cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роберт Цупрык
Біяграфія
У 1976 годзе скончыў Ратгерскі ўніверсітэт. Працаваў у бібліятэцы Медыцынска-дантыстычнага штатнага ўніверсітэта. Браў удзел у моладзевым руху. Браў актыўны ўдзел у жыцці парафіі Св. Еўфрасінні Полацкай. Ездзіў у Беларусь з медыцынскай дапамогай ахвярам Чарнобыльскай катастрофы.
Nematus leucotrochus
Nematus leucotrochus - від насякомых з сямейства Tenthredinidae. Распаўсюджаны па ўсёй Цэнтральнай і Паўночнай Еўропе, вядомы шкоднік агрэста. Лічынкі харчуюцца лісцем раслін, вызываюць ападанне лісця з дрэў. У адрозненне ад Nematus ribesii, від дае адно пакаленне ў год. Імага з'яўляюцца ў пачатку мая, а лічынкі ў маі-чэрвені.
Алютарскі заліў
Алю́тарскі заліў (Олюторский залив) — заліў Берынгава мора ў Камчацкім краі Расіі, на паўночным усходзе паўвострава Камчатка, паміж паўвостравам Гавена і Алютарскім паўвостравам.
Даўжыня заліва 83 км. Шырыня каля ўвахода 228 км. Глыбіні да 1000 м. Прылівы паўсутачныя, вышынёй 0,3—1,9 м. Большую частку года заліў укрыты лёдам. У заліве бухты Лаўрова і Сумнення.
Анега (горад)
Геаграфія
Горад размешчаны ў вусці ракі Анега, за 7 км ад Белага мора. Марскі порт, чыгуначная станцыя, аэрапорт Анега. Лесапільна-дрэваапрацоўчая і хімічная прамысловасць, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Насельніцтва
Насельніцтва — 22,3 тыс. чал. (2009).
Юрыўка (Казятынскі раён)
Юрыўка (Ю́рівка) — вёска ў Казятынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Абарог
Абарог, блясоўка, стажары  — лёгкае збудаванне для захоўвання сена. Невялікая 4- ці 2-схільная рухомая стрэшка на 4 высокіх слупах, накрытая саломай або дранкай; пры патрэбе можа падымацца і апускацца. Зрэдку абарог знізу абгароджваўся. Сена пад абарог складвалі на падсцілку з галля. Здаўна бытаваў на Беларусі, быў найбольш пашыраны ў Віцебскай і Брэсцкай абласцях, вядомы таксама на тэрыторыі паўночнай Украіны, паўночным захадзе Расіі (у Пскоўскай і Ленінградскай абласцях).
Лівонская малодшая рыфмаваная хроніка
«Малодшая рыфмаваная хроніка», Лівонская малодшая рыфмаваная хроніка — вершаваная хроніка аўтарства, напісаная ў Лівоніі, у канцы 1340-х гадоў, на ніжненямецкім дыялекце. Хроніка складзена з выкарыстанне архіваў Лівонскага ордэна і апісвае падзеі 1315—1348 гадоў, найперш у Лівоніі, але ўзгадвае таксама паўстанне эстаў, барацьбу Ордэна з Рыгай, войны Ордэна з Літвой і Руссю, асабліва з Псковам.
Да нашых часоў хроніка дайшла толькі ва ўрыўках, якія трапілі ў іншыя хронікі, пісаныя прозай (напрыклад, у «Хроніку Лівоніі» Германа Вартберга). Найбольшы ацалелы фрагмент змешчаны ў «Гісторыі Лівоніі» Ёгана Рэнера (16 ст.).
Субаты
Назву Субаты маюць:
Анатоль Уладзіміравіч Лябедзька
Анато́ль Уладзі́міравіч Лябе́дзька (нар., в. Трылес, Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць, БССР) — беларускі палітычны дзеяч, старшыня Аб’яднанай Грамадзянскай Партыі (АГП) з 2000 да 2018 году, палітвязень Беларусі, вязень сумлення.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Трылес Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Скончыў школу у 1978 г. Пасля няўдалай спробы паступлення ў інстытут працаваў механізатарам у калгасе імя Суворава ў сваім раёне. У 1980-м паступіў у Мінскі педагагічны інстытут на факультэт гісторыі і французскай мовы, які скончыў у 1985 г.
Жанаты, мае сына.
Палітычная дзейнасць
У 1990 г. абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета 12-га склікання, займаў пасаду намесніка старшыні Камісіі ВС па справах моладзі. У 1992 г. стварыў Беларускую асацыяцыю маладых палітыкаў і быў абраны яе кіраўніком. У 1993 г. скончыў юрыдычны факультэт БДУ.
Падчас выбараў прэзідэнта 1994 г. працаваў у камандзе А. Лукашэнкі, сышоў з-за канфлікту, уступіў у Аб’яднаную грамадзянскую партыю (АГП). У 1995 г. перавыбраны ў ВС 13-га склікання, быў намеснікам старшыні Камісіі па міжнародных справах.
На Кангрэсе дэмакратычных сіл у 2005 г. саступіў на некалькі галасоў А. Мілінкевічу, і не стаў адзіным кандыдатам ад апазіцыі на выбарах прэзідэнта 2006 г. Балатаваўся ў дэпутаты Палаты прадстаўнікоў на выбарах 2008 г., але прайграў.
У часе прэзідэнцкіх выбараў 2010 г. працаваў у камандзе кандыдата ад АГП — свайго намесніка Яраслава Раманчука.
Меў сяброўскія і партнёрскія адносіны з Барысам Нямцовым. У 2013 годзе Аб’яднаная грамадзянская партыя (АГП) і Рэспубліканская партыя Расіі — Партыя народнай свабоды (РПР-ПАРНАС) прызналі сябе дружалюбнымі партыямі і заявілі аб намерах цесна супрацоўнічаць па шэрагу кірункаў.
У 2012 годзе АГП удалося зарэгістраваць больш за трыццаць сваіх кандыдатаў на выбарах у Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі. Аднак за некалькі тыдняў да выбараў АГП, як і іншая буйная апазіцыйная партыя, Беларускі народны фронт (БНФ), адклікала сваіх кандыдатаў, тым самым у чарговы раз вырашыўшы байкатаваць выбары. Па словах Лябедзькі, гэта рашэнне было прынята, паколькі ўлады адмовіліся выпускаць палітвязняў, адмяніць датэрміновае галасаванне і ўвесці членаў апазіцыі ў выбарчыя камісіі.
Пераслед за палітычную дзейнасць
Шмат разоў трапляў пад рэпрэсіі ўладаў за сваю палітычную дзейнасць. Некалькі разоў быў абвінавачаны ў паклёпе на дзеючага прэзыдэнта, быў збіты каля свайго дома невядомымі ў масках.
19 кастрычніка 2004 г. разам з Міколам Статкевічам і Паўлам Севярынцам быў арыштаваны за ўдзел у пратэстных акцыях супраць рэфэрэндуму, які дазволіў А. Лукашэнку балатавацца на трэці тэрмін. Пры затрыманні быў моцна збіты міліцыяй (трапіў у шпіталь з чэрапна-мазгавой траўмай, пераломамі рэбраў і пашкоджаннямі ўнутраных органаў).
У 2006 годзе пасля выбарчай кампаніі, падчас акцый пратэстаў (намётавага гарадка на Кастрычніцкай плошчы), 21 сакавіка на праспекце Незалежнасці Лябедзька (давераная асоба Аляксандра Мілінкевіча) быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі. Суд пакараў яго адміністрацыйным арыштам на 15 сутак.
26 красавіка гэтага ж года А.Лябедзька пры загадкавых абставінах быў затрыманы і збіты невядомымі людзьмі.
Пасля акцыі пратэсту супраць фальсіфікацыі вынікаў выбараў (Плошча-2010) быў затрыманы ў ноч на 20 снежня 2010 г. у Мінску і змешчаны ў СІЗА КДБ. Яго абвінавацілі ў арганізацыі і ўдзеле ў масавых беспарадках.
11 студзеня 2011 года Amnesty International прызнала Лябедзьку вязнем сумлення.
6 сакавіка 2011 г. Анатоль Лябедзка быў вызвалены з СІЗА пад падпіску аб нявыездзе.
23 жніўня 2011 г. крымінальная справа супраць А. Лябедзькі была спыненая.
У 2017 годзе падчас сацыяльных пратэстаў, пасля завяршэнне «Маршу недармаедаў» 10 сакавіка ў Маладзечна пачаліся затрыманні актывістаў. Сярод іх быў Анатоль Лябедзька. 11 сакавіка ў судзе лідар АГП атрымаў 15 сутак арышту.
З 2020 года з’яўляецца прадстаўнікам Святланы Ціханоўскай па пытаннях канстытуцыйнай рэформы.
14 мая 2021 года у судзе Кастрычніцкага раёна Мінска пачаліся судовыя пасяджэнні па справе студэнтаў і выкладчыкаў ВНУ. Лябедзька, які прыйшоў да будынку падтрымаць палітвязняў, быў затрыманы і арыштаваны на 30 содняў за «ўдзел у несанкцыянаваным мерапрыемстве» . Паводле палітыка, умовы утрымання ў ізалятары на Акрэсціна былі дрэнныя: перапоўненыя камеры, перабоі з гарачай вадой, недахоп свежага паветра, адсутнасць пасцельных прыладаў.
Густаты
Назву Густа́ты маюць:
Грабніцкае
Грабні́цкае — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 11 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Шуміліна, каля вёскі Грабніца, у басейне ракі Шэвінка.
Плошча паверхні 0,08 км². Даўжыня 1,06 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 2,35 км.
Схілы катлавіны вышынёй 7—9 м, разараныя, у ніжняй частцы да ўрэзу вады расце хмызняк. На захадзе ўпадае ручай з возера Філіпенскае, на ўсходзе выцякае ручай у Заронаўскае возера.
Юхен
Юхен (Jüchen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Нойс. Насельніцтва — 22,7 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 22,6 тысяч. Плошча — 71,84 км². Афіцыйны код — 05 1 62 012.
Горад падзяляецца на 27 гарадскіх раёнаў.
Phyllomedusa bicolor
Phyllomedusa bicolor — від земнаводных з сямейства квакшаў атрада бясхвостых. Яны сустракаюцца ў басейне Амазонкі, а таксама на некаторых прылеглых да яго тэрыторыях.
Апісанне
Самцы дасягаюць у даўжыню 91-103 мм, а самкі 111—119 мм ад носа да пятак. Спіна светла-зялёная, жывот белы альбо жоўта-белы або крэмавы. Ніжняя губа, грудзі і пярэднія канечнасці афарбаваныя ў рэдкія белыя плямы з цёмнымі краямі. Пальцы бледна-карычневыя, з вялікімі зялёнымі падушачкамі. Ёсць прыкметныя залозы ззаду кожнага вока на тымпане. Гэта дае жывёле магчымасць выразна бачыць у вадзе. Радужная абалонка цёмна-шэрага колеру.
Распаўсюджанне
Від насяляе ў трапічных лясах Амазоніі на поўначы Балівіі, у заходняй і паўночнай Бразіліі, усходняй Калумбіі, усходнім Перу і ў Гвіяне. Часам ён сустракаецца таксама ў пойменных лясных раёнах Серада, велізарнай трапічнай саваны Бразіліі.
Ахова
База даных МСАП па відах, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення відаў, уключае P. bicolor да катэгорыі «Віды пад найменшай пагрозай», з улікам іх шырокага распаўсюджання і вялікай колькасці.
Томскі дзяржаўны ўніверсітэт
Томскі дзяржаўны ўніверсітэт(рус. Томский государственный университет) - вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Томск. З'яўляецца нацыянальным даследчым універсітэтам Расіі.
Phyllomedusa bicolor
Лекавае выкарыстанне
Скурная сакрэцыя жабы змяшчае такія рэчывы, як deltorphin, deltorphin I, deltorphin II і dermorphin.
Томскі дзяржаўны ўніверсітэт
Гісторыя
ВНУ быў утвораны 28 мая 1878 года пастановай Дзяржаўнага савета Расійскай імперыі як Імператарскі Сібірскі ўніверсітэт у горадзе Томск, які пастановай Міністэрства народнай асветы 25 мая 1888 года быў перайменаваны ў Томскі ўніверсітэт. За ўсю сваю гісторыю універсітэт меў наступныя назвы:
Канырцерэк
Канырцерэк — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Азгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 234633400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 450 чалавек (214 мужчын і 236 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 376 чалавек (185 мужчын і 191 жанчына).
Русанаўцы
Руса́наўцы (, Русановцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Пол Скофілд
Дэвід Пол Ско́філд (David Paul Scofield, нар., Херстпірпойнт, графства , Вялікабрытанія — , , Вялікабрытанія) — англійскі , які атрымаў вядомасць бліскучым выкананнем роляў у п’есах Шэкспіра.
У 1957 годзе стаў першым англійскім акцёрам, які сыграў Гамлета ў СССР. Быў дырэктарам Каралеўскай шэкспіраўскай кампаніі і Нацыянальнага тэатра, але адмовіўся прыняць рыцарскі тытул, прапанаваны яму каралевай. 19 сакавіка 2008 года акцёр памёр у шпіталі, прычынай смерці стала лейкемія, ад якой ён пакутаваў на працягу многіх гадоў.
Русанаўцы
Да 25 лютага 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Шайбакпольскага сельсавета, да 28 жніўня 2013 года — у склад Галавічпольскага сельсавета (у 1961—1973 гадах — Касцянеўскі сельсавет).
Рыжкавічы
Ры́жкавічы (, Рыжковичи) — былая вёска ў Беларусі, у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. З’яўляліся адміністрацыйным цэнтрам Рыжкавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца 2 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Шклоў, за 28 км ад Магілёва, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Шклоў.
Гісторыя
Вёска Рыжкавічы вядомая з XVI стагоддзя. Магнаты з роду Хадкевічаў пабудавалі тут кляштар дамініканцаў, таксама існавала ўніяцкая царква Пятра і Паўла.
У часы Другой сусветнай вайны ў Рыжкавічах існавала яўрэйскае гета, якое нацысты знішчылі пры канцы 1941 года. Памятнага знака пра знішчаных яўрэяў у вёсцы і Шклове няма. У сярэдзіне XX стагоддзя была знішчана мясцовая царква.
14 снежня 2007 года, разам з вёскамі Маладзёжная і Малое Зарэчча, Рыжкавічы ўвайшлі ў склад горада Шклова.
Цікавыя факты
Рыжкавічы вядомыя тым, што тут жыў і працаваў у 1980-я намеснікам старшыні калгаса імя Леніна і партаргам Аляксандр Лукашэнка. У сярэдзіне дзевяностых калгас заняпаў, а потым яго ліквідавалі. Дагэтуль тут жыве яго жонка Галіна.
Вянок санетаў (фільм)
«Вянок санетаў» — (Венок сонетов) — беларускі мастацкі фільм рэжысёра Валерыя Рубінчыка, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм» (Творчае аб’яднанне мастацкіх фільмаў) у 1976 годзе.
Сюжэт
Хутка канец вайны. Двое рабят збеглі з вучэльні і прабіраюцца на фронт. У вакзальнай таўханіне ўцекачы губляюць адзін аднаго — і неўзабаве аднаму з іх трэба будзе прыняць свой першы бой.
IC 900
IC 900 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кабакі (прыпыначны пункт)
Кабакі́ (, Кабаки)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 1,2 км на поўнач ад вёскі Кабакі; на лініі Баранавічы-Цэнтральныя — Брэст-Цэнтральны, паміж станцыяй і прыпыначным пунктам Паўлавічы.
Калінінскі (Брагінскі раён)
Калі́нінскі (, Калининский) — пасёлак у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чамярыскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 13 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 42 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 132 км ад Гомеля.
Транспартная сістэма
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Камарын — Хойнікі.
Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу
Гісторыя
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. З сярэдзіны 1920-х гадоў да канца 1930-х гадоў 2 мястэчка: Калініна-1 і Калініна-2. У 1932 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Рассвет» (цэнтр — вёска Чамярысы).
Да 26 сакавіка 1987 года пасёлак уваходзіў у склад Чамярыскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Хракавіцкага сельсавета , пасля — зноў у складзе Чамярыскага сельсавета.
Ромерскірхен
Ромерскірхен (Rommerskirchen) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Нойс. Насельніцтва — 13,0 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 12,5 тысяч. Плошча 60,99 км². Афіцыйны код — 05 1 62 028.
Мэлітопаль
Мелітопаль ці Мэлітопаль (Мелітополь, ад Μελιτοπόλη — «мядовы горад») — горад абласнога значэння ў Запарожскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Мэлітопальскага раёна і цэнтр Мэлітопальскай агламерацыі. Ранейшыя назвы: Кіз-Яр да 1816 года, Новааляксандраўка да 1842 года.
Размешчаны на рацэ Малочнай, каля Малочнага лімана, які прымыкае да Азоўскага мора.
Гарады-міліянеры Расіі
Гарады-міліянеры — катэгорыя гарадоў на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі, у кожным з якіх колькасць насельніцтва ў межах гарадской мяжы перавышае адзін мільён чалавек.
Forstera
Forstera — род невялікіх шматгадовых раслін сямейства.
Forstera названая ў гонар нямецкіх натуралістаў (1729—1798) і яго сына —  (1754—1794).
Віды
Род уключае пяць відаў, чатыры з якіх эндэмічныя для Новай Зеландыі, а яшчэ адзін,, з’яўляецца эндэмікам Тасманіі.
Гройсман
Гройсман — прозвішча.
Данілава
Данілава — жаночая форма прозвішча Данілаў, тапонім.
Генрых Латвійскі
Генрых Латвійскі, або Генрых Лет (Henricus de Lettis, Heinrich von Lettland, Latviešu Indriķis; 1187/1188, Ніжняя Германія — пасля 1259) — каталіцкі святар Рыжскага архібускупства, місіянер сярод латгалаў абапал. Аўтар «Хронікі Лівоніі».
Біяграфія
У сваёй «Хроніцы» Генрых паслядоўна ўжывае займеннік «мы», кажучы пра немцаў. Аднак, следам за Андрэйсам Пумпурсам у эпасе «Лачплэсіс», латвійская гістарыяграфія 1-й паловы XX ст. пачынаючы з настойвае, што Генрых быў латышом (магчыма, узятым у дзіцячым узросце на выхаванне немцамі).
Выхоўваўся ў манастыры у  на гары Сегэ ў Галштыніі. У 1205 годзе Генрых юнаком трапіў у Рыгу і пазней пачаў місіянерскую дзейнасць у Лівоніі. У 1208 годзе пасвечаны біскупам Альбертам у святара, атрымаў прыход у (Папендорф, Ymera) за 12 км на поўнач ад Вендэна, пазней нададзены яму ў леннае ўладанне.
У мастацтве
Генрых Латвійскі стаў героем паэмы Візмы Бэлшавіцы «Заўвагі Генрыха Латвійскага на палях Лівонскай хронікі» (Indriķa Latvieša piezīmes uz Livonijas hronikas malām, 1969), дзе вобраз латыша-храніста, вымушанага прыхільна апісваць заваёвы чужога яму рэжыму, выкарыстаны паэтэсай, як лічыцца, каб выказаць сваё стаўленне да савецкага рэжыму ў Латвіі. Генрых Латвійскі адзін з галоўных персанажаў рамана Леаніда Дайнекі «Меч князя Вячкі», таксама згадваецца ў аповесці Уладзіміра Арлова «Дзень калі ўпала страла».
Алёшча
Алёшча (, Алёща) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Курашэва
Курашэ́ва (Kuraszewo, на мясцовай гаворцы: Ку́рашово) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Чыжоўскай гміне Гайнаўскага павета. У 1975—1998 вёска належала да Беластоцкага ваяводства. Жыхары вёскі — этнічныя беларусы. У Курашэве дзейнічае фальклорны калектыў беларускай песні Незабудкі.
Гісторыя
Вёска заснаваная да 1570 года, заселеная каралеўскімі мужыкамі бельскага лясніцтва. Пасля адмены паншчыны жыхар вёскі Сільвестр Васілюк фундаваў царкву ў гонар Антонія Пячорскага. Пасля вяртання жыхароў вёскі з бежанства ў 20-я гады 20 ст., царква была адабрана ў праваслаўных і перададзеная грэка-католікам. Праваслаўныя парафіяне не пагадзіліся перайсці ў унію і тутэйшым святаром стаў а. Серафім Шахмуць (св. Серафім Жыровіцкі).
Археалагічныя помнікі
Ва ўрочышчы Замчышча знаходзяцца курганы з 4-5 стст. Першапачаткова яны былі ў каменнай абкладзіне, даследаваны польскімі археолагамі ў 60-х гадах 20 ст. Побач з вёскай — вялікія могільнікі мазавецкага паходжання з 10-12 стст.
Адаміўка (Калыніўскі раён)
Адаміўка (Ада́мівка) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Бэрэзава Рошча (Сэмэніўскі раён)
Бэрэзава Рошча (Березова Ро́ща) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
Nematus ribesii
Nematus ribesii - від насякомых падатраду Symphyta сямейства Tenthredinidae. Гэта насякомае вядома як шкоднік агрэста. Лічынкі харчуюцца лісцем раслін, часта з'ядаюць цалкам усё лісце з дрэва або куста.
Апісанне
Гэта насякомае можа даваць тры пакаленні ў год з лічынкамі, якія з'яўляюцца паміж красавіком і вераснем. Яно адрозніваецца ў гэтым плане ад Nematus leucotrochus, які дае адно пакаленне ў год. Самка адкладае яйкі на ніжнім баку лісця, і лічынкі пракладваюць свой шлях уверх, агаляючы расліну ад лісця. Лічынка гэтага віду пільшчыкаў да 2 сантыметраў у даўжыню і зялёнага колеру з чорнай галавой і чорнымі кропкамі ўздоўж цела. Імага жоўтыя з чорнымі плямамі, самкі трохі буйней самцоў.
IC 901
IC 901 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вельск
Вельск (Вельск) — горад (з 1780 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Вельскага раёна Архангельскай вобласці. Насельніцтва 26,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1137 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Вага пры ўпаданні ў яе ракі Вель, за 545 км ад Архангельска.
Вельск — буйны цэнтр лясной і лесахімічнай прамысловасці (леспрамгаз, лесанарыхтоўчая база і інш.). Таксама ў горадзе працуюць рамонтна-механічны, асфальтабетонны заводы, мясны і малочны камбінаты, хлебакамбінат.
Вермельскірхен
Вермельскірхен (Wermelskirchen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Рэйніш-Бергіш. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 74,66 км². Афіцыйны код — 05 3 78 032.
Русачкі (Шчучынскі раён)
Русачкі́ (, Русачки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 25 лютага 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Шайбакпольскага сельсавета, да 28 жніўня 2013 года — у склад Галавічпольскага сельсавета (у 1961—1973 гадах — Касцянеўскі сельсавет).
Энэргадар
Энергадар ці Энэргадар  — горад абласнога падпарадкавання ў паўночна-заходняй частцы Запарожскай вобласці Украіны. Размешчаны на левым беразе ракі Дняпро, на ўзбярэжжы Кахоўскага вадасховішча, за 20 км ад горада Кам’янка-Дніпроўска, 7 км ад аўтадарогі Кам’янка-Дніпроўска — Бэрдзянск. Плошча горада — 63,5 км².
Рэпалава
Рэ́палава (, Реполово) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як сяло Рапалюскі ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Аколь (Атыраўская вобласць)
Аколь — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 17 км на заход ад сяла Ганюшкіна. Код КАТА — 234635100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4646 чалавек (2391 мужчына і 2255 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 4596 чалавек (2316 мужчын і 2280 жанчын).
Дзянісенкі (значэнні)
Дзянісенкі:
Радамка
Радамка (Ра́домка) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Халмыцкай пасялковай абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Радамка было ў складзе Пагарыльцкай воласці Сосныцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Ларыса Мадэстаўна Пілатовіч
Біяграфія
Скончыла ў 1972 годзе БПІ. Працавала архітэктарам у БелНДІПгорадабудаўніцтва. З 1983 года выкладчык у Мінскім дзяржаўным архітэктурна-будаўнічым каледжы.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: ПДП Усходняга жылога раёна ў Наваполацку (1974), генпланы г. Дзісна (1977), г.п. Узда (1982), г.п. Руба (1979) і г. Беразіно (1983).
Навуковая дзейнасць
Аўтар шэрагу навучальных праграм па архітэктуры для сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў Беларусі.
Узнагароды
За вялікі асабісты ўнёсак у падрыхтоўку высокакваліфікаваных спецыялістаў-архітэктараў узнагароджана граматамі Беларускага саюза архітэктараў (1991, 2006), Адміністрацыі Партызанскага раёна (2007), Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта (2001).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Ігарам Пілатовічам.
Задзвінне
Задзвінне — назва аб'ектаў, утвораная ад назвы ракі Дзвіна, якая абазначае літаральна за Дзвіной.
Ляйхлінген
Ляйхлінген (Leichlingen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Рэйніш-Бергіш. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 37,33 км². Афіцыйны код — 05 3 78 016.
Казімірава (прыпыначны пункт)
Казімі́рава (, Казимирово)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Чарцёж, за 3,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Казімірава; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж прыпыначным пунктам Малевічы і станцыяй Красны Бераг.
Антонапіль (Калыніўскі раён)
Антонапіль (Анто́нопіль) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Клуб «Падарожнік»
Клуб «Падарожнік» — праект аматараў падарожжаў па Беларусi.
Дзейнасць
Клуб «Падарожнік» арганізуе вандроўкі па старажытных мясцінах Беларусi амаль кожны месяц. Спачатку распрацоўваецца маршрут, а потым рыхтуецца адпаведная праграма падарожжа. У кожнай вандроўцы абавязкова прысутнічае дасведчаны экскурсавод. Генадзь Вайтовіч:
Звычайна маршрут падарожжа распрацоўваецца вакол аднаго ці некалькіх буйных аб'ектаў. Далей разглядаюцца цікавыя месцы непадалёку і таксама ўключаюцца ў праграму вандроўкі. Як правіла, гэта разнародныя аб'екты: сядзібы, палацы, цэрквы, музеі. Пажаданымі з'яўляюцца зносіны з мясцовымі жыхарамі. Плануюцца сустрэчы з рэстаўратарамі, калекцыянерамі, святарамі, сведкамі пэўных падзей. Таксама адной з адметнасцяў кожнай вандроўкі з'яўляецца пікнік у маляўнічым месцы на прыродзе. Кожная экскурсія заканчваецца фотасправаздачай.
Свята-Ушэсцеўская царква (Ставок)
Свята-Ушэсцеўская царква — праваслаўны храм у в. Ставок Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1853 г. з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Будынак складаюць 3 зрубы: прытвор, малітоўная зала і пяцігранная апсіда. Іх разнастайныя завяршэнні ствараюць маляўнічы сілуэт храма. Над прытворам узведзена двух'ярусная чацверыковая званіца, завершаная шатром з макаўкай. Асноўны кубападобны зруб накрыты пакатым чатырохсхільным дахам з васьмігранным светлавым барабанам пад сферычным купалам. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах, акаймаваны вуглавымі лапаткамі і карнізамі. Тры ўваходы аформлены двухслуповымі ганкамі з двухсхільнымі навісямі.
Інтэр'ер
У інтэр'еры пануе двухсветлавая прастора малітоўнай залы, перакрытай пірамідальным скляпеннем, падтрыманым 4 слупамі.
Майсей Альбертавіч Габрыловіч
Майсей Альбертавіч Габрыло́́віч (,  — ) — вучоны ў галіне гігіены. Доктар медыцынскіх навук (1964). Прафесар (1965).
Біяграфія
М. А. Габрыловіч нарадзіўся ў горадзе Рыга (Латвія). У 1934 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і працаваў у ім. У 1935—1936 гг. Працаваў санітарным урачом, начальнікам акруговай малярыйнай станцыі ў Мазыры. У 1938—1941 гг. навучаўся ў аспірантуры Мінскага медыцынскага інстытута. У 1945 годзе працаваў начальнікам абсервацыйнага пункта ў горадзе Арол, у 1941—1943 гг. дзяржаўным інспектарам і загадчыкам лабараторыяй Народнага камісарыята аховы здароўя Мардоўскай АССР у Саранску. У 1943—1944 гг. асістэнт кафедры гігіены Яраслаўскага медыцынскага інстытута. У 1944 годзе дзяржаўны санітарны інспектар у Мазыры, у 1944—1947 гг. дзяржаўны інспектар Народнага камісарыята аховы здароўя БССР і на пасадзе асістэнта кафедры гігіены Мінскага медыцынскага інстытута. У 1947—1960 гг. на пасадзе намесніка дзяржаўнага інспектара Міністэрства аховы здароўя БССР і дацэнт кафедры гігіены Мінскага медыцынскага інстытута. У 1960—1968 гг. загадчык кафедрай гігіены ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў, з 1963 года — дэкан тэрапеўтычнага факультэта.
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Мікалай Міхайлавіч Бераснеў
Мікалай Міхайлавіч Бераснеў (, Гродна —, Масква) — бактэрыёлаг, доктар біялагічных навук, загадчык супрацьчумнай лабараторыі на тэрыторыі форта «Аляксандр I» (1904—1908), дырэктар бактэрыялагічнага інстытута Маскоўскага ўніверсітэта (1908—1910).
Біяграфія
Абараніў доктарскую дысертацыю «Актынамікоз і яго ўзбуджальнікі»(1897). Пасля абароны быў прыват-дацэнтам Маскоўскага ўніверсітэта. Памочнік дырэктара маскоўскага бактэрыялагічнага інстытута (1895—1904). Прыняў удзел у шэрагу навуковых экспедыцый па вывучэнні чумы ў Індыі і Батумі, малярыі ў Італіі і ў Расіі. Працаваў у Бамбеі па ліквідацыі эпідэміі чумы (1900—1901).
У 1904 годзе стаў загадчыкам супрацьчумнай лабараторыі на форце «Аляксандр I» у Кранштаце, створанай на базе імператарскага Інстытута эксперыментальнай медыцыны. Бактэрыялагічная лабараторыя на форце «Аляксандр I» вырабляла супрацьчумную сываратку. Супрацоўнікі лабараторыі акрамя навуковай працы праводзілі курсы для ўрачоў з перыферыі па вывучэнні бактэрыялогіі чумы. Супрацоўнікі форта «Аляксандр I» займаліся таксама пытаннямі паходжання, цячэння і лячэння лёгачнай формы хваробы.
Бераснеў займаў пасаду дырэктара Маскоўскага бактэрыялагічнай інстытута (з 1908), з’яўляўся старшынёй аддзялення бактэрыялогіі Таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалогіі і этнаграфіі (з 1908), членам Пірагоўскага таварыства.
Навуковая дзейнасць
Берасневым былі вывучаны розныя формы ўзбуджальніка чумы і асаблівасці распаўсюджвання гэтага захворвання. Ён высветліў цыкл развіцця паразіта малярыі ў целе камара і прапанаваў мадыфікацыю спосабу Раманоўскага для афарбоўкі ўзбуджальніка. Быў адным з першых, хто ўжыў хімізацыю для знішчэння лічынак малярыйных камароў; шмат разоў выязджаў у раёны эпідэмій чумы і малярыі для іх вывучэння і арганізацыі барацьбы з гэтымі захворваннямі.
Кажанок паўночны
Паўночны кажанок (Eptesicus nilssonii) — млекакормячае сямейства гладканосых (звычайных) лятучых мышэй.
Апісанне
Даўжыня цела 49-60, хваста 37-48 мм, перадплечча 38-43 мм; размах крылаў 240—270 мм; масса 8-18 г. Вушы адносна кароткія і шырокія. Казялок тупы, кароткі, найбольш шырокі ў сярэдняй частцы. Доўгая, густая поўсць спіны цёмна-карычневая (канцы валос залацістыя) з металічным бляскам, на брушку — крыху карацейшая і святлейшая. Вушы і перапонкі на крылах цёмныя. Крылы даволі вузкія. Канец хваста на 4-5 мм выступае з міжсцягновай перапонкі.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўразіі — ад усходняй мяжы Францыі да Ціхага акіяна; у Беларусі рэдкі пералётны від. Месцы пражывання: гарышчы, нішы пад шалёўкай будынкаў, налічнікамі, аканіцамі, радзей у дуплах дрэў. У летніх сховішчах з’яўляецца ў красавіку. Знаходзяць на зімоўцы ў пячорах Прыбалтыкі і інш.
Асаблівасці біялогіі
На паляванне вылятае адразу пасля захаду сонца незалежна ад тэмпературы паветра. Корміцца молямі, ліставёрткамі, агнёўкамі, коканапрадамі, чубаткамі, пядзенікамі, соўкамі, цвердакрылымі. У другой палове чэрвеня самка нараджае 2 дзіцянят. Маладых паўночных кажанкоў знаходзілі ў калоніях нетапыра-карліка і іншых відаў лятучых мышэй.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоныя кнігі Беларусі, Літвы і Польшчы.
Лізіс
Лізіс (ад ) — растварэнне клетак і іх сістэм, у тым ліку мікраарганізмаў, пад уплывам розных агентаў, напрыклад ферментаў, бактэрыялізінаў, бактэрыяфагаў, антыбіетыкаў. Таксама ў медыцынскай практыцы можа азначаць перыяд паступовага і павольнага падзення тэмпературы пры інфекцыйных захворваннях; антонім тэрміну крызіс.
У хірургіі існуе тэрмін адгезіялізіс — падзел, раззлучэнне знітовак, якія ўтварыліся з прычыны таго ці іншага паталагічнага працэсу.
Лоўжа (возера, Шумілінскі раён)
Ло́ўжа, Ло́важ — возера ў Беларусі, у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 9 км на захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, каля вёскі Лоўжа, у басейне ракі Будавесць.
Плошча паверхні 0,28 км². Даўжыня 1,62 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 3,77 км. Плошча вадазбору 82 км².
Бэрдзянск
Бярдзянск ці Бэрдзянск (з 1939 па 1958 — Асіпенка) — горад у Запарожскай вобласці Украіны. Порт на беразе Азоўскага мора, чыгуначная станцыя. 114 тыс. жыхароў (2016). Заводы: сельскагаспадарчага машынабудавання, кабельны, дарожных машын, нафтаперапрацоўчы і інш. Абутковая, швейная і харчовая прамысловасць. Педагагічны ўніверсітэт; тэхнікумы: машынабудаўнічы, вінаградарства і вінаробства; медыцынскае вучылішча. Мастацкі і краязнаўчы музеі.
За 5 км ад горада размешчаны гразевы прыморскі курорт.
У горадзе дзейнічае Бэрдзянскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт.
Вальмаццола
Вальмаццола (Valmozzola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Парма.
Насельніцтва складае 632 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 67 км². Паштовы індэкс — 43050. Тэлефонны код — 0525.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 902
IC 902 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сапава
Са́пава (Sapowo, па-падляску: Sapovo ) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводства Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Чыжы. Насельніцтва вёскі складае 36 чалавек.
Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Успення Божай Маці ў Чыжах).
Гісторыя
У міжваенны перыяд Сапава належала да гміны Пасынкі Бельскага павета Беластоцкага ваяводства. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 27 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы). Пасля Другой сусветнай вайны Сапава было далучана да гміны Чыжы.
Газаправіднэ
Газаправіднэ (Газопровідне) — пасёлак у Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
АМО
Амо — міжнародная штучная мова, распрацаваная ў Екацярынбургу ў 1910 годзе У. Вянгеравым.
Гісторыя мовы
Аўтар праекта — Уладзімір Вянгераў, паводле прафесіі — лесазнаўца, вядомы таксама як мастак (яго карціны знаходзяцца зараз у Пермскай мастацкай галерэі. У кастрычніку 1910 года ў тыпаграфіі Якава Шубіна выйшла першая кніга — падручнік мовы, пад назвай «Праект навуковай і міжнароднай мовы». Асобнікі кнігі былі прапанаваны аўтарам навукоўцам, разасланы ў бібліятэкі і нават адзін быў падараваны імператару. Першая сусветная вайна, рэвалюцыя і грамадзянская вайна спынілі працэс развіцця праекта. Але тым не менш, некаторую падтрымку праект атрымаў. І ў 1927 годзе ў Свярдлоўску накладам у 2000 асобнікаў быў выдадзены другі падручнік: «Амо — мова чалавека», 240 старонак. На першых 60 старонках выкладалася структура і граматыка мовы, другая частка утрымлівала слоўнік каранёў. Пасля гэтага ўзнікла вялікая колькасць гурткоў амістаў, Амо выкладаўся (як факультатыў) у некаторых вучэбных установах. Было створана аб’яднанне — «Аміат» і яго кіруючы орган «Цэнтраміат». У 1928 годзе В. Ф. Курэншчыкавым былі выдадзены накладам 5000 асобнікаў кожная серыя паштовак з відамі Урала (аўтарам фота быў У. Вянгераў). Выдаваліся паштоўкі таксама ў тыпаграфіі «Граніт». На гэтых паштоўках была размешчана рэклама АМО. У канцы 1920-ых і пачатку 1930-ых гадоў Аміат налічваў каля 1000 членаў, але потым, у сувязі са зменай сітуацыі ў краіне, дзейнасць руха амістаў была спынена. Узнавілася яна толькі ў 1950-х гадах. У. Вянгераў узнавіў прапаганду свайго праекта ў колах інтэрлінгвістаў, звяртаўся ён і да кіраўніцтва краіны. Нягледзячы на некаторую падтрымку, ў тым ліку і збоку ўладаў, рух амістаў так і не адрадзіўся ў ранейшым аб’ёме, а пасля смерці У. Вянгерава ў 1959 годзе спыніўся. У 1980-х гадах зноў узнікла цікаўнасць да гэтай мовы, членамі Свярдлоўскага эсперанта-гуртка былі праведзены даследаванні гісторыі. У шэрагу газет былі апублікаваныя артыкулы, даклады даваліся на лінгвістычных канферэнцыях. Былі знойдзены носьбіты мовы. але вывучэнне мовы вялося толькі як вывучэнне лінгвапраекта.
Алфавіт і чытанне
Алфавіт Амо створаны на аснове лацінскага. У алфавіце 25 літар, якія адпавядаюць 25 гукам. Кожнай літары адпавядае адзін гук. У адрозненне ад эсперанта адсутнічаюць літары з дыякрытычнымі знакамі. Вельмі незвычайнай для эсперантоідаў асаблівасцю АМО з’яўляецца наяўнасць, акрамя лацінскага, свайго ўласнага алфавіта. Такім чынам, пісаць на АМО магчыма як у «міжнароднай», так і ў арыгінальнай транскрыпцыі. Націск у поўных асноўных словах прыпадае на перадапошнюю галосную літару (як і ў эсперанта).
Слоўнікавы склад
Большая частка слоўніка складаецца з раманскіх і германскіх каранёў, і таксама з інтэрнацыяналізмаў лацінскага паходжання. Ёсць невялікая колькасць слоў, запазычаных з славянскіх моў ці праз іх пасрэдніцтва.
Узор тэксту
Узор тэксту (з Гогаля, «Вечары на хутары каля Дзіканькі»): Qarma es luvo Dnipr, kany as kalmo, kanu libere, legate ripigas li inter boski te monti sianakvan plenega.Nik ekmovetas, nik raketetas: ti garas — qa tivas ot ne tivas lia largajo majesta, te es semblas, ke tuta li es muldita dal vitro te ke blua spegula voyo nemezurebla sur largo, senfina sur longo, serpenta — lijas in verda mondo. Tany es plage al zolo termega cirgarey de alto te plonjey dadi en matermo del akvo vitrala, te -al qeborta boski klare revidey sin en luvo. Verdelokvai! Zi trupijas kune kun kampa fyori al akvi, sin klininte garas en zi, te nefiqgaras, te ridetas al zi, te salutas zin, livante per branxi; en mildo je del Dnipro zi ne vidas lin, rara birdo alflugos ji mido del Dnipro. Mayesta! Ne estas sur geo luvo, ku egalas al li! Qarma es Dnipro te in terma leta nokto, kany tutkio dormas: te lomo, te besto, te birdo — te nur Dio sole bimayste observas qielo te teron te bimiste pokskuas sia manton. De la manto sutat steli; steli flamas te lumas sop mondo te tutkiu samtempe refiguras en Dnipro. Tutkiun zin tenas dnipr in sia malerta zeno; nik un forflugos de li — forsr nur etingos sur qielo. Nera bosko, semtita per dormanta korniki, te deantike brehita monti, sin alklininte, provas kovrey lin per zia longa ombri, — te vane! Nikuo esas in la mondo, ku povus tutkovrey Dnipron.
Байкіўка (Калыніўскі раён)
Байкіўка (Ба́йківка) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Музей гісторыі беларускага кіно
Музей гісторыі беларускага кіно — музей, прысвечаны гісторыі беларускага кінамастацтва. Заснаваны па ініцыятыве беларускіх кінематаграфістаў у Мінску ў 1976 годзе (напярэдадні 50-годдзя выхаду на экран «першага нацыянальнага фільма» «Лясная быль») як ведамасны пры кінастудыі «Беларусьфільм» для збору, сістэматызацыі і захавання матэрыялаў пра нацыянальны кінематограф, папулярызацыі яго дасягненняў і кінакультуры наогул. З 1982 па 1988 гг. размяшчаўся ў Рэспубліканскім Доме кіно (касцёл святых Сымона і Алены) Саюза кінематаграфістаў БССР, з 1988 па 1998 гг. — зноў на кінастудыі, выконваючы ў асноўным архіўную функцыю.
Першы паверх
Кіназала на 50 месцаў і відэазала на 10 месцаў, дзе ў сістэматызаваным парадку з верасня па чэрвень дэманструецца айчынная і замежная кінакласіка: музейная кіна(відэа)тэка налічвае ўжо больш за дзве тысячы помнікаў кінакультуры, значную частку якіх складаюць экранізацыі твораў беларускай і замежнай літаратуры.
Другі паверх
Экспазіцыйная зала (140 м²), дзе размешчана пастаянная экспазіцыя «Беларускі кінематограф як нацыянальная каштоўнасць», якая змяшчае разнастайныя матэрыялы (каля 800 экспанатаў) пра творчасць кінарэжысёраў Юрыя Тарыча і Уладзіміра Корш-Сабліна і лепшыя фільмы нацыянальнай, дзіцячай і ваеннай тэматыкі за 85-гадовую гісторыю існавання кінавытворчасці на тэрыторыі Беларусі (у тым ліку і тыя, што ў 2004 г. ўнесены ЮНЕСКА ў спіс рэпрэзентатыўных твораў сусветнай кінематаграфіі).
Трэці паверх
Выставачная зала (100 м²), дзе ладзяцца персанальныя і калектыўныя мастацкія выстаўкі (жывапіс, графіка, мастацкая фатаграфія і г.д.) беларускіх кінематаграфістаў (мастакоў-пастаноўшчыкаў, мастакоў па касцюмах, кінааператараў) і іншых дзеячаў айчыннага мастацтва.
Гумно
Гумно́ (або ток, клуня, рыга) — драўлянае гаспадарчае збудаванне сялянскай сядзібы прызначанае для прасушвання і абмалоту снапоў зерня. Слова гумно сустракаецца з ХІ ст. і этымалагічна паходзіць ад Гу — гавяда і мьн — мяць, што значыла памяшканне, дзе жывёлай мялі зерне. Характэрнымі прыкметамі гумна як збудавання былі нізкія сцены і высокая чатырохсхільная страха, якая рабілася часцей за ўсё на сохах (ставілі папарна). Вароты рабіліся з тарца або ў падоўжанай сцяне. Гумно на Беларусі магло мець сушылку (ёўня, асець), а магло будавацца без яе.
Па канструкцыі гумно, а таксама іншыя збудаваньні гумнішча можна падзяліць на:
Звычайна гумно складалася з двух частак: току — месца для абмалоту зерня і ёўні — месца для прасушвання снапоў.
Ян Інгенхауз
Найбольш вядомы як адзін з першаадкрывальнікаў фотасінтэзу, бо даказаў, што святло з'яўляецца неабходнай часткай працэсу пераўтварэння зялёнымі раслінамі вуглякіслага газу ў кісларод. Гэтак ж адкрыў прысутнасць працэсаў клетачнага дыхання не толькі ля жывёл, але і для раслін. Праводзіў эксперыменты з электрычнасцю, вывучаў цеплаправоднасць і хімію. У 1785 году апісаў хаатычны рух часцінак вугальнага пылу над парамі этанола, што дазваляе лічыць Яна Інгенхауза першаадкрывальнікам Броўнаўскага руху.
Далямінцы
Далямінцы (долемінцы, галамачы, гломачы; Daleminzier, Głomacze (Dalemińcy)) — сярэднявечнае заходнеславянскае племя, якое ўваходзіла ў племянны саюз лужыцкіх сербаў разам з мільчанамі, сорбамі, лужычанамі, нішанамі, сусельцамі і іншымі плямёнамі. Далямінцы з'яўляюцца аднымі з продкаў лужычан, славянскага народа на ўсходзе Германіі.
Паходжанне
Далямінцы, як мяркуецца, адносяцца да славянскіх перасяленцаў VII стагоддзя, якія з'явіліся ў міжрэччы Эльбы і Заале, ужо занятым славянскімі плямёнамі, якія адносіліся да пражска-карчакскай культуры.
Саюзы
Разам з астанімі плямёнамі міжрэчча Эльбы і Заале далямінцы аб'ядналіся ў саюз сорбаў.
Далямінцы
У Баварскім географе IX стагоддзя племя далямінцаў фіксуецца як Talaminsi. .
Трубачоў лічыў, што этнонім далямінцы мае іліравенетскае паходжанне: ад ілірыйскага Dalmatae — «авечыя (пастухі)».
Гломачы
Паводле меркавання расійскага археолага В. В. Сядова першы этнонім належыць племяні пражска-карчакскага паходжання, а другая назва звязана з перасяліўшыміся пазней славянамі русэнскай культуры.
Эканоміка Італіі
Італія — адна з ключавых высокаразвітых краін свету, уваходзіць у склад Вялікай васьмёркі.
Перавагі: велічэзны дзяржаўны бюджэт. Задае моду ва ўсім свеце ў галіне дызайну, вытворчасці і прадукцыі адзення і бытавой тэхнікі. Да вядучых фірмаў адносяцца Fiat (аўтапрам), Montedison (вытворчасць пластмас), Olivetti (камунікацыі), Benetton (адзенне). Высокапрадукцыйная сельская гаспадарка і вытворчасць прадукцыі для турыстаў, вядомыя дамы мод. Багатая культурная спадчына робіць Італію адной з найбольш прывабных для турыстаў краін Еўропы і свету, з магчымасцю бясконцага развіцця турыстычнай галіны гаспадаркі.
Недахопы: дзяржаўны дэфіцыт і рост запазычанасці ўсё яшчэ вялікія і не пераадолены. Малы (у 2012 - адмоўны) прырост эканомікі, неэфектыўная сфера паслуг, якая інтэнсіўна прыватызуецца. Няроўнае размеркаванне дабрабыту паміж багатай Поўначчу і бедным Поўднем, дзе беспрацоўе ў 3 разы вышэйшае. Недастатковая падатковая дысцыпліна, якая, аднак, у апошні час мае тэндэнцыю да паляпшэння. Адносна малыя, арыентаваныя на міжнародную канкурэнцыю, прадпрыемствы. Моцная залежнасць ад імпарту энергарэсурсаў.
Прамысловасць
Вызначальныя асаблівасці прамысловасці рэспублікі:
1.Перавага цяжкай індустрыі не так адчувальна, як у астатніх буйных краінах Заходняй і Паўднёвай Еўропы, да таго ж большае значэнне прымае лёгкая прамысловасць.
2.Вядучая роля належыць да машынабудавання і хіміі.
4.Адставанне ў развіцці тэхнічна складаных, навукаёмкіх галін.
5.Вялікае значэнне малых і сярэдніх прадпрыемстваў, асабліва ў лёгкай, харчовай прамысловасці, металаапрацоўцы.
6.Рэзкія тэрытарыяльныя кантрасты ва ўзроўні індустрыялізацыі: звыш 40% прамысловасці сканцэнтравана на Поўначы ў зоне "прамысловага трохвугольніку" Мілан-Турын-Генуя.
Сельская гаспадарка
Нягледзячы на спрыяльныя прыродныя ўмовы, сельская гаспадарка забяспечвае насельніцтва Італіі харчаваннем толькі на 75-80%: захоўваюцца архаічныя аграрныя адносіны на Поўдні краіны і цераспалосіца: больш за 3/4 гаспадарак маюць плошчу менш за 5 га.
Уласцівы вялікія тэрытарыяльныя кантрасты: на Поўначы - перагава буйных капіталістычных гаспадарак з інтэнсіўным земляробствам і жывёлагадоўляй, у той час як буйныя гаспадаркі Поўдня - у асноўны былыя латыфундыі, нізкарэнтабельныя і апрацоўваемыя дробнымі арэндатарамі па частках.
Асноўнай галіной сельскай гаспадаркі Італіі, у адрозненне ад іншых краін Еўропы, з'яўляецца раслінаводства: займае 60%. Паказчык гэты ва ўмовах далейшай інтэграцыі эканомік ЕС будзе расці: краіна спецыялізуецца на экспарце садавіны і гародніны, у той час як вытворчасць зерня і мяса скарачаецца.
Па зборах зерня Італія ў тры разы саступае Францыі (ў 2005 г. атрымалася сабраць 20 млн т); галоўныя культуры - пшаніца (45%), кукуруза (35%) і рыс. Больш за палову ўраджаю названых культур збіраюць на Паданскай нізіне (там жа, на ўсходзе - амаль 100% цукровых буракоў) і ў вобласці Эмілія-Раманья, а каштоўная цвёрдая пшаніца Поўдня ідзе на выбар высокаякасных макарон.
Развіццё жывёлагадоўлі стрымліваецца перш за ўсё недахопам харчовай базы (канкурэнцыя з боку прадукцыі Францыі, Нідэрландаў і іншых краін ЕС выходзіць на другі план). Краіна па стане на 2005 г. мела 7,2 млн галоў буйной рагатай жывёлы, 8 млн свіней, 12 млн авечак і коз. Патрэбы ў мясе забяспечваюцца на 50-75%. Малочная жывёлагадоўля пераважае на Поўначы, а Сардзінія - галоўны раён авечкагадоўлі.
У цэлым патэнцыял сельскай гаспарадкі размеркаваны па тэрыторыі Італіі больш раўнамерна, чым патэнцыял прамысловасці. Па долі ў нацыянальнай прадукцыі названай галіны гаспадаркі на першых месцах у краіне знаходзяцца Эмілія-Раманья (14%), Ламбардыя (13%), Венета (10,5%).
Рыбалоўства не вызначаецца велізарнымі маштабамі: моры небагатыя на рыбу, і таму ўловы не перавышаюць 0,5 млн т/год. Аднак даволі хутка апошнім часам стала развівацца штучная вытворчасць розных марскіх прадуктаў, і гэта ёсць перспектывай для падгаліны.
Транспарт
Італія вызначаецца добрым развіццём усіх відаў транспарту. Краіна мае развітую чыгуначную сетку (19,5 тыс. км, больш ½ даўжыні электрыфікавана) і сетку аўтадарог. Пры дапамозе апошніх і ажыццяўляецца 90% пасажыразвароту і 80% грузазвароту унутры краіны. Галоўная транспартная артэрыя краіны - "Аўтастрада Сонца" - злучае Турын і Мілан праз Балонню і Фларэнцыю з Рымам, Неапалем і Рэджо-дзі-Калабрыя. Італьянскі парк аўтамабіляў на 2007 год складаў 32 млн.
Заружанне
Заружанне — тапонім:
Эканоміка Італіі
Транспарт
80-90% імпартуемых грузаў дастаўляецца ў краіну з дапамогай марскога транспарту. Са 144 буйнейшымі марскімі портамі Італіі з'яўляюцца Генуя (грузазварот 50 млн т/год) і Трыест (35 млн т/год) (дадзеныя на 2007 год). Галоўны кабатажны порт краіны - Неапаль.
Італія мае 34 аэрапорты, галоўныя сярод якіх Рым, Генуя, Венецыя, Трыест, Палерма, Неапаль, Спецыя.
Сфера паслуг
Вядучая роля належыць турызму. Італію штогод наведваюць каля 50 млн. турыстаў (4-е месца пасля Францыі, Іспаніі і ЗША, 2007). Больш за 75% звароту італьянскага турбізнесу належыць Рыму, Венецыі і Фларэнцыі. Пакрысе развіваецца і так званы "шопінгавы турызм", прывабны для аптавых гандляроў прадукцыяй італьянскіх малых і сярэдніх прадпрыемстваў і для індывідуальных спажыўцоў італьянскага абутку і адзення. Італія - радзіма банкаўскіх устаноў. Імі забяспечаны каля 67% населеных пунктаў.
Свірыды
Свіры́ды (, Свириды) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Галавічпольскага сельсавета.
Зэлэна Рошча (Сэмэніўскі раён)
Зэлэна Рошча (Зелена Роща) — пасёлак у Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Асан (Атыраўская вобласць)
Асан — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Асанскай сельскай акругі. Код КАТА — 234636100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 511 чалавек (270 мужчын і 241 жанчына). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 578 чалавек (294 мужчыны і 284 жанчыны).
Прыморск (Украіна)
Насельніцтва — 12 860 чалавек (2001). Прыморск знаходзіцца за 2 км ад Азоўскага мора на берагах ракі Абітачная ў месцы ўпадзення ў яе ракі Кільтычыя, ніжэй па цячэнні размешчана сяло Камышуватка.