cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Томас Ліндаль
Томас Ліндаль (Thomas Robert Lindahl, нар. года, Стакгольм) — шведскі вучоны-біяхімік, даследчык ракавых захворванняў. У 2015 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па хіміі разам з Азізам Санджарам і Полам Модрычам з фармулёўкай «за даследаванне механізмаў аднаўлення ДНК».
Дубы (Верхнядзвінскі раён)
Дубы́ (, Дубы) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Касцёл Святых Ганны і Барбары на Дольнім замку (Вільнюс)
Касцёл Святой Ганны на Дольнім замку — помнік ранняй і позняй готыкі ВКЛ.
Гісторыя
Касцёл на плошчы Віленскага Дольняга замка пачаў будавацца ў кан. XIV — пач. XV стст. У 1551 годзе па загадзе Жыгімонта II Аўгуста пачытаецца будаўніцтва новага мураванага касцёла Святых Ганны і Барбары. У 1661 годзе незавершаны дагэтуль храм быў разабраны.
Архітэктура
Першы храм часоў Ягайлы быў амаль ідэнтычны першаму касцёлу Св. Станіслава: прамавугольны невялікі кафалікон умацаваны контрфорсамі і падзелены чатырма апорнымі слупамі на 3 нефы, з выцягнутай гранёнай апсідай з поўдня і квадратнай вежай з захаду. Храм Жыгімонта II будаваў італьянскі архітэктар Дж. Чыні ў стылі рэнесансу са шматлікімі элементамі готыкі. З-за смерці караля-фундатара храм так і не быў дабудаваны.
Забелішкі (Міхалішкаўскі сельсавет)
Забе́лішкі (, Забелишки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Забор’е (Боркавіцкі сельсавет)
Забо́р’е (, Заборье) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Царква Раства Багародзіцы (Грэск)
Царква Раства Багародзіцы — царква ў Грэску Слуцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Грэская Царква Раства Багародзіцы — царква ўпершыню згадваецца ў 1590 годзе. Пасля Берасцейскай уніі стала грэка-каталіцкаю царквою.
Пасля Другога падзелу Рэчы Паспалітай ў 1793 годзе і далучэння Случчыны да Расійскай імперыі царква і яе парафія былі пераведзены ў праваслаўе. Гэтак у 1795 годзе былі далучаны да праваслаўе прыпісныя цэрквы ў вёсках Ануфровічах і Куліках, а ў 1800 годзе да праваслаўя далучылі самую Царкву Раства Багародзіцы.
У 1848 годзе ў выніку пажару царква згарэла, пасля чаго быў пабудаваны новы будынак яе. У 1933 бальшавікі зруйнавалі царкву. Святар Уладзімір Ляляўскі, які працаваў у храме з 1917 года — арыштаваны і прысуджаны.
Сучаснасць
У 1998 годзе ў будынку колішняга кінатэатра адчыненая парафія Царквы Раства Багародзіцы.
Цікавыя факты
У Царкве Раства Багародзіцы ад 2002 года міраструменяць цудадзейны абраз Казанскай Маці Божае і рэпрадукцыя абраза «Неспатольны Кубак».
Замошша (Верхнядзвінскі раён)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Міхаіл Паўлавіч Гнілякевіч
Міхаі́л Па́ўлавіч Гніляке́віч (, в. Асташына, Навагрудскі павет Мінская губерня — ) — дзяржаўны дзеяч БССР.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 лютага 1887 года ў в. Асташына Навагрудскага павета Мінскай губерні.
У 1907—1914 гг. працаваў на заводах Пецярбурга, за ўдзел у рэвалюцыйным руху сядзеў у турме. Член КПСС з 1912 г.
З 1919 г. на партыйнай і прафсаюзнай працы ў БССР. З мая 1929 — наркам працы БССР, у сакавіку 1931 — верасні 1933 г. сакратар ЦВК БССР. З 1933 г. на партыйнай і прафсаюзнай працы ў РСФСР. Член ЦК КП(б) у 1924—1927, 1930—1932 гг. Член ЦКК КП(б)Б у 1927—1930, 1932—1933 гг. і яе Прэзідыума ў 1929—1930, 1932—1933 гг. Член ЦВК БССР у 1922—1923 гг. і яго Прэзідыума ў 1931—1933 гадах гг.
Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па хіміі
Но́белеўская прэ́мія па хі́міі (Nobelpriset i kemi) — найвышэйшая ўзнагарода за навуковыя дасягненні ў галіне хіміі, якая штогод прысуджаецца Шведскай каралеўскай акадэміяй навук у Стакгольме. Адна з пяці Нобелеўскіх прэмій, заснаваных у 1895 годзе паводле запавету шведскага хіміка Альфрэда Нобеля, які памёр у 1896 годзе. Гэтыя прэміі прысуджаюцца за выдатныя заслугі ў галінах хіміі, фізікі, літаратуры, міру і фізіялогіі або медыцыны. У адпаведнасці з запаветам Нобеля прэмія знаходзіцца ў падпарадкаванні Фонду Нобеля і прысуджаецца камісіяй з пяці членаў, якія выбіраюцца Шведскай каралеўскай акадэміяй навук. Лаўрэатам першай Нобелеўскай прэміі па хіміі ў 1901 годзе стаў Якаб Хендрык вант Гоф з Нідэрландаў. Кожны лаўрэат атрымлівае медаль, дыплом і грашовы прыз, які змяняецца з цягам часу. У 1901 годзе вант Гоф атрымаў 150 782 шведскія кроны, што ў снежні 2008 года было эквівалентна 7 731 004 шведскім кронам. Пачынаючы з 2001 года кожная грашовая ўзнагарода складала 10 мільёнаў шведскіх крон. Прэмія ўручаецца на штогадовай цырымоніі 10 снежня, у гадавіну смерці Альфрэда Нобеля.
Па меншай меры 25 лаўрэатаў атрымалі Нобелеўскую прэмію за ўклад у галіне арганічнай хіміі — больш, чым у любой іншай з абласцей хіміі. Двум пераможцам Нобелеўскай прэміі па хіміі, немцам Рыхарду Куну (1938) і Адольфу Бутэнанту (1939), урад не дазволіў атрымаць прэмію. Пазней яны атрымалі медалі і дыпломы, але не грошы. Фрэдэрык Сенгер з’яўляецца адным з двух лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, які атрымаў прыз двойчы ў адной галіне ў 1958 і 1980 гадах. Другім з’яўляецца Джон Бардзін, які атрымліваў Нобелеўскую прэмію па фізіцы ў 1956 і 1972 гадах. Яшчэ двое вучоных станавіліся Нобелеўскімі лаўрэатамі і па хіміі, і ў іншай галіне: Марыя Складоўская-Кюры (атрымала Нобелеўскія прэміі па фізіцы ў 1903 годзе і па хіміі ў 1911 годзе) і Лайнус Карл Полінг (атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі ў 1954 годзе і прэмію міру ў 1962 годзе). З 1901 года Нобелеўская прэмія не прысуджалася толькі 8 разоў: у 1916, 1917, 1919, 1924, 1933, 1940, 1941 і 1942 гадах. Па стане на 2016 год прэмію атрымлівалі 175 вучоных, з якіх толькі чатыры былі жанчынамі: Марыя Складоўская-Кюры (1911), Ірэн Жаліё-Кюры (1935), Дораці Кроўфут-Ходжкін (1964) і Ада Ёнат (2009). Самым маладым лаўрэатам прэміі на момант атрымання стаў Фрэдэрык Жаліё-Кюры ва ўзросце 35 гадоў у 1935 годзе, а самым узроставым быў лаўрэат 2002 года Джон Фен, якому на момант прысуджэння было 85 гадоў.
Лаўрэаты
1901—1910 • 1911—1920 • 1921—1930 • 1931—1940 • 1941—1950 • 1951—1960 • 1961—1970 • 1971—1980 • 1981—1990 • 1991—2000 • 2001—2010 • 2011—2020 • 2021—…
Завідзіненты
Завідзіне́нты (, Завидиненты) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 31 жніўня 1959 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Свірскага пассавета Свірскага раёна, пасля — у складзе Астравецкага раёна, дзе 11 верасня 1959 года ўключана ў склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Валасевіч
Валасевіч — беларускае і ўкраінскае прозвішча.
Зялькі
Зялькі́ (, Зельки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Да 4 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Луначарскага сельсавета.
Знаходзіцца на перакрыжаванні дарог Верхнядзвінск — Полацк і Боркавічы — Луначарскае.
Залуцкоўшчына
Залуцко́ўшчына (, Залуцковщина) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 31 жніўня 1959 года хутар знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Свірскага пассавета Свірскага раёна, пасля — у складзе Астравецкага раёна, дзе 11 верасня 1959 года ўключаны ў склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Хацьма
Хацьма́ (Lavatera) — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае каля 30 відаў, пашыраных пераважна ў Міжземнамор’і.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, кусты, часам дрэвы вышынёй да 1,5 м. Лісце глыбокалопасцевае, чаргаванае. Кветкі на кветаножках, адзіночныя або ў канцавых гронкападобных і коласападобных суквеццях. Колер кветак пурпурны, ружовы, зрэдку жоўты. Плод каробачкападобны. Цвітуць з ліпеня да восені.
Значэнне
Выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных, фарбавальных, меданосных і лекавых раслін.
Сітуацыйная камедыя
Сітуацыйная камедыя (скарочана — сіткам) — тып камедыі, які паўстаў на радыё. Сёння сіткамы сустракаюцца ў асноўным на тэлебачанні. У сіткамах звыкла гуляюць адны і тыя ж героі, якія выступаюць у адным і тым жа асяроддзі, як, напрыклад, дом ці праца.
Лінейнае ўраўненне
Лінейнае ўраўненне — гэта алгебраічнае ўраўненне першай ступені па сукупнасці невядомых, г. зн. ураўненне выгляду: дзе
Сітуацыйная камедыя
Аднымі з першых замежных сіткамаў, якія пачалі дэманстравацца па тэлебачанні ў постсавецкіх краінах, былі:
Лінейнае ўраўненне
a1
,
a2
, ...,
an
b
— вызначаныя лікі,
x1
xn
— невядомыя велічыні.
Пры гэтым лікі
Антон Сяргеевіч Цярэшчанка
Клубная кар’ера
З 2013 года стаў выступаць за дубль «Гомеля». 14 верасня 2014 года дэбютаваў у асноўнай камандзе гамяльчан у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 64-й хвіліне матча з наваполацкім «Нафтанам» (1:5). У другой палове сезона 2015 ужо трывала асвоіўся ў аснове «Гомеля», у сезоне 2016 дапамог камандзе атрымаць перамогу ў Першай лізе і пасля гадавога перапынку вярнуцца ў элітны дывізіён.
У сакавіку 2017 года быў аддадзены ў арэнду мікашэвіцкаму «Граніту», дзе гуляў у аснове. У студзені 2018 года вярнуўся ў арэнды ў «Гомель», а ў лютым перайшоў у склад дэбютанта Першай лігі — жыткавіцкага ЮАС. У студзені 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў жыткавіцкі клуб.
Неўзабаве пасля зыходу з ЮАС накіраваўся на прагляд у наваполацкі «Нафтан» і ў выніку пачаў у клубе сезон 2019, чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У жніўні 2019 года пакінуў «Нафтан».
У пачатку 2020 года быў унесены ў заяўку петрыкаўскага «Шахцёра» ў Другой лізе, але так і не згуляў за каманду. У пачатку 2022 года далучыўся да гомельскага «Лясгаса».
Лінейнае ўраўненне
называюцца каэфіцыентамі ўраўнення, а
Антон Сяргеевіч Цярэшчанка
Міжнародная кар’ера
15 красавіка 2015 года правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, выйшаўшы ў стартавым складзе ў таварыскім матчы з юніёрскай зборнай Украіны.
Лінейнае ўраўненне
— свабодным членам.
У выпадку, калі свабодны член
, лінейнае ўраўненне называецца аднародным.
Лінейнае ўраўненне можна прадставіць:
Лінейнае ўраўненне адной зменнай
Лінейнае ўраўненне ад адной зменнай можна прывесці да выгляду:
Колькасць рашэнняў залежыць ад параметраў a і b.
x
, для якіх
Лінейнае ўраўненне дзвюх зменных
Лінейнае ўраўненне дзвюх зменных можна прадставіць
Рашэннем або коранем такога ўраўнення называюць такую ​​пару значэнняў зменных (x;y), якая пры падстаноўцы ператварае яго ў тоеснасць. Такіх рашэнняў (каранёў) лінейнае ўраўненне з двума зменнымі мае бясконцае мноства. Геаметрычнай мадэллю (графікам) такога ўраўнення з'яўляецца прамая
Магеры
Ма́геры (, Магеры) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Азіз Санджар
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2005).
Біяграфія
Нарадзіўся сёмым з васьмярых дзяцей у беднай сям’і (бацькі былі непісьменныя, але ўсе дзеці атрымалі адукацыю). Яго старэйшы брат Кенан Санджар - адстаўны брыгадны генерал турэцкіх узброеных сіл, а стрыечны брат Мітхат Санджар — турэцкі прафесар права і дэпутат ад левай прокурдской Дэмакратычнай партыі народаў.
Жонка — біяхімік Гвен Санджар (народжаная Боўлз, Esta Gwendolyn Boles Sancar), таксама выпускніца ўніверсітэта Тэхаса ў Даласе і прафесар універсітэта Паўночнай Караліны ў Чапэл-Хіл.
Луначарскае
Лунача́рскае (, Луначарское) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Гістарычныя назвы (па розных крыніцах) — Дзісенка, Мікалаева ці Мікалаёва і Нікольскае. У 1924—1960 гадах цэнтр Луначарскага сельсавета.
Знаходзіцца на правым беразе Заходняй Дзвіны, насупраць горада Дзісны (на левым беразе). Злучана дарогай з вёскамі Нурава і Зялькі.
Кайміна Дольная
Каймі́на До́льная (, Каймина Дольная) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Жукойненскага сельсавета, пасля — у склад Спондаўскага сельсавета.
Каментатар
Каментатар — пасада ў сродках масавай інфармацыі. Чалавек на гэтай пасадзе з’яўляецца аўтарам каментарыяў на падзеі пэўнай сферы чалавечага жыцця (напрыклад, грамадскай, палітычнай, спартыўнай). Гэтую пасаду звычайна займаюць прафесійныя журналісты, для якіх адпаведная сфера з’яўляецца спецыялізацыяй.
Жукойні
Жуко́йні (, Жукойни), Жукойні Страцкія — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
У 1940—1959 гадах цэнтр Жукойненскага сельсавета, з 3 красавіка 1959 года вёска ў складзе Спондаўскага сельсавета.
Назва
Назва Жукойні балцкага паходжання, у асяроддзі літоўскамоўных аўтахтонаў ужываецца форма Žukainys.
Пашыральнік -ain- у гэтым рэгіёне Павілля выкарыстоўваецца для ўтварэння адыменных тапонімаў. Смаргонь (< гістарычнае Smorgoyny < літоўскае Smurgainys) ад антрапоніма-мянушкі smurgis «смаркач». Вячкойні (каля Жупранаў) ад прозвішча тыпу Večkys. У назве Дукойні (побач з Вячкойнямі) балцка-літоўскі антрапанімічны корань Duk-, які і ў адыменных тапонімах Дукелі і Дуксы ў гэтым жа рэгіёне (ад антрапонімаў тыпу Dukelys, Duksas ).
Назва Жукойні мусіла пайсці ад антрапоніма, у якім корань Žuk- як у літоўскім žuklys «рыбак». На падставе таксама прускага *zukas «рыба» і назва верхняволжскай ракі Жукопы («Рыбная рака» ) аднаўляецца балцкае дыялектнае *žukas «рыба», якое ў старабалцкім моўным кантынууме мусіла ўжывацца побач са звыклым літоўскім žuvis «рыба».
Імаверна, з перасяленнем або сямейным адгаліноўваннем звязанае існаванне двух паселішчаў з агульнай асноўнай назвай: Жукойні Страцкія, або Жукойні — ад назвы Страцкага возера (цяпер Тумскае), якое ад назвы вілейскай ракі Страча, і Жукойні Жалядскія — ад рачной назвы *Жэлядзь.
Каценавічы
Каце́навічы (, Катеновичи) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Крываносы (Астравецкі раён)
Крывано́сы (, Кривоносы) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 31 жніўня 1959 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Свірскага пассавета Свірскага раёна, пасля — у складзе Астравецкага раёна, дзе 11 верасня 1959 года ўключана ў склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Леў Абрамавіч Сыркін
Леў Абрамавіч Сыркін (Лев Абрамович Сыркин;, Шчадрын, Жлобінскі раён, Гомельская вобласць — , ) — савецкі гігіеніст, антраполаг, педагог, арганізатар гігіенічнай навукі і адукацыі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і служачага лясной канторы. Атэстат сталасці з залатым медалём атрымаў у Гомельскай гімназіі. Вучыўся на першым курсе медыцынскага факультэта Цюрыхскага ўніверсітэта, затым — на аналагічным факультэце 1-га Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1919 годзе са званнем лекара. З 1922 года на кафедры сацыяльнай медыцыны (гігіены) пад кіраўніцтвам Н. А. Сямашка. З гэтага моманту пачалася яго шматгранная навукова — даследчая, адміністрацыйная і педагагічная праца.
З 1930 годзе ўзнначальваў першую ў СССР кафедру школьнай гігіены 2-га Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (у далейшым — 2-гі Маскоўскі медыцынскі інстытут), затым ён — прафесар кафедры гігіены. З 1943 г. і да канца жыцця ўзначальваў кафедру гігіены Фармацэўтычнага інстытута (цяпер фармацэўтычны факультэт Першага МДМУ імя І. М. Сечанава).
У 1944 годзе, пад патранажам Н. А. Сямашка, спрыяў з’яўленню Інстытута школьнай гігіены ў структуры Акадэміі педагагічных навук (цяпер Інстытут узроставай фізіялогіі РАТ). Мэтай было навуковае забеспячэнне сістэмы аховы здароўя дзяцей, правядзенне гігіенічных даследаванняў у агульнаадукацыйных школах, дзіцячых дамах і садках, спецыялізаваных і пазашкольных установах у пасляваенны час.
Аўтар кіраўнікоў па фізічным развіцці падручнікаў па школьнай гігіене з 1932 па 1948 год, артыкулаў па сацыяльнай гігіене, гігіене дзяцей і падлеткаў.
Мышкі (Верхнядзвінскі раён)
Мы́шкі (, Мышки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Мазурына (Верхнядзвінскі раён)
Мазу́рына (, Мазурино) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Да 4 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Луначарскага сельсавета.
Ведамства федэральнага канцлера Германіі
Ведамства федэральнага канцлера Германіі (ням. Bundeskanzleramt) — ведамства ў структуры выканаўчай улады Германіі, у задачы якога ўваходзіць падтрымка дзейнасці федэральнага канцлера Германіі. У будынку Ведамства знаходзіцца кабінет федэральнага канцлера.
Павел Фаміч Валожын
Павел Фаміч Валожын (, в. Нізок, Уздзенскі раён —) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў камсамольска-маладзёжнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай і Мінскай абласцей у гады Вялікай Айчыннай вайны. Кандыдат эканамічных навук (1971).
Ведамства федэральнага канцлера Германіі
Структура ведамства
У структуру падраздзяленняў Ведамства федэральнага канцлера ФРГ ўваходзяць:
Павел Фаміч Валожын
Біяграфія
Член КПСС з 1940 года. Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (1936), ВПШ пры ЦК КПСС (1952). З 1939 на камсамольскай працы, у 1940-41 1-ы сакратар Магілёўскага ГК ЛКСМБ.
Ведамства федэральнага канцлера Германіі
Будынак
Новы будынак Ведамства федэральнага канцлера Германіі адразу стаў аднім з славутасцяў Берліна. Рашэнне аб яго будаўніцтве было прынята ў сувязі з пераносам сталіцы аб'яднанай Германіі ў Берлін. Яно было пабудавана за чатыры гады, і 2 мая 2001 года стала афіцыйным месцам працы ўрада. Яно знаходзіцца ў так званай лукавіне ракі Шпрэі, практычна ў цэнтры ўрадавага квартала «Федэральная стужка», літаральна ў некалькіх кроках ад Брадэнбургскіх варот і Рэйхстага. Ведамства было пабудавана па праекце Акселя Шультеса і Шарлоты Франк і абышлося казне ў 465 мільенаў нямецкіх марак. 36-метровы будынак мае празрысты фасад, які нагадвае тэатральную дэкарацыю. Зала пасяджэнняў ўрада знаходзіцца на семым паверсе цэнтральнага блока, на восьмым паверсе размяшчаецца кабінет федэральнага канцлера, на самым верхнім паверсе — яго кватэра. У правым і левым крылах будынка размяшчаюцца кабінеты супрацоўнікаў ведамства.
Павел Фаміч Валожын
Біяграфія
З ліпеня 1941 у тыле ворага, з 1 сакавіка 1943 года па 28 чэрвеня 1944 сакратар Магілёўскага падпольнага абкама ЛКСМБ, адначасова да 1 чэрвеня 1943 сакратар Бабруйскага падпольнага міжрайкама ЛКСМБ.
Ведамства федэральнага канцлера Германіі
Глядзіце таксама
Ведамства федэральнага канцлера (Бонн)
Павел Фаміч Валожын
Біяграфія
У 1944—1946 сакратар Магілёўскага абкама ЛКСМБ. З 1946 на савецкай і гаспадарчай працы, у 1962-69 намеснік міністра сельскай гаспадаркі БССР. З 1969 на навуковай працы.
Новы Двор (Верхнядзвінскі раён)
Но́вы Двор (, Новый Двор) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Варшаўскі Кур’ер (штодзённік)
«Kurier Warszawski», «Варшаўскі Кур'ер» — польская штодзённая газета, звязаная з Хрысціянска-Народнай партыяй. Выдавалася ў 1821—1939 накладам 50 тысяч асобнікаў. Была папулярнаю сярод дзяржаўных службоўцаў і ў колах сталічнай інтэлігенцыі.
Алгебраічнае ўраўненне
Алгебраічнае ўраўненне (паліномнае ўраўненне) — ураўненне выгляду
дзе P — мнагачлен ад зменных якія называюцца невядомымі.
Ступенню алгебраічнага ўраўнення называюць ступень мнагачлена P.
Напрыклад, ураўненне
з'яўляецца алгебраічным ураўненнем сёмай ступені ад трох зменных (з трыма невядомымі) над полем рэчаісных лікаў.
Звязаныя азначэнні
Значэнні зменных якія пры падстаноўцы ў алгебраічнае ўраўненне ператвараюць яго ў тоеснасць, называюцца каранямі гэтага алгебраічнага ўраўнення.
Купшчына
Ку́пшчына (, Купщина) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Глінкава гвардыя
Гісторыя
Пасля Першай сусветнай вайны і распаду Аўстра-Венгрыі Славакія была ўключана ў склад Першай Чэхаславацкай Рэспублікі, створанай пры падтрымцы Антанты. Славацкія нацыяналісты на чале з Андрэем Глінкай імкнуліся да незалежнасці ад Чэхіі. Для дасягнення сваіх мэт яны стварылі Глінкаву славацкую народную партыю. У рамках партыі ў 1923 годзе была створана напаўваенная арганізацыя Родабрана. Яна была распушчана ўладамі Чэхаславакіі ў 1927 годзе. Родабрана была папярэднікам Глінкавай гвардыі. Пасля Мюнхенскага пагаднення аб падзеле Чэхаславакіі Глінкава партыя актывізавала сепаратысцкую дзейнасць, у прыватнасці 10 кастрычніка 1938 года партыя абвясціла ў Жыліне аўтаномію Славакіі.
Глінкава гвардыя была створана 8 кастрычніка 1938 года, першым камандзірам стаў Карал Сідар.
Абавязкі
Хоць у якасці нагоды для заснавання была ўказана «ваенная падрыхтоўка моладзі», вельмі хутка ГГ стала рэальнай сілай у Славакіі. Яна стала несці паліцэйскія абавязкі і праводзіць сілавыя акцыі супраць яўрэяў, чэхаў, цыган і камуністаў.
У прыватнасці, пасля Першага Венскага арбітражу напачатку лістапада 1938 года Глінкава гвардыя займалася дэпартацыяй яўрэяў паўднёвай Славакіі на тэрыторыю, якая перадавалася Венгрыі.
У 1939 камандзірам ГГ стаў славацкі фашыст Аляксандр Мах, асуджаны пазней як ваенны злачынец. З 1941 года члены ГК праходзілі трэніроўкі ў лагерах СС у Германіі. Адным з жорсткіх карнікаў ГГ, быў Берак «Борыс» Батары, вінаваты ў смерці 1500 яўрэяў. У 1942 ГГ праводзіла «арыізацыю маёмасці» з высылкай яўрэяў у Асвенцім. У жніўні 1944 года падчас Славацкага Народнага Паўстання нямецкія войскі выкарыстоўвалі ГГ у баях супраць славацкіх партызан. ГГ была распушчана ў 1945 годзе, шматлікія члены былі асуджаны.
Васіль Фёдаравіч Некрашэвіч
Васі́ль Фёдаравіч Некрашэвіч ( — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Галоўнай дзяржаўнай падатковай інспекцыі Беларусі (1992—1994).
Біяграфія
У 1970 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут, у 1998 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
6 лістапада 1992 года прызначаны Старшынёй Галоўнай дзяржаўнай падатковай інспекцыі пры Міністэрстве фінансаў Рэспублікі Беларусь.
29 красавіка 1994 года быў прызначаны першым намеснікам Міністра фінансаў — начальнікам Галоўнай дзяржаўнай падатковай інспекцыі пры Міністэрстве фінансаў Рэспублікі Беларусь. З 3 красавіка 1995 па 21 лютага 2002 года  — намеснік Міністэрства па кіраванню дзяржаўнай маёмасцю і прыватызацыі Рэспублікі Беларусь.
Нурава
Ну́рава (, Нурово) — аграгарадок у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горад Верхнядзвінск, за 149 км ад Віцебска.
Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (Бабруйск)
Касцё́л Святы́х Апосталаў Пятра́ і Па́ўла — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагоддзяў, былы езуіцкі касцёл. Разам з кляштарам быў цэнтрам Бабруйскай езуіцкай рэзідэнцыі.
Гісторыя
Заснаваны ў 1615 на фундацыю бабруйскага старосты Пятра Трызны. У 1625 касцёл быў перададзены езуітам. Сярод архітэктараў касцёла вядомыя Уладзіслаў Дзягілевіч (1699—1700), Казімір Мацелякоўскі (1735—1736), Тамаш Жаброўскі (1746), Габрыэль Лянкевіч (1747—1748) і Францішак Карава (1757—1758). Вядома таксама пра ўдзел у будаўніцтве ў 1732—1747 муляра Якуба Руофа.
Пры будаўніцтве ў ХІХ стагоддзі Бабруйскай крэпасці вежы касцёла былі знішчаны, а сам ён быў карэнным чынам перабудаваны пад цэйхгаўз. У 1885 годзе касцёл дадаткова пацярпеў ад пажару. За савецкім часам у будынку касцёла была гаўптвахта.
=== Духавенства : ===
Архітэктура
Касцёл быў пабудаваны ў стылі барока. Уяўляў сабой трохнефавую базіліку без трансепту, меў дзве вежы, на адной з якіх быў гадзіннік з боем, а на другой — матэматычны компас. Вежы падзяліліся на тры ярусы, паміж верхнімі чацверыкамі змяшчаўся фігурны франтон з валютамі. Прэзбітэрый меў паўкруглае завяршэнне, па баках вімы размяшчаліся дзве сіметрычныя сакрысціі.
Мікалай Захаравіч Хейфец
Мікалай (Калман) Захаравіч Хейфец (Хейфец Николай Захарович;, — , ) — савецкі трамбаніст, дырыжор, кампазітар.
Біяграфія
Выпускнік Пецярбургскай кансерваторыі па класе трамбона (1910) і па спецыяльнасці кампазіцыя (1915). Служыў артыстам-трамбаністам ў аркестрах Санкт-Пецярбурга. У 1915—1918 быў на ваеннай службе ў аркестры Лейб-гвардыі Праабражэнскага палка.
Спіс славутасцей Берліна
Берлін вырас з уласна Берліна (цяпер гістарычны цэнтр горада — Стары Берлін), Мікалайфіртэля, суседняга горада Кёльна, гарадоў заснаваных курфюрстамі (Даратэештат, Фрыдрыхштадт) і, урэшце, сфарміраваўся Вялікі Берлін, які ўключыў у сябе склад дзесяткі вакольных мястэчак, вёсак і маёнткаў.
Ускраіны
Тут прадстаўлены славутасці Берліна, якія знаходзяцца на ўскраінах сучаснага Берліна, і не ўваходзяць у склад Старога Берліна.
Пары-Матч
Parimatch — міжнародны букмекерскі холдынг, галаўны офіс якога знаходзіцца на Кіпры ў горадзе Лімасол. Ен вядзе сваю дзейнасць анлайн і афлайн у многіх краінах свету дзякуючы міжнародным і лакальным ліцэнзіям. У прыватнасці, брэнд прадстаўлены і ў наступных краінах: Кіпр, Беларусь, Казахстан, Расія, Украіна, Танзанія і іншыя. Гэта адзін з найбольш вядомых брэндаў у індустрыі бэтынга на рынку Беларусі і СНД.
Кампанія была заснавана ў 1993 годзе, а пад брэндам пачала працу ў 2004 годзе.
Гісторыя
Першы пункт прыёму ставак у Беларусі быў адкрыты кампаніяй у 1993 годзе.
У 2000 годзе Parimatch пачынае прыём анлайн-ставак, стаўшы адной з першых букмекерскіх кампаній у СНД, якая дала спажыўцам такую ​​магчымасць.
У 2004 годзе кампанія пачала працу пад брэндам Parimatch, развіваючы кірунак анлайн.
Асноўная ўвага была нададзена тэхнічнаму ўдасканаленню, і ў выніку ў 2012 годзе абноўленую версію атрымаў сайт і розныя дадатковыя сэрвісы для кліентаў, у тым ліку мабільныя праграмы для iOS і Android.
6 лютага 2019 года Конар Мак-Грэгар становіцца брэнд-амбасадарам абноўленага Parimatch, сама кампанія праводзіць маштабны рэбрэндынг.
4 ліпеня 2019 года брэнд-амбасадарам Parimach становіцца Майк Тайсан.
Ліцэнзаванне
Кампанія ў Беларусі дзейнічае на падставе ліцэнзіі на права ажыццяўлення дзейнасці ў сферы ігральнага бізнесу, выдадзенага Міністэрствам па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь.
Стаўкі на падзеі
Parimatch прымае ўсе стандартныя стаўкі на спорт, палітыку, шоу-бізнес і на такія падзеі, як конкурс песні Еўрабачанне, уручэнне Нобелеўскай прэміі або прэміі BBC. Максімальны выйгрыш можа дасягаць 200 тысяч долараў, а максімальны каэфіцыент у экспрэсе да 2000. Букмекерская кантора прапануе роспіс лініі амаль на ўсе віды спорту і чэмпіянаты, а таксама дае магчымасць зрабіць стаўку з форай (гандыкап). Прапануюцца такія віды ставак, як «ордынар», «сістэма», «экспрэс», і адмысловыя лініі з павышанымі каэфіцыентамі «экспрэс +».
Ягор Аляксеевіч Піцык
Ягор Піцык (нар. ) — беларускі футбаліст, нападнік.
Аркадзь Залманавіч Рахмілевіч
Аркадзь (Арон) Залманавіч Рахмілевіч (Рахмилевич Аркадий Залманович;,  — , ) — савецкі , ,.
Ягор Аляксеевіч Піцык
Клубная кар’ера
З 2014 года пачаў выступаць за дубль брэсцкага «Дынама», у тым жа годзе часам пачаў трапляць і асноўную каманду. 23 лістапада 2014 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 63-й хвіліне ў матчы супраць «Нёмана» (0:1).
Аркадзь Залманавіч Рахмілевіч
Біяграфія
Пасля заканчэння музычнай школы ў 1928 паступіў у музычны тэхнікум імя А. Р. Рубінштэйна. У 1934-39 студэнт Маскоўскай кансерваторыі. У 1939-41 працаваў у Петразаводскай філармоніі (саліст, канцэртмайстар сімфанічнага аркестра), быў педагогам музычнага вучылішча, салістам на радыё. З 1946 па 1987 выкладаў у Чэлябінскай музычнай школе, у ЧДІМК. Педагагічную працу паспяхова спалучаў з выканальніцкай у філармоніі (саліст, удзельнік ансамбля, канцэртмайстар, дырыжор сімфанічнага аркестра). Доўгі час з’яўляўся загадчыкам аркестравым аддзяленнем, доўгі час надаваў кансультацыйнай і метадычнай працы ў музычных школах вобласці. У 1987-90 кіраваў самадзейным сімфанічным аркестрам Палаца культуры ЧТЗ.
Выдатнік Міністэрства культуры СССР (1956). У 1990 пераехаў у Ізраіль.
Ягор Аляксеевіч Піцык
Клубная кар’ера
У сезоне 2015 чатыры разы выйшаў на поле за асноўную каманду (заўсёды на замену). У жніўні 2015 года быў аддадзены ў арэнду ў «Кобрын». Правёў у першай лізе 13 матчаў. З лютага 2016 года стаў рыхтавацца да новага сезона разам з «Дынама». У сакавіку праходзіў прагляд у «Смалявічах-СТІ», а ў красавіку далучыўся да «Баранавічаў». У жніўні 2016 года пакінуў баранавіцкі клуб і неўзабаве вярнуўся ў Брэст, дзе да канца сезона 2016 выступаў за дубль.
У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у пінскую «Хвалю», аднак пазней далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта». Улетку 2017 года перабраўся ў клуб польскай Трэцяй лігі ГКС (Вікелец). У пачатку 2018 года планаваў далучыцца да брэсцкага «Руха», але пазней зноў адправіўся на прагляд у «Хвалю» і ў сакавіку 2018 года падпісаў кантракт з пінскім клубам. У ліпені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да «Смаргоні».
У лютым 2019 года падоўжыў кантракт са смаргонскім клубам, аднак да пачатку чэмпіянату 2019 пакінуў каманду і перабраўся ў «Івацэвічы». У красавіку 2020 года далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта», аднак згуляў толькі ў адным матчы. У ліпені 2020 года вярнуўся ў «Івацэвічы».
У пачатку 2021 года далучыўся да «Брэстжылбуда», дзе гуляў да канца сезона. У студзені 2022 года заняў пасаду адміністратара ў дублі брэсцкага «Руха», аднак у хуткім часе клуб зняўся са спаборніцтваў.
З восені 2022 года выступаў за польскі клуб «Оса» з Біскупца. У пачатку 2023 года трэніраваўся з «Нівай» з Доўбізны, аднак у выніку не трапіў у заяўку каманды на сезон, засяродзіўся на пасадзе спартыўнага дырэктара клуба.
Аповесць пра Жыгімонта і Барбару Радзівіл
«Аповесць пра Жыгімонта і Барбару Радзівіл», «Навела пра ажэнства караля Жыгімонта Аўгуста з Барбарай Радзівіл» — гісторыка-літаратурны твор, складзены ў сярэдзіне XVI ст., напэўна, у Вільні і змешчаны ў канцы «Хронікі Вялікага княства Літоўскага і Жамойцкага» пад 1545—1548 (Пазнаньскі спіс). У гэтым белетрызаваным творы, бадай, упершыню ў гісторыі старабеларускага прыгожага пісьменства знайшла выразнае адлюстраванне тэма кахання.
У творы апісана гісторыя кахання і шлюбу вялікага князя ВКЛ і караля Польшчы Жыгімонта II Аўгуста і прыгажуні Барбары Радзівіл, якія, ідучы насустрач сваім пачуццям, патаемна павянчаліся ў Вільні. Невядомы аўтар з сатырычным адценнем намаляваў усеагульнае грамадскае асуджэнне ў ВКЛ і Польшчы шлюбу караля з бяздзетнай жанчынай-удавою некаралеўскага роду. Аднак каханне перамагло, Жыгімонт Аўгуст не адмовіўся ад Барбары і застаўся верны сваёй абранніцы.
Сюжэт
Сюжэт «Навелы…», заснаваны на рэальных фактах, блізкі да еўрапейскага авантурнага рамана. Вялікі князь і кароль Жыгімонт Аўгуст закахаўся ў Барбару Радзівіл і пачаў уначы таемна наведвацца да яе. Неўзабаве пра інтымную сувязь манарха становіцца вядома па ўсім Вялікім Княстве Літоўскім і Польскім Каралеўстве. Браты Барбары — уплывовыя магнаты Мікалай Радзівіл Руды і Мікалай Радзівіл Чорны — просяць Жыгімонта не ганьбіць іх род, але ён не зважае на просьбы. Урэшце браты Радзівілы захопліваюць манарха ў пакоях сястры, і той дае згоду ўзяць законны шлюб з Барбарай. Доўгі час ніхто, апрача сведкі — пана Кезгайлы, і плябана, які абвянчаў Жыгімонта з Барбарай, не ведае пра жаніцьбу. Калі ж пра выбар вялікага князя становіцца вядома, магнаты і шляхта пачынаюць адгаворваць гаспадара адмовіцца ад «няроўнага шлюбу», але Жыгімонт не зважае на супраціў і застаецца верны свайму выбару.
Творчае наватарства невядомага аўтара выявілася ў тым, што ён паказаў не толькі дзяржаўныя і вайсковыя справы манархаў, але і іх асабістае жыццё, інтымныя пачуцці, адлюстраваў логіку тагачасных канфліктаў у вышэйшых уладных колах. Князь Жыгімонт Аўгуст паўстае не толькі як богавыбраная асоба, але як чалавек, з яго прыватным жыццём, перажываннямі і пачуццямі. Вельмі яркі ў творы дыялог паміж братамі Радзівіламі і Жыгімонтам Аўгустам, падчас якога кароль схіляецца да канчатковага рашэння ўзяць шлюб.
Кульмінацыя «Навелы…» — раскрыццё таямніцы шлюбу караля Жыгімонта з Барбарай. Аўтар апісвае слёзныя просьбы шляхты да манарха, каб ён адмовіўся ад жаніцьбы, паказвае бурныя пратэсты магнатаў, пярэчанні каралеўскай сям'і: бацькі — Жыгімонта I Старога і маці — Боны Сфорцы.
Невядомы аўтар «Навелы…» дакладна перадае месца і час падзей, характатрызуе эмацыйны стан герояў, падае шмат звестак пра тагачасныя звычаі, рытуалы і традыцыі.
Аповесць пра Падолле
«Аповесць пра Падолле» — помнік беларуска-літоўскага летапісання 1-й паловы XV ст. Узнікла каля 1432—1435 найверагодней у Вільні ў асяроддзі пануючых колаў ВКЛ. Змешчана ў Беларуска-літоўскім летапісе 1446 у канцы «Летапісца вялікіх князёў літоўскіх». У XVI ст. была уключана ў склад «Хронікі Вялікага княства Літоўскага і Жамойцкага» і Хронікі Быхаўца.
Асноўны змест — гісторыя Падольскай зямлі 2-й паловы XIV—1-й трэці XV ст., гісторыя яе далучэння да ВКЛ. Створана як палітычны дакумент з мэтаю абгрунтаваць гістарычнае права ВКЛ на Падолле і асудзіць палітыку польскіх феадалаў, якія пасля смерці Вітаўта захапілі яго заходнюю частку. Падзеі і факты, выкладзеныя у творы, у асноўным, адпавядаюць гістарычнай сапраўднасці. Напісана на старабеларускай мове дзелавым стылем без дат, вылучаецца публіцыстычнасцю стылю, свецкім характарам зместу.
Плішчына
Плі́шчына (, Плищино) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Дзікае
Дзі́кае — тапонім:
Хахракоў
Хахракоў — рускае прозвішча.
Лазавыя (Міхалішкаўскі сельсавет)
Лазавы́я (, Лозовые) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Ражэўшчына
Ражэ́ўшчына (, Рожевщина) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Рэдкалессе
Рэдкале́ссе — тып лесу, які характарызуецца адноснай невысокай шчыльнасцю дрэў, якія стаяць адно ад аднаго на значнай адлегласці і не ўтвараюць самкнутага ляснога полага.
Рэдкалессі звычайныя ў паўночнай мяжы лесу Еўразіі і Паўночнай Амерыкі, дзе з'яўляюцца складовай часткай лесатундры.
У горах рэдкалессі размяшчаюцца на межах ляснога і субальпійскага паясоў. Сустракаюцца ў прыгранічных абласцях пустынь і паўпустынь ва ўсіх частках свету, напрыклад, у Афрыцы, Паўднёвай Амерыцы і Аўстраліі рэдкастойныя, часта нізкарослыя лясы, утвораныя сухімі і калючымі драўнянымі раслінамі, таксама могуць зваць рэдкалессем.
Рэдкалессі разнастайныя па складзе, у залежнасці ад геаграфічнага месцазнаходжання, вышыні над узроўнем мора і гідралагічнай сітуацыі могуць складацца з розных парод дрэў. У паўночных шыротах нярэдкія яловыя, лістоўнічныя ці бярозавыя рэдкалессі. У горных раёнах Закаўказзя сустракаюцца міндальныя, фісташкавыя. У Сярэдняй Азіі рэдкалессі могуць быць сфарміраваны саксаулам, тамарыксам ці арчай.
Іншы тып лесу, утвораны невысокімі дрэвамі з дэфармаванымі стваламі і сцелючымі дрэўцамі ды хмызнякамі, звычайна называюць крывалессем.
Аповесць пра Скандэрбега
«Аповесць пра Скандэрбега» (загаловак большасці спіскаў — «Повесть о Скандербеге, княжати Албанском, выложена с польские кроники на руское, Мартинова писма Бельского») — помнік рускай і беларускай перакладной літаратуры пачатку XVII стагоддзя. Прысвечана апісанню нацыянальна-вызваленчай барацьбы албанскага народа супраць турэцкага нашэсця ў XV стагоддзі пад кіраўніцтвам Г. Кастрыёці, празванага Скандэрбегам. З'яўляецца пераробкай адпаведнага раздзела з «Хронікі ўсяго свету» (1564) польскага гісторыка М. Бельскага.
Асноўнай крыніцай для яго паслужыла белетрызаваная «Гісторыя жыцця і спраў Скандэрбега» (1508) албанца ў перакладзе Ц. Базыліка на польскую мову (Берасце, 1569). У параўнанні з польскай крыніцай аповесць дэмакратызавана. Захавалася ў 10 спісах, з іх 2 (Пагодзінскі і Міністэрства замежных спраў) з выразнымі беларускамоўнымі асаблівасцямі. Служыла пазнанню гераічнага мінулага балканскіх народаў, выхаванню ў чытачоў патрыятычных пачуццяў.
Прэрыя
Прэрыя (prairie «сенажаць», «лужок») — паўночнаамерыканская форма стэпу, вегетацыйная зона на Сярэднім Захадзе ЗША і Канады. Складае ўсходні край Вялікіх раўнін. Сустракаюцца таксама і невялікімі ізаляванымі арэаламі (напрыклад, Джэксанскія прэрыі ў штаце Місісіпі). Абмежаваная вегетацыя, якая выяўляецца ў рэдкасці дрэў і кустоў, абумоўлена ўнутракантынентальным размяшчэннем і Скалістымі горамі, якія засланяюць прэрыю з захаду ад ападкаў. З гэтай акалічнасцю звязаны засушлівыя кліматычныя ўмовы.
Фаўна прэрый
Прэрыі раней насялялі мільёны бізонаў. Да канца XIX стагоддзя белыя пасяленцы практычна вынішчылі іх, знішчыўшы такім чынам жыццёвую і культурную аснову шматлікіх індзейскіх плямёнаў. Таксама характэрным жыхаром прэрый з'яўляюцца лугавыя сабачкі, каёты.
Сёння прэрыя ўяўляе велізарную штучна слаба арошаныя тэрыторыі, якія выкарыстоўваюцца ў сельскагаспадарчых мэтах. На іх вырошчваецца пшаніца, кукуруза і іншыя аграрныя культуры.
Ласі (Астравецкі раён)
Ласі́ (, Лоси) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Жукойненскага сельсавета, пасля — у склад Спондаўскага сельсавета.
Хамфрыс
Хамфрыс — прозвішча.
Аповесць пра Таўдала
«Аповесць пра Таўдала» («Книга о Таудале—рыцери») — помнік беларускай перакладной літаратуы XVI стагоддзя, твор царкоўна-рэлігійнага характару.
Аснову сюжэту складае апісанне незвычайнага падарожжа па замагільным свеце душы рыцара Таўдала, які ад моцнага перапою часова страціў прытомнасць. Уражаны пакутамі грэшнікаў у пекле, герой каецца ў грахах і вырашае жыць праведна, па хрысціянскіх запаветах. Арыгінал аповесці пад назваю «Прывіды Тундала» ўзнік у XII стагоддзі на лацінскай мове ў Ірландыі. Беларускі пераклад узыходзіць да чэшскай крыніцы. Вядомы ў адзіным спісе сярэдзіны XVI стагоддзя, які захоўваўся ў рукапісным зборніку бібліятэкі Красінскіх у Варшаве і загінуў у час Другой сусветнай вайны.
Савейкі (Боркавіцкі сельсавет)
Саве́йкі (, Савейки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Знаходзіцца ў 2 км на поўдзень ад аграгарадка Боркавічы, адкуль да Савеек вядзе дарога. Злучана дарогамі з вёскамі Брушкава, Зялькі, Забор'е, Ражэўшчына, Магеры.
Скарада (Верхнядзвінскі раён)
Скарада́ (, Скорода) — былая вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Боркавіцкага сельсавета.
Была ліквідаваная 27 чэрвеня 2008 г. рашэннем Верхнядзвінскага раённага савета дэпутатаў.
Уладычына (Верхнядзвінскі раён)
Улады́чына (, Владычино) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Колін Хамфрыс
Колін Хамфрыс (Colin Humphries; нар., Англія) — англійскі прафесійны снукерны рэферы. Пачаў сваю прафесійную кар'еру ў 1998 годзе. У 2005 годзе абслугоўваў свой першы ТБ-матч. Працаваў у Крусібле і судзіў два фіналы рэйтынгавых турніраў: адкрытага чэмпіянату Уэльса 2009 і World Open 2014.
Па-за снукерам працуе ў якасці грамадскага служачага і з'яўляецца прыхільнікам футбольнага клубу Эвертан.
Ульянова (Боркавіцкі сельсавет)
Ульяно́ва (, Ульяново) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Боркавіцкага сельсавета.
Лукавыя
Лукавы́я (, Луковые) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Жукойненскага сельсавета, пасля — у склад Спондаўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2145001—2146000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2145001—2146000)
Мудранка чатырохлістая
Мудра́нка чатырохлістая (Paris quadrifolia) — кветкавая расліна сямейства.
Назва
Мудранка звычайная, варонне вока, п'яніца.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёю да 30 см з паўзучым карэнішчам. Сцябло прамастойнае. Лісце яйцападобнае або ланцэтнае, амаль сядзячае, сабранае ў кальчак у верхняй частцы сцябла. Кветка адзіночная, верхавінкавая. Плод — шызавата-чорная ягада, нагадвае вока вароны.
Экалогія
На Беларусі трапляецца ў лясах, ярах, хмызняках.
Значэнне і выкарыстанне
Лекавая расліна. Ядавітая, асабліва ягады.
Аповесць пра трох каралёў
«Аповесць пра трох каралёў» — помнік беларускай перакладной літаратуры апакрыфічнага характару. Арыгінал твора напісаны ў XIV ст. нямецкім манахам Іаганам з Гільдэсгайма на лацінскай мове. На беларускую мову перакладзены ў 2-й палове XV ст. Захаваўся ў 3 спісах. Найбольш ранні, Ленінградскі, XV ст. зберагаецца ў Дзяржаўнай публічнай бібліятэцы імя М. Я. Салтыкова-Шчадрына ў складзе рукапіснага зборніка разам з «Жыціе Аляксея, чалавека божага», «Страсцямі Хрыстовымі». У аснове аповесці евангельскі эпізод пра пакланенне нованароджанаму Ісусу Хрысту трох усходніх цароў-язычнікаў, якія пасля сталі шчырымі хрысціянамі. У творы апісваецца іх падарожжа ў «святую зямлю», прырода зямель Блізкага Усходу, побыт, звычаі, веравызнаўчыя і этнічныя асаблівасці розных народаў, у т.л. грэкаў, сірыйцаў, армян, грузін. Аповесць каштоўная як сведчанне духоўных запатрабаванняў пэўных слаёў беларускіх чытачоў XV—XVI стст., адна з крыніц іх гісторыка-геаграфічных уяўленняў пра краіны Блізкага Усходу.
Юань (імперыя)
Юа́нь, ці Дай Юань (Вялікая Юань) — мангольская дынастыя, якая правіла ў Кітаі ў 13—14 ст. У гістарычнай літаратуры існуюць розныя даты яе праўлення (1271, 1279 ці 1280—1368).
Гісторыя
Заваяванне Кітая пачаў Чынгісхан. Яго пераемнік Угедэй у 1234 г. падпарадкаваў увесь Паўночны Кітай.
У 1250-я гг. Мангольская імперыя распалася на самастойныя дзяржавы; адной з іх стала дзяржава Хубілая (на ханскі прастол уступіў у 1260), у склад якой уваходзілі тэрыторыі ўласна Манголіі і Паўночнага Кітая. У 1271 г. Хубілай даў сваёй дынастыі кітайскую назву Юань. У 1279 г. яго войскі знішчылі кітайскую імперыю Паўднёвая Сун і завяршылі заваяванне Паўднёвага Кітая.
Пасля яго пераемніка (1295—1307) пачалася барацьба прэтэндэнтаў на прастол: за 1308—32 змянілася 8 імператараў. У час праўлення Тагон-Тэмура (1333—68) у Кітаі пачаліся народныя паўстанні; у выніку паўстання «Чырвоных войск» 1351—68 гг. манголы былі выгнаны і ў 1368 г. заснавана кітайская дынастыя Мін. Пасля звяржэння Юань улада чынгісідаў заняпала і ў Манголіі; адзіная мангольская дзяржава распалася на шэраг ханстваў.
Сан-Амбросіа
Сан-Амбросіа (Isla de San Ambrosio) — невялікі незаселены вулканічны востраў у Ціхім акіяне. Разам з суседнім востравам Сан-Фелікс уваходзіць у склад архіпелага астравоў Дэсвентурадас, размешчанага ў 850 км ад узбярэжжа Чылі.
Геаграфія
Плошча вострава складае каля 2,2 км², даўжыня — 3,5 км, шырыня — да 1,5 км. Найвышэйшая кропка вострава ўзвышаецца над узроўнем мора на 479 м.
Фёдар Паўлавіч Хахракоў
Фёдар Паўлавіч Хахракоў ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (25.09.1944 г., пасмяротна).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Югаўское Кунгурскага раёна Пермскай вобласці. Скончыў сярэднюю школу. З чэрвеня 1941 па сакавік 1943 г. працаваў памочнікам рахункавода ў калгасе. У Чырвоную Армію прызваны ў сакавіку 1943 г. У 1944 г. скончыў Смаленскае артылерыйскае вучылішча (знаходзілася ва эвакуацыі ў горадзе Ірбіт, Свярдлоўская вобласць). Удзельнік баёў на тэрыторыі Беларусі падчас Вялікай Айчыннай вайны.
Камандзір 2-га агнявога ўзвода 3-й батарэі 1071-га знішчальна-процітанкавага палка (4-ы гвардзейскі Кубанскі казачы кавалерыйскі корпус, 1-ы Беларускі фронт) вызначыўся ў баях за вызваленне Брэсцкай вобласці 18—21 ліпеня 1944 г. у баях каля вёскі Відамля Камянецкага раёна ўзвод пад камандаваннем малодшага лейтэнанта Ф. П. Хахракова падбіў 4 танкі праціўніка, знішчыў 6 агнявых кропак. Адважны афіцэр загінуў у баі 21.7.1944 г., прыкрываючы адыход параненых таварышаў.
Ф. П. Хахракоў быў пахаваны на месцы апошняга бою ў вёсцы Відамля, у 1960 г. перапахаваны ў брацкай магіле ў скверы ў гарадскім пасёлку (зараз горад) Камянец Брэсцкай вобласці.
Памяць
Імем Героя названа адна з вуліц у Камянцы і Відамлянская сярэдняя школа. Імя Героя насілі піянерская дружына ў Югаўской сярэдняй школе і калгас у Кунгурскім раёне.
Касакоўскі
Касакоўскі — прозвішча.
Белае (возера, Ушацкі раён, басейн Заходняй Дзвіны)
Бе́лае, Бельскае — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, у міжрэччы рэк Выдрыца і Ладасна, за 16 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля вёскі Белае.
Плошча паверхні возера 1,52 км². Даўжыня 2,12 км, найбольшая шырыня 0,93 км, даўжыня берагавой лініі 6,65 км. Найбольшая глыбіня 21 м, сярэдняя 4,2 м. Аб'ём вады ў возеры 6,34 млн м³. Плошча вадазбору 20,5 км³.
Катлавіна возера складаецца з 2-х плёсаў. Схілы катлавіны маюць вышыню 6—9 м, у паўночнай частцы возера — 12—16 м. Берагі высокія, паўднёвыя сплавінныя, паўночныя зліваюцца са схіламі катлавіны. Мелкаводдзе мае шырыню да 100 м, пясчанае да глыбіні 0,5—1,5 м. Астатнюю частку дна высцілае сапрапель. Расліннасць распаўсюджваецца да адлегласці 25—100 м ад берага возера. На поўдні ў возера ўпадае ручай, злучаны з сеткай меліярацыйных каналаў.
Станіслаў Антонавіч Багданкевіч
Станіслаў Антонавіч Багданке́віч (нар., вёска Шапавалы, Валожынскі павет, Навагрудскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — беларускі эканаміст і палітычны дзеяч. Доктар эканамічных навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыў Пінскі ўлікова-крэдытны тэхнікум, Маскоўскі фінансава-эканамічны інстытут. У 1991—1995 — старшыня праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь. Дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі ХІІІ склікання, лідар фракцыі «Грамадзянскае дзеянне» (1995—1996). Член Аб'яднанай грамадзянскай партыі, яе старшыня з 1995 да 2000, з 2000 году — ганаровы старшыня.
Тамаругаль
Тамаругаль (Раmра del Tamarugal) — пустынная раўніна на поўначы Чылі (ад 19 да 22 ° паўднёвай шыраты), размешчана ў Падоўжнай даліне.
Вышыня 900—1200 м над узроўнем мора, даўжыня да 450 км, шырыня 30-60 км, плошча 12.500 км². Клімат трапічны пустынны. Пустыня размяшчаецца на поўначы пустыні Атакама і лічыцца яе складовай часткай. Назву атрымала з-за хмызняку тамаруга, які адлюстроўвае першапачатковы стан ландшафтаў — стэп з зараснікамі тамаруга.
У 1903 годзе на раўніне Тамаругаль быў знойдзены аднайменны метэарыт вагой каля 320 кг.
Лягаўцы
Ляга́ўцы (, Легавцы) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Лаплацкая нізіна
Лаплацкая нізіна (Cuenca del Plata) — нізіна ў Паўднёвай Амерыцы. На яе тэрыторыі размешчаны Парагвай і Уругвай, паўднёвы ўсход Балівіі, поўдзень Бразіліі і поўнач Аргенціны.