cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рыгор Раманавіч Шырма
Маладыя гады
Цягу Шырмы да народнай паэзіі заўважыў настаўнік літаратуры Манцэвіч, ён заахвоціў вучня запісваць песні. Спачатку гэта былі запісы ад Ганны Дудзейкі, у якой кватараваў юнак, пазней і ад іншых спевакоў. У 1907 годзе, у час летніх вакацый, Рыгор Шырма пешшу адправіўся ў сваю першую фальклорную вандроўку па Белавежскай пушчы, дзе запісаў беларускія народныя песні «Ой, не вылятай, сіва зязюлька», «Я з казаком стаяла», «Там за гаем». Добрай песенніцай была бацькава сястра Захвея Васілеўна (па мужы Хвораст, маці Янкі Хвораста) з вёскі Кацёлкі. Звычайна яе запрашалі на ўсе ўрачыстасці як першую спявачку. Акрамя такіх народных песень, як восеньская «Ой, не вылятай, сіва зязюлька», Шырма запісаў ад яе радзінны і вясельны абрады. Пра багацце паэтычнай душы цёткі Захвеі ён напіша ў 1941 годзе ў артыкуле «Выдатная песенніца з народу». Агулам Шырма запісаў ад яе 150 песень.
Падчас навучання на двухгадовых настаўніцкіх курсах у Свянцянах у 1911—1912 гадах Шырма праходзіць сальфеджыа, вучыцца іграць на скрыпцы, арганізуе настаўніцкі хор. Адначасова ён спрабуе запісваць мелодыі. Пасля сканчэння курсаў настаўнічаў у Лідскім і Свянцянскім (вёска Ганута сённяшняга Вілейскага раёна) паветах. Больш плённа канцэртная работа працягнулася ў Седлецкім настаўніцкім інстытуце (1914), які на той час быў эвакуіраваны спачатку ў Маскву і Яраслаўль, а потым у Варонеж (скончыў у 1918). Ладзячы канцэрты, яго засмучала тое, што ён не мог знайсці аніводнай апрацоўкі беларускай народнай песні. Усе запісы, зробленыя Шырмам да Першай сусветнай вайны, згарэлі разам з хатай у Шакунах.
Настаўніцкая дзейнасць
У канцы Першай сусветнай вайны мабілізаваны ў расійскую армію, скончыў на Харкаўшчыне. Служыў у званні прапаршчыка ў Туркестане.
У 1918 годзе па накіраванні Беларускага нацыянальнага камісарыяту едзе арганізоўваць школу ў сяле  Варонежскай губерні Расіі, куды выехалі перад вайной яго бацькі. Выкладаў псіхалогію, педагогіку і славеснасць, адначасова загадваў валаснымі аддзеламі адукацыі і культуры (да лета 1922 ). Сабраў і арганізаваў школьную бібліятэку, хор, драматычны гурток, ладзіў літаратурныя вечары. «Светам свайго юнацтва» назваў яго навагольскі вучань, расійскі пісьменнік, аўтар аповесці «» і казаў, што «''не стаў бы пісьменнікам, калі б не сустрэў Рыгора Раманавіча. Ён навучыў нас думаць над прачытаным''».
На другі год існавання школы Рыгора Шырму прызвалі ў Чырвоную армію, але неўзабаве вярнуўся да настаўніцкай дзейнасці. У Навагольскім Рыгор Шырма пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай, таксама школьнай настаўніцай Клаўдзіяй Іванаўнай Раеўскай. Пасля шлюбу яна сваё жыццё звязала з беларускай народнай песняй, трыццаць гадоў праспявала ў капэле.
Вяртанне на радзіму
Улетку 1922 вярнуўся ў родныя Шакуны Пружанскага павета, якія пасля Рыжскага падзелу адышлі да Польшчы. Тут уключыўся ў палітычную дзейнасць, вёў работу ў Беларускім выбарчым камітэце. Каб пракарміць сям’ю (у іх з жонкай Клаўдзіяй Іванаўнай Раеўскай 22 верасня нарадзілася дачка Алена), давялося пэўны час працаваць на лесараспрацоўцы, аднак неўзабаве і адтуль Шырма быў звольнены за беларускую дзейнасць і «дрэнны ўплыў на рабочых». Пад канец 1922 года Шырма прыняў прапанову стаць рэгентам хору пружанскага Аляксандра-Неўскага сабора.
У 1924 годзе Шырма арганізаваў у Пружанах хор, запісвае народныя песні і заахвочвае да гэтай працы здольных людзей, ладзіць канцэрты, пераносіць на заходнебеларускую глебу «Беларускія вечарынкі». Каб паліцыя не магла іх забараніць, яны ладзіліся пад выглядам «Вечароў славянскай песні», а ў праграму ўключаліся і польскія народныя спевы. Хутка выступы хору і імя яго кіраўніка становяцца вядомымі ў Заходняй Беларусі.
Паваротным для Шырмы стаў канцэрт у Пружанах, на якім прысутнічаў Браніслаў Тарашкевіч, кіраўнік БСРГ. Пазнаёміўшыся з фальклорнымі запісамі Шырмы, сам вядомы філолаг, Тарашкевіч убачыў у Шырму чалавека, здольнага весці культурна-асветную працу ў Заходняй Беларусі.
Віленскі перыяд
У 1925 годзе Шырма атрымаў польскі пашпарт (дзе быў запісаны «палешуком») і дазвол на выкладанне ў пачатковых школах Закону Божага. У 1926 пераехаў у Вільню. Працуе ў сакратарыяце БСРГ, выхавацелем у інтэрнаце для хлопчыкаў Віленскай беларускай гімназіі. З 1926 года выкладае ў Віленскай беларускай гімназіі спевы і арганізуе хор. У гэтым самым годзе стаў першым кіраўніком народнай капэлы ў Дзяляцічах ля Наваградка. Пазней некаторыя яе ўдзельнікі трапілі ў хор Рыгора Шырмы. Пасля таго, як яго звольнілі з гімназіі, працаваў у Віленскім універсітэце, стварыў хор Беларускага студэнцкага саюза пры ім.
Будучы паплечнік і найбольш паслядоўны вучань Шырмы, арганізатар Дзяржаўнага акадэмічнага народнага хору БССР Генадзь Цітовіч напіша:
1926 год… Мая першая віленская восень. Бязмэтна блукаю па квадраце сціснутага манастырскімі сценамі двара. І раптам з напаўадчыненага акна палілася беларуская народная песня, за ёю другая, трэцяя. Чымсьці родным, блізкім дыхнула на мяне. «Сасна»? Ды гэтую ж песню і ў нас спяваюць… Але тут прыгажэй! «Перапёлачку» я ўжо слухаю ў зале, захаваўшыся ў далёкім вугалку, — таму што перад хорам строгі рэгент… Закончылася гэта генеральная рэпетыцыя, і куды дзелася сур’ёзнасць кіраўніка. Ён стаіць цяпер з дабрадушнай усмешкай у акружэнні моладзі, а тую дзяўчыну, што запявала «Зязюльку», па-бацькоўску нават па галоўцы пагладзіў. Ад выходзячых я даведаўся, што гэты рэгент — Шырма, беларускі пясняр. Сказалі гэта, ды яшчэ на мяне насмешліва: маўляў, хто ты такі, што Шырмы не знаеш! Каб захаваць Шырму для культурна-асветнай легальнай працы (паводле Рыжскага дагавора Польшча абавязалася захаваць культурную аўтаномію нацыянальных меншасцяў), Браніслаў Тарашкевіч рэкамендаваў яму не ўступаць афіцыйна ні ў БСРГ, ні ў КПЗБ. З 1927 года Шырма ўзначаліў Таварыства беларускай школы (ТБШ) і заставаўся сакратаром Галоўнай управы аж да забароны арганізацыі ў 1936 годзе. За гэты час ён аб’ехаў усю Заходнюю Беларусь, наладжваў гурткі ТБШ і хоры, школы з беларускай мовай навучання, дапамагаў ставіць спектаклі. Адначасна служыў рэгентам у віленскім Прачысценскім саборы, ад якога атрымаў кватэру на першым паверсе хаты па адрасе вул. Святой Ганны, 13. На гэтым будынку цяпер вісіць памятная дошка.
Шырма шукаў кампазітараў для апрацоўкі народных песень, знайшоў для гэтага такіх майстроў як расійскі кампазітар Аляксандр Грачанінаў у Парыжы і ўкраінскіх і  ў Нью-Ёрку. Аляксандр Грачанінаў актыўна ліставаўся з Рыгорам Шырмам, захаваліся 17 ягоных апрацовак беларускіх народных песень для голасу і фартэпіяна, і яшчэ 11 для мяшанага хору. Ён таксама напісаў «Беларускую рапсодыю» для сімфанічнага аркестру, п’есу для скрыпкі на тэму калядкі з Пружанскага павета «Дар Белай Русі», музыку для п’есы Васіля Шашалевіча «Апраметная» (пастаўленая ў БДТ-2 у 1926). У Вільні Рыгор Шырма сябраваў з беларускім кампазітарам Канстанцінам Галкоўскім, які апрацаваў чатыры беларускія песні — «Там пад гаем зеляненькім», «Ой, маці, маці», «Пайшла дзяўчынка ў лес за грыбамі», «Ой, чумача, чумача» — запісаныя Шырмам у Шакунах. Атрыманыя ад гэтых асоб апрацоўкі адразу правяраліся ў хорах гімназіі ў другой палове 1920-х і Беларускага саюза студэнтаў у 1930-я гады. Апошні, заснаваны Шырмам у 1931 годзе, пасля таго, як з ім стаў выступаць Міхась Забэйда-Суміцкі, стаў папулярным у Заходняй Беларусі. Хор студэнцкага саюза часта выступаў у Вільні для моладзі, вернікаў розных рэлігій, простых гараджан.
Шырма выдаў для школьных і самадзейных хораў зборнікі «Беларускія народныя песні» (1929) і «Наша песня» (1938). У 1927 годзе выпусціў зборнік вершаў «Шум баравы», а ў 1936 годзе — «З сялянскіх ніў» папулярнага ў Заходняй Беларусі паэта Міхася Васілька. Выдаў першы зборнік Максіма Танка «На этапах» (1936), а затым два наступныя зборнікі «Журавінавы цвет» (1937) і «Пад мачтай» (1938). Прапагандаваў творчасць сваіх вучняў-гімназістаў Алеся Салагуба і Валянціна Таўлая, выдаваў таксама кнігі Сяргея Крыўца.
Рыгор Шырма за беларускую і сацыялістычную дзейнасць пераследаваўся польскімі ўладамі. У 1928 годзе звольнены з Віленскай беларускай гімназіі «за наладжванне камсамольскіх ячэек», тройчы трапляў у судовыя працэсы ў першай палове 1930-х гадоў. З 16 кастрычніка да 22 снежня 1930 года быў пад арыштам па абвінавачванні ў антыдзяржаўнай дзейнасці.
За выхад з ТБШ Шырму прапаноўвалі пэўныя выгоды. Паводле Шырмы віленскі ваявода Бацянскі прапанаваў яму прадаць фальклорныя запісы, каб перакласці іх і выдаць як польскія, на што збіральнік гнеўна адказаў: «Каб перакласці народныя песні, трэба геній Адама Міцкевіча, а так як у вас яго няма, то гэта будзе тое самае, што абліць гэты белы абрус атрамантам!». У пэўны час была выдадзеная фальсіфікацыя, што Шырма з’яўляецца агентам дэфензівы, але прагрэсіўная грамадскасць на яе не паддалася. Судовыя акцыі, пераследы цягнуліся да далучэння Заходняй Беларусі да БССР. Сядзеў у вядомай турме «Лукішкі».
Паводле Шырмы, пасля пачатку Другой сусветнай вайны польскія баевікі паводле загаду эміграцыйнага лонданскага ўраду нібыта намагаліся забіць яго, але не здолелі знайсці яго на здымнай кватэры ў Беластоку, ані ў Шакунах.
З літаратуразнаўчымі артыкуламі і рэцэнзіямі пачаў выступаць у друку з 1933 года. У 1933 годзе разам з Феліксам Стацкевічам пачаў выдаваць часопіс «Летапіс ТБШ» (з 1936 «Беларускі летапіс»), у 1939 годзе стаў супрацоўнікам «Калосся». Наладжваў беларускія музычныя перадачы на польскім радыё, у сярэдзіне 1930-х адным падтрымаў праграму антыфашысцкага Народнага фронту, актыўна супрацоўнічаў як публіцыст з газетай КПЗБ «Наша воля».
Савецкі перыяд
З пачаткам Другой сусветнай вайны, у выніку паходу Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь і Заходнюю Украіну, які пачаўся 17 верасня 1939 года, гэтыя тэрыторыі былі далучаныя да СССР. З1 лістапада 1939 года савецкія ўлады ўручылі Рыгору Шырму мандат на стварэнне прафесійнага калектыву. Шырма збірае вакол сябе таленавітых спевакоў, у тым ліку і многіх былых удзельнікаў віленскіх хораў, і пачынае мэтанакіраваную працу з імі ў Беластоку (тагачасны цэнтр Беластоцкай вобласці БССР). У канцы 1940 года Беларускі ансамбль песні і танцу пад яго кіраўніцтвам выступае ў Мінску, а ў траўні 1941 года — на Дэкадзе беларускага мастацтва ў Маскве.
У час нападу Германіі на СССР калектыў знаходзіўся на гастролях у РСФСР, адкуль паехалі на Каўказ, а пасля ў Краснаярск. Тут Рыгор Шырма быў арыштаваны НКВД і сядзеў у турме да сакавіка 1942 года. Пасля перавезены на, дзе допыты ладзіліся да жніўня. Вызвалены паводле хадайніцтва Якуба Коласа перад Панцеляймонам Панамарэнкам і высланы пад нагляд органаў НКУС у Паўночны Казахстан, дзе працаваў настаўнікам сярэдняй школы.
У 1943 годзе Рыгор Шырма атрымаў дазвол выехаць да жонкі, якая знаходзілася з капэлай на гастролях. У ліпені 1944 года ансамбль вярнуўся ў Мінск. З восені 1944 плённа працуе ў Гродне. Шырма заняўся падрыхтоўчай працай па пераўтварэнні ансамбля ў акадэмічны хор. Ён прыцягнуў да мастацкай апрацоўкі народных песень беларускіх кампазітараў Мікалая Аладава, Анатоля Багатырова, Яўгена Цікоцкага, Пятра Падкавырава, Рыгора Пукста, Уладзіміра Алоўнікава, Васіля Яфімава, Несцера Сакалоўскага, Самуіла Палонскага, Дзмітрыя Лукаса, Эдзі Тырманд, І. Кузняцова, а таксама прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцяў Васіля Залатарова,, Андрэя Пашчанкі, , Рыгора Лабачова, Аляксея Копасава, , , Аляксандра Ленскага, , Галіну Смірнову, Віктара Белага, , , і інш.
У 1950 годзе хор рэарганізаваны ў Дзяржаўны хор БССР. У 1952 годзе Дзяржаўны хор пераязджае ў Мінск, а ў 1955 годзе з поспехам выступае на Дэкадзе беларускага мастацтва ў Маскве, пасля якой Шырму было прысвоена званне Народнага артыста БССР. Яго ансамбль атрымаў назву Дзяржаўная харавая капэла Беларускай ССР (з 1957 — Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла БССР).
У 1964 годзе стаў адным з заснавальнікаў грамадскай арганізацыі «Беларускае таварыства па сувязях з суайчыннікамі за рубяжом». У 1970 годзе пад ціскам вымушаны быў падаць на звальненне з пасады мастацкага кіраўніка капэлы. У адным са сваіх інтэрв’ю палітык Зянон Пазняк згадвае, як у сярэдзіне 1970-х прыйшоў да Рыгора Шырмы з просьбай падпісаць зварот да Брэжнева ў абарону ад зруйнавання старога Мінска. Шырма не адмовіўся ад подпісу, нягледзячы на тое, што яго сяброўскія стасункі з Машэравым, тагачасным першым сакратаром ЦК КПБ, пагоршыліся, але руйнаванне спынілася.
Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Ушанаванне памяці
Заснаваная Рыгорам Шырмам харавая капэла ў 1978 годзе атрымала ягонае імя.
Імя Рыгора Раманавіча Шырмы носяць Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла Беларусі, Пружанская дзіцячая школа мастацтваў, Дзіцячая музычная школа мастацтваў № 8 г. Мінска і Брэсцкі музычны каледж. Якаў Малайчук стварыў у Пружанах музей Рыгора Шырмы, у сярэдняй школе № 150 Мінска харавой спецыялізацыяй створаная экспазіцыя, прысвечаная кампазітару.
Адна з цэнтральных вуліц Пружанаў носіць яго імя, у 2008 годзе імем Рыгора Шырмы названая вуліца ў Мінску. Мемарыяльныя дошкі месцяцца на дамах, дзе ён жыў, у Вільні, Гродне, Мінску.
Шырму прысвечаны верш Ніла Гілевіча «Сэрца дзядзькі Рыгора»
Спіс аб’ектаў PGC (913001—914000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (913001—914000)
Забярозаўка
Забяро́заўка (, Заберёзовка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
1883 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1883 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
1884 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1884 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Хаенкы
Хаенкы (Хає́нки) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Чэрвонэ (Ічнянскі раён)
Чэрвонэ (Червоне́) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Заполле (Швабскі сельсавет)
Запо́лле (, Заполье) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Ян Павел I
Ян Павел I (Albino Luciani) — Папа Рымскі (26 жніўня — ).
Біяграфія
Першы папа, які ўзяў падвойнае імя, падкрэсліваючы гэтым свой намер працягваць справу аднаўлення царквы, пачатую яго папярэднікамі, Яна XXIII і Паўла VI. Адмовіўся ад традыцыйнай каранацыі на плошчы Св. Пятра, прыняўшы толькі палій, знак пастырскай місіі. Першы папа, які паходзіў з рабочай сям’і. За сваё прыязнае стаўленне да людзей і за шчырую ўсмешку быў названы «папай усмешкі».
Пасля 33 дзён пантыфікату раптоўна памёр у Ватыкане, пахаваны ў саборы Св. Пятра.
Ізяслаў (Бруцкі)
Ізяслаў, свецк. Іван Данілавіч Бруцкі (, в. Белавуша, цяпер Столінскі раён —, ЗША) — царкоўны дзеяч, мітрапаліт БАПЦ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і Данілы і Марыя (дзяв. Стэмпкоўская) Бруцкіх. У 1933—1939 гадах вучыўся ў польскай пачатковай школе. З прыходам у Заходнюю Беларусь савецкіх войскаў, нягледзячы на арышт і высылку ў Сібір бацькі, працягваў навучанне ў школе. Пад час нямецкай акупацыі ў маі 1943 года вывезены на працу ў Германію. Знаходзіўся ў «остарбайтарскім» лагеры ў Фленсбургу. Пасля вайны жыў у перасыльным украінскім лагеры ў Гановеры, дзе вясной 1947 года скончыў гімназію з атрыманнем атэстату.
З 1947 года жыў у Канадзе. Скончыў Манітобскі ўніверсітэт у Вініпегу (1954) са спецыяльнасцю інжынера. У 1954—1962 гадах працаваў інжынерам дарожнага аддзела ў правінцыі Антарыа. У 1957 годзе абраны старшынёй Згуртавання беларусаў Канады.
У 1962 годзе перасяліўся ў ЗША. Жыў і працаваў у Дэтройце і Лос-Анджэлесе. Браў удзел у дзейнасці аддзела Беларуска-амерыканскага Задзіночання і Камітэта паняволеных народаў. У канцы 1969 года пераехаў у Кліўленд.
З 1970-х гадоў браў актыўны ўдзел у беларускім эміграцыйным царкоўна-рэлігійным руху. Сябра рады БАПЦ. У 1972 годзе браў удзел у працы сабора БАПЦ у Хайленд-Парку. Вучыўся ва Украінскай праваслаўнай семінарыі ў Баўнд-Бруку. Адначасова выконваў святарскія абавязкі ў парафіі БАПЦ у Хайленд-Парку.
У 1979 годзе двойчы прыняў сан дыякана — спачатку яго пасвяціў Андрэй (Крыт), затым Мікалай (Мацукевіч). У 1979 годзе архіепіскапам Мікалаем (Мацукевічам) высвечаны на святара. 22 студзеня 1981 года хіратанізаваны ў епіскапы мітрапалітам Украінскай праваслаўнай царквы Мсціславам і архіепіскапам Арэстам; прыняў манаскае імя Ізяслаў. На III Саборы БАПЦ у Манчэстэры ў маі 1984 года ўзведзены ў сан мітрапаліта БАПЦ. Жыў у Брукліне (Нью-Ёрк, ЗША). У канцы жыцця з’явілася інфармацыя аб ізаляцыі Ізяслава ў доме састарэлых сакратаром кансісторыі БАПЦ Данілюком, які, нібыта, і кіраваў царквой ад імя Ізяслава, падрабляючы яго подпісы на дакументах. Дакладнай інфармацыі пра стан здароўя Ізяслава не было. Аб’яўлена, што ён памёр 27 лістапада 2007 года ад хваробы Паркінсона.
Супрацоўнічаў з беларускім эмігранцкім перыядычным друкам («Беларускі Голас», «Царкоўны пасланец»).
Пахаваны 1 снежня 2007 года на беларускіх могілках у Іст-Брансуіку, Нью-Джэрсі.
Дадома
Дадо́ма – сталіца Танзаніі з 1981 года, знаходзіцца ў цэнтральнай частцы краіны на вышыні каля 1100 м над узроўнем мора, сталіца адміністрацыйнай адзінкі Дадома, насельніцтва складае каля 320 тыс. чалавек. Да 1981 года сталіцай быў горад Дар-эс-Салам. Рашэнне аб пераносе сталіцы было прынятае з улікам цэнтральнага палажэння горада, развітай інфрастуктуры, чыгункі, якая злучае горад з Замбіяй, Мазамбікам і Кеніяй, тут так сама ёсць аэрапорт. Пасля пераносу сталіцы частка дзяржаўных і грамадскіх устаноў засталіся ў Дар-эс-Салам.
Раваам
Раваам (רְחַבְעָם) — цар іўдзейскі, сын і пераемнік Саламона.
Паводле Бібліі, узышоў на прастол ва ўзросце 41 года і валадарыў 17 год. Пры ім адбыўся падзел Ізраільска-Іўдзейскага царства на Ізраільскае і Іўдзейскае. За сталіцу меў Іерусалім, галоўны горад Іудзеі. Нягледзячы на ператварэнне сталіцы і 15 іншых гарадоў у моцныя крэпасці, на пятым годзе свайго валадарства пацярпеў паражэнне ад егіпецкага цара Сусакі. Біблія падае яго прадаўжальнікам разбешчанага вобраза жыцця свайго бацькі Саламона, які меў шмат жонак і наложніц і мноства дзяцей ад іх. Любімай жонкай Раваама была Мааха, дачка ці ўнучка Авесалома. Сваім пераемнікам на стальцы ён прызначыў свайго сына Авію.
Якім Аляксандравіч Жылянін
Які́м Алякса́ндравіч Жыля́нін (, в. Гайна Мінскай губерні (цяпер Лагойскі раён Мінскай вобласці), Расійская імперыя — ) — беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, адзін з арганізатараў партызанскага руху ў Віцебскай вобласці, былы старшыня Магілёўскага аблвыканкама (1949—1959).
Біяграфія
У 1927—1929 працаваў на пасадзе старшыні Гайнаўскага сельскага савета, пасля старшынёй камітэта ўзаемадапамогі Лагойскага раёна, у 1933—1935 — старшыня калгаса імя Ф. Э. Дзяржынскага Віцебскага раёна. З 1935 года інструктар Віцебскага гаркама, сакратар Віцебскага, Аршанскага райкамаў КП(б)Б, сакратар аддзела кадраў ЦК КП(б)Б, другі сакратар Магілёўскага абкама КП(б)Б.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны быў прызначаны Упаўнаважаным Эвакуацыйнага савета пры СНК СССР, з 23 красавіка 1942 года другі сакратар Віцебскага падпольнага абласнога камітэта КП(б)Б. З чэрвеня па кастрычнік 1944 года заставаўся на пасадзе другога сакратара Віцебскага абкама КП(б)Б, пасля па май 1946 года першы сакратар абкама КП(б)Б утворанай Полацкай вобласці.
З 1946 года намеснік сакратара і загадчык аддзела ЦК КП(б)Б.
З красавіка 1949 года — старшыня Выканаўчага камітэта Магілёўскага абласнога Савета.
У 1960—1966 гады член Партыйнай камісіі пры ЦК КПБ.
Вуліца Рудзнінку
Вуліца Рудзні́нку (традыцыйная беларуская назва — Ру́дніцкая ву́ліца ; Rūdninkų gatvė) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільнюса, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Вялікую і Ратушная плошча з вуліцай Завальнай.
Якім Аляксандравіч Жылянін
Біяграфія
Член ЦК КПБ (1940—1960). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1938—1963), Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1950—1954).
1885 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1885 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Магадыша
Магадыша, таксама Мукдыша (مُقدِشُ) — сталіца Самалі і самы вялікі горад краіны, знаходзіцца на ўзбярэжжы Індыйскага акіяна. Колькасць насельніцтва складае 1 219 тыс. чалавек.
Горад быў заснаваны ў IX ст. арабамі пад назвай Магдашу. У Сярэднявечча горад стаў буйным гандлёвым цэнтрам, на скрыжаванні гандлёвых шляхоў паміж Партугаліяй і імаматам Маскату. У 1871 годзе горад быў заваяваны занзібарскімі войскамі, але ў 1892 годзе Магадыша перайшоў пад кантроль Італіі. З 1960 года Магадыша — сталіца незалежнага Самалі. З 1991 года ў выніку грамадзянскай вайны горад некалькі разоў быў разбураны, у 1993 годзе амерыканскія вайскоўцы удзельнічалі тут у «бітве за Магадыша», дзе страцілі 19 салдатаў і 2 верталёты, а ААН была вымушана пакінуць Самалі.
У чэрвені 2006 года горад быў узяты пад кантроль ісламскімі фундаменталістамі, але потым яны вылі выбіты ўрадавымі войскамі.
Шыловычы (Ічнянскі раён)
Шыловычы (Шиловичі) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Шыловычы ў складзе Бурымскай воласці Барзнянскага павета Чарнігаўскай губерні.
Знак
Знак: матэрыяльны і пачуццёва ўспрыйманы прадмет, з'ява, дзеянне, што выступае як прадстаўнік іншага прадмета, якасці або адносіны. Знакі, іх сістэмы і правілы іх выкарыстання вывучае семіётыка (семіялогія).
Адрозніваюцца моўныя і нямоўныя знакі. Усе ўжываныя знакі маюць на мэце перадачу пэўнай інфармацыі, але разуменне знаку немагчымае без папярэдняга высвятлення яго значэння. Усе сістэмы сродкаў, ужываныя чалавекам для абмену інфармацыяй — знакавыя. Ва ўсіх навуковых канцэпцыях адрозніваюць сам знак і яго спосаб выражэння (азначальнае ці рэпрэзентамен, у залежнасці ад традыцыі, будова знака), і падкрэсліваецца, што знак — нешта большае за спосаб выражэння.
У адносінах паміж спосабам выражэння знака і азначанай ім існасцю выдзяляюць 3 віды адносін, якімі з'яўляюцца, у парадку памяншэння адвольнасці, сімвалічная (знак-сімвал), дзе знак адносна азначанага з'яўляецца адвольным або чыста дамоўным, іканічная (знак-копія), дзе знак падобны на азначанае, і індэксная (знак-прыкмета), дзе знак наўпрост нейкім чынам звязаны з азначаным.
Будова знака
Пры аналізе знака ён разглядаецца, у традыцыі Ф. Сасюра («дыяда Сасюра»), як складзены з дзвюх частак: «азначальнага» (або экспанента) — матэрыяльнага боку або формы знака, і «азнача́нага» — змястоўнага, сэнсавага боку. Азнача́ны бок тоесны не з самой рэччу, з'явай і г.д., а з яе вобразам; гэтаксама азначальны бок тоесны не з канкрэтным матэрыяльным увасабленнем, а з яго вобразам. Знак, паводле Сасюра, мае цалкам адвольную будову; неабходнай сувязі паміж азначаным і азначальным не існуе, такая сувязь з'яўляецца чыста канвенцыянальнай, прадуктам дамоўленасці. Канцэпцыя Сасюра служыць асновай лінгвістычнай мадэлі знакаў (моўных знакаў).
Сяднёў
Сяднёў — прозвішча.
Кісялёўка (Лагойскі раён)
Кісялёўка (, Киселёвка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
1886 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1886 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Шчурыўка (Ічнянскі раён)
Шчурыўка (Щурі́вка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Наомі Расел
Наомі Расел (Naomi Russell; 25 верасня 1983, Лос-Анджэлес, Каліфорнія), больш вядомая як проста Наомі (Naomi) — амерыканская порнаактрыса чэшскага паходжання.
Біяграфія
Наомі ўпершыню знялася ў парнаграфічным фільме ў 22 гады, у ліпені (па іншых дадзеных, у жніўні) 2005 года. На жнівень 2007 года налічаецца больш 142 порнафільмаў з яе ўдзелам.
Вараб’ёў
Вараб’ёў — прозвішча.
Пратэсты на Кубе (2021)
Серыя пратэстаў супраць урада Кубы пачалася 11 ліпеня 2021 года ў сталіцы краіны г. Гавана і ў іншых гарадах. Нагодай стала нармаванне прадуктаў харчавання і медыкаментаў і іх недахоп, што асабліва востра адчувалася падчас самай цяжкай фазы пандэміі COVID-19 у дзяржаве. Пратэсты ўспыхнулі пасля паведамленняў аб новым рэкордзе штодзённай захворвання і смяротнасці.
Назіральнікі ахарактарызавалі пратэсты як несупастаўна больш маштабныя ў параўнанні з пратэстамі 2020-га, і найбуйнейшыя антыўрадавыя дэманстрацыі на Кубе з 1994 года.
Пратэсты
11 ліпеня паўсталі як мінімум 2 спантаныя дэманстрацыі — у Сан-Антоніа-дэ-лос-Баньёс, прыгарадзе Гаваны, і ў Пальма-Сар’яна, ў правінцыі Сант’яга-дэ-Куба, з выкананнем песні Patria y Vida, якая стала знакавай для апазіцыі кастраізму. У сацыяльных сетках трансляваліся відэаролікі пратэстуючых, якія спяваюць лозунгі «Свабода», «Далоў камунізм» і «Мы не баімся», а таксама з патрабаваннямі вакцыны. Апазіцыйныя СМІ, такія як Martí Noticias, апублікавалі ў сацыяльных сетках відэаролікі пратэстаў на Малекане ў Гаване, у Сант’яга, Санта-Клары, С’ега-дэ-Авіла, Камагуэй, Баямо, Гуантанама, Сан-Хасэ-дэ-лас-Лахас, Альгін, Кардэнас; таксама былі апублікаваныя відэазапісы дэманстрацый за мяжой, напрыклад, на плошчы Пуэрта-дэль-Соль у Мадрыдзе, Іспанія. Кубінцы, якія пражываюць у Чылі, таксама падтрымалі пратэсты, правёўшы дэманстрацыю ля кубінскага консульства ў краіне.
Жыхары Сан-Антоніа паведамілі, што паліцыя падавіла пратэстуючых і затрымала некалькіх удзельнікаў. Прэзідэнт Кубы Мігель Дыяс-Канель заклікаў сваіх прыхільнікаў выйсці на вуліцы ў адказ на дэманстрацыі, заявіўшы: «Загад змагацца, рэвалюцыянеры на вуліцы» ў спецыяльнай тэлеперадачы. Пры гэтым ён таксама абвінаваціў Злучаныя Штаты за беспарадкі. Урад Кубы назваў пратэсты «контррэвалюцыйнымі».
Рух Сан-Ісідра заклікаў людзей прайсці маршам да Малекану ў Гаване, а Эрыка Гевара-Росас, дырэктар Amnesty International у Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, заявіла, што ў месцах, дзе людзі выйшлі на акцыі пратэсту, былі адзначаны адключэння Інтэрнэту, і заклікала ўрал Дыяс-Канеля паважаць права народа на мірныя сходы. Па дадзеных агенцтва «Рэйтэр», у Гаване былі заўважаны аўтамабілі сілавых ведамстваў, абсталяваныя кулямётамі.
На наступны дзень, 12 ліпеня, пратэсты ў буйных гарадах не назіраліся, аднак была адзначана масавая прысутнасць паліцыі са спецтэхнікай ва ўсіх людных месцах. Было затрымана каля 100 удзельнікаў пратэстаў.
13 ліпеня ў Маямі, ЗША, пратэстоўцы часова заблакавалі хуткасную аўтамагістраль, каб прадэманстраваць падтрымку кубінскім пратэстантам. Некаторыя газеты паведамілі, што пратэстоўцы парушылі закон Фларыды аб барацьбе з беспарадкамі; тым не менш, нікому з пратэстуючых не былі выстаўлены абвінавачанні, і губернатар штата сказаў, што не лічыць, што закон выкарыстоўваецца і ў дачыненні.
Рэакцыя
У адказ на выступы першы сакратар кампартыі Кубы Дыяс-Канель заклікаў камуністаў выходзіць на вуліцы і даваць адпор пратэстантам. 11 ліпеня 2021, выступаючы ў эфіры дзяржаўнага тэлебачання ён заявіў :
BMW F07
BMW 5 Series Gran Turismo (унутрыфірмены індэкс F07) — заднепрывадны або паўнапрывадны пяцімесны спартыўны аўтамабіль бізнес-класа з 5-й задняй дзвер’ю (ням. «флісхэк», англ. «ліфтбэк»). Першы ў гэтым класе аўтамабіль. Пабудаваны на тэхнічнай базе мадэляў BMW 7-й і 5-й серый.
Пратэсты на Кубе (2021)
Рэакцыя
Саветнік прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван выказаў падтрымку пратэстоўцаў.
BMW F07
Прэм’ера серыйнай BMW 5 Серыі GT адбылася ў 2009 годзе на аўтасалоне ў Жэневе.
Пратэсты на Кубе (2021)
Рэакцыя
Прэс-сакратар МЗС Расіі Марыя Захарава заявіла, што «лічыць недапушчальным ўмяшанне звонку ва ўнутраныя справы суверэннай дзяржавы і якія-небудзь іншыя дэструктыўныя дзеянні, якія заахвочвалі б дэстабілізацыю абстаноўкі на востраве».
Ваўжынец Путкамер (1859—1923)
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Путкамераў. Калежскі асэсар. Скончыў Віленскае рэальнае вучылішча, у 1880 годзе — Санкт-Пецярбургскі інстытут інжынераў шляхоў зносін; інжынер. Удзельнічаў у будаўніцтве Уральскай, Бакінскай і Палескай чыгунак. З 1883 года член Віленскага дваранскага сходу.
Увосень 1905 года дэлегат ад дваранства Лідскага павета Віленскай губерні ў Віленскай земскай камісіі па пытанні аб увядзенні земстваў у Прыбалтыйскіх губернях. У 1906 годзе адзін з арганізатараў Віленскага таварыства сяброў навукі. Куратар Віленскага евангелічнага рэфармацкага сінода. Апякун евангелічна-рэфармацкага прыходу ў Вільні. Член польскай Нацыянальнай лігі і Нацыянальна-дэмакратычнай партыі.
Землеўладальнік Віленскай (1,1 тысячы дзесяцін) і Мінскай (9 тысяч дзесяцін) губерняў. 6 лютага 1907 года выбраны ў 2-ю Дзяржаўную думу ад агульнага складу выбаршчыкаў Віленскага губернскага выбарчага сходу. Уваходзіў у Польскае кола; член Бюджэтнай камісіі.
Пасля роспуску 2-й думы ўдзельнічаў у дзейнасці Віленскага сельскагаспадарчага таварыства, членам якога з’яўляўся з 1900 года, да красавіка 1909 года ўваходзіў у ягоны Савет; да 1911 неафіцыйна прадстаўляў інтарэсы таварыства ў Санкт-Пецярбургу. З 1908 года член Віленскага таварыства ў падтрымку польскага сцэнічнага мастацтва. Прадстаўнік дваранства Віленскай губерні ў Санкт-Пецярбургскім раённым чыгуначным камітэце.
14 кастрычніка 1912 выбраны ў 4-ю Дзяржаўную думу ад з’езду землеўладальнікаў. Уваходзіў у Групу заходніх ускраін (яе старшыня). Член Савета старэйшын (прадстаўнік фракцыі). Член камісій: фінансавай, па мясцовым самакіраванні, па ваенных і марскіх справах, зямельнай, аб замене сэрвітутаў. Дакладчык Фінансавай камісіі. Выступаў з думскай трыбуны ў абарону правоў палякаў.
У пачатку 1-й сусветнай вайны падтрымаў антыгерманскую дэкларацыю Польскага кола, якую абвясціў В. Ф. Яронскі. Выступіў у падтрымку Прагрэсіўнага блока, заявіў пра гатовасць увайсці ў яго склад з умовай, што прадстаўнікам Польскага кола будзе дадзена права выступаць па нацыянальным пытанні, не абмяжоўваючыся рамкамі праграмы блока (яго заява не была ўхвалена іншымі членамі Польскага кола). Рэзка крытыкаваў тактыку «выпаленай зямлі», якую прымяняла расійская армія, якая адступала.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі ўдзельнічаў у арганізацыі і правядзенні Польскага палітычнага з’езду 21-26 ліпеня 1917 года ў Маскве; увайшоў у склад выбранага на з’ездзе міжпартыйнага аб’яднання — Польская рада. Член Савета Усходніх ускраін, які займаўся каардынацыяй працы польскіх палітычных дзеячаў у Літве, Беларусі і ва Украіне.
Пасля кастрычніка 1917 выехаў з Петраграда ў Мінск, затым у Літву. З восені 1918 года член дваранскай арганізацыі, якая выступала за далучэнне Віленскага края да Польшчы. Прызначаны германскімі акупацыйнымі ўладамі «дэлегатам па справах польскай нацыянальнасці». У лістападзе 1918 удзельнічаў у з’ездзе дваранскіх дэпутатаў у Вільні, адстойваў планы польскіх нацыянал-дэмакратаў па ўключэнні Віленскага края ў склад польскай дзяржавы. Затым па даручэнні Часовага камітэта польскіх таварыстваў і груп у Беларусі камандзіраваны ў Парыж, дзе вёў прапаганду за далучэнне да Польшчы былых заходніх губерняў Расійскай імперыі. Супрацоўнічаў з Нацыянальным польскім камітэтам. У маі 1919 вярнуўся на радзіму. З 1919 года член польскага Народна-нацыянальнага саюза. Увосень 1922 па спісе Хрысціянскага саюза нацыянальнага адзінства браў удзел у выбарах у польскі Сенат 1-га склікання, але выбраны не быў.
Раптоўна памёр ад апаплексічнага ўдару. Пахаваны ў Вільні на кальвінісцкіх могілках.
Сям’я
З 1887 года ў шлюбе з Соф’яй з Кеневічаў. Меў дачку Яніну (1889—1968), якая выйшла замуж за Адама Жалтоўскага.
Кроква
Кро́ква (, Кроква) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Аксельсан
А́ксельсан — прозвішча.
Дырыжабль
Дырыжа́бль (ад dirigeable — кіраваны) — лятальны апарат падоўжанай формы, лягчэйшы за паветра. Уяўляе сабой аэрастат з рухавіком, абсталяваны адной або некалькімі вінтаматорнымі ўстаноўкамі, якія ствараюць цягу для гарызантальнага палёту.
Вызначаецца вялікай грузапад’ёмнасцю і далёкасцю палёту, невялікай (да 150 км/г) скорасцю, павышанай залежнасцю ад метэаралагічных умоў. Адрозніваюць дырыжаблі мяккай сістэмы (аб’ём 1—7 тыс. м³, корпус з прагумаванага матэрыялу, што служыць адначасова і абалонкай для газу), паўцвёрдай (8—35 тыс. м³, у ніжняй частцы мае металічную ферму, якая не дапускае дэфармацыі абалонкі) і цвёрдай (да 200 тыс. м³, увесь корпус у выглядзе металічнага каркаса). Дырыжаблі маюць адну або некалькі гандол (для размяшчэння экіпажа, рухавікоў, грузаў), апярэнне (стабілізатары, кілі, рулі вышыні і кіравання). Выкарыстоўваліся для перавозкі грузаў, у навуковых і вайсковых мэтах і інш.
У 2019 годзе кітайскі дырыжабль «Цзіму № 1» падняўся ў паветра на вышыню 7003 метры над узроўнем мора, паставіўшы сусветны рэкорд па навуковых назіраннях на такой вышыні. Кіруемы аэрастат узляцеў у неба над другім па велічыні ў Тыбеце возерам Намцо. Гэты рэкорд быў сумесна пастаўлены навуковымі камандамі Даследчага інстытута Тыбецкага плато, Кітайскага даследчага інстытута касмічных тэхналогій Акадэміі навук КНР і Чанчуньскім навукова-даследчага інстытутам па вывучэнні дакладнай механікі, оптыкі і фізікі.
Уладава
Улада́ва (Włodawa, састарэлая назва — Валодава ) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Уладаўскага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Уладава. Знаходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы Люблінскага ваяводства Польшчы, на сутоках рэчак Заходні Буг і Уладаўка. Насельніцтва 13 918 чал. (2009).
Знаходзіцца каля беларуска-польскай граніцы, вузел аўтамабільных дарог на Люблін, Бялу Падляску, Тэрэспаль, Зосін і інш.
Насельніцтва
З 1998 у горадзе рэгулярна праводзіцца Фестываль трох культур. Мерапрыемства прысвячаецца багатай культуры праваслаўя, каталіцтва і іудаізма. Фестываль нездарма праходзіць ва Уладаве, бо да вайны горад меў шматнацыянальны характар.
1888 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1888 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Мсціслаўская правінцыя
Мсціслаўская правінцыя — адміністрацыйна-тэрыятарыяльная адзінка ў Магілёўскай губерні ў 1772 — 1776 гг. Цэнтр — Магілёў. Плошча каля 790 тыс. дзесяцін, 22 мэстэчкі (каля 12 тыс. чал.), 153 сялы, 1182 вёскі (146,6 тыс. чал., у т.л. 8,2 тыс. яўрэяў).
Паводле ўказа ад 22 ліпеня 1773 г. падзялялася на 3 паветы:
Вернер
Ве́рнер (Werner) — нямецкія імя і прозвішча.
Авія
Авія (אביים) — цар іўдзейскі, сын Раваама ад Маахі. Падчас яго валадарства працягвалася вайна з ізраільскім царом Ераваамам, у якога Авія захапіў некалькі гарадоў. Вобразам жыцця не адрозніваўся ад свайго бацькі і дзеда.
Мікалай (Мацукевіч)
Мікалай (Мікола), свецкае імя Міхал Мацукевіч (, хутар Суяцін, Новавузенскі павет, Самарская губерня, Расія —, , Канада) — мітрапаліт БАПЦ.
Біяграфічныя звесткі
Паходзіць з праваслаўнай сям'і беларусаў-бежанцаў. У час Першай сусветнай вайны бацькі — Кандрат і Домна (з дому Дзямковічаў) Мацукевічы выехалі з роднай вёскі Моталь на Берасцейшчыне. У 1921 г., пасля смерці маці і сястры, вярнуўся разам з бацькам і двума братамі ў Моталь. Скончыў пачатковую школу (1932). Пазней вучыўся ў Тараканаўскай сельскагаспадарчай школе. Служыў у польскім войску ў Брэсце, удзельнічаў у нямецка-польскай вайне (1939), быў паранены. У лістападзе 1939 г. вярнуўся дадому. Вучыўся на настаўніцкіх курсах у Брэсце. Пазней пераехаў у Пінск. Пасля акупацыі Беларусі нямецкімі войскамі «працаваў на ўласнай гаспадарцы». У красавіку 1944 г. быў арыштаваны нямецкімі ўладамі і вывезены ў Трэці рэйх. Да лютага 1945 г. знаходзіўся на работах (капаў акопы) паміж гарадамі Кобленц і Бон. Вызвалены амерыканскімі войскамі.
З 17 сакавіка 1945 г. жыў у Вялікабрытаніі, дзе працаваў на ферме недалёка ад Глазга. Падтрымліваў сувязі з беларускімі перасяленцамі ў Германіі. У 1946 г. ў час наведвання сваякоў у беларускім лагеры ў Ватэнштэце пазнаёміўся з беларускім грамадскім дзеячам М. Шылам. Удзельнік 1-га з'езда Згуртавання беларусаў у Вялікай Брытаніі (1947). Пасля 1949 г. жыў у Лондане, дзе на працягу двух гадоў працаваў адміністратарам Беларускага дома.
У жніўні 1951 г. пераехаў у Канаду. Вучыўся на багаслоўскім факультэце Калегіі св. Андрэя ў г. Вініпег. Рукапаложаны ў сан іерэя 6 мая 1952 г. іерархам Украінскай грэка-праваслаўнай царквы мітрапалітам Іларыёнам. Са жніўня 1954 г. жыў у Таронта, дзе арганізаваў прыход св. Кірылы Тураўскага. Першую літургію адслужыў 4 кастрычніка 1954 г. Апрача Таронта святарскія абавязкі выконваў у гарадах Садберы, Атава, Манрэаль і інш. З сярэдзіны 1960-х гадоў штомесяц прыязджаў на набажэнства да беларускіх вернікаў у Дэтройт (ЗША). Адзін з арганізатараў беларускага праваслаўнага прыхода Святога Духа ў Дэтройце.
У кафедральным саборы св. Кірылы Тураўскага ў Нью-Ёрку 2 кастрычніка 1966 г. пастрыгся ў манахі і прыняў імя Мікалай. На наступны дзень узведзены архіепіскапам БАПЦ Сергіем у сан ігумена і архімандрыта.
У барацьбе груповак унутры БАПЦ прыняў бок епіскапа Васіля (Тамашчыка). Рукапаложаны ў сан епіскапа Турава-Пінскага і Таронцкага 10 сакавіка 1968 г. у Аўстраліі.
Садзейнічаў выданню царкоўна-рэлігійных кніг «Праваслаўны малітоўнік» (1966) і «Службоўнік» (1980).
1894 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1894 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Мікалай (Мацукевіч)
Біяграфічныя звесткі
З пачатку 1980-х гадоў Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква існавала ў расколатым выглядзе. У траўні 1983 г. на надзвычайным саборы БАПЦ у Кліўлендзе Мікалай (Мацукевіч) абраны першым іерархам БАПЦ. На 3-м саборы БАПЦ у царкве Жыровіцкай Божай Маці ў Гайленд-Парку (штат Нью-Ёрк) абраны паўторна першым іерархам БАПЦ. Канфліктаваў з іншай буйнай групоўкай з цэнтрам у Брукліне і пад кіраўніцтвам спачатку Андрэя (Крыта), а затым Ізяслава (Бруцкага). Саборам БАПЦ гэтай групоўкі на Мікалая была накладзена анафема, якую ён прызнаць адмовіўся і аб'явіў пра некананічнасць бруклінскай БАПЦ.
Пасля смерці Мікалая большая частка яго царквы перайшла пад кантроль БАПЦ Ізяслава (Бруцкага). Пераемнікамі Мікалая (Мацукевіча) аб'явілі сябе таксама Аляксандр Салагуб і Іван Спасюк.
Пахаваны на Беларускіх могілках у Іст-Брансуіку, Нью-Джэрсі, ЗША.
Кастусь Харашэвіч
Кастусь Харашэвіч, сапр. Канстанцін Іванавіч Харашэвіч (, в. Літва, цяпер  — ) — беларускі мастак-жывапісец.
Біяграфія
Вучыўся ў Барыса Кіта ў Маладзечанскай гандлёвай школе падчас 2-й сусветнай вайны. Прымаў удзел у дзейнасці СБМ.
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча (1958). Дыпломная работа — «Сялянскі бунт у дарэвалюцыйнай вёсцы». . Член Беларускага саюза мастакоў (з 1969). Член мастацкай суполкі «Пагоня». .
Сузаснавальнік разам з Ядвігай Раздзялоўскай студыі выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ў Маладзечне. Творчасць мастака-пейзажыста Кастуся Харашэвіча прадстаўлена больш чым 500 карцінамі, якія адлюстроўваюць знакавыя падзеі ў гісторыі Павілля і ўсёй Беларусі.
Ад пачатку 2000-х гадоў мастак працуе над стварэннем галерэі партрэтаў дзеячаў культуры і гісторыі, сваіх знакамітых землякоў. Сярод іх Янка Купала, Францішак Багушэвіч, Вацлаў Ластоўскі, Барыс Кіт, Павел Валошын, Сымон Рак-Міхайлоўскі, Браніслаў Тарашкевіч, Пятро Мятла.
У 2011 годзе ў філіяле дзяржаўнага літаратурнага музея імя Янкі Купалы ў Яхімоўшчыне адкрылася персанальная галерэя твораў Кастуся Харашэвіча.
Аўтар кнігі ўспамінаў «Зведанае і перажытае», 2004 год.
Памёр 12 ліпеня 2013 года ў Маладзечне. Пахаваны 13 ліпеня там жа на старых могілках.
Ян Павел II
Ян Па́вел II (Ioannes Paulus PP. II, Jan Paweł II, Giovanni Paolo II; да інтранізацыі — Ка́раль Ю́заф Вайты́ла, Karol Józef Wojtyła ;, Вадовіцы, Кракаўскае ваяводства, Польшча — , Ватыкан) — Папа Рымскі з 16 кастрычніка 1978 па 2 красавіка 2005 года. У 2014 годзе Рымска-каталіцкай царквой абвешчаны святым.
Bethesda Game Studios
Bethesda Game Studios — амерыканская кампанія, якая спецыялізуецца на распрацоўцы камп’ютарных гульняў. Заснавана ў 2001 годзе, у амерыканскім горадзе Роквіл, штат Мэрыленд. Раней кампанія была адным цэлым з Bethesda Softworks, але пасля выхаду гульні The Elder Scrolls III: Morrowind у 2002 годзе, у яе з’явілася ўласная назва і лагатып. Студыяй кіруюць Эшлі Чэнг і Тод Говард. Офісы Bethesda Game Studios, Bethesda Softworks і ZeniMax Media размешчаны ў адным будынку.
Ян Павел II
Дзяцінства і юнацтва
Караль Юзэф Вайтыла нарадзіўся ў горадзе Вадовіцы, у паўднёвай Польшчы, у сям’і былога афіцэра аўстрыйскай арміі. Ён быў малодшым з двух дзяцей Караля Вайтылы-старэйшага і Эміліі Качароўскай, якая памерла, калі будучаму Папу было ўсяго дзевяць гадоў. Не дасягнуўшы 20-гадовага ўзросту, Караль Вайтыла-малодшы застаўся круглым сіратой.
Караль паспяхова вучыўся. Скончыўшы ліцэй у 1938 годзе, напярэдадні Другой сусветнай вайны, ён паступіў на філасофскі факультэт Ягелонскага універсітэта у Кракаве. Тады ж стаў членам «Студыі 38» — тэатральнага гуртка. У час нямецкай акупацыі, каб пазбегнуць вывазу ў Германію, пакінуў вучобу і працаваў у каменяломні каля Кракава, а потым перайшоў на хімічны завод кампаніі Solvay.
Bethesda Game Studios
Гісторыя
Не ўсе гульні Bethesda Game Studios выдаваліся Bethesda Softworks. Напрыклад, версіі The Elder Scrolls IV: Oblivion для Windows і Xbox 360 выдаваліся 2K Games, а версія для PlayStation 3 была выпушчана кампаніяй Ubisoft.
Ян Павел II
Дзяцінства і юнацтва
У 1942 годзе Караль Вайтыла запісаўся на агульнаадукацыйныя курсы падпольнай Кракаўскай духоўнай семінарыі. Тады ж ён стаў адным з ініцыятараў «Рапсадзічнага тэатра», які дзейнічаў падпольна. У 1944 годзе архібіскуп Кракаўскі кардынал Стафан Сапега па меркаваннях бяспекі перавёў Вайтылу разам з іншымі «нелегальнымі» семінарыстамі на працу ў епархіяльнае кіраванне ў архібіскупскім палацы, дзе Караль застаўся да канца вайны.
Bethesda Game Studios
Гісторыя
У сярэдзіне 2000-х гадоў Bethesda Game Studios складалася з двух студый — адна займалася RPG, іншая распрацоўвала гонкі серыі IHRA Drag Racing.
Ян Павел II
Служэнне царкве
У 1946 прыняў сан свяшчэнніка. У 1946—48 вучыўся ў Рыме, Бельгіі і Францыі. 3 1958 біскуп, з 1963 арцыбіскуп-мітрапаліт кракаўскі; удзельнічаў у рабоце 2-га Ватыканскага сабора. 3 1967 кардынал.
Bethesda Game Studios
Гісторыя
У снежні 2015 года адкрыўся новы офіс у горадзе Манрэаль.
Альфрэд Вернер
Альфрэд Вернер (Alfred Werner;,  — , ) — швейцарскі хімік, стваральнік каардынацыйнай тэорыі, якая легла ў аснову хіміі комплексных злучэнняў, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1913).
Ян Павел II
Служэнне царкве
Папа Рымскі з 1978 года. Выжыў пасля замаху на яго жыццё 13 мая 1981 года.
Bethesda Game Studios
Гісторыя
У сакавіку 2018 года стала вядома аб рэбрэндынгу BattleCry Studios у Bethesda Game Studios Austin. Студыя грунтуецца ў горадзе Остын, штат Тэхас.
Ян Павел II
Служэнне царкве
Пантыфікат Яна Паўла ІІ вядомы адкрытым дыялогам: ён пасрэднічае ў міжнародных канфліктах, выступае са зваротамі аб міры, праводзіць супольныя малітвы з прадстаўнікамі іншых канфесій. Пры ім праведзена рэформа кананічнага права (1984), выдадзены новы «Катэхізіс каталіцкай царквы» (1992), рэарганізавана Рымская курыя, ажыццёўлены шматлікія кананізацыі і беатыфікацыі.
Папа правёў 104 замежныя падарожжы, наведаў 129 краін. Беатыфікаваў 1343, кананізаваў 482 асобы. Прызначыў на пасады 321 епіскапа і 232 кардыналы. Выдаў 14 Энцыклік, 15 Апостальскіх адартацый, 11 Апостальскіх канстытуцый, 45 Апостальскіх пасланняў, 30 дакументаў у форме «motu proprio», тысячы папскіх лістоў.
Па працягласці свайго пантыфікату ён саступае толькі Апосталу Пятру і Папу Пію IX (1846—1878). Яго пераемнікам стаў нямецкі кардынал Ёзэф Ратцынгер, які прыняў імя Бенедыкт XVI.
Аўтар прац па праблемах хрысціянскай філасофіі чалавека («Любоў і адказнасць», 1960; «Асоба і ўчынак», 1969; «Пытанні суб’екта маральнасці», 1991), шматлікіх энцыклік, а таксама вершаў, паэм, п’ес.
Яго верш «Юдэйская пустыня» пераклала на беларускую мову Хрысціна Лялько.
Ян Павал ІІ стаў першым пантыфікам у гісторыі, які пачаў звяртацца да беларускіх вернікаў па-беларуску ў сваіх святочных віншаваннях з нагоды Вялікадня і Нараджэння Хрыстовага, а таксама падчас сустрэч з дэлегацыямі беларусаў.
Ацэнкі
У 2000 годзе ўзнагароджаны вышэйшай узнагародай ЗША — Залатым медалём Кангрэса.
Bethesda Game Studios
Гісторыя
10 жніўня 2018 года было абвешчана аб рэбрэндынгу Escalation Studios у Bethesda Game Studios Dallas.
Альфрэд Вернер
Біяграфія
Нарадзіўся ў французскім Эльзасе ў сям’і токара; неўзабаве пасля яго нараджэння бацька купіў ферму і заняўся развядзеннем племянной жывёлы. Пасля заканчэння тэхнічнага вучылішча ў 1885 годзе быў прызваны на гадавую вайсковую службу ў нямецкай арміі (Эльзас быў анексаваны Германіяй у 1871 годзе). Служыў у Карлсруэ, дзе ў вольны час наведваў лекцыі ў Вышэйшай тэхнічнай школе. Пасля службы Вернер вырашыў не вяртацца ў Эльзас і паступіў у Тэхналагічны інстытут у Цюрыху, які скончыў у 1889 годзе з дыплом хіміка-тэхнолага.
У 1890—1891 гадах працаваў у хіміка-тэхнічнай лабараторыі інстытута на пасадзе асістэнта. У 1890 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Аб прасторавым размеркаванні атамаў у злучэннях азоту». У 1891—1892 гадах стажыраваўся ў лабараторыі М. Бертло ў Калеж дэ Франс (Парыж).
У 1892 годзе атрымаў пасаду прыват-дацэнта ў Тэхналагічным інстытуце. У 1893—1915 — прафесар арганічнай хіміі ў Цюрыхскім універсітэце, з 1909 — дырэктар Хімічнага інстытута гэтага ўніверсітэта. У 1895 годзе атрымаў швейцарскае грамадзянства.
Атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі 1913 «у знак прызнання яго работ аб прыродзе сувязяў атамаў у малекулах». Узнагароджаны медалём Леблана Французскага хімічнага таварыства. Член Брытанскага хімічнага таварыства, Гётынгенскай акадэміі навук і шэрагу іншых навуковых таварыстваў.
Конкурс песні Еўрабачанне 2016
Конкурс песні Еўрабачанне 2016 (Eurovision Song Contest 2016; Concours Eurovision de la chanson 2016; Eurovisionsschlagerfestivalen 2016) — 61-ы конкурс песні «Еўрабачанне», які адбыўся ў Стакгольме (Швецыя). Краіна стала пераможцай папярэдняга конкурсу «Еўрабачанне 2015», што прайшоў у Вене (Аўстрыя) з песняй «Heroes» у выкананні Монса Сельмерлёва, які набраў 365 балаў. Даты для абодвух паўфіналаў — 10 мая і 12 мая, фіналу конкурсу — 14 мая 2016 года. Швецыя прымала ў сябе конкурс шосты раз, краіне спатрэбілася 3 гады для таго, каб паўтарыць поспех 2012 года, дзе пераможцам стала Ларын. Конкурс праводзіла шведская нацыянальная тэлерадыёкампанія SVT пад кіраўніцтвам Еўрапейскага вяшчальнага саюза.
Пераможцам у конкурсе Еўрабачанне 2016 стала Джамала, якая прадстаўляла Украіну. Яна выконвала песню «1944». Аўстралія і Расія занялі другое і трэцяе месца адпаведна.