cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арвад
Арабы і крыжакі
Аднак з часам пасяленцаў на востраве станавілася ўсё менш, а пасля землетрасення 747 г. ён амаль абязлюдзіў З 878 гэтая тэрыторыя фармальна належала Тулунідам, з 939 — Ішхідзідам, з 970 — Фацімідам. Імператар Іаан Цімісхій у 974 годзе вярнуў востраў Візантыі. У 1080 г. Арвад перайшоў пад уладу сельджукаў. У 1105 г. — разам з суседняй Тартосай ён апынуўся пад уладай крыжакіоў, і фармальна ўвайшоў у склад графства Трыпалі. У 1180 г. па загадзе Саладзін а востраў захапіла егіпецкая эскадра. Пратрымаліся егіпцяне да 1188 г., калі пасля няўдалай аблогі Тартосы ўтрымліваць востраў не было магчымасці. У гэтым жа годзе востраў трапіў у анекдатычную сітуацыю, калі кароль іерусалімскі Гі дэ Лузіньян, які перад вызваленнем з палону ўрачыста паабяцаў Саладзіну адплыць «за мора», паведаміў султану, што пераплыў з Тартосы ў Арвад, а таму лічыць сябе свабодным ад абавязацельстваў перад ім.
У часы кіравання крыжакоў у замку размяшчаўся гарнізон тампліераў. Пасля падзення Акры ў 1291 годзе, Руад (тагачасная назва вострава) пратрымаўся яшчэ 12 гадоў. Гэта была апошняя крэпасць крыжакоў на Святой Зямлі і ў Сірыі.
Саўгас
Саўгас (скарочана ад савецкая гаспадарка, совхоз) — дзяржаўнае сельскагаспадарчае прадпрыемства ў СССР. У адрозненне ад калгасаў, якія з'яўляліся кааператыўнымі аб'яднаннямі сялян, створанымі на сродкі саміх сялян, саўгас быў дзяржаўным прадпрыемствам. У саўгасах працавалі наёмныя работнікі, якія атрымлівалі фіксаваную заработную плату ў грашовай форме, у той час як у калгасах да сярэдзіны 1960-х гадоў выкарыстоўваліся працадні.
Гісторыя
Неабходнасць стварэння дзяржаўных сельскагаспадарчых прадпрыемстваў была абгрунтавана У. І. Леніным у перыяд падрыхтоўкі сацыялістычнай рэвалюцыі. У красавіцкіх тэзісах У. І. Леніна (1917 г.) ставілася пытанне аб арганізацыі на базе буйных панскіх маёнткаў дзяржаўных гаспадарак, якія ва ўмовах перамогі сацыялістычнай рэвалюцыі павінны былі служыць узорам буйной грамадскай сацыялістычнай вытворчасці.
16 сакавіка 1927 года была прынята Пастанова ЦВК і СНК СССР «Аб савецкіх гаспадарках», дзе ў прыватнасці адзначалася: «Сацыялістычнае будаўніцтва ў сельскай гаспадарцы вылучае, разам з правядзеннем мерапрыемстваў па перабудове сялянскай гаспадаркі, у якасці адной з найважнейшых задач, неабходнасць далейшага ўмацавання і развіцця савецкіх гаспадарак як паслядоўна сацыялістычных прадпрыемстваў у сельскай гаспадарцы. У адпаведнасці з гэтым далейшае будаўніцтва савецкіх гаспадарак павінна ісці па лініі сапраўднага ператварэння іх у буйныя індустрыялізаваныя сельскагаспадарчыя прадпрыемствы, якія вядуць гаспадарку на аснове гаспадарчага разліку і рэнтабельнасці. Толькі пры гэтай умове савецкія гаспадаркі будуць у стане аказваць неабходнае ўздзеянне на сельскую гаспадарку». На падставе гэтай пастановы саўгасы вызваляліся ад арэнднай платы за зямлю, ім спісваліся ўжо атрыманыя крэдыты і падаваліся новыя на лепшых умовах у дадатку да бюджэтных асігнаванняў у памеры шасці мільёнаў рублёў. У аплаце працы працоўных у саўгасе павышэнне зарплаты цесна звязвалася з ростам прадукцыйнасці працы і гаспадарчым умацаваннем саўгаса.
У 1927 годзе пры саўгасе імя Шаўчэнкі ў УССР была арганізавана першая машынатрактарная калона для працы ў бліжэйшых сялянскіх гаспадарках, а вясной 1928 года ўжо было 14 трактарных атрадаў, якія мелі 68 трактароў. Гэта паклала пачатак масаваму стварэнню МТС.
Гарочыцкі
Гаро́чыцкі (, Горочичский) — пасёлак у Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарочыцкага сельсавета.
Да 21 кастрычніка 1968 года пасёлак уваходзіў у склад Зеляноцкага сельсавета.
Дабжыца
Дабжыца (Dobrzyca) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 280 км на захад ад Варшавы і за 80 км на паўднёвы ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Пляшэўскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дабжыца. Займае плошчу 19,7 км². Насельніцтва 3,2 тыс. чалавек.
Авіякампанія
Авіякампанія (авіяцыйная кампанія) — арганізацыя, якая здзяйсняе пасажырскія і грузавыя паветраныя перавозкі, авіяцыйныя работы. У савецкі перыяд выкарыстоўваўся сінонім авіяпрадпрыемства (авіяцыйнае прадпрыемства).
Першая авіякампанія ў свеце, DELAG (Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft — Германскае акцыянернае таварыства па паветраным караблеводству), была ўтворана 16 лістапада 1909 года пры падтрымцы германскага ўрада. Яна выкарыстоўвала дырыжаблі фірмы Zeppelin. Штаб-кватэра фірмы знаходзілася ва Франкфурце-на-Майне.
У наш час сусветны рынак камерцыйных авіяперавозак ацэньваецца прыкладна ў $ 200 млрд.
Іосіф Ігнатавіч Мазуркевіч
Іосіф (Язэп) Ігнатавіч Мазуркевіч (, урочышча Падкрыжыкі, Уздзенская воласць, Ігуменскі павет, Мінская губерня, цяпер, Мінская вобласць — , , НКУС; псеўданім: Я. Цікавы) — беларускі педагог, празаік і публіцыст.
Паходжанне
Паходзіў з роду вольных беззямельных хлебапашцаў Мінскай губерні, праваслаўнага веравызнання, якія займаліся арэндай зямлі ў паноў-землеўласнікаў і былі прылічаны да ліку мінскіх мяшчан. Дзед Ігнат Аляксандравіч Мазуркевіч у 1860-1880-я гг. служыў лясным наглядчыкам у маёнтку Целякова Ігуменскага павета, уласнасці памешчыка Канстанціна Гартынга. Бацька Ігнат Ігнатавіч Мазуркевіч (1864—1899) таксама служыў у мясцовай лясной стражы.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 лістапада 1887 г. у сям'і мінскіх мяшчан Ігната Ігнатавіча і Юзэфы Фёдараўны Мазуркевічаў ва ўрочышчы Падкрыжыкі маёнтка Целякова. Хрысцілі хлопчыка праз 10 дзён у Свята-Пакроўскай царкве вёскі Целякова (цяпер — в. Уздзенскага раёна Мінскай вобл.). Меў малодшых сясцёр Эмілію і Анастасію (памерлі ў дзяцінстве), брата Антона. Пасля смерці бацькі Язэп быў аддадзены на вучобу ў Багушэвіцкую настаўніцкую школу, дзе вучыўся за кошт мецэнацкай стыпендыі канцлера Філіпава. У 1904 г. пачаў настаўнічаць у школе граматы на Ігуменшчыне, а з 1906 г. атрымаўшы экстэрнам званне настаўніка пачатковай школы да 1915 г. працаваў у Навагрудскім павеце. У 1915—1918 гг. быў загадчыкам Бежанскай франтавой перасоўнай школы № 5 каля Баранавіч. У час нямецкай акупацыі Беларусі (1918—1919 гг.) настаўнічаў у Камышынскім павеце Саратаўскай губерні. У час польскай акупацыі Беларусі працаваў у прыватнай школе ў в. Лысіца пры станцыі Замір'е ў Наваградскім ваяводстве, дзе прымаў удзел у падпольным і партызанскім руху. У 1921 г. быў арыштаваны польскай дэфензівай і зняволены ў Баранавіцкай турме. 1 сакавіка гэтага ж года ўцёк з турмы, пасля чаго настаўнічаў на Случчыне.
Напачатку 20-х гг. Мазуркевіч актыўна ўключыўся ў працэс адраджэння беларускай літаратурнай традыцыі. У 1924 г. скончыў Вышэйшыя курсы беларусазнаўства ў Мінску і працаваў у Віцебску, займаючы пасады выкладчыка савецка-партыйнай школы ІІ ступені, вячэрняга рабфака, супрацоўніка краязнаўчага музея, настаўніка беларускай мовы і літаратуры ў школе. У гэты час Мазуркевіч актыўна займаўся грамадскай дзейнасцю: з'яўляўся адным з арганізатараў, кіраўніком і актыўным удзельнікам Віцебскай філіі літаратурнага аб'яднання «Маладняк». Быў дэлегатам I-га ўсебеларускага з'зда «Маладняка» (1925), уваходзіў у склад Цэнтральнага Бюро «Маладняка».
Удзельнік І-га з'езда (1928) і сябра Бел АПП. Быў кіраўніком Віцебскай філіі, уваходзіў у склад праўлення БелАПП.
Дэлегат І-га Ўсесаюзнага з'езда пралетарскіх пісьменнікаў (Масква, 1928).
17 верасня 1937 быў беспадстаўна арыштаваны і 20 кастрычніка 1937 асобай нарадай пры НКУС СССР як член «Польскай арганізацыі вайсковай» прыгавораны да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыя маёмасці. Расстраляны 4 лістапада 1937 у Віцебску.
На момант арышту з'яўляўся настаўнікам СШ № 1 Віцебска, быў жанаты, меў дзіця.
Рэабілітаваны Вярхоўным судом БССР 16 ліпеня 1957.
Літаратурная і грамадская дзейнасць
У сваёй біяграфіі Мазуркевіч згадвае, што ўпершыню пазнаёміўся з беларускім пісьменствам у 1905 г., а з 1922 г. пачаў пісаць карэспандэнцыі па-беларуску. У «маладнякоўскай» анкеце называў яшчэ больш раннюю дату пачатку пісьменніцкай дзейнасці — 1921 г.
З 1923 г. Мазуркевіч пачаў займацца мастацкай прозай і да 1925 г. напісаў дзве п'есы («Камсамолка Галя» і «Лятучка»), апавяданне «Здзекі», прысвечаныя падзеям грамадзянскай вайны. З 1924 г. друкаваўся ў часопісах «Полымя», «Маладняк», альманахах «Пачатак», «Світанне», «Рытмы будавання» (у апошнім з п'есай «За калгас»), рэспубліканскіх і абласных газетах. Выступаў з апавяданнямі, п'есамі, нарысамі, літаратурна-крытычнымі артыкуламі, дзе адлюстроўваў падзеі грамадзянскай вайны, сацыялістычнага будаўніцтва на Беларусі. Яго творы атрымалі крытычны водгук ад Максіма Гарэцкага за схематызм і недахоп мастацкасці.
Мазуркевіч больш прыцягальны менавіта не як аўтар, а як крытык і літаратуразнавец, чалавек шырокага кругагляду і адзін з арганізатараў літаратурнага руху на Віцебшчыне. Пры яго ўдзеле падрыхтаваны і выдадзены альманахі «Пачатак» (1926) і «Світанне» (1927), да якіх ён напісаў прадмовы і ўдзельнічаў у іх як празаік. Аглядны артыкул «Літаратурны рух на Віцебшчыне» прадставіў яго дасведчаным краязнаўцам і філолагам-беларусістам. Артыкул складаецца з трох частак, кожная з якіх прысвечана пэўнаму этапу з гісторыі літаратуры на Віцебшчыне. Першы перыяд (канец ХІХ ст. — кастр. 1917 г.) аналізуе творчасць Я. Журбы, М. Анцава, Я. Акунёва, М. Разэнкампа; другі перыяд (кастр. 1917—1924 гг.) Мазуркевіч характарызуе надзвычайна бедным на тыя мастацкія творы, што адасабляюць мясцовае жыццё Віцебшчыны ў гэты час; трэці перыяд (1924—1928 гг.) асвятляецца аўтарам як час шырокага развіцця і росту папулярнасці беларускай мастацкай літаратуры, у раздзеле таксама разглядаецца літаратурная і краязнаўчая дзейнасць Віцебскай філіі «Маладняка» ў гэты перыяд. Аб грунтоўнасці публікацыі кажа наяўнасць пасля кожнага раздзела спісаў выкарыстаных аўтарам крыніц (усяго 30 найменняў выданняў).
Ацэнкі
Творчыя дасягненні Мазуркевіча не атрымалі асаблівага прызнання ні пры яго жыцці ні цяпер. Аднак сваёй выкладчыцкай дзейнасцю ён спрыяў узгадаванню цэлага пакалення беларускамоўных пісьменнікаў 20-х гг. ХХ ст.
Людміла Усеваладаўна Былінская
Людміла Усеваладаўна Былінская (, Менск) — беларуская актрыса тэатра і кіно. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1974).
Біяграфія
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1960 годзе. Працуе ў Дзяржаўным рускім драматычным тэатры Беларусі.
Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1961 года.
Творчасць
Выканаўца лірычных і характарных роляў. Сярод іх: Іна («Білет у мяккі вагон» А. Маўзона), Шчасная («Трывога» А. Петрашкевіча), Ніна («» М. Лермантава), Таццяна, Надзея («», «Апошнія» М. Горкага), Гелена («Варшаўская мелодыя» Л. Зорына), Жэня Камялькова («А досвіткі тут ціхія…» паводле Б. Васільева), Мадлена Бежар («» М. Булгакава), Джэні-Маліна («Трохграшовая опера» Б. Брэхта), Мэртл («Царства зямное» Т. Уільямса), місіс Туз («» Э. Олбі) і інш.
Віталь Сцяпанавіч Антанюк
Віталь Сцяпанавіч Антанюк (, Крэмэнчук, УССР — ) — беларускі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі, першы і адзіны прэзідэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь. Член-карэспандэнт УАСГНІЛ (1991), акадэмік Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1992), замежны член Украінскай акадэміі аграрных навук (1992), доктар біялагічных навук (1985), прафесар (1989).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (1962), аспірантуру Беларускага НДІ жывёлагадоўлі (1968). Працаваў заатэхнікам (1962), дырэктарам (1963—1966) дзяржаўнага жывёлагадоўчага комплексу ў Нясвіжы, у аддзеле сельскай гаспадаркі Мінскага аблвыканкама (1966—1969). Інструктар ЦК КП Беларусі (1969—1974). Загадчых аддзелам гадоўлі сельскагаспадарчых жывёл, дырэктар Беларускага НДІ жывёлагадоўлі (1974—1987). Генеральны дырэктар Асацыяцыі «Племэліта» (1984—1987). Начальнік Упраўлення навукі і адукацыі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (1987—2002), адначасова прафесар кафедры тэхналогіі і механізацыі жывёлагадоўлі Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага універсітэта (1987—2002). У 1991 годзе старшыня Заходняга аддзялення УАСГНІЛ, у 1992—2002 гадах — прэзідэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь.
Навуковы і практычны ўклад
Асноўныя навуковыя даследаванні прысвечаны пытанням селекцыі і вырошчвання сельскагаспадарчых жывёл, арганізацыі паўнавартаснага кармлення сельскагаспадарчых жывёл. жывёл, тэхналогіі ўзнаўлення жывёлагадоўлі.
Храм вялебнай Параскевы Полацкай
Храм вяле́бнай Параске́вы По́лацкай — уніяцкі храм у горадзе Полацку, названы ў гонар Параскевы Полацкай. Адзіны дзеючы ўніяцкі храм у Беларусі, пабудаваны ў традыцыйных архітэктурных грэка-каталіцкіх царкоўных канонах.
Цытрусавыя
Цытрусавыя (Citrinae) — падтрыба кветкавых драўняных раслін сямейства, уваходзіць у трыбу падсямейства.
Храм вялебнай Параскевы Полацкай
Гісторыя
Храм быў заснаваны Венядыктам Алексійчуком пры дзеючым з ліпеня 1994 г. наваствораным студыцкім манастыры Святых Барыса і Глеба. Будаўніцтва распачалося ў 1995 г. і было завершана ў 1996 г. Храм знаходзіцца ў юрысдыкцыі Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы, у ім моліцца парафія святамучаніка Язафата архібіскупа Полацкага.
Цытрусавыя
Самы вядомы прадстаўнік гэтай групы — род, некаторыя віды якога (апельсін, грэйпфрут, лімон, мандарын і шматлікія іншыя) з’ўяляюцца пладовымі дрэвамі і шырока культывуюцца ў прамысловых маштабах; іх плады (гесперыдыі) цэняцца за харчовыя якасці і з’яўляюцца важным экспартным таварам.
У падтрыбу ўваходзіць каля 32 родаў, з якіх 9 маюць гібрыднае паходжанне: Гібрыды
Процівазачаткавыя сродкі
Процівазача́ткавыя сро́дкі, або кантрацэпты́вы — сродкі, якія засцерагаюць ад цяжарнасці. Адрозніваюць механічныя і хімічныя процівазачаткавыя сродкі, якія выконваюць бар'ерную функцыю і перашкаджаюць злучэнню сперматазоіда і яйцаклеткі, гарманальныя процівазачаткавыя сродкі, якія парушаюць фізіялагічныя механізмы ўзнаўлення патомства.
Механічныя
Да механічных процівазачаткавых сродкаў адносяць прыстасаванні, якія прадухіляюць пранікненне сперматазоідаў у матку або перашкаджаюць развіццю ў матцы аплодненай яйцаклеткі — прэзерватывы,, , унутрыматачныя сродкі. Мужчынскі прэзерватыў — адзін з найбольш эфектыўных сродкаў прафілактыкі венерычных захворванняў і СНІДу. Унутрыматачныя процівазачаткавыя сродкі уводзяць у поласць маткі, могуць мець і лекавыя сродкі.
Хімічныя
Да хімічных процівазачаткавых сродкаў мясцовага дзеяння адносяць рэчывы, якія выклікаюць гібель сперматазоідаў, што трапілі ў похву, напрыклад, слабыя арганічныя кіслоты, экстракты некаторых раслін. Хімічныя процівазачаткавыя сродкі часта камбінуюць паміж сабой і выкарыстоўваюць у выглядзе спецыяльных паст, парашкоў і інш. Пашыраны, якія прадухіляюць цяжарнасць шляхам прыгнечвання авуляцыі і сперматагенезу, зменай уласцівасцей слізі шыйкі маткі і інш.
Мадонна са святым Іосіфам і Іаанам Хрысціцелем
Мадонна са Святым Іосіфам і Іаанам Хрысціцелем (Sacra Famiglia con san Giovannino) — карціна Панторма ў стылі маньерызму, датаваная каля 1522—1523, якая захоўваецца ў Эрмітажы.
Гісторыя
Праца адносіцца да ранняга перыяду творчасці мастака, трапіла ў Эрмітаж у 1923 годзе праз куплю калекцыі графіні Е. І. Мардвінавай. Карціна паступіла ў Эрмітаж з няслушнай атрыбуцыяй і толькі ў 1934 годзе навуковым супрацоўнікам музея М. І. Шчарбачовай была правільна вызначана як праца Панторма.
Таксама існуе падрыхтоўчы малюнак, які захоўваецца ў ва Уфіцы, на якім намаляваная толькі мадонна з немаўлём і адсутнічаюць Іосіф і Ян. Без усялякіх зменаў мастак паўтарыў іх у канчатковым варыянце, аж да асобных дэталяў — галаўнога ўбору мадонны, зморшчын плашча, птушкі ў руцэ дзіцяці. Дзякуючы падобнай дакладнасці і ўдалося вызначыць правільную атрыбуцыю палатна.
Апісанне карціны
Карціна адзначана чыста фларэнційскай манументальнасцю ў разуменні формы. Марыя з Сынам на руках сядзіць на цёмным фоне. Вобраз мадонны стрыманы і строгі. Выгібы яе цела толькі адгадваюцца пад надзвычай пышнымі складкамі зялёнага плашча, накінутага на чырвоную сукенку. Занадта доўгая шыя ўвянчаная маленькай галоўкай. Марыя, якая прадчувае трагічны лёс свайго сына, паказана халоднай і далёкай, вочы амаль вільготныя са слязамі ў адрозненне яд какетлівага позірку яе сына. Персанажы маньеристических твораў, як правіла, надзелены рысамі арыстакратычнага фанабэрыстасці і пачуццём перавагі, якія як бы загадваюць гледачу выконваць пэўную дыстанцыю. Жаночы вобраз эрмитажной карціны не раз з'яўляецца ў мастацтве Панторма. Гэтая мадонна нагадвае даму з люнета роспісаў, выкананых мастаком у пачатку 20-х гадоў XVI стагоддзя ў. У дамы такі ж авал асобы, абрыс падбародка, тыя ж, як бы заплаканыя, вочы; абапіраючыся на парапет, яна, падобна Мадоне на карціне з Эрмітажа, гэтак жа абыякава глядзіць удалячынь.
Маленькі Ісус, які прысеў на руках сваёй маці, трымае шчыгла, сімвал сваёй страсці. Па баках з'яўляюцца з цемры выявы святога Іосіфа і Іаана Хрысціцеля.
І так ідзе
«І так ідзе́» (And So It Goes) — амерыканскі драматычны фільм 2014 года рэжысёра  па сцэнарыі.
Лізавета Саламонаўна Весніна
Лізавета Саламонаўна Весніна́ (сапраўднае прозвішча Ядзіткіна-Весніна; нар., Сухумі — 5 мая 2013 ) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1961).
Біяграфія
У 1939 годзе скончыла Ленінградскую тэатральную студыю (курс Б. Зона). Сцэнічную дзейнасць пачала ў Гомельскім абласным рускім драматычным тэатры з 1939 па 1941 і з 1945 па 1946 год, у 1946—1948 гадах працавала ў Магілёве, куды быў пераведзены тэатр, у 1948—1949 гадах у Брэсцкім абласным драматычным тэатры, дзе выконвала галоўным чынам эпізадычныя ролі, у 1949—1977 гадах у Дзяржаўным рускім драматычным тэатры ў Мінску.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.
Сям’я
У шлюбе з акцёрам Яўгенам Максімавічам Палосіным (1911—1981).
Процівакашлевыя сродкі
Процівакашлевыя сродкі — лекавыя сродкі, якія знімаюць кашаль шляхам прыгравання цэнтральнага і (або) перыферычных звёнаў кашлевага рэфлексу. Процівакашлевыя сродкі ўжываюць пры сухім кашлі, пры кашлі з макротай процівакашлевыя сродкі проціпаказаны.
Наркатычныя процівакашлевыя сродкі
Апіоідныя процівакашлевыя сродкі — алкалоіды опіуму ці сінтэтычныя аналагі марфіну (кадэін, этылмарфін) — валодаюць таксама актыўнасцю анальгетыкаў, зніжаюць адчувальнасць дыхальнага цэнтра, павышаюць тонус бронхаў і інш. Пры працяглым ужыванні наркатычныя процівакашлевыя сродкі выклікаюць.
Ненаркатычныя процівакашлевыя сродкі
Да ненаркатычных процівакашлевых сродкаў цэнтральнага дзеяння адносяць глаўцын і акселадзін; да процівакашлевых сродкаў перыферычнага дзеяння — лібексін. Процікашлевай актыўнасцю валодаюць таксама рэчывы, якія аказваюць слабае анестэзійнае ўздзеянне на слізістыя абалонкі (ментол, фалімінт).
Гісторыя Бурундзі
Бурундзі разам з Руандай і яшчэ трыма краінамі (Лесота, Эсваціні і Батсвана) з’яўляюцца рэдкім у Афрыцы выпадкам тэрытарыяльнага спадкаемства аўтэнтычнай дзяржавы — каралеўства Бурундзі. У пачатку ХХ стагоддзя Бурундзі ўваходзіла ў склад германскіх калоній (пад назвай Урундзі), а пасля Першай сусветнай вайны была падмандатнай тэрыторыяй Бельгіі. Незалежнасць атрымала ў 1962 годзе адначасова з Руандай. У 1966 годзе перайшла да рэспубліканскай формы кіравання. З таго часу перажыла шэраг пераваротаў і этнічных канфлікаў, у тым ліку дзве грамадзянскія вайны і два генацыды (самы жорсткі ў 1993 годзе) ды падаўленне пратэстаў з наступнай ізаляцыяй краіны ў 2015 годзе.
Дакалаланіяльнае мінулае
Карэннымі насельнікамі бурундзійскіх земляў лічацца тва — прадстаўнікі негрыльскай малой расы, адна з галін пігмеяў. На працягу апошніх 500 гадоў тэрыторыю Бурундзі засялілі народы земляробаў хуту і пастухоў тутсі, што лёгка скарылі тва. У ХVII—XIX стагоддзях існавала незалежнае каралеўства Бурундзі, дзе нешматлікія тутсі дамінавалі над хуту; тва займалі самую нізкую прыступку ў іерархіі. На чале дзяржавы стаяў мвамі (літаральна ўладар), якому падпарадкоўвалася племянная арыстакратыя. Каралеўства ад пачатку існавання значна пашырыла свае межы.
Пад уладай Германіі
У канцы ХІХ стагоддзя на землі вакол Вялікіх азёр паквапілася Германія. Спачатку каланіяльныя інтарэсы Германскай імперыі прадстаўляла Германская Усходне-Афрыканская кампанія, аднак ужо ў 1891 годзе пры непасрэдным удзеле Берліна была створана калонія Германская Усходняя Афрыка, куды ўвайшлі Руанда, Урундзі (тады Бурундзі вымаўлялі менавіта так) і Танганьіка (мацерыковая частка Танзаніі). Падчас Першай сусветнай вайны Германская Усходняя Афрыка стала арэнай баявых дзеянняў, бадай што самых актыўных на ўсім кантыненце. У чэрвені 1916 года нямецкія войскі пакнулі Урундзі пад скардынаваным насцікам куды больш шматлікіх англа-бельгійскіх часцей. Адсюль жа войскі Антанты неўзабаве зладзілі паход на Табору — адміністрацыйны цэнтр калоніі.
Незалежнасць
З 1966 года, пасля звяржэння манархіі і ўсталявання ў краіне аднапартыйнай і аўтарытарнай рэспубліканскай формы кіравання, адзначаецца вельмі нестабільнае палітычнае становішча, якое з цягам часу пагаршалася шэрагам узброеных канфліктаў на этнічнай глебе. У 1970-я і 1990-я Бурундзі перажыла дзве грамадзянскія вайны і два генацыды. Узброеная барацьба за ўладу ў Бурундзі этнічных груп хуту і тутсі (адпаведна 85 % і 14 % насельніцтва) максімальна абвастрылася ў 1993 і выклікала шматгадовы палітычны і эканамічны крызіс у краіне, абрынуўшы яе да ліку найбяднейшых у свеце. 6 красавіка 1994 прэзідэт Бурундзі Сіпрыен Нтар’яміра разам з руандыйскім калегам загінуў у авіякатастрофе, што стала падставай для генацыду тутсі ў Руандзе і далейшай эскалацыі канфлікту ў Бурундзі.
У ліпені 1996 года да ўлады ў Бурундзі ізноў прыйшлі ваенныя на чале з маёрам П. Буйоя (тутсі), які ўжо займаў пост прэзідэнта (1987—1993). Распачатыя ў чэрвені 1998 года міжбурундзійскія перамовы пры пасрэдніцтве былога прэзідэнта Танзаніі Д. Ньерэрэ, а затым былога прэзідэнта ПАР Н. Мандэлы завяршыліся падпісаннем у Арушэ «Дамовы аб міры і нацыянальным прымірэнні» (28 жніўня 2000).
ХХІ стагоддзе
У адпаведнасці з дасягнутымі дамоўленасцямі ў 2001 годзе з Бурундзі пачаўся пераходны перыяд, які завяршыўся ў жніўні 2005 года пасля паспяхова праведзеных рэферэндуму па прыняцці новай канстытуцыі і выбараў ва ўладныя структуры ўсіх узроўняў. 7 верасня 2006 года падпісана «Дамова аб поўным спыненні агню» паміж урадам і апошнім апазіцыйным узброеным рухам Бурундзі — «Фронтам нацыянальнага вызвалення» (ФНЛ).
31 снежня 2006 года была завершаная дзейнасць адкрытай у чэрвені 2004 года Місіі ААН у Бурундзі (ОНЮБ), якая была замененая на «Аб’яднаныя прадстаўніцтвы ААН у Бурундзі» (БІНЮБ). Аднак цяпер краіну чакала выпрабаванне аўтарытарызмам. У 2015 годзе Бурундзі ахапіў чарговы палітычны крызіс, калі прэзідэнт П’ер Нкурунзіза пайшоў на трэці тэрмін. У выніку задушэння пратэстаў незадаволенай палітычным працэсам апазіцыі загінула каля 1700 чалавек, больш за 350 000 адправілася ў выгнанне.
Перадзельнае
Перадзе́льнае (, Передельное) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарочыцкага сельсавета.
Да 21 кастрычніка 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Зеляноцкага сельсавета.
Іван Зайц
Іван Зайц (Ivan Dragutin Stjepan Zajc,, Рыека, Харватыя — , Заграб) — харвацкі кампазітар, дырыжор, педагог.
Біяграфія
Вучыўся ў Л. Росі ў Міланскай кансерваторыі. У 1855—1862 гг. дырыжор і канцэртмайстар гарадскога тэатральнага аркестра ў Рыека. У 1862—1870 гг. працаваў у Вене, з 1870 — у Заграбе; дырыжор і кіраўнік музычнай частцы Харвацкага нацыянальнага тэатра, дырэктар і выкладчык школы Музычнага таварыства. Яго дзейнасць адыграла значную ролю ў развіцці харвацкай музычнай культуры. Аўтар каля 1200 твораў, сярод якіх каля 20 опер, 30 аперэт, музыка да спектакляў, а таксама вакальных твораў (каля 60 кантат, 250 хораў, 200 песень, у тым ліку царкоўных). Найбольш вядомая яго опера «Нікола Шубіч-Зрыньскі».
Імя Івана Зайца носіць Харвацкі нацыянальны тэатр (Hrvatsko narodno kazalište Ivana pl. Zajca u Rijeci) у Загрэбе.
Рудзенька (Калінкавіцкі раён)
Ру́дзенька (, Руденька) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарочыцкага сельсавета.
Да 21 кастрычніка 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Зеляноцкага сельсавета.
МТС (значэнні)
Абрэвіятура МТС можа азначаць:
Рудніца (Калінкавіцкі раён)
Да 21 кастрычніка 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Зеляноцкага сельсавета.
Генеалогія Ісуса
Генеалогія Ісуса апісваецца ў двух месцах Новага Запавету: у Евангеллі ад Лукі і Евангелля ад Матфея. Генеалогія у Матфея пачынаецца з Аўраама, а затым ад цара Давіда і яго сына Саламона праз афіцыйную лінію цароў праз Іяхонію да Іосіфа. Лука дае іншае генеалогію, пачынаючы ад Адама, праз Нафана, непаўналетняга сына Давіда, і таксама да Оісіфа.
Абодва Евангелля сцвярджаюць прамое паходжанне Ісуса ад Давіда і, такім чынам юрыдычную спадчыну пасаду цара. Спісы ідэнтычныя паміж Аўраамам і Давідам, але карэнным чынам адрозніваюцца пасля Давіда. Традыцыйныя хрысціянскія навукоўцы вылучылі розныя тэорыі, якія імкнуцца растлумачыць, чаму лініі такія розныя, як, напрыклад, што ў Матфея апісваецца радавод Іосіфа, у той час як Лукі - радавод Марыі.
Генеалогія паводле Матфея
Евангеллі ад Матфея генеалогія запісана ў 1:1-17 у самым пачатку Евангелля: "Кніга роду Ісуса Хрыста, сына Давідавага, сына Аўраамавага. Аўраам спарадзіў Ісака, Ісак спарадзіў Якава..." і працягваецца да таго часу, як "... Якаў спарадзіў Язэпа, мужа Марыі, ад Якой нарадзіўся Ісус, Якога называюць Хрыстос. І вось усіх пакаленняў ад Аўраама да Давіда чатырнаццаць пакаленняў; і ад Давіда да высялення вавілонскага чатырнаццаць пакаленняў; і ад высялення вавілонскага да Хрыста чатырнаццаць пакаленняў".
Матфей з самага пачатку падкрэслівае тытул Хрыста (на іўрыце Месія) як памазанага на царства. Ісус прадстаўлены перш за ўсё як доўгачаканым Месіяй, які павінен быў быць нашчадкам і спадчыннікам цара Давіда, для чаго і служыць генеалогія. Так, у Матфея Ісус названы сынам Давіда, такім чынам паказана Яго царскае паходжанне, а таксама сынам Аўраама, паказваючы, што ён быў яўрэем; у абодвух выпадках сын азначае нашчадак, такім чынам успамінаюцца абяцанні, дадзеныя Богам Давіду і Аўрааму.
Генеалогія Матфея значна больш складаная, чым у Лукі. Яна больш схематычная, складаецца з трох камплектаў чатырнаццаці). Лічба ў 42 пакаленняў дасягаецца шляхам выключэння некалькі імёнаў, таму выбар з трох набораў па чатырнаццаць, здаецца наўмысным. Гэтаму факту былі прапанаваны розныя тлумачэнні: чатырнаццаць - гэта два разы па сем, што сімвалізуе дасканаласць і запавет, і гэта таксама гематрыя (колькаснае значэнне) імя Давіда.
Яўрэйскія імёны ў генеалогіі ў асноўным адпавядаюць з грэчаскай Септуагінтай, але ёсць некалькі асаблівасцяў. Імя Асаф можа вызначаць і цара Асы і Псалмапеўца Асафа. Таксама імя Амон можа вызначаць і цара Амона і прарока Амоса. Больш цікавым, аднак, з'яўляюцца унікальныя формы імён Вааз і Рахаў.
Генеалогія паводле Лукі
Лука змяшчае свой ​​радавод ў апісанні пачатку грамадскага жыцця Ісуса (Лк 3:23-38). Апісанне у Лукі ідзе ад Іосіфа да Адама і да Бога. У Лукі 3:23-38 пасля паведамлення аб хрышчэнні Ісуса і пачатку Яго служэння гаворыцца: "Ісус, пачынаючы Сваё служэнне, быў гадоў трыццаці, і быў, як думалі, сын Язэпаў, Іліеў…" і працягваецца да "Адама, які быў ад Бога ". У грэцкім тэксце Евангелля ад Лукі не выкарыстоўваць слова "сын" ў радаводдзе пасля «быў, як думалі, сын Язэпаў", а працягваецца "Іліеў, Мататаў, Левіінаў" і гэтак далей.
У генеалогіі Лукі апісанне спускаецца з Давіда праз Нафана, малавядомага сына Давіда, які коратка згадваецца ў Старым Запавеце. У радаводзе Давіда, апісанне ў Лука цалкам згоднае са Старым Запаветам. Каінан уключаны паміж Салай і Арфаксадам, як і ў тэксце Септуагінты (хоць гэта апушчана ў Масарэтскім тэксце, а таксама і ў тэкстах сучаснай Бібліі).
Тлумачэнні аб разыходжанні
Два Біблейскія радаводы не згодныя не толькі на імя бацькі Іосіфа, але на ўсёй лініі пасля Давіда. Гэтую супярэчнасць выкарыстоўвалі для крытыкі дакладнасці хрысціянскіх Евангелляў са старажытных часоў, і некалькі раннехрысціянскіх аўтараў адрэагавалі на крытыку. Напрыклад, Аўгусцін некалькі разоў спрабаваў абвергнуць усе непаслядоўнасці у радаводах, не толькі таму, што маніхейцы выкарыстоўвалі гэтыя неадпаведнасці для нападаў на хрысціянства, але і таму, што ён сам бачыў іх у юнацтве як падставу для сумненняў у праўдзівасці Евангелляў. Тлумачэнне, дадзенае Аўгустынам: Іосіф быў біялагічным бацькам і прыёмным бацькам, і што адно з Евангелляў прасочвае генеалогію праз прыёмнага бацьку, каб правесці паралель паміж Іосіфам і Ісусам ў якасці метафары для адносін Бога з чалавецтвам, у тым сэнсе, што Бог прымае чалавека як Сваё дзіця.
Згодна Яўсевію Кесарыйскаму, які згодны з меркаваннем Афрыкана, радавод у Лукі з'яўляецца генеалогіяй Іосіфа (а не Марыі), які быў сынам Якава, але юрыдычна Ілая, які быў братам маці Якава.
Гарочычы
Гаро́чычы (, Горочичи) — аграгарадок у Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Гарочыцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўночны ўсход ад Калінкавічаў, 120 км ад Гомеля, на рацэ Абедаўка.
Гісторыя
За 2 км ад вёскі курганы, якія сведчаць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Даманавіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. У 1850 годзе ў складзе маёнтка Даманавічы, валоданне памешчыка Міхайлава. У 1867 годзе пры правядзенні размежавання зямель жыхары выступілі супраць несправядлівых дзеянняў мясцовых уладаў. Паводле перапісу 1897 года дзейнічалі капліца, хлебазапасны магазін, заезны двор. У 1912 годзе адкрыта школа, якая размясцілася ў наёмнай сялянскай хаце.
У 1929 годзе арганізаваны калгас «Савецкая Беларусь»; вятрак, паравы млын, кузня, смалаварня і пільня. Пачатковая школа ў 1930-х гадах ператворана ў 7-гадовую (у 1935 годзе 297 вучняў). У час Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі варожы гарнізон, які размяшчаўся ў вёсцы. У баях каля вёскі загінулі 94 савецкіх салдата і партызана (пахаваныя ў брацкіх магілах на могілках і на паўночна-заходняй ускраіне). Вызвалена 12 студзеня 1944 года, 99 жыхароў загінулі на фронце. Да 21 кастрычніка 1968 года вёска ў складзе Зеляноцкага сельсавета, пасля — цэнтр Гарочыцкага сельсавета. У 1970 годзе цэнтр саўгаса «Калінкавіцкі».
У вёску пераселены жыхары з забруджаных радыяцыяй пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, пераважна з вёскі Надтачаеўка Нараўлянскага раёна. Для іх пабудаваны цагляныя дамы на 60 сем’яў.
Інфраструктура
Размешчаны Васілевіцкі льнозавод, лясніцтва, Азарыцкі лясгас, механічныя майстэрні, камбінат бытавога абслугоўвання, сярэдняя школа, 2 клуба, бібліятэка, дзіцячы сад, бальніца, аддзяленне сувязі, ветэрынарны ўчастак, 2 сталовыя, 6 крам.
Авангард (Калінкавіцкі раён)
Аванга́рд (, Авангард) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даманавіцкага сельсавета.
Давыдавічы (Калінкавіцкі раён)
Давы́давічы (, Давыдовичи) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даманавіцкага сельсавета.
Лавец у жыце
Раман перакладзены на большасць сусветных моў. У 2005 годзе часопіс «The Times» уключыў раман у спіс 100 самых лепшых англамоўных раманаў, напісаных пачынальна з 1923 года. Выдавецтва «Modern Library» уключыла яго ў спіс 100 лепшых англамоўных раманаў XX стагоддзя.
Сюжэт
У рамане ад імя шаснаццацігадовага юнака Холдэна Колфілда ў выразна адкрытай форме распавядаецца пра яго абвостранае ўспрыманне амерыканскай рэчаіснасці і непрыманні агульных канонаў і маралі сучаснага грамадства. Пошукі падлетка ў дарослым жыцці распавядаюць пра тое, што кожны з нас застаецца крыху дзіцём са сваімі чаканнямі, страхамі і расчараваннямі, смеласцю і рашучасцю супраціву ілжываму свету дарослых.
Сельцы (Калінкавіцкі раён)
Се́льцы (, Сельцы) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарочыцкага сельсавета.
Феадор Тыран
Біяграфія ў жыціі
Святы мучанік Феадор Тыран быў ваяром у горадзе Амасіі Пантыйскай вобласці (паўночна-усходняя частка Малой Азіі, якая цягнулася ўздоўж берага Понта Эўксінскага — г. зн. Чорнага мора), пад началам некага Ўрынка. Падзеі адбыліся каля 305 г. пры рымскім імператары Максіміліане, у час ганення на хрысціян. Феадора прымушалі прынесці ахвяру ідалам. Святы Феадор цвёрда, адкрыта паспавядаў хрысціянства. Ваявода даў яму некалькі дзён на раздум'е, пад час якіх святы Феадор шчыра маліўся. Яго абвясцілі ў падпале язычніцкага храму і кінулі ў турму на галодную смерць. Там перад ім паўстаў Ісус Хрыстос, суцешыў яго і падмацаваў яго сілы. Зноў прыведзены да ваяводы, святы Феадор смела і бязбоязна спавядаў сваю веру, за што стаў ахвярай катаванняў і асуджаны на спаленне. Мучанік Феадор без страху узыйшоў на касцёр і з малітваю аддаў сваю душу Богу. Непашкоджанае полымем, яго цела было пахавана ў Еўхаітах, каля Амасіі. Пазней рэшткі былі перанесены ў Канстанцінопаль, у прысвечаны яму храм. Яго галава знаходзіцца ў Італіі, у горадзе Гаэце. Загінуў Феадор каля 306 г., пры імператары Галерыі.
У праваслаўнай традыцыі
Праваслаўная традыцыя дадае да жыцця Феадора Тырана наступны сюжэт. Праз 50 гадоў пасля мучаніцкай смерці Феадора імператар Юліян Адступнік вырашыў наздзеквацца з яго рэшткаў і загадаў кіраўніку Канстантынопаля акрапляць у першую сядміцу Вялікага паста ўсе ядомыя запасы на рынках ідалаахвярніцкай крывёю. Святы Феадор, які з'явіўся ў сне архіепіскапа Еўдоксія, загадаў яму абвясціць усім хрысціянам, каб яны не куплялі нічога на рынках, а елі варанае пшано з мёдам — куццю. У памяць аб гэтай падзеі праваслаўная царква штогадова здзеснівае святкаванне мучаніку Феадору Тырану ў суботу першага тыдня Вялікага паста. У навячэр'е суботы, у пятніцу, на Боскай літургіі колішне-асвечаных дароў чытаецца канон малебны святому мучаніку Феадору, састаўлены вялебным Іаанам Дамаскінам. Гэтую традыцыю апісаў яшчэ Кантантынопальскі патрыярх Нектарый (381—397 гг).
Будынак Марыінскай жаночай гімназіі (Мінск)
Будынак былой жаночай Марыінскай гімназіі па вул. Падгорнай (цяпер вул. К. Маркса, № 29) узведзены ў 1879 годзе. Помнік архітэктуры эклектыкі. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў будынку размяшчаўся політэхнікум, у 1925-32 — Камуністычны ўніверсітэт Беларусі імя Леніна, з 1933 — Дзяржаўнай карціннай галерэі. У 1930-я рэканструяваны, надбудаваны трэці паверх, завершаны атыкам. У 1960-х зроблена прыбудова да тарцовай часткі з боку двара.
Цяпер у будынку — паштовая служба і Музей сувязі.
Архітэктура
Спачатку мураваны двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак з цокальным паверхам, выцягнуты ў глыбіню двара.
Рэканструяваны ў 1930-я гады (надбудаваны трэці паверх, завершаны атыкам) і 1960-я гады (зробленая прыбудова да тарцовай часткі з боку панадворку). Галоўны фасад вылучаны рызалітам з нязначным выступам і галаўным уваходам. Сцены прарэзаныя высокімі лучковымі вокнамі, паміж імі руставаныя пілястры. Па восі будынку на першым паверсе знаходзіліся вестыбюль, на другім — актавая зала, у бакавых частках абапал калідораў — класы.
Сяргей Уладзіміравіч Камянецкі
Сяргей Уладзіміравіч Камянецкі (нар., Гродна) — беларускі палітык. Палкоўнік.
Біяграфія
Скончыў Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча, Бакінскае вышэйшае агульна-вайсковае каманднае вучылішча (інжынер па рамонту і эксплуатацыі гусенічных і колавых машын), Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе (афіцэр з вышэйшай ваеннай адукацыяй), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (эканаміст-міжнароднік).
Працоўную дзейнасць пачаў камандзірам дэсантна-штурмавога ўзвода ў Туркестанскай ваеннай акрузе. Служыў камандзірам дэсантна-штурмавога ўзвода ў Рэспубліцы Афганістан. Працаваў намеснікам ваеннага камісара Кастрычніцкага раённага ваеннага камісарыята горада Гродна, намеснікам ваеннага камісара Гродзенскага гарадскога ваеннага камісарыята, старшынёй гродзенскай абласной арганізацыі «Грамадскае аб’яднанне „Беларускі саюз ветэранаў вайны ў Афганістане“».
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, ордэнам Пашаны, юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі.
Усю ноч
Сінопсіс
Галоўны герой фільма Марцін (Эміль Хірш) — адпраўляецца ў займальнае начны падарожжа: ён спрабуе адшукаць сваю былую сяброўку, якую разам з ім шукае яе напышлівы татка (Дж. К. Сіманс).
Даманавічы (Калінкавіцкі раён)
Дама́навічы (, Домановичи) — аграгарадок у Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даманавіцкага сельсавета.
Газета
З 1935 на 1952 выдавалася Даманавіцкая раёная газета "Калгасная праўда", на беларускай мове.
Славутасці
Па гістарычным звесткам вядома, што на 1815 год інаваў царкоўны прыход са старой царквой. 1817 царква была перабудована. У 1939 драўляны храм быў разбураны. У 2012 годзе пабудаваны новы храм.
Дзенісовічы
Дзенісо́вічы (, Денисовичи) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даманавіцкага сельсавета.
Да 12 ліпеня 1965 года вёска мела назву Блудзін.
Спіс аб’ектаў PGC (2077001—2078000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2077001—2078000)
Багдадскі авіяўдар 12 ліпеня 2007 года
У дзень інцыдэнту акрамя гібелі двух журналістаў амерыканскае камандаванне паведаміла, што былі забіты 9 паўстанцаў, і няма ніякіх сумневаў, што верталёты атакавалі варожыя сілы. The Washington Post паведаміла, што журналісты магчыма былі забіты паўстанцамі. Прадстаўнік амерыканскай арміі заявіў газеце, што амерыканцы «зрабілі ўсё магчымае, каб прадухіліць гібель нявінных грамадзянскіх асоб». Reuters ж наадварот, заявіў, што няма сведчанняў прысутнасці паўстанцаў у тым квартале, і мясцовыя паліцыянты ахарактарызавалі інцыдэнт як «выпадковую амерыканскую бамбардзіроўку». Reuters запатрабаваў вярнуць яму канфіскаваныя арміяй камеры забітых, і праз Закон аб свабодзе інфармацыі спрабаваў атрымаць доступ да камер верталётаў; у апошнім было адмоўлена. Неўзабаве армія ЗША прывяла вытрымкі з закрытай справаздачы, з якіх вынікала, што амерыканцы ўжылі сілу ў рамках правілаў, а журналісты сталі яе выпадковымі ахвярамі.
У студзені 2010 года прадстаўнікі каманды WikiLeaks заявілі, што валодаюць інфармацыяй па амерыканскім авіяўдарам. Яны абяцалі выкласці ў свабодны доступ відэазапіс атакі. На прэс-канферэнцыі 5 красавіка быў прадстаўлены сайт пад назвай «Спадарожнае забойства» (Collateral Murder), які апавядае пра «забойства іракскіх грамадзянскіх асоб і двух рэпарцёраў Reuters». Былі прадстаўлены 2 відэазапісы, 39-хвілінная аб усіх трох нападах, і 17-хвілінная аб першых двух; апошняя прыцягнула большую ўвагу. Ананімны прадстаўнік арміі заявіў, што запіс сапраўдная, а вось у вайсковым архіве яе больш няма. Крыніцай запісу WikiLeaks стаў «адзін з ваенных інфарматараў». Гэтым інфарматарам лічыцца Брэдлі Менінг, які перадаў сайту тысячы сакрэтных дакументаў.
Відэазапіс прыцягнуў увагу вядучых сусветных СМІ. Частка з іх спрабавала апраўдаць ваенных, заяўляючы, што зброя ў некаторых забітых ўсё-ткі была, а сам запіс значна адрэдагаваны. Аднак большасць былі абураны фактам авіяўдару, выказваючы здзіўленне аб «разумнай упэўненасці» пілотаў у прыналежнасці забітых да паўстанцаў; інцыдэнт нават назвалі ваенным злачынствам. Асаблівае абурэнне выклікала другая атака, калі ў парушэнне законаў і звычаяў вайны былі расстраляны відавочна бяззбройныя людзі, якія спрабавалі эвакуіраваць параненага; з крытыкай па гэтым эпізодзе выступілі, у прыватнасці, праваабаронца Джоан Сміт і публіцыст Глен Грынвальд.
Аляксандр Робертавіч Лядніцкі
Аляксандр Лядніцкі (Aleksander Lednicki; 15(27).7.1866, Мінск —, Варшава) — палітычны і грамадскі дзеяч Расійскай імперыі і Польшчы. Юрыст, кандыдат юрыдычных навук (1889).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Мінскую губернскую гімназію, вучыўся ў Маскоўскім універсітэце, юрыдычным ліцэі ў Яраслаўлі. Узначальваў Маскоўскае рымска-каталіцкае таварыства дабрачыннасці (1896—1917), спрыяў адкрыццю ў Маскве польскіх культурных арганізацый «Лютня», «Сокал», «Польскі дом» і інш. У 1905 удзельнічаў у заснаванні Канстытуцыйна-дэмакратычнай партыі, у 1905—1916 член яе ЦК. Член Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі.
У 1906 па пратэкцыі Эдварда Вайніловіча быў абраны дэпутатам I Дзяржаўнай думы (ад Мінскай губерні), дзе ўзначаліў Саюз аўтанамістаў. Належаў да ліберальна-дэмакратычнага кірунку краёвага руху ў Беларусі і Літве. У польскім нацыянальным руху прапаноўваў выставіць на першы план заклікі, якія б адпавядалі інтарэсам беларусаў і літоўцаў. У 1907 выступіў з ідэяй утварэння Прагрэсіўнай краёвай партыі, якая б адстойвала інтарэсы ўсяго краю і народаў, што насяляюць яго.
У 1916 пад уплывам паражэнняў Расіі ў І сусветнай вайне, канчаткова стаў прыхільнікам незалежнасці польскіх, беларускіх і літоўскіх зямель, што прывяло і да разрыву з партыяй кадэтаў. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі (1917) старшыня Ліквідацыйнай камісіі па справах Каралеўства Польскага. З кастрычніка 1918 у Варшаве, выдаваў часопіс «Tydzień Polski» («Тыдзень польскі»). У 1919 адзін з кіраўнікоў Таварыства польска-беларускага сяброўства (Польска-беларускае таварыства для палітычнага і культурнага супрацоўніцтва на Беларусі), у 1922 удзельнічаў у выбарах у сейм ад Саюза крэсавай дэмакратычнай інтэлігенцыі.
Пётр Аляксеевіч Калугін
Біяграфія
Нарадзіўся 19 верасня 1941 года ў в. Кудзіна Таропецкага раёна Калінінскай вобласці РСФСР у сялянскай сям’і.
Аляксандр Робертавіч Лядніцкі
Біяграфічныя звесткі
З 1924 працаваў юрыдычным кансультантам. У сувязі з абвінавачваннямі ў карупцыі скончыў самагубствам. У 1937 суд прызнаў яго невінаватым.
Пётр Аляксеевіч Калугін
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў рабочым на Калінінскай чыгунцы. Служыў у радах Узброеных Сіл. У 1966 годзе скончыў Ленінградскі горны інстытут. У гэтым жа годзе, з дыпломам горнага інжынера-шахтабудаўніка, прыехаў працаваць у Салігорск. Працаваў майстрам рудніка другога Салігорскага калійнага камбіната, сакратаром парткама другога рудаўпраўлення камбіната «Беларуськалій», старшынёй прафкама вытворчага аб’яднання «Беларуськалій», начальнікам рудніка другога рудаўпраўлення, дырэктарам чацвёртага рудаўпраўлення, галоўным інжынерам вытворчага аб’яднання «Беларуськалій». З 1992 года па 2001 год — генеральны дырэктар ВА «Беларуськалій».
У 2002 годзе ў Санкт-Пецярбургскім горным інстытуце імя Г. В. Пляханава абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Тэхналагічнае забеспячэнне эфектыўнай адпрацоўкі саляных пластоў з цяжкакіравальнымі пародамі даху». Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.
Пасля заканчэння паўнамоцтваў дэпутата Палаты прадстаўнікоў пачаў працаваць у ААТ «Трэст Шахтаспецбуд», дзе ў цяперашні час з’яўляецца намеснікам старшыні Савета дырэктараў.
Алена Андрэеўна Гайдуліс
Алена Андрэеўна Гайду́ліс (Луцэнка-Гайдуліс;, в. Складанцы, Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць — 6 ліпеня 2009, Гродна) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1988).
Біяграфія
З сялянскай сям’і. Калі бацькі не стала, у 1945 годзе сям’я пераехала на радзіму маці ў Калугу. Тут скончыла СШ і два гады працавала мантажніцай на заводзе, дзе арганізавала калектыў мастацкай самадзейнасці, удзельнічала ў канцэртах. У 1963 годзе скончыла студыю пры Калужскім абласным драматычным тэатры, дзе і пачала сваю творчую дзейнасць. У 1963—1970 гадах — актрыса гэтага тэатра.
Завочна скончыла ў 1968 годзе Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва ў Маскве (курс М. А. Пажыткова і Н. С. Міхоэлс). Працавала ў тэатрах Калугі, Новакузнецка (1970—1973), Табольска (1975—1978). У 1973—1975 і 1983—2009 гадах у Гродзенскім, у 1978—1983 гадах у Магілёўскім абласных драматычных тэатрах.
Памёрла 6 ліпеня 2009 года ў Гродне.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1965 года.
Творчасць
Актрыса шырокага творчага дыяпазону. Сярод роляў: Дама («Тутэйшыя» Я. Купалы), Мальвіна («Несцерка» В. Вольскага), Імператрыца Аляксандра Фёдараўна («Змова імператрыцы» А. К. Талстога і П. Шчогалева), Валянціна Андронаўна («Заўтра была вайна» паводле Б. Васільева), Валянціна («Зоркі на ранішнім небе» А. Галіна), Мірандаліна («» К. Гальдоні), Марыя Сцюарт (аднайменная п’еса Ф. Шылера), Марта («» Э. Олбі).
Узнагароды
Алена Андрэеўна Гайдуліс за сваё жыццё шматразова была адзначана ганаровымі граматамі за заслугі перад тэатрам. У 1988 годзе ёй было прысвоена званне Заслужанага артыста БССР.
У 1997 годзе за вялікі ўклад у развіццё тэатральнага мастацтва была ўзнагароджана медалём Францыска Скарыны.
У 2001 годзе на фестывалі нацыянальнай драматургіі ў г. Бабруйску стала ўладальніцай прыза за найлепшую жаночую ролю. У 2003 годзе адзначана прэміяй імя Ігната Буйніцкага і прызам «Натхненне» за таленавітае і шматгранае супрацоўніцтва на сцэне Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.
Юдзіф Самойлаўна Гальперына
Юдзіф Самойлаўна Гальперына (, г. Мазыр, Гомельская вобласць — ) — беларуская актрыса. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1959).
Біяграфія
Скончыла ў 1937 годзе Беларускую студыю пры Цэнтральным тэатральным вучылішчы ў Ленінградзе. Працавала ў 1937—1940 гадах у Тэатры юнага гледача БССР, у 1940—1941 і 1945—1954 гадах у Пінскім абласным драматычным тэатры, у 1954—1984 гадах у Магілёўскім абласным драматычным тэатры.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1955 года.
Творчасць
Выканаўца характарных роляў. Акрэсленасць і дакладнасць псіхалагічнай распрацоўкі вобраза спалучаліся з яркім знешнім малюнкам.
Сярод роляў: Агата, Паланея («Паўлінка», «Прымакі» Я. Купалы), Насця («Несцерка» В. Вольскага), Бабуля Ціханаўна («Даруй мне» К. Губарэвіча), Лявоніха («Лявоніха на арбіце» А. Макаёнка), Негіна, Аксюша («», «» А. Астроўскага), Нэнсі («» паводле А. Кроніна), Клара Цэханасьян («» Ф. Дзюрэнмата).
Вінцэнт Смакоўскі
Вінцэнты Смако́ўскі (Вікенцій Смакоўскі, Вінцас Смакаўскас, Wincenty Smokowski, Vincas Smakauskas;, Вільня — , Крыкяны, цяпер Крыконіс Ігналінскага раёна) — польскі мастак, жывапісец і графік, які працаваў у Літве, ганаровы вольны супольнік Імператарскай Акадэміі мастацтваў; жывапісу ўласцівыя рысы акадэмізму і класіцызму з элементамі рамантызму, больш выразнага ў яго графічных працах.