cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ніда (рака)
Ніда (Nida) — рака на поўдні Польшчы, левы прыток Віслы. На беразе ракі размешчаны ландшафтны парк, які займае плошчу 231,64 км² і ўключае ў сябе 9 запаведнікаў. Даўжыня ракі складае 151 км, плошча басейна — 3865 км². Тыповая нізінная рака з вельмі нізкім падзеннем. У самым вузкім месцы рэчышча ракі мае шырыню 6 м. У самым шырокім месцы пад пасёлкам Маткавіцы шырыня — 79 м. Глыбіня ракі вагаецца ў межах ад 0,4 да 2,6 м. Тэмпература вады летам дасягае + 27 °C.
Біргіт Окесан
Біргіт Окесан (Anna Ida Birgit Åkesson:  — ) — шведская танцорка і харэограф.
Біяграфія
Нарадзілася ў Мальмё ў 1908 годзе. Яе бацькамі былі будаўнік Нільс Окесан і Іда Окесан.
Вучылася танцу ў 1929—1931 гадах у Дрэздэне ў школе Мэры Вігман яна зрабіла ўражанне на ​​выкладчыцу сваім танцам, а затым некалькі гадоў выступала разам з ёй. Пасля Германіі паехала навучацца ў Парыж. Па яе словах, яна хацела іншага ў мастацтве, хацела зразумець і адчуць магчымасці свайго цела. У 1934 годзе яна стварыла ўласную харэаграфію і выступіла з ёй у парыжскай Камеды Франсэз. Аднак сапраўднае прызнанне да яе прыйшло толькі ў 1951 годзе, калі яна выступіла з сольнымі танцамі, прычым адзін танцавальны нумар праходзіў у поўнай цішыні без музыкі. Гэта выступ выклікаў захапленне ў прэсе, і Біргіт стала адной з яскравых фігур у еўрапейскім танцы.
У 1950-х гг. працавала з Эрыкам Ліндэгренам і Карлам Блумдалем, ствараючы нумары выступленняў у Каралеўскай оперы ў Стакгольме. У асноўным яна стварала балеты, у тым ліку бліскучыя танцавальныя сцэны ў оперы Блумдаля «Аніяра» паводле паэмы «Аніяра» Хары Марцінсана. «Аніяра» стала авангардам у экспрэсіянісцкім танцы. У 1967 годзе пакінула Каралеўскую оперу і шмат падарожнічала ў пошуках сябе і новых ідэй. Пошукі глыбіннай сутнасці танца ў Еўропе нічога не далі і прывялі яе ў Афрыку. Тут яна сабрала калекцыю танцавальных масак розных афрыканскіх краін.
Шмат гадоў працавала харэографам і ўваходзіла ў лік лепшых харэографаў Швецыі. У 1996 годзе яна атрымала прыз «Stora priset» Шведскай акадэміі. У 1999 годзе ёй прысвоілі званне ганаровага доктара філасофіі Стакгольмскага ўніверсітэта.
Акрамя танцаў захаплялася разьбой па дрэве і ўдзельнічала ў шэрагу выстаў. Некаторыя яе работы захоўваюцца ў Гётэбаргскім музеі.
Памерла ў 2001 годзе ў Стакгольме. У 2008 годзе яе калекцыя танцавальных масак была перададзена этнаграфічнага музею Стакгольма і прадстаўлена на выставе.
Ніда (значэнні)
Ніда:
Стэн Стурэ Малодшы
Стэн Стурэ Малодшы (каля 1492 — ) — рэгент Швецыі з 23 ліпеня 1512, які паспяхова ваяваў з датчанамі і непрыяцелямі ўнутры краіны, але загінуў на возеры Меларэн, адыходзячы параненым пасля паражэння ў бітве з Крысціянам II на лёдзе возера Осунд, зусім яшчэ маладым. Сын Свантэ Нільсана, бацька Нільса Стурэ.
На момант смерці яго бацькі вяршэнства ў дзяржаўным савеце мела прадацкая партыя, якая абрала рэгентам Эрыка Троле. 20-гадовы Стэн Стурэ ўзначаліў сялянскае паўстанне, авалодаў Стакгольмам і абвясціў сябе рэгентам.
Нікульск
Нікульск — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 22 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, за 3 км на ўсход ад хутара Дзяргова, сярод ляснога масіву Друйская дача, у басейне ракі Друйка. Належыць да Абабіцкай групы азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Стэн Стурэ Малодшы
Паколькі царква прыняла бок датчан, Стурэ імкнуўся падпарадкаваць яе сабе. У 1517 г. ён паланіў архібіскупа Густава Троле, пасля чаго яго прыхільнікі пры падтрымцы датчан абвясцілі вайну рэгенту, а Папа Рымскі адлучыў яго ад царквы.
Пасля гібелі Стурэ да верасня 1520 г. весці вайну з датчанамі працягвала яго ўдава Крысціна Юленшэрна. Праз тры гады Кальмарская унія была скасавана, і на шведскі прастол узыйшоў Густаў Ваза.
Нікульск
Схілы катлавіны на паўднёвым усходзе, паўднёвым захадзе і захадзе стромкія, вышынёй 10 м, на поўначы і поўдні забалочаныя. Выцякае ручай у возера Берца.
Папарнае
Папа́рнае (, Папарное) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Маланарымка
Маланарымка — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Салонаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 635463200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1138 чалавек (540 мужчын і 598 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 867 чалавек (407 мужчын і 460 жанчын).
XII Нацыянальны фестываль архітэктуры
XII Нацыянальны фестываль архітэктуры — архітэктурны фестываль, які праходзіў у Палацы мастацтва ў Мінску з 9 па 11 лістапада 2017 года.
У час фестывалю адбыліся выстаўкі дызайнераў, скульптараў, манументалістаў, нацыянальных саюзаў архітэктараў краін блізкага і далёкага замежжа, а таксама прэзентацыі фірмаў і праектных прадпрыемстваў, семінары, тэматычныя канферэнцыі, мэтавыя форумы з абмеркаваннем дасягненняў, праблем архітэктуры і горадабудаўніцтва апошніх гадоў.
Адначасова прайшлі XVIII Рэспубліканскі конкурс на лепшы архітэктурны твор, XI Рэспубліканскі конкурс дыпломных праектаў выпускнікоў вышэйшых і сярэдніх спецыяльных архітэктурных школ Беларусі, а таксама V Рэспубліканскі мастацкі конкурс дзіцячага малюнка «Архітэктура роднага краю вачымі дзяцей».
XVIII Рэспубліканскі конкурс на лепшы архітэктурны твор
{| class="wikitable" !Намінацыя ! !Месца !Выява !Твор !Архітэктары/Арганізацыя
Нава Папірня
Навая Папі́рня ці Нава Папі́рня (Нова́ Папі́рня) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новаярылавыцкага сельсавета.
Хаас (каманда Формулы-1)
Хаас (Haas F1 Team) — амерыканская аўтагоначная каманда, створаная для выступу ў чэмпіянаце свету Формулы-1 Джынам Хаасам, сузаснавальнікам каманды Сцюарт-Хаас Рэйсінг, якая ўдзельнічае ў серыі NASCAR. Каманда была створана ў красавіку 2014 года і меркавалася, што яе дэбют адбудзецца ў сезоне 2015 года, але пазней было вырашана адкласці яго на сезон 2016. «Хаас» цесна супрацоўнічае з «Ферары», у тым ліку выкарыстоўвае яе рухавікі і каробкі перадач.
AC/DC
«AC/DC» — аўстралійскі рок-гурт, утвораны ў лістападзе 1973 года братамі Малкальмам і Ангусам Янгамі, якія заставаліся членамі гурта да хваробы і сыходу Малкальма ў 2014 годзе. Звычайна іх называюць хард-рок ці блюз-рок гуртом, але яны таксама лічацца піянерамі цяжкага металу, хоць самі заўсёды называлі сваю музыку проста «рок-н-рол». На сённяшні дзень з’яўляюцца адным з самых прадаваных гуртоў усіх часоў. У агульнай колькасці было прададзена больш за 200 мільёнаў альбомаў «AC/DC» па ўсім свеце.
Віктар Мікалаевіч Ціханаў
Віктар Мікалаевіч Ціханаў (Тихонов Віктор Миколайович) (5 сакавіка 1949, с. Шчэтава, Антрацытаўсі раён, Варашылаўградскай вобласці) — украінскі палітык. Віцэ-прэм'ер-міністр ва ўрадзе Мікалая Азарава з 11 сакавіка 2010 да 1 чэрвеня 2011. Акадэмік Інжынернай акадэміі Украіны (1999), Міжнароднай акадэміі інфарматызацыі (1997), Украінскай муніцыпальнай акадэміі (1999).
Біяграфія
Нарадзіўся 5 сакавіка 1949 у с. Шчэтава, Антрацытаўскага раёна, Варашылаўградскай вобласці.
Дыпламатычная дзейнасць
З 22 жніўня 2011 года па 26 лістапада 2012 г — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны у Рэспубліцы Беларусь.
Спасылкі
‎
Набярэжная ракі Дон
Набярэжная рэкі Дон — у горадзе Растоў-на-Доне пачынаецца ад бізнес-цэнтра Рыверсайд-Дон і сканчаецца каля прычала рэстарана Пірс. Праходзіць па правым боку рэкі, а на левым боку Дона знаходзіцца так званы Леўбердон.
Апісанне
Гарадская набярэжная, названая ганарлівым імем аднаго з найзнакаміцейшых рускіх флатаводцаў Фёдара Ушакова — адна з самых вядомых славутасцей горада.
Больш за ўсё турыстаў, якія спусціліся на Гарадскую набярэжную, цешыць сустрэча са знаёмымі героямі: Нахабнічкам і дзедам Шчукаром. Шпацырныя катэры і цеплаходы практычна ў кожны час сутак гатовы адвезці адпачыннікаў у патрэбнае месца ці проста пакатаць па Доне. Пышныя выгляды адкрываюцца з верхняй палубы цеплаходаў.
На Гарадской набярэжнай, праходзяць усе народныя гулянні. Штогод на Дзень горада ўсе гарадскія дыяспары рыхтуюць свае нацыянальныя пачастункі і выносяць накрытыя сталы на набярэжную. Тут могуць пачаставаць татарскімі бяляшамі і ўзбекскім пловам, грэцкімі маслінамі і беларускімі дранікамі. А асяціны не адпусцяць вас без куфля віна. Ранняй вясной Гарадская набярэжная апранаецца ў далікатную зеляніну лістоты. Свежае дыханне вясны цешыць сваім чароўным водарам. Улетку набярэжная расквітае буянствам фарбаў: яркая зеляніна траўнікаў адцяняецца шматкаляровай палітрай квітнеючых раслін. Прыемна сесці на адну з лавак у цені разлогага дрэва, паслабіцца і панаглядаць за тым як міма праплываюць цеплаходы. Растоўская набярэжная выдатная ўлетку, каларыт так і бачны — Летнія фарбы змяняюць чырвона-жоўтыя колеры восені. Гэты самы рамантычны час для шпацыраў уздоўж Дона. А зімой берага рэкі накрыты белым пухнатым снегам. Зусім у сталіцы поўдня — Растове-на-Доне найлепей бываць з сярэдзіны вясны да сярэдзіны восені, вось тады вельмі прыгожа.
Ён размешчаны на куце набярэжнай пр. Сямашкі.
Будаўніцтва фантана ажыццёўлена за кошт сродкаў прыватнага фундатара - Групы кампаній «Данскі прычал». Агульны аб'ём інвестыцый на ўзвядзенне склаў больш 36 млн. руб.
Фантан «Пятроўскі» - гэта фантан новага пакалення. Ён з'яўляецца святломузычным і шматфункцыяльным. Фантанам кіруюць не простыя вадзяныя засаўкі, а цэлы праграмна-апаратны комплекс электронікі. Фантан здольны выконваць 10 маляўнічых водна-светлавых кампазіцый пад музыку.
Сістэма помпаў з частотнымі рэгулятарамі, хуткаходных клапанаў, падвадных свяцільняў працуе як адзіны суладны аркестр у рэжыме воднага шоу. Працягласць выканання мелодый складае ад паўтары да трох з паловай хвілін.
«Пятроўскі» таксама з'яўляецца адзіным у Растове-на-Доне фантанам, што не мае басейна, ён плоскасцевы (сухі).
Вадзяная чара фантана схавана пад гарызантальнай плоскасцю,вада выкідваецца проста на плітку, што ляжыць на роўні асфальту. Потым струмені сыходзяць у каналы фантана і пасля фільтрацыі зноў паступае ў яго бруі.
«Пятроўскі» можа дэманстраваць больш за сто варыянтаў розных вадаспадаў, а вечарамі працаваць і ў колера-музычным рэжыме.
У падсвятленні выкарыстоўваюцца белы, сіні, фіялетавы, жоўты, чырвоны, зялёны і бірузовы колеры.Пры праектаванні фантана была ўлічана нават магчымасць хуткасць і кірунак ветру, у выпадку змены ўмоў адмысловы датчык аўтаматычна зніжае вышыню бруй.
Дызайнерскай асаблівасцю фантана стала намаляваная на гранітнай плітцы ружа вятроў.
У 2013 годзе ў адміністрацыі Растова-на-Доне быў прынята рашэнне пра будаванне выстаўнага павільёна і новых кафэ на набярэжнай ракі Дон.
Таксама ў 2013 годзе мэр Растова Міхаіл Чарнышоў падпісаў пастанову пра ўсталёўку на набярэжнай некалькіх скульптур. Новыя манументы ўяўляюць сабою кампазіцыі на тэму данскога краю — «Рыбак», «Рак», «Купанне каня», «Рыгор і Аксіння ў лодцы», «Дон-бацечка», «Мастак». Усе скульптуры будуць усталяваны на прынцыпах дабрачыннасці, першыя скульптуры ўжо ўстаноўлены.
Перыяд фарміравання ў Андах
Перыяд фарміравання ў Андах (Periodo Formativo andino) — этап развіцця археалагічных культур на захадзе Паўднёвай Амерыкі, які ахоплівае час 1800 — 200 гг. да н. э.
Характэрнымі рысамі перыяда з'яўляюцца ўзнікненне керамічнай вытворчасці і распаўсюджванне супольных рэлігійных культаў, у прыватнасці культа ягуара.
Перыядызацыя:
Круглае (возера, Браслаўскі раён)
Круглае — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 14 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 1,7 км паўночны захад ад вёскі Баруны, у басейне ракі Акмяніца.
Плошча паверхні 0,18 км². Даўжыня 0,73 км, найбольшая шырыня 0,37 км. Даўжыня берагавой лініі 1,88 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 4 м, параслі лесам, на поўдні часткова разараныя.
Іў Меер (матэматык)
Іў Мее́р (Yves Meyer, нар., Туніс) — французскі матэматык, адзін са стваральнікаў тэорыі вейвлетаў, лаўрэат прэміі Абеля (2017), прэміі Гауса (2010), член Французскай акадэміі навук (1993) , правадзейны член Амерыканскага матэматычнага таварыства.
Біяграфія
У 1957 годзе скончыў Вышэйшую нармальную школу ў Парыжы, у 1966 годзе атрымаў ступень прафесара. Прафесар Вышэйшай нармальнай школы Парыжа — Сакле, у 2000-я гады працаваў таксама ва Універсітэце Парыж-Дафін, у перыяд 1980—1986 гадоў выкладаў у Політэхнічнай школе. Ключавыя вынікі у тэорыі вейвлетаў апублікаваў у кнізе, якая выйшла ў 1992 ў выдавецтве Кембрыджскага універсітэта. У 2000 годзе выступіў з пленарным дакладам на Еўрапейскім матэматычным кангрэсе.
Тынг
Тынг (сканд. ting, þing, Tag — Таг) — старажытнаскандынаўскі і германскі ўрадавы сход, які складаецца са свабодных мужчын краіны ці вобласці. Тынгі, як правіла, мелі не толькі заканадаўчыя паўнамоцтвы, але і права выбіраць правадыроў ці каралёў. Пад скандынаўскім уплывам, тынгі з'явіліся ў паўночнай Англіі і на востраве Мэн. У славянскіх краінах аналагам тынга з'яўляецца веча.
Пераемнасць традыцый
Шматлікія з парламентаў і мясцовых заканадаўчых сходаў Скандынавіі да гэтага часу маюць у сваёй назве слова «тынг», як напрыклад дацкі Фолькетынг і нарвежскі Стортынг. Ісландскі Альтынг лічыцца найстарэйшым у свеце актыўным парламентам.
Шабека
Шабека — прозвішча.
NASCAR
Нацыянальная Асацыяцыя гонак серыйных аўтамабіляў (National Association of Stock Car Auto Racing), Inc — прыватнае прадпрыемства, што займаецца арганізацыяй аўтамабільных гонак і спадарожнай дзейнасцю. Заснавана Білам Франсам-старэйшым у 1947—1948 гадах у Злучаных Штатах Амерыкі, і дагэтуль знаходзіцца ва ўласнасці сям'і Франс. Асацыяцыя праводзіць вялікую колькасць розных чэмпіянатаў (серый). Тры самыя буйныя серыі NASCAR — NASCAR Sprint Cup Series, NASCAR Xfinity Series і NASCAR Camping World Truck Series складаюць касцяк асацыяцыі. Рэгіянальны дывізіён — NASCAR Whelen All-American Series, NASCAR Whelen Modified Tour (аўтамабілі з адкрытымі коламі), NASCAR K&N Pro Series і г.д. Серыі праводзяцца і за межамі ЗША — у Мексіцы (NASCAR Toyota Series), Канадзе (NASCAR Canadian Tire Series), Еўропе (NASCAR Whelen Euro Series).
Сыдэліўка
Сядзелаўка ці Сыдэліўка (Сиде́лівка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новаярылавыцкага сельсавета.
У ХІХ стагоддзі вёска Сядзелаўка была ў складзе Ярылавыцкай воласці Гараднянскага павета Чарнігаўскай губерні.
Басея
Басея — гістарычная воласць, адміністратыўна-тэрытарыяльная адзінка Смаленскага княства (11-14 ст.) і Вялікага княства Літоўскага (14-15 ст.), пазней маёнтак.
Воласць з’явілася ў 1-й палове 11 ст. пры складанні тэрыторыі Смаленскага княства і абкладанні данінай мясцовага насельніцтва смаленскімі князямі, сынамі вял.кн. кіеўскага Уладзіміра Манамаха. Мела натуральныя межы па водападзелах, ахоплівала басейн ракі Басі, цэнтр не вядомы. Цяпер на стыку Горацкага і Шклоўскага раёнаў.
Упершыню згадваецца каля 1136 года ў грамаце смаленскага кн. Расціслава Мсціславіча, які браў з Басяі 15 грыўнаў даніны i з яе вызначыў дзесяціну на карысць смаленскага епіскапа.
Да 16 ст. цалкам належала князям Друцкім, напэўна, як наданне кагосьці з вялікіх князёў літоўскіх. Да 1540 года палова Басеі належала кн. Васілю Юр’евічу Друцкаму-Талачынскаму, другая — кн. Сямёну Ямантавічу-Падбярэзскаму. У палове князя Сямёна ў 1522 годзе называюцца сёлы Казловічы i Хамінічы, a ў 1542 годзе — Пагост, Навасёлкі, Кішчыцы, Беразоў і Гарадзішча. Сваю палову князь Сямён завяшчаў А. Гаштольду, але той памёр раней. Тым часам фальваркаў у Басеі яшчэ не было, толькі даўнія сяляне-даннікі.
У 1540 годзе палову кн. Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага спадкавала яго сястра Ульяна, а па ёй сыны Рыгор і Іван Яцкавічы. Неўзабаве Рыгор Яцкавіч прадаў сваю і братаву частку Басяі вялікаму князю Жыгімонту Старому. У 1547 годзе Іван Яцкавіч спрабаваў адсудзіць сваю долю, але яна засталася за гаспадаром. Пазней Падбярэзская палова Басяі была нададзена камусьці вялікім князем.
Палову князя Васіля Друцкага-Талачынскага, пасля яго смерці ў 1546 годзе, спадкавала яго ўдава княгіня Марыя Багданаўна з Заслаўскіх, якая ў 1550 годзе ўзяла шлюб з ваяводам наваградскім І. Гарнастаем. Сёстры Друцкага-Талачынскага — Людміла (жонка Юрыя Храптовіча) і Настасся (жонка Рамана Гарасімовіча), мелі права выкупу родавых маёнткаў ў І. Гарнастая, але праз брак сродкаў выкупілі толькі частку. Пасля шэрагу судовых працэсаў частка гэтай паловы Басяі засталася ў пасынка княгіні Марыі Багданаўны — Гаўрылы Гарнастая і яго братоў, частка — у нашчадкаў княгіні Настассі з Друцкіх-Талачынскіх, яе дачкі ад першага шлюбу княжны Багданы Канстанцінаўны з Друцкіх-Канопляў і яе мужа І. І. Сапегі. Гаўрыла Гарнастай са сваёй часткі «даннікаў у Басеі за Дняпром» па Попіс 1567 года ставіў 1 «каня». Пасля смерці Гаўрылы Гарнастая ў 1588 годзе гэты маёнтак перайшоў яго сыну Гераніму. Доля княжны Багданы Канстанцінаўны пасля яе смерці ў 1584 годзе дасталася пры падзеле спадчыны старэйшаму сыну — Л. І. Сапегу, які ў 1590 годзе выкупіў у Г. Г. Гарнастая яго долю.
Колішняя палова Талачынскага, кансалідаваная Л. І. Сапегам, пад 1624 годам згадваецца як маёнтак «Басея з Якаўлевічамі», з якога ішоў чынш памерам 1345 коп грошаў, у тастаменце 1633 года гэты ж маёнтак згадваецца як «Сяльцо з Якаўлевічамі». Колішняя палова Падбярэзскага аказалася ў Шклоўскім графстве, яго інвентар за 1643 згадвае Басейскую воласць, у 1650 годзе яна была ўжо падзелена на Кішчыцкае, Серцыслаўскае, Сасноўскае і Казловіцкае войтаўствы.
У 1656 годзе палова Л. І. Сапегі ад яго сына перайшла да Нарушэвічаў.
Стары Сакол
Стары́ Сако́л (, Старый Сокол) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 4 студзеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Ухвальскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Акайнар (Усходне-Казахстанская вобласць)
Акайнар — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Чарнавінскай сельскай акругі. Код КАТА — 635465100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1526 чалавек (803 мужчыны і 723 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1076 чалавек (557 мужчын і 519 жанчын).
Цяшанаў
Цяшанаў (Cieszanów) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Любачоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Цяшанаў. Займае плошчу 15,09 км². Насельніцтва — 1902 чалавека (на 2006 год).
Bon Jovi
«Bon Jovi» — амерыканскі рок-гурт з Сэйрэвіля, штат Нью-Джэрсі, утвораны ў 1983 годзе. У склад гурта ўваходзяць вакаліст Джон Бон Джові (пры нараджэнні Джон Фрэнсіс Банджові малодшы), піяніст і клавішнік Дэвід Браян і барабанчык Ціка Торэс. Гурт атрымаў міжнароднае прызнанне ў 1986 годзе, дзякуючы альбому «Slippery When Wet».
Тора Роса
Тора Роса (Toro Rosso, перакладаецца як «чырвоны бык»), поўная назва з 2006 года Скудэрыя Тора Роса, (Scuderia Toro Rosso) — італьянская аўтагоначная каманда, што ўдзельнічае ў чэмпіянаце Формулы 1, адна з дзвюх каманд, уладальнікам якіх з'яўляецца аўстрыйскі канцэрн Red Bull (іншая каманда носіць назву Red Bull Racing). Усе гоншчыкі каманды, апроч Себасцьена Бурдэ, з'яўляліся ўдзельнікамі праграмы падтрымкі маладых гоншчыкаў Red Bull — Red Bull Junior Team.
Чо-Айю
Чо-Айю — гара ў горнай сістэме Гімалаяў. Вышыня 8201 м. Знаходзіцца на мяжы Непала з Кітаем (Тыбецкі аўтаномны раён). Адносіцца да горнага хрыбта Махалангур-Хімал. Уваходзіць у склад горнага масіва Эверэст.
За некалькі кіламетраў на захад ад Чо-Айю ляжыць перавал Нангпа-Ла вышынёй 5716 м, пакрыты лёдам. Праз гэты перавал праходзіць асноўная гандлёвая сцяжына, пракладзеная шэрпамі з Непала ў Тыбет. Уваходзіць у склад нацыянальнага парку Сагарматха (Непал).
Грабіў (Рыпкынскі раён)
Гра́баў ці Грабіў (Гра́бів) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Грабіўскага сельсавета.
Канстанцін Канстанцінавіч Шабека
Канстанцін Канстанцінавіч Шабека (нар., в. Немерава, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыў эканамічны факультэт Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.
Выкладаў у Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. З 2006 года па 2021 год быў рэктарам Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Узнагароды
Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2015).
Зінкевіч
Зінкевіч — беларускае прозвішча.
Старыя Дзянісавічы
Стары́я Дзяні́савічы (, Старые Денисовичи) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 4 студзеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Ухвальскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Кайынды (Катон-Карагайскі раён)
Кайынды — аул у Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чарнавінскай сельскай акругі. Код КАТА — 635465200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 576 чалавек (292 мужчыны і 284 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 328 чалавек (165 мужчын і 163 жанчыны).
Пылыпча (Рыпкынскі раён)
Піліпча ці Пылыпча (Пили́пча) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Грабіўскага сельсавета.
Чхоў
Чхоў (Czchów) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Бжэскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бжэска. Займае плошчу 14,08 км². Насельніцтва — 2205 чалавек (на 2004 год).
Форс Індыя
Сахара Форс Індыя (Sahara Force India F1 Team) — каманда Формулы-1. З'явілася ў кастрычніку 2007 года пасля куплі індыйскім бізнесменам Віджэем Маллёй каманды «Спайкер». На Гран-пры Бельгіі 2009 года Джанкарла Фізікела заваяваў першы поўл для каманды, а ў самой гонцы заняў другое месца, саступіўшы толькі Кімі Райканену з «Ферары».
Універсітэт Святога Франсіска Хаўера
Універсітэт Святога Франсіска Хаўера (Universidad Mayor Real y Pontificia San Francisco Xavier de Chuquisaca) — дзяржаўны ўніверсітэт у Сукрэ, Балівія. Адзін з найстарэйшых універсітэтаў Новага свету, заснаваны ў 1624 годзе па загадзе іспанскага караля Філіпа IV і пры падтрымцы Папы Інакенція XII. Універсітэт быў прызначаны для забяспячэння адукацыі ў галінах права і тэалогіі нашчадкам багатых джэнтры Паўднёвай Амерыкі.
Мехаў
Мехаў:
Чудзіўка
Чу́даўка ці Чу́дзіўка (Чу́дівка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Грабіўскага сельсавета.
Белае (возера, басейн Друйкі)
Белае — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 13 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 1 км паўночны захад ад вёскі Баруны, у басейне ракі Друйка.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,57 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 1,3 км.
Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м, пад лесам. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 50—150 м. Зарастае.
Любачаў
Любачаў (Lubaczów) — горад у паўднёва-ўсходняй Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Любачоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Любачаў. Размешчаны на Тарнагрудскім плато, у вусці прытоку Любачаўкі, Салотвы, непадалёку ад мяжы Польшчы з Украінай, за 50 км на паўночны ўсход ад Пшэмысля.
Чэхаўская набярэжная
Чэхаўская набярэжная — новая набярэжная ў Таганрогу, пабудаваная ў 2010 годзе.
Геаграфія
Набярэжная размешчана на беразе Таганрогскага заліва паміж бухтай Андрэева Таганрогскага металургічнага завода і раёнам помніка «Вечная Слава загінулым Героям» на вуліцы Бабуліна. На набярэжнай, паміж прафілакторыем «Таполя» і гасцініцай «Прыазоўе», змесцавана ўтока малой ракі Вялікая Чарапаха.
Гісторыя
Чэхаўская набярэжная была пабудавана ў 2010 годзе ў Таганрогу высілкамі Таганрогскага металургічнага завода.
У пятроўскія часы ў раёне будучай Чэхаўскай набярэжнай, ва ўтокі ракі Вялікая Чарапаха, была пабудавана трохбастыённая крэпасць «Чарапаха». У XX стагоддзі тэрыторыя крэпасці «Чарапаха» была паглынута шлака-паліцамі Таганрогскага металургічнага завода.
Да будавання Чэхаўскай набярэжнай на гэтай пляцоўцы берагавой паласы размяшчаліся толькі берагаўмацавальныя і супрацьапоўзневыя збудаванні.
Тэрыторыя Чэхаўскай набярэжнай павінна знаходзіцца ў гаспадарчым веданні Кіравання капітальнага будавання Адміністрацыі Таганрога. Але на сакавік 2015 года, па інфармацыі Камітэта па кіраванні маёмасцю горада Таганрога, у веданне Кіраванні капітальнага будавання набярэжная яшчэ не паступіла.
Перыяд фарміравання
Вылучэнне перыяду фарміравання ў амерыканскай археалогіі з'яўляецца альтэрнатывай традыцыйнай перыядызацыі археалагічных культур, дзе пасля архаічнага перыяда вылучаецца лясны перыяд. Галоўны недахоп традыцыйнай перыядызацыі — тое, што яна заснавана на вопыце даследаванняў усходняй часткі ЗША і Канады, мала адпавядае патрэбам даследчыкаў археалагічных культур паўднёвага захаду і не звязана з вывучэннем археалагічных культур іншых краін Новага Свету.
У 1958 г. калектыў археолагаў, аўтараў кнігі «Метад і тэорыя ў амерыканскай археалогіі», прапанавалі новую перыядызацыю, дзе замест ляснога перыяда былі ўведзены вызначэнні перыяда фарміравання і класічнага перыяда. Згодна аўтарам, прыкметамі перыяда фарміравання з'яўляюцца:
У наш час вучонымі шырока ўжываюцца як традыцыйная, так і прапанаваная перыядызацыі.
Кызылжулдыз (Катон-Карагайскі раён)
Кызылжулдыз — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чарнавінскай сельскай акругі. Код КАТА — 635465300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 530 чалавек (268 мужчын і 262 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 346 чалавек (180 мужчын і 166 жанчын).
Юсі Курыкала
Юсі Курыкала (Jussi Kurikkala;, Калаёкі — , Хельсінкі, Фінляндыя) — фінскі лыжнік і лёгкаатлет, двухразовы чэмпіён свету ў лыжных гонках.
За сваю кар’еру выступаў на трох чэмпіянатах свету, на якіх заваяваў два залатыя і адзін сярэбраны медаль. На чэмпіянаце свету 1937 года заваяваў срэбра ў эстафетнай гонцы, акрамя таго быў 5-м у гонцы на 18 км. На чэмпіянаце свету 1938 года заваяваў золата ў эстафеце, а таксама заняў 6-е месца ў гонцы на 18 км і 7-е месца ў гонцы на 50 км. На чэмпіянаце 1939 года стаў пераможцам у гонцы на 18 км.
Грабіўка (Рыпкынскі раён)
Грабаўка ці Грабіўка (Гра́бівка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Нэданчыцкага сельсавета.
Купалінка (прадпрыемства)
ААТ «Купалінка» (Адкрытае акцыянернае таварыства «Купалінка») — прамысловае прадпрыемства ў горадзе Салігорск (Мінская вобласць, Беларусь), якое займаецца вытворчасцю бялізнавага і верхняга трыкатажу для дарослых і дзяцей. Уваходзіць у склад канцэрна «Беллегпрам».
Гісторыя
Першая чарга прадпрыемства пабудавана ў 1969 годзе як фабрыка бялізнавага трыкатажу. З 1970 года пачала дзейнічаць 3-я чарга, а ў 1989 годзе быў пабудаваны дадатковы корпус. З 1990 года прадпрыемства мела назву Салігорскі трыкатажны камбінат, з 1992 года — арэнднае прадпрыемства «Купалінка». Сучасную назву прадпрыемства мае з 1997 года.
Прадукцыя
Прадпрыемства займацца вытворчасцю бялізнавага і верхняга трыкатажу для дарослых і дзяцей з бавоўны, віскозы і іншых матэрыялаў.
Шынкі
Шынкі́ (, Шинки) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Шынкоўскага сельсавета. Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Мары Фрэдрыксан
Мары Фрэдрыксан (Поўнае імя Гун-Мары Фрэдрыксан, швед. Gun-Marie Fredriksson, пасля замужжа афіцыйна Гун-Мары Боіаш, швед. Gun-Marie Bolyos;, Össjö församling, Крысціянстад — , Дандэруд, ) — шведская спявачка, кампазітар, аўтар песень, піяністка, мастак. Набыла вядомасць як вакалістка поп-рок-гурта «Roxette», які заснавала сумесна з Перам Гесле ў 1986 годзе. Пік міжнароднай папулярнасці дуэта прыйшоўся на канец 1980-х і пачатак 1990-х гадоў з выхадам альбомаў «Look Sharp» (1988) і «Joyride» (1991). Шэсць хітоў гурта узначальвалі Billboard Hot 100: «The Look», «Listen to Your Heart», «Dangerous», «It Must Have Been Love», «Joyride» і «Fading Like a Flower (Every Time You Leave)».
Фрэдрыксан зрабіла паспяховую сольную кар’еру на радзіме яшчэ да заснавання Roxette. Яна была сябрам панк-рок-гурта «Strul», які заснаваў уласны музычны фэст у 1979 годзе. Распад гурта Strul прывёў да фарміравання наступнага праекта, гурта MaMas Barn, які праіснаваў нядоўга, пасля чаго яна занялася сольнай кар’ерай. Дэбютны сольны альбом «Het vind» выйшаў у 1984 годзе. За ім рушылі ўслед «Den sjunde vågen» (1986) і «Efter stormen» (1987). Міжнародны прарыў з Roxette азнаменаваў паўзу ў сольнай творчасці спявачкі, якая перапынілася толькі выхадам пазальбомнага сінгла «Sparvöga» у 1989 годзе. Пазней былі выпушчаныя сольныя альбомы «Den ständiga resan» (1992) і «I en tid som vår» (1996).
У 2002 годзе спявачка страціла прытомнасць у сябе дома, а пазней у яе была дыягнаставана пухліна мозгу. У перыяд рэабілітацыі яна працягвала запісваць музыку як сольны артыст. Так выйшлі альбомы «The Change» (2004), «Min bäste vän» (2006), а таксама пазаальбомны сінгл «Där du andas» (2008), які стаў першым і адзіным за ўсю яе кар’еру сінглам № 1 у Швецыі. Яна таксама выпусціла некалькі альбомаў з Roxette і гастралявала з гуртом на працягу некалькіх гадоў. У 2013 годзе выйшаў яе апошні сольны альбом «Nu!».
У апошнія гады жыцьця жыла ў Юрсхольме, прыгарадзе Стакгольма. Была замужам за Мікаэлем Боіашам, ад якога мела дваіх дзяцей: дачка Юсефін (1993 г.) і сына Оскара (1996 г.).
Вусатая сініца
Вусатая сініца (Panurus biarmicus) — дробная птушка сямейства цімеліевых атрада вераб’інападобных.
Вяйнё Лііканен
Вяйнё Лііканен (Väinö Liikkanen;, Ведэрлакс — , Куусанкаскі, Фінляндыя) — фінскі лыжнік, прызёр Алімпійскіх гульняў, чэмпіён свету.
Вусатая сініца
Пашырэнне
Арэал разарваны, плямісты — ад Заходняй і Паўднёвай Еўропы праз Цэнтральную Азію да Прыморскага краю. Ізаляавана трапляецца ў Японіі. Насяляе зарастаючыя вадаёмы з вялікімі ўчасткамі трыснягу і рагозу. На Беларусі вельмі рэдкі, спарадычна пашыраны на гнездаванні і зімуючы від (упершыню адзначаны на гнездаванні толькі ў 1993 г. ).
Вяйнё Лііканен
На Алімпійскіх гульнях 1932 года ў Лейк-Плэсідзе заваяваў сярэбраны медаль у гонцы на 50 км, прайграўшы толькі 20 секунд свайму партнёру па камандзе Велі Саарынену, і выйграўшы ў бронзавага медаліста, нарвежца Арнэ Рустадстуэна, больш за 3-х хвілін. У гонцы на 18 км заняў 9-е месца.
Вусатая сініца
Пашырэнне
Паўночныя папуляцыі пералётныя, паўднёвыя — аселыя. Месца зімовак у межах гнездавога арэала і на поўдзень на прылеглых тэрыторыях.
Вяйнё Лііканен
На чэмпіянатах свету за сваю кар’еру заваяваў адзін залаты і адзін бронзавы медалі. Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры працаваў лесніком.
Вусатая сініца
Асаблівасці біялогіі
Гняздо робіць у густым і паламаным трыснягу або рагозе, добра схаванае, няшчыльнае, з шырокіх (да 2,5 см), непераплеценых лістоў рагозу або трыснягу (па-за шарападобнае гняздо выступае мноства іх канцоў). Багатая высцілка з каласкоў квітучага трыснягу.
Яйкі (5-8, часам 3-11) раўнамерна падоўжаныя да авальных, белыя да крэмава-белых; крапінкі і пражылкі дробныя і нешматлікія, карычневыя або цёмна-карычневыя. Памеры: 18 х 14 мм.
Крывец (возера)
Крывец, Крывое — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 18 км на поўнач ад горада Браслаў, за 3,5 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка Плюсы, у басейне ракі Друйка. Знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні 0,19 (0,23 ) км². Даўжыня 0,83 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Найбольшая глыбіня 4,8 м, сярэдняя — 2,0 м. Даўжыня берагавой лініі 3,45 км. Аб’ём вады ў возеры 0,39 млн м³. Плошча вадазбору 3 км².
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу, лопасцевай формы. Схілы катлавіны стромкія на захадзе і ўсходзе, вышынёй 5—8 м, пад хмызняком, у верхняй частцы разараныя. Берагавая лінія звілістая. Берагі зліваюцца са схіламі, пясчаныя, у залівах нізкія, забалочаныя. Возера бяссцёкавае.
Нава Рудня (Рыпкынскі раён)
Но́вая Ру́дня ці Нава́ Ру́дня (Нова́ Ру́дня) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Нэданчыцкага сельсавета.
Олькуш
Олькуш (Olkusz) — горад на поўдні Польшчы ў гістарычнай вобласці Малая Польшча. Адміністрацыйны цэнтр Алькушскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Олькуш. Займае плошчу 25,63 км². Насельніцтва — 34 000 чалавек (на 2018 год).
Яджар
Яджа́р (, Еджар) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісавіцкага сельсавета.
Уладзімір Францавіч Ксяневіч
Уладзімір Францавіч Ксяневіч (чэрвень, г. Гродзенскай губерні, цяпер Гродзенскай вобласці — 1939, Далёкі Усход Расіі) — беларускі вайсковец, педагог, адзін з кіраўнікоў «Зялёнага дуба», меў мянушку Грач.
Біяграфічны нарыс
Скончыў кадэцкі корпус у Варшаве і Мікалаеўскае ваеннае вучылішча ў Пецярбургу, якраз напярэдадні Першай сусветнай вайны.
Ваяваў у Першую сусветную вайну ў складзе штурмавога батальёна 6-й расійскай арміі ў Румыніі. На фронце набыў спецыяльнасць сапёра і вайсковага будаўніка. У мірныя прамежкі часу будаваў масты пад Варшаваю, у Пружанах, Альшанах i іншых мясцінах.
Не зважаючы на вайну, у 1915 годзе Ксяневіч ажаніўся ў вельмі маладым, насуперак традыцыям сям’і, узросце. У першы свой адпачынак Уладзімір з фронту адразу накіраваўся у Маскву, куды пераехала каханая. Там пажаніліся. Мядовы месяц доўжыўся 15 дзён. А потым малады муж заспяшаўся на месца службы ў свой 4-ы корпус пад Варшаву.
Наступным разам лёс звёў іх у пачатку 1918 года ў Разані, дзе пасля развалу царскай арміі капітан Ксяневіч знайшоў жонку і дачку. Тут яны затрымаліся толькі на паўгода. Дачакаўшы лета, рушылі на радзіму пад выглядам уцекачоў. Маладую сям’ю гасцінна прыняў дзядзька Ксяневіча Іосіф.
Дзянікінец
У верасні Уладзімір Ксяневіч выехаў да сваякоў маці ў пошуках працы ў Екацярынаслаўскую губерню і знік на шэсць гадоў. У яго адсутнасць нарадзілася другая дачка. З прыходам арміі Дзянікіна ў Екацярынаслаў улетку 1918 года (якраз у гэты час Уладзімір Ксяневіч знайшоў там працу) яго мабілізавалі, і да разгрому белага генерала ён служыў ад’ютантам каменданта горада.
Беларуская вайсковая камісія
У 1920 годзе ў акупаваным палякамі Менску Ксяневіч даведаўся пра дзейнасць Беларускай вайсковай камісіі, у чый рэзерв і ўступіў. Але ужо праз месяц новаспечаны беларускі афіцер зразумеў, што гэта справа не дае жаданага выніку. Патранаж польскага Галоўнага штаба, на яго думку, гарантаваў безвыніковасць праекта.
Польскае войска
Паўтара месяца У. Ксяневіч служыў у сапёрнай роце № 219 Войска Польскага. Але назіраючы, як польскія салдаты рабавалі беларускае насельніцтва, адчуў сябе пакрыўджаным беларусам. Крыўда вырасла ў памерах, калі ён стаў сведкам, як афіцэр, сквапны да дабра беларускага селяніна, пакараў галоднага жаўнера за спробу злавіць курыцу на польскай тэрыторыі. «Браць можна толькі ў беларусаў», — патлумачыў афіцэр. Пра гэты выпадак, які падштурхнуў пакінуць Войска Польскае, нягледзячы на тое, што там служыў бацька, Грач распавёў на сваім першым судовым працэсе ў Менску
Балаховец
Потым уступіў у гусарскі полк генерала С. Булак-Балаховіча, служыў на бронецягніку «Балаховец».
Зялёнадубец
З восені 1920 сябра БСП «Зялёны Дуб» (мянушка «Грач») па прапанове атамана Дзяргача паступіла прапанова ўступіць у Беларускую сялянскую партыю «Зялёны дуб» і прыняць удзел у распрацоўцы праграмы партыі і фармаванні Галоўнага штаба.
Першым партыйным даручэннем Ксяневіча (з гэтага часу Грача) было ўстанаўленне сувязі з Беларускім Палітычным Камітэтам, які ў гэты момант знаходзіўся пры штабе генерала Булак-Балаховіча ў Мазыры, і выдаваў сябе за ўрад пры «начальніку беларускай дзяржавы». Але пакуль Грач даехаў да месца, «сялянскі бацька» пачаў адступаць на захад пад ціскам Чырвонай Арміі. Няўдача акцыі Булак-Балаховіча паскорыла арганізацыйнае афармленне «Зялёнага дуба».
Кіраўнік Галоўнага штаба
Паводле даных выведкі бальшавіцкага Заходняга фронту, у верасні 1921 года палкоўнік Грач кіраваў групоўкай партызанскіх аддзелаў вядомых на Меншчыне атаманаў: Махоўчанкі, Лешчанкі, Тышкевіча, Кучынскага, Янушкевіча, Багалевіча, паручнікаў Палянскага, Дземеша, капітана Будкарскага.
Разведчык
Грач збольшага спецыялізаваўся на разведаперацыях. Хадзіў на савецкі бок адзін ці на чале невялікіх узброеных груп (да дзевяці чалавек). Звычайная экіпіроўка разведчыкаў — рэвальверы, ручныя гранаты. Браць вінтоўкі, як зброю буйных памераў, ён не дазваляў. Галоўнай мэтай такіх вылазак было высвятленне сітуацыі ў раёнах плануемых баявых акцый, збор інфармацыі пра настроі мясцовага люду.
Інспектар
Адначасова кіраўнік штаба інспектаваў зялёнадубскія часткі, забяспечваў палявых камандзіраў адмысловымі інструкцыямі кіраўніцтва «Зялёнага дуба» для партызанскіх атрадаў. Вёска Морач была звычайным і надзейным месцам пераходу.
Перамоўнік
Нярэдка Грачу прыходзілася выконваць місію перагаворшчыка паміж лідарамі буйных узброеных груповак.
Пасля яўнага пагаршэння адносін з палякамі, асабліва турэмных адсідак атаман Дзяргач шукаў шляхі ўзаемадзеянняў з атаманам Разумовіча Хмарай (ён меў базу ў Літоўскай Рэспубліцы і адтуль арганізоўваў антыпольскі партызанскі рух).
Перамовы ішлі пра сумесныя акцыі супраць польскіх вайсковых частак. Грач павінен быў перадаць партызанам Хмары бутэльку з цыяністым каліем і забраць некалькі адзінак зброі. Аднак арышты партызан не дазволілі планам ажыццявіцца. Змову выкрыла польская палітычная паліцыя. Пачалося бадзянне па турмах Берэсця, Варшавы, Беластока. У апошнім «прытулку» Ксяневіч сядзеў з арыштаванымі партызанамі атамана Чорта, саюзніка Хмары. Падчас допыту іх жорстка збівалі. Нарэшце зялёнадубца перавялі ў Гарадзенскую турму. У камеры суседнічаў з камуністамі са Слуцка братамі Карасікамі і братамі Бараноўскімі. У Грача, такім чынам, быў выбар паміж Евангеллем і камуністычным маніфестам. Рэпрэсіі, безумоўна, не спрыялі паляпшэнню дачыненняў з польскімі ўладамі.
Праца і асабістае жыццё
У 1921 годзе жонка Ксяневіча нечакана атрымала ад мужа ліст з Вільні. Ён пісаў, што хадайнічае перад польскім урадам аб дазволе аб’яднання з сям’ёй і раіў ёй звярнуцца да польскага консула ў Менску.
Пасля адсідкі 5 месяцаў у гродзенскай вязніцы ў маі 1923 года атаман Грач прыняў хрышчэнне ад Лукаша Дзекуця-Малея, вядомага беларускага пастыра евангельскай царквы хрысціян-баптыстаў, які паходзіў са Слонімшчыны і вучыўся ў Слоніме — родным горадзе Ксяневіча. Можна меркаваць, што супрацоўніцтва беларускіх патрыётаў наладзілася ў Гродне. Атаман Грач паведамляў, што ў 1923 годзе Л. Дзекуць-Малей разгарнуў працу ў Брэсце. Вернікі знайшлі памяшканне для сходаў — падвал пад адной з гасцініц (цяпер гэта будынак на вул. Савецкай, 13) і заснавалі там культурна-асветную арганізацыю «Беларуская хатка».
Пазней далучыўся да баптыстаў, вёў гаспадарку, вучыўся і выкладаў арыфметыку ў Варшаўскай біблейскай школе, дзе бальшыня вучняў была непісьменнай, удзельнічаў у з’ездах баптыстаў. У 1924 годзе вярнуўся да партыйнай работы.
Вяртанне ў БССР
Падчас асабістай сустрэчы напярадэдні адпраўкі ў БССР Дзяргач даў Грачу адрасы кантактных асоб: Усевалада Ігнатоўскага, Піліпа Мядзведзя і іншых, параіў Ксяневічу, якім маршрутам лепш трапіць у Менск. Грач перад рашучым крокам спыніўся ў мясцовага паліцыянта, а яго брат, супрацоўнік «двуйкі», дапамог зялёнадубцу трапіць на бальшавіцкі бок мяжы. Яго першая крымінальная справа пачынаецца з паведамлення, што ў ноч з 7 на 8 кастрычніка ў вёсцы Верамейкі на 2-ю заставу 12-га Заслаўскага памежатрада з’явіўся нейкі Уладзімір Францавіч Паляшук. Пры ім было пасведчанне, выпісанае на імя Грача, начальніка Галоўнага штаба партызанскіх аддзелаў «Зялёнага дуба». Ён рашуча патрабаваў забяспечыць сустрэчу са знакавымі фігурамі тагачаснай савецкай палітыкі ў Беларусі — старшынём Цэнтральнага выканаўчага камітэта таварышам Чарвяковым і народным камісарам асветы таварышам Ігнатоўскім.
Ксянкевіча накіравалі ў адпаведныя службы дзяржбяспекі. З названымі дзеячамі пабачыцца яму не давялося, хаця Ігнатоўскага запрасілі даць тлумачэнні з нагоды такіх дзіўных заяў наведвальніка.
У першай уласнаручнай заяве Грач паведаміў, што ён — афіцэр і сын кадравага афіцэра. Вучоба ў вайсковых вучэльнях, са шкадаваннем адзначыў ён, адарвала яго ад рэчаіснага жыцця, што і прывяло да памылковага палітычнага выбару. Але апошнія падзеі, змены ў жыцці па абодва бакі мяжы прымусілі перагледзець стаўленне да савецкай улады. Ад сябе асобна і ад імя арганізацыі «Зялёнага дуба» ён звяртаецца да яе прадстаўнікоў з прапановай аб супрацоўніцтве. Грач запэўнівае патэнцыйных савецкіх хаўруснікаў у наяўнасці дастатковай сілы і жаданні «быць карыснымі свайму народу… мы гатовыя на ўсё: перайсці мяжу і працаваць у савецкай Беларусі, працягваць работу ў Польшчы… Партыя гатова падрыхтаваць паўстанне».
Грач патлумачыў, што «не ведае, з якой нагоды камуніст Ігнатоўскі прапанаваў ім перамовы,.. але яны разлічваюць на агульную незадаволенасць сялянства, на папулярнасць атамана Дзергача і дапамогу савецкага ўрада». Такім чынам скончылася аперацыя «Пералёт».
Пастка для Дзергача
Праз некалькі дзён да Дзергача быў накіраваны кур’ер з лістом ад Грача:"У Мінску быў прыняты, перамовы вёў згодна заданню, а для канчатковых перагавораў просіць прыбыць самаго Дзергача, а ў выпадку, калі яму не выпадае, прыслаць надзейнага чалавека…"Кур’ер вярнуўся ў Мінск праз шэсць дзён без доказаў злачыннай дзейнасці «Зялёнага дуба» і 2-га аддзела, але з лістом Дзергача. Пасланне пераклалі на рускую мову і далучылі да справаздачы ў Маскву:"Дарагі Грачок! Ліст твой атрымаў, усё, што ты пішаш, добра."Ліст скончыўся споклічам «Нехай жыве незалежная Бацькаўшчына ад польскай няволі!». Ахоўнікі шэфа штаба «Зялёнага дуба» успрынялі атаманскае пасланне як працяг гульні. Ад імя Грача была складзена новая папера. Маральная, а галоўнае, матэрыяльная падтрымка была абяцана пры ўмове, калі кур’еру перададуць дакументы з інфармацыяй пра: 1) супрацоўніцтва «Зялёнага дуба» з «двуйкай»; 2) другі аддзел, яго склад, арганізацыю і сувязі;
3) дзейнасць генерала БулакБалаховіча па фарміраванню дыверсійных банд для налёту на савецкую тэрыторыю і час запланаваных аперацый;
4) іншых, каму даручана яшчэ арганізацыя падобных частак;
5) агентаў «двуйкі», якія будуць займацца гэтай справай;
6) адносіны паміж Беларускім пасольскім клубам, іншымі беларускімі арганізацыямі і польскай выведкай, паліцыяй;
7) магчымасці «ўліць» сваіх людзей у дыверсійныя атрады. Для эфектыўнай сувязі Грач раіў падабраць 2-х надзейных людзей і карыстацца пераходам на участку мяжы Койданава — Радашковічы. На памежным пасту трэба было прасіць сустрэчы з Грачом і паказваць пропуск Дзергача. Але сустрэча ў Вільні не адбылася, з-за польскай аблавы
Суд
У пачатку кастрычніка 1924 года пасланы атаманам Дзергачом у БССР з лістамі да кіраўніцтва рэспублікі і ДПУ, але быў арыштаваны ў межах аперацыі «Трэст». Крымінальная справа была заведзеная 12 чэрвеня 1925 года, а 28 чэрвеня атаман быў асуджаны да ВМП. На тым жа судзе атаман Грач уразіў шмат каго сваёй патрыятычнай прамовай да суда. Уладзімір Ксяневіч спадзяваўся, што адданасць беларускай ідэі яго ўратуе.
Намаганнямі тагачасных партыйных ідэолагаў і журналістаў ход судовага разбіральніцтва меў характар гучнага і шматлюднага шоў. Паралельна разглядаліся справы польскіх шпіёнаў і ўдзельнікаў нападу на мястэчка Койданава. На некаторых пасяджэннях Грач выступаў як сведка. У гэтай якасці ён выступаў па прапанове пракурора А. Вышынскага. Гісторыя Грача была тэмай шэрагу публікацый у афіцыйных выданнях БССР «Звязда» і «Савецкая Беларусь» на працягу 1925—1926 гадоў.
Чэкісты крок за крокам выцягвалі з Уладзіміра Ксяневіча падрабязнасці пра яго сувязі з польскай разведкай, дачыненні з афіцэрамі «dwójki»: Блонскім, Зацвіліхоўскім, Маерам і іншымі. Ксяневіч прызнаўся, што аперацыя рыхтавалася па ініцыятыве і пад наглядам «двуйкі», якая імкнулася здабыць доказы арганізацыі антыпольскай партызанкі з БССР.
Ксяневіч падчас першага арышту ўтаіў, што меў у Менску яўку, якую атрымаў у Вільні ад Радаслава Астроўскага. Менавіта Радаслаў Астроўскі выступіў гарантам бяспекі атамана Грача пры падрыхтоўцы і ажыццяўленні аперацыі «Пералёт» па яго пераходзе ў БССР. Паказанні Уладзіміра Ксяневіча 1938 года пераканаўча сведчаць пра дачыненне Радаслава Астроўскага да аперацыі «Трэст».
Да 1927 года сядзеў у менскай турме. У выніку закручастых інтрыг ахвярнай авечкай застаўся Уладзімір Ксяневіч, «пешка», як ён сам прызнаў, у гэтай гульні.
Уладкаванне ў БССР
Пасля памілавання ў студзені 1927 года Ксяневіч вяртаецца ў сям’ю. Спрабуе жыць звычайным абывацелем, працуе тэхнікам-будаўніком у камунальнай гаспадарцы Мазыра. Але сумеснае жыцце не заладзілася. У снежні гэтага ж года ён кідае жонку і дзяцей, перабіраецца ў Оршу. Там знаходзіць прытулак у свайго сябра, агранома Неймана, і ўладкоўваецца на працу тэхнікам па школьным будаўніцтве пры акружным выканкаме.
Нейкая Сцепаніда Пажыткова, фельчарка афтальмалагічнага аддзялення аршанскага шпіталя, стала новай жонкай Грача, якая дапамагала яму ў контррэвалюцыйнай дзейнасці. Але першая жонка прыязжала ў Оршу, мела жорсткую размову з разлучніцай. Паўплываў яе візіт на рашэнне Уладзіміра ці не, але ён вярнуўся ў сям’ю, якая жыла ў той час у Менску. Пасля Оршы і нядоўгага затрымання ў Менску апошнім беларускім горадам, у якім жыў Ксяневіч, быў Ігумен.
На Далёкім Усходзе
З Ігумена у 1931 годзе, атрымаўшы папярэдне згоду на працу «Дальбудаб’яднання», Уладзімір Ксяневіч выехаў на Далёкі Усход. З невядомых прычын ён амаль адразу, праз тры тыдні, пакінуў Хабараўск, у які спачатку накіроўваўся. Прыехаўшая ўслед жонка знайшла яго ў Благавешчанску, дзе яны стала пражылі чатыры гады.
Але нешта ці нехта перашкаджаў Ксяневічу спыніцца, і ён працягваў свой рух далей і далей ад Радзімы. Наступнае месца, дзе зачапіліся Ксяневічы ў 1935-м, — Срэценск, будаўніцтва верфі. А літаральна праз тры месяцы старэйшая дачка (у замужжы Савацеева) і зяць паклікалі іх да сябе ў вёску Балей пры золатаздабывальным камбінаце «Балейзолата». Сям’я пасялілася па вуліцы Ведзярнікаўская, 20, а Уладзімір Ксяневіч уладкаваўся тэхнікам-нарміроўшчыкам на тамтэйшым камбінаце.
У часы балейскага жыцця Ксяневічаў улады знішчалі сялянства і тых, хто захаваўся ў папярэдняе дзесяцігоддзе. У 1937—1938 гадах рэпрэсіі сталі масавымі ў адносінах да ўсіх сацыяльных груп насельніцтва.