cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абрам Львовіч Генкін
Абра́м Львовіч Ге́нкін (, Магілёўскай губерні —, ) — савецкі военачальнік, інжынер-віцэ-адмірал (1964). Вучоны, лаўрэат Сталінскай прэміі (1952). Доктар тэхнічных навук.
Эдуард V
Біяграфія
Зрынуты дзядзькам герцагам Глостэрскім, які абвясціў караля і яго малодшага брата герцага Рычарда Ёркскага незаконнанароджанымі дзецьмі (па прычыне таго, што іх бацька, Эдуард IV, да жаніцьбы на Елізавеце Вудвіл тайна заручыўся з лэдзі Элеанорай Тэлбат), а сам стаў каралём па імем Рычард III. 12-гадовы і 10-гадовы хлопчыкі былі пасаджаны ў Таўэр, далейшы лёс іх у дакладнасці невядомы.
Версіі смерці
Найбольш распаўсюджана пункт гледжання, паводле якога яны былі забіты па загадзе Рычарда (гэта версія пры Цюдорах была афіцыйнай), аднак у забойстве прынцаў розныя даследчыкі вінавацяць і шматлікіх іншых дзеячаў таго часу, уключаючы і пераемніка Рычарда Генрыха VII.
Абрам Львовіч Генкін
Біяграфія
Нарадзіўся 30 студзеня 1909 года ў Оршы (Беларусь) у сям’і рабочага.
Скончыў сярэднюю школу, рабфак (1927—1930), 4 курсы Ленінградскага электратэхнічнага інстытута (1930—1933), факультэт сувязі Ваенна-марской акадэміі (1933—1938), ад’юнктуру (1938—1941).
З 1933 года служыў на флоце.
Асістэнт кафедры радыётэхнікі факультэта сувязі (9.1941—10.1942), в.с. дацэнта кафедры тэлемеханікі (10.1942—3.1943) ВМА. Начальнік 5-га аддзялення 3-га аддзела (сакавік—ліпень 1943), нам. начальніка аддзела спец. прыбораў Упраўлення сувязі ВМФ (7.1943—4.1945).
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Кіраваў укараненнем радыёлакацыйнай тэхнікі на Паўночным і Чарнаморскім флатах, рыхтаваў першыя групы спецыялістаў па радыёлакацыі.
Паслы вайны займаў наступныя пасады:
Інжынер-контр-адмірал (1958), інжынер-віцэ-адмірал (1964).
Звольнены ў адстаўку 30 сакавіка 1970 года.
У 1970—2001 гадах загадчык лабараторыі прыкладной акіяналогіі Інстытута акіяналогіі АН СССР.
Адзін з арганізатараў стварэння і развіцця радыёлакацыі і радыётэхнічных сродкаў ВМФ. Вучань акадэмікаў А. І. Берга і А. Н. Шчукіна.
Узнагароды
Пахаваны на Кунцаўскіх могілках.
Смалянікі
Смаля́нікі (, Смоляники) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчароўскага сельсавета.
2022
2022 — невысакосны год, пачынаецца ў суботу.
Па рашэнні ААН 2022 год быў абвешчаны Міжнародным годам саматужнага рыбалоўства і аквакультуры.
Мунда (народ)
Му́нда (मुण्डा, মুন্ডা) — народ у Паўднёвай Азіі, які размаўляе на мове мундары. Насяляе ўсход Індыі, поўдзень Бутана і Непала, Бангладэш. Агульная колькасць (2016 г.) - 4 050 тысяч чал.
Мунда таксама называюць іншыя блізкія па мове і паходжанні народы, у тым ліку санталаў, хо, гадаба, бірхор і інш.
Паходжанне
У сучаснай навуковай літаратуры мунда атаесамляюцца з прамымі нашчадкамі найбольш старажытнага насельніцтва паўвострава Індастан. Лінгвісты і генетыкі выявілі сувязь мунда з аўстраазіяцкімі народамі Паўднёва-Усходняй Азіі і нікабарцамі, у меншай ступені — з народамі, што размаўляюць на дравідыйскіх мовах. Апошняе можа тлумачыцца доўгатэрміновым пражываннем на сумеснай тэрыторыі.
Продкі мунда мігрыравалі ў Паўднёвую Азію з Паўднёва-Усходняй Азіі ў каменным веку. Маршрут міграцыі пакуль канчаткова ня вызначаны. Высоўваюцца думкі, што ён мог быць як прамым па кантынентальных шляхах, так і праз астравы Індыйскага акіяна.
Гісторыя
З продкамі мунда атаесамляюць развіццё энеалітычнай археалагічнай культуры "медных скарбаў". У 2 тысячагоддзі да н. э. яна ахоплівала значныя тэрыторыі ўсходу Індастана і Дэкана. Аднак у пазнейшы перыяд мунда былі выціснуты перасяленцамі-індаарыямі і дравідамі ў лясістую мясцовасць. Дысперсія садзейнічала ўзнікненню лакальных племянных супольнасцяў з характэрнымі толькі для іх дыялектамі і матэрыяльнай культурай.
У V ст. або ў VI ст. адзін з правадыроў мунда абвясціў сябе раджам Чхота Нагпура і заснаваў дынастыю Нагбансі. У 1585 г. дзяржава Чхота Нагпура трапіла ў залежнасць ад Вялікіх Маголаў. Пад уплывам магольскіх чыноўнікаў сярод мунда паступова распаўсюджваліся феадальныя адносіны — перадача вясковых абшчын у эксплуатацыю памешчыкам-земіндарам, зямельная рэнта, паншчына.
У сучасных Індыі і Бангладэш мунда маюць статус афіцыйнай племянной супольнасці, які дае ім правы на зямлю, палёгкі ў выплаце падаткаў і атрыманні адукацыі.
Культура
Асноўнымі заняткамі мунда са старажытных часоў з'яўляліся сельская гаспадарка, паляванне, збіральніцтва, здабыча драўніны. У залежнасці ад тэрыторыі, населенай канкрэтнай групай, той ці іншы занятак мог набываць перавагу. Мунда дэльты Ганга таксама займаюцца рыбалоўствам. Доўгі час дамінавала падсечнае земляробства, аднак з другой паловы XIX ст. магчымасці рубкі лясоў стрымліваліся ўрадавымі органамі, што вызначыла ўдасканаленне ірыгацыйнага земляробства. У наш час многія мунда працуюць рабочымі на прамысловых прадпрыемствах і плантацыях. Распаўсюджаныя традыцыйныя рамёствы — будаўніцтва, апрацоўка драўніны, пляценне кошыкаў і інш.
Асноўны тып паселішча — вёска. У мінулым, калі перавагу мела падсечнае земляробства, вёскі мелі часовы характар. Група мунда сялілася на зямлі, якую расчышчала і апрацоўвала, але праз некалькі гадоў пакідала яе. У нашы дні большасць вёсак маюць сталы характар. Мунда жывуць у драўляных каркасных хацінах двух тыпаў — малых для адной сям'і і вялікіх доўгіх для некалькіх сем'яў. Знутры хаціны падзелены на асобныя памяшканні для прадстаўнікоў розных полаў і ўзростаў.
Сустракаюцца як малыя нуклеарныя, так і вялікія пашыраныя сем'і. У апошнім выпадку яны часцей складаюцца з непадзеленых сем'яў родных братоў. Жаніх абавязаны ўносіць выкуп за нявесту. Бедныя юнакі, што ня маюць сродкаў для выкупа, звычайна шукаюць пажылога бяздзетнага мужчыну, становяцца яго прыёмнымі сынамі і праз некаторы час успадкоўваюць яго маёмасць. Жаніцьба без дазволу бацькоў забаронена. Але існуе звычай шлюбу без дазвола, калі жаніх і нявеста разам збягаюць у лес.
Шлюбныя зносіны з чальцамі свайго рода, а часам і жыхарамі сваёй вёскі строга забаронены. Шлюб разглядаецца мунда як саюз родаў і вёсак, бацькі і браты нявесты лічацца блізкімі сваякамі жаніха. Жонка абавязана ўдзельнічаць у абрадах сям'і мужа. Шлюбы з прадстаўнікамі іншых этнасаў не вітаюцца. Сустракаецца палігінія, калі мужчына жэніцца на некалькіх сёстрах.
Жыхары адной або некалькіх вёсак аб'яднаны ў лакальныя групы-абшчыны, якія кантралююць сумесную працу для падтрымкі ірыгацыйных збудаванняў, рубкі лесу, арганізуюць суд, а ў мінулым — і ваенныя акцыі. Кіруюць абшчынамі мужчынскія рады. Яны ж выбіраюць старасту, што карыстаецца абмежаванымі ўладнымі функцыямі. Парушэнне законаў абшчыны караецца штрафамі і выгнаннем. Сацыяльны статус чальцоў абшчыны вызначаецца маёмасцю, прыналежнасцю да пэўнага рода або заняткамі. Каставыя абмежаванні наогул не вядомы.
Мунда маюць багатую фальклорную спадчыну — казкі, легенды, генеалагічныя і рамантычныя паданні. У вёсках часцяком арганізуюцца сумесныя святы і танцы ахра.
Мова
Мундары — родная мова мунда — ня мае афіцыйнага статуса, аднак шырока ўжываецца як самімі мунда, так і іх суседзямі. Пісьмо на аснове дэванагары, бенгальскага і іншых мясцовых алфавітаў. Мунда-хрысціяне таксама карыстаюцца лацінкай.
Рэлігія
Вернікі мунда захоўваюць многія рэлігійныя традыцыі сваіх продкаў, якія ў нашы дні аб'яднаны ў вучэнне сарнаізм, або "веру гаёў". Яно спалучае культ продкаў, анімізм, шанаванне адзінага бога сонца і родавых багоў. З 1845 г. сярод мунда арганізавана дзейнасць хрысціянскіх місіянераў — каталіцкіх і пратэстанцкіх. У нашы дні каля чвэрці вернікаў спавядае хрысціянства.
Пітэр Зееман
Пітэр Зееман (нідэрл. Pieter Zeeman;, Зонемар, Нідэрланды — , Амстэрдам) — нідэрландскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1902), разам з Хендрыкам Лорэнцам, «за выдатныя заслугі ў даследаваннях уплыву магнетызму на радыяцыйныя з'явы ».
Дзейнасць
У 1896 г., па просьбе Лорэнца, даследуе ўздзеянне магнітнага поля на спектральныя лініі крыніцы выпраменьвання і адкрывае эфект, вядомы цяпер пад назвай эфекту Зеемана. Адкрыццё эфекту пацвердзіла вернасць тэорыі электра-магнітнага выпраменьвання Лорэнца.
У 1900 г. Зеемана прызначылі прафесарам фізікі ў Амстэрдамскім універсітэце. У 1908 г. ён становіцца дырэктарам інстытута фізікі гэтага ўніверсітэта.
У 1921 г. атрымаў медаль імя Генры Драпера. Адзін з кратараў на Месяцы названы ў яго гонар кратарам Зеемана.
Зямля Кайзера Вільгельма
Зямля Кайзера Вільгельма (Kaiser-Wilhelmsland) — частка калоніі Германская Новая Гвінея. Уключала паўночна-ўсходнюю частку вострава Новая Гвінея. Названа ў гонар германскага кайзера Вільгельма II.
У 1884 годзе ў Германіі была заснавана Германская Новагвінейская кампанія, якая адразу ж паслала на востраў свайго агента Ота Фінша, які ўзняў германскі сцяг над паўночна-ўсходняй часткай вострава Новая Гвінея і востравам Новая Брытанія. У 1885 годзе лютэране і каталікі пачалі засноўваць на гэтай тэрыторыі хрысціянскія місіі. Апроч місіянераў, з еўрапейцаў на гэтай тэрыторыі прысутнічалі плантатары, шахцёры і чыноўнікі, але рост колькасці еўрапейскіх перасяленцаў стрымліваўся трапічнымі хваробамі і праблемамі з транспартам. У 1909 годзе сумесная германска-брытанская камісія ўсталявала мяжу паміж Зямлёй Кайзера Вільгельма і брытанскай (аўстралійскай) калоніяй Тэрыторыя Папуа, аднак гэта было зроблена толькі ў прыбярэжнай частцы вострава.
У 1914 годзе, з пачаткам Першай сусветнай вайны германская частка вострава Новая Гвінея была акупавана аўстралійскімі войскамі. Па заканчэнні вайны гэта тэрыторыя была афіцыйна перададзена Аўстраліі і атрымала назву Тэрыторыя Новая Гвінея.
Антон Сяргеевіч Адаменя
Антон Сяргеевіч Адаменя (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Вучыўся ў школе № 31 Гродна, у восьмым класе перайшоў у спартыўную школу.
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі 2013 года на дыстанцыі 200 м брасам.
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі на кароткай вадзе 2013 года на дыстанцыі 200 м брасам.
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2014 года на дыстанцыі 200 м брасам.
Пераможца Кубка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м брасам.
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыі 200 м брасам. Бронзавы прызёр на дыстанцыі 100 м брасам.
Навальніца-Z1
Навальніца-Z1 (Гроза-Z1) — беларуская мабільная сістэма абароны аб’ектаў ад беспілотных лятальных апаратаў. Распрацавана «КБ Радар» у рамках спецыяльнай серыі сродкаў і комплексаў для барацьбы з дронамі «Навальніца».
Гісторыя
7 верасня 2020 года Дзяржкамваенпрам Рэспублікі Беларусь заявіў, што «КБ Радар» распрацаваў і наладзіў серыйную вытворчасць комплексаў процідзеяння мультыкоптэрам Навальніца-Z1, прызначанага для абароны яхт, караблёў і іншых марскіх, а таксама наземных аб’ектаў ад несанкцыянаванага ўварвання дронаў, якія могуць выкарыстоўвацца для ажыццяўлення фота- і відэаздымкі прыватнага жыцця або камерцыйнай дзейнасці, а таксама дастаўкі небяспечных прадметаў, у тым ліку выбуховых прылад. Пазней яе ўсталявалі на пікап, тым самым дазволіўшы комплексу змагацца з варожымі апаратамі на хаду. Упершыню шырокай публіцы Навальніца-Z1 была прадстаўлена 23 чэрвеня 2021 года падчас выставы MILEX-2021 у Мінску.
Апісанне
Комплекс уключае ў сябе прыёма-перадаючы модуль і модуль кіравання.
Навальніца-Z1 аўтаматычна кантралюе частоты, на якіх працуюць найбольш распаўсюджаныя БПЛА. Пры з’яўленні дронаў комплекс распазнае іх сігналы і аўтаматычна душыць каналы кіравання, перадачы даных, а таксама навігацыю. У выніку ўздзеяння яны альбо падаюць, альбо ажыццяўляюць вымушаную пасадку, альбо ляцяць «дадому». Акрамя таго, важнай вартасцю сістэмы з’яўляецца магчымасць пастаноўкі дэзынфармацыйных перашкод навігацыі для стварэння беспалётнай зоны для БПЛА. Сістэма можа быць устаноўлена на любы аўтамабільнае шасі, што дазваляе павысіць яе мабільнасць і забяспечыць хуткую дастаўку да месца прымянення. Работа па супрацьдзеянні беспілотнікам можа весціся як на стаянцы, так і падчас руху, што дазваляе абараняць не толькі стацыянарныя аб’екты, але і забяспечваць бяспеку транспартных калон. Вонкава комплекс неадрозны ад стандартнага радыёабсталявання, што дазваляе яго карыстальнікам забяспечваць сваю бяспеку, не прыцягваючы залішняй увагі.
Далёкасць выяўлення дронаў — да 2 км, далёкасць падаўлення каналаў кіравання і перадачы дадзеных — не менш за 500 м, далёкасць падаўлення навігацыі — не менш за 2 км, вышыня падаўлення — 1,3 км, далёкасць пастаноўкі дэзынфармацыйных перашкод навігацыі — да 10 км. Навальніца-Z1 кантралюе частоты 430—436, 860—870, 920—928, 1130—1370, 2280—2600 і 5725—5850 Мгц.
Германская Новагвінейская кампанія
Германская Новагвінейская кампанія (Deutsche Neuguinea-Kompagnie) — нямецкая каланіяльная кампанія, якая ў канцы XIX стагоддзя эксплуатавала паўночна-ўсходнюю частку Новай Гвінеі.
Гісторыя
Кампанія была заснавана ў 1884 годзе ў Берліне па ініцыятыве банкіра Адольфа фон Ганземана і іншых прыхільнікаў набыцця Германскай імперыяй каланіяльных уладанняў у Новай Гвінеі. 17 мая 1885 года была выдадзена імператарская грамата, якая перадала Новагвінейскай кампаніі вярхоўныя правы над зямлёй Кайзера Вільгельма, размешчанай на паўночна-ўсходнім беразе Новай Гвінеі, і над Архіпелагам Бісмарка. 15 снежня 1886 года да іх далучыліся паўночна-заходнія Саламонавы астравы.
Нягледзячы на пратэсты з боку брытанскага Квінслэнда, які таксама прэтэндаваў на паўночны ўсход Новай Гвінеі, у красавіку 1886 года паміж дзвюма дзяржавамі быў падпісаны дагавор аб згодзе Брытаніі на перадачу Германіі паўночна-ўсходняй часткі вострава. Кампанія атрымала шэраг вярхоўных правоў унутры краіны, а таксама права на заняцце новагвінейскіх зямель, якія не знаходзіліся ў чыім-небудзь валоданні, і складаць дагаворы з тубыльцамі. Суд і адносіны да замежных дзяржаў урад утрымаў у сваім веданні.
Першая германская станцыя была закладзена ў Фіншхафене 5 лістапада 1885 года. Да 1891 года тут знаходзіўся цэнтр каланіяльнай адміністрацыі, затым ён пераведзены ў Фрыдрых-Вільгельм-Хафен. Гандаль з тубыльцамі не прыносіў сур'ёзных даходаў, а спробы прыцягнуць пасяленцаў не ўдаваліся.
Новагвінейская кампанія была вымушана абмежавацца вырошчваннем трапічных раслін, такіх як тытунь, бавоўна, рыс, маіс і г.д.
З 1894 года на тэрыторыі Новай Гвінеі сталі чаканіцца раўнацэнныя з імперскімі «новагвінейскія маркі»: на адным з бакоў сярэбраных, залатых і бронзавых манет чаканілася выява райскай птушкі.
Падсасонне (Дзяржынскі раён)
Падсасо́нне (, Подсосонье) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Батыр Капай
Батыр Капай — сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Георгіеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634430400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 405 чалавек (188 мужчын і 217 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 455 чалавек (234 мужчыны і 221 жанчына).
Джулі Крысці
Джулі Крысці (Julie Christie; нар. ) — брытанская актрыса, адна з самых яркіх заходніх кінаактрыс 1960-х гадоў, лаўрэат шэрагу прэстыжных кінапрэмій, уключаючы «Оскар» і «BAFTA».
NGC 6900
NGC 6900 (іншыя абазначэнні — PGC 64530, MCG 0-52-1, MCG -1-52-1, IRAS20189-0243) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Арол.
Цыгань
Цыга́нь (, Цыгань) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчароўскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Цыганскага сельсавета.
Уладзімір Васільевіч Лабада
Уладзімір Васільевіч Лабада — інжынер-архітэктар.
Біяграфія
З 29 ліпеня 1866 па 1872 год выконваў пасаду губернскага інжынера пры мінскім губернскім праўленні.
NGC 6901
NGC 6901 (іншыя абазначэнні — IC 5000, PGC 64552, UGC 11542, MCG 1-52-2, ZWG 399.2, IRAS20199+0616) — галактыка ў сузор’і Арол.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Амстэрдамскі ўніверсітэт
Амстэрдамскі ўніверсітэт (нідэрл. Universiteit van Amsterdam, UvA) з'яўляецца адным з найбуйнейшых у Еўропе (бюджэт 487 млн. еўра, 25 тысяч студэнтаў, 5 тысяч супрацоўнікаў).
Маецца сем факультэтаў:
Валасачы (Ляхавіцкі раён)
Валасачы́ (, Волосачи) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жарабковіцкага сельсавета.
Да 15 снежня 1980 года вёска ўваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Райскія птушкі
Ра́йскія пту́шкі (Paradisaeidae) — сямейства птушак, якія адносяцца да атрада вераб'інападобных.
Жэнішкэ (Усходне-Казахстанская вобласць)
Жэнішкэ — былое сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана ў 2013 годзе. Уваходзіла ў склад Георгіеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634430500.
Райскія птушкі
Разнастайныя паводле знешняга выгляду, памеру 14—100 см. У большасці відаў выразны палавы дымарфізм. Апярэнне яркае, рознакаляровае, з металічным адлівам. Крылы адносна кароткія і шырокія. Хвост кароткі прамы або доўгі ступеньчаты. Дзюба моцная, у некаторых доўгая, загнутая.
Жэнішкэ (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 203 чалавекі (104 мужчыны і 99 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 64 чалавекі (37 мужчын і 27 жанчын).
Райскія птушкі
Пашыраны ў лясах Новай Гвінеі і прылеглых астравоў, ва Усходняй і Паўночнай Аўстраліі. Усяго 45 відаў, 38 з якіх сустракаюцца толькі на Новай Гвінеі і дробных прылеглых астравах. Аселыя, гняздуюцца пераважна на дрэвах, трымаюцца паасобна. Кормяцца насеннем, пладамі, беспазваночнымі, дробнымі жабамі, яшчаркамі. Болышсць відаў — палігамы. Нясуць 1—2 яйцы.
Сваякамі райскіх птушак з'яўляюцца альтанкавыя птушкі (Ptilonorhynchidae), яшчэ адно сямейства падобных птушак. Класіфікацыя Сіблі — Алквіста (1990) уключае райскіх птушак як падсямейства ў сямейства крумкачовых.
2022 год у гісторыі кіно
2022 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Янаш II Запальяі
Я́наш II Жыгімонт За́пальяі (Zápolya/Szapolyai János Zsigmond, Ivan Žigmund Zapolja; 18 ліпеня 1540, Буда, Каралеўства Венгрыя — 14 сакавіка 1571, Дзюлафехервар, Трансільванія, Каралеўства Венгрыя).
Быўшы спадчыннікам свайго бацькі Янаша I Запальяі, быў каралём Венгрыі з 1540 па 1570, але большую частку гэтага перыяду краінай кіравала яго маці Ізабела Ягелонка пры падтрымцы Сулеймана I Цудоўнага. Янаш прыняў Эдыкт Турда, першы масавы дэкрэт рэлігійнай свабоды ў сучаснай гісторыі Еўропы (1568) і падтрымаў стварэнне адзінай царквы ў Трансільваніі. Янаш атрымаў прызнанне і за адкрыты дыялог паміж усімі рэлігійнымі бакамі. Ён спансаваў публічныя дэбаты паміж каталікамі, лютэранамі, кальвіністамі і унітарыстамі. Іншыя рэлігійныя групы, уключаючы яўрэяў, мусульман, і шматлікіх праваслаўных хрысціян, атрымалі талерантнасць, але не законныя гарантыі свабоды рэлігіі.
Першамай (Дзяржынскі раён)
Першама́й (, Першемай) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Плевакі была перайменавана ў вёску Першамай.
Даніэль Эмануэлеўна Аркарфул
Даніэль Эмануэлеўна Аркарфул (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Кубка Беларусі 2014 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.
Чэмпіёнка Беларусі 2015 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем. Чэмпіёнка Беларусі 2016 года на дыстанцыях 400 м і 800 м вольным стылем. Срэбраная прызёрка ў эстафеце 4 × 200 м вольным стылем. Бронзавая прызёрка на дыстанцыі 200 м вольным стылем.
Гулічы
Гу́лічы (, Гуличи) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жарабковіцкага сельсавета.
Вядомыя асобы Навагрудка
Вядомыя ўраджэнцы Навагрудка:
Аляксандр Мікалаевіч Унсовіч
Аляксандр Мікалаевіч Унсовіч (, в. Прошыка, Крупскі раён, Мінская вобласць) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання матэматыцы. Кандыдат педагагічных навук (2012), дацэнт (2015).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя М. Танка (спецыяльнасць «Фізіка і інфарматыка», 1996; аспірантура, 2006).
Працаваў у Беларускім інстытуце правазнаўства (1996—2004), Баранавіцкім дзяржаўным універсітэце (з 2004, інжынерны факультэт, кафедра фізіка-матэматычных дысцыплін і інфарматыкі, дацэнт, у 2007—2013 — начальнік Цэнтра дыстаныйнага навучання, 2013—2016 — дырэктар Інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі, з 2016 — першы прарэктар).
Навуковыя інтарэсы: методыка выкладання матэматыкі; інфармацыйныя тэхналогіі; дыстанцыйнае навучанне; электроннае навучанне.
NGC 6902B
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Пскоўская школа жывапісу
Пско́ўская шко́ла жы́вапісу — адна са школ старажытнарускага мастацтва.
Склалася ў г. Пскове; росквіту дасягнула ў 14—15 ст.
Творы вылучаюцца павышанай экспрэсіяй вобразаў, падкрэсленасцю блікаў, выразнасцю мазка: фрэскі сабора Раства Багародзіцы Снетагорскага манастыра (1313) і царква Успення ў Мялётаве (1465), абразы «Сабор Маці Божай» і «Параскева Пятніца, Варвара і Ульяна» (2-я пал. 14 ст.).
На мяжы 15—16 ст. Пскоўская школа жывапісу заняпала.
Тадэс Верадэ Тэсфай
Тадэс Верадэ Тэсфай (нар. 13 ліпеня 1958) — галоўнакамандуючы тыграйскага апалчэння «Сілы абароны Тыграя», былы генерал-лейтэнант Узброеных сіл Эфіопіі і першы кіраўнік ЮНІСФА.
Біяграфія
Тадэс нарадзіўся 13 ліпеня 1958 года ў Мэкэле, сталіцы эфіопскага рэгіёну Тыграй. Паступіў на службу ў армію, атрымаў ступень магістра ў абласцях дзелавога адміністравання і бяспекі.
27 ліпеня 2011 года генеральны сакратар ААН Пан Гі Мун прызначыў яго камандуючым часовымі сіламі бяспекі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Аб’ее (ЮНІСФА). На дадзенай пасадзе Тадэс знаходзіўся да 12 сакавіка 2013.
З пачаткам Тыграйскага канфлікту ў лістападзе 2020 года падтрымаў Дэбрэцыана Гебрэмікаэля і перайшоў на бок паўстанцаў. Першы час Тадэс узначальваў армейскі корпус мяцежных войскаў. У сакавіку 2021 года ён прызначаны галоўнакамандуючым Сіл абароны Тыграя, кааліцыі антыўрадавых апалчэнняў на чале з партыяй НФВТ.
Сям’я
Жанаты, мае чацвярых дзяцей.
Газон
Газо́н (ад gazon) — участак зямлі з травяным покрывам, роўна і нізка падстрыжаным. Вылучаюць газоны дэкаратыўныя (паркавыя, або садовыя, партэрныя, лугавыя, маўрытанскія), спартыўныя і спецыяльнага прызначэння (на аэрадромах, для ўмацавання адхонаў). Ствараюць газон высевам насення шматгадовых траў на выраўнаваную глебу.
Для маўрытанскіх газонаў (стракатакветных) выкарыстоўваюць сумесь траў і прыгожа кітучых раслін.
Дворышча (курганны могільнік)
Дво́рышча — курганны могільнік каля колішняй вёскі Дворышча (цяпер у межах Мінска). Месціцца каля паўночна-заходняй ускраіны вясковых могілак, паміж вуліцамі Бялецкага, Ясеніна, Рафіева і Громава.
Налічваў 77 насыпаў, размешчаных 3 групамі. Захаваліся рэшткі 3 разбураных курганоў. У 1925 годзе даследаваў Ісак Сербаў, у 1977 годзе Георгій Штыхаў (4 курганы), у 1986 годзе Юрый Заяц (4 курганы). Пахаванні адзіночныя і парныя. Пахавальны абрад — трупапалажэнне на мацерыку (у 2 курганах на падсыпцы) галавою на захад (у 2 выпадках на поўнач). У адным кургане пахавальны абрад — крэмацыя. Знойдзеныя скроневыя пярсцёнкападобныя эсаканцовыя або з адваротным завітком на адным канцы скроневыя кольцы з каляровага металу, шкляныя, сердалікавыя і зярнёныя металічныя пацеркі, жалезнае крэсіва, нож, абручы і ручка вядра, бронзавыя ножны для нажа, срэбныя спражка і паясное кольца, вырабленыя на ганчарным крузе керамічны гаршчок з кляймом у выглядзе трызубца. Датуецца X—XI стагоддзямі.
NGC 6903
NGC 6903 (іншыя абазначэнні — PGC 64607, ESO 596-29, MCG -3-52-3) — галактыка ў сузор’і Казярог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жанаазен (Усходне-Казахстанская вобласць)
Жанаазен — аул у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Георгіеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634430700.
Дамашы (Ляхавіцкі раён)
Дамашы́ (, Домаши) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жарабковіцкага сельсавета.
Слабодка (Дзяржынскі раён)
Слабо́дка (, Слободка) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Дамашы (Ляхавіцкі раён)
Да 15 снежня 1980 года вёска ўваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Ленінскі сельсавет (Лоеўскі раён)
Ле́нінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Ленінскі.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя размеркавана паміж Малажынскім, Савіцкім і Хракавіцкім (Старахракавіцкім) сельсаветамі Брагінскага раёна.
Кніга прарока Агея
Кні́га праро́ка Агея (ספר חגי Сефер Хагай; Prophetia Aggaei; Αγγαίος) — 37-я кніга кананічнага Старога Запавету, дваццаць чацвёртая частка Танаху. Дзясятая з кніг г. зв. малых прарокаў.
Аўтар і час напісання
Кніга напісана прарокам Агеем ў 2-й год валадарання Дарыя I (520 год да н.э.). Пра прароцтвы Агея маецца згадка ў першай кнізе Ездры, калі ён і прарок Захарый казалі аб пабудове Храма.
Змест
Кніга складаецца з чатырох прамоваў прарока Агея да іўдзейскага народа паводле слова Божага да яго :
Вера Аляксееўна Каралі
Вера Аляксееўна Каралі (Ве́ра Алексе́евна Кара́лли; 27 ліпеня [8 жніўня] 1889,, Расійская імперыя — , Бадэн, Аўстрыя) — руская балерына, актрыса нямога кіно, балетны педагог. Эмігравала з Расіі, працавала ў Еўропе.
Біяграфія
Нарадзілася ў Маскве 27 ліпеня 1889 года ў артыстычнай сям’і: намінальны бацька (удачарыў Веру ў 1902 годзе; фактычна яе лічылі незаконнанароджанай дачкой яго бацькі, грэчаскага консула ў Маскве) — правінцыйны антрэпрэнёр, рэжысёр яраслаўскага тэатра А. М. Каралі-Тарцоў (1861 — пасля 1930), маці — драматычная актрыса В. Каралі (народж. Крушанкова, па сцэне Ольгіна; 1870—1928). У 1906 годзе Вера скончыла тэатральнае вучылішча пад кіраўніцтвам Аляксандра Горскага.
У 1908—1915 гадах грамадзянская жонка Л. В. Собінава.
Пасля рэвалюцыі 1917 года Каралі эмігравала, жыла ў Літве, дзе ў Каўнасе выкладала мастацтва танца, працавала ў Румыніі, здымалася ў Францыі і Аўстрыі.
З 1942 года замужам за Барысам Аляксандравічам Шышкіным (памёр у Вене ў лютым 1972 года; нарадзіўся ў Мікалаеве, у 1920 г. у складзе Узброеных сіл Поўдня Расіі быў эвакуіраваны з Наварасійска на караблі «Афон»).
З 1956 года жыла ў Вене, дзе давала ўрокі балетнага майстэрства. Памерла ў аўстрыйскім Бадэне (ням. Baden bei Wien, Weilburg str. 95) 16 лістапада 1972 года ва ўзросце 83 гадоў.
Падавала прашэнне з просьбай вярнуцца на радзіму, 1 лістапада 1972 года атрымала савецкі пашпарт, але праз два тыдні яна памерла.
Леанід Мікалаевіч Ківач
Леанід Мікалаевіч Ківач (, г. Навагрудак, Гродзенская вобласць — ) — беларускі вучоны-фізік, аўта прац па спектраскапіі складаных біяарганічных сістэм.
Біяграфія
У 1966 годзе скончыў фізічны факультэт БДУ са спецыялізацыяй «Оптыка і спектраскапія». С 1967 па 1970 гады навучаўся ў аспірантуры. З верасня 1970 года працаваў у Гродзенскім дзяржаўным універсітэце старшым выкладчыкам кафедры агульнай і тэарытычнай фізікі, дацэнтам, загадчыкам кафедры.
З 1993 па 1994 гадах — прарэктар па навуковай працы ГрДУ імя Янкі Купалы, а затым — рэктар універсітэта.
Пасля працаваў на пасадзе прафесара кафедры агульнай фізікі, выконваў абавязкі прарэктара па навуковай і інавацыйнай працы, быў галоўным навуковым супрацоўнікам Гродзенскага абласнога цэнтра інфармацыйных рэсурсаў і тэхналогій, вядучым інжынерам кафедры агульнай фізікі.
Аўтар навуковых прац у галіне спектраскапіі і оптыкі. Асноўныя напрамкі навуковай дзейнасці — развіццё метадаў флуарэсцэнцыі і камбінацыйнага рассейвання святла для даследавання біяарганічных малекул.
2022 год у гісторыі тэлебачання
2022 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
Аўгуст Людвігавіч Штраух
Аўгуст Людвігавіч Штраух ( — ?) — інжынер-архітэктар.
Біяграфія
Па заканчэнні курса ў Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы ў 1857 годзе з чынам калежскага сакратара, прызначаны ў эстляндскую будаўнічую і дарожную камісію.
У наступным годзе камандзіраваны на дапамогу інжынер-падпалкоўніку Цімафееву, для выраблення вышуканняў па паніжэнні гарызонту вод Чудскага возера. Потым, у 1859 годзе, прызначаны начальнікам штучнага стала ў санкт-пецярбургскай будаўнічай і дарожнай камісіі, у 1861 годзе перамешчаны ў віленскую камісію, а праз тры гады прызначаны архітэктарам у Аляксандраўскі кадэцкі корпус і ўзведзены ў званне архітэктара. У хуткім часе А. Штраух заняў пасаду ковенскага губернскага архітэктара.
Пазней паслядоўна быў: мінскім губернскім архітэктарам (з 17 жніўня 1867), прылічаным да Тэхнічна-будаўнічага камітэту (1872) і пензенскім губернскім архітэктарам (1873). У 1874 годзе А. Штраух выйшаў у адстаўку і з таго часу жыў у Пецярбургу і займаўся там прыватнай будаўнічай практыкай.
Маленькі прынц
«Маленькі прынц» (Le Petit Prince) — алегарычныя казка, найбольш вядомы твор Антуана дэ Сент-Экзюперы. Упершыню апублікавана 6 красавіка 1943 года ў Нью-Ёрку, публікацыя на радзіме аўтара адбылася ў 1945 годзе.
Твор з'яўляецца найбольш чытаемай кнігай, напісанай на французскай мове, і быў прызнаны лепшай кнігай XX стагоддзя ў Францыі. Пераклады «Маленькага прынцу» існуюць больш чым на 250 мовах і дыялектах, а таксама шрыфтам Брайля. Было прададзена больш за 140 мільёнаў копій кнігі па ўсім свеце, яна стала адной з самых прадаваных калі-небудзь апублікаваных кніг.
Малюнкі ў кнізе выкананы самім аўтарам і не менш знакамітыя, чым сама кніга. Ілюстрацыі з'яўляюцца арганічнай часткай твора ў цэлым: сам аўтар і героі казкі ўвесь час спасылаюцца на малюнкі і нават спрачаюцца пра іх. Унікальныя ілюстрацыі ў «Маленькім прынцы» руйнуюць моўныя бар'еры, становяцца часткай універсальнага візуальнага лексікону, зразумелага кожнаму. "Усе ж дарослыя былі спачатку дзецьмі. Праўда, мала хто з іх памятае пра гэта..." - Антуан дэ Сент-Экзюперы, з прысвячэння да кнігі.
У 1989 годзе кніга выйшла асобным выданнем у перакладзе на беларускую мову Ніны Мацяш.
Бадэн (Ніжняя Аўстрыя)
Бадэн — горад, акруговы цэнтр у Аўстрыі, у федэральнай зямлі Ніжняя Аўстрыя, курорт. Размешчаны за 26 км на поўдзень ад Вены, з якой звязаны трамвайнай лініяй. Горад часта называецца «Бадэн каля Вены» (ням. Baden bei Wien). Складаецца з кадастравых суполак: Бадэн, Брайт, Гамінгерхоф, Леерсдорф, Мітэрберг, Раўхенштайн і Вайкерсдорф.
Уваходзіць у склад акругі Бадэн. Насельніцтва — 25 136 чалавек (на 1 студзеня 2010 года). Плошча 26,89 км². Афіцыйны код — 3 06 04.
Савет Федэрацыі
Савет Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі (скарочана Савет Федэрацыі, СФ, неафіцыйна Сенат) — верхняя палата Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі — парламента Расійскай Федэрацыі.
У Савет Федэрацыі, у адпаведнасці з часткай 2 артыкула 95 Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі, уваходзяць па два прадстаўнікі ад кожнага суб’екта Расійскай Федэрацыі (па адным ад заканадаўчага (прадстаўнічага) і выканаўчага органаў дзяржаўнай улады), а таксама «не больш за 30 прадстаўнікоў Расійскай Федэрацыі, прызначаных Прэзідэнтам Расійскай Федэрацыі, з якіх не больш за сем могуць быць прызначаныя пажыццёва» (прадстаўнікі Расійскай Федэрацыі былі ўведзеныя законам РФ аб папраўцы да Канстытуцыі РФ ад 2014/07/21 № 11-ФКЗ «Аб Савеце Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі»).
З 1993 года колькасць сенатараў Расійскай Федэрацыі змянялася некалькі разоў з-за аб’яднання існуючых і ўтварэння новых суб’ектаў Федэрацыі. На 2021 год агульная колькасць яго членаў — 200, з якіх 170 — прадстаўнікі суб’ектаў Расіі (па два прадстаўнікі ад кожнага з 85 суб’ектаў), а 30 — сенатары, якія прызначаюцца прэзідэнтам Расійскай Федэрацыі. Прэзідэнцкая квота павялічана пасля ўвядзення паправак 1 ліпеня 2020 года да 30 чалавек, таксама Прэзідэнт РФ, які спыніў свае паўнамоцтвы па заканчэнні тэрміну або датэрмінова ў выпадку адстаўкі, мае права стаць пажыццёвым сенатарам.
Савет Федэрацыі ўяўляе сабой «палату рэгіёнаў», у якой прадстаўнікі рэгіёнаў прадстаўляюць іх інтарэсы на федэральным узроўні, што адлюстроўвае федэратыўны прынцып расійскай дзяржавы. З’яўляючыся інстытутам інтэграцыі і кансалідацыі рэгіёнаў, Савет Федэрацыі пазваны забяспечваць баланс агульнафедэральных і рэгіянальных інтарэсаў пры прыняцці рашэнняў, накіраваных на рэалізацыю стратэгічных мэтаў развіцця краіны.
Савет Федэрацыі фармуецца і структуруецца па непартыйным прынцыпе. Сенатары не ствараюць фракцый і партыйных аб’яднанняў.
Савет Федэрацыі з’яўляецца пастаянна дзеючым органам. У адрозненне ад Дзяржаўнай думы, Савет Федэрацыі не можа быць распушчаны прэзідэнтам. Яго паседжанні праводзяцца па меры неабходнасці, але не радзей як два разы на месяц. Паседжанні Савета Федэрацыі з’яўляюцца асноўнай формай працы палаты. Яны праходзяць асобна ад паседжанняў Дзяржаўнай думы. Палаты могуць збірацца сумесна для заслухоўвання пасланняў прэзідэнта Расійскай Федэрацыі, пасланняў Канстытуцыйнага Суда Расійскай Федэрацыі, выступленняў кіраўнікоў замежных дзяржаў. Сенатары ажыццяўляюць свае паўнамоцтвы на пастаяннай аснове.
Сенатары валодаюць недатыкальнасцю на працягу ўсяго тэрміну іх паўнамоцтваў. Яны не могуць быць затрыманыя, арыштаваныя, падвергнутыя вобшуку, акрамя выпадкаў затрымання на месцы злачынства, а таксама падвергнуты асабістаму надгляду, за выключэннем выпадкаў, калі гэта прадугледжана федэральным законам для забеспячэння бяспекі іншых людзей.
Паўнамоцтвы
Згодна з артыкулам 102 Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі, да ведання Савета Федэрацыі належаць (пункт 1):
Па пытаннях, аднесеных да яго ведання Канстытуцыяй Расійскай Федэрацыі, Савет Федэрацыі прымае пастановы, якія прымаюцца большасцю галасоў ад агульнай колькасці сенатараў, калі іншы парадак прыняцця рашэнняў не прадугледжаны Канстытуцыяй Расійскай Федэрацыі.
У галіне заканатворчасці Савет Федэрацыі займае ў адносінах да Дзяржаўнай думы падпарадкаваную ролю. Любыя законы спачатку ўносяцца ў Дзяржаўную думу, і толькі пасля ўхвалення ніжняй палатай паступаюць на разгляд Савета Федэрацыі.
Як увесь Савет Федэрацыі ў цэлым, так і сенатары валодаюць правам заканадаўчай ініцыятывы, аднак законы аб папраўках у канстытуцыю могуць быць унесены альбо Саветам Федэрацыі як калегіяльным органам, або групай колькасцю не менш за адну пятую ад канстытуцыйнага складу палаты.
Пры разглядзе прынятых Дзяржаўнай думай законаў Савет Федэрацыі не мае права ўнясення паправак, а можа альбо ўхваліць, альбо адхіліць закон у цэлым. Федэральны закон лічыцца ўхваленым Саветам Федэрацыі, калі за яго прагаласавала больш за палову ад агульнай колькасці членаў гэтай палаты альбо калі на працягу чатырнаццаці дзён ён не быў разгледжаны Саветам Федэрацыі. У выпадку адхілення федэральнага закона Саветам Федэрацыі палаты могуць стварыць пагаджальную камісію для пераадолення ўзніклых рознагалоссяў, пасля чаго федэральны закон падлягае паўторнаму разгляду Дзяржаўнай думай. У выпадку нязгоды Дзяржаўнай думы з рашэннем Савета Федэрацыі федэральны закон лічыцца прынятым, калі пры паўторным галасаванні за яго прагаласавала не менш за дзве трэці ад агульнай колькасці дэпутатаў Дзяржаўнай думы. Для прыняцця федэральных канстытуцыйных законаў неабходна ўхваленне трох чвэрцяў галасоў Савета Федэрацыі, у выпадку адхілення Саветам Федэрацыі праекта федэральнага канстытуцыйнага закона вета не можа быць пераадолена Дзяржаўнай думай.
Сенатар Расійскай Федэрацыі асабіста ажыццяўляе сваё права на галасаванне.
Наведванне паседжанняў
Сенатары абавязаны прысутнічаць на пасяджаннях Савета Федэрацыі.
Сенатар да пачатку паседжання Савета Федэрацыі, камітэта Савета Федэрацыі, членам якога ён з’яўляецца, пісьмова інфармуе адпаведна старшыню Савета Федэрацыі, старшыню камітэта Савета Федэрацыі аб немагчымасці прысутнічаць з уважлівых прычын (накіраванне ў камандзіроўку, хвароба, рэгістрацыя шлюбу, нараджэнне дзіцяці, смерць члена сям’і ці блізкага сваяка, надзвычайныя сітуацыі на месцах) на паседжанні палаты, камітэта.
Адсутнасць парламентарыя па іншых прычынах дапускаецца на падставе яго пісьмовага звароту са згоды адпаведна старшыні Савета Федэрацыі, старшыні камітэта Савета Федэрацыі.
Перадгісторыя
З 30 студзеня 1991 года (з моманту зацвярджэння пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР Палажэння аб Савеце Федэрацыі) уключаў старшыняў Саветаў усіх 88 (затым — 89) суб’ектаў Федэрацыі. У ліпені 1991 года пасаду старшыні Савета Федэрацыі атрымаў у спадчыну Р. І. Хасбулатаў як в. а. старшыні, а затым — старшыня Вярхоўнага Савета.
18 верасня 1993 года прэзідэнт Ельцын склікаў сустрэчу кіраўнікоў выканаўчай і прадстаўнічай улады рэгіёнаў, загадзя абвешчаную устаноўчым сходам новага Савета Федэрацыі і правобразам верхняй палаты новага парламента, альтэрнатыўнага дзейнаму З’езду народных дэпутатаў РФ. Удзельнікі сустрэчы адмовіліся падпісаць дакумент аб стварэнні Савета Федэрацыі, пакуль яго паўнамоцтвы не будуць вызначаны заканадаўча дзеючым парламентам.
Першы перыяд фарміравання (студзень 1994 — студзень 1996)
Практычная дзейнасць выбарнага СФ паказала, што ён не заўсёды выконвае адведзеную яму аўтарамі Канстытуцыі ролю «фільтра» прынятых Дзяржаўнай думай законаў і нярэдка галасуе за пераадоленне прэзідэнцкага вета.
Старшыня — Уладзімір Піліпавіч Шумейка (абраны 13 студзеня 1994 года — пастанова Савета Федэрацыі № 9-I СФ, паўнамоцтвы дэпутата Савета Федэрацыі першага склікання спыніліся з моманту пачатку працы Савета Федэрацыі новага склікання 23 студзеня 1996 года), дэпутат ад Калінінградскай вобласці.
Другі перыяд фарміравання (студзень 1996 — снежань 2001)
Рэформа СФ была заклікана зрабіць яго палітычна больш блізкім да выканаўчай улады. У снежні 1995 года быў прыняты закон, па якім губернатары (кіраўнікі рэгіянальнай выканаўчай улады) і старшыні заканадаўчых сходаў суб’ектаў Федэрацыі ўваходзілі ў СФ па пасадзе. Пры гэтым члены СФ працавалі ў ім на нясталай аснове, збіраючыся ў Маскве на рэгулярныя сесіі, або беручы ўдзел у паседжаннях камітэтаў і камісій. Гэты склад СФ быў сфармаваны 23 студзеня 1996 і засядаў па 26 снежня 2001.
Старшыня — Ягор Сямёнавіч Строеў (абраны 23 студзеня 1996 года — пастанова Савета Федэрацыі № 9-СФ, вызвалены з пасады 5 снежня 2001 года — пастанова № 358-СФ; абраны ганаровым старшынёй Савета Федэрацыі 5 снежня 2001 года — пастанова № 360-СФ), кіраўнік адміністрацыі Арлоўскай вобласці.
Трэці перыяд фарміравання (студзень 2002 — снежань 2012)
Мэтай наступнай рэформы, прапанаванай прэзідэнтам Пуціным, стала замена губернатараў і кіраўнікоў заканадаўчай улады прызначанымі прадстаўнікамі, якія павінны працаваць у СФ на пастаяннай і прафесійнай аснове (пры гэтым аднаго з іх прызначае губернатар, а другога — заканадаўчы орган рэгіёна).
Трэці Савет Федэрацыі быў канчаткова сфарміраваны да 1 студзеня 2002 года на неабмежаваны тэрмін і засядаў у цалкам абноўленым складзе з 16 студзеня 2002 года. Рэгламент і структура палаты перафарміравана 30 студзеня 2002 года.
Старшыня:
Чацвёрты перыяд фарміравання (снежань 2012 — цяперашні час)
Федэральны закон «Аб парадку фарміравання Савета Федэрацыі Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі» ўступіў у сілу ў снежні 2012 года. Па ім, агульныя патрабаванні да кандыдатаў для надзялення паўнамоцтвамі сенатара Расійскай Федэрацыі выглядаюць наступным чынам:
Прадстаўніком ад заканадаўчага органа рэгіёна можа быць толькі дэпутат гэтага органа. Кандыдатуры ўносяцца старшынёй, фракцыяй ці групай дэпутатаў. Рашэнне прымаецца большасцю галасоў ад агульнай колькасці.
Прадстаўнік ад выканаўчага органа рэгіёна: кандыдатура загадзя вызначана. Пры выбарах вышэйшай службовай асобы суб’екта кожны кандыдат заяўляе спіс з трох чалавек, першы з якіх у выпадку абрання кандыдата будзе надзелены паўнамоцтвамі члена Савета Федэрацыі (другі ў спісе мае шанец стаць сенатарам толькі ў выпадку датэрміновага спынення паўнамоцтваў першага, трэці — адпаведна пасля другога). Рашэнне аб надзяленні прымаецца нававыбранай вышэйшай службовай асобай суб’екта Расійскай Федэрацыі на наступны дзень пасля дня яго ўступлення на пасаду ўказам (пастановай).
Важнае новаўвядзенне: выключаецца магчымасць датэрміновага адклікання сенатара па ініцыятыве губернатара або заканадаўчага сходу рэгіёна. Для датэрміновага спынення паўнамоцтваў сенатара Расійскай Федэрацыі прадугледжаны тыя ж падставы, што і для датэрміновага спынення паўнамоцтваў дэпутата Дзяржаўнай думы.
Спікер Савета Федэрацыі накіроўвае інфармацыю аб наведванні сенатарам пленарных паседжанняў, паседжанняў камітэтаў Савета Федэрацыі ў орган дзяржаўнай улады суб’екта/рэгіёна Расіі, які абраў сенатара Расійскай Федэрацыі.
Абмежаванні:
Патрабаванні пасля прыняцця паправак да Канстытуцыі (2020)
Сенатарам Расійскай Федэрацыі можа быць грамадзянін Расійскай Федэрацыі, які дасягнуў 30 гадоў, які пастаянна пражывае ў Расійскай Федэрацыі, які не мае грамадзянства замежнай дзяржавы альбо віду на жыхарства ці іншага дакумента, які пацвярджае права на пастаяннае пражыванне грамадзяніна Расійскай Федэрацыі на тэрыторыі замежнай дзяржавы. Сенатарам Расійскай Федэрацыі ў парадку, устаноўленым федэральным законам, забараняецца адкрываць і мець рахункі (уклады), захоўваць наяўныя грашовыя сродкі і каштоўнасці ў замежных банках, размешчаных за межамі тэрыторыі Расійскай Федэрацыі.
Прадстаўнікамі Расійскай Федэрацыі ў Савеце Федэрацыі, якія ажыццяўляюць паўнамоцтвы сенатараў Расійскай Федэрацыі пажыццёва, могуць быць прызначаныя грамадзяне, якія маюць выдатныя заслугі перад краінай у сферы дзяржаўнай і грамадскай дзейнасці.
Прадстаўнікі Расійскай Федэрацыі ў Савеце Федэрацыі, за выключэннем прадстаўнікоў Расійскай Федэрацыі, якія ажыццяўляюць паўнамоцтвы сенатараў Расійскай Федэрацыі пажыццёва, прызначаюцца тэрмінам на шэсць гадоў.
Апарат Савета Федэрацыі
Апарат Савета Федэрацыі ажыццяўляе непасрэднае забеспячэнне дзейнасці Савета Федэрацыі па рэалізацыі яго канстытуцыйных паўнамоцтваў.
Кіраўнікі Апарата Савета Федэрацыі:
Першы намеснік Кіраўніка Апарата Савета Федэрацыі:
Намеснік Кіраўніка Апарата Савета Федэрацыі:
Упраўленні Апарата:
Часовая камісія СФ па абароне дзяржаўнага суверэнітэту і прадухіленні ўмяшання ва ўнутраныя справы РФ
Часовая камісія Савета Федэрацыі па абароне дзяржаўнага суверэнітэту і прадухіленні ўмяшання ва ўнутраныя справы Расійскай Федэрацыі — камісія, створаная па рашэнні 414-га паседжання Савета Федэрацыі Федэральнага Сходу РФ з мэтай абароны дзяржаўнага суверэнітэту Расіі і прадухілення ўмяшання ва ўнутраныя справы Расійскай Федэрацыі.
Перадгісторыя ўзнікнення Перадумовы з’яўлення камісіі намеціліся яшчэ ў красавіку 2017 года, падчас правядзення 136-й Асамблеі Міжпарламенцкага Саюза ў Дацы. Па выніках працы Асамблеі па ініцыятыве расійскай дэлегацыі была прынятая рэзалюцыя пра ролю парламентаў у захаванні прынцыпу неўмяшання ва ўнутраныя справы суверэнных дзяржаў. Тэзісам дадзенай рэзалюцыі стала канстатацыя недапушчальнасці гвалтоўнай змены законных урадаў дзяржаў пад падставамі так званых «гуманітарных інтэрвенцый».
7 чэрвеня 2017 года ў Савеце Федэрацыі прайшлі парламенцкія слуханні на тэму «Прадухіленне ўмяшання ва ўнутраныя справы Расійскай Федэрацыі: заканадаўства і правапрымяняльная практыка», арганізаваныя Камітэтам Савета Федэрацыі па міжнародных справах і Камітэтам па канстытуцыйным заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве. Па выніках дыскусій падрыхтаваны рэкамендацыі. 14 чэрвеня 2017 года, на 414-м паседжанні Савет Федэрацыі прыняў Пастанову «Аб стварэнні Часовай камісіі Савета Федэрацыі па абароне дзяржаўнага суверэнітэту і прадухіленні ўмяшання ва ўнутраныя справы Расійскай Федэрацыі».
Склад Часовай камісіі
У склад Часовай камісіі ўключаны наступныя сенатары Расійскай Федэрацыі:
Асноўныя задачы
Да асноўных задач Часовай камісіі датычацца :
Паседжанні
Першае паседжанне Часовай камісіі па абароне дзяржаўнага суверэнітэту і прадухіленні ўмяшання ва ўнутраныя справы прайшло 27 чэрвеня 2017 года.
Афіцыйныя СМІ Савета Федэрацыі
Савет Федэрацыі з’яўляецца сузаснавальнікам (разам з Дзяржаўнай думай) трох парламенцкіх СМІ:
Нумізматыка
16 лістапада 2018 года Банк Расіі выпусціў у абарачэнне памятную сярэбраную манету наміналам 3 рублі «Савет Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі».
2022 год у гісторыі спорту
2022 год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.
Ларчанка
Ларчанка — беларускае прозвішча.
NGC 6904
NGC 6904 — группа звёзд ў сузор’і Лісічка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Артабулак
Артабулак — сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Георгіеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634430800.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 183 чалавекі (95 мужчын і 88 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 134 чалавекі (69 мужчын і 65 жанчын).
Зарытава
Зары́тава (, Зарытово) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жарабковіцкага сельсавета.
Кавалёнак
Кавалёнак — беларускае прозвішча.
2022 год у гісторыі навукі
2022 год быў адзначаны шэрагам навуковых падзей.
Чона
Чо́на (Чо́на ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Сібіры, у Іркуцкай вобласці і Рэспубліцы Саха (Якуція), правы прыток ракі Вілюй (басейн ракі Лена).