cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Англа-германскі антаганізм
Перыяды астуджэння англа-германскіх адносін (1888—1914)
Сцягі паказваюць, хто менавіта астудзіў адносіны
Асінхронныя машыны
Прынцып дзеяння
дзе I — сіла току; B — індукцыя магнітнага поля.
Хуткасць вярчэння
дзе p\,\! — колькасць пар магнітных палюсоў поля статара.
З-за таго што частоты кручэння поля статара і поля ротара розныя, то на ротары атрымаецца хуткасць вярчэння на 2-5 % меншая.
Папскі інстытут арабскіх і ісламскіх студый
Папскі інстытут арабскіх і ісламскіх студый (Pontificium Institutum Studiorum Arabicorum et Islamicorum) — каталіцкая навучальная ўстанова з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам. Яго мэта складалася ў падрыхтоўцы місіянераў, гатовых жыць у араба-мусульманскім асяроддзі.
Гісторыя
Інстытут быў створаны ў 1926 годзе ў Тунісе Таварыствам місіянераў Афрыкі (Белыя айцы). У 1949 годзе цэнтр навучання перабраўся ў горад Мануба каля сталіцы Туніса, дзе выкладалася арабская мова і дысцыпліны аб ісламе, у той час як асяродак у Тунісе стаў вядомы сёння як Інстытут арабскай літаратуры. У 1960 годзе цэнтр атрымаў статус Папскага інстытута, і ў 1964 годзе з-за палітыкі нацыяналізацыі ён быў вымушаны пераехаць з Туніса ў Рым, дзе атрымаў падтрымку папы Паўла VI як інструмент міжрэлігійнага дыялогу ў адпаведнасці з новым духам Другога Ватыканскага сабора.
Далына
Далына (Долина) — горад раённага значэння, цэнтр Далынскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці Украіны. Умоўна Далына падзяляецца на некалькі частак. Сярод іх Старая Далына, Загор’е, Брочкаў, Гарадок.
X ст. — 1918
Гісторыя Далыны ёсць вельмі багатай, бо горад узнік у X ст. і адносіцца да найстарэйшых гарадоў Прыкарпацця. Засяленне тутэйшых земляў хутчэй за ўсё абумоўлена тым, што тут выяўленыя паклады солі, а лясы багатыя драўнінай, грыбамі і ягадамі.
Побач з далінай ўзнікалі і развіваліся іншыя населеныя пункты, дзе таксама былі знойдзеныя саляныя крыніцы. Так з’явіліся Трасцянец, Солукаў, Слабада-Далынская, Ракаў і інш. Мясцовае насельніцтва ўзялося здабываць расол, і першая Долінская саляварня — правобраз сённяшняга солекамбіната — з’явілася толькі ў 1900 годзе.
Але не толькі солеварэннем славілася Далыншчына. У такіх вёсках, як Вітвіца, Гузееў, Герыня у канцы XVIII ст. дзейнічалі ўласныя папяровыя фабрыкі. У Велдзіжы (Шаўчэнкава), Максімаўцы, Мізуні здабывалі жалезную руду, займаліся ліцейнай справай. Нараўне з гэтымі рамёствамі развіваліся гандаль, земляробства, жывёлагадоўля.
Але сілаў, каб атрымаць свабоду, а значыць ўтрымаць уладу, было мала. Пры першым падзеле Рэчы Паспалітай 1772 года зямлі Далыншчыны трапляюць у рукі Аўстра-Венгрыі, якая захавала сваё панаванне ў краі да 1918 года.
1918—1949
Калі ва Украіне з’явілася магчымасць атрымаць дзяржаўную незалежнасць, многія жыхары горада і павета ўсталі на абарону Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі, ўліліся ў шэрагі Украінскай Галіцкай Арміі.
Пасля УНР (Украінская Народная Рэспубліка) перастала існаваць, у Далыне, а гэта быў 1919 год, зноў вярнулася польская ўлада, якая душыла на найменшыя праявы свабоды і незалежнасці. Вясной, а менавіта 26 мая таго ж года ва ўрочышчы Букаў, што на ўскраіне горада, яны расстралялі сечевых стралкоў — Мікалая Фрышчына, Осіпа Фрышчына, Осіпа Байдуніка, Уладзіміра Мазуркевіча.
У трыццатыя гады на тэрыторыі Далыншчыны ўзнікаюць падпольныя ячэйкі АУН. Тут бывае, паколькі яго сям’я жыла ў в. Трасцянец кіраўнік Арганізацыі Украінскіх Нацыяналістаў Сцяпан Бандэра.
На Яворынай гары ў Далыншчыне была размешчана школа «Алені» пад кіраўніцтвам маёра Фёдара Палявога, якія загінулі ў 1944 г. у адчайным баі са спецчасцю НКУС, а таксама краявога правадніка АУН Яраслава Мельніка, які быў забіты праваахоўнымі органамі ў 27-гадовым узросце з жонкаю Антанінай, немаўлятам Раманам і саўдзельнікамі ў бункеры, які знаходзіўся непадалёк ад школы.
Далыняне мужна змагаліся супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў (1941-45 гг), процідзейнічалі новаму прыходу бальшавіцкай улады. Ужо ў 60-я гады на Далыншчыне, а менавіта ў сёлах Кальне, Лужкі, Слабада Балехаўская, Солукі, зарадзілася новая палітычная арганізацыя — Украінскі Нацыянальны Фронт. Яго правадырамі былі Дзмітрый Квецко, Міхаіл Дзяк, Яраслаў Лесаў, Зінові Красоўскі, Мікалай Крайнік. Горад згадваюць ў крэсавай кнізе справядлівых на стар 176.
1950 — наш час
У 1989 годзе ў Далыне, упершыню ва Украіне быў знесены помнік Леніну. Арганізатарамі былі Пётр Січко і Сцяпан Палюляк.
Эканоміка
Хаця і славілася Далына сваёй соллю, больш пра яе даведаліся тады, калі тут 1950 пачалася прамысловая вытворчасць нафты. Нафтавай называюць яе і цяпер, калі мінула ўжо 50 гадоў, зараз у горадзе развіваюцца іншыя галіны народнай гаспадаркі. У Далыне прадстаўлены такія вытворчыя арганізацыі як ААТ «Управління бурових робіт», «Нафтогазове видобувне управління», «Долинський газопереробний завод», «Укртрансгаз», якія з’яўляюцца дачыннымі прадпрыемствамі НАК «Нафтогаз». Праз тэрыторыю Далынскага раёна праходзіць нафтаправод Дружба і размешчана кампрэсарная станцыя.
Спорт
Горад вядомы па такім футбольным клубе, як: «Нафтавік». Аднак у пачатку 2008 года, праз спыненне фінансавання, клуб зняўся з чэмпіянату Украіны сярод камандаў Другой Лігі, дзе прымаў удзел.
Вядомыя ўраджэнцы
Сярод вядомых ураджэнцаў Далыны — украінскі грамадскі дзеяч і мецэнат Емяльян Антановіч і ўкраінскі кампазітар Яраслаў Лапацінскі
Улада
Ула́да — здольнасць і магчымасць для індывіда або пэўнай групы ажыццяўляць сваю волю, аказваць уздзеянне на характар і кірунак дзейнасці, паводзіны іншых людзей, незалежна ад іх згоды або нязгоды. Ажыццяўляецца праз эканамічныя, ідэалагічныя і арганізацыйна-прававыя механізмы, а таксама з дапамогай прымусу, аўтарытэту, традыцый і г.д. Улада забяспечвае правапарадак, прызнаны ў дадзеным грамадстве.
Крыніцы і метады рэалізацыі ўлады
Існуе цэлы шэраг крыніц улады. Агульнапрыэнанай крыніцай з’яўляецца сіла, таму ў свядомасці многіх людзей улада атаясамліваецца з насіллем. Да істотных крыніц улады адносяцца таксама здольнасці асобы канкрэтнага лідара, багацце і грамадскае становішча носьбітаў улады, іх веды і валоданне інфармацыяй.
Джын Шарп вылучае наступныя неабходныя крыніцы палітычнай улады:
Сярод метадаў рэалізацыі ўлады асаблівае месца займае фізічны і псіхічны прымус. Першы заключаецца ў прамым навязванні сацыяльным суб’ектам пэўнага кшталту паводзін, другі — гэта пагроза ім негатыўнымі вынікамі ў выпадку ўхілення ад навязваемых паводзін. Носьбіты ўлады выкарыстоўваюць таксама прыёмы пераканання і заахвочвання, уздзеяння аўтарытэтам і г.д.
Віды ўлады
У сучасным грамадстве сярод адпаведных інструментаў і прыёмаў уладарання вылучаюць некалькі відаў улады: палітычная, эканамічная, сацыяльная, бацькоўская, культурна-інфармацыйная.
Найбольш важная сярод іх палітычная ўлада як рэальная здольнасць класа, сацыяльнай групы або індывіда праводзіць сваю волю, якая вызначаецца аб’ектыўнымі патрэбнасцямі і інтарэсамі, з дапамогай прававых палітычных норм і спецыяльнага інстытута — дзяржавы. Палітычная ўлада выконвае толькі ўласцівыя ёй функцыі — кіраванне грамадствам, падтрыманне парадку і стабільнасці, дасягненне грамадскай згоды, рэгуляванне паводзін людзей, выяўленне, абмежаванне і вырашэнне канфліктаў і да т.п. Для ажыццяўлення гэтых функцый палітычная ўлада афармляецца ў пэўныя дзяржаўныя і палітычныя структуры. Найважнейшым пытаннем палітычнай улады з’яўляецца раздзяленне яе на выканаўчую, заканадаўчую і судовую.
Алейрас
Алейрас (Oleiros (La Coruña)) — муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Ла-Карунья ў складзе аўтаномнай супольнасці Галісія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Карунія. Займае плошчу 43,87 км². Насельніцтва 33550 чалавек (на 2010).
Хрысціянскі сацыялізм
Ідэі хрысціянскага сацыялізму знайшлі асаблівы водгук у Лацінскай Амерыцы.
Ідэалогія і базісы
Хрысціянскі сацыялізм прапануе для вырашэння карэнных праблем сучаснасці людзям выкарыстоўваць маральнае ўдасканаленне, хрысціянскую любоў і супрацоўніцтва класаў, а такія з’явы як капіталізм, эгаізм і эксплуатацыя цалкам знішчыць. Хрысціян-сацыялісты імкнуцца да сацыяльнай справядлівасці, а царкву і рэлігіі бачаць як памочнікаў. Дадзеная ідэалогія мае на ўвазе пабудову грамадства, дзе будуць існаваць справядлівы падзел рэсурсаў, сумленнасць, роўнасць усіх людзей, любоў да бліжняга (братэрства), маральнасць. У аснову такога грамадства павінны быць пакладзены гуманізм і вучэнне Хрыста. Хрысціянскія сацыялісты мяркуюць, што пры такім ладзе чалавецтва дасягне хрысціянскага выратавання, гэта значыць праз сацыяльны дабрабыт людзі пазбавяцца ад граху.
Нягледзячы на ​​свой упор на хрысціянства, хрысціян-сацыялісты лічаць, што рэлігія з’яўляецца асабістым выбарам кожнага чалавека.
Прыхільнікі хрысціянскага сацыялізму лічаць, што сацыялізм і хрысціянства маюць шмат агульнага :
Некаторыя хрысціянскія сацыялісты звяртаюць асаблівую ўвагу на тыя часткі Бібліі, дзе місія Ісуса апісваецца не як ачышчэнне свету (сацыяльны парадак), але «прынясенне мяча» (сацыяльныя канфлікты), напр. . Гэтае месца з евангелляў разумеюцца (многімі літаральна) як заклік да ўзброенай барацьбы для дасягнення справядлівасці як хрысціянскай місіі.
Як яшчэ адзін прыклад блізкасці ранняга хрысціянства да сацыялістычных ідэй, можна назваць вучэнні архіепіскапа Іаана Златавуста. Ён заклікаў багатую арыстакратыю добраахвотна адмовіцца ад багацця, аддаць усю маёмасць у распараджэнне царквы, а затым размеркаваць паміж усімі людзьмі паводле іх патрэб. Златавуст лічыў, што тады ўсе будуць задаволеныя, што такія адносіны, заснаваныя на ўзаемнасці і салідарнасці, прыцягнуць нехрысціян у хрысціянскую веру.
Формы і напрамкі
Тэалогія вызвалення выкарыстоўвае сацыялогію і эканамічныя навукі для вывучэння беднасці, лічачы, што яна з’яўляецца крыніцай граху. Яна паказвае на самарэалізацыю чалавецтва як частку боскага замыслу. Згодна з тэалогіяй дадзенага кірунку, хрысціянскае выратаванне недасягальна без эканамічнага, палітычнага, сацыяльнага і ідэалагічнага вызвалення як значнай прыкметы чалавечай годнасці.
У цяперашні час тэалогія вызвалення перажывае новае адраджэнне ў сувязі з прыходам да ўлады ў многіх краінах Лацінскай Амерыкі, асабліва ва ўмовах крызісу прасацыалістычных сіл. Прэзідэнты Уга Чавес ў Венесуэле і Рафаэль Карэа ў Эквадоры неаднаразова заяўлялі аб сваёй блізкасці да тэалогіі вызвалення і хрысціянскага сацыялізму, а Фернанда Луга, абраны ў 2008 г. прэзідэнтам Парагвая ад левацэнтрысцкай кааліцыі, сам з’яўляецца былым біскупам. Таксама адбываецца збліжэнне царквы з урадам на Кубе.
Хрысціянскі камунізм можа лічыць радыкальным напрамкам хрысціянскага сацыялізму: хрысціянскія камуністы могуць не згаджацца з многімі палажэннямі марксізму, у тым ліку і з антырэлігійнай кропкай гледжання многіх марксістаў, аднак пры гэтым яны падтрымліваюць эканамічныя і экзістэнцыяльныя аспекты марксісцкай тэорыі (у тым ліку і тэорыю аб эксплуатацыі працоўнага класа капіталістамі, выманні дадатковага кошту ў форме прыбытку і выкарыстанні наёмнай працы як інструмента для чалавечага адчужэння, што ў сукупнасці спрыяе ўзмацненню свавольства ўладаў). Хрысціянскі камунізм выступае за барацьбу супраць капіталізму і садзіць імі прагнасці, эгаізму і сляпых амбіцый, заклікаючы чалавецтва вярнуцца да такіх каштоўнасцей, як міласэрнасць, дабрыня і справядлівасць.
Хрысціянскія камуністы часта цытуюць Дзеі апосталаў, часткі 2 і 4 як доказ таго, што першыя хрысціяне жылі ў камуністычным грамадстве. Так, аб роўнасці народаў кажуць наступныя вершы Дзеянні 2:7-11: «У мноства што ўверавалі, было адно сэрца і адна душа; і ніхто нічога з маёнтка свайго не называў сваім, а ўсё ў іх было супольнае».
Каталіцкія сацыялісты (сацыял-католікі) заклапочаныя лёсам працоўнага класа і, абапіраючыся на рэлігійныя меркаванні, вылучаюць прапановы больш-менш значных сацыяльных рэформаў. З іх пункту гледжання існы эканамічны парадак не адпавядае справядлівасці, як яе разумее хрысціянская царква. Абапіраючыся на выслоўі св. Тамаша, Дунса Скота, св. Васіля і Іаана Златавуста («што можа быць неразумней, як сеяць без зямлі, без дажджу і без сахі? Тыя, хто займаецца такім земляробствам, збіраюць толькі куколь, якія будуць кінутыя ў агонь вечны»; «атрымліваць даход без працы, значыць быць ліхвярам» і г. д.), больш за крайнія з каталіцкіх сацыялістаў заадно з ростам асуджаюць увогуле ўсякі прыбытак на прамысловы капітал.
Іншыя з каталіцкіх сацыялістаў ідуць яшчэ далей: яны патрабуюць прызнання працоўных саюзаў абавязковымі афіцыйнымі ўстановамі. Іншыя настойваюць на тым, каб такія саюзы аб’ядноўвалі не адных рабочых, але разам з імі і гаспадароў, па тыпу сярэднявечных карпарацый. Апошнія пры гэтым надзвычай ідэалізуюць, і з-пад увагі прапускаецца гістарычная перспектыва.
Частка каталіцкіх сацыялістаў прытрымліваецца ​​схемы трох стадый развіцця грамадства:
Ва ўсіх выкладзеных думках каталіцкія сацыялісты імкнуцца абапірацца на аўтарытэт св. Пісання і бацькоў царквы, а з 1891 г. — яшчэ і на выдадзеную Папам Львом XIII энцыкліку «Rerum Novarum», дзе кіраўнік каталіцкай царквы, прызнаючы наяўнасць сацыяльнага зла і бачачы ў сучасным грамадстве, «з аднаго боку, усемагутнасць багацця, з другога — бяссілле беднасці», патрабуе ад каталіцкага духавенства энергічнай работы на карысць народа.
У свеце
Пачаткам распаўсюджвання ідэй хрысціянскага сацыялізму ў Лацінскай Амерыцы можна лічыць пачатак Халоднай вайны. Яго прыхільнікі ахвотна супрацоўнічалі з камуністычнымі рухамі ў барацьбе з правымі сіламі (Калумбія, Нікарагуа) і хунтамі (Чылі). Найбольш яркімі прадстаўнікамі лацінаамерыканскага хрысціянскага сацыялізму XX стагоддзя з’яўляліся Леанарда Боф, Эрнеста Кардэналь, і Каміла Торэс.
У 1999 годзе да ўлады ў Венесуэле прыйшоў Уга Чавес. Яго палітыка грунтавалася на прынцыпах папулізму, баліварыянізму і хрысціянскага сацыялізму. Таксама левы хрысціянскі рух моцна ўплывае на сацыялізм XXI стагоддзя, які вяршэнствуе ў пяці краінах: Балівія, Венесуэла, Куба, Нікарагуа, Эквадор.
У шэрагу еўрапейскіх краін існуюць хрысціянска-сацыялістычныя партыі (Швейцарыя, Італія, Грэцыя) і групы ў сацыялістычных партыях (Вялікабрытанія — у лейбарысцкай партыі).
У Злучаных Штатах хоць і нельга адзначыць цэлай партыі хрысціянскіх сацыялістаў, маюцца, аднак, асобныя постаці з асяроддзя духавенства, якія, зацікавіўшыся лёсам рабочых, выступілі ў якасці іх абаронцаў на практычным ці тэарэтычна ніве. Напрыклад, святар Мак Глін — адкрыты сацыяліст, саюзнік Генры Джорджа.
Сучасныя амерыканскія сацыялісты, якія ўваходзяць у склад Сацінтэрна, выдаюць часопіс «Рэлігійны сацыялізм». Выданне спецыялізуецца на палітыка-сацыяльных і рэлігійна-філасофскіх тэмах.
У Царскай Расія самым вядомым хрысціян-сацыялістам быў Фёдар Дастаеўскі. Ён абвяргаў бездухоўнасць капіталізму. На думку Дастаеўскага, сацыяльны дабрабыт дасягаецца толькі маральным удасканаленнем кожнага асобнага чалавека. У сваёй філасофіі ён прытрымліваўся гуманізму, ухваляў барацьбу чалавецтва за ідэалы справядлівасці і дабра.
У савецкі час вылучаецца лідар хрысціян-евангелікаў Праханаў. Яму былі блізкія сацыялістычныя ідэі. У 1927 г. Праханаў прыступіў да ўвасаблення сваёй ідэі стварэння рэлігійна-працоўных паселішчаў, пачаўшы рэалізацыю праекта «Евангельск». Аднак з-за ўзмацнення жорсткасці палітыкі СССР у адносінах да пратэстантаў, праект не быў рэалізаваны, сам рух хрысціянскай кааперацыі згорнуты, а хрысціянскія сельскагаспадарчыя камуны («сектанцкія калгасы») — ліквідаваны.
Адносіны з царквой
Рымска-каталіцкая царква ў сваім сацыяльным вучэнні першапачаткова жорстка адпрэчвала сацыялізм, але затым прыняла некаторую частку яго прынцыпаў, калі выйшла энцыкліка Папы Льва XIII Rerum Novarum. Дакумент патрабаваў справядлівай аплаты працы работнікаў, стварэння каталіцкіх рабочых арганізацый і класавай салідарнасці, а таксама супрацоўніцтва працадаўцаў і работнікаў. Капіталізм характарызуецца як «хвароба», а радыкальны сацыялізм — як «няправільнае лека».
У сваёй сучаснай сацыяльнай канцэпцыі РПЦ заклікае да справядлівага размеркавання прадуктаў працы і асуджае «перадзел уласнасці з зневажаннем правоў яе законных уладальнікаў».
Абагульняючы, можна сказаць, што сучасная хрысціянская царква ставіцца да ідэалогіі хрысціянскага сацыялізму хутчэй умерана, чым адмоўна. Таксама варта дадаць, што некаторыя хрысціян-сацыялісты (Каміла Торэс, Элдэр Камара, Сяргей Булгакаў, Эрнэста Кардэналь і інш.) з’яўляліся святарамі. Аднак частка рэлігійных дзеячаў выступаюць з крытыкай хрысціян-сацыялізму. На іх думку, сацыялізм прымушае людзей думаць пра стварэнні зямной утопіі, адсоўваючы на ​​другі план дабрабыт у раі.
Крытыка
Для пэўнай часткі грамадства хрысціянства і сацыялізм не з’яўляюцца сумяшчальнымі. У асяроддзі прыхільнікаў навуковага сацыялізму гэта праяўляецца найбольш ярка. Паслядоўнікі класічнага марксізму лічаць, што рэлігію патрабуецца знішчыць, бо яна служыць базай для манархічнай улады і саслоўнага ладу, спрыяе прыгнёту працоўнага класа, прымушае змірыцца з капіталізмам і эксплуатацыяй. Хрысціянскі сацыялізм, на думку матэрыялістычных сацыялістаў, з’яўляецца трызненнем.
Бальшавікі, не прызнаючы тэорыю хрысціянскага сацыялізму, абапіраліся на тое, што для працоўнага класа найбольш важны дабрабыт у сапраўдны момант, а не ў прыстанішчы праведных душ пасля цялеснай смерці. Адзінства гэтай сапраўды рэвалюцыйнай барацьбы прыгнечаных класа за стварэнне раю на зямлі важней для нас, чым адзінства меркаванняў пралетарыяў пра рай на небе.
Таксама хрысціянскі сацыялізм падвергнуўся крытыцы і з боку хрысціян. Многія вернікі выступаюць супраць падобнага руху, паколькі ў сацыялістычных краінах, як СССР, Куба, КНР, В’етнам і КНДР, былі ганенні на рэлігію.
Лоўрэнс Рыд у кнізе «Рэндэрынг кесару» пісаў, што Ісус не быў сацыялістам, таму што ён заахвочваў добраахвотнае ахвяраванне і дабрачыннасць, а не абавязковае ўзяцце грашовых сум урадам (падаткі). Браян Фішэр з Амерыканскай сямейнай асацыяцыі сцвярджаў, што Ісус і зусім быў капіталістам, таму што той выступаў за «добраахвотнае пераразмеркаванне багацця».
Фруэла I Бязлітасны
Фруэла I Бязлітасны (Fruela I el Cruel) (?—768) — кароль Астурыі, які кіраваў у 757—768 гг. Сын караля Альфонса I і Гермесінды.
Фруэла ўступіў на прастол пасля смерці свайго бацькі. Па характары яго апісваюць як чалавека падазронага і жорсткага.
Акрамя ўсяго іншага, Фруэле таксама прыпісваецца заснаванне горада Аўеда, будучай сталіцы Астурыі, у 761 г.
Ратнікаў
Ра́тнікаў — прозвішча.
Веліжскае паўстанне
Веліжскае паўстанне — антысавецкае паўстанне, якое адбылося ў лістападзе 1918 года ў Веліжскім павеце Віцебскай губерні, большую частку Парэцкага і Бельскага паветаў Смаленскай і часткова Віцебскі павет Віцебскай губерні.
Перадгісторыя
У чэрвені 1918 г. (ВЧК РСФСР) расстраляла ў Вележы 3 беларусаў і 2 немцаў (агранома Шаганава, кажамяку Крупскага, гандляра Турыка, натарыуса Нормана і тэхніка Бранта). Шосты, літовец ксёндз Петрапаўлаўскага касцёла Будрыс, паводле сцверджанняў ВЧК уцёк, і яны асудзілі яго да расстрэлу завочна. Паводле ВЧК гэтыя 6 чал. падрыхтоўвалі «контрреволюционный мятеж» супраць «власти рабочих и крестьян» і з'яўляліся яго штабам.
Прычыны і падзеі
У пачатку лістапада 1918 г. у Вележы пачалася мабілізацыя сярод сялян у Чырвоную армію. 10 лістапада 1918 г., калі скончылася урачыстае святкаванне першай гадавіны Кастрычніцкага перавароту, павятовы ваенны камісар абвясціў мабілізаваным, што заўтра яны накіроўваюцца на фронт супраць чэхаславакаў. Пасля гэтага ўсе мабілізаваныя і мясцовыя жыхары выйшлі на Рынкавую плошчу, і перад будынкам павятовага выканкома патрабавалі адмены харчпадатка і ліквідацыі голаду ў павеце. Мабілізаваныя пачалі арыштоўваць і саджаць у турмы усіх павятовых дзяржаўных і партыйных функцыянераў. Таксама яны падпалілі дом-камуну, дзе размясціліся «адказныя работнікі партыі і ўрада». У паўстанні ўдзельнічалі настаўнікі, святары, гімназісты, сяляне, стараверы, жыхары латышскіх вёсак Ільінскай воласці. 11 лістапада паўстанне пачалося таксама ў Баранаўскай і Усмынскай валасцях.
Бальшавікі ў свой час абвясцілі горад і павет на ваенным становішчы, а тым самым выканком стаў рэўкамам. Начальнік ЧК Мусаеў (праз два дні забіты гімназістам-паўстанцам Лаймінгам) і ягоны памочнік Хадакоў (застрэлены праз год гімназістам-партызанам Таварасам) адразу пачалі фарміраваць роту ЧК.
Гісторыя Танзаніі
Вучоныя лічаць танзанійскую зямлю прарадзімай чалавека. Непасрэдна калыскай называюць цясніну Алдувай, дзе знойдзены рэшткі нашых прашчураў узростам 1,8 млн гадоў.
Веліжскае паўстанне
Прычыны і падзеі
15 лістапада 1918 г. паўстанцы захапілі Веліж. Паводле звестак А.Хахлова, колькасць узброеных сялян дасягала 1000 чалавек. У тым самым дню Віцебская ГубЧК атрымала ад веліжскага ЧК тэлеграму:
Гісторыя Танзаніі
Дакаланіяльны перыяд
Першапачаткова тэрыторыю цяперашняй Танзаніі засялялі народы, роднасныя [бушмены[|бушменам]] і гатэнтотам, якія займаліся паляваннем і збіральніцтвам. Затым, у I тысячагоддзі да н. э., з Эфіопскага нагор'я прыйшлі кушыцкія плямёны. Да пачатку н. э. тут аселі плямёны банту. Прыкладна ў сярэдзіне I тысячагоддзя н. э на ўзбярэжжы цяперашняй Танзаніі з'явіліся персідскія гандляры, а затым — арабскія. Менавіта тады склалася новая этнічная супольнасць — суахілі. Яе склалі мясцовыя прыбярэжныя плямёны і іншаземцы з Ірана, Аравіі, а таксама з Індыі. Суахілі займаліся міжнароднай гандлем — з Афрыкі вывозіліся слановая косць, золата, рабы, а ўвозіліся рамесныя вырабы, тканіны, прадукты харчавання.
З'яўленне еўрапейцаў. Першыя дзяржавы
У пачатку XVI-га стагоддзя на ўзбярэжжы цяперашняй Танзаніі з'явіліся партугальцы. З 1505 года яны захапілі практычна ўсе партовыя гарады, але ў другой палове XVII-га стагоддзя арабы і суахілі здолелі выгнаць партугальцаў, пасля чаго ажывілася гаспадарчая дзейнасць. Арабы і мясцовыя жыхары, якія прэтэндавалі на арабскае паходжанне, актыўна заняліся гандлем рабамі. Рабы-негры пастаўляліся ў краіны Блізкага Ўсходу, а таксама ў Індыю і для еўрапейскіх плантатараў на астравах у Індыйскім акіяне. У выніку некаторыя раёны ў глыбіні цяперашняй Танзаніі ў XVIII-м стагоддзі істотна спусцелі. Дзякуючы гандлю людзьмі адбылося ўзнікненне зародкаў дзяржаўнасці ў глыбінных раёнах краіны ў народаў шамбала, чага, хехе, хая, ньямвезэ. Да прыкладу, «дзяржава» вярхоўнага правадыра племя Шамбала па імю Кімверы распасціралася ад схілаў Кіліманджара да ўзбярэжжа Індыйскага акіяна. Таксама паўстала «краіна» племя хехе — пад кіраўніцтвам вярхоўнага правадыра Муюгумбы. Але ў сярэдзіне XIX-га стагоддзя на ўзбярэжжы сучаснай Танзаніі з'явілася мноства еўрапейцаў — гандляроў і місіянераў (з Брытаніі, Францыі, Германіі і нават з ЗША). Асабліва агрэсіўна дзейнічалі англічане, якія проста забаранілі султану Занзібара займацца гандлем рабамі.
Веліжскае паўстанне
Прычыны і падзеі
Большасць паўстанцаў не мелі ўзбраення. Мясцовае насельніцтва і мабілізаваныя сяляне былі ўзброены віламі, косамі, рагацінамі, шворанамі. Толькі ў некалькіх сотняў мясцовых паляўнічых былі рознакалібровыя стрэльбы. Нешматлікія былыя жаўнеры Першай сусветнай вайны мелі трохлінейные вінтоўкі з абмежаванай колькасцю патронаў.
Гісторыя Танзаніі
Каланіяльны перыяд
У 1885 годзе на ўзбярэжжа Танзаніі высадзіўся немец Карл Петэрс (яму было тады 29 гадоў). Ён даволі хутка заключыў дагаворы з правадырамі 12 плямёнаў аб пратэктараце, гэта значыць аб пераходзе іх пад уладу Германіі, а ў 1888 годзе ўзяў ў султана Занзібара ўсю прыбярэжную частку Танзаніі ў арэнду на 50 гадоў. Англічане ў лістападзе 1890 года заключылі з султанам Занзібара дагавор аб пратэктараце над востравам, а ў 1891 года Петерс абвясціў аб стварэнні імперскай калоніі Германская Усходняя Афрыка.
Веліжскае паўстанне
Прычыны і падзеі
Ад 11 да 17 лістапада 1918 г. амаль уся Віцебская губерня была ахоплена стыхійнымі паўстаннямі. Антысавецкія паўстанні таксама разгараліся ў паветах Смаленскай губерні (Парэцкім, Бельскім) і таксама ў аддаленай Магілёўскай губерні. У Вазнясенскай воласці Віцебскага павета бальшавікі канфіскавалі 1500 вінтовак. Паўстанцы Вязьменскай воласці Полацкага павета 13 лістапада захапілі станцыю Расоны. Атрад паўстанцаў на суткі захапіў г. Парэчча.
Гісторыя Танзаніі
Перыяд незалежнасці
9 снежня 1961 года Брытанія падаравала незалежнасць Танганьіцы, а 10 снежня 1963 года — Занзібару, які застаўся султанатам. Аднак ужо 12 студзеня 1964 года на Занзібары выбухнула паўстанне, улада султана была зрынута і 26 красавіка 1964 года кіраўніцтва Рэспублікі Танганьіка і Народнай Рэспублікі Занзібара і Пемба абвясцілі аб стварэнні Аб'яднанай Рэспублікі Танганьікі і Занзібара. 29 кастрычніка 1964 года назва была скарочана да сучаснай Танзаніі.
Веліжскае паўстанне
Прычыны і падзеі
18 лістапада паўстанцы падышлі да Семічоўскага Бора (7 км ад Веліжу) і размясціліся на 60 кв. км. Пасля гэтага рэком змяніў ваеннае становішча ў горадзе на абложнае. У гэты-ж дзень у Веліж прыбыў батальён Віцебскага ГубЧК (складаўся з латышоў) які адразу быў накіраваны ў Семічоўскі Бор, дзе ў гэты час ужо ішоў бой паміж ротай веліжскага ЧК і паўстанцамі. У тыл паўстанцаў бальшавікі накіравалі з Невелю і Усвятаў т. зв. «інтэрнацыянальную брыгаду» (складалася з латышоў і кітайцаў), а са станцыі Заходняя Дзвіна ў напрамку да Ільіна — роту курсантаў Цвярской партшколы. У ходзе боя ў Семічоўскім Бары, паўстанцы разграмілі веліжскую роту ЧК, аднак пацярпелі паразу ад батальёна Віцебскага ГубЧК.
Гісторыя Танзаніі
Перыяд незалежнасці
У Танзаніі, якую ўзначаліў Джуліус Ньерэрэ, была абвешчана лінія «будаўніцтва нацыі». Па ўсёй краіне пачалася «добраахвотная кампанія» па ўдзелу моладзі, жанчын, старых у будаўніцтве грамадскіх аб'ектаў, дарог, мастоў. Гэтая павіннасць спалучалася з навучаннем ваеннай справы. У той жа час многія з кіраўнікоў кіруючай партыі Тану (Танганьікскі Афрыканскі Народны Саюз) заняліся асабістым узбагачэннем. У 1966 годзе ўспыхнулі паўстанні студэнтаў, якія адмаўляліся выконваць працоўныя павіннасці. Улады Танзаніі паспяхова задушылі гэтыя паўстанні ваеннай сілай. У студзені 1967 года кіраўніцтва ТАНУ абвясціла аб праграме будаўніцтва ў Танзаніі камунізму. Пасля гэтага ў краіне былі нацыяналізаваны банкі, прамысловыя прадпрыемствы, знешнегандлёвыя арганізацыі, а таксама сельскагаспадарчыя плантацыі (у тым ліку якія належалі замежнікам). У сельскай мясцовасці сталі стварацца калгасы — паводле канцэпцыі танзанійскага камунізму уджамаа. Гэтыя навіны сустрэлі асаблівае супраціўленне на Занзібары — там дайшло да таго, што ў 1972 быў забіты партыйны лідар. У адплату ўлады Танзаніі пакаралі смерцю некалькі дзясяткаў «змоўшчыкаў». У сярэдзіне 1970-х гадоў планавалася аперацыя «мадука» — поўная нацыяналізацыя ўсяго рознічнага гандлю ў краіне, але яна скончылася правалам. Аднапартыйная сістэма праўлення, якая існавала з 1970-х гадоў, спыніла сваё існаванне ў 1995 годзе, калі былі праведзены выбары на дэмакратычнай аснове.
Веліжскае паўстанне
Прычыны і падзеі
У ноч з 18 на 19 лістапада невялікі конны аддзел паўстанцаў, напалову складзены з салдат і афіцэраў Станіслава Булак-Балаховіча, абмінуўшы Семічоўскі Бор і бальшавіцкія кардоны на ўскраіне Веліжу, прарваўся ў горад. Аддзел зрабіў спробу акружыць турму, аднак ацалелыя салдаты роты веліжскага ЧК поўнасцю разбілі яго. Да Сямічоўскага Бора дайшло каля трох тысяч паўстанцаў. Іншыя былі перахоплены і рассеяны бальшавіцкімі вайсковымі аддзеламі.
Паўстанне дайшло і да сяла Глазамічы, дзе 20-гадовы айцец Васіль Лузгін адправіў малебен, у якім звярнуўся да жанчын з кароткім словам:
Паўстанне канчаткова было падаўлена 23 лістапада, але асобныя групы працягвалі супраціўленне да 1925 года. Падчас здушэння паўстання быў затрыманы і расстраляны адзін з камандзіраў паўстанцаў, паручык царскай арміі Пятрушчанкаў, другі паручык — Акушчанкаў — уцёк і пад мянушкай «Абярон» шмат год дзейнічаў з сваёй групай ў Сяртэйскай і Чэпельскай валасцях Вяліжскага павета.
Арганізатары
Брант, Крупскі, Турык, браты Бараняты, браты Іван і Паўлюк Нілёнкі, афіцэры А.Жыгалаў і К.Жыгалаў, паручыкі царскай арміі Пятрушчанкаў і Акушчанкаў, мясцовыя святары.
Вынік
У снежні 1918 г. ў Віцебску былі расстраляны члены Віцебскага Саюза беларускага народа, прэзідыума Віцебскага саюза праваслаўных парафій — доктар Грыгаровіч, Бялыніцкі-Біруля, Палонскі, Стукаліч.
16 лютага 1942 г. помнік апынуўся на тэрыторыі занятай 1-м Прыбалтыйскім фронтам. У гэты дзень салдаты Чырвонай арміі павалілі крыж-помнік і рассралялі айца Паўла Савіцкага, які служыў тут агульную прачулую паніхіду.
Аб паўстанні і паўстанцах
У СССР гісторыкі практычна не надавалі ўвагі даследаванням антыбальшавіцкіх паўстанняў. Адным з першых артыкулаў аб Веліжскім паўстанні напісаў Алесь Сіпка «Міф аб Веліжскім паўстанні» (газета «За вяртанне на радзіму», № 43, 1959). Аўтар сцвярджае, што ён судзіў паўстанцаў як падсудак выязной сэсіі Пскоўскага Губсуда, што ўжо выклікае недавер да зместу тэкста, так як судзілі іх выязныя тройкі Віцебскага ГубЧК і Рэштрыбунал 15-й арміі.
Пра Вяліжскае паўстанне пісалі ў сваіх успамінах беларускі пісьменнік Юрка Віцьбіч і падпалкоўнік КДБ вяліжанец П. І. Красінец.
Магдалена Шайтаўер
Магдалена Шайтаўер (Magdalena Szajtauer; нар. ) — польская баскетбалістка. Выступала ў моладзевых зборных Польшчы — U-16, U-18 і U-20. Член зборнай Польшчы па баскетболе.
Біяграфія
У вышэйшай лізе гуляе з 2011 года, дзе прадстаўляла «Гожаў» да 2018 года. Потым пераехала ў Люблін, пасля ва Уроцлаў. У 2020 годзе падпісала кантракт з быдгошчскім клубам «Баскет-25».
Матрос
Матрос (matroos) — малодшае воінскае званне у ВМФ (ВМС) многіх дзяржаў свету; адпавядае званню радавы ў іншых відах узброеных сіл. На суднах гандлёвага і іншага цывільнага флоту матрос — пасада члена экіпажа.
Фаціміды
Фацімі́ды (909 — 1171) — дынастыя ісмаіліцкіх халіфаў, якія ўзводзілі сваё паходжанне да Алі і Фацімы праз Ісмаіла, сына Джафара ас-Садзіка.
Суніты адмаўлялі алідскае паходжанне Фацімідаў і называлі іх Убайдзітамі, г. зн. нашчадкамі ісмаіліцкага імама Убайдалаха аль-Махдзі, заснавальніка дынастыі Фацімідаў.
У 971 годзе яны заснавалі новую сталіцу сваёй дзяржавы — Каір. Падпарадкаваўшы сабе Мекку і Медзіну, Фаціміды мелі намер захапіць Багдад, зрынуць Абасідаў і ўсталяваць адзіны Халіфат пад сваёй уладай. У Каіры быў створаны цэнтр, у распараджэнні якога знаходзілася разгалінаваная сетка прапаведнікаў.
Да сярэдзіны XI стагоддзя ў Емене замацоўваецца ісмаілістычная дынастыя Сулайхідаў. Паступова фацімідскі ўплыў пачынае падаць, што было абумоўлена не столькі з'яўленнем магутнага суперніка ў асобе Сельджукідаў, колькі крызісам ідэалогіі ісмаілістычнага руху.Фацімідам не ўдалося ўвасобіць у жыццё ні сваю эзатэрычную дактрыну, ні сацыяльную праграму, воссю якой было абяцанне ўсталяваць сацыяльную справядлівасць. Стомленая войнамі з Візантыяй і асабліва крыжакамі, эканамічна саслабленная інтэнсіўнай эксплуатацыяй сялянства, дзяржава Фацімідаў развалілася пад уладай наёмнай гвардыі. Курдскі эмір Салах ад-Дзін, стаўшы гаспадаром краіны, прызнаў уладу абасідскага халіфа, і ісмаіліцкая дзяржава лёгка ператварылася ў суніцкую.
Генадзь Васілевіч Ратнікаў
Біяграфія
Скончыў у 1958 годзе Мінскі педагагічны інстытут, у 1969—1972 гадах выкладаў у ім. У 1961—1969 і з 1975 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Нацыянальнай АН Беларусі, з 1977 года адначасова выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў.
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю беларускага сучаснага кіно, эстэтыку мастацкага вобраза і псіхалогію кінатворчасці. Аўтар сцэнарыяў дакументальных фільмаў «Жыццё на сцэне» (1964, з У. Няфёдам), «Абавязак памяці» (1983).
Кампілятар
Кампілятар — камп'ютарная праграма (ці комплекс праграм), якая перакладае зыходны код, напісаны на мове праграмавання высокага ўзроўню, на іншую камп'ютарную мову (мэтавую, звычайна машынную) нізкага ўзроўню. Звычайна вынікам кампіляцыі з'яўляецца аб'ектны машынны код, які загружаецца аперацыйнай сістэмай, але таксама можна атрымаць пасля кампіляцыі і чытальны код.
Альфонса I Каталік
Альфонса I Каталік (Alfonso I) (693 — ) — кароль Астурыі, які кіраваў у 739—757  гады.
Альфонса I, таксама вядомы як Каталік (el Católico), быў сынам герцага Кантабрыі Педра. Чалавек набожны і адважны, зрабіўшыся каралём, ён значна пашырыў межы сваёй дзяржавы: далучыў да Астурыі ўсё прымор'е да зямлі баскаў, перайшоў праз горы на поўдзень і ўзяў горад Луга ў вярхоўях ракі Міньё. Затым разам з сынам Фруэлай, ён заваяваў землі паміж Міньё і Дуэра. Хуткімі набегамі ў розных кірунках Альфонс знішчаў і выгнаў мусульман, спусташаў іх вобласці, адводзіў хрысціян на поўнач краіны і пасяляў у тых заваяваных гарадах, уладу над якімі спадзяваўся ўтрымаць пад сабой. Сваёй кіпучай дзейнасцю, заснаваннем шматлікіх гарадоў і цэркваў, Альфонс набыў каханне народа і духавенства Іспаніі, і так заслужыў мянушку «Кароль-каталік».
Кампілятар
Першаснай функцыяй кампіляцыі ёсць атрыманне выканальнага файла праграмы. Кампілятарамі называюць праграмы, якія пераўтвараюць код вышэйшага ўзроўню ў код ніжэйшага ўзроўню. Праграмы, якія, наадварот, пераўтвараюць код ніжэйшага ўзроўню ў вышэйшы, называюць дэкампілятарамі.
Кампілятар звычайна выконвае наступныя аперацыі: падзяляе код на лексемы, апрацоўвае тэкст, разбірае яго, аналізуе сінтаксіс і правільнасць, аптымізуе код, і, нарэшце, стварае выканальны код.
Загорбашша
Заго́рбашша (, Загорбашье) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Людзяневіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 14 км на захад ад Жыткавіч, 2 км ад чыгуначнай станцыі Дзедаўка (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 247 км ад Гомелю.
Гідраграфія
Вакол меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Лунінец — Калінкавічы. Планоўка складаецца са шчыльнай забудовы 2 мерыдыянальных вуліц. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Жыткавіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1845 годзе 679 дзесяцін зямельных угоддзяў. У 1879 годзе згадваецца ў ліку паселішчаў Людзяневіцкага царкоўнага прыходу. У 1930 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 5 ліпеня 1944 года вызвалена ад нямецкай акупацыі. 18 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Людзяневічы» (цэнтр — вёска Людзяневічы).
Літаратурная прэмія імя Аркадзя Куляшова
Літарату́рная прэ́мія імя́ Арка́дзя Куляшо́ва — беларуская штогадовая літаратурная прэмія за творы паэзіі і драматургіі. Была ўстаноўлена ў 1979 годзе згодна пастановы Саюза пісьменнікаў Беларусі. Пасля 1998 года звестак па лаўрэатах гэтай прэміі няма.
Веліжскі павет
Ве́ліжскі павет, Вяліжскі павет — адміністрацыйная адзінка ў складзе Пскоўскай і Полацкай губерняў, Полацкага намесніцтва, Беларускай, Віцебскай губерняў, якая існавала ў 1772—1927 гадах. Самы ўсходні павет Віцебскай губерні. Трэці па плошчы (пасля Люцынскага і Полацкага) павет Віцебскай губерні (пасля скасавання ў 1866 г. Суражскага павета). Уваходзіў у мяжу аселасці. Цэнтр — горад Веліж.
Гісторыя
Веліжскі павет у складзе Пскоўскай губерні Расійскай імперыі быў утвораны ў 1772 годзе пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай. У 1776 годзе павет быў перададзены ў Полацкую губерню (з 1778 года — намесніцтва). У 1796 годзе павет адышоў да Беларускай губерні, а ў 1802 годзе — да Віцебскай. У сакавіку 1924 года ў сувязі са скасаваннем Віцебскай губерні павет быў перададзены ў Пскоўскую губерню. 1 жніўня 1927 года павет быў скасаваны разам з губерняй.
Насельніцтва
Па дадзеных перапісу 1897 года ў павеце пражывала 100,1 тыс. чал. У тым ліку беларусаў — 85,7 %, яўрэяў — 9,8 %, латышоў — 2,5 %, рускіх — 1,3 %. У павятовым горадзе Вяліжы пражывала 12 193 чал. У 1926 годзе ў павеце, які зменшыўся да таго часу па плошчы, пражывала 128,2 тыс. чал.
Адміністрацыйны падзел
У 1906 годзе ў павеце было 13 валасцей : У 1926 годзе колькасць валасцей скарацілася да шасці:
Сучаснае становішча
У цяперашні час тэрыторыя павета (у межах на 1917 г.) уваходзіць у склад Веліжскага раёна Смаленскай вобласці, Куньінскага і Усвяцкага раёнаў Пскоўскай вобласці, Заходнедзвінскага і Жаркоўскага раёнаў Цвярской вобласці Расіі і Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
Плошча Свабоды (Талін)
Плошча Свабоды (Vabaduse väljak, раней — Перамогі, Сянная, Пятроўская) — гарадская плошча ў цэнтры Таліна. Займае плошчу 7752 м², памеры 110 х 75 м.
Гісторыя
Узнікла на месцы скапанага ў сярэдзіне XIX стагоддзя шведскага бастыёна перад Хар'юскай брамай. У 1867 годзе на плошчы была пабудавана Яанаўская царква.
У 1910 годзе на плошчы ліквідавалі сянны рынак, плошчу забрукавалі каменем. Да 200-годдзя ўзяцця горада расійкімі войскамі на плошчы паставілі помнік Пятру I. 1 мая 1922 года помнік быў дэмантаваны, пастамент пад ім разбураны, ногі бронзавага Пятра пераплаўлены на эстонскія сенты, з бронзавых рук адліты помнік эстонскім школьнікам-удзельнікам Вызваленчай вайны, які стаяў каля 2-й рэальнай школы. Бюст Пятра быў перанесены ў Кадрыёрг, дзе прастаяў у доміка Пятра, побач з цяперашняй рэзідэнцыяй прэзідэнта, аж да пачатку Другой сусветнай вайны, далейшы лёс бюста невядомы.
У 1930-я гады плошча была забудавана будынкамі ў стылі функцыяналізм — Дом мастацтваў (1933, архітэктары А. Соанс, Э. Куўзік), адміністрацыйны будынак (1932, архітэктар Р. Натус), Scandic Palace (1936, Э. Лохк)
Галоўнай славутасцю з'яўляецца пастаўлены ў 2009 годзе манумент Перамогі ў Вызваленчай вайне 1918—1920 гг.
Плошча ў кінематографе
царква Святога Іаана выступіла ў ролі царквы Св. Монікі ў серыяле «Прыгоды Шэрлака Холмса і доктара Ватсана» («Скарбы Агры»).
Склератыніёзы
Склератыніёзы — захворванні раслін, што выклікаюцца грыбамі, у цыкле развіцця якіх маюцца склероцыі. Найбольш шкоднымі з’яўляюцца белыя гнілі агуркоў, морквы, пятрушкі, лубіну, фасолі, рапсу і іншых культур, рак канюшыны. Таксама пашыраны (у тым ліку на тэрыторыі Беларусі) склератыніёзы азімых збожжавых культур, якія выклікае склератынія злакавая.
Віталь Аляксандравіч Данілаў
Віталь Аляксандравіч Дані́лаў (нар., г. Кохма, Іванаўская вобласць — 28 мая 1993) — беларускі архітэктар. Муж архітэктара Аляксандры Данілавай.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1957 года. Пражываў у Віцебску.
Творчасць
Асноўныя работы: ансамбль вуліцы Кірава (1953—1958 ), галоўны корпус медыцынскага інстытута (1959), гасцініца «Віцебск», забудова Маскоўскага праспекта і плошчы Перамогі (1974—1983), тэхнікум сувязі, ансамбль плошчы 1000-годдзя Віцебска, жылыя дамы на перасячэнні Маскоўскага і Смаленскага праспектаў (1980), будынак прафсаюзных курсаў з інтэрнатам (1983; усе ў сааўт.).
Адзін з аўтараў праектаў дэталёвай планіроўкі ўсходняга прамысловага раёна (1962), цэнтральнага і паўднёвага раёнаў (1973), забудовы мікрараёнаў Поўдзень 1 (1969), Усход (1970), Поўдзень 3 і 4 (1973), генпланаў Віцебска (1966), Полацка і Наваполацка (1964), генплана і праектаў 1-й і 2-й чаргі забудовы Новалукомля (1962—1973) і інш.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі.
Сезон 2016 ФК Слуцк
У 2016-м годзе футбольны клуб «Слуцк» прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Заўвагі
Прыйшлі ў клуб
* У арэнду
Пакінулі клуб
* З арэнды
* У арэнду
Вейнка
Вейнка, Падвейна, Вейніца — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дзвінаса (басейн Нёмана).
Назва
Назва балцкага паходжання, больш ранняя форма назвы — Вейна. Пазнейшая прыстаўка Пад- як у рачной назве Паджодзінка (ад балцкага *Žod-in-).
Так жа сама называецца прыток Дняпра рака Вейна, прыток дзвінскай Обшы рака Вейна.
Назва параўноўваецца з гідронімам Vija (адпачатная літоўская назва ракі Іўянкі), латышскім Vija, якія звязаныя з літоўскім vyti «звіваць, скручваць». Далей да індаеўрапейскага *ṷei- «згінаць, скручваць, віць».
Назва Вейна значыць «Звілістая (рака)».
Водаапісанне
Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 98 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Пачынаецца за 1 км у напрамку на поўдзень ад вёскі Раўнядзь, упадае ў Дзвінасу прыкладна за 0,9 км на захад ад вёскі Вейна. Вадазбор у паўночнай частцы Мінскага ўзвышша. Ад вытоку амаль да вёскі Пячное рака цячэ па лясістай мясцовасці, ніжэй на працягу 9,4 км да вусця рэчышча каналізаванае. Рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў.
Каля ракі вёскі Пячное, Чысты Бор, Вейна.
Клёцкі
Клёцкі (Kloß) або кнёдлі (кнедлі, Knödel) — еўрапейскія мучныя вырабы, часам з дададзенымі сырам і яйкамі. Ужываюць звычайна з супам.
Кнёдлі ёсць у аўстрыйскай, беларускай, нямецкай, фінскай, чэшскай, яўрэйскай, латышскай, эстонскай, польскай, украінскай і татарскай кухнях. У варыяцыях кнёдлі таксама ёсць у канадскай, нарвежскай і славенскай кухнях.
Клёцкі ў беларускай кухні
Клёцкі — традыцыйная беларуская страва з таркаванай бульбы, пшанічнай або іншай мукі ў форме невялікіх галак.
Звараныя клёцкі забельваюць малаком, часам смажаць.
Страва падобнай назвы (kleckiene) ёсць у літоўцаў.
Раней клёцкі былі адной з абавязковых страў на памінках пераважна на ўсходзе Беларусі.
Клёцкі з «душамі»
Клёцкі з «душамі» (камы́ з «душа́мі») — распаўсюджаная на захадзе Віцебскай вобласці назва клёцак з мясной начынкай. Першапачаткова пад гэтай назвай разумелі клёцкі з кавалачкамі свінога сала ўнутры. М. Я. Нікіфароўскі адзначаў, што клёцкі ўсіх гатункаў былі велічынёй з грэцкі арэх, каб пры закідванні ў кіпень не разварваліся. Нікіфароўскі не згадвае пра клёцкі з бульбы, значыць, напэўна, да канца ХІХ ст. на Віцебшчыне і простыя клёцкі, і клёцкі з «душамі» былі мучнымі. Тэарэтык кулінарыі В. Пахлёбкін сцвярджае, што бульбяныя, крупяныя клёцкі спачатку з’явіліся ў гарадской кухні жыхароў Заходняй Беларусі. З часам адбылася пэўная трансфармацыя стравы з узбуйненнем, пераходам на бульбу і змяненнем начынкі. Мяса, каўбаса або фарш, з цыбуляй і спецыямі былі смачнейшай за сала начынкай, таму з імі сталі часцей гатаваць клёцкі з «душамі».
Клёцкі з «душамі», як традыцыйная страва Віцебскай вобласці, у 2017 годзе былі занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Для гатавання клёцак бульбяную масу, дробна таркаваную, добра адціскаюць, напрыклад праз марлю, складзеную некалькі разоў. Пасля адстойвання адціснутую вадкасць зліваюць, а крухмал, аселы на дно, дадаюць да таркаванай масы. Цеста соляць, часам дадаюць і крыху мукі, замешваюць. Мясны фарш соляць і закладваюць у фармаваныя круглыя клёцкі, якія вараць у кіпені. Гатовыя клёцкі падаюць са смятанай або падсмажваюць на патэльні на тлушчы са шкваркамі і цыбуляй.
Helianthemum oelandicum
Helianthemum oelandicum — від кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Вечназялёны паўкуст вышынёй да 25 см. Сцеблы разгалінаваныя, густыя. Ля аснавання яны адраўнелыя, грубыя і шчаціністыя. Галіны касматыя і чырванаватыя. Мае эліптычнае вузкаланцэтнае зялёнае лісце і бледна-жоўтыя кветкі. Пялёсткі 5-10 мм. Цвіце вясной і летам.
Арэал
Від распаўсюджаны ў Еўропе (у тым ліку на востраве Эланд у Швецыі) і Малой Азіі. Тыповымі для пражывання гэтага віду з’яўляюцца сухія пашы і вапняковыя скалы. Расліну можна знайсці на вышынях ад 100 да 2800 метраў над узроўнем мора.
Значэнне
Від з’яўляецца афіцыйнай кветкавай эмблемай шведскай гістарычнай правінцыі Эланд.
NGC 3184
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Novus ordo seclorum
(лац.) — даслоўна азначае «новы парадак вякоў» (эры, эпохі).
Гэты дэвіз знаходзіцца на адваротнаму баку Вялікай пячаткі ЗША і аднадоларавай купюры. Упершыню гэтыя словы былі апублікаваны ў якасці дэвізу ў 1782 годзе. «Новы сусветны парадак»  — няправільны іх пераклад. У гэтым выпадку яны гучалі б так: «Novus ordo mundi».
Гэтыя словы з'яўляюцца намёкам на 5 і 4 эклогі паэта Вяргілія Марона Публія (Publius Vergilius Maro): Magnus ab integro saeclorum nascitur ordo  — «Нанава сёння часоў зачынаецца велічны лад». Чарлз Томсан, стваральнік дзяржаўнай пячаткі ЗША, калісьці напісаў, што гэтыя словы асабліва выразна апісваюць усе распачынанні новай эры ЗША.
Адваротны бок Вялікай пячаткі ЗША з гэтым дэвізам з 1935 года адлюстроўваецца на аднадоларавых купюрах.
Склерафіты
Шорсткасць сцёблаў і лісця абумоўлена моцным развіццём механічных тканак, таму пры водным дэфіцыце ў раслін адсутнічаюць прыкметы завядання.
Да склерафітаў адносяцца такія расліны, як аўсяніца валіская, дурнічнік калючы, сінегаловік палявы, кавыль, ігліца пантыйская, саксаул, ядловец і інш.
Скалы Доўбуша
Скалы Доўбуша (Скелі Довбуша)  — група скальных астанцаў вышынёй да 80 метраў, размешчаная ў Далінскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны, за 11 км на паўднёвы захад ад горада Балехаў, недалёка ад вёскі Бубнішча. Назва скал паходзіць ад імя правадыра народных мсціўцаў — апрышкаў Алексе Доўбушу.
Скалы Доўбуша з'яўляюцца комплексным помнікам прыроды агульнадзяржаўнага значэння і ўваходзяць у склад Паляніцкага рэгіянальнага ландшафтнага парку.
Апісанне скал
Скалы складаюцца з ямненскага пясчаніка. Скалы ўтварыліся больш 70 млн гадоў таму на дне цёплага мора. Масіў скал мае шырыню каля 200 м, даўжыню каля 1 км і арыентаваны з захаду на ўсход. Масіў размешчаны пасярод букава-яловага лесу.
Гісторыя
Паводле дадзеных археалагічных даследаванняў у X—XVII ст. да н. э. на Скалах Доўбуша размяшчалася паганскае свяцілішча-абсерваторыя.
У другім тысячагоддзі н. э. пасля распаўсюду хрысціянства на гэтым месцы паўстаў невялікі скіт, а трохі пазней — вартаўнічая крэпасць (адно з умацаванняў, якім Яраслаў Асамысл, паводле слоў аўтара «Слова пра паход Ігараў», падпёр Венгерскія горы), што вытрымала татара-мангольскае нашэсце і праіснавала да XVI стагоддзя.
Паводле паданняў у XVII—XVIII ст. ля скал знаходзілася адна з баз апрышкаў, у тым ліку ў 1743 годзе — лагер атрада Алексы Доўбуша.
Засяленне горных схілаў у раёне Скал Доўбуша адбывалася ў пасляваенныя гады.
Турызм і спорт
Скалы Доўбуша з'яўляюцца папулярным месцам сярод скалалазаў — па скалах пракладзена мноства скалалазных маршрутаў розных катэгорый складанасці, рэгулярна праводзяцца спаборніцтвы па скалалазанню. Скалы Доўбуша таксама з'яўляюцца папулярным турыстычным месцам.
Сезон 2017 ФК Віцебск
У 2017 годзе футбольны клуб «Віцебск» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
1 Футбаліст пакінуў «Віцебск» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
Прыйшлі ў клуб
* З арэнды
Пакінулі клуб
* З арэнды ** У арэнду
* У арэнду
Карунія-дэль-Кондэ
Карунія-дэль-Кондэ (Coruña del Conde) —  муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Бургас, у складзе аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Рыбера-дэль-Дуэра. Займае плошчу 32 км². Насельніцтва 132 чалавека (на 2010). Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра правінцыі — 85 км.