cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гуніла Бельке
Гуніла Бельке, народжаная Гуніла Юхансдотэр (швед.: Gunilla Johansdotter Bielke af Åkerö; 25 чэрвеня 1568 — 19 ліпеня 1597) — каралева Швецыі як другая жонка караля Юхана III. Каралева Гуніла прызнана палітычным саветнікам Юхана III і паўплывала на яго рэлігійную палітыку на карысць пратэстантызму.
Ранні перыяд жыцця
Гуніла Бельке была дачкой стрыечнага брата Юхана III, былога губернатара Эстэргётланда Ёхана Аксельсона Бельке і Маргарэт Аксельсдотэр Пасэ. Рана асірацеўшы, яна выхоўвалася пры каралеўскім двары, бо ёй было дзесяць гадоў, як партнёрцы па гульням дачцы караля Ганне. У 1582 годзе яе зрабілі фрэйлінай каралевы Кацярыны Ягелонкі.
Прыблізна праз паўгода пасля смерці сваёй першай каралевы ў 1583 годзе Юхан III абраў яе сваёй наступнай жонкай, пасля таго, як упершыню разгледзеў Сігрыд Браге. Тагачасніцы Бельке апісваюць як прыгожую бландынку, хаця захаваныя ёю партрэты лічацца занадта стылістычнымі, каб даць сапраўдны вобраз яе знешнасці. Было прызнана, што прычына шлюбу заключалася ў тым, што караля прыцягвала яе прыгажосць, і гэта таксама было прычынай, па якой Юхан III сам па сваёй прычыне заявіў, што ажаніўся з прадстаўніком сваёй шляхты, а не з замежнай прынцэсай. Адказваючы на пытанне, чаму ён не ажаніўся з членам княжацкага дома, ён адкрыта заявіў, што хоча мець прыгожую жонку і што нельга давяраць партрэтам замежных прынцэс. Таму было б разумней: «Ажаніцца з чалавекам у гэтай краіне, якога вы ўжо бачылі».
Падобна маці і мачахі Юхана III, Маргарыце Леёнхувуд і Катарыне Стэнбок, Гуніла была заручана, калі кароль вырашыў ажаніцца на ёй. Яна была заручана са знатным Пэрам Ёнсанам Лільеспарам і першапачаткова адмовілася ад прапановы караля па ўласнай ініцыятыве. Паводле легенды, кароль быў настолькі раз’юшаны яе адмовай, што ляпнуў ёй па твары пальчаткай. Аднак яе сям’я прымусіла яе пагадзіцца і адмовіцца ад заручын. Яе заручыны былі разарваны, і вяселле з каралём было арганізавана.
Шлюб быў супярэчлівым, і сям’я караля, якая выступіла супраць, расцаніла яго як няправільны саюз. Яго сёстры раззлаваліся. Яны палічылі гэта няправільным саюзам з-за розніцы ў званнях, нягледзячы на тое, што іх уласная маці таксама была прадстаўніцай шляхты, на што ён указваў ім без эфекту.
Каралева
Вясельная цырымонія адбылася ў Вестэросе 21 лютага 1585 года, пасля чаго на наступны дзень адбылася каранацыя Гунілы. З-за спрэчак вакол шлюбу манарх імкнуўся зрабіць падзею максімальна ўражлівай і арганізаваў шмат урачыстасцей вакол мерапрыемства, напрыклад, турнір, на якім каралева Гуніла праводзіла ўрачыстыя мерапрыемствы, раздаючы прызы пераможцам. Аднак браты і сёстры караля адмовіліся прысутнічаць на вяселлі. Адзіным выключэннем была яго сястра Сафія, якая пражывала ў Швецыі і залежала ад яго дапамогі. За гэта ён пакараў сясцёр эканамічна і ўступіў у працяглы канфлікт са сваім братам Карлам. Гуніла атрымала вельмі вялікую дапамогу і лічыцца адной з самых багатых каралеў Швецыі.
Каралева Гуніла аказала значны ўплыў на Юхана III. Ёй прыпісваюць тое, што яна паўплывала на яго палітыку ў дачыненні да рэлігіі на карысць пратэстантызму, падобна таму, як яго першая жонка Кацярына Ягелонка паўплывала на яго на карысць каталіцызму. Пасля шлюбу з ёй яго праца па ўвядзенні контррэфармацыі ў Швецыі фактычна спынілася, і, як вядома, яна некалькі разоў дзейнічала на карысць пераследаваных антылітургічных святароў.
Гуніла суправаджала Юхана III на саборы ў Рэвеле ў шведскай Эстляндыі ў 1589 годзе, дзе манарх уступіў у канфлікт з саветнікамі шляхецкага парламенцкага маёнтка. Падчас канфлікту яна выконвала ролю пасярэдніка паміж манархам і адстаўленымі саветнікамі. У рэшце рэшт, у 1590 годзе кароль вызваліў па яе просьбе палітвязняў, членаў парламента, у тым ліку і свайго былога апекуна Хогенскільда Бельке.
Сам кароль адкрыта прызнаўся, што змяніў сваё меркаванне і свае рашэнні па розных пытаннях «дзеля пажаданняў каханай дарагой каралевы». У апошнія гады праўлення Юхана III было выдадзена значна вялікая колькасць дакументаў на імя каралевы, якія паказваюць яе вялікі ўплыў на дзяржаўныя справы. Яна паспяхова прыняла рэкамендацыі для суіскальнікаў, і нават браты і сёстры яе мужа сапраўды прасілі яе пагаварыць з каралём ад іх імя.
Палітычны ўплыў каралевы Гунілы не быў супярэчлівым. Хутчэй, гэта было расцэнена ў больш негатыўным ключы, чым не менш вялікі ўплыў яе папярэдніцы, бо Гуніла была прадстаўніцай шляхты, і яе абвінавачвалі ў тым, што яна выкарыстала свой уплыў на карысць сваякоў. Яе шурын герцаг Карл, будучы кароль Карл IX, адлюстраваў яе ў гэтым плане ў вельмі дрэнным святле і абвінаваціў у сваім летапісе ў выкарыстанні незаконнага ўплыву на караля для прасоўвання сваёй сям’і:
У 1590 годзе Юхан III пакінуў інструкцыі каралеве Гуніле выконваць абавязкі рэгента, калі яго сын стане на трон, будучы яшчэ непаўналетнім. Аднак сын Гунілы і Юхана III так і не дамогся пасады, якую адклалі спачатку яго старэйшаму зводнаму брату, а потым дзядзьке.
Калі сын Карла XI, кароль Густаў II Адольф Швецыі, хацеў жаніцца на іншай шляхетке, Эбе Браге, ў 1610-х гадах, яго маці Крысціна Гальштэйн-Готарпская выступіла супраць шлюбу са спасылкай на шлюб паміж Юханам III і Гунілай Бельке як дрэнны прыклад, і ў рэшце рэшт гэта прадухіліла шлюб.
Каралева ўдава
Кароль Юхан III памёр у 1592 годзе. Паводле летапісу Эгідыя Гірса, каралева Гуніла заставалася каля ложка паміраючага Юхана III, трымаючы яго за руку, а другой трымала за руку іх сына. Яго пераемнікам стаў сын у першым шлюбе, кароль Жыгімонт, пасынак ад Гунілы, які знаходзіўся ў Польшчы на момант смерці бацькі. Каралева ўдава Гуніла адмовілася пакінуць Каралеўскі замак у Стакгольме да прыбыцця Жыгімонта ў Швецыю, імкнучыся атрымаць падтрымку Жыгімонта ў абароне вялікага спадчыны, якую яна атрымала па завяшчанні нябожчыка супраць свайго былога шурына Герцага Карла. Герцаг Карл, які пастаянна асведамляўся пра здароўе караля падчас хваробы, сцвярджаў, што Гуніла некалькі дзён хавала смерць нябожчыка манарха, крадучы рэчы з Каралеўскага замка.
Па прыбыцці Жыгімонта і яго супругі Ганны Аўстрыйскай у Швецыю ў 1593 годзе, Гуніла запатрабавала зрабіць інвентарызацыю, каб ачысціць яе ад абвінавачванняў Карла, і прадставіла волю нябожчыка караля, каб даказаць законнасць яе патрабаванняў. Герцаг Карл пратэставаў, што маёмасць, пакінутая ёй па завяшчанні нябожчыка, была настолькі недарэчна вялікай, што завяшчанне павінна быць абвешчана незаконным, нават калі гэта сапраўды было воляй нябожчыка. Каралева Ганна таксама абвінаваціла Гунілу ў тым, што яна пазбавіла каралеўскі замак большасці рэчаў, зрабіўшы яго нязручным і голым, а таксама дзве каралевы сутыкнуліся па рэлігійных прычынах.
18 мая 1594 года, аднак, Жыгімонт пацвердзіў спадчыну каралевы-ўдавы Гунілы. Яна сышла ў замак Брэборг у герцагстве свайго сына Эстэргётланд, дзе пражывала да самай смерці. Ёй быў дадзены незвычайна шчодры дапаможнік і землі па завяшчанні мужа, а таксама адзінае і поўнае апекаванне яе сына, а значыць, і яго герцагства.
Гуніла памерла ад ліхаманкі і была пахавана ў саборы Упсалы.
Мастацкая літаратура
Гуніла Бельке — галоўная гераіня рамана Stackars lilla drottning — Historisk roman om Gunilla Bielke, Johan III:s unga gemål (Бедная маленькая каралева — Гістарычны раман пра Гунілу Бельке, маладую жонку Юхана III) Ганны Спарэ.
Джордж Кэмпбел Скот
Джордж Кэмпбел Скот (George Campbell Scott,  — ) — амерыканскі акцёр, рэжысёр і прадзюсар, уладальнік прэміі «Оскар» і першы акцёр, які адмовіўся ад гэтай прэміі. Скот быў вельмі папулярны дзякуючы ролям на тэатральнай сцэне і поспехам у кіно, запомніўшыся па фільмах «Махляр», «Доктар Стрэйнджлаў, або Як я перастаў баяцца і палюбіў бомбу» і «Патан».
Быў вядомы таксама сваім непублічным характарам і своеасаблівым стаўленнем да кінаўзнагарод: напрыклад, Скот адмовіўся нават ад намінацыі на «Оскар» у 1962 годзе за ролю нягодніка-менеджара ў драме «Махляр», а праз дзевяць гадоў, выйграўшы «Оскар» за стварэнне галоўнай ролі генерала Патана ў аднайменным баевіку, вярнуў яе акадэмікам.
Аль-Байда
Аль-Байда (البيضاء Al Baiḍāʾ ) — адзін з буйных і асноўных гарадоў у Лівіі, сталіца муніцыпалітэта Эль-Джэбал-Эль-Ахдар і другі па велічыні горад Лівіі ва ўсходнім рэгіёне з насельніцтвам 206 180 жыхароў (у 2006 годзе). Аль-Байда — адзін з самых прыгожых гарадоў у Лівіі, што робіць яго тварам турызму ў Лівіі.
Сустракаецца таксама напісанне Байда, Эль-Бейда і Бейда. У часы італьянскай акупацыі горад быў вядомы як Беда Літорыя. Гэта гандлёвы і прамысловы горад на поўначы Кірэнаікі.
На 2011 год, па даных «Нью-Ёрк Таймс», насельніцтва павялічылася да прыблізна 250 000 чалавек. Такім чынам, гэта чацвёрты па велічыні горад Лівіі
Баярскае
Бая́рскае — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Свінка (цячэ праз возера), за 12 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Чашнікі каля вёскі Баяры.
Плошча паверхні возера 0,2 км², даўжыня 0,8 км, найбольшая шырыня 0,44 км. Найбольшая глыбіня 1,5 м, сярэдняя 1,2 м. Даўжыня берагавой лініі 2 км. Плошча вадазбору 17,2 км². Аб'ём вады 0,23 млн м³.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны спадзістыя.Берагі сплавінныя, на паўночным усходзе абразійныя. Вакол возера забалочаная пойма. Дно возера выслана сапрапелем, уздоўж усходняга берага пясчанае і глеістае. Расліннасць распаўсюджваецца да глыбіні 1 м на адлегласці 10—175 м ад берага. Зарастае каля 30 % плошчы возера.
Праз возера працякае рака Свінка і злучае яго з азёрамі Глыбочына і Хоцькаўскае. На ўсходзе ў Баярскае ўпадае Красніца.
У возеры водзяцца шчупак, язь, акунь, карась і іншыя рыбы.
Санта-Маргерыта-д’Адыджэ
Санта-Маргерыта-д'Адыджэ (Santa Margherita d'Adige) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Падуя.
Насельніцтва складае 2340 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 184 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 35040. Тэлефонны код — 0429.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio.
Усохскі сельсавет (Клічаўскі раён)
Усо́хскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клічаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Усохі.
Утвораны 8 кастрычніка 1924 года ў складзе Клічаўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Клічаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бацэвіцкага сельсавета.
663
663 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 663 год нашай эры, 663 год 1 тысячагоддзя, 63 год VII стагоддзя, 3 год 7-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 4 год 660-х гадоў.
Адмысловыя гарады Японіі
Адмысловым гарадам дэлегуюцца паўнамоцтвы прэфектур у вобласці аховы здароўя, навакольныя асяроддзя, планавання і развіцця горада, але іх аб'ём нашмат меншы, чым той, якім валодаюць цэнтральныя гарады Японіі.
Спіс адмысловых гарадоў
Паводле даных на 1 красавіка 2010 года ў Японіі налічваецца 41 горад, які мае статус «адмысловага».
Былыя адмысловыя гарады
Восем адмысловых гарадоў дасягнулі статусу цэнтральных ці гарадоў, вызначаных указамі ўрада:
Хваецкаўшчына
Хвае́цкаўшчына, таксама Хваяцкоўшчына (, Хвоецковщина) — хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета. За 34 км на поўнач ад Смаргоні, 270 км ад Гродна, 34 км ад чыгуначнай станцыі Смаргонь на лініі Маладзечна — Вільнюс.
Гісторыя
Вядомы з пачатку 20 стагоддзя. З верасня 1915 года да снежня 1918 года акупіраваны германскімі войскамі. З 1 студзеня 1919 года ў БССР, з 27 лютага 1919 года Літоўска-Беларускай ССР. З мая 1919 года акупіраваны польскімі войскамі, у ліпені 1920 года заняты Чырвонай Арміяй, у верасні — зноў заняты польскімі войскамі. З кастрычніка 1920 года ў Сярэдняй Літве. З лютага 1922 года ў складзе Польшчы, у Вішнеўскай гміне Вілейскага павета Віленскага ваяводства. З лістапада 1939 года зноў у БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Свірскім раёне Вілейскай вобласці. З 12 кастрычніка 1940 года ў Выгаляненцкім сельсавеце. У часы Другой сусветнай вайны з 25 чэрвеня 1941 года да 5 ліпеня 1944 года акупіраваны нацысцкімі войскамі, загінулі і прапалі без звестак 2 жыхары вёскі. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. З 31 жніўня 1959 годзе ў Смаргонскім раёне. З 20 студзеня 1960 года ў Гродзенскай вобласці. У 1970 годзе ў калгасе «Светлы шлях». Да 17 лістапада 1986 года хутар уваходзіў у склад Сыраваткінскага сельсавета. З 2013 года хутар нежылы.
Шаўліна (Навадугінскі раён)
Шаўліна (Шаулино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Павел Мікалаевіч Белавус
Біяграфія
Павал Белавус нарадзіўся ў Лідзе, вучыўся ў школе № 14. Вышэйшую адукацыю атрымаў на геаграфічным факультэце ў Брэсцкім дзяржаўным універсітэце па спецыяльнасці «турыстычны менеджмент», дзе быў удзельнікам моладзевай арганізацыі «Дзедзіч», а таксама адным з рэдактараў аднайменнага моладзевага выдання: «''Хоць і вучыўся на геафаку, хацеў стаць журналістам. Я паступаў туды, бо добра ведаў беларускую мову, матэматыку, і мне патрэбны быў трэці прадмет. І я такі: „О, геаграфія! Паеду паступаць на геафак“''. ''Але з другога курсу я пачаў пісаць, больш працаваў у журналісцкай сфэры. Дзякуючы геафаку, што я вучыўся ў Брэсце, я пазнаёміўся з „Дзедзічам“, які зацягнуў мяне ў актывізм''». Пасля заканчэння ўніверсітэту працаваў па размеркаванні ў турфірме, служыў у беларускім войску пад Барысавам у 2011—2011 гадах, дзе ў яго з’явілася ідэя культурніцкай пляцоўкі, будучай «Арт Сядзібы».
Са снежня 2011 года пачаў працу як дырэктар інфармацыйна-асветніцкай установы «Амарока», стаўся адным з заснавальнікаў творчай пляцоўкі «Арт Сядзіба». У якасці чальца і дырэктара «Арт Сядзібы» быў суарганізатарам шэрагу культурніцкіх і асветніцкіх мерапрыемстваў: «Дня вышыванкі» (праходзіў двойчы, у кастрычніку і снежні 2014) і «Мова-фэста» (люты 2020), беларускамоўнага квізу «Варта», раздачы 5 тысячы метраў стужкі з беларускім арнаментам, штогадовых святкаванняў з нагоды адкрыцця «Арт Сядзібы» , свята Дня Волі ў Гродна ў 2019 годе, якое наведалі каля пяці тысячаў чалавек. У «Арт Сядзібе» ладзіліся курсы беларускай мовы, якія вялі мовазнаўцы Вінцук Вячорка і Пётра Садоўскі, заняткі па аратарскім майстэрстве, якія рабілі чальцы Задзіночання беларускіх студэнтаў, курсы відэамантажу, творчыя вечарыны і імпрэзы. Працавала свая тэатральная студыя, пэўны час у памяшканнях «Арт Сядзібы» свае рэпетыцыі і паказы ладзіў «Свабодны тэатр».
У 2014 Павел Белавус заснаваў краму Symbal.by па продажы нацыянальнай сімволікі, сувеніраў і адзення з выявамі гістарычных і нацыянальных сімвалаў: бел-чырвона-белых сцягаў, гербаў «Пагоня», цішотак з нацыянальным арнаментам, кубкаў, значкоў і іншай аналагічнай прадукцыі. Акрамя камерцыйнай дзейнасці, Symbal.by стаў заснавальнікам і ўдзельнікам шэрагу культурных праектаў: «Дзень вышыванкі», «Стужка з арнаментам», «Фэст роднай мовы» , «Symbal.by-фэст», суарганізатарам святкавання «100-годдзя БНР». За 6 гадоў асартымент тавараў крамы павялічыўся з дзясяткаў да тысячаў пазіцый. Крама супрацоўнічала з федэрацыяй футболу Беларусі, «Арт Сядзіба» і Symbal.by былі партнёрамі федэрацыі футболу ў распрацоўцы і прэзентацыі новай формы нацыянальнай зборнай, якую паказалі ў верасні 2018 года. Вясной 2020 Symbal.by арганізаваў дабрачынную акцыю для дзяржаўных шпіталяў і паліклінік: у медычныя ўстановы было перададзена 50 тысяч масак.
22 жніўня 2015 года сустракаў Міколу Статкевіча з турмы, адкуль той выйшаў пасля больш як чатырох гадоў зняволення. «''Гэты дзень — мой дзень народзінаў. Мы адзначалі на „Арт Сядзібе“, і тут нехта забягае і крычыць: „Статкевіча вызвалілі! Едзем сустракаць“. І чалавек дзесяць паехалі. Прыяжджаем на вакзал: „Трэба яго падняць на рукі! Падымем, сябры!“. Гэта была вельмі эмацыйная падзея, але тут спрацаваў і святочны дзень, і выпіты алкаголь, і тое, што нас было шмат''».
У лістападзе 2015 Белавус як менеджар спевака Vinsent зладзіў канцэрты-прэзентацыі з нагоды вяртання Vinsent’а ў Беларусь.
У лютым 2016 Павел Белавус зладзіў збор сродак у падтрымку Вадзіма Жаромскага, Максіма Пякарскага і Вячаслава Касінерава, якія атрымалі немалыя штрафы за графіці «Беларусь мае быць беларускай» і «Рэвалюцыя свядомасці, яна ўжо ідзе». Збор у выніку атрымалася закрыць цягам некалькіх дзён.
У 2018 годзе Павел Белавус быў адным з ініцыятараў грамадскай кампаніі за наданне бел-чырвона-беламу сцягу статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці, разам з тагачасным кіраўніком кампаніі «Гавары праўду» Таццянай Караткевіч хадзіў на сустрэчу да міністра культуры Беларусі Барыса Святлова, дзе ўздымалася пытанне пра афіцыйны статус сцяга.
У 2018 годзе разам з блогерамі і актывістамі Антонам Матолькам і Эдуардам Пальчысам арганізаваў святочны канцэрт да стагоддзя абвяшчэння БНР каля Нацыянальны акадэмічнага Вялікага тэатру оперы і балета. Для правядзення канцэрта арганізатары сабралі больш за 36 тысяч рублёў на платформе talaka.org, праект падтрымала больш за 1100 чалавек, што было рэкордам для Беларусі сярод краўдпраектаў па ўдзельніках, а агулам па ўсёй краіне і на ўсе мерапрыемствы было сабрана каля 60 тысячы рублёў. Паводле колькасці ўдзельнікаў гэта быў найбольш масавы Дзень Волі ў ХХІ стагоддзі.
У чэрвені 2018 года з ініцыятывы Паўла Белавуса была распачата акцыя «Брукаванка памяці» ў мінскім урочышчы Курапаты.
Раніцай 4 красавіка 2019 у Курапатах былі знесены каля 70 крыжоў, прэс-сакратарка кіраўніка Беларусі Наталля Эйсмант патлумачыла гэта распараджэннем Аляксандра Лукашэнкі. У адказ на гэта грамадзянская супольнасць увечары 4 красавіка зладзіла супольную малітву, удзел у якой таксама прымаў Павел Белавус.
У 2020 годзе Белавус стварыў грамадскую кампанію «Годна», якая прасоўвае і вывучае сучасную нацыянальную ідэю Беларусі. У ёй каманды маладых людзей ствараюць культурныя і гістарычныя праекты. У межах «Годна» Белавус разам з Антонам Матолькам і Эдуардам Пальчысам займаўся арганізацыяй святкавання Дня волі 25 сакавіка ў 2020, якое з прычыны забеспячэння бяспекі людзей было перанесена ў анлайн-фармат, адбыўся святочны стрым.
У ліпені 2020 былі прадстаўлены вынікі даследавання «Каштоўнасці і нацыянальная ідэнтычнасць беларусаў» ад кампаніі SATIO, дзе «Годна» разам з «Будзьма беларусамі» выступілі ініцыятарамі і фундатарамі праекта.
У жніўні 2021, на гадавіну падзеяў жніўня 2020 года ў Беларусі, Лявон Вольскі прэзентаваў кліп на песню «Палон», у здымках прыняў удзел, у тым ліку, і Павел Белавус.
Жонка — Кацярына, у сям’і двое маленькіх дзяцей, Сафія і Мірон, з імёнамі дзяцей Павел зрабіў сабе татуіроўкі на руках.
Палітычны пераслед
Нягледзячы на цалкам мірны характар сваёй працы ў якасці менэджера розных культурніцкіх праектаў Павел Белавус шматразова сутыкаўся з перашкодамі і ціскам выканаўчых ўлад на свае ініцыатывы.
Базаруту (архіпелаг)
Базаруту (Bazaruto) — група з 5 астравоў уздоўж заходняга ўзбярэжжа Мазамбікскага праліва. Уваходзяць у склад дзяржавы Мазамбік. Уваходзіць у склад аднайменнага нацыянальнага парка. Прыкладная плошча — 156 км². Насельніцтва — 3500 чалавек.
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
28 верасня 2012 не адбылося адкрыццё новага памяшкання «Арт Сядзібы» (дзе Белавус на той момант ужо быў дырэктарам), прымеркаваная да гэтага творчая сустрэча з Лявонам Вольскім была перанесена ў сядзібу БНФ. Адкрыццё не адбылося праз тое, што супрацоўнікі МНС апячаталі дзверы яшчэ да фактычнага адкрыцця пляцоўкі. Пасля гэтага «Арт Сядзіба» змяніла некалькі памяшканняў за наступные паўтары гады, бо на іншых месцах адбываліся падобныя гісторыі. Гэтая сітуацыя была адзначана прэміяй «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасьці-2012» у намінацыі «Адмова» («за адмову размяшчэння культурнай пляцоўкі „Арт Сядзіба“ ў трох памяшканнях».
Базаруту (архіпелаг)
Геаграфія
Архіпелаг Базаруту месціцца за 530 км на паўночны ўсход ад Мапуту, сталіцы Мазамбіка. Складаецца з 5 астравоў. Найбуйнейшы востраў Базаруту займае каля 123 км², астатнія 4 астравы — каля 33 км².
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
29 траўня 2014 музычны гурт Amaroka (у асобе заяўніка і менеджара гурта Белавуса) атрымаў афіцыйную забарону на правядзенне канцэртаў ад мінскіх уладаў. Фармальнай прычынай для адмовы быў пазначаны пункт, які тычыўся зместу твораў. Па іншай версіі, абурэнне ідэолягаў выклікаў выступ гурта на Майдане, а таксама ўдзел у канцэрце-акцыі «Салідарны зь Беларуссю» разам з гуртом «Ляпіс Трубяцкі».
27 ліпеня 2015, менавіта ў дзень, калі была прынятая Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі з бел-чырвона-белым сцягам і гербам «Пагоня», у краму Symbal.by са службовай праверкай на прадмет распаўсюджвання забароненай сімволікі наведала міліцыя. Той выпадак Белавус пракаментаваў наступным чынам: «''Больш за ўсё здзівіла, што ў паперах ва ўчастковага было пазначана, што гэта забароненая сімволіка. Я яго папрасіў паказаць паперы, згодна з якімі гэты сцяг забаронены. Мне самому стала цікава, ці ёсць яны! Прынамсі я такіх не ведаю. Мы зарэгістраваныя афіцыйна і прадаём гэты сцяг як гістарычную сімволіку і як дзяржаўны сцяг Беларусі з 1991 па 1995 год. Ужо толькі гэты факт робіць яго гістарычным''».
Базаруту (архіпелаг)
Геаграфія
Архіпелаг сфарміраваўся ў плейстацэнавы перыяд, калі ў выніку ваганняў узроўню акіяна ўздоўж берагавой лініі Афрыканскага мацерыка вылучылася скальная водмель. Яе апанавалі каралы. Моцная Мазамбікская плыня прыносіла пясок. У выніку на водмелі ўзніклі ўчасткі сушы. Падобна на тое, што плошча астравоў паступова павялічваецца і ў нашы дні. Усходнюю частку астравоў складаюць пясчаныя выдмы. На астравах існуе некалькі глыбокіх азёр — былых каралавых лагун.
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
26 сакавіка 2017 на Кастрычніцкай плошчы Мінска збіраліся людзі, каб выказаць пратэст супраць брутальных затрыманняў у Дзень Волі, 25 сакавіка. На гэтай акцыі былі затрыманы, у тым ліку, Павел Белавус і яго цяжарная на той момант жонка Кацярына Маковіч (пазней яе адпусцілі). Павел быў дастаўлены ў Ленінскі РАУС, пазней пераведзены ў ЦІП на Акрэсціна, дзе адсядзеў 15 сутак арышту. Частку сваіх сутак Павел адбываў з Раманам Пратасевічам, таксама затрыманым за святкаванне Дня Волі, і бадзягай Антонам, які накінуў ланчуг на помнік гарадавому ў Мінску.
Базаруту (архіпелаг)
Геаграфія
У раёне архіпелага знойдзены радовішчы прыроднага газу.
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
4 верасня 2018 толькі некалькі гадзінаў правіселі ў цэнтры Мінска (у раёне плошчы Перамогі) банэры з паэтам Уладзімерам Някляевым і акторам Юрыям Жыгамонтам ад крамы Symbal.by, пасля чаго банэры былі прыбраныя праз тое, што ў рэкламную кампанію «звярнуліся з высокіх органаў і загадалі зняць».
У лістападзе 2019 быў адменены фэст «Lidskie» у Лідзе, які арганізоўвала каманда Back in 1323. Сярод выступоўцаў быў заяўлены ў тым ліку і Павел Белавус. Гасцямі і выступоўцамі фэста планаваліся стаць актыўныя выхадцы з гэтага гораду, але за за некалькі дзён да пачатку яго адмянілі, а арганізатарам паведамілі, што прычына адмовы «палітычны» характар мерапрыемства.
Базаруту (архіпелаг)
Геаграфія
Клімат Базаруту пераходны ад трапічнага пасатнага да трапічнага мусоннага. Штогадовая колькасць ападкаў — каля 978 мм. Сярэднегадавая тэмпература — 24°C.
Прырода
На астравах вылучаюць 3 асноўныя экалагічныя зоны: лясы, саванна, пясчаныя выдмы. Флора даволі разнастайная, уключае 157 відаў раслін, у тым ліку ясноткакветныя, бабовакветныя, мальвавыя і інш. Сушу насяляюць антылопы, яшчаркі, кракадзілы, шматлікія птушкі. На пляжах размножваюцца марскія чарапахі.
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
Павел Белавус быў сярод тых, хто прыцягваўся да адміністрацыйнай адказнасці за ўдзел у мірных шэсцях 7 і 8 снежня 2019 супраць падпісання інтэграцыйных дакументаў з Расіяй. Тады Паўла выклікалі ў Ленінскі РАУС.
18 чэрвеня 2020 па выніках праверкі, праведзенай 17 чэрвеня на вытворчасці крамы symbal.by міліцыяй і санстанцыяй, яе запатрабавалі прыпыніць з 18 чэрвеня «да ліквідацыі парушэнняў». Сярод парушэнняў (спіс якіх займаў дзве старонкі) было пазначана, што дзейнасць symbal.by «стварае пагрозу нацыянальнай бяспецы, прычынення шкоды жыцця і здароўя насельніцтва, навакольнаму асяроддзю».
Базаруту (архіпелаг)
Прырода
Архіпелаг знакаміты тым, што яго прыбярэжныя воды з’яўляюцца адным з апошніх прытулкаў дзюгоняў. Каля яго берагоў сустракаюцца кіты, дэльфіны, акулы.
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
16 ліпеня 2020 Мінскі эканамічны суд аштрафаваў краму Symbal.by і асобна Паўла Белавуса. Крама Symbal.by аштрафаваная на 1360 рублёў за парушэнне транспарціроўкі кур’ерам тавару — цішотак «ПСІХОЗ%» (раней, 12 чэрвеня, больш за 400 цішотак былі канфіскаваныя ў кур’ера). Самога Белавуса, як дырэктара кампаніі, за гэтае ж парушэнне аштрафавалі на 25 базавых велічыняў — 675 рублёў.
Пасля гэтага здарэння ў краме пачаліся няспынныя праверкі, камунальныя службы адключылі электрычнасць, а Менгарвыканкам запатрабаваў прыбраць з будынку фірмовую шыльду. 23 чэрвеня Павел Белавус абвесціў, што крама спыніць сваю афлайн працу 29 чэрвеня, і заклікаў набываць тавары, пакуль іх не арыштавалі. У той жа вечар людзі з салідарнасці сталі збірацца ў чаргу ля дому № 18 па праспекце Машэрава, дзе месцілася крама. Праз нейкі час пад’ехаў аўтазак, і АМАП стаў груба затрымліваць людзей з чаргі. Усяго было затрымана каля 20 чалавек. Паводле праваабаронцаў, прынамсі на частку з іх склалі па два пратаколы аб адміністрацыйных правапарушэннях: арт. 23.4 (Непадпарадкаванне законнаму распараджэнню ці патрабаванню службовай асобы пры выкананні ім службовых паўнамоцтваў) і 23.34 КаАП (Парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў). Нягледзячы на гэта, ўжо на наступны дзень, 24 чэрвеня, ля крамы ізноў пашыхтавалася чарга пакупнікоў.
20 верасня 2020 Павел Белавус быў затрыманы ў Мінску на так званым «Маршы справядлівасці».
Базаруту (архіпелаг)
Нацыянальны парк
У 1971 г. для бяспекі дзюгоняў была створана ахоўная зона плошчай каля 600 км². У 2001 г. па прапанове Сусветнага фонда дзікай прыроды ўрад Мазамбіка стварыў нацыянальны парк, у склад якога ўвайшлі ўсе астравы Базаруту, а таксама прыбярэжныя воды. Агульная плошча нацыянальнага парка — 1 430 км².
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
30 студзеня 2021 ў офіс symbal.by прыйшлі міліцыянты, забралі ўсю тэхніку, тавары кампаніі і адвезлі чатырох працаўнікоў крамы ў Савецкі РАУС, дзе на іх склалі пратаколы аб правапарушэннях, яны атрымалі ад 15 да 20 содняў адміністратыўнага арышту. Праз няспынны ціск уладаў на краму symbal.by на пачатку сакавіка 2021 года было прынятае рашэнне яе зачыніць таксама і онлайн. Белавус пракаментаваў сітуацыю наступным чынам: «''Цягам 8 месяцаў у нас усё забіраюць, забіраюць, забіраюць і не тлумачаць, які лёс таго, што забралі. Летам забралі майкі „Псіхо3 %“, потым частку сцягоў, потым проста тканіну, пасля пачалі не выпускаць з краіны ды ізаляваць пасылкі замежным адрасатам, яны так і засталіся на менскай рэгіянальнай мытні. Мы зразумелі, што выпускаць новую прадукцыю, якую таксама могуць забраць, і ўлазіць у яшчэ большыя пазыкі немэтазгодна. Без гэтых сімвалаў мы сябе не ўяўлялі. Чым сябе неяк цэнзураваць, больш мэтазгодна прыпыніць дзейнасць''». Гэтае закрыццё стала працягам рэпрэсіяў супраць крамаў з нацыянальнай сімволікай, якія пачаліся пасля выбараў прэзідэнта 2020, калі зачынілася крамы LSTR і «Мой модны кут», онлайн-крама «БЧБ.бел» (Мінск), «Князь Вітаўт» (Брэст), паб «Торвальд» (Віцебск), этнакрама «Цудоўня» (Гродна), «Цудоўная крама» (Ворша).
Базаруту (архіпелаг)
Нацыянальны парк
Адносна невялікае насельніцтва астравоў раней займалася рыбалоўствам і збіральніцтвам на каралавым рыфе. Стварэнне нацыянальнага парка абмежавала гэтыя віды дзейнасці. Для далейшага гаспадарчага развіцця архіпелага было вырашана развіваць турызм. У нашы дні ён з’яўляецца асноўнай галіной мясцовай эканомікі. Тым не меней, турыстычная інфраструктура пакуль не забяспечвае заняткамі значную частку астравіцян, таму захоўваецца высокі антрапагенны ціск на прыродныя рэсурсы.
Павел Мікалаевіч Белавус
Палітычны пераслед
29 снежня 2021 года супольнай заяваю шасці беларускіх праваабарончых арганізацыяў, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларуская асацыяцыя журналістаў і Беларускі ПЭН-цэнтр, Белавус быў прызнаны палітычным зняволенным.
Утрымліваецца ў СІЗА № 1 на Валадарскага ў Мінску, адкуль дасылае свае малюнкі і вершы, вядома, што пэўны час Павел утрымліваўся ў той жа камеры, дзе раней сядзела Марыя Калеснікава.
Паўлу Белавусу было выстаўлена абвінавачанне адразу па некалькіх артыкулах Крымінальнага кодэкса: ч. 1 арт. 356 (здрада дзяржаве); ч. 1 арт. 342 (арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак); ч. 3 арт. 361 (заклікі да дзеянняў, накіраваных на прычыненне шкоды нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь); ч. 1 арт. 361-1 (кіраўніцтва экстрэмісцкім фармаваннем). 11 мая 2023 года Мінскі гарадскі суд прысудіў Паўлу Белавусу 13 гадоў зняволення.
Узнагароды
27 ліпеня 2018 уганараваны памятным знакам імя Віктара Івашкевіча ад партыі БНФ за арганізацыю святкаваньня 100 год абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка ў Мінску.
Напачатку 2019 года атрымаў прэмію «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасці-2018» ад Асамблеі НДА у намінацыі «Грамадскі лідар года», узнагароду атрымаў як адзін з арганізатараў святкавання 100-годздзя БНР, канцэрту і інфармацыйнай кампаніі #БНР100, акцыяў #добрыясловы і «Брукаванка памяці» ў Курапатах.
У лістападзе 2019 быў узнагароджаны медалём у гонар 100-годздзя БНР ад рады БНР.
Адзначаны як «Асоба грамадзянскай супольнасці» у цыкле «Асобы дзесяцігоддзя, якія рабілі Беларусь лепшай» ад Радыё Свабоды.
Шашкоўскі сельсавет
Шашко́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Шашкі. Плошча 21945 га.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Шашкоўшчынскі сельсавет у складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Шашкоўшчына. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 4 студзеня 1964 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старынскага сельсавета. У 1970-я гады на тэрыторыі сельсавета ўзнік пасёлак, які 18 жніўня 1972 года атрымаў назву Нёман. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Аталезскага сельсавета (9 населеных пунктаў: аграгарадок Аталезь, вёскі Апечкі (Стаўбцоўскі раён), Жаўнеркавічы, Жукаў Барок, Кругліца, Лапкі, Семенчыцы, Тулёнка і хутар Хутар-Барок).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (22 населеныя пункты) — 1757 чалавек, з іх 67,0 % — беларусы, 28,2 % — палякі, 3,8 % — рускія.
28 красавіка 2017 года хутару Хутар-Барок нададзены статус вёскі.
IC 473
IC 473 — галактыка тыпу *3 (патройная зорка) у сузор’і Малы Пёс.
Ідрынскі раён
Ідрынскі раён (Идринский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
IC 473
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ідрынскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Ідрынскае.
Мнемасіна
Мнемасіна, Мнемазіна (Μνημμοσύνη) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі багіня, якая ўвасабляла памяць. Тытаніда, дачка Урана і Геі (альбо Зеўса і Клімены ), сястра Кронаса і Акіяна.
Маці ўсіх муз, якіх яна нарадзіла ад Зеўса (Эўтэрпа, Кліа, Талія, Мельпамена, Тэрпсіхора, Эрато, Палігімнія, Уранія, Каліёпа) у Піерыі. Зеўс спакусіў яе ў вобразе пастуха. Дзевяць начэй да яе ложа прыходзіў Зеўс, і яна нарадзіла дзевяць муз. Яе называюць «царыца вышынь Элеўфера» (Гесіёд).
Згодна з паведамленнем Паўсанія, у Лейбадэі (Беотыя), паблізу пячоры Трафонія, знаходзіліся дзве крыніцы: Леты (забыцця) и Мнемасіны (памяці).
Згодна з Гесіёдам (Тэагонія, 32 38), яна ведае «ўсё, што было, усё, што ёсць, і ўсё, што будзе». Калі паэтам авалодваюць музы, ён п’е з крыніцы ведаў Мнемасіны; гэта значыць, перш за ўсё, што ён датыкаецца да спазнання «вытокаў», «пачаткаў».
У тлумачэнні яна вынайшла спосаб разважаць і вызначыла для ўсяго існага парадак назваў. . Ёй прысвечаны LXXVII арфічны гімн.
Качоры
Качоры (Kaczory) — горад у Пільскім павеце Велікапольскага ваяводства Польшчы, сядзіба аднайменнай гміны. У 2021 годзе горад налічваў 2 900 жыхароў.
Могилёвский голос (1906)
«Могилевский голос» — штодзённая грамадска-палітычная і літаратурная газета радыкальна-ліберальнага кірунку. Выдавалася з 6(19) студзеня да 22 жніўня (4 верасня) 1906 г. у Магілёве на рускай мове. Заснавальнік і 1-ы рэдактар-выдавец Ю.Ю.Бехлі. З 22 лютага 1906 г. газету выдавала таварыства «Правінцыяльная прэса», 3 мая 1906 г. рэдактарам стаў Н.А.Шафраноўскі. У праграмным артыкуле рэдакцыя заявіла, што газета будзе служыць усеагульнай палітычнай свабодзе на аснове «канстытуцыйна-дэмакратычнай праграмы», раўнапраўю, «эканамічным інтарэсам працоўных мас» (6 студзеня). У публікацыях Я.Окуня «Мясцовая хроніка» (28 студзеня), «Пра лібералізм» (5 лютага), «Партыйнае жыццё: Рэзалюцыя «бальшавікоў» пра адносіны да нацыянальных сацыял-дэмакратычных партый» (7 красавіка), «Айчына ў небяспецы» (28 красавіка), «Рэвалюцыя і творчасць» (12 ліпеня) і інш. падтрымлівала вызваленчы рух і рэвалюцыю. У артыкулах «Аб Л.М.Талстым і пралетарыяце», «Папулярныя гутаркі» Окунь прапагандаваў марксісцкі погляд на грамадства, ролю розных класаў у рэвалюцыі; Л. Талстога лічыў вялікім пісьменнікам, адносіў яго да ідэолагаў буржуазіі. Газета станоўча ацаніла творчасць М. Горкага, Л. Андрэева. У аддзеле «Тэатр і музыка» асвятляла культурна-асветніцкую дзейнасць у Гомелі. 11 разоў падвяргалася судовым праследаванням і адміністрацыйнм спагнанням за падтрымку рэвалюцыі, арганізацыю збору ахвяраванняў для ссыльных
Востраў Свабоды
Востраў Свабоды (Liberty Island) — незаселены востраў у Верхняй Нью-Ёркскай бухце, у некалькіх кіламетрах ад паўднёвага ўскрайку вострава Манхэтэн і ў 600 метрах ад парка Лібэрці ў штаце Нью-Джэрсі. Плошча 4 га.
Індзейцы называлі гэты востраў Мінісаіс, першыя пасяленцы — Вялікай вустрычнага бухтай (Great Oyster Bay). У 1660 г. востраў набыў Ісаак Бедлоу, і з тых часоў востраў называўся Бедлоўс (Bedloe’s Island). У 1758 г. перайшоў да гарадскіх уладаў Нью-Ёрка, перададзены пад юрысдыкцыю федэральнага ўрада ў 1796 г.
Калюжкі
Да 12 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета.
Андронаўская археалагічная культура
Андронаўская культура — археалагічная культура бронзавага веку, якая ахоплівала значныя тэрыторыі Цэнтральнай Азіі і Сібіры ў XVII — IX стагоддзях да н.э. Паколькі яна ўключае шэраг малых археалагічных культур, прынята казаць пра Андронаўскую культурна-гістарычную злучнасць.
Этымалогія
Вывучэнне помнікаў Андронаўскай археалагічнай культуры пачалося з даследавання магільняў каля вёскі Андронава на поўдні сучаснага Краснаярскага края ў 1914 г. Даў назву і вылучыў у якасці самастойнай расійскі археолаг С. А. Цеплаухаў у 1927 г.
Паходжанне
Андронаўскую культуру звычайна звязваюць з міграцыямі індаеўрапейскага насельніцтва, хаця расійскія археолагі імкнуцца паказаць, што на ўзроўні лакальных культур удзел таксама прымалі продкі уграў і самадыйцаў. Генетычныя даследаванні рэшткаў з магільняў паўднёвага Урала паказалі, што андронаўцы сапраўды былі індаеўрапейцамі, блізкімі да сучасных насельнікаў Усходняй Еўропы, Ірана і Індыі.
Асаблівасці
Асновай гаспадаркі носьбітаў Андронаўскай культуры былі жывёлагадоўля (каровы, коні, козы, авечкі) і ручное земляробства. Умелі апрацоўваць медзь, срэбра, золата і бронзу, але бронзавыя вырабы адносна рэдкія (зброя, некаторыя прадметы побыту). З каменю выраблялі навершы стрэл, булавы, матыкі. Шырока выкарыстоўвалася косць. Жылі ў прамавугольных заглыбленых хацінах з бярвення. Паселішчы андронаўцаў часцяком умацоўваліся валам і ровам.
Магільні і абрад пахавання адрозніваюцца ў залежнасці ад прыналежнасці да пэўнай лакальнай культуры. Так, для Фёдараўскай культуры характэрна крэмацыя, а для Алакульскай — інгумацыя ў скурчаным стане. Вядомы курганныя і грунтавыя магільні, магільныя яміны, абліцаваныя драўлянымі або каменнымі плітамі, каменныя скрыні і г. д. Выгляд керамікі таксама заалежыць ад лакальнасці культуры.
Trifolium alexandrinum
Trifolium alexandrinum — аднагадовая травяністая расліна, від роду Канюшына (Trifolium) трыба Trifolieae падсямейства Матыльковыя (Faboideae) сямейства Бабовыя (Fabaceae).
Батанічнае апісанне
Сцеблы складаюць 40-70 см у вышыню, практычна распасцёртыя або прамыя, трохі звілістыя, полыя, з разорамі, аснаванне сцеблаў голае.
Суквецце — ілжыва канчатковая галоўка. Кветканосы пры пладах прыціснута-валасістыя, падоўжаныя, у кветках дасягаюць 3,5 см у даўжыню і 2 см у шырыню, даўгавата-авальнай формы. Чашачка даўжынёй 1 см, зваротна-канічнай формы, звонку густа апушаная паўпрыціснутымі валасінкамі, з 10 нярэзкімі жылкамі. Вяночак бледна-жоўтага колеру, па даўжыні значна перавышае чашачку. Тычынак 9-10.
Плод — боб, зваротнаяйкападобнай формы, плёнкавыя, у верхняй частцы з бледным скураным вечкам. Семачка адна, бурага колеру. Цвіценне і плоданашэнне адбываецца ў першай палове лета.
Арэал
Від апісаны з Егіпта. Тып у Лондане.
Класіфікацыя
Від Trifolium alexandrinum уваходзіць у род трыбу  падсямейства  сямейства.
Іланскі раён
Іланскі раён (Иланский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Іланскі.
Ханка
Ханка:
Чарняты (Смаргонскі раён)
Чарня́ты (, Черняты) — хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Георгій Канстанцінавіч Жукаў
Георгій Канстанцінавіч Жукаў (, в. Стралкоўка, Калужская губерня, Расійская імперыя —, Масква, СССР) — савецкі палкаводзец, Маршал Савецкага Саюза (з 1943), міністр абароны СССР (1955—1957).
Г. К. Жукаў стаў найбольш вядомым палкаводцам Вялікай Айчыннай вайны, з імем якога ў савецкі час звязвалася большасць самых гучных перамог у вайне. Чатырохразовы Герой Савецкага Саюза, кавалер двух ордэнаў «Перамога», мноства іншых савецкіх і замежных ордэнаў і медаляў.
Біяграфія
Георгій Жукаў нарадзіўся ў сям’і сялян. Скончыў царкоўна-прыходскую школу з пахвальным лістом, затым працаваў вучнем у кушнерскай майстэрні ў Маскве, адначасова займаўся самастойна, паступіў на вячэрнія адукацыйныя курсы і здаў экзамены за поўны курс гарадскога вучылішча.
У жніўні 1915 прызваны ў армію і залічаны ў 5-ы запасны кавалерыйскі полк, які размяшчаўся ў горадзе Балаклея Харкаўскай губерні. Вясной 1916 яго залічылі ў каманду для вучобы на малодшага унтэр-афіцэра. Пасля непрацяглых заняткаў малодшы унтэр-афіцэр Г. Жукаў быў накіраваны ў 10-ы драгунскі полк. У яго складзе ўдзельнічаў у баях на фронце. Восенню быў моцна кантужаны пры ўзрыве міны і адпраўлены ў Харкаўскі ваенны шпіталь. За ўдзел у баявых дзеяннях і захоп у палон нямецкага афіцэра Георгій Жукаў быў двойчы ўзнагароджаны Георгіеўскім крыжам.
Пасля заканчэння Грамадзянскай вайны застаўся ў кавалерыйскіх часцях. У 1923 Г. Жукаў упершыню прыбыў у БССР. У канцы верасня 7-я Самарская кавалерыйская дывізія, у якой ён камандаваў палком, выступіла ў раён Оршы для ўдзелу ў акруговых манеўрах, якія праводзіліся ўпершыню пасля грамадзянскай вайны. Затым дывізія прыбыла ў Мінск, на месца пастаяннага раскватаравання часці. Тут з 1926 па 1931 будучы маршал працаваў пазаштатным выкладчыкам ваеннай кафедры БДУ.
У 1930 Г. Жукава назначылі камандуючым 2-й кавалерыйскай брыгады 7-й дывізіі са штабам у Мінску. На гэтай пасадзе ён праслужыў некалькі месяцаў, пасля чаго атрымаў новае назначэнне — памочнікам інспектара Чырвонай Арміі.
Ён вярнуўся ў БССР у 1933 і служыў тут яшчэ шэсць гадоў. Камандаваў 4-й кавалерыйскай дывізіяй імя Варашылава, якая базіравалася ў Слуцку, 3-м кавалерыйскім корпусам — са штабам у Мінску. У ліпені 1938 Г. Жукаў стаў намеснікам камандуючага войскамі Беларускай асобай ваеннай акругі па кавалерыі.
У 1939 Георгія Жукава зноў адклікалі ў Маскву. На гэты раз яго назначылі камандуючым савецка-мангольскай групоўкай у час канфлікту з Японіяй на рацэ Халхін-Гол. Пад яго камандаваннем армейская група правяла аперацыю па акружэнню і разгрому ў кароткі тэрмін буйной групоўкі японскіх войскаў у раёне ракі Халхін-Гол. Тут ён упершыню праявіў сябе таленавітым, але жорсткім ваенным начальнікам. За перамогу на Халхін-Голе Г. Жукаў атрымаў сваю першую зорку Героя Савецкага Саюза. Вопыт баявых дзеянняў на Халхін-Голе вывучаўся ў войсках і ў немалой ступені садзейнічаў развіццю савецкай ваеннай навукі.
З чэрвеня 1940 Г. Жукаў камандаваў войскамі Кіеўскай асобай ваеннай акругі. У студзені-ліпені 1941 — начальнік Генштаба — намеснік наркама абароны СССР.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ўвайшоў у склад Стаўку Вярхоўнага Галоўнакамандавання. Як прадстаўнік Стаўкі Г. К. Жукаў сумесна з камандаваннем Паўднёва-Заходняга фронту арганізаваў контрудар сіламі механізаваных карпусоў у раёне горада Броды. Яго мэта была адна — сарваць спробы гітлераўскага камандавання з ходу прарвацца да Кіева сваімі рухомымі злучэннямі.
У жніўні-верасні 1941 Г. К. Жукаў, камандуючы войскамі Рэзервовага фронту, паспяхова ажыццявіў першую ў гісторыі Вялікай Айчыннай вайны наступальную аперацыю. Тады пад Ельняй склалася вельмі небяспечная сітуацыя: утварыўся выступ, з якога нямецкія танкавыя і матарызаваныя дывізіі групы армій «Цэнтр» на чале з фельдмаршалам фон Бокам рыхтаваліся напасці на савецкія войскі. Г. К. Жукаў кінуў асноўныя сілы артылерыі Рэзервовага фронту супраць танкавых і матарызаваных дывізій. Убачыўшы, як запалалі дзясяткі танкаў і машын, фельдмаршал загадаў адвесці бранетанкавыя сілы, замяніць іх пяхотай. Але і гэта не дапамагло. Пад моцным агнявым уздзеяннем нацысты былі вымушаны адступіць. Небяспечны выступ быў ліквідаваны. У баях пад Ельняй нарадзілася савецкая гвардыя.
Калі склалася вельмі крытычная абстаноўка пад Ленінградам, 11.9.1941 Г. К. Жукаў быў назначаны камандуючым войскамі Ленінградскага фронту. Цаной неверагодных намаганняў яму ўдалося мабілізаваць рэзервы, узняць на барацьбу ўсіх, хто здольны быў унесці свой уклад у абарону горада. Войскі фронту сумесна з сіламі Балтыйскага флоту і пры актыўнай падтрымцы жыхароў Ленінграда спынілі ворага, сарвалі яго спробы захапіць горад. Гэта мела вельмі вялікае сусветнае значэнне і паўплывала на далейшы ход вайны.
Палціэль Кацэнельсон
Палціэль Кацэнельсон (27 лютага 1896, Полацк, Расійская імперыя — пасля лістапада 1940) — рускі эмігранцкі пісьменнік, паэт і публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і полацкага купца Моўшы Лейзеравіча і Ханы Янкелевай. Сям’я жыла на вуліцы Аляксандраўскай у Полацку.
У 1909—1912 гадах вучыўся ў Пскоўскім Сергіеўскім рэальным вучылішчы, якое скончыў толькі з дзвюма чацвёркамі — па фізіцы і рысаванні. Спрабаваў паступіць ва ўніверсітэт, але сканчэнне рэальнага вучылішча не давала яму такога права. Палціэль усё адно пераехаў у Санкт-Пецярбург, год правучыўся ў Псіханеўралагічным інстытуце, але пакінуў вучобу. У чэрвені 1913 года здаў кваліфікацыйны іспыт па латыні ў Бабруйскай гімназіі. Аднак, у 1913 годзе выйшла ўрадавая пастанова пра адмену ільгот для яўрэяў, якія скончылі школу з медалём або высокімі баламі.
Палціэль вымушана вярнуўся да першапачатковай, інжынернай спецыяльнасці, у 1913—1914 гадах вучыўся ў Электратэхнічным інстытуце ў Тулузе. З пачаткам 1-й сусветнай вайны вярнуўся ў Полацк. Летам 1915 года аднавіўся ў Псіханеўралагічным інстытуце, то бок не пакідаў спробаў атрымаць універсітэцкую адукацыю. У чэрвені 1916 года падаў прашэнне ў Маскоўскі ўніверсітэт, але месца не атрымаў. Зварот у Маскоўскі камерцыйны інстытут таксама вынікаў не даў. Аднак, Кацэнельсон усё адно на пачатку 1917 года пераехаў у Маскву, але працягваў пільна плаціць за вучобу ў Псіханеўралагічным інстытуце.
Падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі перабраўся ў Польшчу. Прынамсі з чэрвеня 1919 і да кастрычніка 1922 года Палціэль жыве ў Вільні па вуліцы Шапена, д. 4, кв. 7. У канцы 1920-х гадоў жыў у Варшаве. Потым зноў пераехаў у Вільню. Пасля заняцця Вільні Чырвонай Арміяй у 1939 годзе падчас паходу ў Заходняй Беларусі, супрацоўнічаў з савецкай адміністрацыяй. Апошняе згадка пра Кацэнельсона — публікацыя ў газеце «Новая жизнь» у канцы лістападзе 1940 года. Далейшы лёс невядомы.
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 16-гадовым узросце падчас вучобы ў Пскове. З 1912 года публікаваў вершы, апавяданні і літаратурныя артыкулы ў расійскіх газетах.
У 1929 годзе атрымаў узнагароду ў конкурсе, арганізаваным Рускім саюзам пісьменнікаў і журналістаў у Польшчы. У 1930 годзе заняў трэцяе месца за зборнік вершаў. У гэты ж час публікаваў літаратурныя артыкулы ў газеце «За свободу!» і літаратурным часопісе «Утёсъ».
У Вільні ўступіў у літаратурную групу Віленская садружнасць паэтаў. Публікаваў свае артыкулы ў віленскіх рускіх газетах «Время», «Наше время» і «Наша жизнь». У 1935 годзе ўвайшоў у склад рэдакцыйнай калегіі Віленскай садружнасці паэтаў, якая займалася выданнем паэтычных зборнікаў сяброў групы.
У 1930 годзе вершы апублікаваны ў Львоўскім «Сборнике русских поэтов в Польше». У 1937 годзе вершы ў варшаўскім зборніку «Антология русской поэзии в Польше». У канцы лістапада 1940 года віленскай газеце «Новая жизнь» апублікаваны апошнія яго вершы «Красным бойцам», «Стихи о Толстом» і «Трудовой марш».
Сям’я
Бацька — Мойша Лазаравіч Кацэнельсон (1864, Пінск — 12.4.1929, Вільня), двойчы браў у польскіх уладаў пашпарт (1924, 1928) на выезд у Германію для вядзення бізнесу, але так і не выехаў. Маці — Хана Янкелева (нар. 1863, Полацк), і сястра — Сафія (нар. 1892), таксама бралі пашпарты на выезд у Германію для лячэння. У 1920-я гады сям’я жыла таксама ў Вільні, па вуліцы Шапена, д. 10, кв. 5.
Георгій Канстанцінавіч Жукаў
Біяграфія
Восенню 1941 рэзка пагоршылася становішча на Заходнім фронце — пад пагрозай захопу праціўнікам апынулася Масква. У канцы кастрычніка абарона савецкай сталіцы была даручана камандуючаму Заходнім фронтам Г. Жукаву. У выніку пад яго кіраўніцтвам савецкія войскі абясшкодзілі адборныя дывізіі гітлераўцаў, а затым, перайшоўшы ў контрнаступленне, адкінулі іх на сотні кіламетраў.
Са жніўня 1942 першы намеснік наркама абароны СССР і намеснік Вярхоўнага Галоўнакамандуючага. Ён ажыццяўляў каардынацыю дзеянняў франтоў пад Сталінградам, у дні прарыву блакады Ленінграда, у бітве пад Курскам, у бітвах за Днепр.
У студзені 1943 Г. К. Жукаву было прысвоена званне Маршала Савецкага Саюза. Ён стаў першым маршалам СССР з пачатку вайны.