cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гімалія (спадарожнік)
Гімалія (ад Ἱμαλíα)  — адзін з найбуйнейшых нерэгулярных спадарожнікаў Юпітэра, вядомы таксама як Юпітэр VI.
Адкрыццё
Знойдзены 3 снежня 1904 года Ч. Д. Перайнам ў Лікскай абсерваторыі. Атрымаў сваю назву ў 1975 годзе ў гонар німфы Гімаліі.
Арбіта
Гімалія рухаецца на адлегласці ад Юпітэра ў прамежку ад 11,4 да 13 мільёнаў кіламетраў. Здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра за 250,56 дзён. Скланенне арбіты прыблізна складае 27,5 °. Арбіта мае эксцэнтрысітэт прыкладна 0,16. Арбітальныя параметры бесперапынна змяняюцца з-за Сонечных і планетных уплываў. Належыць да групы Гімаліі.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр Гімаліі складае 170 км. Шчыльнасць ацэньваецца як 2,6 г/см³. Спадарожнік складаецца, верагодна, з сілікатных парод. Прыкладна за 10 гадзін здзяйсняе абарот вакол сваёй восі. Паверхня вельмі цёмная, яна мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 14,62 m.
Пэрвамайскэ (Глухіўскі раён)
Пэрвамайскэ (Первома́йське) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Гоцк
Гоцк (, Гоцк) — аграгарадок у Салігорскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Гоцкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 62 км у напрамку на паўднёвы захад ад Салігорска, за 195 км ад Мінска.
Гісторыя
У 1940—1954 гадах вёска ў складзе Гоцкага сельсавета Лунінецкага раёна Пінскай вобласці. 26 красавіка 1956 года вёска перададзена са складу Лугскага сельсавета Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці ў склад Хорастаўскага сельсавета Ленінскага раёна Брэсцкай вобласці. У 1960 годзе ў сувязі са скасаваннем Ленінскага раёна разам з Хорастаўскім сельсаветам перададзена ў склад Старобінскага раёна Мінскай вобласці. У 1963—1965 гадах у складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці. З 23 сакавіка 1987 года ў складзе Гоцкага сельсавета, яго цэнтр.
Славутасці
У Гоцку знаходзіцца царква Святой Параскевы Пятніцы, перавезеная з вёскі Бранчыцы, дзе ў 1930-я гады была прыстасавана пад клуб. У Бранчыцах храм быў асвечаны ў гонар Св. Георгія, меркаваная дата яго будаўніцтва — 1840.
Гіперыён
Гіперыён мае наступныя значэнні:
Хрысціна Інгесдотэр
Біяграфія
Вядома пра яе вельмі мала. Год яе нараджэння невядомы. Звесткі пра паходжанне і шлюб Хрысціны грунтуюцца на акце, датаваным 1194/1195 годам, у якім паказваецца крэўнае сваяцтва паміж французскім каралём Філіпам II Аўгустам і яго другой жонкай Інгеборгай Дацкай, на падставе якога быў абгрунтаваны іх развод.
Памёр Хрысціна, верагодна, у Белгарадзе 18 студзеня 1122 года. Пра месца пахавання цела яе звестак няма.
Шлюб і дзеці
У 1095 годзе Хрысціна была выдадзена замуж за наўгародскага князя Мсціслава Уладзіміравіча. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся наступныя дзеці:
Леда (спадарожнік)
Леда (ад Λήδα), таксама вядомы як Юпітэр XIII — нерэгулярны спадарожнік Юпітэра.
Адкрыццё
Быў знойдзены Чарльзам Ковалем 14 верасня 1974 года на фатаграфічных пласцінках, якія экспанаваліся за тры дні да гэтага ў Паламарскай абсерваторыі (з 11 па 13 верасня; Леда была захаваная на ўсіх). Таму афіцыйнай датай адкрыцця лічыцца 11 верасня 1974 года. Спадарожнік быў названы ў гонар Леды, каханай Зеўса з грэчаскай міфалогіі. Коваль прапанаваў назву, і Міжнародны астранамічны саюз афіцыйна зацвердзіў яе ў 1975 годзе.
Арбіта
Леда здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 11 165 000 км за 240 дзён і 12 гадзін. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,15 і нахіл да лакальнай плоскасці Лапласа 27,5 °. належыць да групы Гімаліі.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр Леды ў сярэднім складае 20 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Спадарожнік складаецца, верагодна, з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 19,5 m.
Шлезвіг
Шлезвіг (Schleswig, Slesvig, англасакс. Sliaswic) — гістарычная вобласць на поўначы Еўропы, былое герцагства. З 1920 падзелена паміж Даніяй (Паўднёвая Ютландыя) і Германіяй і ў наш час складае міждзяржаўную эканамічную зону ЕС Паўднёвая Ютландыя — Шлезвіг (Sønderjylland/Schleswig).
Сярэднявечная гісторыя
У III стагоддзі н.э. на тэрыторыі Шлезвіга жылі германскія плямёны, на ўсходзе — англы, у цэнтральнай частцы — юты, на захадзе — фрызы. На поўдзень ад рэкі Эйдэр рассяляліся саксонскія плямёны. З IV ст. н.э. узмацніліся ўварванні больш паўночных плямёнаў данаў, якія выцяснялі англаў і ютаў, якія пад іх ціскам перасяліліся за мора ў Брытанію. У гэтым руху плямёнаў прыняла ўдзел і частка саксаў. Краіна, заселеная данамі, кіравалася сваімі каралямі. Шматлікія групы саксаў, якія не пайшлі за Паўночнае мора, працягвалі прыбываць з поўдня. Цяпер ужо данам прыйшоўся зведаць на сабе ціск саксаў. Рака Эйдэр, якая ўяўляла сабой паўднёвую мяжу каралеўства данаў, іх не спыняла.
Для абароны паўднёвай Ютландыі ад уварвання саксаў у 808—810 гадах каралём Даніі Гудфрэдам быў збудаваны памежны вал, так званы Даневірке, які ішоў праз увесь паўвостраў ад Паўночнага мора да Балтыйскага. У 850 годзе апостал Поўначы Ансгарый пабудаваў тут першую царкву ў Хедэбю. Недалёка ад Хедэбю з'явіўся горад Шлезвіг. Напачатку X стагоддзя Шлезвіг разам з паўднёвай Ютландыяй падпарадкаваўся дацкім каралям. У 934 кароль Германіі Генрых Птушкалоў заваяваў вобласць паміж Шлей-фіёрдам і рэкамі Эйдэр і Трэенэ і ўтварыў з яе марку Шлезвіг.
У 948 кароль (пасля імператар) Ота I Вялікі заснаваў у Шлезвігу біскупства. На працягу X і першай чвэрці XI стагоддзя Шлезвіг быў яблыкам разладу паміж германскімі і дацкімі каралямі, пакуль у 1027 Конрад II не саступіў яго Кнуду Вялікаму Дацкаму. Рэкі Эйдэр і Левенсау сталі мяжой паміж германскімі і дацкімі ўладаннямі. Шлезвіг ці паўднёвая Ютландыя, як да 1340 называлася краіна, кіраваўся дацкімі намеснікамі, часцей за ўсё прынцамі каралеўскай сям'і, якія сталі насіць тытул герцагаў.
Сын караля Даніі Эрыка I (1095—1103), Кнуд Лавард, стаўшы намеснікам і герцагам Шлезвіга і скарыўшы славян-бодрычаў, якія жылі па іншы бок ад ракі Эйдэр, імкнуўся стаць незалежным ад дацкіх каралёў; па яго патрабаванні імператар Лотар II у 1129 годзе дараваў яму каралеўскі тытул, але ў 1131 ён быў забіты сваім стрыечным братам Магнусам Моцным. Сын Кнуда Лаварда Вальдэмар I Вялікі у 1150 быў узведзены дацкім каралём Свенам III у герцагі Шлезвіга, а ў 1157 сам узышоў на дацкі прастол. Іншы яго сын, Вальдэмар II, атрымаў ад брата, дацкага караля Кнуда VI, у валоданне Шлезвіг (1182) як асобнае герцагства. Калі ж Вальдэмар II узышоў на дацкі прастол (1202), герцагства было аддадзена трэцяму брату, Эрыку IV (1218). Пасля ўзыходжання апошняга на дацкі прастол (1241) герцагства дасталася сыну Вальдэмара II, Абелю.
Вальдэмар II Пераможца ўвёў у Шлезвігу выдадзены ім для Даніі законнік (ютландскае права). Абель у 1250 забіў караля Эрыка IV і заняў прастол Даніі, але сам паў у бітве (1252) з фрызамі, які паўсталі на заходнім беразе. Сын Абеля, герцаг Вальдэмар III, зацвердзіўся (1254) з дапамогай сваіх сваякоў па маці графаў Гальштынскіх у Шлезвігу, але павінен быў прызнаць сябе васалам Даніі. Брат яго Эрык быў узягнуты ў барацьбу за пераход у спадчыну дацкага прастола. Кароль Эрык V Гліпінг уварваўся ў герцагства, але быў разбіты (1261) пры Логейдзе.
Сутыкненні паміж Шлезвігам і Даніяй паўтараліся і пазней, прычым першы часта шукаў дапамогі ў Гальштыніі, з якой яго кіраўнікоў злучала роднасная сувязь. З прычыны гэтага гальштынскія графы і бароны набылі ў паўднёвым Шлезвігу вялікія ўладанні. Пасля смерці (1272) герцага Эрыка дацкі кароль Эрык V Гліпінг у якасці сюзерэна стаў апекуном яго малалетніх сыноў, і толькі ў 1283 годзе прызнаў Вальдэмара IV герцагам Шлезвіга. Апошні, пасля забойства Эрыка Гліпінга, захапіў (1287) астравы Альзен, Эрэ і Фемарн, але ў 1295 быў вымушаны вярнуць іх Даніі.
Герцаг Шлезвіга Вальдэмар V стаў з дапамогай свайго дзядзькі графа Герхарда III Гальштынскага дацкім каралём Вальдэмарам III (1326) і саступіў Шлезвіг у якасці дацкага лена Герхарду. Калі ж у 1330 Вальдэмар III быў зрынуты ў Даніі, Герхард Гальштынскі вярнуў яму Шлезвіг, але з умовай, што калі род Вальдэмара загасне, ён пяройдзе да Гальштынскага дому. Дагавор гэты вядомы пад назвай «Constitutio Waldemariana». Сын Вальдэмара V, Генрых, памёр, не пакінуўшы нашчадства (1375). Паміж гальштынскімі графамі і Даніяй разгарэлася барацьба за спадчыну ў Шлезвігу, якая скончылася дагаворам у Нюбаргу на востраве Фюн (15 жніўня 1386). Граф Герхард VI Гальштынскі быў прызнаны герцагам Шлезвіга (разам з паўночнай Фрысландыяй).
Уладанне Шлезвігам стала спадчынным у якасці дацкага лена ў рэндсбургскай лініі гальштынскага графскага дому. З гэтага часу вядзе свой пачатак аб'яднанае герцагства Шлезвіг-Гольштэйн.
Плошча яго ў 1864 годзе складала 9140  км² з насельніцтвам 406 486 чалавек.
Дацка-германская спрэчка і раздзел Шлезвіга
У XIX стагоддзі Шлезвіг стаў арэнай канфлікту паміж Даніяй і Прусіяй. У 1864 па выніках Дацкай вайны (Другой вайны за Шлезвіг) герцагства цалкам увайшло ў склад Прусіі, а затым была ўтворана пруская правінцыя Шлезвіг-Гольштэйн.
У 1920 пасля Першай сусветнай вайны, якую Германія прайграла (а Данія была нейтральная), у паўночным і цэнтральным сектарах Шлезвіга па прапанове Антанты былі праведзены плебісцыты пра будучую тэрытарыяльную прыналежнасць земляў. У паўночным Шлезвігу 80 % прагаласавала за далучэнне да Даніі, у той час як у цэнтральным 75 % за тое, каб застацца ў складзе Германіі; у адпаведнасці з плебісцытам новая мяжа прайшла на поўдзень ад даваеннай.
Падчас Другой сусветнай вайны Трэці рэйх акупаваў усю Данію, і мясцовыя нацысты сталі выступаць за аднаўленне старых межаў і вяртанне паўночнага Шлезвіга Германіі. Аднак Гітлер катэгарычна выказаўся супраць гэтага, бо не жадаў ускладняць адносіны з датчанамі. Такім чынам, дацка-нямецкая мяжа стала адзінай з навязаных Антантай Германіі, на якую Гітлер так і не паквапіўся.
Пасля вайны ўжо ў Даніі раздаваліся рэваншысцкія галасы за далейшае прасоўванне межаў на поўдзень, аднак дацкі парламент не падтрымаў гэтай ініцыятывы і нават абвясціў вотум недаверу прэм'ер-міністру. У 1949 былая пруская правінцыя Шлезвіг-Гольштэйн ператворана ў аднайменную федэральную зямлю ФРГ.
У наш час па абодва бакі ад мяжы ў падзеленым Шлезвігу маюцца дацкая і нямецкая меншасці, аднак ім гарантаваны культурныя правы, і праблем у міждзяржаўных адносінах гэта не стварае. Існуе міждзяржаўная эканамічная зона ЕС Паўднёвая Ютландыя-Шлезвіг (Sønderjylland/Schleswig).
Пэршэ Траўня (Глухіўскі раён)
Пэршэ Траўня (Перше Травня) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Каханаўшчына
Каха́наўшчына (, Кохановщина) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Лісітэя (спадарожнік)
Лісітэя (ад Λυσιθέα) — спадарожнік Юпітэра, вядомы таксама як Юпітэр X.
Арбіта
Лісітэя здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 11.717.000 км за 250 дзён, 4 гадзіны і 48 хвілін. Эксцэнтрысітэт арбіты складае 0,11, нахіл да лакальнай плоскасці Лапласа складае 28,3 °. Належыць да групы Гімаліі.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр Лісітэі складае ў сярэднім 36 км. Шчыльнасць ацэньваецца 2,6 г/см³. Спадарожнік складаецца, верагодна, з сілікатных парод. Вельмі цёмная паверхня мае альбеда 0,04. Зорная велічыня роўная 18,3 m.
Лявонцавічы
Ляво́нцавічы (, Леонцевичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Да 8 красавіка 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Падгайскага сельсавета.
Парафіі Віцебскай дыяцэзіі
На тэрыторыі Віцебскай дыяцэзіі знаходзіцца 94 парафіі, якія ўваходзіць у склад 11 дэканатаў, што цалкам ахопліваюць тэрыторыю Віцебскай вобласці.
Інгеборга Кіеўская
Інгеборга Кіеўская, Інгеб’ёрг (прыкладна 1100 — пасля 1137) — руская князёўна, жонка дацкага герцага Кнуда Лаварда. Паходзіла з роду Рурыкавічаў. Дачка Мсціслава Уладзіміравіча, вялікага князя кіеўскага, і яго першай жонкі Хрысціны Інгесдотэр, дачкі шведскага караля Інгэ I. Вядомая па заходніх крыніцах, славянскае імя не захавалася.
Меркавана атрымала нядрэнную адукацыю пры двары бацькі. Каля 1116 года быў заключаны шлюб паміж Інгеборгай і Кнудам Лавардам, герцагам паўднёвай Ютландыі, сынам дацкага караля Эрыка I Добрага. «Гісторыя дацкіх каралёў» (XIII ст.), заснаваная на паэтычных крыніцах, апісвае сватаўство Кнуда, чый пасол усхваляе яго пры двары Мсціслава Уладзіміравіча. Шлюб быў арганізаваны, каралевай Даніі і цёткай Інгеборгі з боку маці.
Разам з мужам Інгеборга Кіеўская была ўцягнута ў барацьбу за дацкую карону, прэтэндэнтам на якую ён быў. Падчас гэтай барацьбы ў 1131 годзе Кнуд быў забіты. Праз некалькі дзён пасля гэтага Інгеборга нарадзіла пасмяротнага сына Кнуда — будучага караля Даніі Вальдэмара I Вялікага, названага ў гонар прадзеда, Уладзіміра Манамаха. У 1137 годзе Інгеборга разам з дзецьмі вымушана была вярнуцца на радзіму. Яе далейшы лёс невядомы.
Сям’я
Муж — Кнуд Лавард (1096—1131), герцаг паўднёвай Ютландыі
Дзеці:
Міжнародны атамны час
Са з'яўленнем у 1955 звышстабільных эталонаў частаты, заснаваных на квантавых пераходах паміж энергетычнымі ўзроўнямі малекул і атамаў, стала магчымым стварэнне атамных шкал часу.
Маштаб сістэмы TAI прыняты роўным маштабу эфемерыднага часу (ЕТ), гэта значыць атамныя гадзіннікі з'яўляюцца фізічнай перадачай шкалы ЕТ. Дакладнасць перадачы да 2 с.
Нульпункт шкалы TAI ссунуты адносна нульпункта шкалы ЕТ на нязменную велічыню:
ЕТ = АТ + 32,184 c
Эталон атамнага часу не мае ні сутачных, ні векавых ваганняў, не старэе і мае дастатковую дакладнасць і ўзнаўляльнасць.
Клапоўнік палявы
Клапо́ўнік палявы (Lepidium campestre) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Невялікая (20—60 см) шызая расліна з разгалінаваным сцяблом. Суквецці сабраны ў верхняй часткі расліны. Яно мае зверху кветкі, а дадолу зялёныя плоскія авальныя струкі каля 6 мм даўжыні і 4 мм шырыні. Кожны струк ўтрымлівае дзве 2,5 мм насеніны. Ствол пакрыты лісцем з зубатым краем і валасінкамі.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Сустракаецца як пустазелле на схілах бэлек, каля дарог, на пустках у стэпавай і лесастэпавай частцы Украіны, на Каўказе, у Малой і Сярэдняй Азіі.
Практычнае выкарыстанне
Расліна належыць да таго ж роду, што і. У насенні клапоўніка змяшчаецца 22,2—28,5 % тлустага светла-жоўтага алею з вострым, амаль пякучым смакам, якія нагадваюць смак горкага перцу. І саму расліна і яе алей выкарыстоўвалі як заправу да салатаў і рыбных або мясных страў. Лісце ўжываюць сырым, альбо адварваюць на працягу 10 хвілін.
Беларускі легіён
Белару́скі легіён — нерэалізаванае вайсковае злучэнне беларусаў у складзе СС. Замест легіёна была створаная толькі адна дывізія. Беларуская цэнтральная рада пачала прасоўваць праект легіёна у ліпені 1944 года, пасля свайго пераезду ў Берлін.
Спробы стварэння
У другой палове ліпеня 1944 года БЦР атабарылася ў Берліне. З-за немагчымасці аднаўлення БКА ў Нямеччыне, было вырашына дамагацца стварэння Беларускага легіёна.
Радаслаў Астроўскі выступіў перад нямецкім кіраўніцтвам з хадайніцтвам аб стварэнні Беларускага легіёна на ўзор ужо існых усходніх (Ostlegionen). Ідэя была ўхваленая Міністэрствам па справах акупаваных усходніх абласцей. У ліпені 1944 года начальніку Упраўлення генерала-інспектара добраахвотных фармаванняў пры Генеральным штабе сухапутных сілаў (General der Freiwilligen- Verbände) генералу кавалерыі Эрнсту Кёстрынrу быў пададзены адпаведны мемарандум, аднак адказу на яго доўгі час не было. З-за гэтага 13 верасня 1944 года без дазволу немцаў быў створаны 1-ы Кадравы батальён БКА. Меркавалася, што ён увойдзе ў склад легіёна.
6 лістапада 1944 года Упраўленне генерала-інспектара добраахвотных фармаванняў афіцыйна паведаміла БЦР, што ўсе пытанні, датычна стварэння Беларускага легіёна, перадаюцца ў Галоўнае ўпраўленне СС (SS-Hauptamt). БЦР безвыніка спрабавала дамагчыся дазволу на фармаванне Беларускага легіёна ажно да снежня 1944 года.
Меркаваны памер
На думку Астроўскага ў легіён маглі ўступіць:
Усяго каля 10 тысяч чалавек. Таксама ў легіён бы ахвотна пайшлі беларускія остарбайтары. Калі б быў атрыманы дазвол, можна было б падрыхтаваць кадры для трох паўнавартасных дывізіяў.
Мальмфрыда Мсціслаўна
Мальмфрыда — паводле саг («Круг Зямны», «Гнілая скура», «Сага пра Кнютлінгаў»), дачка конунга Гардарыкі Харальда (Мсціслава Уладзіміравіча) і Крысціны Шведскай. У старажытнарускіх крыніцах не згадваецца; невядома і яе славянскае імя. Яна была ў шлюбе за двума скандынаўскімі манархамі.
Першы шлюб (каля 1111) з нарвежскім каралём Сігурдам I Крыжаком апісваецца як нешчаслівы. Іх адзіная дачка, Крыстэн, стала маці караля Магнуса V (кіраваў у 1161—1184). Пасля разводу з Сігурдам (пра які згадвае Сноры) Мальмфрыда з'ехала ў Данію, дзе выйшла замуж (1133) за каралевіча, які неўзабаве ўзыйшоў на прастол пад імем Эрыка II. Захавалася яго грамата Лундскаму сабору, у якой ён называе жонку ўнучкай шведскага караля.
Анатоль Яфімавіч Арцімовіч
Анатоль Яфімавіч Арцімовіч (нар., в. Куранец, Вілейскі раён, Мінская вобласць) — беларускі і педагог.
Біяграфія
У 1955—1959 гадах вучыўся ў Мінскім мастацкім вучылішчы на аддзяленні скульптуры. У 1960—1966 гадах ў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут на аддзяленні скульптуры ў Андрэя Бембеля і Аляксея Глебава. З 1963 пачаў браць удзел у усесаюзных мастацкіх выставах. У 1965 годзе атрымаў дыплом і прэмію за ўдзел у конкурсе па стварэнні праекта мемарыяльнага комплексу «Брэсцкая крэпасць-герой».
З 1966 года выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.
У 1967 годзе разам са скульптарам В. Андрушчанкам удзельнічаў у міжнародным конкурсе на стварэнне помніка 28 героям панфілаўцам для горада Алматы, Казахстан. Праект гэты атрымаў першае месца, і на працягу 1968—1970 гадоў вялася праца па стварэнні комплексу. Урачыстае адкрыццё адбылося ў 1975 годзе, да юбілею Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Па вяртанні з Алматы працягнуў працу над праектам комплексу Брэсцкай крэпасці з Андрэем Бембелем. Ідэя Анатоля Арцімовіча — партал у форме зоркі — была выкарыстаная праектнай групай, як галоўны ўваход у Брэсцкі мемарыял.
У 1969 годзе сумесна са скульптарам Андрэем Бембелем і архітэктарам А. А. Стаховічам зрабіў праект архітэктурна-скульптурнага ансамблю «Курган Славы».
У 2005 годзе атрымаў званне прафесара БДАМ.
Творы
Асноўныя творы ў галіне манументальнай скульптуры: мемарыяльны комплекс «Слава» ў г. Алматы (1975, у сааўт.), рэльеф «Салідарнасць» на фасадзе Беларускага цэнтра моды ў Мінску (1979), манументальная кампазіцыя «Рагнеда» (1992) у Заслаўі, Дзяржаўны герб Беларусі на Доме ўрада (1994), помнікі Еўфрасінні Полацкай у Мінску, князю Барысу і воінам-інтэрнацыяналістам у Барысаве, Айчыннай вайне 1812 года каля вёсцы Студзёнка, Францыску Скарыну ў Калінінградзе (Расія), Уладзіміру Данскому ў Малаяраслаўцы (Расія) , бюст маршала Савецкага Саюза Георгія Жукава ў Мінску.
Станковыя работы: «Трубач» (1969), «Араты», «Змена» (абедзве 1980). Распрацоўвае гістарычныя вобразы Ефрасінні Полацкай, Ф. Скарыны, К. Каліноўскага, княгіні Вольгі. Адзін з аўтараў Кургана славы Савецкай Арміі — вызваліцельніцы Беларусі і мемарыяльнага комплексу (уваход) Брэсцкай крэпасці-героя.
Гіперыён (спадарожнік)
Гіперыён (Ὑπερίων) — натуральны спадарожнік Сатурна. Адкрыты ў 1848 годзе і названы ў гонар тытана Гіперыёна.
Лічыцца, што працягласць сутак на Гіперыёне нясталая з-за таго, што спадарожнік абарачаецца вакол Сатурна па моцна выцягнутай эліптычнай арбіце, а таксама валодае вельмі несферычнай формай. Акрамя таго, Гіперыён знаходзіцца ў арбітальным рэзанансе з Тытанам: суадносіны перыядаў звароту гэтых спадарожнікаў вакол Сатурна роўныя 4:3. У выніку працягласць сутак можа адрознівацца на дзясяткі працэнтаў на працягу некалькіх тыдняў.
Паверхня спадарожніка пакрыта кратарамі. Вышчарбленыя абрысы паверхні - гэта сляды катастрафічных сутыкненняў. Невялікія адрозненні колеру паверхні, відаць, адлюстроўваюць адрозненні ў складзе. На дне большасці кратараў знаходзіцца цёмнае рэчыва. Таксама на малюнках спадарожніка ёсць яркія дэталі. Гэта сведчыць пра тое, што ў некаторых месцах таўшчыня цёмнага рэчыва можа быць усяго некалькі дзясяткаў метраў. Шчыльнасць Гіперыёна настолькі малая, што ён, верагодна, складаецца на 60% з звычайнага вадзянога лёду з невялікай прымешкай камянёў і металаў, а асноўную частку яго ўнутранага аб'ёму (да 40 працэнтаў або нават больш) складаюць пустэчы.
Спадарожнікі Урана
Спадарожнікі Урана — натуральныя спадарожнікі планеты Уран. Станам на пачатак 2013 года вядома 27 спадарожнікаў. Усе яны атрымалі назвы ў гонар персанажаў з твораў Уільяма Шэкспіра і Аляксандра Попа. Першыя два спадарожнікі — Тытанію і Аберон — адкрыў Уільям Гершэль ў 1787 годзе. Яшчэ два шарападобныя спадарожнікі (Арыель і Умбрыэль) выявіў у 1851 годзе Уільям Ласел. У 1948 годзе Джэрард Койпер адкрыў Міранду. Астатнія спадарожнікі былі адкрыты пасля 1985 года, падчас місіі «Вояджэра-2» або з дапамогай моцных наземных тэлескопаў.
Ігар Мікалаевіч Цішын
Ігар Мікалаевіч Цішын (, Васільполле, Буда-Кашалёўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі мастак, жыве ў Бельгіі.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 верасня 1958 года ў в. Васільполле Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці.
У 1974—1978 гадах — Мінскае мастацкае вучылішча імя А. К. Глебава, выкладчык — Леанід Лапчынскі.
У 1978—1983 гадах — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, аддзяленне манументальна-дэкаратыўнага мастацтва, выкладчык — Алег Хадыка.
З 1980 года пачаў браць удзел у мастацкіх выстаўках.
1638 год у гісторыі астраноміі
1638 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Ігар Мікалаевіч Цішын
Біяграфія
У 1986—1991 гадах выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы імя А. К. Глебава.
З 1994 года — член Беларускага саюзу мастакоў.
У 1997 годзе атрымаў стыпендыю ў Швейцарыі.
З 2000 года жыве ў Бельгіі. Жонка — Наталля Залозная, беларускі мастак.
Творчасць
Паводле мастацтвазнаўца Антона Слюнчанкі, Ігар Цішын працуе ў стылі неаэкспрэсіянізму, яго творы запоўнены абстрактнымі і абсурднымі элементамі, з ярка выяўленымі гратэскавымі вобразамі і пераклікаюцца з «паэзіяй бяссэнсіцы» Данііла Хармса, якой уласцівыя рысы адмовы ад традыцыйных формаў мастацтва, неабходнасць абнаўлення метадаў выявы рэчаіснасці, гратэск, алагізм, а таксама з творчасцю Хаіма Суціна Антон Слюнченко: Игорь Тишин и an angelico создали совместные художественные работы в рамках выставки «DANSE MACABRE».
Мастацкая крытыка
Ігар Цішын — прадстаўнік новай хвалі беларускага мастацтва, адзначанай актыўнымі пошукамі сваёй ідэнтычнасці. Будучы выпускніком Беларускай акадэміі мастацтваў, Цішын прайшоў школу манументальнага сацрэалізму, і іншую (неафіцыйную) — школу ўплыву беларускіх мадэрністаў Марка Шагала і Хаіма Суціна. У 1997 годзе ён атрымаў стыпендыю ў Швейцарыі, дзе меў магчымасць пазнаёміцца з творамі актуальнага мастацтва ў арыгіналах. У 2000 годзе мастак пераехаў жыць у Бельгію, вядомую як «краіна коміксаў». У выніку спалучэння некалькіх традыцый паступова склаўся рэпертуар меланхалічна-бурлескных вобразаў мастака.
Выдатна валодае манументальнай формай (гэта перавага, дараваная мастакам савецкай акадэмічнай школы, незвычайна запатрабавана западным арт-рынкам). Пры гэтым, манументальнасць яго прац заўсёды застаецца адноснай і двухсэнсоўнай: яе зарад нейтралізуецца альбо знарок-прымітыўнымі графічнымі элементамі тыпу «заборнай» малюнкаў і надпісаў, альбо трансгрэсіўнай актыўнасцю маляўнічай паверхні, альбо эстэтыкай абсурду ці коміксу. І наадварот: за дзіцячай жыццярадаснасцю яго жывапісу хаваецца трагізм гісторыі і брутальнасць чалавечых інстынктаў.
Буйнафарматныя жывапісныя палотны іранічна цытуюць знакамітыя вобразы-іконы, якія нарадзіліся з дапамогай фатаграфіі ў 1920-1930-я гады — час татальнай гераізацыі вобразу як у савецкай, так і ў заходняй культуры. Візуальныя стратэгіі гераізацыі, мастацкія утопіі і іх творцы, ператварэнне палітычных міфаў у міфы мастацтва і масавай культуры — гэта галоўныя тэмы творчасці мастака. Ён падыходзіць да іх з лёгкай іроніяй постсавецкага мастака, залучаючы знаёмыя фота- і кінавобразы ў сваю ўласную інтермедыяльную і аптычную гульню, свабодна камбінуе розныя міфалагічныя топасы. Галоўная фігура фашысцкага мастацтва 1930-х гадоў Лені Рыфеншталь выступае ў вобразе Чырвонага Каптурка. У дыптыху «Хайдзі + Хайдзі» гераізаваны ў 1930-я гады вобраз швейцарскай дзяўчынкі Хайдзі падмяняецца чынам дзяўчынкі-піянеркі, сфатаграфаванай ў 1930-м годзе Аляксандрам Родчанкам. Цішын падвойвае і дэфармуе твар піянеркі, ўвыдатняючы экстрэмальны гераічны ракурс знізу ўверх. Гэтая гульнявая дэфармацыя адсылае да ўсёй гісторыі ілюзіянізму ў мастацтве, нярэдка які стаяў на службе утапічных ідэй. Тыя, чые вобразы нязменна прыцягваюць Цішына, насуперак манументальнасці іх трактоўкі, нагадваюць ахвяр карнавалу гісторыі («Чырвоны Каптурок — Лені Рыфеншталь», «Футурыст Наталля Ганчарова», «Паэт Данііл Хармс», «Паэт Уладзімір Маякоўскі», серыя «Фрэнсіс Бэкан»).
«Партызанскі рух»
Акрамя жывапісу, Цішын працуе з фатаграфіяй і прасторай. Выкарыстоўваючы фатаграфію як аснову для жывапіснай канкісты, ён нязмушана і віртуозна змешвае рэальнае і ўяўнае. Розныя ўзроўні рэпрэзентацыі ўступаюць паміж сабой у дыялог, які стварае адначасова містычны і парадыйны эфект (серыя «Без назвы» 2008).
У фотасерыі да аднайменнай выставы «Лёгкі партызанскі рух» (1997) Ігар Цішын першым у постсавецкай беларускай культуры адкрыў новы патэнцыял партызанскай тэматыкі. Партызанскі рух быў істотным укладам шматпакутнай Беларусі ў перамогу ў Другой сусветнай вайне. Партызанскі наратыў, падрабязна распрацаваны ў савецкім кіно і літаратуры, неадступна суправаджаў вобраз Беларусі ў масавай свядомасці. З распадам Савецкага Саюза ён падвяргаецца часоваму выцясненню, а затым (у 2000-я гады) ўсебаковай рэвізіі. У іранічным вобразе партызана — ляснога жыхара-падпольшчыка, які хаваецца ўнутры любой сістэмы — новая беларуская культуралогія шукае шлях да нацыянальнай ідэнтычнасці. Партызан хавае сваё духоўнае набытак у нетрах беларускіх лясоў і балот, чакае, вядзе гульню ў хованкі або таемную барацьбу. У 1997 годзе Цішын арганізаваў выставу «Лёгкі партызанскі рух» у паўразбураным доме «мінскіх партызан-бамжоў», дзе ён размясціў свае аб’екты і фатаграфіі. Праект рыхтаваўся на грошы, атрыманыя па гранту «Фонду Сораса». Праз тры гады у Мінску пачаў выдавацца часопіс па сучасным мастацтве «Партызан», які змясціў на вокладцы першага нумара адну з «партызанскіх» фотаздымкаў Ігара Цішына і інтэрв’ю з мастаком. Яшчэ праз некалькі гадоў у французскім горадзе Клермон-Феран праходзіў фестываль беларускага мастацтва «Партызан-Арт», куды Цішын быў запрошаны як «дзядуля партызанскага руху».
Чалавечае цела ў творчасці
У серыі «1932» цела выступае гістарычным прадуктам ажыццяўлення і візуалізацыі, якія фігуруюць яго вобраз у тыя ці іншыя культурныя эпохі. У інтэрдысцыплінарных гістарычных даследаваннях цела часта ўяўляецца адным з медыумаў, якія нясуць на сабе «сляды» гістарычных напісанняў.
"«Такім чынам, чалавечае цела разглядаецца як цалкам спісаны палімпсест, па якім найлепшым чынам можна рэканструяваць шаблоны», … «як аб’ект і памяць гістарычных запісаў, якія звязаны з брутальным або структурным гвалтам» (D.Kamper, K.Wulf. Lektre einer Narbenschrift. In: Transfigurationen des Körpers. Spuren der Gewalt in der Geschichte. Berlin, 1989)." Цішын як бы літаральна ілюструе гэтую распаўсюджаную постструктуралістскую метафару, інсцэнуя ў сваіх карцінах паставы і жэсты чалавечых малюнкаў розных эпох, пакрываючы партрэты сваіх герояў разнастайнымі пісьмёнамі і знакамі. У некаторых працах тэкст цалкам запаўняе жывапісную плоскасць, нівеліруючы прастору ў карысць апавядальнага пачатку («Няскончаны аповяд», «Паэт Данііл Хармс»). Часам гэты «шрыфт» зводзіцца да мазка рознакаляровай фарбы, як гістарычная памяць — да слядоў калектыўных афектаў.
У той жа час, цела выступае месцам знікнення мовы, месцам невыказна і неспасціжнага «іншага», дзе любыя знакі губляюць свой сэнс. Гэтым «іншым» гістарычна-маніпуляванага цела выступае сексуальнасць. Не ў культурна-гістарычным сэнсе, як разглядаў яе Мішэль Фуко, а хутчэй у сэнсе магічным, як у Жоржа Батая і сюррэалістаў. Сэксуальнасць канцэнтруецца ў гіпнатычным поглядзе яго фігур як нейкая першабытная творчая сіла, якая і застаецца галоўным рухавіком гісторыі.
Мачулішчы (вёска)
Мачу́лішчы (, Мочулищи) — былая вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мачулішчанскага пассавета.
Да 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Сеніцкага сельсавета.
Падгай (Мінскі раён)
Падга́й (, Подгай) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
У 1924—1927, 1931—1939, 1954—1957 гадах цэнтр Падгайскага сельсавета, з 8 красавіка 1957 года ў складзе Сеніцкага сельсавета.
Клапоўнік разналісты
Клапо́ўнік разналісты, клапоўнік пранізаналісты , ласкавец (Lepidium perfoliatum) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Гэта аднагадовыя або двухгадовая расліна, якая мае прамое сцябло, што можа дасягаць найбольшай вышыні каля 60 сантыметраў. Лісце каля асновы расліны падзеленае на лінейныя долі, а лісце вышэй над сцяблом закругленае да авальнай формы і атачаюць сцябло. Кончык сцябла займае суквецце вельмі дробных кветак, кожны з якіх мае жоўтыя пялёсткі 1—2 мм у даўжыню. Плады ўяўляюць сабой згладжаную авальную або алмазападобнай формы капсулу каля 4 міліметраў у даўжыню.
Арэал
Від з’яўляецца родным для Еўропы і Азіі, і ён можа быць знойдзены ў іншых частках свету ў якасці інтрадукаванага віду.
Бартнікі (Баранавіцкі раён)
Ба́ртнікі (, Бартники) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Вольнаўскага сельсавета. Размешчаны за 28 км на паўднёвы ўсход ад Баранавічаў, за 229 км ад Брэста, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Пагарэльцы на лініі Баранавічы — Мінск.
Да Бартнікаў далучана сумежная вёска Галёня, дзе знаходзіцца панская сядзіба Слізняў і аўтобусны прыпынак.
Працуе магазін.
Гісторыя
У 1897 годзе вёска ў Чэрніхаўскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, хлебазапасны магазін, 2 кузні, капліца, ветраны млын, карчма. Побач з вёскай знаходзілася сядзіба Бартнікі: 1 двор, 19 жыхароў, працавалі вінакурны завод і ветраны млын.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Чэрніхаўскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1941 года да 7 ліпеня 1944 года акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны ў баях загінулі 30 вяскоўцаў.
Свята-Антоніеўская царква (Падгорная)
Свята-Антоніеўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Падгорная, Баранавіцкі раён Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Першапачаткова пабудавана як касцёл у 1817 годзе з бутавага каменю. У выданні «Гродненский православно-церковный календарь. Православие в Брестско-Гродненской земле в конце XIX века» згадваецца мураваная царква з мураванай званіцай, абнесеная драўлянай агароджай, узведзеная ў в. Гавінавічы Слонімскага павета ў 1827 годзе памешчыкам Антоніем Свяжынскім. Пры царкве было заснавана царкоўна-прыходскае папячыцельства, працавалі дзве царкоўныя школы ў Колбавічах і Яжонах з 35 навучэнцамі хлопчыкамі і 10 навучэнцамі дзяўчынкамі, народнае вучылішча ў Гавінавічах. У склад прыхода ўваходзілі вёскі Гавінавічы, Басіны, Добры Бор, Колбавічы, Яжоны. Да царквы належала 987 прыхаджан мужчын і 1131 жанчын, а разам 2120 чалавек.
Святары
Памятныя кніжкі Гродзенскай губерніі захавалі імёны некаторых настаяцеляў Царквы ў імя прападобнага Антонія вёскі Гавінавічы (даты пададзены па гадах выхаду Памятных кніжак Гродзенскай губерні):
Архітэктура
У інтэр’еры алтарная частка вылучана салеяй і драўляным іканастасам. Абразы «Тайная вячэра» (пачатак 19 ст.), «Спас у цямніцы» (1890), фератрон «Маці божая з дзіцем» (18 ст., народны жывапіс і разьба).
З паўднёвага боку адасоблена пастаўлена званіца.
Іван Цыбулка
Біяграфія
Ва ўзросце 20 гадоў пераехаў у Балгарыю, у 1900 годзе, дзе пачаў сваю музычную кар'еру ў аркестры гвардыі, а затым атрымаў месца першага віяланчэліста ў аркестры Нацыянальнай оперы горада Сафія. Рэпертуар музыканта быў разнастайны, складаўся з твораў для віяланчэлі Антаніна Дворжака, Іозефа Гайдна, Каміля Сен-Санса і іншых кампазітараў. У 1901 годзе ён заснаваў адзін з першых струнных квартэтаў у Балгарыі, у які ўваходзілі Іосіф Шварцэр, Фр. Ханель і Клінгер. Гэты квартэт праіснаваў два гады, але паспеў зарэкамендаваць сябе, як адну з асноўных крыніц культурных падзей у Балгарыі.
У 1908 годзе Іван Цыбулка стаў адным з заснавальнікаў таварыства «Балгарскае Опернае сяброўства» (цяпер Нацыянальны тэатр оперы і балета), у 1924 годзе — і Балгарскай Нацыянальнай філармоніі (цяпер Сафійскі філарманічны аркестр), а пазней і яго старшыня. 18 кастрычніка 1908 года адбыўся першы спектакль таварыства «Балгарска Оперна сяброўства»: былі выкананы ўрыўкі з опер «Фаўст» Шарля Гуно і «Трубадур» Джузэпэ Вердзі, дырыжыраваў Генрых Візнер. У 1907—1934 гадах працаваў музычным педагогам, як у прыватных музычных вучылішчах у Сафіі, так і ў дзяржаўных. Таксама выкладаў урокі музыкі ў Дзяржаўнай Акадэміі музыкі, дзе ў 1925 годзе стаў прафесарам, а ў 1933-1934 навучальных гадах выконваў абавязкі дырэктара. Сярод яго вучняў — шэраг прафесійных музыкантаў, у тым ліку Весялін Вапарджыыў, Кірыл Вапарджыеў, Ангел Барысаў, Канстанцін Кугійскі і многія іншыя.
У 1921 годзе Іван Цыбулка скончыў Лейпцыгскую вышэйшую школу музыкі і тэатра імя Фелікса Мендэльсона, Германія. У тым жа годзе ён ажаніўся са спявачкай і педагогам па вакалу Марэ Марынавай, пасля 15-гадовага чакання ад Ватыкану дазволу на ўступленне ў шлюб у Праваслаўнай царкве. У 1927 годзе нарадзіўся іх сын, Кірыл Цыбулка — у наступным вядомы балгарскі кампазітар, аўтар музыкі шматлікіх мастацкіх фільмаў.
Іван Цыбулка — аўтар твораў для камернага аркестра, сольных п'ес для віяланчэлі, маршаў для сімфанічнага аркестра. За свой ​​творчы ўклад у развіццё мастацтва Балгарыі Іван Цыбулка атрымаў шматлікія ўзнагароды. Памёр 5 верасня 1943 года ў Сафіі.
Скарынічы (вёска)
Скары́нічы (, Скориничи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Пад 1473 годам у наданнях вял.кн. Казіміра згадваецца, што князь Яўлашка Цяляціна атрымаў “два человека скориничи: Гридко и Хотян”.
Да 8 красавіка 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Падгайскага сельсавета.
Скарынічы (пасёлак)
Скары́нічы (, Скориничи) — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Да 8 красавіка 1957 года пасёлак уваходзіў у склад Падгайскага сельсавета.
Парафіі Гродзенскай дыяцэзіі
На тэрыторыі Гродзенскай дыяцэзіі знаходзіцца 194 парафія. Яны ўваходзяць у склад 16 дэканатаў, якія цалкам ахопліваюць тэрыторыю Гродзенскай вобласці.
Ураджайная (Мінскі раён)
Ураджа́йная (, Урожайная) (да 1964 года Бабаво́заўшчына ) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Бабавозаўшчына была перайменавана ў вёску Ураджайная.
Стакгольм (камуна)
Камуна Стакгольм (Stockholms kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, размешчана ў лене Стакгольм у цэнтральнай Швецыі. Стакгольм — 252-я па велічыні тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Стакгольм.
Гарады-пабрацімы
Камуна падтрымлівае кантакты з такімі муніцыпалітэтамі:
Язэп Гуткоўскі
Язэп Гуткоўскі (сапраўднае імя Ізідар Паўлавіч Плашчы́нскі,, Каралішчавічы, Мінскі павет — , Нью-Ёрк, ЗША) — беларускі грамадскі дзеяч, публіцыст.
Святлана
Святлана (Светлана) — жаночае рускае асабістае імя; адзінае ў сваім родзе, якое ўзнікла ў рускай літаратуры ў пачатку XIX стагоддзя і праз стагоддзе атрымала шырокае распаўсюджанне ў якасці сапраўднага асабістага імя. Імя было прыдумана і ўпершыню выкарыстана А. Х. Вастокавым ў «старадаўнім рамансе» «Святлана і Мсціслаў» (1802); шырокую вядомасць набыло пасля публікацыі балады «Святлана», створанай паэтам-рамантыкам Васілём Жукоўскім (1813).
Шчытомірычы
Шчыто́мірычы (, Щитомиричи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Вядомыя асобы
У вёсцы пахаваны беларускі паэт і празаік Станіслаў Пятровіч Шушкевіч (1908—1991).
Палошкы
Палошкы (Поло́шки) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Юбілейны (Мінскі раён)
Юбіле́йны (, Юбилейный) — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сеніцкага сельсавета.
Халодныя званкі
Халодныя званкі (ад Cold calling) — рэкламныя тэлефанаванні ці візіты, якія робяць розныя гандлёвыя кампаніі з мэтай прыцягнуць патэнцыйных пакупнікоў ці кліентаў. Тэлефанаванні і візіты робяцца без папярэдняй дамоўленасці, вылучна па ініцыятыве прадаўца ці брокера. У шэрагу краін дадзеная практыка абмежавана ці нават забаронена.
Гіперыён (дрэва)
Апісанне
Дакладнае месцазнаходжанне Гіперыёна было вырашана не публікаваць, каб турысты не разбурылі экасістэму, у якой стагоддзямі жыло гэтае гіганцкае дрэва. Агульны аб'ём драўніны Гіперыёна складае 502 м ³, а прыкладны ўзрост - 700-800 гадоў.
На думку даследчыкаў, далейшаму росту дрэва перашкодзілі дзятлы, якія пашкодзілі ствол Гіперыёна на самай яго вяршыні. Пасля 2017 года больш хуткарослы Геліёс (яго штогадовы прырост складае 2 цалі) можа перасягнуць Гіперыён (1 цаля у год). Зараз розніца паміж імі складае 1,2 метра (4 фута).
Назву прысвоілі, верагодна, у гонар першай часткі фантастычнай трылогіі Дэна Сіманса, частка дзеяння якой адбываецца ў лесе гіганцкіх секвой.
Прывілля (Глухіўскі раён)
Прывілля (Приві́лля) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Папіўшчына (Глухіўскі раён)
Папіўшчына (Попі́вщина) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Афелія (спадарожнік Урана)
За выключэннем арбіты, радыуса ў 23 км і геаметрычнага альбеда 0,08, аб Афеліі практычна нічога не вядома.
На здымках, перададзеных «Вояджэр-2», Афелія выглядае як даўгаваты аб'ект, накіраваны сваёй галоўнай воссю на Уран. Суадносіны яе папярочнага памеру да падоўжнаму складаюць 0,7 ± 0,3.
Афелія выконвае ролю спадарожніка-пастуха на знешнім краі кольца Эпсілан Урана. Арбіта Афеліі размяшчаецца ўнутры сінхроннай арбіты Урана, з прычыны чаго арбіта гэтага спадарожніка паступова зніжаецца з-за ўздзеяння прыліўных сіл.
Сваркавэ
Сваркавэ (Сваркове́) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Патапіўка
Патапіўка (Пота́півка) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Арэхаўская
Арэ́хаўская (, Ореховская) (да 1964 года Неўмыва́кі ) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацежынскага сельсавета.
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Неўмывакі была перайменавана ў вёску Арэхаўская.
Сэмэніўка (Глухіўскі раён)
Сэмэніўка (Семені́вка) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Сыдарыўка (Глухіўскі раён)
Сыдарыўка (Си́дорівка) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Белінда (спадарожнік Урана)
Белінда (Belinda) — спадарожнік планеты Уран. Была адкрыта 13 студзеня 1986 года па здымках, зробленым апаратам «Вояджэр-2», і атрымала часовае абазначэнне S/1986 U 5. Названа ад імені галоўнай гераіні з паэмы Аляксандра Поўпа «Выкраданне кудзера». Таксама пазначаецца як Уран XIV.
Белінда належыць да групы Порцыі, якая таксама ўключае ў сябе Біянку, Крэсіду, Дэздэмону, Джульету, Порцыю, Разалінду, Купідона і Пердыту. У гэтых спадарожнікаў падобныя арбіты і фотаметрычныя ўласцівасці. За выключэннем арбіты, радыуса ў 45 км і геаметрычнага альбеда 0,08, пра Белінду практычна нічога не вядома.
На здымках, перададзеных «Вояджэр-2», Белінда выглядае як даўгаваты аб'ект, накіраваны сваёй галоўнай воссю на Уран. Белінда вельмі моцна выцягнута, суадносіны яе папярочнага памеру да падоўжнаму складаюць 0,5 ± 0,1. Паверхня мае шэры колер.
Дэздэмона (спадарожнік Урана)
Дэздэмона (Desdemona) — спадарожнік планеты Уран. Была адкрыта 13 студзеня 1986 года па здымках, зробленых апаратам «Вояджэр-2», і атрымала часовае абазначэнне S/1986 U 6. Названая ад імя персанажа з п'есы Шэкспіра «Атэла». Таксама пазначаецца як Уран X.
Дэздэмона належыць да групы Порцыі, якая таксама ўключае ў сябе Біянку, Крэсіду, Джульету, Порцыю, Разалінду, Купідона, Белінду і Пердыту. У гэтых спадарожнікаў падобныя арбіты і фотаметрычныя ўласцівасці. За выключэннем арбіты, радыуса ў 34 км і геаметрычнага альбеда 0,08, пра Дэздэмону практычна нічога не вядома.
На здымках, перададзеных «Вояджэр-2», Дэздэмона выглядае як даўгаваты аб’ект, накіраваны сваёй галоўнай воссю на Уран. Суадносіны яе папярочнага памеру да падоўжнаму складаюць 0,6 ± 0,3. Паверхня мае шэры колер.
Паводле даследаванняў, Дэздэмона можа сутыкнуцца з Крэсідай або Джульетай праз 4-100 млн гадоў.
Слоўт
Слоўт (Сло́ут) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Смыкарыўка
Смыкарыўка (Сми́карівка) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Казімір Людвік Бялінскі
Казімір Людвік Бялінскі (? — 23 сакавіка 1713, Варшава) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, падкаморы надворны каронны (1689—1702), маршалак надворны каронны (1702), маршалак вялікі каронны (1702—1713), маршалак сойма, дыпламат, староста тухольскі, млаўскі, чэрскі, макоўскі, мальбаркскі, асецкі і гарвалінскі. Кавалер Ордэна Белага Арла.
Біяграфія
Прадстаўнік польскага шляхецкага роду Бялінскіх герба «Юноша». Сын ваяводы мальбаркскага Яна Францішка Бялінскага (памёр у 1685) і Ганны фон Акерстоф (памерла да 1671). Дзякуючы шлюбу з Людвікай Марыяй Морштын быў звязаны з прафранцузскай партыяй пры двары.
Абіраўся паслом на соймы ў 1683, 1688 і 1690 гадах. У 1688 годзе падпісаў у Берліне пагадненне з курфюрстам аб адпраўцы брадэнбургскіх ваенных атрадаў на дапамогу Польшчы, якая ваявала тады з асманскай імперыяй. У 1689 у атрымаў пасаду падкаморыя надворнага кароннага.
У 1697 у падчас бескаралеўя ў Рэчы Паспалітай Казімір Людвік Бялінскі быў абраны маршалкам элекцыйнага сойма, падчас якога падтрымаў кандыдатуру французскага прынца Франсуа Луі дэ Канці на польскі сталец. Пазней перайшоў на бок саксонскага курфюрста Аўгуста Моцнага, якому ў 1699 годзе выдаў дыплом аб яго абранні на польскі трон. У 1702 годзе Казімір Людвік Бялінскі атрымаў пасаду маршалка надворнага кароннага, у тым жа годзе быў прызначаны маршалкам вялікім каронным.
Двор Казіміра Бялінскага знаходзіўся ў маёнтку, які часта наведваў сам польскі кароль. Марыяна, дачка Казіміра, стала каханкай Аўгуста Моцнага. У 1703 годзе Казімір Бялінскі выдаў сваю дачку замуж за падкаморага вялікага літоўскага Багуслава Эрнэста Дэнгафа. Падчас Паўночнай вайны Казімір Людвік Бялінскі знаходзіўся ў 1704—1712 гадах ў Гданьску, фармальна не падтрымліваючы ніводзін з бакоў канфлікту.
Сям’я
У 1682 годзе ажаніўся з Людвікай Марыяй Морштын (?—1730), дачкой падскарбія вялікага кароннага Яна Анджэя Морштына (1621—1693) і Катажыны Гордан. Дзеці:
Смолынэ
Смолынэ (Смо́лине) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Эрык V Кліпінг
Эрык V Кліпінг (або Гліпінг) (Erik 5. Klipping, 1249 — 22 лістапада 1286, Фіндэруп, каля Вібарга) — кароль Даніі з 1259 года. Сын дацкага караля Крыстафера I і Маргрэтэ Памеранскай.
Барацьба за трон
Да 1264 года кіраваў пад заступніцтвам маці, удавы Маргрэтэ Памеранскай. У 1261 годзе армія караля была разбіта аб’яднанымі сіламі Шлезвіга і Гольштэйна пад кіраўніцтвам Якаба Эрландсена, з якім канфліктаваў яшчэ бацька Эрыка. Эрык і яго маці былі захоплены ў палон. У перыяд 1261—1262 знаходзіўся ў няволі ў Гольштэйне, пазней яго перавезлі ў Брандэнбург. У 1264 годзе быў вызвалены пры ўмяшанні Рымскага Папы і нямецкіх князёў.
Бесперапынная барацьба паміж Эрыкам і яго прыхільнікамі з аднаго боку і сям’ёй ранейшага караля Абеля з іншага вымусіла каралеву Маргрэтэ напісаць ліст Рымскаму Папе Урбану IV (каля 1262/1263) з просьбай дазволіць жанчыне атрымаць у спадчыну дацкі прастол, такім чынам даўшы шанец адной з сясцёр Эрыка стаць кіруючай каралевай Даніі ў выпадку смерці маладога караля (на той момант у яго не было дзяцей). Папа Рымскі, відаць, пагадзіўся, але падобны сцэнарый не быў рэалізаваны — прастол атрымаў у спадчыну сын Эрык, названы ў гонар дзядзькі Эрыка IV.
Эрык спрабаваў навязаць сваю ўладу царкве і знаці. Канфлікт з дваранствам для Эрыка вырашыўся ўдала. Пасля смерці свайго стрыечнага брата, герцага Шлезвіга, у 1272 годзе Эрык атрымаў кантроль над Шлезвігам, а ў 1276, насуперак пазіцыі магнатаў, абвясціў пераемнікам свайго сына Эрыка. Але ў 1282 годзе ён вымушаны прыняць пагадненне, якое абмежавала яго ўладу (Håndfæstning — свайго роду дацкая Вялікая хартыя вольнасцей). Хартыя абавязвала караля склікаць штогадовы сход знаці і вышэйшага духавенства, абараняла дваран ад безпадстаўнага зняволення.
У 1270-х гадах напаў на Смоланд.
Забойства Эрыка
Эрык быў забіты 22 лістапада 1286 года. Многія магутныя дваране на чале з маршалам Стыгам Андэрсанам Хвідам былі абвешчаны па-за законам. Ці сапраўды яны мелі якое-небудзь дачыненне да забойства ў маленькай вёсцы Фіндэруп (Finderup) каля Вібарга, дагэтуль не вядома. Смерць караля азначала, што яны страцілі амаль усю ўладу і ўплыў, якія ім даравала хартыя 1282 года, бо новы кароль не быў звязаны гэтым пагадненнем. Забойства Эрыка, які быў заколаты ў сне, — сярэднявечная тайна, якая так і не была разгадана. Некаторыя гісторыкі паказвалі на герцага паўднёвай Ютландыі як на магчымага забойцу, але доказы гэтай версіі так і не былі выяўлены.
Мянушка караля
Паходжанне мянушкі караля «Кліпінг» (або «Гліпінг») спрэчнае. Самая распаўсюджаная версія — мянушка азначала сярэднявечную манету, якая стала «падрэзанай» і скарацілася пры дэвальвацыі. Папулярнае раней тлумачэнне, што Эрык часта міргаў (glippe), цяпер не лічыцца агульнапрынятым.
Шлюбы і дзеці
У 1273 годзе ажаніўся з Агнэсай Брандэнбургскай (Agnes von Brandenburg, 1257 — 29 верасня 1304) — дачкой маркграфа Брандэнбургскага Іагана I. Дзеці:
Багушова (Мінскі раён)
Багушо́ва (, Богушово) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацежынскага сельсавета.
Сасніўка (Глухіўскі раён)
Сасніўка (Сосні́вка) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Слупы стварэння
«Слупы стварэння» — тры вялізарныя слупы (т.зв. «слановыя хобаты») міжзорнага газу і пылу ў туманнасці Арол, што на адлегласці 6,5 тысяч светлавых гадоў ад Зямлі, а таксама назва вядомай фатаграфіі, зробленай тэлескопам Хабла 1 красавіка 1995 года.
Сапыч
Сапыч (Сопи́ч) — вёска ў Глухіўскім раёне Сумскай вобласці Украіны.