cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pianoбой
Гісторыя праекта
Першы выступ Дзмітрыя Шурава ў ролі Pianoбоя адбыўся ў верасні 2009-га ў рамках другога Moloko Music Fest. Акрамя Дзмітрыя і Вольгі ў якасці бэк-вакалісткі, у ім узялі ўдзел яшчэ адна бэк-вакалістка Ліда Тутуола, гітарыст Ілля Галушка і бубнач Андрэй Надольскі. Пасля гэтага Pianoбой выступіў на паказе калекцыі Ліліі Літкоўскай, адкрыў сваім сэтам тыдзень брытанскага кіно і сыграў канцэрт на святкаванні дня нараджэння часопіса Harper’s Bazaar ў Кіеве.
У лістападзе 2009 года адбылася прэм’ера першай песні, «Смысла.нет», на радыё і тэлебачанні, а 29 снежня 2009-га года Pianoбой адыграў у Кіеве свой першы паўнавартасны сольны канцэрт, дзе быў таксама прэзентаваны кліп на гэтую песню. Кліп быў створаны бацькам гітарыста гурта, тэатральным мастаком Аляксандрам Друганавым-старэйшым, разам з кіеўскім аніматарам Дзмітрыем Лісенбартам на аснове малюнкаў мастачкі Марыі Друганавай, дачкі Аляксандра.
У студзені 2010 года Pianoбой прыступіў да запісу дэбютнага альбома, а ў канцы лютага пачаў Клубны тур па Украіне. У першы склад гурта ўвайшлі Шуравы, Тутуола, Надольскі і гітарыст Аляксандр Друганаў. У лютым 2011 года Pianoбой сумесна з гуртом «Бумбокс» запісаў песню «Этажи». Пасля гэтага гурта пачаў супрацоўнічаць з кампаніяй «Музыка для мас» і прадзюсарам Аляксеем Сагамонавым, які таксама з’яўляецца прадзюсарам «Бумбокса». У 2011-м былі запісаныя кліпы на песні «Ведьма», «Уикенд», «Утекай» і «Этажи» (апошняя разам з «Бумбоксам»).
У сакавіку 2012 года Pianoбой дзякуючы песні «Ведьма» перамог у намінацыі «Адкрыццё года» прэміі «Чартова дюжина» расійскай радыёстанцыі «Наша радыё». У маі 2012-га выйшаў дэбютны альбом гурта — «Простые вещи». Альбом быў выпушчаны лэйблам Lavina Music. У жніўні 2012-га Pianoбой разам з «Бумбоксом» и «ТНМК» запісалі кавер на песню Михей и Джуманджи «Для тебя» для канцэрту-трыб’юта, а ў студзені 2013 года выпусцілі кліп на гэты кавер.
У верасні 2013-га выйшаў альбом «Не прекращай мечтать». У красавіку 2014-га Pianoбой запісаў кліп на песню «Родина». У ліпені 2014-га запланаваны ў Маскве канцэрт гурта трапіў пад забарону ўрада расійскай сталіцы.
Георг V (значэнні)
Георг V (George V):
Павел Тамашавіч Южык
Павел Южык (, в. Новааляксандраўка (Вётхава), Смаргонскі раён —, в. Новааляксандраўка) — беларускі грамадска-культурны дзеяч, мастак.
Біяграфія
Атрымаў пачатковую адукацыю ў царкоўна - прыхадской школе в. Міхневічы. Да Першай сусветнай вайны скончыў Маладзечанскую настаўніцкую семінарыю. Выкладаў на Вілейшчыне. Пазней вучыўся ў Віленскай школе малюнку і мастацкім вучылішчы Пензы.
У 1915 годзе працаваў у канцэлярыі Віленскай дырэкцыі народных вучэльняў.
У 1920-я выкладаў маляванне ў Віленскай беларускай гімназіі. У 1926 годзе ўвайшоў у склад Віленскага беларускага Нацыянальнага Камітэта.
Першая персанальная выстаўка твораў П. Южыка адбылася ў 2009 (Мінск).
Ліван
Ліва́н (لبنان) — дзяржава на Блізкім Усходзе. Знаходзіцца на ўсходнім беразе Міжземнага мора, на поўначы і ўсходзе мяжуе з Сірыяй, на поўдні — з Ізраілем. Плошча — 10,4 тыс.км². Дзяржаўная мова — арабская. Сталіца — г. Бейрут. Краіна падзяляецца на 5 мухафаз. Нацыянальная свята — Дзень незалежнасці (22 лістапада).
Дзяржаўны лад і палітыка
Ліван — рэспубліка. Дзеючая Канстытуцыя дзяржавы была прынятая ў 1926 года, у перыяд французскага мандата. Пазней у яе неаднаразова ўносіліся папраўкі і змены (апошнія — у 1999).
Паводле традыцыі, што ўсталявалася з 1943, Прэзідэнта выбіраюць ад хрысціянскай часткі насельніцтва, Прэм’ер-міністра прызначаюць ад мусульман-сунітаў, кіраўніка парламента — ад мусульман-шыітаў. Для згоды паміж рэлігійнымі абшчынамі краіны з 1992 усталяваўся прынцып роўнага падзелу паміж хрысціянамі і мусульманамі міністэрскіх і іншых вышэйшых пасад у дзяржаўнай адміністрацыі.
Насельніцтва Лівана — каля 4 мільёнаў чалавек. Рэспубліка вылучаецца ў арабскім свеце надзвычайнай рэлігійнай разнастайнасцю. У Ліване дзейнічае асаблівая палітычная сістэма — канфесіяналізм, які разумее арганізацыю дзяржаўнай улады ў адпаведнасці з падзелам грамадства на рэлігійныя абшчыны.
Да грамадзянскай вайны 1975—1990 гг. Ліван быў квітнеючай дзяржавай, фінансавай і банкаўскай сталіцай арабскага свету з пераважнай доляй хрысціянскага насельніцтва, завошта атрымаў неафіцыйную назву «Блізкаўсходняя Швейцарыя». Ліван карыстаецца таксама папулярнасцю сярод турыстаў. Пасля завяршэння вайны пачалася рэканструкцыя эканомікі.
Геаграфія
Ліван — пераважна горная краіна. 2 паралельныя горныя хрыбты перасякаюць Ліван з поўначы на поўдзень. На захадзе — хрыбет Ліван (г. Курнет-эс-Саўда, 3082 м), на ўсходзе — Антыліван (г. Эш-Шэйх, 2814 м); паміж імі — даліна Бекаа (шырыня 8-14 км). Раўнінныя ўчасткі на ўзбярэжжы. Карысныя выкапні: буры вугаль, жалезныя, марганцавыя, уранавыя руды. Клімат субтрапічны, міжземнаморскі. Сярэдняя тэмпература студзеня 13 °C, ліпеня 28 °C. У гарах бываюць маразы, снег трымаецца да 6-7 месяцаў. Ападкаў за год 1000 мм на ўзбярэжжы, 3000 мм на заходніх схілах Лівана, 700 мм у Антыліване, 400 мм у даліне Бекаа. Рэкі горныя, багатыя гідраэнергіяй, выкарыстоўваюцца на арашэнне. Найбуйнейшая р. Эль-Літані. Расліннасць пераважна хмызняковая. Невялікія лясы з ліванскага кедру, алепскай хвоі, дубу, клёну, піхты, ядлоўцу разам з хмызнякамі займаюць 8 % тэрыторыі краіны. Ёсць некалькі невялікіх рэзерватаў.
Глотка
Глотка (pharynx) — лейкападобны канал даўжынёй 11-12 см, звернуты ўверх шырокім канцом і сплюшчаны ў пярэднезаднем кірунку. Верхняя сценка зрошчаныя з асновай чэрапа. Ззаду глотка прымацоўваецца да глотачнага грудочку базілярнай часткі патылічнай косткі, па баках - да пірамідаў скроневых костак, затым да медыяльнай пласцінцы крылападобнага атожылка. На ўзроўні VI шыйнага пазванка глотка звужаецца і пераходзіць у стрававод. Глотка з'яўляецца злучальным звяном паміж поласцю носа і рота, з аднаго боку, і страваводам і горлам - з другога. Поласці глоткі: верхняя - насавая, сярэдняя - ротавая, ніжняя - гартанная. Насавая частка (насаглотка) злучаецца з поласцю носа праз хааны, ротавая частка з поласцю рота злучаецца праз зяпу, гартанная частка праз уваход у гартань злучаецца з горлам.
Востраў Ратманава
Востраў Ратманава, Востраў Вялікі Дзіямід — востраў у Берынгавым праліве, у групе астравоў Дзіяміда. З’яўляецца найбольш усходняй тэрыторыяй Расіі. Плошча каля 29 км².
Рыбы
Рыбы (Pisces) — надклас сківічнаротых водных жывёл, для якіх характэрнае жабравае дыханне на ўсіх этапах постэмбрыянальнага развіцця арганізма.
Асаблівасці будовы і працэсаў жыццядзейнасці звязаныя з водным характарам жыцця: форма цела абцякальная, скура (як правіла) пакрытая лускай, маюцца плаўнікі. Рыбы маюць непастаянную тэмпературу цела, адно кола кровазвароту, дзвюхкамернае сэрца. Шкілет храстковы або касцявы. Рыбы з'яўляюцца раздзельнаполымі, размнажэнне палавое. У свеце вядома каля 25 000 відаў рыб. Навука аб рыбах — іхтыялогія.
Знешняя будова
Даўжыня ад некалькіх міліметраў да 20 м і больш, маса ад 1,5 г да 14 тон.
Цела двухбакова-сіметрычнае (акрамя камбалападобных), разнастайнай формы. Цела рыбы складаецца з трох аддзелаў — завостранай спераду галавы, якая плаўна пераходзіць у больш аб’ёмнае тулава. З ім зліваецца хвост, які паступова звужаецца к канцу. Такая абцякальная форма цела пры руху зведвае найменшае супраціўленне вады. У рыб, якія жывуць у тоўшчы вады, цела пляскатае з бакоў, а ў прыдонных (скаты, камбала) — у спінна-брушным напрамку. На галаве рыб ёсць пара вачэй, а спераду іх — ноздры. На губах некаторых прыдонных відаў (сом, сазан, асетр, мянтуз) знаходзяцца вырасты скуры ў выглядзе вусоў, якія выконваюць функцыю дотыку. У большасці рыб па баках галавы размешчана пара рухомых жаберных накрывак.
Канечнасці рыб у выглядзе няпарных і парных плаўнікоў (часам адсутнічаюць). Форма плаўнікоў і іх размяшчэнне на целе рыбы ў розных відаў розныя. На тулаве і хвасце знаходзяцца плаўнікі: парныя — грудныя і брушныя і няпарныя — спінны, хваставы і падхваставы (анальны). Яны ўтвораны складкамі скуры з пругкімі плаўніковымі прамянямі. Плаўнікі рухомыя дзякуючы скарачэнню мышцаў і выконваюць розныя функцыі. Так, спінны і падхваставы плаўнікі дапамагаюць целу рыбы захоўваць пры руху раўнавагу і трымацца спінай уверх. Грудныя і брушныя плаўнікі забяспечваюць павароты, пагружэнне і ўсплыванне рыбы да паверхні. Хвост разам з хваставым плаўніком выкарыстоўваецца як рухавік. Рыба з сілай б’е ім з боку ў бок, адштурхоўваючыся ад вады. Адначасова з бакавымі рухамі хваставой часткі цела змеепадобна выгінаецца і тулава, прасоўваючы рыбу ўперад.
Афарбоўка покрыва рыб самая разнастайная і залежыць ад пігментных клетак скуры рыб. Насельнікі тоўшчы вады і яе верхніх слаёў маюць серабрыстую афарбоўку (плотка, верхаводка, селядзец). Рыбы, якія жывуць сярод зараснікаў воднай расліннасці, маюць зеленаватую афарбоўку, нярэдка з цёмнымі вертыкальнымі палосамі (шчупак, акунь, судак). Ядавітыя рыбы вызначаюцца яркай перасцерагальнай афарбоўкай (скарпенавыя, марскія дракончыкі).
Па баках цела рыбы размяшчаецца бакавая лінія — адзін з самых важных органаў пачуццяў рыб
Шкілет
Шкілет храстковы (у храстковых рыб) або касцявы (у касцявых рыб). У некаторых касцявых рыб унутраны шкілет храстковы, але ўмацаваны накладнымі покрыўнымі касцямі.
Мускулатура
Пад скурай рыб размешчаны прымацаваныя да касцей мышцы. Добра развітыя мышцы тулава і хваста складаюцца са злучаных адзін з адным сегментаў і ляжаць па баках цела ў выглядзе мышачных стужак. Іх скарачэнне выклікае аднастайныя бакавыя выгіны цела. Рух жа вачэй, жаберных накрывак, парных плаўнікоў ажыццяўляюць спецыяльныя пучкі мышцаў.
Пеэтэр Ярвелайд
Біяграфія
Пеэтэр Ярвелайд нарадзіўся ў Таліне ў сям’і вайскоўца. У 1981 годзе скончыў Тартускі ўніверсітэт. У 1990 годзе ва Усесаюзным юрыдычным завочным інстытуце абараніў дысертацыю на тэму «Гісторыя выкладання юрыдычных навук у Тартускім універсітэце да рэформы 1889», стаўшы доктарам юрыдычных навук. У 1981 годзе стаў выкладчыкам юрыдычнага факультэта Тартускага ўніверсітэта. З 1992 года займае пасаду прафесара кафедры гісторыі эстонскага права. У 1997 годзе атрымаў стыпендыі Фонду Аляксандра фон Гумбальдта, якія дазволілі яму ў 1998—2000 і 2012 гадах праводзіць навукова-даследчую працу ў Інстытуце еўрапейскай гісторыі права таварыства Макса Планка і ў іншых буйных нямецкіх акадэмічных цэнтрах. У 2000 годзе перайшоў на працу ў Акадэмію Nord, якая ў 2010 годзе была ператворана ў Юрыдычны інстытут Талінскага ўніверсітэта, дзе займае пасаду прафесара права. У 1997—2000 гадах быў дарадцам ў Міністэрстве юстыцыі, у 2003—2005 гадах выконваў абавязкі рэктара Эстонскай Акадэміі ўнутранай абароны, у 2006—2007 гадах — выконваў абавязкі ректора. Эстонской марской акадэміі.
Рыбы
Плавальны пузыр
У касцявых рыб у поласці цела ёсць плавальны пузыр — танкасценны мяшок, запоўнены сумессю газаў. Развіваецца ён як полы выраст стрававода. Сценкі пузыра пранізаны густой сеткай крывяносных сасудаў. Дзякуючы спецыяльнай будове некаторых участкаў яго сценак у плавальным пузыры можа адбывацца як паглынанне газаў з пузыра ў крывяносныя сасуды (пузыр змяншаецца), так і выдзяленне газаў з крывяносных сасудаў у поласць пузыра (пузыр расшыраецца). Пры расшырэнні пузыра ўдзельная маса цела рыбы змяншаецца, пры сцісканні — павялічваецца. Гэта дазваляе рыбам пагружацца на розныя глыбіні і завісаць у тоўшчы вады, не затрачваючы пры гэтым мышачных намаганняў, а толькі выраўноўваючы шчыльнасць свайго цела са шчыльнасцю вады. Такім чынам, асноўная функцыя плавальнага пузыра — гідрастатычная.
Храстковыя рыбы (акулы, скаты) не маюць плавальнага пузыра. Каб утрымацца ў тоўшчы вады, ім даводзіцца пастаянна плаваць, а для адпачынку — класціся на дно. Робіць лягчэйшым цела акул вялікая печань, якая ўтрымлівае запасы тлушчу.
Пеэтэр Ярвелайд
Узнагароды
У 2003 годзе Ярвелайд быў узнагароджаны ордэнам I ступені «За заслугі перад Федэратыўнай Рэспублікай Германія».
Рыбы
Крывяносная сістэма
Сэрца двухкамернае, адно кола кровазвароту. Сасуды, па якіх кроў адцякае ад сэрца, называюцца артэрыямі, а тыя, што прыносяць кроў да сэрца, — венамі. Сэрца мае дзве камеры — перадсэрдзе і жалудачак, мускульныя сценкі якіх па чарзе скарачаюцца. З перадсэрдзя кроў выштурхваецца ў жалудачак, а з яго ў адну з самых буйных артэрый — брушную аорту, па якой кроў цячэ да жабраў. Там кроў насычаецца кіслародам і вызваляецца ад вуглякіслага газу. Багатая на кісларод чырвоная кроў, якая адцякае ад жабраў, называецца артэрыяльнай. Яна паступае ў артэрыі галаўнога аддзела і ў спінную аорту, якая нясе насычаную кіслародам кроў да органаў і мускулатуры тулава і хваста. Кроў, што адцякае ад органаў і тканак, утрымлівае вуглякіслы газ, мае цёмна-вішнёвы колер і называецца вянознай. Збіраючыся ў буйныя вены, кроў цячэ па іх да сэрца і паступае ў перадсэрдзе, а з яго выштурхваецца ў жалудачак.
Дзякуючы рытмічным скарачэнням сэрца кроў няспынна рухаецца па адным замкнутым крузе кровазвароту. У крыві рыб ёсць чырвоныя клеткі — эрытрацыты, якія ўтрымліваюць гемаглабін, здольны звязваць кісларод (у жабрах) і вуглякіслы газ (у тканках і органах).
Тэмпература цела рыб непастаянная і залежыць ад тэмпературы вады, г.зн. яны з'яўляюцца халаднакроўнымі.
Дыханне
Дыхаюць рыбы жабрамі, некаторыя (дваякадыхальныя) маюць дадатковыя органы дыхання, т.зв. «лёгкія».
Кармленне
Ежа паступае ў ротавую поласць, а затым у глотку. Праз жаберныя шчыліны глоткі вада выходзіць вонкі, ежа перамяшчаецца ў стрававод, а з яго — у страўнік. Шматлікія залозы сценак страўніка выдзяляюць у яго поласць стрававальныя сокі, пад уплывам якіх ежа ператраўліваецца. Канчатковае ператраўліванне і ўсмоктванне раствораных пажыўных рэчываў у кроў адбываецца ў тонкім аддзеле кішэчніка. Кішэчнік слаба дыферэнцыраваны на аддзелы, часта ёсць піларычныя прыдаткі — сляпыя вырасты, якія адкрываюцца ў сярэднюю кішку; у іх ідзе дадатковае ператраўліванне корму. У яго пачатак — дванаццаціперсную кішку — адкрываецца пратока падстраўнікавай залозы і жоўцевая пратока печані. Сок падстраўнікавай залозы з жоўцю паскараюць ператраўліванне ежы. Неператраўленыя рэшткі паступаюць у задні аддзел кішэчніка і выкідваюцца вонкі праз анальную адтуліну.
Нервовая сістэма
Цэнтральная нервовая сістэма прадстаўлена спінным і галаўным мозгам, перыферычная — нервамі. Спінны мозг знаходзіцца ў спінна-мазгавым канале хрыбетніка. Галаўны мозг невялікі, прымітыўны, складаецца, як правіла, з 5 аддзелаў: пярэдняга, сярэдняга, прамежкавага, прадаўгаватага мозгу і мазжачка.
У многіх відаў добра развіты нюх, дотык, зрок, слых. Некаторыя маюць электрычныя органы. Спецыфічныя для рыб органы бакавой лініі ўспрымаюць водныя ваганні. У глыбакаводных рыб ёсць органы свячэння.
Выдзяляльная сістэма
Выдзяляльная сістэма рыб прадстаўлена парнымі стужкападобнымі тулаўнымі ныркамі, размешчанымі ў спінной частцы поласці цела. У нырках з крывяносных капіляраў адфільтроўваюцца шкодныя рэчывы жыццядзейнасці клетак: аміяк (у прэснаводных рыб) і мачавіна (у марскіх). Мача, якая ўтварылася, адцякае ад кожнай ныркі па мачаточніку ў мачавы пузыр, дзе назапашваецца. Затым па мочаспускальным канале мача выводзіцца вонкі праз выдзяляльную адтуліну, размешчаную ззаду анальнай.
Пашырэнне
Пашыраны рыбы паўсюдна ў марскіх і прэсных водах. Жывуць у ранастайных экалагічных умовах: пры дыяпазоне тэмператур ад -2,1 °С (антарктычныя воды) да 50 °С (тэрмальныя крыніцы), вытрымліваюць салёнасць да 70 праміле. Многія рыбы мігруюць дзеля размнажэння, адкорму і зімоўкі. На Беларусі адзначана 58-59 відаў.
Асаблівасці жыццядзейнасці
Паводле спосабу жыўлення — планктафагі, бентафагі, дэтрытафагі, фітафагі і драпежнікі. Са здабычай корму ў рыб звязаны складаныя харчовыя паводзіны: актыўны пошук (акулы, тунцы, судакі), падпільноўванне і нападзенне са сховішча (акунь, шчупак). Некаторым відам рыб уласцівы масавыя перамяшчэнні ў раёны, багатыя на ежу, — міграцыі. Ва ўмеранай кліматычнай зоне з надыходам зімы многія рыбы пачынаюць менш карміцца або зусім не кормяцца. Так, карпы ў зімавальных сажалках не кормяцца на працягу пяці самых халодных месяцаў. Яны расходуюць тлушчавыя запасы, адкладзеныя летам.
Скорасць плавання рыб розная. Так, тунец ці меч-рыба, што жывуць у адкрытай частцы акіяна, могуць развіваць скорасць да 100 км/г. Прыдонныя рыбы і рыбы, якія насяляюць прыбярэжныя ўчасткі вадаёмаў, плаваюць з невялікай скорасцю (акунь, судак, шчупак).
Пры выспяванні палавых клетак у рыб праяўляецца інстынкт размнажэння. Частка рыб размнажаецца на мелкаводдзі вадаёмаў, дзе яны пастаянна жывуць, а рыбы некаторых іншых відаў ажыццяўляюць перамяшчэнні — нераставыя міграцыі — у месцы, найбольш спрыяльныя для развіцця іх патомства. Так, напрыклад, ласасёвыя рыбы (кета, гарбуша) накіроўваюцца з мора ў вярхоўі рэк, рухаючыся велізарнымі касякамі супраць цячэння і пераадольваючы ўсе перашкоды на сваім шляху. Іншыя рыбы, напрыклад вугор, наадварот, з прэсных вадаёмаў перамяшчаюцца для размнажэння ў мора. Рыбы, якія для размнажэння ажыццяўляюць міграцыі з рэк у моры або з мораў у рэкі, называюцца прахаднымі
Размнажэнне — пераважна шляхам адкладвання ікры, ёсць жывародныя (сярод храстковых). Колькасць ікрынак, якія адкладваюць самкі, у розных відаў рыб моцна адрозніваецца і звязана з праяўленнем клопату аб патомстве. Так, месяц-рыба адкладвае да 300 млн, траска — да 10 млн. ікрынак, прычым большая іх частка паядаецца драпежнікамі або гіне па розных прычынах.
Промысел і развядзенне
Рыбы — адна з асноўных крыніц харчовага бялку, займаюць важнае месца ў харчаванні чалавека і яго гаспадарчай дзейнасці. Узнаўленне некаторых рыб падтрымліваецца развядзеннем на рыбаводных заводах, у сажалках і рыбагадавальніках. Пашырана акварыумнае рыбаводства, аматарскі лоў і рыбалоўны спорт.
Таццяна Данаўна Кужыр
Таццяна Данаўна Кужыр (нар. 1945) — беларуская вучоная-генетык. Доктар біялагічных навук (2000).
Біяграфія
Скончыла Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1969). З 1971 — у Інстытуце генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі.
1971 год у гісторыі тэатра
1971 год быў адзначаны шэрагам тэатральных падзей.
Мінеральная вада
Мінеральная вада — вада, якая змяшчае ў сваім складзе раствораныя солі, мікраэлементы, а таксама некаторыя біялагічна актыўныя кампаненты. Сярод мінеральных вод вылучаюць мінеральныя прыродныя пітныя воды, мінеральныя воды для вонкавага прымянення і іншыя. Мінеральныя воды для вонкавага прымянення выкарыстоўваюцца для ваннаў, купанняў, душаў, якія праводзяцца ў лячэбных басейнах, а таксама для інгаляцый і паласканняў пры захворваннях насаглоткі і верхніх дыхальных шляхоў, для арашэнняў і прамывання полых органаў і інш. У ЗША мінеральнай вадой лічыцца вада з агульнай мінералізацыяй не менш як 250 мг на дм ³ пры ўмове, што яна паходзіць з падземнай і фізічна абароненай крыніцы, характарызуецца пастаянным узроўнем і пастаяннай прапорцыяй канцэнтрацыі кампанентаў і адсутнасцю мінеральных штучных дабавак.
Траццяк
Траццяк — прозвішча.
Атавізм
Атавізм (ад atavus — аддалены продак) - з'яўленне ў дадзенай асобіны прыкмет, уласцівых аддаленым продкам, але адсутных у бліжэйшых. У цяперашні час гэты тэрмін выйшаў з навуковага ужытку, паколькі вяртанне спадчынных прыкмет цяпер трактуецца як вынік дзеяння рэцэсіўных генаў.
Атавізмы ў чалавека
Хваставідны прыдатак і суцэльны валасяны полаг на целе чалавека, дадатковыя пары малочных жалез і г. д. Асобныя прыкметы (напрыклад, незарашчэнне перадсэрцавай перагародкі сэрца і інш.) могуць служыць асновай для ўзнікнення паталагічных змяненняў або перашкаджаць нармальнаму функцыянаванню арганізма.
Яўген Аляксандравіч Карнавухаў
Яўген Аляксандравіч Карнавухаў (, Масеева, Наваржэўскі раён, Пскоўская вобласць, Расія — ) — савецкі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст Беларускай ССР (1955).
Бэйкер
Востраў Бэ́йкер (Baker Island) — незаселены востраў, які знаходзіцца на поўначы ад экватара ў Ціхім акіяне, каля 3100 км на паўднёвы захад ад Ганалулу. З’яўляецца адной з заморскіх тэрыторый ЗША, але не ўваходзіць у склад ніякага штата ЗША.
Яўген Аляксандравіч Карнавухаў
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі тэатральны інстытут (1939). Працаваў у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі (1939—1941, 1945—1964), з 1964 года ў Маскоўскім тэатры імя Маякоўскага. У 1941—1945 гадах удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне.
Бэйкер
У нашы дні на востраве знаходзіцца Нацыянальны парк дзікай прыроды (Baker Island National Wildlife Refuge), які ахоплівае ўсю тэрыторыю вострава і навакольныя воды на плошчы 123,45 км².
Яўген Аляксандравіч Карнавухаў
Біяграфія
Выканаўца героіка-рамантычных і характарных роляў. У творчасці спалучаў востры сцэнічны малюнак з эмацыянальнасцю выканання. Сярод роляў у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі: Фердынанд («Каварства і каханне» Ф. Шылера), Тэадора («Сабака на сене» Лопэ дэ Вегі), Эдмунд («Кароль Лір» У. Шэкспіра), Тузенбах («Тры сястры» А. Чэхава), Барыс Гадуноў («Цар Фёдар Іаанавіч» А. К. Талстога), Камандзір карабля («Аптымістычная трагедыя» У. Вішнеўскага), Эдлай Гамільтан («Дзень нараджэння Тэрэзы» Г. Мдывані).
Бэйкер
Востраў названы ў гонар Майкла Бэйкера, з Нью Бэдфарда (Масачусетс, ЗША), які абвясціў аб адкрыцці вострава ў 1832.
Яўген Аляксандравіч Карнавухаў
Біяграфія
Зняўся ў беларускіх кінафільмах «Чырвонае лісце», «Гадзіннік спыніўся апоўначы».
Заінск
Заінск (Заинск, Зәй) — горад (з 1978) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Заінскага раёна Татарстана. Насельніцтва 42,0 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1658 годзе. Размешчаны на рацэ Сцяпны Зай (прыток Камы), за 287 км ад Казані.
Заінская ДРЭС, аўтаагрэгатны завод, завод жалезабетонных канструкцый, цагельня, прамыслова-будаўніча камбінат і інш.
Фермі (значэнні)
Фермі:
Ветэрынарыя
Ветэрынарыя (ад veterinarius ), ветэрынарная медыцына — навука, якая вывучае хваробы жывёл.
Сувязь з навукамі
Ветэрынарыя звязаная з наступнымі навукамі:
Чэрэзоле-Рэале
Чэрэзоле-Рэале (Ceresole Reale) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 158 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2 чал./км². Займае плошчу 98 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Ахвярам Мінскага гета
«Ахвярам Мінскага гета» — мемарыяльны знак у Мінску, размешчаны ў скверы на рагу вуліц Прытыцкага і Берута, каля Кальварыйскіх могілак. Устаноўлены ў 2009 годзе каля месца, дзе нацысты ў 1941—1943 гадах рассталялі звыш 14000 вязняў Мінскага гета, пра што сведчаць надпісы на чатырох мовах — беларускай і англійскай на левым блоку, рускай і іўрыце на правым.
Аўтары мемарыльянага знака — скульптары Алена Хараберуш і Леанард Пакульніцкі, пры ўдзеле ў эскізнай распрацоўцы і працоўнай мадэлі помніка Максіма Петруля , архітэктар Леанід Левін.
Складаецца з двух велізарных гранітных блокаў, паміж якімі нібыта заціснуты абагульненыя бронзавыя фігуры, пазбаўленыя індывідуальных рысаў, — моцная мастацкая метафара безнадзейнасці, сціснутасці і раздушанасці абставінамі.
NGC 5331-2
NGC 5331-2 (іншыя абазначэнні — UGC 8774, MCG 0-35-22, ZWG 17.82, VV 253, KCPG 401A, PGC 49264) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Kultura
Kultura — польскі эмігранцкі штомесячны часопіс, што выдаваўся ў 1947—2000 гадах. Стаў культурна-палітычным цэнтрам для польскай эміграцыі пасля Другой сусветнай вайны з вялікім уплывам на Народную Польшчу.
Часопіс выдаваўся спачатку ў Рыме, а пасля ў Парыжы. Заснавальнікам і галоўным рэдактарам быў Ежы Гедройц. У выданні друкаваліся палемічныя артыкулы Нобелеўскіх лаўратаў Чэслава Мілаша і Віславы Шымборскай, а таксама іншых польскіх інтэлектуалаў, такіх як Вітальд Гамбровіч, Марак Хласка, Юзаф Чапскі, Анджэй Бабкоўскі, Анджэй Хцюк і інш.
1904 год у гісторыі тэатра
1904 год быў адзначаны шэрагам тэатральных падзей.
Аляксей Аляксандравіч Негадайла
Аляксей Аляксандравіч Негада́йла (нар., ) — расійскі бабслеіст (разганяючы), выступае за зборную Расіі з 2011 года. Алімпійскі чэмпіён 2014 года ў чацвёрках. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету, шматразовы пераможца нацыянальных першынстваў. Перш чым перайсці ў бабслей, займаўся лёгкай атлетыкай, мае ў гэтай дысцыпліне званне майстра спорту.
Трахіт
Трахіт (грэч. trachys — «шурпаты, няроўны») — эфузіўная сярэдняя горная парода шчолачнага шэрагу (SiO2 52—65 %). Галоўным кампанентам з'яўляецца каліевы палявы шпат, які пераважае над кіслым плагіяклазам; з цёмнаколерных мінералаў прысутнічаюць у невялікай колькасці біятыт, а таксама амфібол і піраксен.
Колер — шаравата-белы, шэры, ружовы, жоўты або карычняваты. Структура — парфіравая, скрытакрыштлічная. Тэкстура — сітаватая, флюідальная. Удзельная вага 2,5 г/см³. Форма залягання — патокі, купалы, шчытападобнай вулканы, невялікія гіпабісальня інтрузіі і дайкі.
Роберт Мацвеевіч Клімін
Роберт Мацвеевіч Клімін (Роберт Матвеевич Климин; нар. 18 верасня 1939, Рыбінск, Расія) — беларускі мастак, дызайнер і выкладчык. Дацэнт кафедры дызайну БДУ і БДАМ.
Біяграфія
У 1945—1960 гадах жыў у Кішынёве ў Малдове. Скончыў Рэспубліканскае мастацкае вучылішча ў Кішынёве.
У 1968 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў.
У 1968—1972 гадах працаваў мастаком-канструктарам у Экспірыментальна-канструктарскім бюро мэблі Рэспублікі Беларусь.
З 1969 года працуе ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў на факультэце дызайну і дэкаратыўна-ўжытковага мастацтва. Адначасова з 2004 года дацэнт кафедры камунікатыўнага дызайну Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Адзін з заснавальнікаў Саюза дызайнераў БССР (1976—2018).
Жыве і працуе ў Мінску.
Павітуха еўрапейская
Павіту́ха еўрапейская (Cuscuta europaea) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна. Звычайных каранёў і лісця не мае. Сцябло таўшчынёй да 2,5 мм, галінастае, цёмна-ружовага або ружовага колеру. Кветкі ружавата-белыя або ружовыя, па 5—8 у шарападобных суквеццях. Вяночак 2,5—3,5 мм даўжынёй. Чашачка адваротнаконусападобнай формы, 2—3 мм даўжынёй. Плод — чатырохнасенная каробачка.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Афрыкі (Алжыр). Натуралізавалася на тэрыторыі Паўночнай Амерыкі. Аддае перавагу тэрыторыям з залішнім увільгатненнем. Расліна-паразіт. Паразітуе на на многіх дзікарослых травах (асабліва на крапіве двухдомнай і хмелі звычайным), маладых хмызняках і дрэвах, а таксама на некаторых культурных раслінах (агрэст, парэчкі, каноплі, канюшына, бэз і інш.)
Цвіце ў чэрвені—ліпені.
Сінонімы
Паводле сайта The Plant List:
Траццякоў
Траццякоў — рускае прозвішча.
Сіцынскі
Сіцынскі - польскае прозвішча:
Зэлэны Гай (Зэлэнагайскі сельсавет, Васылькіўскі раён)
Зэлэны Гай (Зелений Гай) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Баярда
Баярда (Bajardo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 306 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 18031. Тэлефонны код — 0184.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Бэлжыцы
Бэлжыцы (Bełżyce) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Любэльскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бэлжыцы. Займае плошчу 23,46 км². Насельніцтва — 7090 чалавек (на 2005 год).
Альфрэд Ізідор Ромер
Альфрэд Ізідор Ромер (, Вільня —, ) — беларускі і польскі жывапісец, скульптар, мастацтвазнавец, этнограф. Удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.
Біяграфія
Паходзіў са старажытнага рыцарска-шляхецкага роду Ромераў, які вядзе свой пачатак з XV стагоддзя, з Саксоніі і перасяліўся ў Вялікае Княства Літоўскае праз Курляндыю. Сын Эдварда Яна Ромера, удзельніка паўстання 1830—1831 гадоў, і ягонай першай жонкі Ганны з Белазораў; унук прэзідэнта 2-га дэпартамента Віленскага галоўнага суда ў 1803—1813 гадах — Міхала Ромера.
Браў урокі малявання ў Канута Русецкага. Удасканальваў сваё майстэрства ў педагогаў «сярэдняй рукі» Л. Бана і А. Аляшчынскага ў Парыжы. Пад канец 1850-х гадоў вярнуўся з-за мяжы ў жыў у спадчынным маёнтку Крэўна (Нова-Аляксандраўскі павет), актыўна супрацоўнічаў з часопісам «Каласы», які друкаваўся ў Вільні, дасылаў туды свае гравюры і малюнкі на тэму жыцця і побыту мясцовых беларусаў і літоўцаў.
Браў удзел у нацыянальна-вызваленчым паўстанні 1863—1864 гадоў, пасля паражэння быў арыштаваны і пасаджаны ў Дынабургскую крэпасць. Неўзабаве прадаў маёнтак Крэўна і выехаў у Германію, дзе працягнуў навучанне ў мюнхенскай Акадэміі мастацтваў. Са сваім педагогам Артурам Георгам фон Рамбергам, які разам з Людвігам фон Хагнам аказалі на яго значны ўплыў, і Альбертам Келерам наведаў Італію. У Італіі галоўным чынам быў заняты заказнымі партрэтамі арыстакратаў і садова-паркавымі пейзажамі, таксама капіраваў Веранезэ. Выстаўляў свае гравюры, партрэты і скульптуры ў розных еўрапескіх гарадах: Мюнхене, Кракаве, Парыжы. У сярэдзіне 1870-х вяртаецца на Віленшчыну. З 1874 жыў і працаваў у маёнтку Каралінава, які належаў яго жонцы графіні Вандзе Сулістроўскай. Гэты этап лічыцца найбольш плённым у яго творчасці: у Каралінаве Ромер падрыхтаваў манаграфію аб вытворчасці слуцкіх паясоў, робіць этнаграфічныя замалёўкі («Сялянская хата», «Сялянская дзяўчына», «Ля карчмы», «Сялянскі двор», «Мешчанін з Віленскай губерні», «Сялянкі з Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні», «Стары храм у Кабыльніках Свянцянскага павета», «Вішнева. Двор. Від з фасада», «Царква ў Камаях»). Альфрэд набывае старажытныя рукапісы і дакументы, якія потым перадаў у музеі Кракава. Туды ж пераехаў у 1884-м, стаў членам «Камісіі гісторыі мастацтва Акадэміі навук» і зрабіў памятны даклад «Да гісторыі Віленскай школы прыгожых мастацтваў», а таксама надрукаваў працу «Польскія паясы. Іхнія фабрыкі і знакі».
Памёр 24 студзеня 1897 года ў Каралінаве, пахаваны ў радавой капліцы касцёла Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Троках.
Творчасць
Пісаў партрэты, пейзажы, тэматычныя кампазіцыі з жыцця народа і на рэлігійныя сюжэты. Яго творам уласцівы дакладны выразны малюнак, свабода і натуральнасць кампазіцыі. Акрамя жывапісных твораў вядомы бронзавыя медальёны з партрэтнымі выявамі, гравюры з выявамі сялян, архітэктурных помнікаў, карыкатуры працы Альфрэда Ромера. Гістарычную і мастацкую каштоўнасць маюць этнаграфічныя замалёўкі сялянскага побыту і малюнкі народных касцюмаў беларусаў. Таксама распісваў у праваслаўныя і каталіцкіх храмы.
Памяць
15 жніўня 2001 годзе ў Каралінаве быў усталяваны помнік жонцы Альфрэда Ромера, мясцовай асветніцы Вандзе Ромер (1850—1944; скульптар Алесь Цыркуноў ).
Нямоні
Нямо́ні (, Немони) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.
Зэлэны Гай (Пысьмэнскі вясковы савет)
Зэлэны Гай (Зелений Гай) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
9-я армія (Германская імперыя)
9-я а́рмія (9. Armee / Armeeoberkommando 9 / A.O.K. 9) — воінскае аб’яднанне армейскага узроўню Імперскай Германскай Арміі падчас Першай сусветнай вайны. Была сфармавана ў верасні 1914 года ў Брэслаў на базе часткі 8-й арміі і рэзерваў для кіравання германскімі войскамі на паўднёвым участку Усходняга фронту. Была расфармавана 30 ліпеня 1916 года, затым зноў утворана ў Трансільваніі для ўдзелу ў Румынскай кампаніі. 19 чэрвеня 1918 года была перакінута на Заходні фронт, дзе і была канчаткова распушчана 18 верасня.
Першае фарміраванне
Штаб-кватэра 9-й арміі першага фарміравання размяшчалася ў Брэслаў, пад яе камандаванне перайшлі войскі з 8-й арміі, армій Заходняга фронту і 1-й аўстра-венгерскай арміі. Першапачаткова заняла паўднёвы сектар Усходняга фронту на левым крыле 1-й аўстра-венгерскай арміі.
Другое фарміраванне
Новая 9-я армія была створана 6 верасня 1916 года ў Трансільваніі для ўдзелу ў Румынскай кампаніі. Была расфармірована 18 верасня 1918 года на Заходнім фронце. Разам з 1-й аўстра-венгерскай арміяй яны ўтварылі Зібенбуржскі сектар.
Юзаф Янавіч Дзяконскі
Юзаф Янавіч Дзяконскі — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Дзяконскіх герба «Кораб». Паводле С. Урускага быў трэцім сына Яна Валынца, але ў афіцыйным генеалагічным апісанні рода Дзяконскіх, складзеным у 1797 годзе, Юзафа сына Яна няма. Імя Юзаф было распаўсюджана ў гэтай галіне роду і сустракаецца часта, што, магчыма, стварае блытаніну.
У 1781—1793 — ваўкавыскі скарбнік і скарбовы камісар літоўскі. У 1819 годзе — прэзідэнт Ваўкавыскага гродскага суда.
Быў членам масонскай ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне. У 1819 годзе ён стаў масонам 2-й ступені, а ў 1821 годзе — 3-й ступені.
Эрытрэя ў тыграйскім канфлікце
З пачатку канфлікту ў эфіопскім штаце Тыграй у лістападзе 2020 года Эрытрэя актыўна падтрымлівала федэральны ўрад Абія Ахмеда Алі ў барацьбе з паўстанцамі НФВТ.
Перадгісторыя
Новая ўлада заключыла пагадненне з сепаратыстамі з групоўкі «Народны фронт вызвалення Эрытрэі» і дала незалежнасць Эрытрэі. Некаторы час адносіны паміж краінамі былі самымі дружалюбнымі, аднак з-за пагранічнай спрэчкі сітуацыя хутка змянілася. Крызіс выліўся ў двухгадовую вайну, якая скончалася замарозкай памежнага канфлікту.
У 2018 годзе НФВТ быў адхілены ад улады. Урад узначаліў Абій Ахмед Алі, які заключыў з Эрытрэяй мірнае пагадненне і перадаў спрэчныя тэрыторыі ёй.
Пазіцыя Эрытрэі
Афіцыйна Эрытрэя, якая мяжуе з мяцежным рэгіёнам, робіць акцэнт на тым, што «з тэрыторыі штата НФВТ падчас свайго знаходжання ва ўладзе на працягу 20 гадоў правакаваў эрытрэйскае кіраўніцтва на двухбаковы канфлікт, пастаянна ўладкоўваючы памежныя правакацыі». На думку эрытрэйцаў, у былой улады была і застаецца задачай «звяржэнне прэзідэнта Ісаяса Афеворкі і тэрытарыяльная экспансія шляхам далучэння шэрагу эрытрэйскіх рэгіёнаў для пашырэння ўласнай тэрыторыі, а ў перспектыве і атрыманне калідора да Чырвонага мора». У сувязі з «неабходнасцю забеспячэння бяспекі сваёй краіны» эрытрэйскія войскі, па ўзгадненні з урадам Эфіопіі, увайшлі на тэрыторыю штата Тыграй.
Ваенная інтэрвенцыя
Па падліках UCDP на восень 2022 года, УС Эрытрэі страцілі ў канфлікце як мінімум 1 555 чалавек забітымі.
Ракетны ўдар па Асмэры
14 лістапада 2020 года некалькі ракет, выпушчаных з Эфіопіі, уразілі горад Асмара, сталіцу Эрытрэі. Дзве ракеты трапілі ў Міжнародны аэрапорт.
У той жа дзень урад Эрытрэі пацвердзіў, што ракеты былі выпушчаны па сталіцы, але адмаўляў, што горад быў уражаны, заявіўшы, што яны прызямліліся ў сельскай мясцовасці. Напад быў здзейснены ўсяго праз некалькі гадзін пасля таго, як НФВТ прыгразіў нанесці ўдар па краіне, абвінаваціўшы яе ў падтрымцы цэнтральнага ўрада Эфіопіі ў канфлікце. Афіцыйна пра абстрэл было абвешчана раніцай 15 лістапада.
Галоўны дыпламат дзярждэпартамента ЗША па Афрыцы Тыбар Надзь асудзіў напады сіл Тыграя на дзяржаву, назваўшы іх «намаганнямі ў інтэрнацыяналізацыі канфлікту».
Увечары 27 лістапада сілы НФВТ выпусцілі па меншай меры 4 ракеты па горадзе Асмэра ў Эрытрэі, усе ракеты ўпалі паблізу жылых кварталаў. Увечары 28 лістапада сілы НФВТ выпусцілі яшчэ па меншай меры 6 ракет па сталіцы.
Санкцыі
Эрытрэя стала аб’ектам дыпламатычнага і палітычнага ціску з боку Захаду, у першую чаргу ЗША і Еўрасаюза, з-за «падлівання алею ў агонь канфлікту». Пасля інфармацыі аб этнічных чыстках, генацыдзе і блакаванні харчовай дапамогі эрытрэйскімі войскамі, на працягу 2021 года амерыканская адміністрацыя ўвяла супраць краіны тры пакеты санкцый. ЕС увёў санкцыі супраць Эрытрэі яшчэ ў 2020 годзе.
Зеленадольск (Татарстан)
Зеленадольск (Зеленодольск, Яшел Үзән) — горад (з 1932) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Зеленадольскага раёна Татарстана. Насельніцтва 99,6 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1865 годзе. Размешчаны на левым беразе Волгі, за 38 км ад Казані.
Зеленадольск
Назву Зеленадольск маюць:
Зара (Васылькіўскі раён)
Зара (Зоря) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Грабаў
Назву Грабаў маюць:
Сезон 1996 ЖФК Белкар Бабруйск
У 1996 годзе жаночы футбольны клуб «Белкар» з Бабруйска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Галоўны трэнер — Мікалай Фёдаравіч Касаткін
NGC 5332
NGC 5332 (іншыя абазначэнні — UGC 8773, MCG 3-35-30, ZWG 102.70, PGC 49243) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Таранавэ
Таранавэ (Таранове) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Анастас Аляксандравіч Сіцынскі
Анастас Аляксандравіч Сіцынскі (, г.  — ) — беларускі акушэр-гінеколаг. Доктар медыцыны (1893), прафесар (1912).
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў сям’і столаначальніка павятовага суда. У чэрвені 1885 года паспяхова закончыў курс прыродазнаўчых навук фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта са ступенню кандыдата. Праз два гады закончыў курс медыцынскіх навук у Маскоўскім універсітэце, удастоены ступені лекара і звання павятовага ўрача.
Прафесійная дзейнасць
Працаваў сельскім урачом у Карэлічах і гарадскім урачом у Мінску ў 1887-91 гадах. 8 мая 1893 года абараніў доктарскую дысертацыю ў ваенна-медыцынскай акадэміі на тэму: «Акушерская помощь в Минской губернии 1880—1890 гг.».
З 1892 года працаваў у Пецярбургу. Працуючы акушэрам Пецярбургскага дварцовага шпіталя, прымаў актыўны ўдзел у працы Таварыства мінскіх урачоў. У 1903 годзе яго выбралі ганаровым членам гэтага таварыства. Прымаў асабісты ўклад у стварэнні бібліятэкі таварыства.
З 1912 года ў Варшаве. З 27 чэрвеня 1914 года прызначаны прафесарам Варшаўскага ўніверсітэта на кафедры акушэрства і жаночых хвароб.
У час Першай сусветнай вайны медыцынскі факультэт Варшаўскага ўніверсітэта быў эвакуіраваны ў г. Растоў-на-Доне. Падчас эвакуацыі ў 1915 годзе была створана кафедра і клініка «акушэрства і жаночых хвароб», якую ўзначаліў А. Сіцынскі. Гэтая клініка стала пачаткам узнікнення Растоўскай школы акушэраў-гінеколагаў.
Чэзана-Тарынезэ
Чэзана-Тарынезэ (Cesana Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1055 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 121 км². Паштовы індэкс — 10054. Тэлефонны код — 0122.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Берунь
Берунь (Bieruń) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Бяруньска-Ляндзінскага павета Сілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 40,31 км². Насельніцтва: 23 640 чалавек (2007 год).
Абухава (Верхнядзвінскі раён)
Абу́хава (, Обухово) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сар’янскага сельсавета. Размешчана за 10 км на паўночны захад ад Верхнядзвінска, на правым беразе ракі Сар’янка. Паштовы індэкс — 211628.
Тэданган
Тэданга́н (대동강) — рака на поўначы Карэйскага паўвострава, у КНДР.
Абухава (Верхнядзвінскі раён)
Вёска стаіць па правы бок аўтадарогі Верхнядзвінск — Асвея. Колькасць жыхароў — 24 чал. (2010)
Тэданган
Даўжыня ракі 439 км. Плошча вадазбору 20 344 км². Рака бярэ пачатак на поўначы КНДР, цячэ пераважна па Заходне-Карэйскай раўніне і ўпадае у Заходне-Карэйскі заліў Жоўтага мора каля горада і порта Нампхо, утвараючы эстуарый. На рацэ ГЭС, гарады Пхеньян, Сунчхон. У вусці ракі пабудавана плаціна Заходняга мора, утвараючая вадасховішча ёмістасцю 3 млрд м³.
Паскарэнне свабоднага падзення
Паскарэнне свабоднага падзення g (звычайна вымаўляецца як «Жэ») — паскарэнне цела падчас свабоднага падзення. Каля паверхні Зямлі яно роўнае ~9,8 м/с².
Абухава (Верхнядзвінскі раён)
Гісторыя
У лютым 1943 года гітлераўцамі было спалена 55 дамоў, забіта 93 чалавекі.
Тэданган
Рака суднаходная.
Паскарэнне свабоднага падзення
Вылічэнне паскарэння свабоднага падзення
Паскарэнне свабоднага падзення складаецца з двух складнікаў: гравітацыйнага паскарэння і цэнтрабежнага паскарэння.
Значэнне гравітацыйнага паскарэння на паверхні планеты можна прыблізна падлічыць, калі ўявіць планету кропкавай масай M, і вылічыць гравітацыйнае паскарэнне на адлегласці яе радыуса R:
дзе G — гравітацыйная пастаянная (6,6742 м³с−2кг−1).
Пры выкарыстанні гэтай формулы для вылічэння гравітацыйнага паскарэння на паверхні Зямлі атрымаем:
Баргета-д’Арошыя
Баргета-д'Арошыя (Borghetto d'Arroscia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Паскарэнне свабоднага падзення
Вылічэнне паскарэння свабоднага падзення
Гэтае значэнне толькі прыблізна супадае з паскарэннем свабоднага падзення ў дадзеным месцы. Адрозненні абумоўлены:
Баргета-д’Арошыя
Насельніцтва складае 462 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 18020. Тэлефонны код — 0183.
Паскарэнне свабоднага падзення
Сіла цяжару
Сіла цяжару — сіла, якая дзейнічае на любое матэрыяльнае цела, якое знаходзіцца паблізу паверхні Зямлі або іншага астранамічнага цела, вылічаецца па формуле .: дзе g — паскарэнне свабоднага падзення.
Баргета-д’Арошыя
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Паскарэнне свабоднага падзення
Сіла цяжару
Гравітацыйнае прыцягненне планеты вызначаецца суадносінамі: дзе
G
— гравітацыйная пастаянная (6,6742 м³с−2кг−1), M — маса сферычна сіметрычнага астранамічнага цела, m — маса матэрыяльнай кропкі, на якую дзейнічае сіла, R — адлегласць паміж цэнтрам сферычнай масы
M
і матэрыяльнай кропкай.
Модуль цэнтрабежнай сілы інерцыі Q, якая дзейнічае на матэрыяльную часціцу, выражаецца формулай: дзе a — адлегласць паміж часціцай і воссю кручэння разгляданага астранамічнага цела, а \omega — вуглавая скорасць яго кручэння.
Сіла цяжару, якая дзейнічае паблізу паверхні Зямлі, залежыць ад шыраты месца \varphi і вышыні яго H над узроўнем мора. Прыблізны выраз для абсалютнай велічыні сілы цяжару ў сістэме СІ мае выгляд:
Паветраны шар
Паветраны шар — лятальны апарат (аэрастат), які для палёту напаўняецца газам, лягчэйшым за паветра. Складаецца з запоўненай газам абалонкі і прымацаванага да яе кошыка  альбо прычапной кабіны. У адрозненне ад дырыжабляў, паветраныя шары не маюць рухавікоў для самостойнага гарызантальнага руху ў паветры. Залежна ад напаўнення, бываюць мангальф'еры (шары, напоўненыя гарачым паветрам), шарльеры (напоўненыя вадародам або геліем) і разьеры (лятакі, якія выкарыстоўваюць адначасова газ і паветра, размещаныя ў асобных абалонках).
Першымі паветраны шар у 1783 годзе зрабілі браты Мангальф'е. Створаны імі шар напаўняўся гарачым паветрам, дзякуючы чаму ён паднімаўся ўверх. Акрамя, у паветраплаванні ўжываюцца  іншыя газы: вадарод, вадзяны газ, асвятляльны газ, аміяк  .
Сучасныя паветраныя шары, выкарыстоўваемыя для дэманстрацыйных і спартыўных палётаў, як  і шар братоў Мангальф'е, у асноўным напаўняецца нагрэтым паветрам. Яно награваецца прапанавай гарэлкай, і, паколькі разрэджанае гарачае паветра лягчэй за халоднае, шар узлятае. Пры дасягненні занадта вялікай вышыні пілот цягне за адмысловы (спецыяльны) шнур, злучаны з клапанам у абалонцы  шара — частка гарачага паветра выходзіць вонкі, і паветраны шар апускаецца (зніжаецца).
Недахопы
Асноўнымі недахопамі паветранага шару ёсць:
Няровы
Няро́вы (, Неровы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.
Вольга Васільеўна Муравейнікава
Вольга Васільеўна Муравейнікава (нар. ) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Клубная кар’ера
У 1996 годзе выступала за каманду Белкар (Бабруйск), забіла два галы.
У 2009—2010 гадах гуляла ў вышэйшай лізе Беларусі за клуб «Мінчанка-БДПУ». Па выніках сезона 2009 года ўлучана ў спіс 22-х лепшых футбалістак у краіне. Летам 2010 года перайшла ў клуб «Вікторыя» (Воранава), дзе гуляла да канца прафесійнай кар’еры.
BirdLife International
BirdLife International (раней International Council for Bird Preservation) — міжнародная арганізацыя па абароне птушак і захаванню іх асяроддзя пражывання. Уяўляе сабой таварыства няўрадавых прыродаахоўных арганізацый, якія супрацоўнічаюць паміж сабой.
Арганізацыя была заснавана ў 1922 годзе амерыканскімі арнітолагамі Томасам Гілбертам Пірсанам і Жанам Тэадорам Дэлакурам і першапачаткова называлася International Council for Bird Preservation. Пасля Другой сусветнай вайны арганізацыя спыніла працу. Яе дзейнасць была адноўлена ў 1983 годзе, а ў 1993 назва таварыства была зменена на BirdLife International.
У 2007 годзе BirdLife International запусціла маштабную кампанію па выратаванні выміраючых відаў птушак. Кошт праекта склаў каля 40 мільёнаў долараў.
Прэзідэнтам арганізацыі сёння з’яўляецца прынцэса Такамадо, член японскай імператарскай сям’і.
Пушна (возера)
Пу́шна — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 12 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Полацк.
Плошча паверхні возера 0,36 км². Даўжыня 0,92 км, найбольшая шырыня 0,51 км. Даўжыня берагавой лініі 2,28 км. Плошча вадазбору 4,5 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны невыразныя. Вышыня схілаў да 5 метраў. Берагі забалочаныя, месцамі сплавінныя.
У возера ўпадаюць ручаі, у паўночнай частцы выцякае рака Сомніца. На ўсход ад возера вёска Пушна.
Тыхэ (Васылькіўскі раён)
Тыхэ (Тихе) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Ганна з Друцкіх-Любецкіх
Ганна Раманаўна Друцкая-Любецкая (каля 1510 — ) — княгіня, землеўласніца ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Біяграфія
Паходзіла з княжацкага роду Друцкіх-Любецкіх герба «Друцк». Дачка Рамана.
Па маці атрымала ў спадчыну Алексінічы і частку Чарэі, у 1555 выкупіла Койтаў у свайго пляменніка Януша Багданавіча. Усе гэтыя маёнткі пазней адышлі да яе дачкі Ганны Осцікаўны, жонкі князя Л. А. Сангушкі-Кашырскага.
Сям’я
Была жонкай М. Дуброўскага (памёр у 1537), А. Няпрэцкага (памёр каля 1545), М. Ю. Осціка (памёр у 1564, яго сваякі абвінавацілі Ганну ў атручэнні мужа) і Паўла Друцкага-Сакалінскага.
Грабава
Назву Грабава маюць:
Педра Паскулі
Педра Пабла Паскулі (Pedro Pablo Pasculli; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1986 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Рэйх
Рэйх  — нямецкае слова для абазначэння шэрагу земляў, падпарадкаваных адной уладзе. Беларускім аналагам служыць слова «Дзяржава».