cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бітва за Рас-Лануф
Бітва за Рас-Лануф — двухфазавая бітва за горад Рас-Лануф паміж прыхільнікамі і праціўнікамі лідара краіны Муамара Кадафі. Пачалася праз два дні пасля бітвы за Брэгу. Пасля заваёвы горада 4 сакавіка, паўстанцы прасунуліся яшчэ далей на захад, каб атакаваць Сірт, але былі адкінуты ўрадавымі войскамі, якія перайшлі ў контрнаступленне і да 11 сакавіка адваявалі большую частку Рас-Лануфа.
Пляжны футбол на Еўрапейскіх гульнях 2019
У Мінску згуляюць 8 нацыянальных зборных, у тым ліку Беларусь, Іспанія, Італія, Партугалія, Расія, Румынія, Швейцарыя і Украіна. Агульная колькасць футбалістаў — 96 чалавек.
Бітва за Рас-Лануф
Першы этап
4 сакавіка ўзброеныя як стралковай зброяй, так і артылерыяй паўстанцы выехалі на дзясятках аўтамабіляў з горада Марса-эль-Брэга ў кірунку Рас-Лануфа. Па словах рэвалюцыянераў, лаялісты выкарыстоўвалі цяжкую зброю і верталёты, каб спыніць іх у адным кіламетры ад аэрапорта горада. Адзін паўстанец паведаміў, што бачыў як чатыры чалавекі перад ім забіла выбухам. Таксама мяцежнікі паведамілі, што салдаты з часцей, верных Кадафі і размешчаных на мясцовай ваеннай базе, дэзерціравалі і пераходзілі на іх бок.
У начны час сілам паўстанцаў удалося захапіць увесь горад, у тым ліку аэрапорт і ваенную базу. Пасля захопу базы апазіцыянеры сцвярджалі, што знайшлі целы 20 салдат, якія былі пакараны смерцю пасля таго, як адмовіліся адкрыць агонь па паўстанцкім сілам.
Загінулі, як паведамляецца, ад шасці да 16 паўстанцаў, 31 атрымалі раненні. Ад 2 да 25 салдат сухапутных войск Лівіі былі забіты, таксама загінулі 2 пілота ВПС Лівіі.
Пры штурме горада паўстанцы актыўна выкарыстоўвалі артылерыю (верагодна, безадкатныя 106-мм гарматы M40 ) і РСЗА БМ-21 «Град».
5 сакавіка Су-24 лівійскіх ВПС быў збіты недалёка ад Рас-Лануфа зенітным агнём з боку паўстанцаў.
Другі перыяд
6 сакавіка паўстанцы, якія надыходзілі з Рас-Лануфа да Сірта, трапілі ў засаду, якую ўчынілі войскі Кадафі ў Бін-Джавадзе, і панеслі цяжкія страты. Пасля гэтага яны паспешна адступілі да Рас-Лануфа.
На працягу наступных трох дзён адбываліся пастаянныя паветраныя, танкавыя і ваенна-марскія бамбардзіроўкі пазіцый апазіцыянераў у Рас-Лануфе, пры гэтым 20 паўстанцаў былі забіты і па меншай меры 65 атрымалі раненні.
10 сакавіка ВПС паведамілі, што войскі, верныя Муамару Кадафі, атакавалі пазіцыі паўстанцаў у горадзе Рас-Лануф. Сілы Кадафі атакавалі горад пры падтрымцы танкаў і артылерыі з захаду і поўдня, караблі абстралялі яго з поўначы, з боку мора, у той час як урадавыя самалёты бамбілі з паветра. Паўстанцкія падмацаванні з усходу спрабавалі прабіцца ў Рас-Лануф на дапамогу, але былі неадкладна атакаваны, і камандзір паўстанцаў пасля паведаміў, што дзясяткі яго байцоў былі забіты і многія іншыя прапалі без вестак. У той жа вечар большасць мяцежных атрадаў адступілі з горада і паспрабавалі стварыць лінію абароны на ўсход ад яго, а некаторыя байцы апазіцыі працягвалі аказваць супраціў у Рас-Лануфе. Як мінімум чатыры байца апазіцыі былі забіты ў ходзе баявых дзеянняў, 36 былі паранены і 65 зніклі без вестак.
Да вечара 10 сакавіка ўсе асноўныя інфармагенцтвы паведамілі, што горад паў, а вялікая колькасць паўстанцаў забіта або захоплена ў палон. Урад Кадафі заявіў, што каля 1 500 паўстанцаў былі захоплены ў палон. Пасля бою праціўнікі Кадафі параілі грамадзянскім асобам пакінуць зону вакол Брэгі ў чаканні працягу наступлення з боку ўрадавых сіл.
12 сакавіка паўстанцы пакінулі пазіцыі побач з горадам і адступілі ў другой палове дня ў горад Укяла на захад ад Брэгі. Лідары ПНС пацвердзілі, што войскі Кадафі адкінулі іх на 20 км ад горада і захапілі нафтаперапрацоўчы завод. Пазней на працягу дня ўрад арганізаваў паездку для замежных журналістаў у горад для пацверджання таго, што ён кантралюе яго.
Наступствы
Пасля бітвы лаялісты замацаваліся ў Рас-Лануфе і сталі прасоўвацца далей на ўсход, атачыўшы гарады Брэга і Адждабія, а потым дайшоўшы да Бенгазі. Тым часам 19 сакавіка ААН санкцыянавала ваеннае ўмяшальніцтва ў вайну. Дзякуючы паветраным ударам сіл кааліцыі паўстанцы змаглі адкінуць лаялістаў і вярнуць шэраг гарадоў. 27 сакавіка, наступаючы на ​​Сірт, мяцежнікі зноў увайшлі ў Рас-Лануф. Аднак праз тры дні ўрадавыя войскі перайшлі ў контратаку і 30 сакавіка выбілі паўстанцаў з гораду.
У жніўні, пасля падзення Трыпалі, сілы апазіцыі вярнулі кантроль над Рас-Лануфам, але затым 12 верасня па меншай меры 15 байцоў ПНС былі забіты падчас нападу байцоў Кадафі. Двое з іх пры гэтым былі паранены.
BadComedian
BadComedian (сапраўднае імя — Яўген Уладзіміравіч Бажэнаў ; нар. 24 мая 1991 года, Стэрлітамак, Башкартастан, РСФСР, СССР ) — расійскі відэаблогер і кінакрытык. Аглядальнік кінафільмаў. BadComedian — псеўданім Яўгена Бажэнава і назва яго асноўнага канала на YouTube.
Стварае крытычныя агляды, у асноўным, на расійскія фільмы, радзей — на амерыканскія, індыйскія і ўкраінскія. Першы агляд быў апублікаваны на YouTube 28 сакавіка 2011 года. Часам выкладвае станоўчыя агляды на асобны канал EvgenComedian. Супрацоўнічаў з CarambaTV. Рэгулярна падвяргае крытыцы камедыі Жоры Крыжоўнікава і кінакампаніі Enjoy Movies, а таксама фільмы Аляксандра Неўскага і Рэні Харлін. У 2015—2017 гадах выходзіў праект «BadTrip», у якім Яўген Бажэнаў падарожнічае па месцах у ЗША, дзе былі зняты вядомыя галівудскія фільмы і серыялы. У сваёй творчасці арыентаваўся на амерыканскіх блогераў Nostalgia Critic і The Spoony Experiment. Псеўданім BadComedian — спалучэнне імя персанажа Камедыянт з фільма «Захавальнікі» і словы «дрэнны», якое азначала, што Бажэнаў лічыць свае агляды больш саркастычнымі, чым гумарыстычнымі.
Магіленскі павет
Магіленскі павет (Powiat mogileński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Куяўска-Паморскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Магільна. Займае плошчу 675,86 км². Насельніцтва павета складае 45,8 тыс. чалавек.
Халюціна (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Лагішынскія ваўкі
«Лагішынскія ваўкі» — беларускі бейсбольны клуб з п. Лагішын Пінскага раёна.
Гісторыя
Каманду камплектавалі з вучняў 8-9 класаў. Вялікую фінансавую дапамогу зрабілі прафзвязы і асабіста старшыня ФПБ Л. П. Козік.
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па бейсболе
Свята-Мікалаеўская царква (Узмёны)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Узмёны Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Размяшчаецца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1882 годзе з цэглы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя чатырохчасткавая: званіца (васьмярык на чацверыку), нізкая трапезная, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда з рызніцай. Шацёр званіцы і пакаты чатырохсхільны дах асноўнага аб’ёму завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі. Элементы архітэктурнага дэкору (аркатурныя фрызы, лапаткі, ліштва лучковых аконных праёмаў) выкананы цаглянай муроўкай.
Новадвірскэ
Новадвірскэ (Но́водвірське) — вёска ў Данецкім гарсавеце Данецкай вобласці Украіны.
Лізавета Тараканава
Лізавета Тараканава (Елизавета Тараканова, каля 1745 — ), выдавала сябе за дачку імператрыцы Лізаветы Пятроўны, абвясціла сябе прэтэндэнткай на рускі пасад. Арыштавана ў Італіі і дастаўлена ў Расію. У 1775 заключана ў Петрапаўлаўскую крэпасць, дзе памерла ад сухот. Паданне аб згубе Тараканавай падчас наваднення (сюжэт карціны К. Д. Флавіцкага, 1864) не адпавядае рэчаіснасці.
Малакаі
Малакаі (Moloka'i) — пяты па велічыні востраў Гавайскага архіпелага. Мае даўжыню 61 км і шырыню 16 км. Плошча вострава — 673,4 км². 27-ы па велічыні сярод астравоў ЗША
З захаду аддзелены ад вострава Оаху пралівам Каіві, шырынёй 40 км, з поўдня аддзелены ад вострава Ланаі пралівам Калохі.
Малакаі мае асаблівае месца ў гавайскай культуры і духоўнасці, а таксама лічыцца месцам нараджэння гавайскага танцу хула.
Гісторыя
З сярэдзіны 19га стагоддзя, Малакаі меў благую славу праз лепразорый на паўвостраве Калаўпапа ў паўночнай частцы вострава. Калаўпапа ізаляваны ад рэшты Малакаі аднімі з найвышэйшых акіянскіх скалаў, і таму стаў зручным месцам выгнання ўсіх асобаў, якія мелі найменшае падозранне на праказу. Часта ахвярамі рабіліся нават абсалютна здаровыя жыхары. Малакаі быў вядомы як "месца, адкуль няма звароту", куды людзі дастаўляліся ў клетках без надзеі на лячэнне ці нават простыя санітарныя ўмовы.
У 1873 годзе на паўвостраў з Бельгіі прыбыў Айцец Даміян дэ Войстэр (Damian de Veuster) з мэтай палепшыць умовы жыцця хворых. Ён арганізаваў пабудову лякарні, жылля і царквы. Праз некалькі год да яго далучылася Сястра Марыяна Коўп (Marianne Cope). У 1884 годзе Айцец Даміян захварэў на праказу і праз пяць гадоў памёр ва ўзросце 49 гадоў. Сястра Марыяна пазбегла хваробы і працавала на Калаўпапе да 1918 года. Абодва былі кананізаваныя Папай Бенэдыктам XVI, і дагэтуль з'яўляюцца адзінымі святымі Гаваяў. У другой палове 20га стагоддзя былі вынайдзеныя сродкі супраць праказы, і ўсе пацыенты былі паспяхова вылечаныя. Тым не менш, многія захавалі права застацца і жыць на паўвостраве. З іх на цяперашні час засталіся 18 чалавек. Зараз Калаўпапа мае статус нацыянальнага гістарычнага парку з абмежаваным доступам.
Эканоміка
Эканоміка Малакаі грунтуецца ў асноўным на сельскай гаспадарцы: вялізная частка зямель ужываецца пад кукурузу і папайю. Значная частка палёў выкарыстоўваецца міжнароднай кампаніяй Мансанта (Monsanto) для выпрабавання генетычна мадыфікаваных культураў.
Развіццё турызму на Малакаі сустрэла моцны супраціў ад мясцовага насельніцтва, з-за рызыкі страты востравам яго ўнікальнай свяшчэннай і некранутай прыроды. З гэтае прычыны за апошнія дзесяцігоддзі некалькі кампаніяў, што планавалі развіццё вострава ў турыстычным напрамку, былі вымушаныя скасаваць планы і сысці. Зараз востраў мае адзіны гатэль і аэрапорт мясцовага значэння. З акруговым адміністрацыйным цэнтрам на востраве Маўі яго злучае паром.
Малакаі дагэтуль захоўвае найвышэйшы сярод Гавайскіх астравоў узровень беспрацоўя — 12 %.
Крушынянскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Крынкаўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Код да Вінчы
«Код да Вінчы» (The Da Vinci Code) — раман, напісаны амерыканскім пісьменнікам і журналістам Дэнам Браўнам, выдадзены ў красавіку 2003 года выдавецтвам «Doubleday Group». «Код да Вінчы» стаў працягам іншага папулярнага рамана Браўна 2000 года «Анёлы і дэманы». Кніга стала міжнародным бестселерам: яна перакладзена на 44 мовы і выдадзена агульным тыражом больш за 81 мільёнаў асобнікаў. «Код да Вінчы» ўзначальвае спіс бестселераў часопіса «Нью-Ёрк Таймс», многія лічаць раман лепшай кнігай дзесяцігоддзя. Раман, напісаны ў жанры інтэлектуальнага дэтэктыўнага трылера, змагла прабудзіць шырокую цікавасць да легенды аб Святым Граалі і месце Марыі Магдаліны ў гісторыі хрысціянства.
Наяда
Ная́да (Najas) — род кветкавых раслін сямейства наядавых.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя апушчаныя ў ваду травы з разгалінаваным ломкім сцяблом даўжынёю 8-60 см. Лісце лінейнае, у несапраўдных кальчаках. Кветкі дробныя, аднаполыя, адзіночныя. Цвітуць і апыляюцца пад вадой. Плод касцянкападобны.
Арэал і экалогія
Выдзяляюць каля 50 відаў. Пашыраны амаль усюды ў азёрах старыцах, ліманах, на марскіх узбярэжжах; на Беларусі сустракаюцца, і.
Значэнне і выкарыстанне
Дэкаратыўныя расліны. У акварыумах вырошчваюцца і.
Аб'ект вывучэня біялогіі цвіцення і апылення падводных раслін. Паводле выкапнёвых рэшткаў вызначаюць узрост геалагічных адкладаў.
Катастрофа Ан-12 у Анголе (1985)
Катастрофа Ан-12 у Анголе — авіяцыйная катастрофа самалёта Ан-12БП савецкіх ВПС, якая адбылася 25 лістапада 1985 года ў раёне Менонге (Ангола). 23 чалавекі (экіпаж — 8, пасажыры — 15, з іх 4 савецкія ваенныя саветнікі і 11 ангольскіх ваеннаслужачых ФАПЛА) загінулі. Самалёт збіты паўднёваафрыканскім спецназам з дапамогай ЗРК Страла-1.
Самалёт
Ан-12БП з рэгістрацыйным нумарам СССР-11747 (завадскі — 5343609) быў выпушчаны ў 1965 годзе. Самалёт уваходзіў у склад 369-й ваенна-транспартнага авіяцыйнага палка (втап) савецкіх ВПС (аэрадром базавання Джанкой).
Экіпаж
Лётны экіпаж самалёта меў наступны склад :
Пасажыры
На борце знаходзіліся 4 савецкія ваенныя саветнікі і 11 ангольскіх вайскоўцаў ФАПЛА.
Спіс ваенных саветнікаў:
Катастрофа
Экіпаж выконваў транспартны палёт па перавозцы групы савецкіх ваенных саветнікаў і ангольскіх вайскоўцаў. Пасля ўзлёту ў Куіта-Кванавале ў 11:20 палёт праходзіў над кантраляванай войскамі УНІТА тэрыторыяй. Пры падлёце да Менонге транспортнік быў уражаны з трафейнага ЗРК Страла-1 (на шасі БРДМ-2) дыверсійнай групай паўднёваафрыканскага спецназа, якая арганізавала засаду з мэтай знішчэння паветраных судоў урадавых сіл. Ракета трапіла ў рухавік № 3. Праз 47 секунд пасля траплення ракеты адбылося разбурэнне крыла. Самалёт страціў кіраванне і ўпаў у лес, усе людзі на борце загінулі. Падчас баявой аперацыі пры спробе дабрацца да месца падзення самалёта 5 снежня быў збіты верталёт Мі-17. Тры савецкія члены экіпажа верталёта і два ангольскіх вайскоўцаў загінулі. Самалёт Ан-12 уваходзіў у авіяатрад вайсковых саветнікаў, а ў Анголу быў пераведзены з 369-га втап (Джанкой).
NGC 3011
NGC 3011 (іншыя абазначэнні — UGC 5259, KUG 0946+324, MCG 5-23-38, ZWG 152.69, MK 409, NPM1G +32.0219, PGC 28259) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мураўленка
Нафтаздабываючая прамысловасць.
Паўлаградскэ
Паўлаградскэ (Павлогра́дське) — вёска ў Данецкім гарсавеце Данецкай вобласці Украіны.
Закон аб’ёмных адносін
Закон аб’ёмных адносін быў упершыню сфармуляваны французскім хімікам Ж. Л. Гей-Люсакам у 1808 годзе.
Напрыклад, пры ўзаемадзеянні вадароду і хлору з утварэннем газападобнага хлорыстага вадароду H + Cl = 2HCl аб’ёмы газаў адносяцца як 1:1:2.
Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры імя Івана Бабэрскага
Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры імя Івана Бабэрскага (Львівський державний університет фізичної культури імені Івана Боберського) — вышэйшая навучальная ўстанова, якая рыхтуе работнікаў фізічнай культуры і спартсменаў; знаходзіцца ў Львове (Украіна). Заснавана неўзабаве пасля канчатковага ўваходжання Львова ў склад УССР, у 1946 годзе, як львоўскі тэхнікум фізічнай культуры, пазней — інстытут фізкультуры.
Вядучая фізкультурная навучальная ўстанова Заходняй Украіны. Колькасць студэнтаў — каля 1 800. Інстытут выхаваў звыш 100 чэмпіёнаў і прызёраў чэмпіянатаў свету, Еўропы і Алімпійскіх гульняў, 27 заслужаных майстроў спорту, звыш 130 майстроў спорту міжнароднага класа.
Паслядыпломная адукацыя (аспірантура)
Спецыяльнасці савета па абароне дысертацый на суісканне вучоных ступеняў кандыдата навук у галіне фізічнага выхавання і спорту (доктара філасофіі, PhD):
Фрыдрых фон Амерлінг
Фрыдрых фон Амерлінг (Friedrich von Amerling,,  — , ) — аўстрыйскі мастак. Разам з Фердынандам Георгам Вальдмюлерам адзін з найаўтарытэтнейшых мастакоў-партрэтыстаў XIX стагоддзя.
Біяграфія
У 1858 годзе Амерлінг набыў у Вене палац у венскім раёне Гумпендорф. Мастак таксама валодаў вялікай калекцыяй каваных вырабаў.
Сярод шматлікіх узнагарод мастака ёсць і атрыманы ў 1879 годзе ордэн Жалезнай кароны.
Вуліца Лесі Украінкі (Мінск)
Вуліца Лесі Украінкі — вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска, у мікрараёне Вяснянка. Названа ў гонар Лесі Украінкі (1871—1913), украінскай паэтэсы і пісьменніцы.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад перасячэння з вуліцай Арлоўская і заканчваецца перасячэннем з вуліцай Вясёлкавая. Працягласць — 1,2 км.
Хоміна (Смаленская вобласць)
Хоміна (Хомино) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Казіміраўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 21 жыхар (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 11 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 14 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Бярэзіна. За 12 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Якапа Амігоні
Якапа Амігоні (іт. Jacopo Amigoni; каля —) — італьянскі гістарычны і партрэтны жывапісец.
Якапа Амігоні нарадзіўся ў 1675 годзе ў Венецыі. Свае першыя карціны напісаў у родным горадзе, але потым шмат падарожнічаў па Еўропе, дзе яго партрэты карысталіся вялікім попытам. Некаторы час працаваў у Францыі, а потым на службе курфюрста баварскага Максіміліяна II. У 1729 годзе Якапа Амігоні перабраўся ў Лондан.
Пачынаючы з 1747 года і да самай смерці жыў і працаваў у Мадрыдзе, дзе ён, па замове іспанскага караля Фердынанда VI, напісаў для араторыі Сан-Сальвадора «Святое сямейства», а ў Аранжуэце плафонную карціну.
Якапа Амігоні памёр у 1752 годзе ў званні прыдворнага жывапісца іспанскіх манархаў. Сярод яго вучняў былі П'етра Антоніа Навелі, Антоніа Дзукі і іншыя.
Яго творы захаваліся ў замку Шлайсхайм каля Мюнхена, у карцінных галерэях і цэрквах баварскай сталіцы, а таксама ў розных музеях і прыватных калекцыях па ўсім свеце. Частка з іх была страчана падчас Другой сусветнай вайны.
Боркі (Жыткавіцкі раён)
Бо́ркі (, Борки) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавета.
Гідраграфія
На заходняй ускраіне азёры Альтанка і Сіржыца, на поўначы возера Невясель, на паўднёвым ўсходзе возера Вузкінь.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Жыткавічы — Чэрнічы. Планоўка складаецца з 2 частак: паўночнай (да кароткай прасталінейнай мерыдыянальнай вуліцы далучаюцца з усходу 2 шыротныя вуліцы) і паўднёвай (шчыльна пастаўленыя кароткія вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, перасякаемыя шыротнымі вуліцамі). Забудова пераважна драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Выяўленае археолагамі гарадзішча на паўночным захадзе ад вёскі сведчыць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Мазырскім павеце Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.
У 1931 годзе арганізаваны калгас «2-я пяцігодка». Падчас Вялікай Айчыннай вайны дзейнічала падпольная арганізацыя (кіраўнік Ермаловіч). Вызвалена 5 ліпеня 1944 года. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 35 жыхароў, у памяць пра іх у 1970 годзе ўсталяваны абеліск. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Аляксееўскі» (цэнтр — вёска Кольна). Дзейнічаюць аддзяленне сувязі, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт.
NGC 3012
NGC 3012 (іншыя абазначэнні — UGC 5262, MCG 6-22-17, ZWG 182.23, NPM1G +34.0176, PGC 28270) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Анастас Стаянаў
Анастас Стaянaў (Анастас Стоянов;, , Балгарыя — , Сафія, Балгарыя) — балгарскі паэт, пісьменнік, журналіст і публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся 2 жніўня 1931 года ў сяле Жываўцы, побліз г. Мантана (у той час — Фердынанд). У яго родзе бытуе легенда пра сваяцтва з народжаным у г. Радовіш (цяпер у Македоніі), чыë імя балгарская царква ўшаноўвае 29 жніўня.
Продкі яго, патомкі салуньскіх балгараў, былі майстравітымі цеслярамі. Многія масты, цэрквы і манастыры захавалі сляды іхніх цëслаў і далотаў. Апошняе, што збудавалі яго дзед і бацька, — жываўскі каменны мост, царква ў сяле, званіца і школа, у якой і ён сам вучыўся. Сëння руіны царквы і рэшткі школы тырчаць на беразе вадасховішча Агоста.
У канцы 19-га стагоддзя яго дзед Анастас Златанаў, бедны трынскі майстар, разам са сваім братам пасяліліся ў сяле Жываўцы Міхайлаўградскай акругі. Пра яго бацьку Стаяна Атанасава Златанава вядома зусім мала — працаваў разам з Анастасавым дзедам будаўніком. Памёр вельмі рана, амаль дваццацігадовым. Неўзабаве пасля гэтага спачынуў і дзед. Праз некалькі гадоў маці Верка Георгіева Стаянава выйшла замуж паўторна.
Прогімназію ëн закончыў у родным сяле. З 1946 па 1951 год Анастас Стаянаў вучыўся ў мужчынскай гімназі імя ген. палк. Хрыста Міхайлава ў Міхайлаўградзе. У той час дырэктарам гімназіі быў Жача Баздуганаў. Цяпер гэта прыродазнаўча-матэматычная гімназія імя Святого Клімента Охрыдскага.
Будучы дзесяцікласнікам, у 1949 годзе, ён напісаў верш «З міхайлаўскім духам нязломным», які стаў гімнам гімназіi. Музыку гімна напісаў таксама вучань гэтай гімназіі Георгі Андрэеў.
Упершыню надрукуваўся ў газеце «Народна младеж» у 1949 годзе. Быў рэдактарам на (1957—1959). У перыяд 1959—1965 працаваў у газеце «Септемврийче». З 1965 па 1966 г. — загадчык рэдацыі ў выдавецтве «». Затым — сакратар Саюза багарскіх пісьменнікаў (1966—1969), рэдактар у газ. «Народна младеж» (1969—1972). У 1972—1974 г. галоўны рэдактар час «Пламък» («Полымя»), у той час орган СБП, а з 1974 па 1991 галоўны рэдактар часопіса для дзіцячай і юнацкай літературнай творчасці «Пламъче» («Полымца»). З лістапада 1994-га па красавік 1995-га галоўны рэдактар газ. «Вселена» («Сусвет»).
Перакладаў на балгарскую мову вершы Сяргея Ясеніна, Іллі Эрэнбурга, Саят-Нава, Ніла Гілевіча.
Дзякуючы спалучэнню талента і вальнадумства, яго творчае жыццё ведала і ўзлëты, і спады. Так, напрыклад, у пачатку 1960-х ён пад уплывам французскага сюррэаліста и дадаіста Луі Арагона апублікаваў вершы без знакаў прыпынку. Гэта выклікала скандал у тагачасным вышэйшым партыйным і дзяржаўным кіраўніцтве, і ён на некалькі гадоў страціў магчымасць друкавацца. Празней, зноў жа па патрабаванні партыйнага кіраўніцтва, быў назначаны галоўным рэдактарам аўтарытэтнага і палітычна значымага ў той час часопісе «Пламък» («Полымя»). Але паследавала прапанова аб пакаранні і звальненні. Быў у сакратаром СБП — у той час гэта пасада дазваляла аказваць сур'ёзны палітычны і адміністрацыйны ўплыў на «кадры ідэалагічнага фронту».
Пра Анастаса Стаянава ўспамінае ў сваіх «Завочных рэпартажах» пісьменнік-эмігрант Георгі Маркаў. Свой пункт гледжання на апісаную там вячэру ў палацы «Быстрыца» Анастас Стаянаў падаў у сваёй яшчэ невыдадзенай кнізе «Таемная вячэра ў Царскай Быстрыцы — пра жывых і тых, што жылі».
Пра 1989 г. Анастас Стаянаў стаў аб'ектам вострых нападкаў, апублікаваных газетах «», «» і інш. Нават аб'ектам нападкаў, змешчаных у самаробных плакатах, якія расклейваліся на сценах будынкаў наўкруг Славейкава ў Сафіі. Амаль на 15 гадоў пасля 1989 ён самаізаляваўся і пісаў, не выдаючы кніг.
У 2004 г. вышла яго апошняя прыжыццëвая кніга «Раннія раны».
У 2005 краязнаўчаму аддзелу абшчыннай бібліятэкі ў г. Мантана нададзена імя Анастаса Стаянава. Пасля яго смерці выданнем падрыхтаваных ім да друку кніг займаецца яго жонка Віалета Сатырава-Стаянава і яго дзеці Калін і Мілена Стаянавы. Рэдактарам сваіх будучых кніг ëн назначыў Час.
Творцасць
Першы свой верш («Каваль») напісаў яшчэ ў прагімназіі, а першую кнігу («Першая любоў») выдаў у 1955-м, будучы ящчэ студэнтам.
У яго творчасці можна выявіць элементы рамантыкі і казачнасцi. Паводле яго ўласных слоў, ëн заўсёды трымаўся рэальных падзей і рэальных асоб, як бы іх не «паэтызаваў» і не «ўпрыгожваў». Гэта бачым мы ў яго аповесцы «Жыў-быў хлопчык», у раманах «Коннікі» і «Драпежнік», таксама і ў яго казках пра Малча. Сказанае адносіцца і да яго паэзіі.
Як сказаў ён сам: «Я быў верны часу, у якім нарадзіўся, жыў і тварыў. І я не маю намеру капацца ў гардэробе сваіх старых рэчаў, каб іх перарабляць у адпаведнасці з новымі модамі і зменлівасцю лëсу. Ды і хачу застацца верным матчынаму запавету: не манкіруй сваімі абавязкамі ў жыцці, дзіця, помні, што сын маці Стаянавай, не сын маці Бяжанавай…»
Некаторыя яго творы або часткі іх перакладзены на рускую, беларускую, украінскую, французскую, англійскую і іншыя мовы.
Паводле «Слоўніка балгарскай літаратуры» і іншых даведнікаў пра Анастаса Стаянава і яго творчасць пісалі: Барыс Дэлчаў, Дзімітр Канушаў,, , , Стэфан Элефцераў, Іван Цвяткоў, Людміла Грыгорава, , , Іван Мілчаў, , Мікалай Янкаў, Дар'я Табакова, Міхаіл Васілеў, Благавеста Касабава, , , Барыс Барысаў, Мікола Намеранскі, Юлі Іарданаў, Ціхамір Іарданаў і нш. Гл. таксама выданне «Хто — хто ёсць у Мантана». Пра яго ўспамінае і, з кім яму выпала дзяліць не адну паляўнічую ўцеху.
Воўк (значэнні)
Воўк — драпежнае млекакормячае з сямейства сабачых.
Закон захавання масы
Закон захавання масы — гістарычны закон фізікі, згодна з якім маса як мера колькасці рэчыва захоўваецца пры ўсіх прыродных працэсах, гэта значыць нествараемая і незніштажаемая. У метафізічнай форме закон вядомы з найстаражытных часоў. Пазней з'явілася колькасная фармулёўка, дзе ў якасці меры масы аб'екта спачатку выкарыстоўвалася яго вага.
У цяперашні час вядомы шэраг умоў, пры якіх гэты закон парушаецца — напрыклад, пры радыяактыўным распадзе сукупная маса рэчыва змяншаецца. У сучаснай фізіцы закон захавання масы з'яўляецца прыватным выпадкам закону захавання энергіі, і ён выконваецца толькі ў кансерватыўных фізічных сістэмах, гэта значыць пры адсутнасці энергаабмену са знешнім асяроддзем.
Месэнджар (АМС)
«Месэнджар» (англ. MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry and Ranging - MESSENGER) - амерыканская аўтаматычная міжпланетная станцыя (АМС) для даследавання Меркурыя. Запушчана 3 жніўня 2004 года са станцыі ВПС ЗША на мысе Канаверал з дапамогай ракеты-носьбіта Delta II 7925H-9.5. 18 сакавіка 2011 года ў 01:10 UTC станцыя паспяхова выйшла на арбіту Меркурыя. Палёт завяршыўся 30 красавіка 2015 года, калі станцыя ўпала на Меркурый.
Месэнджар быў запушчаны ракетай Delta II у жніўні 2004 года. Яго шлях уключаў складаную серыю аблётаў – касмічны карабель праляцеў каля Зямлі адзін раз, Венеры два разы і каля Меркурыя тры разы, што дазволіла яму затармазіць адносна Меркурыя, выкарыстоўваючы мінімальную колькасць паліва. У студзені 2008 года Месэнджар стаў другім касмічным апаратам пасля "Марынера-10", які дасягнуў Меркурыя.
Месэнжар выйшаў на арбіту вакол Меркурыя 18 сакавіка 2011 г., стаўшы першым касмічным караблём, якому гэта ўдалося. Ён паспяхова завяршыў сваю асноўную місію ў 2012 годзе. Пасля двух пашырэнняў місіі касмічны карабель выкарыстаў апошнюю частку свайго паліва, каб сысці з арбіты, сутыкнуўшыся з паверхняй Меркурыя 30 красавіка 2015 года.
Канец місіі
Пасля таго, як ў апарата скончылася паліва для карэкціроўкі курсу, ён увайшоў у чаканую канчатковую фазу сходу з арбіты ў канцы 2014 года. Праца касмічнага карабля была падоўжана на некалькі тыдняў за кошт выкарыстання астатняга запасу гелія, які выкарыстоўваўся для стварэння ціску ў баках з палівам. Месэнджар працягваў вывучэнне Меркурыя ў падчас свайго падзення.
Гуйлінь
Гуйлінь (桂林) — гарадская акруга Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, знаходзіцца на заходнім беразе ракі Ліцзян.
Валерый Аляксандравіч Факееў
Валерый Аляксандравіч Факееў (, с. Радзішчава, Ульянаўская вобласць, Расія — ) — беларускі бібліяграфазнавец. Доктар педагагічных навук (1997).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут культуры (спецыяльнасць «Бібліятэказнаўства і бібліяграфія», 1966; аспірантура, 1970). Працаваў у Краснадарскай і Стаўрапольскай краявыя бібліятэкі (1965—1967, метадыст), Хабараўскім дзяржаўным інстытуце культуры (1971—1973), Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. М. Горкага (1974—1975, загадчык кафедры), Мінскім інстытуце культуры (1975—1981, загадчык кафедры, з 1977 — старшы навуковы супрацоўнік), Расійская дзяржаўная бібліятэка (1981—2012, загадчык сектара, галоўны навуковы супрацоўнік).
У 2001—2003 — член Савета па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый па бібліятэказнаўству, бібліяграфазнаўству і кнігазнаўству пры Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры.
Навуковыя інтарэсы: тэорыя бібліяграфіі і бібліяграфазнаўства; бібліяграфія палітычнай літаратуры; гісторыя кнігі.
Закон Кулона
Фармулёўка
Закон фармулюецца так:
Модулі сіл узаемадзеяння двух нерухомых пунктавых зарадаў у вакууме прама прапарцыянальныя здабытку модуляў зарадаў, адваротна прапарцыянальныя квадрату адлегласці паміж імі, а самі сілы накіраваны ўздоўж прамой, што злучае гэтыя зарады, з'яўляючыся сіламі адштурхвання для аднайменных зарадаў і сіламі прыцяжэння для рознаіменных.
Матэматычна гэты закон запісваецца наступным чынам:
Тут выкарыстоўваюць каэфіцыент прапарцыйнасці k, які роўны k ≈ 8,99·109 Н·м²/Кл² (или Ф−1·м) і запісваецца:
.мон
.мон — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Манголіі. Кіруецца .MN Registry, Datacom. Даменнае імя складаецца з трох першых літар назвы краіны.
Закон Кулона
Фармулёўка
У вектарнай форме закон запісваецца наступным чынам:
дзе  — сіла, з якой цела 1 дзейнічае на цела 2; q_1 і q_2 — іх зарады, \epsilon_0 — універсальная электрычная пастаянная; \epsilon — дыэлектрычная пранікальнасць асяроддзя, \vec r — вектар адлегласці між цяламі, накіраваны ад цела 1 да цела 2.
З гэтай формулы вынікае, што сіла узаемадзеяння зарадаў аднаго знака накіравана аднолькава з \vec r; а для зарадаў розных знакаў — у адваротны бок. Іншымі словамі, зарады розных знакаў прыцягваюцца, а зарады аднаго знака — адштурхваюцца адзін ад аднаго.
Велічыню сілы Кулона можна запісаць больш простай формулай:
Для вакуума, таму
Закон Кулона праўдзівы для нерухомых пунктавых зарадаў і сферычных цел з раўнамерным размеркаваннем зараду па паверхні або аб'ёме.
Гісторыя адкрыцця
Шарль Кулон у сваіх доследах выкарыстоўваў сканструяваны ім спецыяльны прыбор — круцільныя вагі. Гэта два шкляныя цыліндры, унутры якіх на тонкай сярэбранай нітцы падвешаны лёгкі неправодны каромысел. На адным канцы каромысла замацаваны праводны шар, а на другім — папяровая процівага. Шар можна зараджаць з дапамогай такога ж другога праводнага шара, што знаходзіцца на ізалюючым стрыжні, які замацаваны на накрыўцы ніжняга цыліндра. У час судакранання шароў зарад размяркоўваецца паміж імі пароўну, і шары адштурхваюцца. Па вугле закручвання ніткі, які адлічваецца па шкале, можна вызначыць сілу, з якой зарад другога шара дзейнічае на зарад першага. Зрабіўшы вялікую колькасць доследаў, Ш. Кулон вызначыў, што модулі сіл узаемадзеяння двух зараджаных шароў адваротна прапарцыянальныя квадрату адлегласці паміж імі.
Разражаючы другі шар дотыкам рукі, а потым дакранаючыся ім да ўжо зараджанага першага шара, Ш. Кулон змог атрымаць на ім зарады, модуль якіх у 2, 4, 8 і г.д. разоў меншы за першапачатковы. Ён высветліў, што пры нязменнай адлегласці модуль сіл узаемадзеяння двух нерухомых невялікіх зараджаных цел прама прапарцыянальны здабытку модуляў электрычных зарадаў кожнага з іх.
Абагульніўшы эксперыментальныя даныя, Кулон сфармуляваў закон, які атрымаў яго імя.
Межы прымяняльнасці
Шляхам доследаў вызначана, што сілы ўзаемадзеяння двух пунктавых зарадаў не змяняюцца пры з'яўленні трэцяга пунктавага зараду або любой колькасці пунктавых зарадаў. У гэтым выпадку сілы ўздзеяння кожнага з зарадаў q2, q3, …, qn на зарад q1 вызначаюць па законе Кулона. Выніковая сіла з'яўляецца вектарнай сумай сіл, з якімі кожны з гэтых зарадаў паасобна ўздейнічае на зарад q1 (прынцып суперпазіцыі). Выкарыстаўшы прынцып суперпазіцыі і закон Кулона, можна апісаць электрастатычнае ўзаемадзеянне любой сістэмы зарадаў.
Закон Кулона праўдзівы не толькі для пунктавых зарадаў, але і для зараджаных цел сферычнай формы, зарады якіх размеркаваны раўнамерна па ўсім аб'ёме або па паверхні гэтых цел (пры гэтым r — адлегласць паміж цэнтрамі сферычных цел). Закон Кулона можа быць выкарыстаны і пры разліках сіл узаемадзеяння зарадаў, што знаходзяцца на целах, якія нельга лічыць пунктавымі. Для гэтага неабходна разбіць целы на такія часткі, каб іх зарады можна было лічыць пунктавымі, вызначыць сілы ўзаемадзеяння паміж парамі пунктавых зарадаў і знайсці вектарную суму гэтых сіл.
Як паказваюць доследы, узаемадзеянне электрычна зараджаных цел у вакууме практычна не адрозніваецца ад іх узаемадзеяння ў паветры. Таму першапачатковую формулу выкарыстоўваюць, апісваючы ўзаемадзеянне зараджаных цел як у вакууме, так і ў паветры. Калі зараджанае цела знаходзіцца ў вадзе, газе, алеі або якім-небудзь іншым неправодным асяроддзі, то модуль сіл узаемадзеяння будзе меншы, чым у вакууме.
Густаў Кірхгоф
Густаў Роберт Кірхгоф (Gustav Robert Kirchhoff;, — , ) — адзін з вялікіх фізікаў XIX стагоддзя.
Біяграфія
Нарадзіўся 12 сакавіка 1824 года ў Кёнігсбергу; з 1842 па 1846 г. вывучаў матэматыку і фізіку ў Кёнігсбергскім універсітэце, а ў 1847 годзе ўжо выступіў у якасці прыват-дацэнта ў Берліне; ў 1850-1854 гг., у якасці экстраардынарнага прафесара, чытаў лекцыі ў Брэслаўле, затым да 1874 года выконваў пасаду ардынарнага прафесара ў Гайдэльбергу, адкуль у 1875 годзе перайшоў у Берлін.
Аўтар навуковых прац па электрычнасці, оптыцы, механіцы і матэматычнай фізіцы.
Адкрыў заканамернасці працякання электрычнага току ў разгалінаваных ланцугах (1847, правілы Кірхгофа).
Увёў паняцце абсалютна чорнага цела і адкрыў (1859) адзін з асноўных законаў цеплавога выпрамянення — закон выпрамянення Кірхгофа.
Разам з нямецкім хімікам Р. Бунзенам распрацаваў метад спектральнага аналізу (1859) і адкрыў хімічныя элементы цэзій (1860) і рубідый (1861).
Член Берлінскай (1874) і замежны член-карэспандэнт Санкт-Пецярбургскай акадэмій навук (1862).
Памёр у Берліне 17 кастрычніка 1887 года.
Гуранскі сельсавет
Гура́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Крынкаўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Летняя вуліца (Наваполацк)
Летняя вуліца (, Летняя улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Кветка" на беразе Заходняй Дзвіны. Працягласць вуліцы складае 500 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца. На супрацьлеглым беразе Заходняй Дзвіны знаходзіцца вёска Гаравыя.
Накельскі павет
Накельскі павет (Powiat nakielski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Куяўска-Паморскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Накла над Натэцям. Займае плошчу 1120,48 км². Насельніцтва павета складае 86,6 тыс. чалавек.
Сварыха
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года. Там жа знаходзіцца паўразбураная сядзіба нейкага Сізенкова.
Ёст Аман
Ёст Аман (ням.: Jost Amman; —) — швейцарскі мастак і гравёр Паўночнага Адраджэння XVI стагоддзя, прызнаны майстар кніжнай ілюстрацыі і ксілаграфіі. Кляйнмайстар.
Біяграфія
Ёст Аман нарадзіўся ў Швейцарыі ў горадзе Цюрыху ў 1539 годзе.
Першыя яго работы зроблены па заказу кнігагандляра Фрошаўера. Яго карцін і малюнкаў захавалася няшмат.
У 1560 годзе Аман перасяліўся ў нямецкі горад Нюрнберг, горад слаўных рамесных і мастацкіх традыцый, радзіму Альбрэхта Дзюрэра. Аман працаваў там у супрацоўніцтве з Віргілем Солісам і іншымі мастакамі ў тэхніцы ксілаграфіі і афорту.
У другой палове XVI стагоддзя карціны Ёста Амана і аформленыя ім кнігі былі надзвычай распаўсюджаны і вытрымалі мноства выданняў, сярод іх кнігі з ксілаграфіямі па геральдыцы, гістарычнага зместу, медыцынскія і прыродазнаўчыя трактаты.
Ражанскі
Ражанскі — прозвішча.
NGC 3013
NGC 3013 (іншыя абазначэнні — MCG 6-22-18, ZWG 182.24, NPM1G +33.0174, PGC 28300) — галактыка ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Свята-Міхайлаўская царква (Уселюб)
Свята-Міхайлаўская царква — праваслаўны храм у в. Уселюб Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў XVIII стагоддзі з цэглы на месцы храма 1630 года. Пашырана ў 1848 годзе.
Інтэр'ер
У інтэр'еры плоскую столь падтрымліваюць 2 слупы, трохгранны іканастас вылучае апсіду і бакавыя рызніцы; пры ўваходзе створаны нартэкс з хорамі на 2-м ярусе. Абраз 1761 г. «Велікамучаніца Варвара».
Званіца-брама
Асобна перад храмам пастаўлена двух'ярусная чацверыковая мураваная званіца-брама, завершаная шатром з макаўкай. У яе афармленні выкарыстаны кілепадобныя франтоны.
Карсан Мак-Калерс
Карсан Мак-Ка́лерс (Carson McCullers;, Калумбус, штат Джорджыя, ЗША — , , штат Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканская пісьменніца.
Біяграфія
У 1937 годзе выйшла замуж за Рыўза Мак-Калерса. У 1940 годзе, будучы дваццацітрохгадовай, апублікавала першы раман «Сэрца — адзінокі паляўнічы» (загаловак — цытата з верша шатландскага паэта XIX ст. Уільяма Шарпа «Адзінокі паляўнічы»), тады ж раз’ехалася, а ў 1941 годзе развялася з мужам. Перабралася ў Нью-Ёрк, дзе жыла ў асяроддзі літаратурнай і мастацкай багемы, пасябравала з У. Х. Одэнам, Б.Брытэнам, С.Далі, П. Боўлзам, пазней — з Т.Капотэ, Т.Уільямсам. У 1944 годзе ад інфаркту памёр бацька Мак-Калерс. У 1945 годзе яна ўступіла з ранейшым мужам у новы шлюб і адправілася ў падарожжа па Еўропе. У 1947 годзе пісьменніца спрабавала пакончыць з сабой, лячылася ў нью-ёркскай клініцы, была часткова паралізаваная. У 1952—1953 зноў жыла з мужам у Еўропе (у Францыі), пасля яго самагубства — ён спрабаваў пераканаць яе разам сысці з жыцця — вярнулася ў ЗША. У 1955 годзе страціла маці. У 1958 годзе правалілася п’еса Мак-Калерс. Яна запала ў дэпрэсію, моцна піла, перанесла некалькі цяжкіх аперацый, перажыла некалькі інсультаў (пісьменніца з юнацтва пакутавала рэўмакардзітам і прылівамі крыві да галавы). З 1962 года перасоўвалася ў крэсле-каталцы. Памерла ад кровазліцця ў мозг пасля паўтарамесячнай комы.
Творчасць
Першы раман «Сэрца — адзінокі паляўнічы» быў напісаны ў 1940 годзе. У рамане «Госць на вяселлі»(1946), аповесцях «Адлюстраванні ў залатым воку» (1941), «Балада пра сумнае кафэ» (1951), «Гадзіннік без стрэлак» (1961) Мак-Калерс падымае тэму адзіноты асобы ў бездухоўным грамадстве, таксама сацыяльныя і антырасісцкія матывы.
Аўтар эсэ, апавяданняў, п’ес.
Крытыка
Хоць творчасць Мак-Калерс часта апісваецца як «паўднёвая готыка», яна стварыла свае вядомыя работы пасля таго, як пакінула поўдзень. Яе эксцэнтрычныя персанажы пакутуюць ад адзіноты, якая інтэрпрэтуецца з глыбокім спачуваннем. У гутарцы з ірландскім крытыкам і пісьменнікам Тэрэнсам дэ Вер Уайтам яна сказала: «Пісаць, для мяне, гэта пошук Бога». Іншыя крытыкі па-рознаму выяўлялі трагікамічныя ці палітычныя элементы ў яе творчасці.
Прызнанне
Двойчы лаўрэат Фонду Гугенхайма (1942 і 1946), лаўрэат прэміі Генры Беламана за выдатны ўклад у літаратуру (1966). Ва ўніверсітэце Каламбуса адкрыты Цэнтр для пісьменнікаў і музыкантаў імя Карсан Мак-Калерс. Творы Мак-Калерс перакладзены на многія мовы свету і шмат разоў экранізаваны.
Беларускія пераклады
На беларускую мову зборнік аповесцей «Балада пра сумнае кафэ» (Мн., 1988) пераклаў У. Шчасны.
Жаксы
Жаксы — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жаксынскай сельскай акругі. Код КАТА — 115230100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 5350 чалавек (2713 мужчын і 2637 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 5097 чалавекі (2414 мужчын і 2683 жанчыны).
Рускі народ (газета)
«Рускі народ», газета Яраслаўскага аддзялення Саюза рускага народа літаратурна-палітычнага кірунку. Пачала выдавацца ў 1906 (дазвол на выпуск быў атрыманы 8 сакавіка 1906 года, апошні выпуск выйшаў 25 снежня 1910, выхад газеты быў спынены з агульным крызісам і расколамі ў Саюзе.
Выходзіла адзін раз у тыдзень па нядзелях (з 1907 — два разы ў тыдзень). Як правіла, на першай паласе публікаваліся пропаведзі і духоўныя гутаркі іераманаха Іліадора, які з'яўляўся адным з лідараў Яраслаўскага аддзела СРН і выкладчыкам Яраслаўскай духоўнай семінарыі. Таксама публікаваліся матэрыялы з іншых нацыяналістычных і манархічных газет (напрыклад з «Рускага сцяга»), гарадскія навіны Яраслаўля, вершы, песні, гімны, апавяданні і. г. д. Вялікая ўвага надавалася палеміцы з ліберальнымі назетами, і асобнымі палітычнымі дзеячамі, службовымі асобамі, публікаваліся кіруючыя дакументы Галоўнага савета СРН.
У выданні публікаваліся шматлікія відныя дзеячы манархічнага руху. У 1910 было апублікавана вядомае пісьмо акадэміка А. І. Сабалеўскага, у якім ён выкрываў супернікаў А. І. Дубровіна, у т. л. выступіў з абвінавачваннямі з нагоды выкарыстанні імі т. зв. «цёмных грошаў».
Рэдактары :
Наяда марская
Наяда марская (Najas marina) — кветкавая водная расліна роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая, пагружаная ў ваду цёмна-зялёная расліна з доўгімі (10—60 см) парасткамі. Лісце лінейнае, па краях буйнавыемчатазубчастае. Похвы лісця з 1—2 добра прыкметнымі шырокімі зубцамі. Кветкі раздзельнаполыя, двухдомныя. Тычынкавыя кветкі з адной тычынкай, двухлопасцевым калякветнікам і пакрывалам, песцікавыя — без іх. Плод шырокаэліпсаідальны.
Арэал
Пашырана ў Еўразіі. У Беларусі знаходзіцца ў асобных лакалітэтах на паўднёва-ўсходняй мяжы Еўрапейскага фрагмента арэала. Месцы росту: слабаэўтрофныя азёры з чыстай сярэднемінералізаванай вадой на глыбіні 200—250 см на пясчана-галечным грунце сярод шыракалістых рдзестаў. Расце групамі, часам утварае чыстыя зараснікі. Адзначана на возеры Белае ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці.
Цвіце ў ліпені—жніўні, пладаносіць у канцы жніўня — пачатку верасня. Размнажэнне насеннае. Апыленне адбываецца пад вадой.
.рф
.рф — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Расіі. Адрозненнем ад уведзенага раней дамена «.ru» з’яўляецца тое, што ў дамене «.рф» усе імёны другога ўзроўню пішуцца выключна кірыліцай.
1-я Заходняя вуліца (Наваполацк)
1-я Заходняя вуліца (, 1-я Западная улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства "Кветка" недалёка ад берага Заходняй Дзвіны. Працягласць вуліцы складае 330 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.
Мінскі лісток
«Минский листок» («Минскій листокъ») — першая ў Беларусі прыватная грамадска-палітычная газета ліберальна-асветніцкага кірунку. Выдавалася з 2(14 красавіка) 1886 да 31 кастрычніка (13 лістапада) 1902 года ў Мінску на рускай мове.
Радзяёўскі павет
Радзяёўскі павет (Powiat radziejowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Куяўска-Паморскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Радзееў. Займае плошчу 607 км². Насельніцтва павета складае 40,7 тыс. чалавек.
Мінскі лісток
Выходзіла з рознай перыядычнасцю: з 1886 па 1896 гг. — 2 разы на тыдзень, з 1896—1898 гг. — штодзённа, з 1898 па 1902 гг. — 3 разы на тыдзень, у 1902 г. — 4 разы.
Заснавальнік і выдавец мінскі натарыус І. П. Фацінскі, які 7 лютага 1886 года пасля шматлікіх хадайніцтваў атрымаў дазвол на выданне газеты. На працягу існавання газеты выдаўцамі таксама былі І. П. Сілініч, В. М. Шчагляцьеў, К. І. Зіноўеў, М. П. Мысаўской, рэдактарамі — М. А. Іваноў, А. Я. Мацкевіч, С. М. Мацвееў, К. І. Зіноўеў, Ф. Ф. Каменскі, А. А. Фідлер, М. П. Мысаўской.
Кіраўнікі газеты дапускалі на старонках газеты памяркоўную апазіцыю да царскага рэжыму, а некаторыя з іх (І. П. Сілініч, К. І. Зіноўеў, М. П. Мысаўской), якія прытрымліваліся народніцкіх поглядаў, надалі выданню больш радыкальны кірунак.
Рэдакцыя «Минского листка» супрацоўнічала з вучонымі, даследчыкамі культурнай спадчыны беларускага народа. У газеце друкаваліся гісторык і этнограф М. Доўнар-Запольскі, этнограф А. Слупскі, гісторык і археолаг У. Завітневіч, даследчык гісторыі, археалогіі, этнаграфіі і літаратуры М. Янчук і інш. Большасць артыкулаў публікаваліся пад псеўданімамі ці крыптанімамі, або зусім не падпісваліся. На старонках газеты можна было знайсці шматлікія карэспандэнцыі з месцаў, працы па гісторыі, этнаграфіі, мастацтвазнаўстве, матэрыялы філасофскага і сацыяльна-палітычнага зместу, творы мастацкай літаратуры.
Газета надавала шмат увагі пытанням аб паходжанні беларускага народа, яго нацыянальнай своеасаблівасці, мове, вуснай народнай творчасці. Друкаваліся даследаванні па гісторыі і этнаграфіі Беларусі. На працягу 1887—1892 гг. былі апублікаваны даследаванні М. Доўнар-Запольскага «Ад Кіева да Рагачова», «Старадаўняя Беларусь», «Беларускае мінулае», «Доктар Францыск Скарына», урыўкі з нарыса «Беларускае вяселле ў культурна–рэлігійных перажытках». Сярод іншых публікацый: «Нарысы гісторыі Мінска» (1887, пад псеўд. І. Адпеты); нарысы А. Слупскага «Мінск і яго мінулае» (1886), «Унія ў Мінску» (1889), «Князь вешчуноў» (1892), «Стары Мінск» (1895); Д. Бохана «Мінск і мінчане» (1902).
Значную частку этнаграфічных публікацый складалі аналітычныя артыкулы, прысвечаныя праблемам вывучэння карэннага насельніцтва, у тым ліку працы М. Доўнар-Запольскага «Сватаўство і дружына жаніха ў беларускім вяселлі» (1892, № 57), «Сонейка і месяц у беларускай вясельнай паэзіі» (1894, №80); А. Багдановіча «Нарыс становішча жанчыны ў сялянскім асяроддзі беларускага краю» (1886, № 39), «Педагагічныя погляды беларускага народа» (1886, № 61), «Перажыткі ў светасузіранні беларусаў» (1894, № 76); Д. Мейчыка «Пра крыніцы мясцовага звычаёвага права» (1886, № 17); палемічны артыкул невядомага аўтара (крыптанім Б-скі К.) «Беларуская гаворка або беларуская мова?» (1893 № 20).
Этнаграфічныя матэрыялы часта мелі характар падарожных нататак, напрыклад даследаванні М. Янчука «З навуковай вандроўкі ў Беларусь» (1886, № 71, 73; 1887, № 2, 3, 6, 7, 9-11, 14, 16, 19, 21, 70, 89); А. Слупскага «Вандроўка на Свіцязь» (1892, № 55); М. Доўнар-Запольскага «Вандроўка па Беларусі» (1898, № 8).
Частка артыкулаў, аўтарства якіх невядомае, прысвечана апісанню традыцыйных святаў і абрадаў беларусаў «Сёмуха» (1886, № 18), «Грамніцы» (1893, № 13), «Ігрышча» (1894, № 84).
Мясцовы сялянскі побыт адлюстраваны ў артыкулах Я. Ляцкага «Альхаввецкія лісты» (1892, № 47, 68); І. Марцінкевіча «Па правінцыі. З галіны мясцовага звычаёвага права» (1892, № 54); невядомых аўтараў: «Трасца. Бытавы нарыс» (1894, № 74); «Наш край (эканамічны побыт сялян, каўтун)» (1892 № 17); «Наш край. Нататка пра адносіны насельніцтва да этнографаў» (1894 № 81, 97).