cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яўнпілскі край
Яўнпілскі край (Jaunpils novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Земгале. Край складаецца з двух воласцяў, цэнтрам краю з'яўляецца пасёлак Яўнпілс.
Букавынка (Туркіўскі раён)
Букавынка (Буковинка) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Яўнпілскі край
Мяжуе з Броцэнскім, Кандаўскім, Тукумскім, Дабельскім краямі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2011 года склала 2450 чалавекі. Плошча краю займае 210,2 км ².
Сіні ліхтар (зборнік)
Названы па апавяданні «Сіні ліхтар», якое ўвайшло у зборнік. У зборнік увайшла большасць твораў Пялевіна, якія выйшлі раней, а таксама некалькі неапублікаваных.
Змест
Частка 1: Прынц Дзяржплана
Частка 2: Спі
Частка 3: Дзень бульдазерыста
Частка 4: Ухраб
Частка 5: Памяць вогненных гадоў
Францысканеркірхэ (Айзенштат)
Францысканеркірхэ (Franziskanerkirche und Kloster St. Michael) — царква ордэна францысканцаў у Айзенштаце, Аўстрыя. Размешчаны пры кляштары Святога Міхаіла, у гістарычным цэнтры горада, на вуліцы Ёзэфа Гайдна (Joseph Haydn-Gasse), за 100 м на паўночны захад ад гарадской ратушы.
Гісторыя
Францысканскі кляштар і першы храм былі заснаваны на гэтым месцы яшчэ ў 1368 годзе, аднак першапачатковыя пабудовы былі разбураны ў 1529 годзе пры першай аблозе горада туркамі. Аднаўляць манастыр сталі ў 1625 годзе па ўказу графа (1625—1645), які выконваў у горадзе ролю стаўленіка венгерскага двара. Будаўніцтва было завершана да 1630 годзе.
У 1705 годзе, пры князі-намесніку (1687—1713) ва ўсходнім крыле кляштара была пабудавана неагатычная сямейная пахавальня гэтага княжацкага роду, які абгрунтаваўся ў Айзенштаце пры Габсбургах. У 1856—1857 гадах пахавальня была рэканструявана і пашырана. Славутасцю царквы таксама з'яўляецца арган — адзін з так званых арганаў Гайдна (Haydnorgel), названы так таму, што кампазітар, які доўгі час пражылы ў Айзенштаце, бываў у храме і іграў на гэтым інструменце.
Рэканструкцыя храма праходзіла ў 1958—1959 гадах, у 1971 годзе быў здзейснены капітальны рамонт.
Саксонія-Ангальт
Саксонія-Ангальт — зямля Германіі, адна з новых земляў, якія ўвайшлі ў ФРГ пасля распаду ГДР. Сталіца — горад Магдэбург.
Агульная інфармацыя
Запазычанасць: 7413 € на чалавека (2002) Сума запазычанасці: 19 млрд € (2002)
Царква (газета)
«Царква» — беларуская рэлігійная культурна-асветніцкая газета, квартальнік. Фармат — А4, 20 палос.
Газета асвятляе жыццё грэка-каталіцкіх супольнасцяў у Беларусі і ў іншых краінах свету, змяшчае афіцыйныя дакументы Царквы, удзяляе ўвагу праблемам экуменізму і хрысціянскай еднасці, друкуе матэрыялы па гісторыі Уніяцкай Царквы і іншую рэлігійна-асветніцкую інфармацыю.
Выдавец: Грэка-каталіцкая парафія святых братоў-апосталаў Пятра і Андрэя ў г. Брэсце.
Марыя Іванаўна Бабанава
Марыя Іванаўна Бабанава ( — ) — савецкая актрыса тэатра і кіно. Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1941), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя К. С. Станіслаўскага (1972). Народная артыстка СССР (1954).
Царква (газета)
Галоўны рэдактар — а. Ігар Кандрацьеў, выпускны рэдактар — Ігар Бараноўскі, адказны рэдактар — а. Андрэй Крот.
Марыя Іванаўна Бабанава
У 1920-27 працавала ў 1-м Тэатры РСФСР (пазней Тэатр імя Меерхольда). Ролі: Стэла («Вялікадушны раганосец» Крамелінка), Мар'я Антонаўна («Рэвізор» Гогаля) і інш. Адначасова ўдзельнічала ў спектаклях Тэатра Рэвалюцыі, дзе грала ролю Паліны («Прыбытковае месца» Астроўскага у пастаноўцы У. Э. Меерхольда). У 1927 канчаткова перайшла ў трупу Тэатра Рэвалюцыі (цяпер Маскоўскі тэатр імя Маякоўскага).
Царква (газета)
Адрас рэдакцыі: 224014 Брэст, вул. Дворнікава, 63.
Беларуская грэка-каталіцкая газета «Царква» заснавана мінскімі грэка-каталіцкімі парафіямі ў 1995 годзе. Першы нумар газеты выйшаў на Вялікі пост, 20 сакавіка 1995 года. Рэдакцыя тады месцілася ў Полацку, а першым галоўным рэдактарам газеты быў іераманах Валерый Алексійчук (з верасня 2010 г. — дапаможны біскуп Львоўскай архіепархіі). Над выпускам першых нумароў газеты (да № 7-8 за 1996 г.) працавала мінская моладзь і супрацоўнікі выдавецтва «Унія».
Пачынаючы ад № 7-8, 1996 г., прысвечанага 400-гадоваму юбілею Берасцейскай Уніі, газета «Царква» ствараецца ў Брэсце намаганнямі вернікаў мясцовай парафіі святых братоў-апосталаў Пятра і Андрэя, а з 27 лістапада 1997 года, пасля перарэгістрацыі выдання, берасцейская грэка-каталіцкая парафія з’яўляецца таксама заснавальнікам і выдаўцом газеты «Царква».
Газета «Царква» выходзіла раз на квартал, распаўсюджвалася па грэка-каталіцкіх парафіях і асяродках Беларусі, а таксама ў многіх рымска-каталіцкіх касцёлах. Ад моманту заснавання газеты і да 2010 года на яе можна было таксама падпісацца праз каталог «Белпошты». Шмат асобнікаў газеты «Царква» рэгулярна дасылалі ў розныя гарады і краіны свету чытачам, вернікам і сябрам Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы, якія жывуць у Польшчы, Украіне, Расіі, Бельгіі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе, Італіі, Чэхіі, Германіі.
Наклад газеты за часы яе існавання ў сярэднім складаў 1500—2500 асобнікаў, аднак адзін з першых нумароў газеты і нумары, што выйшлі ў канцы 2006 года, мелі наклад да 7500 асобнікаў. У 2007—2009 гг. газета «Царква» выдавалася накладам 2500-4000 асобнікаў.
Вэрхне (Туркіўскі раён)
Вэрхне (Ве́рхнє) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рашэн-Рывер
Рашэн-Рывер (Russian River — руская рака) — рака на Ціхаакіянскім узбярэжжы ЗША. Плошча басейна 3846 км², гадавы сцёк — каля 2 км³, даўжыня ракі — 177 км, што робіць яе другой па даўжыні (пасля Сакрамэнта) ракой вобласці заліва Сан-Францыска. Расход вады — 64 м³/с.
Апафенія
Апафенія (ад ἀποφαίνω — выказваю меркаванне, раблю відавочным) — перажыванне, якое складаецца ў здольнасці бачыць структуру або ўзаемасувязі ў выпадковых або бессэнсоўных дадзеных. Тэрмін быў уведзены ў 1958 годзе, які вызначыў яго як «нематываванае бачанне ўзаемасувязяў», якое суправаджаецца «характэрным пачуццем неадэкватнай важнасці» (анармальнае ўсведамленне значэння).
Конрад першапачаткова апісваў гэту з'яву ў прымяненні да скажэння рэальнасці, таго, што адбываецца ў псіхозе, аднак цяпер тэрмін шырэй выкарыстоўваецца для апісання падобнай тэндэнцыі ў здаровых індывідаў, не абавязкова мяркуючы пры гэтым наяўнасць псіхічнага захворвання.
З пункту гледжання статыстыкі, апафенія класіфікуецца як памылка першага роду. Апафенія часта служыць тлумачэннем паранармальных або рэлігійных сцвярджэнняў, выкарыстоўваецца ў журналісцкіх спекуляцыях.
Аэрадынамічная сіла
Аэрадынамічная сіла Rа– гэта сіла, з якой сустрэчны рухомы паветраны паток дзейнічае на паверхню цвёрдага цела.
Цэнтр ціску – пункт прыкладання гэтай сілы.
Сіла ўздзеяння паветранага патоку на цвёрдае цела залежыць ад многіх параметраў, галоўнымі з якіх з'яўляюцца форма і арыентацыя цела ў патоку, лінейныя памеры цела і інтэнсіўнасць паветранага патоку, вызначальная яго шчыльнасцю і хуткасцю.
Сіла, ствараемая вінтом і рэактыўным рухавіком, называецца цягай і яна таксама з'яўляецца аэрадынамічнай сілай (паколькі яна таксама ўплывае на навакольнае паветра). R лятальнага апарата з рухавіком звычайна складаецца з трох вектараў: цяга, пад'ёмная сіла і супраціў.
Формула
Поўная аэрадынамічная сіла прама прапарцыйная кінетычнай энергіі патоку, які абцякае цела і трансфармуецца ў энергію трэння ў памежным слою і ў патэнцыйную энергію ціску. У інжынерных аэрадынамічных разліках поўная аэрадынамічная сіла запісваецца формулай:
дзе
R_a - поўная аэрадынамічная сіла, Н.
C_R - бязмерны каэфіцыент поўнай аэрадынамічнай сілы, вызначальны доследным шляхам у працэсе аэрадынамічных эксперыментаў або тэарэтычнымі разлікамі
- дынамічны напор, у Па.
\rho - шчыльнасць паветра.
V - хуткасць цела адносна паветра ("паветраная хуткасць" цела).
S - эфектыўная плошча паверхні цела.
Пры ўзаемадзеянні цвёрдага цела з паветраным патокам не важна, рухаецца цела ў нерухомым паветры або нерухомае цела абцякае рухомы паветраны паток. Сілы ўзаемадзеяння, якія пры гэтым узнікаюць, будуць аднолькавыя. Гэта сцвярджэнне абгрунтавана на прынцыпе адноснасці руху, сфармуляванаму Галілеа Галілеем (1564-1642).
Амброзіус Брэйгель
Амброзіус Брэйгель (нідэрл. Ambrosius Brueghel;,  — , там жа) — фламандскі мастак, вядомы пейзажамі і нацюрмортамі. Сын Яна Брэйгеля Старэйшага, брат Яна Брэйгеля Малодшага.
Біяграфія і творчасць
Амброзіус Брэйгель нарадзіўся каля 10 жніўня 1617 года ў Антверпене. Ён быў пятым дзіцем Яна Брэйгеля Старэйшага, якія нарадзіліся ў шлюбе з яго другой жонкай Катарынай ван Марыенбург. Жывапісу вучыўся ў старэйшага брата Яна, сына Яна Брэйгеля Старэйшага і яго першай жонкі Ізабелы дэ Ёдэ.
У 1645 годзе Амброзіус Брэйгель стаў членам антверпенскай Гільдыі Святога Лукі; пасля ён неаднаразова (у 1653, 1665, 1671 і 1673 гадах) абіраўся яе дэканам. Тады ж, каля 1645 года, ён далучыўся да рытарычнага гуртка De Violieren. У 1649 годзе ажаніўся з Ганнай Кларай Трыест; у гэтым шлюбе нарадзілася чацвёра дзяцей.
У 1650-х гадах Амброзіус адправіўся да брата Яна ў Парыж, дзе прабыў з 1657 па 1662 год. У 1663 годзе, вярнуўшыся ў Антверпен, ён стаў выкладчыкам Акадэміі мастацтваў, заснаванай мужам яго сястры Ганны, Давідам Тэнірсам Малодшым.
Амброзіус Брэйгель памёр у Антвэрпэне 9 лютага 1675 года.
Словаўтваральная мадэль
Словаўтваральная мадэль – канкрэтная схема пабудовы вытворнага слова з улікам яго фармальнага відазмянення.
Словаўтваральная мадэль улічвае канкрэтныя асаблівасці ўтварэння пэўнага слова ці групы словаў у межах аднаго словаўтваральнага тыпу. Гэтыя асаблівасці маюць пераважна марфаналагічны характар, значыць датычацца фармальнага (фанемнага) складу вытворных словаў, і толькі зрэдку закранаюць марфолага-структурны бок. Так у межах таго ці іншага словаўтваральнага тыпу пры ўтварэнні адных словаў адбываецца чаргаванне фанемаў на граніцы марфемаў, а ў другіх такога чаргавання няма, у адных выпадках выкарыстоўваюцца інтэрфіксы, а ў другіх не, адбываецца ўсячэнне ўтваральных асноў, або не адбываецца і г.д.
Вытворныя словы з такімі марфаналагічнымі адрозненнямі і складаюць унутры пэўнага словаўтваральнага тыпу асобныя словаўтваральныя мадэлі. Гэтыя мадэлі даюць магчымасць паўней выявіць асаблівасці словаўтварэння таго ці іншага лексіка-семантычнага разраду, устанавіць канкрэтную формулу пабудовы вытворных.
Такім чынам, словаўтваральны тып можа аб'ядноўваць словы, утвораныя паводле розных мадэляў.
У лінгвістычнай літаратуры паняцце словаўтваральнай мадэлі трактуецца неадназначна. Часта яго змешваюць з паняццем словаўтваральнага тыпу.
Вэрхне Высоцкэ
Вэрхне Высоцкэ (Ве́рхнє Висо́цьке) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Махамед Базум
Махамед Базум (Mohamed Bazoum; нар. 1 студзеня 1960, Білабрын, Нігер) — палітычны і дыпламатычны дзеяч Нігера арабскага паходжання. З 2011 года з’яўляецца старшынёй партыі за дэмакратыю і сацыялізм Нігера. Працаваў ва ўрадзе Нігера на пасадзе міністра замежных спраў з 1995 па 1996 год і затым з 2011 па 2015 год. З 2015 па 2016 год быў дзяржаўным міністрам пры прэзідэнце, а затым міністрам унутраных спраў з 2016 па 2020 год. Перамог на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, але праз тры гады зрынуты ў выніку ваеннага перавароту.
Біяграфія
З 1991 па 1993 год займаў пасаду Дзяржаўнага сакратара па супрацоўніцтве пры міністры замежных спраў і супрацоўніцтва ў пераходным урадзе прэм’ер-міністра Амаду Шэйфу. 11 красавіка 1993 года быў абраны ў Нацыянальны сход ад спецыяльнай акругі Тэскер у якасці кандыдата ад партыі За дэмакратыю і сацыялізм Нігера (PNDS) на пазачарговых выбарах, якія адбыліся 11 красавіка 1993 года і рушылі ўслед за адменай вынікаў выбараў у Тэскеры, што адбыліся ў лютым.
Пасля парламенцкіх выбараў у студзені 1995 года, дзе перамагла апазіцыйная кааліцыя Нацыянальнага руху за грамадства развіцця і Партыі за дэмакратыю і сацыялізм Нігера, Махамед Базум стаў міністрам замежных спраў і супрацоўніцтва ва ўрадзе прэм’ер-міністра Хамы Амаду, прызначанага 25 лютага 1995 года. Быў паўторна прызначаны на гэтую пасаду пасля таго, як Ібрагім Бары Маінасара захапіў уладу ў выніку ваеннага перавароту 27 студзеня 1996 года, але сышоў з пасады 5 мая 1996 года. Партыя за дэмакратыю і сацыялізм Нігера выступіла супраць Ібрагіма Бары Маінасара, і 26 ліпеня 1996 года Махамед Базум быў змешчаны пад дамашні арышт разам са старшынёй партыі Махамаду Ісуфу, праз некалькі тыдняў пасля прэзідэнцкіх выбараў 1996 года. Затым яны былі вызваленыя па рашэнні суда 12 жніўня 1996 года.
У пачатку студзеня 1998 года быў арыштаваны разам з двума іншымі буйнымі апазіцыйнымі палітыкамі, уключаючы генеральнага сакратара Нацыянальнага руху за грамадства развіцця Хаму Амаду. Яны абвінавачваліся ва ўдзеле ў змове з мэтай забойства Ібрагіма Бары Маінасары. Яму так і не было прад’яўлена абвінавачванне, і ён быў вызвалены праз тыдзень пасля арышту.
На чацвёртым чарговым кангрэсе Партыі за дэмакратыю і сацыялізм Нігера, што адбыўся 4—5 верасня 2004 года, Махамед Базум быў абраны віцэ-старшынёй. У снежні 2004 года зноў абраны ў Нацыянальны сход на парламенцкіх выбарах, а на працягу наступнага парламенцкага тэрміну быў трэцім віцэ-старшынёй Нацыянальнага сходу і віцэ-прэзідэнтам парламенцкай групы PNDS.
26 мая 2007 года стаў адным з 14 дэпутатаў, якія падалі вотум недаверу прэм’ер-міністру Хаме Амаду. Урад Хаме Амаду пацярпеў паразу ў наступным вотуме недаверу 31 мая 2007 года, і Махамед Базум пахваліў «сталасць палітычнага класа Нігера, які толькі што паклаў канец мандату групы, якая спецыялізуецца на крадзяжы дзяржаўных сродкаў».
Пасля прызыву людзей байкатаваць канстытуцыйны рэферэндум у жніўні 2009 года, Махамед Базум быў ненадоўга затрыманы і дапытаны 14 ліпеня 2009 года на працягу двух гадзін. 18 ліпеня 2009 года быў пераабраны віцэ-старшынёй партыі на пятым чарговым з’ездзе. Пасля ўдалага правядзення рэферэндуму ён ахарактарызаваў яго як «дзяржаўны пераварот» і сказаў, што парламенцкія выбары ў кастрычніку 2009 года былі «перадвыбарным фарсам», закліканым толькі дадаць «дэмакратычнай паліроўкі».
Прэзідэнт Мамаду Танджа быў скінуты ў выніку ваеннага перавароту 18 лютага 2010 года. Махамед Базум сказаў з гэтай нагоды, што «гэта менавіта тое, чаго мы баяліся, ваеннае рашэнне. Танджа мог бы гэтага пазбегнуць». Як адзін з вядучых удзельнікаў Каардынацыйнага камітэта дэмакратычных сіл Рэспублікі, апазіцыйнай кааліцыі, ён заявіў 23 лютага, што хоча, каб Танджа паўстаў перад судом за дзяржаўную здраду, паколькі адмяніў дзеянне Канстытуцыі 1999 года, спрабуючы застацца ва ўладзе. Па словах Махамеда Базума, падобнае рашэнне было неабходна, каб утрымаць будучых лідараў ад падобнага курсу. Ён сказаў, што хунта павінна ўтрымліваць Танджу да тых часоў, пакуль не будуць створаныя «дэмакратычныя інстытуты», а затым варта яго судзіць, але на яго думку, у смяротнай кары няма неабходнасці.
25 лютага 2015 года быў пераведзены на пасаду дзяржаўнага міністра пры прэзідэнце.
У лютым 2016 года быў абраны ў Нацыянальны сход на ўсеагульных выбарах. Пасля таго, як Махамаду Ісуфу быў прыведзены да прысягі на другі тэрмін, 11 красавіка 2016 года Махамед Базум быў прызначаны міністрам унутраных спраў, грамадскай бяспекі, дэцэнтралізацыі, а таксама па рэлігійных справах. Уступіў на пасаду 13 красавіка, змяніўшы Хасумі Масауду.
На прэзідэнцкіх выбарах 2020 года ён перамог, атрымаўшы 69,67 % галасоў.
У снежні 2022 года Махамед Базум быў прызначаны дзеючым прэзідэнтам Заходнеафрыканскага эканамічнага і валютнага саюза (UEMOA) падчас 23-га чарговага саміту кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў арганізацыі ў Абіджане.
13 жніўня 2023 г. урад Нігера абвясціў, што хоча «прыцягнуць да адказнасці перад кампетэнтнымі нацыянальнымі і міжнароднымі органамі Махамеда Базума і яго мясцовых і замежных саўдзельнікаў за дзяржаўную здраду і падрыў унутранай і знешняй бяспекі Нігера».
Спіс універсітэтаў штата Масачусетс
У штаце Масачусетс (ЗША) дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя ўніверсітэты.
Равеньё
Равен'ё (Rovegno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Battista.
NGC 5526-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Механічны факультэт БелДУТ
Механічны факультэт — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту‎.
Гісторыя
Механічны факультэт — адзін з найстарэйшых факультэтаў БелДУТа. З 1953 года выпускаючымi кафедрамі факультэта падрыхтавана больш за 8000 маладых спецыялістаў.
Кафедры
У склад факультэта ўваходзяць кафедры:
Чыжэўшчына (Жабінкаўскі раён)
Чыжэ́ўшчына (, Чижевщина) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.
У 1940—1959 гадах цэнтр Чыжэўшчынскага сельсавета, з 16 ліпеня 1954 года ў складзе Азяцкага сельсавета, з 21 студзеня 1961 года ў складзе Рагозненскага сельсавета (з 1971 года — Ленінскі сельсавет). 21 студзеня 1971 года да Чыжэўшчыны далучана вёска Рыкавічы.
Эстонская авіяцыйная акадэмія
Эстонская авіяцыйная акадэмія (Eesti Lennuakadeemia) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая падрыхтоўвае спецыялістаў для авіяцыйных прадпрыемстваў і арганізацый Эстоніі. Знаходзіцца побач з аэрапортам Тарту, у 8 км ад Тарту ў в. Рэола. Навучанне праводзіца згодна з вучэбнымі праграмамі, якія адпавядаюць патрабаванням Міністэрства адукацыі і навукі Эстоніі, ІКАО, JAA, ЕАСА і Еўракантроля.
Гісторыя
Акадэмія заснавана 13 верасня 1993 г. як Тартускі авіяцыйны каледж, які 1 верасня 2008 г. быў рэарганізаваны ў авіяцыйную акадэмію.
Абрахам Брэйгель
Абрахам Брэйгель (Abraham Brueghel;,  — 1697, ) — італьянскі мастак барока, фламандзец па паходжанні, майстар нацюрмортаў.
Сын і вучань Яна Брэйгеля Малодшага. У 1649 годзе Абрахам быў на службе ў герцага Антоніа Руфа ў Рэджа Кампа паблізу Месіны. У 1670 годзе паступіў у Акадэмію Святога Лукі ў Рыме. Пісаў пераважна нацюрморты з кветкамі.
Вілякскі край
Вілякскі край (Viļakas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі ў вобласці Латгалія. Край складаецца з шасці воласцяў і горада Віляка, які з'яўляецца краявым цэнтрам.
Мяжуе з Балцінаўскім, Балвскім, Алуксненскім краямі Латвіі і Пскоўскай вобласцю Расійскай Федэрацыі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 6364 чалавек. Плошча краю займае 639,7 км ².
Бабатаг
Бабатаг — горны хрыбет на поўдні Сярэдняй Азіі, на мяжы Узбекістана і Таджыкістана, паміж рэкамі Сурхандар’я і Кафірніган (правыя прытокі Амудар’і).
Вышыня да 2292 м. Даўжыня каля 125 км. Складзены пераважна вапнякамі. На схілах — паўпустыні і нагорна-ксерафітная расліннасць; месца абітання мархура.
Нета Барзілай
Біяграфія
Барзілай нарадзілася 22 студзеня 1993 года ў горадзе Ход-ха-Шарон. Выступала ў Ерусаліме 18 красавіка 2018 года на святочным канцэрце, прысвечаным 70-годдзю незалежнасці Дзяржавы Ізраіль.
З’яўляецца пераможцай 5-га сезону шоу А-Кохаў А-Ба Лэ-Эйровізйон (הכוכב הבא לאירוויזיון), што дазволіла ёй прадстаўляць сваю краіну на «Еўрабачанні 2018».
8 мая 2018 года з песняй «Toy» («Цацка») Нэта, выступіўшы ў першым паўфінале «Еўрабачання», прайшла ў фінал, а 12 мая 2018 года выступіла ў фінале, дзе атрымала перамогу. Па выніках галасавання журы, яна заняла 3-е месца; гледачы ж далі ёй максімальную колькасць балаў, што дазволіла Нэце апярэдзіць іншых удзельнікаў, уключаючы Сэзара Сэмпасана з Аўстрыі, які перамагаў пасля галасавання журы.
Крытыкі мяркуюць, што тэкст песні «Цацка» мае адсылкі да акцыі  (гэты гэштэг з’явіўся ў сацсетках у межах кампаніі па прыцягненню ўвагі да праблемы сексуальнага гвалту), тэмы талерантнасці ды павагі да жанчыны.
Вэрхні Турыў
Вэрхні Турыў (Ве́рхній Ту́рів) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Радыё і тэлебачанне Рэспублікі Сербскай
«Радыё і тэлебачанне Рэспублікі Сербскай» ці РТРС (Радио-телевизија Републике Српске) — інфармацыйнае агенцтва ў Рэспубліцы Сербскай.
Тэлеканалы і радыёстанцыі
У рамках РТРС дзеюць:
Сігнал РТРС пакрывае ўсю Боснію і Герцагавіну і часткі суседніх краін Сербіі, Чарнагорыі і Харватыі.
Гісторыя
РТРС пачало вяшчанне 19 красавіка 1992 года, у час вайны ў Босніі і Герцагавіне, калі ў эфіры быў паказаны першы выпуск навін з банялукскай студыі навін «Канал 3». З пачатку сваёй дзейнасці і аж да 1999 года агенцтва працавала пад назвай «Сербскае радыё і тэлебачанне» (Српска радио-телевизија). Потым яно атрымала сучасную назву.
Астравец
Назва
Назва горада мае славянскае паходжанне і паходзіць ад умацаванага вострава на правым беразе ракі Лоша, якая працякае праз увесь Астравец. Агулам з асновай «востраў» або вытворнымі ад яе ў Беларусі маецца каля 80 назваў.
Геаграфія
Знаходзіцца за 250 км на паўночны ўсход ад Гродна, 4 км ад чыгуначнай станцыі Гудагай на лініі Маладзечна — Вільнюс. Аўтадарогай звязаны з Ашмянамі.
Да 2021 года, пасля будаўніцтва БелАЭС і росту колькасці насельніцтва, у горадзе з’явіліся тры новыя мікрараёны.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Астравец датуецца 1468, калі ўладар Геранёнаў Юрый Гаштольд запісаў тутэйшаму касцёлу Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Усіх Святых уклад у дзве меры мёду штогод. У 1542 па смерці Станіслава Гаштольда мястэчка перайшло да вялікага князя Жыгімонта Старога, які перадаў яго сыну Жыгімонту Аўгусту. У 1546 годзе Жыгімонт Аўгуст падараваў Астравец Гераніму Карыцкаму. З 1600 мястэчка знаходзілася ў валоданні Яна Корсака, які ў 1616 зрабіў укладавы запіс на будаўніцтва дамініканскага кляштара і касцёла Святых Казьмы і Дзям’яна.
У часы вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў маскоўскія захопнікі спустошылі Астравецкі кляштар дамініканцаў. У XVIII ст. пры кляштары існаваў шпіталь. На 1775 года у мястэчку на 13 валоках зямлі размяшчалася 21 гаспадарка. У 1777 у Астраўцы адкрылася першая школа. У 1785 пачалося будаванне новага мураванага касцёла і кляштара дамініканцаў.
Расійская імперыя
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Астравец апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскім, пазней Ашмянскім павеце Віленскай губерні. У 1797—1891 гадах у Літоўскай губерні. У XIX ст. мястэчка знаходзілася ў валоданні Кастравіцкіх, Сыцянак, Жылінскіх. Выхадцам з роду Жылінскіх быў меліяратар Палесся XIX ст. Іосіф Жылінскі, з роду Кастравіцкіх — французскі паэт Гіём Апалінэр, беларускі празаік Карусь Каганец.
На 1886 у Астраўцы было 22 двары, млын, піларама, цагельня, бровар, тартак (архітэктар М. Прозараў ), майстэрня дрэнажных труб. У 1888 годзе конная чыгунка злучыла мястэчка з станцыяй Слабодка (Гудагай).
Найноўшы час
Пасля польска-савецкай вайны (1919—1921), мястэчка апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, а затым з 1922 года ў міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства.
У 1994 годзе у Астраўцы паставілі помнік Іосіфу Гашкевічу. У маі 1997 і кастрычніку 2002 гадоў у мястэчку прайшлі 1-я і 2-я Міжнародныя Гашкевіцкія чытанні. 14 чэрвеня 2007 года адбылося афіцыйнае зацверджанне герба і сцяга Астраўца. 27 сакавіка 2012 года паселішча атрымала статус горада.
У сувязі з будаўніцтва БелАЭС горад рос. Адначасна былі рэканструяваны старыя вуліцы. Выраблена добраўпарадкаванне берагоў рэк, створаны новыя пад’язныя і абыходныя дарогі, масты, абноўленыя інжынерныя сеткі. У поймах рэк Лоша і Кавалёўка, якія праходзяць у межах горада паблізу мікрараёна № 1 і мікрараёна № 2, уладкаваны пешаходна-рэкрэацыйнай зоны з мастамі і алеямі. Ля берагоў створаны месцы для адпачынку і заняткаў спортам, пракладзеныя пешаходныя і веладарожкі. Тут узвялі дзве новыя школы, чатыры дзіцячыя садкі з басейнамі, дом творчасці дзяцей і моладзі, новую бальніцу, ФВК, стадыён і спартыўна-аздараўленчы комплекс, боўлінг-цэнтр, більярд і спорт-бар.
За сродкі Дзяржінвестпраграмы ў райцэнтры пабудавана каля 210 тысяч квадратных метраў жылля, у тым ліку для тых, хто працуе на БелАЭС.
Насельніцтва
Паводле даных аддзела статыстыкі Астравецкага райвыканкама, у перыяд з 1999 па 2009 колькасць насельніцтва скарацілася на 364 чалавекі (з 8 629 на 8 265). Аднак у 2010-х тэндэнцыя змянілася. Па перапісу 2019 года астраўчан стала больш на 4044 (больш за 45 %). Дзяцей у горадзе — 22,5 %, працаздольнага насельніцтва — 62,5 %, асоб пенсійнага ўзросту — 15 %. Сярэдні ўзрост гараджан склаў 35 гадоў. У працэнтным і колькасным дачыненні беларусы пераважалі. Меліся буйныя дыяспары палякаў, літоўцаў, рускіх і ўкраінцаў. Доля апошніх двух павялічылася за кошт будаўніцтва БелАЭС.
Прамысловасць
Асноўнымі прамысловымі прадпрыемствамі горада з’яўляюцца :
Гандаль
На 2021 год, паводле даных ад райвыканкама, у горадзе дзейнічалі 43 крамы харчовых і 145 нехарчовых тавараў. У ліку апошніх: 20 магазінаў адзення і абутку; 18 будаўнічых матэрыялаў, сантэхнікі і інструментаў; 12 кіёскаў; 10 аптэк; 10 крам бытавой хіміі і касметыкі; 8 бытавой тэхнікі і гаспадарчых тавараў; 7 аўтазапчастак; 6 зоамагазіны і ветэрынарных аптэк; 5 рытуальных тавараў; 5 тавараў для дзяцей; 5 салонаў сувязі; 4 мэблі; 4 кветак і сувеніраў; 3 аўтамабільныя заправачныя станцыі; 3 канцылярыі; 2 штор і тканак; 1 ювелірных вырабаў. Астатнія 22 аднесены да «іншых аб’ектаў».
У гэты спіс не трапіў рынак Астравецкага філіяла Гродзенскага аблспажыўтаварыства. Тут пераважна гандлююць прыезджыя з Іўеўскага, Столінскага раёнаў, Пінска і суседніх Ашмян.
Гасцінічны бізнес
У горадзе дзейнічаюць гасцініцы «Радуга» і «Sun Hotel», а таксама турыстычная сядзіба «Міні-Швейцарыя».
Адукацыя
На 2021 год у Астраўцы працавалі тры сярэднія школы і гімназія. Апошняя да 2004 года з’яўлялася СШ № 2. У студзені 2015 года гімназія пераехала ў новы будынак у 1-м мікрараёне, а ранейшы зноў стаў 2-й сярэдняй школай. У 2019 годзе адкрылася яшчэ 3-я сярэдняя школа.
Ахова здароўя
З лютага 2020 года ў Астраўцы пачала работу новая раённая бальніца. Адкрыты тры корпусы, 13 аддзяленняў, пяць з якіх міжраённыя, на 232 ложкі. Яшчэ два корпуса былі здадзены ў чэрвені. Усяго ў складзе бальніцы 16 аддзяленняў, у тым ліку міжраённыя і нават міжабласныя, на 382 ложкі.
Астравецкая цэнтральная раённая клінічная бальніца (ЦРКБ) будавалася па індывідуальным праекце як шматфункцыянальны медцэнтр. Персанал прыцягвалі з іншых рэгіёнаў, у тым ліку дзякуючы магчымасці атрымаць арэнднае жыллё. ЦРБК уваходзіць у лік апорных бальніц Гродзенскай вобласці, тут сканцэнтравалі дарагое высокатэхналагічнае абсталяванне і адпаведнага ўзроўню спецыялістаў. Шэраг аддзяленняў бальніцы афіцыйна маюць статус міжраённых, гэта значыць абслугоўваюць не толькі жыхароў Астравецкага раёна. Ёсць тут і свая ПЦР-лабараторыя, яе стварэнне было адным з гуманітарных праектаў «Расатама», які вёў будаўніцтва АЭС у Астраўцы.
Культура
У 1967 годзе адкрыта Астравецкая дзіцячая музычная школа, якая з 2007 года ператворана ў дзіцячую школу мастацтваў. Яшчэ адна рэарганізацыя сістэмы была праведзена ў канцы 2011 года, згодна з якой усе пяць школ мастацтваў і музычных школ раёна былі аб’яднаны ў адну ўстанову. З 1 студзеня 2012 года была створана дзяржаўная ўстанова адукацыі «Астравецкая дзіцячая школа мастацтваў», у якую ўвайшлі непасрэдна базавая школа і 4 філіялы.
Рашэннем Астравецкага раённага выканаўчага камітэта № 727 ад 29 снежня 2014 года з 3 сакавіка 2015 года Дзяржаўная ўстанова культуры «Астравецкі раённы дом культуры» шляхам зліцця з дзяржаўнай установай культуры «Астравецкі раённы цэнтр рамёстваў» была рэарганізавана ў дзяржаўную ўстанову «Астравецкі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці». У горадзе размешчаны раённая і дзіцячая бібліятэкі.
5 сакавіка 2021 года ў Астраўцы адкрыўся новы будынак шматфункцыянальнага комплексу сацыяльна-культурнага прызначэння і творчасці моладзі. Плошча новага будынка склала амаль 10 тыс. кв. м. Тут размясціліся адразу некалькі ўстаноў культуры. У новым комплексе свае плошчы атрымаў раённы гісторыка-этнаграфічны музей, які раней меў толькі фондасховішча. На першым паверсе цэнтра размясцілі экспазіцыю, прысвечаную Астравецкаму краю. На другі паверх цэнтра пераехала раённая бібліятэка. Ля ўваходзін поўнасцю абноўлена тэхнічнае аснашчэнне бібліятэкі з 40 тыс. фондам. Трэці паверх будынка заняў раённы цэнтр культуры. Тут з’явіўся шматфункцыянальная зала, якая можа трансфармавацца пад розныя мерапрыемствы. Таксама ў будынку адкрыўся кафетэрый. Працуе 3D-кіназала на 30 месцаў. На цокальным паверсе адкрыўся трэнажорная зала. Тут жа размясцілася Астравецкае бюро Ашмянскага філіяла РУП «Гродзенскае агенцтва па дзяржаўнай рэгістрацыі і зямельным кадастры».
Спорт
Для арганізацыі фізкультурна-аздараўленчай і спартыўнай работы ў Астраўцы ёсць 65 спартыўных аб’ектаў. У раённы фізкультурна-спартыўны клуб (ФСК) уваходзяць: спартыўна-аздараўленчы комплекс «Імпульс», адміністрацыйна-спартыўны комплекс «Стадыён», хакейная каробка і вяровачны гарадок. Астравецкі раён удзельнічае ў міжнародным праекце «Планета баскетбола-аранжавы атам». У 2019 годзе пры пры падтрымцы «Расатама» ў двары гімназіі № 1 пабудавана сучасная пляцоўка для гульні ў баскетбол 3×3 з унікальным пакрыццём. У гэты ж час быў заснаваны футбольны клуб «Астравец».
З красавіка 1964 года дзейнічае дзіцяча-юнацкая спартыўная школа. Заснавальнікам яе стаў Аддзел адукацыі райвыканкама. У розныя гады ў Астравецкай ДЮСШ культываваліся лыжны спорт, хакей, вольная барацьба, лёгкая атлетыка і бокс. Вучэбна-выхаваўчы працэс арганізуецца на спартыўнай базе ўстаноў адукацыі і аграгарадкоў раёна, спартыўнай залы «Старт», САК «Імпульс». На 2021 год культываваліся чатыры віды спорту: бокс, грэка-рымская барацьба, гандбол і лёгкая атлетыка. Да гэтага перыяду ў школе падрыхтавана з ліку выпускнікоў і навучэнцаў: 5 мастроў спорту міжнароднага класа, 4 майстры спорту Беларусі і 18 кандыдатаў у майстры спорту
Напружанне
Напружанне:
Switchblade (БПЛА)
Switchblade  — беспілотны аднаразовы баявы апарат.
Апісанне
Існуюць два варыянты гэтай зброі: Switchblade 300 і Switchblade 600. Першы з іх створаны для высокадакладных атак на жывую сілу праціўніка, другая мадэль беспілотнікаў арыентаваная на знішчэнне танкаў і іншага браніраванага транспарту.
Па сваёй сутнасці Switchblade — гэта аўтаматызаваная кіраваная бомба з камерамі, сістэмай кіравання палётам і выбуховым матэрыялам. Гэтыя беспілотнікі можна запраграмаваць так, каб яны аўтаматычна паражалі цэлі за кіламетры ад месца пуску, прычым яны здольныя рухацца за аб’ектам, дагнаць яго і ліквідаваць.
Switchblade 600 можа трымацца ў паветры да 40 хвілін і наносіць удары на адлегласці да 80 кіламетраў.
Вэрхня Яблунька
Вэрхня Яблунька (Ве́рхня Я́блунька) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шалухі (Жабінкаўскі раён)
Шалу́хі (, Шелухи) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.
NGC 5526-2
NGC 5526-2 (іншыя абазначэнні — UGC 9115, MCG 10-20-84, KCPG 421A, PGC 50803) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Анатоль Юліянавіч Дзенісевіч
Анато́ль Юлія́навіч Дзенісе́віч — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Быў ўпаўнаважаным ЦК ЛКСМ Беларусі, інструктарам Мінскага падпольнага абласнога камітэта ЛКСМ Беларусі.
У 1955 — 1958 гадах — 1-ы сакратар Барысаўскага гарадскога камітэта КП Беларусі.
У 1955 — 1958 гадах — сакратар Мінскага абласнога камітэта КП Беларусі.
У 1963 — 1964 гадах — старшыня Выканаўчага камітэта Мінскага прамысловага абласнога Савета.
Абіраўся кандыдатам у члены ЦК Кампартыі Беларусі, членам Рэвізійнай камісіі КП Беларусі (1956—1960).
Сан-Каламбана-Чэртэнолі
Сан-Каламбана-Чэртэнолі (San Colombano Certenoli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Colombano e la Immacolata.
Воўчэ (Туркіўскі раён)
Воўчэ (Во́вче) — вёска ў Туркіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Чырвоны Крыж Рэспублікі Сербскай
Чырвоны Крыж Рэспублікі Сербскай (Црвене крст Републике Српске / Crveni krst Republike Srpske, Red Cross of Republika Srpska) — гуманітарная арганізацыя Рэспублікі Сербскай, якая ажыццяўляе сваю дзейнасць у рамках Міжнароднага руху Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца. Сфармавалася з моманту пачатку Баснійскай вайны ў 1992 годзе, якая прывяла да распаду Чырвонага Крыжа Босніі і Герцагавіны.
Статус і дзейнасць арганізацыі
Чырвоны Крыж Рэспублікі Сербскай (ЧК РС) з’яўляецца добраахвотнай, недзяржаўнай, некамерцыйнай арганізацыяй, што працуе на тэрыторыі Рэспублікі Сербскай. Яе статус вызначаны як Законам пра паўнамоцтвы Чырвонага Крыжа Рэспублікі Сербскай (Афіцыйны вястун Рэспублікі Сербскай № 18/94 і № 110/03), так і палажэннямі Грамадства Чырвонага Крыжа Босніі і Герцагавіны. Апроч таго, ЧК РС ажыццяўляе сваю працу ў адпаведнасці з Чацвёртай жэнеўскай канвенцыяй ад 12 жніўня 1949 года. Місіяй ЧК РС з’яўляецца прадухіленне і палёгка пакут людзей, абарона іх жыцця і здароўя на грунце забеспячэння павагі да чалавечай асобы, асабліва ў перыяды ўзброеных канфліктаў і іншых надзвычайных сітуацый.
Праца ЧК РС пачыналася ў 1992 годзе практычна з нуля сіламі невялікай колькасці раней занятых у Чырвоным Крыжы Босніі і Герцагавіны і некалькімі прыцягнутымі добраахвотнікамі. Гуманітарная дапамога аказвалася ў экстрэмальных умовах з дапамогай, у тым ліку, міжнародных арганізацый.
У наш час Чырвоны Крыж РС ужыццяўляе працу па наступных кірунках:
Му Канадзакі
(金崎 夢生; нар. ) — японскі футбаліст. У 2009—2017 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
КМАП
Камплементарны метал-аксід-паўправаднік (скар. КМАП; Complementary metal–oxide–semiconductor, CMOS) — тэхналогія стварэння мікрасхем, якая ўжываецца ў вытворчасці мікрапрацэсараў, мікракантралёраў, статычнай памяці і іншых лічбавых электронных кампанентаў. Тэхналогія КМАП ужываецца таксама ў некаторых аналагавых схемах, як то лічбавых фотаматрыцах (КМАП-сэнсар), пераўтваральніках звестак і трансіверах. Патэнт на тэхналогію быў атрыманы Фрэнкам Уэнлесам (Frank Wanlass) у 1967 годзе.
Дзвюма ключавымі асаблівасцямі прылад на КМАП з’яўляюцца ўстойлівасць да шуму і малы ўзровень спажывання энергіі ў статычным рэжыме (збольшага можна лічыць, што энергія спажываецца толькі ў часе пераключэння станаў). Адпаведна, прылады з КМАП выдзяляюць параўнальна меней пабочнага цяпло, як то прылады на транзістарна-транзістарнай логіцы або N-МАП, у якой напружанне трывае, нават калі стан не змяняецца.
У КМАП выкарыстоўваюцца палявыя транзістары з ізаляванай засаўкай з каналамі рознай праводнасці. Слова «камплементарны» ў назве тлумачыцца тым, што канструкцыя КМАП складаецца з двух камплементарных (т. б. якія дапаўняюць адзін аднаго) p- і n-канальных МАП-транзістараў, якія выконваюць лагічныя аперацыі; у гэтым палягае прычына іх лепшай прадукцыйнасці і меншага энергаспажывання, але таксама яны характарызуюцца больш складаным тэхналагічным працэсам і меншай шчыльнасцю ўпакоўкі.
«Метал-аксід-паўправаднік» — апісанне фізічнай структуры некаторых палявых транзістараў, у якіх металічная засаўка — электрод — размешчаная на акісленым дыэлектрыку, які ў сваю чаргу размешчаны на паўправадніковым матэрыяле. Раней у якасці апошняга выкарыстоўваліся двухмнагачленавыя паўправаднікі з алюмінію, але цяпер для гэтага служыць полікрысталічны крэмній.
Opel Kadett
Opel Kadett — сямейства кампактных аўтамабіляў. Выпускалася кампаніяй Opel у 1936—1940 і 1962—1991 гадах.
У 1992 годзе GM прыняла рашэнне ўніфікаваць абазначэнні мадэляў еўрапейскага рынку, таму імя Kadett для чарговага пакалення (Kadett F) было заменена на Opel Astra.
Kadett K36-K38 (1936—1940)
Opel Kadett першага пакалення з’явіўся ў 1936 годзе. Створаны на базе Opel Olympia 1935 года. Пры гэтым, у мадэльным шэрагу кампаніі Kadett пазіцыянаваўся як сямейны аўтамабіль — просты і даступны, а Olimpia — як спартыўны і моладзевы. Машына прадавалася за прымальныя для многіх немцаў 2100 рэйхсмарак.
У адрозненні ад Olimpia, Kadett абсталёўваўся больш старым і маламагутным рухавіком ад мадэлі Р4. Гама афарбоўкі кузаваў Kadett была шырэй. У яе ўваходзіў седан у двух і чатырохдзверным выкананні, дзвухдзверны кабрыялет.
Заднепрывадны аўтамабіль адрозніваўся апорным кузавам і інтэграванымі ў яго фарамі. Гэта быў першы Opel, абсталяваны карбюратарам (ўласнай распрацоўкі) з падальным струменем.
У 1938 годзе адбыўся рэстайлінг Opel Kadett.
У 1940 грамадзянская вытворчасць была згорнута і перааснашчана для выпуску ваенных мадэляў грузавікоў Opel Blitz.
З 1936 па 1940 год было выпушчана 107.608 машын.
У 1947—1956 гадах савецкі Завод малалітражных аўтамабіляў у Маскве выпускаў аўтамабіль Масквіч-400 — аналаг чатырохдзвернага «Кадэт» у варыянце з незалежнай пярэдняй падвескай. «Масквічоў» было выраблена 247.439 штук.
Kadett A (1962—1965)
Распрацоўка новай малалітражнай мадэлі, якая павінна была скласці канкурэнцыю Фальксвагену Жук, пачалася ў 1957 годзе. Кодавае імя праекта TL 700 азначала, што вага аўтамабіля без нагрузкі не павінна была перавышаць 700 кг.
Прэзентацыя адбылася 20 жніўня 1962 года ў Русельсхайме.
Аўтамабіль меў кузаў дзвюхдзверны седан даўжынёй 3,94 м і шырынёй 1,47 м. Абсталёўваўся чатырохцыліндравым рухавіком з верхнім размяшчэннем клапанаў аб’ёмам 993 куб. см. магутнасцю 40 або 48 к.с., агрэгатаваным з механічнай чатырохступеньчатай цалкам сінхранізаванай каробкай перадач. Невялікая маса, усяго 670 кг, дазваляла аўтамабілю разганяцца да 120 км/г (у варыянта 40 к.с.). Мадыфікацыя з рухавіком 48 к.с. мела максімальную хуткасць 130 км/г, а на разгон да 100 км/г ёй патрабавалася 21,5 секунды.
Увесну 1963 года дэбютаваў універсал CarAvan.
Базавы Kadett каштаваў 5075 марак, версія L была даражэй на 500 DM.
Kadett B (1965—1973)
Kadett B быў быў прадстаўлены на Франкфурцкім аўтасалоне ў канцы лета 1965 года. З канвеера новая мадэль пачала сыходзіць ў верасні 1965 года.
Kadett B быў глыбокай мадэрнізацыяй папярэдняга пакалення, захаваў ўсе асноўныя тэхнічныя рашэнні, але атрымаў падноўлены кузаў. Аўтамабіль стаў класам вышэй: буйней (на 18 см даўжэй і на 10 см шырэй) і магутней (былі ўжытыя бензінавыя маторы ад 45 да 90 к.с.).
Мадэльны шэраг уключаў у сябе самыя разнастайныя тыпы кузаваў (на малюнку). Упершыню ў гаме з’явіліся чатырохдзвярныя седаны і пяцідзвярныя ўніверсалы — і нарэшце Kadett стаў пяцімясцовым. Усяго мадэльны шэраг складаўся з 11 мадыфікацый.
У 1967 годзе аўтамабіль быў мадэрнізаваны.
Выпуск быў спынены ў 1973 годзе. За ўвесь час было выпушчана 2.691.300 машын.
Kadett C (1973—1979)
У 1973 годзе выйшаў Kadett C. Распрацаваны за тры гады на базе міжнароднай платформы GM T-platform.
Са з’яўленнем Kadett C, упершыню на Кадэтах з’явіліся трохкропкавыя рамяні бяспекі, упырск паліва Bosch L-Jetronic, спружынная пярэдняя падвеска на падвойных папярочных рычагах, пяціступеньчатая каробка перадач і 16-клапанны матор (на ралійнай версіі). Разам з гэтым Kadett C стаў апошнім Кадэтам з прывадам на заднія колы.
У жніўні 1977 года быў праведзены рэстайлінг мадэлі.
Усяго было зроблена 1,7 мільёнаў аўтамабіляў.
Kadett City
У 1975 годзе з’явіўся трохдзвярны хэтчбек Kadett City — прамы канкурэнт Гольфа першага пакалення. Выпуск мадыфікацыі City становіцца адказам на тэндэнцыю росту цікавасці да аўтамабілеў з кузавам хэтчбек. Выраблена 263.090 аўтамабіляў.
Kadett GT / E
У 1975 годзе таксама з’явіўся Kadett GT / E магутнасцю 105 к.с.. Аўтамабілі выпуску да 1977 года вызначаюцца жоўта-чорнай афарбоўкай кузава (такіх выпушчана 8.660 шт.). Познія версіі (выпуску з 1977 па 1979 год) — жоўта-белай (выпушчана — 2.234 аўтамабіляў).
Kadett Aero
У гаме быў і незвычайны двухдзвярны седан-кабрыялет з суцэльнымі бакавінамі кузава — Kadett Aero, які быў прадстаўлены ў 1976 годзе на аўтасалоне ў Женеве.
У сваёй аснове мадэль мела дзвухдзвярны седан, з мадыфікаваным кузавам, які вытворцы называлі паўкабрыялет. Асноўныя змены заключаліся ў выдаленні часткі даху і задняга шкла, з пакіданнем бакавых сілавых элементаў канструкцыі кузава. Выдаленыя элементы замяняліся вінілавым палатном, якое прымацоўвалася на спецыяльных зацісках. Атрыманы такім чынам кузаў, спалучаў у сабе рысы кузаваў тарга (сярэдняя частка даху) і ландо (у задняй частцы).
Kadett D (1979—1984)
Першы пярэднепрывадны Kadett (D) выйшаў у верасні 1979 года.
Кузаваў было тры: 2-х і 4-дзвярны хэтчбек з невялікай крышкай багажніку ці 3-х і 5-дзвярны хэтчбек, 3-х і 5-дзвярны ўніверсал, 3-дзвярны фургон з заглушанымі бакавымі вокнамі.
У канструкцыі Kadett D былі ўжытыя: пярэдняя падвеска тыпу McPherson, задняя — на падоўжных рычагах з кампактнымі канічнымі спружынамі Miniblok. Машына была карацей папярэдніка на 12 см, але аказалася нашмат прасторней дзякуючы ўсталяванаму папярочна сілавым агрэгату, размешчанаму пад заднім сядзеннем бензабаку, задняй паўзалежнай падвесцы і іншым сучасным рашэнням.
Аўтамабіль абсталёўваўся бензінавымі рухавікамі магутнасцю ад 53 да 115 к.с.
У 1981 годзе мадэль мадэрнізавалі. З’явіўся 1,6-літровы 75-моцны рухавік, а пазней і дызель (54 к.с.). З мая 1981 года Kadett D з рухавіком OHC сталі таксама даступныя з 3-ступеністай аўтаматычнай каробкай перадач, а з верасня 1982 года аўтаматычная каробка перадач стала ўсталёўвацца і на дызельныя аўтамабілі.
Да 1984 года было выпушчана 2,1 мільёнаў машын.
Kadett E (1984—1991)
У 1984 годзе з’явіўся апошні Kadett — з літарай «Е». Машына адрознівалася добрай аэрадынамікай (Сх = 0,32; 0,35 у ўніверсала Caravan), шырокай гамай бензінавых і дызельных матораў (ад 55 да 156 к.с.), незвычайнай лічбавай панэллю прыбораў на версіі Gsi, а ў 1985 годзе на ёй упершыню з’явіўся каталітычны нейтралізатар адпрацаваных газаў.
У 1985 годзе стаў «Аўтамабілем года ў Еўропе».
У лютым 1989 года аўтамабіль зведаў рэстайлінг.
У 1987 годзе карэйская фірма Daewoo пачала вытворчасць па ліцэнзіі пад назвай Daewoo Racer, якая пратрымалася на канвееры да 1995 года. Пасля была распрацавана новая мадэль — Daewoo Nexia, якая выраблялася ва Узбекістане ажно да 2016 года.
Айзенах
Айзенах (таксама Эйзенах, ням. Eisenach) — горад у Цюрынгіі, Германія. Знаходзіцца паміж паўночнымі ўзгоркамі Цюрынгенскага Лесу і Хайнігскім нацыянальным паркам. Насельніцтва: 42,9 тыс. чалавек (2009).
Ракшападобныя
Ракшападобныя (Coraciiformes) — атрад птушак. Аб'ядноўвае 10 сямействаў, 49 родаў, 194 віды (існуюць іншыя класіфікацыі).
Даўжыня да 165 см, маса да 4 кг. Апярэнне шчыльнае, яркаафарбаванае, з металічным адлівам. Дзюбы разнастайныя, пераважна доўгія.
Пашыраны пераважна ў тропіках і субтропіках (у т.л. кукабара-рагатуха, птушкі-насарогі і інш.), ва ўмераных шыротах пералётныя. Жывуць у разрэджаных лясах, некаторыя — у саваннах, стэпах, пустынях. Актыўныя днём. Гняздуюцца ў дуплах, расколінах скал, норах; некаторыя віды ўтвараюць калоніі. На Беларусі трапляюцца зімародак звычайны, сіваграк, удод, залацістая шчурка.
Артур Уладзіміравіч Пуцята
Артур Уладзіміравіч Пуцята (нар., Асіповічы, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгункі, цягі паяздоў і электрыфікацыі. Доктар тэхнічных навук (2012), прафесар (2012). Рэктар Гомельскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта імя П. В. Сухога (з 2021 года).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту (спецыяльнасць «Вагоны», кваліфікацыя «Інжынер-механік», 2000; аспірантура, 2004; дактарантура, 2011).
Выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (механічны факультэт, у 2000—2012 — дацэнт кафедры «Тэхнічная фізіка і тэарэтычная механіка», 2012—2014 — вядучы навуковы супрацоўнік ГНДЛ «Тэхнічныя і тэхналагічныя ацэнкі рэсурсу адзінак рухомага саставу», 2014—2017 — загадчык кафедры «Дынаміка, трываласць і зносастойкасць транспартных сродкаў», з 2017 — в. а. загадчыка кафедры «Лакаматывы»).
11 сакавіка 2021 года прызначаны рэктарам Гомельскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта імя П. В. Сухога.
Навуковыя інтарэсы: чыгуначны рухомы састаў; камп’ютарнае мадэляванне дынамікі і трываласці механічных сістэм.
Узнагароды
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2013), прэмія НАН Беларусі (2011), стыпендыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2007, 2014).
Пскоўская рэспубліка
Пскоўская рэспубліка, Пскоўскае княства, Пскоўская зямля — сярэднявечная дзяржава, якая існавала ў другой палове XIII — першай палове XVI ст. ва Усходняй Еўропе. Займала тэрыторыю абапал рэк Вялікай і Наровы, цяпер у Пскоўскай вобласці Расіі.
Гісторыя
У VІІ—VIІI стст. тэрыторыю на поўдзень ад Чудскога возера засялілі крывічы, якія кантактавалі з мясцовымі фіна-ўгорскімі плямёнамі. Урэшце склалася асобная група пскоўска-ізборскіх крывічоў. Упершыню пскоўскія крывічы згадваюцца ў «Аповесці мінулых часоў» пад 859 годам. Пад 862 годам летапіс згадвае варага Трувора, што пасяліўся сярод пскоўскіх крывічоў на гарадзішчы, якое па ім звалася Труворавым і дзе пазней узнікае горад Ізборск.
Катарына Біргерсдоцір
Катарына Біргерсдоцір з Б’ельбо (Katarina Birgersdotter; 1245—1289) — шведская дваранка XIII стагоддзя з дому Б’ельбу (Фолькунгаў). Яна была прынцэсай Анхальт-Цэрбстскай.
Пскоўская рэспубліка
Гісторыя
Вялікі ўнёсак у атрыманні Псковам незалежнасці ад Ноўгарада зрабіў князь Даўмонт, нальшчанскі князь, які ў 1263 годзе забіў Міндоўга і ў 1265 годзе з дружынай у 300 чалавек уцёк у Пскоў, ратуючыся сына Міндоўга — Войшалка. У 1266 годзе Даўмонт ахрысціўся пад імем Цімафей і быў абраны князем. Доўгі час ён ваюе з крыжакамі, а таксама з Полацкам, забівае іншага нальшанскага князя Гердзеня. Пасля смерці Даўмонта кананізавалі, ён лічыцца абаронцам Пскова, а яго меч лічыцца сімвалам незалежнасці.
Катарына Біргерсдоцір
Біяграфія
Катарына Біргерсдоцір была дачкой шведскага рэгента Біргера Магнусана і прынцэсы Інгеборг Эрыксдотэр Шведскай. Яе старэйшы брат Вальдэмар Біргерсан быў каралём Швецыі з 1250 па 1275 год. 17 кастрычніка 1259 года Катарына выйшла замуж за Зігфрыда I, князя Анхальт-Цэрбстскага (каля 1230—1298), рэгента княства Анхальт і прадстаўнікаАсканскага роду.