cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Герасімавіч Маршын
Біяграфія
Удзельнік партызанскага руху ў Вялікую Айчынную вайну. У 1948—1979 гадах старшыня калгаса імя Кірава Жлобінскага раёна. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1963—1967 гадах.
Малакасосы (тэлесерыял)
5 жніўня 2010 года канал E4 абвясціў імёны новага акцёрскага складу пятага сезону тэлесерыяла. Імёны персанажаў сталі вядомыя 12 снежня. Прэм'ера пятага сезону адбылася 27 студзеня 2011 года.
Міхаіл Герасімавіч Маршын
Узнагароды
Герой Сацыялістычнай Працы (1966), кавалер ордэна Леніна.
Малакасосы (тэлесерыял)
Сюжэт
Тэлесерыял распавядае пра жыццё групы падлеткаў 16-18 гадоў з Брысталя, якія наведваюць старэйшую школу. Кожная серыя раскрыняе сваю асобную тэму, якая адносіцца да аднаго з герояў, аднак, ёсць некалькі агульных сюжэтных ліній. Кожныя два сезоны акцёрскі склад цалкам змяняецца. У серыяле раскрыняюцца такія паняцці як дысфункцыянальная сям'я, псіхічныя расстройствы, сексуальная самаідэнтыфікацыя, смерць.
Фільм
У Guardian 21 мая 2009 гады надрукавалі артыкул пра магчымы фільм па Skins. Па заяве Channel4 фільм цяпер на стадыі «папярэдніх перамоў». Channel4 ужо меў поспех у кіно з фільмам «Мільянер з трушчоб», у якім зняўся зорка першых сезонаў Skins Дэў Патэль.
27 мая 2010 года ў блогу Skins з'явілася пацверджанне здымак фільма. Здымкі пачнуцца ў верасні 2010 года, выпуск запланаваны на лета 2011 года.
На гэты момант, удзел у фільме пацвердзілі Дэў Патэль, Нікалас Холт і Кая Скадэларыя.
Ягор Уладзіміравіч Прыстаўка
Ягор Уладзіміравіч Прыстаўка (, Мінск) — беларускі філолаг. Кандыдат філалагічных навук.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў аддзяленне класічнай філалогіі філалагічнага факультэта БДУ (2004). Паступіў у аспірантуру БДУ, абараніў дысертацыю (2009). Працаваў выкладчыкам БДУ, Тэалагічнага інстытута Кірыла і Мяфодзія.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Спецыяліст у старажытнагрэчаскай мове, лацінскай мове, лінгвістычнай паэтыцы, рыторыцы. Вывучаў і перакладаў працы Мацея Казіміра Сарбеўскага, Саламона Рысінскага, Мікалая Гусоўскага, Публія Авідзія Назона.
У манаграфіі «Лацінскі трактат Мацея Казіміра Сарбеўскага „Аб вастрынi i досцiпе“ (1619/1623 гг.) і яго месца ў гісторыі ведаў аб мове і камунiкацыi» паказаў асноўныя карэляцыі паміж ідэямі М. К. Сарбеўскага і праблемамі сучаснай лінгвістыкі і тэорыі камунікацыі, раскрыў сувязь катэгорый помніка («вастрыня», «досціп», «гульня слоў» і інш.) з паняццямі лінгвістычнай паэтыкі і стылістыкі.
Лангепас
Лангепас (Лангепас) — горад (з 1985) у Расіі, у складзе Ніжневартаўскага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 40,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1980 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе пратокі Каюкоўская, за 15 км ад ракі Об.
Нафтаздабываючая прамысловасць.
Выміранне
Гл. таксама
Utrotning
Культурныя расліны
Культурныя расліны (агракультуры) — расліны, якія гадуюцца чалавекам для атрымання харчовых прадуктаў, кармоў у сельскай гаспадарцы, лекаў, прамысловага і іншага сыравіны і іншых мэт.
Паводле восьмага выдання Міжнароднага кодэкса наменклатуры культурных раслін у наш час прызнаюцца тры катэгорыі культурных раслін: сорт, грэкс (толькі для Архідных) і група.
Культурныя расліны атрыманы з дзікіх шляхам гібрыдызацыі, селекцыі ці геннай інжынерыі. Падчас пошуку дзікіх раслін для ператварэння іх у культурныя і выкарыстання ўзнікла вучэнне аб цэнтры паходжання культурных раслін. У 1926—1939 гадах М. І. Вавілаў абагульніў накопленыя веды і вылучыў сем асноўных цэнтраў паходжання культурных раслін. У адрозненне ад дэкаратыўных відаў, культурныя расліны не маюць натуральных арэалаў.
Піліпка Міхалкевіч
Піліпка Міхалкевіч — мастак 18 стагоддзя.
Вучыўся ў А. Грушыцкага ў Кракаве. Працаваў у Гродне, удзельнічаў у аздабленні Гродзенскага касцёла і кляштара бернардзінцаў.
Рэферэндум аб незалежнасці Квебека (1995)
Другі рэферэндум аб незалежнасці Квебека (Référendum de 1995 au Québec) — адзін з дзвюх рэферэндумаў па пытанні незалежнасці канадскай правінцыі Квебек. Праведзены 30 кастрычніка 1995 года. Вынікі: 50,58 % (2 362 648 чал.) выказаліся супраць аддзялення Квебека ад Канадскай Федэрацыі і 49,42 % (2 308 360 чал.) выказалася за аддзяленне і стварэнне суверэннай дзяржавы. Для параўнання, першы рэферэндум аб незалежнасці Квебека меў наступныя вынікі: 59,56 % супраць і 40,44 % за. Рашэнне пра рэферэндум было прынята 12 чэрвеня 1995 года. Такім чынам, абодва рэферэндумы не прывялі да суверэнітэту правінцыі, хоць у другі раз розніца апынулася невялікі і была аспрэчана. Нягледзячы на фармальнае паражэнне, правінцыя пайшла шляхам фактычнай суверэнізацыі, стварыўшы так званую «дзяржаву ў дзяржаве». ЗША і англамоўная Канада ў цэлым негатыўна адносіліся да спроб аддзялення Квебека.
Перадумовы і наступствы
Асаблівую апаск ў англамоўных СМІ выклікала схільнасць Квебека да ўспрымання левых, сацыялістычных ідэй, якая захоўвалася на працягу XX стагоддзя, і яго патэнцыйная саветызацыя ў выпадку атрымання незалежнасці. Асаблівую ролю ў гэтым адыгрываў незвычайна высокі ўзровень юніянізацыі квебекскага рабочага класа, які захоўваецца да нашых дзён. Так, звыш 40 % квебекскіх рабочых да начаша часу з'яўляюцца членамі прафсаюзаў, у параўнанні з 9 % у ЗША і Канадзе. Улічваючы традыцыйную этна-моўную палярызацыю класаў у Квебеку, прафсаюзы выступалі за незалежнасць як сімвал вызвалення ад англамоўнай эксплуатацыі. Сам факт правядзення рэферэндуму і падрыхтоўка да яго выклікалі паніку ў асяроддзі англа-квебекцаў і спарадзіў другую хвалю іх эміграцыі, галоўным чынам у Антарыа. У выніку, нават пасля перамогі федэралістаў, далейшая дэангліфікацыя Квебека працягнулася.
Гісторыя
Сепаратысцкія сілы ў Квебеку былі натхнёныя так званым «парадам суверэнітэтаў» пачатку 1990-х гадоў (распад СССР, Чэхаславакіі, Югаславіі). Квебекскае грамадства таксама імкнулася да лагічнага завяршэння Ціхай рэвалюцыі 1960-х гадоў калі франкаканадцы (асабліва франка-квебекцы) паўсталі на абарону роднай мовы і культуры пад ціскам англамоўнай большасці. Самым трагічным складнікам стаў дэмаграфічны разрэз вынікаў галасавання: 60 % франка-квебекцаў выказалася за незалежнасць і толькі 40 % супраць. Разам з тым каля 98 % англа-квебекцаў і каля 80 % алафонаў Квебека былі супраць незалежнасці. Пасля рэферэндуму выявілася нямала доказаў спроб федэральных улад паўплываць на яго вынікі. У прыватнасці была наўмысна паскорана натуралізацыя нефранкамоўных імігрантаў, якія ўжо пражывалі ў Квебеку і сімпатызавалі англафонам з эканамічных матываў і боязі згалення правінцыі ў выпадку атрымання ёю суверэнітэту.
Ковенскі замак
Ковенскі замак, або Каўнаскі замак (Kauno pilis) — сярэдневяковы замак у літоўскім горадзе Каўнасе. Пабудаваны ў стратэгічна важным месцы — зліцці рэк Нёмана і Нярыса як апорны пункт у абароне супраць Тэўтонскага ордэна. У наш час захавалася каля траціны замка з дзвюма вежамі. Сёння ў замку размешчаны невялікі музей.
Гісторыя
Паводле даных археалагічных даследаванняў яго будаўніцтва адносіцца да сярэдзіны XIV стагоддзя. Упершыню згадваецца ў «Новай прускай хроніцы» Віганда фон Марбурга пад 1361 годам у сувязі з разведвальнай экспедыцыяй крыжакоў. У наступным годзе Тэўтонскі ордэн аблажыў замак і пасля зацятай барацьбы ўзяў яго і разбурыў. Напачатку XV стагоддзя замак быў адбудаваны Вітаўтам. У сярэдзіне XVI стагоддзя ў круглай вежы замка быў збудаваны бастыён. У першай палове XVII стагоддзя Нярыс падмыў паўночную сцяну замка: у 1611 годзе абвалілася адна вежа, а ў 30-я гады XVII стагоддзя была змыта паўночная частка замка.
З 1950-х праводзіцца даследаванне і кансервацыя рэшткаў замка. Быў адноўлены дах і ў круглай вежы замка пачаў дзейнічаць цэнтр турыстычнай інфармацыі. У 2010 годзе пачалася рэканструкцыя замка, была адноўлена верхняя частка вежы і зроблены новы конусападобны дах У верхняй частцы вежы і каронай.
Архітэктура
Kaunas Castle 04.JPG Каўнаскі замак зведаў 3 этапы рэвалюцыі: першапачаткова ён уяўляў сабой наўпрост квадрат абведзены праслам мураванай сцяны, на ўзор крыжацкіх лагэрбургаў. Галоўны мур па перыметры абкружаў дадатковы больш нізкі мур-цвінгер. Пры Вітаўце замак быў значна мадэрнізаваны: падвышаны сцены, па вуглах замкавай сцяны былі ўзведзены па чарзе цыліндрычныя і квадратныя фланкіруючыя вежы. Замак быў пераўтвораны ў дасканалую кастэль.
Апошнім этапам стала будаўніцтва паўкруглага артылерыйскага бастыёна вакол адной з вежаў.
Іван Муляр
Іван Муляр — беларускі дойлід 1-й паловы 17 стагоддзя.
Жыў у вёсцы Рубяжэвічы (цяпер Стаўбцоўскі раён). Прымаў удзел у будаўніцтве Рубяжэвіцкай сядзібы.
NGC 2778
NGC 2778 (іншыя абазначэнні — UGC 4840, MCG 6-20-43, ZWG 180.54, PGC 25955) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Баі за горы Нафуса
Баі за горы Нафуса — серыя ўзброеных сутыкненняў у гарах Нафуса і на прылеглых раўнінах заходняй частцы Лівіі паміж прыхільнікамі Кадафі і лівійскімі паўстанцамі падчас грамадзянскай вайны 2011 года. Горны масіў меў стратэгічнае значэнне з-за яго непасрэднай блізкасці да сталіцы Трыпалі. Нароўні з горадам Місурата, раён гор Нафуса быў адным з асноўных апорных пунктаў паўстанцаў у Трыпалітаніі.
Наступленне ўрадавай арміі (сакавік—красавік)
1 сакавіка войскі Кадафі штурмам узялі падкантрольны рэвалюцыянерам Гар’ян, адціснуўшы апазіцыянераў на захад. Цэнтрамі супраціву засталіся толькі гарады Эз-Завія (будзе захоплены ўжо 10 сакавіка), Налут, Джаду, Зінтан і Яфран, а таксама населеныя пункты Калаа і Кікла.
16 сакавіка войскі Кадафі прыступілі да штурму горада Зінтан, накіраваўшы туды 15 танкаў і 40 бронетранспарцёраў, артпадтрымку якім аказвалі сістэмы залпавага агню, ажыццявіўшы 3 атакі. Тым не менш узяць горад яны не змаглі.
3 красавіка Налут, Кіклу, Зінтан і Яфран былі ўзяты ў аблогу ў выніку наступленне войскаў Кадафі, аднак цяжкадаступная горная мясцовасць і жорсткі супраціў амазігaў спынілі лаялістаў. У гарадах была прыпынена падача электраэнергіі.
Варта адзначыць, што ўстойлівасць абароны паўстанцаў у гарах Нафуса забяспечвалася падтрымкай абложаных гарадоў з дапамогай французскай авіяцыі, якая скідвала для тых грузы (уключаючы ўзбраенне і баепрыпасы) на парашутах. Акрамя таго, забеспячэнне паўстанцаў вялося і з выкарыстаннем двух палявых аэрадромаў. Аднак супраціў абложаных паступова аслабеў і гарады пераходзілі пад кантроль ўрадавых войскаў. Першым захоплены Кіклу (4 красавіка), апошнім — Яфрэн (15 мая). Тым не менш, некаторыя населеныя пункты працягвалі змагацца аж да чэрвеня.
У другой палове красавіка лаялісты пачынаюць чарговае наступленне ў Нафусе з мэтай адцягнуць на сябе частку авіяцыі НАТА з іншых абласцей Лівіі і палегчыць становішча групоўкі ўрадавых войск у Місураце.
Бітва за Вазін (красавік—ліпень)
21 красавіка атрады мяцежнікаў паспрабавалі штурмам узяць Вазін, але сустрэлі жорсткі супраціў з боку ўрадавай арміі. Аднак крыху пазней паўстанцы змаглі заціснуць лаялістаў паміж горадам і Тунісам, тым самым блакаваўшы цэлую роту. У выніку 105 вайскоўцаў лівійскай арміі збеглі ў Туніс, дзе яны здаліся туніскім уладам.
28 красавіка ўрадавыя сілы вярнулі пад свой кантроль Вазін, адкінуўшы паўстанцаў да мяжы, дзе баі працягваліся на ўскраінах туніскага пагранічнага горада Дэхіба. Паведамлялася, што некалькі мяцежнікаў былі забіты, а яшчэ некалькі захоплены ў палон. На працягу дня мяцежнікі паспрабавалі контратакаваць. Баі працягваліся і ўначы, але паўстанцам не ўдалося дасягнуць значных вынікаў.
На наступную раніцу ў сутыкненні на баку паўстанцаў прыняла ўдзел туніская армія. Туніскія вайскоўцы змаглі адкінуць назад войскі ўрада. Аднак аб’яднаным сілам ПНС і Туніса ўзяць Вазін не ўдалося. Горад атрымалася ўзяць толькі праз некалькі дзён.
1 мая ўрадавыя сілы абстралялі тэрыторыю Туніса.
7 мая адноўленыя баявыя дзеянні ў Вазіне прывялі да ўзмацнення абстрэлаў тэрыторыі Туніса. Улады Туніса былі вымушаны эвакуіраваць ўсё мясцовае насельніцтва ў прымежны горадзе Дэхіба. Прыкладна 100 снарадаў упалі на тэрыторыі Туніса, у выніку чаго адзін дом быў пашкоджаны, аднак ахвяраў не было. Туніскія ўлады заявілі, што сітуацыя «вельмі небяспечная» і што яны будуць рабіць усё, каб абараніць сваю краіну.
Праз дзевяць дзён, 16 мая, туніскія войскі прадухілілі спробу перасячэння мяжы 200 салдат урадавай арміі. На здзіўленне, усё прайшло мірна і без прымянення зброі.
9 ліпеня аднавіліся сутыкненні ў Вазіне. Неўзабаве паўстанцы змаглі адкінуць ўрадавую армію ад горада. Узяцце Вазіна дазволіла арганізаваць пастаўкі зброі з Туніса да паўстанцаў.
Пераход ініцыятывы да паўстанцаў (чэрвень—ліпень)
Адкрыццё наземнай сувязі з Тунісам палегчыла становішча паўстанцаў Нафуса, але не змагло перашкодзіць усталяванню кантролю фарміраванням урада над большай часткай рэгіёна і працягу аблогі астатніх берберскіх населеных пунктаў. Тым не менш, захоп Вазіна меў сапраўды вызначальнае значэнне як для ходу баявых дзеянняў у дадзеным рэгіёне Лівіі, так і для ўсёй грамадзянскай вайны ў цэлым. Умацаваўшы сваё становішча, паўстанцы пачалі ўсталёўваць кантроль над паўднёвай дарагі з Налута ў Зінтан. 1 чэрвеня яны пачалі аперацыю па дэблакаванні Яфрэна шляхам захопу ўчастка паўночнай дарогі ў горад. Яфрэн быў канчаткова вызвалены ад сіл лаялістаў 6 чэрвеня.
Пасля дзеянні паўстанцаў былі накіраваны на прасоўванне з Яфрэна ў бок Гар’яна, што дазволіла ім 14 чэрвеня адбіць у кадафістаў Кіклу, а таксама ўсталяваць кантроль над участкам паўднёвай дарогі з Зінтана ў Яфрэн. 28 чэрвеня паўстанцамі былі захоплены ваенныя склады ў Эль-Каа ў пустыні на поўдзень ад Зінтана, дзе знаходзіліся танкі і БМП.
Бітва за Гар’ян і Эз-Завію (жнівень)
13 жніўня паўстанцы атакавалі Гар’ян. Войскі паўстанцаў былі ў добрай форме, а сілы Кадафі адступалі, але, тым не менш, яны змаглі перагрупавацца і контратакаваць. 14 жніўня паўстанцы заявілі, што нягледзячы на ​​супраціў войскаў Кадафі, ім удалося захапіць 70 працэнтаў горада. 15 жніўня паўстанцы заявілі, што ўвесь горад знаходзіцца пад іх кантролем. 17 жніўня войскі Кадафі распачалі спробу штурму Гар’яна. 18 жніўня лаялісты былі цалкам выбіты з горада, гэта пацвердзіў карэспандэнт Reuters. Прыхільнікі ўрада адступілі на поўнач.
Узяцце Гар’яна дазволіла паўстанцам пачаць наступленне на поўнач, у першую чаргу на Трыпалі. Адначасова мяцежнікі працягнулі развіваць наступленне на Эз-Завію. Увечары таго ж дня з’явіліся першыя паведамленні аб тым, што перадавыя часці апазіцыі ўвайшлі ў горад. На працягу ўсёга наступнага тыдня тут вяліся баі паміж паўстанцамі і лаялістамі. 20 жніўня мяцежнікі цалкам авалодалі Эз-Завіяй.
Мегіён
Мегіён (Мегион) — горад (з 1980) у Расіі, у складзе Ніжневартаўскага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 47,2 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1810 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Об пры ўпадзенні пратокі Мега.
Дзесяцідзённая вайна
Дзесяцідзё́нная вайна́ (Desetdnevna vojna), часам называная Славенскай вызваленчай вайной (Slovenska osamosvojitvena vojna) — узброены канфлікт паміж Славеніяй і Югаславіяй пасля абвяшчэння першай незалежнасці. Цягнуўся ад 27 чэрвеня да 7 ліпеня 1991 г., стаўшыся такім чынам адной з найкарацейшых войнаў у гісторыі кантыненту. Страты абодвух бакоў у суме не перавысілі 63 чал. Значна больш югаслаўскіх салдат трапілі ў палон, чаму ў немалой ролі паспрыялі дзеянні грамадзянскага насельніцтва Славеніі, якое ўсемагчымымі спосабамі абцяжарвала перамяшчэнні федэральных войскаў.
Перадумовы
Славенія была найбольш развітай у эканамічных адносінах рэспублікай у складзе СФРЮ і самай заходняй тэрыторыяй краіны. У этнічным плане славенцы складалі 90% насельніцтва, сербы — 2,2%.
Першыя сігналы пачаліся ўжо ў 1990 г., калі спярша ў Славеніі з афіцыйнай назвы было выдалена слова «сацыялістычная», пасля мясцовым органам былі перападпарадкаваны воінскія часці, якія знаходзіліся на яе тэрыторыі. 2 ліпеня мясцовая Скупшчына прыняла Дэкларацыю незалежнасці. У кастрычніку мясцовы парламент абвясціў, што на тэрыторыі Славеніі не маюць юрыдычнай моцы 27 саюзных законаў, і што адгэтуль ніводны закон не мусіць быць прыняты без ухвалення парламентам.
На рэферэндуме 23 снежня 1990 г. 95% насельніцтва Славеніі выказаліся за аддзяленне ад Югаславіі, падтрымаўшы канцэпцыю канфедэрацыі, пад якой разумелася правядзенне супольнай абароннай і знешняй палітыкі, а таксама мытны саюз.
Гэта стала рухавіком дэмакратычных змяненняў. 8 красавіка 1990 г. ў Славеніі адбыліся першыя ў яе гісторыі парламенцкія выбары, на якіх перамагла кааліцыя правых і цэнтрысцкіх сіл. Незалежніцкія настроі ўзмацняліся падобнай сітуацыяй у суседняй Харватыі.
У красавіку стала зразумела, што прапанова Славеніі па пераўтварэнні СФРЮ ў канфедэрацыю не будзе падтрыманая. 9 мая славенскі парламент абвясціў, што згодна з вынікамі рэферэндуму незалежнасць дзяржавы будзе абвешчаная не пазней за 26 чэрвеня.
Падрыхтоўка да ваенных дзеянняў
Адразу ж пасля славенскіх выбараў ЮНА абвясціла пра ўвядзенне ва ўсёй краіне новай абароннай дактрыны, паводле якой узброеныя тэрытарыяльныя сілы асобных рэспублік павінны былі быць заменены цэнтралізаванай сістэмай абароны. У адпаведнасці з гэтай дактрынай распачалося раззбраенне атрадаў Славенскай рэспубліканскай тэрытарыяльнай абароны. У пачатку мая 1991 ЮНА, у склад кіраўніцтва якой у той час уваходзілі два сербы, восем харватаў, два славенцы, два македонцы і мусульманін, абвясцілі павышаную гатоўнасць баявых атрадаў у Славеніі, Харватыі і Босніі.
Улады Славеніі ў адказ загадалі пачаць падрыхтоўку да сутычак з югаслаўскімі сіламі. 28 верасня 1990 была прынятая папраўка да славенскай канстытуцыі, якая ў выпадку выбуху вайны перадавала камандаванне тэрытарыяльнымі ўзброенымі сіламі ў рукі ўраду Рэспублікі Славенія, які ўзначальваў прэзідэнт Мілан Кучан. 18 сакавіка 1991 прэзідыум дадаткова сфарміраваў штаб для каардынацыі спецыяльных аперацый, забяспечваючы эфектыўнае супрацоўніцтва між пастаянна ўзброенымі атрадамі паліцыі і Тэрытарыяльнай абаронай. На яго чале стаў міністр абароны Янез Янша.
23 мая 1991 адбылося сутыкненне між салдатамі ЮНА і добраахвотнікамі з Тэрытарыяльнай абароны на тэрыторыі навучальнага цэнтра ў Марыборы. Там зафіксаваная першая гібель — салдат Іозеф Шымчык загінуў пад коламі бронетранспарцёру. Інцыдэнт выклікаў напружанасць у адносінах паміж Славеніяй і федэральным урадам у Бялградзе.
25 чэрвеня Нацыянальны сход абвясціў дэкларацыю незалежнасці Славеніі ад Югаславіі, што фактычна азначала яе выхад са складу федэрацыі. Мясцовыя воінскія часці атрымалі загад рыхтавацца да захопу казармаў Югаслаўскай народнай арміі, на славенскай-харвацкай мяжы быў уведзены памежны кантроль. У той самы дзень незалежнасць абвясціла Харватыя.
Рэагуючы на падзеі, старшыня ўрада СФРЮ Антэ Маркавіч даў загад кіраўніцтву ЮНА ўзяць пад кантроль сітуацыю ў Любляне. Харватыя паабяцала Маркавічу, што не будзе перашкаджаць інтэрвенцыі ў Славенію.
Ход вайны
Югаславія абвясціла славенскую і харвацкую дэкларацыі незалежнасці незаконнымі. Уночы з 26 на 27 чэрвеня сілы ЮНА ўвайшлі ў краіну. Матарызаваная супрацьпаветраная батарэя ЮНА перайшла славенскую граніцу ў мясцовасці Метлік, а танкавыя калоны рушылі ў бок аэрапорту Брнік, які знаходзіўся пад кантролем сербаў, і Любляны. Іхняй першай мэтай было блакаванне славенска-італьянскага памежнага пераходу з мэтай ізаляцыі рэспублікі ад знешняга свету. Аднак аперацыя правалілася, у асноўным дзякуючы супраціву грамадзянскага насельніцтва, якое выстаўляла на дарогах барыкады з аўтамабіляў, што зрабіла немагчымым пранікненне федэральных сіл углыб Славеніі.
Салдаты, размешчаныя ў Тржыне, былі атакаваны Славенскай тэрытарыяльнай абаронай. Страціўшы сродкі сувязі, яны здаліся славенцам праз некалькі дзясяткаў хвілін бітвы. У мясцовасці югаслаўскія салдаты сутыкнуліся з арганізаваным супрацівам.
28 чэрвеня падраздзяленні Тэрытарыяльнай абароны рушылі ў бок заблакаваных сербамі памежных пераходаў, эвакуіруючы грамадзянскае насельніцтва з ахопленых сутычкамі тэрыторый. Таго самага дня федэральны бок абвясціў перамір'е, заклікаючы славенцаў да перамоў. Уночы з 28 на 29 чэрвеня прадстаўнікі абодвух бакоў сустрэліся ў Заграбе пад эгідай прадстаўнікоў ЕЭС (Італіі, Люксембурга і Нідэрландаў), каб абмеркаваць умовы міру. Аднак гэтыя меры так і не былі скарыстаны, вайна працягнулася далей. Уладзы ў Бялградзе таксама паставілі Славеніі ўльтыматум — салдаты Тэрытарыяльнай абароны Славеніі мелі скласці зброю і абвясціць капітуляцыю да 30 чэрвеня. Пасля сканчэння тэрміну капітуляцыі, у нядзелю 30 чэрвеня югаслаўскія самалёты перасеклі паветраную прастору Славеніі з намерам правесці бамбардзіроўку яе тэрыторыі, аднак завярнуліся пасля нечаканай змены загаду. Днём пазней ЮНА ў чарговы раз абвясціла пра спыненне баявых дзеянняў.
1 ліпеня разыгралася найважнейшая фаза вайны — аддзелы славенскай Тэрытарыяльнай абароны і паліцыі перайшлі ў наступ на танкавыя карпусы ЮНА пры падтрымцы мясцовага насельніцтва. Бітвы адбыліся між іншым у кракаўскім лесе, на пагранічным пераходзе Горня Радгона і ў штабе арміі федэральнай у Любляне. Славенцы ўнерухомілі большасць югаслаўскіх танкаў і бронетранспарцёраў. Сербскія салдаты былі затрыманы ўжо на пагранічных пераходах і вымушаны былі капітуляваць. Назаўтра з Бялграду ў Славенію рушыў элітарны танкавы корпус. Аднак і ён быў неўзабаве заатакаваны, спынены і змушаны капітуляваць. Кіраўніцтва ЮНА ў Заграбе згадзілася на перамір'е, апошняе ў гэтай вайне.
Сканчэнне баёў
4 ліпеня сітуацыя ў краіне цалкам кантралявалася славенцамі. Рэшткі ЮНА былі вымушаны адступіць за ўсходнюю граніцу, у бок Харватыі. Праз тры дні, у нядзелю 7 ліпеня 1991, адбылося спатканне кіраўнікоў Славеніі, Харватыі, Югаславіі і прадстаўнікоў ЕЭС на востраве Брыёні. У выніку дамоўленасцей была падпісана так званая Брыёнская дэкларацыя, якая фактычна скончыла вайну. Паводле яе ўмоў Славенія і Харватыя пагадзіліся на трохмесячнае прыпыненне ўводу ў дзеянне сваіх дэкларацый незалежнасці, а федэральныя войскі — на спыненне ваенных дзеянняў на іхняй тэрыторыі і вывад у глыб Югаславіі.
Вайна ў Славеніі была найкарацейшым і найменш кровапралітным з сутыкненняў падчас войнаў у Югаславіі. Абумоўліваецца гэта тым, што Славенія займала этнічны маналітны абшар, які, у адрозненне ад Харватыі ці Босніі, насяляла ў асноўным карэнная нацыя. Сербская меншасць (акрамя размешчаных на тэрыторыі рэспублікі салдат) займала нязначны працэнт насельніцтва. Падчас сутыкненняў загінулі 44 югаслаўскія салдаты і 19 славенскіх паліцыянтаў і добраахвотнікаў Тэрытарыяльнай абароны. Акрамя таго, славенскі бок захапіў шмат танкаў і бронемашын, з якіх быў нават складзены асобны бранявы корпус. Безумоўная перамога славенцаў дала ім міжнароднае прызнанне. Першай дзяржавай, якая прызнала незалежнасць новай краіны, стала Германія. Рэшта дзяржаў-членаў ЭЕС неўзабаве пайшла па іх слядах.
Уладзімір Аляксандравіч Гілеп
Уладзімір Аляксандравіч Гілеп (, в. Вострава, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — гісторык, краязнавец, дзяржаўны дзеяч Беларусі. Старшыня грамадскага аб’яднання «Беларускі фонд культуры» (1996—2018).
Адзін з ініцыятараў і непасрэдных удзельнікаў стварэння Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту, Веткаўскага музея народнай творчасці, Заслаўскага і Раўбіцкага музеяў, гісторыка-культурных запаведнікаў у Полацку, Заслаўі, Нясвіжы, персанальных музеяў А. Міцкевіча, В. Ваньковіча, М. Шагала, М. Багдановіча і інш.
Лаўрэат прэміі Беларускага прафсаюза работнікаў культуры (2015).
Кудзіна-Слабада
Кудзіна-Слабада (Кудино-Слобода) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 46 км на паўночны ўсход ад Рудні, за 12 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 47 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
АФІСМА
Афрыканская міжнародная місія падтрымкі Малі (African-led International Support Mission to Mali; АФІСМА) — арганізаваная Эканамічнай супольнасцю краін Заходняй Афрыкі ваенная місія, накіраваная для падтрымкі ўрада Малі ў барацьбе з ісламістамі. Місія была санкцыянавана рэзалюцыяй 2085 Савета Бяспекі ААН, прынятай 20 снежня 2012 года.
Першапачаткова місія павінна была пачацца ў верасні 2013 года, але пасля нечаканага студзеньскага наступлення паўстанцаў і наступнай французскай інтэрвенцыі кантынгент разгарнулі раней тэрмінаў. 17 студзеня Нігерыя пачала разгортванне паветраных і наземных войск у Малі. Праз тыдзень прыбылі 160 чалавек з Буркіна-Фасо.
Генерал-маёр Шэху з Нігерыі быў прызначаны кіраўніком місіі. Яго намеснікам стаў брыгадны генерал Гарбу з Нігера.
Станам на 31 студзеня ў Малі знаходзілася каля 1400 вайскоўцаў АФІСМА.
На канец сакавіка 2013 года страты місіі склалі 65 забітых вайскоўцаў. У ліку загінулых 34 чадыйца, 28 нігерыйцаў , 2 тагалезцы , і 1 буркініец.
HMS C7
HMS C7 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906-1907 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 15 лютага 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 23 мая 1907 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Хамберы, дзе была ўключана ў Шостую падводную флатылію.
C7 памылкова прыпісвалі патапленне германскай падводнай лодкі UC-68 пасля сутыкнення якое адбылося 5 красавіка 1917 года ў ўзбярэжжа Нідэрландаў. Аднак на самай справе гэта была атака на германскую лодку UB-10, якой атрымалася выратавацца.
У 1920 годзе лодка была прададзена на металалом.
Спіс кінарэжысёраў Азербайджана
Гэта спіс вядомых азербайджанскіх кінарэжысёраў, якія размешчаны ў алфавітным парадку.
РПК-16
РПК-16 — расійскі ручны кулямёт калібра 5,45×39 мм. З’яўляецца ініцыятыўнай распрацоўкай канцэрна Калашнікаў. Гэты кулямёт адпрацоўваецца як патэнцыйная замена ручному кулямёту Калашнікава РПК-74, як у звычайных войсках, так і ў падраздзяленнях спецыяльнага прызначэння. Зброя спраектавана на базе рашэнняў, атрыманых у ходзе доследна-канструктарскіх работ над аўтаматам АК-12 і ручным кулямётам РПК-400. Па заяве эксперта канцэрна «Калашнікаў» Сяргея Радкевіча, кулямёт увабраў у сябе вопыт сучасных узброеных канфліктаў.
Абазначэнне РПК-16 расшыфроўваецца як Ручны кулямёт Калашнікава ўзору 2016 года.
Апісанне
Па заданні заказчыка, РПК-16 распрацоўваўся як айчынны аналаг замежных кулямётаў калібра 5,45×39 мм M249 і FN Minimi, якія спалучаюць у сабе высокую агнявую моц пры дастатковай мабільнасці, маюць магчымасць хуткай змены ствала і выкарыстоўваюць для стральбы як металічную стужку, так і каробчатыя магазіны (стандарт НАТА да штурмавых вінтовак). Аднак распрацоўшчыкі РПК-16 адмовіліся ад падвойнага харчавання, пакінуўшы магчымасць выкарыстоўваць сумяшчальныя з АК-74/РПК-74 магазіны. Таксама для яго распрацаваны спецыяльны барабанны магазін на 96 патронаў.
Гарадскі стадыён (Барысаў)
Гарадскі стадыён — футбольны стадыён у Барысаве, Беларусь. У сезоне 2020 года з’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Смалявічы», які выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць стадыёна складае 5 402 месцы.
Гісторыя
Барысаўскі гарадскі стадыён быў пабудаваны ў 1959 годзе і першапачаткова меў адну трыбуну ўмяшчальнасцю 2 600 гледачоў. У 1973—1981 гадах на ім выступала мясцовая футбольная каманда Барысаўскага завода аўтатрактарнага электраабсталявання.
РПК-16
Апісанне
РПК-16 мае кампаноўку, аналагічную АК-12 але з палепшанай эрганомікай. Вага кулямёта каля 4,5 кг. Таксама кулямёт захаваў класічную газаадводную канструкцыю Калашнікава з доўгім ходам поршня, якая забяспечвае высокую надзейнасць. Валодаючы нізкім каэфіцыентам аддачы, РПК-16 мае высокую кучнасць стральбы і прыкметна пераўзыходзіць па агнявой моцы РПК-74. Яго хуткастрэльнасць складае да 700 стрэлаў у хвіліну. Стральба вядзецца адзінкавымі стрэламі, альбо чэргамі з закрытага засаўкі.
Здымная вечка ствольнай скрынкі мае новую канструкцыю і вырабляецца са сталёвага ліста таўшчынёй 1,5 мм, у адрозненне ад аўтаматаў АК-100-й серыі, у якіх таўшчыня складае 1 мм. Так як пярэдні ўкладыш ствольнай скрынкі больш масіўны, чым стандартны у АК, то з бакоў над акном для крамы маюцца выпуклыя падоўжныя рэбры калянасці. Дульны тормаз мае канструкцыю, аналагічную АК-400.
Гарадскі стадыён (Барысаў)
Гісторыя
З 1996 года стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. У чэрвені 1998 арэна была праінспектавана еўрапейскай камісіяй УЕФА і атрымала права на правядзенне міжнародных матчаў. На працягу 1998—2001 гадоў праведзена маштабная рэканструкцыя спартыўнага аб’екта: з’явілася трэніровачнае поле, усталявана камп’ютарная сістэма паліву газона, удасканалены пад’язныя дарогі, інжынерныя сеткі. Былі абсталяваны прэс-цэнтр, ложа ганаровых гасцей і каментатарскія кабіны.
РПК-16
Апісанне
Зменны ствол дае магчымасць выкарыстоўваць РПК-16 у розных тактычных задачах: кулямёт з доўгім ствалом выкарыстоўваецца для вядзення агульнавайсковага бою ў любых умовах як групавая зброя падтрымкі і паразы, а з кароткім можа выкарыстоўвацца як індывідуальны «штурмавы аўтамат» для правядзення спецаперацый, у тым ліку ва ўмовах горада — у такой камплектацыі РПК-16 важыць прыкладна на кілаграм больш, чым аўтамат АК-12. Стралок самастойна можа вырабіць замену ствала, што зойме некалькі хвілін, і абыходзіцца без прымянення спецыяльных прыстасаванняў. Фіксацыя ствала ў ствольнай скрынцы ажыццяўляецца папярочным клінам. Для правядзення спецыяльных аперацый кулямёт можа камплектавацца хутказдымным глушыцелем. Прыклад кулямёта складаецца налева. Дыяпазон рэгуляванняў дазваляе наладзіць яго пад стралка з любой біяметрыяй.
Гарадскі стадыён (Барысаў)
Гісторыя
У 2002 годзе была пабудавана ўсходняя трыбуна, колькасць месцаў для гледачоў павялічана да 5 402. На абедзвюх трыбунах былі ўсталяваныя індывідуальныя пластыкавыя сядзенні. Праз два гады на стадыёне з’явілася электроннае табло, а яшчэ праз год — чатыры мачты штучнага асвятлення. У 2008 годзе над усходняй трыбунай быў узведзены дах. Газон на футбольным полі натуральны, усталяваны падагрэў. Памеры поля — 105×68 метраў.
З 1996 па 2013 год барысаўскі гарадскі стадыён з’яўляўся хатнім для футбольнага клуба БАТЭ.
РПК-16
Апісанне
Кулямёт можа камплектавацца складаны двухногай сошкай.
Выпрабаванні
У пачатку студзеня 2018 года было абвешчана, што дасведчаная партыя кулямётаў будзе перададзеная ў хуткім часе Міністэрству абароны РФ для доследна-вайсковых выпрабаванняў.
У лютым 2019 года для доследнай эксплуатацыі абмежаваныя партыі кулямёта РПК-16 пачалі паступаць у армію Расіі, у прыватнасці ў Маскоўскае вышэйшае ваеннае каманднае вучылішча.
На ўзбраенні
У лютым 2018 года гендырэктар канцэрна «Калашнікаў» Аляксей Крываручка абвясціў, што МА РФ падпісала кантракт на серыйныя пастаўкі кулямёта РПК-16.
Хікарыя
Хікары́я (саманазва: Dinde, літаральна "людзі") — народ з групы апачы, карэнныя жыхары ЗША. Жывуць пераважна ў штаце Нью-Мексіка. Агульная колькасць (2017 г.) - 2900 чал.
Гісторыя
Хікарыя ўяўляюць сабою групу паўднёвых атабаскаў, якая насяляла Каларада і поўнач Нью-Мексіка. Яны падзяляліся на 2 асноўныя фрагменты:
У апошняй трэці XVIII ст. да іх далучаліся іншыя групы паўднёвых атабаскаў, што выціскаліся са сваіх месцаў пасялення каманчамі і эпідэміямі воспы. Назва хікарыя ім была дадзена іспанскімі каланістамі (Jicarilla, літаральна "маленькі кошык"), з якімі яны падтрымлівалі прамыя адносіны з сярэдзіны XVII ст. Хікарыя адыгрывалі важную ролю ў гандлёвых адносінах паміж іспанцамі і пуэбла з аднаго боку і паўночнымі індзейскімі плямёнамі з іншага.
У 1846 г. тэрыторыі, населеныя хікарылья, апынуліся пад кантролем ЗША, урад якіх імкнуўся прыцягнуць да сябе правадыроў і вымусіць індзейцаў асесці на пэўных землях праз сістэму харчовай дапамогі. Sáidìndé імкнуліся адмовіцца ад яе шляхам асіміляцыі паміж іспанамоўнымі пасяленцамі, самастойна займаліся земляробствам. Gu gàhén адкрыта выступілі супраць абмежавання сваіх тэрыторый. У 1854 г. амерыканская адміністрацыя Нью-Мексіка абвясціла ім вайну і вымусіла падпісаць мірны дагавор. Праводзілася палітыка вылучэння зямельных надзелаў асобным сем'ям для іх пераўтварэння ў земляробаў.
У 1887 г. была створана асобная рэзервацыя на тэрыторыі Нью-Мексіка. У 1937 г. яна атрымала ўнутраную аўтаномію. Асноўнымі сучаснымі заняткамі з'яўляюцца жывёлагадоўля і здабыча нафты.
Культура
Асноўнымі заняткамі хікарыя здаўна былі паляванне і збіральніцтва. Пад уплывам іспанскіх каланістаў асвоілі конегадоўлю і земляробства. Клопат пра збіранне ядомых раслін і ўраджай звычайна клаўся на жанчын, аднак мужчыны рыхтавалі палеткі для пасеваў, ладзілі ірыгацыйныя збудаванні. З канца XIX ст. актыўна развівалася камерцыйная авечкагадоўля. Традыцыйныя рамёствы — пляценне кошыкаў, выраб керамічных пасудзін і трубак для курэння.
Хікарыя мелі сталыя паселішчы, якія часам налічвалі ад 150 да 400 жыхароў. Традыцыйныя жытлы — вікіяпы і тыпі. Сезонна вандравалі па Вялікіх раўнінах для гандлю і палявання, пры гэтым арганізоўвалі часовыя малыя паселішчы.
Пераважалі вялікія пашыраныя сем'і. У склад такой сям'і ўваходзілі бацькі, іх дзеці і малыя сем'і дарослых дочак. Апошнія маглі мець асабістую гаспадарку. Адлік сваяцтва вёўся як па мужчынскай, так і жаночай лініях. Большасць мужчын мелі адну жонку, але сустракаліся выпадкі палігініі. Удовам дазвалялася выходзіць замуж пасля перыяда жалобы. Удаўцы павінны былі вытрымаць перыяд бясшлюбнасці.
Сем'і аб'ядноўваліся ў тэрытарыяльныя абшчыны, а тыя — ў два фрагменты Sáidìndé і Gu gàhén. Пераход з аднаго ў іншы фрагмент не забараняўся. Пасля перасялення ў рэзервацыю 2 фрагменты занялі розныя яе часткі, так што з цягам часу ўзнікла іх палітычная канкурэнцыя. Sáidìndé лічацца прыхільнікамі прагрэсу, а Gu gàhén — кансерватарамі.
Адзінага кіравання да канца XIX ст. не існавала. На чале тэрытарыяльных абшчын стаялі абраныя правадыры. Пазней правадыры прызначаліся амерыканскімі прадстаўнікамі. У 1937 г. пачала дзейнічаць супольная рада абраных прадстаўнікоў.
Хікарыя захоўваюць багаты фальклор. Папулярны святы, што суправаджаюцца спаборніцтвамі ў маляванні на пяску і спевамі.
Рэлігія
Частка хікарыя спавядае хрысціянства.
Кармавыя культуры
Кармавы́я культу́ры — сельскагаспадарчыя культуры, якія вырошчваюцца на корм жывёлам.
Да кармавых культур адносяцца шматгадовыя і аднагадовыя кармавыя травы (для атрымання пашавых і зялёных летніх кармоў, зялёнай масы на сена, сянаж, сілас, травяную муку), сіласныя культуры (кукуруза, сланечнік і інш.), кармавыя карняплоды (кармавы бурак, турнэпс, бручка, морква), кармавыя бахчавыя культуры (гарбуз, кабачок, кавун).
Расходнік
Расходнік, Седум, Зайцава капуста, Зайцовая капуста (Sedum) — род кветкавых раслін сямейства.
Апісанне
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны-сукуленты вышынёю 4—80 см. Сцяблы прамастойныя або сцелюцца. Лісце сакаўное, рознай формы і колеру. Кветкі белыя, жоўтыя, пурпуровыя або блакітныя, у шчыткападобных ці мяцёлчатых суквеццях. Плод — шматлістоўка.
Віды і экалогія
Род налічвае каля 600 відаў (392 віды ). Распаўсюджаны ва ўмераных абласцях Паўночнага паўшар’я, пераважна на тэрыторыі Еўразіі. Некалькі відаў у Паўночнай Афрыцы і Паўднёвай Амерыцы (Перу).
На тэрыторыі Беларусі 6 відаў. Найбольш пашыраныя, ,. Растуць на лугах, палях, каля дарог, у лясах; цвітуць у маі—жніўні.
Значэнне і выкарыстанне
Меданосы. Вырошчваюцца як дэкаратыўныя бардзюрныя расліны. Лекавыя расліны.
Гунб’ёрн Ульфсан
Гунб’ёрн Ульфсан (Gunnbjørn Ulvsson, каля X стагоддзя) — нарвежскі мараплавец, першы еўрапеец, які бачыў берагі Амерыкі
«Адкрыццё» Амерыкі
Гунб’ёрн рухаўся з Нарвегіі ў Ісландыю, аднак з-за шторму яго карабель адкінула на захад, у выніку камандзе адкрыўся від на Грэнландыю. Дакладная дата гэтай падзеі невядома. Розныя крыніцы датуюць яе ад 876 да 932 года.
Першай экспедыцыяй па слядах Ульфсана з’яўляецца падарожжа Снэб’ёрна Галці, якое праходзіла каля 978 года. Неўзабаве пасля гэтага ў экспедыцыю рушыў Эрык Торвальдсан, які арганізаваў паселішча ў адкрытай ім Грэнландыі. Галці і Эрык добра ведалі месцазнаходжанне, аб якім гаварыў Гунб’ёрн.
Неўшэхір (правінцыя)
Неўшэхір (Nevşehir), правінцыя ў цэнтральнай частцы Турцыі. Плошча 6,6 тыс. кв. км. Насельніцтва 310 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Неўшэхір.
Ахоплівае большую частку гістарычнага раёна Кападокія. Нацыянальны парк Гёрэме і пячорныя паселішчы Кападокіі ўваходзяць у спіс Спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
NGC 2779
NGC 2779 (іншыя абазначэнні — MCG 6-20-44, ZWG 180.55, PGC 25958) — галактыка ў сузор’і Рысь.
MARA (гранатамёт)
Гісторыя
У 1990-х гадах Узброеныя сілы Аргенціны мелі патрэбу ў замене састарэлай супрацьтанкавай зброі блізкага дзеяння, такіх як граната PDEF-40 і гранатамёт C-90, на больш сучасныя і эфектыўныя ўзоры. Першапачаткова планавалася закупіць шведскія гранатамёты AT4, але было вырашана стварыць уласны гранатамёт на аснове замежнага ўзору. Распрацоўкай занялася кампанія Fabricaciones Militares.
Апісанне
MARA мае даўжыню 700 мм у складзеным стане і 1000 мм у баявым. Калібр гранатамёта 78-мм. Важыць зброя 4,5 кг. У аснове матэрыялу трубы знаходзіцца шкловалакно. У выпадку выкарыстанне навучальных боепрыпасаў можна страляць з адной трубы да пяці разоў. Супрацьтанкавы снарад стабілізаваны плаўніком і прыводзіцца ў рух ротарным рухавіком. Пачатковая хуткасць снарада складае 170 м/с, бронепрабівальнасць — 300 мм, эфектыўная далёкасць стральбы — 200—300 м.
Юстас Паляцкіс
Ю́стас Паля́цкіс (Justas Paleckis; 10 (22) студзеня 1899, Цяльшы, Ковенская губерня, Расійская імперыя —, , Літоўская ССР, СССР) — літоўскі журналіст, савецкі палітычны дзеяч. Кароткачасова выконваў абавязкі прэзідэнта Літвы пасля савецкага ўварвання ў 1940 годзе.
Лянтор
Лянтор (Лянтор) — горад (з 1992) у Расіі, у складзе Сургуцкага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі. Насельніцтва 35,4 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1932 годзе.
Юстас Паляцкіс
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і каваля. З 1915 — працоўны, потым служка ў Рызе, з 1922 года — настаўнік. Быў заснавальнікам і рэдактарам літоўскай газеты «Naujas Žodis», выдаванай у Рызе. Супрацоўнічаў у перыёдыках Літвы. У 1926—1927 працаваў дырэктарам літоўскага дзяржаўнага агенцтва навін ELTA, пасля ваеннага перавароту быў звольнены.
Лянтор
Размешчаны на беразе ракі Пім.
Нафтаздабываючая прамысловасць.
Юстас Паляцкіс
Біяграфія
Навучаўся ў ковенскім Літоўскім універсітэце (1926—1928), працаваў журналістам. У 1931 наладзіў сувязі з падпольнай кампартыяй Літвы, у 1937 быў абраны сябрам Антыфашысцкага камітэта Каўнаса, у 1939 арыштаваны і пасаджаны ў канцлагер.
Пасля таго, як у выніку акупацыі краіны Саветамі прэзідэнт Антанас Смятона збег у Злучаныя Штаты, яго абавязкі перайшлі да прэм’ер-міністра Антанаса Мяркіса. На наступны дзень пасля ад’езду Смятоны Мяркіс абвясціў пра фармальнае звяржэнне яго з пасады і прызначыў прэм’ер-міністрам Паляцкіса. Адначасна Мяркіс адмовіўся ад пасады прэзідэнта, што перадавала яго паўнамоцтвы Юстасу Паляцкісу. Гэта дало падставу сумнявацца ў законнасці ўсіх гэтых перастановак, паколькі Смятона не складваў паўнамоцтваў прэзідэнта.
Прызначэнне Паляцкіса прэм’ер-міністрам было праведзенае з ухвалы савецкае пасольства ў Каўнасе, паколькі ў гэты час у Літве ўжо прысутнічалі савецкія войскі. Прысланы з Масквы намеснік наркама замежных спраў СССР Уладзімір Дзеканозаў каардынаваў дзейнасць праз Літоўскую камуністычную партыю, а кабінет міністраў Паляцкіса выконваў адміністрацыйную функцыю. На загад з Масквы марыянетачны ўрад Паляцкіса прызначыў на 14—15 ліпеня выбары ў Народны сойм з мэтай легалізаваць далучэнне Літвы да СССР. Кандыдатамі на выбарах маглі быць толькі камуністы і іх саюзнікі. 21 ліпеня абраны парламент сабраўся дзеля абмеркавання адзінага пытання па ўваходзе ў Савецкі Саюз, што было падтрымана адзінагалосна.
У 1940—1966 гадах — член ЦК і Бюро ЦК КП Літвы. У ЛітССР Паляцкіс заняў пасаду старшыні прэзідыуму Вярхоўнага Савета. На гэтай пасадзе ён асабіста падпісваў загады па масавай дэпартацыі. Так, з яго згоды Мяркіс і міністр замежных спраў незалежнай Літоўскай рэспублікі Юозас Урбшыс былі высланы ў РСФСР. Да 1953 года ў Сібір, Запаляр’е і Сярэднюю Азію былі дэпартаваны каля 132 000 грамадзян.
З пачаткам нямецкага наступу на Савецкі Саюз Паляцкіс эвакуіраваны. У 1941—1966 — намеснік старшыні Прэзідыуму Вярхоўнага Савета СССР. З 1955 — прадстаўнік у Савеце Міжпарламенцкага саюза, у 1966—1970 — старшыня Савета Нацыянальнасцей Вярхоўнага Савета СССР.
Дэлегат XIX, XX, XXI, XXII, XXIII з’ездаў КПСС, на якіх быў абраны кандыдатам у сябры ЦК. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 1—8-га скліканняў. З 1970 года на пенсіі.
Сям’я
Жонка Генавайце Паляцкене. Пяцёра дзяцей — сыны Вільнюс і Юстас, дачкі Сігіта, Герута, Віта.
Свойскі асёл
Хатні асёл (Equus asinus asinus) — прыручаны падвід афрыканскага асла з роду коней атрада няпарнакапытных. Усе хатнія аслы адносяцца да афрыканскіх аслоў, у той час як прыручэнне куланаў (азіяцкіх аслоў) ніколі не ўдавалася.
Тэхнічныя культуры
Тэхнічныя культуры — расліны, якія вырошчваюцца чалавекам для атрымання тэхнічнай сыравіны. Так, напрыклад, бульба, рыс ці кукуруза могуць вырошчваюцца як крухмаланосы (у тым ліку для далейшай перапрацоўкі ў спірт), а таксама як агароднінная культура, а кукуруза і рыс — збожжавая. Збожжавыя расліны могуць выгадоўвацца як фуражная культура і г.д.
Часта вылучаюць наступныя віды тэхнічных культур:
Аляксандр Барысаў
Аляксандр Барысаў:
Аляксандр Аляксандравіч Барысаў (трэнер)
Аляксандр Аляксандравіч Барысаў (нар., г. Магілёў, Беларусь) — беларускі баскетбаліст, трэнер.
Кар’ера
Выхаванец ДЮСШ №5 горада Магілёва, першым трэнерам быў Ілля Міхайлавіч Міронаў.
З 1995 года па 1998 год, а пазнее з 2001 па 2007 год быў трэнерам беларускай нацыянальнай каманды.
Рэчыцкі раённы выканаўчы камітэт
Рэчыцкі раённы выканаўчы камітэт — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Гомельскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Рэчыцкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Рэчыцы, у будынку на плошчы Кастрычніка, 6.
Цалінаградскі раён
Цалінаградскі раён — адміністрацыйная адзінка Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Акмол (Малінаўка).
Фронт вызвалення Брэтані
Фронт вызвалення Брэтані (Talbenn Diebiñ Breizh, Front de Libération de la Bretagne) — французская радыкальная арганізацыя брэтонскага народа, створаная ў 1963 г. і якая ставіла сваёй мэтай стварэнне незалежнай дзяржавы на тэрыторыі Брэтані. Мела два ўзброеныя крыла: леварадыкальную рэвалюцыйную і рэспубліканскую арміі Брэтані.
Хустысіялісцкая партыя
Хустысіялісцкая партыя (Partido Justicialista, PJ)— перанісцкая палітычная партыя ў Аргенціне, асноўная палітычная сіла перанісцкага руху.
Палітычная роля
Партыю узначальваў Нестар Кіршнер, прэзідэнт Аргенціны з 2003 па 2007, да сваёй смерці 27 кастрычніка 2010. Цяперашні прэзідэнт Аргенціны Крысціна Фернандэс дэ Кіршнер, а таксама былыя прэзідэнты Карлас Менем і Эдуарда Дуальдэ былі яе членамі. Хустысіялісты з'яўляюцца, практычна ўвесь перыяд з 1989 года, найбуйнейшай партыяй у Кангрэсе.
Хустысіялісты ў цяперашні час займаюць 128 з 257 членаў Палаты дэпутатаў, і 42 з 72 месцаў у Сенаце. Гэта колькасць месцаў, аднак, не адлюстроўвае раскол ўнутры партыі на прыхільнікаў дзеючага прэзідэнта і ўнутрыпартыйную апазіцыю.
Гісторыя
Хустысіялісцкая партыя была заснавана ў 1947 годзе Хуанам і Эвітай Перон, як спадчынніца Лейбарысцкай партыі, кіраўніком якой Перон быў абраны годам раней.
Абапіраючыся на палітыку падтрымкі Хуана Перона на пасадзе прэзідэнта Аргенціны, платформы партыі з самага пачатку грунтуецца на папулізме, і яе найбольш паслядоўнай базай падтрымкі гістарычна была УКП (Усеагульная канфедэрацыя працы), найбуйнейшы прафсаюз Аргенціны. Перон здзейсніў масавую нацыяналізацыю дзяржаўных паслуг, стратэгічных галін прамысловасці і крытычны экспартны сектар сельскай гаспадаркі, у той жа час былі прынятыя прагрэсіўныя законы аб працы і сацыяльныя рэформы.
Архітэктура Азербайджана
Архітэктура Азербайджана — комплекс будаўнічых забудаванняў на тэрыторыі сучаснага Азербайджана, якія прадстаўляюць архітэктурна-гістарычную значнасць. Архітэктура Азербайджана ўключае архітэктуру народаў, якія пражывалі і пражываюць на тэрыторыі краіны. Па разнавіднасці выкарыстоўваемых будаўнічых матэрыялаў архітэктурныя збудаванні Азербайджана можна разбіць на дзве групы: групу будынкаў, збудаваных з каменя — у Баку, Шэмасе і іх наваколлях, і другую групу — у Нахічэвані, Гянджы, Бардзе і іншых раёнах, дзе ў асноўным выкарыстана цэгла.
Гісторыя
Мегалітычныя і цыклапічныя будынкі ў перадгор’ях Малога Каўказа і на тэрыторыі Нахічэвана, рэшткі дагістарычнага жылля (правобраз народнага жылля — карадам) характарызуюць будаўніцтва эпохі энеаліта і ранняй бронзы на тэрыторыі Азербайджана.
Хустысіялісцкая партыя
Гісторыя
Гэтыя тэндэнцыі зрабілі перанізм папулярным сярод большай частцы рабочых і ніжэйшых класаў, але адштурхнулі верхні і сярэдні грамадскі клас. Цэнзура і рэпрэсіі ўзмацніліся, і пасля яго страты падтрымкі з боку ўплывовай каталіцкай царквы, у канчатковым рахунку, Перон быў скінуты ў выніку гвалтоўнага перавароту 1955 года.
У 1960 годзе Перон быў сасланы ў Іспанію, а адтуль кіраваў перанісцкім рухам, які дзейнічаў нелегальна. У 1960-х гадах пераністы не маглі ўдзельнічаць у выбарах, і ўдзельнічалі ў альянсе з іншымі партыямі, заклікалі галасаваць пустымі бюлетэнямі. 20 чэрвеня 1973 года пасля 18 гадоў выгнання Перон вярнуўся ў Аргенціну.
Архітэктура Азербайджана
Гісторыя
Пасля арабскай заваёвы ў VII стагоддзі і распаўсюджвання ісламу пачала развівацца мусульманская культура — будаваліся мячэці, мінарэты, медрэсэ, маўзалеі.
Хустысіялісцкая партыя
Гісторыя
На прэзідэнцкіх выбарах 1973 года Перон атрымаў пераканаўчую перамогу. Пасля яго смерці ў 1974 годзе прэзідэнтам стала яго трэцяя жонка, якая была абраная разам з ім віцэ-прэзідэнтам. Хваля палітычнага гвалту ў гэты перыяд прывяла да новага перавароту ў сакавіку 1976 года.
У першыя дэмакратычныя выбары пасля заканчэння дыктатуры ў 1983 годзе, партыя саступіла Радыкальнаму грамадзянскаму саюзу. Праз шэсць гадоў, яна вярнуўся да ўлады з выбраннем прэзідэнтам Карласа Менема. У перыяд яго праўлення партыя прытрымлівалася неаліберальнай правай палітыцы.