cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Мікалаевіч Гвоздзікаў
Аляксандр Мікалаевіч Гвоздзікаў (нар., ) — беларускі скульптар.
Біяграфія
З 1965 па 1970 год займаўся ў скульптурнай студыі пры Віцебскім педагагічным інстытуце. У 1976 годзе скончыў аддзяленне скульптуры Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута. Вучыўся ў А. Бембеля, А. Анікейчыка, Г. Мурамцава.
Удзельнік мастацкіх выставак з 1981 года.
Член Саюза мастакоў з 1985 года. Жыве ў Віцебску.
Творчасць
Асноўныя творы: помнік М. Шагалу ў Віцебску, бюст Марка Шагала ў Лёзне, дзецям М. Шмырова ў г. п. Сураж Віцебскай вобласці, М. Сільніцкаму на шашы Віцебск — Полацк, А. Углоўскаму ў саўгасе імя А. Углоўскага Віцебскай вобласці; кампазіцыі «Дзеці вайны», «Флора», «Вызваленне», «Перамога», «Яны перамаглі»; трыпціх «Майстры», шэраг партрэтаў і мемарыяльных дошак.
Творы знаходзяцца ў Віцебскім абласным краязнаўчым музеі, музеі М. Шагала ў Францыі.
Воўсішча
Во́ўсішча (, Овсище) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Латыгальскага сельсавета.
Застарынскі сельсавет
Застары́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадзішчанскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Застарынне.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Пачапаўскага сельсавета.
Сілезскі медыцынскі ўніверсітэт у Катавіцах
Сілезскі медыцынскі ўніверсітэт у Катавіцах (Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і спецыялізацыяй у сферы медыцынскіх навук, якая знаходзіцца ў Катавіцах.
Гісторыя
Універсітэт быў утвораны як Медыцынская акадэмія ў Бытаме пастановай Савета Міністраў ПНР ад 20 сакавіка 1948 года.
Згодна з сусветным рэйтынгам вышэйшых навучальных устаноў Webometrics універсітэт займае 4-е месца ў Польшчы сярод медыцынскіх універсітэтаў.
Штумсдорфскае перамір’е
Штумсдорфскае перамір'е - перамір'е, складзенае 12 верасня 1635 паміж Швецыяй і Рэччу Паспалітай каля вёскі Штумсдорф, якая размяшчалася на поўдзень ад горада Штум ў каралеўскай Прусіі, тэрмінам на 26 з паловай гадоў.
Гісторыя
Вясной 1635 г. скончыўся тэрмін Альтмаркскага перамір'я, якое завяршыла вайну 1600—1629 гг., і пачалася падрыхтоўка да аднаўлення ваенных дзеянняў. Паміж Швецыяй і Рэччу Паспалітай была абвешчана вайна, але рэальна яна так і не пачалася, так як Францыя, якая была саюзнікам як Швецыі, так і Рэчы Паспалітай, садзейнічала працягу перамір'я. Пасярэднікам на перамовах выступаў французскі дыпламат Клод д'Аво, які знаходзіўся пры двары ў 1634-1636 гадах.
Швецыя ў гэты час удзельнічала Трыццацігадовай вайне і пагадзілася на тэрытарыяльныя саступкі. Рэчы Паспалітай вярталіся тэрыторыі, страчаныя ў апошнія дзесяцігоддзі польска-шведскай вайны (1600-1629). Але перамір'е таксама было выгадна і Швецыі і яе саюзнікам па Трыццацігадовай вайне (Францыя, Англія і Нідэрланды), яно дазваляла ім сканцэнтравацца на баявых дзеяннях супраць Свяшчэннай Рымскай імперыі.
У адпаведнасці з Штумсдорфскай дамовай перамір'е працягвалася на 26 з паловай гадоў. Швецыя часова ўтрымлівала Лівонію на поўнач ад Даўгавы з Рыгай, але павінна была гарантаваць свабоду веравызнання для каталікоў. Швецыя таксама адмаўлялася ад заваёў Густава II Адольфа ў каралеўскай і княжацкай Прусіі, перадавала права на збор пошлін з балтыйскіх партоў і захопленыя ёю ў папярэднія гады караблі, пры ўмове, што Рэч Паспалітая не будзе падтрымліваць ворагаў Швецыі. Уладзіслаў IV афіцыйна адмаўляўся ад прэтэнзій на шведскі прастол.
Штумсдорфскае перамір'е было парушана ў ліпені 1655 г. ўварваннем у Рэч Паспалітую Карла X Густава.
Познань (значэнні)
Познань:
Руно
Руно́ — маса са слаба звязаных валокнаў або іншых кудзелістых аб’ектаў. Прыкладам можа служыць авечае руно, г. зн. кампактная маса поўсці авечкі ці барана, атрыманая ў працэсе.
Авечае руно
Вага руна можа адрознівацца, у залежнасці ад велічыні, колькасці скурных зморшчын, ад ступені заросласці частак цела, а галоўнае — ад гушчыні воўны.
Так, па даследаваннях, у простых авечак на адзін квадратны міліметр скуры прыходзіцца ад 7 да 30 валасінак, між тым у мерыносавых ад 29 да 88 шарсцінак.
Руно мерыносавай авечкі складаецца з невялікіх слупкоў або пучкоў воўны, званых штапелямі, з якіх кожны, у сваю чаргу, складаецца з невялікіх касічак воўны. Ад правільнасці, дробнасці звіткоў і даўжыні касічак залежыць прызначэнне руна для канчатковай утылізацыі. Так, руно з дробназавітымі і кароткімі касічкамі паступае на выраб матэрыі «з ворсам» — сукна і драпаў, таму такое руно і вядома пад назвай «суконнага».
Руно з буйнымі і плоскімі завіткамі ідзе на бязворсавыя тканіны, і паколькі такое руно перад вырабам расчэсваецца на грабянях, то і называецца «грабянёвым» або «камвольным», а тканіны, якія атрымліваюцца ад яго, «камвольнымі». Няправільна завітае або невысакароднае руно складаецца з канічных касічак і іншых формаў і паступае на выраб грубых тканін.
«Высакародная» воўна складаецца з правільна звітых, у выглядзе цыліндрыка, касічак. На розных частках цела руно не аднолькавай якасці: на баках, і  лепшая воўна, і пры выбары племянных авечак вызначаюць якасць апошніх па танкаце руна, гэта значыць па дробнасці звіткоў касічак, у вобласці лапаткі і бакоў, пры гэтым якасць руна, якое знаходзіцца ў гэтых месцах, служыць зыходным пунктам у вызначэнні «зроўненасці» руна, якая пажаданая для фабрыканта, бо дае магчымасць атрымаць з руна больш тонкіх гатункаў воўны, чым грубых.
Няправільна звітае руно паказвае на малую гушчыню яго і носіць назву «маркітнасці» і «ніткі» — як тое, так і іншае складаюць заганы руна, таму што яно непрыдатна для вырабу добрых тканін.
У культуры
Культ руна быў распаўсюджаны ў паўночнай Анатоліі яшчэ ў перыяд хатаў. Ён мае прыкметы адносна прымітыўнага фетышызму. Хеты перанялі гэты культ, ён адыгрывае вельмі важную ролю ў іх рэлігіі. Імаверна, тады гэта была нястрыжаная авечая, барановая ці казіная шкура, цалкам здзераная, якая мела форму мяшка. Скуры, напоўненыя ахвярнымі прынашэннямі, вешалі на дрэва як своеасаблівы рог багацця. Часам на такое ​​руно вешалі залаты шчыт. Часам руно персаніфікавалася і абагаўлялася, вядомыя імёны рунічных бажаствоў, напрыклад, Зітарыя. Падчас свята старыя асобнікі руна спальвалі, потым рабілі новыя, падчас свята  руно вазілі з горада ў горад. У Закаўказзі, у грузінскай Сванеціі, захаваўся звычай вешаць на дуб шкуру быка ці авечкі падчас абрадаў урадлівасці Мелія-Тэлепія (назва, відаць, звязана з хецкім богам ).
Рамешкі
Рамешкі (Ра́мешки) — пасёлак гарадскога тыпу (раней сяло) у Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Рамешкаўскай муніцыпальнай акругі, да 17 красавіка 2021 года Рамешкаўскага муніцыпальнага раёна. Утвараў гарадское паселішча пасёлак Рамешкі.
Законам Цвярской вобласці ад 5 красавіка 2021 г. № 18-ЗО да 17 красавіка 2021 г. гарадское паселішча было скасавана ў сувязі з пераўтварэннем Рамешкаўскага муніцыпальнага раёна ў Рамешкаўскую муніцыпальную акругу. Размешчаны за 64 км на поўнач ад абласнога цэнтра, на старой шашы «Цвер — Бежацк». Аўтадарога Р84 «Цвер — Бежацк — Весьягонск — Усцюжна» мае транзітны абыход (на ўсход ад пасёлка).
Будынак пошты (Ліда)
Будынак пошты — помнік архітэктуры ў стылі функцыяналізму ў горадзе Ліда Гродзенскай вобласці, па адрасе вуліца Міцкевіча, 8. Збудаваны ў 1930-я гады.
Гісторыя
Будынак быў спраектаваны ў 1936 годзе архітэктарам Вандай Баэрнер-Пшэўлоцкай (хоць існуе папулярнае меркаванне, быццам будынак пошты ў Лідзе, як і ў польскім Быдгашчы, узведзены па праекце англійскіх архітэктараў). Лідская пошта мела пачаць працу ў новым памяшканні да верасня 1938. Але ўрачыстае адкрыццё будынка пошты адбылося толькі ў пачатку мая 1939 года (верагодна, толькі да гэтага часу быў цалкам закончаны мантаж абсталявання).
Зараз у будынку знаходзіцца Лідскі вузел паштовай сувязі і офіс «Белтэлекама».
Архітэктура
З пункту гледжання архітэктуры гмах пошты складаецца з кубічных аб'ёмаў з элементамі, тыповымі для стылю Ле Карбюзье: першы паверх знаходзіцца трошкі ў глыбіні, што падкрэслена больш цёмным колерам, і на першым плане бачныя канструкцыйныя слупы. У галоўным аб'ёме будынка знаходзіліся паштова-касавая зала і бакавая тэлеграфна-тэлефонная зала з агульным вестыбюлем. Вакол паштова-касавай залы размяшчаліся памяшканні розных паштовых службаў. Для работнікаў пошты меліся асобныя выхады з боку і тылу будынка. На другім-чацвёртым паверхах знаходзіліся розныя офісныя памяшканні, а таксама тэлефонная і тэлеграфная станцыі, у бакавым крыле пошты — кватэры.
IC 1298
IC 1298 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) у сузор’і Арол.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Абазначэнні, якія выкарыстоўваюцца ў найменнях таксонаў
Скарачэнні і іншыя абазначэнні, якія выкарыстоўваюцца ў назвах біялагічных таксонаў
cv.
Назва сорту пішацца пасля назвы таксона (роду, віда, падвіда). Выкарыстоўваецца два варыянты запісу назвы культывара: гэта назва можа аддзяляцца ад назвы таксона абазначэннем cv., а можа быць у адзіночныя двукоссі (у другім выпадку скарачэнне cv. не выкарыстоўваецца).
Прыклады запісу назвы для аднаго з сартоў піерыса японскага — Forest Flame (на фатаграфіі):
Уорык
Уорык (Warwick) — горад у Англіі, адміністрацыйны цэнтр графства Уорыкшыр. Размешчаны на рацэ Эйван. Насельніцтва 25 434 чалавек (2001). Горад вядомы дзякуючы Уорыкскаму замку, будаўніцтва якога пачалося ў 1068 годзе.
Union Pacific Big Boy
Паравозы Big Boy з'яўляюцца самымі буйнымі серыйнымі паравозамі свету (даўжыня паравоза з тэндэрам - 132 футы 9 ¼ дзюймаў, або 40,47 метра) і другімі па велічыні ў гісторыі сусветнага паровозабудавання (пасля выпрабавальнага паравоза PRR S1), а таксама самымі цяжкімі лакаматывамі ў свеце (службовая маса паравоза з тэндэрам - 1.208.000 фунтаў, або 548,3 тоны).
Новае Жыццё (Веткаўскі раён)
Но́вае Жыццё (, Новое Житьё) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Радужскага сельсавета.
Уорык (Род-Айленд)
Уорык (Warwick) — горад, размешчаны ў акрузе Кент (штат Род-Айленд, ЗША). Насельніцтва 82 672 жыхары па статыстычных дадзеных перапісу 2010 года.
Мілеўцы (Шчучынскі раён)
Мі́леўцы (, Милевцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчучынскага сельсавета.
У 1976 годзе вёска перададзена з Каменскага сельсавета ў Шчучынскі сельсавет.
Масін’яна
Масін'яна (Massignano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асколі-Пічэна.
Джонстан
Джонстан — прозвішча, тапонім.
Масін’яна
Насельніцтва складае 1604 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 99 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 63010. Тэлефонны код — 0735.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Gervasio e Protasio.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Загор’е (Салігорскі раён)
Да 23 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Новацярушскага сельсавета.
Колер рысы
Рыса — колер мінералу ў тонкім парашку.
Парашкападобная маса ў выглядзе рысы лёгка атрымліваецца на шурпатай паверхні фарфоравай пласціны пры правядзенні па ёй з лёгкім націскам вызначаемым мінералам. Пры адсутнасці фарфоравай пласціны («бісквіту») мінерал крышаць вострым краем шкла або кончыкам нажа, парашок расціраюць на белай паперы, вызначаюць колер.
Вялікая Пярэспа
Вялі́кая Пярэ́спа (, Великая Переспа) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Віктар Барысавіч Сачава
Біяграфія
З 1935 года — кандыдат біялагічных навук. Ступень была прысвоена яму без абароны дысертацыі — за цыкл апублікаваных навуковых даследаванняў па выніках экспедыцый. У 1938—1942 гадах — дацэнт кафедры геабатанікі Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1928 па 1950 працаваў у Ленінградскім педагагічным універсітэце імя А. І. Герцэна ў пасады дацэнта, затым прафесара, затым загадчыка кафедрай.
З 1943 года доктар біялагічных навук, у 1944 годзе прысвоена навуковае званне прафесар. З 1958 года — член-карэспандэнт АН СССР. У 1959—1976 гадах — дырэктар Інстытута геаграфіі Сібіры і Далёкага Усходу СА АН СССР у Іркуцку. Кіраваны ім інстытут ператварыўся ў цэнтр геаграфічнай навукі азіяцкай часткі краіны і атрымаў сусветную вядомасць. З 1968 года — акадэмік АН СССР. У 1969—1972 гадах старшыня Усходне-Сібірскага філіяла СА АН СССР.
Апошнія гады (1976—1978) правёў у Камарова. У гэты перыяд Сачава актыўна падводзіў падрахунак сваёй дзейнасці і тэарэтычна абгрунтоўваў створаны ім новы кірунак у геаграфіі — вучэнне аб геасістэмах, выпусціўшы тры манаграфіі.
Памёр 29 снежня 1978 года ў Камарова. Пахаваны там жа.
Страха
Страха́ — назва даха ў традыцыйным беларускім дойлідстве. Невялікая страха або навес над калодзежам ці падобным назваліся стрэшкам.
Форма
Паводле формы выдзяляюць наступныя віды стрэхаў:
Матэрыял пакрыцця
Найбольш распаўсюджаным матэрыялам для пакрыцця стрэхаў была салома. Мелі месца два спосабы пакрыцця: уверх і ўніз коласам. Першы спосаб быў больш надзейны, хаця на яго ішло ўдвая больш саломы, чым у выпадку пакрыцця коласам уніз. Таксама вядомы стрэхі крытыя дрэвам (дошкай, дранкай, дранню, гонтам), бляхай, чарапіцай, чаротам і інш.
Анатоль Яфімавіч Углоўскі
Анатоль Яфімавіч Углоўскі (Анатолий Ефимович Угловский,  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (04.06.1944).
Біяграфія
А. Я. Улоўскі нарадзіўся ў вёсцы Лужавіца (Вялікаусцюжскі раён Валагодскай вобласці). У 1942 годзе скончыў рамеснае вучылішча ў горадзе Вялікі Усцюг. Працаваў у горадзе Кашын Калінінскай вобласці. У 1942 годзе прызваны ў войска. Ваяваў на Волхаўскім і Калінінскім франтах. Удзельнічаў у абароне Ленінграда і ў баях за горад Вялікія Лукі.
Бранябойшчык 429-га знішчальна-супрацьтанкавага дывізіёна (306-я стралковая дывізія, 43-я армія, 1-ы Прыбалтыйскі фронт) чырвонаармеец А. Я. Углоўскі вызначыўся пры вызваленні Суражскага раёна Віцебскай вобласці. У ноч на 20 снежня 1943 года, адбіваючы танкавую контратаку праціўніка, кінуўся з гранатай пад варожы танк і падарваў яго.
А. Я. Углоўскі пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Вымна Віцебскага раёна.
Узнагароджаны ордэнам Леніна.
IC 1299
IC 1299 — галактыка тыпу OCL (розпилене скупчення) у сузор’і Лісічка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эстрэмадурскі ўніверсітэт
Эстрэмадурскі ўніверсітэт (Universidad de Extremadura) — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бадахос у аўтаномнай супольнасці Эстрэмадура.
Лаокюла (прыпыначны пункт)
Лаокюла (Laoküla) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Хар’юмаа. Знаходзіцца ў вёсцы Лаокюла на лініі Кейла — Палдыскі.
Плябанцы
Назву Пляба́нцы маюць:
Палдыскі (станцыя)
Палдыскі (або Балтыйскі ; Paldiski) — тупіковая станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Хар’юмаа. Знаходзіцца ў горадзе Палдыскі на лініі Кейла — Палдыскі.
Гісторыя
11 лістапада 1868 года Балтыйская чыгуначная кампанія ў асобе Аляксандра фон дэр Палена атрымала саступку ад Расійскай імперыі на будаўніцтва чыгункі ад Балтыйскага порта праз Рэвель да Гатчыны на ўскраіне Санкт-Пецярбурга. Будаўнічыя работы пачаліся ў 1869 годзе адначасова і з Балтыйскага порта, і з Гатчыны. Ужо ў 1869 годзе будаўніцтва чыгункі дасягнула Рэвеля, а 24 кастрычніка 1870 года чыгунка была ўрачыста адкрыта на станцыі Нарва.
У савецкія часы, калі порт Палдыскі разам з усім паўвостравам Пакры стаў важнай ваенна-марской базай і памежным пастам СССР, пасажырскі рух у Палдыскі быў абмежаваны. Першапачаткова пасажыраў правазілі да станцыі Палдыскі, але з 1967 года на чыгуначным прыпынку Лаокюла быў пабудаваны пункт пропуску і ў закрытую ваенную зону маглі ўвайсці толькі асобы, якія маюць адпаведны пропуск.
1956 год у гісторыі літаратуры
1956 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Зборная Бразіліі па футболе
Зборная Бразіліі па футболе прадстаўляе Бразілію на міжнародных спаборніцтвах па футболе з 1914 года. Каманда кантралюецца Бразільскай канфедэрацыяй футбола, якая з’яўляецца адным з 10 членаў КАНМЕБОЛ (Паўднёваамерыканская футбольная канфедэрацыя) і ўваходзіць у ФІФА.
Чэмпіён свету 1958, 1962, 1970, 1994, 2002 гадоў.
Гісторыя
Бразілія — ​​адзіная краіна, якая не прапусціла ніводнага фінальнага этапу чэмпіянату свету. Яна ж адзіная, якая дамагалася тытула чэмпіёнаў 5 разоў. Акрамя гэтага ў іх скарбонцы два другія месцы, два трэція і два чацвёртыя.
Васіль Якаўлевіч Сядых
Васі́ль Я́каўлевіч Сяды́х (, Курск, Расійская імперыя — ) — рэвалюцыянер, партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР.
Зборная Бразіліі па футболе
Гісторыя
Упершыню зборная Бразіліі па футболе была сфарміравана ў 1914 годзе і правяла матч супраць англійскага клуба «Эксетэр Сіці» і выйграла 2:0 (па іншых звестках матч завяршыўся ўнічыю 3:3). Аднак да больш сур’ёзных перамог на сусветнай арэне было яшчэ далёка. Шмат у чым гэтаму перашкаджала блытаніна сярод кіраўнікоў мясцовых футбольных федэрацый унутры краіны.
Васіль Якаўлевіч Сядых
Біяграфія
Нарадзіўся 12 сакавіка 1887 года ў Курску.
Зборная Бразіліі па футболе
Гісторыя
Як бы там ні было, у чэмпіянатах свету 1930 і 1934 Бразілія выбывала пасля першага этапу. У 1938 годзе каманда паказала значны прагрэс і ўпэўнена заваявала бронзу чэмпіянату. А Леанідас патрапіў у гісторыю, як першы ігрок, які забіў 4 мячы ў матчы чэмпіянату свету.
Васіль Якаўлевіч Сядых
Біяграфія
Удзельнік Рэвалюцыі 1905-07 гадоў, член Курскага гарадскога камітэта РСДРП. За рэвалюцыйную дзейнасць неаднаразова быў арыштаваны і сасланы.
Зборная Бразіліі па футболе
Гісторыя
Першы пасляваенны чэмпіянат 1950 стаў першым, які праходзіў у Бразіліі. Да таго ж ён быў унікальны тым, што на ім не праводзіўся фінальны матч. Быў групавы этап для чатырох каманд. Прынята лічыць сустрэчу Бразілія — ​​Уругвай «фіналам». Матч, які праходзіў на стадыёне «Маракана» у Рыа-дэ-Жанэйра наведалі 199854 балельшчыкі. Бразільцам дастаткова было згуляць унічыю, каб стаць чэмпіёнамі, але, ведучы ў ліку 1:0, яны прайгралі 1:2. У Паўднёвай Амерыцы гэты матч вядомы як «мараканаса».
У 1954 годзе на чэмпіянат, які праходзіў у Швейцарыі, прыехала абноўленая каманда з групай добрых моцных ігракоў. Аднак у чвэрцьфінале бразільцы саступілі фаварыту першынства, венграм, з лікам 2:4, правёўшы адзін з самых жудасных матчаў у сваёй гісторыі. Гэты матч атрымаў назву «бітва ў Берне».
Васіль Якаўлевіч Сядых
Біяграфія
Удзельнік Грамадзянскай вайны.
Зборная Бразіліі па футболе
Гісторыя
У 1958 годзе на чэмпіянаце свету ў Швецыі Бразілія нечакана для ўсіх у бліскучым стылі стала чэмпіёнам свету. У складзе каманды бліскалі такія ігракі, як Пеле, Гарынча, Вава і многія іншыя, якія ўвайшлі ў сусветную гісторыю футбола. Адкрыццём гэтага першынства быў сямнаццацігадовы Пеле, які да гэтага часу лічыцца каралём футбола ўсіх часоў і народаў.
У 1962 годзе ў Чылі бразільцы змаглі паўтарыць свой поспех. Найлепшым бамбардзірам першынства стаў Гарынча, які забіў 4 мяча. Яго напарнік Пеле выбыў з чэмпіянату пасля цяжкай траўмы ў адным з першых матчаў турніру.
На чэмпіянаце свету ў Англіі ў 1966 годзе каманду чакаў грандыёзны правал. «Селесаа» апынуліся не па зубах венгры і партугальцы, у шэрагах якіх гуляў Эўзеб’ю. Зборная Бразіліі выбыла з першынства ўжо ў падгрупе, што расцэньвалася не інакш як нацыянальная катастрофа. Шэраг ігракоў быў вымушаны некаторы час заставацца ў Еўропе, чакаючы неспакойную сітуацыю на радзіме.
Аднак ужо на наступным чэмпіянаце свету ў Мексіцы бразільцы, у складзе якіх зноў бліскаў Пеле, паказалі футбол найвышэйшага класа і выйгралі ўсе матчы першынства. У фінале Бразілія разграміла зборную Італіі 4:1.
Пасля таго, як «Селесаа» за кароткі час змаглі тры разы стаць уладальнікамі тытула чэмпіёна свету, пачалася доўгая паласа няўдач:
На чэмпіянаце свету 1994 года ў ЗША Бразілія праз 24 гады зноў атрымала перамогу: пасля цяжкага фіналу супраць зборнай Італіі бразільцы змаглі выйграць у серыі пасляматчавых пенальці 3:2. У складзе Бразіліі асабліва вылучаліся нападаючыя Рамарыу, Бебету, галкіпер Тафарэл, паўабаронца і капітан каманды Дунга, абаронцы Кафу, Бранку.
На чэмпіянаце свету 1998 года ў Францыі у складзе «Селесаа» бліскаў знакаміты «зубасцік» Раналду. Бразілія зноў дайшла да фіналу, аднак пацярпела паражэнне ад гаспадароў поля 0:3. Два галы, якія паклалі пачатак разгрому, пасля падач з вуглавых забіў лідар зборнай Францыі Зінедзін Зідан.
На чэмпіянаце свету 2002 года ў Японіі і Паўднёвай Карэі Бразілія працягвала паказваць добрую гульню і ў трэці раз запар выйшла ў фінал сусветнага першынства. У фінале яны ўпершыню сустрэліся са сваім галоўным завочным канкурэнтам зборнай Германіі і нанеслі немцам паражэнне 2:0. Браму Германіі абараняў знакаміты брамнік Олівер Кан, які на працягу чэмпіянату паказваў выдатную гульню, аднак у фінале здзейсніў фатальную памылку і прапусціў просты мяч. Найлепшым бамбардзірам першынства стаў Раналду (8 мячоў). У складзе «пентакампеонаў» гуляў шэраг майстроў экстра-класа, такіх як Раналдынью, Раберту Карлус, Кака, Рывалду, Кафу, Лусіу і іншыя.
Чэмпіянат свету 2006 года ў Германіі завяршыў серыю моцных выступленняў зборнай Бразіліі. Нягледзячы на ​​зорны склад, каманда падышла да першынства не згулянай і ў слабой кандыцыйнай форме (напрыклад, па меркаванні шматлікіх журналістаў, Раналду меў лішак вагі). Пасля шэрагу перамог Бразілія ў 1/4 фіналу пацярпела паражэнне ад вопытнай французскай зборнай 0:1 (Анры).
На чэмпіянаце свету 2010 года ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы ў 1/4 фіналу зборная Бразілія прайграла зборнай Нідэрландаў з лікам 2:1. Трэнер «пентакампеонаў» Дунга цалкам змяніў манеру гульні зборнай у бок прагматычнасці і стаўкі на фінальны вынік. У складзе Бразіліі бліскалі такія ігракі як Жуліу Сезар, Майкон, Лусіу, Кака, Рабінью.
Чэмпіянат свету 2016 года другі раз у гісторыі праходзіў у Бразіліі. У параўнанні з першынствам 2010 года амаль поўнасцю абнавіўся склад, месца ветэранаў занялі маладыя ігракі, лідарам зборнай стаў Неймар. Пасля ўпэўненай перамогі ў Кубку канфедэрацый Бразілія лічылася аднім з фаварытаў, аднак у паўфінальным матчы супраць зборнай Германіі прапусціла пяць мячоў за першыя 30 хвілін матча, які скончыўся з лікам 1:7 і стаў найбуйнейшым паражэннем Бразіліі ў гісторыі. У мачты за трэцяе месца Бразілія саступіла зборнай Нідэрландаў з лікам 0:3.
Няўдачы чакалі Бразілію і ў наступных Кубках Амерыкі. У 2015 годзе, пераадолеўшы групавы этап, Бразілія саступіла ў чвэрцьфінале Парагваю па пенальці. З-за гэтага паражэння Бразілія ўпершыню за доўгі час не трапіла на Кубак канфедэрацый (які праходзіў у 2017 годзе). На юбілейным Кубку Амерыкі 2016 года Бразілія саступіла ў рашаючым матчы групавога этапу Перу (0:1, першае паражэнне ад Перу з 1985 года) і ўпершыню з 1987 года не выйшла з групы.
У чэрвені 2016 года новым галоўным трэнерам зборнай Бразіліі быў прызначаны Тыты. Адбор да чэмпіянату свету 2018 пачаўся для бразільцаў удала, яны хутка захапілі лідарства ў паўднёваамерыканскай групе і ў выніку сталі сталі першай зборнай (пасля гаспадароў — зборнай Расіі), якая гарантавала сабе месца на сусветным першынстве.
Васіль Якаўлевіч Сядых
Біяграфія
З 1921 года на партыйнай, савецкай і прафсаюзнай рабоце ў Курску, Мічурынску, Варонежы, Маскве.
З 1937 года — старшыня Полацкага акруговага выканкама, сакратар Партыйнай калегіі пры ўпаўнаважаным Камісіі партыйнага кантролю пры ЦК УКП(б) па БССР, старшыня Вярхоўнага суда БССР. З 1943 года — загадчык сектара апеляцый аргаддзелу ЦК КП(б)Б, у 1944—1959 гадах — член Парткалегіі, парткамісій пры ЦК КПБ.
Памёр 4 чэрвеня 1963 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Івік
Біяграфія
Родам з горада Рэджа-дзі-Калабрыя (Італія). Некаторы час жыў пры двары тырана Палікрата на востраве Самас. Стваральнік хвалебнай і любоўнай лірыкі (энкаміі), урачыстай і харавой песні, якая ўхваляла не багоў, а людзей (падзяляюць на 7 кніг, захаваліся фрагменты каля 100 вершаў). Паводле падання, забіты разбойнікамі, якіх знайшлі дзякуючы жоравам. Легенда выкарыстана Ф. Шылерам у баладзе «Івікавы жураўлі».
Шахіншах
Шахінша́х (,,  — shāhanshāh, у перакладзе «цар цароў») — старажытны персідскі мідыйскага паходжання, запазычаны Ахеменідамі, пазней іранскі манархічны тытул.
Апісанне
Тытул упершыню быў прыняты кіраўнікамі Ірана з дынастыі Сасанідаў, аднак узыходзіць ён да тытула эпохі Ахеменідаў «xšāyaθiya xšāyaθiyānām», таму першым шаханшахам у Іране называюць ахеменідскага цара Кіра II Вялікага. Тытул выкарыстоўваўся з перапынкамі на працягу 2500 гадоў. Апошнім шаханшахам Ірана быў Махамед Рэза Пехлеві, зрынуты ў 1979 годзе падчас ісламскай рэвалюцыі. Сын Махамеда Рэзы Рэза Кір Пехлеві лічыцца іранскімі манархістамі законным шаханшахам.
Калі гаворка ідзе пра старажытную Персію, тытул шахіншах звычайна перакладаецца як «цар цароў», і не перакладаецца, калі гаворка ідзе пра сучасны Іран.
Аналагічны грэчаскі тытул Basileos Basileon прыняў візантыйскі імператар Іраклій пасля перамогі над Сасанідамі.
Дынастыі, якія насілі тытул пасля Ахеменідаў
Акрамя таго, тытул шаханшах выкарыстоўваўся ў тытулатуры некаторых падзішахаў Імперыі Вялікіх Маголаў.
Polyommatus eros
Polyommatus eros — дзённы матылёк сямейства блакітніц.
Этымалогія назвы
Эрас — боства кахання ў грэчаскай міфалогіі.
Апісанне
Размах крылаў 23-28 мм. Крылы самцоў на верхнім баку блакітныя з нешырокім цёмным краем. На заднім крыле да цёмнай акантоўкі прымыкае шэраг чарнаватых плям. Жылкі да вяршыняў крыла чарнеюць. Самка з карычневай афарбоўкай верхняга боку крылаў і з жоўта-аранжавымі прыкраявымі плямамі на крылах. Ніжні бок крылаў самцоў светла-шэры з бледным малюнкам. Прыкаранёвая вобласць з шэра-блакітным напыленнем. На фоне задніх крылаў вылучаюцца дзве белаватых плямы — трохкутнай формы ў вяршыні цэнтральнай ячэйкі і размытая прамяністая ў прыкраявой перавязі. Ніжні бок крылаў самкі афарбаваны цямней. Падвід Polyommatus eros boisduvalii (Herrich-Schäffer, 1844) прыкметна адрозніваецца ад астатніх больш светлым фонам верхняга боку крылаў у самцоў, светла-карычневым фонам у самак, у якіх таксама ў прыкаранёвай вобласці больш выяўлена жаўтлявае адценне. Падвід таксама адрозніваецца экалагічна, населяя больш ксерафітныя біятопы.
Арэал
Мае моцна разарваны арэал: Пірэнеі, Альпы, Цэнтральныя Апеніны, горы Балканскага паўвострава, Малая, Паўночна-заходняя і Цэнтральная Азія.
Паводле апошніх даследаванняў дадзены таксон на тэрыторыі Украіны прадстаўлены падвідам Polyommatus eros boisduvalii (Herrich-Schäffer, 1844) і падвідам Polyommatus eros orientalis Krziwizky, 1983. Першы характэрны для ўсходніх лесастэпавых абласцей краіны, дзе сустракаецца вельмі рэдка і лакальна. Другі жыве жыве ва ўкраінскім Палессі. Адзін з самых рэдкіх відаў матылькоў ў фаўне Украіны. Гэты заўсёды рэдкі від за апошнія 30 гадоў быў знойдзены на тэрыторыі Украіны толькі ў некалькіх экзэмплярах. Верагодна, знік на значных плошчах ўкраінскай часткі арэала.
Засяляе астэпненыя і ксерафітныя лугі, сухія ўскрайкі лесу, далінавыя лугі, ускрайкі сухіх хвойнікаў, астэпненыя ўскрайкі хвойнікаў і прылеглыя лугі, альпійскія камяністыя лугі высакагор'яў, ніжэй — камяніста-лугавыя ўчасткі. У гарах сустракаецца на вышынях ад 1700 да 3000 м над узр. м.
Біялогія
Развіваецца ў адным пакаленні на працягу года. Час лёту матылькоў — з пачатку чэрвеня па канец ліпеня, у гарах — з канца чэрвеня па жнівень. Кармавыя расліны вусеняў: куравай, зяновец рускі, вастракільніца. Самка адкладае адзінкавыя яйкі на лісце. Вусень праходзіць у сваім развіцці 5 узростаў. Зімуе вусень ранняга ўзросту. Па дасягненні даўжыні да 16 мм гусеніцы перастаюць харчавацца, шукаюць прытулак у падсцілцы, хаваюцца пад апалым лісцем, якое прымацоўваюць ніткамі да субстрату. Праз 2-3 сутак - акукляюцца. Кукалка даўжынёй каля 11 мм.
Ахова
У Чырвоную кнігу Украіны уключаны пад назвай Polyommatus boisduvalii.
Уключаны ў «Чырвоную кнігу Еўрапейскіх дзённых матылькоў» з катэгорыяй SPEC3 — від, які жыве як у Еўропе, так і за яе межамі, але які знаходзіцца на тэрыторыі Еўропы пад пагрозай знікнення.
Камень (Зажэвіцкі сельсавет)
Ка́мень (, Камень) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зажэвіцкага сельсавета.
Міцары
Міцары́ (, Мицары) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчучынскага сельсавета.
Новы Мір (Веткаўскі раён)
Но́вы Мір (, Новый Мир) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Радужскага сельсавета.
1957 год у гісторыі літаратуры
1957 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Джордж Браўн
Джордж Браўн, або Броўн (Brown, у манастве Юзаф, , Санкт-Пецярбург —, Кракаў) — гісторык, бібліёграф і педагог.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 чэрвеня 1801 г. у Санкт-Пецярбургу ў сям’і англічаніна ды італьянкі. Вучыўся ў езуіцкіх калегіумах Пецярбурга і Полацка, вывучаў філасофію ў Полацкай езуіцкай акадэміі. У Таварыства Ісуса ўступіў 6 жніўня 1817 г. у Пушы.
Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі (1820) пэўны час знаходзіўся ў Ферары, а потым вярнуўся ва Ўсходнюю Еўропу — на Галічыну. Выкладаў філасофію Цярнопальскім езуіцкім калегіуме (1822—1824), тэалогію ў Старай Весі (1824—1826) і Тынцы (1826—1828). У 1828 г. у Перамышлі высвечаны на ксяндза. Прафесар гуманістыкі ў Цярнопалі (1828—1830 і 1832—1833), царкоўнай гісторыі ў Тынцы (1830—1831), філасофіі Цярнопалі (1833—1835). З 1838 па 1843 гг. — рэктар Цярнопальскага езуіцкага калегіума, потым прэфект штудый і прафесар багаслоўя ў Новым Сончы (1843—1844), прэфект гімназіі і ўсеагульнай гісторыі ў Цярнопалі (1844—1846). У 1846—1848 гг. — прэфект штудый, а потым — рэктар калегіума і шляхецкага канвікта, а таксама прафесар ўсеагульнай гісторыі ў Львове.
Пад час нядоўгай ліквідацыі Таварыства Ісуса ў Аўстрыйскай імперыі (1848—1852) Браўн заставаўся у Львове, працуючы над бібліяграфіяй езуітаў Польшчы, Літвы і Беларусі. У 1853 г. браў удзел у XXII Генеральнай кангрэгацыі Таварыства Ісуса ў Рыме, дзе меў магчымасць знайсці новыя матэрыялы да сваіх гістарычных даследаванняў. У 1854—1866 гг. — правінцыял Галіцкай правінцыі Таварыста Ісуса, а потым — настаяцель у Львове (1866—1870), пракуратар правінцыі і прэфект бібліятэкі ў Кракаве (1871—1879).
Працы
Вывучаў гісторыю ордэна езуітаў Польшчы, Літвы і Беларусі. Стварыў бібліяграфічны слоўнік на лацінскай мове «Бібліятэка пісьменнікаў польскай асістэнцыі Таварыства Ісуса» (1856). (У 1862 г. у Познані праца была апублікавана па-польску — «Biblioteka pisarzów assystencyi polskiéj Towarzystwa Jezusowego» . Перадаваў бельгійскаму езуіту Аўгустыну дэ Бакеру матэрыялы да агульнай бібліяграфіі ордэна («Bibliothèque de la Compagnie de Jésus», t. 1-7, 1853—1861). Напісаў на лацінскай мове гісторыю езуітаў на Беларусі (не апублікавана, рукапіс захоўваецца ў архіве езуітаў у Рыме). У 1861—1870 гадах супрацоўнічаў з часопісамі «Tygodnik katolicki» («Каталіцкі штотыднёвік»), у якім друкаваў артыкулы па гісторыі Беларусі.
Вахніўка
Вахніўка (Вахнівка) — сяло ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр Вахніўскага сельскага савета.
Ордэн Падвязкі
Найвысакародны ордэн Падвязкі (The Most Noble Order of the Garter) — вышэйшы рыцарскі ордэн Вялікабрытаніі. З’яўляецца адным з найстарэйшых ордэнаў у свеце.
Усяго паводле статута рыцараў ордэна Падвязкі не можа быць больш за 24 чалавекі, апроч манарха, прынца Уэльскага, членаў каралеўскай сям'і і замежных манархаў.
Паводле статута манарх асабіста выбірае 24 члены ордэна, не кансультуючыся з міністрамі. Іншыя члены каралеўскай сям'і і замежныя манархі, як правіла, становяцца малодшымі членамі ордэна.
Па меры сыходу з жыцця старых ардэнаносцаў манарх узнагароджвае новых. Звычайна яго рашэнне становіцца вядомыя грамадскасці 23 красавіка, у дзень Святога Георгія.
У чэрвені новаабраныя рыцары і дамы ўдзельнічаюць у працэсіі ў Віндзарскай крэпасці, дзе ім уручаецца цырыманіяльная падвязка і зорка — сімвал ордэна.
Гісторыя
Заснаваны каралём Эдуардам III 23 красавіка 1348 года ў славу Бога, Найсвяцейшай Дзевы і Св. мучаніка Георгія, заступніка Англіі, з мэтай «злучыць некаторую колькасць годных асоб для здзяйснення добрых спраў і ажыўлення ваеннага духу».
Існуе шэраг легенд пра паходжанне ордэна, найбольш вядомая звязана з графіняй Солсберы. Падчас танца з каралём яна згубіла падвязку і ўсё вакол засмяяліся, кароль жа падняў падвязку і павязаў яе на ўласную нагу са словамі: «Honi soit qui mal y pense» (найбольш дакладны пераклад: «Хай сарамаціцца той, хто падумаў дрэнна пра гэта»), якія сталі дэвізам ордэна.
Паводле іншага падання, яшчэ ў канцы XII стагоддзя Рычарду I падчас крыжовага паходу, з’явіўся Св. Георгій і ўказаў завязаць падвязкі на нагах яго рыцараў.
Большасць брытанскіх ордэнаў з’яўляюцца агульнымі для ўсяго Злучанага Каралеўства, за выключэннем ордэна Падвязкі, які з’яўляецца чыста англійскім. Яго эквівалент у Шатландыі — ордэн Чартапалоху, які існуе з 1687 года, у Ірландыі — ордэн Святога Патрыка, які існаваў з 1783 года (пасля здабыцця незалежнасці Ірландыяй ім перасталі ўзнагароджваць і апошні яго кавалер памёр у 1974 годзе).
Колькасць членаў ордэна абмежавана — імі з’яўляюцца суверэн ордэна (манарх) і не больш за 24 кампаньёны. Кампаньёнамі могуць быць як рыцары, так і лэдзі.
Дадатковымі удзельнікамі ордэна могуць станавіцца таксама члены брытанскай каралеўскай сям'і і замежныя манархі.
Членства ў ордэне падаецца асабіста суверэнам (членства ў іншых брытанскіх рыцарскіх ордэнах звычайна прысвойваецца па прадстаўленні прэм'ер-міністра). У 1946 годзе прэм'ер-міністр Клемент Этлі, па ўзгадненні з лідарам апазіцыі Уінстанам Чэрчылем, вярнуў каралю выключнае права прызначэння новых членаў, у мэтах дэпалітызацыі ордэна.
У гісторыі ордэна Падвязкі вядомыя выпадкі выгнання рыцараў за парушэнне статута арганізацыі. Так напрыклад 13 мая 1915 года ў сувязі з агрэсіяй супраць Вялікабрытаніі ў Першай сусветнай вайне былі пазбаўлены ордэна Падвязкі каля васьмі рыцараў. У тым ліку былі пазбаўлены тытула аўстрыйскі імператар Франц Іосіф I (754-ы рыцар), германскі імператар Вільгельм II (767-ы рыцар) і Эрнст Аўгуст II Гановерскі (769-ы рыцар).
Сучасныя кавалеры ордэна
Рыцарамі ордэна Падвязкі з’яўляюцца члены каралеўскага прозвішча: герцаг Эдынбургскі — муж каралевы, спадчынны прынц Чарлз, пасвечаны ў рыцары Падвязкі ў 1968 годзе, прынцэса Ганна, прынц Уільям. З замежных манархаў ордэнам ганараваўся кароль Нарвегіі Харальд V, каралева Даніі Маргрэтэ II, кароль Іспаніі Хуан Карлас I і імператар Японіі Акіхіта.
Сярод рыцараў ордэна лічыліся ў 2005 годзе былыя прэм'ер-міністры Вялікабрытаніі Эдвард Хіт, баранэса Тэтчэр і Джон Мэйджар, а таксама баранэса Соамс — дачка сэра Уінстана Чэрчыля.
Станам на пачатак 2013 года рыцарамі і дамамі ордэна з’яўляюцца 22 чалавекі, а таксама 8 членаў брытанскай каралеўскай сям'і і 7 замежных манархаў.
Гарнакі
Га́рнакі (, Гарнаки) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Ульянавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1666 годзе ў складзе вёсак, выдзеленых вялікім гетманам літоўскім Паўлам-Янам Сапегам з маёнтку Беліца Беліцкаму дамініканскаму кляштару.
IC 1301
IC 1301 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Луіза Лікі
Прынцэса Луіза дэ Мерод (Princess Louise de Merode, народжаная Лікі; 21 сакавіка 1972, Найробі, Кенія) — кенійскі палеантолаг. Займаецца даследаваннем і раскопкамі акамянеласцяў старажытных гамінідаў ва Усходняй Афрыцы.
Біяграфія
Луіза Лікі нарадзілася ў Найробі (Кенія) у 1972 годзе, у сям'і палітыка і палеаантраполага Рычарда Лікі і палеаантраполага Міў Лікі. У тым жа годзе памер яе дзядуля, вядомы антраполаг Луіс Лікі. Упершыню Луіза пачала прымаць актыўны ўдзел у пошуках акамянеласцяў ў 1977 годзе ва ўзросце 6 гадоў і стала самым маладым чалавекам, які знайшоў акамянелага гамініда.
Луіза Лікі атрымала пасведчанне аб сярэдняй адукацыі па праграме міжнароднага бакалаўрыяту Аб'яднанага Сусветнага каледжа Атлантыкі, а таксама ступень бакалаўра навук у галіне геалогіі і біялогіі ад Універсітэта Брысталя. Пасля, у 2001 годзе, яна атрымала ступень доктара філасофіі ва Універсітэцкім каледжы Лондана.
У 1993 годзе да яе далучылася яе маці Міў Лікі, як яшчэ адін кіраўнік палеанталагічнай экспедыцыі ў Паўночнай Кеніі. Даследчы праект Каобі-Фора быў адной з самых прыкметных праграм апошніх двух дзесяцігоддзяў, у ходзе якога былі знойдзены некаторыя найбольш вядомыя акамянеласці гамінідаў, у тым ліку Kenyanthropus platyops.
Яе ініцыятывай было размяшчэнне лічбавых мадэляў калекцыі акамянеласцяў у віртуальнай лабараторыі афрыканскіх фасілій, дзе мадэлі могуць быць загружаныя ў формате 3D, надрукаваныя або выразаныя з кардона для калекцыі.
У 2003 годзе Луіза Лікі выйшла замуж за бельгійскага прыматолага, прынца Эмануэля дэ Мерода. У пары нарадзілася дзве дачкі: прынцэса Сейя дэ Мерод (2004) і прынцэса Алексія дэ Мерод (2006).
Вепская мова
Вепская мова (вепск. vepsän kel 'і vepsän keli, vepsä) — мова вепсаў, уваходзіць у паўночную падгаліну прыбалтыйска-фінскіх моваў. Некаторыя даследчыкі вылучаюць яе ў адмысловую — усходнюю падгаліну прыбалтыйска-фінскіх моваў.
Геаграфічная распаўсюджанасць
Вепская мова распаўсюджаны ў Рэспубліцы Карэлія (Прыанежскі раён), Ленінградскай вобласці (Падпарожскі, Ціхвінскі, Ладзейнапольскі, Баксітагорскі раёны), а таксама Валагодскай вобласці (Выцегорскі і Бабаеўскі раёны). Кампактныя групы вепсаў ёсць на мяжы Іркуцкай вобласці і Усць-Ардынскага Бурацкай акругі (большасць — у пасёлку, раённым цэнтры Аларскага раёна Кутулік). Вепсы-перасяленцы пражываюць таксама ў пасёлку Кузедзеева Кемераўскай вобласці.
Колькасць носьбітаў
Унесены ў 2009 годзе ЮНЕСКА ў Атлас знікаючых моў свету як мова, якая знаходзіцца пад пагрозай знікнення.
Па дадзеных Усерасійскай перапісу насельніцтва 2010 года колькасць асоб, якія валодаюць вепскай мовай, складала ў Расіі 3,6 тыс. чалавек.
Лічбы, атрыманыя ў выніку правядзення перапісаў насельніцтва, не выклікаюць даверу ў даследчыкаў з-за таго, што вядомы шматлікія факты запісу вепсаў рускімі. Асноўныя прычыны прылічэння сябе вепсамі да рускіх — непрэстыжнасць мовы, нізкі ўзровень нацыянальнай самасвядомасці.
Святлана Якаўлеўна Парфёнава
Святлана Якаўлеўна Парфёнава (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Кубку Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў кіданні кап'я з вынікам 50,02 м.
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў кіданні кап'я з вынікам 52,58 м.
Пасад (Сенненскі раён)
Паса́д (, Посад) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Забараўскага сельсавета.
Караль Казлоўскі
Караль Казлоўскі (Karol Kozłowski;, г.  — , г. ) — польскі архітэктар.
Вучыўся ў Францыі і Варшаве, у прыватнасці, пад кіраўніцтвам.
Мансамп’етра-Марыка
Мансамп'етра-Марыка (Monsampietro Morico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ферма.
Караль Казлоўскі
Вядомыя працы
Караль казлоўскі стварыў праекты наступных будынкаў:
Мансамп’етра-Марыка
Насельніцтва складае 712 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 75 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 63029. Тэлефонны код — 0734.
Караль Казлоўскі
Вядомыя працы
Акрамя гэтага займаўся перабудовай парафіяльнага касцёла ў Жалехаве і  ў Варшаве.
Памяць
На будынку тэатра ў Мінску ўсталявана мемарыяльная дошка. На ганку касцёла ў Сасноўцы ўсталяваны бюст архітэктара.
Мансамп’етра-Марыка
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Пётр.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Індор-хакей
Індор-хакей — адзін з гульнявых відаў спорту, разнавіднасць хакея на траве. Але ў адрозненні ад традыцыйнага хакея на траве не ўваходзіць у алімпійскую праграму.
Правілы
Адрозненне, што матчы праводзяць у закрытых памяшканнях (залах). Акрамя таго ў індор-хакее менш пляцоўка — як правіла 20 на 40 метраў, што адпавядае пляцоўцы для гандбола, і колькасць гульцоў у супрацьлеглых камандах — па 6 у кожнай з каманд (5 палявых і 1 брамнік), тады як у хакеі на траве — па 11.
Даўжыня гульні 2 тайма па 20 хвілін (як у міні-футболе). Брамы маюць 2 метры ў вышыню, 3 метра ў шырыню і мінімум 1 метр у глыбіню (як у гандболе). Клюшкі і мячы падобны да тых, што выкарыстоўваюцца ў хакеі на траве, але, як правіла, больш лёгкие. Гульцам забаронена біць па мячу, яго можна толькі прасоўваць ці адхіляць, таксама мяч нельзя падымаць з пляцоўкі ў паветра.
Гісторыя
Індор-хакей зарадзіўся ў Германіі і на працягу 1950-х гадоў, пачаў хутка распаўсюджваецца на іншыя краіны Еўропа. Бельгія была адна з краін, якія ўкаранілі варыянт хакейнага поля, а ў 1966 годзе Рэнэ Франк, родам з Бельгіі, які пасля стаў прэзідэнтам ФІХ, пераканаў нямецкі Hockey асацыяцыі, каб даць адказнасць за правілы индорхоккея ў FIH. Гэта прывяло да FIH прызнанне закрытага хакея ў сваёй канстытуцыі ў 1968 г.
У той час як у многіх краінах у індор-хакей гуляюць круглы год, у Германіі і Аўстрыі хакейны сезон дзеліцца раўнамерна на хакей на траве палове улетку і індор-хакей сезон узімку. Гэта вельмі крытыкавалі, таму што гэта зніжае шансы гэтых краін у міжнароднай канкурэнцыі па хакеі на траве, але з іншага боку, на поўначы Еўрапейскі клімат спрыяе індор-хакею узімку, таму ў хакей на траве не магчыма іграць з-за снегу і лёду.
У Германіі індор-хакею даволі папулярны сярод многіх гульцоў, так як з-за невялікіх палёў і выкарыстання бакавых дошак гульня нашмат хутчэй.
Першы афіцыйны турнір па гэтаму віду спорту адбыўся ў 1972 годзе. Першы Кубак свету па індор-хакею прайшоў у Лейпцыгу ў 2003 годзе, залатыя медалі ў мужчынскім і жаночых турнірах выйгралі зборныя Германіі.
Гельмут Карл Бернхард фон Мольтке (старэйшы)
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мекленбургу ў Пархіме. Выхадзец са старажытнага дваранскага роду Мольтке, вядомага ў Даніі і Швецыі з XII стагоддзя. З 1803 года сям’я Мольтке жыла ў Любеку.
У 1818 годзе скончыў кадэцкі корпус у Капенгагене, у 1826 —. З 1819 года ў дацкай, з 1822 года — у прускай арміі.
З 1833 года залічаны ў пастаянны склад Генштаба. У 1835 годзе здзейсніў падарожжа ў Асманскую імперыю. Атрымаўшы для падарожжа шасцімесячны водпуск, ён па просьбе султана Махмуда II і са згоды імператара застаўся ў Стамбуле ў якасці ваеннага саветніка. Удзельнічаў у рэфармаванні і навучанні турэцкай арміі. Пасля адкрыцця ў 1837 годзе афіцыйнай прускай ваеннай місіі ў Асманскай імперыі быў залічаны ў яе склад. Браў удзел у кампаніі 1838 года Таўрузскай арміі Хафіз-пашы супраць курдаў. У 1839 годзе прыняў дзейны ўдзел у Другой турэцка-егіпецкай вайне на баку Турцыі супраць фактычнага кіраўніка Егіпта Мухамеда Алі. Быў удзельнікам 24 чэрвеня 1839 года, у якой егіпецкае войска  нанесла поўнае паражэнне асманскай арміі.
У 1855 годзе з дыпламатычнай місіяй наведаў Расію.
У 1858—1888 начальнік прускага (з 1871 імперскага) Генштаба, які пад кіраўніцтвам Мольтке ператварыўся ў галоўны орган падрыхтоўкі краіны і ўзброенных сіл да вайны. Ажыццявіў шэраг мерапрыемстваў па рэарганізацыі арміі.
У час пераможных войнаў Прусіі з Даніяй (1864), Аўстрыяй (1866) і Францыяй (1870—1871) начальнік палявога штаба (фактычна галоўнакамандуючы германскімі ўзброеннымі сіламі). Кіраваў стварэннем афіцыйнай гісторыі франка-прускай вайны 1870—1871 і займаўся распрацоўкай планаў адначасовых кампаній супраць Францыі і Расіі.
У 1867—1891 член рэйхстага ад.
Адзін з ідэолагаў германскага мілітарызму. У сваіх працах праводзіў думку пра непазбежнасць вайны і яе «цывілізуючую» ролю; прыхільнік тэорыі «маланкавай вайны».
Цікавыя факты
Гэта адзіныя аўдыёзапісы голасу чалавека, які нарадзіўся ў XVIII стагоддзі — Мольтке нарадзіўся ў 1800 годзе (тэхнічна апошні год гэтага стагоддзя).
Ваенныя рэформы ў Беларусі (1994—2005)
Ваенныя рэформы 1994—2005 гадоў у Беларусі — комплекс мерапрыемстваў у Рэспубліцы Беларусь, накіраваных на пераўтварэнне Узброеных Сіл. Рэфармаванне пачалося ў 1994 годзе з ініцыятывы Аляксандра Лукашэнкі і завяршылася ў 2005 —2006 гадах. Этап ваеннага будаўніцтва характарызуецца з’яўленнем новых родаў і відаў войскаў, абнаўленнем ваеннай дактрыны, парадкаваннем ваенна-прамысловага комплексу і ідэалагічнай работы, удасканаленнем сістэмы кіравання войскамі і іх камплектавання, рэфармаваннем большасці аб’яднанняў, злучэнняў, воінскіх часцей і ўстаноў, а таксама пераадоленнем крызісных з’яў 1990-х гадоў.
Перадгісторыя
У 1994 годзе да ўлады прыйшоў Аляксандр Лукашэнка. Міністр абароны Леанід Мальцаў (1995—1996 і 2001—2009) і кіраўнік аналітычнага цэнтра ЕсооМ Сяргей Мусіенка вызначалі запуск рэальнага рэфармавання арміі менавіта на пачатак яго прэзідэнцтва.
Вялікай колькасці ваенных імпанаваў палітык. Генералітэт і афіцэры чакалі, якія крокі распачне прэзідэнт у дачыненні да арміі.
Да гэтага часу прэстыж службы ў арміі рэзка ўпаў. Былі звольнены тысячы афіцэраў і прапаршчыкаў, павялічвалася колькасць жадаючых перавесціся ва Узброеныя Сілы Расіі. Убывалі лепшыя спецыялісты лётнага складу, дэсантнікі, медыкі. Агульная колькасць дэсантнікаў зменшылася да 40 %. Паказальнай у гэтым плане з’яўляецца дынаміка грашовага забеспячэння афіцэраў. З 1991 года грашовае ўтрыманне вайскоўцаў зменшылася ў некалькі разоў. У 1994 годзе памер грашовага забеспячэння склаў: камандзір узвода — 22 долара, камандзір палка — 35 долараў.
У пачатку 1990-х гадоў паўстала праблема і з прызывам на ваенную службу, што прывяло да зніжэння ўкамплектаванасці амаль на 25 %. Узрасла колькасць ухілістаў ад ваеннай службы. Усё гэта заканамерна адбілася на стане арміі, асабліва воінскай дысцыпліны. Пад пагрозай апынуўся і маральны дух. У 1993—1994 гадах злачынствы і здарэнні ў арміі ўзраслі ў некалькі разоў. Да 1994 года колькасць самагубстваў у разліку на 1000 вайскоўцаў павялічылася больш чым у чатыры разы ў параўнанні з 1990—1991 гадамі. У гэтым жа годзе ва Узброеных сілах быў зафіксаваны самы высокі каэфіцыент злачыннасці (10,9) за ўсю гісторыю Беларускай ваеннай акругі і сучаснай беларускай арміі.