cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kobus ellipsiprymnus
Арэал і захаванасць віду
Вадзяны казёл жыве па ўсёй Афрыцы паўднёвей Сахары, адсутна толькі ў трапічных лясах басейна Конга і Нігера, на Самалійскім паўвостраве і на паўднёвым ускрайку кантынента.
Колькасць вадзяных казлоў адносна высокая, а ў апошнія гады ў ПАР і Намібіі нават вырасла. Гэты від лічыцца згодна Міжнароднай Чырвонай кнізе, «якія знаходзяцца пад невялікі пагрозай» (LC — Least Concern; гэта самая нізкая катэгорыя, якая азначае, што від па-за небяспекай).
Спосаб жыцця і паводзіны
Назва антылопы не адпавядае яе ладу жыцця. Да вадаёмаў вадзяны казёл падыходзіць звычайна не часцей, чым іншыя насельнікі саваны, але ахвотна кідаецца ў ваду пры ўзнікненні небяспекі, напрыклад, нападзе драпежніка. Вадзяныя казлы добра плаваюць.
Як і іншыя прадстаўнікі падсямейства, вадзяны казёл аддае перавагу зарослым хмызняком і паасобнымі дрэвамі рачным далінам, хоць нярэдка яго можна сустрэць і сярод сухой хмызняковай саваны ці нават у зусім бязлесным стэпе, напрыклад, у кратары Нгорангора. Дарослыя самцы вядуць адзіночны лад жыцця; самкі і моладзь утвараюць невялікія групы, якія ў сухі сезон аб'ядноўваюцца ў статкі.
На сваёй тэрыторыі яны не здзяйсняюць далёкіх пераходаў, аддаюць перавагу аселаму жыццю. Днём вадзяныя казлы адпачываюць. Корм (які складаецца ў асноўным з травяністай, часта воднай расліннасці) і ваду яны шукаюць раніцай і ў другой палове дня да вечара.
Старыя самцы валодаюць значным індывідуальным участкам, на якім у перыяд гону стараюцца ўтрымаць статак самак. Паміж самцамі нярэдка бываюць бойкі. Перад пачаткам турніру байцы становяцца адзін супраць аднаго з шырока расстаўленымі пярэднімі нагамі, апусціўшы да зямлі галаву. Падчас бітвы жывёлы, скрыжаваўшы рогі, упіраюцца лбамі і імкнуцца прыціснуць галаву праціўніка. Перад спарваннем самец, пераследуючы самку, кладзе галаву і шыю ёй на круп.
NGC 4225
NGC 4225 (іншыя абазначэнні — MCG -2-31-27, NPM1G -12.0397, IRAS12140-1203, PGC 39337) — галактыка ў сузор’і Воран.
Kobus ellipsiprymnus
Спосаб жыцця і паводзіны
Цяжарнасць доўжыцца 7-8 месяцаў. Масавы ацёл прымеркаваны да пачатку дажджлівага перыяду. Самка прыносіць у год аднаго цяля рыжаватай афарбоўкі. Нованароджаны важыць каля 13 кг.
NGC 4225
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Kobus ellipsiprymnus
Спосаб жыцця і паводзіны
У вадзянога казла ў прыродзе шмат ворагаў і акрамя чалавека. Гэта, у першую чаргу, буйныя кошкі — леў, леапард і гепард.
Эмерык Аўгуст Чапскі
Эмерык Ча́пскі, Эмерык Аўгуст Гутэн-Ча́пскі (Эмерык Аўгуст Гутэн-Чапскі, Emeryk August Hutten-Czapski;, в.  — ) — польскі гісторык, палітычны дзеяч.
Біяграфія
З роду графаў Гутэн-Чапскіх, сын графа Караля Эмерыкавіча Чапскага.
У міжваеннай Польшчы ў 1925—1931 гг. быў старшынёй слонімскага аддзела Саюза землеўласнікаў з Беларускіх крэсаў. Уваходзіў у палітычную групоўку «віленскія кансерватары». У 1930 і 1935 г. выбіраўся дэпутатам («паслом») у польскі сейм.
З пачаткам Другой сусветнай вайны ў 1939 г. выехаў за мяжу, працаваў у польскіх дзяржаўных установах, застаўся ў эміграцыі. Даследаваў сувязі Рэчы Паспалітай з Італіяй. Сабраў багатую калекцыю старых карт Польшчы і ВКЛ, ініцыятар выдання «Каталога старых карт Польскай Рэчы Паспалітай у калекцыі Эмерыка Гутэн-Чапскага і іншых зборах» (1978).
Пека
Насельніцтва складае 223 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 223 чал./км². Займае плошчу 1 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martiniano.
Царква прападобнага Серафіма Сароўскага (Свіслач)
Царква прападобнага Серафіма Сароўскага — мураваны праваслаўны храм у г. п. Свіслач Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. З 2015 года ўваходзіць у 2-ую Пухавіцкую благачынную акругу. Знаходзіцца на вул. Садовая, 1.
Гісторыя
17 красавіка 2008 года была зарэгістравана праваслаўная рэлігійная грамада.
1 жніўня 2015 года епіскапам Барысаўскім і Мар’інагорскім Веніямін была асвячона месца пад будаўніцтва царквы і была зроблена закладка капсулы ў падмурак храма.
Скраблякі
Скраблякі́ (, Скребляки) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Да 12 верасня 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Індурскага сельсавета.
Леанід Міхайлавіч Лыч
Леанід Міхайлавіч Лыч (, в. Магільнае, Уздзенскі раён Мінскай вобласць — ) — беларускі гісторык, публіцыст. Доктар гістарычных навук (1989), прафесар (1993).
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Даследваў пытанні сацыяльна-класавых адносін у савецкі час, гісторыю беларускай культуры, моўную палітыку ў Беларусі ў XIX—XX ст., міжнацыянальныя адносіны ў краіне ў XX стагоддзі.
Адзін з аўтараў кніг: «Гісторыя Мінска» (1967), «Гісторыя Беларускай ССР» (т.5, 1975), «Гісторыя рабочага класа БССР» (т.4, 1987), «Нарысы гісторыі Беларусі» (т.2, 1995), «Гісторыя культуры Беларусі» (1996); аўтар манаграфій, сярод якіх «Беларуская нацыя і мова» (1994), «Назвы зямлі беларускай» (1994) і інш.
У кнізе «Беларуская нацыянальная ідэя: тэарэтычны і практычны аспекты» (2010) раскрываюцца фармаванне канцэпцыі беларускай нацыянальнай ідэі і шляхі пераўвасаблення яе ў практыку. З усяго комплексу звязаных з гэтым пытанняў найбольш падрабязна разгледжаны нацыянальна-дзяржаўнае будаўніцтва і асветніцка-моўны фактар. Храналагічна кніга заканчваецца 30-мі гадамі ХХ ст.
Даследаваў праблему культурнага жыцця на тэрыторыі, што знаходзілася пад юрысдыкцыяй акупацыйных уладаў у кнізе «Нацыянальна культурнае жыццё Беларусі на тэрыторыі функцыянавання нямецкага акупацыйнага рэжыму (чэрвень 1941 ― ліпень 1944 г.)», якая выйшла ў 2011 годзе.
Кніга «Краязнаўства ў кантэксце сучаснага нацыянальна-культурнага жыцця Беларусі» (2013) прысвечана раскрыццю становішча краязнаўчага руху ў Рэспубліцы Беларусь, паказаны яго дасягненні ў даследаванні розных праблем, звязаных з гісторыяй, нацыянальна-культурным жыццём. Аўтар шмат увагі надаў моўнаму і тапанімічнаму аспектам краязнаўчых даследаванняў.
Рабяціна
Рабя́ціна — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 12 км на поўнач ад горада Полацк, каля вёскі Капавішча, у басейне ракі Палата.
Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,42 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, пад выганам, на ўсходзе параслі лесам. Праз возера цячэ канава Рабінаўка.
Юрына (Гагарынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Крыптафашызм
Крыптафашызм — таемная падтрымка або захапленне фашызмам. Асоба або група хавае сваю падтрымку або захапленне, каб пазбегнуць палітычных рэпрэсій або палітычнага самагубства.
Оксфардскі слоўнік англійскай мовы цытуе некалькі ранніх ужыванняў гэтага тэрміна, у тым ліку «The Guardian», дзе гэты тэрмін выкарыстоўваўся больш за адзін раз у 1920-х гадах.
У тэледэбатах ABC падчас хаосу Нацыянальнага з’езду Дэмакратычнай партыі 1968 года Гор Відал апісаў Уільяма Ф. Баклі-малодшага як «крыптанацыста», пазней паправіўшы сябе, кажучы, што ён меў на ўвазе «крыптафашыст». Пяццю гадамі раней тэрмін з’явіўся ў нямецкамоўнай кнізе сацыёлага Тэадора В. Адорна «Der getreue Korrepetitor» («Верны рэпетытар»). Адорна выкарыстаў тэрмін «крыптафашызм» яшчэ ў 1938 годзе ў лісце, напісаным Вальтэру Беньяміну. У гэтым дакуменце тэрмін не звязаны з тайнай падтрымкай або захапленнем фашызмам, але выкарыстоўваецца для абазначэння таго, хто недастаткова свядомы пры дэманстрацыі такіх рэгрэсіўных тэндэнцый.
Тэрмін быў выкарыстаны нямецкім лаўрэатам Нобелеўскай прэміі Генрыхам Бёлем у эсэ 1972 года пад назвай «Will Ulrike Gnade oder freies Geleit?», у якім рэзка крытыкавалася асвятленне бульварнай газетай «Bild» банды Баадэр-Майнгоф, леварадыкальнай тэрарыстычнай арганізацыі. У эсэ Бёль заявіў што тое, што робіць «Bild», «больш не крыптафашысцкае, не фашыстоіднае, а голы фашызм. Агітацыя, хлусня, бруд».
Дружна
Дру́жна — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дружнянка (працякае праз возера).
Плошча паверхні возера 0,1 км². Даўжыня 0,44 км, найбольшая шырыня 0,32 км, даўжыня берагавой лініі 1,21 км. Найбольшая глыбіня 0,4 м, сярэдняя 0,3 м. Аб’ём вады 0,003 млн м³. Плошча вадазбору 18,4 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй да 3—8 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі сплавінныя. Дно возера плоскае, выслана сапрапелем (сярэдняя магутнасць адкладаў каля 8,5 м). Возера дыстрофнае, слабапраточнае. Зарастае цалкам. Сярод раслін — чарот, эладэя, разак, рдзесты, харавыя водарасці. Водзяцца шчупак, карась, лінь і іншыя рыбы.
Узровень вады ў возеры панізіўся на 1,5 м у выніку меліярацыі ў 1930—1950 гадах.
Ёрынг (камуна)
Ёрынг (Hjørring Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўночная Ютландыя. Плошча — 929,58 км², што складае 2,16 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 67121 чал. (мужчыны — 33461, жанчыны — 33660; іншаземныя грамадзяне — 2069).
Фальканет
Фалькане́т (falconetto, falconet) — артылерыйская гармата калібру 45—100 мм.
Фальканеты знаходзіліся на ўзбраенні арміі і флоту шэрагу дзяржаў у 16—18 ст. Стралялі свінцовымі ядрамі, перавозіліся 1—2 коньмі. У некаторых краінах у 18 ст. фальканетамі называлі палкавыя пушкі калібру 45—55 мм.
Зялёная партыя Бразіліі
Партыя карыстаецца адноснай папулярнасцю і лічыцца «партыяй сярэдняга рангу». На выбарах 2006 года партыя атрымала 13 месцаў у парламенце з 513 месцаў.
Партыя змагаецца за экалогію, правы чалавека, федэралізм, грамадзянскія свабоды і легалізацыю марыхуаны.
Партыя заснавана ў 1986 годзе. Адным з заснавальнікаў партыі быў Карлус Мінц.
На прэзідэнцкіх выбарах 2010 года кандыдат ад партыі Марына Сілва атрымала ў першым туры 19,4 % галасоў (у асноўным у буйных гарадах цэнтра краіны).
Еўропа за свабоду і дэмакратыю
Еўропа за свабоду і дэмакратыю (Europe of Freedom and Democracy, EFD) — кансерватыўная фракцыя Еўрапейскага парламента. Фракцыя была ўтворана 14 ліпеня 2009 года прадстаўнікамі правых жорсткіх еўраскептыкаў.
Склад
Дэпутаты Еўрапарламента, якія складаюць групу :
Джунгарскае ханства
Джунга́рская ханства (ᠵᠡᠭᠦᠨ ᠭᠠᠷ ᠤᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨᠲᠣ ᠣᠯᠣᠰ, калм.: Зүн Һарин хаана улс, Зүүнгарын хаант улс, 准噶尔汗国) — умоўная, агульна прынятая назва дзяржавы айратаў у Цэнтральнай Азіі (1640 — 1755 гг.).
Гісторыя
Айраты, якія склалі асноўную частку стваральнікаў Джунгарскай дзяржавы, паходзілі з мясцовасці вакол ракі Селенга. Пасля распаду агульнамангольскай дзяржавы ў XV ст. яны захапілі Турфан, мясцовасць на поўнач ад якога атрымала назву Джунгарыі ад наймення часткі айрацкіх плямёнаў, што традыцыйна складалі джэнгун, так званае "левае" або "усходняе" крыло манголаў. У 1640 г. на мяжы сучасных Сіньцзяна і Кыргызстана айраты правялі агульны сход. У ім прымалі ўдзел не толькі айраты Цэнтральнай Азіі, аднак і Расіі (гл. калмыкі). У выніку сходу быў прыняты кодэкс законаў Ікі Цааджын Бічык, падтрымана распаўсюджанне сярод айратаў тыбецкага будызму і новай формы пісьмовасці, распрацаванай будысцкім навукоўцам Зая-Пандытам. Адзіным правадыром айратаў быў прызнаны джунгар Эрдэн-Баатар-хунтайджы, які дагэтуль заваяваў землі ўздоўж ракі Ілі і атрымаў пачэсны тытул ад далай-ламы.
Нашчадкі Эрдэн-Баатар-хунтайджы рабілі паспяховыя паходы на краіны Сярэдняй Азіі, Паўночную Манголію, Тыбет і Кітай. У склад Джунгарскага ханства увайшлі землі поўначы Сіньцзяна, усходу Казахстана, большая частка Кыргызстана, Заходняй Манголіі. Пад кантролем джунгараў у розныя часы былі дзяржавы Паўднёвай Сібіры і на поўнач ад Тыбета. У выніку вайны 1740 - 1743 гг. айраты здолелі падначаліць значную частку казахскіх плямёнаў.
Цынская армія разгарнула жорсткія рэпрэсіі, што прывялі да вынішчэння айратаў. Лічыцца, што да 1755 г. іх колькасць у Джунгарыі дасягала 600 тысяч чал. Да 1757 г. загінула ад 40% да 80% насельніцтва. Частка айратаў Джунгарыі далучылася да казахаў і кіргізаў або да расійскіх калмыкаў, сваіх бліжэйшых сваякоў. Джунгарскае ханства было далучана да імперыі Цын і перастала існаваць.
Дзяржава
Джунгарскае ханства было манархічнай дзяржавай, на чале якой стаялі правадыры-тайджы з роду Чарос. Іх уладу абмяжоўваў зарго, фактычна прадстаўнічы орган улады, у склад якога ўваходзілі чальцы розных племянных і родавых груп айратаў. Неайрацкае насельніцтва звычайна не прымала ўдзел у кіраванні дзяржавай.
У сталым выглядзе зарго быў адносна невялікім — каля 8 чалавек. Яны мелі тытул саёт. Падчас вайны або перагавораў зарго мог быць значна пашыраны. Ён абмярковаў з вышэйшым тайджы найбольш важныя дзяржаўныя пытанні, а таксама з'яўляўся вышэйшай судовай уладай. Суд адбываўся паводле агульнага кодэкса законаў Ікі Цааджын Бічык, прынятага ў 1640 г. Напісаная на белай тканіне копія заканадаўства захоўвалася ў юрце зарго. Насельніцтва, падначаленае будысцкім кляштарам, кіравалася судом лам. Тыбецкі далай-лама часцяком выступаў як пасрэднік паміж вярхоўным тайджы і іншымі племяннымі правадырамі. Зарго і самога вярхоўнага тайджы абслугоўваў штат пісараў і памагатых.
Адміністрацыйныя адзінкі ўключалі не тэрыторыі, якія маглі ў выніку ваенных падзей і перакачовак змяняцца, а групы насельніцтва. Ніжэйшай адміністрацыйнай адзінкай лічыўся хатон. Ён аб'ядноўваў сем'і аднаго рода і кіраваўся звычаёвым правам. Колькасць насельнікаў хатона ніяк не вызначалася, вагалася ад адной сям'і да некалькіх дзесяткаў. Хатоны аб'ядноўваліся ў аймак або аток. Групы аймакаў і атокаў складалі ўлус на чале правадыра-тайджы, улада якога перадавалася па спадчыне. У першай палове XVIII ст. улус вярхоўнага тайджы налічваў прыкладна палову насельніцтва дзяржавы.
Грамадства
Насельніцтва Джунгарскага ханства не было сацыяльна роўным. Кіраўнікамі грамадства лічыліся племянныя правадыры тайджы, якія ўзначальвалі ўлусы і з'яўляліся прыватнымі ўласнікамі валоданняў нутуг, што ўключалі па́шы і іншыя тэрыторыі ўлуса. Улада тайджы перадавалася выключна па спадчыне, прычым вярхоўны тайджы з рода Чарос не меў права прэтэндаваць на ўлусы іншых правадыроў. Яго вяршэнства забяспечвалася выключна вялізарнымі памерамі асабістага ўлуса. Бліжэйшыя сваякі тайджы складалі групы "малых" валадароў хун-тайджы. На чале аймакаў стаялі прызначаныя зайсангі. Валоданні хун-тайджы і зайсангаў звычайна пераразмяркоўваліся пасля смерці чарговага тайджы.
Асобную групу насельніцтва, незалежнага ад свецкіх феадалаў, складала будысцкае духавенства. Яно аб'ядноўвалася ў абшчыны, цэнтрамі якіх былі кляштары. Кляштары валодалі асобнымі ўлусамі і пашамі, мелі прывілегіі карыстання землямі і рэсурсамі, што належылі свецкім асобам. Кола вышэйшых лам фарміравалася пераважна з малодшых сыноў тайджы і зайсангаў. Ніжэйшую іерархію складалі простыя і вандроўныя манахі.
Большасць жыхароў Джунгарскага ханства з'яўлялася абшчыннікамі арат. Сярод іх вылучаліся албату, залежныя ад свецкіх валадароў, і шабінар, прыпісаныя да будысцкіх кляштараў. Залежнасць арат значыла поўнае падпарадкаванне гаспадару ўлуса, магчымасць карыстацца яго судом і заступніцтвам, але таксама быць пакараным ці нават прададзеным іншаму тайджы або хун-тайджы. У законах ясна не абумаўляліся абавязкі албату. Вядома, што яны пасвілі статкі валадара разам са сваімі, не мелі права самастойна пакідаць улус і з'яўляліся асноўнай сілай джунгарскага войска. Эканамічнае становішча шабінар звычайна было лепшым, чым албату.
У Джунгарскім ханстве існавала рабства, але колькасць рабоў была вельмі абмежаванай. Звычайна рабамі станавіліся ваеннапалонныя, якіх ахвотна адпускалі за выкуп.
Луі-Фердынанд Селін
Луі́-Фердына́нд Селі́н (Louis-Ferdinand Céline, сапраўднае прозвішча — Дэту́ш, Destouches;  — ) — французскі пісьменнік, урач па адукацыі. Сусветна вядомы па рамане «Падарожжа на край ночы».
Біяграфія
Новы гучны літаратурны поспех прыходзіць да Селіна перад смерцю, пасля з’яўлення першых двух тамоў аўтабіяграфічнай трылогіі «З замка ў замак» (D’un château l’autre, 1957) і «Поўнач» (Nord). Завяршальны раман трылогіі «Рыгадон» (Rigodon) бачыць свет толькі ў 1969 годзе, праз восем гадоў пасля смерці пісьменніка.
На беларускую мову не перакладаўся.
Універсітэт Бургундыя — Франш-Кантэ
Універсітэт Бургундыя — Франш-Кантэ (Université Bourgogne - Franche-Comté) — французская асацыяцыя вышэйшых навучальных, даследчых і культурных устаноў рэгіёна Бургундыя — Франш-Кантэ; так званы «калектыўны ўніверсітэт», удзельнікі якога захоўваюць сваю юрыдычную, фінансавую і іншую самастойнасць.
Гарохавіцкі дуб-велікан
Гарохавіцкі дуб-велікан — колішні батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Гарохавіцкім лясніцтве Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці. Дуб звычайны. Узрост дрэва каля 400 гадоў, вышыня 35 м, дыяметр (на вышыні 1,3 м) 1,4 м (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.
Цэнтнер
Цэнтнер, скарочана ц (Zentner, centum — «сто») — метрычная адзінка вымярэння масы, роўная 100 кілаграмам.
Хоць слова «цэнтнер» нямецкага паходжання, у Германіі пад цэнтнерам разумеюць 100 метрычных фунтаў, гэта значыць 50 кг.
Печэта-Тарынезэ
Печэта-Тарынезэ (Pecetto Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3687 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 410 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 10020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Спіс аб’ектаў PGC (874001—875000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (874001—875000)
Макс Дэльбрук
Макс Людвіг Хенінг Дэльбрук (Max Ludwig Henning Delbrück, 4 верасня 1906, Берлін — 9 сакавіка 1981, Пасадэна) — амерыканскі біяфізік нямецкага паходжання, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1969) (сумесна з Алфрэдам Хершы і Сальвадорам Лурыя) «за адкрыцці, якія тычацца механізму рэплікацыі і генетычнай структуры вірусаў».
Дельбрук пачынаў сваю навуковую кар'еру як фізік, ён, у прыватнасці, першым прадказаў адзін з нелінейных эфектаў квантавай электрадынамікі — дэльбрукаўскае рассейванне.
Біяграфія
Пляменнік вядомага аграхіміка Макса Дэльбрука.
NGC 4226
NGC 4226 (іншыя абазначэнні — UGC 7297, MCG 8-22-90, ZWG 243.57, PGC 39312) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Макс Дэльбрук
Біяграфія
У 1937 годзе эмігрыраваў у ЗША.
Юханава (Смаленская вобласць)
Юханава (Юханово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гагарынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Сатурна
Сатурн-кросеры — гэта астэроіды, арбіты якіх перасякаюць арбіту Сатурна. Перыгелій арбіты ў такіх астэроідаў размяшчаецца ўнутры арбіты Сатурна, гэта значыць ён менш афелія Сатурна (10,053 а. а.), але больш яе перыгелія (9,020 а. а.).
Спіс астэроідаў
Астэроід (944) Ідальга адзіны, які мае тып арбіты ўнутраны грэйзер. Большасць жа астэроідаў, альбо каарбітальныя, або ўваходзяць ў арбіту Сатурна звонку (знешні грэйзер). Большасць астэроідаў адносяцца да групы кентаўраў.
Астэроіды, якія ўваходзяць ў арбіту Сатурна знутры (ўнутраны грэйзер), адзначаны знакам †.
Рануча Б’янкі-Бандзінелі
Рануча Б'янкі-Бандзінелі (Ranuccio Bianchi Bandinelli, 1900—1975) — італьянскі археолаг, гісторык мастацтва і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Сіене ў старадаўняй арыстакратычнай сям'і. Яго раннія даследаванні былі прысвечаны этрускай цывілізацыі, археалагічныя помнікі якой — Клузій і  — знаходзіліся блізка да сямейных валадарстваў. Па палітычных перакананнях быў антыфашыстам, падчас Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у італьянскім Супраціўленні, у 1944 уступіў у Італьянскую камуністычную партыю, з 1956 года ўваходзіў у яе Цэнтральны камітэт. Пасля вайны быў генеральным дырэктарам старажытнасцяў і прыгожых мастацтваў міністэрства народнай асветы Італіі (1945—1948). Узначальваў інстытут імя Антоніа Грамшы ў Рыме, таксама выкладаў у Гронінгенскім універсітэце ў Галандыі. Член Акадэміі дэі Лінча (з 1947), замежны член Акадэміі навук СССР (з 1958). У 1950-х і 1960-х напісаў працы аб мастацтве антычнасці, якія заваявалі шырокую папулярнасць, заснаваў Enciclopedia dell'arte antica у 1958. У сярэдзіне 1960-х Б'янкі-Бандзінелі было даручана напісаць два тамы аб рымскім мастацтве для французскай серыі. У 1967 заснаваў са сваімі вучнямі Dialoghi di archeologia — адно з самых інавацыйных і спрэчных перыядычных выданняў у сферы археалогіі.
Адной з галоўных тэм яго работ была ўзаемасувязь паміж мастацтвам элінізму, этрускаў і мастацтвам Старажытнага Рыма, а таксама марксісцкая тэорыя мастацтва. Сярод яго вучняў — Джавані Бекаці, Антоніа Джуліяна, Марыа Тарэлі, Андрэа Карандзіні і Філіпа Каарэлі.
На працягу жыцця вёў актыўную грамадскую дзейнасць, быў членам бюро прэзідыума таварыства «Італія-СССР», членам Сусветнага савета міру.
Памёр у Рыме ў 1975. Мемуары Б'янкі-Бандзінелі аб фашысцкай Італіі (Hitler e Mussolini, 1938: il viaggio del Führer in Italia) былі апублікаваныя ў 1995 г., праз 20 гадоў пасля яго смерці.
Старадубавая
Старадубава́я (, Стародубовая) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
У 1940—1965 гадах цэнтр Дубаўскага сельсавета.
Lysiteles bhutanus
Lysiteles bhutanus — від павукоў сямейства. Упершыню апісаны ў 2001 годзе. Від сустракаецца ў Бутане і правінцыі Юньнань у Кітаі.
Ярыжкі
Ярыжкі (Ярыжки) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гагарынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Мары Мадлен дэ Лафает
Біяграфія
Зацікавілася літаратурай у юнацтве, наведвала найбольш значныя літаратурныя салёны таго часу — салён мадам дэ Рамбуе і салён мадам дэ Скюдэры, а ў сталым узросце заснавала свой уласны салён. Блізка сябравала з Ларашфуко, які пазнаёміў яе з самымі выбітнымі літаратарамі той эпохі.
Першым надрукаваным творам была псіхалагічная навела «Прынцэса дэ Манпансье» (La Princesse de Montpensier, 1662), выдадзеная ананімна. Наступным выйшаў «маўрытанскі» раман «Заіда» (Zaïde, 1669—1671) за подпісам Жана Рэно дэ Сегрэ. Самы знакаміты твор Лафает — раман «Прынцэса Клеўская» (La Princesse de Clèves) — быў надрукаваны ў 1678, зноў ананімна. Лічыцца, што гэты раман папярэднічае еўрапейскаму псіхалагічнаму раману. Астатнія творы мадам дэ Лафает былі надрукаваны пасля яе смерці.
Чудніў
Гісторыя
1416 годам датуюцца першыя згадкі ў гістарычных крыніцах. На працягу 244 гадоў, пасля скасаваньня самастойнага Кіеўскага ўдзельнага княства, уласнікамі Чуднава былі князі Астрожскія і Заслаўскія. Першым яго ўладальнікам у 1507 годзе стаў Канстанцін Астрожскі, які атрымаў гэтае мястэчка разам з найбліжэйшымі паселішчамі ў падарунак ад Вялікага Князя Літоўскага Жыгімонта Першага. Калі род Заслаўскіх згас, мястэчка пачало пераходзіць з рук у рукі, пакуль яго не набыў граф Адам Лаўрэн Жавускі, які нарадзіўся ў Нясвіжы і быў сынам роднай сястры князя Караля Радзівіла. Пасля ягонай смерці мястэчка перайшло ва ўласнасць сыну Генрыку. З ягонай сямʼёй, меркавана, сябраваў пісьменнік Ян Баршчэўскі.
У 2012 годзе Чудніў атрымаў статус горада.
Славутасці
У 2019 на прыватным падворку было выяўлена чыгуннае надмагілле. На пліце змешчаны надпіс на польскай мове: «''Ян Баршчэўскі, які любіў Бога, прыроду і людзей, пісьменнік натхненняў і пачуцця. Жыў цнатліва 70 год. Памёр 28 лютага 1851 года''». Мяркуюць, што беларускі літаратар Ян Баршчэўскі быў пахаваны на Чуднаўскіх каталіцкіх могілках, але дакладнае месца невядомае.
Раман Баляслававіч Івуць
Раман Баляслававіч Івуць (нар., в. Сцігане, Іўеўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1990), прафесар (1992). Акадэмік Беларускай інжынернай тэхналагічнай акадэміі (1995), Міжнароднай акадэміі інфармацыйных тэхналогій (2006).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтамабілі і трактары», кваліфікацыя «Інжынер-механік», 1972; аспірантура, 1977), Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў (1985). Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1977, аўтатрактарны факультэт, кафедра «Эканоміка і лагістыка», загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: эканаміка прамысловасці і транспарту; інавацыйная дзейнасць; лагістыка.
Узнагароды
Медаль Францыска Скарыны (2009), нагрудныя знакі «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1999), «Ганаровы транспартнік» (1995), званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2015) і інш.
Леанід Ніканоравіч Ціханаў
Леанід Ніканоравіч Ціханаў (нар., в. Малы Алонец Алонецкага р-на, Карэлія) — беларускі педагог, гісторык, дзяржаўны дзеяч. Замежны член Расійскай акадэміі адукацьіі (2001). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1997). Доктар гістарычных навук (1988), прафесар (1989).
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт (1960). 3 1964 на камсамольскай і партыйнай рабоце. 3 1978 прарэктар Мінскага інстытытута замежных моў; з 1989 прарэктар, з 1993 па 2003 год рэктар Беларускага педагагічнага ўніверсітэта. 3 1999 прэзідэнт Беларускай акадэміі адукацыі.
Даследуе развіццё і станаўленне беларускай педагагічнай навукі, праблемы ўдасканалення сістэмы вышэйшай адукацыі, абагульняе вопыт работы па маральным выхаванні моладзі.
Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, намеснік старшыні пастаяннай камісіі па Нацыянальнай бяспецы і міжнародных справах (1996—2000).
Empire Earth III
Empire Earth III — камп’ютарная гульня ў жанры стратэгіі рэальнага часу (RTS). «Empire Earth III» распрацавана кампаніяй Mad Doc Software і выдадзеная кампаніяй Sierra Entertainment ў першай палове лістапада 2007 года эксклюзіўна для ПК. Выдавец ў Расіі — кампанія Софт Клаб.
Апісанне гульні
Гульня шмат у чым падобная на Age of Empires, Казакі: Еўрапейскія вайны і Rise and Fall: Civilizations at War. У гульні прысутнічае стандартная ўсім стратэгія ў рэальным часе механіка: збор рэсурсаў, будаўніцтва базы, навучанне войскаў і знішчэнне варожых юнітаў. У гульні з’явілася глабальная стратэгічная карта як у Civilization або Empire: Total War.
Гулец можа ўзяць пад свой кантроль любую з 3 бакоў: Захад (Амерыка + Еўропа), Блізкі Усход (Егіпет) і Усход (Кітай). Кожная раса мае сваё перавага: Захад — магутныя тэхналогіі, Блізкі Усход — мабільнасць і хуткасць, Усход — колькасць.
Ацэнкі і меркаванні
Пасля поспеху першай і другой часткі Empire Earth усе чакалі ад трэцяй часткі рэвалюцыі ў жанры. Аднак гульня правалілася. Большасць гульнявых выданняў паставіла гульні вельмі нізкія адзнакі, але фанаты серыі былі цалкам згодныя. У лік недахопаў ўвайшлі не самая лепшая графіка, якая патрабавала ад камп'ютараў досыць вялікай магутнасці. Таксама былі раскрытыкаваныя незразумелы інтэрфейс у глабальным рэжыме, слабы штучны інтэлект, аднастайна карт, нецікавыя місіі, адсутнасць сюжэту ў кампаніі і сумны гульнявы ​​працэс.
Пушынас (вёска)
Пушы́нас (Pušynas) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Рымшэ. Насельніцтва 11 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ыфкуіл
Ыфку́іл ці Іфкуіль (іфк. Iţkuîl) - апрыёрная штучная мова філасофскага кірунку. Мае складаную граматыку і шырокі набор фанем, што робіць мовы вельмі цяжкай для вывучэння. Мову стварыў Джон Кіхада ў 1978 годзе і апублікаваў у 2004. У мове ставіцца мэта пазбегнуць шматсэнсоўнасці ў чалавечых зносінах аддаючы перавагу дакладнасці. У мове існуе 3600 базавых каранёў, з якіх пры дапамозе логікі магчыма стварыць іншыя словы. Напрыклад, з корня köl (гаварыць), утвараюць köloikt (маліцца), kölqû (маліцца), kölëpt (хлусіць) і г. д. Мова мае таксама ўласны фантазійны алфавіт з магчымасцю лацінскай транскрыбцыі. Сам аўтар не здольны вольна гаварыць на Ыфкуіле, але шмат людзей на Украіне і ў Расіі выказваюць намер вывучыць яе.
Пячэрскі лесапарк
У лесапарку праводзяцца агульнагарадскія святы, спартыўныя спаборніцтвы.
Гісторыя
Пячэрск існаваў ужо прынамсі ў сярэдзіне XIV ст. У 1532 годзе князь Аляксей Лахтыновіч надаў свой «Пячэрскі двор» каля дарогі на Магілёў Кіева-Пячэрскаму манастыру. У 1644 годзе, падчас знаходжання ў горадзе настаяцеля Кіева-Пячэрскага манастыра, вядомага асветніка архімандрыта Пятра Магілы, маёнтак Пячэрск адышоў ва ўладанне магілёўскіх праваслаўных епіскапаў і стаў іх рэзідэнцыяй. Пасля епіскапы валодалі толькі часткай цяперашняй тэрыторыі Пячэрскага парку. На ёй размяшчалася архірэйская дача, царква Святога Георгія, млын, карчма.
У XVIII ст. побач з уладаннямі Георгія Каніскага ў Пячэрску знаходзілася загарадная рэзідэнцыя каталіцкага біскупа Станіслава Богуш-Сестранцэвіча. Там ён пабудаваў двухпавярховы каменны палац, заснаваў вялікі сад з аранжарэяй, адкрыў дыванова-ткацкую і швейную фабрыкі, бровар, карчму, на Дубровенцы пабудаваў вадзяны млын. У спецыяльных пакоях палаца паказваў спектаклі прыгонны тэатр. Там жа працавала друкарня. Пасля смерці Богуш-Сестранцэвіча фабрыкі былі ліквідаваны, прыгонныя атрымалі свабоду. У 1820 г. палац перадалі пад ваенны шпіталь, у сярэдзіне XIX ст. яго з некаторымі іншымі пабудовамі набыў Магілёўскі губернскі прыказ грамадскай апекі і ў 1862 г. там размясцілі «багадзельню для інвалідаў вайны». У жніўні 1908 г. туды перавялі хворых псіхіятрычнага аддзялення губернскай бальніцы. У 1919 г. уладанні былі нацыяналізаваны.
2 верасня 2021 года рашэннем Магілёўскага гарвыканкама быў абвешчаны заказнік мясцовага значэння «Пячэрскі». Тэрыторыя зоны складаецца з трох адасобленых зямельных участкаў, агульная плошча якіх больш 256 гектараў.
Мітчэл
Мітчэл (Mitchell) — распаўсюджанае прозвішча.
Кунг-фу панда 2
«Кунг-фу панда 2» (Kung Fu Panda 2) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2011 года. Сіквел мультфільма «Кунг-фу панда».
Сюжэт
Панда По, нарэшце, здзейсніць сваю мару, стане Воінам Дракона. І разам са сваімі сябрамі і майстрамі кунг-фу — Апантанай Пяцёркай — абароніць Даліну Свету ад страшнага злыдня і яго легіёна.
Пероза-Арджэнціна
Пероза-Арджэнціна (Perosa Argentina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3731 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 144 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 10063. Тэлефонны код — 0121.
Міхась Тулейка
Міхась Тулейка ( — ) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Афіцэр БКА, сябра БНП, БНС і БАЗА.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 верасня 1915 г. у Нясвіжы Слуцкага павета Мінскай губерні ў Расійскай імперыі. У 1936 г. скончыў Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю, пасля чаго адразу быў забраны ў Войска Польскае на падрыхтоўчыя курсы афіцэраў. У 1937 г. пачаў працаваць настаўнікам у Нясвіжы, пазней — у Снове.
З пачаткам Другой сусветнай вайны у 1939 г. быў зноў мабілізаваны ў Войска Польскае, паранены ў баях пад Варшаваю. Пасля зноў працаваў настаўнікам у Нясвіжы, потым заступнікам дырэктара Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Пазней працаваў у Баранавіцкай настаўніцкай семінарыі. Кіраваў камітэтам Беларускай народнай самапомачы на Баранавіцкую акругу. Быў дэлегатам Другога Усебеларускага кангрэсу. Далучыўся да падпольнай Беларускай незалежніцкай партыі, удзельнічаў у нарадах актыву БНП у Мінску. Ад 1944 г. — на эміграцыі. У Берліне ў 1944 г. у рангу афіцэра быў далучаны да кадравага батальёна, што фармаваўся ў школе на вуліцы Lychenerstrasse, аднак калі батальён быў ужо сфармаваны на пачатку 1945 г. у Баварыі, яго туды не паслалі. Займаўся вярбоўкай добраахвотнікаў у беларускае войска.
Пасля Другой сусветнай вайны вучыўся ў Мюнхенскім універсітэце UNRRA і Украінскім вольным універсітэце ў Рэгенсбургу. Заснавальнік Беларускага студэнцкага згуртавання. У 1949 г. выехаў у ЗША. Быў абраны першым старшынём Згуртавання беларуска-амерыканскай моладзі. Уваходзіў у рэдакцыйную калегію часопіса «Віці». Зарганізаваў першы беларускі скаўтынгавы атрад у Амерыцы. Сябра Беларуска-амерыканскага задзіночання, пэўны час кіраваў Нью-ёркскім і Нью-джэрсійскім аддзеламі арганізацыі. Найбольш часу аддаваў працы на пасадзе старшыні парафіяльнай рады БАПЦ у Брукліне, быў рэгентам хору. Пазней, пераехаўшы ў Нью-Джэрсі, працягваў сваю грамадска-рэлігійную дзейнасць у Хайленд-Парку.
Памёр 6 сакавіка 1998 г. у Нью-Джэрсі, ЗША.
NGC 4227
NGC 4227 (іншыя абазначэнні — UGC 7296, MCG 6-27-43, ZWG 187.33, PGC 39329) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Акатава (Гагарынскі раён)
Акатава (Акатово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Акатаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Анджэй Цеханавецкі
Анджэй Цеханавецкі (Andrzej Ciechanowiecki;, Варшава — , Лондан) — польскі навуковец, беларусіст, грамадска-культурны дзеяч, заснавальнік Фундацыі Цеханавецкіх у Варшаве. Нашчадак князёў Мсціслаўскіх і Заслаўскіх.
Біяграфія
Нарадзіўся 28 верасня 1924 года ў Варшаве ў сям’і дыпламата. Вывучаў гісторыю мастацтваў у Ягелонскім універсітэце ў Кракаве. У 1950 годзе быў рэпрэсаваны, аднак пасля 1956 года вызвалены і рэабілітаваны. У 1958 годзе выехаў з Польшчы. Вучыўся ў Германіі, ЗША, Партугаліі, Брытаніі. У Цюбінгенскім універсітэце абараніў дысертацыю, прысвечаную слонімскаму тэатру. З 1961 года жыве ў Вялікабрытаніі. Вядзе шырокую грамадска-дабрачынную дзейнасць. Мае шэраг высокіх узнагарод. Аўтар кнігі «Міхаіл Казімір Агінскі і яго „сядзіба музаў“ у Слоніме» (на нямецкай выйшла ў Кёльне і Грацы ў 1961 г., беларускі пераклад — у 1993 г. ў Мінску).
Памёр 2 лістапада 2015 года ў Лондане.
Сітнікаў
Сітнікаў — прозвішча.
Анатоль Хрыстафоравіч Ляфараў
Анатоль Хрыстафоравіч Ляфараў (, Білагірск, Украіна — ) — беларускі спецыяліст у галіне аўтамабіле- і трактарабудавання. Доктар тэхнічных навук (1976), прафесар (1977).
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут (1941). Працаваў на Горкаўскім аўтамабільным заводзе (1941—1945, вядучы канструктар), Мінскім аўтамабільным заводзе (з 1948, з 1951 — намеснік галоўнага канструктара), Беларускім політэхнічным інстытуце (1963—1981, аўтатрактарны факультэт, кафедра «Трактары», прафесар, у 1964—1974 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: праблема павышэння праходнасці колавых машын.
Струбка
Стру́бка (, Струбка) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Каробчыцкага сельсавета, да 20 верасня 2002 года — у склад Баранавіцкага сельсавета.
Музеі Магілёва
Гісторыя
Першы музей у Магілёве адкрыўся 15 лістапада 1867 года пры Магілёўскім губернскім статыстычным камітэце. У 1879 рэарганізаваны, у 1893 створаны гісторыка-археалагічны аддзел.
У 1897 годзе ў будынку былога бернардзінскага манастыра Е. Р. Раманавым заснаваны царкоўна-археалагічны музей.
24 снежня 1982 года ў Магілёве адкрыты філіял Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі — мастацкі музей Бялыніцкага-Бірулі
Rockstar New England
Rockstar New England (раней — Mad Doc Software) — кампанія-распрацоўшчык камп’ютарных гульняў. Гэтая кампанія была заснавана ў 1998 ў доктарам Янам Дэвісам. Кампанія знаходзіцца ў Новай Англіі, у Эндовере, штат Масачусэтс, на поўнач ад Бостана.
Агляд
Арыгінальнае праграмнае забеспячэнне Mad Doc было заснавана доктарам Янам Дэвісам, экспертам у вобласці штучнага інтэлекту. Кампанія ўключае новыя сеткі, графіку і тэхналогіі штучнага інтэлекту ў свае гульні (Empire Earth II выкарыстоўвае тэхналогіі Mad Doc Mad3D Game Engine і MadAI).
Гульні
Як Mad Doc Software Як Rockstar New England
Міністры замежных спраў Азербайджана
Цяперашні міністр — Эльмар Мамед'яраў.
Хандрэдвейт
Хандрэдвейт (cwt) (hundredweight ад hundred — сто і weight — вага) — неметрычная адзінка вымярэння масы ў ЗША і Вялікабрытаніі. Адрозніваюць амерыканскія і англійскія хандрэдвейты:
У абедзьвюх сістэмах хандрэдвейт пазначаецца абрэвіятурай cwt, у якой WT — гэтае скарачэнне ангдіскага weight (вага), а C — гэта напісаны рымскай лічбай лік 100.
Да XV стагоддзя ў Англі выкарыстоўваўся так званы стары хандрэдвейт, роўны 108 гандлёвым фунтам, гэта значыць тона, утвораная з 20 такіх хандрэдвейтаў, складалася з 2160 гандлёвых фунтаў. Стары хандрэдвейт быў заменены англійскім хандрэдвейтам.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Інданезіі
У спісе Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Інданезіі значыцца 8 найменняў (на 2012 год), гэта складае ад агульнай колькасці ( на  год). 4 аб’екты ўключаны па прыродных крытэрыях, прычым тры прызнаны прыроднымі феноменамі выключнай прыгажосці і эстэтычнай важнасці (крытэрый vii) і 2 — па культурных крытэрыях, прычым два аб’екты прызнаны шэдэўрамі чалавечага генія (крытэрый i). Акрамя гэтага, станам на 2012 год, 27 аб’ектаў на тэрыторыі Інданезіі знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс сусветнай спадчыны. Інданезія ратыфікавала Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 6 ліпеня 1989 года. Першыя чатыры аб’екты, размешчаныя на тэрыторыі Інданезіі былі занесены ў спіс у 1991 годзе на 15-й сесіі Камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Спіс
У гэтай табліцы аб’екты размешчаны ў храналагічным парадку іх дадання ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Лесё (камуна)
Лесё (Læsø Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўночная Ютландыя. Плошча — 113,81 км², што складае 0,26 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 2003 чал. (мужчыны — 1008, жанчыны — 995; іншаземныя грамадзяне — 50).
Эрык-Эманюэль Шміт
Эрык-Эманюэль Шміт (Éric-Emmanuel Schmitt; нарадзіўся года) — французскі пісьменнік і драматург. Яго п’есы перакладзеныя на сорак моў свету і ставіліся ў больш чым пяцідзесяці краінах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і школьных настаўнікаў фізікі з Эльзасу. У дзяцінстве займаўся музыкай, іграў на фартэпіяна. Пакінуў намер стаць кампазітарам паступіўшы ў у Ліёне, дзе настаўнікі заўважылі і падахвочвалі яго літаратурны талент. Зрэшты, паралельна з заняткамі, працягваў наведваць урокі музыкі пры Ліёнскай кансерваторыі.
У 1980—1985 гадах Шміт вучыўся на факультэце філасофіі Вышэйшай нармальнай школы ў Парыжы. У 1986 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Дзідро і метафізіка» (Diderot et la métaphysique). Затым цягам некалькіх гадоў выкладаў філасофію ў ліцэі Шэрбура і ва ўніверсітэце Шамберы.
Эрык-Эманюэль Шміт жыве і працуе ў Бруселі, а з 2008 года мае акрамя французскага яшчэ і бельгійскае грамадзянства. Выхаваны ў духу атэізму, пэўны час вызнаваў агнастыцызм, але аднядаўна аўтар прызнаў істотнасць рэлігіі ў сваёй творчасці і абвясціў сябе хрысціянінам. У 2000 годзе выйшаў яго раман «Евангелле паводле Пілата».
Беларускія пераклады
На беларускую мову раман «Евангелле паводле Пілата» перакладзены Андрэем Хадановічам у 2012 годзе.
Кмет
Кмет або кмець: слова, якім у Сярэднявеччы азначаліся розныя сацыяльныя катэгорыі насельніцтва ў славянскіх народаў.
Пачаткова кметамі называлі свабодных членаў абшчыны, племя. Пазней у Кіеўскай Русі кмет — воін, віцязь, дружыннік; у ВКЛ — свабодны селянін; у Польшчы — залежны селянін, які меў поўны надзел зямлі; у Балгарыі і Сербіі — сельскі стараста; у Босніі і Чэхіі — асоба, якая займала пэўную пасаду, а таксама некаторыя катэгорыі сялян; у Харватыі —залежны селянін, васал.
Кунг-фу панда 3
«Кунг-фу панда 3» (Kung Fu Panda 3) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2016 года. Трыквел мультфільма «Кунг-фу панда».
Сюжэт
Пасля ўз’яднання са сваім даўно ўжо страчаным бацькам, По адпраўляецца ў таемны рай для пандаў, дзе яго чакае сустрэча з мноствам вясёлых суродзічаў. Аднак неўзабаве злыдзень Кай пачынае зачыстку — ён знішчае кунг-фу майстроў па ўсім Кітаі.
По трэба зрабіць немагчымае — навучыць баявому мастацтву вёску, поўную яго вясёлых, нязграбных субратаў, і тым самым ператварыць іх у атрад кунг-фу пандаў.
Кірэя
Кірэя ў гісторыі
Кірэя была прыкметай заможнасці, пэўнага сацыяльнага становішча. У казацкія часы яе насіла старшына, уключаючы і гетмана, накідваючы на жупан.
Кірэя мешчаніна была з гранатавага або попельнага сукна. Кірэі — адзенне без стану, часам з рукавамі, былі кармазінавыя, падбітыя. Тое ж самае адзенне азначала і апонча той жа самай фарбы. Шляхта насіла апончы падшытыя адамашкам і блакітным атласам з капюшонам для накрывання галавы ад дажджу або сонца ў падарожжы.
Мяшчане малых гарадкоў насілі апончу таксама ў падарожжы і да строю. Кірэя або апонча была адзеннем мяшчан і шляхты. Шляхціцаў адрознівалі па шаблі, а мяшчане насілі паліцу. Кірэі дробнай шляхты і мяшчан не былі падшыты, а чырвонай або зялёнай байкай і зверху іх пакрывалі гранатавым або попельным сукном.
Дэлія нічым не адрознівалася ад кірэі, толькі была ўцягнутая ў стане. Тады ж і змяніўся крой апончы, яе таксама пачалі збіраць у стане. У апончы без стану не заходзілі ў памяшканне, а ў апончы са станам падыходзіла заходзіць таксама і ў памяшканне.
Пероза-Канавезэ
Пероза-Канавезэ (Perosa Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 4229
NGC 4229 (іншыя абазначэнні — UGC 7299, MCG 6-27-44, ZWG 187.34, PGC 39341) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Дубніца (Адэльскі сельсавет)
Ду́бніца (, Дубница) — хутар у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года хутар уваходзіў у склад Каробчыцкага сельсавета, да 20 верасня 2002 года — у склад Баранавіцкага сельсавета.
Філіпінская пліта
Філіпінская пліта — літасферная пліта, 13-я па памерах на Зямлі, размешчана пад большай часткай Філіпінскага мора, захоплівае паўночную частку в. Лусон.
Мсціслаў
Мсцісла́ў (, Мстиславль ) — горад раённага падпарадкавання ў Магілёўскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Мсціслаўскага раёна, на рацэ Віхра. За 95 км ад Магілёва, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Ходасы на лініі Орша — Крычаў. Вузел аўтамабільных дарог на Магілёў, Горкі, Крычаў, Чавусы; Хіславічы (Расія). Насельніцтва 10 370 чал. (2017).
Назва
Тапонім Мсціслаў (гістарычнае Мсціслаўль) паходзіць ад імя Мсціслаў (напэўна, ад асновы мост (мост) — мостить (масціць), або месть (помста) — мстить (помсціць), за другі варыянт сведчыць адсутнасць каранёвага /о/) і ёсць тыповай уладальніцкай назвай гарадоў ранняй феадальнай эпохі, то бок паходзіць ад імя рэальнага гістарычнага ўладальніка.
Да імя Мсціслаў дададзены старажытны суфікс прыналежнасці -j (-ёт), перад якім пасля губных зычных паяўляўся -л (Мстислав + j — Мстиславль). Назваў з падобным паходжаннем амаль не захавалася, таму яе адносяць да катэгорыі рэліктавых.
На думку Алега Трусава, заснавальнік горада — смаленскі князь Расціслаў Мсціслававіч, унук Уладзіміра Манамаха, назваў горад ў памяць свайго бацькі вялікага князя кіеўскага Мсціслава Уладзіміравіча. Аднак, уладальніцкі тып назвы сведчыць хутчэй, што яна звязана з нованароджаным сынам князя Расціслава — Мсціславам Расціславічам, якому горад меркаваўся бацькам ва ўладанне.
Форма Мсціслаў з’яўляецца традыцыйна-пісьмовай і больш блізкай па структуры да старажытнай формы (Мстиславль), у адрозненне ад формы Амсціслаў, якая адлюстроўвае адну з характэрных фанетыка-арфаграфічных асаблівасцей беларускай мовы (наяўнасць прыстаўных галосных), і таксама можа прэтэндаваць на нарматыўную.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Мсціслаў змяшчаецца ў грамаце князя смаленскага Расціслава, якая датуецца 1136—1150 гадамі, хоць у пазнейшай летапіснай крыніцы падаецца больш ранняя дата заснавання паселішча — 1135 год. Пад 1156 годам Мсціслаў згадваецца ў Іпацьеўскім летапісе як «горад» Смаленскага княства. Старажытнае паселішча ўзнікла на гары цяпер называнай Замкавай (даследчыкі ў 1959—1969 гадах выявілі тут культурны пласт з прадметамі XII—XVII стст., драўлянымі пабудовамі, маставымі) і складалася з дзядзінца, умацаванага ровам і валамі, і вакольнага горада. У 2-й палове XII ст. Мсціслаў, імаверна, быў другой рэзідэнцыяй смаленскіх князёў. У 1180 годзе Раман Расціслававіч надаў паселішча ў валоданне свайму сыну Мсціславу, які пераўтварыў яго ў сталіцу ўдзельнага княства. Мсціслаў Раманавіч — першы князь мсціслаўскі.
У 1501 годзе пад Мсціславам адбылася бітва паміж войскамі вяліклітоўскімі і маскоўскімі войскамі, маскоўскія войскі перамаглі, але не здолелі захапіць горад. З 1527 годзе Мсціслаў перайшоў ва ўладанне вялікага князя Жыгімонта Аўгуста і стаў цэнтрам староства. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) горад стаў цэнтрам Мсціслаўскага ваяводства, у склад якога ўвайшла тэрыторыя колішняга Мсціслаўскага княства, Крычаўскай воласці і прыватных маёнткаў, папярэдне вылучаных з іхняга складу. У 1614 годзе ў Мсціславе збудавалі першы касцёл па фундацыі старосты Пятра Паца.
Эканоміка
У 12—19 ст. буйны цэнтр ганчарных вырабаў і архітэктурна-дэкаратыўнай керамікі. Прадпрыемствы харчовай, лёгкай прамысловасці. Гасцініца.
Архітэктура
Архітэктурна-планіровачная структура Мсціслава фарміравалася на працягу стагоддзяў. Горад узнік на Замкавай гары. Складаўся з замка, умацаванага ровам і валамі, і вакольнага горада. Архітэктурнае аблічча сярэдневяковага горада вызначалі драўляныя храмы і нерэгулярная жылая забудова ўздоўж р. Віхра. У 1778 г. створаны рэгулярны план, які прадугледжваў прамавугольную сетку вуліц і сістэму плошчаў.
Сучасны Мсціслаў забудоўваўся паводле генпланаў, распрацаваных у 1961 г. інстытутам «Белдзяржпраект» і ў 1977 г. Беларускім навукова-даследчым і праектным інстытутам горадабудаўніцтва, з захаваннем гістарычнаіі сеткі вуліц і архітэктурных помнікаў. Развіваецца ўздоўж р. Віхра, пераважна ў паўночным напрамку. У раёне плошчы Пятра Мсціслаўца (створана на перакрыжаванні вуліц Варашылава і Савецкай) і вуліц Леніна (галоўная кампазіцыйная вось), Калініна, Пралетарскай сфарміраваўся адміністрацыйна-грамадскі цэнтр горада. Тут знаходзяцца будынкі райкама КПБ, райвыканкама, Дома культуры, Палаца шлюбаў і ўрачыстасцей (былога кінатэатра), рэстарана, гасцініцы, універмага, магазінаў і інш. Значнае месца ў архітэктурна-нланіровачнай кампазіцыі горада займаюць помнікі архітэктуры, а таксама гістарычныя зоны — Замкавая, Троіцкая і Дзявочая горы. Новы раён капітальнай жылой забудовы створаны ўздоўж аўтамабільнай дарогі Мсціслаў — Магілёў. Аднапавярховыя драўляныя дамы сядзібнага тыпу размешчаны на ўсёй гарадской тэрыторыі.
Вуліцы і плошчы
З урбананімічнай спадчыны Мсціслава да нашага часу гістарычныя назвы часткова захавалі вуліцы Кармеліцкая і Пірагоўская (афіцыйна гэтыя назвы вярнулі 2 верасня 2016 года ). Гістарычны Рынак атрымаў назву ў гонар Пятра Мсціслаўца.