cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Танальнасць (музыка)
Да гісторыі тэрміна
У савецкіх падручніках элементарнай тэорыі музыкі тэрміны «лад» і «танальнасць» (у 1-м значэнні) разумеліся як сінонімы. Па гэтым чынніку танальнасць (у 2-м значэнні) вызначалася як «вышыннае становішча ладу»  — без удакладненняў, якога менавіта ладу (лічылася, што «мажорнага або мінорнага» усе чытачы і так маюць на ўвазе). Да гэтага разумення танальнасці (= мажорна-мінорнай танальнасці) Ю. М. Цюлін дадаваў спасылку на нейкі «апорны асноўны тон» — тэрмін, які ён выкарыстоўваў замест звыклага «тоніка».
Станы (мажорна-мінорнай) танальнасці
Агульнапрызнана, што танальнасць на працягу стагоддзяў не заставалася нязменнай. Асабліва значныя змены яна атрымала ў музыцы другой паловы XIX — пачала XX стагоддзяў. Пазначаючы формы такой танальнасці, кажуць «рамантычная» або «пашыраная», ці «храматычная» танальнасць. За некаторымі формамі пашыранай танальнасці замацаваліся адмысловыя тэрміны, напрыклад, мажора-мінор і мінора-мажор.
Для пазначэння характэрных асобных праяў пашыранай танальнасці розныя даследнікі прапануюць розныя тэрміны. У вучэнні аб гармоніі Ю. М. Халопава]] прапануецца класіфікаваць гэтыя прыватныя формы паводле чатырох крытэрыяў (названым «танальнымі індэксамі») :
У залежнасці ад камбінацыі паказваных індэксамі крытэраў танальнасці адзначаюцца тыя ці іншыя станы пашыранай танальнасці. Некаторым з іх (з прычыны іх характэрнасці) прысвоены адмысловыя назвы:
Іншыя формы танальнасці
Апора на функцыянальную трыяду T-S-D — не адзіна магчымы спосаб рэалізацыі танальнасці як ладавага прынцыпу, існуюць і іншыя тыпы танальнай структуры. Адмысловую форму «друзлай» танальнасці («протатанальнасці» па С. М. Лебедзеву) можна назіраць у гармоніі шматгалосных складанняў позняга сярэднявечча і Адраджэнні. Ю. М. Халопаў называў такую форму старадаўняй танальнасці «мадальнай танальнасцю». У Еўропе яшчэ напачатку 1960-х гг. друзлую танальнасць апісваў (метафарычным тэрмінам kurzatmige, літар. «пакутуючая дыхавіцай», «астматычная») Эрнст Апфель. У ЗША гіпотэзу аб існаванні «рэнесанснай танальнасці» XVI ст., спецыфічна адрознай ад мажорна-мінорнай танальнасці XVIII у., актыўна прасоўваў Гаральд Паўэрс. «Прота-ля-мінор» (proto-A-minor) у музыцы Ласо знаходзіў амерыканскі музыкавед Пітэр Бергквіст. Амерыканская даследніца К. К. Джад (аўтар дысертацыі і шматлікіх артыкулаў, прысвечаных генэзе танальнасці) пайшла яшчэ далей углыб стагоддзяў, знойдучы «танальнасці» ў мацетах Жаскена Дэпрэ. У адносінах да позніх складанняў А. М. Скрабіна, музыцы С. С. Прокоф’ева, Д. Д. Шастаковіча, А.Берга, А.Шонберга і некаторых іншых кампазітараў XX у. Ю. М. Халопаў прапанаваў тэрмін «новая танальнасць», у якой у якасці цэнтральнага элемента («тонікі») выступае дысаніруючы акорд, любая група гукаў і нават серыя. Існуюць і іншыя формы танальнасці.
Танальнасць у заходнім музыказнаўстве
У заходнім музыказнаўстве тэрмінам «танальнасць» (Tonalität, tonality, tonalité) у шырокім сэнсе таксама апісваецца лад. У такім сэнсе тэрмін «танальнасць» вызначаецца як «сістэмная арганізацыя гукавысотных з’яў і адносін паміж імі» і прыкладаецца да любой — як еўрапейскай, так і нееўрапейскай — прафесійнай і народнай традыцыі. Заходнія навукоўцы часта кажуць пра «танальнасць» сярэднявечнага грыгарыянскага харалу, маючы на ўвазе сістэму манадычных ладаў, якая ляжыць у яго аснове.
Буйны нямецкі музыкавед К. Дальхаўз у манаграфіі «Даследаванні аб паходжанні гарманічнай танальнасці» (1968) прыраўноўвае тэрмін «меладычная танальнасць» (melodische Tonalität) да тэрміна «мадальнасць» (Modalität). У артыкуле «Танальнасць» (Tonalität) у рыманаўскім слоўніку (1967) ён піша: «Ладавая структура (tonale Struktur) у мелодыі грыгарыянскага харалу вызначаецца адрозненнем драб і яго запаўнення, ці [адрозненнем] асноўнага і пабочных тонаў, а таксама выяўляе сябе праз функцыі, такія як заключны, пачатковы, крайні і рэчытацыйны тон». «Грыгарыянскай танальнасці» (гэта значыць ладавай сістэме заходняга харалу) прысвечана 300-старонкавая кніга дацкага навукоўца Ф. Э. Хансена і 70-старонкавая частка ў вядомай кнізе пра харал В. Апеля. «Танальнасць» у грыгарыяніку знаходзіць і англійскі медыевіст, аўтар фундаментальнай манаграфіі па гэтым прадмеце Дэвід Хайлі: «Лёгка зблытаць mode і [psalm] tone; таму трэба памятаць, што mode — гэта абстрактная якасць, якая адносіцца да ладу [грыгарыянскага] распеву (tonality of chant), у той час як [псалмавы] tone — гэта від распеву як такога, меладычная формула, якая прыстасавана да выканання бясконца разнастайных псалмавых вершаў», арабскага макама, індыйскай рагі, інданэзійскага гамелана і т. п.
Гэта значэнне было ўспадкавана ад французскай музычнай тэорыі XIX у. (першым чынам, Фэціса), якая адрознівала «старадаўнюю танальнасць» (tonalité antique) — да яе адносілі, напрыклад, манадычныя царкоўныя тоны — і «сучасную танальнасць» (tonalité moderne). У рускіх даследаваннях па гармоніі ўжываюць адпаведна тэрміны «старадаўнія лады» і «класіка-рамантычная танальнасць».
Tryphoninae
Tryphoninae — падсямейства паразітычных наезнікаў сямейства з атраду Перапончатакрылых. Налічвае 51 род. Лічынкі большасці відаў паразітуюць у лічынках відаў падатраду, некаторыя віды (напрыклад, з роду ) — паразіт вусеняў лускакрылых. Сустракаюцца паўсюдна.
Палеанталогія
У выкапнёвым стане вядомыя з ранняга эацэну ЗША. Знойдзены таксама ва.
Сістэматыка
Сусветная фаўна ўключае 57 родаў і каля 1250 відаў, у Палеарктыцы — 43 роды і каля 580 відаў.
Андрыс Ліепа
Андрыс Ліепа (латыш. Andris Liepa; нар., ) — савецкі і расійскі саліст балета, тэатральны рэжысёр і прадзюсар, народны артыст РФ (2009). Заснавальнік Дабрачыннага фонду імя свайго бацькі — народнага артыста СССР Марыса Ліепы.
Біяграфія
У дзяцінстве Андрыс праводзіў зімовыя і летнія канікулы ў рыжскім доме свайго бацькі, у бабулі Ліліі і дзядулі Эдуарда Ліепы, у цэнтры горада, на вул. Сколас, 18. Менавіта там ён пад кіраўніцтвам бацькі выканаў свой першы балетны Экзэрсіс.
У 1980 годзе скончыў МАХВ (клас Пракоф’ева).
У 1981 годзе стаў лаўрэатам IV Міжнароднага конкурсу артыстаў балета ў малодшай узроставай групе. Па заканчэнні вучылішча — саліст балета Вялікага тэатра.
Дыльбат
Дыльбат — горад у старажытнай Месапатаміі. У нашы дні атаесамляецца з помнікам археалогіі Тэль-аль-Дэйлам у Іраку.
Гісторыя
Хаця Дыльбат болей вядомы па запісам 2 — 1 тысячагоддзяў да н. э., археалагічныя раскопкі паказалі, што ён узнік каля 2700 г. да н. э. Яго першымі жыхарамі былі шумеры, якія пазней у выніку асіміляцыі сталі размаўляць на акадскай мове. Заступнікам горада лічыўся бог Ураш, відавочна мясцовы аналаг бога Ана.
Дыльбат узгадваўся ў эпасе пра Гільгамеша. У кодэксе Хамурапі ён названы горадам, адкуль у Вавілон прывозілі ячмень.
Археалогія
Два вялікія курганы Тэль-аль-Дэйлам былі вядомы асірыялагам з XIX ст. У пачатку XX ст. у іх быў знойдзены скарб, які ўтрымоўваў гліняныя клінапісныя таблеткі. Першая з іх была перакладзена і апублікавана ў 1907 г. Да 1978 г. вучоным было вядома болей за 1000 таблетак з Дыльбата. Пераважна гэта былі юрыдычныя і эканамічныя запісы. Археалагічныя раскопкі былі арганізаваны толькі ў 1989 г. амерыканскім археолагам Дж. А. Армстрангам. Яны паказалі, што горад быў заснаваны ў 3 тысячагоддзі да н. э. і праіснаваў да канца эпохі Сасанідаў.
Галіна Васілеўна Міхаль
Галіна Васілеўна Міхаль (Савянкова) (нар., в. Беразіно, Докшыцкі раён) — беларуская спартсменка, трэнер па дзюдо і самба. Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь, майстар спорту міжнароднага класа па дзюдо і самба. Неаднаразовы прызёр і пераможца ўсесаюзных і міжнародных спаборніцтваў.
Біяграфія
3 1994 года на трэнерскай рабоце. Трэнер вышэйшай кваліфікацыйнай катэгорыі спартыўнага таварыства «Дынама» (старшы трэнер-выкладчык СДЮШАР № 1). Са сваімі выхаванцамі выязджала на спаборніцтвы ў Данію, Польшчу, Францыю, Індыю, іншыя краіны. Сярод яе выхаванцаў 3 майстры спорту, сярэбраны і бронзавы прызёры маладзёжнага першынства Еўропы па самба (1999). Падрыхтавала бронзавага прызёра чэмпіянатаў свету і Еўропы, шматразовага прызёра першынстваў свету і Еўропы сярод юніёраў Святлану Цімашэнка, бронзавага прызёра чэмпіянату свету, удзельніцу XXXI Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра Дар’ю Скрыпнік, прызёра чэмпіянатаў свету і Еўропы сярод паралімпійцаў, удзельніцу Паралімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра Арыну Качан.
За дасягнутыя поспехі ў трэнерскай дзейнасці ў 2016 годзе Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ёй прысвоена званне «Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь».
Ляднянскі сельсавет
Лядня́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Ляды.
Касцёл Святога Роха (Шабуні)
Касцёл Святога Роха — драўляны рыма-каталіцкі храм у вёсцы Шабуні Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці, помнік беларускага народнага дойлідства.
Ляднянскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ляднянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Ляды. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Ляднянскага местачковага Савета.
10 сакавіка 1954 года скасаваны гарадскі пасёлак Ляды, яго тэрыторыя ўключана ў склад Сазонаўскага сельсавета Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці, цэнтр Сазонаўскага сельсавета перанесены з вёскі Сазонаўка ў вёску Ляды, сельсавет перайменаваны ў Ляднянскі. 16 верасня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаваных Бельскага (11 населеных пунктаў: Антоненкі, Арловічы, Батуроўшчына, Бель, Буда, Валяўкі, Гарошкава, Зазер’е, Камары, Каробкі і Копанік) і Расткоўскага (7 населеных пунктаў: Гарэлькі, Жалезкава, Іскозы, Калатоўкі, Мамонькі, Мікіціна і Трыбаны) сельсаветаў, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Валяўкі, сельсавет перайменаваны ў Валяўкоўскі.
Касцёл Святога Роха (Шабуні)
Гісторыя
У 1796 годзе на могілках на ўсходняй частцы вёсцы вёскі была пабудавана драўляная капліца, якая была асвячона пад тытулам Святога Роха, які лічыцца апекуном хворых на заразныя хваробы. Дата ўзвядзення капліцы — «1796» — была выразана на парогавай бэльцы. Абслугоўваннем касцёла займаліся мінскія бернардзінцы.
У 1829 годзе старая капліца была перабудавана, аднак даўнейшую парогавую бэльку з датай пабудовы вырашылі захаваць. У 1860 годзе капліца зноў была перабудавана, сродкі на рэканструкцыю вылучыў тагачасны ўладальнік гэтых месцаў князь Вітгенштэйн. У часе гэтай рэканструкцыі храм быў значна павялічаны, шэраг архіўных дакументаў таго часу пачынае зваць яе «касцёлам». Пры гэтым дату «1796» на ўваходзе ў капліцу згадваюць як «былую», бэльку парога, якая тады стала зусім трухлявай, давялося замяніць.
У 1923—1924 гадах адбылася чарговая рэканструкцыя касцёла, у час якой пабудову пашырылі і ашалявалі, а алтарную частку перамясцілі на ўсход. Рамонт таксама адбываўся ў 1971 і 1997 гадах, у якіх былі заменены, адпаведна, дах і падлога.
Архітэктура
Касцёл ёсць квадратным будынкам з трохграннай апсідай і выцягнутым бабінцам. Кожны са зрубаў накрыты асобным двухсхільным гонтавым дахам. Над уваходным ганкам, што падтрымліваецца чатырма драўлянымі калонамі, пастаўлена чацвярыковая вежа пад шатровай чатырохсхільнай страхой з крыжом. Ёсць адна сакрыстыя, прыбудаваная да правай грані апсіды. Над уваходам размешчаны хоры. Столь над асноўным аб’ёмам каробчатая, над астатнімі прыбудовамі плоская. Бакавыя гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны арачнымі аконнымі праёмамі.
У інтэр’еры раней вылучаліся старадаўнія абразы, ад якіх захаваліся рамы XVIII стагоддзя.
Андрыеўшчына
Андрые́ўшчына (, Андриевщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўскага сельсавета.
Арлоўка (Шчарбакцінскі раён)
Арлоўка — сяло ў Шчарбакцінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Арлоўскай сельскай акругі. Код КАТА — 556853100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1112 чалавек (524 мужчыны і 588 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1113 чалавек (546 мужчын і 567 жанчын).
Універсітэт Джорджыі
Універсітэт Джорджыі (University of Georgia) — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Атэнс, штат Джорджыя.
Агульная характарыстыка
Універсітэт Джорджыі — дзяржаўны навукова-даследчы ўніверсітэт, галоўны кампус якога знаходзіцца ў Атэнсе, штат Джорджыя. Заснаваны ў 1785 годзе, гэта адзін з найстарэйшых дзяржаўных універсітэтаў ЗША. Флагманская ВНУ ўніверсітэцкай сістэмы Джорджыі, яна прылічана да ліку найлепшых дзяржаўных універсітэтаў ЗША.
Універсітэт класіфікуецца як R1 «Доктарскія ўніверсітэты — вельмі высокая навукова-даследчая актыўнасць» і як той, які мае «больш селектыўны» прыём студэнтаў, гэта значыць мае самую выбіральную катэгорыю прыёму. Сярод дзяржаўных універсітэтаў ён ўваходзіць у тройку найлепшых нацыянальных «вытворцаў» стыпендыятаў Родса за апошнія два дзесяцігоддзі.
Міжвузаўскія спартыўныя каманды Універсітэта Джорджыі, шырока вядомыя пад назвай «Georgia Bulldogs», спаборнічаюць у дывізіёне I Нацыянальнай універсітэцкай спартыўнай асацыяцыі (NCAA) і ў Паўднёва-Усходняй канферэнцыі (SEC).
Вядомыя выпускнікі ВНУ ўключаюць у сябе цяперашніх і былых членаў Сената ЗША, членаў Палаты прадстаўнікоў ЗША, федэральных суддзяў, стыпендыятаў Родса і Маршала, лаўрэатаў стыпендый Макартура («Genius Grant»), а таксама лаўрэатаў Пулітцэраўскай прэміі, лаўрэатаў прэміі «Эмі», лаўрэат прэміі «Грэмі» і шматразовы чэмпіёнаў «Суперкубка».
Батуда
Батуда (Battuda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 399 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 27020. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Швайнфурт
Швайнфурт (Schweinfurt) — горад зямельнага падначалення ў Германіі, у зямлі Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Ніжняя Франконія. Насельніцтва - 53 646 чалавек (31 снежня 2006 года). Плошча - 35,71 км².
Рагозьна
Рагозьна (Rogoźno) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 345 км на захад ад Варшавы і за 45 км на поўнач ад Познані. Уваходзіць у склад Абарніцкага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Рагозьна. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 11,24 км². Насельніцтва 11,2 тыс. чалавек.
Юрый Фёдаравіч Баратынскі Мочка
Юрый Фёдаравіч Баратынскі (Мочка, (Юрий Фёдорович Барятинский Мочка; ? — пасля 1564) — вайсковы дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў з роду князёў Баратынскіх. Нарадзіўся ў сям’і Фёдара Фёдаравіча.
У час Інфлянцкай вайны 1558—1582 гадоў у 1560 годзе ўдзельнічаў у паходзе пад Вільню, быў галавой у палку правай рукі князя Пятра Іванавіча Шуйскага. Трапіў у палон і выкуплены царом Іванам IV.
Палескі інстытут раслінаводства НАН Беларусі
Палескі інстытут раслінаводства НАН Беларусі — навуковае прадпрыемства ў структуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Сангмі (мемарыял)
Мемарыял «Сангмі» (Khu chứng tích Sơn Mỹ) — мемарыяльны комплекс, размешчаны ў вёсцы Тукунг, камуна Цінькхэ, правінцыя Куангнгай. Прысвечаны разні ў сельскай абшчыне Сангмі, здзяйсненай амерыканскімі вайскоўцамі ў ходзе В’етнамскай вайны.
Гісторыя
Раніцай 16 сакавіка 1968 года амерыканскія вайскоўцы ў складзе двух рот аператыўнай групы «Баркер» здзейснілі рэйд супраць сіл В’етконгу ў Сангмі. Салдаты загналі ў кут насельніцтва, у асноўным жанчын, дзяцей і старых, а затым пачалі расстрэльваць іх, спальваць хаціны і знішчаць свойскую жывёлу. Усяго было забіта 504 мірных жыхара.
У 1978 годзе ў памяць аб гэтых падзеях быў створаны мемарыяльны комплекс.
У красавіку 1979 года Міністэрства культуры, спорту і турызму В’етнама прысвоіла аб’екту статус нацыянальнай рэліквіі. У 2002 годзе комплекс прызнаны асабліва важнай нацыянальнай рэліквіяй.
У 2003 годзе ўлады краіны вылучылі 11,7 млрд донгаў на рэстаўрацыю і мадэрнізацыю мемарыяла.
Размяшчэнне
Знаходзіцца на шашы 24B, якая вядзе да порта Сакі-Дунг-Кват, у 3 км на захад ад марскога курорта Мікі, у 13 км на паўночны ўсход ад цэнтра горада Куангнгай.
NGC 6010
NGC 6010 (іншыя абазначэнні — UGC 10081, MCG 0-40-13, ZWG 22.48, PGC 56337) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фізаравыя
Роды
Да сямейства адносяць наступныя роды:
Род таксама можа належаць да гэтага сямейства.
Чарнацелкі
Чарнацелкі (Tenebrionidae) — сямейства жукоў падатрада разнаедных.
Больш за 17 тыс. відаў. Пашыраны амаль усюды, найбольш разнастайныя і шматлікія ў стэпах, пустынях і паўпустынях. Жывуць на адкрытых біятопах, на берагах вадаёмаў, у лясах, жылых і спецыяльных памяшканнях і інш. На Беларусі 53 віды, найбольш пашыраны віды з родаў, , і інш.
Даўжыня 2—70 мм. Форма цела разнастайная. Афарбоўка цёмная: чорная, бурая, зрэдку з ярка-металічным адлівам або з аранжавымі плямамі. Надкрылы зрастаюцца, задніх крылаў часта няма. Вусікі 10—11-членікавыя. Лічынкі доўгія, амаль цыліндрычныя, цвёрдыя, нагадваюць драцянікаў (адсюль назва лжэдрацянікі).
Кормяцца расліннымі рэшткамі, тканкамі жывых раслін. Шэраг відаў пашкоджваюць харчовыя, сельскагаспадарчыя культуры, радзей лясныя пароды дрэў.
Хаім Ойзер Градзінскі
Біяграфія
У 15 гадоў Хаім пачаў вучыцца ў Валожынскай яўрэйскай іешыве. Сярод яго настаўнікаў — вядомы рэлігійны дзеяч Хаім Салавейчык.
У 1885 годзе малады чалавек заняў месца Віленскага рабіна.
У 1887 годзе прызначаны дыянам у Вільні. Адзін з ініцыятараў склікання віленскай канферэнцыі (1909), якая заснавала артадаксальную арганізацыю «Кнесет Ізраіль», што змагалася супраць свецкай адукацыі, за рэлігійнае выхаванне на торы і талмудзе. Распрацоўваў талмудычнае права і рытуалы, выдаўшы кнігу «Ахізер» Т. 1‒3 (Вільня, 1925, 1939). Быў духоўным лідарам артадаксальнага яўрэйства ў «Літве». Вялікая рукапісная спадчына загінула падчас Другой сусветнай вайны.
Албанская грэкакаталіцкая царква
Албанская каталіцкая царква — адна з усходнекаталіцкіх цэркваў, што прытрымліваюцца візантыйскага абраду, гэта значыць належыць да ліку грэкакаталіцкіх цэркваў. Усе прыходы царквы размешчаны на тэрыторыі Албаніі. Не варта блытаць яе з Італа-албанскай каталіцкай царквой, якая распаўсюджана на поўдні Італіі.
Гісторыя
Хрысціянізацыя Албаніі гістарычна ажыццяўлялася як місіянерамі з Усходу, так і з Захаду (галоўным чынам, на поўначы краіны). Першая абшчына албанцаў-каталікоў візантыйскага абраду была заснавана ў 1628 годзе. У 1765 годзе абшчына была ліквідавана турэцкімі ўладамі.
Аднаўленне дзейнасці грэкакатолікаў у Албаніі адбылося ў 1900 годзе — святар Георг Германас, які перайшоў з Албанскай праваслаўнай царквы ў каталіцтва, заснаваў грэкакаталіцкую абшчыну, якая праз 12 гадоў абгрунтавалася ў горадзе Эльбасан. У 1939 годзе была заснавана апостальская адміністратура. У 1945 годзе абшчына налічвала 400 членаў. Грэка-каталіцкая абшчына была ліквідавана ў 1967 годзе, калі Албанія была абвешчана атэістычнай краінай, а любое адпраўленне рэлігійнага культу стала карацца смерцю.
У 1992 годзе пасля палітычных змен у Албаніі была адноўлена апостальская адміністратура, а албанскія грэкакатолікі атрымалі магчымасць свабодна вызнаваць сваю веру.
Структура
Албанская каталіцкая царква мае статус апостальскай адміністратуры і ўваходзіць у склад царкоўнай правінцыі Тырана-Дурэс. Паводле даных Annuario Pontificio за 2012 год налічвае 3 749 вернікаў у 8 прыходах і 13 святароў. З 1996 года і па цяперашні час яе ўзначальвае апостальскі адміністратар Хіл Кабашы.
Пётр Іванавіч Баратынскі
Пётр Іванавіч Баратынскі (Пётр Иванович Барятинский; ? — пасля 1598) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў з роду князёў Баратынскіх. Нарадзіўся ў сям’і Івана Васілевіча.
У 1569 годзе другі ваявода вялікага палка ў паходзе на Ізборск, захоплены войскам ВКЛ. У 1581 годзе ў адзін з военачальнікаў, што кіравалі абаронай горада ад войск Стафана Баторыя. Пасля 1-ы ваявода ў Холме, пры захопе горада быў узяты ў палон, потым адпушчаны.
Алена Уладзіміраўна Шамаль
Алена Уладзіміраўна Шамаль (, с. Цеменічы,, РСФСР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзілася 8 мая 1973 года ў с. Цеменічы Бранскага раёна (РСФСР).
Скончыла Віцебскі дзяржаўны медыцынскі ордэна Дружбы народаў інстытут, урач-лячэбнік; клінічную ардынатуру па спецыяльнасці «Тэрапія»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь по спецыяльнасці «Дзяржаўнае будаўніцтва».
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Замужам, мае дачку.
Васіль Іванавіч Чуйкоў
Васі́ль Іва́навіч Чуйко́ў ( — ) — савецкі военачальнік, Маршал Савецкага Саюза (1955), падчас Вялікай Айчыннай вайны — камандуючы 62-й арміяй, асоба якая праславіліся ў Сталінградскай бітве. Двойчы Герой Савецкага Саюза (1944, 1945).
Сынтас (Шчарбакцінскі раён)
Сынтас — сяло ў Шчарбакцінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Севернай сельскай акругі. Код КАТА — 556855100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 776 чалавек (382 мужчыны і 394 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 357 чалавек (184 мужчыны і 173 жанчыны).
Спіс аб’ектаў PGC (1915001—1916000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1915001—1916000)
Кірава (Брагінскі раён)
Кі́рава (, Кирово; да 20 красавіка 1939 года Лукае́ды) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Камарынскага сельсавета.
Геаграфія
У 59 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 15 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 182 км ад Гомеля.
На ўсходзе знаходзіцца возера Трасцянец, за 1,5 км на поўнач, на правабярэжнай пойме ракі Дняпро — возера Іртынь.
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Камарын — Брагін.
Гісторыя
Вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Ёлчанскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. У 1834 годзе валоданне Горватаў. Паводле перапісу 1897 года ў Старых Лукаедах размяшчалася карчма, у Новых Лукаедах — школа граматы, хлебазапасны магазін. Побач знаходзілася сядзіба Лясная.
З 8 снежня 1926 года цэнтр Лукаедаўскага, з 20 красавіка 1939 года Кіраўскага сельсавета Камарынскага раёна Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей. У канцы 1920-х гадоў вёскі Старыя і Новыя Лукаеды аб'ядналіся ў адну вёску Лукаеды. У 1929 годзе размяшчалася школа. У 1930 годзе арганізаваны калгас імя А. Г. Чарвякова, працавалі гамарня, 4 вятракі, конная крупадрабілка. Падчас Вялікай Айчыннай вайны фашысты 14 студзеня 1943 года часткова спалілі вёску і забілі 21 жыхара (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму ў цэнтры вёскі). На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 79 мясцовых жыхароў. У памяць пра загінулых ў скверы ў 1967 годзе ўсталяваны абеліск. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Камарынскі» (цэнтр — гарадскі пасёлак Камарын). Размяшчаліся дзевяцігадовая школа, клуб, бібліятэка, аддзяленне сувязі, крама.
Пенджабскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт
Пенджабскі сельскагаспадарчы ўніверсітэт — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ў Лудхіяне, Індыя. З’яўляецца найбуйнейшым сельскагаспадарчым універсітэтам у Азіі. Заснаваны ў 1962 годзе, быў афіцыйна ўрачыста адкрыты тагачасным прэм’ер-міністрам Індыі Джавахарлалам Нэру 8 ліпеня 1963 года. Гэты ўніверсітэт пачынаў зялёную рэвалюцыю ў Індыі ў 1960-я гады.
Барышнікаў
Барышнікаў — прозвішча.
Нальшчаны
Нальшчаны, Нальшаны — усходнебалцкая гістарычная вобласць, якая ў другой палове ХІІІ ст. стала часткай Вялікага Княства Літоўскага.
Назва
Назва зямлі Нальшаны (а перад гэтым нальшанскага племені) імаверна гідранімічнага паходжання, ад назвы не ідэнтыфікаванай да сёння рачной назвы тыпу *Нальша, *Nalšà (Налша). Магчымасць існавання балцкай рачной назвы *Нальша пацвярджае і рачная назва Нальша (двойчы) на Ніжнім Павоччы, дзе фіксуецца дастаткова старых балцкіх гідронімаў.
У назве Нальша корань Nal- як у літоўскіх назвах Nalija (возера), Nal-raistis (балота), у рачной назве (прыток ракі  на Пскоўшчыне). Ад індаеўрапейскага *(s)na- «цекці», ад якога таксама гідронімы Нача (< *Na-t-), Сноў (< *Snav-).
Пашыральнік -š- вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: mokas «густая гразь» — mokšė «мокрае, вільготнае месца». Таго ж утварэння мяркуецца і назва буйнога прытока Акі ракі Мокша на Ніжнім Павоччы.
Назвы многіх рэгіёнаў, утвораныя ад назваў балцкіх плямёнаў, звязаныя менавіта з гідронімамі, якія найчасцей таксама не захаваліся і не ідэнтыфікуюцца. Назвы Галіндыя, Натангія (прускія землі), Яцвязь, Судовія (зямля роднасных яцвягам судоваў), Селія , Латыголь , імаверна і Літва, а таксама назва дагістарычных неўраў, звязваюцца з гідронімамі з асновамі Gal-ind-, Nat-ang-, Jat-(а)v-, Sūd-(а)v-, Sel-, Lat-, Liet-(u)v- , Nau-r-. Мяркуецца, што на адпаведных рэчках маглі знаходзіцца сакральна-рэлігійныя цэнтры пэўнага рэгіёна (племені).
Гісторыя
Згадваецца ў «Лівонскай рыфмаванай хроніцы» пры апісанні паходаў лівонскіх рыцараў 1229 і 1247 гадоў, як зямля Nalsen, размешчаная паміж уладаннямі Лівонскага ордэна і Літвы («durh Nalsen kein Litowen» — праз Нальшчаны да Літвы). Паводле найбольш пашыранага меркавання даследчыкаў, тэрыторыя Нальшчанаў прыблізна суадносіцца з абшарамі Аўкштайцкага і Свянцянскага ўзвышшаў (Łowmiański, 1983; Benninghoven, 1965), якія ў позніх беларуска-літоўскіх летапісах успамінаюцца пад назвай «Завілейская Літва».
У Іпацьеўскім летапісе Нальшчаны прыгадваюцца двойчы — у 1258 годзе татары наступам з поўдня паслядоўна «воеваша земли Литовьскую и Нальшчаньскую», а ў 1264 годзе Войшалк, які заняў спачатку бацькоўскія ўладанні ў Літве, рушыў на скарэнне мяцежных Нальшчанаў і Дзевалтвы.
Нальшчаны як «правінцыя» «Літвы» (Вялікага Княства Літоўскага) успамінаюцца ў 1268 годзе, калі пад пратэктарат рыжскага архібіскупа перайшоў літоўскі нобіль Суксэ «з правінцыі Нальшчаны» (Nalsen). Відавочна, пасля паходу Войшалка ў 1264 годзе, Нальшчаны трапілі пад непасрэдны кантроль вялікага князя літоўскага і страцілі палітычную незалежнасць. З гэтага часу яны або разглядаліся проста як складовая частка «Літвы», або ахопліваліся абагульняльным паняццем Аўкштайція ў заходнееўрапейскіх лацінамоўных і нямецкамоўных крыніцах.
Герман з Вартберга ў 1375 годзе называе ў «зямлі літоўцаў» шэраг паселішчаў на тым абшары, дзе раней, магчыма, знаходзіліся Нальшчаны — Больнікі, Дубінкі, Гедройці, Малаты, Таўрагіні, Уцяну, Шашолы.
Дарчая грамата Міндоўга ад 1255 году Лівонскаму ордэну успамінае вобласць Малэйсіна (Maleysine) у Селоніі (Selen): ''«magistro et fratribus in Lyvonia terram, que Selen dicitur, videlicet Meddene, Pelone, Maleysine, Thovraxe, cum suis attinenciis, duximus assignandam, perpetuo libere possidendam. In cuius itaque facti perhennem memoriam presentem paginam sigilli nostri munimine fecimus roborari. Datum anno Domini MCCLV, mense octobris»''.
У дакуменце дацкага караля Эрыка Менведа ад 1298 года тэрыторыя пад назвай Nalexe, падуладная Рыжскаму архібіскупу, узгадваецца ў тым жа кантэксце, што і тэрыторыя пад назвай Semigallia. Паводле Пскоўскага летапісу «В лето 6876 (1368) рать Немецкая у Велья из Налесья была…» (сяло Велле месціцца на ўсход ад горада Пыталава Пскоўскай вобласці).
Тэадор Нарбут у 4 томе сваёй «Гісторыі літоўскага народу» (на польскай мове) піша, што Нальшанскае княства належыла князю Даўмонту (Арвіду) Эрдзівілавічу — пляменніку Міндоўга. Ён быў жанаты на сястры каралевы Марты, жонцы Міндоўга. Пазней ён актыўна ўдзельнічаў у забойстве самога Міндоўга. Загінуў Даўмонт Эрдзівілавіч падчас паходу на рускія землі ў 1285 годзе. На старонцы 328 Т. Нарбут апавядае, што Пялас у Нальшанскім княстве ладзіў вяселле для сваёй дачкі, якое мусіла адбыцца ў замку Вяйсеяй (Wiesieje, цяпер Veisiejai ў сучаснай Літве). Аднак здраднік Пялюза, які тым часам жыў у Кёнігсбергу, прывёў крыжакоў пад замак свайго дзядзькі, знатныя госці былі забітыя, а скарбы і палонныя вывезены ў Кёнігсберг.
Балойса
Балойса — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, за 2,5 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні возера 1,39 (1,37 ) км². Найбольшая глыбіня 15,6 м, сярэдняя 5,26 м. Даўжыня 2,06 км, найбольшая шырыня 1,02 км. Даўжыня берагавой лініі 5,8 км. Аб’ём вады 7,3 млн м³. Плошча вадазбору 3 км². Катлавіна возера выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны невысокія, спадзістыя, паўднёва-ўсходнія пад хмызняком, заходнія і паўднёва-заходнія разараныя. Берагі нізкія, пясчаныя, на ўсходзе гліністыя, месцамі забалочаныя і парослыя хмызняком. Мелкаводдзе вузкае, шырынёй да 30 м, пясчанае, на захадзе і ўсходзе месцамі пясчана-галечнае. 3 невялікія астравы. У возера ўпадаюць 2 ручаі. Злучана пратокай (шырыня да 200 м) з возерам Струста. Мезатрофнае. Зарастае да глыбіні 5 м. Надводная расліннасць утварае паласу шырынёй да 100 м. Забруджваецца сцёкавымі водамі Браслава.
Борга-Прыёла
Борга-Прыёла (Borgo Priolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1417 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 49 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 27040. Тэлефонны код — 0383.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 6011
NGC 6011 (іншыя абазначэнні — UGC 10047, MCG 12-15-16, ZWG 338.17, PGC 56008) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Малая Мядзведзіца.
Эндэ (Інданезія)
Эндэ (Ende) — горад на поўдні вострава Флорэс у інданезійскай правінцыі Усходняя Нуса-Тэнгара. Насельніцтва (2021 г.) — 93 894 чал.
Бакінава
Бакі́нава (, Бакиново) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўскага сельсавета.
Эндэ (Інданезія)
Геаграфія
Эндэ знаходзіцца за 1640 км на паўднёвы ўсход ад Джакарты, сталіцы Інданезіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам аднайменнага раёна правінцыі Усходняя Нуса-Тэнгара. Горад месціцца на пагорыстай раўніне паміж паміж горнымі камлюкамі. Клімат трапічны з выразнымі вільготным і сухім сезонамі. Сярэднегадавая тэмпература +26,1 °C.
Гісторыя
Некаторыя даследчыкі лічаць, што Эндэ быў вядомы ўжо ў сярэдзіне XIV ст. у яванскай імперыі Маджапахіт. Карэнныя насельнікі мясцовасці — аўстранезійскае племя эндэ-ліё. Паводле іх міфалогіі, Эндэ сапраўды быў заснаваны выхадцамі з Маджапахіта і Кітая.
Землеўладальнік Амбу Нгобэ стаў пачаткоўцам дынастыі мясцовых раджаў, якія стварылі на поўдні вострава Флорэс дзяржаву з цэнтрам у Эндэ. У 1793 г. яны заключылі саюз з галандцамі. Важную ролю ў развіцці горада адыгралі топас або ларантукейрас, партугала-флорэскія крэолы з усходу вострава.
У 1854 г. дзяржава Эндэ трапіла ў залежнасць ад Галандскай Ост-Індскай кампаніі. З 1915 г. дзейнічала афіцыйнае каланіяльнае кіраванне Галандскай Ост-Індыі. У 1934—1938 гг. у Эндэ ў высылцы знаходзіўся Сукарна. У 1947 г. улады незалежнай Інданезіі канчаткова ліквідавалі манархію.
Эканоміка
Эндэ — цэнтр вытворчасці і перапрацоўкі кавы, важны транспартны цэнтр на поўдні Флорэса. Развіваецца турызм.
Нацыянальны банк Грэцыі
Нацыянальны банк Грэцыі (National Bank of Greece, NBG; Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος) (, nyse: NBG, lse: NBGA) — найбуйнейшы і самы стары банк Грэцыі. Штаб-кватэра — у Афінах.
Заснаваны ў 1841. У 1857 банк зліўся з Bank of Athens, у 1998 — з National Mortgage Bank of Greece. У красавіку 2006 NBG набыў за $2,8 млрд 46 % акцый турэцкага Finansbank.
Дзейнасць
Банку належыць 600 аддзяленняў; ён кантралюе каля 30 % прыватных укладаў Грэцыі. Банк абслугоўвае ўрад Грэцыі, якому належаць 23 % яго акцый. Банк прадстаўлены ў 15 краінах.
У 2005 чысты прыбытак NBG — $877,36 млн, актывы на канец года — $72,9 млрд, крэдытны партфель — $35,61 млрд. Капіталізацыя NBG на красавік 2006 — $15,88 млрд.
Іван Міхайлавіч Баратынскі
Іван Міхайлавіч Баратынскі (Иван Михайлович Барятинский; ? — пасля 1601) — вайсковы дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў з роду князёў Баратынскіх. Нарадзіўся ў сям’і Міхаіла Фёдаравіча.
У 1580 годзе ў Кукенойсе 2-і ваявода пярэдняга палка. 2-і ваявода левай рукі ў паходзе да Ржэвы і Вялікіх Лук, у час якога быў разбіты атрад ВКЛ каля Шклова. У 1581 годзе, пасля адыходу з Ржэвы, разбіты М. Радзівілам Рудым.
Бружмель
Бружмель (Lonicera) — род кветкавых раслін сямейства. Налічваецца больш за 200 відаў.
Апісанне
Лістападныя і вечназялёныя прамастойныя, сцелістыя, іншы раз павойныя куставыя расліны, рэдка невялікія дрэвы і ліяны. Лісце простае, судэльнае або лопасцевае, супраціўнае, на чаранках, сядзячае або зрослае асновамі, суцэльнакрайняе. Кветкі няправільныя, рознага колеру, размешчаны парамі (дыхазіі) на кароткіх пазушных кветаносах, радзей у складаных паўпарасоніках, што ўтвараюць несапраўдныя кальчакі, галоўчатыя або коласападобныя суквецці. Вяночак трубчаста-лейкападобны, часта двухгубы. Плады — сакаўныя, свабодныя або зрослыя парамі ягады (у некаторых відаў ядомыя).
Распаўсюджанне
Пашыраны пераважна ва ўмераных абласцях Паўночнага паўшар’я, у Паўднёвым паўшар’і — у Андах. На тэрыторыі Беларусі трапляецца як падлесак у хвойных і мяшаных лясах; больш за 60 відаў інтрадукаваны для зялёнага будаўніцтва (найбольш вядомыя, , , , , , ,.
Выкарыстанне
Дэкаратыўныя, тэхнічныя, лекавыя (ірвотны і слабільны сродак), меданосныя расліны.
Антон Сямёнавіч Будзіловіч
Будзіловіч Антон Сямёнавіч  (, Коматава, цяпер Гродзенскі раён —, Санкт-Пецярбург) — расійскі гісторык, філолаг–славіст, публіцыст і грамадскі дзеяч. Член-карэспандэнт Санкт-Пецярбургскай акадэмія навук (1882). Тайны саветнік.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сям'і уніяцкага святара. Вучыўся ў Віленскай гімназіі, Жыровіцкім духоўным вучылішчы, Літоўскай духоўнай семінарыі, але стаць святаром не захацеў. У 1864 годзе паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Імператарскага Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, дзе вывучаў славянскія дыялекты і рускую літаратуру. Студэнцкая праца А. Будзіловіча ''«О литературной деятельности М. В. Ломоносова»'' была адзначана залатым медалём. Быў астаўлены на кафедры для падрыхтоўкі да пасады выкладчыка па славянскай філалогіі. Навуковымі кіраўнікамі А. Будзіловіча былі вядомыя рускія вучоныя І. Сразнеўскі, І. Ламанскі і М. Сухамлінаў. У 1869 годзе стаў прыват-дацэнтам славянскіх дыялектаў у Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі, з 1870 года працаваў выкладчыкам у Імператарскім Санкт-Пецярбургскім гісторыка-філалагічным інстытуце. У 1871 годзе абараніў магістарскую працу на тэму «Исследование языка древнеславянского перевода ХІІІ слов Григория Богослова по рукописи Императорской Публичной библиотеки ХІ века», пасля чаго наведаў славянскія землі розных еўрапейскіх дзяржаў і еўрапейскай часткі Турэччыны, дзе вывучаў мясцовыя дыялекты славянскіх моваў, літаратуру і этнаграфію (1872–1873).
З 1875 года займаў пасаду прафесара Гісторыка-філалагічнага інстытута (г. Нежын). У 1881–1891 гадах прафесар рускай і царкоўнаславянскай мовы Варшаўскага універсітэта, па сумяшчальніцтву дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта.
Рэктар Юр’еўскага (Тартускага) універсітэта (1892–1901).
Член савета расійскага міністэрства народнай асветы. З 1907 года рэдактар газеты «Московские ведомости».
Памёр у 1908-м годзе ў Санкт-Пецярбургу.
Погляды
Антон Будзіловіч быў перакананым славянафілам. Ён адстойваў ідэю славянскай узаемнасці і цеснага супрацоўніцтва славянскіх народаў. Некаторыя адносяць яго да панславістаў. Таксама Антон Будзіловіч актыўна цікавіўся жыццём галіцкіх і закарпацкіх руснакоў, бо сам быў жанаты на дачцэ віднага руснацкага дзеяча Адольфа Дабранскага. У адносінах да будучыні Расійскай Імперыі Антон Будзіловіч цвёрда прытрымліваўся манархічных поглядаў і быў членам рускай манархічнай арганізацыі «Рускае сабранне».
Міхаіл Мікалаевіч Барышнікаў
Міхаіл Мікалаевіч Барышнікаў (нар., ) — савецкі і амерыканскі артыст балета, балетмайстар, акцёр, калекцыянер і фатограф, «невяртанец» у СССР, які застаўся ў Канадзе падчас гастроляў у 1974 годзе. Заслужаны артыст РСФСР (29 лістапада 1973 года), намінаваны на прэміі «Оскар» (1978) і «Залаты глобус».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Рызе ў сям’і афіцэра Савецкай арміі. Ва ўзросце 12 гадоў страціў маці. Каля двух гадоў Міхаіл пражыў у сям’і свайго аднакласніка Андрыса Віціньша.
Сярэднюю адукацыю атрымаў у Рыжскай сярэдняй школе № 22. Займацца балетам пачаў у Рыжскім харэаграфічным вучылішчы ў педагогаў Юрыса Капраліса і Валянціна Блінова. Вучыўся ў адным класе з Аляксандрам Гадуновым. Працягнуў навучанне ў Ленінградскім харэаграфічным вучылішчы ў класе Аляксандра Пушкіна (у яго ж раней вучыўся Рудольф Нурыеў).
Калі Міхаіла Барышнікава прынялі ў Ваганаўскае, першы, каму ён пра гэта паведаміў, быў яго настаўнік Юрыс Капраліс. Няпростае рашэнне аб пераездзе з Рыгі ў Ленінград азначала растанне са сваім першым настаўнікам, і гэта Міхаіла хвалявала да слёз. Але Капраліс паступіў мудра: ён даў дабро на гэты перавод, нават настаяў на ім, хоць адпусціць таленавітага вучня яму і было няпроста. У пазнейшых інтэрв’ю Капраліс казаў, што гэты момант стаў і для яго своеасаблівым іспытам: бо зараз яго трохгадовую працу з юным танцорам павінен быў ацаніць будучы настаўнік Міхаіла ў ваганаўскім вучылішчы А. І. Пушкін, і Аляксандр Іванавіч застаўся задаволены падрыхтоўкай свайго новага падапечнага. Ён нават прапанаваў Капралісу і надалей дасылаць яму таленавітых вучняў для далейшай шліфоўкі.
Міхаіл Барышнікаў навучаўся ў Юрыса Капраліса з трэцяга па пяты клас, да свайго пераводу ў Ленінград. Капраліс ставіў для яго і для Аляксандра Гадунова іх першыя танцавальныя нумары, у тым ліку і сумесныя, заклаў асновы яго тэхнічнай базы. Падтрымліваў добрыя адносіны з Капралісам на працягу ўсёй яго жыцця, а ў 1988 годзе яму ўдалося запрасіць яго ў Нью-Ёрк, дзе Капраліс пражыў цэлы месяц.
У 1967—1974 гадах быў вядучым салістам у Ленінградскім тэатры оперы і балета імя Кірава. Выконваў партыі Базіліа ў балеце Людвіга Мінкуса «Дон Кіхот», Дэзірэ ў «Спячай прыгажуні» Пятра Чайкоўскага, ролю Гамлета ў аднайменным балеце Н. Чэрвінскага і ролю Адама ў балеце «Стварэнне свету» (пастаноўка Н. Касаткінай і В. Васілёва).
У 1974 годзе, падчас гастроляў у складзе трупы Вялікага тэатра ў Канадзе, атрымаўшы запрашэнне ад свайго даўняга знаёмага Аляксандра Мінца ў трупу «Амерыканскага тэатра балета», становіцца невяртанцам.
У 1974—1978 гадах — прэм’ер трупы «Амерыканскі тэатр балета» (Нью-Ёрк), у 1980—1989 гадах быў таксама яе кіраўніком; аказаў істотны ўплыў на амерыканскую і сусветную харэаграфію. У 1978 годзе дэбютаваў у кіно, зняўшыся ў ролі зоркі балета ў фільме «Паваротны пункт»; быў намінаваны на прэмію «Оскар» за лепшую мужчынскую ролю другога плана (усяго фільм быў прадстаўлены ў адзінаццаці намінацыях, але не атрымаў ніводнай).
У 1985 годзе згуляў ролю танцоўшчыка, які ўцякае ад савецкай улады, у касавым фільме «Белыя ночы». У 1989 годзе дэбютаваў на Брадвеі, згуляўшы ў драматычным спектаклі «Ператварэнне» паводле аповесці Франца Кафкі. 21 снежня 2016 года звярнуўся з лістом у латвійскі парламент з просьбай стаць грамадзянінам Латвіі. У красавіку 2017 года сейм Латвіі аднагалосна прагаласаваў за прадастаўленне артысту латвійскага грамадзянства.
Баргарата-Мармарола
Баргарата-Мармарола (Borgoratto Mormorolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 436 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 27040. Тэлефонны код — 0383.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Лебедзь (герб)
Ле́бедзь (Łabędź) — прыватнаўласніцкі герб, вядомы з XIII ст., у Вялікім Княстве Літоўскім — пасля Гарадзельскай уніі 1413 года, калі быў прыняты Галігунтам. Гербам карысталіся больш за 220 родаў Беларусі, Украіны, Літвы і Польшчы, у т.л. Даўгялы, Доўгірды, Дуніны-Марцінкевічы, Гінвілы, Галоўчынскія, Завішы, Матушэвічы, Тальвашы, Шэметы, Юндзілы.
Апісанне
У чырвоным полі сярэбраны лебедзь; клейнод — над прылбіцай з каронай такі ж самы лебедзь.
Сасноўка (Паўладарская вобласць)
Сасноўка — сяло ў Шчарбакцінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сасноўскай сельскай акругі. Код КАТА — 556857100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 939 чалавек (477 мужчын і 462 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 505 чалавек (244 мужчыны і 261 жанчына).
Мечыслаў Іосіфавіч Дмухоўскі
Біяграфія
Рашэнне стаць журналістам прыняў у 12 гадоў. Працаваў карэспандэнтам у мясцовай прэсе, пасля заканчэння факультэта журналістыкі МДУ імя М. В. Ламаносава з 1982 года быў журналістам газет «Чырвоны сцяг», «Маскоўскі камсамолец», затым працаваў у ЦК УЛКСМ.
У 1990 годзе Мечыслаў Дмухоўскі пачаў працаваць у газеце «Субяседнік», публікаваўся пад сваім сапраўдным прозвішчам і пад псеўданімам Эдуард Рассохін.
За 25 гадоў ён прайшоў шлях ад карэспандэнта да першага намесніка галоўнага рэдактара штотыднёвай газеты «Субяседнік». Пад кіраўніцтвам Мечыслава развівалася, абнаўлялася і прыносіла даход самая тыражная група выданняў — забаўляльныя і красвордныя праекты. Мечыслаў займаўся дзіцячымі выданнямі, курыраваў спэцвыпускі. Дзякуючы яго ініцыятыве быў адкрыты сайт Sobesednik.ru і рэалізаваны шматлікія online-праекты Выдавецкага дома «Субяседнік».
Мечыслаў Дмухоўскі памёр 19 красавіка 2015 года пасля цяжкай хваробы.
У 2016 годзе выйшла з друку кніга Выдавецкага дома «Субяседнік» «Мечислав» — даніна памяці, любові і павагі выдатнаму чалавеку і прафесіяналу сваёй справы. Кніга складаецца з інтэрв’ю розных гадоў, успамінаў сяброў, родных і блізкіх людзей, архіўных нататкаў, урыўкаў з дзённікаў Мечыслава Дмухоўскага, унікальных фотаздымкаў.
NGC 6012
NGC 6012 (іншыя абазначэнні — UGC 10083, IRAS15519+1444, MCG 3-40-59, KUG 1551+147, ZWG 107.54, KARA 712, ZWG 108.3, PGC 56334) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ганна Мікалаеўна Маразоўская
Ганна Мікалаеўна Маразоўская (Ганна Миколаївна Морозовська; 29 чэрвеня 1980) — украінскі фізік, вывучае сегнетаэлектрыку, доктар фізіка-матэматычных навук (2009), лаўрэат прэміі НАН Украіны імя В. Я. Лашкарова (2012), прэмія Scopus Awards Ukraine 2016 года ў намінацыі «Лепшыя маладыя навукоўцы» і прэміі Web of Science Award Ukraine 2018 года ў намінацыі «Highly cited researcher»  , вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута фізікі НАН Украіны.
Аўтар больш за 250 навуковых прац, апублікаваных у вядучых міжнародных выданнях, у прыватнасці такіх як «Science» і «Physical Review Letters». Мае адны з самых высокіх навукаметрычных паказчыкаў у Scopus сярод навукоўцаў Украіны: індэкс Гірша 42,5416 цытаванняў, 237 дакументаў (па стане на красавік 2018 года).
Тройчы запар, на працягу 2010, 2011 і 2012 гадоў, атрымлівала стыпендыю Вярхоўнай Рады Украіны для таленавітых маладых навукоўцаў.
У 2015 годзе была адзначана Амерыканскім фізічным таварыствам як выдатны рэцэнзент («Outstanding Referee») рукапісаў пададзеных у часопісы таварыства.
Уваходзіць у склад спецыялізаванага Вучонага савета Інстытута фізікі НАН Украіны па абароне дысертацый.
Біяграфія
На працягу 1994—1999 гадоў вучылася на фізічным факультэце Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта. Пасля заканчэння магістратуры вучылася ў аспірантуры на радыёфізічным факультэце КНУ у 1999—2003 гадах. Першую навуковую працу апубліквала ў 1999 годзе. У 2003 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Фотаіндукаваныя працэсы рассейвання святла і мікрадаменаўтварэнне ў сегнетаэлектрыках» (навуковы кіраўнік В. В. Абухоўскі). З 2004 года працуе ў Інстытуце фізікі паўправаднікоў НАН Украіны. Доктарскую дысертацыю абараніла ў 2009 годзе на тэму «Лакальныя палярна-актыўныя ўласцівасці сегнетаэлектрыкаў і ўтварэнне іх нанадаменной структуры». У 2012 годзе перайшла ў Інстытут фізікі НАН Украіны. У 2013 годзе атрымала званне старшага навуковага супрацоўніка.
Актынідыя
Актынідыя (Actinidia) — род павойных кустовых раслін сямейства актынідыевых.
Адрозніваецца каля 40 відаў. Пашырана ў Паўднёва-Усходняй Азіі, на Далёкім Усходзе. Гаспадарчае значэнне маюць тры віды актынідыі:, і.
На Беларусі інтрадукаваныя, і іншыя.
Ліяны культурных раслін маюць даўжыню 3-7 метраў.
Цэнтрабежная сіла
Цэнтрабе́жная сі́ла — сіла інерцыі, што дзейнічае на цела ў неінерцыяльнай сістэме адліку, якая верціцца адносна інерцыяльнай сістэмы. Цэнтрабежнай яна назывецца таму, што накіравана ў напрамку ад цэнтра вярчэння.
Як і іншыя сілы інерцыі, цэнтрабежная сіла з'яўляецца фіктыўнай і ўводзіцца для таго, каб у неінерцыяльнай сістэме можна было ўжываць законы Ньютана.
У інерцыяльнай сістэме адліку, каб цела магло вярцецца з вуглавой скорасцю \omega, на яго павінна дзейнічаць сіла F, якая надасць яму нармальнае паскарэнне, дзе r — радыус вярчэння. Адпаведна другому закону Ньютана, гэтая сіла павінна быць роўная дзе m — маса цела.
У сістэме адліку, якая верціцца вакол той жа восі з той жа вуглавой скорасцю \omega, цела з'яўляецца нерухомым. Каб у гэтай сістэме адліку выконваўся першы закон Ньютана, трэба ўвесці сілу F_{cf}, роўную сіле F па велічыні і процілеглую па напрамку. Гэта і ёсць цэнтрабежная сіла. Яна ўраўнаважвае сілу F і, у адпаведнасці з першым законам Ньютана, абумоўлівае нерухомаць цела.
Такім чынам, велічыня центрабежнай сілы складае
Такім чынам, центрабежная сіла тым большая, чым большая скорасць v, і чым меншы радыус r.
Якаў Пятровіч Баратынскі
Якаў Пятровіч Баратынскі (Яков Петрович Барятинский; ? — пасля 1613) — рускі вайсковы і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў з роду князёў Баратынскіх. Нарадзіўся ў сям’і Пятра Іванавіча.
У 1604 годзе адзін з ваявод у Ноўгарадзе-Северскім, што супрацьстаялі з войскамі Лжэдзмітрыю I. У час вайны Рэчы Паспалітай з Расіяй 1609—1618 гадоў у 1609 годзе ваявода ў Дарагабужы, атрымаў некалькі перамог, узяў Вязьму.
У 1610 годзе адзін з расійскіх паслоў да Жыгімонта III, што запрашалі на расійскі трон каралевіча Уладзіслава. У 1613 годзе ў складзе пасольства мітрапаліта Філарэта ў Польшчу, быў там затрыманы.