cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мосталес
Мосталес (Móstoles) — горад у цэнтральнай частцы Іспаніі, які размяшчаецца ў аўтаномнай супольнасці Мадрыд. Горад з'яўляецца другім паводле велічыніі ў сваёй аўтаномнай супольнасці і знаходзіцца ў 18 км ад Мадрыда. Мосталес быў на працягу доўгага часу толькі невялікай вёскай, але хутка пачаў пашырацца ў ХХ стагоддзі. З'яўляецца прадмесцем Мадрыда, не зважаючына тое, што мае прамысловыя зоны.
Гісторыя
Мосталес здабыў вядомасць 2 мая 1808 года, хоць і быў на той час невялікай вёскай. У гэты дзень старшыня вёскі Андрэс Тарэхон абвясціў вайну Францыі, калі за некалькі гадзін да гэтага пачалося Мадрыдскае паўстанне, якое паклала пачатак вайне на Пірэнейскім паўвостраве.
Жыхарка Мосталеса, Мануэла Маласанья, стала папулярнай гераіняй паўстання ў той дзень, гэта значыць станцыя метро і некаторыя сярэдняй школы ў Мосталесе і ў наваколлях Мадрыда былі названыя ў яе гонар.
Транспарт
Мосталес звязаны з іншымі прадмесцямі і цэнтрам Мадрыда лініяй метро, лініяй прыгарадных цягнікоў, мясцовымі і рэгіянальнымі аўтобуснымі маршрутамі і некалькімі буйнымі аўтастрадамі і платнымі дарогамі.
Краджа золата
«Краджа золата» — беларускі рок-гурт, заснаваны ў верасні 2005 года. Працуе ў рэчышчы макаранічнага року.
Гісторыя
Гурт «Краджа золата» быў утвораны ў 2005 годзе філолагамі Сяргеем Дубялевічам і Віктарам Лупасіным, каб паўдзельнічаць у фэсце «Хаўтуры па Бум-Бам-Ліце». Датаю стварэння лічыцца апошняя субота верасня, калі адбылася першая рэпетыцыя. Напачатку кар'еры дуэт выконваў камічныя аўтарскія песні пад прасцецкую акустычную гітару. У якасці тэкстаў браліся творы К. Бальмонта, В. Каратынскага, Дз. Хвастоўскага, Ф. Багушэвіча, а таксама і ўласныя напрацоўкі. З прыходам гітарыста Мікалая Акрачкова і спявачкі Міколкі гурт пераходзіць спачатку на камерны акустычны бард-рок, а пасля на ўласны стыль, які паядноўвае элементы хэві-мэталу, шансону, панк-року ды іншых музычных кірункаў, дзеля чаго Лупасін прапанаваў урэшце вызначэнне «Макаранічны рок». Нязменнымі на ўсім шляху існавання гурта заставаліся тэатралізацыя музыкі, большая ці меншая літаратурацэнтрычнасць, праца па-за існуючымі стылявымі рамкамі, а таксама пэўны амбівалентны камізм.
У 2007 годзе «Краджа золата» выдае дэбютны альбом «Баяны» (распаўсюджваўся з часопісам «Тэксты»), неўзабаве пасля чаго распадаецца. У 2010 годзе Лупасін разам з Аляксеем Арловым адтварае каманду і распачынае актыўную канцэртную дзейнасць. Рэпертуар адноўленага калектыву грунтуецца пакуль што на старых напрацоўках.
Кананічны склад
Віктар Міхайлавіч Лупасін — вакал, рэп, музыка, тэксты; Сяргей Аляксандравіч Дубялевіч — вакал, харэаграфія, эпатаж, выклік грамадству; Вера Аляксандраўна Пучкова — гітара; Міхал Іванавіч Зарэмба — клавішы; Аляксей Леанідавіч Арлоў — бас-гітара, харэаграфія, дырэктар гурта; Ціхан Ігаравіч Батура — бубны.
Асноўныя прэінкарнанты
Міколка Карповіч — вакал, маракасы, гітара; Мікалай Уладзіміравіч Акрачкоў — гітара, бас, вакал, музыка, тэксты; Яўген Паўлавіч Стоцік — бубны, музыка, тэксты, аранжаванні.
NGC 7243
NGC 7243 (іншае абазначэнне — OCL 221) — рассеянае скопішча ў сузор’і Яшчарка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вялешына 2
Вяле́шына 2 (, Велешино 2) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавета.
Анджэй Бенедыкт Клангевіч
Анджэй Бенедыкт Клангевіч (Andrzej Benedykt Kłągiewicz; ? — ) — рымска-каталіцкі дзеяч. Ад 1828 адміністратар Віленскай дыяцэзіі. У 1830—1840 біскуп-суфраган брэсцкі. Ад 14 снежня 1840 біскуп віленскі.
За часам паўстання 1830—1831 гадоў быў адміністратарам дыяцэзіі віленскай. Пасля разні насельніцтва Ашмянаў напісаў да імператара ліст з пратэстам, за што быў высланы на 14 месяцаў у глыбокую Расію.
Абязлесенне
Абязлесенне — працэс звядзення лясоў і выкарыстанне былых лясных земляў для іншых відаў гаспадарчай дзейнасці: пад ворыва, пашу, гарадскую забудову і інш. У найбольшай ступені працэсам закранутыя трапічныя лясы Зямлі, што змяшчаюць большую палову сусветнай відавай разнастайнасці. Сёння лясамі пакрыта каля 31 % сушы.
Паводле ацэнак Брытанскага абаронцы навакольнага асяроддзя Нормана Маерса, 5% абязлесення прыпадае на выпас жывёлы, 19% адбываецца з-за лесанарыхтовак, 22% — з прычыны пашырэння плантацый алейнай пальмы, а 54% — з-за падсечна-агнявога земляробства. У найбольш адсталых краінах драўніна (у тым ліку і перапрацаваная ў драўняны вугаль) выкарыстоўваецца ў якасці паліва, пераважна для прыгатавання ежы. Лясы знішчаюцца і падчас ваенных дзеянняў з мэтай пазбавіць супраціўніка рэсурсаў і прыкрыцця (апошні яскравы прыклад — В'етнамсая вайна).
У большай ступені праблема абязлесення закранае краіны, што развіваюцца, з нізкім ВУП на душу насельніцтва. Яшчэ з большай хуткасцю працэс працякае там, дзе адсутнічае або ігнаруецца экалагічнае заканадаўства. У краінах паўночнага ляснога пояса (Канада, Швецыя, Беларусь і інш) апошнія дзесяцігоддзі наадварот назіраецца ўстойлівы рост лесапакрытых плошчаў.
Высечка лясоў без наступнага іх узнаўлення руйнуе прыродную экасістэму, прыводзіць да страты біяразнасцайнасці; а таксама, да арыдызацыі клімату. Маса вугляроду, што заключана ў дрэвах, хмызах, лістоце, вызваляецца ў паветра у выглядзе вуглякіслага газу, што ўзмацняе парніковы эфект. Абязлесеная тэрыторыя, часта безабаронная перад воднай эрозіяй, можа імкліва ператварыцца ў бедленды.
Менш за 10 % ад прыроднага ляснога покрыва засталося ў такіх экарэгіёнах як: Індакітай, Сундаланд (Суматра і паўднёвы Калімантан), Філіпінскія астравы, Атлантычны лес (Бразілія), горы паўднёва-ўсходняга Кітаю, Каліфорнія, Усходняя Афрыка, Мадагаскар. Усе яны адносяцца да паўднёвага ляснога поясу.
Шчырэць
Шчырэць (Щирець) — пасёлак гарадскога тыпу Пустамытаўскага раёна Львоўскай вобласці (Украіна). Размешчаны на правым беразе ракі Шчыркі, прытоку Днястра, за 7 км ад раённага цэнтра і 25 км на поўдзень ад абласнога цэнтра. Чыгуначная станцыя. Насельніцтва — 5496 жыхароў.
Гісторыя
Праз мястэчка працякае рэчка Шчырэц, некалі глыбакаводная, багатая рыбай. Тады казалі: «рака шчыра на рыбу». Адсюль, паводле адной з версій, і пайшла назва мястэчка.
Шчырэц вядомы з пачатку XII ст. Першае пісьмовае згадванне аб ім адносіцца да 1113 г. У 1126 г. тут было ўжо добра ўмацаванае гарадзішча. Падчас міжусобіцы князь звенігародскі Уладзімір Валадаравіч і пярэмышльскі князь Расціслаў Валадаравіч для высвятлення адносін абралі месцам перамоваў Шчырэц, размешчаны пасярэдзіне паміж іх уладаннямі. Увесну 1241 г. мястэчка было знішчана падчас нашэсця татара-манголаў.
Паколькі на тэрыторыі цяперашняй Драгобыччыны былі выяўленыя вялікія паклады солі, Шчырэц апынуўся на новым саляным шляху, і паступова стаў адраджацца. Сведчаннем гэтаму з’яўляецца грамата ад 1391 г., у якой напісана: «Ян Тарноўскі, ваявода Сандамірскі і стараста зямлі Рускай дазволіў войту Мацейка заснаваць Шчырэц».
У 1397 г. каралём Ягайла Шчырцу было прадастаўлена магдэбургскае права. У 1423 г. быў заснаваны Шчырэцкі павет, што сведчыць пра рост паселішча. У XVI і XVII ст. наваколлі Шчырца неаднаразова падвяргаліся нападам татарскіх ордаў. Асабліва моцным быў напад ў 1516 г. Горад настолькі пацярпеў, што кароль Жыгімонт і вымушаны быў на 8 гадоў вызваліць мяшчан ад падаткаў.
У 1638 г. у Львоўскім летапісе згадваецца аб вялікім пажары ў мястэчку. Прыкладна ў той жа час яно пачало славіцца вытворчасцю гіпсу і вапны. У 1772 г., пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай, Шчырэц, які ў той час належаў Патоцкім, разам з усёй Галічыной увайшоў у склад Аўстрыйскай імперыі.
У XIX ст. у сувязі з ростам вытворчасці будаўнічых матэрыялаў і пашырэннем кар’ераў сюды была пракладзена чыгунка.
Шчырэц сур’ёзна пацярпеў падчас Першай сусветнай вайны, у выніку чаго, у міжваенны перыяд страціў сваё значэнне як горада. Падчас Другой сусветнай вайны практычна ўсе габрэйскае насельніцтва мястэчка было вывезена ў лагеры смерці. У красавіку 1944 г. частка польскага насельніцтва была знішчана ў выніку нападу атрадаў АУН-УПА.
Да 1959 г. Шчырэц быў раённым цэнтрам аднайменнага раёна Львоўскай вобласці.
Дом па вуліцы Лазарэнкі, 13
Дом па вуліцы Лазарэнкі, 13 — будынак у Магілёве, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1910 г. на Віленскай вуліцы пабудаваны як жылы, даходны дом. Магчыма, належаў прадпрымальніку Бруку. Выкарыстоўваўся як жылы з рознымі ўстановамі на першым паверсе. У 1924 г. нацыяналізаваны. У час Вялікай Айчыннай вайны моцна пашкоджаны, адбудаваны ў 1948 г. У савецкія часы выкарыстоўваўся як жылы з рознымі ўстановамі на першым паверсе.
У 2007 годзе, калі на адкрыццё новай транспартнай развязкі з мостам цераз Дубравенку прыязджаў прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка, занядбаныя будынкі па вуліцы Лазарэнкі хавалі за банернай сеткай.
У 2013 годзе Магілёўскі гарвыканкам сумесна з Магілёўскім аблвыканкамам падрыхтавалі навуковае абгрунтаванне на вывад будынкаў № 5, 7, 13 і 15 са Спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь. Меркавалася, што гэта дазволіць інвестарам у разы скараціць тэрміны і выдаткі на рэканструкцыю будынкаў. 27 лістапада 2013 года Беларуская рэспубліканская навукова-метадычная рада па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь прыняла рашэнне пазбавіць гэтыя дамы статусу гісторыка-культурных каштоўнасцей. У 2014 годзе «Цэнтр па рэстаўрацыі» распрацаваў канцэпцыю архітэктурнага рашэння комплекснага ўзнаўлення будынкаў № 13 і 15 з мэтай аб’яднання іх у адзіны архітэктурны комплекс.
Пазбаўленне статусу выклікала шырокі грамадскі рэзананс. Ад імя Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў з мэтай не дапусціць разбурэння будынкаў была пададзена скарга ў Генеральную пракуратуру, якая заблакавала папярэдняе рашэнне.
У 2015 годзе будынак быў прададзены за 199 млн беларускіх рублёў пад адміністрацыйны з магчымым размяшчэннем аб’ектаў абслугоўвання і гандлю на першым паверсе.
Архітэктура
Помнік архітэктуры эклектыкі. Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак з чырвонай цэглы, неатынкаваны, які галоўным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы вул. Лазарэнкі. Мае скошаную плоскасць вуглавой часткі, у якой быў размешчаны ўваход. Паверхі падзелены прафіліраваным, шырокім, скаданараспрацаваным паяском, вуглы акцэнтаваны. Аконныя праёмы першага і другога паверха — прамавугольныя. Гзымс апрацаваны сухарыкамі. Усе дэкаратыўныя дэталі выкананы цаглянай муроўкай. Дах двухсхільны.
Пэрэмышляны
Пэрэмышля́ны (Перемишля́ни) — горад раённага значэння Пэрэмышлянскага раёна Львоўскай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Пэрэмышляны — размешчаны на рацэ Гніла Ліпа, за 45 км на паўднёвы ўсход ад Львова на аўтадарозе Львоў — Івана-Франкоўск. Першая пісьмовая згадка пра Пэрэмышляны датуецца 1437 годам.
Гісторыя
Дакументы другой паловы XV і першай паловы XVI ст. апісваюць населены пункт як вялікае сяло, якое часта падвяргалася спусташэнню татарскім нашэсцем. Асабліва моцна паселішча пацярпела ў 1620, 1626, 1667 і 1675 гг. У апошні год татары настолькі спустошылі горад, што яго вызвалілі ад выплаты падатку на 4 гады. З гістарычных крыніц вядома, што ў познім сярэднявеччы ў горадзе быў узведзены замак. І поўнае прадстаўленне аб ім дае інвентарны опіс, зроблены ў 1698 г. На мяжы XVI—XVII ст. мясцовасць належала Уланецкім, пазней — Паланаўскім і Балабанам, Мрожкам, Сяняўскім, князям Чартарыйскім, Любамірскім, а таксама роду Патоцкіх.
У 1772 г. Пэрэмышляны ўваходзяць у склад Аўстрыйскай імперыі, але так і застаюцца маленькім правінцыйным мястэчкам, што ўваходзіла ў Золачыўскую акругу. У 1860 г. горад атрымлівае статус павятовага цэнтра.
У 50-х гг. XIX ст. тут налічвалася ўжо 372 двары, жыхароў было 3167 чал. У XIX ст. Пэрэмышляны славіліся сваёй школай пчаляроў — адзінай у Аўстра-Венгерскай імперыі.
З 1909 г. праз горад пралегла чыгунка Львоў-Падгайцы, што спрыяла развіццю гандлю і лесанарыхтоўкі і дало штуршок да росту эканомікі горада, пачалося развіццё лясніцтва і гандлю. У гады Першай сусветнай вайны каля горада адбыліся дзве жорсткія бітвы (29-30 жніўня 1914 г. і 29 чэрвеня-2 ліпеня 1915 г.).
Пасля Першай сусветнай вайны Пэрэмышляны ўвайшлі ў склад Польшчы. На працягу жніўня-верасня 1920 г. горад займала Чырвоная армія, але пасля разгрому чырвоных коннікаў пад Варшавай, Польшча замацоўвае гэтыя землі за сабой да 1939 г. Потым Другая сусветная вайна, нямецкая акупацыя. 22 мая 1943 г. нацысты ліквідавалі гета, расстраляна 2000 габрэяў. У гэты час таксама працягваецца барацьба УПА.
У 1939 г. горад першы раз стаў раённым цэнтрам. З 1962 г. належаў да Золачыўскага раёна. з 4 студзеня 1964 года г. у другі раз становіцца раённым цэнтрам.
Кончыцы
Ко́нчыцы (, Кончицы) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дубайскага сельсавета.
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2011
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2011 — 6-ы штогадовы розыгрыш суперкубка Польшчы па баскетболе, які складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Польшчы і ўладальнікам Кубка Польшчы.
NGC 7244
NGC 7244 (іншыя абазначэнні — PGC 68468, MCG 3-56-21, MK 303, ZWG 451.25) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Асот агародны
Асот агародны (Sónchus oleráceus) — аднагадовая травяністая расліна сямейства.
Назва
Асот агародны, асот, асот малочны, дзедзьвір  , малочнік.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая расліна вышынёй 25-100 см. Сцябло часта галінастае.
Лісце зубчастае, лірападобна пёрыстараздзельнае з буйной сэрцападобна-трохкутнай верхавіннай доляй, значна перавышае бакавое.
Валодае млечным сокам.
Светла-жоўтыя кветкі сабраны ў суквецці-кошыкі. Цвіце з чэрвеня па верасень.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Шырока распаўсюджаны ў еўрапейскай частцы Расіі, на Каўказе, у Заходняй і Усходняй Сібіры, на Далёкім Усходзе і ў Сярэдняй Азіі.
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
Маладое лісце можна выкарыстоўваць для падрыхтоўкі супоў, капусты, салатаў. Для выдалення з іх горычы — вымочваюць у салявым растворы 25-30 хвілін. Можна ўжываць і карані — вараныя яны нагадваюць тапінамбур.
Расліна ўжываецца ў народнай медыцыне.
Меданос.
Лявон Неўдах
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля сямігодкі вучыўся ў Мінскім політэхнікуме (1962—1963), скончыў Полацкі нафтавы тэхнікум (1966) і факультэт журналістыкі Белдзяржуніверсітэта (1981). У 1967—1969 служыў танкістам у Савецкай Арміі. Пасля дэмабілізацыі працаваў аператарам тэхналагічных установак на Полацкім нафтаперапрацоўчым заводзе (цяпер — ААТ «Нафтан»). У красавіку 1974 быў запрошаны на пасаду карэспандэнта ў наваполацкую гарадскую газету «Химик», з 1995 па 2005 — галоўны рэдактар гэтай газеты. У 1979 прыняты ў Саюз журналістаў СССР. З 1998 — член Саюза беларускіх пісьменнікаў. Член Беларускага ПЭН-цэнтра.
Творчасць
Дэбютаваў вершамі ў наваполацкай гарадской газеце «Химик» у 1972, у рэспубліканскім друку—апавяданнем у 1984 (часопіс «Маладосць»). Аўтар кніг: прозы — «Формула дабрыні» (1989), «Бумеранг» (2003); паэзіі — «Чорнае святло» (1998), «Каханак восені» (2010). Сааўтар кніг «Першыя сцежкі» (1987), «Za bielym sneghom» (1989), «Там, дзе званы Сафіі» (2003), «Ад ніў прыдзвінскіх» (2009) і іншых калектыўных зборнікаў паэзіі і прозы. Перакладаўся на славацкую і рускую мовы.
Залаты глобус (кінапрэмія, 2019)
76-я цырымонія кінапрэміі «Залаты глобус» адбылася ў Лос-Анджэлесе 6 студзеня 2019 года. У гэтым годзе з’явілася новая намінацыя «За заслугі ў галіне тэлебачання». Нечакана ў лік намінантаў не трапілі такія папулярныя серыялы, як «Карона», «». Вядучымі мерапрыемства былі акцёры і.
Гісторыя суверэннай Беларусі
27 ліпеня 1990 года Беларусь абвясціла сваю незалежнасць: Вярхоўным Саветам была прынята Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР. 25 жніўня 1991 года Дэкларацыі быў нададзены канстытуцыйны статус.
Прымаецца закон «Аб забяспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці БССР» і пастанова аб спыненні дзейнасці КПБ. 19 верасня 1991 года краіна атрымала новую назву — Рэспубліка Беларусь. Былі зацверджаны новыя дзяржаўныя сімвалы — герб "Пагоня" і бела-чырвона-белы сцяг.
Аднаўленне суверэнітэту
Камуністычная партыя СССР на Пленуме (1985) і XXVII з’ездзе (1986) вызначыла новы палітычны курс, накіраваны на паскарэнне сацыяльна-эканамічнага развіцця дзяржавы, выпраўленнне дапушчаных памылак і ўсебаковае абнаўленне грамадства, што з’явілася рэакцыяй на аб’ектыўна наспелую неабходнасць рэфармавання ўсіх сфер грамадскага жыцця. Пазней гэты курс удакладняўся на XIX Усесаюзнай партыйнай канферэнцыі КПСС (1988) і XXVIII з’ездзе КПСС, аднак рэчаіснасць уносіла ў яго рэалізацыю свае карэктывы, таму кірункі новага курсу ў грамадскім жыцці СССР былі ажыццёўлены толькі часткова.
З пачаткам перабудовы ў СССР паступова павялічвалася роля Вярхоўнага Савета БССР, аўтарытэт жа камуністычнай партыі Беларусі падаў. Менавіта Вярхоўны Савет на пасяджэнні 26 студзеня 1990 г. надаў беларускай мове статус дзяржаўнай. Вярхоўны ж Савет прызнаў існаванне праблемы Чарнобыля.
25 жніўня 1991 пятая пазачарговая сесія Вярхоўнага Савета (24-25 жніўня 1991 г.) прыняла Закон «Аб наданні статусу канстытуцыйнага закона Дэкларацыі Вярхоўнага Савета Беларускай ССР аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі» і пастанову «Аб забеспячэнні палітычнай і эканамічнай самастойнасці Беларускай ССР». Адначасова быля прынята пастанова Вярхоўнага Савета Беларускай ССР «Аб часовым прыпыненні дзейнасці КПБ—КПСС на тэрыторыі БССР». Па патрабаванні дэмакратычнай меншасці ў парламенце (БНФ «Адраджэньне») быў вызвалены ад пасады старшыні Вярхоўнага Савета М. Дземянцей, які падтрымаў «жнівеньскі путч». Выконваючым абавязкі, а затым старшынёю Вярхоўнага Савета на альтэрнатыўнай аснове быў абраны першы яго намеснік, прарэктар БДУ С. Шушкевіч.
Працягам дадзенага дзяржаватворнага працэсу стала прыняцце 6-й нечарговай сесіяй Вярхоўнага Савета 19 верасня 1991 года законаў «Аб назве Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі» (было прынята рашэнне БССР надалей называць «Рэспубліка Беларусь» (РБ), а ў скароце і састаўных назвах — «Беларусь»), «Аб дзяржаўным сцягу Рэспублікі Беларусь» і «Аб дзяржаўным гербе Рэспублікі Беларусь». Гэтая заканадаўчая серыя затым была дапоўнена законам «Аб грамадзянстве Рэспублікі Беларусь», які быў прыняты 18 кастрычніка 1991 года.
З абвяшчэннем палітычнага і эканамічнага суверэнітэту Беларусі пачаўся працэс фарміравання органаў кіравання. Спачатку Вярхоўны Савет прыняў 25 жніўня 1991 года закон «Аб некаторых зменах у сістэме органаў дзяржаўнага кіравання Беларускай ССР», якім ператварыў саюзна-рэспубліканскае Міністэрства ўнутраных спраў БССР у рэспубліканскае Міністэрства ўнутраных спраў, падпарадкаваўшы яму ўнутраныя войскі МУС СССР і яго навучальныя ўстановы, размешчаныя на тэрыторыі рэспублікі. Саюзна-рэспубліканскі Камітэт дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР быў пераўтвораны ў рэспубліканскі КДБ. У кастрычніку 1991 года Вярхоўны Савет прыняў закон «Аб змяненні ў сістэме органаў дзяржаўнага кіравання Рэспублікі Беларусь», якім падпарадкаваў КДБ Вярхоўнаму Савету Рэспублікі Беларусь.
10 снежня 1991 года Вярхоўны Савет XII-га склікання практычна аднагалосна (супраць 1, устрымалася 2) прыняў пастанову «Аб дэнансацыі Дагавора 1922 года аб утварэнні Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік» і ратыфікаваў Пагадненне аб утварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў.
Парламенцкая форма кіравання
Праз некалькі месяцаў пасля жнівеньскага путча палітычная сітуацыя ў Беларусі стабілізавалася. Колішняя наменклатура, беспартыйная ў большасці сваёй, пачала стварэнне «рэгуляванай рынкавай эканомікі». Даволі хутка пачалося паляпшэнне маёмаснага становішча людзей, у асноўным блізкіх да ўладнага лагера.
Перад кіраўніцтвам дзяржавы на той момант востра стаяла пытанне аб вывадзе ядзернай зброі з тэрыторыі Беларусі. Рашэнне аб гэтым было прынята, і ў 1992 г. пачаўся вывад зброі, які быў завершаны толькі ў 1996 г.
15 сакавіка 1994 г. была прынята Канстытуцыя незалежнай Рэспублікі Беларусь. Беларусь абвешчана самастойнай унітарнай дэмакратычнай сацыяльнай дзяржавай. Дзень 15 сакавіка быў аб’яўлены нацыянальным святам.
10 ліпеня 1994 года першым прэзідэнтам краіны быў абраны Аляксандр Лукашэнка. Ён захаваў за сабой пасаду Прэзідэнта па выніках выбараў у 2001, 2006 і ў 2010 годзе. З гэтага часу пачала стварацца падпарадкаваная Прэзідэнту скразная вертыкальная структура, якая ўключыла ў сябе выканаўчыя і распарадчыя органы як у цэнтры, так і на месцах.
У гэтых умовах ішло наспяванне палітычнага крызісу, для пераадолення якога былі праведзены рэферэндумы 1995 і 1996 гадоў.
11 красавіка 1995 г. 19 дэпутатаў Апазіцыі БНФ (Зянон Пазняк, Лявонцій Зданевіч, Мікалай Крыжаноўскі, Ігар Гермянчук. Сяргей Папкоў, Алег Трусаў, Сяргей Навумчык, Лявон Баршчэўскі, Сяргей Антончык, Алесь Шут, Пётр Садоўскі, Валянцін Голубеў, Віталь Малашка, Юрый Беленькі) у Вярхоўным Савеце прама ў Авальнай зале абвясцілі галадоўку пратэсту супраць ініцыяванага А. Лукашэнкам рэферэндуму. У ноч з 11 на 12 красавіка дэпутаты былі збіты людзьмі ў чорных масках і выкінуты з парламента. Прэзідэнт А. Лукашэнка абяцаў паказаць відэазапіс гэтага разгону. Але гэтага не адбылося.
14 мая 1995 г. адбыўся рэспубліканскі рэферэндум. Удзел у галасаванні прынялі 64,8 % выбаршчыкаў. На рэферэндум былі вынесены наступныя пытанні:
Па ўсіх пытаннях Прэзідэнт атрымаў большасць галасоў. Адначасова з рэферэндумам праходзілі выбары ў Вярхоўны Савет XIII-га склікання. Аднак у выніку нізкай яўкі выбаршчыкаў за два туры было абрана толькі 119 дэпутатаў, у той час як для правамоцнага складу новага Вярхоўнага Савета патрабавалася не менш 174 дэпутатаў (што складала 2/3 ад поўнага складу ў 260 чал.). Такім чынам, атрымалася, што новы склад парламента не быў абраны. Склалася палітычная сітуацыя, якая паралізавала дзейнасць заканадаўчай улады.
18 лістапада 1996 г. пасаду пакінуў прэм’ер-міністр М. Чыгір у знак пратэсту супраць рэферэндуму.
Большасць выбаршчыкаў падтрымала прапановы Прэзідэнта, як і ў сітуацыі з рэферэндумам 24 лістапада 1996 г., калі А.Лукашэнкам былі вынесены наступныя пытанні:
На гэты ж рэферэндум былі вынесены і пытанні ад Вярхоўнага Савета:
Ні адна з гэтых прапаноў не набрала большасці галасоў выбаршчыкаў. Пасля гэтага 27 лістапада 1996 г. адбылася сустрэча Прэзідэнта і кіраўніка вярхоўнага Савета С. Шарэцкага, пры пасрэдніцтве Канстытуцыйнага суда РБ і дэлегацыі з Расіі пад кіраўніцтвам В.Чарнамырдзіна, з мэтай прымірэння бакоў.
З сакавіка па чэрвень 1996 г. пракацілася серыя масавых акцый пратэсту супраць палітыкі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі.
Згодна новай рэдакцыі Канстытуцыі створаны двухпалатны парламент — Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь. Ён складаецца з Палаты прадстаўнікоў — 110 дэпутатаў — і Савета Рэспублікі. Выканаўчая ўлада належыць Савету Міністраў.
Умацаванне прэзідэнцкай формы кіравання
У 2000 г. адбыліся выбары дэпутатаў двухпалатнага Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Рэжым Лукашэнкі яшчэ не кансалідаваўся і апісваўся як рэжым з папулісцкім стылем у палітыцы, як «дэмагагічная дэмакратыя» , «фасадная дэмакратыя» , «непаўнавартасная дэмакратыя».
Цягам другога тэрміна праўлення А. Лукашэнкі ў Беларусі пачалося ўзмацненне прэзідэнцкай улады. Былі зроблены спробы паставіць грамадзянскую супольнасць пад больш жорсткі кантроль і рэструктураваць беларускі «трэці сектар», дзеля чаго быў распачат чарговы раўнд кампаніі перарэгістрацыі. Мэтай было змяніць саму сутнасць беларускага грамадскага актыву, з мэтай чаго ствараліся структуры, паралельныя арганізацыям апазіцыйнага кірунку і пакліканыя легітымізаваць палітычны рэжым А. Лукашэнкі. Цягам 2003—2005 гадоў было закрыта 347 арганізацый НДА.
Пасля падзей, вядомых як «каляровыя рэвалюцыі», рэжым Лукашэнкі бачыў гэтыя тэндэнцыі як пагрозу і апантана стараўся не дапусціць гэткага сцэнарыя ў Беларусі. Спрабуючы манапалізаваць публічную прастору, рэжым імкнуўся прадухіліць, а ў рэшце рэшт здушыць грамадзянскія пратэсты і якую-кольвечы актыўнасць, звязаную з тэндэнцыямі «каляровых рэвалюцый». Лукашэнка, прапаноўваючы сябе Расіі ў якасці аплоту перад пагрозай праамерыканскай каляровай рэвалюцыі, забяспечыў сябе фінансавай падтрымкай з боку другой.
У 2004 г. выбары ў парламент адбыліся сумесна з рэспубліканскім рэферэндумам, па выніках якога з артыкула 81 Канстытуцыі РБ было выключана наступнае палажэнне: «Адна і тая ж асоба можа быць Прэзідэнтам не больш двух тэрмінаў». Пасля гэтай змены А. Лукашэнка прыняў удзел у выбарах Прэзідэнта ў 2006 г., і быў зноў абраны на гэту пасаду. У выніку адбыліся масавыя пратэсты ў Мінску, што дало падставу меркаваць некаторым інтэлектуалам аб нараджэнні «новага грамадства» Беларусі, якое аказалася здольным згуртавацца ды прадэманстраваць новыя шляхі грамадзянскага супраціву.
28 верасня 2008 г. адбыліся новыя выбары дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Ні адзін з членаў беларускай апазіцыі не быў абраны дэпутатам. Трэба адзначыць, што назіральнікі на выбарах даволі часта казалі аб парушэннях пры іх правядзенні.
Перыяд «лібералізацыі» грамадскага жыцця (2008—2010 гг.)
Перыяд «лібералізацыі» характарызаваўся зменамі ў знешняй палітыкі, спробамі Расіі і Захада збалансаваць адносіны. На стан палітычнага асяроддзя ўплывала таксама праграма «Усходняе партнёрства». На старонках дзяржаўных СМІ нярэдка згадваліся словы пра «дыялог» і «партнёрства» паміж уладамі, Захадам і грамадствам. У сваім пасланні да беларускага народа і Нацыянальнага сходу А. Лукашэнка заявіў: ''«Нам патрэбна развіццё адносін паміж дзяржавай і грамадскімі інстытутамі. Бо чым больш разнастайны іх спектр, тым больш магчымасцей для сацыяльнай актыўнасці ў грамадзян»''. Погляды прэзідэнта былі пераняты і іншымі службовымі асобамі. Так, Алена Кірычэнка, кіраўніца ўпраўлення па пытаннях некамерцыйных арганізацый Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, сказала, што «грамадзяне могуць добраахвотна фарміраваць асацыяцыі і арганізацыі, стварэнне і дзейнасць якіх не залежыць ад дзяржаўных улад» ; а міністр замежных спраў Беларусі Сяргей Мартынаў заявіў, што «Беларусь будзе працаваць над рэформамі ў плане дэмакратыі і развіцця грамадзянскай супольнасці, свабоды дзейнасці няўрадавых арганізацый, вяршэнства закона і захавання правоў чалавека». Назіраўся высокі ўзровень палемічнасці ў СМІ і грамадстве. Аднак разнастайнасць моў і пунктаў гледжання можа не толькі спрыяць дэмакратызацыі, але здольная і раз'яднаць і прывесці да фрагментацыі грамадства. У такім выглядзе, раздроблена, апазіцыйныя кандыдаты прыйшлі да ўдзелу ў прэзідэнцкіх выбараў.
19 снежня 2010 г. адбыліся выбары прэзідэнта краіны. Па іх выніках перамогу атрымаў дзеючы прэзідэнт А. Лукашэнка. Супраць вынікаў выбараў адбылася масавая акцыя пратэсту, якая была жорстка разагнаная.
23 верасня 2012 г. адбыліся выбары парламента 5-га склікання.
Перахрэсце (Пінскі раён)
Перахрэ́сце (, Перехрестье) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дубайскага сельсавета.
Гісторыя суверэннай Беларусі
Перыяд «лібералізацыі» грамадскага жыцця (2008—2010 гг.)
11 кастрычніка 2015 г. адбыліся выбары прэзідэнта краіны. Па іх выніках перамогу зноў атрымаў дзеючы прэзідэнт А. Лукашэнка.
Перахрэсце (Пінскі раён)
Да 17 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Невельскага сельсавета.
Гісторыя суверэннай Беларусі
Перыяд «лібералізацыі» грамадскага жыцця (2008—2010 гг.)
11 верасня 2016 г. адбыліся выбары парламента 6-га склікання.
У 2017 годзе праходзілі акцыі пратэсту супраць Дэкрэта № 3 «Аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства».
Станам на 2009 г. у краіне дзейнічае 16 палітычных партый.
Рыначныя рэформы ў 1992—1994 гг.
З канчатковым знікненнем СССР і стварэннем суверэнных дзяржаў рыначныя рэформы ўступілі ў новую фазу. Яны пачалі праводзіцца па метаду «шокавай тэрапіі» Міжнароднага валютнага фонду (МВФ) для слабаразвітых краін.
Менавіта ў 1992—1994 гг. адбылося падпісанне шэрага дакументаў аб палітычным і эканамічным супрацоўніцтве з краінамі Заходняй Еўропы (Германія, Італія, Аўстрыя і інш.). На новы ўзровень выйшлі адносіны з ЗША, доказам чаго паслужыў візіт у Мінск дэлегацыі гэтай краіны на чале з прэзідэнтам Б. Клінтанам у 1993 г.
У 1993 г. былі прыняты законы «Аб прыватызацыі дзяржаўнай уласнасці ў РБ» і «Аб праве ўласнасці на зямлю». У тым жа годзе быў падпісаны дакумент аб эканамічным саюзе краін СНД. 1993 г. — у абарачэнне былі ўведзены новы грашовыя знакі, так званыя «зайчыкі». (гл. артыкул Беларускі рубель).
Правядзенне рэформ 1992—1994 гг. дазволіла стварыць у Беларусі неабходны мінімум асноўных рыначных інстытутаў, нарматыўна-прававых дакументаў, пераўтварыць сістэму дзяржаўнага кіраўніцтва эканомікай у новую сістэму, якая ў пэўнай ступені абапіраецца на рыначныя рэгулятары. Разам з тым беларускі рынак пацярпеў значныя страты:
Новыя паняцці ў эканоміцы канца 80 — пачатку 90-х: інфляцыя, канверсія, кааператыў, прадпрымальніцтва, фермер, біржа.
Асаблівасці беларускай мадэлі сацыяльна-эканамічнага развіцця
Канцэптуальны асновы беларускай мадэлі:
Характэрныя рысы беларускай мадэлі эканомікі:
У 2002 г. Беларусь пераўзышла ўзровень прамысловй вытворчасці 1990 г. Таксама прыярытэтнымі для беларускай эканомікі з'яўляюцца наступныя пытанні:
Наступствы сусветнага эканамічнага крызісу канца 2000-х
Яшчэ восенню 2008 г. А. Лукашэнка заяўляў, што ў Беларусі крызіса няма і гаворкі аб ім не ідзе. Далей цытата: «Я папярэдзіў членаў урада: у краіне крызісу няма, і ні аб якім крызісе гаворка ісці не будзе».
Але эканоміка Беларусі ўсё ж пацярпела ад наступстваў крызісу. Наколькі значна, ацэньваюць па-рознаму, але толькі за шэсць месяцаў 2009 г. на складах нерэалізаваных тавараў накапілася на 7,4 трлн руб.
На пераадоленне крызісу ў структурах МВФ быў узяты стабілізацыйны крэдыт, які складае больш за $2 млрд. Яшчэ ў пачатку 2009 г. разавая дэвальвацыя беларускага рубля ў адносінах да асноўных валют (долар ЗША, еўра, расійскі рубель), склала 20,5 %, што прывяло да масавай скупкі замежнай валюты насельніцтвам.
Некаторыя прадпрыемствы, у першую чаргу машынабудаўнічыя, прадпрыемствы лёгкай прамысловасці перайшлі на няпоўны рабочы тыдзень, у выніку чаго заробак скараціўся, іншы раз даволі значна. Масавых скарачэнняў імкнуцца пазбягаць.
У гэтых умовах урад пачаў ажыццяўляць меры па стымуляванню экспарту беларускіх тавараў, па павышэнню прадпрымальніцкай актыўнасці (заявачны прынцып у арганізацыі бізнесу), таксама больш таннымі спажывецкімі крэдытамі імкнуцца павялічыць спажыванне тавараў на ўнутраным рынку.
Новы этап крызісу пачаўся ў 2011 годзе. Ён адзначаны гіперінфляцыяй (23 мая Нацбанк Беларусі дэвальвіраваў рубель больш, чым на 50 %), падаражаннем асноўнай групы спажывецкіх тавараў больш, чым на 50-60 %, значным зніжэннем узроўню жыцця беларусаў. У гэтых умовах адзначаны пратэстныя настроі сярод часткі беларускага грамадства.
Знешняя палітыка
2 красавіка 1997 быў створаны Саюз Беларусі і Расіі. Яго неад'емнай часткай стаў Статут Саюза Беларусі і Расіі, якім прадугледжваецца забеспячэнне ўстойлівага сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі і Расіі, іх бяспекі, абароназдольнасці, узаемавыгаднага супрацоўніцтва з краінамі Еўропы і свету.
У апошні час (2010—2011 гг.) саюзнае будаўніцтва перайшло на новую ступень у сувязі са стварэннем Мытнага саюз Беларусі, Казахстана і Расіі ў 2010 г., а таксама Еўразійскай эканамічнай супольнасці (Беларусь, Казахстан, Расія) у 2011 г.
Рэлігія
Працэсы дэмакратызацыі эканамічнага і палітычнага жыцця дыктавалі неабходнасць перагляду ролі і месца рэлігіі ў грамадстве. Новае ідэалагічнае мысленне не ўспрымала рэлігійны фактар як негатыўны, тармазіўшы рух наперад, фарміраваўшы ў людзей адсталуюсвядомасць, сацыяльны песімізм і апатыю. Аб змене рэлігійнай палітыкі сведчылі вынікі работы і святкаванне 1000-годдзя Хрышчэння Русі. Новая палітыка знайшла адлюстраванне ў Законе «Аб свабодзе веравызнання і рэлігійных арганізацыях». За перыяд з 1986 па 1993 гг. адбыўся колькасны рост рэлігійных абшчын у беларускай праваслаўнай царкве з 370 да 788, рымска-каталіцкай – з 112 да 305, хрысціян веры евангельскай – з 68 да 169. Адметнай рысай рэлігійнага жыцця з'явілася адраджэнне ўніяцкай царквы (забароненная царкімі ўладамі ў 1839 г.)
Уласнай дзяржаўная структура кіраўніцтва рэлігійнымі арганізацыямі ў Беларусі пачала дзейнічаць з 16 жніўня 1991 г., калі быў створаны Савет па справах рэлігій пры Савеце Міністраў БССР. Першапачаткова Савет па справах рэлігій з'яўляўся структурай Міністэрства культуры і друку, у 1995 г. ён перайшоў пад кантроль урада. 19 снежня 1991 г. Вярхоўны Савет прыняў Закон «Аб святочных днях у Рэспубліцы Беларусь», згодна з якім нерабочымі былі прызнаны днні вялікіх рэлігійных свят па календары праваслаўнай і каталіцкай канфесій: Вялікдзень, Радаўніца (па календары праваслаўнай канфесіі), Дзень памяці (2 лістапада), Нараджэнне Хрыстова (25 снежня і 7 студзеня). У студзені 1992 г. Кабінет Міністраў прыняў пастанову «Аб парадку вызначэння нерабочых дзён для вернікаў нехрысціянскіх рэлігій у сувязі з іх святамі», якой нерабочыя дні рабочым і служачым прадстаўляліся па ўзгадненні з адміністрацыяй прадпрыемстваў, устаноў, арганізацый для святкавання рэлігійных свят па іўдзейскім (Вялікдзень, Рош Ха-Шана, Іом Кіпур) і мусульманскім календарах (Рамадан,, Курбан-байрам і Маўлд).
У снежні 1992 г. Вярхоўны Савет прыняў Закон «Аб свабодзе веравызнанняў і рэлігійных арганізацыях», які вызначаў новыя прынцыпы адносін дзяржавы да рэлігіі, якая ўзяла на сябе шэраг абавязкаў, звязаных з прызнаннем існавання і дзейнасці рэлігійных арганізацый, прадастаўлення ім правоў уласнасці і юрыдычнай асобы, разгортванне вытворчай і гаспадарчай дзейнасці.Закон абвясціў аддзяленне школы ад царквы, свецкі характар сістэмы дзяржаўнай адукацыі. Закон прадастаўлял бацькам і асобам, якія іх замянялі, магчымасць выхоўваць дзяцей у адпаведнасці з асабістымі адносінамі да рэлігіі.
Для павышэння эфектыўнасці працы ў рэлігійнай сферы, у студзені 1997 г. быў створаны Дзяржаўны камітэт па справах рэлігій і нацыянальнасцей Рэспублікі Беларусь, які замяніў Савет па справах рэлігій.
Прыняцце новай заканадаўчай базы садзейнічала росту рэлігійнасці насельніцтва, разбурэнню догмаў атэізму, спрыяла росту рэлігійных аб'яднанняў. На пачатку 1997 г. налічвалася ўжо 2120 абшчын розных рэлігійных аб'яднанняў, а колькасць канфесій вырасла да 26.
Бітва пры Більбаа
Бітва пры Більбаа (Batalla de Bilbao, Bilboko gudua) адбылася паміж рэспубліканскімі войскамі і франкістамі (пры падтрымцы італьянскага добраахвотніцкана корпуса) 12—19 чэрвеня 1937 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Працяг паўночна-іспанскай кампаніі. Вынікам баявых дзеянняў стаў захоп нацыяналістамі горада Більбаа і Краіны Баскаў.
Перадумовы
Пасля пачатку вайны рэспубліканскія ўлады абвясцілі аўтаномію для басконскага ўрада ва ўзнагароду за падтрымку басконскімі нацыяналістамі рэспубліканцаў у вайне. Нягледзячы на гэта, не ўсе баскі, якія пражывалі ў Іспаніі на тэрыторыі 4 правінцый (Навара, Алава, Гіпускаа, Біская), падзялялі перакананні басконскіх нацыяналістаў. Апошнія дамінавалі ў правінцыях Гіпускаа і Біская. Неўзабаве супраць рэспубліканскага ўрада паўсталі правінцыі Навара і Алава. Франкісты далучылі правінцыю Гіпускаа, захапіўшы 13 верасня 1936 яе найбуйнейшы горад Сан-Себасцьян, і неўзабаве разгарнулі наступленне на правінцыю Біская.
11 чэрвеня Паўночная армія нацыяналістаў, пасля папярэдняга абстрэлу з 150 артылерыйскіх гармат і удараў італьянскай авіяцыі і нямецкага легіёна «Кондар», аднавіла баявыя дзеянні. Гэты ўдар зламаў супраціў басконскіх абаронцаў на пазіцыях непасрэдна перад «Жалезным поясам». Да вечара тры з шасці наварскіх брыгад дасягнулі знакамітай лініі абароны. Абстрэл яе, у тым ліку і запальнымі бомбамі, працягваўся ўсю ноч.
Абаронцы
Да сакавіка 1937 года ў Паўночную зону рэспубліканцаў пастаўлена 66786 вінтовак дзесяці тыпаў (у абсалютнай большасці тыпаў Першай сусветнай вайны і 11908 узораў 1874—1884 гадоў, пад патроны шасці розных калібраў 8 мм французскі, 7,92 × 57 мм, 8 мм аўстра-венгерскі, 11×59R, 0.303, 7 × 57 мм); 892 кулямёта шасці тыпаў пяці калібраў, 321 артылерыйская гармата дваццаці дзевяці мадэляў дваццаці чатырох калібраў часоў Першай сусветнай, 168 мінамётаў чатырох тыпаў чатырох калібраў (76 мм, 152 мм, 170 мм, 240 м) часоў Першай сусветнай і, нарэшце, 48 танкаў Рэно ФТ таксама Першай сусветнай з хуткасцю ідучага чалавека і ўзброеных або кулямётам, або маламагутнай 37-мм гарматай. Гэтыя зношаныя старыя танкі закупілі ў Польшчы па 35 тыс. долараў, у той час як сучасныя на той час новыя савецкія Т-26 з хуткасцю 30 км/г і 45-мм даўгаствольнай гарматай, спаранай з кулямётам ДТ, закуплялі ў СССР па 20 150 долараў, а хуткаходныя (56-64 км/г) найноўшыя БТ-5 — 28 541, пастаўленыя толькі ў Паўднёва-цэнтральную зону рэспубліканцаў. Таксама на поўнач у кастрычніку 1936 года даставілі 20 савецкіх гарматных бронеаўтамабіляў БА-6 па 14 550 долараў і 10 савецкіх лёгкіх кулямётных бронеаўтамабіляў ФАІ па 4360 долараў.
Ход бітвы
12 чэрвеня пасля таго як батарэі і новыя хвалі бамбардзіроўшчыкаў (каля 70) нацыяналістаў за некалькі гадзін разбурылі «Жалезны пояс», брыгада Санчэса Батысты атакавала кропку на гары Гастэлумендзі, дзе сістэма абароны была слабей. Рэспубліканцы не змаглі адрозніць, калі артылерыйскі абстрэл скончыўся і пачалася сапраўдная атака, таму калі раптам сярод дыму з усіх бакоў з’явіліся салдаты мяцежнікаў, пачалося замяшанне, і басконскія батальёны, ахопленыя страхам быць акружанымі, пачалі адступаць. Такім чынам, брыгада Санчэса пад покрывам цемры прарвала рэспубліканскія рубяжы на фронце даўжынёй 800 метраў. Цяпер мяцежнікі знаходзіліся менш чым за 10 км ад гарадскога цэнтра Більбаа, і іх артылерыя магла абстрэльваць яго акрамя авіяцыйных нападаў. Падчас атакі франкісты пры падтрымцы авіяцыі прарвалі кальцо абароны.
13 чэрвеня ўсе войскі, якія засталіся па той бок «Жалезнай паясы», былі перакінуты ва ўнутраныя раёны горада. У тую ж ноч рэспубліканскія і басконскія ўлады пачалі падрыхтоўку да эвакуацыі насельніцтва, у асноўным чыноўнікаў і супрацоўнікаў басконскага ўрада, на захад, у бок Сантандэра, хоць, у рэшце рэшт, мясцовы ўрад вырашыў абараняць Більбаа.
15—16 чэрвеня ўсходнія ўмацаванні жалезнай лініі былі прарваны ў іншых месцах. Вусце Нервьёна, рэкі, на якой стаіць Більбаа, апынулася пад агнём артылерыі італьянскай дывізіі «Чорныя стрэлы», што наступала на паўночным флангу і абыходзіла горад з боку мора. Басконскія салдаты беглі праз раку, не падарваўшы за сабой масты. Караблі адмірала Віерны перайшлі да блізкай блакады і захапілі частку параходаў з бежанцамі ля самага вусця.
17 чэрвеня наступленне мяцежнікаў працягвалася. Дывізія Пуца панесла цяжкія страты, спрабуючы іх спыніць. На працягу дня на Більбаа ўпала 20 000 бомбаў, а пагоркі і дамы вакол горада некалькі разоў пераходзілі з рук у рукі. Да вечара франкісты кантралявалі ўвесь правы бераг Нервьёна, ад горада да мора, а таксама большую частку левага берага.
18 чэрвеня генерал Улібары вывеў рэшткі сваіх войскаў з горада. Апошнія з гэтых падраздзяленняў пакінулі горад на досвітку 19 чэрвеня.
У сярэдзіне дня нацыяналісты і італьянцы з усходу і поўначы без бою ўвайшлі ў Більбаа. Баскі вывелі з ладу большасць гарадскіх мастоў, але горад застаўся ў асноўным некранутым, у тым ліку яго прамысловасць, якая захавалася, нягледзячы на тое, што рэспубліканскія кіраўнікі загадалі знішчыць фабрыкі і заводы.
NGC 7245
NGC 7245 (іншае абазначэнне — OCL 225) — рассеянае скопішча ў сузор’і Яшчарка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Blood Omen: Legacy of Kain
Blood Omen: Legacy of Kain – відэагульня ў жанры action/adventure, першая ў вядомай серыі Legacy of Kain (Спадчына Каіна). Распрацоўка гульні належыць кампаніі Silicon Knights, якая ў наступных чатырох сіквэлах перадала эстафету Crystal Dynamics – выдаўцы першай часткі гэткай серыі. На пачатку сюжэту гулец бярэ ролю Каіна, забітага двараніна, які атрымаў шанец для помсты стаўшы вампірам. Атрымаўшы сілу, ён вандруе па Насготу (Nosgoth) з надзеяй адшукаць вылячэнне свайго праклёну, але паступова пачынае разглядаць сваю трансфармацыю, як благаславенне. Гульня атрымала пахвалы за высакаякаснае агучванне, змрочную атмасферу і захапляльны сюжэт.
Сюжэт
На гэты момант, Каін выпадкова сустракае двух застаўшыхся ахоўцаў, якія змагаліся паміж сабой: Мартаніўса і Анакрота-Алхіміка. Мартаніўс забівае Анакрота і Каін уступае з ім у барацьбу, верачы, што ён мусіць быць апошнім ахоўнікам Калонаў. Пасля паразы Мартаніўса, ён пераўтвараецца ў монстра, які з’яўляецца ініцыятарам забойства Арыель і Каіна, часткай плана якога, мусіла быць знішчэнне Калонаў Насгота.
Пасля перамогі над монстрам, Каін даведваецца, што ён – апошні ахоўнік Калонаў, ахоўнік Калоны Балансу. Ён паўстае перад выбарам: ахвяраваць сябе і выратаваць Насгот, вызваліць здань Арыель коштам асуджэння вампіраў на выміранне ці адмовіцца ад самаахвяравання і дазволіць Калонам пасці. Наступныя серыі заснаваны на выбары Каіна, у якім ён адмовіўся прынесці сябе ў ахвяру. Сіквэл Blood Omen 2 адлюстроўвае перапрацаваную хаду гісторыі праз 400 год пасля падзення Калонаў у выніку падзей у Soul Reaver 2.
Сасновічы
Сасно́вічы (, Сосновичи) (да 30 ліпеня 1964 года Бясхле́бічы ) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дубайскага сельсавета.
Ганчароўка (Капыльскі раён)
Ганчаро́ўка (, Гончаровка) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабаўнянскага сельсавета.
NGC 7246
NGC 7246 (іншыя абазначэнні — IC 5198, PGC 68512, MCG -3-56-14, IRAS22150-1549) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Заполле (Капыльскі раён)
Запо́лле (, Заполье) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавета.
Канстанцін Мікалаевіч Курачкін
Канстанцін Мікалаевіч Курачкін (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраны прызёр Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2015 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў камбінаванай эстафеце 4 × 100 м. Срэбраны прызёр на дыстанцыях 800 м і 1500 м вольным стылем. Бронзавы прызёр у эстафеце 4 × 200 м вольным стылем.
Іерусалімская вуліца (Мінск)
Іерусалі́мская вуліца (Иерусалимская улица, да 2005 года Перакопская вуліца) — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска.
На большай частцы даўжыні арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Пачынаецца ад скрыжавання вуліц Міхаіла Гебелева і Карла Лібкнехта, як працяг апошняй, каля бізнес-цэнтра «Імперскі» паварочвае на паўднёвы захад да вуліцы Клары Цэткін.
7 мая 2005 г. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб перайменаванні некаторых праспектаў і вуліц у г. Мінску» Перакопская вуліца была перайменавана ў Іерусалімскую, у той час як Іерусалімская стала часткай праспекта Машэрава.
Стахавічы
Ста́хавічы (, Стаховичи) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дубайскага сельсавета.
Маўзалей Аршакідаў
Маўзалей Аршакідаў (Արշակունիների դամբարան) — пахавальня IV стагоддзя, узведзеная ў в. Ахцк для пахавання армянскіх цароў з дынастыі Аршакідаў (Аршакуні).
Рэшткі армянскіх цароў былі адабраны ў персаў, якія спрабавалі вывезці іх у Персію, верачы, што гэта дадасць ім славы, і перапахаваны ў сяле Ахцк. Для гэтага ў 359—360 гг. была пабудавана пахавальня. Грабніца асвятляецца толькі святлом, якое пранікае праз дзвярны праём. На масіўных каменных слупах ўваходу захаваліся неразборлівыя барэльефы сцэн палявання. Унутры некропаля знаходзіцца невялікі паўкруглы алтар, каменныя саркафагі, размешчаныя справа і злева ад яго як бы ў крылах крыжа. Злева ад уваходу, паводле падання, былі пахаваныя астанкі цароў-язычнікаў з дынастыі Аршакідаў, а справа там, дзе праступае барэльеф з крыжам — цароў, які ўжо прынялі хрысціянства. Саркафагі пустыя, аднак час захаваў на іх барэльефы IV стагоддзя. На правым хрысціянскім саркафагу намаляваны воін, які забівае дзідай вепра. А на зацкаваным зверы павіслі сабакі — адзін учапіўся ў галаву, другі — у нагу. У цэнтральнай частцы саркафага вінаградная лаза, якая сплеценая кольцам, а ў ёй, як у гняздзе, спявае птушка. Унізе пасуцца жывёлы. Сцэна сутычкі чалавека з вепрам сімвалізуе вайну паміж Арменіяй і Персіяй, так як вепр намаляваны на пячатцы персідскага цара. У барэльефах пахавальні пераважае сімволіка, якая блізкая да зямлі, кветак]] і пладоў. Усё прасякнута антычным жыццялюбствам. Нават крыж заключаны ў кола, запоўнены лісцем, лозамі, птушкамі, якія дзюбаюць або вышукваюць сабе корм. І сам крыж нібы расквітнеў — завіваецца вінаградам, служыць галінамі для птушак, прарос гнуткімі лозамі з гронкамі спелых ягад.