cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Агюст Пікар
Агюст Пікар (Auguste Antoine Piccard,  — ) — швейцарскі даследчык, фізік, вынаходнік стратастата і батыскафа, канструктар батыскафа Трыест, які здзейсніў рэкорднае апусканне ў Марыянскі жолаб.
Легамовіцкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Юрацішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Лелюкінскага сельсавета.
NGC 1511
NGC 1511 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Гідры. Бачная зорная велічыня: 11,0. Размер: 3,5' × 1,3'. Прамое ўзыходжанне: 3 гадз. 59 мін. 36,8 сек. Схіленне:-67° 38' 05".
Спіс членаў Саюза беларускіх пісьменнікаў
(з-за адсутнасці дакументаў спісы 1934—1943 няпоўныя)
Грыгорый (Качан)
Архіепіскап Грыгорый  (свецкае імя Яраслаў Міхайлавіч Качан;, в. Заставці, Манастырыскі раён, Цярнопальская вобласць, Украіна — ) — украінскі архірэйУПЦ КП, архіепіскап Запарожскі і Мелітопальскі.
Біяграфія
У 1960 годзе скончыў Харкаўскім медыцынскі інстытут.
У 1983—1985 гадах нёс послух псаломшчыка. Скончыў Маскоўскую духоўную семінарыю і тры курсы Маскоўскай духоўнай акадэміі.
У кастрычніку 1995 года быў прызначаны вікарыем Днепрапятроўска-Запарожскай епархіі. 27 снежня 1995 — 1 лютага 1996 года — епіскап Днепрапятроўскі і Крыварожскі.
У лютым 1996 года быў прызначаны біскупам Запарожскай епархіяй Украінскай Праваслаўнай Царквы Кіеўскага Патрыярхату.
Уладзімір Ігнатавіч Быкоўскі
Біяграфія
Член КПСС з 1944 г. Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ ў 1949 годзе, Мінскі педагагічны інстытут у 1951 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1959 года 1-ы сакратар Маладзечанскага РК КПБ, з 1975 г. сакратар Беларускага рэспубліканскага савета прафсаюзаў. Званне Героя прысвоена за поспехі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці і выкананні заданняў 8-й пяцігодкі па продажы дзяржаве сельскагаспадарчай прадукцыі. Член ЦК КПБ ў 1961—1976 гг.
Homo ergaster
Homo ergaster  (Чалавек, які працуе) — выкапнёвы від людзей, які ўзнік ў Афрыцы 1,8 млн гадоў таму ў выніку эвалюцыі Homo habilis або Homo rudolfensis. Разглядаецца як прамежкавае звяно паміж аўстралапітэкамі і Homo erectus, часам апісваецца як афрыканскі падвід пітэкантрапаў (Homo erectus ergaster), аднак усё большая колькасць даследчыкаў схільныя вылучаць іх ад неафрыканскіх прадстаўнікоў чалавечага роду, якія жылі ў прамежку 1,8—1,5 мільёна гадоў назад — час існавання Homo ergaster.
Слабада (Смаргонскі раён)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
Homo ergaster
Гісторыя адкрыцця
У 1971 годзе на пясчаным мысе Коабі-Фора на ўсходнім беразе возера Туркана на поўначы Кеніі, Рычард Лікі знайшоў нядрэнна захаваўшуюся ніжнюю сківіцу новага гамініда. Спачатку ўладальніка сківіцы прылічылі да Homo erectus, але пасля больш уважлівага вывучэння ў 1975 годзе новаму гамініду далі іншую назву, — «Homo ergaster». Тут жа быў знойдзены жаночы чэрап KNM-ER 3733. Знаходка ER 3733 у адной страце з аўсталапітэкам (Australopithecus boisei) упершыню аспрэчыла ідэю аб лінейнай эвалюцыі, згодна з якой немагчыма адначасовае існаванне двух эвалюцыйна роднасных відаў (Leakey, 1976).
Сцяг Докшыц
Сцяг Докшыц — сцяг горада Докшыцы і Докшыцкага раёна. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 2011 г. № 86.
Слабада (Смаргонскі раён)
Да 11 лютага 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Стрыпунскага сельсавета, да 15 мая 1978 года — у склад Бялкоўшчынскага сельсавета , да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Homo ergaster
Гісторыя адкрыцця
У 1984 годзе ў Кеніі (возера Рудольф) быў выяўлены добра захаваўшыся (на 80-90 %) шкілет падлетка 9-12 гадоў (па іншым дадзеным, 13-14 гадоў), датаваны прыблізна 1,6—1,5 млн гадоў таму. Знаходку назвалі Турканскі хлопчык (Turkana Boy).
Моджа-Удзінэзэ
Моджа-Удзінэзэ (Moggio Udinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Сцяг Докшыц
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй жоўтага колеру — і ніжняй — зялёнага колеру, у цэнтры пярэдняга боку якога размяшчаецца выява герба горада Докшыцы.
Моджа-Удзінэзэ
Насельніцтва складае 1932 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 15 чал./км². Займае плошчу 144 км². Паштовы індэкс — 33015. Тэлефонны код — 0433.
Homo ergaster
Гісторыя адкрыцця
Адметнай асаблівасцю дарослых рэшткаў быў незвычайна высокі рост — 180 см  — значна большы, чым у пазнейшых гейдэльбергскіх людзей і неандэртальцаў.
Моджа-Удзінэзэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Gallo (santo).
Homo ergaster
Гісторыя адкрыцця
За межамі Афрыкі астанкі Homo ergaster былі выяўленыя таксама ў Італіі (Апулія), куды старажытныя людзі прыйшлі праз Блізкі Усход. Як пераходная форма паміж Homo ergaster і Homo erectus часам разглядаецца і дманісійскі гамінід.
Моджа-Удзінэзэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Homo ergaster
Характарыстыка
Анатамічна афрыканскія Homo ergaster падобныя да Homo erectus. Адрозненні заключаюцца ў будове чэрапа (больш высокі звод і больш тонкія косткі, слабы патылічны выступ, амаль поўная адсутнасць сагітальнага грэбня), больш лёгкім шкілеце і ў будове твара — бліжэй да сучасных людзей, чым даHomo erectus. Сярэдні аб’ём чэрапа — 880 см³, вагаецца ад 750 да 1250 см³. Рост — 130—170 см Чэрап круглявы, надброўныя дугі моцна развітыя, зубы дробныя, асабліва ў параўнанні з аўстралапітэкамі.
У параўнанні з Чалавекам умелым аб’ём мозгу Homo ergaster прыкметна павялічыўся і складаў у сярэднім 900 см³, а акрамя таго, павялічыліся і яго аддзелы, якія адказваюць за абстрактнае мысленне, у прыватнасці павялічыўся памер лобных доляў. Адначасова з павелічэннем лобных доляў адбывалася і павелічэнне так званай зоны Брока, адказнай за маўленне. Яна, мяркуючы па эндакранам (слепкам з ўнутранай паверхні чэрапа) у Homo habilis, была ўжо больш развітай у параўнанні з Чалавекам умелым. І, магчыма, Homo ergaster валодаў ужо зачаткамі маўлення.
Пераход ад найстаражытных людзей (Homo habilis, Homo rudolfensis) да Homo ergaster быў найважнейшым якасным скачком у эвалюцыі гамінідаў. Справа тут не толькі ў некалькі большым аб’ёме мозгу. Магчыма, менавіта Homo ergaster з’яўляецца «аўтарам» двух найважнейшых вынаходак: двухбаковавострага рубіла (адносяць да ашэльскага тыпу), якое па форме нагадвае ікол драпежнага звера (H. habilis карысталіся толькі абабітай галькай з адзіным рэжучым краем) і выкарыстання агню (найстаражытнейшыя вогнішчы, выяўленыя ў Афрыцы, маюць узрост больш за 1 млн гадоў). Зрэшты, не выключана, што гэтыя вынаходкі былі зроблены не эргастэрамі, а іх прамымі нашчадкамі — раннімі прадстаўнікамі H. erectus. Несумненна, зрэшты, што пры пераходзе ад ''H. habilis/H. rudolfensis'' адбылося дзве важныя змены:
Люблінскі політэхнічны ўніверсітэт
Люблінскі політэхнічны ўніверсітэт (Politechnika Lubelska) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Любліне.
Агульная характарыстыка
Заснаваны ў 1953 годзе ў Любліне як Вячэрняя інжынерная школа. Адначасова са стварэннем школы пачаў функцыянаваць яе першы факультэт - механічны. У 1965 годзе вучэльню перайменавалі ў Вышэйшую інжынерную школу. У тым жа годзе быў створаны факультэт грамадзянскага будаўніцтва, годам раней - электратэхнічны факультэт. У 1977 годзе Вышэйшую інжынерную школу перайменавалі ў Політэхніку. У 1988 годзе быў створаны факультэт кіравання і асноў тэхнікі, які з 28 снежня 2007 года быў ператвораны ў факультэт кіравання. У 2003 годзе факультэт электратэхнікі быў ператвораны ў факультэт электратэхнікі і інфарматыкі. Са снежня 2007 года ў ВНУ дзейнічае шосты факультэт - факультэт асноў тэхнікі.
З'яўляецца адным з пяці дзяржаўных універсітэтаў у Любліне, з якіх адзіны мае тэхнічны профіль. Універсітэт прапануе праграмы навучання на ўзроўні бакалаўра, інжынера, магістра і доктара. Уключае 14 навучальных будынкаў, частка з якіх - гістарычныя сядзібы. Адміністрацыя ўніверсітэта размешчана ў гістарычных будынках былога палаца Сабескіх на вул. Бернардынскай у цэнтры горада.
Пабеда (Чэрыкаўскі раён)
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Верамейскага сельсавета, да 26 жніўня 1994 года — у склад Лабанаўскага сельсавета.
Партызанская брыгада імя С. М. Кірава (Ф. Ц. Пуставіт)
'''Партызанская брыгада імя С. М. Кірава' — партызанская брыгада, створаная ў снежні 1942 года на базе атрада імя Кірава'' (арганізаваны ў жніўні 1942 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Халопеніцкага, Крупскага, Барысаўскага раёнаў. 28 чэрвеня 1944 года брыгада (771 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны наносілі ўдары па камунікацыях на чыгуначным участку Барысаў — Крупкі і прылеглых да яго дарогах. Падарвалі і спалілі 15 мастоў на грунтавых і шашэйных дарогах, у студзені 1943 года ўдзельнічалі ў нападзе на гарнізон у вёсцы Красналукі Халопеніцкага раёна. У чэрвені 1943 года вялі баі з карнікамі на раке Гурба ў Халопеніцкім раёне і каля вёсак Сялец і Пастрэжжа Бягомльскага раёна. У снежні 1943 года спалілі ў Барысаве 5 нямецкіх складоў. Зрабілі 2 дыверсію ўздоўж чыгункі Мінск — Барысаў, каб падарваць падземны кабель, які злучаў фронт са стаўкай Гітлера. У чэрвені — ліпені 1944 года разам з часцямі Чырвонай Арміі ачышчалі тэрыторыю Халопеніцкага і Барысаўскага раёнаў ад варожых груп.
Памяць
У 1965 годзе ў вёсцы Жортай Барысаўскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.
Жак Пікар
Жак Пікар (Jacques Piccard;, Брусель, Бельгія — , Швейцарыя) — вядомы швейцарскі акіянолаг, адзін з двух людзей, якія пабывалі на дне Марыянскай западзіны.
NGC 961
NGC 961 (іншыя абазначэнні — NGC 1051, IC 249, MCG -1-7-33, UGCA 40, PGC 10172) — галактыка ў сузор’і Кіт.
эты аб’ект занесены ў Новы агульны каталог двойчы, з абазначэннямі NGC 961 і NGC 1051. Ён уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Галактыка ўваходзіць у склад групы галактык, самым буйным членам якой з'яўляецца NGC 1052.
IC 607
IC 607 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Віктаравіч Талканіца
Клубная
Доўгі час гуляў за мінскі МТЗ-РІПА (які з 2010 года пачаў назвывацца «Партызан»). У студзені 2012 года перайшоў у бабруйскую «Белшыну».
У сакавіку 2013 года стаў іграком брэсцкага «Дынама». Спачатку выхадзіў у аснове, звычайна выкарыстоўваўся на пазіцыі правага абаронцы. У маі страціў месца ў аснове і хутка быў пераведзены галоўным трэнерам Уладзімірам Курневым у дубль. Пасля зыходу Курнева з клуба ў верасні 2013 года вярнуўся ў асноўную каманду, але не здолеў атрымаць месца ў стартавым складзе. Па заканчэнні кантракта ў снежні 2013 года пакінуў брэсцкі клуб.
У сакавіку 2014 года падпісаў кантракт з мікашэвіцкім «Гранітам». Пачынаў сезон у асноўным складзе, але пазней стаў толькі выхадзіць на замену. У студзені 2015 года пакінуў мікашэвіцкі клуб і неўзабаве падпісаў кантракт з «Гарадзеяй». Аднак, не здолеў замацавацца ў складзе «цукровых» і ўжо ў сакавіку 2015 года стаў трэніравацца са «Смаргонню». У канцы сакавіка, разаваўшы кантракт з «Гарадзеяй», стаў іграком смаргонскага клуба.
Пакінуў «Смаргонь» у ліпені 2019 года.
Міжнародная
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі і алімпійскую зборную, але не трапіў на Алімпійскія гульні 2012.
Познаньскі політэхнічны ўніверсітэт
Познаньскі політэхнічны ўніверсітэт (Politechnika Poznańska) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Познані.
Агульная характарыстыка
Універсітэт уваходзіць у топ-10 лепшых політэхнічных ВНУ Польшчы. У 2020 годзе рэйтынг перспектыў класіфікаваў універсітэт як лепшы ў Польшчы для кірунка лагістыка, другім для кірунка аўтаматыка і робататэхніка і трэцім для кірункаў: інфарматыка, хімічная інжынерыя і інжынерыя вытворчасці. Усе кірункі навучання, якія рэалізуюцца ў вучэльне, уваходзяць у дзясятку лепшых у Польшчы. Універсітэт таксама быў класіфікаваны як лепшы ў Польшчы і 314-м у свеце па інфарматыцы і электроніцы.
Ганна Франк
Ганна Франк (Anne Frank,  — пачатак сакавіка 1945) — яўрэйская дзяўчынка, ураджэнка Германіі, пасля прыходу Гітлера да ўлады хавалася з сям'ёй ад нацысцкага тэрору ў Нідэрландах. Аўтар знакамітага «Дзённіка Ганны Франк» — дакумента, які выкрывае нацызм, перакладзены на многія мовы свету. Гэтая кніга адразу стала сусветным бэстсэлерам — не толькі з за сваёй пранізлівай інтанацыі, але і галоўным чынам таму, што здолела аб'яднаць у лёсе адной дзяўчынкі мільёны чалавечых трагедый, звязаных з нацысцкім генацыдам. Ганна Франк і яе сям'я лічацца аднымі з самых вядомых ахвяр нацызму.
Дзяцінства
Ганна Франк нарадзілася ў Франкфурце-на-Майне, у асіміляванай яўрэйскай сям'і. Бацька Ганны, Ота Франк, быў афіцэрам у адстаўцы, маці, Эдыт Холендэр Франк, — хатняй гаспадыняй. Старэйшая сястра Ганны, Марго Франк нарадзілася 16 лютага 1926 года. Франкі належалі да яўрэяў-лібералаў і строга не прытрымліваліся традыцый і звычаяў іўдаізму. Яны жылі ў асіміляванай суполцы яўрэйскіх і неяўрэйскіх гараджан, дзе іх дзеці раслі разам з каталікамі, пратэстантамі.
Пасля прыходу Гітлера да ўлады ў краіне і перамогі НСДАП на муніцыпальных выбарах ў Франкфурце ў 1933 годзе, Ота Франк эмігруе ў Амстэрдам, дзе становіцца дырэктарам акцыянернага таварыства «Opekta». У верасні таго ж года ў Амстэрдам пераязджае маці Ганны. У снежні да іх далучаецца Марго, а ў лютым 1934 года — і сама Ганна.
Жыццё ў сховішчы
У маі 1940 года Германія акупавала Нідэрланды, і акупацыйныя ўрад пачаў пераследаваць яўрэяў.
У чэрвені 1942 года Франкаў прыходзіць позва ў гестапа на імя Марго. 6 ліпеня сям'я Ганны Франк перасяляецца ў сховішча, створанае супрацоўнікамі фірмы «Апекта», якая вырабляе джэмавыя прымешкі і дадаткі, у якой працаваў Ота Франк, па адрасе Прынсенграхт 263.
Як і іншыя будынкі Амстэрдама, якія стаяць уздоўж каналаў, дом нумар 263 на набярэжнай Прынсенграхт складаецца з параднай і задняй часткі. Офіс і памяшканне сховішча займаюць пярэднюю частку будынка. Задняя частка дома — нярэдка пустуючае памяшканне. Вось яго з дапамогай сваіх калег Віктара Кюглера, Ёханеса Клеймана, Міп Хіз і Элізабэт (Беп) Фоскейл і прыстасаваў Ота Франк пад будучае сховішча. Уваход быў замаскіраваны пад шафу з дакументамі.
13 ліпеня да іх далучылася сям'я Ван Пельс з Аснабрука ў складзе Германа ван Пельса, яго жонкі Аўгусты і сына Петэра.
16 лістапада 1942 у сховішча прымаецца восьмы жыхар — дантыст Фрыц Пфефер.
У сховішчы Ганна вяла дзённік у лістах на нідэрландскай мове (першай яе мовай была нямецкая, але і нідэрландскую яна пачала вучыць з ранняга дзяцінства). Гэтыя лісты яна пісала выдуманай сяброўцы Кіці.
Арышт і дэпартацыя
У 1944 годзе ўлады атрымалі данос на групу схаваных яўрэяў, 4 жніўня дом, дзе хавалася сям'я Франк, быў абшуканы галандскай паліцыяй і гестапаўцамі. За кніжнай шафай яны знайшлі дзверы, дзе 25 месяцаў хаваліся нелегалы. Усе восем чалавек чатыры дні ўтрымоўваліся ў турме на вуліцы Ветэрынгсханс, а затым былі змешчаныя ў транзітны канцэнтрацыйны лагер Вестэрборк, дзе як ўхіленцы ад позваў, былі змешчаныя ў «штрафное аддзяленне» і накіраваны на самыя цяжкія працы. 3 верасня яны былі дэпартаваныя адтуль у Асвенцым. Гэты 93, цягнік, у якім было 1019 чалавек, стаў апошнім эшалонам, які вез галандскіх яўрэяў у лагер смерці, — пасля яго дэпартацыя яўрэяў з Вестэрборка ў Асвенцым спынілася. Да таго ж насельнікі сховішча мелі няшчасце трапіць у Асвенцым ў другой палове 1944 года, калі знішчэнне яўрэяў у нямецкіх канцлагерах дасягнула максімуму.
Шэўчэнка (Барскі раён)
Шэўчэнка (Шевче́нка) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Міхал Леан Абуховіч
Міхал Леў Абуховіч (каля 1630 — ) — вялікалітоўскі дыпламат, пісьменнік-мемуарыст.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Абуховічаў герба «Абуховіч». Сын Піліпа Казіміра Абуховіча.
Падкаморы мазырскі прыкладна з 1662 года і новагародскі з 1665 года, стражнік вялікі літоўскі у 1668 годзе; стараста гожаўскі, цырынскі і пераломскі; пасол на соймы 1664—1665 і 1665 гадоў. У 1645 годзе вучыўся ў Віленскай акадэміі. Пасля пакаёвы дваранін караля Яна II Казіміра Вазы. Дыпламатычны ганец у Маскву ў 1650 годзе і двойчы ў 1653 годзе. У 1651 годзе суправаджаў караля ў Берасцечкаўскай выправе, у 1656 годзе ўдзельнічаў у баях са шведамі за Варшаву, у ходзе якіх пасля смерці бацькі стаў камандзірам яго палка. У 1660 годзе ваяваў на Берасцейшчыне з атрадамі маскоўскага ваяводы І. А. Хаванскага. Быў узяты ў палон і адпраўлены ў Маскву, у 1662 годзе абменены ў Смаленску на маскоўскіх военачальнікаў. У 1664 годзе ўдзельнічаў са сваім палком у выправе на Северскую зямлю. Валодаў маёнткамі ў Смаленскім ваяводстве, Ятрай у Новагародскім ваяводстве, Буховічамі ў Кобрынскай эканоміі, Суражам, Казянамі і Тарапчанамі ў Віцебскім ваяводстве, Ясудавам і Свяцкам у Гарадзенскім павеце.
Пахаваны ў Новагародскім касцёле езуітаў.
Творчасць
Пакінуў 2 сціслыя дыярыушы: за 1660—1662 гады (пра знаходжанне ў Маскве) і за 1663—1665 гады. Дыярыушы, якія, апроч фактаў жыцця і палітычнай гісторыі, змяшчаюць замалёўкі побыту — з’яўляюцца каштоўнай гістарычнай крыніцай.
NGC 1512
NGC 1512 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Гадзінніка. Бачная зорная велічыня: 10,3. Gамер: 4,0'x3,0'. Прамое ўзыходжанне: 4 гадз. 4 мін. 54 сек. Схіленне:-43° 21' 00".
Гараны (станцыя)
Гара́ны (, Горяны)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў аграгарадку Гараны; на лініі Віцебск — Полацк, паміж раз'ездам Глушаніна і раз'ездам Фаміно.
Гісторыя
Пасля заключэння Брэсцкага міру 1918 г. станцыя апынулася на тэрыторыі, якая кантралявалася савецкай уладай.
Міхаіл Андрэевіч Суслаў
Міхаіл Андрэевіч Су́слаў (8 (21) лістапада 1902, Шахаўское, цяпер Ульянаўская вобласць, Расійская імперыя —, ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, член Палітбюро, Прэзідыума ЦК КПСС (1952—1953), (1955—1982), Сакратар ЦК КПСС (1947—1982).
Пачатак жыцця і кар’ера пры Сталіне
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Шахаўское Хвалынскага павета Саратаўскай губерні, цяпер Паўлоўскі раён Ульянаўскай вобласці.
У 1918 году Суслаў ўступіў у сельскі Камітэт беднаты, у лютым 1920 году — у камсамол, а ў 1921 годзе — у РКП (б). Па камсамольскай пуцёўцы быў накіраваны на вучобу ў Прачысценскі рабфак, па заканчэнні якога ў 1924 годзе паступіў у Маскоўскі інстытут народнай гаспадаркі імя. Г. В. Пляханава, які скончыў у 1928 годзе. У 1929 годзе паступіў у аспірантуру Інстытута эканомікі Камуністычнай Акадэміі. Адначасова з вучобай у аспірантуры, якую скончыў у 1931 году, выкладаў палітычную эканомію ў Маскоўскім дзяржаўным універсітэце і Прамысловай акадэміі.
У 1931 году Міхаіл Андрэевіч Суслаў быў пераведзены ў апарат Цэнтральнай кантрольнай камісіі ВКП (б) і Наркамата Рабоча-сялянскай інспекцыі (ЦКК — РКИ), а ў 1934 годзе — у Камісію савецкага кантролю пры Савеце Народных Камісараў СССР (СНК СССР).
З 5 сакавіка 1938 году — другі сакратар Растоўскага абласнога камітэта ВКП (б).
З февраля 1939 года па лістапад 1944 году — Першы сакратар Арджанікідзаўская (Стаўрапольскага) крайкома ВКП (б) (апошні да 1943 года называўся Арджанікідзаўская).
У верасні 1941 Суслаў у сваім дакладзе «Вялікая Айчынная вайна і задачы партарганізацыі краю» прывёў аргумент на карысць перамогі СССР: Арганізатар партызанскага руху падчас акупацыі Стаўрапольскага краю.
У 1941—1943 гадах быў членам Ваеннага савета Паўночнай групы войскаў Закаўказскага фронту.
14 лістапада 1944 года Міхаіл Андрэевіч Суслаў быў прызначаны на пасаду старшыні Бюро ЦК ВКП (б) па Літоўскай ССР з надзвычайнымі паўнамоцтвамі. Бюро было упаўнаважана на вядзенне работы па ліквідацыі наступстваў вайны і барацьбы з шматлікімі атрадамі «лясных братоў».
18 сакавіка 1946 года Суслаў быў пераведзены ў апарат ЦК ВКП (б) і 13 красавіка прызначаны на пасаду кіраўніка аддзела знешніх зносін ЦК ВКП (б), а 22 мая 1947 года быў прызначаны сакратаром ЦК ВКП (б).
З 1949 па 1950 гады працаваў на пасадзе галоўнага рэдактара газеты «Правда».
16 кастрычніка 1952 года Суслаў быў абраны членам Прэзідыума ЦК КПСС, але пасля смерці І. В. Сталіна 5 сакавіка 1953 года быў выведзены з яго складу і 16 красавіка зноў быў прызначаны на пасаду кіраўніка аддзела знешніх зносін ЦК КПСС.
На думку Жарэса Мядзведзева ў працы «Сакрэтны спадчыннік Сталіна», Сталін бачыў Суслава будучыняй ідэолагам партыі, Мядзведзеў піша:
Кар’ера пры Хрушчове
1954 году Суслаў быў прызначаны на пасаду старшыні Камісіі па замежных справах Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР, а 12 ліпеня 1955 года быў зноў абраны членам Прэзідыума ЦК КПСС. У Прэзідыуме, а затым у Палітбюро, адказваў за ідэалагічныя пытанні.
У 1956 годзе ў час Венгерскага паўстання 1956 года Суслаў разам з А. І. Мікаянам, І. А. Сяровым і М. С. Малініным прыбыў у Будапешт і пасля няўдалых перамов з венгерскім кіраўніцтвам настаяў на ўводзе савецкіх войскаў у Венгрыю.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 20 лістапада 1962 года за вялікія заслугі перад Камуністычнай партыяй і Савецкай дзяржавай у камуністычным будаўніцтве і ў сувязі з 60-годдзем з дня нараджэння Міхаілу Андрэевічу Суславу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна.
У кастрычніку 1964 года браў удзел у зняцці М. С. Хрушчова з займаных ім дзяржаўных пасад Першага сакратара ЦК КПСС і старшыні Савета Міністраў СССР.
Кар’ера пры Брэжневе
У 1967 годзе выбраны народным дэпутатам Вярхоўнага Савета РСФСР 7-га склікання ад тальяцінскай выбарчай акругі.
Пры Брэжневе роля Суслава ў партыі ўзрасла, у яго вядзенні была ідэалогія, культура, цэнзура, адукацыя. Суслаў быў ініцыятарам ганенняў на інтэлігенцыю, якая ўзнялася пасля хрушчоўскай «адлігі», меў рэпутацыю «дагматыка» і «кансерватара». З яго імем звязаны ганенні на дысідэнтаў, выгнанне А. І. Салжаніцына з СССР, спасылка А. Д. Сахарава.
У 1979 году Суслаў сярод іншых уваходзіў у лік кіраўнікоў, якія прынялі рашэнне пра ўвод савецкіх войскаў у Афганістан.
Міхаіл Андрэевіч Суслаў памёр 25 студзеня 1982 гады ў Маскве, за некалькі месяцаў да Леаніда Ільіча Брэжнева. Важную ўнутрыпалітычную і ідэалагічную ролю Суслава ў апошнія гады яго жыцця падкрэслівае тое, што ён быў пахаваны (у шэрагу ўсяго некалькіх партыйных дзеячаў, такіх, як Калінін, Жданаў, Сталін, Варашылаў) у некропаль у Крамлёўскай сцяны, у асобнай магіле, на якой неўзабаве быў узведзены помнік. Цырымонія пахавання 29 студзеня трансліравалася ў прамым эфіры па ўсёй тэрыторыі СССР, а ў краіне быў абвешчаны трохдзённая жалоба.
Палітычныя погляды
Прытрымліваўся артадаксальна-марксісцкіх поглядаў, імкнучыся захаваць стабільнасць, не звяртаючыся да крайнасцяў, аднак настойліва душыў ідэалагічных праціўнікаў. Суславым вызначалася пазыцыя ў дачыненні да культу асобы Сталіна — ён перашкаджаў рэабілітацыі Сталіна і перарываў шырокую крытыку яго дзейнасці, дапушчаючы пры гэтым у друку згадкі пра Сталіна пераважна ў ваенных мемуарах.
Непахісна стаяў на пазіцыях самага артадаксальнага тлумачэння марксізму, непрымання любога адхіленні ад яго, ідэалагічнай вайны з буржуазнай ідэалогіяй.
Існуе і іншая версія, згодна якой Суслаў не з’являўся марксістам, а быў звычайным кансерватарам і партакратам
Шэўчэнкавэ (Барскі раён)
Шэўчэнкавэ (Шевче́нкове) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Марыбарскі ўніверсітэт
Марыбарскі ўніверсітэт (Univerza v Mariboru) — славенская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Марыбар.
Allium trifoliatum
Апісанне
Цыбуліны дыяметрам да 1.2 см, шарападобныя. Сцябло 15-45 см. Лісткоў 2-3, 5-60 см × 2-15 мм амаль прыкаранёвыя, лінейныя, рэдка пакрыты валаскамі. Парасонік дыяметрам 2.5-4 см, кветаножкі да 20 мм, у паўтара-тры разы даўжэй за сегменты калякветніка. Сегменты калякветніка 7-10 мм, белыя, з ружовай або ружавата жылкай, часта чырванеюць з узростам, ланцэтныя, вострыя. Тычынкі 1/2 даўжыні калякветніка; пылавікі жаўтлявыя. Каробачка 4-5 мм.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Міжземнамор’і — паўночны Егіпет, Кіпр, Ізраіль, Іарданія, Ліван, Сірыя, паўднёва-заходняя Турцыя, Грэцыя (в. Крыт,, і ), Мальта, Італія (у тым ліку Сардзінія, Сіцылія), паўднёва-ўсходняя Францыя; інтрадукаваны ў Вялікабрытанію.
Пагрозы і ахова
Далейшыя даследаванні неабходныя для збору інфармацыі аб патэнцыйных пагрозах для гэтага віду.
У Францыі гэты від ахоўваецца ў рэгіёне Праванс-Альпы-Лазурны Бераг на паўднёвым усходзе краіны.
Дэйтанскае пагадненне
Дэ́йтанская пагадненне — дамова аб спыненні агню, падзеле варагуючых бакоў і адасабленні тэрыторый, што паклалі канец грамадзянскай вайне ў Босніі і Герцагавіне 1992—1995. Узгодненая ў лістападзе 1995 на ваеннай базе ЗША у Дэйтане (Агая), падпісаная 14 снежня 1995 у Парыжы лідарам баснійцаў Аліяй Ізетбегавічам, прэзідэнтам Югаславіі Слабоданам Мілошавічам і прэзідэнтам Харватыі Франьё Туджманам.
Ініцыятыва ЗША
Перамовы праходзілі пры актыўным удзеле ЗША, якія прапанавалі стварэнне мусульманска-харвацкай федэрацыі. Дамова аб мусульманска-харвацкай федэрацыі была падпісана ў сакавіку 1994 г. ў Вашынгтоне паміж Ізетбегавічам і Туджманам. Як і разлічвалі ЗША, баснійскія сербы адмовіліся далучыцца да гэтай дамовы.
Непасрэдна перад падпісаннем дамоў, у жніўні—верасні 1995 года войскі НАТА спынілі сербскі наступ і змянілі тым самым баланс сіл у Босніі на карысць баснійцаў.
Перамовы ў Дэйтане ішлі пры ўдзеле краін-гарантаў: ЗША, Расіі, Германіі, Вялікабрытаніі і Францыі.
Аўстрыйская нацыянальная бібліятэка
Аўстрыйская нацыянальная бібліятэка (Österreichische Nationalbibliothek) — найбуйнейшая бібліятэка ў Аўстрыі. Размешчана ў палацы Гофбург, Вена.
Гісторыя
Пасля смерці Максіміліяна кнігі захоўваліся ў Інсбруку. Тым часам бібліятэка папоўнілася навуковымі працамі аўстрыйскіх вучоных, глобусамі, картамі і атласамі, а фонды значна павялічаны, дзякуючы ахвяраванням з асабістых калекцый багатых грамадзян. Да 1575 года калекцыя ўжо налічвала 9 тыс. экзэмпляраў, і для даглядання за ёй быў наняты першы бібліятэкар.
З 1624 года па распараджэнні Фердынанда II дзяржаўная казна стала рэгулярна вылучаць сродкі на пашырэнне бібліятэкі. У 1722 годзе Карл VI загадаў пабудаваць асобны будынак у Гофбургу для імператарскай бібліятэкі. Калекцыя працягвала пашырацца — прынц Яўгеній Савойскі арганізаваў збор сродкаў, дзякуючы якім атрымалася набыць каля 15 тыс. тамоў у Францыі і Італіі. У гэта ж час была арганізавана картатэка.
Калекцыі
Аўстрыйская нацыянальная бібліятэка размяшчаецца ў памяшканнях палаца Гофбург, былой рэзідэнцыі імператарскай сям’і Габсбургаў. Тут захоўваюцца экзэмпляры ўсіх аўстрыйскіх выданняў, працы аўстрыйскіх аўтараў, выдадзеных за мяжой, а таксама творы пра Аўстрыю. У калекцыях захоўваецца больш 7,5 млн экзэмпляраў кніг, 180 тыс. папірусаў, найстаражытнейшы з якіх датаваны XV-м стагоддзем да нашай эры. Акрамя таго, тут знаходзяцца рукапісы, старадаўнія і рэдкія кнігі (напрыклад, Венскі Генезіс 6-га стагоддзя), карты, глобусы, карціны, фатаграфіі, аўтографы, плакаты, партытуры вядомых кампазітараў, такіх як Брукнер і Штраус.
Таксама бібліятэка вядомая тым, што тут захоўваецца каля 8 тыс. інкунабул.
Гары Гудзіні
Гары Гудзіні (англ.: Harry Houdini, сапр. імя і прозвішча — Эрык Вайс (венг. Weisz Erik); 24 сакавіка 1874, Будапешт, Аўстра-Венгрыя — 31 кастрычніка 1926, Дэтройт, ЗША) — знакаміты амерыканскі ілюзіяніст, гіпнатызёр, які праславіўся выкрыццём шарлатанаў і складанымі трукамі з уцёкамі і вызваленьнямі.
Шэршні (Барскі раён)
Шэршні (Ше́ршні) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 608
IC 608 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Секстант.
NGC 963
NGC 963 (іншыя абазначэнні — IC 1808, MCG -1-7-17, KUG 0228-044, PGC 9545) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Стрыпуны (Смаргонскі раён)
Стрыпу́ны (, Стрипуны) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
У 1940—1972 гадах цэнтр Стрыпунскага сельсавета. Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Бялкоўшчынскага сельсавета, да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Шыпынкы
Шыпынкы (Ши́пинки) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сцяг Талачына
Сцяг Талачына — сцяг горада Талачын і Талачынскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 2011 г. № 86.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры пярэдняга боку якога размяшчаецца выява герба горада Талачын.
Падбудкі
Да 4 чэрвеня 1965 года пасёлак уваходзіў у склад Верамейскага сельсавета, да 26 жніўня 1994 года — у склад Лабанаўскага сельсавета.
NGC 1515
NGC 1515 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Залатой Рыбы. Бачная зорная велічыня: 11,3. Бачны размер: 5,4' × 1,3'. Прамое ўзыходжанне: 4 гадз. 4 мін. 2,1 сек. Схіленне: -54° 06' 00".
Маймака
Насельніцтва складае 1622 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 142 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 33040. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Трылер
Тры́лер (от thrill — трапятанне, хваляванне) — жанр твораў літаратуры і кіно, накіраваны выклікаць у гледача ці чытача пачуцці трывожнага чакання, хвалявання, страху. Жанр не мае выразных межаў, элементы трылеру прысутнічаюць у шматлікіх творах розных жанраў. У кінематографе да трылераў часта адносяць дэтэктыўныя і шпіёнскія фільмы, фільмы жахаў, прыгодніцкія фільмы, а таксама гангстарскія фільмы і фільмы жанру нуар.
Нінэль Міронаўна Бабкова
Нінэль Міронаўна Бабкова (, г. Смаленск) — беларускі савецкі вучоны ў галіне тэхналогіі сілікатаў. Доктар тэхнічных навук (1970), прафесар (1973). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1980).
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1953 годзе. З 1957 г. выкладчык у ім, адначасова ў 1964—1973 гг. навуковы кіраўнік праблемнай лабараторыі шкла і сілікатаў БПІ. З 1976 года загадчык кафедры тэхналогіі сілікатаў ў Беларускім тэхналагічным інстытуце.
Навуковая дзейнасць
Работы прысвечаны стварэнню новых сілікатных матэрыялаў, вывучэнню будовы і ўласцівасцяў шклопадобных рэчываў.
Ігнацій Быкоўскі
Біяграфія
Вучыўся ў езуіцкай калегіі ў Мінску і ў піярскай школе ў Віцебску. Удзельнічаў у Руска-турэцкай вайне 1768—1774 гг., выйшаў у адстаўку, жыў на радзіме.
Творчая і літаратурная дзейнасць
Маральна-этычныя і эстэтычныя погляды Быкоўскага выкладзены ў складанні «Праблема, якая падлягае даследаванню…» (на польскай мове, Мінск, 1790). У ім выкладзеная асветніцкая, дэмакратычная канцэпцыя гуманізму, выказаны матэрыялістычныя і атэістычныя думкі, аўтар выступае прыхільнікам геданістычнай этыкі.
У рукапісе на польскай мове «Жыццё Ігната Быкоўскага, паручніка рускіх войскаў, напісаная ім самім у 1806 годзе» ёсць гістарычныя і літаратурныя факты, якія тычацца Беларусі, а таксама названы нявыдадзеныя працы Быкоўскага.
Выкрываў маральныя заганы пануючых класаў, несправядлівасць і крывадушнасць духавенства. У літаратурнай творчасці і эстэтычных поглядах Быкоўскага — прыхільнік сентыменталізму.
Перакладаў творы Вальтэра, Гельвецыя, Сумарокава і іншых.
Амерыка (Круглянскі раён)
Амерыка  — былая вёска ў Ляснянскім сельсавеце Круглянскага раёна. Знаходзілася за 10 км на ўсход ад Круглага.
Гісторыя
У ХІХ ст. тут пасяліліся эмігранты, якія выязджалі ў Злучаныя Штаты Амерыкі ў пошуках лепшага жыцця, але вярнуліся на радзіму. У 1909 г. — 3 двары, 19 жыхароў, у Круглянскай воласці Магілёўскага павета.
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў лістападзе 1917 г. З лютага да кастрычніка 1918 г. акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі. З 20.8.1924 г. у Круглянскім раёне Аршанскай акругі (да 26.7.1930 г.), з 8.7.1931 г. у Шклоўскім, з 12.2.1935 г. у Круглянскім раёнах, з 20.2.1938 г. Магілёўскай вобласці, з 16.9.1959 г. да 30.7.1966 г. у Бялыніцкім раёне. У 1924 г. створана сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1926 г. — 5 двароў, 29 жыхароў. У 1930-я гг. арганізаваны калгас. У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 г. да 27.6.1944 г. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
У 1993 годзе ў складзе калгаса «Рассвет», 3 гаспадаркі, 4 жыхары. Да пачатку ХХІ ст. вёска апусцела.
Паселішча афіцыйна ліквідавана ў 2004 годзе.
Лелюкінскі сельсавет
Лелюкінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Лелюкі.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Юрацішкаўскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Бараўскага і Легамовіцкага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. 22 снежня 1986 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Лежневіцкага сельсавета (10 населеных пунктаў: вёскі Вялікая Чапунь, Карэшаняты, Козевічы, Круплі, Лежневічы, Малая Чапунь, Песевічы, Шыльвы, Яськавічы і хутар Мунцавічы).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1482 чалавекі, з іх 96,2 % — беларусы, 2,9 % — палякі.
Шырокэ (Барскі раён)
Шырокэ (Широ́ке) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рабчонкі
Рабчо́нкі (, Рябчёнки) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабыніцкага сельсавета.
Ізраіль
Ізраіль (ישראל), афіцыйная назва — Дзяржава Ізраіль (מדינת ישראל, دولة اسرائيل) — дзяржава ў Паўднёва-Заходняй Азіі. Насельніцтва, паводле дадзеных Цэнтральнага статыстычнага ўпраўлення Ізраіля на чэрвень 2017 года, складала 8 704 400 чалавек, тэрыторыя — 22.072 км². Займае 97-е месца ў свеце па колькасці насельніцтва і 147-е па тэрыторыі.
Сталіца — Іерусалім. Дзяржаўныя мова — іўрыт.
Індустрыяльная краіна з эканомікай, што дынамічна развіваецца. Аб’ём ВУП за 2012 склаў 257,621 мільярда долараў ЗША (каля 33 450 долараў ЗША на душу насельніцтва). У першай палове 2010-х гадоў золатавалютныя рэзервы выраслі на 27,7 % (да 90,58 мільярда долараў ЗША). Ізраіль мае найвышэйшы ўзровень жыцця сярод усіх краін Блізкага Усходу. У спісе краін па ІРЧП (спіс краін па індэксе развіцця чалавечага патэнцыялу ААН, 2013 год) знаходзіўся на 16-м месцы ў свеце: індэкс 0,900. Грашовая адзінка — новы ізраільскі шэкель (асераднёны курс у 2012 годзе — 3,8 шэкеля за 1 долар ЗША).
Дэкларацыя Незалежнасці была абвешчана 14 мая 1948 года (5 іяра 5708 года) на падставе рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі ААН (ГА ААН) № 181, прынятай 29 лістапада 1947 года (гл. «»). Дзень незалежнасці, як і шэраг іншых дат, адзначаецца ў Ізраілі па яўрэйскім календары, таму ў розныя гады яму адпавядаюць розныя даты грыгарыянскага календара.
Згодна з Дэкларацыяй Незалежнасці, Ізраіль з’яўляецца яўрэйскай дзяржавай. У той жа час Ізраіль з’яўляецца шматнацыянальнай і дэмакратычнай дзяржавай, дзе, разам з яўрэямі, роўныя правы маюць і ўсе іншыя этнічныя групы, па-за залежнасці ад веравызнання : арабы-мусульмане, арабы-хрысціяне,, бедуіны, самарыцяне, армяне, і іншыя. У прыватнасці, друзскія і бедуінскія дэпутаты, арабскія партыі і дэпутаты прадстаўлены ў кнэсеце. Ізраіль адрозніваецца значнай этнакультурнай разнастайнасцю. Асноўнае насельніцтва краіны — 75,4 % — яўрэі, 20,6 % — арабы, 4 % — іншыя.
Паходжанне назвы
На працягу апошніх трох тысячагоддзяў слова «Ізраіль» пазначала як (אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל, Эрэц-Ісраэль), так і ўвесь яўрэйскі народ. Крыніцай гэтай назвы служыць Кніга Быцця, дзе прабацька Якаў пасля барацьбы з Богам атрымлівае імя Ізраіль: «І сказаў: як імя тваё? Ён сказаў: Якаў. І сказаў [яму]: з гэтага часу імя табе будзе не Якаў, а Ізраіль, бо ты змагаўся з Богам, і людзей адольваць будзеш» (Быц. 32:27,28). Тлумачальнікі разыходзяцца ў вызначэнні значэння гэтага слова. Паводле адной версіі, гэтае імя паходзіць ад дзеяслова «сара» (кіраваць, быць моцным, мець уладу, дадзеную звыш), такім чынам утвараючы слова, якое азначае «Хто мае ўладу над сіламі». Іншыя магчымыя значэнні — «Прынц Божы» або «Барацьба/бітва Бога». Пасля яўрэйскі народ, які адбыўся ад Якава, стаў называцца «Дзеці Ізраіля», «Народ Ізраіля» або «ізраільцяне».
Першая ў гісторыі згадка словы «Ізраіль» было выяўлена на стэле Мернептаха на тэрыторыі Старажытнага Егіпта (канец XIII стагоддзя да н. э.) і адносіцца да народу, а не да краіны.
Сучасная дзяржава была названа «Медынат Ісраэль» (מדינת ישראל — Дзяржава Ізраіля). Разглядаліся таксама і іншыя назвы: Эрэц Ісраэль (Зямля Ізраіля),, Іудзея — аднак яны былі адпрэчаныя. У першыя тыдні незалежнасці ўрад новай дзяржавы для абазначэння грамадзян краіны выбраў слова «ізраільцяне» ( — «Ісраэлім»). Упершыню яно было згадана афіцыйна ў выступе першага міністра замежных спраў Ізраіля,.
Найстаражытнейшая гісторыя
Самымі старажытнымі насельнікамі сучаснай тэрыторыі Ізраіля былі неандэртальцы. Першыя людзі сучаснага тыпу з’явіліся ў гэтым рэгіёне прыкладна 75 тысяч гадоў таму. У 10-8 тысячагоддзях да н. э. гэтая тэрыторыя ўваходзіла ў арэал натуфійскай культуры, носьбіты якой упершыню ў гісторыі пачалі культываваць злакі.
Прыкладна 9 тысяч гадоў таму ў гэтых месцах пачалася неалітычная рэвалюцыя і з’явіліся першыя паселішчы. Ханаанеі, першыя семіцкія плямёны, з’явіліся тут прыкладна ў 4-3 тысячагоддзі да н. э.. Наступныя 2-3 тыс. гадоў тэрыторыя знаходзілася пад кіраваннем Старажытнага Егіпта.
Ранняя гісторыя
Зямля Ізраіля (іўр. Эрэц-Ісраэль) святая для яўрэйскага народа з часоў біблейскіх патрыярхаў — Аўрама, Ісака і Якава. Навукоўцы адносяць гэты перыяд да пачатку 2 тысячагоддзя да н. э.. Паводле Бібліі, Зямля Ізраіля была завешчана яўрэям Богам з тым, каб стаць Зямлёй Абяцанай — тут знаходзяцца ўсе святыя месцы яўрэйскага народа.
Першыя старажытнаяўрэйскія плямёны (калены) з’яўляюцца тут каля 1200 года да н. э.. Крыху пазней у Ханаан ўрываюцца філістымляне. Устанаўленне царскай улады і ўзнікненне Ізраільскага, а пазней і Іудзейскага царстваў датуецца канцом XI — сярэдзінай X стагоддзяў да н. э. Гэтыя дзяржаўныя ўтварэнні (у той ці іншай форме) існавалі ў рэгіёне з перапынкамі наступныя тысячу гадоў.
Пачынаючы з VIII стагоддзя да н.э. гэтая тэрыторыя паслядоўна апыналася пад уладай Асірыі, Вавілона (586—539 гады да н. э.), персідскай імперыі Ахеменідаў (539—331 гады да н. э.), Македоніі (332—312 гады да н. э.). У III—II ст. да н. э. ўваходзіла ў склад эліністычных дзяржаў Пталамеяў і Селеўкідаў. Адваяваўшы ў выніку паўстання незалежнасць, з 152 па 37 год да н. э. у Іудзеі правіла яўрэйская дынастыя.
З 63 года да н. э. Іудзея стала васалам Рыма і з 70 года н. э. была пераўтвораная ў рымскую правінцыю. Пасля паразы паўстання Бар-Кохбы супраць рымлян у 135 годзе рымляне выгналі з краіны значную колькасць яўрэяў і перайменавалі правінцыю Іудзея ў Сірыя Палесцінская, каб сцерці памяць аб яўрэйскай прысутнасці ў гэтых месцах.
Услед за падзелам у 395 годзе Рымскай імперыі на Заходнюю і Усходнюю (Візантыю) Палесціна адышла да апошняй і аж да 619 года заставалася яе правінцыяй. На кароткі перыяд (614—629 гады) Палесціна была заваяваная Персіяй і ўвайшла ў склад імперыі Сасанідаў, а затым зноў стала візантыйскай правінцыяй. У 629—630 гадах у выніку масавых забойстваў і ганенняў на яўрэяў, пачатых візантыйскім імператарам Іракліем, яўрэйская прысутнасць у рэгіёне дасягнула свайго мінімуму за ўсю гісторыю апошніх трох тысяч гадоў, але ніколі не спынялася цалкам.
Сярэднія вякі
Каля 636 года — у самым пачатку ісламскіх заваяванняў — Палесціна была заваяваная мусульманамі. У наступныя шэсць стагоддзяў кантроль над гэтай тэрыторыяй пераходзіў ад Амеядаў да Абасідаў, да крыжакоў і назад.
Эпоха арабскага валадарства ў Палесціне дзеліцца на чатыры перыяды: заваяванне і засваенне краіны (638—660 гады), дынастыя Амеядаў (661—750), дынастыя Абасідаў (750—969), дынастыя Фацімідаў (969—1099).
У 1099 крыжакі заснавалі тут Іерусалімскае каралеўства. Аднак ужо ў 1187 Салах-ад-Дзін узяў Іерусалім, а ў 1291 пала апошняя крэпасць крыжакоў Акка. У 1260 Палесціна перайшла ў рукі.
Пад уладай Асманскай імперыі (1516—1917)
У 1517 годзе тэрыторыя Ізраіля была заваяваная туркамі-асманамі пад правадырствам султана Селіма I. На працягу 400 гадоў яна заставалася часткай велізарнай Асманскай імперыі (Бліскучай Порты), якая ахоплівала значную частку Паўднёва-Усходняй Еўропы, усю Малую Азію і Блізкі Усход, Егіпет і Паўночную Афрыку.
У Асманскай імперыі іудзеі мелі статус «зімі» — гэта значыць карысталіся адноснай грамадзянскай і рэлігійнай свабодай, але не мелі права насіць зброю, служыць у войску і ездзіць на конях, а таксама былі абавязаныя плаціць асаблівыя падаткі. У гэты перыяд яўрэі Эрэц-Ісраэль жылі галоўным чынам за кошт дабрачынных паступленняў з-за мяжы («халука»). На працягу XVI стагоддзя вялікія яўрэйскія абшчыны раслі і развіваліся ў чатырох святых (для юдаізму) гарадах: Іерусаліме, Хеўроне, і.
На пачатку XVIII стагоддзя была распачата адна з самых значных спроб аліі з Еўропы і абнаўлення яўрэйскага рэлігійна-нацыянальнага цэнтра ў Іерусаліме. На чале гэтага руху стаяў рабі Іегуда Хасід, які прыбыў у Іерусалім у 1700 годзе на чале прыкладна тысячы сваіх паслядоўнікаў — выхадцаў з розных краін Еўропы. Аднак сам Іегуда Хасід пасля прыбыцця ў краіну раптам памёр, а абшчына распалася з-за даўгоў. Ашкеназская сінагога была спаленая крэдыторамі-арабамі (1720), а яўрэі-ашкеназы выселены з горада. Доўгі час пасля гэтых падзей яўрэйскія імігранты з Еўропы сяліліся галоўным чынам у Хеўроне, Цфаце і Цверыі.
На пачатку 1799 года ў Палесціну уварваўся Напалеон. Французам атрымалася авалодаць Газай,, і Яфай. Аднак французскі палкаводзец не здолеў авалодаць крэпасцю Акка і быў вымушаны адступіць у Егіпет.
У 1800 годзе насельніцтва Палесціны не перавышала 300 тыс., 5 тыс. з якіх складалі яўрэі (галоўным чынам, сефарды). Большая частка яўрэйскага насельніцтва была сканцэнтравана па-ранейшаму ў Іерусаліме, Цфаце, Цверыі і Хеўроне. Галоўныя месцы канцэнтрацыі хрысціянскага насельніцтва (каля 25 тыс.) — у Іерусаліме, Назарэце і Віфлееме — кантраляваліся праваслаўнай і каталіцкай цэрквамі. Астатняе насельніцтва краіны складалі мусульмане, амаль усе — суніты.
У перыяд 1800-31 гадоў тэрыторыя краіны дзялілася на дзве правінцыі (вілаеты). Цэнтральна-ўсходні горны раён, які распасціраўся ад Шхема на поўначы да Хеўрона на поўдні (уключаючы Іерусалім), адносіўся да Дамаскага вілаета; Галілея і прыбярэжная паласа — да вілаета Акка. Большая частка Негева знаходзілася ў гэты перыяд па-за асманскай юрысдыкцыяй.
У 1832 тэрыторыя Палесціны была заваяваная Ібрахім-пашай, сынам і ваенным начальнікам віцэ-караля Егіпта Мухамада-Алі. Палесціна, паўночная мяжа якой дасягала Сідона, стала адзінай правінцыяй з цэнтрам у Дамаску. Егіпцяне, якія кіравалі краінай восем гадоў (1832-40), правялі некаторыя рэформы па еўрапейскім узоры.
У XIX стагоддзі Іерусалім зноў ператварыўся ў важнейшы яўрэйскі цэнтр Эрэц-Ісраэль. Цфат, які сапернічаў з Іерусалімам за духоўнае першынство, моцна пацярпеў у выніку землятрусу (1837), які забраў жыцці каля 2 тыс. яўрэяў, і прыйшоў у заняпад.
У 1841 годзе Палесціна і Сірыя вярнуліся пад непасрэдны кантроль Турцыі. Да гэтага часу колькасць яўрэйскага насельніцтва Палесціны падвоілася, у той час як хрысціянскага і мусульманскага — засталася без змены.
Да 1880 года насельніцтва Палесціны дасягнула 450 тыс. чалавек, з якіх 24 тыс. складалі яўрэі. Большасць яўрэяў краіны жылі ў чатырох гарадах: Іерусаліме (дзе яўрэі складалі больш за палову ўсяго насельніцтва ў 25000 чал), Цфаце (4 тыс.), Цверыі (2,5 тыс.) і Хеўроне (800), а таксама ў Яфе (1 тыс.) і Хайфе (300). Іерусалім стаў найбуйнейшым горадам у краіне.
Імкненне яўрэяў да Сіёну і зараджэнне палітычнага сіянізму
Сярод яўрэяў, якія жылі ў дыяспары, заўсёды было распаўсюджана моцнае імкненне вярнуцца да Сіёна. Пачынаючы з XII стагоддзя пераслед яўрэяў хрысціянскай царквой прывёў да іх прытоку на Святую зямлю. У 1492 годзе гэты паток істотна папоўніўся яўрэямі, выгнанымі з Іспаніі, якія заснавалі яўрэйскую суполку Цфата.
Першая вялікая хваля сучаснай іміграцыі, вядомая як (עלייה), пачалася ў 1881 годзе, калі яўрэі былі вымушаныя ратавацца ўцёкамі ад пагромаў ва Усходняй Еўропе.
Заснавальнікам палітычнага сіянізму — руху, які ставіў сваёй мэтай пабудову яўрэйскай дзяржавы на зямлі Ізраіля, падымаючы яўрэйскае пытанне на міжнароднай арэне — лічыцца Герцль. У 1896 годзе Герцль апублікаваў сваю кнігу «Яўрэйская дзяржава» (Der Judenstaat), у якой выклаў сваё бачанне будучыні яўрэйскай дзяржавы. Ужо ў наступным годзе Герцль кіраваў першым.
Тым не менш, не ўсе яўрэі першапачаткова падтрымлівалі ідэі сіянізму, а значная частка артадаксальных рабінаў лічыла, што рух палітычнага сіянізму супярэчыць законам Торы. Пасля некаторыя ультраартадаксальныя рабіны па гэтай прычыне адмовіліся таксама прызнаваць яўрэйскі характар ​​Дзяржавы Ізраіль.
Брытанскі мандат у Палесціне (1918—1948)
Падчас Першай сусветнай вайны сакратар замежных спраў Вялікабрытаніі Артур Бальфур выдаў дакумент, які атрымаў пасля назву Дэкларацыі Бальфура. У ім дэкларавалася, што Брытанія «глядзіць станоўча на заснаванне ў Палесціне нацыянальнага дома для яўрэйскага народа».
У 1919-23 гадах (Трэцяя Алія) у Палесціну прыбылі 40 тыс. яўрэяў, у асноўным з Усходняй Еўропы. Пасяленцы гэтай хвалі былі навучаны сельскай гаспадарцы і маглі развіваць эканоміку. Нягледзячы на квоту іміграцыі, устаноўленую брытанскімі ўладамі, яўрэйскае насельніцтва вырасла да канца гэтага перыяду да 90 тыс. Балоты Ізреэльскай даліны і даліны Хэфер былі асушаныя і зямля зробленая прыдатнай для сельскай гаспадаркі. У гэты перыяд была заснавана федэрацыя прафсаюзаў, Гістадрут. Арабскія пратэсты супраць яўрэйскай іміграцыі прывялі да палесцінскіх бунтаў і фарміравання яўрэйскай ваенізаванай самаабароны («»).