cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Выхад Вялікабрытаніі з Еўрапейскага саюза
Прававая сфера
У 2018 годзе група парламентарыяў у парлямэнтах Шатландыі і Вялікабрытаніі падала судовую справу супраць урада Вялікабрытаніі з патрабаваннем разгледзець пытанне аб магчымасці ў аднабаковым парадку адмены Вялікабрытаніяй працэдуры выхаду з ЕС, згодна з артыкулам 50 Лісабонскай дамовы. Дадзеную пазіцыю падтрымаў і шэраг былых брытанскіх палітыкаў, уключаючы Тоні Блэра, а таксама кіраўніцтва ЕС, у тым ліку старшыні Еўрапарламента, Антоніа Таяні. У канцы лістапада 2018 года, пасля некалькіх няўдалых апеляцяў з боку адвакатаў урада Вялікабрытаніі, Сесійны суд у Эдынбургу ўсё ж даў ход разбору, што, у сваю чаргу, дало падставу Еўрапейскаму суду ў Люксембургу заслухаць аргументы праціўнікаў выхаду Вялікабрытаніі з Еўразвяза, і ўжо 4 снежня 2018 года генеральны адвакат выказаў афіцыйнае меркаванне суда аб тым, што працэдура выхаду з ЕС, тэарэтычна, усё ж можа быць спынена Вялікабрытаніяй у аднабаковым парадку. 10 снежня 2018 года на сваёй чарговай сесіі Еўрапейскі суд сваім афіцыйным пастановай падтрымаў гэта меркаванне.
Адток бізнесу і арганізацый на кантынент
Брытанская авіякампанія easyJet першай з буйных карпарацый краіны вырашыла перавесці частку свайго бізнесу ў ЕС. Каб не страціць права ажыццяўляць авіяперавозкі на ўнутрыеўрапейскія маршрутах, у Аўстрыі была зарэгістраваная яе даччыная кампанія easyJet Europe. Еўрапейскае банкаўская кіраванне і Еўрапейскае агенцтва лекавых сродкаў прынялі рашэнне пакінуць Лондан, дзе ў гэтых агенцтвах задзейнічана каля 1000 супрацоўнікаў. У пачатку верасня 2018 года японская карпарацыя Panasonic заявіла аб пераездзе сваёй еўрапейскай штаб-кватэры з Лондана ў Нідэрланды. Урад Вялікабрытаніі таксама пацвердзіла свае намеры пакінуць Евраатам і выйсці з усіх аспектаў спадарожнікавай навігацыйнай праграмы Еўрапейскага Звяза Galileo.
Мяжа з Ірландыяй
Брытанскі ўрад пад кіраўніцтвам прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі Тэрэзы Мэй прызнала, што Паўночная Ірландыя, у выпадку яе аб’яднання з Ірландскай Рэспублікай, павінна мець магчымасць далучыцца да Эўразвязу праз ўз’яднанне з Рэспублікай Ірландыя. [няма ў крыніцы]
Члены-краіны ЕС аднагалосна адобрылі стратэгію па Brexit, згодна з якой Брусэль падчас перамоваў будзе дамагацца прагрэсу ў пытанні недапушчэння аднаўлення дзяржаўнай мяжы паміж Ірландыяй і Паўночнай Ірландыяй.
У ходзе зацягнутых перамоў кіраўніцтва ЕС, акрамя іншых момантаў, настойвала на дэталёвым і эфектыўным вырашэнні статусу мяжы, пры якім Паўночная Ірландыя захоўвала б членства ў Мытным саюзе, а таксама доступ да адзінага еўрапейскага рынку, аднак Тэрэза Мэй заявіла, што яе ўрад не пагодзіцца на стварэнне новай мяжы ўнутры Злучанага Каралеўства, так як гэта будзе азначаць страту суверэнітэту над Паўночнай Ірландыяй. Між тым, уладамі Ірландыі адзначаецца значны рост падачы заяў ад падданых Вялікабрытаніі і Паўночнай Ирландыі на ірландскае грамадзянства (грамадзянства краіны — члена ЕС), звязаны з маючым адбыцца выхадам Вялікабрытаніі з ЕС: каля 100 тысяч — за ўвесь 2016 год і каля 59 тысяч — у першым квартале 2017 года. Але ўжо у 2018 годзе гэта колькасць значна вырасла, і да канца года ірландскія ўлады зрабілі справаздачу аб выдачы больш за 183 тыс. новых ірландскіх пашпартоў толькі па заявах, якія паступілі з тэрыторыі Вялікабрытаніі (уключаючы заявы з Паўночнай Ірландыі).
Вырашэнне пытання аб мяжы Вялікабрытаніі з Рэспублікай Ірландыя, якая ўваходзіла ў склад ЕС, вызначалася на кастрычнік 2018 года, аднак і у 2019 годзе пытанне ўсё яшчэ заставаўся адкрытым.
2016 год
Першымі вынікамі рэферэндума стала адстаўка Дэвіда Кэмерана з пасады лідара кіруючай партыі і прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі, а таксама адстаўка брытанскага еўракамісара барона Хіла 25 чэрвеня 2016 года. Увечары ў аўторак 28 чэрвеня ў рамках саміту Еўрапейскай рады ў Брусэлі адбыўся сімвалічны спуск сцяга Вялікабрытаніі перад будынкам Еўрапейскай камісіі.
11 ліпеня ў выніку ўсеагульных выбараў на пасаду лідара Кансерватыўнай партыі перамогу атрымала кандыдат ад кансерватараў, якая дзейнічала на той момант міністр унутраных спраў Тэрэза Мэй, якая ўжо раніцай 13 ліпеня прыступіла да фарміравання новага ўрада «меншасці», падтрымоўванага малалікай групай дэпутатаў ад Дэмакратычнай юніянісцкай партыі Паўночнай Ірландыі. Ёю адразу ж былі створаны два асаблівых міністэрства — па выхадзе з ЕС (на чале з даўнім апанентам Кэмерана Д. Дэвісам) і міжнароднага гандлю (пад кіраўніцтвам выхадца з Шатландыі, былога міністра абароны Злучанага каралеўства. Л. Фокса). Міністрам замежных спраў нечакана для многіх стаў галоўны прыхільнік Брэксіту ў шэрагах партыі Борыс Джонсан. Кансерватары планавалі завяршыць працэдуру практычнай рэалізацыі вынікаў рэферэндуму 23 чэрвеня 2016 года на працягу некалькіх гадоў.
Разглядаючы судовую справу, пададзеную грамадскімі актывістамі, 3 лістапада 2016 года Высокі суд Лондана пастанавіў, што ўрад Вялікабрытаніі не можа пачынаць працэдуру выхаду краіны з Еўрасаюза без адабрэння парламента Вялікабрытаніі. Урад Вялікабрытаніі падаў апеляцыю ў Вярхоўны суд Вялікабрытаніі, разгляд якой пачалося 5 снежня 2016 года. Вярхоўны суд Вялікабрытаніі таксама прыцягнуў да разгляду прадстаўлення лорда-генеральнага суддзю Шатландыі, юрыдычных прадстаўнікоў урада Уэльса, адну з прафсаюзных арганізацый (IWGB) і яшчэ аднаго прыватнага незалежнага істца, — іх абагульненая аргументацыя зводзілася да таго, што дзеянні ўрада Вялікабрытаніі па паведамленні Еўрарады аб выхадзе краіны з ЕС пацягнуць за сабой непазбежныя парушэнні ўжо існуючых правоў і свабод прыватных і юрыдычных асоб — рэзідэнтаў Шатландыі (і Уэльса). Па рашэнні суда, якое вынесена 24 студзеня 2017 года, 8 з 11 суддзяў прызналі, што ўрад не мае права ініцыяваць выхад паведамленнем ў адпаведнасці з артыкулам 50 Лісабонскай дамовы без папярэдняга рашэння парламента.
2017 год
Ужо 1 лютага 2017 года дэпутаты парламента Вялікабрытаніі ў першым чытанні прагаласавалі за законапраект аб выхадзе з ЕС 498 галасамі супраць 114, а 2 лютага ўрад апублікаваў постфактум т.зв. «белую кнігу» (канчатковы варыянт праграмы ўрада) па выхадзе з ЕС. Пазней законапраект аб ініцыяванні артыкула 50 быў ухвалены абедзвюма палатамі брытанскага парламента і 16 сакавіка 2017 года падпісаны каралевай Елізаветай II.
У верасні 2017 года Парламент Вялікабрытаніі прыняў у другім чытанні «Біль аб адмене» — законапраект, які прадугледжвае фармальную адмену прымянення Лісабонскай дамовы, а таксама нормаў права ЕС з адначасовым іх пераносам у брытанскае нацыянальнае заканадаўства. Такім чынам, законапраект прадугледжваў, што нормы права ЕС захаваюць сваё дзеянне на тэрыторыі Вялікабрытаніі, але ўжо ў якасці брытанскіх законаў. Біль падвергнуўся моцнай крытыцы з боку канстытуцыйнага камітэта Палаты лордаў, які ў сваёй справаздачы, апублікаванай 7 верасня 2017 года, заявіў, што дадзены Біль мае цэлы шэраг грубых заган і недакладнасцяў, якія супярэчаць як літары закона, так і прынцыпу падзелу Вярхоўнай і тэрытарыяльных уладаў у Вялікабрытаніі.
2018 год
15 мая 2018 года, упершыню за 20 гадоў свайго існавання ў рамках працэсу девалюцыі, парламент Шатландыі большасцю галасоў (93 супраць 30) прагаласаваў за адмову ўхваліць законапраект урада Вялікабрытаніі аб «брэксіце», такім чынам стварыўшы беспрэцэдэнтную сітуацыю, калі парламент Вялікабрытаніі зможа прыняць асноватворны закон супраць непасрэднай заканадаўчай волі парламента Шатландыі.
27 чэрвеня 2018 года, нягледзячы на бурныя дэбаты ў абедзвюх палатах парламента ў папярэднія дні, Біль аб адмене законаў ЕС быў прыняты большасцю галасоў Палаты абшчын і, пасля падпісання Елізаветай II, стаў законам.
10 снежня 2018 года Еўрапейскі суд пастанавіў, што Вялікабрытанія мае права ў аднабаковым парадку адклікаць апавяшчэнне па артыкуле 50 Лісабонскай дамовы, гэта значыць адмяніць працэдуру Brexit.
2019 год
15 студзеня 2019 года прэм’ер-міністр Тэрэза Мэй пацярпела паразу ў парламенце, на якім дэпутаты адкінулі яе пагадненне аб выхадзе Вялікабрытаніі з ЕС.
12 сакавіка 2019 года парламент Вялікабрытаніі паўторна адхіліў праект пагаднення аб выхадзе з ЕС, атрымаўшы пры гэтым заканадаўчую тэхнічную адтэрміноўку па даце выхаду з ЕС да 12 красавіка або 22 мая 2019 года.
23 сакавіка ў Лондане прайшоў шматтысячны марш з патрабаваннем да ўрада Тэрэзы Мэй скасаваць Brexit. Адначасова з гэтым парламенцкая анлайн-петыцыя, якая патрабуе адмены дзеяння артыкула 50 Лісабонскай дамовы аб выхадзе з ЕС, у рэкордныя тэрміны набрала больш за 5 млн галасоў выбаршчыкаў па ўсёй Вялікабрытаніі.
29 сакавіка Палата абшчын у трэці раз адхіліла праект пагаднення па выхаду з Еўрасаюза.
8 красавіка 2019 года парламент Вялікабрытаніі ў самыя кароткія тэрміны прыняў закон, у адпаведнасці з якім урад абавязаны ўзгадніць з ЕС адтэрміноўку на перыяд, які зацвярджаецца парламентам краіны, каб пазбегнуць выхаду з Еўрасаюза без пагаднення.
У тэлезвароце 7 красавіка 2019 года Тэрэза Мэй сцвярджала:
«Такім чынам, мы стаім перад выбарам: альбо выйсці з Еўрапейскага Саюза па дамове, альбо не выходзіць наогул»
Адтэрміноўка выхаду з ЕС
Пасля прыняцця парламентам Вялікабрытаніі 8 красавіка 2019 года чарговай папраўкі да Закона аб выхадзе з ЕС (№ 5), заканадаўчым чынам канчаткова прадухіліла варыянт выхаду краіны з ЕС без пагаднення, урад Т. Мэй аднавіла перамовы з кіраўнікамі дзяржаў-членаў ЕС па пытанні ўзгаднення перыяду адтэрміноўкі выхаду краіны з ЕС. Пры гэтым, члены перамоўнай групы Еўракамісіі паказалі на магчымасць толькі працяглай адтэрміноўкі працэсу выхаду (аж да сакавіка 2020 года), хоць першапачаткова прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі ў сваім лісце прапанавала дату 30 чэрвеня 2019 года.
На экстраным саміце ў Брусэлі 10 красавіка 2019 года кіраўнікі дзяржаў ЕС вырашылі даць Брытаніі яшчэ адну адтэрміноўку, на гэты раз да 31 кастрычніка 2019 года, аднак, у выпадку адмовы ад правядзення выбараў у Еўрапарламент, якія адбыліся ў канцы мая 2019 года, Вялікабрытанія павінна была б пакінуць Еўразвяз яшчэ раней, гэта значыць 1 чэрвеня 2019 года.
24 ліпеня 2019 года на пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі ўступіў Барыс Джонсан. Ён выказаў жаданне 31 кастрычніка 2019 года пры любых абставінах вывесці Вялікабрытанію з ЕС, нават калі для гэтага прыйдзецца рэзка разарваць сувязі з Еўрасаюзам.
28 жніўня 2019 года ўрад Вялікабрытаніі звярнуўся да каралевы з просьбай прыпыніць працу парламента да 14 кастрычніка. У якасці падставы для гэтага прэм’ер-міністр Барыс Джонсан выкарыстаў працэдуру падрыхтоўкі і апублікавання новай праграмы ўрада. Каралева ўхваліла прыпыненне працы парламента. Гэты крок прэм’ер-міністра абурыў яго апанентаў па пытанні аб «брэксіце», якія складалі большасць у Палаце абшчын. Яны заяўлялі, што ён пазбаўляе іх магчымасці паўнавартасна ўдзельнічаць у працэсе «Брэксіту», і называлі паводзіны Джонсана антыканстытуцыйным.
9 верасня 2019 года парламент Вялікабрытаніі прыняў закон, які ў абавязковым парадку адкладае выхад краіны з ЕС на 3 месяцы (да 31 студзеня 2020 года), у выпадку, калі да 31 кастрычніка не будзе падпісана пагадненне з ЕС.
11 верасня 2019 года апеляцыйная калегія сесійнага суда ў Шатландыі прыняла рашэнне аб тым, што прыпыненне працы парламента была незаконнай. Пазоўнікамі ў гэтым працэсе выступалі больш за 70 членаў абедзвюх палат парламента. У той жа дзень, 11 верасня, Высокі суд Лондана вырашыў, што пытанне аб прыпыненні працы парламента з’яўляецца чыста палітычным і не павінен разглядацца ў судзе. Справу у гэты суд падала прадпрымальніца і актывістка Джына Мілер, а пазней да яе далучыўся былы прэм’ер-міністр Джон Мейджор. Апеляцыі на рашэнні па абодвух справах разглядаў Вярхоўны суд Вялікабрытаніі, які 24 верасня 2019 года аднагалосна вырашыў, што прыпыненне працы парламента была незаконнай.
Бакам усё ж удалося дасягнуць кампрамісу па новым пагадненні аб выхадзе яшчэ да чарговага саміту Еўрасаюза, які прайшоў 17 кастрычніка 2019 года.
28 кастрычніка 2019 года Савет Еўрапейскага саюза пагадзіўся адкласці выхад Вялікабрытаніі з саюза яшчэ на тры месяцы, да 31 студзеня 2020 года. Просьбу аб адтэрміноўцы Барыс Джонсан адправіў супраць сваёй волі, падпарадкоўваючыся закону, які апазіцыйная большасць парламента прыняло ў пачатку верасня.
Пасля гэтага 19 снежня 2019 года Палата абшчын большасцю галасоў прыняла ў другім чытанні Закон аб выхадзе з Еўразвязу, які гарантаваў, што Вялікабрытанія выйдзе з ЕС 31 студзеня 2020 года. Паводле пагаднення з ЕС 31 студзеня 2020 года Вялікабрытанія павінна была страціць прадстаўніцтва і права голасу ў органах улады ЕС, але пры гэтым яна застанецца часткай адзінай эканамічнай прасторы аж да канца 2020 года. На працягу гэтых 11 месяцаў Вялікабрытанія і ЕС павінны будуць дамовіцца аб новых умовах гандлю і супрацоўніцтва.
2020 год
Натоўп на Парламенцкай плошчы у Лондане вечарам 31 студзеня 2020 года чакае момант выхаду Вялікабрытаніі з ЕС.
9 студзеня 2020 года Палата абшчын прыняла закон аб выхадзе з Еўрасаюза ў трэцім чытанні. Нягледзячы на тое, што 21 студзеня 2020 года Палата лордаў паспрабавала адхіліць законапраект у другім чытанні шляхам некалькіх паправак, а ўсе тры заканадаўчыя органы краін-чальцоў Злучанага Каралеўства цалкам адхілілі прыняцце гэтага законапраекта на сваім узроўні, законапраект усё ж быў прыняты парламентам у цэлым 22 студзеня 2020 года. 23 студзеня 2020 года каралева Вялікабрытаніі Елізавета II падпісала закон аб «брэксіце», а 24 студзеня пагадненне аб умовах выхаду краіны з Еўрасаюза падпісаў Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Барыс Джонсан. Таксама свае подпісы пад дакументам паставілі кіраўнік Еўрарады Шарль Мішэль і старшыня Еўракамісіі Урсула фон дэр Ляен.
Апоўначы з 31 студзеня на 1 лютага па цэнтральнаеўрапейскім часе Вялікабрытанія выйшла з Еўрапейскага Саюза. У Бруселі ля будынка Еўрапарламента спусцілі брытанскі сцяг, замяніўшы яго на сцяг Еўрасаюза.
Пазіцыя Еўропы
Па выніках саміту лідараў ЕС у Бруселі 29 красавіка 2017 года былі адобраны палажэнні перамоўнай стратэгіі ЕС, якія вызначылі меркаваныя стадыі перамоваў і асноўныя перагаворныя пункты, сярод якіх можна адзначыць: немагчымасць сепаратных перамоваў з рознымі краінамі — членамі ЕС і непадзельнасць і ўзаемазвязанасць умоў захавання доступу да адзінай еўрапейскай эканамічнай прасторы, першачарговасць пакрыцця фінансавых абавязацельстваў, ускладзеных на Вялікабрытанію ў выніку бягучага сяброўства ў ЕС, перад пачаткам наступных стадый перамоваў, а таксама недапушчэнне з’яўлення мяжы паміж Рэспублікай Ірландыяй і Паўночнай Ірландыяй, якая ўваходзіць у склад Вялікабрытаніі, прадугледжанага рамкамі Белфасцкага дагавора ад 1998 года.
Пасля чарговага няўдалага, чацвёртага раунда перамоваў з урадам Вялікабрытаніі, Еўрапейскі Парламент прыняў рэзалюцыю, якая паказвае на адсутнасць прагрэсу ў перагаворным працэсе. У дакуменце дэпутаты адзначылі "што «прагрэс па прыярытэтах ЕС у чацвёртым раўндзе перамоваў (25-28 верасня) з Вялікабрытаніяй недастатковы». На думку парламентарыяў, няма прасоўвання па трох ключавых пазіцыях — «абароне правоў грамадзян Еўрасаюза і Вялікабрытаніі, растлумачэнню фінансавых абавязацельстваў Вялікабрытаніі і па ўрэгуляванні пытання аб мяжы Ірландыі і Паўночнай Ірландыі».
Еўракамісія абвясціла аб гатоўнасці да варыянту Brexit без пагаднення з Вялікабрытаніяй (так званы варыянт «жорсткага выхаду») і прыступіла да рэалізацыі спецыяльнага плана дзеянняў па гэтым сцэнары, аб завяршэнні падрыхтоўкі да якога было афіцыйна абвешчана ўжо 25 сакавіка 2019 года.
Пазіцыя Вялікабрытаніі
Перамовы аб выхадзе Вялікабрытаніі з ЕС зайшлі ў тупік з-за фінансавых патрабаванняў Еўрапейскага саюза. Брусэль першапачаткова запатрабаваў каля 50-60 мільярдаў еўра ад Вялікабрытаніі для выканання фінансавых абавязкаў Лондана перад Еўрапейскім Саюзам. У маі ўлады ЕС пад ціскам Францыі і Нямеччыны паднялі неабходную суму патрабаванняў праз Brexit да 91-113 мільярдаў еўраў. Тэрэза Мэй заявіла, што ўсе 27 членаў Еўрапейскага саюза перашкаджаюць Лондане выйсці са склада ЕС. Пры гэтым, міністр па справах Brexit Д. Дэвіс заявіў, што Вялікабрытанія можа выйсці з перамоваў датычна яе выхаду з Еўрасаюза па прычыне адмовы Бруселя абмяркоўваць перспектыўнае пагадненне аб свабодным гандлі да ўрэгулявання Вялікабрытаніяй сваіх фінансавых абавязкаў у адпаведнасці з яе сяброўствам у ЕС у памеры каля 100 мільярдаў еўра. Таксама, у ходзе бягучых перамоваў, улады Вялікабрытаніі прапанавалі, каб каля 3 мільёнаў еўрапейцаў, прабыўшы на тэрыторыі каралеўства больш за пяць гадоў, маглі атрымаць статус пасяленцаў, аднак пасля гэтага яны павінны будуць ставіцца да юрысдыкцыі брытанскай сістэмы правасуддзя. Статус пасяленца пры гэтым не дае ім права ўдзелу ў мясцовых выбарах, на што неаднаразова паказвалі члены Еўрапейскага парламента, незадаволеныя брытанскімі прапановамі да ЕС.
Двухбаковыя сустрэчы
19 чэрвеня 2017 года ў Брусэлі пачаліся перамовы брытанскага ўрада ў асобе міністра Д. Дэвіса з Еўрапейскім Саюзам у асобе яго прадстаўніка М. Барн’е. Першы раўнд перамоваў быў прысвечаны праблеме правоў грамадзян ЕС, якія жывуць у Вялікабрытаніі, мяжы паміж Паўночнай Ірландыяй і Ірландыяй, а таксама праблеме выплат Вялікабрытаніяй Еўрасаюзу па яе бюджэтных абавязках за перыяд знаходжання ў складзе ЕС (аж да 2020 года). Першы раўнд перамоваў паспяхова завяршыўся 8 снежня 2017 года ў Брусэлі падпісаннем сумеснай дэкларацыі, пасля чаго бакі вырашылі перайсці да другой фазы перамоў, каб дамовіцца аб характары двухгадовага пераходнага перыяду, а таксама аб будучых адносінах паміж Вялікабрытаніяй і ЕС. Аднак, ужо да канца кастрычніка 2018 года перамоўны працэс зайшоў у тупік з-за нежадання дзеючага ўрада Вялікабрытаніі ісці на саступкі з нагоды захавання Паўночнай Ірландыі ў зоне Еўрапейскага Мытнага саюза. 14 лістапада 2018 года бакам удалося ўзгадніць праект пагаднення аб выхадзе, у якім прадугледжваецца Захаванне статусу Вялікабрытаніі ў Еўрапейскім Мытным саюзе (за выключэннем рыбапрамысловай прадукцыі), а тэрыторыі Паўночнай Ірландыі — у Еўрапейскай эканамічнай зоне (дадзенае становішча, якое змяшчаецца ў асобным ад усяго праекта пагаднення пратаколе, прысвечаным Паўночнай Ірландыі, у асноўным, уключае ў сябе рынак тавараў, але пры гэтым выключае свабоду прадастаўлення фінансавых паслуг на ўнутраны рынак ЕС).
На сакрэтнай сустрэчы, якая прайшла напярэдадні саміту ЕС 17 кастрычніка 2019 года, бакам усё ж удалося дасягнуць цалкам новай дамоўленасці аб статусе Паўночнай Ірландыі, у выніку якой бакі пагадзіліся аб тым, што Вялікабрытанія выйдзе з эканамічнага і Мытнага саюза, а Паўночная Ірландыя гэтак жа застанецца ў складзе мытнай тэрыторыі Вялікабрытаніі, але, пры гэтым, у Паўночнай Ірландыі, якая часткова застаецца ў эканамічнай і мытнай прасторы ЕС, на тэрмін, які вызначаецца заканадаўчымі органамі Паўночнай Ірландыі, працягне дзейнічаць «абмежаваны» набор правілаў адзінага рынку Еўрасаюза, уключаючы зборы ПДВ, ветэрынарны кантроль, і правілы падтрымкі дзяржавай прыватнага бізнесу.
NGC 3117
NGC 3117 (іншыя абазначэнні — UGC 5445, MCG 1-26-14, ZWG 36.38, NPM1G +03.0242, PGC 29340) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пятроўка (Сандыктаўскі раён)
Пятроўка — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Балкашынскай сельскай акругі. Код КАТА — 116430300.
Дудзіна (Веліжскі раён)
Дудзіна (Дудино) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Чорны студзень
Чорны студзень — увод ноччу 19 студзеня 1990 года ў Баку (Азербайджанская ССР) 35 тысяч савецкіх ваенных на танках і бронетранспарцёрах, што прывяло да забойства 137, ранення каля 700 і арышту звыш 800 чалавек. 22 студзеня Вярхоўны Савет (ВС) Азербайджанскай ССР (АзССР) пастанавіў лічыць агрэсіяй неканстытуцыйнае ўвядзенне Прэзідыумам ВС СССР надзвычайнага становішча ў горадзе, што адбылося без узгаднення з уладамі рэспублікі. 40-дзённая жалоба па забітых суправаджалася агульнаазербайджанскай стачкай заводаў. Міністр абароны СССР Дзмітрый Язаў зазначыў аб кіраваным ім нападзе: «Мы ўвайшлі ў Азербайджан, каб знішчыць палітычныя структуры Народнага фронту і не дапусціць іх перамогі на выбарах, запланаваных на 19 сакавіка 1990 года».
Перадумовы
9 студзеня 1990 г. Вярхоўны Савет Армянскай ССР пастанавіў уключыць у дзяржаўны план развіцця адпаведны план Нагорна-Карабахскай аўтаномнай вобласці (НКАВ) АзССР, населенай пераважна армянамі. 12 студзеня Народны фронт Азербайджана (НФА) утварыў у Баку камітэт абароны. 13 студзеня ў горадзе пачаўся пагром, у якім забілі 90 армян. 18 студзеня прыхільнікі НФА забарыкадавалі ўезды ў Баку некалькімі сотнямі легкавікоў, грузавікоў і аўтобусаў. 19 студзеня Прэзідыум ВС СССР пашырыў Указам № 1092 на горад надзвычайнае становішча, што з 15 студзеня ўвёў у НКАВ.
1900 год у гісторыі метрапалітэна
У гэтым артыкуле пералічваюцца асноўныя падзеі з гісторыі метрапалітэнаў у 1900 годзе
Санція
Санція (італ. Santhià) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 9130 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 171 чал./км ². Займае плошчу 53 км ². Паштовую індэкс - 13048. Тэлефонны код - 0161.
1995 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
1995 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Бары Голдуатэр
Бары Морыс Голдуатэр (Barry Morris Goldwater;, Фінікс, Арызона — , Парадайс-Вэлі, Арызона) — амерыканскі палітык, кандыдат Рэспубліканскай партыі ў прэзідэнты краіны на выбарах 1964 года, сенатар ЗША ад штата Арызона ў 1953−1965 і 1969—1987 гадах.
Свята-Ільінская царква (Бельск)
Свята-Ільінская царква — мураваны праваслаўны храм у в. Бельск Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Праваслаўны прыход храма святога прарока Ільі быў утвораны ў 2004 годзе. У тым жа 2004 годзе 14 кастрычніка епіскап Брэсцкі і Кобрынскі Іаан асвяціў закладку храма. У 2005 годзе пачалося будаўніцтва, якое працягвалася 2 гады. 15 лістапада 2007 года адбылося асвячэнне храма ў гонар святога прарока Ільі.
Генацыд
Генацыд (ад слова генезіс «паходжанне») — знішчэнне або пераследаванне людзей па прыкмеце агульнага паходжання (паводле прынцыпу калектыўнай адказнасці). Канцэпцыя генацыду не закладае абавязковай біялагічнай агульнасці пераследаванай супольнасці.
Міжнародны юрыдычны сэнс паняцця, паводле Міжнароднай канвенцыяй 1948 года, уключае забойствы членаў сацыяльнай групы; прычыненне сур’ёзных цялесных пашкоджанняў або разумовых разладаў членам такой групы; наўмыснае стварэнне для якой-небудзь групы жыццёвых умоў, якія разлічаны на яе поўнае або частковае фізічнае знішчэнне; захады, скіраваныя на немагчымасць нараджэння дзяцей у якой-небудзь групе; прымусовая перадача дзяцей з адной групы ў іншую.
Ідэалогія генацыду аснавана на перакананні, што рэпрэсіі могуць і павінны распаўсюджвацца не толькі на людзей, вінаватых у нечым асабіста, але і на тых, хто знаходзіцца з імі ў адной групе (сацыяльнай, культурнай, біялагічнай).
Паўнамаштабны генацыд мае мэтай татальнае фізічнае знішчэнне асобных супольнасцяў. Усеабдымны генацыд мае мэтай такое знішчэнне не часткі, а ўсіх супольнасцяў. Вузейшае паняцце этнацыд ужываецца ў дачыненні пераследавання этнічнай, нацыянальнай групы. Аўтагенацыд — знішчэнне грамадзянаў краіны яе ўласным урадам, яго складнікамі якога могуць быць палітацыд — знішчэнне або пераследаванне асобных палітычных груп, і дэмацыд — рэпрэсіі асобных сацыяльных груп.
Паняцце
Паняцце ўвайшло ў палітычны абарот неўзабаве пасля 2-й сусветнай вайны ў сувязі з разгляданнем злачынстваў нацызму і ўжо тады шырока выкарыстоўвалася ў дакументах ААН. Аднак, сама практыка генацыду вядома здаўна.
Прыкладамі паўнамаштабнага генацыду з’яўляюцца дзеянні іспанцаў і партугальцаў супраць індзейцаў Лацінскай Амерыкі (1492—1750), генацыд паўноамерыканскіх індзейцаў.
Х. Шэрэр назваў 4 выпадкі паўнамаштабнага генацыду ў 20 ст. -- турэцкі генацыд армян (1,5 млн ахвяр за 1915—1923), дзеянні нацысцкай дзяржавы і яе саюзнікаў супраць насельніцтва акупаваных краін, генацыд у Кампучыі (1975—1979), генацыд у Руандзе (1994).
Звычайнымі сталі працяглыя дыскусіі вакол паняцця і адпаведнасці яго ўжывання пэўнай сітуацыі, якія працягваюцца ў пошуках палітычнай карысці або, наадварот, пазбягання палітычных наступстваў і адказнасці. Да прыкладаў, адмаўлення факту генацыду адносіцца, напрыклад, стаўленне савецкага кіраўніцтва да мільёнаў жыхароў тэрыторый, якія трапілі пад радыёактыўнае заражэнне пасля Чарнобыльскай катастрофы.
Макарэвіч
Макарэвіч — беларускае прозвішча. Утворана ад імя Макар.
Замошша (Веліжскі раён)
Замошша (Замошье) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Лібень
Лібе́нь — возера ў Беларусі, у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, за 7 км на паўднёвы ўсход ад горада Столін, за 1,5 км на поўнач ад вёскі Узляжжа, у басейне ракі Прыпяць.
Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 1,7 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Даўжыня берагавой лініі 3,51 км.
Уяўляе сабой азёрападобнае расшырэнне ручая паміж рэкамі Льва і Лесавая Рэчка.
Філах
Філах (Villach, Beljak — Беляк) — горад на поўдні Аўстрыі, другі па велічыні ў складзе федэральнай зямлі Карынтыі. У цяперашні час колькасць жыхароў Філаха перавышае 57 тысяч чалавек.
Славутасці
У Філаху праводзіцца некалькі фестываляў, у тым ліку міжнародны тэатральны фестываль «Спектрум», джазавы фестываль і фестываль мастацтваў «Карынтыйскае лета».
NGC 3118
NGC 3118 (іншыя абазначэнні — UGC 5452, IRAS10042+3316, MCG 6-22-74, FGC 118A, ZWG 182.75, KUG 1004+332, PGC 29415) — спіральная галактыка (Sbc) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Веткаўская разьба
Веткаўская разьба — архітэктурны дэкор, пашыраны ў дэкаратыўных архітэктурных элементаў традыцыйнага жылля г. Ветка і навакольных вёсках. З’яўляецца часткай Ніжнепасожскай традыцыі архітэктурнай разьбы.
Традыцыі занесены перасяленцамі з Цэнтральнай Расіі ў XVII—XVIII стст. Веткаўская разьба — своеасаблівае спалучэнне мясцовых беларускіх і рускіх традыцый народнага архітэктурнага дэкору. Склалася ў стараверскім асяродку пад уплывам драўлянай ківотнай разьбы.
У XVIII—XIX стст. ліштвы акон драўлянага жылля аздаблялі нескладанай выемчатай разьбой геаметрычнага характару.
У другой палове XIX ст. пад уплывам стылю класіцызму будынкі набылі дэкор у выглядзе накладных рэечак, ромбаў, прамавугольнікаў. Ліштвы рабілі ў выглядзе трохвугольнага франтончыка з прафіляванымі накладкамі, дэкор карнізаў і вуглоў імітаваў элементы мураванай архітэктуры класіцызму.
З канца XIX ст. пашырыўся прапілаваны дэкор расліннага характару, якім багата аздабляюць ліштвы, карнізы, ганкі, вароты, а ў наш час — веранды, мансарды, франтоны. Разьбу часта дапаўняюць паліхромнай расфарбоўкай. Веткаўская разба адметная павышанай дэкаратыўнасцю, перавагай стылізаваных раслінных матываў, шматпланавасцю кампазіцый.
Новая мастацкая тэндэнцыя ўзнікла ў сувязі з пасляваенным адраджэннем Веткі. У 1950—1960-я гг. распаўсюджваецца новы тып дома з двухсхільным дахам (замест ранейшага чатырохсхільнага). Адпаведна змяняецца і дэкаратыўнае аздабленне фасада. Уваходзяць ва ўжытак больш шырокія вокны з аканіцамі, з масіўнай надваконнай часткай, прадстаўленай профільным карнізным поясам з падзорам і разьбяной надваконнай дошкай з раслінным арнаментам. У Ветцы і навакольных вёсках распаўсюджаныя надваконныя дошкі некалькіх арнаментальных тыпаў, у якіх пераважаюць раслінныя матывы з S-падобнымі завіткамі.
Ісачанкі
Ісачанкі (Исаченки) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Баракпай
Баракпай — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баракпайскай сельскай акругі. Код КАТА — 116435100.
Ѳ (паравоз)
Паравоз Ѳ (Фіта) — грузавы паравоз тыпу 0-3-0+0-3-0 (сістэма Малета), які вырабляўся серыйна ў перыяд з 1899 па 1924 г. на трох расійскіх паравозабудаўнічых заводах.
Перадумовы да з’яўлення паравоза
У 1893 годзе быў адкрыты рух цягнікоў на аднапутнай лініі Разань — Рузаеўка — Свіяжск таварыства Маскоўска-Казанскай чыгункі. Ужо да 1897 года рух на лініі ўзрос настолькі, што паравозы тыпаў 0-3-0 і 0-4-0, якія эксплуатаваліся на ёй, не спраўляліся з грузазваротам. Патрабавалася або рабіць другі шлях, або выкарыстоўваць цяжэйшыя рэйкі і пераходзіць да паравозаў з больш высокімі нагрузкамі ад колавых пар на рэйкі.
Аднак інжынерам службы цягі чыгункі Я. Я. Нольтэйнам быў прапанаваны іншы варыянт: не змяняючы восевую нагрузку, павялічыць счэпную вагу за кошт павелічэння ліку рухальных колавых пар. Для лепшага ўпісвання паравоза ў крывыя была прапанавана схема Малета, якая да таго часу добра зарэкамендавала сябе на чыгунках Швейцарыі.
Пітэр Ланіён
Пітэр Ланіён (Peter Lanyon;  — ) — карнуолскі мастак. Аўтар пейзажаў, якія моцна схіляюцца да абстракцыі. Ланіён быў адным з самых яскравых мастакоў, якія з’явіліся ў пасляваеннай Брытаніі. Спалучаючы абстрактныя каштоўнасці з радыкальнымі ўяўленнямі аб пейзажы і постаці, Ланьён прайшоў шлях ад канструктывізму праз абстрактны экспрэсіянізм да стылю, блізкага да поп-арту. Таксама рабіў канструкцыі, кераміку і калажы.
Ланіён займаўся планёрствам, шырока выкарыстоўваў атрыманы досвед у сваіх карцінах. Памёр у Тонтане, Сомерсет, у выніку траўмаў, атрыманых у выніку аварыі на планеры, і пахаваны ў царкве Святога Юні, Лелант.
Петлявая квантавая гравітацыя
Петлявая квантавая гравітацыя — адна з тэорый квантавай гравітацыі.
Гісторыя ўзнікнення
Родапачынальнікамі «петлявой квантавай тэорыі гравітацыі» ў 80-я гады XX стагоддзя сталі Лі Смолін, Абэй Аштэкар, і. Згодна з гэтай тэорыяй, прастора і час складаюцца з дыскрэтных частак. Гэтыя маленькія квантавыя ячэйкі прасторы пэўным чынам злучаны адна з аднаю, так што на малых маштабах часу і даўжыні яны ствараюць стракатую, дыскрэтную структуру прасторы, а на вялікіх маштабах плаўна пераходзяць у непарыўную гладкую прастору-час.
Петлявая гравітацыя і фізіка элементарных часціц
Адною з пераваг петлявой квантавай тэорыі гравітацыі з’яўляецца натуральнасць, з якою ў ёй растлумачваецца Стандартная мадэль фізікі элементарных часціц.
У другім артыкуле ў 2006 г. Більсан-Томпсан сумесна з Ф. Маркаполу (Fotini Markopolou) і Л. Смоліным (Lee Smolin) выказалі здагадку, што для любой тэорыі квантавай гравітацыі, якая адносіцца да класа петлявых, у якіх прастора-час квантаванная, узбуджаныя станы самой прасторы-часу могуць гуляць ролю прэонаў, якія прыводзяць да ўзнікнення стандартнай мадэлі як эмерджэнтнай ўласцівасці тэорыі квантавай гравітацыі.
Такім чынам, Більсан-Томпсан з сааўтарамі выказалі здагадку, што з тэорыі петлявой квантавай гравітацыі можна вывесці Стандартную мадэль, аўтаматычна аб’ядноўваючы ўсе чатыры фундаментальных ўзаемадзеянні. Пры гэтым з дапамогай прэонаў, прадстаўленых у выглядзе брэдаў (перапляценняў кудзелістай прасторы-часу) атрымалася пабудаваць паспяховую мадэль першага пакалення фундаментальных ферміёнаў (кваркаў і лептонаў) з больш-менш правільным узнаўленнем іх зарадаў і цотнасцей.
Праблемы тэорыі
У больш познім варыянце артыкулы апісваецца дынаміка брэдаў з дапамогай пераходаў Пачнера (Pachner moves).
Карнеліс Антоніс
Карнеліс Антоніс (Cornelis Anthonisz; каля 1499—1556, ) — нідэрландскі жывапісец і графік эпохі Адраджэння. Яго імя звязана ў першую чаргу з групавым партрэтам «Банкет стралковай гільдыі» (1533, Рэйксмузеум, Амстэрдам). Гэты твор належыць да першых узораў групавога партрэта.
Вернасць відаў
Вернасць відаў, у геабатаніцы — паказчык, які характарызуе ступень «прыцягнення» відаў да вызначанага сінтаксону. Браўн-Бланке прапанаваў наступную шкалу пэўнасці відаў:
1 бал маюць звычайна, занасныя, рэліктавыя, віды мінулых стадый; 4-5 балаў — дыягнастычныя віды некаторых эндэмічных асацыяцый.
Акцябрскі сельсавет
Назву Акця́брскі сельсавет маюць:
Аэрапорт Стамбул імя Атацюрка
Аэрапорт Стамбул імя Атацю́рка (İstanbul Atatürk Havalimanı; ) — міжнародны аэрапорт у Стамбуле, найбуйнейшы аэрапорт Турцыі. Размешчаны ў еўрапейскай частцы горада за 24 кіламетры на захад ад гістарычнага цэнтра горада — плошчы Султанахмет, на беразе Мармуровага мора. З 1980 года аэрапорт носіць імя Мустафы Кемаля Атацюрка, першага прэзідэнта Турэцкай рэспублікі.
Аэрапорт з’яўляецца 4-м у Еўропе і 13-м у свеце паводле колькасці абслужаных пасажыраў. Так у 2014 годзе пасажыраабарот аэрапорта перавысіў 56 млн чалавек. З-за загружанасці аэрапорта ў будучым плануецца будаўніцтва трэцяга аэрапорта Стамбула, пасля чаго аэрапорт Атацюрка, меркавана, будзе закрыты.
NGC 3119
NGC 3119 (іншыя абазначэнні — ZWG 93.45, NPM1G +14.220, PGC 29381) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аэрапорт Стамбул імя Атацюрка
Са студзеня 2000 года аэрапортам кіруе кампанія TAV Airports (Tepe-Akfen-Ventures), якая інвеставала 600 мільёнаў долараў з 1998 года ў развіццё аэрапорта. У 2005 годзе TAV выйграла тэндар на кіраванне аэрапортам на працягу 15.5 гадоў.
На тэрыторыі аэрапорта знаходзіцца штаб-кватэра турэцкай нацыянальнай авіякампаніі Turkish Airlines, для якой аэрапорт з’яўляецца і галоўным вузлавым аэрапортам. У аэрапорце таксама базуюцца мясцовыя турэцкія авіякампаніі Atlasglobal і Onur Air.
Зінедзін Зідан
Зінедзін Зідан (Zinedine Zidane; нар., , Францыя) — французскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1998 у складзе нацыянальнай зборнай Францыі, таксама чэмпіён Еўропы 2000, віцэ-чэмпіён свету 2006. Пасля завяршэння кар’еры стаў трэнерам, у якасці галоўнага трэнера іспанскага клуба «Рэал Мадрыд» тройчы выйграў Лігу чэмпіёнаў.
З 1994 па 2006 год выступаў за зборную Францыі, тройчы прызнаваўся найлепшым іграком свету (у 1998, 2000 і 2003 гадах). Зідан завяршыў кар’еру футбаліста пасля чэмпіянату свету 2006 года, а ў 2009 годзе стаў памочнікам прэзідэнта «Рэала» Фларэнтына Перэса. Праз тры гады ён вырашыў поўнасцю прысвяціць сябе трэнерскай рабоце. У 2014 годзе Зідан узначаліў маладзёжную каманду «Рэала», а ў 2016 годзе стаў галоўным трэнерам асноўнага клуба. Пад кіраўніцтвам Зідана «Рэал» тры разы запар выйграў Лігу чэмпіёнаў, у выніку чаго француз стаў адным з самых тытулаваных трэнераў у гісторыі турніру. 31 мая 2018 года Зінедзін Зідан пакінуў пасаду галоўнага трэнера «Рэала».
11 сакавіка 2019 года Зідан зноў узначаліў «Рэал». У сезоне 2019/20 разам з клубам стаў чэмпіёнам Іспаніі. 27 мая 2021 года было афіцыйна абвешчана аб сыходзе Зідана з клуба.
Торстэн Нільс Візел
Торстэн Нільс Ві́зел (Torsten Nils Wiesel,, Упсала, Швецыя) — шведскі нейрафізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1981 годзе разам з Дэвідам Х’юбелам і Роджэрам Сперы за «за адкрыцці, якія датычацца прынцыпаў перапрацоўкі інфармацыі ў нейронных структурах».
Біяграфія
Торстэн Візел нарадзіўся 3 чэрвеня 1924 года ва Упсале (Швецыя). Яго бацька быў галоўным псіхіятрам і дырэктарам шпіталя Бекамберга на ўскраіне Стакгольма, але сам Візел зацікавіўся навуковай дзейнасцю толькі ў 17 гадоў. Вучыўся ў Каралінскім інстытуце ў Стакгольме. З 1954 года працаваў у гэтым універсітэце. З 1955 года ў ЗША. З 1959 года ў Гарвардзе, з 1983 года прафесар у Ракфелераўскім універсітэце, у 1991—1998 гадах — прэзідэнт Ракфелераўскага ўніверсітэта. Цяпер — ганаровы прэзідэнт універсітэта.
З’яўляецца аўтарам навуковых прац па нейрафізіялогіі органаў зроку. Разам з Д. Х.Х’юбелам вызначыў прынцыпы перапрацоўкі інфармацыі ў нейронных структурах мозга, якія ўспрымаюць вонкавыя сігналы.
Член Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, Нацыянальнай АН ЗША, Лонданскага каралеўскага таварыства.
Візел таксама з’яўляецца членам Шведскай каралеўскай акадэміі навук, Сербскай акадэміі навук і мастацтваў, і замежным членам Індыйскай нацыянальнай акадэміі навук.
Расліннасць
Расліннасць, сукупнасць усіх фітацэнозаў, а таксама раслінных груповак (калі раслінныя групоўкі адмяжоўваць ад фітаэнозаў, паводле, напрыклад, Башкірскай школы геабатанікі) на пэўный тэрыторыі. Паняцце расліннасці неабходна адрозніваць ад паняцця флоры.
Кашэна (Смаленская вобласць)
Кашэна (Кашено) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Анучына
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Знаходзіцца ў атачэнні падводных рыфаў і скал. Паверхня нізкая, складзеная з пуцаланаў і пясчанікаў. Часам сустракаюцца ўзгоркі. Вышыня да 33 м. Характэрна травяная і хмызняковая расліннасць. Шмат птушак.
Да XIX стагоддзя востраў быў населены айнамі, якія называлі яго Акію́ры («каля Юры»). Пазней яны перасяліліся на поўнач Хакайда. У другой палове XIX стагоддзя было заснавана японскае рыбацкае паселішча Утамуэ. У 1855 годзе востраў афіцыйна ўвайшоў у склад Японіі. У 1945 годзе заняты савецкімі войскамі і пазней уключаны ў склад РСФСР. Названы ў гонар расійскага географа і этнографа Дз. М. Анучына (1843—1923).
На востраве захаваліся рэшткі рыбацкага паселішча. Існуе часовая расійская памежная застава, але сталага насельніцтва няма. Востраў з’яўляецца часткай прыроднага заказніка «Малыя Курылы».
Вялікі Заб
Вялікі Заб (نهر الزاب الكبير, Zap suyu, زێ) — рака на ўсходзе Турцыі і ў Іраку, левы прыток ракі Тыгр.
Doom II: Hell on Earth
«Doom II: Hell on Earth» — камп’ютарная гульня ў жанры шутэра ад першай асобы, распрацаваная кампаніяй «id Software». Першапачаткова была выпушчаная ў 1994 годзе для персанальных камп’ютараў пад кіраваннем «MS-DOS». З’яўляецца працягам гульні «Doom», якая выйшла ў свет годам раней. У адрозненне ад «Doom» 1993 года, якая распаўсюджвалася па ўмоўна-бясплатнай схеме па паштовых заказах, гульня «Doom II» прадавалася ў крамах.
Антоніа Венецыяна
Антоніа Венецыяна (іт. Antonio Veneziano; 1-я палова XIV стагоддзя — пасля 1388) — італьянскі мастак, належыць да школы Джота.
Выхадзец з Венецыі. Яшчэ юнаком паступіў вучнем у майстэрню Тадэа Гадзі, які вучыўся ў самога Джота. Найбольш значныя працы Антоніа Венецыяна — карціны для сабора ў Сіене (1370) і фрэскі з «Легендай пра святога Ран’ера» для Кампа-Санта ў Пізе (1384—1386). Фрэскі Антоніа Венецыяна, якімі быў упрыгожаны венецыянскі Палац дожаў, не захаваліся. Манументальнасць вобразаў Джота ў сваіх карцінах мастак узбагаціў шматлікім паўтарэннем натуралістычных дэталяў і больш дакладнай перспектывай. Пасля 1388 года сляды Антоніа Венецыяна губляюцца.
Чашке
Чашке — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баракпайскай сельскай акругі. Код КАТА — 116435500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 258 чалавек (127 мужчын і 131 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 181 чалавек (93 мужчыны і 88 жанчын).
1994 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
1994 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Нацыянальны цэнтр заканадаўства і прававых даследаванняў
Нацыянальны цэнтр заканадаўства і прававых даследаванняў Рэспублікі Беларусь — дзяржаўная ўстанова Беларусі ў галіне падрыхтоўкі законапраектаў, заснаваная ў 1992 годзе.
Паводле 4-га пункта Палажэння аб НЦЗПД 2007 года, «цэнтр з’яўляецца юрыдычнай асобай, падпарадкаванай прэзідэнту Рэспублікі Беларусь». На 2018 год НЦЗПД Беларусі ўключаў:
Гісторыя
23 красавіка 1992 года Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь зацвердзіў Пастанову № 1610-XII «Аб стварэнні Беларускага інстытута дзяржаўнага будаўніцтва і заканадаўства» (БІДБЗ). 5 лістапада 1992 г. Вярхоўны Савет Беларусі ўхваліў Пастановай № 1915-XII Статут і колькасць работнікаў БІДБЗ у памеры 64 адзінак. 28 ліпеня 1997 г. А. Лукашэнка падпісаў Указ № 407 «Аб стварэнні Нацыянальнага цэнтра законапраектнай дзейнасці пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь» з 1 лістапада 1997 года. Паводле 1-га пункта Указа, прадугледжвалася «ажыццяўляць прыём на працу ... цягам 1997—1999 гадоў пры ўмове адначаснага скарачэння штатнай колькасці Беларускага інстытута дзяржаўнага будаўніцтва і заканадаўства (БІДБЗ) ... на колькасць адзінак, якая ўдвая перавышае лік работнікаў» Цэнтра. Згодна з 2-м пунктам, пастанаўлялася «падпарадкаваць БІДБЗ Адміністрацыі прэзідэнта Рэспублікі Беларусь», якая мела да 1 студзеня 1998 г. ліквідаваць яго. Паводле 4-га пункта Указа, Адміністрацыі прэзідэнта даручалася «да 1 лістапада 1997 г. правесці атэстацыю службовых асоб і іншых супрацоўнікаў БІДБЗ і па яе выніках прыняць адпаведных асоб (да паловы ад штату) на працу ў цэнтр» (НЦЗД).
Галакучнік
Галакучнік (Gymnocárpium) — род папараці сямейства парадку. З дзевяці відаў тры растуць таксама і ў Еўропе.
Нацыянальны цэнтр заканадаўства і прававых даследаванняў
Гісторыя
13 снежня 2007 г. А. Лукашэнка падпісаў Указ № 630, паводле якога пераўтварыў НЦЗД у Нацыянальны цэнтр заканадаўства і прававых даследаванняў Рэспублікі Беларусь «шляхам далучэння да яго дзяржаўнай навуковай установы „Інстытут дзяржавы і права Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі“». Паводле 3-га пункта Указа, «колькасць навуковых работнікаў і работнікаў, якія забяспечваюць дзейнасць дадзенага Цэнтра, складае 40 адзінак». На 8 лістапада 2017 г. НЦЗПД Беларусі падрыхтаваў каля 1000 заканадаўчых актаў за 20 гадоў.
Галакучнік
Этымалогія
Лацінская навуковая назва роду Gymnocárpium паходзіць ад γυμνάς, што значыць «голы», «аголены», і καρπος — «плод», што паказвае на адсутнасць пакрывальца ў сорусаў.
Батанічнае апісанне
Галакучнікі — шматгадовыя расліны з доўгім, тонкім, паўзучай карэнішчам.
Фертыльныя і стэрыльныя ваі амаль аднолькавыя. Яны двойчыпёрыстыя, па меншай меры, ля аснавання, сегменты іх пёрыстараздзельныя. Ніжнія лісточкі больш, чым верхнія. Пёры па абрысе трохкутныя, шырыня пры аснаванні прыкладна роўная даўжыні.
Сорусы аддаленыя ад краю, маленькія, круглявыя, без індузіяў. Пакрывальцы адсутнічаюць.
Віды
Па інфармацыі базы дадзеных The Plant List (на ліпень 2016), род уключае 9 відаў :
Козье (Смаленская вобласць)
Козье (Козье) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Інфлянцкае ваяводства
Інфлянцкае ваяводства, Інфлянцкае княства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Рэчы Паспалітай на тэрыторыі Латгаліі (паўднёва-ўсходняя Латвія) у 1677—1772 гг. (намінальна да 1795 г.).
NGC 3120
NGC 3120 (іншыя абазначэнні — ESO 374-29, MCG -6-22-17, IRAS10031-3358, PGC 29278) — галактыка ў сузор’і Насос.
Інфлянцкае ваяводства
Гісторыя
У выніку вайны Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 гг. большая частка падуладных Рэчы Паспалітай Інфлянтаў (Задзвінскае княства) страчана на карысць Швецыі. Паводле Альтмаркскага перамір’я 1629 г. у складзе Рэчы Паспалітай засталіся толькі 4 паўднёва-ўсходнія латгальскія стараствы — Дынабургскае, Рэжыцкае, Люцынскае, Марыенгаўзенскае. Паводле Аліўскага міру 1660 г. Рэч Паспалітая канчаткова прызнала за Швецыяй заваяваную ёю частку Інфлянтаў. На аснове застаўшыхся інфлянцкіх старастваў сойм у 1677 г. утварыў Інфлянцкае ваяводства, надаўшы яму таксама найменне княства.
NGC 3120
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Інфлянцкае ваяводства
Гісторыя
З канца XVII ст. за гэтай часткай былой Лівоніі замацавалася назва Інфлянты Польскія, г. зн. прыналежныя Рэчы Паспалітай, але канчаткова гэты тэрмін зацвердзіўся ў гістарыяграфічнай традыцыі XIX ст.
Ваяводства не мела падзелу на паветы, адміністрацыйны цэнтр знаходзіўся ў г. Дынабург. Засталася падвойная прыналежнасць Інфлянцкага ваяводства да ВКЛ і Кароны, што выяўлялася ў намінацыі ў інфлянцкія ўрады праз абедзве канцылярыі і абранні інфлянцкіх паслоў на сойм з 3 «нацый» — па 2 прадстаўнікі ад шляхты Інфлянтаў, ВКЛ, Кароны. Дзейнічаў прынцып
Кажан-Гарадоцкая векавая ліпа
Кажан-Гарадоцкая векавая ліпа — колішні батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў в. Кажан-Гарадок Лунінецкага раёна. Ліпа драбналістая. Узрост каля 300 гадоў, вышыня 40 м, дыяметр 2,8 м (1983). Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.
Аўгуст фон Кацэбу
Аўгуст Фрыдрых Фердынанд фон Кацэбу (August Friedrich Ferdinand von Kotzebue; 3 мая 1761 — 23 сакавіка 1819) — нямецкі драматург і раманіст, газетны агент на рускай службе ў Остзейскім краі (выдаваў у Берліне шэраг газет, дзе праводзіў прарускую прапаганду); потым у Германіі, быў дырэктарам прыдворнага тэатра ў Веню і напісаў шэраг драм, што заваявалі папулярнасць дзякуючы сцэнічнасці і разуменню густаў натоўпу. У свой час быў папулярней Гётэ ці Шылера.
Андрэ Ланской
Андрэ Ланской (фр. Andre Lanskoy;,  — , ) — рускі жывапісец, графік.
Біяграфія
Праўнук Сяргея Сцяпанавіча Ланскога. Нарадзіўся ў Маскве ў сям’і графа Міхаіла Міхайлавіча Ланскога (1863—1924) і яго другой жонкі Варвары Васілеўны (Парусінавай; 1877—1969). Выпускнік пецярбургскага Пажаскага корпуса. Уступіўшы пасля рэвалюцыі 1917 года добраахвотнікам у Белую армію, Ланской у 1920 годзе разам з ёй пакінуў Расію. Праз Канстанцінопаль Андрэй Ланской прыехаў у Парыж, дзе з 1921 года ён пасяліўся ў квартале Манпарнас. У Парыжы Ланской наведваў Акадэмію дэ ла Гранд Шам’ер і займаўся ў майстэрні Сяргея Судзейкіна.
Удзельнічаў у другой і трэцяй выставах documentaў Каселі (1959, 1964).
Андрэй Ланской памёр у сваёй майстэрні ў Парыжы 24 жніўня 1976 года. Пахаваны на могілках Сент-Жэнеўеў-дэ-Буа.
Антс Лайкмаа
Антс Ла́йкмаа (Ants Laikmaa, да 1935 года Ханс Ла́йпман (Hans Laipman); 5 мая 1866, Вігала, Эстонія — 19 лістапада 1942, Таэбла, Эстонія) — эстонскі жывапісец; адзін з заснавальнікаў нацыянальнай мастацкай школы.