cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларусь
Музыка
Сярод вядомых сёння беларускіх рок-гуртоў: «J:морс», «NRM», «Крамбамбуля», «Brutto», «Стары Ольса», «Vuraj», «Разбітае сэрца пацана», «Amaroka», «НебаCry», «IQ48», «Shuma», «Akute», «Irdorath», «Naka», «Neuro Dubel», «Тутэйшая шляхта», «Крама», «Рэха» «Псалмяры», «PunKrot», «Мерада», «Мутнаевока», «FolCore», «Znich», «Палац», «Скрыпы», «Дай дарогу», «LAUDANS», Testamentum Terrae, «Адарвірог», «Бусламі на поўдзень», «Vodar», «Кашлаты Вох» і іншыя. Вядомыя рок-музыкі — Таццяна Беланогая, Зміцер Вайцюшкевіч, Uzari, А. Мельнікаў, Паліна Рэспубліка, Андрусь Такінданг. Лявон Вольскі — адзін з лідараў беларускай музыкі, заснавальнік «Мроі», «NRM», «Крамбамбулі», а таксама лідар «ананімнага» падпольнага гурта «Zet», удзельнікі якога хаваюць свае імёны і твары. Музыкі і спевакі эстраднага жанру — Аляксандр Саладуха, Аляксандр Ціхановіч. З выканаўцаў рэпа вядомыя Vinsent і Вожык. Этна-гурты, якія рэканструююць і выконваюць народныя песні — Грамніцы, Ягорава гара, Радзімічы, Дзянніца, Гарадніца, Медуніца і іншыя.
У шэрагу выбітных беларускіх песен: народныя «Купалінка» і «Рэчанька», народная «Касіў Ясь канюшыну» у выкананні ВІА «Песняры», рок-песні «Менск і Мінск», «Тры чарапахі» і «Маё пакаленне» (гурт «NRM» на чале з Лявонам Вольскім), «Грай» і «Цмок ды арол» (гурт «Brutto»), «Матуля» (Зміцер Вайцюшкевіч, на словы паэта Генадзя Бураўкіна).
Сяргей Будкін канстатуе, што беларусы сёння вельмі дрэнна ведаюць сваіх айчынных музыкаў і спевакоў, асабліва старэйшае пакаленне, а статус беларускамоўных выканаўцаў — маргінальны. Многія выканаўцы, якія былі калісьці гонарам айчыннай эстрады і рок-андрэграўнда, сёння літаральна забытыя, у Інтэрнэце аб іх няма згадак, адсутнічаюць нават фота і запісы песняў, — Тамара Раеўская, В. Вуячыч, І. Балоцін, М. Ворвулеў, Святлана Кульпа, Нэлі Дзянісава, Вольга Аліпава, Алена Саўленайтэ…
Сучаснае музычнае мастацтва Беларусі імкнецца захаваць нацыянальныя традыцыі, адначасова развіваючы папулярныя ў свеце стылі і напрамкі. Творы беларускіх кампазітараў, сусветнай класічнай і эстраднай музыкі гучаць у выкананні як прафесійных, так і самадзейных музыкантаў.
У Беларусі штогод праходзяць фестывалі, якія прадстаўляюць розныя напрамкі і жанры музычнага мастацтва:
Тэатр
Выбітныя драматургі XX стагоддзя — Янка Купала, Францішак Аляхновіч, Зміцер Жылуновіч, Наталля Арсеньнева, Максім Гарэцкі, Алесь Гарун, Кандрат Крапіва, Андрэй Макаёнак, Андрэй Федарэнка і іншыя.
Сучасныя драматургі — Аляксей Дудараў, Таццяна Сівец, Павал Пражко, Вераніка Буслаева, Мікалай Рудкоўскі, Павал Расолька, Канстанцін Сцешык, Дзмітры Багаслаўскі, Мікіта Валадзько, Мікалай Халезін і інш. Адной з праблем развіцця айчыннай драматургіі называюць тое, што п’есы беларускіх драматургаў дасюль часцей ставяць за мяжой, чым на радзіме. Так п’есы маладога драматурга Паўла Пражко перакладаюцца на англійскую і французскую мову.
Сучасныя акторы беларускага тэатру — Г. Хітрык, Сяргей Рудзеня, А. Ждановіч і іншыя.
Цяпер у краіне працуе 28 дзяржаўных тэатраў, вялікая колькасць самадзейных народных калектываў.
У Беларусі праходзяць маштабныя тэатральныя фестывалі, сярод якіх «Панарама» ў Мінску, «Белая вежа» ў Брэсце.
Кінематограф
Мастацтва кіно ў Беларусі развіваецца з 30-х гадоў XX стагоддзя. У 1924 створана Беларускае дзяржаўнае ўпраўленне па справах кінематаграфіі і фатаграфіі — Белдзяржкіно. У 1928 у Ленінградзе адкрылася кінастудыя «Савецкая Беларусь», якая выпускала мастацкія, хранікальныя і навукова-папулярныя фільмы. У 1939-м студыя пераехала ў Мінск, а з 1946-га носіць назву «Беларусьфільм».
Першы беларускі мастацкі фільм «Лясная быль» ў 1926 стварыў рэжысёр Ю. Тарыч. Падчас Вялікай Айчыннай вайны беларускія дакументалісты аднымі з першых здымалі рэпартажы з фронту. Тэма трагедыі народа стала адной з галоўных у пасляваеннай творчасці рэжысёраў Беларусі. Асаблівую нішу айчынныя кінематаграфісты занялі ў дзіцячым кіно. Сусветнае прызнанне заваявала беларускае дакументальнае кіно.
У той жа час існуюць незалежныя кінастудыі. Найбольш паспяховай сярод іх можна назваць «Без буслоў Артс», фільмы каторай часта становяцца паспяховымі і прыбытковымі, і адзначаны прэміямі. Напрыклад, трагікамедыя «ГараШ» стала самым прыбытковым беларускім фільмам у нацыянальным кінапракаце і адначасова лідарам пракату сярод беларускіх карцін.
Сярод рэжысёраў сучаснасці — Андрэй Кудзіненка, Андрэй Курэйчык, Алена Турава, Юрый Хашчавацкі і рэжысёры мультыплікацыі Міхаіл Тумеля і Ігар Волчак.
Філасофія
Развіццё беларускай філасофіі пачынаецца з асветнікаў 16-18 стагоддзяў, сярод якіх былі Ілья Капіевіч, Сімяон Полацкі, Казімір Лышчынскі, Казімір Семяновіч, Якуб з Калінаўкі і іншыя.
Сярод філосафаў сучаснасці — У. Абушэнка, У. Мацкевіч, Я. Бабосаў, В. Акудовіч, Юлія Шчытцова, Павел Бакоўскі, А. Екадумаў (працы «Мёртвыя сярод жывых», «Пад апекай сярэдняга брата») і іншыя.
Бібліятэкі
Бібліятэчная сістэма краіны ўключае каля 10 тыс. публічных і спецыяльных бібліятэк, сукупнага аб’ёму фонду — каля 250 млн асобнікаў.
Згодна даным Нацыянальнага статыстычнага камітэта, на пачатак 2015 года ў Беларусі дзейнічалі 3,1 тыс. публічных бібліятэк, агульны фонд якіх налічвае 62,5 млн кніг, часопісаў, рукапісаў і іншых крыніц інфармацыі. Нароўні з кніжнымі выданнямі ў бібліятэках даступныя электронныя каталогі, калекцыі электронных публікацый і іншыя інфармацыйныя крыніцы ў электронным выглядзе. У 2014 годзе колькасць электронных дакументаў, якія ўваходзяць у склад бібліятэчнага фонду, склала 110 тыс. асобнікаў. На пачатак 2015 года больш за 60 % публічных бібліятэк мелі доступ у Інтэрнэт.
Самы вялікі збор друкаваных выданняў у краіне мае Нацыянальная бібліятэка Беларусі ў Мінску, за ёй захоўваецца права атрымання абавязковага экзэмпляра. Тут сабраны самы вялікі за межамі Расіі збор кніг на рускай мове. У 2006 годзе адкрыты новы будынак Нацыянальнай бібліятэкі, які мае ўнікальнае архітэктурнае рашэнне ў форме брыльянта.
Навука
Вышэйшая дзяржаўная навуковая арганізацыя Рэспублікі Беларусь — Нацыянальная акадэмія навук Беларусі (НАН Беларусі).
Сярод вядомых беларускіх матэматыкаў — Васіль Ермакоў, Іван Пташыцкі.
Выбітныя беларускія гісторыкі — У. Ігнатоўскі, П. Жуковіч, А. Краўцэвіч, С. Куль-Сяльверстава, Юрый Туронак і іншыя.
Сярод вядомых беларускіх эканамістаў: Вадзім Іосуб, Зміцер Крук, Я. Раманчук, К. Руды, Л. Заіка, С. Чалы, Елена Несцяронак, Наталля Рабава, В. Карбалевіч, Г. Яшава і іншыя.
Беларускія этнографы, якія даследвалі народную культуры, беларускую міфалогію і фальклор, — А. Багдановіч (бацька паэта М. Багдановіча), А. Сержпутоўскі, Ян Баршчэўскі, К. Тышкевіч, Я. Карскі (канец XIX — пачатак XX стагоддзя), Я. Драздовіч, Э. Зайкоўскі, Андрэй Прохараў, Таццяна Валодзіна, Уладзімір Васілевіч, З. Пазняк, У. Лобач (ХХ стагоддзе), Людміла Дучыц, Ірына Клімковіч, Максім Знак, Сяргей Санько, Галіна Нячаева, Іван Крук, Зміцер Скварчэўскі (цяперашні час) і іншыя.
Народнае мастацтва можна пабачыць сёння ў такіх музеях, як Музей беларускага народнага мастацтва (Раўбічы), Веткаўскі музей стараверства і беларускіх традыцый (Гомель, Ветка) і іншыя.
У Беларусі няма прафесійных астранамічных абсерваторый, таму адзіныя абсерваторыі, якія публікуюцца ў навуковых выданнях з’яўляюцца аматарскімі. Дзве абсерваторыі зарэгістраваны ў Цэнтры малых планет. Гэта абсерваторыі: «Taurus-1» і Віцебская аматарская астранамічная абсерваторыя. Абедзве знаходзяцца ў Віцебскай вобласці.
Апроч касмічнага агенцтва, працы па стварэнні якога ўжо пачаліся ў Беларусі, плануецца стварэнне ўласнага цэнтра кіравання палётамі (будзе адкрыты ў будынку Аб’яднанага інстытута праблем інфарматыкі ў Мінску). У яго будзе паступаць інфармацыя з камандна-вымяральнага пункта (плануецца ў Лагойскам раёне).
Спорт
У краіне функцыянуюць больш як 26 тыс. аб’ектаў фізкультурна-спартыўнага прызначэння. У Беларусі займаюцца многімі відамі спорту. Найбольш папулярныя: лёгкая атлетыка, футбол, гімнастыка, лыжны спорт, хакей, тэніс, фехтаванне, барацьба, валейбол, гандбол, плаванне, шахматы і шашкі. Рэспубліканскі цэнтр aлімпійскай падрыхтоўкі па зімовых відах спорту «Раўбічы» вядомы ў свеце як цэнтр для біятлона. У Беларусі шмат навучальных цэнтраў для падрыхтоўкі прафесійных спартсменаў, у тым ліку: Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт фізічнай культуры, вучылішчы алімпійскага рэзерву, спецыялізаваныя школы алімпійскага рэзерву, дзіцяча-юнацкія спартыўныя школы. Дзейнічаюць 3 буйныя цэнтры алімпійскай падрыхтоўкі: у Стайках, Раўбічах і Ратамцы.
Нацыянальныя святы
Каляндар святочных і памятных дзён, якія з’яўляюцца нерабочымі ў Беларусі:
Народныя святы
Акрамя афіцыйных дзяржаўных святаў існуе і шэраг народных, якія паходзяць са старажытных часоў і маюць пераважна язычніцкія карані. Сістэма народных святаў прымеркавана да гадавога земляробчага і сонечнага цыклаў.
Таксама можна згадаць святы Багач, Бабы, Дажынкі і іншыя. Сёння народныя святы яшчэ адзначаюцца ў некаторых вёсках, а таксама ў калектывах моладзі (Студэнцкае этнаграфічнае таварыства і інш), якія цікавяцца адраджэннем нацыянальных традыцый.
Кухня
У мінулым народная кухня складалася пераважна з вегетарыянскіх страў: жытні хлеб, аладкі (якія пяклі з кіслага цеста), праснакі, вугры (якія на Тураўшчыне пяклі ў гарачым попеле), супы крупнік і жур, а таксама стравы з жыта, грэчкі, аўса, фасолі, гародніны, малака. Мяса елі пераважна ў багатых сем’ях. На сялянскіх сталах яго часцей замянялі грыбы, якія ў даўніну не марынавалі, а сушылі. Грыбныя стравы наогул вылучаліся багаццем рэцэптаў і займалі вялікае месца ў беларускай кухні. Таксама шмат страў гатавалася з бацвіння, за што палякі доўгі час называлі беларусаў «бацвіннікамі» (самі яны грэбавалі бацвіннем, а ў Беларусі яго елі і сяляне, і шляхта). Аднак у хуткім часе і палякі перанялі ў беларусаў традыцыю есці бацвінне. Калдуны распаўсюдзіліся з XVI стагоддзя, дзякуючы дыяспары беларускіх татар. Як і многія іншыя стравы, гатаваліся яны ў гліняных гаршках.
Сярод народных страў таксама вылучаюцца клёцкі, сальцісон, квашаніна, бліны, мачанка, каўбасы, аладкі з макам і іншыя.
Беларускае народнае адзенне
Беларускі народны касцюм вельмі адрозніваўся па рэгіёнах і ўключаў мноства мясцовых строяў: ляхавіцкі, дамачоўскі, мотальскі, маларыцкі, ваўкавыскі, вілейскі, турава-мазырскі, калінкавіцкі, клецкі, слуцкі, брагінскі і іншыя. Сярод найболей старажытных — неглюбскі строй, які захаваў шмат агульных рысаў з вопраткай радзімічаў, што спрадвеку насялялі ўзбярэжжа ракі Сож.
Загадкавыя народныя арнаменты ўпрыгожвалі не толькі вопратку, але і абрусы, ручнікі, посцілкі. Многія іх сімвалы маюць вельмі старажытную гісторыю, і іх аналагі сустракаліся яшчэ на роспісах першабытнай керамікі.
Адукацыя
У сістэму адукацыі ў Рэспубліцы Беларусь уваходзяць:
Злачыннасць
У 2010 годзе ў Беларусі было зарэгістравана 140 920 злачынстваў. Самы высокі ўзровень злачыннасці сярод рэгіёнаў Беларусі назіраецца ў Мінску (193,5 злачынства ў пераліку на 10 000 чалавек, уключаючы 25 % цяжкіх і 20 % асабліва цяжкіх злачынстваў ад агульнай іх колькасці ў Беларусі, 2/3 крадзяжоў мабільных тэлефонаў , 55 % сукупнай сумы хабараў ), на другім месцы — Мінская вобласць (153,7). Самым крымінагенным горадам па каэфіцыенце злачыннасці з’яўляецца Бабруйск, лідарам па ліку забойстваў «на душу насельніцтва» — Ліда. Па даных Генпракуратуры і МУС, узровень злачыннасці ў краіне змяншаецца.
Пры гэтым вырасла колькасць злачынстваў, якія здзяйсняюцца замежнікамі і раней асуджанымі (47,2 % ).
Сярэдні ўзровень раскрывальнасці злачынстваў — 40,1 %, у тым ліку кватэрных крадзяжоў — 13 % , забойстваў — 92 % (даныя па Мінску).
Армія
Узброеныя сілы складаюцца з 2 відаў: сухапутных войскаў і ваенна-паветраных сіл і войскаў супрацьпаветранай абароны. Вярхоўнае камандаванне ажыццяўляе Прэзідэнт. Выдаткі на абарону складаюць 420,5 млн долараў ЗША (2006) — 1,4 % ВНП (ацэнка 2005).
Спецслужбы
Галоўнай спецслужбай у рэспубліцы з’яўляецца Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь. Яго асноўныя задачы апісваюцца ў Законе Рэспублікі Беларусь «Аб органах дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь» № 390-З ад 10 ліпеня 2012 года.
Акрамя КДБ у Беларусі існуюць:
Калошкі
Кало́шкі (, Калошки) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Палатоўскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Юравіцкага сельсавета.
Роберт Айгер
Роберт Ален «Боб» Айгер (Robert Allen «Bob» Iger, ) — амерыканскі прадпрыемец, прэзідэнт і CEO кампаніі The Walt Disney.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1951 годзе ў Лонг-Айлендзе. Яго бацька быў выканаўчым віцэ-прэзідэнтам і генеральным менеджарам у Greenvale Marketing Corporation, а маці працавала ў Бордмэнской няпоўнай сярэдняй школе ў Оушнсайд, Нью-Ёрк. Скончыўшы Ітакскі коледж, Роберт пачаў працаваць у якасці вядучага прагнозу надвор'я на мясцовым тэлебачанні. У 1974 годзе ён уладкаваўся на працу ў American Broadcasting Company, з 1993 па 1994 год быў прэзідэнтам ABC Network Television Group, а потым працаваў на пасадзе галоўнага выканаўчага дырэктара ў Capital Cities/ABC. Апошняя ў 1996 годзе была куплена кампаніяй Disney, пасля чаго атрымала назву ABC, Inc. Айгер заставаўся на пасадзе яе прэзідэнта аж да 1999 года.
У пачатку 1999 г. Айгер быў прызначаны прэзідэнтам Walt Disney International, якая адказвае за ўяўленне зацікаўленасцей кампаніі Disney за мяжой. У 2000 годзе ён атрымаў пост галоўнага аперацыйнага дырэктара The Walt Disney Company, а таксама стаў членам савета дырэктараў. Айгер па-ранейшаму гуляў заўважную ролю ў кампаніі ABC, а таксама працягваў адказваць за міжнародную дзейнасць Disney. У прыватнасці, ён займаўся праблемай нелегальнага шырання прадукцыі кампаніі, а таксама шукаў магчымасці для адкрыцця новых тэматычных паркаў Дыснея ў краінах Азіі.
Быўшы прэзідэнтам і COO, Айгер шчыльна працаваў супольна з CEO кампаніі — Майклам Айснерам. Пасля таго, як апошні ў 2004 годзе абвясціў пра тое, што пакідае свой пост, Роберт Айгер быў прызначаны яго наступнікам і заняў новую пасаду ў 2005 годзе. Пост галоўнага выканаўчага дырэктара ён займае дасёння. У ролі прэзідэнта Айгер засяродзіўся на развіцці забаўляльнага сегмента кампаніі, міжнароднай экспансіі, а таксама на развіцці інавацый. Таксама ў 2006 годзе пры ім Дыснеем была набыта кампанія Pixar. З 2011 года з'яўляецца членам савета дырэктараў кампаніі Apple.
У 2006 і 2007 гг. Айгер быў улучаны ў топ-25 самых уплывовых людзей у бізнесе выданнем Fortune. У 2009 годзе ў часопісе Forbes ён стаў адным з «Top Gun CEOs», а ў 2014 годзе выданне Chief Executive назвала яго «CEO года».
Станіслаў Сташыц
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Піла. Сын мэра горада. У 1774—1778 гадах вучыўся ў калегіуме езуітаў у Познані. З 1781 года настаўнік дзяцей польскага дзяржаўнага дзеяча А. Замойскага, падарожнічаў з імі па Еўропе, наведваў курсы ў Лейпцыгскім і Гётынгенскім універсітэтах. З 1799 года ксёндз. У 1800-х гадах займаўся навукай, падарожнічаў па Еўропе. У 1807—1812 гадах працаваў у Адукацыйнай палаце Варшаўскага герцагства, у 1810—1812 гадах — член Дзяржаўнага савета. У 1815—1816 гадах міністр адукацыі Царства Польскага, у 1816—1824 гадах — кіраўнік Дэпартамента прамысловасці і рамёстваў.
Адзін з заснавальнікаў Варшаўскага ўніверсітэта сельскай гаспадаркі (1816), горнай школы ў Кельцах і інш. Заснавальнік (1800) і старшыня (з 1808 года) Таварыства сяброў навук, ініцыятар будаўніцтва яго штаб-кватэры (т. зв. палац Сташыца ў Варшаве, 1820—1823). У 1816 годзе заснаваў у Грубешаве сялянскае таварыства і перадаў яму ў вечнае карыстанне свае землі.
Унёс значны ўклад у развіццё навукі, асветы, горнай і металургічнай прамысловасці Царства Польскага. Аўтар антыпрыгонніцкай публіцыстыкі. Адзін з буйнейшых дзеячаў польскага Асветніцтва.
Сярод твораў: «Заўвагі аб жыцці Яна Замойскага» (Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego, 1787), «Папярэджанні Польшчы» (Przestrogi dla Polski, 1790), «Аб арфаграфіі» (O ortografii, 1814), «Аб земляробстве Карпат і іншых гор і раўнін Польшчы» (O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski, 1815), паэма «Род чалавечы» (Ród Ludzki, 1819—1820) і інш.
Памяць
У гонар Станіслава Сташыца названы вуліцы ў шэрагу гарадоў Польшчы, навучальныя ўстановы (у тым ліку Горна-металургічная акадэмія ў Кракаве, агульнаадукацыйны ліцэй у Лодзі), гара на востраве Заходні Шпіцберген. Помнікі пастаўлены ў гарадах Цехацінак, Чэнстахова, Дамброва Гурніча, Грубешаў, Кельцы, Лодзь, Познань, Варшава і інш.
У 1992 годзе была выпушчана калекцыйная манета наміналам 200 000 злотых з выявай Станіслава Сташыца. У 1993 годзе выпушчана ў абарачэнне банкнота наміналам 50 000 злотых з яго выявай.
У горадзе Піла ў доме Станіслава Сташыца дзейнічае музей. Жыццю і дзейнасці Станіслава Сташыца прысвечаны шэраг публікацый.
1953 год у гісторыі літаратуры
1953 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Colias balcanica
Арэал
Сустракаецца ў Босніі і Герцагавіне, Сербіі, Чарнагорыі, Паўночнай Македоніі і Грэцыі.
Таксанамія
Colias balcanica часта разглядаецца як падвід віду Colias caucasica.
Карл VI Габсбург
Карл VI (Karl VI.;, Вена — ) — імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 17 красавіка 1711 года, апошні нашчадак Габсбургаў па прамой мужчынскай лініі. Кароль Чэхіі з 17 красавіка 1711 года (каранацыя 5 верасня 1723 года, уступіў на прастол пад імем Карл II), кароль Венгрыі з 17 красавіка 1711 года (уступіў на прастол пад імем Карл III) і прэтэндэнт на іспанскі прастол (як Карл III).
Прэтэнзіі на іспанскую карону
Нарадзіўся ў Вене. Другі сын імператара Леапольда I і Элеаноры Пфальц-Нойбургскай.
Калі вымерла іспанская галіна Габсбургаў (1700), Карл выступіў прэтэндэнтам на прастол Іспаніі. Абвешчаны ў 1703 годзе ў Вене «Карлам III Іспанскім», ён адправіўся ў 1704 годзе ў Іспанію, пры дапамозе каталонцаў узяў Барселону і Валенсію, у 1706 годзе вытрымаў аблогу Барселоны. У верасні 1710 года яму атрымалася пры дапамозе моцных падмацаванняў з Аўстрыі і дзякуючы поспехам графа Старемберга ўступіць у Мадрыд, але неўзабаве ён ізноў апынуўся загнаным у невялікі паўночна-заходні вугал паўвострава.
Валадаранне
17 красавіка 1711 года памёр яго брат імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Іосіф I, і Карл, які ўспадкаваў яго германскія землі, вярнуўся ў Германію; у снежні 1711 года ён атрымаў імператарскую карону. Пакінуты саюзнікамі і слаба падтрымліваны імперскімі чынамі, Карл у 1714 годзе быў прымушаны падпісаць Раштацкі мір з Францыяй, па якім да яго адышлі Неапаль, Мілан і Іспанскія Нідэрланды.
Удалей ішла вайна з Турцыяй. Пад начальствам прынца Яўгенія аўстрыйскія войскі атрымалі рашучыя перамогі пры Петэрвардэйне і Бялградзе. Паводле Пасаровіцкага міру 1718 года Аўстрыя набыла Тэмешскі банат, Паўночную Сербію з Бялградам, частку Босніі і Валахіі.
Славалюбівыя планы іспанскай каралевы Елізаветы Фарнезэ і яе ўлюбёнца Хуліа Альбероні выклікалі ў 1718 годзе саюз чатырох дзяржаў — Францыі, Англіі, Галандыі і Свяшчэннай Рымскай імперыі; іспанцы былі вымушаны прызнаць аўстрыйскія правы на Італію, прычым Карл выгодна вымяняў у Савоі востраў Сіцылію за Сардзінію.
Прагматычная санкцыя
Каб захаваць непадзельна за сваімі спадчыннікамі аўстрыйскія ўладанні, Карл 19 красавіка 1713 года выдаў «прагматычную санкцыю», якая пры адсутнасці мужчынскага нашчадства аддавала ўсю манархію жаночай лініі нашчадства Карла. Тым часам у Карла яшчэ не было дзяцей; праз тры гады ў яго нарадзіўся сын, які неўзабаве памёр, а затым нараджаліся толькі дочкі. Большасць дзяржаў спачатку не схільна была выказацца на карысць прагматычнай санкцыі. Толькі ў 1725 годзе Карлу атрымалася дамагчыся згоды Іспаніі, потым, наконт складзенага супраць яго і Іспаніі Герэнгаўзенскага дагавора, прыцягнуць на свой бок Расію ў жніўні 1726 года і Вустэргаўзенскім дагаворам 1726 гады адхіліць Прусію ад яе герэнгаўзенскага саюзніка, прызнаўшы за ёй права на Берг.
З іншага боку, Францыя і Англія прыцягнулі на свой бок Галандыю, Данію і Швецыю. Суасонскі кангрэс не дасягнуў пагаднення; Іспанія перайшла на бок Францыі. Да палітычных разладаў далучыліся эканамічныя. Заснаваная ў Астэндэ Усходняя гандлёвая кампанія ўзмоцнена заахвочвалася Карлам, які вельмі цікавіўся ўздымам гандлю і прамысловасці — і гэта яшчэ больш павялічвала непрыязнасць марскіх дзяржаў, якія глядзелі на акіянскі гандаль як на сваю манаполію. Напружаны стан доўжыўся некалькі гадоў; нарэшце ў 1731 годзе было складзена пагадненне, якое гарантавала прагматычную санкцыю з боку Англіі і Галандыі наўзамен знішчэння Остэндскай гандлёвай кампаніі.
Вайна за польскую спадчыну
Францыя па-ранейшаму заставалася варожай Карлу і скарысталася вакантнасцю польскага прастола ў 1733 годзе для аднаўлення вайны з Аўстрыяй. Расія і Аўстрыя выказаліся на карысць саксонскага курфюрста Фрыдрыха Аўгуста II; Францыя, Іспанія і Сардзінія жадалі даставіць прастол Станіславу Ляшчынскаму, цесцю Людовіка XV. У вайне, якая ўзгарэлася затым, французскія войскі занялі Мілан і ўсю Ламбардыю да Мантуі, іспанскае войска авалодала Неапалем і Сіцыліяй; на берагах Рэйна былі заваяваны Кель, Філіпсбург і ўся Латарынгія. Па папярэднім пагадненні ў Вене, у 1735 годзе (канчаткова мір складзены быў толькі ў 1738 годзе) Карл VI дамогся прызнання прагматычнай санкцыі і набыў Парму і П’ячэнцу, але ахвяраваў Неапаль, Сіцылію і некаторымі акругі Мілана, роўна як зусім адмовіўся ад Латарынгіі, якая аддадзена была Станіславу Ляшчынскаму і пасля смерці яго павінна была адысці да Францыі.
Вайна з Турцыяй
Не меней няўдачлівы быў Карл у распачатай па пачыне Расіі вайне з Асманскай імперыяй. Аўстрыя страціла паводле Бялградскага міру (верасень 1739), за выключэннем Баната, амаль усе свае набыцці паводле Пасаровіцкага (Пажарэвацкага) міру.
Карл памёр 20 кастрычніка 1740 года і пакінуў манархію сваёй 23-гадовай дачкі, Марыі-Тэрэзіі.
Шлюб і дзеці
23 красавіка 1708 года ажаніўся з прынцэсай Елізаветай Хрысцінай Браўншвайг-Вольфенбютэльскай (1691—1750), дачкой герцага Людвіга Рудольфа.
Юзаф Тадэвуш Агінскі
Біяграфія
Прыхільнік Аўгуста Саксонскага, разам з расійскімі войскамі змагаўся з супраціўнікамі саксонскай групоўкі ў Вялікім Княстве. Генерал-маёр войска ВКЛ (1726), вялікі мечнік літоўскі (1729—1730). У 1730 годзе заняў пасаду троцкага ваяводы.
Сям'я
Паходзіў са старэйшай княжацкай лініі роду Агінскіх уласнага герба, сын віленскага ваяводы Казіміра Дамініка Агінскага і Элеаноры з Войнаў. У 1721 годзе ажаніўся з князёўнай Ганнай Вішнявецкай (1700 — 1732), дачкой вялікага літоўскага гетмана Міхала Сервацыя Вішнявецкага. Меў з ёй дзяцей:
IC 1020
IC 1020 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дзярванцы
Да 5 чэрвеня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета.
Гарасюкі (гміна)
Гарасю́кі (Harasiuki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ніжанскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гарасюкі. Плошча гміны складае 168,29 км². Станам на 2014 год у гміне Гарасюкі пражывалі 6211 чалавек, шчыльнасць — 36,91 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 22 салецтвы.
Ціфані Трамп
Ціфані Арыяна Трамп (Tiffany Ariana Trump; нар., ) — амерыканская мадэль і спявачка. Дачка прэзідэнта ЗША Дональда Трампа і яго другой жонкі, Марлы Мейплз.
Бацькі назвалі яе ў гонар ювелірнай кампаніі Tiffany & Co. Яна выхоўвалася маці ў Каліфорніі, скончыла школу ў Калабасасе. Да 2016 года вывучала сацыялогію і ўрбаністыку ў Пенсільванскім універсітэце. У 2014 годзе, падчас вучобы ва ўніверсітэце, выпусціла музычны сінгл «Like a Bird». Працавала стажорам у часопісе Vogue і была мадэллю на паказе мод Эндру Уорэна падчас Тыдня моды ў Нью-Ёрку ў 2016 годзе.
Актыўная на Instagram, дзе мае больш за 500 тыс. падпісчыкаў.
Была адным са спікераў рэспубліканскай канвенцыі ў 2016 годзе. Актыўна агітавала за свайго бацьку на прэзідэнцкіх выбарах.
Дмытрыўка (Вышгарадскі раён)
Дзмітраўка ці Дмы́трыўка (Дми́трівка) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Арчана-дзі-Пезара
Арчана-дзі-Пезара (Orciano di Pesaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 2210 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 93 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 61038. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Кацярына Александрыйская.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кругліца (прыпыначны пункт)
Кру́гліца (, Круглица)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 1,3 км на паўночны захад ад вёскі Кругліца; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Вятны і прыпыначным пунктам Зябы.
Казнадзеюшкі
Казнадзе́юшкі (, Казнадеюшки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Муштарова
Муштаро́ва (, Муштарово) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Палатоўскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Юравіцкага сельсавета.
Тарчылаўка
Тарчылаўка (Торчиловка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Тарчылаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
1930—1961 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці (з 1937 года — Смаленскай вобласці).
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарогі і.
Камунізм рабочых саветаў
Камунізм рабочых саветаў (рэтэкамунізм, Rätekommunismus) — левакамуністычны рух, узнік у Германіі і Нідэрландах у 1920-х гадах. Прыхільнікі рэтэкамунізму адпрэчвалі ідэю партыі як авангарду пралетарыяту (бо гэта абавязкова прывядзе да партыйнай дыктатуры). Прыхільнікі камунізму рабочых саветаў выступалі за рабочую дэмакратыю, якая рэалізуецца праз федэрацыю рабочых саветаў, складзеных з дэлегатаў, абраных на працоўных месцах і якія падлягаюць адкліканню ў любы момант. У некаторых аспектах камунізм рабочых саветаў выпрабаваў ўплыў анарха-сындыкалізму.
Ганьск (гміна)
Ганьск (Hańsk) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Уладаўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ганьску Первшым. Плошча гміны складае 179,43 км². Станам на 2004 год у гміне Ганьск пражывалі 3932 чалавекі, шчыльнасць — 21,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 26 населеных пунктаў.
Дэмыдзіў (Вышгарадскі раён)
Дэмыдзіў (Деми́дів) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ад пачатку ўварвання Расіі ва Украіну 24 лютага 2022 года ў Дэмыдзіве адбываліся актыўныя баявыя дзеянні. Дэмыдзіў апынуўся ў вадзе пасля руйнавання плаціны на рацэ Ірпінь паблізу месца яе ўпадзення ў Кіеўскае вадасховішча. Мясцовыя жыхары наўмысна зруйнавалі дамбу і затапілі сяло, гэта дапамагло спыніць наступ акупантаў на Кіеў. 1 красавіка паведамлена аб вызваленні Дэмыдзіва.
Кругавец (станцыя)
Кругаве́ц (, Круговец)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі м, за 2,5 км на поўнач ад вёскі Кругавец-Калініна.
Свята-Троіцкая царква (Зэльва)
Свята-Троіцкая царква — праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Зэльва Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на рагу вуліц Кастрычніцкай і Савецкай.
Гісторыя
Пабудавана ў 1815 годзе як уніяцкая царква па праекце архітэктара Аляксандра Градзецкага на падмурку старажытнай драўлянай праваслаўнай царквы, датаванай па адных крыніцах 1434, па іншых — 1443 годам.
Ёсць думка, што будынак царквы — гэта перабудаваны тэатр Сапегаў.
У 1860-я гады царква была адрамантавана інжынерам Леанардам Кржыжаноўскім.
У 1904—1909 гадах перабудавана святарам Іосіфам Янкоўскім на сродкі Сінода і ахвяраванні вернікаў, па праекце архітэктара Івана Плотнікава. Тады ж была дабудаваная званіца і ў 1910 годзе храм зноў асвячоны як праваслаўны епіскапам Міхаілам.
Доўгі час пастаяннай прыхаджанкай царквы была беларуская паэтэса Ларыса Геніюш. У памяць аб ёй на тэрыторыі храма ўсталяваны помнік.
Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 2 жніўня 2016 года царкве быў нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці рэгіянальнага значэння.
Архітэктура
Помнік архітэктуры з элементамі псеўдарускага стылю. Да цаглянага аднанефавага прамавугольнага ў плане асноўнага аб’ёма далучаны квадратная званіцай і паўкруглая апсіда. Дах двухсхільны. Пад ім па перыметры праходзіць карніз. Аконныя праёмы прамавугольныя. Званіца невысокая, двух’ярусная, з лучковымі вокнамі і шатровым дахам, над якім узвышаецца невялікі купал на круглым барабане.
Унутраная планіроўка амаль цалкам зменена. Над уваходам размешчаны хоры з драўлянай агароджай, упрыгожанай разным геаметрычным арнаментам. Алтарная частка вылучана 2 выступамі-пілонамі ў форме порцікаў на 3 калонах. Столь плоская, падшыўная.
Артура Відаль
Арту́ра Эра́сма Віда́ль Па́рда (Arturo Erasmo Vidal Pardo; нар., , Чылі) — чылійскі футбаліст, паўабаронца бразільскага клуба «Фламенгу» і нацыянальнай зборнай Чылі. Універсальны ігрок, можа згуляць як у абароне, гэтак і ў паўабароне.
Клубная кар’ера
Відаль нарадзіўся ў Сан-Хаакіне, працоўнай камуне ў сталіцы Чылі Сант’яга-дэ-Чылі. Гуляў у футбольных школах клубаў «Дэпортэс Меліпілья», пазней апынуўся ў сістэме чылійскага гранда «Кола-Кола».
«Кола-Кола»
У 2006 годзе дэбютаваў у прафесійным футболе, згуляўшы ў матчы «Кола-Кола» і «Універсідад дэ Чылі» (2:1). Відаль за 10 хвілін да канца матча замяніў Гансала Ф'ера. У сваім першым сезоне Артура адразу стаў чэмпіёнам Чылі. Наступны чэмпіянат зноў апынуўся пераможным для «Кола-Кола», а роля Відаля ў клубе ўзрасла. Малады футбаліст згуляў у 30 матчах. Праявіў сябе чыліец і на больш высокім узроўні, забіўшы 3 мячы ў розыгрышы Паўднёваамерыканскага кубка 2006. Тады ж на іграка звярнулі ўвагу скаўты еўрапейскіх клубаў.
«Баер»
Сезон Апертуры 2007 года стаў апошнім для Відаля ў складзе «Кола-Кола», паколькі ігрок падпісаў кантракт з нямецкім клубам «Баер». Спартыўны дырэктар «аспірынавых» Рудзі Фёлер асабіста лётаў у Чылі дзеля падпісання іграка. Поўная сума пагаднення склала 11 млн долараў, немцы выплацілі 70 % яго кантракта за 7,7 млн. Гэтая дамова стала найбуйнейшай у гісторыі «Кола-Кола», апярэдзіўшы папярэдняга рэкардсмена — трансфер Маціяса Фернадэса ў «Вільярэал» (9 млн долараў).
19 жніўня 2007 года Відаль дэбютаваў у новым клубе ў матчы з «Гамбургам», які завяршыўся для «Баера» паражэннем. У палове гульняў сезона чыліец выходзіў у аснове, а для таго, каб адкрыць рахунак сваім галам яму спатрэбілася 3 матчы. Артура заняў у камандзе дастаткова трывалае становішча, правёўшы ў двух наступных сезонах 29 і 31 матч адпаведна.
«Ювентус»
22 ліпеня 2011 года стаў іграком турынскага «Ювентуса». З іграком быў заключаны пяцігадовы кантракт. Сума трансферу склала 10,5 мільёнаў еўра. У складзе «Ювентуса» здолеў трывала замацавацца ў аснове. 28 лістапада 2013 года ў матчы Лігі чэмпіёнаў супраць «Капенгагена» адзначыўся хет-трыкам, а ў сезоне 2014/15 дапамог турынскаму клубу дайсці да фінала Лігі чэмпіёнаў.
«Баварыя»
28 ліпеня 2015 года было афіцынйа абвешчана аб пераходзе Відаля ў мюнхенскую «Баварыя». Сума трансферу склала 37 млн еўра.
«Барселона»
У жніўні 2018 года была дасягнута дамоўленасць аб пераходзе Відаля ў «Барселону», і неўзабаве паўабаронца быў афіцыйна прадстаўлены ў якасці іграка іспанскага клуба.
«Інтэрнацыянале»
У верасні 2020 года стаў іграком «Інтэрнацыянале».
«Фламенгу»
У ліпені 2022 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з «Інтэрнацыянале» і неўзабаве быў прадстаўлены ў якасці футбаліста бразільскага «Фламенгу».
Міжнародная кар’ера
У 2007 годзе Відаль дэбютаваў і ў зборнай Чылі, згуляўшы ў матчы супраць зборнай Венесуэлы. Удзельнічаў у адборачнай кампаніі і фінальнай частцы чэмпіянату свету 2010 года.
Дасягненні
«Кола-Кола»:
«Ювентус»:
«Баварыя»:
«Барселона»:
«Інтэрнацыянале»:
«Фламенгу»:
Чылі:
Мікалай Францішак Агінскі
Мікалай Францішак Агінскі (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Ваўкавыскі земскі маршалак з 1676, адначасова вялікі мечнік літоўскі ў 1687—1695, падскарбі надворны літоўскі ў 1695—1711, кашталян троцкі з 1711; староста радашковіцкі з 1693.
Дэвід Хасельхоф
Дэвід Майкл Хасельхоф (David Michael Hasselhoff, нар. ) — амерыканскі акцёр і спявак. Найболей вядомы па ролях у тэлесерыялах «Рыцар дарог» і «Ратаваннікі Малібу».
Мікалай Францішак Агінскі
У 1686 падпісаў мірны дагавор з Расіяй.
Дэвід Хасельхоф
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1952 годзе ў Балтымары, штат Мэрыленд. Па сканчэнню коледжа Бэйтс ён вучыўся ў Оклендскім універсітэце, а таксама ў Каліфарнійскім універсітэце мастацтваў. Спрадвечна Хассельхоф меў намер прысвяціць сябе мюзіклам і выступаць на Брадвеі, аднак у 1975 годзе ён з поспехам дэбютаваў у тэлесерыяле «Маладыя і дзёрзкія», што паклаў пачатак яго акцёрскай кар'еры.
Мікалай Францішак Агінскі
Сям’я
Паходзіў з роду Агінскіх, сын Яна Агінскага і яго першай жонкі Ганны Сямашкі.
Дэвід Хасельхоф
Біяграфія
З 1982 па 1986 год ён здымаўся ў фантастычным серыяле «Рыцар дарог», дзе згуляў адну з найболей вядомых сваіх роляў — Майкла Найта. У серыяле-працягу 2008-га года Хасельхоф ізноў з'явіўся, але толькі ў пілотнай серыі. З канца 1980-х Хасельхоф пачаў працаваць у музычнай сферы і запісаў некалькі поп-альбомаў. З 1989 года ён пачаў здымацца ў папулярным тэлесерыяле «Ратаваннікі Малібу» у ролі Мітча Бьюкенана. У 1996 годзе ў Хасельхофа з'явілася ўласная зорка на Галівудскай алеі славы, а ў 2000 годзе ён дэбютаваў на Брадвеі ў мюзікле «Джэкіл і Хайд». У 2008 годзе зняўся ў ролі віцэ-прэзідэнта ЗША ў камп'ютарнай гульні Command & Conquer: Red Alert 3. У 2015 выйшаў кароткаметражны фільм Kung Fury, у якім Хасельхоф выконвае песню ў фінальных тытрах. Па гэтай песні быў зняты відэакліп, што залучае ў сябе шэраг змененых кадраў з фільма з удзелам самога спевака.
Мікалай Францішак Агінскі
Сям’я
Жанаты з Францішкай Копаць, меў дзяцей
IC 1021
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мальта
Ма́льта, Рэспу́бліка Ма́льта (Repubblika ta' Malta, Republic of Malta) — астраўная дзяржава (Мальтыйскі архіпелаг) ў цэнтральнай частцы Міжземнага мора, на поўдзень ад Сіцыліі.
Дзяржаўны лад
Мальта — парламенцкая рэспубліка. Дзейнічае Канстытуцыя 1964 года (з папраўкамі 1974 і 1987). Заканадаўчая ўлада належыць парламенту Мальты, які складаецца з Прэзідэнта і Палаты прадстаўнікоў, якая складаецца з 65 дэпутатаў. Кіраўнік дзяржавы — Прэзідэнт. Выканаўчая ўлада ажыццяўляецца ўрадам на чале з Прэм’ер-міністрам.
Прырода
Краіна займае 2 параўнальна значныя астравы востраў Мальта (246 км²) і востраў Гоца (67 км²) і некалькі дробных. У рэльефе пераважаюць закарставаныя вапняковыя плато вышынёй да 253 метраў. Клімат міжземнаморскі з гарачым сухім летам і лагоднай дажджлівай зімой; сярэдняя тэмпература лютага +12 °C, жніўня +25 °C. Ападкаў каля 530 мм за год. Рэк і ручаёў няма. У расліннасці пераважае рэдкі травастой са злакаў, на схілах пусткі з нізкімі сухалюбівымі хмызнякамі і хмызнячкамі. Невялікія гаі з хвоі, пініі, дубу. Жывёльны свет бедны. Рэзерват Гадыра.
Беларуска-мальтыйскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Мальта ўсталяваныя 16 лютага 1993. 9 чэрвеня 2011 года Пасол Рэспублікі Беларусь у Італьянскай Рэспубліцы Беларусь Я. А. Шастакоў уручыў даверчыя граматы Прэзідэнту Мальты Дж. Абеле ў якасці Пасла Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Мальта па сумяшчальніцтве.
21 чэрвеня 2012 Ганаровым консулам Рэспублікі Беларусь у г. Валеце прызначаны грамадзянін Мальты П.Фенех. У 2012 годзе беларуска-мальтыйскі тавараабарот склаў 2,2 млн долараў ЗША. Абарот гандлю паслугамі пры гэтым склаў 4,1 млн долараў. У першым паўгоддзі 2013 з Мальты ў эканоміку Беларусі прыцягнута 0,6 млн долараў ЗША інвестыцый.
Пельё (Пезара-э-Урбіна)
Пельё (Peglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 720 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 36 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 61049. Тэлефонны код — 0722.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Fortunato.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Тросціна (Пачынкаўскі раён)
Тросціна (Тростино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Тросціна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
1930—1961 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці (з 1937 года — Смаленскай вобласці).
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Геаграфія
Праз вёску праходзяць аўтадарогі і. Ля вёскі працякае рака Стомяць.
Эканоміка Азербайджана
Грашовая адзінка — азербайджанскі манат. Банкаўскую сістэму ачольвае Цэнтральны Банк, які ажыццяўляе эмісію валюты і кантралюе астатнія банкі, буйнешыя з якіх — прыватны UniBank і дзяржаўны Міжнародны Банк Азербайджана. Рэформы пачатку ХХІ стагоддзя вывелі Азербайджан на высокія пазіцыі па лёгкасці вядзення бізнесу (25 месца ў свеце ў 2019!). ВУП на душу насельніцтва складае каля 18 000 даляраў (2018 г.), што робіць Азербайджан самай багатай краінай Закаўказзя. Аднак трэба адзначыць, што дабрабыт краіны грунтуецца на нафтавым падмурку. На сённяшні дзень сырая нафта складае 80-95 % азербайджанскага экспарту тавараў. У сувязі з вельмі моцнай залежнасцю эканомікі ад цэн на нафту, у ХХІ стагоддзі нярэдкія прыступы галандскай хваробы. Празмерна раздьмуты нафтавы сектар спараджае высокі ўзровень інфляцыі і ўскладняе экспарт іншых тавараў. У 1999 быў заснаваны Дзяржаўны нафтавы фонд Азербайджана, асноўная мэта якога — разумна распараджацца звышпрыбыткамі ад продажу нафты.
Нафтавы сектар
Яшчэ ў сярэднія вякі арабскі падарожнік Ахмед аль-Балазуры згадаў пра здабычу белай і чорнай (мазут) нафты на Апшэронскім паўвостраве. У ХІХ стагоддзі Баку стаў нафтавай сталіцай Расійскай імперыі. У час Вялікай Айчыннай вайны Азербайджан даваў каля 80 % савецкага паліва. У 1994 годзе быў падпісаны дагавор з 13 заходнімі нафтавымі кампаніямі, якія з таго часу асвойваюць нафтавыя і газавыя радовішчы Азербайджана, у тым ліку і складаныя глыбакаводныя. Здабыча нафты ў 2015–2018 трымаецца на ўзроўні 790-840 тыс.барэляў у дзень (38-40 млн тон у год), гэта 21-22 месца ў свеце. Дзейнічаюць экспартныя нафтаправоды Баку–Супса, Баку–Джэйхан, Баку–Наварасійск.
Газавы сектар
Таксама ў ХХІ стагоддзі ў паліўным сектары ўзрастае ўдзельная вага прыроднага газу. У 2016 было здабыта 18,7 млрд. м³ блакітанага паліва. Да 2021 года плануецца завяршыць газіфікацыю ўсёй краіны. У межах праекта «Паўднёвы газатранспартны калідор» праектуецца Трансанаталійскі газаправод (TANAP) і трансадрыятычны газаправод Trans-Adriatic Pipeline (TAP).
Электраэнергетыка
Вытворчасць электраэнергіі ў 2017 склала 22,2 млрд квт*гадз, больш за 90 % — на ЦЭС пераважна на прыродным газе, таксама на мазуце. На рацэ Кура ў 1945–1954 была створана найбуйнейшая на Каўказе Мінгечаурская ГЭС магутнасцю 420 МВт, якая дае каля 5 % вырабу электраэнергіі краіны.
Сельская гаспадарка
Сельская гаспадарка спецыялізуецца ў асноўным на вінаградарстве, садоўніцтве, тытуняводстве, агародніцтве, жывёлагадоўлі і шаўкаводстве. Галоўныя тэхнічныя культуры — бавоўнік, тытунь, чай. Каспійская рыбная прамысловасць базуецца на запасах асятровых і бялух, што імкліва скарачаюцца.
Транспарт
У 2017 годзе была ўрачыста адкрыта чыгунка Баку–Тбілісі–Карс, што звязала Азербайджан з Турцыяй.
Турызм
Хуткімі тэмпамі развіваецца турыстычны сектар, што моцна заняпаў падчас і пасля Карабахскай вайны. У 2010–2016 Сусветная турыстычная арганізацыя аднесла Азербайджан да краін, што дэманструюць найлепшы рост у сферы турызму.
Знешні гандаль
Асноўныя гандлёвыя партнёры — Італія, Германія, Расія. Важным гандлёвым партнёрам Азербайджана з'яўляецца Рэспубліка Беларусь. Штогадовы гандлёвы абарот дзвюх рэспублік ў 2013–2018 вагаўся у межах 150–350 млн даляраў з дадатным для Беларусі гандлёвым сальда. Аснову беларускага экспарту ў Азербайджан складае прадукцыя машынабудавання, дрэваапрацоўкі, прадукты харчавання, лекі і інш.. Беларусь імпартуе з Азербайджана палімеры этылену, вуглевадароды ацыклічныя, нафтапрадукты, нечасанае баваўнянае валакно, садавіну і агародніну, сокі, пладовыя кансервы, алкагольныя напоі.
Шэнкурск
Шэнкурск (Шенкурск) — горад (з 1780 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шэнкурскага раёна Архангельскай вобласці. Насельніцтва 5,9 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1229 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Вага (прыток Паўночнай Дзвіны), за 373 км на паўднёвы ўсход ад Архангельска.
Прадпрыемствы лясной і дрэваапрацоўчай прамысловасці, масларобчы завод, харчовы камбінат.
Віталька (тэлесерыял)
Віталька — украінскі камедыйны тэлесерыял, які выходзіў з 2012 па 2017 год на тэлеканале ТЕТ. Галоўную ролю ў серыяле выконваў удзельнік КВЗ і «Comedy Club», акцёр Ігар Яраслававіч Бірча, які таксама з’яўляецца аўтарам ідэі. Было знята больш за 100 серый тэлесерыяла.
Першы сезон пачаўся 29 кастрычніка 2012 года. Другі сезон серыяла канал ТЕТ пачаў трансляваць 4 сакавіка 2013 года. Серыял стаў адным з найпапулярнейшых праектаў тэлеканала ТЕТ у 2012 годзе.
Апісанне серыяла
30-гадовы «дзіўнаваты» хлопец Віталька жыве ў кватэры з мамай, Марынай Францаўнай, якая бачыць у сваім сыне мілага хлопчыка, які ўсё яшчэ патрабуе яе клопату і падтрымкі. Аднак сам Віталька ўжо даўно цікавіцца процілеглым полам: «нагастымі» і «грудастымі» дзяўчатамі, якіх ён называе не інакш як «цёлачкамі». Дзеля знаёмства і заляцанняў з імі галоўны герой гатовы на ўсё, але з гэтага выходзяць толькі смешныя сітуацыі. У кожнай серыі ён ідзе ў парк, дзе сядае да дзяўчат і спрабуе ім спадабацца. Кожнае сваё знаёмства Віталька пачынае з фразы: «Прівет. А можна з тобою не токо познакомиться?» Таму ў зносінах з процілеглым полам яму даводзіцца абыходзіцца пераважна сяброўствам з бабулямі, якія разважаюць пра жыццё з лавачкі мясцовага двара.
Асаблівасцю серыяла з’яўляецца тое, што Віталька жыве ў асабліва рускамоўным горадзе, хоць сам ён разам з мамай і суседкамі-бабулямі карыстаецца толькі суржыкам.
Апісанне галоўнага героя
Віталька адрозніваецца вельмі рухомай і экспрэсіўнай мімікай, а таксама касцюмам «батаніка» з кароткімі штонікамі. Ён мае мэтанакіраваны і немудрагелісты нораў, заўсёды шчыры. У той жа час Віталька застаецца вялікім дзіцем, але не адчувае межаў у шчырасці, бо, па словах аўтара ідэі Гарыка Бірчы:
Гарык Бірча таксама прыпісвае свайму герою дабрыню, смеласць і веру ў каханне, але называе яго паводзіны антыпрыкладам-дапаможнікам для моладзі.
Ацэнкі
Нацыянальная экспертная камісія Украіны па пытаннях абароны грамадскай маралі на сваім пасяджэнні 31 студзеня 2013 года не выявіла парушэнняў закона «Аб абароне грамадскай маралі» ў некалькіх серыях «Віталькі» («Віталька на працы», «Віталька ў аўтасалоне»), якія дэманстраваліся ў эфіры канала ТЕТ у лістападзе 2012 года. Па словах старшыні камісіі Васіля Кастрыцкага, скарга на скетчком паступіла па тэлефоне гарачай лініі «Захаваем духоўнасць» ад грамадзяніна Панамарэнка М. А.
На думку ўкраінскага мовазнаўца, доктара філалагічных навук, прафесара Ларысы Масенка, увасоблены ў серыяле вобраз Віталькі з’яўляецца праявай крайняй украінафобіі, а стваральнікі гэтага вобразу — расісты:
Хатулеўка
Хатулеўка (Хотулевка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Хатулеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
1930—1961 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці (з 1937 года — Смаленскай вобласці).
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Геаграфія
Ля вёскі працякае рака Стомяць.
Карл VII Альбрэхт
Карл VII Альбрэхт (Karl VII. Albrecht,, Брусель — , Мюнхен) — імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 14 студзеня 1742 года, кароль Чэхіі з 7 снежня 1741 года, курфюрст Баварыі (Карл Альбрэхт) з 26 лютага 1726 года.
Да абрання імператарам
Нарадзіўся ў 1697 годзе, сын Максіміліяна II Эмануіла, курфюрста баварскага, у той час намесніка Іспанскіх Нідэрландаў; пасля заваявання баварскіх земляў (1704) імператарам Іосіфам I адведзены быў у палон; атрымаў свабоду паводле Раштацкага міру. У 1717 годзе камандаваў баварскай дывізіяй на вайне з туркамі, адрозніўся пры ўзяцці Бялграда. У 1731 годзе пратэставаў супраць прагматычнай санкцыі.
Сям'я
У 1722 годзе ажаніўся з Марый Амалій Аўстрыйскай (1701—1756), малодшай дачкой імператара Іосіфа I. Дзеці:
Вайна за аўстрыйскую спадчыну
Смерць імператара Карла VI (1740) прымусіла яго зноў выступіць са сваімі дамаганнямі і ўступіць у саюз з Францыяй і Іспаніяй (1741). З французска-баварскім войскам Карл увайшоў у Верхнюю Аўстрыю, заняў Лінц, прыняў тытул эрцгерцага аўстрыйскага, затым узяў у лістападзе 1741 года начным нападам Прагу і загадаў саслоўям прызнаць сябе каралём чэшскім.