cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BMP
Агульная структура
Дадзеныя ў фармаце BMP складаюцца з трох асноўных блокаў рознага памеру: Пры захоўванні ў файле усе загалоўкі ідуць з самага першага байта. Піксельныя дадзеныя могуць знаходзіцца на адвольнай пазіцыі ў файле (яна паказваецца ў поле OffBits структуры BITMAPFILEHEADER), у тым ліку і ў выдаленні ад загалоўкаў. Апцыянальны каляровай профіль з’явіўся ў версіі 5 і ён таксама можа свабодна размяшчацца, але яго пазіцыя паказваецца ад пачатку BITMAPINFO (у поле ProfileData).
У аператыўнай памяці (напрыклад, пры ўзаемадзеянні з WinAPI-функцыямі GDI) з загалоўкаў выключаецца структура BITMAPFILEHEADER. Пры гэтым Microsoft рэкамендуе размяшчаць каляровай профіль адразу за загалоўкамі ў адзіным блоку. Піксельныя дадзеныя могуць мець адвольнае размяшчэнне ў памяці і іх адрас паказваецца ў параметрах працэдур. У любым выпадку рэкамендуецца ў памяці ўсе блокі змяшчаць па адрасах кратных чатыром: у загалоўках ёсць 32-бітныя ячэйкі, а да піксельных дадзеных такое патрабаванне паказана ў дакументацыі. Гэта патрабаванне справядліва толькі для аператыўнай памяці: пры захоўванні ў файле яго прытрымлівацца не абавязкова.
BITMAPFILEHEADER
BITMAPFILEHEADER — 14-байтная структура, якая размяшчаецца ў самым пачатку файла. Звярніце ўвагу на тое, што з самага пачатку структуры збіваецца выраўноўванне вочак. Калі для вас яно важна, то ў аператыўнай памяці дадзены загаловак размяшчайце па цотных адрасах, якія не кратныя чатыром (тады 32-бітныя ячэйкі трапяць на выравненные пазіцыі). Сігнатура фармату пры праглядзе змесціва файла тэкстам у дваічным рэжыме выглядае як пара ASCII-знакаў «BM».
BITMAPINFO
BITMAPINFO ў файле ідзе адразу за BITMAPFILEHEADER. Адрас гэтага блока ў памяці напрамую таксама перадаецца некаторых функцый WinAPI (напрыклад, SetDIBitsToDevice або CreateDIBitmap). Акрамя гэтага, гэты жа блок выкарыстоўваецца ў фарматах значкоў і курсораў Windows, але ў дадзенай артыкуле гэты момант не разглядаецца (гл. асобныя апісання гэтых фарматаў). Дадзеная структура з’яўляецца асноўнай і апісальнай у фармаце BMP і таму калі проста згадана імя поля, то гаворка ідзе пра поле ў дадзенай структуры.
Блок BITMAPINFO складаецца з трох частак: Пра бітавыя маскі і табліцу колераў глядзіце ніжэй у асобных раздзелах. Тут далей пойдзе апісанне структуры з інфармацыйнымі палямі.
У момант напісання гэтага артыкула структура з інфармацыйнымі палямі мела чатыры версіі : CORE, 3, 4 і 5 (абазначэнні версій прыведзены ўмоўныя у рамках дадзенага артыкула для кароткасці). Для кожнай версіі Microsoft абвясціла чатыры асобныя структуры з рознымі імёнамі палёў. У дадзеным артыкуле пры згадванні поля, якое прысутнічае ў некалькіх структурах, бярэцца агульная для ўсіх структур частка ў канцы імя (напрыклад, BitCount замест bcBitCount, biBitCount, bV4BitCount або bV5BitCount). Версію структуры можна вызначыць па першай 32-бітнай вочку (WinAPI-тып DWORD), якая змяшчае яе памер у байтах (беззнаковым цэлым). Версія CORE адрозніваецца ад усіх сваёй кампактнасцю і выкарыстаннем выключна 16-бітных беззнаковых палёў. Астатнія тры змяшчаюць ідэнтычныя ячэйкі, да якіх у кожнай новай версіі дадаваліся новыя.
Ніжэй прадстаўлена аглядная табліца па інфармацыйных структурах: З-за ідэнтычнасці палёў у версіях 3, 4 і 5 можа здацца, што полем Памер можна рэгуляваць колькасць палёў, прыбіраючы непатрэбныя. У рэчаіснасці гэта не карэктна, так як тут памер гуляе ролю версіі (у версіі CORE хоць і таксама ідэнтычныя паля, але іншага памеру і тыпу). Ніхто не гарантуе, што вам не могуць трапіцца загалоўкі меншых або вялікіх памераў з іншым наборам палёў. Тым не менш, Adobe Photoshop можа пры захаванні файлаў BMP запісваць структуры інфармацыйных палёў з памерамі 52 і 56 байт. Па сутнасці гэта зрэзаная 4-я версія, якая змяшчае толькі біты маскі каналаў (56 байт — версія з альфа-каналам).
16-бітныя інфармацыйныя паля (версія CORE)
Звярніце ўвагу на тое, што тут паля шырыні і вышыні змяшчаюць бяззнакавыя цэлыя, у той час як 32-бітныя структуры захоўваюць значэнні са знакам.
32-бітныя інфармацыйныя паля (версіі 3, 4 і 5)
У табліцы ніжэй поля прадстаўленыя аглядна. Падрабязную інфармацыю вы можаце знайсці ў раздзелах далей.
Бітнасць выявы (поле BitCount)
Поле BitCount змяшчае колькасць біт, якое прыходзіцца на кожны піксель. Калі там указана выдатнае ад нуля значэнне, то гэта і ёсць рэальная бітнасць. Нулявое ж змесціва поля BitCount паказваецца калі пікселі захоўваюцца ў фармаце JPEG ці PNG. Тады сапраўдная бітнасць будзе вызначацца ўжо гэтымі фарматамі. Бітнасці чыста BMP фармату прадстаўлены ў табліцы ніжэй: Заўвагі да табліцы:
1. У калонцы «BITMAPINFO» пазначана падтрымка бітнасцей толькі з боку Microsoft.
2. Windows CE 1.0 і 1.01 падтрымлівае толькі бітнасці 1 і 2.
3. GDI+ версіі 1.0 16-бітныя каляровыя каналы ўмее толькі счытваць, адразу перакладаючы іх у 8-бітныя.
У бітнасцях 8 і ніжэй колер пікселя паказваецца індэксам ў табліцы колераў, у вышэйшых: непасрэдным значэннем у каляровай мадэлі RGB. Альфа-канал апцыянальна можа быць дададзены ў битностях 16 і 32. У бітнасці 64 ён прысутнічае перманентна.
1-бітныя BMP-файлы з чыста чорным (скінуты біт) і белым (усталяваны біт) колерамі называюць манахромнымі. Такія файлы звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці масак для іншых растраў. Магчыма вам пастаянна трапляліся на вочы менавіта такія 1-бітныя растры. У рэчаіснасці фармат Windows Bitmap не накладвае ніякіх абмежаванняў на тое, якія колеры будуць выкарыстоўвацца для кожнага з значэнняў біт.
Вы можаце таксама сустрэць наступныя назвы бітнісцяў: CGA для дзвюх біт, EGA для чатырох, HiColor (HighColor) для 16 біт, TrueColor для 24-х і 32-ух біт з паўпразрыстасцю, DeepColor для вялікіх бітнасцяў і, магчыма, іншыя. Гэтыя назвы з’явіліся ў перыяд развіцця каляровых растравых дысплеяў і ставяцца больш да іх глыбіні колеру. Да моманту напісання гэтага артыкула (2014-ы год) такія назвы ўжо даўно не выкарыстоўваюцца з-за моцнага распаўсюджвання 24-бітных прылад (замест гэтага проста паказваецца глыбіня колеру ў бітах або іх колькасць). А BMP-файлы ў меншай бітнасці захоўваюцца ў большай ступені не для адлюстравання на CGA або EGA-прыладах, а для кампактнасці па параўнанні з 24-бітнымі і 32-бітнымі фарматамі калі выкарыстоўваецца малую колькасць колераў.
Поле Compression
Для кожнай групы бітнасцяў выкарыстоўваюцца асобныя абмежаваныя значэнні Compression, але ў сукупнасці іх значэнні ўнікальныя. Microsoft дакументавала наступныя значэнні (у табліцы пазначаны імёны канстант ад гэтай карпарацыі):
Табліца колераў
Табліца колераў з’яўляецца часткай блока BITMAPINFO і можа выкарыстоўвацца ў двух выпадках: Пазіцыя табліцы колераў паказваецца ад яго пачатку блока BITMAPINFO. Па змаўчанні яна ідзе адразу за інфармацыйнай структурай (яе беззнаковый памер у байтах можна прачытаць з першага 32-бітнага поля). Але паміж структурай з палямі і каляровай табліцай могуць ісці четырехбайтные бітаў маскі для здабывання каляровых каналаў (тычыцца толькі битностей 16 і 32). Яны там знаходзяцца толькі калі выкарыстоўваецца інфармацыйная структура 3-яй версіі (Size = 40) і поле Compression змяшчае 3 (BI_BITFIELDS) або 6 (BI_ALPHABITFIELDS). Тады да памеру інфармацыйных палёў трэба дадаць 12 (пры значэнні BI_BITFIELDS) або 16 байт (калі паказана BI_ALPHABITFIELDS). Атрымліваецца 6 варыянтаў размяшчэння табліцы: Колькасць вочак у табліцы вызначаецца па палях BitCount і ClrUsed. Пры бітнасцях 8 і ніжэй максімальная колькасць вочак у табліцы прымаецца за 2бмтнасць: 2 у аднабітным растры, 4 у двухбітным, 16 у 4-охбітным і 256 у 8-бітным. У дадзеных бітнасцях табліца заўсёды змяшчае гэта максімальную колькасць вочак калі выкарыстоўваецца загаловак версіі CORE (Size = 12) або калі ў іншых версіях поле ClrUsed змяшчае 0. Ва ўсіх астатніх выпадках, незалежна ад бітнасці, у табліцы знаходзіцца столькі вочак, колькі паказана ў поле ClrUsed.
Сама ж табліца ўяўляе сабой аднамерны масіў, які можа змяшчаць ячэйкі трох тыпаў: Ва ўсёй табліцы могуць быць задзейнічаны не ўсе ячэйкі і ў полі ClrImportant змяшчаецца колькасць вочак ад пачатку табліцы да апошняй якая выкарыстоўваецца (уключаючы яе саму). Змесціва 0 поля ClrImportant паказвае на тое, што выкарыстоўваецца ўся табліца. Задзейнічаныя ячэйкі лепш размяшчаць у самым пачатку табліцы і рэкамендуецца пры гэтым адсартаваць іх па змяншэнні ступені важнасці (на выпадак, калі прыйдзецца паменшыць іх колькасць).
Маскі для здабывання каляровых значэнняў каналаў
Калі бітнісць выявы 16 або 32, то могуць быць пазначаны 32-бітныя маскі для здабывання каляровых каналаў. Гэта звязана з тым, што 16 не кратна тром і таму біты могуць быць размеркаваны рознымі спосабамі. У 32-бітных малюнках з-за зручнасці выкарыстоўваюць 8-бітныя каналы і таму падтрымка для іх можа здацца залішняй. У рэчаіснасці тут маска дае магчымасць ўключыць/адключыць альфа-канал або ўсталяваць зручны вам парадак прытрымлівання кампанент, а не толькі рэгуляваць іх дазвол. Пры ўжыванні масак вочка пікселя счытваецца цалкам як адпаведнае машыннае слова ў litte-endian.
Наяўнасць бітавых масак залежыць ад версіі інфармацыйных палёў структуры BITMAPINFO і палі Compression ў ёй. Для версіі CORE адвольныя маскі пазначыць нельга, так як там адсутнічае поле Compression і асобныя поля масак. У астатніх версіях каляровыя маскі задзейнічаюцца калі Compression змяшчае 3 (BI_BITFIELDS). Маска альфа-канал выкарыстоўваецца заўсёды ў версіях 4 і 5. Так як Windows CE не падтрымлівае гэтыя дзве версіі, у якіх для яе ёсць спецыяльнае поле, для трэцяй версіі было ўведзена значэнне 6 (BI_ALPHABITFIELDS) поля Compression, якое дадае адразу каляровыя маскі і маску альфа-канала (падтрымліваецца пачынаючы з Windows CE .NET 4.0).
Становішча бітавых масак фіксавана незалежна ад версіі загалоўка: 36h ва ўсім файле або 28h ад пачатку блока BITMAPINFO. У версіях 4 і 5 на гэтым месцы размяшчаюцца прызначаныя спецыяльна для іх поля. У версіі 3 бітаў маскі павінны размяшчацца адразу за інфармацыйнымі палямі і такім чынам яны дакладна трапляюць на пазіцыі адпаведных палёў у старэйшых версіях. Звярніце ўвагу на тое, што ў трэцяй версіі пры наяўнасці масак зрушваецца табліца колераў на 12 або 16 байт наперад, размяшчаючыся адразу за імі. 4-байтные маскі колераў ідуць у парадку чырвоная, зялёная, сіняя. Маска альфа-канала размяшчаецца ўжо за імі.
У дакументацыі Microsoft да бітавых масак ўжываецца толькі адно абавязковае патрабаванне: кожная маска павінна быць бесперапыннай. Пра выпадак перасячэння масак там сказана, што пажадана гэтага не рабіць. Microsoft таксама кажа аб тым, што не абавязкова задзейнічаць усе біты пікселя. Якія-небудзь патрабаванні да змесціва невыкарыстоўваемых біт адсутнічаюць.
Звярніце ўвагу на тое, што ніхто не гарантуе, што могуць быць выкарыстаны маскі шырэй 8 біт. І нічога не сказана пра выпадак, калі ў якога-небудзь канала будзе нулявая маска (напрыклад, калі ён сапраўды не выкарыстоўваецца). Тут магчымая сітуацыя калі нулявыя маскі будуць ва ўсіх кампанентаў і застанецца адзін альфа-канал (які пры гэтым можа заняць усе біты). Нулявую маску каляровага канала можна трактаваць двума спосабамі: яго значэнне прымаецца за нуль або жа пры прамалёўцы пікселі гэтага канала не закранаюцца. Калі ўзяць першы варыянт інтэрпрэтацыі з адзіным альфа-каналам, то альфа-канал, па сутнасці, будзе задаваць ступень зачернения пікселя. Акрамя нявызначаных варыянтаў ёсць таксама і цікавы. Так як перасячэння не забароненыя, то можна ўсе каналы выставіць на адну пазіцыю і тым самым атрымаць Grayscale.
Некаторы ПЗ мае абмежаваны набор падтрымоўваных бітавых масак. У табліцы ніжэй прыведзены даступныя варыянты ў такіх абмежаваных асяроддзях: Заўвагі да табліцы:
(a) Гэтыя наборы выкарыстоўваюцца па змаўчанні ў бітнасцях 16 і 32, калі маскі для здабывання колераў не зададзеныя.
(b) Гэты набор масак па сваёй сутнасці рэалізуе 16-бітны Grayscale.
Піксельныя дадзеныя
У файле пра становішча піксельных дадзеных можна даведацца з поля OffBits структуры BITMAPFILEHEADER. Падчас выканання прыкладанне захоўвае адрас піксельных дадзеных там, дзе зручней. У дакументацыі Microsoft таксама згадваюцца так званыя пакетныя (англ. packed) битмапы, якія паказваюцца адным адрасам блока BITMAPINFO. У такіх бітмапаў піксельныя дадзеныя ідуць адразу за загалоўкам (уключаючы акрамя інфармацыйных палёў бітаў маскі і табліцу колераў).
Памер піксельных дадзеных у байтах запісваецца ў полі SizeImage структуры BITMAPINFO. Туды запісваюцца менавіта «сырой» памер таго бесперапыннага блока, які змяшчае дадзеныя для фарміравання пікселяў (незалежна ад фармату), а не які-небудзь распакаваць. Па змаўчанні гэта поле абавязкова павінна змяшчаць актуальнае значэнне, так як па ім можна дакладна даведацца, колькі менавіта байт трэба лічыць з файла для атрымання пікселяў. Тым не менш, дапушчальна змяшчаць у гэтым полі нуль пры захоўванні пікселяў двухмернымі масівамі (калі поле Compression змяшчае значэнне 0 (BI_RGB), 3 (BI_BITFIELDS) або 6 (BI_ALPHABITFIELDS) ). Тады памер пікселяў пры неабходнасці можна адносна хутка разлічыць зыходзячы з бітнасці, шырыні і вышыні растру.
У фармаце Windows Bitmap даступна тры спосабу захоўвання пікселяў (гл. таксама раздзел «Поле Compression» дадзенага артыкула): У падпадзелах далей асобна апісаны кожны з іх.
Указанне колеру і значэння альфа-канала
Для ўказанні колеру пры захоўванні ў фармаце BMP незалежна ад спосабу заданні выкарыстоўваюцца толькі бяззнакавыя цэлыя лікі. Сам жа колер пікселя можа задавацца двума спосабамі: Другі мэтазгодна выкарыстоўваць, калі набор колераў даволі вялікі або непрадказальны (напрыклад, падчас апрацоўкі малюнка). Першы ж спосаб забяспечвае як кампактную кампаноўку пры малым наборы колераў, так і некаторы зручнасць ў кіраванні выкарыстоўваюцца колерамі (дастаткова змяніць значэнне колеру ў палітры). У самой табліцы колераў паказваюцца або 16-бітныя бяззнакавыя індэксы ў сістэмнай палітры (гл. раздзел «Табліца колераў» у дадзеным артыкуле), або жа ў RGB як у пікселі, але выключна 8-бітнымі значэннямі каналаў.
Індэкс ў табліцы колераў — гэта нумар ячэйкі ў ёй ад пачатку табліцы (выкарыстоўваецца бесперапынная нумарацыя, пачынаючы з нуля). Для кожнай бітнасці максімальны індэкс прынцыпова абмежаваны значэннем 2бітнасць − 1. У рэчаіснасці ж ён абмежаваны яшчэ і колькасцю элементаў у табліцы (падрабязнасці ў раздзеле «Табліца колераў» дадзенага артыкула). Microsoft не дакументавала паводзіны ў выпадку калі ўказваецца індэкс за межамі табліцы, але GDI у гэтым выпадку бярэ чорны колер.
У битностях вышэй за 8 колер пікселя паказваецца непасрэдна ў каляровай мадэлі RGB: асобна паказваецца ўзровень чырвонага колеру, зялёнага і сіняга. Нулявое значэнне любога з каналаў азначае поўнае адсутнасць адпаведнага адцення, а максімальнае: поўнае яго прысутнасць. Дазвол жа значэнняў каналаў пераменнае і ў кожнай бітнасці яно сваё (канкрэтныя значэнні глядзіце ў раздзеле пра захоўванне пікселяў ў двухмернай масіве гэтага артыкула). Пры гэтым у бітнасцях 16 і 32 можа быць зададзена не толькі адвольнае дазвол, але і індывідуальнае для кожнага канала (напрыклад, 5 біт для чырвонай і сіняй, але 6 біт для зялёнай). Нягледзячы на вялікую колькасць варыянтаў заданні дазволу значэнняў, у дакументацыі Microsoft не сказана як вырабляць змена дазволу значэння. З-за гэтага ў розных вытворцаў праграмнага забеспячэння могуць атрымлівацца розныя вынікі пры змене бітнасці.
Пры непасрэдным заданні колеру пікселя акрамя значэнняў RGB фармат Windows Bitmap апцыянальна дазваляе яшчэ задаць значэнні альфа-канала. У плане бітнасці і кадаванні значэнняў ён ідэнтычны каляровым каналам: у яго адвольная бітнасць і выкарыстоўваюцца бяззнакавыя цэлыя. Што ж тычыцца супастаўлення значэнняў, то нуль адпавядае поўнай празрыстасці, а максімальны даступны лік — поўнай запоўненасці.
Двухмерны масіў
У двухмерным масіве можна захоўваць пікселі любой бітнасці. Пры такім спосабе захоўвання поле Compression змяшчае значэнне 0 (BI_RGB), 3 (BI_BITFIELDS) або 6 (BI_ALPHABITFIELDS). Калі выкарыстоўваецца загаловак версіі CORE, то пікселі ў любым выпадку захоўваюцца толькі двухмерным масівам.
У дадзенай кампаноўцы пікселі растру запісваюцца аднапіксельными гарызантальнымі палоскамі, якія Microsoft у сваёй дакументацыі часта называе «scans» (у беларускай мове найбольш блізкае слова: радкі). У памяці гэтыя шэрагі запісваюцца па-парадку, але пры станоўчым Height: пачынаючы з самага ніжняга (bottom-up bitmapbottom-up bitmap), а пры адмоўным: з самага верхняга (top-down bitmaptop-down bitmap). Унутры кожнага гарызантальнага радка пікселі запісваюцца строга толькі ад левага да правага. Пікселі менш 8 біт размяшчаюцца ў байтах, запаўняючы біты ад старэйшых да малодшых, у выніку чаго шаснаццатковы/двайковыя лікавыя значэнні пікселяў больш падобныя на выводны малюнак. Калі битность 16 або 32, то апрацоўка ажыццяўляецца суцэльнымі машынамі словамі аналагічнага памеру з парадкам біт ад малодшага да старэйшага (little-endian). Шэрагі, незалежна ад памеру вочак, абавязкова павінны дапаўняцца нулямі да кратнага чатыром байтам памеру. З-за гэтага, пры некратной шырыні малюнка, у канцы шэрагаў могуць аказвацца невыкарыстоўваныя біты або цэлыя байты. Але дзякуючы гарантаванай кратнасці памеру шэрагу, апрацоўку можна вырабляць 8-мі, 16-ці або 32-бітнымі машынамі словамі, па выбары. І ў Microsoft яшчэ прасочваецца наступная тэндэнцыя ў бітнасцях больш за 8: кампанент сіні (сіні колер) размяшчаецца ў малодшых бітах/першае байтах, Green (зялёны) у наступных, а Red (чырвоны) старэй/далей за ўсіх, і калі ёсць альфа-канал, то ён знаходзіцца ў самых старэйшых бітах/апошніх байтах.
Пры бітнасці 24 на кожны канал прыходзіцца па байце, а ў битностях 48 і 64: па 16-бітнаму машыннай слове. Ва ўсіх трох выпадках у памяці каляровыя кампаненты ідуць у парадку: сіні, зялёны, чырвоны. У 64-бітных BMP за колерамі дадаткова варта 16-бітны альфа-канал. Калі захочаце 64-бітны піксель апрацаваць суцэльным машынным словам, то ў little-endian сіні апынецца ў малодшых 16 бітах, а альфа-канал: у старэйшых. Зялёны, адпаведна, будзе побач да чырвоным, а сіні — побач з альфа. І можна заўважыць, што ў 24-ох бітах фармат пікселя адпавядае структуры RGBTRIPLE з табліцы колераў.
RLE-кадаваньне
Прымяненне RLE-кадавання кампаніяй Microsoft дакументавана толькі для бітнасцяў 4 і 8. Пры яе выкарыстанні ў BITMAPINFO поле Compression павінна змяшчаць 2 (BI_RLE4) пры бітнасці 4 або 1 (BI_RLE8) з васьмібітнымі пікселямі. Вышыня растру пры гэтым павінна быць пазначана станоўчым лікам.
У фармаце Windows Bitmap RLE-кадаваньне можна параўнаць з прамалёўкай простымі камандамі. Прамалёўка пачынаецца з левага ніжняга пікселя (будзьце больш уважліва: у растрах ў цэлым больш звыкла можа быць верхні правы) і ажыццяўляецца направа і ўверх. Пікселі за межамі памеру растру не прамалёўваюцца (аб гэтым у дакументацыі не сказана, але GDI праяўляе такое паводзіны). Інструкцыі RLE дазваляюць перарываць прамалёўку гарызанталі, усёй выявы, а таксама перамяшчаць курсор прамалёўкі на іншую пазіцыю. У выніку некаторыя пікселі могуць апынуцца не замаляванымі. Фармат не прадугледжвае колеру для незарисованных пікселяў, у дакументацыі нічога пра іх не сказана, а сістэмныя функцыі проста не чапаюць незафарбаваныя пікселі. Так як няма важкай прычыны ў пачатку зафарбоўваць прастакутнік пад растрам нявызначаным колерам, то можна казаць аб тым, што RLE ўскосна падтрымлівае празрыстасць.
Фарміраванне выявы пры RLE-кадаванні ажыццяўляецца камандамі. Кожная каманда абавязкова павінна пачынацца з цотнага адрасу (выраўненыя на 16-бітную мяжу). Існуе пяць каманд, якія вызначаюцца парай байт: Калі дасягаецца правы край гарызанталі, то на наступную пераклад не вырабляецца. Таму трэба спецыяльна ўстаўляць каманду заканчэння шэрагу. І як відаць з табліцы, набор каманд не дазваляюць рухацца ўніз або вярнуцца назад у гарызанталі. Таму можна спыняць прамалёўку калі будзе дасягнуты верхні край.
Ўбудаванне дадзеных у фарматах JPEG і PNG
Пачынаючы з версій Windows 98/ME і 2000/XP сістэмныя функцыі дазваляюць захоўваць пікселі ў фарматах JPEG і PNG. Пра ступень падтрымкі гэтых двух фарматаў сістэмай нічога не вядома.
Для ўбудавання JPEG ці PNG трэба ў BITMAPINFO абнуліць поле BitCount, а ў Compression паказаць значэнне 4 (BI_JPEG) або 5 (PI_PNG). Значэнне поля SizeImage у дадзеным выпадку будзе роўна памеры JPEG ці PNG-файл, які ўбудоўваецца на месца піксельных дадзеных як ёсць. Шырыня ж з вышынёй у загалоўку паказваюцца ўжо для раскадаваць малюнка. Пра знак поля Height менавіта для гэтага выпадку ў дакументацыі наўпрост нічога не сказана, але мяркуючы па ўсім трэба запісваць адмоўнае значэнне.
Разрозненне выявы
Для супастаўлення беспамерных пікселяў з матэрыяльнымі памерамі выкарыстоўваюцца поля XPelsPerMeter і YPelsPerMeter. У гэтых палях цэлым лікам паказваецца колькі ў дадзеным малюнку пікселяў прыпадае на адзін лінейны метр, асобна па гарызанталі (XPelsPerMeter) і вертыкалі (YPelsPerMeter). Microsoft абвясціла гэтыя два поля лікавым тыпам са знакам, але ў дакументацыі нічога не сказана пра адмоўныя значэнні. Пра значэнне нуль таксама нічога не сказана, але лагічней яго прымаць за няпэўны дазвол, калі яно невядома, ці не мае значэння.
Разрозненнне часта паказваецца з прывязкай не да метрычных памернастях, а ў кропках на цалю (DPI/PPI). Для перакладу туды і назад цаля прымаецца роўным 25,4 мм (англійская цаля). Матэматычныя формулы для перакладу пікселі/цалю (PPI) у пікселі/метр (PPM) і наадварот:
Калі цікавіць дакладны цэлалікавы пераклад, то выходзяць наступныя выразы:
Пасля іх акругленне будзе выраблена да бліжэйшага цэлага. Калі хочаце акругленне ўніз, то не дадавайце палову дзельніка. Калі хочаце ўверх, то дадавайце паменшаны на адзінку дзельнік.
Ніжэй прадстаўлены загадзя вылічаныя значэнні PPM для некаторых PPI/DPI:
Канчатковыя кропкі і значэнне гамы
Фармат Windows Bitmap дазваляе вырабляць колеракарэкцыя указаннем канчатковых кропак для чырвонага, зялёнага і сіняга колераў, а таксама значэнняў гамы. Для гэтага поле CSType павінна змяшчаць значэнне 0 (LCS_CALIBRATED_RGB). Карэкціруючыя ж значэнні запісваюцца ў палі Endpoints, GammaRed, GammaGreen і GammaBlue (пры іншых значэннях CSType гэтыя чатыры поля ігнаруюцца).
36-байтное поле EndPoints з’яўляецца структурай CIEXYZTRIPLE, якая складаецца з трох палёў ciexyzRed (канчатковая кропка чырвонага), ciexyzGreen (кропка зялёнага) і ciexyzBlue (сіняя). Гэтыя тры палі, у сваю чаргу, таксама з’яўляюцца структурамі CIEXYZ з трыма палямі ciexyzX, ciexyzY і ciexyzZ тыпу FXPT2DOT30. PXPT2DOT30 — гэта 32-бітнае беззнаковое лік з фіксаванай коскі, у якога 2 старэйшых біта адводзяцца пад цэлую частку, а 30 малодшых — пад дробную.
Значэнне гамы запісваецца ў адпаведныя палі для кожнага каляровага канала асобна: GammaRed (чырвоны), GammaGreen (зялёны) і GammaBlue (сіні). У аб’яве інфармацыйных структур Microsoft паказала ў дадзеных палёў тып DWORD. У гэты ж час у файле WinGDI.h ёсць больш падыходнае аб’яву тыпу FXPT16DOT16 (на аснове тыпу long), які ўяўляе сабой 32-бітнае беззнаковое лік з дробавай часткай у малодшых 16 бітах і цэлай — у 16 старэйшых. Варта адзначыць, што ў MSDN на старонках пра структуры BITMAPV4HEADER і BITMAPV5HEADER толькі гэта і сказана. У артыкуле ж пра структуру LOGCOLORSPACE сказана, што ў яе ў аналагічных палях павінны быць абнуленыя старэйшы і малодшы байт (па сутнасці замест фармату 16.16 выкарыстоўваецца фармат 8.8, які размяшчаецца ў сярэдзіне 32-бітнай ячэйкі).
Ніжэй прыведзены значэнні названых вышэй чатырох палёў у адпаведнасці з каляровым прасторай sRGB :
Каляровы профіль
У файле BMP пры неабходнасці можа быць паказаны каляровы профіль як непасрэдным уключэннем, так і спасылкай на іншы файл. Профілі з’явіліся ў пятай версіі BMP, і пакуль толькі тут ёсць спецыяльныя для іх поля. Падтрымліваюцца жа каляровыя профілі толькі ў фармаце ICC.
Фармат ICC ў сваім загалоўку выкарыстоўвае пераважна 32-бітныя або кратныя гэтаму памеры ячэйкі. Зыходзячы з гэтага, калі профіль непасрэдна ўключаецца ў BMP, то ў аператыўнай памяці яго рэкамендуецца захоўваць па кратнаму чатырох байтам адрасе.
Калі знешні профіль, то замест яго змесціва ў BMP разьмяшчаецца тэкставая радок з шляхам да файла. Ён абавязкова павінен быць у однобайтовой кадоўцы Windows 1252 (стандартная кадоўка для заходнееўрапейскіх моў) і заканчвацца нулявым байтам. Пра падзельнікі кампанентаў шляху ў дакументацыі нічога не сказана, і таму, хутчэй за ўсё, можна выкарыстоўваць як левыя слэшы «<tt>\</tt>», так і «правыя» <tt>«/»</tt>. Шлях жа можа быць як у адносным, так і поўным і сеткавым. І так як ва ўказанні шляху выкарыстоўваецца однобайтовая кадоўка, то гэтую радок у аператыўнай памяці выраўноўваць не абавязкова.
Перавагі пры рэндэрынгу
Перавагі пры рэндэрынгу (rendering intentsrendering intents) былі ўведзеныя Міжнародным канцорцыумам па колеры (International Color Consortium) і вызначаюць прыярытэты ў выпадку, калі пры пераходзе з каляровага подпространство, падтрымоўванага адным прыладай (gamutgamut), у подпространство іншага, у малюнку выкарыстаны колеру, адсутныя ў мэтавым. Таксама ёсць вызначэнне ад ICC, якое вызначаецца перавагі пры рэндэрынгу як стыль супастаўлення каляровых значэнняў з аднаго описателя выявы ў іншае (арыгінал на англійскай мове: «style of mapping colour values from one image description to another»). Карпарацыя Microsoft ўключыла ў фармат BMP спецыяльнае поле Intent, якое можа прымаць значэнні цалкам па спецыфікацыі ICC. Таму за падрабязнай інфармацыі звяртайцеся да дакументацыі кансорцыума, апошнюю версію якой можна спампаваць з сайта color.org. У Microsoft ж гэтыя перавагі коратка апісаны ў артыкуле «Rendering Intents» на MSDN.
Перавагу паказваецца ў поле Intent блока BITMAPINFO і даступныя толькі з 5-й версіяй інфармацыйных палёў. Значэнні ж могуць быць наступнымі: Microsoft для дадзенай характарыстыкі абвясціла як мінімум тры набору канстант, якія адрозніваюцца сваімі значэннямі і выкарыстоўваюцца ў розных месцах. Тут яны прыведзены на выпадак, калі вам трэба будзе хутка іх супаставіць. Значэнні канстант з прэфіксам «INTENT_» цалкам супадаюць з тымі значэннямі, якія выкарыстоўваюцца ў файлах профіляў ICC. Канстанты з прэфіксам «DMICM_» абвешчаныя ў файле WinGDI.h для структуры DEVMODE. Канстанты «LCS_GM_», якія выкарыстоўваюцца ў BMP, абвешчаныя там жа і прызначаныя ў першую чаргу для структуры LOGCOLORSPACE. Ёсць таксама назвы для уласцівасцяў друкарак. Яны аналагічныя тым, што ў калонцы «Назва Microsoft», але з «Графіка» і «Pictures».
За значэнне па змаўчанні, якое ў першую чаргу падыходзіць для фатаграфій і малюнкаў, можна прымаць 4 (LCS_GM_IMAGES). У такім якасці рэкамендуе яго як Microsoft, так і ICC.
Microsoft (MSDN і SDK)
Microsoft Windows SDK — камплект для распрацоўшчыкаў, які ўключае ў сябе даведку і ўключаюцца файлы на мове C++. Па тэме дадзенага артыкула актуальныя файлы WinGDI.h і Icm.h, з якіх былі ўзятыя ў першую чаргу значэнні канстант. Апошнюю версію дадзенага камплекта можна бясплатна спампаваць з сайта Microsoft (у дадзеным артыкуле выкарыстоўваліся версіі 6.0 і 7.1).
У Microsoft няма асобнай спецыяльнай дакументацыі менавіта па фармаце BMP. Але яго структуры і іншыя элементы апісаны ў рамках падсістэмы GDI. Гэта апісанне ёсць у даведцы, якая ўключаецца ў вышэйзгаданае SDK, а таксама на MSDN. Прычым у апошнім яна прысутнічае для розных платформаў і незалежна ў даведцы па Visual Studio. У большасці выпадкаў там прадстаўлена ідэнтычная інфармацыя, але ў некаторых месцах можа быць трохі больш фактаў (напрыклад, у даведцы SDK больш інфармацыі аб падтрымцы Windows).
Асноўная інфармацыю знаходзіцца ў даведцы па GDI, якая адносіцца да платформах Windows 9x і NT. Спасылкі на старонкі гэтага раздзелу, якія адносяцца толькі да фармату, а не да WinAPI-функцый працы з ім: У платформаў Windows Compact 2013 (CE 6.0) і Mobile 6.5 ёсць толькі апісання трох структур, але ў дачыненні да дадзеных платформах: Спасылкі на іншыя старонкі з MSDN, якія адносяцца да фармату BMP:
Іншыя
У спецыфікацыі ICC па кіраванні колерам можна знайсці інфармацыю аб каляровых профілях (у тым ліку аб фармаце файлаў ICC), а таксама аб перавагах рэндэрынгу. Гэтую спецыфікацыю можна спампаваць з афіцыйнага сайта кансорцыума color.org. У момант напісання артыкула апошняй версіяй была 4.3 (снежань 2010). Прамыя спасылкі на PDF з сайта ICC:
Стадола (значэнні)
Назву Стадола маюць:
Валонская мова
Валонская мова — адна з раманскіх моў, на якой размаўляе частка насельніцтва Валоніі, Бельгія. Адносіцца да той жа групы, што і французская, аднак яе не разглядаюць у якасці дыялекту: франкамоўны чалавек з цяжкасцю разумее валонца. Таксама валонскую мову нельга блытаць з бельгійскім варыянтам французскай мовы.
Агульныя звесткі
Валонская мова фармавалася ў перыяд між VIII і XII стагоддзямі. Мае значны кельцкі і германскі субстрат. На 100 класічных валонскіх слоў 90 будзе лацінскага паходжання, 9 — германскага, 1 — кельцкага. Аднак сённяшняя валонская мова мае шмат запазычаных слоў з французскай.
Геаграфічнае распаўсюджанне
На валёнскай мове размаўляюць жыхары поўначы Францыі botte de Givet, у дэпартаменце Ардэны і розных вёсках у дэпартаменце Нор. Невялікая колькасць носьбітаў валонскай мовы пражывае ў ЗША, ў штаце Вісконсін. Афіцыйнага статусу гэтая мова не мае, але ў 1990 годзе яна была прызнаная мясцовай мовай. У цяперашні час па-валонску размаўляюць каля 600 тысяч чалавек, хаця на пачатку XX стагоддзя ёю карысталася 90 % насельніцтва Валоніі (больш за чатыры мільёны чалавек). Нязначная частка людзей, якія нарадзіліся ў паваенны час, вольна валодае гэтай мовай. Многія толькі ведаюць некаторыя словы і выразы па-валонску.
Цяпер валонская амаль цалкам выцесненая французскай, якая мае статус афіцыйнай мовы Бельгіі. Валонская мова знаходзіцца ў спісе 500 моў свету, якім пагражае выміранне ў XXI стагоддзі. Тым не менш, у апошнія гады ў Валоніі назіраецца адраджэнне цікавасці да валонскай мовы.
Дыялекты
Валонская мова налічвае некалькі дыялектаў, якія можна суаднесці з рэгіёнамі Валоніі:
Нягледзячы на мясцовыя фанетычныя асаблівасці, ў Валоніі назіраецца рух за прыняцце адзінага правапісу — «rfondou walon». Гэтая арфаграфія дае магчымасць розным чытачам па-рознаму вымаўляць словы. Гэтая канцэпцыя была ўзятая з брэтонскай мовы і дазваляе прымірыць сучасныя фанетычныя нормы з традыцыямі напісання слоў.
Заечы востраў (Санкт-Пецярбург)
Заечы востраў (За́ячий остров, пераклад фінскай назвы вострава Янісары — Jänissaari) — востраў у самым шырокім месцы вусця Нявы, дзе яна падзяляецца на 2 рукавы (Вялікую і Малую Няву).
Даўжыня — 750 метраў, шырыня — каля 400 метраў. Адасоблены ад Петраградскага вострава Кронверкскім пралівам (Кронверкскай пратокай). У шведскіх крыніцах XVII стагоддзя востраў называўся Люст-гольм («Вясёлы востраў») альбо Люстэйланд («Вясёлая зямля»). 16(27) мая 1703 года па прыказу Пятра Першага была закладзена крэпасць Санкт-Пецярбург, назва якой хутка распаўсюдзілася на горад, а крэпасць пасля будаўніцтва Петрапаўлаўскага сабора пачала называцца Петрапаўлаўскай. У XVIII стагоддзі афіцыйная называўся Крэпасным востравам, аднак назва не прыжылася. Сучаснае аблічча набыў у канцы XIX стагоддзя, калі былі засыпаны рвы, якія адасаблялі Аляксееўскі і Іаанаўскі равеліны ад крэпасці. Ля падножжа сцен крэпасці створаны пляжы.
Чарняўцы
Чарня́ўцы (, Чернявцы) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры, пазней у складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 14 красавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Мальцаўскага сельсавета.
Стасюкі
Назву Стасюкі маюць:
Кобелева (Цёмкінскі раён)
Кобелева (Кобелево) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Георгій Мяфодзьевіч Надтачэеў
Георгій Мяфодзьевіч Надтачэеў (1916—1944) — малодшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Георгій Надточеев нарадзіўся ў лістападзе 1916 года ў вёсцы Красніца (цяпер — Быхаўскі раён Магілёўскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння васьмі класаў школы і працаваў электраманцёрам у Магілёўскім чыгуначным дэпо. Вучыўся на рабфаку. У чэрвені 1941 года быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію і накіраваны на фронт. У 1942 годзе ён скончыў Чкалаўскай ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў.
Да студзеня 1944 года гвардыі малодшы лейтэнант Георгій Надтачэеў быў лётчыкам 76-га гвардзейскага штурмавога авіяпалка 206-й штурмавой авіядывізіі 4-га Украінскага фронту. 31 студзеня 1944 года падчас баявога вылету яго камандзір быў збіты і сеў на вымушаную пасадку. Ратуючы яго, Надтачэеў рассеяў агнём са свайго самалёта варожых салдат, а затым прыняў свой борт камандзіра з яго экіпажам і даставіў іх на свой аэрадром.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 13 красавіка 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання, мужнасць, адвагу і геройства, праяўленыя ў барацьбе з нямецкімі захопнікамі» гвардыі малодшы лейтэнант Георгій Надтачэеў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Ордэн Леніна і медаль «Залатая Зорка» ён атрымаць не паспеў, так як 25 красавіка 1944 года загінуў у баі падчас штурмоўкі нямецкіх пазіцый на Сапун-гары.
У гонар Надтачэева названыя вуліцы ў Магілёве і Быхаве.
Салецтва
Сале́цтва (со́лтыства) (Sołectwo) — адміністрацыйная адзінка ў Польшчы, якая дзейнічае на тэрыторыі сельскіх населеных пунктаў.
Салецтва з'яўляецца падраздзяленнем (jednostka pomocnicza) гміны. У многіх выпадках салецтва дзейнічае на тэрыторыі аднаго сельскага населенага пункта. Дробныя населеныя пункты аб’ядноўваюцца ў адно салецтва. Вялікія сельскія населеныя пункты могуць быць падзеленыя на некалькі салецтваў.
Цімохаўка (Чавускі раён)
Цімо́хаўка (, Тимоховка) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Ферганская вобласць (значэнні)
Ферганская вобласць
Манастырскі востраў (Санкт-Пецярбург)
Манастырскі востраў (Монасты́рский остров) — востраў, які сфарміраваўся пры будаўніцтве Абводнага канала і спрамлення ўчастка ракі Манастырка; усходні бераг з-за падсыпкі грунта высунуты ў бок Нявы. Даўжыня ўздоўж Абводнага канала каля 1 км, плошча каля 0,5 км². Назва ад размешанага тут Аляксандра-Неўскага манастыра (з 1797 года Аляксандра-Неўская лаўра).
Займеннікі англійскай мовы
Асабовыя займеннікі
Асабовыя займеннікі (personal pronouns) можна размеркаваць па катэгорыям ліку і асобы з дапамогай наступнай табліцы:
Асабовыя займеннікі ставяцца ў назоўны склон калі выконваюць ролю дзейніка ў сказе, а ва ўскосным склоне яны выконваюць ролю дапаўнення.
Трэба зазначыць, што займеннік you бывае толькі множнага ліку. Яго пераклад словам «ты» — ўмоўны і выкарыстоўваецца, толькі калі гаворка ідзе пра пераклад суразмоў на т.зв. «first-name terms» (літар. "умовы, пры якіх людзі ў суразмове называюць адзін аднаго па імю, а не па прозвішчу). Яшчэ адна праблема перакладчыка з англійскай: займеннік they можа азначаць «людзі ўвогуле» (напрыклад, у фразах «they say» — «гавораць», «they believe» — «лічыцца»).
Значэнні займенніка it
Па першае, катэгорыя роду назоўнікаў англійскай мовы істотна адрозніваецца ад катэгорыі роду ў беларускай мове: большая частка прадметаў і з’яў у англійскай мове — сярэдняга роду, а назоўнікі сярэдняга роду замяняюцца займеннікам it. Пры перакладзе на беларускую (і, асабліва пры перакладзе з беларускай на англійскую) трэба звяртаць увагу на правільнае выкарыстанне роду назоўнікаў і, як след, на выкарыстанне адпаведных займеннікаў.
Па другое, займеннік it можа выкарыстоўвацца ў наступных сітуацыях:
Стаялава
Назву Стаялава маюць:
Займеннікі англійскай мовы
Зваротныя і эмфатычныя займеннікі
Гэта група займеннікаў утвараецца з даданнем слова self ці selves да формы прыналежных ці асабовых займеннікаў: myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves i themselves. Зваротныя займеннікі звычайна перакладаюцца на беларускую словамі «сам», «самастойна»: I’ll do it myself — Я сам зраблю гэта; Working with her was a pleasure in itself — Магчымасць працаваць з ёю ўжо была задавальненнем сама па сабе. Цікава, што займеннік yourself толькі выглядае як займеннік адзіночнага ліку, на самой справе ўсе створаныя ад займенніка you формы заўжды выкарыстоўваюцца з дзеясловамі множнага ліку, нават калі гаворка ідзе аб адным чалавеку: You yourself are guilty — Ты сам вінаваты (альбо вы самі вінаваты; are — форма множнага ліку цяперашняга часу дзеяслова «быць»). Да зваротных займеннікаў адносіцца і oneself, які складаецца з двух частак — неазначанага займенніка one (нехта, хто-небудзь; выкарыстоўваецца як універсальная замена ўсіх астатніх зваротных займеннікаў) і дадатка self.
Камбінацыі накшталт «you youself» лічацца эмфатычнымі займеннікамі (emphatic pronouns ад англ. emphasis — націск, акцэнт на штосьці); яны перадаюцца на беларускую словамі «сам», «сама», «самі».
Указальныя займеннікі
Да ўказальных займеннікаў (demonstrative pronouns) адносяць такія: this-these (гэты-гэтыя), that-those (той>-тыя), such (такі) i same (той самы, такі ж).
Неазначаныя займеннікі
Неазначаныя займеннікі (indefinite pronouns) складаюць найбуйнейшую і найбольш разнародную групу займеннікаў англійскай мовы. Некаторыя з іх складаюцца у камбінацыі з 2-х частак. У першую частку звычайна ідуць займеннікі some (нешта, нехта, некалькі, некаторая колькасць і г.д.), any (кожны, нехта, колькі заўгодна і г.д.) і no (ніколькі і іншыя формы «не»), а таксама every і each (абодва маюць значэнне «кожны»); у другой частцы такіх камбінацый могуць стаяць словы body (не назоўнік «цела», а свайго роду суфікс, які перадае значэнне «асоба ці група людзей альбо іншых жывых істот»), one (адзін чалавек, адна жывая істота) і thing (прадмет, рэч) альбо пытальныя займеннікі такія як where (дзе). Прыкладамі такіх камбінацый можна назваць something (нешта), nobody (ніхто), everyone (кожны) і г.д.
Узаемныя займеннікі
Да катэгорыі ўзаемных займеннікаў англійскай мовы (reciprocal pronouns) звычайна адносяць дзве фразы: each other i one another. Абедзве перадаюць сэнс «адзін аднаго» ці «адно аднаго» і з’яўляюцца сінонімамі, але першая фраза выкарыстоўваецца пераважна ў сэнсе адносін двух асоб, а другая — ў сэнсе адносін трох і больш асоб.
Пытальныя і злучныя займеннікі
Адны і тыя ж словы могуць быць пытальнымі займеннікамі (interrogative pronouns), калі іх ужываюць у пытаннях, і злучнымі займеннікамі (conjunctive pronouns), калі злучаюць паміж сабой дзве часткі сказа. Да гэтых катэгорый адносяцца такія словы: how (як), what (што, які), when (калі), where (дзе), who (хто), whom (каму, каго), whose (чый), why (чаму, а што) i which (які).
Займеннікі what i which
Абодва займеннікі могуць перадаваць сэнс «які», калі гаворка ідзе пра выбар аднаго ці больш з некалькіх вырыянтаў, але which можна ўжываць толькі ў такім сэнсе.
Займеннікі who i which
Калі гэтыя два займеннікі злучаюць даданы сказ з галоўнай часткай складаназалежнага сказа, трэба адрозніваць іх выкарыстанне ў наступных сітуацыях:
Займеннікі who, which i that у даданых сказах у ролі дзейніка або дапаўнення
Калі займеннік who (з назоўнікамі, якія можна замяніць асабовымі займеннікамі he i she) ці which (з ўсімі іншымі назоўнікамі) ці займеннік that, які замяняе іх абодва, выкарыстоўваюцца ў якасці дзейніка дадатковага сказа, іх нельга апускаць:
The boy who works here is my friend. — Хлопец, які тут працуе, мой сябар.
The milk which was bought there has turned sour. — Малако, якое купілі там, скісла.
The milk (which) I bought there has turned sour. — Малако, якое я купіў там, скісла.
Сінтаксіс пытальных займеннікаў
Сярод тых, хто выкладае ці вывучае англійскую мову як замежную, існуе думка, што ў спецыяльных пытаннях пытальныя займеннікі абавязкова павінны стаяць першым словам сказа. Але сінтаксіс англійскай мовы дазваляе некаторыя варыяцыі, як і сінтаксіс беларускай мовы. Гэта можна разгледзіць на прыкладзе пытання «З кім ты размаўляешь?»: Whom are you talking to? To whom are you talking? Are you talking to whom? Апошні варыянт можа лічыцца няправільным сярод прыхільнікаў класічнай граматыцы англійскай мовы, але падобны сінтаксіс спецыяльных пытанняў можна сустрэць у амерыканскім перыядычным друку, і гаворка ідзе не пра мову малаадукаваных фермераў, а пра выкарыстанне падобных структур высокаадукаванымі і вопытнымі пісьменнікамі-публіцыстамі.
Дадатковыя звесткі ў Сеціве
[http://www.englishclub.com/grammar/pronouns.htm Сайт English Club. Старонка, прысвечаная займеннікам англійскай мовы]
Гл. таксама
Аўтарскае «мы»
Акмолінская вобласць (значэнні)
Акмолінская вобласць
Забарыўка
Забарыўка (Заба́рівка) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Карукіўскай гарадской абшчыны.
Нарытка
Нарытка (Нарытка) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Аносаўскага сельскага паселішча.
26 сакавіка
26 сакавіка — 85-ы (86-ы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Сампсоніеўскі сабор
Сампсоніеўскі сабор — праваслаўны сабор у Санкт-Пецярбургу, які знаходзіцца па адрасе Вялікі Сампсоніеўскі праспект, д. 41. Пабудаваны ў 1728—1740 гадах (аўтар невядомы) на месцы драўлянай царквы ў памяць перамогі пад Палтавай, атрыманай 27 чэрвеня 1709 года (у дзень святога Сампсонія). Кампазіцыя сабора ўласцівая старажытнарускаму дойлідству: да памяшкання царквы, перакрытаму зводам і завершаны на высокім гранёным барабане (4 малыя барабаны пабудаваны ў 1761 годзе), з заходняга боку прымыкаюць трапезная і шматярусная штаровая званіца, завершаная цыбулінкай, на бакавых фасадах адкрытыя галерэі. У інтэр’еры 5-ярусны разны драўляны іканастас.
Тана Чымароза
Тана Чымароза (Tano Cimarosa, сапраўднае імя Гаэтана Чыска, Gaetano Cisco;, Месіна — , Месіна) — італьянскі акцёр, рэжысёр, сцэнарыст. Бліскучы акцёр лялечнага тэатра марыянетак. Нарадзіўся і памёр на Сіцыліі.
Наруто (значэнні)
Наруто — гэта японскае слова, якое можа значыць:
Ферганская вобласць (Расійская імперыя)
На поўначы і поўнача-захадзе межавала з Сырдар’інскай вобласцю, на паўночным усходзе — з Сямірэчанскай вобласцю, на ўсходзе — з Кітайскай імперыяй (Кашгар), на поўдні — з землямі, размешчанымі ў вярхоўях Пянджа і находзячыміся ў сферы афганска-англійскага ўплыву, на захадзе — з бухарскімі ўладаннямі (Вахан, Шугнан, Рашан, Дарваз і Каратэгін) і з Самаркандскай вобласцю. Плошча яе — каля 141 141 кв. вёрстаў (160141 км²), з 1 560 411 жыхарамі. Падзялялася на 5 паветаў (Маргеланскі, Андыжанскі, Какандскі, Наманганскі, Ошскі) і Памір.
Любоў Анатолеўна Говарава
Любоў Анатолеўна Говарава (, с. Брухава, Мядынскі раён, Калужская вобласць, Расія —) — беларуская савецкая плыўчыха ў ластах.
Кар’ера
Майстар спорту СССР міжнароднага класа (1975). Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры ў 1975 годзе. У 1975-1978 гадах інструктар СК ЧБВА.
Сярэбраны і бронзавы прызёр першага чэмпіянату свету. Рэкардсмена свету ў эстафеце 4×100, 4×200 м (1976), рэкардсменка СССР.
Сушы (значэнні)
Назву Сушы маюць:
Чурылава (Мёрскі раён)
Чуры́лава (, Чурилово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Хультсфрэд (камуна)
Камуна Хультсфрэд (Hultsfreds kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Кальмар у паўднёва-ўсходняй Швецыі.
Хультсфрэд 99-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі.
Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Хультсфрэд.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 13 510 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 8 гарадскіх пасяленняў (tätort) та сельськія, найбольшыя з якіх:
Мітраполь (хутар)
Мітрапо́ль (, Митрополь) — былы хутар у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Свідэршчына
Назву Свідэршчына маюць:
Эфеб
Эфе́б (ἔφηβος) — у старажытнагрэчаскім грамадстве — юнак, які дасягнуў узросту, калі ён атрымліваў усе правы грамадзяніна (16 гадоў, у Афінах — 18), становячыся членам эфебіі — супольнасці маладых людзей-грамадзян поліса. З гэтага часу малады чалавек станавіўся ваеннаабавязаным і прыцягваўся да вайсковай службы, якую праходзіў да 20 гадоў. Становячыся эфебам, малады грамадзянін падвяргаўся дакімасіі, з мэтай праверкі магчымасці надання яму ўсімі грамадзянскіх правоў, заносіўся ў спісы свайго дэма.
Аносава (Цёмкінскі раён)
Аносава (Ано́сово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Янчук
Янчук — прозвішча.
Аносава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Аносаўскага сельскага паселішча.
Эфеб
Праз два гады (ці на другі год) па дасягненні сталасці, на 18 годзе жыцця маладыя людзі ў Афінах праз занясенне ў Ληξιαρχικόν (супольная кніга іх дэма) абвяшчаліся паўналетнімі і самастойнымі грамадзянамі. Унесены ў спісы даваў прысягу грамадзяніна ў храме Аграўлы, рабіўся здольным насіць зброю, атрымліваў права з'яўляцца ў судзе, жаніцца і г.д..