cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Надзвінскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Артукоўскага (Арцюкоўскага) сельсавета.
Федэральны прэзідэнт Германіі
Федэральны Прэзідэнт Германіі (Bundespräsident) — кіраўнік дзяржавы ў Германіі. Выконвае перад усім прадстаўнічыя функцыі. Апроч гэтага мае права распусціць Бундэстаг ў выпадку, калі канцлер ставіць пытанне даверу ў Бундэстагу і апошні галасуе бальшынёй за недавер канцлеру. Апошні раз гэта здарылася ў 2005 годзе, калі канцлер Шродэр пацярпеў паразу ў пытанні даверу, а пасля гэтага і на выбарах у новы Бундэстаг.
Прэзідэнт выбіраецца Бундэстагам на пяцігадовы тэрмін і можа быць перавыбраны толькі адзін раз на другі тэрмін.
Спіс федэральных прэзідэнтаў Германіі (у дужках час знаходжання на пасадзе):
Гл. таксама
Рэйхспрэзідэнт Германіі
Катыраўка
Катыраўка (Котыревка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Катыраўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Крапівенскага сельскага паселішча.
Петрыкаўскі пахаваны выступ
Петрыкаўскі пахаваны выступ (ад назвы горада Петрыкаў) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім і Мазырскім раёнах Гомельскай вобласці, у Цэнтральнай структурнай зоне Прыпяцкага прагіну. Выдзяляецца па паверхні фундамента, падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладаў.
На поўначы Петрыкаўскі пахаваны выступ сучляняецца з Капаткевіцка-Велікаборскай ступенню, на захадзе — з Мікашэвіцка-Жыткавіцкім выступам. Даўжыня выступу каля 70 км, шырыня да 25 км. Фундамент у межах выступу залягае на адзнаках ад -2200 да -4400 м і апускаецца ў паўночна-ўсходнім і паўднёва-ўсходнім напрамках. Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах вылучаецца мноства блокаў (Петрыкаўскае, Брынёўскае, Паўночна-Брынёўскае, Капцэвіцкае, Паўднёва-Залескае, Конкавіцкае, Пцічанскае, Заходне-Гарохаўскае, Паўднёва-Гарохаўскае падняцці і інш.). Структура паверхні міжсалявых адкладаў даследавана недастаткова. У разрэзе платформавага чахла выступу ўстаноўлены верхнепратэразойскія (магутнасць да 112 м), дэвонскія падсалявыя тэрыгенныя (каля 240 м), падсалявыя карбанатныя (да 200 м), ніжнесаляносныя (да 420 м), міжсалявыя (да 410 м), верхнесаляносныя (да 2000 м) і дэвонскія, каменнавугальныя, пермскія, мезазойскія і кайназойскія надсалявыя (да 2000 м) адклады.
Уладзіслаў Юліянавіч Малахоўскі
Уладзіслаў Юліянавіч Малахоўскі (Władysław Małachowski;, маёнтак Мацы Кобрынскага павета — ; Псеўданімы: Леон Варнэрке) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў на землях Беларусі і Літвы.
Біяграфія
Нарадзіўся 26 траўня 1837 года ў маёнтку Мацы Пружанскага павета, у шляхецкае сям’і колішняга пружанскага межавога і гродскага суддзі Юльяна Малахоўскага і Тэафіліі з Якубоўскіх. Пачаў навучанне ў школе ў Пружане, пасля адукацыю працягваў у Драгічыне. Скончыў Свіслацкую гімназію, Пецярбургскі інстытут інжынераў шляхоў зносін. Адзін з кіраўнікоў партыі «чырвоных», найбліжэйшы памочнік К. Каліноўскага. З чэрвеня 1863 г. уваходзіў у склад Аддзела кіраўніцтва правінцыямі Літвы, потым Выканаўчага аддзела Літвы. У лютым—сакавіку, чэрвені—жніўні 1863 г. паўстанцкі начальнік Вільні. Наладжваў сувязі з рускімі рэвалюцыянерамі, з арганізацыяй «Зямля і воля». Са жніўня 1863 г. за мяжой на нелегальным становішчы, выехаў у Пецярбург, потым у Кёнігсберг, дзе быў прадстаўніком Каліноўскага, удзельнічаў у выданні газеты «Глос з Літвы», займаўся закупкай і дастаўкай зброі для паўстанцаў. З 1866 г. жыў у Англіі пад прозвішчам Леон Варнэрке.
Набыў шырокую вядомасць шэрагам вынаходак у галіне фотатэхнікі, у 1875 г. сканструяваў фотаапарат са скручанай касетай, які спецыялісты лічаць прататыпам «Кодака». У 1880-я гады некалькі разоў пабываў у Расіі, у т.л. у Маскве і Пецярбургу, удзельнічаў у фотавыстаўках, у заснаванні секцыі фатаграфіі Расійскага імператарскага тэхнічнага таварыства.
Апошнія гады жыў у Жэневе. Леон Варнэрке памёр 7 кастрычніка 1900 года, па распаўсюджанае версіі — застрэліўся сам у адным з гатэлей ў Жэневы, следства не здолена знайсці прычыну самазабойтва. Рэдактар французскага выдання «Science et Industries Photographiques» Луіс-Філіп Клерк (Louis-Philippe Clerc) падае прычынай самабойства невылечную хваробу.
Сям’я
Пабраўся шлюбам з Марыяй з Плятэраў (у першым шлюбе Агінская), дачкой Францішка Ксаверыя Плятэра, ад якой у 1870 годзе нарадзілася дачка Зоф’я.
Мухамед Саід
Мухамед Саід ( — ) — віцэ-кароль Егіпта з 1854 па 1863 год.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1822 годзе, чацвёрты сын Мухамеда Алі-пашы і Аміны Ханім. Пасля смерці свайго пляменніка Абаса I, Мухамед Саід заняў пасаду віцэ-караля. Скасаваў манаполію ў эканоміцы, замяніў натуральную сістэму падаткаў на грашовую. Падтрымаў будаўніцтва Суэцкага канала паміж Міжземным і Чырвоным морамі. Міжземнаморскі партовы горад Порт-Саід на канале атрымаў сваю назву ў гонар Мухамеда Саіда.
Болган
Болган (Бо́лган) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
ФК Іпсвіч Таўн
«Іпсвіч Таўн» (Ipswich Town Football Club) — англійскі футбольны клуб з горада Іпсуіч.
1960-я
1960-мі называецца перыяд з 1960 па 1969 год у гісторыі чалавецтва.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Пружаны)
Касцё́л Унебаўзя́цця Найсвяце́йшай Дзевы Мары́і, сустракаецца таксама варыянт Міхайлаўскі касцёл — каталіцкі храм у Пружанах Пінскай дыяцэзіі, збудаваны ў 1883 годзе. Помнік архітэктуры неакласіцызму.
Пабудова
У сярэдзіне XIX стагоддзя было вырашана пабудаваць для каталікоў новы храм побач са старым драўляным, збудаваным яшчэ ў 1522 годзе. За яго пабудову ўзяўся мясцовы шляхціц Валенцій Швыкоўскі, які дзеля гэтай мэты запрасіў з Варшавы славутага архітэктара Генрыка Марконі. Аднак пасля падзей паўстання 1863 года яшчэ недабудаваны касцёл быў адабраны і перабудаваны пад праваслаўную царкву.
Паколькі стары храм згарэў, вернікі-каталікі дамагаліся таго, каб у Пружанах быў хоць адзін касцёл. Урэшце ў 1877 дазвол быў атрыманы з умоваю, што касцёл не будзе ўзвышацца над іншымі пабудовамі горада, а 21 снежня 1878 года зацверджаны праект. Узвядзенне храма ізноў фундаваў Валенцій Швыкоўскі; частку сродкаў (22 000 рублёў) выдзелілі царскія ўлады.
Храм узводзіўся на зямлі, выкупленай парафіянамі ў 1881 у памешчыка Быліны. Будаўніцтва касцёла скончылася ў 1883 годзе, 29 верасня ён быў перададзены духоўным уладам. Ля касцёла была збудаваная двухпавярховая званіца вышынёй амаль 8 метраў, у алтары якой былі змешчаныя абразы Маці Божай Вастрабрамскай, Маці Божай з кляштару ў Бярозе-Картускай, Маці Божай Ружанцовай, Святога Антонія, Святога Міхаіла і інш.
8 верасня 1884 года касцёл быў асвечаны пад тытулам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, св. Ганны і Св. Карла Барамеа. Мерапрыемствы зладзіў святар Караль Грынявіцкі.
У 1886 побач была збудаваная драўляная плябанія.
Гісторыя
Храм зведаў значныя пашкоджанні ў Першую сусветную вайну: пацярпеў будынак, амаль знішчана арганная частка.
У 1926—28 гадах вікарыем парафіі быў Фабіян Пачобут-Адляніцкі.
У 1929—1930 пры матэрыяльнай падтрымцы пружанскіх шляхціцаў Дзяконскага і Марачэўскага былі праведзеныя грунтоўныя аднаўленча-будаўнічыя працы. Храм поўнасцю адрамантавалі, замянілі дах і вокны, правялі электраасвятленне. Было адноўленае арганнае памяшканне. Перабудавалі і плябанію, пры якой з'явілася дадатковае памяшканне для парафіян.
У 1939 годзе вікарыем быў пастаўлены Казімір Свёнтак. Пасля прыходу Саветаў быў арыштаваны, знаходзіўся ў турме. З прыходам нацыстаў вызвалены, вярнуўся ў касцёл і служыў да 17 снежня 1944, калі зноў быў арыштаваны бальшавікамі. Праз няпоўныя два гады ў Польшчу з'ехаў пробашч парафіі кс. Антоній Ройка (Antoni Rojko), баючыся пераследу ўладаў. Вернікі працягвалі збірацца ў касцёле на малітвы нават без святара яшчэ два гады, пакуль ён не быў апячатаны 2 сакавіка 1948 года.
19 красавіка 1951 года райвыканкам вырашыў перабудаваць будынак пад Дом культуры. Драўляныя дэталі аргана выкарыстоўваліся для яго абагрэву, металічныя здадзены на металалом; касцёльнае ўбранства і вопратка пушчаны на пашыўку тэатральных касцюмаў. Частка маёмасці была распрададзена.
У пачатку 90-х гадоў мінулага стагоддзя вернікі сталі дамагацца вяртання касцёла. 4 жніўня 1991 ў Пружаны быў прысланы на душпастырскую дзейнасць кс. Эдвард Лоек, 2 снежня ўлады дазволілі правядзенне набажэнстваў у будынку Дома культуры ў нядзелі і святочныя дні. Першая мша адбылася ўжо 8 снежня 1991.
1 лютага 1993 года вернуты каталікам і асвечаны ў гонар Маці Божай. 6 лютага з гэтай нагоды ўрачыстую імшу цэлебраваў архібіскуп Казімір Свёнтак.
Рэстаўрацыя цягнулася да 1998 года. Поўную інвентарызацыю і дакументацыю па рэканструкцыі бясплатна зрабіў прафесар Інстытута кансервацыі помнікаў Кракаўскай палітэхнікі Віктар Зін. Давялося аднаўляць чатыры слупы, якія трымалі скляпенні і дах. Разбураныя печы і коміны, пастаўленыя падчас перабудовы пад Дом культуры, заменены стары дах, вокны атрымалі свой ранейшы выгляд, і інш.
14 жніўня 1998 адбылася ўрачыстая рэкансекрацыя святыні. Акт пра гэта на беларускай і польскай мовах захоўваецца ў храме. Да 2005 года вакол касцёла была збудавана агароджа і ўпарадкаваная тэрыторыя. На месцы знішчанага за камуністамі помніку Хрысту Збаўцы пастаўлены юбілейны крыж да 2000-годдзя хрысціянства.
Архітэктура
Помнік архітэктуры неакласіцызму.
Прамавугольны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. Галоўны фасад мае строгую сіметрычна-восевую двух'ярусную кампазіцыю, яго асноўная прамавугольная плоскасць завершаная высокім шчытом з трохвугольным франтонам, пастаўленым на прамавугольны атык з бакавымі ўвагнутымі валютамі.
Галоўны ўваход размешчаны ў глыбіні лоджыі, завершанай цыркульнай аркай. Бакавыя фасады рытмічна расчленены пілястрамі і прамавугольнымі ваконнымі праёмамі ў 2 ярусы.
З прычыны таго, што ўладамі была агавораная ўмова, што будынак касцёла не мог быць вышэйшым за іншыя пабудовы горада, архітэктар адмовіўся ад узвядзення вежаў. Скляпенні былі паднесены амаль пад самы дах, каб максімальна выкарыстаць адведзеную прастору.
Ала Барысаўна Пугачова
Ала Барысаўна Пугачова (, Масква, СССР) — савецкая і расійская эстрадная, прадзюсар, аўтар песень, кінаактрыса. Заслужаная артыстка РСФСР (1980), Народная артыстка РСФСР (1985), Народная артыстка СССР (1991), Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі.
Біяграфія
Нарадзілася 15 красавіка 1949 г ў Маскве.
Прадзед з прабабуляй Пугачовай (Павел і Марыя), у якіх было 7 дзяцей пражывалі ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці (Узгорск). Марыя (у акрузе была вядомай лекаркай і варажбіткай) дажыла амаль да 90 гадоў (памерла на хаду), пахаваная ў вёсцы Нядашава (Магілёўская вобласць), Павел памёр ва ўзросце каля 40 гадоў (пахаваны ў вёсцы Узгорск). У дзеда Пугачовай па бацькоўскай лініі (Міхаіл, выхадзец з Магілёўскай губерні) была родная сястра Настасся, дачка якой (стрыечная пляменніца Пугачовай) — Валянціна Пятроўна Валуева (72 гады на 2009 год, на 2009 год пражывала ў вёсцы Нядашава). У перыяд калектывізацыі Міхаіл з’яжджае ў Маскву дзе і застаецца. Там у яго нараджаецца Барыс (бацька Пугачовай).
Яе бацька, франтавік, быў дырэктарам па збыце на абутковай фабрыцы, сядзеў у турме за «гаспадарчыя злоўжыванні» ў 1960-я. Маці, Зінаіда Архіпаўна Адэгава, працавала на заводзе ў аддзеле кадраў. Абое памерлі ад інфарктаў. Бацька іграў у народным тэатры, маці ў час вайны ездзіла па франтах з агітбрыгадай. У Алы Пугачовай быў яшчэ брат Яўген, вайсковец, але яго таксама не стала праз праблемы з сэрцам.
Ала Пугачова займалася з пяці гадоў, спявала ў аркестры Алега Лундстрэма, з агітбрыгадамі радыёстанцый выступала перад палярнікамі і геолагамі на Крайняй Поўначы. На фестывалі «Залаты Арфей» у Балгарыі (1975) праславілася з песняй «Арлекіна».
Музычны крытык Зміцер Падбярэзскі кажа:
Былыя мужы Алы Пугачовай: цыркавы артыст Мікалас Орбакас (гэта яго дачка Крысціна Арбакайце), рэжысёр Аляксандр Стэфановіч, прадусар Яўген Болдзін, спявак Філіп Кіркораў. Яе цяперашні муж парадыст Максім Галкін.
Ала Пугачова — адна з найбагацейшых артыстак Расіі. Яна неаднаразова ўваходзіла ў «рэйтынг знакамітасцяў Forbes».
Пашпарт
Пашпарт (passaporto — дазвол на заход у порт, passeport — дакумент для праходу праз дзверы) — дзяржаўны дакумент, які сведчыць асобу ўладальніка і яго грамадзянства (падданства) пры выездзе з краіны і вяртанні на радзіму і пры падарожжах па іншых краінах.
Гісторыя
У сярэднявяковай Еўропе, збольшага ў Францыі і некаторых італьянскіх княствах назвай «пашпарт» акрэслівалі розныя дакументы, што дазвалялі купцам наведваць гарады. Праз шмат стагоддзяў у большасці краін не існавала абавязковага дакумента, які б быў патрэбны для замежных падарожжаў. Выключэннем была царская Расія і Асманская імперыя. Расійскія пагранічныя ваяводы прапускалі замежнікаў толькі пры наяўнасці ў іх «праезджых» грамат. Пётр I наяўнасць такіх грамат абгрунтаваў заканадаўча ў 1719 годзе.
Заканадаўства і дакументы ў Еўропе для замежных вандровак пачалі ўводзіць толькі ў XIX стагоддзі. Першыя агульныя пашпарты і неабходнасць валодання імі для пераходу праз граніцу заснавала Францыя (1867), Брытанская імперыя (1873), Італьянскае Каралеўства (1873) і ЗША (1889). Пасля Першай сусветнай вайны ў Еўропе паўстала патрэба пашпартнага і мытнага рэгулявання.
Пасля Другой сусветнай вайны ў краінах савецкага блоку была абмежавана выдача дазволаў на выезд за мяжу. У СССР для вандроўкі за межы краіны патрабаваўся «замежны пашпарт». У калгасах пашпарты не выдавалі наогул да сярэдзіны 60-х гадоў XX стагодздзя, каб стрымаць адток насельніцтва ў гарады.
Гісторыя беларускага пашпарта
Першыя пашпарты на беларускай мове (лацінцы) пачала выдаваць у Обер-Осце нямецкая адміністрацыя ў акрузе Галоўнакамандуючага на Усходзе ў 1916—1917 гадах. Яны былі на нямецкай і беларускай мовах. На 5 старонках утрымліваліся асабістыя звесткі асобы, месца нараджэння, дзе жыве, чым займаецца, веравызнанне, фатаздымак у рост чалавека, асаблівыя прыкметы, адбіткі «правага паказнога пальца», подпіс прадстаўніка мясцовай улады альбо двух сведак.
У 1993 годзе быў зацверджаны ўзор беларускага пашпарта (пастанова Савета Міністраў РБ 14 ліпеня 1993 г. N 463 «Аб зацвярджэнні палажэння аб пашпарце грамадзяніна РБ, узору гэтага пашпарта і апісання яго»).
Пасля рэферэндума 14 мая 1995 года былі змененыя дзяржаўныя сімвалы Рэспублікі Беларусь. Таму ў 1996 годзе былі ўведзеныя новыя ўзоры беларускага пашпарта.
Вэрхня Слабідка
Вэрхня Слабідка (Ве́рхня Слобі́дка) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3371
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гарадышчэ (Пішчанскі раён)
Гарадышчэ (Городи́ще) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дзмітрый Пятровіч Булахаў
Дзмітрый Пятровіч Булахаў (, Мінск — ) — беларускі палітык, Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1959 годзе ў Мінску. Працоўную дзейнасць пачаў рабочым на швейнай фабрыцы Магілёва. У 1980—1984 гадах вучыўся ў Мінскай вышэйшай школе МУС СССР. Пасля заканчэння яе працаваў следчым, затым старшым следчым у Магілёўскім абласным упраўленні ўнутраных спраў.
У сакавіку 1990 абраны народным дэпутатам БССР, а праз тры месяцы, на першай сесіі Вярхоўнага Савета, узначаліў Камісію ВС па заканадаўстве і аўтаматычна зрабіўся членам Прэзідыуму ВС БССР.
На пачатку студзеня 1992 года на дарозе Мінск — Магілёў Булахаў, кіруючы службовай «Волгай», насмерць збіў жанчыну. У МУС вырашылі не ўзбуджаць крымінальнай справы, патлумачыўшы, што віны кіроўцы не было.
У красавіку 1994 Дзмітрый Булахаў узначаліў ініцыятыўную групу па зборы подпісаў за вылучэнне на пасаду прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі. Журналіст і палітык Сяргей Навумчык пераказаў меркаваныя планы Дзмітрыя Булахава і Віктара Ганчара, згодна з якімі пасля выбараў апошні меў быць прызначаны прэм’ерам, а Булахаў — старшынём Канстытуцыйнага Суда; затым, калі пасля абвінавачванняў у парушэннях Канстытуцыі Лукашэнка адхіляецца ад улады, Ганчар абіраецца прэзідэнтам, а Булахаў узначальвае Вярхоўны Савет.
Адразу пасля інаўгурацыі, у ліпені 1994, наваабраны прэзідэнт А. Лукашэнка, вылучыў Дз. Булахава на пасаду старшыні Канстытуцыйнага Суда. Але галасоў дэпутатаў не хапіла.
У 1995 годзе Булахаў скептычна выказаўся пра ініцыяваны Лукашэнкам рэфэрэндум, затым прадстаўляў Вярхоўны Савет 12-га склікання, які ўвайшоў у канфлікт з Лукашэнкам, у Канстытуцыйным Судзе. Ён не быў абраны ў дэпутаты Вярхоўнага Савета 13-га склікання, увосень 1996 надрукаваў у прэсе «Ліст да бацькоў», дзе тлумачыў, чаму нельга падтрымліваць Лукашэнку. Далей на некалькі гадоў яго імя знікае з газетных палос, згадваецца, што ён спрабаваў сябе ў бізнэсе.
У сакавіку 2000 года ўказам Аляксандра Лукашэнкі прызначаны прадстаўніком Беларусі ў органах СНД. У красавіку 2006 Лукашэнка зрабіў яго сваім памочнікам і прадстаўніком у Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь.
Памёр Дзмітый Булахаў у сваёй кватэры ў ноч з 7 на 8 верасня 2006 года. Пахаваны на мінскіх Усходніх могілках.
Літаратура
Навумчык С. Дзевяноста чацьверты. (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе.) — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2015. 350 с.: іл. ISBN 978-0-929849-70-6
Ілары Барашка
Ілары (Іларыён Мацвеевіч) Барашка (,  — ) — беларускі савецкі і.
Біяграфія
Скончыў БДУ ў 1930, кінаакадэмію ў Маскве ў 1938. Працаваў у перыядычным друку, на кінастудыі «Савецкая Беларусь» (1932-36). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Пасля вайны ў міністэрствах культуры СССР і РСФСР. Аўтар празаічных зборнікаў «У прасторы» (1926), «Камунары», «На розныя тэмы» (абодва 1931), «Блізкія далі» (1959), аповесці «Рыгор Галота» (1929), вершаванага нарысу «Асінстан» (1931), сцэнараў фільмаў «Дняпро ў агні» (сумесна з Р. Кобецам), 1937, «Якуб Колас — народны паэт Беларусі», «Георгій Скарына» (1963) і іншых.
Пераклаў з беларускай мовы шэраг драматургічных твораў, у прыватнасці, п’есу А. І. Маўзона «Канстанцін Заслонаў».
Альберт Вітольдавіч Мінкевіч
Альберт Вітольдавіч Мінкевіч (нар., Мінск) — беларускі фізік-тэарэтык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1988). Член Еўрапейскай акадэміі навук (Брусель, 2002).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1963).
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1964, фізічны факультэт, кафедра тэарэтычнай фізікі і астрафізікі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: калібровачны падыход у тэорыі гравітацыйнага ўзаемадзеяння; рэлятывісцкая касмалогія і астрафізіка.
Санкт-Гален
Санкт-Гален (St. Gallen, Sanggale, Saint-Gall, San Gallo) — горад ва ўсходняй частцы Швейцарыі, сталіца кантона Санкт-Гален. Горад размешчаны недалёка ад Бодэнскага возера на вышыні прыкладна 700 метраў над узроўнем мора і з’яўляецца адным з самых высакагорных гарадоў Швейцарыі. Названы ў гонар святога Гала. Узнік вакол бенедыктынскага кляштара Св. Гала. Манастырскія будынкі з барочнай залай бібліятэкі ўключаны ў пералік сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Горад быў заснаваны ў VII стагоддзі і з’яўляецца культурным і эканамічным цэнтрам ўсходняй Швейцарыі. Сучасны горад уключае ў свой ​​склад старой гарадской акругі (да 1798 — імперскі горад і Рэспубліка Санкт-Гален) і шэраг навакольных вёсак (Хафнерсберг, Ротмонтэн, Бруген, Лахен, Санкт-Фідэн і іншыя), якія раней належалі камунам Штраўбэнцэль і Таблат і уключаных у склад горада ў 1918 годзе.
Петрыкаўскае падняцце
Петрыкаўскае падняцце (ад назвы горада Петрыкаў) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, у межах заходняй частцы Шастовіцкай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1955 годзе па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы, а ў 1970 годзе па падсалявых дэвонскіх адкладах сейсмічнымі даследаваннямі.
Па паверхні фундамента і падсалявых адкладах падняцце ўяўляе сабой монаклінальны блок, які ўздымаецца на паўночны захад пад вуглом 4—6° і абмежаваны з усіх бакоў разрыўнымі парушэннямі. Мінімальныя адзнакі паверхні фундамента ў галаўной частцы блока -1800 м, падсалявых адкладаў -1300 м. Па паверхні міжсалявых адкладаў Петрыкаўскае падняцце — паўантыклінальная складка субшыротнага распасцірання, якая прымыкае на поўдні да разрыўнога парушэння памерам 4×1,5 км з мінімальнай адзнакай у скляпенні -1200 м і амплітудай 100 м. Па паверхні верхняй саляноснай тоўшчы выдзяляецца брахіантыкліналь памерам 7×5,5 км з мінімальнай адзнакай у скляпенні -350 м і амплітудай 50 м. Скляпенне яе ссунута адносна галаўной частцы падсалявога блока на 4 км на поўдзень. Пачало фарміравацца падняцце ў варонежска-яўланаўскі час (позні дэвон). Найболш інтэнсіўны рост адбыўся ў лівенскі і задонска-ялецкі час позняга дэвону. Падсалявое падняцце да пачатку лебядзянскага часу ў асноўным было сфарміравана. Пачынаючы з лебядзянскага часу інтэнсіўнасць росту паступова слабее.
Манданічы
Манданічы (Mandanici) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Domenica.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аскольд
Аскольд — паўлегендарны кіеўскі князь. Па арабскіх крыніцах — славянін, апошні прадстаўнік дынастыі Кія, а па даных «Аповесці часавых гадоў» — вараг, дружыннік Рурыка. У карысць скандынаўскага паходжання Аскольда сведчаць яго імя. Некаторыя даследчыкі лічаць, што Аскольд — не імя, а мянушка скандынаўскага варага або князька, скажонае ад Iskold — «халодны, як лёд». У пачатку 60-х гг. IX в. ён накіраваўся разам з Дзірам у Візантыю, па шляху занялі Кіеў. У 882 г. Аскольд і Дзір былі зрынуты пераемнікам Рурыка Алегам і пакараныя як узурпатары. Шматлікія даследчыкі выказваюць сумневы ў тым, што Аскольд быў сучаснікам і адначасова княжыў у Кіеве.
Грабарыўка (Пішчанскі раён)
Грабарыўка (Гра́барівка) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Станіслаў Каня
Станіслаў Каня (Stanisław Kania; ,Урацанка, Польская Рэспубліка —, Варшава) — польскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, першы сакратар цэнтральнага камітэта Польскай аб’яднанай рабочай партыі (1980—1981). Дэпутат Сейма ПНР VI—IX скліканняў (1972—1989).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Урацанка ў сям’і малазямельнага селяніна. З 1942 года быў рабочым. З 17-гадовага ўзросту (1944 года) — удзельнік антыфашысцкага супраціву.
У красавіку 1945 года ўступіў у Польскую аб’яднаную рабочую партыю. Вёў грамадскую работу сярод моладзі, быў адным з арганізатараў польскага моладзевага руху.
Вятхінскі сельсавет
Вятхі́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Вятхінь.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Артукоўскага (Арцюкоўскага) сельсавета.
Захарыўскі раён
Захарыўскі раён (Захарівський район), да 2016 года — Фрунзіўскі раён (Фрунзівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Захарыўка (Захарівка).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 20341 чалавек, плошча — 956 км².
19 мая 2016 года Вярхоўная Рада Украіны ў рамках дэкамунізацыі прыняла пастанову аб перайменаванні Фрунзіўскага раёна ў Захарыўскі раён.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 11 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 51 сяло.
Сацыял-дэмакратычная партыя Аўстрыі
Партыя з’яўляецца членам Сацыялістычнага Інтэрнацыяналу і Партыі еўрапейскіх сацыялістаў.
З пачатку да 1918 года
Сацыялістычныя і рабочыя арганізацыі пачалі фармавацца ў Аўстрыі ў сярэдзіне 19 стагоддзя. Першае пасяджэнне партыі адбылося ў 1874 годзе. У наступныя гады фракцыйнай барацьбы партыя раскалолася на памяркоўныя і анархісцкія групоўкі. Яны былі аб’яднаны ў 1889 годзе, як Сацыял-дэмакратычная рабочая партыя Аўстрыі (Сацыял Arbeiterpartei Österreichs, SDAPÖ), дзякуючы працы доктара Віктара Адлера. 12 ліпеня 1889 года быў надрукаваны першы выпуск партыйнай газеты Arbeiter-Zeitung. Партыя была першапачаткова блізкая да марксізму і працягвала расці, асабліва ў Вене, прамысловых раёнах Багеміі, Маравіі, Штырыі, Ніжняй Аўстрыі і Верхняй Аўстрыі.
Партыя ўдзельнічала ў стварэнні Другога Інтэрнацыяналу ў Парыжы 14 ліпеня 1889 года. Партыя выступала за пашырэнне правоў работнікаў, уключаючы іх права голасу. У Бруннерскай праграме верасня 1899, сацыялісты запатрабавалі, каб Аўстра-Венгерскай імперыі была пераўтворана ў федэратыўную дэмакратычную дзяржаву. Выбарчае права было прадастаўлена толькі пасля ўсеагульнай забастоўкі ў 1907 годзе. У 1911 сацыялісты сталі наймацнейшай партыяй у парламенце.
Партыя першапачаткова падтрымлівае аб’яву вайны супраць Сербіі пасля забойства ў Сараеве ў эрцгерцага Франца Фердынанда і яго жонкі Сафі, герцагіні Хоэнберг ў 1914 годзе, але неўзабаве зразумела, што катастрафічная вайна аказалася нежыццяздольнай.
Другая Рэспубліка
На парламенцкіх выбарах у красавіку 1966 года АНП атрымала ўрадаваю большасць і, такім чынам, магчымасць кіраваць у адзіночку.
У чэрвені 1974 года кандыдат ад Сацыялістычнай партыі Рудольф Кірхшлегер перамог на прэзідэнцкіх выбарах.
Футболгольф
Футболгольф, або футбольны гольф (ад Football і Golf) — гэта спалучэнне двух відаў спорту: футбола і гольфа. Правілы падобныя на правілы гульні ў гольф, але гуляюць нагамі і футбольным мячом і лункі адпаведнага памеру.
Апісанне
Футболгольф — гэта спартыўная гульня, у якой асобныя ўдзельнікі або каманды спаборнічаюць, заганяючы футбольны мяч у спецыяльныя лункі ўдарамі нагі, спрабуючы прайсці адведзеную дыстанцыю за мінімальную колькасць удараў, і абыйсці пры гэтым існуючыя перашкоды (калі такія маюцца на лунцы). У гульні неабходна прайсці ўсе поле (курс), а гэта 9 або 18 лунак, за мінімальную колькасць удараў (пар). Футболгольф — гэта гульня ў якой няма узроставых абмежаванняў. Гуляць можа кожны. Бо футболгольф — гульня для людзей любога ўзросту, полу і ўзроўню спартыўнай падрыхтоўкі.
Базавыя правілы гульні
Гульня пачынаецца з першага ўдару па мячы з размечанай стартавай пляцоўкі. Калі мяч спыняецца ажыццяўляецца паўторны ўдар. Сэнс гульні заключаецца ў тым, каб забіць мяч у лунку з найменшай колькасцю удараў. Пасля таго, як гульцы пачалі гульню, мяч, які знаходзіцца далей ад лункі разыгрываецца першым. Пасля праходжання лункі гульцы запісваюць вынікі ў свае карткі (англ. Score-card). Кожнае дакрананне нагой да мяча лічыцца за ўдар. Калі мяч патрапіў на іншую лунку або ў ваду, то прыпісваецца 1 штрафны ўдар і гульня працягваецца з папярэдняга месца ўдару. Той гулец, які прайшоў усе лункі з найменшай колькасцю пар, лічыцца пераможцам.
Гісторыя
Футболгольф (ці футбольны гольф) верагодна мае свае вытокі з Швецыі, дзе ў 1980 годзе ўжо гулялі ў футболгольф і пачалі развіваць гэтую гульню па ўсім свеце. Першы чэмпіянат свету па футболгольфу быў праведзены ў Дірмштайне, Германія ў 2007 годзе. З тых часоў чэмпіянаты свету праводзяцца штогод. На сённяшні дзень існуе больш за 80 курсаў для гульні ў футболгольф. Большасць з іх размешчаны ў Скандынавіі. Існуюць таксама курсы ў Іспаніі, Бразіліі, Тайландзе, Украіне, Чэхіі, Вялікабрытаніі і Ірландыі. Ва Украіне першае поле для гульні ў футболгольф было адчыняна 24 мая 2014 на базе сямейнага комплексу «Dergachov», які размешчаны ў маляўнічым кутку Кіеўскай вобласці, Абухоўскі раён с. Веремье. Распрацоўкай дызайну і будаўніцтвам першага ў Украіне поля для гульні ў футболгольф займалася кампанія «FootballLand». Менавіта гэта поле ўжо ўключана ў WFGA (WFGA — «Word Footballgolf Association»).
Сусветная Асацыяцыя
Стандарты гульні, правілы гульні, правядзенне міжнародных чэмпіянатаў і рэйтынгі гульцоў кіруюцца WFGA (англ. WFGA — «Word Footballgolf Association») — Сусветнай асацыяцыяй па футболгольфу, якая ўяўляе сабой міжнародны кіруючы орган. І была створана спецыяльна для вырашэння такіх пытанняў. Прэзідэнт асацыяцыі Йоакім Віберг. Лепшыя ў сваіх краінах гульцы ў футболгольф — Кобер Алекс (Германія), Лундін Эрык (Швецыя), Шмюкер Марцін (Данія), Тельес Ціта (Іспанія), Андрыюс Зініс (Літва), Нойман Томаш (Чэхія), Олишкевич Аляксандр (Украіна). Дадзеныя ўзятыя з рэйтынгавай табліцы WFGA станам на 2014 год.
Міяс (значэнні)
Назву Міяс маюць:
Паўль Брайтнер
Паўль Брайтнер (Paul Breitner; нар. ) — нямецкі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1974 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Дмытрашкіўка
Дмытрашкіўка (Дмитра́шківка) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дзмітрый Іванавіч Барашкін
Дзмітрый Іванавіч Барашкін (нар., в. Шавялі, Лёзненскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Калыніўка (Пішчанскі раён)
Калыніўка (Кали́нівка) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3372
IC 3372 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Губернатары Гродзенскай губерні
Губернатар Гродзенскай губерні — кіраўнік губерні ў складзе Расійскай імперыі, які валодаў адміністрацыйнай, судовай, ваеннай, фінансавай і палітычнай уладай. Губернатар прызначаўся імператарам згодна з дакладам міністра ўнутраных спраў з асоб, якія належалі вышэйшым колам дваранства. Губернатар з’яўляўся старшынёй губернскага праўлення, статыстычнага камітэта і губернскіх прысутнасцяў. Ён таксама быў старшынёй або членам каля 20 розных губернскіх камісій і камітэтаў.
На працягу існавання губерні гродзенскімі губернатарамі і выконваючымі іх абавязкі былі 36 чалавек, якія ў большасці сваёй з’яўляліся выхадцамі карэнных расійскіх губерняў: Разанскай, Наўгародскай, Пецярбургскай, Цвярской, Калужскай, Кастрамской і інш. Большасць з губернатараў былі праваслаўныя, але таксама сярод іх быў адзін ахрышчаны яўрэй, трое вызнавалі каталіцтва (С. Ф. Урсын-Нямцэвіч, М. Т. Бутаўт-Андрайковіч і ), яшчэ трое — лютэранства (, і ), а  вызнаваў англіканства.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года губернскія праўленні і пасады губернатараў былі ліквідаваныя, наўзамен іх уводзіліся пасады губернскіх камісараў Часовага ўрада.
Калі кіраванне губерняй прыйшлося па большай частцы на наступнага кіраўніка, то вылучаецца яго колерам і наадварот.
Усход (антарктычная станцыя)
Усход (Восток) — расійская антарктычная станцыя ва Усходняй Антарктыдзе на Зямлі Прынцэсы Елізаветы. Знаходзіцца ў адным з самых суровых месцаў планеты на вышыні 3500 м над у.м., адначасова на Полюсе холаду і адным з Полюсаў недасяжнасці. Да асноўных лімітуючых фактараў адносяцца тэмпература і амаль нулявая вільготнасць паветра, недахоп кіслароду. Менавіта на станцыі Ўсход 21 ліпеня 1983 года была зафіксавана самая нізкая на Зямлі тэмпература — -89,2°С. Назву атрымала ў гонар судна «Усход», якім камандваў Ф.Ф.Белінсгаузен, — флагмана Расійскай Імператарскай Антарктычнай экспедыцыі. Асноўныя напрамкі навуковых даследванняў — вывучэнне ледавіковага шчыта, падлёднага возера Усход пад ім, а таксама магнітасферы Зямлі.
Гісторыя
Да сярэдзіны 1950-х ў глыбіні Антарктыды не мелася сталых навуковых базаў. Станцыя Усход была ўзведзена савецкімі палярнікамі 16 снежня 1957 годзе падчас. З таго часу станцыя не спыняе сваёй працы больш за 60 гадоў, за выняткам лютага — лістапада 1994.
Геаграфічнае становішча
Адна з першых палярных станцый у глыбіні мацерыка і адна з самых ізаляваных палярных станцый. Самая паўднёвая круглагадовая станцыя пасля амерыканскай Амундсен-Скот. Станцыя знаходзіцца на высокім Антарктычным плато на вышыні 3489 м над узроўнем мора ў 1300 км ад Паўднёвага геаграфічнага полюса. Сувязь са знешнім светам ажыццяўляецца паветраным транспартам праз станцыю Мірны.
Прыродныя ўмовы
На станцыі палярны дзень і палярная ноч доўжацца па 4 месяцы. У плане пораў году палярны дзень тут супадае з "летам", у снежні-студзені сярэдняя тэмпература складае каля -27°С (абсалютны максімум — -14°С). Цягам 4 месяцаў палярнай ночы-зімы сярэднія тэмпературы складаюць -61 — -64°С. Абсалютны мінімум -89,2°С, зафіксаваны на станцыі 21 ліпеня 1983 года, дае ёй права звацца Полюсам холаду Зямлі. У 1974 годзе брытанскія навукоўцы праводзілі паветраную радарную здымку і выявілі пад ледавіковым шчытом вялізную вадкую масу, аднак існаванне падлёднага возера было даказана толькі ў 1991, а ў 1996 расійскія і брытанскія навукоўцы акрэслілі ягоныя межы.
Чалавек на станцыі
Насельніцтва станцыі як правіла складае 25 чалавек летам і 13 — зімой. Геаграфічнае становішча станцыі робіць яе найбольш зручным месцам для даследвання змяненняў стану магнітасферы. Іншыя напрамкі даследванняў: актынаметрыя, кліматалогія, гляцыялогія, медыцына. Цяжкасці, з якімі прырода накідваецца на чалавека на Усходзе, апісаны палярнікам Уладзімірам Саніным у кнігах «72°С ніжэй за нуль» і «Пачатковец у Антарктыдзе».
Побач са станцыяй размешчаны два гістарычныя манументы, што адлюстроўваюць мінулае палярных даследванняў: гэта "ўдзельнік" экспедыцыі 1957 года трактар АТТ 11 і свідравальны комплекс прафесара Кудрашова.
Рэчыцкі дзяржаўны педагагічны каледж
Рэчыцкі дзяржаўны педагагічны каледж — сярэдняя навучальная ўстанова ў г. Рэчыца.
Гісторыя
Гісторыя пачалася са дня стварэння ў 1930 годзе Рэчыцкага педагагічнага вучылішча, якое праіснавала да 1956 года. За гэты перыяд дыпломы настаўніка пачатковых класаў атрымала больш за 1800 выпускнікоў. І толькі ў 1991 годзе на базе тэхнічнага вучылішча № 86 зноў адчыніла свае дзверы педагагічнае вучылішча, якое рыхтавала настаўнікаў беларускай мовы і літаратуры. У 1993 годзе Рэчыцкае педвучылішча першае ў Гомельскай вобласці атрымала статус каледжа. У 2003 годзе каледж перайменавалі ва ўстанову адукацыі «Рэчыцкі дзяржаўны педагагічны каледж».
Аляксандр Сяргеевіч Міхалёў
Аляксандр Сяргеевіч Міхалёў (нар. ) — беларускі вучоны, доктар тэхнічных навук (1980), прафесар (1982).
Скончыў Разанскі радыётэхнічны інстытут (1962). Заснавальнік і загадчык (1981—2002) кафедры кібернетыкі (цяпер кафедра тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій) Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Галіна навуковых інтарэсаў: робататэхніка; тэорыя нелінейных сістэм аўтаматызаванага кіравання; інавацыі, сістэмны аналіз і менеджмент у адукацыйных сістэмах і інш.
Леанард Коэн
Леана́рд Но́рман Ко́эн (Leonard Norman Cohen;, Манрэаль, Канада — ) — канадскі паэт, пісьменнік, спявак і аўтар песен. Творы закранаюць тэмы рэлігіі, палітыкі, адзіноцтва, сексуальнасці і чалавечых узаемаадносін. Уключаны ў абедзве Залы славы канадскай музыкі, у Залу славы канадскіх аўтараў песен, у Амерыканскую Залу славы рок-н-рола. Афіцэр ордэна Канады, а з 10 кастрычніка 2002 года — кампаньёнам ордэна Канады. Песні Коэна аказалі вялікі ўплыў на многіх паэтаў-песеннікаў і музыкаў. На яго песні існуюць шмат кавер-версій.
Верш «Каханкі» пераклала на беларускую мову Вальжына Морт.
Берасцейскі абраз Маці Божай
Берасцейскі абраз Маці Божай — абраз, які, паводле падання, раней захоўваўся ў касцёле дамініканцаў у мястэчку Шараўцы на Падоллі, потым у Берасцейскім кляштары дамініканцаў. У час казацкіх войнаў 17 стагоддзя захоплены татарамі, але адбіты М.Патоцкім, жонка якога Святаслава аздобіла абраз металічным абкладам з каронамі. Абраз намаляваны на палатне, наклееным на дошку памерам 120х80 см; кампазіцыя мае заходнееўрапейскае паходжанне. Знаходзіцца ў Брэсцкім парафіяльным касцёле Святога Крыжа. Захаваўся і металічны абклад 2-й паловы 17 стагоддзя. 30 чэрвеня 1995 года абраз урачыста каранаваны як цудатворны.
Сезон 2019 ФК Дняпро Магілёў
У 2019 годзе футбольны клуб «Дняпро» з Магілёва прымаў удзел трох афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на снежань 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Рэзервовы склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Зіма 2018—2019
Прыведзены трансферы мінскага «Промня».
Прыйшлі ў клуб
1 Раней — у арэндзе
² У арэнду
Пакінулі клуб
1 З арэнды
² Раней — у «Баранавічах» у арэндзе
4 У арэнду
6 Прыйшоў у каманду 06.02.2019 з «Іслачы»
1 У арэнду
² Раней — у арэндзе
Казліўка (Пішчанскі раён)
Казліўка (Козлі́вка) — вёска ў Пішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Свіроніс
Свіро́ніс (Svironys, традыцыйная беларуская назва — Свіраны) — вёска ў Вільнюскім раёне Вільнюскага павета Літвы.
Шыман Канарскі
Шыман (Сымон) Канарскі (Szymon Konarski;, в. Дабкішкі, Аўгустоўскага пав., Польшча — ) — дзеяч нацыянальна-вызваленчага руху ў Польшчы, Літве і на Беларусі.
Біяграфія
Са збяднелай шляхты.
Удзельнік паўстання 1830—1831 гадоў, быў у эміграцыі ў Францыі. У 1835 г. нелегальна вярнуўся з эміграцыі ў Расію і стварыў падпольную арганізацыю «Садружнасць польскага народа». Фактычна Шыман Канарскі рыхтаваў новае паўстанне. У Беларусі ён знайшоў немалую колькасць прыхільнікаў, а яго арганізацыя пачала разрастацца, быў нават створаны філіял «Жаночае таварыства». Але ў маі 1838 г. Ш. Канарскага арыштавалі. Як вынік — на працягу 1838—1839 гг. пракацілася хваля арыштаў. У вязніцы трапілі: Тамаш Булгак, Эдвард Жалігоўскі, Ян Станіслаў Казакевіч, Франц Савіч, Адам Сузін, Людвік Трынкоўскі, Ева Фялінская, Ян Ястржэмбскі. У 1840 г. быў схоплены ўдзельнік звязанага з Ш. Канарскім «Дэмакратычнага таварыства» філосаф і медык Мацей Лавіцкі.
Баранаўка (Злынкаўскі раён)
Баранаўка (Барановка) — вёска ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Спірыдонавабудскага сельскага паселішча.
Міндоўг
Міндоўг (Мендог, Mindowe, ст.-рус.: Мидогъ, Мендогъ, Минъдовгъ; ; Myndowen; каля 1195 — 12 верасня 1263) — першы вялікі князь літоўскі (канец 1248—1253 і 1261—1263), першы і апошні кароль літоўскі (1253—1261).
Баранаўка (Злынкаўскі раён)
Гісторыя
Узгадваецца з XVIII стагоддзя як рудня; да Першага падзелу ўваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай. Пазней — у Магілёўскай (з 1919 — Гомельскай) губерні, у тым ліку з 1861 года — у складзе Стараюркавіцкай воласці Гомельскага павета. Была ў парафіі вёскі Старыя Юркавічы. З 1877 года дзейнічаў дзёгцярны завод Азбеля.
Міндоўг
Княжэнне Міндоўга прыйшлося на пачатак утварэння новай цэнтралізаванай дзяржавы — Вялікага Княства Літоўскага, якое першапачаткова ўключыла ў сябе ўсходнеславянскія і балцкія землі ў Панямонні (якія цяпер уваходзяць у Рэспубліку Беларусь і Літоўскую Рэспубліку). Гэты працэс адбываўся ў сярэдзіне XIII ст. — у складаны час, калі ў выніку пагрозы з боку Лівонскага ордэну і мангола-татарскага нашэсця склаліся цяжкія ўмовы для існавання славянскага і балцкага насельніцтва. Такія абставіны вымушалі Міндоўга шукаць шляхі для ўмацавання сваёй дзяржавы і неаднойчы змяняць саюзнікаў.
Баранаўка (Злынкаўскі раён)
Гісторыя
З 1923 года ў Чуравіцкай воласці Навазыбкаўскага павета; у 1929—1932 у Чуравіцкім раёне, у 1932—1939 і 1959—1988 — у Навазыбкаўскім; у 1939—1959 і з 1988 года па цяперашні час — у Злынкаўскім раёне.
Міндоўг
У гісторыі Літоўскай Рэспублікі ВКЛ з’яўляецца княствам, з якога пачалася літоўская дзяржаўнасць, а Міндоўг — першым правіцелем літоўскай дзяржавы. У гісторыі Рэспублікі Беларусь, на землях якой дзяржаўнасць пачалася з больш ранніх Полацкага і Тураўскага княстваў, Міндоўг выступае як першы правіцель ВКЛ — дзяржавы, якая ў далейшым ахапіла ўсю сучасную тэрыторыю Беларусі, Літвы і шэраг суседніх зямель.
Баранаўка (Злынкаўскі раён)
Гісторыя
У 1920—2005 гадах у складзе Кажаноўскага сельсавета (у 1954—1959 часова ў Петрацінскім сельсавеце).
Міндоўг
Імя
Імя Міндоўг (Міндаўг) — з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў. Такія імёны дайшлі з індаеўрапейскай эпохі і ўласцівыя іменнікам народаў індаеўрапейскага паходжання.
Першая іменная аснова Min- звязаная з літ. mintis «думка», minti «думаць; мець на ўвазе; прыгадваць» (далей звязана з індаеўрапейскім men- «думаць; разумова ўзрушвацца» ). У раннелітоўскім іменніку гэтая аснова была асабліва папулярная — з ёй вядома больш за 170 антрапонімаў. На іншай пазіцыі гэтая аснова знаходзіцца таксама ў імені Гедзімін.
Другая аснова Daug- звязаная з літ. daug «шмат». У скарочаным выглядзе яна прысутная таксама, напрыклад, у імёнах Даўмонт, Даўгіруць.
Аднаслоўна значэнне імя можна выказаць як «шматдумны» (аналаг — польскае імя Балемысл).
Паходжанне
Паводле надзейных крыніц паходжанне Міндоўга дакладна невядома. Лівонская старэйшая рыфмаваная хроніка (каля 1290) паведамляе толькі, што бацька Міндоўга быў «вялікі кароль» (könig gros) — магчыма, гэта значыць, што яму былі падначалены «меншыя» князі. Аднак імя не названа. Гісторык В. Л. Насевіч лічыць верагодным, што бацькам Міндоўга быў князь літоўскі Даўгерутэ, які неаднаразова ўзгадваецца ў «Хроніцы Лівоніі» (XIII ст.).
Княжанне ў літоўскай зямлі
Упершыню Міндоўг згадваецца ў Галіцка-Валынскім летапісы ў канцы 1219 года пад імем Мидогъ разам з братам Даўспрункам, як чацвёрты з пяці старэйшых літоўскіх князёў, якія разам з іншымі 16-цю літоўскімі князямі — жамойцкімі, дзяволцкімі, Рушкавічамі і Булевічамі — заключылі мір з галiцка-валынскiмi князямi Данілам і Васількам Раманавічамі:
«Бж҃иимъ повелениемь. прислаша кнѧзи Литовьскии. к великои кнѧгини Романовѣ. и Данилови и Василкови. миръ дающе бѧхоу же имена Литовьскихъ кнѧзеи се старѣшеи. Живинъбоудъ. Давъѧтъ. Довъспроункъ. братъ его Мидогъ.» (Ст.-рус.)
Да сярэдзіне 1230-х г. Міндоўг дасягнуў аднаасобнай вярхоўнай улады ў землях Літвы або значнай яе часткі. Вясною 1238 года «Літва Міндоўга» знаходзілася ў саюзных або васальных адносінах з галіцка-валынскім князем Данілам Раманавічам, які накіроўваў яе і князя Ізяслава Новагародскага ваяваць супраць польскага князя Конрада І Мазавецкага.
У сярэдзіне ліпеня 1245 года Даніла пасылае да Міндоўга па дапамогу супраць венграў, Міндоўг паслаў войска, але яно не паспела да вырашальнай бітвы пры Яраславе 17 ліпеня 1245 года.
Утварэнне ВКЛ і пачатак княжання ў ім
Неўзабаве Міндоўг далучыў да сваіх уладанняў Навагародскую зямлю, што фактычна дало пачатак утварэнню ВКЛ. Пасля гэтага адносіны Міндоўга з Данілам сталі варожымі.
Вайна 1249—1254 гадоў
У канцы 1248 года Міндоўг захапіў у землях Літвы ўладанні сваіх пляменнікаў Таўцівіла Даўспрункавіча і Эдзівіда Даўспрункавіча — з-за іх даўняй варожасці да яго. Таўцівіл і Эдзівід збеглі да Данілы, жонкай якога была іх сястра. Да мяцяжу Таўцівіла і Эдзівіда далучыліся жамойцкі князь Выкінт, Даніла Раманавіч, Лівонскі ордэн і Рыжскае арцыбіскупства. Узімку 1249—1250 Даніла ідзе вайной супраць Міндоўга да Новагародка. Таўцівіл з дапамогай Данілы ваюе з Міндоўгам увесь 1250 г. .
Каб разбурыць гэту небяспечную кааліцыю, Міндоўг і яго жонка ў пач. 1251 г. прынялі каталіцтва, і ўжо з дапамогаю рыцараў Лівонскага ордэна Міндоўг працягваў ваяваць са сваімі пляменнікамі. Ён пайшоў у Жамойць да замку Цверамет, які належаў Выкінту — дзядзьку і саюзніку Таўцівіла і Эдзівіда. Цверамет ён узяць не здолеў, у сутычцы быў паранены ў сцягно, і адступіў з Жамойці ў Літоўскую зямлю. Таўцівіл пераследаваў яго, і Міндоўг зачыніўся ад пагоні ў замку Варута. Міндоўг накіраваў з замка супраць Таўцівіла свайго шурына — князя Лугвена, пасля сутычкі Таўцівіл адступіў і звярнуўся па дапамогу да Данілы.
Каранацыя
6 ліпеня 1253 г., у дзень св. Пятра і Паўла (або 29 ліпеня ), па даручэнні Папы рымскага Інакенція IV Міндоўг і яго жонка Марта былі каранаваныя як кароль і каралева Літвы. Магчыма, каранацыя адбылася ў Новагародку. Першы даследчык гісторыі ВКЛ М. Стрыйкоўскі (XVI ст.) месцам каранацыі спачатку называе Кернаў — сярэдневяковае замкавае паселішча, цяпер мястэчка Шырвінцкага раёна Вільнюскага павета, Літва:
«Потым ахрысціўся, Мэндольф названы, На Літоўскае каралеўства каранаваны, У Кернаве з дазволу Папскага і Цэсарскага.» (З паэмы «Ганец цноты» .)
«Так яго з волі папскай укаранавалі У Кернаве і літоўскім каралём абвясцілі.» (З паэмы-хронікі «Аб пачатках, паходжанні, дзейнасці, справах рыцарскіх і хатніх слаўнага народа літоўскага, жамойцкага і рускага…» .)
Але затым у сваёй галоўнай працы — «Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсяе Русі» — М. Стрыйкоўскі змяніў думку і заявіў, што каранацыя адбылася ў Наваградку:
«…Гайндрыха, які, прыехаўшы да Наваградка Літоўскага з арцыбіскупам Рыжскім і з крыжакамі прускімі і лівонскімі, Міндоўга альбо Мяндока на каралеўства Літоўскае паводле звыклых цырымоніяў царкоўных памазаў…»
Каранацыя дазволіла Міндоўгу выйсці з вайны, хоць ён быў вымушаны часова аддаць крыжакам частку Жамойці, а сыну Данілы Раману — Навагрудак. У 1254 сын Міндоўга — Войшалк — заключае мір з Данілам, выдае сваю сястру за яго сына Шварна і перадае гарады Новагародак, Ваўкавыск і Слонім іншаму яго сыну — Раману.
Падзеі пасля 1254 г.
Каля 1257 г. супраць Літоўскай дзяржавы быў наладжаны паход мангола-татарскага ваеначальніка Бурундая і галіцка-валынскі князёў, аднак Міндоўг здолеў не толькі захаваць уладу, але і аднавіў поўны кантроль над Наваградскай зямлёй.
У 1260 годзе Міндоўг скасаваў дамову з Лівонскім ордэнам і адмовіўся ад каталіцтва, у выніку чаго згубіў правы на каралеўскi тытул. Ён пачаў разам з жамойтамі вайну з Лівонскім (Iнфлянцкiм) ордэнам, уступіўшы для гэтага ў саюз з наўгародскім князем Аляксандрам Яраславічам і іншымі рускімі князямі.