cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дрысенскі замак
Гісторыя
Да сярэдзіны XVII стагоддзя замак страціў ваенна-стратэгічнае значэнне і прыйшоў у заняпад. У першай палове XIX стагоддзя вал Дрысенскага замка быў раскапаны, роў засыпаны, мясцовымі жыхарамі рэшткі сцен былі разабраны на будаўнічыя матэрыялы. На месцы Дрысенскага замка ў сярэдзіне XIX стагоддзя быў пабудаваны так званы «яўрэйскі дом», які здаваўся ў наём пад паштовую станцыю аж да пачатку XX стагоддзя.
Аляксандр Дзмітрыевіч Сідарук
Аляксандр Дзмітрыевіч Сідарук (нар., , Брэсцкая вобласць) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
У 1992 годзе скончыў перакладчыцкі факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў. У 1992—1995 гадах працаваў у аддзеле знешнеэканамічных сувязяў Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта. У 1995 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Кабінеце Міністраў Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне».
У 1995—2000 гадах працаваў ва ўпраўленні міжнародных эканамічных адносін і кіраванні агульнаеўрапейскага супрацоўніцтва МЗС Рэспублікі Беларусь. У 1998—1999 гадах — афіцэр па рэгіянальнай стабілізацыі Місіі АБСЕ ў Босніі і Герцагавіне. У 2000—2004 гадах — саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Бельгія. У 2004—2007 гадах — начальнік аддзела ахоўных мер і доступу на рынкі упраўлення знешнегандлёвай палітыкі Дэпартамента знешнеэканамічнай дзейнасці МЗС Беларусі. У 2007—2011 гадах — саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Злучаным Каралеўстве Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі. У 2011—2013 гадах працаваў ва ўпраўленні еўразійскай інтэграцыі МЗС Беларусі. У 2013—2017 гадах — начальнік галоўнага ўпраўлення Расіі МЗС Беларусі.
26 снежня 2017 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы і па сумяшчальніцтве ў Рэспубліцы Ангола, Рэспубліцы Зімбабвэ, Рэспубліцы Мазамбік і Рэспубліцы Намібія.
Мае дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасланца першага класа і другі клас дзяржаўнага служачага. Валодае англійскай і французскай мовамі.
Смя’я
Жанаты, мае дачку.
Усвяцкі замак
Усвяцкі замак — абарончае збудаванне ў горадзе Усвят (цяпер п. г. т. Усвяты ў Расіі).
Упершыню Усвят, як «горад», т.б. умацаваны пункт згадваецца пад 1021 годам, калі князь кіеўскі Яраслаў перадаў яго полацкаму князю Брачыславу Ізяславічу.
У час Лівонскай вайны Усвят быў захоплены маскоўскімі войскамі (1563), якія ў 1566 г. узвялі ў ім замак. Двойчы, у 1569 і 1579 гг., войска Рэчы Паспалітай спрабавала вярнуць Усвят, апошняя спроба была паспяховай. У 1633 годзе кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза загадаў сваім коштам абнавіць замак. З пачаткам вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654) Усвяцкі замак быў захоплены рускімі і спалены.
Усвяцкі замак быў на месцы старога гарадзішча паміж азёрамі Усвят і Узмень, якія атачалі яго з двух бакоў, а таксама ракой Усвячай — з трэцяга.
Актава
Актава (ад octava — восьмая) — музычны інтэрвал, у якім суадносіны частот паміж гукамі складае 1 да 2 (гэта значыць частата высокага гуку ў 2 разы больш нізкага). Суб’ектыўна на слых актава ўспрымаецца як ўстойлівы, базісны музычны інтэрвал. Два паслядоўных гуку, адлеглыя на актаву, успрымаюцца вельмі падобнымі адзін да аднаго, хоць відавочна адрозніваюцца па вышыні.
Інтэрвал актавы ахоплівае восем ступеней дыятанічнага гукараду, напрыклад, ад «до» да наступнага «до» або ад «рэ» да наступнага «рэ» і г. д. Актава пазначаецца лічбай 8.
Актава існуе ў трох разнавіднасцях:
Тэрмінам «актава» называюцца таксама:
Бурмістр
Бурмістр (burmistrz, Бурмістр, Burmistras ад Bürgermeister) — вышэйшы кіраўнік горада з адміністрацыйнай і судовай уладай у гарадах з Магдэбургскім правам ; кіраўнік магістрата горада, прадстаяцель гарадскога ўпраўлення (старшыня гарадскога савета), аналаг «мэра».
Аналагам бурмістра ў сельскай гміне з’яўляецца войт. У гміне з насельніцтвам больш, чым 100 тыс. жыхароў, аналагам бурмістра з’яўляецца прэзідэнт горада. Прэзідэнт з’яўляецца аналагам бурмістра таксама ў некалькіх гарадах, у якіх насельніцтва не перавышае 100 тыс., але гэты пост гістарычна быў ужо прыняты. Бурмістрам (войтам, прэзідэнтам) у горадзе можа стаць любы грамадзянін Польшчы ва ўзросце не менш чым 25 гадоў, не пазбаўлены правоў балатавання. Выбары з 2002 года праходзяць у роўных умовах пры тайным галасаванні. Тэрмін паўнамоцтваў — 4 гады.
Гасцявое
Гасцявое (Гостево́е) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Дрэдноўт
Дрэдно́ўт (dreadnought — «бясстрашны», па імені першага карабля гэтага класа) — пакаленне артылерыйскіх ваенных караблёў, якое з'явілася ў пачатку XX стагоддзя, характэрнай асаблівасцю якіх было аднароднае артылерыйскае ўзбраенне з вялікага ліку гармат толькі буйнога калібра (all-big-gun). У шырокім сэнсе тэрмін можа прымяняцца да караблёў розных класаў, якія валодаюць гэтай асаблівасцю (лінейным караблям, лінейным крэйсерам, цяжкім крэйсерам і г. д.), Аднак найбольш часта гэта паняцце асацыюецца з лінейным караблём і з'яўляецца сінонімам лінейнага карабля першай чвэрці XX стагоддзя. Апошні ў свеце дрэдноўт — «Вэнгард» — быў пабудаваны ў Велікабрытаніі ў 1946 годзе, і служыў да канца 1950-х гадоў.
Тапкі (горад)
Тапкі́ (Топки́) — горад (з 1933 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Тапкінскага раёна Кемераўскай вобласці. Насельніцтва 30,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1914 годзе.
Размешчаны за 27 км ад Кемерава. Чыгуначны вузел.
Сеціма-Ратара
Сетыма-Ратара (Settimo Rottaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 515 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 86 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 10010. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bononio Abate.
NGC 4328
NGC 4328 (іншыя абазначэнні — MCG 3-32-19, ZWG 99.34, VCC 634, PGC 40209) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Жан Мары Лен
Жан Мары Лен (Jean-Marie Lehn; нар. 30 верасня 1939, Расайм, дэп. Ніжні Рэйн) — французскі хімік, заснавальнік супрамалекулярнай хіміі. Нобелеўскі лаўрэат па хіміі (1987). Член французскай акадэміі навук, замежны член нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1980), Лонданскага каралеўскага таварыства (1993).
Нобелеўскую прэмію атрымаў сумесна з Ч. Дж. Педэрсанам і Д. Дж. Крэмам «за распрацоўку і прымяненне малекул са структурна-спецыфічнымі ўзаемадзеяннямі высокай выбіральнасці».
Біяграфія
Асноўныя напрамкі даследаванняў — арганічны сінтэз і хімія комплексных злучэнняў.
З 2010 года член Кансультатыўнага навуковага савета Фонда «Сколкава».
Грамадская дзейнасць
У 1992 годзе падпісаў «Папярэджанне чалавецтву».
У 2016 годзе падпісаў ліст з заклікам да Greenpeace, Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і ўрадам усяго свету спыніць барацьбу з генетычна мадыфікаванымі арганізмамі (ГМА).
Узнагароды
Ганаровы доктар Оксфарда (2014). Вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна (2014). Ганаровы член Каралеўскага таварыства хіміі Вялікабрытаніі.
Праскоўя Самойлаўна Жукава
Праскоўя Самойлаўна Жу́кава (нар. г., вёска Рэкта, Горацкі павет, Гомельская губерня) — беларускі вучоны ў галіне агратэхнікі агароднінных культур. Доктар сельскагаспадарчых навук (1970), прафесар (1988). Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (1992).
Біяграфія
У 1947 годзе скончыла Беларускі сельскагаспадарчы інстытут. У 1949—1954 гг. малодшы навуковы супрацоўнік, аспірант у Інстытуце меліярацыі, воднай і балотнай гаспадаркі, навуковы супрацоўнік Інстытута сацыялістычнай сельскай гаспадаркі Акадэміі навук БССР. З 1955 года — старэйшы выкладчыка кафедры раслінаводства Белацаркоўскага сельскагаспадарчага інстытута. З 1956 года П. С. Жукава ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце агародніцтва на пасадзе загадчыка аддзелам агратэхнікі агароднінных культур адкрытага і ахаванага грунту. З 1962 года навуковы супрацоўнік, з 1976 года — загадчык лабараторыяй гербіцыдаў і стымулятараў росту.
Навуковая дзейнасць
Сааўтар патэнта «Регулятор роста растений».
Сцяг Руанды
Дзяржаўны сцяг Руанды — прыняты 25 кастрычніка 2001 г.
Ранейшы сцяг Руанды уяўляў сабой чырвона-жоўта-зялёны трыкалор з вялікай літарай R, якая служыла для адрознення сцяга Руанды ад ідэнтычнага яму сцяга Гвінеі. Сцяг быў зменены, бо ранейшы нагадваў пра руандыйскі генацыд.
Лолан (камуна)
Лолан (Lolland Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 891,92 км², што складае 2,07 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 48219 чал. (мужчыны — 24202, жанчыны — 24017; іншаземныя грамадзяне — 1894).
Куўшынава
Куўшынава — горад на паўночным захадзе Расіі, раённы цэнтр у Цвярской вобласці, за 120 км на захад ад Цверы, на рацэ Асуга.
Чыгуначная станцыя на лініі Ліхаслаўль — Саблага. Праз горад праходзіць аўтамабільная шаша Таржок — Асташкаў. Таксама ў горадзе знаходзіцца станцыя вузкакалейнай чыгункі Ранцаўскага торфапрадпрыемства.
Насельніцтва 11,3 тыс. чалавек (перапіс 2002 года), 10,8 тыс. чал. (даныя 2005 года), 10007 чалавек (даныя 2010 года).
Добры Ручай
Добры Ручай (Добрый Ручей) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Козыраўскія могілкі
Козыраўскія могілкі — абмежавана дзеючыя могілкі г. Мінска, якія знаходзяцца ў гістарычным раёне Козырава, паміж вуліцамі Германаўскай і Фізкультурнай, недалёк ад чыгуначнай станцыі Мінск-Паўднёвы і аэрапорта «Мінск-1». Плошча складае 5,03 га, год заснавання: 1917. Падзелены на 3 сектары.
Нанакластар
Нанакластэр ці нанакластар (nanocluster): група атамаў ці малекул, у якой найбольшае агульнае вымярэнне звычайна знаходзіцца ў абшары некалькіх нанаметраў.
Тэрміналогія ў сферы нана-навук і нанатэхналогій па стане на канец 2000-х гг. заставалася неканчаткова аформленай. Яе стандартызацыяй займаліся ТК ІСО 229, а таксама розныя нацыянальныя арганізацыі па стандартызацыі. Адной з прапановаў на ўнармаванне нана-тэрміналогіі з'яўляецца тымчасовая Публічная спецыфікацыя PAS 71 Брытанскага інстытуту стандартаў (BSI), выпушчаная ў 2005.
Літаратура
Nanocluster
Бяцішке
Спасылкі
ая сянюнія]]
Лепельскі замак
Лепельскі замак — абарончае збудаванне ў горадзе Лепель Вялікага Княства Літоўскага (цяпер у Віцебскай вобласці), узьведзенае на месцы старажытнарускага гроду. Існаваў y 16 ст. на востраве Лепельскага возера, насупраць в. Стары Лепель (Лепельскі раён). Пасля захопу Полацку маскоўскія войскі ў 1563 годзе прыйшлі ў ваколіцы Лепеля, выпалілі іх, а ў самім Лепелі збудавалі сваю крэпасць, якая аднак неўзабаве была ў тым жа годзе знішчана Мікалаем Радзівілам Чорным.
У 1568 годзе ў сваю чаргу полацкі кашталян Юрый Зяновіч паводле загаду Жыгімонта Аўгуста заклаў у Лепелі замак. Замак быў прамавугольны ў плане, фланкіраваны вуглавымі вежамі. 3 паўночнага боку ад горада яго аддзяляў шырокі роў, які часткова запаўняўся вадой з возера. Каля Лепельскага замка і пад яго аховай знаходзіўся гандлёвы порт.
Лепельскі замак стаяў на паўвостраве, што ўтваралі рэчкі Ўла і Эса, ад напольнага боку быў аддзелены ровам, рэшткі якога бачныя дасюль.
Эмі
«Эмі» (Emmy Award) — амерыканская тэлевізійная прэмія. Тэлевізійны аналаг прэміі «Оскар».
Універсітэт Манпелье
Універсітэт Манпелье (Université de Montpellier) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Манпелье.
Нямецкая вольнадумная партыя
Няме́цкая вольнадумная па́ртыя (Deutsche Freisinnige Partei, DFP) альбо Нямецкая радыкальная партыя  — праіснаваўшая кароткі час ліберальная палітычная партыя ў Германіі ў канцы XIX стагоддзя. Была заснаваная 5 сакавіка 1884 года ў выніку аб’яднання Германскай прагрэсісцкай партыі і Ліберальнага саюза.
Эканамісты Людвіг Бамбергер і Георг фон Сіменс, а таксама ліберальны палітык Ойген Рыхтэр былі аднымі з асноўных рухавікоў аб’яднання ў сувязі з маючым адбыцца ўзвядзеннем на трон ліберальнага кронпрынца Фрыдрыха Вільгельма (якое адбылося толькі ў 1888 годзе). Рыхтэр імкнуўся стварыць у Рэйхстагу моцную аб’яднаную ліберальную сілу, аналагічную брытанскай ліберальнай партыі пад началам Уільяма Юарта Гладстана. Вольнадумная партыя падтрымала пашырэнне парламентарызму ва ўмовах канстытуцыйнай манархіі Германіі, падзел царквы і дзяржавы і яўрэйскую эмансіпацыю.
Пад кіраўніцтвам старшыні партыі Франца Аўгуста Шэнка фон Штаўфенберга, а таксама яго намеснікаў Альберта Хёнэля і Рудольфа Вірхава, вольнадумная партыя атрымала несуцяшальныя 17,6% галасоў на федэральных выбарах 1884 года, што ўяўляла сабой падзенне на 3,6% ад папярэдніх вынікаў аб’яднаных партый на федэральных выбарах 1881 года. Асноўнымі бенефіцыярамі гэтага падзення былі кансерватыўныя сілы, якія падтрымлівалі пратэкцыянісцкую, каланісцкую і антысацыялістычную палітыку канцлера Ота фон Бісмарка. На федэральных выбарах 1887 года партыя зноў страціла палову сваіх месцаў, заняўшы ўсяго 32 мандаты рэйхстага. Нягледзячы на заклікі сваёй жонкі, прынцэсы Вікторыі, наследны прынц Фрэдэрык Вільгельм не адважыўся на канфлікт з Бісмаркам, адкрыта прыняўшы бок вольнадумнай партыі. Яго ранняя смерць у 1888 годзе і ўзвядзенне на трон сына Вільгельма II спынілі ўсе ліберальныя надзеі.
Падчас заняпаду адносіны паміж прагрэсістамі і правацэнтрысцкімі лібераламі станавіліся ўсё горшымі. Пасля адстаўкі Бісмарка ў 1890 годзе члены партыі страцілі агульнага праціўніка. У 1893 годзе, у выніку канфлікта на глебе палітыкі канцлера Леа фон Капрыві вольнадумная партыя падзялілася на Нямецкую вольнадумную народную партыю і Вольнадумны саюз. Паўторнае аб’яднанне адбылося ў 1910 годзе, калі абедзве яшчэ больш аслабленыя ліберальныя партыі аб’ядналіся з Нямецкай народнай партыяй і ўтварылі Прагрэсіўную народную партыю.
Флок
Флок (floc, flocc, flocculate): збор часціц у вадкасці, якія пасля пачатковай дысперсіі робяцца слаба звязанымі.
Тэрміналогія ў сферы нана-навук і нанатэхналогій па стане на канец 2000-х гг. заставалася неканчаткова аформленай. Яе стандартызацыяй займаліся ТК ІСО 229, а таксама розныя нацыянальныя арганізацыі па стандартызацыі. Адной з прапановаў на ўнармаванне нана-тэрміналогіі з'яўляецца тымчасовая Публічная спецыфікацыя PAS 71 Брытанскага інстытута стандартаў (BSI), выпушчаная ў 2005.
Яроменскае
Яроменскае (Еременское) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сцяг Сан-Тамэ і Прынсіпі
Дзяржаўны сцяг Дэмакратычнай Рэспублікі Сан-Тамэ і Прынсіпі быў прыняты 5 лістапада 1975 года.
Чырвоны трохкутнік сімвалізуе барацьбу за незалежнасць, дзве чорныя зоркі ўвасабляюць прыналежнасць краіны да Афрыцы і прадстаўляюць два найбуйнейшых вострава дзяржавы — востраў Сан-Тамэ і востраў Прынсеп. Шырокая жоўтая паласа сімвалізуе экватар, на якім размешчана астраўная дзяржава, зялёныя палосы ўвасабляюць вады Гвінейскага заліва і раслінныя рэсурсы краіны
Жоўты колер таксама сімвалізуе багацце, якое прыносяць краіне плантацыі какава.
Нанаядро
Нанаядро — архітэктура ядра аперацыйнай сістэмы камп’ютараў, у межах якой надзвычай спрошчанае і мінімалістычнае ядро выконвае толькі адну задачу — апрацоўку апаратных перапыненняў, якія генеруюцца прыладамі камп’ютара. Пасля апрацоўкі перапыненяў ад клавіятуры нанаядро дасылае інфармацыю аб выніках апрацоўкі (напрыклад, атрыманыя з клавіятуры сімвалы) вышэйлежачаму праграмнаму забеспячэнню, з дапамогай таго ж механізма перапыненняў. Таксама часта рэалізуюць мінімальную патрымку струменяў: стварэнне і пераключэнне.
Найбольш часта ў сучасных камп’ютарах нанаядро ўжываецца для віртуалізацыі апаратнага забеспячэння рэальных камп'ютараў ці для рэалізацыі механізма гіпервізара, з мэтай дазволіць некалькім ці шматлікім розным аперацыйным сістэмам працаваць адначасова і паралельна на адным і тым жа камп’ютары. Напрыклад, VMware ESX Server рэалізуе асабістае нанаядро, якое не залежыць ад АС і ўсталёўваецца на «голае жалеззе». Па-над гэтым нанаядром працуюць карыстальніцкія і адміністрацыйныя ўтыліты VMware і самі аперацыйныя сістэмы, віртуалізаваныя ў ESX Server.
Нанаядры таксама могуць ужывацца для забеспячэння пераноснасці (portability) аперацыйных сістэм на рознае апаратнае забеспячэнне ці для забеспячэння магчымасці запуску «старой» аперацыйнай сістэмы на новым, несумяшчальным апаратным забеспячэнні без яе поўнага перапісвання і партавання. Напрыклад, фірма Apple Computer выкарыстоўвала нанаядро ў версіі Mac OS Classic для PowerPC для таго, каб трансляваць апаратныя перапыненні, генераваныя іх камп’ютарамі на базе працэсараў PowerPC у форму, якая магла «разумецца» і разпазнавацца Mac OS для працэсараў Motorola 680x0. Такім чынам, нанаядро эмулявала для Mac OS «старое» 680x0 жалеза. Альтэрнатывай было бы поўнае перапісванне і партаванне кода Mac OS на PowerPC пры пераходзе з 680x0 на іх. Пазней, у эпоху Mac OS 8.6, нанаядро віртуялізавала мультыпрацэсарныя магчымасці PowerPC і забяспечыла падтрымку SMP у Mac OS. Іншыя ўдалыя прыклады ўжывання нанаядравых архітэктур уключаюць нанаядро Adeos, якое працуе як модуль ядра для Linux і дазваляе выконваць адначасова з Linux якую‐небудзь апероацыйную сістэму рэальнага часу.
Нанаядро можа быць настолькі маленькім і прымітыўным, што нават важнейшыя прылады, якія знаходзяцца непасрэдна на мацярынскай плаце ці на плаце кантролера убудаванай прылады, такія, як таймер ці праграмавальны кантролер перапыненняў, абслугоўваюцца спецыяльнымі драйверамі прылад, а не ядром. Такога кшталту звышмінімалістычнае нанаядро называюць часам пікаядром.
Тэрмін «нанаядро» часам нефармальна ўжываецца для апісання вельмі маленькіх, спрошчаных і лёгкіх мікраядзер, такіх, як L4.
World Open 2017 (снукер)
World Open 2017 (таксама вядомы як Yushan World Open 2017 — ад назвы павета, у якім праходзіў турнір) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 па 24 верасня 2017 года ў юйшаньскай сярэдняй школе №1, у павеце Юйшань, Кітай. Турнір стаў 34-м розыгрышам World Open, які быў заснаваны ў 1982 годзе пад назвай Professional Players Tournament, а таксама праходзіў пад назвамі Гран-пры (1984—2000, 2004—2009) і кубак LG (2001—2003). Прызавы фонд турніру склаў £700,000, з якіх £150,000 атрымаў пераможца.
Сеціма-Тарынезэ
Сетыма-Тарынезэ (Settimo Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 47531 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1468 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 10036. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Corpi Santi.
SpaceX
Space Exploration Technologies Corporation (SpaceX) — амерыканская кампанія, вытворца касмічнай тэхнікі са штаб-кватэрай у горадзе Хотарн, Каліфорнія, ЗША.
Заснавана ў 2002 годзе ранейшым уладальнікам PayPal і CEO Tesla Motors Іланам Маскам з мэтай скараціць выдаткі на палёты ў космас, адкрываючы шлях да каланізацыі Марса. Кампанія распрацавала ракеты-носьбіты Falcon 1 і Falcon 9, з самага пачатку маючы на ​​мэце зрабіць іх шматразовымі, і касмічны карабель Dragon (выводзіцца на арбіту Falcon 9), прызначаны для папаўнення запасаў на Міжнароднай касмічнай станцыі. Пасажырская версія карабля Dragon V2 для транспарціроўкі астранаўтаў на МКС знаходзіцца ў фінальнай фазе распрацоўкі. З 2015 года ўдзельнічае таксама ў рэалізацыі праекта вакуумнага цягніка Hyperloop.
З мэтай кантролю над якасцю і коштам, распрацоўка, вытворчасць і тэставанне большасці кампанентаў прадукцыі праводзіцца з апорай на ўнутраныя рэсурсы, уключаючы ракетныя рухавікі Merlin, Kestrel, Draco і SuperDraco, якія выкарыстоўваюцца на ракетах-носьбітах Falcon і карабле Dragon. Гэта дазваляе SpaceX прапаноўваць самыя нізкія цэны на рынку, а таксама прыкметна зніжае час вытворчасці.
Асноўныя дасягненні
Да самых прыкметных дасягненняў SpaceX адносяцца:
Спасылкі
Афіцыйны сайт SpaceX
NGC 4329
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кароткая храналогія
Каро́ткая хранало́гія — адна з храналогій старажытнай гісторыі Блізкага Усходу (позняга бронзавага і ранняга жалезнага вякоў). Прывязаная да наступных падзей: кіраванне Хамурапі 1728—1686 гг. да н.э., захоп і спусташэнне  Вавілона хецкіх царом Мурсілі І у 1531 г. да н.э. Альтэрнатыўнай папулярнай храналогіяй з'яўляецца сярэдняя.
Не варта блытаць з кароткай храналогіяй засялення Амерыкі, псеўданавуковай «кароткай» («новай») храналогіяй  акадэміка Фаменкі і канцэпцыяй кароткай храналогіі у культурна-гістарычнай археалогіі старажытнай Еўразіі.
Дэндрытавая часцінка
Дэндрытавая часцінка ці галінова-ланцуговы агрэгат (dendritic particle/branched-chain aggregate): часцінка з моцна разгалінаванай структурай; з'яўляецца падобнай да нанаструктураванага матэрыялу, напрыклад, да агламератаў і агрэгатаў.
Тэрміналогія ў сферы нана-навук і нанатэхналогій па стане на канец 2000-х гг. заставалася неканчаткова аформленай. Яе стандартызацыяй займаліся ТК ІСО 229, а таксама розныя нацыянальныя арганізацыі па стандартызацыі. Адной з прапановаў на ўнармаванне нана-тэрміналогіі з'яўляецца тымчасовая Публічная спецыфікацыя PAS 71 Брытанскага інстытуту стандартаў (BSI), выпушчаная ў 2005.
Стратфард-он-Эйван
Стра́тфард-он-Э́́йван, таксама Стра́тфард-на-Э́йване (Stratford-upon-Avon) — горад у графстве Уорыкшыр Вялікабрытаніі.
Стратфард вядомы як радзіма драматурга Уільяма Шэкспіра.
Давыд-Гарадоцкі замак
Давыд-Гарадоцкі замак — комплекс драўляных абарончых і адміністрацыйных збудаванняў сярэднявечнага Давыд-Гарадка, існаваў у 14—18 ст. на р. Гарынь.
Паўстаў на месцы раннесярэднявечнага дзядзінца і, паводле інвентароў Давыд-Гарадка 1670 і 1675 гг., складаўся з Ніжняга і Горняга замкаў. Апошні быў абведзены дубовым парканам. Да яго праводзілі мост на ізбіцах і ярусная брама. На дзядзінцы стаялі дом на дзве хаты з каморамі і алькежам.
У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 замак у верасні 1655 быў узяты расійскім войскам.
У 1692 годзе верхні ярус брамы быў заняты параднай залай, а замест дома быў збудаваны палац з пяццю жылымі пакоямі, сталовай, алькежам і сенцамі. У час Паўночнай вайны 1700—1721 замкі моцна пацярпелі і паступова страцілі ваеннае значэнне.
Курыльскія пралівы
З'яўляюцца затопленымі седлавінамі паміж вулканічнымі конусамі, злучаюць Ахоцкае мора з Ціхім акіянам. Шырыня ад 1,8 км (Другі Курыльскі праліў) да 55 км (праліў Крузенштэрна). Пераважаюць глыбіні да 500 м (у пралівах Крузенштэрна і Бусоль дасягаюць 1764 м і 1468 м адпаведна). Назіраюцца моцныя прыліўныя цячэнні са скорасцю 2—12 км/гадз.
Юрга
Юрга (Юрга) — горад (з 1949) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Юргінскага раёна Кемераўскай вобласці. Насельніцтва 84,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1886 годзе.
Горад размешчаны на беразе ракі Том. Буйнейшае прадпрыемства: Юргінскі машынабудаўнічы завод.
Сяргей Сцяпанавіч Захараў
Сяргей Сцяпанавіч Заха́раў (г., в. Старое Сямёнкава, Уладзімірская вобласць, Расія — ) — беларускі вучоны ў галіне земляробства. Доктар сельскагаспадарчых навук (1958), прафесар (1959). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1965).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскую сельскагаспадарчую акадэмію імя К. А. Ціміразева (1931). З 1933 г. у Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1942—1944 гг. дырэктар Інстытута сацыялістычнай сельскай гаспадаркі АН БССР. У 1950—1951 гг. дэкан агранамічнага факультэта, у 1951—1953 гг. прарэктар па навуковай рабоце, у 1954—1974 гг. загадчык кафедры земляробства ў БСГА. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання.
Навуковыя працы па эфектыўнасці севазваротаў з выкарыстаннем травасеяння, прамежкавых культур, сідэратаў, вапны і сістэм гербіцыдаў. Даследаваў эфектыўнасць папярэднікаў асноўных сельскагаспадарчых культур і папараў ва ўмовах Беларусі.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Леніна (1961), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1974), «Знак Пашаны» (1953,1956) і медалямі. Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1978).
Нествед (камуна)
Нествед (Næstved Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 683,88 км², што складае 1,59 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 80732 чал. (мужчыны — 39765, жанчыны — 40967; іншаземныя грамадзяне — 2728).
Канстытуцыя Літвы
Канстытуцыя Літоўскай Рэспублікі — асноўны закон Літоўскай Рэспублікі.
Дзеючая ў цяперашні час Канстытуцыя Літоўскай Рэспублікі была прынята ўсенародным рэферэндумам 25 кастрычніка 1992 года.
Канстытуцыя складаецца з 154 артыкулаў, аб'яднаных у 14 раздзелаў і "Заключныя палажэнні". Канстытуцыя ўсталёўвае дзяржаўны лад Літоўскай Рэспублікі. Канстытуцыя з'яўляецца яе асноўным законам, які валодае прамым дзеяннем. Канстытуцыя вызначае асноўныя правы і свабоды грамадзян Літоўскай Рэспублікі, а таксама грамадзян замежных дзяржаў і асоб без грамадзянства на тэрыторыі Літвы. У адпаведнасці з прынцыпам падзелу ўладаў, Канстытуцыя ўсталёўвае паўнамоцтвы Сойма, Прэзідэнта і Урада, органаў судовай улады.
Дрэдноўт (значэнні)
Дрэдноўт, значэнні
Цяцераўка
Цяце́раўка  — рака ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Іслач (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 26 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 10 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад вёскі Шэлеўшчына, прыкладна за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Суднікі. Упадае ў Іслач за 0,8 км на паўночны захад ад вёскі Галімцы. Вадазбор у межах Мінскага ўзвышша.
Батальён забеспячэння вучэбнага працэсу Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь
Батальён забеспячэння вучэбнага працэсу Цэнтра забеспячэння вучэбнага працэсу ўстановы адукацыі «Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь» (БЗВП) — падраздзяленне Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь, месца дыслакацыі — палігон «Белая лужа», каля Барысава. Уваходзіць у склад Цэнтра забеспячэння вучэбнага працэсу Ваеннай акадэміі. Задачай БЗВПа з'яўляецца забеспячэнне практычных заняткаў з курсантамі Ваеннай акадэміі.
Арганізацыйная структура
На тэрыторыі вучэбнага палігона знаходзяцца тры дырэктрысы, чатыры ўчасткі вайсковага стрэльбішча, тактычнае поле і агнявы гарадок. Па штаце тут лічыцца каля 90 адзінак рознай бранетанкавай і спецыяльнай тэхнікі вучэбна-баявой групы. Уся яна засяроджана ў абсталяваным парку, дзе маецца рамонтная база (стацыянарны ПТАР) і тэхналагічнае абсталяванне.
Практычна штодня для забеспячэння планавых заняткаў курсантаў (днём і ўначы) на палігон выходзіць да 30 баявых машын.
На Белалужскім вучэбным палігоне курсанты вучацца страляць са стралковай зброі і ўзбраення баявых машын, пераадольваць водныя перашкоды, адпрацоўваць тактыку вядзення сучаснага бою.
Служаць на палігоне вайскоўцы тэрміновай службы, якія спачатку атрымліваюць вайсковую спецыяльнасць у 72-гім Аб’яднаным вучэбным цэнтры.
Бікенай (Ігналінскі раён)
Біке́най (Bikėnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Сянас Дукштаса, на беразе возера Рукшціс. Насельніцтва 19 чал. (2001 г.).
Дэндрымер
Тэрміналогія ў сферы нана-навук і нанатэхналогій па стане на канец 2000-х гг. заставалася неканчаткова аформленай. Яе стандартызацыяй займаліся ТК ІСО 229, а таксама розныя нацыянальныя арганізацыі па стандартызацыі. Адной з прапановаў на ўнармаванне нана-тэрміналогіі з’яўляецца тымчасовая Публічная спецыфікацыя PAS 71 Брытанскага інстытуту стандартаў (BSI), выпушчаная ў 2005.
M’era Luna Festival
M’era Luna Festival — музычны фестываль, які штогод праводзіцца ў Хільдэсхайме, Германія кожныя другія выходныя дні жнівеньа. Асноўная арыентацыя M’era Luna — готык-рок, сімфанічны метал, індастрыял і дарквэйв. M’era Luna — адзін з найбуйнейшых фестываляў Германіі, яго штогод наведваюць 20 000 — 25 000 гледачоў (21 000 у 2005 годзе).
Удзельнікі
DJs: Peddy, Steve Weeks (Slimelight) UK, Mike (The Matrix, Bochum).
Лезгінская мова
Лезгінская мова (саманазва: лезги чӀал) — мова лезгінаў, якія жывуць у паўднёвай частцы Дагестана і на поўначы Азербайджана. Адносіцца да лезгінскай галіны нахска-дагестанскай сям’і моў гіпатэтычнай паўночнакаўказскай надсям’і.
Згодна з энцыклапедычным даведнікам «Ethnologue», колькасць носьбітаў лезгінскай мовы ў Азербайджане складала 364 тысячы на ​​2007 год. У Расійскай Федэрацыі лезгінскай мовай у 2010 годзе па дадзеных перапісу валодала 402 173 чалавек. У Азербайджане ў 2009 годзе па дадзеных перапісу пражывала 180 тыс. лезгінаў. Аднак вучоны-этнадэмограф Арыф Юнус ацэньвае колькасць лезгінскага насельніцтва ў Азербайджане ў 250—260 тыс. чал.
На лезгінскай мове выдаюцца кнігі і газеты (у Азербайджане — «Самур», самая масавая ў Расіі — «Лезги газет»).
У 2016 годзе ў выданні ЮНЕСКА «Атлас моў свету, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення» лезгінскай мове быў нададзены статус Vulnerable (уразлівая).
Пётр Эстка
Пётр Эстка (Piotr Estka, Petrus Estka; 4 лютага 1749, Мазовія — 19 лютага 1802, Орша) — дзеяч каталіцкага касцёла, педагог, вучоны-філолаг.
Біяграфія
Скончыўшы гімназію, 4 лістапада 1766 г. у Ломжы уступіў у Таварыства Ісуса. У 1769—1772 гг. вывучаў філасофію ў Полацкім езуіцкім калегіуме. Пасля ліквідацыі Ордэна езуітаў (1773) вырашыў застацца ў Полацку, дзе вывучаў тэалогію і архітэктуру. У 1776 г. скончыў навучанне і быў высвечаны на ксяндза. У 1782—1783 гг. узначальваў настаўніцкую семінарыю езуітаў у Оршы. 2 лютага 1784 г. даў манаскія абяцанні.
З 1784 г. — сакратар віцэ-генерала Таварыства Ісуса Станіслава Чарневіча і дырэктар езуіцкай гімназіі ў Полацку. У 1794—1795 гг. — сакратар правінцыяла Таварыства Ісуса Гераніма Віхерта. З 1795 па 1799 гг. — рэктар езуіцкага калегіума ў Дынабургу. 8 верасня 1799 г. прызначаны Беларускім правінцыялам Таварыства Ісуса. Працуючы на гэтай пасадзе шмат зрабіў для адкрыцця новага езуіцкага калегіума ў Санкт-Пецярбургу. Рэктар Аршанскага езуіцкага калегіума ў 1799—1802 гг.
Памёр 19 студзеня 1802 г. у Оршы.
Працы П. Эсткі
Паводле дадзеных езуіцкага гісторыка, выпускніка Полацкай езуіцкай акадэміі, Юзафа Браўна, пяру П. Эсткі належыць некалькі кніг па хрысціянскай філасофіі. На думку, гродзенскага гісторыка І. Б. Краўчук ён жа з’яўляецца аўтарам ананімнага падручніка па рыторыцы «De arte rhetorica libri quinque lectissimis veterum authorum aetatis aureae exemplis illustrati et ad usum candidatorum eloquentiae accomodati» («Аб рытарычным мастацтве ў пяці кнігах, упрыгожаных абранымі прыкладамі антычных аўтараў залатога веку і прыстасаваных для кандыдатаў красамоўства»), які быў выданы ў езуіцкай друкарні горада Полацка ў 1788 і 1799 гг.
Падручнік П. Эсткі арыентаваўся на традыцыі класічнай антычнай рыторыкі, што адпавядала патрабаванням эпохі класіцызму. Мэтанакіраваны адбор цытат з твораў антычных аўтараў актуалізуе асноватворныя прынцыпы антычнага тыпу культуры, сугучныя ідэям і ідэалам Асветніцтва. Парадыгма маральна-эстэтычных, патрыятычных і грамадзянскіх каштоўнасцей сфарміравана культурным і ідэалагічным кантэкстам эпохі Асветніцтва і накіравана на сцвярджэнне па-грамадску значнага ідэала чалавека — грамадзяніна сваёй краіны. Поруч з далучэннем вучняў да тэорыі і практыкі славеснай творчасці, рыторыка выконвала функцыю грамадзянскага і маральнага выхавання, фарміравання гуманітарнай асобы, дзеяча і патрыёта.
У падручніку «De arte rhetorica…» П. Эсткі знайшлі сваё адлюстраванне асноўныя светапоглядныя прыярытэты эпохі Адраджэння: апалогія розуму, культ навукі, ідэі грамадскай карысці, роўнасці і свабоды, сцвярджэнне неабходнасці разумных законаў, патрыятызм пры адсутнасці ксенафобіі. Як падкрэслівае І. Б. Краўчук, кніга з’яўляецца ''«аўтаапісаннем культуры свайго часу, служыць крыніцай звестак пра стан культуры і характарызуе Беларусь канца XVIII ст. як еўрапейскую краіну з высокім узроўнем гуманітарнай адукацыі і запатрабаваным рытарычным кампанентам» ''.
Скорасць хімічнай рэакцыі
Ско́расць рэа́кцыі ў хіміі — колькасная характарыстыка інтэнсіўнасці хімічнай рэакцыі; асноўнае паняцце хімічнай кінетыкі.
Вызначаецца змяненнем колькасці часціц (малекул, іонаў) кожнага рэчыва, што прымае ўдзел у хімічнай рэакцыі, за адзінку часу ў адзінцы аб'ёму (канцэнтрацыі рэчыва для гамагенных рэакцый) ці на адзінку плошчы паверхні падзелу фаз (для гетэрагенных і тапахімічных рэакцый).
У выпадку гамагенных рэакцый скорасць шукаецца паводле фурмулы, дзе C1 ды C2 гэта малярная канцэнтрацыя пэўнага рэчыва (рэагента ці прадукта рэакцыі) у момант часу t1 ды t2 адпаведна. NB — вызначэнне
з дапамогай зыходнага рэчыва (яго канцэнтрацыя ўбывае падчас рэакцыі) патрабуе дамножыць выніковы лік на −1. (Скорасць хімічнай рэакцыі — заўжды станоўчая велічыня).
На скорасць рэакцыі ўплываюць: Некаторыя рэакцыі цягнуцца з дапамогай энергіі святла (фотасінтэз), электрамагнітнай энергіі.
Канцэнтрацыя
У 1865 годзе Мікалай Бекетаў ды ў 1867 годзе Гульдберг і Ваагэ сфармулявалі закон дзейных мас: скорасць хімічнай рэакцыі ў кожны момант часу прапарцыянальная канцэнтрацыям рэагентаў, што ўзведзены ў ступені, роўныя іх стэхіяметрычным каэфіцыентам.
Для (такіх, што праходзяць у адзін этап) паказчык ступені пры значэнні канцэнтрацыі кожнага рэчыва часта роўны ягонаму, для складаных (шматступеневых, палімерных) рэакцый гэтае правіла не дзейнічае.
Агрэгат (хімія)
Агрэгат:…
У нана-навуках тэрмін «агрэгат», у залежнасці ад кантэксту, можа азначаць:
Сеціма-Вітонэ
Сетыма-Вітонэ (Settimo Vittone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1581 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 69 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 10010. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Andrea.
NGC 4330
NGC 4330 (іншыя абазначэнні — UGC 7456, IRAS12207+1138, MCG 2-32-20, VCC 630, ZWG 70.39, FGC 1423, PGC 40201) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Любань
Лю́бань  — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Любанскага раёна, на р. Арэса. За 152 км на поўдзень ад Мінска, 25 км ад чыгуначнай станцыі Урэчча на лініі Баранавічы — Асіповічы, аўтадарогамі звязаная з Глускам, Жыткавічамі, Чырвонай Слабадой, Салігорскам, Слуцкам. Насельніцтва 10 973 чал. (2017).
У складзе Расійскай імперыі
З 1793 года ў складзе Расійскай імперыі, мястэчка Забалоцкай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. Падчас Паўстання 1794 года каля мястэчка адбыўся бой паміж 2-тысячным атрадам паўстаўнцаў пад кіраўніцтвам Стэфана Грабоўскага і расійскімі войскамі. У 1880-х гадах у мястэчку 500 жыхароў, 136 двароў, Праабражэнская царква, 3 яўрэйскія малітоўныя дамы, 2 млыны, крама, прыстань. У 1897 годзе ў Любані 766 жыхароў. У пачатку XX стагоддзя — цэнтр Забалоцкай воласці.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Любань абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі.
З 26 мая 1922 года ў Слуцкім павеце БССР. У 1923 годзе — 1680 жыхароў, 232 двары. З 17 ліпеня 1924 года цэнтр Любанскага раёна. У 1931 годзе ўтвораны калгас, працавалі крухмальны і льняны заводы, Дом культуры, хата-чытальня, бальніца, хлебапякарня. З 27 верасня 1938 года гарадскі пасёлак.
З 28 ліпеня 1941 года да 30 чэрвеня 1944 года акупіравана гітлераўскімі войскамі, якія ў створаным тут лагеры ваеннапалонных загубілі 1610 чалавек, у лістападзе 1941 года загубілі 785 яўрэяў. У Любані дзейнічала камсамольска-маладзёжная група, у лістападзе 1941 года партызаны разграмілі ў пасёлку нацысцкі гарнізон.
З 7 сакавіка 1968 года горад. У 1970 годзе — 6,7 тыс. жыхароў.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, лёгкай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Рыбакамбінат «Любань». Гасцініца «Любань».
Культура
Любанскі музей народнай славы.
Жазеф Банапарт
Жазеф Банапарт (Joseph Bonaparte, Джузэпэ Буанапартэ (Giuseppe Buonaparte), Хасэ Банапартэ (José Bonaparte;, Кортэ, Корсіка — , Фларэнцыя) — першынец Карла і Летыцыі Буанапартэ, старэйшы брат Напалеона I, кароль Неапаля ў 1806—1808 гадах, кароль Іспаніі ў 1808—1813 гадах пад імем Іосіф I Напалеон (ісп.: José I Napoleón).
Сям'я
Дзеці:
Іздзешкава (сяло)
Іздзешкава (Издешково) — сяло (у 1938—2011 гадах — пасёлак гарадскога тыпу) у Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі на рацэ Дыму. Адміністрацыйны цэнтр Іздзешкаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — чал. . Малая радзіма Героя Савецкага Саюза В. Н. Корякова.
Геаграфія
Размешчана ва ўсходняй частцы раёна, у 128 км на паўночны ўсход ад Смаленска.
Гісторыя
У 1929—1961 — цэнтр аднайменнага раёна.
Пасёлак гарадскога тыпу — з 1938 года. У 2011 годзе Іздзешкава стала сялом.
Транспарт
Чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Смаленск
Кальцаванне птушак
Кальцаванне птушак — метад прыжыццёвага мечання дзікіх птушак кольцамі для вывучэння іх перамяшчэнцяў і біялогіі.
Птушак кальцуюць металічнымі ці пластмасавымі каляровымі кольцамі (з нумарам, адрасам) на нагах, шыі, дзюбе. Робяць на месцы гнездавання, на шляхах пралёту, у час лінькі або на зімоўцы; рэгіструюць час і месца кальцавання. Пры індывідуальным кальцаванні вывучаюць паводзіны асобін, пры масавым выяўляюць месцы зімовак, хуткасць руху пры пералётах, асаблівасці рассялення, стан і пашырэнне палуляцый, прычыны гібелі ў прыродэе, шляхі пераносу птушкамі паразітаў і ўзбуджалышоў хвароб, вывучаюць пытанні аховы птушак у асобных рэгіёнах і ў сусветным маштабе і інш.
3 навуковымі мэтамі кальцаванне птушак уведзена ў Даніі (1899). 3 1963 дзейнічае Еўрапейскі саюз па кальцаванні птушак — EURING (Нідэрланды), які каардынуе дзейнасць нацыянальных цэнтраў кальцавання. Кальцаваннем птушак на Беларусі кіруе Беларускі цэнтр пры Інстытуце заалогіі Нацыянальнай АН Беларусі.
Одсхерэд (камуна)
Одсхерэд (Odsherred Kommune) — дацкая камуна (муніцыпалітэт) у складзе вобласці Зеландыя. Мясцуецца на аднайменным паўвостраве. Плошча — 355,3 км², што складае 0,82 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 33129 чал. (мужчыны — 16583, жанчыны — 16546; іншаземныя грамадзяне — 866).
Прыма
Прыма (prima — першая) — музычны інтэрвал шырынёй у адну ступень, гэта значыць утвораны двума гукамі аднолькавай назвы (напрыклад, до — до, до — до-дыез, рэ-бемоль — рэ-дыез), пазначаецца лічбай 1.
Разнавіднасці прымы
1. Чыстая прыма — інтэрвал у адну ступень і нуль тонаў, гэта значыць дакладнае паўтарэнне аднаго і таго ж гуку, інакш называецца ўнісонам. Пазначаецца ''ч. 1''
2. Павялічаная прыма — інтэрвал у адну ступень і ў адзін паўтон. Энгарманічна роўная малой секундзе, пазначаецца ''пав. 1''
3. Двойчы павялічаная прыма — інтэрвал у адну ступень і ў адзін цэлы тон. Энгарманічна роўная вялікай секундзе, пазначаецца ''дв. пав. 1''. Можа быць пабудаваная на тых ступенях, якія дапускаюць альтэрацыю як уверх, так і ўніз, гэта значыць на II паніжанай ў мажоры і на IV паніжанай ў міноры. У абодвух выпадках пераходзіць у вялікую тэрцыю (у мажоры - на I ступені, у міноры - на III).
Сцяг Вільнюса
Сцяг Вільнюса (Vėliava Vilniaus) — афіцыйны сімвала горада Вільнюса, сталіцы Літвы.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, па цэнтры якога праходзіць гарызантальная паласа жоўтага колеру, якая складае адну сёмую шырыні палотнішча. У цэнтры сцяга размешчаны малы герб Вільнюса.
Ганна Кандрацюк
Ганна Кандрацюк-Свярубская (нар., Катлоўка, гміна Нараў, , Падляскае ваяводства, Польшча) — беларуская пісьменніца з Падляшша.
Нарадзілася у ў сям’і Яна і Мар’і (з дому Міхалевіч). Вучылася ў школе ў Ласінцы, пасля ў беларускім ліцэі ў Гайнаўцы. У 1991 скончыла Варшаўскі ўніверсітэт, адзяленне русістыкі і прыкладной лінгвістыкі. Тэма магістарскай дысертацыі: «Этыка і эстэтыка ў паэзіі Наталлі Арсенневай». З 1993 года працуе ў тыднёвіку «Ніва», дзе вядзе рубрыку для дзяцей і моладзі «Зорка». Жыве ў Беластоку.
Аўтарка кніжкі пра забытага музыканта з Сакольшчыны Яна Тарасевіча — «W stronę Tarasiewicza» (Беласток, 2002, другое выданне 2004). У 2006 выйшаў яе аўтарскі кампакт-дыск «Журылася Катэрына», у які ўвайшлі 13 старажытныя песні з яе роднай хаты і наваколля. Песні Ганны Кандрацюк ужытыя як музычная ілюстрацыя ў фільмах Яна і Бажэны Валенцікаў пра Белавежскую пушчу. У 2007 выйшаў зборнік апавяданняў «Царская трызна». У 2013 выдала кнігу на польскай мове «Białoruś. Miłość i marazm» (Fundacja Sąsiedzi). У 2017 выйшла кніга «Па Прыпяці па Нобель», якая ўвайшла ў лонг-ліст Літаратурнай прэміі імя Ежы Гедройца.
Каракал
Каракал, або пустынная (стэпавая) рысь (Caracal caracal) — драпежнае млекакормячае сямейства каціных.
Назва
Назва «каракал» паходзіць ад karakulak «чорнае вуха», бо задні бок вушэй гэтых котак чорны. У Паўночнай Афрыцы каракала таксама называюць берберыйскай рыссю.
Апісанне
Знешне нагадвае рысь, але драбнейшы па памерах, больш стройны і аднастайнай афарбоўкі. Даўжыня цела 65—82 см, хваста — 25—30 см, вышыня ў карку 45 см; вага — 11—19 кг. Вушы з кутасікамі (да 5 см) на канцах. На лапах развітая шчотка з шорсткай поўсці, якая аблягчае перасоўванне па пяску.
Пашырэнне
Пашыраны ў пустынях Азіі і Афрыкі. Жыве ў расколінах скал, пячорах, густых зарасніках, норах іншых жывёл.
Занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца зайцамі-талаямі, дробнымі грызунамі, птушкамі, паўзунамі.
Нараджае 2—4 кацяняці.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Капыль, 1864)
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла — колішні рымска-каталіцкі касцёл у Капылі.
Гісторыя
Новы мураваны Капыльскі рымска-каталіцкі касцёл Магілёўскай архідыяцэзіі Слуцкага дэканата Мінскай губерні быў пабудаваны на сродкі парафіян з дазволу дыяцэзіяльнага начальства. Вуглавы камень быў закладзены 29 чэрвеня 1859 года, а завершана будаўніцтва было ў 1864 годзе.
У 1908 годзе клопатамі ксяндза Юзафа Зноскі дабудавана званіца ў неагатычным стылі. Вышыня званіцы складала 45 аршынаў. У правай званіцы тры званы: вялікі «Кіпрыян» вагой 25 пудоў, ахвяраваны родзічамі Кіпрыяна і Юзэфы Загорскай у памяць 25-годдзя юбілею замужжа, сярэдні звон «Юзаф» — 14 пудоў і самы малы «Рох» — 7,5 пуда. Званіца была асвечана ксяндзом Янам Сяклюцкім, слуцкім дэканам.
У 1911 годзе дах быў пакрыты ацынкованай бляхай, пад вялікім алтаром была прыстроена невялікая вежа з сігнатуркай, вежа пакрыта ацынкаванай бляхай, на ёй крыж, каваны з жалеза. Вадасцёкі былі з цынкавай 15-фунтавай бляхі. Сярод званіц — фасад з крыжам. Касцельны двор з трох бакоў быў абнесены каменнай агароджай, а з чацвёртага — частаколам.
У парафіі знаходзіліся капліцы: мураваная ў в. Вусава (1863 г.), драўляная ў мястэчку Рымя (пабудавана памешчыкам Аколавым), мураваная ў маёнтку Бабоўня (пабудавана памешчыцай Траскалеўскай), драўляная капліца св. Роха на могілках у Капылі. Адпустовыя касцёльныя святы: Св. Пятра і Паўла, Св. Роха, пяць святаў Дзевы Марыі, Пяцідзесятніца, Усіх Святых. Касцёл меў прывілеі, дадзеныя прэлатам Дзенісевічам і біскупам Унукоўскім. У капліцы св. Роха быў цудадзейны абраз. Колькасць парафіян па стане на 1912 год складала 3830 чалавек.
Мураваны будынак касцёла перажыў першую і другую сусветныя войны і быў знішчаны ў 1950-х гадах. Цяпер на месцы будынка касцёла знаходзіцца рэстаран «Колас». Па словах капыльскіх старажылаў, у другую сусветную вайну касцёл быў прыстасаваны немцамі пад стайню, а ў 1950-х гадах з выкарыстаннем частак сцен храма быў пабудаваны рэстаран, які захаваўся да нашага часу.
Апісанне
Будынак касцёла звонку і знутры быў тынкаваны. Падлога і столь былі дашчаныя. На хорах — арган. У касцёле тры алтары. Галоўны алтар вялікі, сніцэрскай работы, на чатырох слупах, у алтары крыжы з фігурай Ісуса Хрыста, закрываецца абразом Маці Божай. У самай вяршыні алтара два абразы св. Апосталаў Пятра і Паўла, на палатне. Другі алтар з правага боку, драўляны, з абразом Багародзіцы. Трэці алтар — св. Антонія, драўляны, з двума абразамі на палатне. Пры кожным алтары мармуровыя камяні з мошчамі Святых Мучанікаў. Асаблівую ўвагу звяртаюць на сябе на дзве рызы: адна чырвоная са Слуцкага пояса, другая — з Персідскага.
У касцёле захоўваліся 14 станцый Дарогі Крыжовай Ісуса Хрыста і восем абразоў. Частка маёмасці была атрымана з ліквідаванага Дамініканскага Нясвіжскага рымска-каталіцкага касцёла. У архіве касцёла захоўваліся метрычныя кнігі: Аб нараджэнні і шлюбах з 1700 г. па 1912 г.; Аб шлюбах ІІ частка з 1791 г. па 1912 г.; Аб Дашлюбных экзаменах з 1828 па 1912 г.; Аб памерлых з 1802 г. па 1912 г.
Гаспадарчыя пабудовы пры касцёле: плябанія — дом з сасновых брусоў, пабудаваны ў 1887 годзе даўжынёй — 31, шырынёй 14,5 аршынаў, на каменным падмурку, дах гонтавы, падлога ўсюды падвойная; павець для сена даўжынёй 28, шырынёй 7 аршынаў; карэтная; стайня; хлеў; два невялікія хлеўчукі; дамок для арганіста; свіран на каменным падмурку; ляднік; сарай для паліва; дамок для закрыстыяна.
Сядзіба была агароджана глухім плотам вышынёй 3,5 аршынаў. Сад і агарод, кавалак сенакосу, зямля для касцёла былі ў казённым маёнтку Какорычы. Капыльская парафія межавала з Уздзенскай, Нясвіжскай, Слуцкай і Цімкавіцкай парафіямі.
Аляксандр Арсенавіч Калікінскі
Аляксандр Арсенавіч Калікінскі (Александр Арсеньевич Каликинский;, вёска Закабякіна, Любімскі раён, Яраслаўская вобласць, Расія — ) — беларускі вучоны ў галіне аграхіміі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1978), прафесар (1979). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1980).
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1947 годзе, дзе працаваў да 1991 года (у 1955—1965 гадах дэканам агранамічнага факультэта, у 1966—1971 гадах дэканам факультэта аграхіміі і глебазнаўства, з 1973 года загадчык кафедры аграхіміі).
Навуковая дзейнасць
На базе праблемнай лабараторыі харчавання раслін вёў даследаванні па спосабах унясення ўгнаенняў. На аснове гэтых даследаванняў камісіяй Прэзідыума Савета Міністраў СССР па пытаннях аграпрамысловага комплексу прынята пастанова па арганізацыі вытворчасці машын і прыстасаванняў для ўнясення мінеральных угнаенняў лакальным спосабам.
Аўтар больш 100 навуковых прац пра спосабы ўнясення ўгнаенняў на дзярнова-падзолістых глебах. На ВДНГ удастоены сярэбранага медаля за экспанат «Эфектыўнасць стужачнага ўнясення мінеральных угнаенняў».