cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хімічная тэрмадынаміка
Найважнейшыя раздзелы хімічнай тэрмадынамікі: тэрмахімія, вучэнне аб хімічнай і фазавай раўнавазе, аб растворах, электрахімічная тэрмадынаміка, тэрмадынаміка паверхневых з'яў.
Тэарэтычная аснова хімічнай тэрмадынамікі — законы (асновы) агульнай тэрмадынамікі. Першы закон тэрмадынамікі — аснова тэрмахіміі. На другім законе тэрмадынамікі грунтуецца вучэнне аб хімічнай раўнавазе. Яго асноўная задача — прадказанне напрамку хімічнай рэакцыі, яе выхаду і раўнаважнага саставу рэакцыйнай сумесі ў залежнасці ад зыходнага саставу, тэмпературы, ціску. Паводле трэцяга закону тэрмадынамікі вызначаюць энтрапію рэчываў з каларыметрычных вымярэнняў цеплаёмістасці ў інтэрвале тэмператур (ад блізкіх да абсалютнага нуля да зададзенай) і цеплавых эфектаў усіх фазавых пераходаў, што адбываюцца ў гэтым тэмпературным інтэрвале.
Даныя каларыметрычных вымярэнняў дазваляюць разлічваць канстанты раўнаваг хімічных рэакцый паводле іх цеплавых эфектаў і энтрапіі кожнага рэчыва, якое ўдзельнічае ў рэакцыі.
Тэрмадынамічныя ўласцівасці хімічных сістэм характарызуюцца тэрмадынамічнымі функцыямі: тэрмадынамічнымі патэнцыяламі і хімічным патэнцыялам. Змены тэрмадынамічных функцый у хімічных рэакцыях звязаны з канстантамі раўнаваг і вызначаюцца паводле іх значэння і тэмпературнай залежнасці, а таксама разлічваюцца метадамі статыстычнай тэрмадынамікі. У практычных разліках карыстаюцца табліцамі тэрмадынамічных уласцівасцей індывідуальных рэчываў і раствораў, у якіх звычайна дадзены значэнні энтрапіі, энтальпіі, цеплаёмістасці і некаторых іншых функцый у залежнасці ад тэмпературы і канцэнтрацыі рэчываў.
Вынікі і метады хімічнай тэрмадынамікі выкарыстоўваюцца ў хімічнай тэхналогіі, фізіцы, геалогіі, біялогіі, пры рашэнні многіх практычных задач хімічнай, металургічнай, паліўнай і іншых галін прамысловасці.
Хайке Хенкель
Хайке Хенкель (Heike Henkel; пры нараджэнні Хайке Рэдэцкі; нар. года,, Шлезвіг-Гольштэйн, ФРГ) — нямецкая лёгкаатлетка, якая спецыялізавалася ў скачках у вышыню. Алімпійская чэмпіёнка 1992 года, чэмпіёнка свету 1991 года, чэмпіёнка свету 1991 года ў памяшканні, чэмпіёнка Еўропы 1990 года, двухразовая чэмпіёнка Еўропы ў памяшканні (1990 і 1992).
Была замужам за плыўцом Райнерам Хенкелем, але потым яны развяліся. Цяпер замужам за былым дзесяціборцам Паўлем Маерам.
Асабісты рэкорд у памяшканні — 207 см — WR*, на стадыёне — 205 см.
Шэўчэнкавэ (Ананьіўскі раён)
Шэўчэнкавэ (Шевче́нкове) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Лукомскі замак
Лукомскі замак — колішні замак, які існаваў у XIV—XVI стст. Размяшчаўся каля правага берага р. Лукомка, цяпер в. Лукомль Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Паводле «Спіса рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх», у XIV ст. Лукомль лічыўся горадам з магутным і добра ўмацаваным замкам.
У 1386 годзе аб'яднаныя войскі прускіх і лівонскіх рыцараў аблажылі замак. Гарнізон мужна і доўга абараняўся, шмат крыжакоў загінула пад сценамі Лукомля, аднак у ходзе працяглай аблогі і штурму замак быў узяты.
У час Лівонскай вайны 1588—1583 гадоў у 1563 годзе горад і замак захапіла і знішчыла войска Івана IV Грознага. Замак больш не аднаўляўся. Рэшткі вялікіх валоў аглядваў у 1573 годзе гісторык М. Стрыйкоўскі, які адзначыў, што на гэтым месцы быў некалі вялікі замак. З XVII ст. дакументы згадваюць толькі вёску Лукомль.
Тачылавэ
Тачылавэ (Точи́лове) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Пятрова (Холм-Жыркоўскі раён)
Пятрова (Петрово) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
Дрыяда (расліна)
Дрыя́да, курапатчына трава (Dryas) — род кветкавых раслін сямейства ружавых.
Шматгадовазялёныя кусцікі са сцелістым сцяблом. Лісце простае, скурыстае, зверху зялёнае, бліскучае, знізу бела-лямцавае. Кветкі адзіночныя, буйныя, белыя, рэдка жоўтыя, на прамастойных кветаносах. Плод — шматарэшак. На каранях развіваедца эктатрофная мікарыза.
Адрозніваецца больш за 10 відаў. Пашыраны ў арктычных і субарктычных раёнах, таксама ў высакагор'ях на поўначы ўмеранага пояса. Расце дрыяда ў тундры, на гальцы і альпійскіх лугах. Найбольш вядомыя віды дрыяда васьміпялёсткавая і дрыяда кропкавая.
Кармавыя (для аленяў), харчовыя (сурагат гарбаты), лекавыя (вяжучае) і дэкаратыўныя (выкарыстоўваюцца для стварэння альпінарыяў) расліны.
Гіпацэнтаўр (герб)
Апісанне
У агульнапрынятай форме герба, вядомай з пачатку 16 ст. , кентаўр гэты мае замест хваста пашчу цмока альбо змяі, якую паражае страла, выпушчаная з лука рукамі самой жа істоты. Колер поля бываў розным: так, для Кітаўруса Гедроўцаў гербоўнікі занатоўваюць срэбнае поле, а на каляровай выяве герба біскупа Паўла Гальшанскага, зробленай у 16 ст., Кітаўрус змешчаны на зялёным пагорку ў сінім полі.
Найстарэйшыя выявы гэтага герба, якія дайшлі да нашага часу, змешчаны на пячатках Сямёна Іванавіча і Міхаіла Іванавіча Гальшанскіх з 1422 (пры дакументах Мельніцкай дамовы) — абодва гэтыя кентаўры ўзброеныя, але ні адзін з іх не лукам. Паводле опісу 16 ст., згубленая на сённяшні дзень пячатка Сямёна Іванавіча з 1388 таксама мела выяву кентаўра. Акрамя Гальшанскіх, гербам і яго адменамі карысталіся Гарнастаі, Гедройцы, Свірскія, Сесіцкія і інш.
У легендзе аб Палемоне Кітаўрус названы сярод гербаў, прынесеных продкамі літоўскай арыстакратыі з Рыму. Да князёў гэтага герба легенда залічвае не толькі міфічных Гольшу, Гедруса і інш., але і шэраг несумненна гістарычных асоб, у прыватнасці Трайдзеня.
Жыгімонт Стары надаў герб з кітаўрусам у зялёным полі польскаму мястэчку Лютомерск (цяпер ужываецца як герб гміны). У цяперашні час выява Кітаўруса змешчана ў гербах Гальшан і Старых Дарог (былых уладанняў Гальшанскіх), а таксама ў гербе літоўскага мястэчка Сесікай (радавога гнязда Сесіцкіх).
Віктар Іванавіч д’Андрэ
Віктар Іванавіч д’Андрэ — архітэктар-інжынер. Магілёўскі губернскі інжынер (10 сакавіка 1865  — ?).
У службовым і класным чыне з 1832 года. Сапраўдны стацкі саветнік з 1870 года.
Меў брата Аляксея Іванавіча д’Андрэ.
Аляксандр Міхайлавіч Арлоў
Аляксандр Міхайлавіч Арлоў, па нараджэнні Лейба-Ісаак Лейзеравіч Фельдбін (7(19) жніўня 1895, Бабруйск, Мінская губерня — 25 сакавіка 1973, Кліўленд, Агая, ЗША) — савецкі разведчык, маёр дзяржаўнай бяспекі (1935). Нелегальны рэзідэнт савецкай разведкі ва Францыі, Аўстрыі, Італіі (1933—1937), рэзідэнт НКУС і саветнік рэспубліканскага ўрада Іспаніі па бяспецы (1937—1938).
Бацькоўскае прозвішча Фельдбейн у запісе пра нараджэнні Лейбы-Ісаака скажона на Фельдбін. У аддзеле кадраў НКУС улічаны як Леў Лазаравіч Нікольскі. У ЗША жыў па «дакументах прыкрыцця» на імя Аляксандра Міхайлавіча Арлова, Ігара Канстанцінавіча Берга.
Імаверна, найвядомейшы перабежчык сярод высокапастаўленых супрацоўнікаў НКУС. У ліпені 1938 года, падчас Вялікага тэрору, з сям’ёй з Францыі праз Канаду ўцёк у ЗША, дзе жыў да смерці. У ЗША Арлоў быў кансультантам ЦРУ. У ЗША падрыхтаваў шэраг публікацый, якія пазней склалі яго мемуарную кнігу «Гісторыя сталінскіх злачынстваў». Цяпер спецыялісты скептычна ацэньваюць мемуары Арлова, лічаць, што значная іх частка з’яўляецца яго вымыслам.
У СССР першая публічная згадка пра Арлова з’явілася толькі 20-21.12.1990 года, калі ў газеце «Труд» пра яго апублікаваны артыкул.
Фельдбін да эміграцыі і ўжо ў ЗША містыфікоўваў сваё жыццё. Шмат у біяграфіі Арлова вядома толькі з яго словаў. У зман быў уведзены нават біёграф Арлова, брытанскі гісторык. Асабліва гэта тычыцца ранняга жыцця, Валадарскі ў манаграфіі на амаль 800 старонак прысвяціў гэтым гадам літаральна адзін абзац, менавіта гэтыя звесткі распаўсюджаны ў Інтэрнеце. Барыс Валадарскі карыстаўся маскоўскімі архівамі, але па-за яго аглядам засталося 4 асабістыя справы Арлова-Фельдбіна, якія дазваляюць высветліць некаторыя моманты яго дарэвалюцыйнай біяграфіі.
Біяграфія
Бацька, мешчанін Эліэзер Сролевіч Фельдбейн, перабраўся ў Бабруйск з мястэчка Пагост Ігуменскага павета. Маці, Геля-Хана Ізраілеўна Зарэцкая, імаверна, ураджэнка Бабруйска.
Барыс Валадарскі называе сям’ю Лейбы «вельмі рэлігійнай». На праўдзе пра жыццё Лейбы нічога не вядома да пачатку Першай сусветнай вайны. Фактычна біяграфія пачынаецца ў верасні 1915 года, калі Фельдбін паступіў у дадатковы клас Чанстахоўскай мужчынскай гімназіі, эвакуіраванай ў падмаскоўнае сяло Чаркізава. Там Фельдбін 17 мая 1916 года атрымаў атэстат.
Пасля школы Лейба меў цвёрды намер паступаць ва ўніверсітэт на юрыдычны факультэт. Аднак вакансій на факультэце не было, ён запісваецца на медыцынскі, каб ужо быць у «ведамстве ўніверсітэта» калі месца на патрэбным факультэце з’явіцца. Адначасова, для падстрахоўкі, у канцы ліпеня 1916 года Лейба паступіў у Лазараўскі інстытут усходніх моў. У жніўні 1916 года ён просіць дазволу вольнаслухачом наведваць заняткі ў Акадэміі жывапісу, скульптуры і дойлідства. Каб зэканоміць на транспарце, Лейба пасяліўся ў самым цэнтры Масквы, на Малой Броннай (37, пазней 20), ва ўпадабаным месцы студэнтаў. Паводле біяграфіі ў кнізе Валадарскага, Фельдбін правучыўся ў Інстытуце два семестры, але на праўдзе ён сышоў адтуль ужо 28 верасня 1916 года, нават не прыступіў да заняткаў, як толькі з’явілася вакансія на юрыдычным факультэце. Лейба аказаўся на адным курсе са сваім будучым супрацоўнікам па НКУС, выхадцам з Гродна Сяргеем Шпігельгласам, пазней Фельдбін сцвярджаў, што менавіта Шпігельгласа прыслалі ў Антверпен для яго ліквідацыі, але ён ухіліўся ад сустрэчы.
Ужо ў снежні 1917 года Фельдбін вярнуўся да вучобы і да мая 1918 года даздаў патрэбныя дысцыпліны за 1 курс. Далей пра яго біяграфію ёсць толькі фрагментарныя звесткі.
У анкеце Фёльдбін паказваў, што служыў у асобым аддзеле 12-й арміі, якая ў гэты час знаходзілася на Паўночным Каўказе. Пры гэтым у кароткі перыяд савецкай улады ў Крыме (красавік-чэрвень 1919) Фельдбін быў у Феадосіі. Затым, без указання даты, ідуць Архангельская губНК і асобы аддзел па ахове паўночнай мяжы Рэспублікі. У лютым 1920 года Фельдбін, усё яшчэ лічыўся студэнтам і быў адлічаны па фармальнай прычыне — не падаў ва ўніверсітэт дакументы пра вайсковую службу.
З 1924 года дзейнасць Фельдбіна звязана выключна з АДПУ/НКУС.
Янус
Янус — у старажытнарымскай міфалогіі спачатку творца ўсяго існага, Сусвету, пазней увасабленне ўсякага роду пачаткаў (у тым ліку і чалавечага жыцця), бог уваходаў і выхадаў, дзвярэй, а таксама дагавораў і саюзаў. Ён навучыў людзей земляробству, караблебудаванню; быў ахоўнікам мараходаў.
Пясчанка (Іванаўскі раён)
Пясча́нка (, Песчанка) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Моладаўскага сельсавета.
Альгірдас Бразаўскас
Альгірдас Міколас Бразаўскас (Algirdas Mykolas Brazauskas,, Ракішкі — , Вільнюс) — літоўскі палітычны дзеяч, прэзідэнт Літоўскай Рэспублікі (1993—1998), прэм’ер-міністр Літоўскай Рэспублікі (2001—2006). Доктар эканамічных навук (1974).
Мікалай Аляксеевіч Халяўка
Мікалай Аляксеевіч Халяўка (1916—1998) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Мікалай Халяўка  нарадзіўся 23 снежня 1916 года ў вёсцы Івакі (цяпер — Добрушскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння трох класаў школы працаваў спачатку ў калгасе, потым у міліцыі. У 1937 годзе Халяўка быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З пачатку Вялікай Айчыннай вайны — на яе франтах.
Да снежня 1944 года гвардыі сяржант Мікалай Халяўка быў зараджальшчыкам самаходнай артылерыйскай устаноўкі 108-га гвардзейскага самаходнага артылерыйскага палка 4-га Украінскага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Ужгарада. 2 снежня 1944 года Халяўка асабіста закідаў гранатамі дзот які перашкаджаў наступленню пяхоты, знішчыўшы некалькі варожых салдат і захапіўшы яшчэ двух у палон.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года гвардыі сяржант Мікалай Халяўка быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».
Пасля заканчэння вайны Халяўка быў дэмабілізаваны. Жыў на радзіме, працаваў у калгасе.
Быў таксама узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені і шэрагам медалёў.
S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat
«S.T.A.L.K.E.R.: Покліч Прыпяці» (S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat, S.T.A.L.K.E.R.: Зов Припяти) — камп’ютарная гульня ў жанры шутара ад першай асобы з элементамі ролевай гульні і survival horror ад украінскай кампаніі GSC Game World, сіквел «S.T.A.L.K.E.R.: Цень Чарнобыля». Выхад гульні адбыўся 2 кастрычніка 2009 года.
Гульнявы працэс
«S.T.A.L.K.E.R.: Покліч Прыпяці» — гэта шутар ад першай асобы. У гэтым жанры ад гульца патрабуецца хуткасць рэакцыі і дакладнасць яго дзеянній. У гульне прысутнічае мноства відаў агнястрэльнай зброі з краін Варшаўскага дагавору і НАТА, напрыклад, вінтоўкі або  (якая ў гульне называецца «ГП-37»). Цэль гульца — выпаўніць ўсе сюжэтныя заданні, але ў гульне таксама ёсць і даданыя місіі.
Сюжэт
Пасля дзеяння «Цені Чарнобыля» УСУ вырашаюць правесці аперацыю «Фарватар» з дапамогай Мі-24, каб атрымаць кантроль над ЧАЭС, але адбываецца нешта, з-за чаго ўсе ваенныя верталёты выходзяць з строю. Галоўны герой, былы «сталкер» Дзегцяроў, а таксама агент СБУ, павінен разабрацца ў прычынах краху аперацыі.
Ацэнкі
Гульня атрымала 80 балаў з 100 на сайце Metacritic. Крытык з сайта IGN піша: «Хоць S.T.A.L.K.E.R.: Call of Pripyat не здзіўляе так, як арыгінал, гэта выдатная гульня, якой павінен даць шанс чытач».
Ушачы
Назва
Назва Ушачы ад назвы ракі Ушача, якая балцкага паходжання.
Гэты корань таксама ў трох гідронімах Уша (прыток Віліі, Нёмана, Бярэзіны).
Корань Uš- з’яўляецца варыянтам кораня Us-. Абодва аднолькава ад індаеўрапейскага *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары).
Водныя назвы з коранем Us- / Uš- матываваныя блішчастасцю воднай паверхні. Назва ракі Ушача значыць «Блішчастая (рака)».
Гісторыя
Вядомыя з XVI стагоддзя. Належылі полацкаму стольніку Ю. Кляноўскаму, з 1672 года — Д. Радзімінскаму-Францкевічу, Шчытам, затым Плятэрам. У 1716 годзе падваявода полацкі В. Жаба заснаваў касцёл і дамініканскі кляштар з шпіталем і школай. У 1758 годзе атрымалі магдэбургскае права.
3 1805 года яны — цэнтр воласці ў Віцебскай губерні. У 1846 годзе ў мястэчку 95 жыхароў, 22 двары. Тут быў вадзяны млын, стаялі 2 карчмы. У 1880 годзе дзейнічалі вінакурны завод, млын, былі 2 царквы, касцёл, 18 крам, 3 яўрэйскія малітоўныя школы, з 1890 года працавала царкоўнапрыходская школа. Паводле перапісу 1897 года ў мястэчку 1268 жыхароў, 170 двароў, былі гарбарны і паташны заводы, млын, лячэбніца, аптэка, 16 крам, 8 шынкоў, заезныя дамы.
У 1919 годзе Ушачы знаходзіліся ў складзе РСФСР, у 1924 годзе ўвайшлі ў БССР і сталі цэнтрам Ушацкага раёна Полацкай, у 1935—1938 гадах Лепельскай акруг. 27 верасня 1938 года Ушачам нададзены статус гарадскога пасёлка Віцебскай вобласці. У 1941 годзе ў пасёлку было 2,7 тыс. жыхароў, 600 двароў.
У Вялікую Айчынную вайну 7 ліпеня 1941 года Ушачы акупіравалі нацысцкія захопнікі. Яны загубілі тут 735 чалавек. Ва Ушачах і раёне дзейнічала патрыятычнае падполле. У канцы верасня 1942 года партызаны разграмілі мясцовы варожы гарнізон і вызвалілі Ушацкі і суседнія з ім раёны ад гітлераўскіх захопнікаў. Была створана Полацка-Лепельская партызанская зона. У снежні 1943 — красавіку 1944 гадоў ва Ушачах дыслацыраваліся штабы Полацка-Лепельскай аператыўнай групы ЦК КП(б)Б і Беларускага штаба партызанскага руху, партызанскай брыгады імя В. Чапаева. Тут размяшчалася падпольная друкарня, дзейнічалі партызанскі тэлефонны вузел, электрастанцыя, лесазавод. 30 красавіка 1944 года Ушачы былі захоплены гітлераўцамі. Вызвалены войскамі 1-га Прыбалтыйскага фронту 29 чэрвеня 1944 года.
3 1944 года Ушачы былі ў складзе Полацкай, з 1954 года — Віцебскай абласцей. У 1962—1966 гадах уваходзілі ў Лепельскі раён.
У 2011 годзе ў склад пасёлка ўвайшлі вёскі Гарадок і Пралетарый.
Забудова
Цэнтр пасёлка захаваў гістарычную планіроўку. Рака Ушача падзяляе пасёлак на 2 часткі. Левы бераг забудаваны пераважна індывідуальнымі дамамі сядзібнага тыпу. На правым беразе знаходзіцца адміністрацыйна-грамадскі цэнтр і асноўная жылая забудова. У цэнтры, які захаваў гістарычную планіроўку, пастаўлены 2—5-павярховыя дамы.
Эканоміка
Прадпрыемствы лясной і дрэваапрацоўчай, лёгкай, харчовай прамысловасці. Вытворчая зона размешчана на паўднёвы ўсход ад пасёлка. Тут працуюць камунальнае унітарнае прадпрыемства «Ушацкі камбінат прамысловых тавараў», адкрытае акцыянернае таварыства «Ушацкі льнозавод», унітарнае вытворчае прадпрыемства «Ушацкі агароднінасушыльны завод» і інш.
Адукацыя і культура
Ёсць сярэдняя, дзіцяча-юнацкая спартыўная школы, Цэнтр пазашкольнай работы з дзецьмі. Дзейнічаюць Дом культуры, 2 бібліятэкі, Дом рамёстваў, дзіцячая школа мастацтваў. Працуюць 9 калектываў аматарскай мастацкай творчасці, 2 народныя: клубы «Ветэран» і народных майстроў, 1 узорны — дзіцячы хор школы мастацтваў. Створаны Ушацкі музей народнай славы ім. В. Е. Лабанка.
Вядомыя асобы
Ва Ушачах пахаваны Народны паэт Беларусі Рыгор Іванавіч Барадулін (1935—2014).
R136a1
R136a1 — зорка ў кампактнай зорнай скупнасці R136 у эмісійнай туманнасці NGC 2070 (туманнасць «Тарантул»), якая знаходзіцца ў Вялікім Магеланавым Воблаку, самая масіўная з вядомых навуцы зорак. Адносіцца да блакітных гіпергігантаў. Няўзброеным вокам з прычыны адлегласці 165 000 светлавых гадоў зорка не бачна, але скупнасць можа быць знойдзена ў добры аматарскі тэлескоп у паўднёвым паўшар'і ці паблізу экватара. Таксама зорка з'яўляецца і адной з самых яркіх, выпускаючы святла, па найвышэйшых ацэнках, да 10 млн раз больш, чым Сонца.
Гісторыя адкрыцця
Навукоўцы выявілі некалькі зорак з тэмпературай паверхні больш 40 000 К, у некалькі дзясяткаў раз больш і некалькі мільёнаў разоў ярчэй Сонцы. Згодна існым мадэлям, некаторыя з гэтых зорак пры ўтварэнні мелі масу больш 150 сонечных. Зорка R136a1 аказалася найболей масіўнай з вядомых навуцы зорак: яе маса складае 265 мас Сонца, а маса пры ўтварэнні — больш 320.
Падобныя звышцяжкія зоркі вылучна рэдкія і ўтвараюцца толькі ў вельмі шчыльных зорных скупнасцях. Назіранне падобных зорак патрабуе вельмі высокай раздзяляльнай здольнасці прылад.
Астрафізікі з Інстытута астраноміі імя Аргеландара ў Боне (Германія) на грунце мадэлявання працэсу фармавання зорак у гэтай частцы туманнасці Тарантула выказалі здагадку, што R136a1 сфармавалася ў выніку зліцця некалькіх драбнейшых зорак з масай менш класічнай мяжы масы адзінкавай зоркі (150 сонечных мас).
Фізічныя характарыстыкі
Дагэтуль застаецца нявысветленым пытанне паходжання падобных звышмасіўных зорак: ці ўтварыліся яны з такой масай спрадвечна, або ўтварыліся з некалькіх меншых зорак.
Яркасць гэтай зоркі перасягае яркасць Сонца ў 8,7 млн разоў. Сама зорка спараджае моцны зорны вецер, што прыводзіць яе да хуткай страты рэчыва.
Зоркі масай ад 8 да 150 сонечных пад канец свайго жыццёвага цыклу выбухаюць як звышновыя, пакідаючы пасля сябе нейтронную зорку.
Струтынка (Ананьіўскі раён)
Струтынка (Струти́нка) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Свята-Елісавецінская царква (Зацемень)
Свята-Елісавецінская царква — праваслаўны храм у вёсцы Зацемень Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З’яўляецца прыпісным да прыходу Святога Прарока Ільі ў аг. Ілья. Адзін з двух храмаў у Беларускай Праваслаўнай царкве асвячоны ў гонар Святой Лізаветы.
Гісторыя
Па звестках капліца ў Зацемені існавала на мяжы XVIII—XIX стагоддзеў і з'яўлялася прыпісной да Старынкаўскай царквы, што згарэла падчас вайны з Напалеонам.
Пабудавана з дрэва, на могілках. У 1930-х гадах была прыпісной да царквы ў імя Святых Сарака Пакутнікаў Севасційскіх у в. Кастыкі.
У 1989 годзе адрэстаўравана, абкладзена цэглай. 9 кастрычніка 2016 г. асвячона наноў пасля рамонта.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам з трохграннай апсідай, двухсхільны дах на якой пераходзіць у вальмавы, завершаны чатырохграннай шатровай званіцай. Фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі.
Яблуніўка (Ражышчанскі раён)
Яблуніўка (Яблуні́вка) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Капачыўскай вясковай грамады.
NGC 5642
NGC 5642 (іншыя абазначэнні — UGC 9301, MCG 5-34-52, ZWG 163.64, PGC 51751) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сэлываніўка
Сэлываніўка (Селива́нівка) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Што? (фільм)
«Што?» (Che?) — абсурдысцкая кінакамедыя 1972 года рэжысёра Рамана Паланскага, сёмы поўнаметражны мастацкі фільм рэжысёра. Аўтарамі сцэнарыя сталі і Раман Паланскі. Галоўныя ролі выканалі Марчэла Мастраяні,, , і іншыя.
Сюжэт
Маладая амерыканка па імені Нэнсі падарожнічае па свеце ў пошуках уражанняў, якія старанна запісвае ў дзённік. Падчас паездкі па Італіі трое хлопцаў, якія яе падвезлі, спрабуюць учыніць гвалт, аднак ёй удаецца ад іх уцячы. Так яна трапляе ў пансіён нейкага спадара Нобларта, напоўнены дзіўнымі людзьмі: тут і былы зводнік-мазахіст, і нудыстка, і дурнаваты святар, і іншыя напаўвар’яцкія персанажы, уключаючы самога гаспадара асабняка, смерці якога ўсё чакаюць.
Селіванава (Холм-Жыркоўскі раён)
Селіванава (Селиваново) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
Мікалай Трафімавіч Чадовіч
Мікалай Трафімавіч Чадовіч (, гп. Чырвоная Слабада, Чырвонаслабодскі раён, Бабруйская вобласць, БССР — 21 студзеня 2011, Мінск, Беларусь) — беларускі пісьменнік-фантаст.
Міка Хякінэн
Удзельнік чэмпіянатаў Формулы-1 з 1991 па 2001. Уладальнік двух чэмпіёнскіх тытулаў у гэтым класе аўтагонак. Станавіўся чэмпіёнам ў 1998 і 1999 годзе. З 2004 года вярнуўся ў аўтаспорт ў чэмпіянат ДТМ. Па канчатку сэзону-2007 прыняў рашэнне аб завяршэнні выступаў у гэтым чэмпіянаце (выйграў тры гонкі за тры гады).
Мікалай Трафімавіч Чадовіч
Біяграфія
У 1968 г. скончыў Мінскі тэхнікум сувязі, у 1979 г. завочна закончыў Маскоўскі інстытут сувязі. У 1970—1990 гг. працаваў брыгадзірам у тралейбусным дэпо ў Мінску, у 1990—1998 гг. начальнікам транспартнага аддзела і рэдактарам мінскага выдавецтва «Эрыдан». Пісаў на рускай мове.
Першая фантастычная публікацыя, аповяд «Нарушитель» (1983) у газеце «Знамя юности», які быў напісаны ў суаўтарстве з Юрыем Брайдэрам з Дзяржынска і паклаў пачатак доўгаму і плённаму супрацоўніцтву гэтых пісьменнікаў. У канцы 1980-х гадоў творчы дуэт Чадовіча і Брайдэра высунуўся ў першыя шэрагі маладога пакалення савецкай рускамоўнай фантастыкі.
Памёр у Мінску пасля працяглай хваробы 21 студзеня 2011 года.
Узнагароды
Лаўрэат жанравай (1999), Дзяржаўнай прэміі Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі (за раман «Стрэлы Пяруна»).
Раманы
Сааўтар: Юрый Брайдэр
Апавяданні
Сааўтар: Юрый Брайдэр
Розмары Акерман
Спартыўная кар’ера
У 1974 годзе яна выйшла замуж за гандбаліста Манфрэда Акермана і змяніла прозвішча.
Пік кар’еры Розмары Акерман прыпаў на 1976 год. 8 мая 1976 года яна чарговы раз перавысіла сусветны рэкорд, скокнуўшы на 1,96 м. На Алімпійскіх гульнях у Манрэалі 28 ліпеня 1976 года яна заваявала залаты медаль з вынікам 1,93 м.
У 1977 годзе Акерман паўтарыла свой сусветны рэкорд (1,96 м), 14 жніўня на Кубку Еўропы перавысіла яго (1,97 м), а 26 жніўня ў Заходнім Берліне пераадолела планку на вышыні 2,00 м.
У 1978 Акерман заняла другое месца на чэмпіянаце Еўропы ў Празе, прапусціўшы наперад італьянку Сару Сімеоні, якая ўстанавіла новы сусветны рэкорд (2,01 м). Акерман пераадолела планку на той жа вышыні, аднак падчас танца, які рушыў за гэтым, радасці ссунуўся адзін з матаў, стукнуў па стойцы і збіў планку. У выніку вышыня не была залічана, Акерман засталася другой з вынікам 1,99 м.
Патрыс Шэро
Патрыс Шэро (Patrice Chéreau, 2 лістапада 1944, Лезінье, Мен і Луара) — французскі акцёр, рэжысёр тэатра і кіно, адна з найбуйнейшых фігур у французскім мастацтве апошніх дзесяцігоддзяў.
Біяграфія
З сям'і мастакоў. Скончыў парыжскі ліцэй Людовіка Вялікага, пачаў кар'еру акцёра і рэжысёра на ліцэйскпй сцэне, ставіў Гюго, Лопэ дэ Вегу, Марыво (1964—1965). У 1966 узначаліў тэатр г. Сартрувіль (дэп. Івелін), дзе паставіў п'есы Марыво, Лабіша, Якаба Ленца. У далейшым працаваў у Тэатра пікала у Мілане з Джорджа Стрэлерам, у Марселі. У 1971—1977 разам з Ражэ Планшонам і Раберам Жыльберам узначальваў Нацыянальны народны тэатр (TNP) у Вілербане. У 1982—1990 кіраваў тэатрам у Нантэры (Théâtre Nanterre-Amandiers).
Прызнанне
Прэмія Фрыдрыха Гундальфа Нямецкай акадэміі мовы і літаратуры (1993), тэатральная прэмія Еўропа (2008), шматлікія іншыя тэатральныя і кінематаграфічныя ўзнагароды.
Віктар фон Данкль
Граф Віктар Юліус Ігнац Фердынанд Данкль фон Краснік (Viktor Graf Dankl von Krasnik;, — , ) — аўстрыйскі военачальнік, які камандаваў 1-й, а затым 11-й арміяй падчас Першай сусветнай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і капітана аўстрыйскай арміі. Вучыўся ў гімназіях Гарыцыі і Трыеста, затым у Пёльтэнскім кадэцкім корпусе. У 1870—1874 гадах вучыўся ў Тэрэзіянскай ваеннай акадэміі.
Са студзеня 1896 года начальнік штаба XIII армейскага корпуса (Аграм). З кастрычніка 1899 года шэф кіруючага бюро Вялікага Генштаба. З красавіка 1903 года камандзір 66-й (Комаром), з мая 1905 года — 16-й пяхотнай брыгады ў Трэнціна. У ліпені 1907 года прызначаны камандзірам 36-й пяхотнай дывізіі (Аграм). З лютага 1912 года — камандзір XIV армейскага корпуса (Інсбрук) і начальнік абароны Ціроля і Фарарльберга.
Першая сусветная вайна
У сустрэчным баі з 4-й рускай арміяй у раёне Красніка прымусіў яе адступіць да Любліна. Гэта зрабіла Данкля нацыянальным героем, і яму быў падараваны графскі тытул «граф фон Краснік». Аднак неўзабаве пад ударамі 4-й і 9-й рускіх армій Данкль вымушаны быў адступіць, так як бітва ў Галіцыі ў цэлым скончылася паразай для аўстрыйцаў.
Разам з 9-й германскай арміяй удзельнічаў у Варшаўска-Івангарадскай аперацыі.
Пасля ўступлення Італіі ў вайну на баку Антанты 23 мая 1915 года Данкль быў заменены генералам К. Кірхбахам аўф Лаутэрбахам і прызначаны начальнікам абароны Ціроля. Кіраваў аўстра-венгерскімі войскамі, разгорнутымі ў Трэнціна. Італьянскія войскі, пачаўшы наступ у Трэнціна, выйшлі на лінію Борга — Равярэта — Рыва. 14 сакавіка 1916 года Данкль быў прызначаны камандуючым 11-й аўстрыйскай арміяй, разгорнутай у Паўднёвым Ціролі.
У маі 1916 года разам з 3-й арміяй удзельнічаў у наступленні ў Трэнціні. Пачаў атаку пазіцый праціўніка 15 мая, але да 27 маянаступ выдыхнулася, пры гэтым аўстра-венгерскія войскі прасунуліся прыкладна на 10 км. 30 мая наступленне было спынена. Затым італьянскія войскі перайшлі ў контрнаступленне, і 25 чэрвеня пачаўся агульны адыход аўстра-венгерскіх армій у Трэнціну, хоць італьянцам і не ўдалося аднавіць ранейшага становішча.
Пасля гэтага Данкль падвергся крытыцы з боку камандуючага італьянскім фронтам эрцгерцага Яўгена і начальніка генеральнага штаба Конрада фон Гётцэндорфа, за недастаткова хуткі наступ. Данкль лічыў небяспечным прасоўвацца наперад у той час, як артылерыя затрымалася ззаду на горных дарогах, і праігнараваў загад Яўгена працягваць наступ, не чакаючы падыходу артылерыі. Акрамя таго, у яго былі праблемы са здароўем. Усё гэта вымусіла Данкля падаць у адстаўку з пасады камандуючага 11-й арміяй.
Пасля вайны займаў пост пратэктара Таварыства ўвекавечання памяці герояў. У 1925 годзе стаў канцлерам Ваеннага ордэна Марыі-Тэрэзіі. У 1930-я гады выступаў супраць аншлюсу. Памёр 8 студзеня 1941 года праз некалькі дзён пасля смерці жонкі, быў пахаваны на могілках Вілтэн ў Інсбруку. Вермахт не стаў аказваць яму вайсковых ушанаванняў.
Аздэніж
Аздэніж (Оздені́ж) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Селішчы
Назву Се́лішчы маюць:
Пірагоўскі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Дубровенскага раёна Аршанскай акругі БССР. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Мардашэвічы, сельсавет перайменаваны ў Мардашэвіцкі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года сельсавет у Дубровенскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Пірагі, сельсавет перайменаваны ў Пірагоўскі. 16 верасня 1960 года ў склад сельсавета з Малабахаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Махначы, Рыбалтова, Станіславова, Свіракі і Чубакова). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Аршанскага раёна. 17 ліпеня 1964 года ў склад Малабахаўскага сельсавета вернуты 5 населеных пунктаў (Махначы, Рыбалтова, Станіславова, Свіракі і Чубакова), а ў склад сельсавета з Азярэцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Буда, Жабыкі, Лабаны, Ступакі, Шалашына, Шыбаны і чыгуначная станцыя Асінаўка). З 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе адноўленага Дубровенскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Пірагоўскага сельсавета 20 населеных пунктаў.
8 красавіка 2004 года ў склад Асінторфскага сельсавета перададзена вёска Шабаны.
Юнона
Юнона — у старажытнарымскай міфалогіі багіня месяца, заступніца жанчын і мацярынства; ахоўніца шлюбу, замужніх жанчын і рожаніц; жонка і сястра вярхоўнага бога Юпітэра. Разам з Юпітэрам і Мінервай складала Капіталійскую трыяду. У яе гонар рымскія жанчыны 1 сакавіка адзначалі сямейнае свята — т.зв. «матраналіі».
Ясьманаўцы (Вілейскі раён)
Ясьма́наўцы (, Есьмановцы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Раманіўка (Ананьіўскі раён)
Раманіўка (Рома́нівка) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Якаб Міхаэль Рэйнхальд Ленц
Якаб Міхаэль Рэйнхальд Ленц (Jakob Michael Reinhold Lenz;, Зесвеген, Ліфляндыя — , Масква) — нямецкі пісьменнік «Буры і націску».
Практыкаванні ў цудоўным
«Практыкаванні ў цудоўным» (Упражнения в прекрасном) — расійская трагікамедыя, знятая ў 2011 годзе рэжысёрам. Фільм заснаваны на аднайменным спектаклі, пастаўленым у. Галоўныя ролі ў фільме выканалі, , , ,.
Сюжэт
Тры немаладыя маскоўскія акцёры і студэнтка-актрыса ў суправаджэнні адміністратара адпраўляюцца на тэатральныя гастролі ў правінцыю. Падчас гастроляў яны сустракаюцца з паклоннікамі і забытымі калегамі, напіваюцца, высвятляюць адносіны, зайздросцяць адзін аднаму, трэніруюць акцёрскае майстэрства і задаюцца пытаннямі свайго жыццёвага і прафесійнага прызначэння.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 узнагародамі і яшчэ 3 намінацыямі.
Кузіна (Італія)
Кузіна (Cusino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Вялікі камень ляшчынскі
Вялікі камень ляшчынскі — валун у Беларусі, з 1997 года геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Размешчаны за 250 м на паўночны захад ад в. Ляшчынск Мядзельскага раёна Мінскай вобласці. Валун ружавага-шэрага дробназярністага граніту з уключэннямі крышталёў мінералаў цёмнага колеру (слюды). Даўжыня валуна складае 4 м, шырыня 3,4 м, вышыня 0,8 м, у абводзе 11,7 м, аб'ём 10,7 м³, маса каля 27 т. Прынесены ледавіком каля 15—20 тыс. г. назад са Скандынавіі.
Алэніўка (Ражышчанскі раён)
Алэніўка (Оле́нівка) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Мінерва
Мінерва (Minerva), адпавядае грэчаскай Афіне Паладзе — старажытнарымская багіня мудрасці. Асабліва шанавалі яе этрускі як багіню гор і адкрыццяў і вынаходніцтваў. І ў Рыме ў найстаражытныя часы Мінерва лічылася багіняй-маланканосіцай і ваяўнічай, на што паказваюць гладыятарскія гульні, якія абавязкова праводзіліся падчас галоўнага свята ў яе гонар - Квінкватрыі (Quinquatrus).
Пасыцэлы (Ананьіўскі раён)
Пасыцэлы (Пасице́ли) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Алэшкавычы
Алэшкавычы (Оле́шковичі) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Стэфка Кастадзінава
Стэфка Георгіева Кастадзінава (Стефка Георгиева Костадинова; нар. г., ) — балгарская лёгкаатлетка, скакуха ў вышыню, чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў 1996, двухразовая чэмпіёнка свету, прэзідэнт Балгарскага алімпійскага камітэта.
Кастадзінава выйгравала два чэмпіянаты свету на адкрытым паветры (1987 і 1995). У памяшканні яна станавілася лепшай пяць разоў (1985, 1987, 1989, 1993 і 1997), чаго не ўдавалася яшчэ нікому.
Свой першы рэкорд свету Кастадзінава ўстанавіла 1 чэрвеня 1986 года ў Сафіі, і тады ён быў роўны 2,08 м. Праз год, 30 жніўня 1987 года — на чэмпіянаце свету ў Рыме яна палепшыла ўласнае дасягненне яшчэ на сантыметр.
Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры яна занялася спартыўна-арганізацыйнай работай, была віцэ-прэзідэнтам Балгарскай лёгкаатлетычнай федэрацыі, віцэ-прэзідэнтам Балгарскага алімпійскага камітэта, 11 лістапада 2005 года стала яго прэзідэнтам.
Леанід Макаравіч Краўчук
Леанід Макаравіч Краўчук (Леонід Макарович Кравчук;, Вэлыкы Жытын, Валынскае ваяводства, Польшча — , Мюнхен, Германія) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Першы Прэзідэнт Украіны ў 1991—1994 гадах.
Народны дэпутат Вярхоўнай Рады Украіны I—IV скліканняў. Член КПСС у 1958—1991 гадах, член ЦК у 1990—1991. Член СДПУ(о) у 1998—2009 гадах.
8 снежня 1991 года ад імя Украіны падпісаў Белавежскае пагадненне, якое канстатавала спыненне існавання СССР.
Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі
Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі (American Society for Microbiology), першапачаткова Таварыства амерыканскіх бактэрыёлагаў (Society of American Bacteriologists) — прафесійная арганізацыя навукоўцаў, якія вывучаюць вірусы, бактэрыі, грыбы, водарасці і прасцейшыя, а таксама іншыя аспекты мікрабіялогіі. Заснавана ў 1899 годзе. Таварыства выдае розныя навуковыя часопісы, падручнікі і іншыя навучальныя матэрыялы, звязаныя з мікрабіялогіяй і інфекцыйнымі захворваннямі.
Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі арганізуе штогадовыя сустрэчы і семінары, таксама стварае магчымасці прафесійнага развіцця для сваіх членаў.
Гісторыя
Таварыства было заснавана ў 1899 годзе пад назвай «Таварыства амерыканскіх бактэрыёлагаў». У снежні 1960 года яно было перайменавана ў «Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі».
Публікацыі
Амерыканскае таварыства мікрабіялогіі выдае 18 часопісаў. Таварыства прымае матэрыялы, незалежна ад фармату, для ўсіх асноўных даследчых часопісаў з 2018 года. Сярод часопісаў таварыства з адкрытым доступам mBio, mSphere, mSystems, Journal of Microbiology & Biology Education.
Сярод іншых часопісаў таварыства Antimicrobial Agents and Chemotherapy, Applied and Environmental Microbiology,, , EcoSal Plus, , Microbiology Resource Announcements, Infection and Immunity, Journal of Bacteriology, Journal of Clinical Microbiology, Journal of Virology, , , Molecular and Cellular Biology.
Таварыства таксама выдае Microcosm, штоквартальны часопіс навін для членаў. Праз выдавецтва ASM Press таварыства выдае кнігі на розныя тэмы. з’яўляецца сувыдаўцом і распаўсюджвальнікам кніг і электронных кніг ASM Press.
Леанід Данілавіч Кучма
Леанід Данілавіч Кучма (Леонід Данилович Кучма; ; Чайкынэ, Ноўгарад-Северскі раён, Чарнігаўская вобласць, УССР) — прэм'ер-міністр Украіны ў кастрычніку 1992 — верасні 1993; прэзідэнт Украіны ў 1994—2005.
1-я армія (Францыя)
1-я а́рмія Фра́нцыі (1re Armée) — вайсковае аб’яднанне арміі Францыі. Створана ў жніўні 1914 года. Прымала актыўны ўдзел у Першай і Другой сусветных войнах.
Першая сусветная вайна
1-я французская армія была сфарміравана 2 жніўня 1914 года ў адпаведнасці з французскім планам вайны XVII пад камандаваннем генерала А. Дзюбаі. У яе склад уваходзілі 7-ы, 8-ы, 13-ы, 14-ы і 21-ы армейскія карпусы, а таксама дзве дывізіі конніцы і рэзервовая пяхотная дывізія. Штаб-кватэра арміі размяшчалася ў горадзе Эпіналь, яе часці займалі абарончыя рубяжы ад Бельфора да Мірэкур-Люневіль.
У жніўні 1914 года 1-я армія, разам з 2-й арміяй прыняла ўдзел ва ўварванні ў Латарынгіі, і наступала на добра абаронены нямецкі абаронны комплекс у Сарбуры. Камандуючы нямецкай 6-й арміяй Рупрэхт Баварскі са сваімі войскамі супрацьстаяў спробам французаў захапіць Эльзас і Латарынгію, і аказваў упартае супраціўленне прасоўванню французскай арміі. Не маючы перавагі ў сілах, ён спрытным манеўрам зымітаваў адступленне, а затым раптам контратакаваў праціўніка. 20 жніўня 6-я армія перайшла ў наступ на шырокім фронце, прымусіўшы французскія войскі адступіць назад.
У далейшым армія прымала актыўны ўдзел у мностве бітваў на Заходнім фронце, змагалася на Соме, у Пашэндэйле, пры Ам’ене. Пасля заканчэння вайны была расфармаваная.
Другая сусветная вайна
2 верасня 1939 года армія была зноў актывіраваная пад камандаваннем генерала Ж. Бланшара. З мая 1940 года прымала актыўны ўдзел у бітве за Францыю. З пачаткам ўварвання германскага Вермахта, яе войскі разам з іншымі фарміраваннямі саюзнікаў адправіліся на поўнач да Бельгіі і Нідэрландаў. У выніку рызыкоўнага, але адважнага манеўру па задуме аперацыі генерала Э. фон Манштэйна, саюзныя войскі трапілі ў пастку на захадзе Бельгіі і ўзбярэжжы Францыі. Катастрофа англа-французскіх войскаў скончылася эвакуацыяй з Дзюнкерка. 1-я армія змагалася пад Лілем, дзе ў рэшце рэшт была разгромлена немцамі, спрабуючы выйграць час для выратавання максімальнай колькасці войскаў з плацдарма. Сваёй мужнасцю французы супрацьстаялі ударнай групоўцы з 4-й, 5-й, 7-й танкавых дывізій Вермахта. Войскам генерала Бланшара ўдалося нават захапіць у палон камандзіра 253-й пяхотнай дывізіі генерал-маёра Ф. Кюнэ. Па падліках гісторыкаў трохдзённая бітва за плацдарм цаной разгрому 1-й арміі дапамагла брытанцам і французам выратаваць па меншай меры 100 000 салдат з Дзюнкерка.
Фармальна 1-я армія спыніла існаванне, капітуліруючы 29 мая 1940 года, толькі невялікая частка яе байцоў ўратавалася на караблях ў Брытанію.
Трэці раз 1-я французская армія сфарміравана летам 1944 года, як армія, «B», пад камандаваннем генерала Жана дэ Тасіньі ў перыяд падрыхтоўкі да высадцы марскога дэсанту на паўднёвае ўзбярэжжа Францыі. З 25 верасня 1944 года ёй прысвоена найменне «1-я». Аб’яднанне французскіх войскаў удзельнічала ў вызваленні Марсэля, Тулона, Ліёна, а пасля ўвайшло ў склад 6-й групы армій ЗША, таксама вядомай як «Паўднёвая група войскаў саюзнікаў», і білася ва ўсходняй частцы Францыі, вызваляючы землі паблізу Швейцарыі, Вагезы. У яе склад уваходзілі I-ы і II-і карпусы. У баях пад Бюрно-ле-Ба французская армія знішчыла нямецкі 4-ы авіяпалявы корпус Люфтвафэ.
У студзені 1945 года армія прымала ўдзел у аперацыі «Нордвінд», супрацьстаяла апошняй спробе наступаць нямецкім войскам на Заходнім фронце. У лютым 1-я армія ва ўзаемадзеянні з 21-м армейскім корпусам ЗША вяла баі супраць нямецкай групоўкі, якое трапіла ў кацёл каля Кальмара.
Пазней яе войскі прарвалі лінію Зігфрыда каля Латэрбура і працягнулі наступ, прасоўваючыся на тэрыторыю Германскага рэйха. Каля горада Шпаер французскія войскі фарсіравалі Рэйн і авалодалі Карлсруэ і Штутгартам. У баях у нямецкім Шварцвальдзе французская армія разграміла нямецкі 18-ы корпус СС. Апошнія баі аб’яднанне вяло ў паўднёвай Германіі, знішчаючы рэшткі варожых войскаў.
Міжнародны інстытут дыстанцыйнай адукацыі БНТУ
Склад факультэта
Інстытут мае ў сваім складзе наступныя кафедры:
Шалухіна (Холм-Жыркоўскі раён)
Шалухіна (Шелухино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
Егіпецкае пісьмо
Егіпецкае пісьмо — агульная назва чатырох відаў пісьменнасці, якія ўжываліся ў Старажытным Егіпце:
Благадатнэ (Ананьіўскі раён)
Благадатнэ (Благода́тне) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Альганіўка
Альганіўка (Ольга́нівка) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Збочна)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — праваслаўны храм у в. Збочна Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіца на ўскраіне вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў XIX стагоддзі з дрэва.
Ілья Мікітавіч Фёдараў
Ілья Мікітавіч Фёдараў (1815 — пасля 1890) — беларускі архітэктар, мастак.
Біяграфія
Стацкі саветнік.
Гістэраграфій
Гістэраграфій (Hysterographium) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1842 годзе.
Бэрэгавэ (Ражышчанскі раён)
Бэрэгавэ (Берегове́) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Шмарава (Холм-Жыркоўскі раён)
Шмарава (Шмарово) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
NGC 5643
NGC 5643 (іншыя абазначэнні — ESO 272-16, MCG -7-30-3, AM 1429-435, IRAS14294-4357, PGC 51969) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Воўк.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Баярка (Ананьіўскі раён)
Баярка (Боярка) — вёска ў Ананьіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Нью-Гэмпшырскі ўніверсітэт
Быў заснаваны і зарэгістраваны ў 1866 годзе як каледж у горадзе Гановер, пераехаў у Дарэм у 1893 годзе і прыняў сваю цяперашнюю назву ў 1923 годзе.
Па стане на 2018 год аб'яднаныя кампусы зрабілі Нью-Гэмпшырскі ўніверсітэт буйнейшай дзяржаўнай універсітэцкай сістэмай у штаце. Гэта таксама самая дарагая ВНУ ў ЗША, якая фінансуецца дзяржавай.
Уладзімір Маркаў
Уладзімір Маркаў:
Дыццаска
Дыццаска (Dizzasco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 489 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 163 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 22020. Тэлефонны код — 031.
Бэрэск
Бэрэск (Бе́реськ) — вёска ў Ражышчанскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Катастрофа C-5 пад Таншанятам
Катастрофа C-5 пад Таншанятам — буйная авіяцыйная катастрофа, якая адбылася ў пятніцу 4 красавіка 1975 года ў ваколіцах авіябазы Таншанят у Сайгоне. У рамках аперацыі «Babylift» ваенна-транспартны самалёт Lockheed C-5A Galaxy ВПС ЗША эвакуіраваў бездаглядных і дзяцей-сірот з Паўднёвага В’етнама (рэйс па маршруце Сайгон—Анхелес), але праз 12 хвілін пасля ўзлёту выпрабаваў выбуховую дэкампрэсію, у выніку чаго адмовілі некалькі гідрасістэм. Экіпаж паспрабаваў вярнуцца на авіябазу Таншанят, але з-за значнай страты кіравання здзейсніў вымушаную пасадку на рысавае поле і цалкам разбурыўся. З 328 чалавек (311 пасажыраў і 17 членаў экіпажа) загінулі 155, у тым ліку 78 дзяцей.
Гэта адна з найбуйнейшых і вядомых авіякатастроф В’етнамскай вайны, а таксама другая і найбуйнейшая катастрофа з удзелам самалёта Lockheed C-5 Galaxy.
Папярэднія падзеі
Увесну 1975 года паўночнав’етнамская армія вяла масіраванае наступленне, а ўрад Паўднёвага В’етнама практычна страціў кантроль за сітуацыяй і да пачатку красавіка ўжо балансаваў на мяжы падзення. Да красавіка 1975 года ЗША ўжо два гады як не прымалі непасрэднага ўдзелу ў В’етнамскай вайне. У амерыканскім грамадстве падзеі ў В’етнаме ўжо не знаходзілі адабрэння. 3 красавіка прэзідэнт ЗША Джэральд Форд даў загад ВПС ЗША эвакуіраваць 2000 дзяцей, народжаных ад сувязяў амерыканскіх салдат з в’етнамкамі, а таксама тых, якія страцілі абодвух бацькоў і былі кінуты сваімі бацькамі. Каб пазбегнуць панікі эвакуацыя адбывалася спачатку ў суседнія краіны, лаяльныя да амерыканскага рэжыму. Аперацыя «Babylift» («Дзіцячы пад’ёмнік») пачалася 4 красавіка.
Для эвакуацыі дзяцей былі задзейнічаны вялікія транспартныя самалёты Lockheed C-5 Galaxy. Першы рэйс павінен быў выканаць Lockheed C-5A Galaxy борт 68-0218 з 60-й паветранай арміі (серыйны нумар 500-0021, выпушчаны ў 1970 годзе, абсталяваны чатырма турбавентылятарнымі рухавікамі General Electric TF39). Ён прыбыў у Сайгон з Сан-Дыега (Каліфорнія, ЗША), яго экіпаж складаўся з 17 чалавек, у тым ліку:
На авіябазе Таншанят на борт самалёта селі каля 250 дзяцей — 145 дзяцей малодшага ўзросту і 7 чалавек абслуговага персаналу былі размешчаны на верхняй палубе ў пасажырскім адсеку, а 102 дзіцяці і 47 дарослых (у асноўным параненыя, а таксама абслугоўваючы персанал) былі размешчаны ў грузавым адсеку. Медыцынскі персанал складаўся з 10 чалавек на чале з лейтэнантам Рэгінай Оне (Regina Aune), прычым 5 з іх перайшлі з суседняга C-141, каб дапамагчы з такім вялікім лікам эвакуіруемых. У 16:03 ICT борт 68-0218 вылецеў з авіябазы Таншанят і ўзяў курс на Анхелес (авіябазу Кларк).