cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дрэвавыя расліны
У лясных насаджэннях, у тым ліку штучных, звычайна вылучаюць драўняныя расліны галоўнай пароды (буйныя дрэвы), спадарожнай пароды і кусты.
Трэцяя бітва за Фалуджу
Бітва за Фалуджу — бітва грамадзянскай вайны ў Іраку, якая доўжылася доўжылася з канца 2013 па пачатак 2014, у выніку чаго ІДІЛ і астатнія суніцкія паўстанцы захапілі горад Эль-Фалуджа. Гэта быў адзін з першых гарадоў, над якімі страціў кантроль урад з пачатку кампаніі ў правінцыі Анбар.
Бітва
30 снежня 2013 года іракскія сілы разагналі лагер, у якім пратэставалі суніты. Дадзены інцыдэнт раззлаваў многіх людзей. Некалькі ўзброеных асоб атакавалі вайсковыя патрулі.
2 студзеня 2014 года Аль-Каіда атрымала кантроль над некалькімі маленькімі гарадамі, размешчанымі недалёка ад Эр-Рамадзі. Пасля адступлення арміі з тэрыторыі баевікі ІДІЛ і іх прыхільнікі ўвайшлі ў абодва гарады. У Інтэрнэце з’явілася шмат відэа, на якіх паказаны сутыкненні ІДІЛ з паліцыяй, і як ІДІЛ атакуе і захоплівае паліцэйскія ўчасткі. 100 турэмных зняволеных былі вызвалены, зброя і амуніцыя былі захоплены.
Па некаторых паведамленнях, 3 студзеня горад цалкам знаходзіўся пад кантролем суніцкіх мяцежнікаў, але іракскі ўрад заявіў, што Фалуджа да гэтага часу была яшчэ пад кантролем Ірака. Мяцежнікі падпальвалі паліцэйскія машыны. Паўстанцы паднялі свой сцяг у Фалуджы, усталяваўшы сцягі на ўсе аддзяленні паліцыі і ваенныя пункты пасля таго, як сілы бяспекі пакінулі горад.
4 студзеня горад цалкам быў узяты суніцкімі мяцежнікамі і баевікамі Аль-Каіды. Спрабуючы вярнуць кантроль над населеным пунктам, іракская армія абстраляла яго з мінамётаў, аднак у выніку загінула 8 мірных жыхароў і было паранена 30. Як паведамлялася, 60 % горада знаходзілася пад кантролем паўстанцаў. Нашмат пазней, прэм’ер-міністр Нуры аль-Малікі, выступаючы на нацыянальным тэлебачанні, пакляўся знішчыць «усе тэрарыстычныя групоўкі». Начальнік паліцыі правінцыі Анбар заявіў, што іракская армія знаходзіцца ў прыгарадах Фалуджы, аднак сам горад кантралюецца ІДІЛ і яго саюзнікамі. У выніку перамоваў суніцкія плямёны адмовіліся дапамагаць іракскім войскам увайсці ў горад. Іракскія сілы працягнулі абстрэльваць горад з суседняй ваеннай базы.
Наступствы
26 чэрвеня 2016 года армія вярнула кантроль над горадам.
Лёзненскі раённы Савет дэпутатаў
Лёзненскі раённы Савет дэпутатаў (Лиозненский районный Совет депутатов) — прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі Лёзненскага раёна. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 36 дэпутатаў, якія абіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў — 4 гады.
Склад
Апошнія выбары ў Лёзненскі раённы Савет дэпутатаў адбыліся ў 2018 годзе. Былі абраны 36 дэпутатаў. Усе абраныя дэпутаты беспартыйныя.
Пакланенне вешчуноў (значэнні)
Пакланенне вешчуноў — папулярны багаслоўскі і іканаграфічны сюжэт.
Шчалканава (Навасельскае сельскае паселішча)
Шчалканава (Щелканово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Канюк звычайны
Звычайны канюк (Buteo buteo) — птушка з сямейства. Звычайны канюк з'яўляецца самай распаўсюджанай птушкай з атраду сокалападобных у Цэнтральнай Еўропе.
BBC One
BBC One з’яўляецца самым папулярным тэлеканалам, які глядзяць больш за 20 % усіх тэлегледачоў Вялікабрытаніі. У 2007 годзе яму была ўручана прэмія Broadcast Awards у катэгорыі «лепшы тэлеканал года».
Канюк звычайны
Звычайны канюк вельмі лёгка прыстасоўваецца да асяроддзя: без цяжкасцей адаптуецца да новых жыццёвых арэалаў і хутка змяняе свае харчавальныя звычкі. Сустракаецца на працягу круглага году практычна ва ўсіх геаграфічных ландшафтах: ад раўнін да гарыстай мясцовасці і ад урэдзь заселеных мясцін да ўскраін буйных гарадоў.
Распазнаць звычайнага канюка ў небе няцяжка па характэрнаму лунальнаму палёту, шырокіх закругленых крылах і адносна кароткаму круглаватаму хвасту. Афарбоўка пер'я птушкі дастаткова пераменная: ад амаль што цалкам у белы колер афарбаваных асобін да цёмна-бурых экзэмпляраў. Пры гэтым не назіраецца ніякая залежнасць паміж геаграфічнымі варыяцыямі і афарбоўкай птушкі. Гэтая адметная рыса асабліва яскрава адлюстраваная ў французскім варыянце назвы птушкі — Buse variable (канюк пераменны). Варыятыўны характар афарбоўкі пер'я звычайнага канюка выклікае падчас цяжкасці ў адназначнай класіфікацыі птушкі, асабліва для назіральніка без вопыту. Распазнаць птушку можна таксама па характэрным далёка ў асяроддзі чутным крыку канюка, які чымсьці нагадвае гук «хьее» альбо «кііі».
Гнёзды звычайныя канюкі ўюць амаль што заўсёды ў лесе і палююць на адкрытых тэрыторыях, напрыклад, палях. У спектрум здабычы звычайнага канюка ўваходзяць дробныя млекакормчыя: пераважна палявыя мышы; харчуецца таксама маладымі птушкамі, рэптыліямі, амфібіямі, казюлькамі ды чарвякамі і нават здыхлінай. На ахвяру кідаецца з сідзячага становішча і дастаткова рэдка з нізкага шукальнага палёту.
Колькасць папуляцыі звычайнага канюка як правіла залежыць ад колькасных паказчыкаў папуляцыі палявых мышэй адпаведнага жыццёвага арэалу. Пры невялікай колькасці палявых мышэй значна павялічваецца квота птушак, якія не адкладваюць яйкі і не наседжваюць патомства.
Узрост птушкі можа дасягаць дваццаці год, у няволі звычайны канюк дасягае нават значна большага ўзросту. Звычайная даўжыня цела дарослай птушкі — 51-57 сантыметраў, размах крылаў — ад 110 да 130 сантыметраў. Вялікімі групамі птушкі збіраюцца толькі ў час пералёту на зімнія кватэры. Па знешнім выглядзе звычайнага канюка дастаткова лёгка пераблытаць з касматаногім канюком (Buteo lagopus).
Тэадаліт
Тэадаліт — пераносная геадэзічная прылада для вымярэння гарызантальных і вертыкальных кутоў пры геадэзічных, гідраграфічных, будаўнічых і маркшэйдэрскіх работах, тапаграфічных здымках, тапагеадэзічнай падрыхтоўцы стральбы (напр., артылерыйскай).
Асноўныя рабочыя часткі тэадаліту — гарызантальны і вертыкальны кругі з адліковымі прыстасаваннямі. Адрозніваюцца тэадаліты высакадакладныя (сяр. квадратычная хібнасць 0,5—1"), дакладныя (2—5") і тэхнічныя (15—30").
Фотатэадаліт
Фотатэадаліт — геадэзічны прыбор, прызначаны для вызначэння памераў, формы і становішча перасечанай мясцовасці, кар'ераў, інжынерных збудаванняў і іншых аб'ектаў пасродкам фотаздымкі.
Складаецца з тэадаліта і фотакамеры. Фотакамера забяспечана прыстасаваннямі для ўсталёўкі аптычнай восі ў гарызантальнае становішча і пад вугламі адносна базісу. Гэта дазваляе атрымаць з канцоў базісу тры стэрэапары з паралельнымі накірункамі аптычнай восі фотакамеры.
Для здымкі аб'ектаў з невялікіх адлегласцяў існуюць фотатэадаліты, якія складаюцца са спараных камер малога фармату, усталяваных на штанзе са сталым ці зменным базісам. Здымка берагоў з карабля ажыццяўляецца карабельным фотатэадалітам, забяспечаным 2 фотакамерамі з сінхронна дзейснымі засаўкамі. Для вывучэння хутка рухомых аб'ектаў ужываюцца кінафотатэадаліты, якія дазваляюць выконваць сінхроннае фатаграфаванне c канцоў базісу праз малыя прамежкі часу.
Прыдарожная капліца (Вялікая Ракавіца)
Прыдарожная капліца — капліца ў Брэсцкім раёне, размешчаная пры дарозе паміж вёскамі Ракавіца і Нехалсты. Пабудавана ў 1932 г. з бетону.
Архітэктура
Помнік архітэктуры неакласіцызму. Вырашана пастаўленым на кубападобны п’едэстал 4-гранным слупом пад крыжовым двухсхільным дашкам, завершаным яблыкам са шпілем-іглой. Вуглы граняў крапаваны тонкімі паўкалонкамі. Франтальная грань крапавана па цэнтры лучковай нішай для абраза, пакрыта рэлігійнымі выслоўямі («Божа дарогу нам пакажа» і інш.).
Вавілон 17
Апісанне
Гэтая мова была створана адным з ваюючых бакоў - "захопнікамі" - у якасці зброі. Вавілон-17 дзякуючы сваёй структуры, нясе ў сабе вялізны аб'ём ведаў, якім здольны карыстацца чалавек, які думае на гэтай мове. Унутраная логіка мовы выключае роздумы аб сабе, як аб асобе, з-за чаго адсутнічаюць такія паняцці як самазахаванне і асабістыя зацікаўленасці; адначасова мова нясе ў сабе логіку, якая накіроўвае дзеі думаючага на ёй чалавека на знішчэнне аднаго з ваююючых бакоў - "Саюза". Дадатковай асаблівасцю мовы з'яўляецца тое, што разважанні на ёй паскараюць разумовыя працэсы, што адначасова служыць дзвюм мэтам: у якасці дадатковай "баявой" якасці мовы, і адначасова можа забіць непадрыхтаванага чалавека. Такім чынам, Вавілон-17 - гэта мова, якая з'яўляецца зброяй шпіёнаў і дыверсантаў, і ператварае ў дыверсанта кожнага, хто на ёй гаворыць.
Гл. таксама
Гіпотэза Сэпіра-Уорфа
Банкнота
Банкнота — банкаўскі білет, крэдытны грашовы знак, што выпускаецца эмісійным банкам наўзамен металічных грошай. З’явіліся з развіццём крэдытных адносін, асабліва пашырыліся ў 17 ст. Банкаўскі білет — даўгавое абавязацельства яго ўладальніка, на якое можна набыць любы тавар (паслугі). Напачатку такім даўгавым абавязацельствам быў вэксаль, на змену якому прыйшлі банкаўскія білеты. У 18—19 ст. яны свабодна абменьваліся на золата. 3 1920-х г. у большасці краін (за выключэннем Швейцарыі) залатое забеспячэнне банкнотаў не прадугледжана. I хоць эмісійныя банкі працягваюць выпуск банкаўскіх білетаў, яны сталі аднолькавым плацежным і разліковым сродкам нараўне з грашовымі знакамі. Усе разліковыя білеты, што выпускае Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь, з’яўляюцца яго банкаўскімі білетамі.
Галінова (археалагічны помнік)
Галінова — археалагічны помнік, гарадзішчы і курганныя могільнікі каля в. Галінова Вілейскага раёна Мінскай вобласці.
Гарадзішча
Знаходзіцца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, у лесе, на мысе прыроднага ўзвышша. Мясцовая назва Скабеева Гара. Пляцоўка дыяметрам 55 м, па краі ўмацавана валам вышынёй да 3 м. 3 заходняга і ўсходняга бакоў ёсць дадатковыя дугападобныя валы вышынёй 1,5—2 м. Выявіў і абследаваў у 1850-я г. А. Г. К. Кіркор, абследавалі ў 1980 А. Р. Мітрафанаў, у 1985 Я. Г. Звяруга. Раскопкі не праводзіліся.
Курганны могільнік-1
Магчыма, адносіцца да балтаў. За 0,2 км на паўночным усходзе ад гарадзішча, абапал дарогі ў в. Студзёнкі. Мясцовая назва Валатоўкі. 77 круглых насыпаў, якія цягнуцца вузкай паласой з паўднёвага захаду на паўночны ўсход на 0,5 км. Дыяметр насыпаў 5—11 м, вышыня 0,6—1,7 м. Каля большасці насыпаў захаваліся кругавыя раўкі. Прыблізна трэцяя частка курганоў пашкоджана. 15 курганоў у 1934, 1937 даследавалі Г. Цэгак-Галубовіч і У. Галубовіч, абследаваў у 1985 Я. Г. Звяруга. Пахавальны абрад — трупаспаленне на гарызонце. Пахавальны інвентар: жалезныя нажы, фібулы, спражкі, тачыльныя камяні, бранзалеты з бронзы, трапецападобныя і круглыя падвескі, абломкі грывень, ляпныя слабапрафіляваныя гаршкі і пасудзіны слоікавай формы. Датуецца VII — X ст.
Курганны могільнік-2
Знаходзіцца за 0,4 км на паўночным усходзе ад могільніка-1. 3 расплывістыя насыпы дыяметрам 7—9 м, вышыня 0,7—0,9 м. Выявіў і абследаваў у 1985 Я. Г. Звяруга.
Чарнабаева (Смаленская вобласць)
Чарнабаева (Чернобаево) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Шэкі (горад)
Шэкі (Şəki) — горад, цэнтр аднайменнага раёна і аднайменнай гістарычнай вобласці ў Азербайджане. Размешчаны ў паўднёвых перадгор’ях Вялікага Каўказа, за 77 км на поўнач ад чыгуначнага вузла Еўлах. Да 15 сакавіка 1968 года насіў назву Нуха.
Падчашы вялікі літоўскі
Падчашы вялікі літоўскі — пасада ў ВКЛ. Мусіў быў падаваць чашніку напоі для разліву вялікаму князю. Папярэдне мусіў пакаштаваць напой сам.
З цягам часу пасада стала намінальнай, аднак лічылася вельмі ганаровай, яе звычайна займалі толькі магнаты з такіх магутных радоў, як Радзівілы, Сапегі, Хадкевічы і іншых.
У 1635 была таксама ўведзена пасада павятовага падчашага.
Верасніца
Верасні́ца (, Вересница) — аграгарадок у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Верасніцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 38 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 250 км ад Гомелю.
Гідраграфія
На захадзе возера Рэчышча.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Тураў — Лельчыцы. Планоўка складаецца з падзеленых дарогай 2 частак: усходняй (3 кароткія прасталінейныя, шчыльна пастаўленыя вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, перасякаемыя 2 кароткімі шыротнымі вуліцамі) і заходняй (3 кароткія прасталінейныя, шчыльна пастаўленыя вуліцы, перасякаемыя 2 шыротнымі вуліцамі). Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі селішчы мілаградскай і зарубінецкай культур і ранняга феадалізму (у 0,2 км на паўночны ўсход ад вёскі, ва ўрочышчах Восець і Градка) сведчаць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Адзін з Тураўскіх крыжоў (выраблены з каменя, ставіцца да часоў прыняцця хрысціянства) знаходзіўся ў вёсцы, над ім была пабудавана капліца. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Троцкім ваяводстве, з 1565 года ў Пінскам павеце Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, шляхецкая ўласнасць. У 1559 годзе згадваецца ў матэрыялах рэвізіі пушч. У 1782 годзе на сродкі ўласніцы сяла графіні Мастоўскай пабудавана драўляная Крыжаўзвіжанская царква. Невялікая царква знаходзілася і на могілках.
Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1795 годзе валоданне Патоцкіх. На карце 1866 года адзначана як невялікі населены пункт. У 1883 годзе адкрыта школа граматы. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся царква, царкоўна-прыхадская школа, гамарня. У 1899 годзе пабудаваны будынак для школы. У 1908 годзе ў Тураўскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні.
З 20 жніўня 1924 года цэнтр Верасніцкага сельсавета Тураўскага Мазырскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года і з 21 чэрвеня 1935 года да 20 лютага 1938 года), з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей, з 17 красавіка 1962 года Жыткавіцкага раёна. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Пуцілавец». Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1944 годзе нямецкія акупанты спалілі 75 двароў, забілі 21 жыхара. У наваколлях у баях 9 ліпеня 1941 года загінулі 9 памежнікаў і 24 студзеня 1942 года — партызан (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 117 жыхароў, у памяць пра іх у 1969 годзе ў цэнтры вёскі ўсталяваны скульптура салдата і 2 дошкі з імёнамі загінулых. Паводле перапісу 1959 года цэнтр калгасу «1 Мая». Дзейнічаюць станцыя перапампоўкі нафты нафтаправода «Сяброўства», сярэдняя і музычная школы, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі і ветэрынарны пункты, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі, 3 крамы. З 2008 года аграгарадок.
Doom
Doom (з англійскай: «Пагібель») — камп’ютарная гульня ў жанры шутэра ад першай асобы, распрацаваная і выпушчаная кампаніяй «id Software» у 1993 годзе для персанальных кампутараў пад кіраваннем «MS-DOS». Doom з’яўляецца адной з найзначнейшых і ўплывовых кампутарных гульняў у гісторыі індустрыі; У прыватнасці, яе папулярнасць шмат у чым вызначыла далейшае развіццё і распаўсюджванне жанру шутэраў ад першай асобы.
Малопа
Мало́па (Molopo River, Moloporivier) — рака ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы і часткова на мяжы з Батсванай, правы прыток ракі Аранжавая.
Даўжыня ракі каля 1000 км. Выток ракі знаходзіцца на плато Сярэдні Велд. Працякае па паўднёвай ускраіне пустыні Калахары. Сцёк ракі зменлівы. Сталы сцёк маецца да горада Мафікенг. Да 23° у. д. сцёк мае сезонны характар, далей рэчышча перасыхае. Вусце Малопа знаходзіцца непадалёк ад паўднёва-ўсходняй мяжы Намібіі.
Галоўныя прытокі: Насоб (правы) і Курумар (левы).
Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.
Лістападныя расліны
Лістападная расліна — у батаніцы расліна, галоўным чынам дрэва або куст, чыё лісце ападае ў пэўную пару года. У адных выпадках гэта звязана з нізкімі тэмпературамі ў зімовы перыяд на тэрыторыях з умераным ці арктычным кліматам; у іншых ападанне адбываецца ў засушлівы сезон у рэгіёнах з сезонным рэгуляваннем ападкаў. У супрацьлегласць лістападным раслінам, ёсць так званыя вечназялёныя расліны, чыё лісце не ападае. Акрамя гэтага, ёсць расліны з прамежкавым цыклам — іх завуць паўлістападнымі.
Шматлікія лістападныя расліны цвітуць у перыяд, калі лісце на іх адсутнічае — гэта павялічвае іх прадуктыўнасць пры апыленні. Адсутнасць лісця спрашчае працэс апылення ў раслін, якія апыляюцца з дапамогай ветру, і паляпшае іх бачнасць для насякомых-апыляльнікаў. Аднак гэта стратэгія рызыкоўная, з прычыны таго, што моцныя маразы ці засуха могуць загубіць насенне.
Марыя Іванаўна Касяк
Марыя Іванаўна Касяк (, в. Заазер’е, Вілейскі раён, Мінская вобласць —, в. Заазер’е) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
З 1933 года ўзначальвае ільнаводчае звяно ў калгасе «Чырвоны Сцяг» Віленскага раёна. Удзельнічала ў Вялікай Айчыннай вайне. Без адрыву ад вытворчасці скончыла трохгадовыя агранамічныя курсы.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 красавіка 1966 года ўдастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
Лявонцьева (Вяземскі раён)
Лявонцьева (Леонтьево) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Марыя Іванаўна Касяк
Біяграфія
Была дэлегатам III Усесаюзнай з’езда калгаснікаў у Маскве. Абіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.
Лявонцьева (Вяземскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Джэром Клапка Джэром
Біяграфічныя звесткі
Працаваў клеркам, акцёрам, рэпарцёрам, настаўнікам і інш. 3 1892 цалкам прысвяціў сябе літаратурнай дзейнасці.
Творчасць
Першы зборнік гумарыстычных замалёвак «На сцэне і за кулісамі» (1885). Наступная кніга «Пустыя думкі пустога чалавека» (1886).
Сапраўдную папулярнасць пісьменніку прынесла кніга «Трое ў чоўне, і пёс з імі» (1889). Джэром К. Джэром атрымаў заказ напісаць турыстычны гід па Тэмзе, але ў яго атрымалася «Вялікая Брытанская энцыклапедыя апраўданняў, адмазак і адчэпак». Чацвёра сяброў, Джордж, Гарыс, Джэй і фоксік Манмарансі, замучаныя агульнай млявасцю і абыякавасцю да жыцця, выпраўляюцца з вялікага горада ў рачное падарожжа. Каб зазнаць прыгоды, але з помпай і шыкам нікуды не дайсці. Гэта гімн ляноце, закону бутэрброда.
Аўтар кніг «Дзённік аднаго паломніцтва», «Гісторыі, расказаныя пасля вячэры» (абедзве 1891), «Трое на веласіпедзе» (1900), «Назіранні Генры» (1901), аўтабіяграфічнага рамана «Пол Келвер» (1902), рамана «Томі і К°» (1904) і інш., п’ес (найбольш вядомая «Жыхар з чацвёртага паверха», 1907).
Перавагу пісьменнік аддаваў двум жанравым формам — гумарыстычнаму эсэ і «падарожжу», у якіх галоўны герой — чалавек энергічны і непахісны аптыміст — пастаянна апынаўся ў камічна-абсурдных сітуацыях.
Беларускія пераклады
Апавяданне «Сумная гісторыя» (A Pathetic Story) на беларускую мову пераклала Надзея Кім, кнігу «Трое ў чоўне, і пёс з імі» (Three Men in a Boat, To Say Nothing of the Dog) пераклаў Павел Касцюкевіч.
Секатан
Секатан (Secotan; сучасная саманазва: Machapunga, літаральна «дрэнны пыл» ) — індзейскі народ на ўсходзе Паўночнай Амерыкі. У канцы XVI ст. секатан з'яўляліся прыбярэжным алганкінскім аб'яднаннем у Паўночнай Караліне. У нашы дні на ўсходзе ЗША жывуць іх нашчадкі, якія называюць сябе мачапунга. Агульная колькасць (2010 г.) — 200 чалавек.
Гісторыя
Секатан — нашчадкі алганкінаў, якія рушылі на поўлдзень уздоўж атлантычнага ўзбярэжжа болей за 1000 гадоў таму. У 1584 г., калі былі ўсталяваны кантакты з англічанамі, яны насялялі ўзбярэжжа сучаснай Паўночнай Караліны і некаторыя суседнія астравы, у тым ліку Раанок. Асноўнымі заняткамі з'яўляліся рыбалоўства, збіральніцтва і земляробства. Англічане адрознівалі паміж сабой плямёны раанок, секатан і краатан, аднак сучасныя даследчыкі лічаць, што яны складалі адзіную супольнасць. Старыя англійскія назвы ўзніклі па найменню паселішчаў і не адпавядалі традыцыям саміх секатан. На чале грамадства стаялі спадчынныя правадыры. Паміж секатан і суседзямі вяліся жорсткія войны.
Кантакты з англічанамі прывялі да распаўсюджання эпідэмічных захворванняў, супраць якіх у індзейцаў не было імунітэта. Мяркуецца, што алганкіны таксама пацярпелі ад войн з тускарора і сіўанскімі плямёнамі. У 1701 г. захавалася толькі адна вёска, населеная рэшткамі секатан. Яе насельнікі фактычна былі падначалены тускарора і выступалі на іх баку падчас канфлікту з англійскімі каланістамі. У 1761 г. у іх было меней за 10 воінаў. У далейшым яны былі моцна асіміляваны, але захоўвалі сваю тоеснасць як мачапунга. Гэтаму садзейнічала палітыка расавай дыскрымінацыі ў дачыненні «каляровых» з боку мясцовых уладаў.
У пачатку XXI ст. на ўсходзе ЗША узнік рух нашчадкаў мачапунга з мэтай адраджэння іх народа.
Шаплыка
Шаплыка — прозвішча.
Хырдалан
Хырдалан (Xırdalan) — горад у Азербайджане, адміністрацыйны цэнтр Абшэронскага раёна. Горад размешчаны ў заходняй частцы Абшэронскага паўвострава, за 5 км на паўночны захад ад Баку. Узнік у пачатку XX стагоддзя як вёска. У 1936 годзе атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу, а затым раённага цэнтра Абшэронскага раёна Азербайджанскай ССР.
Пасля атрымання гарадскога статусу, Хырдалан з’яўляецца горадам раённага падпарадкавання. 2 кастрычніка 2006 года Мілі Меджліс Азербайджана прыняў рашэнне аб прысваенні Хырдалану статусу горада і 30 лістапада прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў падпісаў распараджэнне аб прымяненні закона «Аб прысуджэнні пасёлку Хырдалан Абшэронскага раёна статусу горада».
Карл II (эрцгерцаг Аўстрыі)
Карл II (Karl II. Franz von Innerösterreich;,  — , ) — эрцгерцаг Аўстрыйскі, кіраўнік Унутранай Аўстрыі з 1564 года. Належаў да Штырыйскай лініі Габсбургаў (Штырыя была цэнтрам герцагства Унутраная Аўстрыя).
Біяграфія
Трэці сын імператара Фердынанда I і яго жонкі Ганны Багемскай і Венгерскай.
Герцаг першапачаткова міралюбіва адносіўся да пратэстантаў. У 1572 годзе Карл II узаконіў у краіне свабоду веравызнання і Грац стаў цэнтрам пратэстанцкага руху ўсёй Унутранай Аўстрыі. Аднак ужо ў 1573 годзе ён запрасіў у Штырыю езуітаў, якія ў 1586 годзе заснавалі Каталіцкі Грацкі ўніверсітэт. Сын і спадчыннік Карла II Фердынанд II працягнуў барацьбу з пратэстантамі і выгнаў са Штырыі пратэстанцкіх прапаведнікаў.
Сям'я
У 1571 годзе ён ажаніўся с сваёй пляменніцай Марыяй Ганнай Баварскай (1551—1608), дачкой герцага Баварскага Альбрэхта V і Ганны Аўстрыйскай. Дзеці:
Чацвёртая бітва за Фалуджу
Чацвёртая бітва за Фалуджу  — аперацыя пад кодавай назвай «Барацьба з тэрарызмам» (عملية كسر الإرهاب) іракскага ўрада супраць ІДІЛ, распачатай з мэтай захопу горада Эль-Фалуджа і яго прыгарадаў, размешчаных прыкладна ў 69 кіламетрах на захад ад іракскай сталіцы Багдаду. Аперацыя пачалася 22 мая 2016 года, праз тры месяцы пасля таго, як іракскія войскі пачалі поўную аблогу Эль-Фалуджы. 26 чэрвеня іракскія войскі адбілі горад Эль-Фалуджа, перш чым знішчыць апошні ачаг супраціву ІДІЛ на заходніх ускраінах Фалуджы двума днямі пазней.
NGC 3056
NGC 3056 (іншыя абазначэнні — ESO 435-7, MCG -5-24-3, AM 0952-280, PGC 28576) — галактыка ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сафранбалу
Назва горада паходзіць ад слова шафран (safran), паколькі гэтае месца было спрадвеку цэнтрам вырошчвання і гандлю шафранам.
У старой частцы горада захавалася шмат будынкаў, з якіх 1008 маюць гістарычную і культурную каштоўнасць. У 1994 горад ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА як помнік асманскай архітэктуры.
Відошын
Відо́шын (, Видошин) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чырвоненскага сельсавета.
На захадзе мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 15 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 232 км ад Гомелю.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Лунінец — Калінкавічы. Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай шыротнай вуліцы, да якой з поўдня далучаюцца 2 кароткія вуліцы і завулак. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснавана ў канцы XIX стагоддзя як сяліба ў Жыткавіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У 1930-х гадах у вёску пераселены жыхары з найблізкіх сяліб, і ў выніку сфарміравалася новая вуліца. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 17 жыхароў загінулі на франтах. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса "Чырвоны Бор" (цэнтр - вёска Семенча). Дзейнічае клуб.
Sirkus Finlandia
Sirkus Finlandia — буйнейшы фінскі цырк-шапіто, заснаваны ў 1976 годзе Карл-Густаф Ёрнстрамам. Першае прадстаўленне адбылося 21 красавіка 1976 у горадзе Тамісаары. На сённяшні дзень з’яўляецца адзіным фінскім цыркам, які адпавядае міжнародным стандартам, удзельнік Еўрапейскай цыркавой асацыяцыі. Штогод прадстаўленні наведваюць каля 200 тысяч гледачоў.
Гастролі
Тур па Фінляндыі пачынаецца напачатку красавіка ў Карысе і сканчаецца ў кастрычніку-лістападзе ў сталіцы Фінляндыі, Хельсінках. За сезон цырк дае прадстаўленні больш чым у 120 гарадах Фінляндыі, а ўвесь маршрут перавышае 8 тысяч кіламетраў. Увесь час разам з цыркам гастралюе прыблізна 70 чалавек, з іх каля 30 — артысты і музыканты жывога аркестра. Абарот за 2009 год склаў каля 4 млн. еўра.
Шапіто
Канструкцыя цырка была набыта ў Італіі ў 2009 годзе і ў сабраным стане займае плошчу каля 2500 квадратных метраў. Апроч таго, патрабуецца месца для дзясяткаў аўтамабіляў і прычэпаў. У буйных гарадах таксама ўсталёўваецца дадатковы падстрэшак плошчай 650 квадратных метраў, пад якім усталёўваюцца кіёскі і які служыць хованкай для гледачоў падчас перапынку і ў выпадку неспрыяльных пагодных умоў. Колькасць месцаў — 1150. Дыяметр манежа — 12 метраў.
Ізборава (Смаленская вобласць)
Ізборава (Изборово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Аршанскі раённы Савет дэпутатаў
Аршанскі раённы Савет дэпутатаў (Оршанский районный Совет депутатов) — прадстаўнічы орган мясцовага самакіравання на тэрыторыі Аршанскага раёна. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 36 дэпутатаў, якія абіраюцца па мажарытарнай сістэме. Тэрмін паўнамоцтваў — 4 гады.
Склад
Апошнія выбары ў Гарадоцкі раённы Савет дэпутатаў адбыліся ў 2018 годзе. Было абрана 36 дэпутатаў, толькі 1 з іх мае партыйнасць.
Капліца над пахаваннямі Друцкіх-Любецкіх (Ракаў)
Гісторыя
Узведзена ў 1921 годзе з цэглы над пахаваннямі князёўны (1861—1946), жонкі палітычнага дзеяча Гераніма Друцкага-Любецкага (1861—1919), і іх дачкі Крысціяны (1900—1921).
Архітэктура
Помнік архітэктуры неакласіцызму. Вырашана 4-слуповай альтанкай пад шатровым пакрыццём. Грані раскрыты арачнымі прасветамі з замковым каменем.
Андрэй Эдуардавіч Салікаў
Андрэй Эдуардавіч Салікаў (нар. года ў Віцебску) — беларускі навуковец, педагог, кандыдат культуралогіі, дацэнт.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў ў 2001 годзе Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў па спецыяльнасці «Народная творчасць, інструментальная музыка (народная)». У 2002 годзе там жа абараніў магістарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Культуралогія». У 2002-2005 гадах навучаўся ў аспірантуры. У 2009 годзе таксама прайшоў перападрыхтоўку ў Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы па спецыяльнасці «Арганізацыя работы з моладдзю». У цяперашні час навучаецца ў дактарантуры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў.
Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата культуралогіі па спецыяльнасці «Тэорыя і гісторыя культуры» абараніў 25 лютага 2010 года ў Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў. Тэма кандыдацкай дысертацыі: «Беларуская нацыянальная культура ва ўмовах глабалізацыі: захаванне і развіццё (тэарэтыка-культуралагічны аспект)». У 2013 годзе Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь прысвоіў яму навуковае званне дацэнта.
З 2007 года працуе ў Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы. З'яўляўся старэйшым выкладчыкам і дацэнтам кафедры моладзевай палітыкі. У цяперашні час займае пасаду прафесара кафедры моладзевай палітыкі і сацыякультурных камунікацый Рэспубліканскага інстытута вышэйшай школы.
Намеснік старшыні праўлення грамадскага аб'яднання спецыялістаў па рабоце з моладдзю. Член рэдакцыйнай калегіі зборніка навуковых прац «Сучасная моладзь і грамадства».
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням тэорыі і практыкі рэалізацыі маладзёжнай палітыкі, сацыякультурнай творчасці моладзі, пытанням працы з моладдзю, міжнароднага маладзёжнага супрацоўніцтва, якасці жыцця беларускай моладзі, прафесійнай культуры спецыяліста па працы з моладдзю, творчай самарэалізацыі моладзі і інавацыйнага праектавання, фінансавай граматнасці моладзі, праблемам самабытнага развіцця беларускай нацыянальнай культуры.
Ксанф (горад)
Размешчаны на тэрыторыі правінцыі Анталья, Турцыя. У 1988 годзе ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. На сённяшні дзень ад старажытнага горада захавалася невялікая частка, адкрытая пры раскопках, у тым ліку тэатр. Да найбольш значных помнікаў лікійскай архітэктуры належаць характэрныя надмагільныя манументы.
Кванза
Ква́нза, таксама Куанза  — рака ў Афрыцы.
Рака працякае ў Анголе, у асноўным у кірунку на паўночны захад. Упадае ў Атлантычны акіян на поўдзень ад сталіцы краіны — Луанды.
Даўжыня ракі каля 965 кіламетраў, плошча басейна — каля 152 570 (147,7 тыс.) км². Выток ракі знаходзіцца ў гарах Шэла, дзе рака працякае ў глыбокай даліне, утвараючы парогі і вадаспады. У ніжнім цячэнні рэчышча Кванды пралягае па прыморскай нізіне.
Рака з'яўляецца крыніцай электраэнергіі для Анголы, плаціна гідраэлектрастанцыі Капанда пабудавана ў 2004 годзе ў Маланжэ. Плаціна таксама забяспечвае падачу вады для арашэння плантацый цукровага трыснягу і іншых культур у ніжняй частцы даліны Кванза. Нізоўе ракі з'яўляецца суднаходным на працягу каля 150 міль.
Нетапыр-карлік
Нетапыр-карлік (Pipistrellus pipistrellus) — млекакормячае сямейства гладканосых (звычайных) лятучых мышэй.
Апісанне
Дробны від рукакрылых, даўжыня цела 3,3—5,2 см, перадплечча 2,8—3,2, хваста 2,6—3,3 см. Маса цела 3—8 г. Поўсць густая, кароткая, на спіне цёмна-карычневая, на брушку больш цьмяная і бледная, маладыя асобіны больш цёмныя. Вушы кароткія з закругленымі кончыкамі. Крылы вузкія. Лятальныя перапонкі шэрыя або цёмна-бурыя.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўразіі, у Еўропе на поўначы дасягае Эстоніі, Калінінскай і Пензенскай абласцей Расіі, ёсць на Каўказе, у Сярэдняй Азіі. Самы дробны від рукакрылых Беларусі, трапляецца па ўсёй тэрыторыі, больш шматлікі ў заходніх раёнах.
Пералётны від.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца вяснянкамі, жукамі, камарамі, молямі і іншымі дробнымі насякомымі адразу пасля заходу сонца і перад золкам на ўзлесках, прасеках, палянах, у алеях паркаў, над вадаёмамі.
Еўропа (спадарожнік Юпітэра)
Еўропа — спадарожнік Юпітэра, які быў упершыню ўбачаны Галілеа Галілеем у 1610 годзе.
Нетапыр-карлік
Ахова
У Еўропе від ахоўваецца ў адпаведнасці з Дадаткам II Бернскай і Бонскай канвенцый.
Еўропа (спадарожнік Юпітэра)
Еўропа знаходзіцца ў ліку найбуйнейшых спадарожнікаў планет Сонечнай сістэмы; па памерах яна блізкая да Месяца.
Еўропа заўсёды павёрнутая да Юпітэра адным бокам. Яна поўнасцю пакрытая пластом вады таўшчынёй каля 100 км. Аб'ём гэтага «акіяна» перавышае аб'ём сусветнага акіяна Зямлі. Існаванне акіяна пацвярджаецца пераменным характарам магнітнага поля Еўропы. Мяркуецца, што акіян пад лёдам Еўропы блізкі па сваіх параметрах да ўчасткаў акіянаў Зямлі зблізку глыбокаводных геотэрмальных крыніц, а таксама да падлёднага возера Усход у Антарктыдзе. У такіх вадаёмах можа існаваць жыццё. У той жа час, некаторыя навукоўцы мяркуюць, што акіян Еўропы можа ўяўляць сабою атрутную субстанцыю, не занадта прыдатную для жыццядзейнасці арганізмаў.
Пад акіянам залягаюць горныя пароды, а ў цэнтры, верагодна, находзіцца невялікае металічнае ядро.
Паверхня Еўропы вельмі роўная, толькі нешматлікія ўзвышшы, якія нагадваюць узгоркі, маюць вышыню некалькі сот метраў.
Кратараў не шмат, маецца толькі тры кратара дыяметрам больш 5 км, што таксама гаворыць аб адноснай маладосці паверхні.
Тэмпература паверхні Еўропы па зямных мерках вельмі нізкая — 150—190 °C ніжэй нуля. На паверхні спадарожніка павінна быць высокая радыяцыя, бо арбіта Еўропы праходзіць праз магутны радыяцыйны пояс Юпітэра.
Уся паверхня Еўропы спярэшчаная мноствам ліній. Гэта разломы і расколіны ледзянога панцыра. Некаторыя лініі амаль поўнасцю атачаюць планету. Мяркуюць, што паверхня Еўропы перажывае сталыя змены, у прыватнасці, ствараюцца новыя разломы. Бакі расколін могуць рухацца адносна адзін аднаго.
Касмічны апарат «Галілеа» выявіў на Еўропе іёнасферу, што паказвае на існаванне атмасферы ў спадарожніка. Пасля з дапамогай арбітальнага тэлескопа «Хабл» у Еўропы сапраўды былі заўважаныя сляды вельмі слабой атмасферы, ціск якой не перавышае 1 мікрапаскаль. Атмасфера складаецца з кіслароду, які ўтварыўся ў выніку раскладання лёду на вадарод і кісларод пад дзеяннем сонечнай радыяцыі (лёгкі вадарод пры выпароўваецца ў космас).
Здымак атрыманы зондам Галілеа 19 снежня 1997 г., падчас пралёта над Еўропай. На ім бачна разламанная і замарожаная паверхня Еўропы. Гэты самы падрабязны здымак спадарожніка. Здымак ахоплівае 9.4 x 15.8 км. Здымак быў зроблены з адлегласці 3296 км ад паверхні Еўропы.
Стараселле (Вяземскі раён)
Стараселле (Староселье) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Эжэн Ізаі
Эжэн Ізаі (Eugène Ysaÿe;, Льеж — , Брусель) — бельгійскі скрыпач, дырыжор і кампазітар. Атрымаў першыя ўрокі музыкі ў свайго бацькі, скрыпача і дырыжора. Затым вучыўся ў Льежскай кансерваторыі ў Дэзірэ Хейнберга, Леона і Радольфа Масараў. Скончыўшы кансерваторыю ў 1874 г., ён яшчэ некаторы час займаўся ў Бруселі пад кіраўніцтвам Генрыка Веняўскага і нарэшце ў 1876—1879 гг. удасканальваў сваё майстэрства ў Парыжы ў Анры В'ётана. У 1880—1882 гг. Ізаі займаў пасаду канцэртмайстра ў берлінскім аркестры Бен'яміна Більзэ (змяніўшы на гэтай пасадзе свайго суайчынніка Сезара Томсана), у гэты ж перыяд ён здзейсніў канцэртную паездку па Скандынавіі разам з Антонам Рубінштэйнам. У 1883—1886 гг. Ізаі жыў і працаваў у Парыжы, дзе ў яго ўстанавіліся асабістыя і творчыя сувязі з вядучымі французскімі кампазітарамі — у прыватнасці, Сезар Франк прысвяціў яму сваю санату для скрыпкі і фартэпіяна. З 1886 пасяліўся ў Бруселі.
Камнямёт
Камнямёт (ням. Steinbuechse, фр. perrier, ісп. pedrero, польск. petriera, таксама petrary, cannon petro, patterero і інш.): гладкаствольная гармата, прызначаная страляць выключна каменнымі снарадамі на малыя адлегласці (да 150—200 м).
Пачаткова такой назвай магла азначацца ўсякая гармата (напр., бамбарда), якая страляла каменным снарадам. Пазней назначыліся некаторыя асаблівасці канструкцыі, якія сталі і галоўнымі перавагамі камнямётаў — ствол з параўнальна тонкімі сценкамі і, значыць, з меншай масай, а таксама меншы парахавы зарад. Гэта спрычынялася тым, што каменны снарад важыў да 1/3 чыгуннага, роўнага памерам, што дазваляла паменшыць парахавы зарад (каля 1/3 масы снараду) і рабіць сценкі ствала значна танчэйшымі; ствол камнямёта мог важыць напалову меней за ствол блізкай памерам кулеўрыны).
Камнямёты маглі быць доўга- і кароткаствольнымі, або марцірамі. Калібры даўгаствольных камнямётаў даходзілі да 50-фунтавых; існавалі буйнакалібравыя камнямётныя марціры. Снарады — суцэльна-каменныя ядры, а таксама кашы з камянямі (прыблізна з 1750 — і з ручнымі гранатамі).
Тып аформіўся на працягу 14 — 16 ст. і быў выцеснены з ужытку марцірамі, якія маглі страляць выбуховымі снарадамі і карцеччу. У іспанскай крапасной артылерыі камнямёты стаялі на ўзбраенні яшчэ ў канцы 18 ст., у расійскай крапасной і абложнай артылерыі — да 19 ст. У ЗША з 1839 да 1861 стаяла на ўзбраенні 15-цалёвая (38-см) «камянёвая марціра» («stone mortar»), адмыслова прызначаная дзейнічаць кашамі камянёў, гранат або малымі бомбамі супраць асабовага складу праціўніка (знятая з узбраення з-за небяспекі дачаснага выбуху гранат ці бомбаў пры стрэле).
Бытчанскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Барысаўскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Барысаўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 17 жнінўня 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Прыгараднага (4 населеныя пункты: вёскі Бытча, Дубяні, Студзёнка і цагельны завод «Студзёнка») і Кішчынаслабодскага (6 населеных пунктаў: вёскі Весялова, Вялікая Трасцяніца, Забалоцце, Звяняты, Крычына і Малая Трасцяніца) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў.
Леў Сямёнавіч Берг
Леў Сямёнавіч (Сіманавіч) Берг (2(14) сакавіка 1876 — ) — рускі і савецкі заолаг і географ-энцыклапедыст: фізіка-географ, лімнолаг, кліматолаг і глебазнавец, літолаг і геамарфолаг, палеагеограф, гісторык геаграфіі. Аўтар асноўных работ па іхтыялогіі, геаграфіі, тэорыі эвалюцыі.
Член-карэспандэнт (1928) і правадзейны член (1946) Акадэміі навук СССР, прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР (1940—1950), лаўрэат Сталінскай прэміі (1951, пасмяротна).
Старое Прыбужжа (вёска)
Старо́е Прыбу́жжа (, Старое Прибужье) — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Міхееўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 4 кіламетры на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Дрыбін, за 65 кіламетраў ад Магілёва, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Цёмны Лес, каля ракі Проня, за 1 км ад аўтамабільнай дарогі Магілёў — Дрыбін.
Гісторыя
Перад Вялікай Айчыннай вайной у вёсцы жыло 372 чалавекі ў 87 дварах. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1943 года гітлераўцамі было спалена 87 двароў, забіта 17 чалавек.
Трафімаў
Трафімаў — рускае прозвішча.
Хрыстэн Раўнкіер
Хрыстэн Раўнкіер (Christen Raunkiær (Christiansen), 29 сакавіка 1860, ферма Раўнкіер (Ravnkærgård), Ютландыя, Данія — 11 сакавіка 1938) — дацкі батанік.
Аўтар найбольш распаўсюджанай сістэмы жыццёвых формаў раслін, якая стала асновай для ландшафтна-біянамічнай геаграфіі расліннасці. У аснову сістэмы пакладзены прыкметы размяшчэння і зімовай абароны органаў аднаўлення.
У 1893—1911 — супрацоўнік каралеўскіх Батанічнага саду і Батанічнага музея ў Капенгагене.
У 1912—1923 — прафесар батанікі Капенгагенскага ўніверсітэта.
Старое Прыбужжа
Назву Старо́е Прыбу́жжа маюць:
Апалінарый Равенскі
Апалінарый Равенскі (Απολλινάριος της Ραβένας; ?, Антыёхія — 75, Равена) — хрысціянскі святы, былы па паданні першым біскупам горада Равены. Шануецца ў абліччы свяшчэннамучанікаў, памяць здзяйсняецца ў Праваслаўнай царкве 23 ліпеня (па юліянскім календары), у Каталіцкай царкве 20 ліпеня. Першае жыціе святога Апалінарыя было напісана равенскім біскупам Маўрам у сярэдзіне VII стагоддзя.
NGC 3057
NGC 3057 (іншыя абазначэнні — UGC 5404, MCG 14-5-10, DDO 67, ZWG 364.15, IRAS09596+8032, PGC 29296) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандра Аляксандраўна Шаплыка
Біяграфія
З 1930 года працавала паляводам, у 1936—1941 гадах асвойвала тэхналогію вырошчвання кок-сагызу. У час Вялікай Айчыннай вайны вяла ўласную гаспадарку. Пасля вызвалення Глускага раёна ў чэрвені 1944 года удзельнічала ў аднаўленні сельскагаспадарчай вытворчасці. У 1947 годзе пераехала ў Любанскі раён і ўступіла ў калгас «Чырвоная змена». Пасля навучання на курсах А. А. Шаплыка ўзначаліла адзін з участкаў па вырошчванні кок-сагызу, пазней кіравала брыгадай каўчукаводаў.
У 1949 годзе за атрыманне высокага ўраджаю кок-сагызу пры выкананні планавага збору і здачы дзяржаве каранёў і насення Аляксандры Аляксандраўне Шаплыка прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
У 1949 годзе выступала з дакладам на Усесаюзнай нарадзе каўчукаводаў, Усесаюзным навукова-даследчым інстытутам каўчукаводства. За атрыманне высокіх ураджаяў каранёў кок-сагызу ў 1950 годзе яна была ўзнагароджана другім ордэнам Леніна.
Пасля з’яўлення ў 1950-х гг. больш танных крыніц каўчука калгас «Чырвоная змена» перайшоў на вырошчванне буракоў. Працавала ў паляводстве да выхаду на заслужаны адпачынак у 1968 годзе.
Узнагароджана ордэнамі Леніна (1949, 1951), медалямі.
Летаон
Летаон (Letoon, Letoum) — рэлігійны цэнтр алімпійскай багіні Леты (маці Апалона і Артэміды) каля горада Ксанфа ў лікійскім рэгіёне Анатоліі (сучасная тэрыторыя правінцыі Анталья, Турцыя, паміж гарадамі Каш і Фетхіе).
Пётр Тышкевіч (ваявода менскі)
Пётр Тышкевіч (? — 1631) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Сям'я
Паходзіў з лагойскай лініі роду Тышкевічаў, сын берасцейскага ваяводы Юрыя Тышкевіча і яго другой жонкі Тэадоры Валовіч, дачкі новагародскага кашталяна Рыгора Валовіча. Меў братоў Тэадора Фрыдэрыка, Марціна, Яна Яўстаха і Аляксандра.
Ажаніўся з Рэгінай Галоўчынскай, дачкой менскага кашталяна Шчаснага Галоўчынскага. Пакінуў дзяцей:
Пасля смерці Пятра Тышкевіча яго жонка выйшла паўторна за віцебскага ваяводу Крыштафа Кішку.
Якуб Зарэмба
Якуб Зарэмба (Jakub Zaręba, Jakobus Zaręba; 10 ліпеня 1746, Мазовія — 15 студзеня 1809, Полацк ) — каталіцкі дзеяч, педагог, выкладчык Полацкага езуіцкага калегіума.
Уступіў у Таварыства Ісуса 14 верасня 1764 г. Рэгент канвікта і прафесар французскай мовы ў Полацкім езуіцкім калегіуме (1783—1802). У 1802—1809 гг. займаў розныя пасады ў калегіуме. Як рэгент бурсы (музычнай школы) забяспечыў аркестр калегіума багатай калекцыяй музычных інструментаў. З 1806 г. і да сваёй канчыны — дарадца Казіміра Астроўскага, правінцыяла Таварыства Ісуса.
Капліца (Цвіраўшчына)
Праваслаўная капліца ў в. Цвіраўшчына Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на захадзе ад вёскі, на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў канцы XIX стагоддзя — пачатку XX стагоддзя з бутавага каменю і цэглы.
Архітэктура
Понік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Кампактны квадратны ў плане вежападобны аб’ём пад двухсхільным дахам завершаны цыбулепадобнай галоўкай на васьмігранным барабане. У дэкоры фасадаў выкарыстана арганічнае спалучэнне ружовай неатынкаванай бутавай муроўкі сцен і жоўтай цаглянай вуглавых частак, арачных аконных праёмаў, паўцыркульных бровак, трохвугольных шчытоў.
Калінаўка (Вяземскі раён)
Калінаўка (Калиновка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Мураўдаг
Мураўдаг (Murovdağ), Мраўскі хрыбет (Մռավի լեռնաշղթա) — найвышэйшы горны хрыбет Малога Каўказа даўжынёй каля 70 кіламетраў і шырынёй 10 кіламетраў.
Мураўдаг пераважна складзены асадкава-вулканагеннай тоўшчай, грэбень хрыбта скалісты, схілы моцна раздзеленыя цяснінамі. Пануюць горна-лясныя, а ў прыгрэбневай зоне — горна-лугавыя і луга-стэпавыя ландшафты. На паўночна-ўсходнім схіле хрыбта Мураўдаг размешчана група жывапісных азёр, сярод іх — возера Гёйгёль. З пачатку 1990-х Мураўдаг падзяляе тэрыторыі, якія кантралюе Азербайджан (на поўнач ад хрыбта) і непрызнаная Нагорна-Карабахская Рэспубліка (на поўдзень ад хрыбта). Найвышэйшы пункт хрыбта — гара Гямыш/Гамшасар (вышыня — 3724 метраў, кантралюецца НКР).
Сусветная федэрацыя катоў
Гісторыя
Сусветная федэрацыя катоў была заснавана ў 1988 годзе ў Рыа-дэ-Жанэйра. Яе стварылі тры клуба, якія былі незадаволены малой дэмакратычнасцю тых федэрацый, якія існавалі ў той час.
Мэты
Сусветная федэрацыя катоў аб’ядноўвае 93 асацыяваныя арганізацыі і 66 нацыянальных арганізацый з 18 краін.
Напрамкі іх дзейнасці наступныя :
Структура
Прэзідэнт Федэрацыі Анеліз Хакман з’яўляецца дэпутатам Еўрапарламента. Федэрацыя прымае актыўны ўдзел у абмеркаванні еўрапейскага заканадаўства па пытаннях, якія датычацца жывёл.
Гірэі
Гірэі, Гераі — татарская дынастыя, якая панавала ў Крымскім ханстве з сярэдзіны XV ст. да 1783 г.
Першы хан Хаджы-Гірэй захапіў уладу пры падтрымцы вялікага князя літоўскага Казіміра IV і татарскіх крымскіх князёў з роду Шырын у 1443 г. Паводле польскіх крыніц, Хаджы-Гірэй нарадзіўся ў ВКЛ, у г. Трокі. Яго дзейнасць была накіравана на ўмацаванне ўлады дынастыі ў Крыме і на абарону сваіх уладанняў ад іншых прэтэндэнтаў на трон. Ен меў сяброўскія адносіны з Казімірам IV, даволі мірныя адносіны з Маскоўскай княствам, імкнуўся забяспечыць сваю незалежнасць ад Асманскай імперыі. Пасля смерці Хаджы-Гірэя ў выніку працяглай барацьбы ханам стаў яго малодшы сын Менглі-Гірэй. 3 1475 г. Крымскае ханства трапіла ў васальную залежнасць ад Асманскай імперыі, асманскія султаны прызначалі ханаў выключна з нашчадкаў Гірэяў.
Спачатку адносіны Гірэяў з паўночнымі суседзямі былі прыязныя, але пасля таго, як Казімір IV заключыў саюз з ханам Залатой (Вялікай) Арды Ахметам (саюз фактычна не быў накіраваны супраць Крыма), адносіны сапсаваліся і Менглі-Гірэй заключыў ваенна-палітычны саюз з Маскоўскім княствам. Асобныя татарскія орды не падпарадкоўваліся Гірэям.
3 цягам часу Гірэі зразумелі памылку арыентацыі на Маскоўскае княства, асабліва пасля таго, калі яна заваявала Казанскае, Астраханскае і Сібірскае ханствы. У 1657 г. крымскія татары разбілі венгерскія войскі прэтэндэнта на польскі трон сяміградскага князя Дзьёрдзь II Ракацы У час казацка-сялянскай вайны 1648—1651 гг. крымскі хан Іслам-Гірэй III спачатку падтрымліваў Б. Хмяльніцкага (1648—1649 гг.) і быў пасрэднікам пры заключэнні Збораўскага міру 1649 г., пасля адышоў ад яго і ў 1653 г. уступіў у саюз з Рэччу Паспалітай.
Апошні крымскі хан з дынастыі Гірэяў Шахін-Гірэй пад прымусам расійскага ўрада ў лютым 1783 г. адмовіўся ад трона, а Крымскае ханства было далучана да Расійскай імперыі.
Успенскі сабор (Жыровіцы)
Свята-Успенскі сабор — праваслаўны сабор у а. Жыровіцы Слонімскага раёна.
Гісторыя
Успенскі сабор закладзены як галоўны храм манастыра базыльян у 1613 годзе (закончаны ў 1650).
Архітэктура
Мураваная 3-нефавая крыжова-купальная базіліка (даўжыня большая за 55 м, вышыня каля 40 м) з паўкруглай апсідай. З паўночнага і паўднёвага бакоў да сабора прымыкаюць тры цёплыя прыдзелы Пакрова Прасвятой Маці Божай, Раства Іаана Хрысціцеля і святога Цудатворца Мікалая. Спачатку сабор быў пабудаваны ў стылі барока з 2-вежавым галоўным фасадам. Пасля рэканструкцыі 1828 года храм набыў рысы класіцызму: вежы былі разабраны, была зменена форма светлавога барабана і купала, у дэкоры выкарыстаны дарычны ордэр (4-калонны порцік з 3-вугольным франтонам, фрых з трыгліфамі).
Успенскі сабор злучаны крытымі пераходамі з будынкам семінарыі (на поўначы) і з жылым корпусам манастыра (на поўдні), на 1-м паверсе якога зроблены арачны праезд на тэрыторыю манастыра.