cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вуліца Гагарына (Гродна)
Названа ў 1961 г. у гонар Ю. А. Гагарына (старая назва Паляўнічая). Працягласць 800 м, ад вуліцы Гарнавых да вуліцы Міру. З 1954 годзе забудоўвалася 3—5-павярховымі дамамі. На вуліцы знаходзіцца 2-я бальніца, паліклініка дзіцячая № 2, інстытут удасканалення настаўнікаў, крамы, дзіцячыя сады, сквер са спартыўнай пляцоўкай ды інш.
Па вуліцы ходзіць грамадскі транспарт — аўтобусы № 3, 22, 27.
Дом па вуліцы Леніна, 13 (Глыбокае)
Дом па вуліцы Леніна, 13 — будынак у цэнтры Глыбокага Віцебскай вобласці. Пабудаваны ў XIX — пачатку XX стагоддзя з цэглы як жылы.
Архітэктура
Аднапавярховы будынак. Планіровачна выцягнуты ў двор, з якога ёсць дадатковы ўваход. Галоўны вулічны фасад завершаны трохвугольным шчытом, вылучаным карнізамі з дэнтыкуламі. Прамавугольныя вокны аздоблены сандрыкамі і філёнгамі.
Вострава (Ушацкі раён)
Во́страва (, Острово) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 17 ліпеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Заазерскага сельсавета Лепельскага раёна.
Уг’ен Вангчук
Уг'ен Вангчук ( — ) — першы кароль Бутана. У 1907 годзе ён узышоў на трон, заснаваў новую дынастыю і аб'яднаў Бутан. Да гэтага ён быў пенлопам (губернатарам) дзонга Тонгса. Знаходзячыся ў цэнтральным Бутане, ён змог перамагчы сваіх супернікаў у грамадзянскіх войнах і хваляваннях ў 1882—1885 гг.
Альшэва-Боркі (гміна)
Альшэ́ва-Бо́ркі (Olszewo-Borki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астралэнцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Альшэве-Борках. Плошча гміны складае 195,75 км². Станам на 2004 год у гміне Альшэва-Боркі пражывалі 9273 чалавекі, шчыльнасць — 47,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 37 салецтваў.
Ніжне-Пакроўская вуліца (Полацк)
Ніжне-Пакроўская вуліца — вуліца цэнтральнай часткі Полацка, уздоўж правага берага Заходняй Дзвіны ад Сафійскага сабора да вуліцы Пушкіна. Адна са старажытных вуліц горада.
Гісторыя
У XVIІ ст. на вуліцы Вялікай будуюць першыя камяніцы. На Вялікай паміж Багаяўленскай царквой і парканам жылі пераважна яўрэі. У 2-й палове XVII ст. вуліца працягваецца за паркана, дзе перад тым былі агароды.
У 1733 годзе згадваецца як Вялікая маставая.
Падчас наведвання Полацка ў 1780 годзе імператрыца Кацярына ІІ жыла ў падрыхтаваным для яе драўляным палацы над Дзвіной на вуліцы Вялікай, дзе раней жыў полацкі губернатар Іван Міхайлавіч Рэбіндэр.
Па трасе сучаснай вуліцы Ніжне-Пакроўскай (на ўсход ад колішняга паркана Вялікага пасада) быў курганны могільнік, ён згадваецца Лебедзеўскім летапісам, маскоўскім апісаннем Полацкага павета 1563 года, планам Пахалавіцкага, магістрацкімі кнігамі XVII—XVIII ст. У XVIІ—XVIII ст. частку могільніка забудавалі.
Забудова
Захаваліся культавыя, грамадскія і жылыя будынкі, якія складаюць адзіны комплекс адна-, двухпавярховых мураваных пабудоў з своеасаблівай мясцовай трактоўкай форм барока і класіцызму.
Харсы (прыпыначны пункт)
Харсы́ (, Харсы)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Харсы; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж прыпыначным пунктам Ліпінкі і прыпыначным пунктам Прыбарава.
Царыцына (станцыя метро)
«Царыцына» (Цари́цыно) — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Сагайдачны (значэнні)
Сагайдачны — украінскае прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Універсітэт штата Аява
З 1958 года ўніверсітэт з’яўляецца членам Асацыяцыі амерыканскіх універсітэтаў.
У склад універсітэта ўваходзяць 8 каледжаў :
Віктар Жаўняровіч
Віктар Жаўняровіч (, Чыта —, Францыя) — беларускі мастак і спявак.
Біяграфія
Нарадзіўся 27 жніўня 1913 года ў Чыце ў Расійскай імперыі у сям’і чыгуначнага служачага, выхадца з беларускай Друі. Бацька быў прызваны на Першую сусветную вайну, адкуль не вярнуўся. У 1922 годзе з маці вярнуўся ў Беларусь. Вучыўся ў гімназіі імя Л. Сапегі ў Друі, пазней у Кансерваторыі імя М. Карловіча ў Вільні па класе опернага вакалу.
Адначасова займаўся маляваннем, удзельнічаў у выстаўках Таварыства незалежных мастакоў. Быў знаёмы з Фердынандам Рушчыцам, Язэпам Драздовічам, Пётрам Сергіевічам.
Другая сусветная вайна перапыніла навучанне. У 1945 годзе апынуўся ў Францыі, працаваў на складзе паліва звычайным рабочым. Паступіў у Парыжскую кансерваторыю, дзе вучыўся пад кіраўніцтвам прафесара Бернаці, аднак немагчымасць атрымаць стыпендыю змусіла адмовіцца ад навучання. Спяваў і маляваў прыватна. З часам стаў удзельнікам найважнейшых мастацкіх выставак, што ладзіліся ў Парыжы, атрымоўваў узнагароды. Меў персанальную выстаўку, зладжаную БІНіМам у Нью-Ёрку. Тэмы твораў у яго былі ў асноўным беларускія.
Памёр 27 лютага 2005 года ў Францыі.
Atelocynus microtis
Знешні выгляд
Драпежная жывёла сярэдніх памераў (97-130 см у даўжыню, 35 у вышыню), з кароткімі лапамі і шчыльна складзеным целам. Морда доўгая і тонкая, з невялікімі вушамі (34-52 мм), размешчанымі па баках галавы. Спіна лісіцы часта афарбаваная ў рудавата-шэры або чорны колер, у той час як ніз — светла-рыжы. Жывот — рудавата-карычневы. Хвост пухнаты, цёмны (часта чорны) да 35 см у даўжыню і дапамагае жывёле хутка мяняць кірунак бегу. Паміж пальцамі лап размешчаны часткова рэдукаваныя перапонкі, якія сведчаць аб паўводным спосабе жыцця гэтага драпежніка. У жывёлы 42 зуба, як і ва ўсіх драпежнікаў. Кончыкі зубоў, якія тырчаць з рота, відаць нават калі рот шчыльна зачынены.
Размнажэнне
Вядзе адзіночны спосаб жыцця, але ў шлюбны перыяд ўтвараюцца пары. Сам перыяд прыпадае на сезон засухі. Нашчадства невялікае, на свет з’яўляецца ўсяго каля 2-4 асобін, што кажа аб нізкай рэпрадуктыўнай здольнасці віду.
Распаўсюджанне, асяроддзе пражывання
Жыве ў трапічных лясах у басейне Амазонкі на тэрыторыі Бразіліі, Перу, Эквадора і Калумбіі. Сустракалі яго таксама ў вярхоўях Арынока (Калумбія) і ў вярхоўях Параны (Бразілія). Звычайным дзікім асяроддзем пасялення для віду з’яўляецца вільготны трапічны лес. З усіх сабак толькі гэты від прыстасаваўся да пражывання ва ўмовах трапічнага лесу на вышыні ад 1 200 да 2 000 м над узроўнем мора. Селяцца па магчымасці далей ад чалавека і блізка да крыніцы вады і ежы. Прадстаўнікоў віду вельмі рэдка сустракалі непадалёк ад паселішчаў і гарадоў.
Паводзіны ў няволі і на волі
Тыя абарыгены, якія бачылі жывёл, сцвярджалі, што яны не збіваюцца ў зграі і паводзяць сябе па адносінах да чалавеку не агрэсіўна. Злоўленыя прадстаўнікі віду паводзілі сябе ў нязвыклых умовах дакладна наадварот: агрэсіўна і палахліва, спрабавалі ўкусіць надыходзячага чалавека, рыкалі. Пазней паводзіны змянялася, рабіліся мяккімі, што сведчыць аб магчымасці прыручэння гэтых жывёл.
Арэхава (станцыя метро)
«Арэхава» (Оре́хово) — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Беларуска-нігерыйскія адносіны
Беларуска-нігерыйскія адносіны — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Федэратыўнай Рэспублікай Нігерыя. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўсталяваны 3 жніўня 1992 года.
Гісторыя
З 1992 г. двухбаковыя палітычныя кантакты ажыццяўляліся на ўзроўні пастаянных прадстаўніцтваў пры ААН, падчас самітаў Руху недалучэння і Арганізацыі афрыканскага адзінства (цяпер — Афрыканскі Саюз)
У маі 2010 г. ў рамках саміту «Групы пятнаццаці» ў г. Тэгеране адбылася сустрэча Першага намесніка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь Уладзіміра Сямашкі з Дзяржаўным міністрам замежных спраў Нігерыі А.Хонгам.
У маі 2012 г. ў рамках чарговага саміту Руху недалучэння ў г. Шарм-Эль-Шэйху адбылася сустрэча намесніка Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь С. Ф. Алейніка і Дзяржаўнага міністра замежных спраў Федэратыўнай Рэспублікі Нігерыя В. Анвуліры.
У ліпені-жніўні 2013 г. адбыўся візіт у Рэспубліку Беларусь першага Дзяржаўнага міністра замежных спраў Федэратыўнай Рэспублікі Нігерыя В.Анвуліры. У ходзе візіту падпісаны Мемарандум аб узаемаразуменні паміж Урадам Рэспублікі Беларусь і Урадам Федэратыўнай Рэспублікі Нігерыя аб правядзенні двухбаковых кансультацый, адбыўся першы ў гісторыі раўнд кансультацый.
У верасні 2014 г. адбыўся першы ў гісторыі візіт Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь Уладзімір Макея ў Нігерыю.
Гандаль
Паводле інфармацыі на афіцыйным сайце беларускага пасольства ў Нігерыі, асноўнымі беларускімі экспарцёрамі на рынак ФРН з’яўляюцца ЗАТ «Беларуская калійная кампанія», ААТ «Гродна Азот», ААТ «Беларускі металургічны завод», ААТ «МТЗ». Большая частка паставак — сельскагаспадарчая і грузавая тэхніка і запчасткі для іх. Імпарт з Нігерыі складаецца з каўчуку, скур і шкур жывёл, вострых прыправаў, раслін для касметычнай і фармацэўтычнай прамысловасці.
2 мая 2019 г. пасол Беларусі ў Нігерыі Вячаслаў Брыль сустрэўся з кіроўным дырэктарам Нацыянальнай нафтагазавай карпарацыі Нігерыі Майканці Бару. Пад час сустрэчы абмеркаваная магчымасць супрацоўніцтва сярод іншага ў галіне тэхнічнага абслугоўвання і мадэрнізацыі нігерыйскіх нафтаперапрацоўчых заводаў і нафтавых установак, захавання бяспекі нафтаправодаў.
Навука і адукацыя
Студэнты з Нігерыі навучаліся ў вышэйшых навучальных установах Беларусі яшчэ ў савецкія гады. У сучасны час толькі за перыяд з 2010 па 2012 гады выпускнікамі беларускі ВНУ сталі 234 нігерыйца.
Т-26
Т-26 — савецкі лёгкі танк. Cамый шматлікі танк Чырвонай і фінскай армій да пачатку Вялікай Айчыннай вайны і Арміі Іспанскай Рэспублікі грамадзянскай вайны ў Іспаніі, другі па колькасці выпушчаных пасля Т-34 савецкі танк 1930-х — 1940-х гадоў. Створаны на аснове англійскага танка Vickers Mk E, закупленага ў 1930 годзе. Прыняты на ўзбраенне ў СССР у 1931 годзе.
Беларуска-нігерыйскія адносіны
Ваенная сфера
Узаемадзеянне ў ваеннай сферы дзвюх краін пачалося ў 2010 годзе, калі Нігерыя набыла два баявых верталёта Мі-24. Пасля, заключаны яшчэ некалькі кантрактаў на пастаўку зброі для нігерыйскай арміі. У 2014 годзе падраздзяленні спецпрызна Нігерыі прайшлі спецпадрыхтоўку ў Беларусі для барацьбы з баевікамі ў дэльце Нігера.
Беларуская «Белспецзнештэхніка» з пачатку 2010-х гадоў абслугоўвае нігерыйскія ўдарныя верталёты Мі-35, а Нігерыя накіравала сваіх пілотаў і інжынераў у Беларусь для праходжання навучання ў ліку іншых краін. «Белспецнештэхніка» адказвае за верталёты 97-й групы спецназа ў Порт-Харкорт.
Т-26
Мадэрнізацыя і зняцце з вытворчасці
У пачатку 1938 года савецкія вайскоўцы ўсвядомілі, што Т-26 пачаў хутка састараваць, што было адзначана С. А. Гінзбургам яшчэ за паўтары гады да гэтага. Да 1938 года Т-26, усё яшчэ пераўзыходзячы замежныя танкі па ўзбраенні, стаў саступаць ім па астатніх характарыстыках. У першую чаргу адзначалі слабасць броні і недастатковую рухомасць танка ў сувязі з малой магутнасцю рухавіка і перагружанасцю падвескі. Больш за тое, тэндэнцыі ў развіцці сусветнага танкабудавання ў той час такія, што ўжо ў найбліжэйшай будучыні Т-26 мог страціць і апошнюю перавагу — ва ўзбраенні, гэта значыць да пачатку 1940-х гадоў стаць канчаткова састарэлым. Але адразу перайсці да праектавання прынцыпова новага танка падтрымкі пяхоты савецкае кіраўніцтва не наважылася, палічыўшы, што канструкцыя Т-26 яшчэ мае рэзервы для сур’ёзнай мадэрнізацыі. Тым не менш, канструктарскае бюро завода № 185 пад кіраўніцтвам С. А. Гінзбурга атрымала дазвол на выраб вопытнага танка з узмоцненымі браніраваннем і падвескай. Пад назвай Т-111 такой прататып быў пабудаваны ў красавіку 1938 года, выпрабаваны і ў цэлым атрымаў нядрэнныя водгукі, але па масе ён перайшоў у катэгорыю сярэдніх танкаў, то бок першая спроба стварыць лёгкі танк з супрацьснарадным браніраваннем на замену Т-26 не ўдалася.
Серыйная вытворчасць
* З іх: 12 танкаў выпушчаны ў выглядзе разрезных навучальных дапаможнікаў; 35 з небранявой сталі прыняты ўмоўна з абавязацельствам замены корпуса на бранявы; 53 танка ў 1932 годзе перароблены ў ХТ-26
** 74 з іх перароблены ў ТТ-26 і ТУ-26 (37 груп).
*** Адзін танк з іх перароблены ў ТУ-132.
Новая Мільча
Но́вая Мі́льча (, Новая Мильча) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.
П’евэ-Санта-Стэфана
П'евэ-Санта-Стэфана (Pieve Santo Stefano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano (martire).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дамадзедаўская (станцыя метро)
«Дамадзедаўская» (Домоде́довская) — станцыя Замаскварэцкай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Алексіна (Пачынкаўскі раён)
Алексіна (Алексино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шаталаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Алексіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ольштын (гміна)
О́льштын (Olsztyn) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Чэнстахоўскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ольштыне. Плошча гміны складае 108,82 км². Станам на 2007 год у гміне Ольштын пражывалі 6679 чалавек, шчыльнасць — 61,4 чал./км².
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2008
34-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 9 снежня 2008 года і ўручана 12 студзеня 2009 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «ВАЛЛ-І».
Чырвоны Араты (Бярэзінскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 33 км на поўдзень ад горада Беразіно, за 140 км ад Мінска, каля ракі Бярэзіна (прыток Дняпра).
Бліжэйшая вёска — Міраслаўка, знаходзіцца на паўночны захад за 1,4 км ад цэнтра Чырвонага Аратага.
Транспарт
За 24 км ад чыгуначнай станцыі Тачанка на лініі Асіповічы — Магілёў.
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 года маёнтак меў 2 двары, 26 жыхароў, піцейную ўстанову.
Да 1920-х гадоў — маёнтак Барацічы, уласнасць памешчыка.
У 1931 годзе арганізаваны калгас «Уперад». На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінуў 1 вясковец. У 1980 годзе ў складзе калгаса «Беразіно» (цэнтр — в. Брадзец).
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Брадзецкага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Сялібскага сельсавета.
Джыгме Вангчук
Джыгме Вангчук (1905 — 30 сакавіка 1952 г.) — другі кароль Бутана. 21 жніўня 1926 г. ён прыняў трон пасля свайго бацькі, першага караля (Уг’ен Вангчук).
Біяграфія
Джыгме Вангчук быў старэйшым сынам свайго бацькі. Ён атрымаў добрую адукацыю, быў эрудзіраваным, чытаў англійскую, індыйскую і будыйскую літаратуру.
Падчас яго кіравання Бутан працягваў знаходзіцца практычна ў поўнай ізаляцыі ад знешняга свету, абмяжоўваючыся вельмі беднымі адносінамі з Брытаніяй, а пасля набыцця Індыяй незалежнасці ў 1949 годзе — з Індыяй. Пасля Бутанам кіраваў яго сын Джыгме Дорджы Вангчук.
Вялікія Дольцы
Вялі́кія До́льцы (, Великие Дольцы) — аграгарадок ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Знаходзіцца 20 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 170 км ад Віцебска.
Абрам Маркавіч Бразер
Абра́м Ма́ркавіч Бра́зер (,, Бесарабская губерня — 1942, Мінск) — беларускі савецкі скульптар, графік і жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1940).
Хвоева (прыпыначны пункт)
Хво́ева (, Хвоево)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Хвоева; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Ліпа і станцыяй Пагарэльцы.
Альхоўка (Бярэзінскі раён)
Альхо́ўка (, Ольховка) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Абрам Маркавіч Бразер
Член Бесарабскага таварыства аматараў мастацтваў (Кішынёў, 1903—1916), Яўрэйскага таварыства заахвочвання мастацтваў (Петраград, 1915—1919), Усебеларускага аб'яднання мастакоў (1927—1932), Рэвалюцыйнай арганізацыі майстроў Беларусі (РАМБ, 1929—1932), Беларускага саюза мастакоў (з 1940 года).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Кішынёве, дзе ў 1910 годзе скончыў мастацкае вучылішча. У 1912—1916 гадах стажыраваўся ў Парыжы, жыў у знакамітым, дзе зблізіўся з Маркам Шагалам, у 1912—1914 гадах вучыўся ў парыжскай Нацыянальнай школе вытанчаных мастацтваў.
Удзельнік выстаўкі «Асенні салон» у Парыжы ў 1913 годзе.
Па вяртанні ў Расію пасяліўся ў Петраградзе (1916—1918), прыняў удзел у выставе аб’яднання «Свет мастацтва» ў 1916 годзе. З 1918 года жыў у Віцебску, дзе граў прыкметную ролю ў мастацкім жыцці горада — выкладаў у толькі што адкрытай Вышэйшай школе мастацтваў, займаўся арганізацыяй выстаў, дыспутаў на тэмы сучаснага мастацтва, камплектацыяй Віцебскага музея сучаснага мастацтва, ствараў эскізы для святочных упрыгожванняў горада.
Аўтар помніка швейцарскаму педагогу І. Г. Песталоці ў Віцебску (1920, разбураны падчас бамбардзіровак). З 1922 года выкладаў у Віцебскім мастацка-практычным інстытуце, аформіў спектаклі Яўрэйскага тэатра ў Віцебску. З 1923 года жыў у Мінску, уваходзіў ва Усебеларускае аб'яднанне мастакоў і Рэвалюцыйную арганізацыю мастакоў Беларусі, пісаў артыкулы на тэмы выяўленчага мастацтва ў мясцовай прэсе.
Творчасць
Абрам Бразер стварыў скульптурны партрэт беларускага асветніка і першадрукара Францыска Скарыны. Гэты бюст упершыню быў паказаны на I Усебеларускай мастацкай выстаўке ў 1925 годзе. У аснову вобразу скульптар паклаў вядомы гравіраваны аўтапартрэт Скарыны з выдадзенай ім «Бібліі».
Вялікая персанальная выстаўка Бразера адкрылася ў чэрвені 1941 года за некалькі дзён да пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Усе працы мастака ў гэтай выставе былі знішчаны немцамі пасля захопу горада, а сам мастак з сям'ёй у сакавіку 1942 года расстраляны ў Мінскім гета.
Ацалелыя працы Бразера (партрэт Ю. М. Пэна, 1921; бюст С. М. Міхоэлса, 1926 і іншыя) захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь ў Мінску. 2 ліпеня 1999 года ў Беларусі быў выпушчаны набор з чатырох паштовых марак, прысвечаных Віцебскай школе мастацтваў, на адной з іх намаляваны партрэт заснавальніка школы Юдаля Пэна працы Абрама Бразера.
Магіла льва (паэма)
«Магіла льва» — паэма Янкі Купалы, завершаная 2 ліпеня 1913 года ў Акопах. Упершыню надрукавана ў Мінску ў газеце «Беларусь» 19—20 лютага 1920 года. Асобным выданнем выйшла ў Мінску ў 1927 годзе тыражом 3 тысячы асобнікаў. Адна з вяршынных Купалавых разгадак крыўд і бедаў беларускага народа напярэдадні рэвалюцыйных падзей.
Апісанне
У аснове сюжэта паэмы — легенда пра ўзнікненне Магілёва, пра Машэку, нібыта пахаванага на гары з назвай Магіла льва альбо Машэкава гара. Але народная легенда была толькі адпраўной кропкай для купалавай фантазіі. Вобраз Машэкі атрымаў у Купалы прынцыпова розную ад фальклорнай інтэрпрэтацыю. Ад фальклорнага прататыпу аўтар узяў толькі вонкавае — канву сюжэта і народныя ўяўленні пра Машэку як волата, яго незвычайныя рост і моц. Аўтар змяніў матывы, паводле якіх Наталька — каханая Машэкі — пакідае яго і ідзе за панам, а вобраз Машэкі падаў не як волата і народнага заступніка, што помсціць панам за народную крыўду, а як разбойніка, аслепленага асабістай крыўдай, аднолькава варожага ў сваёй помсце і грамадзе і пану. Асноўная ідэя паэмы — асуджэнне проціпастаўлення асобы народа, асуджэнне эгаізму, сляпога індывідуалізму, няразвітасці грамадскай самасвядомасці. Вобраз Наталькі ў паэме з'яўляецца супярэчлівым. З аднаго боку, яна — гераіня, якая ўздымае справядлівы караючы меч, здзяйсняючы народную волю, народны прысуд Машэку-разбойніку. Але з другога — яна выступае здрадніцай, прычынай шаленства і разбою Машэкі, яго жыццёвай драмы. І Наталька, і Машэка — вобразы глыбока рамантычныя, постаці незвычайныя. Паэма аб іх каханні — твор рамантычны, і рэалістычных матывіроўкаў паводзін, рэалістычнага раскрыцця стану душы герояў у ёй няма. Паэт рамантычна трактуе каханне як загадку, як насланнё. Пакуты кахання, аднак, аказаліся нішто перад пакутамі здрады. Ды здрада Наталькі, паводле паэмы, не яе віна: яна стала ахвярай «людской хітрасці», «данімання», панскіх заляцанняў, што павялі яе «пуцінамі крывымі». У сваёй лучнасці з роднай вёскай, з грамадой Наталька становіцца гераіняй. Народная памяць яе як бы выбачае, забываецца на тое, што яна аслепленая панскімі харомамі, калісьці пакінула сваю вёску.
Крывавая развязка любоўнае калізіі ў паэме — як папярэджанне, заклён Купалы ад небяспекі быць адлучаным ад свайго народа. Прыватная крыўда Машэкі-разбойніка перарастае ў Купалы ў праблему нацыянальнае крыўды ўвогуле, у сцверджанне, што «крыўда цэлай грамады» ёсць сіла правамерная, натхняльная, гуманістычная.
Па сваёй форме паэма нескладаная, арыентавана на класічную сіметрычнасць кампазіцыі: мае 20 раздзелаў, у кожным з якіх па 6 катрэнаў аднолькавай рыфмоўкі. Чатырохстопны ямб у першым і трэцім радках нарошчаны да жаночай рыфмы.
Пераклады і мастацкія ўвасабленні
На рускую мову паэму пераклаў М. Ісакоўскі, на ўкраінскую — М. Нагнібеда, на малдаўскую — П. Дарыё. Ілюстравалі паэму М. Басалыга, М. Бельскі, А. Кашкурэвіч, М. Купава, Я. Раманоўскі, В. Шаранговіч. Паводле матываў паэмы і іншых твораў Купалы на кінастудыі «Беларусьфільм» у 1971 годзе быў створаны аднайменны кінафільм.
Па матывах паэмы Р. Пукст напісаў оперу «Машэка», а Я. Глебаў — сімфанічную «Паэму-легенду».
Універсітэт Парыж I Пантэон-Сарбона
Універсітэт Парыж I Пантэон-Сарбона (L'Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта. Спецыялізуецца ў эканоміцы, менеджменце, мастацтве, сацыяльных навуках і юрыспрудэнцыі. Адміністрацыйны цэнтр размешчаны ў Лацінскім квартале Парыжа, мае прыкладна 20 філіялаў па ўсім горадзе. Адзін з 13 універсітэтаў, заснаваных на месцы Сарбоны.
Агульная характарыстыка
Пасля падзей у маі 1968 года Парыжскі ўніверсітэт быў падзелены на 13 самастойных універсітэтаў. Заснавальнікамі Універсітэта Парыж І лічацца Франсуа Люшэр (права), Анры Барталі (эканоміка) і Элен Алвайлер (гуманітарныя навукі), якія ў 1971 годзе аб'ядналі частку былога факультэта права, факультэта эканомікі і частку факультэта літаратуры і гуманітарных навук.
Ва ўніверсітэт уваходзяць 14 факультэтаў, 8 розных інстытутаў і даследчых цэнтраў, а таксама Дом эканомікі.
Бадмінтон
Бадмінтон — від спорту, спартыўная гульня з апераным мячом (валанам) і ракеткай. Спартсмены размяшчаюцца на процілеглых баках пляцоўкі, падзеленай сеткай. У матчы могуць удзельнічаць два гульцы ці дзве пары (у тым ліку змешаныя) гульцоў. Алімпійскі від спорту з 1992 года.
Правілы
Гуляюць на пляцоўцы 13,4 х 5,18 м (для адзіночных) ці 13,4 х 6,1 м (для парных сустрэч) праз сетку памерам 6,10 х 0,75 м, нацягнугую на вышыні 155 см. Мэта гульні — не дапусціць падзення валана на сваім баку, а прызямліць яго на пляцоўцы саперніка. Гуляюць 3 партыі да ліку 15 ачкоў у кожнай, у жаночых і дзіцячых сустрэчах да 11 ачкоў.
У свеце
Бадмінтон — адна з самых старажытных гульняў. Правобразамі сучаснага бадмінтона былі гульні з валанам у Кітаі (першыя звесткі адносяцца да 1122 г. да н. э.), Індыі (больш за 2 тыс. г. таму назад), Японіі. У Еўропе гульня ў валан вядома з часоў Сярэдневякоўя (Англія, Францыя). У 1650 г. корт для такой гульні пабудавала каля свайго палаца каралева Швецыі, у пачатку XVIII ст. гульня з ракеткай і валанам была распаўсюджана ў ЗША, у XVIII ст. падобнай гульнёй захапляліся пры двары расійскай імператрыцы Кацярыны ІІ. У Англіі да 1850-х гг. з'явілася новая версія гульні, у 1860 былі апублікаваны першыя правілы.
Радзіма сучаснага бадмінтона — Індыя. У 2-й пал. XIX ст. завезены ў Англію, назва ад англ. г. Бадмінтан, дзе ў 1872 прайшлі першыя спаборніцтвы. У 1899 быў праведзены першы чэмпіянат Англіі. Папулярны ў краінах Паўднёва-Усходняй Азіі.
5 ліпеня 1934 створана Міжнародная федэрацыя бадмінтона. Сусветныя спаборніцтвы: Кубак Томаса з 1948 г. для нацыянальных мужчынскіх каманд, Кубак Убер з 1956 для жаночых. У верасні 1967 створана Еўрапейская канфедэрацыя бадмінтона. Асабістыя чэмпіянаты Еўропы з 1968, камандныя з 1972. Чэмпіянаты свету з 1977. З 1992 (Барселона) бадмінтон у Алімпійскай праграме (з 1996 таксама ў змешаным разрадзе).
У 2006 г. Міжнародная федэрацыя бадмінтона перайменавана ў Сусветную федэрацыю бадмінтона.
Уплыў на чалавека
Сістэматычныя заняткі бадмінтонам умацоўваюць сардэчна-сасудзістую і костна-мускульную сістэмы, паляпшаюць лёгачную функцыю, развіваюць гнуткасць, каардынацыю рухаў і хуткасць мыслення, спрыяюць вываду таксінаў, прадухіляюць дыябет і гіпертанію. Найбольшы станоўчы эфект гэта гульня аказвае на зрок. Навучанне бадмінтону звычайна пачынаецца з 6 год; гуляць у бадмінтон, пры адсутнасці медыцынскіх перашкодаў, можна ў любым узросце. Бадмінтон уваходзіць у праграму падрыхтоўкі лётчыкаў-касманаўтаў.
Дуглас Хейг
Ду́глас Хейг (Duglas Haig;, — , ) — англійскі ваенны дзеяч, фельдмаршал (1917), граф і віконт (1919).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вытворцаў вядомай маркі віскі. Атрымаў адукацыю ў каледжы ў Брысталі, пасля ў Оксфардзе. Скончыў ваенную акадэмію ў Сандхёрсце.
Ваенную службу распачаў у 7-м яго Каралеўкага вялікасці гусарскім палку ў 1886 годзе ў Індыі. Удзельнік брытанскай выправы 1898 да Судана супраць мадзіхістаў. У 1899—1902 прымаў удзел у Другой англа-бурскай вайне.
У 1903 атрымаў палкоўніка і быў накіравана ў Індыю, на пасаду інспектра кавалерыі і начальніка штабу англа-індускай арміі. У 1906 ў званні генерал-маёра, адкліканы ў Англію. Кіруе падрыхтоўкай і навучаннем войска.
Падчас I сусветнай вайны, камандуючы Першым Брытанскім экспедыцыйным корпусам у Францыі. У снежні 1915 галоўнакамандуючы Брытанскім Экспедыцыйным войскам у Францыі. Удзельнік Бітвы на Соме 1916 і Бітвы пад Пашэндэйлем ў 1917.
Пад час вайны не лічыўся з жыццямі салдат каб дасягнуць пастаўленых мэтаў, з-за гэтага Антанта цярпела вялікія людскія страты.
У 1919 узнагароджаны шляхецкімі тытулямі.
Алма-Ацінская (станцыя метро)
«Алма-Ацінская» (А́лма-Ати́нская) — станцыя Маскоўскага метрапалітэна, паўднёвая канчатковая станцыя Замаскварэцкай лініі.
Heinkel He 111
Heinkel He 111 — нямецкі сярэдні бамбардзіроўшчык, адзін з асноўных бамбардзіроўшчыкаў люфтвафэ (існавалі таксама мадыфікацыі тарпеданосцаў і штурмавікоў). Усяго было пабудавана больш за 7600 He 111 розных мадыфікацый, што робіць гэты самалёт другім па масавасці бамбардзіроўшчыкам Германіі ў Другой сусветнай вайне.
Гісторыя
У пачатку 1930-х гадоў нямецкі авіяканструктар Эрнст Гайнкель прыняў рашэнне пабудаваць самы хуткі ў свеце пасажырскі самалёт (такая задача скептычна ўспрымалася як прадстаўнікамі нямецкага авіяпрама, так і новымі палітычнымі лідарамі Германіі). Гайнкель даручыў праектаванне самалёта братам Гюнтэр, новым для сваёй кампаніі людзям.
Сканструяваны самалёт пераўзыходзіў ужо існуючы Lockheed 9 Orion, які быў прамым канкурэнтам канструкцыі Гайнкеля. Першы асобнік Heinkel He 70 «Blitz» (ням. «Маланка»), які неўзабаве стаў шырока вядомым, узляцеў у 1932 годзе і адразу ж пачаў біць рэкорды скорасці. У сваёй звычайнай версіі, разлічанай на чацвярых пасажыраў, ён мог развіваць скорасць да 320 км/г, хоць і быў абсталяваны адзіным рухавіком BMW V1 магутнасцю ўсяго 600 к.с. Эліптычная форма крыла, якая ўжо выкарыстоўвалася братамі Гюнтэр пры распрацоўцы ўласнага спартыўнага самалёта Bäumer Sausewind да далучэння да фірмы Гайнкеля, стала характэрнай для ўсіх наступных распрацовак братоў.
Канструкцыя прыцягнула ўвагу люфтвафэ, якая выбірала самалёты для дапрацоўкі іх у сярэднія стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі.
Канструкцыя
He 111, схемы манаплан, быў больш магутнай двухматорнай версіяй «Бліца», якая атрымала ў спадчыну шматлікія рысы папярэдніка, у тым ліку спалучэнне эліптычнага крыла з інвертаваным крылом тыпу «чайка», круглы штурвал невялікага памеру і рухавікі вытворчасці BMW. З прычыны размяшчэння рухавікоў, адзінай прыкметнай канструктыўнай змены, самалёт атрымаў мянушку «Doppel Blitz» («Двайная маланка»).
Вытворчасць
Колькасць вырабленых He 111 розных мадыфікацый да 30 верасня 1944 г. прадстаўлена ў табліцы.
Вытворчасць усіх мадыфікацый паводле гадоў (штук):
Іспанія
Першае баявое прымяненне He 111 легіёна «Кондар» мела месца ў 1937 годзе ў раёне Брунетэ
Заходні фронт
У ноч з 5 на 6 кастрычніка 1941 года два He-111, высланыя з Крыта на разведку англійскіх транспартаў для забеспячэння 8-й арміі ў Паўночнай Афрыцы, у адной з бухт на ўваходзе ў Суэцкі заліў выпадкова выявілі транспарт «Тыстлегарм», які стаяў на якары, у яго трумах знаходзіўся вялікі арсенал узрыўчаткі — процітанкавыя міны, артылерыйскія снарады, патроны і гранаты. На палубе карабля стаялі два лёгкія танкі, два чыгуначныя вагоны і два паравозы. Пры поўным месяцы, самалёты зайшлі з кармы і, не сустрэўшы зенітнага агню, атакавалі транспарт. Бомбы патрапілі ў чацвёрты трум, які быў загружаны боепрыпасамі. У выніку выбухаў карма карабля была адарвана, палуба завалена абломкамі. У 01:30 карабель пайшоў на дно і затануў з нахілам каля 45° на глыбіні каля 30 м.
Усходні фронт
У ноч на 22 чэрвеня 1941 года «Гайнкелі» нанеслі бомбавай удар па прыгранічных аэрадромах, гарадах, умацаваннях СССР.
У ноч на 22 чэрвеня 1944 года самалёты нанеслі ўдар па аэрадроме Палтава, дзе прызямліліся пасля «чоўнавага» рэйду амерыканскія бамбардзіроўшчыкі. У налёце ўдзельнічала да 200 He-111Н з KG 53 і KG 55, выведзеных на аб'ект самалётамі-цэлепаказальнікамі He-111H-16/R3 з III/KG 4. У выніку ўдару былі знішчаны 44 бамбардзіроўшчыкі В-17 і 5 іншых самалётаў, яшчэ 28 В-17 і 28 іншых машын атрымалі пашкоджанні. Удалося таксама знішчыць значныя запасы авіябензіну.
Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі
Тактыка-тэхнічныя характарыстыкі прыведзены ў табліцы.
Пралетарый (Гомельскі раён)
Пралета́рый (, Пролетарий) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.
Іспанская мова
Іспанская мова, таксама кастыльяна і кастыльская — раманская мова ібера-раманскай падгрупы. Назва кастыльская мова пераважала да канца 15 ст., у наш час пераважае ў Лацінскай Амерыцы.
Распаўсюджанне: Іспанія (цэнтральная і паўднёвая часткі), Канарскія астравы, Андора, Лацінская Амерыка, паўднёвы захад ЗША, Філіпіны, былыя іспанскія калоніі і пратэктараты ў Афрыцы. Колькасць носьбітаў у свеце 414,17 млн.ч., у Іспаніі 38,4 млн.ч. (2012).
Адна з афіцыйных і рабочых моў ААН. Статус афіцыйнай або нацыянальнай мовы: Іспанія, 19 краін Лацінскай Амерыкі, Экватарыяльная Гвінея.
Пісьменнасць
У аснове літаратурнай мовы ляжыць кастыльскі дыялект, які заняў пануючае становішча з 16 ст. Пісьменнасць — на аснове лацінскага алфавіта. Найстарэйшыя помнікі на кастыльскім дыялекце — (1140), запіс правоў горада Авіла, (т.зв. Fuero, 1155).
Дыялекты
Дыялектнае дзяленне спецыфічнае, з многімі гаворкамі паўночнай часткі арэала, і параўнальным дыялектным адзінствам на поўдні Іспаніі, што связана з арабскім панаваннем 8—15 ст.
Паўночныя дыялекты: арагонскі з 3 гаворкамі — Пірэнейскай, прыбярэжнай (басейн ракі Эбры ў Навары і Арагоне), ніжнеарагонскай; леонскі (гаворкі леонская, астурыйская або бабле, мірандская); кастыльскі (гаворкі бургаская, алаўская, сарыйская або сарыянская, рыёхская або рыяханская).
Паўднёвыя дыялекты: андалусійскі (адмены андалусійская, мурсійская, эстрэмадурская і канарская).
Гісторыя
Гісторыя сучаснай літаратурнай іспанскай мовы і яе вусных і пісьмовых моўных варыянтаў адлюстроўвае развіццё мясцовага народна-лацінскага дыялекту Іберыі. У храналагічным парадку развіццё іспанскай мовы выглядае наступным чынам:
Граматыка
Назоўнікі і прыметнікі не скланяюцца, маюць катэгорыі роду (мужчынскі і жаночы) і ліку (адзіночны і множны лік). Для выражэння пэўнай і няпэўнай суаднесенасці выкарыстоўваецца 3 віды артыкля: пэўны, няпэўны і нулявы. Асабовыя займеннікі захавалі скланенне. Указальныя займеннікі трох ступеней: este «гэты» (каля гаворачага), ese «той» (каля суразмоўніка), aquel «той» (прадмет, аддалены ад абодвух суразмоўнікаў).
Дзеяслоў мае 14 граматычных часоў, размеркаваных па 3 ладах: абвесным (8 часоў), сувязным (4) і ўмоўным (2 часы). Форму загаднага ладу дзеясловы маюць толькі ў 2-й асобе адзіночнага і множнага ліку. Своеасаблівай рысай з'яўляецца наяўнасць двух дзеясловаў са значэннем «быць»: ser і estar. Ёсць 3 неасабовыя формы дзеяслова: дзеепрыметнік прошлага часу залежнага стану, герундый і інфінітыў, 2 станы: незалежны і залежны, утвораны ад асабовай формы дзеяслова ser + дзеепрыметнік асноўнага дзеяслова. Залежна-зваротная форма складаецца з дзеяслова ў незалежным стане і зваротнага займенніка se.
Парадак слоў адносна свабодны. Пастаноўка прамога дапаўнення перад дзеясловам выклікае займенную рэпрызу: Este libro no lo he leído «Гэту кнігу я яе не чытаў». Прамое дапаўненне, якое абазначае асобу, у адрозненне ад іншых раманскіх моў суправаджаецца прыназоўнікам a (параўн. румынскі і малдаўскі прыназоўнік pe). Асноўная асаблівасць неасабовых форм дзеяслова — утварэнне абсалютных канструкцый.
Лексіка
Большасць слоў іспанскай мовы паходзіць з народнай латыні, захоўваецца таксама лексіка класічнай латыні. Выбар з лацінскага фонда адрознівае іспанскую лексіку ад іншых раманскіх моў (hermano «брат» ад germanus, параўн. fratello, frère ад frater). Запазычанні з кніжнае лацінскае мовы Сярэдніх вякоў і Адраджэння прывялі да ўтварэння дублетных пар: народнае llamar — кніжнае clamar. Германскія запазычанні падобныя з іншымі раманскімі мовамі, спецыфічная лексіка арабскага і індзейскага паходжання. У розныя перыяды пранікалі французскія, англійскія і рускія запазычанні.
Попі
Попі (Poppi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 6077 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 63 чал./км². Займае плошчу 97 км². Паштовы індэкс — 52014. Тэлефонны код — 0575.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Torello.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Хар’явалта
Хар'явалта (фін. Harjavalta) — горад у правінцыі Сатакунта ў губерні Заходняя Фінляндыя. Заснаваны ў 1869 годзе і знаходзіцца на трасе № 2 Хельсінкі - Поры на адлегласці менш за 30 км ад Поры. Статус горада атрымаў у 1977 годзе. Плошча горада складае 127,76 км ², насельніцтва 7540 чалавек, а шчыльнасць 61,07 чалавека/км ².
Жэнеўскі інстытут міжнародных адносін
Жэнеўскі інстытут міжнародных адносін (Institut de hautes études internationales et du développement) — адна з самых прэстыжных у Швейцарыі і свеце акадэмічных устаноў, прысвечаных вывучэнню міжнародных адносін, міжнароднай гісторыі, міжнароднай палітыкі, міжнароднай эканомікі і міжнароднага развіцця. У інстытуце магчыма атрыманне толькі ступеняў магістра і доктара.
Агульная характарыстыка
Інстытут ажыццяўляе набор студэнтаў толькі на вышэйшыя адукацыйна-кваліфікацыйныя ўзроўні навучання, такія як магістратура і дактарантура. У магістратуры існуе адзін міждысцыплінарны кірунак і чатыры профільных напрамкі. У інстытуце даступныя такія навуковыя ступені для атрымання на ўзроўні магістратуры: магістр міжнародных спраў, магістр міжнародных навук - палітычная навука, магістр міжнародных навук - міжнародныя гісторыя і палітыка, магістр міжнародных навук - міжнародная эканоміка, магістр міжнародных навук - міжнароднае права, магістр навук міжнароднаму развіццю. На ўзроўні дактарантуры прапануюцца напрамкі падрыхтоўкі: палітычная навука, міжнародныя гісторыя і палітыка, міжнародная эканоміка, міжнароднае права.
Ямнае
Назву Я́мнае маюць:
Глінішча (Ушацкі раён)
Глі́нішча (, Глинище) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Весніцкага сельсавета.
Беражкі
Беражкі́ (, Бережки) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Пётр Пятровіч Ізвольскі
Пётр Пятровіч Ізвольскі (, Екацярынаслаў, Расійская імперыя —, , Францыя) — расійскі дзяржаўны дзеяч, обер-пракурор Найсвяцейшага Сінода (1906—1909), на эміграцыі — протаіерэй.
Сям'я
З роду Ізвольскіх, сын губернатара Пятра Аляксандравіча і брат дыпламата Аляксандра Ізвольскіх. Быў жанаты з Марыяй Сяргееўнай з роду Галіцыных, з якой меў дзвюх дачок: Марыю (Арсеннева; 1887 — ?) і Вольгу (Раговіч; 1897 — ?), і сыноў — Сяргея (1890—1955) і Пятра (1894 — ?).
Адукацыя
Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта (1886), быў стыпэндыятам ва ўніверсітэце Пізы (Італія). У 1887 годзе атрымаў ступень кандыдата Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта (дысертацыя прысвечаная святому Францыску Асізскаму).
Дзейнасць
З 1886 года на службе ў дэпартаменце ўнутраных зносін міністэрства замежных спраў. Ад 1887 — калежскі сакратар, быў пераведзены на службу ў міністэрства ўнутраных спраў. З 1888 — і. д. службоўца асобых даручэнняў VII класа пры галоўным кіраўніку грамадзянскай часткай на Каўказе. З 1890 года тытулярны дараца.
З 1894 выконваючы абавязкі інспектра Кіеўскай навучальнай акругі. З 1895 — камер-юнкер Двара Яго Імператарскай Вялікасці. З 1896 надворны дарадца. З 1896 інспектр Кіеўскай навучальнай акругі. З 1899 памагаты апякуна Кіеўскай навучальнай акругі. З 1900 калежскі саветнік. З 1901 камергер Двору Яго Імператарскай Вялікасці. З 1902 апякун Рыжскай навучальнай акругі. З 1903 — стацкі дарадца. З 1904 апякун Санкт-Пецярбургскай навучальнай акругі. У якасці апякуна Санкт-Пецярбургскай навучальнай акругі спрыяў збліжэнню школы з сям'ёй і арганізацыі бацькоўскіх радаў. З 1905 сапраўдны стацкі дарадца. З 19 лістапада 1905 таварыш міністра народнай асветы.
З 27 ліпеня 1906 — обер-пракурор Найсвяцейшага Сінода. Яго кандыдатуру на пост обер-пракурора прапанаваў брат Аляксандр Ізвольскі, які быў тады міністрам замежных спраў. Як обер-пракурор, выявіў сябе прыхільнікам самастойнасці царквы. Здолеў дамагчыся падтрымкі ў членаў Сіноду, прапановы якіх амаль заўсёды атрымлівалі яго падтрымку. У той самы час ён не меў выразнай пазіцыі адносна даляглядаў царкоўна-дзяржаўных стасункаў. Адстаўку Ізвольскага з пасады обер-пракурора кадэцкая газета «Речь» (нумар ад 6 лютага 1909) звязвала з яго абаронай аўтаноміі духоўных школаў, якая сустрэла непрыманне з боку кансерватыўнай часткі епіскапата. Але Сяргей Фірсаў зважаў на незадаволенасць старшыні Рады міністраў Пятра Сталыпіна адсутнасцю ў Ізвольскага дастатковай ініцыятывы.
З 1907 гофмайстар Двара Яго Імператарскай Вялікасці. З 5 лютага 1909 член Дзяржаўнай рады, належыў да памяркоўна-ліберальнай Групы цэнтра. Быў старшынёй і дакладчыкам камісіі па школьным заканадаўстве.
На эміграцыі
Падчас грамадзянскай вайны жыў у летніку ў Ялце, адкуль у кастрычніку 1920 года эміграваў з сям'ёй у Канстанцінопаль, затым пераехаў у Парыж, дзе быў сябром прыходскага савета царквы Святога Аляксандра Неўскага. З 19 снежня 1921 — дыякан, з 15 лютага 1922 — ярэй (пасвечаны мітрапалітам Яўлогіем (Георгіеўскім)), плябан Свята-Мікалаеўскага храма ў Бруселі (да 1928). З 1923 — протаіерэй, благачынны прыходаў у Бельгіі і Галандыі. У 1923—1927 — сябар епархіяльнай рады пры мітрапаліце Яўлогіі. Быў сябрам кіравання Камітэту дапамогі расійскім інвалідам, заснавальнікам і кіраўніком асветна-дабрачыннае Мікола-Янаўскае суполкі, рэдактарам штотыднёвіка La Semaine religieuse («Царкоўны тыдзень»), стварыў расійскую прыходскую школу ў Бруселі. Сябар Ліцэйскага бюро на эміграцыі.
У 1928 у сувязі з цяжкай хваробай выйшаў за штат, пераехаў у Францыю (пад Парыж) і неўзабаве сканаў. Пахаваны на могілках Сент-Жэнеўеў-дэ-Буа.
Альштынак (гміна)
Альшты́нак (Olsztynek) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Альштынскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Альштынку. Плошча гміны складае 372,03 км². Станам на 2004 год у гміне Альштынак пражывалі 13 717 чалавек, шчыльнасць — 36,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 30 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 68 населеных пунктаў.
Хваецкае
Хвае́цкае (, Хвоецкое)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Палескі.
Захарыўка (значэнні)
Захарыўка (Захарівка) — назва населеных пунктаў Украіны:
Ямнае (возера)
Я́мнае — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ула. Прыкладна за 16 км на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі.
Плошча люстра возера 2,28 км², даўжыня 2,3 км, найбольшая глыбіня 2,5 м, сярэдняя — 1,5 м. Плошча вадазбору 9 км². Даўжыня берагавой лініі 6,49 км.
Катлавіна возера выцягнутая з поўначы на поўдзень рэшткавагя тыпу і размешчана сярод верхавога балота. Схілы катлавіны супясчаныя вышынёй да 8 метраў. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія (0,4—0,7 м), абрывістыя. Складзены з торфу і пясчаныя на поўначы возера. Дно плоскае, выслана сапрапелем. Мелкаводдзе на асобных участках да глыбіні 1—1,5 м пясчанае. Возера дыстрафіруючае. Празрыстасць вады на ўсю глыбіню. Возера бяссцёкавае, зарастае. Прыбярэжная расліннасць (трыснёг звычайны, чарот азёрны) займае паласу ў 50—100 метраў.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, лінь, карась, лешч і іншыя віды рыб.
Бліжэйшая да возера вёска Пуські (прыкладна 1,2 км на паўночны ўсход).
Джыгме Дорджы Вангчук
Джыгме Дорджы Вангчук ( — ) — трэці кароль Бутана. Ён выбраў шлях павольнай мадэрнізацыі і зрабіў крокі па выхадзе краіны з сусветнай ізаляцыі.
Europaeum
Europaeum — аб’яднанне 12 еўрапейскіх універсітэтаў з 10 краін, заснаванае ў 1990/1991 навучальным годзе па ініцыятыве Оксфардскага ўніверсітэта для садзейнічання міжнацыянальнаму і міжкультурнаму дыялогу ў Еўропе.
У склад аб’яднання ўваходзяць наступныя ўніверсітэты:
Медыцынскі ўніверсітэт у Лодзі
Медыцынскі ўніверсітэт у Лодзі (Uniwersytet Medyczny w Łodzi) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Лодзі.
Гісторыя
Універсітэт пачаў сваю дзейнасць 1 кастрычніка 2002 года. Узнік ён пры зліцці, на падставе закона ад 27 ліпеня 2002 года аб стварэнні медыцынскага універсітэта ў Лодзі, двух мясцовых вышэйшых навучальных устаноў: Медыцынскай акадэміі (1950) і Ваенна-медыцынскай акадэміі (1957), працягваючы пры гэтым доўгія традыцыі абедзвюх акадэмій. Іх вытокі ўзыходзяць да існаваўшага ў 1945-1949 гадах медыцынскага факультэта Лодзінскага універсітэта.
Згодна з вебаметрычным рэйтынгам універсітэтаў свету ўніверсітэт заняў 7-е месца ў Польшчы сярод медыцынскіх універсітэтаў, а ў свеце 2707-е сярод усіх тыпаў ВНУ.
Акаа
Акаа (Ака; фін. Akaa) — горад у правінцыі Пірканмаа ў губерні Заходняя Фінляндыя. Ён быў утвораны 1 студзеня 2007, калі гарады Тояла і Вііала былі аб'яднаны ў адзін.
Помнік Сцяпану Разіну (Растоў-на-Доне)
Помнік Сцяпану Разіну — адзін з манументаў у горадзе Растоў-на-Доне. Прысвечаны Сцяпану Цімафеевічу Разіну, правадыру сялянскага паўстання 1670—1671 года. З'яўляецца выяўленым аб'ектам культурнай спадчыны.
Выгляд
Помнік уяўляе сабою кампазіцыю з сямі скульптур, якая складаюцца з фігуры Сцяпана Разіна і персідскай князёўны, а гэтак жа пяцярых верных яму дружыннікаў, якія стаяць на ладдзі.
Альшына (гміна)
Альшы́на (Olszyna) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любаньскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Альшыне. Плошча гміны складае 47,16 км². Станам на 2009 год у гміне Альшына пражывалі 6 742 чалавекі, шчыльнасць — 143 чал./км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 9 населеных пунктаў.
Карашкоў
Карашкоў — прозвішча.
Дубінец
Дубі́нец (, Дубинец) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Весніцкага сельсавета.
Тарногруд
Тарногруд (Tarnogród) — горад у паўднёва-ўсходняй Польшчы. Уваходзіць у склад Білгарайскага павета Люблінскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Тарногруд. Займае плошчу 10,69 км². Насельніцтва 3,3 тыс. чалавек (на 2018).
Янка Раманоўскі
Янка (Іван Юльянавіч) Рамано́ўскі (,  —, ) — беларускі мастак; пляменнік Янкі Купалы.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 2009
35-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 13 снежня 2009 года і ўручана 16 студзеня 2010 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
Янка Раманоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 24 жніўня 1928 года ў Мінску. Названы маці, Леакадзіяй Дамінікаўнай, у гонар яе старэйшага брата — Янкі Купалы.
Правёў сваё дзяцінства побач з Янкам Купалам: з нараджэння і па 1941 год жыў у доме Янкі Купалы ў Мінску і на дачы ў Ляўках. Гэта прычынілася да таго, што большая частка мастацкай спадчыны Я. Раманоўскага была звязана з адлюстраваннем жыццёвага і творчага шляху Я. Купалы. З натуры маляваў партрэты паэта, яго сваякоў і знаёмых, купалаўскія мясціны ў Мінску і Ляўках.
Мастацкую адукацыю пачаў перад вайной у 11-гадовым узросце ў Мінскай студыі юных дараванняў, дзе яго настаўнікамі былі В. Волкаў і М. Керзін. У 1947 годзе паступіў у мастацкае вучылішча, якое тады адкрылася ў Мінску. З 1953 па 1959 гады вучыўся ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце, дзе набыў спецыяльнасць мастака-графіка. Член Саюза мастакоў Беларусі, Я. Раманоўскі неаднойчы выбіраўся ў яго кіруючыя органы. З 1969 года і да канца жыцця працаваў мастацкім рэдактарам часопіса «Маладосць». Узнагароджаны граматай Вярхоўнага Савета БССР.
Памёр 25 чэрвеня 1974 года ў Мінску. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Творчы шлях
Першым найбольш сталым творам Я. Раманоўскага стала яго дыпломная праца ў інстытуце — створаная паводле матываў аднайменнага верша Я. Купалы серыя каляровых літаграфій «А хто там ідзе?» (1959, Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь). Творчы шлях мастака распачаўся са складаных тэматычных кампазіцый, але пазней у сваім развіцці талент Я. Раманоўскага набыў яскравую акрэсленасць у напрамку партрэту. Працаваў у разнастайнай тэхніцы: жывапіс, літаграфія, лінагравюра, акварэль, гуаш, аловак, вугаль). Быў сярод першых беларускіх мастакоў, хто асвоіў новую па тым часе тэхніку — афорт
Тышкевічы
Тышкевічы — шляхецкі род герба «Ляліва», займалі высокія дзяржаўныя і ваенныя ўрады ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Валодалі вялікімі маёнткамі на тэрыторыі сучасных Беларусі (галоўная рэзідэнцыя — Лагойск), Літвы (Біржай) і Украіны (Бярдзічаў).
Цяпер Тышкевічы жывуць у Бельгіі, Вялікабрытаніі, Польшчы і Францыі.
Паходжанне
Паходзяць ад Каленіка Мішкавіча, якому вялікі князь Свідрыгайла ў 1437 годзе даў сяло Буркаўцы са слабадой Мігеявічы, Хадарковічы і Ейковічы ў Жытомірскім павеце, а таксама сёлы Астаф’ева, Вальковічы, Дэмадковічы, Вішчы і Кусопічы ў Оўруцкім павеце. Каленік Мішкавіч таксама атрымаў вялікі маёнтак Чарталесы, у якім яго нашчадкі збудавалі Бярдзічаў. З часам уладанні роду павялічылася.