cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ямінскае падняцце
Ямінскае падняцце — найбольш высокая заходняя частка блока субшыротнага распасцірання, якое ўскладняе апушчаную частку ступені. Блок апушчаны па разломах адносна сумежных блокаў на захад і поўнач на 500 м і падняты на 800 м адносна блока, які прымыкае з поўдня. Пласты апускаюцца на захад па падсалявых адкладах ад адзнак -2200 да -2700 м і больш, па міжсалявых — ад -1600 да -2000 і больш. Сфарміравалася ў выніку блокавых рухаў у познефранскі і фаменскі час позняга дэвону.
Садаводства
Садаводства ці садоўніцтва — практыка вырошчвання і культывавання раслін у якасці галіны раслінаводства. У садках дэкаратыўныя расліны часта вырошчваюцца з-за кветак, лісця або з-за агульнага выгляду; карысныя расліны, такія як карняплоды, ліставую гародніну, садавіну і травы вырошчваюць для ўжывання ў ежу, для выкарыстання ў якасці фарбавальнікаў, або для медыцынскага ці касметычнага прымянення. Садоўніцтва лічыцца расслабляльнай дзейнасцю для многіх людзей.
Дыяпазоны садаводства праціраюцца ад фруктовых садоў і працяглых бульварных насаджэнняў з адным ці некалькімі рознымі відамі хмызнякоў, дрэў і травяністых раслін, да вырошчвання на жылых дварах газонаў і на падмурках, у вялікіх ці маленькіх кантэйнерах, размешчаных унутры ці звонку. Садоўніцтва можа быць вельмі спецыялізаваным: з вырошчваннем толькі аднаго тыпа расліны ці гадаваннем вялікай колькасці розных раслін у змешаных пасадках. Садаводства ўключае ў сябе актыўны ўдзел у вырошчванні раслін і звычайна з'яўляецца даволі працаёмкім працэсам, што адрознівае яго ад сельскай і лясной гаспадаркі.
У Беларусі
Паводле «Апісанне Крычаўскага графства або былога староства» (1786) Андрэя Меера, пра сады сялян і мяшчан староства:
«З пладовых і іншых дрэваў займаюць у іх садах першае месца, , , простая чорная , і , па-мясцоваму „колоколуша“; а з кустоў ,  і , , а ў Забычанскім войтаўстве ў некаторых і  і.
Акрамя гэтых мяшчанскіх садоў ёсць у мястэчку Крычаў закладзены гасподскі сад…»
Юравічы (Чэрвеньскі раён)
Ю́равічы (, Юровичи) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Пад уладай Расійскай імперыі
9 мая 1863 года адбыўся жорсткі бой за некалькі верст ад вёскі Юравічы. У рапарце камандзіра царскіх войск адзначалася, што адшукаць паўстанцаў было надзвычай цяжка, бо Ляскоўскі «ўвеў у шайцы (так у дакументах карнікаў называліся паўстанцы. — Г.К.) парадак і дысцыпліну, строга караючы парушальнікаў, прывучыў паўстанцаў здымацца з пазіцыі за некалькі хвілін; займаючы ж для начлегаў заўсёды самыя непраходныя лясы, ён захоўвае найвялікшыя перасцярогі».
А вось рапарт камандуючага царскімі войскамі ў Ігуменскім павеце падпалкоўніка Чурскага непасрэдна пра бой у Юравічах, які трэба лічыць адной з галоўных аперацый 1863 года на Міншчыне: «Камандуючы атрадам з 3 рот Вялікалуцкага палка і 50 казакоў маёр Грыгореў 10-га чысла гэтага мая данёс, што 9-га чысла а 3-яй гадзіне апоўдні ён дагнаў за 5 вёрст ад вёскі Юравічы шайку Свентаржэцкага, дзе мяцежнікі зрабілі завалы з тоўстых ссечаных дрэў, з-за якіх пры нападзе на іх біліся на смерць, кожны завал трэба было браць прыступам. Жорсткі бой працягваўся 2 гадзіны, пасля якога мя­цежнікі (іх, паводле меркавання маёра Грыгорева, было да 400 чалавек) кінуліся бегчы у розныя бакі. Атрад гнаўся за імі больш за 2 вярсты. Надыход вечара прымусіў спыніць праследаванне.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Калодзежскага сельсавета.
Вуліца Гайдара (Наваполацк)
Вуліца Гайдара (улица Гайдара) — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Наваполацка, названая ў гонар савецкага пісьменніка Аркадзя Гайдара.
Ферацэрый
Ферацэрый — гэта сінтэтычны пірафорны сплаў мішметалу, змяшаны з аксідамі жалеза і/або магнію. Пры ўдары па больш цвёрдым матэрыяле гэтая сумесь утварае гарачыя іскры, тэмпература якіх можа дасягаць 3315 °C за кошт хуткага акіслення ў працэсе ўдару па стрыжню. Пры ўдары ўтвараюцца аскепкі, якія падвяргаюцца ўздзеянню кіслароду ў паветры і лёгка загараюцца ад цяпла трэння з-за надзвычай нізкай тэмпературы ўзгарання цэрыя ~170 °C.
З-за гаручасці ферацэрый часцей за ўсе ўжываецца як крыніца запальвання («крэмень») для запальніц. З-за здольнасці ферацэрыю ўзгарацца ў неспрыяльных умовах стрыжні з ферацэрыю звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці турыстычных прылад, або прылад для аварыйнага распальвання агню ў наборах для выжывання (агніва).
Тэлэшыўка
Тэлэшыўка (Телешівка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Псіхааналіз
Псіхаана́ліз — напрамак у псіхалогіі, заснавальнікам якога з’яўляецца Зігмунд Фрэйд.
Асноўныя ідэі тэорый:
Лібіда
Лібіда (libido — цяга, жаданне, страсць, імкненне) — адно з асноўных паняццяў псіхааналізу, распрацаваных Фрэйдам. Яно абазначае сэксуальнае жаданне ці палавы інстынкт. Гэты тэрмін неабходны для апісання разнастайных праяў сэксуальнасці. Фрэйд прыраўняў лібіда да Эрасу Платона і вызначыў яго як энергію цягі да ўсяго таго, што ахопліваецца словам «каханне»: палавая любоў, сябелюбства (нарцысізм), любоў да бацькоў і дзяцей, ўсеагульнае чалавекалюбства і г. д. Тэрмін «лібіда» выкарыстоўваецца Фрэйдам пры тлумачэнні прычын узнікнення псіхічных разладаў, неўрозу, і таксама для апісання ходу псіхічнага развіцця нармальнага чалавека, яго навуковай і мастацкай дзейнасці, сублімацыі.
Прычыны павышанага лібіда крыюцца ў фарміраванні чалавека яшчэ ва ўлонні маці. Уплыў на сексуальнасць аказваюць генетычныя асаблівасці, тыпалогія нервовай сістэмы, зладжанасць працы эндакрыннай сістэмы і выхаванне, культурныя асаблівасці, у якіх будзе расці дзіця.
Хвастатка бярозавая
Хвастатка бярозавая, Зефір бярозавы (Thecla betulae) — дзённы матылёк сямейства блакітніц.
Этымалогія лацінскай назвы: betula (з лацінскай) — бяроза, адна з кармавых раслін вусеняў.
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла ў самцоў — 17-18 мм, у самак — 19-22 мм Размах крылаў 30-40 мм. Верхні бок крылаў буры. У самца пярэднія крылы з незразумела выяўленай светлай плямай. У самкі верхні бок крылаў з буйной аранжавай плямай. Заднія крылы з двума аранжавымі плямамі каля «хвосцікаў». Ніжні бок крылаў буравата-аранжавы, з белымі папярочнымі рысачкамі і чорнымі кропкамі.
Арэал
Умераны пояс Еўразіі, уключаючы Каўказ, Казахстан, Алтай, Цянь-Шань, Сібір, Забайкалле, Прыамур’е, Прымор'е, Далёкі Усход, Кітай, Карэю. Жыве на светлых сухіх палянах і лясных узлесках, у садах, парках, лесапасадках, у рэдкалессі, на прасеках. Часта сустракаецца і ў населеных пунктах.
Біялогія
Развіваецца за год у адным пакаленні. Час лёту з сярэдзіны ліпеня да пачатку кастрычніка. Матылі, асабліва самкі, вядуць утойлівы спосаб жыцця і значную частку часу праводзяць у кронах дрэў і кустоў, толькі зрэдку спускаючыся з мэтай харчавання на кветкі парасонавых і чартапалоху. Самцы сустракаюцца ў час кармлення на кветках значна часцей самак. Пасля спарвання самкі адкладаюць яйкі на маладыя галінкі ля аснавання пупышак кармавых раслін. Вусені харчуюцца пупышкамі і лісцем вялікай колькасці розных відаў дрэў і кустоў, выгрызаючы у лісці круглявыя адтуліны. Кармавыя расліны: Armeria maritima, бяроза, ляшчына звычайная, Crataegus monogyna, глог, таполя, сліва дамашняя, цёрн, чаромха звычайная і віргінская і многія іншыя.
Стадыя вусеня з канца красавіка па ліпень. Адзначана мірмекафілія вусеняў c мурашкамі віду Lasius niger. Акукляюцца вусені на зямлі ў падсцілцы. Стадыя кукалкі доўжыцца 10-22 дня.
NGC 1778
NGC 1778 (іншае абазначэнне — OCL 429) — рассеянае скопішча ў сузор’і Вознік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4435
IC 4435 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юрый Уладзіміравіч Цыгалка
Юрый Цыгалка (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік.
Клубная кар’ера
З 2010 года быў асноўным брамнікам салігорскага «Шахцёра», з якім чатыры разы запар выйграў срэбраныя медалі чэмпіянату. У сезоне 2013 доўгі час дапамагаў «Шахцёру» трымаць лідарства, выдаўшы «сухую» серыю з 918 хвілін. У жніўні 2013 года атрымаў траўму, з-за якой прапусціў канец сезона.
У студзені 2014 пакінуў «Шахцёр» і неўзабаве абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Міжнародная кар’ера
Быў іграком моладзевай зборнай Беларусі на чэмпіянаце Еўропы ў Германіі ўлетку 2004 года. У 2002—2003 гадах гуляў таксама за нацыянальную зборную.
Сям’я
У Юрыя быў брат-блізнюк Максім (1983—2020), таксама футбаліст, які рана завяршыў кар’еру з-за траўмы.
Мікалай Антонавіч Ждановіч
Мікалай Ждановіч (нар. 1927) — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля ў 1946—1947 гг. у Баранавіцкай вобласці, сябра арганізацыі «Чайка».
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў 1927 г. у в. Вольна Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (пазней Гарадзішчанскі раён Баранавіцкай вобласці).
У 1946—1947 г. далучыўся да падпольнай арганізацыі «Чайка», якая ставіла за мэту змаганне за нацыянальныя правы, годнасць, культуру, мову, гісторыю, свабоду беларусаў і незалежнасць Беларусі. У сярэдзіне 1947 г. арганізацыя была выкрытая савецкімі спецслужбамі ў сувязі з арыштамі сябраў Саюза вызвалення Беларусі (СВБ выдаў уладам савецкі агент Алесь Бажко). Пачаліся таксама арышты ўдзельнікаў «Чайкі», бо некаторыя сябры «Чайкі» утрымлівалі сувязь з СВБ у выніку канспірацыйнай памылкі.
Мікалай Ждановіч быў арыштаваны 10 кастрычніка 1947 г. Паводле матэрыялаў справы ў гэты момант не працаваў. Асуджаны 18 кастрычніка 1947 г. судовым ворганам як член антысавецкай арганізацыі паводле артыкулу 63-1 і 76 КК БССР на 8 гадоў савецкіх канцлагераў у Комі АССР.
Рэабілітаваны 3 кастрычніка 1956 г. Вярхоўным Судом БССР. Справа нумар 6816-С захоўваецца ў УКГБ Брэсцкай вобласці.
Далейшы лёс не вядомы.
Еркегалі Рахмадыевіч Рахмадыеў
Еркегалі Рахмадыевіч Рахмады́еў (Еркеғали Рахмадиұлы Рахмадиев;, аул № 9 Семіпалацінскай вобласці, Казахстан — ) — казахскі кампазітар, педагог. Народны артыст Казахскай ССР (1975). Народны артыст СССР (1981). Дзяржаўная прэмія Казахстана (1980).
Біяграфія
Нарадзіўся 1 жніўня 1932 года (па іншых крыніцах — 1 жніўня 1930 года ) у ауле № 9 (цяпер сяло Мадэніет у Аягозскім раёне, Усходне-Казахстанская вобласць, Казахстан). Паходзіць з роду жастабан племя.
У 1952 годзе скончыў Алма-Ацінскае музычнае вучылішча імя П. І. Чайкоўскага (аддзяленні народных інструментаў і гісторыка-тэарэтычнае).
У 1957 годзе скончыў Алма-Ацінскую кансерваторыю па класе кампазіцыі Я. Брусілоўскага, з 1960 года выкладаў у ёй, у 1969—1975 гадах — рэктар, з 1979 года — прафесар.
У 1957—1958 гадах займаўся на курсах павышэння кваліфікацыі пры у  і  ў Маскве.
З 1959 года — мастацкі кіраўнік.
З 1961 года — начальнік Галоўнага ўпраўлення па справах мастацтва.
З 1966 года — дырэктар Казахскага тэатра оперы і балета.
З 1968 года — старшыня Саюза кампазітараў Казахстана.
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Казахскай ССР з 7-11-га скліканняў, а таксама народным дэпутатам СССР (1989—1991). Быў кандыдатам у члены ЦК (з 1971).
Апошнія гады жыцця жыў і працаваў у Астане, куды прыехаў па запрашэнні Прэзідэнта РК Н. А. Назарбаева. Працуючы кансультантам Нацыянальнага опернага тэатра ім. К. Байсеітавай, аказваў падтрымку ў развіцці опернага мастацтва Астаны, выкладаў кампазіцыю студэнтам і аспірантам у Казахскай нацыянальнай акадэміі музыкі (з 2009 года — Казахскі нацыянальны ўніверсітэт мастацтваў) пад кіраўніцтвам. З 2003 года — прафесар універсітэта.
Еркегалі Рахмадзіеў памёр 9 красавіка 2013 года ў Алма-Аце. Пахаваны на.
Творчасць
Творчасць Рахмадыева адметная спалучэннем рыс еўрапейскага прафесійнага мастацтва і казахскай нацыянальнай культуры.
Сярод твораў: оперы, у т.л. «Алпамыс» (1973), «Песня пра цаліну» (1980), «Майра» (1985); творы для салістаў, хору і аркестра; канцэрты для скрыпкі з аркестрам (1986), для трубы (1984); камерна-інструментальныя творы; песні, музыка да драматычных спектакляў і кінафільмаў і інш.
Аўтар кнігі «Час і музыка» (1986).
Барскі раён
Барскі раён (Барський район) — былая адміністрацыйная адзінка на захадзе Вінніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Бар (Бар).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 52799 чалавек, плошча — 1100 км². Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 27 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу, 7 пасёлкаў сельскага тыпу і 85 вёсак.
Троіцкэ (Ракытнянскі раён)
Троіцкэ (Троїцьке) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Прэмія імя Л. Александроўскай
'''Прэмія імя Л. Александроўскай''' — тэатральная прэмія Беларусі. Заснавана ў 1992 годзе Міністэрствам культуры Беларусі і Беларускім саюзам тэатральных дзеячаў. Прысуджаецца раз у 2 гады артыстам і пастаноўшчыкам спектакляў музычных тэатраў за яркія творчыя дасягненні ў беларускім тэатральным мастацтве. Названа ў гонар беларускай опернай спявачкі Ларысы Александроўскай, Народнай артысткі БССР і СССР.
Шаркы (Ракытнянскі раён)
Шаркы (Шарки́) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Закон попыту і прапановы
Закон попыту і прапановы — аб'ектыўны эканамічны закон, які ўсталёўвае залежнасць аб'ёмаў попыту і прапановы тавараў на рынку ад іх коштаў. Пры іншых роўных умовах, чым кошт на тавар ніжэй, тым больш на яго плацежаздольны попыт (гатоўнасць купляць) і тым менш прапанова (гатоўнасць прадаваць). Звычайна кошт устанаўліваецца ў пункце раўнавагі паміж прапановай і попытам. Закон канчаткова сфармуляваны ў 1890 годзе Альфрэдам Маршалам.
NGC 1779
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Федэрыка Маркеці
Федэрыка Марке́ці (Federico Marchetti; нар., Басана-дэль-Грапа, Італія) — італьянскі футбаліст, брамнік мальтыйскага клуба «Хамрун Спартанс». Ігрок нацыянальнай зборнай Італіі (2009—2013).
Міхал Ян Зянковіч
Міхал Ян Зянковіч (1670, каля Дарагічына на Падляшшы — ) — рэлігійны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп-суфраган жамойцкі (ад 1718), пісар вялікі літоўскі (1724—1729), біскуп віленскі (ад 1730).
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Зянковічаў-Ператрускіх гербу «Сястрэнец».
Доўгі час быў пробашчам у Барысаве і Лідзе. Ад 1699 канонік віленскі, архідыякан жамойцкі. 27 красавіка 1718 зрабіўся біскупам-суфраганам жамойцкім, а ў 1724 — пісарам вялікім літоўскім. Ад 2 кастрычніка 1730 біскуп віленскі.
Падтрымліваў караля і вялікага князя Станіслава Ляшчынскага. У сувязі з перамогай Аўгуста Моцнага быў вымушаны з’ехаць у Прусію (1734), адкуль вярнуўся ў 1736.
Аднавіў Віленскую кафедру, фундаваў у месце касцёл Св. Іосіфа і Нікадзіма, шпіталь Св. Лазара. Дзеля павышэння ўзроўню навучання ў Віленскай духоўнай семінарыі запрасіў для яе кіравання ксяндзоў-камуністаў.
8 верасня 1750 быў каранатарам абраза Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў бернардзінскім касцёле Св. Міхала (Вільня).
Revision Control System
RCS (Revision Control System) з'яўляецца адной з самых першых (распрацавана ў 1985 годзе) сістэм кіравання версіямі. Для кожнага файла,зарэгістраванага ў сістэме, яна захоўвае поўную гісторыю зменаў, прычым для тэкставых файлаў выкарыстоўваецца эфектыўна алгарытм дэльта-кампрэсіі, калі захоўваецца толькі апошняя версія і ўсе межверсійныя змены. Сістэма дазваляе таксама захоўваць версіі бінарных файлаў, але без ужывання гэтага механізма, гэта значыць кожная версія бінарнага файла захоўваецца цалкам.
RCS распрацавана ў 1980-х гадах Уолтэрам Цішы з Універсітэта Перд'ю як вольная і больш развітая альтэрнатыва папулярнай тады Source Code Control System (SCCS). У цяперашні час, з'яўляецца часткай Праекта GNU, аднак усё яшчэ падтрымліваецца Універсітэтам Перд'ю.
RCS не мае сродкаў для калектыўнай працы над наборам файлаў — гэтыя сродкі з'явіліся ў сістэме-нашчадку — CVS, якая ўжывае фарматы і алгарытмы RCS для ўліку версій, але мае таксама інтэрфейсы для калектыўнай працы.
Адсутнасць калектыўнай працы на практыцы выглядае так, што толькі той карыстальнік, які зрабіў дзеянне «Lock» над файлам ці файламі, можа ажыццяўляць змены. Іншыя карыстальнікі запытаць гэтыя ж файлы на рэдагаванне не могуць, пакуль першы карыстальнік не скончыць з імі працу.
Некаторыя Wiki-рухавікі, напрыклад TWiki, ужываюць RCS для захоўвання старонак.
Пышчыкы (Сквырскі раён)
Пышчыкы (Пи́щики) — вёска ў Сквырскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фурсыўскай вясковай абшчыны.
Дзвінская вуліца (Наваполацк)
Дзвінская вуліца (, Двинская улица) — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Наваполацка.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада (1-ы мікрараён) і цягнецца з паўднёвага ўсходу на паўночны захад ад вуліцы Паркавай уздоўж Заходняй Дзвіны. Працягласць вуліцы складае 700 метраў, шырыня — па адной паласе руху ў кожны бок. Забудова вуліцы — пераважна індывідуальная сядзібнага тыпу. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае.
Try čarapachi
«Try čarapachi» (Тры чарапахі) — чацвёрты студыйны альбом беларускага рок-гурта «N.R.M.», запісаны ў 2000 годзе. У 2005 годзе быў перавыдадзены з рэмастэрынгам. Аднайменная песня з гэтага альбому набыла шырокую папулярнасць. У наступны альбом N.R.M. «Dom kultury» увайшла песня «Try čarapachi—2». Песня «Katuj-ratuj» ў 2009 годзе трапіла і на складанку Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New.
IC 4436
IC 4436 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баскскія землі
Баскскія землі (Euskal Herria, País Vasco, Pays Basque) — тэрыторыя традыцыйнага рассялення баскаў на стыку Францыі і Іспаніі, у заходніх Пірэнеях і на ўзбярэжжы Біскайскага заліва). Радзіма баскскай нацыі і баскскай мовы. Баскскія землі складаюцца з, перш за ўсё:
Іспанская Краіна Баскаў
Большасць баскскай нацыі пражывае ў межах Паўднёвай Краіны Баскаў. Іспанская, або Паўднёвая Краіна Баскаў складаецца з: Аўтаномная супольнасць Краіна Баскаў складаецца з вельмі старажытных і невялікіх па плошчы правінцый: Яшчэ ў жніўні 1992 г. баскская партыя Эры Батасуна (Herri Batasuna) і Саюз Наварскіх Народаў паднялі пытанне аб далучэнні Навары да аўтаномнай супольнасці Краіна Баскаў, але ідэя так і не была рэалізавана.
Французская краіна баскаў
Да Вялікай французскай рэвалюцыі Французская, або Паўночная Краіна Баскаў складалася з правінцый Лабурдан, Зуберу, а таксама Ніжняй Навары (былога Каралеўства Навара). Пасля рэвалюцыі падзел Францыі на правінцыі быў адменены. Станам на 2008 год Паўночная Краіна Баскаў з'яўляецца часткай дэпартамента Атлантычныя Пірэнеі, які ўваходзіць у рэгіён Аквітанія.
Гісторыя Баскскіх земляў
Паводле некаторых версій паходжання баскаў, яны з'яўляюцца адным з найменш асіміляваных і змяшаных з іншымі народаў, якія пражывалі на тэрыторыі Заходняй Еўропы з часоў палеаліту.
З I стагоддзя да н.э. да сярэдзіны V стагоддзя тэрыторыя, заселеная баскамі, намінальна была пад уладай Рымскай імперыі. З-за гарыстага характару мясцовасці рымлянам не ўдалося пракрасціся ва ўсе населеныя баскамі вобласці, што дазволіла Краіне баскаў захаваць сваю мову і нацыянальную самабытнасць.
У перыяд панавання вестготаў, а затым арабаў на Пірэнейскім паўвостраве, большая частка Баскскіх земляў заставалася незалежнай і стала апорай Рэканкісты. У XI—XV стст. Паўднёвая Краіна Баскаў была пад уладай Каралеўства Навары і Кастыліі.
Іспанская частка Краіны баскаў з пачатку XVI стагоддзя ўвайшла ў склад адзінай Іспанскай дзяржавы, часткова захоўваючы аўтаномію да 1876 года. Французская частка захоўвала некаторую аўтаномію да Вялікай французскай рэвалюцыі. У найноўшай гісторыі частка Краіны баскаў упершыню атрымала аўтаномію ў Іспаніі пасля перамогі Народнага фронту ў 1936 годзе, аднак была пазбаўлена самакіравання пасля падзення рэспублікі ў 1939 годзе.
У 1953 г. студэнты Універсітэта Більбаа (Біская, Іспанія) стварылі падпольную арганізацыю «Экін» (у перакладзе: «Трымацца!»), якая ставіла сваёй мэтай аб'яднанне ўсіх Баскскіх земляў) у адзіную суверэнную дзяржаву. Пад уплывам «Экіна», у Францыі ў 1963 годзе ўзнік баскскі нацыяналістычны рух «Эмбата» (Embata, забаронена ў 1974 годзе)…
У адпаведнасці з канстытуцыяй Іспаніі 1978 года частка Іспанскай краіны баскаў атрымала спачатку часовую, са студзеня 1980 года — пастаянную аўтаномію.
Сезон 2018 ФК Дынама-Брэст
У 2018 годзе футбольны клуб «Дынама-Брэст» прымаў удзел у чатырох афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
1 Футбаліст пакінуў «Дынама-Брэст» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
Пакінулі клуб
1 Раней — у «Смаргоні» ў арэндзе 2 У арэнду 3 Раней — у «Атлантасе» ў арэндзе 4 Раней — у «Хвалі» ў арэндзе 5 У арэнду, раней — у «Атлантасе» ў арэндзе
Прыйшлі ў клуб
1 З арэнды
Пакінулі клуб
1 Раней — у мінскім «Тарпеда» ў арэндзе 2 У арэнду
Чортаў камень Асташынскі
Чортаў камень Асташынскі — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння (з 1997). Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне в. Асташын Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.
Валун ружовага граніту рапаківі з уключэннем крышталёў палявога шпату (авоіды ад 1 да 3 см) і мускавіту. Даўжыня 3,6 м, шырыня 2,1 м, вышыня 0,9 м, у абводзе 9 м, аб’ём 3,6 м³, маса каля 10 т. Прынесены ледавіком 220—150 тыс. г. назад з Аландскіх астравоў Балтыйскага мора. Горная парода пры транспарціроўцы знаходзілася ў актыўнай зоне ледавіка, дзе набыла пляскатую, выцягнутую форму, падобную на цэглу. 3 валуном звязана шмат паданняў. У старажытнасці меў культавае значэнне.
Ганна Людвіка Радзівіл
Ганна Людвіка Радзівіл (у дзявоцтве Мыцельская;  — ) — прадстаўніца арыстакратыі Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
У першы раз пабралася шлюбам з Лявонам Міхалам Радзівілам, бацькам Мацея. Па смерці мужа, 2 студзеня 1754 года ў Львове выйшла замуж за Міхала Казіміра Радзівіла «Рыбаньку», з якім мела сына Гераніма Вінцэнта і 3 дачкі.
Бэзпэчна (Сквырскі раён)
Бэзпэчна (Безпе́чна) — вёска ў Сквырскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Хутка-смачна
Хутка-смачна, або Хутка, смачна, або Хутка-смачна, па-беларуску — першая беларуская сетка фаст-фуду ў Мінску.
Гісторыя
Нямецка-беларуская кампанія «Эбэрт-нарпіт» (ліквідавана ў жніўні 2006 г.) пачала ставіць кіёскі з надпісам «Хутка-смачна, па-беларуску» ў 1992 г. Кіёскі ўстанаўлівалі на людных скрыжаваннях і ля прыпынкаў транспарту: насупраць «Акадэмкнігі», на рагу вуліц Якуба Коласа і Сурганава, ля выхадаў са станцыі метро «Усход», «Магілёўская» і «Інстытут культуры», каля Палаца Спорту, каля магазіна «Акіян», на Нямізе і ў многіх іншых месцах. Сетка «Хутка-смачна» на дзесяць гадоў раней McDonald's адправілася ў рэгіёны і адкрыла кіёск у Віцебску.
Андрэй Волан
Андрэй Волан або Волян (Andreas Volanus, Andrius Volanas; ~ май, Польшча — , в. Біюцішкі, цяпер , Гродзенская вобласць) — вялікалітоўскі палітычны дзеяч, філосаф, ідэолаг рэфарматаў-евангелістаў, літаратар, сакратар Мікалая Радзівіла Рудога, каралёў Жыгімонта Аўгуста, Стэфана Баторыя, Жыгімонта Вазы.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду, сын Яна Волана і Соф'і з Квілецкіх. У 1544—1547 гадах вывучаў дыялектыку, рыторыку і ва ўніверсітэце Франкфурта-на-Одэры, дзе пазнаёміўся з ідэямі Рэфармацыі.
Хутка-смачна
Гісторыя
У 2001 годзе ў Мінску налічвалася 45 кіёскаў «Хутка-смачна», якія штодня прадавалі 40 тыс. хот-догаў, «Экспрэс-сэрвіс» не купляў прадукты, а меў уласную вытворчасць. Хот-догі ад «Экспрэс-сэрвісу» заставаліся самымі таннымі — 710-730 бел. рублёў. Гэтая кампанія вынайшла таксама гэткія стравы, як «хот-дог вясковы» з традыцыйнай беларускай кілбаскай (1270 бел.р.) ды «піца беларуская» (670 бел.р.). Але 15 студзеня 2002 году Менгарвыканкам прыняў пастанову «Пра ўладкаванне размяшчэння і функцыянавання раздробнага гандлю на тэрыторыі гораду Менску» ды прымусіў прыбраць 23 кіёскі. Кампаніі давялося звольніць 300 супрацоўнікаў, продажы ўпалі да 5 тыс. хот-догаў у дзень.
Андрэй Волан
Біяграфія
Каля 1550 года стаў сакратаром Мікалая Радзівіла «Рудога». Дзякуючы падтрымцы Радзівілаў у лістападзе 1550 пачаў навучанне ў Караляўцу. Найвялікшы ўплыў на Волана ў гэты перыяд меў рэктар Альберціны, зяць Філіпа Меланхтана. Вярнуўся з-за мяжы зацятым кальвіністам.
Хутка-смачна
Гісторыя
На пачатку 2006 года ў меню «Хутка-смачна» з'явіліся стравы з беларускімі назвамі, напрыклад, златка, луста і хадун, а таксама кілбаса «Вясковая» і «Гаспадар». Намеснік генеральнага дырэктара кампаніі «Экспрэс-сэрвіс 91» («Экспрэс-сэрвіс» быў перайменаваны ў «Экспрэс-сэрвіс 91» у кастрычніку 2001 года ), уладальніка сеткі крамаў «Сялянскія прысмакі» і бістро «Хутка-смачна» Канстанцін Туровіч наступным чынам тлумачыў назвы страў: «Луста — той самы бутэрброд, толькі ў нас гэта луста хлеба з салам ці паляндвіцай. Хадун, ці хот-дог, назвалі так, бо есці яго можна ідучы. З'еў — і хадзі цэлы дзень! Сялянскія прысмакі — кілбасы «Вясковая», «Гаспадар» — робяцца так, як яшчэ бабулі нашыя гатавалі. Усё робіцца з натуральных прадуктаў, без дамешкаў і штучных смакавых узмацняльнікаў. Златка — луста белай булкі з сырам і вяндлінай, палітая маянэзам ці кетчупам».
У 2010 годзе сетка пачала абнаўляць свае ўстановы: дзе-нідзе замест чырвона-белых кіёскаў паставілі жоўта-аранжавыя павільёнчыкі, у якія можна было ўвайсці і з'есці златку, запіваючы колай, за стойкай з відам на вуліцу.
Андрэй Волан
Біяграфія
Скончыўшы навучанне, Андрэй Волан пасяліўся ў Літве. Ад Мікалая Радзівіла «Рудога» атрымаў маёнтак Біюцішкі, а ад Жыгімонта Аўгуста — вёскі Чарэшчанету і Гербенету, таксама да смерці дзяржавіў староствы Рудомін і Немеж. У 1569 годзе атрымаў літоўскі індыгенат.
Хутка-смачна
Гісторыя
У снежні 2014-га па даручэнні старшыні Мінгарвыканкама Андрэя Шорца міліцыянеры правялі рэйд па кіёсках і выявілі, што тут па начах гандлююць алкаголем, у тым ліку прадаюць яго непаўналетнім. Начальнік ГУУС Андрэй Барсукоў прапанаваў забараніць прадаваць у «Хутка-смачна» алкаголь і піва нават днём. «Гэтыя кіёскі як бяльмо ў воку горада. Гэта вяртанне ў пачатак дзевяностых», - адзначыў ён. У сярэдзіне месяца забарона ўступіла ў сілу.
У студзені 2015-га Мінгандаль закрыў шэсць устаноў «Хутка-смачна» з-за парушэнняў: не выконваўся асартыментны пералік, парушаўся тэмпературны рэжым захоўвання паўфабрыкатаў, прадавалі прадукцыю са скончаным тэрмінам прыдатнасці; а падатковая знайшла парушэнні ў касавай дзейнасці. Тады ў сеціве іх заставалася 13. Зачыненыя кіёскі аднавілі працу ўжо ў пачатку лютага, але ўсё роўна іх паволі зачынялі.
Андрэй Волан
Біяграфія
Па заключэнні Люблінскай уніі шматразова быў абіраны паслом на сойм Рэчы Паспалітай ад Ашмянскага павета. За часам Стэфана Баторыя стаў «ганаровым» каралеўскім сакратаром, часта быў пасярэднікам паміж каралём і шляхецкімі соймікамі, выконваў важныя дыпламатычныя місіі ў Інфлянты, Аўстрыю, Маскоўскую дзяржаву. У 1595 быў у Маскве ў якасці пасла разам з Л. І. Сапегам.
Ад прыбыцця на Літву звязаўся з мясцовым кальвінскім зборам. З часам стаў лідарам віленскіх евангелікаў і «архміністрам» мясцовай грамады, «папам літоўскіх кальвіністаў». Удзельнічаў у некалькіх сінодах літоўскіх кальвіністаў (м. інш. у 1570, 1585, 1599), падчас якіх пераконваў у неабходнасці аб'яднання евангелікаў з лютэранамі альбо праваслаўнымі. У 1590 сінод надаў яму функцыю цэнзара кальвінісцкіх кніг.
Хутка-смачна
Гісторыя
Да лютага 2017–га у Мінску засталося толькі два кіёскі: на вуліцы Якуба Коласа і на Нямізе. Начальнік упраўлення гандлю і паслуг сталічнай мэрыі Ніна Емяльянава заявіла, што кіёскі «Хутка-смачна» састарэлі, што грамадскае харчаванне ў горадзе развіваецца і неабходнасць у гэтых кіёсках не такая вялікая.
Андрэй Волан
Біяграфія
Як соймавы пасол і пісьменнік, прымаў дзейны ўдзел ва ўнутраным палітычным жыцці ВКЛ. Барацьба паміж рэлігійнымі партыямі, якая пагражала небяспекай існаванню пратэстанцтву ў Рэчы Паспалітай, улучыла А. Волана ў палеміку з абаронцамі каталіцызму і розных пратэстанцкіх сектаў.
Быў знаёмы з асноўнымі прадстаўнікамі літоўскай Рэфармацыі: Янам Глябовічам, Сымонам Турноўскім, Янам Абрамовічам, Янам Ласіцкім, Станіславам Судроўскім, Андрэем Дудычам, Андрэем Храстоўскім.
Хутка-смачна
Гісторыя
У 2018 годзе на месцы былой міні-кавярні «Хутка-смачна» на скрыжаванні Якуба Коласа і Сурганава адкрылася шаўрмічная. Кампанія «Экспрэс-сэрвіс 91» здала памяшканне на Якуба Коласа ў арэнду. Вось што ён расказаў новы гаспадар Мухамед: «Шыльду мы пакуль пакінем. Цяпер заканчваем рамонт, і ў чацвер ці ў пятніцу адкрыемся. Будзем бясплатна частаваць шаурмой. Цяпер тут будуць прадаваць шаурму, фалафель, хот-догі, гарачыя напоі, сокі. Шаурма будзе каштаваць ад 4 да 9 рублёў. «Хутка-смачна» ў тым выглядзе была ўжо нерэнтабельная. У іх не было ідэі, а ў нас — ёсць».
У красавіку 2021 года ў СМІ з'явіліся фотаздымкі, як з вуліцы Няміга забралі апошні кіёск «Хутка-смачна».
Андрэй Волан
Творчасць
Быў аўтарам каля 50 твораў, напісаных пераважна лацінаю: палітыка-прававых трактатаў, прац па этыцы і багаслоўі, пасланняў, пропаведзяў. Частка яго лістоў і прамоваў засталася ў рукапісах.
Абароне пратэстантаў, у прыватнасці Мікалая Радзівіла Рудога, пры двары якога А. Волан жыў побач з некалькімі іншымі вядомымі прапаведнікамі кальвінізму, ад нападкаў Станіслава Аржахоўскага А. Волан прысвяціў твор «Rozmowa polaka z litwinem». Услед за тым ён выпусціў цэлы шэраг палемічных твораў, пераважна па багаслоўскіх пытаннях, і ўдзельнічаў у шматлікіх дыспутах, м. і. з П. Скаргам,, Ф. Соцынам. Ва ўласных працах сцвярджаў пра прысутнасць Хрыста ў Еўхарыстыі, папскі прымат, біблійную, боскую сутнасць Хрыста, культ святых і абразоў і пра законнасць цэлібату.
Працы А. Волана друкаваліся ў Вільні, Кракаве, Данцыгу; накіраваныя супраць каталіцызму, асабліва супраць езуітаў (напр. гл.: «Anabaptismus sive speculum fidei et pietatis Anabaptistorum», Вільня, 1586), творы перакладаліся гугенотамі ў Францыі, кальвіністамі ў Германіі і ўключаліся Ватыканам у Індэкс забароненых кніг. А. Волян саўмесна з С. Будным быў ініцыятарам выдання ў Лоску сачынення А. Маджэўскага Фрыча «Аб выпраўленні Рэчы Паспалітай» (1577).
Напісаў ухавальную прамову на смерць Мікалая Радзівіла Рудога (1588), лісты кіеўскаму біскупу Мікалаю Пацу (1565), магістрату Рыгі (1599). Частка яго лістоў і прамоў засталася ў рукапісах.
У сваіх творах часам кранаўся палітычных і сацыяльных тэм, трымаючыся і тут рэфарматарскага пункту гледжання, уласцівага большасці польскіх пратэстантаў таго часу. Адзін з галоўных твораў А. Волана «De politica hominum societate» («Аб палітычнай і грамадзянскай свабодзе», 1572), у якім разглядаюцца пытанні роўнасці ўсіх саслоўяў, свабоды і справядлівасці. На аснове прац Арыстоцеля, Платона, Цыцэрона сцвярджаў, што «свабода найбольш пасуе да чалавечай натуры».
Выступаў за роўнасць усіх саслоўяў.
Памяць
Імя А. Волана нададзена вуліцы ў Старым горадзе Вільнюса.
Сцяпан Казіміравіч Майхровіч
Сцяпа́н Казіміравіч Майхро́віч (, паселішча Старэва, Слуцкі раён —, Мінск) — беларускі крытык, літаратуразнавец. Кандыдат філалагічных навук (1959).
Біяграфія
Нарадзіўся ў польскай сям’і. У дваццацігадовым узросце ўступіў у ВКП(б). З 1 кастрычніка 1940 года галоўны рэдактар польскамоўнай газеты «Сцяг свабоды» («Sztandar Wolności»), які выходзіў у Мінску.
У 1941 годзе скончыў Мінскі педінстытут. У 1941—1943 гадах працаваў у Маскве галоўным рэдактарам Цэнтральнага беларускага вяшчання.
У 1959—1970 гадах працаваў старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1947 года.
Аўтар кніжак пра Францыска Скарыну, Янку Лучыну. Даследаваў фалькларыстыку, апублікаваў кнігу нарысаў па гісторыі беларускай дакастрычніцкай літаратуры, даследаванні «„Слова пра паход Ігаравы“ і беларуская літаратура», «Гісторыю старажытнай беларускай літаратуры» і інш.
Студзянка
Студзянка, Студзёнка, Пудрычыца — рака ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Мухавец. Даўжыня 7,2 км. Пачынаецца за 1,5 км на захад ад вёскі Боркі, вусце за 2 км на ўсход ад вёскі Лушчыкі, каля моста па аўтадарозе Бяроза — Кобрын. Рэчышча каналізаванае.
NGC 1780
NGC 1780 (іншыя абазначэнні — ESO 553-1, ESO 552-71, MCG −3-13-70, PGC 16743) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бэзуглякы
Бэзуглякы (Безугляки́) — вёска ў Сквырскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фурсыўскай вясковай абшчыны.
Бэршадскі раён
Бэршадскі раён (Бершадський район) — былая адміністрацыйная адзінка на паўднёвым усходзе Вінніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Бэршадзь (Бершадь).
Утвораны ў 1920 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 60295 чалавек, плошча — 1285,8 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 28 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 4 пасёлкі сельскага тыпу і 40 сёлаў.
Вуліца 1-я Лінія (Наваполацк)
Вуліца 1-я Лінія (, Улица 1-я линия) — невялікая вуліца ў паўночна-заходняй частцы Наваполацка.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада (1-ы мікрараён) і цягнецца з паўднёвага захаду на паўночны ўсход ад вуліцы Дзяржынскага ўглыб мікрараёна. Працягласць вуліцы складае 140 метраў. Гістарычна гэта адна з першых вуліц горада, якая ўзнікла яшчэ ў канцы 1950-х - пачатку 1960-х гадоў.
Марціньш Стакіс
Марціньш Стакіс Mārtiņš Staķis; нар. , Тукумс) — латвійскі палітык і прадпрымальнік, мэр Рыгі (з 2020).
Андрыіўка (Сквырскі раён)
Андрыіўка (Андрі́ївка) — вёска ў Сквырскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Марціньш Стакіс
Біяграфія
Нарадзіўся 4 ліпеня 1979 года ў Тукумсе ў сям’і музыкаў і настаўнікаў спеваў Юрыса і Дагніі Стакісаў. Ранняе дзяцінства правёў у Даўгаўпілсе, дзе яго бацькі вучыліся на музычна-педагагічным факультэце Даўгаўпілскага педінстытута. У 1984 годзе сям’я пераехала ў мястэчка Тумэ ў наваколлі Тукумса. Пачаў вучыцца ў вясковай школе, потым перавёўся ў Тукумскую сярэднюю школу № 1, якую скончыў у 1997 годзе.
Паступіў на эканамічны факультэт Латвійскага ўніверсітэта і адначасова пачаў працаваць у фірме аптовага гандлю алкагольнымі напоямі Mono. Потым перайшоў у гандлёвую сетку перыёдыкі Narvesen, якая тады стваралася.
З 6 лістапада 2018 года па 5 чэрвеня 2020 года з’яўляўся дэпутатам Сейма Латвіі.
У кастрычніку 2020 года абраны мэрам Рыгі.
24 мая 2021 года разам з Міністрам замежных спраў Латвіі Эдгарсам Рынкевічсам замяніў чырвона-зялёны сцяг на бела-чырвона-белы з Пагоняй у цэнтры Рыгі на месцы, дзе былі ўсталяваны сцягі краін-удзельніц чэмпіянату свету па хакеі. «Сярод сцягоў чэмпіянату па хакеі мы падымаем сцяг Свабоднай Беларусі! Гэты сцяг мне даверылі палітычныя ўцекачы з Беларусі. Сцяг, які сімвалізуе рэжым, які ажыццяўляе дзяржаўны тэрарызм, недарэчны ў гарадскім асяроддзі Рыгі — таму мы яго знялі!» — напісаў ён ў сябе ў Twitter.
Цэнзар
Цэнзар (ад censor, ад censere — ацэньваць):
Сінтра
Сі́нтра (Sintra; []) — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта ў складзе акругі Лісабон. Колькасць насельніцтва — 27 тыс. жыхароў (горад), 363,7 тыс. жыхароў (муніцыпалітэт). Горад уваходзіць у Лісабонскі рэгіён, у субрэгіён Вялікі Лісабон. Уваходзіць у агламерацыю Вялікі Лісабон. Па старым адміністрацыйным падзеле ўваходзіў у правінцыю Эштрэмадура.
Размяшчэнне
Горад размешчаны за 23 км паўночны захад ад горада Лісабона. За 18 км ад горада знаходзіцца мыс Рока — самы заходні пункт Еўраазіяцкага кантынента.
Муніцыпалітэт мяжуе:
Славутасці
Сінтра і наваколлі з'яўляюцца аб'ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА з-за шматлікіх славутасцяў, якія знаходзяцца на тэрыторыі раёна.
У самым горадзе размешчаны Нацыянальны палац Сінтры, а ў прылеглай горна-лесапаркавай зоне (Serra de Sintra) — палац Пена і паўразбураны Замак маўраў.
Непадалёк ад горада размешчаны вытанчаны Палац Мансерат і Кляштар капуцынаў.
Стары маўрытанскі горад з крэпасцю, якую ўзяў кароль Афонсу I у 1147 г., ужо ў Сярэднявеччы служыў летняй рэзідэнцыяй партугальскіх каралёў. У Сінтры знаходзіцца знакамітае памесце Кінта да Рэгалейра, на тэрыторыі якога знаходзіцца Палац Рэгалейра і прыгожы парк, які таксама ўвайшоў у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Ад Сінтры да мора пракладзена трамвайная лінія, якая адначасова з'яўляецца «жывым» музеем, бо на ёй ходзяць старадаўнія трамваі, пабудаваныя больш ста гадоў назад.
Скаварада
Скаварада
(239) Адрастэя
(239) Адрастэя  — тыповы астэроід галоўнага пояса, які быў выяўлены 18 жніўня 1884 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у Венскай абсерваторыі. Названы ў гонар Адрастэі, німфы ў старажытнагрэчаскай міфалогіі, якая выхавала Зеўса на Крыце і з’яўлялася яго карміцелькай, ці дачкі Зеўса, багіні вечнай справядлівасці. Назва была прапанавана спадарыняй Бертай Шнайдэр. Астэроід не варта блытаць з аднайменным спадарожнікам Юпітэра.
IC 4437
IC 4437 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Беніца)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы — каталіцкі храм у в. Беніца (Маладзечанскі раён). Помнік архітэктуры позняга барока.
Гісторыя
У 1701 г. кашталян троцкі Міхал Казімір Коцел выдаў фундуш на будаўніцтва касцёла ў сваім маёнтку. Пабудаваны касцёл быў перададзены бернардзінцам, якія пазней па фундушу таго ж Коцела пабудавалі побач кляштар. У 1704 г. узведзеныя будынкі былі асвячоны. У канцы XVIII ст. касцёл стаў парафіяльны. Вядома, што пры кляштары знаходзілася школа.
У 1851 г. кляштар скасаваны, у 1866 г. касцёл перароблены пад царкву, а жылы корпус пасля 1863 г. зруйнаваны. У канцы ХІХ ст. руіны кляштара былі разабраны тагачасным уладальнікам мястэчка К. Швыкоўскім. У 1919 г. касцёл вернуты каталікам, у 1948 г. закрыты. Цяпер знаходзіцца ў стане рэстаўрацыі.
Экстэр'ер
Касцёл уяўляе сабой двухвежавы крыжападобны ў плане будынак, з пяціграннай апсідай і кароткімі крыламі трансепта. Над сяродкрыжжам купал на васьмігранным светлавым барабане, увянчаны гранёнай шатровай вежай. Галоўны заходні фасад фланкіраваны трох'яруснымі квадратнымі ў плане вежамі. Ніжнія ярусы вежаў размешчаны на ўзроўні сцен касцёла і аб'яднаны з імі агульным прафіляваным карнізам. Верхнія ярусы злучаны крывалінейным франтонам.
Інтэр'ер
Унутраная прастора касцёла перакрыта цыліндрычнымі скляпеннямі на падпружных арках. Алтар, крылы трансепта і бабінец адкрываюцца ў цэнтральную залу арачнымі праёмамі. Над уваходам — хоры на дзвюх калонах. Часткова захаваліся тры стукавыя надмагіллі роду Коцелаў. У сутарэннях касцёла былі сямейныя склепы Коцелаў і Швыкоўскіх.
Агароджа
Па восі касцёла размешчана брама, якая ўваходзіла ў мураваную агароджу (часткова захавалася з заходняга боку.). Уяўляе сабой кампазіцыю з чатырох слупоў з закругленымі вугламі. Сярэднія слупы звязаны крывалінейным франтонам, ствараюць цэнтральны праезд. Бакавыя часткі брамы глухія, крапаваны плоскімі арачнымі нішамі крывалінейнага абрысу.
Стэфана Стурара
Стэфана Стура́ра (Stefano Sturaro; нар., Сан-Рэма, Лігурыя, Італія) — італьянскі футбаліст, паўабаронца.
Антоніў (Сквырскі раён)
Антоніў (Анто́нів) — вёска ў Сквырскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Чатыры чвэрці
«Чатыры чвэрці» — недзяржаўнае ўніверсальнае выдавецтва, якое ажыццяўляе выпуск літаратуры шырокага спектра розных напрамкаў і жанраў: мастацкая і дакументальная літаратура, унікальныя музычныя выданні, кнігі па гісторыі, мемуары, альбомы па мастацтве.
Гісторыя
Выдавецтва створана ў 1993 годзе. На беларускім кніжным рынку выдавецтва «Чатыры чвэрці» выдвецтва добра сабе зарэкамендавала, як папулярызатар нацыянальнай культуры, мастацтва, беларускай літаратуры, навукі і адукацыі, творчасці беларускіх пісьменнікаў. За гады дзейнасці ў выдавецтве выйшла каля 1000 найменаванняў кніг агульным тыражом каля 500 тысяч экзэмпляраў. Шмат з кніг выдавецтва сталі знакавымі ў нацыянальным кнігавыданні, унеслі ўклад у адраджэнне духоўнай беларускай культуры. Іх мастацка-графічная якасць неаднаразова былм ўганараваны вышэйшымі ўзнагародамі нацыянальнага конкурсу «Мастацтва кнігі».
Выдавецтва «Чатыры чвэрці» стала першым у Рэспубліцы Беларусь, каму было прысуджана званне лаўрэата ў намінацыі «За духоўнае адраджэнне».
Выдавецтва супрацоўнічае з Беларускім інстытутам праблем культуры, Міністэрствам адукацыі і навукі РБ, Міністэрствам спорту і турызму РБ, Міністэрствам культуры РБ, рознымі арганізацыямі і прадпрыемствамі Рэспублікі Беларусь, Камісіяй па справах ЮНЕСКА РБ.
Напрамак дзейнасці
Выдавецтва выпускае разнастайныя кшталты выданняў: літаратурна-мастацкі, духоўна-асветніцкія, навукова-папулярны, навуковы, навучальны, вытворча-практычныя, даведачныя, рэкламныя, масава-палітычныя выданні, выданні для вольнага часу. Выдавецтва «Чатыры чвэрці» з’яўляецца адзінай ў Беларусі выдавецкай структурай, якая падтрымлівае развіццё нацыянальнай музычнай культуры. Таксама калектыў ажыццяўляе працу, накіраваную на папулярызацыю мастацтва, беларускай літаратуры, творчасці беларускіх аўтараў і дзеячаў культуры. У творчых праектах выдавецтва аб’ядноўвае сілы літаратараў і мастакоў: ажыццяўляюцца шматлікія прэзентацыі, праводзяцца мастацкія выставы ў бібліятэках, школах, музеях, выставачных залах, дамах культуры Мінска і іншых рэгіёнаў. Выдавецтва выдае кнігі як пад замову за грошы аўтара, гэтак і з поўным або частковым фінансаваннем выдавецтвам.
Посуд
Посуд — агульная назва прадметаў побыту, прызначаных для гатавання, падачы, ужывання і захоўвання ежы.
Народны дэпутат Украіны
Народны дэпутат Украіны — асоба, абраная ў склад Вярхоўнай Рады Украіны на дэпутацкі мандат.
Асноўныя палажэнні аб парадку выбараў, правах і абавязках дэпутатаў вызначаюць артыкулы 76-81 Канстытуцыі Украіны.
Званне народнага дэпутата з указаннем парадкавага нумара склікання Вярхоўнай Рады Украіны захоўваецца за ім пажыццёва, за выключэннем датэрміновага спынення яго паўнамоцтваў.
Лаўрэнційская мова
Лаўрэнці́йская мова — умоўная назва адной або некалькіх іракезскіх моў, распаўсюджаных уздоўж ракі Святога Лаўрэнція да пачатку XVII ст. З лаўрэнційскай мовы паходзіць назва краіны Канада.
Гісторыя
Лаўрэнціўскую мову атаесамляюць з іракезамоўнымі плямёнамі, якія насялялі рэчышча рака Святога Лаўрэнція ад возера Антарыа да сучаснага Квебека паміж 1200 г. і 1600 г. Экспедыцыя Жака Карцье зафіксавала ў 1535 - 1536 гг. болей за 12 паселішчаў лаўрэнційцаў, але да з'яўлення экспедыцыі Самюэля дэ Шамплейна ў 1608 г. яны зніклі. Высоўваюцца версіі, што лаўрэнційцы загінулі ад эпідэміі, занесенай еўрапейцамі, былі пераможаны іракезамі або мігрыравалі ў раён Вялікіх азёр. Існаванне асобных лаўрэнційскіх культур падцвярджаецца археалагічнымі раскопкамі.
Першы слоўнік лаўрэнційскай мовы быў складзены Жакам Карцье і ўключаны ў яго публікацыю 1545 г. Другі, таксама складзены Ж. Карцье, апублікаваны значна пазней. У нашы дні большасць даследчыкаў мяркуе, што гэта былі запісы слоў не з адной мовы, а некалькіх. Яны дэманструюць блізкасць да іншых паўночных іракезскіх моў.
NGC 1781
NGC 1781 (іншыя абазначэнні — NGC 1794, ESO 553-7, MCG -3-14-2, IRAS05057-1815, PGC 16788) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 1781, NGC 1794.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рыбнік
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Рыбнік — Мінск 726 км, да Варшавы — 290 км.
Насельніцтва — 140 030 жыхароў (2014 год).
IC 4438
IC 4438 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Праўша
Праўша, праварукі — чалавек, які найбольш лоўка выкарыстоўвае правую руку ў параўнанні з левай: ён будзе пісаць правай рукой, а таксама выкарыстоўваць дадзеную руку для асабістых патрэб, кулінарыі і гэтак далей. Згодна з рознымі даследаваннямі ад 85 % да 90 % насельніцтва з’яўляюцца праўшамі, у той час як астатнія — ляўшамі. Вельмі нязначны працэнт насельніцтва можа выкарыстоўваць абедве рукі; чалавек з такой здольнасцю з’яўляецца амбідэкстрам.
Чаму праўшы складаюць большасць?
Не існуе агульнапрызнанай тэорыі, якая тлумачыць, чаму праварукасць з’яўляецца больш распаўсюджанай. Нейралагічна, маторнымі навыкамі правага боку цела кіруе левае паўшар’е мозга, такім чынам даследчыкі мяркуюць, што тлумачэнне можа быць знойдзена ў адрозненнях паміж двумя паўшар’ямі мозга. Напрыклад, нядаўнія даследаванні высвятлілі, што праўшы, выкарыстоўваюць правы бок мозга, каб сканцэтравацца на ўсм вобразе, а левы — каб сканцэнтравацца на дэталях у межах вобраза. Гэта назіраемае адрозненне, які і шмат якія іншыя, з’яўляюцца адзнакай праварукасці, але ясна не тлумачаць прычыну яе ўзнікнення.
Вядучая нага
Быць «праўшой» не заўсёды значыць, што вядучая нага знаходзіцца таксама на правым баку. Напрыклад, гуляючы ў футбол, шмат хто з людзей аддаюць перавагу выкарыстанню левай нагі замест правай нягледзячы на тое, што яны з’яўляюцца праварукімі.
Армерыя падоўжаная
Армерыя падоўжаная (Armeria maritima) — від кветкавых роду сямейства.
Назвы
Этымалогія навуковай назвы: maritima — «марскі».
Народныя назвы: барадульнік, жудрэц.
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: Еўропа (Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Украіна, Аўстрыя, Бельгія, Чэхія, Германія, Венгрыя, Польшча, Славакія, Швейцарыя, Данія, Фарэрскія астравы, Фінляндыя, Ісландыя, Ірландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Чарнагорыя, Румынія, Сербія, Францыя, Партугалія, Іспанія); Азія (Манголія, Расія, Турцыя); Паўночная Амерыка (Грэнландыя, Канада, ЗША); Паўднёвая Амерыка (Аргенціна, Чылі). Засяляе пясчаныя прыморскія лугі, берагавыя лугі і камяністыя насыпы.