cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гарадзішча
Форт-пагорак
Абвядзенне сцяной ці валам пагорку цалкам утварае галоўную розніцу паміж такімі «фартамі» і дунамі, якія маглі будавацца на версе пагорку. Памеры «фартоў» часта бываюць надзвычай вялікімі, што, відаць, рабіла іх непрыдатнымі для абарончых мэтаў, і што прымушае дапускаць для іх нейкую іншую функцыю, магчыма, культавую або грамадскую.
Грод
Грод (або горад у раннефеадальны час) — умацаванае паселішча ва Усходняй Еўропе часу ранняга феадалізму. Паходзіць ад слова «гарадзіць», што значыць умацоўваць драўлянымі сценамі, парканам ці тынам.
У VIII—ІХ стст. побач з вясковымі ва Усходняй Еўропе пачалі паўставаць першыя ўмацаваныя паселішчы — гроды, якія выконвалі адміністрацыйную, ваенную і рэлігійную функцыі. Азначэнне грод роднаснае і характэрнае для ўсіх усходне- і заходнеславянскіх моў. Па сваіх ваенных і адміністрацыйных функцыях яно набліжаецца да замка, аднак у дасярэднявечны перыяд не магло з'яўляцца прыватнай уласнасцю і ў дафеадальным грамадстве займала іншае месца, чым замак. Ва ўсходнеславянскіх мовах галоўнай характарыстыкай гроду быў яго абарончы характар у адрозненні ад неўмацаваных сяла ці весі. Таму горадам называлі любое ўмацаванае месца — як горад у сацыяльна-эканамічным значэнні гэтага слова, так і менавіта крэпасць, феадальны замак ці ўмацаваную сядзібу феадала. Словам горад называлі да ХVII ст. нават самі сцены.
У далейшым ва ўсходніх славянаў само паняцце грод ці горад прыняла значэнне рамесна-гандлёвага гораду, у той час, як прыкладам у чэхаў, гродамі сталі называць замкі.
Захоўванне і выкарыстанне
Гарадзішчы — месцы археалагічных даследаванняў, а таксама выкарыстоўваемыя альбо патэнцыйныя аб'екты турызму і экскурсій. На некаторых гарадзішчах дзейнічаюць музеі-павільёны з раскапанымі рэшткамі старадаўніх пабудоў (археалагічны музей «Бярэсце» ў г. Брэсце, гісторыка-археалагічны комплекс «Старажытны Тураў» у г. Тураве Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці і інш.).
Як і іншыя помнікі археалогіі, гарадзішчы ахоўваюцца дзяржавай. На кожным помніку павінен быць усталяваны ахоўны знак; таксама складаецца пашпарт і заключаецца дамова аб ахоўных абавязках з землекарыстальнікам, на тэрыторыі якога знаходзіцца помнік. У Беларусі за арганізацыю аховы помнікаў адказваюць аддзелы і ўпраўленні культуры органаў мясцовага і абласнога кіравання; а ў цэлым па краіне — Упраўленне па ахове гісторыка-культурнай спадчыны і рэстаўрацыі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Пашкоджанне альбо знішчэнне помнікаў цягне адміністрацыйную ці крымінальную адказнасць.
Навуковую працу ў гэтай галіне ажыццяўляе аддзел захавання і выкарыстання археалагічнай спадчыны дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» (г. Мінск).
Берасцейскі павет
Берасце́йскі паве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Падляшскага, пазней Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Цэнтр — горад Берасце.
Найважнейшыя гарады і мястэчкі: Белая, Бяроза, Вішніцы, Воўчын, Высокае, Ганна, Гарадзішча, Дывін, Каменец, Кобрын, Кодань, Леўкава (Дакудава), Міжрэчча, Пружаны, Пяшчатка, Ражанка, Славатычы, Уладава, Чарнаўчыцы, Шарашова, Янаў (паводле Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў — Пружаны, Высока-Літоўск, Кобрын, Белая, Уладава, Кодань).
Гісторыя
Утварыўся ў 1513 годзе ў складзе Падляшскага ваяводства. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) перайшоў да Берасцейскага ваяводства. Адначасова ў яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Кобрынскага і Камянецкага паветаў.
У 1616 годзе ад Берасцейскага павета Вялікага Княства Літоўскага да Мельніцкага павета Падляшскага ваяводства Каралеўства Польскага далучылі маёнткі Бокавічы, Вітулін, Гарадзішча, Казерады, Межырэч, Палюбічы, Росаш, Яблань і іншыя, а колькасць дымаў скарацілася на 44 %.
У 1791 годзе, паводле Канстытуцыі Рэчы Паспалітай, са складу Берасцейскага вылучылі Кобрынскі павет з цэнтрам у горадзе Кобрын.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) большая частка павету апынулася ў складзе Расійскай імперыі, заходнія рэгіёны — у Аўстрыі.
Дэмаграфія
У сярэдзіне XVII стагоддзя налічваў 40 455 дымоў. Паводле сучасных падлікаў, да Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) колькасць насельніцтва складала каля 283 тыс. чал., пасля вайны яно скарацілася да 147 тыс. чал.
Станам на 1775 год павет налічваў 32 554 дымы.
Геаграфія
У склад Берасцейскага павета ўваходзіла тэрыторыя Берасцейскага гродавага, Зёлаўскага, Камянецкага, Кобрынскага, Шарашоўскага старостваў (дзяржаўных валасцей) і прылеглыя прыватнаўласніцкія маёнткі.
Эдуард Стэльмах
Эдуард Стэльмах (Edward Michael "Ed" Stelmach, Ед Стельмах; нар. 11 мая 1951) — 13-ы прэм’ер-міністр правінцыі Альберта, першы прэм’ер-міністр Альберты — украінец па паходжанні. Старшыня Прагрэсіўнай Кансерватыўнай партыі Альберты.
Uname
uname — кансольная UNIX‐утыліта, якая друкуе інфармацыю аб сістэме.
Прыклады
На Red Hat GNU/Linux Linux Linux HOST.domain.com 2.6.9-55.ELsmp #1 SMP Fri Apr 20 17:03:35 EDT 2007 i686 i686 i386 GNU/Linux На Kubuntu Linux Linux norrius-desktop 2.6.32-22-generic #33-Ubuntu SMP Wed Apr 28 13:27:30 UTC 2010 i686 GNU/Linux На HP-UX HP-UX HOSTNAME B.11.23 U 9000/800 105901597 unlimited-user license На Solaris SunOS sparc 5.11 snv_98 sun4u sparc SUNW,Sun-Blade-1000 На Mac OS X Darwin Darwin macmini 10.6.0 Darwin Kernel Version 10.6.0: Wed Nov 10 18:13:17 PST 2010; root:xnu-1504.9.26~3/RELEASE_I386 i386 На Gentoo Linux Linux lenovo 2.6.36-gentoo-r5-libre #2 SMP PREEMPT Mar 15 23:04:54 MSK 2011 x86_64 Intel(R) Atom(TM) CPU N455 @ 1.666GHz GenuineIntel GNU/Linux
На Android Linux localhost 2.6.32.9 #82 PREEMPT Sun Apr 10 15:28:28 EEST 2011 armv61 GNU/Linux
Эдуард-Антон Якаўлевіч Красоўскі
Эдуард-Антон Якаўлевіч Красоўскі (1823—1898) — акадэмік, лейб-акушэр, сапраўдны тайны саветнік, гінеколаг, акушэр, заснавальнік акушэрства ў Расіі.
Адукацыя
Нарадзіўся 6 (18 сакавіка) 1823 года ў Слуцку. У 1842 годзе Красоўскі скончыў Слуцкую гімназію. У 1848 годзе, адвучыўшыся ў медыка-хірургічнай акадэміі, дзе вывучаў аператыўную хірургію пад кіраўніцтвам М. І. Пірагова, атрымаў прафесію лекара. З 1849 года працаваў ардынатарам клінікі акушэрства, жаночых і дзіцячых хвароб. У 1852 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны, абараніўшы дысертацыю на тэму «Melatemato quaedam de uteri ruptura».
Медыцынская дзейнасць
Красоўскі па справядлівасці лічыцца самым выдатным рускім акушэрам XIX стагоддзя. Ён падняў на вялікую вышыню аператыўнае акушэрства і аператыўную гінекалогію ў Расіі і ў гэтых адносінах стаў аўтарытэтам ва ўсім вучоным свеце.
Асаблівую славу ён набыў як адзін з самых ранніх і выдатных аварыятамістаў. У 1862 ён упершыню вырабіў аварыятамію са шчасным зыходам і распрацаваў арыгінальны спосаб гэтай аперацыі. Красоўскі правёў больш за 800 аперацый, што складала для таго часу велізарную лічбу.
Таксама Красоўскі займаўся пытаннямі даследавання маткі зондам, лячэннем пры скрыўленні маткі, засцярогай пахвіны пры родах выкарыстаннем надрэзаў і іншымі.
Красоўскі быў ініцыятарам заснавання першай у Расіі кафедры педыятрыі.
З 1887 па 1892 Красоўскі быў адным з рэдактараў «Журнала акушерства и женских болезней».
Ніжняе Шэркава
Ніжняе Шэркава (Нижнее Шерьково) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Чэмпіянат Беларусі па шахматах
Чэмпіяна́т Белару́сі па ша́хматах — штогадовае спартыўнае спаборніцтва, якое ладзіцца Міністэрствам спорту і турызму супольна з «Беларускай федэрацыяй шахмат». З'яўляецца адборачным этапам да асабістага чэмпіянату Еўропы.
Гісторыя
Першы чэмпіянат Беларусі па шахматах адбыўся ў межах Усебеларускага шахматнага сходу ў 1924 годзе. Пераможцам турніру, які ладзіўся паводле кругавой сістэмы з дванаццаццю ўдзельнікамі, стаў лекар з Мінску Саламон Разенталь. Да Вялікай Айчыннай вайны адбыліся дванаццаць чэмпіянатаў.
У першым паваенным чэмпіянаце 1947 года перамог майстар Уладзімір Сайгін. З таго часу турніры адбываліся штогод.
Набольшую колькасць тытулаў чэмпіёна заваёўваў гросмайстар Вячаслаў Дыдышка — 11 разоў. Па сем разоў перамагалі Уладзімір Сайгін і Альберт Капенгут, па шэсць — Гаўрыіл Верасаў і Аляксей Суэцін.
Завілейскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Завіле́йскі паве́т (1791—1793) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — Паставы.
Утвораны Чатырохгадовым соймам у 1791 г. з паўночнай паловы Ашмянскага павета, існаваў да 1793 г., калі быў скасаваны Гарадзенскім соймам.
Арлякі
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Грэхем Сазэрленд
Грэхем Вівіян Сазэрленд (Graham Vivian Sutherland;, Стрэтхэм,  — , ) — брытанскі мастак, які працаваў у галінах экспресіянісцкага, абстрактнага і сюррэалістычнага жывапісу. Вядомы таксама як мастак-партрэтыст.
З 1952 па 1961 Сазэрленд выконвае заказ па вырабе вялікага габелена Хрыстос у Славе для адноўленага з руін пасля вайны кафедральнага сабора ў Кавентры. У гэты перыяд мастак піша таксама многія з створаных ім партрэтаў, у тым ліку партрэт Уінстана Чэрчыля (1954), які быў пазней знішчаны па патрабаванні жонкі прэм'ер-міністра. Эскізы для гэтага партрэта, тым не менш, захаваліся.
У 1965 годзе Музей сучаснага мастацтва ў Турыне (Galleria d'Arte Moderna) арганізуе першую поўную выставу створаных Г. Сазэрлендам прац.
Грэхем Сазэрленд у 1960 годзе быў узнагароджаны брытанскім ордэнам Заслуг. З 1962 года ён - ганаровы доктар Оксфардскага ўніверсітэта.
Ізацыянаты
Ізацыянаты — арганічныя злучэнні, якія змяшчаюць функцыянальную групу- N=C=O.
Уласцівасці
Ізацыянаты — гетэракумулены, з'яўляюцца актыўнымі электрафіламі. Пры ўзаемадзеянні з першаснымі і другаснымі амінамі ўтвараюць замешчаныя мачавіны, са спіртамі - карбаматы (урэтаны), гідроліз вадой да амінаў і вуглекіслаты.
Аднаўленне ізацыянатаў алюмагідрыдам літыю вядзе да метыламінаў:
1,2-цыкладалучэнне ізацыянатаў да алкенаў выкарыстоўваецца для сінтэзу напружаных N-замешчаных бэта-лактамаў, якія з'яўляюцца, у прыватнасці, структурным фрагментам антыбіётыкаў пеніцылінавага шэрагу. Для атрымання незамешчанных лактамаў прымяняецца N-хлорсульфанілізацыянат, здольны далучацца нават да прасцейшых незамешчанных алкенаў і лёгкасці выдалення хлорсульфанільнай групы. У рэакцыі з 1,3-дыенамі N-хлорсульфанілізацыянат здольны ўтвараць і прадукты 1,4-цыкладалучэння.
Узаемадзеянне імінафасфаранаў з ізацыянатамі па тыпу рэакцыі Вітыга з'яўляецца адным з метадаў сінтэзу карбадыімідаў:
NGC 3128
NGC 3128 (іншыя абазначэнні — MCG -3-26-20, PGC 29330) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Геаграфічны ландшафт
Геаграфічны ландшафт — адносна аднародны ўчастак геаграфічнай абалонкі, які адрозніваецца заканамерным спалучэннем яе кампанентаў, а таксама комплексаў ніжэйшага таксанамічнага рангу (урочышчаў, фацый), адзін з відаў геасістэм. Вывучае геаграфічны ландшафт ландшафтазнаўства. Ландшафт — найбольш агульны цэласны аб'ект аховы прыроды.
Паняцце
Паняцце геаграфічны ландшафт трактуюць:
Геаграфічны ландшафт даследуюць у З кірунках: узаемадзеянне сукупнасці кампанентаў прыродных комплексаў па вертыкальных сувязях (горныя пароды, рэльеф, глебы, падземныя і паверхневыя воды, расліннасць, жывёльны свет, клімат); марфалагічная структура (урочышчаў, фацый і інш. дробных узаемазвязаных комплексаў унутры геаграфічнага ландшафту) і гарызантальная будова (сістэмы іерархічна супадпарадкаваных ландшафтных комплексаў, якія дазваляюць праводзіць класіфікацыю геаграфічнага ландшафту і ландшафтнае раянаванне; паслядоўная змена стану геаграфічнага ландшафту ў часе.
Тыпалагізацыя
У наш час большасць прыродных геаграфічных ландшафтаў трансфармаваны ў антрапагенны ландшафт. Паводле функцыянальнага выкарыстання адрозніваюць геаграфічныя ландшафты: сельска-гаспадарчы, лесагаспадарчы, прамысловыя, гарадскія, рэкрэацыйныя, запаведныя і інш.
Геаграфічныя ландшафты Беларусі адносяцца да аднаго тыпу — усходне-еўрапейскі (мяшана-лясны), унутры якога вылучаюць падтыпы: барэальны падтаежны (мяшана-лясны) і суббарэальны палескі (шыракаліста-лясны).
Стан ландшафта
Стан ландшафта — гэта прасторава-часовая аднастайнасць, вылучаемая па крытэрыях захавання складу і суадносіны сістэмаўтваральных элементаў і кіроўных працэсаў ландшафта. Стан уяўляе сабой больш ці менш працяглыя атрэзкі існавання ландшафта, якія характэрызуюцца вызначанымі свойствамі структуры ландшафта (яго складовых частак і працэсаў).
Андрэй Вадзімавіч Макарэвіч
Андрэй Вадзімавіч Макарэвіч (нар., ) — савецкі і расійскі музыкант, спявак, паэт, кампазітар, мастак, прадзюсар, тэлевядучы, лідар рок-гурта «Машына часу». Заслужаны артыст РСФСР (1991), Народны артыст Расіі (1999).
Zet
Zet (Зэт ) — беларускі падпольны музычны гурт, удзельнікі якога граюць у масках і хаваюць свае імёны пад мянушкамі.
Андрэй Вадзімавіч Макарэвіч
Дзед па бацьку — сельскі настаўнік Рыгор Андрэевіч Макарэвіч (1886—1947), родам з в. Паўлавічы Гродзенскай губерні; бабуля па бацьку — заслужаны настаўнік РСФСР, біёлаг Лідзія Антонаўна Макарэвіч (у дзявоцтве Усакоўская, 1891—1973), родам з вёскі Блудзень Гродзенскай губерні. У 1915 годзе падчас Першай сусветнай вайны яны пераехалі ў Маскву, дзе нарадзіўся бацька музыканта. Л. А. Макарэвіч у 1948—1956 гадах кіравала станцыяй юных натуралістаў на вул. Юнатаў у Маскве, была ўзнагароджана ордэнам Леніна.
Геаграфічны ландшафт
Стан ландшафта
Кожнае прыроднае або антрапагеннае ўздзеянне можна разглядаць як адпраўную кропку наступных дынамічных траекторый геакомплекса.
Андрэй Вадзімавіч Макарэвіч
У верасні 2020 года падпісаў ліст у падтрымку акцый пратэсту ў Беларусі ў сувязі з фальсіфікацыяй прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 года.
Zet
Гісторыя
15 ліпеня 2000 года гурт «Зэт» на 9-ым Фестывалі музыкі Маладой Беларусі «Басовішча» (Гарадок, Усходняя Беласточчына) атрымаў узнагароду ад Радыё «Рацыя». 28 лютага 2006 года «Зэт» перамог на «Рок-каранацыі 2005» у намінацыі «Песня года» з песняю «Белакрылы анёл». Праўда, ніхто не выйшаў на цырымонію ўручэння прэміі з рук Аляксандра Памідорава. 14 мая 2007 года ўправа культуры Мінска забараніла супольны канцэрт гуртоў «Зэт» і «IQ48», які меўся адбыцца ў той дзень у клубе «Арэна». За перанос канцэрта ў клуб «Катакомбы» яго арганізатараў затрымалі супрацоўнікі Камітэту дзяржаўнай бяспекі, пад наглядам якіх міліцыянты запратакалявалі забароненасць мерапрыемства і заявілі пра забарону на выступ саміх гуртоў. 9 жніўня 2008 года «Зэт» выступіў на міжнародным музычным свяце «Be Free» у Львове (Украіна).
Геаграфічны ландшафт
Стан ландшафта
Па працягласці можна адрозніць унутрыгадавыя і шматгадовыя станы.
Zet
З Новым годам! (2000)
Альбом «З Новым годам!» запісалі ўвесну 2000 года на мазырскай музычнай студыі «Арт-cтудио». Па змесце альбом атрымаўся пераважна сатырычным (песні «Танец смерці» і «Гэй, славяне!»). Перавыданне 2004 года зрабіў лэйбл «WestRecords». У яго ўключылі дэма-версіі песняў «Змяя», «Дзяржтэлерадыё» і «Геадэзія-картаграфія», відэа-кліп на песню «Калгас», што на альбоме «radzima.com» песня «Светлы шлях», і канцэртны відэа-запіс песні «Радзіма-свабода». Запіс і звядзенне альбому рабіў Сяргей Лабандзіеўскі, дызайн — Павел Цыбін, фота — Аляксандр Кулік, мультымедыі — Ігар Назаранка. Прадзюсар — Ганна Вольская.
Геаграфічны ландшафт
Стан ландшафта
Сукупнасць станаў і змен ПТК утварае працэсы дынамікі і развіцця ландшафтаў.
Zet
З Новым годам! (2000)
Спіс песняў:
Геаграфічны ландшафт
Дынаміка ландшафтаў
Дынаміка ландшафтаў — сукупнасць працэсаў змен ландшафтаў, пры якім колькасныя змены пераходзяць у якасныя. Дынаміка можа быць выпадковай і заканамернай, зварачальнай и незварачальнай, прагрэсіўнай і рэгрэсіўнай, аднаўленчай, эвалюцыйнай і г.д. Працэс дынамікі рэалізуецца праз стан і змены ландшафтаў.
Zet
З Новым годам! (2000)
Альбом таксама змяшчаў «Маніфэст гурту Zet»:
Геаграфічны ландшафт
Дынаміка ландшафтаў
Блізкае паняцце развіццё ландшафтаў, якое уяўляе сабой незварачальную, накіраваную і заканамернае змену прыродна-тэрытарыяльнага комплекса, якая абумоўлена ўзаемадзеяннем унутраных і знешніх фактараў. Развіццё таксама рэалізуецца праз стан і змены ландшафта.
Zet
Radzima.com (2006)
Дыск «Radzima.com» выйшаў у чэрвені 2006 года на гомельскім лэйбле «GO-Records», хоць дэма-запіс зрабілі ў 2003 годзе. У змесце песняў альбома пераважала сацыяльная лірыка, што змяшчала кпіны з ветэранаў кожнае крывавае вайны (песня «O yeah! O yo!») і старшыняў калгасаў (песня «Светлы шлях»), аматараў БТ (песня «Дзяржтэлерадыё») і лозунгу «Back in USSR» (песня «I love you»), са спажывання на шкоду годнасці (песні «Аб’явы» і «Мужчына»), з ідэолагаў (песні «Крумкачы» і «The best») і апазіцыянераў (песні «Джала» і «Анёл»). Песні «1, 2, 3», «Светлы шлях», «The best» і «Анёл» выдаваліся да выпуску альбома.
Спіс песняў:
Геаграфічны ландшафт
Дынаміка ландшафтаў
Існуюць шэраг пунктаў гледжання на суадносіны паняццяў дынамікі і развіцця ландшафтаў:
Да прычын дынамікі ландшафтаў адносяць
Луі Анкетэн
Луі Анкетэн (фр. Louis Anquetin,, Этрапаньі — , ) — французскі мастак і тэарэтык мастацтва, адзін з заснавальнікаў сінтэтызму ў жывапісе.
Біяграфія
Луі Анкетэн нарадзіўся ў французскай камуне Этрапаньі ў заможнай сям’і. З ранняга дзяцінства хлопчык захапіўся жывапісам і яго бацькі, бацька Жорж Анкетэн і маці Роўз-Фелісітэ Шовэ, усяляк падтрымлівалі гэтае захапленне.
У 1872 г. Луі быў залічаны ў Руанскі ліцэй П’ера Карнэля, пасля заканчэння якога паступіў на ваенную службу ў 6-ы драгунскі полк, раскватараваны ў горадзе Шартр.
У 1882 г., завяршыўшы службу ў войску, Луі вырашыў стаць мастаком і, адправіўшыся ў Парыж, пачаў вывучаць жывапіс у мастацкай студыі Леона Бана. Тут ён пазнаёміўся з Анры Тулуз-Латрэкам, з якім пасля быў дружны многія гады. У 1883 г. Леона Бана прызначылі прафесарам Акадэміі мастацтваў і ён зачыніў сваю студыю. Анкетэн і Тулуз-Латрэк перайшлі ў майстэрню Фернана Кармона, дзе пазнаёміліся і пасябравалі з Эмілем Бернарам і Вінцэнтам Ван Гогам. Луі Анкетэн аказаўся вельмі здольным студэнтам і Кармон лічыў яго сваім пераемнікам.
У 1885 г. пасля сустрэчы з Клодам Манэ Анкетэн адкрыў для сябе «імпрэсіянізм». Услед за Анкетэнам ідэі імпрэсіянізму ўспрыняла ўся так званая «група Кармона», якая склалася з Тулуз-Латрэка, Эжэна Боша, Палі Тамье і Вінцэнта ван Гога. Аднак, у імкненні знайсці свой уласны стыль, Анкетэн не пакідаў спроб выйсці за «межы імпрэсіянізму».
У 1886 г. у Grand Café Bouillon адбылося знаёмства Луі Анкетена з Жоржам Сера і яго асаблівай манерай ліста, названай дывізіянізмам або пуантылізмам.
Луцк
Луцк (Луцьк) — горад ва Украіне, адміністрацыйны цэнтр Валынскай вобласці. Насельніцтва — 211 тыс. чал. (2010).
Гісторыя
Першая пісьмовая згадка датуецца 1085 годам. Да сярэдзіны XII ст. ў складзе Кіеўскай Русі, пазней ва Уладзіміра-Валынскім (Галіцка-Валынскім) княстве. У 1240 разбураны мангола-татарамі. 3 сярэдзіны XIV ст. ў складзе ВКЛ. У XIV — сярэдзіне XX ст. цэнтр Луцкай рымска-каталідкай епархіі, у якую ўваходзілі тэрыторыя Валыні і паўднёвай Беларусі (да канца XVIII ст.). У 1432 атрымаў магдэбургскае права. Паводле Люблінскай уніі (1569) у складзе Польшчы, цэнтр Валынскага ваяводства. Гараджане падтрымалі паўстанне Налівайкі (1594—1596). У 1706 разбураны шведамі. 3 1795 у складзе Расійскай Імперыі, з 1797 года — павятовы горад Валынскай губерні. У І сусветную вайну каля Луцка рускія войскі прарвалі аўстра-германскі фронт (1916). У 1918 годзе акупіраваны войскамі Германіі, у 1919 — Польшчы. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года — у Польшчы. У 1924—1937 гадах у горадзе дзейнічала Брыгада КАП «Валынь». 3 1939 года ў складзе УССР, цэнтр Валынскай вобласці.
У Луцку знаходзіцца помнік архітэктуры — Луцкі замак (замак Любарта).
Гаспадарка
Прамысловасць: машынабудаванне і металаапрацоўка, хімічная, лёгкая, харча-смакавая, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Навука і адукацыя
Вышэйшыя навучальныя ўстановы Луцка:
Навучальныя ўстановы Луцка прафесійна-тэхнічнай адукацыі:
Выдатныя мясціны
Архітэктурныя помнікі: Верхні замак (XIII—XVI ст.), рэшткі сцен Ніжняга замка (XIV—XVII ст.), Пакроўская (XV ст.) і Крыжаўзвіжанская (1619—20) цэрквы, езуіцкі калегіум (XVII ст.), касцёл (1606— 25), сінагога (1626—29), манастыр трынітарыяў (1728—30), Троіцкі сабор (1754) і інш.
Гісторыка-архітэктурны запаведнік (з 1970).
Баі за Джурф аль-Сахар (2014)
Баі за Джурф аль-Сахар — двухдзённая ваенная аперацыя іракскіх урадавых войскаў, падтрыманых апалчэннямі і замежнымі саюзнікамі, па адваяванні стратэгічнага горада Джурф аль-Сахар блізу Багдаду. Кампанія была ў асноўным накіравана на тое, каб перашкодзіць баевікам ІДІЛ дабрацца да святых гарадоў Кербела і Эн-Наджаф, дзе тая пагражала здзейсніць напады на шыіцкіх паломнікаў, якія адзначалі Дзень Ашура.
Прадмовы
Джурф аль-Сахар — стратэгічны горад у 50 кіламетрах на поўдзень ад іракскай сталіцы. Размешчаны ў рэгіёне, дзе пераважаюць суніты.
У 2014 годзе Джурф аль-Сахар быў захоплены тэрарыстычнай арганізацыяй «Ісламская дзяржава».
Горад размешчаны на дарозе, па якой звычайна ходзяць мільёны паломнікаў-шыітаў, якія натоўпамі накіроўваюцца ў святы шыіцкі горад Кербела ў дзень Ашура ў святы месяц Мухарам, каб ушанаваць памяць ўнука Мухамеда, імама Хусейна — адной з самых шанаваных фігур у шыіцкім ісламе. Чакалася, што Ісламская дзяржава, якая лічыць шыітаў адступнікамі, паспрабуе атакаваць паломнікаў.
Пяць выбухаў аўтамабіляў у святым горадзе Кербела за тыдзень перад аперацыяй, узмацнілі яе тэрміновасць.
Аперацыя
24 кастрычніка 2014 іракскія ўрадавыя войскі, падтрымліванныя Іранам і апалчэнцамі, пачынаюць наступленне ў бок горада.
Камандзір «Бадры» Хадзі аль-Амеры сцвярджаў, што кіраваў аперацыяй у тандэме з новым міністрам унутраных спраў краіны, які з’яўляўся членам яго партыі. Неправераныя фатаграфіі, распаўсюджаныя ў Інтэрнэце, паказалі аль-Амеры з Касемам Склеймані, камандуючым элітнымі сіламі Ірана «Кодс». Яны разам садзейнічалі іракскай арміі ў яе аперацыі. Супрацоўнікі службы бяспекі і байцы апалчэння таксама сцвярджалі, што Сулеймані прысутнічаў на поле бою. Былі выказаны меркаванні аб прысутнасці іранскіх войскаў у аперацыі. Па словах камандзіра шыіцкай групоўкі «Катаіб Хезбала», іранскіх сіл там не было, «але калі і была прысутнасць якіх-небудзь асоб, то ўсё гэта было афіцыйна ўзгоднена». Адзін з камандзіраў заявіў, што Сулеймані нібыта сам планаваў гэтую аперацыю яшчэ тры месяцы таму.
Па даных іракскіх сілавікоў, у ходзе аперацыі былі забіты 498 баевікоў ІДІЛ. 35 з іх былі выхадцамі з Саудаўскай Аравіі, 30 — з Чачні і 24 —з Сірыі. 60 з іх былі снайперамі або звычайнымі баевікамі, а 29 — тэрарыстамі-смяротнікамі.
29 кастрычніка ўрад прыняў пастанову закрыць увесь Джурф аль-Сахар для бежанцаў-вяртанцаў на 8 месяцаў, каб прыбраць шматлікія самаробныя выбухоўкі і ачысціць дамы ад бомбаў, закладзеных ІД. Каля 100 выбуховак, пакінутых паўстанцамі, калі яны адыходзілі з раёна Джурф Аль-Сахар, былі абясшкоджаны і падарваны іракскімі войскамі.
Пасля вызвалення правінцыйны савет абвясціў, што назва Джурф аль-Сахар, што азначае «скалісты бераг», будзе зменена на Джурф аль-Наср, «бераг перамогі».
Дакументальны фільм
5 сакавіка 2015 года іранскі тэлеканал IRIB 1 трансляваў дакументальны фільм пад назвай «Джурф аль-Сахар», зняты рэжысёрамі Мартэзай Шаабані і Мастафой Сейфі падчас аперацыі «Ашура». Фільм прысвечаны ўдзелу Ірана і шыіцкага апалчэння ў бітве за горад.
Запінскі павет
Утвораны Чатырохгадовым соймам у 1791 г. шляхам падзелу Пінскага павета (улучыў землі на поўдзень ад ракі Прыпяць). Існаваў да 1793 г., калі быў скасаваны Гарадзенскім соймам.
Раздольнае (Сандыктаўскі раён)
Раздольнае — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белгародскай сельскай акругі. Код КАТА — 116437500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 315 чалавек (153 мужчыны і 162 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 197 чалавек (100 мужчын і 97 жанчын).
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Удзела)
Гісторыя
Пабудаваны ў 1766—91 гг. з цэглы на месцы драўлянага храма 1643 г., фундаванага разам з кляштарам францысканцаў Іосіфам Рыгоравічам Корсакам Удзельскім і яго жонкай Марыянай з Швыйкоўскіх. Комплекс уключаў касцёл, жылы комплекс, гаспадарчыя пабудовы, цагляную агароджу з брамай-званіцай. Узорам для стварэння касцёла з'яўляўся базыльянская царква ў Беразвеччы. Будаўніцтва мураванага жылога корпуса скончана ў 1805 г., гарэў у 1809 г. У 1837 г. галоўны фасад увянчаны трохвугольным франтонам і пазбаўлены бакавых вежаў. У гэты ж час выканана афармленне інтэр'ера ў стылі класіцызму
Кляштар скасаваны ў 1851 г., касцёл пераведзены ў парафіяльны. У 1910 г. парафія налічвала 2978 вернікаў. У 1948 г. закрыты савецкімі ўладамі. У 1988 г. ўтварыўся касцёльны камітэт, які ў 1989 г. вярнуў храм парафіянам і адрэстаўраваў яго пад кіраўніцтвам кс. Ю. Булькі.
У 2002 г. на тэрыторыі касцёла адкрыты помнік Св. Максіміліяну Кольбэ.
Архітэктура
Касцёл — трохнефавая 2-вежавая псеўдабазіліка з паўцыркульнай апсідай і сіметрычнымі сакрысціямі па баках. Цэнтральны неф не мае верхняга асвятлення. Усе нефы маюць аднолькавую вышыню і накрыты агульным двухсхільным дахам, што надае збудаванню важкую манументальнасць. Познебарочны характар святыні відавочны толькі ў ніжняй частцы галоўнага фасада-нартэкса. Яго хвалістая плоскасць расчлянёна 2-граннымі пілонамі і калонамі, квадратнымі плакеткамі, арачнымі экседрамі, што стварае вытанчаную нюансіроўку святла і ценю. Бакавыя і алтарны фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі і лапаткамі ў прасценках.
Унутраная прастора падзелена на нефы 6 магутнымі чатырохграннымі пілонамі і перакрыта цыліндрычным скляпеннем на папружных арках і распалубках. Над прытворам размешчаны выгнутыя хоры, на якіх размяшчаўся 12-галосны арган. Барочнае афармленне інтэр'ера ў 1809 г. зменена на класіцыстычнае. Сцены апяразаны шырокім карнізным поясам, крапаваны іанічнымі канелюраванымі пілястрамі. Пад храмам крыпта з 42 пахаваннямі манахаў-францысканцаў. Кляштарны корпус вырашаны 2-павярховым П-падобным у плане будынкам, які быў злучаны з касцёлам калідорам. Ад кляштара захавалася адно крыло, іншыя разабраны ў 1882.
Перад галоўным фасадам касцёла па восі цэнтральнага ўвахода ў 2-й палавіне 19 ст. пабудавана з цэглы квадратная ў плане двух'ярусная класіцыстычная брама-званіца.
Кувейт
Дзяржава Кувейт, Кувейт (الكويت; ІРА: [alkuwajt̪]) — дзяржава ў Азіі на Блізкім Усходзе, на Аравійскім паўвостраве. Тэрыторыя — амаль 18 тыс. кв. км. Мае агульныя межы з Іракам і Саудаўскай Аравіяй. Працягласць марскога ўзбярэжжа ў Персідскім заліве — 195 км. Сталіца — Кувейт. Дзяржаўная мова — арабская.
Гісторыя
Раскопкі на астравах Файлака, Ум-ан-Намль і Шувайх выявілі, што яны здаўна наведваліся прадстаўнікамі старажытнай Месапатамскай цывілізацыі. Мяркуецца, што ў акадскай літаратуры яны пазначаны назвай Агару(м). Файлака быў вядомы эліністычным мараплаўцам пад назвай вострава Ікара. У сярэднявеччы на ўзбярэжжы сучаснага Кувейта квітнеў гандлёвы порт Казма.
З VII ст. тэрыторыя Кувейта ўваходзіла ў склад Арабскага халіфата. З XIII ст. да канца XV ст. тэрыторыяй сучаснага Кувейта (які называўся тады Курэйн) кіравалі шэйхі мясцовых арабскіх плямёнаў. У пачатку XVI ст. ў раёне Персідскага заліва ўзмацнілася ўплыў партугальцаў. Аднак правадыры племя бэн халед, абапіраючыся на падтрымку Асманскай імперыі, здолелі захаваць незалежнасць эмірата і ад партугальцаў, і ад туркаў, нягледзячы на тое, што апошнія неаднаразова акупавалі яго тэрыторыю. У XVII ст. ў барацьбу за прыбярэжныя раёны Персідскага заліва ўступілі Францыя, Нідэрланды і Вялікабрытанія. Па-ранейшаму аспрэчвалі сваё панаванне Асманская імперыя і Персія. Хоць у сярэдзіне XVII ст. Курэйн зноў быў акупаваны туркамі і фармальна ўключаны ў склад Асманскай імперыі, там захоўвалася моцная мясцовая ўлада. У 1680, у эпоху кіравання шэйха Барака аль-Хаміда (1669—1682), быў пабудаваны ўмацаваны партовы горад Эль-Кувейт. Асаблівага росквіту Курэйн дасягнуў пры кіраванні шэйха Садуна аль-Хаміда (1691—1722), які здолеў захаваць мірныя адносіны з суседнімі дзяржавамі. Пасля там першанства атрымаў род ас-Сабах. У 1756 шэйх Сабах ибн Джабер ас-Сабах аб'яднаў усё плямёны ў адзінае дзяржаўнае ўтварэнне эмірат Кувейт. У 1777 англічане схілілі эміра Кувейта Абдаллу ібн Сабах ас-Сабаха ўсталяваць сяброўскія адносіны з Вялікабрытаніяй. У 1793 у Эль-Кувейце была заснаваная факторыя Ост-Індскай кампаніі, якая імкнулася манапалізаваць гандаль у гэтым рэгіёне. На працягу ХІХ ст., нягледзячы на ціск са боку Англіі, кіраўнікі Кувейта не згаджаліся ўсталяваць з ёй дамоўныя адносіны. У пачатку 1870-х г. эмір Кувейта быў прызнаны намеснікам султана Асманскай імперыі. Шэйх Мубарак ібн Сабах ас-Сабах у 1899 падпісаў дамову з Вялікабрытаніяй, у адпаведнасці з якой апошняй належыла адказваць за вонкавую палітыку Кувейта. Такім чынам, Кувейт фактычна ператварыўся ў англійскі пратэктарат. У лістападзе 1914 Вялікабрытанія прызнала Кувейт незалежным княствам пад брытанскім пратэктаратам. У 1918-22 Кувейт быў уцягнуты ў памежныя канфлікты з Недждом і Іракам. Пры пасрэдніцтве прадстаўнікоў Вялікабрытані у 1922 была падпісана дамова аб перадачы часткі тэрыторыі Неджда Кувейту і Іраку і стварэнні памежных зон (з 1942 яны атрымалі статут Нейтральнай зоны). У красавіку 1923 англічане спрыялі ўключэнню выспаў, размешчаных у вусце р. Шатт-эль-Араб, якія належылі Іраку, у склад Кувейта.
19 чэрвеня 1961 Вялікабрытанія адмовілася ад сваіх правоў у Кувейце, і была абвешчаная незалежнасць Дзяржавы Кувейт. Праз шэсць дзён Ірак абвясціў свой суверэнітэт над гэтымі землямі. Кувейт неадкладна звярнуўся да Вялікабрытаніі і Саудаўскай Аравіі за ваеннай дапамогай, а таксама падаў просьбу аб уступе ў ААН і Лігу арабскіх дзяржаў. На працягу наступных некалькіх дзён у Кувейт прыбыло каля 6 тыс. брытанскіх і саудаўскіх салдатаў. У жніўні 1962 брытанскія войскі, па рашэнні Лігі арабскіх дзяржаў, былі замененыя суданскімі, іарданскімі і егіпецкімі часткамі. Напруга сышла, але адносіны паміж Іракам і Кувейтам значна палепшыліся толькі пасля 1963. Тады жа былі эвакуіраваныя «сілы бяспекі» Лігі арабскіх дзяржаў у Кувейце. У 1968 было анулявана дамова паміж Кувейтам і Вялікабрытаніяй, паводле якой апошняя абавязвалася аказваць ваенную дапамогу Кувейту.
У 1960-1970-е гады Кувейт хутка ўзбагаціўся за кошт экспарту нафты. Атрыманыя сродкі накіроўваліся ўрадам на развіццё эканомікі і сацыяльнай сферы, інвестыцыі ў заходніх краінах, дапамогу ісламскім дзяржавам. У 1970-е гады бoльшая частка нафтавай прамысловасці была нацыяналізаваная, а здабыча нафты абмежаваная з мэтай захавання яе запасаў.
2 жніўня 1990 на тэрыторыю Кувейта ўварвалася статысячнае іракскае войска, і Ірак абвясціў аб анэксіі Кувейта. З краіны збеглі сотні тысяч жыхароў, тысячы былі арыштаваныя або забітыя. Іракцы разрабавалі або спалілі амаль усе грамадзянскія аб'екты і падпалілі 700 нафтавых свідравін. Гэтыя пажары мелі беспрэцэдэнтныя негатыўныя наступствы для стану навакольнага асяроддзя. 17 студзеня 1991 на падставе рашэння Рады бяспекі ААН пачалася акцыя па вызваленні Кувейта сіламі кааліцыі з 29 краін на чале з ЗША. Да 26 лютага краіна была цалкам вызваленая. Вайна ў Персідскім заліве
Пасля ўзнаўлення ўлады дынастыі ас-Сабах у краіне прайшлі масавыя арышты. Былі дэпартаваныя сотні тысяч палестынцаў. У мэтах гарантыі сваёй бяспекі Кувейт у пачатку 1990-х г. склаў дамовы аб вайсковым супрацоўніцтве з ЗША, Вялікабрытаніяй, Францыяй і Расіяй. Кувейт пайшоў на пашырэнне амерыканскай вайсковай прысутнасці на сваёй тэрыторыі, размяшчэнне амерыканскай брыгады і базаванне ВПС ЗША і іншых саюзнікаў. Адразу пасля заканчэння вайны ў Персідскім заліве Кувейт прыступіў да ўзнаўлення разбуранай гаспадаркі.
Насельніцтва
Пераважная рэлігія — іслам: 85 % вызнаўцаў — мусульмане (з якіх 70 % — суніты, 30 % — шыіты), астатняе насельніцтва вызнае хрысціянства, індуізм, зараастрызм.
Прамысловасць
Аснову эканомікі краіны складае здабыча нафты. Кувейт — адзін з асноўных пастаўшчыкоў нафты. Развіццё атрымалі нафтапераапрацоўка і нафтахімія. Здабыча нафты забяспечвае 50 % ВУП краіны, яе доля ў экспарце складае 90 %. Сярэднегадавыя аб'ёмы здабычы нафты складаюць 100 млн тонаў. Пад час вайны з Іракам эканоміка Кувейта значна страціла з-за таго, што ірацкія войскі ажыццявілі выкід значнай колькасці нафты ў Персідскі заліў. Так сама развіты вытворчасць будаўнічых матэрыялаў, угнаенняў, харчовая прамысловасць. Развіваецца апрасненне марской вады, па якому Кувэйт з'яўляецца лідарам. Угнаенні складаюць важную частку экспарту краіны. Так сама развіта здабыча жэмчугу.
Энергетыка Кувейта заснавана на нафце. Гадавая выпрацоўка энергіі складае 31,5 млрд кВт·г.
Андрэа Андрэані
Андрэа Андрэані (іт. Andrea Andreani; —) — мантуанскі гравёр на медзі і на дрэве ў тэхніцы к’яраскура.
Андрэа Андрэані нарадзіўся ў 1540 годзе ў Мантуанскім герцагстве. Па ўсёй верагоднасці, ён атрымаў адукацыю ў сталіцы Італіі горадзе Рыме.
З 1584 па 1586 год пражываў у Фларэнцыі, а затым у Сіене, адкуль вярнуўся ў Мантую. У адносінах да святлаценю быў у сваіх работах паслядоўнікам новага напрамку, які даў мастацтву Уга да Карпі. За вытанчанасць разьбы на дрэве ён атрымаў мянушку «маленькі Альбрэхт Дзюрэр».
Андрэа да Фірэнцэ
Андрэа Банаюці (іт. Andrea Bonaiuti), у еўрапейскіх мовах часцей Банаюта (Bonaiuto), часам Андрэа Фларэнційскі (іт. Andrea da Firenze; першая згадка каля 1343 — ) — італьянскі мастак.
Панфілава (Веліжскі раён)
Панфілава (Панфилово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Розум і пачуцці (фільм, 1995)
«Ро́зум і пачу́цці» (Sense and Sensibility) — гістарычны драматычны фільм 1995 года рэжысёра Энга Лі, заснаваны на Джэйн Осцін 1811 года. Адаптацыяй кнігі займалася Эма Томпсан, яна ж сыграла адну з галоўных роляў у фільме. Іншыя галоўныя ролі выканалі Алан Рыкман, Кейт Уінслет і Х’ю Грант.
У цэнтры сюжэта жыццё дзвюх сясцёр — рамантычнай, але разумнай Элінар і страснай, ранімай Марыяны. Іх радаснае, бесклапотнае жыццё азмрочваецца смерцю бацькі і стратай маёмасці. Застаўшыся беспасажніцамі, сёстры не могуць наладзіць асабістае жыццё, не ўчыніўшы шкоды сям’і. У пэўны момант кожнай з іх трэба зрабіць выбар: розум або пачуцці…
Прадзюсар, даўняя паклонніца рамана Осцін, доўгі час шукала сцэнарыста, які б зрабіў якасную адаптацыю кнігі. У выніку, яна спыніла свой выбар на Эме Томпсан. На працягу пяці год Томпсан пісала і ўносіла шматлікія выпраўленні ў сцэнарый адаптацыі, улучаючы час сярод працы над іншымі фільмамі. Сцэнарый Томпсан перабольшваў багацце сям’і Дэшвуд, каб зрабіць пазнейшыя сцэны іх беднасці больш відавочнымі для сучаснай публікі. Таксама былі зменены некаторыя рысы галоўных герояў, каб зрабіць іх больш прывабнымі для сучасных гледачоў. Розніца ў характарах Элінар і Марыяны была дадаткова падкрэслена праз дададзеныя ў адаптацыю вобразы і сцэны, якія адсутнічалі ў кнізе. Студыі выказвалі занепакоеннасць, што галоўным сцэнарыстам кінастужкі будзе дэбютантка. Тым не менш «Columbia Pictures» пагадзілася ўзяць на сябе дэстрыбуцыю фільма. Хаця першапачаткова меркавалася, што ролю Элінар выканае іншая актрыса, Томпсан пераканалі ўзяць гэтую ролю на сябе. Энг Лі быў выбраны рэжысёрам як за яго працу над фільмам 1993 года «», так і таму, што Доран лічыла, што ён дапаможа фільму прывабіць увагу больш шырокай аўдыторыі. Бюджэт выдзелены на вытворчасць фільма склаў 16 мільёнаў долараў.
Прэм’ера фільма адбылася 4 снежня 1995 года ў ЗША. Фільм атрымаў практычна ўсеагульнае прызнанне крытыкаў і дасягнуў камерцыйнага поспеху, сабраўшы ў пракаце 135 мільёнаў долараў. Карціна ўдастоілася шматлікіх узнагарод, сярод якіх 3 прэміі «BAFTA», 2 «Залатыя глобусы» і 1 «Оскар».
Сюжэт
Містар Дэшвуд (Том Уілкінсан) перад смерцю даручае свайму сыну ад першага шлюбу Джону паклапаціцца пра яго другую жонку і трох дачок, бо ў адпаведнасці з англійскім законам аб спадчыне яны не атрымаць нічога. Джон дае абяцанне бацьку, аднак яго хцівая жонка Фані пераконвае мужа, што яго сёстрам не трэба дапамагаць фінансава. Застаўшыся без спадчыны місіс Дэшвуд і яе дочкі  (Эма Томпсан),  (Кейт Уінслет) і Маргарэт  трапляюць у цяжкае становішча: яны вымушаны тэрмінова шукаць новае жыллё, якое да таго ж будзе ім па сродках. Неўзабаве ў маёнтак прыбываюць новыя ўласнікі — Джон і Фані. Яны адразу пачынаюць паводзіць сябе па-гаспадарску, не праяўляючы ніякай далікатнасці ці спачування да становішча родзічаў. Фані запрашае свайго брата (Х’ю Грант) пагасціць у маёнтку. Адразу па прыездзе Эдварда паміж ім і Элінар узнікае ўзаемная сімпатыя, і гэта выклікае ўсклапочанасць Фані. У прыватнай размове яна кажа місіс Дэшвуд, што Эдвард будзе пазбаўлены спадчыны, калі ажэніцца з кімсьці, хто не мае грошай. Місіс Дэшвуд разумее намёк і прымае рашэнне прыспешыць пераезд. У сваю чаргу, Фані піша ліст маці, і тая неадкладна адклікае Эдварда ў Лондан.
Сэр Джон Мідлтан, стрыечны брат місіс Дэшвуд, прапануе ёй невялікі маёнтак у Дэваншыры, куды жанчыны і накіроўваюцца, узяўшы толькі некалькі чалавек са сваёй ранейшай абслугі. Новымі суседзямі Дэшвудаў становяцца сам сэр Джон, місіс Джэнінгс і (Алан Рыкман). Палкоўнік адразу прыходзіць у захапленне ад Марыяны, але тая не праяўляе да яго цікавасці — на яе меркаванне ён стары і нячулы. У прыватнай размове місіс Джэнінгс расказвае Элінар пра сумны лёс Брэндана: ён быў разлучаны са сваёй каханай з-за таго, што тая паходзіла з беднай сям’і.
Аднойчы Марыяна разам з Маргарэт адпраўляюцца на прагулку па навакольных лугах, пачынаецца дождж, Марыяна падае і падварочвае нагу. Маргарэт адпраўляецца за дапамогай, але раптам побач апынаецца, ён падхоплівае дзяўчыну на рукі і прыносіць яе дамоў. Марыяна вокамгненна ўлюбляецца ў яго, і яны пачынаюць праводзіць разам шмат часу. Аднаго разу містар Уілабі просіць Марыяну аб прыватнай размове, дзяўчына пагаджаецца, чакаючы, што Уілабі прызнаецца ёй у каханні і зробіць прапанову рукі і сэрца. Аднак, калі яны застаюцца сам-насам, ён паведамляе Марыяне, што павінен неадкладна пакінуць гэтыя мясціны. Марыяна горка пакутуе, не разумеючы, што прымусіла яе каханага так паспешна з’ехаць.
У доме місіс Джэнінгс Элінар знаёміцца з міс Люсі Сціл, якая давярае ёй свой сакрэт, што ўжо пяць гадоў заручана з Эдвардам Фэрарсам. Гэта вялікі ўдар для Элінар, але, у сілу свайго характару, яна вырашае скарыцца лёсу. Місіс Джэнінгс прапануе юным лэдзі пагасціць у яе лонданскім доме. Гэта шанец для абедзвюх сясцёр Дэшвуд і міс Сціл сустрэцца з каханымі.
На балі Элінар і міс Сціл прадстаўлены Роберту Фэрарсу, малодшаму брату Эдварда, а Марыяна сустракае Джона Уілабі. Знаходзячыся ў Лондане, Марыяна ўвесь час пісала яму лісты, адказу на якія не прыходзіла. Джон робіць выгляд, што ледзь з ёй знаёмы, і сыходзіць у іншы пакой, дзе яго чакае нявеста. Марыяна замыкаецца ў сабе. Неўзабаве сваякі Эдварда даведаюцца пра таемныя заручыны Эдварда Фэрарса з міс Сціл. У гневе маці Эдварда пазбаўляе яго спадчыны на карысць малодшага брата, Роберта.
У лонданскую хату місіс Джэнінгс прыязджае палкоўнік Брэндан, які працягвае кахаць Марыяну, хоць яна не звяртае на яго ніякай увагі і ўсё яшчэ не можа забыцца на Уілабі. Палкоўнік Брэндан паведамляе Элінар, што яго колішняя каханая нарадзіла дачку невядома ад каго. Ён даглядаў дзяўчынку да некаторых часоў. Нядаўна ён даведаўся, што яна нарадзіла дзіця ад аднаго чалавека. Ім аказаўся Джон Уілабі. Таксама палкоўнік кажа, што калі лэдзі Ален, цётка Уілабі, даведалася пра гэта, яна пазбавіла яго спадчыны. Гэта адбылося ў той самы дзень, калі ён збіраўся зрабіць прапанову Марыяне. Цяпер жа, выгадна ажаніўшыся з дачкой багатага чалавека з пасагам у пяцьдзясят тысяч фунтаў, Уілабі забяспечыў сабе нябеднае існаванне. Элінар пераказвае словы палкоўніка Марыяне. Тая ж працягвае апраўдваць Уілабі.
Палкоўнік Брэндан вырашае дапамагчы Эдварду, даўшы яму прыход у сваім маёнтку. Паколькі асабіста ён з Эдвардам не знаёмы, то просіць Элінар перадаць яму гэтую прапанову. Элінар сустракаецца з Эдвардам і пераказвае яму прапанову палкоўніка. Яна разумее, што Эдвард — чалавек слова, і, паколькі ён даў абяцанне ажаніцца з міс Сціл раней, чым сустрэў і пакахаў Элінар, то абавязаны выканаць паабяцанае. Элінар жадае Эдварду ўсяго добрага і зміраецца са сваім лёсам.
Сёстры адпраўляюцца дамоў. Па дарозе яны заязджаюць да Шарлоты Палмер, дачкі місіс Джэнінгс. Яшчэ ў Лондане Марыяна даведваецца, што маёнтак Палмераў у 5,5 мілях ад сядзібы Джона Уілабі. Марыяна адпраўляецца туды пешшу пад праліўным дажджом. Неўзабаве яе знаходзіць палкоўнік Брэндан і прыносіць у дом. Марыяна сур’ёзна захворвае. Ёй становіцца горш. Палкоўнік Брэндан праяўляе клопат і ўвагу да Марыяны, ён не можа бачыць, як яна трызніць, і моліць Элінар даць яму магчымасць хоць неяк дапамагчы хворай. Элінар пасылае яго за маці, па якой Марыяна вельмі засумавала і прысутнасць якой напэўна ўмацавала б яе дух. Да прыезду маці Марыяне становіцца лепш, і яна здаравее.
Праходзіць час, і Марыяна пачынае звяртаць увагу на палкоўніка Брэндана. Яна пачынае цаніць глыбіню яго пачуццяў да яе, яна з удзячнасцю прымае яго знакі ўвагі і клопаты аб ёй. Аднойчы да іх прыязджае Эдвард Фэрарс. Элінар імкнецца схаваць свае пачуцці, яна віншуе яго з вяселлем і жадае яму шчасця. Эдвард у здзіўленні. Ён тлумачыць, што міс Сціл, даведаўшыся, што яго пазбавілі спадчыны, разарвала заручыны з ім і дамаглася прыхільнасці яго брата, у руках якога аказалася ўся спадчына. Даведаўшыся, што Эдвард не жанаты, Элінар больш не здольна стрымліваць пачуцці, якія так доўга хавала ў сабе — яна пачынае рыдаць. Сёстры і маці хутка пакідаць пакой, і Эдвард, разумеючы, што Элінар таксама неабыякавая да яго, прызнаецца ёй у каханні.
Задума і адаптацыя
У 1989 годзе прадзюсар і рэжысёр Сідні Полак прызначыў на пост прэзідэнта сваёй кампаніі «». Першай справай на новай пасадзе Доран зладзіла карпаратыўны адпачынак, дзе правяла мазгавы штурм на тэму праектаў, якія ім хацелася б рэалізаваць. Сама Доран прапанавала калегам адаптаваць для вялікіх экранаў раман Джэйн Осцін «». Яна з’яўлялася даўняў паклонніцай гэтай кнігі і ў юнацтве паклялася адаптаваць яе, калі аднойчы ўвойдзе ў свет кінаіндустрыі. Сярод твораў Осцін прадзюсарка аддавала перавагу менавіта гэтаму раману з-за яго кінематаграфічнасці: «''Усе кнігі [Осцін] забаўныя і эмацыйныя, але „Розум і пачуцці“ — найлепшая гісторыя для кіно, бо яна поўная паваротаў і перапетыяў. Як толькі вы думаеце, што ведаеце, што адбываецца, ўсё аказваецца зусім па-іншаму. Тут ёсць сапраўдны саспенс, і тым не менш гэта не трылер. Захапляльна''».
Эма Томпсан на працягу пяці гадоў пісала і перапісвала сцэнарый адаптацыі, улучаючы час сярод працы над іншымі фільмамі. Лічачы, што мова рамана «нашмат больш мудрагелістая, чым у пазнейшых кнігах [Осцін]», Томпсан імкнулася спрасціць дыялогі, захаваўшы «элегантнасць і дасціпнасць арыгіналу».
Падбор акцёраў
Першапачаткова Томпсан спадзявалася, што на ролі Элінар і Марыяны Дэшвуд будуць разгледжаны сёстры і. Аднак Лі і «Columbia Pictures» хацелі бачыць у ролі Элінар саму Томпсан, якая стала віднай кіназоркай пасля высока ацэненай крытыкамі ролі ў фільме «Говардс Энд». Актрыса адмаўлялася, кажучы, што ў свае 35 яна занадта дарослая, каб сыграць дзевятнаццацігадовую дзяўчыну. Тады Лі прапанаваў змяніць узрост гераіні і зрабіць яе 27-гадовай, што таксама аблегчыла б сучаснай публіцы разуменне складанай ролі старой дзевы.
Фармальны працэс кастынгу пачаўся ў лютым 1995 года, хаця некаторыя акцёры сустракаліся з Томпсан годам раней, каб дапамагчы ёй у распрацоўцы сцэнарыя. Такім чынам Лі зацвердзіў Х’ю Гранта на ролю Эдварда Фэрарса,  на ролю сэра Джона Мідлтана,  на ролю Фані Дэшвуд, Імельду Стонтан на ролю Шарлоты Палмер і Х’ю Лоры на ролю містара Палмера. таксама працавала з Томпсан над сцэнарыем, але на момант кастынгу ўжо прыняла прапанову сыграць галоўную ролю ў іншай адаптацыі Осцін — тэлефільме «». Каментуючы выбар Х’ю Лоры на ролю містара Палмера, Томпсан адзначыла: «Няма нікога [іншага] на планеце, хто мог бы так ідэальна перадаць расчараванне і адкупленне містара Палмера і зрабіць гэта пацешна».
Томпсан пісала ролю Эдварда Фэрарса, маючы ў розуме акцёра Х’ю Гранта. На той момант Грант ужо быў высокааплочваемым акцёрам, але ён пагадзіўся на ніжэйшы заробак у адпаведнасці з бюджэтам фільма. Акцёра прывабіў напісаны Томпсан сцэнарый, які ён назваў «геніяльным», патлумачыўшы: «Я заўсёды па-мяшчанску ставіўся да самой Джэйн Осцін, і я думаю, што сцэнарый Эмы нашмат лепшы, чым кніга, і куды больш пацешны». Кастынг Гранта быў падвергнуты крытыцы з боку Паўночнаамерыканскага таварыства Джэйн Осцін (Jane Austen Society of North America; JASNA), прадстаўнікі якога заявілі, што ён занадта сімпатычны для гэтай ролі.
Актрыса Кейт Уінслет першапачаткова мела намер прайсці праслухоўванне на ролю Марыяны, але Лі не спадабалася яе праца ў драматычным фільме 1994 года «». Тады актрыса пайшла на праслухоўванне на меншую ролю Люсі Сціл. Уінслет прыкінулася, быццам чула, што праслухоўванне ідзе ўсё яшчэ на ролю Марыяны, і на аснове аднаго чытання атрымала ролю. Пазней Томпсан адзначала, што Уінслет, якой было ўсяго дзевятнаццаць гадоў, падышла да ролі з «энергічнасцю і адкрытасцю, рэалістычнасцю, розумам і неверагоднай весялосцю». Роля Марыяны Дэшвуд дапамагла Кейт Уінслет атрымаць вядомасць.
Здымкі
«Розум і пачуцці» стаў першым мастацкім фільмам Энга Лі за межамі Азіі. Бюджэт фільма склаў 16 мільёнаў долараў, што зрабіла карціну самай дарагой у кар’еры рэжысёра на той момант, а таксама самай дарагой экранізацыяй Осцін свайго часу. «Columbia Pictures» выдзеліла параўнальна высокі бюджэт пасля поспеху іншага свайго фільма — «» (1994) — у надзеі на тое, што экранізацыя Осцін стане яшчэ адным хітом і прынясе высокія касавыя зборы. Тым не менш нават такі бюджэт наклаў свае абмежаванні на карціну, і многія ідэі, прыдуманыя Томпсан і Лі, такія як драматычная сцэна ў пачатку фільма, якая выяўляе крывавае падзенне містара Дэшвуда з каня, былі палічаны непрымальнымі з пункту гледжання выдаткаў.