cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гідрааэрамеханіка
Гідрааэрамеха́ніка (ад гідра… + аэрамеханіка) — раздзел механікі, які вывучае законы руху і раўнавагі вадкасцей і газаў, а таксама іх узаемадзеянне паміж сабой і з межавымі паверхнямі цвёрдых цел. Вадкасці і газы разглядаюцца як суцэльнае асяроддзе (без уліку малекулярнай будовы).
Падзяляецца на тэарэтычную і эксперыментальную; уключае гідрамеханіку, аэрамеханіку, газавую дынаміку, пытанні абгрунтавання эксперыментаў і выкарыстання іх вынікаў разглядаюцца ў тэорыі падобнасці і ў мадэліраванні.
Вынікі даследаванняў па гідрааэрамеханіцы выкарыстоўваюцца ў ракетна-касмічнай, авіяцыйнай і іншай тэхніцы, пры будаўніцтве суднаў, турбін, гідратэхнічных збудаванняў і іншага.
Станаўленне гідрааэрамеханікі як навукі звязана з працамі Л. Эйлера (атрымаў ураўненні руху ідэальнай вадкасці і ўраўненне неразрыўнасці) і Д. Бернулі (устанавіў суадносіны паміж ціскам вадкасці і яе кінетычнай энергіяй; гл. ураўненне Бернулі). У работах Ж. Лагранжа, А. Кашы, Г. Кірхгофа, Г. Гельмгольца, Дж. Стокса, М. Я. Жукоўскага, С. А. Чаплыгіна і іншых распрацаваны аналітычныя метады даследаванняў безвіхравых і віхравых цячэнняў ідэальнай вадкасці, руху цел у вадкасцях і газах і іншае. Асноўнае дасягненне гідрааэрадынамікі 19 ст. — пераход да даследаванняў руху рэальнай (вязкай) вадкасці, які падпарадкоўваецца ўраўненням Наўе—Стокса; нямецкі вучоны Л. Прандтль распрацаваў тэорыю пагранічнага слоя (1904).
Тэарэтычныя метады гідрааэрамеханікі грунтуюцца на дакладных (ці прыбліжаных) ураўненнях, якія апісваюць цячэнне вадкасці (газу); выкарыстанне ЭВМ дазваляе рашаць складаныя сістэмы ўраўненняў з улікам многіх фактараў.
На Беларусі праблемы гідрааэрамеханікі распрацоўваюць у Інстытуце цепла- і масаабмену, Інстытуце фізікі НАН Беларусі, БДУ, БНТУ.
Дачная-1
Дачная-1 (Дачная-1) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 188 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 2 км на захад ад Смаленска, за 6 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 0,1 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-1 на лініі Смаленск — Віцебск.
Казаначка Казань
Казаначка  — расійскі жаночы баскетбольны клуб з Казаньа, Расія.
Бар-ле-Дзюк
Бар-ле-Дзюк (Bar-le-Duc) — галоўны горад французскага дэпартамента Мёз, займае вузкую даліну ракі Арнен на захад ад Нансі, паблізу Заводскага канала і канала Рэйн — Марна. Пагоркі па баках ад горада пакрытыя пералескамі і вінаграднымі садамі. Насельніцтва 16 944 жыхароў (1999).
З X стагоддзя Бар згадваецца ў хроніках як рэзідэнцыя спачатку графаў, а з 1354 года i герцагаў Барскіх. У XV стагоддзі — рэзідэнцыя Рэнэ Добрага, з XVI стагоддзя — валоданне Латарынгскага дома. Знакамітыя ўраджэнцы Бара — Франсуа дэ Гіз, Нікаля Шарль Удзіно, Эдмон-Нікала Лагер, Раймон Пуанкарэ.
Аякс Малы
Аякс Малы (Αἴας) — герой старажытнагрэчаскай міфалогіі, сын лакрыдскага валадара Элея, удзельнік Траянскай вайны.
Відавочна, культ Аякса існаваў да стварэння Эпічнага цыкла, прысвечанага Траянскай вайне. Ён лічыўся адным з заступнікаў маракоў і воінаў.
У Іліядзе паведамляецца, што Аякс узначальваў 40 грэчаскіх караблёў, якія прыбылі для аблогі Троі, быў выдатным воінам, хутка бегаў. Падчас захопу Троі выцягнуў Касандру, што хавалася за алтаром багіні Афіны, і згвалтаваў яе. Гэта раз'юшыла як паплечнікаў самога Аякса, так і Афіну. Яна адпомсціла тым, што выклікала падчас вяртання грэкаў буру каля Эўбеі і раскідала іх флот. У Адысее апавядаецца, быццам бы карабель Аякса загінуў, але з дапамогай Пасейдона герой зачапіўся за скалу і, здавалася, выратаваўся. Аднак ён пачаў лаяць багоў, і гняўлівы Пасейдон рашчапіў скалу, так што Аякс патануў.
Сафокл прысвяціў Аяксу асобную трагедыю, ад якой да нашага часу захавалася толькі некалькі фрагментаў.
Краснапрэсненская набярэжная
Паходжанне назвы
Набярэжная атрымала сваю назву ў 1940 годзе ў памяць збройнага паўстання 1905 г.. Раней называлася Прэсненскай набярэжнай па мясцовасці Прэсня.
Гісторыя
Краснапрэсненская набярэжная паўстала ў 60-70-х гадах XVIII стагоддзя. У канцы XVIII стагоддзя ў мясцовасці «Тры гары» была пабудавана Прохараўская мануфактура (цяпер Трохгорная мануфактура). У 1965—1979 на набярэжнай быў пабудаваны Дом Саветаў РСФСР (цяпер Дом Урада Расійскай Федэрацыі).
У цяперашні час на Краснапрэсненскай набярэжнай вядзецца актыўнае будаўніцтва Маскоўскага Міжнароднага Дзелавога Цэнтра (ММДЦ) Масква-Сіці.
У лістападзе 2011 года Дэпартамент будаўніцтва Масквы прыступіў да падаўжэння Краснапресненскай набярэжнай у заходнім кірунку.
Транспарт
За 50 м ад пачатку набярэжнай — станцыя метро Выставачная, 600 м ад канца набярэжнай — Смаленская. Па ўчастку набярэжнай паміж вуліцай Мікалаева і плошчай Свабоднай Расіі ёсць аўтобус па маршруце нумар 4. Таксама ёсць па набярэжнай аўтобус № 243.
Васіль Пятровіч Ласковіч
Васіль Пятровіч Ласко́віч (, в. Франопаль, Брэсцкі павет, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — ) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, ветэран Вялікай Айчыннай вайны, пісьменнік.
Біяграфія
Адзін з арганізатараў і ўдзельнікаў узброеннага выступлення сялян в. Навасёлкі Брэсцкага павета (1933). У лістападзе 1934 года арыштаваны, асуджаны на 10 гадоў зняволення. У верасні 1939 года вызвалены Чырвонай Арміяй. Дэпутат Народнага Сходу Беларусі ў Беластоку (1939). З чэрвеня 1941 года на фронце. У верасні 1941 года рэпрэсіраваны, сасланы ў г. Омск, у красавіку 1942 года вызвалены. У верасні 1942 — ліпені 1944 года — намеснік начальніка асобага аддзела атрада імя Калініна партызанскай брыгады «Народныя мсціўцы», начальнік спецгрупы.
У 1949 годзе скончыў Усесаюзны юрыдычны завочны інстытут.
У 1945—1970 гадах на савецкай і партыйнай рабоце і ў органах юстыцыі ў Брэсце. У 1970—1980 гадах — навуковы супрацоўнік мемарыяльнага комплексу «Брэсцкая крэпасць-герой».
Адзін з аўтараў зборнікаў «У працы і баі» (1970), «Гады выпрабаванняў і мужнасці» (1973).
Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (2006).
Памёр 8 сакавіка 2012 года.
Прызнанне
За баявыя заслугі і працоўныя дасягненні В. П. Ласковіч узнагароджаны пяццю ордэнамі і больш чым дзесяццю медалямі, ордэнам Францыска Скарыны (2004).
Ганаровы грамадзянін горада Брэста (1978). Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Уладзіміра Калесніка за аўтабіяграфічную кнігу «Отзвук далёкой грозы» (2008).
Allium afghanicum
Allium afghanicum — від травяністых раслін сямейства ; пашыраны ў Афганістане.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Пашыраны ў Афганістане.
Дачная-2
Дачная-2 (Дачная-2) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 58 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на захад ад Смаленска, за 5 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 0,1 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.
Домік Ванвітэлі
Домік Ванвітэлі (Casina Vanvitelliana) — паляўнічы домік неапалітанскага караля Фердынанда на астраўку возера Фузара ў горадзе Баколі. Злучаны драўляным мастком з берагам возера, дзе некалі рассцілаліся паляўнічыя ўгоддзі неапалітанскіх каралёў. Будаваўся па ўзоры Ступініджы пад наглядам бацькі і сына Ванвітэлі. Турыстам, якія наведваюць Баколі, распавядаюць, што ў гасцях у караля Фердынанда ў Баколі бывалі Моцарт, Расіні і аўстрыйскі імператар Франц.
Каралеўскі палац у Казерце
Каралеўскі палац у Казерце (Reggia di Caserta) — грандыёзны загарадны палац неапалітанскіх каралёў у Кампаніі.
Мяркуючы па колькасці пакояў (1200), палац — самы вялікі будынак, збудаваны ў Еўропе ў XVIII стагоддзі. Неабходнасць будаўніцтва загараднага палаца была абумоўлена не толькі разуменнямі міжнароднага прэстыжу, але і тым, што асноўная каралеўская рэзідэнцыя ў Неапалі была адкрыта для нападаў з боку мора. Будаваўся палац у Казерце па праекце галандца Луіджы Ванвітэлі, які ўзяў за ўзор не столькі Версаль, колькі каралеўскі палац у Мадрыдзе, дзе правёў дзіцячыя гады тагачасны кароль.
Узвядзенне палаца працягвалася з 1752 па 1780 год, пры гэтым быў цалкам зменены ландшафт, а горад Казерта перанесены на 10 км. Квадратнае ў плане збудаванне ўвабрала ў сябе палацавую царкву і прыдворны тэатр, аднак ванвітэліевы планы будаўніцтва ўніверсітэта і бібліятэкі так і не былі ўвасоблены. Не быў ажыццёўлены і яго праект 20-кіламетровай пад'язной алеі. Вакол палаца разбіты самы шырокі з рэгулярных паркаў Італіі з украпваннямі парку пейзажнага; сярод яго славутасцяў — шматлікія фантаны, каласальны акведук і шоўкапрадзільнаямануфактура з хаткамі для рабочых, замаскіраванымі пад садовыя павільёны.
Да моманту завяршэння будаўніцтва мода на перайманне Версалю была ў мінулым. Гісторыкі архітэктуры не раз вінавацілі стваральнікаў Казерцкага палаца ў вар'яцкай марнатраўнасці і гігантаманіі, плёнам якіх была манатоннасць аднастайных перспектыў. Тым не менш, у 1997 годзе ЮНЕСКА абвясціла палацава-паркавы ансамбль у Казерце помнікам Сусветнай спадчыны чалавецтва.
У палацы праходзілі здымкі шматлікіх італьянскіх і галівудскіх фільмаў (у прыватнасці, дзвюх прыквелаў «Зорных войнаў», блокбастараў «Місія невыканальная», «Код да Вінчы», «Анёлы і дэманы»).
Глушчанкі
Глушчанкі (Глущенки) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 202 жыхара (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на захад ад Смаленска, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 2 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Гняздова на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Луіджы Ванвітэлі
Луіджы Ванвітэлі (Luigi Vanvitelli;, Неапаль — , Казерта) — прыдворны архітэктар неапалітанскіх Бурбонаў, найбуйнейшы ў Італіі прадстаўнік позняга барока. Пабудаваў самы вялікі будынак XVIII стагоддзя — Казерцкі палац.
Біяграфія
Сын галандскага ведутыста Гаспара ван Вітэля, які каля 1675 года пасяліўся ў Рыме і стаў клікацца на італьянскі лад Ванвітэлі. У маладосці Луіджы працаваў са сваім настаўнікам Нікола Сальві над пашырэннем бернініеўскага палацца Кіджы і з ім жа распрацаваў праект каштоўнай капліцы для лісабонскай царквы Св. Рока.
Яго першыя самастойныя працы — рымскае палацца Полі (адразу за фантанам Трэві) і велізарная па плошчы лячэбніца ў Анконе — прыцягнулі да Ванвітэлі ўвагу неапалітанскага караля Карла VII, які запрасіў яго будаваць свой загарадны палац у Казерце, закліканы стаць італьянскім адказам Версалю.
Над гэтым праектам Ванвітэлі працаваў да самай смерці. Апроч палаца са 1200 памяшканнямі і тэатрам, ён працаваў над садова-паркавым комплексам, клапоцячыся аб забеспячэнні найбольш эфектных відаў на палац, а для водазабеспячэння палаца спраектаваў акведук Ванвітэлі, які лічыўся цудам інжынернага мастацтва. Ён таксама шмат працаваў над упрыгожваннем Неапаля, а на возеры Фузара выбудаваў для караля мініяцюрны домік для паляўнічых забаў.
Складанасць працы ў Казерце складалася ў тым, што за час будаўніцтва барока выйшла з моды і Ванвітэлі прыйшоўся прыстасоўвацца да эстэтыкі класіцызма. Тым не менш Казерцкі палац з навакольнымі пабудовамі лічыцца яго поспехам і складаецца пад аховай ЮНЕСКА як помнік Сусветнай спадчыны.
Цыбуля скарада
Цыбуля скарада, цыбуля рэзанец, трыбулька (Allium schoenoprasum) — травяністая расліна сямейства цыбулевых.
Апісанне
Шматгадовая цыбульная расліна вышынёй 15-45 см. Цыбуліны прадаўгаватыя, размешчаныя на кароткім карэнішчы. Сцябло ўнутры пустое, аблісцелае. Лісце (1-2) кароткае, дудчастае, з доўгай похвай. Суквецце — шарападобны парасонік, без цыбулінак. Лісцікі калякветніка ружовыя або ружова-фіялетавыя, бліскучыя. Насенне вуглаватае.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўропа, Каўказ, Сібір, Далёкі Усход, Паўночная Амерыка. Знаходзіцца ў Беларусі ў асобных лакалітэтах у межах шырокага галарктычнага арэала на паўднёвай мяжы яго паўночнаэўрапейскага раўніннага фрагмента. Расце на сырых лугах у далінах рэк.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў канцы чэрвеня-ліпені, пладаносіць у жніўні. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае.
Выкарыстанне
У культуры добра пладаносіць, дае ўсходжае насенне і самасеў.
Філасофія гісторыі
Філасофія гісторыі — гуманітарная дысцыпліна, якая даследуе гістарычную рэальнасць і праблемы гістарычнага пазнання. Вывучае аб'ектыўныя заканамернасці і духоўна-маральны сэнс гістарычнага працэсу, прызначэнне і шляхі рэалізацыі сутнасных сіл чалавека ў гісторыі. У адрозненне ад гістарыяграфіі, філасофія гісторыі выконвае ролю тэарэтычнага асэнсавання гісторыі.
Некаторыя даследчыкі лічаць, што філасофія гісторыі ўзнікла ў Старажытнай Грэцыі, дзе былі распрацаваны важныя для разумення гісторыі і пабудовы гістарычных ведаў катэгорыі (рух, развіццё, узаемадзеянне асобы і грамадства). Але старажытнагрэчаскія ўяўленні, паняцці і катэгорыі не склаліся ў закончанную сістэму філасофскіх поглядаў на гістарычную рэальнасць. У перыяд ранняга хрысціянства ўзнікла гістарычная перыядызацыя, сфармулявана ідэя гістарычнага прагрэсу (Аўгусцін), гістарычныя падзеі пачалі асэнсоўвацца з хрысціянска-тэалагічных пазіцый: гісторыя ствараецца людзьмі, але ў яе аснове ляжыць Божая задума. Перадумовы стварэння ўласна філасофіі гісторыі ўзніклі ў XVI—XVIII стст. (Ж. Бадэн, Ф. Бэкан, Т. Гобс і іншыя). Вальтэр упершыню ўжыў тэрмін «філасофія гісторыі», пад якім разумеў універсальны агляд чалавечай культуры; у сваёй працы «Філасофія гісторыі» (1765 г.) ён адмаўляў правідэнцыялізм і разглядаў гісторыю як творчасць людзей, а не выяўленне волі Бога. Дж. Віка прапанаваў ідэю аб'ектыўнага характару гістарычнага развіцця і распрацаваў тэорыю гістарычнага кругаварота. У XVIII—XIX стст. філасофія гісторыі развівалася пераважна ў выглядзе агульнай тэорыі гістарычнага развіцця. І. Г. Гердэр разглядаў філасофію гісторыі яе спецыяльную дысцыпліну, якая вывучае агульныя праблемы гісторыі і заклікана адказаць на пытанні, ці існуюць станоўчыя і нязменныя законы развіцця чалавечага грамадства і якія яны. Найвышэйшым дасягненнем традыцыйнай філасофіі гісторыі стала тэорыя Г. Гегеля, які лічыў галоўнай крыніцай грамадскага развіцця аб'ектыўны розум, сусветны дух, абсалютную ідэю, што праходзілі розныя ступені свайго самаразвіцця. У 2-й палове XIX ст. Прадстаўнікі пазітывізму крытыкавалі традыцыйную філасофію гісторыі і прапаноўвалі замяніць яе сацыялогіяй. Г. Рыкерт вылучыў 3 значэнні тэрміна «філасофія гісторыі»: усеагульная гісторыя (абагульненне гістарычнага працэсу і звядзенне «асобных» гісторыяй у адзіную сусветную); вучэнне аб прынцыпах гістарычнага быцця і пошуку сэнсу гісторыі; логіка гістарычнага пазнання. Яго трактоўку філасофіі гісторыі развівалі ў сваіх працах заходнееўрапейскія і амерыканскія філосафы, дзе зводзілі яе да гістарычнай тэорыі пазнання ці логікі і метадалогіі гісторыі.
У працэсе станаўлення як асобнай дысцыпліны філасофія гісторыі набыла канцэптуальнае афармленне ў 3 асноўных тэарэтычных мадэлях. Метафізічная мадэль філасофіі гісторыі анталагічную праблематыку: вучэнне пра гістарычную рэальнасць і гістарычны працэс, праблемы логікі гістарычнага развіцця, гістарычных законаў і заканамернасцей, гістарычнага прагрэсу і рэгрэсу, свабоды і неабходнасці, сэнсу гісторыі (Гердэр, Гегель, М. А. Бярдзяеў, Ф. Франк, М. Хайдэгер, К. Ясперс і іншыя). Ідэя адзінства і разнастайнасці сусветнага гістарычнага працэсу, пакладзеная ў аснову гэтай мадэлі, стала сістэмаўтваральнай для ўзнікнення фармацыйнай тэорыі марксізму, канцэпцыі лакальных цывілізацый (М. Я. Данілеўскі, О. Шпенглер, А. Дж. Тойнбі), тэорый мадэрнізацый (Т. Парсанс, С. М. Ліпсет і іншыя) і пасіянарных цыклаў (Л. М. Гумілёў) і іншае. Эпістамалагічнач мадэль разглядае праблемы гістарычнага пазнання і ведаў, лагічнай структуры гістарычнай думкі, гістарычнага разумення і тлумачэння, метадалогіі і інтэрпрэтацыі гістарычных крыніц, гістарычнай ісціны і навуковага мадэліравання гістарычных падзей (бадэнская школа неакантыянства, неапазітывізм, К. Г. Гемпель, У. Дрэй, А. С. Лапа-Данілеўскі, У. М. Хвастоў, Р. Ю. Віпер, М. М. Кавалеўскі і іншыя). Антрапалагічная мадэль сінтэзуе анталагічны і эпістэмалагічны падыходы ў філасофіі гісторыі, акцэнтуе ўвагу на праблемах чалавечага быцця і свядомасці, выступае за міждысцыплінарнае даследаванне гісторыі (Г. П. Фядотаў, А. Я. Гурэвіч і іншыя). Спалучэнне метафізічнай, эпістэмалагічнай і антрапалагічнай мадэлей характэрна для тэорыі «усеадзінства» Л. П. Карсавіна і тэорыі «культурнага сінтэзу» Э.Трольча.
У савецкай гуманітарнай думцы філасофіі гісторыі не лічылася самастойнай дысцыплінай. Філасофска-гістарычная праблематыка распрацоўвалася ў межах гістарычнага матэрыялізму (М. А. Барг, У. Ж. Келе, В. І. Мішын, Дз. І. Часнакоў і іншыя). Да 1980-х гадоў у межах марксісцкай тэорыі да абгрунтавання ўласнага статуса філасофіі гісторыі як гнасеалогіі, метадалогіі і логікі гісторыі (А. І. Ракітаў і іншыя). У 1990-я гады на Беларусі тэарэтычныя праблемы філасофіі гісторыі і новыя метады гістарычных даследаванняў распрацоўваюць У. С. Кошалеў, А. М. Нечухрын, У. Н. Сідарцоў і іншыя.
Сезон 2009/2010 ЖБК «Мінск-2006»
У сезоне 2009/2010 жаночага баскетбольнага клуба Мінск-2006 з Мінска прымаў удзел:
Аляксей Васільевіч Сінкевіч
Аляксей Васільевіч Сінкевіч (нар., Віцебск) — беларускі спартсмен (спартыўная гімнастыка). Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2001)
Уладзімірская (Смаленскі раён)
Уладзімірская (Владимирская) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 69 жыхароў (2007).
Аляксей Васільевіч Сінкевіч
Біаграфія
Чэмпіён свету па спартыўнай гімнастыцы 2001 года ў камандным заліку. Сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1997 года ў камандным заліку. Бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1999 года ў камандным заліку, чэмпіянату свету 2002 года ў індывідуальным заліку. Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 2000 года ў камандным і індывідуальным заліках. Бронзавы прызёр XXI летняй Універсіяды 2001 года.
З 1995 года — спартсмен-інструктар Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
Уладзімірская (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўночны захад ад Смаленска, за 0,1 км на поўнач ад аўтадарогі. За 9 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Гран (значэнні)
Гран:
Бжэзіны (значэнні)
Бжэзіны:
Тры вежы Сан-Марына
Тры вежы Сан-Марына (Torri di San Marino) — сярэднявечныя будынкі на трох вяршынях гары Монтэ-Тытана.
Вежы-крэпасці з'яўляюцца сімвалам свабоды краіны, ; яны выяўленыя на сцягу і гербе краіны, іх выява таксама чаканіцца на сан-марынскіх манетах еўра.
Гуаіта - найстарэйшая вежа, пабудавана як турма ў XI стагоддзі. Другая вежа - Чэста, была пабудавана ў XIII стагоддзі, знаходзіцца на вышэйшай кропцы Сан-Марына (750 м над узроўнем мора). У 1956 годзе ў вежы быў адкрыты музей старадаўняй зброі. Трэцяя вежа - Мантале была пабудавана ў XIV стагоддзі. У адрозненне ад іншых, шырокі доступ наведвальнікаў у яе абмежаваны.
Наталля Вячаславаўна Вішнеўская
Наталля Вячаславаўна Вішнеўская (, Коўна —, Ленінград) — беларуская паэтэса, рэдактар.
Біяграфія
У час Першай сусветнай вайны з бацькамі ў эвакуацыі ў Самарскай губерні. Пасля грамадзянскай вайны Вішнеўскія жылі на Случчыне. Тады пачала пісаць вершы. Уплыў на фарміраванне паэтэсы аказаў Якуб Колас, які ўвёў яе ў літаратурнае аб’яднанне «Маладняк» і дапамог стаць студэнткай Менскага беларускага педагагічнага тэхнікума (1924). Удзельнічала ў 1-м з’ездзе «Маладняка» (1925). Публікавалася з 1926 года.
У Маскве працавала ў беларускай секцыі Дзяржаўнага выдавецтва народаў СССР. Пасля яе ліквідацыі перайшла ў газету «Гудок», рэдагавала беларускую старонку. Там пазнаёмілася са сваім другім мужам Алесем Звонакам. У 1934 вярнулася ў Менск. У 1936 годзе па справах Алеся Дудара і Алеся Звонака зноў выклікалася на допыты. Арышту пазбегла, разам з маці з’ехала ўва Украіну, потым у Ленінград (1938), дзе выйшла замуж трэці раз за беларускага паэта Янку Бобрыка. З 1942 годзе ў Горкаўскай вобласці.
У 1945 годзе вярнулася ў Ленінград, працавала бібліятэкаркай. Выгадавала двух дзетдомаўскіх хлопцаў (абодва сталі капітанамі далёкага плавання). З 1962 года на пенсіі. Да літаратурнай дзейнасці не вярнулася.
Кшыштаф Віктарын Збігнеў Ворбэк-Летаў
Кшыштаф Віктарын Збігнеў Ворбэк-Летаў (Krzysztof Wiktoryn Zbigniew Vorbek Lettow) (памёр ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Стражнік польны літоўскі ў 1656 годзе, маршалак старадубскі (1692—1707), падкаморы старадубскі (1681—1683), суддзя земскі старадубскі з 1671 года, войскі старадубскі (1669—1671), стольнік новагародскі ў 1664 годзе.
Пасол сойміка старадубскага на першы сойм 1666 года. Як пасол старадубскі на элекцыйны сойм 1669 года падпісаў «pacta conventa» Міхала Вішнявецкага ў 1669 годзе. Падпісаў «pacta conventa» Яна Сабескага ў 1674 годзе.
Бжэзіны
Бжэзі́ны (Brzeziny) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Бжэзінскага павета Лодзьскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Бжэзіны. Займае плошчу 29,58 км². Насельніцтва — 11 417 чалавек (на 2006 год).
Фаланга
Фала́нга (phalanx літар. падоўжны) — баявы парадак пяхоты ў войсках Старажытнай Грэцыі і Рыму, першы з вядомых баявых парадкаў.
Цесна самкнутае лінейнае пастраенне цяжкай пяхоты, складалася з 8—16 (радзей 25) шэрагаў па 800—1000 воінаў у кожнай. Мела вялікую ўдарную сілу, але была маларухомай.
З 2-й пал. 4 ст. д. н. э. тыповую грэчаскую фалангу з фронту прыкрывалі пелтасты (больш за 8 тыс. ч.), а з флангаў конніца (больш за 4 тыс. ч.)
Фалангі́т, воін са складу македонскай фалангі.
Адольф Готліб
Адольф Готліб (Adolf Gottlieb;, , ЗША — , , ЗША) — амерыканскі мастак і скульптар-абстракцыяніст, які працаваў у стылі абстрактнага экспрэсіянізму.
Жыццё і творчасць
Адольф Готліб нарадзіўся ў Нью-Ёрку (Іст-Вілідж) у яўрэйскай сям’і мараўскага паходжання, якая неўзабаве пераехала ў Бронкс. Пачаў вывучаць жывапіс у 1920-я гады, спачатку ў нью-ёркскай Студэнцкай лізе мастацтваў (Art Students League) і ў Школе дызайну Парсана, а затым у парыжскай акадэміі Гранд-Шам’ер. Тады ж здзейсніў падарожжа па Францыі і Германіі, падчас якога пазнаёміўся з сучасным еўрапейскім мастацтвам. У выніку зносін з еўрапейскімі сюррэалістамі прыйшоў да высновы, што мастацтва можа быць выразам несвядомага, што ўзмацняла яго цікавасць да матываў, спароджаных псіхалагічнымі архетыпамі. На гэтай аснове з 1941 года пачаў ствараць першую са сваіх двух найбуйнейшых мастацкіх цыклаў пад назвай «Піктографы». Гэтыя працы зроблены пад «архаічную», або «прымітыўную» мастацкую мову, характэрную для мастацкіх сімвалаў амерыканскіх індзейцаў, і як бы «ўкладзены» ў кампазіцыю-рашотку, якая нагадвае працы ў стылі метафізічнага рэалізму Джорджа дэ Кірыко і спрошчаныя мастацкія кампазіцыі італьянскіх майстроў прадрэнесансу.
Другая значная серыя работ А. Готліба — «Выбухі», распачатая ім на мяжы 1956/1957 гадоў — суправаджалася значным спрашчэннем матываў.
Гварына Гварыні
Гварына Гварыні (Guarino Guarini; 1624—1683) — італьянскі архітэктар, матэматык і багаслоў з ордэна тэатынцаў, які працаваў пераважна на поўначы Італіі. Яго радыкальнае барока вядома як architectura obliqua («крывалінейнае дойлідства»).
Шмат падарожнічаў, наведаў Лісабон і Прагу. Апублікаваў чатыры трактаты на матэматычныя і астранамічныя тэмы. Як архітэктар знаходзіўся пад уплывам Бараміні. Пры пабудове царквы Боскага Провіду ў Лісабоне і палацца Карыньяна ў Турыне праявіў сябе выдатным майстрам мудрагелістых архітэктурных вырашэнняў.
Гварыні быў адным з нешматлікіх архітэктараў XVII стагоддзя, якія шанавалі готыку і вучыліся ў сярэднявечных дойлідаў. У той жа час ён абапіраўся ў сваіх архітэктурных праектах на веды стэрэаметрыі, сярод усіх геаметрычных формаў аддаючы перавага авалу.
Даніель Гран
Даніель Гран (ням.: Daniel Gran;,  — , ) — аўстрыйскі мастак эпохі позняга барока, аўстрыйскага барока. Належыць да першага пакалення аўстрыйскага барока, адзін з найбуйных яго прадстаўнікоў.
Біяграфія
Вучыўся ў Франца дэ Паўла Фэрга ў Вене. Дзякуючы матэрыяльнай падтрымцы сям’і Шварцэнбергаў у 1719—1720 працягнуў вучобу ў майстэрні Франчэска Салімены ў Неапалі і Себасцьяна Рычы ў Венецыі. Вярнуўшыся з Італіі, у 1727 годзе стаў прыдворны мастаком Габсбургаў.
Упрыгожыў фрэскамі многія манастыры ў Аўстрыі. Пісаў таксама алтарныя карціны (напрыклад, у Аннакірхэ (1717)). Акрамя некалькіх алтарных карцін, ён прысвяціў сябе, галоўным чынам, дэкаратыўнаму жывапісу. У Мармуровай зале палаца Шварцэберг у Вене ён распісаў плафон («Апалон і дзевяць муз», 1724—1728).
Сярод яго вучняў — Барталамеа Альтамонтэ.
Ванлярава (раз’езд)
Ванлярава (Вонлярово) — пасёлак раз’езда ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 12 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчаны ў заходняй частцы вобласці за 21 км на захад ад Смаленска, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Крапіўня. за 0,1 км на поўнач ад раз’езда знаходзіцца чыгуначная станцыя Ванлярава на лініі Масква — Мінск.
Гразевікі
Віды
Гэтыя 50 відаў належаць да роду Cercyon  :
Уласава Слабада
Уласава Слабада (Власова Слобода) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Хайніцы
Хайні́цы (Chojnice, Chònice) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Хайніцкага павета Паморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Хайніцы. Займае плошчу 21,05 км². Насельніцтва — 39 670 чалавек (на 2004 год).
Спіс аб’ектаў PGC (1985001—1986000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1985001—1986000)
ФК Нёман Гродна
«Нёман» — беларускі футбольны клуб з горада Гродна, заснаваны ў 1964 годзе. З 1992 года прымае ўдзел у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Колеры клуба: жоўты і зялёны. Папярэднікі клуба ў чэмпіянаце БССР — зборная Гродна (1940), «Дынама» Гродна (1945), «Лакаматыў» Гродна (1946—1955), «Нёман» Гродна (1957—1963).
Allium agrigentinum
Allium agrigentinum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Сіцыліі, Італія.
ФК Нёман Гродна
Цяперашні склад
Станам на жнівень 2023 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
Allium agrigentinum
Батанічнае апісанне
2n=16.
ФК Нёман Гродна
Цяперашні склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Allium agrigentinum
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Эндэмік Сіцыліі, Італія. Насяляе гліністыя яры ў міжземнаморскім стэпавым асяроддзі цэнтральнай часткі Сіцыліі на вышыні 100—700 м н.у.м. .
ФК Нёман Гродна
Рэзервовы склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Пакінулі клуб
2 З арэнды
Чэмпіянат і Кубак Беларусі
1 Улічваючы дадатковую гульню (паражэнне 0:1) за першае месца супраць БАТЭ.
Будкава (Смаленскі раён)
Будкава (Будково) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на захад ад Смаленска, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Катынка. За 4 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ванлярава на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Карма (Акцябрскі раён)
Карма́ (, Корма) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 27 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 253 км ад Гомеля, 31 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На поўдні, усходзе і поўначы меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Шэманаіхінскі раён
Шэманаіхінскі раён (Шемонаиха ауданы) — раён на поўначы Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр раёна — горад Шэманаіха.
Капінгамарангі
Капінгамарангі (Kapingamarangi) — атол у Ціхім акіяне у складзе Каралінскіх астравоў. З’яўляецца часткай Федэратыўных Штатаў Мікранезіі. Плошча сушы — 1,12 км², разам з лагунай — 74 км ². Насельніцтва — 500 чал. (2007 г.).
Шэманаіхінскі раён
Геаграфія
Размешчаны на поўначы Усходне-Казахстанскай вобласці. Мяжуе на ўсходзе з Глубокаўскім, на захадзе — з Барадуліхінскім, на поўдні — з Уланскім раёнамі Усходне-Казахстанскай вобласці, на поўначы — з Алтайскім краем Расійскай Федэрацыі.
Капінгамарангі
Геаграфія
Капінгамарангі — тыповы каралавы атол, які складаецца з 33 дробных астраўкоў, размешчаных пераважна ва ўсходняй частцы атола. Унутры месціцца прасторная лагуна. 2 пралівы, размешчаныя на поўдні, злучаюць яе з акіянам.
Шэманаіхінскі раён
Гісторыя
Шэманаіхінскі раён утвораны 17 студзеня 1928 года з Шэманаеўскай, частак Калінінскай, Убінскай валасцей Сяміпалацінскага павета і часткі Краснаакцябрскай воласці Усць-Каменагорскага павета з цэнтрам у вёсцы Шэманаіха.
Капінгамарангі
Геаграфія
Капінгамарангі знаходзіцца ў 748 км на паўднёвы захад ад Палікіра, сталіцы Федэратыўных Штатаў Мікранезіі, у 1769 км на паўднёвы ўсход ад Аганьі (Гуам), у 4091 км на паўночны ўсход ад Канберы (Аўстралія), у 12238 км на паўднёвы ўсход ад Мінска.
Шэманаіхінскі раён
Насельніцтва
Нацыянальны склад (на 1 студзеня 2015 года):
Капінгамарангі
Геаграфія
Клімат экватарыяльны вільготны. Сярэднегадавая тэмпература трымаецца каля 24 — 29 °C.
Шэманаіхінскі раён
Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне
Шэманаіхінскі раён складаецца з 8 сельскіх акруг і 2 пасялковых адміністрацый, у складзе якіх знаходзіцца 34 сельскіх населеных пункта, а таксама 1 гарадской адміністрацыі :
Капінгамарангі
Гісторыя
Капінгамарангі быў населены ў XIII — XIV стст. выхадцамі з астравоў Тувалу. Згодна паданням, на той час на атоле ўжо мелася нешматлікае мясцовае мікранезійскае насельніцтва, якое было асімілявана. Жыхары Капінгамарангі былі вымушаны існаваць ізалявана ад астатніх палінезійцаў, аднак падтрымлівалі гандлёвыя і культурныя зносіны з тубыльцамі Каралінскіх і Маршалавых астравоў.
У 1865 г. на Капінгамарангі здзейснілі напад маршальцы. Каля 30-40 маладых воінаў на 5 вялікіх лодках уварваліся на атол і пачалі забойства мясцовага насельніцтва. Яны цалкам знішчылі жыхароў некалькіх астраўкоў. Выжылыя былі ператвораны ў рабоў. Маршальцы кіравалі атолам 8 гадоў, аднак, калі запасы былі спустошаны, пакінулі Капінгамарангі і ніколі сюды не вярталіся.
У 1877 г. атол быў адкрыты еўрапейцамі, фармальна далучаны спачатку да іспанскіх, а потым германскіх тэрыторый у Ціхім акіяне. Кантакты са знешнім светам і каланіяльнай адміністрацыяй абмяжоўваліся нерэгулярнымі гандлёвымі сувязямі. Тым не менш, дзякуючы нямецкім гандлярам астравіцяне асвоілі вырошчванне камерцыйных культур і новыя прыёмы апрацоўкі глебы.
У 1947 г. Капінгамарангі быў далучаны да тэрыторыі ААН, перададзенай пад апеку ЗША. У 1978 г. увайшоў у склад Федэратыўных Штатаў Мікранезіі на правах муніцыпалітэту.
Асаблівасці культуры
Аснову насельніцтва Капінгамарангі складае група знешніх палінезійцаў-капінга, блізкіх да тувалу. Капінгамарангі таксама жывуць на іншых Каралінскіх астравах (пераважна на востраве Панпеі) і ЗША.
Асноўныя традыцыйныя заняткі — рыбалоўства і земляробства. Да прыходу еўрапейцаў вырошчвалі какосавую пальму, хлебнае дрэва, бананы, тара і г. д. Адметнай рысай капінга была апрацоўка буйных каралавых блокаў, якія выкарыстоўвалі для будаўніцтва дарог, агароджы палеткаў і вёсак. У будаўніцтве жытлаў камень не выкарыстоўваўся.
Улада алігі перадаецца па жаночай лініі, хаця звычайна перадача іншай спадчыны адбываецца па мужчынскай. Шлюбы паміж сваякамі (акрамя шлюбаў паміж бацькамі і дзецьмі або дзецьмі з адной нуклеарнай сям’і) не забараняюцца. Фармальна не забаронена таксама палігінія. Выхаваннем дзяцей займаюцца пераважна жанчыны. Не толькі маці, але яшчэ бабулі, цёткі, старэйшыя сёстры. У наш час многія дарослыя мужчыны вымушаны працаваць за межамі Капінгамарангі.
Капінга добра захавалі народны фальклор, старажытныя міфы і легенды. Яны вераць у шматлікіх духаў, небяспечных для жывых людзей. Паўднёвыя астравы кантралюе дух-мужчына, які робіць жанчын вар’яткамі. Паўночныя астравы належаць духу-жанчыне, што спакушае і забівае мужчын. Застаюцца папулярнымі рытуальныя танцы-оні і песні-даахілі.
Карма (Акцябрскі раён)
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з двух кароткіх прамалінейных мерыдыянальных вуліц. На захадзе — кароткая вуліца, арыентаваная з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Крама.
Фанетычная сістэма мовы
Фанетычная сістэма або гукавы лад — збор усіх гукаў, якія служаць дзеля дыферэнцыяцыі словаў і марфем пэўнай мовы. У гэтым плане гукі, што ўваходзяць у фанетычную сістэму, адпавядаюць фанемам. У сваю чаргу, сістэма фанем, нароўні з паасобнымі фанемамі, з’яўляе адну з найбольш характэрных асаблівасцяў канкрэтнай мовы.
Фанетычная сістэма (гукавы лад) адлюстроўваецца ў алфавіце і правілах чытання літар і іх спалучэнняў (графічных правілах), а таксама ў правілах напісання ў словах літар, што абазначаюць пэўныя гукі (арфаграфічных правілах).
Карма (Акцябрскі раён)
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. У ХІХ ст. уваходзіла ў падухоўны маёнтак Дуброва Нястанавіцкай сельскай грамады. Па стану на 1857 год — уласнасць казны. На 1870 год — у Чэрнінскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Новая Карма», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны партызаны разграмілі створаны ў вёсцы нямецкімі акупантамі апорны пункт. У красавіку 1942 года карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 57 жыхароў. 22 жыхары загінулі на фронце.
Вароніна (Смаленскі раён)
Вароніна (Воронино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 10 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 26 км на захад ад Смаленска, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Вязоўня. За 0,5 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Урджарскі раён
Урджарскі раён (Үржар ауданыҮржар ауданы) — раён на поўдні Усходне-Казахстанскай вобласці ў Казахстане. Адміністрацыйны цэнтр раёна — сяло Урджар.
Геаграфія
Урджарскі раён размешчаны на крайнім поўдні Усходне-Казахстанскай вобласці. Мяжуе на паўночным усходзе з Тарбагатайскім раёнам, на паўночным-захадзе і захадзе — з Аягозскім раёнам, на поўдні — з Алакольскім раёнам Алмацінскай вобласці, на ўсходзе — з Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёнам Кітая.
Рэльеф тэрыторыі раёна ў асноўным раўнінны. Паўднёвая частка раёна размешчана ў Балхаш-Алакольской катлавіне. Ўздоўж паўночна-ўсходняй мяжы раёна працягнуліся горы Тарбагатая, вышынёй да 2992 м. На ўсходзе — адгор'і хрыбта Бірліктау, вышынёй да 1114 м.
Працякаюць рэкі Эмель, Урджар і іншыя. На мяжы з Алмацінскай вобласцю размешчаны азёры Алаколь, Сасыкколь і Жаланашколь. Ёсць пяскі Бармаккум і Біікум.
На поўдні раёна размешчана частка Алакольскага запаведніка.
Гісторыя
Урджарскі раён утвораны 17 студзеня 1928 года ў складзе Сяміпалацінскай акругі з Іванаўскай воласці і станіцы Урджарскай Лепсінскага павета Джэтысуйскай губерні.
20 лютага 1932 года Урджарскі раён увайшоў у склад зноў утворанай Алма-Ацінскай вобласці.
14 кастрычніка 1939 года раён перададзены ў склад зноў утворанай Сяміпалацінскай вобласці.
2 студзеня 1963 года ў склад раёна перададзены сельсаветы скасаванага Маканчынскага раёна.
14 мая 1969 года Маканчынскі раён адноўлены.
14 лістапада 1980 года два сельсаветы перададзены ў склад зноў утворанага Таскескенскага раёна.
13 лістапада 1996 года ў склад Урджарскага раёна з скасаванага Таскескенскага раёна перададзены пяць сельскіх акруг.
3 мая 1997 года Сяміпалацінская вобласць скасавана, Урджарскі раён уключаны ў склад Усходне-Казахстанскай вобласці.
23 мая 1997 года ў склад раёна ўключана тэрыторыя скасаванага Маканчынскага раёна.
У 2014 годзе ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці ў адным з курганоў, якія апынуліся ў зоне рэканструкцыі аўтадарогі «Таскескен — Бакты», было знойдзена неразграбленое пахаванне жанчыны сакскага часу (III—IV стагоддзе да н . э.). Аналіз старажытнай ДНК паказаў, што Урджарская прынцэса мела мітахандрыяльнаю гаплагруппу D4o.
Насельніцтва
Нацыянальны склад (на 1 студзеня 2015 года):
Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне
У склад Урджарскага раёна ўваходзіць 27 сельскіх акруг, у якіх знаходзіцца 55 сельскіх населеных пунктаў (на пачатак 2015 года).
Умберта II
Умбе́рта II (Umberto II), ён жа Травеньскі кароль (il Re di Maggio;  — ) — чацвёрты і апошні кароль Італіі (з Савойскай дынастыі). Маршал Італіі (29 кастрычніка 1942). Займаў прастол ледзь больш месяца, з 9 мая па 12 чэрвеня 1946 года, паміж адрачэннем свайго бацькі Віктара Эмануіла III і абвяшчэннем вынікаў рэферэндуму аб адмене манархіі, на якім перамог рэспубліканскі лад.
Падчас Бітвы за Францыю (1940) узначальваў італьянскія войскі. Фактычна і раней, пасля захопу Рыма войскамі саюзнікаў у 1944 годзе, выконваў абавязкі рэгента (бацька знаходзіўся ў Егіпце). Італія была абвешчана рэспублікай, а ўсе члены Савойскай дынастыі мужчынскага полу па адмысловым законе выгнаны з краіны. Умберта II пасяліўся ў Жэневе, дзе памёр у 1983 годзе.
У народзе атрымаў мянушку «травеньскі кароль».
Сям’я
З 1930 года быў жанаты на Марыі-Жазэ Бельгійскай, дачцы караля Бельгіі Альберта I.
Дзеці:
Фанетыка
Фанетыка (phōnetikē гукавы), раздзел мовазнаўства, які вывучае фанетычную сістэму (гукавы лад) мовы.
Аб’ектам вывучэння з’яўляюцца гукавыя сродкі мовы — гукі, склады, націск, інтанацыя. Цэнтральнае месца ў фанетыцы займае вучэнне аб гуках, як асноўным сродку афармлення мовы, сродку яе матэрыялізацыі.
Фанетыка разглядае гукі з трох бакоў: фізічнага (акустычнага), фізіялагічнага (артыкуляцыйнага), функцыянальнага (лінгвістычнага, сацыяльнага ). Фізіка і фізіялогія вымаўлення гука з’яўляюцца ўласна фанетычнай стараной вывучэння гукавога ладу мовы, а функцыянальнасць гукаў (лінгвістычная, сацыяльная роля) вывучаецца такім раздзелам фанетыкі як фаналогія.
Апроч фаналогіі, таксама выдзяляюцца такія адносна самастойныя часткі фанетыкі, як акцэнталогія, сілабіка, інтаналогія. Фанетыка цесна звязана з арфаэпіяй, дае той зыходны матэрыял для выпрацоўвання правілаў і нарматыўных рэкамендацый. Маючы сваім аб’ектам матэрыяльны бок мовы, фанетыка звязана і з немовазнаўчымі навукамі: акустыкай, фізіялогіяй, таксама з псіхалогіяй.
У залежнасці ад задач вывучэння гукавога матэрыялу адрозніваюць фанетыку агульную, апісальную, гістарычную, параўнальную.
Своеасаблівасць фанетыкі сярод іншых мовазнаўчых дысцыплін у тым, што гукі мовы, у адрозненне ад іншых яе адзінак — марфем, слоў, словазлучэнняў, сказаў, — не маюць самастойнага сэнсавага значэння, а маюць толькі адну значную характарыстыку — гучанне. Але з іншага боку, гукі мовы, не маючы самі па сабе сэнсу, значэння, служаць для ўтварэння моўных адзінак, якія маюць сэнс, значэнне, такім чынам, гукі рэалізуюцца ў лексіцы і граматычным ладзе мовы.
Тчэў
Тчэў (Tczew) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Тчэўскага павета Паморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Тчэў. Размешчаны ў нізоўях Віслы вышэй па цячэнні ад Гданьска. Займае плошчу 22,26 км². Насельніцтва — 60 660 чалавек (на 2004 год).
Парламенцкія выбары і рэферэндум у Германіі (1938)
Дадаткова 4 снежня 1938 года было праведзена галасаванне ў ізноў далучанай да Германіі Судэцкай вобласці, па выніках якога ў Рэйхстаг быў кааптаваны 41 новы дэпутат.
Палітычны кантэкст выбараў
11 сакавіка 1938 года ў Аўстрыі пад ціскам Германіі адбыўся дзяржаўны пераварот — канцлер Курт Шушніг абвясціў аб адстаўцы і перадачы ўлады Артуру Зейс-Інкварту, лідару аўстрыйскага крыла НСДАП. У ноч на 12 сакавіка на тэрыторыю Аўстрыі ўступілі германскія войскі. 13 сакавіка ў сталіцу Аўстрыі, Вену, прыбыў кіраўнік Германіі Адольф Гітлер, абвешчаны «пратэктарам кароны Карла Вялікага» і быў апублікаваны Закон «Пра ўз’яднанне Аўстрыі з Германіяй». Такім чынам, прызначаны рэферэндум быў закліканы легітымізаваць ўжо адбыўшаеся аб’яднанне дзвюх германскіх дзяржаў.
У ноч на 30 верасня 1938 года ў Мюнхене было падпісана пагадненне Германіі, Італіі, Вялікабрытаніі і Францыі аб перадачы Германіі Судэцкай вобласці, якая ўваходзіла ў склад Чэхаславакіі. Раніцай таго ж дня прэзідэнт Чэхаславакіі Эдвард Бенеш ад імя Чэхаславацкай дзяржавы абвясціў аб прыняцці ўмоў пагаднення.
Вынікі выбараў-плебісцыту
На тэрыторыі Германіі (без Аўстрыі) за ўз’яднанне і спіс нацыянал-сацыялістаў прагаласавалі па апублікаваных дадзеных 44 451 092 выбаршчыка — 99,01 % ад спісачнага складу. Супраць прагаласавалі 443 023 чалавекі (0,91 %). У Аўстрыі — 4 453 912 (99,73 %) — за і 11 929 (0,27 %) супраць. Падчас дадатковых выбараў у Судэцкай вобласці нацысты атрымалі 2 464 681 голас (98,68 %), супраць іх безальтэрнатыўнага спісу выказаліся 32 923 выбаршчыкі (1,32 %, уключаючы сапсаваныя і незапоўненыя бюлетэні).
Гусіна (Смаленскі раён)
Гусіна (Гусино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 28 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 38 км на захад ад Смаленска, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Гусінка. За 3 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Гусіна на лініі Масква — Мінск.
Гнеў (горад)
Гнеў (Gniew) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Тчэўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Гнеў. Займае плошчу 6,23 км². Насельніцтва — 6759 чалавек (на 2009 год).
Місісіпскі дзяржаўны ўніверсітэт
Місісіпскі дзяржаўны ўніверсітэт (Mississippi State University), таксама Місісіпскі дзяржаўны ўніверсітэт сельскай гаспадаркі і прыкладных навук (Mississippi State University for Agriculture and Applied Science) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца каля горада Старквіл у штаце Місісіпі.
Гнеў (значэнні)
Гнеў:
Місісіпскі дзяржаўны ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
28 лютага 1878 года вучэльня была зарэгістравана як Місісіпіскі сельскагаспадарчы і механічны каледж і прыняла першых студэнтаў у 1880 годзе.
Пастаўскі край
«Пастаўскі край» — раённая газета Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці. Выдаецца з 1939 года. Заснавальнікі: Пастаўскі раённы выканаўчы камітэт і Пастаўскі раённы Савет дэпутатаў.
Місісіпскі дзяржаўны ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Арганізаваны ў 12 акадэмічных каледжаў і школ, універсітэт сёння прапануе больш за 180 праграм бакалаўрыяту, магістратуры, аспірантуры і павышэння кваліфікацыі. Універсітэт акрэдытаваны для прысуджэння ступеняў бакалаўра, магістра, спецыяліста і доктара.
Ва ўніверсітэце 160 будынкаў, а яго тэрыторыя складае каля 17 км², уключаючы фермы, пашы і лясы эксперыментальнай станцыі. Універсітэт таксама валодае дадатковымі 320 км² плошчы па ўсім штаце.
Лапшын
Лапшын — прозвішча, тапонім.
Пастаўскі край
Гісторыя
У канцы верасня 1939 года на Пастаўшчыне, пасля ўз’яднання БССР, была створана мясцовая газета «Новы шлях».
Высокая (рака)
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 138 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 1,5 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Старая Пярэсіка. Упадае ў возера Сялява з поўдня, прыкладна за 0,3 км ад вёскі Прошыка. Асноўны прыток — рака Сухая (справа). Вадазбор нізінны.
Пастаўскі край
Гісторыя
У 1991 годзе газета ўпершыню выйшла пад назвай «Пастаўскі край». У верасні 1998 года (№ 77) выйшаў першы нумар, які быў набраны і звярстаны на камп’ютары і надрукаваны афсетным спосабам у Наваполацкай друкарні. У 2006 годзе (№ 119—120) да Дня беларускага пісьменства, які праходзіў у Паставах, выйшаў першы паўнакаляровы нумар. З 2009 года газету можна чытаць у інтэрнэце. З чэрвеня 2014 года перайшла на поўнакаляровы друк.
Балабанаў
Балабанаў — прозвішча.
Высокі Холм (Смаленскі раён)
Высокі Холм (Высокий Холм) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 193 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 36 км на захад ад Смаленска, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Гусінка. За 6 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Гусіна на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.