cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Генеральная акруга Беларусь
Адносіны да мясцовага насельніцтва
У адносінах да мясцовага насельніцтва нямецкія ўлады з першых дзён свайго гаспадарання распачалі палітыку генацыду яўрэйскага насельніцтва. Планы некаторых нацыстаў прадугледжвалі перасяленне 75 % насельніцтва Беларусі і засяленне «вызваленых» зямель нямецкімі каланістамі. Існавалі, з іншага боку, супрацьлеглыя планы па стварэнні буфернай асобнай беларускай дзяржавы, якая б была залежнай ад Нямеччыны. У 1942 г. у сувязі з разгортваннем партызанскага руху забойствы і катаванні мірнага насельніцтва Беларусі набылі сістэмны характар, акупанты спалілі 772 вёскі, разам з 46 992 жыхарамі. Беларуская зямля ў гэты час вайны была пакрыта густой сеткай лагераў ваеннапалонных і лагераў смерці, дзе за гады варожага панавання было знішчана звыш мільёна савецкіх ваеннапалонных і жыхароў Беларусі. Для яўрэйскага насельніцтва былі створаны гета. Яны сталі месцам масавай бойні, дзе загінулі сотні тысяч яўрэяў.
З набліжэннем лініі фронту да Беларусі акупанты ўзмацнілі расправу з насельніцтвам, вывозілі ў рэйх тэхналагічнае абсталяванне і сыравіну. 7 верасня 1943 г. нямецкая армія атрымала загад ператварыць тэрыторыю, якую яна пакідае, у «зону пустыні». Нямецкія войскі з педантычнасцю выконвалі гэты загад. За перыяд нямецкага генацыду на Беларусі гарадское насельніцтва рэспублікі страціла звыш 1063 тыс. жыхароў, беларуская вёска — 445 594 мірных жыхароў. На беларускай зямлі нямецкія акупанты закатавалі 810 000 савецкіх ваеннапалонных.
Як і ў іншых краінах Еўропы ў Беларусі немцы спрабавалі выкарыстаць калабарацыянісцкі рух. Да калабарацыяністаў на Беларусі можна аднесці супрацоўнікаў інстытутаў мясцовага самакіравання і паліцыі, у іх ліку Беларускай народнай самадапамогі (БНС), Беларускага корпуса самааховы (БКС), Саюза беларускай моладзі (СБМ), Беларускай цэнтральнай рады (БЦР) і Беларускай краёвай абароны (БКА). Па розных звестках, калабарацыянісцкі рух на Беларусі налічваў 80-100 тыс. чалавек, значная колькасць з якіх была далучана да яго акупантамі і іх памагатымі шляхам прымусу.
Конка
Конка — гістарычны від грамадскага транспарту, які шырока прымяняўся да пераводу чыгункі на паравую, цеплавую, электрычную або канатную цягу. Найбольш распаўсюджанай вобласцю прымянення конкі быў гарадскі транспарт; такім чынам, конка была папярэднікам электрычнага трамвая.
Конка ўяўляла сабой адкрыты або часцей закрыты экіпаж, часам двухпавярховы з адкрытым верхам (імперыял). Вагон па рэйкавых шляхах цягнула пара коней, кіраваная фурманам. У месцах, дзе лініі конкі перасякалі стромкія ўздымы, экіпажы чакалі фарэйтары (звычайна хлопчыкі-падлеткі), якія падпрагалі яшчэ 1-2 пары коней і дапамагалі пераадолець цяжкае месца, затым на роўным участку выпрагалі дадатковых коней.
Гісторыя
Першыя ў свеце гарадскія конкі з’явіліся ў ЗША: у Балтымары (1828), Нью-Ёрку (1832) і Новым Арлеане (1835).
Мінская конка дзейнічала з 1892 па 1928 гады (з перапынкам з 1918 па 1921 год у сувязі з грамадзянскай вайной). Ліквідавана ў 1928 годзе з мэтай даць магчымасць развіцця ў горадзе электрычнага транспарту, трамвая.
Кэмдэн (бора)
Ка́мдэн або Кэмдэн (Camden) — з 1965 года адзін з бора Лондана, які займае частку горада на поўнач ад Вэстмінстэра і Сіці. Займае плошчу ў 21 кв. км. і цягнецца ад Хай-Холбарна да парку Хэмпстэд-хіт. Гістарычным цэнтрам з’яўляецца раён Кэмдэн-таўн, які носіць імя 1-га графа Кемдэна.
Даўней тэрыторыя Кэмдэна была заселена рамеснікамі. Тут рабілі гадзіннікі (у Клеркенвеле), фартэпіяна, мэблю і ювелірныя вырабы. Пры Гановерскай дынастыі раён Блумсберы стаў зменьвацца. Брытанскія арыстакраты ахвотна ўкладвалі сродкі ў забудову, каб затым здаваць нерухомасць у арэнду. Так узніклі Квін-сквер, Расел-сквер, Фіцрой-сквер, Блумсберы-сквер і Бедфард-сквер — квадратныя плошчы з садкамі пасярэдзіне, якія дагэтуль захоўваюць першапачатковую геаргіянскую забудову.
Напачатку XIX стагоддзя, у эпоху Рэгенцтва, Лондан працягваў расці на поўнач. Архітэктар Джон Нэш па просьбе прынца-рэгента разбіў на поўдні Кэмдэна шырокі Рыджэнтс-парк, адкуль на поўнач быў пракапаны канал Рыджэнтс. Яго наваколлям Роберт Браўнінг даў мянушку «маленькая Венецыя». Дасведчаны забудоўшчык Томас К'юбіт стварыў новыя кэмдэнскія плошчы — Гордан-сквер і Уоберн-сквер.
Поспехі К’юбіта і іншых горадабудаўнікоў стварылі перадумовы для хуткага росту насельніцтва Кэмдэна ў віктарыянскую эпоху. Менавіта тут размясціліся Брытанскі музей і Лонданскі ўніверсітэт, былі выбудаваны гіганцкія вакзальныя комплексы Кінгс-Крос і Сент-Панкрас (апошні названы ў гонар царквы Св. Панкрація, адной з найстарэйшых у Лондане). У 1960-я гады ў Кэмдэне з’явіліся небаскробы Юстэн Таўэр і BT Tower — самы высокі будынак Лондана.
У наш час фешэнэбельныя кварталы Кэмдэна суседнічаюць з даволі дэмакратычнай забудовай. Сярод лонданцаў асаблівай папулярнасцю карыстаюцца блышыныя рынкі Кэмдэна, а таксама сквер Лінкальнс-Ін-Філдс — самая вялікая плошча Лондана і прататып манхэтэнскага Цэнтральнага парку.
Леанцюк
Леанцюк — прозвішча.
Калюхіў
Калюхіў (Колюхів) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Кандытарскі мяшок
Кандытарскі мяшок — прадмет кухоннага начыння, прызначаны для дакладнага нанясення дэкаратыўных дэталяў з узбітых вяршкоў, кандытарскіх крэмаў, маянэзу ці надання формы цесту, напрыклад для печыва ў формачках ці на блясе. Выконваецца з непрамакальнай тканіны і мае конусападобную форму. Кандытарскі мяшок дапаўняюць некалькі насадак-наканечнікаў для прадуктаў рознай кансістэнцыі з рознага памеру адтулінамі, часам фігурнай формы.
Мала Яблунька
Мала Яблунька (Мала́ Я́блунька) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Імельборн
Імельборн (Immelborn) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Бархфельд. Насельніцтва — 1776 чалавек (на 31 снежня 2006 г.). Плошча — 12,65 км². Афіцыйны код — 16 0 63 041.
Камуна падзяляецца на 3 сельскія акругі.
Бесудэ
Бесудэ (Bessude) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Насельніцтва складае 501 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 7040. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Краснэ (Тыўрыўскі раён)
Краснэ (Кра́сне) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3481A
IC 3481A — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Палітычны рэжым
Палітычны рэжым — сукупнасць прыёмаў і метадаў, з дапамогай якіх ажыццяўляецца дзяржаўная ўлада.
Палітычны рэжым увасабляе самыя асноўныя характарыстыкі дзяржаўнага ўладарання. Палітычны рэжым гэта заўсёды палітыка-прававы рэжым, і вызначаецца згодна са з'яўленымі ім прававымі ці антыправавымі формамі. Важным крытэрыем вызначэння віду палітычнага рэжыму з'яўляецца прававая форма прымянння тых ці іншых спосабаў ажыццяўлення дзяржаўнай улады. Менавіта канкрэтная прававая сістэма ў сваім увасабленні дазваляе дастаткова дакладна вызначаць від палітычнага рэжыму і прагназаваць яго дынаміку.
Палітычны рэжым як уласцівасць формы дзяржавы мае высокую ступень самастойнасці; праз яго кіруючыя колы маюць магчымасць прыстасоўваць форму дзяржавы да змяненняў палітычнага становішча ў краіне, без змяненняў у фармальных асновах праўлення і тэрытарыяльнага ўладкавання. У сваю чаргу палітычны рэжым уплывае і на формы праўлення, і на формы дзяржаўнага ўладкавання, адбіваецца на структуры дзяржаўнага апарату.
Мяркуецца, што існуе спецыфічная заканамернасць, якая характарызуе палітычны рэжым: усялякае змяненне П.р. пры вядомых суадносінах агульных ці прыватных інтарэсаў спрычыняе змяненне формы дзяржавы, і наадварот, перабудова формы дзяржавы цягне за сабой змяненне палітычнага рэжыму. Такую магчымасць нярэдка паспяхова выкарыстоўваюць сілы, якія стаяць пры ўладзе.
Данкмарсгаўзен
Данкмарсгаўзен (Dankmarshausen) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Берка/Вера. Насельніцтва — 1067 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 11,19 км².
Нямковічы
Назву Нямко́вічы маюць:
Хабілітацыя
Хабіліта́цыя (Habilitation) — у еўрапейскіх і лацінаамерыканскіх універсітэтах атрыманне другой (вышэйшай) навуковай ступені (хабілітаванага доктара), якая адпавядае беларускай навуковай ступені доктара навук. Раней — таксама іспыт на прафесара. Працэдура, якая ідзе пасля надання першай ступені доктара філасофіі.
Мар’яніўка (Манэвыцкі раён)
Мар’яніўка (Мар'я́нівка) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Хабілітацыя
Існуе ў еўрапейскай кантынентальнай акадэмічнай сістэме (у такіх краінах, як Германія, Францыя, Аўстрыя, Чэхія, Польшча), шмат традыцый і асаблівасцяў якой былі запазычаны савецкай сістэмай падрыхтоўкі навуковых і навукова-педагагічных кадраў вышэйшай кваліфікацыі.
Пасля праходжання хабілітацыі прэтэндэнту надаецца тытул хабілітаванага доктара (doctor habilitatus, Dr. habil.), які дае права займаць прафесарскія пасады ва ўніверсітэтах. Але варта адзначыць, што хабілітацыя ў многіх краінах не з’яўляецца асобнай навуковай ступенню, а з’яўляецца кваліфікацыяй, дадатковай да ступені доктара філасофіі.
Асноўным этапам хабілітацыі з’яўляецца абарона дысертацыі, падрыхтоўка якой прадугледжвае выкананне навуковай працы значна больш высокага ўзроўню, чым гэта патрабуецца для даследавання, пасля якога прысвойваюць званне доктара — і якасна, і колькасна (па аб’ёме). У адрозненне ад дысертацыі на званне доктара, дадзеная дысертацыя выконваецца самастойна, гэта значыць не прадугледжвае кіраўніцтва больш падрыхтаваным навукоўцам (доктарам навук). Прадметам рэцэнзавання апанентаў з’яўляецца праца вучонага ў цэлым, уключаючы навуковыя публікацыі, педагагічная дзейнасць (выданне навучальных дапаможнікаў і падрыхтоўка лекцыйных курсаў) і арганізацыйная работа ў сферы навукі (удзел у міжнародных навуковых арганізацыях, кіраўніцтва навуковымі праектамі і г.д.).
Канатопскі раён
Канатопскі раён (Конотопський район, ) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Сумскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Канатоп (Конотоп).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 29822 чалавекі, плошча — 1665 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 29 сельскіх саветаў.
Краснянка (Тыўрыўскі раён)
Краснянка (Красня́нка) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дыпах (Цюрынгія)
Дыпах (Dippach) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Берка/Вера. Насельніцтва — 1087 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 6,07 км². Афіцыйны код — 16 0 63 017.
Чэтвэртня
Чэтвэртня (Четвертня́) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Крымінальны кодэкс Расійскай Федэрацыі
Крымінальны кодэкс Расійскай Федэрацыі (Уголовный кодекс Российской Федерации) — асноўная і адзіная крыніца крымінальнага права, адзіны нарматыўны акт, які ўсталёўвае злачыннасць і каральнасць дзей на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі.
Дзеючы Крымінальны кодэкс Расійскай Федэрацыі быў прыняты Дзяржаўнай Думай 24 мая 1996 года, адобраны Саветам Федэрацыі 5 чэрвеня 1996 года, падпісаны прэзідэнтам 13 чэрвеня 1996 года і ўступіў у сілу з 1 студзеня 1997 года, змяніўшы Крымінальны кодэкс РСФСР 1960 года.
Кодэкс уяўляе сабой кадыфікаваны нарматыўны акт, які адрозніваецца ўнутраным адзінствам і складаецца з двух частак (Агульнай і Асаблівай). Агульная частка ўключае 6 раздзелаў і артыкулы 1-104. Яе нормы вызначаюць агульныя прынцыпы і палажэнні крымінальнага права, межы дзеяння крымінальнага закона, паняцце і катэгорыі злачынстваў. Асаблівая частка кодэкса складаецца з 6 раздзелаў і артыкулаў 105—361, і апісвае склады канкрэтных злачынстваў, а таксама пералічвае санкцыі (віды і памеры пакаранняў) за іх здзяйсненне.
Віктар Аляксандравіч Сняжыцкі
Віктар Аляксандравіч Сняжы́цкі (нар., в. Гарнастаевічы, Свіслацкі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі кардыёлаг і дзяржаўны дзеяч. Доктар медыцынскіх навук (2006), прафесар (2008). Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Член Беларускага навуковага таварыства кардыёлагаў, Еўрапейскага таварыства кардыёлагаў.
Біяграфія
Скончыў у 1984 годзе з адзнакай Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасць «Лячэбная справа». У 1984—1986 гадах клінічны ардынатар кафедры шпітальнай тэрапіі Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У 1989 годзе скончыў аспірантуру па спецыяльнасці «Унутраныя хваробы». У 1989—1995 гадах асістент кафедры шпітальнай тэрапіі. У 1995—2001 гадах загадчык аддзяленнем Гродзенскага абласнога кардыялагічнага дыспансера, у 2001—2006 гадах — галоўны ўрач.
У 2004—2008 гадах дацэнт кафедры шпітальнай тэрапіі ГрДМУ, з 2006 года прафесар. У 2006—2009 гадах прарэктар па навуковай працы, у 2009—2010 — першы прарэктар, з 2010 па 2020 гады — рэктар Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Выбраны членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання ад Гродзенскай вобласці. Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя даследаванні прысвечаны праблемам лячэння артэрыяльнай гіпертэнзіі, ішэмічнай хваробы сэрца, недастатковасці кровазвароту і парушэнням рытму сэрца. Аўтар звыш 450 навуковых прац, у тым ліку 12 манаграфій і 25 патэнтаў.
Алена Сяргееўна Саннікава
Алена Сяргееўна Саннікава  — беларуская лыжніца, удзельніца двух Алімпійскіх гульняў. Спецыялізуецца ў дыстанцыйных гонках.
Кар’ера
У Кубку свету Саннікава дэбютавала ў снежні 2000 года, у лістападзе 2001 года першы раз трапіла ў трыццатку лепшых на этапе Кубка свету, у эстафеце. Усяго мае на сваім рахунку 19 трапленняў у трыццатку лепшых на этапах Кубка свету, 10 у асабістых і 9 у камандных спаборніцтвах. Лепшым вынікам у выніковым агульным заліку Кубка свету, з’яўляецца для Саннікавай 70-е месца ў сезоне 2007-08.
На Алімпіядзе-2006 у Турыне стала 43-ай у дуатлоне 7,5 7,5 км, 29-ай у гонцы на 10 км класікай, 15-ай у эстафеце і 35-ай у мас-старце на 30 км.
На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы прымала ўдзел у чатырох гонках: 10 км каньком — 43-е месца, дуатлоне 7,5 7,5 км — 38-е месца, эстафета — 10-е месца, мас-старт на 30 км — 38-е месца.
За сваю кар’еру прымала ўдзел у пяці чэмпіянатах свету, лепшы вынік 9-е месца ў эстафеце на чэмпіянаце 2009 года, а ў асабістых гонках — 15-е месца ў мас-старце на 30 км на чэмпіянаце 2007 года.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Юрый Іванавіч Варонежцаў
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў 1955 годзе ў Маскве ў сям’і вайскоўца. Дзяцінства правёў у ГДР. У 1973 годзе скончыў сярэднюю школу ў Брэсце, затым у 1978 годзе — фізічны факультэт БДУ.
Працаваў у Інстытут механікі металапалімерных сістэм НАН Беларусі ў Гомелі.
У 1989 годзе абраны народным дэпутатам СССР. Быў адказным сакратаром камісіі ВС для расследавання прычын і наступстваў Чарнобыльскай катастрофы і адным з асноўных распрацоўнікаў закону аб сацыяльнай абароне ахвяраў той трагедыі. Далучыўся да дэмакратычнай апазіцыі, увайшоў у Міжрэгіянальную дэпутацкую групу. У час жнівеньскага путчу ў Маскве ў 1991 годзе быў сярод іншых у крытычную ноч у Белым доме, дзе на той момант знаходзіўся штаб супраціву рэваншыстам. Пасля перамогі дэмакратыі яго абралі намеснікам старшыні палаты Саюзу ВС СССР.
Пасля распаду СССР працаваў загадчыкам лабараторыі ў ІМС Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, выканаўчым дырэктарам аддзялення Беларускага аддзялення Фонду Сораса, намеснікам старшыні праўлення Фонда ім. Льва Сапегі, у іншых няўрадавых арганізацыях. З’яўляўся адным з заснавальнікаў Беларускага сацыяльна-экалагічнага Саюзу «Чарнобыль» (з 1992 па 2001 яго віцэ-прэзідэнт), «Грамадзянскіх ініцыятыў», «Прававой ініцыятывы» і яшчэ некалькіх беларускіх НДА.
Удзельнічаў у станаўленні дэмакратычнай плыні на Гомельшчыне. Вынікам той працы было стварэнне Гомельскага клубу выбаршчыкаў, спіс якога перамог на выбарах дэпутатаў гарсавету ў 1990 годзе.
Займаўся праблемамі радыяцыі. У складзе аргкамітэта руху «Навукоўцы за бяз’ядзерную Беларусь» удзельнічаў у арганізацыі пратэстаў супраць будаўніцтва АЭС у Беларусі. Сябра камісіі «Грамадскай экалагічнай экспертызы праекту будаўніцтва атамнай электрастанцыі ў Рэспубліцы Беларусь», якая дала адмоўнае заключэнне аб магчымасці гэтай будоўлі на тэрыторыі Рэспублікі. Аўтар законапраекту «Аб экалагічнай бяспецы грамадзян».
Кандыдат тэхнічных навук. Аўтар больш за 30 вынаходак, двух манаграфій і каля 50 навуковых публікацый. Найбольш важныя вынаходкі: аўтарскае пасведчанне СССР № 1225370 «Дазіметр гама-выпраменьвання»; аўтарскае пасведчанне СССР № 1225371 «Спосаб вызначэння паглынутай дозы гама-выпраменьвання».
Сябра Нацыянальнага камітэту Аб’яднанай грамадзянскай партыі Беларусі, у якую ўваходзіў з моманту яе стварэньня. З пачатку 2010 году — у руху «Гавары праўду». Сябра Беларускай асацыяцыі журналістаў, аўтар некалькіх соцень публікацый у беларускіх і замежных выданнях.
18 мая 2010 года ў Юрыя Варонежцава ў Гомелі супрацоўнікі міліцыі канфіскавалі тры ноўтбукі, адзін з якіх належыў яго 10-гадовай дачцы, камп’ютар сына, відэакамеру, мабільныя тэлефоны, носьбіты інфармацыі — дыскі, дыскеты, флэш-карты і відэакасеты, кнігі і некалькі тысяч долараў. 20 мая Варонежцаў быў дапытаны ў якасці сведкі па крымінальнай справе. Прадстаўнікі 33 грамадскіх арганізацый, у тым ліку вядомых навукоўцаў і эколагаў розных краін напісалі зварот у пракуратуру, міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыю прэзідэнта Беларусі з пратэстам супраць пераследу Юрыя Варонежцава і канфіскацыі асабістых рэчаў сям’і «сведкі па справе» і патрабаваннем аднавіць законнасць.
Перанёс анкалогію. Памёр 20 кастрычніка 2020 года ў Гомелі.
Кругы (Тыўрыўскі раён)
Кругы (Круги́) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
ФК Сянно
«Сянно» — беларускі аматарскі футбольны клуб з горада Сянно Віцебскай вобласці. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
Клуб прымаў удзел у чэмпіянаце Віцебскай вобласці, дзе выступаў даволі паспяхова. Некаторы час выступаў пад назвамі «Будаўнік» і «Камунальнік». «Сянно» некалькі разоў прымала ўдзел у Кубку Беларусі: у сезоне 2016/17, перайграўшы ў 1/32 фіналу мінскі «Прамень» з лікам 3:0, «Сянно» з мінімальным лікам (0:1) саступіла ў 1/16 фіналу наваполацкаму «Нафтану». У розыгрышы 2017/18 клуб саступіў у першым кваліфікацыйным раўндзе «СМІаўтатрансу» з лікам 0:1.
У 2021 годзе клуб заявіўся ў Другую лігу чэмпіянату Беларусі, дзе здолеў выйсці ў плэй-оф і саступіў у 1/8 фіналу, а таксама прыняў удзел у розыгрышы Кубка Беларусі. У 2022 годзе «Сянно» ўжо было аўтсайдарам у Віцебскім дывізіёне.
Матэйкы
Матэйкы (Ма́тейки) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Гросэнзэ (Цюрынгія)
Гросэнзэ (Großensee) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Берка/Вера. Насельніцтва — 204 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 3,27 км².
Уладзіслаў Дмахоўскі
Уладзіслаў Дмахоўскі (Władysław Dmochowski, Vladislovas Dmachauskas; 1838 ці 1841, Вільня — , Беняконі, цяпер Воранаўскі раён, Беларусь) — мастак, чыя творчая дзейнасць звязана з культурным жыццём Літвы, Польшчы і Беларусі.
Біяграфія
Сын Вікенція Дмахоўскага. Вучыўся мастацкай справе ў Вільні, у 1857—1862 гадах жыў у Парыжы. У 1862 годзе вярнуўся ў Літву. Удзельнічаў у паўстанні 1863 года, за што быў высланы. З 1866 года пасяліўся ў Варшаве. Ілюстраваў часопісы «», «Tygodnik ilustrowany», «». З 1872 года выкладаў маляванне ў. З 1873 года выкладаў у Чэнстахове. З 1884 года жыў у Нагародавічах, Беняконях.
Творчасць
Прымаў удзел у выстаўках у Варшаве, Кракаве, Любліне. Гумарыстычныя вобразы бытавых кампазіцый і палявання пісаў акварэллю і алейнымі фарбамі. У 1877 годзе ў Варшаве быў выпушчаны альбом з яго малюнкамі краявідаў Чэнстахова і.
Ганцавіцкі сельсавет (Плешчаніцкі раён)
Га́нцавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Плешчаніцкага раёна Мінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Ганцавічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Зембінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. З 22 верасня 1927 года ў складзе Плешчаніцкага раёна. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Плешчаніцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Каменскага сельсавета.
Сцяпан Іванавіч Бышкоўскі
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкай сям’і. У 1760-1780-х гг. (да 1784) працаваў у маскоўскай Сінадальнай друкарні наборшчыкам (з 1743), камісарам (з 1758), пратакалістам (з 1760), наглядчыкам (з 1768), сакратаром (з 1772). З 1766 г. рыхтаваў першыя выданні пеўчых кніг у кіеўскай квадратнай натацыі: Ірмалогія, Актоіха, Абіхода, Свят, Азбукі пачатковага навучэння простаму нотнаму спеву (1772), скарочанага Абіхода (1778). Упершыню ў Расіі стварыў шрыфт для наборнага друкавання аднагалосых пеўчых кніг; планаваў і друкаванне шматгалосных партытур. Склаў «Нотную з кароткімі прыкладамі граматыку», з якой у Азбуку ўвайшла толькі «Гвідава рука» (сярэдневяковы метад дэманстрацыі гукавой сістэмы, які прыпісваецца Гвіда д’Арэца).
Асноўныя матэрыялы, якія належаць Бышкоўскаму, захоўваюцца ў РДАСА, у фондзе канторы Сінадальнай друкарні (Ф. 1184).
IC 3482
IC 3482 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Каралеўскі каледж музыкі
Каралеўскі каледж музыкі (Royal College of Music) — брытанская вышэйшая музычная навучальная ўстанова, размешчаная ў Лондане. Заснаваны ў 1882 годзе пад патранатам Прынца Уэльскага (будучага караля Эдуарда VII) і ўвесь час знаходзіцца пад найяснейшым заступніцтвам (з 1993 года прэзідэнтам каледжа з’яўляецца Чарлз, прынц Уэльскі). Заняткі пачаліся ў 1883 годзе. Непасрэдным папярэднікам каледжа была Нацыянальная школа навучання музыцы (National Training School for Music), якая працавала ў 1875—1882 гг. Будынак каледжа, пабудаваны ў 1894 годзе па праекце Артура Бломфілда, размешчаны на Прынс Консарт Роўд у Паўднёвым Кенсінгтоне, насупраць Альберт-хола.
Апроч навучальнай часткі, каледж мае значны музейна-архіўны складнік, аснова якога была закладзена, першым чынам, адным з заснавальнікаў каледжа Джорджам Гроўвам. У каледжы ёсць Музей музычных інструментаў, які ўключае больш за 800 экспанатаў ад XV стагоддзя да нашых дзён, калекцыя нотных аўтографаў, калекцыя партрэтаў (больш 300 маляўнічых арыгіналаў, сярод якіх, напрыклад, апошні прыжыццёвы партрэт Карла Марыі фон Вебера пэндзля Джона Коўза, і каля 10 000 літаграфаваных партрэтаў, фатаграфій і інш.). Больш за 600 000 экспанатаў налічвае збор канцэртных праграмак з 1730 г. да сённяшняга дня.
Бананара
Бананара (Bonnanaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вядзьмар (тэлесерыял, 2019)
«Вядзьмар» (The Witcher) — амерыканска-польскі фэнтэзійны тэлевізійны серыял, зняты паводле матываў аднайменнай серыі раманаў Анджэя Сапкоўскага. Прэм’ера першага сезона адбылася на стрымінгавым сэрвісе Netflix 20 снежня 2019 года, прэм’ера другога сезона — 17 снежня 2021 года. У верасні 2021 года быў анансаваны трэці сезон, пазней пачалася падрыхтоўка да здымак чацвёртага і пятага сезонаў. 25 снежня 2022 года на экраны выйшаў прыквел-серыял «Вядзьмар: Паходжанне».
Сюжэт
Вядзьмар Геральт з Рывіі — мутант і паляўнічы на монстраў і нячысцікаў, імкнецца знайсці сваё месца ў свеце, дзе людзі часта аказваюцца горшымі за пачвар. У сельскай глушы дзяўчыну Енэфер, ад нараджэння гарбуху, бацька аддае ў навучанне да чараўніцы. А малалетняя прынцэса каралеўства Цынтра — Цыры — вымушана ўцячы, калі яе краіну захапіла імперыя Нільфгаард. Лёс гэтых трох складзецца так, што іх жыцці будуць цесна звязаны.
Сюжэт першага сезона быў адаптацыяй некаторых навел з першых дзвюх кніг цыкла пра Вядзьмара — «Апошняе жаданне» і «Меч Наканавання». Сюжэт другога сезона стаў адаптацыяй кнігі «Кроў эльфаў».
The Shard
The Shard (The Shard London Bridge, у перакладзе «Асколак шкла» або проста «Асколак») — самы высокі небаскроб у Еўропе, пабудаваны ў 2012 годзе на месцы Southwark Towers, 25-павярховага офіснага цэнтра, пабудаванага ў 1975 годзе. Цырымонія адкрыцця адбылася 5 ліпеня 2012 года.
Апісанне
30 сакавіка 2012 года будынак дасягнуў сваёй верхняй адзнакі ў 310 метраў, стаўшы не толькі самым высокім будынкам у Лондане, але і самым высокім будынкам у Еўрапейскім саюзе і 45-м у свеце. На апошнім паверсе будынка размешчаны найвышэйшыя ў Вялікабрытаніі назіральная пляцоўка і галерэя. Форма будынка была распрацавана ў выглядзе нерэгулярнай піраміды, абліцаванай шклом. 95 паверхаў з офісамі, кватэрамі, кветнікамі і тэхнічнымі памяшканнямі: італьянскі архітэктар Рэнца Піяна заве сваё тварэнне «вертыкальным горадам». Небаскроб названы «Shard», што ў перакладзе азначае «асколак» і абліцаваны тысячамі шкляных панэляў, якія ззяюць на сонцы. Турыстаў на пабудаваную галоўным чынам на сродкі Катара піраміду пачнуць пускаць толькі ў лютым 2013 года.
Курныкы (Тыўрыўскі раён)
Курныкы (Ку́рники) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Набруска
Набруска (Набру́ска) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 229 чалавек.
Іфта
Іфта (Ifta) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Кройцбург. Насельніцтва — 1213 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 17,59 км². Афіцыйны код — 16 0 63 039.
Сірэт (рака)
Сірэ́т, Серэт (Серет, Siret) — рака на ўсходзе Румыніі, левы прыток Дуная.
Пачатак бярэ ў Букавінскіх Карпатах, далей цячэ па Малдаўскім ўзвышшы. Даўжыня — 740 км. Вадазборны басейн ракі — 43 960 км². У горнай частцы цячэ па тэрыторыі Украіны (115 км), далей — Румыніі. Сярэдні расход вады 185 м³/с.
Прытокі: Сучава, Малы Сірэт — галоўны прыток на тэрыторыі Украіны, Путна. Жыўленне — снегавое і дажджавое. Ледастаў — са снежня па сакавік. Увесну выходзіць з берагоў, летам — дажджавыя паводкі. Ёсць суднаходны ўчастак. У даліне ракі горад Бакэў.
Польская Народная Рэспубліка
Польская Народная Рэспубліка (ПНР, Polska Rzeczpospolita Ludowa) — польская сацыялістычная дзяржава, якая існавала ў 1945—1989 (афіцыйная назва ў 1952—89, у 1945—52 — Польская Рэспубліка). Краіна была членам Арганізацыі Варшаўскага дагавора і Савета эканамічнай узаемадапамогі.
У адпаведнасці з рашэннем Тэгеранскай канферэнцыі (1943) тэрыторыя ПНР у параўнанні з даваеннай Польшчай была «ссунутая» на захад і стала трохі меньшай, але цяпер улучала высокаразвітыя землі на ўсход ад Одэра і Нейсе, а таксама працяглую берагавую лінію (паўнавартасны выхад да мора).
Дзякуючы дапамозе СССР і іншых краін сацыялістычнай садружнасці ПНР пабудавала сучасную эканоміку, адну з буйнейшых у Еўропе. Разам з тым Польшча актыўна карысталася крэдытамі Захаду (да 1980 года запазычанасць дасягнула 23 млрд. долараў ЗША), што стала адной з прычын эканамічнага крызісу 1980-х.
13 снежня 1981 у Польшчы ўведзена ваеннае становішча.
Самеш
Самеш (Someş, Szamos) — буйная рака на тэрыторыі рэспублік Румынія і Венгрыя; значны левы прыток ракі Ціса (басейн Дуная). Да ўпадзення Самеша ў Цісу ля горада Вашарашнамень (Венгрыя) агульная даўжыня Самеша складае 418 км, з якіх каля 40 км ніжняга цячэння ў Венгрыі і 378 км у Румыніі.
Вядзьмар: Паходжанне
«Вядзьма́р: Паходжанне» (The Witcher: Blood Origin) — тэлевізійны міні-серыял у жанры фэнтэзі, зняты кампаніяй Netflix. Ёсць прыквелам серыяла «Вядзьмар». Праца над праектам пачалася ў 2020 годзе, прэм’ера адбылася 25 снежня 2022 года.
Ланы (Тыўрыўскі раён)
Ланы (Лани́) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Нічагіўка (Манэвыцкі раён)
Нічагіўка (Нічогі́вка) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 514 чалавек.
Майдан (Тыўрыўскі раён)
Майдан (Майда́н) — вёска ў Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Кудрычы
Назву Ку́дрычы маюць:
Нава Руда
Нава Руда (Нова́ Руда́) — вёска ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 532 чалавек.
Мальер
Мальер (Molière, сапраўднае імя Жан Батыст Паклен; Jean Baptiste Poquelin; ахрышчаны 15 студзеня 1622, Парыж —, ) — камедыёграф Францыі і новай Еўропы, стваральнік класічнай камедыі, па прафесіі акцёр і дырэктар тэатра.
Раннія гады. Пачатак акцёрскай кар'еры
Мальер паходзіў з старадаўняй буржуазнай сям'і, якая на працягу некалькіх стагоддзяў займалася рамяством абіўшчыкаў-драпіроўшчыкаў. Бацька Мальера, Жан Паклен (1595—1669), быў прыдворным абіўшчыкам і камердынерам Людовіка XIII. Мальер выхоўваўся ў моднай езуіцкай школе — Клерманскім каледжы, дзе грунтоўна вывучыў латынь, таму вольна чытаў у арыгінале рымскіх аўтараў і нават, як мяркуецца, пераклаў на французскую мову філасофскую паэму Лукрэцыя «Аб прыродзе рэчаў» (пераклад згублены). Па заканчэнні каледжа ў 1639 годзе Мальер вытрымаў у Арлеане іспыт на званне ліцэнцыята права. Але юрыдычная кар'ера прыцягвала яго не больш за бацькоўскае рамяство, і Мальер абраў прафесію акцёра. У 1643 годзе Мальер стаў на чале «Бліскучага тэатра» (Illustre Theatre). Калі трупа распалася, Мальер вырашыў шукаць шчасця ў правінцыі, далучыўшыся да трупы вандроўных камедыянтаў, узначаленай Дзюфрэнам.
Трупа Мальера ў правінцыі. Першыя п'есы
Юнацкія блуканні Мальера па французскай правінцыі (1645—1658) у гады грамадзянскай вайны (фронды) — узбагацілі яго жыццёвым і тэатральным вопытам. З 1650 года Мальер заступае на месца Дзюфрэна, узначальваючы трупу. Беднасць рэпертуару трупы Мальера і стала стымулам да пачатку яго драматургічнай дзейнасці. Так гады тэатральнай вучобы Мальера сталі гадамі і яго аўтарскай вучобы. Мноства фарсавых сцэнарыяў, складзеных ім у правінцыі, знікла. Захаваліся толькі п'ескі «Рэўнасць Барбулье» (La jalousie du Barbouille) і «Лятаючы лекар» (Le medecin volant), прыналежнасць якіх Мальеру не цалкам даставерная. Вядомыя яшчэ загалоўкі шэрага аналагічных п'ес, якія Мальер іграў у Парыжы пасля свайго вяртання з правінцыі («Гро-Рэнэ школьнік», «Доктар-педант», «Гаржыбюс у мяшку», «План-план», «Тры дактары», «Казакін», «Патворны гультай», «Вязальнік голля»), прычым загалоўкі гэтыя пераклікаюцца з сітуацыямі пайзнейшых фарсаў Мальера (напр. «Гаржыбюс у мяшку» і «Выхадкі Скапена», д. III, сц. II). Гэтыя п'есы сведчаць аб тым, што традыцыя старадаўняга фарсу выгадавала драматургію Мальера і ўвайшла арганічным кампанентам у асноўныя камедыі яго сталага веку.
Фарсавы рэпертуар, выдатна выкананы трупай Мальера пад яго кіраўніцтвам (сам Мальер знайшоў сябе як акцёра менавіта ў фарсе), спрыяў умацаванню яго рэпутацыі. Яшчэ больш узрасла яна пасля складання Мальерам дзвюх вялікіх камедый у вершах — «Шалёны, або Усё недарэчы» (L’Etourdi ou les Contretemps, 1655) і «Любоўная прыкрасць» (Le depit amoureux, 1656), напісаных у манеры італьянскай літаратурнай камедыі. На асноўную фабулу, якая ўяўляе вольнае перайманне італьянскім аўтарам, напластоўваюцца тут запазычанні з розных старых і новых камедый, адпаведна ўпадабанаму Мальерам прынцыпу «браць сваё дабро ўсюды, дзе ён яго знаходзіць». Цікавасць абедзвюх п'ес зводзіцца да распрацоўкі камічных палажэнняў і інтрыгі; характары ў іх распрацаваныя яшчэ вельмі павярхоўна.
Парыжскі перыяд
24 кастрычніка 1658 года трупа Мальера дэбютавала ў Луўрскім палацы ў прысутнасці Людовіка XIV. Згублены фарс «Закаханы доктар» меў вялізны поспех і вырашыў лёс трупы: кароль даў ёй у карыстанне прыдворны тэатр Пці-Бурбон, у якім яна іграла да 1661 года, пакуль не перайшла ў тэатр Пале-Раяль, дзе ўжо заставалася да смерці Мальера. З моманту пасялення Мальера ў Парыжы пачынаецца перыяд яго ліхаманкавай драматургічнай працы, напружанасць якой не слабела да самай яго смерці. За гэтыя 15 гадоў з 1658 па 1673 Мальер стварыў усе свае лепшыя п'есы, якія выклікалі, за нешматлікімі выключэннямі, лютыя напады з боку варожых яму грамадскіх груп.
Раннія фарсы
Парыжскі перыяд дзейнасці Мальера адкрываецца аднаактавай камедыяй «Смешныя манерніцы» (Les precieuses ridicules, 1659). У гэтай першай, суцэльна арыгінальнай п'есе Мальер зрабіў адважны выпад супраць вычварнасці і манернасці маўлення, тону і абыходжання, якая панавала ў арыстакратычных салонах і атрымала вялікае адлюстраванне ў літаратуры і аказала моцны ўплыў на моладзь (пераважна жаночую яе частку). Камедыя балюча абразіла самых вядомых свецкіх жанчын. Ворагі Мальера дамагліся двухтыднёвай забароны камедыі, пасля адмены якой яна ішла з падвоеным поспехам.
Пры ўсёй сваёй вялікай літаратурна-грамадскай каштоўнасці «Манерніцы» — тыповы фарс, які прайграе ўсе традыцыйныя прыёмы гэтага жанру. Тая жа фарсавая стыхія, якая надавала гумару Мальера вулічную яркасць і сакавітасць, напаўняе таксама наступную п'есу Мальера «Сганарэль, або Уяўны раганосец» (Sganarelle, ou Le cocu imaginaire, 1660). Тут на змену спрытнаму служку-шэльме першых камедый — Маскарылю — прыходзіць прыдуркаваты нязграбны Сганарэль, пасля ўведзены Мальером у цэлы шэраг яго камедый.
Камедыі выхавання
Камедыя «Школа мужоў» (L’ecole des maris, 1661), якая цесна звязана з наступнай за ёй яшчэ больш сталай камедыяй «Школай жонак» (L’ecole des femmes, 1662), азначае паварот Мальера ад фарсу да сацыяльна-псіхалагічнай камедыі выхавання. Тут Мальер ставіць пытанні кахання, шлюбу, адносіны да жанчыны і ладу сям'і. Адсутнасць аднастайнасці ў характарах і ўчынках персанажаў робіць «Школу мужоў» і асабліва «Школу жонак» найбуйнейшым крокам наперад у бок стварэння камедыі характараў, якая пераадольвае прымітыўны схематызм фарсу. Пры гэтым «Школа жонак» непараўнальна глыбей і танчэй за «Школу мужоў», якая ў дачыненні да яе — як бы накід, лёгкі эскіз.
Настолькі сатырычна завостраныя камедыі не маглі не выклікаць разлютаваных нападаў з боку ворагаў драматурга. Мальер адказаў ім палемічнай п'ескай «Крытыка „Школы жонак“» (La critique de «L’Ecole des femmes», 1663). Абараняючыся ад папрокаў у гаерстве, ён з вялікай годнасцю выкладаў тут сваё крэда камічнага паэта («унікаць як след у смешны бок чалавечае прыроды і пацешна адлюстроўваць на сцэне недахопы грамадства») і высмейваў забабоннае пакланенне перад «правіламі» Арыстоцеля. Гэты пратэст супраць педантычнай фетышызацыі «правілаў» выкрывае незалежную пазіцыю Мальера ў адносінах да французскага класіцызму, да якога ён прымыкаў аднак у сваёй драматургічнай практыцы. Іншай праявай той жа незалежнасці Мальера з'яўляецца і яго спроба давесці, што камедыя не толькі не ніжэй, але нават «вышэй» за трагедыю, гэтага асноўнага жанру класічнай паэзіі. У «Крытыцы на „Школу жонак“» ён вуснамі Доранта дае крытыку класічнай трагедыі з пункта гледжання неадпаведнасці яе «натуры» (сц. VII), гэта значыць з пазіцый рэалізму. Крытыка гэтая накіраваная супраць тэматыкі класічнай трагедыі, супраць арыентацыі яе на прыдворныя і велікасвецкія ўмоўнасці.
Новыя ўдары ворагаў Мальер адпарыраваў у п'есе «Версальскі экспромт» (L’impromptu de Versailles, 1663). Арыгінальная па задуме і будове (дзеянне яе адбываецца на падмостках тэатра), камедыя дае найкаштоўнейшыя звесткі аб працы Мальера з акцёрамі і наступным развіцці яго поглядаў на сутнасць тэатра і задачы камедыі. Падвяргаючы знішчальнай крытыцы сваіх канкурэнтаў — акцёраў Бургундскага атэля, адпрэчваючы іх метад умоўна-напышлівай трагічнай гульні, Мальер разам з тым адводзіць папрок у тым, што ён выводзіць на сцэну вызначаных асоб. Галоўнае ж — ён з нябачанай датуль адвагай здзекуецца з прыдворных шаркуноў-маркізаў, кідаючы знакамітую фразу: «Цяперашні маркіз усіх смешыць у п'есе; і як у старажытных камедыях заўсёды адлюстроўваецца прасцяк-служка, які прымушае рагатаць публіку, сапраўды гэтак жа і нам неабходны пацешны маркіз, што пацяшае гледачоў».
Сталыя камедыі. Камедыі-балеты
З баталіі, якая паследавала за «Школай жонак», Мальер выйшаў пераможцам. Разам з ростам яго славы ўмацаваліся і яго сувязі з дваром, пры якім ён усё часцей выступае з п'есамі, складзенымі для прыдворных святаў і якія давалі падставу разгарнуць бліскучае відовішча. Мальер стварае тут адмысловы жанр «камедыі-балету», спалучаючы балет (упадабаны выгляд прыдворных забаваў, у якім сам кароль і яго набліжаныя выступалі ў якасці выканаўцаў) з камедыяй, якая давала сюжэтную матывіроўку асобным танцавальным «выхадам» (entrees) і якая атачае іх камічнымі сцэнамі. Першая камедыя-балет Мальера — «Нязносныя» (Les facheux, 1661). Яна пазбаўленая інтрыгі і ўяўляе шэраг разрозненых сцэнак, нанізаных на прымітыўны сюжэтны стрыжань. Мальер знайшоў тут для абмалёўкі свецкіх франтаў, ігракоў, дуэлістаў, прожэктараў і педантаў гэтулькі трапных сатырыка-бытавых рысачак, што пры ўсёй сваёй бясформеннасці п'еса з'яўляецца крокам наперад у сэнсе падрыхтоўкі той камедыі нораваў, стварэнне якой з'яўлялася задачай Мальера («Нязносныя» былі пастаўлены да «Школы жонак»).
Поспех «Нязносных» заахвоціў Мальера да наступнай распрацоўкі жанру камедыі-балета. У «Шлюбе па няволі» (Le mariage force, 1664) Мальер падняў жанр на вялікую вышыню, дамогшыся арганічнай сувязі камедыйнага (фарсавага) і балетнага элементаў. У «Прынцэсе Элідскай» (La princesse d’Elide, 1664) Мальер пайшоў процілеглым шляхам, уставіўшы штукарскія балетныя інтэрмедыі ў псеўдаантычную лірыка-пастаральную фабулу. Так быў пакладзены пачатак двум тыпам камедыі-балета, якія распрацоўваліся Мальерам і далей. Першы фарсава-бытавы тып прадстаўлены п'есамі «Лекаванне каханнем» (L’amour medecin, 1665), «Сіцыліяц, або Каханне-жывапісец» (Le Sicilien, ou L’amour peintre, 1666), «Спадар дэ Пурсаньяк» (Monsieur de Pourceaugnac, 1669), «Мяшчанін у дваранстве» (Le bourgeois gentilhomme, 1670), «Графіня д'Эскарбаньяс» (La comtesse d’Escarbagnas, 1671), «Уяўны хворы» (Le malade imaginaire, 1673). Пры ўсёй велічэзнай дыстанцыі, якая адлучае такі прымітыўны фарс, як «Сіцыліяц», што служыў толькі рамкай для «маўрытанскага» балету, ад такіх разгорнутых сацыяльна-бытавых камедый, як «Мяшчанін у дваранстве» і «Уяўны хворы», мы маем тут усё ж развіццё аднаго тыпу камедыі — балету, які вырастае з старадаўняга фарсу і ляжыць на магістральнай творчасці Мальера. Ад іншых яго камедый гэтыя п'есы адрозніваюцца толькі наяўнасцю балетных нумароў, якія зусім не зніжаюць ідэі п'есы: Мальер не робіць тут амаль ніякіх саступак прыдворным густам. Інакш ідзе справа ў камедыях-балетах другога, галянтна-пастаральнага тыпу, да якога адносяцца: «Мелісэрта» (Melicerte, 1666), «Камічная пастараль» (Pastorale comique, 1666), «Бліскучыя палюбоўнікі» (Les amants magnifiques, 1670), «Псіхэя» (Psyche, 1671 — напісаная ў супрацоўніцтве з П'ерам Карнелем). З-за таго, што Мальер ішоў у іх на некаторы кампраміс з феадальна-арыстакратычнымі густамі, гэтыя п'есы маюць больш штучны характар, чым камедыі-балеты першага тыпу.
Калі ў сваіх ранніх камедыях Мальер праводзіў лінію сацыяльнай сатыры параўнальна асцярожна і дакранаўся пераважна другарадных аб'ектаў, то ў сваіх сталых творах ён бярэ пад абстрэл самую верхавіну феадальна-арыстакратычнага грамадства ў асобе яго прывілеяваных класаў — дваранства і духавенства, ствараючы выявы крывадушнікаў і распуснікаў у папоўскай рызе або ў напудраным парыку.
«Тарцюф»
Хоць Тарцюф і не з'яўляецца ў ёй духоўнай асобай, апошняя рэдакцыя наўрад ці мякчэй за першапачатковую. Пашырыўшы абрысы выявы Тарцюфа, зрабіўшы яго не толькі ханжой, крывадушнікам і распуснікам, але таксама здраднікам, даносчыкам і нагаворшчыкам, паказаўшы яго сувязі з судом, паліцыяй і прыдворнымі сферамі, Мальер значна ўзмацніў сатырычную вастрыню камедыі, ператварыўшы яе ў абураны памфлет на сучасную Францыю, якой фактычна запраўляе рэакцыйная зграя святошаў, у чыіх руках знаходзіцца дабрабыт, гонар і нават жыццё сціплых буржуа. Адзіным прасветам у гэтым царстве цемрашальства, самаўпраўнасці і гвалту з'яўляецца для Мальера мудры манарх, які і рассякае зацягнуты вузел інтрыгі і забяспечвае, як deus ex machina, шчаслівую развязку камедыі, калі глядач ужо перастаў верыць у яе магчымасць. Але менавіта ў сілу сваёй выпадковасці развязка гэтая здаецца чыста штучнай і нічога не змяняе ў істоце камедыі, у яе асноўнай ідэі.
«Дон-Жуан»
Калі ў «Тарцюфе» Мальер нападаў на рэлігію і царкву, то ў «Дон-Жуане, або Каменным балі» (Don Juan, ou Le festin de pierre, 1665) аб'ектам яго сатыры стала феадальнае дваранства. У аснову п'есы Мальер паклаў іспанскую легенду аб Дон Жуане — захапляльным спакусніку жанчын, які грэбваў законамі боскімі і чалавечымі. Ён надаў гэтаму вандроўнаму сюжэту, які абляцеў амаль усе сцэны Еўропы, арыгінальную сатырычную распрацоўку. Выява Дон Жуана, гэтага ўпадабанага дваранскага героя, які ўвасобіў усю драпежную актыўнасць, славалюбства і ўладалюбства феадальнага дваранства ў перыяд яго росквіту, Мальер надзяліў бытавымі рысамі французскага арыстакрата XVII стагоддзя — тытулаванага распусніка, гвалтаўніка і «лібертэна», беспрынцыповага, крывадушнага, нахабнага і цынічнага. Ён робіць Дон-Жуана адмаўляльнікам усіх асноваў, на якіх засноўваецца добраўпарадкаванае грамадства. Дон Жуан пазбаўлены сыноўскіх пачуццяў, ён марыць аб смерці бацькі, ён здзекуецца над мяшчанскай дабрадзейнасцю, спакушае і падманвае жанчын, б'е селяніна, які заступіўся за нявесту, тыраніць служку, не плаціць абавязкаў і выправажвае крэдытораў, блюзнерыць, хлусіць і крывадушнічае напрапалую, змагаючыся з Тарцюфом і пераўзыходзячы яго сваім адкрытым цынізмам. Сваю абуранасць у дачыненні да дваранства, увасобленую ў выяве Дон Жуана, Мальер укладвае ў вусны яго бацькі, старога двараніна Дон-Луіса, і служкі Сганаржля, якія кожны па-свойму выкрываюць заганнасць Дон Жуана, прамаўляючы фразы, які прадракаюць тырады Фігаро.
Але выява Дон Жуана вытканая не з адных адмоўных рысаў. Пры ўсёй сваёй заганнасці Дон-Жуан валодае вялікім абаяннем: ён блішчалы, дасціпны, адважны, і Мальер, выкрываючы Дон Жуана як носьбіта заганаў, адначасова любуецца ім, аддае даніну яго рыцарскаму абаянню.
«Мізантроп»
Калі Мальер унёс у «Тарцюфа» і «Дон Жуана» шэраг трагічных рысаў, якія праступаюць скрозь канву камедыйнага дзеяння, то ў «Мизантропе» (Le Misanthrope, 1666) гэтыя рысы настолькі ўзмацніліся, што амаль зусім адціснулі камічны элемент. Тыповы ўзор «высокай» камедыі з паглыбленым псіхалагічным аналізам пачуццяў і перажыванняў герояў, з перавагай дыялогу над вонкавым дзеяннем, з поўнай адсутнасцю фарсавага элемента, з усхваляваным, патэтычным і саркастычным тонам прамоў галоўнага героя, «Мізантроп» стаіць асобна ў творчасці Мальера. Ён адзначае той момант у яго літаратурнай дзейнасці, калі зацкаваны ворагамі ў душнай атмасферы версальскага двара паэт не вытрымаў, адкінуў камічную маску і загаварыў вершам, «аблітым гаркатой і злосцю». Навукоўцы ахвотна падкрэсліваюць аўтабіяграфічны характар «Мізантропа», адлюстраванне ў ім сямейнай драмы Мальера. Хоць наяўнасць аўтабіяграфічных рыс у выяве Альцэста несумнёўна, аднак зводзіць да іх усю п'есу — значыць замазваць яе глыбокі сацыяльны сэнс. Трагедыя Альцэста — трагедыя перадавога пратэстанта-адзіночкі, які яшчэ не паспеў для палітычнай барацьбы з існым ладам.
Несумнеўна ў абураных прамовах Альцэста выказваецца ўласнае стаўленне Мальера да сучасных грамадскіх парадкаў. Але Альцэст не толькі выява высакароднага выкрывальніка грамадскіх заганаў, які шукае «праўды» і не знаходзіць яе: ён таксама адрозніваецца некаторай дваістасцю. З аднаго боку, гэта — дадатны герой, высакародная абуранасць якога выклікае да яго спагаду гледача; з іншага боку, ён не пазбаўлены і адмоўных рыс, якія робяць яго камічным. Ён занадта гарачы, нястрыманы, бестактоўны, пазбаўлены пачуцця меры і пачуцця гумару. Свае выкрывальныя прамовы ён звяртае да нікчэмных людцаў, няздольных зразумець яго. Сваімі паводзінамі ён на кожным кроку ставіць сябе ў смешнае становішча перад тымі людзьмі, якіх сам жа пагарджае. Такое дваістае стаўленне Мальера да свайго героя тлумачыцца ў канчатковым ліку тым, што, нягледзячы на свае перадавыя гледжанні, ён яшчэ не цалкам вызваліўся ад чужых уплываў і ад забабонаў, якія панавалі ў пагарджаным ім грамадстве. Альцэст таму і зроблены смешным, што ён замахнуўся ісці супраць усіх, хоць бы з найлепшых падахвочванняў. Тут узяў верх пункт гледжання добранамернага буржуа феадальнай эпохі, якім працягваў заставацца Мальер. Таму і рэвалюцыйная буржуазія XVIII стагоддзя пераацаніла выяву Альцэста, кінуўшы Мальеру папрок у тым, што адзінага сумленнага чалавека ў сваім тэатры ён аддаў на абсмейванне нягоднікам (Русо), а пасля (у эпоху Вялікай французскай рэвалюцыі) ператварыла Альцэста ў «патрыёта», санкюлота, член народу (Фабр д'Эглянтын).
Значэнне творчасці Мальера
Мальер зрабіў вялізарны ўплыў на ўсё наступнае развіццё буржуазнай камедыі як у Францыі, так і за яе межамі. Пад знакам Мальера развівалася ўся французская камедыя XVIII стагоддзя, якая адбіла ўвесь складаны пераплёт класавай барацьбы, увесь супярэчлівы працэс станаўлення буржуазіі як «класа для сябе», які ўступае ў палітычную барацьбу з шляхетна-манархічных ладам. На Мальера абапіраліся ў XVIII стагоддзі як забаўляльная камедыя Рэньяра, так і сатырычна завостраная камедыя Лесажа, распрацаваўшага ў сваім «Цюркарэ» тып адкупшчыка-фінансіста, вызначанага Мальерам у п'есе «Графіня д'Эскарбаньяс». Уплыў «высокай» камедыі Мальера зазнала і свецкая бытавая камедыя Пірона і Грэсэ і маральна-чуллівая камедыя Дэтуша і Нівеля дэ Ляшосэ, якая адлюстроўвае рост класавай самасвядомасці сярэдняй буржуазіі. Нават выцякаючы адсюль новы жанр мяшчанскай альбо буржуазнай драмы, гэтай антытэзы класічнай драматургіі, падрыхтаваны камедыямі нораваў Мальера, якія гэтак сур'ёзна распрацоўвалі праблемы буржуазнай сям'і, шлюбу, выхавання дзяцей — гэтыя асноўныя тэмы мяшчанскай драмы. Хоць некаторыя ідэолагі рэвалюцыйнай буржуазіі XVIII стагоддзя ў працэсе пераацэнкі шляхетнай манархічнай культуры рэзка адмяжоўваліся ад Мальера як прыдворнага драматурга, аднак з школы Мальера выйшаў знакаміты творца «Жаніцьбы Фігаро» Бамаршэ, адзіны годны пераемнік Мальера ў галіне сацыяльна-сатырычнай камедыі. Менш значны ўплыў Мальера назіраецца на буржуазную камедыю XIX стагоддзя, якой была ўжо чужая асноўная ўстаноўка Мальера. Аднак камедыйная тэхніка Мальера (асабліва яго фарсаў) выкарыстоўваецца майстрамі забаўляльнай буржуазнай камедыі-вадэвіля XIX стагоддзя ад Пікара, Скрыба і Лябіша да Мельяка і Галеві, Пальерона і іншымі.
Беларускія пераклады
Камедыя «Le Bourgeois gentilhomme» існуе ў двух беларускіх перакладах — Ю. Гаўрука («Мешчанін у дваранах», паст. 1924, 1967) і Р. Барадуліна («Мешчанін-шляхцюк», неапубл.). Камедыю «Тарцюф» пераклаў Рыгор Барадулін (выданне разам з «Гамлетам» і «Рамэа і Джульетай» Шэкспіра і «Разбойнікамі» Шылера ў серыі «Школьная бібліятэка», 1997). Яму ж належаць пераклады камедый «Спадар дэ Пурсаньяк» (паст. у 1993), «Не па сваёй ахвоце лекар» (паст. у 2018), «Уяўны хворы», якія дагэтуль не апублікаваныя друкам. Камедыю «Дон Жуан» пераклаў Андрэй Хадановіч (паст. у 2016). Не апублікаваны пераклад камедыі «Скнара», які зрабіў Лявон Баршчэўскі.