cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іўдаізм у Фінляндыі
Гістарычныя звесткі
На становішча яўрэяў у Фінляндыі аказала ўплыў палітыка ў яўрэйскім пытанні з боку двух дзяржаў: Швецыі і Расіі. Законы, якія датычыліся яўрэяў і іх пражывання ў Фінляндыі на працягу XIX - пачатку XX стагоддзяў заставаліся са шведскіх часоў і доўгі час захоўваліся ў сіле і пасля таго, як былі адмененыя на тэрыторыі Швецыі. Шведскія законы на тэрыторыі Вялікага княства Фінляндскага былі дапоўнены і падпісаны імператарам.
У перыяд шведскага панавання па афіцыйных дадзеных у Фінляндыі не было яўрэйскага насельніцтва. Па ўказе 1782 на тэрыторыі шведскай дзяржавы мяжа яўрэйскай аселасці была абмежавана толькі трыма вялікімі гарадамі - Стакгольмам, Норчэпінгам і Гётебаргам, што выключала пасяленне яўрэяў у фінскіх землях.
У першыя дзесяцігоддзі XIX стагоддзя дзякуючы спачувальнаму стаўленню да яўрэяў некаторых афіцыйных асоб у Вялікім княстве Фінлядскім асобныя яўрэйскія сем'і з'явіліся на тэрыторыі краіны і змаглі сабраць значны капітал на гандлі. Самым вядомым сярод іх быў ўладальнік рэстарана Натан Хорд - асоба, папулярная сярод студэнтаў Імператарскага Аляксандраўскага ўніверсітэта ў Хельсінкі.
Аднак, нягледзячы на асобныя выпадкі, афіцыйныя асобы ў Вялікім княстве Фінляндскім стараліся выконваць вельмі строгае шведскае заканадаўства аб яўрэях і, такім чынам, перад тварам імперскай Расіі ўскосна падкрэслівалі аўтаномны статус краіны. У гэтай сувязі да 1858 у Фінляндыі працягвала дзейнічаць безумоўная забарона пражывання для яўрэяў, якія не былі звернутыя ў хрысціянства. Забарона была знята ў 1858 годзе для вайскоўцаў-яўрэяў, якія скончылі службу, і матросаў, размешчаных у Фінляндыі. Але дадзеная пастанова не прывяла да прыкметнага павелічэння колькасці яўрэяў.
У адстаўных яўрэйскіх вайскоўцаў, якія пасяліліся ў Фінляндыі не было, як правіла, дастатковай адукацыі, таму яны ў большасці сваёй займаліся толькі рамеснай працай і дробным гандлем, у сувязі з чым атрымалі мянушку "рынкавыя яўрэі". У Хельсінкі яўрэйскія рынкі знаходзіліся на месцы цяперашняга Фінскага банка і, пазней, на месцы цяперашняга Сімяонаўскага поля.
«Яўрэяў, якія згодна з прадказаннем, апынуліся раскіданымі па свеце, афіцыйна забаронена сяліцца ў нашай краіне. Але паколькі закон дазваляе звольненым са службы ваенным яўрэйскага паходжання са сваімі сем'ямі заставацца ў гэтай краіне, у Хельсінкі і Выбаргу сустракаецца некалькі сот яўрэяў, якія трымаюць крамы са старой вопраткай і мэбляй і ў якіх ёсць свая сінагога, дзе яны праводзяць набажэнствы па законах Майсея. Часцей за ўсё яны гандлююць таннымі вырабамі, у яўрэяў няма багацця і сілы, як і ў іншых краінах, але ўсе ведаюць яўрэяў як дзіўны народ, які ў старажытнасці быў богаабраным народам і які напаткала Божая кара».
Першая ў Фінляндыі сінагога была абсталявана ў так званай віле Лангенска ў Сілтасаары ў Хельсінкі. Расійская дзяржава часткова аплачвала арэнду памяшкання для сінагогі ў сілу тых прывілеяў, якія былі прадастаўлены яўрэйскім вайскоўцам, якія дэмабілізаваліся. Пасля смерці Аляксандра II становішча яўрэяў было ўскладнена пастановай Сената ад 1886, па якой пастанова аб пасяленні ад 1858 была адменена і заменена часовым відам на жыхарства, які даваў права пражываць у горадзе толькі шэсць месяцаў па спецыяльным дазволе губернатара.
У 1888 годзе наступіла першае распараджэнне аб высылцы 12 яўрэйскіх сямействаў з Турку, а з Выбарга былі высланы 34 з 52 яўрэйскіх сем'яў. Частка высланых сем'яў перасялілася ў ЗША, частка - у Палестыну.
З прычыны міжнароднага ціску становішча яўрэяў у Фінляндыі ў 1889 годзе было палегчана, аднак, іх дзейнасць абмяжоўвалася і за імі старанна наглядалі. Спачувальнае стаўленне да яўрэяў і становішча іх у Фінляндыі найбольш выразна праступала ў шведаманской прэсе, тады як феннаманскія газеты выступалі за абмежавальную палітыку.
Аселыя ў Фінляндыі яўрэі праяўлялі сацыяльную актыўнасць, у прыватнасці, заснаваўшы ў канцы XIX стагоддзя шведамоўнае «Яўрэйскае жаночае дабрачыннае таварыства» і ажыццяўляючы асветніцкую дзейнасць.
Іўдаізм ў сучаснай Фінляндыі
Па словах Дана Кантара, камерцыйнага дырэктара яўрэйскай абшчыны Хельсінкі, «большасць фінскіх яўрэяў нерэлігійныя і знаходзяцца ў змешаных шлюбах». Па стане на канец 2011 года ў Фінляндыі маецца адна яўрэйская школа - яна знаходзіцца на тэрыторыі яўрэйскага абшчыннага цэнтра ў Хельсінкі. Праграма навучання - агульная для ўсіх школ у Фінляндыі, але маюцца дадатковыя заняткі - па іўрыце, яўрэйскай традыцыі і гісторыі. У школе вучыцца 90 чалавек. Школа субсідуецца дзяржавай. У яўрэйскай школе вучацца таксама дзеці, у якіх бацька яўрэй, а маці - хрысціянка, хоць з пункту гледжання Галахі такія дзеці не з'яўляюцца яўрэямі, ва ўзросце бар-міцвы (бат-міцвы) яны праходзяць гіюр, як і іншыя вучні.
У горадзе Турку на канец 2012 года ў абшчыне было 128 зарэгістраваных членаў.
Пётр Аляксеевіч Парашэнка
Пётр Аляксеевіч Парашэнка (Петро Олексійович Порошенко; нар., Балград, Адэская вобласць, УССР, СССР) — украінскі прадпрымальнік, палітык, пяты Прэзідэнт Украіны (2014—2019). Народны дэпутат Украіны 3-га, 4-га, 5-га і 7-га скліканняў, міністр эканамічнага развіцця і гандлю Украіны (з 23 сакавіка па 24 снежань 2012 г., міністр замежных спраў Украіны (9 кастрычніка 2009 — 11 сакавіка 2010), старшыня Савета Нацыянальнага банка Украіны. Заслужаны эканаміст Украіны. Заснавальнік канцэрна «Укрпрамінвест». Уваходзіць у лік самых багатых украінцаў. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Украіны ў галіне навукі і тэхнікі.
Біяграфія
Пасля сканчэння з адзнакаю факультэту міжнародных адносін і міжнароднага права Кіеўскага ўніверсітэта імя Шаўчэнкі (1989) навучаўся ў аспірантуры (1989—1992), працаваў асістэнтам кафедры міжнародных эканамічных адносін.
У 1990—1991 — намеснік генеральнага дырэктара Аб'яднання малых прадпрыемстваў і прадпрымальнікаў «Рэспубліка». У 1991—1993 кіраваў АТ Біржавы дом «Украіна». У 1993—1998 — генеральны дырэктар ЗАТ «Украінскі прамыслова-інвестыцыйны канцэрн».
У 1998 абраны ў Вярхоўную Раду, уваходзіў у парламенцкую фракцыю аб'яднаных сацыял-дэмакратаў. На пачатку 2000 выйшаў з СДПУ(А) і стварыў фракцыю «Салідарнасць» (пазней — партыя). У складзе выбарчага блоку «Наша Украіна» абіраўся дэпутатам у 2002 і 2006 годах.
З ліпеня 2004 года — намеснік кіраўніка штабу кааліцыі «Сіла народу», з моманту стварэння партыі «Наша Украіна» — у яе кіраўніцтве.
8 лютага 2005 года прызначаны сакратаром Рады нацыянальнай бяспекі і абароны. 5 верасня 2005 пасля вылучэння супраць яго абвінавачванняў з боку колішняга дзяржаўнага сакратара Аляксандра Зінчанкі падаў у адстаўку. Аднак ніводнае з высунутых абвінавачванняў не пацвердзілася, і суд абавязаў Зінчанку прынесці публічныя прабачэнні.
З 22 лютага 2007 года — старшыня Рады Нацыянальнага банка Украіны.
9 кастрычніка 2009 года пастаўлены міністрам замежных спраў Украіны.
Са снежня 2012 года — народны дэпутат Украіны 7-га склікання, пазафракцыйны. З пачатку 2014 года — кандыдат у прэзідэнты Украіны на выбарах 2014 года.
25 траўня 2014 года ў першым туры выбараў атрымаў большасць галасоў і быў абраны прэзідэнтам Украіны.
На чале дзяржавы
Яго супернік на наступных прэзідэнцкіх выбарах 2019 года Уладзімір Зяленскі падчас дэбатаў паміж кандыдатамі на НСК «Алімпійскі» 19 красавіка, напаярэдадні другога тура адрасаваў Пятру Парашэнку словы: «Я не ваш апанент, я ваш прысуд». У другім туры прэзідэнцкіх выбараў, які адбыўся 21 красавіка, Пятро Парашэнка саступіў Уладзіміру Зяленскаму і заявіў аб тым што ён пакідае пасаду прэзідэнта краіны з наступнага месяца.
На парламенцкіх выбарах 2019 года ўзначаліў спіс партыі Еўрапейская Салідарнасць, такую назву атрымаў «Блок Пятра Парашэнкі» пасля перайменавання. Партыя атрымала 8% галасоў і чацвёртае месца, аказалася ў апазіцыі да прэзідэнцкай партыі "Слуга народа".
Навуковая дзейнасць
У 2002 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Прававое рэгуляванне кіраваннем дзяржаўнымі карпаратыўнымі правамі ва Украіне». Кандыдат юрыдычных навук. Аўтар манаграфіі «Дзяржаўнае кіраванне карпаратыўнымі правамі ва Украіне. Тэорыя фарміравання правастасункаў» і нізкі навуковых публікацый. Суаўтар падручніку «Сучасныя міжнародныя эканамічныя стасункі».
23 снежня 2009 абраны Ганаровым прафесарам Універсітэта банкаўскай справы Нацыянальнага банка Украіны. Заслужаны эканаміст Украіны.
Сям'я
Пётр і Марына Парашэнкі пажаніліся ў 1984 г. У іх чацвёра дзяцей — Аляксей (1985), Яўгенія, Аляксандра (2000), Міхаіл (2001).
Індэкс адукацыі
Гэты артыкул змяшчае даныя з папярэдняй Справаздачы пра развіццё чалавецтва за 2010 год.
Індэкс адукацыі адлюстроўвае ўзровень пісьменнасці сталага насельніцтва (дзве траціны значэння) і камбінаваны паказчык сукупнай долі навучэнцаў (адна траціна значэння). Узровень пісьменнасці паказвае, колькі працэнтаў насельніцтва  авалодала чытаннем і пісьмом, у той час як сукупная доля навучэнцаў паказвае працэнт навучэнцаў пачынаючы з дзіцячых садоў і сканчаючы пасляўніверсітэцкай адукацыяй.
Адукацыя — найважнейшы складнік паказчыку «якасць жыцця». Індэкс адукацыі, у прыватнасці, улічваецца пры вызначэнні ўзроўню эканамічнага развіцця, які з’яўляецца ключавым крытэрыем пры ранжыраванні краін на развітыя, у стадыі развіцця і найменш развітыя.
Ранжыраванне
Змены значэння індэкса адлюстраваны наступным чынам:
Апошняя апублікаваная версія справаздачы ўтрымлівае звесткі за 2011 год.
Усе краіны, якія адносяцца да катэгорыі развітых, павінны мець індэкс большы за 0,8, хоць большасць з іх маюць індэкс большы за 0,9. Для прагляду рэйтынгу, заснаванага на ІРЧП, гледзіце спіс краін паводле ІРЧП.
Усевалад Мікалаевіч Максімовіч
Усевалад Мікалаевіч Максімовіч (Максимович Всеволод Миколайович;  — ) — украінскі мастак-графік, ілюстратар, дэкаратар, адзін з найбуйнейшых прадстаўнікоў стыля ар-нуво і сымвалізма ў Расіі ў пачатку XX стагоддзя. Зазнаў уплыў Обры Бёрдслі, звяртаўся да прыёмаў польскіх і расійскіх прадстаўнікоў акадэмізму — такіх, як Генрык Семірадскі, Сцяпан Бакаловіч. Развіваў сімвалічныя тэндэнцыі мастацтва позніх прэрафаэлітаў. Малюнкі Максімовіча, адметныя вытанчанасцю і дэкаратыўнай элегантнасцю вобразаў, віртуознай гульнёй тонкіх ліній і сілуэтаў, адыгралі важную ў фарміраванні графікі стылю «мадэрн» у Расіі і Украіны.
Біяграфія
Усевалад Максімовіч нарадзіўся ў Палтаве. Адтуль з’ехаў у Маскву, дзе працягнуў вучобу ў студыі вядомага архітэктара Івана Рэрберга, прафесара Вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства, дзякуючы якому захапіўся сімвалізмам і творчасцю Урубеля. У Маскве Усевалад пазнаёміўся з Міхаілам Ларыёнавым, Велімірам Хлебнікавым, Васілём Каменскім, Канстанцінам Бальшаковым, сёстрамі Сіняковымі і іншымі мастакамі і паэтамі-футурыстамі.
Усевалад Максімовіч быў самабытным мастаком, аднім з найбольш яскравых ўкраінскіх прадстаўнікоў стылю мадэрн. Росквіт яго творчасці прыпадае на перыяд з 1912 па 1914 гады, калі ім былі створаны найбольш выдатныя работы — гіганцкія пано, у якіх адчуваўся ўплыў ар-нуво Обры Бёрдслі. У сваіх карцінах Усевалад Максімовіч выкарыстоўваў велізарную колькасць мастацкіх прыёмаў. Асноўнымі вобразамі для яго былі вобразы антычнасці. Яго карціны аднаўляюць архаічны культ урадлівасці. На іх — шматлікія гірлянды з раслінных узораў, якімі аплеценыя персанажы, падобныя на алімпійскіх волатаў. У працах Максімовіча прасочваецца манера філіграннай працы Обры Бёрдслі, Юліуса Дзітца, Томаса Тэадора Гейнэ і Канстанціна Сомава, а таксама іх маскоўскіх паслядоўнікаў — М. Феафілактава і В. Міліоці. У іх таксама адгадваецца ўплыў традыцый Імператарскай акадэміі мастацтваў, дзе малады мастак пазнаёміўся з творамі расійскіх, украінскіх і польскіх майстроў — такіх як Сцяпан Бакаловіч, Вільгельм Катарбінскі, Генрык Семірадскі і іх паслядоўнікаў І. Бродскага, Ф. Крычаўскага і І. Мясаедава. Максімовіч быў членам мастацка-філасофскага аб’яднання «Сад багоў», які ўзначальваў мастак Іван Мясаедаў, настаўнік Максімовіча.
Усевалад Максімовіч вёў багемны лад жыцця, ужываў наркотыкі і алкаголь. У 1914 годзе ён сыграў галоўную ролю ў авангардным фільме «Драма ў кабарэ футурыстаў». Неўзабаве пасля гэтага ён скончыў жыццё самагубствам. Хутчэй за ўсё, прычынай, якая натхніла мастака на такі крок, стаў правал яго персанальнай выставы ў Маскве. Па іншай версіі самагубства выклікала нешчаслівая любоў. Доўгія гады пасля смерці мастака яго працы заставаліся малавядомымі. Новае адкрыццё самабытнай творчасці Усевалада Максімовіча і ўсплёск цікавасці да яго адбыліся дзякуючы выставе «Скрыжаванні: мадэрнізм на Украіне, 1910—1930», якая праходзіла ў 2007 годзе ў Чыкагскім культурным цэнтры.
Універсітэт Ювяскюля
Універсітэт Ю́вяскюля (Jyväskylän yliopisto Jyväskylä universitet) — трэці па велічыні ўніверсітэт Фінляндыі пасля Хельсінкскага і ўніверсітэта Турку. Размешчаны ў горадзе Ювяскюля. У 2013 годзе ў рэйтынгу аўтарытэтнай брытанскай кампаніі QS Quacquarelli Symonds універсітэт займаў 299 месца сярод лепшых універсітэтаў свету.
Гісторыя
Заснаваны ў 1934 годзе, але сваім папярэднікам можа лічыць Настаўніцкую гімназію - першую вышэйшую фінамоўную навучальную ўстанову для падрыхтоўкі настаўнікаў, адкрытую ў горадзе ў 1863 годзе.
У 1983-1984 гадах ва ўніверсітэце ўпершыню ў Фінляндыі ўведзена выкладанне музеялогіі як асобнай дысцыпліны; у 1989 годзе ўведзена стаўка выкладчыка, а ў 1998 годзе - прафесарская ступень.
Вялікі Хельсінкі
Вялікі Хельсінкі (Suur-Helsinki, Storhelsingfors) або Хельсінкскі рэгіён (Helsingin seutu, Helsingforsregionen), а таксама меншы па плошчы Сталічны рэгіён (Paakaupunkiseutu, Huvudstadsregionen) — назвы, якія пазначаюць рэгіёны розных памераў вакол Хельсінкі — сталіцы Фінляндыі.
Універсітэт Ювяскюля
Гісторыя
У 2010 годзе на сайце ўніверсітэта па памылцы былі апублікаваныя дадзеныя каля 4 тысяч студэнтаў, якія праходзяць стажыроўку за мяжой, у сувязі з чым праведзена расследаванне.
Вялікі Хельсінкі
Яны размяшчаюцца ў паўднёвай частцы краіны, уздоўж Фінскага заліва Балтыйскага мора. Меншы Сталічны рэгіён складаецца з гарадоў Хельсінкі, Эспа, Ванта і Каўніяйнен з агульным насельніцтвам 1 020 166 чалавек (па стане на 31 снежня 2008). Рэгіён з'яўляецца цэнтрам эканомікі, культуры і навукі краіны. 8 з 20 універсітэтаў Фінляндыі, а таксама большасць штаб-кватэр кампаній і ўрадавых устаноў размешчаны ў Вялікім Хельсінкі, акрамя таго, тут знаходзіцца галоўны авіяцыйны хаб краіны — аэрапорт Хельсінкі-Ванта.
Універсітэт Ювяскюля
Гісторыя
У 2013 годзе прэзідэнт Фінляндыі Саўлі Нійнісцё ў сувязі з 65-годдзем быў удастоены ступені ганаровага доктара ўніверсітэта.
Навучанне
Ва універсітэце маецца сем факультэтаў (у тым ліку адзіны ў краіне факультэт фізічнай культуры ), на якіх навучаецца 15 тысяч студэнтаў і 25 тысяч дарослых навучэнцаў. Шырокая сетка абмену студэнтамі і выкладчыкамі налічвае больш за 350 замежных універсітэтаў.
У супрацоўніцтве з Саюзам студэнтаў універсітэт прапануе замежным студэнтам шэраг паслуг, уключаючы размяшчэнне ў студэнцкіх кватэрах, арыентацыйную праграму, т'ютараў, выступленні ўніверсітэцкага сімфанічнага аркестра, некалькіх хораў і музычных гуртоў, студэнцкі тэатр і рок-клуб.
Гарады Фінляндыі
З 2010 года ў Фінляндыі налічваецца 108 гарадоў.
Спіс аб’ектаў PGC (1019001—1020000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1019001—1020000)
Прастытуцыя ў Фінляндыі
Прастытуцыя ў Фінляндыі (Prostituutio Suomessa) — прадастаўленне сексуальных паслуг на тэрыторыі Фінляндыі. Прастытуцыя афіцыйна не забаронена, але пры гэтым дзейнічае забарона на арганізацыю бардэляў і сутэнёрства. Таксама крымінальна караецца купля сексуальных паслуг у ахвяр гандлю людзьмі, у прастытутак, якія дзейнічаюць пад кантролем сутэнёраў і ў асоб, маладзейшых за 18 гадоў. Купля-продаж у публічных месцах караецца штрафам. Па большай частцы прастытуцыя распаўсюджана ў Хельсінкі і сталічным рэгіёне.
Фінская паліцыя вядзе барацьбу з гандлем людзьмі і прымусам да прастытуцыі незаконна прывезеных у Фінляндыю жанчын. Па словах прадстаўніка фінскага Мінюста Янэ Канерва, адной з найбольш відавочных прыкмет таго, што мае месца выпадак гандлю людзьмі, з'яўляецца наяўнасць пасродніка ці аплата «паслуг» трэцяй асобе. Таму адносна суровае пакаранне — чатыры месяцы турмы ці штраф — пагражае толькі тым, хто плаціць прастытутцы, ведаючы, што яе прымусілі да секса. Зрэшты, даказаць факт прымусу вельмі складана, і гэта прызнаюць самі супрацоўнікі паліцыі і пракуратуры. Паводле даных фінскіх улад, да 25 % жанчын, занятых у мясцовай секс-індустрыі — іншаземкі, галоўным чынам з краін Балтыі і Расіі. Штогод некалькі дзясяткаў чалавек падвяргаюцца дэпартацыі за заняцце прастытуцыяй (у 2011 ~ 90, у 2012 ~ 40 чалавек).
У 2012 годзе ў Фінляндыі абмяркоўвалася магчымасць увядзення поўнай забароны на куплю сексуальных паслуг па прыкладзе Швецыі і Нарвегіі, але гэта ініцыятыва тады не атрымала падтрымкі. У 2013 годзе шэраг экспертаў міністэрства юстыцыі зноў прапанавалі накласці поўную забарону на куплю сексуальных паслуг, а міністр юстыцыі Ганна-Мая Хенрыксан выказала падтрымку ініцыятыве і паабяцала ўнесці яе на разгляд усяго ўрада.
У лістападзе 2012 года кіраўнік Хельсінкскай акруговай арганізацыі «Маладых цэнтрыстаў» Алена Санталайнен выступіла з прапановай легалізаваць у Фінляндыі бардэлі, што стала адказам на заяву паплечніка па партыі Алпа Рыпаці, які выступіў за ўвядзенне забароны на куплю секса для гетэрасексуалаў.
Паводле даследаванняў Ведамства здароўя і дабрабыту THL, праведзеных у 2013 годзе, 95 % фінскіх прастытутак карыстаюцца прэзерватывамі, а 60 % правяраліся на ВІЧ на працягу апошняга паўгоддзя. Акрамя таго, прыкладна палова секс-працаўнікоў зрабілі прышчэпку ад гепатыту A і B У даследаванні бралі ўдзел 234 чалавека, з якіх 32 % адказвалі па-фінску, 34 % — па-руску і 30 % — на тайскай мове. 4 % адказалі па-англійску.
Сабор Святога Генрыха (Хельсінкі)
Сабор Святога Генрыха Упсальскага (Pyhan Henrikin katedraali) — каталіцкі храм, размешчаная ў Хельсінкі (Фінляндыя) па адрасе вул. Pyhän Henrikin aukio, 1. Царква з'яўляецца кафедральным саборам дыяцэзіі Хельсінкі.
Спіс аб’ектаў PGC (2249001—2250000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2249001—2250000)
Птушкі на цернях (раман)
«Птушкі на цернях»  (англ. The Thorn Birds) — раман — бэстсэлер 1977 аўстралійскай пісьменніцы Колін Мак-Калау.
Сабор Святога Генрыха (Хельсінкі)
Гісторыя
У 1955 годзе царква стала кафедральным саборам дыяцэзіі Хельсінкі.
Птушкі на цернях (раман)
Сюжэт
Гісторыя пачынаецца ў 1915 годзе і ахоплівае паўстагоддзя. Кніга разбіта на сем частак, у кожнай з якіх раскрываецца характар ​​аднаго з галоўных герояў. У цэнтры сюжэту — жыццё сям’і Кліру, прарабіўшай шлях ад новазеландскіх беднякоў да кіроўцы аднаго з найбуйнейшых аўстралійскіх маёнткаў Дрохеды.
Сабор Святога Генрыха (Хельсінкі)
Гісторыя
У 1989 годзе сабор святога Генрыха наведаў Рымскі Папа Ян Павел II, які ў той час наведваў скандынаўскія краіны з пастырскім візітам.
Птушкі на цернях (раман)
Сюжэт
'' 'Частка 1. 1915—1917 гг. Мэгі '' '
Пачынаецца кніга з дня нараджэння малодшай дачкі, Мэгі, якой спаўняецца чатыры гады. Апісваецца побыт шматдзетнай сям’і, цяжкую штодзённую працу маці сямейства, Фіёны, цяжкасці навучання дзяцей у каталіцкай школе пад начальствам суровых манашак, незадаволенасць старэйшага сына Фрэнка беднасцю і аднастайнасцю жыцця. Аднойчы бацьку, Падрыку Кліру (Пэды), прыходзіць ліст ад яго сястры Мэры Карсан, багатай уладальніцы шырокага аўстралійскага маёнтка Дрохеды. Яна запрашае яго на пасаду старэйшага Аўчароў, і ўся сям’я пераязджае з Новай Зеландыі ў Аўстралію.
'' 'Частка 2. 1918—1928 гг. Ральф '' '
У Аўстраліі сямейства Кліру сустракае малады парафіяльны святар Ральф дэ Брыкасар. Дзесяцігадовая Мэгі, адзіная дачка ў сям’і, прыцягвае яго ўвагу сваёй прыгажосцю і сарамлівасцю. Стаўшы старэй Мэгі ўлюбляецца ў яго, але ім не наканавана быць разам, паколькі Ральф, як любы каталіцкі святар, даў зарок цнатлівасці (цэлібат). Тым не менш, яны праводзяць разам шмат часу, ездзяць верхам, гутараць. Мэры Карсан, удава «сталёвага караля» Майкла Карсана, без адказу закахана ў Ральфа і назірае за яго адносінамі з Мэгі з дрэнна схаванай нянавісцю. Адчуваючы, што Ральф блізкі да таго, каб адмовіцца ад сану дзеля стала дарослай Мэгі, Мэры расстаўляе Ральфу пастку цаной свайго жыцця: пасля смерці Мэры Карсан яе велізарная спадчына пераходзіць да царквы пры ўмове, што апошняя па вартасці ацэніць свайго сціплага служыцеля Ральфа дэ Брыкасара, які становіцца адзіным распарадчыкам стану Карсан, а сямейства Кліру атрымлівае права жыць у Дрохеде ў якасці кіраўнікоў. Цяпер, калі перад Ральфам зноў ва ўвесь абсяг адкрываецца магчымасць царкоўнай кар’еры — ён адмаўляецца ад таго, каб злучыць сваё жыццё з Мэгі і з’язджае з Дрохеды. Мэгі сумуе па ім. Ральф таксама думае пра яе, але адольвае жаданне вярнуцца ў Дрохеду.
'' 'Частка 3. 1929—1932 гг. Пэды '' '
Падчас вялізнага пажару гінуць бацька Мэгі Пэды і брат Сцюарт. Па чыстай выпадковасці ў той дзень, калі іх цела перавозяць у сядзібу, Ральф прыязджае ў Дрохеду. Мэгі, якая на час забыла тугу па родных, атрымоўваецца атрымаць ад яго пацалунак, але адразу пасля пахавання Ральф зноў з’язджае. Мэгі дорыць яму ружу — адзіную, ацалелую ад пажару, і Ральф хавае яе ў свой ​​кішэнны брэвіарый.
'' ' Частка 5. 1938—1953 гг. Фiя '' '
Тым часам у Еўропе пачынаецца Другая сусветная вайна. Двое братоў Мэгі сыходзяць на фронт. Ральф, ужо будучы кардыналам, з цяжкасцю мірыцца з гнуткасцю Ватыкана ў адносінах да рэжыму Мусаліні. У Дрохеде у Мэгі нараджаецца сын Дэн, копія Ральфа, але ніхто не сумняваецца, што яго бацька Люк, так як мужчыны вельмі падобныя. Здагадваецца толькі маці Мэгі, Фіёна (Фiя). У размове з Мэгі высвятляецца, што ў маладосці Фіёна таксама была горача закахана ў аднаго ўплывовага чалавека, які не мог на ёй ажаніцца. Яна нарадзіла ад яго сына, Фрэнка, і яе бацька даў Падрыку Кліру грошай, каб той ажаніўся з ёй. І Фіёна, і Мэгі любілі чалавека, які не мог адказаць ім узаемнасцю: каханы Фіёны клапаціўся аб сваёй кар’еры, Ральф адданы царквы. Мэгі смяецца і кажа, што яна паступіла больш разумна і паклапацілася пра тое, каб у Дэна было імя і ніхто не засумняваўся ў яго законным паходжанні. Ральф прыязджае ў Дрохеду, знаёміцца ​​з Дэном, але не здагадваецца, што гэта яго сын. Мэгі нічога яму не кажа.
'' ' Частка 6. 1954—1965 гг. Дэн '' '
Дзеці Мэгі, пасталеўшы, выбіраюць сабе прафесіі. Джасціна збіраецца стаць актрысай і з’яжджае ў Лондан. Дэн хоча стаць святаром. Мэгі ў лютасці: яна спадзявалася, што ў Дэна будуць дзеці, і так яна «ўкрадзе» Ральфа ў царквы. Але Дэн цвёрда стаіць на сваім, і яна адпраўляе яго ў Рым, да Ральфа. Дэн праходзіць навучанне ў семінарыі і пасвячэнне. Пасля абраду ён з’язджае на Крыт адпачыць і тоне, ратуючы дзвюх жанчын. Мэгі прыязджае да Ральфу прасіць дапамогі ў перамовах з грэчаскімі ўладамі і адкрывае яму, што Дэн — яго сын. Ральф дапамагае ёй перавезці Дэна ў Дрохеду, здзяйсняе над ім апошні абрад і памірае пасля пахавання, прызнаўшыся сабе, што дзеля сваіх амбіцый ён прынёс у ахвяру занадта многае.
'' 'Частка 7. 1965—1969 гг. Джасціна '' '
Пасля смерці Дэна, Джасціна не знаходзіць сабе месца і шукае заспакаення ў працы. Яна то спрабуе вярнуцца ў Дрохеду, то імкнецца наладзіць адносіны са сваім сябрам — немцам Ліёнам Хартгеймом. Ліён любіць Джасціну і жадае ажаніцца на ёй, яна ж баіцца прывязацца да яго і стаць уразлівай для болю і перажыванняў. У выніку яна выходзіць за яго замуж. Мэгі ў Дрохеде атрымлівае ад яе тэлеграму, якая паведамляе пра жаніцьбу. У сядзібы няма будучыні — яе браты не жаніліся і бяздзетныя, Дэн памёр, а Джасціна не жадае і чуць пра дзяцей.
Цытаты з кнігі
«Ёсць такая легенда пра птушку, што спявае толькі адзін раз за ўсё сваё жыццё, затое прыгажэй усіх на свеце. Аднойчы яна пакідае сваё гняздо і ляціць шукаць куст цярноўніку, і не супакоіцца, пакуль не знойдзе. Сярод хвойнага сучча запяе яна песню і кідаецца грудзьмі на самы доўгі, самы востры шып. І, узвышаючыся над нявызначанай мукай, так спявае, паміраючы, што гэтай радаму песні пазайздросцілі б і жаўрук, і салавей. Адзіная, непараўнальная песьню, і дастаецца яна коштам жыцця. Але ўвесь свет замірае, прыслухоўваючыся, і сам Бог усміхаецца ў нябёсах. Бо ўсё лепшае купляецца коштам вялікай пакуты… Прынамсі, так кажа легенда».
Птушка з шыпом цярноўніку ў грудзях падпарадкоўваецца няўхільнага закону прыроды; яна сама не ведае, што за сіла прымушае яе кінуцца на лязо і памерці з песняй. У той момант, калі шып пранізвае ёй сэрца, яна не думае аб блізкай смерці, яна проста спявае, спявае да таго часу, пакуль не вычарпаецца голас і не абарвецца дыханне. Але мы, калі кідаемся грудзьмі на церні, — мы ведаем. Мы разумеем. І ўсё роўна — грудзьмі на церні. Так будзе заўсёды".
«Мы самі ствараем для сябе церні і нават не задумваемся, чаго нам гэта будзе каштаваць. А потым толькі і застаецца цярпець і запэўніваць сябе, што мучымся не дарма».
«Толькі паспрабуй палюбіць чалавека — і ён цябе забівае. Толькі адчуй, што без кагосьці жыць не можаш, — і ён цябе забівае».
«Старажытныя грэкі лічылі: бяз розуму каханне — грэх перад багамі. І яшчэ, памятайце: калі каго-то вось так безразважна палюбіць, багі раўнуюць і абавязкова губяць каханага ў колеры гадоў. Любіць звыш меры — блюзнерства».
« Ён памыліўся. Час ішоў, а боль не слабела. Наадварот, мучыла яшчэ мацней, абарочвалася халоднай, пачварнай катаваннем. Перш адзінота было безаблічным, і ён ніколі не думаў, што хоць адзін чалавек, увайшоўшы ў яго жыццё, мог бы прынесці яму вылячэнне. Цяпер жа ў адзіноты было імя: Мэгі, Мэгі, Мэгі…»
«Не хвалюйся, дзетачка. З табой Гасподзь Бог абышоўся вельмі велікадушна — не даў мазгоў. Павер, без іх куды зручней. Ты ніколі не будзеш саперніцай моцнага полу».
Базельскі сабор
Базельскі сабор праходзіў у становішчы глыбокага заняпаду папства, выкліканага так званай Заходняй схізмай, і поспехаў ранняга рэфармацыйнага руху. На Базельскім саборы разгарнулася барацьба з папствам прыхільнікаў руху, які адстойваў ідэю вяршэнства сусветных сабораў над уладай Пап.
Базельскі сабор пацвердзіў рашэнне Канстанцкага сабору (1414—1418) аб прымаце сусветнага сабору над Папам, абвясціў адмену шэрагу пабораў на карысць папскай курыі (у прыватнасці, былі адменены анаты), аб рэгулярным скліканні правінцыйных сабораў і свабодзе царкоўных выбараў.
Перамогі гусітаў у Чэхіі вымусілі Базельскі сабор пайсці на кампраміс з умеранымі гусітамі — «чашнікамі» (у 1433 годзе з імі былі заключаны Пражскія кампактаты).
Папа Яўген IV (1431—1447), які не прызнаў рашэнняў Базельскага сабору, абвясціў пра яго роспуск, а ў 1438 годзе склікаў у процівагу Базельскаму сабору сабор у Ферары, перанесены ў 1439 годзе ў Фларэнцыю.
Базельскі сабор у 1439 годзе абвясціў пра звяржэнне Яўгенія IV і абраў Папам пад імем Фелікса V (пасля прызнанага антыпапам) савойскага герцага Амадэя VIII.
Пераход на бок Яўгена IV шматлікіх кіраўнікоў Еўропы, якія раней падтрымлівалі Базельскі сабор, паслабленне прэстыжу сабору, пакінутага большасцю яго членаў, прывялі да паражэння прыхільнікаў саборнага руху.
Сабор, пераведзены ў 1448 годзе ў Лазану, у 1449 годзе прызнаў новага Папу — Мікалая V (1447—1455) і абвясціў пра свой роспуск. Дзеянні Базельскага сабора падарвалі аўтарытэт каталіцкай царквы і падрыхтавалі глебу для Рэфармацыі XVI стагоддзя.
Заходняя Фінляндыя
Заходняя Фінляндыя -адна з 6 губерняў (ляні) Фінляндыі з 1998 года па 2009 год. Межавала з губернямі Оўлу, Усходняя Фінляндыя і Паўднёвая Фінляндыя а таксама з Батнічным залівам. 1 студзеня 2010 года губерня была скасавана.
Агульная плошча губерні складала 105 900,72 км², з якіх:
Гістарычныя правінцыі
Губерня Заходняя Фінляндыя была створана 1 студзеня 1998 з яб'яднаных губерняў Турку і Поры, Вааса і Цэнтральная Фінляндыя, а такса паўночнай часткі губерні Хяме.
Склад
Заходняя Фінляндыя складалася з 7 акруг:
Акругі, ў сваю чаргу, уключалі 142 камуны (на 1.1.2009).
Герб
Герб губерні быў складзены з гербаў правінцый Спрадвечная Фінляндыя, Сатакунта, Похьянмаа, сабраных разам.
Вялікі заходні раскол
Вялікі заходні раскол, Папскі раскол, Вялікая заходняя схізма — раскол у Рымскай царквы ў 1378—1417 гадах, калі адразу два (а з 1409 г. — тры) прэтэндэнта абвясцілі сябе сапраўднымі папамі. Раскол у цэрквы адбыўся пасля смерці Папы Рымскага Рыгора XI у 1378 годзе.
Апошні французскі Папа эпохі Авіньёнскага палону пап — Рыгор XI (1370—1378) прыняў цяжкае рашэнне і вярнуўся з Авіньёна ў Рым 17 студзеня 1377 года. Ён быў першым, хто замацаваўся ў Ватыкане (да гэтага папскай рэзідэнцыяй быў Латэранскі палац). Але ўжо 27 сакавіка 1378 года ён сканаў. Рымскі натоўп, які патрабаваў, каб новы Папа быў рымлянінам ці, прынамсі, італьянцам, абсадзіў кардыналаў, якія сабраліся ў Латэранскім палацы. Кардыналы прынялі кампраміснае рашэнне і абралі неапалітанца Урбана VI (1378—1389) (Неапалем кіравала французская дынастыя — такім чынам, новы Папа як бы задавольваў усіх).
Неўзабаве палітыка новага Папы прывяла да таго, што кардыналы адмовіліся яму падпарадкоўвацца і абвясцілі яго псіхічнахворым. Выбары Урбана былі абвешчаны незаконнымі і несапраўднымі, як здзейсненныя пад ціскам натоўпу (хоць усе фармальнасці пры правядзенні Канклава былі выкананы), курыя адлучыла Урбана ад царквы за незаконнае абвяшчэнне сябе Папам. «Альтэрнатыўным» Папам быў абраны Клімент VII (1378—1394), які вярнуўся ў Авіньён.
Старая Фінляндыя
Старая Фінляндыя (Vanha Suomi) — шведская і фінская назва часткі заходняй Карэліі, якая спачатку ўвайшла ў склад Расіі пасля Паўночнай вайны паводле Ніштацкага мірнага дагавора 1721 года, і пасля руска-шведскай вайны 1741—1743 паводле Абаскага міру, а ў 1812 годзе ўвайшлі ў склад Вялікага Княства Фінляндскага.
Вялікі заходні раскол
У выніку барацьбы ўзніклі рымская лінія, якую паслядоўна прадстаўлялі Урбан VI, Баніфацый IX, Інакенцій VII і Рыгор XII, і авіньёнская лінія, якую прадстаўлялі Клімент VII, а затым Бенедыкт XIII. Канфлікт пагаршаўся палітычнымі і дыпламатычнымі рознагалоссямі ў Еўропе.
Старая Фінляндыя
Паводле Ніштацкага мірнага дагавора Швецыя аддавала Расіі частку Кексгольмскага лена, а таксама болшую долю Выбаргскага павета. У 1743 годзе яна саступіла некаторыя тэрыторыі на поўдні Фінляндыі, у тым ліку гарады Саванліна, Лапеэнранта і Хаміна. Адміністрацыйна ўсе гэтыя тэрыторыі склалі Выбаргскую губерню.
Вялікі заходні раскол
У 1409 г. абодва бакі пагадзіліся з'ехацца на сабор у Пізе, які прызнаў, што агульны сход Царквы вышэй па аўтарытэце за самога Папу (перамога кансіліярыстаў). Аднак абодва Папы — рымскай лініі Рыгор XII і авіньёнскай лініі Бенедыкт XIII — адмовіліся туды прыбыць. Сабор завочна зрынуў іх абодвух, а затым абраў новага папу — Аляксандра V, які размясціў сваю рэзідэнцыю ў Пізе. У выніку ў заходняй Царкве стала тры Папы.
Старая Фінляндыя
Расійскі імператар гарантаваў жыхарам «Старой Фінляндыі» прывілеі, у тым ліку свабоду веравызнання і захаванне шведскіх законаў. Аднак шведская рэформа права на зямлю 1734 года закранула толькі тыя тэрыторыі, якія ўвайшлі ў склад Расіі ў 1743 годзе. Такім чынам да 1812 года захоўваліся дзве розныя прававыя прасторы.
Вялікі заходні раскол
1414—1418 — XVI Сусветны сабор у Канстанцы. Фармальна быў скліканы германскім імператарам Жыгімонтам. Папа пізанскай лініі Ян XXIII (1410—1415), абраны пераемнікам памерлага Аляксандра V, даў згоду на правядзенне сабора. Як відаць, ён спадзяваўся ўсіх абхітрыць і пазбавіцца ад супернікаў. Аднак сабор зрынуў усіх трох Папаў і 11 лістапада 1417 г. абраў чацвёртага — Марціна V (1417—1431).
Старая Фінляндыя
У цэлым, Расійская імперыя кіравала «Старой Фінляндыяй» гэтак жа, як і остзэйскімі правінцыямі, і тут захоўвалася пэўная аўтаномія. У прыватнасці, асобым цэнтральным адміністрацыйна-судовым органам для гэтых земляў была Юстыц-калегія Ліфляндскіх, Эстляндскіх і Фінляндскіх спраў.
Вялікі заходні раскол
З абраннем Марціна Вялікі раскол практычна спыніўся. Рыгор XII, а праз некаторы час і Ян XXIII прызналі рашэнні сабору, адмовіліся ад прэтэнзій на папства і атрымалі ад Марціна V сан кардыналаў. Бенедыкт XIII, які не прызнаў Канстанцкага сабора і быў адлучаны ім ад царквы, апынуўся ў поўнай ізаляцыі і выдаліўся ў замак Пеньіскола ў Іспанію, дзе пасля яго смерці прызначаныя ім кардыналы яшчэ некалькі гадоў выбіралі новых антыпап (нават дакладны спіс іх невядомы), не прызнаных ніводнай дзяржавай. Пасля смерці Марціна V была спроба рэцыдыву расколу — абранне Базельскім саборам антыпапы Фелікса V, ён жа герцаг Савойскі Амадэй VIII (з 1439). Практычна Фелікса прызнавалі Папам толькі ў яго спадчынных уладаннях — Савоі і Жэневе. У 1449 годзе ён памірыўся з Рымам і адрокся ад сану.
Старая Фінляндыя
У 1809 годзе ў склад Расійскай імперыі ўвайшла ўся Фінляндыя, атрымаўшы статус Вялікага княства. У якасці жэсту добрай волі імператар Аляксандр I у 1812 годзе зноў далучыў да яго «Старую Фінляндыю».
Вялікі заходні раскол
Сучасная царква прызнае законнымі папамі толькі тых, што кіравалі ў гэты перыяд у Рыме; авіньёнскія і пізанскія пантыфікі лічацца ў афіцыйным спісе антыпапамі (а Фелікс V лічыцца апошнім антыпапам у гісторыі). Раней законнымі лічыліся пізанскія папы; так указана ў выдадзеным у 1866 годзе Annuario Pontificio, у манументальнай галерэі папскіх партрэтаў у рымскім саборы апостала Паўла, напісанай пры Піі IX, пізанскія Папы змешчаны сярод законных.
Венера
Вене́ра:
Валянціна Станіславаўна Новак
Валянціна Станіславаўна Новак (нар. ) — прафесар, доктар філалагічных навук, фалькларыст, загадчык кафедры беларускай культуры і фалькларыстыкі ГДУ.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1954 годзе ў в. Акцябр Лагойскага раёна, закончыла ў 1978 годзе філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «Беларуская і руская мова і літаратура». У 1990 годзе абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук. У 1997 годзе Новак В. С. было прысвоена званне лаўрэата Скарынінскіх навуковых чытанняў ГДУ імя Ф. Скарыны за цыкл работ на тэму «Фальклорныя традыцыі Гомельскага Палесся». У 2002 годзе абараніла дысертацыю на атрыманне вучонай ступені доктара філалагічных навук. У 2003 годзе ўзнагароджана Ганаровай граматай Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта за плённую дзейнасць і вялікі ўклад у развіццё беларускай навукі, а таксама была ўдастоена прэміі Савета Спецыяльнага фонда Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі; была адзначана Стыпендыяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У 2005 годзе ўзнагароджана медалём Францыска Скарыны. У 2006 годзе атрымала вучонае званне прафесара па спецыяльнасці літаратуразнаўства. З 2007 года ўзначальвае кафедру беларускай культуры і фалькларыстыкі.
Навуковая дзейнасць
З’яўляецца членам Савета па абароне доктарскіх дысертацый па спецыяльнасці 10.01.09 — Фалькларыстыка пры Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы НАН Беларусі.
Галіна навуковых інтарэсаў — праблемы ўзаемадзеяння рознаэтнічных фальклорных традыцый, рэгіянальна-лакальнае вывучэнне фальклору Гомельшчыны і славянскай міфалогіі беларусаў, фальклорныя традыцыі Гомельска-Бранска-Чарнігаўскага памежжа. Прымае актыўны ўдзел у выкананні навуковых праектаў (Беларускі рэспубліканскі Фонд фундаментальных даследаванняў), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Новак В. С. ажыццяўляе кіраўніцтва заданнем дзяржаўнай праграмы «История, культура, общество и государство» (падпраграма «История и культура» (2011—2015 гг.)) «Сучасны стан традыцыйнага фальклору і міфалогіі Беларускага Палесся: жанры, міфасемантыка, паэтыка»; з’яўляецца навуковым кіраўніком ад РБ расійска-беларускага праекта «Формирование и функционирование традиционной культуры на территории русско-белорусского пограничья: межкультурное взаимодействие в диахронии и синхронии»; а таксама рэгіянальнага навуковага праекта «Петрыкаў і Петрыкаўшчына: сучасны стан духоўнай культуры, абрады і звычаі». Распрацавала канцэпцыю лакальна-рэгіянальнай стратэгіі палявых даследаванняў фальклору Гомельшчыны. Надрукавала звыш 200 навуковых прац, сярод якіх індывідуальныя і калектыўныя манаграфіі, вучэбныя і практычныя дапаможнікі, артыкулы. З’яўляецца аўтарам-складальнікам шматлікіх фальклорна-этнаграфічных зборнікаў па розных раёнах Гомельшчыны.
Публікацыі
1991
1. Новак, В. С. Песні літаратурнага паходжання на Гомельшчыне / В. С. Новак // Чарнобыль і духоўная спадчына беларускага народа. Матэрыялы навуковых чытанняў (Гомель, 25 красавіка 1991 г.). — Гомель : Ратапрынт Інстытута «Гіпражыўмаш», 1991. — С. 58-61.
1992
2. Новак, В. С. Русские народные песни литературного происхождения в песенном репертуаре жителей Гомельской области / В. С. Новак. — Гомель : ГГУ, 1992. — 89 с.
3. Новак, В. С. Русские исторические, рекрутские и солдатские песни в песенном репертуаре белорусов / В. С. Новак. — Гомель : ГГУ, 1992. — 77 с.
4. Новак, В. С. Пытанні методыкі збору і захавання фальклорных матэрыялаў на Гомельшчыне ў сувязі з чарнобыльскай трагедыяй / В. С. Новак // Праблемы нацыянальнай філалагічнай адукацыі ў ВНУ Беларусі. Матэрыялы рэспубліканскай навукова-метадычнай канферэнцыі (22-23 красавіка 1992 года). ГДУ імя Я. Купалы. — Гродна, 1993. — С. 73-77.
1993
5. Новак, В. С. Да праблемы збірання і вывучэння фальклору Гомельшчыны ў сучасных умовах / В. С. Новак // «Я блізка стаю да народа…» Матэрыялы навуковых чытанняў, прысвечаных Еўдакіму Раманаву. — Гомель : ГДУ імя Ф.Скарыны, 1993. — С. 45-46.
6. Новак, В. С. Беларускія народныя святы і звычаі / В. С. Новак, У. І. Коваль. — Гомель : Беларускае агенцтва навукова-тэхнічнай і дзелавой інфармацыі, 1993. — 88 с.
1994
7. Новак, В. С. Замовы / В. С. Новак. — Гомель : Беларускае агенцтва навукова-тэхнічнай і дзелавой інфармацыі, 1994. — 65 с.
8. Новак, В. С. Традыцыі вясельнай абрадавай паэзіі на Тураўшчыне / В. С. Новак // Наследие Кирилла Туровского и современная общественно-культурная жизнь. Материалы научной канференции. — Гомель : Ротапринт типографии БелГУТа, 1994. — С. 65-67.
9. Новак, В. С. Адметнасці веснавой ка-ляндарна-абрадавай паэ-зіі Лельчыцкага раёна / В. С. Новак // Рэгіянальныя асаблівасці мовы, літаратуры і фальклору. Тэзісы дакладаў і паведамленняў V Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі. — Гомель : ГДУ, 1994. — С. 59-60.
10. Новак, В. С. Гарэцкі як збіральнік і даследчык фальклору / В. С. Новак // Гарэцкія чытанні. Матэрыялы дакладаў і паведамленняў (г. Магілёў, 17-19 лютага 1994 г.). — Мн. , 1994. — Ч. II. — С. 16-18.
1995
11. Новак, В. С. Традыцыі веснавой абрадавай паэзіі Гомельскага раёна / В. С. Новак // Единство Восточно-славянских народов: прошлое, настоящее, перспективы. Материалы научной конференции. — Гомель : Ротапринт типографии БелГУТа, 1995. — С. 110—113.
12. Новак, В. С. Да пытання ўзаемадзе-яння каляндарнай і сямейнай абраднасці беларусаў / В. С. Новак // Першыя навуковыя чытанні, прысвечаныя Сцяпану Некрашэвічу. Матэрыялы дакладаў і паведамленняў. — Гомель : ГДУ імя Ф.Скарыны, 1995. — С. 66-67.
1996
13. Новак, В. С. Палескае вяселле: традыцыі мінулага і сучаснасць / В. С. Новак // Гомельшчына: старонкі мінулага. Нарысы. II выпуск. — Гомель : ГДУ імя Ф.Скарыны, 1996. — С. 178—183.
14. Новак, В. С. Традыцыі вясельнай абраднасці Гомельскага раёна / В. С. Новак // Славянские народы и их культура в современном мире. — Гомель : Ротапринт типографии БелГУТа, 1996. — С. 169—172.
1997
15. Новак, В. С. Праблемы ўзаемадзеяння каляндарнай, сямейна-абрадавай паэзіі беларусаў (на матэрыяле зімовай абрадавай паэзіі) / В. С. Новак // Пеўчая Акадэмія пры Гомельскім каледжы мастацтваў імя Н. Ф. Сакалоўскага «Сучасны стан пеўчых традыцый на Беларусі». Тэзісы тэарэтычнай канферэнцыі (7-9 лютага 1995 года). — Гомель : Гомельская фабрыка «Палесдрук», 1997. — Ч. II. — С. 37-38.
16. Новак, В. С. Ідэя шлюбу ў веснавой каляндарна-абрадавай паэзіі / В. С. Новак // Трэція навуковыя чытанні, прысвечаныя Сцяпану Некрашэвічу. Матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Гомель : ГДУ імя Ф.Скарыны, 1997. — С. 101—104.
17. Новак, В. С. Таямніцы замоўнага слова / В. С. Новак, І. Ф. Штэйнер. — Гомель : Беларускае агенцтва навукова-тэхнічнай і дзелавой інфармацыі, 1997. — 320 с.
18. Новак, В. С. Народная спадчына Гомельскага Палесся (на матэрыяле веснавой абрадавай паэзіі) / В. С. Новак // Пеўчая Акадэмія пры Гомельскім каледжы мастацтваў імя Н. Ф. Сакалоўскага «Сучасны стан пеўчых традыцый на Беларусі». Тэзісы тэарэтычнай канферэнцыі (7-9 лютага 1995 года). — Гомель : Гомельская фабрыка «Палесдрук», 1997. — Ч. I. — С. 22-24.
19. Новак, В. С. Фальклорная спадчына Гомельскага Палесся як багатая крыніца спасці-жэння духоўнасці народа / В. С. Новак // Краеведение — основа духовного и нравственного возрождения общества. Материалы Международной научно-практической конференции (10-11 декабря 1997 года). — Гомель, 1997. — С. 16-22.
20. Новак, В. С. Традиции календарно-абрядного фольклора в системе образования и воспитания студентов / В. С. Новак, Л. П. Кузьміч // Актуальные вопросы научно-методической работы (Материалы и тезисы докладов канференции 14 мая1997 г.). Ч. II — Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 1997. — С. 65-68.
1998
21. Новак, В. С. Аб традыцыях вясельнай абраднасці беларусаў і рускіх / В. С. Новак // Духоўная і культурная спадчына беларускага Палесся. Матэрыялы навуковай канферэнцыі (18-19 верасня 1997 года). — Гомель : ГДУ імя Ф.Скарыны, 1998. — С. 159—169.
22. Новак, В. С. Вясельная тэрміналогія ў каляндарна-абрадавай паэзіі / В. С. Новак // Перспектывы развіцця і функцыянавання нарматыўнай лексікі. Артыкулы і матэрыялы Міжнароднай навукова-метадычнай канферэнцыі. — Гомель : ГДУ імя Ф.Скарыны, 1998. — С. 115—119.
23. Новак, В. С. Народная творчасць Гомельскага раёна / В. С. Новак // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Гомельскага раёна. У 2 кнігах. Кн. 2. — Мн. : БЕЛТА, 1998. — 345—358.
24. Новак, В. С. «Стане ўзімку лецейка ў хаце» / В. С. Новак // Мастацтва, 1998. — № 10 — С. 74-76.
25. Новак, В. С. Шлюбныя матывы ў купальскай абрадавай паэзіі / В. С. Новак // Канцэптуальныя пытанні развіцця мовы, літаратуры і мастацтва ў святле адраджэння культуры і духоўнасці беларускага народа. Зборнік матэрыялаў Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі (Мазыр, 23-24 красавіка1998 г.). — Мазыр: Мазырскі дзяржаўны педагагічны інстытут, 1998. — С. 305—308.
26. Новак, В. С. Абрадавы фальклор Гомельскага Палесся / В. С. Новак. — Гомель : Гомельскі цэнтр навукова-тэхнічнай і дзелавой інфармацыі, 1998. — 139 с.
1999
27. Новак, В. С. Сцэнізацыя фальклорных свят і абрадаў / В. С. Новак, І. Ф. Штэйнер. — Мазыр : Белы вецер, 1999. — 172 с.
Дыпламатычныя адносіны
Дыпламатычныя адносіны — асноўная форма падтрымання афіцыйных адносін паміж суверэннымі дзяржавамі, а таксама некаторымі іншымі дзяржавападобнымі суб'ектамі міжнароднага права — на гэты момант да іх адносяцца Святы Прастол, Мальтыйскі Ордэн і Еўрапейскі Саюз. Некаторыя краіны, якія пакуль не прызнаюць Дзяржаву Палесціна, маюць дыпламатычныя адносіны з АВП як з прадстаўніком палесцінскага народа; аналагічная сітуацыя існуе і з тымі краінамі, якія прызнаюць сірыйскую апазіцыйную кааліцыю законным прадстаўніком сірыйскага народа   — падобныя адносіны сведчаць пра тое, што гэтыя арганізацыі разглядаюцца як будучы ўрад адпаведных дзяржаў. Таксама існуюць прыклады ўсталявання дыпламатычных адносін з урадамі ў выгнанні, якія таксама разглядаюцца як паўнавартасныя ўрады адпаведных дзяржаў у будучыні) у адпаведнасці з нормамі міжнароднага права і практыкай міжнародных зносін.
Паводле Венскай канвенцыі аб дыпламатычных зносінах 1961 года, усталяванне дыпламатычных адносін ажыццяўляецца па ўзаемнай згодзе. Дыпламатычныя адносіны закліканы спрыяць развіццю дружалюбных адносін паміж дзяржавамі, падтрыманню міру і бяспекі.
Валянціна Станіславаўна Новак
Публікацыі
28. Новак, В. С. Палескія частушкі / В. С. Новак. — Мазыр : Белы вецер, 1999. — 160 с.
29. Новак, В. С. Фольклоризация песенного наследия А. С. Пушкина: На материале фольклора Гомельской области / В. С. Новак // Пушкін — беларуская культура — сучаснасць. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Мінск, 26-27 мая, 1999 год). Беларусіка // Albaruthnica, Вып. 12. — Мн. : Беларускі кнігазбор, 1999. — С. 297—304.
Дыпламатычныя адносіны
Усталяванню дыпламатычных адносін звычайна папярэднічае юрыдычнае прызнанне дзяржавы і яго ўрада з боку іншай дзяржавы, сам факт іх усталявання заўсёды гаворыць пра наяўнасць такога прызнання.
Валянціна Станіславаўна Новак
Публікацыі
30. Новак, В. С. Ідэя шлюбу ў абрадзе і песнях гукання вясны ў беларусаў, рускіх, украінцаў / В. С. Новак // Культура беларускага пагранічча: тэматычны зборнік навуковых прац. Кн. 5: Культура беларуска-украінска-расійскага сумежжа. — Мазыр-Брэст : МазДПІ імя Н. К. Крупскай, 1999. — С. 12-15.
Дыпламатычныя адносіны
Усталяванне дыпламатычных адносін адбываецца ў выніку перамоў паміж прадстаўнікамі зацікаўленых дзяржаў непасрэдна ці праз дыпламатычных прадстаўнікоў трэціх дзяржаў і афармляецца ў выглядзе абмену пасланнямі, лістамі, нотамі паміж главамі дзяржаў і ўрадаў або міністрамі замежных спраў. Бакі дамаўляюцца пра сам факт усталявання дыпламатычных адносін, узроўні дыпламатычных прадстаўніцтваў (пасольства або місія), дату ўступлення ў сілу пагаднення, тэрмін і парадк яго апублікавання.
Валянціна Станіславаўна Новак
Публікацыі
31. Новак, В. С. Шлюбная сімволіка ва-лачобных песень / В. С. Новак // Чацвёртыя навуковыя чытан-ні, прысвечаныя Сцяпану Некрашэвічу. Матэрыялы навуковай канферэнцыі. — Гомель, 1999. — С. 177—185.
32. Новак, В. С. Да праблемы рэгіянальных адметнасцей фальклору Гомельскага Палесся (паводле экспедыцыйных запісаў у Кармянскім раёне) / В. С. Новак // Мова. Літаратура. Культура. (да 55-годдзя адкрыцця кафедры беларускай мовы і літаратуры БДУ). Матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі. Мінск, 22-23 верасня 1998 г. У дзвюх частках. Частка 2. — Мінск : БДУ, 1999. — С. 139—144.