cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оскар Пітрас
Оскар Франклін Пітрас (Oscar Franklin Peatross; 2 сакавіка 1916 — 26 мая 1993) — генерал-маёр Корпуса марской пяхоты ЗША, удзельнік Другой сусветнай, Карэйскай і В’етнамскай войнаў.
Біяграфія
Нарадзіўся 2 сакавіка 1916 года ў Ролі, Паўночная Караліна. У 1934-м скончыў сярэднюю школу, а ў 1939 — Дзяржаўны каледж Паўночнай Караліны са ступенню бакалаўра. 6 лістапада 1940 году, дзякуючы ўніверсітэцкай адукацыі, быў адабраны ў школу кандыдатаў у афіцэры на базе марской пяхоты. Пасля заканчэння вучобы ў 1941 годзе атрымаў званне малодшага лейтэнанта і накіраваны на службу ў 2-ю дывізію марской пяхоты.
У жніўні 1942-га прыняў удзел у рэйдзе на востраў Макін, а неўзабаве і ў бітве за Гуадалканал. У лістападзе—снежні 1943 года абараняў мыс Таракіна. У лютым 1945 года прыняў удзел у бітве за Івадзіму. Пасля капітуляцыі Японіі 2 верасня служыў там пры акупацыйных сілах.
Падчас Карэйскай вайны прызначаны камандзірам 2-га батальёна 5-га палка 1-й дывізіі марской пяхоты.
У сакавіку 1964 гады стаў камандзірам 7-га палка марской пяхоты. Са сваім падраздзяленнем у 1965 годзе адправіўся ў Паўднёвы В’етнам, дзе ўдзельнічаў у аперацыях «Зорнае святло», «Пірання», «Юта» і «Тэхас» супраць сіл В’етконга.
18 кастрычніка 1968 года прысвоена званне генерал-маёра, а праз месяц быў адпраўлены ў рэкруцкі пункт марской пяхоты ў Пэрыс-Айлэндзе, штат Паўднёвая Караліна, уступіўшы на пасаду кіраўніка цэнтра. Тут служыў да сваёй адстаўкі ў маі 1971 года.
Памёр 26 мая 1993 года пасля працяглай хваробы ў горадзе Бофарт, Паўднёвая Караліна, і быў пахаваны на Нацыянальным могілках ветэранаў.
Галіявола
Галіявола (Galliavola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 245 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 31 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 27034. Тэлефонны код — 0384.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Пагаве
Пагаве́ (Pagavė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана на паўднёвым беразе возера Гавіс. Насельніцтва 13 чал. (2001 г.). На захад ад вёскі размешчаны Шакарваўскі лес, на ўсход ад вёскі чыгунка Вільнюс–Даўгаўпілс.
Лешніца (селішча)
Лешніца — селішча каля вёскі Лешніца Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Апісанне
За 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, уніз па цячэнні р. Свіслач, на яе правым беразе. Плошча каля 1 га.
Даследаванні
Адкрыў і даследаваў у 1963 годзе Ю. І. Драгун. Раскопкі не праводзіліся.
Элін Густаўсдотэр
Біяграфія
Элін Густаўсдотэр была дачкой шляхціца Густава Альготсана з уплывовага роду Стурэ. Яна была замужам за Эрыкам Аксельсанам Тотам, з верасня 1466 года ў шлюбным саюзе, арганізаваным для ўмацавання пазіцый і падтрымкі Аксельсана ў шведскім дваранстве; у тым жа годзе шведская шляхта абрала яго рэгентам. Такім чынам лэдзі Элін стала першай лэдзі і заняла ролю каралевы ў шведскім двары. У 1467 годзе яе муж адмовіўся ад пасады рэгента на карысць караля Карла VIII і стаў губернатарам усходніх памежных правінцый Фінляндыі. Пра дзяцей у пары няма звестак.
Літаратура
Litet lexikon över Sveriges regenter" av Lars O. Lagerqvist och Nils Åberg
Замак Ліхтэнштэйн (Германія)
Замак Ліхтэнштэйн (Schloss Lichtenstein) — «казачны замак» XIX стагоддзя ў мястэчку Ханау, ў камуне Ліхтэнштэйн у Бадэн-Вюртэмберге.
Замак размешчаны на вышыні 817 м. На паўднёвы-ўсход ад замка размешчаны руіны сярэдневяковай крэпасці (Стары Ліхтэнштэйн, пабудаванай у 1150—1200 гг.), разбуранай у канцы XIV стагоддзя і не адноўленай. Цяперашні замак быў пабудаваны ў 1840—1842 гг. у адпаведнасці з уяўленнямі XIX стагоддзя пра сярэдневяковыя крэпасці.
Марскія бітвы Дарданэльскай кампаніі
Марскі́я бі́твы Дарданэ́льскай кампа́ніі (Naval operations in the Dardanelles campaign) — ваенныя дзеянні на марской прасторы флотаў Антанты (Аўстралія, Францыя, Расійская і Брытанская імперыі) супраць ваенна-марскіх сіл Цэнтральных дзяржаў (Асманскай і Германскай імперый) падчас Дарданэльскай аперацыі ў часы Першай сусветнай вайны.
Роля Дарданэлаў
Праліў Дарданэлы, які злучае Чорнае і Эгейскае мора праз Мармуровае мора, знаходзіцца паміж Еўрапейскім паўвостравам Галіпалі і Азіяцкім паўвостравам Малой Азіі. Дарданэлы маюць шырыню да 3,7 км і гістарычна адыгрываюць выключна геапалітычную і геаграфічную ролю ў гісторыі Еўропы і Азіі. Да Першай сусветнай вайны асманы выкарыстоўвалі берагі праліва, каб пабудаваць магутную абарончую сістэму па абодва бакі воднага шляху. З таго моманту, як еўрапейскія краіны пагрузіліся ў сусветны канфлікт, Асманская імперыя захоўвала нейтралітэт, у якім былі вельмі зацікаўленыя Брытанія, Францыя і Расія. У той жа час кайзераўская Германія прыклала значныя намаганні, каб прыцягнуць Стамбул на свой бок і атрымаць яго ў якасці саюзніка для вайны на Блізкім Усходзе, Балканах і ў Паўночнай Афрыцы. Пасля Балканскіх войнаў, калі Асманская імперыя панесла велізарныя тэрытарыяльныя страты, Берлін устанавіў плённыя і ўзаемавыгадныя адносіны паміж дзяржавамі. У снежні 1913 года ў Стамбул прыбыла нямецкая ваенная місія на чале з генералам Ота Ліманам фон Сандэрсам. Калі ўспыхнуў сараеўскі крызіс, нямецкія дыпламаты пераканалі асманскі ўрад далучыцца да антырасійскага альянсу, прапаноўваючы тэрытарыяльныя прыбыткі ў выпадку перамогі. 30 ліпеня 1914 года, праз два дні пасля пачатку Першай сусветнай вайны, асманскае кіраўніцтва дамовілася з немцамі аб іх прапановах і падпісала сакрэтны дагавор, яшчэ не ведаючы, што Брытанская імперыя ўступіць у вайну на баку Антанты.
2 жніўня 1914 года брытанскі ўрад канфіскаваў сучасныя асманскія лінкары Султан Асман I і Рэшадзі, пабудаваныя брытанскай кампаніяй Vickers Limited ад імя Асманскага флоту. У сваю чаргу немцы прапанавалі замяніць свае крэйсеры: лінейны «Гебен» і лёгкі «Брэслау». Нягледзячы на пераследванне эскадрай брытанскага флоту пад камандваннем адмірала А. Мілна, нямецкім крэйсерам «Гёбен» і «Брэслау» ўдалося адарвацца ад пагоні і прарвацца да Дарданэлаў і дабрацца да Стамбула. Такім чынам, улады Стамбула парушылі міжнародныя пагадненні, якія патрабавалі не дапусціць праход караблёў ваюючых дзяржаў праз турэцкі праліў і перакрылі іх нейтральнымі сіламі. Брытанская ваенна-марская місія пакінула сталіцу Асманскай імперыі, немцы адкрыта скарысталіся магчымасцю, і ў верасні 1914 года контр-адмірал германскага імперскага флоту Вільгельм Сушон стаў камандуючым асманскім флотам.
Сітуацыя вакол Дарданэлаў паступова станавілася ўсё больш напружанай. 27 верасня брытанскія караблі захапілі асманскі эсмінец, за што ў пачатку кастрычніка нямецкі камандзір фартыфікацыйнага комплексу на Дарданэлах выдаў загад закрыць праход праз праліў. 28 кастрычніка асманскі флот пры падтрымцы нямецкіх крэйсераў, якія атрымалі назвы «Явуз Султан Селім» і «Мідзілі», але засталіся пад камандаваннем нямецкіх афіцэраў і нямецкіх экіпажаў, пачаў рэйд у Чорнае мора. 29 кастрычніка 1914 года рэйдавая група адначасова атакавала расійскі флот на базах у Адэсе, Севастопалі, Феадосіі, Наварасійску і Ялце. Не страціўшы нікога, асманы паспяхова правялі рэйды і вярнуліся ў Стамбул.
31 кастрычніка 1914 года Асманская імперыя афіцыйна далучылася да Цэнтральных дзяржаў, а 2 лістапада Расія абвясціла вайну Турцыі. 5 лістапада Расію падтрымалі Вялікабрытанія і Францыя, да якіх асманскі султан неўзабаве абвясціў джыхад. Паступова ваенныя дзеянні ахапілі Каўказ, Месапатамію, Егіпет і іншыя рэгіёны Блізкага Усходу.
Першыя планы
У лістападзе 1914 года міністр Францыі Арыстыд Брыян звярнуўся да кіраўніцтва саюзнікаў з просьбай пра ўварванне ў Асманскую імперыю, але ягоны план не быў падтрыманы, і ў далейшым планы брытанцаў прадухіліць ўступленне асманаў у вайну ў Еўропе не ўдаліся. 2 студзеня 1915 года Вярхоўны галоўнакамандуючы расійскай імператарскай арміяй вялікі князь Мікалай Мікалаевіч звярнуўся па дапамогу да Антанты ў сувязі з асманскай аперацыяй у Сарыкамышы ў арганізацыі і правядзенні дэманстрацыйных дзеянняў у Дарданэлах, каб адцягнуць турэцкія войскі ад Каўказскага фронту. Першы лорд Адміралцейства Уінстан Чэрчыль выступіў з канцэптуальнай ідэяй правесці марскую аперацыю па дэсантаванні ў Шлезвіг-Гольштэйне, маючы далёка ідучы замысел уцягнуць Данію ў вайну і палегчыць марскія камунікацыі з Балтыйскага мора і адначасова высадзіць марскі дэсант у Дарданэлах, выводзячы Турцыю з вайны і каб падштурхнуць Балгарыю і Румынію далучыцца да Антанты. Актуальнасць расійскага запыту і грэбаванне ваеннай здольнасцю арміі і флоту Асманскай імперыі стваралі ўражанне, што марш на Дарданэлы будзе лёгка ажыццявіць. 11 студзеня 1915 года камандзір брытанскай Міжземнаморскай эскадрыллі віцэ-адмірал С. Кардэн прапанаваў план прарыву праз Дарданэлы пры дапамозе лінкараў, падводных лодак і эсмінцаў. 13 лютага брытанскі ваенны савет ухваліў план, і вылучыў Кардэну больш дадрэдноўтаў, сучасны лінкар «Квін Элізабэт» і крэйсер «Інфлексібл». Францыя адправіла эскадру, якая складалася з чатырох дадрэдноўтаў, расійскі флот выдзеліў браняпалубны крэйсер «Аскольд».
На пачатку лютага 1915 года ваенна-марскі флот атрымаў кантынгент каралеўскіх марскіх пяхотнікаў і 29-ю стралковую дывізію, якія прыбылі пасля трэніровак аўстралійска-навазеландскага армейскага корпуса (ANZAC) у Егіпет. Пяхоце было наканавана заняць Стамбул пасля таго, як пралівы будуць захоплены флотамі Антанты.
Турэцкая падрыхтоўка Дарданэл
Па стану на жнівень 1914 года знешні перыметр абароны турэцкага праліва ў Эгейскім моры меў толькі дзве крэпасці ў канцы паўвострава Галіпалі і дзве на азіяцкім узбярэжжы. Ва ўсіх фартах гэтага перыметра было 19 гармат, чатыры з якіх мелі далёкасць стральбы 14 км, астатнія 5,5—7,2 км. Артылерыя крэпасцей прыкрывала міннае поле, якое было створана ў праліве з пачаткам ваенных дзеянняў у Еўропе. Акрамя фортаў, былі і асобныя ўмацаванні: чатыры палявыя гаўбіцы ў капанірах на мысе Тэке-Бурну з еўрапейскага боку, потым на адлегласці 16 км існаваў разрыў да пазіцый прамежкавага перыметра абароны каля Кефеза — чатыры артылерыйскія пазіцыі на паўднёвым беразе і адна на паўночным. Форт Дарданос меў дзве новыя 6-цалевыя марскія гарматы, а астатнія былі абсталяваны дзесяццю маленькімі хуткімі агнявымі гарматамі са шчытамі. Пазіцыі ўнутранага перыметра абароны мелі самыя цяжкія гарматы і некалькі палявых гаўбіц і палявых гармат. Пяць крэпасцей былі пабудаваны на еўрапейскім баку паўвострава і шэсць на азіяцкім баку і абсталяваны 72 цяжкімі і сярэднімі гарматамі. Большасць артылерыйскіх сістэм былі састарэлыя, але было пяць далёкіх 360-мм гарматаў з далёкасцю 15,6 км і тры 240-мм гарматы з далёкасцю 13,7 км. Астатнія гарматы ва ўнутраным перыметры абароны былі састарэлымі і не маглі весці агонь далей за 9.2 км.
NGC 6041A
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Марскія бітвы Дарданэльскай кампаніі
Турэцкая падрыхтоўка Дарданэл
У канцы жніўня 1914 года ў Асманскую імперыю прыбыла вялікая група з 500 нямецкіх ваенных спецыялістаў, у першую чаргу інжынераў на чале з віцэ-адміралам кайзераўскага флоту Гвіда фон Узедамам. Галоўнай задачай спецыялістаў стала праверка стану фартыфікацыйных умацаванняў і артылерыі і прыняцце неабходных мер для іх тэрміновага ўдасканалення і паляпшэння. Нямецкія спецыялісты разгарнулі эфектыўную працу, накіраваную на ўмацаванне баявых магчымасцей сістэмы турэцкай абароны. Да кастрычніка пераважная большасць артылерыйскіх сістэм былі адноўлены, мадэрнізаваны і абслугоўваны нямецкімі артылерыстамі. У той жа час была праведзена інтэнсіўная падрыхтоўка асабовага складу артылерыйскіх часцей асманскай арміі.
Гвіда фон Узедам пачаў працу па ўмацаванні ўсіх перыметраў, насычаючы іх сучаснымі гаўбіцамі і хуткімі гарматамі. Да сакавіка 1915 года нямецка-асманскія інжынеры і маракі зладзілі яшчэ дзесяць ліній мінных палёў у праліве, усталявалі 12 пражэктараў, якія былі прыкрытыя артылерыйскім агнём. У параўнанні з 29 кастрычніка 1914 года, калі Стамбул уступіў у вайну, адбыліся кардынальныя змены. 3 лістапада знешнія фарты былі абстраляны караблямі саюзнікаў, пасля чаго асманскія афіцэры значна знізілі скептычнасць да нямецкіх саветнікаў. Але, нягледзячы на напружаную працу германскага кантынгента і асманскіх кіраўнікоў, стан абароннай сістэмы па-ранейшаму застаўся ў кепскім становішчы. Мясцовыя артылерысты не валодалі дастатковымі навыкамі ўзбраення, і хранічны недахоп боепрыпасаў не толькі для трэніроўкі, але і для адбіцця верагодных дэсантаў з мора.
Першыя баі
3 лістапада 1914 года, да афіцыйнага абвяшчэння Англіяй і Францыяй вайны Асманскай імперыі, брытанскія лінейныя крэйсеры «Індамітэбл» і «Індэфацігебл» і французскія старыя лінкары «Суфрэн» і «Верыце́» правялі першы абстрэлы мыса Гелес і знешніх фартоў Дарданэл Кум-Кале і Сэд-Эль-Бахр. Мэтай 20-хвіліннага абстрэлу была праверка гатоўнасці фартыфікацыйных сістэм туркаў. Выбух у парахавым склепе ў форце Сэд-Эль-Бахры прывёў да выбуху, які знішчыў 10 гармат і загінула 86 турэцкіх салдат. Усяго ў выніку абстрэлаў загінула 150 чалавек, у тым ліку 40 нямецкіх спецыялістаў. Вынікі абстрэлу віталі кіраўніцтва Антанты, але Стамбул раптам усвядоміў пагрозу, якая можа паўстаць з гэтага накірунку, і неадкладную важнасць узмацнення ўласнай абароны.
19 лютага 1915 года два саюзныя эсмінцы прасунуліся ў праліў, спрабуючы прарвацца праз барыкады. Стральба ўспыхнула паміж крэпасцямі і караблямі, а пазней да месца боя падышлі дадрэдноўты «Карнуоліс» і «Венджэнс» і адкрылі агонь з гармат галоўнага калібра. Бітва скончылася безвынікова для абодвух бакоў, англічане адступілі.
25 лютага саюзнікі зноў напалі, пры тым сапёры Каралеўскіх марскіх пяхотнікаў правялі рэйды па фартах на Сэд-Эль-Бахр і Кум-Кале, практычна не сустракаючы супраціву. 1 сакавіка чатыры браняносныя караблі абстралялі прамежкавую абарону, але ў ачыстцы мінных палёў дасягнуты невялікі прагрэс. Тральшчыкі, якімі камандаваў начальнік штаба Роджэр Кіс, былі браніраванымі траўлерамі, укамплектаванымі грамадзянскімі экіпажамі, якія неахвотна працавалі падчас абстрэлаў. Моцная плынь у праліве, якая яшчэ больш ўскладніла размініраванне, і асманскі супраціў, які ўзмацніўся з пачаткам аперацыі, прымусілі адступіць.
У ноч на 13 сакавіка брытанскі браняносны крэйсер «Аметыст» прывёў 6 тральшчыкаў у чарговую спробу зрабіць праходы па мінных палях. У выніку асманскага супраціву чатыры з іх былі разбіты, крэйсер таксама быў моцна пашкоджаны. 15 сакавіка брытанцы зрабілі чарговую няўдалую спробу.
Бітва 18 сакавіка
У ноч на 18 сакавіка адбылася падзея, якая вырашыла бітву, калі асманскі тральшчык Нусрэт размясціў новы рад мін перад мінным полем Кефез, прама ля ўваходу ў праліў. Асманы адзначалі, што пры выхадзе пасля абстрэлу брытанскія караблі заўсёды вярталіся ў левы бок заліва. Гэты новы рад з 20 мін закладзены на глыбіні 15 метраў з інтэрвалам каля 100 метраў, ішоў паралельна берагу. 18 сакавіка брытанскае камандаванне, аптымістычна настроенае да бітвы, у чарговы раз запланавала рэйд па ўмацаваннях туркаў, спачатку на крэпасцях, якія ахоўвалі першыя пяць мінных палёў, а потым на працягу ночы зачысціць палі тральшчыкамі. А на наступны дзень планавалася ачысціць апошнія пяць мінных палёў. Ні брытанцы, ні французы не ведалі пра з’яўленне новага міннага поля непасрэдна падчас прасоўвання іх углыб праліва.
Каля 11:00 першая брытанская лінія адкрыла агонь па праціўніку, пасля чаго лінія французскіх асноўных караблёў далучылася да артылерыйскай дуэлі. Агонь асманскай артылерыі быў дакладным, і неўзабаве першыя паразы атрымалі «Галуа», «Суфрэн», «Агамемнон» і «Інфлексібл». У той жа час ваенна-марскі артылерыйскі агонь у адказ аказаўся не такім эфектыўным, артылерыйскія батарэі туркаў не пацярпелі, але інтэнсіўнасць іх агню значна знізілася. Аднак контр-адмірал Джон дэ Робек, які кіраваў аперацыяй, мяркуючы, што туркі паняслі значны ўрон, загадаў наступ другой брытанскай лініі, а таксама «Маджэсціку» і «Свіфтшуру».
У 13.54 французскі дадрэдноўт «Бувэ» пачаў здзяйсняць паварот левым бортам, як рабіў гэта звычайна, патрапіў у міну, прагучаў магутны выбух і праз пару хвілін карабель затануў. 639 чалавек загінулі, толькі 48 перажылі катастрофу. Камандаванне адрэагавала не адразу, адмірал дэ Робек падумаў, што гэта альбо плывучая міна, альбо тарпеда.
Наступным стаў «Ірэзістэбл», які падарваўся на міне і пачаў адступаць з поля бою ў паўпатопленым стане. Дэ Робек адправіў «Оўшэн» на дапамогу Ірэзістэбл, загадаўшы яго адбуксіраваць. У 18.05 міна трапіла пад Оўшэн. Эсмінцы «Джэд», «Кольн» і «Чэлмер» разам прыбылі на пашкоджаны карабель і знялі з яго экіпаж (разам з тымі, каго «Оўшэн» паспеў выратаваць з «Ірэзістэбла». Тонучыя караблі па-ранейшаму былі на плаву і павольна плавалі ў межах дасяжнасці варожай прыбярэжнай артылерыі. У 10:30 вечара камадор Роджэр Кіс вярнуўся на поле бою, спрабуючы альбо зачапіць іх за вяроўку, альбо затапіць іх. Чатыры гадзіны пошуку не далі вынікаў — лінкары затанулі.
За дзень бітвы туркі затапілі тры і пашкодзілі яшчэ тры лінкары, загінула больш за 700 матросаў. Асноўныя межы мінных палёў заставаліся цэлымі і знаходзіліся пад перакрыжаваным агнём ад артылерыйскіх батарэй, якія яшчэ не ўступілі ў бой. Разгромная параза 18 сакавіка прымусіла брытанска-французскае кіраўніцтва прыпыніць сваю дзейнасць каля Дарданэлаў, хаця яны лічылі, што ім патрэбна толькі адна спроба і абарона туркаў у праліве на шляху ў Канстанцінопаль будзе парушана. Аднак вышэйшае камандаванне не адважылася на такі крок.
Малкунай
Малку́най (Malkūnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Міелагенайскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Міелагеная. Насельніцтва 27 чал. (2001 г.).
Рака (возера)
Ра́ка — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, за 5 км на захад ад горада Браслаў, каля вёскі Зарачча. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні 0,83 км². Найбольшая глыбіня 17 м. Даўжыня 3 км, найбольшая шырыня 0,76 км. Даўжыня берагавой лініі 7,3 км. Аб’ём вады 4,87 млн м³. Плошча вадазбору 116 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад і складаецца з двух плёсаў. Схілы катлавіны вышынёй да 18 м, параслі хмызняком, у верхняй частцы разараныя, усходнія і заходнія тэрасаваныя (вышыня тэрасы 3—3,5 м). Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны, на поўначы возера нізкія, забалочаныя. Дно ілістае, у прыбярэжнай частцы пясчанае.
Возера зарастае слаба. Уздоўж берагоў паласа надводнай расліннасці шырынёй да 8 м. Упадаюць ручаі з азёр Рожава, Бужа і Мізерышкі; выцякае рака Рака (злучае яго з возерам Дрывяты).
У возеры водзяцца акунь, лешч, плотка, карась, гусцяра, лінь, мянтуз, судак і іншыя віды рыб. У 2008 годзе зарыблялася шчупаком.
Лагер НКУС для нямецкіх ваеннапалонных №311
Лагер НКУС для нямецкіх ваеннапалонных № 311 — лагер НКУС/МУС СССР у Магілёве, у якім трымалі палонных салдат Вермахта, вайскоўцаў саюзных гітлераўскай Германіі армій і інтэрніраваных НКУС цывільных нямецкіх і венгерскіх грамадзян і прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцяў для выканання прымусовай працы. Згодна архіўным дадзеным, апублікаваным гісторыкам МУС А. Шарковым, на 30 красавіка 1946 г у лагеры знаходзілася 3096, чал, з якіх 111 былі ў лазарэце і 525 у спецкамандах. Паколькі гаспадарка Магілёва была разбурана на 70-80 %, яе аднаўленне часткова вырашалася сіламі ваеннапалонных. У шырокім доступе практычна адсутнічае інфармацыя пра ўмовы знаходжання, аплату працы, побыт і жыццё ваеннапалонных і цывільных інтэрніраваных у лагеры № 311, але няма задакументаваных падстаў лічыць, што яны істотна адрознівалісь ад іншых аналагічных лагераў на тэрыторыі Беларусі і ўсяго СССР.
Памерлых у палоне хавалі на могілках спецшпіталя № 3161. Пасля ліквідацыі лагера могілкі знаходзіліся ў заняпадзе да таго як, у супрацоўніцтве з Народным саюзам Германіі па дагляду за вайсковымі пахаваннямі, улады горада не правялі іх добраўпарадкаванне.
Беларускі камітэт (Польшча)
Беларускі камітэт (БК) у Польшчы, Камітэт беларускі — арганізацыя, створаная для грамадскай апекі над беларусамі ў Польшчы ў гады ІІ сусветнай вайны.
Гісторыя
Беларускі камітэт быў створаны ў пачатку 1940 ў Варшаве з дазволу нямецкіх акупацыйных улад як Беларускі саюз самапомачы (старшыня Ф. Акінчыц), з лета 1940 — Беларускі камітэт (старшыня Мікалай Шчорс). БК меў прадстаўніцтвы ў гарадах Кракаў і Бяла Падляска, гурткі на Падляшшы.
Членамі камітэту былі даваенныя жыхары Варшавы, уцекачы з паўночна-ўсходніх ваяводстваў Польшчы, якія не пажадалі заставацца на занятай у верасні 1939 савецкімі войскамі тэрыторыі, а таксама вызваленыя з нямецкага палону ваеннаслужачыя польскай арміі беларускай нацыянальнасці.
У сакавіку 1942 камітэт аб'ядноўваў каля 6 тыс. чал., займаўся зборам і размеркаваннем сярод сваіх членаў адзення, прадуктаў харчавання, картак на набыццё прамысловых тавараў, аказаннем юрыдычнай, медыцынскай і грашовай дапамогі, працавала камітэцкая сталоўка. З мэтай пашырэння нацыянальнай адукацыі арганізоўваліся лекцыі, дыскусійныя вечары, курсы беларусазнаўства, на якіх з дакладамі выступалі Я. Станкевіч, М. Шчорс, В. Гадлеўскі, П. Татарыновіч, Ч. Ханяўка і інш. Дзейнічалі беларуская бібліятэка, хор, аркестр, драматычная секцыя, праводзіліся канцэрты. Намаганнямі Беларускага камітэту ў Варшаве створана беларуская пачатковая школа з інтэрнатам (працавала ў 1942-44), летам 1943 арганізаваны лагер для вучняў.
Кіраўніцтва камітэту імкнулася да аднаўлення беларускай дзяржаўнасці, аднак у поглядах на тактыку рэалізацыі гэтай палітычнай мэты аднадушша не было. Адны выступалі за супрацоўніцтва з Германіяй, іншыя арыентаваліся на польскае падполле і заходнія краіны, частка супрацоўнічала з камуністычным падполлем.
Дзейнасць камітэту фактычна спынілася 1.8.1944 з пачаткам Варшаўскага паўстання. Управа камітэту была перанесена ў Кракаў і намінальна існавала да ўступлення ў горад савецкіх войск у студзені 1945.
Вуліца Бумажкова (Мінск)
Вуліца Бумажкова — вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Ціхана Піменавіча Бумажкова (1910—1941), аднаго з першых арганізатараў партызанскіх атрадаў у Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, камісара партызанскага атрада «Чырвоны Кастрычнік», Героя Савецкага Саюза.
Размяшчэнне
Перасякае вуліцы Перадавая, Дзвінская, завулак Бумажкова, вуліцы Анаева, Уральская, Баграціёна, Сталетава.
Інфармацыйнае бюро салідарнасці з Беларуссю
Інфармацыйнае Бюро Салідарнасці з Беларуссю (ранейшая назва — Бюро салідарнасці з дэмакратычнай Беларуссю) — беларускае інфармацыйнае бюро ў Варшаве.
Мэты
Паводле арганізатараў установы, офіс мае быць свайго роду памостам паміж прадстаўнікамі беларускага дэмакратычнага грамадства й міжнароднай супольнасцю. Бюро пастаянна інфармуе пра падзеі ў Беларусі. У бюро працуюць беларускія эксперты, аналітыкі і журналісты.
Праца
16 снежня 2011 года разам з іншымі беларускімі арганізацыямі (Беларускі Дом у Варшаве, Беларускі Цэнтар на Украіне (Кіеў), Office for a Democratic Belarus (Брусель), Грамадзянскае і палітычнае прадстаўніцтва ў Літве (HUB, Вільня), Free Belarus Now (Вялікабрытанія, Лондан) ладзіла імпрэзу «Падзяка на знак Салідарнасці».
У 2011 годзе Бюро кансультавала і кіравала міжнароднай прамоцыяй фільма «Беларуская мара». Фільм быў паказаны ў 20 краінах больш за 40 разоў і атрымаў тры ўзнагароды.
Бюро правяло цыкл сустрэч і прэсавых канферэнцый у Варшаве, Вільні, Празе, Берліне, Бруселю, Капенгагене, Гаазе, Вашынгтоне ў студзені 2011 года, што прывяло да змены рэзалюцыі PACE па Беларусі. Серыя прэсавых канферэнцый «Беларусь на мяжы краху: палітычныя суды і прысуды» адбылася у Варшаве, Празе і Бруселі. У Варшаве праведзена фотавыстава «100 чорных дзён Беларусі».
Увосень 2012 Бюро сумесна з Міжнароднай федэрацыяй журналістаў і Беларускай асацыяцыяй журналістаў, стварылі «Belarus for journalists» — дапаможнік для замежных журналістаў па Беларусі. Ён з’мяшчае практычную інфармацыю пра візавыя працэдуры, пытанні акрэдытацыі, бяспекі і іншае.
Каманда
У 2012 годзе офіс складаўся з 5 сталых супрацоўнікаў. Акрамя таго, Бюро працуе ў цесным супрацоўніцтве з групай экспертаў на Беларусі. Бюро кіруе Юлія Слуцкая, былы дырэктар мінскага офіса Еўрапейскага радыё для Беларусі (2007—2011) і рэдактар газеты «Комсомольская правда в Беларуси» (1994—2006).
Вілем ван дэ Велдэ Малодшы
Вілем ван дэ Велдэ Малодшы (да 18 снежня 1633,  —, Грынвіч) — нідэрландскі мастак, самы вядомы і самы таленавіты мастак з сямейства ван дэ Велдэ. Яго называлі Рафаэлем марскога жывапісу.
Вілем вучыўся караблебудаванню і малюнку ў свайго бацькі Вілема ван дэ Велдэ Старэйшага, затым вывучаў жывапіс у Сімона дэ Влігера. У першай палове свайго жыцця Вільем ван дэ Велдэ Малодшы займаўся маляваннем перамог галандскага флота. У 1677 годзе паступіў на службу да англійскага караля Карла II. Пасля смерці Карла II на некаторы час вярнуўся ў Нідэрланды, але неўзабаве быў зноў прызваны на службу ў Англію каралём Якавам II.
Мастак знакаміты сваімі карцінамі, якія паказваюць спакойнае мора з чароўным адлюстраваннем роўнядзі вады і марскімі баталіямі. Яго работы захоўваюцца ў Лонданскай нацыянальнай галерэі і прыватных англійскіх калекцыях, у амстэрдамскім дзяржмузеі, Гаазе, Берліне, Мюнхене, Вене і Парыжы. У Эрмітажы знаходзяцца тры карціны Вільема ван дэ Велдэ Малодшага. Акрамя карцін, ён пакінуў мноства малюнкаў, колькасць якіх пераўзыходзіць 8000.
Гамбарана
Гамбарана (Gambarana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 274 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 23 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 27030. Тэлефонны код — 0384.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы S.Rocco.
Фрыц Альберт Ліпман
Фрыц Альберт Ліпман (Fritz Albert Lipmann,  — ) — нямецка-амерыканскі біяхімік. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па медыцыне ў 1953 годзе сумесна з Хансам Крэбсам за адкрыццё каферменту А.
Ліпман нарадзіўся ў Кёнігсбергу ў яўрэйскай сям'і. Вывучаў медыцыну ва ўніверсітэтах Кенігсберга, Берліна і Мюнхена. Атрымаўшы навуковую ступень у Берліне ў 1924 годзе ён вярнуўся ў Кёнігсберг каб вывучаць хімію ў прафесара Ганса Меервейна. У 1926 годзе ён далучыўся да Ота Меерхофа ў Інстытуце імя Кайзера Вільгельма ў Берліне, каб атрымаць ступень доктара філасофіі. Затым ён пайшоў за Меерхофам ў Гайдэльберг у Інстытут Медыцынскіх Даследаванняў імя Кайзера Вільгельма.
З 1939 года жыў і працаваў у ЗША. У 1941 годзе паказаў, што асноўным пераносчыкам энергіі ў клетцы з'яўляецца АТФ. З 1949 па 1957 год ён быў прафесарам біяхіміі ў Медыцынскай Школе Гарвардскага ўніверсітэта. З 1957 года ён выкладаў і вёў даследаванні ў Ракфелераўскім універсітэце ў Нью-Ёрку. У 1966 годзе ўзнагароджаны «Нацыянальным медалём за навуковыя дасягненні».
Уладзімір Пятровіч Пярэднеў
Уладзімір Пятровіч Пярэднеў (, в. Пугачова, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі вучоны ў галіне агародніцтва і аграхіміі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1994), прафесар (1995). Акадэмік Міжнароднай акадэміі інфармацыйных тэхналогій (1999).
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1962). 3 1962 года — у Беларускім НДІ агародніцтва, старшы навуковы супрацоўнік, з 1969 года — загадчык аддзела агародніцтва, лабараторыі аграхіміі, аграхіміі і якасці агароднінных культур. Адначасова ў 1976—1980 гадах з’яўляўся экспертам ААН.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў праблемы інтэнсіўных тэхналогій вырошчвання агародніны, павелічэння ўрадлівасці глебы, ураджаяў, паляпшэння якасці агароднінных культур. Аўтар прац «Плады і агародніна ў харчаванні чалавека» (1983, у сааўтарстве), «Угнаенне агароднінных культур» (1987), «Агарод без хіміі» (1996, з Я. А. Стальмашком), «Вырошчванне агародніны» (2001, з Л. І. Лявонавай) і інш.
Мар’я Элікоўская-Вінклерава
Мар’я Эліко́ўская-Ві́нклерава, польскі варыянт — Марыя Эліко́ўская-Ві́нклер, нямецкі варыянт — Марыя Элікоўская-Вінклер Maria Elikowska-Winkler; Maria Elikowska-Winkler 1951, Познань, Польшча) — філолаг, ніжнялужыцкая грамадская дзяячка польскага паходжання. Член Ніжнялужыцкай моўнай камісіі . Заснавальнік і кіраўніу Школы ніжнялужыцкай мовы і культуры ў Котбусе . Лаўрэат Прэміі імя Якуба Чышынскага (2019).
Атрымала адукацыю ў галіне германістыкі ў Пазнаньскім універсітэце. З 1981 года жыла ў ГДР, дзе выкладала польскую мову. Вывучала ніжнялужыцкую мову ў Цэнтральнай школе ніжнялужыцкай мовы ў вёсцы Дзешанк (Dissenchen), дзе адначасова выкладала польскую мову. У 1990 годзе зснавала курсы ніжнялужыцкай мовы, якія ў 1992 годзе былі пераўтвораны ў Школу ніжнялужыцкай мовы і культуры (Schule für die Niedersorbische Sprache und Kultu, Šula za serbsku rec i kulturu) ў Котбусе. пазней гэтая навучальная ўстанова была ўключана ў дзяржаўную сістэму адукацыі дарослых. Колькасць студэнтаў у гэтай школе павялічылася з 70 чалавек у 1992 годзе да 3500 чалавек у 2002 годзе.
Супрацоўнічае з універсітэтам Віядрына і моўным цэнтрам «Witaj», актыўна займаецца распаўсюджваннем розных навуковых і метадалагічных праграм па вывучэнню ніжнялужыцкай мовы і пашырэнню сферы яе прымянення.
У 1997 годзе была ўдастоена польскім урадам медалі «Заслугі перад культурай» і ў 2001 годзе — узнагародзана ордэнам «Крыж Заслугі». У 2002 годзе Школа ніжнялужыцкай мовы і культуры, якой яна кіравала, атрымала ўзнагароду European Language Seal.
З 2004 года — член Сербалужыцкага савета пры Парламенце Брандэнбурга
У 2019 атрымала галоўны прыз прэміі імя Якуба Чышынскага.
Васілеўшчына (Путчынскі сельсавет)
Васіле́ўшчына (, Василевщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
Песня вясны
«Песня вясны» — чорна-белая беларуская нямая кінааповесць. Экранізацыя аповесці беларускага класіка Якуба Коласа «На прасторах жыцця» (1926). Фільм не захаваўся.
Рэжысёр Уладзімір Гардзін. У ролях: Г. Самойлаў (Сцёпка), С. Якаўлева (Аленка), Е. Карчагіна-Аляксандроўская (яе маці), А. Рокатаў (бацька Сцёпкі), Н. Стралкоўская (яго жонка), Б. Платонаў (Шэршань [Шулевіч]), Н. Яблакаў (Сямён), Т. Булах (Ніна).
Сюжэт
Аленка Гарнашка, дзяўчына з палескай вёскі Заборцы, вучыцца ў гарадской сямігодцы. Яе сябар Сцёпка Барута зайздросціць ёй. У сувязі з просьбай сялян аб павелічэнні сенажацяў з горада прыязджае адказны работнік Наркамзема, меліяратар. Пратакол сходу сялян піша Сцяпан. Пахваліўшы яго, прыезджы раіць хлопцу паступаць на рабфак. Скончыўшы сямігодку, Аленка вяртаецца дадому. Разам яны ўдзельнічаюць у свяце Купалля, дзе Сцёпка-атэіст становіцца ініцыятарам разбурэння «святога калодзежа» як увасаблення «рэлігійнага дурману». Але на наступны дзень пад кіраўніцтвам папа сяляне аднаўляюць яго. Пасварыўшыся з набожнымі бацькамі, Сцёпка сыходзіць вучыцца ў Мінск на рабфак. Услед за ім едзе Аленка і паступае на меліяратыўнае аддзяленне сельгасакадэміі. У Сцёпкі нараджаецца план асушэння балот у родных мясцінах. Ён дзеліцца ім з Аленкай і сваім новым сябрам рабфакаўцам Сямёнам Галызай — рабочым друкарні і паэтам, якія падтрымліваюць яго. Іншы аднакашнік Сцёпкі, Шэршань, жыве зусім іншымі інтарэсамі. Скарыстаўшыся замкнёнасцю, нявопытнасцю рабфакаўкі Ніны Ральніцкай, ён развівае перад ёй тэорыю «вольнага кахання», спакушае і хутка кідае яе. Перажыўшы расчараванне ў сваім «ідэале», Ніна знаходзіць падтрымку ў таварышаў па рабфаку. На вакацыі Сцёпка і Аленка прыяжджаюць да хаты. У хаце-чытальні яны склікаюць вясковы сход, каб патлумачыць аднавяскоўцам праект Сцёпкі. Большасць сялян выступае супраць. Спачатку на працу выходзіць толькі моладзь. Але паступова энтузіястам атрымоўваецца пераканаць многіх. Праз некалькі месяцаў праца паспяхова завяршаецца вясёлым, радасным святам. Прадстаўнік Наркамзема кажа, што праведзенае па ініцыятыве Сцёпкі асушэнне балот паслужыць асновай для стварэння ў Заборцах калектыўнай гаспадаркі.
Скурат
Скурат — прозвішча.
Амфілохія (Радавіч)
Мітраполіт Амфілохія (свецкае імя Рыста Радавіч;, с. Бары Радавіча, Ніжняя Марачыя, Каралеўства Югаславія — , Чарнагорыя) — мітрапаліт Чарнагорскі і Прыморскі Амфілохій Сербскай Праваслаўнай Царквы. Членам Саюза пісьменнікаў Сербіі і Чарнагорыі.
Біяграфія
Скончыўшы ў роднай вёсцы сярэднюю школу, прыехаў у Бялград, дзе паступіў у духоўную акадэмію святога Савы. Атрымаўшы ў 1962 годзе дыплом, працягнуў навучанне на філасофскім факультэце Бялградскага ўніверсітэта па спецыяльнасці класічная філалогія.
Пасля заканчэння вучобы ў Бялградзе будучы мітрапаліт працягвае навучанне ў Берне (Швейцарыя) і ў Рыме, адкуль адпраўляецца ў Грэцыю. Там праводзіць сем гадоў і прымае манаства. У Эладскай Праваслаўнай Царкве яго рукапалагаюць у свяшчэнніка. На працягу свайго знаходжання ў Грэцыі ён абараняе доктарскую дысертацыю, прысвечаную свяціцелю Грыгорыю Паламе. Год праводзіць на Святой Гары, адкуль яго накіроўваюць выкладаць у Парыж у Свята-Сергіеўскі інстытут, а з 1976 года становіцца выкладчыкам на кафедры праваслаўнай педагогікі ў Бялградскай духоўнай акадэміі святога Іаана Багаслова.
У маі 1985 года пасля абрання епіскапам Банацкай епархіі пераехаў у Цэтынэ. 30 снежня 1991 года ўзведзены ў сан мітрапаліта Чарнагорскага і Прыморскага, Зэцка-Брдаскага і Скендэрыйскага.
Валодаў рускай, грэчаскай, італьянскай, нямецкай і французскай мовамі. Аўтар шматлікіх перакладаў з сербскай на грэчаскую і з грэчаскай на сербскую, нарысаў і пропаведзяў.
Мітрапаліту Амфілохію ўдалося аднавіць у Чарнагорыі вялікую колькасць цэркваў і манастыроў, пабудаваць новыя. Павялічылася колькасць святароў і манахаў. З 1992 года ў Цэтынэ была адроджана духоўная акадэмія, закрытая ў 1945 годзе.
З прычыны шпіталізацыі Свяцейшага Патрыярха Сербскага Паўла з 13 лістапада 2007 года Архіерэйскі сабор Сербскай Праваслаўнай Царквы, які адкрыўся 15 мая 2008 года ў Бялградзе, пастанавіў часова перадаць функцыі Прадстаяцеля Свяшчэннаму Сіноду на чале з мітрапалітам Амфілохіем. З 15 лістапада 2009 па 22 студзеня 2010 года ўладыка Амфілохій быў Месцазахавальнікам Патрыяршага прастола.
У 2008 годзе адбыўся візіт мітрапаліта Амфілохія ў межы Беларускай Праваслаўнай Царквы. 11 студзеня ён быў абраны ганаровым доктарам Інстытута тэалогіі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Уладзімір Паўлавіч Ісачанка
Біяграфія
Нарадзіўся ў г.п. Касцюкоўка Гомельскай вобласці Беларусі. У 1975 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя Глебава, у 1983 годзе — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Вучыўся у Т. Ігнаценка, А. Малішэўскага, У. Тоўсціка.
З 1992 па кастрычнік 2009 года працаваў завучам-выкладчыкам у дзіцячай мастацкай школе № 1 імя В. К. Цвіркі (г. Мінск). Сёння — свабодны мастак.
Жыве ў Мінску.
Творчасць
Працуе ў станковым жывапісе, у жанры пейзажа, нацюрморта, партрэта, кніжнай графікі. Для прац характэрны дужы малюнак, майстэрства кампазіцыі і эмацыйная насычанасць колеру.
Удзельнік мастацкіх выставак з 1976 года. Член Беларускага саюза мастакоў і Міжнароднай гільдыі жывапісцаў.
Уварванне ў Венесуэлу
Уварванне ў Венесуэлу — ваенная аперацыя, праведзеная 3 мая 2020 года з мэтай захопу ўлады ў Баліварыянскай Рэспубліцы Венесуэла. Спроба ўварвання была названа яе арганізатарамі аперацыяй «Гедэон».
Перадгісторыя
Планаванне аперацыі па ўварванні ў Венесуэлу пачалося адразу пасля правальнай спробы паўстання ў вайсковай часці ВПС Венесуэлы ў цэнтры Каракаса 30 красавіка 2019. Тады на вернасць лідару апазіцыі Хуану Гуайдо прысягнулі некалькі вайскоўцаў, аднак падняць масавае паўстанне ім не ўдалося. Многія ўдзельнікі бунту беглі ў Калумбію.
Неўзабаве ў горадзе Багата адбылася сустрэча шэрагу венесуэльскіх дэзерціраў, дысідэнтаў і апазіцыянераў. Месцам сходу стаў элітны гатэль JW Marriott. Сярод прысутных быў Джордан Гудро, 43-гадовы амерыканец, адстаўны вайсковец, тройчы ўзнагароджаны Бронзавай зоркай за праяўленыя ў вайне ў Афганістане смеласць і гераізм. Службу ён праходзіў у элітных Сілах спецыяльнага прызначэння ЗША. У адстаўку выйшаў у 2016 годзе і працаваў у прыватным ахоўным прадпрыемстве ў Пуэрта-Рыка. У 2018 годзе заснаваў уласную ПВК Silvercorp USA. Венесуэла трапіла ў сферу інтарэсаў Гудро ў лютым 2019 года, калі ён забяспечваў бяспеку канцэрта, які мільярдэр Рычард Брэнсан арганізаваў на венесуэльска-калумбійскай мяжы для рэкламы чарговай спробы зрынуць прэзідэнта Нікаласа Мадура — тады для гэтага выкарыстоўвалася шыльда «дастаўкі гуманітарнай дапамогі».
Падрыхтоўка да ўварвання
Партнёры Джордана Гудро па Silvercorp распавядалі, што ўжо восенню 2019 года ён пачаў збіраць сродкі для «маленькай пераможнай вайны» з мэтай захопу ўлады ў Венесуэле, а таксама знаёміцца ​​з зацікаўленымі ў яго плане людзьмі. На адным з мерапрыемстваў у Вашынгтоне ён выйшаў на Лестара Таледа, які ў той момант быў памочнікам Гуайдо па пытаннях дастаўкі гуманітарнай дапамогі. Таледа ў далейшым прадставіў Гудро Клівера Алкале, былому генералу арміі Венесуэлы, які паведаміў, што ўжо падабраў 300 чалавек, пераважна з дэзерціраў венесуэльскай арміі. Гудро было прапанавана падрыхтаваць гэтых людзей, таксама было вырашана пытанне з неабходным для аперацыі зброяй. Бюджэт склаў каля 1,5 мільёна долараў.
Уварванне
Адначасна МЗС Венесуэлы са спасылкай на кіраўніка Нацыянальнага ўстаноўчага сходу Венесуэлы Д. Кабельё паведаміў, што ад разведкі паступіла інфармацыя пра запланаванае ўварванне ў Венесуэлу з мора. Узброеныя сілы рэспублікі, якія ўжо былі прыведзены ў стан падвышанай боегатоўнасці, адлюстравалі напад. Высадка планавалася ў раёне горада Ла-Гуайра, у непасрэднай блізкасці ад сталіцы Венесуэлы. Кіраўнік МУС таксама паведаміў, што атрыманы GPS-трэк дазволіў высветліць, што лодкі выйшлі з Вялікабрытаніі.
Як заявілі ў Мінабароны Венесуэлы, падчас аперацыі была канфіскавана зброя, частка з якой выкарыстоўвалася падчас спробы дзяржаўнага перавароту 30 красавіка 2019 года. Пры гэтым вайскоўцы працягвалі пошук зброі пад вадой, якая магла там апынуцца з-за таго, што адно з судоў перавярнулася. Праводзілася патруляванне ў прыбярэжных раёнах для пошуку людзей, звязаных з нападам.
Генеральны пракурор Венесуэлы заявіў, што па абвінавачванні ў сувязі са змоўшчыкамі ў краіне арыштавана 114 чалавек. Яшчэ 92 адшукваліся.
Кіраўнік SilverCorp Джоржан Гудро ўзяў на сябе адказнасць за напад на Венесуэлу. Ён заявіў, што ў кастрычніку 2019 падпісаў кантракт з лідарам венесуэльскай апазіцыі Хуанам Гуайдо. Па ім Гуайдо абавязаўся заплаціць SilverCorp 213 мільёнаў долараў за «агульнае абслугоўванне». Гудро заявіў, што Гуайдо парушыў кантракт і не заплаціў нічога, але Гудро ўсё роўна працягнуў падрыхтоўку аперацыі з удзелам каля 60 венесуэльцаў. Ён сцвярджаў, што яго людзі не атрымлівалі падтрымку ад урадаў ЗША ці Калумбіі. Гуайдо жа адмаўляе датычнасць да аперацыі.
Гудро пацвердзіў, што захопленыя ў Венесуэле амерыканцы (Люк Дэнман і Айран Бэры) працавалі з ім. На думку Гудро, урад ЗША «павінен умяшацца і паспрабаваць вярнуць гэтых хлопцаў».
Страты бакоў
Пры спыненні ўварвання 3 мая 2020 года было забіта восем наймітаў, яшчэ двое былі арыштаваны. Адзін з затрыманых — агент Упраўлення па барацьбе з наркотыкамі ЗША. Пазней стала вядома пра яшчэ восем затрыманых. Аперацыя венесуэльскай паліцыі і ўзброеных сілаў рэспублікі працягвалася.
Наступствы
Шэраг СМІ параўналі спробу ўварвання ў Венесуэлу з аналагічнай аперацыяй у заліве Свіней у красавіку 1961 года. Тады ўлады ЗША падрыхтавалі каля 1500 байцоў на тэрыторыі Гватэмалы для наступнага ўварвання на Кубу. Зрэшты, нягледзячы нават на падтрымку ВПС ЗША, захопнікі таксама былі цалкам разбіты.
Рэакцыя Венесуэлы: Кіраўнік Нацыянальнага ўстаноўчага сходу Венесуэлы Д. Кабельё заявіў, што «за гэтымі людзьмі стаяць тыя, хто арганізаваў замах на прэзідэнта Нікаласа Мадура ў 2018 годзе», і што «ўсе яны каардынуюцца ўрадам ЗША, а рэалізуюцца з тэрыторыі Калумбіі».
Рэакцыя Калумбіі і ЗША: Калумбія адпрэчыла абвінавачванні ўладаў Венесуэлы, назваўшы іх спробай «дыктатарскага рэжыму Нікаласа Мадура» адцягнуць увагу ад праблем у краіне. ЗША заявілі, што Мадура «паслядоўна звяртаецца да дэзінфармацыі», каб адцягнуць увагу ад таго, як дрэнна ён кіруе Венесуэлай.
Джавані Анджэла Бечу
Джавані Анджэла Бэчу (нар., Патадза, Сардзінія) — італьянскі курыяльны прэлат і ватыканскі кардынал.
Біяграфія
Прэзбітэрскае пасвячэнне прыняў у 1972 годзе. Абараніў доктарскую працу па кананічным праве. З 1984 года быў на дыпламатычнай службе Апостальскай Сталіцы, працаваў у нунцыятурах у Цэнтральна-Афрыканскай Рэспубліцы, Судане, Новай Зеландыі, Ліберыі, Вялікабрытаніі, ЗША.
У 2001 годзе Ян Павел II прызначыў яго нунцыем у Анголе; біскупскую сакру ён прыняў у тым жа годзе.
З 2009 годзе быў папскім прадстаўніком на Кубе, з 2017 годзе з’яўляецца папскім дэлегатам пры Мальтыйскім ордэне.
У 2018 годзе быў прызначаны прэфектам Кангрэгацыі па справах Кананізацыі. 25 верасня 2020 года адмовіўся ад пасады прэфекта Кангрэгацыі па справах кананізацыі.
Парфірый (Патрыярх Сербскі)
Патрыярх Парфірый (свецкае імя  Прваслаў Перыч; нар., г. Бечай, Сербія) — Патрыярх Сербскі.
Біяграфія
Скончыў пачатковую школу ў Чаругу, а гімназію — у Нові-Садзе ў 1980 годзе.
Вывучаў археалогію на Філасофскім факультэце Бялградскага ўніверсітэта, у 1987 годзе скончыў Багаслоўскі факультэт Сербскай Праваслаўнай Царквы ў Бялградзе.
Пастрыжаны ў манаства 11 красавіка 1986 года сваім духоўным айцом іераманахам Ірынеем (Булавічам), пасля епіскапам Бачскім. 23 чэрвеня таго ж года епіскап Рашска-Прызрэнскі Павел (у 1990-2009 гады — Патрыярх Сербскі) рукапалажыў манаха Парфірыя ў сан іерадыякана ў манастыры Святой Троіцы ў Мушуціштэ.
Навучаўся ў аспірантуры Багаслоўскага факультэта Афінскага ўніверсітэта ў 1987-1990 гадах. Там жа ў 2004 годзе абараніў доктарскую дысертацыю.
21 лістапада 1990 года рукапаложаны ў сан іераманаха ў манастыры Святых Архангелаў у Кавілі (Бацкая епархія) і тады ж прызначаны ігуменам гэтага манастыра.
14 мая 1999 года рашэннем Архіерэйскага Сабора абраны епіскапам Эгарскім, вікарыем Бацкай епархіі. 13 чэрвеня 1999 года Патрыярх Сербскі Павел узначаліў яго архіерэйскую хіратонію.
18 лютага 2021 года Архіерэйскім саборам Сербскай Праваслаўнай Царквы абраны Патрыярхам Сербскім.
Вуліца Авакяна (Мінск)
Ідзе ад вуліцы Аэрадромнай да вуліцы Варанянскага.
Эсквайр
Эсквайр, сквайр (esquire, ад scutarius — шчытаносец) — ганаровы тытул у Вялікабрытаніі (першапачаткова, у раннім Сярэднявеччы, тытулам узнагароджваўся збраяносец рыцара); пасля тытул прысвойваўся чыноўнікам, якія займалі пасады, звязаныя з даверам урада. Тэрмін «эсквайр» часта ўжываецца як раўназначны тэрміну «джэнтльмен». У ЗША ў якасці прыстаўкі, якая стаіць пасля назвы, выкарыстоўваецца пры звароце да дыпламаваных адвакатаў.
Тытул выкарыстоўваецца, у асноўным, пры згадванні ў трэцяй асобе і на пісьме.
Мнюта (рака)
Мнюта — рака ў Глыбоцкім і Шаркаўшчынскім раёнах Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Дзісна (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 41 км. Плошча вадазбору 873 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰.
Прыток — рака Лучайка.
Выцякае з возера Пліса каля вёскі Пліса Глыбоцкага раёна, цячэ ў межах Свянцянскіх градаў і паўднёва-заходняй часткі Полацкай нізіны праз азёры Мнюта і Вялец, вусце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Балбекі Шаркаўшчынскага раёна.
Даліна Мнюты скрынкападобная, шырынёй 200—400 м. Абалона перарывістая, вузкая, месцамі чаргуецца па берагах. Рэчышча звілістае. Шырыня рэчышча 15—30 м.
NGC 6041B
NGC 6041B (іншыя абазначэнні — UGC 10170, MCG 3-41-78, ZWG 108.101, VV 213, DRCG 34-65, PGC 56960) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Велдэ
Ван дэ Велдэ:
Брам ван Велдэ
Брам ван Велдэ (нідэрл. Bram (Abraham Gerardus) van Velde,, Зутэрваўдэ, Нідэрланды — , Грыма, дэпартамент Вар, Францыя) — нідэрландскі жывапісец.
Біяграфія і творчасць
Сын дробнага прадпрымальніка, які кінуў сям’ю. Маці з чатырма дзецьмі ў глыбокай беднасці жыла ў Лейдэне, Гаазе і інш. У 1907 годзе Брам ван Велдэ паступіў у Гаазе вучнем у афарміцельскую фірму, атрымаў некаторую падтрымку мясцовых мецэнатаў, капіяваў у музеі старых галандскіх майстроў. З 1922 года падарожнічаў па Еўропе, непадоўга жыў у Мюнхене, Брэмене, у калоніі нямецкіх мастакоў у Ворпсведзе (да якой некалі быў блізкі і пра якую пісаў Р. М. Рыльке), затым у Парыжы, зноў у Брэмене (дзе ў 1927 адбылася яго першая выстава), затым у Берліне і Парыжы. У французскай сталіцы ў канцы 1920-х — пачатку 1930-х гг. — разам з братам Герам ван Велдэ (1897—1987) — некалькі разоў выстаўляўся ў Салоне Незалежных. У гэты перыяд адкрыў для сябе жывапіс Маціса, пазнаёміўся з Пікасо. З 1929 па 1936 разам з жонкай, нямецкай мастачкай Лілі Клёкер, жыў у Іспаніі, сям’я бедавала. Жонка памерла ў шпіталі, Брам ван Велдэ быў рэпатрыяваны ў Францыю. Некалькі разоў арыштоўваўся французскімі ўладамі з-за непарадкі ў дакументах, размоваў на вуліцах па-нямецку і ​​г. д. Пасябраваў з С. Бэкетам, які некалькі разоў пісаў пра яго творчасць.
Нягледзячы на ​​тое, што ў канцы 1930-х мастак, здавалася, набыў свой сапраўдны стыль, стаўшы адным з лідараў інфармеля, у 1941 годзе ён кідае жывапіс і зноў пачынае пісаць толькі ў 1945 (такія разрывы і прочыркі здараліся ў творчасці Брама ван Велдэ не адзін раз). Першая вялікая выстава яго работ у адной з галерэй Парыжа адбылася ў 1946 годзе і была абсалютна правальнай. Такімі ж аказаліся экспазіцыі ў 1947 годзе ў галерэі Эме Мага і ў 1948 у Нью-Ёрку. У 1958 годзе вялікую рэтраспектывуван Велдэ робіць Кунстхале ў Берне, і мастак перабіраецца ў Жэневу. Некалькі гадоў ён дзеліць жыццё паміж Жэневай і Парыжам, а з 1967 года практычна пастаянна жыве ў Швейцарыі.
Міжрэчча (гарадзішча)
Міжрэчча — археалагічны помнік, гарадзішча III—V стагоддзi каля в. Міжрэчча Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Святца
Свя́тца — возера ў Беларусі, у Браслаўскім р-не Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, на паўночнай ускраіне горада Браслаў. Належыць да групы Браслаўскіх азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Міжрэчча (гарадзішча)
Апісанне
Мясцовая назва — Гарадок.