cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тоні Морысан
Тоні Морысан (Toni Morrison; пры нараджэнні Хлоя Ардэлія Уофард, англ. Chloe Ardelia Wofford; 18 лютага 1931 – 6 жніўня 2019 ) — амерыканская пісьменніца. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1993), як пісьменніца, «якая ў сваіх поўных мары і паэзіі раманах ажывіла важны аспект амерыканскай рэальнасці».
Заслаўе
Засла́ўе (, Заславль) — горад у складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі, на р. Свіслач пры ўпадзенні яе ў Заслаўскае вадасховішча. За 27 км ад Мінска, чыгуначная станцыя Беларусь на лініі Мінск — Маладзечна. На аўтадарозе Мінск — Маладзечна. Насельніцтва 15 419 чал. (2017).
Назва
Паводле падання, кіеўскі князь Уладзімір Святаславіч назваў паселішча ў гонар сына полацкай князёўны Рагнеды Рагвалодаўны Ізяслава, які з мячом заступіўся за маці.
Варыянты назвы горада ў гістарычных крыніцах: Ізяслаў, Ізяслаўль, Жэслаўль, Жаслаўль.
Гісторыя
Узнік у сяр. IX ст. на пагорку правага берагу Свіслачы, як крывіцкае паселішча на дрыгавіцкай тэрыторыі (назва невядомая), у культурных пластах таго часу трапляюцца таксама фіна-ўгорскія рэчы, некалькі фіна-ўгорскіх пахаванняў знодзейныя і ў курганным могільніку побач з паселішчам. Паселішча не мела штучных умацаванняў, ахоўвалася толькі натуральнымі перашкодамі — рэкамі Свіслач, Чарніца, Княгінька, балотам і стромкімі схіламі пагорка. Плошча паселішча 3–3,5 га, характар — ваенны. У 850–860-я на супрацьлеглым левым беразе Свіслачы ўзнікла другое паселішча, з галіцкай і валынскай керамікай, верагодна кіеўскі павост.
Каля 985 за 1 км ад яго ўзнікла гарадзішча «Замэчак». На мяжы XI—XII стагоддзяў на тэрыторыі правабярэжнага паселішча ўзвялі дзядзінец, па чым насельнікі пакінулі «Замэчак».
У 985—986 паводле загаду вялікага князя кіеўскага Уладзіміра Святаславіча непадалёк ад паселішча пабудавана крэпасць Ізяслаўль, (цяпер вядомы як Замэчак), дасканалай круглай формы, плошчай ~1,5 га. У гэтым Ізяслаўлі ў 986–1000, верагодна, жыла Рагнеда і яе сын Ізяслаў.
У 1070-я воласць, цэнтрам якой быў Ізяслаўль, разам з іншымі валасцямі была дадзеная Усяславам Полацкім ва ўдзел свайму сыну Давыду. Умацаванні на Замэчаку былі закінутыя, замест іх на тэрыторыі правабярэжнага паселішча, на самым ускрайку пагорка па-над Свіслачу, быў пабудаваны дзядзінец плошчай 1,5 га. У гэты час плошча пасада дасягала 9–9,5 га. З 1101 Ізяслаўль — цэнтр удзельнага Ізяслаўльскага княства Полацкай зямлі.
Упершыню ў летапісах згадваецца ў 1127 годзе як цэнтр Ізяслаўскага княства ў сувязі з паходам князя кіеўскага Мсціслава Уладзіміравіча на Полацкую зямлю.
У канцы XIII ст. Заслаўе далучылася да Вялікага Княства Літоўскага, дзе зрабілася вялікакняжацкім горадм. У 1345 вялікі князь Кейстут перадаў паселішча свайму малодшаму брату Яўнуту Гедзімінавічу, нашчадкі якога зваліся князямі Заслаўскімі (Жэслаўскімі). У часы феадальнай вайны (1432—1439) у 1434 Свідрыгайла захапіў і спаліў горад, а яго жыхароў узяў у палон.
У 1539 Заслаўе перайшло ў валоданне Глябовічаў. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) горада ўвайшло ў склад Менскага павета Менскага ваяводства. У 2-й палове XVI ст. тут пры кальвінскім зборы працавалі школа і друкарня, у якой Сымон Будны надрукаваў Біблію (1574). У пачатку XVII ст. кальвінскі збор пераасвяцілі ў касцёл Святога Міхаіла Архангела. З 1569 у складзе Менскага павета. У 1625 у Заслаўі збудавалі касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі, існавала грэка-каталіцкая царква. У XVII–XVIII стст. горад быў цэнтрам графства, якое аб’ядноўвала 4 староствы.
З пачаткам Трынаццацігадовай вайны ў 1655 маскоўскія захопнікі спалілі Заслаўе, цалкам зруйнавалі мураваныя замкавыя брамы і палац. У 1678 мясцовасць перайшла да Сапегаў. У 1684 (паводле іншых звестак, яшчэ ў 1676) К. Я. Сапега і яго жонка Крысціна заснавалі тут дамініканскі кляштар. Паводле інвентара, станам на 1698 у месце было 89 дымоў (акрамя, відаць, касцёльнай юрыдыкі), 4 вуліцы, рыначная плошча.
У 1753 Заслаўе перайшло ў валоданне падканцлера вялікага Антонія Пшаздзецкага. У 1772 кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў гораду прывілей на правядзенне 4 кірмашоў штогод, а таксама штотыднёвых таргоў. У 2-й палове XVIII ст. працавалі цагельня і суконная фабрыка.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Заслаўе апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе зрабілася цэнтрам воласці Менскага павета. Статус паселішча панізілі да мястэчка. За ўдзел у нацыянальна-вызваленчым паўстанні (1863—1864) расійскія ўлады канфіскавалі Заслаўе ў яго гаспадароў Прушынскіх. У 1873 праз мястэчка прайшла Лібава-Роменская чыгунка, адкрылася станцыя Ізяслаў. Станам на 1904 працавалі 2 школы, бальніца на 10 ложкаў, аптэка, пошта; дзейнічалі 2 царквы і касцёл. 15 красавіка 1906 расійская паліцыя раскрыла ў Заслаўі падпольную польскую школу, ў якой Антаніна Войзбун навучала польскай мовы 25 дзецей узросту 8–17 гадоў. .
У лістападзе 1917 Заслаўе занялі бальшавікі. Цягам 1919—1920 мястэчка было пад часовай польскай адміністрацыяй як цэнтр гміны ў Мінскім павеце Мінскай акругі Грамадскай управы Усходніх земляў. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Заслаўе засталося ў БССР. У 1924—1959 цэнтр раёна. У Другую сусветную вайну з 28 чэрвеня 1941 да 4 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1985 Заслаўе зноў атрымала статус горада.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, паліграфічнай, дрэваапрацоўчай, хімічнай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці. Заслаўе — цэнтр турызму нацыянальнага значэння.
Чыгуначная станцыя Беларусь.
Культура
Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, дом культуры, цэнтр вольнага часу «Світанак».
Медыцына
Медыцынскія паслугі надае гарадская бальніца.
Забудова
Паводле архітэктурна-планіровачнага вырашэння Заслаўе падзяляецца на тры часткі, або мікрараёны. Адна з іх — гістарычны цэнтр. Тут знаходзіцца вялікая частка гістарычна-археалагічнага запаведніку, а таксама будынкі індывідуальнай, галоўным чынам старой, забудовы, адміністрацыя горада, установы сацыяльна-культурнага і побытавага прызначэння: дом культуры, бібліятэка, дом сямейных імпрэзаў, агульнаадукацыйная сярэдняя і музычная школы, адмысловая школа-інтэрнат, камбінат побытавага абслугоўвання, атэлье, крамы, бальніца, аптэка.
Другі мікрараён уяўляе сабой вытворчы, сацыяльна-побытавы і жылы комплекс Беларускай занальнай доследнай станцыі птушкагадоўлі. Трэці мікрараён размяшчаецца за чыгуначнай магістраллю і з’яўляецца прамысловым цэнтрам Заслаўя. У гэтай зоне збудавалі вялікую колькасць шматпавярховых жылых будынкаў, крамаў, дзве агульнаадукацыйныя сярэднія школы, дом дзіцячай творчасці, тры дзіцячыя садкі.
Турыстычная інфармацыя
Заслаўе — цэнтр турызму дзяржаўнага значэння. 31 снежня 1986 утварыўся Гістарычна-культурны запаведнік «Заслаўе», у 2001 музей-запаведнік атрымаў статус дзяржаўнай установы.
Сарган Старажытны
Са́рган Старажытны, або Сарган Акадскі (ŠAR.RU.KI.IN — Шарум-кен, або Шару-кін — Сапраўдны цар) — акадскі цар, стваральнік першай у свеце імперыі, памеры якой былі перасягнуты толькі праз паўтары тысячы гадоў. Кіраваў 55 гадоў, паводле так званай кароткай храналогіі — з 2270 па 2215 гады да нашай эры. Створаная ім дынастыя кіравала каля 140 гадоў.
Жыццяпіс
Па паходжанні Шару-кін быў акадцам. Па традыцыі і мяркуючы па шэрагу яго учынкаў быў чалавекам нязнатнага паходжання. Паводле легенды яго маці была жрыцай, якім забаранялася мець дзяцей, таму, нарадзіўшы сына, яна паклала яго ў пляцёнку і пусціла па Еўфраце. Дзіця падабраў ваданос Акі які і выгадаваў хлопчыка. Згодна з «Царскім спісам» спачатку служыў садоўнікам храма, Іштар у Кішы і потым слугой (чашнікам) у апошняга цара IV дынастыі Кіша, Ур-Забабы. Пасля таго, як Ур-Забаба пацярпеў паражэнне ад кіраўніка Лугальзагесі, Шару-кін «асаблівай ласкай Іштар» захапіў уладу і стаў царом замест яго. Для таго, каб апраўдацца, ён называў сябе стаўленікам Іштар, якая нібыта зрабіла яго царом па любові да яго. Але, як бы там ні было, Сарган рашуча парваў з традыцыяй і перанёс сталіцу ў нічым не характэрны дагэтуль гарадок Акадэ.
У самым пачатку кіравання Шару-кін стварыў моцную армію, ядро якой складалі рэгулярныя часці — 5400 воінаў, якія, як паведамляў сам цар, «штодня перад ім харчуюцца». У той час традыцыйная ваенная справа Шумера грунтавалася на адносна нешматлікіх атрадах цяжкаўзброеных воінаў, якія біліся ў цесным страі. У супрацьлегласць гэтаму Шару-кін стварыў масавую мабільную армію лёгкаўзброеных воінаў, пераважна лучнікаў і прашчнікаў, якія ваявалі рассыпным строем. Абапіраючыся на гэтую сілу, ён здзейсніў шэраг паходаў і падпарадкаваў сабе ўсю поўнач Міжрэчча, дзе стварыў сваю дзяржаву. Часам пішуць, што гэта дзяржава мела рысы тыповай ўсходняй дэспатыі, але варта памятаць, што да Шару-кіна падобных дзяржаў не існавала.
Замацаваўшыся на поўначы, Шару-кін пачаў вайну супраць Лугальзагесі, які ў той час аб’яднаў пад сваёй уладай увесь Шумер (Поўдзень). Паводле легенды падставай да вайны стала адмова Лугальзагесі парадніцца з Шару-кінам. Цяпер гэта паведамленне інтэрпрэтуюць так, што ўладар Шумера адмовіўся заключыць прапанаванае паўночным царом пагадненне, якое планавалася змацаваць дынастычным шлюбам. Пачалася вайна — войска Шару-кіна разбіла армію Лугальзагесі і падпарадкаваных яму 50 энсі ў вялікай бітве, а сам уладар Шумера трапіў у палон. У сабачай клетцы яго адвезлі ў Ніпур, дзе закутага ў медныя аковы правялі праз вароты Энліля, а затым верагодна прынеслі ў ахвяру. Шару-кін узяў варожую сталіцу — Урук і знёс яго ўмацаванні. У наступным годзе ён разбіў шумераў яшчэ ў адным бітве, захапіў Уму і Лагаш і выйшаў да Ніжняга мора (Персідскі заліў), дзе абмыў сваю зброю. Пасля заваявання Шумера аккадцы хадзілі паходам на Элам, дзе ўзялі Аван, Сузы і захапілі мясцовых цароў, але скарыць краіну не змаглі.
Некаторы час цар відавочна займаўся ўпарадкаваннем дзяржавы, падобнай якой дагэтуль не ведала Зямля. Пазней ён здзейсніў паход уверх па цячэннi Еўфрата і за тры гады заваяваў Мары, Ярмуці і Эблу, то бок прайшоў праз Сірыю ў Ліван і выйшаў да Міжземнага мора — « Энліль даў мне Верхнюю Краіну, Маер (Мары), Ярмуці і Эблу да Кедравых лясоў і Срэбных гор». Мары размяшчалася на захад ад сярэдняга цячэння Еўфрата, Ярмуці — у паўночнай Палесціне, «Кедравым лесам» называлі горы Лівана, а «Срэбныя горы» — гэта верагодна Таўр каля Кілікійскіх варот. Гэта значыць Шару-кін заваяваў значныя тэрыторыі на захадзе з мэтай захопу прыродных багаццяў гэтых зямель, перш за ўсё лесу і сярэбраных руднікоў. Гэтыя паходы былі не разавымі набегамі, а менавіта заваяваннем: надпісы сведчаць, што Шару-кін « прайшоў мора захаду, быў тры гады на захадзе, заваяваў і аб’яднаў краіну (Левант), паставіў на захадзе свае статую, перавёз морам і сушай палонных».
Рэформы
Шару-кін захаваў старую номаў структуру і пасаду энсі, але з незалежных кіраўнікоў яны ператварыліся ў падпарадкаваных яму чыноўнікаў. Абапіраючыся на пастаяннае войска, якое было расселена вакол сталіцы і аплачвалася з рук самога цара, і апалчэння, Шару-кін распусціў старыя дружыны воінаў, якія атрымлівалі за службу зямельныя надзелы. Па загадзе цара разбудоўвалася ірыгацыйная сістэма і было створана шмат новых каналаў. Былі ўніфікаваны сістэмы мер і вагаў. Цар надаваў увагу дарогам і водным шляхам.
Шару-кін паважліва ставіўся да культаў акадскіх і шумерскіх багоў, асабліва да Абі, заступніка горада Акадэ, і галоўнага шумерскага бажаства — Энліля Ніпурскага, а напрыклад сваю дачку Энхедуану ён зрабіў жрыцай храма бога Нані ва Уры. Але відаць, што, нягледзячы на багатыя дары і ўвагу з боку Шару-кіна, яго адносіны са жрэцтвам былі даволі халоднымі. Храмы ў Міжрэччы былі стрыжнем, вакол якога гуртавалася абшчына пэўнага горада, таму, умацоўваючы сваю ўладу, Шару-кін і яго нашчадкі падапарадкавалі храмы і жрацоў сабе, узяўшы кантроль над храмавым гаспадаркай і ператварыўшы жрацоў у фактычна дзяржаўных чыноўнікаў. Таксама Сарганіды і перш за ўсё сам заснавальнік дынастыі рашуча парвалі са старой традыцыяй у сваёй тытулатуры, звычаях, густах. У мастацтве месца звышчалавечага і таму безаблічнага бажаства або жраца, які стаіць перад ім, займае вобраз моцнай асобы, узорам якой быў сам Шару-кін. У літаратуры цэнтральнае месца ў процівагу міфам займае гераічны эпас.
Леан Уладзіслаў Радзівіл
Леан Уладзіслаў Мікалай Радзівіл (, Берлін, Германская імперыя —, Парыж, Францыя) — ваенны, грамадскі і палітычны дзеяч Польскай Рэспублікі, апошні ўладальнік нясвіжскага замка з роду Радзівілаў, 17-ы нясвіжскі і 14-ы клецкі ардынат, ахвяра рэпрэсій.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 снежня 1888 года ў Берліне (па іншых звестках — Патсдаме) ў сям’і Юрыя Фрыдэрыка Радзівіла (1860—1914), ардыната нясвіжскага і клецкага і Марыі Разаліі Радзівіл з Браніцкіх. Быў унукам Антонія Вільгельма Радзівіла, даводзіўся пляменнікам Станіславу Вільгельму Радзівілу. Меў старэйшых братоў Караля Мікалая, ардыната Давыд-Гарадоцкага, і Антонія Альбрэхта, шаснаццатага нясвіжскага ардыната.
У 1909 годзе скончыў з адзнакай Імператарскі Пажаскі корпус у Пецярбургу і паступіў на службу ў Праабражэнскі лейб-гвардыі полк. Падчас Першай сусветнай вайны служыў у аддзеле замежных спраў генеральнага штаба Расійскай імператарскай арміі і звольніўся адтуль пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў 1917 годзе.
У маі 1919 года Леан Радзівіл уступіў у Войска Польскае, дзе працаваў у палітычным аддзеле Галоўнага камандавання, а праз некалькі месяцаў перайшоў у выведвальны аддзел Генеральнага штаба. Удзельнічаў у польска-савецкай вайне, падчас службы вёў дзённік. Па заканчэнні вайны сышоў у адстаўку.
Згодна з завяшчаннем, складзеным ў 1928 годзе Антоніем Альбрэхтам, Леан Уладзіслаў з’яўляўся спадчыннікам радзівілаўскіх уладанняў. Пасля смерці старэйшага брата ў 1935 годзе Леан Радзівіл атрымаў вялікую спадчыну, з пачатку наступнага года стаў апошнім 17-ым нясвіжскім і 14-ым клецкім ардынатам. Тады ж стала пасяліўся ў Нясвіжы, займаўся пераважна гаспадарчымі справамі, паляваннем, жывапісам і мецэнацтвам, пры гэтым пазбягаючы ўдзелу ў палітыцы. Заснаваў агурочны завод у Радзівілімонтах.
З пачаткам 1 верасня 1939 года Другой сусветнай вайны Нясвіжскі замак стаў прытулкам для многіх уцекачоў з Варшавы. Пасля ўваходу ў Нясвіж Чырвонай Арміі 17 верасня 1939 года палац быў захоплены. За некалькі дзён да гэтага князь вынес і схаваў асабістыя каштоўнасці. Арышт Леана Уладзіслава Радзівіла праводзіў генерал-маёр Вячаслаў Грыднеў, які за гэта быў узнагароджаны Ордэнам Чырвонага Сцяга. Па ўспамінах відавочцаў, падчас арышту абураны князь павярнуўся да слуг і сказаў: «Усё, што зараз адбываецца — гэта велізарная памылка».
Разам з сям’ёй арыстакрат быў вывезены спачатку ў Менскую турму, пасля — у Маскву. Дзякуючы сувязям маці Леана Радзівіла Марыі Разаліі з італьянскімі арыстакратамі апошняга нясвіжскага ардыната ўдалося абмяняць на вязняў рэжыму Мусаліні. Князь выехаў у Італію, а праз некаторы час пасяліўся ў Англіі, дзе цалкам адышоў ад актыўнага грамадскага жыцця. Пасля вайны Радзівіл пераехаў у Парыж, дзе і памёр увесну 1959 года.
Сям’я
29 снежня 1911 года ў Санкт-Пецярбургу ажаніўся з баранэсай Вольгай дэ Сімолін-Ветберг (6 ліпеня 1886—22 жніўня 1948), дачкой барона Аляксандра Сімоліна-Ветберга і Адэлі Лабінскай. Ад гэтага шлюбу нарадзіліся:
Чыжыў
Чыжыў (Чижі́в) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Зара (Чачэрскі раён)
Зара́ (, Заря) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
NGC 4310
NGC 4310 (іншыя абазначэнні — NGC 4338, UGC 7440, MCG 5-29-74, ZWG 158.92, IRAS12199+2929, PGC 40086) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ваенны пераварот у М’янме (2021)
Ваенны пераварот у М’янме — захоп улады вайскоўцамі ў лютым 2021 года пад камандаваннем галоўнакамандуючага ўзброенымі сіламі М’янмы генерала Мін Аун Хлаіна.
Перадгісторыя
М’янма была пад прамым ваенным праўленнем з моманту перавароту 1962 года. Аун Сан Су Чжы, дачка сучаснага заснавальніка краіны Аун Сана, стала прыкметнай дэмакратычнай актывісткай, чыя партыя на парламенцкіх выбары 1990 года, дазволеных вайскоўцамі, атрымала перамогу. Аднак вайскоўцы адмовіліся перадаць уладу і змясцілі яе пад дамашні арышт.
З 2011 па 2015 год адбываўся пераходны перыяд да дэмакратыі, і на выбарах, праведзеных у 2015 годзе, перамагла партыя Су Чжы «Нацыянальная ліга за дэмакратыю». Тым не менш, ваенныя захавалі значную ўлада, уключаючы права прызначаць 1/4 членаў парламента.
На чарговых парламенцкіх выбараў 8 лістапада 2020 года зноў перамагла «Нацыянальная ліга за дэмакратыю». Партыя атрымала 396 З 476 месцаў у парламенце, што з’яўляецца яшчэ большай перамогай у параўнанні з выбарамі 2015 года. Проксі-партыя ваенных, «Партыя салідарнасці і развіцця Саюза», атрымала толькі 33 месца. Па гэтай прычыне, армія абскардзіла вынікі, заявіўшы, што галасаванне было фальсіфікаваным. На працягу некалькіх дзён хадзілі чуткі аб спробе дзяржаўнага перавароту, што выклікала занепакоенасьць заходніх дзяржаў, такіх як Францыя і ЗША.
Ход падзей
Ранняй раніцай 1 лютага 2021 года вайскоўцамі былі затрыманыя прэзідэнт М’янмы Він М’ін і лідар кіруючай партыі «Нацыянальная ліга за дэмакратыю», дзяржсаветнік і кіраўнік МЗС Аун Сан Су Чжы. Вайскоўцы, якія ажыццявілі пераварот, прызначылі выконваючым абавязкі прэзідэнта віцэ-прэзідэнта М’іна Швэ, а ўсю паўнату дзяржаўнай улады перадалі галоўнакамандуючаму ўзброенымі сіламі М’янмы генералу Мін Аун Хлаіну. Было абвешчана надзвычайнае становішча тэрмінам на год. Па словах ваенных дзейныя кіраўнікі краіны былі затрыманыя ў адказ на «махінацыі» на лістападаўскіх выбарах. Аб затрыманні прэзідэнта і дзяржсаветніка паведаміў прадстаўнік НЛД Міа Н'юнт. Паводле яго слоў, раніцай 1 лютага былі «схопленыя» і іншыя высокапастаўленыя прадстаўнікі партыі. Сярод затрыманых аказаліся члены Цэнтральнага выканаўчага камітэта партыі, дэпутаты і члены ўрада.
Хутка быў скліканы Нацыянальны савет абароны і бяспекі пад старшынствам М’ін Швэ і вышэйшых ваенных прадстаўнікоў, пасля чаго вайскоўцы зрабілі заяву, у якім абвясцілі аб правядзенні новых выбараў, і што ўлада будзе перададзена толькі пасля іх. Вайскоўцы таксама паведамілі аб адхіленні 24 міністраў і іх намеснікаў.
Блакаванне сацсетак
Сацыяльныя сеткі сталі галоўным месца абмеркавання перавароту для жыхароў краіны. «Фэйсбук» лічыцца ў М'янме ледзь не асноўнай крыніцай інфармацыі і навін - і менавіта ў гэтай сацсетцы многія жыхары краіны 1 лютага фактычна назіралі за пераваротам у рэжыме рэальнага часу.
Практычна адразу пасля змены ўлады ў краіне яе жыхары пазбавіліся доступу да «Фэйсбука», Ваенныя заявілі, што вырашылі заблакаваць сацсетку «дзеля забеспячэння стабільнасці». У кампаніі заклікалі «аднавіць сувязь і даць людзям магчымасць зносін з сваякамі і сябрамі і атрымліваць важную інфармацыю». Хутка новыя ўлады распарадзіліся заблакаваць на тэрыторыі краіны «Твітэр» і «Instagram» Адзін з найбуйнейшых інтэрнэт-правайдэраў у краіне — нарвежская кампанія Teleno — пацвердзіла, што атрымала ад ваенных указанне закрыць доступ да гэтых сацыяльных сетак на нявызначаны тэрмін. Правайдэр адзначыў, што лічыць такі крок залішнім і парушаючым правы чалавека. Прадстаўнікі «Твітэру» ў сваю чаргу заявілі, што блакаванне сацсетцы «падрывае грамадскі дыялог і парушае права людзей быць пачутымі».
Пратэсты
У той жа дзень група бірманскіх эмігрантаў і тайскіх дэмакратычных актывістаў, даведаўшыяся пра падзеі, ля пасольства М’янмы ў Бангкоку арганізавалі акцыю пратэсту супраць перавароту. Акцыя завяршылася разгонам паліцыяй; двое пратэстоўцаў атрымалі раненні і шпіталізаваныя, двое былі арыштаваныя. Таксама грамадзяне М’янмы, незгодныя з пераваротам, сабраліся перад універсітэтам Аб'яднаных Нацый у Токіа.
2 лютага медыцынскія работнікі і дзяржаўныя служачыя па ўсёй краіне пачалі нацыянальную кампанію грамадзянскага непадпарадкавання ў знак пратэсту супраць перавароту. Група кампаніі ў Facebook, якая атрымала назву «Рух грамадзянскага непадпарадкавання», прыцягнула больш за 100 000 паслядоўнікаў з моманту яе першапачатковага запуску 2 лютага. Медыцынскія работнікі з дзесяткаў дзяржаўных бальніц і ўстаноў паабяцалі абвясціць забастоўку з 3 лютага.
4 лютага каля 20 чалавек узялі ўдзел у пратэстнай акцыі супраць ваеннага перавароту каля медыцынскага ўніверсітэта ў горадзе Мандалай.
6 лютага ў горадзе Янгон прайшла пратэстная акцыя супраць ваеннага перавароту з удзелам 3000 дэманстрантаў. На вуліцах былі разгорнутыя байцы паліцыі М’янмы, вадамёты і бамбукавыя барыкады з калючым дротам.
Пратэсты супраць захопу улады вайскоўцамі працягваюцца. Цягам шасці тыдняў больш за 80 чалавек былі забітыя і больш за 2100 арыштаваныя. У некаторых гарадах краіны пратэстоўцы пачалі фарміраваць уласныя сілы самаабароны, якія бяруць на сябе функцыі паліцыі.
Міжнародныя заявы
Прэс-сакратар Белага дома Джэн Псакі заявіла, што Злучаныя Штаты сочаць за падзеямі ў М’янме і выступаюць супраць любых спробаў змяніць зыход нядаўніх выбараў ці перашкодзіць дэмакратычнай перадачы ўлады ў краіне, а таксама, як падкрэсліла яна, «прымуць меры супраць вінаватых, калі гэтыя крокі не будуць адмененыя». Кіраўнік МЗС Аўстраліі Марыс Пейн заклікаў адпусціць затрыманых падчас перавароту палітыкаў. Прадстаўнікі Бангладэша заявілі што яны імкнуцца да міру і стабільнасці ў М’янме і чакаюць працягу працэсу рэпатрыяцыі народа рахінджа.
Акрамя іх, сваю занепакоенасць выказалі Індыя, Інданезія , Японія , Малайзія , Сінгапур , Новая Зеландыя , Турцыя , і Вялікабрытанія. Камбоджа, Тайланд і Філіпіны адкрыта ўхіліліся ад ацэнкі падзей і лічаць пераварот ўнутранай справай краіны.
Арганізацыя Аб’яднаных Нацый у асобе генеральнага сакратара Антоніу Гутэрэша таксама рашуча асудзіла затрыманне грамадзянскіх лідараў і ахарактарызавала падзеі як «сур’ёзны ўдар па дэмакратычных рэформах у М’янме».
Наступствы
Ваенны пераворот 2021 года і яго наступствы выліліся ў маі таго ж года ў пачатак грамадзянскай вайны ў краіне.
Ямнэ (Кам’янка-Бузькі раён)
Ямнэ (Я́мне) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Яфрэмава (Гагарынскі раён)
Яфрэмава (Ефремово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Literatūros naujienos
«Literatūros naujienos» («Навіны літаратуры») — літоўская літаратурная газета.
Газета імкнулася заставацца нейтральнай у палітычным і эстэтычным плане, не выражаючы пункт гледжання якой-небудзь адной групоўкі. Роўная ўвага надавалася нацыянальнай спадчыне, фігурам сусветнай літаратуры і дэбютам у літоўскай літаратуры. У газеце пад рэдакцыяй Л. Гіры ўсё больш месца стала займаць літаратура замежная. Асобныя тэматычныя нумары прысвячаліся латышскай, эстонскай, рускай, іншым культурам і літаратурам.
У газету пісалі Вінцас Мікалайціс-Пуцінас, Баліс Сруога, Казіс Бінкіс, Фаўстас Кірша, Вітаўтас Алантас, Ёнас Косу-Аляксандравічус, Вітаўтас Бічунас, Юозас Жлабіс-Жанге і інш.
Капыль
Капы́ль (афіц. транс.: Kapyĺ) — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Капыльскага раёна, на р. Мажы. За 120 км ад Мінска, 9 км ад чыгуначнай станцыі Цімкавічы на лініі Баранавічы—Асіповічы. Насельніцтва 9 526 чалавек (2017).
Назва
На думку географа В. Жучкевіча, аснова тапоніму «Капыль» ужывалася ў значэнні прылады апрацоўкі зямлі накшталт матыкі або кіркі. У беларускай мове слова «капыл» захавалася галоўным чынам для абазначэння верхняй часткі шавецкай калодкі, а часам аднаго з тыпаў малатка (балцкае kople). Захавалася і мянушка Капыл — упарты, незгаворлівы чалавек.
Паводле пашыранага меркавання, назва «Капыль» утварылася ад слова «капылле» — поле, апрацаванае матыкай. Аднак некаторыя даследнікі мяркуюць, што назва паселішча ўтварылася ад слова «капальня» — частка паганскай бажніцы.
Гісторыя
Упершыню Капыль згадваецца пад 1005 годам ва ўстаўной грамаце кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча Тураўскай епархіі. Аднак аўтэнтычнасць названага дакумента аспрэчваецца. Паводле археалагічных даных, горад існаваў ужо ў XI ст. Першая пэўная згадка Капыля змешчана ў Галіцка-Валынскім летапісе пад 1274 годам пры апісанні вайны галіцкага князя Льва Данілавіча з вялікім князем літоўскім Тройдзенем. У XIV—XV стст. на гарадзішчы (у цэнтры сучаснага горада) стаяў драўляны Капыльскі замак. З 1395 года — цэнтр Капыльскага княства Алелькавічаў. Пазней належаў Радзівілам, Вітгенштэйну. У 1506 годзе слуцкія і капыльскія баяры, скліканыя слуцкай княгіняй Анастасіяй, разбілі каля Капыля крымскіх татараў, якія адыходзілі пасля разгрому пад Клецкам (: Бітва пад Клецкам). У 1652 годзе Капыль атрымаў магдэбургскае права. З 1793 года — мястэчка Слуцкага павета. У 1924 годзе Капыль стаў цэнтрам раёна, з 1938 года — гарадскі пасёлак, з 1984 года — горад.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, дрэваапрацоўчай прамысловасці. Гасцініца «Капыль».
Славутасці
Захаваліся таксама сярэднявечнае гарадзішча, татарскія і яўрэйскія могілкі XIX—XX стст., гандлёвая забудова пач. ХХ ст. на плошчы Леніна, узноўленая хата, дзе нарадзіўся Цішка Гартны.
Вуліца Браніслава Тарашкевіча (Бельск Падляскі)
Вуліца Браніслава Тарашкевіча — вуліца ў паўднёва-заходняй частцы горада Бельск Падляскі Падляскага ваяводства Польшчы. Названа ў гонар беларускага грамадска-палітычнага дзеяча і мовазнаўца Браніслава Тарашкевіча (1892—1938).
У верасні 2017 года Інстытут нацыянальнай памяці прапанаваў перайменаваць вуліцу ў рамках працэсу «дэкамунізацыі» ў Падляскім ваяводстве. Аднак у абарону Браніслава Тарашкевіча стаў беластоцкі аддзел Інстытута, які звярнуўся варшаўскую сядзібу ІНП, патлумачыўшы, што дадзены выпадак складаны, а асоба вельмі важная для беларускай грамады на Падляшшы.
Неараманскі стыль
Неараманскі стыль — плынь у архітэктуры канца XIX — пачатку XX стст., заснаваная на ідэі адраджэння раманскай архітэктуры XI—XII стст.
Будынкам у гэтым стылі ўласцівы круглыя аркі, паўцыркулярныя аркі на вокнах і гарызантальныя мураваныя шэрагі. У адрозненні ад гістарычнага раманскага стылю, неараманскія архітэктурныя помнікі схіляюцца да спрашчэння дэкаратыўны элементаў, у прыватнасці, арак і акон. У канцы XIX — пачатку XX стст. у Злучаных Штатах у гэтым стылі будаваліся шматлікія ўніверсітэцкія інтэрнаты. Найбольш вядомыя прыклады можна знайсці ў Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе і ва ўніверсітэце Паўднёвай Каліфорніі. Неараманскі стыль шырока выкарыстоўваўся пры будаўніцтве цэркваў, і, зрэдку, сінагог. Найвыдатнейшым амерыканскім архітэктарам, які працаваў у неараманскім стылі быў Генры Гобсан Рычардсан. Яго дзейнасць дала пачатак асаблівай неараманскай плыні ў Амерыцы, якую ў яго гонар назвалі «неараманскім стылем Рычардсана» («Richardsonian Romanesque»).
Юрый Альфрэдавіч Дарашкевіч
Юрый Альфрэдавіч Дарашкевіч (нар., г. ) — беларускі жывапісец.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1985). Аўтар размалёвак і вітражоў радыётэхнічнага каледжа і сувораўскага вучылішча (1989) ў Мінску. Працуе пераважна ў станкавым жывапісе. Аформіў спектакль «Цудоўная дудка» у Гродзенскім тэатры лялек у 1988 годзе. Распрацаваў тэмы: «Бабы» і «Чашы»: «Чаша — аб'ект», «Чаша, знойдзеная ў лесе», «Чаша — вытока», «Чаша цёплая», «Чаша з прывідам» і інш.(1990-я г.).
Неараманскі стыль
Ранняй разнавіднасцю неараманскага стылю 1830-х гг. з'яўляўся шырока распаўсюджаны ў Германіі «стыль круглых арак» («Rundbogenstil»).
На працягу XIX ст., архітэктурныя формы, у якіх будаваліся англіканскія цэрквы, залежалі ад веравызнання пэўных рэлігійных абшчын. Тады, калі высокія англіканскія цэрквы, пад уплывам Оксфардскага руху, будаваліся ў неагатычным стылі, то тагачасныя нізкія і шырокія цэрквы звычайна будаваліся ў неараманскім стылі.
Сількеборг (камуна)
Сількеборг (Silkeborg Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 864,89 км², што складае 2,01 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 87371 чал. (мужчыны — 43430, жанчыны — 43941; іншаземныя грамадзяне — 2811).
Гімнастыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па гімнастыцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся на Алімпійскай арэне Рыа ў Рыа-дэ-Жанейра з 6 па 21 жніўня 2016 года. Яны ўключалі ў сябе спартыўную гімнастыку, мастацкую гімнастыку і скачкі на батуце.
Галера
Мела даўжыню 40—50 м, шырыню каля 6 м, асадку каля 2 м і адзін шэраг ад 16 да 25 пар вёсел. На кожным вясле сядзелі 5-6 весляроў-нявольнікаў, прыкаваных да нажных упораў, увесь экіпаж з ваярамі складаў каля 450 чалавек. Галера развівала хуткасць у ціхае надвор’е да 7 вузлоў (13 км/гадзіну), мела 2 мачты з касымі ветразямі і з 14 стагоддзя гарматнае ўзбраенне — 5 гармат. У насавой частцы быў надводны таран.
Забеліна (Сафонаўскі раён)
Забеліна (Забелино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 4 жыхара (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 10 км на ўсход ад горада Сафонава, у 2,5 км на поўдзень ад аўтадарогі, на правым беразе Дняпра. У 2,5 км на ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Дураўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Леслі Каран
Леслі Каран (Leslie Caron; нар. 1 ліпеня 1931) — французская артыстка балета і актрыса, двойчы намінантка на прэмію «Оскар». Найбольшую папулярнасць атрымала ў 1950-х гадах за ролі ў галівудскіх мюзіклах «Амерыканец у Парыжы» (1951), «Лілі» (1953), «Даўганогі татачка» (1955) і «Жыжкі» (1958).
Хуту
Хуту, Бахуту — адна з трох груп насельніцтва, якія пражываюць ў Руандзе і Бурундзі. Іншыя дзве групы тва і тутсі. У абедзвюх краінах хуту складаюць 85 % насельніцтва. Экстрэмісты з Хуту (у асноўным групоўкі Інтэрахамвэ і Імпузамугамбі) забілі шмат этнічных тутсі і ўмераных хуту падчас генацыду 1994 года.
Аліенора Аквітанская
Аліенора (Элеанора, Альенора) Аквітанская (Aliénor d’Aquitaine, а таксама Éléonore de Guyenne; каля 1122 — 31 сакавіка 1204, Фантэўро) — герцагіня Аквітаніі і Гасконі (1137—1204), унучка першага трубадура Праванса Гільёма IX Аквітанскага, графіня дэ Пуацье (1137—1204), каралева Францыі (1137—1152), жонка французскага караля Людовіка VII, каралева Англіі (1154—1189), адна з найбагацейшых і найбольш уплывовых жанчын Еўропы Высокага сярэднявечча. Жанчына дзіўнай прыгажосці, Аліенора была музай французскага паэта-трубадура Бернарда дэ Вентадорна, ёй ён прысвяціў шэраг сваіх кансон.
Lietuvos ūkininkas
«Lietuvos ūkininkas» («Літоўскі гаспадар») — штотыднёвая літоўская газета.
Выходзіла ў Вільні з 1 (14) снежня 1905 да 16 (29) ліпеня 1915 і з 23 лістапада па 25 снежня 1918. Фактычнымі рэдактарамі былі Павілас Вішынскіс, Антанас Смятона, Мікалас Сляжавічус, Казіс Грынюс і інш. З газетай супрацоўнічалі пісьменнік Ёнас Білюнас, а таксама Людас Гіра і іншыя выдатныя пасля грамадскія і палітычныя дзеячы, пісьменнікі і публіцысты.
Якыміў (вёска)
Якыміў (Яки́мів) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Еўдакім Раманавіч Раманаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў беднай мяшчанскай сям’і. У 1867 паступіў у Гомельскую прагімназію, няглядзячы на нястачу сродкаў. У 1869 памірае маці, Е. Раманаў застаецца сіратою. Каб мець магчымасць працягваць вучобу, ён наймаецца да купца рэпетытарам. Скончыўшы ў 1870 курс прагімназіі, спрабуе паступіць у Магілёўскую гімназію, але нягледзячы на паспяхова здадзеныя ўступныя экзамены «не аказалася вакансій». Няўдачай скончылася спроба паступіць вольным слухачом ва ўніверсітэт. Здаў экзамены на атрыманне звання народнага настаўніка экстэрнам. У 1872 17-гадовы Е. Раманаў накіраваны на працу ў Герасімаўскае народнае вучылішча Хлыстоўскай воласці Аршанскага павета Магілёўскай губерні. Працаваў настаўнікам 14 гадоў, 20 гадоў выконваў абавязкі інспектара народных вучылішчаў.
З самага пачатку Е. Р. Раманаў спалучаў педагагічную, этнаграфічную і навуковую дзейнасць, у якой важнае месца займала і мовазнаўчая тэматыка. На жаль, не ўсе сабраныя ім моўныя матэрыялы і завершаныя мовазнаўчыя даследаванні былі апублікаваны, не ўсе нават захаваліся ў рукапісах. Займаўся збіраннем твораў вусна-паэтычнай творчасці і даследаваннем культуры і быту беларускага народа. У 1877 Е. Р. Раманаў паведамляў Расійскай акадэміі навук, што за пяць гадоў настаўніцкай працы ім сабрана 2000 беларускіх слоў і з гэтага матэрыялу складзена «Спроба беларускага слоўніка», а ў якасці ўводзін да яго — «Кароткая беларуская граматыка». Аддзяленнем рускай мовы і славеснасці Акадэміі навук даследчыку прапанавалі аформіць свой слоўнік як дапаўненне да слоўніка І. І. Насовіча. На працягу наступных пяці гадоў Е. Р. Раманаў збіраў не зафіксаваныя І. І. Насовічам словы на тэрыторыі Магілёўшчыны, лексікаграфічна апрацоўваў іх. Далейшая праца над слоўнікам была спынена, бо Е. Р. Раманаў заняўся падрыхтоўкай да друку сваёй асноўнай фальклорна-этнаграфічнай працы — «Беларускага зборніка», своеасаблівай энцыклапедыяй побыту, творчасці, матэрыяльнай і духоўнай культуры беларускага народа 19 — пач. 20 ст. Планавалася выдаць матэрыялы ў 15 кнігах. Аднак пры жыцці Е. Р. Раманава выйшла 9 тамоў (1886—1912), 10-ы том выпусціў Інбелкульт (1928), падрыхтаваныя 11-14-я тамы загінулі ў 2-ую сусветную вайну, лёс 15-га тому невядомы.
Дзейнасць Е. Р. Раманава адзначана Малым і Вялікім залатымі медалямі, а таксама дыпломамі навуковых таварыстваў. Лаўрэат імянных прэмій Расійскай акадэміі навук.
Памяць і ўшанаванне
Імя Е. Р. Раманава носяць:
Мемарыяльныя шыльды ў яго гонар усталяваны:
Трылінка
Трылінка — дарожнае пакрыццё ў выглядзе пліткі шасціграннай формы. Вынайдзеная і запатэнтаваная польскім інжынерам Уладыславам Трылінскім. Выкарыстоўвалася ў 1935—1939 гадах у Брэсце, іншых гарадах Палескага і іншых ваяводстваў міжваеннай Польшчы. Плітка мела 6 граняў па 20 сантыметраў, таўшчыню 15—20 сантыметраў. Трылінка выраблялася ў металічных формах, у якія закладалі колаты базальтавы камень — спярша па кутах, пасля па перыметры і, урэшце, у сярэдзіне. Нарыхтоўка залівалася на палову вышыні росчынай высокай маркі і на палову — бедным бетонам. Клалі трылінку трывалай каменнай асновай угору. Для кромкі дарогі каля бардзюраў выкарыстоўвалася асаблівая пяцігранная форма пліткі.
У Брэсце плітку выраблялі побач з гарадскім паркам. Для вытворчасці выкарыстоўвалі чорную базальтавую пароду ў буйных кавалках, якую прывозілі з кар’ера Янава Даліна на тэрыторыі цяперашняй Ровенскай вобласці. Аддзел, створаны з беспрацоўных, калоў гэтыя кавалкі да патрэбнага памеру.
Трылінку ўжывалі таксама на будаўніцтве дарогі Кобрын — Пінск. Захаваліся пяць кіламетраў трылінкі пад Пінскам. Вытворчасць пліткі была арганізаваная таксама і ў Пінску, вёсках Снітава і Агдэмер. У гонар сканчэння будаўнітва дарогі на выездзе з Пінска быў усталяваны помнік з базальту, які прымяняўся ў вытворчасці трылінкі.
Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне выступала 46 разоў, практычна з самага моманту яго заснавання. За ўсю гісторыю свайго ўдзелу, Аўстрыя атрымала 1481 бал.
Краіна двойчы станавілася пераможцай — у «Еўрабачанне 1966» з песняй «Merci, Chérie» у выкананні Уда Юргенса і ў «Еўрабачанне 2014» c песняй «Rise Like a Phoenix» у выкананні Канчыты Вурст. У цэлым жа выступы ад гэтай краіны рэдка былі паспяховымі — восем разоў яна фінішавала апошняй, прычым тройчы — без адзінага бала.
Карэннае (Смаленская вобласць)
Карэннае (Коренное) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Аўстрыйская тэлерадыёкампанія таксама часта байкатавала песенны конкурс — па палітычных прычынах або ў якасці пратэсту супраць недасканалай сістэмы галасавання.
Карэннае (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Аўстрыя на конкурсе песні Еўрабачанне
Удзельнікі Еўрабачання ад Аўстрыі
Легенда
Сяргей Мікалаевіч Каданчык
Сяргей Мікалаевіч Каданчык (, вёска Майсеевічы, Асіповіцкі раён, Магілёўская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1928 г. Удзельнік вызвалення Заходняй Беларусі ў 1939 г., савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гг. З чэрвеня 1941 г. на Паўднёвым, Паўднёва-Заходнім, Закаўказскім, Паўднёва-Каўказскім франтах. Падпалкоўнік С. М. Каданчык вызначыўся ў верасні 1943 г. пры вызваленні Новарасійска. Загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле на плошчы Герояў у Новарасійску. Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 18.9.1943 г. Яго імем названы вуліцы ў Асіповічах і Новарасійску, рыбалоўны траўлер; у вёсцы Майсеевічы на будынку школы, дзе ён вучыўся, мемарыяльная дошка.
Генадзь Сяргеевіч Мішуроў
Генадзь Сяргеевіч Мішуроў (нар. , с. Нова-Платаўка, Хабарскі раён, Алтайскі край, РСФСР) — беларускі музыкант (баян), мастацтвазнавец. Доктар мастацтвазнаўства (2003), кандыдат педагагічных навук (1980), прафесар (1992).
Біяграфія
Скончыў Омскае каманднае рачное вучылішча (1952), Уладзівастоцкае музычнае вучылішча (1961), Далёкаўсходні педагагічны інстытут мастацтваў (1968). Працаваў у Хабараўскім дзяржаўным інстытуце культуры (1968—1984, загадчык кафедры народных інструментаў), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1985, прафесар кафедры духавой музыкі, у 1985—1996 гадах — загадчык кафедры аркестравага дырыжыравання, 1994—2010 гадах — кіраўнік ансамбля народных інструментаў «Беларускія ўзоры»).
Навуковыя інтарэсы: інструментальная музыка; народна-інструментальная музыка; народна-інструментальнае мастацтва Беларусі; падрыхтоўка кадраў народна-інструментальнага мастацтва; канцэртна-выканальніцкая дзейнасць.
Узнагароды
Прэмія Міністэрства культуры СССР (1983), нагрудны знак «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2022) і інш.
Ягудзін
Ягудзін — прозвішча.
NGC 4312
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нача
Назву Нача маюць:
Шэймас Хіні
Беларускія пераклады
На беларускую мову паасобныя творы Ш. Хіні пераклалі Лявон Баршчэўскі, Сяргей Шупа, Алена Таболіч.
Інтэрахамвэ
Інтэрахамвэ - назва групоўкі хуту, што з 6 красавіка па ліпень 1994 г. разам з прадстаўнікамі групоўкі Імпузамугамбі здзейснілі генацыд тутсі ў Руандзе, забіўшы больш за 800 000 чалавек.
Рэгрэсійнае тэставанне
Рэгрэсійнае тэставанне — (regression testing, ад regression — рух назад) — зборная назва для ўсіх відаў тэставання праграмнага забеспячэння, накіраваных на выяўленне памылак ва ўжо пратэставаных участках зыходнага кода. Такія памылкі — калі пасля ўнясення змяненняў у праграму перастае працаваць тое, што павінна было працягваць працаваць, — называюць рэгрэсійнымі памылкамі (Regression bugs).
Ягідня
Ягідня (Я́гідня) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аспасія
Аспасія, Аспазія (Ἀσπασία, каля 470 г.да н.э., Мілет — ?) — адна з выдатных жанчын Старажытнай Грэцыі. Не мела афінскага грамадзянства, таму яе шлюб з Перыклам лічыўся незаконным. Вызначалася розумам, адукаванасцю і прыгажосцю. Вакол яе гуртаваліся мастакі, паэты, філосафы. Палітычныя праціўнікі Перыкла абвінавацілі Аспасію ў амаральнасці і непавазе да багоў, але з дапамогай мужа суд апраўдаў яе. Пасля смерці Перыкла (429) стала жонкай яго сябра Лісікла.
Ашогба
Ашо́гба (Osogbo, Oṣogbo, радзей, Òṣogbo) — горад на паўднёвым захадзе Нігерыі, на рацэ Ашун. Сталіца штата Асун. Недалёка ад горада знаходзіцца аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА Асун-Асогба.
Гісторыя
Заснаваны ў пачатку 17 стагоддзя паляўнічымі з бліжэйшай вёскі. Пасля падзення старога Оя насельніцтва горада ўзрасло за кошт міграцыі з іншых гарадоў ёруба.
Агульная інфармацыя
Ашогба знаходзіцца на чыгуначнай лініі Лагаса-Кано. Горад вядомы сваёй мастацкай школай і будынкам рынка Оджа-Оба — былога палаца правіцеля. Вышыня цэнтра НП складае 308 метраў над узроўня мора.
Ашогба з'яўляецца гандлёвым цэнтрам сельскагаспадарчага раёна. Тут вырошчваюць ямс, маніёк, тытунь, бавоўну і іншыя культуры. Апрацоўка какава-зярнят. Вытворчасць пракату, бавоўнаачышчальны завод, тытунёвая фабрыка. Ёсць некалькі гасцініц і футбольны стадыён на 10 000 гледачоў. На 1988 год, 27 % насельніцтва былі заняты ў сельскай гаспадарцы, 8 % у гандлі і 30 % былі служачымі і настаўнікамі.
Дэмаграфія
Насельніцтва горада паводле гадоў :
Він М’ін
Він М’ін (ဝင်းမြင့်; 8 лістапада 1951) — бірманскі палітык і былы палітвязень, прэзідэнт М’янмы з 29 сакавіка 2018 года па 1 лютага 2021 года, спікер Палаты прадстаўнікоў з 2016 па 2018. Член Палаты прадстаўнікоў з 2012 па 2018.
Скінуты ў ходзе ваеннага перавароту.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Няунг Чаунг, блізу Дануб’ю акругі Іравадзі ў сям’і Тун Кі і Дау Тхан. Ён скончыў са ступенню бакалаўра навук па геалогіі Універсітэт мастацтваў і навукі імя Рангуне.
Пасля заканчэння ўніверсітэта Рангуна, стаў старэйшым юрыстам Вышэйшага суда ў 1981 годзе і адвакатам Вярхоўнага суда М’янмы. У 1985 годзе стаў абаронцам Вышэйшага суда. Быў заключаны ў турму за ўдзел у паўстанні 8888.
Выйшаўшы з турмы, прыняў удзел ва ўсеагульных выбарах у М’янме ў 1990 годзе, якія пазней былі ануляваны вайскоўцамі. М’ін атрымаў перамогу, узяўшы 20 388 галасоў (56 %), але яму так і не было дазволена заняць сваё месца ў парламенце. Аднавіў сваю палітычную кар’еру напярэдадні выбараў у 2012 годзе. Атрымаўшы перамогу, ён заняў месца ў Палаце прадстаўнікоў і стаў сакратаром камітэта па пытаннях вяршэнства закона. На ўсеагульных выбарах 2015 года быў абраны дэпутатам ад паселішча Тамве Тауншып. З 2016 па 2018 год быў спікерам Палаты прадстаўнікоў М’янмы.
21 сакавіка 2018 года, пасля адстаўкі Тхін Чжо з пасады прэзідэнта М’янмы, Він М’ін падаў у адстаўку з пасады спікера парламента, што многія тады расцанілі як падрыхтоўку нацыянальнай лігі за дэмакратыю да таго, каб ён стаў кандыдатам на пасаду прэзідэнта. 23 сакавіка 2018 года Піфу Хлута пацвердзіў абранне Він М’іна кандыдатам у члены Палаты прадстаўнікоў на пасаду віцэ-прэзідэнта, што казала пра тое, што ён уступіў у выбарчы працэс. Він М’ін перамог на выбарах кандыдата ад Партыі салідарнасці і развіцця Саюза Таунг Айе, набраўшы 273 галасы супраць 27. 29 сакавіка 2018 года перад сходам народных прадстаўнікоў краіны, быў прыведзены да прысягі ў якасці 10-га прэзідэнта М’янмы.
1 лютага 2021 года ў ходзе ваеннага перавароту быў адхілены аб пасады прэзідэнта і затрыманы.
Сям’я
Жанаты на Чо Чо, ёсць дачка Пх’ю Пх’ю Цін.
Міхаіл Сямёнавіч Барысаў
Міхаіл Сямёнавіч Барысаў (8(21) студзеня 1904 — ) — савецкі афіцэр, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір 212-га гвардзейскага стралковага палка 75-й гвардзейскай стралковай дывізіі 30-га стралковага корпуса 60-й арміі Цэнтральнага фронту, гвардыі палкоўнік, Герой Савецкага Саюза (1943 г.).
Заворава (Сафонаўскі раён)
Заворава (Заворово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 69 жыхароў (2007).
Міхаіл Сямёнавіч Барысаў
Біяграфія
Нарадзіўся 8 (21) студзеня 1904 года ў вёсцы Барскае-Рыкіна Вязнікаўскага павета ў сям'і селяніна. Скончыўшы 4 класа, дванаццацігадовым хлопчыкам пайшоў на ільнопрадзільнае прадпрыемства фабрыканта Васіля Фёдаравіча Дзямідава ў вёсцы Ярцава Вязнікаўскага павета, працаваў валечнікам і памочнікам снавальшчыка.
Заворава (Сафонаўскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці на паўночны захад ад горада Сафонава, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі. Уваходзіць у склад Вышагорскага сельскага паселішча.
Міхаіл Сямёнавіч Барысаў
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з кастрычніка 1923 года. У 1926 годзе скончыў Саратаўскую пяхотную школу. Служыў у памежных войсках камандзірам ўзвода, памочнікам начальніка і начальнікам пагранзаставы, камандзірам дывізіёна, начальнік палкавой школы. У 1936 годзе скончыў вячэрні факультэт Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ.
Заворава (Сафонаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Міхаіл Сямёнавіч Барысаў
Біяграфія
Восенню 1941 г. Барысаў быў прызначаны намеснікам камандзіра 90-га стралковага палка, а ў лютым 1942 года — камандзірам. Полк у складзе 95-й стралковай дывізіі (2-га фарміравання) удзельнічаў у абароне Сталінграда.
У канцы студзеня 1943 года камандзір 95-й стралковай дывізіі палкоўнік Горышній В. А. у прадстаўленні на ўзнагароджанне падпалкоўніка Барысава М. С. ордэнам Чырвонага Сцяга напісаў:
Камандуючы палком з 18.9.42 г. па цяперашні час паказаў асабістую мужнасць і адвагу, забяспечыўшы выкананне пастаўленых перад палком баявых задачаў. 18.9.42 г. полк з ходу без падтрымкі артылерыі авалодаў паўночным і паўночна-усходнім схілаі вышыні 102.0 (Мамаеў Курган) і цвёрда утрымліваў захопленае, адбіваючы пры гэтым шматлікія жорсткія контратакі праціўніка. 28.9.42 г. непасрэдна ў баявых парадках кіраваў адбіццём двух жорсткіх атак ворага.
У раёне завода «Барыкады» авалодаў бензабакамі і цвёрда утрымліваў іх. У перыяд наступальных баёў у раёне завода «Барыкады» з 17 па 24 студзеня 1943 г. полк авалодаў дзевяццю вуліцамі, пераадолеўшы зацятае супраціўленне праціўніка. Рызыкуючы смяротнай небяспекай сістэматычна наведваў баявыя парадкі батальёнаў і ротаў, практычна аказваў дапамогу камандзіраў ў паспяховым выкананні баявых задачаў.
За абарону Сталінграда 95-й стралковай дывізіі было прысвоена найменне 75-й гвардзейскай, 90-ы стралковы полк стаў 212-м гвардзейскім стралковым палком.
Падчас удзелу ў бітве на Курскай дузе,
212 гв. стралковы полк 6 ліпеня 1943 г. увайшоў у сутыкненне з праціўнікам у раёне гаю «Палец» і, адбіваючы контратакі немцаў, прасоўваўся наперад, выконваючы загад па адбіванню ворага, які пррваўся. Да канца дня ліпеня полк быў атакаваны з фланга двумя батальёнамі пяхоты і 50 танкамі, атака пасля жорстакай стычкі адбіта і прасоўванне ворага спынена. З 7 ліпеня, адбіваючы танкавыя атакі ў раёне в. Кутырка, полк цвёрда утрымліваў рубяжы, нанёс праціўніку вялікія страты ў жывой сіле і тэхніцы. У выніку жорсткіх баёў знішчана 34 танкі і адбіта 4 буйныя атакі праціўніка.
Загадам войскам 13-й арміі Цэнтральнага фронту № 136/н ад 24.08.1943 г. падпалкоўнік М. С. Барысаў быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
Гв. палкоўнік М. С. Барысаў асабліва вызначыўся пры фарсіраванні ракі Дняпро на поўначы ад Кіева, у баях пры захопе і ўтрыманні плацдарма ў раёне сеў Глебаўка і Яснагародка (Вышгородский раён Кіеўскай вобласці) на правым беразе Дняпра восенню 1943 года. Камандзір 75-й гвардзейскай стралковай дывізіі генерал-маёр В. А. Гарышній ва ўзнагародным лісце напісаў:
Палкоўнік Барысаў падчас настцпальных баёў пры фарсіраванні рэкаў Дзясна і Дняпро, праявіў гераізм, рашучасць стойкасць і адвагу, у выніку чаго асабісты састаў палка, да 20.00 21.9.43 г. дасягнуў р. Дзясна і, выкарыстоўваючы пераправачныя сродкі, пад няспынным уздзеяннем авіяцыі праціўніка да 14.00 22.9.43 г. пераправіўся на заходні бераг р. Дзясна, выкарыстоўваючы прыкрыццё пераправы падраздзяленнямі 231 гв. стралковага палка, які фарсіраваў да таго часу р. Дзясна, і да 23.00 таго ж дня засяродзіўся ў раёне в. Тарасавічы.