cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Луцый Тарквіній Прыск
Гібель Луцыя Тарквінія
Сыны Анка Марцыя тым часам працягвалі захоўваць абіду на пястуна свайго бацькі, які адабраў у іх царскую ўладу. У межах змовы яны ўчынілі паказную сварку паміж сабой, і калі Луцый Тарквіній выйшаў да іх, каб прымірыць, то быў забіт ударам дубіны. Але загаворшчыкі ничога не атрымалі ад гэтага забойства и былі сагнаныя з горада: курульнае крэсла заняў прыёмны сын забітага і улюблёнец Танаквіль - Сэрвій Тулій.
Накбэ
Горад знаходзіцца прыблізна ў 15 км на поўдзень ад руін горада мая Эль-Мірадор, з якім Накбэ быў звязаны так званай сакбэ (Sacbé), скораснай дарогай у старажытных мая. У час позняга класічнага перыяду горад таксама быў злучаны сакбэ з іншым паселішчам мая — Калакмулем.
Рэгіён, дзе знаходзіцца Накбэ, быў заселены каля 1400 гадоў да н. э., перыяд росквіту горада прыпадае на прамежак часу ад 800 да 400 гадоў да н. э., у час якога Накбэ ўяўляе сабой першы буйны горад мая. Пачатак архітэктурнага развіцця горада прыпадае на перыяд паміж 1000 і 800 гадамі да н. э.
Накбэ быў знойдзены ў 1930 годзе, аднак яго археалагічнае даследаванне пачалося толькі ў 1962 годзе.
У Накбэ была знойдзена вялікая колькасць керамікі, гаршкоў, фігурак і іншага начыння. Знаходкі ракавін і абсідыяну кажуць аб развітой транспартнай і гандлёвай сістэме, бо ракавіны былі знойдзены на аддаленых участках шляху да горада. Гандаль уяўляў сабой, як мяркуецца, адзін з асноўных відаў дзейнасці горада.
Будынкі ў Накбэ ўмоўна падзелены на дзве групы — усходнюю і заходнюю. Самае вялікае збудаванне 48 м у вышыню знаходзіцца ў заходняй частцы горада, стаіць на платформе вышынёй у 7 м. На сценах намаляваныя сем масак. Памер самай вялікай, якая паказвае бажаство мая, складае 11 м у шырыню і 5 м у вышыню.
Інакенцій VIII
Інакенцій VIII (Innocentius PP. VIII, свецкае імя: Джанбатыста Чыба, Gianbattista Cibo; 1432 — 25 ліпеня 1492) — Папа Рымскі з 29 жніўня 1484 г. па 25 ліпеня 1492 года.
У яго было дванаццаць афіцыйна прызнаных нашчадкаў: восем хлопчыкаў і чатыры дзяўчынкі.
NGC 4173
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шчаслівыя людзі (фільм)
«Шчаслі́выя лю́дзі» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм рэжысёра Віктара Аслюка, зняты на тэлеканале «Белсат» у 2014 годзе.
Сюжэт
У свеце па-ранейшаму застаюцца месцы, дзе жывуць людзі, адмежаваныя ад грамадства. Але Беларусь — краіна, інтэграваная ў цывілізацыйныя працэсы — наўрад ці можа пахваліцца іх існаваннем. Аўтары апавядаюць пра дзве сям’і, якія пражываюць у Расонскім раёне, у лесе недалёка ад мяжы з Расіяй. Пайшоўшы ў лес, яны абыходзяцца без электрычнасці, сувязі і іншых цывілізацыйных перажыванняў. Жадаючы пачаць новае жыццё, яны вярнуліся ў родную краіну з вялікіх гарадоў — Масквы, Санкт-Пецярбурга… Але іх мары і чаканні супрацьстаялі беларускай рэчаіснасці…
Ферма
Назву Фе́рма маюць:
Венера на кукішках
Венера на кукішках, Венера прысела ці Афрадыта купаецца (Venus accroupie) — папулярны тып скульптуры эпохі элінізму. Багіня кахання адлюстроўваецца так, быццам бы яна прысела на ракавіну ці чарапаху і яе засталі падчас купання. Правай нагой яна кранаецца зямлі, а правай рукой — цягнецца да левага пляча, тым самым прыкрываючы галізну. Галава павернутая направа.
Антыльскае цячэнне
Антыльскае цячэнне — цёплае паверхневае марское цячэнне ў Атлантычным акіяне, якое падсілкоўвае разам з Фларыдскім цячэннем на поўначы ад Багамскіх астравоў знакаміты Гальфстрым. Узнікае пры дасягненні Паўночнаэкватарыяльным цячэннем Антыльскіх астравоў і пад уздзеяннем сілы Карыёліса цячэ ад іх у паўночным кірунку.
Венера на кукішках
Захавалася мноства варыянтаў гэтай кампазіцыі. Найбольш з іх знакаміты адносіцца да часоў Аўгуста. Напачатку XVII стагоддзя статуя знаходзілася ў мантуанскім зборы Ганзага, дзе яе замаляваў Рубенс. У 1628 годзе набыта Карлам I Сцюартам за нечуваную па тых часах суму. Пасля ёю валодаў мастак Пітэр Лелі. У наш час — уласнасць каралевы Англіі, выстаўлена ў Брытанскім музеі.
Антыльскае цячэнне
Пачынаецца некалькі ўсходней вострава Пуэрта-Рыка, з'яўляючыся працягам Паўночнага Пасатнага цячэння. На поўначы злучаецца з цячэннем Гальфстрым. Хуткасць 0,9—1,9 км/г, тэмпература ў лютым 25, у жніўні 28°С. Салёнасць 36—37%.
Венера на кукішках
У палацца Фарнезэ ўвагу турыстаў прыцягвала скульптура Венеры, якая прыселай на кукішкі, побач якой знаходзіўся Амур. У наш час яна знаходзіцца ў экспазіцыі Нацыянальнага археалагічнага музея Неапаля. Падобная па кампазіцыі Венера была выяўлена археолагамі ў XIX стагоддзі ў прадмесце В’ена; пасля паступлення ў Луўр яе пільна вывучаў пры стварэнні «Купальшчыц» Сезан.
Спягліца (рака)
Спя́гліца, Спяглянка — рака ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці і Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Нарач (басейн Віліі).
Назва
Назва Спягла, ад якой цяперашняе «Спягліца», балцкага паходжання. Адпачатная балцкая форма — *Spenglà.
Рака выцякае з Вішнеўскага возера (ад назвы вёскі Вішнева) і цячэ ў раку Нарач (Нарачанка, Нароча).
Поўны адпаведнік — назва літоўскага возера Spenglà на Аўкштойцкім Паазер’і.
Каля возера Spengla — азёры Nar-akys і Blendà. Гэтыя дзве назвы адпавядаюць назвам азёраў Нарач і Бляда (цяпер Белае) недалёка ад Спягліцы. Найімаверней, Вішнеўскае возера, назва якога пазнейшая, раней называлася «Спягла» (< Spengla).
Літоўскія азёры Spengla і Blenda ў пасляледавіковы час былі краямі расцягнутага цяпер у некалькі бакоў возера Asvejà «Кабылле (возера)» (роднасна назве возера Асвея). Калі літоўская Асвяя́ сушэла і яе канцавіны рабіліся самастойнымі азёрамі, яны набывалі адпаведныя назвы. Spengla — ад spangti «слепнуць; пачаць горш бачыць», Blenda — ад blandas «пахмурнасць; зацямненне (вачэй ці розуму)», blęsti (blendė) «замешваць; муціць; пахмурнець». Іх назвы былі матываваныя змяншэннем памеру возера (азёрнае «вока» зарастала, «слепла»).
Балцкія назвы размешчаных побач ледавіковых азёраў Нарач, Бляда, *Спягла (> р. Спягліца) таксама сягаюць часоў пасляледавікоўя, адлюстроўваючы працэс утварэння драбнейшых азёраў з буйнейшых пасляледавіковых вадаёмаў.
Назва *Spengla ўтвораная з дапамогай пашыральніка -l-, які таксама ў назвах Іслач (< Is-l-, ak-), Несла.
Значэнне назвы *Спягла можна напрамую перадаць як «Сляпое (возера)».
Гідраграфія
Даўжыня ракі 18 км, з іх 16,5 км на тэрыторыі Смаргонскага раёна. Плошча вадазбору 157 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Выток знаходзіцца ў Смаргонскім раёне, за 2 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Свяцілавічы, упадае ў раку Нарач на ўсход ад вёскі Папоўцы Вілейскага раёна. Рэчышча Спягліцы каналізаванае ў верхнім цячэнні. Вадазбор у межах Нарачана-Вілейскай нізіны. Асноўны прыток — рака Зуста (справа).
Ласінкаўскі сельсавет
Ласі́нкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гайнаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Orka
Orka (Ворыва) — газета, якая выдавалася з 28 сакавіка 1926 да 22 чэрвеня 1937 ў Мінску на польскай мове.
Газета з’яўлялася органам ЦК КП(б)Б. Выходзіла 1—3 разы на тыдзень. Прызначалася ў асноўным для сялян-палякаў (у 1926-1929 афіцыйна лічылася сялянскім штотыднёвікам). Асвятляла пытанні калектывізацыі, індустрыялізацыі, культурнага будаўніцтва. Дапамагала праводзіць выбары ў польскія нацыянальныя сельсаветы, змяшчала матэрыялы пра жыццё, побыт і звычаі польскага насельніцтва Беларусі.
У газеце працавалі Стэфан Гельтман, Якаў Кірштэйн, Ю. Мірэцкі, Рамуальд Бржазоўскі, Браніслаў Вансоўскі, Генрык Жарскі, Андрэй Кашэўскі і інш.
Выйшла.
Сыцаў
Сыцаў (Syców, Groß Wartenberg — Грос-Вартэнберг) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, размешчаны за 290 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 55 км на паўночны ўсход ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Алясніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сыцаў. Займае плошчу 17,05 км². Насельніцтва 10,5 тыс. чалавек.
Сцяг Ірана
Сцяг Ірана існуе ў сучасным варыянце з 29 ліпеня 1980 і адлюстроўвае змены, праз якія прайшоў Іран з пачатку Ісламскай рэвалюцыі.
Сцяг складаецца з трох роўных гарызантальных палос: зялёнай, белай і чырвонай. Зялёны колер увасабляе урадлівасць, парадак і радасць, белы - свет, чырвоны - мужнасць і пралітую на вайне кроў.
Гэтыя колеры існавалі на іранскім сцягу з пачатку XX стагоддзя, іх выкарыстоўвалі таксама шахі. У цэнтры аднак быў намаляваны леў з мячом, сімвал старажытнай Персіі.
Пасля Ісламскай рэвалюцыі леў быў заменены версіяй словы Алах. Яна складаецца з чатырох паўмесяцаў і мяча пасярэдзіне. У дадатак, у зялёную і чырвоную паласу 22 разы ўпісаны дэвіз "Алаху акбар" (Бог вялікі). Гэта намёк на Ісламскую рэвалюцыю, якая адбылася 22 дня 11 месяца (22 бахмана) па іранскім календары.
Кампазіцыя колераў сцяга адпавядае колерам на сцягу Таджыкістана, што абумоўлена этнічнай, культурнай і моўнай блізкасцю двух народаў.
Іранцы часта называюць свой сцяг проста «parcham-e se rang» («трыкалор»).
Полацкі дзіцячы музей
Полацкі дзіцячы музей — адзіны ў сваім родзе ў Беларусі, дзе экспанаты можна чапаць рукамі і нават гуляць з імі. У школах Полацка праходзяць конкурсы за права выставіць у музеі свае калекцыі марак, цацак, значкоў. Музей уваходзіць у склад Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. Быў адкрыты 28 мая 2004 года.
Гісторыя
Аўтарам мастацкай канцэпцыі музея з’яўляецца Сяргей Клецаў. Ідэя аб стварэнні Дзіцячага музея належала Т. А. Джумантаевай. Над праектам і стварэннем экспазіцыі працавала творчая група ў складзе Н. А. Андрэевай, Т. Р. Смірновай, Л. В. Ластачкінай, А. А. Ушаковай, А. С. Аўласенка.
Канцэпцыя
У музеі дзейнічаюць дзве экспазіцыйныя залы. У першай зале прадстаўлены гадзіннік, званы, вагі і меры вагі. У другой зале — гукаперадавальныя апараты, фотаапараты, самавары, філатэлія і філакартыя. У другой зале музея ёсць таксама спецыяльная вітрына для зменных дзіцячых калекцый, тэма якіх — «Свет маіх захапленняў». У кастрычніку 2018 года была адкрыта новая экспазіцыя — «Падарожжа з кніжнай закладкай» з дзіцячымі кнігамі, цацкамі, прадметамі з казак.
У камп’ютарным зале Дзіцячага музея можна пазнаёміцца з усімі выстаўкамі, што праходзілі ў музеі, пагуляць у развіваючыя гульні.
Каля музея знаходзяцца скульптуры Паўла Вайніцкага «Шкаляр» (2004) і «Дзяўчынка з сонечным гадзіннікам» (2005).
Калекцыі
Экспазіцыйная плошча музея — 208 кв.м. У экспазіцыі прадстаўлены калекцыі (больш за 700 прадметаў) з музейнага збору Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка.
Жанабет (Жалезінскі раён)
Жанабет — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Азярноўскай сельскай акругі. Код КАТА — 554257300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 279 чалавек (147 мужчын і 132 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 147 чалавек (73 мужчыны і 74 жанчыны).
Педагагічная паэма
«Педагагічная паэма» — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Віктара Аслюка, зняты па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь на кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») у 2015 годзе.
Сюжэт
Дакументальная стужка, знятая па матывах праекта «EDU.topia». Выдатная праца людзей, якія сталі сапраўднымі сябрамі, мудрымі настаўнікамі і натхняючымі аднадумцамі.
Бельмонт
Бельмонт - частка Вільні, якая знаходзіцца на ўсход ад цэнтра горада і Зарэчча на правым беразе ракі Вільні.
У Бельмонце знаходзіцца вядомы парк, па якім пракладзены шасцікіламетровы маршрут для прагулак. Таксама тэрыторыя прыстасаваная для актыўнага адпачынку, у тым ліку з дзецьмі. На тэрыторыі парка маюцца стайні.
Гісторыя
У XVI стагоддзі кароль Жыгімонт I Стары дазволіў пабудаваць млын на рацэ Вільні. Спачатку гэты млын належаў гаспадарам маёнтка «Лявонішкі», а ў 1838-1842 гг. дадзеную тэрыторыю ўзяў у арэнду француз Карл дэ Вім. Карл дэ Вім перабудаваў млын, збудаваў гаспадарчыя пабудовы і задумаў адкрыць тут гатэль з рэстаранчыкам. Але планам дэ Віма не было наканавана спраўдзіцца. Тагачасныя муніцыпальныя ўлады не дазволілі рэалізаваць ідэю з гатэлем. Пасля смерці дэ Віма зямля змяніла гаспадароў і доўгі час заставалася ў запусценні.
У пачатку дзевяностых гадоў ХХ стагоддзя пад кіраўніцтвам літоўскага архітэктара Рычардаса Стульпінаса ў гэтых краях літаральна за некалькі гадоў быў створаны парк адпачынку, якія з'яўляецца любімым месцам адпачынку як жыхароў, так і гасцей горада.
Этымалогія назвы
Назва паходзіць не з літоўскай мовы, а з лаціны: выраз bellus mons перакладаецца як "прыгожы пагорак".
Парк
Парк займае тэрыторыю каля 2 гектараў. Асаблівасцю пешаходнага маршрута з'яўляюцца шматлікія спускі і ўздымы, а таксама багацце водных аб'ектаў. Увагу наведвальнікаў заўсёды прыцягвае абрыў, над якім зроблена назіральная пляцоўка.
Музыка Беларусі
Дагістарычныя часы
Са­мыя ран­нія му­зыч­ныя інстру­мен­ты на тэ­ры­то­рыі Бе­ла­ру­сі зной­дзе­ны ў па­се­ліш­чы Дубакрай, ка­ля возера Сенніца, на па­меж­жы Ві­цеб­скай і Пскоў­скай аб­лас­цей. Зной­дзе­ныя тут дзве кас­ця­ныя флей­ты ўяў­ля­лі з ся­бе пра­мыя труб­кі з пяц­цю гу­ка­вы­мі ад­ту­лі­на­мі. Пры рас­коп­ках неалітыч­на­га па­се­ліш­ча Асавец (Бе­шан­ко­віц­кі ра­ён) вы­яўле­ны фраг­мент жа­лей­кі (дуд­кі), зроб­ле­най з кос­ткі дроб­най птуш­кі. Зна­ход­кі датуюцца IV — ІІІ тыс. да н.э. Да гэ­тай жа па­ры ад­но­сяц­ца і вы­яўле­ныя на па­се­ліш­чы Ка­мень (Пін­скі ра­ён) свіс­ткі, зроб­ле­ныя з га­лё­нач­най кос­ткі бус­ла.
З ран­ня­га жа­лез­на­га ве­ку (VII ст. да н.э. — 5 ст. н.э.), да­йшлі касцяныя дуд­кі-свіс­цёл­кі, зной­дзе­ныя на га­ра­дзіш­чы Га­ра­ні (Смаргонскі раён). Аб­одва ба­кі кос­так аку­рат­на зрэ­за­ны пад прамым вуглом, па ба­ках зроб­ле­ны ад­ту­лі­ны. Пад­обная дуд­ка ХІІ — ХІ­ІІ стст. была зной­дзе­на і ў Слуцку.
Старажытная музыка
Развіццё старажытнага прафесійнага музычнага мастацтва на тэрыторыі Беларусі звязана з працэсамі хрысціянізацыі, якія садзейнічалі асіміляцыі, паўплывалі на жанры царкоўных спеваў (, ірмос, , канон, і інш.), на аднагалосую акапэльную манеру выканання, музычную тэрміналогію. На царкоўную харавую культуру апасродкавана уплывалі фальклорныя традыцыі, асаблівасці моўнай (пазней бытавой свецкай музыкі). Паступова фарміраваліся асновы музычнага прафесіяналізму. Арыгінальныя старабеларускія фіксаваліся  у рукапісных зборніках (пераважна манастырскіх).
Вытокі праваслаўнай музыкі ўсходніх славян — і, якая прыйшла на Беларусь разам з хрысціянствам. X—XIV стст. характарызуюцца прыстасаваннем візантыйскай пеўчай да мясцовых умоў. Значная роля ў старажытна ўсходне-хрысціянскім богаслужэнні на Беларусі належала грэчаскай мове, засвойвалася візантыйская царкоўная музыка, выпрацоўваліся арыгінальныя знакі неўменнай натацыі, сістэма з уласцівым комплексам папевак, усталяваўся радок як норма ўсяго старажытнарускага знаменнага спеву. Засвойваўся аднагалосы богаслужэбны праваслаўны спеў. Дамінуючая роля належала тэксту песнапенняў. З канца X ст. сярод пеўчых школ на Беларусі вылучыліся Полацкая і Віцебская (з 992), Смаленская (з 1001), Тураўская (з 1005). Першапачаткова практычнай тэорыяй пеўчага мастацтва і яго семіяграфіі былі абрыс знакаў безлінейнай натацыі,, служэбнікі і «падобнікі» (першыя практычныя дапаможнікі па спевах). Аформілася сістэма знамёнаў, якая склалася ў XIV ст. У Вялікім Княстве Літоўскім першапачаткова захоўваліся традыцыі старажытнарускага знаменнага спеву. На XV ст. прыпадае росквіт Беларусі: пачалі фіксавацца аўтары песнапенняў і складальнікі рукапісных нотных зборнікаў (палеаграфічная прыкмета беларускіх пеўчых рукапісаў — ірмалояў); з’явіліся першыя пеўчыя азбукі, павялічылася колькасць знамёнаў, пашырыўся гукарад у бок, развіваліся разнастайныя , музычная пеўчая тэрміналогія. Паглыбляліся мясцовыя адрозненні напеваў, цесная сувязь беларускай пеўчай гімнаграфіі з народна-песеннай творчасцю і побытавай культурай. Зараджаліся і развіваліся арыгінальныя знаменныя спевы, якія былі ў шырокім побыце пеўчай практыкі XV—XVI стст. і зафіксаваны ў рукапісных зборніках («Супрасльскі ірмалой», 1598—1601). Шырока выкарыстоўваліся грэчаскія, балгарскія, сербскі спевы. Пераасэнсоўвалася семантыка неўменнай натацыі. Зарадзілася квадратная лінейная натацыя ў сувязі з пераходам старажытнарускага спеву на новы заходне-еўрапейскі ўзровень і шматгалосую сістэму запісу. У гэты час адбыўся паступовы адыход беларускай музычнай гімнаграфіі ад норм. Зарадзіліся і развіваліся (псальмы), якія фіксаваліся ў ранніх рукапісных канцыяналах, багагласніках, катэхізісах.
Музыка XVI—XVIII стст.
У эпоху Адраджэння ўзмацнілася роля свецкага кампанента ў музычнай культуры Беларусі. Галоўным асяродкам развіцця прафесійнага музычнага мастацтва заставаўся храм. На Беларусі, дзе гістарычна адбылося перакрыжаванне канфесіянальных плыней, у XVI—XVIII стст. склалася спецыфічнае поліканфесіянальнае асяроддзе, у якім праваслаўная музыка суіснавала з каталіцкай, пратэстанцкай і уніяцкай, а таксама з музыкай нехрысціянскіх канфесій. З канца XVI ст. з традыцыйнымі праваслаўнымі спевамі суіснавалі супрасльскі і кіеўска-літоўскі і беларускі спевы, а таксама рэгіянальныя: віцебскі, куцеінскі, магілёўскі, мірскі, нясвіжскі, слуцкі і інш.
Уплыў на расійскую музыку
З другой паловы XVI—XVII стст. характэрны ўплывы каталіцтва. Некаторыя беларускія манастыры былі перавезены ў Расію, у т.л. Куцеінскі з-пад Оршы, які стаў асновай аднаго з культурных цэнтраў Расіі — Новаіерусалімскага манастыра, дзе склалася новаіерусалімская школа стваральнікаў тэкстаў і мелодый, кантаў і псальм. Беларускія распеўшчыкі (васпевакі) уваходзілі ў склад хароў патрыяршых гасударавых пеўчых дзякоў. Беларускія тэарэтыкі разам з украінскімі і расійскімі пад кіраўніцтвам наўгародца Івана Шайдура распрацавалі сістэму кінаварных памет, тэарэтычна замацавалі і абгрунтавалі пашыраны ў той час у пеўчай практыцы гукарад (з чатырох сугалоссяў). Значны ўклад у развіццё праваслаўнага царкоўнага спеву зрабілі маскоўскія Іверскі і Новадзявочы манастыры, якія цалкам складаліся з беларусаў. Імі створаны новыя рукапісы, песнапенні і беларускія (літоўскія) спевы, у т.л. вяцкі, іверскі, старасіманаўскі і інш. У маскоўскіх харах спявалі беларускія «васпевакі» Я. Канюхоўскі, Я. Календа, І. Дзякоўскі, І. Кокля з Полацка, дзяк Тызенгаўз з Вільні, А. Беражанскі і інш. Беларусы стварыў адзіную тэарэтычную працу (выконвала ролю падручніка) па знаменным спеве: «Извещение о согласнейших пометах» (1668), Ц. Макар’еўскі з-пад Оршы — «Ключ разумення» (канец XVII ст.). Беларускае пеўчае мастацтва і кантавая культура паўплывалі на ўсю расійскую літургічную музыку. З сярэдзіны XVII ст. ўвесь царкоўны спеў у Маскве знаходзіўся цалкам у руках «выхадцаў з Польшчы і Літвы», якія былі і настаўнікамі. ўвайшлі ў, розныя рэдакцыі ўкраінскіх і рускіх ірмалояў, рускія устаўныя пеўчыя кнігі. Мелодыя канта беларуса «Радуйся радасць» стала асновай расійскай херувімскай. Са знаёмствам беларускай і ўкраінскай кантавай культуры ў расійскую прыйшоў шматгалосы,, што садзейнічала пераходу ўсёй расійскай пеўчай культуры на новы заходне-еўрапейскі ўзровень.
Праваслаўная музыка
У канцы XVI ст. вылучаліся беларускія хары Віленскага, Нясвіжскага, Слуцкага, Мінскага, Магілёўскага, Аршанскага, Куцеінскага і інш. брацтваў, якія выконвалі духоўныя і свецкія творы на 4—6, 8 і 12 галасоў. Беларускія манастыры (Супрасльскі, Благавешчанскі, Жыровіцкі, Магілёўскі і інш.) і цэрквы былі культурна-асветніцкімі цэнтрамі і апорай праваслаўя. У Супрасльскім манастыры быў запісаны ўвесь корпус праваслаўных песнапенняў (складальнік Б. Анісімавіч), выйшлі антыкаталіцкія і антыуніяцкія рукапісныя палемічныя артыкулы. Праваслаўная асновы набажэнства і спеваў захаваліся ва уніяцкіх, асабліва базыльянскіх, манастырах (у XVII ст. ў Жыровіцкім манастыры створана некалькі рукапісных ірмалояў). У канцы XVIII ст. ствараліся новыя рукапісныя пеўчыя зборнікі з і неўменнай натацыямі, а таксама спісы з больш старажытных рукапісаў, пашыраліся гуманістычныя і дэмакратычныя духоўныя канты, развівалася багатая бел. народнапесенная і інстр. творчасць.
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай у канцы XVIII ст. беларуская царкоўная музыка, захоўваючы свае лакальныя асаблівасці, развівалася ў рэчышчы расійскага богаслужэбнага (літургічнага) спеву. У цэрквах гучалі кананічныя устаўныя песнапенні, зацверджаныя Сінодам.
Каталіцкая музыка
На Беларусі з канца XIV ст. з’явілася каталіцкая музыка як неад’емны кампанент лацінскага абраду. Музыкальнае афармленне каталіцкіх набажэнстваў складалася з стылістычна розных кампанентаў: архаічнага грыгарыянскага харала, вакальна-харавых твораў a cappella з інструментальным суправаджэннем, інструментальных, у т.л. арганных кампазіцый, рэлігійных песень. Пранікненне каталіцтва садзейнічала культываванню на Беларусі : цыклы -, рэквіема, асобныя, градуалы, , і інш., спевы афіцыя.
З XVI ст. характэрны росквіт каталіцкай музычнай традыцыі на Беларусі. Музыка, у т.л. інструментальная, была абавязковым прадметам у навуковых каталіцкіх установах усіх узроўняў. Вядучая роля ў музычна-адукацыйнай дзейнасці належала ордэну езуітаў. Каталіцкая царква на Беларусі развівалася ў цесных сувязях з еўрапейскімі каталіцкімі установамі ў рэчышчы агульнаеўрапейских тэндэнцый і з’яўлялася інтэгральнай часткай еўрапейскай музычнай традыцыі. На Беларусі суіснавалі розныя традыцыі музычнага афармлення каталіцкіх набажэнстваў: высокапрафесійная езуіцкая (арыентаваная на апошнія еўрапейскія навацыі), дамініканская (кансерватыўна-ахоўная), францысканская (разлічаная на дапасаванне да густаў простых вернікаў) і інш. Віленская езуіцкая акадэмія была цэнтрам каталіцкай музыкі, у ёй працавалі еўрапейскія адукаваныя кампазітары і музыканты (Я. Брант, С. Лаўксмін, М. Радаў, Ш. Берант, М. Крэчмер і інш.). У XVII ст. на Беларусі пашырылася нотадрукаванне: «Песні» Я. Бранта (1601), «Спеўнік» (1613), «Літаніі» Ш. Беранта (1638, 1639), харальныя «Градуал» (1667, 1693, 1742) і «Антыфанарый» (1667, 1694, 1742; складзены C. Лаўксмінам). Першы ў Вялікім Княстве Літоўскім падручнік па тэорыі харальных спеваў на лацінскай мове «Тэорыя і практыка музыкі» С. Лаўксміна (1667, 1669, 1693). Большасць твораў каталіцкай музыкі XVIII ст. францысканскага паходжання. У літургічных жанрах у другой пал. 18 ст. працавалі манах-францысканец Шымкевіч, музыканты са Слонімскай капэлы М. К. Агінскага (Ён, Л. Грабенбаўэр). Пратэстанцкая канфесія таксама значна паўплывала на фарміраванне музычна-прафесійнага мастацтва Беларусі. Яе пранікненне на беларускія землі і развіццё прыйшліся на сярэдзіну XVI ст. пад уплывам ідэй Рэфармацыі, якія ахапілі значную частку тутэйшай арыстакратыі. Наймацней уплыў на музычнае мастацтва выявіўся ў выдавецкай дзейнасці пратэстантаў: выданнем першага на Беларусі нотнага выдання «Берасцейскі канцыянал» (1558), «Нясвіжскага канцыянала» (1563) і інш.
Уніяцкая музыка
У канцы XV — пачатку XVI ст. на Беларусі пачала фарміравацца ўніяцкая музычная традыцыя. Яна звязана з прынцыповымі зменамі ў праваслаўнай музыцы, з моцным уплывам заходне-еўрапейскай музычнай культуры, прыняццем заходняй сістэмы ноталінейнага запісу музычных кампазіцый, спевамі шматгалосых партэсных твораў, арыентаваных на заходнееўрапейскі канцэртны стыль. Музычна-літургічная практыка уніятаў, пабудаваная паводле каталіцкай мадэлі, складалася з традыцыйнага беларуска-ўкраінскага знаменнага спеву, шматгалосых харавых кампазіцый поліфанічнага ці гамафоннагарманічнага складу (a cappella з інструментальным суправаджэннем), простых напаўфальклорных песень у выкананні вернікаў. Мэтанакіраванае і паслядоўнае выкананне уніятамі старажытных пеўчых традыцый беларуска-ўкраінскага знаменнага спеву захаваліся ў рукапісных ірмалоях XVII—XVIII стст. з Супрасля, Жыровіцаў, Смаленска, а таксама ў першых славянскіх нотных друках, прызначаных для уніяцкіх цэркваў: Львоўскія (1700, 1709) і Пачаеўскія (1766, 1793) ірмалоі, Асмагласнікі (1776, 1793). Для уніяцкай музыкі характэрна шырокае выкарыстанне аргана і інструментальных капэл. Арган Жыровіцкага базыльянскага кляштара лічыўся адным з найлепшых інструментаў XVII ст. У Супраслі быў выдадзены першы збор рэлігіных песень усходніх славян — «Багагласнік» (1790). Сярод цэнтраў уніяцкай музычнай культуры Супрасльскі, Жыровіцкі, Віленскі базыльянскія манастыры.
Музыка нехрысціянскіх канфесій
З XVI ст. на Беларусі побач з хрысціянскімі дзейнічалі і нехрысціянскія канфесіі — іўдаізм і іслам са сваімі музычнымі традыцыямі.
Свецкая музыка
Свецкая вакальная і інструментальная музыка звязана з княжацкім замкавым, ваенным, гарадскім побытам. З XVI ст. пры каралеўскіх, велікакняжацкіх і магнацкіх дварах ствараліся музычныя асяродкі, у якіх працавалі таленавітыя мясцовыя і замежныя музыканты. У Гродне з 1543 для абслугоўвання ўрачыстасцей знаці дзейнічала «Літоўская капэла» (у складзе 15 музыкантаў, відаць, мясцовага паходжання), пры двары Стэфана Баторыя ў 1580-я гг. існавала капэла, пры якой працавалі аўтары вакальных і інструментальных (пераважна лютневых) твораў Крыштоф Клабан і Войцех Длугорай. Пры дварах магнатаў і вялікіх князёў у XVI ст. працавалі таксама: славянскія кампазітары Цыпрыян Базылік і Вацлаў з Шамотул, Мікалай Гамулка і Ян Брат, венгерскі лютніст і кампазітар Валянцін Бакфарк, многія італьянскія музыканты, у іх ліку вядомыя кампазітары Лука Марэнцыа, Джавані Батыста Калола, лютніст і кампазітар Дыямед Като, арганіст Антоній Мафон. Пры дварах мясцовай арыстакратыі выконваліся аўтарскія і ананімныя творы, узоры якіх захаваліся ў «Віленскім сшытку» і Астрамечаўскім рукапісе (т. зв. «Полацкім сшытку»; абодва XVII ст.).
У XVI—XVIII стст. музычнае афармленне характэрна для тэатральных пастановак навучальных устаноў розных канфесій у гарадах і мястэчках Беларусі, у т.л. Берасці, Горадне, Жыровіцах, Магілёве, Мінску, Оршы, Полацку, Слоніме. У школьных спектаклях, прымеркаваных да рэлігійных і свецкіх свят, выконвалася вакальная (канты, псальмы, гімны, песні) і інструментальная (музычная найгрышы, танцы) музыка, адпаведная зместу і характару п’ес. У інтэрмедыях і інтэрлюдыях, што разыгрываліся паміж асноўнымі часткамі дзеі, часам выкарыстоўвалі народныя мелодыі. Па меры развіцця школьнага тэатра роля музыкі ў пастаноўках вырасла, пачалі выконваць оперныя творы. Захавалася рукапісная партытура аднаго з іх — «Апалон-заканадаўца, або Рэфармаваны Парнас» Р. Вардоцкага і М. Цяцерскага з Забельскага дамініканскага калегіума (1789), які арганічна яднае рысы школьнай пастаноўкі і ўласна оперы.
З другой палове XVIII  ст. пры магнацкіх дварах узнікалі і пашыраліся музычная асяродкі, якія ядналі музычныя тэатры, аркестры-капэлы і музычна-тэатральныя школы. Сярод найбуйнейшых музычных цэнтраў: Нясвіж і Слуцк (Радзівілаў), Слонім (М. Казіміра Агінскага), Гродна (А. Тызенгаўза), Шклоў (С. Зорыча) і Дзярэчын (Сапегаў). На сцэнах магнацкіх тэатраў ставіліся сусветная оперная класіка, а таксама першыя мясц. оперы, у т. л. «Агатка, або Прыезд пана» Я. Голанда і М. Радзівіла. На канцэртах гучалі сімфанічныя і камерныя творы італьянскіх, французскіх, аўстра-нямецкіх кампазітараў, а таксама кампазіцыі мясцовых аўтараў. У магнацкія цэнтры запрашалі кампазітараў і выканаўцаў з розных краін. Працавалі таленавітыя мясцовыя музыканты Ежы Бакановіч, Лявон Сітанскі, Ян Ценціловіч, будучыя вядомыя кампазітары, напрыклад, В. Казлоўскі. Развівалася таксама аматарскае выканальніцтва і творчасць (М. Радзівіл, М. Казімір Агінскі). У канцы XVIII ст. ў сувязі з сацыяльна-палітычнымі падзеямі і разбурэннем ранейшай інфраструктуры магнацка-арыстакратычнай культуры большасць маганцкіх музычных асяродкаў спыніла сваё існаванне і саступіла месца новым формам музычнага жыцця. Дзейнасць магнацкіх «музычных сядзіб» спрыяла развіццю на Беларусі розных форм музычнай творчасці, выканальніцтва і адукацыі, росту музычнага прафесіяналізму, станаўленню тэатральна-канцэртных жанраў, творчаму засваенню норм еўрапейскай музыкі класіцызму.
Музыка 19 — пачатку 20 стагоддзя
У 19 стагоддзі абудзілася цікавасць да беларускай народнай песні. Паралельна са збіраннем, вывучэннем і публікацыямі рабіліся спробы яе кампазітарскай апрацоўкі і канцэртнай прапаганды. Першыя публікацыі мелодый беларускіх народных песень змешчаны ў працах Марыі Чарноўскай («Помнікі міфалогіі славянскай у звычаях, якія захаваліся ў сельскім насельніцтве Беларусі», 1817), Лукаша Галамбёўскага («Люд польскі, яго звычаі, забабоны», 1830), Антона Абрамовіча (артыкул «Некалькі мелодый беларусаў, запісаных і складзеных фартэпіянным таварыствам», 1843).
Сількебарг
Сі́лькебарг — горад у цэнтральнай Даніі, на паўвостраве Ютландыя. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны. Насельніцтва — 55080 жыхароў (2005). Развіццё Сількебарга як сучаснага горада пачынаецца з заснавання папяровай фабрыкі Міхаэлем Дрэўсенам (Michael Drewsen) на рацэ Гудэна ў 1844 годзе. падзяляе горад на паўночную і паўднёвую частку, з возера ва ўсходняй яго частцы выцякае рака Гудзена.
Музыка Беларусі
Музыка 19 — пачатку 20 стагоддзя
У першай палове 19 ст. вядомасць набылі маёнткавыя тэатры, галерэі, бібліятэкі і прыватныя школы магнатаў Тышкевічаў у Лагойску, Астрашыцкім Гарадку, Плешчаніцаў, Свіслачы, графа З. Чарнышова ў Магілёве і Чачэрску, князёў Сапегаў у Ружанах, меламана і мецэната У. Ракіцкага ў Гарадзішчы пад Мінскам. Пашырэнню хатняга музіцыравання і выхавання спрыяла дзейнасць музычных салонаў графаў Рудольфа Тызенгаўза ў Жалудку Гродзенскай губерні і Людовіка Ракіцкага ў Гарадзішчы Мінскай губерні, генерала Завішы ў Кухцічах, князя Міхала Клеафаса Агінскага ў Залессі Мінскай губерні і інш. Актыўнымі арганізатарамі хатніх музычных вечароў былі бацькі Станіслава Манюшкі і Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча.
Хатангскі заліў
Ха́тангскі заліў (заліў Ха́танга) — заліў у моры Лапцевых, утвараецца пры ўпадзенні ракі Хатангі.
Музыка Беларусі
Музыка 19 — пачатку 20 стагоддзя
Інтэнсіўны характар набыло музычнае жыццё ў буйных гарадах Беларусі — Мінску, Брэсце, Віцебску, Магілёве, Бабруйску, Гродне, Гомелі і інш. Важную ролю ў яе пашырэнні набылі пансіёны ў Мінску, Пінску, Гомелі, Віцебску і Полацку, Слуцку, Мсціславе, Беластоку, Брэсце, Гродне і інш. У Мінскіх пансіянатах музычную адукацыю набылі беларуская піяністка, кампазітар і педагог Каміла Марцінкевіч (пансіянат Л. і Марыі Мантэграндзі), Станіслаў Манюшка, Фларыян Міладоўскі (пансіён Дамініка Стафановіча). Пашырэнню музычнай культуры садзейнічалі гарадскія аркестры ў Мінску (дырыжоры браты Дамінік і Вікенцій Стафановічы), Гарадзішчы (дырыжор Юзаф Дашчынскі), Магілёве (дырыжор Леан Скрабецкі), Гомелі (дырыжор Т. Сіпайла), Віцебску (дырыжор і кампазітар І. В. Шадурскі), аматарскі аркестр у Гродне (дырыжор Іван Вікенцьевіч Дабравольскі); сольныя выступленні піяністаў Камілы Марцінкевіч, Ф. Міладоўскага, Н. Орды, скрыпачоў К. Кжыжаноўскага, М. Ельскага, выканаўцаў на духавых інструментах сына і бацькі Т. і Ю. Сіпайлаў, вакалістаў Н. Муранскай, Ю. Рэйдэр, гітарыста К. Стрэлкі. Некаторыя музыканты займаліся музычна-тэарэтычнай дзейнасцю: Н. Орда стварыў «Граматыку музыкі, ці Тэарэтычнае і практычнае выкладанне мелодыі і гармоніі з кароткім дадаткам пра фугу, кантрапункт, аркестравыя інструменты, арган, фартэпіяна і пра навуку спеваў для піяністаў» (1873), Я. Голанд напісаў «Акадэмічны трактат пра сапраўднае музычнае мастацтва» (1806), Л. Скрабецкі — артыкулы пра музычнае жыццё Магілёва і інш. З 1838 вялася хроніка музычнага жыцця (газета «Минские губернские ведомости»).
Сількебарг
Горад адметны наяўнасцю вялікай колькасці аўтасалонаў і фінансавага сектара; тут да прыкладу таксама размяшчаецца штаб-кватэра трэцяга па памеры дацкага банка Jyske Bank A/S.
Хатангскі заліў
Даўжыня заліва больш 200 кіламетраў, найбольшая шырыня — больш 50 кіламетраў. Востраў Вялікі Бегічаў падзяляе заліў на два пралівы: Паўночны (шырыня 13 км) і Усходні (шырыня 8 км). Найбольшая глыбіня 29 метраў. Берагі высокія, абрывістыя, зрэзаныя. Вышыня прыліваў каля 1,4 метра. У заходняй частцы заліва размешчана бухта Кажэўнікава. Большую частку года заліў пакрыты лёдам. Большая частка заліва адносіцца да Краснаярскага края, меншая да Якуціі.
Сількебарг
У горадзе маецца каманда дацкай суперлігі па футболе — «Сількебарг».
Музыка Беларусі
Музыка 19 — пачатку 20 стагоддзя
З 19 стагоддзя абудзілася цікавасць да беларускай народнай песні. Разам са збіраннем, публікацыяй і вывучэннем (гл. Музыказнаўства) рабілася спроба яе кампазітарскай апрацоўкі і канцэртнай прапаганды. Беларускія народнапесенныя тэмы ці інтанацыі эпізадычна выкарыстоўвалі польскія (Ф. Шапэн, С. Манюшка, М. Карловіч) і рускія (М. Рымскі-Корсакаў, А. Глазуноў) кампазітары-класікі. На беларускім фальклоры былі заснаваны творы беларускага кампазітара А. Абрамовіча («Беларускае вяселле», «Беларускія мелодыі», «Зачараваная дуда»). Адным з першых прапагандыстаў беларускага песеннага фальклору быў расійскі харавы дырыжор (з 1863). У 1893 годзе некалькі беларускіх песень у апрацоўках М. Кляноўскага з суправаджэннем сімфанічнага аркестра прагучалі ў зале маскоўскага дваранскага сходу. Значная роля ў вывучэнні і прапагандзе беларускай народнай песні належала этнаграфічнага аддзялення  пры Маскоўскім універсітэце, арганізаваная ў 1901 годзе М. Янчуком. У яе рабоце ўдзельнічалі, М. Кляноўскі, А. Маслаў, Ю. Энгель.
Сількебарг
Кожны год у канцы ліпеня ў Сількебаргу праводзіцца джазавы фестываль Riverboat Jazz festival, а ў сярэдзіне жніўня фестываль кантры-музыкі Scandinavian Country Club. Дональд Джордж Паўэл — бубнач і заснавальнік брытанскай глэм-рокавай групы Slade пераехаў у горад у 2004 годзе.
У 1944 годзе побач з горадам быў застрэлены гестапа святар і драматург Кай Мунк.
Музыка Беларусі
Музыка 19 — пачатку 20 стагоддзя
У кампазітарскай дзейнасці ў гэты перыяд вылучыліся жанры аперэты («Канкурэнты» Ф. Міладоўскага, «Тарас на Парнасе» Іосіфа Шадурскага, «Рэкруцкі набор» і «Сялянка» Станіслава Манюшкі і Канстанціна Кжыжаноўскага, «Спаборніцтва музыкаў» і «Чарадзейная вада» Станіслава Манюшкі), музычнай камедыі («Латарэя» С. Манюшкі), а таксама інструментальнага канцэрта (2 скрыпічныя канцэрты Міхала Ельскага), інструментальнай мініяцюры (фартэпіянныя кампазіцыі В. Пшыборы, танцы для розных інструментаў, у т. л. паланэзы, мазуркі, англезы П. Карафа-Корбута), фартэпіянныя мініяцюры (мазуркі М. Ельскага, Н. Орды, К. Марцінкевіч, Ф. Міладоўскага, вальсы А. Абрамовіча, Ю. Дашчынскага, Н. Орды, экспромты Ф. Міладоўскага, М. Ельскага, серэнады Н. Орды, «песні без слоў» М. Ельскага і інш.).
Побач са свецкай стваралася і духоўная музыка. Яе пісалі: Ю. Дашчынскі (месы, рэквіемы, нешпары, Вастрабрамская літанія і інш.), С. Манюшка (месы, рэквіемы, Вастрабрамскія літаніі, арганныя кампазіцыі, рэлігійныя песні і інш.), Ф. Міладоўскі (месы, гімны і інш.), Ё. Глінскі (месы, матэты), Ю. Грым (месы, арганныя апрацоўкі і інш.) і інш. Пашырыліся месы на тэксты польскамоўных вершаваных традыцыйных лацінскіх тэкстаў. У Вільні рэгулярна выдаваліся касцельныя канцыяналы Э. Тупальскага, М. Гербурта, Вашкевіча, спеўнікі Ю. Грыма, падручнікі арганнай ігры Я. Галіна, Ю. Грыма, месы Л. Герынга, Ю. Грыма і інш. Былі спробы стварэння спецыяльных навучальных устаноў для касцельных музыкантаў.
Аб узроўні культуры на Беларусі ў 19 стагоддзі сведчыць існаванне фабрык музычных інструментаў у Мінску (фабрыка фартэпіяна І. Бяляўскага, ёй папярэднічала фабрыка музычных інструментаў І. Фохта, Ю. Качкоўскага; у 1858 годзе тут зроблены касцельны арган); у 1896 годзе ў друку ўпаміналася дэпо і піяніна В. Л. Валіцкага.
У канцы 19 стагоддзя на Беларусі стацыянарныя тэатры былі ў Мінску (з 1890) і Магілёве (з 1888). Пашырылася дзейнасць антрэпрызных труп: А. Металава (1877—81, Мінск, Бабруйск; пастаўлены аперэты, а таксама оперы «» і «Наталка-Палтаўка» М. Лысенкі), А. Даніловіча, А. Ф. Картавага (першы антрэпрэнёр у новым будынку Мінскага тэатра, дырыжор В. Сук; пастаўлены оперы класічнага рэпертуару), І. А. тумана (арандаваў будынак Мінскага тэатра з 1892, дырыжор В. Сук), Ф. Кастэлана (1899—1901, 1903), М. Ф. КнаўфКамінскай (з 1902—03), Е. Бяляева (1906—07), О. Суслава (красавік 1906); польская аперэтачная трупа Б. Марэцкага (лістапад 1906), італьянская трупа братоў Гансапец (снежань 1906) і інш. У 1907 у Мінскім тэатры прадстаўлена новая форма сцэнічнага мастацтва «опера ў фраках», якую паказала маскоўскае Т-ва оперных артыстаў. У 2-й пал. 19 ст. на Беларусі арганізаваны Муз. таварыства (1860), Літаратурнамуз. -драматычны гурток аматараў (1884) і Таварыства аматараў прыгожых мастацтваў (1898) у Мінску, Брэсцка-літоўскае муз. -драматычнае таварыства аматараў (1885), Таварыства муз. і драм. мастацтва ў Віцебску (1887), Брэсцкі муз. -драм. гурток (1892), Магілёўскі муз. -драм. гурток (1905—14), Гродзенскае таварыства аматараў драм. і муз. мастацтва «Муза» (1907—14), Мінскае таварыства сяброў музыкі (1912), «Ліра», «Лютня» ў Дзвінску, Муз. -драм. таварыства ў Гомелі, Таварыства прыгожых мастацтваў у Віцебску і інш. Сярод музыкантаў, што канцэртавалі ў той час на Беларусі, Л. Аўэр, М. Батыстыні, А. Вержбіловіч, Г. і Ю. Вяняўскія, М. Гельмар (салістка Венскай оперы, ураджэнка Мінска), І. Гофман, К. Давыдаў, Г. Есіпава, А. Зілоці, А. Концкі, С. Ментар, Мікалай і Медэя Фігнеры, Ф. Шаляпін. У 1895 у Гродне, Мінску і Магілёве адбыліся канцэрты С. Рахманінава, які выступаў з італьян. скрыпачкай Т. Туа. На мяжы 19—20 ст. на Беларусі гастраліравалі піяністы Р. Пюньё, І. Слівінскі, скрыпачы К. Грыгаровіч, П. Сарасатэ, віяланчэліст Д. Попер, аркестр рус. нар. інструментаў пад кіраўніцтвам В. Андрэева і інш. У пач. 20 ст. аднавілася работа літаратурна-маст. таварыстваў і муз. класаў пры іх. У 1915 арганізавалася аддз. Рус. муз. таварыства ў Віцебску (сярод яго дырэктараў М. Арцімовіч, В. Кармілаў, Ф. Левінсон, П. Рэнгартэн, В. Сомаў). З 1907 дзейнічала Мінскае муз. вучылішча (дырэктар Н. Рубінштэйн) з дзённым і вячэрнім аддзяленнямі. Штогод наладжваліся 5—6 камерных і сімфанічных канцэртаў. Уступныя лекцыі чытаў І. Патупаў. З бел. муз. культурай звязана творчасць польскага кампазітара Л. Рагоўскага, які стварыў муз. афармленне да спектакляў трупы І. Буйніцкага, склаў «Беларускі песеннік з нотамі для народных і школьных хароў» (1911) і інш. муз. творы, у т. л. хары (у іх ліку на верш «А хто там ідзе?» Я. Купалы).
Музыка 1920—80-х гадоў
Сярод першых дзяржаўных музычных устаноў на Беларусі былі народныя кансерваторыі ў Віцебску (1918), Гомелі (1919), Бабруйску (1921), якія пазней ператварыліся ў музычныя тэхнікумы і школы. Значную ролю адыграла адкрыццё ў 1924 годзе Беларускага музычнага тэхнікума ў Мінску, на базе якога ў 1930 годзе была створана Беларуская студыя оперы і балета (з 1933 Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі, з 1996 творчае аб’яднанне «Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь»). Яго выпускнікі склалі аснову Дзяржаўнага сімфанічнага аркестра БССР (1927) і Дзяржаўнага народнага аркестра БССР (1930). У 1932 годзе адкрыты Беларуская кансерваторыя (з 1994 Беларуская акадэмія музыкі), у 1937 — Беларуская філармонія. У 1938 годзе створаны Саюз кампазітараў, які з 1932 года існаваў як секцыя кампазітараў пры Саюзе пісьменнікаў БССР).
У бел. камерна-вакальнай музыцы дамінуюць шматпланавыя вак. цыклы маральна-філасофскага зместу, у т. л. ямное прыцягненне" Э. Тырманд і «Закон захавання матэрыі» С. Картэса на вершы М. Танка; вак. цыклы А. Багатырова на вершы П. Броўкі, Дз. Смольскага на вершы Я. Палонскага, 2 сшыткі рамансаў Л. Абеліёвіча на вершы Ф. Цютчава. У галіне камерна-інстр. музыкі таксама пераважаюць цыклічныя формы: ансамблі для розных складаў, струнныя квартэты, сюіты, санаты для розных інструментаў, цыклы праграмных мініяцюр. Шырока прадстаўлены «школы» і разнастайныя зборнікі п’ес іструктыўнага характару (найб. папулярныя ў навучальным рэпертуары творы Г. Вагнера, В. Карэтнікава, Г. Гарэлавай, Л. Шлег, Л. Мурашкі). Аднаўленне песеннага стылю ў 1960—80-х г. звязана з сінтэзам рыс масавай, лірычнай, бытавой, фалькл., эстраднай песні і раманса. Пашырылася кола стылявых арыенціраў, асіміляваліся эстэтычныя і муз. -тэхнічныя ідэі рок-музыкі, павысіліся патрабаванні да маст. якасцей паэтычнага тэксту. У канцэртнай практыцы 1970-х г. зарадзілася традыцыя цыклізацыі песень у буйныя кампазіцыі, аб’яднаныя агульнай ідэяй (паэма-легенда «Гусляр» І. Лучанка, паэма «Песня пра долю» на тэксты Я. Купалы і песенная праграма «Праз усю вайну» У. Мулявіна). На мяжы 1980—90-х г. створаны поп-опера «Максім» (на вершы М. Багдановіча) і опера-песня «Беларушчына» (на вершы Я. Купалы) І. Паліводы. У жанры песні працавалі І. Лучанок, Ю. Семяняка, Э. Ханок, У. Буднік, А. Елісеенкаў, Э. Зарыцкі, Л. Захлеўны, В. Іваноў, У. Мулявін, В. Раінчык, А. Чыркун. Заслуга ў прапагандзе бел. песні за межамі Беларусі належала вакальна-інстр. ансамблям «Песняры», «Верасы», «Сябры». Актыўна прапагандавалі нац. музыку ў гэты перыяд філарманічныя калектывы, у т. л. Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла Беларусі імя Р. Шырмы, эстрадна-сімф. аркестр і хор Бел. радыё, струнны квартэт Саюза кампазітараў Беларусі. Штогод праводзяцца фестывалі: міжнар. «Беларуская музычная восень» (з 1974) і рэсп. «Мінская вясна» (з 1984). Муз. выканаўчае мастацтва прадстаўлялі дырыжоры І. Абраміс, А. Анісімаў, Я. Вашчак, М. Казінец, Т. Каламійцава, В. Катаеў, У. Машэнскі, Б. Райскі, харавыя дырыжоры М. Дрынеўскі, В. Роўда, Ю. і Л. Яфімавы, спевакі З. Бабій, Л. Галушкіна, С. Данілюк, Т. Ніжнікава, Н. Руднева, A. Саўчанка, В. Чарнабаеў, І. Шыкунова, скрыпачы Л. Гарэлік, Р. Нодэль, піяністы І. Алоўнікаў, В. Шацкі, І. Шуміліна і інш.
Музыка 1990 — пачатку 2000-х гадоў
<!--=== Сярэднявечча === У эпоху Сярэднявечча атрымала пашырэнне царкоўная музыка. Асяродкамі царкоўнай і свецкай музычнай культуры 16 — 17 ст. былі брацкія школы, музычныя буры пры калегіумах і манастырах, якія мелі капэлы, тэатры, ставілі спектаклі. Пра вы­со­кі ўзро­вень раз­віц­ця му­зы­кі на Бе­ла­ру­сі ў гэты час свед­чыць той факт, што аб­ра­ны поль­скім ка­ра­лём Ягайла ўзяў з са­бой у Кракаў не­ка­то­рых му­зы­кантаў з Бе­ла­ру­сі. На­пры­кан­цы ХV — на­ па­чат­ку ХVI ст. пры­двор­най капэлай вя­лі­ка­га кня­зя лі­тоў­ска­га і ка­ра­ля Поль­шчы кі­ра­ваў вя­до­мы спя­вак і му­зы­кант Чурыла, які спя­ваў на бе­ла­рус­кай мо­ве пад акам­па­не­мент лют­ні. З’яў­ля­юцца но­выя му­зыч­ныя інструменты, так, пад час архе­ала­гіч­ных рас­ко­пак ста­ра­жыт­на­га го­ра­да Друцка (Талачынскі раён), быў зной­дзе­ны рэ­дкі му­зыч­ны інстру­мент — варган. Ана­ла­гіч­ныя му­зыч­ныя інстру­мен­ты зной­дзе­ны ў Полацку і ў Лід­скім за­мку.
Новы час
У 18 — пачатку 19 ст. значную ролю ў фарміраванні прафесійнага кампазітарскага і выканальніцкага мастацтва адыгралі магнацкія тэатры, капэлы, балетныя і музычныя школы, дзе пераважна працавалі запрошаныя з заходнееўрапейскіх краін кампазітары, дырыжоры, спевакі. Пры народных вучылішчах, прыходскіх школах ствараліся хары, у гарадах і мястэчках — музычна-драматычныя гурткі.
Наш час
У 1920 — 30-я гады разгарнулі актыўную творчую дзейнасць кампазітары М. Чуркш, М. Аладаў, Я. Цікоцкі, М. Анцаў, Р. Пукст, А. Туранкоў, В. Яфімаў і інш.
У другой палове 20 ст. узрасла цікавасць кампазітараў да маральна-філасофскай праблематыкі, адбываліся якасныя змены, часам апазіцыйныя да традыцый і папярэдніх жанравых і стылявых нарматываў, што выявіліся, напрыклад, у творчасці Л. Абеліёвіча, Я. Глебава, С. Картэса, Дз. Смольскага, А. Янчанкі і інш. У жанры аперэты і мюзікла актыўна працавалі Ю. Семяняка, Р. Сурус, У. Кандрусевіч, Я. Глебаў, А. Мдывані і інш.
Шмат увагі беларускія кампазітары надаюць тэатральнай музыцы і кінамузыцы. Праводзяцца шматлікія музычныя міжнародныя і рэспубліканскія фестывалі, у тым ліку «Беларуская музычная восень», «Мінская вясна", «Славянскі базар», Нацыянальны фестываль беларускай песні і паэзіі, фестываль духоўнай музыкі «Магутны Божа», фестываль этнічнай і неафолькавай музыкі «Crivia Aeterna» і інш.
З 1980-х гадоў пачала актыўна развівацца поп-музыка і рок-музыка. У галіне эстраднай музыкі адбываліся якасныя змены, выкліканыя зваротам да фальклорных крыніц, асаблівасцямі сучаснай манеры выканання, узаемаўплывамі розных жанраў («Песняры», «Сябры», «Верасы» і інш.) Найбольш плённа ў жанры песні працуюць кампазітары І. Лучанок, У. Буднік, Э. Зарыцкі, Л. Захлеўны, Ю. Семяняка, Э. Ханок, І. Палівода, А. Елісеенкаў.-->
З 2004 года Рэспубліка Беларусь прымае ўдзел у конкурсе Еўрабачанне.
Навучальныя ўстановы
Адным з арганізатараў Беларускага музычнага тэхнікума і Беларускай кансерваторыі з’яўляецца Мікалай Ільіч Аладаў.
Саіс
Саіс (Σαίς) — горад на захадзе дэльты Ніла, сталіца 5-га нома Ніжняга Егіпта. Сучасная назва — Са эль-Хагар.
Гісторыя
Саіс існаваў ужо пры першых дынастыях фараонаў і згадваецца ў тэкстах пірамід як важны рэлігійны цэнтр. Горад таксама быў прамысловым цэнтрам: тут ткаліся егіпецкія палотны, якія ішлі на патрэбы культу і для стварэння мумій.
Саіс быў цэнтрам культу багіні Нейт; яе храм быў адным з найбольш вялікіх у Егіпце, яе жрацы славіліся сваёй вучонасцю і зрабілі Саіс цэнтрам навукі. Да іх накіроўваліся для гутаркі многія грэчаскія мудрацы і філосафы, у тым ліку Салон, Платон і Герадот.
Асаблівага росквіту горад дасягнуў у Трэці пераходны перыяд, калі падчас дадэкархіі яго цары сталі імкнуліся да аб’яднання пад сваёй уладай Егіпта і дзейнічалі, абапіраючыся на Асірыю, супраць кушытаў. З часоў Псаметыха I у Егіпце пачалася «саіская эпоха». Саіс становіцца сталіцай, расце і багацее. Нават Камбіз, скарыўшы Егіпет, знайшоў неабходным быць пасвечаным у містэрыі Нейт.
Пры Пталамеях у Саісе збіраліся з’езды егіпецкіх жрацоў.
Да якога часу існаваў Саіс — невядома; Макрызі згадвае пра яго яшчэ ў XV ст. Горад доўга быў рэзідэнцыяй монафізіцкага епіскапа. Упершыню на разваліны Саіса звярнуў увагу Карстэн Нібур (1762—1767), апісанне іх выкладзена ў працах Напалеонаўскай экспедыцыі, у Шампальёна і Лепсіуса.
Старажытнасаксонская мова
Старажытнасаксонская мова, таксама вядомы як старажытнаніжнегерманская мова — самая ранняя форма ніжненямецкай мовы, пацверджаная дакументамі VIII-XII стагоддзяў. З яе развілася Сярэдненіжненямецкая мова. На ёй размаўлялі саксы на паўночна-заходнім узбярэжжы Германіі і ў Нідэрландах. Старажытнасаксонская досыць блізкая да старажытнай англа-фрызскай мовы (старажытнафрызская мова, старажытнаанглійская мова); яна таксама блізкая да старажытнаніжнефранкскай мовы («старажытнагаландская мова»). Гэта мова адрозніваецца ад старажытнаверхненямецкай мовы адсутнасцю слядоў другога перамяшчэння зычных. Была ўзаемазразумелая са старажытнаанглійскай мовай.
Фаналогія
Старажытнасаксонская мова не прымала ўдзелу ў другім (верхненямецкім) перамяшчэнні зычных, і таму захаваў выбуховыя зычныя гукі p, t, k, якія былі зменены ў старажытнаверхненямецкай мове ў розныя фрыкатывы ды афрыкаты. Нямецкія дыфтонгі ai, au пераўтварыліся ў доўгія галосныя гукі ē, ō, адпаведна, тады як у старажытнаверхненямецкай мове яны ператвараліся або ў ei, ou, або ў ē, ō у залежнасці ад зычнага гуку пасля іх. Старажытнасаксонская, адзіная з заходнегерманскіх моў, захаваў нямецкі -j- пасля зычнага гуку, напрыклад, heliand «збавіцель» (heilant, hǣlend, háiljands). Нямецкі ўмляут прысутнічае толькі ў відзе кароткага a, і не паслядоўны, напрыклад, hebbean ці habbian «мець» (hebban).
Літаратура
Захавалася ўсяго некалькі тэкстаў, асабліва ў малітвах, якія адносяцца да хрышчэння, напісаных саксамі па загаду Карла Вялікага. Адзіны захаваны літаратурны тэкст Heliand.
Філіпава
Філі́пава — жаночая форма прозвішча Філіпаў, тапонім.
NGC 4174
NGC 4174 (іншыя абазначэнні — UGC 7206, KUG 1209+294B, MCG 5-29-34, ARAK 351, ZWG 158.44, HCG 61D, MK 761, PRC C-39, PGC 38906) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кааліцыя дэмакратычных цэнтрыстаў
Падпісанае пагадненне прадугледжвала цесную каардынацыю падчас выбараў і стварэнне адзінага спіса пасля рэгістрацыі кандыдатаў.