cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лея Аргана
Лея Аргана (Leia Organa Solo) — адна з найгалоўнейшых персанажаў сусвету Зорных войнаў, створаная Джорджэм Лукасам. З’яўляецца асноўнай дзеючай асобай у арыгінальнай трылогіі. Лея з’яўляецца дачкой Падмэ і сястрой-блізнюком Лука Скайуокера, але носіць прозвішча свайго апякуна. У шостым эпізодзе яна даведваецца гісторыю сваёй сям’і ад свайго брата Лука Скайуокера. У арыгінальнай трылогіі Лею згуляла актрыса Кэры Фішэр.
Біяграфія персанажа
Лея Аргана-Сола (нарадзілася як Лея Скайуокер) была дачкой рыцара-джэдая Энакіна Скайуокера і сенатара Падмэ Амідалы Наберы, а таксама сястрой-двайняткай Люка Скайуокера. Пасля нараджэння яе ўдачарылі Бэйл Аргана і каралева Брэха, зрабіўшы яе прынцэсай Алдэраана. Аргана, якая атрымала цудоўную адукацыю сенатара, была вядомая як непахісны лідар у час Галактычнай Грамадзянскай вайны і іншых наступных галактычных канфліктаў, стаўшы адным з найвялікшых герояў Галактыкі.
Самы малады сенатар у Галактычным Сенаце, яна тайна падтрымлівала паўстанцаў і вырашыла перадаць Альянсу планы «Зоркі Смерці». Яна ніколі не здраджвала сваім ідэалам свабоды і роўнасці для ўсіх жыхароў галактыкі і стала адной з найважнейшых постацей Альянса паўстанцаў у час Галактычнай Грамадзянскай вайны.
Пазней яна пабралася шлюбам з Ханам Сола і стала маці сына Бена. Па меры таго як іх сын сталеў, Лея і Хан убачылі ў ім слабасць да Цёмнага боку Сілы і аддалі яго на навучанне Люку, аднак нават брат Леі не змог усцерагчы Бена ад Сноўка — Вярхоўнага Лідара Першага Ордэна, спароджанага Цёмным бокам. Сын Леі і Хана змяніў сваё імя на Кайла Рэн і пайшоў па шляху Дарта Вейдэра.
Праз гады Лея была абрана главой сіл Супраціўлення. Нягледзячы на тое, што яна вырасла ў прывілеяваным акружэнні мірнай планеты, галоўнай ідэяй якой была дэмілітарызацыя, якая выключала зброю са сваёй культуры, у гэтыя цяжкія гады бліскучы дыпламат атрымала ваенныя навыкі самаабароны, як з дапамогай бластара, так і ў рукапашнай. Яна выкарыстоўвала гэтыя веды ў шматлікіх войнах і іншых канфліктах, якія скалыналі Галактыку.
Праз трыццаць гадоў пасля паражэння Галактычнай Імперыі родны сын Леі забівае свайго бацьку Хана Сола, якому не атрымалася пераканаць Бена адрачыся ад Цёмнага боку Сілы. Пра трагічную гібель Хана Лея даведваецца ад Рэй.
Пашыраны сусвет
Згодна з пашыраным сусветам Зорных войнаў Лея пабралася шлюбам з Ханам Сола. У гэтым шлюбе яна нарадзіла траіх дзяцей, аднаго з якіх назвала ў гонар свайго бацькі — Энакінам.
Рыгор Міхайлавіч Семашкевіч
Рыгор Семашкевіч (, в. Дамашы,, Мінская вобласць — ) — беларускі пісьменнік і літаратуразнавец.
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў філалагічны факультэт БДУ (1966). Працаваў дырэктарам Малінаўскай васьмігадовай школы Смаргонскага раёна. У 1967—1969 — аспірант кафедры беларускай літаратуры БДУ. З 1970 выкладаў беларускую літаратуру ў гэтым жа ўніверсітэце. Кандыдат філалагічных навук, дацэнт. Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1969).
Дэбютаваў вершамі ў 1960. Аўтар зборнікаў паэзіі «Леснічоўка» (1968), «Субота» (1973), аповесці «Бацька ў калаўроце» (1976), кнігі «Лічыла дні зязюля» (вершы, аповесці, эсэ, 1987), кнігі прозы «Выпрабаванне любоўю» (эсэ, артыкулы, 1982).
Напісаў літаратуразнаўчыя працы «Браніслаў Эпімах-Шыпіла» (1968) і «Беларускі літаратурна-грамадскі рух у Пецярбургу» (1971).
Выявіў многія цікавыя, невядомыя раней, факты пра трупу Ігната Буйніцкага. У 1974 годзе ў Празароках яму ўдалося пагаварыць і запісаць размову з 88-гадовым Янам Голерам, цымбалістам трупы Ігната Буйніцкага. Пазней Семашкевіч надрукаваў эсэ ў газеце «Літаратура і Мастацтва», пад назвай «Світка Буйніцкага».
Сант’Антаніна-дзі-Суза
Сант'Антаніна-дзі-Суза (Sant'Antonino di Susa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 4016 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 446 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 10050. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonino di Apamea.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (1963)
Выбары ў Вярхоўны Савет Беларускай ССР шостага склікання адбыліся 3 сакавіка 1963 года на тэрыторыі БССР. Праходзілі па аднамандатных акругах па мажарытарнай выбарчай сістэме. Усяго былі абраны 421 дэпутат.
Вынікі
У выбарах у Вярхоўны Савет БССР прынялі ўдзел 5 324 954 зарэгістраваных выбаршчыкаў (99,96 %). За кандыдатаў блока камуністаў і беспартыйных галасавала 99,83 % выбаршчыкаў, якія ўдзельнічалі ў выбарах. У склад дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР шостага склікання былі абраны 421 дэпутат, у тым ліку 87 працоўных (20,67 %), 108 сялян (25,67 %), 151 жанчына (35,87 %). 292 дэпутатаў былі членамі або кандыдатамі ў члены КПБ. Сярод дэпутатаў былі 309 беларусаў, 82 рускіх, 20 украінцаў і 10 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. 215 дэпутатаў мелі вышэйшую адукацыю. У параўнанні з папярэднім скліканнем склад дэпутатаў абнавіўся на 81 %.
NGC 4320
NGC 4320 (іншыя абазначэнні — UGC 7452, IRAS12204+1049, MCG 2-32-18, VCC 599, ZWG 70.36, 8ZW 184, NPM1G +10.0297, PGC 40160) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Факсэ (камуна)
Факсэ (Faxe Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 404,54 км², што складае 0,94 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 35418 чал. (мужчыны — 17698, жанчыны — 17720; іншаземныя грамадзяне — 947).
Алег Аляксеевіч Калягін
Алег Аляксеевіч Калягін (, пас. Гай, Гайскі раён, Арэнбургская вобласць) — прыднястроўскі юрыст і дзяржаўны дзеяч, міністр прыродных рэсурсаў і экалагічнага кантролю ПМР.
Біяграфія
Рускі. У 1983 годзе скончыў юрыдычны факультэт Кішынёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1993 годзе — аспірантуру Інстытута дзяржавы і права АН Украіны. З лютага 1994 па жнівень 2001 года быў выкладчыкам, дацэнтам, загадчыкам кафедры ПДУ імя Т. Шаўчэнкі. Са жніўня 2001 года быў суддзёй Арбітражнага суда ПМР. У лютым 2007 года прызначаны міністрам прыродных рэсурсаў і экалагічнага кантролю.
Сокіл (Кам’янка-Бузькі раён)
Сокіл (Со́кіл) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Серавай
Культура
Серавай здаўна былі ўцягнуты ў таварную гаспадарку. У XVII ст. яны выплочвалі даніну султану Бантэна спецыямі. Дзякуючы ўплыву англійскіх гандляроў асвоілі плантацыйную форму земляробства. Вырошчваюць гваздзіковае дрэва, какосавую пальму, каву і г. д. Селяцца пераважна ўздоўж горных рэк і на ўзбярэжжы мора. У грамадстве вылучаецца група спадчынных правадыроў, якія лічаць сябе нашчадкамі манархаў Маджапахіт.
Народная культура серавай адметна сваімі арыгінальнымі танцамі.
Мова
Мова серавай адносіцца да малайскай групы аўстранезійскіх моў. Маюцца сведчанні пра існаванне старажытнай пісьмовасці, блізкай да арабскай графікі. У наш час карыстаюцца пісьмовасцю на аснове лацінкі або пісьмовасцю рэджангцаў.
Рэлігія
Большасць вернікаў серавай спавядае іслам. Захаваліся толькі некаторыя перажыткі старажытных культаў, у тым ліку рытуал "распальвання вулкана".
Сакаліў (Кам’янка-Бузькі раён)
Сакаліў (Соколі́в) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Іван Сяргеевіч Жураўлёў
Іван Сяргеевіч Жураўлёў (нар., г. Куртамыш, Курганская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыўшы ў 1968 годзе архітэктурнае аддзяленне будаўнічага факультэта БПІ (выкладчыкі А. П. Воінаў, В. М. Волчак, У. М. Вараксін, Н. Н. Макляцова, Н. Я. Трахтэнберг).
У 1968—1971 гадах працаваў старэйшым архітэктарам інстытута «Ташдзіпрагар» («Ташпраект») у Ташкенце.
У 1971 і 1983—1984 у інстытуце «Мінскпраект» (галоўны архітэктар праектаў, начальнік архітэктурна-планіровачнай майстэрні), у 1981—1983 гадах у галоўным упраўленні архітэктуры і горадабудаўніцтва Мінскага гарвыканкама. У 1984—1987 начальнік архітэктурна-канструктарскай майстэрні (АПМ-5) інстытута «Мінскпраект», начальнік архітэктурна-канструктарскай майстэрні (АКМ-2) інстытута «Белдзяржпраект». У 1987—1993 гадах намеснік начальніка ГалоўАПУ, намеснік галоўнага архітэктара горада, начальнік аддзела архітэктуры жылых і грамадзянскіх будынкаў галоўнага архітэктурна-планіровачнае ўпраўлення Мінгарвыканкама. Адначасова з 1978 года выкладаў у БПІ. У 1993—1994 гадах намеснік начальніка Галоўэкспертызы, начальнік аддзела жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва. У 1994—2000 гадах у Галоўным упраўленні тэрытарыяльнага развіцця, горадабудаўніцтва і архітэктуры Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі працаваў начальнік амупраўлення архітэктуры, тыпалогіі будынкаў і праектных работ, пасля намеснікам начальніка. У 2000—2002 гадах дырэктар ПВВК «Інстытут Інкапраект». З 2002 года ва Упраўленні метадалогіі дзяржаўнай экспертызы Галоўэкспертызы пры Мінбудархітэктуры.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Кіраўнік творчай майстэрні пры Саюзе архітэктараў Беларусі. Член БСМ з 1974 года.
Член КПСС з 1983 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя работы ў Ташкенце (у сааўтарстве): забудова мікрараёна Ц 17-18 (Sebzor (C-17/C-18) daxasi) (1961—1971), удасканаленне праектаў буйнапанэльных жылых дамоў у дадатак да серыі Э-9 ДБК-1 г. Ташкент, 8-мі павярховы жылы дом для сем’яў вялікага складу (рэалізаваны ў 4-х павярховым варыянце).
Асноўныя работы ў Мінску (у сааўтарстве): забудова галаўной часткі Ленінскага праспекта ў мікрараёне Усход-1 з праектамі 14-16 павярховых буйнапанэльных жылых дамоў з садамі на дахах і аб’ектамі абслугоўвання (1980), праекты блок-секцый буйнапанэльных жылых дамоў серый М464-9 і М111-90, жылыя дамы ў раёнах Серабранка (вул. Пляханава), Паўднёвы Захад (пр. Газеты «Праўда»), Ангарская, у 2-м завулку Баграціёна (1973—1985), у кварталах вул. Бірузова—Альшэўскага—Прытыцкага, па вул. Беламорскай, вул. Карастаянавай ., стаматалагічная і дзіцячая паліклінікі ў мікрараёне Паўднёвы Захад 2 (1982), элементы добраўпарадкавання і малыя архітэктурныя формы: уязныя знакі ў горад, лавы, кветачніцы, урны, абсталяванне дзіцячых пляцовак; шматкватэрны жылы дом з падземным гаражом-стаянкай па вул. Грыбаедава; надбудовы мансардных паверхаў жылых дамоў па пр. Незалежнасці, 113 (а таксама праекты для дамоў № 103, 105); вул. Карла Маркса, 25; вул. Някрасава, 14 (а таксама праекты для дамоў № 10, 12).
Узнагароды
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР (1978), медалём «За асваенне цалінных зямель». На Рэспубліканскім конкурсе (УзССР) на праект залы пасяджэнняў Вярхоўнага Савета Узбекскай ССР у г. Ташкенце атрымаў заахвочвальную прэмію; у Рэспубліканскім конкурсе (БССР) на праект помніка маці Героя Савецкага Саюза Пятра Купрыянава ў г. Жодзіна заняў трэцяе месца; ва Усесаюзным конкурсе на праекты гарадскіх жылых дамоў з кватэрамі для сем’яў з трох пакаленняў заняў першае месца (1978, у аўтарскім калектыве); атрымаў дыплом 1-й ступені Дзяржбуда СССР і СА СССР на Усесаюзным аглядзе-конкурсе дасягненняў савецкай архітэктуры, прысвечаны 60-годдзю Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі.
Халмянскі сельсавет
Халмя́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Даманавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Сямёнавічы.
Утвораны ў 1930 годзе ў складзе Азарыцкага раёна БССР. Цэнтр — вёска Холма. З 8 ліпеня 1931 года ў Мазырскім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года ў Даманавіцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Сямёнавічы. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Азарыцкага сельсавета.
Парас
У VII ст. да н.э. парасцы, якія ўзбагаціліся на гандлі мармурам, каланізавалі берагі Мармуровага мора, праз трыста гадоў засялілі адзін з астравоў у берагоў цяперашняй Харватыі. Падчас Грэка-персідскіх войн далучыліся да персаў, завошта іх вельмі няўдала спрабаваў пакараць Мільтыяд. У эпоху элінізму Парасам валодалі егіпецкія Пталамеі. Пасля Чацвёртага крыжовага паходу востраў адпаў ад Візантыі і перайшоў да венецыянцаў; з 1389 — адасобленае княства. У 1537—1830 гг. у складзе Асманскай імперыі. У 1627 г. на востраве была выяўлена Параская хроніка.
Мікалай Іванавіч Івуценка
Мікалай Іванавіч Івуценка (19 мая 1921, вёска Утра, Чавускі раён, Магілёўская вобласць — 27 красавіка 1945, Германія) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы, камандзір гарматы 44-га гвардзейск19ага стралковага палка, гвардыі старшына — на момант прадстаўлення да ўзнагароджання ордэнам Славы 1-й ступені.
Юры Весялкоўскі
Юры (Юрый Мікалаевіч) Весялкоўскі (, в. Новы Свержань, Стаўбцоўскі павет Навагрудскага ваяводства, Польшча, цяпер Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — грамадскі і палітычны дзеяч, гісторык, публіцыст, рэлігійны дзеяч беларускай эміграцыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Новы Свержань. Паходзіць з сям’і праваслаўных беларусаў: бацькі — Мікалай і Соф’я Весялкоўскія. Пачатковую адукацыю атрымаў дома і ў польскай школе. З прыходам у Заходнюю Беларусь савецкіх войск (1939) вучыўся ў сярэдняй школе.
Мікалай Іванавіч Івуценка
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1940 года. На фронце ў Вялікую Айчынную вайну з верасня 1941 года. Ваяваў на Паўднёва-Заходнім, Сталінградскім, Варонежскім, 3-м і 1-м Украінскіх франтах.
Ядвіга Уладзіславаўна Машынская-Гельтман
Ядвіга Уладзіславаўна Машынская-Гельтман (Jadwiga Moszyńska-Heltman;,  — ) — савецкая і беларуская паэтэса-перакладчык, левы грамадскі дзеяч і педагог; звязана з асяроддзем палякаў на Беларусі, тварыла на польскай мове. Жонка Стэфана Гельтмана, маці Віктара Гельтмана.
Мікалай Іванавіч Івуценка
Біяграфія
Загадам камандзіра 15-й гвардзейскай стралковай дывізіі № 015 ад 13 лютага 1944 года гвардыі старэйшы сяржант Івуценка Мікалай Іванавіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
Юры Весялкоўскі
Біяграфія
У 1942—1944 гадах вучыўся ў настаўніцкай семінарыі ў Нясвіжы, быў курсантам Менскай афіцэрскай школы БКА. Разам з іншымі курсантамі апынуўся ў 30-й грэнадзёрскай дывізіі СС. У канцы чэрвеня 1944 школу эвакуіравалі ва Усходнюю Прусію, а яе вучняў накіравалі на французскі фронт. У канцы жніўня ўцёк да французскай партызанкі і быў інтэрнаваны амерыканцамі. Як грамадзянін II Рэчы Паспалітай быў пераведзены ў польскі ваенны лагер у г. Марсель. Пасля навучання 27 снежня 1944 накіраваны ў польскія падраздзяленні, скончыў падафіцэрскую школу ў Італіі (1945). Служыў у 2-м Польскім корпусе генерала У. Андэрса, удзельнічаў у баях супраць гітлераўцаў.
Мікалай Іванавіч Івуценка
Біяграфія
Камандзір гарматы таго ж палка і дывізіі гвардыі старшына Івуценка 12 студзеня 1945 года, удзельнічаючы ў разведцы боем у раёне населенага пункта Шчэглін, прамой наводкай падавіў пяць кулямётных кропак праціўніка.
Ядвіга Уладзіславаўна Машынская-Гельтман
Біяграфія
Нарадзілася ў 1886 годзе ў Глуску, ў Мінскай губерні Расійскай імперыі ў сям’і аптэкара. Вучылася ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве (1904—1907). Студэнткай прымала ўдзел у маладзёжным рэвалюцыйна-дэмакратычным руху. Да гэтага часу адносяцца і яе першыя вершы, прысвечаныя рэвалюцыйнай барацьбе моладзі («Адозва», 1906 г.). З 1917 г. працавала ў Мінску, стала членам «Польскага сацыялістычнага аб’яднання». У 1921—1931 гг. выкладала ў польскім педтэхнікуме імя Людвіка Варынскага і ў педагагічным інстытуце ў Мінску, прымала ўдзел у рабоце польскага сектара Акадэміі навук БССР. У 1932—1937 гг. выкладала польскую мову ў Ваеннай Акадэміі імя Фрунзэ ў Маскве. У 1937 г. рэпрэсіравана савецкай уладай і выслана ў Казахскую ССР.
У 1920-я гады стала першым складальнікам падручнікаў і буквара для польскіх школ у Беларусі, часта выступала ў перыядычным друку з апавяданнямі, нарысамі — «Першая кніга для чытання», «Другая частка лемантара» (1926), «Другая кніга для чытання» (1928). Супрацоўнічала з польскамоўным прэсавым арганам Камуністычнай Партыі Беларусі — часопісам «Орка». Пераклала на польскую мову асобныя вершы і паэму Я. Купалы «Над ракой Арэсай», «Выбраныя апавяданні» Ц. Гартнага (1929), «Выбраныя вершы» А. Александровіча (1932), аповесці «Салавей» З. Бядулі (1931), «Дрыгва» Я. Коласа (1936), урыўкі з паэмы Я. Коласа «Сымон-музыка». Член польскай секцыі Беларускай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў, член Саюза пісьменнікаў СССР.
Юры Весялкоўскі
Біяграфія
У жніўні 1946 г. прыбыў у Вялікабрытанію. Вучыўся ў польскай гімназіі ў г. Мадэн, дзе пазнаёміўся з беларускім дзеячам В. Грышкевічам. Прымаў удзел у заснаванні і дзейнасці Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі (ЗБВБ). Ад 1.10.1946 быў сябрам ЗБВБ, аднак далучыўся да апазіцыі і ў 1948 г. стаў адным з заснавальнікам і актыўным удзельнікам Хрысціянскага аб’яднання беларускіх работнікаў у Вялікабрытаніі (ХАБР). Пасяліўся ў Лондане. Доўгі час выконваў функцыі сакратара Галоўнай управы ХАБР, стварыў пры арганізацыі хор. У 1952 г. уваходзіў у Беларускі вызвольны рух (БВР). У 1954—62 г. адзін з рэдактараў часопіса «Аб’еднаньне». У 1960-х г. спрычыніўся да расколу ХАБР праз канфлікт з беларускім палітычным дзеячам Р. Астроўскім. Належаў да парафіі Св. Еўфрасінні Полацкай у Лондане. У 1974—76 г. рэдагаваў беларускі праваслаўны царкоўна-рэлігійны часопіс «Званіца», пазней у 1989—96 г. — рэдактар царкоўна-грамадскага часопіса праваслаўных беларусаў «Голас часу». Як адзначае гісторык Антоні Мірановіч, у адносінах да беларускага ўніяцка-місіянерскага асяродка ў Лондане і яго прыхільнікаў быў у апазіцыі. У друку выступае з пазіцый праваслаўных вернікаў, супраць польскай шавіністычнай палітыкі ў міжваенны перыяд.
Мікалай Іванавіч Івуценка
Біяграфія
26 студзеня 1945 года ў баі каля населенага пункта Хальбендорф, ведучы агонь прамой наводкай, падавіў тры станковых кулямёта і знішчыў каля дваццаці салдат праціўніка і тым самым дапамог стралковаму падраздзяленню вырвацца з акружэння.
Юры Весялкоўскі
Біяграфія
Аўтар шэрагу кніг па беларускай і сусветнай гісторыі («Дарога рымскіх папаў на Усход» (1992), «Беларусь у першай сусветнай вайне» (1995), «Што прывяло Армію Краёву на Беларусь» (1995), «Па слядах Другой сусветнай вайны» (2002) і інш.), а таксама ўспамінаў «Няясна мроіліся новыя дарогі» (1997), зборніка вершаў «Каляды на чужыне» (1999).
Мікалай Іванавіч Івуценка
Біяграфія
27 красавіка 1945 года загадам № 034 па 5-й гвардзейскай арміі за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў баях, гвардыі старшына Івуценка Мікалай Іванавіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
15 красавіка 1945 года пры прарыве варожай абароны ў раёне горада Мускаў Івуценка прыцэльным агнём знішчыў супрацьтанкавую гармату, чатыры станковых кулямёта і вывеў са строю звыш за трыццаць салдат і афіцэраў праціўніка. Паспяхова адбіваючы контратакі праціўніка ў раёне вёскі Мюльрозе, агнём з гарматы пабіў тры кулямёта і да пятнаццаці праціўнікаў.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года за мужнасць, адвагу і гераізм, гвардыі яфрэйтар Івуценка Мікалай Іванавіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені.
Загінуў у баі 27 красавіка 1945 года. Пахаваны пад Берлінам.
Узнагароджаны трыма ордэнамі Славы, медалём.
Імем Івуценка названая вуліца ў горадзе Чавусы.
Бернард дэ Вентадорн
Бернард дэ Вентадорн (Бернарт дэ Вентадур, Bernart de Ventadorn; каля 1150, замак Вентадур, дэпартамент Карэз, Францыя — каля 1180) — правансальскі паэт-трубадур XII стагоддзя. Адзін з выдатных песняроў кахання.
Біяграфічныя звесткі
Выхадзец з нізоў. Напалову легендарную біяграфію Бернарда дэ Вентадорна склалі шматлікія гісторыі пра захапленні паэта рознымі Доннамі.
Творчасць
Уся яго паэзія прасякнута любоўнай тэмай. У творчасці Бернарда дэ Вентадорна куртуазная лірыка знайшла найбольш поўнае ўвасабленне.
Захаваліся паэтычныя і музычныя тэксты 44 яго песень. Выкарыстоўваў жанр кансоны (любоўнай песні з кананічнай строфікай і рыфмоўкай), версу (які не абмяжоўваўся тэмай кахання, а закранаў і пытанні маралі), тэнсоны (літаральна — спрэчка, песня-дыялог). Тэксты Бернарда дэ Вентадорна адметныя шчырасцю, эмацыянальнасцю, вытанчанасцю формы.
Бечоніс (Ігналінскі раён)
Бечо́ніс (Bėčionys) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Казокіне. Насельніцтва 16 чал. (2001 г.).
Спас (Кам’янка-Бузькі раён)
Спас (Спас) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Іван Данілавіч Касачоў
Іван Данілавіч Касачоў (нар., вёска Акушкі, Горацкі раён, Магілёўская вобласць) — расійскі хірург, доктар медыцынскіх навук (1983), прафесар. Заслужаны ўрач Расійскай Федэрацыі (1994).
Біяграфія
Беларус. Скончыў Каменскую сярэднюю школу Горацкага раёна, Ленінградскую Ваенную медыцынскую акадэмію імя С. М. Кірава (1962), дзе і працуе (з 1986 г. намеснікам начальніка кафедры агульнай хірургіі ВМА, з 1988 г. намеснікам начальніка ВМА, з 1995 г. прафесарам кафедры агульнай хірургіі). У 1974—1976 гг. працаваў урачом-хірургам і навуковым даследчыкам у складзе ХХ Савецкай антарктычнай экспедыцыі. У 1983—1986 гг. служыў у Афганістане галоўным хірургам 40-й арміі. З яго ініцыятывы і пры непасрэдным удзеле пры акадэміі створаны шэраг лячэбна-дыягнастычных цэнтраў, а таксама вучылішча па падрыхтоўцы медыцынскіх сясцёр (1991).
Аўтар звыш за 380 навуковых прац і 200 рацыяналізатарскіх прапаноў, у т.л. 7 манаграфій, 7 вынаходніцтваў.
Узнагароды
Узнагароджаны Ордэнам Чырвонай Зоркі (1984), ордэнам Леніна (1986), ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1989) і ордэнам «За обустройство земли Российской» 2-й ступені (2008). Пражывае ў Санкт-Пецярбургу.
Іван Мікітавіч Русіянаў
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1919 годзе. Удзельнік грамадзянскай вайны. Скончыў курсы «Выстрал» (1932), курсы ўдасканалення пры Ваеннай акадэміі Генштаба (1941), ваенную акадэмію Генштаба (1949). У Вялікую Айчынную вайну на фронце з 1941 года. Пад яго камандаваннем 100-я стралковая дывізія у чэрвені 1941 года абараняла Мінск у раёне Астрашыцкага Гарадка. Удзельнічаў у баях пад Смаленскам і Ельняй, у Маскоўскай, Сталінградскай, Курскай бітвах, у вызваленні Украіны, Венгрыі, Аўстрыі. Да 1958 года ў радах Савецкай Арміі.
Лінія Фоша
Лінія Фоша — дэмаркацыйная лінія паміж войскамі польскімі і літоўскімі, вызначана Вышэйшым саветам Антанты 26 ліпеня 1919 года ў сувязі з патрэбай дэмаркацыі двух нацый пасля адступлення нямецкага акупанта.
Іван Мікітавіч Русіянаў
Памяць
Імем І. М. Русіянава названа вуліца Першамайскага раёна Мінска.
Лінія Фоша
Літоўцы не прызналі лініі і захапілі частку Сувальшчыны да ракі Чорная Ганча, што стала прычынай паўстання палякаў.
Лінія Фоша часткова супадае з лініяй Керзана, якая стала падставай для бягучай мяжы Польшчы і Літвы.
Крупкі
Кру́пкі  — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Крупскага раёна, на р. Бобр. За 121 км на паўночны ўсход ад Мінска, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Крупкі на лініі Мінск — Орша, аднак у самім горадзе размешчаны прыпыначны пункт Новае Жыццё; на аўтадарозе Мінск — Масква. Насельніцтва 8 680 чал. (2017).
Назва
Назва Крупкі ад назвы рэчкі Крупка (прыток бярэзінскага Бабра), якая балцкага паходжання.
Ад літоўскага krupus, kraupus «шурпаты, бугрысты (пра паверхню)», адсюль заходнелітоўскае krupė, прускае *crupeyle, латышскае kraupis «жаба» (з бугрыстай скурай). Далей да індаеўрапейскага *kreup- са значэннем няроўнай (ссохлай, патрэсканай, бугрыстай) паверхні.
У аднакарэннай назве дзесенскай ракі Крупела корань Krup- з тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -el-, як у балцкіх гідронімах Зецела, Скідзела, Дрысела (: Дрыса).
Балцкія назоўныя паралелі — прускія тапонімы Craupeyne, Craupolythen, латышскі гідронім Kraupe.
Назва найверагодней характарызавала дно — няроўнае, «шурпатае», поўнае ямаў, віроў. Процілеглае значэнне ў рачной назвы Ліда, ад балцкага *laidas «склізкі, гладкі», г.зн. «Гладкая (дном)». Менш імавернае значэнне «Жаб’я (рака)».
Згодна з іншай версіяй, назва ракі Крупка магла значыць «кароткі, незамярзалы рачны прыток».
Гісторыя
З сярэдзіны XVI стагоддзя мястэчка ў Аршанскім павеце Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, належалі Сангушкам. Згадваецца ў інвентары 1653 года як мястэчка Крупка ці Сангушкаў, цэнтр аднайменнага маёнтка. З 1793 года ў складзе Расійскай імперыі, у Сенненскім павеце. З 1919 года ў Віцебскай губерні, з 1923 года ў Аршанскім павеце. У 1924 годзе Крупкі сталі цэнтрам Крупскага раёна. У 1926 годзе ў мястэчку пражывала 2097 жыхароў. Дзейнічалі посуда-ганчарны, лесапільны, запалкавы, маслабойны заводы, швейная арцель «Перамога».
У 1933 годзе заснаваныя дрэваапрацоўчая арцель «Ударнік», льнозавод, кавальская арцель «Чырвоны молат», пякарня, МТС, агульнаадукацыйная школа, ветэрынарны тэхнікум. 20 лютага 1938 года Крупкі ўвайшлі ў склад Мінскай вобласці, а 27 верасня гэтага ж года Крупкам прысвоены статус гарадскога пасёлка. У 1939 годзе ў Крупках пражывала 3455 жыхароў. З 1 ліпеня 1941 года па 30 чэрвеня 1944 года Крупкі былі акупаваны нацысцкімі захопнікамі. 1800 жыхароў загінулі. З 1991 года — горад.
Эканоміка
Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай, харчовай, лёгкай прамысловасці. Гасцініца «Крупчанка».
Усіліцельны Пункт (Свярчкова)
Усіліцельны Пункт (Свярчкова) (Усилительный Пункт (Сверчково)) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Стаўныкы
Стаўныкы (Ста́вники) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Віктар Іванавіч Кастырка
Віктар Іванавіч Кастырка (нар.,, Хабараўскі край) — палітычны дзеяч Прыднястроўя, кіраўнік дзяржаўнай адміністрацыі горада Ціраспаля (2002—2011).
Біяграфія
Украінец. У 1977 годзе скончыў Адэскі політэхнічны інстытут. З 1978 года — на партыйнай працы, у 1978—1982 гадах — дэпутат гарадскога савета Ціраспаля. Працаваў на шэрагу прамысловых прадпрыемстаў Ціраспаля і Нарыльска, у 1986—1990 гадах — дэпутат гарадскога савета Нарыльска. З 1993 года — на кіруючых пасадаў прамысловых прадпрыемстваў Прыднястроўя. У 2002—2011 гадах — кіраўнік дзяржаўнай адміністрацыі Ціраспаля.
Міхаіл Мікалаевіч Марушын
Міхаіл Мікалаевіч Марушын (, в. Гарэлец, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць —, Кіеў, Украіна) — матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1974), прафесар. (1976). Удзельнік Другой сусветнай вайны.
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі ўніверсітэт (1949).
Працаваў у Ленінградскім вышэйшым вайскова-марскои інжынерным вучылішчы імя В. І. Леніна; 1954-60 — у Таганрогскім радыётэхнічным інстытуце (Растоўская вобласць, РФ); 1960—2000 — у Нацыянальным авіяцыйным універсітэце (Кіеў).
Пугач рыбны малайскі
Малайскі рыбны пугач (Bubo ketupu альбо Ketupa ketupu) — адзін з відаў пугачоў, якія адносяцца да падсямейства сапраўдныя совы сямейства Совападобныя. Жыве ў Паўднёва-усходняй Азіі.
Стары Дабротвір
Стары Дабротвір (Стари́й Добрóтвір) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Паісій (Дмахоўскі)
Епіскап Паісій  (свецкае імя Аляксандр Дмахоўскі; нар., Днепрапятроўск, Украіна) — украінскі архірэй Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата, епіскап Адэскі.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1884)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 28 кастрычніка 1884 года. Партыя цэнтра засталася самай буйной партыяй у Рэйхстагу, атрымаўшы 99 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 60,5%.
Паісій (Дмахоўскі)
Біяграфія
У 1992 годзе скончыў Маскоўскую Духоўную Семінарыю.
18 красавіка 2001 года перайшоў у юрысдыкцыю УПЦ КП, дзе 30 верасня 2001 года стаў епіскупам Адэскім і Балцкім.
Аль Пачына
Найбольш знакаміты сваімі ролямі гангстараў — Майкл Корлеонэ ў трылогіі «Хросны бацька» Фрэнсіса Форда Копалы і Тоні Мантана ў фільме Браяна Дэ Пальма «Твар са шнарам». Роля Фрэнка Слейда ў фільме «Пах жанчыны» прынесла акцёру «Оскар» у намінацыі за лепшую мужчынскую ролю, што стала яго першым поспехам пасля сямі папярэдніх намінацый.
Шастава (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Васіль Іванавіч Васільеў
Васіль Іванавіч Васільеў (нар., вёска Тушавая, Горацкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі жывапісец, педагог.
Біяграфія
Скончыў Віленскі мастацкі інстытут (1952). Вучыўся ў В. Мацкявічуса. З 1960 г. выкладае ў Мінскім мастацкім вучылішчы. У рэспубліканскіх мастацкіх выстаўках удзельнічае з 1952 г. Працуе ў жанрах пейзажу і партрэта. У пейзажах багатая вобразнасць спалучаецца з майстэрствам абагульнення: «Веснавое ворыва» (1967), «Восеньскі матыў» (1973), «Восень на Вячы» (1975), «Браслаўшчына» (1976), «Лён» (1977), «Вечар» (1981), «Зноў прыйшла вясна» (1982), «Месячная ноч ля возера» (1983), «Парыў ветру» (1994), «Белавежская пушча» (1996) і інш.
У Горацкім гісторыка-этнаграфічным музеі знаходзіцца калекцыя мастака з 31 карціны.
Таццяна Пятроўна Барысюк
Таццяна Барысюк (нар., Мінск) — беларуская паэтка, крытык, літаратуразнаўца, перакладчыца і празаік. Вядучая шэрагу паэтычна-музычных вечарын «Таццянін дзень» і вечарыны «Містыка лічбаў» у паэтычным тэатры Арт.С. Навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур у «Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі».
Біяграфія
Паходзіць з творчай сям’і, з’яўляецца дачкой беларускага рускамоўнага паэта Пятра Пятровіча Барысюка (1938—2001)
Навучалася ў мінскіх школах № 138, 149. З 1986 па 1990 гг. вучылася ў мінскім педвучылішчы № 1. У 1995 г. скончыла філфак БДУ.
У 2001 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, дзе цяпер працуе навуковым супрацоўнікам у аддзеле ўзаемасувязей літаратур.
З 2004 г. сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
З 2004 па 2007 г. вучылася ў Беларускім Калегіюме на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «Літаратура і мастацтва»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельніца Паэтычнага тэатра «Арт. С». З 2018 года — сябра літаратурнага клуба «Экватар».
Дэбютавала як паэт і крытык 1993 г. у часопісе «Першацвет». Публікавалася ў анталогіі «Агледзіны», альманахах «Панядзелак», «Літаратурны квартал», «Дзень паэзіі-2005», у часопісах «Першацвет», «Маладосць», «Крыніца», «Беларуская думка», «Полымя», «Беларусь», газеце «Літаратура і мастацтва» і іншых выданнях.
Аўтар больш за 140 крытычных і літаратуразнаўчых публікацый, сярод якіх рэцэнзіі, артыкулы, творчыя партрэты і даклады на канферэнцыях па сучаснай беларускай паэзіі. Таццяна Барысюк з’яўляецца вынаходніцай новай цвёрдай формы ў паэзіі — «залатое сячэнне» (13-цірадковая форма верша).
Частка вершаў Таццяны Барысюк перакладзена на рускую мову («Моим читателям»; «Почему нашу Русь называют Белою?»; «Советы Лилит»; «Хмурым утром проснувшись» і інш.).
Водгукі
Беларускі крытык і літаратуразнаўца акадэмік Уладзімір Гніламёдаў назваў кнігу вершаў «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк сярод дзесяці лепшых кніг, выдадзеных у 2002-м годзе.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Дарава)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Дарава — каталіцкі храм на ўзвышшы па-над Шчарай.
Гісторыя
Вядома, што навагарадскі намеснік Петраш Манцігірдавіч, які займаў гэтую пасаду з 1430 па 1434 даў грошы на пабудову першага драўлянага касцёла ў Дарава. Храм збудавалі ў 1440 на высокім беразе па-над Шчарай, дзе знаходзіцца сучасны касцёл.
9 сакавіка 1618 года рашэннем віленскага біскупскага капітула «…дадзена капу хвоек з маёнтка Лук на касцёл, што будуецца ў Дараве».
Падчас Трынаццацігадовай вайны 1654—1667 храм быў знішчаны. Нешта здарылася і са святаром, бо туды быў накіраваны «камендар».
Вядома, што новы касцёл Узнясення Найсвяцейшай Дзевы Марыі быў адбудаваны ў 1841.
Напярэдадні Першай Сусветнай вайны, сталага пробашча не было. Абавязкі выконвалі розныя ксяндзы з іншых парафій, сярод якіх і беларускі каталіцкі святар Фабіян Абрантовіч.
Напярэдадні набліжэння фронту ў 1915 парафіяне на чале з кс. Казімірам Ёдка знялі званы з вежаў касцёла і ўтапілі іх у Шчары. Пад час баявых дзеянняў вёска разам з касцёлам была знішчана.
У 1926 годзе а. Казімір Ваньковіч здолеў збудаваць капліцу, дзе адпраўляў набажэнствы.
У 1936 годзе згарэла дараўская каплічка. Гэта надало імпэту парафіянам і 15 жніўня 1938 года біскуп Пінскі Казімір Букраба асвяціў храм.
Пасля далучэння Заходняй Беларусі да БССР у 1939 кс. Шаплевіч вымушаны быў хавацца. Яго перахоўвалі мясцовыя парафіяне з розных вёсак і хутароў. З прыходам немцаў да 1942 года Шаплевіч аднавіў набажэнствы ў касцёле, але пасля ізноў вымушаны быў хавацца, бо немцы мелі падазрэнні на яго ў сувязях з Арміяй Краёвай.
У 1956 годзе Шаплевіч вызваліўшыся не з'ехаў у Польшчу, а вярнуўся ў родную парафію. Аднак харам з 1949 года выкарыстоўваўся як склад. Шаплевіч праводзіў набажэнствы ў прыватных дамах і ў капліцы в.Макееўшчына (да 1960). Пасля смерці ксяндза ў 1975 годзе людзі працягвалі патрабаваць вяртання касцёлу. Таму савецкія ўлады паспрабавалі храм знішчыць. 3 жніўня 1986 быў здзейснены падпал, але згарэў толькі дах. Пасля ўлады спрабавалі разбурыць сцены, але муры з нямецкіх бліндажоў не паддаліся.
У 1990 касцёл вярнулі вернікам. Урачыстая рэкансекрацыя храма адбылася 15 жніўня 1992 пры ўдзеле Казіміра Свентака.
Каля храму ўсталяваны бюст а. Шаплевіча.
Кловіс (археалагічная культура)
Кловіс (англ. Clovis), або Льяна (Llano) — археалагічная культура позняга палеаліту ў Паўночнай Амерыцы і поўначы Паўднёвай Амерыкі.
Асаблівасці
Атрымала сваю назву па населеннаму пункту Кловіс у штаце Нью-Мексіка, ЗША, каля якога ў 1936—1938 гг. былі знойдзены першыя артэфакты. Радыёвугляродны аналіз паказаў, што яны былі створаны ў 11,5 — 11 тыс. да н. э. Пазней рэшткі гэтай культуры былі выяўлены на вялізарнай тэрыторыі ад Канады да поўначы Паўднёвай Амерыкі.
Культура Кловіс не была аднастайнай, мела тэрытарыяльныя адрозненні. Класічнай лічыцца культура Вялікіх раўнін і Арызоны. Адметнай рысай Кловіс з’яўляюцца рыфленыя з двух бакоў каменныя наканечнікі дзід. Акрамя таго, выкарыстоўваліся каменныя скрэблы, востраканечнікі, секачы. Людзі таго часу займаліся пераважна збіральніцтвам і паляваннем на буйных траваедных звяроў, у тым ліку мамантаў, бізонаў, тапіраў, гіганцкіх ляніўцаў і г. д. Выяўлена, што яны ўжывалі больш за 125 відаў раслін і жывёлін і такім чынам былі добра прыстасаваныя да тагачасных умоў. Стаянкі ў асноўным мелі часовы характар, але знойдзены таксама доўгачасовыя пасяленні, якія займалі значную плошчу. У 8 — 7 тыс. да н. э. Кловіс канчаткова саступіла месца іншым археалагічным культурам.
Навуковыя дыскусіі
Доўгі час культура Кловіс лічылася найстаражытнейшай у Амерыцы. Меркавалася, што яе прадстаўнікі з’яўляліся прамымі нашчадкамі тых, хто прыйшоў у Амерыку з Азіі праз Берынгію і праход у льдах. Аднак сучасныя генетычныя даследаванні паказалі, што засяленне Амерыкі адбылося на некалькі тысячагоддзяў раней. Гэта было пацверджана новымі археалагічнымі знаходкамі.
Дыскусійным таксама з’яўляецца пытанне аб знікненні культуры Кловіс. Большасць археолагаў звязваюць гэты факт ці то з эвалюцыяй культуры і пераходам яе ў іншыя, ці то са знікненнем або скарачэннем буйных траваедных у выніку натуральных кліматычных зменаў. Але ў 2007 г. была высунутая гіпотэза пра тое, што пахаладанне і выміранне жывёл і людзей Кловіс адбыліся ў выніку катастрофы, выкліканай ударам вялікага касмічнага цела.
У 2013 годзе міжнародная група вучоных прачытала геном адзінага вядомага прадстаўніка культуры Кловіс — двухгадовага хлопчыка, які жыў 12,5 тысяч гадоў назад. Якасць ДНК дазволіла прачытаць геном 14 разоў, што гарантуе нізкі ўзровень памылак. Параўнанне атрыманых паслядоўнасцей з вядомымі генагеаграфічнымі данымі паказвае, што прадстаўнікі культуры Кловіс былі генетычна блізкія да сучасных індзейцаў Паўночнай і Цэнтральнай Амерыкі і адпаведна з’яўляюцца сваякамі азіятаў Сібіры і Далёкага Усходу.
Гармонія (міфалогія)
Гармонія (Ἁρμονία) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі багіня згоды, увасабленне шчаслівага шлюбу. Дачка «процілеглых» багоў Арэса і Афрадыты, па іншай версіі, дачка Зеўса і Электры. Жонка Кадма, маці Аўтаноі, Агавы, Іно, Семелы і Палідора, сястра Ясіёна.
Выгадавана плеядай Электрай. Афіна і Гефест падарылі ёй «сукенку, афарбаваную злачыннымі саставамі» (vestis sceleribus tincta), па якой іх (sic) нашчадкі павінны былі быць апазнаны як заплямленыя злачынствам, грахоўныя.
Па Нону, вяселле адбылося або на Самафракіі, або ў возера Трытаніды. У Фівах паказвалі разваліны шлюбнага палаца Гармоніі і месца на плошчы, дзе на вяселлі спявалі Музы, а таксама тры статуі Афрадыты, якія былі пасвячальным дарам Гармоніі і былі зроблены з драўляных упрыгажэнняў на носе карабля Кадма.
Пазней, ужо ў Ілірыі, калі Кадм (па яго ўласнай просьбе) быў перавернуты багамі ў змея, Гармонія ў роспачы сарвала з сябе адзенне і заклікала мужа да сябе. Кадм, абвіўшы яе голае цела, лізаў ёй вусны і лашчыў грудзі. Няўцешная Гармонія звярнулася тады да багоў, каб і яе яны ператварылі ў змяю, што і было зроблена.
У старажытнарымскай міфалогіі Гармоніі адпавядае Канкордзія.
У гонар Гармоніі названы астэроід (40) Гармонія, адкрыты ў 1856 годзе. Назва была абрана ў азнаменаванне заканчэння Крымскай вайны 1853—1856.
Сантэна
Сантэна (Santena) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 10313 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 626 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 10026. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
NGC 4322
NGC 4322 — зорка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бегунай
Бегу́най (Bėgūnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 5 чал. (2001 г.).
Васіль Васільеў
Васіль Васільеў:
Помнік Лісікрата
Помнік Лісікрата (Харэгічны манумент Лісікрата, ліхтар Дыягена) — манумент у Афінах каля Акропаля, узведзены ў 334 годзе да н.э.
Гісторыя
Яго ўзвядзенне звязана з адной з літургій — абавязкаў, якія ўскладаліся абшчынай на багатых грамадзян у Афінах. У гэтым выпадку гэта было фінансаванне арганізацыі і падрыхтоўкі хораў для дыянісійскіх святаў. Такія хоры спаборнічалі паміж сабой, і пераможца — харэг (арганізатар хору) звычайна атрымліваў у якасці прыза бронзавы трыножнік, які ён мог выстаўляць для ўсеагульнага агляду на адпаведным пастаменце.
У 1669 годзе манумент, які ў той час зваўся «ліхтаром Дэмасфена», быў набыта ордэнам капуцынаў, якія заснавалі ў 1658 годзе побач свой кляштар. Тым часам прускі салдат Іаан Георг Трансфельт, які, пазбегнуўшы ў рабства ў канцы 1674 года, хаваўся ў Афінах больш за год, зрабіў першую спробу растлумачыць прызначэнне гэтага помніка. Ён разабраў надпіс на архітраве помніка, але не змог вырашыць, ці быў гэта «храм Дэмасфена» ці «гімнасій Лісікрата». У 1676 годзе французскаму археолагу Жаку Спону таксама ўдалося прачытаць надпіс на помніку і расшыфраваць яго прызначэнне, параўнаўшы яго з падобнымі надпісамі :
«Λυσικράτης Λυσιθείδου Κικυνεύς εχορήγει Ακαμαντίς παίδων ενίκα θέων ηύλει Λυσιάδας Αθηναίος εδίδασκε Ευαίνετος ήρχε» «Лісікрат [сын] Лісітыда харэг [дэма] Кікіней [з філы] Акамантыдаў выйграў [спаборніцтвы хору] хлопчыкаў Тэон [быў] флейтыстам Лісіяд афінскі навучаў [хор] Эвенет [быў] архонтам»
Урэшце, і  у першым томе «Афінскіх старажытнасцяў» («Antiquities of Athens»), які выйшаў у 1762 годзе, пацвердзілі карэктнасць вынікаў, атрыманых Спонам. Яны зрабілі апісанне помніка і забяспечылі яго падрабязнымі малюнкамі.
Архітэктура
Помнік Лісікрата ўяўляе сабой стройнае збудаванне, што служыла раскошным пастаментам для атрыманага на спаборніцтве трыножніка. На квадратным падмурку размешчана цыліндрычная пабудова, упрыгожаная карынфскім ордарам і ўвянчаная дахам, над якім ўзвышаўся пышна аздоблены пастамент трыножніка.
Квадратная ў плане цокальная частка мае 3,86 м у вышыню і больш за 3 м у шырыню. Падножжам служаць чатыры вузкіх прыступкі, вышэй падымаецца выкладзенае квадрамі гладкае поле сцяны, увянчанае значна вынесенай вузкай плітой.
На цокалі ўзвышаецца вельмі выцягнутае цыліндрычнае збудаванне (4,77 м вышынёй і 2,80 м у дыяметры). Дзве невялікія ступені як бы звязваюць з пастаментам стройны цыліндр, упрыгожаны шасцю паўкалонамі карынфскага ордара, якія падтрымліваюць лёгкі антаблемент.
На верхняй паверхні цыліндру, паміж капітэлямі калон, знаходзяцца выкананыя невысокім рэльефам выявы трыножнікаў. Яны згрупаваны парамі ў кожным інтэркалумніі. Гэтыя рэльефы аддзелены нешырокім абломам ад астатняй зусім гладкай паверхні цыліндра.
Калоны падтрымліваюць антаблемент з трохчастковым архітравам, фрызам, упрыгожаным суцэльнай рэльефнай стужкай, і карнізам з зубчыкамі. Зубчыкі карніза выступаюць параўнальна слаба, і таму вынасная пліта, якая моцна выступае, ўтварае рэзкі цень. На рэльефным фрызе прадстаўлены міф пра беспаспяховую спробу тырэнскіх піратаў прадаць Дыяніса ў рабства і суровае пакаранне дзёрзкіх гвалтаўнікоў. Спадарожнікі Дыяніса — сатыры — караюць вінаватых, а пераможны бог ціха сядзіць на скале, гуляючы з пантэрай. Уся кампазіцыя поўная вытанчанасці і жыццерадаснасці. Эластычныя, стройныя фігуры рухаюцца лёгка і свабодна.
Над карнізам узвышаюцца размешчаныя адзін каля іншага невялікія, вышэй падымаецца адхонны конусападобны дах, паверхня якой падзелена падабенствам чарапіц, якія трохі нагадваюць па форме рыбіну луску. Дах ўвянчаны высокім акратэрыем у выглядзе ствала, які пераходзіць у кошык, упрыгожаны пышным лісцем аканта з выгнутымі стрыжнямі і парасткамі. Агульная вышыня помніка Лісікрата, уключаючы цэнтральны акратэрый, складае 11,02 м.
Асобныя часткі манумента выкананы з розных матэрыялаў, прычым паверхня іх ажыўляецца таксама рознай фактурай апрацоўкі. Пастамент манумента з цёмнага пірэйскага і грубейшага ракавістага вапняку мае злёгку шурпатую паверхня. Пад вынасной плітой пастамената знаходзіцца вузкая палоска пярэстага гимецкага мармуру. Асноўны цыліндр збудавання — полы і выкананы з белага пентэлійскага мармуру.
Па-за межы ўнутранай паверхні цыліндра калоны не выступаюць, таму што часткі іх ствалоў, замураваныя ў сцяну, у дакладнасці роўныя таўшчыні сцяны. Капітэлі, якія выступаюць ўнутр помніка, вычасаны там толькі ў агульных масах, без дэталяў. Архітраў і фрыз зроблены з суцэльных колцападобных блокаў мармуру. Карніз складаецца з шасці частак, а дах, як і антаблемент, з аднаго кавалка, выдзеўбанага знутры па сферычным абрысе.
Пугачы
Пугачы (Bubo) — род птушак атраду совападобных, уключае 16 відаў.
Прыцемкавая альбо начная птушка руда-бурай з стракацінкамі афарбоўкай з пер’евымі «вушкамі» па баках галавы. Даўжыня цела 36—75 см, у памерах рэзка вылучаецца палавы дымарфізм.
Гольф на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па гольфе на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся на Алімпійскім полі для гольфа ў раёне Бара-да-Тыхука ў Рыа-дэ-Жанейра з 11 па 14 жніўня 2016 года (мужчынскі турнір) і з 17 па 20 жніўня 2016 года (жаночы турнір). Гольф быў уключаны ў праграму Алімпійскіх гульняў упершыню з 1904 года.
Грэвэ (камуна)
Грэвэ (Greve Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 60,18 км², што складае 0,14 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 47773 чал. (мужчыны — 23572, жанчыны — 24201; іншаземныя грамадзяне — 2303).
Стары Ярычыў
Стары Ярычыў (Старий Яричів) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Валатава (значэнні)
Назву Валатава́ маюць:
Стрэпціў
Стрэпціў (Стре́птів) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Радаслаў Астроўскі
Радасла́ў Казімі́равіч Астро́ўскі (, фальв. Заполле Слуцкага павета Мінскай губерні, Расійская імперыя —, Бентан-Харбар, Мічыган, ЗША; Псеўданімы: Эра; Kalush V.) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, арганізатар Слуцкай беларускай гімназіі (1917), удзельнік Слуцкага паўстання (1920), дырэктар Віленскай беларускай гімназіі (1924—1936), у 1943 годзе абраны прэзідэнтам Беларускай цэнтральнай рады. Беларускі калабарант з нацыстамі ў часы Другой сусветнай вайны.
Маладосць і рэвалюцыйныя гады
Нарадзіўся 25 кастрычніка 1887 года ў вёсцы Заполле Слуцкага павета Мінскай губерні (сёння Клецкі раён, Мінская вобласць, Рэспубліка Беларусь). Быў сынам нясвіжскіх мяшчан, якім прыходзілася часта мяняць месца пражывання іх сям’і. Вучоба Радаслава пачалася ў 1898 годзе ў Слуцкім духоўным вучылішчы. У лістападзе 1901 года ён пакінуў гэтую ўстанову і са студзеня 1902 года вучыўся ў Слуцкай мужчынскай гімназіі.
За ўдзел у рэвалюцыі 1905—1907 гадоў выключаны са Слуцкай гімназіі. У 1908 годзе паступіў на матэматычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта. Як удзельнік рэвалюцыйных хваляванняў у лютым 1911 года арыштаваны. Быў зняволены ў турмах Пецярбурга і Пскова. Пасля вызвалення жыў у бацькоў у Пружанскім павеце пад наглядам паліцыі. Аднавіўся ва ўніверсітэце ў сакавіку 1912 года, у студзені 1913 года перавёўся ў Юр’еўскі (Тартускі) універсітэт і 20 снежня 1913 года скончыў там фізіка-матэматычны факультэт.
У 1917 годзе вярнуўся ў Слуцк, дзе пасля Лютаўскай рэвалюцыі стаў камісарам Слуцкага павета ад Часовага ўрада. У жніўні яго абралі сябрам прэзідыума Цэнтральнай рады беларускіх арганізацый. У тым самым месяцы ён удзельнічаў у працы скліканай Часовым урадам. Арганізатар і дырэктар Слуцкай беларускай гімназіі (верасень 1917 года). Выступаў супраць Кастрычніцкай рэвалюцыі. У той жа час з’яўляецца сябрам Беларускай сацыялістычнай грамады і ўдзельнічае ў яе канферэнцыях і з’ездах.
У снежні 1917 года становіцца дэлегатам Першага Усебеларускага з’езда. Выступаў у прэсе за ідэю незалежнасці Беларусі. У лютым 1918 года ўвайшоў у першы склад Беларускага нацыянальнага камітэта ў Слуцку, які адразу ж стаў на бок Рады і Урада Беларускай Народнай Рэспублікі. 9 ліпеня 1918 года Рада Рэспублікі зацвердзіла яго на пасадах таварыша (намесніка) старшыні Народнага сакратарыята і народнага сакратара асветы пад кіраўніцтвам Рамана Скірмунта.