 гадоў, вярнуўся з вайны ў пачатку 1919 года сталым чалавекам, які перажываў дэпрэсію з-за таго, што быў вымушаны сядзець дома без працы, і з-за неабходнасці аднаўлення сіл і здароўя. Як тлумачыць Рэйналдс, «Хемінгуэй не мог дакладна растлумачыць сваім бацькам, што ён адчуў, калі ўбачыў акрываўленае калена. Ён не мог растлумачыць, як страшна яму было ў іншай краіне з хірургамі, якія не маглі сказаць яму на англійскай мове, змогуць яны вылечыць яго нагу ці не.» Неўзабаве бацькі пачалі ціснуць на яго, каб ён знайшоў працу або працягваў адукацыю, але на 1000 долараў страхавых выплат за раненні ён мог жыць не працуючы амаль год. Хемінгуэй жыў у доме сваіх бацькоў і праводзіў час чытаючы ў бібліятэцы або дома. Ён мала расказваў пра вайну, а знаёмыя часта бачылі, як ён хадзіў па горадзе ў форме Чырвонага крыжа. У верасні ён пайшоў у паход на Верхні паўвостраў Мічыгана з сваімі школьнымі сябрамі. Гэты паход стаў натхненнем для яго апавядання «Рака двух сэрцаў» (Big Two-Hearted River), у якім паўаўтабіяграфічны персанаж Нік Адамс з’язджае з гораду ў пошуках адзіноты пасля вяртання з вайны. Сябар сям'і прапанаваў Хемінгуэю працу ў Таронта, і ад нуды ён пагадзіўся. У канцы года ён пачаў працаваць у якасці фрылансера, штатнага супрацоўніка і замежнага карэспандэнта ў газеце «Таронта Стар Уіклі» (Toronto Star Weekly). Ён вярнуўся ў Мічыган у чэрвені наступнага года, а затым, у верасні 1920 года, пераехаў у Чыкага, каб жыць з сябрамі, да гэтага часу пішучы апавяданні для «Таронта Стар».
У Чыкага ён працаваў у якасці памочніка рэдактара штомесячнага часопіса «Кааперэйтыў Комануэлс» (Cooperative Commonwealth), дзе пазнаёміўся з пісьменнікам Шэрвудам Андэрсанам. Хэдлі Рычардсан, якая жыла ў Сент-Луісе, прыехала ў Чыкага наведаць сястру суседа Хемінгуэя. Ён захапіўся ёй, пазней апісаўшы гэта: «Я ведаў, што яна была дзяўчынай, з якой я збіраўся ажаніцца». Хэдлі мела рудыя валасы і была на восем гадоў старэйшая за яго. Нягледзячы на гэта, Хэдлі, на якую паўплывала празмерная апека маці, здавалася менш сталай, чым маладыя жанчыны яе ўзросту. Берніс Керт, аўтар кнігі «Жанчыны Хемінгуэя» («The Hemingway Women»), сцвярджае, што на выбар пісьменніка аказалі ўплыў успаміны пра Агнес, але ў Хэдлі была дзяціннасць, якой бракавала Агнес. Пара перапісвалася некалькі месяцаў, а затым вырашыла ажаніцца і падарожнічаць па Еўропе. Яны хацелі наведаць Рым, але Шэрвуд Андэрсан у сваім пісьме пераканаў маладую пару замест гэтага паехаць у Парыж. Яны ажаніліся 3 верасня 1921 года. Праз два месяцы Хемінгуэй быў наняты ў якасці замежнага карэспандэнта «Таронта Стар», і пара з'ехала ў Парыж. Наконт шлюбу Хемінгуэя і Хэдлі Маерс сцвярджае: «З Хэдлі Хемінгуэй дасягнуў усяго, чаго ён чакаў ад сваіх адносін з Агнес: кахання прыгожай жанчыны, зручнага даходу і жыцця ў Еўропе».
Парыж
Карлас Бэйкер, першы біёграф Хемінгуэя, лічыць, што ў той час як Андэрсан прапанаваў Парыж, таму што грашовы курс зрабіў гэта месца недарагім для жыцця, галоўным для Хемінгуэя было тое, што Парыж быў месцам, дзе жылі «самыя цікавыя людзі ў свеце». У Парыжы ён сустрэў такіх пісьменнікаў, як Гертруда Стайн, Джэймс Джойс і Эзра Паўнд, якія «маглі дапамагчы маладому пісьменніку на прыступках кар'еры». У пачатку «парыжскіх гадоў» Эрнэст Хемінгуэй быў «высокім, прыгожым, мускулістым, плячыстым, румяным маладым чалавекам з карымі вачыма, квадратнай сківіцай і мяккім голасам». Яны з Хэдлі жылі на маленькай вулачцы ў Лацінскім квартале, а працаваў ён у арандаваным памяшканні ў суседнім будынку. Стайн, якая была апорай мадэрнізму ў Парыжы, стала настаўнікам Хемінгуэя; яна пазнаёміла яго з мастакамі і пісьменнікамі з квартала Манпарнас, якіх яна называла «страчаным пакаленнем» — тэрмінам, які Хемінгуэй папулярызаваў у рамане «І ўзыходзіць сонца». Рэгулярна наведваючы салон Стайн, ён пазнаёміўся з такімі ўплывовымі мастакамі, як Пабла Пікаса, Жуан Міро і Хуан Грыс. У рэшце рэшт ён адмовіўся ад уплыву Гертруды Стайн, і іх адносіны пагоршыліся і перацяклі ў літаратурныя сваркі, якія адбываліся на працягу дзесяцігоддзяў. Амерыканскі паэт Эзра Паўнд выпадкова сустрэў Хемінгуэя ў кнігарні Сільвіі Біч «Шэкспір і Кампанія» ў 1922 годзе. Яны ўдваіх ездзілі ў Італію ў 1923 годзе і жылі на адной вуліцы ў 1924. У іх завязалася моцнае сяброўства, і Паўнд бачыў у Хемінгуэе таленавітага маладога пісьменніка. Паўнд пазнаёміў яго з ірландскім пісьменнікам Джэймсам Джойсам, з якім Хемінгуэй часта ладзіў «алкагольныя гулянкі».
Падчас першых 20 месяцаў у Парыжы Хемінгуэй адаслаў у газету «Таронта Стар» 88 апавяданняў. Ён пісаў пра грэка-турэцкую вайну, дзе быў сведкам спальвання Смірны, а таксама такія вандроўнічыя апавяданні, як «Лоўля тунца ў Іспаніі» («Tuna Fishing in Spain») і «Лоўля стронгі па ўсёй Еўропе: У Іспаніі лепш, чым у Германіі» («Trout Fishing All Across Europe: Spain Has the Best, Then Germany»). Пісьменнік быў спустошаны, даведаўшыся, што Хэдлі згубіла чамадан з яго рукапісамі на вакзале Гар дэ Льён, адкуль яна ехала ў Жэневу, каб сустрэцца з ім у снежні 1922. У наступным верасні пара вярнулася ў Таронта, дзе 10 кастрычніка 1923 года ў іх нарадзіўся сын — Джон Хэдлі Ніканор. Падчас іх адсутнасці ў Парыжы была апублікавана першая кніга Хемінгуэя — «Тры гісторыі і дзесяць паэмаў» («Three Stories and Ten Poems»). Два апавяданні з гэтага зборніка былі ўсім, што засталося пасля страты чамадана, а трэцяе было напісана мінулай вясной у Італіі. Праз некалькі месяцаў быў апублікаваны другі зборнік апавяданняў — «у наш час» («in our time») (без загалоўных літар). Гэта невялікае выданне ўключала ў сябе шэсць віньетак і каля дзесяці апавяданняў, якія аўтар напісаў мінулым летам падчас свайго першага візіту ў Іспанію, дзе яму зрабіла моцнае ўражанне карыда. Пакінуўшы Парыж, ён сумаваў у Таронта і лічыў за лепшае вярнуцца да жыцця пісьменніка, чым быць журналістам.
Хемінгуэй, Хэдлі і іх сын (якога называлі Бамбі) вярнуліся ў Парыж у студзені 1924 года і пераехалі ў новую кватэру на вуліцы Нотр-Дам-дэ-Шан. Пісьменнік дапамагаў Форду Мэдаксу Форду ў рэдакцыі часопіса «Трансэтлэнцік Рэўю» («The Transatlantic Review»), які публікаваў творы Эзры Паўнда, Джона Доса Пасаса, баранэсы Эльзы фон Фрэйтаг-Ларынговен і Гертруды Стайн, а таксама некаторыя з уласных ранніх апавяданняў самога Хемінгуэя, такіх як «Індзейскі лагер» («Indian Camp»). У 1925 годзе быў выдадзены зборнік «У наш час» («In Our Time») (з загалоўнымі літарамі), на супервокладцы якога былі каментары Форда. Значную пахвалу атрымала апавяданне «Індзейскі лагер»; Форд бачыў у ім важнае пачатковае апавяданне маладога пісьменніка, а крытыкі з Злучаных Штатаў ацанілі актывізацыю жанру апавядання з выразным стылем і выкарыстаннем апавядальных сказаў. За шэсць месяцаў да гэтага Хемінгуэй пазнаёміўся з Фрэнсісам Скотам Фіцджэральдам, і ў іх сфармавалася сяброўства «з захапленнем і варожасцю». У тым жа годзе Фіцджэральд апублікаваў свой вядомы раман «Вялікі Гэтсбі» («The Great Gatsby»). Хемінгуэю спадабалася гэта работа, і ён вырашыў, што яго наступным творам павінен быць раман.
Адносіны Хемінгуэя і Хэдлі пагоршыліся, калі ён працаваў над раманам «І ўзыходзіць сонца». Увесну 1926 года Хэдлі стала вядома пра яго раман з Палін Пфайфер, якая паехала з імі ў Памплону ў ліпені. Калі яны вярнуліся ў Парыж, Хемінгуэй і яго жонка разышліся па яе патрабаванню, а ў лістападзе Хэдлі афіцыйна запрасіла развод. Яны падзялілі маёмасць, а Хэдлі прыняла прапанову Хемінгуэя ў дадатак атрымаць выручку ад «І ўзыходзіць сонца». У студзені 1927 года пара развялася, а ў маі Хемінгуэй ажаніўся з Палін Пфайфер.
Пфайфер, якая была родам з багатай арканзаскай каталіцкай сям'і, прыехала ў Парыж, каб працаваць для часопіса «Вог» («Vogue»). Перад іх шлюбам Хемінгуэй прыняў каталіцкую веру. Яны правялі мядовы месяц у Ле-Гро-дзю-Руа, дзе ён хварэў на сібірскую язву, пасля чаго пісьменнік пачаў планаваць свой наступны зборнік апавяданняў, «Мужчыны без жанчын» («Men Without Women»), які быў выдадзены ў кастрычніку 1927 года. У канцы года Палін, якая была цяжарная, захацела вярнуцца ў Злучаныя Штаты. Джон Дос Пасас парэкамендаваў востраў Кі-Уэст у Фларыдскім праліве, і ў сакавіку 1928 года яны пакінулі Парыж. Той вясной Хемінгуэй атрымаў цяжкую траўму ў сваёй ваннай у Парыжы, моцна стукнуўшыся галавой, пасля чаго ў яго на ўсё астатняе жыццё застаўся выпуклы шрам на лбе. Калі Хемінгуэю задавалі пытанні пра гэты шрам, ён не хацеў гаварыць пра яго. Пасля ад'езду з Парыжа Хемінгуэй больш ніколі не жыў у вялікіх гарадах.
Кі-Уэст і Карыбскае мора
У канцы вясны Хемінгуэй і Палін адправіліся ў Канзас Сіці, дзе 28 чэрвеня 1928 года ў іх нарадзіўся сын Патрык. У Палін былі цяжкія роды, якія аўтар перанёс у раман «Бывай, зброя!». Пасля нараджэння Патрыка Хемінгуэй з жонкай адправіліся ў Ваёмінг (штат Масачусетс) і Нью-Ёрк. Зімой ён быў у Нью-Ёрку з Бамбі, збіраючыся сесці на цягнік да Фларыды, калі атрымаў тэлеграму, дзе прачытаў, што яго бацька скончыў жыццё самагубствам. Хемінгуэй быў спустошаны гэтай навіной, раней пісаўшы бацьку, каб ён не хваляваўся пра фінансавыя цяжкасці; але ліст прыйшоў ужо пасля самагубства. Ён зразумеў, як Хэдлі адчувала сябе пасля самагубства яе ўласнага бацькі ў 1903 годзе, а таксама заўважаў: «Я, напэўна, пайду тым жа шляхам».
У снежні Хемінгуэй вярнуўся на Кі-Уэст, дзе працаваў над наступным раманам «Бывай, зброя!», пасля чаго ў студзені адправіўся ў Францыю. Твор павінен быў пачаць выдавацца ў часопісе «Скрыбнэрс Мэгэзін» (Scribner's Magazine) у маі, але ў красавіку пісьменнік яшчэ працаваў над фіналам рамана, які ён перапісваў, па меншай меры, семнаццаць разоў, і скончыў напісанне толькі ў жніўні. Завершаны раман быў апублікаваны 27 верасня. Біёграф Джэймс Мэлау лічыць, што «Бывай, зброя!» усталяваў аўтарытэт Хемінгуэя як асноўнага амерыканскага пісьменніка і ўключае ў сябе высокі ўзровень складанасці, якога не было ў «І ўзыходзіць сонца». Летам 1929 года ў Іспаніі аўтар рыхтаваўся да сваёй наступнай кнігі «Смерць пасля поўдня». Ён хацеў напісаць усеабдымны трактат пра карыду, цалкам растлумачыўшы яе сутнасць з гласарыямі і характар асоб, якія становяцца тарэра, бо лічыў карыду «вялікай і трагічнай цікавасцю, гранню паміж жыццём і смерцю».
У пачатку 1930-х гадоў Хемінгуэй праводзіў зімы на Кі-Уэсце, а летам наведваў Ваёмінг, дзе ён знайшоў «найпрыгажэйшы край, які ён бачыў на захадзе Амерыкі» і дзе паляваў на аленяў, ласёў і мядзведзяў грызлі. Туды да Хемінгуэя наведваўся і Дос Пасас, і ў лістападзе 1930 года, пасля таго, як Дос Пасас прыбыў на чыгуначны вакзал у Білінгсе (штат Мантана), Хемінгуэй патрапіў у аўтамабільную аварыю і зламаў руку. У выніку пісьменнік быў шпіталізаваны на працягу сямі тыдняў, дзе за ім наглядала Палін, а нервы на яго пішучай руцэ зажывалі каля года, падчас якога ён пакутаваў ад моцнага болю.
Вадзім Іванавіч Тутаў
Вадзім Іванавіч Тутаў (, Багучар, Варонежская вобласць, Расія — ) — спецыяліст у галіне ліцейнай вытворчасці. Доктар тэхнічных навук (1989), прафесар (1990).
Эрнэст Хемінгуэй
Кі-Уэст і Карыбскае мора
12 лістапада 1931 года ў Канзас Сіці ў пісьменніка нарадзіўся трэці сын — Грэгары Хэнкок Хемінгуэй. Дзядзька Палін падараваў ім дом на Кі-Уэсце з гаражом і другім паверхам, які быў ператвораны на пісьмовую студыю Хемінгуэя. З-за таго, што новы дом знаходзіўся побач з маяком, Хемінгуэю было лёгка знайсці яго пасля доўгіх начэй ужывання алкаголя. У той час Хемінгуэй часта наведваў мясцовы бар «Слопі Джос» (Sloppy Joe's). Ён запрашаў сваіх сяброў, уключаючы Уолду Пірса, Доса Пасаса і Макса Перкінса, на рыбалку і на выключна мужчынскія экспедыцыі на астравы Драй-Тартугас. Між тым, ён працягваў падарожнічаць у Еўропу і на Кубу, і, хоць у 1933 годзе ён пісаў пра Кі-Уэст «У нас тут выдатны дом, дзеці, і ўсё добра», Мэлау лічыць, што Хемінгуэй «быў відавочна неспакойны».
У 1933 годзе Хемінгуэй і Палін адправіліся на сафары ва Усходнюю Афрыку. Гэта 10-тыдневая паездка забяспечыла пісьменніку матэрыял для твора «Зялёныя пагоркі Афрыкі» («Green Hills of Africa»), а таксама апавяданняў «Снягі Кіліманджара» і «Кароткае шчаслівае жыццё Фрэнсіса Макомбера» («The Short Happy Life of Francis Macomber»). Пара пабывала ў кенійскіх гарадах Мамбасе, Найробі і Мачакасе, пасля чаго адправілася на Танганьіку, дзе яны палявалі ў Серэнгеці, каля возера Маньяра, а таксама на захадзе і на паўднёвым усходзе сучаснага нацыянальнага парку Тарангірэ. Іх гідам стаў вядомы па мянушцы «Белы паляўнічы» Філіп Хоўп Пэрсіваль, які ў 1909 годзе быў гідам Тэадора Рузвельта. Падчас сафары Хемінгуэй падхапіў амёбную дызентэрыю і быў эвакуіраваны на самалёце ў Найробі. Гэта падзея была адлюстравана ў апавяданні «Снягі Кіліманджара». Па вяртанні на Кі-Уэст у пачатку 1934 года пісьменнік пачаў працу над дакументальнай работай «Зялёныя пагоркі Афрыкі», якая была апублікавана ў 1935 годзе і атрымала змешаныя водгукі крытыкаў, якія назвалі яе занадта мяккай і нават сумнай. Эдмунд Уілсан пісаў, што «Хемінгуэй напісаў адзіную кнігу, у якой Афрыка і жывёлы здаюцца сумнымі».
Вадзім Іванавіч Тутаў
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут (1955). Працаваў у Фізіка-тэхнічным інстытуце АН БССР (з 1960), Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі (з 1972, механіка-тэхналагічны факультэт, кафедра «Металургія ліцейных сплаваў», прафесар).
Эрнэст Хемінгуэй
Кі-Уэст і Карыбскае мора
У 1934 годзе Хемінгуэй купіў лодку, назваўшы яе «Пілар» («Pilar»), і пачаў плаванне па Карыбскім моры. У 1935 годзе ўпершыню пабываў у Біміні на Багамскіх астравах, дзе правёў шмат часу. У гэты перыяд ён таксама працаваў над раманам «Мець і не мець» («To Have and Have Not»), які быў апублікаваны ў 1937 годзе, калі Хемінгуэй быў у Іспаніі, стаўшы адзіным раманам аўтара, напісаным у 1930-х гадах. У сярэдзіне 1930-х гадоў чытачы і крытыкі ўсё больш пачыналі думаць, што пік кар'еры аўтара ўжо прайшоў, аднак грамадзянская вайна ў Іспаніі вярнула яго ў цэнтр увагі.
Вадзім Іванавіч Тутаў
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: тэорыя і тэхналогія бесперапыннага ліцця загатовак суцэльнага і полага сячэння рознага профілю з чорных і каляровых сплаваў для машына- і станкабудавання.
Эрнэст Хемінгуэй
Грамадзянская вайна ў Іспаніі
У 1937 годзе Хемінгуэй пагадзіўся асвятляць іспанскую грамадзянскую вайну для Паўночнаамерыканскага газетнага альянсу (North American Newspaper Alliance (NANA)), прыбыўшы ў Іспанію ў сакавіку разам з галандскім рэжысёрам Іорысам Івенсам. Івенс, які здымаў фільм «Іспанская зямля» («The Spanish Earth»), хацеў, каб Хемінгуэй замяніў Джона Доса Пасаса ў якасці сцэнарыста, пасля таго, як Дос Пасас пакінуў праект, калі яго блізкі сябар Хасэ Раблес быў арыштаваны і расстраляны. Гэты інцыдэнт змяніў меркаванне Доса Пасаса наконт левых рэспубліканцаў, з-за чаго стварыўся разрыў паміж ім і Хемінгуэем, які пазней распаўсюдзіў чуткі, нібыта Дос Сантас пакінуў Іспанію з баязлівасці.
Журналістка і пісьменніца Марта Гэлхарн, з якой Хемінгуэй пазнаёміўся на папярэднія Каляды (1936) на Кі-Уэсце, далучылася да яго ў Іспаніі. Марта нарадзілася ў Сэнт-Луісе, як і Хэдлі, і працавала ў часопісе «Вог» у Парыжы, як Палін. Керт сцвярджае, што Марта «ніколі не дагаджала яму ўсім, як гэта рабілі іншыя жанчыны». У канцы 1937 года, калі Хемінгуэй быў у Мадрыдзе з Мартай, ён напісаў сваю адзіную п'есу, «Пятая калона» («The Fifth Column»), у той час, калі горад знаходзіўся пад абстрэлам. Характар Марты быў часткова перададзены праз персанажа п'есы Дораці Брыджэс. Ён на некалькі месяцаў паехаў на Кі-Уэст, пасля чаго двойчы вяртаўся ў Іспанію ў 1938 годзе, дзе прысутнічаў пры бітве на Эбры, якая была апошняй спробай наступу рэспубліканцаў, і быў сярод амерыканскіх і брытанскіх журналістаў, якія апошнімі пакідалі бітву.
Вадзім Іванавіч Тутаў
Узнагароды
Прэмія Савета Міністраў СССР.
Эрнэст Хемінгуэй
Куба
Увесну 1939 года Хемінгуэй прыплыў на сваёй лодцы на Кубу і пасяліўся ў Гаване ў гатэлі «Амбас Мундас» (Ambos Mundos). Гэта было часткай яго павольнага і цяжкага разрыву з Палін, які пачаўся, калі Хемінгуэй сустрэў Марту. Неўзабаве Марта прыехала да яго на Кубу, і яны амаль адразу знялі 15-акравы (61,000 м²) участак «Фінка Віхія» («Finca Vigia») у 24 кіламетрах ад Гаваны. Тым летам Палін з дзецьмі пакінула Хемінгуэя, пасля таго, як яны разам наведалі Ваёмінг. Калі працэс разводу Хемінгуэя і Палін быў канчаткова завершаны, ён ажаніўся з Мартай 20 лістапада 1940 года ў горадзе Шаен (штат Ваёмінг). З'ехаўшы з Кі-Уэста, Хемінгуэй праводзіў лета ў Кетчуме (штат Айдаха) у непасрэднай блізасці ад нядаўна пабудаванага курорта Сан-Вэлі, а зімы — на Кубе. Пісьменнік, якому было брыдка, калі яго парыжскі сябар дазваляў коткам есці са стала, вельмі палюбіў гэтых жывёл на Кубе, дзе на яго ўчастку жылі дзясяткі катоў.
Гэлхарн натхніла Хемінгуэя на напісанне яго самага вядомага рамана «Па кім звоніць звон», які ён пачаў пісаць у сакавіку 1939 года і скончыў у ліпені 1940, апублікаваўшы яго ў кастрычніку. У адпаведнасці з сваёй звычкай пераязджаць на розныя месцы на працягу года падчас працы над рукапісам, ён пісаў раман на Кубе, у Ваёмінгу і ў Сан-Вэлі (штат Айдаха). «Па кім звоніць звон» быў абраны клубам «Кніга месяца» (Book of the Month Club), атрымаў намінацыю на Пулітцэраўскую прэмію і, як заўважыў Маерс, «трыумфальна аднавіў літаратурную рэпутацыю Хемінгуэя». За першы месяц было прададзена паўмільёна асобнікаў кнігі.
У жніўні 1939 года Хемінгуэй стаў адным з 400 амерыканскіх інтэлектуалаў, якія падпісалі ліст «Усім актыўным прыхільнікам дэмакратыі і міра», які сцвярджаў, што «рэакцыянеры распаўсюджваюць фантастычную хлусню пра тое, што СССР падобна на таталітарныя дзяржавы» і што СССР «паказвае стабільнае пашырэнне дэмакратыі ў кожнай сферы».
У студзені 1941 года Марта была адпраўлена ў Кітай па заданні часопіса «Кольерс» («Collier's»). Хемінгуэй адправіўся з ёй і слаў адтуль артыкулы ў газету «Пі-Эм» («PM»), але ў Кітаі яму не спадабалася. У 2009 з’явілася меркаванне, што ў гэты перыяд ён быў наняты для працы на выведнікаў СССР пад кодавым імем «Агент Арго» («Agent Argo»). Пасля іх вяртання на Кубу, Злучаныя Штаты прынялі дэкларацыю аб вайне ў снежні, а пісьменнік пераканаў урад Кубы дапамагчы яму абсталяваць «Пілар», якую ён збіраўся выкарыстоўваць для засады на нямецкія падводныя лодкі каля берагоў Кубы.
Другая сусветная вайна
Хемінгуэй з вялікай павязкай на галаве прысутнічаў пры высадцы саюзных войскаў у Нармандыі, але паводле Маерса лічыўся «каштоўным грузам» і не атрымаў дазволу сысці на бераг. Дэсантны карабель, на якім ён плыў, знаходзіўся каля Амаха-Біч да таго, як апынуўся пад агнём праціўніка, і павярнуў назад. Пазней пісьменнік напіша ў «Кольерс», што мог бачыць «першую, другую, трэцюю, чацвёртую і пятую хвалі [дэсантных войскаў], якія ляжалі там, дзе ўпалі, падобныя на мноства цяжкіх вузлоў, на плоскай, усланай галькай паласе паміж морам і першым сховішчам» («the first, second, third, fourth and fifth waves of [landing troops] lay where they had fallen, looking like so many heavily laden bundles on the flat pebbly stretch between the sea and first cover.»). Мэлау тлумачыў, што ў першы дзень ні аднаго з карэспандэнтаў не пусцілі на бераг, і Хемінгуэй вярнуўся на карабель «Дораці Дыкс» («Dorothea Dix»).
У канцы ліпеня Хемінгуэй прыяднаўся да «22-га пяхотнага палка пад камандаваннем палкоўніка Чарлза 'Бака' Ленхэма, які ехаў у Парыж». Ён дэ-факта стаў лідарам невялікай групы сельскай міліцыі ў Рамбуе, недалёка ад французскай сталіцы. Наконт подзвігаў Хемінгуэя гісторык Другой сусветнай вайны Пол Фасел заўважаў: «Хемінгуэй атрымаў шмат непрыемнасцяў, гуляючы ў пяхотнага капітана ўзброенай групы людзей, якіх ён сабраў, таму што карэспандэнт не павінен узначальваць войскі, нават калі ён робіць гэта добра .» Гэта было парушэннем Жэнеўскай канвенцыі, у выніку чаго пісьменнік атрымаў афіцыйныя абвінавачванні, але ўхіліўся ад пакарання, сцвярджаючы, што ён толькі даваў парады.
25 жніўня ён прысутнічаў пры вызваленні Парыжа, хоць, у адрозненне ад яго ўласнай легенды, ён не ўваходзіў першым у горад і не вызваляў гатэль «Рыц» («Ritz»). Разам з Мэры Уэлш, якая далучылася да яго ў Парыжы, ён наведаў Сільвію Біч і Пабла Пікаса, а таксама пад дзеяннем усеагульнага шчасця памірыўся з Гертрудай Стайн. У тым жа годзе ён прысутнічаў на цяжкіх баях у бітве ў Хюртгенскім лесе. 17 снежня 1944 года захварэлы Хемінгуэй прыбыў у Люксембург для асвятлення баявых дзеянняў, якія пазней атрымаюць назву «Ардэнскае контрнаступленне» («Ardennes Counteroffensive»). Аднак Ленхэм адразу адправіў яго да лекараў, якія шпіталізавалі яго з пнеўманіяй; калі ён вярнуўся праз тыдзень, большасць баёў гэтай бітвы ўжо былі скончаны.
Куба і Нобелеўская прэмія
У 1954 годзе ў Афрыцы Хемінгуэй быў блізкі да смерці пасля дзвюх паслядоўных авіякатастроф. Ён замовіў аглядны палёт над Бельгійскім Конга ў якасці каляднага падарунка Мэры. Яны хацелі сфатаграфаваць вадаспад Мэрчысан, але на шляху самалёт урэзаўся ў стары тэлеграфны слуп і «здзейсніў аварыйную пасадку ў густым хмызняковым стэпе», у выніку чаго Хемінгуэй атрымаў шматлікія траўмы, уключаючы параненую галаву, а Мэры зламала два рэбры. На наступны дзень, спрабуючы дабрацца да медыцынскай дапамогі ў Энтэбе, яны селі на другі самалёт, які выбухнуў пры ўзлёце, з-за чаго пісьменнік атрымаў апёкі і яшчэ адно на гэты раз вельмі сур'ёзнае страсенне мозга, якое прывяло да ўцечкі мазгавой вадкасці. У рэшце рэшт яны прыбылі ў Энтэбе, дзе рэпарцёры ўжо асвятлялі смерць Хемінгуэя. Ён абверг гэтыя чуткі і правёў наступныя некалькі тыдняў лечачыся і чытаючы памылковыя некралогі. Нягледзячы на траўмы, у лютым Хемінгуэй суправаджаў Патрыка і яго жонку на запланаванай рыбалцы, але з-за болю ён быў запальчывым і цяжка ладзіў з сваім сынам. Калі ўспыхнуў лясны пажар, ён зноў быў паранены, атрымаўшы апёкі другой ступені на нагах, пярэдняй частцы тулава, вуснах і абедзвюх руках. Праз некалькі месяцаў Мэры паведаміла сябрам поўны спіс траўмаў Хемінгуэя: дзве расколіны ў міжпазваночных дысках, разрыў печані і почкі, вывіх пляча і пералом чэрапа. Аварыі паскорылі фізічны знос пісьменніка. Пасля авіякатастрофы Хемінгуэй, які «слаба кантраляваў прыём алкаголя на працягу большай часткі свайго жыцця, піў яшчэ больш, чым звычайна, каб справіцца з болем ад ран».
У кастрычніку 1954 года Хемінгуэй атрымаў Нобелеўскую прэмію ў галіне літаратуры. Ён сціпла заявіў прэсе, што Карл Сэндберг, Карэн Бліксен і Бернард Барэнсан заслужылі прэмію, але ён з радасцю атрымае прызавыя грошы. Мэлау сцвярджае, што Хемінгуэй «жадаў атрымаць Нобелеўскую прэмію», але, паколькі ён атрымаў яе праз некалькі месяцаў пасля авіякатастрофы і наступных паведамленняў у прэсе, «Хемінгуэй павінен быў падазраваць, што яго некралогі згулялі пэўную ролю ў рашэнні акадэміі». З-за болю пасля няшчасных выпадкаў у Афрыцы пісьменнік вырашыў адмовіцца ад паездкі ў Стакгольм. Замест гэтага ён падрыхтаваў прамову, якую павінны былі зачытаць на цырымоніі, з вызначэннем жыцця пісьменніка:
У канцы 1955 года і пачатку 1956 Хемінгуэй быў прыкаваны да ложка. Ён паабяцаў завязаць з алкаголем, але праз некаторы час занядбаў гэтае абяцанне. У кастрычніку 1956 года ён вярнуўся ў Еўропу і сустрэўся з баскскім пісьменнікам Піам Барохам, які быў сур'ёзна хворым і памёр праз некалькі тыдняў. Падчас паездкі Хемінгуэй зноў захварэў і лячыўся ад «высокага кравянога ціску, хваробы печані і атэрасклерозу».
У лістападзе ў Парыжы Хемінгуэй успомніў пра скрыні, якія ён пакінуў у гатэлі «Рыц» у 1928 годзе і якія да таго часу ніхто не знайшоў. Скрыні былі напоўненыя нататнікамі і чарнавікамі з «парыжскіх гадоў». У захапленні ад гэтага адкрыцця, калі пісьменнік вярнуўся на Кубу ў 1957 годзе, ён пачаў фармаваць і аднаўляць запісы, якія пазней сталі мемуарамі «Рухомае свята» («A Moveable Feast»). Да 1959 года ён інтэнсіўна працаваў над творамі: дапісаў «Рухомае свята», які павінен быў выйсці праз год, давёў «Пробліск ісціны» («True at First Light») да 200 тысяч слоў, дадаў некалькі частак у «Эдэмскі сад» і працаваў над раманам «Астравы ў акіяне». Апошнія тры былі захаваны ў сейф у Гаване, бо ён хацеў спачатку закончыць працу над «Рухомым святам». Майкл С. Рэйналдс сцвярджае, што на працягу гэтага перыяду ў яго пачалася дэпрэсія, з якой ён так і не здолеў выйсці.
«Фінка Віхія» стала перапаўняцца гасцямі і турыстамі, і Хемінгуэй, незадаволены сваім жыццём, вырашыў пераехаць у Айдаха. У 1959 годзе ён купіў дом з выглядам на раку Біг-Вуд недалёка ад Кетчума, і пакінуў Кубу, хоць і застаўся на ільготных умовах з урадам Фідэля Кастры, распавёўшы «Нью-Ёрк Таймс» («The New York Times»), што ён быў «у захапленні» ад таго, як паўстанцы пад кіраўніцтвам Кастры зверглі рэжым Фульхенсіі Батысты. Ён быў на Кубе ў лістападзе 1959 года, пасля таго, як вярнуўся з Памплоны, а таксама ў наступным годзе на дзень свайго нараджэння, аднак тады яны з Мэры вырашылі пакінуць краіну, пачуўшы заяву Кастры пра нацыяналізацыю маёмасці, якая належала амерыканцам і іншым замежным грамадзянам. У ліпені 1960 года Хемінгуэй з'ехаў з Кубы, пакінуўшы свае творы і рукапісы ў банкаўскім сховішчы ў Гаване. У 1961 годзе, пасля аперацыі ў заліве Свіней, сядзіба «Фінка Віхія» была канфіскаваная кубінскім урадам разам з калекцыяй літаратуры, якая налічвала ад 4 да 6 тысяч кніг.
Айдаха і самагубства
Да канца 1950-х гадоў Хемінгуэй працягваў перапрацоўваць матэрыял для «Рухомага свята». Улетку 1959 года ён наведаў Іспанію для напісання серыі артыкулаў пра карыду па замове часопіса «Лайф» («Life»), вярнуўшыся на Кубу ў студзені 1960 года для працы над рукапісам. «Лайф» замаўляў толькі 10 тысяч слоў, але рукапіс празмерна вырас, перасягнуўшы гэту адзнаку. Упершыню ў сваім жыцці быўшы не ў стане самастойна арганізаваць працэс працы, Хемінгуэй папрасіў Арана Хочнэра прыехаць на Кубу, каб дапамагчы яму. Хочнэр дапамог яму абрэзаць твор для «Лайф» да 40 тысяч слоў, а «Скрыбнэрс» пагадзілася на выданне паўнавартаснай кнігі («Небяспечнае лета» («The Dangerous Summer»)) памерам у 130 тысяч слоў. У той час Хемінгуэй, паводле слоў Хочнэра, быў «нерашучым, дэзарганізаваным і блытаным», а таксама пакутаваў ад пагаршэння зроку.
25 ліпеня 1960 года Хемінгуэй і Мэры пакінулі Кубу ў апошні раз. Пасля гэтага Хемінгуэй адправіўся ў Іспанію ў адзіночку, каб сфатаграфавацца для вокладкі часопіса «Лайф». Праз некалькі дзён у навінах з’явіліся паведамленні пра тое, што ён сур'ёзна хворы і знаходзіцца на мяжы смерці, што выклікала паніку ў Мэры, пакуль яна не атрымала ад яго тэлеграму з тэкстам: «Рэпартажы хлуслівыя. Еду ў Мадрыд. Кахаю Тата.» («Reports false. Enroute Madrid. Love Papa.»). Тым не менш ён сапраўды цяжка хварэў і адчуваў, што знаходзіцца на мяжы зрыву. Пісьменнік злёг у ложак на некалькі дзён, адыходзячы ў адзіноце і цішыні, нягледзячы на тое, што першыя часткі твора «Небяспечнае лета», апублікаваныя ў «Лайф» у верасні 1960 года, атрымалі добрыя водгукі. У кастрычніку ён пакінуў Іспанію і паехаў у Нью-Ёрк, дзе адмовіўся пакінуць кватэру Мэры на той падставе, што яму неабходны догляд. Яна хутка павезла яго ў Айдаха, а Джордж Саўерс (лекар Сан-Вэлі) сустрэў іх у цягніку.
Праз тры месяцы, у красавіку 1961 года, у Кетчуме Мэры зайшла раніцай на кухню і «ўбачыла Хемінгуэя з стрэльбай у руках». Яна патэлефанавала Саўерсу, які даў яму заспакойлівыя лекі і адвёз у бальніцу Сан-Вэлі, адкуль пісьменнік зноў быў адпраўлены ў «Мая» для дадатковай шокавай тэрапіі. Ён быў выпушчаны адтуль у канцы чэрвеня і вярнуўся ў Кетчум 30 чэрвеня. Праз два дні, раніцай 2 ліпеня 1961 года, Хемінгуэй «цалкам свядома» застрэліўся з сваёй любімай стрэльбы. Ён адчыніў падвальную кладоўку, дзе трымаў усю сваю зброю, пайшоў наверх да галоўнага ўвахода ў іх дом, «штурхнуў дзве пулі дванаццатага калібра ў драбавік «Бос» (Boss)… уставіў канец ствала ў рот, націснуў на курок і выпусціў сабе мазгі». Мэры патэлефанавала ў бальніцу Сан-Вэлі, і лекар хутка прыехаў да яе. Нягледзячы на яго вердыкт, што Хемінгуэй «памёр ад нанесенага самому сабе ранення ў галаву», прэсе паведамілі, што смерць была «выпадковай».
У апошнія гады паводзіны Хемінгуэя былі падобныя на паводзіны яго бацькі да таго, як той таксама заўчасна пайшоў з жыцця ; магчыма, яго бацька меў генетычны гемахраматоз — хваробу, пры якой няздольнасць арганізма засвойваць жалеза можа завяршыцца псіхічным і фізічным зносам. Медыцынская дакументацыя, даступная ў 1991 годзе, пацвердзіла, што ў пачатку 1961 года ў пісьменніка быў дыягнаставаны гемахраматоз. Яго сястра Урсула і брат Лестэр таксама скончылі жыццё самагубствам. У дадатак да фізічных хвароб дадатковай цяжкасцю Хемінгуэя былі праблемы з алкаголем на працягу большай часткі яго жыцця.
Сям'я і сябры Хемінгуэя вылецелі ў Кетчум для пахавання, якое было ўзначалена мясцовым каталіцкім святарам, які лічыў смерць выпадковай. Брат Хемінгуэя Лестэр пісаў пра пахаванне (падчас якога хлопец-міністрант страціў прытомнасць на крышцы труны): «Мне здаецца, што Эрнэсту спадабалася бы гэта ўсё».
Праз пяць гадоў Мэры Уэлш дала інтэрв'ю, падчас якога прызналася, што яе муж скончыў жыццё самагубствам.
Нашчадкі
Праз 35 гадоў пасля смерці пісьменніка, 1 ліпеня 1996 года, яго ўнучка Марго Хемінгуэй памерла ў Санта-Моніцы (штат Каліфорнія). Марго была супермадэллю і актрысай, у 1976 годзе зняўшыся разам з сястрой Марыэль у фільме «Губная памада» («Lipstick»). Пазней яе смерць была прызнаная самагубствам, і, такім чынам, яна стала «пятым чалавекам за чатыры пакаленні сваёй сям'і, які скончыў жыццё самагубствам».
Літаратурны стыль
Эрнэст Хемінгуэй — мастак-псіхолаг, майстар пабудовы дыялогу і маналогу, стварэння адпаведнай атмасферы, настрою, пейзажу. Аддаючы перавагу факту, ён пазбягаў знарочыстых эфектаў і пафаснасці. Пры гэтым яго творы адметныя глыбокім лірызмам і драматычнасцю, насычаны сімволікай, характары герояў пераканаўчыя, а партрэты запамінальныя і непаўторныя.
Першы раман Хемінгуэя «І ўзыходзіць сонца» напісаны сціплай і кампактнай прозай, якая прынесла вядомасць Хемінгуэю і, паводле слоў прафесара Джэймса Нэйджэла, «змяніла характар амерыканскай літаратуры». Газета «Нью-Ёрк Таймс» пісала ў 1926 годзе пра раман: «Гэта сапраўды захапляльная гісторыя, напісаная лаканічнай, жорсткай, строга апавядальнай прозай, якая прыніжае больш літаратурную англійскую мову .» У 1954 годзе было адзначана, што пісьменнік узнагароджваўся Нобелеўскай прэміяй за «яго майстэрства ў мастацтве апавядання, якое ён ярка прадэманстраваў у апошнім творы «Стары і мора», і за ўплыў, які ён зрабіў на сучасны стыль». Прафесар Пол Сміт заўважае, што па пачатковых апавяданнях Хемінгуэя, сабраных у зборніку «У наш час», можна зрабіць выснову, што ён усё яшчэ эксперыментаваў з літаратурным стылем. Пісьменнік пазбягаў складанага сінтаксісу, каля 70 адсоткаў усіх сказаў у творах Хемінгуэя з’яўляюцца простымі — «дзіцячы» сінтаксіс без падпарадкаванняў.
Бабычы (Радэхіўскі раён)
Бабычы (Ба́бичі) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Эрнэст Хемінгуэй
Літаратурны стыль
Літаратурны крытык, прафесар Генры Луіс Гейтс лічыць, што стыль Хемінгуэя з’яўляецца прынцыповай формай «адказу на яго вопыт у сусветнай вайне». Пасля Першай сусветнай вайны ён і іншыя мадэрністы «страцілі веру ў цэнтральныя інстытуты Заходняй цывілізацыі» і супраць складанага стылю пісьменнікаў XIX стагоддзя стварылі стыль, «у якім асноўнае ўсталёўваецца праз дыялог, праз дзеянні і маўчанне — літаратуру, у якой няма нічога вырашальнага або, па меншай меры, нічога відавочна не пазначана».
Развіваючы тэму сувязі паміж Хемінгуэем і іншымі пісьменнікамі-мадэрністамі, біёграф Ірэн Гамель лічыць, што яго стыль старанна культываваўся і ўдакладняўся, каб стаць авангардам сваёй эпохі. Галодны да «авангардысцкіх эксперыментаў» Хемінгуэй апублікаваў работу Гертруды Стайн і Эльзы фон Фрэйтаг-Ларынговен у «Трансэтлэнцік Рэўю», паўстаючы супраць «сталага мадэрнізму» Форда Мэдакса Форда. Як адзначае Гамель, Хемінгуэй быў «уведзены ў эксперыментальны стыль баранэсы ў час, калі ён актыўна абразаў слоўную «таўстату» ў сваім уласным стылі».
Бэйкер лічыць, што, пачаўшы сваю дзейнасць у якасці аўтара апавяданняў, Хемінгуэй навучыўся «казаць шмат у кароткіх аповедах, падразаць мову, памнажаць інтэнсіўнасць і не казаць нічога акрамя праўды такім чынам, які дазваляў распавядаць больш, чым проста праўду». Хемінгуэй называў свой стыль тэорыяй айсберга: факты знаходзяцца над вадой, а апорная канструкцыя і сімвалізм — па-за полем зроку. Канцэпцыю тэорыі айсберга часам называюць «тэорыяй бяздзейнасці». Пісьменнік лічыў, што аўтар можа пісаць адно (напрыклад Нік Адамс рыбачыць у апавяданні «Рака двух сэрцаў»), а пры гэтым пад паверхняй адбываецца зусім іншае (Нік Адамс канцэнтруецца на рыбалцы, каб не думаць пра нешта іншае).
Джэксан Бэнсан лічыць, што Хемінгуэй выкарыстоўваў аўтабіяграфічныя дэталі для апісання жыцця ў цэлым — не толькі свайго жыцця. Напрыклад, Бэнсан сцвярджае, што Хемінгуэй выкарыстоўваў свой досвед і пракручваў сцэнарый «што калі б?»: «што, калі б я атрымаў такія раненні, што не змог бы спаць па начах? Што, калі б раненні зрабілі мяне вар'ятам? Што, калі б мяне зноў адправілі на фронт ?» У кнізе «Мастацтва апавядання» Хемінгуэй тлумачыў: «Я адкрыў некалькі сапраўдных прыёмаў. Калі вы апускаеце якія-небудзь важныя рэчы ці падзеі, якія вы ведаеце, апавяданне ўзмацняецца. Калі вы прапускаеце падзеі, таму што не ведаеце іх, ваша апавяданне не будзе каштаваць нічога. Якасць любога апавядання залежыць ад таго, наколькі добры той матэрыял, які вы (а не вашы рэдактары) апускаеце .»
Прастата прозы Хемінгуэя — падманлівая. Прафесар Зоі Трод лічыць, што ён пачаў выкарыстоўваць «шкілетныя сказы» ў адказ на заўвагу Генры Джэймса, што Першая сусветная вайна «знясіліла словы». Хемінгуэй прапанаваў «мульты-каардынацыйную» фатаграфічную рэальнасць, будуючы яе на тэорыі айсберга. Сінтаксіс, у якім не хапае падпарадкавальных злучнікаў, стварае статычнасць сказаў, а «фотаздымачны» стыль стварае з твору своеасаблівы калаж малюнкаў. Многія сродкі пунктуацыі (двукроп'і, кропкі з коскай, працяжнікі, дужкі) апушчаны на карысць кароткіх апавядальных сказаў. Сказы абапіраюцца адзін на аднаго, як і самі падзеі, што стварае адчуванне цэлага. Ён таксама выкарыстоўваў іншыя кінематаграфічныя прыёмы: рэзкія пераходы ад адной сцэны да іншай або перарастанне адной сцэны ў другую. Наўмысныя апушчэнні падзей дазваляюць чытачу папоўніць гэты прабел, нібыта прытрымліваючыся інструкцыі аўтара, і ствараюць трохмерную прозу.
У літаратуры і ў сваіх асабістых лістах Хемінгуэй звычайна выкарыстоўваў злучнік «і» («and») замест косак. Такое выкарыстанне вялікай колькасці злучнікаў магло служыць для перадачы непасрэднасці. Выкарыстанне Хемінгуэем шматзлучнікавасці — ці ў больш позніх творах выкарыстанне даданых сказаў — дазваляе супаставіць паміж сабой надзвычайныя бачанні і малюнкі; Джэксан Брэнсан параўноўвае іх з хайку. Многія з паслядоўнікаў Хемінгуэя спрабавалі прытрымлівацца яго прыклада і пазбягалі любога выразу эмоцый. Пісьменнік Сол Бэлау сатырычна апісваў гэты стыль «У вас ёсць эмоцыі? Задушыце іх .» Тым не менш, Хемінгуэй намераваўся не ўхіляцца ад эмоцый, а адлюстроўваць іх больш навукова. Хемінгуэй лічыў, што апісваць эмоцыі — проста і бессэнсоўна; замест гэтага ён рабіў калажы малюнкаў, каб паказаць «рэальную рэч, паслядоўнасць рухаў і тое, што выклікала эмоцыі», каб такія апісанні «былі сапраўднымі і праз год, і праз дзесяць гадоў, і, калі пашанцуе і калі апісанне дастаткова чыстае і праўдзівае, заўсёды». Выкарыстанне малюнкаў у якасці аб'ектыўных карэлятаў таксама характэрна для твораў Эзры Паўнда, Томаса Стэрнза Эліята, Джэймса Джойса і Марселя Пруста. У лістах Хемінгуэя некалькі разоў сустракаюцца спасылкі на раман Пруста «У пошуках страчанага часу», якія сведчаць, што ён чытаў яго, па меншай меры, два разы.