cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анатоль Эдуардавіч Сердзюкоў
Анатоль Эдуардавіч Сердзюкоў (нар. 8 студзеня 1962, пасёлак гарадскога тыпу Холмскі, Абінскі раён, Краснадарскі край) — расійскі дзяржаўны дзеяч, эканаміст. Кіраўнік Федэральнай падатковай службы з 27 ліпеня 2004 па 19 лютага 2007. Міністр абароны Расійскай Федэрацыі ад 15 лютага 2007 года па 6 лістапада 2012 года.
IC 5208
IC 5208 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Летнія Алімпійскія гульні 1900
Летнія Алімпійскія гульні 1900 года (1900 Summer Olympics), афіцыйна вядомыя як Гульні IІ Алімпіяды, праходзілі ў Парыже, сталіцы Францыі, з 14 мая па 28 кастрычніка 1900 года.
Пугачоўскі сельсавет (Брэсцкі раён)
Пугачо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Пугачова.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гершонскага сельсавета.
MUC1
MUC1 —, з групы муцынаў. Сінтэзуецца апікальнай паверхняй эпітэліяльных клетак і забяспечвае іх ахову ад бактэрый і ферментаў. Звышэкспрэсія MUC1 часта звязана з ракам тоўстай кішкі, малочнай залозы, яечнікаў, лёгкіх і падстраўнікавай залозы. ідэнтыфікавала і ахарактарызавала антыген падчас сваёй працы з пухлінамі малочнай залозы і яечнікаў.
XIII стагоддзе
XIII стагоддзе (трына́ццатае стагоддзе) пачалося 1 студзеня 1201 года і скончылася 31 снежня 1300 года.
Дуньхуан
Дуньхуан ( — «сардэчны, бліскучы»; уйг. دۈنخۇئاڭ, Дхунхуаң) — аазіс і гарадскі павет у гарадской акрузе кітайскай правінцыі Ганьсу, у старажытнасці служыў варотамі ў Кітай на Вялікім шаўковым шляху. Улады гарадскога павета размяшчаюцца ў пасёлку Шачжоў.
Гісторыя
Сучасны горад Дуньхуан быў заснаваны толькі ў 1725 годзе непадалёк ад тых месцаў, дзе знаходзіўся Дуньхуан стары. Абодва яны размяшчаюцца ў аазісе, акружаным пусткамі, які спрадвеку быў скрыжаваннем гандлёвых шляхоў і месцам адпачынку гандлёвых (старажытныя знаходкі кітайскага шоўка ў Бактрыі адносяцца прыблізна да 1500 года да н. э.). Гісторыя старажытнага Дуньхуана непарыўна звязана з будыйскім пячорным манастыром Цяньфадун (паколькі караванны гандаль у той час быў справай вельмі небяспечнай, паўстала неабходнасць у святыні, у якую можна было звярнуцца з маленнем аб абароне да вышэйшых сіл). Аднак паселішча ў гэтых месцах паўстала яшчэ да прыходу будызму ў Кітай. Яно з’явілася як кітайскі ваенны на мяжы з сярэднеазіяцкімі дзяржавамі, адносіны з якімі існавалі з глыбокай старажытнасці, паколькі абумоўліваліся ўзаемавыгадным гандлем
У 174 годзе да н. э. гэтыя месцы захапілі, і валодалі імі датуль, пакуль тэрыторыяй не зацікавіўся Ханьскі Кітай. У 139 годзе да н. э. кітайскі імператар У-дзі паслаў на захад місію на чале з, каб заручыцца падтрымкай заходніх народаў у барацьбе з сюнну. У выніку Чжан Цянь правёў 10 гадоў у палоне ў сюнну, і вярнуўся ў Кітай толькі ў 126 годзе да н. э. з данясеннем аб новых краінах — Бактрыі, Персіі і Фергане. Кітайцам патрэбен быў бяспечны гандлёвы шлях у гэтыя краіны, таму ў 121 годзе да н. э. яны выгналі плямёны сюнну і сталі ўладкоўваць фарпост, абнесены ахоўнымі сценамі. Па ўсёй верагоднасці, гэты першы фарпост і спарадзіў назву «Дуньхуан» («бліскучы»), паколькі агні вартавой вышкі ў ночы здалёк былі бачныя караванам.
Фарпост пачаў паўнавартасна функцыянаваць толькі ў 111 годзе да н.э., а ў 88 годзе да н. э. была афіцыйна створана, у якую ўвайшло 6 паветаў: Дуньхуан, , , Юаньцюань, Гуанчжы і Лунлэ. Згодна з ханьскімі дакументамі агульная колькасць насельніцтва створанай акругі складала ўсяго 38 335 чалавек (11 200 двароў).
У 220 годзе імперыя Хань у Кітаі пала, пасля чаго ў раёне Дуньхуана сталі ўзнікаць розныя дробныя самастойныя княствы. У 336 годзе Дуньхуан увайшоў ва ўладанні дзяржавы, і акруга Дуньхуан была ператворана ў вобласць Шачжоу (沙州). Гэта быў час ўзмоцненага пранікнення і распаўсюджвання ў Кітаі будызму. У 366 манах Юэцзунь выдзеўб у дуньхуанскай гары першую пячору для медытацый. За ім рушыў услед манах Фалян, які выдзеўб другую. Так быў пакладзены пачатак знакамітаму храму «Цяньфадун» (Пячора тысячы будаў). У 376 Раннюю Лян заваявала, і для ўзмацнення фарпоста ў 385 годзе ў Дуньхуан былі пераселены больш за тысячу сем’яў з паўднёвага Кітая. Годам пазней праз Дуньхуан ў Кітай з прыехаў знакаміты будыйскі манах, які быў сустрэты з вялікай пашанай; тым часам Ранняя Цынь пачала развальвацца, і гэтыя месцы апынуліся ў складзе дзяржавы Позняя Лян. 14 гадоў пазней, у 400 годзе, у Дуньхуане спыніўся і правёў цэлы месяц вядомы манах, перш чым адправіцца ў доўгае паломніцтва па Індыі ў пошуках будыйскіх тэкстаў.
У 400 годзе Дуньхуан стаў сталіцай дзяржавы, якая ў 421 годзе была захоплена дзяржавай , У 439 годзе Паўночная Лян была заваявана імперыяй Паўночная Вэй, якая здолела аб’яднаць землі ўсяго Паўночнага Кітая. Пры гэтых імперыях працягнулася будаўніцтва храмавых пячор. Асабліва прыхільнай будыйскай мудрасці была імперыя Паўночная Вэй, адзін з кіраўнікоў якой — Юань Тайжун ў 530—534 гг. аддаў распараджэнне аб стварэнні новага скрыпторыя для капіявання будыйскіх тэкстаў і аб будаўніцтве новай храмавай пячоры (сёння яна фігуруе як пячора № 285).
У 535 годзе Дуньхуан стаў належаць дзяржаве, і за невялікі перыяд яго валадарства ў горным манастыры было выдзеўбана яшчэ 12 пячор для будыйскай літургіі і медытацый. З 557 па 581 год Дуньхуан знаходзіўся ў складзе дзяржавы, кіраўнікі якога спачатку будавалі і ўпрыгожвалі пячоры, але ў далейшым абвясцілі ганенні на будыстаў і разбурылі два дуньхуанскіх манастыры (Цяньфадун пры гэтым моцна не пацярпеў). У 581 годзе дзяржава Паўночная Чжоу была разгромлена, кіраўніком імперыі Суй, і Дуньхуан трапіў пад юрысдыкцыю новай кітайскай дзяржавы. Да 589 года Вэнь-дзі захапіў увесь Кітай, аб’яднаўшы краіну пасля доўгай раздробненасці. Ён клапаціўся аб умацаванні імперыі і адным з важных складнікаў цвёрдасці асноў лічыў ўзмацненне веры. Так у 601 годзе ён паслаў будыйскіх манахаў у трыццаць кітайскіх акругаў з дарамі ў выглядзе пахошчаў і святых рэліквій, адным з адрасатаў быў Дуньхуан. У 609 годзе Вэнь-дзі адправіўся ў падарожжа па заходніх землях сваёй імперыі, і Дуньхуан тут адыграў важную ролю, так як праз яго на аўдыенцыю да імператара прыбылі пасланцы 27-мі цэнтральна-азіяцкіх княстваў. Дуньхуан стаў для Кітая важнымі варотамі, праз якія ў краіну паступалі не толькі розныя «экзатычныя» тавары, але і іншаземная культура, часткай якой былі розныя рэлігіі. Гэтым шляхам у Кітай прыйшлі будызм, маніхейства і нестарыянства.
Да VIII стагоддзя Дуньхуан стаў квітнеючым будыйскім цэнтрам. У 758 годзе насельніцтва павета складала 16 250 чалавек пры ліку двароў 4 265. Будыйская абшчына горада (сангха) разраслася да прыкладна 1400 чалавек і складала каля 5 % ад складу насельніцтва, а ў астатнім Кітаі будыйскія манахі складалі 1 % насельніцтва. Гэта дазволіла некаторым сучасным даследчыкам назваць Дуньхуан «будыйскай сталіцай таго часу». Падобна таму, як гэта было ў астатнім Кітаі, будыстамі ў першую чаргу станавіліся прадстаўнікі заможнай і ўплывовай верхавіны грамадства. Многія з іх цікавіліся не толькі рэлігійна-культавым, але і філасофскім бокам вучэнні. Па меры ўсё большага распаўсюджвання будызму ў шырокіх пластах насельніцтва, важную ролю сталі гуляць мірскія аб’яднання «шэ», якія засноўваліся пры будыйскіх кляштарах (колькасць манастыроў у Дуньхуане ў танскі час вагалася ад 16 да 18). Гэтыя аб’яднанні бралі на сябе абавязак па падтрыманні функцыянавання будыйскіх манастыроў, абавязваючыся рабіць ахвяраванні, забяспечваць пахаванне згодна абраду, падтрымліваць чысціню манастыроў, рамантаваць і г. д., паколькі ўсё гэта лічылася справай у вышэйшай меры богаўгоднай. Праўда, імкненне кіраўніцтва сангхі акружыць сябе «арміяй» падначаленых свецкіх, выклікала непакой у кіраўнікоў Кітая (напрыклад, у 674 годзе выйшаў указ аб забароне часткі падобных аб’яднанняў).
Тым часам у Гімалаях набрала сілу тыбецкая дзяржава, і ў 760 годзе яе армія рушыла па гандлёвых шляхах на поўнач. У 781 годзе тыбетцы і кіравалі ім да 848 года. Іх амаль 70-гадовае валадарства адзначылася будаўніцтвам больш чым пяцідзесяці будыйскіх пячор у храме Цяньфадун. У 848 годзе мясцовы генерал выгнаў тыбетцаў. Ён выказаў падпарадкаванне Кітаю, аднак кіраваў Дуньхуанам практычна аўтаномна. Такое становішча працягвалася да 920 года, і за гэты час у храме Цяньфадун дадалося больш за семдзесят пячор.
У 907 годзе пала імперыя Тан, і поўнач Кітая быў хутка захоплены прадстаўнікамі кіданьскай імперыі, аднак весткі аб гэтых пераменах некалькі гадоў не даходзілі да Дуньхуана. Толькі ў 910 годзе мясцовы кіраўнік Чжан Хуайфэн даведаўся аб тым, што адбылося, і паспяшаўся заснаваць сваё мясцовае княства, у якое ўвайшоў Дуньхуан і наваколлі. У 920 годзе кіраўніком княства стаў Цаа Іцзінь, сямейства якога аўтаномна правіла Дуньхуанам больш за стагоддзе. Гэта адбывалася таму, што калі 960 годзе ў Кітаі усталявалася новая ўсекітайская Імперыя Сун, межы новай кітайскай дзяржавы апынуліся далёка ад Дуньхуана. За час валадарства клана Цаа было пабудавана 26 новых пячор і каля трохсот адноўлена, а адзін з прадстаўнікоў клана — Цао Юаньчжун ў 966 годзе аднавіў велізарную статую Буды ў пячоры (№ 96).
У 1006 годзе ісламскія арміі, прасунуўшыся далёка на ўсход, разграмілі  — будыйская дзяржава, якая была саюзнікам дуньхуанскага княства. У сувязі з мусульманскай пагрозай у 1010 годзе мноства манускрыптаў было схавана і пазначана ў адной з пячор (№ 17). У 1038 годзе з’явілася тангуцкая дзяржава Заходняе Ся, якое, падобна Тыбету, вызнавала тантрычны будызм. У 1072 годзе яна ўсталявала кантроль над Дуньхуанам, які да гэтага некаторы час уваходзіў у склад, і працягнула будаўніцтва пячор, якія афармляліся ўжо ў тантрычным духу. Уладаранне Заходняй Ся працягвалася да таго часу, пакуль не набралі сілу манголы. У 1227 годзе яны разбілі войскі Заходняй Ся, пасля чаго захапілі і разбурылі Дуньхуан. На працягу наступных 130 гадоў у храме Цяньфадун было пабудавана ўсяго некалькі пячор у тантрычным стылі.
У 1279 годзе ў Кітаі канчаткова зацвердзілася мангольская імперыя Юань, хан Хубілай, які прыняў тыбецкі будызм і разумеў важную ролю гандлю, аднавіў Дуньхуан (1280 год). Нягледзячы на гэта, горад так і не акрыяў; сваё значэнне як важны пункт у гандлі з заходнімі краінамі ён усё больш губляў, паколькі манголы мелі свой уласны трансазіяцкі шлях у Еўропу — праз поўдзень Сібіры і паўднёварускія стэпы, і калі на кітайскіх землях утварылася імперыя Мін (1368), Вялікі шаўковы шляхШ быў афіцыйна зачынены, паколькі гандаль стаў ажыццяўляцца пераважна марскім шляхам. Пасля гэтага Дуньхуан, а ўслед за ім і іншыя аазісы, размешчаныя ўздоўж Вялікага шаўковага шляху, прыйшлі ў заняпад. У 1404 годзе Кітай трымаў там толькі адзін ваенны гарнізон для аховы заходніх рубяжоў —. Па меры паслаблення мінскага Кітая Дуньхуан зноў апынуўся ў руках Тыбету (1516). Усе гэтыя гады горад паступова выміраў.
У 1644 годзе ў Кітаі ўсталявалася новая імперыя — Цын, якая распаўсюдзіла сваю ўладу і на раён Дуньхуана. У 1725 годзе зноў быў створаны, які выбудаваў свае будынкі на ўсход ад руін старога горада. У 1760 годзе Шачжоўскі каравул быў ператвораны ў павет Дуньхуан (敦煌县). Аднак святыя будыйскія месцы ўсё больш прыходзілі ў запусценне. У 1820 годзе туды прыехаў знакаміты кітайскі навуковец, спецыяліст па гістарычнай геаграфіі. На ўсталяванай стэле ён пакінуў важныя звесткі пра дэталі заснавання горада і яго гісторыі. У 1831 годзе кітайскі навуковец-чыноўнік Сюй Найгу напісаў паэму «Ода пячорах тысячы Буды», а ў 1879 годзе ў Дуньхуан прыехала першая Еўрапейская экспедыцыя з Аўстра-Венгерскай імперыі.
Далейшая гісторыя Дуньхуана ў асноўным звязана з вывучэннем яго багатай літаратурнай і мастацкай спадчыны. У 1900 годзе манах  знайшоў у пячоры № 17 схованку з манускрыптамі (пячора атрымала назву «Пячоры рукапісаў»). У 1907 годзе падчас свайго другога падарожжа ў Цэнтральную Азію прыбыў у Дуньхуан і выкупіў у Ван Юаньлу 24 скрынкі з дакументамі і 5 каробак з жывапісам на шоўку, якія адправіў у Брытанскі музей. У 1908 годзе туды прыбыў французскі сінолаг, і пасля прагляду пакінутых дакументаў, частку з іх адправіў у Нацыянальную бібліятэку Францыі у Парыжы. У 1909 годзе кітайскія ўлады спахапіліся, і ўсе астатнія дакументы вывезлі на захоўванне ў Пекін, змясціўшы іх у Міністэрстве адукацыі, аднак у 1910 годзе частка з іх была скрадзена прама з Міністэрства. Але ў наступным годзе ў Кітаі адбылася, крадзеж так і не быў расследаваны. У 1911 годзе была арганізавана экспедыцыя ў Дуньхуан японскім арыстакратам Атані, у выніку чаго Японія набыла некалькі соцень манускрыптаў. У 1914 годзе здзейсніў яшчэ адну экспедыцыю, падчас якой выкупіў у Дуньхуане 600 манускрыптаў. У 1914—1915 гадах у Дуньхуане працавала руская экспедыцыя пад кіраўніцтвам прафесара Ольдэнбурга. У выніку ў Расію з Дуньхуана прыбылі розныя артэфакты, знятыя са сцен роспісу, манускрыпты і жывапіс на шоўку.
Крыху пазней, у канцы грамадзянскай вайны ў Расіі, у раёне Магаа ў 1920—1921 гадах апынуліся рэшткі Белай гвардыі у колькасці прыкладна 900 чалавек, якія выкарыстоўвалі храмавыя пячоры ў якасці жылля: пра гэты перыяд нагадваюць счарнелыя ад кухоннага чаду статуі і захаваліся роспісы на сценах. У 1939 годзе ў Дуньхуане стаяла армія Гаміньдана, у выніку чаго ў храме Цяньфадун было пашкоджана мноства роспісаў і статуй.
У 1949 годзе быў утвораны спецыяльны раён (酒泉专区), і павет Дуньхуан увайшоў у яго склад. У 1955 годзе спецыяльны раён Цзюцюань і спецыяльны раён былі аб’яднаны ў спецыяльны раён  (张掖专区), але ў 1961 годзе спецыяльны раён Цзюцюань быў адноўлены. У 1970 годзе спецыяльны раён Цзюцюань быў перайменаваны ў Акругу Цзюцюань (ЦЗ). У 1988 годзе павет Дуньхуан быў ператвораны ў гарадскі павет.
Пастановай Дзяржсавета КНР ад 18 чэрвеня 2002 года былі расфармаваныя акруга Цзюцюань і гарадскі павет Цзюцюань, і ўтворана гарадская акруга Цзюцюань.
Адміністрацыйны падзел
Гарадскі павет дзеліцца на 9.
Эканоміка
Дуньхуан славіцца вырошчваннем чырвоных фінікаў і дынь. У ваколіцах горада пабудавана некалькі буйных сонечных электрастанцый.
Транспарт
Дуньхуан размешчаны на трасе Гадаа 215 непадалёк ад возера Юэяцюань.
У 2012 годзе было пачата будаўніцтва электрыфікаванай чыгункі, якая злучыць з горадам.
Культурная спадчына
У 1942 годзе там ужо працавала археалагічная брыгада з кітайскага цэнтральнага інстытута даследаванняў, а само месца работ наведаў Чан Кайшы. У 1943 годзе Чжан Дацянь зладзіў выстаўку копій роспісаў Дуньхуана, якая мела шырокі рэзананс.
У 1944 годзе быў заснаваны Інстытут даследаванняў Дуньхуана. У 1946 годзе адбылася першая навуковая Дуньхуанская канферэнцыя, а ў Ланьчжоў прайшла першая выстаўка дуньхуанскага мастацтва. У тым жа годзе ў Дуньхуан прыехаў вучоны, які пражыў там 15 гадоў, вывучаючы культурную спадчыну, вынікам чаго былі яго фундаментальныя працы па гісторыі і мастацтву Дуньхуана. У 1947 годзе прайшла другая Дуньхуанская канферэнцыя, а пасля ўсталявання камуністычнай улады ў Кітаі (1949 г.) быў заснаваны «Інстытут даследавання культурных старажытнасцяў Дуньхуана» (1951).
У 1961 Дуньхуану быў нададзены статус «кітайскай культурнай скарбніцы нацыянальнага значэння». У 1987 годзе была заснавана «», а ЮНЕСКА унесла Магаа ў ахоўны спіс Сусветнай культурнай спадчыны. У 1993 годзе ў Дуньхуане прайшла Міжнародная канферэнцыя, прысвечаная захаванню пячор Магаа і іншых старажытных месцаў уздоўж Вялікага шаўковага шляху. У 2000 годзе прайшла Міжнародная канферэнцыя ў гонар стагоддзя з дня адкрыцця «Пячоры рукапісаў».
Славутасці
На тэрыторыі гарадскога павета знаходзіцца помнік Сусветнай спадчыны — раннебудыйскі пячорны манастыр Цяньфадун. У пячорах Магаа, якія знаходзяцца там, у пачатку XX стагоддзя была выяўленая бібліятэка, што змяшчае рукапісы 406—995 гадоў. Яе адкрыццё прынесла гораду сусветную славу.
Пясчаныя выдмы пустыні Такла-Макан выкарыстоўваюцца для спуску на спецыяльнай дошцы (сэндбордынг — пустынны аналаг снаўбордынгу).
Малака (паўвостраў)
Мала́ка (แหลมมลายู, Tanah Melayu, таксама Малайскі паўвостраў (คาบสมุทรมลายู, Semenanjung Tanah Melayu)) — паўвостраў на паўднёвым усходзе Азіі, паўднёвая частка паўвострава Індакітай.
Плошча каля 190 тыс. км², даўжыня (на поўдзень ад перашыйка Кра) 1300 км. Абмываецца на захадзе Андаманскім морам і Малакскім пралівам, на ўсходзе — Паўднёва-Кітайскім морам і яго Сіямскім залівам. Паўн. частка Малакі належыць Тайланду, паўднёвая — Малайзіі (Заходняя Малайзія).
Плантацыі рысу, каўчуканосаў, какосавай пальмы. На паўвостраве сталіца Малайзіі — горад Куала-Лумпур.
Ліндан Джонсан
Ліндан Бэйнс Джонсан (Lyndon Baines Johnson;, Стоўнвал, штат Тэхас — , Стоўнвал, штат Тэхас) — 36-ы прэзідэнт ЗША ад Дэмакратычнай партыі з 22 лістапада 1963 па 20 студзеня 1969 года.
Біяграфія
Пасля сканчэння Тэхаскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1930 годзе, Джонсан працаваў дэпутатам у Палаце прадстаўнікоў ЗША з 1937 па 1949 год, а пасля з 1949 па 1961 год як сенатар Злучаных Штатаў, з іх два гады як лідар большасці ў Сенаце, і яшчэ два гады, як лідар сенацкай меншасці.
Джонсан распрацаваў заканадаўчыя акты «Вялікага грамадства», якія падтрымлівалі грамадзянскія правы, грамадскае вяшчанне, Медыкэр, Медыкейд, дапамогу адукацыі, мастацтва, гарадскога і сельскага развіцця, камунальных паслуг, а таксама «Вайны з беднасцю». Фінансуемая часткова за кошт роста эканомікі, барацьба з беднасцю дапамагла мільёнам амерыканцаў падняцца над рысай беднасці ў перыяд прэзідэнцтва Джонсана. Падпісаныя Джонсанам законапраекты аб грамадзянскіх правах забаранялі расавую дыскрымінацыю ў дзяржаўных установах, гандлі паміж штатамі, на працоўных месцах, а Закон аб выбарчых правах адмяняў пэўныя патрабаванні ў паўднёвых штатах, якія выкарыстоўваліся для пазбаўлення грамадзянскіх правоў афра-амерыканцаў. З прыняццем Закона аб іміграцыі і грамадзянства 1965 года, іміграцыйная сістэма краіны была рэфармавана і ўсё квоты па расаваму паходжанню былі выдаленыя (замененыя нацыянальнымі квотамі). Джонсан быў вядомы сваёй уладнай, часам абразівай асобай і «Джонсанавым абыходжаннем» — агрэсіўным прымусам уплывовых палітыкаў пры прасоўванні заканадаўчых актаў.
Падчас прэзідэнцтва Джонсана адбылася эскалацыя амерыканскага ўдзела ў вайне ў В’етнаме. У 1964 годзе Кангрэс ЗША прыняў рэзалюцыю па Танкінскаму заліву, якая прадаставіла Джонсану права выкарыстоўваць ваенную сілу ў Паўднёва-Усходняй Азіі без неабходнасці прасіць афіцыйнага абвяшчэння вайны. Лік амерыканскіх вайскоўцаў у В’етнаме рэзка ўзрос, з 16 000 дарадцаў на небаявых пазіцыях у 1963 годзе да 550 000 на пачатку 1968 года, большасць з якіх удзельнічалі ў баявых дзеяннях. Амерыканскія страты выраслі, а мірны працэс аказаўся пад пагрозай. Узросшая занепакоенасць вайной стымулявала вялікі, агрэсіўны антываенны рух асабліва ва ўніверсітэцкіх гарадках у ЗША і за мяжой.
Джонсан сутыкнуўся з далейшымі праблемамі, калі летам 1965 года ўспыхнулі масавыя беспарадкі ў большасці буйных гарадоў, а ўзровень злачыннасці рэзка ўзрос, у той час як яго праціўнікі патрабавалі «закона і парадку». Негледзячы на тое, што Джонсан пачаў сваё прэзідэнцтва маючы шырокае адабрэнне, яго падтрымка рэзка ўпала, з-за непакоеннасці публікі вайной і ростам гвалту ў краіне. У 1968 году Дэмакратычная партыя апынулася на грані расколу, калі антываенныя колы асудзілі палітыку Джонсана; ён зняў сваю заяўку на паўторны ўдзел у выбарах пасля правалу на папярэдніх партыйных выбарах у Нью-Гэмпшыры. Рэспубліканец Рычард Ніксан быў абраны яго пераемнікам, а Кааліцыя новага курсу, якая дамінавала ў прэзідэнцкай палітыкі на працягу 36 гадоў, спыніла своё існаванне. Пасля таго, як ён пакінуў свой пост у студзені 1969 гада, Джонсан вярнуўся ў сваё ранча ў Тэхасе, дзе ён 22 студзеня 1973 года памёр ад сардэчнага прыступу ва ўзросце 64 гадоў.
Гісторыкі адзначаюць, што кіраўніцтва Джонсана адзначыла пік сучаснага лібералізму ў Злучаных Штатах пасля Новага курсу. Многія гісторыкі хваляць Джоннсана з-за яго ўнутранай палітыкі і прыняцця многіх важных законаў, якія датычыліся грамадзянскіх правоў, кантролю зброі, захавання дзікай прыроды і сацыяльнага забеспячэння.
Спіс аб’ектаў PGC (1815001—1816000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1815001—1816000)
Цотнасць (фізіка)
Цо́тнасць у фізіцы — квантавы лік, які характарызуе сіметрыю хвалевай функцыі квантавай сістэмы пры люстраным адбіцці каардынат.
Захоўваецца пры моцных і электрамагнітных узаемадзеяннях (гл. прасторавая інверсія), вядзе да пэўных правіл адбору для электрамагнітнага выпрамянення атамаў і атамных ядраў, ядзерных рэакцый і рэакцый узаемаператварэнняў элементарных часціц. Пры слабых узаемадзеяннях прасторавая цотнасць парушаецца (захоўваецца камбінаваная цотнасць — здабытак прасторавай і зарадавай цотнасцей).
Забалоцкі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Забало́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Забалоцце.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2576 чалавек, з іх 92,8 % — беларусы, 5,2 % — рускія, 0,7 % — украінцы, 0,6 % — армяне.
Мікалай Мікалаевіч Цуканаў
Мікалай Мікалаевіч Цуканаў (нар. 22 сакавіка 1965, пасёлак Ліпава, Гусеўскае гарадское паселішча, Калінінградская вобласць, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Паўнамоцны прадстаўнік Прэзідэнта ва Уральскай федэральнай акрузе. Член Савета Бяспекі.
Джамалунгма
Джамалунгма (ཇོ་མོ་གླང་མ), Эверэст (Mount Everest), Сагарматха (सगरमाथा) — гара ў горнай сістэме Гімалаяў, на мяжы Непала і Кітая. Вышыня 8848 м. Найвышэйшы пункт Гімалаяў, а таксама найвышэйшая гара над узроўнем мора на Замлі.
Назва
У перакладзе з тыбецкай «Джамалунгма» азначае «Валадарка ці гаспадыня (jomo) вятроў (rlung)». Іншая тыбецкая назва вяршыні — «Джэма Конг Кар» (jo-mo-gangs-dkar): «Валадарка белых снягоў».
Геаграфія
Знаходзіцца ў Гімалаях, у хрыбце Махулангур-Хімал (у частцы, што завецца Кхумбу-Гімал). Паўднёвая вяршыня (8760 м) ляжыць на мяжы Непала і Тыбецкага аўтаномнага раёна (Кітай), Паўночная (галоўная) вяршыня (8848 м) знаходзіцца на тэрыторыі Кітая.
У аснове горны масіў складзены дакембрыйскімі гнейсамі і гранітамі, вышэй за 7000 м — мезазойскімі крышталічнымі вапнякамі і сланцамі. Гара мае форму трохграннай піраміды, паўднёвы схіл круцейшы. Вышыня Паўночна-усходняга пляча 8393 м.
З поўдня масіў злучаецца перавалам Паўднёвае сядло (7906 м) з Лхоцзэ (8516 м), званай часам Паўднёвай вяршыняй. З поўначы крута спадальнае востра завостранае Паўночнае сядло (7020 м) злучае Эверэст з Паўночнай вяршыняй — Чангу (7543 м). На ўсход крута абрываецца непраходная ўсходняя сцяна Кангашунг (3350 м).
На вяршыні Джамалунгмы бываюць моцныя вятры, што дзьмуць з хуткасцю да 55 м/с. Сярэднямесячная тэмпература паветра ў студзені −36 °C (у асобныя ночы можа зніжацца да −50…-60 °C), у ліпені каля нуля °C.
Шматлікія ледавікі спускаюцца ўніз, на паўночных схілах буйныя ледавікі зака­нчваюцца на высшыні 5200-5400 м, на паўднёвых — 4500-4700 м. Крутыя паўднёвыя схілы і рэбры, там дзе снег і фірн не ўтрымваюцца, аголены.
Джамалунгма часткова ўваходзіць у склад нацыянальнага парка Сагарматха (Непал).
Пээт Валак
Пэ́эт Ва́лак (Peet Vallak, сапраўднае імя Пе́этэр Пе́даяс (Peeter Pedajas);, вол. Валцвяціс Пярнускага раёна, Эстонія — ) — эстонскі пісьменнік. Майстар навелы.
Джамалунгма
Вымярэнні вышыні
Першым, хто вызначыў, што Джамалунгма з’яўляецца найвышэйшай горнай вяршыняй на Зямлі, быў індыйскі матэматык і тапограф Радханат Сікдар у 1852 годзе на глебе трыганаметрычных разлікаў, калі ён знаходзіўся ў Індыі у 240 км ад Джамалунгмы.
Пээт Валак
Вучыўся жывапісу ў Тарту і Пецярбургу. Друкаваўся з 1908 года.
Плоты
Плоты (Płoty) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Грыфіцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Плоты.
Джамалунгма
Вымярэнні вышыні
У 1856 годзе геадэзічнай службай Брытанскай Індыі было зроблена першае вымярэнне вышыні вяршыні — роўна 29 000 футаў (8839 м), але абвешчана было, што вышыня Джамалунгмы складае 29 002 футы (8840 м). Гэта адвольнае даданне было зроблена, каб з-за круглага ліку 29 000 не паўстала ўражання, што дакладнасць вымярэнняў невысокая.
Плоты
Плоты стаяць на рацэ Рэга. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Плоты — Мінск 805 км, да Варшавы — 428 км.
Джамалунгма
Вымярэнні вышыні
У 1950-х гадах індыйскія тапографы пры дапамозе тэадалітаў зноў памералі вышыню Джамалунгмы, якая склала 29 028 футаў (8848 м) над узроўнем мора.
У 1975 годзе кітайская экспедыцыя ўдакладніла вышыню вяршыні 8848,13 м.
У 1998 годзе амерыканская экспедыцыя з дапамогай GPS вызначыла вышыню вяршыні 8850 м, то бок на 11 м вышэй, чым вызначылі ў сярэдзіне XIX стагоддзя англійскія тапографы і картографы. Прыкладна ў гэты ж час італьянскі геолаг Ардыта Дэза, выкарыстоўваючы сучасную радыёапаратуру, правёў уласныя вымярэнні вяршыні і заявіў, што яе вышыня складае 8872,5 м, то бок амаль на 25 м вышэй, чым лічыцца ў цяперашні момант. Аднак ні тыя, ні іншыя вынікі афіцыйна не былі прызнаны.
У 2005 годзе дырэктар дзяржаўнага кіравання геадэзіі і картаграфіі Кітая абнародаваў новыя, больш дакладныя вынікі вымярэнняў вышыні Джамалунгмы. Згодна гэтым вымярэнням, праведзенымі кітайскімі навукоўцамі падчас экспедыцыі на Джамалунгму ў маі 2005 года, вышыня гары складае 8844,43 м (±21 см) над узроўнем мора.
З 8 красавіка 2010 года афіцыйная вышыня Джамалунгмы фіксуецца на адзнацы 8848 м над узроўнем мора, а вышыня цвёрдай пароды складае 8844 м.
Альпінізм
Эверэст, з’яўляючыся найвышэйшай вяршыняй Зямлі, прыцягвае да сябе вялікая ўвагу альпіністаў; спробы ўзыходжанняў носяць рэгулярны характар.
Уздым на вяршыню займае каля 2-х месяцаў — з акліматызацыяй і ўсталёўкай лагераў. Страта масы за ўзыходжанне — у сярэднім 10—15 кг. Краіны, на тэрыторыі якіх знаходзяцца подступы да вяршыні, бяруць за ўзыходжанне на вяршыню вялікія грошы. Таксама грошы спаганяюцца за магчымасць уздыму. Усталёўваецца чарговасць уздыму экспедыцый. Танней усяго скарыць Джамалунгму з боку Тыбета (КНР).
Асноўны сезон узыходжання на вяршыню — вясна і восень, бо ў гэты час адсутнічаюць мусоны. Найболей прыдатным сезонам для ўзыходжання па паўднёвым і паўночным схілах лічыцца вясна. Увосень можна падымацца толькі з поўдня.
Значная частка ўзыходжанняў арганізуецца спецыялізаванымі фірмамі і здзяйсняецца ў складзе камерцыйных груп. Кліенты гэтых фірмаў сплачваюць паслугі гідаў, якія праводзяць патрэбнае навучанне, падаюць рыштунак і, наколькі гэта магчымае, забяспечваюць бяспеку на ўсім шляху. Кошт узыходжання складае да 65 тысяч долараў ЗША, прытым адно толькі дазвол на ўзыходжанне, выдадзенае ўрадам Непала, варта 10 тысяч долараў.
У XXI стагоддзі, дзякуючы развіццю турыстычнай інфраструктуры адзначаецца значны ўзрост штогадовых узыходжанняў, так калі ў 1983 годзе вяршыні дасягнулі 8 чалавек, у 1990 каля сарака, тое ў 2012 годзе толькі за адзін дзень на Эверэст усталі 234 чалавекі. При восхождении отмечены многочасовые пробки і нават бойкі паміж альпіністамі.
Як лічаць спецыялісты, поспех экспедыцыі непасрэдна залежыць ад надвор’я і экіпіявання вандроўнікаў. Узыходжанне на Джамалунгму працягвае заставацца сур’ёзным выпрабаваннем для любога, па-за залежнасцю ад ступені яго падрыхтоўкі. Істотную ролю гуляе акліматызацыя перад узыходжаннем на Эверэст. Тыповая экспедыцыя з паўднёвага боку марнуе да двух тыдняў на ўздым з Катманду да базавага лагера на вышыні 5364 м, і яшчэ каля месяца сыходзіць на акліматызацыю да вышыні, перш чым здзяйсняецца першая спроба ўзыходжання на вяршыню.
Самая складаная пляцоўка ўзыходжання на Эверэст — апошнія 300 м, празваны ўзыходнікамі на гару «самай доўгай міляй на Зямлі». Для паспяховага праходжання гэтай пляцоўкі патрабуецца пераадолець круты гладкі каменны схіл, пакрыты церухападобным снегам.
Гісторыя ўзыходжанняў
Да моманту першага ўзыходжання на вяршыню, якое адбылося ў 1953 годзе, было праведзена каля 50 экспедыцый у Гімалаі і Каракарум (на Джамалунгму, Чагары, Канчэнджангу, Нангапарбат і іншыя вяршыні). Іх удзельнікам атрымалася скарыць некалькі сямітысячнікаў гэтых горных раёнаў, але ніводная спроба штурму вяршынь васьмітысячнік поспеху не мела. У 1950 годзе французам атрымалася скарыць першы васьмітысячнік — Анапурну.
Найвялікшага выніку пры спробах узыходжання на Эверэст дамагліся англійскія альпіністы дзякуючы ўжыванню кіслароду. Пасля разведвальнай экспедыцыі 1921 года была экспедыцыя 1922 года, у якой Джордж Фінч і Джэфры Брус дасягнулі вышыні 8320 м, упершыню выкарыстаўшы кісларод. У 1924 годзе Нортан дасягнуў вышыні 8565 м, а Джордж Мэлары і Эндру Ірвін (як ацаніў Н. Одэл) — больш 8600 м (ёсць версія, што яны загінулі ўжо пры спуску з вяршыні, спрэчка пра тое, дасягнулі яны вяршыні, ці не, працягваецца і сёння), у 1933 годзе П. Він-Харыс, Л. Уэйгер і Ф. Сміт — 8565 м. У 1934 годзе эксцэнтрык Морыс Уілсан, які не меў адмысловай альпінісцкай падрыхтоўкі і верыў у тое, што ён будзе ўзнесены на вяршыню звышнатуральнымі сіламі, загінуў на вышыні каля 7 км, хоць пасля часам лічылася, што ён зрабіў знойдзены пазнейшымі экспедыцыямі на вышыні 8,5 км намёт. Наступныя брытанскія экспедыцыі былі распачаты ў 1936 і 1938 гадах. У 1947 годзе канадзец Эрл Дэнман з дзвюма шэрпамі змог устаць толькі да 6,7 км.
Удзельнікі экспедыцый да 1949 года спрабавалі ўзысці на найвышэйшы пункт планеты з поўначы, з боку Тыбета, таму што тэрыторыя Непала да 1948 года была закрыта для еўрапейцаў. Першая выведка на Эверэст з поўдня, з боку Непала, была распачата англічанамі ў 1949 годзе. У 1950 годзе для еўрапейцаў фактычна зачыніўся Тыбет.
Першае ўзыходжанне здзейснена 29 мая 1953 года шэрпай Тэнцынгам Норгэем і новазеландцам Эдмундам Хілары праз Паўднёвае сядло, па шляху, разведанаму напярэдадні швейцарцамі. Узыходнікі карысталіся кіслароднымі прыборамі. У працы экспедыцыі бралі ўдзел больш 30 шэрпаў.
1 мая 1963 года Джым Уітакер (Jim Whittaker) стаў першым амерыканцам, які ступіў на вяршыню Эверэста. Праз тры тыдні, другая група з той жа амерыканскай экспедыцыі здзейсніла яшчэ больш агаламшальнае ўзыходжанне — першапраходжанне раней нескаронага Заходняга рабра Эверэста.
Увесну 1975 года Эверэст упершыню штурмуе жаночая экспедыцыя. Першай кабетай, якая заваявала Джамалунгму, стала японская альпіністка Дзюнка Табэй (1976). Першай еўрапейкай, якая ўстала на вяршыню, стала полька Ванда Руткевіч (1978)
Плоты
Насельніцтва — 4 090 жыхароў (2014 год).
Ордэн Аляксандра Неўскага (Расія)
Ордэн Аляксандра Неўскага — дзяржаўная ўзнагарода Расійскай Федэрацыі.
Джамалунгма
Гісторыя ўзыходжанняў
Новае слова ў заваяванні вяршыні атрымалася сказаць палякам пад кіраўніцтвам А. Завады. Першымі ў свеце яны ўсталі на вяршыню Эверэста ўзімку. Гэта ўзыходжанне было здзейснена Л. Чыхі і Кшыштафам Валіцкім праз Паўднёвае сядло. А праз некалькі месяцаў (увесну 1980 года) палякі, кіраваныя тым жа А. Завадай, праклалі новы маршрут на Эверэст. Па паўднёвым грэбені на вяршыню ўзышлі Анджай Чок і Ежы Кукучка.
Амар Тарыхас
Амар Эфраін Тарыхас Эрэра (Omar Efraín Torrijos Herrera, 13 лютага 1929, Сант’яга, правінцыя Верагас — 1 жніўня 1981, гара Марта) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Панамы; брыгадны генерал (1969).
Ордэн Аляксандра Неўскага (Расія)
Гісторыя ордэна
Ордэн Аляксандра Неўскага з’яўляецца адзінай узнагародай, якая існавала (з пэўнымі зменамі) ва ўзнагародных сістэмах Расійскай імперыі, Савецкага Саюза і Расійскай Федэрацыі.
У Расійскай імперыі з 1725 года па 1917 год існаваў ордэн Святога Аляксандра Неўскага, а ў СССР з 1942 года па 1991 год існаваў ордэн Аляксандра Неўскага.
Ордэн Святога Аляксандра Неўскага быў заснаваны Кацярынай I у 1725 годзе і прызначаўся для ўзнагароджання як ваенных, так і грамадзянскіх асоб. У 1917 годзе ён быў скасаваны разам з іншымі царскімі ордэнамі.
29 ліпеня 1942 года ў СССР быў заснаваны новы ордэн Аляксандра Неўскага як ваенны ордэн для ўзнагароджання каманднага складу Чырвонай Арміі.
Пасля распаду Савецкага Саюза ордэн быў захаваны ў сістэме дзяржаўных узнагарод Расійскай Федэрацыі Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Расіі ад 2 сакавіка 1992 года № 2424-1 «Аб дзяржаўных узнагародах Расійскай Федэрацыі» і Пастановай Вярхоўнага Савета Расіі ад 20 сакавіка 1992 года № 2557-I «Аб зацвярджэнні Указа Прэзідыўма Вярхоўнага Савета Расійскай Федэрацыі „Аб дзяржаўных узнагародах Расійскай Федэрацыі“». Аднак як дзяржаўная ўзнагарода Расійскай Федэрацыі ордэн не меў апісання, ўзнагароджанне ордэнам дзяржавай не адбывалася.
Указ Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Дз. Мядзведзева ад 7 верасня 2010 года № 1099 «Аб мерах па ўдасканаленні дзяржаўнай узнагародной сістэмы Расійскай Федэрацыі» устаноўлена, што ордэн Аляксандра Неўскага зноў уваходзіць у дзяржаўную ўзнагародную сістэму Расійскай Федэрацыі, а таксама зацверджаны яго статут і апісанне. Знак ордэна Аляксандра Неўскага Расійскай Федэрацыі узнаўляе дызайн дарэвалюцыйнага ордэна.
У далейшым у статут ордэна неаднаразова ўносіліся змены.
Статут ордэна
Статут ордэна Аляксандра Неўскага дзейнічае ў рэдакцыі указа Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 7 верасня 2010 года № 1099 «Аб мерах па ўдасканаленню дзяржаўнай узнагародной сістэмы Расійскай Федэрацыі» з наступнымі зменамі:
1. Ордэнам Аляксандра Неўскага ўзнагароджваюцца грамадзяне Расійскай Федэрацыі, што замяшчаюцца на пасадах дзяржаўнай службы, за асаблівыя асабістыя заслугі перад Айчынай у справе дзяржаўнага будаўніцтва, шматгадовую добрасумленную службу і высокія вынікі, дасягнутыя імі пры выкананні службовых абавязкаў, у справе ўмацавання міжнароднага аўтарытэту Расіі, абараназдольнасці краіны, развіцця эканомікі, навукі, адукацыі, культуры, мастацтва, аховы здароўя і іншыя заслугі, а таксама грамадзяне Расійскай Федэрацыі за высокія асабістыя дасягненні ў розных галінах эканомікі, навукова-даследчай, сацыяльна-культурнай, адукацыйнай і іншай грамадска карыснай дзейнасці.
2. Грамадзяне Расійскай Федэрацыі могуць быць узнагароджаны ордэнам Аляксандра Неўскага, як правіла, пры ўмове, што раней яны былі ўзнагароджаны ордэнам Расійскай Федэрацыі, а асобы, што замяшчаюцца на пасадах дзяржаўнай службы, павінны мець таксама агульны стаж дзяржаўнай службы не менш за 20 гадоў.
21. Ордэнам Аляксандра Неўскага могуць быць узнагароджаны ваенна-медыцынскія арганізацыі за высокія дасягненні ў галіне аховы здароўя вайскоўцаў.
3. Ордэнам Аляксандра Неўскага могуць быць узнагароджаны вядомыя замежныя палітычныя і грамадскія дзеячы, прадстаўнікі дзелавой супольнасці замежных дзяржаў за заслугі ў развіцці шматбаковага супрацоўніцтва з Расійскай Федэрацыяй і аказанні садзейнічання ў яе сацыяльна-эканамічным развіцці.
4. Знак ордэна Аляксандра Неўскага носіцца на пяцікутнай калодцы на левым баку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў Расійскай Федэрацыі размяшчаецца пасля знака ордэна Святой вялікапакутніцы Кацярыны.
5. Для асаблівых выпадкаў і магчымага паўсядзённага нашэння прадугледжваецца нашэнне мініяцюрнай копіі знака ордэна Аляксандра Неўскага, якая размяшчаецца пасля мініяцюрнай копіі знака ордэна Святой вялікапакутніцы Кацярыны.
6. Пры нашэнні на форменнай вопратцы стужкі ордэна Аляксандра Неўскага на планцы яна размяшчаецца пасля стужкі ордэна Святой вялікапакутніцы Кацярыны (да 3 мая 2012 года — пасля стужкі ордэна «За заслугі перад Айчынай»).
7. На цывільным адзенні носіцца стужка ордэна Аляксандра Неўскага ў выглядзе разеткі, якая размяшчаецца на левым баку грудзей.
Апісанне ордэна
Знак ордэна Аляксандра Неўскага ўяўляе сабой пакрыты рубінавы эмаль пазалочаны прамы чатырохканцовы крыж з пашыранымі канцамі. Канцы Крыжа па краях маюць вузкі выпуклы рант.
Паміж канцамі крыжа змешчаны выявы двухгаловага арла — галоўнай фігуры Дзяржаўнага герба Расійскай Федэрацыі.
У цэнтры крыжа — круглы медальён з вузкім выпуклым рантам.
У полі медальёна — выкананая каляровымі эмалямі конная фігура князя Аляксандра Неўскага, звернутая налева.
Знак ордэна пры дапамозе вушка і кольцы злучаецца з пяцікутнай калодкай, абцягнутай шаўковай, муаравай стужкай.
Мініяцюрная копія знака ордэна Аляксандра Неўскага носіцца на калодцы. Адлегласць паміж канцамі крыжа — 15,4 мм, вышыня калодкі ад вяршыні ніжняга кута да сярэдзіны верхняга боку — 19,2 мм, даўжыня верхняга боку — 10 мм, даўжыня кожнай з бакавіц — 16 мм, даўжыня кожнага боку, якія ўтвараюць ніжні кут, — 10 мм.
Пры нашэнні на форменнай вопратцы стужкі ордэна Аляксандра Неўскага выкарыстоўваецца планка вышынёй 8 мм, Шырыня стужкі — 24 мм.
На стужцы ордэна Аляксандра Неўскага ў выглядзе разеткі мацуецца мініяцюрная выява знака ордэна з металу з эмаллю. Адлегласць паміж канцамі крыжа — 13 мм. Дыяметр разеткі — 15 мм.
Джамалунгма
Гісторыя ўзыходжанняў
Зазвычай, усе альпіністы падымаюцца на Эверэст у кіслародных масках. На вышыні 8 км паветра разрэджанае, і дыхаць вельмі цяжка. Першымі без кіслароду дасягнулі вяршыні італьянец Райнхальд Меснер і немец Пітэр Хабелер у 1978 годзе.
У 1980 годзе Райнхальд Меснер, гэтым разам у адзінотку, ізноў устаў на Эверэст і ўсталяваў адразу некалькі рэкордаў. Месеру першаму атрымалася скарыць вяршыню ў адзінотку без кіслароду, не звяртаючыся да дапамогі вышынных носчыкаў. Да таго ж ён першым вырашыўся кінуць выклік Эверэсту ў перыяд мусонаў і дасягнуў мэты. Апроч таго, ён пераадолеў шлях ад базавага лагера, што знаходзіцца на вышыні 6,5 км, да вяршыні па новым варыянце шляху з Поўначы ўсяго за 3 дняну ў адзінотку без кіслароду, не звяртаючыся да дапамогі вышынных носчыкаў. Да таго ж ён першым вырашыўся кінуць выклік Эверэсту ў перыяд мусонаў і дасягнуў мэты.
Сувязь
З 2007 года кітайская кампанія China Mobile падае спадарожнікавую сувязь, але яна пакуль няўстойлівая і не дазваляе праводзіць відэаканферэнцыі.
29 кастрычніка 2010 года аператар мабільнай сувязі Ncell (TeliaSonera Group) усталяваў у Непале антэны на вышыні 5164 м. На Эверэсце з’явіўся высакахуткаснай Інтэрнэт, які ахапляе вяршыню гары. З дапамогай Інтэрнэту інфармацыю ў глабальную сетку перадае вэб-камера Джамалунгмы, якая ўсталяваная ў 2011 годзе італьянскімі навукоўцамі і з’яўляецца самай высокай вэб-камерай у свеце.
Экалагічная сітуацыя
Існуе здагадка, што за апошнія 90 гадоў на вяршыні значна зменшылася колькасць лёду.
Лік турыстаў, якія наведвалі гару з боку Непала ў 2000—2003 годах, вылічаўся сотнямі тысяч. Аб’ём смецця, назапашанага на схілах гары, гэтак вялікі, што Эверэст завуць «самай высакагорнай звалкай у свеце».
У 2007 годзе толькі кітайскую частку самай высокай вяршыні нашай планеты наведалі 40 тысяч турыстаў. Па падліках эколагаў, пасля іх засталося 120 тон смецця — у сярэднім па 3 кг на кожнага. Непальская авіякампанія Yeti Airlines сабрала 17 тон смецця ў наваколлі вёскі Лукла, якая з’яўляецца перавалачным пунктам для альпіністаў, якія ідуць да асноўнага лагера на Эверэсце.
Для таго, каб прыбраць такую колькасць піўных бутэлек, пластыкавых пакетаў і алюмініевых слоікаў, кіслародных балонаў, вяровак і зламаных усходаў, запатрабавалася каля 2 месяцаў.
У маі 2008 года сіламі Тыбецкага аўтаномнага рэгіянальнага бюро па абароне навакольнага асяроддзя ў рэгіёне былі сабрана 8 тон адыходаў.
Амар Тарыхас
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і настаўніка. У 1951 скончыў ваеннае вучылішча ў Сальвадоры, з 1952 на ваеннай службе ў Нацыянальнай гвардыі Панамы. Праходзіў навучанне ў Школе Амерык у Зоне Панамскага канала.
Джамалунгма
Экалагічная сітуацыя
Таксама вельмі актуальны пытанне пахавання цел загінулых альпіністаў, асабліва для мясцовых жыхароў — шэрпаў.
З 2014 года пастановай Міністэрства турызму і грамадзянскай авіяцыі Непала было прынята рашэнне пра тое, што кожны альпініст, які падымаецца на Эверэст, па вяртанні павінен вынесці са схілу горы не менш 8 кілаграмаў смецця.
Навукоўцы ЗША высветлілі, што ў пачатку ХХІ ст. ледавік гары Эверэст губляе лёд. Аказалася, што гімалайскія ледзяныя масы вельмі адчувальныя да павелічэння глабальных тэмператур і хутка адступаюць, што паказвае на магчымасць такіх неспрыяльных наступстваў, як пачашчэнне сходу лавін або памяншэнне ёмістасці запасаў пітной вады, ад якіх залежаць мільёны чалавек.
Амар Тарыхас
Біяграфія
Узначаліў групу антыімперыялістычна і нацыяналістычна настроеных афіцэраў Нацыянальнай гвардыі, якія ўчынілі ў кастрычніку 1968 г. дзяржаўны пераварот.
З 1969 г. галоўнакамандуючы Нацыянальнай гвардыяй і фактычны кіраўнік Панамы (паводле Канстытуцыі 1972 года, з’яўляўся «вышэйшым лідарам Панамскай рэвалюцыі»). Яго памочнікам быў Чучу Марцінес.
Да 11 кастрычніка 1978 г. — кіраўнік урада. Адышоўшы ад актыўнай палітычнай дзейнасці і пасяліўшыся ў сельскай мясцовасці (апошнія гады жыцця шмат часу праводзіў у паселішчы Каклесіта), захоўваў ўплыў на членаў урада, часта прымаючы і кансультуючы высокапастаўленых наведвальнікаў.
Загінуў у авіякатастрофе пры загадкавых абставінах.
Маісес Тарыхас у сваім інтэрв’ю мексіканскай газеце «Эксельсіёр» заявіў, што смерць яго брата з’яўляецца справай рук ЦРУ ЗША.
Хасэ Дэ Хесус Марцінес, былы целаахоўнік Тарыхаса (пілот па спецыяльнасці) у жніўні 1987 г. у эфіры Панамскай праграмы «Сведкі гісторыі» паведаміў, што лічыць смерць Тарыхаса справай рук амерыканцаў. Ён таксама паведаміў, што навігацыйная сістэма самалёта магла быць выведзена з ладу пры падрыхтоўцы да вылету.
Па сцвярджэнні аднаго з памочнікаў Мануэля Нар’егі, авіякатастрофа была арганізавана Нар’егам.
Пээт Валак
Творчасць
Першая кніга — камедыя «Кашмары» (1924). У кнігах навел (усіх 9) «Чорны крыж» (1925), «Бунт мазгоў» (1926), «Самасуд» (1932), «Справы навыварат» (1935) і інш., рамане «Бадзяга» (1927) — паўсядзённая рэчаіснасць, жыццё і характары абяздоленых людзей тагачаснай Эстоніі, напружаны драматызм, спалучэнне элементаў фантастыкі і рэалізму.
Asus
ASUSTek Computer Inc. (,, , ; (кіт. 華碩電腦股份有限公司; піньінь Huáshuò Diànnǎo Gǔfèn Yǒuxiàn Gōngsī; скарочана ASUSTeK або ASUS) — тайваньскі трансцыянальны вытворца камп’ютараў, тэлефоннага абсталявання і электронікі са штаб-кватэрай у раёне Бэйтоу, Тайбэй, Тайвань . Яе прадукцыя: настольныя камп’ ютары, ноўтбукі, нэтбукі, мабільныя тэлефоны, сеткавае абсталяванне, маніторы, маршрутызатары Wi-Fi, праектары, мацярынскія платы, відэакарты, мультымедыйныя прадукты, перыферыйныя прылады, серверы, працоўныя станцыі і планшэтныя ПК. Кампанія таксама з’яўляецца вытворцам арыгінальнага абсталявання (OEM).
Назва
На кітайскай мове кампанію звычайна называюць ASUS або Huáshuò (кіт. трад. 華碩 спр. 华硕). Як паведамляецца на вэб-сайце кампаніі, назва Asus паходзіць ад Пегаса, крылатага каня з грэчаскай міфалогіі. Толькі чатыры апошнія літары слова былі выкарыстаны, каб надаць назве высокае месца ў алфавітных спісах. У якасці маркетынгавых слоганаў Asus выкарыстала Rock Solid. Heart Touching (2003—2009), а потым Inspiring Innovation Persistent Perfection (2009—2013). З 2013 года лозунг кампаніі - «У пошуках неверагоднага».
Прадукцыя
Прадукцыя Asus: ноўтбукі, планшэтныя камп’ютары, персанальныя камп’ютары, смартфоны, персанальныя лічбавыя памочнікі (ПЛП), серверы, камп’ютарныя маніторы, мацярынскія платы, відэакарты, гукавыя карты, DVD-прывады, камп’ютарныя сеткавыя прылады, камп’ютарныя карпусы, камп’ютарныя кампаненты і сістэмы астуджэння камп’ютараў.
Ангулем
Ангуле́м (Angoulême) — горад на захадзе Францыі, цэнтр дэпартамента Шаранта і Ангулемскага біскупства, галоўны горад гістарычнай вобласці Ангумуа. Размешчаны за 134 км на поўнач ад Бардо. Размешчаны на спадзістым ўзвышшы паміж рэкамі Шарантай і Ангіен. Насельніцтва 43181 чалавек (1999).
Заснаваны ў перыяд рымскай каланізацыі.
Эканоміка
Развіты машынабудаванне, папяровая, паліграфічная, фаянсавая, харчасмакавая, ваенная вытворчасць.
Сон Е Джын
Сон Е Джын (손예진, ханча: 孫藝珍, народжаная Сон Он Джын, 손언진, ханча: 孫彦眞; нар. 11 студзеня 1982, Тэгу, Паўднёвая Карэя)  — паўднёвакарэйская актрыса. Сон набыла папулярнасць у 2003, пасля выхаду на экраны фільма «Класіка» і серыяла «Водар лета», за якімі пайшоў шэраг камерцыйна паспяховых праектаў актрысы, такіх як «Момант на памяць» (2004) ды «Красавіцкі снег» (2005). Яе раннія ролі ў фільмах прынеслі ёй тытул «Першае каханне нацыі» у Паўднёвай Карэі. З тых часоў Сон атрымала розныя акцёрскія прызнанні і знялася ў гучных фільмах, у тым ліку «Шлюб маёй жонкі» (2008), «Піраты» (2014), «Схаваная праўда», «Апошняя прынцэса» (2016) і «Перамовы» (2018). Яна таксама вядомая па сваіх ролях у паспяховых тэлесерыялах «Адзінокае каханне» (2006), «Асабісты густ» (2010), «Нуна, што купляе мне ежу» (2018), «Каханне з неба» (2019—2020) і «Трыццаць дзевяць» (2022).
Яна была ўключаная ў спіс Forbes «40 найбольш уплывовых карэйскіх знакамітасцей» на працягу чатырох гадоў (2019—2022).
2000—2005: пачатак дзейнасці і папулярнасць ва Усходняй Азіі
У 2000 годзе, узяўшы сцэнічны псеўданім Сон Е Джын, будучая актрыса агучыла Чон Міджо, гераіню фільма Пак Кі Хёна «Таемныя слёзы». Пасля яна вырашыла і сама зняцца ў фільме і сыграла галоўныя ролі ў тэлесерыялах «Смачная прапанова», «Санхі ды Джынхі» і «Вялікія амбіцыі». Яе першым паспяховым праектам у кіно стаў фільм Ім Квон Тэка «Чыхвасон», які быў паказаны на фестывале ў Канах у 2002 годзе і выйграў прыз за «Лепшага рэжысёра».
Найбольш паспяховымі праектамі яе ранняй кар’еры сталі фільмы «Гісторыя каханкаў» і «Класіка». Абодва былі папулярныя ў Карэі, а «Класіка» (работа ад рэжысёра «Мая нахабная дзяўчына» Квак Джэ Ёна) набыла асаблівую папулярнасць у Ганконгу і Кітаі. Гэта зрабіла Сон вядомай у іншых краінах Усходняй Азіі. У 2003 годзе яна атрымала статус «Зоркі Халю» (карэйскай хвалі) пасля здымак у галоўнай ролі ў серыяле «Водар лета», трэцяй частцы сагі «Бясконцае каханне» рэжысёра Юн Сок Хо.
Яе наступныя фільмы таксама набылі вялікую папулярнасць ва Усходняй Азіі, асабліва ў Японіі — фільм 2004 года «Момант на памяць», заснаваны на вядомым японскім тэлесерыяле, усталяваў рэкорды па касавых зборах у Японіі, а ў Карэі прадалі больш за два мільёны білетаў. «Красавіцкі снег», у якім яна знялася разам з суперзоркай Пэ Ён Джунам, таксама стаў хітом у Японіі і Кітаі. Набыўшы вядомасць праз чысты і нявінны вобраз у фільмах «Класіка» і «Момант на памяць», Сон Е Джын атрымала тытул «Першае каханне нацыі» на сваёй радзіме.
Веравызнанне і філантропія
Сон Е Джын адносіць сябе да хрысціянства. Яе каталіцкае імя — Дамініка.