cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лайза Мінелі
Кар'ера ў кіно
У 1972 годзе Мінеллі згуляла сваю самую знакамітую ролю — спявачкі Салі Боўлз ў кінаверсіі мюзікла «Кабарэ» (у зорным партнёрстве з Майклам Ёркам, Джоэлам Грэем і Марыс Берэнсон). Гэты фільм прынёс Лайзе статуэтку «Оскара» ў намінацыі «Лепшая актрыса» і Залаты глобус. Але ўсё ж пасля такога трыумфу рушыла ўслед некалькі малапаспяховых фільмаў і тэлевізійных шоў. У 1976 годзе Лайза знялася ў карціне свайго бацькі, Вінцэнта Мінелі, «Справа часу», дзе яе калегам стала Інгрыд Бергман. Пасля таго, як фільм адздымалі, ён быў значна адрэдагаваны і зрэзаны, у сувязі з чым ён не меў камерцыйнага поспеху і не быў па вартасці ацэнены крытыкамі. Праз год выйшаў яшчэ адзін фільм з удзелам Лайзы, «Нью-Ёрк, Нью-Ёрк», дзякуючы якім яе музычны рэпертуар папоўніўся новымі песнямі, уключаючы «New York, New York», якая стала адной з найбольш вядомых яе кампазіцый.
У 1980-я гады Мінелі пачала радзей з'яўляцца ў кіно. Найбольш запамінальнай у той час стала яе роля Лінды Маролы ў фільмах «Артур» (1981) і «Артур 2: На мялізне» (1988). У 1997 годзе Лайза вярнулася на Брадвей у галоўнай ролі ў мюзікле «Віктар / Вікторыя». У 2010 годзе актрысы згуляла саму сябе ў фільме «Секс у вялікім горадзе 2», за што ў выніку атрымала намінацыю на «Залатую маліну», як горшая актрыса другога плана.
HMS E31
HMS E31 — брытанская падводная лодка тыпу E. Пабудавана ў 1914-1915 гадах на верфі Scotts у Грынаке, дзе судна было спушчана 23 жніўня 1915 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 27 снежня 1915 года.
Кохнакенд (Лачын)
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
HMS E31
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Харыджы, дзе была ўключана ў Восьмую падводную флатылію.
У 1922 годзе лодка была прададзена на металалом.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Граўжышкі)
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла — рымска-каталіцкі храм, які існаваў у в. Граўжышкі (Ашмянскі раён Гродзенскай вобл.).
Гісторыя
Касцёл пад тытулам святых апосталаў Пятра і Паўла заснаваны каля 1495 ці трошкі пазней — у XVI ст. У 1503 Мікалай Бутрым, уладальнік маёнтка, упрыгожыў інтэр’ер святыні. У 1510 сп. Ядзвіга, дачка шляхціца Юрыя Юхновіча, павялічыла пачатковы фундуш. У 1547 касцёльны фундуш павялічыла Ядзвіга Зяновіч. У 1650 на сродкі Яўстафія Кердзея, род якіх валодаў Граўжышкамі з 1641, быў узведзены новы касцёл. Аднак, мяркуючы па фотаздымках ХХ ст., гэтая святыня змяняла знешні выгляд і пазней — у XVIII, XIX, ХХ стагоддзях. У першай палове ХIХ ст. пры касцёле дзейнічала парафіяльная школа.
У сярэдзіне ХХ ст. касцёл уяўляў сабою прамавугольны ў плане аб’ём са слаба выяўленым трансептам і шырокай падоўжанай пяціграннай апсідай, фланкаванай дзвюма невялікімі сакрыстыямі. Галоўны фасад, магчыма, калісьці быў дзвюхвежавы, але пры канцы ХIХ ст. яго завяршаў трохвугольны франтон пад невялікай вежачкай накшталт сігнатуркі. Кампазіцыя храма, вертыкальна ашаляваная і ўмацаваная вертыкальнымі сцяжкамі, накрывалася адзіным двухсхільным гонтавым дахам. Інтэр’ер упрыгожвалі тры барочныя алтары і прэзбітэрый. Яны былі перакрыты адзіным люстраным скляпеннем, якое падтрымлівалі дзве калоны, утвараючы бакавыя навы пад плоскай столяй. Папярочная бэлька ў праёме прэзбітэрыя была ўпрыгожана разьбяным рэнесансным арнаментам у выглядзе вінаграднай галінкі. Касцёльны ўчастак абгароджаны бутавым мурам з цаглянай брамай, у правым вугле агароджы змешчана трох’ярусная драўляная званіца.
Перад II Сусветнай вайной граў­жышская парафія налічвала амаль 5500 вернікаў. У 1951 годзе касцёл быў зачынены савецкімі ўладамі і прыстасаваны пад стайню, потым пад збожжасховішча. Апошні ксёндз быў арыштаваны. З часам храм ператварыўся ў руіны, аднак быў аб’яўлены помнікам архітэктуры драўлянага дойлідства з рысамі барока.
Касцёл у Граўжышках знаходзіўся ў аварыйным стане, у пачатку 2000-х гадоў пацярпеў у пажары, быў зруйнаваны ў сакавіку 2009 года.
У 1990-х гады парафія адрадзілася. У 1992 годзе перад мясцовымі могілкамі пабудаваны новы невялікі касцёл з сілікатнай цэглы і асвечаны пад тытулам Маці Божай Ружанцовай. Гэты абраз, які некалі займаў цэнтральнае месца ў галоўным алтары ў старым касцёле, сёння ўсталяваны над алтаром. Таксама ў новым касцёле змешчаны канфесіяналы, лаўкі і табернакулюм са старой святыні. А ролю званіцы выконвае пакуль што старая званіца (трэці ярус страчаны) на старым месцы.
Брашэвіцкая карыя-экзот
Брашэ́віцкая ка́рыя-экзо́т — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Драгічынскім раёна Брэсцкай вобласці. Размешчана ў а. Брашэвічы, у садзе за адміністрацыйным будынкам Брашэвіцкага лясніцтва Драгічынскага лясгаса, выдзел 8 квартала № 102. , адзіны на Беларусі пладаносны экзэмпляр. Узрост каля 95 гадоў, вышыня 24,9 м, дыяметр ствала 0,54 м. Каштоўная дэкаратыўная i арэхаплодная парода. Ахоўны статус нададзены ў 1972 годзе.
Самсонцы
Самсонцы (Самсонцы) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Перавалоцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 69 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на поўнач ад Рудні, за 4 км на паўночны захад ад аўтадарогі Дзямідаў — Рудня. За 6 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Панізоўе (вёска, Руднянскі раён)
Панізоўе (Понизовье) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 114 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 35 км на поўнач ад Рудні, за 24 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 37 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Ганаровыя грамадзяне Гомеля
Ганаро́вы грамадзяні́н го́рада Го́меля — званне за выбітны ўклад у развіццё і росквіт горада Гомеля, падвышэнне ролі і аўтарытэту на міжнароднай арэне. Званне заснована гарадскім саветам у 1967 годзе.
Спіс
На канец 2022 года званне ганаровага грамадзяніна горада Гомеля атрымалі:
Васіль Данілавіч Махновіч
Васіль Данілавіч Махновіч (, Варажбіты,, Брэсцкая вобласць — , ) — Герой Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1944 годзе ў баях пад Варшавай атрымаў цяжкае раненне. У 1950 годзе прыйшоў працаваць у будаўнічы трэст № 8 горада Брэста. Авалодаў прафесіямі муляра, цесляра, бетоншчыка, мантажніка. Праз тры гады ўзначаліў комплексную будаўнічую брыгаду.
Будаўнікі працавалі па метадзе брыгаднага падраду. Брыгада В. Д. Махновіча пабудавала каля ста аб’ектаў, у тым ліку — акушэрскі комплекс па вуліцы Халтурына, тэрапеўтычны корпус абласной бальніцы, процітуберкулёзны дыспансер, медыцынскае вучылішча, восем дзіцячых садкоў, шэсць сярэдніх школ. Брыгадай узведзены аб’екты на панчошным і дывановым камбінатах, пабудаваныя будынкі 2-х праектных інстытутаў, абласнога ўпраўлення Міністэрства ўнутраных спраў і больш за 100 тыс. квадратных метраў жылля.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 7 мая 1971 года за дасягненне высокіх вытворчых паказчыкаў Махновічу Васілю Данілавічу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
В. Д. Махновіч узнагароджаны двума ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені, медалямі, у тым ліку — медалём «За адвагу». Заслужаны настаўнік працоўнай моладзі БССР (1981).
У 1985 годзе Васіль Данілавіч выйшаў на пенсію. Жыў у Брэсце.
Званне «Ганаровы грамадзянін горада Брэста» прысвоена ў 1978 годзе.
IBM PS/2
Нягледзячы на агульную няўдачу архітэктуры (яшчэ да 1994 IBM пачала выпускаць камп’ютары PS/1, сумяшчальныя са звычайнай PC, у 1994 годзе ўжо не вырабляліся настольныя PS/2, толькі серверы, а яшчэ праз 2-3 гады IBM спыніла вытворчасць персанальных камп’ютараў увогуле — працяг лініі PS/1 пад назвай Aptiva быў апошняй мадэллю), шэраг навацый, прынесеных PS/2, прыдаліся:
Хіндзі
Хі́ндзі (саманазва: हिन्दी, трансл. hindī) — адна з моў Індыі, на якой гавораць у большасці паўночных і цэнтральных рэгіёнаў краіны, адносіцца да цэнтральнай зоны індаарыйскай групы індаіранскае галіны індаеўрапейскай моўнай сям’і. З 1965 — адна з афіцыйных моў Індыі, таксама мае афіцыйны статус у радзе штатаў поўначы і цэнтра Індыі. Па колькасці носьбітаў (каля 480 млн чал.) займае пятае месца ў свеце пасля арабскай, кітайскай, англійскай і іспанскай моў. На хіндзі створана багатая літаратура.
Класіфікацыя
У найбольш вузкім разуменні хіндзі прадстаўляе сабою адну з літаратурных норм дыялекту кхарыболі мовы хіндустані, адрозніваючыся ад іншай нормы — урду — большай колькасцю санскрытызмаў і адначасова значна меншай колькасцю араба-персідскіх лексем (якія, зрэшты, часам выдаляліся штучна), а таксама выкарыстаннем традыцыйнага індыйскага пісьма дэванагары. Акрамя таго, хіндзі і ўрду маюць рад дробных адрозненняў у фанетыцы і марфалогіі, але наогул усе адрозненні між дзвюма літаратурнымі нормамі не перашкаджаюць узаемаразуменню носьбітаў дзвюх літаратурных моў на размоўным узроўні.
Больш шырокае азначэнне хіндзі (т.зв. пояс хіндзі) уключае ў сябе вялікую колькасць ідыёмаў паўночнай Індыі індаарыйскага паходжання, якія часта традыцыйна класіфікуюцца як дыялекты хіндзі, але структурна могуць уяўляць сабой асобныя мовы (напрыклад, раджастхані, біхары, чхатысгархі і пад.). Усе гэтыя ідыёмы, у тым ліку ўласна дыялект кхарыболі, утвараюць дыялектны кантынуум, ідыёмы якога дзеляцца на дзве групы — усходні і заходні хіндзі. Некаторыя ідыёмы ў складзе пояса хіндзі распаўсюджаныя, у прыватнасці, на астравах Маўрыкій і Фіджы, дзе пражываюць значныя індыйскія супольнасці нашчадкаў рабочых мігрантаў перыяду ХІХ ст., дыялекты гэтых рэгіёнаў маюць уласную літаратурную норму.
Дыялект (на якім заснаваныя як літаратурная хіндзі, так і літаратурная урду) ўваходзіць у кластар заходняга хіндзі, зыходзячы з пашыранага азначэння, і з’яўляецца варыянтам мовы хіндустані, якая адносіцца да т.зв. пояса хіндзі.
Утварэнне
Сучасны дыялект, як і ўсе сучасныя індаарыйскія мовы і дыялекты, аб’яднаныя пад тэрмінам новаіндыйскія мовы, паходзяць ад дыялектаў , якія распаліся прыблізна на мяжы першага і другога тысячагоддзяў н.э.
Сярэдневякоўе
Мова хіндзі прайшла доўгі шлях развіцця, які дзеліцца на некалькі этапаў, якія адбіліся на фанетычным і граматычным ладзе мовы, а таксама на яе лексіцы:
Сучасная літаратурная мова хіндзі як размоўная мова зарадзілася ў гістарычнай вобласці, у раёне Дэлі—Мератха (Мірута). Гэтая мова атрымала назву каўраві, г.зн. мова рэгіёна Куру. Знаходзячыся на стыку некалькіх моў хіндзі, каўраві ўвабрала ў сябе элементы такіх моў, як, бангару, панджабі. Стаўшы мовай бытавых зносін вялікага і палітычна важнага арэала, каўраві атрымала сучасна вядомы тэрмін — кхарыболі, г.зн. «унармаваная», або «правільная гаворка».
Персіянізацыя
З XI ст. у Індыю пачалі пранікаць заваёўнікі-мусульмане, якія заснавалі ў XIII стагоддзі Дэлійскі султанат. Іслам стаў дзяржаўнай рэлігіяй, а персідская мова, якая была роднай (але не этнічнай) мовай дынастыі — афіцыйнай мовай султаната. Сярод мусульманскіх кіраўнікоў і мусульманскай знаці былі вельмі адукаваныя людзі, якія стваралі розныя літаратурныя творы не толькі на персідскай мове, але і на мясцовай мове кхарыболі. Найбольш значным паэтам таго часу быў Амір Хасроў (1253—1325), які назваў мясцовую мову тэрмінам хіндаві, г.зн. мовай людзей, якія жывуць на ўсход ад Інда. На санскрыце назва гэтай ракі гучала як Сіндху, што ў выніку фанетычных змяненняў ператварылася ў слова «хінду». Гэтым словам сталі называць мясцовасць, што ляжыць на ўсход ад ракі Інд, а затым — і ўсю тэрыторыю Індыі. Само слова з цягам часу стала вымаўляцца як [хінд]. Праз некаторы час на канцы слова з’явіўся доўгі галосны, з-за чаго слова набыло рэалізацыю як хіндзі, г.зн. Індыя. Мясцовая мова, на якой размаўлялі ў Дэлі і ваколіцах, атрымала назву «забан-э-хіндзі», г.зн. «мова Індыі». Урэшце слова забан перастала ўжывацца, і мову пачалі называць проста хіндзі.
З цягам часу хіндаві пачынае распаўсюджвацца на іншыя рэгіёны Індыі, чаму спрыяла палітыка мусульманскіх уладароў, якія пашыралі сферу свайго ўплыву. З другога боку распаўсюджанне хіндаві звязана з агульнаіндыйскім рухам бхакці (рухам «адданых Богу»), прапаведнікі якога, побач з мясцовымі мовамі выкарыстоўвалі і хіндаві. Персіянізаваная форма хіндаві паступова засвойвалася як прыбышамі, так і мясцовымі мусульманамі, г.зн. індыйцамі, што прынялі іслам.
На мяжы ранняга і позняга перыяду развіцця паэзія на хіндаві (кхарыболі) перамяшчаецца на поўнач Паўднёвай Індыі, што звязана з заваявальнымі паходамі мусульманскіх уладароў у Дэкане. Тут хіндаві (кхарыболі) атрымлівае далейшае развіццё, пашыраючы свой слоўнік за кошт арабскай і персідскай лексікі. Пры гэтым хіндаві пачынае сістэматычна пісацца арабскім пісьмом. У адрозненне ад паўночнага хіндаві (кхарыболі), які выкарыстоўваў старажытны індыйскі алфавіт дэванагары, гэтая мова з яе арабскай графікай атрымала назву дакхіні («паўднёвая мова»). З цягам часу дакхіні становіцца прызнанай мовай зносін і асноўнай літаратурнай мовай паўночных раёнаў Дэкана.
Хіндаві працягвае развівацца і ў Паўночнай Індыі, асабліва пры двары Вялікіх Маголаў. Ён увабраў у сябе дастатковую колькасць арабскай і персідскай лексікі, якая стала неаддзельнай часткай яго слоўніка. Пры гэтым творы ствараліся з выкарыстаннем абедзвюх графік — дэванагары і арабскай.
Пачатак сучаснага перыяду ў станаўленні літаратурнай мовы хіндзі звычайна звязваюць з дзейнасцю хрысціянскага каледжа ў форце Уільяма ў Калкаце (Калькуце), якая к пачатку XIX стагоддзя стала палітычным і эканамічным цэнтрам брытанскай экспансіі ў Індыі. Іменна там было створана некалькі твораў (у абедзвюх графіках), з якіх найбольш вядомымі з’яўляюцца «Прэмсагар» («Акіян кахання») Лалу джы Лала (1803 г.) і «Багх о бахар» («Сад і вясна») Мір Амана (1802 г.). Паслядоўна слова «хіндзі» для абазначэння сучаснай літаратурнай мовы пачалі ўжываць брытанцы, пра што сведчаць назвы розных работ, якія з’явіліся ў пачатку XIX стагоддзя.
Сучасны перыяд развіцця хіндзі характарызуецца ўмацаваннем яго персіянізаванай формы — урду. У 1837 годзе ўрду быў прызнаны мовай судовых устаноў, г.зн фактычна стаў афіцыйнай мовай, выцесніўшы канчаткова персідскую мову. У той час хіндзі з пісьмом дэванагары не быў гатовы стаць афіцыйнай мовай, бо ў краіне да 1859 года панавала мусульманская адміністрацыя імперыі Вялікіх маголаў, і ўся спецыялізаваная тэрміналогія запазычвалася з арабскай і персідскай моў.
Навейшая гісторыя
Інтэнсіўнае развіццё хіндзі пачынаецца пасля дасягнення Індыяй незалежнасці ў другой палавіне XX ст. Канстытуцыя Індыі (1950 г.) абвяшчае хіндзі з пісьмом дэванагары адной з дзяржаўных моў Індыйскага Саюза. Літаратурная мова ўрду, у сваю чаргу, нягледзячы на атрыманне афіцыйнага статусу ў некаторых штатах, імкліва страчвае свой уплыў, аднак становіцца дзяржаўнай і міжнацыянальнай мовай суседняга Пакістана — дзяржавы, якая ўзнікла ў выніку мусульманскага сепаратысцкага руху, у якой у якасці мовы міжэтнічнай камунікацыі была прынята параўнальна нейтральная (г.зн. не звязаная з якім-небудзь асобным этнасам Пакістана) урду.
У XX ст. сучасная літаратурная мова хіндзі становіцца прадметам выкладання і навучання ў Індыі. Першае аддзяленне хіндзі было адкрыта ў 1919 годзе ў Калькуце. Першапачатковая палітыка Індыі падразумявала пад сабою паступовую замену англійскай мовы на хіндзі, супраць чаго, тым не менш, выступілі паўднёвыя дравідыйскія штаты, якія бачылі ў англійскай мове мову, якая не з’яўляецца нацыянальнай мовай якога-небудзь этнаса Індыі. Літаратурная хіндзі з’яўляецца афіцыйнай мовай дзелавых зносін усіх дзесяці хіндзімоўных штатаў Індыі, а таксама адной з дзвюх моў Індыі (разам з англійскай), якія маюць афіцыйны статус на федэральным узроўні.
Агульныя рысы
Агульны характар мовы збліжаецца з іншымі новаіндыйскімі мовамі. У фанетыцы адрозная яе рыса — знікненне цэлага рада фінальных зычных і галосных, у марфалогіі — падзенне сінтэтычнага скланення і спражэння. Хіндзі — мова з вельмі выразнымі аналітычнымі рысамі. Ад васьмі склонаў санскрыту ў хіндзі засталіся толькі прамы і ўскосны (тым не менш, хіндзі, як і іншыя новаіндыйскія мовы нельга разглядаць як мовы, што непасрэдна паходзяць ад санскрыту). Хіндзі мае двучленную іменную катэгорыю роду — мужчынскі і жаночы.
Надзея Мікалаеўна Астапчук
Надзея Мікалаеўна Астапчук (нар., в. Вялікія Арлы, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларуская лёгкаатлетка. Рэкардсменка Беларусі ў штурханні ядра.
Біяграфія
На Алімпійскіх гульнях 2004 заняла 4-е месца. Чэмпіёнка свету 2005, 2010. Чэмпіёнка Еўропы 2005, 2010, сярэбраны прызёр Чэмпіянату Свету 2001, 2003, 2007, 2008, 2011, 2012 і Чэмпіянату Еўропы 2006.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне Надзея Астапчук атрымала бронзавы медаль у штурханні ядра. Пазней у яе аналізах выяўленыя забароненыя рэчывы дэгідрахлорметылтэстастэрон (турынабол) і тамаксіфен, у 2017 яна пазбаўленая медаля.
На Алімпійскіх гульнях 2012 года ў Лондане ў штурханні ядра паказала найлепшы вынік сярод усіх спартсменак. Аднак у яе допінг-пробах (першая была ўзята напярэдадні спаборніцтваў, другая — адразу пасля іх завяршэння) быў выяўлены забаронены прэпарат метэналон. На падставе станоўчых проб па рэкамендацыі Дысцыплінарнага камітэта Выканаўчым камітэтам МАК Надзея Астапчук дыскваліфікавана ў алімпійскіх спаборніцтвах, выключана са складу ўдзельнікаў Алімпіяды 2012 года, абавязана вярнуць медаль і дыплом.
18 жніўня падпісала адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі прэзідэнцкія выбары ў Беларусі 2020 года.
Ражэр Касамажор
Біяграфія
Ён дэбютаваў у кіно ў 2000 годзе, сыграўшы галоўную ролю ў фільме «». Сярод яго наступных фільмаў: «'» (, 2001), «'» (, 2001), «'» (Луіс Ніэта, 2002), «'» (, 2004), «Лабірынт фаўна» (Гільерма дэль Тора, 2006) і «» (, 2010), за які ён атрымаў прэмію «Гаўдзі» як найлепшы акцёр другога плана.
Апрача таго ён іграе ў каталонскіх тэлесерыялах, такіх як «» (2001), «Анёлы і святыя» (2006) і «Глыбокае мора» (2006—2007). Таксама ён працягвае сваю тэатральную дзейнасць («'», «Карнавал», «'» і інш.).
Вайда (горад)
Вайда (Weida) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Грайц. Насельніцтва — 7733 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 12,59 км². Афіцыйны код — 16 0 76 079.
Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
Гаўдзі (прэмія)
Гаўдзі (Premis Gaudí) — галоўная кінапрэмія Каталоніі, якая прысуджаецца на штогадовай цырымоніі ў Барселоне. Прэмія была ўстаноўлена ў 2009 годзе.
Быдгашчскі павет
Быдгашчскі павет (Powiat bydgoski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Куяўска-Паморскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Быдгашч. Займае плошчу 1394,8 км². Насельніцтва павета складае 117,3 тыс. чалавек.
Узброеныя сілы Ісландыі
Узброеныя сілы Ісландыі як пастаянная ваенная арганізацыя дэ-юрэ адсутнічаюць. Найбольш буйным ваенізаваным фарміраваннем з’яўляецца берагавая ахова, якая патрулюе тэрытарыяльныя воды краіны.
Ісландыя з’яўляецца адзіным членам НАТА, які не мае пастаяннай арміі.
Па стане на пачатак 2022 года ваенізаваныя фарміраванні мелі наступную структуру і колькасць: Асабісты склад праходзіць навучанне ў замежных навучальных установах, у асноўным — у Нарвегіі.
Атрад рэагавання на крызісныя сітуацыі
Атрад рэагавання на крызісныя сітуацыі (АРКС, Íslenska Friðargæslan)  — ісландскае ваенізаванае падраздзяленне спецыяльнага прызначэння, прызначанае пераважна для міратворчых місій. Падпарадкоўваецца Міністэрству замежных спраў.
Гісторыя
Падраздзяленне было створана ў 1990-х гадах, каб дазволіць Ісландыі ўдзельнічаць у міратворчых місіях. У задачы атрада ўвайшлі разведвальныя місіі і аперацыі па аказанні дапамогі падчас прыродных катаклізмаў і надзвычайных гуманітарных сітуацый.
АРКС прымаў ўдзел у аперацыі «Нязломная свабода» на тэрыторыі Афганістана ў складзе ISAF, місіях міратворчых сіл ААН KFOR у Косава і SLMM на Шры-Ланцы.
Для афганскай місіі адкамандзіраваны лекары і медсёстры, якія былі разгорнуты ў якасці правінцыйных груп аднаўлення і пры міжнародным аэрапорце Кабула, прайшлі навучанне ва Узброеных сілах Нарвегіі (раней таксама ва Узброеных сілах Вялікабрытаніі).
Прававая база
Асноватворным дакументам для АРКС з’яўляцца Закон №73 «Аб міратворчасці Ісландыі і яе ўдзеле ў міжнародных аперацыях па падтрыманні міру» (Um íslenska friðargæslu og þátttöku hennar í alþjóðlegri friðargæslu), прыняты 28 сакавіка 2007-га. Дакумент уступіў у сілу 5 красавіка таго ж года. Ён двойчы падвяргаўся папраўкам. Былі зменены два артыкулы — 126 (30 верссня 2011) і 122 (24 снежня 2015). Непасрэдна для атрада быў распрацаваны спецыяльны Кодэкс этыкі (Siðareglur Íslensku friðargæslunnar), зацверджаны Міністэрствам замежных спраў 9 кастрычніка 2007 года. Дакумент распрацаваны ў адпаведнасці з арт. пункта 3 Артыкула 6 Закона 2007 года. Кодэкс змяшчае 12 артыкулаў і рэгулюе ўдзел ісландскіх міратворцаў у замежных місіях.
Асабісты склад
На 2007 год АРКС налічваў да 200 чалавек, з якіх разгорнуты і дзейнічалі актыўна 30.
Члены падраздзялення набіраюцца з ліку паліцыянтаў і маракоў берагавой аховы. Усе яны павінны быць грамадзянамі Ісландыі, якія дасягнулі 25-гадовага ўзросту і не маюць судзімасцяў.
Кандыдаты ў байцы атрада павінны адпавядаць шэрагу крытэраў, такім як : Пажаданы веды і/або досвед работы ў надзвычайных і гуманітарных пытаннях, а таксама веданне другой замежнай мовы (у прыярытэце французская, арабская і руская).
Кандыдаты павінны паказаць, на які праект яны прэтэндуюць. Вакансіі звычайна бываюць трох тыпаў :
Доўгаўскі сельсавет (Івацэвіцкі раён)
До́ўгаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Доўгае.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Быценскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 14 кастрычніка 1957 года ў складзе Івацэвіцкага раёна, з 25 снежня 1962 года — Бярозаўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Івацэвіцкага раёна. 30 кастрычніка 1972 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Быценскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 вёсак: Вуглы, Доўгае, Міронім, Наліўкі, Пагор’е.
Эберцісты
Эберцісты (hébertistes) — назва групы санкюлотаў падчас Вялікай французскай рэвалюцыі. Названа па імені Жака-Рэнэ Эбера пасля яго арышту і пакарання смерцю ў сакавіку 1794 года. Да эбертыстаў былі прылічаны кіраўнікі клуба кардэльераў і парыжскіх секцый, афіцэры рэвалюцыйнай арміі, чыноўнікі, у тым ліку Рансен, Венсан, Мамора. Група пазіцыянавала сябе як абаронцаў санкюлотаў. Эберцісты з падазрэннем ставіліся да прадпрымальнікаў і сялянства, падтрымлівалі рэквізіцыі харчавання, патрабавалі ўзмацнення тэрору супраць ворагаў рэвалюцыі, знішчэння арыштаваных жырандыстаў. Выступалі за палітыку дэхрысціянізацыі. Скарыстаўшыся харчовым крызісам і патрабуючы паглыблення рэвалюцыі, крытыкавалі Дантона і яго прыхільнікаў, а таксама супрацьпастаўлялі сябе мантаньярам, дапушчаючы магчымасць паўстання супраць Канвента. Былі абвінавачаны ў змове на карысць замежных дзяржаў, арыштаваны і гільяцінаваны 24 сакавіка 1794 года.
Ян Антоні Ваньковіч
Ян Антоні Ваньковіч (Jan Antoni Wańkowicz; ? — памёр да 1766 ) — ураднік і землеўласнік.
Біяграфія
Належаў да сярэднезаможнага каталіцкага шляхецкага роду Ваньковічаў герба «Ліс». Сын Станіслава, падчашага смаленскага, і Ганны з Корсакаў.
Чашнік менскі па прывілеі караля Аўгуста ІІІ ад 6 кастрычніка 1744 года. Уладальнік маёнтка Забашавічы Менскага павета (1753).
Gorytes neglectus
Gorytes neglectus — род вос роду  падсямейства  (трыба Bembicini). Палеарктика: Еўропа, Расія (ад Масквы да Сахаліна), Казахстан, Карэя, Японія.
Апісанне
Дробныя восы (каля 1 см), чорныя з жаўтлявымі меткамі. Кліпеус і верхняя губа жоўтыя. Верхняя частка ілба матавая. Сярэдняе поле прамежкавага сегмента маршчыністае. Медыяльная жылка задняга крыла пачынаецца перад канцом субмедыяльнай ячэйкі. Ацэтабулярны кіль кароткі. Мезаплеўры з амалюсамі і стэрнаулюсамі. У самак 1-ы членік пярэдняй лапкі з 2 шчацінкамі на бакавой паверхні. Гняздуюцца ў зямлі. Лічынак кормяць дробнымі цыкадкамі (Auchenorrhyncha).
Ірына Мікалаеўна Хлюстава
Ірына Мікалаеўна Хлюстава (нар., ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
На Алімпіядзе 2008 і 2004 — была 9-й. Сярэбраны прызёр Чэмпіянату Свету 2008, чэмпіёнка Еўропы 2002 і 2007, сярэбраны прызёр Чэмпіянату Еўропы 2006.
Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі эстафета 4×400 м, (запасная), дзе яе каманда ў адборачным забеге была пятаю і ў фінал не патрапіла.
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў эстафеце 4×100 метраў з вынікам 49.15 сек.
Чорны свіргуль
Чорны свіргуль, таксама Чорны стрыж, народная назва Шкурат (Apus apus) — невялікая птушка роду беражанак, сямейства свіргуліныя.
Агульная характарыстыка
Чорны свіргуль дасягае ў даўжыню 18 см, размах крылаў — 40 см, даўжыня крыла 17 см, хваста 8 см. Маса да 110 г. Крылы доўгія, серпападобныя. Хвост вільчаты, апярэнне цёмна-бурага колеру з зеленаватым металічным адценнем. Падбародак і горла ўпрыгожаны белай плямай; вочы цёмна-бурыя, дзюба чорная, ногі светла-бурыя. Пальцы ўчэпістыя, з доўгімі кіпцюрамі, усе 4 накіраваны наперад. Паміж самцом і самкай у апярэнні адрозненняў няма, але птушаняты трохі святлейшыя за дарослых свіргулёў, у маладых светлая аблямоўка пёраў. Голас — вісклівае рэзкае «взз-взз».
Пашырэнне
Арэал: ад Еўропы да Цэнтральнай Азіі, Малая Азія, паўночна-заходняя Афрыка. Засяляе высокія будынкі ў гарадах, руіны, скалы са шчылінамі ў сонечных месцах, марскія скалы, пячоры, старыя лясы (перш за ўсё, сасновыя), трапляецца на ўзлесках, каля высечак, у зрэджаных лясах з дуплістымі дрэвамі. На Каўказе даходзіць да 2225 м над у.м. На Беларусі звычайны від.
Пералётны. Месца зімовак: Афрыка на поўдзень ад Сахары, Мадагаскар.
Асаблівасці біялогіі
Палёт вельмі хуткі, імклівы, манеўраны, з частымі ўзмахамі крылаў, часам з выдаваннем пiсклівых гукаў. Кормяцца насякомымі на ляту. Ніколі не садзіцца на галіны або зямлю.
Яйкі (2-3, часам 1-4) эліптычныя, вельмі падоўжаныя, з тупым вузейшым канцом, белыя. Памеры: 25 х 16 мм. Наседжвае самка і самец 11-18 сутак у залежнасці ад надвор’я. Калі вельмі мала корму, перастаюць наседжваць або выкідваюць з гнязда амаль што наседжаныя яйцы. Птушаняты пасля вылуплівання здольныя пры галаданні зніжаць тэмпературу цела да 20 °C і ўпадаць у здранцвенне на 9-12 сутак. Дарослыя птушкі пры гэтым адлятаюць у месцы, дзе ёсць корм, на адлеглаць да 40-70 км. Птушаняты вылятаюць з гнязда праз 35-39 сутак і адразу вядуць самастойны спосаб жыцця.
Марозаўка (Смаленская вобласць)
Марозаўка (Морозовка) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Смалігоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 61 жыхар (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўднёвы ўсход ад Рудні, за 11 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Бярэзіна. За 9 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Плоская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Мандарынка
Мандарынка (Aix galericulata) — птушка сямейства качыныя.
Агульная характарыстыка
Мандарынка — невялікая качка масай 0,4-0,7 кг. Даўжыня цела 41-49 см, размах крылаў 68-74 см. Шлюбны ўбор самца мандарынкі вылучаецца сярод іншых качак. Самец у шлюбным уборы вельмі прыгожы, ярка ўбраны: на галаве чуб і ўпрыгожваючыя пёры па баках цела, накшталт веера, чырвоная дзюба. Самка і маладыя шэра-бурыя з шэрай дзюбай, вакол вока белае аблямаванне, якое пераходзіць у брыво. Самец у негнездавы час падобны да самкі, але з чырванаватай дзюбай.
Распаўсюджанне
Мандарынка распаўсюджаная ва Усходняй Азіі: Кітай, Японія, Тайвань. У Расіі мандарынка гняздуе ў Амурскай і Сахалінскай вобласці, у Хабараўскім і Прыморскім краях. Спарадычна трапляецца ва ўсходняй Манголіі. Паўднёвыя папуляцыі аселыя, паўночныя — пералётныя. Зімуе ў паўднёва-ўсходнім Кітаі, Японіі, на Тайвані.
Насяляе вялікія кантынентальныя вадаёмы, гняздуе сярод дрэў або за травамі, якія параслі лесам; узімку жыве ў прыморскай зоне.
Інтрадуцыравана ў Англіі і Германіі, гняздзіцца ў апошні час таксама ў Галандыі, Бельгіі, Францыі, Даніі, Аўстрыі і Ірландыі. Птушкі, якіх адзначаюць у розных еўрапейскіх краінах, хутчэй за ўсё раней захоўваліся ў заасадах або качуюць.
Асаблівасці біялогіі
Гэтая качка жыве на зарослых лясамі горных рэчках са звісаючымі над вадой галінамі дрэў і ў прырэчных горных лясах. Мандарынка добра плавае, пры гэтым высока сядзіць на вадзе з крыху прыўзнятым хвастом. Нырае рэдка, толькі калі параненая. Яе палёт хуткі і манеўраны, яна лёгка ўзлятае, часам амаль прама ўверх. У адрозненне ад большасці качак, мандарынку часта можна бачыць седзячую на галінах дрэў або на прыбярэжных скалах.
Гняздо ладзіць на рознай вышыні ў дуплах нахіленых над вадой дрэў у лясах з густым падлескам. Значна радзей гняздуе на зямлі ў паглыбленні пад прыкрыццем ствалоў дрэў або іншай густой расліннасці. Яйкі (9-12, да 14), ад чыста белых да крэмавых (колеру слановай косці).
Вібарг
Ві́барг (Viborg) — горад у Даніі на паўвостраве Ютландыя, адміністрацыйны цэнтр амта Вібарг. Да 1340 г. тут выбіралі каралёў Даніі. Да 1650 г. найбуйнейшы горад Ютландыі. Цэнтр лютэранска-евангелічнага біскупства.
Геаграфія
Адміністрацыйны цэнтр вобласці Цэнтральная Ютландыя, размешчаны на поўначы вобласці. Плошча ўласна горада складае (без тэрыторыі камуны) — 1474,05 км². Колькасць гарадскога насельніцтва — 37 309 чалавек (2014).
Этымалогія
Назва горада паходзіць ад старажытнадацкага wi, якое азначае «свяцілішча».
Гісторыя
Першыя паселішчы на тэрыторыі Вібарга ўзніклі ў 8 ст. (з’яўляўся меркавана язычніцкім культавым цэнтрам). Як горад пачаў развівацца з сярэдзіны 11 ст. Першапачаткова называўся Віб’ерг (Wibjerg). У 1065 годзе ў Вібаргу заснавана біскупства. Каля 1150 горад быў абнесены валам. У сярэдзіне 13 ст. заснаваны аўгусцінскі, у 1235 — францысканскі і каля 1240 — дамініканскі манастыры. Да 1340 года ў Вібаргу праводзіліся выбары дацкіх каралёў; да пачатку 17 ст. найбуйнейшы горад напаўвостраве Ютландыя, важны гандлёвы і фінансавы цэнтр.
Славутасці
У цэнтры Вібаргв з брукаванымі вуліцамі — манументальны раманскі двухвежавы сабор (пабудаваны з гранітных валуноў у 1130-70-я гг.; перабудаваны ў 1876, роспісы Ё. Ф. Скоўгара); дамініканская царква Чорных манахаў (каля 1230). За межамі цэнтра — царква манастыра Асмілд (заснавана ў 1169; перабудавана ў 18 у.), цэрквы Вестэрванг (1970, арх. П. Э. Енсен, Х. Клок) і круглая ў плане Сондэрмарк (1982).
Стэфан IX (X)
Стэфан IX (X)  (Stephanus PP. IX (X); свецкае імя Фрыдрых Латарынгскі Frédéric de Lorraine; каля 1010/1020 — ) — Папа Рымскі з 3 жніўня 1057 па 29 сакавіка 1058, сын герцага Латарынгіі Газела I, брат Готфрыда II Барадатага, герцага Латарынгіі і маркграфа Тасканы, якога жадаў каранаваць імператарам.
Біяграфія
Дакладны год нараджэння будучага Папы невядомы. Верагодна ён нарадзіўся ў 1010-я — 1020-я гады, але не пазней за 1022 год. Ён быў трэцім сынам герцага Верхняй Латарынгіі Газела I, атрымаўшы пры нараджэнні імя Фрыдрых. Быўшы малодшым з сыноў герцага, Фрыдрых абраў духоўную кар’еру. Ён атрымаў выхаванне ў саборы Святога Ламберта ў Льежы. У 1041 годзе ён быў прызначаны там архідыяканам.
У 1049/1050 годзе Фрыдрых дзякуючы Папе Льву IX патрапіў у Рым, дзе ў 1051 годзе стаў бібліятэкарам і канцлерам Рымскай царквы. У 1053 годзе Фрыдрых разам з Папам патрапіў у палон да нарманаў у бітве пры Чывітаце.
У 1054 годзе Фрыдрых быў адным з папскіх легатаў, якія узначаленыя кардыналам Гумбертам адправіліся ў Канстанцінопаль. Там 16 ліпеня ў саборы Святой Сафіі Фрыдрых разам з кардыналам Гумбертам і біскупам Амальфі Пятром абвясцілі пра звяржэнне патрыярха Канстанцінопальскага Міхаіла Кіруларыя і яго адлучэнне ад Царквы. У адказ на гэта 20 ліпеня патрыярх аддаў анафеме легатаў. Так пачаўся Вялікі раскол хрысціянскай царквы.
Пасля вяртання ў Рым Фрыдрых ухіліўся ад канфлікту паміж яго братам Готфрыдам Барадатым і імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрыха III. Фрыдрых пасяліўся ў абацтве Монтэкасіна, дзе 23 мая 1057 года быў абраны абатам. А 14 чэрвеня Фрыдрых стаў кардыналам.
28 ліпеня 1057 года памёр Папа Рымскі Віктар II. Пад уплывам Готфрыда Барадатага, 2 жніўня новым Папам быў абраны Фрыдрых, які абраў сабе імя Стэфан IX. 3 жніўня ў базіліцы Святога Пятра ён быў прысвечаны ў сан Папы.
Абранне Стэфана IX не было ўзгоднена з германскім каралеўскім дваром, якім пасля смерці імператара Генрыха III кіравала яго ўдава Агнэса дэ Пуацье ад імя свайго малалетняга сына Генрыха IV. Для таго, каб атрымаць ухваленне Агнэсы, Стэфан IX адправіў у якасці сваіх нунцыяў Гільдэбранда (будучага Папу пад імем Рыгор VII), узведзенага ім у сан архідыякана, і біскупа Лукі Ансельма I. Быўшы таленавітым дыпламатам, Гільдэбранд павінен быў супакоіць германскі двор і дамагчыся прызнання ад Агнэсы. Аднак яны вярнуліся ў Італію ўжо пасля смерці папы.
Як і яго папярэднікі, Стэфан IX быў прыхільнікам правядзення Клюнійскай рэформы. Для яе правядзення Стэфан IX стаў збіраць вакол сябе прыхільнікаў. Адным з запрошаных быў кардынал-біскуп Осціі Пётр Даміяні. Акрамя таго, Стэфан прыняў пад заступніцтва дыякана Арыяльда і субдыякана Ландульфа, кіраўнікоў рэфарматарскага руху патарыеў у Мілане. Стэфан IX і яго прыхільнікі выступалі супраць сіманіі і за ўвядзенне цэлібату духавенства.
Акрамя правядзення царкоўнай рэформы, Стэфан IX таксама планаваў вывесці папскі прастол з падначалення кіраўнікоў Свяшчэннай Рымскай імперыі, а таксама стварыць у Паўночнай Італіі незалежную дзяржаву, на чале якога ён жадаў паставіць свайго брата, Готфрыда Барадатага. Для гэтага Папа перадаў Готфрыду ў Італіі мноства ўладанняў, уключаючы герцагства Спалета. Акрамя таго, Стэфан планаваў адпомсціць норманам, якія захапілі Паўднёвую Італію, падпарадкаваўшы іх уладанні царквы.
У 1058 годзе Стэфан IX паехаў у Фларэнцыю, дзе ён збіраўся сустрэцца з Готфрыдам Барадатым. Аднак там ён 29 сакавіка памёр.
Забярэзінскія
Забярэзінскія — вялікалітоўскі магнацкі род пач. 15 — кан. 16 ст. гербу «Ляліва». Прозвішча атрымалі ад маёнтка Забярэззе. Узвышэнне Забярэзінскіх прыпадае на 1-ю пал. 16 ст., калі шмат хто з іх займаў пасаду ваяводы троцкага.
Радавод
Кайлікін │ ├──>Войцех-Альбрэхт Манівід │     └─>МАНІВІДАВІЧЫ │ ├──>Юрый Гедыгольд │     └─>ГЕДЫГОЛЬДАВІЧЫ │ ├?─>Рымавід │     ├─>Юрый Забярэзінскі │     │      └─>Ян Забярэзінскі │     │            ├─>Станіслаў │     │            ├─>Юрый │     │            └─>Ян │     │                ├─>Мікалай │     │                ├─>Ян Малодшы │     │                └─>Ганна │     │                           х1 Фрэдэрык Сапега │     │                           х2 князь Стафан Збаражскі │     └─>Алехна Рымавідавіч │            ├─>Пётр Алехнавіч │            │     ├─>Станіслаў Пятровіч Кухмістровіч │            │     └─>Мікалай Пятровіч Кухмістровіч │            │         ├─>Мікалай Мікалаевіч Дарагастайскі │            │         │    ├─>Крыштаф Дарагастайскі │            │         │    │     ├─>Дарота Крыштафаўна з Дарагастайскіх │            │         │    │     └─>Уладзіслаў Крыштафавіч Дарагастайскі │            │         │    ├─>Мікалай Дарагастайскі │            │         │    ├─>Пётр Дарагастайскі │            │         │    └─>Раіна Мікалаеўна з Дарагастайскіх │            │         ├─>Пётр Мікалаевіч Кухмістровіч │            │         ├─>Ян Мікалаевіч Кухмістровіч │            │         ├─>Станіслаў Мікалаевіч Кухмістровіч │            │         └─>Якуб Мікалаевіч Кухмістровіч │            ├─>Станіслаў Алехнавіч │            ├─>Мікалай Алехнавіч │            │     └─>Юрый (Іжык) Мікалаевіч │            │         └─>ІЖЫКАВІЧЫ │            └─>Андрэй Алехнавіч └?─>Вяж └─>ВЯЖЭВІЧЫ
NGC 2996
NGC 2996 (іншыя абазначэнні — ESO 566-12, MCG -3-25-22, PGC 28049) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гожаў (жаночы баскетбольны клуб)
«АЗС АЯП Гожаў Велькапольскі» (AZS AJP Gorzów Wielkopolski) — польскі прафесійны жаночы баскетбольны клуб з горада Гожаў Велькапольскі.
Гісторыя
Клуб быў створаны ў 2001 годзе. У 2004 годзе клуб выйшаў у вышэйшую лігу.
Дасягненні
Чэмпіянат Польшчы:
Праспект Касманаўтаў (Гомель)
Праспект Касманаўтаў (былая Ціценская) — адна з буйнейшых магістраляў Чыгуначнага раёна горада Гомеля. Названая ў 1965 годзе ў гонар савецкіх касманаўтаў. Працягласць 2150 м, ад пуцеправода «Сельмашаўскі» да вуліцы Магілёўскай.
Гісторыя
Пачаў фармавацца ў 1930-я гады, калі ў сувязі з будаўніцтвам завода «Гомсельмаш» пачала забудоўвацца гэтая частка раёна. Сучаснае аблічча праспекта пачало складацца у 2-й палове 1960-х гадоў. У канцы 1960- 70-х гадоў пабудаваны шэраг 3-5-павярховых жылых дамоў, у 1980-я гады пабудаваны 9-, 12-павярховыя дамы. У 1986 годзе пабудаваны першы ў Гомелі падземны пераход, у 1990 годзе — Палац моладзі.
Аляксей Арсенавіч Томскі
Аляксей Арсенавіч Томскі (нар., в. Савацьева, Цвярскі раён, Цвярская вобласць — , Віцебскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Член КПСС з 1943 года. На фронце з 1942 года. Камандзір узвода аўтаматчыкаў сяржант А. А. Томскі вызначыўся ў баях за вызваленне Лёзненскага раёна. 3 сакавіка 1944 года ўзводу сяржанта А. А. Томскага была пастаўлена задача атакаваць праціўніка на вышыні «Жоўтая». Гэта быў важны, добра падрыхтаваны да абароны апорны пункт праціўніка. У баі за апорны пункт загінуў у рукапашнай схватцы. Пахаваны ў в. Войтава Віцебскага раёна на Вайсковых могілках.
Памяць
Імем героя названы вуліцы ў Лёзне і Цвяры, яго імя прысвоена 8-гадовай школе ў в. Войтава.
Кохна Чорман
Кохна Чорман (Köhnə Çorman) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Алесандра Мандзоні
Алесандра Франчэска Тамаза Мандзоні (Alessandro Francesco Tommaso Manzoni;, Мілан — , Мілан) — знакаміты італьянскі пісьменнік-рамантык, аўтар рамана «Заручаныя».
Нарадзіўся ў сям'і П'етра Мандзоні, немаладога ўжо чалавека, родам з Лека, і яго жонкі Джуліі, дачкі пісьменніка Чэзарэ Бекарыя. Бацькі разышліся, калі Алесандра быў яшчэ дзіцём. Ва ўзросце 15 гадоў Мандзоні пачаў пісаць санэты.
Раман «Заручаныя»
Шэдэўр Мандзоні, раман «Заручаныя» (I Promessi sposi), упершыню выйшаў у 1825—1827 гадах і меў імгненны поспех. У 1840 годзе выйшла новая рэдакцыя, мова якой была старанна набліжана да тасканскай (менавіта тасканскія гаворкі былі асновай літаратурнай італьянскай мовы). Дзеянне адбываецца ў Міланскім герцагстве ў 1620-я гады, сярод персанажаў ёсць гістарычныя асобы (у прыватнасці кардынал Федэрыка Барамэа). Па статусе ў італьянскай культуры раман набліжаны да «Боскай Камедыі» Дантэ.
ЖФК Зоркі Краснагорск
«Зоркі» — былы расійскі жаночы футбольны клуб з горада Краснагорск, заснаваны ў 2007 годзе. Выступае ў жаночай лізе чэмпіянату Расіі.
Парушэнне CP-інварыянтнасці
У фізіцы элементарных часціц парушэнне CP-інварыянтнасці — гэта парушэнне камбінаванай цотнасці (CP-сіметрыі), гэта значыць неінварыянтнасць законаў фізікі адносна аперацыі люстранога адлюстравання з адначасовай заменай ўсіх часціц на антычасціцы. Яно іграе важную ролю ў тэорыях касмалогіі, якія спрабуюць растлумачыць перавагу матэрыі над антыматэрыяй у нашым Сусвеце.
Адкрыццё парушэння CP-сіметрыі ў 1964 г. у працэсах распаду нейтральных каонаў было адзначана Нобелеўскай прэміяй па фізіцы 1980 (Джэймс Кронін і Вал Фітч). У 1967 г. А. Д. Сахараў паказаў, што CP-парушэнне з’яўлялася адной з неабходных умоў для практычна поўнага знішчэння антырэчыва на раннім этапе развіцця Сусвету. У 1973 г., спрабуючы знайсці тлумачэнне CP-парушэння ў распадзе нейтральных каонаў і адштурхваючыся ад ідэі аб змешванні двух пакаленняў кваркаў, Макота Кабаясі і Тосіхідэ Масукава прадказалі існаванне трэцяга. Сапраўды, b-кварк быў адкрыты ў 1977 г., t-кварк — у 1995. Прадказаныя тэорыяй Кабаясі і Масукавы адрозненні ўласцівасцей B і анты-B мезонаў, уключаючы прамое CP-парушэнне, былі адкрыты на эксперыментах і  ў 2002—2007 гадах, адкрыўшы шлях да прысуджэння ім Нобелеўскай прэміі па фізіцы 2008.
Што такое CP?
CP — гэта здабытак двух сіметрыя: C — зарадавае спалучэнне, якое ператварае часціцу ў яе антычасціцу, і P — цотнасць, якая стварае люстраную выяву фізічнай сістэмы. Моцнае ўзаемадзеянне і электрамагнітнае ўзаемадзеянне з’яўляюцца інварыянтнымі адносна камбінаванай аперацыі CP-пераўтварэння, але гэтая сіметрыя трохі парушаецца ў некаторых тыпах слабага распаду. Гістарычна CP-сіметрыя была прапанавана для аднаўлення парадку пасля адкрыцця парушэння прасторавай цотнасці ў 1950-я.
Ідэя сіметрыі цотнасці ў тым, што ўраўненні фізікі інварыянтныя адносна люстраной інверсіі. Гэта вядзе да прадказання таго, што люстраная выява рэакцыі (напрыклад, хімічнай рэакцыі або радыеактыўнага распаду) адбываецца гэтак жа, як і сама рэакцыя. Сіметрыя цотнасці выконваецца для ўсіх рэакцый, звязаных толькі з электрамагнетызмам і моцнымі ўзаемадзеяннямі. Да 1956 г. закон захавання цотнасці лічыўся адным з фундаментальных геаметрычных законаў захавання (як і закон захавання энергіі і закон захавання імпульсу). Аднак у 1956 пільны крытычны аналіз назапашаных эксперыментальных дадзеных фізікамі Чжэндаа Лі і Чжэньнінам Янгам выявіў, што захаванне цотнасці не правяралася у працэсах слабага ўзаемадзеяння. Яны прапанавалі некалькі магчымых эксперыментаў. Першы эксперымент быў заснаваны на бэта-распадзе ядраў кобальту-60 і быў праведзены ў 1956 г. групай пад кіраўніцтвам Ву Цзяньсюн. У выніку было паказана, што ў працэсах слабага ўзаемадзеяння P-сіметрыя моцна парушаецца ці, як можна паказаць, некаторыя рэакцыі адбываюцца не так жа часта, як іх люстраныя двайнікі.
Папросту кажучы, зарадавае спалучэнне — гэта простая сіметрыя паміж часціцамі і антычасціцамі, так што CP-сіметрыя была прапанавана ў 1957 г. Львом Ландау як сапраўдная сіметрыя паміж матэрыяй і антыматэрыяй. Іншымі словамі, працэс, у якім усе часціцы мяняюцца са сваімі антычасціцамі, лічыцца эквівалентным люстраному адлюстраванню дадзенага працэсу.
Ускоснае парушэнне CP-сіметрыі
У 1964 г. Джэймс Кронін і Вал Фітч паказалі (упершыню пра гэта было абвешчана на 12-й ICHEP канферэнцыі ў Дубне), што CP-сіметрыя таксама можа быць парушана, за гэта адкрыццё ім дасталася Нобелеўская прэмія па фізіцы 1980. Іх адкрыццё паказала, што слабыя ўзаемадзеянні парушаюць не толькі сіметрыю зарадавага спалучэння C паміж часціцамі і антычасціцамі і сіметрыю цотнасці P, але таксама і іх камбінацыю. Адкрыццё ўзрушыла фізіку элементарных часціц і падняло пытанні, якія да гэтага часу з’яўляюцца цэнтральнымі ў фізіцы элементарных часціц і касмалогіі. Адсутнасць дакладнай CP-сіметрыі, але ў той жа час факт, што сіметрыя амаль выконваецца, стварылі вялікую загадку.
У 1964 г. Крыстэнсанам, Кроніным, Фітчам і Торлеем было адкрыта парушэнне CP-сіметрыі ў эксперыментах па распаду каонаў; у фізічных з’явах захоўваецца толькі больш слабы (але і больш прынцыповы) варыянт сіметрыі — CPT-інварыянтнасць. Акрамя C і P, існуе трэцяя аперацыя — паварот часу (T), якая адпавядае абарачальнасці руху. Інварыянтнасць адносна павароту часу азначае, што калі рух дазволены законамі фізікі, то адваротны рух таксама дазволена. Камбінацыя CPT з’яўляецца дакладнай сіметрыяй усіх тыпаў фундаментальных узаемадзеянняў. З-за CPT-сіметрыі парушэнне CP-сіметрыі эквівалентна парушэнню T-сіметрыі. Парушэнне CP-сіметрыі прадугледжвае незахаванне T, зыходзячы са здагадкі, што CPT-тэарэма правільная. У гэтай тэарэме, якая лічыцца адным з асноўных прынцыпаў квантавай тэорыі поля, зарадавае спалучэнне, цотнасць і паварот часу прымяняюцца разам.
Прамое парушэнне CP-сіметрыі
Тып парушэння CP-сіметрыі, адкрыты ў 1964 годзе, быў звязаны з тым фактам, што нейтральныя каоны могуць ператварацца ў свае антычасціцы (у якіх кваркі замяняюцца антыкваркамі) і наадварот, але падобнае ператварэнне не адбываецца з аднолькавай імавернасцю ў абодвух напрамках; гэта было названа ўскосным парушэннем CP-сіметрыі.
Нягледзячы на маштабныя пошукі, іншых прыкмет парушэння CP-сіметрыі не было вядома да 1990-х, калі вынікі эксперыменту у ЦЕРН даказалі парушэнне CP-сіметрыі ў працэсах распаду усё тых жа нейтральных каонаў, так званае прамое парушэнне CP-сіметрыі. Адкрыццё было спрэчным, і канчатковы доказ прыйшоў толькі ў 1999 г. пасля эксперыментаў KTeV ў Фермілабе і эксперыментаў у ЦЕРН.