cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
9 cm Minenwerfer M. 17
Мінамёт з'яўляўся гладкаствольным і казназарадным. Ён быў усталяваны на металічнай апорнай пліце з чатырма ручкамі.У Чэхаславакіі мінамёт быў вядомы як 9 cm Lehky minomet vz. 17 У Германіі мінамёт выкарыстоўвался пад назвай 9cm Granatwerfer 309(j).
Анатоль Фёдаравіч Літвіновіч
Анатоль Фёдаравіч Літвіновіч (, в. Любань, Вілейскі раён — ) — беларускі фалькларыст, этнограф, публіцыст. Кандыдат філалагічных навук.
Біяграфія
Працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры ў Докшыцкім раёне, пазней старшым навуковым супрацоўнікам у музеі рамёстваў і народных промыслаў у Заслаўі. У 1979 годзе Анатоль Літвіновіч запрошаны працаваць у аддзел (музей) старажытнабеларускай культуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі. З 1988 года працаваў у лабараторыі беларускага фальклору БДУ спачатку навуковым, пазней старшым навуковым супрацоўнікам. У пачатку 2000-х гадоў працаваў у Беларускім педагагічным універсітэце імя М. Танка на кафедры тэорыі і гісторыі культуры. Затым уладкаваўся на працу дацэнтам на кафедру рэжысуры абрадаў і свят Беларускага ўніверсітэта культуры і мастацтваў.
У 2021 годзе яго затрымалі і асудзілі на 10 сутак адміністрацыйнага арышту за налепленыя на акно бела-чырвона-белыя сэрцайкі; пакуль адбываў арышт, нехта выбіў шыбу ў кватэры, дзе жыла сям’я.
Памёр у 2023 годзе.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Тэма дысертацыі: «Пытанні беларускай фалькларыстыкі ў польскім перыядычным друку другой паловы XIX — пачатку ХХ ст.»
Анатоль Літвіновіч даследаваў рэгіянальныя асаблівасці беларускай традыцыйнай культуры (асабліва ўвагу звяртаў на Палессе), фальклору Чарнобыльскага рэгіёна, пытанняў гісторыі беларускай фалькларыстыкі, беларуска-польскіх, беларуска-літоўскіх, беларуска-рускіх, беларуска-нямецкіх узаемасувязей у галіне традыцыйнай народнай культуры.
Сан-Хуан (астравы)
Сан-Хуан (San Juan Islands) — архіпелаг паміж пралівамі Хуан-дэ-Фука і Джорджыя і востравам Ванкувер і Сіэтлам. Адміністрацыйна з'яўляецца акругай Сан-Хуан штата Вашынгтон. На астравах пражывае каля 16 тысяч жыхароў, клімат умераны марскі. Усяго налічваецца каля 170 астравоў, найбуйнейшыя — Оркас (148 км²) і Сан-Хуан (142 км²), населена толькі сем з іх.
Сяргей Паўлавіч Сень
Сяргей Паўлавіч Сень (нар., г. Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1964 годзе архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1971 годзе Беларускі політэхнічны інстытут (выкладчыкі А. П. Воінаў, У. М. Вараксін, У. А. Чантурыя). У 1971−1975 гадах працаваў у Белдзяржпраекце; у 1975—1979 гадах у Мінскім філіяле ЦНДІпрамзернепраекта; у 1979—1992 гадах галоўны архітэктар праектаў у Белжылпраекце; з 1992 года кіраўнік унітарным прадпрыемствам «Творчая майстэрня архітэктара Сеня С. П.».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў г. Мінск.
Асноўныя працы: лабараторны корпус Магілёўскага тэхналагічнага інстытута (1978); мікрараён па Аршанскай шашы ў Магілёве (1979); цэх рулонных нарыхтовак доследна-механічнага завода (1979); інжынерны корпус і вытворчы цэх ВА «Захспецаўтаматыка» (1981); рэканструкцыя будынка Пухавіцкага РК КПБ у Мар’інай Горцы (1984); дзіцячая шахматна-шашачная школа ў г. Мінску (1986); рэканструкцыя будынка ЦК ЛКСМБ у г. Мінску (1986); жылы дом у г. Фаніпаль.
Барчэлона-Поцца-дзі-Гота
Барчэлона-Поцца-дзі-Гота (Barcellona Pozzo di Gotto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 41293 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 699 чал./км². Займае плошчу 59 км². Паштовы індэкс — 98051. Тэлефонны код — 090.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Себасцьян.
Пэлх
Пэлх (Pełch) — вёска ў Польшчы, уваходзіць у Падляскае ваяводства, Семятыцкі павет, гміна Пэрляева. Яна знаходзіцца прыкладна ў 6 км да паўночнага захаду ад Пэрляева, у 32 км да паўночнага захаду ад Семятычаў, і 73 км да паўднёвага захаду ад Беластока.
У 1975—1998 гадах вёска ўваходзіла ў Ломжынскае ваяводства.
Гісторыя
У 1434 годзе Вялікі князь літоўскі Жыгімонт Кейстутавіч падарыў землі, у склад якіх уваходзіла вёска Пэлх, шляхцічу Мікалаю Насуце з Мендзыжэца. Пазней землі належалі Касінскім, Вадынскім, Аборскім і Асалінскім з Рудкі. У 1861 годзе ў вёсцы быў скасаваны прыгон.
У канцы XIX стагоддзя Пэлх была сялянскай вёскай на рацэ Пэлхаўка, з фальваркам Стэфанава, у Бельскім павеце Гродзенскай губерні. У сяле было 40 хат і 431 жыхар. Таксама тут былі вадзяны млын, пясчаная глеба, вырошчвалася жыта, няшмат сенажацяў, а мясцовы лес выкарыстоўваўся для будаўніцтва.
Муціжарскае падняцце
Муціжа́рскае падня́цце (ад назвы вёскі Муціжар у Калінкавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Калінкавіцкім і Хойніцкім раёнах Гомельскай вобласці, у межах Хойніцкага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1977 годзе сейсмаразведачнымі працамі.
Па падсалявых дэвонскіх адкладах Муціжарскае падняцце — найбольш высокая паўднёва-ўсходняя частка невялікага (12×6 км) блока, выцягнутага ў паўночна-заходнім напрамку і аддзеленага разломамі ад Малішаўскага, Ужынецкага, Вялікаборскага і Паўночна-Хойніцкага блокаў. Паверхня падсалявых адкладаў у межах блока апускаецца на паўночны захад ад адзнакі -3200 да -3700 м. Блок апушчаны па разломах адносна сумежных блокаў на 500—700 м. Структурны план па міжсалявых задонска-ялецкіх адкладах захоўваецца, іх паверхня апускаецца на паўночны захад ад адзнакі -2800 да -3200 м. Па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы блоку адпавядае частка структурнага заліва. Сфарміравалася ў познефранскі і фаменскі час позняга дэвону ў выніку рухаў па разломах.
Прасапаграфія
Прасапагра́фія (prosôpôn-graphia; літаральна «апісанне аблічча, прыкмет») — раздзел гістарычнай навукі, які займаецца абагульненнем звестак і выдзяленнем калектыўнай нормы для гістарычных чалавечых супольнасцяў; «калектыўная біяграфія выразна абмежаванай супольнасці асобаў».
У межах дысцыпліны даследуецца пытанне аб прадстаўнічасці матэрыялаў гістарычных крыніц, а таксама аб правамоцнасці выцягвання высноваў з асобных гістарычных выпадкаў і абагульненняў па нешматлікіх гістарычных прыкладах. Выкарыстанне і развіццё дысцыпліны блізка звязанае з праблемай разрэджанасці гістарычных звестак.
Метад дысцыпліны складаецца з апісання матэрыяльных характарыстык больш ці менш аднароднай групы асоб, пры якім збіраецца найбольшае магчымае мноства матэрыяльных аспектаў, што дазваляюць апісваць асобу, а тыя духоўныя аспекты, што дазваляюць перайсці ад асобы да асабовасці, выключаюцца.
Уваходныя звесткі для прасапаграфічнай працы таксама могуць называцца «прасапаграфіяй» (пэўнай супольнасці і часу) і могуць атрымліваць форму базы даных, у якой улічаныя ўсе асобы з пэўнага часавага перыяду і пэўнай вобласці дзейнасці.
Дысцыпліна звязаная з дапаможнымі гістарычнымі дысцыплінамі: адносна мала з біяграфікай (з прычыны розніц у прадметах даследавання), ўзаемазвязаная з анамастыкі, выкарыстоўвае матэрыялы генеалогіі, а матэрыялы прасапаграфіі выкарыстоўваюцца ў сацыяграфіі.
Аляксей Генадзевіч Хацкевіч
Аляксей Генадзевіч Хацкевіч (нар. 1972, Мінск, Беларусь) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1972 годзе ў Мінску ў сям’і мастака Генадзя Хацкевіча. У 1990 годзе скончыў Рэспубліканскі каледж мастацтваў імя Ахрэмчыка. У 1997 годзе скончыў аддзяленне манументальнага жывапісу Беларускай акадэміі мастацтваў. У 1997—1999 гадах навучаўся ў школе мастацтваў Масана (Барселона, Іспанія).
Член Саюза мастакоў Беларусі з 2008 года. З 1991 года актыўная выставачная дзейнасць, удзел у міжнародным біенале, плэнерах і сімпозіумах. З 2000 года аўтар і ўдзельнік праекта «Саша и Сирожа» (анімацыя, коміксы, відэа-арт). Заснавальнік кірунку дэкаратыўна-абстрактны рэалізм (Д. А. Р.). Творчыя праекты, працы, інсталяцыі знаходзяцца ў музеях і прыватных калекцыях Расіі, ЗША, Германіі, Англіі, Галандыі, Іспаніі, Францыі, Грэцыі, Польшчы, Літвы і Украіны.
Беларуска-таджыкістанскія адносіны
Беларуска-таджыкістанскія адносіны — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж рэспублікамі Беларусь і Таджыкістан. Дыпламатычныя адносіны ўстаноўлены 5 верасня 1996 г.
Гандаль
У студзені—красавіку 2018 года тавараабарот паміж дзяржавамі склаў 14,5 млн долараў. Аснову беларускага экспарту складаюць пастаўкі спецыфічных тавараў, цукру, трактароў і седлавых тягачэй, дываноў і падлогавых пакрыццяў тафтынгавым, пліт драўнянавалакністых, пліт драўнянастружкавых і шын. Таджыкскі экспарт прадстаўлены ў асноўным пражай баваўнянай, садавінай сушанай, сумесю арэхаў або сушаных пладоў, валакном баваўняным нячэсаным.
Культурныя сувязі
Пералік беларуска-таджыскістанскіх культурных падзей і мерапрыемстваў:
9 cm Minenwerfer M. 14
9 cm Minenwerfer M. 17 (9 cm мінамёт M. 17) — стаяў на ўзбраенні Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. Уступіў у строй у лістападзе 1914 года. Максімальная далёкасць стральбы мінамёта была 199 метраў. Невялікая далёкасць і шэраг праблем з боепрыпасамі прымусіла замяніць яго ў сярэдзіне 1916 на 9 cm Minenwerfer M14/16 з максімальнай далёкасцю стральбы да 365 метраў. У студзені 1918 года з’явіўся 9 cm Minenwerfer M. 17, чый дыяпазон пашыраны ад 300 да 1200 метраў.
IC 3336
IC 3336 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Арта (Джыбуці)
Арта — горад у Джыбуці, размешчаны ў цэнтральнай частцы краіны, з 2002 года адміністрацыйны цэнтр аднайменнага рэгіёна Арта, утворанага ў 2002 годзе, шляхам выдзялення тэрыторыі з цяпер суседніх з ім рэгіёнаў: ўсходняя частка з сталічнага рэгіёну Джыбуці, а заходняя частка з рэгіёну Дыхіл, насельніцтва горада 6 тыс. жыхароў, знаходзіцца за 42 км на захад ад сталіцы краіны - горада Джыбуці.
Пергала
Пергала (pergola ад pergula — навес), садовае збудаванне, наборная канструкцыя з шэрагу секцый арак, злучаных паміж сабой папярочнымі брусамі, для абароны праходу ад моцнага сонца. Яна можа быць як асобным збудаваннем, так і часткай будынка, якая закрывае адкрытыя тэрасы.
Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа
Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа — літаратурны і мемарыяльны музей, прысвечаны жыццю, творчасці і грамадскай дзейнасці Якуба Коласа.
Музей быў створаны паводле пастановы ЦК КПБ і Савета Міністраў БССР ад 16 жніўня 1956 г. і быў афіцыйна адчынены 4 снежня 1959 г. у доме, у якім ён правёў апошнія гады свайго жыцця. Першым дырэктарам музея быў Даніла Міцкевіч.
Маючы ў экспазыцыі 10 заляў, у дзвюх з якіх захаваныя прыжыццёвыя інтэр’еры рабочага кабінету і спальні, плошча экспазыцыі дасягае 319 кв. м., а экспазыцыйная плошча ландшафтнай зоны сядзібы — 0,44 га.
Зарэсценскі сельсавет
Зарэ́сценскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Зарэсце.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Чавускага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — Дрыбінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жданавіцкага сельсавета. З 16 верасня 1959 года ў складзе Чавускага раёна. 13 лістапада 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сухарэўскага сельсавета.
Смольнікі (Іванаўскі раён)
Смо́льнікі (, Смольники) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Адрыжынскага сельсавета.
Да 17 лютага 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбахскага сельсавета.
Страхавая кампанія
Страхава́я кампа́нія — універсальная фінансавая арганізацыя, якая аказвае спектр страхавых паслуг для юрыдычных і фізычных асоб па відах абавязковага і добраахвотнага страхавання.
Сутнасць дзейнасці
Страхавая кампанія павінна задавальняць патрэбы грамадзян і арганізацый у абароне маёмасці і жыцця шляхам прадастаўлення паслуг страхавання.
Гісторыя страхавых кампаній на Беларусі
У 1835 годзе створана Другое Расійскае страхавое ад агню таварыства, якое атрымала манаполію на «агнявое» страхаванне ў 40 губернях еўрапейскай часткі Расійскай імперыі. З гэтым звязана шырокае распаўсюджанне практыкі страхавання ад агню ў гарадах Беларусі, у тым ліку ў 1848 годзе, калі «выгараў» Магілёў.
3 снежня 1921 года выдадзены дэкрэт Саўнаркома Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь «Аб арганізацыі дзяржаўнага маёмаснага страхавання», які ускладаў арганізацыю страхавання і кіраванне ім на Упраўленне дзяржаўным страхаваннем Беларусі ў складзе Наркамфіна Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь.
У 1988 годзе прыняты закон «Аб кааперацыі», які дазваляў кааператывам ствараць свае страхавыя арганізацыі.
Ярцава
Геаграфія
Горад размешчаны на левым беразе ракі Вопь (прыток Дняпра), за 63 км ад Смаленска. Цераз Ярцава праходзіць фе­дэраль­ная аўтатраса «Бе­ла­русь».
Гісторыя
У сярэдзіне ХIХ стагоддзя на месцы сучаснага Ярцава знаходзілася невялікае паселішча з пастаялым дваром і 55 жыхарамі. З правядзеннем чыгункі Масква — Смаленск (1870) адкрыта станцыя і ўзнік пасёлак пры ёй. У раёне Ярцава наладзіўся перавоз цераз р. Вопь, у выніку чаго і само паселішча сталі называць Ярцава-Перавоз. А чыгуначная станцыя ператварылася ў буйны пункт збыту «мануфактурных тавараў», дроў і лясных будаўнічых матэрыялаў.
Не­падалёк ад вёскі і станцыі купец А. І. Хлу­даў пабудаваў прадзільную і ткац­кую фаб­рыку (1873—1881), пря якой сфарміраваўся ра­бо­чы пасё­лак.
Савецкая ўлада ўс­та­ноўлена 28 кастрычніка (10 лістапада) 1917 года. У пачатку 1920-х гадоў была створана Ярцаўская воласць, у 1925 годзе цэнтр павета перанеслі ў Ярцава. У 1926 годзе Ярцава атрымала статус горада (уключыў вёску, стан­цыю і пасё­лак пры фаб­рыцы). Раён­ны (з 1929), акруговы (май — ліпень 1930) цэнтр Заходняй (з 1929), затым Смален­скай (з 1937) абласцей.
У 1941 годзе Ярцава і раён — ме­сца жорсткіх баёў у час Смаленскай бітвы. 16 ліпеня акупавана германскімі вой­ска­мі, 19 ліпеня вызвалена час­ця­мі Чырвонай Ар­міі, ізноў занята немцамі 5 кастрычніка. У 1942—1943 гадах у Ярцаве існаваў канцлагер. Горад вызвалены 16 верасня 1943 года.
Эканоміка
Ліцейна-пракатны завод, завод «Аўтамаш» (вытворчасць самаходнага горна-шахтнага абсталявання). Ярцаўскі баваўняны камбінат.
Тэраса
Тэраса (terrasse — пляцоўка) — адкрытая вонкавая пляцоўка, якая прымыкае да дома або кватэры, размяшчаецца над зямлёй, як правіла, на ўзроўні падлогі першага паверха або другога і вышэй над ніжэйшым паверхам. Тэраса можа мець пергалу ці лёгкае пакрыццё, а таксама знаходзіцца пад агульным з домам дахам.
Тэраса можа не датыкацца дома, а быць выкананай ў выглядзе «вострава» ці, напрыклад, акружаць басейн.
Падсень — адкрытая слупавая галерэя на галоўным фасадзе дома.
Беларускі прафсаюз работнікаў мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў
Беларускі прафсаюз работнікаў мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, аб’ядноўвае работнікаў у сферы жыллёва-камунальнай гаспадаркі.
Прафсаюз быў створаны на аснове прафсаюза рабочых мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў БССР і сучасную назву набыў у верасні 1995 года. Сваю незалежнасць ад савецкай прафсаюзнай сістэмы прафсаюз атрымаў у 1991 годзе.
У час міграцыйнага крызісу на мяжы Беларусі ў 2021 годзе, Беларускі прафсаюз работнікаў мясцовай прамысловасці і камунальна-бытавых прадпрыемстваў перадаваў гуманітарную дапамогу мігрантам, якія знаходзіліся на беларуска-польскай мяжы.
Мая (прыток Алдана)
Ма́я (Ма́я, Маайа) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Хабараўскам краі і Якуціі, правы прыток ракі Алдан (басейн ракі Лена). Даўжыня ракі 1053 км, плошча вадазбору — 171 000 км², сярэдні расход вады — 1180 (1190 ) м³/с. Сярэдні аб’ём сцёку 37,558 км³/год. Утвараецца зліццём рэк Правая Мая і Левая Мая. Пераважна цячэ ў межах Юдама-Майскага нагор’я. Упадае ў Алдан каля сяла Усць-Мая. У верхнім і сярэднім цячэнні даліна шырокая забалочаная, у нізоўях больш вузкая. Жыўленне змяшанае — снегавое і дажджавое. Разводдзе з мая па верасень. Замярзае ў другой палове кастрычніка, адкрываецца ў маі. У басейне ракі 9975 азёр агульнай плошчай 319 км².
Суднаходная на 547 (552 ) км ад вусця.
Асноўныя прытокі: Юдама, Аім, Інгілі, Лякі, Маці, Маймакан, Паўночны Уй.
Дабрыцкая вобласць
Насельніцтва
У вобласці пражывае 213 325 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 164 204 (76,29%), туркі 28 231 (13,11%), 18 649 (8,66%) цыгане, і 4 133 (1,92%) жыхароў іншых нацыянальнасцей.
Сан-Хуан (Аргенціна)
Сан-Хуа́н (San Juan) — горад на захадзе Аргенціны, сталіца аднайменнай правінцыі, размешчаны на рацэ Сан-Хуан.
Гісторыя
Заснаваны ў 1562 годзе канкістадорам Хуанам Хуфрэ. Ён назваў яго ў гонар Іаана Хрысціцеля, імя якога насіў. У 1593 годзе рака Сан-Хуан, на ўзбярэжжы якой быў выбудаваны горад, затапіла яго, і паселішча прыйшлося перанесці. У XVIII стагоддзі ў Сан-Хуане быў пабудаваны сабор, а ў 1842 годзе — тэатр. Будынак тэатра, спраектаваны архітэктарам Рываролай у духу класіцызму, не дайшоў да нашых дзён з-за пажару.
Базіка
Базіка (Basicò) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Біляіўскі раён
Біляіўскі раён (Біляївський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Біляіўка (Біляївка).
Базіка
Насельніцтва складае 681 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 68 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 98060. Тэлефонны код — 0941.
Біляіўскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 94487 чалавек, плошча — 1496 км².
Базіка
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Francesco d'Assisi.
Сан-Хуан (Аргенціна)
Гісторыя
15 студзеня 1944 года адбылося Санхуанскае землятрасенне, якое лічаць галоўнай трагедыяй Аргенціны ў XX стагоддзі. Колькасць ахвяр склала каля 10 тысяч чалавек, загінулі сабор і шматлікія іншыя пабудовы. У 1977 годзе было новае землетрасенне, але яго эпіцэнтр быў далёка ад горада і гібелі столькіх людзей удалося пазбегнуць. У снежні 1979 года адкрыўся новы сабор св. Іаана (архітэктар Рамас), які стаў адной з галоўных славутасцяў горада. На ўскраіне горада была створана Абсерваторыя імя Фелікса Агілара.
Біляіўскі раён
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 20 сельскіх саветаў.
Базіка
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Біляіўскі раён
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу, 6 пасёлкаў сельскага тыпу і 42 сяла.
Сезон 2021 ФК Маладзечна
У 2021 годзе футбольны клуб «Маладзечна» з Маладзечна прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Генадзь Хацкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся года ў Мінску. У 1962—1968 гадах вучыўся ў дзіцячай мастацкай студыі Сяргея Каткова, у 1968—1972 гадах Мінскім мастацкім вучылішчы ў Алега Луцэвіча, у 1976—1982 гадах у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце на аддзяленні манументальна-дэкаратыўнага мастацтва (кіраўнік дыплома — Гаўрыла Вашчанка). Удзельнік выставак з 1972 года.
У 1987 годзе паспрабаваў захапіць самалёт, каб патрапіць у Парыж. Жыў у Мінску, наведваў Польшчу, Англію і Францыю (перыядычна жыў там з 1990 па 1998).
Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, галерэях і прыватных калекцыях у Беларусі і за мяжой.
Памёр года ў Мінску.
IC 3337
IC 3337 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Жданавіцкі сельсавет (Дрыбінскі раён)
Жда́навіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Жданавічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Дрыбінскага раёна БССР, з 8 ліпеня 1931 года — Чавускага раёна БССР, з 5 верасня 1931 года — Горацкага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — Дрыбінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Зарэсценскага сельсавета.
Антыёх Сульцыс
Антыёх Сульцыс (Antiochus Sulcis) — рымска-каталіцкі святы пакутнік. Дзень царкоўнага шанавання — 13 снежня.
Антыёх нарадзіўся ў Маўрэтаніі. Займаўся хрысціянскай місіянерскай дзейнасцю ў Кападокіі і Віфініі. Быў абвінавачаны і сасланы для працы ў катакомбах Сардзініі, дзе загінуў. Пасля смерці аблічча Антыёха бачылі паганцы, якія пасля гэтага прымалі хрысціянства.
Святога Антыёха асабліва шануюць на захадзе Сардзініі, дзе 13 лістапада арганізуюць у яго гонар свята. Яго імям быў названы востраў.
Беларуска-брытанскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Злучаным Каралеўствам Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі былі ўсталяваны 27 студзеня 1992 года. У ліпені 1993 года было адкрыта Генеральнае консульства Рэспублікі Беларусь у Лондане, якое ў чэрвені 1994 года было пераўтворана ў Пасольства Рэспублікі Беларусь у Злучаным Каралеўстве Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі. Першым паслом Рэспублікі Беларусь у Вялікабрытаніі стаў Уладзімір Сянько. Амбасада Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі ў Мінску функцыянуе з 1993 года па адрасе Карла Маркса 37. У 2013 годзе паслом Беларусі ў Вялікабрытаніі прызначаны Сяргей Алейнік. Амбасабар Злучанага Каралеўства ў Мінску — Фіёна Гіб.
У першыя гады развіцця адносінаў паміж Беларуссю і Вялікабрытаніяй адбываўся даволі інтэнсіўны палітычны дыялог. У снежні 1994 года Вялікабрытанію наведаў Старшыня Вярхоўнага Савету, а ў траўні 1995 г. — Прэм'ер-міністр Рэспублікі Беларусь Міхаіл Чыгір. Былі падпісаны інвестыцыйныя пагадненні. Злучанае Каралеўства адным з першых у ЕС ратыфікавала пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве Беларусі з ЕС у 1996. У лістападзе 2008 для ўдзелу ў першым інвестыцыйным форуме ў Лондане Брытанію наведаў беларускі Прэм'ер Сяргей Сідорскі.
У кастрычніку 2016 г. адбыўся візіт у Рэспубліку Беларусь Прынца Майкла Кенцкага, падчас якога ён быў прыняты Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь А.Р. Лукашэнкам. У сакавіку 2018 Міністр замежных справаў Беларусі Уладзімір Макей наведаў Лондан, дзе сустрэўся з брытанскім калегам Борысам Джонсанам.
Адным з першых з Мінскам парадніўся англійскі горад Нотынгем, пабрацімам Гомеля стаў шатландскі горад Абердзін.
25 лютага 2022 года Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Беларусі ў Аб’яднаным Каралеўстве Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі Максім Ермаловіч быў выкліканы ў Форын Офіс па прычыне падтрымкі, якую беларускі бок аказвае расійскай агрэсіі супраць Украіны.
Эканамічныя адносіны
У ХХІ стагоддзі Вялікабрытанія з'яўляецца адным з вядучых эканамічных партнёраў Рэспублікі Беларусь. Як напрамак экспарту беларускіх тавараў Вялікабрытанія ў другой палове 2010-х устойліва займае трэцяе месца пасля Расійскай Федэрацыі і Украіны. У 2017 гандлёвы абарот Вялікабрытаніі і Беларусі склаў $ 2656 млн з дадатным для Беларусі сальда. Аснову беларускага экспарту (2,4 млрд) складаюць нафтапрадукты, брытанскі імпарт у Беларусь — гэта пераважна рухаваікі, алкагольныя напоі, гербіцыды, лекі.
Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт «Харкаўскі політэхнічны інстытут»
Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт «Харкаўскі політэхнічны інстытут» (Національний технічний університет «Харківський політехнічний інститут») — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.
Гісторыя
Харкаўскі політэхнічны інстытут - гэта першая тэхнічная ВНУ ва ўкраінскіх губернях Расійскай імперыі і другі тэхналагічны інстытут імперыі. Рашэнне аб адкрыцці было прынята ў 1870-х гадах. Інстытут урачыста адкрыты 14 верасня 1885 года як практычны тэхналагічны інстытут з двума аддзяленнямі - механічным і хімічным, на якія прымалася ўсяго 125 чалавек. На момант адкрыцця ў інстытуце было 17 выкладчыкаў, 10 прафесараў і 7 ад'юнктаў. У 1898 годзе ўстанову ў сувязі з паглыбленнем тэарэтычнай адукацыі перайменавалі ў Тэхналагічны інстытут імператара Аляксандра ІІІ. У 1921 годзе пры інстытуце быў адкрыты першы ва Украіне працоўны факультэт. У 1923 годзе яму надалі імя У. І. Леніна. У 1929 годзе Харкаўскі тэхналагічны інстытут імя У. І. Леніна рэарганізаваны ў Харкаўскі політэхнічны інстытут імя Леніна. У красавіку 1994 года Кабінет Міністраў Украіны прысвоіў Харкаўскаму політэхнічнаму інстытуту статус дзяржаўнага політэхнічнага універсітэта. У 2000 годзе па загадзе прэзідэнта Украіны ВНУ атрымала статус нацыянальнай і стала называцца Нацыянальным тэхнічным ўніверсітэтам «Харкаўскі політэхнічны інстытут».
Некантактныя народы
Некантактныя народы (таксама ізаляваныя або згубленыя народы) — чалавечыя супольнасці, што добраахвотна, або збегам абставін, жывуць (жылі) без якіх-небудзь значных кантактаў са знешнім светам і з сучаснай цывілізацыяй. У ХХІ стагоддзі такіх народаў засталося вельмі мала: крыху болей за 100 паводле ацэнак на 2013 — пераважна гэта плямёны трапічных лясоў Новай Гвінеі і Паўднёвай Амерыкі. Самым ізаляваным і вядомым некантактным племем — у першую чаргу, праз упарты супраціў любым спробам кантакту — лічацца сентынельцы, якія пражываюць на Паўночным Сентынельскім востраве ў складзе Андаманскіх астравоў, што належаць Індыі.
Многія грамадскія дзеячы адстойваюць права народаў на некантакнасць гаворачы, што навязванне стасункаў супярэчыць праву на самавызначэнне. Больш за тое, ізаляваныя плямёны, хутчэй за ўсё, не будуць мець імунітэту да шмат якіх звычайных хваробаў, што могуць паставіць гэтыя плямёны на мяжу знікнення. Іншая пазіцыя заключаецца ў тым, што кантакт пазнаёміць адсталых тубыльцаў з дасягненнямі медыцыны, дазволіць правесці вакцынацыю, атрымаць доступ да лекаў. Усё адно нешматлікія ізаляваныя плямёны асуджаныя на звод, — лічаць прадстаўнікі гэтай пазіцыі. Ды і самое нежаданне кантакту, — дадаюць яны, — звычайна вынік забабонаў або пераканання, што племя будзе перабіта або прададзена ў рабства. Апошняе часам небеспадстаўнае: так падчас каўчукавага буму ў Амазоніі ў пачатку ХХ стагоддзя белыя плантатары нарабілі столькі гвалту, што шмат якія плямёны вырашылі ніколі больш не мець справаў з "цывілізацыяй".
Звестак пра некантактныя народы звычайна вельмі мала, часам невядома нават іх саманазва. Інфармацыя як правіла паступае ад суседніх з імі народаў або з аэрафатаздымкаў. Бывае і так, што ізаляванае племя раптам заяўляе пра жаданне кантакту: так было ў 2013 з машка-піра — індзейскім племем у перуанскай Амазоніі.
Алена Раманаўна Юркевіч
Біяграфія
У 1944—1960 гадах у калгасе імя 10-годдзя БССР Рудзенскага раёна (з 1953 года калгас «Кастрычніцкі» Пухавіцкага раёна), да 1953 звеннявая звяна па вырошчванні кок-сагыза.
У 1949 годзе звяно Алены Юркевіч сабрала з кожнага гектара ў сярэднім па 85,5 цэнтнераў каранёў кок-сагыза. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1950 года ўдастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
Абіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1951—1959).
У 1960 годзе выйшла на пенсію. Памерла ў 1986 годзе.
Пінская вобласць
Пінская вобласць — адміністрацыйная адзінка ў складзе БССР з 1939 па 1954 гг. Утвораная ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 снежня 1939 года, пасля ўз’яднання Заходняй і Усходняй Беларусі ў лістападзе 1939 году. Абласным цэнтрам стаў горад Пінск.
Гісторыя
У склад новастворанай Пінскай вобласці ўвайшлі Пінскі, Драгічынскі, Косаўскі, Лунінецкі і Столінскі паветы. 15 студзеня 1940 года паветы як адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка былі ліквідаваныя пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савету БССР. 5 ліквідаваных паветаў рэструктурызавалі ў 11 раёнаў: Ганцавіцкі, Давыд-Гарадоцкі, Драгічынскі, Жабчыцкі, Іванаўскі, Лагішынскі, Ленінскі, Лунінецкі, Пінскі, Столінскі і Целяханскі.
Выдавалася абласная газета «Палеская праўда», 11 раённых і 12 палітаддзельных газет.
8 студзеня 1954 года вобласць была ліквідаваная і раёны перададзеныя ў Брэсцкую вобласць.
Кіраўніцтва
Старшынямі выканаўчага камітэта Пінскага абласнога савета былі:
Карсынь
Карсы́нь (, Корсынь) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Адрыжынскага сельсавета.
Да 17 лютага 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Залядынскага сельсавета.
Афіны (намархія)
Афіны (грэч. Αθήνα) — намархія ў Грэцыі, у вобласці Атыка. Большую частку намархіі займае сталіца - Афіны. Разам з намархіяй Пірэй ўтварае гіпернамархію Афіны-Пірэй.
Баркова
Назву Барко́ва маюць:
Ніжэйшы капітул «Святыні Спакою»
Ніжэйшы (малы) капітул «Святыні Спакою» — масонская арганізацыя, якая існавала ў 1817—1821 гадах у Нясвіжы. Аб’ядноўваў братоў вышэйшых ступеняў з ложаў Гродна, Мінска, Навагрудка, Нясвіжа, Слуцка. У 1819 годзе меў таксама назву капітула ў «Даліне Нясвіжа».
Нацыянальны ўніверсітэт грамадзянскай абароны Украіны
Нацыянальны ўніверсітэт грамадзянскай абароны Украіны (Національний університет цивільного захисту України) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.
IC 3338
IC 3338 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сан-Хуан (прыток Дэсагуадэра)
Сан-Хуан (Río San Juan) — рака ў аднайменнай правінцыі Аргенціны. На рацэ размешчаны горад Сан-Хуан. Рака бярэ свой пачатак у Патагонскіх Андах, ад зліцця рэк Патас і Кастана-В’еха на вышыні 1330 метраў над узроўнем мора. Месца зліцця рэк размешчана на ўсход ад чылійскай-аргенцінскай мяжы. У месцы зліцця з ракой Мендоса, на вышыні 497 метраў над узроўнем мора ў лагуне Лагунас-дэ-Гуанакачэ, бярэ свой ​​пачатак рака Дэсагуадэра.
Алан Джэймс Бол
Алан Джэймс Бол (Alan James Ball; — ) — англійскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1966 у складзе нацыянальнай зборнай Англіі.
Бургаская вобласць
Бургаская вобласць — вобласць у Балгарыі, з'яўляецца самай буйной з 28 абласцей краіны. Код транспартных сродкаў A.
Геаграфія
Вобласць размешчана ў паўднёваўсходняй Балгарыі. На ўсходзе яна мяжуе з Чорным морам на захадзе з абласцямі Слівенскай і Ямбалскай, на поўначы - Варнскай і Шуменскай, і на поўдні - з Турцыяй.
Бургаская вобласць займае плошчу 7 748,1 км² і мае насельніцтва 422 458 ж. Геаграфічнае становішча вобласці спрыяльнае для развіцця марскога турызму. Асноўны турыстычны сезон лета.
Насельніцтва
У вобласці пражывае 423 547 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 338 625 (79,94%), туркі 58 636 (13,84%), 19 439 (4,58%) цыгане, і 6 847 (1,61%) жыхароў іншых нацыянальнасцей.
Пояс Койпера
Пояс Ко́йпера (часам таксама званы пояс Э́джварта — Койпера) — вобласць Сонечнай сістэмы ад арбіты Нептуна (30 а. а. ад Сонцы) да адлегласці каля 55 а. а ад Солнца. Хоць пояс Койпера падобны да пояса астэроідаў, ён прыкладна ў 20 раз шырэй і ў 20-200 раз масіўней апошняга. Як і пояс астэроідаў, ён складаецца галоўным чынам з малых целаў, гэта значыць матэрыялу, пакінутага пасля фарміравання Сонечнай сістэмы. У адрозненне ад аб'ектаў пояса астэроідаў, якія галоўным чынам складаюцца з горных парод і металаў, аб'екты пояса Койпера складаюцца галоўным чынам з лятучых рэчываў (называных льдамі), такіх як метан, аміяк і вада. У гэтай вобласці блізкага космасу знаходзяцца прынамсі тры карлікавыя планеты: Плутон, Хаумеа і Макемаке. Акрамя таго, лічыцца, што некаторыя спадарожнікі планет Сонечнай сістэмы, такія як спадарожнік Нептуна — Трытон і спадарожнік Сатурна — Феба, таксама ўзніклі ў гэтай вобласці.
З тых часоў, як у 1992 годзе пояс быў адкрыты, лік вядомых аб'ектаў пояса Койпера (аПК) перавысіў тысячу, і мяркуецца, што яшчэ больш за 70,000 аПК з дыяметрам больш 100 км пакуль не выяўлены. Раней лічылася, што пояс Койпера — галоўная крыніца кароткаперыядычных камет з арбітальнымі перыядамі меней 200 гадоў. Аднак назіранні, якія праводзяцца з сярэдзіны 1990-х гадоў, паказалі, што пояс Койпера дынамічна стабільны, і што сапраўдная крыніца гэтых камет — рассеяны дыск, дынамічна актыўная вобласць, створаная накіраваным вонкі рухам Нептуна 4,5 мільярда гадоў назад; аб'екты рассеянага дыска, такія як Эрыда, падобныя на аПК, але адыходзяць па сваіх арбітах вельмі далёка ад Сонца (да 100 а. а.).
Плутон — найбуйнейшы вядомы аб'ект пояса Койпера. Першапачаткова ён лічыўся планетай, але, так як прыналежыць да пояса Койпера, то быў паўторна класіфікаваны як «карлікавая планета». Па складу Плутон нагадвае іншыя аб'екты пояса Койпера, а яго перыяд абароту дазваляе аднесці яго да падгрупы аПК пад назвай «плутына». У гонар Плутона падгрупу з чатырох вядомых на гэты момант карлікавых планет, якія абарочваюцца за арбітай Нептуна, завуць «плутоідамі».
Пояс Койпера не варта змешваць з гіпатэтычным воблакам Оарта, якое размешчана ў тысячы разоў далей. Аб'екты пояса Койпера, як і аб'екты рассеянага дыска, воблака Хілса і воблака Оарта, адносяць да транснептунавых аб'ектаў (ТНО).
Гісторыя
Пасля адкрыцця Плутона шматлікія вучоныя меркавалі, што ён не адзіны ў сваім родзе аб'ект. Розныя здагадкі наконт вобласці космасу, цяпер вядомай як пояс Койпера, высоўваліся на працягу некалькіх дзясяткаў гадоў, аднак першы прамы доказ яго існавання быў атрыманы толькі ў 1992 годзе. Паколькі гіпотэзы наконт прыроды Пояса Койпера, якія папярэднічалі яго адкрыццю, былі вельмі шматлікія і разнастайныя, то складана сказаць, хто менавіта першым высунуў падобную гіпотэзу.
Катэгорыі аб'ектаў пояса
Мяркуецца, што аб'екты пояса Койпера складаюцца з лёду з невялікімі прымешкамі арганічных рэчываў, гэта значыць блізкія да каметнага рэчыва.
Сукупная маса насельніцтва пояса Койпера ў сотні разоў перавышае масу пояса астэроідаў, аднак, як мяркуецца, істотна саступае масе воблака Оарта. Лічыцца, што ў поясе Койпера маецца некалькі тысяч целаў дыяметрам больш за 1000 км, каля 7000 з дыяметрам больш за 100 км і як мінімум 450 000 целаў дыяметрам больш за 50 км.
Міхал Казімір Коцел
Міхал Казімір Коцел (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Сын Самуэля Гераніма Коцела і Ганны з Ванляраў.
Ашмянскі падкаморы (1683—1685), кашталян віцебскі (1685—1700), кашталян (1700—1703) і ваявода (1703—1710) троцкі, вялікі падскарбі літоўскі (з 1710).
Адзін з лідараў апазіцыйнай Сапегам групоўкі рэспубліканцаў.
Палітычная дзейнасць
У канцы 1697 склікаў паспалітае рушэнне ўсходніх паветаў Вялікага Княства Літоўскага, ад якога ў сярэдзіне 1698 абраны адным з паслоў да караля польскага і вялікага князя літоўскага Аўгуста II. На з'ездзе паспалітага рушэння шляхты ВКЛ у Вільні 14 красавіка 1698, які адбыўся пад яго дырэкцыяй, абраны генеральным палкоўнікам ваяводстваў і паветаў Вялікага Княства Літоўскага, атрымаў уладу над паспалітым рушэннем і права займацца выплатай жалавання войску Вялікага Княства Літоўскага. Склікаў на 14 жніўня 1698 шляхецкі з'езд у Вільні, які запатрабаваў распусціць войска, што знаходзілася пад камандаваннем Сапегаў. Гэта планавалася з дапамогай паспалітага рушэння, скліканага на 15 лістапада 1698 і ўзначаленага Коцелам, які павёў яго пад Гародню. Падпісаў Пузавіцкую пастанову 1698.
У пачатку 1700 узначалены Казімірам Янам Сапегам Скарбовы Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага выявіў фінансавыя злоўжыванні Коцела, але не змог прыцягнуць яго да адказнасці. Коцел склікаў паспалітае рушэнне на рэасумпцыю Галоўнага Трыбунала і 26 красавіка 1700 абраны дырэктарам з'езда рэспубліканскай шляхты. Падпісаў пагадненне з Сапегамі 21 жніўня 1700. У верасні—кастрычніку 1700 узначаліў паспалітае рушэнне шляхты Мсціслаўскага, Віцебскага, Аршанскага і Ашмянскага паветаў, разбітае 15 кастрычніка 1700 Бенедыктам Паўлам Сапегам пад Ашмянамі.
Быў адным з ініцыятараў уступлення Рэчы Паспалітай у Паўночную вайну 1700—1721, падчас якой падтрымліваў Аўгуста II і арыентаваўся на Расію. Удзельнік з'езда шляхты Вялікага Княства Літоўскага ў Новагародку 1707. Падчас шведскага наступлення 1708 выехаў у Расію.
Удзельнік Варшаўскай вальнай рады 1710, на якой атрымаў урад вялікага падскарбія літоўскага. У час сваёй дзейнасці на гэтай пасадзе вызначыўся празмернымі злоўжываннямі. Па скарзе аднаго з пацярпелых, троцкага ваяводы Казіміра Дамініка Агінскага, Трыбунал Літоўскі ў 1711 прыгаварыў Коцела да пазбаўлення гонару і пакарання смерцю. Арыштаваны 12 студзеня 1712, але пазбегнуў пакарання, пагадзіўшыся з Агінскім. У 1712 удзельнічаў у падаўленні прашведскага выступлення Яна Казіміра Сапегі. Далучыўся да з'езда шляхты Вялікага Княства Літоўскага ў Вільні з 23 сакавіка па 8 красавіка 1716, на пачатку пасяджэнняў якога была ўтворана антысаксонская канфедэрацыя. Прадпрымаліся спробы пазбаўлення яго пасады падскарбія за злоўжыванні, у тым ліку на сойме 1719—1720, але яны не мелі поспеху.
Памёр у Палонцы, пахаваны ў Беніцы.
Бернскі ўніверсітэт прыкладных навук
Бернскі ўніверсітэт прыкладных навук (Berner Fachhochschule) — швейцарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Берн.
Пірэй (ном)
Пірэй (грэч. Πειραιάς) — ном у Грэцыі, размешчаны ў вобласці Атыка. Разам з Афінамі ўтварае гіпернамархію Афіны-Пірэй. Уключае ў сябе частку тэрыторыі Атыкі і прылеглыя астравы (Эгіну, Саламіне) і Кітыру.
Лямант (жанр)
Лямант (lamenta — плач) — жанр старажытнай беларускай літаратуры, празаічны або вершаваны твор элегічнага, панегірычна-дыдактычнага характару, напісаны з выпадку смерці якой-небудзь значнай асобы, а таксама вялікага асабістага ці грамадскага няшчасця. У ляманце нярэдка закраналіся важныя сацыяльна-палітычныя і нацыянальныя праблемы часу, выказваліся надзённыя думкі і імкненні, яны мелі выразную выхаваўча-асветную накіраванасць і выконвалі значную ідэйна-публіцыстычную ролю ў жыцці беларускага грамадства эпохі феадалізму. Вытокі жанру ў народных галашэннях-плачах, антычных жалобных песнях-трэнасах, пахавальных прамовах. З імі генетычна звязаны і блізкія паводле агульнага настрою, накіраванасці і прызначэння эпітафіі і некралогі.
Найбольш ранні твор гэтага жанру, напісаны на Беларусі, — ананімная вершаваная паэма на польскай мове «Лямант на смерць Рыгора Осціка» (каля 1580 г.), найбольш выдатныя — «Трэнас» М. Сматрыцкага (1610), які пераклікаецца з біблейскім «Плачам Ераміі», ананімны «Лямант на смерць Лявона Карповіча» (1620). Панегірычна-дыдактычныя ляманты нагадваюць і пахавальныя прамовы-некралогі «Казанне на пахаванне князя В. Галіцына» Лявонція Карповіча (1619) і «Казанье на честный погреб… Леонтия Карповича» Сматрыцкага (1620). Як мастацкі прыём (плач Багародзіцы) надзвычай удала і ярка выкарыстаны ў перакладной аповесці «Страсці Хрыстовы».
Юліян Міхайлавіч Гронскі
Юліян Міхайлавіч Гронскі (, в. Чапялі, Ковенская губерня, цяпер Літва — пасля 1939) — каталіцкі царкоўны дзеяч. Быў адміністратарам Апостальскага вікарыята Заходняй Сібіры.
Біяграфія
У 1906 выконваў абавязкі адміністратара талочынскай парафіі ў Аршанскім дэканаце. 3 11 красавіка 1906 па чэрвень 1909 працаваў у чачэрскай парафіі. У 1911-12 — рэзідэнт у парафіі Св. Альберта ў Рызе, а пазней (1912-15) — вікарый у рыжскай парафіі Маці Божай Балеснай. 3 1915 па 1917 служыў на пасадзе ваеннага капелана пры штабе 5-й рускай арміі. У 1917 стаў рэзідэнтам пры капліцы ў вёсцы Рэмні Віцебскага дэканата. У наступным годзе быў прызначаны архібіскупам Э. Ропам пробашчам іркуцкай парафіі (у 1917 у ёй налічвалася 5 тыс. вернікаў).
3-за перашкодаў, звязаных з грамадзянскай вайной, прыбыў у Іркуцк толькі ў 1920 годзе. Неўзабаве пераехаў у Томск, дзе не было душпастыра (у 1917 у томскай парафіі налічвалася 10 тыс. католікаў). У 1923 пераехаў у Андрэеўскі пасёлак каля Томска, дзе была каталіцкая капліца. Пасля зноў пераехаў у Томск і 1 лістапада 1926 стаў адміністратарам Апостальскага вікарыята Заходняй Сібіры. За ім быў устаноўлены нагляд ДПУ. Пад канец 1920-х г. ДПУ зрабіла амаль немагчымым выконванне кс. Гронскім душпастырскай працы па-за межамі Томска і яго ваколіц. У лютым 1929 кс. Гронскі выязджаў з Томска ў Беластоцкі пасёлак, дзе была капліца, і 2 лютага благаславіў у ёй шлюбы мясцовых католікаў.
Арыштаваны 25 красавіка 1931 у сваёй томскай кватэры ўпаўнаважаным томскага АДПУ Раманавым. Разам з ім былі арыштаваны некалькі чалавек з мясцовай «дваццаткі» (касцёльнага камітэта). Таксама былі праведзены арышты ў іншых населеных пунктах, куды наведваўся кс. Гронскі: у Барнауле, Омску, Новасібірску, Андрэеўскім пасёлку, Беластоцкім пасёлку. Ксёндз Гронскі быў абвінавачаны ў контррэвалюцыйнай дзейнасці, шпіянажы на карысць Польшчы, варожай агітацыі і захоўванні золата. Пасля следства, якое цягнулася амаль год, 7 сакавіка 1932 ён быў асуджаны на 10 гадоў лагера і 1 верасня гэтага ж года дастаўлены на Салаўкі. Быў вызвалены дзякуючы намаганням літоўскіх уладаў і 22 студзеня 1933 пакінуў СССР.
У пачатку 1934 знаходзіўся ў Рыме, адкуль вярнуўся ў Літву. У 1936-39 працаваў у Ковенскай дыяцэзіі душпастырам з правамі пробашча ў мясцовасці Панатарай Жайменскага дэканата, дзе існаваў філіял сясішкінскай парафіі. Быў віцэ-дэканам у Кракесе.
Амхініцкі сельсавет
Амхі́ніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Гладкава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Амхініцкі (Вялікаамхініцкі) сельсавет у складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Амхінічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Чавускага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Гладкава. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Гарбавіцкага сельсавета.
Ілона Георгіеўна Касабука
Ілона Георгіеўна Касабука (нар. 17 верасня 1966, г. Мінск) — беларуская мастачка.
Біяграфія
Скончыла ў 1985 годзе Рэспубліканскую школу-інтэрнат па музыцы і выяўленчаму мастацтву імя І. В. Ахрэмчыка, у 1991 годзе — аддзяленне інтэр’ера Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1999 года, член Міжнароднага аб’яднання мастакоў Францыі з 2009 года.
Творчасць
Працуе ў галіне станковага і манументальнага жывапісу, стылістыкі інтэр’ера і дэкарыравання прасторы.
Творы мастачкі знаходзяцца ў фондах Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь, Цэнтра сучаснага мастацтва ў Мінску, Мастацкага музея г. Варна (Балгарыя), Мастацкага музея г. Шарджы (ААЭ), у калекцыях «Дойчэ банк» («Deutsche Bank», Германія) і канцэрна «Лібхер» («Liebherr», Германія), а таксама ў прыватных зборах.
Капа-д’Арланда
Капа-д'Арланда (Capo d'Orlando) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 13034 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 895 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 98070 - 98071. Тэлефонны код — 0941.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Maria SS. di Capo d'Orlando.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сунтар
Сунтар (Сунтар, Сунтаар) — сяло ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Сунтарскага ўлуса Рэспублікі Саха (Якуція), Сунтарскі наслег. Знаходзіцца на левым беразе ракі Вілюй. Адлегласць ад Якуцка: наземным шляхам 985 км, паветраным 730 км, водным 1151 км. Заснаванае ў 1745 (1764) г., з 1898 г. сяло. Насельніцтва 3877 (1959), 5702 (1970), 6338 (1989), 8930 (2002), 10303 (2010). З 23 лістапада 1992 г. у сяле працуе завод па агранцы алмазаў.
Яўген Міхайлавіч Мінянкоў
Яўген Мінянкоў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Крупкі-ДРБУ-164».
Клубная кар’ера
У 2012 годзе далучыўся да складу клуба «Смалявічы-СТІ», які ўзначальваў вядомы беларусі спецыяліст Юрый Пунтус. У смалявіцкім клубе стаў трывалым іграком асновы. Дапамог «Смалявічам» выйсці ў Першую лігу, дзе гуляў за гэты клуб на працягу 1,5 гадоў.
Улетку 2014 года разам з таварышамі па камандзе Іванам Васілёнкам і Міхаілам Шчарбаковым перайшоў у новы клуб Пунтуса — мазырскую «Славію». Замацаваўся ў мазырскім клубе і дапамог яму па выніках сезона 2014 вярнуцца ў Вышэйшую лігу. Аднак, у сезоне 2015 выступаў за дубль «Славіі», так і не дэбютаваўшы за клуб у Вышэйшай лізе. У жніўні 2015 года кантракт з мазыранамі быў разарваны.
У пачатку 2021 года далучыўся да клуба «Крупкі ДРБУ-164» у Другой лізе.
Вэлыкамыхайліўскі раён
Вэлыкамыхайліўскі раён (Великомихайлівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Вэлыка Мыхайліўка (Велика Михайлівка).
Утвораны ў 1945 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 31098 чалавек, плошча — 1436 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 22 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 79 сёлаў.
Цыферблат
Цыфербла́т (Zifferblatt, даслоўна — «лісток з лікамі») — панэль гадзінніка з лічбамі; пласціна з дзяленнямі, якія абазначаюць гадзіны, хвіліны ці іншыя адзінкі вымярэння, і з прастаўленымі пад імі лічбамі (у гадзінніках і іншых вымяральных прыладах, напрыклад, у секундамерах).
У сонечным гадзінніку, у залежнасці ад тыпу і размяшчэння плоскасці, на якую адкідаецца цень стрыжня, адрозніваюцца экватарыяльныя, гарызантальныя і вертыкальныя цыферблаты.
Сучасныя гадзіннікі маюць нумары ад 1 да 12, надрукаваныя ў роўнаадлеглых інтэрвалах па перыметры цыферблата (якія паказваюць гадзіну), з лікам 12 у верхняй частцы. На шматлікіх мадэлях ёсць шэсцьдзясят кропак або ліній, раўнамерна размеркаваных у кольцы вакол вонкавага боку, для ўказання хвілін і секунд.
Канфедэрацыя Вялікага Княства Літоўскага
Канфедэрацыя Вялікага Княства Літоўскага — блок беларускіх, літоўскіх, польскіх і яўрэйскіх арганізацый у 1915—1917 гг., што адносіліся да ліберальна-дэмакратычнай плыні краёвасці і выпрацоўвалі мадэлі беларуска-літоўска-латвійскай дзяржавы, якую меркавалася адрадзіць на тэрыторыі былога Вялікага Княства Літоўскага (ВКЛ). Створаны на тэрыторыі Беларусі і Літвы, акупіраванай германскімі войскамі ў час Першай сусветнай вайны.