cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Праваабарончыя праблемы, звязаныя з падаўленнем беларускіх пратэстаў 2020 года
Расказы пацярпелых і сведак
У інтэрв'ю Tut.by са шпіталізаванымі пацярпелымі ад міліцэйскага гвалту паведамлялася, што некаторых з іх збілі адразу восем-дзесяць супрацоўнікаў міліцыі ў поўнай экіпіроўцы, пры гэтым загадалі класціся і трымаць рукі за галавой. Такія збіцці маглі доўжыцца гадзінамі і суправаджаліся зневажальнымі дзеяннямі, напрыклад, стрыгчы арыштантам валасы і загадалі іх з'есці. У збітых затрыманых супрацоўнікі міліцыі пастаянна пыталіся, хто іх каардынатары і хто заплаціў ім за ўдзел у акцыі. Некаторым затрыманым разарвалі бялізну і прыклалі дубінкі да вобласці прамой кішкі, пакуль іх збівалі і атрымлівалі пагрозы згвалтавання. Па словах аднаго з былых затрыманых, яго збілі да такой ступені, што ён ужо не мог рэагаваць на рэчаіснасць, і пасля таго, як гэта заўважылі супрацоўнікі міліцыі, яго кінулі на бетонную падлогу і некалькі разоў аблілі халоднай вадой, пасля чаго ён страціў прытомнасць і прачнуўся ў шпіталі. Былыя затрыманыя паведамляюць, што ім загадалі сказаць, што яны любяць АМАП і прымушалі спяваць дзяржаўны гімн Беларусі, а затрыманым жанчынам пастаянна пагражалі згвалтаваннем. Па словах аднаго з былых затрыманых, затрыманую ўрача-валанцёрку не білі, але неаднаразова абражалі супрацоўнікі міліцыі, пакуль яна не заплакала. Калі ў асабістых рэчах затрыманых знаходзілі «падазроныя» прадметы (напрыклад, медыцынскія пальчаткі, рэспіратары, нажы любога памеру ці нават заколкі ), іх збівалі яшчэ мацней, бо паліцыя лічыла іх «арганізатарамі» і «каардынатары» пратэсту. Па словах сведак, некаторыя людзі, якія прыбылі ў ізалятар, мелі прыкметы цяжкіх гумовых куляў на галаве і шыі, і іх трэба было хутка даставіць у ваенны шпіталь або, калі іх стан быў цяжкім, у бліжэйшы грамадзянскі шпіталь. Тым часам некаторыя з прысутных там амапаўцаў збівалі нават цяжка параненых затрыманых, пры гэтым крычалі і пагражалі ўрачам, якія спрабавалі ім дапамагчы. Некалькі разоў лекарам адмаўлялі ў просьбе вызваліць затрыманых у цяжкім стане. Па словах аднаго з былых затрыманых, калі яго выпусцілі з ізалятара і адправілі ў шпіталь, у машыны хуткай дапамогі, якая яго перавозіла, невядомыя на машынах з таніраваным шклом прадзіралі шыны.
Як паведаміла журналістка Naviny.by Алёна Шчарбінская, якая была затрыманая 10 жніўня і правяла трое сутак у ізалятары часовага ўтрымання «Акрэсціна», там затрыманых неаднаразова збівалі і зневажалі супрацоўнікі. Шчарбінская паведамляе, што адной з самых злосных там была супрацоўніца па прозвішчы Крысціна: яна ўвесь час абражала затрыманых жанчын, прымушала нахіляцца наперад і біла кулаком у жывот, прымушала рабіць прысяданні голымі, а ў нейкі момант «брала вусцілкі з ботаў затрыманых». Затрыманым жанчынам, якія мелі менструацыю, яна загадала выкінуць гігіенічныя сурвэткі, што было абгрунтавана «неабходнасцю пераканацца, што пад імі няма нічога забароненага». Адна з затрыманых разарвала паліто і аддала кавалкі тканіны зняволеным, якім неабходна замяніць гігіенічныя сурвэткі. Аднак кавалкі праслужылі нядоўга, і неўзабаве іх прыйшлося замяніць на туалетную паперу, якая хутка скончылася. Па словах Шчарбінскай, арыштантак некалькі разоў на дзень выводзілі з камер і прымушалі стаяць у чарзе ўздоўж сцяны з шырока расстаўленымі нагамі, а калі ногі не лічылі дастаткова шырока расстаўленымі супрацоўнікамі, жанчынам нанеслі ўдары кулаком у пахвінную вобласць, у тым ліку падчас месячных, з-за чаго з іх адваліліся гігіенічныя сурвэткі. Падчас суда над Шчарбінскай, які адбыўся непасрэдна ў ізалятары часовага ўтрымання, яна была жорстка збітая Крысцінай пасля адмовы падпісаць сфальсіфікаваны пратакол затрымання. Таксама Шчарбіцкая ўспамінае, што ў нейкі момант яе вывелі ў калідор з аголенымі мужчынамі на каленях, ілбамі на сцяне і звязанымі за спіной рукамі. Калідор быў заліты крывёю, затрыманыя мужчыны стагналі, а супрацоўнікі моцна крычалі.
У інтэрв'ю Naviny.by былы арыштант Акрэсціна паведаміў, што ў нейкі момант усю ноч было чуваць надзвычай жорсткае збіццё жанчыны. Паводле яго слоў, некаторыя людзі паміралі ў камерах пасля жорсткага збіцця, а ўсе просьбы іх зняволеных аб медыцынскай дапамозе супрацоўнікі Акрэсціна ігнаравалі. У рэдкіх выпадках, калі медыкам дазвалялі агледзець пацярпелых затрыманых і прасілі дазволу перавезці іх у шпіталі, супрацоўнікі АМАПа адмаўлялі ў гэтым, маўляў: «Няхай паміраюць». Тое ж самае тычыцца і людзей з цукровым дыябетам. Некалькі разоў у затрыманых забіралі смартфоны і разбівалі ім галовы. Затрыманых, якія адмовіліся даць паролі для разблакоўкі, катавалі слезацечным газам і ламалі пальцы, пакуль не далі пароль. Па словах былога затрыманага, каля 124 чалавек утрымліваліся ў камеры плошчай 30 квадратных метраў, што прымушала іх знаходзіцца да 24 гадзін, пры гэтым на 15 гадзін ім адмаўлялі ў вадзе. Ён таксама адзначыў, што пры прыёме затрыманых у ІЧУ не праводзілася інвентарызацыя, што азначае, што іх асабістыя рэчы, у тым ліку грошы, маглі быць выкрадзеныя. Заўважылі, што некаторыя затрыманыя выйшлі з Акрэсціна без абутку.
11 жніўня сябры арганізацыі «Адкрытая Расія» Арцём Важанкоў і Ігар Рогаў, якія прыехалі ў Мінск для назірання за выбарамі, былі затрыманыя міліцыяй і дастаўлены ў СІЗА «Акрэсціна». У сваім інтэрв'ю Радыё Свабодная Еўропа пад назвай "Мы перавыхоўваем вас, падонкі!" , Важанкоў расказаў аб шматлікіх злоўжываннях, якім ён і іншыя затрыманыя, некаторыя з іх непаўналетнія, падвяргаліся супрацоўнікам ізалятара. Важанкоў паведаміў, што кожны раз, калі затрыманыя прасілі ежы ці вады ці казалі, што трэба схадзіць у прыбіральню, яны сустракаліся з вербальнай і фізічнай агрэсіяй з боку супрацоўнікаў цэнтра. Затрыманых зневажалі тым, што іх прымушалі распранацца да бялізны і заставацца ў такім стане як у камеры, так і падчас судовых працэсаў, якія праходзілі непасрэдна ў ізалятары часовага ўтрымання.
Па словах аднаго з былых затрыманых на Акрэсціна, неўзабаве пасля затрымання людзям разрэзалі адзенне (у тым ліку, у некаторых выпадках і бялізну) і міліцыянты пазначылі лічбавым маркерам, пасля чаго на іх толькі спасылаліся. прысвоены нумары. Некаторыя з задзейнічаных супрацоўнікаў міліцыі рабілі малюнкі на целах затрыманых.
У відэасюжэце Current Time TV пад назвай «Яны абыходзіліся са мной як з жывёлай» некалькі вызваленых беларускіх затрыманых расказалі пра злоўжыванні з боку міліцыі, якія ўключалі групавыя згвалтаванні і пагрозы забойствам, жорсткае збіццё, катаванні халоднай вадой, адмову ў ежы і вадзе больш за 48 гадзін і прымус пад пагрозай катаванняў падпісаць пратакол затрымання.
Па словах 16-гадовага былога затрыманага, якога пасля жорсткага збівання і катаванняў электрычным токам давялося шпіталізаваць у стане комы, затрыманым загадалі спяваць гімн АМАПу, а ў выпадку адмовы — дубінкі забівалі ў горла, а аднойчы затрыманую дубінкай анальна згвалцілі.
Сталіроўшчык Мінскага трактарнага завода Сяргей Дылеўскі, які дапамагаў дастаўляць пратэстоўцаў, вызваленых з ізалятара ў шпіталь, нагадаў, што адзін з іх страціў вока пасля збіцця на аб'екце. Гэта сведчанне раззлавала Дылеўскага і прывяло да яго ўступлення ў Каардынацыйны савет.
11 жніўня гродзенка Карына Маліноўская была затрымана людзьмі ў цывільным каля свайго дома і дастаўлена ў РУУС Ленінскага раёна Гродна, дзе падчас цяжарнасці яе моцна ўдарылі кулаком у жывот. Нягледзячы на інфармаванне супрацоўнікаў РУВД аб яе стане і з'яўленні боляў у жываце, ёй спачатку адмаўлялі ў медыцынскай дапамозе і пагражалі збіццём і забраць дзіцяці ў выпадку невыканання загадаў міліцыі.. Прыкладна праз тры гадзіны яе правяралі медыцынскія работнікі РУВД, якія засумняваліся ў факце яе цяжарнасці і выклікалі хуткую толькі пасля таго, як Маліноўская нагадала ім аб іх юрыдычнай адказнасці. У гарадской бальніцы яе цяжарнасць пацвердзілі, і там медперсанал настойваў на неадкладнай шпіталізацыі, якую суправаджэнне паліцыянтаў палічылі магчымай толькі пры прыкуцці Маліноўскай кайданкамі да ложка. Маліноўская з альтэрнатыўным варыянтам вызвалення раніцай пасля дастаўкі ў мясцовы ізалятар і праходжання суда пагадзілася пры ўмове, што яе больш не будуць збіваць. У ІЧУ Маліноўскую не збівалі, а даводзілі да масавага збіцця мужчын, за якім яе прымушалі назіраць супрацоўнікі цэнтра, якія паведамілі пра яе стан. Праз некаторы час гэтага катавання, якое Маліноўская параўнала з «нечым з фільма пра гестапа », у яе цела пачала моцна дрыжыць, што напалохала ахоўнікаў і прымусіла выклікаць хуткую. У бальніцы ў Маліноўскай дыягнаставалі разрыў кісты і зрабілі аперацыю, якая ў выніку прывяла да страты цяжарнасці. Пасля гэтага з Малінвоскай звязаліся супрацоўнікі РУВД і запатрабавалі падпісаць пратакол затрымання, у якім яна акрэсліла, што яна «лаялася матам, крычала і нападала на людзей», ад чаго яна адмовілася. У рэшце рэшт яе асудзілі да адміністрацыйнага збору за ўдзел у «ланцугу салідарнасці» 14 жніўня.
Парушэнні працэдуры арышту
Затрыманні дэманстрантаў часта праводзілі людзі ў масках або балаклавах і без пасведчанняў, некаторыя з іх былі ў цывільным і бронекамізэльках. Агенты ў цывільным, якіх неафіцыйна называюць «ціхімі людзьмі» (тихари — ціхары ), не толькі арыштоўвалі ўдзельнікаў акцыі ў супрацоўніцтве з урадавымі войскамі, але і збівалі людзей, здымалі аператыўнае відэа і давалі паказанні ў судах. Іх прыналежнасць часта немагчыма было ўсталяваць. Прымяненне супрацоўнікаў міліцыі ў цывільным прызнаў міністр унутраных спраў Юрый Караеў, у той час як, на думку беларускіх праваабаронцаў, адзіным магчымым юрыдычным абгрунтаваннем такіх мер была спецыяльная следчая дзейнасць. Яны таксама адзначаюць, што інструкцыя АБСЕ па масавых палітычных сустрэчах патрабуе, каб міліцыянты былі лёгка ідэнтыфікаваныя.
Паступалі шматлікія паведамленні аб арыштах без увядзення (імя, званне, пасада афіцэра) і тлумачэння прычын арышту, нягледзячы на прамое патрабаванне беларускага заканадаўства. У МУС заявілі, што ўсе такія выпадкі былі абгрунтаваныя «неадкладнымі патрэбамі». Арышт Марыі Калеснікавай часам параўноўвалі з выкраданнем.
Прымусовыя праверкі мабільных тэлефонаў мінакоў шырока практыкаваліся без пастановы пракурора і суда. Калі супрацоўнікі міліцыі або вайскоўцы знайшлі фота з акцый пратэсту або падпіскі на антылукашэнкаўскія Telegram-каналы, правяранага могуць затрымаць і/або збіць.
На выбарчых участках былі затрыманыя некаторыя ўдзельнікі акцыі, у тым ліку мінакі, раварысты, журналісты і назіральнікі за выбарамі.
Парушэнні судовага працэсу
Многія затрыманыя ў першыя дні пасля выбараў заяўлялі, што суды над імі былі надзвычай спрошчанымі і кароткімі, часта праходзілі непасрэдна ў СІЗА. Некаторых затрыманых супрацоўнікі міліцыі дубінкамі прымушалі станавіцца на калені перад суддзямі і не глядзець на іх. У некаторых выпадках прозвішчы суддзяў не агучваліся, а прысуд зачытваўся без суддзі. Многія суды праходзілі ў закрытым рэжыме.
Часта паведамлялася, што ў міліцэйскіх пратаколах было шмат памылак, у тым ліку блытаніны імёнаў, месцаў і абставінаў, але пярэчанні наконт гэтых памылак суддзі рэдка прымалі пад увагу. Паведамлялася, што тых, хто не згодны з пратаколамі міліцыі і адмовіўся іх падпісваць, могуць збіць. Назіральніца за выбарамі, якая была затрыманая на ўчастку, была асуджаная на падставе пратаколу, у якім сцвярджалася, што праз 2 гадзіны пасля затрымання яна выкрыквала антыдзяржаўныя лозунгі ў іншым месцы Мінска. Затрыманаму расійскаму турыстаму паслядоўна прад'явілі абвінавачанне за тое, што ён пратэставаў у двух розных раёнах Мінска адначасова. Вядомы прынамсі тры падобныя выпадкі з журналістамі: спачатку яны былі абвінавачаныя на падставе аднаго міліцэйскага пратаколу, але пасля таго, як яны заявілі, што ў названы час затрымання знаходзіліся ў іншым месцы, ім выставілі абвінавачанне і асудзілі па іншым пратаколе. У Мінску жанчыну прызналі вінаватай, адзіным доказам якой стала фота ў сацыяльнай сетцы.
Сведкі абвінавачання, калі такія былі, давалі паказанні дыстанцыйна (праз паслугі відэасувязі), ананімна або са змененымі імёнамі, а іх твары часам закрывалі маскамі або балаклавамі. Адзін з абвінавачаных журналістаў сцвярджаў, што сведку, які даваў супраць яго паказанні, падказваў мужчына побач. У верасні міністр унутраных спраў Юрый Караеў прапанаваў беларускаму парламенту ўзаконіць такую практыку, каб павысіць бяспеку міліцыянтаў.
Абаронцы паведамлялі аб перашкодах з боку дзяржаўных чыноўнікаў і парушэнні іх правоў, у тым ліку аб наўмысным утойванні месцазнаходжання сваіх падабаронных і неабвешчаным пачатку судоў.
11 верасня суддзя Заводскага раёна Мінска Жанна Хвойніцкая ў сваім рашэнні заявіла, што доказам віны з'яўляецца наяўнасць дамовы з адвакатам.
Гл. таксама
Спіс загінулых у сувязі з беларускімі пратэстамі 2020 года
Аўгуст Фердынанд Мёбіус
Аўгуст Фердынанд Мёбіус (August Ferdinand Möbius;, Шульпфортэ, цяпер Саксонія-Анхальт — , ) — нямецкі матэматык і астраном-тэарэтык.
Біяграфія
Нарадзіўся на тэрыторыі княжаскай школы Шульпфортэ, паблізу Наўмбурга. Яго бацька займаў у гэтай школе настаўніка танцаў. Матка Мёбіуса была была нашчадкам Марціна Лютара.
Бацка памер, калі хлопчыку было ўсяго тры гады. Пачатковую адукацыю Мёбіус атрымаў дома і адразу выказаў цікавасць да матэматыкі. Ад 1803 па 1809 год вучыўся ў гімназіі-інтэрнаце Шульпфортэ, пасля паступіў у Лейпцыгскі ўніверсітэт. Першыя паўгода, у адпаведнасці з рэкамендацыямі сям'і, ён вывучаў права, але пасля прыняў канчатковае рашэнне прысвяціць жыццё матэматыцы і астраноміі. Біёграфы мяркуюць, што ў гэтым выбары сказаўся ўплыў вядомага астранома і матэматыка, які выкладаў там, Карла Брандана Малвэйдэ.
У 1813—1814 гадах Мёбіус жыў у Гётынгене, дзе наведваў універсітэцкія лекцыі Карла Фрыдрыха Гауса па астраноміі. Пасля ён пераехаў у Гале, каб паслухаць курс лекцый матэматыка Іагана Фрыдрыха Пфафа, настаўніка Гауса. У выніку Мёбіус атрымаў глыбокія веды па абедзвюх навуках.
Калі Мёбіус працаваў над доктарскай (1815), была спроба прызваць яго ў прускую армію. З цяжкасцю пазбегшы гэтай пагрозы, ён паспяхова атрымаў ваеннае званне. У гэты час Малвэйдэ перайшоў на кафедру матэматыкі і рэкамендаваў Мёбіуса на кафедру астраноміі, якая вызвалілася, у Лейпцыгу, экстраардынарным прафесарам.
Ад 1816 года ён таксама працаваў спачатку астраномам-назіральнікам, пасля дырэктарам у Плейсенбургскай астранамічнай абсерваторыі (паблізу Лейпцыга). перабудове і аснашчэнні абсерваторыі.
1820: Мёбіус бярэ шлюб. У яго нарадзіліся два сыны і дачка.
У 1825 годзе Малвэйдэ памёр. Мёбіус паспрабаваў заняць яго месца, але яго рэпутацыя выкладчыка была не лепшай, і ўніверсітэт палічыў за лепшае іншую кандыдатуру. Аднак, даведаўшыся, што Мёбіус атрымаў запрашэнні з іншых універсітэтаў, кіраўніцтва павысіла яго на пасадзе да ардынарнага прафесара астраноміі. Да гэтага часу матэматычныя даследаванні Мёбіуса прынеслі яму вядомасць у навуковым свеце.
1848: Мёбіус становіцца дырэктарам абсерваторыі.
Артыкул аб славутай стужцы Мёбіуса быў апублікаваны пасмяротна.
У гонар вучонага названы астэроід 28516 (Möbius).
Навуковая дзейнасць
У 1858 годзе ўстанавіў існаванне аднабаковых паверхняў і ў сувязі з гэтым стаў вядомы як вынаходнік стужкі Мёбіуса — найпростай неарыентуемай двумернай паверхні з краем, які дапускае укладанне ў трёхмерную еўклідаву прастору.
Шэраг атрыманых ім прынцыпова новых геаметрычных вынікаў Мёбіус выклаў у кнізе «Барыцэнтрычнае злічэнне» (1828), выдатнай па арыгінальнасці, глыбіні і багаццю матэматычных ідэй. Ён стаў заставальнікам барыцэнтрычнага злічэння — раздзела геаметрыі, у якім вывучаюцца алгебраічныя аперацыі над пунктамі афіннай або еўклідавай пунктавай прастор. Уведзеныя ім барыцэнтрычныя каардынаты знайшлі, у прыватнасці, прымяненне ў метадзе канечных элементаў.
Мёбіус упершыню ўвёў аднаротныя каардынаты і аналітычныя метады даследаванняў у праектыўнай геаметрыі. Атрымаўшы новую класіфікацыю крывых і паверхняў, устанавіў агульнае паняцце праектыўнага пераўтварэння, пазней названага яго імем, даследаваў карэлятыўныя пераўтварэнні. Ён упершыню даследаваў прасторавыя алгебраічныя крывыя 3-га парадку і вывучаў іх уласцівасці.
У тэорыі лікаў імем Мёбіуса названыя функцыя μ(n) і формула звароту.
Работы Мёбіуса ў галіне механікі адносяцца да статыкі. У 1829 годзе ім быў апублікаваны артыкул з доказам наступнай тэарэмы: «калі чатыры сілы знаходзяцца ў раўнавазе, то аб'ём тэтраэдра, пабудаванага на дзвюх з іх, роўны аб'ёму тэтраэдра, пабудаванага на астатніх дзвюх». Ім таксама было даказана, што любая сістэма сіл можа быць адзіным чынам замененая сістэмай шасці сіл, лініі дзеяння якіх утвараюць загадзя зададзены тэтраэдр.
У 1837 годзе Мёбіус апублікаваў двухтомнае «Кіраўніцтва па статыцы»  — адну з найбольш важных манаграфій 1-й паловы XIX стагоддзя па статыцы, у якой былі сістэматызаваныя асноўныя вынікі, атрыманыя да таго часу. Пры выкладанні матэрыялу аўтар кнігі карыстаўся і геаметрычным, і аналітычным метадамі. Пры гэтым не раз прыводзіў геаметрычныя ілюстрацыі теарэм, раней даказаных аналітычным шляхам "бо пры даследаваннях прасторавых аб'ектаў геаметрычны разгляд з'яўляецца разглядам па сутнасці і таму найбольш натуральна, у той час як аналітычная трактоўка, якой бы вытанчанай яна ні была, прыхоўвае прадмет пад чужымі яму абазначэннямі, і таму мы яго ў большай ці меншай меры губляем з-пад увагі ".
У галіне астраноміі Мёбіус апублікаваў некалькі значных прац па нябеснай механіцы, аб прынцыпах астраноміі і аб планетных зацменнях.
Узяцце Бастыліі
Крэпасць пабудавана ў 1382 годзе. Яна павінна была служыць умацаваннем на подступах да сталіцы. Неўзабаве яна стала выконваць функцыі турмы, пераважна для палітычных зняволеных. За 400 гадоў сярод вязняў Бастыліі было нямала знакамітых асоб. Для многіх пакаленняў французаў крэпасць была сімвалам усеўладдзя каралёў.
Да 1780-га турма практычна перастала выкарыстоўвацца.
Рось (рака)
Даўжыня ракі 99 км. Плошча вадазбору 1250 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 6,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰.
Асноўныя прытокі
Справа: Харужаўка, Ясенавіца, Ваўкавыя, Плішча. Злева: Свянціца, Нятупа, Вехатнянка, Ваўпянка.
На рацэ
Гарады: Ваўкавыск. Гарадскія пасёлкі: Поразава, Краснасельскі, Рось. Вадасховішчы: Воўпаўскае.
Агульнае
Пачынаецца ў забалочанай мясцовасці за 2 км на захад ад вёскі Лозы Свіслацкага раёна, цячэ ў межах Ваўкавыскага ўзвышша. Упадае ў Нёман за 1,8 км на паўднёвы усход ад вёскі Дубна Мастоўскага раёна. Каля вёскі Лічыцы і гарадскога пасёлка Краснасельскі падзяляецца на 2 рукавы, якія ўтвараюць астравы (даўжынёй 1,5 км і 3,5 км). Замярзае ў пачатку снежня, крыгалом у пачатку сакавіка.
Даліна трапецападобная (шырыня 1 км у вярхоўі да 2,5 км у ніжнім цячэнні), перасечаная глыбокаўрэзанымі далінамі прытокаў і ярамі. Пойма паміж вёскамі Зарачаны і Падрось Ваўкавыскага раёна адсутнічае, на астатнім працягу двухбаковая, забалочаная, парасла хмызняком, у вусцевай частцы высокая, сухая (шырыня 400—600 м).
Рэчышча на працягу 3 км ад вытоку каналізаванае, ніжэй звілістае.
Абіліа Эстэвэс
Абі́ліа Эстэ́вэс (Abilio Estévez; 4 снежня 1954, Гавана) — кубінскі пісьменьнік, паэт і драматург.
Валь-льябрэга
Валь-льябрэга (Vall-llobrega) — муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Жырона ў складзе аўтаномнай супольнасці Каталонія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Баш-Эмпорда. Займае плошчу 5,36 км2. Насельніцтва 866 чалавек (на 2010 год).
Ухоўскі сельсавет
Ухо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Ухова.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Ухоўскі (Ухова-Рыслаўскі) сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Рэчкаўскага сельсавета.
Селішча Вялікае
Се́лішча Вялі́кае (, Селище Великое) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Камянюцкага сельсавета.
Па паўночнай ускраіне вёскі працякае рака Правая Лясная.
Гісторыя
Да 1998 года вёска знаходзілася ў складзе Дзмітровіцкага сельсавета.
Эхінакакоз
Эхінакакоз, таксама называюць гідатыдная хвароба, гідатыдоз, або эхінакокавая хвароба — гэта паразітарнае захворванне, вызваннае стужачнымі чарвякамі роду Echinococcus. У людзей бывае два віда хваробы: пузырны эхінакакоз і альвеалярны эхінакакоз. Існуюць дзве менее распаўсюджанныя формы: шматкамерны эхінакакоз і аднакамерны эхінакакоз. Хвароба часта пачынаецца без сімптомаў, і гэта можа доўжыцца цягам года. Сімптомы і прыметы, якія наступаюць залежаць ад месца знаходжання і вялічыні цыстаў. Альвеалярная хвароба звычайна пачынаецца ў печані, але можа распаўсюджвацца ў іншыя часткі цела, такія як лёгкія і галаўны мозг. Пры паражэнні печані ў чалавека можа з'явіцца боль у жываце, страта весу, і змяненне колеру на жоўты. Захворванне легкіх можа вызваць боль у грудзях, задышку і кашаль.
Прафілактыка і лячэнне —
Прафілактыка пузырчата-глістнай хваробы заключаецца ў лячэнні сабак, якія могуць быць пераносчыкамі хваробы і вакцынацыя авечак. Лячэнне часта складанае. Цысты могуць быць выдалены праз скуру з далейшым медыкаментозным лячэннем. Часам гэты від захворвання толькі наглядаецца. Альвеалярны від хваробы часта патрабуе хірургічнай аперацыі з далейшым медыкаментозным лячэннем. Ужываецца прэпарат альбендазол, які можа быць патрэбны на працягу некалькі гадоў. Альвеалярны від хваробы можа прыводзіць да смерці.
Юр’еўскі сельсавет
Сельсавет знаходзіўся ў паўночнай частцы раёна, на поўнач ад Смалявічаў. Па тэрыторыі сельсавета працякалі рэкі Гайна і Усяжа, праходзіла вузкакалейная чыгунка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Смалявіцкага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Смалявіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе 11 населеных пунктаў (Антаполле, Арлова, Бабін Лес, Мглё, Прудзішча, Сарнацкае, Сутокі, Тачылішча, Хаценава, Юзафова і Юр’ева) уключаны ў склад Лагойскага раёна, 2 населеныя пункты (вёскі Кальнікі і Напалкі) перададзены ў склад Барысаўскага раёна. З 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе адноўленага Смалявіцкага раёна. У 1982 годзе ў склад Жодзінскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Арлова, Бабін Лес і Тачылішча). 23 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Жодзінскага сельсавета перададзена вёска Кальнікі. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Усяжскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 818 чалавек, з іх 96,7 % — беларусы, 1,8 % — рускія, 0,6 % — украінцы.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў: аграгарадок Юр’ева, вёскі Антаполле, Кальнікі, Мглё, Прудзішча, Сарнацкае, Сутокі, Хаценава і Юзафова.
Каргова
Каргова (Kargowa, Unruhstadt) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 410 км на захад ад Варшавы і за 40 км на паўночны ўсход ад Зялёнай Гуры. Уваходзіць у склад Зеленагурскага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Каргова. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 4,55 км². Насельніцтва 3,8 тыс. чалавек.
Абдэн
Абдэн — былое сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана 29 мая 2013 года. Уваходзіла ў склад Тарбагатайскай сельскай акругі. Код КАТА — 633487200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 88 чалавек (46 мужчын і 42 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 64 чалавекі (32 мужчыны і 32 жанчыны).
Альберта Маравія
Нарадзіўся ў Рыме. У сваіх творах падымаў актуальныя тэмы сучаснасці: сексуальнасць, адчужанасць, а таксама экзістэнцыйныя праблемы. На яго эстэтыку паўплывалі неарэалізм і сюррэалізм. Некаторыя з яго раманаў былі экранізаваныя (Il conformista, La ciociara і інш.)
У 1959—1962 гадах Альберта Маравія быў старшынёй італьянскага ПЭН-клуба.
Займаўся палітыкай і з 1984 года да смерці прадстаўляў Італію ў Еўрапейскім парламенце. Быў жанаты на Эльзе Марантэ.
Кальдэс
Кальдэс (Caldes) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 1083 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 54 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 38022. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Мікалай Віктаравіч Падгорны
Мікалай Віктаравіч Падгорны (Мікола Вікторович Підгорний);, г. Карліўка, Палтаўская губерня, Расійская імперыя —, ) — савецкі палітычны дзеяч. Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1965—1977 гг.). Член ВКП(б)-КПСС з 1930 года, член ЦК КПСС (1956—1981 гг.), Член Прэзідыума — Палітбюро ЦК КПСС (1960—1977 гг.). Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1963 і 1973).
NGC 6385
NGC 6385 (іншыя абазначэнні — UGC 10877, MCG 10-25-44, ZWG 300.35, PGC 60343) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Дракон.
Трындады-э-Марцін-Вас
Трындады-э-Марцім-Вас (Trindade e Martim Vaz) — група астравоў у складзе бразільскага штата Эспірыту-Санту. Складаецца з вострава Трындады і невялікага архіпелага Марцім-Вас. Агульная плошча — 10,4 км². На востраве Трындады месціцца бразільскі гарнізон.
Геаграфія
Астравы Трындады-э-Марцін-Вас знаходзяцца ў паўднёва-заходняй частцы Атлантычнага акіяна за 1140 км на ўсход ад горада Віторыя, сталіцы бразільскага штата Эспірыту-Санту. Найбольшую частку групы складае востраў Трындады (10,1 км²). Ён уяўляе сабою вяршыню падводнага вулкана, апошняе вывяржэнне якога адбылося 50 000 гадоў таму. Востраў сфарміраваны 5 вулканічнымі пікамі, рэшткамі попельных палёў і лававых патокаў. Найвышэйшы пункт над узроўнем акіяну — 620 м. Для горных парод характэрна нізкая насычанасць крэмніем. У выніку знішчэння мясцовых лясоў на востраве адбываецца сталая эрозія глебаў, знікненне раней вядомых крыніц пітной вады. Архіпелаг Марцім-Вас за 47 км на ўсход ад Трындады складаецца з 3 вулканічных астравоў і скал да 175 м у вышыню з агульнай плошчай 0,3 км².
Клімат трапічны з 2 сезонамі — сухім і вільготным. Сярэднегадавая тэмпература — 25,2°C.
Прырода
Да 1850 г. 85% паверхні Трындады займаў лес з крушынавых дрэў да 15 м у вышыню. З'яўленне на востраве свінняў, коз і авечак, а таксама вырубка прывялі да яго знікнення і, як след, вынішчэння верхніх пластоў глебы да 1 — 2 м. Наземная фаўна прадстаўлена крабамі і марскімі птушкамі. На берагах астравоў размножваюцца марскія чарапахі. Воды вакол астравоў насычаны соллю і адрозніваюцца высокай біяразнастайнасцю. Іх насяляюць 270 відаў рыб, 24 з якіх знаходзяцца пад пагрозай знікнення.
Гісторыя
Архіпелаг быў адкрыты ў 1502 г. Эстэванам, стрыечным братам знакамітага мараплаўца Васка да Гама.
У 1699 г. экспедыцыя на чале з Эдмундам Галеем абвясціла востраў Трындады англійскім валоданнем. Э. Галей выпусціў на беразе свойскую жывёлу для далейшай каланізацыі, але ніхто з каманды яго карабля не пагадзіўся застацца ў якасці пасяленца. Вялікабрытанія сапраўды зацікавалася ўключэннем вострава ў склад сваіх калоній толькі ў канцы XVIII ст., калі да адкрыцця Панамскага канала ён стаў важным стратэгічным пунктам на суднаходным шляху ў Атлантыцы. У 1783 г. партугальцы нават дасылалі свае ваенныя сілы, каб стрымаць брытанцаў ад спробы захопу архіпелага. На востраў прыбыло некалькі выхадцаў з Азораў для стварэння калоніі, але праз некалькі гадоў яны пакінулі Трындады з-за мясцовай неўрадлівай глебы.
У 1896 г. Бразілія канчаткова дамаглася ад Партугаліі і Вялікабрытаніі прызнання свайго суверэнітэта ў адносінах астравоў.
У 1910 г. на Трындады спынялася экспедыцыя Р. Ф. Скота. У 1914 г. каля астравоў адбыўся бой паміж нямецкімі і брытанскімі ваеннымі суднамі. У 1924 — 1926 гг. Бразілія выкарыстоўвала архіпелаг як месца палітычнай высылкі. У 1958 г. сусветныя сродкі масавай інфармацыі апублікавалі шэраг фатаздымкаў з выявамі НЛА над астравамі. Доўгі час прыхільнікі ўфалогіі спасылаліся на іх як на найбольш надзейны доказ прысутнасці НЛА. Але ў 2010 г. падман з падробкай выяў быў выкрыты, а бразільскі фатограф Алміру Барауна прызнаўся, што гэта ён арганізаваў містыфікацыю.
Іларыён Міхайлавіч Пранішнікаў
Іларыён Міхайлавіч Пранішнікаў (Илларио́н Миха́йлович Пря́нишников, -) — рускі мастак, сапраўдны член Пецярбургскай АМ (1893).
Біяграфія
Вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, скульптуры і дойлідства (1856-66) у Я. С. Сарокіна і С. К. Заранкі, выкладаў там жа ў 1873-94 гадах. Вучні: В. К. Бялыніцкі-Біруля, С. В. Іванаў, С. А. Каровін. Член-заснавальнік Таварыства перасоўных мастацкіх выстаў. Творчасці Пранішнікава ўласцівыя трапнасць сацыяльных характарыстык («Жартаўнікі. Гасціны двор у Маскве», 1865; «Спасаў дзень на Поўначы», 1887, — абедзве ў Траццякоўскай галерэі; «Паражняком», 1871. Харкаўскі мастацкі музей). Пранішнікаў — аўтар карціны «У 1812 годзе» (варыянт 1874 ў Траццякоўскай галерэі), якая раскрывае народны характар ​​Айчыннай вайны 1812 года. Пісаў таксама лірычныя паляўнічыя сцэны.
Вольга Яфімаўна Фадзеева
Вольга Яфімаўна Фадзеева (нар., Мінск) — беларуская і расійская.
Біяграфія
Бацькі Вольгі Фадзеевай — артысты балета. Вольга таксама хацела стаць балерынай, але не была прынятая ў харэаграфічнае вучылішча і паступіла ў тэатральны ліцэй. У сяр. 1990-х паступіла ў Беларускую акадэмію мастацтваў. У час вучобы рэжысёр Барыс Луцэнка запрасіў Вольгу на галоўную жаночую ролю ў спектаклі тэатра імя М. Горкага «Гамлет», дзе адбыўся дэбют Вольгі Фадзеевай на тэатральнай сцэне. У 1999 годзе галоўны рэжысёр Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы Валерый Раеўскі запрасіў Вольгу ў тэатр у ліку некалькіх выпускнікоў Акадэміі мастацтваў. З 1999 працавала ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Я. Купалы.
Таксама працуе ў кіно. Першай работай была эпізадычная роля ў фільме «Зорка Венера» (2000). Вядомасць прынёс серыял «Салдаты», дзе Вольга Фадзеева сыграла галоўную жаночую ролю.
Алганкіны
Алганкіны — група карэнных народаў Паўночнай Амерыкі, якія размаўляюць на алганкінскіх мовах. Назва паходзіць з мовы малісіт, на якой слова elakómkwik значыць блізкія сваяцкія адносіны. Алганкінамі таксама называюць народ амамівініні, што ў нашы дні насяляе Квебек.
Паходжанне
Лічыцца, што група алганкінскіх народаў склалася 3000 - 2500 гадоў таму. У XX ст. была высунута гіпотэза аб існаванні ў мінулым протаалганкінскай мовы, носьбіты якой далі пачатак усім алганкінам. Яе прыхільнікі на аснове лінгвістычных дадзеных сцвярджаюць, што протаалганкіны першапачаткова насялялі тэрыторыі на захад і поўдзень ад Вялікіх азёр і пазней пачалі міграцыю на ўсход. Гэта часткова падцвярджаецца генетыкамі. Яны выявілі сувязь алганкінаў з сіў. Археолагі сцвярджаюць, што рух старажытных алганкінаў на ўсход разарваў раннюю Місісіпскую культуру на верхнюю і ніжнюю.
Культура
Да прыходу еўрапейцаў алганкіны займаліся паляваннем, збіральніцтвам, рыбалоўствам і земляробствам. Няглезячы на наяўнасць сталых паселішчаў, вялі вандроўны лад жыцця. Сезонна перамяшчаліся ўздоўж рэк, узбярэжжа акіяна і азёр. Галоўнай сацыяльнай адзінкай з'яўляўся род, які складаўся з нуклеарных сем'яў. Усходнія алганкіны былі аб'яднаны ў канфедэрацыі Вабанакі, паўхатан і магіканаў і інш., што процідзейнічалі пашырэнню канфедэрацыі іракезаў. На захадзе склаліся канфедэрацыі чарнаногіх, Ілінойс, Рада трох агнёў.
Алганкінскія народы аднымі з першых сярод індзейцаў увайшлі ў кантакт з еўрапейцамі, таму знаёмства з іх культурай моцна паўплывала на ўяўленні еўрапейцаў пра народы Паўночнай Амерыкі. Так, звычай беатук фарбаваць цела охрай прывёў да распаўсюджання абразлівага паняцця «чырвонаскурыя». З алганкінскіх моў паходзяць словы «вігвам», «макасіны», «вампум», «тамагаўк», «апосум», многія тапонімы Паўночнай Амерыкі.
Халаджы
Хала́джы (саманазва: خلج) — цюркскі народ у цэнтральным Іране. Агульная колькасць (2022 г.) — каля 54 000 чалавек.
Халаджы вядомы з сярэднявечча, першапачаткова як частка канфедэрацыі эфталітаў. Лічацца адным з першых цюркскіх плямён, якое перабралася праз раку Амудар’я. У X ст. узгадваліся сярод насельнікаў Балха і поўдню Бактрыі. У XI ст. частка з іх перасялілася ў Іран і Блізкі Усход.
Халаджы не былі шматлікімі, таму хутка асіміляваліся сярод суседніх народаў. У выніку племянныя супольнасці халаджаў сфарміраваліся сярод туркменаў і пуштунаў. Тапонімы, створаныя на аснове назвы халаджаў існуюць у Турцыі, Афганістане і Азербайджане. У Іране захавалася невялікая група халаджаў, што захоўвае сваю этнічную тоеснасць, шчыльна насяляе землі не далёка ад Кума.
Іранскія халаджы паходзяць ад качэўнікаў, што перасяліліся з усходняй Анатоліі. У 1403 г. яны ўзгадваліся як падданыя султана Эскандара, унука Тамерлана. Пазней падтрымлівалі саюзныя адносіны з кашкайцамі. Традыцыйныя заняткі: адгонная і качавая жывёлагадоўля, апрацоўка металаў.
Халаджская мова адносіцца да цюркскай групы моў. Вельмі блізкая да азербайджанскай, часам разглядаецца як яе дыялект. У нашы дні карыстаюцца пісьмом на аснове фарсі. Вернікі — мусульмане-шыіты.
Прэсідэнтэ-Рыяс
Пресідэнтэ-Рыяс (Lago Presidente Ríos) — возера на паўвостраве Тайтаа ў вобласці Aйсен-дэль-Хенераль-Карлас-Ібаньес-дэль-Кампа ў Чылі.
Агульныя звесткі
Возера размешчана ў цэнтральнай частцы Тайтаа, складаецца з некалькіх рукавоў і па сваей форме нагадвае літару Н. Паверхня возера падзелена паміж нацыянальным паркам і запаведнікам.
Плошча возера складае 352 км². Сцёк на паўночны ўсход у фіёрд Барас-Арана Ціхага акіяна.
Кіфійская культура
Кіфійская культура (Culture kiffienne) — археалагічная культура эпохі неаліту на паўднёвым захадзе Сахары. Ахоплівала перыяд 8 — 6 тысячагоддзяў да н. э. Атрымала сваю назву па месцу раскопак Адрар-н-Кіфі на поўначы Нігера. Чалавечыя рэшткі прадстаўнікоў культуры былі ўпершыню знойдзены ў 2000 г. каля мястэчка Габера.
Экалагічныя ўмовы
Існаванне Кіфійскай культуры супадае з вільготным перыядам у гісторыі Сахары. У папярэдні засушлівы перыяд (каля 16000 - 9700 гадоў таму) у гэтай мясцовасці сфарміраваліся выдмы. Вільготны клімат садзейнічаў таму, што ўпадзіны паміж выдмамі напоўніліся вадой. Так, насельнікі Габера жылі каля возера дыяметрам каля 3 км. Каля яго былі знойдзены рэшткі 54 відаў жывёл, у тым ліку слана, гіпапатама, льва, пітона, чарапах і г. д. Знікненне культуры тлумачацца зменамі клімату, наступленнем новага засушлівага перыяду.
Асаблівасці
Носьбіты Кіфійскай культуры адрозніваліся высокім ростам (каля 180 см). Высоўваюцца супрацьлеглыя гіпотэзы аб іх супольным паходжанні з прадстаўнікамі Капсійскай культуры і ад выхадцаў з болей паўднёвых рэгіёнаў. Характэрны выраб доўгіх гарпуноў з вострымі шыпамі і керамікі з хваляпадобным аздабленнем. Асноўны спосаб пахавання памерлых — інгумацыя.
Шакей
Шаке́й (Šakiai, традыцыйная беларуская назва — Ша́кі) — горад у паўднёвай Літве за 65 на захад ад Каўнаса. Недалёка ад горада цячэ рака Шашупе. Насельніцтва налічвае каля 6,6 тыс. чалавек. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Шакейскага раёна Марыямпальскага павета. Шакей адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Судовія.
Гісторыя
Упершыню Шакі ўзгадваюцца ў 1599 годзе. У 1719 годзе тут быў пабудаваны касцёл, а ў 1805 годзе — пратэстанцкая кірха. Магдэбургскае права Шакі атрымалі ў 1776 годзе. У выніку падзелаў Рэчы Паспалітай Шакі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі.
Пасля 1919 года Шакей ўвайшоў у склад Літоўскай рэспублікі, а ў 1940 годзе ў склад СССР. Практычна ўвесь горад быў зруйнаваны пад час Другой сусветнай вайны.
Аляксандр Аляксеевіч Авечкін
Аляксандр Аляксеевіч Авечкін (, Чудава, Расія, цяпер Наўгародская вобласць — ) — пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і служачага. Працаваў рабочым на Чудаўскай запалкавай фабрыцы (1929—1931). Служыў у Чырвонай Арміі (1931—1936), потым працаваў інструктарам чудаўскага аэраклуба. Падчас Вялікай Айчыннай вайны — лётчык, камандзір эскадрыллі. Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ (1949), аддзяленне журналістыкі Вышэйшай партыйнай школы пры ЦК КПСС (1960). Працаваў уласным карэспандэнтам газеты «Калгасная праўда» па Брэсцкай вобласці (1950—1955), загадчыкам аддзела культуры брэсцкай абласной газеты «Заря» (1955—1959), рэдактарам газеты «Красноярский пилот» (1959—1961), старшым рэдактарам брэсцкай абласной студыі тэлебачання (1963—1976). Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1958).
Дэбютаваў у друку ў 1949 годзе. Пісаў на рускай мове. Аўтар аповесцяў для дзяцей «Соломка» (1951), "Ошибка «Дикого зубра» (Краснаярск, 1960), «У Дивных гор» (1965), «Происшествия в конце каникул» (1982), зборнікаў прозы «Подвиг сигналиста» (1958), «Рассказы» (Краснаярск, 1961), «Особое заданне» (1979).
Узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны I ступені, «Знак Пашаны» і медалямі.
Акшакы (Аягозскі раён)
Акшакы — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тарбагатайскай сельскай акругі. Код КАТА — 633487300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 288 чалавек (153 мужчыны і 135 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 265 чалавек (146 мужчын і 119 жанчын).
Панкоў
Панкоў — прозвішча.
NGC 6386
NGC 6386 (іншыя абазначэнні — MCG 9-29-4, ZWG 277.45, ZWG 278.2, NPM1G +52.0282, PGC 60367) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Навілаўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Чачэрскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Петрапольскага, Сяліцкага і Фёдараўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэрскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. З 17 снежня 1956 года ў складзе Чачэрскага раёна, з 24 сакавіка 1960 года — Веткаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Гомельскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Веткаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Навілаўскага сельсавета 5 населеных пунктаў. 28 студзеня 1991 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Акшынкаўскага сельсавета. 23 кастрычніка 1997 года Навілаўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Свяцілавіцкага сельсавета.
Селішча Малое
Се́лішча Мало́е (, Селище Малое) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Камянюцкага сельсавета.
У 600 м на поўнач ад вёскі працякае рака Правая Лясная.
Да 1998 года вёска знаходзілася ў складзе Дзмітровіцкага сельсавета.
Каліяна (правінцыя Трэнта)
Каліяна (Calliano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 1408 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 80 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 38060. Тэлефонны код — 0464.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Навогруд Бабжаньскі
Навогруд Бабжаньскі (Nowogród Bobrzański, Naumburg am Bober) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 480 км на захад ад Варшавы і за 25 км на паўднёвы захад ад Зялёнай Гуры. Уваходзіць у склад Зеленагурскага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Навогруд Бабжаньскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 14,63 км². Насельніцтва 5,2 тыс. чалавек.
Дражбітка
Дражбі́тка — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Сосніца (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 19 км. Плошча вадазбору 129 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 м/км. Рака бярэ пачатак з возера Арлея ў яго паўднёва-заходняй частцы, працякае праз азёры Болныра, Дрогава, Сосна. Упадае ў Сосніцу прыкладна за 0,8 км на захад ад возера Сосна. Вадазбор на ўсходняй частцы Полацкай нізіны. Азёрнасць вадазбору каля 8 %. У басейне Дражбіткі азёры Арлея, Болныра, Сосна, Бочава, Валынец, Зоркае, Гародна, Сінчак, Лоўжа, Арлоўка, Чорнае і інш. Рэчышча часткова каналізаванае.
Пенсільванскі ўніверсітэт у Мілерсвіле
Пенсільванскі ўніверсітэт у Мілерсвіле (Millersville University of Pennsylvania), таксама Мілерсвілскі ўніверсітэт (Millersville University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў мясцовасці Мілерсвіл, штат Пенсільванія.
Агульная характарыстыка
Ва ўніверсітэце навучаецца каля 9 тысяч студэнтаў з суадносінамі студэнтаў і выкладчыкаў 19:1 і сярэднім памерам акадэмічнай групы ў 26 чалавек.
Універсітэт прапануе: больш за 150 праграм атрымання ступені бакалаўра, 3 доктарскія праграмы, 25 магістарскіх праграм, 46 праграм павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі.
NGC 6387
NGC 6387 (іншыя абазначэнні — ZWG 300.37, 1ZW 189, IRAS17275+5735, HII, PGC 60355) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Музей К’ярваля
Музей К'ярваля (Kjarvalsstaðir) - музей у Рэйк’явіку на вуліцы Flókagata, месціцца на ўскрайку маленькага парку Міклатун (Miklatun) і прысвечаны ісландскаму мастаку Ёганесу Свейнсану К'ярвалю (1885-1972). Пастаянна ў сценах музея адбываюцца выставы сучасных мастакоў-інсталятараў. Ёсць таксама невялічкае кафэ з бясплатным інтэрнэт-доступам.
Навасёлкаўскі сельсавет (Ашмянскі раён)
Навасё́лкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр сельсавета — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Навасёлкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Куцавіцкі сельсавет у складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці. Цэнтр — вёска Куцавічы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 17 студзеня 1969 года ў склад адноўленага Барунскага сельсавета перададзены 34 населеныя пункты (вёскі Аляны, Антанова, Баруны, Біюцішкі, Бразгалішкі, Вайцехава, Вашчынікі, Гейстуны, Гінеўцы, Гіргіляны, Дайнаполе, Загарняты, Зубаўшчына, Зялёны Бор, Каецяняты, Кастына, Курган, Кураўшчына, Кутараўшчына, Макаўшчына, Пятровічы, Смаленка, Трасечаняты, Федзевічы, Чараны, Чаркасы, Чэрнушка, Шанцілаўшчына, Шапавалы, хутары Зара, Карпуцішкі, Кузьмішкі, Рудэнішкі і Свілаўка), у склад сельсавета з Жупранскага сельсавета перададзены вёскі Багданішкі і Міхалконі. 12 лістапада 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Навасёлкі, сельсавет перайменаваны ў Навасёлкаўскі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1457 чалавек, з іх 91,4 % — беларусы, 5,8 % — палякі, 1,7 % — рускія.
Аляксей Іванавіч Скварчэўскі
Аляксей Іванавіч Скварчэўскі (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
З 2017 года пачаў выступаць у Другой лізе за клуб «Ашмяны-БДУФК», дзе стаў адным з асноўных ігракоў. У 2020 годзе гуляў за ашмянскую каманду ў Першай лізе, аднак значную частку сезона прапусціў з-за траўмы.
З пачатку 2021 года трэніраваўся з бабруйскай «Белшынай» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. Пачынаў сезон 2021 у стартавым складзе бабруйчан, пасля стаў пераважна выхадзіць на замену. Дапамог «Белшыне» па выніках сезона 2021 выйсці ў Вышэйшую лігу. 20 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча першага тура супраць магілёўскага «Дняпра» (0:0). У далейшым толькі зрэдка выхадзіў на замену, і ў чэрвені 2022 года пакінуў бабруйскі клуб.
Канстанцін Ягоравіч Макоўскі
Канстанцін Ягоравіч Макоўскі (Константи́н Его́рович Мако́вский; —) — рускі жывапісец, правадзейны член пецярбургскай АМ (1898). Адзін найпапулярнейшых расійскіх мастакоў у канцы XIX ст. Партрэты ў яго заказвалі члены імператарскай сям'і і пецярбургскія дваране. Карціны Макоўскага экспанаваліся на выставах Таварыства перасоўнікаў, Пецярбургскага таварыства мастакоў, а самога жывапісца ў прэсе называлі «натхнёным спеваком эпохі».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве. Сын дзеяча мастацтваў і мастака-аматара, Ягора Іванавіча Макоўскага, аднаго з заснавальнікаў «натурнага класа» на Вялікай Нікіцкай, які пазней стаў Вучылішчам жывапісу і скульптуры, а пасля 1865 года - Маскоўскім вучылішчам жывапісу, скульптуры і дойлідства. Брат жывапісцаў Аляксандра, Мікалая і Уладзіміра Макоўскага. Малодшая сястра мастака, Марыя Ягораўна Макоўская, была актрысай. Сярод сяброў сям'і былі Карл Брулоў і Васіль Трапінін. Пазней Канстанцін Макоўскі пісаў: «Тым, што з мяне выйшла, я лічу абавязаным не акадэміі, не прафесарам, а выключна майму бацьку».
Маці будучага партрэтыста, спявачка Любоў Маленгауэр выкладала ў Маскоўскай кансерваторыі. Яна займалася з дзецьмі музыкай, будучы мастак ўмеў граць на фартэпіяна і спяваць.
У 1851 годзе паступіў у Маскоўскае вучылішча жывапісу і скульптуры, дзе, стаўшы першым студэнтам, лёгка атрымаў усе магчымыя ўзнагароды. Яго настаўнікамі былі М. І. Скоці, А. Н. Макрыцкая, С. К. Заранка, усе -- вучні Карла Брулова. Схільнасць Макоўскага да рамантызму і дэкаратыўных эфектаў можна тлумачыць уплывам Брулова.
У 1858 годзе Макоўскі паступіў у Імператарскую Акадэмію мастацтваў у Санкт-Пецярбургу. З 1860 года ён браў удзел у выставах Акадэміі з такімі карцінамі як «Вылячэнне сляпых» (1860) і «Агенты Дзімітрыя Самазванца забіваюць сына Барыса Гадунова» (1862).
Да 1863 года Макоўскі увайшоў лік лепшых студэнтаў Акадэміі мастацтваў. Сярод іх штогод ладзілі конкурс на вялікі залаты медаль. Выпускніку Акадэміі, які атрымліваў гэтую ўзнагароду, дзяржава прызначала грашовую дапамогу, i на працягу шасці гадоў аплачвала жыццё і працу ў Італіі.