cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прыгажуня бліскучая
Апісанне
Страказа сярэдніх памераў (даўжыня брушка 34-39 мм, размах крылаў 30-35 мм). Галава, пярэдняспінка, брушка сіне-зялёныя або цёмна-сінія, бліскучыя. Крылы самцоў пасярэдзіне з бліскучай сіняй перавяззю, іх аснова і верхавіна празрыстыя. Цела самак залаціста-зялёнае, крылы бясколерныя з металічнымі зялёнымі папярочнымі жылкамі, птэрастыгма белая. У спакойным стане крылы складзены і падняты вертыкальна ўверх.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўразія, Паўночная Афрыка. Даволі шырока распаўсюджана ў Беларусі.
Дарослыя асобіны часцей сустракаюцца па берагах рэк, ручаёў і іншых праточных вадаёмаў. Лічынкі — тыповыя рэафілы, патрабавальныя да чысціні вады і насычэння яе кіслародам. Жывуць сярод воднай расліннасці.
Асаблівасці біялогіі
Стракозы з 2-гадовым цыклам развіцця. Імага паяўляюцца ў канцы вясны. Лёт да пачатку восені, часцей за ўсё каля вады. Яйкі адкладвае ў тканкі водных раслін на глыбіні да 1 м. Лічынкі падоўжныя з 3 хваставымі жабрамі і цёмнымі плямамі на целе, развіваюцца ў слабапраточных рэках і ручаях з глеістым дном і зараснікамі воднай расліннасці. Патрабавальныя да чысціні вады.
Адэліна Сабітава
Адэлі́на Сабі́тава (нар., Уфа, Башкартастан) — беларуская біятланістка, член нацыянальнай зборнай Беларусі з 2019 года.
Дзісенскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Дзісенскага павета.
Архітэктура Венгрыі
Гісторыя
Венгерскія качавыя плямёны, якія прыйшлі з усходу ў 895 годзе, на мяжы IX — X стагоддзяў аселі ў далінах рэк Дуная і Цісы, на тэрыторыі былой рымскай правінцыі Паноніі, стварыўшы тут сваю дзяржаву. На гэтых землях яны сустрэлі славянскае, аварскае насельніцтва, прадстаўнікоў плямёнаў германцаў, а таксама дзяржаву, што называлася Вялікай Маравіяй. Ва ўсіх з іх венгры часта запазычвалі прыёмы ў будаўніцтве і архітэктурна-горадабудаўнічую культуру, заснаваную на рымскай спадчыне. Аднак, нават калі венгерскія гарады вырасталі на развалінах рымскіх (Шопран, Дэбрэцэн), або каля іх (Буда), яны не паўтаралі старую планіровачную структуры. Асноўныя гарады — Вішэград, Шарашпатак, Буда — мелі замкі, цэнтральныя плошчы нерэгулярнага плана з саборам і могілкамі, былі абнесены абарончымі сценамі. Першымі каралеўскімі сталіцамі былі Эстэргам, Секешфехервар, а з сярэдзіны XIII стагоддзя — Буда.
Раманская эпоха — XI — сярэдзіны XIII стст.
З пачатку XIII стагоддзя вядучую ролю ў архітэктуры пачынае адыгрываць Ордэн цыстэрцыянцаў, а ламбардскі ўплыў выцясняецца французскім. Прыкладам гэтага з'яўляецца раманская царква ў  1232 года — трохнефная базіліка з трансептам і прамавугольным прэзбітэрыем, без веж, з перспектыўным парталам і акном-ружай над ім (цыстэрцыянцы ў сваіх храмах пазбягалі веж).
Выдатны помнік венгерскай раманікі — бенедыкцінскага абацтва ў  каля Сомбатхея ў 1220 годзе — трохнефная базіліка без трансепта, завершаная з усходу трыма паўкруглымі апсідамі, з дзвюма вежамі з шатровым дах на заходнім фасадзе, паміж якімі размешчаны вельмі развіты перспектыўны партал з вімпергам. Фасады ўпрыгожаны аркатурнымі фрызамі (уплыў ламбардскай архітэктуры).
У сакральнай архітэктуры вядомы і іншыя віды храмаў — ратонды, тэтраконхі (могілкавая капэла XIII ст. ў ), храмы агульнага тыпу з нефам, алтаром і вежай па восі заходняга фасада ( першай паловы XIII ст. у ). Апошні тып стаў кананічным для сельскіх храмаў. Разам ратонды і тэтраконхі паўплывалі на з'яўленне аналагічных храмаў у Польшчы і Чэхіі.
У цэлым дамангольскі этап быў часам завяршэння фарміравання і найвышэйшага росквіту венгерскай архітэктуры.
Гатычная эпоха — сярэдзіна XIII — сярэдзіна ХV стст
Сутычка з Залатой Ардой 1241 года з'яўляецца ўмоўнай храналагічнай мяжой паміж раманскім і гатычным этапамі ў культуры, уключаючы мастацтва і, у прыватнасці, архітэктуру на землях Венгрыі. Тым часам венгерскія каралі падтрымлівалі дынастычныя сувязі з французскім каралеўскім домам, што спрыяла французскім уплывам у архітэктуры. На працягу 1244 — 47 гг. у Венгрыі працаваў знакаміты французскі архітэктар гатычнай эпохі Вілар д`Анекур, пасля якога тут засталіся архітэктурныя праекты і вучні.
Ад гэтай эпохі захавалася мала значных храмаў, што звязана з пазнйшымі турэцкімі разбурэннямі ХVI — XVII стагоддзяў: сабор Багародзіцы ў Будзе XIV-XV стагоддзяў, вежа царквы Марыі Магдаліны ў Будзе (1274), францысканская царква ў Шопране з залай капітула сярэдзіны XIV стагоддзя (трохнефны зальны храм з падоўжаным гранёным прэзбітэрыем). Аднак захавалася нямала сельскіх гатычных храмаў — у Матраверэбеі (1400; трохнефная базіліка з вежай) і аднанефная царква XV стагоддзя ў Ноградшап.
У эпоху готыкі замкі атрымалі рэгулярную форму, наблізіўшыся да тыпу канвента. Напрыклад, замак у Дыяшдзёр XV стагоддзя — з канвентам, чатырма вуглавымі вежамі, абнесены радам сцен з вежамі. Замак у горадзе Тата пачатку XV стагоддзя таксама належаў да тыпу канвента — у яго архітэктурных формах бачыцца моцны італьянскі ўплыў. З сярэдзіны XIV стагоддзя пачалася перабудова каралеўскага замка-палаца ў Вішэградзе.
У часы кіравання караля Жыгімонта Люксембурга (1368—1437) лепш за ўсё развіваецца сталіца — горад Буда. Тут на гары над Дунаем пабудаваны новы каралеўскі палац (ад 1412 года), абнесены крапаснымі сценамі (захаваліся Паўднёвы бастыён, Вялікі барбакан і вежа з Вялікай брамай); такімі ж сценамі абносілі цэнтра горада. Стылістыка гэтай архітэктуры была пад моцным уплывам чэшскай позняй готыкі (кароль Жыгімонт быў родам з Прагі). Сілуэт тагачаснай Буды фарміравалі тры вышынныя дамінанты: вежы сабора (1470), дамініканскай царквы (1496) і царквы Магдаліны (1274).
Для сярэдневяковай Венгрыі характэрны каменныя двухпавярховыя жылыя дамы з другім паверхам, якія навісаюць над першым дзякуючы аркатуры на кансолях. Яны размешчаны доўгім фасадам уздоўж вуліцы. У першым паверсе быў праезд на ўсю глыбіню будынка, з нішамі для сядзення (такія дамы захаваліся з XV ст. У Будапешце і Софране).
Дзякуючы цесным сувязям з Італіяй, у венгерскай готыцы даволі рана з'явіліся рысы Рэнесансу. Аднак у ХV стагоддзі Венгрыя ўступае ў працяглую барацьбу з турэцкай экспансіяй, якая перашкодзіла развіццю краіны ў цэлым і архітэктуры ў прыватнасці.
Рэнесанс — сярэдзіна ХV — пачатак ХVI стагоддзяў
Рэнесанс у Венгрыі быў стылістыцы звязаны перш за ўсё з каралеўскім дваром Мацьяша Корвіна. У гэтай стылістыцы майстры, запрошаныя з Італіі, выконвалі невялікія пабудовы — грабніцы і табернаклі ў храмах.
Усяго ж у архітэктуры Венгрыі гэтага часу, асабліва ў царкоўнай, працягвалі дамінаваць формы готыкі, аднак нервюрны збор нярэдка ператвараецца ў дэкарацыі, навешаныя на цыліндрычнае скляпенне (царква Іштвана Батары ў Нірбатары (1488).
У 1470 годзе Маціяш Корвін перабудаваў каралеўскі палац у Будзе, стварыўшы рэнесансны ўнутраны двор з аркадай (не захаваўся). Адначасова кіраўнік перабудаваў замочна-палацавы комплекс у Вішэградзе, які меў памеры ў плане 600 х 200 м, 350 памяшканняў і сумяшчаў стылістыку готыкі і рэнесансу (захаваўся ў руінах).
Вядучым і добра захаваным помнікам гэтай эпохі з'яўляецца замак і палац Ракацы ў Шарашпатак 1534 — 67 гадоў (майстар Петэр Перэні) — чатырохвугольнага плана, з краевугольнымі вежамі і аркадным унутраным дваром. Вяршыняй спелага рэнесансу ў венгерскай архітэктуры з'яўляецца капэла архібіскупа Бакаца ў Эстэргаме (1507) — кубічная, увянчаная купалам, з тонкім рэнесансным дэкорам.
Гэты перыяд быў нядоўгім і пакінуў пасля сябе мала помнікаў, улічваючы гістарычныя рэаліі: у 1526 годзе туркі перамаглі венгерскую армію ў бітве пад Могачам, а 1541 годзе — яны захапілі сталіцу краіны Буду і большую частку краіны. З тых часоў будаўнічая дзейнасць у Венгрыі замерла і працягвалася толькі на тэрыторыях Славакіі і Трансільваніі. У памяць пра тыя часы засталіся турэцкія лазні «Кіралі», Рудаш пабудаваныя ў Будзе (1566 — 70).
Барока — канец XVII — канец XVIII стагоддзя.
У той час тут будуюць перш за ўсё новыя храмы ў гэтай стылістыцы, а таксама замкі, сярод якіх пераважае адзін тып — прамавугольны ў плане, з чатырма вуглавымі вежамі (замак Ракацы ў Эгервары, перабудаваны ў 1712 — 13 гг. з замка XVI стагоддзя). У гарадах з'яўляюцца жылыя дамы з барочным дэкорам на фасадах (дому ў Секешфехервары, Будапешце). У Венгрыі ў той час працуюць італьянскія, аўстрыйскія і нямецкія майстры, у тым ліку і такія знакамітыя, як Іаган Лукас фон Гільдэбрант, Андрэас Меергофер.
Свабоднай рэплікай парыжскага комплексу інвалідаў з'яўляецца дом інвалідаў (ратуша) у Будапешце (1727 — 35, архітэктар Антон Эрхард Марцінелі).
Да лепшых барочных храмаў Венгрыі адносяцца:
Класіцызм: канец XVIII — першая палова XIX стст.
Класіцызм у Венгрыі не адзначыўся эпахальнымі архітэктурнымі тварэннямі. Менавіта ў гэты час актыўна забудоўваецца горад Пешт, які падзей быдзе аб'яднаны з горадам на іншым беразе Дуная — Будай, утварыўшы новую метраполію — Будапешт. Класічнае архітэктурнае аблічча Будапешта стварылі тры архітэктары — Міхай Полак (будынак Нацыянальнага музея), Ё. Хільда і М. Зітэрбарт.
Лепшым творам апошняга з'яўляецца галоўны корпус Камітата (абласнога савета) у Пешце 1841 года, фасад якога вырашаны ў выглядзе вялікага карынфскага ордара на аркадзе. Да класіцыстычнай стылістыкі адносіцца і знакаміты Ланцуговы мост у Будапешце 1839 — 49 гг. (аўтар праекта англічанін В. Кларк).
Цікавым класіцыстычным храмам з'яўляецца рэфармацкая царква ў Сільвашварадзі (1837 — 41) архітэктара Ё. Хільда, якая ўяўляе сабой спрошчаную рэпліку рымскага Пантэона. Да гэтай жа класіцыстычнай стылістыкі, праўда з рэмінісцэнцыямі барока, належыць двухвежавы рэфармацкі храм у Дэбрэцэне 1805 — 23 гг. (архітэктары І. Талер і М. Печы).
Выдатнай славутасцю венгерскага класіцызму з'яўляецца таксама архібіскупскі сабор у Эстэргаме, пабудаваны ў 1802 — 69 гады (архітэктары П. Кюнель і Я. Пак), з велічным васьмікалонным порцікам карынфскага ордара на галоўным фасадзе, магутным купалам, барабан якога падпяразаны каланадай, і дзвюма званіцамі з абодвух бакоў, злучанымі з асноўным аб'ёмам сабора манументальнымі аркамі.
Гістарызм і эклектыка — другая палова XIX ст.
Гістарызм і эклектыка ў венгерскай архітэктуры дамінавалі на працягу другой паловы XIX стагоддзя. Гэта быў час нацыянальна-дзяржаўнага адраджэння венграў, што яскрава праявілася ў архітэктуры, асабліва — у фарміраванні ансамбляў сталіцы — горада Будапешта, які з 1867 года стаў другой сталіцай Аўстра-Венгрыі.
Асноўныя рысы гэтай эпохі — архітэктурнае суперніцтва з Венай. Па прыкладзе венскага Рынга ў Будапешце таксама была створана сістэма кальцавых бульвараў. У 1896 годзе ў Будапешце адкрыты першы ў кантынентальнай Еўропе метрапалітэн.
Масілавіцкі сельсавет
Масі́лавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Масілавічы.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Слонімскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Сасноўскага і Трыбушкоўскага сельсаветаў. 11 лютага 1972 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новадзевяткавіцкага сельсавета.
Архітэктура Венгрыі
Гістарызм і эклектыка — другая палова XIX ст.
Важным для прэстыжу нацыі праектам у канцы XIX — пачатку XX стст стала ўзвядзенне каралеўскага палаца на тэрыторыі Будайскага замка ў Будапешце па праекце архітэктараў М. Ібла і А. Гаўсмана (1890—1904 гг.) у характэрнай для тагачаснага аўстра-венгерскага афіцыёзу неарэнесанснай стылістыцы, з захаваннем барочнага палаца і рэштак гатычных будынкаў. Цэнтральны рызаліт увянчаны высокім неабарочным купалам, дзякуючы якому гэты будынак на гары стаў галоўнай дамінантай Будапешта.
Акрамя таго, этапнымі помнікамі архітэктуры Венгрыі гэтай эпохі, з'яўляюцца:
Узорам познерамантычных стылізацый з'яўляецца Рыбацкі бастыён у Будапешце (1905) — адкрытая гістарычная дэкарацыя ў неараманскіх формах.
У цэлым архітэктурнае аблічча Будапешта канчаткова сфарміраваўся менавіта ў гэты перыяд.
Мадэрн: 1890—1914
Мадэрн у Венгрыі развіваўся як мясцовае, некалькі правінцыйнае адгалінаванне венскага сецэсіёну. У той жа час архітэктары малодшага пакалення — Э. Лехнер, Б. Лайта і інш. звярнуліся да пошукаў венгерскага нацыянальнага стылю ў архітэктуры.
Іншыя тагачасныя яркія творы архітэктуры: тэатр імя Я. Арана (1909) і дом Рожэвальдзі пачатку XX ст. (архітэктар Б. Лайта), будынак банка Османскага (1906) — усё ў Будапешце, а таксама нямала даходных дамоў і асабнякоў там жа.
Асобныя ўзоры венгерскага мадэрну ёсць і ў іншых гарадах — ратушы ў Кечкемеце і Кішкунфеледзьхазе, прыватныя хаты (палацы) і гасцініцы ў Сегедзе і Мішкальцы, будынак Музея Лаяша Кошута ў Цэгледзе і інш.
Спасылкі
<!--На тэрыторыі Венгрыі захаваліся помнікі мастацтва скіфаў і кельтаў, рэшткі рымскіх пасяленняў, сляды пасяленняў старажытных славян. Да X—XI стагоддзяў адносяцца «ніжнія храмы» ў гарадах Фельдэбрэ і Ціхань, да XI — пачатку XIII ст. — раманскія базілікі ў Яку, Печы, Жамбеку, раннегатычная палацавая капэла ў Эстэргаме. У канцы XIII—XV ст. будуюцца гатычныя цэрквы ў Шопране, Пешце і інш. і замкі, сярод якіх Дыяшдзьёр, Вішэград.
Турэцкае нашэсце (1526) надоўга затрымала-развіццё венг. культуры. З канца 17 ст. будуюцца пераважна палацы і цэрквы, сярод якіх палац у Рацкеве, цэрквы ў Пешце, Эгеры, Эстэргаме; у мастацтве замацоўваецца аўстр. ўплыў і стыль барока. У архітэктуры і скульптуры першай палове 19 ст. пераважаў класіцызм (рэфарматарскі сабор у Дэбрэцэне, 1803—21, арх. М. Печы; Нац. музей у Пешце, 1837—47, арх. М. Полак).
У канцы 19 ст. склаліся характэрныя рысы арх. аблічча Будапешта — шырокія магістралі, будынкі ў духу неаготыкі, неабарока і неарэнесансу (парламент, 1884—1896; оперны т-р, 1875—84, арх. М. Ібль). На мяжы 19—XX стст. з'явіліся збудаванні ў стылі мадэрн (Музей прыкладнога мастацтва ў Будапешце, 1896, арх. Э. Лехнер).
Для пасляваеннай архітэктуры характэрныя мэтазгоднасць планіроўкі, спалучэнне простых, ясных аб'ёмаў: Нар. стадыён (1948—1953), мост «Эржэбет» (1955—1965), гасцініца «Дула Інтэркантыненталь» (1969) у Будапешце, Палац спорту ў Мішкальцы (1970), т-р у Дзьёры (1978), прамысл. будынкі ў Ньірэдзьхазе і інш., гасцініцы ў Дэбрэцэне, Кечкемеце, Хайдусобасла і інш. Сучасныя збудаванні ўдала спалучаюцца з гіст. ансамблямі. Створаны манумент Вызвалення на гары Гелерт у Будапешце (1947, Кішфалудзі-Штробль).-->
Есьманавецкі сельсавет
Есьманаве́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Радашковіцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Ясьманаўцы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Радашковіцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Яршэвіцкага сельсавета.
IC 5022
IC 5022 — галактыка тыпу SBR ў сузор’і Актант.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свірск
Свірск (Свирск) — горад (з 1949) у Расіі, у складзе Чарамхоўскага раёна Іркуцкай вобласці. Насельніцтва 15,5 тыс. чал. (2005).
Горад размешчаны на левым беразе ракі Ангара, за 150 км ад Іркуцка, за 19 км ад г. Чарамхова.
Rattus baluensis
Выяўлены толькі ў Малайзіі.
Каліна
Каліна (Viburnum) — род кветкавых раслін сямейства.
Апісанне
Лістападныя або вечназялёныя кусты і дрэвы вышынёю да 4 м. Лісце трох-, пяцілопасцевае. Кветкі белыя ці ружова-белыя, сабраныя ў парасонападобныя мяцёлкі. Плод — ярка-чырвоная касцянка, ядомыя.
Арэал і экалогія
Пашыраны ў Еўразіі, Паўночнай Афрыцы і Амерыцы. На тэрыторыі Беларусі дзікарослая расце на ўзлесках, высечках, сярод хмызняку, па берагах рэк і азёр.
Таксанамія
Род Каліна ўваходзіць у сямейства парадку.
Раней род уваходзіў у сямейства або вылучаўся ў асобнае сямейства Калінавыя, але пасля даследаванняў, праведзеных групай APG, яго таксанамічнае становішча было зменена: па сістэме класіфікацыі APG II (2003) род уваходзіць у сямейства Адоксавыя парадку Варсянкакветныя.
Віды
Паводле базы даных The Plant List (2013), род уключае 166 відаў. Некаторыя з іх:
Значэнне і выкарыстанне
Лекавыя, харчовыя, фарбавальныя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны. Вырошчваецца ў садах і парках.
NGC 2430
NGC 2430 — група зорак у сузор’і Карма.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сацюк
Сацюк — прозвішча
Сала
Сала — жывёльны падскурны тлушч, найчасцей свіны. У Беларусі і іншых краінах з’яўляецца часткай традыцыйнай нацыянальнай кухні.
Сала выкарыстоўваецца ў многіх стравах: мясных, з агародніны, нават салодкіх. Салам шпігуюць мяса, акрамя свінога, тоўчаным салам запраўляюць баршчы. Яго ядуць салёным, вэнджаным, сквараным.
Rattus bontanus
Rattus bontanus — від пацукоў, сямейства мышыных.
Выяўлены толькі ў Інданезія.
Карэз
Карэз (фр. Corrèze) — дэпартамент на поўдні цэнтральнай часткі Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Лімузен. Парадкавы нумар 8. Адміністрацыйны цэнтр — Цюль. Насельніцтва 232,6 тыс. чалавек (80-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Геаграфія
Плошча тэрыторыі 5857 км². Дэпартамент дзеліцца на тры часткі — горную (найвышэйшая кропка — гара Бесу, 978 м), раўнінную і даліну ракі Брыў.
Дэпартамент уключае 3 акругі, 37 кантонаў і 286 камун.
Арыядна Хіль
Арыядна Хіль і Хінер (Ariadna Gil i Giner; нар., ) — іспанская актрыса. Уладальніца прэміі «Гоя» ў намінацыі за фільм «» (1992). Акрамя таго яшчэ пяць разоў была намініравана на гэтую кінаўзнагароду (чатыры разы ў намінацыі, адзін раз у намінацыі ).
Біяграфія
Хіль — дачка вядомага адваката, у дзяцінстве займалася спевамі, танцамі і ігрой на скрыпцы, разам з двума братамі спявала ў гурце пад назвай «Matamala». Працавала ў тэатры і на каталонскім тэлебачанні, пакуль яе не заўважыў вядомы рэжысёр, які запрасіў Арыядну для здымак у сваім фільме «» (1986).
Сусветная вядомасць да Хіль прыйшла пасля фільма «» рэжысёра, які атрымаў «Оскар» за , а Арыядна атрымала нацыянальную кінапрэмію Іспаніі «Гоя» за. З гэтага часу Хіль з’яўляецца адной з найбольш запатрабаваных актрыс іспанскага кінематографа, здольнай іграць самыя складаныя ролі. Актрыса яшчэ пяць разоў была намініравана на прэмію «Гоя».
З 1993 па 2008 год Хіль была замужам за рэжысёрам. У іх ёсць двое дзяцей — дачка Віялета і сын Леа. З 2009 года Хіль знаходзіцца ў адносінах з акцёрам Віга Мортэнсенам.
Недзяржаўны сацыяльна-эканамічны інстытут
Недзяржаўны сацыяльна-эканамічны інстытут — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў Мінску на вул. Пляханава, 18 у 1990-х гадах. Час і прычыны знікнення не высветлены.
У 1996 годзе складалася з трох факультэтаў:
Глыбочына (возера, Расонскі раён, басейн Дрысы)
Глыбо́чына — возера ў Беларусі, у Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса за 14 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 1,4 км на поўдзень ад вёскі Парэчча.
Плошча паверхні возера 0,22 км². Найбольшая глыбіня 4,5 м, сярэдняя 2,9 м. Даўжыня 0,9 км, найбольшая шырыня 0,32 км. Даўжыня берагавой лініі 2,98 км.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 2—4 м, спадзістыя і пясчаныя. Берагі вышынёй да 0,5 м, забалочаныя, тарфяністыя. Дно плоскае. Каля ўсходняга берага да глыбіні ў 2,5 м дно пясчанае і глеістае. Астатняя частка дна выслана сапрапелем.
Возера дыстрофнае, слабапраточнае. Упадае меліярацыйны канал і выцякае ручай у возера Сямёненкі. Шырыня палосы надводнай расліннасці 15—30 м. Падводная расліннасць адсутнічае.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, лінь, плотка, карась і іншыя віды рыб.
IC 5023
IC 5023 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Другі падзел Рэчы Паспалітай
II падзе́л Рэ́чы Паспалі́тай (1793) — другі з трох падзелаў, пасля якіх Рэч Паспалітая знікла з карты Еўропы.
IC 5023
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Другі падзел Рэчы Паспалітай
Скарыстаўшыся капітуляцыяй Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў вайне з Расіяй і пераходам улады ў дзяржаве да таргавічанаў, 25 кастрычніка 1792 кароль прускі Фрыдрых Вільгельм II запатрабаваў уключэння Вялікай Польшчы ў склад свайго каралеўства пад пагрозай выхаду з антыфранцузскай кааліцыі.
23 студзеня 1793 Кацярына II і Фрыдрых Вільгельм II падпісалі трактат пра падзел, паводле якога да Прусіі адышлі землі, населеныя этнічнымі палякамі: Данцыг, Торунь, Вялікая Польшча, Куявія і Мазовія, за выняткам Мазавецкага ваяводства. Расія атрымала літоўскія землі да лініі Дзвінск — Пінск — Збруч, усходнюю частку Палесся, украінскія вобласці Падолле і Валынь.
Уночы з 23 на 24 верасня 1793 года гэта рашэнне было праведзенае праз сабраны канфедэратамі сойм у гарадзенскім замку.
Узедам
У́зедам (Usedom), або У́знам (Uznam) — востраў у Балтыйскім моры, насупраць вусці ракі Одэр. Плошча 445 км². Насельніцтва 31 500 чал. (Германія) і 45 000 (Польшча). Аддзелены ад мацерыка пралівам Пеенештром.
Цікавыя факты
8 лютага 1945 года з канцлагера «Узедам» здзейсніла ўцёкі на захопленым бамбардзіроўшчыку група савецкіх зняволеных на чале з лётчыкам Міхаілам Дзевятаевым.
Дзік
Дзік (Sus scrofa), таксама вяпрук або дзікая свіння — млекакормячае з атрада парнакапытных, падатрада свінападобных, сямейства свінняў. З’яўляецца продкам свойскай свінні.
Агульная характарыстыка
Шчацінне, акрамя ніжняй частцы шыі і задняй частцы жывата, утварае на спіне нешта накшталт грывы. Шчацінне чорна-бурага колеру з прымешкай жаўтлявага, падшэрстак буравата-шэры, дзякуючы гэтаму агульная афарбоўка шэра-чорна-бурая, морда, хвост, ніжняя частка ног і капыты — чорныя. Стракатыя і пярэстыя асобнікі рэдкія і іх лічаць нашчадкамі здзічэлых хатніх свіней. Даўжыня цела да 2 м, хвост 25 см, вышыня плячэй 95 см; вага дарослага дзіка можа дасягаць 150—200 кг.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўропе, на Каўказе, у Казахстане, Сярэдняй Азіі, Сібіры, на Далёкім Усходзе, у Паўночнай Афрыцы.
У размеркаванні па біятопах адзначаецца сезоннасць. На Беларусі вясной і ўлетку дзік трымаецца пераважна хваёва-дубова-грабавых лясоў, алешнікаў і поймаў рэк, летам жыве ў тых жа стацыях і ў пошуку корму наведвае палі, увосень — пераважна ў хваёвых з дамешкам дубу і хваёва-дубова-грабавых лясах, заходзіць на поймы рэк і на ўзлескі, зімой трапляецца ў мяшаных хваёвых, хваёвых з дамешкам дубу, сухіх хваёвых лясах, алешніках. Колькасць залежыць ад клімату, корму, іншых умоў.
Асаблівасці біялогіі
Жыве невялікімі статкамі. Старыя самцы (секачы) трымаюцца пераважна паасобку, толькі на перыяд гону далучаюцца да статка.
Усяедны. Корміцца жалудамі, сцябламі, карэнішчамі, пладамі дзікіх раслін, мышападобнымі грызунамі, лічынкамі насякомых, дажджавымі чарвямі і інш. Месцамі шкодзіць пасевам бульбы, аўса і інш.
Палавая спеласць у 2-3 гады. Гон у лістападзе-снежні. Цяжарнасць да 120 сутак, увесну нараджаецца 4-8 (часам да 10-12) парасят, якія праз 1,5-2 тыдні пакідаюць логава, у 3 мес. пераходзяць на падножны корм.
Промысел
Аб'ект палявання. На Беларусі на дзікоў палявалі з часоў неаліту.
Перса
Атаясамляецца з Гекатай.
(514) Арміда
(514) Арміда (Armida) — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 24 жніўня 1903 года нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг у Германіі і названы ў гонар Арміды — персанажа паэмы італьянскага паэта Тарквата Тассо «Вызвалены Іерусалім», якая з’яўляецца галоўнай гераіняй аднайменнай оперы Жана Батыста Люлі, а таксама абапёр Крыстафа Глюка і Джаакіна Расіні.
Іаган Бернулі
Іаган Бернулі (Johann Bernoulli,, Базель — , там жа) — швейцарскі матэматык і механік, самы знакаміты прадстаўнік сямейства Бернулі, малодшы брат Якаба Бернулі, бацька Данііла Бернулі. Адзін з першых распрацоўшчыкаў матэматычнага аналізу, пасля смерці Ньютана — лідар еўрапейскіх матэматыкаў. Замежны член Парыжскай (1699), Берлінскай (1701), Пецярбургскай (1725) акадэмій навук і Лонданскага Каралеўскага таварыства (1712).
Стывен Уорд
Стывен Роберт Уорд (Stephen Robert Ward; нар., Дублін) — ірландскі футбаліст, абаронца і паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Ірландыі (2011—2018).
Міраслаў Кралевіч
Жыццё і творчасць
Школьную адукацыю атрымаў у Заграбе і ў родным Госпічы. У дзяцінстве і юнацтве захапляўся не толькі жывапісам, але і музыкай і паэзіяй. У 1904 годзе юнак прыязджае ў Вену, дзе вывучае права і бярэ прыватныя ўрокі малявання. Увосень 1906 года ён паступае ў Мюнхене ў прыватную школу малявання Морыца Хеймана, вядомага ў той час аўстрыйскага графіка, а праз 6 месяцаў — у мюнхенскую Акадэмію прыгожых мастацтваў, адну з лепшых у той час у Еўропе. Тут ён у 1907—1910 гадах вучыцца з вядомымі ў будучыні харвацкімі майстрамі — Ёсіпам Рачычам, Оскарам Германам і Уладзімірам Бекічам.
Кінг Відар
Кінг Уоліс Відар (King Wallis Vidor, г. Галвестан, штат Тэхас, ЗША — ) — амерыканскі кінарэжысёр, прадзюсар.
Пасля вучобы ў Ваеннай акадэміі ў Тэхасе пачаў здымаць сюжэты для кінахронікі (1913). 3 1917 года — у Галівудзе. 3 1923 года працаваў у фірме «Метро-Голдвін-Маер», дзе паставіў практычна ўсе свае фільмы. Яны з’явіліся этапам у развіцці рэалістычнага кірунку ў амерыканским кінамастацтве: «Вялікі парад» (1925), «Натоўп» (1928), «Хлеб наш надзённы» (1934), «Цытадэль» (1938, паводле аднайменнага рамана А. Кроніна), «Вайна і мір» (1956; паводле Л. Талстога; разам з італьянскімі кінематаграфістамі). Пасля 1959 года ставіў кароткаметражныя эксперыментальныя фільмы.
Спецыяльная прэмія «Оскар» 1978.
Ордэн «За заслугі» (Украіна)
Ордэн «За заслугі» I, II, III ступені — дзяржаўная ўзнагарода Украіны для адзначэння выдатных заслуг грамадзян у эканамічнай, навуковай, сацыяльна-культурнай, ваеннай, дзяржаўнай, грамадскай і іншых сферах грамадскай дзейнасці.
Аўтар знакаў ордэна І і ІІ ступеняў — Безгін І. Д.; ІІІ ступені — Харабет Яфім Віктаравіч.
Ганаровая ўзнагарода Прэзідэнта Украіны
Да ўзнагароджаных ордэнам «За заслугі» прыраўноўваюцца асобы, узнагароджаныя Ганаровай узнагародай Прэзідэнта Украіны (заснаванай 18 жніўня 1992 года). Асобы, узнагароджаныя Ганаровай узнагародай Прэзідэнта Украіны, называюцца кавалерамі ордэна «За заслугі» і захоўваюць права нашэння ўручаных ім знакаў Ганаровай узнагароды Прэзідэнта Украіны. У сувязі з усталяваннем у 1996 годзе ордэна «За заслугі» спынена ўзнагароджанне Ганаровай узнагародай Прэзідэнта Украіны.
Статут ордэна «За заслугі»
Ордэнам «За заслугі» ўзнагароджваюцца грамадзяне Украіны за выдатныя асабістыя дасягненні ў эканамічнай, навукова-тэхнічнай, сацыяльна-культурнай, ваеннай, дзяржаўнай, грамадскай і іншых сферах дзейнасці.
Ордэн «За заслугі» мае тры ступені:
Гекатанхейры
Гекатанхе́йры (ад. ἑκατόν, «сто, сотня» і, «рука») (Старукія, лац. Цэнцыманы) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі  — старукія пяцідзесяцігаловыя веліканы, увасабленне стыхій, паводле Гесіёда — сыны вярхоўнага бога Урана (неба) і Геі (зямлі). : Брыярэй (Эгеон), Кот і Гіес. Паводле Еўмела — старэйшыя дзеці Урана і Геі (паводле Гесіёда, малодзейшыя за тытанаў і цыклопаў )
Ордэн «За заслугі» (Украіна)
Статут ордэна «За заслугі»
Вышэйшай ступенню ордэна з’яўляецца I ступень. Узнагароджанне ордэнам «За заслугі» грамадзян Украіны ажыццяўляецца паслядоўна, пачынаючы з III ступені.
7.7 cm FK 96 n.A.
7.7 cm Feldkanone 96 neuer Art (7.7 cm FK 96 n.A.) — нямецкая палявая гармата, выкарыстоўвалася падчас Першай сусветнай вайны. 7.7 cm FK 96 n.A. была мадэрнізаванай версіі папярэдняй гарматы Krupp FK 96 з новым лафетам і супрацьадкатнай сістэмай. Таксама на гармаце быў гарматны шчыт. 7.7 cm FK 96 n.A. атрымалась больш за мабільную чым асноўныя канкурэнты: французская Canon de 75 modèle 1897 і ангельская Ordnance QF 18 pounder. Да недахопаў нямецкай 7.7 cm FK 96 n.A. ставіцца слабая балістыка ў параўнанні з аналагамі часоў Першай Сусветнай вайны. Гэта недахоп аднак кампенсавалася большай масай снарадаў і малымі дыстанцыямі агню лёгкай палявой артылерыі з-за адсутнасці адпаведных сродкаў кіравання агнём напачатку вайны. Надалей канструктарам давялося працаваць над паляпшэннем балістыкі наступных узораў гарматаў.
Гекатанхейры
Падчас тытанамахіі адгукнуліся на заклік багоў-алімпійцаў і выступілі супраць тытанаў, чым прынеслі перамогу багам.
Пазней яны пільнуюць у Тартары тытанаў. Кот і Гіес жывуць у «найглыбейшых месцах Акіяна».
Ордэн «За заслугі» (Украіна)
Статут ордэна «За заслугі»
Узнагароджаны ордэнам «За заслугі» любой ступені называецца кавалерам ордэна «За заслугі».
Гекатанхейры
Паводле рацыяналістычнага вытлумачэння, гэта насамрэч людзі, якія жылі ў горадзе Старучча ў Хаоніі.
Брыярэй
Брыярэй (Βριάρεως, «магутны») — адзін з братоў-гекатанхейраў.
Ордэн «За заслугі» (Украіна)
Статут ордэна «За заслугі»
Ордэн «За заслугі» I ступені мае знак ордэна і зорку ордэна, II і III ступені — толькі знак ордэна.
Гекатанхейры
Кот
Кот (Κότος, «гнеў») — адзін з братоў-гекатанхейраў. Паводле Гесіёда, гутарыць з Зеўсам.
Ордэн «За заслугі» (Украіна)
Апісанне ордэна «За заслугі»
Знак ордэна «За заслугі» I ступені вырабляецца з срэбра і мае форму крыжа з закругленымі канцамі, накладзенага на медальён з выявай расліннага арнамента. Бакі крыжа пакрытыя эмаллю малінавага колеру, пружкі крыжа — пазалочаныя. З-пад медальёна ў напрамку бакоў крыжа разыходзяцца пучкі прамянёў. Пасярэдзіне крыжа ў вянку з дубовай і лаўровай галін на блакітным фоне выявы малога Дзяржаўнага Герба Украіны — трызуба. Вянок, трызубец, прамяні пазалочаныя. Медальён — з аксідаваным срэбрам. Усе выявы рэльефныя. Да верхняга пучку прамянёў прымацоўваецца кальцо з вушкам, скрозь якое працягваецца стужка для нашэння на шыі.
Памер знака паміж процілеглымі канцамі — 55 мм.
Адваротны бок знака плоскі, з выгравіраваным нумарам знака ордэна.
Зорка ордэна «За заслугі» вырабляецца з срэбра і мае форму васьмівугольнай зоркі з прамянямі. Пасярэдзіне зоркі — круглы медальён з пружкай, у цэнтры якога на сінім эмалевым фоне выява малога Дзяржаўнага Герба Украіны. Медальён апраўлены рэльефным раслінным арнаментам. Па крузе медальёна, пакрытага эмаллю малінавага колеру, размешчаны надпіс пазалочанымі літарамі «За заслуги», у ніжняй частцы — «Україна».
Гекатанхейры
Гіес
Гіес (Γύης, «ралля») — адзін з братоў-гекатанхейраў. Сустракаецца напісанне Гіянт. і Гігес.
Ордэн «За заслугі» (Украіна)
Апісанне ордэна «За заслугі»
Адваротны бок зоркі плоскі, з выгравіраваным нумарам і шпількай для прымацавання да адзення.
Памер знака паміж процілеглымі канцамі прамянёў — 50 мм.
Да верхняга канца крыжа прымацоўваецца кальцо з вушкам, якое злучаецца з фігурнай калодкай, абцягнутай стужкай. Памер калодкі: даўжыня — 45 мм, шырыня — 28 мм. На адваротным баку калодкі размешчана шпілька для прымацавання знака да адзення.
Для вайскоўцаў на калодцы знака ордэна «За заслугі» II і III ступені з левага боку калодкі на малінавым фоне замацаваныя скрыжаваныя мячы з пазалочанага тампака.
Знак ордэна «За заслугі» III ступені вырабляецца з нейзільберу і мае форму крыжа з закругленымі канцамі, накладзенага на медальён з выявай расліннага арнаменту. Бакі крыжа пакрытыя эмаллю малінавага колеру. Пасярэдзіне крыжа ў вянку з дубовай і лаўровай галінкі на блакітным фоне — выява малога Дзяржаўнага Герба Украіны — трызуба. Вянок, трызуб, пружкі крыжа пазалочаныя. Медальён — з аксідаванага срэбра. Усе выявы рэльефныя.
Адваротны бок знака плоскі, з выгравіраваным нумарам ордэна.
Да верхняга канца крыжа прымацоўваецца кальцо з вушкам, якое злучаецца з фігурнай калодкай, абцягнутай стужкай. Памер калодкі: даўжыня — 45 мм, шырыня — 28 мм. На адваротным баку калодкі размешчана шпілька для прымацавання да адзення.
Стужка ордэна «За заслугі» шаўковая муаравая малінавага колеру з дзвюма падоўжнымі палоскамі колераў Дзяржаўнага Сцяга Украіны (сіняй і жоўтай) з правага краю. Шырыня стужкі — 28 мм. Шырыня сіняй і жоўтай палосак — па 2,5 мм на адлегласці 5 мм ад правага краю.
Планка ордэна «За заслугі» прамавугольная металічная пласцінка, абцягнутая стужкай. Памер планкі: вышыня — 12 мм, шырыня — 28 мм.
Мініяцюра знака, т.з. фрачнік, ордэна «За заслугі» — выява знака ордэна III ступені ў паменшаным выглядзе.
Мініяцюра знака ордэна I і II ступені вырабляецца са срэбра, III ступені — з нейзільберу і тампаку.
Памер мініяцюры — 22 мм. Памер калодкі: даўжыня — 30 мм, шырыня — 18 мм. Шырыня стужкі на калодцы мініяцюры — 18 мм.
У канцэпцыі ордэна «За заслугі» захавана пераемнасць першай узнагароды незалежнай Украіны — Ганаровай узнагароды Прэзідэнта Украіны.
Аляксандр Сямёнавіч Талерчык
Аляксандр Талерчык (, в. Парэчча, Слонімскі раён —, ) — беларускі краязнавец, гісторык, педагог, мецэнат.
Біяграфія
Аляксандр Талерчык нарадзіўся ў 1931 годзе ў вёсы Парэчча Слонімскага раёна. Па афіцыйных дакументах запісаны на год пазней — 1932 год.
У 1950 годзе паступіў у Політэхнічны інстытут у Мінску на факультэт «тэхналогія машынабудавання». Пры Хрушчове ўсіх вясковых хлопцаў «добраахвотна» перавялі на сельскагаспадарчы факультэт, з якога потым утварыўся Мінскі сельскагаспадарчы інстытут, пазней — універсітэт. У 24 гады, пасля заканчэння ВНУ, накіравалі галоўным інжынерам у МТС у Рышчыцах каля Слоніма. Праз тры гады ажаніўся з Тамарай Падковіч са Слоніма. У той жа час яго запрасілі на пасаду галоўнага інжынера сельскай гаспадаркі ў Гродна. Праз нейкі час яго накіравалі на тры гады ў Карэліцкі раён, пазней вярнуўся ў Гродна працаваць у «Сельгастэхніку», потым працаваў намеснікам кіраўніка трэста меліярацыі. З 1994 года і да 2013 Аляксандр Сямёнавіч працаваў індывідуальным прадпрымальнікам у галіне экалогіі.
З пачаткам перабудовы, разам з жонкай, далучыўся да стварэння гарадзенскага клуба «Паходня». Па традыцыі, кожны новы член клуба павінен быў расказаць пра сябе нешта цікавае. Талерчык расказаў пра сваё роднае Парэчча і легендарнага Міхала Валовіча, пра пана, што быў за простых мужыкоў. Міхась Ткачоў матываваў яго нешта напісаць пра Валовіча і сваю вёску Парэчча. Талерчык напісаў і выдаў у Гродне кнігу «Парэчча». У ёй на аснове адшуканых архіўных матэрыялаў і асабістых успамінаў аўтар паказаў 450-гадовую гісторыю вёскі. Шмат старонак у ёй адведзена Валовічам — былым гаспадарам Парэчча. Падрабязна і ўпершыню ў Беларусі даследчык апісаў патрыятычную дзейнасць і смерць Міхала Валовіча, актыўнага ўдзельніка паўстання 1830—1831 гадоў.
Дзякуючы Аляксандру Талерчыку на могілках у вёсцы Парэчча быў адноўлены мемарыяльны знак, прысвечаны Валовічам і яго паплечнікам, якія загінулі ў барацьбе супраць Расійскай імперыі. Ён фінансаваў аднаўленне гэтага знаку.
Дамогся ад гродзенскіх уладаў. каб тыя паставілі помнік кампазітару Антону Валынчыку і мемарыяльную дошку
Антонью Фелісьяну ды Каштылью
Анто́нью Фелісья́ну ды Кашты́лью (António Feliciano de Castilho;, , Партугалія — , , Партугалія) — партугальскі паэт-рамантык.
Біяграфія
Аслеп у 6-гадовым узросце. Вучыўся ва ўніверсітэце Каімбры. Падчас паўстання ў 1820 годзе супраць англійскай акупацыі выступіў з ананімнай драматызаванай одай «Да свабоды».
На працягу некалькіх гадоў Каштылью выпускаў «Revista Universal Lisbonense» («Універсальны лісабонскі часопіс»), які адстойваў традыцыі рамантызму і іділічнай паэзіі XVIII ст.
Ліст Каштылью, які ўсхваляў паэму рамантыка Піньейру Шагаса за адмову ад «злобы дня», выклікаў рэзкі адказ Антэру ды Кентала і паклаў пачатак шматгадовай палеміцы, так званай каімбрскай спрэчцы, у якой паэт выступаў у абарону ўжо састарэлых прынцыпаў рамантычнага мастацтва, супраць рэалізму. У 1870 годзе атрымаў тытул віконта ды Каштылью.
Саянск
Саянск (Саянск) — горад (з 1985) у Расіі, з'яўляецца горадам абласнога падпарадкавання ў Іркуцкай вобласці. Насельніцтва 43,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1970 годзе. Горад размешчаны на рацэ Ака (прыток Ангары), за 270 км ад Іркуцка.
Іван Іванавіч Дзяржынскі
Іван Іванавіч Дзяржынскі (Иван Иванович Дзержи́нский; 27.3 (9.4).1909,  — ) — савецкі кампазітар, заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1957). Член КПСС з 1942.
Біяграфія
Вучыўся ў Ленінградскай кансерваторыі ў П. Б. Разанава і Б. В. Асафьева. Аўтар 10 опер, большасць якіх створана на сюжэты савецкіх пісьменнікаў: «Ціхі Дон» (1935, Ленінградскі Малы оперны тэатр) і «Паднятая цаліна» (1937, Вялікі тэатр) па М. А. Шолахаву, «Далёка ад Масквы» па В. Н. Ажаеву (1954, Ленінградскі Малы оперны тэатр) і інш. Найбольш папулярная з іх «Ціхі Дон», для якой характэрныя зварот да тэматыкі вялікага грамадзянскага гучання, творчае выкарыстанне рускага фальклору. Дзяржынскі — аўтар рамансаў, большасці якіх уласцівыя выразная мелодыя, шчырасць і яснасць інтанацыйнага ладу (праграмныя цыклы «Паўночныя песні», словы А. Чуркіна, 1934; «Першае каханне», словы А. Фацьянава, 1943; «Залётная птушка», словы В. Ліўшыца, 1946; «Новае сяло», словы А. Чуркіна, 1948, Дзяржаўная прэмія СССР 1950; «Зямля», словы А. Фацьянава, 1949 г.; «Паўночны баян», словы А. Пракоф’ева, 1955, і інш .); музычных камедый, сімфанічных твораў (у тым ліку 3 канцэртаў для фартэпіяна з аркестрам), інструментальных п’ес, музыкі да спектакляў і фільмам. Узнагароджаны ордэнам Леніна і ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Барк
Барк (bark) — вялікае паруснае судна з прамымі парусамі на ўсіх мачтах, акрамя кармавой (бізань-мачты), апорнае косае паруснае ўзбраенне. Іншымі словамі, усе мачты барка, за выключэннем апошняй, з папярочнага рангоўта маюць толькі рэі, а апошняя мачта рэй не мае. Колькасць мачтаў барка — тры і больш (двухмачтавыя паруснікі падобнага ўзбраення называюцца брыганціна).
Ласток
Ласто́к — колішняя леснічоўка ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці, цяпер — мемарыяльная сядзіба Якуба Коласа.
Аддалена на 4 км ад вёскі Сверынава і на 10 км ад Мікалаеўшчыны. Адзіная з мемарыяльных сядзібаў Якуба Коласа, якая захавалася амаль у першапачатковым выглядзе.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў рэвізскім спісе 1858 г. пад назвай Сухошчына, утворанай ад прозвішча Франца Сухоцкага, радзівілаўскага лесніка, які жыў у Ластку да 1872 года.
У «Службовым фармуляры лясной варты Акінчыцкага лясніцтва на 1884—85 год» пазначана, што з 1 красавіка 1885 г. Міхал Міцкевіч лічыцца стражнікам Сверынаўскага абходу. Ён арандаваў Ласток за 67 рублёў 40 капеек срэбрам. 1 лістапада 1885 г. сям’я Міхала Міцкевіча пераехала ў леснічоўку з Мікалаеўскай лясной каморы.
У сувязі з пераводам бацькі Якуба Коласа на новае месца службы ў Альбуць, Міцкевічы пакінулі Ласток у красавіку 1890 года.
У гонар 115-годдзя з дня нараджэння Якуба Коласа, у 1997 годзе ў Ластку быў размешчаны філіял мемарыяльнага музея Народнага паэта Беларусі. У двух пакоях лесніковай хаты была ўладкавана экспазіцыя па матывах паэмы «Сымон-музыка». У ёй выстаўляюцца дакументы, фотаздымкі, звязаныя з паэтам, а таксама вырабы народных майстроў Стаўбцоўшчыны.
Увосень 2019 года было прынята рашэнне часова закансерваваць музей. Плануецца адрамантаваць сядзібу, пракласці да яе дарогу.
Пабудовы
Паводле інвентарнага апісання, складзенага 1 лістапада 1885 года, лесічоўка ўтрымлівала наступныя пабудовы: дзве хаты, абору са стайняй і прыбудовай, гумно, прыгрэбнік і студню-журавель. У садзе раслі пяць старых прышчэпленых груш.
З таго ж апісання вынікае, што хата, гумно і прыгрэбнік пабудаваны ў 1885 г. Гэтыя будынкі амаль у першапачатковым выглядзе захаваліся дагэтуль.
Другая хата ўзведзена з хваёвых круглякоў, крытая гонтай, мела святліцу і сенцы, печ, двое дзвярэй, тры глухія вокны. Столь у асноўным памяшканні і падлога ў сенцах дашчаныя. У сенцах тры засекі на збажыну.
Пабудовы і сад у Ластку былі абгароджаны парканам, гарод і выган — жэрдкамі. Усёй зямельнай плошчы налічвалася 28 дзесяцін 1777 сажаняў.
У творчасці Якуба Коласа
Жыццё ў Ластку апісана ў Коласавай аўтабіяграфіі: ''«Часамі да нас заходзіў хто з сваякоў з Мікалаеўшчыны, адкуль былі родам бацькі, і заставаліся на некалькі дзён. Мне было вельмі цікава паслухаць іх гутаркі. А гэтыя гутаркі былі самага разнастайнага характару. З гэтых гутарак знаёміўся я з невядомым мне жыццём за межамі нашай сялібы. Таксама часта бывалі ў нас і леснікі, аб’ездчыкі і розныя паны з лясніцтва. Многа было гутарак аб лесніковым побыце, аб праявах службовага характару, аб адносінах паноў да лесніка. У гэтых адносінах было многа крыўднага і несправядлівага да лесніка, і ў мяне з самага ранняга дзяцінства закідалася ў душу варожае пачуццё да паноў, а за часам яно яшчэ больш узмацнілася»''.
Чацвёрты раздзел паэмы «Новая зямля» «На першай гаспадарцы» прысвечаны пераезду сям’і лесніка на новае месца, у Ласток.
Леснічоўка таксама апісваецца ў паэме «Сымон-музыка» і вершаваным апавяданні «Грушы-сапяжанкі», дзе адлюстраваны ўспаміны пісьменніка аб дзяцінстве.
Азерпошта
Історія
З развалам СССР і набыццём дзяржаўнай незалежнасці пачаўся новы этап у развіцці паштовай сувязі ў Азербайджане. Паштовыя паслугі пачатак аказваць Вытворчае аб'яднанне (ВА) «Азерпочта», якое ўказам Міністэрства сувязі Азербайджанскай Рэспублікі пад № 151 ад 29 верасня 1999 года было пераўтворана ў Дзяржаўнае прадпрыемства (ГП) «Азерпочта». Такім чынам, ГП «Азерпочта» стала правапераемніцай ПА «Азерпочта».
Паўднёвая Корсіка
Корсіка Паўднёвая (Corse-du-Sud) — дэпартамент Францыі, адзін з двух дэпартаментаў рэгіёна Корс (Корсіка). Парадкавы нумар 2A. Адміністрацыйны цэнтр — Аяча. Насельніцтва 118,6 тыс. чалавек (99-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Геаграфія
Плошча тэрыторыі 4014 км². Дэпартамент з трох бакоў абмываецца водамі Міжземнага мора, на паўночным усходзе мяжуе з дэпартаментам Корсіка Верхняя.
Дэпартамент уключае 2 акругі, 22 кантона і 124 камуны.
Гісторыя
З 1793 па 1811 г. на тэрыторыі цяперашняй Паўднёвай Корсікі размяшчаўся дэпартамент Ліямон. Затым на востраве Корсіка быў утворанны адзіны дэпартамент Корс. 15 верасня 1975 г. востраў быў падзелены на два дэпартамента.
IC 5024
IC 5024 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сардзінскае каралеўства
Сардзінскае каралеўства (Regno di Sardegna, Regnu de Sardigna, Regn ëd Sardëgna) — дзяржава ў Еўропе, на тэрыторыі сучаснай Італіі ў 1720—1861 гады. Сталіца — г. Турын, тэрытарыяльнае ядро — вобласць П’емонт, назва якой стала неафіцыйнай назвай усяго каралеўства.
Гісторыя
Каралеўства ўтварылася ў выніку далучэння вострава Сардзінія да Савойскага герцагства, герцагі якога прынялі тытул сардзінскіх каралёў (гл. Савойская дынастыя). З 1792 Сардзінскае каралеўства ўдзельнічала ў антыфранцузскай кааліцыі. У 1792 Францыя акупіравала і анексіравала прыналежныя яму вобласць Савоя і г. Ніца з наваколлем, у 1798 — П’емонт. Улада Савойскай дынастыі захавалася толькі на Сардзініі. Паводле рашэння Венскага кангрэса (1814—15) Сардзінскае каралеўства адноўлена ў ранейшых межах і да яго далучана вобласць Лігурыя з г. Генуя. У 1821 аўстрыйскія войскі задушылі ў П’емонце ўзначаленую карбанарыямі антыабсалютысцкую рэвалюцыю. У 1840-я гады ў выніку прамысловага перавароту Сардзінскае каралеўства ператварылася ў эканамічна развітую дзяржаву, якая праводзіла незалежную знешнюю палітыку, была адным з цэнтраў барацьбы за вызваленне і аб’яднанне Італіі (рысарджымента). У рэвалюцыю (1848—49) у Італіі ў сакавіку 1848 тут абвешчана ліберальная канстытуцыя. Італьянскае войскі пацярпелі паражэнне ў аўстра-італьянскай вайне (1848—49), у час якой спрабавалі вызваліць ад аўстрыйскага панавання Ламбардыю і Венецыю. Сардзінскае каралеўства ўдзельнічала на баку антырасійскай кааліцыі ў Крымскай вайне (1853—56). У выніку аўстра-італа- французскай вайны (1859) і рэвалюцыі ў Італіі (1859-60) да Сардзінскага каралеўства далучана амаль уся тэрыторыя Італіі, акрамя Рымскай і Венецыянскай абласцей. 17 сакавіка 1861 замест Сардзінскага каралеўства абвешчана Каралеўства Італія на чале з апошнім сардзінскім каралём Віктарам Эмануілам II.
NGC 2431
NGC 2431 (іншыя абазначэнні — NGC 2436, UGC 3999, MCG 9-13-42, ZWG 262.24, NPM1G +53.0043, PGC 21711) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 2431, NGC 2436.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іфікл
Іфікл (Ἰφικλῆς) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі]:
Барка
Барка — рачное несамаходнае грузавое судна, якое буксуецца з дапамогай чалавечай (напр. асначы), коннай, а пазней — туэрна-ланцужной цягі.
Паўлюк Багрым
Паўлю́к Багры́м (, Крошын Навагрудскага павета Гродзенскай губерні, цяпер Брэсцкай вобласці — каля, Крошын) — беларускі паэт.
Біяграфія
Вучыўся ў пачатковай парафіяльнай школе, фундатарам якой быў ксёндз Войцех Магнушэўскі. Пазнаёміўся з вальнадумнай паэзіяй; пачаў пісаць сам. У сувязі з сялянскімі хваляваннямі 1828 года ў Крошыне і за распаўсюджанне верша «Бунт хлопаў» (варыянт «Рабункаў мужыкоў» Яна Баршчэўскага) прыцягваўся да следства.
Паўлюк Багрым, як і яго бацька, быў кавалём. У рамястве дасягнуў мастацкіх вяршынь, пра што сведчыць зробленая ім каваная жырандоль, якая цяпер захоўваецца ў Крошынскім касцёле. Пахаваны на мясцовых могілках.
Творчасць
Ад літаратурнай спадчыны паэта захаваўся толькі адзін верш «Зайграй, зайграй, хлопча малы…», які стаў хрэстаматыйным для беларускай літаратуры. Упершыню верш апублікаваў у сваіх успамінах навагрудскі адвакат Ігнацы Яцкоўскі.
На думку літаратара Альгерда Бахарэвіча верш Паўлюка Багрыма нагадвае блюз або джаз:
Паводле Рамуальда Зямкевіча (і Максіма Гарэцкага) Паўлюку Багрыму належыць і аўтарства ананімнага верша антыпрыгоннага духу «Гутарка Данілы з Сцяпанам».
Даследчык гісторыі беларускай літаратуры Ігар Запрудскі даказвае, што верш «Зайграй, зайграй, хлопча малы…» быў напісаны Юльянам Ляскоўскім. Такім чынам, магчыма, што Паўлюк Багрым — літаратурная містыфікацыя.