cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хацьма турынгенская
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна. Вышыня 25—150 см. Сцябло простае або ў верхняй частцы разгалінаванае, укрытае зорчатымі валаскамі. Лісце 3—5-лопасцевае, чаранковае. Кветкі вялікія, ружовыя, па адной у пазухах лісця. Плод з 20—23 плодзікаў-сямянак.
Арэал
Хацьма турынгенская распаўсюджана ва Усходняй Еўропе і Паўднёва-Заходняй Азіі, ад Паўднёвай Германіі на поўдзень да Італіі і на ўсход да поўдня Расіі, Казахстана і Турцыі.
На Беларусі пашырана па ўсёй тэрыторыі: на лугах, схілах, каля дарог. Цвіце ў чэрвені—верасні.
Значэнне
Лекавая, меданосная і дэкаратыўная расліна.
Навасёлкі (Удзелаўскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Лучкі (Крычаўскі раён)
Лу́чкі (, Лучки) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Шліфавальны станок
Шліфавальны станок — станок для апрацоўкі вырабаў абразіўным інструментам (шліфаваннем).
Старасцень водны
Старасце́нь водны (Senecio aquaticus) — кветкавая травяністая расліна роду сямейства.
Шліфавальны станок
Металарэзны шліфавальны станок
Выкарыстоўваюць для надання дэталям дакладных памераў і правільнай геаметрычнай формы, змяншэння шурпатасці паверхняў, пры фінішных метадах апрацоўкі, заточванні рэжучых інструментаў, абразанні загатовак і для абдзіркі загатовак, атрыманых коўкай, ліццём, штампоўкай.
Падзяляюцца на кругла-, унутры-, плоска-, бесцэнтрава-шліфавальныя; заточныя, паліравальныя, даводасныя і іншыя; прызначаныя для шліфавання пэўных дэталей (зубчастых колаў, каленчатых валоў, турбінных лапатак і да т.п.).
Старасцень водны
Пашырэнне
Атлантычна-еўрапейскі рэліктавы від. На тэрыторыі Беларусі знаходзіцца ў асобных лакалітэтах і астраўных участках росту за паўднёва-ўсходняй мяжой арэала. Месцы росту — сырыя забалочаныя поймавыя лугі.
Шліфавальны станок
Металарэзны шліфавальны станок
Вярчэнне шліфавальнага круга — ад індывідуальнага рухавіка праз раменную перадачу, дэталей — ад асобнага прывода з бесступенчатым рэгуляваннем. Прывод зваротна паступальных перамяшчэнняў сталоў і бабак гідраўлічны, падачы на глыбіню — механічны або гідраўлічны.
Старасцень водны
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў чэрвені—ліпені, пладаносіць у жніўні. Размнажаецца насеннем.
Малінаўка (Крычаўскі раён)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Шліфавальны станок
Металарэзны шліфавальны станок
На Беларусі металарэзныя шліфавальныя станкі выпускаюць Аршанскі станкабудаўнічы завод "Чырвоны барэц", віцебскія заводы ААТ "Вістан", ААТ "Візас", Гомельскі станкабудаўнічы завод.
Дрэваапрацоўчыя шліфавальныя станкі
Падзяляюцца на стужачныя, цыліндравыя (барабанныя), дыскавыя, бабінныя, шчотачныя і камбінаваныя.
Дэталі пры апрацоўцы прыціскаюцца да рабочага органа (або наадварот). У некаторых выкарыстоўваецца механічная перадача загатовак. Усе станкі маюць пылапрыёмнікі.
Шліфавальныя станкі ў каменаапрацоўцы
У каменаапрацоўцы пашыраны так званыя рукаўныя шліфавальныя станкі, у якіх лёгка мяняецца становішча інструмента пры апрацоўцы, і настольныя шліфавальныя станкі. Пры масавай апрацоўцы абліцовачных вырабаў выкарыстоўваюць аўтаматызаваныя шліфавальныя станкі партальнага, кансольнага ці маставога тыпу.
Карл Аксель Готлунд
Біяграфія
Нарадзіўся на поўдні Фінляндыі ў сям'і лютэранскага святара. З дзяцінства цікавіўся фінскай мовай. Навучаўся ў акадэміі ў Турку. Працаваў ва Упсальскім універсітэце і Хельсінкскім універсітэце. Падчас працы ў Швецыі збіраў фальклор лясных фінаў, склаў праект стварэння фінскай аўтаноміі ў складзе Швецыі (на той час тэрыторыя Фінляндыі ўжо ўвайшла ў склад Расіі). У 1834 г. вярнуўся ў Фінляндыю, дзе працягваў навуковую дзейнасць.
Працы Карла Акселя Готлунда аказалі значны ўплыў на вывучэнне дыялектных асаблівасцяў фінскай мовы, фарміравання літаратурнай традыцыі. Пісаў на фінскай, шведскай і лацінскай мовах.
Уільям Кінг
Уільям Кінг:
Панфілаўшчына
Панфі́лаўшчына (, Панфиловщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Масціцкая Слабада
Масці́цкая Слабада́ (, Мостицкая Слобода) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
ФК ХІК Хельсінкі
ХІК (Helsingin Jalkapalloklubi, «Хельсінкскі футбольны клуб») — фінскі футбольны клуб з горада Хельсінкі. Клуб больш вядомы пад сваёй скарочанай назвай — HJK (ХІК).
ХІК быў чэмпіёнам Фінляндыі на працягу шасці сезонаў запар (2009—2014).
ФК Скендэрбэў Корча
«Скендэрбэў» (Klubi Futbollistik Skënderbeu Korçë, Футбольны клуб Скендэрбэў Корча) — албанскі футбольны клуб з горада Корча, у цяперашні час выступае ў албанскай Суперлізе. Названы ў гонар нацыянальнага героя Албаніі Скандэрбэга. Клуб заснаваны 15 красавіка 1909 года, хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Скендэрбэў», які змяшчае 12 000 гледачоў. Галоўнымі дасягненнямі «Скендэрбэў» з’яўляюцца восем перамог у чэмпіянаце Албаніі (у 1933, 2011—2016, 2018 гадах).
Інгерманландыя
Інгерманла́ндыя, таксама І́нгрыя, Іжо́рская зямля (Ингерманландия, Ингрия, Ижорская земля; Ingermanland, Inkeri, Inkerinmaa) — гістарычная вобласць на паўночным захадзе Расіі вакол ракі Нява. Прыкладна супадае з межамі сучаснай Ленінградскай вобласці.
Назва Інгерманландыі паходзіць ад племені іжора, якое насяляла гэту зямлю ў сярэднявеччы. У пісьмовых крыніцах узгадваецца з XII ст. У XIII - XVI ст. на тэрыторыю Інгерманландыі прэтэндавалі Швецыя, Наўгародская дзяржава, а потым Вялікае Княства Маскоўскае. У 1581 г. фактычна была далучана да Швецыі, і шведскі кароль прыняў тытул Вялікага Герцага Інгерманландыі. У 1617 г. пераход Іжорскай зямлі да Швецыі быў замацаваны дагаворам з Расіяй. Падчас Вялікай Паўночнай вайны Інгерманландыя ўвайшла ў склад Расійскай імперыі.
Джэймс Генры Скалін
Джэймс Генры Скалін, або Джым Скалін ( — ) — аўстралійскі палітык, сёмы прэм'ер-міністр Аўстраліі. Першы прэм’ер-міністр, народжаны на тэрыторыі Аўстраліі.
Палітычная кар’ера
У 1903 Скалін уступіў у Аўстралійскую лейбарысцкую партыю. На выбарах 1906 ён саступіў будучаму прэм’ер-міністру Альфрэду Дыкіну, які балатаваўся з ім па адной акрузе. Аднак, з 1910 па 1913 год ён заставаўся ў парламенце краіны. Пасля гэтага, у яго быў шэраг няўдалых спробаў трапіць у парламент краіны і штата.
У 1921 годзе на з’ездзе партыі ён стаў адным з ініцыятараў абвяшчэння новай партыйнай мэты: «сацыялізацыя (нацыяналізацыя) прамысловасці, прадукцыі, размеркавання і абмену», што суправаджалася указаннем пра намер партыі захаваць прыватную ўласнасць на сродкі вытворчасці. Пасля гэтага Скаліну ўдалося вярнуцца ў парламент краіны, дзе ён заставаўся 28 гадоў.
26 красавіка 1928 года Скалін стаў лідарам лейбарысцкай партыі, якім заставаўся да 1935 года. Ён прывёў партыю да поспеху на выбарах у канцы таго ж года і стаў прэм’ер-міністрам краіны. Акрамя таго, ён быў міністрам замежных спраў, а ў 1930-31 гады таксама скарбнікам. Яго кіраўніцтва краінай прыйшлося на час Вялікай дэпрэсіі. Скалін спрабаваў праводзіць палітыку «аздараўлення эканомікі» шляхам зніжэння жыццёвага ўзроўню працоўных, але гэтаму перашкодзіў Сенат. У 1931 Скалін пацярпеў поўную паразу на выбарах, саступіўшы Джозефу Лаянсу, лідару нядаўна створанай аб’яднанай партыі Аўстраліі.
Пасля гэтага Скалін займаўся банкаўскай рэформай. У 1941 годзе, пасля вяртання да ўлады лейбарысцкай партыі, быў неафіцыйным дарадцам яе лідара, Джона Кёрціна.
Мастэрс 1995 (снукер)
Мастэрс 1995 (Masters 1995, таксама вядомы як Benson and Hedges Masters 1995 — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 12 лютага 1995 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў 21-м розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £435,000 (на £20,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £120,000 атрымаў пераможца.
У турніры прыняло ўдзел 18 гульцоў. Топ-14 афіцыйнага рэйтынгу аўтаматычна трапілі ў першы раўнд. Снукерысты, якія займалі 15 і 16 месца ў рэйтынгу, гулялі ў папярэднім раўндзе з пераможцам кваліфікацыйнага турніру і ўладальнікамі уайлдкард.
Дзевятнаццацігадовы снукерыст Роні О’Саліван выйграў свой ​​першы тытул Мастэрс, перамогшы ў фінальным матчы шатландскага гульца Джона Хігінса з лікам 9:3.
Шлях (газета)
Шлях — заходнебеларуская газета рэвалюцыйна-дэмакратычнага кірунку. Выдавалася з 11 снежня 1932 да 12 студзеня 1933 года ў Вільні на беларускай мове.
Асвятляла надзённыя пытанні палітычнага і сацыяльнага жыцця Польшчы, адстойвала рэвалюцыйны кірунак вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. Шмат увагі надавала стану сельскай гаспадаркі і прамысловасці. Друкавала звесткі пра палітычнае і культурнае жыццё ў БССР. Інфармавала грамадскасць аб ходзе суда на Браніславам Тарашкевічам і кіраўнікамі Таварыства беларускай школы. Асобнымі публікацыямі (пад крыптанімам "К.Р.") адзначыла 50-гадовыя юбілеі Янкі Купалы і Якуба Коласа. Выйшлі 4 нумары, з іх трэці канфіскавалі польскія ўлады.
Мікалай Іванавіч Шляга
Мікалай Іванавіч Шляга (, вёска Перадрэйка,, Гомельская вобласць — , ) — дзеяч беларускай дыяспары ў Расіі, генерал-палкоўнік (1990).
Біяграфія
Скончыўшы ваенна-аўтамабільнае вучылішча ў горадзе Калінкавічы (Гомельская вобласць, Беларусь), Мікалай Шляга выкладаў у аўташколе 50-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі. У Групе Савецкіх войскаў у ГДР служыў памочнікам начальніка палітаддзела. Па вяртанні з Германіі памочнік начальніка палітычнага аддзела 28-й арміі, зампаліт 293-га Гвардзейскага мотастралковага палка, намеснік, а затым начальнік палітаддзела 28-й гвардзейскай танкавай дывізіі. З 1976 г. працаваў у Маскве, у ЦК КПСС, на пасады інструктара аддзела адміністрацыйных органаў, загадчыка сектара Узброеных Сіл СССР. Праз 8 гадоў па ўласнай просьбе Мікалай Іванавіч быў камандзіраваны на практычную работу ў войска. У 1987 г. яго адклікалі назад у Маскву, у ЦК КПСС. Але неўзабаве, па просьбе Міністэрства абароны, Шляга  быў накіраваны ў войскі начальнікам Галоўнага палітычнага ўпраўлення Савецкай Арміі і Ваенна-Марскога Флоту ў званні генерал-палкоўніка. За бездакорную службу ўзнагароджаны чатырма ордэнамі і больш чым 20 медалямі.
У 1991 г. пасля дэпалітызацыя Узброеных сіл па ўласным жаданні пайшоў у запас. Кіраваў акцыянерным таварыствам па падрыхтоўцы кіруючых кадраў, працаваў намеснікам генеральнага дырэктара Цэнтра навучальных інфармацыйных тэхналогій Расіі, намеснікам генеральнага дырэктара ААТ «Межолимпинвест». Вольны час аддаваў грамадскай рабоце, звязанай з беларускім зямляцтвам. У 1998 г. быў абраны старшынёй савета Рэгіянальнай нацыянальна-культурнай аўтаноміі «Беларусы Масквы».
Памёр М. І. Шляга 25 чэрвеня 2004 г. пахаваны на Траекураўскіх могілках у Маскве.
Пасольства Славакіі ў Беларусі
Пасольства Славакіі ў Беларусі — дыпламатычная місія Славакіі ў Рэспубліцы Беларусь. Пасольства знаходзіцца па адрасе: г.Мінск, вул. Валадарскага, 6. Місіяй Славацкага пасольства ў Мінску з'яўляецца развіццё супрацоўніцтва паміж Славакіяй і Беларуссю ў палітычнай і эканамічнай сферах, а таксама ў напрамку ўсебаковых кантактаў паміж грамадзянамі абедзвюх дзяржаў.
Міляціна
Міля́ціна (, Милятино) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Бабіна (Гродзенскі раён)
Ба́біна (, Бабино) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Рамуальд Ялбжыкоўскі
Рамуальд Ялбжыкоўскі (Romuald Jałbrzykowski;, м. Лянтова Домб каля г. Ломжа, Польшча — , ) — рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч Польшчы, Заходняй Беларусі і Літвы. Доктар тэалогіі.
Біяграфія
Скончыў каталіцкую духоўную семінарыю ў г. Сейны і Пецярбургскую каталіцкую духоўную акадэмію (1902). У 1901 пасвячоны ў ксяндзы. У 1902—08 выкладаў у Сейненскай семінарыі. 3 1910 канонік капітула Сейненскай дыяцэзіі. У 1-ю сусветную вайну ў 1915 выехаў у Магілёў, у 1916 — у Мінск, дзе ствараў камітэты дапамогі бежанцам-палякам. У 1917—18 у Сейненскай дыяцэзіі, генеральны вікарый парафій яе ўсходняй часткі, выдаваў часопіс «Tygodnik katolicki» («Каталіцкі штотыднёвік»). У 1918—25 біскуп-суфраган Сейненскай дыяцэзіі з рэзідэнцыяй у г. Ломжа. У 1925—26 кіраваў новаўтворанай Ломжынскай дыяцэзіяй. 3 1926 архібіскуп і мітрапаліт віленскі, патрон буйнейшай клерыкальнай арганізацыі на тэрыторыі ўсходніх ваяводстваў Польшчы — «Каталіцкай лігі». Садзейнічаў актывізацыі каталіцкай царквы ў Заходняй Беларусі. Склікаў з’езды біскупаў і манаскіх ордэнаў. Прыхільнік адраджэння царкоўнай уніі ў форме «ўсходнеславянскага абраду». Супрацьстаяў захадам «Беларускай хрысціянскай дэмакратыі» ўзмацніць беларускі ўплыў у царкве.
У кастрычніку 1939 арыштаваны органамі НКУС СССР па абвінавачанні ў антысавецкай дзейнасці. У выніку хадайніцтва Ватыкана вызвалены ў сакавіку 1941 і прызначаны апасталічным адміністратарам над усімі дыяцэзіямі Літвы, Беларусі, Латвіі і ўсходніх раёнаў Польшчы. У лютым 1942 арыштаваны гестапа па абвінавачанні ў сувязях з польскім падполлем. Пасля пратэстаў Ватыкана Р. Ялбжыкоўскаму прапанавана выйсці з турмы, але ён адмовіўся, патрабуючы вызваліць і іншых арыштаваных прэлатаў. Вызвалены ў верасні 1944 Чырвонай Арміяй.
У ліпені 1945 дэпартаваны ў Польшчу, заснаваў у Беластоку сваю кафедру. Да смерці лічыўся мітрапалітам віленскім, хоць фактычна кіраваў толькі часткай мітраполіі на тэрыторыі ПНР.
Падудага
Паду́дага (, Подудога) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Белае (Гродзенскі раён)
Бе́лае (, Белое) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Прусіна (Крычаўскі раён)
Пру́сіна (, Прусино) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Петрунова
Петруно́ва (, Петруново) — вёска (да 2007 года хутар ) у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах фальварак у складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Інфраструктура
Дзейнічае Дзяржаўная ўстанова сацыяльнага абслугоўвання «Глыбоцкі псіханеўралагічны дом-інтэрнат для састарэлых і інвалідаў», які першапачаткова месціўся ў драўляным доме. У 1979—1981 гадах быў пабудаваны 5-вярховы будынак. У распараджэнні ДУСА «Глыбоцкі псіханеўралагічны дом-інтэрнат для састарэлых і інвалідаў» знаходзіцца 77,4 гектара сельгасугоддзяў і ферма з буйной рагатай жывёлай.
Вярхполле
Вярхпо́лле (, Верхполье) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
17 лістапада 1959 года перададзена са складу Гожаўскага сельсавета ў Парэцкі сельсавет.
Ратная
Ра́тная (, Ратная) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Пятроўскія
Пятро́ўскія (, Петровские) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гадуны
Гадуны́ (, Годуны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Рэпішча (Крычаўскі раён)
Рэ́пішча (, Репище) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Вярэнькі (Пастаўскі раён)
Вярэ́нькі (, Вереньки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах вёска з’яўлялася цэнтрам Вярэнькаўскага сельсавета. Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Шыркаўскага сельсавета.
Пастаянная Дзірака
Пастаянная Дзірака — назва, якая часам выкарыстоўваецца для прыведзенай пастаяннай Планка, каэфіцыента, які звязвае вуглавую частату (дзе ν — частата) фатона (ці іншага кванта) з яго энергіяй: Пастаянную Дзірака вызначаюць наступным чынам: Тут h — (непрыведзеная) пастаянная Планка.
Сэнс увядзення прыведзенай канстанты Планка і шырокага яе выкарыстання ў тым, што ў важных формулах пры тэарэтычных разліках пры яе выкарыстанні знікае грувасткі множнік ці дзельнік 2π. У першую чаргу маецца на ўвазе сувязь дзеяння і фазы: а таксама імпульсу з хвалевым вектарам: і энергіі з цыклічнай частатой: Цыклічная (вуглавая) частата ў тэарэтычных разліках ужываецца часцей, чым звычайная частата, якая адрозніваецца ад яе множнікам 2π. Як вынік, з выкарыстаннем такой формы канстанты Планка многія формулы запісваюцца трохі прасцей. У тэарэтычнай фізіцы часта выкарыстоўваюцца сістэмы адзінак, у якіх пастаянная Дзірака безразмерная і роўная адзінцы (\hbar=1), што дазваляе яшчэ больш спрасціць формулы, дзякуючы таму, што велічыні ў парах "энергія і цыклічная частата", "фаза і дзеянне", "імпульс і хвалевы вектар" становяцца раўназначнымі і ўзаемазамяняльнымі.
Абазначаецца маленькай перакрэсленай лацінскай літарай ħ, у формулах называецца «h з рыскай» (англ. «h-bar») або «h перакрэсленае». Ва Унікодзе гэты сімвал займае пазіцыю U+0127; таксама маецца асобны сімвал «Planck constant over two pi» (U+210F, \hbar).
Глушнева (Гродзенскі раён)
Глу́шнева (, Глушнево) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
ФК Дынама Тбілісі
«Дынама» (დინამო თბილისი) — грузінскі футбольны клуб з Тбілісі.
Самая вядомая з грузінскіх каманд, адна з наймацнейшых каманд чэмпіянату СССР. 20 разоў «Дынама» выйгравала медалі чэмпіянату СССР, у тым ліку два чэмпіёнствы ў 1964 і 1978 гадах. Па колькасці бронзавых узнагарод (13) з’яўляецца рэкардсменам чэмпіянату СССР. Галоўным трыумфам клуба з’яўляецца перамога ў 1981 годзе ў Кубку кубкаў. У фінале, які праходзіў у Дзюсельдорфе, грузінская каманда перамагла ўсходнегерманскі клуб «Карл Цэйс» з лікам 2:1.
Сетнае
Се́тнае (, Сетное) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Гумнішча (Гродзенскі раён)
Гу́мнішча (, Гумнище) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Электрычная пастаянная
Электрычная пастаянная (раней таксама насіла назву дыэлектрычнай пастаяннай) — фізічная канстанта, скалярная велічыня,
Часам, выкарыстоўваючы састарэлую тэрміналогію, завуць дыэлектрычнай пранікальнасцю вакууму. Вымяраецца ў фарадах, падзеленых на метр. Электрычная пастаянная роўная:
Сычыкі (Крычаўскі раён)
Сы́чыкі (, Сычики) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Электрычная пастаянная
где \mu_0 — магнітная пастаянная.
У матэрыяльных ураўненнях, у вакууме, праз дыэлектрычную пастаянную звязаны вектар электрычнай індукцыі D і напружанасці электрычнага поля E:
Праз электрычную пастаянную ажыццяўляецца сувязь паміж адноснай і абсалютнай дыэлектрычнай пранікальнасцю. Яна таксама ўваходзіць у запіс закона Кулона:
Мастэрс 1994 (снукер)
Мастэрс 1994 (Masters 1994, таксама вядомы як Benson and Hedges Masters 1994 — па назве спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 па 13 лютага 1994 года ў «Уэмблі канферэнц-цэнтры», у Лондане. Турнір стаў дваццатым розыгрышам Мастэрс, які праводзіцца штогод з 1975 года. Спонсарам турніру ў чарговы раз стала тытунёвая кампанія Benson and Hedges. Прызавы фонд турніру склаў £415,000 (на £25,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £115,000 атрымаў пераможца.
Шатландскі снукерыст Алан МакМанус атрымаў перамогу, адолеўшы ў фінальным матчы свайго суайчынніка Стывена Хендры - 9:8, перапыніўшы яго пераможную серыю з 5 тытулаў Мастэрс запар.
Вуглавая частата
Вуглавая частата (сінонімы: радыяльная частата, цыклічная частата, кругавая частата) — скалярная фізічная велічыня, мера частаты вярчальнага ці вагальнага руху. У выпадку вярчальнага руху, вуглавая частата роўная модулю вектара вуглавой скорасці. У сістэмах СІ і СГС вуглавая частата выражаецца ў радыянах у секунду, яе размернасць адваротная размернасці часу (радыяны безразмерныя). Вуглавая частата з'яўляецца вытворнай па часе ад фазы вагання:
Іншае распаўсюджанае абазначэнне
Вуглавая частата ў радыянах у секунду выражаецца праз частату
Яльмар Сёдэрберг
Яльмар Сёдэрберг (Hjalmar Söderberg;, Стакгольм — , Капенгаген) — шведскі пісьменнік.
Вуглавая частата
f
(якая выражаецца ў абаротах у секунду ці ваганнях у секунду) як
Дзертніца
Дзе́ртніца (, Дертница) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Вуглавая частата
У выпадку выкарыстання ў якасці адзінкі вуглавой частаты градусаў у секунду сувязь са звычайнай частатой будзе наступнай:
Яльмар Сёдэрберг
Творчасць
Яльмар Сёдэрберг працаваў у розных жанрах: пісаў апавяданні, раманы, фельетоны, вершы, рэцэнзіі, п’есы, нарысы па гісторыі рэлігіі і інш. Дэбютны раман «Памылкі» (Förvillelser) выйшаў у 1895. Кніга выклікала вялікія дэбаты, многія палічылі яе амаральнай. У 1898 выйшаў зборнік апавяданняў «Гісторыі» (Historietter), ён змяшчае ў т.л. апавяданне «Футра» — гісторыю пра доктара Хэнка, паводле якой у Швецыі былі знятыя два кароткаметражныя фільмы (1966 і 2008). Усяго Я. Сёдэрберг напісаў пяць зборнікаў апавяданняў. Вяршыняй яго творчасці стаў дзённікавы раман «Доктар Глас» (Doktor Glas), у якім галоўны герой забівае пастара, якога лічыць цалкам амаральнай асобай.
ФК Стромсгадсэт
Стромсгадсэт (Strømsgodset Idrettsforening) — нарвежскі футбольны клуб з горада Драмен, які выступае ў Элітэсерыен. Заснаваны 10 лютага 1907 года, хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Мар’енліст», які змяшчае 8 603 гледачоў.
Вуглавая частата
Лікава цыклічная частата роўная колькасці цыклаў (ваганняў, абаротаў) за 2
Яльмар Сёдэрберг
Творчасць
Для яго твораў характэрнае перапляценне супрацьлеглых настрояў і тэмаў: гуллівасці і сур’ёзнасці, пакутаў і жорсткасці, абыякавасці і прадпрымальнасці. Ён выдатна перадаў атмасферу Стакгольма і настрой свайго часу, пры гэтым закранае ў творчасці «вечныя тэмы». Творы Я. Сёдэрберга перакладзеныя амаль на 30 моваў, многія экранізаваліся, паводле іх ставіліся спектаклі.
Яльмар Сёдэрберг займаўся таксама мастацкім перакладам. Перакладаў творы Анатоля Франса, Генрыха Гейнэ, Гі дэ Мапасана і інш.
Вуглавая частата
π
секунд. Увядзенне цыклічнай частаты (у яе асноўнай размернасці — радыянах у секунду) дазваляе спрасціць многія формулы ў тэарэтычнай фізіцы і электроніцы. Так, рэзанансная цыклічная частата вагальнага
-контуру роўная тады як звычайная рэзанансная частата  У той жа час шэраг іншых формул ускладняецца. Вырашальным меркаваннем на карысць цыклічнай частаты стала тое, што множнікі 2
і 1/(2
), якія з'яўляюцца ў многіх формулах пры выкарыстанні радыянаў для вымярэння вуглоў і фаз, знікаюць пры ўвядзенні цыклічнай частаты.
Цінькаў
Ці́нькаў (, Тиньков) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Русакі (Глыбоцкі раён)
Русакі́ (, Русаки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Верхняе, пазней у складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Юркаўка
Ю́ркаўка (, Юрковка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
ФК Лудагорац Разград
«Лудагорац» (Лудогорец) — балгарскі футбольны клуб з горада Разград, які выступае ў найвышэйшым дывізіёне чэмпіянату краіны. Хатнія матчы клуб праводзіць на «Лудагорац-Арэне», якая змяшчае 8 000 гледачоў.
Яноў
Яно́ў (, Янов) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бацвінаўскага сельсавета.
Эфект Шапіра
Эфект Шапіра (таксама вядомы як гравітацыйная затрымка сігналу) — адзін з эфектаў агульнай тэорыі адноснасці, абумоўлены. З-за гэтага эфекту ў полі прыцягнення электрамагнітныя сігналы ідуць даўжэй, чым пры адсутнасці гэтага поля.
Дубінка (Гродзенскі раён)
Ду́бінка (, Дубинка) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Эфект Шапіра
Гісторыя адкрыцця
Першыя эксперыментальныя дадзеныя, атрыманыя ў 1966—1967 гадах у абсерваторыі MIT, супалі з прадказаннямі Шапіра. З тых часоў папраўкі былі пацверджаныя больш дакладнымі эксперыментамі як у Сонечнай сістэме, так і ў кампактных сістэмах падвойных зорак.
Вылічэнне затрымкі часу для святла ў полі кропкавай масы
Для сігналу, які вандруе вакол кропкавай масы, затрымка можа быць вылічана па наступнай формуле:
Тут \mathbf{R} — гэта адзінкавы вектар, накіраваны ад назіральніка да крыніцы, а \mathbf{x} — адзінкавы вектар, накіраваны ад назіральніка да гравітуючай кропкі масы M.
Формула можа быць перапісана ў іншым выглядзе:
дзе
Δx
— гэта эфектыўнае павелічэнне шляху святла, а  — радыус Шварцшыльда.
Парагвайскі гуарані
Парагвайскі гуарані — грашовая адзінка Парагвая з 1944 года. Замяніла ранейшую грашовую адзінку - парагвайскае песа у суадносінах 100 песа = 1 гуарані.
Эмітэнт - Цэнтральны банк Парагвая.
У абарачэнні знаходзяцца манеты наміналам у 1, 5, 10, 50, 100, 500 і 1000 гуарані і банкноты наміналам у 1000 (з 6 студзеня 2011 года іх выпуск спынены), 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000 і 100 000 гуарані.
Асноўныя колеры банкнот - карычневы, фіялетавы, аліўкавы, бежавы.
Фармальна гуарані складаецца з 100 сентыма, але ў сувязі з інфляцыяй сентыма больш не выкарыстоўваюцца. Манеты наміналам у 1, 5 і 10 гуарані з'яўляюцца рэдкімі з-за сваёй малой вартасці.
Сапеліна
Сапе́ліна (, Сапелино) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Парагвай (значэнні)
Парагвай:
Забалоцце (Гродзенскі раён)
Забало́цце (, Заболотье) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Гімн Парагвая
Paraguayos, República o Muerte (Парагвайцы, рэспубліка або смерць!) — дзяржаўны гімн Парагвая. Аўтар вершаў - Франсіска Акунья дэ Фігероа. Афіцыйнай датай завяршэння напісання гімна лічыцца 20 мая 1846 года.
Спаса-Праабражэнскі сабор (Оўруч)
Спаса-Праабражэнскі сабор — праваслаўны храм у Оўручы, кафедральны сабор Оўруцкай і Карасценскай епархіі УПЦ (МП).
Сенькаўцы
Се́нькаўцы (, Сеньковцы) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Арэхаўскі (Крычаўскі раён)
Арэ́хаўскі (, Ореховский) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Гуарані (мова)
Пісьменнасць
Пісьменнасць заснавана на лацінцы (з выкарыстаннем літар K, J і Y, але без W) з дадаткам двух знакаў з дыякрытыкай і шасці дыграфаў. Для абазначэння націску над адпаведнай галоснай ставіцца значок акут ( ́ ).
Сенькаўцы
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Верхняе, пазней у складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гуарані (мова)
Фаналагічныя звесткі
Галосныя a, e, i, o, u прыблізна адпавядаюць аналагічным гукам у іспанскай мове. Ва ўсіх галосных ёсць назалізаваныя пары.
Грушава (Крычаўскі раён)
Гру́шава (, Грушево) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
ФК Работнічкі Скоп’е
«Работнічкі» (ФК Работнички) — паўночнамакедонскі футбольны клуб. Месціцца ў сталіцы Паўночнай Македоніі — горадзе Скоп’е. Хатняй арэнай клуба з’яўляецца Тошэ Праескі (былы гарадскі стадыён, пазней Нацыянальны стадыён Філіпа II Македонскага), умяшчальнасць якога складае 33 011 месцаў.
Воўчас
Во́ўчас (, Волчас) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Да 24 лютага 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Бацвінаўскага сельсавета.
ФК Сцяўа Бухарэст
«Сцяўа» (Steaua) — румынскі футбольны клуб з горада Бухарэст. Заснаваны ў 1947 годзе. Клуб з’яўляецца найбольш паспяховым сярод румынскіх клубаў не толькі ў айчынным першынстве, маючы на сваім рахунку 26 перамог, але і на еўрапейскіх спаборніцтвах. «Сцяўа» стала першай усходнееўрапейскай камандай, якая здолела перамагчы ў Кубку еўрапейскіх чэмпіёнаў, зрабіўшы гэта ў 1986 годзе. У сезоне 1988/1989 «Сцяўа» зноў дайшла да фіналу прэстыжнага еўрапейскага клуба, але атрымала паражэнне ад італьянскага «Мілана». На рахунку клуба таксама маюцца 22 перамогі ў Кубку Румыніі і 6 перамог у Суперкубку Румыніі.
Заснаваны 7 чэрвеня 1947 году як САА Бухарэст (Спартыўная Асацыяцыя Арміі — Asociaţia Sportivă a Armatei). З 1961-га за клубам замацавалася назва Сцяўа (Steaua). Аднак яшчэ ў 1998 годзе клуб аддзяліўся ад войска, стаўшы незалежным. На дадзены момант адзінай прамой спасылкай на войска з’яўляецца стадыён «Нацыянальны», які знаходзіцца ва ўласнасці Міністэрства нацыянальнай абароны.
«Сцяўа» ўсю сваю гісторыю праводзіць у наймацнейшым дывізіёне чэмпіянату Румыніі, толькі пяць разоў скончыўшы сезон на месцы ніжэйшым за шостае. Першапачаткова клуб гуляў у колерах румынскага трыкалору, гэта значыць сінім, жоўтым і чырвоным, але неўзабаве жоўты страціў сваё значэнне, і каманда стала асацыявацца з чырвоным і сінім колерам. Аднак у апошнія часы на новай форме клуба пачаў зноў выкарыстоўвацца жоўты колер.
Клуб мае даўняе суперніцтва з бухарэсцкім «Дынама», матчы паміж якімі звычайна называюць «Адвечным дэрбі» або «Румынскім дэрбі».
Фотакатод
Пакрыцці
Хоць нават просты металічны катод будзе праяўляць фотаэлектрычныя ўласцівасці, аднак яго квантавы выхад не перавышае 0,001 фотаэлектроннага на падаючы фатон. Спецыяльныя пакрыцця значна ўзмацняюць фотаэфект. Фотакатод звычайна складаецца з паўправадніковых матэрыялаў (у прыватнасці, злучэнняў шчолачных металаў з сурмой і/або іншымі неметаламі), якія маюць вельмі нізкую працу выхаду. Існуюць фотакатоды з адмоўнай працай выхаду.
Пакрыццё вызваляе электроны значна лягчэй, чым метал падкладкі, што дазваляе дэтэктаваць нават низкіэнергетычныя фатоны інфрачырвонага выпраменьвання. Аптычная сістэма перадае выпраменьванне ад вопытнага аб'екта на фотакатод, які звычайна пакрывае частку шкляной колбы вакуумнага фотаэлектрычнага прыбора або знаходзіцца на металічнай падкладцы ўнутры аб'ёму. Фатоны трапляюць на метал і перадаюць энергію электронам, якія дрэйфуюць да адкрытай паверхні фотакатода і выходзяць у вакуум. Вызваленыя электроны затым збіраюцца з дапамогай электроннай оптыкі на першы дзінод (у ФЭМ), на анод (у фотаэлементах) і т.п.
Герб Парагвая
Герб Парагвая — адзін з дзяржаўных сімвалаў Парагвая. Яго першы варыянт датуецца 1820 годам, калі краінай кіраваў дыктатар Франсія. Герб мае круглявую форму, белы задні фон і чорны контур. Уздоўж яго цягнецца больш тоўстая чырвоная паласа, якая змяшчае жоўты надпіс República del Paraguay. У цэнтры — жоўтая пяціканцовая зорка на круглым блакітным фоне, апраўленая з левага боку зялёнай пальмавай галінкай, а з правага - зялёнай аліўкавай галінкай.
Гуркава Ніва
Гу́ркава Ні́ва (, Гуркова Нива) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Да 24 лютага 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Бацвінаўскага сельсавета.
Запур’е (Гродзенскі раён)
Запу́р'е (, Запурье) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Каля вёскі знаходзіцца возера Дуб.
Дарагая
Дарага́я (, Дорогая) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Эфект Томсана
Эфект Томсана — адна з тэрмаэлектрычных з’яў, якая заключаецца ў тым, што ў аднародным нераўнамерна нагрэтым правадніку з пастаянным токам, дадаткова да цеплыні, якая выдзяляецца ў адпаведнасці з законам Джоўля — Ленца, у аб’ёме правадніка будзе выдзяляцца ці паглынацца дадатковая цеплыня Томсана ў залежнасці ад кірунку току.
Колькасць цеплыні Томсана прапарцыянальная сіле току, часу і перападу тэмператур, залежыць ад кірунку току.
Эфект адкрыты В. Томсанам у 1856.
Фізіка з’явы
Тлумачэнне эфекту ў першым прыбліжэнні заключаецца ў наступным. Ва ўмовах, калі ўздоўж правадніка, па якім працякае ток, існуе градыент тэмпературы, прычым напрамак току адпавядае руху электронаў ад гарачага канца да халоднага, пры пераходзе з больш гарачага сячэння ў больш халоднае, электроны перадаюць лішнюю энергію навакольным атамам (выдзяляецца цеплыня), а пры зваротным кірунку току, праходзячы з больш халоднага ўчастка ў больш гарачы, папаўняюць сваю энергію за кошт навакольных атамаў (цеплыня паглынаецца).
У паўправадніках важным з’яўляецца тое, што канцэнтрацыя носьбітаў у іх моцна залежыць ад тэмпературы. Калі паўправаднік нагрэць нераўнамерна, то канцэнтрацыя носьбітаў зарада ў ім будзе больш там, дзе вышэй тэмпература, таму градыент тэмпературы прыводзіць да градыента канцэнтрацыі, ад чаго ўзнікае дыфузійны паток носьбітаў зарада. Гэта прыводзіць да парушэння электранейтральнасці. Падзел зарадаў спараджае электрычнае поле, якое перашкаджае падзелу. Такім чынам, калі ў паўправадніку маецца градыент тэмпературы, то ў ім маецца аб’ёмнае электрычнае поле E'.
Дапусцім цяпер, што праз такі ўзор прапускаецца электрычны ток пад дзеяннем знешняга электрычнага поля E. Калі ток ідзе супраць ўнутранага поля E', то знешняе поле павінна здзяйсняць дадатковую работу пры перамяшчэнні зарадаў адносна поля E', што прывядзе да выдзялення цяпла, дадатковага да ленц-джоўлевых страт. Калі ток (або знешняе поле E) накіраваны па E', то E' само здзяйсняе работу па перамяшчэнні зарадаў для стварэння току. У гэтым выпадку знешняя крыніца траціць энергію для падтрымання току меншую, чым калі ўнутранага поля E' няма. Работа поля E' можа здзяйсняцца толькі за кошт цеплавой энергіі самога правадніка, таму ён астуджаецца. З’ява выдзялення або паглынання цяпла ў правадніку, абумоўленае градыентам тэмпературы, пры праходжанні току носіць назву эфекту Томсана. Такім чынам, рэчыва награваецца, калі палі E і E' процілегла накіраваныя, і астуджаецца, калі іх напрамкі супадаюць.
У агульным выпадку, колькасць цяпла, якое выдзяляецца ў аб’ёме dV, вызначаецца суадносінамі:
дзе \tau — каэфіцыент Томсана.
Оўруцкая і Карасценская епархія
Оўруцкая і Карасценская епархія — епархія Украінскай праваслаўнай царквы, якая аб’ядноўвае прыходы і манастыры на тэрыторыі Валадарска-Валынскага, Емільчынскага, Карасценскага, Лугінскага, Малінскага, Народыцкага, Оўруцкага, Алеўскага, Радамышльскага раёнаў Жытомірскай вобласці.
Гісторыя
Да 1924 годзе адносіцца першае паведамленне пра Оўруцкага вікарнага епіскапа — Максіма (Жыжыленку), які заставаўся Оўруцкім епіскапам да 1925 года.
Была вылучанай з Жытомірскай епархіі рашэннем Свяшчэннага Сінода Украінскай Праваслаўнай Царквы ад 22 чэрвеня 1993 года,
Дарлівае
У 1924—1925 гадах цэнтр Дарліўскага сельсавета. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Свята-Васільеўскі сабор (Оўруч)
Свята-Васільеўскі сабор — найстаражытнейшы храм горада Оўруча, уваходзіць у комплекс Свята-Васільеўскага жаночага манастыра (УПЦ МП), помнік архітэктуры нацыянальнага значэння.
Гісторыя
На месцы старой драўлянай царквы (паводле падання, пабудаванай у 997 годзе князем Уладзімірам Святаславічам, які атрымаў пры хрышчэнні імя Васіль) каля 1190 года князь Рурык Расціславіч узвёў у Оўручы новы мураваны сабор Св. Васіля. Мяркуюць, што архітэктарам гэтага будынка быў вядомы старажытнарускі дойлід Пётр Міланег. Храм быў пабудаваны ў візантыйскім стылі, падобным да Кіеўскай Сафіі і Пятніцкай царквы ў Чарнігаве. Падчас мангольскіх нападаў на Оўруч сабор некалькі разоў быў разрабаваны, а пазней абваліўся. Адноўлены ў 1907—1911 гадах выдатным расійскім архітэктарам А. В. Шчусевым і Рэрыхам, братам вядомага архітэктара Рэрыха, які ў той час жыў у Кіеве. Архітэктар Шчусеў за гэтую працу атрымаў у 1910 годзе званне акадэміка. Цікавым з'яўляецца тое, што пры аднаўленні аўтары спрабавалі максімальна ўзнавіць першапачатковы выгляд храму. У прыватнасці пакінулі частку сцяны, што захавалася, а астатнія дабудавалі з падобнага матэрыялу. Для поўнага ўзнаўлення матэрыялу выкарыстоўвалі часціцы цэглы, якія знаходзілася каля храму. На ўсход ад сабора быў пабудаваны корпус жаночага манастыра ў Пскоўскім стылі. На адкрыцці храма ў 1911 годзе прыехаў расійскі цар Мікалай II, які асабіста займаўся аднаўленнем храма. Мікалай II падараваў храму пазалочанае панікадзіла, якое да гэтага часу захоўваецца ў храме і з'яўляецца яго несумнеўным упрыгожаннем.
Поле Хігса
Поле Хігса або хігсаўскае поле — поле, названае ў гонар англійскага фізіка Пітэра Хігса, якое забяспечвае спантаннае парушэнне сіметрыі электраслабых узаемадзеянняў дзякуючы парушэнню сіметрыі вакууму. Квант гэтага поля — хігсаўская часціца (хігсаўскі базон).
Свята-Васільеўскі сабор (Оўруч)
Гісторыя
У 1935 годзе манастыр зачынілі, адчынілі ў 1944 годзе і зноў зачынілі ў 1959. Пасля гэтага Свята-Васільеўскім храм функцыянаваў як парафіяльны. Жаночы манастыр пачаў зноў дзейнічаць з 1990 года.
Поле Хігса
Хігсаўскае поле з'яўляецца неад'емнай часткай Стандартнай мадэлі (тэорыі Вайнберга — Салама), якая аб'яднала слабае і электрамагнітнае ўзаемадзеянні. З дапамогай гэтага поля тлумачыцца наяўнасць масы часціц-пераносчыкаў слабага ўзаемадзеяння (W- і Z-базоны) і адсутнасць масы ў часціцы-пераносчыка электрамагнітнага ўзаемадзеяння (фатон).
Базон Хігса
Са з'яўленнем паскаральнікаў новага пакалення, асабліва Вялікага адроннага калайдэра, які ў верасні 2008 года быў уведзены ў строй у ЦЕРНе (Швейцарыя), навукоўцы спадзяюцца выявіць хігсаўскі базон і вывучыць ўзаемадзеяння розных часціц з полем Хігса.
4 ліпеня 2012 года, на навуковым семінары ЦЕРНАа, які праходзіў у рамках навуковай канферэнцыі ICHEP 2012 у Мельбурне, былі выкладзены папярэднія вынікі эксперыментаў ATLAS і CMS па пошуку базона Хігса на LHC за першую палову 2012 года. Абодва дэтэктары назіралі новую часціцу з масай каля 125—126 ГэВ з узроўнем статыстычнай значнасці 5 сігма. Мяркуецца, што дадзеная часціца — базон, пры гэтым яна — самы цяжкі з калі-небудзь выяўленых базонаў. На семінар былі запрошаны фізікі Франсуа Энглер,, Пітэр Хігс і , якія з'яўляюцца аднымі з «аўтараў» механізму Хігса.
14 сакавіка 2013 года фізікі ЦЕРНа пацвердзілі, што знойдзеная паўгода назад часціца сапраўды з'яўляецца базонам Хігса.
Удзела
У́дзела (, Удело) — аграгарадок у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Цікавыя факты
У касцёле Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Удзеле праходзіць фэст дударскіх рэгіёнаў Дударскі рэй. Канцэрты адбываюцца ў межах нядзельнай службы.
Помнік князю Алегу Святаславічу (Оўруч)
Помнік князю Алегу Святаславічу — помнік першаму князю драўлян у Оўручы (Украіна).
Гісторыя
Пастаўлены на месцы першага пахавання князя драўлянскага Алега Святаславіча, які загінуў у 977 годзе падчас штурму горада яго братам Яраполкам Святаславічам. У 1044 годзе паводле загаду Яраслава Мудрага рэшткі Алега Святаславіча былі ахрышчаны і перапахаваны ў Дзесяціннай царкве ў Кіеве. У 1812 годзе група афіцэраў Валынскага апалчэння супраць Напалеона на свае сродкі паставіла помнік Алегу — князь на бронзавым кані. Пазней гэты помнік быў дэмантаваны. Сучасны манумент — глыба з «чорнага» граніту — усталяваны ў 1962 годзе на рагу вуліц Фрунзэ і Леніна.
Ліхачы (Гродзенскі раён)
Ліхачы́ (, Лихачи) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Ліхацкага сельсавета.
Доўгі Лог (Крычаўскі раён)
До́ўгі Лог (, Долгий Лог) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Аляксандр Васілевіч Лаганоўскі
Аляксандр Васілевіч Лаганоўскі ( — ) — рускі скульптар, выдатны майстар дэкаратыўнай скульптуры класіцызму (месца ўдарнага склада ў прозвішчы дакументальна не зафіксавана, але ў беларускамоўнай літаратуры сустракаецца Лаганоўскі).
Гарэльефы з Храма Хрыста Збавіцеля працы А. В. Лаганоўскага (1847—1849)
На тэрыторыі Данскога Манастыра знаходзяцца фрагменты найкаштоўнейшых помнікаў гісторыі, знесеных у Савецкі час, якія знаходзяцца ва ўласнасці.
Дубоўскі
Дубо́ўскі (, Дубовский) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Да 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Хоцькі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Верхняе, пазней у складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Княжацкі храм (Полацк)
Княжацкі храм — колішні праваслаўны храм у Полацку, які існаваў у 12—16 ст. Помнік полацкай школы дойлідства.
Падмурак і сцены храма былі выяўлены М. Каргерам у час археалагічных раскопак 1966—1967 гг. непадалёку ад Сафійскага сабора на тэрыторыі княжацкага двара.
Архітэктура
Царква ўяўляе сабой мураваны шасціслуповы будынак памерам 24×16 м меў тры нефы, з якіх галоўны завяршаўся апсідай, а бакавыя — нішамі, утопленымі ў тоўшчу ўсходняй сцяны. Падкупальная прастора, як і ў іншых полацкіх храмах, верагодна, таксама была ссунута на захад, а да асноўнага аб'ёма з трох бакоў прымыкалі прытворы, паўднёвы і паўночны з якіх завяршаліся апсідамі. Выразны вежападобны сілуэт царкве надавалі выкарыстаныя закамарнае перакрыцце і какошнікі, складанага профілю лапаткі, манументальнае, накшталт партала, вырашэнне галоўнага ўвахода на заходнім фасадзе.
Інтэр’ер быў аздоблены фрэскамі, падлога выкладзена з паліваных керамічных плітак.
Гуарані
Гуарані:
Спіс аб’ектаў PGC (2183001—2184000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2183001—2184000)
Маркішы
Маркішы́ (, Маркиши) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Да 29 верасня 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Азёрскага сельсавета, да 10 снежня 1973 года — у складзе Наварудскага сельсавета.
Залесавічы
Гісторыя
У 1670 годзе згадваецца як дзядзічная маёмасць Рамана Галкоўскага ў Крычаўскім тракце Мсціслаўскага ваяводства ВКЛ.
Parthenium argentatum
Parthenium argentatum — невысокі моцна галінасты хмызняк сямейства астравыя, расце ў пустынях паўночнай частцы Мексіканскага нагор'я, да 2000 м над узроўнем мора, а таксама ў Тэхасе і Нью-Мексіка.
Апісанне
Вечназялёны моцна галінасты хмызняк вышынёй да 1 м, з доўгім разгалінаваным коранем-стрыжнем і шматлікімі павярхоўнымі бакавымі каранямі. Лісце даўжынёй 5-8 см, ланцэтнае або лапаткавае, выемчатае або перыстараздзельнае з 3-5 парамі лопасцяў. На доўгіх сцяблопадобных кветканосах па 7-30 дробных кветкавых кошыкаў. Лісце, кветканосы і аднагадовыя галіны пакрыты кароткімі густымі серабрыстымі валасінкамі. Каўчук змяшчаецца ў каранях і галінах.
Калініна (Крычаўскі раён)
Калі́ніна (, Калинино) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Знаходзіцца каля ракі Добрасць.
Шоці
Шо́ці (, Шоти) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Верхняе, пазней у складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Петухоўшчына
Назву Петухо́ўшчына маюць:
Новая Руда
Гісторыя
У 1940—1973 гадах цэнтр Наварудскага сельсавета.
Камароўка (Крычаўскі раён)
Камаро́ўка (, Комаровка) — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Гвіда Гвініцэлі
Гвіда Гвініцэлі (Guido Guinizelli dei Principi; каля 1230-1276) — найбуйнейшы з паэтаў Італіі да Дантэ і непасрэдны настаўнік Дантэ ў лірыцы.
Біяграфія
Паходзіў з Балонні са старажытнай знакамітай сям'і. Памёр у выгнанні. Да нас дайшла толькі нязначная колькасць твораў Гвініцэлі (канцон і санетаў), але гэтыя творы лічацца першымі ўзорамі арыгінальнай італьянскай паэзіі. Да Гвініцэлі італьянская паэзія, «сіцылійская школа», наследвала творы правансальскіх трубадураў; Гвініцэлі спалучыў у сваёй творчасці, з аднаго боку, філасофскія і спірытуалістычныя элементы (канцоны), успрынятыя Дантэ ад Гвініцэлі, а з другога - паэтычны рэалізм (некаторыя санеты Гвініцэлі - рэальныя малюнкі, незвычайныя для яго папярэднікаў). Школа Гвініцэлі, так званая «Балонская», з'яўлялася першым носьбітам «dolce stil novo» - «салодкага новага стылю».
Падбелае
Падбе́лае (, Подбелое) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Ярыжына
Яры́жына (, Ярыжино) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Удзелаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Верхняе Дзісенскага павета, пазней у складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Касцюшкавічы
Касцю́шкавічы (, Костюшковичи) — аграгарадок у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Франчэска Гвічардзіні
Франчэска Гвічардзіні (Francesco Guicciardini;,  — , Арчэтры) — італьянскі гісторык, філосаф-гуманіст, палітычны дзеяч.
Біяграфія
У 1511—1514 гг. пасол Фларэнцыі ў Іспаніі, у 1516—1534 гг. намеснік папы ў Мадэне, Раманье, Балонні. У «Гісторыі Італіі» (напісанай у 1537—1540 гг.) даў гісторыю не асобных італьянскіх дзяржаў, а ўсёй краіны як адзінага цэлага, выступаў за нацыянальнае і дзяржаўнае аб'яднанне Італіі. Асноўным рухавіком гісторыі лічыў эгаістычныя памкненні людзей.
Выступаў за ўсеагульнае развіццё чалавека, які знаходзіцца, на яго думку, ва ўмовах пастаяннай цыклічнай змены грамадства. Гвічардзіні быў праціўнікам астралогіі, у сваіх творах крытыкаваў крывадушнасць манаства, папства, царквы, прапаноўваў праект замены рэлігіі ўзаемаадносінамі добрасуседскай выгады («Нататкі палітычныя і грамадзянскія», напісаныя ў 1525—1529 гг., апублікаваныя ў 1576 годзе).
Перасельцы
Перасе́льцы (, Пересельцы) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Кліноўскі
Кліно́ўскі (, Клиновский) — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Лабковіцкага сельсавета.
Да 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Касцюшкавіцкага сельсавета.
Касцёл Святога Крыжа (Полацк)
Касцё́л Свято́га Кры́жа — колішні каталіцкі храм у Полацку, узведзены на пасадскай тэрыторыі над р. Палатой «ідучы па вул. Прабойнай з рынка ў Плігаўках», мясцовасці насупраць астрога — Верхняга замка, на пляцах, якія належалі езуітам. У 1655 г. падчас вайны быў перанесены маскоўскімі ўладамі на новае месца і зноў адбудаваны ў 1687 г., рэстаўрыраваны ў 1736 і 1757 гг.
Петухоўшчына (Нясвіжскі раён)
Петухо́ўшчына (, Петуховщина) — вёска ў Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сейлавіцкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Рыбніца (вёска)
Ры́бніца (, Рыбница) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавета.
Бараны (Узрэцкі сельсавет)
Бара́ны (, Бараны) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тэрмаэлектрычныя з’явы
Тэрмаэлектрычныя з'явы — сукупнасць фізічных з'яў, абумоўленых узаемасувяззю паміж цеплавымі і электрычнымі працэсамі ў металах і паўправадніках.
Да тэрмаэлектрычных з'яў адносяцца: