cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леаніды
Звязаны з каметай 55P/Тэмпеля — Тутля. Мае ярка выяўленую перыядычнасць каля 33 гадоў, якая адпавядае вяртанням каметы-прамаці да Сонца. Апошні раз камета прайшла перыгелій у 1998 годзе, і зноў вернецца толькі ў 2031. Патоку характэрны хуткія бялёсыя метэорамі, якія ўлятаюць у атмасферу Зямлі з хуткасцю 71 км/с.
У апошні раз магутны метэорны дождж назіраўся ў 1966 годзе, калі кожную гадзіну ў зямной атмасферы згарала да 150 тысяч метэораў.
IC 3712
IC 3712 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Дзева.
Псікоза
Псікоза — монацукрыд, які адносіцца да кетагексозаў. У формуле Фішэра ў D (+)-формы ўсе ОН-групы знаходзяцца справа. Гідроліз псікозы вызваляе толькі 0,3% энергіі, вызваленых пры гідролізе глюкозы. У прыродзе псікоза выяўляецца толькі ў следавых колькасцях.
Шполянскі раён
Шполянскі раён (Шполянський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Шпола (Шпола).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 43878 чалавек, плошча — 1105,3 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 27 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак сельскага тыпу і 35 сёлаў.
Данецкае (Акмолінская вобласць)
Данецкае — сяло ў Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Анарскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 26 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра пасёлка Аршалы. Код КАТА — 113435500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 565 чалавек (281 мужчына і 284 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 420 чалавек (210 мужчын і 210 жанчын).
Рой Андэрсан
Рой Андэрсан (Roy Andersson, нар., , Швецыя) — шведскі кінарэжысёр. Ён стварыў шэсць поўнаметражных мастацкіх фільмаў, некалькі кароткаметражных і каля трохсот рэкламных ролікаў.
У многіх адносінах Рой Андэрсан — унікальны рэжысёр: у яго свая прадзюсарская кампанія з двума здымачнымі павільёнамі, мантажнай, гукааператарскай і кінатэатрам, што дазваляе яму прадзюсаваць і ствараць уласныя фільмы. Ён працуе без сцэнарыя і здымачнага графіка, здымае пераважна ў павільёне.
Мікалай Ерамеевіч Вяпрыцкі
Мікалай Ерамеевіч Вяпрыцкі (? — ?) — беларускі медык, доктар медыцыны, стацкі саветнік (1880).
Біяграфія
Скончыў Пецярбургскую медыка-хірургічную акадэмію.
У 1877—1880 гадах галоўны ўрач Бабруйскага крапаснога ваеннага шпіталя.
У 1882—1885 гадах галоўны ўрач Гродзенскага ваеннага шпіталя.
Радыеактыўны распад
Радыеактыўнасць (ад лац. Radius «прамень» і āctīvus «дзейсны») — ўласцівасць атамных ядраў самаадвольна (спантанна) змяняць свой склад (зарад Z, масавы лік A) шляхам выпускання элементарных часціц або ядзерных фрагментаў. Адпаведная з'ява завецца радыеактыўным распадам.
Устаноўлена, што радыеактыўнымі з'яўляюцца ўсе хімічныя элементы з парадкавым нумарам пасля 82 (гэта значыць пачынаючы з вісмута), і многія больш лёгкія элементы (праметый і тэхнецый не маюць стабільных ізатопаў, а ў некаторых элементаў, такіх як індый, калій або кальцый, частка прыродных ізатопаў стабільныя, іншыя ж радыеактыўныя).
Натуральная радыеактыўнасць — самаадвольны распад ядраў элементаў, якія сустракаюцца ў прыродзе.
Штучная радыеактыўнасць — самаадвольны распад ядраў элементаў, атрыманых штучным шляхам праз адпаведныя ядзерныя рэакцыі.
Закон радыеактыўнага распаду
Асноўны артыкул: Закон радыеактыўнага распаду
Закон радыеактыўнага распаду - закон, адкрыты Фрэдэрыкам Содзі і Эрнэстам Рэзерфордам эксперыментальным шляхам і сфармуляваны ў 1903 годзе. Сучасная фармулёўка закона:
што азначае, што лік распадаў за інтэрвал часу t у адвольным рэчыве прапарцыянальны ліку N наяўных ва ўзоры радыеактыўных атамаў дадзенага тыпу.
У гэтым матэматычным выразе \lambda - пастаянная распаду, якая характарызуе верагоднасць радыеактыўнага распаду за адзінку часу і мае памернасць с^{-1}. Знак мінус паказвае на змяншэнне колькасці радыеактыўных ядраў з часам. Закон выказвае незалежнасць распаду радыеактыўных ядраў адзін ад аднаго і ад часу: верагоднасць распаду дадзенага ядра ў кожную наступную адзінку часу не залежыць ад часу, які прайшоў з пачатку эксперыменту, і ад колькасці ядраў, якія засталіся ва ўзоры.
Гэты закон лічыцца асноўным законам радыеактыўнасці, з яго было вынята некалькі важных следстваў, сярод якіх фармулёўкі характарыстык распаду - сярэдні час жыцця атама і перыяд паўраспаду.
Радыеактыўнасць прыродных элементаў
Эксперыментальна ўстаноўлена, што радыеактыўны (не маюць стабільных ізатопаў) ўсе хімічныя элементы з парадкавым нумарам больш, чым 82 (гэта значыць пачынаючы з вісмута).
Усё больш лёгкія элементы, акрамя стабільных ізатопаў, маюць радыеактыўныя ізатопы з рознымі перыядамі паўраспаду, вар'іруюцца ад доляй нанасекунды да значэнняў, на шмат парадкаў перавышаюць Узрост Сусвету. Напрыклад, теллур-128 мае самы доўгі вымераны перыяд паўраспаду з усіх вывучаных радыенуклідаў, ~ 2,2 ·1024 гадоў.
Выключэнне па нестабільнасці з элементаў лягчэй вісмута складаюць праметый і тэхнецый, якія не маюць доўгажывучых адносна працягласці геалагічных эпох ізатопаў. Найбольш доўгаіснуючы ізатоп тэхнецыя - ду-98 - мае перыяд паўраспаду каля 4,2 млн. гадоў, а самы доўгаіснуючы ізатоп праметыя - праметый-145 - 17,5 млн. гадоў. Таму ізатопы тэхнецыя і праметыя з часу фарміравання Зямлі не захаваліся ў зямной кары і атрыманы штучна.
Існуе шмат радыеактыўных ізатопаў, перыяд паўраспаду якіх сувымерны з узростам Зямлі або перавышае яго, таму, нягледзячы на ​​іх радыеактыўнасць, гэтыя ізатопы ўтрымліваюцца ў прыроднай ізатопнай сумесі адпаведных элементаў. Прыкладамі могуць служыць калій-40, рэній-187, рубідый-87, теллур-128 і многія іншыя.
Некаторыя з доўгажывучых ізатопаў важны для абсалютнага геалагічнага датавання часу крышталізацыі горных мінералаў, парод і метэарытаў.
Гісторыя адкрыцця
Радыеактыўнасць была адкрыта ў 1896 году французскім фізікам А. Бекерэлем. Ён займаўся даследаваннем сувязі люмінесцэнцыі і нядаўна адкрытых рэнтгенаўскіх прамянёў.
Бекерэль задаўся пытаннем: ці не суправаджаецца ўсякая люмінесцэнцыя рэнтгенаўскімі прамянямі? Для праверкі сваёй здагадкі ён узяў некалькі злучэнняў, у тым ліку адно з соляў урану, якое фасфарысцыруе жоўта-зялёным святлом. Асвятліўшы яго сонечным святлом, ён загарнуў соль у чорную паперу і паклаў у цёмнай шафе на фотапласцінку, якую таксама загарнуў у чорную паперу. Праз некаторы час, праявіўшы пласцінку, Бекерэль сапраўды ўбачыў малюнак кавалка солі. Але люмінесцэнтнае выпраменьванне не магло прайсці праз чорную паперу, і толькі рэнтгенаўскія прамяні маглі ў гэтых умовах засвяціць пласцінку. Бекерэль паўтарыў вопыт некалькі разоў з аднолькавым поспехам.
24 лютага 1896 года на пасяджэнні Французскай акадэміі навук ён зрабіў паведамленне «Пра выпраменьванні, якія ўтвараюцца фасфарэсцэнцыяй». Але ўжо праз некалькі дзён у інтэрпрэтацыю атрыманых вынікаў давялося ўнесці карэкціроўкі. 26 і 27 лютага ў лабараторыі Бекерэля быў падрыхтаваны чарговы эксперымент з невялікімі зменамі, але з-за хмарнага надвор'я ён быў адкладзены. Не дачакаўшыся добрага надвор'я, 1 сакавіка Бекерэль праявіў пласцінку, на якой ляжала ўранавая соль, так і не абпрамененую сонечным святлом. Яна, натуральна, не фасфарыцыравала, але адбітак на пласцінцы атрымаўся. Ужо 2 сакавіка Бекерэль далажыў аб гэтым адкрыцці на пасяджэнні Парыжскай Акадэміі навук, азагаловіўшы сваю працу «Аб нябачнай радыяцыі, што ўтвараецца фасфарысцыруючымі целамі». .
Пасля Бекерэль выпрабаваў і іншыя злучэнні і мінералы ўрану (у тым ліку якія не праяўляюць фасфарэсцэнцыі), а таксама металічны уран. Пласцінка нязменна засвечвалася. Змясціўшы паміж соллю і пласцінкай металічны крыжык, Бекерэль атрымаў слабыя контуры крыжыка на пласцінцы. Тады стала ясна, што адкрыты новыя прамяні, якія праходзяць скрозь непразрыстыя прадметы, але не з'яўляюцца рэнтгенаўскімі.
Бекерэль устанавіў, што інтэнсіўнасць выпраменьвання вызначаецца толькі колькасцю ўрану ў прэпараце і зусім не залежыць ад таго, у якія злучэння ён уваходзіць. Такім чынам, гэта ўласцівасць была ўласціва не злучэнням, а хімічнаму элементу - ўрану.
Сваім адкрыццём Бекерэль дзеліцца з навукоўцамі, якімі ён супрацоўнічаў. У 1898 г. Марыя Кюры і П'ер Кюры выявілі радыеактыўнасць торыя, пазней імі былі адкрыты радыеактыўныя элементы палоній і радый.
Яны высветлілі, што уласцівасцю натуральнай радыеактыўнасці валодаюць усе злучэнні ўрану і ў найбольшай ступені сам уран. Бекерэль жа вярнуўся да цікавіўшага яго люмінафора. Праўда, ён зрабіў яшчэ адно буйное адкрыццё, якое адносіцца да радыеактыўнасці. Аднойчы для публічнай лекцыі Бекерэлю спатрэбілася радыеактыўнае рэчыва, ён узяў яго ў сямейства Кюры і паклаў прабірку ў кішэню камізэлькі. Прачытаўшы лекцыю, ён вярнуў радыеактыўны прэпарат уладальнікам, а на наступны дзень выявіў на целе пад кішэняй камізэлькі пачырваненне скуры ў форме прабіркі. Бекерэль распавёў пра гэта П'еру Кюры, і той паставіў на сабе вопыт: на працягу дзесяці гадзін насіў прывязаную да перадплечча прабірку з радыем. Праз некалькі дзён у яго таксама з'явілася пачырваненне, якое перайшло затым у цяжкую язву, ад якой ён пакутаваў на працягу двух месяцаў. Так упершыню было адкрыта біялагічнае дзеянне радыеактыўнасці.
Але і пасля гэтага сям'я Кюры мужна рабіла сваю справу. Дастаткова сказаць, што Марыя Кюры памерла ад прамянёвай хваробы (дажыўшы, тым не менш, да 66 гадоў).
У 1955 г. былі абследаваны запісныя кніжкі Марыі Кюры. Яны да гэтага часу выпраменьваюць, дзякуючы радыеактыўнаму забруджванню, унесеным пры іх запаўненні. На адным з лісткоў захаваўся радыеактыўны адбітак пальца П'ера Кюры.
Альфа-распад
Асноўны артыкул: Альфа-распад
Альфа-распадам называюць самаадвольны распад атамнага ядра на даччынае ядро ​​і α-часціцу (ядро атама ^{4}He).
Альфа-распад, як правіла, адбываецца ў цяжкіх ядрах з масавым лікам (хоць ёсць некалькі выключэнняў). Унутры цяжкіх ядзер за кошт уласцівасці насычэння ядзерных сіл утвараюцца α-часціцы, якія складаюцца з двух пратонаў і двух нейтронаў. Утвораная α-часціца схільная большаму дзеянню кулонаўскіх сіл адштурхоўвання ад пратонаў ядра, чым асобныя пратоны. Адначасова α-часціца адчувае меншае ядзернае прыцягненне да нуклонаў ядра, чым астатнія нуклоны. Утвораная альфа-часціца на мяжы ядра адлюстроўваецца ад патэнцыйнага бар'ера ўнутр, аднак з некаторай верагоднасцю яна можа пераадолець яго (гл. Тунэльны эфект) і вылецець вонкі. Са змяншэннем энергіі пранікальнасць альфа-часціцы патэнцыйнага бар'ера вельмі хутка (экспанентна) змяншаецца, таму час жыцця ядзер з меншай даступнай энергіяй альфа-распаду пры іншых роўных умовах больш.
Правіла зрушэння Содзі для α-распаду:
Прыклад (альфа-распад урану-238 у торый-234):
У выніку α-распаду атам ссоўваецца на 2 клеткі да пачатку табліцы Мендзялеева (гэта значыць зарад ядра Z памяншаецца на 2), масавы лік даччынага ядра памяншаецца на 4.
Гама-распад (ізамерны пераход)
Асноўны артыкул: Ізамерыя атамных ядраў
Амаль усе ядры маюць, акрамя асноўнага квантавага стану, дыскрэтны набор узбуджаных станаў з большай энергіяй (выключэннем з’яўляюцца ядры 1H, 2H, 3H і 3He). Узбуджаныя станы могуць засяляцца пры ядзерных рэакцыях альбо пры радыёактыўным распадзе іншых ядраў. Большасць узбуджаных станаў маюць вельмі малыя тэрміны жыцця (менш за нанасекунды). Аднак існуюць і дастаткова доўгажывучыя станы (тэрмін жыцця якіх вымяраецца мікрасекундамі, суткамі ці гадамі), якія называюцца ізамернымі, хоць мяжа паміж імі і кароткачасовымі станамі вельмі ўмоўная. Ізамерныя станы ядраў, як правіла, распадаюцца ў асноўны стан (часам праз некалькі прамежкавых станаў). Пры гэтым выпраменьваюцца адзін ці некалькі гама-квантаў; ўзбуджэнне ядра можа здымацца таксама пасродкам вылету канверсійных электронаў з атамнай абалонкі. Ізамерныя станы могуць распадацца таксама і з дапамогай звычайных бэта-і альфа-распадаў.
Мукдахан (правінцыя)
Мукдахан (จังหวัดมุกดาหาร) — правінцыя ў Тайландзе. Знаходзіцца ў рэгіёне Ісан, на паўночным усходзе краіны. Адміністрацыйны цэнтр — горад Мукдахан. Правінцыя была ўтворана 27 верасня 1982 года. З 1907 года і да гэтага моманту яна ўваходзіла ў склад правінцыі Накхонпханам.
Большая частка правінцыі размешчана ў даліне Меконга, а на яе захадзе ўзвышаюцца горы Пхупха, пакрытыя густымі лясамі. Мяжуе з правінцыямі Накхонпханам (на поўначы), Саканакхон (на паўночным захадзе), Каласін (на захадзе), Роет (на паўднёвым захадзе), Ясатхон і Амнатчарэн (на поўдні), а таксама з Лаосам (на ўсходзе). Мяжа з Лаосам (з правінцыяй Саванакхет) поўнасцю праходзіць па рацэ Меконг. Плошча правінцыі — 4339,8 км².
Пінцана-аль-Тальямента
Пінцана-аль-Тальямента (Pinzano al Tagliamento) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пардэнонэ.
Насельніцтва складае 1618 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 74 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 33094. Тэлефонны код — 0432.
Склад злачынства
Склад злачынства — сукупнасць аб'ектыўных і суб'ектыўных прыкмет, замацаваных у крымінальным законе, якія ў суме вызначаюць грамадска небяспечнае дзеянне як злачынства. Прыкметы складу злачынства замацоўваюцца ў нормах агульнай і асаблівай часткі крымінальнага права. Іх можна ўмоўна падзяліць на чатыры падсістэмы: прыкметы аб'екта, суб'екта, аб'ектыўнага і суб'ектыўнага боку злачынства. Наяўнасць у дзеях усіх прыкмет нейкага складу злачынства з'яўляецца падставай для прызнання яго злачынным і прыцягнення асобы, якая здзейсніла яго, да крымінальнай адказнасці; адсутнасць хаця б аднаго з іх азначае, што адсутнічае і склад злачынства ў цэлым, а дзеянне пры гэтым прызнаецца незлачынным.
Пінцана-аль-Тальямента
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3713
IC 3713 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Генерал-аншэф
Генерал-аншэф — генеральскае воінскае званне і чын у расійскай імператарскай арміі XVIII стагоддзя. Паводле Воінскага статуту 1716 года — галоўнакамандуючы, роўны фельдмаршалу, які ўзначальваў «кансілію» генералаў; з 1740-х гадоў — поўны генерал, які стаяў рангам ніжэй фельдмаршала. Званне адпавядала II класу Табелі аб рангах. У 1796—1797 гадах заменена генеральскімі чынамі па родах войскаў: генерал ад інфантэрыі, кавалерыі, артылерыі, інжынер-генерал.
Утопія
Утопія (τοπος — «месца»,  — «не месца», «месца, якога няма») — жанр мастацкай літаратуры, блізкі да навуковай фантастыкі. Апісвае мадэль ідэальнага, з пункту гледжання аўтара, грамадства. У адрозненне ад антыўтопіі характарызуецца верай аўтара ў бездакорнасць мадэлі.
Назва жанру паходзіць ад аднайменнага твора Томаса Мора — «Залатая кніжачка, гэтак жа карысная, калі і пацешная аб найлепшым уладкаванні дзяржавы і аб новым востраве Утопія», у якім «Утопія» толькі назва вострава. Упершыню ж у значэнні «мадэль ідэальнага грамадства» гэтае слова сустракаецца ў кнізе падарожжаў англійскага святара Сэмюэла Перчэса «Паломніцтва» (Pilgrimage, 1613). Там жа ўпершыню ўжываецца і прыметнік «утапічны» (utopian).
Нягледзячы на пазнейшае ўмацаванне гэтага тэрміна, першай утопіяй ў гісторыі заходняй літаратуры лічыцца мадэль ідэальнага грамадства ў дыялогу Платона «Дзяржава». Акрамя таго, ўтапічныя матывы прысутнічаюць у міфалогіях практычна ўсіх народаў.
Мукдахан
Мукдахан (тайск. มุกดาหาร) — горад у Тайландзе, сталіца аднайменнай правінцыі. Насельніцтва — 33 242 чалавекі (2015). Заснаваны ў 1767 годзе У 1982 годзе Указам караля была створана правінцыя Мукдахан і за горадам быў замацаваны статус сталіцы правінцыі. Горад знаходзіцца за 550 км на паўночны ўсход ад Бангкока на правым беразе ракі Меконг. На супрацьлеглым беразе ракі размяшчаецца лаоскі горад Саванакхет. Гарады звязвае адкрыты ў снежні 2006 года Другі мост тайска-лаоскага сяброўства.
Жалезнадарожны
Жалезнадарожны — тапонім.
Аловак
Ало́вак (ад Ołówek), карандаш — прылада для рысавання ў выглядзе тонкай палачкі са спецыяльных фарбавальных рэчываў, звычайна апраўленых у дрэва, ці зробленая з металу (свінцовы аловак, сярэбраны аловак).
Першыя каляровыя алоўкі з'явіліся на землях сучаснай Танзаніі 7 тыс. гадоў таму, і складаліся з сала дзікіх жывёл, вокісу жалеза, здробненых скальных пародаў.
Графітны аловак складаецца з мінералу графіту з дамешкай спецыяльных гатункаў гліны. Быў вынайдзены ў Францыі ў 1790. Малюнак такім алоўкам мае шараваты тон з лёгкім водбліскам і пазбаўлены інтэнсіўнай чарнаты.
Свінцовы аловак і сярэбраны аловак шырока ўжываліся да 16 ст. і вырабляліся з адпаведных металаў. Рысунак сярэбраным алоўкам мае цёмна-шэры тон, з часам набывае карычневае адценне. Рысункаў свінцовым алоўкам збераглося вельмі мала, бо ім рабілі падрыхтоўчыя накіды пры маляванні іншай тэхнікай.
Ангтхонг
Ангтхонг (อ่างทอง) — горад у Тайландзе, сталіца аднайменнай правінцыі. Горад знаходзіцца за 90 км на поўнач ад Бангкока, на берагах ракі Менам-Чао-Прая. Насельніцтва горада — 13277 чалавек (2015). Шчыльнасць насельніцтва — 2145 чал/км². Колькасць жаночага насельніцтва (51 %) перавышае колькасць мужчынскага (49 %).
Карасцелкі
Карасцелкі (Коростелки) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Карасцелкі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Жарынскага сельскага паселішча.
Берсуат (Акмолінская вобласць)
Берсуат — сяло ў Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Берсуацкай сельскай акругі.
Чапкялей
Чапкялей (Čepkeliai) — запаведнік (строгі прыродны рэзерват) на поўдні Літвы, у Варэнскім раёне Алітускага павета. Размешчаны на мяжы з Беларуссю, на тэрыторыі Дзукійскага нацыянальнага парку, у чатырох кіламетрах на паўдневы ўсход ад вёскі Марцінконіс. Уключае ў сябе тэрыторыю аднайменнага балота, з 20 жніўня 1993 года з'яўляецца водна-балотным угоддзем міжнароднага значэння, ахоўваемай Рамсарскай канвенцыяй, таксама ўваходзіць у сетку прыродаахоўных зонаў Натура 2000.
Межы запаведніка і рамсарскага ўгоддзя супадаюць, іх плошча складае крыху больш за 11212 км². На гэтай тэрыторыі балота Чапкялей (5858 км²) і Пасталіке (9,66 км²) фармуюць найбуйнейшы водна-балотны масіў краіны, які належыць да басейна Нёмана. Большую частку яго складаюць верхавыя балоты, акружаныя лясістымі кантынентальнымі дзюнамі, нізіннымі балотамі, пясчанай раўнінай і далінай ракі Котра (сама рака і тэрыторыя на яе левым, беларускім, беразе таксама з'яўляюцца рамсарскім угоддзем; у 2010 годзе для гэтых двух тэрыторый быў уведзены статус трансгранічнага ўгоддзя).
З уключаных у Чырвоную кнігу Літвы таксонаў на тэрыторыі запаведнай зоны адзначана 55 відаў раслін, 10 відаў імхоў і грыбоў, а таксама 94 віда жывёл. 65 відаў з тых, якія сустракаюцца тут, ўтрымліваюцца  ў Дырэктыве па месцапражыванням, складзенай у 1992 годзе і якая рэгулюе ахову відаў на еўрапейскім узроўні.
Колькасць наведвальнікаў запаведніка складае ад 2 да 3 тысяч чалавек у год. Па тэрыторыі ім дазваляецца перамяшчацца толькі ўздоўж спецыяльна пракладзеных маршрутаў. Свабодны доступ на тэрыторыю атрымліваюць навуковыя даследчыкі, а таксама, на 10 дзён у перыяд збору журавінаў, мясцовыя жыхары.
Камянецкае благачынне
Камянецкае благачынне, Камянецкая благачынная акруга — акруга ў Брэсцкай і Кобрынскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Сергій Буркоўскі.
IC 3714
IC 3714 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тапаграфія
Тапаграфія (τόπος — месца і — пішу) — навуковая дысцыпліна, якая вывучае метады малюнка становішча, формы і памераў прыродных і сацыяльна-эканамічных элементаў мясцовасці на аснове здымачных работ (наземных, з паветра або з космасу) і стварэння на іх аснове тапаграфічных карт і планаў.
Тапаграфія можа разглядацца і як самастойны профіль картаграфіі, які вывучае праблемы картаграфавання тэрыторый, і як профіль геадэзіі, прысвечаны пытанням правядзення вымярэнняў для вызначэння геаметрычных характарыстык аб'ектаў на зямной паверхні.
У сферу інтарэсаў тапаграфіі ўваходзяць пытанні зместу тапаграфічных карт, методыкі іх складання і абнаўлення, пытанні іх дакладнасці і класіфікацыі, а таксама атрымання з іх рознай інфармацыі аб мясцовасці.
Генерал ад інфантэрыі
Генерал ад інфантэрыі — воінскае званне і чын у Расійскай імперыі ў 1796—1917 гадах. Вышэйшы генеральскі чын у пяхотных войсках, прадугледжаны «Табелем аб рангах» 1722 года, але да канца XVIII ст. замяняўся агульным чынам генерал-аншэфа. Уведзены імператарам Паўлам I 29 лістапада 1796 года. Адпавядаў II класу «Табеля аб рангах» са зваротам «Ваша высокаправасхадзіцельства». Генерал ад інфантэрыі па пасадзе мог быць генерал-інспектарам пяхоты або стралковай часткі ў войсках, камандуючым войскамі ваеннай акругі, кіраваць буйнымі воінскімі злучэннямі (корпусам, войскам, фронтам).
Чын скасаваны 16 (29) снежня 1917 г. дэкрэтам СНК «Аб раўнанні ўсіх вайсковаслужбоўцаў у правах».
Менса
Менса (стол) — найбуйнейшая, старэйшая і самая вядомая арганізацыя для людзей з высокім каэфіцыентам інтэлекту. Гэта некамерцыйная арганізацыя, адкрытая для ўсіх, хто здаў стандартызаваныя тэсты IQ лепей, чым 98 % насельніцтва. Тэст павінен здавацца ў прысутнасці назіральнікаў. Арганізацыя мае нацыянальныя групы ў 50 краінах свету, а колькасць членаў перавышае 110 тысяч чалавек з прыблізна 100 краін.
Мэты Менсы
Канстытуцыя Менсы вызначае тры наступныя мэты:
Крамяніцкі сельсавет
Крамя́ніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Крамяніца.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Зэльвенскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Ваўкавыскага раёна. 23 сакавіка 1964 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Самаравіцкага сельсавета. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Зэльвенскага раёна. 11 лютага 1972 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ялуцавіцкага сельсавета. 23 чэрвеня 1980 года ў склад сельсавета з Зэльвенскага сельсавета перададзены вёскі Аўдзеевічы, Вішнеўка, Забагонне, Мадзейкі, Пасуцічы, Савічы, Сухінічы. 24 жніўня 1981 года з часткі Крамяніцкага сельсавета (18 населеных пунктаў: вёскі Аўдзеевічы, Вішнеўка, Дзеркачы, Жадзейкі, Забагонне, Звёздная, Крамяніца Дольная, Мадзейкі, Падгрушаны, Пасуцічы, Рэксці, Савічы, Станелевічы, Сухінічы, Тадзіно, Шавулічы, Ялуцавічы і хутар Крамяніца Горная) зноў утвораны Ялуцавіцкі сельсавет. 25 лістапада 2004 года да сельсавета далучана частка скасаванага Ялуцавіцкага сельсавета (11 населеных пунктаў: Дзеркачы, Жадзейкі, Звёздная, Крамяніца Горная, Крамяніца Дольная, Падгрушаны, Рэксці, Станелевічы, Тадзіно, Шавулічы, Ялуцавічы).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2628 чалавек, з іх 79,3 % — палякі, 18,4 % — беларусы, 1,7 % — рускія.
Фукоза
Фукоза, 6-дэзаксігалактоза — монацукрыд, які адносіцца да дэзаксігексозаў.
Чусавой
Чусавой (Чусовой) — горад (з 1933 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Чусаўскога раёна Пермскага краю. Насельніцтва 49,3 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 1878 годзе.
Горад размешчаны ў месцы зліцця рэк Усьвы і Вільвы з ракой Чусавой. Горад размешчаны ў шырокай даліне, акружанай уваламі, якія з-за досыць глыбока ўрэзанай даліны маюць даволі стромкія схілы.
Вядучая галіна прамысловасці горада — чорная металургія (Чусаўскі металургічны завод). Машынабудаванне і металаапрацоўка, вытворчасць будматэрыялаў, прадпрыемствы па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі. Буйны чыгуначны вузел.
Грымбальдава Евангелле
Грымбальдава Евангелле, ці Евангелле Грымбальда (Grimbald Gospels) — англасаксонскі ілюмінаваны рукапіс, створаны ў пачатку XI стагоддзя. У цяперашні час захоўваецца ў зборы Брытанскай бібліятэкі.
Гісторыя
Паходзіць з царквы Святога Хрыста, што ў абацтве Вінчэсцер. Таксама прыпісваецца Эадуі Басану. Пазней, каля XI стагоддзя ў Нью-Мінстэры, туды дадалі копію пісьма Фулько, які рэкамендуе. Грымбальд шанаваўся як святы, і мошчы яго захоўваюцца ў Нью-Мінстэрскім абацтве.
Рукапіс набыты Брытанскім музеем у Куорытча 13 красавіка 1896 года.
Апісанне
Рукапіс складаецца са 161 ліста пергамена памерамі 325 x 245 мм (тэкставая прастора: 215 х 155 мм), сабраных пад драўляным пераплётам.
Змяшчае прадмову да Евангелля ад Матфея, спасылкі на каноны адзначаны на палях. Таксама змяшчае копію пісьма ад Фулько, архіепіскапа Рэймскага, да караля Альфрэда (f.158).
Ангтхонг (правінцыя)
Ангтхонг (тайск. อ่างทอง) — правінцыя ў цэнтральнай частцы Тайланда. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ангтхонг. На поўначы мяжуе з правінцыямі Сінгбуры і Лапбуры, на ўсходзе і поўдні — з правінцыяй Аютхая, на захадзе — з правінцыяй Супханбуры.
Правінцыя знаходзіцца пасярод урадлівай раўніны, утворанай рэкамі Менам-Чао-Прая і Ной. Абедзве ракі і шматлікія каналы служаць крыніцамі вады для рысавых плантацый.
Пэтрыкіўці (Хмільныцкі раён)
Пэтрыкіўці (Петрикі́вці) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Выжныцкі раён
Выжныцкі раён (Вижницький район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чарнавіцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Выжныця (Вижниця).
Утвораны 5 ліпеня 1940 года. Насельніцтва раёна на года складае 55747 чалавек, плошча — 903,4 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 гарадскіх, 1 пасялковы і 14 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 гарады раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу і 31 вёска.
Піпін II (кароль Аквітаніі)
Піпін II (Піпін Малодшы; Pépin IIer; каля 823 — пасля 25 чэрвеня 864, Санліс) — кароль Аквітаніі ў 838—852 гадах; сын караля Аквітаніі Піпіна I і Рынгарды (ці Ангельбергі), дачкі графа Мадры Тэадэберта.
Біяграфія
Пасля смерці ў 838 годзе караля Аквітаніі Піпіна I, аквітанская знаць прызнала каралём яго сына, Піпіна II. Але ягоны дзед, імператар Людовік I Набожны, не прызнаў каралём унука, перадаўшы Аквітанію свайму малодшаму сыну Карлу. Імператар запатрабаваў, каб Піпін прыехаў у Ахен, аднак ён адмовіўся гэта зрабіць. У выніку Піпін захаваў кантроль над Аквітаніяй.
У 841 годзе Піпін удзельнічаў у бітве пры Фантэнэ на баку імператара Лотара I. Піпін II разбіў армію Карла II, але іншы брат Карла, Людовік II Нямецкі, разбіў армію Лотара. У выніку Піпін адступіў у Аквітанію. Паводле Вердэнскага дагавора Аквітанія ўвайшла ў склад дзяржавы Карла II, але Піпін адмовіўся прызнаць Карла сваім сюзерэнам. Пры падтрымцы Бернара Септыманскага Піпін працягнуў супраціўленне Карлу.
У 844 годзе Піпін, пазбавіўшыся падтрымкі пакаранага смерцю Карлам Бернара Септыманскага, прызваў на дапамогу нармандскага ярла Оскара, правёўшы яго ад Гароны да Тулузы, якую даў разрабаваць. У 845 годзе Сегуін з Бардо, які змагаўся супраць гасконскага графа Санша II Саншэ, быў прызнаны Піпінам герцагам Васконіі.
У 847 годзе ярл Оскар атрымаў у кіраванне горад Бардо, што выклікала незадаволенасць аквітанцаў. У выніку ў 848 годзе аквітанцы не падтрымалі Піпіна II, заклікаўшы на дапамогу Карла II. 6 чэрвеня Карл каранаваўся ў Арлеане як кароль Аквітаніі. Брат Піпіна, Карл, таксама прад’явіў правы на аквітанскую карону, але ў 849 годзе быў схоплены графам Тура Вівіянам і па пастанове сабора франкскіх біскупаў пастрыжаны ў манахі.
Піпін працягваў барацьбу супраць Карла II да верасня 852 года, калі ён патрапіў у палон да Санша II Саншэ, які перадаў палоннага Карлу. За гэта Санш атрымаў ад Карла тытул герцага Гасконі, а Піпін быў зняволены ў кляштары Сен-Медар у Суасоне.
Аднак аквітанцы зноў паўсталі — гэтым разам супраць Карла Лысага, звярнуўшыся па дапамогу да ягонага брата Людовіка Нямецкага, які накіраваў у Аквітанію для кіравання каралеўствам свайго сына Людовіка Малодшага. Пазней Піпін II здолеў збегчы. У 854 годзе ён згуртаваў вакол сябе аквітанцаў і выгнаў Людовіка. У адказ у 855 годзе Карл каранаваў каралём Аквітаніі свайго малалетняга сына Карла Малодшага, апекуном над якім быў прызначаны граф Пуацье Рамнульф I, што атрымаў тытул герцага Аквітаніі.
Нарманы, якія абгрунтаваліся ў даліне Луары, скарыстаўшыся тым, што Карл Лысы быў заняты барацьбой з Піпінам, разрабавалі Пуацье, Ангулем, Перыгё, Лімож, Клермон і Бурж. Да іх далучыўся і Піпін, які ўдзельнічаў у нападзе на Тулузу. Аднак у 864 годзе Піпін быў узяты ў палон Рамнульфам I. 25 чэрвеня 864 года на ў Пітры (Верхняя Нармандыя) ён быў асуджаны да пакарання смерцю, але затым пакаранне было зменена каралём на ўзяцце пад варту, і ён быў зняволены ў Санлісе, дзе быццам бы памёр праз некаторы час. Пасля зняволення звесткі пра яго знікаюць з тагачасных гістарычных крыніц.
Генерал ад кавалерыі
Генерал ад кавалерыі — воінскае званне і чын у Расійскай Імперыі ў 1796—1917 гадах. Вышэйшы генеральскі чын у кавалерыі, як родзе войскаў, прадугледжаны «Табелем аб рангах» 1722 года, але да канца XVIII ст. замяняўся агульным чынам генерал-аншэфа. Уведзены імператарам Паўлам I 29 лістапада 1796 года. Адпавядаў II класу «Табеля аб рангах» з зваротам «Ваша высокаправасхадзіцельства». Генерал ад кавалерыі па пасадзе мог быць генерал-інспектарам кавалерыі, камандуючым войскамі вайсковай акругі, кіраваць буйнымі воінскімі злучэннямі (корпусам, войскам, фронтам).
Чын скасаваны 16 (29) снежня 1917 г. дэкрэтам СНК «Аб раўнанні ўсіх вайсковаслужбаўцаў у правах».
Польчэніга
Пальчэніга (Polcenigo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пардэнонэ.
Насельніцтва складае 3228 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 65 чал./км². Займае плошчу 49 км². Паштовы індэкс — 33070. Тэлефонны код — 0434.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кусарыгама
Кусарыгама (鎖鎌) — японская халодная зброя. З'явілася ў перыяд Мурамаці.
Канструкцыя
Кусарыгама складаецца з сярпа кама, да якога з дапамогай ланцуга (кусарі) мацуецца ўдарны груз (фундаменталь). Даўжыня рукаяці сярпа можа дасягаць 60 см, а даўжыня жалязякі - да 20 см. Жалязяка прымацоўваецца перпендыкулярна да ручкі, завастраюць з унутранага, ўвагнутага боку, заканчваецца лязом. Ланцуг мацуецца да іншага канца рукаяці, ці да абуху сярпа. Яе даўжыня складае каля 2,5 м ці менш.
Выкарыстанне
Тэхніка валодання гэтай зброяй дазваляла нанесці суперніку ўдар з дапамогай гіркі, або заблытаць яго з дапамогай ланцуга, пасля чаго здзейсніць атаку сярпом. Акрамя гэтага, можна было кідаць у суперніка сам серп, пасля чаго вяртаць яго з дапамогай ланцуга. Такім чынам кусарыгама выкарыстоўвалася пры абароне крэпасцяў.
Сюрыкэн
Сюрыкэн (яп. 手里 剣 (літаральны пераклад: «лязо, схаванае ў руцэ») — японская кідальная зброя для схаванага нашэння (хоць часам выкарыстоўвалася і для ўдараў). Уяўляе з сябе невялікія клінкі, вырабленыя па тыпу паўсядзённых рэчаў: зорачак, іголак, цвікоў, нажоў, манет і гэтак далей.
Знешні выгляд сюрыкэнаў адлюстроўвае цікавасць японцаў да містыцызму. Часта розныя знакі наносіліся і на паверхню самой зброі.
Існуе два асноўныя віды сюрыкэнаў: бо-сюрыкэны і сякэны (сярод сякэнаў адрозніваюць хіра-сюрыкэны, сэмбан-сюрыкэны, тэпан-сюрыкэны).
Шалгай (Аршалынскі раён)
Шалгай — аул у Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Берсуацкай сельскай акругі. Код КАТА — 113437107.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 196 чалавек (100 мужчын і 96 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 26 чалавек (17 мужчын і 9 жанчын).
Падарожня
Падарожня (Подоро́жня) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3715
IC 3715 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Красная Горка (Прыгор’еўскае сельскае паселішча)
Красная Горка (Красная Горка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Красная Горка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Glory Hole
Glory Hole (ад glory — слава, гонар, захапленне;  — дзіра, адтуліна) — адтуліна ў сцяне для пеніса з мэтай здзяйснення ананімных сексуальных кантактаў, часцей за ўсё ў грамадскіх туалетах.
Тэрмін
У англійскай слэнгавай мове тэрмінам glory hole пазначаецца адтуліна ў сцяне паміж прыватнымі відэа-кабінамі ў секс-кінатэатры ці паміж кабінкамі ў грамадскіх туалетах, прызначаная для ананімных сексуальных кантактаў, у першую чаргу — паміж мужчынамі.
Само па сабе словазлучэнне glory hole у англійскай мове мае і іншыя значэнні і пазначае, напрыклад, каморку для непатрэбнага смецця або назіральнае акенца ў шклаварнай печы.
Прызначэнне і выкарыстанне
Glory hole узніклі ў гомасексуальнам асяродку ў часы крымінальнага праследавання геяў. Сёння, калі вялікае развіццё атрымалі знаёмствы праз інтэрнэт, glory hole страцілі сваё значэнне, імі карыстаюцца, як правіла, толькі мужчыны, якія адмаўляюць сваю гомасексуальнасць і таму аддаюць перавагу задавальняць свае тайныя жаданні з дапамогай ананімных кантактаў, пры якіх яны могуць не паказваць свой твар; а таксама мужчыны, якія не вытрымліваюць канкурэнцыі пры іншых спосабах пошуку партнёра з-за сваёй непрывабнасці, узросту і іншых прычын. Для некаторых мужчын такі від секса носіць характар сексуальнай субкультуры.
У аўстрыйскай сталіцы Вене glory hole выкарыстоўваюцца ў так званых «секс-кабінах», у якіх свае паслугі прапануюць прастытуткі. Секс-кабіны размяшчаюцца ў спецыяльным памяшканні, падзеленым перагародкамі з дзірамі, размешчанымі на ўзроўні геніталіяў. На ўзроўні плячэй пры гэтым часта арганізуецца дэманстрацыя парнаграфічных фільмаў.
Падобнага роду ананімныя сексуальныя кантакты надзвычай небяспечныя, таму што нясуць вялікую рызыку заражэння хваробамі, што перадаюцца палавым шляхам, асабліва ў выпадку неабароненага секса без выкарыстання прэзерватываў.
Радыянт
Радыя́нт (radians, нар. п. radiantis — выпраменьвальны) — вобласць нябеснай сферы, уяўная крыніца метэораў, якія назіраюцца пры сустрэчы Зямлі з роем метэорных целаў, якія рухаюцца вакол Сонца па агульнай арбіце.
Glory Hole
Прызначэнне і выкарыстанне
У сувязі з тым, што карыстанне Glory Hole у грамадскіх месцах звязана з цэлым шэрагам рызык, у наш час выпускаюцца рулонныя шырмы для секса, прызначаныя для выкарыстання ў хатніх умовах, у тым ліку і з пастаяннымі партнёрамі, якія жадаюць такім чынам разнастаіць сваё сексуальнае жыццё.
Радыянт
З прычыны таго, што траекторыі метэорных целаў, якія належаць аднаму рою, у прасторы амаль дакладна паралельныя, то шляхі метэораў адпаведнага метэорнага патоку, працягнутыя на нябеснай сферы ў зваротным кірунку, з-за перспектывы перасякаюцца на невялікай пляцоўцы неба, цэнтр якой і з'яўляецца радыянтам.
Становішча радыянта звычайна вызначаецца на дзень максімуму патоку. У патокаў з працяглым перыядам актыўнасці, напрыклад, у Персеідаў, радыянт за гэты час можа праходзіць досыць працяглы шлях па нябеснай сферы.
Сезон 2021 ФК Рух Брэст
У 2021 годзе футбольны клуб «Рух» з г. Брэст прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Станам на снежань 2021 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Рэзервовы склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Генерал ад артылерыі
Генерал ад артылерыі — воінскае званне і чын у Расійскай Імперыі ў 1796—1917 гадах.
Вышэйшы генеральскія чын у артылерыі, як родзе войскаў, прадугледжаны «Табеллю аб рангах» 1722 года, але да канца XVIII стагоддзя замяняўся агульным чынам генерал-аншэфа. Уведзены імператарам Паўлам I 29 лістапада 1796 года. Адпавядаў II класу «Табелі аб рангах» з зваротам «Ваша высокаправасходзіцельства». Генерал ад артылерыі па пасадзе мог быць генерал-інспектарам артылерыі, камандуючым войскамі вайсковай акругі, кіраваць буйнымі воінскімі злучэннямі (корпусам, арміяй, фронтам).
Чын скасаваны 16 (29) снежня 1917 года дэкрэтам СНК «Аб раўнанні ўсіх вайсковаслужбаўцаў у правах».
Порык
Порык (По́рик) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Вілямоўская мова
Вілямоўская мова (Wymysiöeryś) — заходнегерманская мова, які выкарыстоўваецца нямецкай этнаграфічнай групай ў Польшчы ў горадзе Вілямавіцы, на граніцы Сілезіі і Малой Польшчы. Лічыцца, што вілямоўская паходзіць ад сярэдненямецкая мова XII стагоддзі, з моцным уплывам ніжненямецкай, нідэрландскай, Фрызскай, польскай і старажытнаанглійскай моваў. У цяперашні час мова знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Вядома аб 70 носьбітах мовы, большасць з якіх ужо пажылыя людзі. З пачатку XXI-га ст. прыкладаюцца намаганні па ажыўленні мовы.
Гісторыя
Першыя пасяленцы ў Вілямавіцах былі выхадцамі з Нідэрландаў, Германіі і Шатландыі, якія прыехалі ў Польшчу ў XIII стагоддзі. Жыхары Вілямавіц заўсёды падкрэслівалі сваё фламандскае паходжанне і адмаўлялі нямецкае. Да 1939 года вілямоўская мова выкарыстоўваўся ў Вілямавіцах паўсюдна. Пасля Другой сусветнай вайны мясцовыя камуністы забаранілі выкарыстання мовы. У цяперашні час вілямоўская мова амаль цалкам выцесненая польскай мовай. Станам на 2016 год штодзённа на вілямоўскай мове ў сям’і размаўляла 25 чалавек, а пасіўна мовай валодала каля 350 чалавек.
Вілямоўская мова была і паэтычнай мовай: у XIX стагоддзі на ёй пісаў.
Прыклад калыханкі
Калыханка на вілямоўскай мове і ў беларускім перакладзе:
Прыклад малітвы
Тэкст малітвы «Ойча Наш»:
Некамерцыйная арганізацыя
Некамерцыйная арганізацыя (НКА) — арганізацыя, якая не мае ў якасці асноўнай мэты сваёй дзейнасці выманне прыбытку і не размяркоўвае атрыманы прыбытак між удзельнікамі. Некамерцыйныя арганізацыі могуць стварацца для дасягнення сацыяльных, дабрачынных, культурных, адукацыйных, навуковых і кіраўніцкіх мэт, у сферах аховы здароўя грамадзян, развіцця фізічнай культуры і спорту, задавальнення духоўных і іншых нематэрыяльных патрэб грамадзян, аховы правоў, законных інтарэсаў людзей і арганізацый, вырашэння спрэчак і канфліктаў, аказання юрыдычнай дапамогі, а таксама ў іншых мэтах. Некамерцыйныя арганізацыі маюць права займацца прадпрымальніцкай дзейнасцю, толькі калі гэтая дзейнасць накіравана на дасягненне мэтаў арганізацыі.
Валерый Міхайлавіч Аляксандраў
Валерый Міхайлавіч Аляксандраў (нар., г. Полацк) — беларускі дзяржаўны дзеяч, суддзя. Намеснік старшыні Беларускага рэспубліканскага саюза юрыстаў.
Біяграфія
Скончыў Харкаўскі юрыдычны інстытут, юрыст.
Працаваў аператарам Полацкага завода шкловалакна, старшым следчым Наваполацкай гарадской, Віцебскай абласной пракуратур, інструктарам Віцебскага абкама КПБ, Віцебскім транспортным пракурорам.
З 1992 па 1996 гады кіраваў гаспадарчым судом Віцебскай вобласці.
1995 года стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання ад Віцебска-Праўдзінскай выбарчая акругі № 63 Віцебскай вобласці.
IC 3716
IC 3716 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пуставійты
Пуставійты (Пустовійти́) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Аютхая
Аютхая  — горад у Тайландзе. Знаходзіцца за 70 км на поўнач ад Бангкока. Цэнтр аднайменнай правінцыі. Старажытная сталіца царства Аютхая, Гістарычная частка горада з’яўляецца аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Чыгуначная станцыя.
Вадзяны знак
Вадзяны́ знак (таксама філігра́нь (ад filigrana ад filum нітка + granum зерне) — бачная выява або малюнак на паперы, які выглядае святлейшым пры праглядзе на прасвет (або цямнейшым пры праглядзе ў адлюстраваным святле на цёмным фоне). Вадзяны знак атрымліваюць ўцісканнем металічнага сеткаватага валіка або эгутэра (дэндыролі) у паперу ў працэсе яе вырабу. Малюнак вадзянога знака — лініі рознай формы, літары ці манаграмы, фігурныя малюнкі. Вывучэнне вадзяных знакаў мае важнае значэнне для правільнага датавання пісьмовых крыніц, вылучаецца ў асобную галіну палеаграфіі — філіграналогію.
Гісторыя
Упершыню вадзяныя знакі з'явіліся ў Балонні (Італія) у 1282 ці 1283 гг. Вытворцы паперы ўжывалі іх тады і пазней для ідэнтыфікацыі сваёй прадукцыі, а таксама на паштовых марках, банкнотах і іншых дзяржаўных дакументах для абароны ад падробкі. Для вырабу такой паперы да канца XVIII ст. выкарыстоўвалі льняныя і баваўняныя анучы, пазней — раслінныя валокны. Прыгатаваную масу разлівалі ў формы, на дне якіх замацоўвалі драцяныя сеткі (звычайна медныя) і фігуры. Папяровая маса, што асядала на дроце, была больш тонкая, таму пры адпаведным асвятленні на гатовых лістах паперы былі відаць прагалы. Пры актыўным выкарыстанні драцяную сетку мянялі праз год, медныя фігуры — праз некалькі гадоў, а сярэбраныя — праз некалькі дзесяцігоддзяў. Кожная паперня (нярэдка і майстры) пазначала сваю паперу асобнымі вадзянымі знакамі.
На тэрыторыі Беларусі
На беларускіх актах і рукапісах XIV—XV стст. захаваліся старажытныя знакі на паперы заходнееўрапейскай вытворчасці У XV—XVI стст. многія паперні Еўропы выраблялі паперу з вадзяных знакаў «галава быка» розных варыянтаў, на якой друкаваў свае кнігі Ф. Скарына. 3 2-й чвэрці XVI ст. першыя вадзяныя знакі з’явіліся на мясцовай паперы Вялікага Княства Літоўскага, вырабленай на папернях Радзівілаў у Слуцку, Любашы, Алыку, у 1570—канцы XVII ст. на папернях Кавячынскіх у Нясвіжы і Уздзе, Сапегаў у Гальшанах. Асноўнымі сюжэтамі вадзяных знакаў на паперы мясцовай вытворчасці XVII—XIX стст. былі гербы шляхецкіх родаў «Габданк» (Гаштольды, Даўгялы, Гарабурды), «Ліс» (Сапег, кнігавыдаўцы Мамонічы), «Аднагаловы арол» (Радзівілы), «Магіла з адменай» (Быхаўцы), «Дуброва» (Кішкі), «Багорыя» (Валовічы), «Ляліва» (Тышкевічы), «Пагоня» (Сангушкі, Чартарыйскія). У XVIII—XIX стст. распаўсюджаны таксама вадзяныя знакі ў выглядзе чалавечых фігур, выяў жывёл, рыб, птушак, раслін, рэчаў (сякера, меч, карона, дзяржава) або філіграні з літарамі (без фігурных выяў) на паперы, што выпускалі ў Вільні, Гродне, Супраслі, Бражэльцах (Лідскі павет), Дзятлаве.
У XIX—XX стст. удасканальвалася тэхналогія выпрацоўкі вадзяных знакаў, яны ўтвараліся на бесперапыннай папяровай стужцы з дапамогай рэльефнага валіка (згуцера). У сучасны перыяд паперу з вадзяных знакаў выкарыстоўваюць на выраб каштоўных дакументаў, грошай, аблігацый з мэтай прадухіліць іх падробку. Аналіз вадзяных знакаў даў магчымасць устанавіць некалькі выданняў Статутаў ВКЛ 1588 і 1619, дакладна датаваць асобныя друкаваныя кнігі, высветліць час стварэння рэдкіх беларускіх рукапісаў (кодэкс 262, «Евангелле» Васіля Цяпінскага) і інш.
Атакі беспілотнікаў у Іране (2023)
У ноч з 28 на 29 студзеня 2023 года некалькі беспілотнікаў атакавалі шэраг стратэгічных аб’ектаў Ірана.
Напярэдадні
З 1985 года Іран быў уцягнуты ў з Ізраілем, ведучы барацьбу ў Сірыі, Ліване і Палесціне.
За апошнія некалькі гадоў вакол іранскіх ваенных, ядзерных і прамысловых аб’ектаў адбыўся шэраг інцыдэнтаў. Так, напрыклад, у 2021 годзе Іран абвінаваціў Ізраіль у сабатажы на яго ключавым і пакляўся адпомсціць. У ліпені 2022 года ўлады краіны заявілі, што арыштавалі дыверсійную групу курдскіх баевікоў, якія працавалі на ізраільцян і планавалі падарваць прадпрыемства абароннай прамысловасці ў Ісфахане.
Студзеньскі інцыдэнт 2023 года адбыўся ў перыяд высокай напружанасці ў адносінах паміж Азербайджанам і Іранам. За дзень да гэтага ўзброены чалавек напаў на азербайджанскае пасольства ў Тэгеране, забіўшы начальніка службы бяспекі і параніўшы двух іншых супрацоўнікаў дыпмісіі.
Атакі
28 студзеня 2023 года ў 23:30 па мясцовым часе завод па вытворчасці боепрыпасаў на вуліцы Імама Хамейні ў Ісфахане быў атакаваны трыма беспілотнікамі, у выніку чаго адбыўся моцны выбух. Некаторыя мясцовыя жыхары казалі, што чулі тры ці чатыры выбухі.
заявіла, што пашкоджанні былі нязначнымі. Акрамя таго, удалося збіць дроны. Паводле The Jerusalem Post, напад меў «вялікі поспех», нягледзячы на тое, што іранскія афіцыйныя асобы змяншаюць значэнне інцыдэнту.
Той жа ноччу на нафтаперапрацоўчым заводзе ў Тэбрызе адбыўся пажар. Паступалі паведамленні аб выбухах і пажарах у Керэджы. Яшчэ адзін выбух адбыўся на нафтавым аб’екце ў. Таксама паведамлялася аб выбухах на авіябазе ў, выбухах і пажарах у гарадах Хамадан і Рэшт.
Пазней іранскае дзяржаўнае агенцтва IRNA заявіла, што паведамленні аб выбухах у розных гарадах Ірана «наўмысна распаўсюдзіў Ізраіль у рамках медыяатакі». Па словах Юліі Мендэль, былога прэс-сакратара прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага, усяго нападам падвергліся не менш за 14 аб’ектаў, у тым ліку завод па вытворчасці беспілотнікаў.
У той жа дзень адбыўся землятрус недалёка ад горада, што прывяло да блытаніны ў падліку ўражаных дронамі аб’ектаў.
Адказнасць
У міністэрстве абароны не назвалі падазраванага ў нападах. Выданне The New York Times адзначала, што хоць Іран афіцыйна не абвінавачваў ні адну дзяржаву ў атаках, аднак звязаныя з Корпусам вартавых Ісламскай рэвалюцыі Telegram-каналы ўсклалі адказнасць на Ізраіль.
Як адзначалі некаторыя СМІ, за некалькі гадзін да атакі прэм’ер-міністр Ізраіля Біньямін Нетаньяху заявіў, што «Ізраіль распачне „некалькі неадкладных крокаў“, накіраваных на барацьбу з тэрарызмам». Падставай для заявы стаў тэракт у Іерусаліме, які адбыўся напярэдадні.
Катана
Катана (刀) — двухручны выгнуты японскі меч даўжынёй 95—120 см (клінок 68 см).
Японскія мячы захоўвалі на адмысловай падстаўцы — Катанакакэ.