cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Свята-Троіцкая царква (Манастыр)
Архітэктура
Мае званіцу, бабінец, асноўны аб’ём і апсіду з прыдзеламі. У агульнай кампазіцыі будынка пануе шатровая двух’ярусная званіца. У першым, квадратным у плане ярусе зроблены галоўны ўваход, другі ярус васьмігранны, прарэзаны скразнымі арачнымі праёмамі-галаснікамі. Асноўны кубападобны аб’ём накрыты пакатым чатырохсхільным бляшаным дахам, на вяршыні якога ўзвышаецца цыбулепадобны купалок на васьмігранным драўляным барабане. Старажытнарускі каларыт архітэктуры надае будынку пластычны дэкор: аркатурныя з гіркамі падкарнізныя паясы па перыметры асноўнага аб’ёму, кілепадобныя броўкі над здвоенымі і адзінарнымі арачнымі вокнамі.
Часовы рэвалюцыйны ўрад Рэспублікі Паўднёвы В’етнам
Часовы рэвалюцыйны ўрад Рэспублікі Паўднёвы В’етнам (Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam) быў створаны 8 ліпеня 1969 года сіламі НФВПВ, апазіцыйнага існаму рэжыму. Большую частку часу ўрад знаходзіўся за межамі Паўднёвага В’етнама і пазіцыянаваў сябе як урад у выгнанні. 30 красавіка 1975 года войскі Часовага ўрада ўвайшлі ў Сайгон. 2 ліпеня 1976 года адбылося зліццё поўначы і поўдня В’етнама ў Сацыялістычную Рэспубліку В’етнам.
Конкурс песні Еўрабачанне 2002
У другі раз запар перамагла прыбалтыйская краіна. Мары N (Марыя Навумава) з Латвіі атрымала Гран-пры, набраўшы 176 ачкоў.
Гарадышчэ (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Гарадышчэ (Городи́ще) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Плінфа
Плінфа (ад грэч. plínthos — цэгла) — шырокая і плоская абпаленая цэгла, якую выкарыстоўвалі ў будаўніцтве ў Візантыі і Усходняй Еўропе.
Плінфа мела самую разнастайную форму і даволі вялікія памеры (да 300 х 350 х 25 мм). Такія цагліны лёгка фармаваліся, сушыліся і абпальваліся. Будавалі з плінфы з дапамогай тоўстага слою раствору, часцяком роўнага па таўшчыне самой плінфе, з-за чаго сцяна будынка станавілася «паласатай». Часам праз некалькі радоў плінф укладвалі рад прыроднага каменю. У Візантыі сцены з плінфы амаль ніколі не тынкаваліся.
Да мангольскай навалы на тэрыторыі Усходняй Еўропы плінфа была аснаўным матэрыялам для ўзвядзення канструктыўных элементаў будынкаў і выкарыстоўвалася ў старажытнарускам храмавам дойлідстве X — пачатку XIII стагоддзя, у прыватнасці:
Спасылкі
''Власов В. Г.'' Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства: В 10 т. — Спб.: Азбука-классика, 2004—2009.
Тытанік
«Тытанік» (RMS Titanic) — брытанскі параход кампаніі «Уайт Стар Лайн», другі з трох параходаў-двайнят тыпу «Алімпік». Найбуйнейшы пасажырскі лайнер свету на момант сваёй пабудовы. Падчас першага рэйса 14 красавіка 1912 г. сутыкнуўся з айсбергам і праз 2 гадзіны 40 хвілін затануў. На борце знаходзілася 1316 пасажыраў і 908 членаў экіпажа, усяго 2224 чалавека. З іх выратаваліся 711 чалавек, загінула 1513. Катастрофа «Тытаніка» зрабілася легендарнай, па яе сюжэце знята некалькі мастацкіх фільмаў.
Будаўніцтва
Закладзены 31 сакавіка 1909 г. на верфях суднабудаўнічай кампаніі «Харланд энд Вольф» у Куінсі-Айленд (Белфаст, Паўночная Ірландыя), спушчаны на ваду 31 мая 1911 года, прайшоў хадавыя выпрабаванні 2 красавіка 1912 года.
Пераборкі
Воданепранікальныя пераборкі, пазначаныя ад носа да кармы літарамі ад «A» да «P», падымаліся ад другога дна і праходзілі праз 4 або 5 палуб: першыя дзве і апошнія пяць даходзілі да палубы «D», восем пераборак ў цэнтры лайнера дасягалі толькі палубы «Е». Усе пераборкі былі настолькі трывалыя, што павінны былі вытрымаць значны ціск пры атрыманні прабоіны.
«Тытанік» быў пабудаваны так, што мог заставацца на плаву пры затапленні любых двух з яго 16 воданепранікальных адсекаў, любых трох з першых пяці адсекаў, ці ж усіх першых чатырох адсекаў.
Першыя дзве пераборкі ў насавой і апошняя ў кармавой частцы былі суцэльнымі, ва ўсіх астатніх меліся герметычныя дзверы, якія дазвалялі камандзе і пасажырам перасоўвацца паміж адсекамі. На насціле другога дна, у пераборкі «К», былі адзіныя дзверы, якія вялі ў халадзільную камеру. На палубах «F» і «E» амаль ва ўсіх пераборках меліся герметычныя дзверы, якія злучалі памяшканні пасажыраў, усе іх можна было задрайваць як дыстанцыйна, так і ўручную, пры дапамозе прылады, размешчанай непасрэдна на дзвярах і з той палубы, да якой даходзіла пераборка. Для задрайвання такіх дзвярэй на пасажырскіх палубах патрабаваўся спецыяльны ключ, які меўся толькі ў старэйшых сцюардаў. Але на палубе «G» дзверы ў пераборку адсутнічалі.
У пераборках «D» — «O», непасрэдна над другім дном у адсеках, дзе размяшчаліся машыны і катлы, знаходзіліся 12 дзвярэй, якія вертыкальна зачыняліся з дапамогай электрычнага прывада, імі кіравалі з хадавога мастка. У выпадку небяспекі або аварыі, альбо тады, калі так палічылі неабходным капітан або вахтавы афіцэр, электрамагніты па сігнале з мастка вызвалялі зашчапкі і ўсе 12 дзвярэй пад дзеяннем уласнага цяжару апускаліся і прастора за імі аказвалася герметычна закрытая. Калі дзверы зачыняліся па электрасігналу з мастка, то адкрыць іх можна было толькі пасля зняцця напружання з электрапрывада.
Баляслаў Таўрагінскі
Баляслаў Таўрагінскі, або Баляслаў Туган-Таўрагінскі (Bolesław Tuhan-Taurogiński;, Радзівіламонты каля Нясвіжа — , Варшава) — польскі гісторык, архівіст.
Біяграфія
У 1926 годзе скончыў гімназію імя Уладзіслава Сыракомлі ў Нясвіжы. У 1926-1929 гадах вывучаў гісторыю на гуманітарным факультэце ўніверсітэта імя Стэфана Баторыя ў Вільні. 3 10 кастрычніка 1929 да верасня 1939 года займаў пасаду памочніка архіварыуса Архіва Нясвіжскай ардынацыі князёў Радзівілаў у Варшаве, пасля да 15 мая 1945 года быў яго дырэктарам. За 15 гадоў працы Таўрагінскі упарадкаваў і склаў новыя вопісы да наступных фондаў архіва Радзівілаў (т.зв. Działy): ''AR Dz. V «Listy domów obcych» (1929—1933,1937); AR Dz. XXV «Inwentarze dóbr» (1931); AR Dz. IV «Listy kiążat Radziwiłłów» (1933—1934); AR Dz.VII Akta wojskowe (1935); AR Dz. I «Dokumenty pergaminowe» (1934—1935); AR Dz. II «Dokumenty historyczne»; AR Dz. XXVI «Rejestra skarbów i wszelkiego ruchomego majątku» (1938); AR Dz. ІII «Listy monarchów i ich rodzin»'' (1939). Названыя інвентары і цяпер маюць практычнае значэнне. Таўрагінскі ўдзельнічаў у падзеле Архіва Нясвіжскай ардынацыі князёў Радзівілаў на т.зв. гістарычную і гаспадарча-адміністрацыйную ці эканамічна-адміністрацыйную часткі. Асноўная маса першай гістарычнай часткі была вывезена Радзівіламі ў Варшаву яшчэ ў 1919 годзе, гаспадарча-адміністрацыйная заставалася ў Нясвіжы да 1940 года. Здзяйсняючы названы праект, Таўрагінскі ў 1935 годзе падрыхтаваў «Нарыс Нясвіжскага архіва» — каштоўную крыніцу, якая змяшчала спіс аддзелаў варшаўскай і нясвіжскай частак збору з указаннем іх складу, узроўню ўпарадкаванасці і размяшчэння. У 1940 годзе "Нарыс" дазволіў тагачаснаму ўладальніку нясвіжскай часткі архіва — АН БССР — ініцыяваць працэс рэстытуцыі вывезеных матэрыялаў з Польшчы. У 1937—1938 гадах выдаў працы «Z dziejów Nieświeża» і «Katalog działowy Archiwum nieświeskiego» (у НАРБ захоўваецца пераклад яго каталога Нясвіжскага архіва, які надрукаваны ў 7-м выпуску зборніка «Вяртанне», 2002), падрыхтаваў да публікацыі «Genealogia Radziwiłłów», выданню якой перашкодзіла Другая сусветная вайна.
Тытанік
Шлюпкі
У фармальнай адпаведнасці з дзеючымі патрабаваннямі Брытанскага кодэкса гандлёвага мораплаўства параход меў 20 выратавальных шлюпак, іх было дастаткова для пасадкі 1178 чалавек, г.зн. для 50 % людзей, якія знаходзіліся ў гэты момант на борце і 30 % ад планавай загрузкі. Кожна шлюпка разлічвалася на 65 чалавек, але матросы Тытаніка ў першыя хвіліны пасля сутыкнення адпраўлялі шлюпкі толькі з 20 пасажырамі. Галоўны інжынер карабля, убачыўшы гэта, сказаў матросам, што ў шлюпцы змяшчаецца 65 чалавек. Каманда не згаджалася, баючыся, што шлюпка можа не вытрымаць перагруз. Толькі пасля таго, як інжынер пераканаў каманду ў надзейнасці лодак (якія па выніках усіх праверак маглі вытрымліваць вагу 70 дарослых мужчын), лодкі пачалі запаўняць цалкам. Таксама былі і «складаныя шлюпкі», якімі скарысталіся некаторыя афіцэры (Чарлз Лайтолер быў сярод іх).
Баляслаў Таўрагінскі
Біяграфія
Падчас Таўрагінскі здолеў захаваць архіў, утрымліваў яго на ўласныя сродкі, захаваў права прыватнай уласнасці Радзівілаў на збор і не дапусціў поўнай канфіскацыі яго нямецкімі ўладамі, прадухіліў вываз архіва ў Мінск для аб’яднання з т. зв. гаспадарча-адміністрацыйнай часткай Нясвіжскага архіва Радзівілаў. Нягледзячы на цяжкасці ваеннага часу, Таўрагінскі працягваў упарадкаванне дакументаў — у 1942 годзе распачаў складанне каталога планаў (Dz. XXIV), а ў 1943 годзе ўпарадкаваў фонд «Archiwum familijne sekretne» (Dz. XIII). Намаганні Таўрагінскага па захаванні збору не перашкодзілі нацыстам у верасні 1944 года вывезці дакументы ў Аўстрыю. Яны былі вернуты ў Варшаву толькі ў красавіку 1946 года і ўключаны ў склад Галоўнага архіва старажытных актаў. Падчас і пасля вайны Таўрагінскі займаўся таксама пошукамі бібліятэкі з Нясвіжскага замка (каля 20 000 тамоў), вывезенай нямецкімі акупантамі з Мінска ў 1943 годзе.
Тытанік
Палубы
«Тытанік» меў 8 сталёвых палуб, што размяшчаліся адна над адной на адлегласці 2,5—3,2 м. Самая верхняя была шлюпачная, пад ёй знаходзіліся 7 астатніх, якія пазначаліся зверху ўніз літарамі ад «A» да «G». Толькі палубы «C», «D», «E» і «F» праходзілі па ўсёй даўжыні судна. Шлюпачная палуба і палуба «А» не даходзілі ні да насавой часткі, ні да кармы, а палуба «G» размяшчалася толькі ў пярэдняй частцы лайнера — ад кацельняў аддзяленняў да носа і ў кармавой частцы — ад машыннага аддзялення да зрэзу кармы. На адкрытай шлюпачнай палубе размяшчаліся 20 выратавальных шлюпак, уздоўж бартоў знаходзіліся прагулачныя палубы.
Палуба «A» даўжынёй 150 м амаль уся прызначалася для пасажыраў першага класа. Палуба «У» перарывалася ў насавой часткі, утвараючы адкрытую прастору над палубай «З», а затым працягвалася ў выглядзе 37-метровай насавой надбудовы з абсталяваннем для абслугоўвання якараў і швартоўнай прыладай. У пярэдняй частцы палубы «C» размяшчаліся якарныя лябёдкі для 2 галоўных бартавых якараў, там жа знаходзіўся камбуз і сталовая для матросаў і качагараў. За насавой надбудовай размяшчалася шпацырная (так званая межнадстроечная) палуба для пасажыраў трэцяга класа даўжынёй 15 м. На палубе «D» была яшчэ адна, ізаляваная, шпацырная палуба трэцяга класа. Па ўсёй даўжыні палубы «Е» ішлі каюты пасажыраў першага і другога класаў, а таксама каюты сцюардаў і механікаў. У першай частцы палубы «F» размяшчаліся 64 каюты пасажыраў другога класа і асноўныя жылыя памяшканні пасажыраў трэцяга, які працягнуўся на 45 м і якія займалі ўсю шырыню лайнера. Тут было 2 вялікіх салона, сталовая пасажыраў трэцяга класа, суднавыя пральні, басейн і турэцкія лазні.
Баляслаў Таўрагінскі
Біяграфія
Пасля вызвалення Польшчы кіраваў Дзяржаўным архівам ў Шчэціне. У 1949 годзе падрыхтаваў «Спіс фондаў Шчэцінскага архіва станам на 1945 г.». 3 1950 года працаваў у Аддзеле падворскіх актаў Галоўнага архіва старажытных актаў у Варшаве, дзе захоўваўся і былы Архіў Нясвіжскай ардынацыі князёў Радзівілаў, а потым у створаным самім Таўрагінскім картаграфічным аддзеле.
У 1952 годзе пакінуў архіўную службу і ўладкаваўся на працу ў бібліятэку Галоўнай школы сельскай гаспадаркі ў Варшаве. У 1955—1969 гады напісаў шэраг прац пераважна бібліяграфічнай і архіўнай тэматыцы. Вянец навуковай спадчыны Таўрагінскага -- праца «Z dziejów Archiwum Radziwiłłów oraz wartość zbiorów dla nauki polskiej» (1969).
Тытанік
Палубы
Палуба «G» захоплівала толькі насавую і кармавую частку, паміж якімі размяшчаліся кацельні аддзялення. Насавая частка палубы даўжынёй 58 м была на 2 м вышэй ватэрлініі, да цэнтра лайнера яна паступова паніжалася і на процілеглым канцы была ўжо на ўзроўні ватэрлініі. Тут было 26 кают для 106 пасажыраў трэцяга класа, астатнюю плошчу займалі багажнае аддзяленне для пасажыраў першага класа, Судовая пошта і зала для гульні ў мяч. За насавой часткай палубы размяшчаліся бункеры з вуглём, якія займалі 6 воданепранікальных адсекаў вакол комінаў, за імі ішлі 2 адсека з параправодамі поршневых паравых машын і турбіннае аддзяленне. Далей знаходілася кармавая частка палубы даўжынёй 64 м са складамі, каморы і 60 кают для 186 пасажыраў трэцяга класа, якія знаходзіліся ўжо ніжэй ватэрлініі.
Службовыя памяшканні
У пярэдняй часткі шлюпачнай палубы знаходзіўся хадавы масток, ад ддалены ад носа на 58 м. На мастку размяшчалася хадавая рубка са штурвалам і компасам, адразу за ёй памяшканне, дзе захоўваліся навігацыйныя карты. Справа ад рулявой рубкі былі штурманская высечка, каюта капітана і частка кают афіцэраў, злева — астатнія каюты афіцэраў. Ззаду іх, за пярэдняй трубой, была рубка радыётэлеграфіі і каюта радыста. У пярэдняй частцы палубы «D» размяшчаліся жылыя памяшканні для 108 качагараў, асаблівы вінтавы трап злучаў гэтую палубу непасрэдна з кацельнямі, так што качагары маглі сыходзіць на працоўныя месцы і вяртацца, не праходзячы міма кают або салонаў для пасажыраў. У пярэдняй частцы палубы «Е» знаходзіліся жылыя памяшканні для 72 грузчыкаў і 44 матросаў. У першай частцы палубы «F» размяшчаліся ў кубрыку 53 качагараў 3. Змены. На палубе «G» знаходзіліся памяшканні для 45 качагараў і змазчыка. «RMS» у назве азначае Каралеўскае Паштовае Судна. На судне быў паштамт і склад на палубах «F» і «G», дзе працавалі 5 паштовых работнікаў.
Другое дно
Другое дно размяшчалася прыкладна ў паўтара метрах над кілем і займала 9/10 даўжыні судна, не захопліваючы толькі невялікія ўчасткі ў насавой частцы і карме. На другім дне былі ўсталяваныя катлы, поршневыя паравыя машыны, паравая турбіна і электрагенератар, усё гэта было трывала замацавана на сталёвых плітах, рэшту прасторы выкарыстоўвалі для грузаў, вугалю і цыстэрнаў з пітной вадой. На ўчастку другога машыннага аддзялення дно падымалася на 2,1 м над кілем, што павялічвала абарону лайнера пры пашкоджанні знешняй ашалёўкі.
Сілавая ўстаноўка
Зарэгістраваная магутнасць паравых машын і турбіны складала 50 тыс. к. с. (Фактычна 55 тыс. к. с.). Турбіна размяшчалася ў пятым воданепранікальным адсеку ў кармавой частцы лайнера, у наступным адсеку, бліжэй да носа, размяшчаліся паравыя машыны, іншыя 6 адсекаў былі занятыя дваццаццю чатырма двухпраточнымі і пяццю аднапраточнымі катламі, якія выпрацоўваюць пар для галоўных машын, турбіны, генератараў і дапаможных механізмаў. Дыяметр кожнага катла быў 4,79 м, даўжыня двухпраточных была роўная 6,08 м, аднапраточных — 3,57 м. У кожнага двухпраточнага катла мелася 6 топак, а ў аднапраточнага — 3. Акрамя таго, «Тытанік» быў абсталяваны чатырма дапаможнымі машынамі з генератарамі, кожны магутнасцю 400 кілават, якія выпрацоўваюць электрычнасць напружаннем у 100 вольт. Побач з імі былі яшчэ два 30-кілаватных генератара. Пар высокага ціску з катлоў ішоў у 2 паравыя машыны трайнога пашырэння, які круціць бакавыя вінты. З машын пар далей паступаў у турбіну нізкага ціску, якая прыводзіла ў дзеянне сярэдні вяслярны вінт. З турбіны адпрацаваны пар трапляў у кандэнсатары, адкуль прэсная вада ішла назад у катлы па замкнёным цыкле. «Тытанік» развіваў прыстойную для свайго часу хуткасць, хоць і саступаў турбаходам канкурэнта — Cunard Line.
Трубы
Лайнер меў 4 трубы, дыяметр кожнай з якіх быў 7,3 м, вышыня — 18,5 м. Тры першыя адводзілі дым з топак катлоў, чацвёртая, размешчаная над адсекам турбіны, выконвала функцыі выцяжнога вентылятара, да яе быў падведзены комін для суднавых кухняў. Падоўжны разрэз судна прадстаўлены на яго макеце, які экспануецца ў Нямецкім музеі Мюнхена, дзе выразна бачна, што апошняя труба не была звязана з топкамі. Чацвёртая труба была выключна касметычнай, каб судна выглядала больш магутным.
Электразабеспячэнне
Да размеркавальнай сеткі было падключана 10000 лямпачак, 562 электраабагравальнікі, галоўным чынам у каютах першага класа, 153 электраматора, у тым ліку электрапрывады для васьмі кранаў агульнай грузападымальнасцю 18 тон, 4 грузавыя лябёдкі грузападымальнасцю 750 кг, 4 ліфта, кожны на 12 чалавек. Акрамя гэтага, электрычнасць спажывалі тэлефонная станцыя і радыёсувязь, вентылятары ў кацельні і машынным аддзяленні, апараты ў гімнастычнай зале, дзясяткі машын і прыбораў у кухнях, у тым ліку халадзільнікі.
Сувязь
Тэлефонны камутатар абслугоўваў 50 ліній. Радыёабсталяванне на лайнеры было самым сучасным, магутнасць асноўнага перадатчыка складала 5 кілават, сілкаванне паступала ад электрагенератара. Другі, аварыйны перадатчык, сілкаваўся ад батарэй. Паміж двума мачтамі былі нацягнутыя 4 антэны, некаторыя даўжынёй да 75 м. Гарантаваная далёкасць праходжання радыёсігналу складала 250 міль. Днём пры спрыяльных умовах магчымая была сувязь на адлегласці да 400 міль, а ўначы — да 2000.
Радыёабсталяванне паступіла на борт 2 красавіка ад фірмы «Марконі», якая да гэтага часу манапалізавала радыёпрамысловасці Італіі і Англіі. Два маладых афіцэра-радыста ўвесь дзень збіралі і ўсталёўвалі станцыю, для праверкі адразу ж была праведзена тэставая сувязь з берагавой станцыяй у Мэлін Хэд, на паўночным узбярэжжы Ірландыі, і з Ліверпулем. 3 красавіка радыёапаратура працавала спраўна, у гэты дзень была ўсталяваная сувязь з востравам Тэнэрыфэ на адлегласці 2000 міль і з Порт-Саідам у Егіпце (3000 міль). У студзені 1912 «Тытаніку» былі прысвоены радыёпазыўныя «MUC», потым яны былі замененыя на «MGY», якія раней належалі амерыканскаму судну «Йель». Як дамінуючая радыёкампанія, «Марконі» ўвяла свае ўласныя радыёпазыўныя, большасць з якіх пачыналіся на літару «М», па-за залежнасцю ад яе размяшчэння і краіны прыпіскі судна, на якім яна была ўсталяваная.
Плаванне і крушэнне
У першым падарожжы лайнера прынялі ўдзел шматлікія знакамітасці таго часу, уключаючы мільянера і буйнага прамыслоўца Джона Джэйкаба Астара IV і яго жонку Мадлен Астар, бізнесмена Бенджаміна Гугенхайма, уладальніка ўнівермага «Macy's» Ісідара Штраўса і яго жонку Іду, эксцэнтрычную мільянерку і грамадскую актывістку Маргарэт "Молі" Браўн, якая атрымала пасля гібелі судна мянушку «непатапляльнай», сэра Косма Даф Гордана і яго жонку, папулярную ў пачатку стагоддзя мадэльера лэдзі Люсі Даф Гордан, бізнесмена і гульца ў крыкет Джона Таера, брытанскага журналіста Уільяма Томаса Стыда, графіню Роцкую, ваеннага памочніка прэзідэнта ЗША Арчыбальда Бата, кінаактрысу Дораці Гібсан і шматлікіх іншых.
Паўночная і Паўднёвая трансатлантычныя трасы. Лядовая абстаноўка
Пагрозу суднаходства ў паўночнай Атлантыцы ўяўляюць айсбергі, якія адколваюцца ад леднікоў на захадзе Грэнландыі і дрэйфуюць пад дзеяннем цячэнняў. Небяспеку нясуць таксама ледзяныя палі, якія бяруць свой пачатак у арктычным басейне, а таксама ля берагоў Лабрадора, Ньюфаўндленда і ў праліве св. Лаўрэнція, і дрэйфуюць пад дзеяннем вятроў і цячэнняў. Справаздачы пра ільды і іх руху ў паўночнай Атлантыцы прадстаўляе гідралагічныя служба ЗША з 1890 года.
Самы кароткі маршрут з паўночнай Еўропы ў ЗША пралягае побач з узбярэжжам Ньюфаўндленда, непасрэдна праз зону туманаў і айсбергаў. У мэтах упарадкавання мараплаўства ў паўночнай Атлантыцы, у 1898 годзе параходныя кампаніі заключылі пагадненне, якое ўсталёўвала 2 трансатлантычныя трасы, якія праходзілі значна на поўдзень. Для кожнай з трас былі вызначаны асобныя маршруты для параходаў, якія рухаюцца на захад і на ўсход, якія адстаялі адзін ад аднаго на адлегласці да 50 міль. З сярэдзіны студзеня па сярэдзіну жніўня, у сезон найбольшай лядовай небяспекі, параходы рухаліся па Паўднёвай трасе. У астатні час года выкарыстоўвалася Паўночная траса. Гэты парадак звычайна дазваляў звесці да мінімуму верагоднасць сустрэчы з дрэйфуючымі льдамі. Але 1912 выдаўся незвычайным. З Паўднёвай трасы, па заходнім маршруце якой рухаўся і «Тытанік», адно за адным паступалі паведамленні аб айсбергах. Гідралагічная служба ЗША ў сувязі з гэтым ставіла пытанне аб пераносе трасы больш на поўдзень, але адпаведныя рашэнні былі прынятыя запознена, пасля катастрофы.
Панядзелак, 15 красавіка, 1912
02:05 — спушчана апошняя *выратавальная шлюпка (складная шлюпка D). Насавая частка шлюпачнай палубы сыходзіць пад ваду.
Чацвер, 18 красавіка, 1912
«Карпатыя» прыбывае ў Нью-Ёрк.
Сутыкненне
Распазнаўшы ў лёгкай смузе айсберг, наперадгледзячы Фліт папярэдзіў «перад намі — лёд» і тры разы ўдарыў у звон, што азначала перашкоду прама па курсе, пасля чаго кінуўся да тэлефона, які злучаў непасрэдна з капітанскім мастком. Шосты памочнік Мудзі, які знаходзіўся на мастку, узняў трубку амаль імгненна і пачуў выкрык «лёд прама па носе!!!» («Ice right ahead!!!»). Ветліва падзякаваўшы, Мудзі звярнуўся да вахтавага афіцэра Мэрдака і паўтарыў папярэджанне. Той кінуўся да тэлеграфу, паставіў яго ручку на «стоп» і крыкнуў «права на борт», адначасова перадаўшы ў машыннае аддзяленне загад «поўны назад», націснуў рычаг, які ўключаў закрыццё воданепранікальных дзвярэй у пераборках кацельняў і машынным аддзяленні.
Па тэрміналогіі 1912 каманда «права руля» (нават калі штурвал трэба было круціць налева) азначала паварот кармы судна направа, а носа — налева (на рускіх судах з 1909 ўжо выкарыстоўвалася натуральная падача каманд). Рулявы Роберт Хітчэнс налёг на рукаятку штурвальнага кола і хутка павярнуў яго супраць гадзіннікавай стрэлкі да ўпора, пасля чаго Мэрдаку далажылі «руль направа, сэр». У гэтую хвіліну на масток прыбеглі яшчэ вахтавы рулявы Альфрэд Олівер і Баксхол, які знаходзіўся ў штурманскай рубцы, калі ў «вараннёвым гняздзе» раздаліся ўдары звона. А. Олівер ў сваіх паказаннях у сенаце ЗША, зрэшты, вызначана заяўляў, што пры ўваходзе на масток ён пачуў каманду «лева на борт» (адпаведную павароту направа), і гэтая каманда была выкананая. Па словах Баксхола (Брытанскае расследаванне, пытанне 15355), Мэрдак далажыў капітану Сміту: «Я даў права на борт і даў задні ход, і збіраўся даць лева на борт каб абысці яго, але ён быў занадта блізка».
Вядома, што на «Тытаніку» не выкарыстоўваліся біноклі для наперадгледзячых, паколькі адсутнічаў ключ ад сейфа з біноклямі. Яго забраў 2-і Памочнік капітана Блэр, калі капітан яго выключыў з каманды, узяўшы на борт члена каманды з «Алімпіі». Не выключана, што адсутнасць бінокля стала адной з прычын крушэння лайнера. Аднак аб існаванні бінокляў стала вядома толькі праз 95 гадоў пасля крушэння карабля, калі адзін з іх быў выстаўлены ў аўкцыённым доме «Генры Элдрыджа і сыноў» у горадзе Дзівайзэс, графства Уілтшыр. Другім памочнікам капітана «Тытаніка» павінен быў стаць Дэвід Блэр, для чаго ён і прыбыў 3 красавіка 1912 г. з Белфаста ў Саўтгэмптан. Аднак кіраўніцтва кампаніі «Уайт Стар Лайн» у апошні момант замяніла яго на Генры Уайлда, першага памочніка з аналагічнага судна «Алімпік», паколькі ён меў вопыт у кіраванні такімі вялікімі лайнерамі, у выніку чаго Блэр ў спешцы забыўся перадаць ключ чалавеку, які прыйшоў на яго месца. Зрэшты, шматлікія гісторыкі сыходзяцца на думцы, што наяўнасць бінокляў не дапамагло б прадухіліць катастрофу. Гэта пацвярджае і тое, што наперадгледзячыя ў «вараннёвым гняздзе» заўважылі айсберг раней за тых членаў экіпажа, якія знаходзіліся на мастку, і мелі пры сабе біноклі.
Выратавальныя шлюпкі
На борце «Тытаніка» было 2224 чалавека, але агульная ўмяшчальнасць выратавальных шлюпак складала толькі 1178 чалавек. Прычына была ў тым, што згодна з дзеючымі тады правіламі, агульная ўмяшчальнасць выратавальных шлюпак залежала ад танажу судна, а не ад колькасці пасажыраў і членаў экіпажа. Правілы былі складзеныя ў 1894 годзе, калі самыя вялікія суда мелі водазмяшчэнне каля 10 000 тон. Водазмяшчэнне «Тытаніка» было 46328 тон.
Але і гэтыя шлюпкі былі запоўненыя толькі часткова. Капітан Сміт аддаў загад або ўказанне «спачатку жанчыны і дзеці». Афіцэры інтэрпрэтавалі гэты загад па-рознаму. Другі памочнік капітана Лайтолер, які камандаваў спускам шлюпак ў левага борта, дазваляў мужчынам займаць месцы ў шлюпках, толькі калі патрэбныя былі весляры і ні пры якіх іншых абставінах. Першы памочнік Мэрдак, які камандаваў спускам шлюпак ў правага борта, дазваляў спусціцца мужчынам, калі не было жанчын і дзяцей. Так, у шлюпцы нумар 1 было занята толькі 12 месцаў з 65. Акрамя таго, спачатку многія пасажыры не хацелі займаць месцы ў шлюпках, таму што «Тытанік», на якім не было знешніх пашкоджанняў, здаваўся ім больш бяспечным. Апошнія шлюпкі запаўняліся лепш, таму што пасажырам ўжо было відавочна, што «Тытанік» затоне. У самай апошняй шлюпцы было занята 44 месца з 65. Але ў шаснаццатай адбыўшай ад борта шлюпцы было шмат свабодных месцаў, у ёй ратаваліся пасажыры 1 класа.
Экіпаж нават не паспеў спусціць усё шлюпкі, якія былі на борце. Дваццатую шлюпку змыла за борт, калі пярэдняя частка парахода сышла пад ваду, і яна плавала ў перавернутым выглядзе.
У выніку аналізу аперацыі па выратаванні людзей з «Тытаніка» робіцца выснова аб тым, што пры адэкватных дзеяннях каманды ахвяр было б як мінімум на 553 чалавека менш. Прычынай нізкай выжывальнасці пасажыраў на судне з’яўляецца ўстаноўка, дадзеная капітанам, на выратаванне ў першую чаргу жанчын і дзяцей, а не ўсіх пасажыраў; зацікаўленасць экіпажа ў такім парадку пасадкі ў шлюпкі. Перашкаджаючы мужчынам-пасажырам у доступе да шлюпак, мужчыны з экіпажа атрымлівалі магчымасць займаць месцы ў напаўпустых шлюпках самі, прыкрываючы свае інтарэсы «высакароднымі намерамі» клопату пра жанчын і дзяцей. У выпадку, калі б усе пасажыры, мужчыны і жанчыны, займалі месцы ў шлюпках, мужчыны з экіпажа ў іх не патрапілі бы і іх шанцы на выратаванне былі б роўныя нулю, і экіпаж не мог гэтага не разумець. Мужчыны з каманды займалі частку месцаў амаль ва ўсіх шлюпках па ходзе эвакуацыі з судна, у сярэднім 10 чалавек з экіпажа на 1 шлюпку. Уратавалася 24% ад колькасці экіпажа, прыкладна столькі ж, колькі ўратавалася пасажыраў 3 класа (25%). У каманды не было ніякіх падстаў лічыць свой абавязак выкананым — большасць пасажыраў заставалася на караблі без надзеі на выратаванне, не было выканана нават распараджэнне ратаваць у першую чаргу жанчын і дзяцей (некалькі дзесяткаў дзяцей, і больш за сотню жанчын так і не села ў шлюпкі).
У справаздачы брытанскай камісіі аб выніках расследавання абставін гібелі «Тытаніка» паказваецца, што «калі б шлюпкі затрымлівалі трохі даўжэй перад спускам на ваду, альбо калі б дзверы праходу былі адкрыты для пасажыраў, большая колькасць з іх маглі б трапіць на шлюпкі». Прычынай нізкай выжывальнасці пасажыраў 3 класа з вялікай доляй верагоднасці можна лічыць перашкоды, якія ўчыняліся экіпажам для праходу пасажыраў на палубу, закрыццё дзвярэй праходу. Для параўнання, эвакуацыя з «Лузітаніі» была праведзена без дыспрапорцыі ў працэнтах па тых, хто быў выратаваны ў залежнасці ад полу або класа пасажыраў. Людзі ў шлюпках, як правіла, не ратавалі тых, хто знаходзіўся ў вадзе. Наадварот, яны імкнуліся адплыць як мага далей ад месца крушэння, баючыся, што знаходзяцца ў вадзе перавернуць іх лодкі або што іх засмокча ў варонку ад тонучага судна. З вады было падабрана жывымі ўсяго 6 чалавек.
Неаказанне дапамогі параходам «Каліфорніэн»
Вельмі сур'ёзная крытыка абрынулася на каманду «SS Californian» і асабіста на капітана судна Стэнлі Лорда. З карабля, які знаходзіўся ў раёне катастрофы «Тытаніка», на працягу доўгага часу назіралі сігнальныя ракеты, але бяздзейнічалі. Адзіным адказам на сігналы бедства была светлавая марзянка, якую пасылаў «Каліфорніэн» на працягу двух гадзін. Радыст на параходзе лёг спаць за некалькі хвілін да таго, як быў пасланы сігнал SOS з «Тытаніка», і быў разбуджаны толькі ў 3:30 раніцы.
Звесткі пра выратаваных і загінулых
У першыя дні газеты паведамлялі супярэчлівую інфармацыю пра колькасць ахвяр, заснаваную на чутках.
Выратаваліся амаль усе жанчыны і дзеці з кают 1 і 2 класаў. Большасць жанчын і дзяцей з кают 3 класа загінулі, бо ім было цяжка знайсці шлях наверх праз лабірынты вузкіх калідораў. Загінулі таксама амаль усе мужчыны. Трагедыя сям'і Полсан панесла жыцці маці Альмы і ўсіх яе чатырох малалетніх дзяцей, якіх у Нью-Ёрку чакаў бацька Нільс.
Уцалела 323 мужчыны (20% усіх дарослых мужчын) і 331 жанчына (75% усіх дарослых жанчын), у тым ліку Віялета Джэсап, Дораці Гібсан, Молі Браўн, Люсі Даф Гордан, графіня Роцкая і іншыя.
У маі 2006 года ва ўзросце 99 гадоў памерла апошняя амерыканка-відавочца, якая выжыла пры крушэнні «Тытаніка». Пра гэта паведаміла бостанскае пахавальнае бюро. Шведка па паходжанні Ліліян Гертруда Асплунд, якой падчас катастрофы было пяць гадоў, страціла ў ёй бацьку і трох братоў. Выжылі яе маці і брат, якому тады было тры гады. Яны былі пасажырамі трэцяга класа і выратаваліся ў шлюпцы №15. Асплунд была апошняй, хто памятаў пра тое, як адбылася трагедыя, аднак яна пазбягала публічнасці і рэдка казала пра гэту падзею.
Апошняя з пасажыраў «Тытаніка», Мілвіне Дын, якой на момант крушэння лайнера было два з паловай месяцы, сканала 31 мая 2009 года ва ўзросце 97 гадоў. Яе прах быў развеяны па ветры 24 кастрычніка 2009 г. у порце Саўтгемптана, адкуль «Тытанік» пачаў свой адзіны рэйс.
«Тытанік» і Беларусь
Упершыню па-беларуску пра пагібель «Тытаніка» паведаміла газета «Наша Ніва» пад рубрыкай «З заграніцы». У змешчанай на першай паласе нататцы гаварылася, што хоць чалавецтва і скарае крок за крокам «сляпыя сілы прыроды», навучылася выкарыстоўваць электрычнасць і ездзіць па акіянах як «па сухапуцці», але «усё-ж такі час ад часу сіла прыроды, сляпы прыпадак перэважывае ўсю мудрасць чэлавеччу», як здарылася з «Тытанікам». Чытачам тлумачылася, што сабой уяўляў «Тытанік» («аграмадны параход», «як-бы цэльны горад») і якім быў яго першы і апошні рэйс («гэты велікан выйшоў у морэ, вязучы больш 2 тысяч пасажыроў, 7 мільёнаў пісем з Амэрыкі ў Эўропу, шмат дарагіх рэчэй і багата гатовых грошы»), калі ўначы ён «наляцеў на аграмадную ледзяную гару» і з цягам часу «затонуў, а ў ім 1,600 душ». Да гібелі людзей на «Тытаніку» невядомы аўтар нататкі паставіўся са спачуваннем: «Сэрцэ кожнаго чэлавека халадзее ад апісання гэтаго нешчасця». Але разам з тым ён выказаў упэўненасць, што катастрофа не спыніць людства, што «чэлавек з новай сілай бярэцца да працы, каб запанаваць над усей прыродай».
Масіма Д’Алема
Ма́сіма д'Алема (Massimo D’Alema, нар. 20 красавіка, 1949, Рым, Італія ) — італьянскі палітык, былы 77-ы Старшыня Савета міністраў Італіі (1998—2000), былы міністр замежных спраў ва ўрадзе Рамана Продзі (2006—2008), вядомы журналіст, узначальваў нацыянальны сакратарыят Дэмакратычнай партыі левых сіл (Partito democratico della Sinistra), быў кіраўніком Партыі «Левыя дэмакраты», першы кіраўнік урада Італіі, якія з'яўляўся членам Італьянскай камуністычнай партыі. Цяпер уваходзіць у Дэмакратычную партыю.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і камуніста Джузэпэ д'Алема, у 1975 годзе стаў сакратаром Федэрацыі італьянскай камуністычнай моладзі. У 1986—1989 гадах быў рэдактарам газеты «Уніта», афіцыйнага органа ІКП. У 1991 годзе пры пераўтварэнні ІКП у Партыю дэмакратычных левых сіл выступаў за сацыял-дэмакратычную пераарыентацыю партыі. У 1998 годзе як лідар кааліцыі «Аліўкавае дрэва» стаў пераемнікам Рамана Продзі на пасадзе прэм'ер-міністра Італіі. У 1999 годзе падтрымаў бамбардзіроўкі Югаславіі.
Уільям Сомерсет Моэм
Уільям Сомерсет Моэм (William Somerset Maugham;, Парыж — ) — англійскі пісьменнік.
Біяграфія
Першы раман «Ліза з Ламбета» (1897) напісаны ў традыцыях натуралізму. Вядомасць пісьменніку прынёс аўтабіяграфічны «раман выхавання» «Цяжар страсцей чалавечых» (1915), у якім раскрыта духоўнае станаўленне героя, пошукі ім гуманістычных ідэалаў. Праблемы творчасці і творцы, яго ўзаемаадносін з соцыумам, маральна-этычныя пытанні ў цэнтры раманаў «Месяц і грош» (1919), «Размаляваная вуаль» (1925), «Пірагі і піва» (1930), «Тэатр» (1937), «Вастрыё брытвы» (1944) і інш. Майстар навелы (зборнікі «Трапятанне ліста», 1921; «Да першай асобы», 1931; «Забаўкі лёсу», 1947, і інш.). Аўтар п'ес «Лэдзі Фрэдэрык» (1907), «Круг» (1921), «Шэпі» (1933) і інш., мемуарна-крытычных кніг «Падводзячы вынікі» (1938), «Пункт гледжання» (1959). Яго творчай манеры ўласцівы тонкі псіхалагізм, філігранная проза, майстэрства пабудовы сюжэта.
Асобныя яго творы экранізаваныя.
Кведлінбургскія аналы
Кведлінбургскія аналы (лац. Annales Quedlinburgenses) — хроніка ад стварэння свету да 1025 года, якая апісвае, у асноўным, гісторыю тэрыторый, якія ўваходзілі ў Свяшчэнную Рымскую імперыю (Германія), і бліжэйшых зямель. Аналы складзеныя ў першай палове XI стагоддзя ў жаночым Кведлінбургскім абацтве (каля горада Кведлінбург), ад якога яны і атрымалі сваю назву. Арыгінал рукапісу Кведлінбургскіх аналаў не захаваўся да нашага часу. Найбольш старая з існуючых копій, якая стала асновай для ўсіх наступных выданняў аналаў, была зроблена ў 1556 годзе ў Дрэздэне. Аднак, у аснову гэтай копіі быў пакладзены ўжо дэфектны варыянт пратографа. Праз гэта ў аналах не захаваліся запісы цэлага шэрагу гадоў (напрыклад, адсутнічаюць перыяды 874—909 і 964—983), а таксама цалкам згублены канчатак рукапісу.
Кведлінбургскія аналы, разам з Гільдэсгаймскімі і Вайсэнбургскімі аналамі, а таксама з аналамі Ламберта Херсфельдскага і хронікай Саксонскага аналіста, уваходзяць у Херсфельдскую групу аналаў. Сваю назву група атрымала ад Херсфельдскіх аналаў — адной з асноўных крыніц для ранніх частак усіх гэтых аналаў. Мяркуецца, што аўтарам аналаў была жанчына, адна з манашак Кведлінбургскага манастыра. Блізкасць абацтва да аднаго з галоўных гарадоў Свяшчэннай Рымскай імперыі X стагоддзя і заступніцтва, якое аказвалі прадстаўнікам кіруючай Саксонскай дынастыі, дазволілі аўтару аналаў уключыць у іх шмат дакладных і падрабязных звестак, якія носяць унікальны характар. Кведлінбургскія аналы ў сваёй ранняй частцы заснаваныя на працах Гераніма, Ісідара Севільскага і Беды Вялебнага. Аднак, тут жа прысутнічаюць запісы, у аснове якіх ляжаць звесткі з германскага народнага эпасу (апавяданні аб Атыле, Тэадарыху Бернскім, Адаакры і Беавульфе). Гэта найбольш раннія ў гісторыі запісы фрагментаў гэтых паданняў і адзіныя, якія змяшчаюцца ў раннесярэдневяковых аналах. Пачатковая частка Кведлінбургскіх аналаў амаль не датавана, аднак з 702 года пачынаюцца гадавыя запісы, заснаваныя, у асноўным, на Херсфельдскіх аналах. У гэтай частцы амаль няма запазычаныхных сведчанняў (першы арыгінальны запіс датаваны 852 годам). З 984 года колькасць штогадовых запісаў узрастае, а з 993 года запісы адпавядаюць падзеям, якія адбываліся. Яшчэ большае павелічэнне звестак, якія ўтрымліваюцца ў аналах, адносіцца да перыяду пасля 1008, што, верагодна, сведчыць пра пачатак працы ў гэты час асноўнага аўтара Кведлінбургскіх аналаў, які працягваў з невялікімі перапынкамі сваю працу, па меншай меры, да 1025. У гэтай частцы змяшчаецца мноства ўнікальных звестак па гісторыі ўзаемаадносін Свяшчэннай Рымскай імперыі з яе славянскімі суседзямі (у асноўным, з Польшчай). Да ліку такіх сведчанняў ставіцца запіс 1009, у якім упершыню ў гістарычных крыніцах зафіксаваны тапонім Літва. Кведлінбургскія аналы абрываюцца, верагодна праз дэфект пратографа, на сярэдзіне запісаў аб падзеях 1025. У XI—XII стагоддзях звесткі з Кведлінбургскіх аналаў былі выкарыстаны ў некалькіх гістарычных творах: хроніках Цітмара Мерзебургскага і Саксонскага аналіста, Магдэбургскіх аналах, Вюрцбургскай хроніцы і Хроніцы біскупаў Гальберштату. Кведлінбургскія аналы — каштоўная гістарычная крыніца па гісторыі Свяшчэннай Рымскай імперыі канца X-першай трэці XI стагоддзяў, асабліва па адносінах імперыі з яе славянскімі суседзямі ў гэты час.
NGC 7449
NGC 7449 (іншыя абазначэнні — PGC 70196, UGC 12292, MCG 6-50-16, ZWG 515.18) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тэйкі
Тэ́йкі (, Тейки) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Грэм’яч
Грэм’я́ч (Грем'я́ч) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Пятровічы (Магілёўскі раён)
Пятро́вічы (, Петровичи) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падгор’еўскага сельсавета.
Мамойкі
Мамойкі — тапонім.
Борамір
Борамір (Boromir) — адзін з галоўных герояў кнігі «Уладар Пярсцёнкаў» Толкіна, нашчадак намеснікаў трону Гондара.
Біяграфія
Борамір — сын Дэнетара II, намесніка трона Гондара, на час, пакуль няма сапраўднага караля. Падчас Вайны Пярсцёнка ён быў военачальнікам, і прымаў удзел у вызваленні Асгіліята ад Мордарскіх оркаў. На наступную ж ноч пасля рашучай бітвы, яму і яго брату Фараміру прысніўся адзін і той жа сон. У ім прадказвалася перакаванне Нарсіла ў Рывендэле, вяртанне «пракляцця Ісілдура», і тое, што ўвесь удар на сябе возьме хобіт.
Борамір тут жа адправіўся ў Рывендэл, каб разгадаць тайну гэтага сна. Ён трапіў якраз на сход у Элранда, дзе вырашаўся далейшы лёс Пярсцёнка Усяўладдзя. Там ён і пачуў адказ на большасць сваіх пытанняў. Яго прынялі ў Брацтва Пярсцёнка, і ён адправіўся разам з Гэндальфам.
Падчас усяго падарожжа, Бораміра мучыла жаданне забраць Пярсцёнак у Фрода, каб выкарыстаць яго ў барацьбе супраць самаго ж Саўрана, але яшчэ на сходзе ў Элранда, было вырашана, што ім нельга карыстацца. Калі Брацтва Пярсцёнка прычаліў да берага пад Амон Хэнам, і Фрода пайшоў у лес, каб абдумаць куды ісці далей, Борамір пайшоў за ім і пастараўся адабраць Пярсцёнак. Гэта паслужыла прычынай імкнення Фрода пайсці аднаму.
У гэты час оркі Ізенгарда ў саюзе з Мордарскімі і Морыйскімі оркамі напалі на Брацтва, і Борамір абараняў да апошніх сіл Мэры і Піпіна, але яго пранзіла некалькі стрэлаў, і ён памёр.
Арагорн, Легалас і Гімлі (Фрода з Сэмам ужо ўплылі) спусцілі на лодцы з вадаспада Рэраса Бораміра, паклаўшы ў лодку яго меч, шчыт, а галоўнае — разрублены рог. Пазней, гэту лодку знайшлі на Андуіне. Так Гондар даведаўся пра яго смерць.
Драгач (гміна)
Дра́гач (Dragacz) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Свецкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Драгачы. Плошча гміны складае 111,14 км². Станам на 2005 год у гміне Драгач пражывалі 7093 чалавекі, шчыльнасць — 63,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 11 населеных пунктаў.
Дзіброва (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Дзіброва (Дібро́ва) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Маўчаніўскэ
Маўчаніўскэ (Мовчанівське) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Узнік у 1960-х гадах як ўчастак Тапароўскі буракасаўгаса. Узятае на ўлік з прысваеннем назвы 27 чэрвеня 1969.
Іодзіма
Іо́дзіма, таксама Іо́та (硫黄島, літаральна «серны востраў») — найбуйнейшы востраў у групе астравоў Кадзан. Уваходзіць у склад Японіі. Тэрыторыя — 20,6 км². Насельніцтва прадстаўлена служачымі японскай ваеннай базы (каля 400 чал.).
Геаграфія
Востраў з’яўляецца часткай стромых уцёсаў кратэра вулкана Іодзіма, якія ўзвышаюцца да 166 м. Вулкан з’яўляецца актыўным, і востраў працягвае рост над ўзроўнем акіяну (прыкладна 25 см у год). Даследаванні, якія праводзіліся пасля 1968 г. паказалі, што цэнтральная частка вострава, наадварот, прасядае.
Клімат трапічны вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня вагаецца ад +17 °C да +22 °C, ліпеня — ад 26 °C да 30 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1382 мм.
Прырода
Яшчэ ў канцы XIX ст. большая частка Іодзімы была пакрыта вулканічным попелам з рэдкімі купінамі травы. Нягледзячы на дастатковую колькасць ападкаў, кіслотныя пясчаныя глебы ўсмоктвалі вільгаць і не спрыялі развіццю флоры. У цяжкай працы каланісты здолелі апрацаваць зямлю і стварылі сістэму ірыгацыі. На Іодзіме вырошчвалі цукровы трыснёг, лімоннік, коку, ананасы і іншыя расліны.
Падчас II Сусветнай вайны цывільнае насельніцтва пакінула востраў, тут вяліся жорсткія баі. Пасля заканчэння ваенных дзеянняў значная частка культурных раслін загінула. У наш час востраў пакрыты ксерафітнымі травамі і хмызнякамі.
Жывёльны свет бедны, прадстаўлены пераважна птушкамі. Але навакольныя воды насяляюць кіты, дэльфіны, галаваногія і г. д.
Гісторыя
Востраў Іодзіма быў адкрыты ў 1779 г. Джэймсам Кукам. У 1891 г. увайшоў у склад Японіі. Японскія перасяленцы здабывалі на ім серу, стварылі плантацыі цукровага трыснёгу і кокі. Падчас II Сусветнай вайны цывільнае насельніцтва было прымусова выселена, а востраў пераўтвораны ў буйную ваенную базу. Было пабудавана каля 18 км падземных тунэляў.
З 1944 г. амерыканскія войскі вялі абстрэл Іодзімы. З 19 лютага 1945 г. да 26 сакавіка 1945 г. праводзілася буйная ваенная аперацыя, якая скончылася захопам вострава амерыканцамі. У бітве за Іодзіму загінула 6800 амерыканскіх салдат. Страты японцаў дакладна не вядомы. Мяркуецца, што яны дасягалі 17 845 — 21 570 чал. Толькі 216 японскіх салдат трапілі ў палон.
У 1945—1968 гг. Іодзіма знаходзілася пад кантролем амерыканскіх ваенных. Пасля вяртання вострава ў склад Японіі тут была пабудавана буйная японская ваенная база, якая мае ўласны ваенны аэрадром і метэаралагічную станцыю. 663 га да нашых дзён займаюць амерыканскія ваенныя. Мяркуецца, што на Іодзіме знаходзіцца частка ядзернай зброі ЗША. Наведванне вострава цывільнымі грамадзянамі абмежавана.
.tm
.tm — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Туркменістана.
Адрар (правінцыя)
Адрар — адзін з сарака васьмі вілаяў у Алжыры, які знаходзіцца на поўдні краіны. З'яўляецца другім па велічыні велаем краіны, мяжуе на поўдні з Маўрытаніяй і Малі. Адміністрацыйны цэнтр — Адрар. Плошча — 439 700 км², насельніцтва 402 197 (на 2008 год).
Дзігцярыўка (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Дзігцярыўка (Дігтя́рівка) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
NGC 7450
NGC 7450 (іншыя абазначэнні — PGC 70252, MCG -2-58-19, MK 1126) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пыцькаўка
Пы́цькаўка (, Пытьковка) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
На поўдні мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 17 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 27 км ад Гомеля.
Гісторыя
З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Пыцькаўскага сельсавета Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Кастрычнік», працавалі 2 вятракі, кузня, ваўначоска. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінуў 41 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Краснаакцябрскі» (цэнтр — вёска Акцябр). Клуб.
Ільмовікі
Ільмо́вікі (, Ильмовики) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.
Гісторыя
Да 14 красавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Мальцаўскага сельсавета.
Драбышыў (Ноўгарад-Сівэрскі раён)
Драбышыў (Дробиші́в) — вёска ў Ноўгарад-Сівэрскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
.tl
.tl — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Усходняга Тымора.
Выкарыстанне дамена .tl рэкамендуецца для сайтаў, якія тычацца Усходняга Тымора або змяшчаюць падобную інфармацыю, для кампаній і прыватных асоб, якія знаходзяцца ва Усходнім Тыморы, выходзяць на рынак Усходняга Тымора і, вядома, для ўсіх, каму падыходзіць гэтая даменная зона.
Працягласць рэгістрацыі
Звычайна дамен робіцца даступным да выкарыстання праз некалькі хвілін пасля атрымання аплаты. Максімальная працягласць рэгістрацыі для гэтай даменнай зоны складае 1 працоўны дзень.
Перавод на абслугоўванне
На цяперашні момант магчымая толькі рэгістрацыя новых даменаў у гэтай даменнай зоне. Перавод (трансфер) даменаў на абслугоўванне да іншага рэгістратара немагчымы.
Інфармацыя ў WHOIS
Інфармацыя пра ўладальніка дамена цалкам закрытая і недаступная для публічнага прагляду.
IDN-дамены
Выкарыстанне сімвалаў нацыянальных алфавітаў у імёнах даменаў немагчымае. Дазваляецца выкарыстанне толькі сімвалаў лацінскага алфавіта, лічбаў і сімвала «-».
Падаўжэнне дамена
Звычайна падаўжэнне тэрміну рэгістрацыі дамена .tl ажыццяўляецца праз некалькі хвілін пасля атрымання аплаты. Максімальная працягласць падаўжэння для гэтай даменнай зоны складае 1 працоўны дзень.
Змена ўладальніка дамена
Магчыма.
Змена ДНС-сервераў
Максімальны тэрмін змены ДНС-сервераў для гэтай даменнай зоны складае 1 працоўны дзень.
Патрабаванні да ДНС-сервераў
Патрабуюцца мінімум два ДНС-серверы.
.to
.to — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Тонга.
Toppdomän
Генрых Іпалітавіч Свянціцкі
Генрых Іпалітавіч Свянціцкі (Henryk Święcicki, Генрих Ипполитович Свенцицкий;, Расійская імперыя — , каля горада Кіславодска, Расійская імперыя) — інжынер, член Віцебскага таварыства сельскай гаспадаркі і Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі, грамадскі дзеяч і палітык. Сапраўдны стацкі саветнік. Быў дэпутатам III і IV Дзяржаўнай Думы Расійскай імперыі ад Віленскай губерні, дзе ўваходзіў у дэпутацкія групоўкі «краёўцаў» і належаў да краёўцаў-кансерватараў.
Паходжанне роду і сям'я
Быў жанаты і меў чацвёра сыноў:
Маёнтак
Меў маёнтак у Віленскім павеце Віленскай губерні — каля 400 дзесяцін зямлі, а таксама ў 1892—1907 гг. даходным домам у Санкт-Пецярбургу (пр. Маскоўскі, д.16).
Адукацыя
Скончыў Мінскую губернскую гімназію. У 1876 г. скончыў Санкт-Пецярбургскі інстытут інжынераў шляхоў зносін.
Інжынерна-службовая, гаспадарчая і гуманітарная дзейнасць
Пасля заканчэння інстытута служыў на Мікалаеўскай чыгунцы, дзе прайшоў усе прыступкі службовай лесвіцы ад праектавання да кіраўніка (з 1896 г.). Прымаў удзел у будаўніцтве Наўгародскай чыгункі і стаў у 1900 г. яе галоўным інжынерам (г.зн. начальнікам). У 1903 г. быў прызначаны на пасаду галоўнага інжынера па будаўніцтву чыгункі Балагое-Пскоў.
У ходзе службы атрымаў (з цягам часу) 18 красавіка 1899 г. чын сапраўднага стацкага саветніка. Пасля выхаду ў адстаўку быў прылічаны да Міністэрства шляхоў зносін і прыкамандзіраваны да Упраўлення па будаўніцтве чыгунак, але без грашовага забеспячэння. У якасці прадстаўніка Міністэрства шляхоў зносін прымаў удзел у IV Міжнародным кангрэсе чыгуначнікаў. У ходзе службы атрымаў ордэн Св. Станіслава 3-й ступені (1885) і ордэн Св. Ганны 3-й ступені (1895), а таксама ў 1913 г. значок у памяць 300-годдзя царствавання дома Раманавых.
Стаў членам Праўлення Персідскага горна-прамысловага таварыства. Быў членам Віцебскага таварыства сельскай гаспадаркі і Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі.
У Санкт-Пецярбургу быў папячыцелем таннай сталоўкі Рымска-каталіцкага дабрачыннага таварыства і старшынёй рады адукацыйнай арганізацыі «Польская маціца». З пачаткам Першай сусветнай вайны стаў адным з заснавальнікаў Таварыства ўзаемадапамогі бедным сем'ям палякаў, якія ўдзельнічалі ў вайне, і польскаму насельніцтву, якое пацярпела ад ваенных дзеянняў.
Дзейнасць у земствах
Калі з'яўляўся кіраўніком чыгункі, прымаў удзел у дзейнасці земства Наўгародскай губерні: абіраўся гласным павятовага і губернскага земскага сходу Наўнародскай губерні. Быў удзельнікам земскіх і гарадскіх з'ездаў у Маскве — у якасці прадстаўніка ад Наўгародскай губерні. Быў выбаршчыкам ад Мінскай губерні ў I і II Дзяржаўную Думу Расійскай імперыі.
Погляды на аграрнае пытанне
Свянціцкі прааналізаваў погляды Уладзіміра Гурко, Мікалая Кутлера і сацыял-дэмакратаў — і ў першую чаргу прапановы нацыяналізацыі зямлі. Ён указаў, што ідэя нацыяналізацыі зямлі як спосаб вырашэння не толькі аграрнага пытання, але і іншых эканамічных і палітычных праблем не з'яўляецца новай, бо выказвалася яшчэ Жан-Жакам Русо і Генры Джорджам. Свянціцкі падкрэсліў, што ідэя нацыяналізацыі зямлі не прыжылася ва ўсіх цывілізаваных краінах і не прыжывецца ў Расійскай Імперыі, бо, па-першае, гісторыя і досвед сялянскай абшчыны паказвае немажлівасць такім спосабам ліквідаваць беднасць сялян, а па-другое, толькі права прыватнай уласнасці дае імпульс да працоўнай актыўнасці.