cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Іосіфавіч Эрдман
Біяграфія
Браў удзел у ваенных дзеяннях у час Першай сусветнай вайны. У 1917 годзе, пасля ранення на фронце, быў шпіталяваны, вярнуўся дадому, дзе ўступіў у шэрагі краснагвардзійскага атрада ў Чавусах.
У 1918 годзе прыняты ў партыю і ў маі 1919 года па першай партыйнай мабілізацыі зноў сышоў на фронт, дзе ўдзельнічаў у наступе на Варшаву і, у сувязі з раненнем, быў адпушчаны дадому. Пасля выздараўлення павятовы ваенкамат, праз павятовы камітэт партыі, накіраваў яго на працу ў міліцыю.
Прымаў непасрэдны ўдзел у барацьбе з бандытызмам, узначальваючы атрады ў гг. Быхаве, Рэчыцы. У 1922—1923 гадах начальнік Чавускай павятовай міліцыі. У 1923 годзе працягваў барацьбу з бандытызмам, узначальваючы Клімавіцкую міліцыю. Узначальваў аперацыю па ліквідацыі банды з 18 чалавек на чале з дэзерцірам Клыпчанкам, якая забівала актывістаў Савецкай улады, рабавала, тэрарызавала мясцовых жыхароў.
У 1924 годзе М. І. Эрдман з’яўляўся начальнікам Слуцкай акруговай міліцыі. Праз стан здароўя, падарванага двума раненнямі ў час ваенных дзеянняў, у 1925 годзе прыняў рашэнне аб сыходзе з міліцыі.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Пахаваны на Чыжоўскіх могілках.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, медалямі «За абарону Масквы», «За перамогу над Японіяй» і іншымі.
Сям’я
У шлюбе з Рунцавай, ад якой меў дачку Юлію і сына Эміра.
Акцябрскі (прыпыначны пункт)
Акця́брскі (, Октябрьский)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў гарадскім пасёлку Акцябрскі; на лініі Бабруйск — Рабкар, паміж прыпыначным пунктам Новая Дуброва і станцыяй Рабкор.
(171) Афелія
Астэроід быў адкрыты 13 студзеня 1877 года французскім астраномам Альфонсам Барэлі ў Марсельскай абсерваторыі і названы ў гонар Афеліі, выдуманага персанажа трагедыі Уільяма Шэкспіра «Гамлет».
Ляды (Брагінскі раён)
Ля́ды (, Ляды) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Хракавіцкага сельсавета.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (67 сем'яў) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.
Гідраграфія
На ўсходзе канал Марозаўка.
Гісторыя
Вядомая з XIX стагоддзя як вёска і фальварак у Савіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні
У 1930 годзе арганізаваны калгас "Герой працы", дзейнічалі цагельню, вятрак, гамарня. Паводле перапісу 1959 года ўваходзіла ў склад саўгаса "Брагінскі" (цэнтр — вёска Піркі).
Да 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Піркаўскага сельсавета, пасля — у склад Савіцкага сельсавета, які 26 сакавіка 1987 года быў перайменаваны ў Хракавіцкі сельсавет.
Будынак Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра
Будынак Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра — будынак у Гродне, размешчаны на скрыжаванні вуліц Маставой і Давыда Гарадзенскага, на высокім правым беразе р. Нёман. Пабудаваны ў 1977—1984 гг. з цэглы і зборнага жалезабетону (архіт. Г. Мачульскі, А. Пархута , добраўпарадкаванне — архіт. М. Жучко, Н. Чуйко).
Архітэктура
У рашэнні драматычнага тэатра злучаюцца дзве супрацьлеглыя тэндэнцыі: да ўзбуйнення будынка і пошуку тэм, якія збліжаюць яго з гістарычнай забудовай — выкарыстанне складаных пластычных прыёмаў і дробнага маштабу чляненняў, якія складаюць аддаленыя гатычныя асацыяцыі. Вызначальным ва ўспрыманні будынка стала прыгнечанне сучаснымі архітэктурнымі формамі гістарычнага асяроддзя.
Манументальны пластычны па форме будынак уключае шасцігранны дамінуючы ў агульнай кампазіцыі асноўны аб’ём (галоўная глядзельная зала з вестыбюлем і фае) і П-падобны ў плане трохпавярховы адміністрацынна-службовы корпус. Вуглы асноўнага аб’ёму вылучаны ўвагнутымі вертыкальнымі пілонамі, якія выступаюць над дахам. Рытм вузкіх вертыкальных рэбраў паміж пілонамі кантрастуе з крутлаватымі лініямі буйных канструкцый фасадаў на ўзроўні 1-га і 2-га паверхаў. У завяршэнні па перыметры будынка праходзіць хвалістая стужка парапета. Цэнтральны ўваход вылучаны пластычна выгнутымі сценкамі і каскадам лесвіц. Над ім размешчана трохфігурная кампазіцыя «Пегас» (скульпт. Л. Зільбер; медзь, выкалатка, вышыня 8 м). Спрошчаны аб’ём службовага корпуса ўзбагачаюць вуглавыя лесвічныя клеткі. Абліцоўка фасадаў светлай пліткай, цагляная муроўка нішаў і баразён надаюць збудаванню візуальную лёгкасць.
Інтэр’ер
Галоўная глядзельная зала (на 700 месцаў) вырашана амфітэатрам з балконам. Беламармуровыя бакавыя лесвіцы звязваюць вестыбюль з двухсветлавым фае і бакавымі кулуарамі. У цокальным паверсе — рэпетыцыйная зала, шэраг артыстычных пакояў, апаратная, склады аб’ёмных дэкарацый. Галоўная глядзельная зала аздоблена драўлянымі панелямі, кесаніраванай акустычнай падвеснай столлю, дэкаратыўнай тынкоўкай.
Больш сціпла, у светлых танах, дэкарыраваны галоўны вестыбюль, абліцаваны светла-шэрым мармурам. Афармленне фае галоўнай залы вырашана сучаснымі мастацка-дэкаратыўнымі сродкамі. 3 руставанай пластыкавай столі звісае вялізная, нібы сталактытавая, люстра з рыфленага белага нёманскага шкла. Сцены апрацаваны светлай рыфленай тынкоўкай.
Малая глядзельная зала на 200 месцаў размешчана на 1-м паверсе службовага корпуса, мае бакавыя кулуары з буфетам, вестыбюль і фае.
Трыпутнік ланцэтны
Трыпутнік ланцэтны (Plantago lanceolata) — расліна сямейства Трыпутнікавыя, від роду Трыпутнік.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 50 см, са скарочаным карэнішчам і стрыжневым коранем.
Сцябло безлісцевае. Лісце сабрана ў прыкаранёвую разетку. Яно ланцэтнае цэльнакрайняе, з 3-5 дугападобнымі жылкамі, у ніжняй частцы ўздоўж жылак пакрыта валаскамі.
Кветкі дробныя сухія са светла-бурым адценнем, сабраныя ў густыя кароткія даўгавата-яйкападобныя каласы. Тычынкі светла-жоўтыя, у 4-5 разоў даўжэй венчыка і выдаюцца з яго.
Формула кветкі:
Плод — яйкападобная тупая двугнёздавая каробачка, якая мае ў кожным гняздзе па адной насеніне. Расліна цвіце ў маі—жніўні. Паспяванне пладоў прыходзіцца на ліпень—верасень.
Распаўсюджанне і экалогія
Расце ў Паўночным паўшар'і ў раёнах з умераным кліматам.
Расце на вільготных урадлівых глебах па мурожных і абалонных лугах, на лясных палянах, высечках і прасеках.
Хімічны склад
Надземныя часткі расліны ўтрымліваюць флаваноіды, фенолкарбонавыя кіслоты і іх вытворныя. У лісці ўтрымліваюцца вугляводы і арганічныя кіслоты (фумаравая, хларагенавая, неахларагенавая, ванілінавая, ферулавая, протакатэхавая, пара-гідроксібензойная, пара-кумаравая). Насенне ўтрымлівае слізі і тлусты алей.
У каранях знойдзены лінолевая кіслата, халестэрын, сітастэрын, стыгмастэрын і кампестэрын.
Таксанамія
Від Трыпутнік ланцэтны ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Значэнне і выкарыстанне
Лісце аказвае супрацьзапаленчае, болесуцішальнае і сакрэталітычнае дзеянне пры захворваннях дыхальных органаў, якія суправаджаюцца выдзяленнем густых сакрэтаў, напрыклад, пры хранічным катары лёгкіх, частым мачавыпусканні і інш. Сок са свежага лісця гэтага расліны дзейнічае змягчальна, супакойвае боль пры фурункулах, ацёках з прычыны ўдараў, укусаў насякомых і інш.
Кэт Стывенс
Кэт Стывенс (Cat Stevens, імя пры нараджэнні Стывен Дэметр Джоржуа, Steven Demetre Georgiou у 1978 годзе зменена на Юсуф Іслам; 21 ліпеня 1948, Лондан) — брытанскі спявак, аўтар песень і мультыінструменталіст, які ў 1970-х гадах прадаў 60 мільёнаў копій альбомаў, два з якіх (Tea for the Tillerman і Teaser and the Firecat) сталі тройчы плацінавымі ў ЗША. У 1979 годзе Кэт Стывенс пакінуў поп-сцэну, прыняў іслам і, узяўшы новае імя, Юсуф Іслам, прысвяціў сябе асветніцкай і дабрачыннай дзейнасці ў мусульманскай супольнасці. У 2006 годзе музыкант вярнуўся на сцэну і выпусціў свой першы (пасля 26-гадовага перапынку) альбом An Other Cup.
Мацюшы (Білацэркаўскі раён)
Мацюшы (Матюші́) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фурсыўскай вясковай абшчыны.
Каранова (гміна)
Карано́ва (Koronowo) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Быдгашчскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Каранове. Плошча гміны складае 411,7 км². Станам на 2011 год у гміне Каранова пражывалі 24 052 чалавекі, шчыльнасць — 58,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 34 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 56 населеных пунктаў.
Паўночны ўніверсітэт
Паўночны ўніверсітэт — вышэйшая навучальная ўстанова ўніверсітэцкага тыпу
Васількова (Сенненскі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Раснянскага сельсавета.
Людвік Быхавец
Людвік Быхавец (? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Нарадзіўся ў сям’і Самуэля Дабрагоста Банавентуры і Крысціны з Дэнгафаў.
Пісар скарбовы літоўскі ў 1720—1734 гадах. Валодаў маёнткам Нядзьвецк і часткай Лыскава ў Ваўкавыскім павеце. У 1729 г. перадаў брату Уладзіславу дом і надзел у Горадні.
Сям’я
У шлюбе з Людвікай з Тызенгаўзаў. Меў дачку Ружу (Разалію), якая выйшла замуж за Дамініка Антонія Сухадольскага, пісара гродскага ваўкавыскага.
Касічы (Вілейскі раён)
Касічы́ (, Косичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
IC 1447
IC 1447 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Трушкы
Трушкы (Тру́шки) — вёска ў Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фурсыўскай вясковай абшчыны.
Сігла
Сі́гла захоўвання — спецыялізаваны тэрмін бібліятэчнай справы. Абазначае літарна-лічбавае найменне (шыфр, інвентарны нумар) кнігі (дакумента), прызначанае для спрашчэння пошуку кніг (дакументаў) у вялікіх кнігасховішчах.
Могуць быць асноўнымі і ступеньчатымі ў залежнасці ад глыбіні і шырыні ідэнтыфікацыі.
Паставічы
Па́ставічы (, Пастовичи) — аграгарадок у Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадарожскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Паставіцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 13 км на ўсход ад горада Старыя Дарогі, за 161 км ад Мінска, каля аўтамабільнай дарогі.
Каменка (Зембінскі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
(172) Баўкіда
(172) Баўкіда (Βαυκίς) — астэроід галоўнага пояса, які прыналежыць да светлага спектральнага класа S. Астэроід быў адкрыты 5 лютага 1877 года французскім астраномам Альфонсам Барэлі і названы ў гонар гераіні антычнага міфа Баўкіды.
Леанід Фёдаравіч Яўменаў
Леанід Фёдаравіч Яўме́наў (,, Магілеўская вобласць — ) — беларускі філосаф, пісьменнік. Доктар філасофскіх навук (1977), прафесар (1979). Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Творчасць, навуковая дзейнасць
Выступаў ў друку з мастацкімі творамі з 1949 года (бабруйская газета «Камуніст»). Выдаў зборнікі паэзіі «Чужая планета» (1980) і «Блізкія далі» (1983). Тэма радзімы, Беларусі, хараства роднай зямлі моцна гучаць у творах паэта. Перакладаў сучасную французскую і франкамоўную паэзію.
Аўтар навуковых прац па філасофіі, этыцы і эстэтыцы. Асобнымі выданнямі выйшлі «Філасофія антымарксізму і дыялектыка» (1981), «Антыгуманістычныя тэндэнцыі ў сучасным буржуазным мастацтве» (1983) і інш.
Мінаносец
Мінано́сец — надводны мараходны карабель невялікага водазмяшчэння, асноўным узбраеннем якога з'яўляецца тарпеднае.
Са з'яўленнем мінных крэйсераў і эскадраных мінаносцаў будаўніцтва мінаносцаў у пачатку XX стагоддзя ў Расіі было спынена, апошняя серыя — мінаносцы тыпу «Цыклон» для абароны шхерных пазіцый. У іншых краінах яны працягвалі будавацца аж да канца Другой сусветнай вайны. Мінаносцы, якія дасталіся СССР па рэпарацыях, увайшлі ў склад савецкага ВМФ ў якасці вартавых караблёў.
Коршы (гміна)
Ко́ршы (Korsze) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кэнтшынскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Коршах. Плошча гміны складае 249,94 км². Станам на 2004 год у гміне Коршы пражывалі 10 738 чалавек, шчыльнасць — 43 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 22 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 54 населеныя пункты.
Уцёкі групы Дзевятаева
Уцёкі групы Дзевятаева — уцёкі групы з дзесяці савецкіх ваеннапалонных на чале з лётчыкам-знішчальнікам М. П. Дзевятаевым на захопленым нямецкім самалёце-бамбардзіроўшчыку Heinkel He 111 8 лютага 1945 годзе з нямецкага канцэнтрацыйнага лагера пры палігоне Пенемюндеэ (з вострава Узедам, на якім праводзіліся выпрабаванні ракет Фау-1 і Фау-2).
Склад групы
У склад групы, якая здзейсніла ўцёкі на нямецкім самалёце-бамбардзіроўшчыку, уваходзілі 10 савецкіх ваеннапалонных:
Падрыхтоўка да ўцёкаў
Пасля прыбыцця на востраў Дзевятаеў зблізіўся з Крываногавым і Сакаловым, якія з групай савецкіх палонных планавалі ўцёкі на лодцы праз праліў, і паспрабаваў пераканаць іх у тым, што лепш бегчы на захопленым варожым самалёце, пасля чаго яны разам сталі набіраць каманду з вязняў, якія працавалі побач з аэрадромам, імкнучыся з'яднаць у аэрадромнай камандзе надзейных людзей якія выклікаюць давер выцесніць з яе тых, хто выклікаў асцярогі. Нейкага Цыгана, памочніка брыгадзіра з ліку вязняў, выціснулі з аэрадромнай групы, інсцэніраваўшы крадзеж; на яго месца быў пастаўлены Немчанка. Падчас работ і па вечарах у бараку Дзевятаеў таемна вывучаў прыборныя панэлі і абсталяванне кабіны самалёта Heinkel-111 па фрагментах кабін разбітых машын, якія знаходзіліся на сметніку побач з аэрадромам. Дэталі запланаваных уцёкаў абмяркоўваліся невялікай групай, з размеркаваннем роляў паміж асноўнымі ўдзельнікамі і абмеркаваннем дзеянняў у розных сітуацыях, якія могуць паўстаць пры рэалізацыі плана. Самалёт Heinkel-111, пасля захоплены, быў намечаны групай Дзевятаева прыкладна за месяц да ўцёкаў, — як высветлілася пазней, ён нёс на борце радыёапаратуру, якая выкарыстоўвалася ў выпрабаваннях ракет. Незадоўга да ўцёкаў па савету Девятаева прапанаваў нямецкаму салдату-зянітчыку, які спачуваў рускім ваеннапалонным, прыняць удзел у уцёках; той адмовіўся, баючыся за сваю сям'ю, аднак нікога з змоўшчыкаў не выдаў. Па словах Крываногава, яшчэ некалькі чалавек ведалі ці здагадваліся аб уцёках, але ў канчатковы склад па тых ці іншых прычынах не трапілі, — у аднаго з членаў каманды, у апошнюю ноч перад уцёкамі паўсталі сумневы ў поспеху мерапрыемства, і ён адмовіўся ад удзелу ва ўцёках. За некалькі дзён да ўцёкаў у Девятаева адбыўся канфлікт з мясцовымі крымінальнымі элементамі, якія вынеслі яму адтэрмінаванай смяротны прысуд («дзесяць дзён жыцця»), што вымусіла яго паскорыць падрыхтоўку ўцёкаў.
Збор групы і забойства канваіра
Раніцай 8 лютага 1945 года Міхаіл Дезвятаещ, убачыўшы ў акно зоркі на небе і адзначыўшы паляпшэнне надвор'я пасля некалькіх дзён непагадзі, палічыў, што гэты дзень будзе ўдалым для даўно запланаваных уцёкаў. Ён паведаміў аб сваім рашэнні бліжэйшаму паплечніку Івану Крываногаву і папрасіў яго знайсці некалькі цыгарэт. Крываногаў абмяняў у іншага вязня цеплы пуловер на цыгарэты і аддаў іх Дзевятаеву. Затым Дзевятаеў, абышоўшы баракі, паведаміў аб сваім рашэнні Уладзіміру Сакалову, Уладзіміру Немчанка, Пятру Куцергіну і Міхаілу Емецу. Малады хлопец Цімафей Сердзюкоў (якога Дзевятаеў лічыў Дзмітрыем), здагадаўшыся аб вырашэнні Дзевятаева, таксама папрасіўся ў групу. Падчас фарміравання працоўных «пяцёрак» Немчанка і Сакалоў паклапаціліся аб тым, каб члены існуючага калектыву былі выведзеныя на працы каля аэрадрома двума працоўнымі «пяцёркамі», адціснуўшы са сфармаваных груп старонніх.
Выконваючы гаспадарчыя работы, яны з боку назіралі за перасоўваннямі на аэрадроме. Дзевятаеў заўважыў «Юнкерс», каля якога не было лётчыкаў, і вырашыў захапіць яго, аднак, наблізіўшыся да яго са сваёй групай, выявіў, што не ўкамплектаваны самалёт не гатовы да палёту. Салдат-канваір заўважыў, што група самавольна наблізілася да самалётаў, аднак Сакалоў патлумачыў канваіру, што напярэдадні атрымаў указанне ад нямецкага майстра, які кіраваў працамі, адрамантаваць капанір (сховішча для самалётаў). Калі рабочыя-рамонтнікі на аэрадроме сталі зачахляць маторы самалётаў, рыхтуючыся да абедзеннага перапынку, Дзевятаеў даў указанне развесці вогнішча, ля якога канваір і арыштанты маглі б пагрэцца (прыкладна ў 12 гадзін па мясцовым часе) і падагрэць абед, які ім павінны былі прынесці. Пасля гэтага група перайшла да актыўных дзеянняў. Сакалоў агледзеўся і пераканаўся, што паблізу няма старонніх, Крываногаў па сігнале Дзевятаева забіў канваіра, ударыўшы яго загадзя нарыхтаванай жалезнай заточкай у галаву. Крываногаў забраў вінтоўку забітага канваіра, а Дзевятаеў аб'явіў тым, хто яшчэ не быў дасведчаны, што «цяпер паляцім на Радзіму». Гадзіннік, узяты ў забітага вахтмана, паказваў 12 гадзін 15 хвілін па мясцовым часе.
Захоп бамбавіка «Хейнкель», праблемы пры ўзлёце
Калі механікі сышлі з аэрадрома на абедзенны перапынак, Дзевятаеў з Сакаловым непрыкметна падабраліся да загадзя вызначаным бамбавіку «Хейнкель». Забраўшыся на крыло, Дзевятаеў ударам калодкі збіў замак, што закрываў уваход у самалёт, пракраўся ў фюзеляж, а затым і ў пілотскую кабіну. Сакалоў па яго ўказанні дастаў з футарала маторы. Паспрабаваўшы завесці матор, Дзевятаеў выявіў, што ў самалёце няма акумулятара, без якога завесці самалёт немагчыма, і паведаміў пра гэта астатнім таварышам, якія падышлі да самалёта крыху пазней. (У некаторых публікацыях гаворыцца аб тым, што групу вёў Пётр Куцергін, які апрануў шынель забітага ахоўніка і які канваіра; у іншых сцвярджаецца, што шынель ахоўніка была ў крыві, і таму карыстацца ёю было нельга.) На працягу некалькіх хвілін ім удалося знайсці каляску з акумулятарамі і падагнаць яе да самалёта.
Дзевятаеў запусціў абодва маторы самалёта, даў указанне ўсім падняцца на борт і схавацца ў фюзеляжы, і самалёт выруліў на ўзлётную паласу. Самалёт набраў хуткасць, аднак па незразумелых прычынах штурвал самалёта не ўдавалася адхіліць, і самалёт не узлятаў. Выкаціўшыся за ўзлётную паласу недалёка ад узбярэжжа, Дзевятаеў прытармазіў самалёт і рэзка разгарнуў яго; самалёт стукнуўся аб зямлю, аднак шасі не пацярпелі. На самалёце узнікла паніка, нехта з членаў каманды прыгразіў Девятаеву вінтоўкай. Дзевятаеў выказаў здагадку, што ўзляцець перашкодзілі няснятые шрубцынгі рулявога кіравання, аднак гэта здагадка не пацвердзілася. На ўзлётнай паласе сабраліся нямецкія салдаты, якія не разумелі, што адбываецца. Дзевятаеў вырашыў зрабіць другую спробу ўзляцець і накіраваў самалёт на салдат, і яны тут жа разбегліся, пасля чаго павёў самалёт назад да стартавай пляцоўцы. Пры другой спробе ўзлёту Дзевятаеў зразумеў, што ўзляцець у першы раз перашкодзілі трымеры руля вышыні, устаноўленыя «на пасадку». Девятаев і яго таварышы сілай дабралі штурвал, пасля чаго машына пайшла на ўзлёт.
Палёт і сыход ад пераследу
Пасля ўзлёту самалёт стаў рэзка набіраць вышыню і губляць хуткасць, а пасля спробы выраўнаваць вышыню штурвалам стаў рэзка зніжацца. Аднак Дзевятаеву ўдалося знайсці на незнаёмым самалёце штурвал трымера вышыні і стабілізаваць вышыню палёту (па словах Дзевятаева, гадзіны паказвалі 12:36, а ўся аперацыя заняла 21 хвіліну ). Тым часам штаб СПА быў абвешчаны аб згоне, — на аэрадроме была аб'яўлена трывога, а зенітчыкі і лётчыкі-знішчальнікі атрымалі загад збіць захоплены самалёт. На перахоп быў узняты знішчальнік, пілатуемы уладальнікам двух «Жалезных крыжоў» і «Нямецкага крыжа ў золаце» обер-лейтэнантам Гюнтэрам Хобамам (Günter Hobohm ), аднак без ведання курсу «Хейнкеля» выявіць яго можна было толькі выпадкова. Пазней самалёт Дзевятаева быў знойдзены паветраным асам палкоўнікам Вальтэрам Далем, калі я вяртаўся з задання на «Фоке-Вульфе-190», але загад нямецкага камандавання «збіць самотны „Хейнкель“» ён выканаць не змог з-за адсутнасці боепрыпасаў (па ўспамінах самога Даля, ён выпусціў свае апошнія боепрыпасы па «Хейнкелю», але не меў магчымасці яго пераследваць, паколькі ў яго самалёце скончылася паліва). Дзевятаев накіраваў самалёт у аблокі і адарваўся ад пераследу.
Экіпаж па сонцу вызначыў кірунак палёту: самалёт ішоў на поўнач, у бок Скандынаўскага паўвострава. Вызначыўшы, што ў паліўных баках «Хейнкеля» маецца значны запас гаручага, ўцекачы вырашылі не садзіцца ў Скандынавіі, а павярнуць на ўсход і ляцець па-над морам курсам на Ленінград. Аднак пасля некаторага разважання яны аддалі перавагу не падвяргаць свае жыцце небяспецы, летучы на нямецкім самалёце з апазнавальнымі знакамі Люфтваффе над савецкай тэрыторыяй, а яшчэ раз змяніць кірунак, павярнуць на поўдзень і сесці за лініяй фронту.
Пасадка ў размяшчэнні савецкіх войскаў
«Хейнкель» наблізіўся да берагавой лініі ў раёне баявых дзеянняў, прыкладна ў 300-400 кіламетраў ад месца старту. Па самалёту адкрыла агонь савецкая зенітная артылерыя, і ён загарэўся. Девятаеву ўдалося збіць полымя, кінуўшы самалёт ўніз са слізгаценнем, і выраўнаваўшы яго над лесам. Пасля «жорсткай пасадкі» параненыя уцекачы выбраліся з самалёта і, не будучы цалкам упэўненымі, што прызямліліся ў размяшчэнні савецкіх войскаў (як высветлілася пасля, самалёт прызямліўся ў размяшчэнні 61-й арміі ў раёне горада Вольдемберга, прыкладна ў 8 кіламетрах за лініяй фронту ), паспрабавалі схавацца ў бліжэйшым лесе, аднак знясілелі і былі вымушаныя вярнуцца да самалёта. Неўзабаве яны былі падабраныя савецкімі салдатамі (якія спачатку прынялі іх за немцаў) і транспартаваны ў размяшчэнне часткі, адкуль праз некалькі дзён былі перапраўленыя ў ваенны шпіталь.
Лёс М. П. Девятаева
Дзевятаеў ў 1945 годзе знаходзіўся на тэрыторыі Польшчы і Германіі, занятай савецкімі войскамі, падвяргаўся допытам і праверкам (па некаторых дадзеных, ён быў змешчаны ў фільтрацыйны лагер у Польшчы, які знаходзіўся пад кантролем савецкіх войскаў). У верасні 1945 года С. П. Каралеў, які працаваў пад псеўданімам «Сяргееў», выклікаў яго на востраў Узедо=ам і прыцягнуў для кансультацый. У канцы 1945 года Дзевятаеў быў звольнены ў запас (па некаторых дадзеных, ён непрацяглы час знаходзіўся на тэрыторыі калоніі-пасялення ў Пскоўскай вобласці) і доўгі час, як былы ваеннапалонны, адчуваў цяжкасці з пошукам працы. У 1946 годзе (па іншых дадзеных — у пачатку 1950-х) ён вярнуўся ў Казань і ўладкаваўся на працу ў Казанскім рачным порце грузчыкам, затым вывучыўся на капітана-механіка, але некаторы час мог плаваць толькі на службовым катэры. У некаторых публікацыях ўтрымліваюцца звесткі аб тым, што Девятаев быў асуджаны за «здраду Радзіме» і адпраўлены ў лагеры, але праз 9 гадоў трапіў пад амністыю. Праз 12 гадоў пасля падзей, 15 жніўня 1957 года па ініцыятыве С. П. Каралева Дзевятаеву было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза (па некаторым звесткам, узнагарода была ўручана за ўклад у савецкае ракетабудаванне), а іншыя ўдзельнікі ўцёкаў ўзнагароджаны ордэнамі (у тым ліку пасмяротна). Неўзабаве пасля ўзнагароджання Дзевятаеву былі даручаны выпрабаванні «Ракеты» — аднаго з першых савецкіх суднаў на падводных крылах; ён доўгія гады працаваў капітанам рачных судоў, і стаў першым капітанам цеплахода «Метэор». Практычна да канца жыцця актыўна ўдзельнічаў у грамадскім жыцці, дзяліўся ўспамінамі, неаднаразова наведваў востраў Узедом і сустракаўся з іншымі ўдзельнікамі падзей, выдаў дзве аўтабіяграфічныя кнігі аб падзеях — «Уцёкі з пекла» і «Палёт да сонца».
Лёс іншых удзельнікаў ўцёкаў
У канцы сакавіка 1945 года пасля праверкі і лячэння 7 з 10 удзельнікаў уцёкаў (Сакалоў, Куцергин, Урбановіч, Сердзюкоў, Алейнік, Адамаў, Немчанка) былі залічаны ў адну з рот 777-га стралковага палка (па іншых дадзеных — у 447 стралковы Пінскі полк 397 стралковай дывізіі) і адпраўленыя на фронт (нават Немчанка, які страціў адно вока, угаварыў адправіць яго на фронт у якасці санітара стралковай роты). Трое афіцэраў — Дзевятаеў, Крываногаў і Емец — да канца вайны заставаліся па-за зонай баявых дзеянняў, чакаючы пацверджання воінскіх званняў.
Рота, у якую былі залічаны сямёра з дзесяці уцекачоў, ўдзельнічала ў штурме горада Альтдама. 14 красавіка, падчас фарсіравання Одэра, загінулі Сакалоў і Урбановіч, паранены Адамаў. Па звестках Дзевятаева: Кутергин, Сердзюкоў і Немчанка загінулі ў баі за Берлін, за некалькі дзён да перамогі, а Алейнік загінуў на Далёкім Усходзе, у вайне з Японіяй. З семярых застаўся ў жывых толькі адзін — Адамаў, ён вярнуўся ў пасёлак Белая Калітва Растоўскай вобласці і стаў шафёрам. Емец пасля вайны вярнуўся ў Сумская вобласць і стаў брыгадзірам у калгасе.
Значэнне
Уцёкі групы Дзевятаева устрывожыў нямецкае камандаванне. Праз некалькі дзён на востраў прыбыў Герынг і загадаў расстраляць каменданта лагера і начальніка авіябазы (аднак Гітлер адмяніў яго ўказанне і аднавіў на пасадзе каменданта). Паводле некаторых крыніц, згон самалёта, забяспечанага асаблівай радыёапаратурай, зрабіў далейшыя выпрабаванні ФАУ-2 настолькі праблематычнымі, што Гітлер назваў пілота асабістым ворагам.
Пасля ўцёкаў Дзевятаеў паведаміў каардынаты ракетных установак камандуючаму 61-й арміяй Бялову. У сакавіку 1945 года ракетная база на востраве была занятая савецкімі войскамі, і туды была накіравана група савецкіх спецыялістаў для азнаямлення з нямецкай ракетнай тэхнікай. У верасні 1945 года Дзевятаева прывезлі на Узедом у распараджэнне С. П. Каралева.
У 1947 годзе было праведзена выпрабаванне адноўленай ракеты ФАУ-2, а ў 1948 годзе — першай савецкай ракеты, створанай на аснове ФАУ-2. Па некаторых ацэнках, гэты поспех у значнай ступені звязаны з уцёкамі Дзевятаева і захопам дэталяў ФАУ-2 у лагеры Пенемюндэ.
Адлюстраванне ў культуры
Ўцёкі Девятаева і яго групы з нямецкага палону атрымаў адлюстраванне ў некалькіх кнігах і кінафільмах(Дагнаць і знішчыць. (Уцёкі лётчыка Міхаіла Девятаева), фільм "Паляванне на аднарога", а таксама ў шматлікіх публікацыях у перыядычным друку.
Дзве аўтабіяграфічныя кнігі па матывах падзей — «Уцёкі з пекла» і «Палёт да сонца» — былі напісаны Дзевятаевым, адна — «Радзіма кліча» — Кривоноговым.
У Казані на Арском могілках адкрыты помнік лётчыку Девятаеву. У пасёлку Тарбеева (Мардовія) быў адкрыты дом-музей Героя Савецкага Саюза М. П. Дpевятаева. На востраве Узедом, адкуль вылецела на захопленым «Хейнкеле» група Девятаева, быў усталяваны абеліск з імёнамі ўсіх удзельнікаў ўцёкаў. Памятны абеліск з імёнамі ўдзельнікаў ўцёкаў усталяваны таксама ў Мемарыяльным комплексе ў цэнтральнай частцы горада Саранска. Прысвечаныя пабегу помнікі былі адкрыты ў Палтаве, Волагдзе , Ніжнім Ноўгарадзе, Гулькевичах , Новакузнецку Гомеле і ў іншых гарадах.
У 1974 годзе ў выдавецтве «Вясёлка» (Кіеў, УССР) выйшла дакументальна-аўтабіяграфічная аповесць М. П. Девятаева і Анатоля Хорунжия «Втеча з острова Узедом» («Уцёкі з вострава Узедам»)
Калаян (севастакратар)
Калаян мог быць унукам цара Івана Асеня I (1189—1196) праз яго малодшага сына севастакратара Аляксандра, бо ён згадваецца як кузен цара Канстанціна I Ціха (1257—1277); аднак, яго дачыненні да царскай сям'і маглі быць толькі тытулярнымі. Калаян апанент правізантыйскай палітыкі цара Міхаіла Асеня I (1246—1256), браў удзел у апазіцыі яму.
Севастакратар Калаян больш за ўсё вядомы як галоўны кцітар Баянскай царквы, сярэдневяковага праваслаўнага храма ў Баяне каля Сафіі. Надпіс 1259 года ў царкве апісвае ролю Калаяна ў яе ўзвядзенні. Царква ўпрыгожана партрэтамі кцітара Калаяна і яго жонкі Дзясіславы.
Існуе таксама здагадка, што Калаян перабудаваў палац рымскага імператара Канстанціна I у Сафіі і выкарыстоўваў яго як сваю гарадскую рэзідэнцыю. Дзве іншыя невялікія царквы ў Сафіі, Св. Петкі Старой і Св. Мікалая, таксама атрыбутаваны яго кцітарствам.
Красніца (Вілейскі раён)
Кра́сніца (, Красница) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
Абрамава
Абрамава — жаночая форма прозвішча Абрамаў, тапонім.
Універсітэт «Лібертас»
Універсітэт «Лібертас» (Sveučilište Libertas) — харвацкая прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Заграб.
Каламан II Асень
Каламан II Асень (Калиман II Асен) — балгарскі цар у 1256 годзе. Сын Аляксандра, брата балгарскага цара Івана Асеня II, унук Івана Асеня I.
Паходжанне
Паводле Георгія Акрапаліта, забіты цар Міхаіл II Асень быў яго стрыечным братам. Армянскі святар Аракел у 1258 годзе згадваў, што балгарскі цар быў забіты сынам свайго дзядзькі. Лічыцца, што Міхаіл II Асень меў толькі аднаго дзядзьку — севастакратара Аляксандра. З-за гэтага лічыцца, што Каламан II быў яго сынам.
Адносна асобы Каламана II працягваецца яшчэ адна спрэчка. Некаторыя аўтары атаясамляюць яго з севастакратарам Калаян, кцітарам Баянскай царквы. Асноўным аргументам на карысць гэтага сцвярджэння з’яўляецца падабенства іх імёнаў. Гэты пункт гледжання, аднак, быў аспрэчаны пазнейшымі гістарыёграфамі, якія ўсталявалі, што Каламан II загінуў у 1256 годзе ці напачатку 1257 года, а Калаян, у адпаведнасці з надпісам у Баянскай царкве, памёр не раней за 1259 год. З таго ж надпісу вядома, што Калаян з’яўляўся стрыечным братам цара. Царом Балгарыі ў 1259 года быў Канстанцін I Ціх, так што севастакратар быў яго стрыечным братам, а не Міхаіла II Асеня.
Імя
Правільнае вымаўленне імя цара застаецца дыскусійным. Напрыклад, Петар Нікаў лічыць, што яно павінна прамаўляцца як «Каламан» (Каломан). Ён абгрунтоўвае сваю версію венгерскім паходжанні гэтага імя. Імя «Каліман» — грэчаскі варыянт венгерскага імя. Венгерскае паходжанне імя адстойвае Ёрдан Андрэеў. Ён кажа, што ў заходніх дакументах балгарскага цара называлі Каламан. Паводле меркавання іншых аўтараў, напрыклад, Івана Бажылава, пры яго жыцці кіраўніка называлі на грэчаскі манер Каліманам, гэты варыянт імя сустракаецца ў пазнейшых крыніцах, напрыклад, у Паісія Хілендарскага, Феадора Граматыка, а таксама ў так званай Каліманавай грамаце. У лацінскіх крыніцах імя пішацца як Каламан, па ўзоры імя каталіцкага святога Каламана. У лісце Папы Інакенція IV цару ад 21 сакавіка 1245 года балгарскі цар Каламан I Асень называецца гэтак жа — «Colomanno in Bulgaria».
Цар Балгарыі
Пасля 1254 года балгарскія баяры арганізавалі змову супраць Міхаіла II Асеня. У выніку змовы Каламан забіў свайго стрыечнага брата і быў каранаваны ў 1256 годзе. Але ў яго былі небяспечныя праціўнікі. Першым сярод іх быў князь Расціслаў Міхайлавіч — бацька царыцы, з якой Каламан ажаніўся, каб надаць свайму ўзыходжанню від спадчыннасці. Расціслаў Міхайлавіч прывёў войскі да Тырнава для абароны дачкі. Цар Каламан II быў пакінуты сваімі прыхільнікамі, бег з горада і неўзабаве быў забіты пры нявысветленых акалічнасцях. Расціслаў Міхайлавіч увайшоў у сталіцу і абвясціў сябе царом Балгарыі, аднак не быў прыняты мясцовай знаццю. У выніку князь разам з дачкой з’ехаў у Бялград, а балгарскія баяры ўзвялі на прастол зяця Івана Асеня II Міцу Асеня.
Сям’я
Каламан Асень II ажаніўся ў 1256 годзе з Ганнай (Лізаветай), дачкой князя Расціслава Міхайлавіча. Дзяцей у іх не было.
Wayback Machine
Wayback Machine  — бясплатны анлайн-архіў некамерцыйнай бібліятэкі «Архіў Інтэрнэту». З дапамогай пошукавых робатаў «Wayback Machine» архівуе і робіць агульнадаступнай большую частку «адкрытага» інтэрнэту.
Сервіс быў запушчаны ў 1996 годзе, аднак стаў даступны для грамадскасці толькі ў 2001 годзе.
За першыя 20 гадоў існавання Wayback Machine каталагізаваў і захаваў калекцыю з больш як 286 млрд вэб-старонак. Архіўныя здымкі адлюстроўваюцца ў фармаце HTML, JavaScript і CSS. Дзякуючы захаваным у Wayback Machine дакументам карыстальнікі могуць адсочваць змены, якія адбываюцца на сайтах, і параўноўваць розныя версіі правак. Станам на студзень 2023 года Wayback Machine дае доступ да больш як 767 мільярдаў захаваных вэб-старонак.
Стварэнне
У 1989 годзе англійскі навуковец Цім Бернерс-Лі стварыў сусветнае павуцінне — сістэму, якая дазваляе перадаваць даныя праз падключаныя да інтэрнэту камп’ютары. Аднак з распаўсюджваннем сусветнага павуціння былі выяўлены дзве асноўныя праблемы. Першая складалася ў недахопе месца для захоўвання ўсіх даных, праз што многія дакументы і вэб-старонкі выдаляліся. Іншая праблема складалася ў тым, што пасля рэдагавання вэб-старонкі (напрыклад, з юрыдычных прычын) карыстальнікі не маглі паглядзець яе першапачатковую версію. Вырашыць гэтыя недахопы імкнулася амерыканская лічбавая бібліятэка «Архіў Інтэрнэту» — некамерцыйная арганізацыя, створаная праграмістамі Брустэрам Кейлам і у 1996 годзе. Пры супрацоўніцтве з Alexa Internet (даччынай кампаніяй Amazon, якая займаецца вэб-індэксаваннем). «Архіў» ініцыяваў стварэнне і захоўванне копій існых сайтаў для развіцця «ўніверсальнага доступу да ведаў». Арганізацыя давала бясплатны публічны доступ да алічбаваных матэрыялаў, такіх як вэб-старонкі, кнігі, аўдыёзапісы, уключаючы жывыя канцэрты, відэа, выявы і праграмнае забеспячэнне. На 2021 год штаб-кватэра «Архіва Інтэрнэту» знаходзіцца ў Сан-Францыска, у будынку былой хрысціянскай царквы, размешчанай у раёне Рычманд. Журналіст мясцовай радыёстанцыі у 2019 годзе параўноўваў офіс «Архіва» з рымскім храмам. Арганізацыя ставіць сабе за мэту выратаваць інтэрнэт ад знікнення.
«Wayback Machine» стаў самым вядомым праектам «Архіва». Анлайн-сэрвіс быў названы ў гонар машыны часу з мультсерыяла 1960-х гадоў «Шоу Рокі і Булвінкля». Ён дае доступ да лічбавай калекцыі з больш як 550 млрд вэб-старонак. Праект Wayback Machine быў задуманы як рашэнне праблемы памылкі 404, якая азначае, што сервер не можа знайсці даныя па запытаным адрасе. Гэта звязана з так званым выміраннем спасылак — нарастаючай недаступнасцю некалі апублікаваных даных. Так, у 1997 годзе сярэдняя працягласць жыцця вэб-старонкі складала 44 дня. У 2003 годзе гэты паказчык склаў 100 дзён.
Праведзены ў 2008 годзе аналіз спасылак на 2700 лічбавых рэсурсах, большасць з якіх не мае друкаваных аналагаў, паказаў, што каля 8 працэнтаў спасылак пераставалі працаваць праз год. Да 2011 года, то бок праз тры гады, 30 працэнтаў спасылак у калекцыі былі непрацуючымі. Дзякуючы інтэграцыі з Alexa, карыстальнік, які сутыкнуўся з паведамленнем пра памылку, мог атрымаць доступ да заархіваванай версіі старонкі праз укаранёную ў браўзер панэль інструментаў. Калі копія недаступнай старонкі прысутнічала ў базе даных Wayback Machine, то загаралася спецыяльная кнопка. Пры гэтым карыстальнікі маглі даць браўзеру дазвол на прагляд і рэгістрацыю актыўнасці — у такім разе ўсе сайты, што карыстальнік наведаў, архіваваліся на партале.
Wayback Machine быў запушчаны ў маі 1996 года, аднак стаў даступным для грамадскасці толькі ў 2001 г. — да гэтага ўся запісаная на лічбавых магнітных стужках інфармацыя была адкрыта толькі для абмежаванай колькасці навукоўцаў і даследчыкаў. Да моманту «адкрыцця» архіў утрымліваў звыш 10 млрд заархіваваных старонак. Да снежня 2014 года кіраўніцтва Wayback Machine паведаміла, што захавала 435 млрд вэб-старонак па ўсім свеце. З тэхнічнага пункта гледжання праграмнае забеспячэнне Wayback Machine не з’яўляецца архівам, а хутчэй агульнадаступным інтэрфейсам да абмежаванага падмноства ўсіх сховішчаў. Так, Wayback Machine нельга лічыць пошукавай сістэмай калекцыі арганізацыі, бо яна не ажыццяўляе пошук па базе даных іншай буйной віртуальнай бібліятэкі — Open Library, якая дазваляе карыстальнікам бясплатна атрымліваць доступ да лічбавых копій кніг, якія загружаюцца і архівуюцца ў рамках праекта.
Характарыстыка
З запускам «Wayback Machine» «Архіў Інтэрнэту» стаў адным з самых папулярных і вядомых анлайн-парталаў і галоўным сэрвісам вэб-архівавання.
У 1999 годзе «Архіў» пачаў пашыраць калекцыю за межы архіўнага вэб-кантэнту, каб забяспечыць доступ як да алічбаваных, так і першапачаткова лічбавых рэсурсаў, у тым ліку кніг, аўдыё, фільмаў, відарысаў, дакументаў, праграмнага забеспячэння і відэагульняў. Некаторыя сканіраванні выконваюцца пошукавымі робатамі самога архіва, а іншыя — партнёрскімі арганізацыямі. Асобныя базы даных могуць набывацца за кошт ахвяраванняў карыстальнікаў і мэтавых набыццяў. Самі стваральнікі арганізацыі параўноўвалі сваю калекцыю з Александрыйскай бібліятэкай.
На 2021 год Wayback Machine змяшчаў звыш 424 млрд вэб-старонак — больш, чым дакументаў у Бібліятэцы Кангрэса.
IC 1449
IC 1449 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Неагенавы перыяд
Неаген — геалагічны перыяд, другі перыяд кайназоя. Неагенавы перыяд пачаўся каля 25 мільёнаў гадоў таму, скончыўся 2 мільёна гадоў таму. Працягласць неагена - 23 мільёна гадоў. Млекакормячыя асвойваюць мора і паветра - узнікаюць кіты і рукакрылыя. Плацэнтарныя адціскаюць на перыферыю астатніх млекакормячых. Фаўна гэтага перыяду становіцца вельмі падобнай да сучаснай. Але ёсць і адрозненні - яшчэ існуюць мастадонт, гіпарыён, шаблязубы тыгр. Буйныя нелятаючыя птушкі граюць вялікую ролю, асабліва ў ізаляваных, астраўных экасістэмах.
Parliament (гурт)
Parliament — амерыканскі музычны гурт пад кіраўніцтвам Джорджа Клінтана, разам з гуртам Funkadelic адзін з двух асноўных яго музычных калектываў/праектаў. Быў арыентаваны пераважна на стварэнне папулярных песень у стылі R&B, тым часам як Funkadelic выконваў сумесь рока з соўлам і фанкам, больш псіхадэлічныя і імправізацыйныя кампазіцыі.
У 1997 годзе сукупны праект Джорджа Клінтана Parliament-Funkadelic быў прыняты ў Залу славы рок-н-рола.
(173) Іно
(173) Іно (Ἰνώ) — адзін з найбуйнейшых астэроідаў галоўнага пояса, які прыналежыць да цёмнага спектральнага класа C, а яго паверхня багатая найпростымі вугляроднымі злучэннямі. Астэроід быў адкрыты 1 жніўня 1877 года французскім астраномам Альфонсам Барэлі і названы ў гонар Іно, персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Размнажэнне
Размнажэнне — біялагічны працэс, з дапамогай якога ўтвараюцца новыя індывідуальныя арганізмы. Размнажэнне — фундаментальная асаблівасць усіх жывых форм. Кожны індывідуальны арганізм існуе ў выніку размнажэння.
Розныя спосабы размнажэння падраздзяляюцца на тры асноўныя тыпы:
Палавое размнажэнне патрабуе ўдзелу двух індывідумаў. Прыклад — размнажэнне чалавека.
Лепясоўка
Лепясоўка — рака ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Мухавец. Даўжыня 17 км. Пачынаецца за 1,6 км на паўночны ўсход ад вёскі Навасёлкі Тэвельскага сельсавета, вусце каля паўднёвай ускраіны вёскі Вялікія Лепясы ў межах горада Кобрын. Рэчышча каналізаванае.
Марытон
Марыто́н (, Маритон) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Буркоўскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 13 км на захад ад Брагіна, 22 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 122 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Брагін — Хойнікі.
Планоўка складаецца з прасталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, да цэнтра якой з усходу пад прамым кутом далучаецца кароткая прасталінейная вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Выяўлены археолагамі курганны магільнік (2 насыпы ў 100 м ад прасёлкавай дарогі) сведчыць пра засяленне тутэйшых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагоддзя Па інвентары 1844 года цэнтр фальварка, які ўваходзіў у маёнтак Хвойнікі (прыналежаў В. К. Прозару). Паводле перапісу 1897 года ў Мікуліцкай воласці.
У 1932 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе калгасу «Чырвоная ніва» (цэнтр — вёска Буркі). Да 14 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мікуліцкага сельсавета.
Таніна Піцула
Таніна Піцула (Tonino Picula, 31 жніўня 1961, Малі-Лошынь, СР Харватыя, СФРЮ) — харвацкі палітычны дзеяч левацэнтрысцкай Сацыял-дэмакратычнай партыі Харватыі (СДП), міністр замежных спраў Рэспублікі Харватыі з 2000 па 2003 гады.
Маладыя гады
Піцула атрымаў пачатковую і сярэднюю адукацыю ў Шыбеніку. Скончыў факультэт гуманітарных і грамадскіх навук (філасофскі факультэт) па кірунку сацыялогія ва ўніверсітэце Заграба. Быў шматгадовым членам СДП, займаў пасаду сакратара міжнародных адносін партыі з 1993 па 2000 гады. Быў удзельнікам Вайны ў Харватыі. Таксама ўзначальваў аддзяленне Сацыял-дэмакратычнай партыі ў Веліка-Горыцы з 1997 па 2000. Быў дэпутатам харвацкага парламента на працягу некалькіх скліканняў.
Міністр замежных спраў
Пасля парламенцкіх выбараў 2000 года, на якіх у складзе шырокай кааліцыі перамагла СДП пад кіраўніцтвам Івіцы Рачан, быў прызначаны міністрам замежных спраў да канца тэрміна паўнамоцтваў адпаведнага ўрада ў 2003.
Падчас яго знаходжання на пасадзе Харватыя стала кандыдатам на ўступленне ў НАТА і ЕС.
Познія гады
Падчас мясцовых выбараў у 2005 быў абраны мэрам Веліка-Горыцы. Пасля таго, як у сярэдзіне 2007 памёр ад раку Івіца Рачан, Піцула ўключыўся ў выбарчую гонку за права стаць яго пераемнікам на пасадзе старшыні партыі, але прайграў у першым туры выбараў Зорану Міланавічу і Жэльцы Антунавіч. З’яўляецца членам праўлення Асацыяцыі супраць гвалту над дзецьмі ў сем’ях у Веліка-Горыцы.
Абрамаў
Абра́маў — рускае прозвішча, утворанае ад імя Абрам.
Аляхновічы (станцыя)
Аляхно́вічы (, Олехновичи)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў аграгарадку Аляхновічы; на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж прыпыначным пунктам Раманы і прыпыначным пунктам Баяры.
Кімія
Кі́мія (, Кимия) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
Вейна (Сенненскі раён)
Ве́йна (, Вейно) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Раснянскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1641 годзе як цэнтр маёнтка ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Вольфенбютэльскі кодэкс
Вольфенбютэльскі кодэкс (Codex Guelferbytanus, называецца таксама Codex Carolinus, інвентарны нумар 4148) — пергаментны рукапіс Новага Запавету, меркавана, VI стагоддзя. Палімпсест, змяшчае паралельныя старалацінскі і гоцкі тэксты Паслання да Рымлян; захавалася ўсяго 4 аркушы і каля 40 вершаў біблейскага тэксту. Захоўваецца ў Вольфенбютэлі ў Бібліятэцы герцага Аўгуста. Традыцыйная сігла — w, Car для гоцкага тэксту і gue — для лацінскага; па класіфікацыі Бойранскага інстытута мае № 79.
Апісанне
Тэкст кодэкса ўяўляе адзін з нешматлікіх фрагментаў як гоцкага перакладу Бібліі, так і старалацінскага тэксту. Першапачаткова перапісаны тэкст быў пазней змыты і выкарыстаны для перапісвання іншага рукапісу, у складзе якога захаваліся 4 аркушы. Гоцкі тэкст рукапісу дрэнна паддаецца чытанню і неаднаразова пераглядаўся і рэканструяваўся. Захаваныя аркушы ідуць не па парадку, у складзе Вольфенбютэльскага кодэкса гэта 255, 256, 277, 280. Яны змяшчаюць каля 40 вершаў тэксту, , ,. Памер аркушаў — 26,5 × 21,5 см. Тэкст запісаны ў дзве калонкі па 27 радкоў, левая калонка — гоцкі тэкст, правая — старалацінскі. На змытым гоцка-лацінскім тэксце прыкладна ў XI стагоддзі былі перапісаны «Этымалогіі» Ісідара Севільскага.
Захаваны тэкст не мае разбіцця, прынятага ў тыя часы. Лацінскі і гоцкі тэкст змяшчае стандартныя скарачэнні пад надрадковай рысай, аналагічнай царкоўнаславянскаму тытлу  — ihm (Iesum), ihu (Iesu). Тэкст кодэкса мае некаторае значэнне для даследавання тэксталогіі Паслання да Рымлян. Мяркуецца, што лацінскі тэкст блізкі да арыгінала, з якога перапісваліся старалацінскія рукапісы 75, 77 і 89. Лацінскі тэкст выпраўлены па гоцкім.
Гісторыя
Ніякіх дакладных звестак пра час, месца і акалічнасці стварэння рукапісу няма. Відаць, ён быў перапісаны ў Італіі, як і ўсе астатнія гоцкія рукапісы Пісанні, якія дайшлі да нас. Далей ён патрапіў у Абацтва Бобіа, дзе і быў змыты. Далей кодэкс паслядоўна пабываў у бібліятэчных зборах Вайсенбурга, Майнца і Прагі. У 1689 годзе кодэкс быў набыты для Вольфенбютэльскай бібліятэкі, дзе і захоўваецца дагэтуль.
Рукапіс быў выяўлены ў 1752 годзе Якабам Гойзінгерам, але яго цікавілі толькі грэчаскія тэксты, якія ўцалелі ў выглядзе палімпсеста. У 1756 годзе выявіў у складзе рукапісу і гоцка-лацінскую, якую апублікаваў у 1763 годзе. У яго публікацыі ўсе скарачэнні былі раскрыты, але даследчык дапусціў шмат памылак і не змог прачытаць вялікую колькасць слоў, пакінуўшы прабелы ў рэканструяваным тэксце. Новае чытанне тэксту прапанаваў Канстанцін Тышэндорф, яго публікацыя выйшла ў 1855 годзе. Як звычайна ў сваіх выданнях, Тышэндорф імкнуўся аднавіць усе характэрныя асаблівасці арыгінала, у тым ліку памылкі і скарачэнні, колькасць радкоў і знакаў у радку. Новае даследаванне і выданне тэксту адбылося пасля гэтага толькі ў 1999 годзе; яно было праведзена Карлай Фалуаміні (Турынскі ўніверсітэт).
Кузьмішкі (Вілейскі раён)
Ку́зьмішкі (, Кузьмишки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
Абрамчук
Абрамчу́к — беларускае прозвішча, утворанае ад імя Абрам.
7 (альбом)
«7» — трэці альбом этна-трыа Троіца, выдадзены ў 2004 годзе ўласнымі сіламі гурта. У 2007-м альбом быў перавыдадзены на расійскім лэйбле Sketis Music.
Карытніца (гміна)
Карытні́ца (Korytnica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэнгроўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Карытніцы. Плошча гміны складае 180,54 км². Станам на 2004 год у гміне Карытніца пражывалі 6828 чалавек, шчыльнасць — 37,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 41 салецтваў.
Альбуга
Альбуга (Albugo), цыстопус (Cystopus) — род ааміцэтавых грыбоў.
Пашырэнне
Вядомы больш за 10 відаў, пашыравых у краінах Еўразіі, Амерыкі, Афрыкі. На Беларусі трапляецца і. Паразітуюць найбольш на раслінах сямейства складанакветных і крыжакветных. Выклікаюць разнастайныя скрыўленні і разрастанне асобных органаў раслін, пазней — з'яўленне белых бугаркоў (пустул), якія потым прарываюцца.
Асаблівасці біялогіі
Міцэлій разгалінаваны, без перагародак, міжклетачны, з шматлікімі шарападобнымі гаўсторыямі. Спарангіяносцы кароткія, простыя, булавападобныя, утвараюць пад эпідэрмісам расліны-гаспадара шчыльны слой. Спарангіі верхавінкавыя, шарападобныя або цыліндрычныя, сабраныя ў ланцужкі, бясколерныя, у масе жаўтаватыя, пазней распадаюцца на асобныя зоаспарангіі, якія прарастаюць двухжгуцікавымі зааспорамі. Ааспоры (споры, якія зімуюць, узнікаюць у выніку полавага працэсу) шарападобныя, з тоўстай, бурай, сеткавай або бародаўчатай абалонкай, прарастаюць у зааспоры, рэдка ў міцэлій.
(174) Федра
(174) Федра (Φαίδρα) — адносна невялікі астэроід галоўнага пояса няправільнай формы. Ён быў адкрыты 2 верасня 1877 года амерыканскім астраномам Дж. Уотсанам у Эн-Арбар, ЗША і названы ў гонар Федры, жонкі Тэсея, якая, згодна старажытнагрэчаскай міфалогіі, закахалася ў свайго пасерба.
Інфаркт міякарда
Інфаркт міякарда (Infarctus cordis) — адна з клінічных формаў ішэмічнай хваробы сэрца, якая працякае з развіццём ішэмічнага некроза ўчастка міякарда, абумоўленага абсалютнай ці адноснай няздатнасцю яго кровазабеспячэння.