cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дом Маховера (Ленінская вуліца)
Гісторыя
Пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы як жылы. Належыў Гіршы Маховеру. Меліся 34 пакоі, два мураваныя двухпавярховыя флігелі. Да 1917 года тут размяшчалася аддзяленне Паўднёва-прамысловага банка, аптэка Зелінскага. З 1912 года ў скляпеннях знаходзілася падпольная бібліятэка групы актывістаў газеты «Праўда» на чале з А. І. Чарніцкім. У 1919 годзе на першым паверсе размясцілася ўстанова здраўаховы, другі паверх (былыя пакоі Маховера) заняў выканкам саюза навучэнцаў г. Магілёва і 3-ці — саюз рабочай моладзі Трэцяга Інтэрнацыянала. Падвальныя памяшканні былі заняты кватэрамі. У 1924 г. тут размяшчаўся клуб швейнікаў, затым саюз кустароў. Пасля вайны — магілёўскі марскі клуб і радыёклуб ДТСААФ.
Цяпер на верхніх паверхах жылыя кватэры, на першым — рэстаран Kinza, раней кафэ-бар «Пасад».
Архітэктура
Уяўляе сабой трохпавярховы Т-падобны ў плане будынак, які галоўным фасадам выходзіць на вул. Ленінскую. На першым і другім паверхах аконныя праёмы прамавугольныя, на трэцім — паўцыркульныя з ліштвамі. На першым паверсе рэстаран, другі і трэці выкарыстоўваюцца пад жыллё.
Allium rhabdotum
Allium rhabdotum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Бутана.
Апісанне
Цыбуліна цыліндрычная, падоўжаная ≈ 1.5-2 см у дыяметры. Сцябло моцнае, 80-125 см вышынёй ≈ 10 мм у дыяметры, полае, гладкае.
Распаўсюджанне
Эндэмік Бутана.
Выкарыстанне
Далікатныя парасткі выкарыстоўваюцца ў кулінарных мэтах, як гародніна.
Ахова
Расце ў, , і.
Сяргей Уладзіміравіч Гайдай
Сяргей Уладзіміравіч Гайдай (, г. Севераданэцк Луганскай вобласці Украіны) — кіраўнік (кіраўнік абласной ) з 25 кастрычніка 2019 года.
Адукацыя
У 2014 годзе скончыў па спецыяльнасці «Фінансы і крэдыт».
У 2019 годзе скончыў Акадэмію дзяржаўнага кіравання пры Прэзідэнце Украіны з адзнакай (дзяржаўнае кіраванне).
Кар’ера
З 2000 па 2015 год — на кіруючых пасадах прыватных прадпрыемстваў у Кіеве.
З 2005 года — генеральны дырэктар ТАА «Дембуд».
Палітычная дзейнасць
У 2008—2010 гадах працаваў памочнікам дэпутата Аляксея Рэзніка.
З 2014 па 2015 год працаваў дарадцам кіраўніка Абухіўскай РДА ў Кіеўскай вобласці.
З 2015 года дэпутат Мукачэўскай раённай рады VII класа.
8 верасня 2015 — 28 лістапада 2018 — кіраўнік Мукачэўскай раённай дзяржаўнай адміністрацыі, беспартыйны.
Быў дарадцам кіраўніка.
З 25 кастрычніка 2019 года— кіраўнік Луганскай аблдзяржадміністрацыі, змяніў на гэтай пасадзе.
Сям’я
Нежанаты, мае дачку Ксенію.
Гайдай
Гайдай — прозвішча.
Альтэрнатыўная служба ў Беларусі
Альтэрнатыўная служба ў Беларусі — аплачваная грамадска карысная дзейнасць для грамадзян Рэспублікі Беларусь, якія прыдатныя да тэрміновай службы ва Узброеных сілах, але не могуць яе праходзіць па рэлігійных меркаваннях.
Увядзенне альтэрнатыўнай грамадзянскай службы
Права на альтэрнатыўную грамадзянскую службу замацавана арт. 57 Канстытуцыі, якая замацоўвае, што «парадак праходжання вайсковай службы, падставы і ўмовы вызвалення ад вайсковай службы альбо замена яе альтэрнатыўнай вызначаюцца законам». Аднак доўгі час гэтая норма заставалася нерэалізаванай з-за адсутнасці нарматыўных актаў, а ўлады рэспублікі іх не прымалі. Напрыклад, у 2004 годзе законапраект «Аб альтэрнатыўнай службе» быў распрацаваны моладзевай арганізацыяй «Грамадзянскі форум» і ўнесены ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь дэпутатам Уладзімірам Навасядам, але быў адхілены парламентам з-за пазіцыі Пастаяннай камісіі па нацыянальнай бяспецы Палаты прадстаўнікоў і пярэчанняў Міністэрства абароны, у якіх утрымлівалася асцярога, што калі для альтэрнатыўнай службы будуць створаны больш спрыяльныя ўмовы, чым для тэрміновай ваеннай службы (службы ў рэзерве), «то для асоб, якія не жадаюць яе праходзіць, з’яўляецца нагода ўхіліцца шляхам ўступлення ў рэлігійныя канфесіі пацыфісцкага характару. Тым самым магчыма штучнае стварэнне пагрозы для разбурэння ментальнай асновы грамадства, а такім чынам, для нацыянальнай бяспекі дзяржавы». Толькі ў 2015 годзе быў прыняты закон Аб альтэрнатыўнай службе, які прадугледжваў яе ўвядзенне з 1 ліпеня 2016 года.
Падставы і парадак праходжання альтэрнатыўнай службы ў Беларусі
Правам на альтэрнатыўную службу валодаюць грамадзяне, якія заявілі аб тым, што рэлігійныя перакананні перашкаджаюць ім насіць зброю або абслугоўваць узбраенне і ваенную тэхніку. Звярнуцца можна пісьмова ў прызыўную камісію па месцы жыхарства не пазней чым за 10 каляндарных дзён да завяршэння прызыўной кампаніі, але права на службу трэба абгрунтаваць. Тэрмін альтэрнатыўнай службы вызначаны ў 24 месяцы для асоб з вышэйшай адукацыяй і ў 36 месяцаў для астатніх грамадзян. У перыяд праходжання службы альтэрнатыўшчык атрымлівае грашовае забеспячэнне ў памеры 150% найбольшай велічыні пражытачнага мінімуму, якое паступова павышаецца з 13 месяца службы на 20% пражытачнага мінімуму, а з 25-га месяца на 40% пражытачнага мінімуму. Грамадзянін датэрмінова звальняецца з альтэрнатыўнай службы ў выпадку прызнання яго непрыдатным па стане здароўя, пры асуджэнні да пазбаўлення волі або да абмежавання волі з накіраваннем у калонію адкрытага тыпу, а таксама па іншых падставах.
На 4 студзеня 2017 года альтэрнатыўную службу праходзілі 13 чалавек.
Ірына Мікалаеўна Білык
Ірына Білык — украінская, , , піяністка. Народная артыстка Украіны (2008).
Раскіданае гняздо (спектакль, Гродзенскі абласны драматычны тэатр)
«Раскіданае гняздо» — спектакль, пастаўлены рэжысёрам Аляксандрам Гарцуевым у Гродзенскім абласным драматычным тэатры па аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Прэм’ера адбылася 10 лістапада 2006 года.
NGC 712
NGC 712 (іншыя абазначэнні — UGC 1352, MCG 6-5-35, ZWG 522.43, PGC 6988) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аміраў
Аміраў — прозвішча.
Скураты (Смалявіцкі раён)
Скураты́ (, Скураты) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярыцкаслабадскага сельсавета.
Вальтага-Агардзіна
Вальтага-Агардзіна (Voltago Agordino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 991 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 45 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 32020. Тэлефонны код — 0437.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Прушч
Прушч (Pruszcz) — горад у Свецкім павеце Куяўска-Паморскага ваяводства Польшчы, сядзіба аднайменнай гміны. У 2021 годзе горад налічваў 2 700 жыхароў.
Кужніна
Кужніна (Кужнино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кейп-Код
Кейп-Код (Cape Cod — «мыс траскі») — паўвостраў на паўночным усходзе ЗША, за 120 км ад Бостана, самы ўсходні пункт штата Масачусетс. Аддзяляе заліў Кейп-Код ад Атлантычнага акіяна. Сталіца: горад Хаяніс (Hyannis)
Першапачаткова паўвостраў злучаўся з мацерыком, але ў 1914 годзе быў выкапаны канал Кейп-Код, які ператварыў паўвостраў у вялікі востраў.
Уладзімір Васілевіч Аўсянка
Уладзімір Васілевіч Аўсянка (нар., г. Ташкент, Узбекістан) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1973 годзе Ташкенцкі політэхнічны інстытут (выкладчыкі С. Архангельскі, Суцягін, П. Ванке). У 1973—1978 гадах архітэктар у філіяле ПрамНДІпраект у г. Жоўтыя Воды Днепрапятроўскай вобласці; у 1978—1988 гадах старэйшы архітэктар інстытута «Гроднаграмадзянпраект»; з 1988 года вядучы архітэктар, начальнік аддзела ААТ «Гроднажылбуд».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1978 года. Пражывае ў Гродне.
Творчасць
Асноўныя працы: рэканструкцыя інтэрната з прыбудовай у пас. Маладзёжны ў Лідзе (1985), прафілакторый на 100 месцаў у Гродне (1986); у аўтарскім калектыве: забудова бульвара Пятроўскага, комплекс інтэрнатаў з блокамі абслугоўвання (1979), прыбудова да палітэхнікума ў г. Жоўтыя Воды (1980), школьная цяпліца ў г.п. Рось (1995, не рэалізавана); флюгер на вежы жылога дома ў г. Гродна (2000); адміністрацыйна-бытавы корпус вытворчай базы Паўночнай прамзоны г. Віднае Маскоўскай вобласці (2003, будаўніцтва ў 2003—2004; сааўтар У. Праабражэнскі); прыбудаваны блок грамадскага прызначэння (2003, будаўніцтва ў 2004—2005; сааўтар У. Праабражэнскі); прыбудова да адміністрацыйнага будынка «Гроднажылбуд» (2004, будаўніцтва ў 2004—2006; сааўтары У. Праабражэнскі, А. Пендзюрын); група жылых дамоў па пр. Янкі Купалы (2004—2006, будаўніцтва ў 2005—2007; сааўтары А. Пархута, У. Праабражэнскі) — усе ў Гродне.
Буды (прыпыначны пункт)
Бу́ды (, Буды)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Новыя Буды.
Ліпецы
Ліпецы (Липецы) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Бераг Моўсана
Бераг Мо́ўсана (Mawson Coast) — краявая частка ледавіковага покрыва ў цэнтральнай і заходняй частцы ўзбярэжжа Зямлі Мак-Робертсана ва Усходняй Антарктыдзе.
Адкрыты ў 1930 годзе Брытанска-аўстралійска-Новазеландскай антарктычнай экспедыцыяй. Названы ў гонар яе кіраўніка, аўстралійскага геолага, падарожніка, даследчыка Антарктыкі Дугласа Моўсана.
Абмываецца морам Садружнасці. Вышыні 1000—1500 м. Маюцца выхады карэнных горных парод. З 1954 года дзейнічае аўстралійская палярная станцыя «Моўсан».
IC 427
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дарышча
Дары́шча (, Дарище) — хутар у Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Лукіна (Навадугінскі раён)
Лукіна (Лукино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Васіль Рыгоравіч Супрун
Васіль Рыгоравіч Супрун (, вёска Глоўсевічы, (Слонімскі павет, Навагрудскае ваяводства), цяпер, Гродзенская вобласць — , ) — беларускі паэт, краязнавец, археолаг. Кіраўнік беларускай антысавецкай арганізацыі «Чайка» ў 1946—1947 гадах (мянушка «Пагромавец»).
Біяграфія
У маі 1946 разам з сябрамі Міхасём Ракевічам, Міхасём Чыгрынам, Аляксандрам Гардзейкам і іншымі стварыў у Слоніме беларускую патрыятычную падпольную групу «Чайка». Устаноўчы сход арганізацыі адбыўся на пачатку мая 1946 г. Арганізацыя ставіла сваёй мэтай барацьбу з гвалтоўнай каланізацыяй, русіфікацыяй і вульгарызацыяй краю, абуджэнне нацыянальнай свядомасці беларусаў, абарону мясцовых беларускіх традыцыяў, культуры, мовы, гістарычных святыняў. «Чайка» хутка расла і шырылася (асноўным за кошт студэнцкай моладзі і інтэлігенцыі), але ў сярэдзіне 1947 г. была выкрытая ў сувязі з правалам наваградскай арганізацыі Саюз вызвалення Беларусі (СВБ выдаў правакатар Алесь Бажко), з якой некаторыя сябры «Чайкі» ўтрымлівалі сувязь у выніку канспірацыйных памылак.
Васіль Супрун быў арыштаваны 6 чэрвеня 1947 г. па дарозе з роднай вёскі ў школу, дзе ён працаваў настаўнікам. Амаль паўгода знаходзіўся ў баранавіцкай следчай турме «Крывое кола» і мінскай «амерыканцы». 21 лістапада 1947 г. Ваенны трыбунал войскаў МУС Беларускай акругі ў Мінску паводле артыкулаў 63-1 і 76 КК БССР (здрада радзіме і антысавецкая агітацыя) асудзіў Васіля Супруна разам з маладзечанскай групай падполля (Сяргеем Яноўскім, Антонам Кабаком, Кастусём Альшэўскім) на 25 гадоў пазбаўлення волі і 5 гадоў паражэння ў правах з канфіскацыяй маёмасці. Пакаранне адбываў у турмах Баранавічаў, Мінска, Гродна, Воршы, лагерах Інты і Варкуты. У зняволенні падтрымліваў тайную міжлагерную перапіску з паэтэсай Ларысай Геніюш. Вызвалены паводле рашэння Камісіі Вярхоўнага Савета СССР ад 16 чэрвеня 1956 г. са зняццем судзімасцi і з дазволам вярнуцца ў Беларусь.
У Слонім вярнуўся ў снежні 1956 г., дзе адразу быў узяты на спецулік з забаронай працаваць па спецыяльнасці. Вымушаны быў пакінуць Слонім; працаваў будаўніком. З 1963 г. праводзіў даследаванні археалагічных помнікаў. З 1968 г. навуковы супрацоўнік Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея. У 1969 г. скончыў гістарычны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута. Нягледзячы на перашкоды, у канцы 1980-х г. здолеў прабіцца ў друк са сваёй палітычнай паэзіяй. Член СП Беларусі з 1995 г.
Памёр 2 мая 2007 г. у Слоніме.
1100
1100 — высакосны год, пачаўся ў нядзелю. 1100 год нашай эры, 100 год 2-га тысячагоддзя, 100 год XI стагоддзя, 10 год 10-га дзесяцігоддзя XI стагоддзя, 1 год 1100-х гадоў.
NGC 713
NGC 713 (іншыя абазначэнні — MCG -2-5-75, PGC 7161) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Балота Саснягі (біялагічны заказнік)
Біялагічны заказнік «Саснягі» — мясцовага значэння. Утвораны і атрымаў статус ААПТ па рашэнні Чашніцкага paйвыканкама ў лютым 1992 года з мэтай захаваць адпаведны фларыстычны комплекс, месцы вырастання рэдкіх і знікаючых раслін.
Апісанне
Размешчаны за 2,7 км на паўночны захад ад в. Мядзвецк і за 6 км на паўночны захад ад в. Іванск. Агульная плошча заказніка 5,1 га.
Назва Саснягі ўтворана ад в. Саснягі Лепельскага раёна. Тэрыторыя заказніка знаходзіцца на аддаленні ад буйных населеных пунктаў, да яе няма добрага пад’езду на машынах, а гэта станоўча сказваецца на захаванні відаў, разнастайнасці расліннага і жывёльнага свету заказніка.
Устаноўлена, што на тэрыторыі заказніка вырастае 127 відаў раслін, з якіх два віды раслін занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь — баранец звычайны і венерын чаравічак сапраўдны. Таксама віды, уключаныя ў спіс дзікарослых, дэкаратыўных, лекавых, харчовых і іншых гаспадарча-карысных раслін, якія маюць патрэбу ў прафілактычнай ахове і рацыянальным выкарыстанні на тэрыторыі рэспублікі: пералеска высакародная, чына гладкая, званочак персікалісты, пальчатакарэннік Фукса, гняздоўка звычайная.
Насаджэнні заказніка прадстаўлены дрэвастоем мясцовых відаў: бярозай, вольхай, елкай, ясенем, ліпай, дубам, вязам, клёнам, сасной. У Саснягах пражываюць 39 відаў птушак і 66 відаў наземных пазваночных жывёл.
Мэн (заліў)
Мэн (Gulf of Maine) — заліў у Паўночнай Амерыцы.
Заліў размешчаны паміж паўвостравамі Кейп-Код і Новая Шатландыя. Максімальная глыбіня — 329 м.
У паўночна-ўсходняй часцы заліва размешчаны заліў Фандзі, вядомы сваімі рэкорднымі прылівамі. У паўднёва-заходняй частцы размешчаны іншы буйны заліў — Масачусетс.
Найбуйнейшыя порты на берагах заліва — Бостан, Портленд (ЗША), Сент-Джон (Канада).
Найбуйнейшыя рэкі, якія ўпадаюць у заліў — Анапаліс, Кенебанк, Кенебек, Сако, Сен-Круа, Мэрымек, Пенабскат, Сент-Джон. Плошча басейнаў рэк, якія ўпадаюць у заліў Мэн складае 179008 км².
Вілейты
Ві́лейты (, Вилейты) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ярэўскага сельсавета.
Флёкс Друмонда
Флёкс Друмонда (Phlox drummondii) — від кветкавых раслін сямейства сінюхавых.
Вілейты
Гісторыя
20 кастрычніка 2011 за 800 м ад вёскі пацярпеў крушэнне верталёт Пагранічнага камітэта Беларусі, які выконваў планавы палёт па ахове дзяржаўнай граніцы. Загінулі 5 чалавек — 2 члены экіпажу і 3 журналісты ТРА «Саюз».
Да 21 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Ярэўскага сельсавета.
Флёкс Друмонда
Расліна паходзіць родам з тэрыторыі ЗША, шырока распаўсюджаны ў паўднёва-ўсходніх штатах, асабліва ўздоўж аўтамабільных дарог агульнага карыстання.
Барыс Андрэевіч Бабачкін
Барыс Андрэевіч Бабачкін (Борис Андреевич Бабочкин) — савецкі акцёр і рэжысёр тэатра і кіно, педагог. Народны артыст СССР (1963), Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Лаўрэат двух Сталінскіх (1941, 1951) і Дзяржаўнай (1977 - пасмяротна) прэмій. Член ВКП (б) з 1948 года.
Allium rhetoreanum
Allium rhetoreanum — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Турцыі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў паўднёва-ўсходняй Турцыі.
Цікамацу Мандзаэмон
Цікамацу Мандзаэмон (1653-) — японскі драматург, якога часта называюць «японскім Шэкспірам».
Біяграфія
На працягу 20 гадоў супрацоўнічаў з Кіёцкім тэатрам кабукі і яго вядучым акцёрам Саката Тадзюра (1647-1709). У 1705 годзе спыняе пісаць для тэатра кабукі і адпраўляецца ў Осаку, дзе піша п'есы для тэатра марыянетак дзёруры «Такэматодза», якім кіраваў Такэмо То-Гідаю. З гэтага часу Цікамацу піша толькі для дзёруры.
Кансон
Кансон (Côn Sơn) — найбуйнейшы востраў архіпелага Кандаа на поўдні В’етнама. Агульная плошча — 51,52 км². Насельніцтва (2010) — 6000 чал.
IC 428
IC 428 — галактыка тыпу EN+RN у сузор’і Арыён.
Кансон
Геаграфія і прырода
На схілах гор захаваліся трапічныя лясы, якія насяляюць пераважна птушкі і паўзуны. Маецца 1 эндэмічны від яшчаркі. На берагах размножваюцца марскія чарапахі. Для іх аховы ў 1984 г. быў створаны нацыянальны парк.
IC 428
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кансон
Гісторыя
Востраў Кансон у мінулым быў вядомы як Пулау-Кундур (літаральна «патаемны востраў»), які фармальна ўваходзіў у склад кхмерскай дзяржавы, але найчасцей наведваўся чамскімі, в’етнамскімі і малайскімі мараходамі. У пачатку XVIII ст. яго няўдала спрабавалі каланізаваць брытанцы. У далейшым, Кансон увайшоў у склад В’етнама. У 1862—1956 гг. кантраляваўся Францыяй. На Кансоне была пабудавана турма, зачыненая толькі ў 1973 г. (вызвалена каля 8000 вязняў).
Інфраструктура
Большасць насельніцтва жыве ў горадзе Кандаа, каля якога дзейнічае аэрапорт. Уся тэрыторыя вострава добра тэлефікавана. Асноўная галіна эканомікі — турызм.
Льнозавода (Навадугінскі раён)
Льнозавода (Льнозавода) — пасёлак у Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Цольда-Альта
Цольда-Альта (Zoldo Alto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 1183 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 62 км². Паштовы індэкс — 32010. Тэлефонны код — 0437.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дзмітрый Аляксеевіч Супруненка
Дзмітрый Аляксеевіч Супруне́нка (, Майкоп, Адыгея — ) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1955), прафесар (1956), акадэмік Акадэміі навук БССР (1966).
Біяграфія
Скончыў Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (1938). У 1945—1963 гадах дацэнт, загадчык каферы, прафесар, дэкан матэматычнага факультэта БДУ. У 1963—1987 гадах загадчык лабараторыі Інстытута матэматыкі АН БССР, з 1987 года — галоўны навуковы супрацоўнік. Бацька Ірыны Супруненка.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па алгебры і матэматычнай кібернетыцы. Пабудаваў тэорыю развязальных і лакальна-нільпатэнтных лінейных груп і груп падстаноў, даследаваў р-падгрупы Сілава поўнай лінейнай групы, класіфікаваў мінімальныя камутатыўныя падалгебры поўнай метрычнай алгебры над полем, распрацаваў метады развязання экстрэмальных задач на падстановах.
Узнагароды
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1978), Айчыннай вайны (1985), Дружбы народаў (1985), «Знак Пашаны» (1961), медалі.
Дзяржаўная прэмія БССР 1974 года за манаграфію «Группы матриц» (1972).
Уэда Акінары
Уэда Акінары, або Уэда Сусэй (,  —, ) — японскі пісьменнік, навуковец, бачны літаратурны дзеяч 18-га стагоддзя ў Японіі.
Ён быў адным з першых пісьменнікаў у жанры ёміхон і двух яго шэдэўраў: Угецу Манагатары («Казкі дажджу і поўні») і Харусамэ Манагатары («Казкі вясновага дажджу»), якія займаюць цэнтральнае месца ў класічнай японскай літаратуры.
Архіў
Архіў (грэч. άρχεϊον) — установа або структурнае падраздзяленне арганізацыі, якая ажыццяўляе захоўванне, камплектаванне, улік і выкарыстанне архіўных дакументаў.
The Sunday Times
Sunday Times (з «Нядзельны час») — нядзельная шырокафарматная газета, выходзіць у Вялікабрытаніі. Выдаецца Times Newspapers Ltd, даччынай кампаніяй News International, якой, у сваю чаргу, валодае News Corporation. Times Newspapers таксама валодае The Times, аднак абедзве гэтыя газеты былі заснаваны незалежна адзін ад аднаго і сталі належаць аднаму ўладальніку толькі ў 1966 годзе. News International Руперта Мёрдока набыла абедзве газеты ў 1981 годзе. Кожны год у красавіку, пачынаючы з 1989 года, у якасці дадатку да газеты публікуецца «спіс багатых» (Sunday Times Rich List) — спіс 1000 самых багатых людзей або сем’яў, якія пражываюць у Злучаным Каралеўстве, аналогіі з амерыканскім спісам Форбс 400.
У той час як The Times мае значна меншы тыраж, чым The Daily Telegraph, самая шматтыражная ў Злучаным Каралеўстве сур’ёзная штодзённая газета, «Сандзі таймс» займае дамінуючую пазіцыю на рынку якасных нядзельных выданняў; тыраж у 1,3 млн асобнікаў роўны тыражу The Sunday Telegraph, The Observer і The Independent on Sunday, разам узятых.
Цыкорыя
Апісанне
Расліны з расстаўлена-галінастымі сцябламі і чаргаваным лісцем. Прыкаранёвае лісце чаранковае ад стругападобна-перыстараздзельнага да суцэльнага, шчацінкава-валасістае, верхняе — ланцэтнае, сцяблоабдымнае. Кветкавыя кошыкі буйныя, шырока раскрытыя, з цыліндрычнымі двухрадковымі абгорткамі; кветкі двухполыя, язычковыя. Плод — сямянка з чубком.
Пашырэнне
Адрозніваецца каля 10 відаў, пашыраных пераважна ў Міжземнамор’і. На Беларусі сустракаецца дзікарослая і інтрадукаваная, якую вырошчваюць як салатную расліну.
Прымяненне ў народнай медыцыне
Цыкорыя шырока выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне. Маладое лісце ядомае, у ім утрымоўваюцца вітамін C, каратын, салата з іх асабліва карысная для хворых на дыябет (у расліне ёсць інулін). На пашах цыкорыю добра ядуць жывёлы. Цыкорыя — добры меданос, дае шмат нектару і пылка. Карані выкарыстоўваюць як сурагат кавы. З гэтай мэтай у культуры вырошчваюць.
На Беларусі ў дзікім стане расце адзін від цыкорыі —.
Ізбіца (горад)
Ізбіца (Izbica) — горад у Краснастаўскім павеце Люблінскага ваяводства Польшчы, сядзіба аднайменнай гміны. У 2021 годзе горад налічваў 1 900 жыхароў.
NGC 714
NGC 714 (іншыя абазначэнні — UGC 1358, MCG 6-5-37, ZWG 522.47, PGC 7009) — галактыка ў сузор’і Андрамеда.
Парыжская мірная канферэнцыя (1947)
Парыжская мірная канферэнцыя (29 ліпеня — 15 кастрычніка 1946) завяршылася падпісаннем Парыжскіх мірных дагавораў 10 лютага 1947. Пераможныя Саюзнікі (СССР, ЗША, Вялікабрытанія і Францыя) вялі перамовы з Італіяй, Румыніяй, Венгрыяй, Балгарыяй і Фінляндыяй.
Грамадзяне, у ваенны час задзейнічаныя ў партызанскім руху краін-саюзнікаў, не падвергліся пакаранню. Кожны ўрад распачаў меры па прадухіленні адраджэння фашысцкіх арганізацый або іншай «палітычнай, ваеннай ці напаўваеннай, якая стваіць мэтай пазбавіць людзей іх дэмакратычных правоў».
Асабліва ў Фінляндыі рэпарацыі і прадыктаваная змяненн граніц было ўспрынята як вялікая несправядлівасць і здрада заходніх краін пасля сімпатыі, якую прадэманстраваў Фінляндыі Захад падчас распачатай СССР Зімовай вайны 1939—1940 гадоў. Тым не менш, гэта сімпатыя сышла на нішто з-за фінскага супрацоўніцтва з нацысцкай Германіяй падчас Савецка-фінскай вайны 1941—1944 гадоў. Тады Фінляндыя не толькі вярнула тэрыторыі, страчаныя па Маскоўскім мірным дагаворы 1940, але таксама працягнула наступ углыб СССР, заняла шырокую паласу савецкай тэрыторыі. Гэта вымусіла Вялікабрытанію абвясціць вайну Фінляндыі ў лістападзе 1941 года, яшчэ больш саслабіўшы палітычную падтрымку Захаду гэтай краіне. Набыццё СССР фінскіх тэрыторый было абумоўлена Маскоўскім перамір'ем ад 19 верасня 1944 і прывяло да павелічэння набыццяў паводле Маскоўскага мірнага дагавора 1940, які завяршыў Зімовую вайну.
Ваенныя рэпарацыі
Праблема ваенных рэпарацый апынулася адной з самых складаных з тых, што ўзніклі пры выпрацоўцы паваенных умоў. СССР — краіна, найбольш спустошаная вайной — патрабаваў максімальна дапушчальных сум з усіх пераможаных краін, за выключэннем Балгарыі.
Падчас перамоў, урад Грэцыі пры падтрымцы з боку Вялікабрытаніі высунула патрабаванне выплаціць 1 млрд. долараў ЗША ў якасці кампенсацыі за акупацыю грэчаскіх тэрыторый у перыяд Другой Сусветнай вайны, але ўрад Народнай Рэспублікі Балгарыя пры падтрымцы з боку СССР, адхіліў гэтыя патрабаванні. У адпаведнасці з мірным дагаворам, Балгарыя была абавязана выплачваць рэпарацыі ў памеры 70 млн. долараў ЗША на працягу 8 гадоў.
У выпадках Румыніі і Венгрыі, умовы рэпарацый, абумоўленыя ў адпаведных перамір'ях, былі адносна высокія і не пераглядаліся.
Ваенныя рэпарацыі ў коштах 1938 года:
Распад СССР не прывёў да якіх-небудзь афіцыйных пераглядаў Парыжскіх мірных дагавораў.
Лешва
Лешва — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 7 км на паўночны захад ад Ушачаў, за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Банькава, за 200 м на ўсход ад возера Матырына, сярод лесу.
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Ушача. Плошча Лешвы складае 0,02 км². Даўжыня возера — 0,29 км, найбольшая шырыня — 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі — 0,52 км.
Вадаём аддзелены на захадзе ад возера Матырына ўзгоркамі, вышыня якіх складае 5 м. На поўдзень ад возера і часткова ўздоўж берага знаходзіцца забалочаны лес.
Кандаа
Канда́а (Côn Đảo) — архіпелаг на поўдні В’етнама. Уключае 16 астравоў агульнай плошчай 75,15 км². Насельніцтва (2010 г.) — 6 000 чал.
Геаграфія і прырода
16 астравоў Кандаа знаходзяцца на поўдні В’етнама прыкладна ў 82 км на паўднёвы ўсход ад дэльты ракі Меконг. Самы вялікі востраў Кансон займае плошчу 51,52 км². Астравы маюць вулканічнае паходжанне, пакрыты высокімі гарамі. Найвышэйшы пункт (гара Святога Крыжа на востраве Кансон) — 2001 м.
На схілах гор захаваліся трапічныя лясы. Усяго налічваецца 882 віды лясных раслін. На берагах размножваюцца марскія чарапахі. На сушы гняздуе шмат птушак. Адзіны эндэмічны від — невялікая лясная яшчарка. Для захавання прыроды астравоў Кандаа ў 1984 г. быў створаны нацыянальны парк.
Гісторыя
Да XVIII ст. архіпелаг Кандаа фармальна ўваходзіў у склад кхмерскай дзяржавы. Лічыцца, што ў 1294 г. каля аднаго з астравоў праплываў Марка Пола. На астравах таксама спыняліся рыбакі і гандляры з Малайзіі, дзяржавы Чампа і В’етнама. Сучасная назва паходзіць ад аўстранезійскага слова Кундур (літаральна «патаемны»).
У 1702—1704 гг. тут існавала факторыя Англійскай Ост-Індскай кампаніі. Яна была разрабавана ў выніку паўстання наёмных салдат з Сулавесі, а сам архіпелаг трапіў у склад В’етнама.
Згодна Сайгонскаму дагавору 1862 г., архіпелаг быў захоплены Францыяй. На ім дзейнічала турма для выхадцаў з Індакітая, у якой да сярэдзіны XX ст. памерла каля 20 тысяч вязняў.
Эканоміка
Астравы злучаны марскім і авіяцыйным транспартам з астатняй тэрыторыяй В’етнама. Асноўнымі галінамі эканомікі з’яўляюцца турызм і звязаная з ім сфера абслугоўвання. Берагі Кандаа папулярны сярод прыхільнікаў дайвінгу.
Слабада (Азярыцкаслабадскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — аграгарадок у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Азярыцкаслабадскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на захад ад горада Смалявічы, за 25 км ад Мінска, за 4 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Слабада, каля скрыжавання аўтамабільных дарог, ,.
Грамы (станцыя)
Грамы (, Громы) — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў межах горада Полацка на лініі Полацк — Алёшча (граніца з Расіяй), паміж станцыяй Полацк і прыпыначным пунктам Сякераўшчына.
Станцыя адкрыта ў 1905 годзе падчас будаўніцтва чыгункі (Санкт-Пецярбург) — Балагое — Полацк — Седльцы — (Варшава). Першапачаткова мела назву Полацк-2, а вакзал станцыі называўся Мікалаеўскім. Таксама часам сустракаецца назва «Полацк парк Грамы», «Полацк парк» ці «Полацк-Грамы».
Неапластычны пакой
Неапластычны пакой — прастора мастацкага музея ў Лодзі, распрацаваная Уладзіславам Страмінскім у 1946 годзе. Першапачаткова зала складалася з прац Катаржыны Кобра, Тэа ван Дусбурга і Генрыка Берлеві.
Неапластычны пакой быў адкрыты ў 1948 годзе ў новай, пасляваеннай сядзібе Музея мастацтваў на вуліцы, у палацы прамыслоўца Маўрыцыя Пазнаньскага. Зала яскрава адлюстроўвала ідэі Уладзіслава Страмінскага і авангардныя распрацоўкі групы «а. р.».
У 1960 годзе Баляслаў Уткін — студэнт Страмінскага — рэканструяваў Неапластычны пакой на аснове захаваных фотаматэрыялаў. У прастору вярнуліся скульптуры Катажыны Кобра, карціны Генрыка Стажэўскага, творы Тэа ван Дусбурга і мэбля дызайну Страмінскага. Баляслаў Уткін таксама распрацаваў так званы Малы неапластычны пакой, дзе змясціў карціны Страмінскага.
У 2010 годзе Неапластычная зала зрабілася дасяжнай для наведвальнікаў у межах праекта «Неапластычны пакой. Адкрытая кампазіцыя». У самім пакоі і ў сумежных з ім прасторах прадстаўленыя творы сучасных мастакоў, якія ўсталёўваюць і вядуць дыялог з авангарднай спадчынай. Дзякуючы гэтай формуле, неапластычная зала з’яўляецца каталізатарам і арыенцірам для дзейнасці шматлікіх сучасных мастакоў.
У праекце былі прадстаўленыя працы такіх мастакоў як ДДаніэль Бюрэн, Магдалена Фернандэс, Ігар Крэнц, Гжэгаж Штвертня, Яраслаў Флініцкі, Эльжбета Яблонска, Юліта Войчык, Моніка Сасноўска, Нейры Баграмян, Ліям Гілік і Селін Кандарэлі, групы Тважыва
Данюшава
Даню́шава (, Данюшево) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Вялікае Княства Літоўскае
У 1620 у Данюшаве з фундацыі Яна Кішкі і яго жонкі Крысціны з Друцкіх-Сакольскіх збудавалі першы касцёл.
У 1728 Мікалай Кошыч заснаваў у Данюшаве езуіцкую місію. Па ліквідацыі ордэна езуітаў у 1773 касцёл стаў парафіяльным.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Данюшава апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У 1809 Марцін Кліманскі збудаваў у мястэчку новы касцёл. У 1899 святыню з дапамогай прыхаджан пашырыў ксёндз Гінтаўт Ніказег. Каталіцкая парафія Данюшава належала да Свірскага дэканата і налічвала 3720 вернікаў. Само мястэчка ў сярэдзіне XIX ст. знаходзілася ў валоданні Чарноцкіх.
Канстанцін Тышкевіч пасля падарожжа Вяллей ў 1857 у кнізе «Вялля і яе берагі» перадаў свае ўражанні ад Данюшава:
У Першую сусветную вайну ў Данюшаве месціўся нямецкі шпіталь. У гэты час у двары касцёла паставілі два помнікі памерлым афіцэрам. Пасля таго як лінія фронта стабілізавалася непадалёк ад мястэчка, немцы ўзвялі перад касцёлам вялікі помнік з камянёў і бетону, які прысвяцілі «памяці слаўнага наступлення 1915». Пасля заканчэння вайны парэшткі нямецкіх салдат і афіцэраў перазахавалі на вайсковых могілках у вёсцы Маркоўцы. На высокім каменным пастаменце нямецкага помніка паставілі скульптуру Божай Маці.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 згодна з Трэцяй Устаўной граматай Данюшава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 у адпаведнасці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) мястэчка апынулася ў складзе міжваенннай Польскай Рэспублікі.
У 1939 Данюшава ўвайшло ў БССР. У 1940—1961 гадах цэнтр Данюшаўскага сельсавета. У 1960-я савецкія ўлады гвалтоўна закрылі касцёл (зноў дзейнічае з 1980-х).
Ляда (Навадугінскі раён)
Ляда (Ля́до) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Рычард Ніл Фрыман
Ры́чард Ніл Фры́ман (Richard Knill Freeman, 1840, Лондан — 1904 ) — брытанскі архітэктар, які пачаў сваю кар’еру ў Дэрбі і далей пераехаў у Болтан (Ланкашыр), працаваўшы ў віктарыянскім гатычным стылі. Усяго ён працаваў прыблізна над 140 будынкамі, больш за палову якіх хоць часткова захаваліся. Сярод яго работ — цэрквы, дамы, рэстаўрацыі, школы, музеі.
У 1874 годзе Фрыман спраектаваў шэраг пірсаў у Блэкпуле, у 1876 годзе пабудаваў будынак Музея і мастацкай галерэі Дэрбі. У 1882 годзе ён выйграў першы тур спаборніцтва Музея навук і мастацтваў у Дубліне (Нацыянальнага музея Ірландыі) «за дызайн будынка чатырохкутнай формы з мансардным дахам». У 1884 годзе ён пабудаваў у Маскве Англіканская царква Святога Андрэя, «тыповую англійскую царкву ў віктарыянскім стылі».
Царква святой Троіцы ў Блэкпуле і Касцёл святога Лаўрэнція ў Прэстане былі дабудаваныя ў 1895 годзе ; акрамя таго, ён пабудаваў царкву святой Маргарыты ў Холінгсвудзе, рэстаўрыраваў царкву ва Уорслі і спраектаваў лякарню.
Фрыман уваходзіў у Манчэстэрскі саюз архітэктараў (Manchester Society of Architects) і быў яго прэзідэнтам у 1890-91 гады.
Сын Фрымана, Фрэнк Рычард (Frank Richard Freeman, 1870—1934) таксама стаў архітэктарам, як і бацька. Пад брэндам Freeman & Son ён працягнуў працу свайго бацькі і пабудаваў некалькі цэркваў у падобным на бацькоўскі стылі.
Ансаатэгі
Ансаатэгі — адзін з 23 штатаў Венесуэлы.
Волахі
Во́лахі (, Волохи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курапольскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 21 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Ярэўскага сельсавета.
Пастаўскае благачынне
Пастаўскае благачынне, Пастаўская благачынная акруга — акруга ў Полацкай і Глыбоцкай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Валер Пашкевіч.
IC 429
IC 429 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Цопэ-дзі-Кадорэ
Цопэ-дзі-Кадорэ (Zoppè di Cadore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 303 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 76 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 32010. Тэлефонны код — 0437.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Anna.
Сермеж
Сермеж, Сырмеж — рака ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці і Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Вялікі Перакоп (басейн Нёмана).
Назва
Назвай Сермеж (скланяецца ў жаночым родзе) адпачатна звалася ўся рака, якая цяпер называецца «Вялікі Перакоп». На гэта паказваюць два аднайменныя тапонімы ўздоўж цячэння ракі (цяпер Сырмеж і Малая Сырмеж, ранейшая форма таксама «Сірмеж»), а таксама назва возера (цяпер возера Кузьмічы, паводле назвы вёскі на ім). Назва верхняга цячэння ракі перайначылася ў «Малінаўка» паводле тапоніма Малінаўка (ранейшая фіксацыя — «Малінаў»).
Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цекці», ад якога таксама назва дзвінскай ракі Сар’я (< *Sarija). Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-.
Назва *Sermėža значыла «Плыткая (рака)».
У рэгіёне, арыентаваным на Нарачанскія азёры, з поўначы на поўдзень, у Вілію, менш-больш паралельна адна адной цякуць тры ракі, назвы якіх ад кораня *ser-: *Serma, *Serva, *Sirinta (> Сермеж, Сэрвач, Страча). Паходжанне гэтых аднакарэнных старабалцкіх назваў можа быць аднесенае да часоў, калі пасля сыходу ледавіка ўзнікла водная структура Нарачанскага Паазер’я.
Водаапісанне
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 35 км². Пачынаецца каля вёскі Ясева Пастаўскага раёна. Цячэ па паўднёвай ускраіне Свянцянскіх градаў, праз возера Кузьмічы, упадае ў Вялікі Перакоп на паўднёвым усходзе ад вёскі Мельнікі. Рэчышча на працягу 5,2 км каналізаванае: на дзялянцы 3,1 км да аграгарадка Нарач і 2,1 км да вусця.
Мар’іна (Навадугінскі раён)
Мар’іна (Марьино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дзексна
Да 17 лістапада 1986 года хутар уваходзіў у склад Сыраваткінскага сельсавета.
Юрый Мікалаевіч Зыкаў
Біяграфія
Юрый Мікалаевіч Зыкаў нарадзіўся ў Бранску 15 лістапада 1922 года ў рускай сям'і. Яго бацька — рабочы-металіст. У 1926 годзе Юрый Зыкаў разам з бацькамі пераехаў у Маскву. Яны пасяліліся ў кааператыўным пасёлку «Сокал». Скончыў сярэднюю школу № 149 і аэраклуб.
У Чырвонай Арміі з 1940 года. Скончыў ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў, праходзіў дадатковую спецыяльную падрыхтоўку ў штурмавой авіяцыі.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1942 года. Быў лётчыкам, камандзірам звяна і авіяцыйнай эскадрыллі 59-га гвардзейскага штурмавога авіяцыйнага палка. Ваяваў на Сталінградскім і Беларускім франтах, удзельнічаў у баях на Курскай дузе і на Беларускім напрамку. Здзейсніў 175 баявых вылетаў, знішчыў 18 варожых самалётаў на аэрадромах, 40 танкаў, 2 чыгуначных эшалона і 20 цыстэрнаў з гаручым, падавіў 22 зенітна-артылерыйскіх кропкі.
Загінуў 21 лютага 1944 года пры выкананні баявога задання пад горадам Рагачоў (Гомельская вобласць, Беларусь). Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак 4). Помнік на магіле выкананы скульптарам Н. В. Крандзіеўскай, якая жыла па суседству з сям'ёй Зыковых.
За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, гвардыі старэйшаму лейтэнанту Зыкаву Юрыю Мікалаевічу Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 ліпеня 1944 года пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Цубауці Сёё
Цубауці Сёё (, Ота, Гіфу —, Амаці, Сідзуока) — японскі тэатральны рэжысёр, шэкспіразнаўца і літаратар, адзін са стваральнікаў сучаснага японскага тэатра.
Біяграфія
Вывучаў англійскую філалогію і літаратуру ва ўніверсітэтах Нагоя і Токіа. Яго пераклад на японскую мову твораў Шэкспіра, які завяршыўся ў 1928 г. выданнем першага ў Японіі поўнага збору твораў, паклаў пачатак японскаму шэкспіразнаўству. Акрамя гэтага, яго ўвагу прыцягвала і развіццё сучаснага японскага тэатра, якое Цубауці разумеў як сінтэз заходняга і традыцыйна японскага элементаў. Тэарэтычныя асновы пабудовы тэатральнай гульні, якія ён адначасова практычна апрабаваў і ў сваіх шматлікіх п’есах, Цубауці развіў падчас сваёй выкладчыцкай дзейнасці ва ўніверсітэце Васэда ў Токіа. У сваім жаданні адэкватна ўвасобіць сцэнічную рэалізацыю сваіх ідэй, ён ў 1906 г. засноўвае тэатральную школу. У 1928 г. Цубауці засноўвае Тэатральны музей пры універсітэце Васэда.
Навасвержанскі сельсавет
Навасве́ржанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Новы Свержань. Самы малы па плошчы сельсавет Стаўбцоўскага раёна (4721 га).
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Новы Свержань. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 4 студзеня 1964 года да сельсавета далучана частка скасаванага Ператоцкага сельсавета. 23 снежня 2008 года цэнтр сельсавета перанесены ў аграгарадок Стары Свержань. 30 кастрычніка 2009 года ў склад Залужскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты: аграгарадок Стары Свержань, вёскі Дразды, Ператокі, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Новы Сержань.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (5 населеных пунктаў) — 3365 чалавек, з іх 88,1 % — беларусы, 6,1 % — рускія, 4,3 % — палякі.
Ліпнікі (біялагічны заказнік)
Біялагічны заказнік «Ліпнікі» — заказнік мясцовага значэння ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Утвораны рашэннем Чашніцкага райвыканкама от 24 лютага 1992 года № 53. Створаны з мэтай захавання ў натуральным стане прыроднага фларыстычнага комплексу. Заказнік знаходзіцца пад аховай Старасельскага лясніцтва. Выключаны з разліку высечак галоўнага карыстання.
Апісанне
Размешчаны за 0,9 км на паўночны ўсход ад вёскі Вялікія Ліпавічы. Агульная плошча 1,3 га. Насаджэнні прадстаўлены дрэвастоем мясцовых відаў. Дрэвастой складаны, высокай якасці, складзены пераважна ліпай драбналістай, узрост якой складае больш за 70 гадоў. У склад дрэўнага яруса ўваходзяць таксама бяроза барадаўчатая, ясень, дуб чарэшчаты, елка, клён вастралісты і асіна. Адзначаны таксама адзінкавыя дрэвы вольхі чорнай і шэрай. Са старых дрэў тут захаваліся адзінкавыя дубы ўзростам не менш за 130—150 гадоў.
Балгары
Балгары — паўднёваславянскі народ, узніклы ў перыяд ранняга сярэднявечча ў выніку зліцця булгар з балканскімі славянамі і рэшткамі мясцовага насельніцтва Балкан, найперш фракійцаў.
Колькасць і рассяленне
Балгары пражываюць у Балгарыі, ЗША, краінах Еўрапейскага звяза, Украіне, Малдавіі, Сербіі, Паўночнай Македоніі, Казахстане, Расіі і ў іншых краінах. Агульная колькасць каля 12 млн. Мова — балгарская. Асноўная частка вернікаў — праваслаўныя, маюцца таксама каталікі і пратэстанты, памакі, якія пражываюць таксама ў Паўночнай Грэцыі — мусульмане.
Балгары з'яўляюцца асноўнай этнічнай групай у Балгарыі, па дадзеных перапісу насельніцтва ў 2011 годзе яны налічвалі 5 664 624 чалавек, або 76,9 % насельніцтва.
Балгарыя
Колькасць і доля балгараў па дадзеных перапісу насельніцтва за гэтыя гады:
Колькасць і доля балгараў па дадзеных перапісу насельніцтва за гэтыя гады, па вобласці:
Грыва (Смалявіцкі раён)
Гры́ва (, Грива) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
NGC 717
NGC 717 (іншыя абазначэнні — UGC 1363, MCG 6-5-41, ZWG 522.52, PGC 7033) — галактыка ў сузор’і Андрамеда. Адкрывальнікам з'яўляецца Генрых Луі Д’Арэ ў 1865 годзе.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лешна (возера)
Лешна — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца за 28 км на ўсход ад Ушачаў, на захад ад вёскі Любжына.
Возера знаходзіцца ў басейне ракі Тураўлянка. Плошча Лешны складае 0,3 км². Найбольшая глыбіня возера — 11,8 м. Даўжыня возера — 0,7 км, найбольшая шырыня — 0,35 км. Даўжыня берагавой лініі — 2 км.
Лешна злучанае пратокай з возерам Жэнна.
Мядзведкі (Навадугінскі раён)
Мядзведкі (Медведки) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
IC 430
IC 430 — галактыка тыпу RN (відзеркалююча туманність) у сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium rhynchogynum
Allium rhynchogynum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Кітая.
Апісанне
Цыбуліна верагодна, адзінкавая, вузка цыліндрычная. Лісце шырока лінейнае, карацейшае за сцябло, 8-10 мм шырынёй, плоскія, верхавіны круглявыя. Сцябло 16-22 см, з 1 ліставай похвай у аснове. Парасонік малакветкавы. Калякветнік ружова-чырвоны; сегменты вузка ланцэтныя, 10-12 × 2.5-3 мм, вяршыня завостраная. Перыяд цвіцення: жнівень.
Распаўсюджанне
Эндэмік Кітая паўночна-заходні Юньнань.
Засяляе скалы, даліны; 2700-3200 метраў н.у.м.
Кафу Нагаі
Кафу Нагаі ( — ) — японскі пісьменнік, драматург і мемуарыст. Прадстаўнік так званай школы эстэтаў у японскай літаратуры. Частку сваіх літаратурных твораў Кафу пісаў на класічнай японскай мове — бунга, а частку на сучаснай.
Стаў знакамітым дзякуючы шэрагу твораў, якія апісваюць жыццё Токіа ў пачатку XX стагоддзя, у прыватнасці жыццё гейш, прастытутак, танцорак і іншых прадстаўніц сталічнага свету забаў. У 1901 годзе стаў працаваць рэпарцёрам у газеце «Ямата сімбун». Там ён прапрацаваў год. У 1903 годзе паехаў у Амерыку. Пазней некаторы час жыў у Францыі. У 1907 годзе вярнуўся ў Токіа. Свае ўражанні ад жыцця ў Амерыцы Нагаі Кафу захаваў у кнізе «Апавяданні аб Амерыцы» («Амерыка моногатари»), апублікаванай у 1908 годзе. Пасля азнаямлення з творчасцю Заля, Мапасана, Ганкура, Кафу вырашыў скласці анталогію французскай літаратуры канца XIX-XX стагоддзяў. У 1913 годзе ён выдаў зборнік «Каралы» («Санг-сю»), які змяшчае ажыццёўленыя ім пераклады Бадлера, Верлена, Рэмбо, Рэнье і іншых французскіх паэтаў і пісьменнікаў. Аўтар аповесці «Кветкі пекла» (1902), рамана «З'едлівая ўсмешка» (1910), апавядання «Вячэрняя чарка» (1958) і шэрагу іншых твораў.
Волься Вялікая
Во́лься Вялі́кая (, Олься Великая) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курапольскага сельсавета.
Гісторыя
Да 21 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Ярэўскага сельсавета.
Барселона (Венесуэла)
Гісторыя
Барселона была заснавана першапачаткова як Nueva Barcelona del Cerro Santo (па-беларуску. «Новая Барселона на святым пагорку») ў 1638 годзе Хуанам Орпі, выхадцам з горада П'ера побач з каталонскай сталіцай, які жыў і вывучаў заходняе права ў Барселоне. Ён лічыцца апошнім канкістадорам Венесуэлы. Пад яго кіраўніцтвам былі заваяваныя тэрыторыі індзейцаў-куманагота, якія жылі на месцы сённяшняй Барселоны.
Мольгіна (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дубатоўка (Смаргонскі раён)
Дубато́ўка (, Дубатовка) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Братні саюз літоўскай моладзі
Гісторыя заснавання
Назва саюза супадае са радком з польскага куплета Інтэрнацыяналу, які да таго часу яшчэ не быў напісаны:
Саюз заснаваны ў Вільні мясцовымі збяднелымі шляхціцамі-католікамі Францішкам і Аляксандрам Далеўскімі. Спачатку ў яго ўваходзілі А. Янкоўскі,, В. Клечкоўскі, Э. Ёдка, К. Дабкевіч. Саюз аб’ядноўваў студэнцкую польскамоўную каталіцкую моладзь. У 1848 годзе да яго далучыліся разначынцы, рамеснікі, дробная шляхта.
Мэты і праграма Саюза
У праграме былі вылучаны патрабаванні незалежнасці «Польшчы» (гэта значыць былых зямель федэрацыйнай польска-літоўскай Рэчы Паспалітай) і абвяшчэнне яе рэспублікай, ліквідацыі ўсіх саслоўных прывілеяў, вызваленне сялян і надзяленне іх зямлёй. Сябры саюза вялі агітацыю ў Вільні, Наваградку, Лідзе, Слоніме і іншых гарадах. Яны спрабавалі прыцягнуць на свой бок нават салдат Бабруйскай крэпасці і Мінскага гарнізона. На 5 красавіка 1849 года было прызначана паўстанне. Змоўшчыкі разлічвалі на хуткі пачатак руска-прускай вайны.
Разгром Саюза літоўскай моладзі
27 сакавіка 1849 года пачаліся арышты, да следства было прыцягнута каля 200 чалавек (17 % з іх былі рамеснікамі, 25 % ― навучэнцы, астатнія ― з дробнай шляхты). Кіраўнікі і найбольш актыўныя члены прысуджаныя да смяротнага пакарання, замененага катаржнымі работамі ад 10 да 15 гадоў. Многія сябры Саюза пасля ўдзельнічалі ў Студзеньскім паўстанні (1863—1864).