cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lycaena phlaeas
Біялогія
Развіваецца ў 1-3 пакаленнях, у залежнасці ад шыраты. На поўначы і ў сярэдняй паласе звычайна развіваецца ў двух пакаленнях. Лёт матылькоў першага пакалення назіраецца з пачатку мая да сярэдзіны чэрвеня, другога-з пачатку ліпеня да сярэдзіны жніўня. У цёплыя гады (а на поўдні Усходняй Еўропы штогод) з сярэдзіны жніўня адзначаны матылі трэцяга пакалення. Самцы абараняюць уласную тэрыторыю. Звычайны, але не масавы від.
Размнажэнне
Самка адкладае па 1-2 яйкі на лісце, сцеблы або кветкі кармавых раслін. Яйкі ад бледна-шэрага да зялёнага колеру, паўшарападобныя, з даволі буйнымі паглыбленнямі.
Эмбрыянальнае развіццё — каля 8 дзён.
Вусень зялёны, у кароткіх валасінках. Над нагамі падоўжная чырвоная лінія. Уздоўж спіны падобная палоска, з абодвух бакоў абмежаваная жоўтым. Галава чырванавата-карычневая. Вусень зімуе. Наведваецца мурашкамі. Кармавыя расліны вусеняў —, , адзначаліся таксама , , ,, , , , ,.
NGC 438
NGC 438 (іншыя абазначэнні — ESO 296-7, MCG ?6-3-29, IRAS01112-3810, PGC 4406) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Скульптар.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Мела
Мела (Mello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сондрыа.
Насельніцтва складае 985 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 90 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 23010. Тэлефонны код — 0342.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Fedele di Como.
Арэхаўск
Арэхаўск  — гарадскі пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, на беразе Арэхаўскага возера, каля вытоку ракі Аршыца. За 27 км ад Оршы, 10 км ад чыгуначнай станцыі Хлюсціна на лініі Орша—Смаленск (Расія), аўтамабільнымі дарогамі звязаны з Оршай і Віцебскам. Насельніцтва 2 396 чал. (2017).
Гісторыя
Узнік у пачатку XX ст. як завадскі пасёлак Выдрыца ва ўрочышчы Выдрыца каля вёскі Арэхі Аршанскага павета ў сувязі з будаўніцтвам завода сухой перагонкі дрэва. Пасля закрыцця завода ў 1917 г. пасёлак сельскага тыпу. З 1924 г. у Аршанскім раёне. З пачаткам будаўніцтва Беларускай ДРЭС пасёлак зліўся з вёскай Арэхі і ў 1938 г. пераўтварыўся ў рабочы пасёлак пад назвай Арэхі-Выдрыца. У Вялікую Айчынную вайну амаль цалкам разбураны. З 1946 г. гарадскі пасёлак Арэхаўск. У 1946—1956 гг. цэнтр Арэхаўскага раёна.
Вядомыя асобы
У Арэхаўску пахаваны беларускі жывапісец і педагог Пётр Пятровіч Шарыпа (1942—2013).
Соф’я Георгіеўна Майсеева
Соф’я Георгіеўна Майсеева (, мястэчка Гарадзец, цяпер Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі інжынер-будаўнік.
Біяграфія
Скончыла ў 1942 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працавала інжынерам-канструктарам, галоўным інжынерам праектаў у філіялах інстытутаў Белдарпраекта, Белдзяржпраекта ў Баранавічах, Брэсце, з 1964 па 1980 гады — галоўным інжынерам праектаў у Белдзяржпраекце, Мінскпраекце.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): Дом палітасветы (1959), жылыя дамы па вул. Маскоўскай і Набярэжнай (1960—1963) у Брэсце, бібліятэка і паліклініка ў мікрараёне Чыжоўка (1978), Інстытут павышэння кваліфікацыі кіруючых працаўнікоў народнай гаспадаркі БССР па вул. Маскоўскай (1980) у Мінску.
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971), Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1979), медалямі.
NGC 5722
NGC 5722 (іншыя абазначэнні — MCG 8-27-14, ZWG 248.16, NPM1G +46.0301, PGC 52355) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Анархізм у Беларусі
Анархізм у Беларусі — гісторыя анархістаў на тэрыторыі Беларусі ў розныя перыяды і ў сучаснай Рэспубліцы Беларусь.
Анархістамі ў Беларусі нязменна праводзіцца акцыя «Ежа замест бомб» — міжнародная ініцыятыва накіравана супраць мілітарызму і голаду. Анархісты кормяць бяздомных і галодных на дабрачынным грунце. Падчас правядзення акцыі актывістаў нярэдка затрымлівае міліцыя.
Пераважная большасць анархістаў у Беларусі аўтаномныя і не з’яўляюцца сябрамі якіх-небудзь груп ці арганізацыяў.
Анархізм падчас улады Расійскай Імперыі
Першыя ўзгадкі пра анархістаў на тэрыторыі Беларусі сягаюць да пярэдадня рэвалюцыі 1903-07 гадоў, калі ў шэрагу гарадоў пачалі з’яўляцца першыя анархісцкія гурткі. Першая анархісцкая група ў Расійскай імперыі паўстала ў горадзе Беласток Гродзенскай губерні. Адбылося гэта ўвесну 1903 года. Большасць першых анархістаў Беларусі былі выхадцамі з сацыялістычных партый — Бунда, РСДРП, эсэраў, якія былі незадаволены ўмеранай пазіцыяй і «генеральствам» сваіх партыйных камітэтаў. Анархісты патрабавалі знішчэння любой дзяржавы, улічваючы не толькі манархіію, але і парламенцкую рэспубліку, як інструмант класавага прыгнёту, прывілеяўў і няроўнасці. Слова «дэмакратыя» было для анархістаў ледзь не абразлівым, бо яно ўсё роўна азначала нейкую «кратыю», уладу, прычым з боку ненавіснай ім буржуазіі.
Быўшы напачатку нешматлікімі, анархісты бурна заняліся распаўсюджаным у тыя часы індывідуальным тэрорам. Дзякуючы такой «прапагандзе дзеяннем», анархізм літаральна за некалькі першых гадоў свайго існавання ператварыўся ў даволі шырокі рэвалюцыйны рух, прыцягваючы на свой бок радыкальна часткі грамадства. Дзякуючы запужванню гаспадароў — гэтак званаму «эканамічнаму тэрору», анархісты-камуністы выігрывалі большасць стачак. Гэта стварала вакол іх арэол «абаронцаў працоўнага класа», з-за чаго працоўныя Беластока і іншых гарадоў масава прыядноўваліся да анархісцкай федэрацыі. Аднак, далей за лакальныя эканамічныя перамогі анархістам прасунуцца не атрымалася.
Вядомы факт, што анархістам быў і класік беларускай літаратуры Максім Багдановіч, які ў студэнцкія гады, прачытаўшы Бакуніна, спрабаваў узарваць самаробнай бомбай адміністрацыю роднай гімназіі.
Кастрычніцкая рэвалюцыя і улада СССР
Лідары анархісцкага руху Петраграду і Кранштату ў 1917 годзе былі ўраджэнцы альбо ўдзельнікі анархісцкага руху ў Беларусі — Ёзэль Хона Блейхман, Хаім Ярчук ды іншыя. Але ў той час, пакуль на тэрыторыі СССР сувязі паміж бальшавікамі і анархістамі слабелі, на тэрыторыях Беларусі, акупаваных немцамі, адзіны фронт усіх савецкіх партый, якія дзейнічалі ў падполлі, захоўваўся да пачатку 1919 года.
Да пачатку 1920-х гадоў легальныя і напаўлегальныя гурткі анархістаў яшчэ працягвалі дзейнічаць у Беларусі. Але потым рэпрэсіямі — з аднаго боку, прыцягненнем лаяльных анархістаў-камуністаў у шэрагі камуністычнай партыі — з іншай, бальшавікам атрымалася абмежаваць уплыў анархісцкага руху. Па хуткім часе Саветы з органаў народнага самакіравання, пра якое марылі прыхільнікі Пятра Крапоткіна, былі даканцова пераўтвораны партыйнай бюракратыяй у свае дапаможныя органы. Анархісты ж папоўнілі высылкі і паліт-ізалятары.
Адраджэнне анархізму ў незалежнай Беларусі
Адраджэнне ідэяў анархізма адбываецца ўжо ў гады перабудовы. Праўда, у 60-70-я у Мінску, Гомлі і іншых гарадах існавалі «хіпі», якіх з некаторай нацяжкай можна аднесці да анархісцкай субкультуры. Аднак, ніякіх арганізацый пры гэтым пры савецкай палітычнай кан’юнктуры не існавала.
1990-2000
Увесну 1991 году гомельскія анархісты ўзялі ўдзел у агульнагарадзкой стачцы, спрыяўшы далучэнню да яе працоўных фабрыкі «Палесдрук». 1 жніўня 1992 па ініцыятыве Алега Новікава на з’ездзе ў Мінску актывісты Мінску, Гомлю і Светлагорску з’ядналіся ў Федэрацыю анархістаў Беларусі (ФАБ).
6 кастрычніка 1992 на Міжнародны дзень змагання з беспрацоўем гомельскія анархісты правялі несанкцыянаваны мітынг, які скончыўся сутыкненнямі з міліцыяй і арыштамі. У тым жа годзе з удзелам гомельскіх анархістаў быў створаны «Хаўрус Беспрацоўных», арганізоўваліся агітацыйныя кампаніі на прадпрыемствах горада. У Гомелі з 1993 пачала выдавацца газета Анархія — першае анархісцкае выданне ў Беларусі.
У 1995 было захоплена афіцыйна зарэгістраванае таварыства «Чырвоны жонд», якая дэ-факта спыніла сваю дзейнасць у 1994. З 1995 па 2000 «Чырвоны Жонд» актыўна дзейнічалі як антыпартыйная група.
З пачатку 1998 году «Чырвоны жонд» пачаў выпуск газеты «Навінкі». Напачатку 1999 года ў выніку правядзення кампаніі «Legalize It» атрымалася дамагчыся афіцыйнай рэгістрацыі газеты «Навінкі», якая до гэтага выходзіла нелегальна. У той жа час у Беларусі забараняюць «Чырвоны жонд».
2000-2010
Яшчэ з 2000 года беларускія анархісты прыядналіся да агульнаеўрапейскай кампаніі «Нелегальных людзей не бывае!», накіраванай супраць узмацнення жорсткасці міграцыйнай палітыкі Еўрасаюза. Летам 2001-га года польскай Анархічнай Федэрацыяй (Federacja Anarchistyczna) быў арганізаваны міжнародны лагер «Супраць межаў» у Крынках пад Беластокам, у правядзенні якой дапамагалі і актывісты ФАБ. У лагеры прынялі ўдзел каля сотні анархістаў з Польшчы, Беларусі, Расіі, Украіны, Германіі і іншых краін. Падчас працы лагера было арганізавана некалькі дэманстрацый і пікетаў, накіраваных супраць узмацнення памежнага рэжыму на беларуска-польскай мяжы, які праводзіўся Польшчай пад ціскам Еўрасаюзу.
13 лютага 2005 году ствараецца аддзяленне «Аўтаномнае Дзеянне – Беларусь». Сябры АД-Беларусь бралі ўдзел і ішлі на чале «Чарнобыльскага шляху» 2006-2009, паўтаратысячнага «сацыяльнага марша» ў 2007 ад Акадэміі навук у Мінску, шэсця на Дзень міжнароднай салідарнасці працоўных ў 2008, акцыі супраць вучэнняў «Захад-2009».
У 2008 годзе пасля змены пляцоўкі будаўніцтва Беларускай АЭС з’явілася анархісцкая група «Антыатамны супраціў». Анархісты хадзілі на «Чарнобыльскі шлях» 2006-2009, ладзілі несанкцыянаваныя антыатамныя пікеты, распаўсюджвалі ўласныя ўлёткі й брашуры супраць АЭС. У верасні 2010 года па анархістах у цэлым і па «Антыатамным супраціве» у прыватнасці моцна ўдарылі рэпрэсіі пасля таго, як нікому раней невядомая анархісцкая група «Сябры свабоды» ўзяла на сябе адказнасць за падпал аўтамабіля на тэрыторыі расійскага пасольства.
11 красавіка 2010 «Аўтаномнае Дзеянне – Беларусь» спыняе існаванне і ператвараецца ў «Рэвалюцыйнае дзеянне» (РД). Абедзве арганізацыі адкрыта сімпатызавалі атакам анархістаў на дзяржаўныя і фінансавыя ўстановы, якія мелі месца ў Менску ў 2009–2010 гады.
2010-2020
У студзені 2011 арганізоўваецца «Анархічны чорны крыж – Беларусь» («АЧК-Беларусь») — беларускае аддзяленне міжнароднай арганізацыі «Анархічны чорны крыж», занятай арганізацыяй падтрымкі зняволеным анархістам і сацыяльным актывістам
У 2012 заснавана этна-анархісцкая група «Пошуг». Сябры групы ўжывалі чорна-чырвона-чорны сцяг, аднак дзейнічалі без сфармаваных праграм і платформы. Некаторыя актывісты групы праходзілі фігурантамі па «справе графіцістаў» у 2015 і «справе антыфашыстаў» у 2017.
Увесну 2014 анархісты разгарнулі кампанію супраць правядзення ў Беларусі Чэмпіянату Свету па хакеі. На думку анархістаў, правядзенне чэмпіянату было марнатраўствам з боку ўлад у той час, пакуль многім працаўнікам не падымаюць зарплату і затрымваюць яе. Напярэдадні чэмпіянату многія апазыцыянеры і анархісты атрымалі адміністрацыйныя арышты па фіктыўных абвінавачаннях. У гэты перыяд анархісты надаюць увагу і прарасійскаму ўплыву ў Беларусі. У Брэсце будынак «Расійскага цэнтра навукі і культуры» быў заліты чорнай фарбай.
У сьнежні 2014 года анархісты ў Мінску правялі першы нелегальны пікет з 2010 года. Яго правядзенне было злучана з уводзінамі новых падаткаў і пагаршэннем эканамічнага становішча грамадзянаў краіны, альтэрнатывай якім анархісты бачылі перадачу кантролю за бюджэтам грамадзтву.
Напачатку 2015 анархісцкі рух падпаў пад масавыя рэпрэсыі з боку беларускіх праваахоўных органаў, выкліканых правядзеннем пікета пад канец 2014.
За перыяд 2015—2017 гады анархісты праводзяць некалькі нелегальных шэсцяў і пікетаў у Брэсце, Мінску і Баранавічах. На рэгулярным грунце распаўсюджваецца агітацыя, злучаная з сацыяльнымі і эканамічнымі праблемамі беларускага грамадзтва: такімі як павышэнне падаткаў, вайсковы заклік ці праява паліцэйскай жорсткасці. Найбольш актыўныя тым часам групы актывістаў з Брэсту, Мінску і Гродна.
У гэты ж перыяд на сайце РД былі апублікаваны акцыі, у якіх будынкі МУС і Следчага Камітэта закідваюць дымавымі шашкамі, а таксама з дапамогай фарбы пашкоджваюць рэкламныя шчыты з «дзяржаўнай прапагандай». Адным з найболей рэзанансных было закіданне фарбай будынка Белтэлерадыёкампаніі, якое актывісты звязалі са «сталай хлуснёй у эфіры» з боку дзяржаўных СМІ. Летам 2017 года анархісты спалілі з дапамогай кактэйляў Молатава рэкламу службы судовых выканаўцаў у горадзе Івацэвічы. Пазней па дадзеным факце была ўзбуджана крымінальная справа і затрымана двое падазроных.
Пратэсты супраць Дэкрэта Прэзыдэнта № 3
Пад канец лютага 2017 году мінуў тэрмін аплаты падатку, азначанага Дэкрэтам № 3 Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, больш вядомага, як «Дэкрэт пра дармаедаў». Дадзены падатак выклікаў незадаволенасць беларускіх грамадзянаў, у выніку чаго ў краіне прайшла серыя акцый пратэсту, у некаторых з іх узялі ўдзел і анархісты. Пад канец лютага імі была перакрыта праезжая частка адной з вуліц Мінску, па якой яны прайшлі з піратэхнікай і банерам «Службовец — галоўны дармаед». Пад гэтым жа лозунгам праводзілася агітацыя ў іншых гарадах. Тым самым актывісты акцэнтавалі ўвагу на тым, што нагрузку на бюджэт краіны ствараюць не людзі, якія страцілі працу ў выніку ўзросту беспрацоўя, а празмерны адміністрацыйны апарат, эфэктыўнасць якога ставілася пад сумнеў.
5 сакавіка ў Брэсце праходзіла чарговая акцыя пратэсту супраць дэкрэта № 3 каля будынка гарвыканкама, якую нечакана ўзначаліла група анархістаў пад чорнымі сцягамі і з банерам «Службовец — галоўны дармаед». Анархісты прамовілі некалькі гаворак у мегафон і прадаставілі магчымасць любому ахвочаму з пратэстоўцаў у яго выказацца. Потым калона з 1000—2000 пратэстоўцаў, узначаленая групай анархістаў, скандуючы лозунгі, прайшла маршам па вуліцы Савецкай і перакрыла праспект Машэрава. Скончылася акцыя пасля кароткага пікета каля будынка ЦУМА. У той жа дзень у Брэсце ў сувязі з гэтымі падзеямі было затрымана 5 чалавек.
13 сакавіка сайт Рэвалюцыйнага Дзеяння і супольнасці арганізацыі ў сацыяльных сетках сталі шырыць заклік да акцый пратэсту ў шэрагу гарадоў Беларусі 18-19 сакавіка. У выніку акцыі прайшлі толькі ў пяці гарадах і сумарна сабралі ад 200 до 500 чалавек.
Пасля разгону дэманстрацыі 25 сакавіка ў Менску і арышту многіх пратэстоўцаў і анархістаў Рэвалюцыйнае Дзеянне запусціла праект «БандаЛукі», у якім збірала дасье на супрацоўнікаў МУС, спецслужбаў і працаўнікоў дзяржаўных СМІ, якія бралі ўдзел у рэпрэсіях супраць апазыцыі і анархістаў.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Валерый Уладзіміравіч Фокін (Вале́рий Влади́мирович Фо́кин; нар., , СССР) — савецкі і расійскі рэжысёр, акцёр і педагог. Мастацкі кіраўнік Нацыянальнага драматычнага тэатра Расіі (Александрынскага тэатра) з 2003 года.
Анархізм у Беларусі
Выбары-2020
Анархісты масава бралі ўдзел на перадвыбарчым этапе шыраннем лістовак і пікетамі. Супольнасцю анархістаў, у т. л. праз рэпосты каналаў NEXTA, праводзілася асвятленне прыёмаў абароны пры масавых затрыманнях у горадзе.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Народны артыст Расійскай Федэрацыі (1996). Поўны кавалер ордэна «За заслугі перад Айчынай». Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР ім. Станіслаўскага (1987) і трох Дзяржаўных прэмій РФ (1994, 2000, 2003).
Анархізм у Беларусі
Выбары-2020
Група «Анархічны Чорны Крыж Беларусь» заклікала да арганізацыі міжнароднай кампаніі салідарнасці 14 жніўня.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Біяграфія
Нарадзіўся 28 лютага 1946 гады ў Маскве. У 1970 годзе скончыў Тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Б. Я. Захавы і М. Р. Тэр-Захаравай).
Анархізм у Беларусі
Выбары-2020
Многіх анархістаў затрымлівалі як на акцыях пратэсту, так і ў іншы час. Супраць некаторых узбуджаліся справы па адміністратыўным артыкуле 23.34 КаАП РБ, так і па крымінальных артыкулах. Паведамлялася, што ў судах супраць анархістаў сведчылі міліцыянеры ў масках са змененымі імёнамі. «Анархічны Чорны Крыж» заявіў аб катаваннях электрашокерам ў СІЗА КДБ блізкага да анархізму Аляксандра Францкевіча з мэтай давання ім прызнавальных паказанняў. У кастрычніку ў Баранавічах Следчы камітэт правёў вобшукі ў шасці анархістаў, адабраўшы камп’ютары і тэлефоны ў некаторых з іх, па справе аб разбітым акне ў мясцовай пракуратуры.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Біяграфія
З 1970 па 1985 гады — рэжысёр МДТ «Сучаснік». Паралельна з працай у «Сучасніку» ставіў спектаклі ў іншых маскоўскіх тэатрах: «Вечары на хутары каля Дзіканькі» паводле Гогаля (ЦДТ, 1976), «З вясной я вярнуся да цябе» А. М. Казанцава (студыя А. П. Табакова, 1978). З 1985 па 1991 год узначальваў Маскоўскі драматычны тэатр імя М. Н. Ярмолавай.
Анархізм у Беларусі
Выбары-2020
28 кастрычніка на беларуска-украінскай мяжы былі затрыманы 4 анархісты — Ігар Аліневіч, Зміцер Разановіч, Сяргей Раманаў, Зміцер Дубоўскі. Улады і дзяржаўныя СМІ абвінавацілі затрыманых анархістаў у тэрарыстычнай дзейнасці. Ім было прад’яўлена абвінавачанне па артыкулах 289 КК РБ (акт тэрарызму; караецца ад 8 гадоў пазбаўлення волі да смяротнага пакарання) і 295 КК РБ (незаконы абарот зброі). У выніку фігурантам справы былі вынесены прысуды ад 18 да 20 гадоў пазбаўлення волі.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Біяграфія
У 1991 годзе стаў мастацкім кіраўніком і генэральным дырэктарам Творчага цэнтру ім. Ус. Меерхольда, з верасня 2011 года з’яўляецца Прэзідэнтам ЦІМ.
З 2003 года — мастацкі кіраўнік Александрынскага тэатра ў Санкт-Пецярбургу.
Анархізм у Беларусі
Выбары-2020
12 лістапада ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці на канспіратыўнай кватэры быў затрыманы журналіст, актывіст анархічнага руху Мікола Дзядок. Адначасова, супрацоўнікі ГУБАЗіК і МУС РБ захапілі яго тэлеграм-канал. Пры затрыманні Дзядок быў збіты. Група «Анархічны Чорны Крыж» заявіла, што для атрымання доступа да камп’ютарных даных Дзядка катавалі.
Валерый Уладзіміравіч Фокін
Біяграфія
Ставіў спектаклі ў Польшчы, Венгрыі, Германіі, Швейцарыі, Фінляндыі, ЗША.
11 сакавіка 2014 г. падпісаў зварот дзеячаў культуры Расійскай Федэрацыі ў падтрымку палітыкі прэзідэнта РФ У. У. Пуціна ва Украіне і ў Крыме.
Мікалай Майсеевіч Бурдзін
Мікалай Майсеевіч Бурдзін (нар., с. Харкіўці, Лохвыцкі раён, Палтаўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Кіеўскі мастацкі інстытут у 1955 годзе. Працаваў у Белпрампраекце, Белдзіпрасельбудзе, з 1965 года — кіраўнік брыгады, начальнік аддзела ў Белдзіпрахарчпраме.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1967 года. Член КПСС з 1976 года. Пражывае ў г. Мінск.
Руска-турэцкая вайна (1787—1791)
Руска-турэцкая вайна (1787—1791/1792) — вайна, якую вялі паміж сабою Расія і Аўстрыя (з 1788), з аднаго боку, і Турцыя, з другога.
Турэцкія вярхі былі рэзка незадаволеныя стратай Крыму (далучаны да Расіі ў 1783) і пераходам пад расійскую апеку Грузіі (1783; гл. Георгіеўскі трактат); Турцыя абвясціла вайну Расіі 13(24).8.1787.
Саша Чаджа
Саша Чаджа (Саша Чађо, нарадзілася 13 ліпеня 1989 у Сараева) — сербская баскетбалістка, якая гуляе на пазіцыі атакоўнага абаронцы у турэцкім клубе «Істанбул Юніверсітэсі» (Турэцкая ліга); чэмпіёнка Еўропы 2015 года ў складзе зборнай Сербіі.
Клубная
Прафесійную кар’еру Саша пачала ў 2006 годзе ў баскетбольным клубе «Младзе Краишник» з Баня-Лукі, з якім выйграла Кубак Рэспублікі Сербскай. Потым яна выступала за сараеўскі «Жалезнічар», выйграўшы двойчы чэмпіянат Босніі і Герцагавіны і адзін раз кубак Босніі і Герцагавіны. У 2009 годзе перабралася ў сербскі чэмпіянат у каманду «Хемафарм» (цяпер «Вршац»), з якой выйграла двойчы Кубак Сербіі (Мілана Цігі Васоевіча) у 2010 і 2012 гадах. У 2013 годзе ў складзе «Партызана» Сашы скарыліся чэмпіянат Сербіі, Кубак Сербіі і Міжнародная жаночая баскетбольная ліга. Сезон 2013/2014 правяла ў румынскай камандзе «Альба-Юлія», сезон 2014/2015 — у турэцкай «Чанык Беледые», з 2015 года гуляе за «Істанбул Юніверсітэсі».
У зборнай
Саша прыцягвалася ў моладзевыя зборныя Босніі і Герцагавіны, аднак прыняла рашэнне гуляць менавіта за Сербію. Так яна трапіла ў зборную Сербіі на чэмпіянат Еўропы 2013 гады, дзе і дэбютавала на буйных турнірах. Ва ўсіх 9 гульнях, якія правялі сербкі, Саша набрала 33 ачкі (з іх 11 у гульні супраць Турцыі і 10 супраць Іспаніі), аформіла 18 падбораў і зарабіла 18 персанальных заўваг. На чэмпіянаце свету 2014 года Сербія дайшла да стадыі чвэрцьфіналу: Саша згуляла ў 6 гульнях з 7, набрала 22 ачкі (па 6 ачкоў у гульнях з Кітаем, Турцыяй і Анголай), аформіла 10 падбораў і зарабіла 11 персанальных заўваг. На пераможным для Сербіі чэмпіянаце Еўропы 2015 Саша згуляла ўсяго 6 гульняў з 10, не згуляўшы апошнія тры, набрала адзінае ачко ў матчы супраць Харватыі, аформіла 7 падбораў і зарабіла 7 персанальных заўваг. Перамога Сербіі на жаночым чэмпіянаце Еўропы стала першай для жаночай зборнай і дазволіла ім згуляць на Алімпійскіх гульнях упершыню ў гісторыі.
Датынь (Украіна)
Датынь (Дати́нь) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлымчанскай вясковай абшчыны.
Браян Джонс
Льюіс Браян Хо́пкін Джонс (Lewis Brian Hopkin Jones;, Чэлтнем, Гластэршыр, Англія — , Хартфілд, Усходні Сусекс, Англія) — заснавальнік, , мульціінструмент-вакаліст брытанскага рок-гурта The Rolling Stones.
Браян Джонс стаў знакамітым дзякуючы свайму музычнаму таленту накіроўваць мелодыю ў незвычайным кірунку і прыхільнасці да наркотыкаў. Яго смерць у 27 гадоў зрабіла яго адным з першых музыкантаў, якія склалі так званы «Клуб 27».
Махамед Нагіб
Махамед Нагіб (нар.  — ) — першы прэзідэнт рэспублікі Егіпет пасля рэвалюцыі 1952 года.
Біяграфія
У пачатку 20-х пераехаў з Хартума ў Каір, дзе спачатку працаваў ахоўнікам, а затым паступіў на службу ў войска. Нагіб пабудаваў даволі ўдалую ваенную кар’еру, да 1940 года зрабіўся адным з найбольш высокапастаўленых егіпецкіх вайскоўцаў. Тым не менш, ён не заслугоўваў палітычнага даверу караля і двойчы спрабаваў падаць у адстаўку. Абодва разы кароль не задаволіў яго прашэнне. У 1948 годзе удзельнічаў у вайне з Ізраілем.
У 1949 годзе Нагіб таемна ўступіў у, які склаў ядро апазіцыі каралю. 23 ліпеня 1952 года сумесна з Гамаль Абдул Насерам і Анварам Садатам Нагіб ажыццявіў у Егіпце, вядомы як Ліпеньская рэвалюцыя. 18 чэрвеня 1953 года Нагіб зрабіўся першым прэзідэнтам Егіпта.
Аднак адразу ж пасля прыходу да ўлады пачаліся спрэчкі з нагоды новага курсу Егіпта, у выніку ўжо ў 1954 рашэннем Савета рэвалюцыйнага кіраўніцтва Нагіб быў зняты з паста. Насер, у прыватнасці, прад’явіў яму абвінавачванні ў дыктатарскіх амбіцыях.
Ніна Сяргееўна Емяльянава
Ніна Сяргееўна Емялья́нава (нар., г. Гродна) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
З сям’і службоўцаў. Скончыла ў Гродне СШ № 1. У 1968—1974 гадах вучылася на факультэце горадабудаўніцтва Маскоўскага архітэктурнага інстытута (выкладчыкі, Б. К. Яромін). Затым у 1974—1979 гадах працавала архітэктарам, ст. архітэктарам у тэрытарыяльнай майстэрні № 7 інстытута «Масграмадзянпраект» у г. Каломна Маскоўскай вобласці. З 1980 года працуе кіраўніком групы архітэктараў у «Гроднаграмадзянпраекце».
Сябра Беларускага саюза архітэктараў з 1990 года.
Творчасць
Найбольш значныя работы: музычнае вучылішча з музычнай школай па праспекце Я. Купалы ў Гродне, плавальны басейн у Гродзенскай СШ № 9, 12-14-павярховы жылы дом у мікрараёне «Румлёва», фірменная крама «Ніка» у мікрараёне «Вішнявец» у Гродне, адміністрацыйны будынак у Лідзе, праваслаўная царква «Усіх гаротных Радасць» ў Мастах (1992, будаўніцтва ў 1993—1997), 60-кватэрны жылы дом па вуліцы Ф. Скарыны і 80-кватэрны жылы дом па вул. А. Міцкевіча ў Навагрудку, праваслаўны храм у гонар Сабора Усіх Беларускіх Святых у Гродне (2001, будуецца з 2004), добраўпарадкаванне набярэжнай р. Нёман у Гродне (2003—2006, будуецца з 2004; у сааўтарстве з А. Валканоўскай, Н. М. Дашук),  рэканструкцыя школы з прыбудовай на 540 навучэнцаў у г.п. Воранава (2003—2004, будаўніцтва ў 2005—2007; у сааўтарстве з Т. Д. Чорнай, А. Валканоўскай), квартал жылой забудовы ў в. Луцкаўляны Гродзенскага раёна (2007, пачатак будаўніцтва ў 2009; пры ўдзеле архітэктараў І. Беленькай, Р. Ю. Касперчыка).
Джон Бэнкс
Джон Эдвард Бэнкс (John Edward Banks, нар. 1945) — брытанскі вайсковец, наёмнік, заснавальнік прыватных ваенных кампаній і вярбоўшчык наймітаў.
Раннія гады і служба ў арміі
Нарадзіўся ў сям’і афіцэра медыцынскай службы паветрана-дэсантных войск. Дзяцінства прайшло ў Кемберлі, непадалёк ад Каралеўскай ваеннай акадэміі, а таксама ў Егіпце і на Кіпры, дзе наведваў школы для дзяцей вайскоўцаў. У 1962 годзе, па дасягненні 17 гадоў, паступіў на ваенную службу. Пасля праходжання пачатковай падрыхтоўкі ён быў прыняты ў роту «D» элітнага падраздзялення «Следапыт» 2-га батальёна Парашутнага палка. Праз чатыры гады пераведзены ў асаблівую патрульную роту, спецыяльна трэніруемую для пранікнення ў глыбокі тыл праціўніка. У гэты час Бэнкс прыняў удзел у баявых дзеяннях у Малайзіі, Емене і Амане. З-за атрыманых раненняў не мог працягваць актыўную службу ў спецпадраздзяленні і быў пераведзены на пасаду інструктара па рукапашным баі ў ваенную школу парашутнага палка.
Сакрэтныя аперацыі і наёмніцтва
У 1969 годзе быў звольнены з войска за правіну. Паводле сцвярджэнняў самога Бэнкса, пасля гэтага ён быў прыняты на службу ў сілы спецыяльнага прызначэння ЗША, але неўзабаве звольнены праз тое, што ягоны брат Роджэр пастаўляў зброю партызанам НФВПВ. У 1970 годзе Бэнкс знаёміцца з Дэвідам Стырлінгам, заснавальнікам Асаблівай паветранай службы і прыватнай ваеннай кампаніі «Watchguard International Ltd». Былы вайсковец становіцца супрацоўнікам гэтай фірмы. Стырлінг наняў яго для ўдзелу ў спецаперацыі «Хілтан», якая планавалася як напад на турму ў Трыпалі для вызвалення палітычных праціўнікаў лівійскага лідара Муамара Кадафі з наступным узняццем бунту. Але пад ціскам брытанскіх і амерыканскіх дыпламатаў аперацыя была адменена. Аднак пры гэтым Джон Бэнкс паспеў паваяваць у Біяфры, Паўднёвым В’етнаме і Іраку ў якасці найміта.
Прыватныя ваенныя кампаніі
У 1975 годзе заснаваў прыватную ваенную кампанію «Security Advisory Services». Бэнкс займаўся вярбоўкай наймітаў для ўдзелу ў вайне ў Паўднёвай Радэзіі і грамадзянскай вайне ў Анголе. Некаторыя з завербаваных ваявалі на баку ФНЛА і былі асуджаны на знакамітым Луандыйскім працэсе.
Потым Бэнкс сышоў з Security Advisory Services, але працягнуў працаваць на ФНЛА. Пасля ён заснаваў новую кампанію пад назвай АКРА (анты-камуністычная рэвалюцыйная арганізацыя), каб адправіць наймітаў на Ямайку для барацьбы супраць кубінскай арміі.
У 1977 годзе, на судовым працэсе па справе аб пастаўках зброі для ІРА, даў паказанні, якія выявілі цесныя сувязі яго кампаній з былымі вайскоўцамі асаблівай паветранай службы, а таксама з супрацоўнікамі службы Кіні Міні..
Турэмнае зняволенне
У 1980 годзе Джон Бэнкс быў асуджаны за вымагальніцтва 250 тысяч долараў ЗША ля пасольства Нікарагуа ў Лондане ў абмен на інфармацыю аб замаху на былога прэзідэнта Самосу. У ходзе разбору ў Цэнтральным крымінальным судзе Лондана найміт заявіў, што ўваходзіў у групу брытанскіх і амерыканскіх наёмнікаў, якіх спрабаваў наняць агент ЦРУ для забойства Самосы па загадзе прэзідэнта ЗША Картэра. Але ваенныя авантурысты не захацелі выканаць гэтае заданне і вырашылі распаўсюдзіць інфармацыю пра магчымы замах. Пры гэтым Джон Бэнкс адпрэчваў абвінавачванні ў вымагальніцтве грошай. Пасля ўцёкаў з турмы ён быў злоўлены і зноў пасаджаны ў зняволенне ў канцы 1981 года. Па здагадцы шатландскага анархіста Сцюарта Крысці, ужо ў 1982 годзе Джон Бэнкс быў на волі і працаваў на Муамара Кадафі ў якасці саветніка па бяспецы.
Параалімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь
ГА «Параалімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь» — грамадская арганізацыя, прызнаная Міжнародным паралімпійскім камітэтам, якая ўзначальвае паралімпійскі рух Беларусі і кіруецца ў сваёй дзейнасці заканадаўствам, Статутам Міжнароднага паралімпійскага камітэта і сваім статутам. Створаны ў 1996 годзе.
Параалімпійкі камітэт аб’ядноўвае 5 федэрацый інваспорту (па зроку, слыху, з парушэннямі функцый апорна-рухальнага апарату, інвалідаў-калясачнікаў і танцаў на калясках), больш за 25 клубаў спартсменаў-інвалідаў.
Санкцыі
16 лістапада 2022 года на пазачарговай генеральнай асамблеі Міжнародны паралімпійскі камітэт прыпыніў членства Нацыянальнага паралімпійскага камітэта Беларусі. За прыпыненне членства прагаласавала 54 члена, супраць — 45, 18 членаў устрымаліся.
C/2020 F3 (NEOWISE)
C/2020 F3 (NEOWISE) — доўгатэрміновая камета, адкрытая 27 сакавіка 2020 года пры дапамозе інфрачырвонага касмічнага тэлескопа NEOWISE, якая стала бачная з Зямлі паблізу перыгелія ў ліпені 2020 года.
Свой перыгелій камета прайшла 3 ліпеня 2020 года. Яна была адным з самых яркіх аб’ектаў на небасхіле ў Паўночным паўшар’і Зямлі. Па стане на 5 ліпеня яе бачная зорная велічыня складала каля +1,5m. У наступны раз C/2020 F3 (NEOWISE) вернецца да Сонца цераз 6800 год.
Ягоўдзік
Ягоўдзік — беларускае прозвішча, якое паходзіць ад царкоўнага імя Якаў.
Уру (народ)
Уру (саманазва: Qhas Qut suñi, літаральна «азёрны народ») — індзейскі народ у Балівіі і Перу. Жывуць на штучных астравах і берагах возера Тытыкака. Агульная колькасць (2013 г.) — 4 600 чалавек.
Мяркуецца, што уру — прамыя нашчадкі першых пасяленцаў Альтыплана, якія сяліліся вакол возера Тытыкака ўжо 3700 гадоў таму. Хаця уру Перу і Балівіі размаўляюць на аднолькавай мове, генетыкі выявілі, што яны паходзяць ад 2 розных ліній перасяленцаў. У той жа час уру генетычна адрозніваюцца ад суседдзяў кечуа і аймара. У II ст. да н. э. — X ст. н. э. землі вакол возера Тытыкака ўваходзілі ў межы развіцця цывілізацыі Тыўанака. Пазней сюды перасяляліся аймара і з XV ст. — кечуа. Мяркуюць, што да іх прыхода тэрыторыі, населеныя уру, былі шырэйшымі. Яшчэ ў XIX ст. асобныя паселішчы уру знаходзіліся ў аддаленні берагоў Тытыкакі.
Сучасныя уру — насельнікі штучных астравоў, што ладзяцца з мясцовага трыснёга татора. З яго таксама вырабляюць лодкі. Уру ўжываюць у ежу карані татора, багатыя ёдам, займаюцца рыбалоўствам і паляваннем, трымаюць свінняў і качак. На берагах возера арганізуюць палеткі, дзе вырошчваюць бульбу і кукурузу. Могілкі для памерлых таксама знаходзяцца на беразе. У мінулым прыбярэжныя землі былі захоплены аймара і кечуа, якія выкарыстоўвалі зямельную маёмасць як фактар падначалення астраўнога народа. У нашы дні уру змагаюцца за перадачу зямлі іх абшчынам. Усё больш важную эканамічную роль адыгрывае турызм. Ён стымулюе захаванне традыцыйнага ладу жыцця і старажытных рамёстваў, у тым ліку пляцення, ткацтва, гафта.
Дзякуючы адноснай ізаляванасці культура уру амаль не была крэалізавана іспанцамі. У прыватнасці, захаваліся архаічныя формы здабычы рыбы з дапамогай свойскіх бакланаў. Галоўнай сацыяльнай адзінкай з'яўляецца вялікая пашыраная сям'я, што абумоўлена важнасцю ўзаемнай дапамогі і патрэбай стала рамантаваць штучныя астравы. Уру шырока вядомы каляровым гафтам на тканінах. У нашы дні ўсе дзеці наведваюць 2 школы, атрымоўваюць сучасную медыцынскую дапамогу.
Уру захоўваюць некаторыя анімістычныя ўяўленні. Лічыцца, што ў старажытнасці яны шанавалі бажаство Месяца. Большасць сучасных вернікаў — каталікі.
Фруменцьеўка
Фруменцьеўка — сяло ў Качырскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Камунарскай сельскай акругі. Код КАТА — 554855100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 852 чалавекі (401 мужчына і 451 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 512 чалавек (244 мужчыны і 268 жанчын).
Дошнэ
Дошнэ (До́шне) — вёска ў Ратнэўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлымчанскай вясковай абшчыны.
Нартамберленд
Нартамберленд (Northumberland) — традыцыйнае, цырыманіяльнае графства і ўнітарная адзінка на паўночным усходзе Англіі. Насельніцтва — 310,6 тыс. чалавек (44-е месца сярод графстваў; дадзеныя 2007 года). Адміністрацыйны цэнтр — Морпет.
Нартамберленд займае тэрыторыю 5013 км² (6-е месца), абмываецца на паўночным усходзе і ўсходзе Паўночным морам, мяжуе на паўднёвым усходзе з цырыманіяльнымі графствамі Тайн-энд-Уір і Дарэм, на паўднёвым захадзе з цырыманіяльным графствам Камбрыя, на паўночным захадзе з Шатландыяй. На тэрыторыі Нартамберленда пражывае 307 190 чалавек, пры сярэдняй шчыльнасці насельніцтва 61 чал./км².
Капліца Святой Праведнай Ганны (Лыцавічы)
Капліца Святой Праведнай Ганны — праваслаўная капліца ў аг. Лыцавічы Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З’яўляецца прыпісной да прыходу Свята-Успенскай царквы ў в. Спягла.
Гісторыя
Ні ў Чурлёнах, ні ў Лыцавічах раней ніколі царквы не было. Сродкі на будаўніцтва вернікі збіралі талакой, асабліва дапамагала армянская дыяспара, у прыватнасці сям’я бізнесмена Самвела Авецяна. Будавалася з цэглы, з 2009 па 2012 гады, па праекце архітэктара Мікалая Лук’янчыка. Асвечана 26 лістапада 2012 года вікарыем Мінскай епархіі, уладыкай Веньямінам.
Хрысціна Іванаўна Салавій
Хрысціна Іванаўна Салавій (Христина Іванівна Соловій; 17 студзеня 1993, Драгобыч, Львоўская вобласць, Украіна) — украінская спявачка, аўтар-выканаўца песень. Відэакліп «Тримай» прынёс Хрысціне сапраўдны дэбют, увайшоўшы ў спіс самых папулярных украінскіх музычных відэа на YouTube. Кліп атрымаў больш за 44 млн праглядаў І зрабіў спявачку прызёрам на прэмію YUNA-2016 у намінацыі «Культура і музыка». Хрысціна Салавій — першая артыстка, чыім прадзюсарам стаў Святаслаў Вакарчук.
22 верасня 2015 года Салавій прэзентавала дэбютны альбом «Жывая вада». У ім раскрылася ўся прыгажосць народнай музыкі лемкаў, выкананых у аранжыроўцы, блізкай да джазавай. Акрамя дзесяці аўтарска адаптаваных народных песень, у дэбютніку ёсць і два ўласныя творы — «Тримай» і «Синя пісня».
26 кастрычніка 2018 года выйшаў другі альбом «Любий друг», у якім аб’яднана жывая музыка з электроннай. Мілаш Еліч, Павел Літвіненка і Аляксей Саранчын таксама сталі саўнд-прадзюсарамі альбома. Ён скаладаецца з 11 аўтарскіх песень Хрысціны Салавій. У тым жа годзе лірычная кампазіцыя «Стежечка» стала афіцыйным саўндтрэкам да фільма «Круты 1918».
Дзяцінства
Нарадзілася 17 студзеня 1993 года ў Драгобычы у сям’і харавых дырыжораў. Бацькі спявачкі пазнаёміліся ў Львоўскай нацыянальнай музычнай акадэміі імя Мікалая Лысенкі.
Аляксандра Стэфанаўна Салавій, маці спявачкі, выкладае хор у старэйшых класах Драгобыцкай музычнай школы. Бацька, Іван Уладзіміравіч Салавій, быў дзяржаўным служачым у аддзеле культуры Драгобыцкага гарадскога савета. Бабуля, Вольга Яўгенаўна Скрабала, на працягу доўгага часу працавала кіраўніком ансамбля бандурыстаў. Але з нараджэннем ўнука (Яўгена Салавій), а затым і ўнучкі, пайшла на пенсію, каб прысвяціць сябе выхаванню дзяцей. Яна неаднаразова запявала ўнукам старадаўнія Галіцкія песні, расказвала ўкраінскія казкі і легенды. Часта і сама складала песні і вершы, трохі грала на фартэпіяна.
У 11-гадовым узросце Хрысціна даведалася, што мае на чвэрць лемкаўскае паходжанне. Гэтаму паспрыяла праслухоўванне песні «Под облáчком» версіі Анічкі Чэберэнчык, што паўплывала на далейшае светаўспрыманне і музычны густ выканаўцы.
У 2011 годзе Хрысціны Салавій скончыла музычную школу па класе фартэпіяна. Пасля пераезду з сям’ёй у Львоў яшчэ тры гады праспявала ў хоры «Лемковина». Узроставы дыяпазон удзельнікаў складаў 50-80 гадоў, тады як Хрысціне было ўсяго 17. Удзел у калектыве моцна паўплываў на зацвярджэнне яе як асобы. Спявачка разам з хорам пачала ездзіць на ўкраінскі фестываль «Лемківська ватра».
Бацькі ніколі не настойвалі, каб дзеці займаліся толькі музыкай. Таму брат скончыў Львоўскую палітэхніку, а Хрысціна — філалагічны факультэт Львоўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Івана Франка.
Дэбют на тэлебачанні
У 2013 годзе ў выкананні Хрысціны Салавій прагучала лемкаўская песня «Горе долом ходжу» на тэлевізійным песенным конкурсе «Голас краіны-2013» ва Украіне. Пасля выступу спявачка трапіла ў каманду да ўкраінскага прадзюсара Святаслава Вакарчука. 20-гадовая дзяўчына падкрэсліла, што ніколі не будзе спяваць расейскую поп-музыку і адмовіцца ад удзелу ў праекце, калі толькі Ціна Караль ці Аляксандр Панамароў павернуцца да яе. Крысціна дайшла да паўфіналу конкурсу.
2015: Жива вода
22 верасня 2015 года на фестывалі ГогольFest адбыўся рэліз дэбютнага альбома Хрысціны Салавій «Жива вода». Ён складаецца з 12 песень, Дзве з якіх — «Тримай» і «Синя пісня»  — напісала сама спявачка. Астатнія ж 10 — гэта украінскія народныя кампазіцыі у аўтарскай адаптацыі Святаслава Вакарчука.
Альбом увайшоў у топ-10 лепшых альбомаў 2015 года і топ-12 лепшых украінскіх альбомаў 2015 года.
Запіс альбома праходзіў у Кіеве, на студыі «ЗвукоЦех». Мілаш Еліч і Святаслаў Вакарчук сталі саўнд-прадзюсарамі альбома.
Першы аўтарскі кліп Хрысціны на песню «Тримай» выклікаў вялікі ажыятаж на прасторы Інтэрнэту. За некалькі дзён пад відэа-працай стаяў паказчык у 1 млн праглядаў на YouTube. Другі кліп на лемкаўскую песню «Під облачком» у сакавіку 2016 года дасягнуў 1 мільёна праглядаў за 5 месяцаў пасля прэм’еры.
Кожны музычны відэакліп Салавій набірае па некалькі мільёнаў праглядаў, а кліп на песню «Тримай» перавысіў адзнаку ў 44 мільёны. Цікава, што твор з’явіўся амаль адразу ж пасля першага эфіру «Голасу краіны».
2018: Любий друг
26 кастрычніка 2018 года Хрысціна выпусціла новы альбом пад назвай «Любий друг». Ён амаль цалкам складаецца з аўтарскіх песень, натхнёных асабістымі споведзямі і ўспамінамі спявачкі. Выключэнне — народная кампазіцыя «Оченька мої чорні». Упершыню выхад аўтарскага зборніка быў анансаваны яшчэ ўвосень 2016 года.
У альбом увайшло 11 песень, тры з якіх былі выпушчаныя асобнымі сінгламі — «Хто, як не ти», «Fortepiano» і «Шкідлива звичка».
Альбом увайшоў у рэйтынг топ-18 найлепшых украінскіх альбомаў 2018 года.
Хрысціна сама стала аўтарам слоў і музыкі да альбома. Музыка ў песнях «Шкідлива звичка» і «Про Весну» была напісана ў суаўтарстве з братам, Яўгенам Салавій. Не абышлося ў альбоме і без аўтарскай адаптацыі Салавій да твораў іншых аўтараў. Песня «Океан» гэта пераклад і адаптацыя верша «memento море» Марыі Кеўлінай, «Стежечка» віешыаІвана Франка («Отсе тая стежечка»), «Оченька мої чорні» — народная букавінская песня. У стварэнні «Любого друга» таксама ўдзельнічаў і Мілаш Еліч.
2019 года ў продаж паступіў абмежаваны тыраж CD-дыскаў альбома. Дызайнам кампакт-дыска займаліся Андрэй Балан, Павел Літвіненка (адзін з саўнд-прадзюсараў альбома) і Антон Песоцкі.
Сінгл «Fortepiano», які больш за ўсё раскрывае гучанне альбома, сабраў ужо больш за 12 мільёнаў праглядаў на YouTube.
2018: Кінопроєкт
У 2018 годзе кампазіцыя «Стежечка» (на словы Івана Франка у аўтарскай адаптацыі выканаўцы) з другога альбома «Любий друг» стала афіцыйным саўндтрэкам ўкраінскага гістарычнага экшэна «Круты 1918».
Аднайменны кліп, які пабачыў свет 22 студзеня 2018 года, складаецца з кадраў з фільма і асобна знятых планаў з самой Хрысцінай. Рэжысёрам відэароліка, як і фільма, выступіў Аляксей Шапараў.
У кінастужцы, акрамя «Стежечки», прагучала яшчэ адна кампазіцыя ў выкананні Хрысціны з рэпертуару гурта «Океан Ельзи» — «Холодно».
Музычны стыль
Украінскія музычныя крытыкі лічаць Хрысціну Салавий украінскай фолк, фолк-рок, поп, індзі-поп, дрым-поп, поп-рок спявачкай і аўтарам песень, а таксама поп-фолкам новага пакалення.
Уплыў
З самага пачатку сваёй кар’еры Хрысціна не хавала, якія гурты і выканаўцы паўплывалі на яе творчае развіццё. У прыватнасці такія як Серж і Шарлота Генсбур, Земфіра, Кветка Цісык, гурт «Океан Ельзи», Ніна Мацвіенка, Руслана, гурт Queen, хор Вяроўкі, ВВ , Бумбокс. Перыядычна спявачка звяртаецца да улюбёнага рэжысёру Ларса фон Трыера.
Любоў да літаратуры
У 2009 годзе Хрысціна Салавій паступіла на філалагічны факультэт на спецыяльнасць «Літаратурная крытыка», таму што хацела трывала звязаць сваё жыццё з літаратурай. Навучанне ў ЛНУ, як і сам пераезд у Львоў, вельмі паўплывалі як на развіццё асобы Хрысціны, так і на яе ўзровень самасвядомасці. Любімыя лектары — Ірына Старавойт (Гісторыя сусветнай літаратуры) і Расціслаў Чопік (гісторыя ўкраінскай літаратуры).
З першага ж курсу Салавій трапіла ў кола Львоўскай багемнага асяроддзя. Сярод блізкага атачэння спявачкі былі таленавітыя паэты, пісьменнікі, перакладчыкі, акцёры і мастакі. Знаходзячыся ў такім калектыве, Хрысціна неаднаразова наведвала магілу любімага паэта на Янаўскіх могілках — Багдана-Ігара Антоныча (былога студэнта ЛНУ). Менавіта там з вуснаў спявачкі ўпершыню прагучалі лемкаўскія песні ў вузкім коле аднадумцаў.
Сацыяльны актывізм
Выканаўцу заўсёды натхняла і захапляла зоаабарончая дзейнасць Брыжыт Бардо.
У тым жа годзе Хрысціна далучылася да акцыі ў падтрымку ўкраінскага рэжысёра Алега Сянцова, незаконна асуджанага ў Расіі.
Прэміі
У 2015 годзе радыё «Аристократи» узнагародзіла Хрысціну Салавій як лепшы «Стартап года» ў намінацыі «Культура і музыка».
У 2016 годзе на музычнай прэміі YUNA Music Award for Discovery of the Year Хрысціна атрымала ўзнагароду ў намінацыі «Лепшы відэакліп» за музычны кліп да песні «Тримай». Таксама спявачка выступала і ў рамках цырымоніі ўзнагароджання.
У 2017 годзе атрымала ўзнагароду «Выбар публікі» на музычнай прэміі «# Селекція» ад радыёстанцыі «Джем ФМ». Галасаванне праходзіла на сайце Radioclub.
У 2018 годзе па версіі часопіса «Фокус» увайшла ў рэйтынг «100 самых уплывовых жанчын» і «100 самых уплывовых украінцаў».
У 2019 годзе на музычнай прэміі YUNA-2019 Салавій была намінаваная як «Лепшая выканаўца» разам з такімі спявачкамі як Джамала, Насця Каменскіх, TAYANNA і Оля Палякова.
Васіленка
Васіленка — прозвішча.
NGC 437
NGC 427 (іншыя абазначэнні — ESO 412-14, MCG ?5-4-7, PGC 4333) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Скульптар.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Роды ў чалавека
Роды — натуральны фізіялагічны працэс, які завяршае цяжарнасць і складаецца з выгнання плода і паследу з маткі праз канал шыйкі маткі і похву, званымі ў гэтым выпадку радавымі шляхамі. Пачатак родаў папярэднічаецца з'яўленне схватак. Працэс нармальных родаў, адбываецца ў тры этапы: скарачэнне і пашырэнне ў шыйцы маткі, выгнанне плода (нараджэнне немаўля) і выгнанне плацэнты.
NGC 5723
NGC 5723 (іншыя абазначэнні — MCG 8-27-15, ZWG 248.16, NPM1G +46.0302, PGC 52354) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Менарола
Менарола (Menarola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сондрыа.
Насельніцтва складае 48 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 3 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 23022. Тэлефонны код — 0343.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Айша Браніславаўна Александровіч
Айша Браніславаўна Александровіч (нар., г.п. Узда, Мінская вобласць — ) — беларускі мастак па касцюмах, педагог.
Біяграфія
Скончыла ў 1968 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1974 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучылася ў Л. Дубара, П. Масленікава, М. Раманюка, А. Бараноўскага. Удзельніца мастацкіх выставак з 1974 года.
У 1974—1978 гг. мастак па касцюму Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета Беларусі, з 1977 выкладае ў Беларускай політэхнічнай акадэміі на кафедры малюнку, з 1986 мастак-пастаноўшчык па народна-сцэнічнаму касцюму Дзяржаўнага ансамбля танца Беларусі, дзе па яе эскізах зроблены касцюмы да харэаграфічных пастановак «Арэлі», «Вечарына», «Свята», «Лявоніха», «Полька-Янка», «Гумарэска», «Бульба», «Карагод», «Каўтуха», «Крыжачок», «Вясёлыя Каляды», «Кабеты і жаўнеры», «Беларускі сувенір», «Кадрыля на зэдліках».
Работы знаходзяцца ва Уздзенскім гісторыка-краязнаўчым музеі, Музеі гісторыі тэатральнай і музычнай культуры ў Мінску, Кіеўскім гісторыка-краязнаўчым музеі, фондах БСМ.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1989 года.
Жыла ў г. Мінску. Памерла ў 2007 годзе. Пахавана на Татарскіх могілках ва Уздзе.
Ян Петэр Балкенэндэ
Ян Петэр Балкенэндэ (Jan Peter Balkenende;, Бізелінге, Зеландыя) — нідэрландскі дзяржаўны і палітычны дзеяч.
Міжнародны геаграфічны саюз
Міжнародны геаграфічны саюз (МГС; International Geographical Union; Union géographique internationale) — міжнароднае навуковае аб’яднанне географаў. Месца размяшчэння Сакратарыята — Дэлі, Індыя. Першы Міжнародны геаграфічны кангрэс прайшоў у 1871 годзе ў Антверпене.
У сучасным выглядзе заснаваны ў 1922 годзе ў Бруселі. Кіруючы орган — Выканаўчы камітэт (які складаецца з Прэзідэнта, васьмі Віцэ-прэзідэнтаў, Генеральнага сакратара і скарбніка), які выбіраецца Генеральнай асамблеяй, якая складаецца з кіраўнікоў нацыянальных дэлегацый. У структуры МГС таксама дзейнічаюць на сталай аснове камісіі і даследчыя групы. Раз на 4 гады праводзяцца кангрэсы МГС. Выпускаецца Бюлетэнь МГС.
Штопар (пілатаж)
Класіфікацыя штопару
Штопар падзяляецца па відзе: Па вугле нахілу падоўжнай восі самалёта да небасхілу: Па кірунку руху самалёта: Па ступені змены сярэдніх параметраў руху самалёта ў штопары ад вітка да вітка: Па характары змены параметраў руху самалёта ў працэсе выканання аднаго вітка:
Развіццё штопару
Самалёт можа ўвайсці ў штопар міжвольна з-за памылкі лётчыка, ці можа быць уведзены наўмысна для азнаямлення лётчыка з асаблівасцямі паводзін самалёта ў штопары, навучання тэхніцы ўваходу і выхаду са штопару і як выкананне адной з фігур пілатажнага комплексу.
Перадумовай траплення самалёта ў штопар з'яўляецца выхад на закрытычныя вуглы атакі або вуглы слізгання (аэрадынамічны падхоп) і звальванне. Калі адбываецца асіметрычны зрыў патоку (напрыклад, з прычыны слізгання або дзеяння элеронаў), то ўзнікаюць моманты сіл, якія надаюць самалёту кручэнне вакол восяў. Калі самалёт мае добрыя супрацьштопарныя характарыстыкі, то кручэнне хутка згасае і адбываецца звычайнае звальванне, набор хуткасці і выхад на нармальны рэжым палёту. У адваротным выпадку, самалёт трапляе ў рэжым ўстойлівага кручэння, пры якім асіметрыя абцёку пагаршаецца і зацягвае самалёт у сталы штопар. У выпадку, калі пілот паспрабуе пацягнуць штурвал або ручку кіравання да сябе, вялікая верагоднасць пераходу ў плоскі штопар, з вялікімі вугламі атакі і вуглавымі хуткасцямі кручэння. Выхад з гэтага рэжыму вельмі ўскладнены.