cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Клюкіна (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Клюкіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Клюкіна не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Лі Пэйдж
Лі Пэйдж (Lee Page; нар., , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер.
Світло (1935)
«Світло»  — газета ўкраінскіх эмігрантаў у Аргенціне, адлюстроўвала пункт гледжання па-прасавецку арыентаванай часткі ўкраінскай дыяспары. Украінскія «прагрэсіўныя» таварыствы актыўна супрацоўнічалі з беларускімі арганізацыямі, і, да таго ж, ва ўкраінскіх клубах было шмат беларусаў (як і ўкраінцы ўваходзілі ў склад беларускіх таварыстваў).
Выходзіла ў Буэнас-Айрэсе ў 1935—1943 і 1946—1949 гадах; закрытая аргенцінскімі ўладамі, на замену з 1949 годзе выходзіў тыднёвік «Звання».
NGC 5110
NGC 5110 (іншыя абазначэнні — NGC 5111, MCG -2-34-41, NPM1G -12.0454, PGC 46737) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5110, NGC 5111.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тучна
Тучна (Tuczno) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Валэцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Тучна. Займае плошчу 9,28 км². Насельніцтва — 2014 чалавек (на 2004 год).
Тучна (значэнні)
Тучна:
Барух Нахман Чарны
Барух Нахман Чарны (, в. Дукора, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — дзеяч яўрэйскага сацыялістычнага руху,, літаратуразнавец, рэдактар, , грамацкі дзеяч. Пісаў на ідыш. Брат Ш. Чарны і Д. Чарны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і ўладальніка крамы Вольфа Чарнага і Брохі Гурвіч.
Пад канец 1907 г. ратуючыся ад арышту, з'ехаў у Амерыку.
Балені
Астравы Ба́лені (Balleny Islands) — група астравоў вулканічнага паходжання ў Паўднёвым акіяне (мора Сомава), за 300 км ад Антарктыды, прыкладна за 1700 км на поўдзень ад Новай Зеландыі. Уваходзіць у зону дзеяння Дагавора аб Антарктыдзе.
Архіпелаг складаецца з трох вялікіх астравоў (Стэрдж, Янг, Бакл) і некалькіх дробных. Уяўляе граду вулканічных астравоў, выцягнутую ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход прыкладна на 160 км. Агульная плошча больш за 791 км². Астравы з'яўляюцца стратавулканамі і ўваходзяць у так званую Баленскую граду. Астравы незаселеныя. Расліннасць адсутнічае. Жывёльны свет прадстаўлены калоніямі антарктычных пінгвінаў і пінгвінаў Адэлі.
Астравы былі адкрытыя ў лютым 1839 г. экспедыцыяй англійскіх кітабойных суднаў пад камандаваннем Джона Балені і Томаса Фрымэна.
Бамбардзіроўка Барселоны (1938)
Бамбардзіроўка Барселоны (1938) — серыя авіяўдараў ваенна-паветраных сіл Італіі і Германіі па каталонскай сталіцы Барселоне. Налёты праведзены з 16 па 18 сакавіка 1938 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. У выніку паветраных рэйдаў каля 1300 чалавек загінулі і не менш за 2000 атрымалі раненні. Гэта падзея лічыцца першай у гісторыі дывановай бамбардзіроўкай з паветра.
Перадгісторыя
У сакавіку 1938 года нацыяналісты, разграміўшы рэспубліканцаў пад пад Тэруэлем, пачалі наступленне ў Арагоне. 15 сакавіка французскі ўрад на чале з Леонам Блюмам вырашыў адкрыць мяжу з Іспаніяй, праз якую савецкі прыпасы пачалі паступаць у Барселону. Італьянскі дучэ Беніта Мусаліні, не праінфармаваўшы загадзя саюзныя нацыяналістычныя сілы, вырашыў правесці масіраваныя паветраныя бамбардзіроўкі горада, мяркуючы, што гэта «аслабіць баявы дух чырвоных». Мусаліні, як і італьянскі генерал Джуліа Дуэ, лічыў, што авіяцыя можа выйграць вайну з дапамогай тэрору.
Бамбардзіроўка
З 16 па 18 сакавіка 1938 года Барселону бамбілі самалёты Італьянскай легіянерскай авіацыяі, якія ляцелі з Мальёрка з іспанскімі апазнавальнымі знакамі. Першы налёт быў здзейснены ў 22:00 16 сакавіка нямецкімі знішчальнікамі Heinkel He 51. Пасля гэтага было праведзена семнаццаць паветраных налётаў італьянскіх бамбардзіроўшчыкоў Savoia-Marchetti SM.79 і Savoia-Marchetti SM.81 з трохгадзінным інтэрвалам да 15:00 18 сакавіка. У ноч на 18 сакавіка моцна пацярпелі працоўныя раёны.
У горадзе было мала зенітнай артылерыі і не было прыкрыцця з паветра (да раніцы 17 сакавіка Іспанская рэспубліканская авіяцыя не адпраўляла знішчальнікі ў Барселону ), што рабіла яго практычна безабаронным. Бамбардзіроўшчыкі бясшумна слізгалі над горадам на вялікай вышыні і перазапускалі свае рухавікі толькі пасля скіду бомбаў, а гэта азначала, што трывога не магла быць паднята, бо авіацыя не выяўлялася да першых выбухаў. Італьянцы выкарыстоўвалі бомбы запаволенага дзеяння, прызначаныя для праходжання праз дахі і наступнага выбуху ўнутры будынка, а таксама бомбы новага тыпу, якія выбухалі з вялікай бакавой сілай. Паўтаральная хваля нападаў зрабіла паветраную трывогу для горада неактуальнай, паколькі больш не было ясна, абвяшчаюць сірэны пачатак ці канец атакі.
Усяго італьянская авіацыя скінула 44 тоны бомбаў. Замест таго, каб нацэльвацца на ваенныя аб’екты, італьянцы мелі намер разбурыць прамысловыя раёны горада і дэмаралізаваць рэспубліканскі бок. Іх заяўленымі мэтамі былі ваенныя склады, зброевыя заводы, эшалоны з салдатамі і порт, але грамадзянскія будынкі, кінатэатры, консульствы і тэатры таксама пацярпелі або былі разбураны падчас налётаў.
Рэакцыя
Атака была асуджана заходнімі дэмакратыямі. Дзяржсакратар ЗША Кордэл Хал сказаў: «Ніякая тэорыя вайны не можа апраўдаць такія паводзіны ... я адчуваю, што кажу ад імя ўсяго амерыканскага народа!». Лідар нацыяналістаў Франсіска Франка першапачаткова не быў праінфармаваны аб нападах і быў незадаволены; 19 сакавіка ён папрасіў прыпыніць атакі, баючыся «ўскладненняў за мяжой». Мусаліні быў вельмі задаволены бамбардзіроўкамі. Міністр замежных спраў Італіі і зяць дучэ Галеаца Чыана сказаў: ''«Яго парадавала тое, што італьянцы здолелі выклікаць жах сваёй агрэсіяй, а не дабрадушнасцю са сваімі мандалінамі. Гэта павысіць нашу апору ў Германіі, дзе любяць татальную і бязлітасную вайну»''.
Стральба на Еўрапейскіх гульнях 2015
Спаборніцтвы па стральбе на Еўрапейскіх гульнях 2015 прайшлі ў сталіцы Азербайджана, у горадзе Баку з 16 па 22 чэрвеня на Бакінскай стралковай арэне. Былі разгуляныя 19 камплектаў узнагарод, у тым ліку ў неалімпійскіх камандных змяшаных дысцыплінах. У спаборніцтвах прынялі ўдзел 330 спартсменаў.
Пераможцы атрымалі ліцэнзіі на Алімпійскія гульні 2016.
Галянова-Хутарская
Галяно́ва (, Голеново) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Будачы
Будачы́ (, Будачи) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Алан Тэйлар
Алан Тэйлар (Allan Taylor; нар., Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер.
Богіна (курганны могільнік)
Богіна — курганны могільнік каля вёскі Богіна Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. Могільнік знаходзіцца насупраць вёскі, на паўночна-ўсходнім беразе возера Богінскае, справа ад дарогі з в. Вусце ў в. Плетарова.
Апісанне
10 насыпаў вышынёй ад 0,6 да 0,8 м, дыяметрам ад 5 да 6 м раскопкі праводзілі ў 1886 годзе У. Плятэр, у 1895 годзе Ф. В. Пакроўскі (3 курганы). Пахавальны абрад — трупаспаленне і трупапалажэнне. Знойдзены крэсівы, скроневыя кольцы, фібулы, трапецападобныя падвескі. Абследавала ў 1978 годзе і 1981 годзе Л. У. Дучыц. Датуецца VIII—XI ст., належаў балта-славянскаму насельніцтву.
Іван Дзянісавіч Варвашэня
Іва́н Дзяні́савіч Варвашэ́ня (, в. Быстрыца, Капыльскі раён — ) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў камуністычнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Член КПСС з 1927 года. Скончыў ў 1934 годзе. У 1939-41 загадчык аддзела, сакратар па транспарце Мінскага абкама КП(б)Б.
З 1944 года сакратар Мінскага абкама, з 1950 1-ы сакратар Мінскага ГК КПБ. Кандыдат у члены ЦК КПБ ў 1949-52, член ЦК КПБ ў 1952-56. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР з 1947. Пахаваны на Вайсковых могілках Мінска.
Памяць
Яго імем названа вуліца ў Мінску (спачатку так называўся сучасны праспект Машэрава на ўчастку ад праспекта Незалежнасці да вуліцы Старажоўскай).
NGC 5112
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Любімаў
Любімаў — прозвішча.
Вольга Вашкевіч
Вольга Вашкевіч (нар., Мінск, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Выступала ў U-16 (2004), U-18 (2005—2006) і U-20 (2007—2008). У 2012 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Афрыка (Мінск)
Афрыка — квартал у Новым горадзе Мінска, паміж вуліцамі Петрапаўлаўскай (цяпер Энгельса), Губернатарскай (цяпер Леніна) і Ніжнеляхаўскай (цяпер Ульянаўская). Пераважна быў забудаваны драўлянымі дамамі. «Афрыка» не мела выгод, мела крывыя грунтавыя дарогі, па баках якіх сцякалі памыі, тратуарам служылі драўляныя памосты. Мясцовасць лічылася крымінальнай.
Этымалогія
Паводле адной з версій тут перыядычна раскідваў свой шацёр перасоўны заапарк з афрыканскімі жывёламі, паводле іншай версіі — раён так называлі па знешнім выглядзе жыхароў, якія перамазаныя сажай вярталіся з працы на заводах.
Гісторыя
У «афрыканскай» бальніцы (цяпер 3-я гарадская) аперываў хірург Якаў Шабад, які пражываў у доме № 16 па Губернатарскай вуліцы. Ягоны стрыечны брат доктар, які пражываў у Вільні, лічыцца прататыпам Доктара Айбаліта з твораў К. І. Чукоўскага, які жыў у ягоным доме. Чукоўскі ад Цемаха да дома Якава Шабада прыбыў 22 красавіка 1912 года.
Чукоўскі ніколі публічна не згадваў пра сустрэчу з Якавам Шабадам, але ў 1925 годзе, за чатыры гады да «Айбаліта», апублікаваў дзіцячую казку «Бармалей», у якой упершыню ўзнік добры доктар Айбаліт і злыя разбойнікі, а дзеянне адбываецца ў Афрыцы.
Напярэдадні новага 1941 года разгарэўся скандал, калі жыхароў раёна спрабавалі выкрыць у крадзяжы. Непадалёк ад іх дамоў будаваўся клуб гарадскога спіртзавода (цяпер завод «Крышталь»). Працы расцягнуліся на 4 гады. Менавіта 31 снежня 1940 года грамадскасць сталіцы заклапацілася тым, што будоўля дагэтуль не скончана. У прэсе публікаваліся гнеўныя лісты працоўных :
Аляксандр Станюта ў сваёй аповесці «Сцэны з мінскага жыцця» ў 1950-я гады пісаў «… мы на Энгельса жывём па правілах, звычках сваёй Афрыкі».
Пародзі-Лігурэ
Пародзі-Лігурэ (Parodi Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 751 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Кажуховічы
Кажуховічы (Кожуховичи) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кажуховічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Кажуховічы не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бялы Бур
Бялы Бур (Biały Bór) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Шчэцінэцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бялы Бур. Займае плошчу 12,76 км². Насельніцтва — 2166 чалавек (на 2008 год).
Ольстэрскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Гэта буйнейшы універсітэт у Паўночнай Ірландыі і другі па велічыні універсітэт на востраве Ірландыя пасля Ірландскага федэральнага нацыянальнага ўніверсітэта.
Заснаваны ў 1968 годзе як Ольстэрскі новы універсітэт, ён аб'яднаўся з Ольстэрскім політэхнічным універсітэтам у 1984 годзе, аб'яднаўшы чатыры паўночнаірландскія кампусы ў Белфасце, Колрэйне, Дэры і Джорданстаўне. Універсітэт мае філіялы ў Лондане і Бірмінгеме, а таксама шырокія магчымасці дыстанцыйнага навучання.
Універсітэт мае адзін з самых высокіх паказчыкаў далейшага навучання і працаўладкавання ў Вялікабрытаніі: больш за 92 % выпускнікоў працуюць або вучацца праз шэсць месяцаў пасля заканчэння ВНУ. Універсітэт з'яўляецца членам Асацыяцыі універсітэтаў Садружнасці, Еўрапейскай асацыяцыі універсітэтаў, універсітэтаў Ірландыі і універсітэтаў Вялікабрытаніі.
Калабыніна
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Калабыніна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Калабыніна не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 5114
NGC 5114 (іншыя абазначэнні — ESO 444-24, MCG -5-32-6, PGC 46828) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IV Усебеларуская мастацкая выстаўка
IV Усебеларуская мастацкая выстаўка — чацвёртая выстаўка малярства, скульптуры, графікі, масавага самадзейнага мастацтва і тэатру, якая праходзіла ў 1931 годзе ў Менску. Выстаўка была прысвечана трэцяму году пяцігодкі.
Гэта выстаўка была першая ў Беларусі, на якой у выстаўленых працах у пераважнай большасці распрацоўвалася тэматыка сацыялістычнай будучыні.
На выстаўке былі прадстаўлены ў асноўных мастакі Менскага, Маскоўскага і Віцебскага філіялаў аб’яднання РОМБ
Масавае афармленне
Макеты падрыхтаваныя Беларускім дзяржаўным мастацкім тэхнікумам:
Глазаўка
Гла́заўка (, Глазовка) — аграгарадок у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.
Паблізу ёсць паклады гліны.
Размяшчэнне
У 12 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 55 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На поўдні, поўначы і захадзе меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель.
Планоўка складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы, да якой з поўначы далучаюцца дзве доўгія і дзве кароткія вуліцы, з поўдня — дзве кароткія вуліцы. Забудова драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як вёска ў Чабатовіцкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні. Побач быў фальварак, гаспадар якога валодаў у 1870 годзе 1283 дзесяцінамі зямлі і піцейным домам. У 1883 годзе месцаваліся 3 вятракі. З 1884 года дзейнічаў хлебазапасны магазін. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: Пакроўская царква (драўляная), вінная крама, карчма. У аднайменным фальварку — царква, карчма. Мелася народная вучэльня (у 1907 годзе 75 вучняў). У 1909 годзе функцыянавалі: царква, школа, казённая вінная крама, млын. У фальварку — 1387 дзесяцін зямлі.
З 8 снежня 1926 года цэнтр Глазаўскага сельсавета Уваравіцкага, з 17 красавіка 1962 года Буда-Кашалёўскага раёна, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці. Дзейнічала пачатковая школа.
У 1930 годзе арганізаваны калгас «Камунар», працавала вятрак. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у баях за вызваленне вёскі ў лістападзе 1943 года загінулі 13 савецкіх салдатаў (пахаваны ў брацкай магіле ў 0,2 км ад будынка кіравання калгаса). На франтах загінулі 218 жыхароў. У 1959 годзе цэнтр калгаса «Новае жыццё». У 1996 годзе пабудаваны новы будынак царквы. Працуюць: пякарня, швейная майстэрская, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, ветэрынарны ўчастак, аддзяленне сувязі, магазін.
У снежні 2009 года Глазаўскі сельсавет быў скасаваны, і Глазаўка перайшла ў склад Марозавіцкага сельсавета.
Друйскі кляштар айцоў марыян
Друйскі кляштар айцоў марыян дзейнічаў у Друі ў 1923—39 г.
Заснаваны па ініцыятыве віленскага біскупа і генерала ордэна марыян Ю. Матулевіча і паводле рэскрыптаў папы Пія XI ад 23.7 і 10.8.1923. Арганізацыя дзейнасці кляштара была даручана ксяндзу Андрэю Цікоту, які восенню 1921 выязджаў у Амерыку збіраць сродкі на адкрыццё беларускага кляштара, у 1923 пачаў дзейнасць у Друі. Значную ролю ў адкрыцці кляштара адыгралі грашовыя ахвяраванні княгіні Магдалены Радзівіл.
Размяшчаўся ў памяшканнях былога бернардзінскага кляштара. Пры кляштары была наладжана гаспадарка, аснову якой склаў фальварак Забароўшчына (60 га).
Кляштар забяспечваў духоўныя патрэбы 5-тысячнай парафіі. Казанні чыталіся на беларускай і польскай мове ў друйскім касцёле і філіяльнай капліцы ў Малькаўшчыне. Айцы марыяне дапамаглі ў арганізацыі друйскага жаночага кляштара сясцёр еўхарыстак і потым апекавалі яго. У 1924 навіцыят кляштара налічваў 9 юнакоў, якія рыхтаваліся ўступіць у ордэн. У кляштар уступілі ксяндзы Я. Германовіч (В. Адважны), Ф. Абрантовіч.
У сярэдзіне 1930-х г. друйскія марыяне адкрылі ў Вільні дом студый, куды накіроўваліся выпускнікі гімназіі. Грашовымі сродкамі яны падтрымлівалі Беларускую хрысціянскую дэмакратыю, садзейнічалі адкрыццю беларускай друкарні імя Ф. Скарыны ў Вільні, фінансавалі выданне беларускай перыёдыкі і літаратуры.
Беларуская накіраванасць дзейнасці кляштара варожа сустракалася польскімі свецкімі і рэлігійнымі ўладамі. Паступова з Друі ў іншыя месцы пераведзены Ф. Абрантовіч, Я. Германовіч, А. Цікота. У 1938 паліцыя выселіла з Друі айцоў марыян Я. Дашуту, К. Смульку, В. Хамёнка, Ю. Кашыру, праз месяц яшчэ 4 манахаў-беларусаў. Была скарочана колькасць класаў гімназіі, забаронена сумеснае навучанне юнакоў і дзяўчат, з мэтай абмежавання ўплыву арганізавана аднатыпная гімназія ў Браславе. У Друю былі накіраваны марыяне-палякі. Дзеянні ўлад выклікалі пратэст дэмакратычнай грамадскасці Беларусі і Польшчы.
У 1964 Ч. Сіповіч заснаваў у Лондане беларускі марыянскі дом, дзе знайшлі прытулак некаторыя з друйскіх айцоў марыян.
Бактрыя
Геаграфія
Краіна размяшчалася паміж хрыбтом Гіндукуш (стараж. Парапаміс) і ракой Амудар’я (стараж. Окс), і была абкружана Туранскай пустыняй. Рэльеф горны, клімат умераны. Глеба ўрадлівая, шмат вады.
Гісторыя
Да сярэдзіны I тыс. да н.э. гісторыя краіны міфалагізаваная (Шахнамэ, асірыйскія хронікі). Была падпарадкавана Персідскаму царству пры цары Кіры, была адной з сатрапій. Пазней уваходзіла ў дзяржаву Аляксандра Македонскага і дзяржаву Селеўкідаў. Каля 255 да н.э. на гэтых землях утварылася самастойнае Грэка-Бактрыйскае царства. У II ст. да н.э. заваявана тахарамі, затым атрымала назву Тахарыстан. У 139 да н.э. краінай авалодалі кушанскія плямёны, і яна ўвайшла як цэнтральная вобласць у Інда-Скіфскую імперыю, якая праіснавала да 450, калі яе захапілі эфталіты (белыя гуны). З канца VI ст. на межах Бактрыі з’явіліся цюркі, а неўзабаве пасля падзення дзяржавы Сасанідаў, Бактрыя была захопленая арабамі, уведзеная ў склад Багдадскага халіфату і ісламізаваная.
Heosemys depressa
Heosemys depressa — вельмі рэдкі від чарапах роду, які з’яўляецца эндэмікаv Араканских гор.
Апісанне
Сухапутны, роючы від, які насяляе вільготную мясцовасць.
Heosemys depressa маюць згладжаны шчыток светла-карычневага колеру, часам з чорнай мяжой або чорнымі плямістымі палосамі. Шчыток мае бачны кіль і дасягае ў даўжыню да 26 см. Краі адносна плоскага карапакса зубчастыя. Колер карапакса вар’іруецца ад светла-карычневага да арэхава-карычневага з цёмным малюнкам (поласы, трыкутнікі, лініі). Жоўты, з цёмна-карычневымі або чорнымі плямамі на кожным шчыце, пластрон з’яўляецца зубчастым ззаду. Прысутнічаюць і падпахавыя, і пахвінныя шчыты. Перамычка звычайна доўгая, цёмна-карычневага або чорнага колеру.
Аклюзійная паверхня сківіцы вузкая, рагавое пакрыццё сківіцы (дзюбы) зубчастае.
Галава шэра-карычневага ці шэрага колеру, умеранага памеру, выцягнутая. Раёк карычневы. Шыя, канечнасці і хвост — жоўта-карычневыя. Пярэднія канечнасці маюць вялікія, квадратныя шчыткі, часткова перапончатыя ногі і цяжкія кіпцюры. Перапонкі паміж пальцамі не развітыя.
Самца можна адрозніць ад самкі па ўвагнутым пластроне і вялікім тоўстым хвасце.
Арэал і экалогія
З’яўляецца эндэмікам Араканскіх гор. Насяляе вечназялёныя і бамбукавыя лясы, часам засяляюць ліставыя лясы і сельскагаспадарчыя ўгоддзі ў дадзеным раёне.
Утрыманне ў няволі
У няволі ўсяедныя, елі бананы, клубніцы, салату латук, земляных чарвякоў, нованароджаных мышэй.
Ахова і развядзенне ў няволі
Гэта адзін з самых знікаючых відаў чарапах ацэнцы МСОП 2003 года.
Араканские чарапахі лічыліся вымерлымі (апошні раз бачылі ў 1908 годзе), але ў 1994 годзе былі зноў адкрыты, калі некалькі асобін апынуліся на азіяцкіх харчовых рынках. Як і большасць азіяцкіх чарапах, яна збіраецца штогод у якасці крыніцы ежы або для «медыцынскага лячэння».
«Дадзеных чарапах цяжка разводзіць у няволі», — сказаў Пітэр Пол ван Дайк, дырэктар праграмы чарапах для Conservation International. У дадзены момант абмежаваная колькасць асобін віду змяшчаецца ў.
У маі 2007 года, адно з нешматлікіх месцаў у свеце, дзе Heosemys depressa размнажаюцца ў няволі, абвясціў аб паспяховым вылупленні іх чацвёртага дзіцяня, які нарадзіўся там за апошнія шэсць гадоў. Heosemys depressa спарваюцца толькі раз у год, а яйку патрабуецца 100 дзён да вылуплення. Другім заапаркам, дзе гэты від разводзяць ў няволі, з’яўляецца.
У 2009 годзе навукоўцы ўпершыню выявілі дзікіх Heosemys depressa у слановым гадавальніку ў М'янме.
Уніпалярная машына
Уніпалярная машына (ад уні- + позналац. polaris «палярны»): электрычная машына пастаяннага току, у якой магнітнае поле захоўвае пастаянную велічыню і кірунак па ўсёй акружнасці паветранага зазору, што дае магчымасць атрымаць пастаянны ток без камутацыі.
Прынцып дзеяння: пры вярчэнні кантактавага кольца ў полі пастаяннага магніта (плоскасць кольца перпендыкулярная сілавым лініям) паміж кантактавымі шчоткамі на восі і обадзе кольца ўзнікае пастаянная рознасць патэнцыялаў. Пры замыканні шчотак на вонкавы ланцуг у ім пачынае цячы пастаянны ток.
Новае Неба
«Но́вае Не́ба» — беларускі рок-гурт. Заснаваны ў 1991 годзе бард-спявачкай Касяй Камоцкай і гітарыстам Леанідам Шырыным.
Гісторыя
Дэбютны альбом убачыў свет пад назвай «Дзеці чорнага гораду» (1991). Чацвёрты альбом «Мая краіна» запісаны адразу пасля лістападаўскага рэферэндума 1996 года, як балючая рэакцыя на палітычныя перамены. У 1999 годзе быў выпушчаны зборнік «Песьні розных гадоў» (таксама вядомы пад назвамі «The Best», «Выбранае», «Лепшае»). У тым жа 1999 годзе лэйблам Каўчэг выдадзены апошні электрычны альбом гурта «Cepieliny», у запісе ўдзельнічалі гітарыст Слава Корань, басіст Аляксей Паўловіч, ударнік Аляксандр Быкаў. Альбом мусіў стаць кропкай у гісторыі гурта. Аднак у 2000-х Кася Камоцкая час ад часу збірала скарочаны акустычны склад гурта (гітарыст ULIS Слава Корань і віяланчэлістка Юлія Глушыцкая). Плёнам гэтай працы стаў альбом «Акустыка», запісаны 30 кастрычніка 2004 года на канцэрце ў Доме літаратара Сяржуком Лабандзіеўскім і выдадзены лэйблам БМАgroup у 2005 годзе. Акрамя песень, на дыск былі змешчаны тры відэакліпа гурта («Цэпеліны», «Дом», «Неба мяняе колер»).
У 1995 годзе, на «Рок-каранацыі'94», гурт атрымаў рок-карону за альбом «Сон у трамваі». На «Рок-каранацыі'95» і '96 лідар гурта Кася Камоцкая атрымоўвала званне «Рок-князёўна».
Гурт Новае Неба лічыцца адной з галоўных з'яў на музычнай сцэне Беларусі 1990-х гадоў.
Кавер-версіі
У 2019 годзе спявачка Palina запісала кавер-версію спева «Цудоўны Вечар» у рамках музычнага праекту Тузін Гітоў, «Belsat Music Live» ды Лявона Вольскага «Нас у Маскве не зразумеюць».
Атэлія
Атэлія (Athelia) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню апублікаваная ў 1818 годзе.
Класіфікацыя
Да роду Athelia адносяць 102 віды:
Джэймс Кэхіл
Джэймс Кэхіл (James Cahill; нар., Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/8 фіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі 2014 года.
Саратаў
Сара́таў (Саратов) — горад (з 1780 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Саратаўскай вобласці. Насельніцтва — 841,4 тыс. чал. (2007). Заснаваны ў 1590 годзе.
Буйнейшы горад на паўднёвым усходзе еўрапейскай часткі Расіі. Размешчаны на правым беразе ракі Волга, прыкладна на аднолькавай адлегласці ад Валгаграда і Самары.
Гісторыя
Заснаваны ў 1590 годзе як вартаўнічая крэпасць. У другой палове XVIII стагоддзя — буйны перавалачны пункт і цэнтр гандлю рыбай і соллю, а з XIX стагоддзя — збожжам. Губернскі горад з 1780 года. У пачатку XX стагоддзя — буйнейшы і найбольш добраўпарадкаваны горад Паволжа. У 1909 годзе ў горадзе заснаваны ўніверсітэт.
У 1926—1927 гадах у Саратаве дзейнічала Беларускае студэнцкае зямляцтва.
Пры індустрыялізацыі 1930-х гадоў у горадзе былі пабудаваныя буйныя машынабудаўнічыя заводы, а пасля вайны — прыборабудаўнічыя і радыёэлектронныя прадпрыемствы абароннага профіля. Горад стаў важным прамысловым і навуковым цэнтрам Паволжа. Сярод асноўных прамысловых прадпрыемстваў горада: Саратаўскі авіяцыйны завод, падшыпнікавы завод, ААТ «Саратаўбудшкло».
Геаграфія
Саратаў размешчаны ў 858 км на паўднёвы ўсход ад Масквы, на правым высокім беразе Волгі (Валгаградскае вадасховішча). Горад працягнуўся ўздоўж Волгі на 34 км, ад ракі Гуселка на поўначы да чыгуначнай станцыі Нафтавая на поўдні. Цэнтральная і паўднёвая часткі горада размешчаныя ў катлавіне (50—80 м н.у.м.), акружанай з трох бакоў невысокімі гарамі Прыволжскага ўзвышша: Сакаловая (165м), Лысая (286м), Лопаціна (274м), Шастакавая (251м), Увек (135м).
Узгоркі ў заходняй частцы горада пакрытыя лесам (Кумысная паляна). Тэрыторыя горада моцна падзеленая ярамі і балкамі, якія цягнуцца да Волгі. Галоўныя з іх на поўнач ад Сакаловай горы: Маханы, Сеча, Аляксееўскі, Дудакоўскі, Сляпыш.
NGC 5115
NGC 5115 (іншыя абазначэнні — UGC 8408, MCG 2-34-10, ZWG 72.57, PGC 46754) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Будзілаўка
Будзі́лаўка (, Будиловка) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
З 20 мая 1960 года да 18 лютага 1964 года вёска ў складзе Юхнаўскага сельсавета.
Камбейскі заліў
Камбейскі заліў, альбо заліў Хамбхат — бухта Аравійскага мора ў індыйскім штаце Гуджарат.
Працягласць заліва — 130 км. У Камбейскі заліў упадае рака Нармада.
Глівін
Глі́він (, Гливин) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад і з'яўляецца цэнтрам Глівінскага сельсавета. Размешчаная на правым беразе Бярэзіны, за 5 км на паўднёвы ўсход ад Барысава, на ўсходнім боку дарогі, на поўдзень ад аўтамагістралі.
Гісторыя
У XV ст. Глівін напэўна ўваходзіў у склад Барысаўскай воласці, адкуль быў вылучаны праз наданне вялікім князем пэўнай асобе. Упершыню ўспамінаецца крыніцамі пад 1508 годам як уладанне Яцка Ратомскага. У другой палове ХVIII ст. Глівін сярод уладанняў Агінскіх. З 1683 года ўладанне мінскіх езуітаў.
Не пазней за пачатак ХVIII ст. у Глівіне пабудавана царква, напэўна, праваслаўная, але дакладны час і фундатар яе будаўніцтва невядомы. Да 1755 года царква стаяла ўжо пустая, у гэтым годзе рэктар мінскага езуіцкага калегіума Казімір Юрага аднавіў у ёй службы, з гэтага часу яна была ўніяцкай.
Станам на 1800 года езуіцкі гаспадарчы двор знаходзіўся ў паўднёвай частцы вёскі, пры ім быў бровар, карчма, млын і кузня. Пасля забароны ў 1820 годзе езуітаў у Расійскай імперыі, маёнтак перайшоў да роду Свідаў, якія мелі ў Глівіне сядзібу.
У 1839 годзе Узвіжанская царква з уніяцтва пераведзена ў праваслаўе. У 1865—1866 гадах адбываецца рамонт і перабудова царквы, фактычна ўзведзены новы будынак. Пры царкве ў другой палове 1860-х гадоў дзейнічала праваслаўнае брацтва.
У 1861 годзе Глівін — цэнтр воласці, што спрыяла росту колькасці яго жыхароў, у вёсцы знаходзілася валасное праўленне. Станам на 1867 год гаспадаром маёнтка быў калежскі асэсар Віктар Свіда, якому належала агулам 5548 дзесяцін зямлі ў наваколлі — адно з буйнейшых землеўладанняў Барысаўшчыны.
У 1885 годзе ў Глівіне зарэгістраваны 81 двор і 612 жыхароў, дзейнічалі два хлебазапасныя магазіны, крама, піцейны дом. Станам на 1890 год у складзе Глівенскай воласці 69 паселішчаў — 594 сялянскіх і 304 несялянскія двары, агулам 6135 жыхароў. На канец XIX ст. вёска — адно з буйнейшых паселішч гістарычнай Барысаўшчыны.
На мяжы XIX-XX ст. у Глівіне быў развіты мясцовы промысел драўляных вырабаў. У 1890-х гадах у маёнтку Свідаў у Глівіне былі два млыны, якія штогод прыносілі гаспадарам па 1000 рублёў прыбытку. Таксама да 1912 года дзейнічаў смалакурна-шкіпінарны завод, на якім апроч смалы і шкіпінару выраблялі драўнінны вугаль.
З 1924 года Глівін — цэнтр сельсавета. У ацалелых будынках маёнтка пэўны час размяшчалася вайсковая часць. Пазней арганізаваны саўгас, потым дзейнічаў пладовы гадавальнік, затым калгас.
Страчаная спадчына
Побач сядзібнага дому быў парк з рэдкімі відамі раслін, за паркам размяшчаўся сад. Пасля 1917 года працяглы час парк быў улюбёным месцам адпачынку мясцовых жыхароў.
Пры сядзібе быў гаспадарчы двор, які складаўся з адна- і двухпавярховых драўляных будынкаў, у т.л. стайні, аўчарні і інш.
Маёнтак Свідаў агулам пацярпеў падчас Першай сусветнай вайны, частка будынкаў згарэла. Да 2010 года не захаваўся ніводны з будынкаў маёнтка, таксама не захаваўся парк. Ад сада, які выкарыстоўваўся калгасам, засталося некалькі адзічэлых дрэў.
Гірбінята
Гірбіня́та (, Гирбинята) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Мазыкі
Мазыкі (Мазыки) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Пералеска
Пералеска, Пячоначніца, Пралеска (Hepatica) — род кветкавых раслін сямейства казяльцовыя.
Апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны. Лісце прыкаранёвае, лопасцевае (нагадвае печань, адсюль другая назва), скурыстае, доўгачаранковае. Кветкі адзіночныя, правільныя, сінявата-ліловыя або белыя. Плод — шматарэшак. Лекавыя, дэкаратыўныя расліны.
Арэал
Каля 10 відаў. Пашыраны ў Еўразіі і на ўсходзе Паўночнай Амерыкі. На Беларусі 1 від —. Трапляецца ў лясах, на палянах, узлесках. Вырошчваюць як дэкаратыўныя расліны.
Горвальская аперацыя
Горвальская аперацыя — разгром партызанскай брыгадай «Жалязняк», партызанскай брыгадай імя П. К. Панамарэнкі і 108-ым партызанскім атрадам імя Р. І. Катоўскага нямецка-фашысцкіх часцей у вёсцы Горваль Рэчыцкага раёна 19 лістапада 1943 года.
Перадумовы
У ходзе Гомельска-Рэчыцкай аперацыі пад ударамі 48-й і 65-й армій Беларускага фронту, якія наступалі, нямецкія войскі пачалі спешна адступаць у напрамку Бабруйска. Камандаванне Беларускага фронту паставіла партызанам задачу 16 лістапада перакрыць дарогу з Рэчыцы на Горваль і Шацілкі і не прапусціць па ёй гітлераўскія часці, што адступалі.
Бой
Партызаны замініравалі дарогі, выкарысталі тактыку засад, нечаканыя атакі, у выніку чаго праціўнік не змог прабіцца з Горваля на Шацілкі. Больш за суткі партызаны вялі бой з праціўнікам, які меў на ўзбраенні танкі, бронемашыны, артылерыю. Гітлераўцы пацярпелі вялікія страты ў жывой сіле, пакінулі больш за 25 аўтамашын і вярнуліся ў Горваль, пачалі наспех наводзіць пераправу цераз Бярэзіну, каб на яе левым беразе злучыцца з гомельскай групоўкай. Атрымаўшы загад разграміць праціўніка, партызаны 19 лістапада ўварваліся ў Горваль, імклівай атакай прыціснулі да ракі гітлераўцаў, якія кінуліся перапраўляцца ўплаў, але мала каму з іх удалося дасягнуць берага.
Памяць
У Горвалі ў памяць аб баявых дзеяннях партызан у 1977 годзе пастаўлены абеліск.
Бяла Раўска
Бяла Раўска (Biała Rawska) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Раўскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бяла Раўска. Займае плошчу 9,62 км². Насельніцтва — 3233 чалавека (на 2004 год).
Пастурана
Пастурана (Pasturana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1127 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 214 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
Вошчанці
Вошчанці (Во́щанці) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ксенія Аляксандраўна Вабішчэвіч
Ксенія Аляксандраўна Вабішчэвіч (нар., Гродна, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Выступала за фарм-клуб «алімпіек» «Вікторыю» ў сезоне-2012/13 стала чэмпіёнкай Беларусі ў складзе «Алімпіі» і была запрошана ў нацыйную каманду Беларусі.
Выступала ў U-16 (2010), U-18 (2011—2012) і U-20 (2011—2014). У 2014 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Славянскі саюз у Аргенціне
Славянскі саюз у Аргенціне — пракамуністычнае аб'яднанне славян у 1941—1949 гг., якое выказвала салідарнасць і падтрымку СССР, а таксама славянскім краінам, дзе пасля Другой сусветнай вайны ўсталяваліся рэжымы, падкантрольныя Маскве. На чале славянскага руху знаходзіўся Камітэт па аб'яднанні славян (Камітэт за славянскае адзінства, а пасля Славянскі камітэт), які з'яўляўся таксама выканаўчым камітэтам з'езда аргенцінскіх славянаў. Пасля II з'езда аргенцінскіх славян у 1946 г. Славянскі камітэт, згодна з новым статутам, называўся Славянскі саюз у Аргенціне. У 1949 г. забаронены аргенцінскімі ўладамі.
Першая бітва за Газу
Пе́ршая бі́тва ў се́ктары Га́за — бітва, якая адбылася 26 сакавіка 1917 года, падчас першай спробы Егіпецкай экспедыцыйнай арміі ўварвацца на поўдзень Палестыны, якая адносілася на той час да Асманскай імперыі. Адбылася падчас Сінайскай і Палестынскай кампаніі Першай сусветнай вайны; баі праходзілі ў і каля горада Газу на ўзбярэжжы Міжземнага мора, калі пяхота і конныя часці атакавалі горад. Позна ўвечары брытанскія сілы, якія ўжо знаходзіліся на парозе захопа Газы, былі выведзены з горада з-за асцярог з нагоды надыходзячай цемры і вялікага атаманскага падмацавання. За гэтай паразай праз некалькі тыдняў адбылася яшчэ больш рашучае паражэнне брытанцаў падчас Другой бітвы за Газе, у красавіку 1917 года.
Гісторыя
У жніўні 1916 года перамога Егіпецкай экспедыцыйнай арміі ў Рамані зрабіла немагчымымі наземныя атакі на Суэцкі канал, якому ў лютым 1915 года ўпершыню сталі пагражаць ўдары з боку Асманскай арміі. У снежні 1916 года зноў перамога ў бітве пры Магхабе забяспечыла бяспеку міжземнаморскага порта Эль-Арыш, а таксама маршрута забеспячэння, вадаправода і чыгункі праз Сінайскі паўвостраў. У студзені 1917 года перамога ў бітве пры Рафе завяршыла захоп Сінайскага паўвострава і стварыла магчымасць для ўдару брытанскіх сіл на сектара Газа.
Праз два месяцы, у сакавіку 1917 года, сектар Газа быў атакаваны пяхотай 52-й дывізіі, узмоцненай дадатковай брыгадай. Гэтая атака была падтрымана іншымі брытанскімі часцямі, якія скоўвалі праціўніка і не даваўшыя яму перакінуць падмацаванні ў раён Газы. Атака брытанскай пяхоты на асманскі гарнізон з поўдня і паўднёвага ўсходу горада сустрэла жорсткае супраціўленне. У той час як Аўстралійская конная дывізія працягвала стрымліваць асманскія падмацаванні, новазеландскія часці атакавалі сектар Газа з поўначы; ім удалося ўвайсці ў горад і захапіць шэраг ключавых пазіцый вакол яго. Аднак позні час сутак, рашучасць атаманскіх часцей і пагроза новых падмацаванняў, якія набліжаліся з поўначы і паўночнага ўсходу, прывялі брытанскае камандаванне да рашэння адступіць. У літаратуры выказвалася меркаванне, што гэты крок зрабіў блізкую перамогу агульным паражэннем.
Страты
Страты Вялікабрытаніі склалі 4000 чалавек: 523 забітых, 2932 параненых і больш за 512 зніклых без вестак — у тым ліку пяць афіцэраў і 241 салдат, якія, як пазней высветлілася, трапілі ў палон. Гэта былі галоўным чынам пяхотнікі Уэльскай 53-й дывізіі і Эсэкскай 161-й брыгады Усходне-Англійскай 54-й дывізіі. Асманская армія страціла ў агульнай складанасці 2447 чалавек: з іх 16 складалі забітыя і параненыя немцы і аўстрыйцаў, а таксама 41 зніклы без вестак; 1370 асманскіх салдат былі забітыя ці параненыя, а 1020 лічыліся прапаўшымі без вестак. Па словах Ахмеда Джамаль-пашы, асманскія страты склалі менш за 300 забітых, 750 параненых і 600 зніклых без вестак. Новазеландскія часці страцілі шэсць чалавек забітымі і 43 (або 46) параненымі пры двух зніклых без вестак, а аўстралійская дывізія страціла 37 чалавек.
Наступствы
Брытанскі генерал Арчыбальд Мюрэй і канадскі генерал Чарлз Добел адлюстравалі бітву як свой поспех: 28 сакавіка Мюрэй адправіў паведамленне ў ваеннае міністэрства, што яго сілы змагаліся з дваццаццю тысячамі асманскіх салдат і прычынілі гэтым сілам «вялікія страты». А Добел напісаў, што «яшчэ двух гадзін хапіла б, каб скончыць працу, гэтак выдатна выкананую войскамі пасля перыяду цяжкіх выпрабаванняў і працяглых маршаў, а таксама — у баях з упартым праціўнікам».
Брытанская прэса паведаміла аб тым, што бітва была паспяховай для Імперыі, але асманскі самалёт скінуў на брытанскія пазіцыі паведамленне: «Вы збілі нас у камюніке — але мы збілі вас у Газе». У рэпартажы, апублікаваным газетай Daily Telegraph, гаворыцца, што 26 сакавіка брытанскія войскі былі затрыманыя амаль да паўдня шчыльным ранішнім туманам; падчас гэтага чакання яны выпілі вялікую частку свайго дзённага воднага рацыёну — у выніку чаго ў людзей проста скончылася вада. Таксама дадавалася, што захоп Газы не быў мэтай аперацыі.
Далас, які камандаваў 53-й валійскай дывізіяй, сышоў у адстаўку пасля бітвы па афіцыйнай прычыне «расстройства здароўя». Калі зыходзіць з стандартаў Заходняга фронту Першай сусветнай вайны, то брытанскае паражэнне было не вельмі вялікім і не варта было занадта вялікіх страт. Наступальная моц сіл Мюрэя не была зламана, і падрыхтоўка да аднаўлення наступу пачалася практычна адразу. Ужо 17 красавіка 1917 года пачалася Другая бітва за Газу.
NGC 5116
NGC 5116 (іншыя абазначэнні — UGC 8410, MCG 5-32-9, ZWG 161.36, KUG 1320+272, IRAS13205+2714, PGC 46744) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Майсей
Майсе́й (משֶׁה, موسىٰ, Mωυσής, Moyses), таксама сустракаецца напісанне Маісе́й — прарок, які вызваліў старажытнаяўрэйскія плямёны ад прыгнёту егіпецкіх фараонаў. Шануецца іўдаістамі, хрысціянамі і мусульманамі.
У Бібліі (Стары Запавет) зяшчаецца драматычная легенда пра Майсея, напоўненая шматлікімі жыццёвымі выпрабаваннямі на ўсім працягу яго 120-гадовага жыцця. Паведамляецца, што нарадзіўся Майсей у Егіпце ў сям'і Амрама, праўнука Левія і прапраўнука яўрэйскага патрыярха Якава, у той час, калі егіпецкія фараоны, баючыся размнажэння яўрэяў пасля іх 200-гадовага знаходжання ў Егіпце, выдалі загад павівальным бабкам знішчыць народжаных яўрэйскіх хлопчыкаў, а іх целы паскідваць у раку Ніл. Маці Майсея Іахаведа доўгі час хавала яго, а калі далей хаваць дзіця дома стала немагчыма, паклала свайго сына ў засмаленым кошыку на беразе Ніла ў трыснягу. Тут яго знайшла дачка фараона і вырашыла захаваць яму жыццё. Яна аддала падкідыша на выхаванне сваёй маці, а пасля ўсынавіла яго. Атрымаўшы добрае выхаванне, Майсей з цягам часу ўзначаліў егіпецкае войска супраць эфіопаў, здабыў бліскучую над імі перамогу і заключыў выгадны для Егіпта дагавор. Гэта адкрывала яму прамы шлях да царскага трона.
Аднойчы ён, не ведаючы свайго сапраўднага паходжання, заступіўся за пакрыўджанага яўрэя і забіў егіпцяніна, які здзекаваўся над сваёй ахвярай. Баючыся адказнасці за гэты ўчынак, які пагражаў яму смерцю, Майсей пакінуў двор фараона і знайшоў сабе прытулак у арабскага святара Іафара. Ажаніўшыся на дачцы апошняга Сапфоры, ён каля 40 гадоў праслужыў пастухом у свайго цесця.
Бог з'явіўся Майсею на гары Сінай, перадаў яму дзесяць запаветаў і загадаў вызваліць яўрэйскі народ з егіпецкай няволі. Майсей спачатку адмовіўся ад такога даручэння, спасылаючыся на розныя цяжкасці і сваю нявартасць для выканання такой гістарычнай ролі. Але атрымаўшы ад Бога запэўненне ў дапамозе, згадзіўся выканаць яго волю. Пераадольваючы ўсе цяжкасці і выпрабаванні, Майсей вывеў яўрэяў з Егіпта і павёў іх праз Чырвонае мора ў напрамку Палесціны. Аднак бог не дапусціў яўрэяў у абяцаную ім зямлю Палесціны за іх непаслушэнства і іхнія нараканні на Майсея, якога ён зрабіў для іх сваім заканадаўцам. Яны вымушаны былі разам з Майсеям на працягу 40 гадоў блукаць па пустынных месцах Сінайскага паўвострава, дзе і скончыўся жыццёвы шлях Майсей.
Біблейскае паданне прыпісвае Майсею напісанне першых пяці кніг Старога Запавету («Быццё», «Выхад», «Левіт», «Лічбы» і «Другі закон»), г.зв. Пяцікніжжа. Дзесяць запаветаў ляглі ў аснову рэлігійнага і маральнага вучэння спачатку іудзеяў, потым хрысціян і, у пэўнай меры, мусульманаў.
Імя
Паводле Бібліі, значэнне імя Майсей звязана з выратаваннем з вод Ніла («выцягнуты»). Гэтае імя Майсею дала дачка фараона. Тут гульня слоў можа таксама быць намёкам на ролю Майсея, які вывеў ізраільцян з Егіпта. Антычны гісторык Іосіф Флавій паўтарае біблейскае тлумачэння, сцвярджаючы, што імя Майсей складаецца з двух слоў: «выратаваны» і егіпецкага словы «Маі», які азначае ваду. Сямітолагі выводзяць паходжанне імя ад егіпецкага кораня msy, які азначае «сын» або «нараджаць».
Біблейскі аповяд
Асноўная крыніца звестак пра Майсея — біблейскае апавяданне на старажытнаяўрэйскай мове. Яго жыцця і дзейнасці прысвечаны чатыры кнігі Пяцікніжжа (Зыход, Левіт, Лічбы, Другі закон), якія складаюць эпапею Зыходу яўрэяў з Егіпта.
Кніга Зыход апавядае пра тое, што бацькі Майсея належалі калена Левія (Зых. 2:1). Майсей нарадзіўся ў Егіпце (Зых. 2:2) у валадаранні фараона, які «не ведаў Іосіфа» (Зых. 1:8), былога першым вяльможам пры адным з яго папярэднікаў. Кіраўнік усумніўся ў вернасці Егіпту нашчадкаў Іосіфа і яго братоў і звярнуў яўрэяў у рабоў.
Але катаржная праца не скараціла колькасці яўрэяў, і фараон загадаў тапіць у Ніле усіх нованароджаных яўрэйскіх немаўлятаў мужчынскага полу. У той час у сям'і Амрама нарадзіўся сын (Зых. 2:2). Маці Майсея Ёхаведу (Ёхевед) атрымалася хаваць немаўля ў сябе дома на працягу трох месяцаў (Зых. 2:3). Не маючы больш магчымасці яго хаваць, яна паклала немаўля ў трыснёгавы кошык, абсмалены асфальтам і смалой і пакінула ў зарасніках трыснягу на беразе Ніла, дзе яго знайшла дачка фараона, якая прыйшла туды на купанне (Зых. 2:5).
Зразумеўшы, што перад ёй адно «з яўрэйскіх дзяцей» (Зых. 2:6), яна, аднак, злітавалася над немаўляткам і па радзе сястры Майсея Мірыям (Зых. 15:20), якая здалёк назірала за тым, што адбываецца, пагадзілася паклікаць ізраільцянку. Мірыям паклікала Ёхавэду, і Майсей быў аддадзены сваёй маці, якая выгадавала яго (Зых. 2:7-9). Дачка фараона назвала дзіця Майсей («выняты») «таму што, казала яна, я з вады дастала яго» (Зых. 02:10). У Бібліі не згадваецца, як доўга Майсей жыў у свайго роднага бацькі і маці. На думку некаторых, ён заставаўся з імі два ці тры гады, а можа, і даўжэй — па меншай меры пакуль не быў адабраны ад грудзей. У кнізе Зыход гаворыцца, што «вырасла немаўля» ў бацькоў, але якога ўзросту ён дасягнуў, невядома. «І вырасла немаўля, і яна прывяла яго да дачкі фараона, і ён быў у яе замест сына» (Зых. 02:10).
Згодна з новазапаветнай кнігай «Дзеі святых апосталаў», калі Майсей быў аддадзены дачкі фараона, яго сталі навучаць «за ўсю мудрасць егіпцян» (Дз. 07:22).
Майсей вырас як прыёмны сын у сям'і фараона. Аднойчы Майсей прыйшоў да яўрэяў. Ён быў глыбока засмучаны рабскім становішчам свайго народа. Убачыўшы егіпцяніна, які біў яўрэя, Майсей забіў яго, пазней спрабаваў памірыць язрэяў, якія сварыліся паміж сабой. Фараон даведаўся пра гэта, і Майсей, баючыся за сваё жыццё, бег з Егіпта ў зямлю Мадыямскую.
Сям'я
Майсей, уцякаючы з Егіпта ў зямлю Мадыямскую, спыніўся ў святара Ёфора (Рагуіла). Жыў у Ёфора, пас яго жывёлу і ажаніўся з яго дачкой Сепфорай. Яна нарадзіла яму сыноў Гірсама (Зых. 02:22; Зых. 18:3) і Эліезэра [9]. (Пасля зыходу Майсей сабраў шматтысячную армію і зьнішчыў Мадыяніцянаў, народ сваёй жонкі.)
Верагодна, меў яшчэ адну жонку, пасля зыходу яўрэяў з Егіпту. У кнізе Лічбы згадваецца, што яго папракалі сястра Марыям і брат Аарон, што яго жонка — эфіёпка па нацыянальнасці.
Адкрыццё
Выпас жывёлы каля гары Харыў (Сінай), ён з неапалімай купіны атрымаў заклік Бога, які адкрыў яму сваё Імя (Яхве (іўр. יהוה), «Я ёсць існы») да вызвалення свайго народа. Майсей спытаў, што яму рабіць, калі ізраільцяне яму не павераць. У адказ Бог даў Майсею магчымасць тварыць азнакі: ён ператварыў посах Майсея, у змея і змея зноў у посах; затым Майсей паклаў руку сваю сабе запазуху, і рука пабялела ад праказы як снег; па новым загадзе зноў паклаў руку запазуху, выняў яе, і рука была здаровая.
Вярнуўшыся на берагі Ніла, разам з братам Ааронам (якога Бог абраў яму ў памочнікі служыць «яго вуснамі» (Зых. 04:16), так як Майсей спасылаўся на сваю коснаязыкасць), хадайнічаў перад фараонам аб вызваленні сыноў Ізраілевых з Егіпта. Прычым спачатку Майсей і Аарон ад імя Яхвэ прасілі фараона адпусціць яўрэяў у пустыню на тры дні для прынясення ахвяр.
Упартасць фараона падвергла краіну жахаў «Дзесяці пакаранняў егіпецкіх»: ператварэнню вод Ніла ў кроў; нашэсцю жаб; нашэсцю мошак; нашэсцю сабачых мух; мору худобы; хваробы на людзях і худобк, якая выказалася ў запаленнях з нарывамі; граду і агню паміж градам; нашэсцю саранчы; цемры; смерці першынцаў у сем'ях егіпецкіх і усяго першароднага з жывёлы. Нарэшце, фараон дазволіў ім адлучыцца на тры дні (Зых. 00:31), і яўрэі, узяўшы жывёлу і парэшткі Якава і Іосіфа Прыгожага, сышлі з Егіпта ў пустыню Сур.
Зыход
Бог паказваў уцекачам шлях: ён ішоў перад імі днём у слупе воблачным, а ўначы ў слупе вогненным, асвятляючы шлях (Зых. 13:21-22). Сыны Ізраіля перайшлі праз Чормнае мора, якое адступіла перад імі, але патапіла войска фараона, якое шло на ізраільцянамі. На беразе мора Майсей і ўвесь народ, у тым ліку яго сястра Мірыям, урачыста апелі падзякавальную песьню Богу (Зых. 151-21).
Майсей павёў свой народ у зямлю абяцаную праз Сінайскую пустыню. Спачатку тры дні яны ішлі пустыняй Сур, і не знаходзілі, вады акрамя горкай, але Бог асалодзіў гэтую ваду, загадаўшы Майсею кінуць у яе азначанае ім дрэва (Зых. 1524-25). У пустыні Сін Бог паслаў ім мноства перапёлак, а затым (і на працягу ўсіх наступных 40 гадоў блуканняў) штодня пасылаў ім з неба манну.