cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бумажкова (станцыя)
Бумажко́ва (, Бумажково; да 1955 — Залессе-Бабруйскае)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Бумажкова, за 0,8 км на ўсход ад вёскі Залессе; на лініі Бабруйск — Рабкар, паміж прыпыначным пунктам Аземля і прыпыначным пунктам Новая Дуброва.
Манастыр Дафні
Дафні (Δαφνί), таксама Дафніён (Δάφνιον) — візантыйскі манастыр у 11 км на паўночны захад ад цэнтра Афінаў, размешчаны ў дафнійскім гаі (цяпер ўздоўж аўтамагістралі Афіны-Элеўсін). Заснаваны ў VI стагоддзі на месцы паганскай святыні Апалона Дафнійскага, якое было спустошанае готамі ў 395 годзе. З іанічных калон антычнага храма, якія выкарыстоўваліся пры ўзвядзенні царквы, цяпер захавалася толькі адна. Астатнія ў XIX стагоддзі былі вывезены ў Англію лордам Элгінам.
Манастырскі крыжова-купальны храм належыць да лепшых захаваных узораў дойлідства эпохі Македонскай дынастыі і сярэдневізантыйскага перыяду ў цэлым. Яго ўзвядзенне можа быць аднесена да першай паловы XI стагоддзя. Мазаічнае ўбранне з'явілася некалькі пазней, на рубяжы XII стагоддзя, пры першых Камнінах.
Фарбы гэтых мазаік асабліва чыстыя, сакавітыя і далікатныя, у выбары сюжэтаў прыкметная схільнасць да выявы ціхіх хатніх сцэн. Да іератычнай застыласці папярэдняга перыяду адсылае падкупальны абраз Спаса Уседзяржыцеля, панавальны над усёй гэтай пышнасцю. Мазаікі Дафні адрознівае характэрная для ўсяго наступнага мастацтва Камнінаўскага перыяду цікавасць да антычнай пластыкі, з яе правільнымі гарманічнымі прапорцыямі, верным малюнкам драпіровак, натуральным цягам формаў, прыгожай рытмікай поз і жэстаў, якія часам носяць характар літаральнага паўтарэння або прытрымлівання нейкіх антычных узораў. Спакой, прыгажосць, намёк на тонкія душэўныя станы, інтэлектуалізм вобразаў Дафні адпавядае візантыйскаму праваслаўнаму прадстаўленню аб свеце пераўтвораным, горнім і ідэальным, і з'яўляецца яго ідэальным увасабленнем у свеце мастацтва.
Пасля ўзяцця Канстанцінопаля крыжаносцамі быў абрабаваны і Дафнійскі прыстанак. У 1206 году герцаг афінскі прыпісаў яе да цыстэрцыянскага ў Сірэ ў Бургундыі. За гады каталіцкага панавання ў кляштары быў перабудаваны бабінец, навокал будынкаў зроблена агароджа.
Пасля ўзяцця Афін асманамі (1458) султан загадаў вярнуць манастыр праваслаўным. У 1821 годзе па асманскім жа распараджэнні манастыр быў распушчаны, а ў 1990 годзе — занесены ЮНЕСКА ў лік помнікаў Сусветнай спадчыны як адзін з найбольш каштоўных помнікаў візантыйскага свету. Пасля катастрафічнага землетрасення 1999 года манастыр быў зачынены для турыстаў у сувязі з рэстаўрацыйнымі работамі. Зноў адкрыты для наведванняў у кастрычніку 2008 года (да чэрвеня 2012 года рэстаўрацыйныя працы не былі скончаны).
Насельніцтва Брэста
Насельніцтва Брэста на 1 студзеня 2020 года склала 339 700 чалавек. Брэст — найбуйнейшы горад Брэсцкай вобласці і шосты па колькасці насельніцтва ў Рэспубліцы Беларусь пасля Мінска, Гомеля, Віцебска, Магілёва і Гродна. За 1959—2019 гады колькасць насельніцтва горада вырасла амаль у 5 разоў.
Нараджальнасць, смяротнасць, натуральны прырост
У 2018 годзе ў Брэсце нарадзілася 3899 і памерла 2888 людзей (у тым ліку 8 ва ўзросце да 1 года). Натуральны прырост склаў 1011 чалавек. Каэфіцыент нараджальнасці (у пераліку на 1000 людзей) у 2018 году склаў 11,2, каэфіцыент смяротнасці — 8,3, натуральны прырост — 2,9. Нараджальнасць у Брэсце крыху большая за сярэдняю па вобласці (11,1), смяротнасць — значна ніжэйшая за сярэдняю па вобласці (12,7). У параўнанні з іншымі абласнымі цэнтрамі нараджальнасць у Брэсце самая высокая, смяротнасць — самая нізкая. Нараджальнасць у некаторых гарадах і гарадскіх пасёлках вобласці вышэй, чым у Брэсце (Давыд-Гарадок, Жабінка, Іванава, Маларыта, Ружаны). Сярод гарадоў і гарадскіх пасёлкаў вобласці смяротнасць ніжэй, чым у Брэсце, у 2018 году была зафіксавана толькі ў Івацевічах (7,9) і Століне (7). Натуральны прырост вышэй, чым у Брэсце, быў толькі ў Іванова (5,2), Маларыце (5,1) і Століне (4,5)..
Узровень нараджальнасці ў Брэсце дасягнуў максімуму ў XXI веку ў 2014—2016 гадах (14,1—14,2), колькасць народжаных дзяцей у Брэсце ў гэтыя гады была амаль на тысячу вышэй, чым у 2018 году (4718 у 2014, 4781 у 2015 і 4861 у 2016). Ваганні смяротнасці ў 2010-х гадах былі нязначнымі (ад 8,2 да 8,9), колькасць якіх памерлі ў горадзе вагалася ад 2762 (2015 год) да 2913 (2017 год). У горадзе захоўваецца естественный прырост, хоць у 2015 і 2016 гадах ён превышал 2 тысячы людзей штогод і скараціўся ўдвая да 2018 году. Натуральны прырост у Брэсце меншы ад прыросту міграцыйнага, г.з. насельніцтва горада расце ў асноўным за рахунак унутраных і вонкавых міграцый.
Узроставыя групы
На 1 студзеня 2019 года ў Брэсце было 19,1% насельніцтва ва ўзросце меншым ад трудаздольнага, 60,6% у трудаздольным узросце, 20,3% ва ўзросце старшым ад трудаздольнага. Доля насельніцтва трудаздольнага ўзросту ў Брэсце адна з самых высокіх у вобласці.
Жанчыны і мужчыны
На 1 студзеня ў Брэсце пражывала 162 224 мужчыны (46,3%) і 188 392 жанчыны (53,7%). На 1000 мужчын прыходзілася 1161 жанчына. Доля жанчын у Брэсце большая за сярэдняю па вобласці (52,9%), але ніжэйшая, чым у Баранавічах, Пінске і некаторых іншых гарадах вобласці.
Міграцыя
Унутраная міграцыя з'яўляецца асноўнай крыніцай росту колькасці насельніцтва Брэста. У 2010—2018 гадах у Брэст штогод прыязджала на 1780—3824 чалавека больш, чым выязджала з горада ў іншыя раёны вобласці і Рэспублікі Беларусь і за мяжу: У 2018 годзе Брэст і Брэсцкі раён былі адзінымі адміністрацыйнымі адзінкамі Брэсцкай вобласці з міграцыйным прыростам, у астатніх назіралася большая эміграцыя.
Ірына Сямёнаўна Шыкунова
Ірына Сямёнаўна Шыкунова (, в. Камуна,, Мінская вобласць, БССР — ) — беларуская оперная спявачка (лірычнае сапрана), педагог. Лаўрэат Міжрэспубліканскага конкурсу вакалістаў у Мінску (1962), Заслужаная артыстка (1972), Народная артыстка (1980), Акадэмік Міжнароднай Акадэміі навук Еўразіі (1998), узнагароджаная медалём Францыска Скарыны (2010).
Біяграфія
Пасля заканчэння ў 1956 годзе Дзяржынскай школы № 2 Мінскай вобласці Ірыну без іспытаў прынялі ў Беларускую кансерваторыю. Скончыўшы яе ў 1964 годзе, яна пачала працаваць у Беларускім дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі, дзе з цягам часу спявала ўсе асноўныя партыі беларускага і ўсясветнага опернага рэпертуару. Праходзіла стажыроўку ў міланскім тэатры Ла Скала (1970—1971). Пабывала на гастролях у Фінляндыі, Германіі, Польшчы, спявала ў многіх тэатрах былога СССР. З 1989 года выкладала ў Беларускай акадэміі музыкі, класа жаночага вакалу, дацэнт кафедры спеваў.
Творчы набытак — звыш за 30 вядучых оперных партый, дзе стварыла шмат яркіх захапляючых вобразаў: Юзафа («Яснае світанне» А. Туранкова), Марфачка («Алеся» Я. Цікоцкага), Аксана, Святлана («Калі ападае лісце», «Калючая ружа» Ю. Семянякі), Ірына («Сівая легенда» Д. Смольскага), Галька («Галька» С. Манюшкі), Таццяна, Іяланта, Ліза («Яўген Анегін», «Іяланта», «Пікавая дама» П. Чайкоўскага), Віялета, Дэздэмана, Лізавета («Травіята», «Атэла», «Дон Карлас» Дж. Вердзі), Марфа, Купава («Царская нявеста», «Снягурка» М. Рымскага-Корсакава), Маргарыта («Фаўст» Ш. Гуно), Эльза («Лаэнгрын» Р. Вагнера), Донна Анна, Графіня («Дон Жуан», «Вяселле Фігара» В. Моцарта), Яраслаўна («Князь Ігар» А. Барадзіна).
Памерла 6 сакавіка 2020 года.
Allium ritsi
Allium ritsi — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Грэцыі.
Распаўсюджанне
Эндэмік Грэцыі (паўвостраў ).
Мёрскае благачынне
Мёрскае благачынне, Мёрская благачынная акруга — акруга ў Полацкай і Глыбоцкай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Мёрскага раёна Віцебскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Віктар Вабішчэвіч.
IC 431
IC 431 — галактыка тыпу RN (відзеркалююча туманність) у сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кадон’е
Кадон’е (Codogné) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэвіза.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Андрэй Першазваны.
Дукі
Дукі́ (, Дуки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курапольскага сельсавета.
Апурэ (штат)
Апурэ (Estado Apure) — адзін з 23 штатаў Венесуэлы. Назву атрымаў ад аднайменнай ракі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Сан-Фернанда-дэ-Апуре. Плошча штата 76,500 км², насельніцтва - 473,900 чалавек.
Новая (Навадугінскі раён)
Новая (Новая) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
NGC 718
NGC 718 (іншыя абазначэнні — UGC 1356, MCG 1-5-41, ZWG 412.39, KARA 68, IRAS01506+0357, PGC 6993) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Катарына Стэнбок
Катарына Стэнбок (швед.: Katarina Gustavsdotter Stenbock; 22 ліпеня 1535 Торпа, муніцыпалітэт Транему, Вестэргётланд — 13 снежня 1621, Стромсхольм, Вестманланд) — каралева Швецыі ад 1552 да 1560 у якасці трэцяй і апошняй жонкі караля Густава I.
Ранні перыяд жыцця
Катарына Стэнбок была дачкой рыксрода Густава Олафсана Стэнбока і Брыты Эрыксдотэр Леёнхувуд, якая была сястрой папярэдняй жонкі караля Густава Маргарыты Леёнхувуд. Такім чынам, яна была пляменніцай маці каралевы Маргарыта і першай стрыечнай сястрой каралеўскіх дзяцей гэтага шлюбу, у тым ліку будучых каралёў Швецыі Юхана III і Карла IX. Сярод яе братоў і сясцёр была Эба Стэнбок.
Інфармацыі пра яе да шлюбу мала. Цалкам магчыма, што яна служыла фрэйлінай сваёй цёткі, каралевы, але ў любым выпадку, яна была напэўна вядомая каралю асабіста: дзякуючы шлюбу цёткі яе сям’я належала да адносін з каралём, названым як Kungafränderna («Сваякі караля»), якая адыграла важную ролю пры двары, удзельнічала ў сямейных мерапрыемствах манарха, а таксама прысутнічала на вяселлях і іншых мерапрыемствах яе сям’і. Манарх абажаў яе бацькоў. Іх шлюб быў прыняты каралём паралельна з яго ўласным шлюбам у 1531 годзе, яе бацька пачаў сваю кар’еру рыксадам на вернасці каралю, а маці была ўпэўнена ў каралі: было сказана, што «у яе [каралева Сястра Маргарыта] Брыджыт… ён заўсёды вельмі давяраў». Пасля смерці сваёй цёткі каралевы Маргарыты ў 1551 годзе, маці Кацярыны Брыты і цётка Марты Леёнхувуд, у атрыманнi спадчыны Хрысціны Гіленштэрны, былі даручана клопат пра каралеўскіх дзецях, пакуль кароль зноў ажаніўся, што ён павінен быў зрабіць.
Кароль заявіў, што новы шлюб неабходны перш за ўсё таму, што яму патрэбна каралева для двара і маці для маленькіх дзяцей. У сакавіку 1552 года ён пазваў яе маці, цётку Марту, яе мужа і пляменніка караля Пер Браге Старэйшага, які быў жанаты на сястры Кацярыны Беаце, і ён палічыў, што на гэтай сустрэчы яна прапанавала шлюб сваёй сям’і. Яе сям’я была настроена на шлюб, бо гэта захавала сямейную сувязь, якую яны ўстанавілі з каралём праз яго папярэдні шлюб з каралевай Маргарытай, і ўплыў, які яны захавалі праз Катарыну. Прычынай, па якой кароль заявіў пра шлюб з Катарынай, былі вялікія выдаткі і працаёмкія перамовы, неабходныя для забеспячэння шлюбу з замежнай прынцэсай ва ўмовах складанага палітычнага клімату ў Еўропе падчас рэлігійных канфліктаў. Шлюб з каралевай Маргарытай забяспечыў каралю лаяльную падтрымку шведскай знаці для яго кіравання, карысны саюз з ёй пацвердзіў, уступіўшы ў новы шлюб з той жа сям’ёй, ажаніўшыся з пляменніцай нябожчыка. Сама Катарына апісваецца як невысокая цёмна-русая прыгажуня з блакітнымі вачыма. Летапісы сцвярджаюць, як і яе цётка, і папярэдніца Катарына, яна была заручана, калі кароль вырашыў ажаніцца на ёй, са знатным Густавам Ёхансанам Трэ Росарам (яго прозвішча азначае Тры ружы), і пасля шлюбу з каралём ён аднойчы пачуў, як яна сказала ў ва сне: «Кароль Густаў мне вельмі дарагі, але я ніколі не забуду Ружу». Калі кароль прыйшоў да сядзібы бацькоў Торпы, каб асабіста зрабіць ёй прапанову, бо закон патрабуе даць ёй асабістую згоду, кажуць, што яна ўцякла і схавалася за кустом у садзе. Праўдзіва ці не, але кароль дамогся свайго.
Аднак сярод царквы існавала апазіцыя супраць шлюбу паміж каралём і пляменніцай былой жонкі, і архіепіскап пратэставаў, цытуючы Кнігі Майсея, якія забараняюць шлюб паміж мужчынам і ўдавой яго дзядзькі, што тлумачылася як забаронай шлюбу на адносіны памерлага мужа. Кароль меў камісію, якую ўзначальваў Георг Норман, і даказваў, што Стары Запавет распаўсюджваўся толькі на яўрэяў і што ў любым выпадку ён дазваляў мужчыну ажаніцца на сястры сваёй памерлай жонкі, і, такім чынам, шлюб з пляменніцай ягонай жонкі дазволены. Кароль таксама папрасіў каралеўскі савет пацвердзіць царкве, што кароль ажаніўся па іх просьбе з-за неабходнасці каралевы, а не дзеля закаханасці, і што ён меў права ажаніцца з тым, каго абраў, пасля чаго царква пагадзілася на шлюб.
Каралева
Шлюб быў заключаны ў капліцы абацтва Вадстэна 22 жніўня 1552 года, пасля чаго на наступны дзень адбылася каранацыя Катарыны ў якасці каралевы. Падчас вяселля яна была апранута ў залатую сукенку, а падчас каранацыі — у срэбную, у суправаджэнні, як і каралевы Маргарыты падчас афіцыйных цырымоній, сваякі мужчынскага полу. Вяселле было акружана тым, што лічылася дрэннымі прыкметамі: чума пранеслася па частках краіны, горад Турку згарэў, і людзі сцвярджалі, што бачаць на небе дрэнныя прыкметы і злыя знакі. Святкаванні працягваліся тры дні. Калі двор адышоў, горад Вадстэна згарэў у вялікім пажары, што было расцэнена як чарговая дрэнная прымета.
Пра Катарыну Стэнбок як каралеву было мала звестак. Яна была, пры садзейнічанні сваёй галоўнай нявесткі Ганны Хогенскілд, адказнай за нагляд за прыдворнымі жанчынамі і яе стрыечнымі братамі, каралеўскімі дзецьмі; у выпадку з прынцэсамі, пакуль яны не пажаніліся, а ў выпадку з прынцамі, пакуль яны не сталі паўналетнімі. Адносіны з каралеўскімі пасынкамі былі добрымі, за выключэннем герцага Карла. Пра яе прыватныя адносіны з каралём мала ўзгадваюць, і гаварылася, што яна: «Прыняла сваю ролю каралевы Швецыі з маўклівай годнасцю» і не прыцягваючы да сябе асаблівай увагі. Аднак, кажуць, што кароль палічыў іх розніцу ва ўзросце занадта вялікай і разважаў над тым, каб напісаць закон, які прадухіліць любы падобны шлюб у будучыні: «Два чалавекі, адзін з якіх быў малады, а другі быў стары». Будучы каралевай, яе сям’я дала ёй магчымасць, каб замяніць яе цётку каралеву Маргарыту ў ролі лаяльнага канала паміж сям’ёй і каралём, захоўваючы ўплыў сваёй сям’і, і гэтую задачу яна паслухмяна выканала: у 1556 годзе, напрыклад, яе цётка Марта Леёнхувуд папрасіла ў яе дакумент ад караля адносна правоў на Лідчэпінг, і яна паспяхова выканала гэтую задачу. Няма звестак пра тое, што яна калі-небудзь удзельнічала ў якіх-небудзь асабістых палітычных праграмах любога роду. Адзін з нешматлікіх выпадкаў, згаданых пра яе падчас знаходжання на пасадзе каралевы, быў падчас канфлікту паміж маладым прыдворным Хогенскільдам Більке і яе братамі Эрыкам і Олафам, у якім Більке абвінаваціў Олафа і Эрыка ў тым, што яны выкарыстоўвалі свае пазіцыі як браты каралевы каб тэрарызаваць іншых маладых прыдворныя мужчын, знаходзячыся пад абаронай Кацярыны. Каханая яе пасынка Джона Карын Хансдотэр першапачаткова належала да яе двара.
У 1554 і ў 1556 гадах былі прыкметы цяжарнасці, але афіцыйна ніколі не паведамлялася пра цяжарнасць і гэта не пацвярджалася. У 1555 годзе яна разам з каралеўскімі дзецьмі суправаджала караля ў правінцыі Фінляндыя, дзе яны знаходзіліся да 1556 года. Падчас знаходжання на Аландзе, дзе яны зімавалі пасля вяртання з Фінляндыі, на Кацярыну паўплывалі «раптоўныя мацярынскія праблемы», якія трактуюцца як выкідак, што з’яўляецца самай блізкай інфармацыяй пра цяжарнасць Катарыны Стэнбок.
1 кастрычніка 1559 года ў Стакгольме яна прысутнічала на вяселлі паміж падчаркай прынцэсы Катарыны і Эдардам II, графам Усходняй Фрызіі. Па іх ад’ездзе са Швецыі маладых суправаджалі сястра нявесты і брат жаніха, прынцэса Сесілія Шведская і Юхан II Усходня-Фрызкі. Падчас знаходжання ў Вадстэне наследны прынц Эрык выявіў, што Сесілія і Юхан маюць сэксуальныя адносіны. Вялікі скандал павінен быў быць вядомы як Vadstenabullret (Гром Вадстэна). Катарына і Эдард былі змешчаны пад хатні арышт, Юхан апынуўся за кратамі, а Эрык і Сесілія былі вызваны ў Стакгольм. Кажуць, кароль плакаў, расказваючы гісторыю каралеве Катарыне. На працягу ўсёй справы Катарыну Стэнбок неаднаразова прасілі выступіць пасрэднікам паміж каралём і яго дзецьмі. Пасля вяртання ў сталіцу яна суправаджала Сесілію з яе бацькам, і яна выступала ў ролі пасярэдніка караля і прынцэсы Катарыны, якая спрабавала дамовіцца аб вызваленні Юхана і дазволе ёй і яе мужу выехаць ва Усходнюю Фрызію. У маі 1560 годзе прынц Эрык папрасіў у яе дазволу ў бацькі паехаць у Англію і зрабіць прапанаво Лізавеце I.
Кароль Густаў захварэў і памёр падчас скандалу. Згодна з летапісамі, Катарына прысутнічала ля яго ложка на працягу ўсёй хваробы да самай смерці, ля яго быў засланы ложак, дзе яна спала, і ў рэшце рэшт сама захварэла. Яна працягвала выступаць у якасці пасярэдніка паміж каралём і яго дзецьмі, і на яго скаргі, што дзяцей няма побач, адказвала, што яны былі б і хацелі быць, каб не так баяліся яго гневу.
Час кіравання Эрыка XIV
Кароль Густаў памёр 29 верасня 1560 года, і яго пераемнікам стаў сын у першым шлюбе Эрык XIV. У яго завяшчанні Катарыне была абяцана апека над прынцэсамі, якія павінны былі жыць пры двары Эрыка ці яе, пакуль яны не выйдуць замуж, дапаможнік, прыдатны для яе становішча, і каб яго сыны заўсёды клапаціліся пра яе. Ён не ўдакладніў у завяшчанні, якія маёнткі павінны быць перададзены ёй, але перад яго смерцю два яго старэйшыя сыны Эрык і Джон паабяцалі даць ёй Стромсхольм. У сакавіку Кацярына дала Эрыку XIV пісьмовую заяву аб праве на Стромсхольм, які заставаўся месцам яе пражывання да канца жыцця, а таксама некалькі іншых зямель і прыходаў у Судэрманніі, а таксама на ўласную рэзідэнцыю ў сталіцы. Маці сумнавядомага саветніка новага караля Ёрана Персана, Ганна, была захавальніцай двара каралевы ўдова ў Стрёмсхольме.
Катарына Стэнбок 61 год заставалася ўдавой, і, нягледзячы на ўдзел у розных відах цырымоній, яна апраналася раніцай на ўсё астатняе жыццё. Яна была першай шведскай каралевай, якая згадвалася пад назвай Riksänkedrottning (Каралева-ўдава каралеўства). На працягу большай часткі праўлення Эрыка XIV кароль быў нежанаты, а каралева ўдова Катарына ўрачыста выконвала функцыі першай лэдзі каралеўскага двара. Напрыклад, у 1562 годзе яна адкрыла баль, дадзены ў гонар польскага пасла, адпраўленага на вядзенне вяселля паміж братам караля прынцам Юханам і польскай прынцэсай Кацярынай Ягелон.
Катарыне была адведзена важная роля ў сувязі з сумнавядомымі жорсткімі забойствамі. Увесну 1567 года кароль загадаў пасадзіць ў турму і саслаць ва Упсалу некалькіх шляхцічаў, абвінавачаных у дзяржаўнай здрадзе. Сярод іх былі брат Катарыны, Абрахам Густафсан Стэнбок, муж яе цёткі Марты Леёнхувуд Свантэ Стурэ; і два яе стрыечныя браты, Нільс Свантэсан Стурэ і Эрык Свантэсан Стурэ, і яе дзядзька Стэн Эрыксан Леёнхувуд. 24 мая ў караля адбыўся прыступ вар’яцтва і быў забіты Нільс Свантэсан Стурэ, пасля чаго ён забіў іншых яе сваякоў, за выключэннем Стэна Эрыксана Леёнхувуда, а таксама іншага шляхціча. Пасля гэтага кароль пакінуў Упсалу. Праз некалькі дзён яго знайшлі за горадам у цяжкім стане і павезлі ў сталіцу, дзе яго пакінулі пад апекай Карын Монсдотэр. Катарына прыбыла ва Упсалу ў дзень забойства. З ёй звязалася дэлегацыя караля на чале з яе дзядзькам Стэнам Леёнхувудам і Хогенскільдам Більке, якія таксама нядаўна ўтрымліваліся ў зняволенні караля, і папрасіла выступіць пасрэднікам паміж каралём і сваякамі ахвяр забойства. Яны праводзілі яе ў сталіцу, дзе яна атрымала аўдыенцыю ў караля. Гэта павінна была быць першая аўдыенцыя ў караля пасля забойстваў, і каралеўскі двор чакаў яе прыезду, бо ніхто не адважыўся прыйсці ў прысутнасці каралёў пасля забойстваў Стурэ. Калі яна ўвайшла ў пакой, кароль, як паведамляецца, упаў перад ёй на калені і папрасіў прабачэння за забойствы. Ён даў ёй пісьмовы дакумент, які даваў ёй права на вядзенне перамоў па ўрэгуляванні са сваякамі забітых, сярод якіх была іх яе цётка Марта Леёнхувуд. Праз Катарыну Марта Леёнхувуд вылучыла свае патрабаванні аб ахоўным лісце ад далейшага пераследу караля; афіцыйная заява аб невінаватасці ахвяр забойства; эканамічная кампенсацыя і арышт людзей, сапраўды адказных за паводзіны манарха, якім лічыўся яго саветнікЁран Персан. Кароль прыняў усе ўмовы ўрэгулявання, хаця неўзабаве аднавіў на пасадзе Персана.
Падчас хваробы і выздараўлення караля Каралеўствам кіраваў рэгентскі савет, у якім знаходзіліся дзядзькі Катарыны, Пэр Браге Старэйшы і Стэн Леёнхувуд. У гэты перыяд Катарына некалькі разоў наведвала зняволенага брата караля, прынца Юхана ва Упсале. Яна таксама прысутнічала, калі ў кастрычніку Эрык XIV наведаў брата і ў разгубленасці спытаў яго, кароль ён ці не. Ёй удалося дамовіцца пра прымірэнне паміж братамі, і прынц Юхан пераехаў у Арбогу, дзе яго ахоўвалі менш строга. Катарына атрымала заслугу за тое, што яна ўнесла свой уклад у аднаўленне розуму караля пазней у тым самым годзе.
9 чэрвеня 1568 года Катарына стала кумой сына караля ад Карын Монсдотэр і прывяла яго да хрышчэння. 4 ліпеня 1568 года яна ўдзельнічала ў двайным вяселлі паміж каралём і Карын Монсдотэр і прынцэсай Сафіяй і Магнусам II Саксэн-Лаўэнбургскім. У працэсіі да царквы каралева ўдава праводзіла нявесту караля, у той час як другуя нявесту, сястру караля прынцэсу Сафію, праводзіла прынцэса Лізавета, што было расцэнена як абраза з пункту гледжання рангу, як шлюб паміж каралём і абывацелем быў расцэнены як скандал, які байкатавалі герцагі і браты караля. Былі паведамленні, што кароль планаваў забіць сваіх братоў, а таксама іншых ворагаў, запрошаных на вяселле, падчас урачыстасцей, але планы праваліліся, бо Монсдотэр папярэдзіла меркаваных ахвяр праз каралеву-ўдаву Катарыну. Паводле іншай версіі, Катарына зрабіла гэта па ўласнай ініцыятыве.
Падчас паўстання герцагаў браты караля, якое ўспыхнула пасля супярэчлівага шлюбу караля і скончыліся адрачэннем караля Эрыка XIV у тым жа годзе, Катарына і яе падчарыцы, прынцэсы Сафія і Лізавета, былі разам з каралём у сталіцы. Згодна з афіцыйнай заявай, дадзенай прынцам Юханам пасля адрачэння ў 1569 годзе, яны былі пастаўлены пад ахову, ім быў забаронены выезд пад пагрозай быць прадстаўленымі цару Івану Грознаму ў якасці закладнікаў. Эрык XIV заключыў саюз з Расіяй супраць Польшчы, і цар выказаў патрабаванне, каб ён даў яму ў закладніцы польскую нявестку, жонку князя Яна, прынцэсу Кацярыну Ягелон, і Расійскае пасольства ў той час чакала ў Стакгольме, каб прывезці Кацярыну Ягелон у Расію. Эрык XIV адчуў сябе вымушаным адмовіцца ад гэтага попыту з-за міжнароднага ціску, але прапанаваў замяніць сваю нявестку Польшчы мачыхай і дзвюма сёстрамі. Па словах Юхана, у гэты момант адносіны паміж каралём і каралевай былі дрэннымі, бо ён абвінаваціў яе ў фінансаванні датчан падчас Паўночнай сямігадовай вайны і пагражаў не толькі ёй, яго сёстрам і іх фрэйлінам рускімі, але і спаліць іх жыўцом. Няясна, наколькі гэта праўда і што такое прапаганда больш позняга Юхана III, якая апраўдвае зрушэнне яго брата, але як бы там ні было, каралева ўдова Катарына і прынцэсы Сафія і Лізавета пакінулі двор і ўцяклі, каб далучыцца да мяцежных герцагаў пасля таго, як кароль атрымаў нейкую пагрозу, верагодна, калі ім паведамілі пра запланаваны рускі палон. У адной з версій гаварылася, што ім было дазволена здзейсніць паездку на лодцы да другога берага, а ў другой — прагулка па горадзе і працягванне да гарадской брамы: у любым выпадку, калі яны пакінулі горад, да іх далучыўся муж прынцэсы Сафіі Магнус II Саксен-Лаўэнбургскі, які быў пасланы каралём пераследваць сваіх братоў, але замест гэтага прыняў каралеву-ўдаву і прынцэс да паўстанцаў. Калі Эрык XIV быў вымушаны выдаць свайго саветніка Ёрана Персана, не выключана, што Катарына сказала пра яго лёс: праз шмат дзесяцігоддзяў ёй пагражаў сын Персана, які абвінаваціў яе ў смерці бацькі.
Падчас наступнага зняволення Эрыка XIV і Карын іх дзеці былі змешчаны пад апеку Катарыны Стэнбок і іх французскай гувернанткі Іаганы (Жанны) дэ Эрбовіль з 1568 па 1570 гады. Эрык XIV меў добрыя адносіны з Катарынай: нават пасля таго, як у турме на яго напаў яе брат Олаф, ён прызнаў яе заслугу, што яго не пакаралі смерцю пасля зняцця з пасады.
Пазнейшае жыццё
Пасля пераемнасці Юхана III на прастол, яе землі былі падвергнутыя сумневу яе малодшым пасынкам герцагам Карлам, бо яны знаходзіліся ў яго герцагстве. Усе яе валадарствы ў Сёдэрманландзе былі абменены на Аланд, што было вельмі спрыяльным абменам, бо Аланд даваў значна большы прыбытак, чым яе папярэднія землі. Яна мела добрыя адносіны з каралём і часта пазычала яму грошы. Яе маёнткі дазволілі ёй выступіць адным з найважнейшых фінансістаў Юхана ІІІ, асабліва ў яго вайне з Расіяй, пазыкі ён не змог вярнуць ёй. Яе адзіным маёнткам, які застаўся ў Сёдэрманландзе, стала галоўная рэзідэнцыя Стромсхольм, што выклікала канфлікт з герцагам Карлам. Герцаг настойваў на тым, што Стромсхольм належаў яму, бо ён знаходзіўся ў яго герцагстве. Ён запатрабаваў ад яе эвакуаваць лей, накіраваў узброеныя войскі ў раён, каб перашкодзіць ёй збіраць падаткі з фермераў раёна, і пагражаў напасці на маёнтак, каб фізічна выдаліць яе. Канфлікт абвастрыўся да моманту яго шлюбу ў 1579 годзе, бо ён хацеў прадставіць Стромсхольм месцам пражывання сваёй нявесты. Правы Катарыны абараняў Юхан III, які нагадаў Карлу, што, хоць кароль і не згадаў маёнтак у сваім завяшчанні, ён папрасіў князёў забяспечыць права сваёй удавы на словах. Канфлікт, аднак, працягваўся да 1582 года, калі Юхан III афіцыйна прымусіў каралеўскі савет абвясціць прысуд на карысць Катарыны і пагражаў Карлу стратай права пераемнасці на троне, калі ён не паважае гэтае рашэнне.
У 1570 годзе Катарына мела жаданне выйсці замуж за герцага Францыска II Саксэн-Лаўэнбургскага, шурына яе падчаркі прынцэсы Сафіі. Аднак гэтым планам перашкодзіў муж Сафіі Магнус II Саксэн-Лаўэнбургскі. Падчас канфлікту паміж ёй і герцагам Карлам аб правах на Стромсхольм яна атрымала прапанову ад нямецкага графа Палаціна, але адхіліла гэтую прапанову.
Падчас праўлення Юхана III ёй ужо не было такога бачнага месца пры двары, бо кароль быў жанаты. З-за свайго каралеўскага звання яна займала ўсё больш і больш дамінуючую ролю ў сваёй уласнай сям’і, часта праводзіла сямейныя сустрэчы і ладзіла сямейныя ўрачыстасці, такія як вяселлі і пахаванні, і працягвала выступаць у якасці пасярэдніка паміж сваякамі і каралеўскім домам. У 1574 годзе адбыўся скандал, калі яе брат Эрык Стэнбок здзейсніў свой легендарны ўцёк з іх стрыечнай сястрой Малін Стурэ, дачкой яе знакамітай цёткі Марты Леёнхувуд. Пара была закаханая, але Марта забараніла браць шлюб, бо яны стрыечныя брат і сястра. Марта прымусіла караля пасадзіць Эрыка ў турму, але Катарына і герцаг Карл выступалі ў якасці пасрэднікаў і дамагліся вызвалення Эрыка і прызнання іх любоўнага шлюбу на працягу года. У 1582 года яна ўдзельнічала ў сустрэчы Карын Монсдотэр і каралевы Кацярыны Ягелон у замку Сварцё.
Каралева Катарына Стэнбок, а таксама каралева Гкніла Більке, дзейнічалі ў якасці пасрэднікаў падчас канфлікту паміж каралём і Каралеўскім саветам ў 1589-90. Падчас канфлікту Юхан III западозрыў саветнікаў у змове з мэтай звальнення яго на карысць сына Эрыка XIV. Катарыне паведамілі, што распаўсюджваюцца чуткі, паводле якіх яна павінна была правесці сустрэчу саветнікаў у Стромсхольме, дзе яны змовіліся з мэтай адхіліць караля. Яна звязалася з каралём і абараніла яе ад абвінавачванняў, і яе ніколі не абвінавачвалі адкрыта.
У 1592 годзе Юхан III памёр, а яго пераемнікам стаў сын Жыгімонт III Ваза, абраны каралём Польшчы, супраць якога выступіў герцаг Карл. Катарына ўдзельнічала ў пахаванні Юхана III у 1594 годзе, а Жыгімонтам было пацверджана яе валаданне з правам прызначэння чыноўнікаў у Аландзе. У 1595 годзе паміж Жыгімонтам і герцагам Карлам пачалася грамадзянская вайна. Яе браты адмовіліся далучыцца да герцага Карла, які абвясціў іх, шурына Клаўса Флемінга, губернатара Фінляндыі, і яе пляменніка сваімі ворагамі. Клаўс Флемінг прызначыў новага чыноўніка ў яе Аландзе і выкарыстаў яго запасы для Жыгімонта супраць Карла. Верагодна, гэта было зроблена з адабрэння Катарыны, якая адправіла Флемінгу папярэджанні пра Карла, але гэта немагчыма даказаць, хаця Карл арыштаваў і дапытаў аднаго з людзей Флемінга. У лістападзе 1597 годзе Карл канфіскаваў у Катарыны зямлі Аланд, бо яны былі выкарыстаны супраць яго. У тым жа годзе, пасля вайны герцага Карла з вернымі Сігізмунду ў Фінляндыі, Флемінг быў забіты, а сястра Катарыны Эба Стэнбок і яе дочкі былі захоплены герцагам у палон і заключаны ў Стакгольме: сын Эбы быў забіты падчас крывавай лазні ў Або ў 1599 годзе. Некалькі сваякоў каралевы-ўдавы Катарыны засталіся вернымі Жыгімонту і ўцяклі ў Польшчу. У 1599 годзе яна наведала каралеву Крысціну, каб праз яе прасіць караля. Герцаг Карл нічога не змог даказаць супраць самой Катарыны, і яе феадальны Аланд быў заменены Дротнінгхольмам. Яе рэзідэнцыя Стрёмсхольм стала прытулкам для пакінутых жонак і дачок яе сваякоў-мужчын, якія ўцяклі да Жыгімонта ў Польшчу, і іх маёнткі ў Швецыі былі канфіскаваныя, і яна хадайнічала аб вяртанні канфіскаванай уласнасці яе сваячкам-жанчынам, часам у канчатковым выніку з поспехам. Пасля вызвалення з турмы ў 1600 годзе з ёй жылі яе сястра Эба і дочкі. Сярод жаночых адносін, якую яна атрымала ў якасці фрэйліны, былі Эба Браге ў 1614 годзе, якая была адхіленая ад працы маці Густава Адольфа Шведскага, каб прадухіліць любоўны шлюб з каралём, і вяселле якога яна правяла ў 1618 годзе.
Billboard
Billboard (Білборд) — штотыднёвы амерыканскі часопіс, прысвечаны музычнай індустрыі. Ён ахоплівае практычна ўсе аспекты гэтага бізнэсу, у тым ліку штотыднёвыя навіны, аўтарскія артыкулы, продажу аўдыё- і відэаносьбітаў, інтэрнэт-загрузкі і гэтак далей, аднак найбольш вядомы сваімі хіт-парадамі. Самыя важныя з іх — Billboard Hot 100, які змяшчае лепшыя 100 песень па-за залежнасці ад жанру і часта выкарыстоўваецца для ранжыравання па папулярнасці песень у ЗША, і Billboard 200 — хіт-парад па продажах альбомаў. Па выніках штогадовых продажаў часопіс прысуджае ўзнагароды Billboard Music Awards.
У канцы 1990-х гадоў часопіс «Billboard« быў названы «бібліяй» гуказапісвальнай індустрыі, а меркаванне «Billboard» лічыцца «залатым стандартам».
Allium rollovii
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў паўночна-ўсходняй Турцыі.
Сярэдняя школа № 19 (Мінск)
Дзяржаўная ўстанова адукацыі «'''Сярэдняя школа імя Я. Купалы № 19 г. Мінска'''» — сярэдняя навучальная ўстанова ў Мінску.
Гісторыя
Школа заснавана як 19-е гарадское ніжэйшае пачатковае вучылішча па вул. Каломенскай-38. У 1919 годзе называлася ўжо '''19-й беларускай савецкай школы I ступені г. Менска''', тым часам яе загадчыкам быў Іван Казіміравіч Ярашэвіч. У час кіраўніцтва І. Ярашэвіча ў школе выкладала пісьменніца і педагог Ванда Лявіцкая.
З пачатку 1920-х гадоў яе афіцыйная назва «'''Сямёхгадовая працоўная савецкая школа № 19 г. Менска'''» (арфаграфія захавана), у 1920—1930-х гадах размяшчалася па Лагойскім тракце-28. Сярод настаўнікаў 1924 года — Ніна Мікалаеўна Улашчык, сястра гісторыка Мікалая Улашчыка.
Паводле пастановы СНК БССР і ЦК КП(б)Б ад 4 жніўня 1945 года № 1139—292 «Аб увекавечанні памяці народнага паэта Беларусі Янкі Купалы» школе нададзена імя класіка беларускай літаратуры Янкі Купалы.
У 1944—1962 гадах у школе працавала настаўніцай рускай мовы Гэлена Людвікаўна Раманоўская.
У 1974—2008 гадах 19-я школа была школай з паглыбленым вывучэннем матэматыкі, зрабіла за гэты час 32 выпускі. У 1989 годзе атрымала права на сумяшчэнне ўступных і выпускных экзаменаў па матэматыцы ў Мінскім радыётэхнічным інстытуце.
З 1968 года матэматыку ў школе выкладае Аляксандр Фельдман, найстарэйшы з педагогаў Беларусі, які працуе.
Школьны музей
З 1976 года ў школе дзейнічае музей Народнай Славы, якому пастановай Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь ад 10.06.2019 № 35 нададзена званне Народнага. Адна з галоўных яго задач — захоўваць памяць пра выдатных вучняў і настаўнікаў 19-й школы.
Пачынаўся музей у 1972 годзе з малога школьнага пакоя, дзе захоўваліся экспанаты ваеннага часу. Ініцыятарам і арганізатарам пошукавай работы навучэнцаў быў дырэктар школы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны Уладзімір Пятровіч Гуд.
Дзякуючы створанаму ў 1974 годзе настаўнікамі гісторыі — Рудольфам Васілевічам Трычэнкам і геаграфіі — Валерыем Міхайлавічам Гелерам «Клубу Следопытов-Искателей Отцовских Подвигов» («КСИОП — 19» ), былі сабраны не толькі матэрыялы часоў вайны, але і прадметы этнаграфіі, геалогіі.
У 1981 годзе Усесаюзнай камісіяй Міністэрства асветы СССР музею было прысвоена званне «Отличный школьный музей».
Гонар экспазіцыі — этнаграфічны збор, прадметы якога былі знойдзены ў асноўным на гарышчах сялянскіх хат на Міншчыне і Віцебшчыне: збаны, ступа, бязмен, кашы з лазы, калоды для бортніцтва, дымакур, кавальскі мех з кляймом майстра, дзверцы ад печы і кафля з замка Радзівілаў, матавілы, прасы, каганец і інш.
Загадчыца музея — настаўніца беларускай мовы і літаратуры Іна Шапкова.
Дубкі (Смаргонскі раён)
Дубкі́ (, Дубки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета.
Футабатэй Сімэй
Футабатэй Сімэй, Токіа — ) — японскі пісьменнік, перакладчык і літаратурны крытык. Працаваў у стылі рэалізму. Яго твор Укігума (Плывучыя аблокі, 1887) стаў першым сучасным раманам Японіі, які не быў скончаны, але моцна паўплываў на сучаснікаў. Футабатэй пераклаў Івана Тургенева і іншых рускіх рэалістаў на японскую мову.
У 1902 годзе ён вывучаў эсперанта ў Расіі. Вярнуўшыся ў Японію ў 1906 годзе ён апублікаваў першы японскі падручнік па эсперанта.
Футабатэй памёр ад сухотаў у Бенгальскім заліве падчас вяртання з Расіі ў якасці спецыяльнага карэспандэнта ў газеце Асахі Сімбун. Ён быў крэміраваны і пахаваны ў Сінгапуры.
IC 432
IC 432 — туманність типу RN (відзеркалююча туманність) у сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Любжынскае
Любжынскае возера — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, на мяжы з Бешанковіцкім раёнам. Знаходзіцца за 30 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Любжына, за 4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дубраўка. Належыць да групы Ушацкіх азёр.
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны маюць вышыню 5—7 м. У ніжняй частцы схілы парослыя хмызняком, у верхняй — разараныя. Берагі возера зліваюцца з схіламі. Дно вадаёма да глыбіні 1,5—2 м высланае пяском, на большых глыбінях — глеем. Шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці складае да 15 м. Расліннасць пашыраныя ў возеры да глыбіні 2 м.
З Любжынскага возера выцякае ручай у возера Паўазер’е. У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, акунь, плотка, карась.
Аляксей Мікалаевіч Папоў
Аляксей Мікалаевіч Папоў (нар. ) — беларускі міні-футбольны ігрок і трэнер.
Кар’ера
Быў членам зборнай Беларусі па міні-футболе.
У чэрвене 2017 года ўзначаліў гомельскі міні-футбольны клуб «БЧ».
Бурбін (станцыя)
Бу́рбін (, Бурбин)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Старая Беліца, за 2,4 км на захад ад вёскі Бурбін; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Ціміразева і прыпыначным пунктам Мянюцева.
Сураўні
Гісторыя
Да 25 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Казьянскага сельсавета, да 30 ліпеня 1966 года — у склад Пралетарскага сельсавета Гарадоцкага раёна , пасля чаго — у складзе Шумілінскага раёна, дзе 12 верасня 1966 года ўключана ў склад Мішневіцкага сельсавета , з 12 студзеня 1968 года да 26 верасня 2002 года ўваходзіла ў склад Казьянскага сельсавета , дзе з канца 1970-х гадоў з’яўлялася цэнтрам сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 28 кіламетраў у напрамку на поўнач ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 65 кіламетраў ад Віцебска.
Фонтэ
Фонтэ (Fonte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэвіза.
Насельніцтва складае 6004 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 410 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 31010. Тэлефонны код — 0423.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Pietro e Paolo.
Першая Чэхаславацкая Рэспубліка
Першая Чэхаславацкая Рэспубліка (první Československá republika, prvá Československá republika або проста Prvá republika) — першая чэхаславацкая дзяржава, якая існавала з 1918 па 1938 год. Дзяржаву звычайна называюць Чэхаславакіяй (Československo). Яна складалася з Багеміі, Маравіі, Чэшскай Сілезіі, Славакіі і Падкарпацкай Русі.
У верасні 1938 года Германія далучыла да сябе Судэцкую вобласць (Мюнхенскае пагадненне пры ўдзеле Францыі, Вялікабрытаніі, Італіі, без удзелу прадстаўнікоў Чэхаславацкай Рэспублікі).
Гэта фактычна паклала канец Першай Чэхаславацкай Рэспубліцы, якую змяніла недаўгавечная Другая Чэхаславацкая рэспубліка. Польшча акупавала Цешынскую вобласць, а паўднёвую частку Славакіі і Падкарпацкай Русі аддзялілі на карысць Венгрыі (Першы Венскі арбітраж).
Гісторыя
Незалежнасць Чэхаславакіі была абвешчана 28 кастрычніка 1918 года Нацыянальным Чэхаславацкім саветам у Празе. Некаторыя этнічныя групы і тэрыторыі з рознымі гістарычнымі, палітычнымі і эканамічнымі традыцыямі павінны былі змяшацца ў новай структуры дзяржавы.
Цалкам межы краіны і дзяржаўны лад былі канчаткова ўсталяваны Чэхаславацкай канстытуцыяй 1920 года. Томаш Гарыг Масарык быў прызнаны саюзнікамі Першай сусветнай вайны ў якасці лідара Папярэдняга Чэхаславацкага ўрада, а ў 1920 ён быў выбраны першым прэзідэнтам краіны. Ён быў пераабраны ў 1925 і 1929, выступаў у якасці Прэзідэнта да 14 снежня 1935 года, калі ён сышоў у адстаўку па стане здароўя. Яго змяніў Эдвард Бенеш.
Пасля аншлюсу нацысцкай Германіі і Аўстрыі ў сакавіку 1938 года, наступнай мэтай нацысцкага лідара Адольфа Гітлера была анексія Чэхаславакіі. Падставай для гэтага рашэння былі страты, якія панесла этнічнае нямецкае насельніцтва, што пражывала ў паўночных і заходніх памежных рэгіёнах, вядомых пад агульнавядомай назвай Судэцкая вобласць. Іх уключэнне ў нацысцкую Германію пакіне астатнюю Чэхаславакію без сіл, каб выстаяць перад наступнай акупацыі.
Палітыка
У значнай ступені, Чэхаславацкая дэмакратыя была ўсталявана разам з першым прэзідэнтам краіны Томашам Масарыкам. Усеагульная павага дала Масарыку магчымасць пераадолець здавалася б, невырашальныя палітычныя праблемы. Нават дагэтуль, Масарык разглядаецца як сімвал чэхаславацкай дэмакратыі.
Канстытуцыя 1920 года ў агульных рысах зацвердзіла часовую канстытуцыю 1918 года. Чэхаславацкая дзяржава была задумана як парламенцкая дэмакратыя, якая кіравалася ў першую чаргу Нацыянальным сходам, які складаўся з Сената і палаты дэпутатаў, члены якога павінны былі выбірацца на аснове ўсеагульнага выбарчага права. Нацыянальны сход быў адказным за заканадаўчую ўладу і таксама атрымаў кантроль над выканаўчай і судовай. Кожныя сем гадоў ён выбіраў прэзідэнта і зацвярджаў кабінет, які прызначаўся ім. Выканаўчая ўлада павінна была быць падзелена паміж прэзідэнтам і кабінетам; улада апошняга, адказнага перад Нацыянальным сходам, павінна была пераважаць. У рэальнасці ўсё трохі адрознівалася ад ідэалу, аднак толькі падчас амаль абсалютысцкага прэзідэнцтва Масарыка і яго пераемніка Бенеша. Канстытуцыя 1920 года прадугледжвала высокую ступень кантролю цэнтральнага ўрада над мясцовымі органамі ўлады. З 1928 па 1940 год, Чэхаславакія была падзелена на чатыры «зямлі» (чэшс.: «země», славац.: «krajiny»); Багемія, Маравія-Сілезія, Славакія і Падкарпацкая Русь. Хоць у 1927 асамблеі былі прадстаўлены Багемія, Славакія і Русь, іх юрысдыкцыя абмяжоўвалася рэгулёўкай законаў і пастаноў цэнтральнага ўрада да мясцовых патрэбнасцей. Цэнтральны ўрад прызначаў адну траціну членаў гэтых асамблей. Канстытуцыя вызначыла «чэхаславацкую нацыю», як стваральніка і асноўны складнік чэхаславацкай дзяржавы і прызнавала чэшскую і славацкую мовы ў якасці афіцыйных моў. Канцэпцыя чэхаславацкай нацыі была неабходна для таго, каб апраўдаць стварэнне Чэхаславакіі свету, паколькі ў адваротным выпадку статыстычная большасць чэхаў у параўнанні з немцамі была б даволі невялікай, і ў дзяржаве немцаў было б больш, чым Славакаў. Нацыянальныя меншасці былі ўпэўнены ў абароне; у раёнах, дзе яны складалі больш за 20 % насельніцтва, прадстаўнікам груп меншасцей была дадзена поўная свабода на выкарыстанне сваёй мовы ў паўсядзённым жыцці, у школах і ў пытаннях, звязаных з уладамі.
Дзейнасць новага чэхаславацкага ўрада адрознівалася стабільнасцю шмат у чым дзякуючы добра арганізаваным палітычным партыям, якія ператварыліся ў рэальныя цэнтры ўлады. За выключэннем перыяду з сакавіка 1926 па лістапад 1929, калі не было кааліцыі, кааліцыя з пяці чэхаславацкіх партый склала касцяк урада: Рэспубліканская партыя земляробчага і маласялянскага насельніцтва, Чэхаславацкая сацыял-дэмакратычная рабочая партыя, Чэхаславацкая нацыянал-сацыялістычная партыя, Чэхаславацкая народная партыя, Нацыянал-дэмакратычная партыя. Лідары гэтых партый сталі вядомыя як «Pětka» (Пятерка). «Pětka» узначальвалася Антанінам Швеглам, які займаў пасаду прэм’ер-міністра на працягу большай часткі 1920-х гадоў і распрацаваў шаблон кааліцыйнай палітыкі, якая захавалася да 1938 года. Палітыка кааліцыі была выяўлена ў лозунгу «Мы дамовіліся, што дамовімся». Нямецкія партыі таксама прысутнічалі ва ўрадзе ў пачатку 1926 года. Венгерскія партыі, пад уплывам ірэдэнтысцкай прапаганды з Венгрыі, ніколі не ўваходзілі ў чэхаславацкія ўрады, але не былі адкрыта варожымі:
Знешняя палітыка
Эдвард Бенеш, чэхаславацкі міністр замежных спраў з 1918 па 1935 год, стварыў сістэму саюзаў, якая вызначала міжнародную пазіцыю рэспублікі да 1938 года. Дэмакратычны дзяржаўны дзеяч заходняй арыентацыі, Бенеш у значнай ступені залежаў ад Лігі Нацый, як гаранта паваеннага статусу-кво і бяспекі новаўтвораных дзяржаў. Ён вёў перамовы Малой Антанты (саюз з Югаславіяй і Румыніяй у 1921 для барацьбы з венгерскім рэваншызмам і рэстаўрацыяй Габсбургаў). Далей ён паспрабаваў весці перамовы з Вялікабрытаніяй і Францыяй, просячы іх абяцаць дапамогу ў выпадку агрэсіі супраць маленькай, дэмакратычнай Чэхаславацкай Рэспублікі. Вялікабрытанія заставалася непахіснай у сваёй ізаляцыйнай палітыцы, і ў 1924 Бенеш заключыў асобны саюз з Францыяй. Празаходняя палітыка Бенеша атрымала сур’ёзны ўдар яшчэ ў 1925 годзе. Лакарнскія дагаворы, якія праклалі шлях Германіі для прыёму ў Лігу Нацый, якая гарантавала Германіі заходнія межы. Французскім войскам, такім чынам, імабілізаваным на Рэйне, было цяжка дапамагаць Чэхаславакіі. Акрамя таго, дагаворам прадугледжана, што ўсходняя мяжа Германіі будзе прадметам перамоў. Калі Адольф Гітлер прыйшоў да ўлады ў 1933 годзе, страх перад германскай агрэсіяй стаў шырока распаўсюджаным ва ўсходняй частцы Цэнтральнай Еўропы. Бенеш дамагаўся ўдзелу Савецкага Саюза ў саюзе, каб уключыць Францыю. У 1935 годзе Савецкі Саюз падпісаў дагаворы з Францыяй і Чэхаславакіяй. Разам са сваімі калегамі, савецкім наркамам Максімам Літвінавым і французскім міністрам Луі Барту, Бенеш стаў творцам трохбаковай сістэмы калектыўнай бяспекі.
У сутнасці, дагаворы прадугледжвалі, што Савецкі Саюз прыйдзе на дапамогу Чэхаславакіі, толькі калі французская дапамога прыйдзе першай. У 1935, калі Бенеш стаў прэзідэнтам пасля Масарыка, і прэм’ер-міністр Мілан Ходза ўзяў на сябе Міністэрства замежных спраў. Высілкі Ходзы па ўмацаванні альянсаў у Цэнтральнай Еўропе аказаліся запаздалымі. У лютым 1936 года міністэрства замежных спраў перайшло пад кіраўніцтва Каміла Крофта, прыхільніка лініі Бенеша.
Эканоміка
Новая нацыя мела насельніцтва звыш 13,5 млн. Яна атрымала ў спадчыну ад 70 да 80 % усёй прамысловасці Аўстра-Венгерскай імперыі, у тым ліку фарфоравую і шкляную прамысловасці і цукровыя заводы; больш за 40 % вінакураных і піваварных заводаў; Skoda Holding у Пльзені, якая вырабляла ўзбраенне, лакаматывы, аўтамабілі, машыны і хімічную прамысловасць паўночнай Чэхіі. Сямнаццаць працэнтаў ад кошту ўсёй венгерскай прамысловасці, якая склалася ў Славакіі ў канцы 19-га стагоддзя таксама перайшла да рэспублікі. Чэхаславакія была адной з дзесяці найбольш прамыслова развітых дзяржаў у свеце.
Чэшскія землі былі значна больш прамыслова развітыя, чым у Славакіі. У Чэхіі, Маравіі і Сілезіі 39 % насельніцтва было занята прамысловасцю і 31 % сельскай гаспадаркай і лесаводствам. Большасць лёгкай і цяжкай прамысловасці знаходзілася ў Судэцкай вобласці, належала немцам і знаходзілася пад кантролем нямецкіх банкаў. Чэхі кантралявалі толькі ад 20 да 30 % усёй прамысловасці. У Славакіі 17,1 % насельніцтва было занята прамысловасцю і 60,4 % працавалі ў сельскай гаспадарцы і лесаводстве. Толькі 5 % усёй прамысловасці было ў славацкіх руках. Падкарпацкая Русь была галоўным чынам без прамысловасці. У сельскагаспадарчым сектары праграма рэформаў, прадстаўленая неўзабаве пасля стварэння рэспублікі, была заклікана выправіць несправядлівае размеркаванне зямлі. Адна траціна ўсіх сельскагаспадарчых угоддзяў і лясоў належала арыстакратыі — галоўным чынам немцам (або анямечаным чэхам, як, напрыклад, Кінскім, Чэрніным ці Каўніцам), венграм і Рымска-каталіцкай царкве. Палова ўладанняў мела плошчу ў 20000 м². «Закон аб землеўладанні» ад красавіка 1919 года заклікаў да экспрапрыяцыі ўсёй нерухомасці, якая перавышала 1,5 км² ворнай зямлі і 2,5 км² зямлі агулам (5 км² павінна было быць абсалютным максімумам). Пераразмеркаванне дзейнічала на паступовай аснове, уладальнікі працягвалі валодаць зямлёй у пераходны перыяд, таксама ім была прапанавана кампенсацыя.
Этнічныя групы
Нацыянальныя спрэчкі ўзніклі з-за таго, што больш шматлікія чэхі дамінавалі ў цэнтральным урадзе і іншых нацыянальных установах, усё размешчаныя ў чэшскай сталіцы Празе. Славацкі сярэдні клас быў вельмі малы ў 1919 годзе, паколькі венгры, немцы і яўрэі раней запоўнілі большасць адміністрацыйных, прафесійных і камерцыйных пазіцый.
Акрамя таго, большасць галін прамысловасці Чэхаславакіі былі таксама размешчаны ў Багеміі і Маравіі, у той час як большая частка эканомікі Славакіі складала сельская гаспадарка. У Карпацкай Украіне, сітуацыя была яшчэ горшай, там ўвогуле амаль не было прамысловасці.
Дзякуючы цэнтралізаванай палітычнай структуры Чэхаславакіі ўзнікла некалькі партый і рухаў, які былі сфарміраваны з мэтай пашырэння палітычнай аўтаноміі, як Судэта-нямецкая партыя на чале з Конрадам Генлейнам і Глінкава славацкай народнай партыяй на чале з Андраем Глінкам.
Нямецкая меншасць, якая пражывала ў Судэцкай вобласці, патрабавала аўтаномію ад чэшскага ўрада, сцвярджаючы, што той іх прыгнятае і падвяргае рэпрэсіям. У парламенцкіх выбарах 1935 года наваствораная Судэцкая нямецкая партыя пад кіраўніцтвам Конрада Генлейна, якая фінансавалася на нацысцкія грошы, атрымала пераканаўчую перамогу, забяспечыўшы больш за 2/3 галасоў ад Судэцкіх немцаў, што пагоршыла адносіны паміж немцамі і чэхамі.