cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soldier of Fortune (часопіс)
Гісторыя
Часопіс заснаваны падпалкоўнікам рэзерву арміі ЗША (у адстаўцы) Робертам К. Браўнам, які служыў у спецназе ў В’етнаме. На «грамадзянцы» ён пачаў публікаваць «цыркулярнае» часопіснае выданне з некалькімі старонкамі. Яно ўтрымлівала інфармацыю пра работу наймітаў у Амане, дзе султан Кабус бен Саід нядаўна зрынуў бацьку і змагаўся з камуністычным паўстаннем. Невялікае выданне Браўна неўзабаве ператварылася ў глянцавы, шырокафарматны, поўнакаляровы часопіс.
На піку сваёй папулярнасці ў пачатку 1980-х у SOF налічвалася 190 000 падпісчыкаў. Часопіс неадразова быў у цэнтры скандалаў, а рэдакцыя атрымлівала судовыя пазовы. Віной таму былі публікацыі рэкламы паслуг заказных забойстваў. Праз аб’явы таксама вялася вярбоўка авантурыстаў у «гарачыя кропкі».
Красавіцкі нумар за 2016 г. стаў апошнім друкаваным; далейшыя выпускі былі распаўсюджаны ў Інтэрнэце.
У маі 2022 года SOF праданы Сьюзану К. Кітынгу.
Эамер
Э́амер (Éomer) — герой твора Дж. Р. Р. Толкіна «Уладар Пярсцёнкаў», сын Эомунда, брат Эавін і пляменнік кароля Тэадэна.
Дзяцінства
Эамер нарадзіўся ў 2991 г. Трецяй Эпохі. Яго маткай была Тэадвін, сястра кароля Тэадэна. У 3002 г. бацька Эамера загінуў, а неўзабаве захварэла і памёрла маці. Тэадэн забраў Эамера і яго сястру Эавін да сябе і выхоўваў, як сваіх сына і доч.
Эамер быў падобны да сваіх продкаў, але был вышей, чым часцей за ўсё бываюць рахірым, атрымаўшы гэту рысу ад сваёй бабулі па маці, Морвен Лосарнахскай.
Удзел у падзеях Вайны Пярсцёнка
Будучы военачальнікам (трэцім маршалам) Рохана, Эамер сур'ёзна ўспрыняў склаўшаеся ў Рохане к 3018-3019 гг. Трэцяй Эпохі становішча і, нягледзячы на перашкода з боку тайнага каралеўскага саветніка Грымы Чарвявуста, пытаўся зрабіць усё, што было ў яго сілах, дзеля подтрымкі баяздольнасці роханскага войска і абароны межаў ад нападаў з боку оркаў Сарумана. Менавіта пагэтаму ён — у парушэнне каралеўскага загаду, пераданага Грымам — вясной 3019 года знішчыў са сваім эарэдам атрад оркаў под кіраўніцтвам Углука і Грышнака і мімаволі спрыяў вызваленню ўзятых оркамі ў палон членаў Брацтва Пярсцёнка — хобітов Піпіна і Мэры. Пасля бітвы яго атрад сутыкнуўся Арагорнам, Легаласам і Гімлі, якія прыследавалі оркаў; і зноў, в парушэнне дзесчых устаноў, Эамер пакінуў падазроных чужынцаў жывымі і нават забяспечыў іх канямі з-пад забітых воінаў сваёй дружыны.
«Самаўпраўства» Эамера не сайшло яму з рук — пасля вяртання ў Эдарас ян (па навушчэнні Грымы) быў адхілены ад кіравання і пасаджаны пад варту, дзе і знаходзіўся да прыбыцця ў сталіцу Гэндальфа разам з яго спадарожнікамі. Пасля ацалення Тэадэна і выгнання Грымы ён быў адноўлены ў сваіх правах і разам з каралём узельнічаў у абароне Хельмавай Падзі ад войск Сарумана — урук-хаяў і дунландцаў. Пасля разгрома войск Сарумана суправаджаў Гэндальфа і Тэадэна ў Ізенгард.
В Бітве на Пеленнорскіх палях прыняў кіраванне пасля гібелі Тэадэна і атакай на юг аб'яднаўся з войскам Арагорна. Удзельнічаў у Бітве каля Чорнай Брамы Мордара. Подцвердзіў клятву Эарла Арагорну ў абмен на подцверджанне ўладання землямі Рохана. Пасля смерці Тэадэна стаў каралём.
Яска-Кішынёўская аперацыя
Яска-Кішынёўская аперацыя, таксама вядомая як Яска-Кішынёўскія Каны (20 — 29 жніўня 1944 года) — стратэгічная вайсковая аперацыя Узброеных сіл СССР супраць нацысцкай Германіі і Румыніі ў час Вялікай Айчыннай вайны, дзеля разгрому буйнай нямецка-румынскай групоўкі, што затуляла балканскі кірунак, вызвалення Малдавіі і вываду Румыніі з вайны. Разглядаецца як адна з самых удалых савецкіх аперацый падчас Вялікай Айчыннай вайны, уваходзіць у лік «дзесяці сталінскіх удараў». Скончылася перамогай войскаў Чырвонай арміі, вызваленнем Малдаўскай ССР і поўным разгромам праціўніка.
Камсамольскае возера
Камсамольскае возера — штучны вадаём у паўночна-заходняй частцы Мінска, утвораны плацінай на рацэ Свіслач. Уваходзіць у склад Вілейска-Мінскай воднай сістэмы. Плошча возера 0,42 км², даўжыня 1,5 км, шырыня да 400 м, сярэдняя глыбіня 1,9 м, максімальная - 4,5 м.
Будаўніцтва было пачата ў 1940 з мэтай недапушчэння затаплення Мінска падчас вясновых паводак. Катлаван пад возера плошчай 35 га быў выкапаны ўручную. Урачыстае адкрыццё возера намячалася на нядзелю 22 чэрвеня 1941, але было сарванае з-за пачатку вайны.
У 1974 былі праведзеныя ачыстка і паглыбленне возера. У 2010 праведзеная рэканструкцыя возера і прылеглага Парку Перамогі.
Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)
Навасё́лкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Навасёлкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Савіцкі сельсавет у складзе Пастаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Савічы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Груздаўскага сельсавета. Станам на 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета налічвалася 52 населеныя пункты. 17 мая 1985 года ў склад Юнькаўскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (Агароднікі, Боцьвіны, Весялуха, Гогава, Захараўшчына, Калееўцы, Кубаркі, Курылавічы, Манькавічы, Міхнічы, Мястэчка, Русіны, Савічы і Сарочына), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лукашова, сельсавет перайменаваны ў Лукашоўскі сельсавет. 27 верасня 1991 года ў склад Юнкаўскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў, наўзамен з Юнкаўскага сельсавета перададзены 35 населеных пунктаў. 24 жніўня 1992 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Навасёлкі, сельсавет перайменаваны ў Навасёлкаўскі. 20 чэрвеня 2008 года скасаваны вёскі Каралі, Крывы Мост і хутар Лаўрынова, 23 сакавіка 2012 года — вёска Ламіжына , 2 мая 2018 года — вёска Ліпаўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1560 чалавек, з іх 89,3 % — беларусы, 7,2 % — рускія, 1,1 % — украінцы, 1,0 % — палякі.
Пенсільванскі ўніверсітэт у Іст-Страўдсбергу
Пенсільванскі ўніверсітэт у Іст-Страўдсбергу (East Stroudsburg University of Pennsylvania), таксама Іст-Страўдсбергскі ўніверсітэт (East Stroudsburg University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў мясцовасці Іст-Страўдсберг, штат Пенсільванія.
Гісторыя
Вучэльня, што сёння з'яўляецца Пенсільванскім ўніверсітэтам у Іст-Страўдсбергу, была заснавана ў 1893 годзе як прыватная школа для настаўнікаў, а затым вядомая як Іст-Страўдсбергская нармальная школа. Права ўласнасці на вучэльню было перададзена штату Пенсільванія ў 1920 годзе. У 1927 годзе ёй было прадастаўлена права надання ступеняў бакалаўра ў галіне адукацыі і бакалаўра ў галіне медыцынскай адукацыі. Школа тады стала Іст-Страўдсбергскім дзяржаўным педагагічным каледжам. У 1960 годзе былі адкрыты дадатковыя навучальныя праграмы, і школа атрымала назву Іст-Страўдсбергскага дзяржаўнага каледжа.
NGC 6390
NGC 6390 (іншыя абазначэнні — UGC 10881, MCG 10-25-47, ZWG 300.40, KAZ 141, PGC 60356) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Заходняя Украіна
Заходняя Украіна — тэрмін, якім у розныя часы украінскай гісторыі пазначалі пэўную сукупнасць украінскіх земляў, якія ўваходзілі ў склад Аўстра-Венгрыі ў 1867—1918 гадоў, а таксама Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі.
Гістарычныя мадыфікацыі тэрміна
Пасля другога і трэцяга падзелаў Рэчы Паспалітай назва «Заходняя Украіна» замацавалася пераважна за землямі, якія ўваходзілі ў склад Аўстрыі (з 1867 — Аўстра-Венгрыя).
«Заходняя Украіна» — назва, якая сустраецца пераважна ў публіцыстыцы ў дачыненні да Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі (ЗУНР).
Пасля таго, як паводле Рыжскай мірнага дагавора 1921 года, заключанага паміж РСФСР, Украінай і Польшчай, заходняя частка Украіны адышла Польшчы, тэрмін «Заходняя Украіна» трывала замацаваўся менавіта за гэтай часткай Украіны ў адрозненне ад Усходняй Украіны, якая апынулася ў складзе УССР. У 1920-я тэрыторыю Украіны складалі землі, якія афіцыйна ў Другой Рэчы Паспалітай называліся Крэсамі ўсходнімі — Галічына («Усходняя Малапольшча») з часткай Заходняга Падолля, Заходняя Валынь, Холмшчына, Падляшша і Заходняе Палессе. У Заходнюю Украіну ўваходзілі ваяводствы: Станіслаўскае, Тарнопальскае, Валынскае, Львоўскае (без васьмі заходніх паветаў), Палескае (бяз Косаўскага і паловы Пружанскага паветаў), Холмшчына Люблінскага ваяводства і палова Бельскага павета Беластоцкага ваяводства.
Як адзначае гісторык Яраслаў Вярменіч, такую «цераспалосіцу» польскія ўлады стварылі наўмысна — з палітычных меркаванняў: польскі ўрад катэгарычна не ўспрымаў памкнення ўкраінцаў мець (прынамсі ў Галіччыне) асобныя адміністрацыйныя адзінкі.
У шырокім сэнсе тэрмін «Заходняя Украіна» адносна ўкраінскіх земляў у перыяд між Першай і Другой сусветнай войнамі выкарыстоўваўся датычна толькі тых земляў, якія былі пад уладаю Польшчы, Румыніі і Чэхаславакіі. Акрамя ўжо пералічаных тэрыторый, якія былі ў межах польскіх граніцаў, гэта былі таксама землі Паўночнай Букавіны і Закарпацця. Пасля далучэння заходнеўкраінскіх земляў у склад УССР назва «Заходняя Украіна» замацавалася за абласцямі, утворанымі на працягу 1939—1946 (акрамя Ізмаільскай вобласці).
Сучаснае выкарыстанне
Як адзначае «Энцыклапедыя гісторыі Украіны» (2005), датычна тэрыторый сучаснай Украіны тэрмін «Заходняя Украіна» ўжываецца ў двух значэннях. У асноўным так называюць толькі тры галіцкія вобласці — Львоўскую, Івана-Франкоўскую і Цярнопальскую. Аднак даволі часта тэрмінам карыстаюцца і для пазначэння тэрыторыі васьмі абласцей — акрамя трох галіцкіх, Валынскай, Ровенскай, Хмяльніцкай, Чарнавіцкай і Закарпацкай. Аднак «Геаграфічная энцыклапедыя Украіны» (1990) пазначыла Заходную Украіну як гістарычна-геаграфічную название земляў Украіны (на то час — СССР), што складаюць тэрыторыю цяперашніх пяці абласцей — Львоўскай, Івана-Франкоўскай, Цярнопальскай, Валынскай і Ровенскай. Надзвычай рэдка да Заходняй Украіны адносяць Вінніцкую і Жытомірскую вобласці.
Ака (прыток Ангары)
Ака́ (Ока́, Аха гол) — рака ў Бураціі і Іркуцкай вобласці Расіі, левы прыток Ангары. Даўжыня ракі — 630 км, плошча вадазборнага басейна — 34 000 км². Пачынаецца з возера Акінскае, упадае ў Брацкае вадасховішча на рацэ Ангара. Асноўныя прытокі: Тагна, Урда-Ака (справа); Ціса, Сенца, Жамбалок, Хойт-Ака, Зіма (злева).
Збігнеў Уладзіслававіч Іваноўскі
Збігнеў Уладзіслававіч Іваноўскі (нар., в. Агароднікі, Валожынскі раён, Мінская вобласць) — беларускі вучоны. Доктар палітычных навук (1995), прафесар, ганаровы работнік вышэйшай адукацыі Расійскай Федэрацыі, кіраўнік Групы палітычнай кан’юнктуры Інстытута Лацінскай Амерыкі Расійскай акадэміі навук, прафесар факультэта глабальных працэсаў Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава, эксперт Расійскага савета па міжнародных справах, сродкаў масавай інфармацыі, радыё і тэлебачання, вядомы журналіст і перакладчык.
Біяграфія
У 1966 годзе скончыў з залатым медалём Валожынскую школу-інтэрнат і паступіў на факультэт іспанскай мовы тагачаснага Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў, у 1971—1974 гадах працаваў выкладчыкам у гэтым жа інстытуце.
Навуковая дзейнасць
Член Расійскай асацыяцыі міжнародных даследаванняў, Расійскай асацыяцыі лацінаамерыканістаў, Еўрапейскай і Міжнароднай Федэрацый даследчыкаў Лацінскай Амерыкі, аўтар 300 навуковых публікацый, у тым ліку манаграфій і энцыклапедый. Асобныя творы друкаваліся ў ЗША, Германіі, Польшчы, Бразіліі, Балівіі, Мексіцы, Калумбіі, Украіне і ў іншых дзяржавах.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі «За працоўную доблесць», «У гонар 850-годдзя Масквы», імя княгіні К. Р. Дашкавай «За служэнне Свабодзе і Асвеце», медалём свяціцеля Макарыя.
NGC 6391
NGC 6391 (іншыя абазначэнні — MCG 10-25-49, ZWG 300.41, PGC 60358) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Помнік камсамольцам (Гомель)
Помнік камсамольцам — помнік у горадзе Гомелі Гомельскай вобласці Беларусі.
Гісторыя і апісанне
Помнік камсамольцам мае некалькі назваў: помнік загінуўшым камсамольцам, помнік камсамольцам-падпольшчыкам , манумент (помнік) героям-камсамольцам. Помнік камсамольцам усталяваны ў Камсамольскім скверы на скрыжаванні вуліц Карповіча і Жаркоўскага ў 1964 годзе на сродкі камсамольцаў. Помнік прысвечаны героям-камсамольцам, партызанам і воінам, якія загінулі ў барацьбе з нямецкімі захопнікамі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Спачатку ўсталявалі васьмігранны 25-метровы абеліск з шэрага граніту на прамавугольным ступеністым цокалі з чырвонага граніту. Падыход да помніка быў аформлены дэкаратыўнымі газонамі. На помніку (цокалі) тэкст, які выбіты золатам: «Великие подвиги ваши бессмертны. Героям, павшим в боях за свободу и независимость нашей Родины 1941—1945 г.г.». Аўтары праекта: архітэктар — Ю. Лысоў, скульптар — У. Лятун.
У 1975 годзе ля фасаднай грані помніка была ўсталяваная скульптура дзяўчыны-камсамолкі з вымпелам у выцягнутых над галавой руках. Двухметровая скульптура адлітая з бронзы.
У сакавіку 2015 года была праведзена рэканструкцыя манумента і тэрыторыі вакол яго. На помніку з’явілася сучаснае падсвятленне. Абноўлены помнік камсамольцам быў адкрыты 8 мая 2015 года да 70-годдзя Вялікай Перамогі.
Яўген Васілевіч Хруноў
Яўген Васілевіч Хруноў (Евге́ний Васи́льевич Хруно́в;, в. Пруды, Валоўскі раён, Тульская вобласць — ) — савецкі касманаўт. Герой Савецкага Саюза (1969). Лётчык-касманаўт СССР (1969). Кандыдат тэхнічных навук (1971). Палкоўнік.
Біяграфія
Скончыў Батайскае ваенна-авіяцыйнае вучылішча ў 1956 годзе, Ваенна-паветраную акадэмію ў 1968 годзе, Ваенна-палітычную акадэмію ў 1972 годзе. У 1960-80 гадах у Цэнтры падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю. А. Гагарына. 15-17 студзеня 1969 года здзейсніў (як інжынер-даследчык) палёт на касмічных караблях (КК) «Саюз-5» і «Саюз-4», у час якога з А. С. Елісеевым перайшоў праз адкрыты космас (37 мін) з КК «Саюз-5» (камандзір Б. В. Валынаў) у КК «Салют-4» (камандзір У. А. Шаталаў), на якім вярнуўся на Зямлю. У космасе правёў 47 гадз 46 мін. Залаты медаль К. Э. Цыялкоўскага АН СССР.
Macleaya cordata
Macleáya cordáta — від ядавітых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Macleaya cordata — шматгадовая травяністая карэнішчавая расліна вышынёй да 250 см.
Сцябло шэра-блакітнай матавай афарбоўкі ўтрымлівае карычневы атрутны млечны сок.
Лісце дасягае 10-30 см у даўжыню і шырыню.
Ужыванне
Культывуецца як дэкаратыўная расліна для садоў і паркаў ва ўмераным кліматычным поясе.
У якасці лекавай сыравіны выкарыстоўваюць траву Macleaya cordata (Herba Macleayae). Сыравіна, якую нарыхтоўваюць у фазу бутанізацыі і цвіцення, змяшчае алкалоіды, у іх ліку — сангвінарын і хелерытрын, і выкарыстоўваецца для атрымання прэпарату сангвірытрыну, які валодае антыбактэрыйнай і анціхалінэстэразнай актыўнасцю.
Сінонімы
Паводле The Plant List на 2010 год :
Пятрусь Макаль
Пятрусь Макаль (, в. Крушыняны, цяпер Беластоцкае ваяводства, Польшча — ) — беларускі паэт, драматург, перакладчык.
Творчасць
Дэбютаваў вершам у 1949 (газета «Гродзенская праўда»). Аўтар зборнікаў паэзіі «Першы след» (1955), «Вятрам насустрач» (1958), «Вечны агонь» (1960), «Круглы год» (1964), «Акно» (1967), «Вершы» (выбранае, 1968), «Дотык да зямлі» (1975), «Поле» (1978), «Заручыны» (выбранае, 1979), «Смак яблыка» (1981), «Калыска долі» (1984), «Асенняя пошта лістоты» (1987), «Азбука любві» (1989), «Лагода» (1992), «Твар і душа» (1995). Для дзяцей выдаў кніжкі «Хлопчык будзіць сонца» (1966), «Песня згоды» (вершы, паэмы, казкі, 1983), «Чарадзейная скарбонка» (вершы, казкі, загадкі, 1987), «Я гатую абед» (паэма, 1989). У 1982 выйшлі Выбраныя творы ў 2-х тамах. Творы П. Макаля перакладзеныя на англійскую, нямецкую, іспанскую, польскую і інш. мовы.
Імкненне раскрыць духоўную змястоўнасць і складанасць жыцця, багацце перажыванняў сучасніка — асноўнае ў паэзіі П. Макаля. Ёй уласцівы метафарычна асацыятыўная вобразнасць, алегарычнасць, выкарыстанне сродкаў іроніі і сатыры.
У сааўтарстве з А. Вольскім напісаў п’есы «За лясамі дрымучымі» (1959, 1961, пастаўлена ў 1958) і «Марынка-крапіўніца» (пастаўлена ў 1963). Аўтар п’ес «Адчыніце, казляняткі!» (1972, пастаўлена ў 1970), «Дай вады, калодзеж!» (1974, паста ўлена ў 1971), «На ўсіх адна бяда» (1977, пастаўлена ў 1976), усе яны напісаны ў вершах паводле фальклорных матываў і ставіліся Беларускім рэспубліканскім тэатрам юнага гледача і іншымі тэатрамі краіны. Таксама аўтар лібрэта араторыі «Запрашэнне ў краіну маленства» (музыка Я. Глебава, 1974).
Віталь Міхайлавіч Жолабаў
Віталь Міхайлавіч Жолабаў (Віталій Міхайлавіч Жолобов; нар., Старая Збур’еўка, Галапрыстанскі раён, Херсонская вобласць, УССР) — савецкі касманаўт і ўкраінскі палітык Герой Савецкага Саюза. Член Міжнароднай асацыяцыі касмічных палётаў, Міжнароднай авіяцыйнай федэрацыі, Міжнароднай асацыяцыі паліцэйскіх.
У 1959 годзе скончыў Азербайджанскі інстытут нафты і хіміі, потым служыў у авіяцыйнай частцы. У 1974 годзе скончыў Ваенна-палітычную акадэмію імя У. І. Леніна.
З 1963 па 1981 год працаваў на Цэнтры падрыхтоўкі касманаўтаў імя Ю. А. Гагарына. У групе касманаўтаў — з 1963 года.
Віталь Жолабаў з 6 ліпеня па 24 жніўня 1976 года здзейсніў палёт у космас разам з Барысам Валынавым на касмічным караблі Саюз-21 да арбітальнай станцыі Салют-5 у якасці бортінжынера. З-за дрэннага самаадчування В. М. Жолабава, які захварэў пасля ліквідацыі наступстваў аварыі на борце, палёт быў перапынены праз 49 сутак.
Каналь-Сан-Бова
Каналь-Сан-Бова (Canal San Bovo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 1652 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 13 чал./км². Займае плошчу 125 км². Паштовы індэкс — 38050. Тэлефонны код — 0439.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bartolomeo Apostolo, copatrono San Bovo.
Клепачы (Камянецкі раён)
Клепачы́ (, Клепачи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навіцкавіцкага сельсавета.
Да 9 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Дзмітровіцкага сельсавета.
Ліля Карастаянава
Біяграфія
У 1927 годзе савецкія дыпламаты вывезлі Лілю разам з маці і сястрой Аленай у СССР па праграме спасення дзяцей камуністаў краін Захаду, якія загінулі. Пазней маці зноў накіравалася ў Еўропу, а Ліля з сястрой засталіся ў СССР. Ліля жыла ў Маскве, у сям'і вядомага грамадскага дзеяча Е. М. Яраслаўскага. У 1938 годзе яна пачала працаваць журналістам у газеце Камсамольская праўда. Пазней пабралася шлюбам і нарадзіла сына.
Пасля пачатку вайны у 1941 годзе муж Лілі быў мабілізаваны, а сына разам з дзіцячым садком накіравалі ў эвакуацыю ў Сібір. Сама Ліля працавала ў Волагдзе ў рэдакцыі газеты «Усё для горада Леніна!» (Волагда з'яўлялася асноўным транзітна-размеркавальным пунктам эвакуацыі людзей з блакаднага Ленінграда.
Летам 1942 года Карастаянава вяртаецца ў Маскву на ранейшае месца працы ў «Камсамольскай праўдзе». Неўзабаве яна атрымлівае вестку аб гібелі мужа на фронце, і пасля адпаведнай падрыхтоўкі ў складзе арганізатарскай групы НКУС накіроўваецца за лінію фронту ў партызанскі атрад (пазней злучэнне) А. Ф. Фёдарава. У складзе атрада удзельнічала ў мностве дыверсій на тэрыторыі Бранскай і Гомельскай абласцей, працавала ў рэдакцыі падпольнай газеты «Балшавік».
Забіта 6 студзеня 1943 года падчас бою з нямецкімі войскамі каля вёскі Будзішча. Была пахаваная ў брацкай магіле ў Чачэрску. Была пасмяротна ўзнагароджана ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалём «Партызану Айчыннай вайны» I ступені і балгарскім ордэнам «Народна свабода» I ступені.
Карагайлы (Бескарагайскі раён)
Карагайлы (, да 2013 г. — Нова-Мікалаеўка ) — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баскольскай сельскай акругі. Код КАТА — 633633100.
Будынак Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Беларусі
Архітэктура
Узведзены з цэглы. Чатырохпавярховы з высокім цокальным паверхам будынак спачатку меў Т-падобную ў плане форму з выступаючым у глыбіню забудовы двухсветлавым аб’ёмам залы пасяджэнняў. У 1974 г. часткова перапрацаваны фасады (архіт. У. Вараксін) і інтэр’еры (архіт. Г. Заборскі). Да дваровага фасада прыбудаваны пяціпавярховыя прамавугольныя крылы, што надало будынку Ш-падобную ў плане канфігурацыю. Перад уваходам — высокі мураваны ганак. Асноўны акцэнт зроблены на архітэктуры галоўнага фасада, цэнтральная частка якога вылучана радам магутных паўкалон на ўсю вышыню будынка. Сцены на вышыню 2 паверхаў расшыты дробным рустам і падзелены карнізным поясам. Развіты антаблемент паўтарае зубчасты абрыс выступаючых кубічных (вышыня больш за 2 м) баз калон і разам з буйнапамернымі капітэлямі надае збудаванпю манументальную строгасць. Моцна выступаючы карніз падтрымліваюць кранштэйны ў выглядзе валют. Плоскасць высокага глухога парапета, які праходзіць з трох бакоў будынка, апрацавана філёнгамі, у цэнтральнай частцы, над галоўным уваходам, рэльефная выява Дзяржаўнага герба БССР.
Унутраная планіроўка будынка калідорная, з двухбаковым размяшчэннем памяшканняў. Лесвічныя холы паверхаў аддзелены калонамі, якім адпавядаюць пілястры на процілеглых сценах. Столь упрыгожана ляпнымі разеткамі. Сцены залы пасяджэнняў таксама расчлянёны плоскімі пілястрамі з арачным поясам над імі. Падвесная столь уяўляе сабой суцэльнае поле ляпнога арнаменту з чаргаваннем васьмігранных і квадратных элементаў.
Засуха ў Канадзе (2023)
З сакавіка 2023 года Канада перажыла моцную засуху, выкліканай анамальнай гарачынёй. Ад прыроднага бедства пацярпелі ўсе правінцыі краіны.
Да канца чэрвеня з-за экстрэмальнай засухі муніцыпалітэты Пейнтарт, Стэтлер, Вулкан і Футхілз абвясцілі стан сельскагаспадарчага бедства.
Кіты
Кіты́ (κῆτος — «марская пачвара») — марскія млекакормячыя з атраду кітападобных, якія не адносяцца ні да дэльфінаў, ні да марскіх свінняў. Касаткі («кіты-забойцы») і грынды маюць слова «кіт» у сваіх неафіцыйных назвах, хоць яны з'яўляюцца дэльфінамі паводле строгай класіфікацыі.
Укрпошта
Публічнае акцыянернае таварыства «Укрпошта» (ПАТ «Укрпошта», Публiчне акціонерне товариство «Укрпошта», ПАТ «Укрпошта») — кампанія-аператар паштовай сувязі Украіны, які з’яўляецца членам Сусветнага паштовага саюза (СПС) з 1947 года. Заснавальнікам і адзіным акцыянерам кампаніі з’яўляецца Міністэрства інфраструктуры краіны.
«Укрпошта» налічвае каля 11,8 тысяч паштовых аддзяленняў па ўсёй тэрыторыі краіны. У кампаніі працуе 85,5 тысяч работнікаў (з іх амаль 37 тысяч — паштальёны).
Агонь (значэнні)
Агонь:
Станіслаў Антонавіч Пілатовіч
Станісла́ў Анто́навіч Пілато́віч (, в. Барок, цяпер Чароты Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці —, г. Мінск) — савецкі, беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, дыпламат.
Біяграфія
У 1940 годзе скончыў Бабруйскую фельчарскую школу. У 1952 годзе скончыў Баранавіцкі настаўніцкі інстытут. У 1956 годзе скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя М.Горкага (завочна).
У 1941 годзе абраны сакратаром раённага камітэта ЛКСМ БССР Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у партызанскім руху ў Беларускай ССР. У 1942—1944 гадах — баец партызанскага атрада «Полымя» Мінскай вобласці, сакратар Пухавіцкага, затым Чэрвеньскага падпольных РК ЛКСМ Беларусі.
Член КПСС з 1944 года. У 1944—1948 гадах — сакратар Чэрвеньскага райкама ЛКСМ БССР (Мінская вобласць). У 1946—1948 гадах — сакратар Мінскага абкама, у 1948—1953 гадах 1-ы сакратар Баранавіцкага абкама ЛКСМ Беларусі. З 1953 года сакратар Навагрудскага райкама КПБ, у 1958—1960 гадах 2-ы сакратар Гродзенскага абкама КП Беларусі, у 1960—1962 гадах — загадчык аддзела ЦК КП Беларусі. З красавіка 1962 года па снежань 1965 года быў 1-м сакратаром Віцебскага абкама КП Беларусі (у тым ліку са студзеня 1963 года па 7 снежня 1964 года — сельскім). У 1965—1971 гады сакратар ЦК КП Беларусі.
З 10 сакавіка 1971 года па 17 мая 1978 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол СССР у ПНР. Даверчыя граматы ўручыў 20 сакавіка 1971 года.
З мая 1978 года па 1983 год — намеснік Старшыні Савета Міністраў БССР. З 1983 года на пенсіі.
Дэлегат XXIII і XXIV з'ездаў КПСС. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 7—8 скліканняў. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1959—1967 гг., 1978—1985 гг.).
Член ЦК КПБ (1960—1971 гг., 1981—1986 гг), бюро ЦК КПБ (1965—1971), ЦК КПСС (1971—1981 гг).
Памёр 15 чэрвеня 1986 года.
Новэ Мястэчка
Новэ Мястэчка (Nowe Miasteczko, Neustädtel) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 450 км на захад ад Варшавы і за 35 км на поўдзень ад Зялёнай Гуры. Уваходзіць у склад Навасольскага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Новэ Мястэчка. Займае плошчу 3,29 км². Насельніцтва 2,8 тыс. чалавек.
NGC 6392
NGC 6392 (іншыя абазначэнні — ESO 70-12, IRAS17379-6945, PGC 60753) — галактыка ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рудольф Дызель
Рудольф Хрысціян Карл Дызель (Rúdolf Chrístian Karl Diésel;, Парыж — , Ла-Манш), нямецкі інжынер і вынаходнік, стваральнік дызельнага рухавіка.
Раннія гады і адукацыя
Нарадзіўся ў 1858 годзе ў сям'і нямецкіх эмігрантаў Тэадора і Эліс Дызеляў, у Парыжы, быў адным з трох дзяцей. Бацька — па прафесіі пераплётчык, пасля знаёмства са сваёй жонкай — дачкой вядомых гандляроў, арганізаваў уласную вытворчасць скургалантарэі.
У 1872 годзе Дызель вырашае стаць інжынерам і ў 1873 скончыў рэальнае вучылішча. У 1875 — Аўгсбургскую палітэхнічную школу — лепшым вучнем. Адукацыю ён працягвае ў Мюнхенскай вышэйшай політэхнічнай школе, якую ў 1880 годзе скончыў, сдаў выпускныя экзамены з лепшымі вынікамі з пачатку яе існавання, атрымаў ступень доктара і на паўгода адправіўся практыкавацца на машынабудаўнічую фабрыку братоў Зульцэр ў Швейцарыю.
Дзейнасць
У 1880 годзе вядомы інжынер прафесар Карл фон Ліндэ ўзяў Дызеля на працу ў парыжскае аддзяленне сваёй фірмы «Хладагенератары Ліндэ». Праца ў кампаніі Ліндэ працягвалася дзесяць гадоў, на працягу якой Дызель ўдасканаліў вынайдзены Ліндэ механічны халадзільнік. Паралельна, пры падтрымцы прафесара, ён праводзіў шматлікія вопыты па стварэнні эфектыўнага цеплавога рухавіка.
27 лютага 1892 года Дызель падае заяву на атрыманне патэнта на «новы рацыянальны цеплавы рухавік», які і атрымлівае ў імператарскім патэнтным бюро ў Берліне 23 лютага 1893 года пад назваю «Метад і апарат для пераўтварэння высокай тэмпературы ў работу» (зарэгістраваны 28 лютага 1892 года). Другі патэнт с мадыфікаваным цыклам Карно быў зарэгістраваны 29 лістапада 1893 года.
З 1893 года распрацоўкі новага рухавіка вяліся на Аўгсбургскім машынабудаўнічым заводзе (з 1904 года M.A.N.) пры фінансавым удзеле кампаній Фрыдрыха Крупа і братоў Зульцэр (Sulzer Brothers Ltd). Першы функцыянуючы рухавік быў створаны Дызелем там жа ў 1897 годзе. Магутнасць рухавіка была 20 к.с. пры 172 абаротах у хвіліну, ККДз 26,2% пры вазе пяць тонаў. Гэта нашмат пераўзыходзіла існуючыя рухавікі Ота с ККДз 20% і судовыя паравыя турбіны з ККДз 12%, что вызвала неадкладную цікаўнасць прамысловасці.
1 студзеня 1898 заснаваны завод па вытворчасці дызельных рухавікоў. Восенню 1900 года ў Лондане дзеля гэтых мэтаў рэгіструецца кампанія. У сярэдзіне 1900-х гадоў Дызель асабіста пачаў эксперыментаваць з пабудовай кампактнага рухавіка, які можна было б усталяваць на аўтамабіль.
Спачатку рухавікі Дызеля выкарыстоўвалі толькі ў якасці стацыянарных, прамысловых і суднавых. Першы карабель з дызельным рухавіком пабудаваны ў 1903 годзе. У 1908 пабудаваны першы дызельны рухавік малых памераў, першы грузавы аўтамабіль і першы лакаматыў на дызельным рухавіку. На аўтамабілях іх ўжылі ўжо пасля таямнічай смерці вынаходніка. У 1923 годзе пачаў выпускацца першы грузавы аўтамабіль з дызельным рухавіком, а ў 1936 — упершыню запушчаны ў серыю легкавы аўтамабіль на дызельным рухавіку (Mercedes-Benz 260D‎).
Смерць
Шматлікія патэнтныя працэсы падарвалі здароўе (лекаваўся ў псіхіятрычнай клініцы ў Нойвітцэльсбахе) Рудольфа Дызеля, акрамя таго, фінансавае становішча яго спраў было нездавальняючым — Дызель не быў добрым бізнесменам.
У пачатку восені 1913 Дызель атрымлівае запрашэнне ад англійскага Каралеўскага аўтамабільнага клуба правесці некалькі лекцый. 29 верасня 1913 года Рудольф Дызель адправіўся на пароме «Дрэздэн» з Антверпена у Лондан. Павячэраў ў рэстаране, ён адправіўся ў сваю каюту, папрасіўшы абслугоўваючы персанал абудзіць яго ранняй раніцай наступнага дня. Больш яго ніхто жывым не бачыў.
Праз некалькі тыдняў нямецкімі рыбакамі былі прад'яўлены для апазнання два пярсцёнкі, знятыя з цела добра апранутага мужчыны, якога знайшлі ў моры. Па марскім звычаі цела пакінулі ў вадзе. Сын Рудольфа Дызеля апазнаў пярсцёнкі, якія належалі яго бацьку. Дакладныя абставіны смерці так і не былі высветлены.
Нельсан Мандэла
Не́льсан Раліхла́хла Мандэ́ла (Nelson Rolihlahla Mandela ;, Мвеза, ПАС — 5 снежня 2013, Яганэсбург) — з 10 мая 1994 па 14 ліпеня 1999 — прэзідэнт Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі, адзін з самых вядомых актывістаў у барацьбе за правы чалавека ў перыяд існавання апартэіду, за што 27 гадоў правёў у турме, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 1993.
Біяграфія
У студэнцкія гады ўдзельнічаў у забастоўцы, пазней быў карэспандэнтам у Яганэсбургу і паступіў у Універсітэт Вітватэрсранда.
У 1944 удзельнічаў у стварэнні маладзёжнай лігі Афрыканскага нацыянальнага кангрэса (АНК). Пазней, з-за абвастрэння дужання, распрацаваў так званы «план М», паводле якога суполкі АНК сыходзілі ў падполле.
З 1948 года — нацыянальны сакратар Маладзёжнай лігі АНК.
З 1949 года — член Нацыянальнага выканкама АНК.
З 1950 года — нацыянальны прэзідэнт Маладзёжнай лігі АНК.
У 1952 годзе Мандэла сумесна са сваім сябрам Оліверам Тамба адкрыў першую легальную фірму, кіраваную чорнаскурымі.
З 1952 года — віцэ-прэзідэнт АНК.
У 1956 годзе арыштаваны, а з 1960 года знаходзіўся ў падполлі.
У 1961 годзе ўзначаліў радыкальнае крыло АНК, «Умкхонта вэ сызвэ», пачаўшы палітыку сабатажу супраць ураду. Праз год Мандэла з'ехаў у Алжыр для вербавання новых сяброў крыла, але па вяртанні быў затрыманы за нібы нелегальны выезд з краіны і за падбухторванне да пратэсту.
У лістападзе 1968 Мандэла быў арыштаваны і першапачаткова прысуджаны да пажыццёвага зняволення ў турме Робен Айленд.
18 лютага 1990 г. Мандэла быў вызвалены са зняволення, 11 лютага абвясціў аб перамір'і і спыненні ўзброенага змагання.
1991—1997 — прэзідэнт АНК.
З 10 мая 1994 па 14 чэрвеня 1999 — прэзідэнт ПАР.
З 3 верасня 1998 па 14 чэрвеня 1999 — генеральны сакратар Руху недалучэння.
Пасля таго, як у 1999 годзе Мандэла пакінуў пост прэзідэнта ПАР, ён стаў актыўна заклікаць да больш актыўнага асвятлення праблем ВІЧ і СНІДа. Па ацэнках экспертаў, у ПАР цяпер каля пяці мільёнаў носьбітаў ВІЧ і хворых СНІДам — больш, чым у любой іншай краіне.
Калі Макгаха, старэйшы сын Нельсана Мандэлы, памёр ад СНІДу, Мандэла заклікаў змагацца з распаўсюджваннем гэтага смяротнага захворвання.
Творы
Прыведзеныя арыгінальныя назвы.
Пітыускія астравы
Пітыу́скія астравы (Pitiüses, Pitiusas) — група астравоў у Міжземным моры. Частка архіпелага Балеарскія астравы. Найбуйнейшыя астравы — Івіса і Фарментэра. Плошча — 655,8 км². Насельніцтва — 142 599 чал.
Назва астравоў паходзіць ад Πιτυοῦσσαι («хваёвыя»). У старажытнасці былі базай кілікійскіх піратаў, знішчаных у 72 г. да н. э. рымлянамі. У нашы дні адміністрацыйна падпарадкаваны ўладам аўтаномнай супольнасці Балеарскія астравы. Падзяляюцца на 6 муніцыпалітэтаў. Развіты турызм.
Заходы (Фашчаўскі сельсавет)
Захо́ды (, Заходы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Арціслаўка, на аўтадарозе Віцебск-Гомель. Уваходзіць у склад Фашчаўскага сельсавета.
Да 2013 года Заходы былі цэнтрам Заходскага сельсавета. За 30 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Шклова, 15 кіламетраў ад Магілёва.
Сяргей Аляксеевіч Каровін
Сяргей Аляксеевіч Каровін (Серге́й Алексе́евич Коро́вин,  — ) — рускі жывапісец. Брат К. А. Каровіна.
Вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, скульптуры і дойлідства (1876-86) у В. Р. Пярова і І. М. Пранішнікава, выкладаў там жа ў 1888—1907 гадах. Член Саюза рускіх мастакоў. Працягваў традыцыі мастацтва перасоўнікаў («Перад пакараннем», 1884, Масква). У 2-й палове 1890-х гг. у жанрах Каровіна з'яўляюцца лірызм, цікавасць да пейзажу, а дбайнасць распрацоўкі асобных дэталяў у ранніх карцінах змяняе шырокая, эцюдныя манера пісьма («Да Троіцы», 1902, Траццякоўская галерэя). З ілюстрацый Каровіна вылучаюцца экспрэсіяй і трагізмам малюнкі да аповесці Гогаля «Шынель» (паміж 1900-08, Траццякоўская галерэя і Рускі музей).
Башкуль
Башкуль — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баскольскай сельскай акругі. Код КАТА — 633633200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 603 чалавекі (297 мужчын і 306 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 500 чалавек (254 мужчыны і 246 жанчын).
Лахавічы
Ла́хавічы (, Лаховичи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навіцкавіцкага сельсавета.
Ноўгарад-Северскае Палессе
У геаструктурным дачыненні Ноўгарад-Северскае Палессе звязана з паўднёва-заходнім схілам Варонежскага масіва. Ландшафтныя асаблівасці абумоўлены асаблівасцямі геолага-геамарфалагічных умоў — распаўсюджваннем крэйдавых адкладаў, якія выходзяць у многіх месцах на паверхню, нязначнай магутнасцю антрапагенавых адкладаў, нязначнай глыбінёй залягання грунтавых вод і больш кантынентальным кліматам (у параўнанні з іншымі абласцямі Палесся).
Сярод ландшафтаў пераважаюць марэнна-водна-ледавіковыя. Фонавымі ўрочышчамі тут ёсць плоскія і слабахвалістыя міжрэччы, складзеныя маламагутнымі пяскамі.
Лесастэпавыя ландшафты (займаюць больш за 15 %) прадстаўлены тут раздзеленымі ляснымі раўнінамі, размешчаныя невялікімі ўчасткамі, пераважна на правым беразе Дзясны. Тыповымі тут з’яўляецца складаныя ўрочышчы свежых і сырых глыбокіх бэлек з стромкімі схіламі з грабава-дубовымі і кляновыя-ліпавыя-дубовымі лясамі.
Пойменныя мясцовасці (каля 5 %) добра развіты ў даліне Дзясны, а таксама ў раёне яе левабярэжных прытокаў; яе выкарыстоўваюць у асноўным пад сенажаці і пашы. Распаўсюджаны высокія хвалістыя, звужаныя поймы з дзярновымі глебамі пад зёлкава-рознатраўнымі лугамі і нізкія, плоскія, пашыраныя поймы, складзеныя нізіннымі тарфянікамі.
У межах Ноўгарад-Северскае Палесся размешчаны заказнік дзяржаўнага значэння «Вялікі Бор».
Чыжоўскае вадасховішча
Чыжоўскае вадасховішча — вадасховішча на рацэ Свіслач (прыток Бярэзіны) у складзе Вілейска-Мінскай воднай сістэмы, працякае па тэрыторыыі жылых раёнаў Чыжоўка і Серабранка ў Мінску. Каля вадасховішча знаходзіцца праваслаўны храм у гонар іконы Божай Маці і побач храм, які будуецца, у гонар Георгія Перамоганосца, парк імя 900-годдзя г. Мінска і Парк імя Грэкавай. Па іншы бок ад дамбы Чыжоўскага вадасховішча размешчаны Мінскі заапарк.
Было створана ў 1951 годзе. Вадасховішча забяспечвае тэхнічнай вадой ЦЭЦ-3 і 16 прадпрыемстваў горада. Адхіленне ад праектнага рэжыму эксплуатацыі Чыжоўскага вадасховішча, а таксама нерэгламентаваны скід недастаткова ачышчаных сцёкавых вод прывялі да зніжэння вадаабмену, змены гідрахімічнага і цеплавога рэжымаў, павышэння канцэнтрацыі забруджвальных рэчываў.
У 2010 г. на вадасховішчы ўведзена ў строй малая ГЭС з двума гідраагрэгата сумарнай магутнасцю 260-300 кВт электраэнергіі.
Заходы
Назву Захо́ды маюць:
Ваўкалак
Ваўкалак, ваўкалака — чалавек, ператвораны ў ваўка, пярэварацень.
Ваўкалак ва ўяўленні беларусаў
Паводле ўяўленняў беларусаў ператварэнне можа адбыцца як па ўласнай волі з пэўнымі эгаістычнымі мэтамі чалавека-чараўніка, так і па яго чарах, скіраваных на аднаго чалавека або групу людзей. Чалавек можа трапіць выпадкова на закляцце, нават уласнае, і стаць ваўкалакам. Ператварэнне па ўласнай волі адбываецца шляхам перакульвання праз уторкнутыя вастрыём уверх у зямлю нажы (іх колькасць у розных паданнях падаецца ад аднаго да дванаццаці — 1, 5, 7, 12). Гэтай жа мэце можа паслужыць асінавы пень, які, ссекшы дрэва, не перахрысцілі. Калі скарыстоўваліся 5 нажоў, то на зямлі іх размяшчалі так, каб яны ўтварылі як бы абрыс ваўка: дзве нагі пярэднія, дзве заднія і адзін хвост. Перакульваючыся паступова праз гэтыя нажы, чалавек з кожным разам набываў рысы звера. Вярнуць чалавечы выгляд можна было толькі адкуліўшыся назад праз тыя ж нажы. Калі парадак прадметаў будзе парушаны ці будуць кімсьці забраныя самі прадметы, то адчараванне становіцца немагчымым. Таму лічылася, што працэдура пераварочвання ў ваўкалакаў павінна адбывацца ў глухім месцы без сведкаў.
Існавала перакананне, што моцны чараўнік можа ператварыць у ваўкалакаў цэлае вяселле, калі ў ім сабрана 12 асоб. Тады чараўнік перакіне праз іх гарошыну, узятую са струка з 12 зернямі, прамовіць таемнае закляцце, і людзі пабягуць ваўкамі. Ператварыць вяселле ў ваўкалакаў чараўнік можа і з дапамогай заклятай ніткі, працягнутай праз дарогу, хамута ды інш. Выпадкам можна трапіць на заклятае месца. Так, чалавек, пачаўшы будаваць хлеў, секануў тры разы па парозе і прамовіў (закляў): «Хто пераступіць гэтае месца, той скінецца ваўком на ўсё жыццё!», маючы на ўвазе злодзея, рабаўніка. Аднак, забыўшыся, сам ступіў на тое месца і стаў ваўкалакам, прытым на ўсё жыццё.
Паводзіны ваўкалака вельмі адрозніваюцца ад паводзінаў звычайных ваўкоў: яны жаласна выюць, нібы плачуць ці стогнуць, выюць на ўсход сонца ці ў напрамку сваіх вёсак — гэта іх малітва, яны робяць сабе ўзгалоўі, раніцай мыюцца, водзячы мордамі па роснай траве, вясной капаюцца ў раллі — нібы аруць. Ваўкалакі трымаюцца бліжэй да жытла людзей, не баяцца іх, калі тыя маюць пры сабе толькі палкі, і могуць цярпець іх удары. Не ядуць звычайную ежу ваўкоў — сырое мяса, падлу, нячыстых жывёл, нават галадаючы, а падбіраюць рэшткі людской ежы, косткі, выкінутыя кавалкі скураной вупражы і інш. Ваўкалак можа загінуць ад кулі паляўнічага, тады на ім могуць выявіцца рэшткі вопраткі, крыжык, пярсцёнак ці іншыя знакі яго чалавечай прыроды. Ваўкалакі захоўваюць здольнасць думаць і перажываць па-людску, яны пакутуюць. Калі мінаецца тэрмін чараў, Ваўкалак становіцца чалавекам.
Дзеці, народжаныя ў ваўкалацтве, таксама ваўкалакі аж да ператварэння ў людзей іх бацькоў. Але нават ахрышчаныя, яны маюць адмоўныя рысы, акрамя выпадкаў, калі іх ахрысціў святар, які сам пабываў у ваўкалаках.
Стаўленне да ваўкалакаў у народзе было дваістым, аднак пераважае ўсё ж спачуванне, літасць, жаданне дапамагчы вярнуць ранейшы выгляд.
Уяўленні пра ваўкалака шырока распаўсюджаныя ў славянскіх народаў, дзе яны маюць блізкія па гучанні назвы і надзяляюцца падобнымі рысамі. Ваўкалакі стаяць у адным шэрагу з іншымі пярэваратнямі, але паданні пра іх распрацаваныя лепей. Паводле беларускіх народных уяўленняў чалавек можа перакінуцца ў птушку, паўзуна, нават малую казурку ды кожную жывёліну — лісу, мядзведзя, тхара, ласку, у свойскую жывёлу і розныя неадушаўлёныя прадметы, што часта бачым у казках, баладах ды іншых творах.
Традыцыя
Міф пра ваўкалака мае пад сабой розны грунт — найперш старажытную, гэта значыць культавую, сацыяльную традыцыю, успамін пра існаванне архаічных сацыяльных групаў «ваўкоў», а таксама жывыя штодзённыя назіранні за жыццём ваўкоў, з якімі нашым продкам давялося жыць у непасрэднай блізкасці, улічваючы прыродна-экалагічныя асаблівасці нашага рассялення ў лясной зоне. У выніку склаліся пэўныя ўяўленні, правілы паводзінаў, замацаваныя ў сакральных тэкстах і рэальных прыкметах.
Сур’ёзнае стаўленне да ваўка як да годнага суперніка пераадольвалася ў казках, дзе яму адведзеная зніжаная роля. Юраўскія звычаі і абрады сведчаць пра існаванне агульнапрызнаных правілаў добрасуседства ці суіснавання чалавека і ваўка ў адной прасторы («Воўк каля гнязда не бярэ», «Якую скацінку воўк намеціў, тая яму і дастанецца» ды інш.). Існуе шмат успамінаў пра сустрэчы з ваўкамі, калі чалавек і воўк мірна разыходзяцца.
Спачувальнае стаўленне да ваўкалакаў, якія, паводле народных пераказаў, больш пакутавалі, чым прыносілі шкоду, магло быць падказана назіраннем за састарэлымі ваўкамі, што не маглі ўжо здабываць ежу паляваннем і таму цягнуліся да жытла ў пошуках спажытку.
Паданняў пра людзей, што нараджаюцца са здольнасцю ператварэння ў ваўка і такімі застаюцца да смерці, у нас не зафіксавана.
Ваўкалак у беларускай літаратуры
Вобраз ваўкалака выкарыстоўваўся ў беларускай паэзіі ў розных аспектах. Так, Янка Купала звярнуўся да яго, малюючы чалавека-пярэваратня: "Як змеркне, як ноч дзень зваюе // І зораў паявіцца знак, // Па нівах, па сёлах шнуруе // Туды і сюды ваўкалак. // У поўнач на пні і на сталі // Знімае, ўздзявае свой від; // Не кеміць ні крыўды, ні жалю, // Ні наспаў магільных, ні пліт… " (23)
Агастаўскі ўніверсітэт
Агастаўскі ўніверсітэт (Augusta University) — вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Агаста, штат Джорджыя.
Гэта дзяржаўны даследчы ўніверсітэт і акадэмічны медыцынскі цэнтр у горадзе Агаста, штат Джорджыя. Ён з’яўляецца часткай універсітэцкай сістэмы штата і мае спадарожнікавыя медыцынскія кампусы ў Саване, Олбані, Роме і Атэнсе. У ім працуе больш за 15 000 супрацоўнікаў і навучаецца больш за 56 000 студэнтаў. Ён акрэдытаваны Паўднёвай асацыяцыяй каледжаў і школ.
Крыніца (Вішкавічы)
Крыніца з жыватворнай мінеральнай вадой у лесе каля вёскі Вішкавічы Чашніцкага раёна. Вада, якая б'е з крыніцы фантанам і пахне серай, лічыцца лекавай ад хвароб вачэй і страўніка. Каля крыніцы стаяць крыж і капліца, у якую прыносілі грошы і палатно. Паломнікі сюды прыязджалі не толькі з наваколля, але і з дальніх мясцін. Паводле словаў мясцовых жыхароў, калісьці тут паблізу пакланяліся яшчэ і каменю-следавіку.
NGC 6393
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нікаля Сарказі
Нікаля́ Поль Стэфа́н Сарказі́ дэ Надзь-Бо́ча (Nicolas Sarkozy, поўнае імя Nicolas Paul Stéphane Sárközy de Nagy-Bócsa; нарадзіўся 28 студзеня 1955, Парыж) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, 23-і прэзідэнт Французскай рэспублікі і 6-ы прэзідэнт Пятай Французскай рэспублікі. Як прэзідэнт, па пасадзе з’яўляўся су-князем Андоры і вялікім магістрам ордэна Ганаровага легіёна. Абраны прэзідэнтам 6 мая 2007 года, уступіў на пасаду 16 мая, змяніўшы на пасадзе главы дзяржавы Жака Шырака.
Лідар кіруючай партыі «Саюз за народны рух» (Union pour un mouvement populaire, UMP) (з 2004 да ўступлення ў пасаду). У 1993—1995, 2002—2004 і 2005—2007 гадах займаў міністэрскія пасты ва ўрадзе Францыі. Таксама да ўступлення ў пасаду прэзідэнта рэспублікі з’яўляўся старшынёй генеральнай рады дэпартамента О-дэ-Сен.
У Францыі вядомы пад мянушкай «Сарко» (Sarko), якую выкарыстаюць як яго прыхільнікі, так і апаненты.
Бацькі
У 1959 Сарказі-старэйшы пакінуў сям’ю, пасля гэтага яшчэ двойчы пабываўшы ў шлюбе. Маці, каб выгадаваць дзяцей, скончыла адукацыю і стала адвакатам.
Дзяцінства
Нікаля Сарказі правёў першыя гады свайго жыцця ў 17-й акрузе Парыжа. Пазней сям’я перабралася ў суседняе мястэчка Нёйі-сур-Сен — дабрабытную камуну заходняй 17-й акругі за межамі Парыжу. Бацька практычна не ўдзельнічаў у выхаванні дзяцей і не дапамагаў сям’і, хоць з’яўляўся заможным чалавекам. Уплыў на Сарказі аказваў дзядуля, па рэлігіі каталік, а па палітычных поглядах — галіст. Сям’я жадала, каб дзеці цалкам асіміляваліся ў французскім грамадстве. Дзіцём Сарказі, па яго ўласных словах, не пачуваў сябе паўнавартасным французам і пакутаваў ад свайго параўнальна нізкага матэрыяльнага становішча, і, акрамя таго, не быў досыць моцным, каб пастаяць за сябе. Пазней ён неаднаразова заяўляў, што менавіта зняважанні дзяцінства і адсутнасць бацькі зрабілі яго такім, якім ён ёсць цяпер. Яго амбіцыі і імкненне ва ўладу выглядаюць як кампенсаванне за другаразрадны статус у юнацкасці. Сцвярджаецца, што бацька аднойчы нібы сказаў яму, што той ніколі не зможа стаць прэзідэнтам Францыі, таму што такія рэчы бываюць толькі ў Злучаных Штатах.
Адукацыя, праца, сям’я
Адукацыю атрымаў у прыватнай каталіцкай школе. Па водгуках, вучыўся даволі пасродкава. У 1973 атрымаў дыплом бакалаўра. У 1978 скончыў Інстытут палітычных навук у Парыжы па дзяржаўным праве і палітычным навукам, а таксама курс прыватнага права (без дыплома). Стаў адвакатам, які спецыялізуецца ў французскім камерцыйным праве, а дакладней — у праве ў вобласці нерухомасці.
Спадарыня Сарказі гуляла публічную ролю, часта з’яўлялася разам з мужам у грамадскіх месцах і выконвала ролю яго памочніка, што для французскай палітыкі было даволі незвычайным. У 2005 у французскай прэсе з’явіліся паведамленні аб крызысе іх адносін і падрыхтоўцы да разводу. У той час развод не рушыў услед, але і ў наступным адносіны пары працягвалі інтрыгаваць грамадства (Сарказі рэзка выступаў супраць умяшанні ў сваё асабістае жыццё). Сесілія ў адных выпадках з’яўлялася на публіцы з мужам, у іншых — без яго, галасавала разам з ім у першым туры прэзідэнцкіх выбараў 2007 года, але не ў другім. Яна прысутнічала на інаўгурацыі Нікаля 16 мая разам са сваімі трыма дзецьмі, а таксама двума сынамі мужа ад першага шлюбу. На цырымонію прышлі і бацькі прэзідэнта, якія расталіся амаль паўстагоддзя назад.
17 кастрычніка 2007 года ў французскай прэсе з’явіліся слыхі, паводле якіх Сесілія і Нікаля падалі 15 кастрычніка ў суд дакументы аб разводзе. 18 кастрычніка было афіцыйна абвешчана, што развод па ўзаемнай згодзе ўжо адбыўся, і што сын Луі застанецца з маці.
Агульная палітычная характарыстыка
Палітолагі адзначаюць яго высокія лідарскія якасці і харызму. Па перакананнях — правы кансерватар. Выступае за паніжэнне падаткаў і сацыяльных выдаткаў. Прыхільнік еўрапейскай інтэграцыі. Судзячы па яго выступах, падтрымлівае традыцыйныя французскія каштоўнасці свецкай дэмакратычнай дзяржавы, якія ўвабралі ў сябе і досвед хрысціянскай цывілізацыі. У пытанні асіміляцыі імігрантаў зважае першым чынам на іх здольнасць прыняць гэтыя каштоўнасці. Лічыцца саюзнікам ЗША. Некаторыя журналісты, крытычна настроеныя да палітыкі Штатаў, такія, як Цьеры Мэйсан, вінавацяць Сарказі ў тым, што ён агент сіянізма і ЦРУ. Апаненты і шматлікія незалежныя даследчыкі завуць Сарказі лібералам або ўльтралібералам ; сам ён адмаўляе такое азначэнне і сцвярджае, што ён «прагматык».