cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Валянцін Васілевіч Асмалоўскі
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік народнай адукацыі Беларускай ССР» (1990), ордэны Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны 2-й ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалі (12) і інш.
Цыр
Цыр (Цир) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Хутамыр
Хутамыр (Хутоми́р) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Мецэнат
Мецэна́т — асоба, якая дапамагае, спрыяе развіццю мастацтваў, навук і аказвае ім фінансавую падтрымку. Назва паходзіць ад імя рымскага дзяржаўнага дзеяча I ст. да н.э. Гая Цыльнія Мецэната (Мекената), які праславіўся заступніцтвам, дапамогай паэтам і мастакам.
Марцін Скарсэзэ
Ма́рцін Скарсэ́зэ (Martin Scorsese; нар. 17 лістапада 1942,, Нью-Ёрк, ЗША) — вядомы амерыканскі , , і. Уладальнік «Залатой пальмавай галіны» Канскага кінафестывалю (1976) і прыза Амерыканскай акадэміі кінамастацтва «Оскар» (2007).
Біяграфія
Працаваў кухарам у Марской пяхоце ЗША. Пасля звальнення з вайсковай службы вучыўся ў Нью-Ёркскім універсітэце.
У 1963—1964 здымае два кароткаметражныя фільмы.
Атрымаў прэмію «Оскар» 26 лютага 2007 года.
Алена Іванаўна Яновіч
Алена Іванаўна Яновіч (нар., г. Гомель) — беларускі мовазнавец, спецыяліст у галіне рускага і беларускага мовазнаўства. Доктар філалагічных навук (1984), прафесар (1987).
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (1955), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1960). Працавала ў Інстытуце мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР (1958—1968, старшы навуковы супрацоўнік), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1968, прафесар кафедры рускай мовы).
Навуковыя інтарэсы: гістарычнае і сучаснае словаўтварэнне беларускай і рускай моў; гісторыя мовазнаўства; параўнальна-гістарычнае мовазнаўства; лінгвастылістыка старабеларускіх помнікаў; кагнітыўная і камунікатыўная лінгвістыка.
Узнагароды
Медаль Францыска Скарыны, знак «Выдатнік адукацыі» і інш.
Дуброўка (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Дуброўка (Дубровка) — вёска ў Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго была перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 па 1937 гады ў Заходняй вобласці, да 1944 года ў складзе Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці. Да 2009 года ў складзе Тростанскага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
Чызік-хаус
Чызік-хаус (Chiswick House) — невялікі летні палац на манер паладыевай вілы Ратонда, збудаваны ў лонданскім прадмесце Чызік у 1720-я гады графам Бёрлінгтанам у садружнасці з Уільямам Кентам.
Віла прызначалася Бёрлінгтанам для размяшчэння яго калекцыі антыкаў, а не для пражывання, таму ў будынку няма ні сталовай, ні спальні. Масонскія сімвалы сведчаць пра тое, што ў Чызік-хаусе маглі праходзіць сходы масонскай ложы, да якой належаў яе ўладальнік.
Успадкаваўшы вілу пасля смерці графа, герцаг Дэваншырскі даручыў Джэймсу Уаету прыбудаваць да яе два флігеля; яны былі знесены ў 1952 годзе. З праектаў Уаета ў Чызіку захаваліся разнастайныя садовыя павільёны. Брама была перанесены ў 1738 годзе з Чэлсі; яе спраектаваў у 1621 годзе Ініга Джонс.
IC 3516
IC 3516 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мікалай Сяргеевіч Загвоздзін
Клубная кар’ера
Выхаванец калінкавіцкага футбола, аднак яшчэ ва ўзросце 14 гадоў перайшоў у мінскае «Дынама». Кар’еру пачынаў у дублі мінскай каманды, але, не здолеўшы прабіцца ў асноўны склад, выступаў на правах арэнды ў «Бярозе-2010», светлагорскім «Хіміку» і «Дынама-2». У 2013 годзе перайшоў у статусе свабоднага агента ў «Гарадзею».
З 2014 па 2016 год выступаў за «Гомельчыгунтранс», стаўшы адным з лідараў каманды. У другой палове сезона 2016 перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт», але не здолеў з камандай захаваць месца ў Вышэйшай лізе. У лютым 2017 года падпісаў кантракт з «Лідай», які пакінуў у ліпені 2017 года. Са жніўня 2017 года выступаў за гомельскі «Лакаматыў».
У жніўні 2019 года пакінуў гомельскі клуб і неўзабаве папоўніў склад рэчыцкага «Спадарожніка». Здолеў замацавацца ў стартавым складзе рэчыцкага клуба. У студзені 2020 года стала вядома, што паўабаронца застаецца ў «Спадарожніку» ў сезоне 2020. Чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, дапамог рэчыцкай камандзе перамагчы ў Першай лізе.
У пачатку 2021 года пачынаў рыхтавацца да новага сезона са «Спадарожнікам», але ў лютым пакінуў каманду і хутка далучыўся да петрыкаўскага «Шахцёра», з якім неўзабаве падпісаў кантракт. Замацаваўся ў аснове петрыкаўскай каманды. У снежні 2021 года пакінуў «Шахцёр».
У сакавіку 2022 года стаў іграком гомельскага «Лакаматыва». У складзе каманды пераважна выхадзіў на замену. Пакінуў гомельскі клуб па заканчэнні сезона 2022.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкую зборную (да 19) на мемарыяле Гранаткіна ў 2009 годзе, правёўшы за зборную 4 матчы.
Людміла Васілеўна Арлоўская
Людмі́ла Васі́леўна Арло́ўская, народжаная Лысе́нка (нар., , Калінінская вобласць, па іншых дадзеных, Інта, Комі АССР ) — беларуская біятланістка, шматразовая прызёрка чэмпіянатаў свету па летнім біятлоне. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа (2000), трэнеры — І. П. Белапухаў, В. А. Карчэўскі, Я. В. Пермякоў.
Кар’ера
У 1989 годзе ўваходзіла ў лыжную зборную Комі АССР, пасля чаго яна была запрошаная ў Рэспубліканскае вучылішча алімпійскага рэзерву ў Віцебску, па заканчэнні якога (у 1994 годзе) засталася ў Беларусі, выйшла замуж і стала яе прадстаўляць.
З 1992 года Людміла займаецца біятлонам, на яе рахунку выступленне на двух Алімпійскіх гульнях (1994, 2002) і пяці чэмпіянатах свету (1995, 1996, 1998, 2000, 2001). Лепшыя вынікі на буйных турнірах — сёмае месца ў эстафеце на Алімпійскіх гульнях 2002 года ў Солт-Лэйк-Сіці і чацвёртае месца ў каманднай гонцы на чэмпіянаце свету 1996 года ў Рупольдынгу. На чэмпіянаце Еўропы 1999 года ў Іжэўску стала другой у спрынце і трэцяй у індывідуальнай гонцы.
У сваім апошнім сезоне ў Кубку свету (2002/03) упершыню паднялася на вышэйшую прыступку п’едэстала, перамогшы ў эстафеце на этапе ў Осрблье.
Асабістае жыццё
У 2007 годзе скончыла БДПУ імя Максіма Танка. Мае адно дзіця.
Друйскі парк
Друйскі парк — парк у г. п. Друя Браслаўскага раёна.
Яўген Савельевіч Зак
Яўген Савельевіч (Эўгеніуш) Жак (Eugeniusz Żak;, Мінская губерня — , ) — беларускі, французскі і польскі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і ў в. Магільна Мінскай губерні, цяпер Уздзенскага раёна Мінскай вобласці. Вучыўся спачатку ва Уздзе, затым у павятовай гімназіі ў Нясвіжы. Закончыў гімназю ў Варшаве. З 1901 года ў Францыі, Мюнхене і Італіі, у 1904 годзе вярнуўся ў Парыж.
Удзельнік Восеньскага салона (з 1904 года), Салона незалежных, выставак Нацыянальнага Таварыства вытанчаных мастацтваў. У 1906—1908 гадах здзейсніў паездку ў Брэтань. Удзельнік Таварыства польскіх мастакоў у Францыі. У 1910 годзе яго праца набыта для Люксембургскага музея. У 1911 годзе персанальная выстаўка ў галерэі Druet. З 1912 года прафесар Académie La Palette. У 1913 годзе жэніцца на мастачцы Ядзвізе Кон, якая пасля стане кіраўніком Galerie Žak.
Выстаўляўся ў галерэях Парыжа, Нью-Ёрку, Кёльне і Лондане. У 1914—1916 гадах жыве на поўдні Францыі.
У 1916 годзе прыязджае ў Польшчу, на радзіму яго жонкі, у горад Чэнстахова. Наведвае Варшаву, яго лічаць адным з заснавальнікаў руху мастакоў «RYTM» стылю ар-дэко (Варшава, 1922). У 1922 годзе ён з’яжджае ў Германію, дзе працуе з Kunst und Dekoration. З 1923 года ў Парыжы.
Яго творчасць знаходзілася пад уплывам сімвалізму, лічыцца прадстаўніком неакласіцызму.
Некаторыя малюнкі Зака захоўваюцца ў карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску.
Іржа лёну
Іржа лёну  — лёну. Яно адносіцца да групы захворванняў, званых, і выклікаецца відам.
Апісанне
Найбольш развіваецца ў цёплае і вільготнае надвор’е, пры позніх тэрмінах сяўбы і лішку азотных угнаенняў.
Усе тыпы споранашэння грыб утварае на лёне. Зімуюць тэлейтаспоры.
Гусятынскі раён
Гусятынскі раён (Гусятинський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Ліквідаваны 19 ліпеня 2020 года. Адміністрацыйны цэнтр — Гусятын (Гусятин).
Утвораны ў 1940 годзе. Насельніцтва раёна на года складала 60863 чалавекі, плошча — 1016 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 2 гарадскіх, 2 пасялковых і 39 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 2 гарады раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 61 сяло.
Пернамбуку
Пернамбуку (парт. Pernambuco) — штат на ўсходзе Бразіліі. Мяжуе са штатамі Сеара і Параіба на поўначы, Піауі на захадзе, Алагоас і Байя на поўдні; усход штата абмываецца Атлантычным акіянам, ад якога тэрыторыя штата сыходзіць углыб краіны тонкай паласой. Адміністрацыйны цэнтр - горад Рэсіфі.
Геаграфія
Тэрыторыя штата Пернамбуку спалучае ў сабе параўнальна роўную прыбярэжную зону, высокае ўнутранае плато і сярэднюю зону, утвораную тэрасамі і схіламі паміж першымі двума. Большая частка насельніцтва сканцэнтравана ў прыбярэжнай вобласці.
Трапічны клімат раёна больш мяккі ў яго кантынентальнай частцы. Некаторыя населеныя пункты размешчаны на вышыні больш за 1000 метраў над узроўнем мора, і ўзімку тэмпература там можа апускацца да 5-10 ° C. На ўзбярэжжы, якое працягнулася на 185 км, размешчаны пляж, які лічыцца аднымі з самых выдатных ў Бразіліі.
Сталіца штата - горад Рэсіфі, буйны порт на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна; другі па велічыні горад - Алінда, размешчаны ў сталічнай вобласці Рэсіфі.
Сноўскае (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Сноўскае (Сновское) — сяло ў Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі сяло ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. У сакавіку 1917 года створаны Навазыбкаўскі Савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Тэрыторыя акупавана германскімі войскамі з сакавіка/красавіка 1918 года, а ў снежні 1918 за­нята Чырвонай Арміяй. 1 студзеня 1919 года пастановай І з’езда КП(б) Беларусі разам з часткай Чарнігаўскай губерні Навазыбкаўскі павет уключаўся ў Беларускую ССР, але I Усебеларускі з’езд Саветаў, які прайшоў 2-3 лютага, не ўхваліў гэта рашэнне.
Да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго ў Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў складзе Бранскай губерні. З 1929 па 1937 гады ў Заходняй вобласці, затым у складзе Арлоўскай вобласці.
Са жніўня 1941 да верасня 1943 года пад нацысцкай акупацыяй.
Захар Іванавіч Баркоўскі
Біяграфія
Скончыў БСГА ў 1957 годзе. У 1934—1939 гг. аграном саўгаса «Побалова» Рагачоўскага раёна. З 1944 г. дырэктар эксперыментальнай базы «Вусце» Аршанскага раёна. Званне Героя прысвоена за поспехі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці.
Узнагароды і памяць
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Айчыннай вайны 2-й ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі, у тым ліку «За адвагу». На фасадзе адміністрацыйнага будынка эксперыментальнай базы «Вусце» ў 2011 годзе ў гонар З. І. Баркоўскага ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Мантэлеонэ-Рока-Дорыя
Мантэлеонэ-Рока-Дорыя (Monteleone Rocca Doria) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Насельніцтва складае 134 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 10 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 7010. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Маскоўская зона абароны
Маско́ўская зо́на абаро́ны (МЗА) — аператыўнае аб’яднанне Чырвонай Арміі, сфарміраванае ў час Вялікай Айчыннай вайны з мэтай абароны горада Масква і бліжэйшых да яе раёнаў ад нямецкіх войскаў. Войскі, які абаранялі абарончы рубеж з аднайменнай назвай, у тым ліку шэраг дывізій народнага апалчэння, падпарадкоўваліся камандаванню Маскоўскай ваеннай акругі і складалі, па сутнасці, другі эшалон Заходняга фронту, застаючыся ў распараджэнні Стаўкі. Аднайменная сістэма абарончых рубяжоў на блізкіх подступах да Маскве была створана па рашэнні ДКА ад 12 кастрычніка 1941 года ў сувязі з набліжэннем фронту да сталіцы.
Гісторыя
Складалася з трох межаў (паясоў) абароны Масквы:
Для абароны ад ворага ў Маскоўскай зоне абароны было ўзведзена:
на знешнім рубяжы: Хлебнікаўскі абарончы рубеж быў нават абсталяваны загародамі з ужываннем электрычнага току.
на гарадскім рубяжы: У МЗА ўваходзілі шэраг умацаваных раёнаў і межаў.
Умацаваныя раёны
Далейшае яго развіццё было прызнана немэтазгодным, аднак ён знаходзіўся ў рэзерве да 1943 года. Праходзіў па тэрыторыі Яраслаўскай, Іванаўскай, Уладзімірскай і Тамбоўскай абласцей.
Аператыўнае аб'яднанне
Камандаванне Маскоўскай зоны абароны кіравала абарончымі работамі на подступах да Маскве і ў самім горадзе, а таксама кіравала ўваходзячымі ў зону войскамі. Напярэдадні контрнаступлення пад Масквой Маскоўская зона абароны ўключала 12 стралковых і кавалерыйскую дывізіі, 12 стралковых брыгад, 5 кулямётных і 9 асобных стралковых батальёнаў, зведзеных у 24-ю і 60-ю арміі агульнай колькасцю каля 200 000 чалавек.
Расфарміраванне
Пасля разгрому нямецкіх войск пад Масквой на Маскоўскую зону абароны было ўскладзена навучанне закліканых кантынгентаў, камплектаванне часцей і злучэнняў і адпраўка іх у дзеючую армію.
25 снежня 1941 года 60-я армія, ператвораная ў 3-ю ўдарную, была перададзена Паўночна-Заходні фронт (Вялікая Айчынная вайна)Паўночна-Заходняму фронту; 24-я армія 1 мая 1942 года пераўтворана ў 1-ю рэзервовую. У наступным інжынерныя і будаўнічыя часці і арганізацыі (3-я сапёрная армія) і кулямётна-артылерыйскія батальёны ўмацаваных раёнаў былі перадыслакаваныя на далёкія подступы да Масквы, дзе развертывалася будаўніцтва 8-мі умацаваных раёнаў.
Маскоўская зона абароны скасаваная ў адпаведнасці з загадам НКА СССР ад 15 кастрычніка 1943 года, на базе яе ўпраўлення было сфарміравана ўпраўленне адноўленай Беларускай ваеннай акругі.
Камандны склад
Камандуючы — генерал-лейтэнант, з кастрычніка 1942 г. генерал-палкоўнік П. А. Арцем’еў (увесь перыяд).
Члены Ваеннага савета: Начальнікі штаба: Камендант умацаваных раёнаў:
H. J. Heinz Company
«H.J. Heinz» — амерыканская харчовая кампанія, найбуйнейшы ў свеце вытворца кетчупа. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Пітсбургу.
Гісторыя
Заснавана ў 1869 годзе Генры Джонам Хайнцам разам з Кларэнсам Нобелем (Clarence Noble) пад назвай Heinz & Noble.
У 1875 годзе кампанія Heinz & Noble абанкруцілася і Генры Хайнц зарэгістраваў кампанію F. & J. Heinz на свайго бацьку і брата.
У 1914 годзе ў Англіі быў вынайдзены Heinz Salad Cream.
25 сакавіка 2015 года Kraft Foods Group Inc. абвясціла пра зліццё з H. J. Heinz Company, якая належыць 3G Capital і Berkshire Hathaway Inc., каб сфарміраваць пятую ў свеце кампанію паводле велічыні вытворчасці прадуктаў харчавання і напояў. Кампаніі завяршылі зліццё 2 ліпеня 2015 года.
Паўночна-Брынёўскае падняцце
Паўночна-Брынёўскае падняцце (ад назвы вёскі Брынёў у Петрыкаўскім раёне) – тэктанічная структура ў Жыткавіцкім і Петрыкаўскім раёнах Гомельскай вобласці, у заходняй частцы Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай у падсалявых і міжсалявых адкладах.
Мае форму структурнага носа, які апускаецца на паўднёвы захад, абмежавана разломамі на ўсходзе, поўдні і паўночным усходзе і прымыкае з поўдня да Мікашэвіцка-Жыткавіцкага выступу, абмежаванага Паўднёва-Жыткавіцкім разломам. У верхнесаляносных адкладах падняцце не адлюстравана. Сфарміравалася ў працэсе блокавых рухаў у познефранскі і фаменскі час позняга дэвону.
Пічылему
Пічылему — горад у Чылі. Колькасць насельніцтва — 12 392 чал. (2002).
Баляслаў Іосіфавіч Шаціла
Балясла́ў Іо́сіфавіч Шаці́ла (, вёска Горкі —, Мінск, Беларусь) — савецкі беларускі дзяржаўны дзеяч, міністр фінансаў Беларускай ССР (1965—1990). Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларускай ССР. Член Прэзідыума Савета Міністраў БССР. Член ЦК КПБ. Заслужаны эканаміст БССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Працоўную дзейнасць пачаў у 1939 годзе пасля заканчэння Гомельскага фінансава-эканамічнага тэхнікума. У фінансавай сістэме прапрацаваў больш як 50 гадоў і прайшоў шлях ад кантралёра-рэвізора КРУ па Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці да міністра фінансаў БССР.
Друйская лясная дача
Друйская лясная дача — лясны масіў у Браслаўскім раёне, у міжрэччы Заходняй Дзвіны і Друйкі. Плошча каля 5 тыс. га.
Рэльеф хвалісты з дзюнна-ўзгорыстымі формамі. Пераважаюць хваёвыя (імшыстыя, верасовыя, бруснічныя, радзей чарнічныя) лясы на пясчаных і супясчаных водна-ледавіковых адкладах. У паніжаных месцах невялікія ўчасткі ельнікаў, часцей імшыстых. Сярод лясоў шмат азёр — Берцы, Абаб’е і інш. Ландшафт прыдатны для турызму і адпачынку.
Баляслаў Іосіфавіч Шаціла
Біяграфія
З 1965 па 1990 год — міністр фінансаў Беларускай ССР.
Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.
Гіём Плантагенет
Гіём Плантагенет (Гіём Анжуйскі; Guillaume de Poitou; 22 ліпеня 1136 года, Аржантэн — 30 студзеня 1164, ) — малодшы сын Жафруа V Анжуйскага і імператрыцы Мацільды, брат англійскага караля Генрыха II, тытулярны граф Пуату, віконт Дзьепа.
Біяграфія
Гіём быў самым малодшым з трох сыноў Жафруа V Плантагенета, графа Анжуйскага, і імператрыцы Мацільды, дачкі англійскага караля Генрыха I. Неўзабаве пасля нараджэння Гіёма яго маці была вымушана пакінуць Нармандыю, дзе да ўлады прыйшлі прыхільнікі Стэфана Блуаскага, абвешчанага ў 1135—1136 гг. каралём Англіі і герцагам Нармандыі. На працягу наступнага дзесяцігоддзя ў Нармандыі ішла барацьба паміж Стэфанам і Мацільдай, якая завяршылася да 1144 годзе ўзяццем Руана і падпарадкаваннем герцагства Жафруа V Анжуйскім. У 1154 годзе каралём Англіі і герцагам Нармандыі стаў старэйшы брат Гіёма Генрых II Плантагенет. Быўшы па праве сваёй жонкі, Элеаноры Аквітанскай, таксама герцагам Аквітаніі і сюзерэнам Пуату, Генрых каля 1153 года абвясціў свайго брата графам Пуату, захаваўшы, тым не менш, за сабой рэальную ўладу ў графстве. Пазней кароль таксама перадаў Гіёму шэраг манораў ва Усходняй Англіі і Кенце і тэрыторыю вакол Дзьепа ў Нармандыі з тытулам і правамі віконта Дзьепа. У 1155 годзе Генрых выступіў з праектам заваявання Ірландыі і яе наступнай перадачы пад уладу Гіёма. Гэту ідэю падтрымаў нават Папа Рымскі, аднак рэзка супраць выступіла імператрыца Мацільда, якая яшчэ карысталася значным уплывам на сваіх сыноў. Па яе патрабаванні кароль адмовіўся ад ірландскага праекта.
Калі ў 1156 годзе падняў мяцеж Жафруа VI, сярэдні з братоў Плантагенетаў, Гіём выступіў на баку Генрыха і ўдзельнічаў у аблозе апошнім замка Шынон. Затым атрад Гіёма аблажыў крэпасць Мантрой-Белей і захапіў яе, па легендзе, выкарыстаўшы спосаб узяцця гарадоў, апісаны старажытнарымскім ваенным тэарэтыкам Вегецыем, з трактатам якога Гіём азнаёміўся падчас аблогі.
У 1162 годзе Генрых II вырашыў арганізаваць шлюб Гіёма і Ізабелы дэ Варэн. Ізабела, нядаўна аўдавелая пасля смерці свайго мужа Вільгельма Булонскага, была спадчынніцай вялікіх уладанняў дому дэ Варэн у Норфалку, Сусексе, Ёркшыры і іншых англійскіх графствах і, такім чынам, самай багатай нявестай Англіі. У адпаведнасці з кананічным правам для жаніцьбы Гіёма на ўдаве свайго траюраднага брата, якім з'яўляўся Вільгельм Булонскім, патрабаваўся дазвол Папы Рымскага. Аднак супраць гэтага рашуча выступіў архібіскуп Кентэрберыйскі Томас Бекет, у выніку чаго вяселле сарвалася. Непрымірымая пазіцыя архібіскупа ў гэтым пытанні стала адным з першых буйных сутыкненняў Томаса Бекета з каралём Генрыхам II і сімптомам нарастаючага канфлікту паміж імі.
Пасля правалу шлюбных планаў Гіём Плантагенет вярнуўся ў Нармандыю і неўзабаве сканаў. У яго смерці вінавацілі Томаса Бекета, які разбіў сэрца Гіёма сваёй адмовай дазволіць яго жаніцьбу на Ізабеле дэ Варэн. Калі Томас Бекет быў забіты ў 1170 годзе, адзін з яго забойцаў, Рычард ле Брэтон, які быў раней на службе ў графа Гіёма, па легендзе, нанёс свой смяротны ўдар са словамі: «атрымлівай, у імя любові да майго гаспадара Гіёма, брата караля!»
Гіём быў пахаваны ў Руанскім саборы.
IC 3517
IC 3517 — галактыка тыпу SBdm (карликова спіральная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Штурмшарфюрар
У 1941 годзе на базе «Войскаў ў распараджэнні СС» узнікла арганізацыя войскаў СС, якая атрымала ў спадчыну званне штурмшарфюрар ад свайго папярэдніка.
Званне штурмшарфюрар не варта блытаць з найменнем пасады штабсшарфюрар, якая адпавядала пасадзе ротнага старшыні у савецкай арміі.
Эліна Асунта
Эліна Катры Марыя Асунта (Elina Katri Maria Asunta;,  — , Фінляндыя) — фінская мастачка.
Біяграфія
Нарадзілася 11 студзеня 1913 года ў Выбаргу на тэрыторыі Вялікага Княства Фінляндскага.
Больш трыццаці гадоў працавала настаўнікам малявання. Вучылася ў Оўлу і Ювяскюля, дзе цяпер і жыве. Працы выстаўляліся на радзіме і ў Канадзе (1989). Была жонкай мастака Міка Асунан (пам. 1992). З 1980 г. член.
Унукавічы (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Унукавічы (Внуковичи) — сяло ў Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Вядома з першай паловы XVI ст. У XIX ст. называлася таксама Раданежскае — ад царквы Сергія Раданежскага (пабудавана ў 1855 годзе).
Да 1917 года сяло ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці. Да 2009 года ў складзе Халевіцкага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
IC 3518
IC 3518 — галактыка тыпу Im ў сузор’і Дзева.
Моладзь БНФ
Гісторыя
Моладзевая камісія партыі БНФ была зацверджана Соймам 7 лістапада 2005 года. Моладзь БНФ стваралі маладыя людзі, якія былі членамі Партыі БНФ. У аргкамітэт увайшлі: Алесь Каліта, Франак Вячорка, Аляксандр Мазанік, Яўген Пугач, Кацярына Маркоўская, Сяргей Семянюк, Аляксей Трубкін.
IC 3518
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Моладзь БНФ
Гісторыя
У 2008—2010 гадах многія члены арганізацыі прайшлі праз рэпрэсіі: на сутках неаднаразова сядзеў Алесь Каліта, з універсітэта незаконна былі выключаныя Франак Вячорка, Зміцер Жалезнічэнка. Яны, як і Алесь Каліта, трапілі ў войска.
У 2012—2015 гадах арганізацыя адчувала праблемы ў сувязі з палітычнымі рэпрэсіямі.
25 жніўня 2015 года выконваючым абавязкі кіраўніка Моладзі БНФ стаў Юрый Лукашэвіч.
У верасні 2015 года Моладзь БНФ пачала адраджэнне. У 2015 і 2016 гадах правяла дзясяткі розных акцый у розных гарадах Рэспублікі Беларусь.
Пасля парламенцкай кампаніі 2016 года некаторыя члены арганізацыі трапілі пад рэпрэсіі з боку навучальных устаноў, але гэта не спыніла дзейнасць арганізацыі: у Мінску, Гродна, Брэсце, Магілёве, Гомелі, Віцебску, Слоніме, Рэчыцы, Оршы, Полацку, Наваполацку, Бабруйску, Баранавічах, Барысаве, Жодзіна, Лідзе, Смаргоні, Маладзечна, Пінску актывісты Моладзі БНФ працягваюць рэалізоўваць свае кампаніі, праводзіць мерапрыемствы і акцыі.
Дзейнасць
Сяброўства ў арганізацыі «Моладзь БНФ» з’яўляецца адкрытым. Любы чалавек ва ўзросце ад 14 да 35 гадоў, які запоўніў анкету Моладзі БНФ, можа стаць членам арганізацыі. Ва ўзросце ад 16 гадоў сябры арганізацыі маюць магчымасць па жаданні ўступіць у грамадскае аб’яднанне БНФ «Адраджэнне», а маючы 18 год — у Партыю БНФ. Члены арганізацыі «Моладзь БНФ» маюць магчымасць прымаць удзел ва ўсіх мерапрыемствах Партыі БНФ. Кіраўнікі аддзелаў, мясцовых суполак, сябры Рады абавязкова павінны з’яўляцца членамі Партыі БНФ і прымаць удзел у паседжаннях мясцовых радаў. Члены Моладзі БНФ, якія з’яўляюцца сябрамі Партыі БНФ, могуць удзельнічаць у выбарах як кандыдаты ад Партыі БНФ.
Моладзь БНФ правяла шэраг грамадскіх кампаній, сярод іх: «Кампанія салідарнасці з палітвязнямі», «Кампанія супраць адмены ільготаў» , «За беларусізацыю мабільных аператараў» , «За прафесійнае войска» , «Моладзь БНФ — Беларускаму народу» , «Я слухаю беларускую музыку» (кампанія супраць «чорных» спісаў забароненых беларускіх музыкаў), «Я люблю Беларусь» , «Абарона Лошыцкай сядзібы», «Кампанія супраць пераносу помніка М. Багдановічу», «Кветкі бацькам нацыі».
У прэзідэнцкай кампаніі 2010 года актывісты Моладзі БНФ прымалі актыўны ўдзел у перадвыбарчай кампаніі кандыдата ад Партыі БНФ Рыгора Кастусёва. Збіралі подпісы, агітавалі, каардынавалі працу асобных рэгіёнаў.
Моладзь БНФ актыўна прымала ўдзел у парламенцкіх выбарах у 2016 годзе, агітуючы за кандыдатаў ад партыі БНФ.
Па стане на 2016 год Моладзь БНФ праводзіць кампанію «За рэабілітацыю Ларысы Геніюш» і кампанію супраць ціску па палітычных матывах «Ірыска супраць ціску!»
Сімволіка
Сімвалам арганізацыі з’яўляецца герб Фенікс, які сімвалізуе адраджэнне, магутнасць, росквіт і справядлівасць.
Неафіцыйнымі сімваламі арганізацыі з’яўляюцца герб Гедымінавічаў «Калюмны» і герб Ягелонаў.
Алеся Башарымава
Але́ся Башары́мава (нар., ) — беларуская паэтка і перакладніца.
Біяграфія
Скончыла класу Магілёўскага абласнога ліцэя № 1 з інфарматычна-матэматычным ухілам. У 2004 годзе паступіла ў эканамічны ўніверсітэт у Мінску, які скончыла ў 2009 годзе. Пасля гэтага на працягу 2 гадоў працавала маркетолагам. Захапленне творчасцю Тувэ Янсан прывяло да спробаў перакладаць з шведскай мовы.
Творчасць
Аўтар зборніку вершаў «Расамаха» (выдавецтва «Медысонт», 2020). Творы друкаваліся ў газеце «Раніца», калектыўных зборніках конкурсаў маладых літаратараў, што праводзіў Беларускі ПЭН-цэнтр: «Групавы партрэт з бабай Броняй» (2007), «Святая праўда ды іншыя казкі» (2009), «Птушкі лёгкіх паводзінаў» (2011). Вершы перакладаліся на ўкраінскую, грузінскую, літоўскую мовы.
У дэбютны зборнік паэзіі Алесі Башарымавай «Расамаха» ўвайшлі выбраныя вершы за 2004—2018 гады. Паэтка так апісвае сваю кнігу:
Перакладніцкая дзейнасць
Перакладае галоўным чынам з шведскай мовы. Пераклады народных і аўтарскіх казак, кароткай прозы, вершаў друкаваліся ў анлайн-часопісе перакладной літаратуры «ПрайдзіСвет», дадатку «Літаратурная Беларусь» да газеты «Новы час», часопісе «Дзеяслоў», зборніку містычнага апавядання «Вусцішны пакой», зборніку святочнага апавядання «Падарунак на Каляды», зборніку вершаў Тумаса Транстрэмера «Пад вольным небам», зборніку выбраных вершаў Эдыт Сёдэргран.
Пераклала на беларускую мову кнігі Тувэ Янсан пра мумітроляў «Камета над далінай мумітроляў» (разам з Настай Лабадой), «Капялюш Чарадзея», «Небяспечнае лета», «Мемуары Мумітаты» (выдавец Зміцер Колас); кнігі Астрыд Ліндгрэн «Малы і Карлсан, які жыве на даху», «Карлсан прылятае зноў» і «Карлсан хітруе зноў» (выдавецтва «Папуры»); шэраг кніг-карцінак: «Найлепшы спявак у свеце» (Ульф Нільсан і Эва Эрыксан) — выдавецтва «Кнігазбор», 2014, «Снежны чалавек» (Эва Суса і Бенжамен Шо) — выдавецтва «Кнігазбор», 2013, «Звяры, якіх ніхто не бачыў, апроч нас» (Ульф Старк і Лінда Бундэстам) выдавецтва «Koska»., 2019; зборнік паэзіі Вернера Аспенстрэма «Літанне» (выдавецтва «Медысонт», 2019).
У перакладах Алесі Башарымавай на беларускую выходзілі творы такіх аўтараў як Дан Андэрсан, Карын Бое, Яльмар Сёдэрберг, Стыг Дагерман, Беатрыкс Потэр, Эдыт Несбіт, Ганс Крысціян Андэрсен, Сельма Лагерлёф, Парфірый Гаратак.
Чыгуначная бальніца (Мінск)
Чыгуначная бальніца — комплекс будынкаў у Мінску, пабудаваны ў 1912—1914 гг. Размешчана па адрасе вул. Аўтадораўская, 3, 3а і ўключае мураваныя галоўны і 5 дапаможных карпусоў, воданапорную вежу.
Бальніца
Галоўны корпус двухпавярховы, Е-падобны ў плане. Архітэктурна-мастацкую выразнасць будынку надае кантрастнае спалучэнне чырвонай цэглы і белых атынкаваных дэталей на фасадах — карнізы, франтоны, пілястры, аконныя ліштвы, сандрыкі. Галоўны фасад вылучаны цэнтральным і двума бакавымі рызалітамі, завершаны трохвугольнымі франтонамі. Плоскасць сцяны фасада дэкарыравана шырокімі пілястрамі і спаранымі лапаткамі. Аконныя праёмы прамавугольныя на першым паверсе, паўцыркульныя па другім. Будынак мае калідорную планіроўку. Па перыметры ўздоўж аднабаковага калідора размешчаны палаты для хворых. Аперацыйныя залы на першым і другім паверхах вынесены ў асобны пяцігранны аб'ём дзеля лепшага іх асвятлення. Санітарныя пакоі ў тарцах бакавых крылаў маюць самастойныя ўваходы з двара.
Дапаможныя карпусы адна— і двухпавярховыя, вырашаны ў лаканічных формах.
Воданапорная вежа
Трох'ярусная, васьмігранная ў плане цагляная воданапорная вежа не атынкавана. Першы невысокі ярус — аснова вежы, шырокія грані другога яруса расчлянёны вялікімі арачнымі нішамі, 3-і ярус глухі. У аздабленні выкарыстаны нішы, пілястры, арнаментальныя паясы. Асобныя дэталі маюць стылізаваныя формы сярэдневяковага абарончага дойлідства: машыкулі, вокны-байніцы і інш.
Брацкая магіла
Ha тэрыторыі філіяла чыгуначнай бальніцы знаходзіцца брацкая магіла, дзе пахаваны супрацоўнікі Мінскага лінейнага аддзялення міліцыі, якія загінулі 25 чэрвеня 1941 г. у час налёту нямецкай авіяцыі на горад. У 1972 г. на магіле пастаўлены абеліск.
Сеара
Сеара (Ceará) — штат на паўночным усходзе Бразіліі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Фарталеза.
Геаграфічнае становішча і рэльеф
Штат на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна і паўночна-ўсходняй ўскраіне Бразільскага пласкагор’я. Плошча 148.016 тыс. км².
Эканоміка
Аснова эканомікі штата — сельская гаспадарка. Вырошчваюць бавоўнік (17 % агульнанацыянальнага збору бавоўны, 1970), бананы, цукровы трыснёг, маніёк, кукурузу, фасолю, каву, тытунь. Збор воску карнаубскай пальмы (каля 40 % нацыянальнага вытворчасці, 1-е месца ў краіне), бразільскага арэха (каля 40 %), натуральнага каўчуку. У засушлівых раёнах распаўсюджана перагонная жывёлагадоўля. Некаторае развіццё мае і перапрацоўка сельгассыравіны (тэкстыльная, мясакансервавая, цукровая прамысловасць). Тым не менш, на долю прамысловасці ў 1999 прыходзілася ўсяго 39,3 % ВУП штата, 60,7 % па-ранейшаму займала сельская гаспадарка.
Здэнек Неедлы
Здэ́нек Не́едлы (Zdeněk Nejedlý;, г. , Чэхія — , ) — чэхаславацкі гісторык культуры, грамадскі дзеяч. Член Чэшскай акадэміі навук і мастацтваў (1907). Замежны член-карэспандэнт АН СССР (1947), шэрагу іншых замежных акадэмій навук. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Чэхаславакіі 1951.
Біяграфія
У 1939 годзе эмігрыраваў у СССР. У 1939—1945 гг. прафесар Маскоўскага ўніверсітэта і навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі АН СССР.
З 1945 года прафесар Карлава ўніверсітэта. У 1945—1953 гг. на міністэрскіх пасадах, у 1953 намеснік прэм'ер-міністра, потым член урада (міністр без партфеля) Чэхаславакіі. Заснавальнік і з 1952 года прэзідэнт Чэхаславацкай АН. Старшыня Саюза чэхаславацка-савецкай дружбы, з 1945 года Славянскага камітэта Чэхаславакіі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар манаграфій пра Б. Сметану, З. Фібіха, даследаванняў па гісторыі чэшскіх гусіцкіх песень, прац па гісторыі чэшскага і іншых славянскіх народаў, чэхаславацкай культуры, гісторыі музыкі, па эстэтыцы, выяўленчым і тэатральным мастацтве.
Дачыненні з Беларуссю
У 1920-я г. ў Празе выступаў на літаратурных вечарах, прысвечаных Я. Купалу, Я. Коласу, Ц. Гартнаму, з лекцыямі і дакладамі пра Беларусь, беларускую народную песню. У 1925 годзе сустракаўся ў Празе з Я. Купалам і М. Чаротам, у 1927 годзе прыязджаў у Мінск. З 1939 года намеснік старшыні Усеславянскага камітэта, працаваў разам з Я. Купалам, Я. Коласам, К. Крапівой, М. Лыньковым. Аўтар артыкулаў пра Беларусь, яе гісторыю і культуру: «Беларусы» (1927), «БССР» (1929), «Нашы блізкія сябры», «Прывітанне беларусам» (абодва 1944). Падпісаў «Пратэст чэхаславацкіх інтэлігентаў» (1927) супраць расправы над Беларускай сялянска-работніцкай грамадой.
Вішнёвы тытунь
«Вішнёвы тытунь» (Kirsitubakas) — эстонскі мастацкі фільм 2014 года рэжысёраў і.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
17-гадовая Лаўра жыве ў маленькім мястэчку і адчувае жудасную нуду. Маці дзейнічае ёй на нервы, хлопцы яе ўзросту здаюцца дзяўчыне недалёкімі, а ўсе пацехі — дзіцячымі. Аднойчы энергічная сяброўка Мерыт угаворвае Лаўру пайсці ў паход, арганізаваны знаўцам мясцовай прыроды Ёзепам. Спачатку паміж замкнёнай дзяўчынкай і экстравагантным мужчынам складаюцца напружаныя адносіны. Але неўзабаве Лаўра прызнаецца самой сабе, што неачэсанасць Ёзепа хвалюе яе. Вандраванне набліжаецца да канца, і дзяўчыне трэба зразумець, ці з’яўляецца сувязь са спелым мужчынам гульнёй гармонаў, ці гаворка ідзе пра першае сапраўднае каханне ў яе жыцці.
Кукурузны востраў
«Кукурузны востраў» (სიმინდის კუნძული) — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра. Сумесная вытворчасць Грузіі, Германіі, Францыі, Чэхіі, Казахстана, Венгрыі.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 23 кінаўзнагародамі і яшчэ 12 намінацыямі.
Дрысвяцкі парк
Дрысвя́цкі парк — парк у в. Дрысвяты Браслаўскага раёна. Закладзены ў 19 ст. Плошча больш за 10 га. Пейзажны натуралістычны парк. Размешчаны на высокім беразе возера Дрысвяты. Аснова кампазіцыі — 2 сажалкі, злучаныя пратокамі з возерам, і тры алеі. Уязная вязавая алея вяла да сядзібнага дома (не збярогся) і гаспадарчых пабудоў; кляновая алея ішла праз вузкую пратоку ў пейзажную частку паміж сажалкай і возерам, дзе раслі шматлікія экзоты; з далёкай перспектывай на возера праходзіла піхтавая алея. У пасадках у выглядзе алей, груп, невялікіх масіваў 32 віды дрэвавых раслін. Ёсць каштоўныя экзоты: ліпа еўрапейская, хвоя чорная, піхта бальзамічная і сібірская, шаўкоўніца белая і інш. Парк збярогся часткова. Перспектыўны для аднаўлення.
Халевічы
Халевічы (Холевичи) — вёска ў Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго была перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 па 1937 гады ў Заходняй вобласці, да 1944 года ў складзе Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці. Да 2009 года адміністрацыйны цэнтр Халевіцкага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
IC 3519
IC 3519 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вольга Сяргееўна Кудрашова
Во́льга Сярге́еўна Кудрашо́ва (нар., Зеленадольск, Татарская АССР) — беларуская біятланістка, член нацыянальнай зборнай. Пачала займацца біятлонам у 1996 годзе. Двухразовая чэмпіёнка Еўропы 2007 года ў праследаванні і эстафеце, уладальніца бронзавага медаля ў спрынце. Удзельніца двух чэмпіянатаў свету. Лепшы вынік на этапах Кубка свету — 8-е месца (двойчы).
Кубак свету
У канцы сезону 2009—2010 прыняла рашэнне аб завяршэнні кар’еры.
Дрэвавыя групы
Дрэвавыя групы — згуртаванні дрэвавых раслін у прыродзе або тып дрэвавых пасадак у азеляненні населеных месцаў. Упрыгожваюць многія паркі Беларусі. Па колькасным складзе дрэў вылучаюць групы малыя (3-5 раслін), сярэднія (7-15) і вялікія (больш за 15).
Памеры дрэвавых груп у дыяметры звычайна не перавышаюць іх максімальный вышыні. Па размяшчэнні раслін дрэвавыя групы бываюць рэгулярныя (правільнай геаметрычнай формы) і ландшафтныя (адвольнай формы); па складзе дрэў — чыстыя (лісцевыя, хвойныя і інш.) і мяшаныя (лісцева-хвойныя, з розных лісцевых парод і інш.); паводле фактуры — ажурныя і шчыльныя. У дрэвавых групах высокія расліны размяшчаюцца за нізкімі, больш цёмныя за светлымі, менш квітучыя за пышна квітучымі раслінамі пярэдняга плана. Ніжнюю частку груп часта дэкарыруюць кустамі. Адлегласць паміж дрэвамі ў групавых пасадках залежыць ад велічыні групы, пароднага складу, хуткасці росту раслін і іх святлалюбнасці.
Леанід Сямёнавіч Канеўскі
Леанід Сямёнавіч Канеўскі (Леонід Семенович Каневський, Леони́д Семёнович Кане́вский, нар. 2 мая 1939,, Украінская ССР, СССР) — украінскі, расійскі і яўрэйскі , згуляў ролі ў болей чым сарака фільмах і шмат роляў у тэатральных спектаклях. Сучаснаму гледачу вядомы як вядучы дакументальнага серыялу «Следства вялі...» на канале «НТВ», дзе распавядалася пра самыя гучныя злачынствы савецкай эпохі.
Вячаслаў Кандратавіч Зайцаў
Вячаслаў Кандратавіч Зайцаў (, в. Ахлябініна Уфімскага раёна, Башкартастан —, Уладзімір, Расія) — літаратуразнавец, перакладчык, касмолаг, ахвяра карнай псіхіятрыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў рабочай сям'і. Тры класы пачатковай школы скончыў у в. Харкаўская Нурыманаўскага раёна (Башкірыя), сямігодку сялянскай моладзі – на ст. Улу-Целяк Уфімскай чыгункі ў 1931. У 1931 паступіў ва Уфімскі механічны тэхнікум, які скончыў у (1935). З 1935 працаваў тэхнікам на Уфімскім нафтаперапрацоўчым заводзе. У 1939–1946 служыў у памежных войсках (паводле іншых звестак – на флоце) на Дальнім Усходзе. Падчас службы ўступіў у КПСС. У 1947 годзе паступіў на філалагічны факультэт Ленінградскага ўніверсітэта, які скончыў у 1951. З 1951 асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт кафедры славянскай філалогіі Ленінградскага ўніверсітэта. Кандыдат філалагічных навук (1954). З сярэдзіны 1950-х публікаваў навуковыя артыкулы пра славянскія літаратуры.
З 1964 г. жыў у Мінску, працаваў навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР. Бываў частым госцем у доме супрацоўніцы Інстытута Валянціны Ігнатаўны Гапавай (1923–2003), сябраваў з Уладзімірам Караткевічам. В. Зайцаў – аўтар прац па праблемах харвацкай і сербскай літаратуры. Вывучаў беларускую культуру эпохі Адраджэння, у тым ліку творчасць Францыска Скарыны. Даследаваў касмічныя рэмінісцэнцыі ў помніках старажытных літаратур і ў выяўленчым мастацтве, займаўся тэмай «Космас і Біблія». У 1966 годзе ў часопісе «Нёман» быў апублікаваны артыкул Зайцава пра касмічнае паходжанне багоў пад назвай «Галасы далёкіх тысячагоддзяў», у 1967 годзе ў часопісе «Байкал» (Улан-Удэ) – артыкул «Багі прыходзяць з космаса». Абодва артыкулы (асабліва другі) выклікалі як цікавасць з боку аматараў уфалогіі з усяго СССР, так і адмоўную рэакцыю з боку афіцыёзу. Таксама цікавасць публікі і незадаволенасць уладаў выклікалі публічныя лекцыі В. Зайцава на касмічную тэматыку. У 1968 годзе ў арыентаваным на замежнікаў рэкламным часопісе «Советский Союз» былі апублікаваны погляды Зайцава, але толькі разам з іх крытыкай акадэмікам АН СССР Васілём Фесенкавым. У маскоўскай газеце «Известия» Зайцаў быў абвешчаны саюзнікам заходніх багасловаў-абнаўленцаў. Супрацоўнік апарата ЦК КПБ Савелій Паўлаў (які неўзабаве стаў загадчыкам аддзела агітацыі і прапаганды ЦК КПБ) у сваёй кнізе «Слова – зброя» адвёў пару старонак крытыцы поглядаў Зайцава і дзеянняў рэдактараў часопісаў, якія прапускалі яго артыкулы ў друк. Абарона доктарскай дысертацыі вучонага не адбылася. Значны рэзананс сярод акадэмічнай супольнасці Мінска меў яго ўдзел у фільме аўстрыйскага рэжысёра Харальда Райнля «Успаміны пра будучыню» (1970), знятага паводле твораў швейцарскага ўфолага Эрыха фон Дэнікена. Фільм паказвалі ў пракаце СССР, у тым ліку ў Мінску, у кінатэатры «Навіны дня».
У 1974 годзе, падчас кампаніі пераследу ў АН БССР апазіцыйна настроеных супрацоўнікаў (Міколы Прашковіча, Міхася Чарняўскага, Сцяпана Міско ды інш.), Зайцаў публічна выйшаў з КПСС. Сярод іншага, пры выхадзе з КПСС не згаджаўся з агульным ахайваннем у падцэнзурным друку асобы і твораў Аляксандра Салжаніцына, выказваў сумневы ў мэтазгоднасці арганізацыі сацыялістычнага спаборніцтва паміж навукоўцамі. У 1975, за два гады да пенсіі, быў звольнены з інстытута. Працягваў сваю лектарскую дзейнасць, прычым, не звязаны працай, мог падоўгу «гастраляваць» у розных гарадах СССР.
Арыштаваны КДБ 23.11.1978 у Маскве падчас раскідвання ўлётак. Паводле дадзеных следства, на працягу 1970—78 напісаў больш за 30 улётак «рэлігійна-містычнага зместу»: «Тайна беззакония (кто сидит на атеистическом престоле)», «Евреи, домой!», «Разбой на дорогах познания», «Тайна беззакония (разгадка числа 666)» ды інш. З дапамогай знаёмых размножыў іх і ў лістападзе 1978 раскідаў у розных раёнах Масквы. Падчас вобыску канфіскавана каля 1000 улётак. КДБ таксама закідаў Зайцаву, што той падчас публічных выступаў прапагандаваў свае эсхаталагічныя ідэі (прадказваў другое прышэсце ў 1980 годзе). У сакавіку 1979 Інстытут судовай псіхіятрыі імя Сербскага (Масква) вынес дыягназ — шызафрэнія. Вярхоўны Суд БССР 15.6.1979 г. разглядзеў справу па абвінавачванні Зайцава па артыкуле 186-1 КК БССР («Распространение заведомо ложных измышлений, порочащих советский государственный и общественный строй») і накіраваў яго на прымусовае лячэнне ў Казанскі спецыяльны псіхіятрычны шпіталь. Суд праходзіў без прысутнасці абвінавачанага (хаця яго на час суда і адканваіравалі ў Мінск, у следчы ізалятар КДБ), то бок у Зайцава адсутнічала ўсялякая магчымасць абараніць сябе і прадэманстраваць, што ён не хворы.
Паводле звестак самвыдавецкай «Хроники текущих событий», у бальніцы Зайцаву прызначылі ін'екцыі, потым іх адмянілі, і на спатканні 30 жніўня 1979 ён сказаў жонцы, што адчувае сябе добра. Аднак потым яго стан пагоршыўся. Ён практычна не мог чытаць і пісаць. Ад яго сталі прыходзіць лісты з некалькіх няроўных радкоў. У далейшым становішча Зайцава ў спецпсіхбальніцы палепшылася. 9 лістапада 1980 начальнік Казанскай спецпсіхбальніцы К. Свечнікаў звярнуўся ў Вярхоўны суд БССР з прапановай спыніць «лячэнне» Зайцава, але 13 красавіка 1981 Вярхоўны суд БССР вырашыў пакінуць Зайцава ў зняволенні і надалей. 21 снежня 1981 в. а. начальніка Казанскай спецпсіхбальніцы Р. Валітаў накіраваў новы ліст у Вярхоўны суд БССР; суд 18.1.1982 спыніў прымусовае лячэнне і Зайцаў быў вызвалены. Досвед следства і спецпсіхбальніцы ён апісаў у нарысе «Як мяне вучылі любіць савецкую ўладу».
Ён вярнуўся ў Мінск, дзе жыў да апошніх месяцаў жыцця. Працягваў ездзіць па СССР з лекцыямі. Памёр 19 красавіка 1992 года ва Уладзіміры. Пахаваны тамсама на могілках Улыбашава.
Крымінальная справа ў адносінах да В. Зайцава была спынена Прэзідыумам Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь 14.9.1992 пасмяротна.
Залішчыцкі раён
Залішчыцкі раён (Заліщицький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Залішчыкы (Заліщики).
Утвораны ў 1940 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 46951 чалавек, плошча — 684 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 35 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу і 53 сяла.
Алесь Звонак
Алесь Звонак, сапраўднае імя Пётр Барысавіч Звонак (,  —, ; Псеўданімы: Алесін; П.Алесін; Сашка Звонак) — беларускі паэт, драматург, перакладчык, тэатразнавец.
Дзедаўскі (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Дзедаўскі (Дедовский) — пасёлак у Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Алесь Звонак
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Выхоўваўся ў дзіцячым доме. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі (1925) накіраваны адказным сакратаром газеты «Чырвоная Полаччына». Узначальваў полацкую філію «Маладняка». З 1927 г. працаваў на Беларускім радыё, з 1929 годзе — у часопісе «Маладняк». У 1931 годзе скончыў літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1934 годзе — аспірантуру Акадэміі мастацтвазнаўства ў Ленінградзе. Працаваў у АН БССР (1934—1935), у рэдакцыі газеты «Літаратура і мастацтва» (1935—1936). У лістападзе 1936 года арыштаваны, у 1937 годзе асуджаны на 10 год зняволення, якое адбываў у лагерах Магаданскай вобласці. Пасля адбыцця тэрміну працаваў геолагам аб’екта, галоўным геолагам прадпрыемства (Магаданская вобласць). Рэабілітаваны 29.12.1954 года Вярхоўным судом. З 1955 года жыў у Мінску. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1936 года.
Творчасць
З вершамі ў друку выступіў у 1925 г., а ў 1926 г. разам з Я.Бобрыкам і Я. Туміловічам выдаў зборнік «Пунсовае ранне». Аўтар зборнікаў вершаў «Буры ў граніце» (1929), «На лінію агню» (1932), «Мая Радзіма» (1935), «Табе адной» (1957), «Запаветнае» (1961, вершы і паэмы), «Россып» (1967), «Прадчуванне» (вершы і паэма, 1974), «Санеты» (1982), «Ружовая чайка» (1985), паэм «Каршун» (1930) і «Загай» (1931). У 1977 годзе выйшлі Выбраныя творы ў 2 тамах, у 1987 годзе — «Сябрына: Выбраныя творы».
Дзедаўскі (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Гісторыя
На карце 1941 года населены пункт не быў адзначаны.
Алесь Звонак
Творчасць
Выступаў у галіне крытыкі, драматургіі тэатра і кіно. Аўтар п’есы «Навальніца будзе» па матывах трылогіі Якуба Коласа «На ростанях» (1960, пастаўлена ў 1959), сцэнарыяў навукова-папулярных фільмаў «Якуб Колас» (1962), «Вобразы і думы» (1965). У 1973 г. выдаў кнігу артыкулаў і ўспамінаў «Неспакойныя сэрцы».
Дзедаўскі (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Гісторыя
Да 2009 года ў складзе Халевіцкага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
Алесь Звонак
Творчасць
Пераклаў на беларускую мову «Дуэль. Іоныч» А. Чэхава (1931), «Апошні з удэге» А. Фадзеева (з М.Хведаровічам, 1935), «Віцязь у тыгравай шкуры» Ш. Руставелі (з М. Хведаровічам, 1966), зборнік лірыкі Д. Кугульцінава «Святло жанчыны» (1975), асобныя творы А. Пушкіна, М. Някрасава, М. Святлова, У. Лугаўскога, А. Пракоф’ева, Я. Смелякова, М. Галоднага, М. Рыльскага. М. Бажана, П. Тычыны, А. Малышкі, У. Сасюры, Т. Масэнкі, Р. Гамзатава, А. Туманяна, І. Бехера, У. Кавальскага, Ю. Славацкага і інш.
Давыд Абрамавіч Брук
Давыд Абрамавіч Брук (Брук Давид Абрамович;,  — , ) — савецкі тэатральны мастак. Заслужаны працаўнік культуры РСФСР (1977).