cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сірыйская абсерваторыя па правах чалавека
Сірыйскі цэнтр маніторынгу за выкананнем правоў чалавека (Сірыйская абсерваторыя па правах чалавека, Сірыйскі назіральны пункт за правамі чалавека, Syrian Observatory for Human Rights, SOHR) — інфармацыйны праект, які ініцыяваў і вядзе Асама Алі Сулейман (псеўданім Рамі Абдул-Рахман), грамадзянін Сірыі, што з 2000 года пражывае ў Кавентры (Вялікабрытанія).
Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання
Гісторыя
З 15 кастрычніка 1958 года існавала Вопытна-канструктарскае бюро пры Мінскім міжабласным камбінаце «Мінгандльмантаж». 14 жніўня 1965 на базе доследнага канструктарскага бюро заснаваны Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання «Белдзіпрагандаль».
Крапіўнікі (Валожынскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Сірыйская абсерваторыя па правах чалавека
Гісторыя праекта
Пра арганізатара «Сірыйскага назіральнага пункта за правамі чалавека» вядома няшмат і ў асноўным з яго ўласных слоў. Асама Сулейман нарадзіўся ў 1970 ці 1971 годзе ў Сірыі. Дзяцінства прайшло ў прыбярэжным горадзе Баніяс. Яшчэ з юнацтва далучыўся да тайнай апазіцыі рэжыму Асада, абураны прэферэнцыямі для алавітаў. Тады ж абраў сабе псеўданім Рамі Абдул-Рахман, які выкарыстаў і пазней. Так як якія-небудзь дэталі жыцця ў Сірыі ім не раскрываюцца з-за боязі за жыццё пакінутых там сваякоў, то дакладна невядома, ці з’яўляецца Асама Сулейман яго сапраўднымі імем і прозвішчам ці яшчэ адным псеўданімам. У Сірыі валодаў невялікім крамай адзення. У 2000 годзе некалькі актывістаў былі арыштаваныя, Асама Сулейман здолеў уцячы з Сірыі і атрымаць палітычны прытулак у Вялікабрытаніі. Пражывае ў Кавентры з жонкай Этаб Ракамеа і дачкой Аман (у 2013 годзе ёй было 6 гадоў). Валодае двума крамамі адзення, таксама атрымлівае дапамогу за палітычную дзейнасць ад некаторых краін і арганізацый: памер і дэталі ім не раскрываюцца.
Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання
Дзейнасць
Асноўны кірунак работы — праектаванне прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання.
Сірыйская абсерваторыя па правах чалавека
Гісторыя праекта
Даныя «Цэнтра» выкарыстоўваюцца для складання дакладаў ААН і рознымі праваабарончымі арганізацыямі, такімі як Amnesty International. Дзяржаўны дэпартамент ЗША таксама выкарыстоўвае падлікі «Сірыйскага цэнтра маніторынгу» ў сваіх дакладах.
Крытыка
Пры высокай цытуемасці праекта ў СМІ і выкарыстанні яго падлікаў ахвяр для абгрунтаванні палітычных рашэнняў, тэлеканал Russia Today выказваў сумнеў у надзейнасці і непрадузятасці такой крыніцы, які прадстаўлены адным чалавекам без спецыяльнай адукацыі і вопыту, які спасылаецца на сетку актывістаў у Сірыі. Прадстаўнікі МЗС Расіі таксама заяўлялі, што не давяраюць інфармацыі, якая паступае ад «Цэнтра» і патрабавалі крытычна ставіцца да даных «Цэнтра», паколькі «прадастаўленыя гэтай арганізацыяй звесткі рэгулярна знаходзяць абвяржэнне».
Ліванская газета «Аль-Акбар» у 2012 годзе пісала пра канфлікт Асамы Сулеймана з Мусабам Азаві, яго былым памочнікам, таксама пражываючым у Вялікабрытаніі. Некаторы час абодва бакі абвінавачвалі адзін аднаго ва ўзурпацыі правы на імя праекта і сцвярджалі, што менавіта на іх дамене знаходзіцца сапраўдны сайт SOHR.
Крапіўнікі (Валожынскі раён)
Гісторыя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавета.
Міхаіл Жыла
Кар’ера
Пачынаў дарослую кар’еру ў мінскай «Вікторыі-Рэгіі», у 2012—2014 гадах гуляў за «Аркатрон». Калі ў 2014 годзе гэты клуб спыніў існаванне, перабраўся ў «Гомель». У складзе гомельскай каманды атрымаў цяжкую траўму, з-за якой прапусціў амаль два гады. У 2016 годзе далучыўся да сталічнага СКА, дзе з цягам часу стаў іграком асновы.
У маі 2019 года стала вядома, што Жыла пакідае СКА. Неўзабаве стаў іграком швейцарскага клуба «Аміцытыя» з Цюрыха.
M142 HIMARS
M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System — вымаўл. Ха́ймарс ) — амерыканская рэактыўная сістэма залпавага агню на колавым шасі.
M142 HIMARS створаны на базе трохвосевага 5-тоннага колавага шасі FMTV Арміі ЗША (Family of Medium Tactical Vehicles — сямейства сярэдніх тактычных аўтамабіляў), можа несці шэсць рэактыўных снарадаў РСЗА або адну аператыўна-тактычную балістычную ракету ATACMS. HIMARS узаемазаменная з РСЗА M270A1, нясе палову ад яе боекамплекта.
Сістэма M142 HIMARS авіятранспартабельная на самалёце C-130 і вырабляецца кампаніяй BAE Systems Mobility & Protection Systems (раней Armor Holdings, Inc.). Ракетная частка вырабляецца фірмай Lockheed Martin.
Гісторыя
Аб распрацоўцы M142 HIMARS упершыню стала вядома ў 1994 годзе. У 2002 годзе Корпус марской пяхоты ЗША дамовіўся з Сухапутнымі войскамі ЗША аб набыцці 40 сістэм HIMARS. Іх разгортванне пачалося ў 2005 годзе. У ліпені 2007 года марскія пехацінцы з батарэі Фокс 2-га батальёна 14-га палка марской пяхоты былі размешчаны ў іракскай правінцыі Аль-Анбар. Гэта першае падраздзяленне марской пяхоты, якое выкарыстоўвала HIMARS у баявых дзеяннях.
У верасні 2011 года Сінгапур прыняў HIMARS на ўзбраенне сваёй арміі. У войскі паступілі 18 пускавых установак HIMARS, 9 пацітонных шасі FMTV і кантэйнеры з ракетамі XM31 (GMLRS, Guided MLRS — абсталяваных інерцыяльнай сістэмай кіравання з GPS) з унітарнай фугаснай баявой часткай, а таксама адпаведнае дапаможнае і камунікацыйнае абсталяванне і паслугі. Гэта замова не ўключае ракет тыпу М26 ці іншых тыпаў некіраваных рэактыўных снарадаў MLRS.
M142 HIMARS таксама была выпрабавана ў якасці ўніверсальнай пускавой устаноўкі, як для пуску ракет тыпу «зямля-зямля», так і для пуску зенітных ракет AIM-120 AMRAAM у варыянце наземнага базавання.
Боепрыпасы
Для MLRS і HIMARS існуюць два сямействы боепрыпасаў:
MFOM
Боепрыпасы MFOM (MLRS Family of Munitions — сямейства боепрыпасаў MLRS) уключаюць наступныя тыпы ракет:
AFOM
Сямейства боепрыпасаў AFOM (Army TACMS Family of Munitions — сямейства боепрыпасаў ATACMS) уключае наступныя тыпы ракет ATACMS:
Развіццё сістэмы
Брытанская армія плануе разгарнуць сістэмы, якія запускаюць тыя ж боепрыпасы з аналагічнага транспартнага сродку (адзін кантэйнер РСЗА, змантаваны на шасі Supacat 600).
Баявое выкарыстанне
На другі дзень аперацыі Моштарак, найбуйнейшай з пачатку ваенных дзеянняў у Афганістане ў 2001 годзе наступальнай аперацыі ISAF, распачатая ў ноч з 12 на 13 лютага 2010 года ў правінцыі Гільменд у паўднёвым Афганістане, дзве амерыканскія ракеты, запушчаныя з пускавых усталёвак HIMARS, патрапілі ў дом побач з горадам Марджа, пры гэтым загінула 12 мірных жыхароў. ISAF прыпынілі выкарыстанне HIMARS да поўнага вывучэння інцыдэнту. Брытанскі афіцэр пазней сказаў, што ракеты патрапілі ў цэль, што цэль выкарыстоўвалася талібамі, і ўжыванне сістэмы было адноўлена. У паведамленнях паказваецца, што згуба мірных жыхароў адбылася з-за выкарыстання талібамі жывых шчытоў. Сілам ISAF не было вядома пра прысутнасць грамадзянскіх асоб у гэтым месцы.
У ноч з 7 на 8 лютага 2018 года падраздзяленні УС ЗША, якія ўваходзяць у склад міжнароднай кааліцыі, падчас боесутыкнення пад Хашамам у сірыйскай правінцыі Дэйр-эз-Зор ажыццявілі ракетна-бомбавыя ўдары і ўжылі HIMARS супраць батальённай групы сірыйскіх праўрадавых сіл.
Уварванне Расіі ва Украіну (2022)
24 чэрвеня 2022 года стала вядома пра выкарыстанне HIMARS падчас супраціву расійскаму ўварванню ва Украіну. Уначы было выпушчана па 6 ракет з дзвюх пускавых установак па пазіцыях расійскіх войскаў
HIMARS выкарыстоўваецца ЗСУ для высокадакладных удараў па расійскіх пазіцыях зблізку лініі фронту, а таксама ў тыле, камандным пунктам, штабам, складам узбраення і казармам, акрамя таго, HIMARS з’яўляўся магутнай зброяй для парушэння матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння і камандавання расійскіх войскаў. Адзначаецца паспяховае і эфектыўнае ўжыванне HIMARS украінскімі войскамі для нападаў на расійскія камандныя пункты.
ЗСУ выкарыстоўвалі HIMARS і M270 для знішчэння каля 20 буйных складоў з артылерыйскімі боепрыпасамі ў глыбіні тэрыторыі кантраляванай расійскімі вайскоўцамі (40-80 кіламетрах ад лініі фронту)
Барміда
Барміда (Bormida) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 456 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 20 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 17040. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дзіброва (Рагатынскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Рагатынскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
NGC 5407
NGC 5407 (іншыя абазначэнні — UGC 8930, MCG 7-29-33, ZWG 219.40, NPM1G +39.0338, PGC 49890) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Дзіброва (Тлумацкі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Тлумацкім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Capsicum chinense
Capsicum chinense — від раслін з роду сямейства. Яго плады якога лічацца аднымі з самых вострых сярод струкавых перцаў, валодаюць моцным, прызнаюцца самымі вострымі сярод распаўсюджаных у культуры.
Нягледзячы на відавы эпітэт, расліна паходзіць з Паўднёвай Амерыкі. Жакен памылкова лічыў, што расліна распаўсюдзілася з Кітая, у сувязі з чым даў яму такую ​​назву. Від натуральным чынам расце на тэрыторыі Бразіліі, Калумбіі, Мексікі (паўвостраў Юкатан), а таксама на Карыбскіх астравах. Культывуецца ў многіх рэгіёнах з прыдатным трапічным кліматам.
Трыгер (электроніка)
Тры́гер (трыгерная сістэма) — клас электронных прылад, якія валодаюць здольнасцю доўга знаходзіцца ў адным з двух устойлівых станаў і чаргаваць іх пад уздзеяннем знешніх сігналаў. Кожны стан трыгера лёгка распазнаецца па значэнні выхаднога напружання. Па характары дзеяння трыгеры адносяцца да імпульсных прылад — іх актыўныя элементы (транзістары, лямпы) працуюць у ключавым рэжыме, а змена станаў доўжыцца вельмі кароткі час.
Дзіброва (Мілаўскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Мілаўскім раёне Луганскай вобласці Украіны.
Добрына (возера, Віцебскі раён)
До́брына — возера ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 10 км на паўднёвы захад ад Віцебска, каля вёсак Асінаўка і Добрына.
Плошча паверхні возера 0,37 км². Даўжыня 1,59 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Даўжыня берагавой лініі 3,69 км. Найбольшая глыбіня 4,9 м, сярэдняя 3м. Плошча вадазбору 15,2 км². Аб'ём вады ў возеры 1,12 млн. м³.
Катлавіна Добрына лагчыннага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 20 метраў, спадзістыя. Ва ўсходняй частцы возера схілы стромкія. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны, у паўднёвай частцы возера месцамі вышынёй да 0,5 м. Падводная частка катлавіны карытападобнай формы. На мелкаводдзі дно возера пясчанае, на большых глыбінях выслана сапрапелем і гліністым ілам (у паўднёвай частцы).
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадаюць ручаі, у паўночнай частцы выцякае рака Дабрэйка (прыток Заходняй Дзвіны).
У возеры водзяцца шчупак, лешч, акунь, плотка, краснапёрка, мянтуз і іншыя віды рыб.
Паўночны востраў (Новая Зямля)
Паўночны востраў — адзін з астравоў архіпелага Новая Зямля, аддзелены ад Паўднёвага вострава вузкім пралівам Матачкін Шар (2—3 км). Адміністрацыйна падпарадкаваны Архангельскай вобласці Расіі. Плошча вострава 48 904 км², каля паловы плошчы пакрыта ледавікамі. Паўночны востраў з’яўляецца другім па велічыні востравам Расіі пасля Сахаліна.
Кайра-Мантэнотэ
Кайра-Мантэнотэ (Cairo Montenotte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 13690 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 136 чал./км². Займае плошчу 100 км². Паштовы індэкс — 17014. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Лейні
Насельніцтва складае 14 624 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 422 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 10040. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Дабжаны
Дабжаны (Dobrzany, Jacobshagen, Jakobshagen — Якабсгаген) — горад на паўночным захадзе Польшчы на беразе аднайменнага возера. Размешчаны за 460 км на паўночны захад ад Варшавы, за 70 км на ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Старгардскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дабжаны. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 5,34 км². Насельніцтва 2,3 тыс. чалавек.
Іпуць
І́пуць — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, Добрушскім, Гомельскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, Смаленскай і Бранскай абласцях Расіі, левы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).
Назва
Назву Іпуць ставяць у адзін шэраг з рачнымі назвамі Іпа (прыток Прыпяці), Іпта (прыток Друці). Назва Іпта выводзіцца ад *Iputa (з балцкім пашыральнікам -ut-).
Пашыральнік -ut- вядомы ў балцкім (літоўскім) слова- і назваўтварэнні. З ім утвораныя літоўскія рачныя назвы тыпу Noruta, Vilnutis, Beržutė. У цяперашнім літоўскім словаўтварэнні пашыральнік -ut- дастаткова прадуктыўны.
Далей на ўсходзе ад Іпуці тапонім (Ипоть) у вярхах дзесенскай ракі Болвы. Магчыма, такую назву мела не засведчаная на сёння рэчка.
У неакадэмічных інтэрнэт-публікацыях нярэдка сцвярджаецца сувязь назвы Іпуць з літоўскім upė «рака».
У балцкай гідраніміі — досыць шырокае фанетычнае вар’іраванне індаеўрапейскага *ab- са значэннем «цякучая вада, рака»  — ab- (ap-) : ub- (up-). Ад іх гідронімы тыпу Обаль, Вопь, Убарць, Упа, якія ўсе значаць «рака».
Магчыма, *ip- выкарыстоўвалася для называння «ракі» ў гаворцы падняпроўскіх балтаў, што да нас не дайшла, апроч як у выглядзе паасобных гідронімаў.
Верагодны фанетычны варыянт гэтага кораня Ib- у гідронімах Ібра (прыток дняпроўскай ракі Цецераў), Ібуж (возера перад сутокамі Дняпра і Дзясны, рака ў басейне дзесенскага прытоку ракі Наўля), Ібердзь (рака на правабярэжным Павоччы) , у якіх пашыральнікі -r-, -ž-, -rd-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Vint-ur-a, Gab-iž-is, Dag-urd-a.
Гідраграфія
Даўжыня ракі 437 км, у межах Беларусі 64 км. Плошча вадазбору 10 900 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 55,6 м³/с. Агульнае падзенне ракі 84,9 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 м/км.
Пачынаецца за 0,8 км на захад ад вёскі Недзведзь Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці, цячэ па Смаленскай, Бранскай і Гомельскай абласцях, упадае ў Сож на паўночна-ўсходняй ускраіне горада Гомель. Асноўныя прытокі на Беларусі: Няцёша, Хорапуць (злева), Струг, Ачоса (справа).
Вярхоўе ракі на Аршанска-Магілёўскай раўніне, прывусцявы ўчастак у Гомельскім Палессі. Даліна трапецападобная, шырыня яе ў вярхоўі 1—1,5 км, ніжэй 2,5—3,5 км, на ўчастку ад горада Сураж да вусця 4—8 км. Пойма пераважна двухбаковая, у нізоўі перасечаная старыцамі з азёрамі старычнага тыпу. Шырыня яе да вусця ракі Надва 0,2—0,8 км, ніжэй 2,5—3,5 км.
Рэчышча каналізаванае на працягу 24,3 км (ад вытоку да мяжы з Расіяй), ніжэй звілістае; шырыня яго ў вярхоўі 1,5—12 м, на астатнім працягу 20—50 м. Берагі стромкія і абрывістыя, вышынёй 0,5—2 м. Найбольшы ўзровень разводдзя ў красавіку, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 3—4 м. Замярзае ў 1-й палове снежня, крыгалом у канцы сакавіка — пачатку красавіка. На рацэ каля вёскі Цімошкі Клімавіцкага раёна плаціна і сажалка, плаціна ў горадзе Добруш.
На рацэ знаходзяцца гарады Сураж і Добруш.
Сунэ Бергстрэм
Сунэ Бе́ргстрэм (Karl Sune Detlof Bergström;, , Швецыя — ) — шведскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1982 годзе разам з Б.Самуэльсанам і Дж.Вейнам «за адкрыцці, якія датычацца простагландзінаў і блізкіх да іх біялагічна актыўных рэчываў».
Біяграфія
Скончыў Каралінскі інстытут у Стакгольме ў 1943 годзе. З 1947 года ў Лундскім універсітэце, з 1958 года і ў 1970—1977 гадах рэктар у Каралінскім інстытуце, з 1960 года ў Базельскім універсітэце (Швейцарыя).
Прафесар (1947).
У 1975 годзе Бергстрэм быў прызначаны ў Савет дырэктараў Нобелеўскага фонду ў Швецыі.
У тым жа годзе ён атрымаў прэмію Луізы Грос-Хорвіц ў Калумбійскім універсітэце разам з Бенгтам Самуэльсанам.
Член Каралеўскай Шведскай АН. Замежны член АН СССР (1976), АМН СССР (1982), Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук у Бостане.
Бацька палеагенетыка Свантэ Пяэба.
Кудзеўцы
Ку́дзеўцы (, Кудевцы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пяршайскага сельсавета.
Сейшэльскія Астравы
Сейшэ́льскія Астравы (Seychelles, па-крэольску: Sesel) — астраўная дзяржава ў Індыйскім акіяне, за 1600 км на ўсход ад узбярэжжа Афрыкі, на поўнач ад Мадагаскару. Самы вялікі востраў — Маэ, дзе знаходзіцца сталіца краіны Вікторыя і міжнародны аэрапорт. Афіцыйная валюта — сейшэльская рупія.
Дзяржаўны лад
Сейшэльскія Астравы — рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя 1993 года. Кіраўнік дзяржавы і ўрада — прэзідэнт, які выбіраецца насельніцтвам на 5 гадоў. Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму Нацыянальнаму сходу (34 дэпутаты; 25 выбіраюцца ўсеагульнымі галасаваннем, 9 назначаюцца прэзідэнтам).
Гісторыя
Сэйшэльскія астравы былі вядомы арабскім і індыйскім мараплаўцам. Першымі людзьмі на астравах былі арабы. Яны з'явіліся тут у Х стагоддзі. У 1505 г. тут высадзіліся партугальцы. У 1609 г. тут высадзіліся англійскія маракі. У 1742 г. годзе французскі губернатар Маўрыкію Бертран Франсуа Мах дэ Ла Бурданэ, выслаў на астравы даследчую экспедыцыю. Некаторыя час Сейшэлы былі пірацкай базай, да 1756 г., калі другая французская экспедыцыя не далучыла астравы да сваіх каланіяльных уладанняў. Назва астравоў мае паходжанне ад імя французскага міністра фінансаў пры двары караля Людовіка ХV, Жана Марэ дэ Сейшэле. З 1794 г. Сейшэлы былі акупаваныя брытанцамі, а пасля заканчэння напалеонаўскіх войнаў, перайшлі ў іх поўнае ўладанне. Пачаткова Сейшэлы ўваходзілі ў склад калоніі Маўрыкій, але з 1903 г. сталі асобнай брытанскай калоніяй. Унутраную аўтаномію астравы атрымалі ў 1975 г. у выніку чаго была створана Заканадаўчая Асамблея. 29 чэрвеня 1976 г. Вялікабрытанія прызнала незалежнасць Рэспублікі Сэйшэльскія Астравы, яе прэзідэнтам стаў лідар Дэмакратычнай партыі Дж. Мэнчэм, прэм'ер-міністрам — кіраўнік Аб'яднанай партыі Сейшэлаў (АПС, з 1978 г. Прагрэсіўны фронт народа Сейшэлаў, ПФНС) Ф. А. Рэнэ. У чэрвені 1977 г. АПС здзейсніла дзяржаўны пераварот, прэзідэнтам краіны стаў Ф. А. Рэнэ. У 1979 г. прынята новая канстытуцыя, якая абвясціла краіну «суверэннай сацыялістычнай рэспублікай», а адзінай дазволенай партыяй — ПФНС. З пачатку 1990-х гадоў пачалася дэмакратызацыя палітычнага жыцця. Канстытуцыя 1993 г. замацавала шматпартыйнасць. На выбарах 1993 г. і 1998 г. перамог ПФНС, а Ф. А. Рэнэ двойчы абраны прэзідэнтам краіны.
Дыпламатычныя адносіны з Беларуссю ўстаноўлены ў кастрычніку 2001 г.
Геаграфія
Уваходзяць 40 гарыстых (да 912 м на востраве Маэ), складзеных з крышталічных парод, і 50 нізінных каралавых астравоў. Клімат субэкватарыяльных з вельмі вільготным летам і менш вільготнай зімой. Сярэднія месячныя тэмпературы ад 26 да 28 °C. Выпадае 2000-4000 мм ападкаў у год. Ва ўнутраных частках астравоў захаваліся трапічныя лясы (11 % плошчы краіны) з пальмамі, панданусамі, дрэвападобнымі папарацямі. Вялікія плошчы пад другаснымі хмызнякамі. Каля трэці відаў флоры эндэмічныя. У жывёльным свеце вылучаюцца вялікія сухапутныя (Aldabrachelys gigantea) і марскія чарапахі. Адсутнічаюць мясцовыя млекакормячыя, няма насякомых, якія лётаюць. Шмат марскіх птушак. Мора багатае рыбай. Рэзерват астравоў Альдабра і нацыянальны парк Вале-дэ-Маі на востраве Праслен уключаны ЮНЕСКА ў Спіс Сусветнай спадчыны; марскі нацыянальны парк Сент-Ан, на востраве Кузен птушыны запаведнік.
Насельніцтва
Асноўны народ сейшэльцы, або крэолы Сейшэльскіх Астравоў — нашчадкі афрыканцаў, малагасійцаў, французаў, выхадцаў з краін Азіі, складаюць каля 90 % насельніцтва. Жывуць таксама індыйцы, кітайцы і англічане. Вернікі пераважна каталікі (90 %) і англікане (8 %). Сярэднегадавы прырост 0,6 % (1999). Сярэдняя шчыльнасць 174,3 чал./км². Населены толькі 33 найбуйнейшыя астравы, на востраве Маэ каля 65 тыс.чалавек, у тым ліку ў г. Вікторыя — каля 25 тыс. (2000). Гарадское насельніцтва 63 %. У прамысловасці занята 19 % працаздольных, у абслугоўванні — 57 %, у кіраванні — 14 %. у сельскай гаспадарцы, рыбалоўстве і лясной гаспадарцы — 10 %.
Валерый Станіслававіч Пілатовіч
Валерый Станіслававіч Пілатовіч (нар. 1945) — беларускі вучоны ў галiне нефралогii. Доктар медыцынскіх навук (1986), прафесар (2000).
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1969). Навуковыя працы па лячэнні хворых з нырачнай недастатковасцю, дыялізе і трансплантацыі ныркі, уралогіі.
Дзіброва (Навабужскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Навабужскім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны.
Карл Менгер
Карл Ме́нгер (Carl Menger; 23 лютага 1840, Нёй-Сандэц, Галіцыя, Аўстрыйская імперыя (цяпер Новы-Сонч, Польшча) — 27 лютага 1921, Вена, Аўстрыя) — аўстрыйскі эканаміст, заснавальнік аўстрыйскай школы.
Біяграфія
Нарадзіўся ў невялікім горадзе Галіцыі, якая тады ўваходзіла ў склад Аўстрыйскай імперыі. Бацька Антон Менгер працаваў юрыстам, а маці Караліна была дачкой багатага купца з Багеміі. У Карла было два браты, якія таксама сталі вядомымі. Старэйшы стаў палітыкам, а малодшы Антон — юрыстам. Дзіцячыя гады Менгер правёў у сельскай мясцовасці Заходняй Галіцыі, у якой працягвалі існаваць феадальныя адносіны.
Карл Менгер вывучаў юрыспрудэнцыю ў Венскім і Пражскім універсітэтах, а затым у 1867 годзе заняўся эканамічнай тэорыяй. Абараніў доктарскую дысертацыю ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве. У 1871 годзе апублікаваў «Асновы палітычнай эканоміі» (Grundsätze der Volkswirtschaftslehre) — кнігу, якая прынесла яму вядомасць і стала асновай для фарміравання аўстрыйскай эканамічнай школы. У 1873 годзе становіцца прафесарам Венскага ўніверсітэта, дзе ён выкладаў на працягу 30 гадоў, да 1903 года. Ф. А. фон Хаек сцвярджае, што «копіі яго лекцый па дзяржаўных фінансах студэнты спрабавалі знайсці для падрыхтоўкі да экзаменаў яшчэ праз дваццаць гадоў пасля яго адстаўкі».
Перадаўшы кафедру свайму вучню Фрыдрыху фон Візеру, Менгер засяродзіўся на навуковай працы. Памёр у 1921 годзе, так і не паспеўшы завяршыць запланаванае другое выданне «Асноў палітычнай эканоміі». Складзеная з рукапісаў кніга была апублікавана яго сынам у 1923 годзе.
Сын Карла Менгера, таксама Карл, атрымаў вядомасць як матэматык, імем якога названа тэарэма Менгера.
Навуковая дзейнасць
У цэнтр канцэпцыі ставіў індывіда, яго патрэбнасці і сродкі іх задавальнення лічыў зыходным пунктам даследавання. У сферы размеркавання развіў ідэі, якія ляглі ў аснову тэорыі стаўлення. Лічыў, што каштоўнасць сродкаў вытворасці вызначаецца меркаванай каштоўнасцю спажывецкага прадукту; прапанаваў спосаб вызначэння ўкладу, які робіць кожны з фактараў вытворасці. Асноўная праца «Асновы палітычнай эканоміі» (1871).
Інтэркалумній
Інтэркалумній (intercolumnium) — адлегласць паміж суседнімі калонамі ў каланадзе ці порціку ў ордарнай архітэктуры.
Стандарты інтэркалумнія
Вітрувій усталяваў наступныя стандарты для інтэркалумнія:
Уладзіслаў Марконі
Уладзіслаў Марконі (Władysław Marconi;,  — , ) — польскі архітэктар, кансерватар архітэктурных помнікаў і рэстаўратар, сын Генрыка Марконі.
Сям'я і дзяцінства
Уладзіслаў Марконі нарадзіўся 29 лютага 1848 года ў Варшаве ў сям'і архітэктара італьянскага паходжання Генрыка (Энрыке) Марконі і шатландкі Маргарыты Гейтан (1807—1884). Маці Уладзіслава была кальвіністкай і таму некаторыя дзеці ў сям'і былі выхаваны як каталікі, а іншыя, у тым ліку і Уладзіслаў, — як кальвіністы.
Скончыў варшаўскую сярэднюю школу.
Прафесійная дзейнасць
Прадаўжальнік справы свайго бацькі, паступіў у Пецярбургскую акадэмію мастацтваў, якую скончыў у 1873 годзе з трыма сярэбранымі медалямі. Пасля вярнуўся ў Варшаву, дзе акрамя прафесійнай працы, актыўна займаўся сацыяльнай і культурнай дзейнасцю.
Працаваў разам з братам пры будаўніцтве.
Пахаваны на.
Архітэктурныя праекты
Уладзіслаў Марконі займаўся будаўніцтвам аб’ектаў самага рознага прызначэння, у тым ліку такіх, як:
Грамадская дзейнасць
Быў сузаснавальнікам Музея рамёстваў і прыкладнога мастацтва, членам фатаграфічнага таварыства, Таварыства апекі над помнікамі даўніны. Быў таксама членам камітэтаў па будаўніцтве «» ў Варшаве (цяпер Мост Панятоўскага), гарадской каналізацыі і бальніц. Член камітэта будаўніцтва ў Варшаве. Быў у складзе журы конкурсу праектаў аднапавярховага дома ў «стылі свойскім», арганізаванага варшаўскім Мастацкім таварыствам (1902), праектаў касцёла для сяла Орлуў (1910) , алтара для касцёла Збавіцеля ў Варшаве (1913) , сядзібы сям'і Улодкаў у Няговічах (1913).
Ад 1894 года выдаваў разам з братам Янам «Альбом помнікаў архітэктуры і мінуўшчыны» (Album architektoniczne dawnych zabytków i pamiątek przeszłości).
Узнагароды
Кавалер ордэна св. Станіслава III ступені.
Сям'я
26 чэрвеня 1880 года ажаніўся з Казімірай Элеанорай Кольберг, дачкой мастака. Яны мелі восем дзяцей, у тым ліку:
Сын Багдана,, таксама стаў польскім архітэктарам, як яго дзед і прадзед.
Уладзіслаў Марконі, яго жонка і двое сыноў былі пахаваныя ў сямейнай грабніцы на у Варшаве.
Дзіброва (Дыканьскі раён)
Дзіброва (Діброва) — вёска ў Дыканьскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны.
Пелагій I
Пелагій I — Папа Рымскі (556—561).
Дыякан з Канстанцінопаля, якога Юстыніян скіраваў (555) у Рым, каб яго выбралі папам. Палкаводзец Нарсес, які ў той час быў фактычным дыктатарам Рыму, выканаў загад імператара. Але на працягу дзесяці месяцаў не знаходзілася духоўнай асобы, каб пасвяціць Пелагія. Нарэшце, два прэсвітэры гэта выканалі.
Чуткі абвінавачвалі Пелагія не толькі ў арышце Вігілія, але і ў смерці таго. Гэтая думка трапіла і ў гісторыю царквы (Зепельт, Дэўрыес). Магчыма, гэта тлумачыцца тым, што некаторыя епіскапы ў Італіі выкраслілі імя Пелагія I з «дыптыху», і агульнай тагачаснай незадаволенасцю дзейнасцю Пелагія I, напр., былі зроблены заявы мітрапалітаў Мілана і Аквілеі аб выхадзе з «рымскай царквы», адбываліся ўзаемныя адлучэнні ад царквы і пад. У час гэтых канфліктаў Пелагій I памёр.
Уладзімір Іосіфавіч Лемяшонак
Уладзімір Іосіфавіч Лемяшонак (, в. Віктараўка, Бабруйскі раён, Бабруйская акруга, БССР, СССР — ) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1990).
Біяграфія
З 1940 г. жыў у Бабруйску. Скончыў БДУ (1956). Працаваў настаўнікам у Дзяржынскім раёне, у Інстытуце гісторыі АН БССР. У 1964—1971 г. старшы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ, у 1971—1981 г. дацэнт, намеснік загадчыка кафедры гісторыі КПСС Мінскай ВПШ, ў 1981—1991 г. старшы, вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыка-палітычных даследаванняў. З 1992 г. — галоўны рэдактар Арганізацыйна-метадычнага цэнтра па выданні гісторыка-дакументальных хронік «Памяць» Дзяржаўнага камітэта РБ па друку.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў гісторыю Вялікай Айчыннай вайны, у т.л. на тэрыторыі Беларусі. Аўтарам звыш 160 навуковых прац, у т.л. трох манаграфій. Адзін з аўтараў выданняў «Гісторыя Беларускай ССР», «Усенародная барацьба на Беларусі супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у гады Вялікай Айчыннай вайны» (т. 1-3, 1983-85).
Лем’е
Лем'е (Lemie) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П'емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 218 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 0123.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Michele.
Іван Сяргеевіч Мароз
Іван Сяргеевіч Мароз (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Брамнік украінскага клуба «Матор» з Запарожжа і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Кар’ера
Выхаванец «Гомеля», з 2016 года выступаў за мінскі СКА. У красавіку 2020 года стала вядома, што брамнік папоўніць склад украінскага «Матора».
Чачэнцы
Чачэнцы (саманазва Noxçi (Нохчы)) — каўказскі народ усходне-горскай групы, які займаў да Каўказскай вайны тэрыторыю паміж рэкамі Сулак і Сунжа і Каўказскім хрыбтом.
Існуе некалькі версій паходжання саманазвы чачэнцаў, сярод іх: ад вёскі Нахш, рэшткі якой можна знайсці ў гарах; ад слова nexça, што значыць «авечы сыр»; ад слова nox — рала. Некаторыя выводзяць этнонім ад імя Біблейскага патрыярха Ноя (па-чачэнску Nox). Еўрапейская назва «чачэнцы» паходзіць ад аулу Чачэн, каля якога рускія ўпершыню сустрэліся з плямёнамі нохчый падчас Персідскага паходу 1722—1723 гадоў.
Краіны пражывання
У цяперашні час пражываюць на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі (у тым ліку ў Чачні 1,300,000 чал., у Дагестане — 97,000, у Інгушэтыі — 97,000, у Паўночнай Асеціі — 5,000, у Кабардзіна-Балкарыі — 5,000, Краснадарскім краі — 3,000 і інш., асабліва ў Маскве), Турцыі (больш за 100,000), Іарданіі (90,000), Казахстане (75,000), Саудаўская Аравія (60,000), Сірыі (больш за 50,000), Грузіі (40,000), Азербайджане (10,000), у краінах Еўропы. Ёсць самым шматлікім з паўночна-каўказскіх народаў.
У 1944 амаль усе чачэнцы былі выселеныя ў Казахстан і Кыргызстан (гл. Дэпартацыя чачэнцаў і інгушаў).
Мова і рэлігія
Чачэнская мова адносіцца да нахскай групы моў ібера-каўказскай сям’і. Дадзеныя лінгвістыкі ўсталёўваюць сваяцтва нахскіх моў з старажытнымі хурыта-урарцкімі мовамі. Разам з інгушамі, кістынцамі і бацбійцамі чачэнцы складаюць нахскую этнічную групу (саманазва — вайнахі).
Вернікі чачэнцы — мусульмане-суніты, у асноўным належаць да суфійскіх тарыкатаў Накшбандыя і Кадырыя. Яшчэ ў XVI ст. было шырока распаўсюджана праваслаўе.
Традыцыйныя заняткі
Традацыйным заняткам раўнінных чачэнцаў было земляробства. Збольшага сеялі пшаніцу, проса і ячмень. У гарах пераважала жывёлагадоўля. Асноўным транспартам у гарах была запрэжаная валамі арба з двума невялікімі драўлянымі коламі, па бездаражы выкарыстоўвалі санкі. Сярод рамёстваў былі распаўсюджаныя гарбарства, апрацоўка металаў, камню, дрэва, ганчарства.
Кухня
Улюбёная народная страва — звараныя ў булёне галушкі з кукурузнай мукі — галнаш; да сталу іх падаюць з кавалкамі адварнога мяса і тоўчанага часнаку. З пшанічнай ці ячменнай мукі пякуць пірагі з начыннем з сыру, бульбы ці гарбузоў. Звычайныя стравы ўлетку — сыр, тварог, кіслае малако.
Уладзімір Апанасавіч Обручаў
Уладзімір Апанасавіч Обручаў (28 верасня (10 кастрычніка) 1863, сяло Кляпеніна, Цвярская губерня —, Масква) — рускі геолаг, географ, пісьменнік-фантаст (аўтар знакамітых раманаў «Зямля Саннікава» і «Плутонія»), надворны саветнік, акадэмік АН СССР (1929), Герой Сацыялістычнай Працы (1945).
Біяграфія
Скончыў Горны інстытут у Санкт-Пецярбургу (1886). Прафесар Томскага тэхналагічнага інстытута (1901-1912) і Маскоўскай горнай акадэміі (1921-1929). З 1930 года старшыня Камісіі па вывучэнні шматгадовай мерзлаты, з 1939 года дырэктар Інстытута мерзлатазнаўства АН СССР. У 1942-1946 гадах акадэмік-сакратар Аддзялення геолага-геаграфічных навук АН СССР. З 1947 года ганаровы прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР.
Калічэ-Лігурэ
Калічэ-Лігурэ (Calice Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 1582 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 82 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 17020. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Гідрахінон
Уласцівасці
Крышталічнае рэчыва светла-шэрага колеру. Шчыльнасць 1,358 г/см³ (пры 20 °C). Тэмпература плаўлення 170,3 °C, тэмпература кіпення 286 °C. Добра раствараецца ў ацэтоне, этаноле, вадзе (5,7 г на 100 мл пры тэмпературы 15 °C). Не раствараецца ў бензоле, змешваецца з тэтрахлорметанам.
Выкарыстанне
Гідрахінон выкарыстоўваецца ў фатаграфіі, у якасці антыаксіданта, у працэсах сінтэзу арганічных фарбавальнікаў. У аналітычнай хіміі гідрахінон выкарыстоўваецца пры вызначэнні некаторых хімічных элементаў.
Дом Ліўшыца (Мінск)
Дом Ліўшыца — будынак у Мінску па вуліцы Інтэрнацыянальнай, 16, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада. Пабудаваны ў 1890 годзе як даходны дом, а ў 1913 годзе значна перабудаваны. Помнік архітэктуры стылю мадэрн.
Гісторыя
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы вуліцы Зборавай (з 1866 года Турэмнай, з 1882 па 1920 Праабражэнскай) стаяла драўляная забудова, якая была знішчаная ў часе вялікага пажару 1881 года.
У 1890 годзе купец Гілель Рубінштэйн пабудаваў на месцы знішчанай забудовы двухпавярховы жылы дом з шырокай праязной аркай у цэнтры першага паверха. Апроч гэтага, у канцы XIX — пач. XX стст. на тэрыторыі зямельнага пляца быў узведзены комплекс гаспадарчых пабудоў і мураваны двухпавярховы флігель.
У 1907 годзе гэтыя будынкі і збудаванні набыў мінскі купец Саламон Ліўшыц. Паводле інвентарызацыі 1910 года ўсе памяшканні ў двухпавярховым доме выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры. У афіцыне, акрамя жылых пакояў, месцілася слясарная майстэрня.
За савецкім часам будынак нацыяналізаваны і выкарыстоўваўся як адміністрацыйны. У гады Другой сусветнай вайны будынак не пацярпеў і амаль цалкам захаваў архітэктурнае рашэнне 1913 года, толькі была замураваная шырокая праязная арка.
Архітэктура
Трохпавярховы прамавугольны ў плане, накрыты пакатым двухсхільным дахам. Галоўны фасад мае сіметрычнае кампазіцыйнае вырашэнне. Асноўнымі акцэнтамі кампазіцыі ёсць 3 неглыбокія рызаліты, завершаныя атыкавымі франтонамі трохвугольнай формы з прарэзанымі ў іх паўкруглымі і авальнымі праёмамі. Вокны 1-га і 2-га паверхаў лучковыя, 3-га — прамавугольныя. Сіметрычна па фасадзе размешчаны разнастайнай формы 3 балконы з ажурнай агароджай (чыгуннае ліццё). Выразнасць фасаду надае спалучэнне руставаных, шурпатых і гладкіх паверхняў, украпаванне керамічных і шкляных плітак. У будынку размешчаны адміністрацыйныя ўстановы.
Югурцінская вайна
Югурцінская вайна (Bellum Iugurthinum) — узброены канфлікт паміж Старажытным Рымам і нумідзійскім царом Югуртам, які доўжыўся са 112 па 105 да н.э. Поспех тактыкі подкупу і карупцыі, якая ўжывалася Югуртам, выявіў разлажэнне нораваў сярод вярхоў рымскага грамадства. У кантэксце заняпаду рымскай цноты разглядаў гэтую вайну аўтар найбольш пра яе — рымскі гісторык Салюсцій.
Сімонэ Марціні
Сімонэ МАРЦІ́НІ (Simone Martini; каля, г. Сіена, Італія — ліпень ) — італьянскі жывапісец, прадстаўнік Cіенскай школы жывапісу.
Біяграфія
Разам з Дуча і Амброджа Ларанцэці Сімонэ Марціні з’яўляецца найбуйнейшым сіенскім мастаком першай паловы XIV стагоддзя. Дакладная дата яго нараджэння невядомая. Аднак вядомая дакладная дата яго смерці — у сіенскім ў запісе аб памерлых ад 4 жніўня 1344 года значыцца: «Майстар Сымон, мастак, памёр у курыі; пахаванне адбылося чацвёртага дня ў жніўні 1344». Вазары ў сваім жыццярысе Сімонэ Марціні паведамляе, што на яго грабніцы было ўказана, што мастак памёр ва ўзросце шасцідзесяці гадоў, такім чынам, дату яго нараджэння можна аднесці да 1284 года.
Аб першых трыццаці гадах жыцця мастака няма ніякай інфармацыі. , італьянскі даследчык творчасці Марціні, лічыць, што з 1312 па 1315 год Сімонэ часта прыязджаў з Сіены ў Асізі, дзе рыхтаваў малюнкі аконных вітражоў для. Першая дакладная праца Сімоне — фрэска «» ў Сіены, на якой стаіць дата (1315) і подпіс «a man di Symone», гэта значыць «праца Сімонэ». Гэтаму ж часу адпавядаюць два запісы ў расходных кнігах сіенскага казначэйства — выдача 34 і 12  7 чэрвеня 1315 года, і 46 лір і 8 сольда паміж 20 кастрычніка і 12 снежня таго ж года. Ужо сам факт, што маладому мастаку даверылі гэтакую адказную працу ў зале сіенскага ўрада, сведчыць аб яго вядомасці і добрай рэпутацыі к таму часу.
С. Марціні пазнаў уплывы французскага гатычнага мастацтва. Працаваў у Таскане, Неапалі (1317), Арвіета (1320), Асізі (1320-я г.), Авіньёне (з 1340).
Творчасць
У творчасці спалучаў гатычныя традыцыі арганізацыі кампазіцыі, трактоўкі перспектывы, кволасці фігур чалавека з протарэнесансавай адухоўленасцю і жыццёвай пластыкай вобразаў, вытанчанасцю колераў: фрэскі ў Палацца Публіка ў Сіене («Маэста», 1315; выява кандацьера Гвідарыча да Фальяна, 1328), у Ніжняй царкве Сан-Франчэска ў Асізі (сцэны з жыцця св. Марціна Турскага, каля 1326), алтарныя абразы «Святы Людовік Тулузскі карануе Роберта Неапалітанскага» (каля 1317), «Дабравешчанне» (1333), «Пакуты Хрыстовы» (1340-я г.), дыптых «Дабравешчанне» (1339-42). Аўтар фронтыспіса для манускрыпта Вергілія (1340-я г.).
Асаблівую цікавасць выклікае фрэска з партрэтам кандацьера (наёмнага кіраўніка войска) Гвідарыча да Фальяна (1328). Гэта першае для італьянскага мастацтва ўвасабленне вобраза канкрэтнага чалавека. Майстар паказаў яго адзінокім коннікам, які едзе па пясчаных узгорках, што раздзяляюць два ўзятых ім замкі. Манументальная фрэска ў гонар пераможцы набыла характар геральдычнай выявы. Хвалістасць небасхілу гарманічна паўтараюць лініі цела каня, а краі залатога колеру тканіны, якая пакрывае яго круп, па рытміцы супадаюць з рухам ног.
Каўказская вайна
Каўказская вайна (1817—1864) — ваенны канфлікт паміж Расійскай імперыяй і горнымі раёнамі Паўночнага Каўказа.
Напачатку XIX ст. былі далучаны да Расіі Картлі-Кахецінскае царства (1801—1810 гг.), а таксама ханствы Паўночнага Азербайджана (1805—1813 гг.). Аднак паміж набытымі землямі і Расіяй ляжалі землі якія прысягнулі Расіі, але дэ-факта заставаліся амаль-што незалежнымі. Выправіць гэтае становішча Расія справбавала з дапамагой ваеннай моцы, на што атрымала разлютаваны супраціў.
Пасля пакарэння Вялікай Кабарды (1825 г.) галоўнымі супернікамі расійскіх войскаў сталі адыгі Чарнаморскага ўзбярэжжа і Прыкубання, Карачай і Балкарыя на Цэнтральным Каўказе, а на ўсходзе — горцы, якія аб'ядналіся ў ваенна-тэакратычную ісламскую дзяржаву -Імамат Дагестана і Чачні, якое ўзначаліў Імам Шаміль. На гэтым этапе Каўказская вайна пераплялася з вайной Расіі супраць Персіі.
З сярэдзіны 1830-х гг. канфлікт абвастрыўся ў сувязі з узнікненнем у Чачні і Дагестане рэлігійна-палітычнага руху пад сцягам газавата, якое атрымала маральную і ваенную падтрымку Асманскай імперыі, а падчас Крымскай вайны — і Вялікабрытаніі. Супраціў горцаў Чачні і Дагестана быў зламаны толькі ў 1859 г., яны здаліся. Вайна ж з адыгскімі плямёнамі Заходняга Каўказа працягвалася да 1864 г. і скончылася высяленнем часткі адыгаў у Асманскую імперыю, або на раўнінныя землі Прыкубання.
Жамчужына Лаа-Цзы
Жамчужына Лаа-Цзы, або жамчужына Алаха — самая буйная вядомая жамчужына ў свеце. Жамчужына цікавай формы была знойдзена лаўцом жэмчугу 7 мая 1934 года на філіпінскім востраве Палаван. Яна ўтворана гіганцкай трыдакнай (Tridacna gigas). Вага жамчужыны складае 6,37 кг, дыяметр - 23,8 см. Кошт каля 40 млн долараў ЗША.
Даход
Даходы — грашовая ацэнка вынікаў дзейнасці суб'екта рыначнай эканомікі, грашовая сума, якая рэгулярна і законным шляхам паступае ў непасрэднае распараджэнне рыначнага суб'екта. Галоўныя іх крыніцы - заработная плата, прадпрымальніцкі прыбытак, арэндная плата, асабістая дапаможная гаспадарка, розныя дзяржаўныя выплаты і інш. Даход, як правіла, вызначаецца грашыма. Як і заработная плата, даходы бываюць намінальныя і рэальныя.
Перыстыль
Перысты́ль — адкрытая прастора, як правіла, двор, сад ці плошча, акружаная з чатырох бакоў крытай каланадай. Тэрмін паходзіць ад περίστῡλος («акружаны калонамі» ад περί- «вакол» і στῡλος «слуп») і першапачаткова пазначаў такі архітэктурны прыём у старажытнагрэчаскай ці старажытнарымскай архітэктуры. Паступова паняцце распаўсюдзілася на больш раннія збудаванні падобнага плану, якія выкарыстоўваліся ў Старажытным Егіпце, Персіі і да т.п.
Салдат
Салдат (ад Soldus, Solidus — манета або ад італ. Soldo - манета, жалаванне), таксама жаўнер
Сухань
Сухань (Suchań, Zachan — Захан) — горад на паўночным захадзе Польшчы на беразе аднайменнага возера. Размешчаны за 500 км на паўночны захад ад Варшавы, за 50 км на ўсход ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Старгардскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сухань. Займае плошчу 3,57 км². Насельніцтва 1,5 тыс. чалавек.
Свята-Мікалаеўская царква (Вялікая Бераставіца)
Свята-Мікалаеўская царква — мураваны праваслаўны храм у г.п. Вялікая Бераставіца Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Камсамольскай.
Гісторыя
Пабудавана ў 1867(8) годзе з цэглы на месцы струхлелай драўлянай, званіцы — у 1882 годзе. Праект складзены ў 1858 годзе архітэктарам Я. М. Фардонам. Адкрыта ў 1988—1990 гадах.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Цэнтрычны крыжовы ў плане аб’ём, сяродкрыжжа якога завершана двух’ярусным чатырохгранным светлавым барабанам з цыбулепадобным купалам. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, апяразаны прафіляванымі карнізамі і вуглавымі лапаткамі.
NGC 5408
NGC 5408 (іншыя абазначэнні — MCG -7-29-6, ESO 325-47, TOL 116, IRAS14002-4108, PGC 50073) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр, расстояние до которой 15 млн световых лет.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ліга (музыка)
Ліга ў сучаснай музычнай натацыі — дугападобная тонкая лінія з невялікім патаўшчэннем да сярэдзіны, якая аб’ядноўвае дзве ці больш ноты.
Функцыянальнае прызначэнне
Па сваім функцыянальным прызначэнні лігі падзяляюцца на наступныя тыпы:
Напісанне
У некаторых выпадках замест суцэльнай лігі ўжываецца пункцірная. Гэта вызначае або яе факультатыўнасць, або ўмоўнасць ужывання.
Дабрачын
Дабрачын (Добрячин) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Каліццана
Насельніцтва складае 1585 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал./км². Займае плошчу 63 км². Паштовы індэкс — 17020. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna delle Grazie.
Лапінцы (Валожынскі раён)
Ла́пінцы (, Лапинцы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавета.
Пелапанеская вайна (431—404)
Пелапанеская вайна — вайна між Пелапанескім (на чале са Спартай) і Дэласкім (на чале з Афінамі) саюзамі грэчаскіх полісаў на працягу 431—404 гг. д. н. э. Скончылася паразай Дэласкага саюзу. Умоўна падзяляецца на тры стадыі:
Перад падзеямі
Галоўнай прычынай вайны была барацьба за гегемонію ў Грэцыі.
Пасля падзей
Параза ў вайне прывяла да роспуску Дэласкага саюзу і перадачы афінскага флоту Спарце, прызнання гегемоніі Спарты.
У час Пелапанескай вайны завяршыўся пераход ад выкарыстання апалчэння да найманага войска. Манеўранасць войск павысілася са з’яўленнем пелтастаў, пашырылася разнастайнасць ужываных баявых парадкаў. Атрымалі развіццё барацьба на марскіх шляхах і марская блакада.
Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя (Noxçiyn Respublika Içkeri, Нохчийн Республика Ичкери) — самаабвешчаная дзяржава на тэрыторыі Чачні, суб’екце Расійскай Федэрацыі. Была прызнаная толькі грузінскім урадам у выгнанні на чале з Звіядам Гамсахурдыя і рухам Талібан, што кантраляваў Афганістан. Абвяшчэнне незалежнасці Ічкерыі стала пачаткам ваеннага канфлікту на Паўночным Каўказе.
Грузіна-індыйскія адносіны
Грузіна-індыйскія адносіны — адносіны паміж Грузіяй і Індыяй. Грузія мае ўласнае пасольства ў Нью-Дэлі. Пасольства Індыі ў Ерэване адначасова акрэдытавана ў Грузіі.
Гісторыя
Сувязі паміж народамі Грузіі і Індыі ўсталяваліся яшчэ ў старажытнасці. Гэта можна заўважыць у грузінскіх народных легендах, дзе прыкметны ўплыў Панчатантры. Захаваліся звесткі пра падарожжа ў сярэдневякоўе грузінскіх місіянераў, падарожнікаў і гандляроў у Індыю. Некаторыя грузіны нават служылі пры двары Вялікіх Маголаў. Удайпуры Бегум, адна з жонак імператара Маголаў Аўрангзеба, мела грузінскія карані.
У 1955 годзе, падчас рабочай паездкі ў СССР, Джавахарлал Неру, першы прэм’ер-міністр Індыі, наведаў Тбілісі і сустрэўся з грузінскім індолагам Акай Марчыладзэ. У 1976 годзе горад наведала Індзіра Гандзі. У чэрвені 1978 года Грузінскую ССР наведаў міністр замежных спраў Атал Біхары Ваджпаі.
26 снежня 1991 года Індыя афіцыйна прызнала Грузію. Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі ўстаноўлены 28 верасня 1992 года. У маі 2000 года міністр замежных спраў Грузіі Іраклій Менагарышвілі наведаў індыйскую сталіцу Нью-Дэлі. Гэта быў першы дыпламатычны візіт у гісторыі адносін дзвюх краін пасля 1991 года.
Гандаль
Тавараабарот паміж Грузіяй і Індыяй у 2015 склаў 107,04 млн. долараў ЗША, нязначна знізіўшыся з 105,02 млн дол. ЗША ў папярэднім перыядзе. Індыя экспартавала ў Грузію тавараў на суму 82,57 млн і імпартавала 24,47 млн. Асноўнымі таварамі, якія экспартуюцца Індыяй у Грузію, з’яўляюцца збожжавыя, ядзерныя рэактары, катлы, машыны і механічныя прыборы, фармацэўтычныя прэпараты, электрычныя машыны і абсталяванне, алюмініевыя і алюмініевыя вырабы. Асноўнымі таварамі, імпартаванымі Індыяй з Грузіі, з’яўляюцца ўгнаенні, алюмініевыя і алюмініевыя вырабы, медзь і медныя вырабы.
Культурныя сувязі
У Грузіі папулярны індыйскія фільмы і кухня. У Тбілісі ёсць некалькі індыйскіх рэстаранаў.
30 чэрвеня 2014 года ў Тбілісі, пры падтрымцы Фонду Гандзі, адкрыты Інстытут шматпрофільнай дыпламатыі, з мэтай прасоўвання ідэй Гандзі ў Грузіі.
Па стане на ліпень 2016 года ў Грузіі пражывала каля 2000 індыйскіх грамадзян, амаль палова з якіх з’яўляліся студэнтамі Тбіліскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта. Каля 200 чалавек — супрацоўнікі індыйскіх кампаній, якія займаліся развіццём інфраструктурнага сектара, бізнесам і сельскай гаспадаркай.
Гуманітарная дапамога
У снежні 1994 года Індыя накіравала гуманітарную дапамогу ў Абхазію.
Эліэль Саарынен
Готліб Эліэль Саарынен (Gottlieb Eliel Saarinen; 20 жніўня 1873, Рантасалмі, Фінляндыя — 30 чэрвеня 1950, Блумфілд-Хілс, штат Мічыган, ЗША) — фінскі архітэктар і дызайнер, заснавальнік стылю нацыянальны рамантызм у фінскай архітэктуры.
Жыццё
Частку дзяцінства правёў у вёсцы Шпанькова пад Гатчынай, Санкт-Пецярбургская губерня, дзе настаяцелем лютэранскага прыходу служыў яго бацька, Юха Саарынен. Вучыўся ў Гатчынскай прагімназіі. У 1893—97 вучыўся ў Гельсінгфорсе (Хельсінкі) ва Універсітэце (жывапісу) і ў Політэхнічным інстытуце (архітэктуры). З 1903 па 1923 гады жыл на ўласнай віле Вітрэск (Hvitträsk) пад Хельсінкі, першапачаткова разам са сваімі кампаньёнамі па архітэктурным бюро — Армасам Ліндгрэнам і Германам Гезеліусам. Двойчы быў жанаты, другі раз ажаніўся ў 1904 годзе з сястрой Гезеліуса — Лое. Двое дзяцей ад гэтага шлюбу — дачка Эва-Ліза і сын Эра, які пазней стаў выдатны амерыканскі архітэктар. У 1923 годзе эміграваў з сям’ёй у ЗША. Большую частку часу там пражыў на тэрыторыі ўзначаленай ім Акадэміі мастацтваў Кранбрук (Cranbrook), Блумфілд-Хілс (Bloomfield-hills), штат Мічыган.
Пабудовы
У складзе архітэктурнага бюро Gesellius-Lindgren-Saarinen:
Самастойныя працы: