cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кватэра-музей Міхаіла Канстанцінавіча Сеўрука
Кватэра — музей Міхася Сеўрука з’яўляецца месцам, дзе ладзяцца рэгулярныя сустрэчы, чытанні і лекцыі, музейныя святы, прысвечаныя памяці мастака.
Мікалай Людвігавіч Светлік
Мікалай Людвігавіч Светлік (, в. Паланечка, Навагрудскі павет, Мінская губерня; цяпер Баранавіцкі раён — ) — беларускі палявод, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1904 г. у вёсцы Паланечка Навагрудскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі ў сялянскай сям’і.
Звяно М. Л. Светліка на плошчы 5,5 га атрымала ўраджай насення канюшыны 5,2 ц/га. 30 сакавіка 1949 годзе за атрыманне высокага ўраджаю насення канюшыны яму прысвоена ганаровае званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Серп і Молат».
Памёр у 1972 годзе, пахаваны на могілках у в. Вольна. У 1973 годзе на магіле ўстаноўлены абеліск.
Самойла Багданаў
Само́йла Багда́наў — касцяной справы майстар XVII стагоддзя. Нарадзіўся на Беларусі. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў вывезены ў Маскву.
Уладзімір Юр’евіч Каракін
Уладзі́мір Ю́р’евіч Кара́кін (нар. 10 снежня 1989, Мінск) — беларускі музыка, гітарыст, аўтар песень, рэжысёр. Адзін з заснавальнікаў (разам з братам Дзмітрыем) рок-гурта Litesound. Разам з гуртом прадстаўляў Беларусь на песенным конкурсе «Еўрабачанне-2012». Палітычны зняволены рэжыму Лукашэнкі.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 снежня 1989 года ў Мінску. Скончыў факультэт англійскай мовы Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта.
Пачаў музычную кар’еру ў Кітаі, дзе працяглы час жыў з сям’ёй. У Кітаі разам з братам Дзмітрыем стварыў аматарскі гурт, які пазней займеў назву Litesound. У 2012 годзе гурт Litesound прадставіў Беларусь на песенным конкурсе «Еўрабачанне», заняўшы 15 месца ў другім паўфінале.
Разам са сваім гуртом Уладзімір Каракін запісаў гімны для футбольнага клуба «Шахцёр», гандбольнага клуба «Дынама Мінск». Запісвалі саўндрэтрэкі для рэклам розных брэндаў. Іх кліп на песню «See You In Vegas» атрымаў узнагароду «Найлепшы кліп года», а таксама альтэрнатыўную музычную прэмію Ultra-Music Awards у намінацыі «Найлепшы беларускі кліп года». У 2014 годзе іх песня Brothers стала гімнам мінскага чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2014 года. У 2019 годзе запісалі трэк для Другіх Еўрапейскіх Гульняў «Champion», які на думку журы трапіў у тройку найлепшых. Але за пару дзён да цырымоніі закрыцця гульняў іх выступленне было адменена. Гурт здымаў кліпы для многіх беларускіх спевакоў, гуртоў.
У 2020 годзе Уладзімір Каракін разам з гуртом падтрымаў пратэсты супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў. У час пратэстаў гурт запісаў беларускамоўную песню «Мы героі», версію песні, з якой яны выступалі на Еўрабачанні, пасля запісаў песню на словы Якуба Коласа «Беларускаму люду», граў у падтрымку палітычных вязняў. 13 кастрычніка 2022 года Дзмітрый і Уладзімір Каракіны затрыманы спецслужбай рэжыму Лукашэнкі — САХР, змешчаны ў СІЗА-1 Мінска і абвінавачаны паводле артыкула 342 крымінальнага кодэкса Беларусі ў актыўным ўдзеле ў групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак. Сумеснай заявай шасці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтр, 30 лістапада 2022 года быў прызнаны палітычным зняволеным.
3 кастрычніка 2022 года быў прыгавораны да двух з паловай гадоў «хатняй хіміі» за ўдзел у пратэстах 2020 года.
Віктар Стахвюк
Віктар Стахвюк (нар., в. Трасцянка, Польшча) — беларускі дзеяч у Польшчы, пісьменнік.
Закончыў беларускую філалогію Варшаўскага ўніверсітэта.
З 1992 па 1999 год займаўся прыватным бізнесам. З 1999 па 2002 і з 2006 па 2008 год дырэктар Радыё Рацыя. Член літаратурнага аб'яднання «Белавежа».
Жыве ў Беластоку, Польшча.
Джэфры Чосер
Джэфры Чосер (Geoffrey Chaucer, каля 1340, Лондан —, тамсама) — самы вядомы паэт англійскага сярэднявечча, «бацька англійскай паэзіі», адзін са стваральнікаў англійскай літаратуры.
Быў прыдворным, членам парламента, займаў шэраг дзяржаўных пасад.
3 дыпламатычнай місіяй наведаў Францыю, Італію, дзе пазнаёміўся з мастацтвам і літаратурай Адраджэння. Пад іх уплывам пераклаў помнік сярэдневяковай французскай літаратуры (каля 1370), напісаў у рэчышчы куртуазнай літаратуры элегію «Кніга герцагіні» (1369-70). Аўгар паэм «Дом славы», «Птушыны парламент», «Траіл і Хрызеіда», «Легенда пра добрых жанчын» (усе напісаны паміж 1380 і 1386).
Вяршыня яго творчасці — зборнік гісторый пад назвай «Кентэрберыйскія апавяданні» (1387-1400, выд. 1478), у якіх стварыў рэалістычную галерэю вобразаў людзей усіх класаў і саслоўяў тагачаснай Англіі.
Ён першы сярод англійскіх літаратараў даў узоры сапраўднай мастацкай паэзіі, напоўненай крытычным стаўленнем да сюжэтаў і герояў. У творах Чосера маюцца ўсе галоўныя рысы англійскай нацыянальнай паэзіі: багацце фантазіі, спалучанае са здаровым сэнсам, гумар, дасціпнасць, назіральнасць, здольнасць да яскравых характарыстык — усё, што пазней сустракаецца ў больш дасканалым выглядзе ў Шэкспіра, Філдынга, Дыкенса і іншых вялікіх пісьменнікаў Вялікабрытаніі. Ён надаў завершанасць англійскаму вершу і давёў да высокай ступені вытанчанасці і элегантнасці літаратурную мову. Чосер быў першым, хто пачаў пісаць на роднай мове, а не па-лацінску і прозу. Светапогляд Чосера прасякнуты жыццярадаснасцю Адраджэння. Творчасць Чосера лічыцца мяжой паміж сярэдневяковай і новай англійскай літаратурай.
Біяграфія
Лічыцца, што Чосер нарадзіўся паміж 1340 і 1344 гадамі ў Лондане. Джон Чосер, бацька Джэфры, быў паспяховым гандляром віна, а таксама займаў пасаду памочніка каралеўскага краўца ў Саўтгемптане. Першы запіс, які тычыцца Джэфры, быў знойдзены ў расходнай кнізе Элізабет, графіні Ольстэрскай, жонкі прынца Лаянела, аднаго з сыноў Эдуард III. Гэты запіс датуецца 1357 годам. Аб Джэфры там згадваецца як пра пажа, якому было куплена новае адзенне. Верагодна, да прызначэння ў пажы хлопчык вучыўся ў лонданскай школе: яму трэба было ўмець чытаць і рабіць простыя вылічэнні, роўна як і мець некаторые веданне латыні і нават, магчыма, французскай мовы. На службе ў прынца Лаянела сістэматычная адукацыя хлопчыка была працягнута на шляхецкі ўзор, бо яму трэба было надаваць асаблівую ўвагу мастацтвам, грунтоўней вывучаць французскую і латынь, а таксама ўдасканальвацца ў высакародных занятках.
У 1359—1360 гады Чосер служыў у англійскім войску ў Францыі, гэта значыць Стагадовая вайна з перапынкамі працягвалася на працягу ўсяго яго жыцця. Ён трапіў у палон непадалёк ад сучаснага Рэймса, у пачатку 1360 года за яго быў заплачаны значны выкуп - 16 фунтаў стэрлінгаў, і ён змог вярнуцца ў Англію. У тым жа годзе Чосер зноў адправіўся ў Францыю, знаходзячыся па-ранейшаму на службе ў прынца Лаянела, але зараз ужо як кур'ер. Гэта была першая з яго многіх дыпламатычных місій. Затым яго імя прыкладна на сем гадоў знікла з хронік. Мабыць, за гэты час Чосер ажаніўся з Філіпай Роўт, якая ўваходзіла ў світу графіні Ольстэрскай, а на момант вяселля — у світу каралевы, яе сястра Кэтрын Суінфард была вядомай палюбоўніцай, а затым трэцяй жонкай Джона Гонта, чацвёртага сына Эдуарда III.
Чосер наведваў, мабыць, лонданскую вышэйшую юрыдычную школу, якая давала і добрую агульную адукацыю. Там ён навучыўся працаваць над тым, што неўзабаве стала галоўнай справай яго жыцця, — над пытаннямі літаратуры. І хоць гэта немагчыма праверыць, сучасныя біёграфы пішуць, што ён вывучаў класікаў, гэта значыць Вергілія, Стацыя, Лукіяна, Дантэ Аліг’еры, Клаўдзіяна («Выкраданне Празэрпіны»), Гарацыя і Ювенала, але асабліва захапляўся Авідзіем, чые кнігі, «Метамарфозы» і «Гераіды», сталі яго любімымі кнігамі. Вывучаў ён, вядома, таксама патрыстычную і сярэдневяковую лацінскую літаратуру і творы карыфеяў схаластычнай навукі, якія вельмі яму спатрэбіліся, калі яму трэба было забяспечваць навуковымі ведамі сваіх герояў. Пераклад Баэцыя, папулярнага ў схаластаў, як і больш позні трактат пра Астралябію адлюстроўваў гэтыя цікавасці. Але больш, чым класікамі, і больш, чым айцамі царквы і схаластамі, Чосер захапляўся сучаснымі французскімі паэтамі. Тут было ўсяго патроху: эпасу, лірыкі, бачання, алегорыі ўсіх відаў. Гэта літаратура істотна паўплывала на яго творчасць у той ранні перыяд яго дзейнасці, калі ён перакладаў «Раман пра Розу», пісаў невялікія паэмы і лірычныя вершы.
У 1367 годзе імя Чосера зноў паяўляецца ў дакументах; на гэты раз ён упамінаецца як каралеўскі камердынер; згадваецца таксама, што ён атрымліваў ад караля пенсію. Пасля гэтага імя Чосера пачынае сустракацца часцей: каралеўскія падарункі яму і яго жонцы, чарговая дапамога, новыя прызначэнні, дыпламатычныя паездкі. Зафіксавана і надзвычай важнае для гісторыі літаратуры даручэнне Чосеру ў 1372 годзе весці перагаворы з герцагам Генуі. Гэтым прызначэннем датуецца першая паездка паэта ў Італію (дакладней, першая дакладна вядомая), якая разам з другой, у 1378 годзе, істотна паўплывала на творчасць Чосера.
У 1374 годзе Чосер атрымаў у бязвыплатнае карыстанне будынак у Олдгейце і быў прызначаны інспектрам мытні Лонданскага порта. Пазней, у 1382 годзе, Чосер быў прызначаны таксама інспектрам Малой мытні. У 1375 годзе яму быў падараваны нагляд над графствам Кент з пералікам на яго карысць розных штрафаў, якія прызначаліся мытняй. З 1376 па 1381 гады Чосеру дазвалялася пакідаць намесніка на час адсутнасці ў Лондане, што паказвае на важнасць яго службовага становішча. Філіпа па-ранейшаму карысталася каралеўскаю міласцю, і, мабыць, Джэфры дзяліў з ёй гэты поспех да самай яе смерці каля 1387 года.
Аднак існуюць відавочныя сведчанні таго, што яшчэ да смерці Філіпы Чосер нечакана апынуўся ў бядзе. У 1386 годзе ён застаўся без дома ў Олдгэйце і абодвух інспектарскіх пасад, акрамя таго, у 1387—1389 гадах адсутнічаюць запісы аб субсідыях, выплачаных паэту, затое неаднаразова зафіксаваныя судовыя загады аб выплаце ім запазычанасці.
У 1389 годзе Чосер быў прызначаны наглядчыкам каралеўскіх работ і заставаўся на гэтай пасадзе на працягу двух гадоў. Хутчэй за ўсё, Чосер сам пажадаў выйсці ў адстаўку, бо служба патрабавала бесперапынных раз'ездаў, а паэт быў ужо немалады. Няма прычын меркаваць, што ён быў звольнены, не справіўшыся з працай: паэт адразу ж атрымаў сваё апошняе прызначэнне — пасаду памочніка ляснічага Каралеўскага лесу ў Норт-Пітэртане. Пра наступныя гады жыцця Чосер вядома некалькі менш. Запісы аб выплаце жалавання нерэгулярныя, то бок, верагодна, паэту неабходна было браць пазыкі ў дзяржаўнай казне.
Пазнейшыя гады
У апошнія гады жыцця Чосер напісаў некалькі вершаў, прасякнутых сумным настроем: ён выказвае жаданне бегчы ад святла і натоўпу, прасіць караля дапамагчы яму ў галечы, замыкаецца ў сабе і засяроджваецца. Сюды адносяцца: «Truth» або «Ballade de bon conseil», «Lak of Stedfastness», «L'envoy de Chaucer à Seogen», «L'envoy de Ch. à Bukton», «The complaint of Venus», «The complaint of Ch. to his empty purse». У самым канцы жыцця шчасце зноў ўсміхнулася Чосеру: кароль прызначыў яму даволі значную па тым часе пенсію, і ён здолеў арандаваць на 53 гады дом каля Вэстмінстэрскага абацтва. У гэтым доме Джэфры Чосер і памёр 25 кастрычніка 1400 года.
Пахаваны з пашанай ў Вестмінстэрскім абацтве (у 1566 годзе яго магілу перанеслі ў, ён стаў першым пахаваным там).
«Траіл і Хрызэіда»
«Траіл і Хрызэіда («Troylus and Chryseide») — вялікая паэма, цалкам завершаная па форме — складаецца з 5 кніг, напісаная любімым памерам Чосера строфамі з 7 вершаў з сістэмай рыфм ababbcc. Сюжэт яе запазычаны ў Бакача, але аўтар здолеў надаць свайму твору від самабытнай індывідуальнасці, відазмяняючы характар ​​апавядання і дзеючых асоб, па-майстэрску злучыўшы, як пасля Шэкспір ​​у «Траіле і Крэсідзе», трагічнае з камічным, гераічнае са штодзённым. Ён з'яўляецца таксама тонкім псіхолагам і майстрам ў паступовым падпарадкаванні апавядання і ў стварэнні характараў. Асабліва выдатная характарыстыка Пандара, скептыка, пахабніка, балбатуна, хітрага і непрыстойнага нахабніка, грубіяна, які вечна гаворыць прыказкамі, цыніка і зводніка. З эпізодаў асабліва вылучаецца поўная сапраўднага драматызму сцэна Крэсіды з Пандарам, які, з'яўляючыся пасрэднікам паміж Траілам і ёю, па-майстэрску ўзбуджае ў ёй цікаўнасць і цікавасць да Траіла, якая пераходзіць пасля ў страсць. Паэма заканчваецца характэрным для англійскага паэта павучаннем, звернутым да маладых людзей.
«Легенда пра добрых жанчын»
Пасля 1379 Чосер бязвыезна жыў у Лондане; у 1386 годзе быў абраны дэпутатам у парламент (ад Кенцкага графства). Падчас гэтай сесіі парламента судзіўся канцлер каралеўства Мішэль Поль. Захаваннем вернасці сваім ранейшым заступнікам, Рычарду і герцагу Ланкастэрскаму, Чосер наклікаў на сябе няміласць Глостэра і, пазбавіўшыся ўсіх пасад, упаў амаль у галечу. Праз тры гады, калі Рычард скасаваў савет, навязаны яму парламентам, і зноў пачаў правіць самаўладна, паэт быў зроблены наглядчыкам каралеўскіх работ (1389) і на гэтай пасадзе распараджаўся пабудовамі і пераробкамі ў Вестмінстары і іншых будынках і замках. На працягу гэтага часу ён стварыў свой найлепшы і найбольш знакаміты твор, які даў яму бессмяротнае імя ў сусветнай літаратуры — «Кентэрберыйскі апавяданні» («Canterbury Tales»).
Кентэберыйскія апавяданні
Гэта зборнік апавяданняў, уключаных у адну рамку, падобна «Дэкамерону» Бакача, з той, аднак, розніцай, што ў Бакача рамка носіць хоць і выдатны, але некалькі штучны характар, далёкі ад рэчаіснасці, а пераказчыкі, належачы ўсе да аднаго саслоўя, мала чым адрозніваюцца адзін ад аднаго, тады як Чосер у пралогу пераносіць чытача ў вір сапраўднага жыцця і малюе нам таварыства 29 пілігрымаў з самых розных слаёў грамадства, розных палоў, узростаў і тэмпераментаў. Усе яны сабраліся ў карчме каля Лондана, з тым, каб адтуль разам рушыць у Кентэрберы на пакланенне труне святога Томаса Бекета. Каб прабавіць час, кожны з членаў таварыства расказвае якую-небудзь казку або аповесць; пры гэтым Чосер прымушае ўсю групу расказчыкаў рухацца, спыняцца ў барах на начлег, знаёміцца з прахожымі, гаварыць, крычаць, абменьвацца кампліментамі, а часам і ўдарамі. За кожным расказам ідуць жывыя камічныя сцэны: падарожнікі абмяркоўваюць апавяданне, спрачаюцца. Усё гэта дае магчымасць Чосеру стварыць цэлы шэраг разнастайных характараў і тыпаў. Апавяданні падабраныя так, што кожны з іх адпавядае характару і грамадскаму становішчу апавядальніка, ды і манера кожнага з іх адмысловая. Расказ спавядальніка падобен на пропаведзь і заканчваецца запрашэннем купіць індульгенцый і ахвяраваць што-небудзь на царкву. Брат-жабрак абавязкова хоча гаварыць, але гнеў перашкаджае яму, і з апавядання яго нічога не выходзіць; Мяшчанка з Бата, — незвычайна ярка намаляваны камічны тып, — тоўстая жыццярадасная балбатуха, якая ўмарыла некалькіх мужоў, перш чым прыступіць да сваёй казкі, расказвае некалькі падрабязнасцей свайго жыцця. Рыцар, адпаведна свайму сану, распавядае вытанчаную прыдворную аповесць пра Палемона і Арсілаю (перайманне «Тэсеідэ» Бакача), оксфардскі клерк — аповесць аб Грызельдзе; манах, тлумачачы аб зменлівасці лёсу, прыводзіць прыклады людзей, якія зведалі іх; п'яны млынар перадае непрыстойную аповесць ў духу фаблё і пад. Такім чынам, «Кентэрберыйскія апавяданні» прадстаўляюць, у цэлым, раман, у якім норавы і тыпы англійскай сучаснага Чосеру грамадства спісаныя прама з натуры. Пры гэтым Чосер не толькі не грэбуе вобразамі людзей з ніжэйшых саслоўяў, але малюе іх з відавочнай сімпатыяй і глыбокім веданнем. Без сумнення матэрыялам яму служылі назіранні, зробленыя ім на працягу яго багатай разнастайнымі сустрэчамі і зменамі жыцця. Быць можа, уплыў вучэння адлюстроўваецца ў характары крывадушнага і карысліва брата-жабрака, які сілкуецца, па яго словах, толькі Бібліяй, і павучае хворага, галоўным чынам, даваць пабольш манахам, а таксама ў ідэальным вобразе ўзорнага святара, сапраўднага пастыра царквы, і набожнага селяніна; але на аснове гэтага не варта яшчэ заключаць, што Чосер сам належаў да паслядоўнікаў Уікліфа. Бо і ў фаблё, аўтары якіх несумненна былі прававерныя каталікі, нярэдка можна сустрэць сатырычныя малюнкі пастыраў царквы. «Кентэрберыйскі апавяданні» засталіся незакончанымі, магчыма, з-за цяжкіх абставін у жыцці паэта ў апошнія яго гады. Але і таго, што ёсць, цалкам дастаткова, каб судзіць аб багацці і разнастайнасці таленту аўтара.
Значэнне
Шырокая слава, якая дасталася Чосеру яшчэ пры жыцці, не толькі не пагасла з цягам часу, але нават ўзрасла. У эпоху Адраджэння Кэкстан надрукаваў тэкст яго твораў ў 1478 гадах і ў 1484; Спенсер бачыць у творах Чосера найчысцейшую крыніцу англійскай мовы; Сідней узносіць яго да нябёсаў. У XVII стагоддзі Джон Драйдэн асвяжае і паднаўляе яго казкі; ў XVIII стагоддзі на яго сачыненні звяртае ўвагу Поп. Нарэшце, у XIX стагоддзі ўзнікае так званае Чосераўскае таварыства «Chaucer Society» па ініцыятыве Фурніваля (заснавана ў 1867). Мэта яго — выданне крытычна правераных тэкстаў твораў Чосера і вывучэнне біяграфіі паэта.
Заслугі Чосера ў гісторыі англійскай літаратуры і мовы вельмі вялікія. Ён першы сярод англічан даў узоры праўдзіва мастацкай паэзіі, дзе паўсюль пануе густ, пачуццё меры, вытанчанасць формы і верша, паўсюль бачная рука мастака, які кіруе сваімі вобразамі, а не падпарадкоўваецца ім, як гэта часта бывала ў сярэдневяковых паэтаў; ўсюды відаць крытычнае стаўленне да сюжэтаў і герояў. У творах Чосера ўжо ёсць усе самыя галоўныя рысы англійскай нацыянальнай паэзіі: багацце фантазіі, злучанае са здаровым сэнсам, гумар, назіральнасць, здольнасць да яркіх характарыстык, схільнасць да падрабязных апісанняў, любоў да кантрастаў, адным словам, усё, што пазней сустракаецца ў яшчэ больш дасканалым выглядзе ў Шэкспіра, Філдынга, Дыкенса і іншых вялікіх пісьменнікаў Вялікабрытаніі. Ён надаў закончанасць англійскаму вершу і давёў да высокай ступені вытанчанасці літаратурную мову. Аб чысціні маўлення ён заўсёды клапаціўся асабліва і, не давяраючы перапісчыкам, заўсёды перачытваў асабіста спісы сваіх твораў. У справе стварэння літаратурнай мовы ён праявіў вялікую ўмеранасць і здаровы розум, рэдка ўжываў неалагізмы і, не стараючыся ўваскрэсіць аджыўшыя выразы, карыстаўся толькі тымі словамі, якія ўвайшлі ва ўсеагульны ўжытак. Бляск і прыгажосць, якія ён надаў англійскай мове, забяспечылі ёй ганаровае месца сярод іншых літаратурных моў Еўропы. Пасля Чосера дыялекты ўжо страцілі ўсякае значэнне ў літаратуры. Чосера быў першым, які пачаў пісаць на роднай мове і прозай, а не па-латыні (напрыклад, «The astrolab» — трактат, напісаны ім у 1391 годзе для яго сына). Ён ужывае тут нацыянальную мову свядома, каб выказаць лепш і дакладней свае думкі, а таксама з патрыятычнага пачуцця. Светапогляд Чосера цалкам прасякнуты язычніцкім духам і жыццярадаснасцю эпохі Адраджэння; толькі некаторыя сярэдневяковыя рысы і выразы накшталт «Святой Венеры», які трапляюцца ў больш ранніх творах Чосера, сведчаць аб тым, што ён яшчэ не цалкам вызваліўся ад сярэдневяковых поглядаў і змешвання паняццяў. З другога боку, некаторыя яго думкі аб высакароднасці, аб выхаванні дзяцей, пра вайну, характар ​​яго патрыятызму, далёкага ад усякай нацыянальнай выключнасці, зрабілі б гонар нават чалавеку XIX стагоддзя.
Бібліяграфія
Джэфры Чосер з'яўляецца аўтарам паэм «Кентэрберыйскія апавяданні», «Траіл і Крэсіда». Акрамя таго, ён пераклаў на англійскую мову «Суцяшэнне філасофіяй» Баэцыя. Творчасць Чосера лічыцца своеасабліваю мяжою паміж сярэдневяковай і новай брытанскай літаратурай.
Цярэнцій Мітрафанавіч Кушняроў
Цярэнцій Мітрафанавіч Кушняроў (, в. Агародня, Добрушскі раён, Гомельская вобласць —, г. Баранавічы) — заслужаны будаўнік БССР (1965), Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1947 года жыў у г. Баранавічы. У 1949—1980 гадах працаваў на будаўніцтве прамысловых аб’ектаў і жылых дамоў горада. Быў тынкоўшчыкам, брыгадзірам каменшчыкаў баранавіцкага будаўнічага трэсту № 25.
За шматгадовую працу ў 1965 годзе прысвоена званне «Заслужаны будаўнік БССР». У 1966 годзе за поспехі ў выкананні планавых заданнняў па капітальнаму будаўніцтву прысвоенна званне Героя Сацыялістычнай Працы. Узнагароджаны залатым медалём «Серп і Молат», ордэнам Леніна, ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені, медалямі.
Як казакі іншапланецян сустракалі
«Як казакі іншапланецян сустракалі» — мультфільм студыі «Кіеўнавукфільм», зняты ў 1987, як восьмы з серыі «Усё пра казакоў».
Сюжэт
У гэтай серыі казакі сустракаюць іншапланецян, карыкатурна падобных на іх самых (Грай, Око та Тур). Прышэльцам для вяртання на родную планету патрабуецца змазка. Казакі разам з іншапланецянами вандруюць Еўропе у пошуках змазкі для свайго НЛА, абараняюць Балгарыю ад ворагаў, вынаходзяць вадаправод у Рыме і ледзь не трапляюць на вогнішча інквізіцыі ў Гіспаніі. Аднак аказваецца, што запаветнае масла ўвесь гэты час было ў казакоў пад рукой…
Лядовы палац спорту (Баранавічы)
Лядовы палац спорту — спарткомплекс у горадзе Баранавічы Брэсцкай вобласці Беларусі. Уведзены ў эксплуатацыю 29 снежня 2009 года. Асноўнае прызначэнне —правядзенне матчаў па хакею з шайбай. Акрамя гэтага прадугледжваецца магчымасць трансфармацыі лядовай арэны ў пляцоўку для ігравых відаў спорту, спартыўных адзінаборстваў, цяжкай атлетыкі, гімнастыкі, боксу. Арэна мае абсталяванне для правядзення канцэртаў і іншых відовішчных мерапрыемстваў. У вольны ад спартыўных мерапрыемстваў час лядовая пляцоўка задзейнічана для масавага катання на каньках. У Лядовым палацы размешчаны залы для заняткаў рознымі відамі спорту (боўлінг, фітнес, більярд, настольны тэніс), трэнажорная і танцавальна-харэаграфічная залы, зала мастацкай гімнастыкі і акрабатыкі, месцы для актыўнага адпачынку.
Тарас Барысенка
Тара́с Барысе́нка (Барысё́нак) — селянін вёскі Трасцянка Ігуменскага павета Мінскай губерні. У Вайну 1812 года ўзначальваў сялянскі партызанскі атрад, які рабіў напады на французскіх вайскоўцаў і фуражыраў, забіваў мясцовых памешчыкаў. У атрадзе ваяваў таксама ягоны сын Пётр.
Вуглы (Акцябрскі раён)
Вуглы́ (, Углы) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 27 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 170 км ад Гомеля, у 14 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На рацэ Нератоўка (прыток Пцічы). На поўдні меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
На аўтамабільнай дарозе Парычы — Акцябрскі.
Інфармацыя
Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай шыротнай вуліцы, да якой з поўдня далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Майсееўка» з цэнтрам у аднайменнай вёсцы, малочнатаварная ферма. Клуб, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, крама. На заходняй ускраіне вёскі — абеліск у памяць аднавяскоўцаў, што загінулі на франтах і ў партызанскай барацьбе ў ходзе Вялікай Айчыннай вайны (1969 год).
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагоддзя, у складзе маёнтка Качай-Балота Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні, якім валодалі ўдава генерал-маёра Анненкава Вера Іванаўна і калежскі асэсар Мікалай Іванавіч Бухарын. У 1879 годзе згадваецца ў ліку паселішчаў Чэрнінскага царкоўнага прыходу.
У 1930 годзе арганізаваны калгас імя М. І. Калініна, працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты ў красавіку 1943 года спалілі 18 двароў і забілі 30 жыхароў. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 20 жыхароў.
Охрыдская кніжная школа
Охрыдская кніжная школа — адзін з найстаражытнейшых культурных цэнтраў Балгарыі. Заснавана ў 886 годзе ў Охрыдзе Кліментам Охрыдскім па загаду Барыса I (цяпер г. Охрыд знаходзіцца ў Македоніі). З IX стагоддзя ў школе выкарыстоўваўся новаствораны славянскі алфавіт — кірыліца, але да XII стагоддзя выкарыстоўвалася і глаголіца. У 893 годзе школу ўзначаліў Святы Навум.
Пад кіраўніцтвам Клімента і Навума ў школе прайшлі навучанне каля 3500 будучых настаўнікаў і святароў. Якасць прац школы ў пэўнай ступені знізілася пасля смерці першых двух кіраўнікоў, але яна засталася значным асяродкам паўднёваславянскай культуры да XII стагоддзя, а канчаткова страціла сваё значэнне толькі ў 1767 годзе, калі атаманскі султан і Канстанцінопальскі патрыярх ліквідавалі Охрыдскае архіепіскапства.
Кастусь Александровіч
Кастусь Александровіч (1890, Дзвінск — 1939 ) — беларускі грамадскі дзеяч, настаўнік, тэатральны рэжысёр і акцёр.
Біяграфія
Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне з самага яе пачатку, быў сувязістам. Ваяваў на Дунаі, быў паранены. Узнагароджаны за актыўны ўдзел у баявых дзеяннях, у тым ліку Георгіеўскім крыжам IV ступені. Яго брат Ясь быў летчыкам у час вайны. Пасля вяртання з фронту, ва ўзросце 32 гадоў паступіў на Беларускія настаўніцкія курсы ў родным Дзвінску. На курсах Кастусь пазнаёміўся з Луцыяй Габране, якая стала потым яго жонкай. Усё жыццё яны разам працавалі ў беларускіх школах. На курсах быў арганізованы тэатральны гурток, таму Кастусь захапіўся тэатрам. Працаваў дырэктарам пачатковай беларускай школы на вуліцы Стараверскай ў Дзвінску, быў рэжысёрам беларускага тэатра. Потым працаваў у школе па адрасу вул. Каўнас, 98. Быў членам гістарычнага таварыства, Саюза беларускіх вучыцялёў Латвіі.
Памёр у 1939 годзе ва ўзросце 49 гадоў. Пахаваны на каталіцкіх могілках ў Даўгаўпілсе. Засталася ўдава з трыма дзяцьмі.
Іўлін Во
Іўлін Во (Evelyn Waugh;, Лондан — , ) — англійскі пісьменнік, адзін з буйнейшых майстроў сатырычнай прозы.
Мікалай Аляксандравіч Ціханаў
Мікалай Аляксандравіч Ціханаў (Николай Александрович Тихонов;, Харкаў — , Пятрова-Дальняе) — савецкі палітык і дзяржаўны дзеяч.
Нарадзіўся ў Харкаве 14 мая 1905 года. У 1926 годзе паступіў у Днепрапятроўскі металургічны інстытут, які скончыў у 1930. Працаваў інжынерам з 1930 па 1950 год. З 1950 года — на дзяржаўнай службе ў Міністэрстве чорнай металургіі СССР, дзе працаваў да 1957 года. З 1957 па 1960 год працуе ў саўнаргасе Днепрапятроўскай вобласці. З 1960 года — член ЦК КПУ. З 1965 года на працы ў Савеце Міністраў СССР. З 1980 года па 1985 — старшыня Савета Міністраў СССР. З верасня 1985 года на пенсіі. Памёр 1 чэрвеня 1997 года.
Гістадрут
Гістадрут (ההסתדרות הכללית של העובדים בארץ ישראל; Усеагульная федэрацыя рабочых Зямлі Ізраільскай) — нацыянальны прафсаюзны цэнтр у Ізраілі. Гістадрут быў створаны ў снежні 1920 года ў Хайфе для абароны правоў яўрэйскіх рабочых у падмандатнай Палестыне.
Пасля здабыцця Ізраілем незалежнасці, Гістадрут стаў асновай рабочага сіянісцкага руху і адной з самых уплывовых устаноў дзяржавы Ізраіль. Апроч выканання ролі прафсаюза, ён таксама стаў уладальнікам многіх прадпрыемстваў, утварыўшы цэлы сектар эканомікі. Гістрадрут з’яўляўся другім, пасля дзяржавы, працадаўцам у краіне. Праз свой эканамічны аддзел, Гістадрут валодаў шматлікімі прадпрыемствамі, у тым ліку найбуйнейшымі прамысловымі кангламератамі краіны, найбуйнейшым банкам краіны Апаалім і найбуйнейшай суднаходнай кампаніяй краіны ZIM.
У 1985 годзе большасць актываў Гістадрута была нацыяналізавана, у тым ліку і банк Апаалім.
Да 2009 года прафсаюз не прымаў у свае шэрагі працоўных-мігрантаў. Пасля шэрагу крытыкі ад еўрапейскіх прафсаюзаў і міжнародных праваабарончых груп, Гістадрут стаў прымаць у сябры рабочых не яўрэйскай нацыянальнасці і мігрантаў.
Gynaephora selenitica
Gynaephora selenitica — матылёк з сямейства ваўнянак (  Lymantriidae  ). Лакальны і нячасты леса-лугавы ксерамезафільны від.
Апісанне
Адрозніваецца ярка выяўленым палавым дымарфізмам. Размах крылаў самцоў да 30-35 мм, у самак да 40 мм, чые крылы прыкметна больш выцягнутыя. Пярэднія крылы стракатыя, светла-карычневага колеру, з плямістым малюнкам, які утвораны цёмна-бурымі палосамі і бялёсымі плямамі, асабліва вылучаецца светлая паўмесяцовая пляма ў цэнтральным вочку. Заднія крылы аднатоннага цёмна-бурага колеру ў самца і светла-бурага колеру ў самкі. Вусень чорнага колеру, з 5 жаўтлява-шэрымі, зверху чорнымі шчотачкамі і трыма чорнымі пэндзлікамі валасінак.
Арэал
У еўрапейскай частцы Расіі ў лясной паласе і лесастэпе, у Сярэдняй Еўропе, на поўнач да 63° пн. ш., Фінляндыя, лакальна ў Прыбалтыцы, на Карэльскім пярэсмыку. Адзіная знаходка ў Сібіры — з Цюменскай вобласці.
Спосаб жыцця
Дае адно пакаленне за год і лётае з мая па чэрвень. Матылі засяляюць праграваемыя і сухія лясныя ўзлескі, асабліва па паўднёвых схілах пагоркаў. Імага жывуць некалькі сутак. Самцы актыўна лётаюць днём, шукаючы маларухомых самак. Спарванне звычайна адбываецца адразу ж пасля выхаду самкі з кукалкі. Самка адкладае некалькі дзесяткаў яек, пакрываючы кладку чорнымі валасінкамі. У малодшым узросце вусені сілкуюцца бабовымі (канюшына, чына і інш.), у старэйшых узростах — на маладых драўняна-хмызняковых раслінах, часта на дрэвах роду вярба, бярозе, дубе, рабіне, яблыні, ліпе, клёне і хмызняках з верасовых. Таксама зарэгістравана харчаванне іглічнымі: лістоўніца, хвоя, елка. Восенню гусеніцы сыходзяць на зімоўку ў глебу.
Акінаторы
Акінаторы (沖ノ鳥島) — каралавы атол на захадзе Ціхага акіяна. Умоўна ўключаецца ў групу астравоў Нампо. Уваходзіць у склад Японіі. Агульная плошча — 7,8 км². Сталага насельніцтва няма.
Геаграфія
Атол Акінаторы знаходзіцца ў 1737 км на паўднёвы захад ад Токіа, сталіцы Японіі, у 919 км на захад ад Паўночных Марыянскіх астравоў, у 1430 км на поўнач ад Палау. Атол размешчаны на тым жа падводным хрыбце, што і астравы Палау. Уяўляе сабою шырокае кола каралавага рыфа з некалькімі надводнымі скаламі і астравамі вакол лагуны. Большая частка атола пакрыта вадой падчас прыліву. На атоле пабудавана штучная платформа плошчай 5000 м². Крыніц пітной і вады няма.
Клімат трапічны пасатны, даволі засушлівы. Істотнай пагрозай з’яўляюцца тайфуны.
Гісторыя
Атол быў адкрыты іспанскімі мараплаўцамі ў 1543 г. З канца XIX ст. у раён Акінаторы плавалі судны японскіх рыбакоў, аднак ніякіх паселішчаў на маленькіх астравах, дзе не было нават драўнянай расліннасці, яны не стваралі. У 1931 г. Японія афіцыйна абвясціла атол сваёй тэрыторыяй. У 1945—1968 гг. ён фармальна знаходзіўся пад кантролем ЗША.
Валоданне Акінаторы дазваляе Японіі кантраляваць вакол яго марскую тэрыторыю агульнай плошчай больш за 400 тысяч км², што выклікае незадаволенасць іншых краін, зацікаўленых у развіцці ў гэтым раёне свабоднага суднаходства і рыбалоўства. Найбольш вядомы канфлікт з-за тэрытарыяльных вод вакол Акінаторы з Тайванем, які адбыўся ў 2004 г.
Бор-Ліпы
Бор-Лі́пы (, Бор-Липы) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.
Да 18 чэрвеня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Калазубскага сельсавета.
Айгезард
Айгеза́рд (Այգեզարդ) — сяло ў марзе Арарат, у цэнтры Арменіі. Размешчана за 7 км на ўсход ад горада Арташата, за 1 км на ўсход ад сяла Айгепат і 3 км на паўднёвы захад ад сяла Кахцрашэн.
Блізная
Блізна́я (, Близная) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.
Па адной версіі, назва паходзіць ад ракі Блізёнкі каля вёскі, па другой — ад двух ручаёў па баках вёскі, такім чынам яна размешчана блізка да іх.
Гісторыя
Сяло Блізная «…з людзьмі даннымі і цяглымі, і з землямі тых людзей ворнымі і бортнымі, і з лугамі…» было нададзена Богушу Багавіцінавічу, прывілеем ад 1516 года кароль Жыгімонт Стары пацвердзіў свайму маршалку і пісару ўласнасць «на вечнасць». Паводле інвентара 1604 года, у Блізнай быў фальварак, які складаўся з «двара» і гумнішча. На «двары» стаяў дом аканома, будавалася вялікая грыдня для чэлядзі, таксама былі грыдня пастуха, піўніца з дрэва, два свірны для захоўвання збожжа, стайня і абора. Дом аканома — ускладнены варыянт трохкамернага жытла, справа ад пярэдняга пакою вялікая святліца з 5 вокнамі, кафлянай печчу і камінам, злева — малая святліца з 2 вокнамі «палатнянымі блонамі» і жылая камора. Дом крыты драніцамі (гонтай), астатнія пабудовы — саломай. На гумнішчы, агароджаным дылямі, была стадола для абмалоту снапоў і адрына для захоўвання сена і саломы, абедзве пакрытыя саломай. Пры фальварку было 5 ставоў з мукамольнымі млынамі, адзін млын з двума працоўнымі коламі, астатнія — з адным.
У 1687 годзе Блізная — адзін з фальваркаў маёнтка Ружаны, уласнасць Сапегаў.
У 1890 годзе маёнтак Блізна з фальваркам Белае Поле, агулам 3602 дзесяціны зямлі, уласнасць Леана Мілашэўскага. Мілашэўскімі ў Блізнай створаны сядзібна-паркавы комплекс, які да цяперашняга часу захаваўся часткова.
Да 21 студзеня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Славаціцкага сельсавета, да 12 ліпеня 1963 года — у склад Ружанскага сельсавета , да 16 красавіка 1973 года — у склад Вольскага сельсавета, пасля — у складзе Ружанскага сельсавета.
Народная плошча (Задар)
Наро́дная плошча (Narodni trg) — цэнтральная плошча ў г. Задары (Харватыя).
Сфарміравалася яшчэ у Сярэднявеччы як «Вялікая плошча» (Platea magna). У XV стагоддзі яна была выбрукаваная цэглай, выкладзенай у выглядзе касцей рыбы, і абрамлена плітамі з белага каменя. З моманту свайго зараджэння яна была цэнтрам грамадскага гарадскога жыцця. Ужо ў гэты час на плошчы існавала ратуша (упершыню згадваецца яшчэ ў 1282 годзе), у той час цэнтральнае месца, дзе вырашаліся пытанні, якія мелі важнае значэнне для функцыянавання горада і рэгулявання адносін паміж жыхарамі горада. З гэтага месца чыталі звароты, тут прымаліся судовыя рашэнні, дзейнічаў трацейскі суд і заключаліся здзелкі.
Самая старая пабудова, якая часткова захавалася на плошчы, гэта царква Св. Лоўра ( XI стагоддзя), якую закрывае кафэ-рэстаран «Lovro». Унутры трохчастковая прастора завершана купал. Са свайго заходняга боку ў яе быў порцік, над якім узвышалася званіца.
Таксама на плошчы размяшчаюцца гарадская лоджыя ( XIII ст. — 1565), палацца Гірардзіні ў раманскім стылі.
Юнацтва (стадыён, Смаргонь)
Юнацтва — футбольны стадыён у Смаргоні. Максімальная ўмяшчальнасць — 2 625 гледачоў. Хатні стадыён футбольнага клуба «Смаргонь».
Стадыён мае дзве трыбуны, адна з якіх накрыта казырком. Поле — натуральны газон. Памеры поля 105×68 метраў.
Рэканструкцыя трыбун стадыёна была завершана ў 2005 годзе. Паўднёвая трыбуна накрыта пластыкавым казырком. Паўночная трыбуна была поўнасцю перабудавана. У 2005 годзе стадыён «Юнацтва» прайшоў працэс ліцэнзавання УЕФА і атрымаў другую катэгорыю. У 2006 годзе арэна прымала фінал жаночага розыгрышу Кубка Беларусі. 14 жніўня 2012 года тут прайшоў матч Кубка рэгіёнаў УЕФА паміж французскай камандай «Пары іль дэ Франс» і «Саюз Тузлы» з Босніі і Герцагавіны.
1940 год у гісторыі астраноміі
1940 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Іна Львоўна Ліснянская
Іна Львоўна Ліснянская (И́нна Льво́вна Лисня́нская;, Баку, Азербайджанская ССР — , Хайфа, Ізраіль) — руская паэтка і празаік. Жонка паэта Сямёна Ліпкіна.
Біяграфія
Нарадзілася 24 чэрвеня 1928 года ў Баку. Бацька — Леў Маркавіч Ліснянскі (1903—1948), яўрэй, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, ваенны ўрач 2-га рангу (маёр медыцынскай службы), старэйшы доктар 276-га шпіталя 77-й горнай стралковай дывізіі. Маці — Раіса Сумбатаўна Адамава, армянка, працавала інжынерам. Пасля разводу бацькоў маці пераехала ў Маскву, Іна Ліснянская засталася з бацькам у Баку.
У гады Вялікай Айчыннай вайны была санітаркай у шпіталі.
Публікавала з 1948 года арыгінальныя вершы і пераклады з азербайджанскай паэзіі. Першы зборнік вершаў «Гэта было са мною» выпусціла ў Баку ў 1957 годзе. У 1960 годзе пераехала ў Маскву.
Удзельнічала ў непадцэнзурным альманаху «Метрополь» (1979), разам з Сямёнам Ліпкіным і Васілём Аксёнавым выйшла з Саюза пісьменнікаў СССР у знак пратэсту супраць выключэння з яго Віктара Ярпфеева і Яўгена Папова, на працягу 7 гадоў друкавалася толькі за мяжой.
У яе вершах часта паўтараюцца тэмы свабоды, здрады, страху і адзіноты. У сваёй веры і сваім паэтычным існаванні Ліснянская як бы спаўняецца дзіўнай сілай, якая дапамагае ёй справіцца з цяжкім лёсам: «ушлюць, ня адыдзем, заб’юць, ня памром».
Першы муж — паэт Рыгор Корын (іх дачка — ізраільскі празаік Алена Макарава, нар. 1951). У 1967 годзе пазнаёмілася з Сямёнам Ліпкіным, за якога ў пачатку 1970-х гадоў выйшла замуж.
У 1996 годзе была сярод дзеячаў культуры і навукі, заклікала расійскія ўлады спыніць вайну ў Чачні і перайсці да перамоўнага працэса.
Апошнія гады жыла ў Хайфе. Памерла 12 сакавіка 2014 года. Пахавана ў Маскве на Перадзелкінскіх могілках, побач з мужам Сямёнам Ліпкіным.
Нгултрум
Нгултру́м (དངུལ་ཀྲམ ) — афіцыйная валюта Бутана, уведзеная ў 1974 годзе, звязаная з індыйскай рупіяй у суадносінах 1:1. Нгултрум, таксама прыймаюць і ў тых штатах Індыі, якія мяжуюць з Бутанам. Дзеліцца на 100 чатрумаў. Сімвал валюты — Nu, а чартрума — Ch.
Нгултрум не мае непасрэдных курсаў з іншымі валютамі, а ўсе валютныя трансакцыі адбываюцца праз удзел індыйскай рупіі.
Курс нгултруму да беларускага рубля на 01.01.2007 складаў 48,93BYR да 1BTN.да 1BTN.
Воля (Пружанскі раён)
Во́ля (, Воля) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавета.
Да 12 ліпеня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Ружанскага сельсавета. У 1963—1973 гадах цэнтр Вольскага сельсавета. Пасля — у складзе Ружанскага сельсавета.
Эстонская крона
Эстонская крона (эст.: kroon) – валюта Эстоніі з 1928 па 1941 і з 1992 па 2010 год. Код валюты паводле ISO 4217 – EEK.
Гісторыя
Эстонская крона была ўведзеная ў 1992 годзе пасля распаду савецкай грашовай сістэмы. Адна крона раўнялася 100 сентам (sent). У абароце былі банкноты наміналам у 1, 2, 5, 10, 25, 50, 100 і 500 кронаў, манеты наміналам у 5, 10, 20 і 50 сентаў, а таксама 1 і 5 кронаў.
Пасля ўступлення ў ЕС, 27 чэрвеня 2004 года Эстонія разам з Літвой і Славеніяй пачалі падрыхтоўку да ўведзення пасля 2006 года еўра. Пераход на еўра, у адпаведнасці з абноўленым ў чэрвені 2009 года планам ўрада Эстоніі, адбыўся 1 студзеня 2011 года.
Франс ван Мірыс (старэйшы)
Франс ван Мірыс-старэйшы (Frans van Mieris I;,  — , ) — нідэрландскі мастак, майстар партрэтнага, гістарычнага і жанравага жывапісу.
Жыццё і творчасць
Франс ван Мірыс быў сынам ювеліра і абмежавальніка брыльянтаў Яна Бастыянсана ван Мірыса. Вучыўся з 1647 года ў свайго стрыечнага брата, ювеліра Вільяма Франсана. У 1650 годзе пераходзіць у навучанне да мастака па шкле Абрахама Тарэнуліта, затым — да вядомага жывапісца Герарда Доу, найбуйнейшага прадстаўніка лейдэнскай мастацкай школы. У 1658 годзе Мірыс уступае ў лейдэнскую гільдыю мастакоў св. Лукі, у 1663 і 1664 гадах ён — яе капітан і ў 1665 годзе — старшыня. У 1657 годзе мастак жэніцца з Кунерай ван дэр Кок. У гэтым шлюбе ў яго нарадзіліся пяцёра дзяцей, з якіх двое сыноў — Ян і Вілем ван Мірыс былі таксама вядомымі мастакамі.
Жывапіс Франса ван Мірыса адрозніваецца тонкім выкананнем і дбайным выпісваннем драбнюткіх дэталяў на палатне. Познія палотны мастака невялікія па фармаце і напісаны ў духу класіцызму. Значныя калекцыі прац Франса ван Мірыса захоўваюцца ў карціннай галерэі Гаагі і ў мюнхенскай Старой пінакатэцы.
Рэлігія ў Егіпце
У пачатку нашай эры Егіпет стаў адным з важнейшых цэнтраў хрысціянства, аднак сёння гэта пераважна мусульманская краіна. Улады Егіпта даюць дазвол на вызнанне толькі трох рэлігій: ісламу, хрысціянства і іўдаізму; практыка іншых рэлікій і культаў пераследуецца законам
Іслам
Егіпет з'яўляецца пераважна мусульманска-суніцкай краінай з ісламам у якасці дзяржаўнай рэлігіі. Доля прыхільнікаў розных рэлігій з'яўляецца спрэчнай тэмай у Егіпце. Каля 90 % насельніцтва вызначаюць іслам. Значная колькасць егіпецкіх мусульман таксама прытрымліваюцца суфійскіх ордэнаў, а таксама маецца шыіцкая меншасць.
Іслам з'яўвіўся ў Егіпце ў VII стагоддзі, а Егіпет ператварыўся ў цэнтр палітыкі і культуры ў мусульманскім свеце. У часы панавання Анвара Садата іслам стаў афіцыйнай дзяржаўнай рэлігіяй, а шарыят асноўнай крыніцай права .І сёння іслам адыгрывае важную ролю ў жыцці большасці егіпецкіх мусульман. Ісламскі заклік да малітвы гучыць пяць разоў на дзень, і мае нефармальны эфект на рэгуляванне тэмпаў усяго, ад бізнесу да сродкаў масавай інфармацыі і забаў. Каір славіцца сваімі шматлікімі мінарэтамі і мае неафіцыйную назву «горад 1000 мінарэтаў». Маюцца ў Каіры і хрысціянскія цэрквы.
Хрысціянства
У Егіпце існуе значная хрысціянская меншасць, якае складае ад 5 % да 10 % насельніцтва. Больш за 90 % егіпецкіх хрысціян належаць да копцкай праваслаўнай царквы ў Александрыі. Іншыя егіпецкія хрысціяне з'яўляюцца прыхільнікамі копцкай каталіцкай царквы, евангеліцкай царквы Егіпта і шэрагу пратэстанцкіх дэнамінацый. Хрысціянскія абшчыны размешчаны ў асноўным у гарадскіх раёнах Каіра і Александрыі.
Копцкія хрысціяне сутыкаюцца з дыскрымінацыяй на розных узроўнях дзяржаўнай улады, пачынаючы ад непрапарцыйнага прадстаўніцтва ў міністэрствах, і сканчаючы законамі, якія абмяжоўваюць іх магчымасці на будаўніцтва або рамонт царквы. Камісія ЗША па міжнароднай рэлігійнай свабодзе паставіла Егіпет у кантрольны спіс маніторынгу рэлігійнай свабоды, што патрабуе ўважлівага назірання за характарам і ступенню парушэнняў супраць свабоды веравызнання, якія папушчае ўрад.
Копцкія хрысціяне мінімальна прадстаўлены ў праваахоўных органах, органах дзяржаўнай бяспекі і дзяржаўнай службе, а таксама падвяргаюцца дыскрымінацыі на рынку працы на аснове іх рэлігіі. Копцкія абшчыны, а таксама некалькі актывістаў па абароне правоў чалавека і інтэлігенцыі, сцвярджаюць, што колькасць хрысціян на пасадах ва ўрадзе не прапарцыйна колькасці храсціянскіх вернікаў. Яны таксама з'яўляюцца ахвярамі дыскрымінацыйных рэлігійных законаў, антыхрысціянскіх суддзяў. Гэтак напрыклад егіпецкі суд можа даць адмову егіпцянам, што вызнаюць іслам, на зварот у хрысціянства.
Паводле словаў Магда Халіль, з пачатку прэзідэнцтва Хосні Мубарака з 1981 года копты падвяргаліся больш за 1500 нападам і страцілі мільёны долараў уласнасці. Пасля выгнання Мубарака, гвалт працягваецца. Часопіс The Weekly Standard адзначыў шэсць выпадкаў антыхрысціянскіх гвалтаў з боку экстрэмісцкіх груп салафітаў, некаторыя з якіх засталіся без пакарання.
Алена Аляксандраўна Кацішонак
Алена Аляксандраўна Кацішонак (Еле́на Алекса́ндровна Катишо́нок;, Рыга, Латвійская ССР) — руская пісьменніца, паэтка і перакладчыца.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1950 годзе i да 1991 года жыла ў Рызе. Скончыла філалагічны факультэт Латвійскага ўніверсітэта. Пасля эміграцыі жыве ў Бостане, выкладае рускую мову, займаецца рэдактарскай працай, перакладамі. Дэбютавала зборнікам вершаў «Блакнот» у 2005 годзе.
У 2006 годзе выйшаў першы раман «Жылі-былі стары і старая». Літаратурная аглядальніца, член журы прэміі Рускі Букер 2009 года Мая Кучэрская адзначыла, што «неверагоднае чалавечае абаянне, бездакорная мова і глыбіня гэтай кнігі робяць яе выхад светлай падзеяй». Падводзячы вынікі 2009 літаратурнага года, вядомы крытык Андрэй Немзер пісаў: «Букераўскае журы ўвяло ў шорт-ліст і тым самым актуалізавале… раман Алены Кацішонак…, па-мойму, адзін з лепшых твораў у прозе адыходзячага дзесяцігоддзя». Раман атрымаў прэмію Ясная Паляна 2011 года ў намінацыі «XXI стагоддзе».
У 2008 годзе ў суаўтарстве з Яўгенам Палагашвілі выходзіць «Паляванне на фазана» — сплаў фатаграфій з вершамі, ім сугучнымі.
У 2009 годзе выходзіць другі раман «Супраць гадзіннай стрэлкі». Андрэй Немзер заўважыў аб бостанскім выданні: «Алена Кацішонак дапісала сваю кнігу. Пра бабулю. Пра жыццё. Пра каханне. Сорамна будзе, калі застанецца яна непрачытанай». «Супраць гадзіннай стрэлкі» трапляе ў доўгі спіс прэміі «Вялікая кніга» 2010 года і абедзве кнігі, нарэшце, выдаюцца ў Маскве і знаходзяць свайго масавага чытача. Андрэй Немзер: «Галоўнымі падзеямі прозы-2010 я лічу раман Алены Кацішонак „Супраць гадзіннай стрэлкі“ (працяг не менш выдатнага рамана „Жылі-былі стары і старая“; абодва выпусціла „Времям“ у канцы года)…».
У 2010 годзе выходзіць новая кніга вершаў «Парадак слоў» (кароткі спіс бунінскай прэміі 2012 года). У 2011 годзе — трэці раман «Калі сыходзіць чалавек». Раман уключаны ў доўгі спіс прэміі «Вялікая кніга» 2011 года. У 2014 годзе выходзіць чацвёрты раман «Святло ў вакне».
Левацэнтрызм
Левацэнтрызм — тэрмін, які выкарыстоўваецца для апісання ўмераных левых палітычных поглядаў. Левацэнтрысты прытрымліваюцца ідэі сацыяльнай справядлівасці, якая дапушчальная пры пасоўванні роўных магчымасцяў. Левацэнтрысты падкрэсліваюць, што дасягненне роўнасці патрабуе асабістай адказнасці ў сферах, якія знаходзяцца пад кантролем асобнага чалавека з дапамогай яго здольнасцей і талентаў, а таксама сацыяльнай адказнасці ў галінах, непадкантрольных чалавеку ў сілу яго здольнасцей або талентаў.
Левацэнтрысты выступаюць супраць вялікага разрыву паміж багатымі і беднымі і падтрымліваюць умераныя меры па скарачэнні эканамічнага разрыву, такія як прагрэсіўны падаходны падатак, законы, якія забараняюць дзіцячую працу, законы аб мінімальнай заработнай плаце, законы, якія рэгулююць умовы працы, абмежаванні працоўнага часу і законы, права працоўных на аб’яднанне.
Да левацэнтрысцкіх палітычных партый у Рэспубліцы Беларусь адносяцца Сацыял-дэмакратычная партыя народнай згоды, Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада, Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада) і Беларуская партыя «Зялёныя».
Мора Лігеі
Мора Лігеі (Ligeia Mare) — вуглевадароднае мора Тытана (спадарожніка Сатурна), названае ў гонар адной з сірэн ў грэчаскай міфалогіі. Знаходзіцца ў паўночным паўшар'і, блізка да полюса. Каардынаты: 79°N, 112°W
Мора складаецца ў асноўным з этану і метану. Шырыня каля 500 км, плошча 100 000 км2, што крыху менш чым плошча зямных азёр Мічыган і Гурон разам узятых.
У рамках будучай місіі па даследаванні Тытана плануецца даследаванне мора.
Айгек (Армавір)
Айге́к (Այգեկ) — сяло ў марзе Армавір, на захадзе Арменіі. У сяле пражываюць эмігранты з Ірана. Размешчана за 8 км на паўночны ўсход ад горада Вагаршапат, за 1 км на ўсход ад сяла Баграмян і за 2 км на паўночны захад ад сяла Мердзаван.
УНА-УНСО
УНА-УНСО («Украінская нацыянальная асамблея — Украінская народная самаабарона», укр.: «Українська національна асамблея — Українська народна самооборона»), таксама вядома беларускамоўная абрэвіятура УНА-УНСА — украінская палітычная партыя і грамадскі рух нацыяналістычнай накіраванасці. Яго гісторыя пачынаецца са жніўня 1991 года, калі ён склаўся з палітычнага крыла (УНА) і парамілітарнага крыла (УНСО). Зарэгістравана пад цяперашняй назвай Міністэрствам юстыцыі Украіны 20 жніўня 2015 года.
Па словах і Антона Шэхаўцова, УНА-УНСО была створана ў 1991 годзе як «фармаванне, укамплектаванае членамі УНА, якія служылі ў савецкіх узброеных сілах… каб супрацьстаяць ДКНС». Эксперт па міжнароднай бяспецы Эндру МакГрэгар назваў УНА-УНСО «уплывовым, але маргінальным рухам», які моцна паўплываў на дзякуючы сваёй прыкметнасці і ваяўнічасці, хаця яго колькасць усё яшчэ была невялікай. Хаця УНА была палітычным крылом арганізацыі, 22 мая 2014 года аб’ядналася з «Правым сектарам» ; УНА-УНСО працягвае дзейнічаць самастойна.
УНСО прымала ўдзел у шматлікіх міжнародных канфліктах, адпраўляючы добраахвотнікаў для падтрымкі розных ваюючых бакоў. УНСО удзельнічаў у тым ліку ў Першай нагорна-карабахская вайне, вайне ў Прыднястроўі , , першай чачэнскай вайне , югаслаўскіх войнах і расійска-ўкраінскай вайне.