cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ілья Капіевіч
Ацэнка дзейнасці
Аднак, згодна сучасны ацэнкам Юрыя Зарэцкага, гэта былі першыя свецкія друкаваныя падручнікі, дзякуючы якім расійцы маглі атрымаць новыя для іх практычна карысныя веды. Гісторыкі кнігі кажуць яшчэ і пра навацыі, якія гэтыя выданні прыўнеслі ў расійскае кнігадрукаванне. У іх выкарыстоўваўся новы славянскі шрыфт, які стаў правобразам «грамадзянкі», упершыню ўжываліся арабскія лічбы і тытульны ліст еўрапейскага тыпу з падкрэслена вылучанымі загалоўкам і выходнымі дадзенымі.
Капіевічу належыць і заслуга стварэння першай друкаванай бібліяграфіі расійскіх кніг.
NGC 1847
NGC 1847 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC66) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Якімавічы (Баранавіцкі раён)
Які́мавічы (, Якимовичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крошынскага сельсавета. Размешчана за 10 км на ўсход ад Баранавіч.
Гісторыя
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Дараўскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце загінуў адзін вясковец.
З 16 ліпеня 1954 года па 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Лаўрынавіцкага сельсавета, да 26 чэрвеня 2013 года — у склад Каўпеніцкага сельсавета.
У 1970 годзе да вёскі далучана вёска Адахаўшчына II.
Інфраструктура
Працуе магазін.
Мастацкі твор
Прыдуманае
У тэорыі фантастычнасць і рэалізм з’яўляюцца тэрмінамі, якія паказваюць на долю выдуманага і фактычнага ў прыдуманым апавяданні. Аповяд лічыцца фантастычным, калі мае вельмі высокую долю прыдуманых элементаў. Творы ў стылі фэнтэзі ці фантастыкі з’яўляюцца мастакім творамі з высокім працэнта прыдуманага, у той час як аповяд лічыцца рэалістычным, калі падабенства выдуманага свету да рэальнага вельмі высокае, а частка выдуманага ў ім нязначная. Рэалізм не абавязкова звязаны з эпохай рэалізму або рэалістычным стылем. Блытаніна адпаведных сэнсавых значэнняў часцяком вядзе да блытаніны адносна сэнсу «рэалістычнасці» і «фантазіі».
Такія літаратурныя пэрсанажы як то Дон Кіхот з раману «Дон Кіхот» Мігеля Сервантэса з’яўляюцца цалкам выдуманымі. Няма надзейных крыніцаў, якія бы сведчылі пра ягонае існаваньне. Іншая справа з такімі пэрсанажамі, як Напалеон у рамане Віктора Гюго «Адрынутыя». Напалеон з раману адпавядае сваёй біяграфіі, мае адпаведны зьнешні выгляд і ўчынкі, якія здзяйсняў сапраўдны Напалеон, гісторыя жыцця якога досыць задакументаваная. Магчыма, што фактычныя пэрсанажы мастацкіх твораў ажыццяўляюць выдуманыя ўчынкі. Паколькі тоеснасць рэальнага і фіктыўнага чалавека можа быць выведзена толькі з пэўнага біяграфічнага матэрыялу, такая сытуацыя з'яўляецца даволі складанай справай, аднак гэта не рэдкасць. Напрыклад, у «Сымфоніі Напалеона» Энтані Бёрджэса сустракаецца эпізод размовы за сталом сям’і Банапартаў. Гэтая гутарка выдумана, але яна ўсё ж служыць для ілюстрацыі і крытыкі гістарычнага Напалеона і ягоных учынкаў.
У мастацкіх творах сустракаюцца як выдуманыя, так і нявыдуманыя месцы. Гэтак горад Мідлмарч у рамане Джорджа Эліёта — прыдуманы, у той час Парыж у рамане «У пошуках страчанага часу» Марселя Пруста адпавядае рэальнаму Парыжу. Часта выдумка пераплятаецца з рэальнасцю, напрыклад, у фактычных месцах могуць малявацца выдуманыя вуліцы. У рамане Пруста Парыж не прыдуманы, але ж мястэчка Бальбэк — фікцыя.
Паланыкы
Паланыкы (Пала́ники) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аляксандр Піліпавіч Какорынаў
Аляксандр Піліпавіч Какорынаў (Александр Филиппович Кокоринов; 29.6 (10.7).1726,  — 10 (21) .3.1772, ) — рускі архітэктар. З 1740 года вучыўся ў Табольску, затым у Маскве ў архітэктурнай школе Д. В. Ухтомскага. З 1754 года жыў у Пецярбургу. З 1761 года — дырэктар, з 1765 года — прафесар, з 1769 года — рэктар Акадэміі мастацтваў. Раннія творы Какорынава звязаны з архітэктурай барока (палац-сядзіба К. Г. Разумоўскага ў Пятроўска-Разумоўскім ў Маскве, 1752—1753, перабудавана), пазнейшыя пабудовы — ранняга класіцызму (палац К. Г. Разумоўскага, 1762-66, і Акадэмія мастацтваў, 1764-88, сумесна з Ж. Б. М. Вален-Дэламотам — у Санкт-Пецярбургу).
Карабін
Карабін — у цяперашні час гэтым тэрмінам называюць укарочаныя вінтоўкі з невялікім весам.
Пэрэможнэ (Гарадоцкі раён)
Пэрэможнэ (Перемо́жне) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Манфрэд Сіцылійскі
Манфрэд (1232 —, Бенэвента) — кароль Сіцыліі (1258—1266), сын імператара Фрыдрыха II і графіні Біянкі фон Лапцыя. Фрыдрых прызнаў яго сваім законным сынам толькі ў перадсмяротныя хвіліны і пакінуў яму княства Тарэнцкае і кіраванне дзяржавай да прыбыцця яго зводнага брата, Конрада IV. Пасля смерці Конрада (1254) Манфрэд быў абраны рэгентам дзяржавы.
Папа Інакенцій IV адмаўляўся прызнаць за Гогенштаўфенам права на спадчыну, таму Манфрэд збег да сарацынаў ў Люцэру. На чале іх ён перамог папскія войскі, скарыўшы Капую, Неапаль, Аверзу і Брындызі, пераправіўся ў Сіцылію. На падставе фальшывага слыху аб смерці Конрадзіна ён усклаў на сябе каралеўскую карону (1258), але як толькі з’явіліся пасланыя ад Конрадзіна, ён прызнаў яго права на спадчыну. Жывучы ў Палерма, Манфрэд спрыяў паэтам і вучоным.
Не саромеючыя праклёна Папы, ён дапамагаў выгнаным фларэнційскім гібелінам, якія, пры яго садзейнайсці, атрымалі перамогу пры Монтаперці (4 верасня 1260); такім чынам ён набыў ўладу над Фларэнцыя і амаль усёй Тасканай. Выдаўшы (1262) дачку сваю ад першага шлюбу, Канстанцыю, за Педра Арагонскага, ён забяспечыў сабе абарону на Захадзе; ажаніўшыся ж другі раз на Алене, сястры эпірскага дэспата Міхаіла II, ён паказаў, што на Усходзе будзе прытрымлівацца нармана-гогенштаўфенскай палітыцы.
Мурэн
Мурэн — горад у Манголіі, адміністрацыйны цэнтр аймака Хуўсгел. У канцы 2007 года насельніцтва горада складала 36 082 чалавека, плошча — 102,9 км², шчыльнасць насельніцтва — 351 чал/км². Размешчаны побач з ракой Дэлгэр-Мурэн, левым вытокам ракі Селенгі. У горадзе ёсць музей, тэатр, бальніца, пошта, некалькі школ і дзіцячых садкоў. Тут жа размешчаны адзін з найбуйнейшых гандлёвых рынкаў Манголіі. Важнае значэнне мае гарадскі аэрапорт, які абслугоўвае мясцовыя лініі (на Улан-Батар, Булган, Ховд), а таксама міжнародныя рэйсы замежных авіякампаній.
Гісторыя
Горад Мурэн развіўся з будыйскага манастыра Мурэнгійн-хурэ, заснаванага ў 1809 годзе на беразе ракі Дэлгэр-Мурэн. У 1921 годзе ў манастыры пражывалі 1300 лам. У 1937 годзе манастыр быў разбураны.
У пачатку 1990-х гадоў на месцы старога манастыра быў заснаваны невялікі новы манастыр Дандзадарджа-хійд. Тады ж побач з горадам было выяўлена масавае пахаванне 5 тысяч расстраляных манахаў (гэта складала больш за 1 % усяго дарослага насельніцтва Манголіі ў 1937 г.).
2002 год у гісторыі астраноміі
2002 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
NGC 1848
NGC 1848 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC68) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Брацкая магіла (Любонічы)
Брацкая магіла — воінскае пахаванне ў аграгарадку Любонічы Кіраўскага раёна Мінскай вобласці.
Апісанне
Брацкая магіла знаходзіцца на вясковых могілках, дзе пахавана 67 воінаў. Адносіцца да перыяду Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гадоў. Захаванне загінулых воінаў адбылося ў 1944 годзе. 28 чэрвеня 1941 года ў баі за пераправу на рацэ Бярэзіна загінула 116 воінаў 438-га, 457-га, 518-га стралковых палкоў 129-й стралковай дывізіі 3-й арміі 1-га Беларускага фронта.
Скульптура ўстаноўлена ў 1965 годзе. Уяўляе сабой «Савецкага воіна з каскай, вянком і партызана ва ўвесь рост». Унізе скульптуры размяшчаецца мармуровая пліта з надпісам: «Останки 132 советских воинов и партизан павших освобождая нашу землю в 1944 году покоятся в этой братской могиле. Имена большинства из них неизвестны. Вечная память от благодарных потомков. 9 мая 2005». Па абодва бакі ад скульптуры размешчаны мармуровыя пліты з імёнамі пахаваных. У самым нізе ўсталявана ахоўная дошка. Вакол брацкай магілы ўстаноўлена бетонная агароджа. Тэрыторыя брацкай магілы выкладзена тратуарнай пліткай. Перад помнікам знаходзіцца тры мармуровыя пліты з імёнамі пахаваных. Памер пахавання 9,0 м х 11 м.
Скрэбні
Скрэбні, скрэбені, калючагаловыя чэрві, або акантацэфалы (Acanthocephala) — тып (існуюць іншыя класіфікацыі ) паразітычных беспазваночных. Апісана каля 750 відаў скрэбняў, у Беларусі 11 відаў.
Апісанне
Цела (даўжыня 1—65 см) двухбакова сіметрычнае, верацёнападобнае, укрыта кутыкулай, у некаторых відаў з шыпікамі. Пярэдні канец цела ператвораны у спецыялізаваны орган прымацавання — хабаток з хіцінавымі кручкамі.
Асаблівасці біялогіі
Дарослыя стадыі жывуць у кішэчніку пазваночных, лічынкі — у поласці цела водных беспазваночных (напрыклад, бакаплавы).
Стрававальнай, крывяноснай і дыхальнай сістэм няма. Жыўленне ажыццяўляецца асматычным шляхам. Выдзяляльная сістэма протанефрыдыяльнага тыпу, нервовая складаецца з галаўнога ганглія і парных прадаўгаватых ствалоў.
Раздзельнаполыя. Развіццё з метамарфозай і зменай гаспадароў. Прамежкавыя гаспадары — ракападобныя, малюскі і насякомыя. У цыкле развіцця некаторых відаў скрэбняў удзельнічаюць і рэзервуарныя гаспадары (пазваночныя жывелы).
Дарослыя скрэбні выклікаюць акантацэфалёзы.
Трэнер
Трэ́нер (trainer, ад train — выхоўваць, навучаць, рыхтаваць) — чалавек, прафесійна які займаецца трэніроўкай спартсменаў, менеджараў і г.д. Трэнер ажыццяўляе навучальна-трэніравальную працу, накіраваную на выхаванне, навучанне і ўдасканаленне майстэрства, развіццё функцыянальных магчымасцяў сваіх падапечных.
Цэцэрлэг
Цэцэрлэг — горад у Манголіі, адміністрацыйны цэнтр аймака Архангай. Плошча 7480 км², з якіх 6040 км² з’яўляюцца пашы і 1340 км² лесу. 15 км² з’яўляюцца сельскагаспадарчымі ўгоддзямі. У 2010 годзе насельніцтва горада складала 20 604 чалавекі. Знаходзіцца за 209 км на захад ад Мурэна і 880 км ад Улан-Батара. Прадпрыемствы па перапрацоўцы сельскагаспадарчай сыравіны, фабрыка біяпрэпаратаў.
IC 4498
IC 4498 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Підзвірынэць
Підзвірынэць (Підзвіри́нець) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4498
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Слонімскі тэатр Агінскага
Слонімскі тэатр Агінскага — прыдворная тэатральная трупа гетмана вялікага літоўскага Міхала Казіміра Агінскага ў горадзе Слонім.
Гісторыя
Заснаваны да 1771 года, спыніў дзейнасць пасля 1791 года.
Трупа
У слонімскім тэатры працавала 138 чалавек, толькі ў аркестры было 53 музыканты. Творы выконваліся спевакамі з Італіі, Германіі, Польшчы. Артыстаў для хору рыхтавалі ў Слонімскай музычнай школе, танцораў і балерын — у «Дэпартаменце балетных дзяцей», так называлася балетная школа. З 8 дзяцей у 1777 годзе, яна ў 1785 годзе павялічылася да 18. Спачатку сярод іх переважалі дзеці прыдворных музыкантаў, потым прыгонных сялян. Кіравалі балетам балетмайстар і кампазітар Ф. Марыні і вядомы польскі балетмайстар Ф. Шлянцоўскі. У чэрвені 1792 года балетная група цалкам пераведзена ў Целяханы.
Рэпертуар
Рэпертуар тэатра складаўся з балетаў, у т. л. «Каралеўскі балет», «Балет млынароў», «Дзікі балет» і «Дэзерцір» (апошнія два паказаны ў 1790—1791 гадах на гастролях у горадзе Дубна, Украіна), опер італьянскіх кампазітараў Дж. Паізіела,, А. Грэтры, , , А. Сакіні, , К. В. Глюка, Дж. Таэскі («Тэлемах», 1780) і інш., а таксама Агінскага («Зменены філосаф», 1771; «Енісейскія палі», 1788); трагедый Вальтэра («Альзіра», 1780, 1783 і «Марціна», 1786) і інш.
На спектаклі з’язджаліся гледачы з усёй акругі, а стараннямі князя Агінскага, вядомага кампазітара, музыканта і паэта, знакамітыя оперныя спектаклі пасля прэм’ер у Вене ці Парыжы ставілі ў Слоніме. Тэатр выязджаў на гастролі у Варшаву, а маёнтак Агінскага па праве называлі «Сядзібай муз».
Музыканты і музычны збор
Паводле «Інвентара інструментаў і музычных папер» (складзены ў 1801, пракаменціраваны А. Цеханавецкім) збор нот твораў, што выконваліся на розных сцэнах тэатра Агінскага, уключае 60 опер, 18 балетаў, 3 музычныя камедыі, 253 сімфоніі і больш за 460 інш. музычных твораў (араторыі, арыі, музыка для дывертысментаў, асобных танцаў і інш.). Сярод выканаўцаў дачка «мэтра ігры на клавікордзе» Д. Грабенбаўэра, Г. Давіа, П. Драздоўская, Лісевічаўна, Канапкоўна, Сінтнер, Герман, Пленц, Марцінкевічаўна, Шуцкая, Міхайлоўская, Цэльнер; салісты Янскі і М. Лазарыні.
Афарміцельская частка
Дэкарацыі для тэатра стваралі Мараіна і тэатральны машыніст Жан Баі (у дакументах праходзіў пал імем Ян Бой). Сярод іншых мастакоў тэатра: К. Атасельскі, Штроўбл (працаваў да 1777), І. Рэгер (1776—1778), Ян Рустэм (1788—1790), А. С. Дамброўскі і прыгонныя майстры-дэкаратары Міхал, Мікалай, Янак.
Філіялы
Філіялы тэатра працавалі ў Седльцах (Польшча) і Целяханах (Івацэвіцкі раён Брэсцкай вобласці). У 1771 функцыянаваў «плывучы тэатр» на баржах на Агінскім канале.
У 1788 годзе ў парку, на беразе канала Агінскага, па праекце італьянскага архітэктара Іначэнца Мараіна было ўзведзена тварэнне стылю барока — «Опергаўз» (Дом оперы), разбураны пасля 1804), двухпавярховы будынак з глядзельнай залай амаль на тысячу чалавек і двух’яруснымі ложамі, які меў вялікую сцэну, прыстасаваную для паказаў любых барочных спектакляў, оперных і балетных, для выхаду вялікай колькасці спевакоў і статыстаў, для тэатральных баталій коннікаў і водных феерый (частка сцэны затаплялася вадой і канала і па ёй плавалі лодкі), для складаных перспектыў і дэкарацый, розных сцэнічных эфектаў. Тэхнічныя магчымасці сцэны дазвалялі паказаць і 2 фантаны, якія асвятляліся бенгальскімі агнямі (пры тэатры быў спецыяльны піратэхнік — «майстар па феерверках» Ц. Г. Ваксмунт).
Валентнасць
Вале́нтнасць (ад  — які мае сілу) — лік роўны колькасці хімічных сувязяў, якімі дадзены атам злучаны з іншымі атамамі.
Мы з Вулканам
«Мы з Вулканам» — фільм тэлекампаніі Беларусьфільм, зняты ў 1969 годзе паводле апавядання Юрыя Якаўлева.
Сюжэт
Аповяд пра хлопчыка, па творы дзіцячага пісьменніка Юрыя Якаўлева, які выратаваў шчанюка ад хуліганаў і выхаваў з яго пагранічнага сабаку. На думку аўтара апавядання, «самае чыстае і самабытнае ў чалавеку звязана з дзяцінствам. А мудрасць, розум, глыбіня пачуцця, вернасць абавязку і многія іншыя выдатныя якасці дарослага чалавека ніколі не ўступаюць у супярэчнасць з каштоўным запасам дзяцінства».
Вышкіўскэ
Вышкіўскэ (Ви́шківське) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Мікалай Рыгоравіч Казіцкі
Мікалай Рыгоравіч Казіцкі (24 студзеня (5 лютага) 1880, Ушыцкі павет, цяпер Хмяльніцкая вобласць — пачатак лістапада 1920 года, Кам’янка, цяпер Чаркаская вобласць) — рэвалюцыйны дзеяч.
Біяграфія
Член Камуністычнай партыі з 1909 года. Нарадзіўся ў сялянскай сям’і, рабочы. Вучыўся на медыцынскім факультэце Кіеўскага ўніверсітэта (1910—1912), выключаны за рэвалюцыйную дзейнасць.
Удзельнік Рэвалюцыі 1905—1907 гг. у Адэсе. Неаднаразова падвяргаўся рэпрэсіям. У 1907 годзе ўцёк з высылкі за мяжу (Англія, Германія, Аўстрыя). З 1910 года — на партыйнай працы ў Кіеве, Екацярынаславе, Пецярбургу.
У 1918—1919 гадах — старшыня гарадскога Савета, затым старшыня губвыканкама ў Ніжнім Ноўгарадзе. У 1919 годзе — у Чырвонай арміі на Паўднёвым фронце. У 1920 годзе — старшыня Падольскага губернскага рэўкама (Вінніца), член прэзідыума губернскага камітэта КП (б) У.
Альсевічы (Баранавіцкі раён)
Альсе́вічы (, Ольсевичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крошынскага сельсавета. Размешчана за 13 км на паўночны ўсход ад Баранавіч. 122 жыхары, 56 гаспадарак (2005).
Гісторыя
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Сталовіцкай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Нацыянальны музей Чарнагорыі
Нацыянальны музей Чарнагорыі размешчаны ў гістарычнай сталіцы Чарнагорыі Цэтынэ і аб'ядноўвае некалькі музеяў рознай тэматыкі. Праводзяцца экскурсіі на чарнагорскай, англійскай, французскай, нямецкай, італьянскай і рускай мовах.
Гістарычны музей Чарнагорыі
Разам з Мастацкім музеем знаходзіцца ў былым будынку ўрада. Расказвае аб даславянскім перыядзе, сярэднявеччы, аб заснаванні Чарнагорыі (1796—1878), сучаснасці (1878—1916), Чарнагорыі ў складзе Югаславіі (з 1918 года).
Мастацкі музей Чарнагорыі
Першапачаткова называўся Чарнагорскай карціннай галерэяй. Размешчаны ў былым доме ўрада разам з Гістарычным музеем Чарнагорыі. Складаецца з пяці частак: калекцыя народа Югаславіі, калекцыя ікон, калекцыя чарнагорскіх карцін, памятная калекцыя Міліцы Сарыч-Вукманавіч, калекцыя копій насценных каменных фрэсак. Мастацкая калекцыя утрымлівае карціны XIX—XX стагоддзяў, напісаныя прадстаўнікамі розных накірункаў і нацыянальнасцей Югаславіі. У памятнай калекцыі Міліцы Сарыч-Вукманавіч захоўваюцца творы Рэнуара, Шагала, Далі, Пікаса і іншых мастакоў.
Музей караля Ніколы
З 1926 года ў памяшканні былой рэзідэнцыі караля Ніколы I знаходзіцца музей, дзе прадстаўлена калекцыя карцін, зброі, асабістых рэчаў каралеўскай сям'і і іншых гістарычных каштоўнасцяў.
Більярда
Палац, узведзены ў якасці рэзідэнцыі Пятра II Пятровіча Негаша. У двары Більярды знаходзіцца рэльефная карта Чарнагорыі.
Дом Негаша
Знаходзіцца ў вёсцы Негушы. Дом-музей пачатку XIX стагоддзя ў якім нарадзіўся ўладыка Пётр II.
Підмагылка
Підмагылка (Підмоги́лка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1849
NGC 1849 (іншае абазначэнне — ESO 85-SC49) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Нанахімія
Нанахімія — раздзел хіміі, які даследуе ўласцівасці, будову і асаблівасці хімічных ператварэнняў наначасціц, фактычна гэта спалучэнне традыцыйнай хіміі і нанатэхналогій. Нанахімія выкарыстоўваецца ў хімічных, матэрыялазнаўчых і фізічных, навуковых, а таксама інжынерных, біялагічных і медыцынскіх прымяненнях.
Нанахімія не звязана з атамнай структурай злучэнняў, хутчэй, гаворка ідзе пра розныя спосабы пераўтварэння матэрыялаў, выкарыстанне іншых ступеняў свабоды атамаў, якія кантралююць паводзіны матэрыялу. Часцей за ўсе незвычайныя ўласцівасці нанаматэрыялаў звязаны з т.з. памерным эфектам - якаснай змены фізіка-хімічных уласцівасцяў і рэакцыйнай здольнасці пры змене колькасці атамаў або малекул у часціцы. Звычайна дадзены эфект назіраецца для часціц памерам менш за 10 нм, хоць дадзеная велічыня мае ўмоўнае значэнне. Нанахімія цесна связана з калоіднай і супрамалекулярнай хіміяй.
Грамадзянін
Грамадзянін — індывід, на палітыка-прававой аснове звязаны з вызначанай дзяржавай, што дазваляе праваздольнаму грамадзяніну, у адносінах да іншых грамадзян і грамадста (дзяржавы), мець узаемныя правы, абавязкі і, у іх рамках, свабоды. Па сваім прававым становішчы грамадзяне канкрэтнага дзяржавы адрозніваюцца ад замежных грамадзян і асоб без грамадзянства, якія знаходзяцца на тэрыторыі гэтай дзяржавы.
Дзеепрыслоўе
Дзеепрыслоўе — неспрагальная форма дзеяслова, якая абазначае дзеянне як прыкмету прыметы, г. зн. мае ўласцівасці дзеяслова і прыслоўя. Дзеепрыслоўе выражае значэнне дзеяння, дадатковага (пабочнага) у адносінах да дзеяслова-выказніка («Ганна, апрануўшыся, выйшла з хаты» П. Пестрак), або выконвае функцыю акалічнасці спосабу дзеяння («Хлопчык ішоў кульгаючы»). У ролі выказніка дзеепрыслоўе ўжываецца толькі ў асобных паўночна-заходніх і паўночна-ўсходніх гаворках: «Ён быў устаўшы; Ён руку зламаўшы».
Адрозніваюцца дзеепрыслоўі незакончанага і закончанага трывання. Дзеепрыслоўі незакончанага трывання ўтвараюцца ад асноў цяперашняга часу дзеясловаў незакончанага трывання з дапамогай суфіксаў -учы- (-ючы-), -ачы- (-ячы-): несучы, чытаючы, лежачы, гледзячы. Пры гэтым з суфіксам -учы- (-ючы-) утвараюцца дзеепрыслоўі нават ад тых дзеясловаў, аснова цяперашняга часу якіх канчаецца на -а- (-я-): крычучы (ад крычаць), дрыжучы (ад дрыжаць), сплючы (ад спаць), баючыся (ад баяцца).
Дзеепрыслоўі закончанага трывання ўтвараюцца ад асноў прошлага часу дзеясловаў закончанага трывання з дапамогай суфіксаў -ўшы- (-шы-). Калі ўтваральная аснова канчаецца галосным гукам — ужываецца суфікс -ўшы- (зрабіўшы, прачытаўшы), калі зычным — суфікс -шы- (высахшы, прывыкшы). Дзеепрыслоўі з гэтымі суфіксамі зрэдку могуць утварацца і ад асноў незакончанага трывання: гуляўшы, нёсшы. Такія дзеепрыслоўі не прызнаюцца нормай, але зрэдку ўжываюцца ў мове мастацкай літаратуры: «А я сам, даўно не быўшы дома, стаў… такім жа дзіваком» (П. Глебка).
Дзеепрыслоўі маюць незваротную і зваротную формы. У сучаснай мове ўжываюцца дзеепрыслоўі толькі незваротныя (бегучы, ідучы), толькі зваротныя (смеючыся, баючыся), незваротныя і зваротныя з розным і тым жа лексічным значэннем (робячы і робячыся) або фактычна з адным і тым жа лексічным значэннем, адрозніваючыся толькі стылістычна (стукаючы — стукаючыся, бялеючы — бялеючыся).
Разам з паясняльнымі словамі дзеепрыслоўе ўтварае ў сказе спалучэнне, якое выконвае ролю акалічнасці і звычайна адасабляецца інтанацыйна, а на пісьме вылучаецца коскамі. Выключэнне складаюць канструкцыі тыпу: «Пісаў ён звычайна нахіліўшы галаву; Сказаць не падумаўшы» і г.д. У гаворках можна сустрэць дзеепрыслоўе ў ролі часткі выказніка: «Ён прыйшоў паснедаўшы; Ён ка мне прывыкшы».
Вера Васілеўна Шчаглова
Ве́ра Васі́леўна Шчагло́ва (нар., с. Тахта, Мядзведзінскі раён, цяпер Краснагвардзейскі раён Стаўрапольскі край) — палеантолаг і археазаолаг. Кандыдат біялагічных навук (1950).
Біяграфія
Нарадзілася ў сям'і праваслаўнага святара. Скончыла геолага-глебава-геаграфічны факультэт Сярэднеазіяцкага універсітэта ў Ташкенце (1944). У 1946-1949 аспірант Палеанталагічнага інстытута АН СССР у Маскве. Пасля абароны кандыдацкай дысертацыі «Большерогие олени, их систематическое положение и стратиграфическое распределение» (1950), у 1954 прыехала на працу ў БССР. У 1954—1957 і 1966—1973 працавала на кафедры геалогіі БДУ, у 1957—1966 — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута геалагічных навук АН БССР, у 1973—1978 — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі АН БССР. Таксама працавала ў БелНДГРІ.
Навуковая дзейнасць
Даследавала касцявы матэрыял з раскопак больш за 60 археалагічных помнікаў каменнага, жалезнага вякоў і сярэднявечча з тэрыторыі Беларусі і Расіі. Атрыбуцыя В. Шчагловай больш за 100 тыс. костак і іх статыстычная апрацоўка выкарыстаныя археолагамі для характарыстыкі гаспадарчай дзейнасці насельніцтва ў розныя эпохі.
Аўтар 33 навуковых публікацый, 3 фондавых манаграфій па гісторыі палявання і жывёлагадоўлі ў Беларусі.
Гэйсыха
Гэйсыха (Ге́йсиха) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Багдан Яўгенавіч Бутко
Багда́н Яўге́навіч Бутко́ (Богдан Євгенович Бутко; нар., Данецк, СССР) — украінскі футбаліст, абаронца луганскай «Зара». Ігрок нацыянальнай зборнай Украіны (2011—2019).
Піскы (Гарадоцкі раён)
Піскы (Піски́) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Неметалы
Неметал (мн. лік «неметалы») — простыя рэчывы, якія не валодаюць пластычнасцю, металічным бляскам, дрэнныя праваднікі электрычнага току і цяпла. Да Н. належаць 22 элемента.
У нармальных умовах знаходзяцца ў газападобным стане: вадарод, азот, кісларод, фтор, хлор і інертныя газы, у вадкім — бром, у цвёрдым — бор, вуглярод, крэмній, фосфар, сера, мыш'як, селен, тэлур, ёд, астат.
Атамы інертных газаў хімічна амаль неактыўныя, іншыя Н. вызначаюцца высокай электраадмоўнасцю і, далучаючы электроны, утвараюць простыя аніёны (напрыклад, Cl-, O2-) або, разам з іншымі элементамі, складаныя (напрыклад, SO42-, PO43-). Большасць аксідаў Н. мае кіслотны характар і ім адпавядаюць кіслародзмяшчальныя кіслоты.
Гісторыя
Толькі два Н. — вуглярод і сера былі вядомыя ў старажытнасці. У 13 ст. быў атрыманы ў свабодным выглядзе мыш'як, у 17 ст. — вадарод і фосфар; у канцы 18 ст. — кісларод, азот, хлор, тэлур; у 1-й палове 19 ст. — бром, ёд, селен, крэмній, бор. Атрымаць у свабодным выглядзе фтор і ізаляваць інертныя газы здолелі толькі ў канцы 19 ст. Астат атрыманы штучна ў 1940 годзе.
Старачэхі
Старачэхі (Staročeši), афіцыйная назва — Нацыянальная партыя (Národní strana) — буржуазна-кансерватыўная партыя ў Чэхіі ў 1860—1918 гг. Назву атрымала пасля вылучэння з яе складу ў 1874 годзе младачэхаў. Ідэолагі і лідары старачэхаў — Ф. Палацкі, Ф. Л. Рыгер, К. Матуш і інш. Старачэхі выступалі за захаванне Габсбургскай манархіі, за ажыццяўленне т.зв. чэшскага дзяржаўнага права (аўтаномія зямель чэшскай кароны ў межах імперыі Габсбургаў), супраць буржуазна-дэмакратычных пераўтварэнняў. Да 1879 года праводзілі палітыку пасіўнай абструкцыі аўстрыйскага рэйхсрата, потым увайшлі ў яго склад, дзе займалі крайне правыя пазіцыі. Пасля паражэння на выбарах 1891 страцілі палітычны ўплыў.
У 1918 годзе ўвайшлі ў партыю Чэшскай дзяржаўна-прававой дэмакратыі (у 1919—1934 годзе ).
IC 4499
IC 4499 — галактыка тыпу XI ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Адрованж (герб)
«Адрованж», «Адравонж» (Odrowąż) — прыватнаўласніцкі герб, якім карысталіся каля 60 родаў Беларусі, Украіны, Літвы і Польшчы, у т.л. Адрованжы, Аўгусціновічы, Высагерды, Капусты, Храптовічы, Шыдлавецкія. Вядомы з XIV стагоддзя, у Вялікім Княстве Літоўскім пасля Гарадзельскай уніі 1413 года.
Апісанне
На чырвоным полі сярэбраная страла наканечнікам уверх і 2 вусамі ўніз. Клейнод — на прылбіцы паўлінавыя пёры, на іх фоне такая ж страла ўлева.
Напад на УФСБ у Хабараўску
Напад на УФСБ па Хабараўскім краі — тэрарыстычны акт, які адбыўся 21 красавіка 2017 года ў будынку рэгіянальнага ўпраўлення ФСБ у Хабараўску. 17-гадовы неанацыст Антон Конеў распачаў стральбу з карабіна ў прыёмнай, у выніку ён забіў двух чалавек — супрацоўніка ФСБ і выпадковага наведвальніка — і загінуў сам. Нападнік паспеў некалькі разоў перазарадзіць зброю і быў забіты агнём у адказ толькі праз сорак хвілін пасля таго, як зрабіў першы выстрал. Такім чынам Конеў адзначыў дзень нараджэння Гітлера. Зброю для нападу малады чалавек здабыў у стралковым ціры, забіўшы інструктара, які спрабаваў яму перашкодзіць.
Ход падзей
У крымінальнай справе, адкрытай пасля здзяйснення злачынства, тры артыкулы: 105 («Забойства»), 317 («Замах на жыццё супрацоўніка праваахоўных органаў»), 282 («Распальванне нянавісці») і двое абвінавачаных, Ігар Лімонаў і Аляксандр Таланаў. Па версіі следства, яны разам з Коневым знаходзіліся ў забароненай экстрэмісцкай супольнасці «Штольц» і дапамагалі стралку арганізаваць напад на прыёмную ФСБ. 24 мая 2019 года ў Далёкаўсходнім акруговым ваенным судзе абвясцілі прысуд: Лімонаву — 9,5 гадоў калоніі, Таланову — 26 гадоў турмы. Абодва яны не прызнаюць сваю віну і спрабуюць абскардзіць прысуд.
Шаркамедзь
Назва
Назва балцка-літоўскага паходжання, утвораная з дзвюх асноў: šarka «сарока» і medis «дрэва» або medė «лес», і значыць «Сарочае дрэва» або «Сарочы лес». На тэрыторыі Ашмянскага раёна быў таксама засценак Шаркі. Ад šarka паходзіць таксама і назва Шаркаўшчыны.
Падобным чынам, праз складанне дзвюх асноў, у гэтым рэгіёне на левабярэжжы ракі Ашмянкі утвораныя тапонімы Гудагай, Пелегрында, гідронімы Лэйлубка, Індрубка.
Назва магла ўзнікнуць ад дрэва, якое сарокі ўпадабалі былі для гнездавання або на якім людзі часцей бачылі сарокаў, або ад леса, дзе гнездавалі сарокі. Так жа сама ў старажытных прусаў была вядомая зафіксаваная пад 1331 годам падчас апісання межаў мясцовая назва Iwogarge (*īvagarian) «Савінае дрэва». У літоўцаў, латышоў, старажытных прусаў і сарока, і сава былі птушкамі-вешчунамі, з’яўленне і голас якіх прадказваў чалавеку тыя ці іншыя падзеі.
Насельніцтва
Паводле звестак, пададзеных у «Геаграфічным слоўніку Каралеўства Польскага» (адпаведны том выдадзены ў Варшаве ў 1890 годзе), у «шляхецкім засценку» Шаркамедзі была адна сядзіба, у якой было 15 жыхароў.
Чорны кайман
Чорны кайман (Melanosuchus niger) — буйны паўднёваамерыканскі кракадзіл, адносіцца да сямейства алігатаравых, вылучаецца ў самастойны род Melanosuchus.
Апісанне
Даўжыня дасягае 4,7 м, ёсць непацверджаныя паведамленні аб шасцімятровых асобінах. Гэта самы буйны від алігатаравых і другая па велічыні жывёла Паўднёвай Амерыкі, пасля арынокскага кракадзіла. Афарбоўка вельмі цёмная, часам амаль чорная. На ніжняй сківіцы маюцца шэрыя або карычневыя палосы, на баках — светла-жоўтыя, найбольш прыкметныя ў маладым узросце, у дарослых асобін афарбоўка больш раўнамерная. Ад іншых кайманаў адрозніваецца больш вострай пысай і вялікімі вачыма. Агульная колькасць зубоў — 72-76.
Шуйскае (Смаленская вобласць)
Шуйскае (Шу́йское) — сяло ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Назва паходзіць ад прозвішча вядомых у дарэвалюцыйны час князёў Шуйскіх, якія валодалі сялом.
Оскар Рамера
О́скар Арну́льфа Раме́ра і Гальда́мес (Óscar Arnulfo Romero y Galdámez, мансеньёр Рамера; 15 жніўня 1917, Сьюдад Барыяс — 24 сакавіка 1980, Сан-Сальвадор) — каталіцкі святар, чацверты архібіскуп Сан-Сальвадорскі. На пасадзе выступаў супраць галечы, сацыяльнай няроўнасці, забойстваў і катаванняў, і сам быў забіты падчас служэння.
Раннія гады
Оскар Рамера нарадзіўся ў шматдзетнай сям’і тэлеграфіста Сантаса Рамера і Гуадэлупэ дэ Хесус Гальдамес. Меў 5 братоў і 2 сёстраў. Хлопчык меў слабое здароўе і рос маўклівы і замкнуты. З дзяцінства любіў бываць у царкве, у вольны час выпраўляўся ў адзін з двух храмаў у месце.
Скончыўшы тры класы дзяржаўнае школы, працягнуў навучанне з выкладчыцай Анітай Іглесыяс. Бацька вучыў Оскара цяслярскай справе, якой ён меў займацца.
Святарства
4 красавіка 1942 у Рыме быў рукапакладзены ў святары. У 1943 быў адкліканы біскупам на радзіму, куды накіраваўся з сябрам-святаром айцом Вальядарасам. На Кубе іх затрымала паліцыя і змясціла ў лагер для інтэрнаваных, бо яны прыбылі з фашысцкае Італіі. Прабылі ў зняволенні некалькі месяцаў і былі вызвалены толькі дзякуючы хваробе Вальядараса.
На радзіме Рамера атрымаў прызначэнне ў муніцыпалітэт Анаморас, пасля пераехаў у Сан-Мігель, дзе служыў парафіяльным святаром цягам 20 гадоў. Развіваў разнастайныя апостальскія групы, стварыў групу ананімных алкаголікаў, удзельнічаў у пабудове кафедральнага сабора. Пасля быў прызначаны рэктарам міжепархіяльнай семінарыі ў Сан-Сальвадоры. У 1966 годзе быў абраны сакратаром епіскапальнай канферэнцыі Сальвадора. Таксама стаў галоўным рэдактарам епархіяльнай газеты Orientación, якая пры ім трымалася ўмеранага кансерватызму і адстойвала традыцыйнае паняцце пра настаўную ролю царквы (Magisterium Ecclesiae).
Архібіскупства
У 1970 годзе Рамера быў прызначаны дапаможным біскупам Сан-Сальвадора. У 1974 прыняў прызначэнне біскупам епархіі Сант’яга-дэ-Марыя.
23 лютага 1977 Рамера стаў архібіскупам Сан-Сальвадора. Гэта выклікала пэўнае незадаволенне і скептыцызм з боку больш прагрэсіўнае часткі сальвадорскіх святароў, асабліва прыхільнікаў марксізму; дзяржава ж вітала яго прызначэнне.
12 сакавіка 1977 невядомыя ў ваеннай форме расстралялі сябра Рамера, прагрэсіўнага святара-езуіта Рутыліа Грандэ, арганізатара хрысціянскіх нізавых суполак сярод найбяднейшых сялян. яго смерць аказала надзвычайны ўплыў на Рамера, які пазней заўважыў: «Гледзячы на мёртвага Рутыліа, я падумаў: „Калі яго забілі за тое, што ён рабіў, значыць, мая чарга ісці па тым жа шляху“». Рамера заклікаў урад на чале з Артура Арманда Малінам высветліць абставіны смерці сябра, аднак яго патрабаванне праігнаравалі. У прэсе пачалася кампанія супраць «святароў трэцяга свету», якіх абвясцілі вінаватымі ў распальванні варажнечы і класавае барацьбы. У адказ на забойства айца Рутыліа Рамера выказаў нечаканы радыкалізм, выступіўшы супраць галечы, сацыяльнай няроўнасці, забойстваў і катаванняў.
У 1979 годзе да ўлады ў Сальвадоры прыйшла Рэвалюцыйная ўрадавая хунта. На адрас Рамера амаль штодня сталі надыходзіць пагрозы. Ён выступіў з асуджэннем ЗША за аказанне ваеннай дапамогі новаму ўраду і ў лютым 1980 напісаў Джымі Картэру пра тое, што павелічэнне ваеннае дапамогі з боку ЗША «абгострыць несправядлівасць і рэпрэсіі», накіраваныя супраць людзей, якія часта змагаюцца за элементарныя чалавечыя правы. Урад ЗША, не жадаючы, каб Сальвадор стаў «другім Нікарагуа», ніяк не адгукнуўся на заклікі архібіскупа.
Сваёй заступніцкай пазіцыяй архібіскуп Рамера стаў вядомы і па-за межамі краіны. У лютым 1980 года яму было нададзенае званне ганаровага доктара Каталіцкага ўніверсітэта гораду Лёвен. Пад час паездкі ў Еўропу Рамера сустрэўся з папам Янам Паўлам II і выказаў заклапочанасць тым, што адбываецца ў яго краіне.
Гібель
У тым жа годзе, калі быў забіты айцец Грандэ, з’явіліся ўлёткі з надпісам «Будзь патрыётам! Забі святара!» У сваёй прамове ў Лёвенскім універсітэце, апавядаючы пра ганенні на царкву, Рамера сказаў:
24 сакавіка 1980 года пад час набажэнства ў капліцы больніцы «Боскага провіду» архібіскуп Рамера быў забіты стрэлам у галаву з вінтоўкі М-16А1. Забойства адбылося праз дзень пасля казані, у якой ён заклікаў сальвадорскіх салдат як багабоязных хрысціян спыніць гвалт і парушэнні правоў чалавека.
Імаверна, Рамера загінуў ад рук правых эскадронаў смерці. Гэтую думку пацвярджае афіцыйны даклад ААН 1993 года, дзе паведамляецца, што загад пра забойства аддаў Раберта д’Абюсон, заснавальнік і лідар Нацыяналістычнага рэспубліканскага альянсу, неафашыст і арганізатар эскадронаў смерці. У 2004 суд ЗША паводле іску праваабарончае арганізацыі «Цэнтр правасуддзя і адказнасці» прызнаў Альвара Рафаэля Саравію, начальніка бяспекі пры Раберта д’Абюсонэ і актыўнага ўдзельніка эскадронаў смерці, вінаватым у падрыхтоўцы і ўдзеле ў забойстве архібіскупа Рамера.
Пахаванне Рамера адбылося ў кафедральным саборы Сан-Сальвадора. На памінальнай службе 30 сакавіка 1980 прысутнічала больш за 250 тысяч чалавек з розных краін свету. Пад час цырымоніі на плошчы перад саборам выбухнула бомба, пасля чаго прагучалі стрэлы. Пачалася паніка, падчас якой загінулі некалькі дзясяткаў чалавек. Забойства Рамера стала прадмовай да грамадзянскай вайны ў Сальвадоры.
Памяць
Дзейнасці Оскара Рамера на посце архібіскупа прысвечаны амерыканскі мастацкі фільм «Рамера». Таксама забойства Оскара Рамера адлюстраванае ў мастацкім фільме «Сальвадор» рэжысёра Олівера Стоўна.
Структурная хімія
Вызначэнне хімічнай структуры ўключае ў сябе ўказанне малекулярнай геаметрыі і, калі магчыма і неабходна, электроннай структуры мэтавай малекулы або іншага цвёрдага рэчыва. Малекулярная геаметрыя адносіцца да прасторавага размяшчэння атамаў у малекуле і хімічных сувязей, якія ўтрымліваюць атамы разам, і можа быць прадстаўлена з дапамогай структурных формул і малекулярных мадэлей. Поўнае апісанне электроннай структуры ўключае ў сябе ўказанне занятасці малекулярных арбіталей малекулы.
Вызначэнне структуры можа прымяняцца да шэрагу мішэняў ад вельмі простых малекул (напрыклад, двухатамнага кіслароду або азоту) да вельмі складаных (напрыклад, такіх як бялок або ДНК).
Увядзенскі
Увядзенскі — прозвішча.
Структурная хімія
Асноўныя задачы:
Для высвятлення структуры выкарыстоўваецца шэраг розных метадаў. Трэба адрозніваць метады, якія высвятляюць толькі сувязь паміж атамамі, і метады, якія забяспечваюць дакладную трохмерную інфармацыю, такую ​​як каардынаты атамаў, даўжыні сувязей і тарсійныя вуглы. Апошнія метады ўключаюць:
Для ідэнтыфікацыі сувязі і наяўнасці функцыянальных груп могуць быць выкарыстаны розныя метады малекулярнай спектраскапіі і спектраскапіі цвёрдага цела.
Якаў Фёдаравіч Галавацкі
Якаў Фёдаравіч Галавацкі (, вёска Чапялі, Аўстрыйская імперыя —, Вільня) — украінскі паэт, пісьменнік, вучоны, фалькларыст, адзін з заснавальнікаў групы Руская троіца, грэкакаталіцкі святар, прафесар і дэкан кафедры ўкраінскай мовы і літаратуры Львоўскага універсітэта (паводле тэрміналогіі, прынятай у Галіцыі ў XIX стагоддзі — «кафедры руськай славеснасці»), яго рэктар (1863—1864), старшыня Віленскай археаграфічнай камісіі (1867—1888).
Навуковая дзейнасць
Даследаваў фальклор і этнаграфію украінцаў Карпат. Быў прадстаўніком рамантызму ва ўкраінскай літаратуры. Унёс высокі ўклад у развіццё ўкраінскай мовы і адукацыі. У 1850-х гадах перайшоў на пазіцыі русафільства, стаў супернікам выкарыстання ўкраінскага мовы ў літаратуры. Член Рускага геаграфічнага таварыства. Удзельнік Славянскага з’езду ў Маскве і Санкт-Пецярбургу 1867 года.
Сезон 2018 ФК Дынама Мінск
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
1 Футбаліст пакінуў «Дынама» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
Пакінулі клуб
1 З арэнды 2 У арэнду 3 Падаўжэнне арэнды 4 Раней — у «Промні» ў арэндзе 5 Раней — у «Гарадзеі» ў арэндзе 6 У арэнду, раней — у «Смалявічах-СТІ» ў арэндзе
Прыйшлі ў клуб
1 У арэнду
Пакінулі клуб
1 У арэнду 2 У арэнду, раней — у «Белшыне» ў арэндзе 3 У арэнду, раней — у «Промні» ў арэндзе 4 У арэнду, раней — у «Граніце» ў арэндзе 5 Раней — у арэндзе 6 Раней — у «Гарадзеі» ў арэндзе
Фелікс Улодак
Фелікс Адам Ян Улодак (Feliks Adam Jan Włodek, Феликс Адам Ян Влодек;  — ?), — адзін з удзельнікаў паўстання 1863—1864 гадоў, узначальваў Пружанскі паўстанцкі атрад. Дзейнічаў пад псеўданімамі Самух, Шчасны і Здзяхоўскі.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Улодакаў герба «Праўдзіч». Бацька, таксама Фелікс, меў ва ўласнасці маёнткі Кабакі ў Пружанскім і Матыкалы ў Брэсцкім паветах. Фелікс Адам Ян нарадзіўся меркавана ў Кабаках.
Сябраваў з мастаком Міхаілам Кулешам, які ў 1845 годзе, падчас паездкі па Берасцейшчыне, гасцяваў у маёнтку Улодака
Падтрымаў паўстанне 1863—1864 гадоў. 20 красавіка 1863 года сфарміраваў паўстанцкі атрад, які налічваў каля 300 чалавек. Намагаючыся аб’яднацца з сіламі Густава Стравінскага, накіраваўся ў ваколіцы Бярозы-Картузскай. Па дарозе быў акружаны расійскімі войскамі ля в. Смалярка, дзе 13 мая прыняў з імі бой. Пасля аб’яднання кіраўніцтва агульным атрадам прыняў Аляксандр Лянкевіч.
Неўзабаве Улодак аддзяліўся ад Лянкевіча і года, аб’яднаўшыся з паўстанцамі Яна Эдварда Ваньковіча, сышоўся ў бітве з салдатамі і казакамі каля в. Пескі Слонімскага павета. Пасля гэтага атрад адышоў у Пінскі павет.
Пасля яго кіраўніком пружанскага атрада стаў Ільдэфонс Хадакоўскі герба «Далэнга» (1815—1880), а сам Фелікс неўзабаве з’ехаў у Царства Польскае Расійскай імперыі. У 1864 годзе як палітычны злачынец пазбаўлены правоў стану, маёмасць канфіскаваная.
Пабэрэжнэ (Гарадоцкі раён)
Пабэрэжнэ (Побережне́) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Поле (сельская гаспадарка)
Поле — бязлесны, часта дастаткова вялікі ўчастак зямлі, тэрыторыя якога выкарыстоўваецца для сельскагаспадарчых мэт. Адзін з асноўных відаў сельскагаспадарчых угоддзяў нароўні з лугамі, садамі і выганамі.
Казлавы кран
Казлавыя краны — краны маставога тыпу, мост (пралётныя збудаванні) якіх устаноўлены на апоры, што перамяшчаюцца па рэйках, усталяваных на бетонныя падмуркі. Вонкава падобныя да козлаў, адсюль і назва.
Апісанне
Казлывы кран складаецца з наступных элементаў: Казлавыя краны паводле прызначэння падраздзяляюць на: Паводле канструкцыі моста казлавыя краны дзеляць на: Па колькасці стоек казлавыя краны падзяляюць на: Найбольш распаўсюджаныя казлавыя краны з двухстоечнымі апорамі. Адна з апор можа быць жорстка злучаная з мостам (цвёрдая ці прасторавая апора), а другая — шарнірна (гнуткая або плоская апора). У казловых кранаў з пралётам менш за 25 м абедзве апоры выконваюць жорсткімі. Рэйкавы пуць кожнай з апор цяжкага крана (грузападымальнасцю 1000 т і больш) можа складацца з 2-х і больш рэек. Хадавыя каляскі маюць у гэтым выпадку прасторавую балансірную падвеску. У некаторых выпадках рэйкі ўкладваюць на розных узроўнях пры рознай вышыні апор.
Кран называюць паўказлавым, калі мост адным бокам абапіраецца на падкранавы пуць, а другі — на апорныя стойкі.
Грузавая каляска перамяшчаецца па мосце крана. Механізм перамяшчэння каляскі, як і механізм уздыму, можа быць усталяваны на калясцы (аўтаномная грузавая каляска) або на металічнай канструкцыі моста. Нярэдка механізм ўздыму усталяваны на металаканструкцыі, а каляска толькі забяспечаная механізмам перамяшчэння.
Грейферныя казлавыя краны (гл. грэйфер (грузазахват)) абсталяваныя спецыяльнай грэйфернай лябёдкай і пры наяўнасці механізму ўздыму маюць механізм замыкання грэйфера.
Калі маецца неабходнасць арыентацыі грузу, то каляску забяспечваюць паваротнай часткай, як каляску металургічных кранаў.
Для памяншэння разгойдвання грузу можа быць выкарыстаны жорсткі подвес грузазахватнай прылады. Двухконсольные казлавыя краны маюць двухстоечныя апоры, аднабэлечныя або радзей — двухбэлечныя масты. Па канструктыўнай схеме выпускаюць большасць казловых кранаў спецыяльнага прызначэння.
Пераважнае распаўсюджванне атрымалі казловыя краны агульнага прызначэння, у першую чаргу, краны з гнуткай падвескай грузазахватнай прылады: Параметры казловых кранаў агульнага прызначэння грузападымальнасцю 3.2-32 т з пралётамі 10-32 м і вышынёй ўздыму 7.1; 8.0; 9.0 і 10 м устанаўліваецца згодна з ДАСТ 7352-81.
Казловыя аднабэлечныя краны. Казловыя краны з аднабэлечнымі мастамі і аднастоечнымі апорамі ўжываюць рэдка, што ў значнай меры тлумачыцца адноснай складанасцю кансольнай грузавой каляскі.
Казловыя двубалочные краны. Казловыя краны з двухбалочным мостам больш мэталаёмкае; асноўным іх перавагай з'яўляецца магчымасць прымянення тыпавых грузавых калясак ад маставых кранаў і выраб каробчатых бэлек пралётных па адпрацаванай тэхналогіі.
Прылада
Металічная канструкцыя казловага крана ўключае: Часта мост крана ўяўляе сабой прасторавую канструкцыю, якая складаецца з двух, звязаных паміж сабой ферм. Аднабэлечныя масты больш характэрныя для кранаў грузападымальнасцю 5-10 т. У якасці каляскі ў гэтым выпадку выкарыстоўваюць электраталі.
Каляскі
Маса канатных грузавых калясак з улікам масы грузавы і цягавае лябёдак складае 5-10 % ад масы намінальнага грузу. Лінныя грузавыя каляскі знаходзяць прымяненне толькі ў кранах групы рэжыму 1K 3K ...
, так як пры перекатывании грузавога ліны па блоках полиспаста істотна павялічваецца супраціў перамяшчэнню каляскі, што прыводзіць да паскоранага зносу ліны. Для прадухілення празмернага правісання грузавога каната прыходзіцца павялічваць масу грузавой падвескі.
Падвесная грузавая каляска ў казловых кранаў бывае двух тыпаў: Больш распаўсюджаныя краны з каляскамі, якмя перамяшчаюцца па накіроўвалых, выкладзеным на ніжнія паясы Рамы такіх калясак для забеспячэння раўнамернага размеркавання нагрузак на падкаляскавыя накіроўвалыя часта выконваюць з абпіраннем па трохкропкавай схеме. Пры выкарыстанні калясак з грузавымі лябёдкамі на адным з тарцоў рамы замацоўваюць шарнір для злучэння папярочнай бэлькі апорнай стойкі з хадавымі коламі. У канатных калясках папярэчыну прымацоўваюць да тарца бэлькі, на якой устаноўлены лінныя блокі. У гэтым выпадку памяншаецца вышыня каляскі, што дазваляе рамы балансіраў хадавых колаў мантаваць на восі тарцоў папярочак. Для паляпшэння кампаноўкі вузлоў прымыкання стоек да моста, у самаходных калясках ўжываюць малагабарытныя рэдуктары або механізм перамяшчэння выконваюць з цэнтральным прывадам.
Лябёдкі
Ход нацяжэння цягавага каната арыентыровачна можа складаць 0.8-1.2 % і 1.5-2.5 % даўжыні шляху каляскі для лябёдак адпаведна з наразнымі барабанамі і шківамі. Пры ходзе каляскі 40-45 м прымяняюцца нацяжныя лябёдкі. Для фрыкцыённых лябёдак часам ўжываюць аўтаматычныя нацяжныя прылады (грузавыя або спружынныя). Іх рэкамендуюць выкарыстоўваць пры хуткасцях руху 0.3-0.5 м/с і падчас каляскі 20-25 м. У якасці нацяжных выкарыстоўваюць паваротныя пад дзеяннем уласнай вагі лябёдкі, рамы якіх шарнірна змантаваныя на падставе з абодвух бакоў ад шківа.
Лябёдкі могуць быць выкананы:
Хадавая прылада казловых кранаў
Механізмы перамяшчэння выконваюць у выглядзе аднаколавых або балансірных калясак, злучаных з аснаваннем апор стоек або хадавых бэлек. Прывадныя рухавікі маюць фазны ротар; у казловых кранах з электраталямі грузападымальнасцю 5 т і менш часта ўжываюць каротказамкнутыя рухавікі. Балансирные каляскі могуць быць выкананы з усталяванымі на прамежкавыя хадавыя колы зубчастымі вянкамі, звязанымі паміж сабой колам. Часам на выхадны вал рэдуктара выконваюць з трэцяй дадатковай апорай — з мэтай паменшыць нагрузку на корпус рэдуктара. У некаторых механізмах перамяшчэння вал вядучага колы мантуюць на двух апорах і злучаюць з рэдуктарам зубчастай муфтай, аднак гэта прыводзіць да істотнага павелічэння шырыні хадавы каляскі. У механізму перамяшчэння з навясным рэдуктарам адсутнічае кансольная нагрузка і адкрытыя перадачы. Часам валы рэдуктара і колы злучаюць з дапамогай жорсткай талерчатай муфты. У казловых кранах прымяняюцца розныя вузлы ўстаноўкі хадавых колаў ад маставых кранаў — цыліндрычныя і зварныя буксы, якія замацоўваюцца ўнутры апоры. Пры выкарыстанні гарызантальных рэдуктараў кампаноўка і рама ускладняюцца; ўзрастаюць бакавыя габарыты каляскі. Пры выкарыстанні вертыкальных рэдуктараў значна зніжаецца маса і габарыты каляскі.
Ужыванне
Казловыя краны ўжываюць звычайна для абслугоўвання адкрытых (радзей крытых) складоў, галоўным чынам адзінкавых грузаў, кантэйнераў і лясных грузаў, для мантажу зборных прамысловых і грамадзянскіх збудаванняў, абслугоўвання гідраэлектрастанцый і секцыйнага мантажу ў суднабудаванні, пры працы з выбуханебяспечнымі грузамі. Краны вырабляюцца пераважна крукавымі або са адмысловымі грузозахватными прыладамі. Пралёты кранаў агульнага прызначэння звычайна 4-40 м; пры абслугоўванні суднабудаўнічых стапеляў да 170 м. Грузападымальнасць такіх кранаў складае 3-50 т, а пры абслугоўванні гідраэлектрастанцый і стапеляў дасягае 400-800 т (у асобных выпадках 1600 т — дзве каляскі з грузападымальнасцю па 800 т). Перамяшчэнне кранаў (хуткасць 20-100 м/мин) часта з'яўляецца рабочым рухам; пры малых грузоподъемностях ў якасці грузавы каляскі выкарыстоўваюцца самаходныя электрычныя талі. Для мантажу буйных вырабаў (напрыклад, у суднабудаванні) ужываюць краны з двума грузавымі каляскамі, якія дазваляюць кантаваць груз на вазе. Краны будаўнічага прызначэння, якія маюць пераменнае месца працы, выконваюцца самоманціруючыміся.
Казловыя краны для ГЭС. Спецыяльныя краны, предназначеные для мантажу і абслугоўвання машынных залаў ГЭС, адрозніваюцца вялікай грузападымальнасцю (100-500 т) пры адносна малых пралётах. Падпадзяляюцца на: Могуць быць: Аперацыі, якія праводзяцца на ГЭС з дапамогай казловых кранаў: