cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аптычны пінцэт
Хвалевая оптыка
З іншага боку, у рэлееўскім рэжыме, часціцы не абмежаваныя па форме. Наогул, для меншых часціц патрэбна меншая сіла прыцягвання. У большасці выпадкаў, для тлумачэння механізму работы лазернага пінцэта для любой формы часціц выкарыстоўваюць мадэль прыведзенага дыполя. Электрамагнітнае выпраменьванне будзе індуцыраваць дыпольны момант, або палярызацыю, у дыэлектычнай часціцы. Сіла ўзаемадзеяння гэтага дыполя са святлом прыводзіць да градыентнай сілы прыцягвання.
Падрабязная інфармацыя пра прыбор аптычнай пасткі прыведзена на сайце лабараторыі Стывена Блока.
Прыбліжэнне электрычнага дыполя
У выпадках, калі дыяметр злоўленай у пастку часціцы значна меншы, чым даўжыня хвалі святла, умовы адпавядаюць выпадку рассейвання Рэлея, і часціцу можна разглядаць як кропкавы дыполь у неаднародным электрамагнітным полі. Сіла, якая дзейнічае на зараджаную часціцу ў электрамагнітнай вобласці, вядома як сіла Лорэнца:
Сіла, дзеючая на дыполь, раўняецца суме сіл, дзеючых на асобныя зарады
Заўважце, што скарачаецца. Раскрываем дужкі і замяняем здабытак зарада q на адлегласць \mathbf{d} дыпольным момантам часціцы атрымаем
дзе другая роўнасць атрымана на аснове дапушчэння, што дыпольны момант часціцы прама прапарцыянальны вонкаваму электрычнаму полю (гэта значыць ).
Улічваючы тоеснасць для аператара \nabla з вектарнага аналізу: і адно з ураўненняў Максвела: атрымаем
Другі складнік у апошняй роўнасці — вытворная па часе велічыні, якая звязаная праз пастаянны множнік з вектарам Пойнтынга, які апісвае магутнасць выпраменьвання, якое праходзіць праз адзінкавую пляцоўку. Калі лічыць, што магутнасць лазера не залежыць ад часу, то вытворная гэтага складніка будзе роўная нулю, і сіла запішацца ў выглядзе
Квадрат велічыні электрычнага поля роўны інтэнсіўнасці прамяня як функцыя каардынат. Таму, вынік паказвае, што сіла, якая дзейнічае на дыэлектрычную часціцу, пры набліжэнні кропкавага дыполя, прапарцыянальная градыенту інтэнсіўнасці пучка. Іншымі словамі, апісаная тут сіла (градыентная сіла) прыводзіць да прыцягнення часціцы ў вобласць з самай высокай інтэнсіўнасцю.
Лазерны пінцэт, заснаваны на альтэрнатыўных рэжымах працы лазера
З часу вынаходства першага лазернага пінцэта, заснаванага на адным гаусавым пучку (фундаментальная лазерная мода TEM00) А. Ашкінам у 1986, канцэпцыя аднамодавых лазерных пучкоў развілася за кошт выкарыстання лазерных мод высокага парадку, гэта значыць эрміт-гаусавых пучкоў (TEMnm), лагер-гаусавых пучкоў (LG, TEMpl) і бесэлевых пучкоў (Jn).
Лагер-гаусавыя пучкі валодаюць унікальнай уласцівасцю: ўцягваць у аптычную пастку аптычна адбіваючыя і паглынаючыя часціцы. Пучкі з кругавой палярызацыяй маюць спінавы арбітальны момант і могуць круціць часціцы. У лагер-гаусавых пучкоў таксама ёсць уласны вуглавы момант, які можа круціць часціцы вакол цэнтра пучка. Гэты эфект назіраецца без знешняй механічнай ці электрычнай рэгуляцыі прамяня. Акрамя лагер-гаусавых пучкоў, бесэлевыя пучкі як нулявога, так і вышэйшых парадкаў маюць арбітальны момант, а таксама ўнікальную ўласцівасць адначасова ўтрымліваць шмат часціц на некаторай адлегласці.
Мультыплексныя лазерныя пінцэты
Тыповая ўстаноўка мае толькі адзін ці два лазерныя прамяні. Больш складаныя эксперыменты патрабуюць, каб адначасова працавала шмат пастак. Гэтага можна дасягнуць, выкарыстоўваючы адзін лазер, святло якога праходзіць праз акуста-аптычны мадулятар або праз люстэркі, якія кіруюцца электронікай. З дапамогай гэтых прылад лазернае выпраменьванне можна падзяліць у часе на некалькі прамянёў, а з дапамогай дыфракцыйных аптычных элементаў — разбіць на некалькі прамянёў у прасторы.
Лазерныя пінцэты, заснаваныя на аптычных валокнах
У гэтым тыпе прыбораў лазернае выпраменьванне падаецца праз аптычнае валакно. Калі адзін канец аптычнага валакна ўтварае паверхню, падобную па ўласцівасцях на лінзу, гэта дазваляе сфакусіраваць святло ў аптычнай пастцы з вялікай лікавай апертурай.
Калі ж канцы валакна не выпуклыя, лазернае святло будзе адхіляцца, і таму ўстойлівую аптычную пастку можна стварыць толькі з дапамогай двух канцоў валокнаў па абодва бакі ад аптычнай пасткі, і балансуючых градыентных сіл і ціскаў святла. Градыентныя сілы ўтрымліваюць часціцы ў папярочным кірунку, тады як восевая аптычная сіла ўзнікае ад ціску двух сустрэчных пучкоў святла, якія выходзяць і распаўсюджваюцца з двух аптычных валокнаў. Раўнаважная z-пазіцыя сферы ў такой пастцы — пазіцыя, дзе ціскі святла раўняюцца адзін аднаму. Такія лазерныя пінцэты былі ўпершыню створаны А. Канстэблям і Дж. Гюкам, якія выкарыстоўвалі гэту методыку для расцяжэння мікрачасціц. Маніпулюючы ўваходнай магутнасцю з абодвух канцоў оптавалакна, можна рэгуляваць расцягваючую сілу. Такую сістэму можна выкарыстоўваць, каб вымяраць вязкасць і эластычнасць клетак, з адчувальнасцю, дастатковай, каб адрозніць розныя цыташкілеты, напрыклад, эрытрацытаў чалавека і фібрабластаў мышэй. Нядаўнія даследаванні дасягнулі вялікага поспеху ў адрозніванні ракавых клетак ад нармальных.
Аптычныя пінцэты ў сартаванні клетак
Адна з найбольш распаўсюджаных сістэм сартавання клетак выкарыстоўвае метад флуарэсцэнтнай праточнай цытаметрыі. У гэтым метадзе суспензія біялагічных клетак сартуецца ў некалькі кантэйнераў згодна з флюарэсцэнтнымі характарыстыкамі кожнай клеткі ў патоку. Працэс сартавання кантралюецца электрастатычнай сістэмай адхілення, якая накіроўвае клетку да вызначанага кантэйнера змяненнем напружання прыкладзенага электрычнага поля.
У аптычна кіруемай сістэме сартавання клеткі прапускаюць праз двух- або трохмерныя аптычныя рашоткі. Без індуцыруемага электрычнага напружання, клеткі сартуюцца па іх уласцівасцях праламлення святла. Група даследчыкаў пад кіраўніцтвам Кішана Далакіа распрацавала методыку выкарыстання дыфракцыйнай оптыкі і іншых аптычных элементаў для стварэння такіх аптычных рашотак. З іншага боку, група вучоных з універсітэта горада Таронта пабудавала аўтаматычную сартавальную сістэму, выкарыстоўваючы прасторавы мадулятар святла.
Галоўны механізм сартавання — размяшчэнне вузлоў аптычнай рашоткі. Калі паток клетак праходзіць праз аптычныя рашоткі, сілы трэння часціц непасрэдна канкурыруюць з аптычнай градыентнай сілай ад суседняга вузла аптычнай рашоткі. Змяняючы размяшчэнне вузлоў, можна стварыць аптычную дарожку, па якой будуць рухацца клеткі. Але такая дарожка будзе эфектыўнай толькі для клетак з пэўным каэфіцыентам праламлення, якія і будуць эфектыўна адхіляцца. Рэгулюючы хуткасць патоку клетак і магутнасць святла, можна атрымаць добрае аптычнае сартаванне клетак.
Спаборніцтва сіл у сістэме сартавання мае патрэбу ў дакладнай юсціроўцы, каб дасягнуць высокай эфектыўнасці аптычнага сартавання. На сённяшні дзень у Сент-Эндрускам універсітэце створана вялікая даследчая група для працы над гэтай праблемай. У выпадку поспеху гэта тэхналогія зможа замяніць традыцыйнае флюарэсцэнтнае сартаванне клетак.
Лазерныя пінцэты, заснаваныя на затухаючых палях
Затухаючае поле — электрамагнітнае поле, якое пранікае ўглыб рэчыва, напрыклад пры поўным унутраным адлюстраванні. Электрычнае поле ў светлавой хвалі затухае па экспаненце. Затухаючае поле знайшло цэлы шэраг прымяненняў у аптычнай мікраскапіі нанаметровых аб'ектаў, аптычная мікраманіпуляцыя (лазерныя пінцэты) становіцца яшчэ адным яго дастасаваннем.
У лазерных пінцэтах непарыўнае затухаючае поле можа быць створана, калі святло распаўсюджваецца праз аптычны хвалявод (шматразовае поўнае ўнутранае адлюстраванне). Выніковае затухаючае поле мае накіраваны імпульс, і будзе рухаць мікрачасціцы ўздоўж напрамку свайго распаўсюджання. Гэты эфект быў адкрыты вучонымі С. Каватай і Т. Сугіурай у 1992 годзе. Яны паказалі, што поле можа звязваць часціцы, якія знаходзяцца на адлегласці каля 100 нанаметраў. Гэта прамое звязванне поля разглядаецца як тунэляванне фатонаў праз прамежак паміж прызмай і мікрачасціцамі. У выніку ўзнікае накіраваная аптычная сіла.
Нядаўняя версія лазерных пінцэтаў, заснаваных на затухаючым полі, выкарыстоўвае вялікую паверхню з аптычнай рашоткай, што дазваляе адначасова звязваць шмат часціц і накіроўваць іх у патрэбным кірунку без выкарыстання хвалявода. Такая методыка называецца «бязлінзавай аптычнай пасткай» (lensless optical trapping, LOT). Дакладна накіраванаму руху часціц садзейнічае рашотка Рончы (Ronchi Ruling), або стварэнне выразных аптычных патэнцыяльных ям у шкляной пласцінцы. Цяпер навукоўцы таксама працуюць над факусіроўкай затухаючых палёў.
Непрамы падыход да аптычных пінцэтаў
Мін Ву, прафесар факультэта радыётэхнікі і інфарматыкі ў Каліфарнійскім універсітэце стварыў новы оптаэлектронны пінцэт. Ву ператварыў аптычную энергію ад маламагутных святловыпрамяняльных дыёдаў у электрычную энергію праз фотаправодную паверхню. Ідэя — дазволіць дыёду ўключаць фотаправодны матэрыял у яго праекцыі. Гэты метад мае высокую гнуткасць уключэння розных аптычных ландшафтаў, бо аптычны шаблон лёгка паддаецца ператварэнню праз аптычнае праектаванне.
Працэс маніпуляцыі ажыццяўляецца з дапамогай змянення электрычнага поля, якое ўключаецца светлавым шаблонам. Часціцы будуць ці прыцягвацца, ці адштурхоўвацца ад узбуджанага вузла ў залежнасці ад свайго электрычнага зараду. Часціцы, якія завіслі ў вадкасці, будуць успрымальныя да электрычнага зараду дзякуючы іонам у вадкасці, працэс, вядомы як дыэлектрафарэз.
Адно з прымяненняў гэтага метаду — сартаванне жывых і мёртвых клетак. Сартаванне грунтуецца на тым, што жывыя клеткі напоўнены электралітам, а мёртвыя — не, і іх можна лёгка раздзяліць. Такая сістэма дазваляе маніпуляваць 10000 клеткамі або часціцамі адначасова.
Аптычнае звязванне
Калі мноства мікрачасціц падтрымліваецца монахраматычным лазерным пучком, размяшчэнне мікрачасціц у межах аптычнай пасткі залежыць ад пераразмеркавання аптычных сіл паміж часціцамі. Можна сказаць, што кластар мікрачасціц звязваецца разам святлом. Першыя эксперыменты па аптычнаму звязванню былі пастаўлены ў лабараторыі Яўгена Галоўчанкі ў Гарвардскім універсітэце.
Вымярэнне аптычных сіл
Такі прынцып можа прымяняцца з любымі лазернымі пінцэтамі. Найбольшай праблемай пры такіх вымярэннях будзе броўнаўскі рух (шум). Тым не менш, сілы парадку піканьютана і зрух парадку нанаметраў звычайна можна вымераць.
Марыя Віцебская
Марыя або Ганна, у гістарыяграфічнай традыцыі Марыя Яраслаўна (да  — ) — першая жонка вялікага князя літоўскага Альгерда, вялікая княгіня літоўская (1345—1346).
Паходжанне
Імаверна, паходзіла з роду віцебскіх князёў Васількавічаў, галіны Ізяславічаў Полацкіх. Пэўны яе радавод і нават імя бацькі невядомы. Князь Яраслаў Васілевіч, як бацька альгердавай жонкі, названы толькі ў дадатку да «Хронікі Быхаўца» — «Радаводзе віцебскіх князёў», які неверагодны і выводзіць іх ад вялікага князя ўладзімірскага.
Імя
Паводле Яна Длугаша, маці ўсіх сыноў Альгерда была цвярская княжна, яе імя ён не называе. Пазней Марцін Кромер паўтараў за Длугашам, але дадаў, што цвярскую княжну звалі Марыяй, разам з тым Кромер пісаў пра атрыманне Альгердам Віцебска праз шлюб. Потым Мацей Стрыйкоўскі даваў звесткі, што Альгерд меў дзвюх жонак — першую з Віцебска і другую з Цвяры. Крыніца звестак Кромера (часткова) і Стрыйкоўскага стала вядома толькі ў XIX ст. — «рускі» летапіс узору «Хронікі Быхаўца», якую апублікаваў Тэадор Нарбут.
У «Хроніцы Быхаўца» віцебская княжна названа Ганнай, а збоку невядомай рукою папраўлена на Марыю. Няма пэўнасці — ці не зроблена праўка пад уплывам «Радаводу віцебскіх князёў», неверагоднага дадатку да хронікі. У «Хроніцы Быхаўца» храналогія шлюбаў Альгерда паблытаная — віцебская княжна ў ёй другая жонка, а не першая, што вядома з верагодных крыніц. Імя другой жонкі — цвярской княжны Ульяны — вядома з яе дарчай граматы царкве ў Азярышчы. Таксама блытаніны дадае і імя Ульяны ў інацтве — Марына.
Даследчыкі адзначаюць, што познія крыніцы змешваюць імёны альгердавых жонак. За імі, або побач, ідуць мясцовыя віцебскія паданні, паводле іх Ульяна вясной 1392 года прыняла схіму з імем Марыя, у некаторых варыянтах Марфа, у Свята-Духавым манастыры. Аднак на праўдзе Ульяна свае апошнія месяцы жыла ў Кіеве, дзе перад смерцю прыняла схіму і пахавана ў Кіева-Пячорскай лаўры.
Такім чынам, зваць Марыяй віцебскую княжну, першую жонку Альгерда, прынята даволі ўмоўна.
Дзеці
Інфармацыя пра дзяцей пададзена паводле Л. Вайтовіча.
Балабеіт
Балабеіт — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Уільскай аульнай акругі. Код КАТА — 234849300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 287 чалавек (155 мужчын і 132 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 153 чалавекі (81 мужчына і 72 жанчыны).
Вядомыя асобы Астраўца
Вядомыя ўраджэнцы Астраўца:
Пелегрына-Парменсэ
Пелегрына-Парменсэ (Pellegrino Parmense) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Парма.
Насельніцтва складае 1182 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 82 км². Паштовы індэкс — 43047. Тэлефонны код — 0524.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Эскадраны мінаносец Massue
Эскадраны мінаносец Massue — адзін з 13 эсмінцаў тыпу Claymore, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.
Вальдзольмс
Вальдзольмс (Waldsolms) — камуна ў Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Гісэн. Уваходзіць у склад раёна Лан-Дзіль. Насельніцтва складае 5166 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 44,75 км². Афіцыйны код 06 5 32 022.
Яркавічы
Яркавічы (Ярковичи) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Яркавічы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Анатоль Канстанцінавіч Сутурын
Анато́ль Канстанці́навіч Суту́рын (нар., в. , Корсунь-Шэўчэнкіўскі раён, Чаркаская вобласць, УССР) — беларускі навуковец у галіне тэхнічнай кібернетыкі і інфарматыкі. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР 1985 года. Кандыдат тэхнічных навук (1987).
Біяграфія
Нарадзіўся года ў в. Чаркаскай вобласці Украінскай ССР ў сям’і ваеннага будаўніка Канстанціна Мацвеевіча Сутурына (1914—2002), ураджэнца сяла Грамяча Забайкальскай вобласці, які пасля Вялікай Айчыннай вайны працаваў па ўсім Савецкім Саюзе. У 1959 годзе разам з бацькамі перабраўся ў Мінск, дзе яго сям’я і асела.
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт у 1971 годзе. У 1971—1994 гадах працаваў у Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі Нацыянальнай АН Беларусі. З 1996 года працуе ў Беларускім інстытуце сістэмнага аналізу і інфармацыйнага забеспячэння навукова-тэхнічнай сферы (БелІСА), дзе з 2000 года займае пасаду дырэктара.
Навуковыя працы па аўтаматызацыі праектавання аб’ектаў складанай геаметрычный формы, праграмным забеспячэнні.
Лозіўка (Казятынскі раён)
Лозіўка (Ло́зівка) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Мардоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. П. Агарова
Мардоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. П. Агарова - расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у горадзе Саранск. Мардоўскі дзяржаўны ўніверсітэт быў створаны 2 кастрычніка 1957 года на базе створанага 1 кастрычніка 1931 года Мардоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута. Распараджэннем Урада Расійскай Федэрацыі ад 20 мая 2010 года МДУ імя М. П. Агарова прысвоены статус нацыянальнага даследчага інстытута.
Шахы (Дубровыцкі раён)
Шахы (Ша́хи) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Капавішча
Капаві́шча (, Коповище) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зялёнкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Да першага падзелу Рэчы Паспалітай належала ў колькасці 18 чал. да Полацкага езуіцкага манастыра.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Захарніцкага сельсавета.
Галасавічы
Галасаві́чы (, Голосовичи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 25 лютага 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Шайбакпольскага сельсавета, да 28 жніўня 2013 года — у склад Галавічпольскага сельсавета (у 1961—1973 гадах — Касцянеўскі сельсавет).
IC 880
IC 880 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Канскі кінафестываль 1995
48-ы Канскі кінафестываль праходзіў з 17 па 28 мая 1995 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатую пальмавую галіну — атрымаў фільм «» рэжысёра Эміра Кустурыцы.
Рума
Рума (Рума) — горад у Сербіі, у складзе аўтаномнага края Ваяводзіна. Насельніцтва на 2002 г. складала 32 229 чал. Буйны прамысловы цэнтр.
Большая частка насельніцтва гэта сербы (86.58%), затым харваты (3.31%), венгры (2.17%), югаславы (1.69%), цыгане (1.26%) і іншыя.
Азэрск
Азэрск (Озе́рськ) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Іўная
І́ўная (, Ивная)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 7,4 км на захад ад вёскі Дзеткавічы; на лініі Лакаматыўнае дэпо — Ваўкавыск-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Дзеткавічы і прыпыначным пунктам Іса.
Арв’яныця
Арв’яныця (Орв'я́ниця) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Лапатын (вёска)
Лапатын (Лопа́тин) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Адам Эльсгаймер
Адам Э́льсгаймер (Adam Elsheimer;, г. Франкфурт-на-Майне, Германія — ) — нямецкі жывапісец і гравёр.
Вучыўся ў Ф. Уфенбаха ў г. Франкфурт-на-Майне. 3 1598 працаваў у Венецыі, з 1600 у Рыме.
Пісаў (пераважна на медзі) невялікія карціны, у якіх біблейскія і міфалагічныя сцэны перанесены ў простыя бытавыя абставіны («Юпітэр і Меркурый у Філемона і Баўкіды», «Іосіф каля калодзежа»); пейзажы, якія вылучаюцца паэтычнасцю і інтымнасцю ўспрымання прыроды («Пейзаж з круглым храмам»). Асабліва ўласцівы яго творчасці начныя сцэны з мяккім кантрасным асвятленнем («Уцёкі ў Егіпет»).
Свята-Георгіеўская царква (Славацічы)
Свята-Георгіеўская царква — мураваны праваслаўны храм у в. Славацічы Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана каля 1788 года з цэглы графам Іванам Грабоўскім.
Станіслаў Незабітоўскі
Станіслаў Незабітоўскі (Незабытоўскі) (, в. Ятра, цяпер Навагрудскі раён — ) — дзеяч рэфармацыі ў ВКЛ, мемуарыст. Падчашы калішскі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў шляхецкай сям'і. Вучыўся ў Навагрудскім езуіцкім калегіуме. З 1670-х жыў у Слуцку. Кіраваў адміністрацыяй Багуслава Радзівіла ў Слуцкім княстве. Удзельнічаў у кальвінскіх сінодах Навагрудскай акругі. Выбіраўся дэпутатам ад навагрудскай шляхты на сесіі Трыбунала ВКЛ.
У 1695 г. не дапусціў захопу Слуцка сіламі нясвіжскага ардыната Караля Станіслава Радзівіла, а пазней падпісаў з Сапегамі дамову наконт пераходу «нойбургскіх уладанняў» пад іх апеку. С. Незабітоўскі клапаціўся пра захаванне ў Слуцку і іншых «нойбургскіх уладаннях» свабоды веравызнання, якая там існавала з часоў Багуслава Радзівіла. Верагодна, гэта паўплывала на тое, што Незабітоўскі пайшоў на супрацоўніцтва з Сапегамі і апякунства Казіміра Яна Сапегі, які тымчасова быў у канфлікце з каталіцкім клірам і асабіста з віленскім біскупам Канстанцінам Бжастоўскім, які ў 1694 г. адлучыў яго ад царквы. Аднак набыццё Сапегамі адразу ўсіх «нойбургскіх уладанняў» у Карла Філіпа Нойбургскага ў 1700 годзе Незабітоўскі не прызнаў, што прывяло да пагаршэння яго адносінаў з Сапегамі.
Аўтар успамінаў на польскай мове, дзе паказаныя падзеі і факты грамадска-палітычнага і прыватнага жыцця 1682—1700 г. на Новагародчыне і Случчыне.
Унук С. Незабітоўскага — Багуслаў Фелікс Незабітоўскі.
Бурханудзін Рабані
Бурханудзін Рабані (, Файзабад, правінцыя Бадахшан — ) — прэзідэнт Афганістана з 1992 па 2001 год. Рэальна не валодаў прэзідэнцкімі паўнамоцтвамі пасля ўзяцця Кабула талібамі ў 1996 годзе, аднак прызнаваўся міжнароднай супольнасцю як легітымны прэзідэнт Афганістана. Быў Старшынёй Вышэйшага Савета Міру Афганістана. Навучаўся ў рэлігійнай школе Абу-Ханіфія, затым на тэалагічным факультэце Кабульскага ўніверсітэта, вучыўся ісламскай філасофіі ў Егіпце ва ўніверсітэце Аль-Азхар. З 1963 года прафесар Кабульскага ўніверсітэта, дзе выкладаў ісламскае права. Вярнуўся ў Афганістан у 1968 годзе.
Ванькоўшчына
Назву Ванько́ўшчына маюць:
Лопавічы
Ло́павічы (, Лоповичи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Паморы
Паморы (поморы) — субэтнічная група рускіх, насельнікі ўзбярэжжа Белага мора. У 2010 г. да памораў адносілі сябе 3 113 чал.
Паходжанне
Усходнеславянская каланізацыя зямель паўднёва-усходняга берага Белага мора пачалася амаль тысячу гадоў таму. Мяркуецца, што выхадцы з Вялікага Ноўгарада выйшлі да беламорскага ўзбярэжжа праз даліны Паўночнай Дзвіны і Анегі ўжо ў канцы X ст. Асноўны этап міграцыі старажытнарускага насельніцтва на поўнач прыпаў на XII — XV стст., што з аднаго боку тлумачыцца небяспекай з боку мангола-татарскай пагрозы, а з іншага — высокімі коштамі на футра і маржовы клык, якімі гандлявала Наўгародская рэспубліка. Міграцыі на поўнач працягваліся і пасля далучэння Вялікага Ноўгарада да Маскоўскай дзяржавы ў 1478 г. Паўночная частка Усходняй Еўропы доўгі час з’яўляўся адным з найбольш населеных рэгіёнаў Расіі.
Упершыню назва «паморцы» ў дачыненні да насельніцтва ўзбярэжжа Белага мора з’явілася ў пісьмовых крыніцах пад 1526 г. Пазней назва «паморы» шырока выкарыстоўвалася ў афіцыйных дакументах і як саманазва часткі рускага насельніцтва. Паморы займаліся мараплаўствам, рыбалоўствам і гандлем, падтрымлівалі сувязі з іншымі народамі поўначы і Заходняй Еўропы, іх сталыя і часовыя паселішчы сустракаліся на Кольскім паўвостраве, поўначы Нарвегіі, Шпіцбергене, Новай Зямлі.
З канца XIX ст. навукоўцамі выказвалася думка, што паморы паходзяць ад сумесных шлюбаў рускіх перасяленцаў з мясцовым фінамоўным насельніцтвам і саамамі або нават ад мясцовага насельніцтва, асіміляванага рускімі. Гэта падтвярджалася антрапалагічнымі і лінгвістычнымі матэрыяламі. Аднак сучасныя генетычныя даследаванні паказваюць, што паморы пераважна маюць адзінае паходжанне з іншымі рускімі.
Асаблівасці культуры
Для памораў характэрны тып гаспадаркі, звязаны з мараплаўствам. Сельская гаспадарка, у тым ліку жывёлагадоўля і земляробства, не адыгрывала значнай эканамічнай ролі. Паморы вырошчвалі ячмень, жыта, гародніну, трымалі кароў, коней, авечак, на поўначы — аленяў, аднак сельская гаспадарка не забяспечвала нават унутраныя сямейныя патрэбы. Большае значэнне мела рыбалоўства і паляванне на ластаногіх. Прычым, з XVII ст. гэтыя формы здабычы мелі ярка акрэслены камерцыйны характар. У асноўным здабывалі траску, ласосевых, селядцоў, грэнландскіх цюленяў, што зімавалі ў Белым моры. Здабыча магла весціся далёка ад асноўнага паселішча. Для гэтага паморы стваралі сталыя або часовыя калектывы рыбаловаў або паляўнічых на чале старасты. Распаўсюджаныя рамёствы — пляценне сетак, разьба, суднабудаванне. У некаторых месцах паморы здабывалі соль, рачны жэмчуг, слюды, жалеза. Важную ролю адыгрываў гандаль.
Асноўныя тыпы паселішчаў — сяло і вёска. Вядомы таксама большыя па памерах паселішчы — пагост і слабада. Апошнія звычайна ўзнікалі ў месцах здабычы солі і гандлю. Слабодамі называлі буйныя паселішчы, насельніцтва якіх знаходзілася ў аброчнай залежнасці ад манастыроў. Меншыя тыпы паселішчаў — выселкі і скіты — амаль зніклі да сярэдзіны XIX ст. Гарады на тэрыторыях, населеных паморамі, ўзніклі толькі ў XVIII ст. у выніку адміністрацыйных рэформ. Традыцыйнае дойлідства пераважна драўлянае. Распаўсюджаны шатровыя купалы храмаў, нахільны драўляны плот ёз скандынаўскага тыпа, разное надмагілле галбец. У навігацыйных мэтах на ўзбярэжжы ставілі драўляныя крыжы гурыі. Традыцыйная вопратка нагадвала зыранскую або саамскую, шылася са скуры, футра і ваўняных тканін.
Паморскія сем’і — вялікія пашыраныя на чале старэйшага мужчыны. Яны аб’ядноўваліся ў суседскую абшчыну мір, якая з’яўлялася аўтаномнай адзінкай. Акрамя таго ствараліся часовыя міжсямейныя або прафесійныя калектывы арцель. Яны кіраваліся выбранымі старастамі, часам захоплівалі зямельныя і водныя ўгоддзі для сумеснай эксплуатацыі. Абшчыннае размеркаванне ўгоддзяў сустракалася радзей і пераважна тычылася зямельных спрэчак.
Фальклор прадстаўлены шматлікімі казкамі і легендамі. Народная музыка адрозніваецца абмежаваным наборам музычных інструментаў, найчасцей сустракаліся драўляныя духавыя інструменты і металічныя званы.
Мова
Паморскі дыялект рускай мовы вызначаецца вялікай колькасцю слоў фіна-ўгорскага і скандынаўскага паходжання, развітай прафесійнай лексікай маракоў і здабытчыкаў.
Рэлігія
Асноўная рэлігія — праваслаўе, з XVII ст. шырока распаўсюджана стараабрадства.
Дрыдорф
Дрыдорф (Driedorf) — камуна ў Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Гісэн. Уваходзіць у склад раёна Лан-Дзіль. Насельніцтва складае 5204 чалавека (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 47,55 км². Афіцыйны код 06 5 32 007.
IC 881
IC 881 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Эра Саарынен
Эра Саарынен (Eero Saarinen;, Кірканумі, Фінляндыя, — , Ан-Арбар, штат Мічыган, ЗША) — амерыканскі архітэктар.
IC 881
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эра Саарынен
Біяграфія
Сын Эліэля Саарынена. З 1923 г. жыў у ЗША. Скончыў архітэктурны факультэт Ельскага універсітэта ў Нью-Хейвене (штат Канектыкут; 1934). Пасля смерці бацькі завяршыў рэалізацыю іх сумеснага праекта Тэхнічнага цэнтра кампаніі «Джэнерал мотарс» у Уорэне (штат Мічыган; 1945—1955), адзначанага уплывам Л. Міс ван дэр Роэ. У далейшым Саарынен перайшоў ад строгага рацыяналізму да пошукаў сімвалічнай выразнасці архітэктурнай формы, яе вытанчанай індывідуалізацыі і рамантычнай экспрэсіі (капэла Гарвардскага ўніверсітэта ў Кембрыджы, штат Масачусетс, 1955; хакейны стадыён Ельскага ўніверсітэта, 1958), звяртаецца да скульптурных метадаў формаўтварэння (аэравакзал кампаніі TWA ў аэрапорце Кенэдзі ў Нью-Ёрку, 1962). Сярод твораў Саарынена арганічным спалучэннем пластычна багатай архітэктурнай формы і будаўнічай канструкцыі вылучаецца будынак аэрапорта імя Далеса блізу Вашынгтона (скончаны ў 1962 г.). У канцы 1950-х гг. Саарынен стварыў шэраг збудаванняў у духу амерыканскага неакласіцызму (пасольства ЗША ў Лондане, 1960).
Shoot-Out 2017 (снукер)
Shoot-Out 2017 (таксама вядомы як Coral Shoot-Out 2017 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 23 па 26 лютага 2017 года ў Калізеі Уотфарда, у Уотфардзе, Англія. Турнір стаў восьмым розыгрышам Shoot-Out, які быў заснаваны ў 1990 годзе і адноўлены ў 2011 годзе, а таксама першым спаборніцтвам гэтага турніру, якое атрымала рэйтынгавы статус. Кампанія Coral у другі раз запар спансавала Shoot-Out. Прызавы фонд турніру склаў £130,000, з якіх £32,000 атрымаў пераможца.
Сагіз (Кзылкагінскі раён)
Сагіз — сяло ў Кзылкагінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сагізскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 108 км на паўднёвы ўсход ад сяла Міялы. Код КАТА — 234853100.
Shoot-Out 2017 (снукер)
Пераможцам турніру стаў Энтані Мак-Гіл, які перайграў на свяім шляху да тытула Олівера Лайнса (43:22), Джэймі Кёртыса-Бэрэта (30:12), Марка Кінга (57:28), Джэка Лісоўскі (78:0), Энтані Хэмілтана ў чвэрцьфінале (36:19), Шона Мёрфі ў паўфінальным матчы (64:41), а таксама кітайца Сяа Гадуна ў фінальным паядынку (67:19). Такім чынам, 26-гадовы шатландзец выйграў свой другі рэйтынгавы тытул у кар'еры і другі рэйтынгавы тытул у сезоне (пасля перамогі на адкрытым чэмпіянаце Індыі 2016). У матчы першага раўнда супраць Мічэла Мана Грэм Дот выканаў найвышэйшы брэйк турніру ў 96 ачкоў.
Сагіз (Кзылкагінскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 6107 чалавек (3079 мужчын і 3028 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 6530 чалавек (3232 мужчыны і 3298 жанчын).
Shoot-Out 2017 (снукер)
Прызавыя грошы
Кампанія Coral у другі раз запар стала спонсарам турніру Shoot-Out. Яна забяспечыла традыцыйны прызавы фонд турніру, які склаў £130,000, з якіх £32,000 атрымаў пераможца.
Удзельнікі
На турніры Shoot-Out 2017 прынялі ўдзел 113 прафесійных снукерыстаў і 15 аматараў, запрошаных на свабодныя месцы ў сетцы турніру. Гэта колькасць удзельнікаў стала рэкорднай для спаборніцтва Shoot-Out. Восем снукерыстаў з топ-16 не прынялі ўдзел у турніры: Марк Сэлбі (1), Джад Трамп (3), Дзін Дзюньхуэй (4), Джон Хігінс (6), Ніл Робертсан (8), Марка Фу (9), Алістэр Картэр (12) і Роні О'Саліван (14).
Трое гульцоў удзельнічалі на Shoot-Out у восьмы раз, г.зн. да гэтага гулялі ва ўсіх розыгрышах турніру, уключаючы 1990 год: Алан МакМанус (19), Род Лоўлер (49) і Кен Доэрці (51). Найджэл Бонд (59) таксама прымаў удзел на турніры 1990 года, але не патрапіў на Shoot-Out 2016, таму ўдзельнічаў на спаборніцтве толькі ў сёмы раз. Джымі Уайт (89) таксама быў уключаны ў сетку Shoot-Out 1990, але зняўся з турніру, не згуляўшы там ніводнага матчу.
Шэсць удзельнікаў спаборніцтва да гэтага ўжо перамагалі на Shoot-Out: Найджэл Бонд (2011), Бары Хокінс (2012), Мартын Гоўлд (2013), Дамінік Дэйл (2014), Майкл Уайт (2015) і Робін Хал (2016).
Самым узроставым удзельнікам Shoot-Out 2017 года стаў 54-гадовы Джымі Уайт. Найджэлу Бонду падчас турніру быў 51 год, а Алексу Боргу, Джо Свэйлу, Кену Доэрці і Пітэру Лайнсу — па 47.
Ніжэй прадстаўлена табліца, якая дэманструе статыстыку выступленняў удзельнікаў спаборніцтва на ўсіх папярэдніх турнірах Shoot-Out.
Ход турніру
Лёсаванне першага раўнда было праведзена 6 студзеня 2017 года. Лёсаванне кожнага наступнага этапу, уключаючы паўфінальны, адбывалася на самой арэне.
Брэйкі, вышэйшыя за 50 ачкоў
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, спарадкаваныя па іх вышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаныя ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага гульца.
Змены ў рэйтынгу
У табліцы прадстаўлены змены ў сусветным рэйтынгу ў рамках топ-64 пад дзеяннем вынікаў Shoot-Out 2017.
Руслан Эдвардавіч Якубцэвіч
Руслан Эдвардавіч Якубцэвіч (нар., Астравец, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач-анестэзіёлаг-рэаніматолаг. Доктар медыцынскіх навук (2018).
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт (2000). Працаваў у Гродзенскай абласной клінічнай бальніцы (з 2000, урач-анестэзіёлаг-рэаніматолаг, з 2004 — загадчык аддзялення гемадыялізу з экстракарпаральнымі метадамі дэтаксікацыі), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 2001, лячэбны факультэт, кафедра анестэзіялогіі і рэаніматалогіі, дацэнт, з 2015 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: сепсіс; метады экстракарпаральнай дэтаксікацыі.
Узнагароды
Грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2008), знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2015).
Коззі Горкі
Ко́ззі Го́ркі (, Козьи Горки) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зялёнкаўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Захарніцкага сельсавета.
Малышыўка (Казятынскі раён)
Малышыўка (Малиші́вка) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Лінец (возера, Ушацкі раён)
Ліне́ц — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 19 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 1 км на захад ад вёскі Загор’е, у басейне ракі Тураўлянка.
Размешчана сярод балота. Берагі сплавінныя. Істотна зарастае.
Кільскі канал
Кільскі канал (Nord-Ostsee-Kanal), да 1948 года Канал кайзэра Вільгельма (Kaiser-Wilhelm-Kanal) — канал у Германіі, які злучае Балтыйскае і Паўночнае мора, праходзіць ад Кільскай бухты, каля горада Кіль (прыгарадны раён Хальтэнаў) да вусця ракі Эльба, каля горада Брунсбютэль.
Працягласць — каля 98 км, шырыня — больш за 100 м, глыбіня — 11 м. Канал заканчваецца парай шлюзаў з кожнага боку, адзін з шлюзаў прызначаны для маламернага флоту.
Канал быў уведзены ў эксплуатацыю 20 чэрвеня 1895 года, будаўніцтва працягвалася 8 гадоў. З'яўляецца адным з самых загружаных судаходных шляхоў Еўропы.
Ашраф Гані
Ашраф Гані (нар., Лагар) — афганскі палітычны дзеяч, дзеючы прэзідэнт Афганістана з 29 верасня 2014 года. Уступіў на пасаду прэзідэнта 29 верасня 2014 года.
Біяграфія
У 1967 годзе скончыў кабульскі ліцэй «Хабібія». У 1973 годзе скончыў Амерыканскі ўніверсітэт Бейрута (Ліван), атрымаў дыплом бакалаўра і магістра. У 1974 годзе вярнуўся ў Афганістан, каб пачаць выкладчыцкую дзейнасць у Кабульскім універсітэце. Неўзабаве выйграў дзяржаўную стыпендыю на двухгадовае навучанне за мяжой і пакінуў краіну. У 1977 годзе паступіў у Калумбійскі ўніверсітэт, дзе атрымаў ступень доктара навук антрапалогіі. У 1983 годзе быў запрошаны выкладчыкам у Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі, а таксама ва Універсітэт Джонса Хопкінса (Балтымар, штат Мэрыленд).
Пасля прэзідэнцкіх выбараў 2004 года не прайшоў у склад абранага ўрада і быў прызначаны рэктарам Кабульскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2006 годзе кандыдатура Ахмадзая была афіцыйна вылучана Афганістанам на пасаду пераемніка Кофі Анана на пасаду Генеральнага сакратара ААН. Аднак ён прайграў будучаму генсеку ААН Пан Гі Муну. Удзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах 2009 года, дзе набраў каля 3 % галасоў выбаршчыкаў. З 2011 па 2013 гады з’яўляўся старшынёй Пераходнага каардынацыйнага савета, які займаецца праблемамі аднаўлення поўнага суверэнітэту Афганістана. 6 кастрычніка 2013 года зарэгістраваны ў якасці кандыдата на выбарах прэзідэнта Афганістана. Заснавальнік і старшыня Інстытута дзяржаўнай эфектыўнасці. Заняў прэзідэнцкае крэсла.
18 лютага 2019 года дзеючы Прэзідэнт Афганістана Ашраф Гані афіцыйна аб’яўлены пераможцам прэзідэнцкіх выбараў, якія адбыліся ў краіне ў канцы верасня мінулага года.
У жніўні 2021 года, пасля паспяховага наступлення тэрарэстычнага руху Талібан на ўрадавыя сілы ўрад Афганістана быў зрынуты і Ашраф Гані пазбавіўся свайго паста, які дастаўся лідару талібаў муле Абдуле Гані Барадару. 15 жніўня 2021 года Ашраф Гані пакінуў краіну і прыбыў у Таджыкістан, адкуль накіроўваўся транзітам у Аман.
Сераднякі
Назву Сераднякі́ маюць:
Астрыўці (Дубровыцкі раён)
Астрыўці (Острівці) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Эліят
Эліят — прозвішча.
Ідолта (прыпыначны пункт)
Ідо́лта (, Идолты, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Ідолта; на лініі Варапаева — Друя, паміж станцыяй Мёры і станцыяй Друя.
Пётр Паўлавіч Цімашэнка
Пётр Паўлавіч Цімашэнка (, в. Глыбоцкае Гомельскага раёна Гомельскай вобласці —, Мінск) — Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Заслужаны будаўнік БССР.
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у 1931 годзе цесляром у саўгасе працоўнага кааператыва ў г. Гомелі. У 1932—1934 гадах вучыўся ў Беларускім політэхнічным інстытуце. З 1934 года па 1936 год працаваў на будаўніцтве Гомельскага шклозавода тэхнікам па будаўніцтву. З 1936 года па 1941 год быў спачатку прарабам ваенна-будаўнічых работ, а затым старшым інжынерам ваенна-будаўнічага аддзела Беларускай ваеннай акругі.
З 1941 года па 1946 год — на ваенным будаўніцтве ва Удмурцкай АССР на пасадзе прараба, начальніка ўчастка. У 1946—1949 гадах — старшы прараб і начальнік ПТА ўпраўлення ваенна-будаўнічых работ у г. Гомелі, у 1949—1953 гадах — намеснік, а затым начальнік ПТА будтрэста № 29 у г. Мінску. З 1953 года працаваў у г. Магілёве ўпраўляючым будтрэстамі № 78, 12, 17 «Лаўсанбуд». Выбіраўся дэпутатам Магілёўскага гарадскога Савета дэпутатаў працоўных. З 1978 года — дырэктар Будаўнічай выстаўкі Дзяржбуда БССР у Мінску.
Узнагароды
Заслужаны будаўнік БССР (1962). Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за поспехі ў будаўніцтве Магілёўскага камбіната сінтэтычнага валакна (1974). Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі «Знак Пашаны» і медалямі «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна».
Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоены 23 красавіка 1975 года.
Мухамед Амар
Мухамед Амар (каля 1960 — ) — заснавальнік руху Талібан, амір (кіраўнік) Ісламскага Эмірата Афганістан.
Пасля вываду савецкіх войскаў ў 1989 годзе мула Амар стаў імамам заснаванай ім жа мячэці ў вёсцы Сангсар у акрузе Майванд на захад ад Кандагара.
Кіраўнік Афганістана (у перыяд Ісламскага Эмірата) з 1996 па 2001 год. За час свайго кіравання Мухамед Амар практычна не пакідаў сваёй рэзідэнцыі ў Кандагары, які зрабіўся за гэтыя гады неафіцыйнай сталіцай Афганістана; у Кабуле ён з’яўляўся толькі чатыры разы.
Па дадзеных амерыканскай разведкі, ён хаваўся ў горадзе Квета, дзе быў забіты.
Маркіўці (Казятынскі раён)
Маркіўці (Ма́рківці) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Маладзёжная
Маладзёжная (, Молодёжная) — былая вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Рыжкавіцкага сельсавета.
Сомбар
Сомбар (Сомбор або Sombor, Zombor, Sombor, русін.: Зомбор) — горад у Сербіі, у аўтаномным краі Ваяводзіна.
Колькасць насельніцтва складае 51 471 чал. (на 2002 год), разам з прыгарадамі 96 669 чал. Самбор з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Заходнебачскай акругі Сербіі.
Узлісся (Дубровыцкі раён)
Узлісся (Узлі́сся) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Строкты
Назву Строкты маюць:
Эскадраны мінаносец Obusier
Эскадраны мінаносец Obusier — адзін з 13 эсмінцаў тыпу Claymore, пабудаваных для французскага флоту ў першым дзесяцігоддзі XX стагоддзя.
Лукаўцы (Полацкі раён)
Лука́ўцы (, Лукавцы) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зялёнкаўскага сельсавета.
Махарынці (Казятынскі раён)
Махарынці (Махари́нці) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Мова нанова дзеткам
«Мова нанова дзеткам» — бясплатныя развіццёва-забаўляльныя курсы беларускай мовы для дзяцей. Першыя заняткі курсаў адбыліся 5 кастрычніка 2014 года, апошнія (6 сезон) прайшлі ў пачатку сакавіка 2020 года. Курсы падзяляліся на дзве групы: дзеці 4—6 год, і дашкольнікі-малодшыя школьнікі 6—10 год, крытэрам падзелу было самастойнае чытанне дзіцяці. Кіраўнік курсаў — пісьменніца Алена Церашкова.
Гісторыя
Курсы «Мова нанова дзеткам» былі створаны па ініцыятыве арганізатараў і слухачоў курсаў «Мова нанова». Пра арганізацыю курсаў было абвешчана 29 верасня 2014 года. Выкладаць і праводзіць курсы прапанавалі пісьменніцы і перакладчыцы Алене Церашковай (асноўны занятак – лекар, сківічна-тваравы хірург), маці чатырох беларускамоўных дзетак. Мэтай курсаў было абуджэнне цікаўнасці да беларушчыны ў сем’ях.
Першыя заняткі для дашкольнікаў прайшлі 5 кастрычніка ў Галерэі сучаснага мастацтва «Ў» у Мінску. Яны сабралі прыблізна 60 дзяцей (па 30 чалавек у кожнай групе).
У розныя часы курсы парводзіліся ў Галерэі «Ў», кнігарні «Галіяфы», рэдакцыі часопіса «Вясёлка». Апошнім часам курсы праходзілі ў памяшканні «Грай Кафэ» (Мінск, вул. Інтэрнацыянальная, 33), заняткі былі спыненыя падчас каранавіруснай пандэміі 2020 года. Агулам курсы трывалі пяць з паловай сезонаў. Сувядоўцамі курсаў у розныя часы былі Раман Кушнярук, Аксана Акуневіч, Валерыя Міхалевіч, Наталля Давыдоўская, Таццяна Крыцкая, сярод пастаянных гасцей — Серж Мінскевіч, Кацярына Глухоўская, Алена Масла, Андрусь Такінданг, Зміцер Вайцюшкевіч, Сяржук Доўгушаў, Раман Арлоў, а таксама праекты «Лямцавая Батлейка» (серыя пра Маму Му і Крумкача, чытанне кнігі пра Біла і Болу), «Альтанка для чытанкі», тэатр Таццяны Галуза «Зялёны яблык», музычны гурт «Агатка-бэнд».
Праграма курсаў
Праграма курсаў пераважна складалася з аўтарскіх матэрыялаў і адаптавалася пад канкрэтныя групы дзяцей. Кожныя заняткі мелі розныя тэмы, як і на дарослых курсах. Падача матэрыялу адбывалася праз азнаямленне з тэматычнымі прэзентацыямі, літаратурнымі творамі і прагляд беларускамоўных мультфільмаў. У навучальным працэсе выкладчык выкарыстоўвала загадкі, развучвала з дзецьмі песні. Падчас курсаў дзеці бавіліся ў моўныя гульні і развучвалі фізічныя практыкаванні, далучаліся да народнага майстэрства і рукадзелля (выцінанкі, лялькі-крупенічкі, гліняныя вырабы, паштоўкі, самаробкі). Нярэдка на пляцоўцы курсаў адбываліся прэзентацыі новых беларускіх кніг для дзетак, сустрэчы з беларускімі літаратарамі і культурнымі дзеячамі, ладзіліся тэатральныя імпрэзы.
Удзельнікі курсаў святкуюць беларускія святы. Па завяршэнні навучальнага года ладзіцца выпускны.
Выданні
З 2019 года пры курсах пачала выдавацца ў электронным выглядзе некамерцыйная развівальна-забаўляльная самадрукаваная газета «Чорная шуфлядка», прыдатная для спампавання і чорна-белага друку на звычайнай друкарцы. На старонках газеты можна знайсці разнастайныя заданні і практыкаванні, разлічаныя на старэйшых дашкольнікаў і малодшых школьнікаў, у залежнасці ад узроўня валодання мовай і навыкаў чытання. Таксама друкуюцца рэбусы і крыжаванкі. Кожны чытач упаўнаважаны дзяліцца матэрыяламі газеткі з усімі ахвочымі ў некамерцыйных мэтах.
IC 882
IC 882 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Тэрэнца
Тэрэнца (Terenzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Парма.
Насельніцтва складае 1223 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 72 км². Паштовы індэкс — 43040. Тэлефонны код — 0525.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Строкты (возера)
Строкты — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 5 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля вёскі Строкты, у басейне ракі Альзініца.
Плошча паверхні 0,028 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Найбольшая глыбіня 5,9 м, сярэдняя — 3,23 м. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км. Аб’ём вады ў возеры 0,09 млн м³.
Схілы катлавіны вышынёй 10—12 м (на поўначы і поўдні невыразныя), часткова пад сельгасугоддзямі. Вакол возера (акрамя захаду) забалочаная пойма шырынёй 50—100 м. На поўдні ўпадае ручай з возера без назвы, на поўначы выцякае ручай у раку Альзініца.
Лютынск
Лютынск (Люти́нськ) — вёска ў Дубровыцкім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Абдул Рахім Хатэф
Абдул Рахім Хатэф ( — ) — дзяржаўны дзеяч Афганістана.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Кандагары ў сям’і вядомага рэлігійнага дзеяча маўлаві Мухамеда Хал Вайса. Па нацыянальнасці — пуштун. Скончыў ліцэй «Хабібія» у Кабуле (1945), літаратурны факультэт Кабульскага ўніверсітэта (1949). У 1949—1951 гг. — намеснік дырэктара ліцэя «Мір Вайс». У 1951—1952 гг. выкладаў у ліцэі «Ахмад-шах Баба» у Кандагары. У 1952 г. — выкладчык Кабульскага вышэйшага педагагічнага вучылішча.
Пахучакаласнік
Пахучакаласні́к, Пахучы каласок, Томка (Anthoxanthum) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя, зрэдку аднагадовыя травяністыя расліны. Сцябло прамстойнае, голае. Суквецце — густая коласападобная мяцёлка. Плод — зярняўка.
Распаўсюджанне
Налічвае каля 20 відаў (17 відаў ), пашыраных у Афрыцы і Еўразіі (заносныя віды на ўсіх кантынентах). Растуць у зрэджаных лісцевых лясах.
Свір (возера)
Свір — возера на мяжы Мядзельскага і Смаргонскага раёнаў у басейне ракі Страча, за 27 км на паўднёвы захад ад горада Мядзел, каля гарадскога пасёлка Свір.
Гідраграфія
Плошча 22,28 км². Найбольшая глыбіня 8,7 м. Даўжыня 14,1 км. Найбольшая шырыня 2,27 км. Даўжыня берагавой лініі 31,2 км. Аб’ём вады 104,3 млн. м³. Плошча вадазбору 364 км².
Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Заходнія схілы катлавіны вышынёй 12—15 м (участкамі да 25 м), разараныя ці пад хмызняком, усходнія вышынёй 3—5 м, параслі лесам. Берагі высокія, месцамі зліваюцца са схіламі катлавіны, усходнія нізкія, забалочаныя. Пойма на ўсходзе і поўначы выразная (шырыня да 200 м), пад зрэджаным хмызняком, забалочаная, парэзана сеткай меліярацыйных каналаў. Пераважаюць глыбіні ў 6 метраў, у цэнтры і на поўдні возера пясчаныя мелі (2 і 3,4 м). Дно да глыбіні 4 м пясчанае, ніжэй выслана сапрапелямі.
Упадаюць рэкі Смолка, Вялікі Перакоп, ручай Свірскі, на поўначы выцякае рака Свірыца.
Экалогія
Возера моцна зарастае ўздоўж усходніх берагоў, у вытоку Свірыцы і месцы ўпадзення Смолкі паласа трыснягу і чароту дасягае шырыні 200 м.
Месца адпачынку, каля возера санаторый «Свір».
Збігнеў Алясніцкі
Збі́гнеў Алясні́цкі (Zbigniew Oleśnicki;  — ), польскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, кардынал, дыпламат.
Біяграфія
Алясніцкі нарадзіўся ў сям’і кракаўскага суддзі. Навучаўся ў Сандаміры, ва Уроцлаве і ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве. Пачынаючы з 1410 года супрацоўнічаў у канцэлярыі польскага караля Уладзіслава II Ягайлы, якому Алясніцкі ў тым жа годзе выратаваў жыццё ў Грунвальдскай бітве. З 1423 і да смерці — біскуп Кракаўскі. У перыяд з 1411 па 1429 гг. удзельнічаў у шматлікіх важных дыпламатычных місіях у якасці натарыуса, протанатарыуса і біскупа, між іншым пры двары караля Жыгімонта, на службе ў папы рымскага Яна XXIII і брандэнбургскага курфюрста Фрыдрыха I. Адначасова з гэтым Алясніцкі пераймае верхавенства ў царкоўнай іерархіі і ў колах дробнай палітычнай алігархіі, а ў часы кіравання караля Уладзіслава III (1434—1444) Алясніцкі быў па сутнасці рэгентам Польшчы. У знешняй палітыцы Алясніцкі выступаў за вяртанне Сілезіі да Польшчы, і спрыяў узмацненню польска-венгерскай уніі з мэтай сумеснай барацьбы супраць Асманскай імперыі. У 1440 годзе на венгерскі трон узышоў Уладзіслаў III. У 1435 годзе Алясніцкі садзейнічаў падпісанню спрыяльнага для Польшчы Брэсцкага міру ў Куявіі з Тэўтонскім ордэнам. Ва ўнутранай палітыцы Алясніцкі прытрымліваўся інтарэсаў алігархіі, магнатаў і царквы. Выступаў супраць каралеўскіх рэформ. У сваёй дыяцэзіі Збігнеў Алясніцкі змагаўся з любымі праявамі ерасі, з асаблівай жорсткасцю бароўся з гусізмам і яго пашырэннем у Польшчы. Пасля таго, як у 1447 годзе на трон узышоў кароль Казімір IV, Алясніцкі страціў палітычны ўплыў і далучыўся да апазіцыі. У 1444 годзе Збігнеў Алясніцкі быў абвешчаны кардыналам Базельска-Фларэнційскім саборам, а ў 1449 годзе зноў атрымаў кардынальскі тытул ад папы рымскага Мікалая V за сваю адданасць. Кардынал ахвотна ўсталёўваў кантакты з навукоўцамі і літаратарамі, сярод якіх былі, напрыклад, Іаан Лангінус і Энеа Сільвіа Пікаламіні, з апошнім Алясніцкі рэгулярна перапісваўся.
Ліл Уэйн
Дуэйн Майкл Картэр-малодшы (Dwayne Michael Carter, Jr.), больш вядомы як Ліл Уэйн (Lil Wayne, нар., Новы Арлеан) — амерыканскі хіп-хоп-выканаўца з Луізіяны. Ключавая фігура Dirty South, адзін з самых прадаваных хіп-хоп-артыстаў у гісторыі.