cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Замак Эрэбру
Гісторыя
У канцы XIX стагоддзя ў Швецыі былі моцныя нацыянальна-рамантычныя настроі, і было прынята рашэнне вярнуць замку першапачатковае рэнесанснае аблічча. Узорамі для чарговай рэстаўрацыі паслужылі аднагодкі замка Эрэбру — замак Грыпсхольм і замак Вадстэна, якія не падвяргаліся істотнай перабудове. Аднаўленне першапачатковага аблічча замка, які па-ранейшаму служыў рэзідэнцыяй губернатара, было скончана да 1900 года.
З 1935 года замак Эрэбру абвешчаны нацыянальным помнікам Швецыі. У наш час у памяшканнях на чатырох паверхах замка размешчаны адміністрацыйныя і офісныя памяшканні, залы краязнаўчага музея, школьныя класы, гасцінічныя нумары, канферэнц-залы; некалькі гістарычных зал аддадзены пад рэстараны. Замак адкрыты для наведвання турыстамі.
Архітэктура
Замак Эрэбру займае ўвесь востраў і мае форму чатырохвугольніка памерам 48 х 27 метраў, з круглымі вежамі па вуглах. Вышыня веж каля 30 метраў, вежы злучаны валамі двухмятровай таўшчыні. З паўночнага боку замка захавалася частка разабранай у XVIII стагоддзі сямімятровай крапасной сцяны. Замак і горад злучаюцца каменным мостам.
Камб’яна
Камб'яна (Cambiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 6008 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 414 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 10020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vincenzo e Anastasio.
Вэндычаны
Вэндычаны (Вендичани) — пасёлак гарадскога тыпу ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Чыгуначная станцыя на лініі Жмэрынка - Магілёў-Падольскі.
Лавочнэ
Лавочнэ (Лаво́чне) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гаўрыльчанка
Гаўрыльчанка — прозвішча.
Стэфан Радаслаў
Стэфан Радаслаў (Стефан Радослав Немањић, каля 1192 — прыблізна 1235) кароль Сербіі ад 1228 да 1233.
Каранаваны архіепіскапам Сербіі Савай Няманічам, як спадчынік свайго бацькі (1228). Як кіраўнік быў слабы і моцна залежыў ад свайго цесця Тэадора Каменоса (1215—1230). Калі яго цесць быў пераможаны балгарамі, Радаслаў больш не мог заставацца ва ўлады. Наступным каралём стаў яго малодшы брат Стэфан Уладзіслаў. Радаслаў скончыў жыццё ў манастыры, быў бяздзетны.
Валянцін Вікенцьевіч Гарахавік
Валянцін Вікенцьевіч Гарахавік (нар., в. Харошае, Лагойскі раён, Мінская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1989, Выпуклыя і нягладкія задачы вектарнай аптымізацыі), прафесар (1991), член-карэспандэнт НАН Беларусі (2000).
Біяграфія
Скончыў БДУ (1970). Працуе ў Інстытуце матэматыкі НАН Беларусі, адначасова ў БДУ. Навуковыя працы прысвечаны нелінейнаму аналізу, тэорыі аптымізацыі і аптымальным сістэмам кіравання. Распрацаваў метады апраксіматыўнага квазідыферэнцавання нягладкіх функцый і адлюстраванняў і на іх аснове атрымаў як неабходныя, так і дастатковыя ўмовы аптымальнасці першага і другога парадкаў для нягладкіх задач вектарнай аптымізацыі, у тым ліку і для задач аптымальнага кіравання з вектарным паказнікам якасці.
Лыбахора (Сколіўскі раён)
Лыбахора (Либохо́ра) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ірма Рыгораўна Вітоўская
Ірма Рыгораўна Вітоўская Ірма Григорівна Вітовська; сапраўднае імя Ірына Рыгораўна Вітоўская; нар. , ) — украінская актрыса тэатра і кіно, прадзюсар і грамадскі дзеяч. Заслужаная артыстка Украіны (2016). Працуе ў Маладым тэатры (з 1998 года), найбольш вядомая па ролі Лесі ў серыяле «Леся+Рома» (2005—2007).
Біяграфія
Нарадзілася 30 снежня 1974 года ў Івана-Франкоўску. Бацька Ірмы паходзіў з вёскі Медуха Галіцкага раёна Івана-Франкоўскай вобласці. Прадзед па матчынай лініі — рускі, а яго жонка — латышка. Марыла стаць археолагам, некалькі гадоў запар спрабавала паступіць у Прыкарпацкі інстытут ім. Стэфаніка. Наведвала тэатральны гурток пры Палацы піянераў у Івана-Франкоўску.
У 1998 годзе скончыла Львоўскі дзяржаўны музычны інстытут па спецыяльнасці «Актрыса драматычнага тэатра» (курс Багдана Козака). З таго ж года працуе ў Кіеўскім акадэмічным Маладым тэатры.
З 11 кастрычніка 2015 года з’яўляецца трэнерам шоу «Маленькія гіганты» на канале «1+1». Была вядучай тэлеперадач «Шлюбныя гульні, або Нумар для маладых» і «Народная зорка» на канале ICTV. Прымала ўдзел у вакальным шоу «Народная зорка» на тэлеканале «Украіна».
Ірма Вітоўская — актывістка «Рэвалюцыі годнасці» і «Моўнага Майдана». У чэрвені 2018 г. запісала відэазварот у падтрымку зняволенага ў Расіі ўкраінскага рэжысёра Алега Сянцова.
Юлія Піліпаўна Гаўрыльчанка
Юлія Піліпаўна Гаўрыльчанка (-) — украінская актрыса. Заслужаны артыст Малдаўскай ССР (1952). Лаўрэат Сталінскай прэміі трэцяй ступені (1952)
Біяграфія
Нарадзілася 8 жніўня 1916 года ў сяле Вялікая Сняцінка (цяпер — Фастоўскі раён, Кіеўская вобласць, Украіна); па іншых дадзеных — у Адэсе.
У 1934 годзе скончыла КДІТМ. У час Вялікай Айчыннай вайны артыстка франтавога тэатра. Пасля вайны актрыса АдТСА. З 1965 года — актрыса АдРДТ імя А. В. Іванова.
Муж — Мікалай Іванавіч Духноўскі. У апошнія гады разам з мужам жыла ў Доме ветэранаў сцэны імя М. М. Ужвій (Пушча-Вадзіца).
Трамплін
Трамплін — спартыўнае збудаванне для правядзення спаборніцтваў і трэніровак у дысцыпліне «Скачкі на лыжах з трампліна». Сучасны трамплін уяўляе сабой складаны інжынерны комплекс, разлічаны на прагляд скачкоў вялікай колькасцю гледачоў. Напрыклад, трыбуны трампліна ў Вілінгене (Германія) месцяць 38.000 гледачоў.
Польска-ўкраінская вайна
Польска-ўкраінская вайна (Wojna polsko-ukraińska, Польсько-українська війна) — узброены канфлікт паміж Польшчай і Заходне-Украінскай народнай рэспублікай на тэрыторыі Галіцыі, які выліўся ў шырокамаштабныя баявыя дзеянні з 1 лістапада 1918 года па 17 ліпеня 1919 года. Вайна вялася ва ўмовах нестабільнасці, выкліканых распадам Аўстра-Венгрыі, распадам Расійскай імперыі і Грамадзянскай вайной у Расіі.
Асаблівасцю вайны была яе спантаннасць. Узброеныя сутыкненні пачаліся па ўсёй тэрыторыі Галіцыі, і толькі да сярэдзіны лістапада ўзнік пастаянны фронт. Таксама да сярэдзіны лістапада вайна вялася не прафесійнымі арміямі, а добраахвотніцкімі фарміраваннямі ўкраінцаў і палякаў. 22 лістапада 1918 года польскія войскі ўвайшлі ў Львоў. Адразу пасля ўзяцця горада там адбыўся яўрэйскі пагром. Пасля доўгіх пазіцыйных баёў (зіма 1918—1919 гадоў) польская армія перайшла ў наступ, выбіўшы ўкраінскія войскі ў трохвугольнік смерці. Апошняй спробай украінцаў замацавацца ў Галіцыі быў Чорткаўскі наступ, які завяршыўся правалам. У выніку Украінская Галіцкая Армія пакінула рэгіён і пярайшла ва Украінскую Народную Рэспубліку.
NGC 5297
NGC 5297 (іншыя абазначэнні — UGC 8709, MCG 7-28-63, ZWG 218.45, KCPG 394B, IRAS13442+4407, PGC 48815) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мае самы вялікі лік зоркаўтварэння, аднесены да аб'ёму (у 30 раз больш, чым у Млечнага шляху).
Юрый Мікалаевіч Чарванёў
Юрый Мікалаевіч Чарванёў (нар., Баранавічы) — беларускі спартсмен па лёгкай атлетыцы (бар’ерны бег), майстра спорту СССР міжнароднага класа. Вучань заслужанага трэнера і настаўніка Беларусі Уладзіміра Радчанкі.
Біяграфія
Скончыў сярэднюю школу (цяпер — гімназія № 4 г. Баранавічы) i паступiў у Беларускi iнстытут фiзiчнай культуры. Пасля атрымання дыплома ў 1979 годзе працаваў інструктарам Мінскага абласнога савета фізкультурна-спартыўнага аб’яднання «Дынама».
Пасля траўмы i працяглага лячэння давялося пакiнуць лёгкую атлетыку. Зацiкавiўся бiльярдным спортам, пачаў арганiзоўваць чэмпiянаты па бiльярдзе. У 1984—1996 гадах — трэнер каманды спартыўнага таварыства «Дынама». З 2001 года — старшыня судзейскай калегіі міжнароднага камітэта па «Пірамідзе» (більярдны спорт).
З’яўляецца арбітрам міжнароднай катэгорыі па більярднаму спорту, неаднаразова прызначаўся галоўным суддзёй сусветных і кантынентальных форумаў па гэтым віду спорту.
Дасягненні
У 1980 годзе стаў чэмпіёнам Еўропы ў закрытых памяшканнях (г. Зіндэльфінген, Германія). Двойчы (1980, 1981) быў чэмпіёнам СССР па бегу на 60 і 110 метраў з бар’ерамі. З’яўляецца рэкардсменам Еўропы i свету (1977, 1980). Свой лепшы вынік Юрый Чарванёў паказаў у 1980 годзе — 7,54 секунды. На Алімпіядзе ў маскоўскіх Лужніках з-за застарэлай траўмы заняў толькі 8-е месца.
Рэм-Сен-Жорж
Рэм-Сен-Жорж (Rhêmes-Saint-Georges) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Насельніцтва складае 206 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 11010. Тэлефонны код — 0165.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giorgio.
Трамбон
Трамбон (trombone, літар. «Вялікая труба», і trombone) — медны духавы музычны інструмент басава-тэнаравага рэгістра. Трамбон вядомы з XV стагоддзя. Ад іншых медных духавых інструментаў адрозніваецца наяўнасцю кулісы — асобай перасоўнай U-вобразнай трубкі, з дапамогай якой музыкант змяняе аб’ём зняволенага ў інструменце паветра, такім чынам, дасягаючы магчымасці выконваць гукі храматычнага гукараду (на трубе, валторне і тубе гэтай мэты служаць вентылі). Трамбон — нетранспаноўны інструмент, таму яго ноты заўсёды запісваюцца ў адпаведнасці з сапраўдным гучаннем. На некаторых трамбонах маюцца дадатковыя кроны, якія дазваляюць паніжаць гукі на кварту і на квінту, якія падключаюцца з дапамогай квартвентыля і квінтвентыля. Інструмент існуе ў некалькіх разнавіднасцях, якія ўтвараюць сямейства. У наш час у асноўным выкарыстоўваецца асноўны прадстаўнік сямейства — тэнаравы трамбон. Як правіла, пад словам «трамбон» разумеюць менавіта гэтую разнавіднасць, таму часта слова «тэнаравы» апускаюць. Альтовы і басовы трамбоны прымяняюцца радзей, сапранавы і кантрабасовы — амаль не выкарыстоўваюцца. Дыяпазон трамбона — ад G1 (соль контрактавы) да f ² (фа другой актавы) з пропускам гукаў паміж B1 і E (сі-бемоль контрактавы — мі вялікай актавы). Гэты прамежак (акрамя ноты H1, г.зн. сі контрактавы) запаўняецца пры наяўнасці квартвентыля. Трамбон — разнастайны па штрыхах і тэхнічна рухомы інструмент, валодае яркім, бліскучым тэмбрам у сярэднім і верхнім рэгістрах, змрочным — у ніжнім. На трамбон магчыма выкарыстанне сурдыны, асаблівы эфект — глісанда — дасягаецца слізгаценнем кулісы. У сучасным сімфанічным аркестры звычайна выкарыстоўваюцца тры трамбоны (два тэнаравыя і адзін басовы). Асноўная сфера прымянення трамбона — сімфанічны аркестр, але ён таксама выкарыстоўваецца ў якасці саліруючага інструмента, а таксама ў духавым аркестры, джазе і іншых музычных жанрах.
Трафальгар
Трафальгар (رأس الطرف الأغر) — мыс на іспанскім беразе Атлантычнага акіяна (Коста-дэ-ла-Лус), недалёка ад г. Кадыса і Гібралтарскага праліва. Назва мае арабскае паходжанне. Сучаснае вымаўленне трохі адрозніваецца ад спрадвечнага — 'Tarf al-Gharb' (طرف الغرب), што азначае «заходні мыс».
21 кастрычніка 1805 года ля мыса Трафальгар адбылася Трафальгарская бітва, у якім флот Вялікабрытаніі знішчыў аб’яднаныя Напалеонам флоты Іспаніі і Францыі.
На мысе ў 1860 годзе быў пабудаваны маяк (faro de Cabo Trafalgar), які мае вышыню 34 метра і ўзвышаецца над морам на 51 м.
Вікторыя Сяргееўна Шаманоўская
Вікторыя Шаманоўская (нар. ) — беларуская гандбалістка. Лінейны клуба «Гомель» і зборнай Беларусі па гандболе.
Pangrapta
Pangrapta — род молей сямейства. Род быў вылучаны Якабам Хюбнерам у 1818 годзе.
Кабанаўка (Клінцоўскі раён)
Кабанаўка (Кабановка) — вёска ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сматравабудскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Узгадваецца ў сярэдзіне XIX ст. у складзе Старадубскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У складзе Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 у складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 у Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 увайшла ў склад Бранскай вобласці.
Мэжыброды
Мэжыброды (Межибро́ди) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Памесная царква
Памесная царква — тэрмін хрысціянскай эклезіялогіі. У апошні час ужываецца таксама і ў іншых значэннях.
У эклезіялогіі
У праваслаўнай эклезіялогіі паняцце выкарыстоўваецца ў дачыненні да асобнай (партыкулярнай) Царквы на тэрыторыі пэўнай правінцыі ці дзяржавы, у супрацьлегласць Царкве сусветнай (кафалічнай). У праваслаўі звычайна пазначае аўтакефальную або аўтаномную Царкву ў межах незалежнай дзяржавы.
Адміністрацыйны падзел Сусветнай Царквы будуецца на тэрытарыяльным, а не нацыянальным прынцыпе. У звычайных умовах праваслаўныя хрысціяне любой нацыянальнасці, якія пражываюць на адной тэрыторыі, складаюць адзін прыход і акармляюцца адным епархіяльным епіскапам, бо, паводле словаў апостала Паўла, у Хрысце «няма ні Эліна, ні Іўдзея, ні абразання, ні неабразання, варвара, Скіфа, раба, вольніка» (Калас. 3, 11). У сваім тэрытарыяльным размежаванні памеснай царквы ўзгадняюцца з палітыка-адміністрацыйным падзелам, з дзяржаўнымі і адміністрацыйнымі граніцамі
З канца XX стагоддзя існуе 14 агульнапрызнаных самастойных Памесных цэркваў і адна, якая прызнаецца толькі некаторымі цэрквамі.
Амерыканская і Канадская царква ў аўтакефальным статусе прызнана толькі Маскоўскім патрыярхатам і некаторымі іншымі аўтакефальнымі цэрквамі, галоўным чынам — славянскімі, астатнія аўтакефальныя цэрквы прызнаюць Праваслаўную царкву ў Амерыцы самакіравальнай царквой Маскоўскага патрыярхата.
Межы памесных цэркваў традыцыйна маюць тэндэнцыю ўзгадняюцца з граніцамі нацыянальна-дзяржаўнага размежавання, але пэўнай нормы не існуе. Так, Маскоўскі патрыярхат, які гістарычна заўсёды меў юрысдыкцыю ў межах Расійскай дзяржавы і Расійскай імперыі, пасля распаду СССР у 1991 годзе распасцірае сваю выключную юрысдыкцыю на ўсе краіны былога СССР, акрамя Грузіі і Арменіі.
Іншае выкарыстанне
У 1990-я гг. паняцце стала ўжывацца ў сувязі з царкоўнай сітуацыяй ва Украіне як фактычны сінонім аўтакефальнай Царквы
У пратэстанцтве
У большасці евангельскіх хрысціян пад памеснай царквой разумеецца царкоўная абшчына, якая адпавядае паняццю прыхода ў іншых хрысціянскіх канфесіях, але незалежная ў кіраванні. У кансерватыўных прадстаўнікоў пратэстанцтва членства ў памеснай царкве з'яўляецца цалкам канкрэтным, пад ім разумеюць, што вернік прыняў воднае хрышчэнне і рэгулярна ўдзельнічае ў ламанні хлеба і служэннях царквы (набажэнствы, малітоўныя сходы, бяседы, семінары, канферэнцыі, евангелізацыйныя місіі і да т.п.), а таксама ў членскіх сходах, на якіх сумесна вырашаюцца ўнутрыцаркоўныя пытанні.
Памесная царква ў кансерватыўных евангельскіх хрысціян кіруецца калегіяльна — агульным сходам членаў, брацкім саветам, яківыбіраецца з членаў царквы мужчынскага полу, саветам служак і г.д. У некаторых кансерватыўных цэрквах і ў пераважнай большасці свабодна-ліберальных (напрыклад харызматычных) вылучаецца роля пастара як поўнаўладнага кіраўніка ўсімі справамі царквы, за якім, хоць ён і мае памочнікаў, застаецца права апошняга слова.
Кампільёнэ-Феніле
Кампільёнэ-Феніле (Campiglione-Fenile) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1284 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 117 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 10060. Тэлефонны код — 0121.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Кадыскі заліў
Кадыскі заліў (Golfo de Cádiz) — адкрыты заліў Атлантычнага акіяна ўздоўж паўднёва-заходняга берага Пірэнейскага паўвострава працягласцю 320 км ад горада Фару ў Партугаліі да мыса Трафальгар у заходнім канцы Гібралтарскага праліва. Абмывае берагі правінцыі Уэльвы і атлантычны бераг правінцыі Кадыс у Іспаніі і паўднёвы бераг партугальскай правінцыі Алгарві. Уключае Кадыскую бухту. Глыбіня да 100 м. Плошча — 7000 м. Сярэдняя тэмпература вады складае + 15 °C. Прылівы паўсутачныя, вышынёй да 3 м.
Кадыскі заліў на працягу ўсёй гісторыі меў асаблівае значэнне дзякуючы адкрытаму становішчу на Атлантыцы, уваходу ў Міжземнае мора і шматлікім рэкам, якія ўпадаюць у заліў. Гэтыя характарыстыкі стымулявалі стварэнне вялікай колькасці портаў і развіццю суднаходства, асабліва пасля адкрыцця Хрыстафорам Калумбам Новага Свету. Размяшчэнне заліва таксама зрабіла яго месцам шматлікіх марскіх бітваў, найбольш вядомым з якіх з'яўляецца Трафальгарская бітва. У апошні час у рэгіёне Кадыскага заліва назіраецца слабая, але перыядычная сейсмічная актыўнасць.
Берагавая лінія Іспаніі на працягу ўсяго заліва слаба зрэзаная, нізінная і багністая. Берагі Партугаліі прадстаўлены галоўным чынам скалістай берагавой паласой, складзенай каменнавугальнымі сланцамі і пясчанікамі. Галоўныя рэкі, якія ўпадаюць у заліў — Гвадыяна і Гвадалквівір.
Асноўныя порты: Віла-Рэал-дэ-Санту-Антоніу, Тавіра, Альян, Фару (Партугалія), Кадыс, Уэльва, Сан-Фернанда (Іспанія). Большая частка заліва ўздоўж іспанскай тэрыторыі ўваходзіць у склад марскога курорта Коста-дэ-ла-Лус, які карыстаецца папулярнасцю сярод віндсерфінгістаў. Непадалёк ад вусця ракі Гвадалквівір знаходзіцца нацыянальны парк «Даньяна».
У гаспадарчай дзейнасці галоўнымі складнікамі з'яўляюцца рыбалоўства і марскія грузаперавозкі, а таксама гандаль і турызм. Апроч гэтага, у заліве на працягу Гвадалквівірскай упадзіны адкрыта некалькі газавых радовішчаў.
Трывога
Трывога — адмоўна афарбаваная эмоцыя, якая адлюстроўвае адчуванне няпэўнасці, чаканне негатыўных падзей, цяжкапераадольныя прадчуванні. У адрозненне ад прычын страху, прычыны трывогі звычайна не ўсведамляюцца, але яна прадухіляе ўдзел чалавека ў патэнцыйна шкодных паводзінах, або падахвочвае яго да дзеянняў па павышэнню верагоднасці шчаснага зыходу падзей.
Румынская інтэрвенцыя ў Венгрыю
Румынская інтэрвенцыя ў Венгрыю, вядомая таксама як Румынска-венгерская вайна — румынскае ўзброенае ўмяшанне ў Венгрыю ў 1919 годзе.
16 красавіка 1919 года савецкі ўрад Венгерскай Савецкай рэспублікі пачынае вайну супраць Румыніі, каб вярнуць Трансільванію. У красавіку румынская армія пачала магутны наступ ва ўсёй дэмаркацыйнай лініі. 4 жніўня румынская армія ўзяла Будапешт і зрынула ўрад Белы Куна
14 лістапада румынская армія пакідае Будапешт, які застаўся пад кіраваннем нацыянальнай арміі. 25 лютага 1920 года румынская армія пакідае тэрыторыю Венгрыі па просьбе Антанты. 4 чэрвеня быў падпісаны Трыянонскі мірны дагавор паміж Венгрыяй і Антантай.
Хацько
Хацько — прозвішча.
Заказнік Котра
Котра — рэспубліканскі ландшафтны заказнік, які змяшчаецца на поўначы Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці ў вярхоўях ракі Котра на адлегласці 30 км ад горада Шчучын. На поўначы прымыкае да тэрыторыі Літвы.
Плошча заказніка складае каля 10 з паловай тысяч гектараў, з якой лясы займаюць 92,3 % плошчы. Вялікая плошча нізінных і пераходных балот — 419,9 га. Адносна невялікая тэрыторыя занятая водамі: у прыватнасці, тут знаходзіцца возера Бершты — 151 га.
Норка амерыканская ў Беларусі
Норка амерыканская для Беларусі — від сысуноў, адзін з двух інтрадукаваных відаў драпежнікаў у Беларусі.
Заказнік Котра
Фаўна
У заказніку адмечана 124 віды наземных пазваночных жывёл: 26 відаў сысуноў —, , , , , , , , , 85 — птушак, 5 — рэптылій, 8 — амфібій.
Флора
Тут растуць каштоўныя комплексы дубовых, ясеневых, кляновых, яловых і хваёвых лясоў. На тэрыторыі заказніка сустракаюцца адзінкавыя векавыя дрэвы, асабліва каштоўныя чорнаальшаннікі. З 9 тыпаў чорнаальховых лясоў у заказніку выяўлена 6. Раслінны свет прадстаўлены 633 відамі вышэйшых сасудзістых раслін. Выяўлены шэраг рэдкіх і ўнікальных для рэгіёну відаў, якія маюць мяжу арэалу ў межах заказніка або паблізу яго.
Норка амерыканская ў Беларусі
Гісторыя
Акліматызаваны від. Амерыканская норка ў Беларусі мела, па меншай меры, тры магчымыя шляхі фарміравання яе папуляцый: штучна завезеныя асобіны, мігранты з прылеглых рэгіёнаў, звяркі, якія ўцяклі з месцаў клеткавай гадоўлі ў межах Беларусі.
Заказнік Котра
Выкарыстанне
У заказніку дазволена паляванне, збор ягад і грыбоў.
Населеныя пункты
Бліжэйшыя населеныя пункты — Падбершты, Бершты, Матылі, Ганелькі, Даўбенькі, Замошша, Дудкі, Стралкі, Рыскі, Раманова.
Норка амерыканская ў Беларусі
Гісторыя
Упершыню амерыканская норка ў Беларусь была завезена ў 1953 годзе. З 1953 па 1958 год у розныя вадаёмы рэспублікі выпушчана 895 звяроў (8 акліматызацыйных групз Башкірскай і АССР).
Выпускі амерыканскай норкі ажыццяўляліся ў цэнтральнай частцы Беларусі: на возеры Кромань ў Стаўбцоўскім і р. Нёман у Навагрудскім раёне, у вусце р. Волка пры яе ўпадзенні ў р. Заходняя Бярэзіна ў Іўеўскім, а таксама на возеры Палік у Барысаўскім раёне. Акрамя таго, гэтага звярка выпускалі ў паўднёва-ўсходняй частцы Беларусі на р. Сож і Быстрык у Чачэрскім і на р. Сонка ў Чэрыкаўскім раёне.
У суседнюю Літву ў 1950—1953 гадах выпушчана 8 партый амерыканскай норкі агульнай колькасцю 113 асобін, нашчадкі якіх цалкам маглі патрапіць на тэрыторыю Беларусі. Акрамя таго, у 1960-80-х гадах у Беларусі існавала 10 зверагадоўчых гаспадарак, якія займаліся развядзеннем амерыканскай норкі, што таксама магла папаўняць папуляцыі інтрадуцэнта.
За наступныя 30 гадоў папуляцыя амерыканскай норкі павялічылася ў 60 разоў.
Восенню 2003 года ў амерыканскіх норак пачалася эпідэмія. Праз чатыры гады пасля хваробы папуляцыя аднавілася, але ў 2007 годзе норак накрыла новая хваля мору. Прычыну хваробы не выявілі, аднак высветлілі, што не было факту атручвання і бактэрыяльнага заражэння. Не была таксама выяўленая і чума. Для дэталёвага вывучэння такіх эпідэмій ў жывёл у Беларусі не створаны дастатковыя ўмовы. Падобнымі пытаннямі займаюцца абсталяваныя ветэрынарныя лабараторыі, дзе вывучаецца віруснае асяроддзе жывых арганізмаў. Акрамя таго, такія даследаванні каштуюць немалых грошай. Што б ні было прычынай, у выніку папуляцыя амерыканскай норкі скарацілася прыкладна ўдвая.
Біялогія
Валасяны покрыў амерыканскай норкі, якая насяляе ў Беларусі ў прыродных умовах, звычайна мае карычневую або цёмна-карычневую афарбоўку. Часам дзікія амерыканскія норкі бываюць шэрымі і вельмі рэдка палевыя. Верагодна, такая нетыповая афарбоўка зыходзіць ад шэрых або палевых селекцыйных прабацькоў, якія часткова з’яўляліся заснавальнікамі дзікіх папуляцый гэтага інтрадуцэнта.
Упадабанымі месцапражываннямі амерыканскай норкі з’яўляюцца хуткабягучыя адносна паўнаводныя рэкі са стромкімі берагамі, парослымі драўняна-хмызняковай расліннасцю.
Асноўнымі фактарамі, якія вызначаюць засяленне амерыканскай норкай рэк, а шмат у чым і ўсіх іншых вадаёмаў, з’яўляюцца наступныя. Вельмі важна для гэтага драпежніка наяўнасць шматлікіх вадаёмаў і забалочаных участкаў у пойме, а таксама яе шырыня, лясістасць і зараснікавасць. Прычым найбольш спрыяльная пойма няроўная, г. з. з забалочанымі паніжэннямі і парослымі лесам узвышэннямі, якія не затапляюцца цалкам ў паводку, з вялікай колькасцю пойменных азёр, старыц, ручаёў. Пры гэтым драўняна-хмызняковай расліннасць павінна размяшчацца курцінамі, каб была вялікая колькасць экатонных участкаў на стыку лесу, зараснікаў кустоў і адкрытых участкаў.
Ва ўмовах Беларусі на натуральных вадаёмах сустракальнасць рыбы ў харчаванні амерыканскай норкі складае 10-47 %, а ў сярэднім на працягу года 27-33 %. У паўнаводных каналах і вадаёмах рыбаводных гаспадарак, дзе рыба знаходзіцца ў багацці, яе доля ў харчаванні параўнальна больш. У цэлым ва ўмовах Беларусі ў харчаванні амерыканскай норкі выяўлена 24 віды рыб. Гэта менш, чым у, але значна больш, чым у. У асноўным сярод розных відаў рыб амерыканская норка есць, , дробнага , , , радзей , і. Астатнія віды рыб яна есць рэдка або адзінкава. Здабываная амерыканскай норкай рыба невялікая па памерах: у асноўным масай да 60 г, радзей 80-120 і толькі часам каля 200 г.
Сустракальнасць амфібій ў харчаванні амерыканскай норкі мае выразныя сезонныя змены і значна больш у кастрычніку-лістападзе і красавіку, а таксама нярэдка павялічана зімой.
Сярод здабытых амерыканскай норкай дробных млекакормячых сустракаюцца самыя розныя віды:, , палёўкі і , , ,  мышы і ; ,  і нават крот. У харчаванні амерыканскай норкі сустракаецца і больш буйны грызун —.
Птушкі ў харчаванні амерыканскай норкі ў розных месцапражываннях сустракаюцца ў сярэднім у 2-4 % выпадкаў. Аднак у цёплы сезон у асобных асобін встречаемості ў рацыёне птушак складае да 90 %.
Канкурэнцыя з іншымі відамі
Сярэдняя пладавітасць амерыканскай норкі каля 4. Пры нізкай шчыльнасці пладавітасць ўзрастае. Гэта дазваляе амерыканскай норцы хутка размножвацца і, выцясняючы еўрапейскую норку, за 3-4 гады цалкам асвоіць усе прыдатныя месцы рассялення на вадаёмах. Пры гэтым цалкам знікае за 5-10 гадоў.
Гэтаму спрыяюць значная экалагічная пластычнасць віду, мноства прыдатных для пражывання месцаў, а таксама канкурэнтаздольнасць у параўнанні з абарыгеннай еўрапейскай норкай. Хуткай экспансіі амерыканскай норкі таксама спрыяла наяўнасць эфектыўных рэпрадуктыўных рэгуляцый. Яны заключаюцца ва ўдзеле ў размнажэнні усіх палаваспелых самак, паспяванні ўсіх самак да канца першага года жыцця, павелічэнні пладавітасці пры нізкай шчыльнасці папуляцыі і асабліва пры наяўнасці канкурэнтнага віду — абарыгеннай еўрапейскай норкі.
На 2015 год з’явіліся меркаванні аб амаль поўным знішчэнні беларускай папуляцыі еўрапейскай норкі ў вініку выцяснення яе амерыканскай.
Акрамя папуляцыйнага ціску на еўрапейскую норку, амерыканская норка аказвае прэсінг на папуляцыі, , , а таксама рэдкай на тэрыторыі Беларусі. У выніку моцнага рассялення амерыканскай норкі хахуля на тэрыторыі Беларусі больш не сустракаецца, а еўрапейская норка і пардва, калі і засталіся, то знаходзяцца амаль на мяжы знішчэння.
Ахова
Аховы не патрабуе.
Паляванне на норку ў Беларусі дазволена з першых дзён верасня і да 31 сакавіка. З верасня па лістапад можна паляваць толькі бяззброевым спосабам. Дазваляецца паляванне на асобін абодвух полаў з выкарыстаннем пастак і капканаў, за выключэннем петляў.
Мыта (Львоўская вобласць)
Мыта (Ми́та) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Нагірнэ (Сколіўскі раён)
Нагірнэ (Нагі́рне) — вёска ў Сколіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5298
NGC 5298 (іншыя абазначэнні — ESO 445-39, MCG -5-33-15, PGC 48985) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Cyruĺnia Svietu
Cyruĺnia Svietu – дэбютны студыйны самотнік беларускага гурта інтэлігентнага року Bristeil, выдадзеным 26 мая 2014 года. Першы яго трэк «Heta Mahčyma» быў выпушчаны як сінгл 2 снежня 2013 года. Усе чатыры спева былі напісаны Алегам Вялем на беларускай мове.
Перадумовы і выпуск
На сваім трэцім выступленні на штогадовым фестывалі «Акустыка вясны», якое адбылося 1 сакавіка 2013 года, гурт Hair Peace Salon даў паслухаць са сцэны свой свежы матэрыял, які пазней будзе афіцыйна выдадзены на самотніку Cyruĺnia Svietu пад знакам аўтарскага права Bristeil: новую песню на беларускай мове «Nieba Abraz» і хіт амерыканскай спявачкі Ланы Дэль Рэй «» (апошні з іх будзе на самой справе пераспяваны і стане адзінай кавер-версіяй папулярнага спева на беларускай мове). Спеў «Nieba Abraz» таксама будзе выкананы Hair Peace Salon ужывую зноў 31 сакавіка 2013 года падчас сумеснага канцэрта з гуртам Clover Club ў мінскім клубе «TNT».
Першая песня новага музычнага праекта Алегам Вяля «Heta Mahčyma» была прадстаўлена на Еўрапейскім радыё для Беларусі 2 снежня 2013 года. Гэта стала дэбютнай працай яго новага гурта Bristeil. Самотнік цалкам будзе выдадзены праз лічбавыя платформы праз палову года. Франтмен Bristeil Алег Вяль апавёў пра гэты EP ў каментары да выпуску на афіцыйным сайце калектыву, што: «Cyruĺnia Svietu» – трыб’ют Hair Peace Salon, таму што ўсе ідэі наконт музыкі і лірыкі на гэтым запісу прыйшлі з часоў Hair Peace Salon.
Дзве з чатырох кампазіцый на гэтым самотніку з’яўляюцца беларускамоўнымі кавер-версіямі: «Videa Huĺni» на хіт Ланы Дель Рэй «Video Games», «Pa-za Časam» на песню «Out Of Time» Hair Peace Salon з альбома Gentleman.
Прыём крытыкаў
Рэліз атрымаў у асноўным станоўчае асвятленне ў прэсе. Гэты EP з’яўляецца прыкметай заканчэння аднаго і нараджэння іншага этапа ў музыцы, адзначаў Ілля Маліноўскі з музычнага партала experty.by у сваім артыкуле. Сяргей Будкін, рэдактар Тузін Гітоў, у сваім аглядзе самотніка апісаў гэты рэліз, як: Прыемная музыка, ненапружная, жывая, інтэлігентная... Выдатны і годны дэбют, варты найвышэйшай адзнакі.
Першы EP дапамог гурту атрымаць намінацыю ў катэгорыі «Адкрыццё года» ад найбуйнейшага беларускага музычнага партала Тузін Гітоў і прыняць удзел у шоу ўзнагарод «Героі года – 2014», што адбылося 12 снежня 2014 года.
Пацешныя факты
EP быў выпушчаны ў той час, калі група насіла назву «Брыстоль» (Bristol) да свайго перайменавання ў Bristeil у верасні 2014 года.
Спіс кампазіцый
Музыка і словы песень Алега Вяля.
Удзельнікі
Вытворчасць:
Аляксандра Зорына
Аляксандра Зорына (сапр. Аляксандра Цвікевіч,, Баранавічы — , ЗША) — актрыса нямецкага нямога кіно.
Біяграфія
Падтрымлівала сувязі са многімі знакамітасцямі: Ф. Шаляпіным, С. Ясеніным, У. Набокавым і інш. У 1932 годзе ўзяла шлюб з кінапрадзюсарам Сяргеем Оцупам, пасля чаго завяршыла кар’еру кінаактрысы. Другая сусветная вайна разбурыла сям’ю. А. Зорынай прыйшлося самой зарабляць на жыццё. Працавала на многіх работах. У 1949 годзе эмігравала ў ЗША, пасялілася ў Сан-Францыска. Памерла ў 1973 годзе ад анкалагічнага захворвання. Пахавана ў каліфарнійскім горадзе Сан-Рафаэль.
Пагоня
«Паго́ня» — герб вялікіх князёў літоўскіх і роду Гедзімінавічаў, атрымаў дзяржаўны статус у Вялікім Княстве Літоўскім у час валадарства вялікага князя Вітаўта. Традыцыйны нацыянальны герб беларусаў. Дзяржаўны герб Беларускай Народнай Рэспублікі (1918—1919) і Рэспублікі Беларусь (1991—1995), пад назвай «Віціс» дзяржаўны герб Літвы.
Уяўляе сабою выяву ўзброенага воіна на белым кані на чырвоным полі шчыта. Вершнік трымае ва ўзнятай правай руцэ меч, у левай — белы, чырвоны або сіні шчыт з залатым шасціканцовым крыжам. На левым баку ў вершніка похвы мяча, з-пад сядла звісае трохканцовая, яе колер ў розныя часы мяняўся ад сіняга да залаціста-жоўтага.
14 мая 2007 года Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь надаў гербу «Пагоня» статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Вытокі
На ўзнікненне герба «Пагоня» і замацаванне яго на землях Вялікага Княства Літоўскага ўплываў шэраг чыннікаў, кожны з іх асобна не быў вырашальным :
Вершнік на пячатцы — спачатку конны партрэт вялікага князя літоўскага, пазней быў пераасэнсаваны як сімвал пагоні — даўняй традыцыі агульнага пераследу ворага. На думку Міхася Ткачова, сімвалізм «Пагоні» сягае ў даўніну да племянной ваеннай арганізацыі, калі кожны быў адказны за жыцці супляменнікаў. У выпадку нападу, кожны мужчына, які мог насіць зброю, быў абавязаны ўдзельнічаць у абароне і пагоні за ворагам. Традыцыя агульнай пагоні з’явілася ў часы ваеннай дэмакратыі, захоўвалася ў часы Кіеўскай дзяржавы і потым Вялікага княства Літоўскага. Пад уплывам еўрапейскай геральдыкі і рыцарскіх традыцый ідэя абароны Айчыны, спалучаная з традыцыяй агульнай пагоні, увасобілася ў разуменні графічнага сімвала — герба «Пагоня».
Вялікі князь літоўскі Ягайла ў сваёй (лацінскай) грамаце ад 20 лютага 1387 года пісаў: «…паводле старажытнага звычаю, праследаванне ворага ёсць абавязак кожнага мужчыны ў нашым краі; такое паспалітае рушэнне дзеля выгнання ворага з нашае Літоўскае зямлі па-народнаму завецца „погоня“ (pogonia)».
Працяглы час герб не меў уласнай назвы і падаваўся апісальна, напрыклад як «чоловека на кони з мечом» у Хроніцы Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцка. Назва герба як «Пагоня» зафіксавана толькі з канца XVI ст. . Версія пра ўжыванне такой назвы ўжо ў 1282 годзе, якую можна сустрэць у літаратуры, ідзе ад Тэадора Нарбута.
Паходжанне
Наогул, выява конніка гэта адна з найбольш папулярных тэм сімволікі розных народаў з часоў глыбокай старажытнасці. Непасрэдным папярэднікам «Пагоні» быў заходнееўрапейскі іканаграфічнае выражэнне тытула князь (dux) XI—XIII ст. — выява рыцара ў зброі, з мячом ці прапарц о м і са шчытом, на кані, які крочыць ці бяжыць галопам. Выкарыстанне сімвала «Пагоня» як дынастычнага герба князёў літоўскіх на землях старадаўняй Беларусі апісваецца ў летапісах, пачынаючы з 1270 — 1290-х гг.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра герб «Пагоня» сустракаецца ў літоўскіх (беларускіх) летапісах пад 1278 годам у сувязі з князем Нарымонтам (якога можна атаясаміць з братам або сынам вялікага князя літоўскага Трайдзеня):
Густынскі летапіс кажа пра ўзнікненне герба «Пагоня» ў часы вялікага князя літоўскага Віценя (1294—1316):
«Пагоня» ўпершыню з’яўляецца на пячатцы «караля Літвы і Русі» Гедзіміна (1316—1341). Выява герба крыху адрознівалася ад звычайнай: коннік трымае ў руцэ дзіду, а не меч. Гэтая пячатка захоўваецца цяпер у гістарычным музеі Вільні. Таксама выява «Пагоні» ёсць на пячатцы полацкага князя Глеба (Нарымонта), датаванай 1330 годам. Была «Пагоня» і на пячатцы вялікага князя літоўскага Альгерда, якой ён замацаваў дагавор з польскім каралём Казімірам 1366 года (вакол «Пагоні» — рускі надпіс). Сімвал спярша належаў выключна вялікім князям.
У 14 стагоддзі выява вершніка размясцілася на шчыце і пачала выкарыстоўвацца як герб на пячатках Ягайлы (1386 і 1387) і Вітаўта (1401). Пазней «Пагоня» зрабілася дзяржаўным гербам Вялікага Княства Літоўскага. У канцы 14 стагоддзя «Пагоня» таксама ўжывалася як сімвал пінскіх і друцкіх князёў.
Выгляд герба «Пагоня» не быў аднолькавым: спярша коннік глядзеў у левы (геральдычны) бок, але пачынаючы з першай паловы 15 стагоддзя, паводле правілаў еўрапейскай геральдыкі, ён павярнуўся ў правы бок.
Першая выява «Пагоні» з шасціканцовым крыжом, ідэнтычным крыжу Еўфрасінні Полацкай — святыні Полацкай зямлі, з’явілася на гербавым шчыце надмагілля вялікага князя літоўскага і караля польскага Ягайлы. Хоць пра вытокі гэтага крыжа (так званага «патрыяршага») і выказваліся вельмі супярэчлівыя думкі, ён адназначна мае хрысціянскае (візантыйскае) паходжанне. Тым часам тлумачэнне крыжа з «Пагоні» як сімвала паганскага бога Ярылы трэба прызнаць не толькі бяздовадным, але і сутнасна немагчымым.
Увогуле, існавала пяць варыянтаў сярэдневяковай «Пагоні»:
З мінімальнымі стылістычнымі зменамі «Пагоня» была дзяржаўным гербам Вялікага Княства Літоўскага і часткай герба Рэчы Паспалітай да 1795 года, калі ў выніку падзелаў Рэчы Паспалітай тэрыторыя Беларусі апынулася ў складзе Расійскае імперыі.
Пад Расійскай уладай
Яшчэ па захопе ўсходняй часткі Вялікага Княства Літоўскага Расійскай імперыяй (1772) царскі ўрад пастанавіў стварыць Палявы гусарскі беларускі полк. У 1775 годзе ён быў укамплектаваны выхадцамі з Беларускай губерні. Гэты полк атрымаў у наступным годзе ўласны штандар з гербам, дзе шчыт падзелены на два полі: у верхнім, залатым, выява чорнага двухгаловага арла, а ў «дольнай чырвонай частцы выява Літоўскага ўзброенага ездака на белым кані з уздзетай шабляй». Прыкладна ў той жа час (1870-я гады) утварыўся і Полацкі Мушкецёрскі полк. Ён атрымаў у якасці герба на баявы сцяг рассечаны шчыт: у правым залатым полі выява палавіны чорнага расійскага арла, у левай, чырвонай, — «Пагоня». Згодна з указам ад 19 верасня 1827 году «Пагоняй» упрыгожваліся сцягі лейб-гвардыі Гарадзенскага гусарскага палка.
Герб «Пагоня» знайшоў сваё адлюстраванне не толькі на штандарах вайсковых частак, што фарміраваліся з ураджэнцаў Беларусі, але і на гербах «беларускіх» (Полацкае намесніцтва, Магілёўскае намесніцтва, Віцебская губерня) ды «літоўскіх» (Гродзенская губерня і Віленская губерня) адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак Расійскай імперыі. <center style="clear:both;">
У канцы 1850-х гадоў «Пагоню» змясцілі на дзяржаўным гербе Расійскай імперыі як сімвал былых зямель Вялікага Княства Літоўскага.
У час паўстання 1863—1864 гадоў герб «Пагоня» ў спалучэнні з польскім «Арлом Белым» зрабіўся сімвалам нацыянальна-вызваленчай барацьбы за дэмакратычную перабудову грамадства. Кіраўнік задушэннем паўстання Мураўёў-вешальнік аддаў распараджэнне аб забароне нашэння жалобных і рэвалюцыйных знакаў — чорных шапак з белымі султанамі, спражак з аб’яднаным гербам Польшчы і Літвы.
Такім чынам, герб «Пагоня» ў XIX ст. з аднаго боку з’яўляўся афіцыйным сімвалам, а з іншага — неафіцыйным, рэвалюцыйна-дэмакратычным. Але ва ўсіх выпадках ён атаясамліваўся з канкрэтнай тэрыторыяй — тэрыторыяй сучаснай Беларусі.
Найноўшы час
У пачатаку 20 стагоддзя герб «Пагоня» актыўна выкарыстоўваўся беларускім нацыянальным рухам. Ідэю вяртання да гістарычнага дзяржаўнага сімвала ў паэтычнай форме выказаў Максім Багдановіч, які ўвосень 1916 года напісаў верш «Пагоня».
У 1920 годзе літоўцы ўзялі за герб уласнай незалежнай дзяржавы варыянт герба Вялікага Княства Літоўскага — «Віціс». У літоўскай мове не было слова для яго абазначэння, Сіманас Даўкантас яшчэ ў 1845 годзе прапанаваў называць «Пагоню» словам «Віціс». Выкарыстанне герба Вялікага Княства Літоўскага мусіла падмацаваць прэтэнзіі Літоўскай Рэспублікі на гістарычную пераемнасць з ім. Аднак у 1920—1930-я гады многія дзяржаўныя дзеячы Літвы адзначалі неадпаведнасць гэтага герба менавіта літоўскай гістарычнай традыцыі. У 1935 годзе прэм’ер-міністр Літоўскай рэспублікі Тубаліс афіцыйна прызнаў не-літоўскае паходжанне «Пагоні» і паведаміў пра тое, што ідзе праца па стварэнні новага дзяржаўнага герба. Відавочна, гэтую працу спынілі падзеі 1939—1940 гадоў.
У міжваенны час «Пагоня» ўжывалася ў Заходняй Беларусі на гербах Віленскага, Палескага, Падляшскага і Наваградскага ваяводстваў Польскай Рэспублікі. Тым часам у БССР герб «Пагоня» ніяк не выкарыстоўваўся.
Падчас Другой сусветнай вайны герб «Пагоня» разам з іншымі нацыянальнымі сімваламі вярнула да ўжытку Беларуская Цэнтральная Рада. Але, як сведчыць распараджэнне Рэйхсміністра па акупаваных усходніх тэрыторыях (14.6.1944), гэтае выкарыстанне было неафіцыйным да апошніх дзён нямецкай акупацыі. Шырока вядомае распараджэнне, быццам падпісанае гаўляйтарам Беларусі Вільгельмам Кубэ і надрукаванае ў газеце «Раніца» (27 чэрвеня 1942), пра дазвол карыстацца «Пагоняй» побач з нямецкай сімволікай «пры святкаваннях або для абазначэння беларускай нацыянальнасці», аказалася, па выніках пазнейшых даследаванняў, тагачаснай дэзінфармацыяй, вінаватых у якой нямецкія акупацыйныя ўлады так і не знайшлі.
25 сакавіка 1946 года для цырымоніі прыняцця прысягі сяброў Саюза беларускіх патрыётаў на вернасць Беларусі дзяячка нацыянальна-вызваленчага руху Алеся Фурс намалявала «Пагоню», за што была асуджаная да 25 гадоў савецкіх канцэнтрацыйных лагераў.
У пасляваенны час беларускую нацыянальную сімволіку, у тым ліку і «Пагоню», выкарыстоўвала беларуская эміграцыя. <center style="clear:both;">
А ў 1980-я гады напярэдадні распаду СССР герб «Пагоня» разам з бел-чырвона-белым сцягам зрабіліся сімваламі нацыянальнага адраджэння Беларусі. Вяртанню беларускай нацыянальнай сімволікі спрыялі гістарычна-культурныя аб’яднанні і клубы («Талака», «Паходня», «Узгор’е» і інш.) і Беларускі Народны Фронт, а таксама партыі дэмакратычнага кірунку (БСДГ, НДПБ, Сялянская партыя, АДПБ і інш.).
Афіцыйнае прызнанне «Пагоні» і бел-чырвона-белага сцяга як нацыянальных сімвалаў беларусаў адбылося разам з прыняццем Дэкларацыі аб суверэнітэце Беларусі (1990). Пад гэтай сімволікай прайшлі красавіцкія і майскія забастоўкі працоўных Беларусі 1991 года, якія адыгралі сваю ролю ў крушэнні таталітарызму ў краіне. А 19 верасня 1991 года Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь прыняў законы «Аб Дзяржаўным сцягу Рэспублікі Беларусь» і «Аб Дзяржаўным гербе Рэспублікі Беларусь». Дзяржаўным гербам Беларусі стаў старажытны беларускі герб «Пагоня», Дзяржаўным сцягам Беларусі — Бел-чырвона-белы сцяг.
Выгляд той рэдакцыі герба «Пагоня», якая была прынята ў якасці дзяржаўнага герба Рэспублікі Беларусь у 1991 г., мае наступныя адметнасці:
Новы эталон «Пагоні» быў спецыяльна распрацаваны беларускімі мастакамі Яўгенам Кулікам, Уладзімірам Крукоўскім і Львом Талбузіным.
Аднак у 1995 годзе Аляксандр Лукашэнка, які быў абраны прэзідэнтам краіны ў 1994, ініцыяваў рэферэндум, у выніку якога «Пагоню» пазбавілі статусу дзяржаўнага герба, і яна трапіла пад негалосную забарону. У 2000-я гады герб «Пагоня» быў уключаны ў дзяржаўны спіс нематэрыяльных гістарычна-культурных каштоўнасцей Беларусі, а ў 2009 годзе «Пагоня» стала афіцыйным гербам Віцебскай вобласці.
Падчас расійскага ўварвання ва Украіну, распачатага ў 2014 годзе, а таксама падчас другога ўварвання ў 2022 годзе, гербам «Пагоня» карысталіся беларускія добраахвотнікі на баку Украіны, у прыватнасці атрад «Пагоня», тактычная група «Беларусь», полк Каліноўскага і беларускі полк «Пагоня».
Сучаснасць
У наш час «Пагоняй» як нацыянальным гербам працягваюць карыстацца некаторыя апазіцыйныя беларускія арганізацыі. Акрамя таго, герб «Пагоня» актыўна выкарыстоўваецца ў спартыўных і культурных мерапрыемствах па-за межамі краіны.
Сёння «Пагоня» ёсць на эмблемах некалькіх беларускіх грамадскіх аб’яднанняў:
Наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі маюць «Пагоню» ў складзе сваіх гербаў:
Таксама версія «Пагоні» з’яўляецца гербам Літвы.
Апроч гэтага, стылізаваная выява «Пагоні» як герба Вялікага Княства Літоўскага прысутнічае на найвялікшым у свеце фарфоравым пано «Шэсце князёў» у Дрэздэне.
Лясныя негры
Лясныя негры (Bakabusi Nengre, Bushinengue) — група марунскіх плямён у Гвіяне. Паходзяць ад сурынамскіх збеглых рабоў, выхадцаў з заходняй Афрыкі.
Лясныя негры ў асноўным земляробы, працуюць таксама на лясных промыслах.
Захавалі рысы традыцыйнага побыту, грамадскай арганізацыі, матэрыяльнай культуры.
Харкаўская акадэмія бесперапыннай адукацыі
Харкаўская акадэмія бесперапыннай адукацыі (Харківська академія неперервної освіти) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў Харкаве.
Гісторыя
У 1936 годзе для аказання метадычнай дапамогі педагагічным работнікам у павышэнні іх кваліфікацыі і майстэрства, паляпшэння якасці навучання і выхавання дзяцей і навучэнцаў на Харкаўшчыне была створана абласная педагагічная станцыя, якая пасля была ператворана ў абласны метадычны кабінет пры абласным аддзеле народнай адукацыі. Менавіта гэты кабінет увайшоў у структуру абласнога інстытута ўдасканалення кваліфікацыі настаўнікаў, які быў створаны 1 чэрвеня 1939 года. З 1 чэрвеня 1939 года інстытут пастаянна (акрамя вымушанага перапынку ў працы з 7 жніўня 1941 года па 25 жніўня 1943 года) ажыццяўляе сваю дзейнасць. У сувязі з рэарганізацыяй назва ўстановы некалькі разоў змянялася: Харкаўскі абласны інстытут удасканалення настаўнікаў, Харкаўскі аабласны інстытут удасканалення кваліфікацыі настаўнікаў, Харкаўскі абласны інстытут паслядыпломнай адукацыі і менеджменту, Харкаўскі абласны навукова-метадычны інстытут бесперапыннай адукацыі. Рашэннем сесіі Харкаўскага абласнога савета ад 14 красавіка 2010 года было створана вышэйшая навучальная ўстанова "Харкаўская акадэмія бесперапыннай адукацыі".
Фёдар Дзмітрыевіч Гахаў
Фёдар Дзмітрыевіч Га́хаў (,, Расія — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1942, тэорыі аналітычных функцый і  інтэгральныя ўраўненні), прафесар (1943), акадэмік АН БССР (1966).
Біяграфія
Скончыў Казанскі ўніверсітэт у 1930 годзе. У 1938—1939 гадах дацэнт Казанскага ўніверсітэта, з 1939 года дацэнт, загадчык кафедры ў горадзе Арджанікідзэ. У 1947—1953 гадах прафесар, загадчык кафедры Казанскага ўніверсітэта, у 1953—1961 гадах прафесар, загадчык кафедры Растоўскага ўніверсітэта.
У 1961—1976 гадах працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, прафесар, загадчык кафедры.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па краявых задачах аналітычнай функцыі і сінгулярных інтэгральных ураўненнях. Даў закончаны развязак асноўнай краявой задачы аналітычных функцый, распрацаваў тэорыю інтэгральных ураўненняў з ядром Кашы.
Навуковыя працы
Аўтар больш за 80 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1976), медалямі.
Каркасон
Каркасон (Carcassonne, Carcassona, вымаўляецца ) — французская камуна, размешчаная ў дэпартаменце Од на тэрыторыі рэгіёна Аксітанія. Каркасон з’яўляецца прэфектурай дэпартамента.
Каркасон дзеліцца на стары і новы горад. Стары, умацаваны горад стаіць на скалістым ўзвышшы і акружаны двума сценамі V і XIII стагоддзяў. У 1997 годзе сярэднявечны архітэктурны ансамбль трапіў у спіс спадчыны ЮНЕСКА.
Геаграфія
Каркасон знаходзіцца на поўдні Францыі за 80 км на ўсход ад Тулузы.
Гісторыя
У XII стагоддзі ў сценах Каркасона жыло мноства прыхільнікаў руху катараў. За іх заступаўся віконт Раймон-Ражэ Транкавель, таму ў вачах Папы Рымскага горад стаў месцам распаўсюджвання ерасі. У рэшце рэшт, Інакенцій III абвясціў пачатак крыжовага паходу супраць катараў, на чале якога ўстаў Сімон IV дэ Манфор. У жніўні 1209 году войскі крыжакоў асадзілі Каркасон. Горад быў узяты і спалены. Аднак крэпасць Каркасон некаторы час працягвала супрацівіцца. Але праз два тыдні пасля пачатку аблогі віконт Каркасон быў вымушаны здацца з-за недахопу пітной вады. Пасля гэтага яго кінулі ў турму, дзе ён неўзабаве памёр. Пасля ўзяцця Каркасона землі Транкавелей былі перададзеныя Сімону дэ Монфору. Яго сын перадаў гэтыя ўладанні каралю Францыі, які ўключыў іх у свой дамен ў 1224 годзе.
Пасля няўдалай спробы паўстання каркасонцаў на чале з сынам Віконта Транкавеля ў 1240 годзе, Людовік Святы выгнаў бунтароў з горада і загадаў ім пасяліцца на іншым беразе ракі: так пачаў будавацца новы горад, Бастыда. Каркасон ператварыўся ў горад з двума цэнтрамі, паміж Сітэ (фартэфікацыяй) і Бастыдай разгарэлася сапраўдная сацыяльная барацьба і эканамічная канкурэнцыя. Паступова Бастыда Людовіка Святога пачала квітнець і нават перасягнула Сітэ, які паступова страціў сваю ўладу і палітычнае значэнне.
У 1248 годзе ў ніжнім горадзе з’явілася консульства. Горадам кіравалі 6 консулаў разам з дваранствам. У XIV стагоддзі горад стаў першакласным вытворцам тэкстылю ў каралеўстве, у асноўным воўны. Прадукцыя экспартавалася ў такія гарады як Канстанцінопаль і Александрыя. У 1348 годзе ў горадзе, як і ва ўсёй краіне, пачалася чума. Эпідэмія перыядычна аднаўлялася аж да пачатку наступнага стагоддзя. У гэты ж час з-за Стагадовай вайны горад нёс вялікія страты. У 1355 годзе Эдуард Чорны Прынц спаліў ніжні горад, але пашкадаваў Сітэ. У 1359 годзе Бастыда была адноўлена і ўмацавана. Тэкстыльная вытворчасць аднавілася і атрымала далейшае развіццё.
Любоў Іванаўна Дабржанская
Любоў Іванаўна Дабржанская (24 снежня 1905,  —, ) — савецкая актрыса тэатра і кіно, спявачка; народная артыстка СССР (1965), лаўрэат Сталінскай прэміі II ступені (1951).