cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лімонная кіслата
Крышталічнае рэчыва белага колеру, тэмпература плаўлення 153 °C. Малекулярная маса 192,13 а.а.м. Добра растваральная ў вадзе, растваральная ў этылавым спірце, маларастваральная ў дыэтылавам эфіры. Слабая трохасноўная кіслата. Солі і эфіры лімоннай кіслаты называюцца цытратамі.
Біяхімічная роля
Лімонная кіслата, з'яўляючыся галоўным прамежкавым прадуктам метабалічнага цыклу трыкарбонавых кіслот, іграе важную ролю ў сістэме біяхімічных рэакцый клетачнага дыхання мноства арганізмаў.
Знаходжанне ў прыродзе
Рэчыва надзвычай распаўсюджана ў прыродзе: змяшчаецца ў ягадах, пладах цытрусавых, ігліцы, сцёблах махоркі, асабліва шмат яе ў кітайскім лімонніку і недаспелых лімонах.
Атрыманне
Упершыню лімонная кіслата была выдзелена ў 1784 годзе з соку недаспелага лімона шведскім аптэкарам Карлам Шэеле. У прамысловасці кіслаты атрымліваюць лімоннакіслым браджэннем глюкозы пад уплывам грыбкоў цытраміцэтаў. Таксама лімонную кіслату вылучаюць з расліннай сыравіны — лісця махоркі, сцёблаў бавоўны.
Беларускі харытатыўна-адукацыйны фонд
Беларускі харытатыўна-адукацыйны фонд (The John And Alice Piotrowski Byelorussian Charitable Educational Fund, Inc.) — грамадская навукова-культурная арганізацыя беларускай эміграцыі ў ЗША.
Гісторыя
Заснаваны ў 1976 годзе Янам і Аліцыяй Пятроўскімі ў Гейнсвілі (штат Фларыда) для дапамогі беларусаведным даследаванням і публікацыі матэрыялаў на беларускія тэмы. Друкаваў пераклады з старажытнагрэчаскай і латыні, падрыхтаваныя Пятроўскім. Таксама апублікаваў яго аўтабіяграфічныя творы: «На васьмідзясятыя ўгодкі» (1985), «Увага! Увага! Гаворыць…» (1993) і трохтомныя мемуары «Стагоддзе ў рэтраспекце» (1983—1997).
У 1977—1979 гадах выпускаў бюлетэнь «Анаграфы» (нумары 1—3).
Балімаў
Балі́маў (Bolimów) — горад у Скернявіцкім павеце Лодзьскага ваяводства Польшчы, сядзіба аднайменнай гміны. У 2021 годзе горад налічваў 960 жыхароў.
Анатоль Паўлавіч Кудравец
Анатоль Паўлавіч Кудравец (нар., в. Аколіца,  — ) — беларускі пісьменнік, перакладчык, кінасцэнарыст.
Біяграфія
Скончыў Слуцкае педвучылішча (1955), аддзяленне журналістыкі БДУ (1963). Член Саюза пісьменнікаў СССР (1969). Працаваў настаўнікам, рэдактарам на Беларускім радыё, літсупрацоўнікам газеты «Літаратура і мастацтва», рэдактарам выдавецтва «Беларусь», адказным сакратаром часопіса «Маладосць», галоўным рэдактарам выдавецтва «Мастацкая літаратура» (1972—1974), інструктарам, загадчыкам сектара мастацкай літаратуры ЦК КПБ (1974—1978), на працягу 20 гадоў галоўным рэдактарам часопіса «Нёман» (1978—1997).
Творчасць
Друкуецца з 1960. Першы зборнік апавяданняў «На зялёнай дарозе» (1968) вызначаецца праўдзівасцю, уменнем убачыць у чалавеку агульназначнае. У аповесці «Раданіца» (1971) ставіць праблему духоўных каштоўнасцей сучасніка, яго жыццёвай пазіцыі, адносін да мінулага і будучага. У кнігах «Дзень перад святам» (1975), «Зімы і вёсны» (1976), «На балоце скрыпелі драчы» (1979), рамане «Сачыненне на вольную тэму» (1984) адлюстраваў складаныя працэсы ў сучаснай вёсцы. Творчасць пісьменніка вылучаецца глыбокім псіхалагізмам, уменнем праз разгортванне падзей перадаць драматызм чалавечых характараў, творы адметныя дакладнасцю апісання жывых рэалій, побыту, прыроды, дзейных асоб. Аўтар кнігі падарожных нарысаў «За чужымі далямі» (1981), сцэнарыяў мастацкіх фільмаў «Асеннія яблыкі» (1975), «Раданіца» (1984, з Ф. Коневым).
Займаўся перакладамі. На беларускую мову пераклаў «Падарожжы Гулівера» Дж. Свіфта, «Сібірскія апавяданні» У. Іванава, раманы А. Нурпеісава «Змрок» і «Нягоды», аповесць К. Сіманава «Дні і ночы», «Аповесці» А. Тамсаарэ, кнігі «Апошні прамень» У. Караленкі, «На Іртышы» С. Залыгіна і інш.
Альтаір
Альтаір (α Aql / Альфа Арла; ад النسر الطائر [ан-наср ат-таір] «ястраб, які ляціць») — самая яркая зорка сузор’я Арла і 12-я паводле яркасці зорка на небе з бачным бляскам 0,77.
Анры Бертло
Анры Маціяс Бертло (Henri Mathias Berthelot; 7 снежня 1861, Фер — 28 студзеня 1931, Парыж) — французскі генерал.
Альтаір
Альтаір з'яўляецца адной з вяршынь г.зв. «летняга трохвугольніка». Гэта белая, гарачая зорка спектральнага класа A7, якая знаходзіцца ўсяго ў 5 парсеках ад Зямлі.
Анры Бертло
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і капітана жандармерыі. Адукацыю атрымаў у Сен-Сірскай ваеннай школе (1883) і Акадэміі Генштаба. Служыў у Алжыры, Індакітаі, з 1907 года — у генштабе. Разам з генералам Жофрам распрацоўваў стратэгію наступальнай вайны, якая ўлічвала памылкі 1870-1871 гадоў. Распрацоўкі, пад назвай «План XVII», ужываліся летам 1914 года, аднак няўдала, у т.л. праз уласныя недахопы стратэгіі.
У 1913 годзе ўзведзены ў брыгадныя генералы і служыў ад’ютантам генерала дэ Кастэльно ў ваенным міністэрстве.
У пачатку Першай сусветнай вайны — начальнік штаба галоўнакамандуючага Жофра. Камандаваў 53-й дывізіяй і XXXII корпусам («група Бертло») пад Вердэнам.
У верасні 1916 года накіраваны на чале ваеннай місіі ў Румынію (Місія Бертло). У снежні 1917 года адправіў у Кіеў місію на чале з брыгадным генералам Жоржам Табуі (раней быў пры штабе Паўднёва-Заходняга фронту).
Пасля выхаду Румыніі з вайны вярнуўся ў Францыю. Некаторы час працаваў з прыбывалымі амерыканскімі войскамі, а з 5 ліпеня па 7 кастрычніка 1918 года камандаваў 5-й арміяй ў Шампані.
Пасля паспяховага наступлення пад Фесалонікамі, якое прымусіла Балгарыю выйсці з вайны (за дзень да яе заканчэння на Заходнім фронце), Румынія 10 лістапада 1918 года зноў далучылася да краін Антанты. Бертло зноў адпраўлены ў Румынію. У Бухарэсце вёў перамовы з генералам Шчарбачовым пра меркаваную дапамогу Беламу руху з боку Францыі.
З лістапада 1918 па май 1919 гадоў Бертло — камандуючы Дунайскай арміяй, адзін з кіраўнікоў румынскай інтэрвенцыі ў Венгрыю. Па пачатак сакавіка 1919 года — галоўнакамандуючы войскамі саюзнікаў на Балканах і Поўдні Расіі.
У 1919—1922 гадах — ваенны губернатар Меца, у 1922—1926 — ваенны губернатар Страсбурга. Як член Вышэйшага ваеннага савета ў 1920—1926 гадах, быў сярод тых хто прыняў рашэнне пра будаўніцтва лініі Мажыно. Памёр у 1931 годзе.
Імем Бертло ў Румыніі названа вёска і вуліца ў Бухарэсце.
Шведскі пашпарт
Шведскі пашпарт — дакумент, які выкарыстоўваецца грамадзянамі Каралеўства Швецыя для міжнародных падарожжаў.
Апроч таго, у якасці доказу шведскага грамадзянства, пашпарты палягчаюць працэс забеспячэння дапамогі ад шведскіх консульскіх чыноўнікаў за мяжой або іншых членаў Еўрапейскага саюза ў выпадку, калі пасольства Швецыі адсутнічае. Для падарожжаў у іншыя краіны, якія ўваходзяць у Шэнгенскае пагадненне, не патрабуецца пашпарт, калі маецца шведскае нацыянальнае пасведчанне асобы.
Пашпарты выдаюцца шведскай паліцыяй у пашпартных аддзяленнях па заяве падданых. Пашпарты, выпушчаныя з 1 кастрычніка 2005 года, маюць біяметрычныя дадзеныя і сапраўдныя на працягу пяці гадоў. Папярэднія пашпарты сапраўдныя на працягу дзесяці гадоў (для дарослых) і пяці гадоў (для дзяцей). Пашпарты з сіняй вокладкай, выпушчаныя да 1998 года, лічацца несапраўднымі пасведчаннямі асобы ў Швецыі праз недастатковую абарону ад падробкі.
Апісанне пашпарта
Шведскі пашпарт бардовага колеру, у верхняй частцы пашпарта ў тры радкі надпіс *EUROPEISKA UNIONEN — SVERIGE — PASS*, у правай частцы элемент ўзору, у ніжняй частцы выява герба Швецыі. Пад гербам знак біяметрычных пашпартоў.
Біяметрычныя дадзеныя
Біяметрычныя пашпарты маюць чып RFID, які змяшчае друкаваныя дадзеныя пашпарта ў лічбавым фармаце разам з фатаграфіяй у фармаце JPEG і з лічбавым ключом, каб праверыць, што дадзеныя сапраўдныя і не змяняліся. Да дадзеных у чыпе можна атрымаць доступ, пасля выкарыстання друкаваных кодаў у ніжняй частцы старонкі уладальніка пашпарта. Еўрапейскі саюз патрабуе, каб адбіткі пальцаў былі ўнесены ў пашпарты дзяржаў-членаў да 2009 года.
Старонка інфармацыі ў пашпарце
Шведскі пашпарт ўключае наступныя дадзеныя:
Падарожжы без візы
Швецыя мае дагаворы (бязвізавага ўезду) са 155-ю краінамі, што азначае, што шведскія грамадзяне могуць наведваць 155 краін для кароткатэрміновых візітаў як турысты (без візы). Швецыя стаіць на 3-ім месцы ў індэксе міжнароднай свабоды падарожжаў (англ.: Henley Visa Restrictions Index) за 2009 год.
Мазера-дзі-Падова
Мазера-дзі-Падова (Maserà di Padova) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Падуя.
Насельніцтва складае 8830 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 497 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 35020. Тэлефонны код — 049.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Vergine Maria.
650
650 — невысакосны год, які пачынаецца ў пятніцу. 650 год нашай эры, 650 год 1 тысячагоддзя, 50 год VII стагоддзя, 10 год 5-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 1 год 650-х гадоў.
Нікольскае (Навадугінскі раён)
Нікольскае (Никольское) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Трылесіна (Смаргонскі раён)
Трыле́сіна (, Трилесино) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Міцкевіцкага сельсавета.
Пузырнік (род кветкавых раслін)
Пузырнік (Colutea) — род раслін сямейства бабовых.
Апісанне
Лістападныя, пераважна некалючыя кусты з непарнапёрыстым лісцем.
Кветкі матыльковага тыпу, звычайна жоўтыя, у гронках пазух. Плады — шматнасенныя ўздутыя бабы.
Распаўсюджанне
Каля 25 відаў, у Паўднёвай Еўропе, Паўночна-Заходняй і Усходняй Афрыцы, у Заходняй і Цэнтральнай Азіі. У краінах былога СССР 13 відаў (Сярэдняя Азія, Каўказ, Крым); 10 відаў культывуюць як дэкаратыўныя, часцей за іншых —.
IC 468
IC 468 — галактыка тыпу *3 (патройная зорка) у сузор’і Вялікі Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Саюз беларускіх пісьменнікаў
Саюз беларускіх пісьменнікаў (СБП) (да 1991 г. — Саюз пісьменнікаў БССР, да 1996 г. — «Саюз пісьменнікаў Беларусі») — прафесійная, добраахвотная няўрадавая грамадская арганізацыя беларускіх літаратараў. СБП актыўна ўдзельнічае ў грамадскім і культурным жыцці Беларусі, спрыяе развіццю і прапагандзе беларускай літаратуры і беларускай мовы.
Гісторыя
Створаны паводле пастановы ЦК КП(б)Б ад 27 мая 1932 г. «Аб перабудове літаратурна-мастацкіх арганізацый БССР». Арганізацыйна аформлены I-м Усебеларускім з’ездам пісьменнікаў (1934 г.) як Саюз пісьменнікаў Беларусі. Першым старшынёй быў абраны Міхась Клімковіч.
У 1997 годзе ў СБП распараджэннем Прэзідэнта Беларусі А. Лукашэнкі быў забраны Дом літаратара (уласнасць арганізацыі). На люты 2004 налічваў 519 членаў. У канцы 2005 г. ад Саюза аддзялілася група, якая стварыла альтэрнатыўны («праўладны») Саюз пісьменнікаў Беларусі. Адной з прычын стварэння СПБ лічыцца спроба разбурыць незалежны Саюз беларускіх пісьменнікаў, які ўладам не атрымалася падпарадкаваць. Па позве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, накіраванай на ліквідацыю аб’яднання вясной 2006 года, быў распачаты працэс у Вярхоўным Судзе Рэспублікі Беларусь, але Саюз выйграў судовую справу.
Дзеючым старшынёй СБП з 10 снежня 2011 г. з’яўляецца пісьменнік Барыс Пятровіч.
30 студзеня 2017 г. Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь прыняло пастанову № 7 «Аб вызначэнні творчых саюзаў», якая ўступала ў сілу 17 лютага — у спіс творчых саюзаў не ўвайшоў СБП, адрозна ад «праўладнага» Саюза пісьменнікаў Беларусі. Паводле пастановы, члены СБП, якія знаходзіліся на творчай працы, аўтаматычна ўключаліся ў лік асоб, якія мусілі плаціць «дармаедскі падатак» за 3 дні да моманту, калі трэба было заплаціць. Але пасля шматлікіх заяў і зваротаў Міністэрства культуры РБ 25 сакавіка 2017 г. перагледзела спіс, прадугледжаны пастановай № 7, і ўключыла найстарэйшую пісьменніцкую арганізацыю ў лік творчых саюзаў.
17 лістапада 2020 года Саюз беларускіх пісьменнікаў выступіў з адкрытым зваротам пісьменніцкай супольнасці «Хопіць гвалту, прыміце волю народа!», у якім асудзіў гвалтоўныя дзеянні з боку сілавых структур і прадстаўнікоў улады ў дачыненні да грамадзян, якія выходзяць на мірныя акцыі пратэсту супраць гвалту і фальсіфікацыі вынікаў падчас прэзідэнцкіх выбараў 2020 года. СБП заклікаў спыніць масавыя рэпрэсіі, здзекі з людзей, якія хочуць пераменаў, а таксама запатрабаваў ад улады прызнаць сваю паразу і прыняць волю народа. Пад адкрытым лістом падпісаліся больш за 200 беларускіх пісьменнікаў.
14 ліпеня 2021 года ў офісе СБП прайшоў ператрус, у выніку якога Следчы камітэт РБ забраў тэхніку і інфармацыйныя носьбіты, офіс быў апячатаны. Пасля вобшуку ў ліпені 2021 года адбылося блакаванне банкаўскага рахунку Следчым камітэтам Рэспублікі Беларусь, а Міністэрства юстыцыі РБ вынесла СБП два папярэджанні. Адно з іх было вынесена ў сувязі з непрадастаўленнем дакументаў, якія засталіся ў апячатаным памяшканні офіса. У жніўні 2021 г. Вярхоўны Суд РБ узбудзіў грамадзянскую справу па ліквідацыі СБП, ініцыяваную Міністэрствам юстыцыі. Рэпрэсіі супраць СБП выклікалі хвалю пратэстаў як у Беларусі, так і за мяжой (напрыклад, адпаведную заяву прыняў Нацыянальны саюз пісьменнікаў Украіны). Тым не менш 1 кастрычніка 2021 года Вярхоўны Суд РБ прыняў рашэнне аб ліквідацыі СБП. Рашэнне вынес суддзя Вярхоўнага Суду Беларусі Ігар Мільто.
Першага мая
Першае мая (Дзень працы, Свята працы, Свята вясны і працы, Дзень міжнароднай салідарнасці рабочых) — свята, якое адзначаецца ў многіх краінах свету 1 мая ці ў першы панядзелак мая.
У Беларусі 1 мая адзначаецца як Дзень працы. Такую ж назву выкарыстоўваюць у Кітаі, Кыргызстане, Пакістане і Шры-Ланцы. У Расіі і Таджыкістане гэты дзень адзначаецца як Свята вясны і працы. На Украіне ў гэту дату адзначаюць Дзень міжнароднай салідарнасці рабочых. Палітычныя партыі праводзяць першамайскія маршы, у якіх, аднак, з кожным годам становіцца ўсё менш удзельнікаў.
Прафсаюзнае свята
Першамай у сучасным відзе ўзнік у сярэдзіне XIX стагоддзя ў рабочым руху, які высунуў у якасці аднаго з асноўных патрабаванняў увядзенне васьмігадзіннага рабочага дня. Спачатку з гэтым патрабаваннем 21 красавіка 1856 года выступілі рабочыя Аўстраліі. З тых часоў гэтае свята ў Аўстраліі стала штогадовым. Па ўзоры рабочых Аўстраліі
1 мая 1886 года анархічныя арганізацыі ЗША і Канады арганізавалі шэраг мітынгаў і дэманстрацый. Пры разгоне такой дэманстрацыі ў Чыкага 4 мая загінулі шэсць дэманстрантаў. Падчас масавых пратэстаў, якія адбыліся на наступны дзень супраць жорсткіх дзеянняў паліцыі, у выніку выбуху бомбы, кінутай невядомым, былі забіты восем паліцэйскіх, паранены прынамсі 50, гэта выклікала перастрэлку, у якой былі паранены мінімум чацвёра рабочых (паводле некаторых звестак, да пяцідзесяці забітых і параненых ), некалькі дзясяткаў чалавек атрымалі раненні. Па абвінавачванні ў арганізацыі выбуху восем рабочых-анархістаў былі прысуджаны да павешання, траім з іх, калі галоўны сведка абвінавачвання прызнаўся ў тым, што агаварыў наогул усіх асуджаных, смерць замянілі прысудам да 15 гадоў катаргі (пазней было даказана, што сведка гаварыў праўду, калі прызнаўся ў абгаворы, і абвінавачванне ў гэтым злачынстве было лжывым, таму што, хоць бомбы выраблялі і да ўзброенага выступлення рыхтаваліся, але да боесутыкненняў 5 мая і смерцяў і раненняў у гэты дзень ніхто з асуджаных ніякага дачынення не меў). . Адзін з пакараных смерцю — Альберт Парсанс — быў братам вядомага палкоўніка арміі Поўдня, памылкова названага Хасэ Марці генералам, сам у мінулым салдат арміі канфедэратаў, але парваў з расісцкімі забабонамі і ажаніўся з былой рабыняй індзейска-мексіканскага паходжання Люсі Парсанс.
Менавіта ў памяць пра пакараныя смерцю, па прапанове амерыканскіх рабочых, якія прызначылі сваю забастоўку на 1 мая 1890 года, Парыжскі кангрэс II Інтэрнацыянала (ліпень 1889) абвясціў 1 мая 1890 года Днём салідарнасці рабочых усяго свету, і прапанаваў адзначыць яго дэманстрацыямі з патрабаваннем 8-гадзіннага рабочага дня і іншымі сацыяльнымі патрабаваннямі. Як і ў Аўстраліі, поспех дэманстрацый прывёў да таго, што свята стала штогадовым.
Роберт Вільгельм Бунзен
Роберт Вільгельм Эбергард Бунзен (Robert Wilhelm Eberhard Bunsen; гл. ніжэй — ) — нямецкі хімік. Першаадкрывальнік спектру выпраменьвання нацепленых элементаў, таксама адкрыў хімічныя элементы цэзій (у 1890) і рубідый (у 1861) разам з Густавам Кірхгофам. Бунзен распрацаваў метады для газавага аналізу. Піянер фотахіміі. Разам з лабараторным асістэнтам Петэрам Дэсага стварыў гарэлку Бунзена. У гонар Бунзена і Кірхгофа названая прэстыжная прэмія ў галіне аналітычнай спектраскапіі.
Маладосць і адукацыя
Бунзен нарадзіўся ў Гётынгене (цяпер — Ніжняя Саксонія, Германія) чацвёртым сынам прафесара літаратуры Крысціяна Бунзена (1770—1837). Крыніцы разыходзяцца ў дакладнай даце нараджэння Бунзена. Яго метрычная кніга і два запоўненых ім рэзюмэ падаюць 30 сакавіка 1811 года ў якасці сапраўднай даты нараджэння ; тым не менш, шмат пазнейшых крыніц даюць дату нараджэння 31 сакавіка. Яго біёграф Георг Локерман сцвярджаў, што сам Бунзен у апошнія гады адзначаў сваё нараджэнне 31 сакавіка, што падалося яму даволі дзіўным, бо ён заўжды лічыў 30 сакавіка сапраўднай датай нараджэння.
Пасля заканчэння гольцмюндэнскай школы, Бунзен у 1828 годзе быў залічаны ў Гётынгенскі ўніверсітэт, дзе вывучаў хімію ў Фрыдрыха Штамаера, мінералогію ў Іагана Фрыдрыха Людвіга Гаўсмана і матэматыку ў Карла Фрыдрыха Гаўса. Пасля атрымання звання доктара філасофіі ў 1831 г., цягам 1832—1833 гг. Бунзен падарожнічаў па Германіі, Францыі і Аўстрыі, дзе ўпершыню сустрэўся са шматлікімі тагачаснымі навукоўцамі.
Акадэмічная кар'ера
У 1833 г. Бунзен стаў выкладчыкам Гётынгенскага ўніверсітэта і распачаў эксперыментальныя даследванні. На сённяшні дзень, яго вынаходніцтва спосабу выкарыстання гідрата аксіда жалеза ў якасці прэцыпітату з'яўляецца самым эфектыўным проціяддзем для атручаных мыш'якам. У 1836 г. Бунзен змяніў Фрыдрыха Вёлера на месцы загадчыка кафедры хіміі ў Касельскім політэхнічным інстытуце, дзе прабыў да 1838 г., пакуль не быў запрошаны ў якасці экстраардынарнага прафесара хіміі ў Марбургскі ўніверсітэт, дзе ў 1841 г. быў абраны дырэктарам хімічнага інстытута. Навуковая дзейнасць Бунзена атрымала хуткі і шырокі розгалас, часткова дзякуючы какадылу, які з'яўляецца надзвычай таксічным і падвяргаецца спантаннаму ўзгаранню ў сухім паветры, што робіць працу з ім вельмі цяжкай. Атручэнне мыш'якам амаль каштавала Бунзену жыцця, а выбух какадылу адняў зрок у яго правым воку. У 1841 г. Бунзен вынайшаў батарэю, якая выкарыстоўвае карбонавы электрод замест дарагога платынавага. Такая батарэя атрымала назву «бунзенаўскай». У 1851 г. Бунзен перасяліўся ў Брэслау па запрашэнні ўніверсітэта і распачаў там будаванне хімічнай лабараторыі, аднак неўзабаве (у 1852 годзе) Бунзен змяніў Леапольда Гмеліна на месцы загадчыка кафедры хіміі ў Гайдэльбергскім універсітэце. Там ён выкарыстоўваў электраліты для вырабу такіх чыстых металаў, як хром, магній, алюміній, марганец, натрый, бар, кальцый і літый. Працяглае супрацоўніцтва з Генры Энфілдам Роска пачалося ў 1852 г., падчас якога яны вывучалі фотахімічнае ўтварэнне хлоравадароду. Бунзен перапыніў сваю працу з Роска ў 1859 г. і далучыўся да Густава Кірхгофа, каб даследваць спектры нагрэтых элементаў. У 1855 г., Бунзен і яго лабарант Петэр Дэсага, удасканалілі мадэль газавай гарэлкі. Навейшая мадэль Бунзена і Дэсага, якая ўтварае вельмі гарачае і чыстае полымя, на сённяшні дзень завецца «гарэлкай Бунзена».
Таксама мелі месца ранейшыя даследванні характарыстыкі колеру нагрэтых элементаў, але нічога сістэмна аформленага. Улетку 1859 г., Кірхгоф паведаміў Бунзену, што ён плануе стварыць прызматычны спектр гэтых колераў. Ужо ў сёлеташнім кастрычніку навукоўцы вынайшлі адпаведную прыладу, прататып спектраскопу, выкарыстанне якога дазволіла ім вызначыць спектральныя характарыстыкі натрыю, літыю і калію. Пасля некаторых працаёмкіх ачыстак Бунзен даказаў, што найчысцейшыя ўзоры, што даюць унікальныя спектры. У межах гэтага даследвання Бунзен зафіксаваў дагэтуль невядомыя блакітныя лініі спектру ва ўзорах мінеральнай вады з Дзюркгейма. Ён выказаў здагадку, што гэтыя лініі сведчаць пра наяўнасць нейкага нявынайдзенага элементу. Пасля руплівай дэстыляцыі 40 тон такой вады, увесну 1860 г. ён быў здольны аддзяліць 17 грам новага хімічнага элементу. Ён назваў гэты элемент цэзіем (caesium), лацінскім словам, што абазначае «глыбока блакітны».
Апошнія гады
Калі Бунзен выйшаў на пенсію ў 78 гадоў, ён самастойна заняўся даследваннямі ў сферах геалогіі і мінералогіі. Цікавасць да гэтых галін навукі пераследвала яго цягам усёй кар'еры. Ён памёр у Гайдэльбергу ў 88 гадоў.
Сікунка
Сіку́нка  — рака ў Беларусі, у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Ашмянка (басейн Віліі).
Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 89 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 2 км у напрамку на ўсход ад аграгарадка Солы. Працякае праз возера Рыжае. Упадае ў Ашмянку прыкладна за 0,6 км на захад ад вёскі Валэйкавічы. Вадазбор на поўдні Нарачана-Вілейскай нізіны.
Асноўны прыток — Ратагол (правы).
Валік Грышко
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску. Чатыры гады адвучыўся ў музычнай школе па класе баяна. Першы жывы канцэрт адбыўся 29 лістапада 1988 года з Дзмітрыем Строцэвым на дне нараджэння «Беларускага клімату». Затым было шмат вялікіх канцэртаў ужо з гуртам «Концепт» у рамках фестывалю Next Stop.
Праекты: «Беларускі Клімат», музыка для фільма «Легенда из небытия», музыка для спектакля Беларускага Маладзёжнага Тэатра «За закрытыми дверями» (па Ж. П. Сартру), праект «Бас и Голос». Прымаў удзел у DrumXTC. З пачатку 90-х сольны праект. Зараз генеральны дырэктар тэлеканала MTV-Мінск.
Хатаўскі сельсавет
Хатаўскі́ сельсавет — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Хатава.
Гісторыя
У склад сельсавета на момант перайменавання ў Дзераўнянскі (2011 год) уваходзілі наступныя населеныя пункты:
Кардон (матэрыял)
Кардон (carton ад cartone) — від плотнай паперы. Ліставы матэрыял, пераважна расліннага паходжання, маса якога складае больш за 200 грамаў на квадратны метр.
Кардон вырабляюць на кардонных машынах з выкарыстаннем кудзелістых матэрыялаў: бурай драўнянай масы, паўцэлюлозы, сульфатнай цэлюлозы, макулатуры і інш.
Кардон з макулатуры даволі трывалы, але яго паверхня не вельмі гладкая. Кардон з анучнай масы лепш макулатуры: ён больш гладкі і трывалы.
Па прызначэнні кардон падзяляецца на ўпаковачны, паліграфічны, будаўнічы, тэхнічны, шматслаёвы і інш.
Кардон бывае аднаслаёвым і шматслаёвым. Унутраныя пласты шматпластовага кардона звычайна адліваюць з таннейшых кампазіцый, вонкавыя пласты — з больш трывалага і дарагога валакна.
Асноўнымі характарыстыкамі кардона з’яўляюцца: грамаж (маса 1 м2), таўшчыня, вільготнасць. Да ліку спецыяльных тэхнічных паказчыкаў адносяцца: здольнасць абсарбаваць, электраізаляцыйныя ўласцівасці, дэфармацыя пры ўвільгатненні і высушванні і інш.
Канчар (значэнні)
Канчар — шматзначны тэрмін.
Папляскіна
Папляскіна (Попляскино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Жажэлка
У 1924—1954 гадах цэнтр Жажэлкаўскага сельсавета. Да 27 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета.
Гукаперайманне
Гукаперайма́нне — імітацыя з дапамогай гукаў мовы тых ці іншых гукаў рэчаіснасці. Аднак нельга лічыць, што сродкамі паэтычнага гукапісу можна дакладна ўзнавіць пэўныя гукі рэчаіснасці. Зрабіць гэта немагчыма, дый такой патрэбы няма. Дастаткова таго, што па асацыяцыі, гукавой аналогіі ў нашай свядомасці паўстае гукавы, а за ім — і зрокавы вобраз з'явы ці прадмета.
Таццяна Валер’еўна Шчытцова
Таццяна Валер’еўна Шчытцова (нар., Мінск) — беларускі філосаф, доктар філасофскіх навук, прафесар.
Біяграфічныя звесткі
У 1992 годзе скончыла БДУ па спецыяльнасці «філасофія». У 2007 годзе абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Нараджэнне і адносіны паміж пакаленнямі як прадмет аналізу ў экзістэнцыяльна-фенаменалагічнай філасофіі» ў Расійскім дзяржаўным гуманітарным універсітэце (Масква).
Прафесар факультэта філасофіі і палітычных навук Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (Вільнюс), дырэктар Цэнтра міждысцыплінарных гуманітарных даследаванняў (Мінск). Галоўны рэдактар філасофска-культуралагічнага часопіса «Topos», які выдаецца з 2000 г.
Прадстаўніца па адукацыі і навуцы Офіса Святланы Ціханоўскай.
Навуковая дзейнасць
Сфера інтарэсаў: філасофская антрапалогія, фенаменалогія інтэрсуб’ектыўнасці вопыту, этыка, сацыяльная філасофія, філасофскія падставы псіхатэрапіі, філасофскія і этычныя пытанні біятэхналагічнага развіцця.
Аўтарка кніг «К истокам экзистенциальной онтологии: Паскаль, Киркегор, Бахтин» (1999), «Событие в философии Бахтина» (2002), «Memento nasci: Сообщество и генеративный опыт. Штудии по экзистенциальной антропологии» (2006), «Ты хочешь поговорить об этом? Новая психологическая культура в постсоветской Беларуси и Украине» (у сааўтарстве, 2014), «Антропология. Этика. Политика» (2014).
Рэвілья-Хіхеда
Рэві́лья-Хіхе́да (Revillagigedo) — група астравоў у Ціхім акіяне, адміністрацыйна належаць да мексіканскага штата Каліма. Агульная плошча — 169 км². Насельніцтва (2005 г.) — 60 чал.
Геаграфія
Архіпелаг Рэвілья-Хіхеда знаходзіцца ў Ціхім акіяне ў 580 км на захад ад узбярэжжа Мексікі і складаецца з 4 астравоў, а таксама мноства дробных скал.
Астравы Сакора, Сан-Бенедыкта і Рока-Партыда размешчаны бліжэй да мацерыка і маюць назву Унутраных астравоў. Яны належаць да часавога пояса UTC-7 (у той час, як штат Каліма да UTC-6). Востраў Кларыён аддалены амаль на 380 км на захад і належыць да часавога пояса UTC-8.
Архіпелаг Рэвілья-Хіхеда мае вулканічнае паходжанне. Прычым, на некаторых астравах вулканы захоўваюць сваю актыўнасць і ў нашы дні.
Клімат марскі трапічны. Улетку колькасць ападкаў дасягае 313,8 мм у месяц. Зімы засушлівыя. Сярэдняя тэмпература жніўня +27,5° С. Сярэдняя тэмпература студзеня +22° C. Аднак надвор'е звычайна вельмі зменлівае, паколькі астравы адкрыты для ўраганаў з поўдня і халодных паветраных мас з поўначы.
Прырода
У 1996 г. архіпелаг быў абвешчаны ахоўваемай прыроднай зонай. У 2008 г. — біясферным запаведнікам. У тым жа годзе Рэвілья-Хіхеда ўнесены ў папярэдні спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Гісторыя
Астравы Рэвілья-Хіхеда былі адкрыты на працягу 1533—1779 гг. іспанскімі мараплаўцамі. Названы ў гонар аднаго з віцэ-каралёў Мексікі. У XIX ст. іх наведаў шэраг навуковых экспедыцый, у тым ліку з удзелам Аляксандра фон Гумбальта (1811 г.).
24 студзеня 1868 г. архіпелаг анексаваны Мексікай. Планавалася пабудаваць на адным з астравоў турэмнае паселішча, але план хутка быў забыты. У 1869 г. востраў Сакора быў каланізаваны групай аўстралійцаў і канадцаў, якія прывезлі з сабою кароў і авечак. Аднак вопыт каланізацыі не меў поспеху. Каровы і частка людзей загінулі. Астатнія былі эвакуіраваны. Затое авечкі захаваліся.
З 1996 г. астравы знаходзяцца пад аховай. На востраве Сакора дзейнічае невялікая мексіканская ваенная база. У 2008 г. архіпелаг унесены ў папярэдні спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Мстиславский голос
«Мстиславский голос» («Мсціслаўскі голас») — газета, орган Мсціслаўскага павятовага земства. Выдавалася з 30 ліпеня 1917 года ў Мсціслаўле Магілёўскай губерні два разы на тыдзень на рускай мове.
У рэдакцыйную калегію ўваходзілі святар М. Ф. Свідзерскі, галосны гарадской думы У. М. Нікольскі, старшыня павятовай земскай управы Ф. І. Дарашэвіч, старшыня павятовага Савета сялянскіх дэпутатаў М. С. Старавойтаў, галосны земства А. А. Біруковіч і Я. М. Брыськін.
651
651 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 651 год нашай эры, 651 год 1 тысячагоддзя, 51 год VII стагоддзя, 1 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 2 год 650-х гадоў.
ЧМЭ3
Цеплавоз ЧМЭ3 (чытаць: чмэ-тры) — чэхаславацкі манеўровы цеплавоз з электрычнай перадачай з восевай формулай 30-30. На яго базе быў створаны цеплавоз еўрапейскай каляіны для чыгунак самой Чэхаславакіі (CSD) серыі T669, які адрозніваўся ў асноўным шырынёй каляіны і тыпам счэпкі, а таксама шэраг аналагічных цеплавозаў для іншых краін.
Стварэнне і выпуск
Быў дапрацаваны дызель: магутнасць павялічана з 750 к. с. на ЧМЭ2 (мадэль 6S310-DR) да 1350 к.с. (мадэль K6S310DR).
У Савецкім Саюзе вопытныя цеплавозы ЧМЭ3 былі накіраваны на маневровую працу на станцыю Любліно Маскоўскай чыгункі. З 1965 года заводы ЧКД-Прага пачалі серыйную выраб ЧМЭ3 для пастаўкі ў СССР.
У далейшым у канструкцыю цеплавоза ўносіліся асобныя змены, напрыклад, было ўведзена прылада для кіравання адным чалавекам. З нумара 3776 змянілі вышыню даху кабіны — яна стала на ўзроўні капотаў.
У 1971 годзе ў стогадовы юбілей прадпрыемстваў ЧКД-Прага быў выраблены тысячны цеплавоз ЧМЭ3, а ў кастрычніку 1975 года пражскі завод паставіў двухтысячны ЧМЭ3. Цеплавоз ЧМЭ3-2000 быў таксама накіраваны ў лакаматыўнае дэпо Любліно Маскоўскай чыгункі, дзе з 1965 года працаваў ЧМЭ3-001. У ліпені 1979 года завод вырабіў трехтысячный цеплавоз (паступіў у лакаматыўнае дэпо Масква-Сартавальная), у верасні 1982 года — четырехтысячный (дэпо Любліно) і, нарэшце, у лістападзе 1985 года ў дэпо ім. Ільіча (Масква) урачыста быў прыняты пяцітысячны цеплавоз.
Усяго было пабудавана для СССР 7454 цеплавоза ЧМЭ3 з улікам іх мадыфікацый — ЧМЭ3Э (з электроннымі блокамі ў ланцугах кіравання, будаваліся з 1987 па 1989 год) і ЧМЭ3Т (з электрадынамічным тормазам, будаваліся з 1984 па 1991 год).
У 1991 годзе першы асобнік серыі ЧМЭ3 — № 001 — быў перададзены ў чыгуначны музей на Варшаўскім вакзале Санкт-Пецярбурга.
Апошні цеплавоз ЧМЭ3Т-7454 для МШЗ СССР перасёк мяжу 31 снежня 1991 года. Пасля развалу СССР і СЭВа завод «ЧКД Прага» не атрымаў ні грошай за апошнюю партыю ЧМЭ3Т, ні новага заказу з Расіі.
Партыя з нумарамі 7455-7459 на заводзе мела пазначэнне ЧМЭ3Ту (дызель К6S310DR/МА магутнасцю 1200 л. с., магутнасць ЭДТ — 1350 л. с., палепшанае абсталяванне кабіны, іншыя АБСА і некаторы іншае абсталяванне) і была зробленая ў маі 1994 года. Машыны 7455, 7456 — купіла УАЗ (паступілі ў дэпо Дарніца, ПЗЧ), 7457 у ліпені 1997 года набыў Яраслаўскі НПЗ (з 2012 года гэтая машына належыць марскім порце Мікалаева), а тыя, што засталіся 7458, 7459 у пачатку 2000 года набыла Эстонія.
Акрамя СССР, куды пад пазначэннем серыі ЧМЭ3 пастаўлялася пераважная большасць такіх цеплавозаў, разлічаных на каляіну 1520 мм, цеплавозы гэтай мадэлі для еўрапейскай каляіны 1435 мм паступалі на чыгункі Чэхіі і экспартаваліся ў шэраг іншых краін Еўропы і Блізкага Усходу, у кожнай з якіх атрымалі ўласнае абазначэнне серыі і нумарацыю. На чыгунках Чэхіі і Славакіі яны атрымалі найменне серыі як клас 770 (мадэль T669.0) і клас 771 (мадэль T669.1), у Албаніі — T669 (захаваўшы завадское пазначэнне), у Польшчы — S200, у Іраку - DES3100, у Сірыі - LDE1500.
Эксплуатацыя
Цеплавозы серыі ЧМЭ3 і мадыфікацый каляіны 1520 мм паступілі на чыгункі краін былога СССР, дзе сталі адной з найбольш распаўсюджаных серый манеўровых лакаматываў. Большая частка з іх паступіла ва ўласнасць асноўных чыгуначных перавозчыкаў гэтых краін, іншая частка — ва ўласнасць розных прамысловых прадпрыемстваў. Цеплавозы T669 каляіны 1435 мм паступілі на чыгункі краін Усходняй Еўропы (Чэхія, Славакія, Албанія, Сербія, Польшча) і Блізкага Усходу (Сірыя і Ірак).
З прычыны, што лакаматыў выкананы ў еўрапейскім габарыце, многія цеплавозы ЧМЭ3 выпушчаныя для СССР выкарыстоўваліся і выкарыстоўваюцца на каляіне 1435 мм на памежных станцыях былога СССР, куды заходзіць еўрапейскі рухомы склад — напрыклад, на станцыях Чоп, Вадул-Сірэт, Гродна (ЧМЭ3-4165), Брэст, Свіслач і інш.
Па стане на 2016 год, большасць цеплавозаў ЧМЭ3 і мадыфікацый працягвае эксплуатавацца, працуючы на манеўровых і вывазных працах. Акрамя асноўных функцый, у шэрагу краін (асабліва ў такіх краінах, як Расія і Украіна) цеплавозы ЧМЭ3 часцяком выкарыстоўваюцца як лакаматывы прыгарадных цягнікоў на кароткіх маладзейных участках, у будучыні плануецца замена падобных цягнікоў рэйкавымі аўтобусамі.
Механічная і пнеўматычная частка
Цеплавоз мае дзве трохвосныя каляскі. Галоўная рама падвешаная да кожнай з калясак за чатыры люлечных ніта з амартызуючымі гумовымі шайбамі, люлечная падвеска за кошт вагі цеплавоза забяспечвае яго ўтрыманне над каляскамі і вяртанне пры адносна, але з-за таго, што вага машыны ўспрымаецца разьбой нітаў, падвешванне ў працэсе эксплуатацыі становіцца неразборным; для выкатки каляскі даводзіцца перарэзаць балты. Кожная буксуе знаходзіцца ўнутры балансіра (рычага), адным канцом балансір злучаны праз сайлентблок з кранштэйнам рамы каляскі, на іншы рама каляскі абапіраецца праз спружыны з гідраўлічным гасільнікам. Цягавыя рухавікі — з апорна-восевай падвескай. Дзякуючы сайлентблокам і гідрагасільнікам у цеплавоза мяккі ход, але пры несвоечасовым абслугоўванні амартызатары губляюць алей, пачынаецца моцнае гайданне машыны пры руху. Таксама здараюцца парывы вырабленых з параўнальна тонкай сталі кажухоў зубчастых перадач, пры гэтым ад працы без змазкі і перагрэву закліноўваюць падшыпнікі цягавых рухавікоў (маторна-якарныя падшыпнікі, МЯП).
Дызель радны шасціцыліндравы рабочым аб'ёмам 163 л, з турбанаддувам і прамежкавым астуджэннем наддувочного паветра. Магутнасць пры намінальных абарачэннях 750 мін−1 — 1350 лс, частата кручэння на халастым ходу — 350 мін−1. Поршань выкананы з камерай згарання, яго дыяметр — 310 мм, ход — 360 мм, маса — 42 кг. На кожны цыліндр прыпадаюць чатыры клапана верхняга размяшчэння і адна фарсунка, прывад клапанаў — праз ролікавыя штурхачы. На дызелі ўстаноўлены тры помпы, шестеренный алейны і два вадзяных, першы працуе ў асноўным контуры астуджэння, вада якога абмывае блок цыліндраў, а другі ў дапаможным контуры, вада якога астуджае водомасляный цеплаабменнік, у якім астуджаецца алей дызеля, і ахаладжальнік наддувочного паветра.Найбольш магутныя дапаможныя агрэгаты цеплавоза, галоўны вентылятар халадзільніка дызеля і паветраны кампрэсар, маюць прывад ад дызеля праз асобныя отключаемые гидромуфты. Уключаюцца гидромуфты пры запаўненні алеем з сістэмы дызеля, пры гэтым на халастых абарачэннях дызеля з-за нізкіх ціску алею і абаротаў разгон кампрэсара зацягваецца, для яго паскарэння часам даводзіцца павышаць абароты дызеля. Двухмашынны агрэгат (які аб'ядноўвае ў сабе дапаможны генератар, які выпрацоўвае напружанне 110 У для ланцугоў кіравання і асвятлення, і ўзбуджальнік) і два вентылятара ахладжэння цягавых рухавікоў прыводзяцца праз клиноременные перадачы, дадатковы вентылятар халадзільніка дызеля прыводзіцца электрарухавіком, якія сілкуюцца ад дапаможнага генератара. Тормаз цеплавоза — калодачны пнеўматычны. Тармазныя цыліндры напаўняюцца наўпрост ад кранаў дапаможнага тормазу № 254, устаноўленых у асноўнага і дапаможнага пультаў кіравання, краны падлучаныя праз пераключацельны клапан — які кран дае большы ціск, той і падключаецца да тармазных цыліндраў. Дадаткова першы кран выкарыстоўваецца як паўторнік (рэле ціску), які напаўняе тармазныя цыліндры пры спрацоўванні паветраразмеркавальнік № 483 аўтаматычнага тармазы, другі кран выкарыстоўваецца як паўторнік для дыстанцыйнага кіравання. Кіраваныя з пераносных пультаў тармазной і адпускной вентылі ствараюць у спецыяльным рэзервуары-компенсаторе ціск, роўнае якому ствараецца кранам № 254 ў тармазных цыліндрах.
Электрычная частка
Галоўны (цягавы) генератар пастаяннага току TD-802 усталяваны на раме дызеля і прыводзіцца непасрэдна ад яго каленчатага вала. Генератар мае дзесяць галоўных палюсоў, магутнасць 993 кВт і самовентиляцию, што тыпова для генератараў цеплавозаў невялікай магутнасці — ТЭ2, ТЭМ2. Пры пуску дызеля генератар сілкуецца ад акумулятарнай батарэі, працуючы як рухавік паслядоўнага ўзбуджэння, у рэжыме цягі — як генератар незалежнага ўзбуджэння. Выпрацаваны генератарам ток падаецца на тры групы цягавых электрарухавікоў, у кожнай з якіх па два паслядоўна злучаных рухавіка, паслядоўнае злучэнне зроблена для ўзгаднення параметраў генератара і рухавікоў — без перавышэння току генератара ток цягавых рухавікоў (а, значыць, і сіла цягі) захоўваецца на дастатковым узроўні, а за кошт большага падзення напружання на паслядоўна злучаных рухавіках цеплавоз хутчэй выходзіць на намінальную магутнасць (P = I * U), што важна пры манеўровай працы. Кожная група падключаецца да генератара сваім цягніковым пнеўматычным кантактарам і можа быць выключана пры няспраўнасці.
Уваходзячы у склад двухмашинного агрэгата ўзбуджальнік выкарыстоўваецца для рэгулявання магутнасці электраперадачы. Выпрацоўваецца ім напружанне залежыць ад некалькіх ўваходных велічыняў, інакш кажучы, узбуджальнік служыць верціцца электрамашынным узмацняльнікам (амплідынам, amplifieramplifier — «ўзмацняльнік» і dynamic — які рухаецца) ўваходных сігналаў. На канцавоссях (статары) ўзбуджальніка накручаны тры асобныя абмоткі ўзбуджэння, магнітныя патокі якіх складваюцца і ствараюць агульны (выніковы) паток, ад выніковага патоку і частоты кручэння ўзбуджальніка залежыць выпрацоўваецца ім напружанне. Гэта напружанне падаецца на абмоткі ўзбуджэння галоўнага генератара. Першая (незалежная, 1F) абмотка сілкуецца напругай 110 ад дапаможнага генератара праз рэзістар, супраціўленне якога памяншаецца па меры перакладу кантролера на вышэйшыя пазіцыі. Гэтая абмотка задае лімітавую магутнасць, якая здымаецца з дызеля, у залежнасці ад пазіцыі (абаротаў).
Другая абмотка (паралельная, D) сілкуецца ад самога ўзбуджальніка, таксама праз рэзістар, але яго супраціў пры наборы пазіцый павялічваецца. Гэтая абмотка забяспечвае плыўнасць рэгулявання нагрузкі, а таксама, адлучыўшыся з дапамогай рэле баксавання пры баксаванніи цеплавоза, дае зніжэнне магутнасці для выхаду з боксования. Рэзістар ў яе ланцуга ліквідуе залежнасць напружання ўзбуджальніка ад частаты кручэння. Трэцяя абмотка (противокомпаундная, 2F) падключана паралельна дадатковым канцавоссяў галоўнага генератара і таму яе ток прама залежыць ад току галоўнага генератара і цягавых рухавікоў, а кірунак току ў абмотцы такое, што яна дзейнічае супраць двух іншых, памяншаючы выніковы магнітны струмень. Пры павелічэнні току, цягавых рухавікоў (напрыклад, пры падзенні хуткасці з-за руху на ўздым з цяжкім цягніком) выніковы магнітны струмень ўзбуджальніка падае, з ім падаюць напружанне ўзбуджальніка, ток ўзбуджэння галоўнага генератара і ў выніку ток цягавых рухавікоў. Гэтым не дапускаецца перагрузка цягавага генератара і дызеля. Пры падзенні цягавага току па меры разгону адбываецца зваротны працэс — падтрымліваецца аптымальная загрузка дызеля.
ЧМЭ3М
З мэтай павышэння эканамічнасці цеплавоза ЧМЭ3 канструктары завода Лакаматыўка-Сакалоўка крыху перапраектавалі яго. Паводле новага праекта ў 1977 годзе былі пабудаваныя два вопытныя цеплавозы ЧМЭ3М. Пасля выпрабаванняў яны паступілі ў доследную эксплуатацыю ў дэпо Любліно.
Было зроблена ўсяго два ЧМЭ3М, але ўжытыя на іх электроннае абсталяванне і новыя канструктыўныя рашэнні шэрагу вузлоў і дэталяў у далейшым выкарыстоўваліся заводамі пры стварэнні цеплавозаў ЧМЭ3Т і ЧМЭ5.
ЧМЭ3Т
У 1984 годзе завод «Лакаматыўка-Сакалова» пабудаваў два вопытныя цеплавозы ЧМЭ3. Т з рэастатным (электрадынамічным) тармажэннем (№ 4385 і 4596) і электронным абсталяваннем для рэалізацыі максімальнай магутнасці дызеля на нізкай частаце кручэння вала. У астатнім канструкцыя практычна ідэнтычная ЧМЭ3. Некаторыя звычайныя цеплавозы ЧМЭ3 дапрацоўваліся па падобнай схеме ўжо ў СССР.
Маса цеплавоза ЧМЭ3. Т (123 т), намінальная магутнасць (1350 к.с.) і максімальная хуткасць такія ж, як у цеплавоза ЧМЭ3. Станоўчыя вынікі выпрабаванняў першых асобнікаў сталі падставай для выпуску ў 1985 годзе доследнай партыі з 20 цеплавозаў ЧМЭ3Т, а затым і пачатку іх серыйнай вытворчасці. Усяго на чыгунках былога СССР працуе 1167 лакаматываў серыі ЧМЭ3Т.
ЧМЭ3Э
З 1987 года пачаўся выпуск цеплавозаў ЧМЭ3Э. На цеплавозах ЧМЭ3Э гэтак жа, як і на ЧМЭ3Т, усталяванае электроннае абсталяванне, якое забяспечвае рэалізацыю максімальнай магутнасці дызеля на нізкай частаце кручэння вала, якога не было на цеплавозах ЧМЭ3, але не ўстаноўлены рэастатны тормаз.
У 1987-1989 гадах ажыццяўлялася пастаўка цеплавозаў серыі ЧМЭ3Э. У 1987 г. дасведчаны ЧМЭ3Э № 5932 паступіў у СССР. У 1988 годзе была пастаўлена ўжо доследная партыя з 25 лакаматываў (№ 6220 — 6244). У 1989 г. было пастаўлена 220 шт. (№ 6665 — 6884).
Мадэрнізаваныя цеплавозы ЧМЭ3 з захаваным кузавам
Спецыялістамі Каломенскага заводу быў распрацаваны праект мадэрнізацыі ЧМЭ3 з устаноўкай дызель-генератара сямейства Д49 і рэастатнае тормаз. Першым цеплавозам так мадэрнізаваным апынуўся ЧМЭ3-1026 Паўночнай чыгункі. Ён атрымаў серыю ЧМЭ3К-1026.
У 2008 годзе Яраслаўскім Электровозоремонтным Заводам была праведзена мадэрнізацыя цеплавоза ЧМЭ3-4342, у ходзе якой старая ДГУ была заменена на дзве сучасных вытворчасці Яраслаўскага Маторнага завода. У сувязі з гэтым быў падвергнуты мадэрнізацыі капот кузава, кабіна машыніста і дададзеныя святлодыедныя буферныя ліхтары. На дадзены момант, цеплавоз прыпісаны да дэпо Ліхаборы Маскоўскай чыгункі і абслугоўвае Малое Кальцо Маскоўскай Чыгункі. Такі ж мадэрнізацыі падвергліся ЧМЭ3-2781, 2365, 2134, 4423, 1246 і 6184.
Чэшская фірма ZOS Nymburk стварыла свой канцэпт мадэрнізацыі. Фактычна замяняецца дызель, цягавы генератар, асучасніваецца электроніка; капот, каляскі і кабіна застаюцца ранейшымі. У прыватнасці, па такому праекту ў 2010 годзе былі мадэрнізаваны якія належаць Азербайджанскай ЖД (усе прыпіскі ТЧ-2 Баладжары), і яшчэ чатыры мадэрнізаваны ў 2011 годзе.
Мадэрнізаваныя цеплавозы ЧМЭ3 з новым кузавам
Чэшская фірма CZ LOKO a.s. распрацавала праект мадэрнізацыі цеплавозаў серыі ЧМЭ3. Фактычна ад старой машыны застаецца рама і каляскі, замяняецца кузаў і кабіна, ставіцца дызель «Caterpillar» з цягавым генератарам «Siemens»; замененыя таксама ўсе сілавыя і дапаможныя агрэгаты і механізмы. На Украіне такі мадэрнізаваны цеплавоз атрымаў серыю ЧМЭ3П (у дадзеным выпадку «П» — значыць праходзіў мадэрнізацыю на ПТРЗ) прыпіскі ТЧ-6 Папасная; у Літве серыю ЧМЭ3МЕ (ТЧ-2 Радвилишкис), у Латвіі серыю ЧМЭ3М.
CZ LOKO a.s. для БЧ дала тэхналогію вырабу, а дэпо Ліда ўзялося за праект мадэрнізацыі цеплавозаў ЧМЭ3 з прысваеннем новай серыі ТМЭ1 і ТМЭ2.
Джым Керы
Джэймс Юджын «Джым» Керы (James Eugene «Jim» Carrey; года, Ньюмаркет, Антарыа, Канада) — амерыкана-канадскі кінаакцёр, сцэнарыст, прадзюсар, вядомы па фільмах «Маска», «Эйс Вентура: Вышук хатніх жывёл», «Эйс Вентура: Калі кліча прырода», «Тупы і яшчэ тупей», «Ілжэц, хлус», «Брус Усемагутны», «Шоу Труман», «Чалавек на месяцы», «Вечнае ззянне чыстага розуму». Адзін з самых высокааплатных комікаў ЗША. Першая галоўная роля — Марк Кендал у фільме «Аднойчы ўкушаны».
Уладальнік двух і намінант на шэсць «Залатых глобусаў», уладальнік 11 розных прэмій «MTV Movie Awards», намінант на прэмію BAFTA, а таксама ўладальнік шэрагу іншых прэмій.
652
652 — высакосны год, які пачынаецца ў нядзелю. Гэта 652 год нашай эры, 652 год 1 тысячагоддзя, 52 год VII стагоддзя, 2 год 6-га дзесяцігоддзі VII стагоддзя, 3 год 650-х гадоў.
Allium scabriflorum
Allium scabriflorum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Турцыі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Турцыі.
IC 469
IC 469 — галактыка тыпу SBab у сузор’і Цэфей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 767
NGC 767 (іншыя абазначэнні — MCG -2-6-10, KUG 0156-098, IRAS01563-0949, PGC 7483) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Кіт.
Радзіно (Навадугінскі раён)
Радзіно (Родино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Грамошча
Грамо́шча (, Грамоще) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азінскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Адамоўскага сельсавета.
Канкан (горад)
Канка́н (Kankan) — горад у Афрыцы, ва ўсходняй частцы Гвінеі. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Канкан.
Горад знаходзіцца на рацэ Міло (Milo). Вузел аўтамабільных дарог, злучаючых канкан з гарадамі Сігіры, Керуанэ і Курусу. Чыгункай горад злучаны са сталіцай Гвінеі — горадам Конакры. Дзейнічае аэрапорт, прадпрыемствы харчовай прамысловасці, гандлю. Насельніцтва горада ў 1972 годзе налічвала каля 100 тыс. чал.
Гайдукоў
Гайдукоў — прозвішча.
Мазі
Мазі (Masi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Падуя.
Насельніцтва складае 1803 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 132 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 35040. Тэлефонны код — 0425.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Жорж Эжэн Асман
Жорж Эжэн Асман (Хаўсман) (Georges Eugène Haussmann), больш вядомы як барон Асман (baron Haussmann), (, Парыж —, Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч, прэфект дэпартамента Сена (1853—1870), сенатар (1857), член Акадэміі прыгожых мастацтваў (1867), горадабудаўнік, шмат у чым вызначыў сучаснае аблічча Парыжа.
Біяграфія
Асман нарадзіўся 27 сакавіка 1809 ў Парыжы, у пратэстанцкай сям’і нямецкага паходжання. Вучыўся ў калежы Генрыха IV, затым вывучаў права, паралельна займаючыся музыкай. У 1830 г. атрымаў пасаду супрэфекта Нерака.
У 1853 стаў прэфэктам дэпартамента Сена; захоўваў гэтую пасаду да 1870. Па загаду Напалеона III уладкаваў для прагулак парыжан Булонскі лес і некалькі паркаў у самым Парыжы, у прыватнасці паркі Мансуры і Бют-Шамон.
Перабудаваў шэраг населеных кварталаў, знясучы мноства старых (у тым ліку сярэднявечных) дамоў і праклаўшы многія, якія набылі пазней папулярнасць, бульвары. У агульнай складанасці пад кіраўніцтвам Асмана было рэарганізавана каля 60 % нерухомай маёмасці Парыжа.
У 1865 на свае працы Асман атрымаў крэдыт у 250 млн франкаў, у 1869 — яшчэ адзін, на 260 млн франкаў. Пры ўрадзе Эміля Аліўе барон Асман быў адлучаны ад пасады.
Асман памёр у Парыжы 11 студзені 1891 г.. Пахаваны на могілках Пер-Лашэз. Яго імем названы адзін з бульвараў у цэнтры Парыжа.
Горадабудаўнічыя працы барона Асмана ў Парыжы
Напалеон III прызначыў Жоржа Асмана прэфектам дэпартамента Сена ў 1853 г. Атрымаўшы карт-бланш ад манарха, Асман практычна перакраіў вулічную сетку Парыжа, разбурыўшы большую частку старога Парыжа для стварэння восяў, якія пранізваюць сталіцу і адкрываюць цудоўныя выгляды (перспектывы) на многія манументы горада. Усе горадабудаўнічыя працы мелі пад сабой сацыяльныя і ваенныя прычыны.
Укропенка
Укро́пенка (, Укропенка) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Мікрахвалевая печ
Мікрахвалевая печ, ЗВЧ-печ — электрапрылада, якая дазваляе здзяйсняць разаграванне водазмяшчальных рэчываў дзякуючы электрамагнітнаму выпраменьванню дэцыметровага дыяпазону (звычайна з частатой 2450 Мгц) і прызначаны для хуткага прыгатавання, падагрэву ці размарожванні ежы.