cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гамафобія
Англія
У Англіі праводзіцца бескампрамісная барацьба з гамафобіяй. Так, напрыклад, 72-гадовы член гарадскога савета горада Борнмут, у адказ на ліст з пытаннем аб тым, калі шмат бюракратычных перашкод прыйшлося б пераадолець Ною ў наш час, адказаў, што Ною давялося б яшчэ тлумачыць, чаму на яго каўчэгу няма гомасексуальных жывёл. Гэты жарт была палічана абразай гей-супольнасці Борнмута, і палітык пазбавіўся сваёй пасады. Урад Вялікабрытаніі таксама плануе ўрэзаць фінансавую дапамогу краінам, якія стыгматызіруюць сваіх ЛГБТ-грамадзян.
IC 1741
IC 1741 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Медаль «За адвагу» (СССР)
Меда́ль «За адва́гу» — дзяржаўная ўзнагарода СССР для ўзнагароджання за асабістую мужнасць і адвагу, праяўленыя пры абароне Айчыны і выкананні воінскага абавязку.
Гісторыя
Медаль «За адвагу» была заснавана Указам Прэзідыума ВС СССР ад 17.10.1938 аб заснаванні медаля «За адвагу». У Палажэнні аб медалі гаворыцца: ''«Медаль „За адвагу“ заснаваны для ўзнагароджання за асабістую мужнасць і адвагу, праяўленыя пры абароне сацыялістычнай Айчыны і выкананні воінскага абавязку. Медалём „За адвагу“ ўзнагароджваюцца ваеннаслужачыя Чырвонай Арміі, Ваенна-Марскога Флоту, пагранічных і ўнутраных войскаў і іншыя грамадзяне СССР»''. «За адвагу» — вышэйшы медаль ва ўзнагароднай сістэме СССР.
Сярод першых узнагароджаных гэтым медалём былі пагранічнікі Н. Гуляеў і. Ф. Грыгор'еў, якія затрымалі групу дыверсантаў ля возера Хасан. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны за мужнасць і адвагу пры абароне дзяржаўных межаў СССР і ў савецка-фінскай вайне медалём былы ўзнагароджаны каля 26 тысяч ваенаслужачых. У час Вялікай Айчыннай вайны за перыяд з 1941 па 1945 год было ажыццяўлена больш за 4 млн узнагароджанняў.
У ходзе Вялікай Айчыннай вайны некаторыя чырвонаармейцы былі ўдастоены чатырох, пяці і нават шасці (С. В. Грэцоў) медалёў «За адвагу». Адначасова быў заснаваны медаль «За баявыя заслугі», якая таксама ўручалася ваенаслужачым і грамадзянскім асобам, якія «ў барацьбе з ворагамі Савецкай дзяржавы сваімі ўмелымі, ініцыятыўнымі і смелымі дзеяннямі, спалучанымі з рызыкай для іх жыцця, садзейнічалі поспеху баявых дзеянняў на фронце». Фактычна гэта былі першыя савецкія медалі, не лічачы заснаваны некалькі раней юбілейны медаль да 20-годдзя Рабоча-Сялянскай Чырвонай Арміі.
Медаль «За адвагу» з моманту свайго з'яўлення стаў асабліва паважаным сярод франтавікоў, паколькі ім узнагароджвалі выключна за асабістую адвагу, праяўленую ў баі. Гэта галоўнае адрозненне медаля «За адвагу» ад некаторых іншых медалёў і ордэнаў, якія нярэдка ўручаліся «за ўдзел». У асноўным медалём «За адвагу» ўзнагароджвалі радавы і сяржантскі састаў, але таксама ён уручаўся і афіцэрам (пераважна малодшага звяна).
Усяго медалём «За адвагу» было ўдастоена каля 4,6 млн чалавек.
Апісанне
У адпаведнасці з Пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 7 ліпеня 1941 г. медаль «За адвагу» пасля смерці ўзнагароджанага вяртаўся ў Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР. Пасведчанне да медалі магло быць пакінута ў сям'і ўзнагароджанага (пастанова Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 13 ліпеня 1943 года).
Варыянты выканання
Медаль вырабляецца з срэбра 925 пробы. Агульная вага срэбра ў медаля (на 18 верасня 1975 года) — 25,802±1,3 г. Агульная вага медаля без калодкі — 27,930±1,52 г.
Існуе дзве асноўных разнавіднасці медаля СССР «За адвагу»:
Кавалеры медалёў «За адвагу»
Вядомы ўнікальны выпадак узнагароджання шасцю медалямі «За адвагу»: У гады Вялікай Айчыннай вайны (1941—1945) пяццю медалямі «За адвагу» былі ўзнагароджаны:
Пасля распаду СССР
На дызайне дадзенага медаля заснаваныя наступныя ўзнагароды постсавецкіх дзяржаў:
Помнік купцу (Полацк)
Помнік купцу — помнік у Полацку. Знаходзіцца на плошчы, перад Домам гандлю, на скрыжаванні вуліц Францыска Скарыны і Гогаля, дзе размяшчаюцца адразу тры рынкі і іншыя буйныя гандлёвыя кропкі. Скульптар помніка Аляксандр Прохараў.
Гісторыя
Скульптура купца з'явілася ў Полацку ў 2008 годзе, напярэдадні прафесійнага свята работнікаў гандлю. Ініцыятарамі і спонсарамі яе ўстаноўкі былі полацкія прадпрымальнікі.
Сярод іх ужо існуюць легенды. Паводле адной з іх лічыцца, што калі пацерці залатую манетку, якую трымае ў руцэ купец, то можна чакаць фінансавага даходу. І гэта далёка не адзінае павер'е.
Апісанне помніка
Купец вельмі каларытны – адзеты ў каптан, упрыгожаную беларускім арнаментам вопратку, боты. У яго туга набіта грашыма торба. Купец трымае ў руцэ манету.
Мікалай Іванавіч Пуцілаў
Мікалай Іванавіч Пуцілаў (Никола́й Ива́нович Пути́лов; 1820, Наўгародская губерня — 18 (30) красавіка 1880, ) — рускі матэматык, інжынер, прадпрымальнік, заснавальнік Таварыства Пуцілаўскіх заводаў у Санкт-Пецярбургу. Сапраўдны стацкі саветнік. Паводле ацэнак сучаснікаў — знакаміты металург, імя якога стаіць у адным шэрагу з уладальнікамі найбуйнейшых сусветных металургічных прадпрыемства.
Усвяцце
Усвяцце (Усвятье) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усвяцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Аскеркі (Барысаўскі раён)
Аске́ркі (, Аскерки) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.
Хог (востраў, Гаяна)
Хог (Hogg) — найбуйнейшы востраў Гаяны. Знаходзіцца ў вусці ракі Эсекіба. Плошча — каля 60 км². Насельніцтва (2007 г.) — 529 чал.
Востраў Хог даволі нізкі, складзены рачнымі наносамі. Бераг часткова ўмацаваны пясчанымі дамбамі. Даўжыня — 21,8 км, найбольшая шырыня — 4,8 км. Месціцца ў 38,5 км на захад ад Джорджтаўна, сталіцы Гаяны.
Дзякуючы ўрадлівым глеістым глебам, востраў Хог выкарыстоўваецца для земляробства як мясцовым насельніцтвам, так і жыхарамі суседняга шчыльна населенага вострава Легуан.
Лаўрэнаўка
Лаўрэ́наўка (, Лавреновка) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Аболецкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Алёнавіцкага сельсавета.
Фрысландыя (гістарычная вобласць)
Фрызія (Фрысландыя) (Fryslân; Freesland; ; Frisland) — гістарычная вобласць на ўзбярэжжы Паўночнага мора, якая займае яго ўчастак ад нідэрландскага возера Эйселмер прыкладна да ўзбярэжжа Даніі. Месца пражывання фрызаў.
Цяпер тэрыторыя Фрызіі (Фрысландыі) падзелена на тры часткі:
Гісторыя
Фрызы вядомыя з часоў рымскіх паходаў супраць германцаў. У Сярэднявеччы мелі ўласную дзяржаву. Паводка ў дзень Святой Люсіі, якая адбылася 14 снежня 1287 года, пазбавіла краіну значнай часткі тэрыторыі.
Лютавіска (гміна)
Лютаві́ска (Lutowiska) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бяшчадскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лютавісцы. Плошча гміны складае 475,85 км². Станам на 2011 год у гміне Лютавіска пражывалі 2120 чалавек, шчыльнасць — 4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 29 населеных пунктаў.
Анатоль Рыгоравіч Шэлег
Анатоль Рыгоравіч Шэлег (,  — ) — беларускі. Народны артыст Беларускай ССР (1952).
Біяграфія
Акцёр Беларускага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Якуба Коласа з 1931 года. Сыграў больш за 200 роляў, пераважна сацыяльных герояў, стварыў шэраг вобразаў сучаснікаў. Яго сцэнічныя вобразы адрозніваліся ўнутранай сілай, цэласцю, выразнасцю вонкавага малюнка.
Член ВКП(б) з 1943 года, на працягу 20 гадоў ён быў сакратаром партарганізацыі тэатра, абіраўся дэлегатам XXVII і XXVIII з’ездаў Кампартыі Беларусі, членам Віцебскага абкама КПБ, дэпутатам абласнога Савета дэпутатаў працоўных.
Людвіг Мартынавіч Пуусеп
Людвіг Мартынавіч Пуусеп (Пусеп) (Ludvig Puusepp; 21 лістапада (3 снежня) 1875,  —, ) — расійскі і эстонскі ўрач і навуковец, заснавальнік нейрахірургіі ў Расіі і Эстоніі, першы прафесійны нейрахірург у свеце, першы загадчык кафедры нейрахірургіі ў Расійскай імперыі і ў свеце.
Слойкава (Дарагабужскі раён, вёска)
Слойкава (Слойково) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Усвяцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Андрэй Леанідавіч Гусін
Андрэй Гусін (Андрій Гусін;,  — , ) — былы украінскі футбаліст, які выступаў за зборную Украіны па футболе (1993—2006).
Сыма Гуан
Сыма Гуан (1019—1086) — кітайскі гісторык, філосаф, дзяржаўны дзеяч.
Палітычная дзейнасць
Сыма Гуан быў ідэйным правадыром так званай «старой партыі» (цзю дан) — групоўкі, што процідзейнічала рэформам Ван Аньшы.
Сыма Гуан рэфармаваў зямельныя адносіны ў Кітаі. Ён здолеў пераадолець аграрны крызіс, які доўжыўся з VIII стагоддзя, шляхам здачы ў арэнду імператарскіх зямельных уладанняў і падзелу буйных нерэнтабельных прыватных гаспадарак. З гэтага часу Кітай стаў краінай дробных арандатараў.
Філасофія
Галоўны стваральнік неаканфуцыянства Чжу Сі прылічаў Сыма Гуана да самых выдатных мысліцеляў эпохі Паўночнай Сун (960—1127) — «шасці настаўнікаў» — нароўні з Шао Юнам, Чжоў Дуньі, Чэн І, Чэн Хао і Чжан Цзаем.
Джгіры
Джгіры, таксама Яршы (Gymnocephalus, Acerina) — род рыб сямейства акунёвыя.
IC 1742
IC 1742 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Меўлют Чавушаглу
Меўлю́т Чавушаглу́ (Mevlüt Çavuşoğlu; нар., Аланья, Турцыя) — турэцкі палітычны дзеяч, кіраўнік Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы (2010—2012), міністр замежных спраў Турцыі (2014—2012—2012—05).
Біяграфія
Нарадзіўся 5 лютага 1968 года. У 1988 годзе скончыў факультэт палітычных навук Анкарскага ўніверсітэта са ступенню бакалаўра па спецыяльнасці «міжнародныя адносіны». У 1991 годзе атрымаў ступень магістра эканомікі Універсітэта Лонг-Айленд (ЗША). Займаўся навуковай дзейнасцю ў Бількенцкім універсітэце (Турцыя). Абараніў кандыдацкую дысертацыю ў Лонданскай школе эканомікі.
Нацыянальны дызайн-цэнтр
Нацыянальны дызайн-цэнтр — колішні навукова-даследчы інстытут у Мінску. Размяшчаўся ў будынку па вуліцы Жданава (Жылуновіча), 15
Меўлют Чавушаглу
Біяграфія
Валодае англійскай, нямецкай і японскай мовамі.
Нацыянальны дызайн-цэнтр
Гісторыя
Заснаваны ў 1966 г. як Беларускі філіял  Дзяржаўнага камітэта СССР па навуцы і тэхніцы на базе аддзела перспектыўнага праектавання прамысловых узораў Дзяржаўнага камітэта стандартаў пры СМ СССР з мэтай дасягнення высокай якасці прамысловай прадукцыі, павышэння яе канкурэнтаздольнасці. У 1992 годзе ператвораны ў Беларускі інстытут дызайну, у 1997 г. — у дзяржаўнае прадпрыемства «Нацыянальны дызайн-цэнтр», з 2000 года ўнітарнае прадпрыемства.
Меўлют Чавушаглу
Палітычная кар’ера
З 1995 года працаваў у Дэпартаменце міжнародных адносін Міністэрства па ахове навакольнага асяроддзя Турцыі. Затым займаўся бізнесам.
Нацыянальны дызайн-цэнтр
Гісторыя
Ліквідаваны 4 снежня 2008 года.
Кірункі даследаванняў
Асноўныя кірунку даследаванняў: эрганамічныя даследаванні і мастацкае канструяванне ў вобласці трактарнага і сельскагаспадарчага машынабудавання, станкабудавання, прыборабудавання, вытворчасці вырабаў культурна-бытавога прызначэння прамысловай графікі, абсталявання грамадскіх і адмістрацыйных будынкаў, эстэтычнай арганізацыі вытворчага асяроддзя прадпрыемстваў энергасістэмы, правядзенне ацэнкі эстэтычнага ўзроўню новых відаў тавараў культурна-бытавога прызначэння і гаспадарчага ўжытку.
Меўлют Чавушаглу
Палітычная кар’ера
У 2001 годзе стаў адным з заснавальнікаў Партыі справядлівасці і развіцця Турцыі, да 2009 года быў віцэ-старшынёй партыйнага камітэта па міжнародных адносінах.
У 2002 і 2007 гадах абіраўся дэпутатам у Вялікі Нацыянальны Збор Турцыі ад правінцыі Анталія. У розны час узначальваў парламенцкую групу сяброўства з Японіяй, а затым з ЗША.
З 2003 года кіраваў турэцкай дэлегацыяй у ПАРЕ, быў сябрам Групы еўрапейскіх дэмакратаў (ЕДГ). З’яўляўся намеснікам Старшыні Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы. З 2007 года быў старшынём турэцкай дэлегацыі ў ПАРЕ і адначасова намеснікам старшыні асамблеі. У 2009 годзе стаў другім віцэ-старшынём Групы еўрапейскіх дэмакратаў у ПАРЕ. Працаваў у камітэце па маніторынгу абавязацельстваў краін перад Саветам Еўропы і ў прававым камітэце. Быў дакладчыкам па праблеме голаду ва Украіне ў 1930-я гады.
У верасні 2009 года быў абраны кандыдатам ад АДГ для ўдзелу ў выбарах новага Старшыні ПАРЕ ў студзені 2010 года. У канцы студзені 2010 года быў абраны на пасаду Старшыні Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы.
Быў міністрам Турэцкай Рэспублікі па справах Еўрапейскага саюза. Са жніўня 2014 г. па жнівень 2015 г. — міністр замежных спраў Турцыі.
З 17 лістапада 2015 г. зноў стаў міністрам замежных спраў Турцыі.
Рэвалюцыйны фронт за незалежнасць Усходняга Тымора
Рэвалюцыйны фронт за незалежнасць Усходняга Тымора (ФРЭТЫЛІН, Frente Revolucionária de Timor-Leste Independente, FReTiLIn) — усходнетыморская левая палітычная арганізацыя, што ўдзельнічала ў партызанскай барацьбе за незалежнасць Усходняга Тымора ад Партугаліі і Інданезіі. Пасля атрымання Усходнім Тыморам незалежнасці ў выніку рэферэндуму па самавызначэнні 1999 года ФРЭТЫЛІН, маючы найбуйнейшае парламенцкае прадстаўніцтва, быў кіруючай партыяй краіны да 2007 года.
Заснаванне і ідэалогія
Папярэднікам ФРЭТЫЛІН была заснаваная ў 1970 годзе Тыморская сацыял-дэмакратычная асацыяцыя, на базе якой 11 верасня 1974 года быў утвораны Рэвалюцыйны фронт за незалежнасць Усходняга Тымора. Яго лідарамі былі Франсішку Шаўер ду Амарал, Нікалау Лабату і Жазэ Рамуш-Орта.
Агульныя рысы ФРЭТЫЛІН, які бараніў «універсальныя дактрыны сацыялізму» і «права на самавызначэнне», схадзіліся з рэвалюцыйнымі рухамі левага толку ў іншых партугальскіх асадах — ФРЭЛІМО ў Мазамбіку, МПЛА ў Анголе, ПАІГК у Гвінеі-Бісау і Каба-Вэрдэ (пасля распаду Савецкага Саюза ў 1990-х гг. усе яны перайшлі на сацыял-дэмакратычныя пазіцыі і былі прыняты ў Сацыялістычны Інтэрнацыянал — ФРЭТЫЛІН мае ў ім кансультацыйны статус ).
Паколькі Фронт быў аморфным у ідэйным плане (улучаючы розныя сілы ад мааістаў да ліберальных нацыяналістаў), у ім існавалі супярэчнасці: марксісцкае крыло ФРЭТЫЛІН падтрымвала эгалітарысцкую сацыяльную палітыку, развіццё вёскі на грунце пераразмеркавання зямлі паміж працоўнымі на ёй сялянамі і механізаванні сельскай гаспадаркі; у той жа час «умераныя» выхадцы з феадальных колаў спрабавалі захаваць традыцыйныя іерархічныя і разрозненыя структуры.
Інданезійская акупацыя
Пад канец партугальскага валадарства на выспе Фронт перамог на мясцовых выбарах вясной 1975 года, набраўшы больш 55% галасоў і нанясучы пераканаўчую паразу фундаваным інданезійцамі праціўнікам незалежнасці з АПОДЭТІ. Аднак партыя УДТ (Дэмакратычны саюз Тымора), з якой ФРЭТЫЛІН спачатку выступаў адзіным блокам, пры падтрымцы мясцовай паліцыі ў жніўні 1975 года ажыццявіла пераварот і забіла шэраг прыхільнікаў ФРЭТЫЛІН.
Сілы Фронту, якія абапіраліся на тыморцаў, якія служылі ў партугальскім каланіяльным войску, перайшлі ў наступ, пасля чаго ФРЭТЫЛІН у аднабаковым парадку абвясціў 28 лістапада 1975 года незалежнасць Дэмакратычнай рэспублікі Усходні Тымор.
Зрэшты, ужо праз 9 дзён краіна была акупавана войскамі інданезійскага дыктатара Сухарта, і ФРЭТЫЛІН узначаліў супраціў акупацыі, які ажыццяўляўся яго ваенізаваным крылом — Узброенымі сіламі нацыянальнага вызвалення (ФАЛІНТЫЛ). Паміж 1975 і 1978 гг. сілы ФРЭТЫЛІН/ФАЛІНТЫЛ кантралявалі большасць унутраных раёнаў краіны, узяўшы пад абарону значную колькасць насельніцтва, пераўтворанага інданезійскім войскам ва ўцекачоў.
Да снежня 1978 года інданезійская армія знішчыла да 80 % ваяроў ФРЭТЫЛІН, а яго лідар Нікалау Лабату, каб не трапіць у палон, застрэліўся. У 1979 годзе быў забіты і падпольны прэм'ер-міністр ФРЭТЫЛІН Антону Карварыну. Нягледзячы на буйныя страты, ФРЭТЫЛІН працягваў супраціў у цяжкадаступных рэгіёнах краіны і дзейнасць у эміграцыі.
Незалежны Усходні Тымор
На прэзідэнцкіх выбарах 14 красавіка 2002 годаз вялікім адрывам (82,69% галасоў) перамог Шанана Гужмау, былы паўстанцкі лідар ФРЭТЫЛІН. Аднак да наступных выбараў ён адшчапіўся ад Фронту, стварыўшы ўласную левацэнтрысцкую партыю Нацыянальны кангрэс за тыморскае аднаўленне. Паколькі частка галасоў перацякла да новай палітычнай сілы, на парламенцкіх выбарах 30 чэрвеня 2007 года Фронту, хоць і атрымалася зноў заваяваць першае месца, але з куды горшымі паказнікамі — 29,02% галасоў і толькі 21 месцам, — што дазволіла сфармаваць кааліцыйны ўрад без удзелу ФРЭТЫЛІН.
Наступным прэзідэнтам Усходняга Тымора у 2007—2012 гадах быў які высоўваўся ў якасці незалежнага кандыдата Жазэ Рамуш-Орта — адзін з заснавальнікаў ФРЭТЫЛІН, які таксама пазней пакінуў партыю. На прэзідэнцкіх выбарах ён перамог спікера парламента ад ФРЭТЫЛІН «Лу Ола» Гуцьереэа.
Сяргей Аляксандравіч Рыбчонак
Сяргей Аляксандравіч Рыбчонак (нар. 7 верасня 1966, Мінск) — беларускі архівіст, гісторык, даследчык пытанняў генеалогіі, геральдыкі, культуры Беларусі XVI—XIX стагоддзяў. Кандыдат гістарычных навук (2010), дацэнт (2017). Ганаровы архівіст Беларусі (2008).
Біяграфія
28 кастрычніка 2010 года абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Крыніцы масавага паходжання па генеалогіі Беларусі сярэдзіны XVII — пачатку XX ст. (па матэрыялах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі)» (навуковы кіраўнік Э. М. Савіцкі).
Пасля таго як кіраўніцтва Інстытута гісторыі НАН Беларусі вырашыла не працягваць працоўныя кантракты з гісторыкамі Міколам Волкавым, Алесем Жлуткам, Кацярынай Крывічанінай, Таццянай Папоўскай, Андрэем Радаманам, Аляксеем Шаландам і Уладзімірам Шыпілам, якія адкрыта выступілі супраць фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, пераследу палітычных апанентаў, збіцця і катаванняў пратэстоўцаў, Сяргей Рыбчонак разам з іншымі калегамі вырашыў не працягваць свой кантракт з Інстытутам, які скончыўся 31 снежня 2020 года.
Навуковая дзейнасць
Распрацоўвае шырокае кола пытанняў генеалогіі, гісторыі, крыніцазнаўства Беларусі перыяду Сярэдніх вякоў і Новага Часу.
Аўтар больш за 80 навуковых артыкулаў, апублікаваных у айчынных і замежных выданнях.
Дубаў
Дубаў — прозвішча.
П’яцца-аль-Серк’ё
П'яцца-аль-Серк'ё (Piazza al Serchio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лука.
Насельніцтва складае 2556 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 95 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 55035. Тэлефонны код — 0583.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы SS. San Pietro.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Балакірава (Смаленская вобласць)
Балакірава (Бала́кирево) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усвяцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Косінскі тралейбус
Косінскі тралейбус  — грузавы тралейбус (тралейвоз), які дзейнічаў у 1954 годзе ў вёсцы Косіна Лагойскага раёна Мінскай вобласці.
Тралейбусная лінія вяла ад корманарыхтоўчага цэха да малочна-таварнай фермы ўздоўж кароўнікаў, цялятніка, птушнікаў, свінарнікаў. Тралейбус абслугоўваў ферму, падвозіў корм, перавозіў грузы паміж цэхамі фермы.
Тралейбус пабудаваны і змантаваны ў 1954 годзе Інстытутам механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі Акадэміі навук БССР. Грузападымальнасць машыны — 1 тона, магутнасць — 3,5 кВт.
Пра тралейбус вядома з двух артыкулаў 1954 года ў часопісах «Огонёк» і «Техника — молодёжи». Ужо ў 1956 годзе тралейбус не згадваецца, далейшы лёс тралейбуса не вядомы.
Пяцігор’е
Пяціго́р'е (, Пятигорье)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Бярэжа; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Бярэжа і прыпыначным пунктам Станькава.
IC 1745
IC 1745 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Берня
Бе́рня (, Берня) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.
Балотава (Дарагабужскі раён)
Балотава (Боло́тово) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усвяцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Наложніца
Наложніца — сталая палюбоўніца, звычайна залежная ад свайго палюбоўніка праз матэрыяльны стан або няволю.
Лютутаў (гміна)
Люту́таў (Lututów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Верушоўскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лютутаве. Плошча гміны складае 75,13 км². Станам на 2004 год у гміне Лютутаў пражывалі 4827 чалавек, шчыльнасць — 64,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 19 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 36 населеных пунктаў.
Люблю і памятаю
«Люблю і памятаю» — аўтарская праграма беларускага рэжысёра, сцэнарыста, драматурга, пісьменніка Уладзіміра Арлова, у якой ён адкрывае малавядомыя факты з біяграфій кінематаграфістаў, літаратараў, музыкантаў, акцёраў і іншых творцаў, з якімі сябраваў і працаваў.
Аўгустава дарога
Аўгустава дарога (Via Augusta, іншыя назвы: Via Herculea і Via Exterior) — адна з рымскіх дарог на ўсходнім узбярэжжы Пірэнейскага паўвострава, найдаўжэйшая (1500 км) у Рымскай Іспаніі. Аўгустава дарога з'яўлялася працягам Даміцыевай дарогі з Рыма да Кадыса на поўдні сучаснай Іспаніі і пралягала ўздоўж Міжземнага мора.
Віа Аўгуста злучала наступныя гарады: Гадэс (Кадыс), Новы Карфаген (Картахена), Валенціа (Валенсія), Сагунт (Сагунта), Таракон (Тарагона), Барсіна (Барселона), Герунда (Херона). У горадзе Мартарэль дарога перасякае раку Льябрэгат па мосту Д'ябла, які быў пабудаваны ў Сярэднявеччы на падмурку антычнага рымскага моста.
Раней дарога звалася Via Herculea або Via Heraclea (Геркулесава дарога), Ганібалава дарога і Via Exterior, але была пераназвана ў гонар Актавіяна Аўгуста дзякуючы пашырэнню і паляпшэнням, праведзенымі падчас кіравання Аўгуста. Асабліва ў гады з 8 па 2 да н.э. Аўгустава дарога стала асноўнай транспартнай і гандлёвай воссю паміж рымскімі правінцыямі, гарадамі і портамі на Міжземным моры.
Андрэй Аляксеевіч Варабей
Андрэй Верабей (Андрій Воробей; нар., ) — украінскі футбаліст, нападнік. Выступаў за нацыянальную зборную Украіны (2000—2008).
Ясень (балота)
Ясень — балота на паўднёвым усходзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці, на водападзеле рэк Пціч і Бярэзіна. Вярховага (70 %), нізіннага (20 %), пераходнага (5 %) і мяшанага (5 %) тыпаў. Плошча 5 тыс.га, у межах прамыславога пакладу 3,9 тыс.га. Глыбіня торфу да 6,5 м, сярэдняя 2,3 м. Падсцілачны торф на 25 % плошчы, ёсць сапрапель магутнасцю да 2 м. Здабыча торфу на паліва. Расліннасць цэнтральнай часткі — мазаічныя сфагнавыя комплексы, на астатняй вярховай тэрыторыі хваёва-хмызнякова-сфагнавыя, на нізінных участках асакова-гіпнавыя.
Лемніца
Ле́мніца (, Лемница) — пасёлак у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Аболецкага сельсавета.
Гісторыя
У часы Вялікай Айчыннай вайны пад нямецкай акупацыяй. Падчас вайны партызанскія атрады А. С. Пятрова і М. П. Машкова разграмілі нямецкі гарнізон.
Васіль Васілевіч Шынкароў
Васіль Васільевіч Шынкароў (нар. года, вёска Заполле, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі гісторык.
Біяграфія
У 1957 годзе закончыў Забродскую СШ. З 1957 па 1962 год — студэнт Магілёўскага педінстытута (філфак). Пасля заканчэння інстытута працаваў дырэктарам Межанскай васьмігодкі, затым — дырэктарам Баравіцкай васьмігодкі Браслаўскага раёна. Служыў у Савецкай Арміі. З канца 1964 года займаў пасаду інструктара райкама партыі, са студзеня 1965 года — першага сакратара Браслаўскага райкама камсамола. У 1970—1974 гадах — інструктар, намеснік загадчыка аддзела аргпартработы Віцебскага абкама партыі. З 1974 па 1977 гады з’яўляўся аспірантам Акадэміі грамадскіх навук (Масква). Там жа абараніў кандыдацкую па праблеме развіцця дэмакратычных асноў кіравання калгасамі.
З 1977 па 1986 год — работа ў апараце ЦК КПБ: інструктар, загадчык сектара дзяржаўных і грамадскіх арганізацый, інспектар. З 1986 года — прарэктар па вучэбнай і навуковай рабоце Мінскай ВПШ, дацэнт кафедры партыйнага будаўніцтва. У 1991 годзе закончыў дактарантуру пры АГН, абараніў доктарскую дысертацыю па тэме: «Сістэмны падыход у выпрацоўцы і рэалізацыі аграрнай палітыкі». Вучоная ступень — доктар гістарычных навук. Палітолаг. Са студзеня 1992 года — адказны арганізатар, а затым загадчык сектара па сувязях з Вярхоўным Саветам, палітычнымі партыямі і грамадскімі рухамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. З 1996 года — загадчык сектара Камісіі Вярхоўнага Савета РБ па дзяржаўнаму будаўніцтву і мясцоваму самакіраванню. З ліпеня 1997 года — загадчык аддзела па узаемадзеянні з Нацыянальным сходам РБ адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Бароўка (Дарагабужскі раён)
Бароўка (Боровка) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усвяцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Гісторыя кінамастацтва Беларусі
Гісторыя кінамастацтва Беларусі — 4-томнік, прысвечаны развіццю беларускага кіно за 75 год яго існавання (1924—2000).
Перыядызацыя
Першы том ахоплівае перыяд 1924—1959 гг. Аўтар — доктар мастацтвазнаўства А. В. Красінскі.
Другі том ахоплівае перыяд 1960—1985 гг. Над томам працавалі:
Трэці том ахоплівае перыяд тэлевізійнага кіно 1952—2002 гг. Аўтары: доктар мастацтвазнайства В. Ф. Нячай, кандыдат мастацтвазнаўства В. А. Мядзведзева, кандыдат мастацтвазнаўства Н. А. Агафонава.
Чацвёрты том ахоплівае гісторыю беларускага кіно з 1986 г да 2003 г. Аўтары: кандыдаты мастацтвазнаўства Л. М. Зайцава і А. А. Карпілава, а таксама І. А. Аўдзееў, Г. У. Шур.
Герцагства Крайна
Крайна або Краінскае герцагства (Krajina, vojvodstvo Kranjsko, Herzogtum Krain Carnia, Carniolia) — з 1364 да 1918 года адміністрацыйная адзінка Свяшчэннай Рымскай імперыі, потым герцагства і каронная зямля Аўстра-Венгерскай манархіі, належыла да цыслейтанскай часткі імперыі. Межавала на поўначы з Карынтыяй і Штырыяй, на ўсходзе і паўднёвым усходзе з Харватыяй, на поўдні з Істрыяй, на захадзе з Горыцай і Градзішкай. Плошча герцагства 9956 км².
Пулкаўская шаша
Пулкаўская шаша — шаша ў Маскоўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад плошчы Перамогі да Валхонскай шашы. Далей працягваецца Кіеўскай шашой. Працягласць — 12,6 км. Тэрытарыяльна размяшчаецца паміж Маскоўскай і Талінскай шашой. Адыходзіць ад плошчы Перамогі на поўдзень строга па Пулкаўскім мерыдыяне, затым абгінае Пулкаўскія вышыні з усходу, затым зноў накіроўваецца на поўдзень, даходзячы да межаў Маскоўскага раёна, якія заканчваюцца Валхонскай шашой. Працягам Пулкаўскай шашы за Валхонскай шашой у Пушкінскім раёне з’яўляецца Кіеўская шаша, гэтак жа як і Пулкаўская, уваходзіць у склад трасы Р-23 (ранейшы нумар М-20) і E 95.
Адразу за плошчай Перамогі ўздоўж цотнага боку шашы размешчаны Пулкаўскі парк з возерам, храмамі і пешаходнымі дарожкамі. Паўднёвая мяжа парку праходзіць па Дунайскім праспекце, за якім па Пулкаўскай шашы пачынаюцца жылыя масівы.
Па няцотным баку шашы забудову вакол плошчы Перамогі працягвае 87 квартал (1970—1980-я гады, дамы 137 серыі), паўднёвая мяжа якога праходзіць па Кубінскай вуліцы. Далей, да 5-га Перадпартовага праезда, уздоўж шашы, замест знесенага ў 2003 годзе цяплічнага комплексу «Лета», у 2005—2010 гадах пабудаваны квартал гандлёвых комплексаў і гіпермаркетаў тыпу «О’Кей», «Обі», «Castorama» і іншых.
У 2011 годзе быў адкрыты Валхонскі пуцеправод на скрыжаванні з Валхонскай шашой.
Нова Слупя
Нова Слупя (Nowa Słupia) — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на поўдзень ад Варшавы і за 150 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Кялецкага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Нова Слупя. Займае плошчу 13,97 км². Насельніцтва 1,4 тыс. чалавек.
Каложа
Каложскі пасад, або проста Каложа — гістарычны раён горада Гродна ўзнік, як гандлёва-рамесны пасад. Заселены не пазней, як у сярэдзіне 12 ст.
Знаходзіўся на высокім правым беразе ракі Нёман на захадзе ад Замкавай гары, на месце сучаснага Каложскага парку. Ад узвышша з заходняга боку яго аддзяляў глыбокі роў. У другой палове XII ст. тут была пабудавана Барысаглебская царква. У 1405, у час вайны з Ноўгарадам, вялікі князь літоўскі Вітаўт пасяліў на тэрыторыі пасада 11 тыс. палонных мужчын, жанчын і дзяцей, выведзеных з пскоўскага пасада Каложы (рус. Коложе), з таго часу за раёнам замацавалася назва Каложа, а царква пачала называцца Каложскай. Пры раскопках былі знойдзены рэшткі земляных і паўземляных дамоў.
Даследванні
Даследавалі ў 1971—1973 гг. Я. Г. Звяруга, у 1983—1984 гг. А. А. Трусаў. Культурны пласт пасада складае 0,4—2,2 м светла-шэрага, часам (каля мацерыка) цёмна-шэрага колеру. Выяўлены рэшткі наземных і зямлянкавых жытлаў. У адной з зямлянак знойдзены 4 сашнікі, 3 сярпы, гаршчок 12—14 стст. Сабраны матэрыялы 11—18 стст., нераважна непаліваны керамічны посуд (гаршкі, міскі), невялікая колькасць шкляных і металічных вырабаў. Матэрыялы раскопак захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі і Беларускі дзяржаўны музей гісторыі рэлігіі.
Пячкавічы (прыпыначны пункт)
Пя́чкавічы (, Пячковичи)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,2 км на паўночны ўсход ад пасёлка Пячкавіцкі ільнозавод; на лініі Орша-Цэнтральная — Крычаў I, паміж прыпыначным пунктам Кош і станцыяй Ходасы.
Віліс Таўэр
Віліс Таўэр (Willis Tower), да 2009 года — Сірс Таўэр (Sears Tower), — небаскроб, які знаходзіцца ў горадзе Чыкага, ЗША. Яго вышыня складае 442 м, колькасць паверхаў — 110. Пачатак будаўніцтва — жнівень 1970 года, заканчэнне — 4 мая 1973 года. Сёння Віліс Таўэр з’яўляецца самым вялікім будынкам у Злучаных Штатах Амерыкі, а падчас завяршэння будаўніцтва ён быў самым высокім у свеце. Галоўны архітэктар — Брус Грэм, галоўны праекціроўшчык (інжынер праекта) — Фазлур Хан.
Канструкцыя будынка
Плошча будынка складае больш за 418000 м². Небаскроб мае 104 ліфты, якія дзеляць будынак на тры зоны і дапамагаюць людзям арыентавацца ў ім. Знешне будынак пакрыты чорным алюмініем з 16 тысячамі вакон з цёмным шклом. Шэсць аўтаматычных машын для мыйкі вакон чысцяць ўвесь будынак восем раз у год. На даху Віліс Таўэра знаходзяцца дзве вялікія тэлевізійныя антэны.
Вышыня
Вышыня Віліс Таўэра складае 442 метра, з антэнамі — 527 метраў. Ён з’яўляецца самым высокім будынкам і другім па вышыні асобнастаячым збудаваннем Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. У жніўні 2009 года Віліс Таўэр быў пятым па вышіні асобнастаячым збудаваннем у свеце пасля Бурдж-Халіфа, Тэлевежы Гуанчжоу, Сі-Эн Таўэра і Астанкінскай тэлевежы.
Пляцоўка для агляду
Пляцоўка для агляду ў Сірс Таўэр была адкрыта 22 чэрвеня 1974 года. Размешчаная на 103 паверсе на вышыні каля 420 метраў, сёння гэта адзін з самых папулярных турыстычных атракцыёнаў у Чыкага.
У студзені 2009 года новыя уладальнікі Віліс Таўэра пачалі мадэрнізацыю пляцоўкі. Яны таксама усталявалі цалкам шкляныя балконы (скайдэкі), праз падлогу якіх можна разглядзець вуліцу. Такім чынам з гэтых скайдэкаў адкрываецца від на возера Мічыган, даўн-таўн Чыкага і вуліцы, што знаходзяцца пад балконамі. Скайдэкі былі адкрыты для турыстаў 2 ліпеня 2009 года.
Джанкарла Фізікела
Джанкарла Фізікела (Giancarlo Fisichella, ) — італьянскі аўтагоншчык, вядомы па выступах у чэмпіянаце Формула-1 і гонках на трываласць. Таксама быў уладальнікам аўтагоначнай каманды Fisichella Motor Sport International серыі GP2. Уладальнік Прэміі імя Ларэнца Бандзіні (1998).
Гонкі на трываласць (2010—ц.ч.)
У свой першы старт у Ле-Мане, выступаючы за каманду AF Corse разам з Жанам Алезі і Тоні Віландэрам, стаў чацвёртым у класе LMGT2 і 16-м у агульным заліку. З гэтым экіпажам заняў другое месца па выніках сезону серыі Ле-Ман.
У 2011 годзе разам з Джанмарыа Бруні стаў чэмпіёнам серыі Ле-Ман у класе GTE Pro, з пяці гонак выйграўшы дзве і заняўшы яшчэ два подыумы. У Ле-Мане 2011 года заняў другое месца ў класе GTE Pro (13-е месца ў агульным заліку). Сваю першую гонку «12 гадзін Себрынга» скончыў на пятым месцы ў класе GT.
У 2012 годзе ў Ле-Мане экіпаж перамог у класе GTE Pro. У сезоне WEC 2012 года Фізікела, Бруні і Віландэр пяццю перамогамі і агулам сямю подыумамі забяспечылі камандны тытул у класе GTE Pro. У ЗША выступы былі не такімі ўдалымі: толькі 54 месца на «24 гадзіны Дайтоны» і сход у «12 гадзінах Себрынга».
У сезоне WEC 2013 года разам з Бруні, Віландэрам і Матэа Малючэлі ўдалося абараніць камандны тытул з дзвюма перамогамі і трыма подыумамі, аднак на Ле-Мане сталі толькі шостымі ў класе, а 24 гадзіны Дайтоны скончыліся сходам.
У 2014 годзе разам з Бруні і Малючэлі выступаў у чэмпіянаце IMSA United SportsCar за каманду Risi Competizione ў класе GTLM. З 11 гонак яны двойчы выйгравалі, чатыры разы падымаліся на подыум і занялі 13-е месца ў турнірнай табліцы. У 24 гадзінах Ле-Мана перамог у класе GTE Pro (13-ы ў агульным заліку).
На Ле-Мане 2015 года стаў трэцім у класе GTE Pro, яшчэ двойчы фінішаваў другім — у 2016 у класе GTE Pro і 2018 годзе ў класе GTE Am.
У 2018—2021 гады Фізікела выступаў у экіпажы з Томасам Флорам і Франчэска Кастэлачы ў класе GTE Am.
У сезоне WEC 2022 года перайшоў у каманду Iron Lynx, далучыўшыся да Клаўдзіа Ск’явоні і Матэа Крэсоні.
IC 1746
IC 1746 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
П’етразанта
П'етразанта (Pietrasanta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лука.
Насельніцтва складае 24609 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 588 чал./км². Займае плошчу 41 км². Паштовы індэкс — 55045. Тэлефонны код — 0584.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino e San Biagio Vescovo e Martire.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Олаф III Ціхі
Біяграфія
Пра дзіцячыя і юнацкія гады жыцця Олафа нічога не вядома. У 1066 годзе кароль Нарвегіі Харальд Суровы распачаў паход у Англію з мэтай захапіць англійскі трон. У гэтым паходзе яго суправаджалі малодшы сын Олаф, жонка Лізавета Яраслаўна і дзве дочкі. Старэйшага сына, Магнуса, Харальд пакінуў у Нарвегіі і абвясціў конунгам.
Высадзіўшыся ў Англіі, нарвежская армія разбіла паўночна-англійскае апалчэнне ў бітве пры Фулфардзе, дзе, паводле саг, адрозніўся Олаф. Пасля заняцця Ёрка Харальд Суровы падзяліў сваю армію: траціну пакінуў для аховы караблёў, а з астатнімі сіламі высадзіўся на ўзбярэжжа. Сярод тых, хто застаўся на караблях быў і Олаф. Пасля разгрому нарвежцаў пры Стамфард-Брыджы, дзе загінуў Харальд Суровы, Олаф заключыў мір з каралём Англіі Гаральдам Годвінсанам і даў клятву ніколі больш не нападаць на Англію.
У наступным годзе дацкі кароль Свен II Эстрыдсен паспрабаваў прад’явіць правы на Нарвегію, аднак, сустрэўшы адпор з боку Олафа, адмовіўся ад сваіх прэтэнзій і заключыў з ім мір. Пазней, у 1070 годзе, Олаф ажаніўся з дачкой Свена Інгрыд, а сын Свена Олаф Свенсан — на зводнай сястры нарвежскага караля, Інгігерд.
У 1069 годзе захварэў і памёр Магнус II, у выніку чаго Олаф стаў аднаасобным каралём Нарвегіі. Усталяваўся перыяд міру: расквітнеў гандаль, адбыўся рост гарадоў, умацаваўся аўтарытэт царквы і каралеўскай улады. Сувязі паміж Нарвегіяй і Заходняй Еўропай умацаваліся. У 1070 годзе Олаф заснаваў горад Берген, які яшчэ пры яго жыцці стаў буйным гандлёвым цэнтрам.
Олафу III прыпісваюць стварэнне ў Нарвегіі купецкіх гільдый, пры ім былі пабудаваны першыя каменныя цэрквы. Олаф усталяваў трывалыя адносіны з Папам Рымскім, у Нарвегіі былі арганізаваны чатыры дыяцэзіі, якія падпарадкоўваліся Гамбург-Брэменскаму архібіскупу. Олаф быў першым нарвежскім каралём, які ўмеў чытаць і пісаць.
Кароль Олаф III Ціхі памёр 22 верасня 1093 года і быў пахаваны ў Тронхейме. У 1998 годзе ў Бергене была ўсталявана абстрактная конная статуя Олафа Ціхага.
Джгір звычайны
Звычайны джгір, таксама Звычайны ёрш (Gymnocephalus cernuus) — від рыб з сямейства акунёвых (Percidae), тыповы від роду яршы. Народныя назвы: ажгур, яжгур.
Апісанне
Даўжыня дарослай рыбы складае 10-15 см, маса 20-50, зрэдку да 200 г. Цёмна шэры. Першы спінны плаўнік і першыя прамяні анальнага і брушнога плаўнікоў у выглядзе калючак. На жаберных накрыўках да 12 вострых шыпоў. Рыла тупое, кароткае.
Пашырэнне
Гэта прэснаводная рыба, жыве ў вадаёмах Паўночнай, Сярэдняй і Усходняй Еўропы і Паўночнай Азіі. На Беларусі шматлікі ў Палескіх, Нарачанскіх, Браслаўскіх азёрах, Заслаўскім, Асіповіцкім і іншых вадасховішчах. Аселая прыдонная рыба, аддае перавагу пяшчанаму дно або жвіру. Вялікіх вандраванняў не робіць.
Асаблівасці біялогіі
Жыве чародкамі на значных глыбінях, у мясцінах з пясчаным і заіленым дном.
Корміцца галоўным чынам бесхрыбтовымі паблізу дна, таксама корміцца маляўкамі рыб, дробнай рыбай і некаторымі раслінамі. За яршом у сваю чаргу палююць больш буйныя рыбы.
Полавая спеласць наступае звычайна ў 2-3 гады. Нераст парцыённы ў красавіку-чэрвені ў поймах рэк, старыцах, залівах, у азёрах часта на глыбіні. Плоднасць ад 4 да 200 тыс. ікрынак.
Савецкая вуліца (Мінск)
Савецкая вуліца — часткова пешаходная вуліца ў Мінску.
Гісторыя
Цяперашняя Савецкая раней была часткай Захар’еўскай вуліцы. Правы бок вуліцы забудаваны ў 1875—1908 гг. Левы — няцотны — аформіўся ў 1976 г.
Размяшчэнне
Бярэ свой пачатак ад скрыжавання з вуліцай Бабруйскай і ідзе да скрыжавання з вуліцай Свярдлова, упіраючыся ў будынак гасцініцы «Мінск». Частка вуліцы ідзе па плошчы Незалежнасці.
Аб’екты на вуліцы
На Савецкай размешчаны: Дом урада, Чырвоны касцёл, дамы Уніхоўскага і Абрампольскага ў стылі мадэрн, Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка. На Савецкай, 6, знаходзіцца Беларуская транспартная пракуратура, на Савецкай, 9 — Міністэрства па падатках і зборах.
Плошча Мяснікова, пачатак вуліцы Савецкай, дамы № 2, 4, 6, 8.
Мацей Клочка
Мацей Клочка (Maciej Kłoczko; каля 1480 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Клочкаў герба «Павяла». Нарадзіўся ў сям’і Войцеха, ахмістра вялікай княгіні і намесніка ковенскага.
Ваявода віцебскі з 1532 года і адначасова намеснік Аболецкага маёнтка каралевы Боны з 1533, стараста жамойцкі з 1542 года, часам ужываў прозвішча Ахмістровіч.
У 1528 годзе ставіў у войска 47 коннікаў са сваіх маёнткаў і 18 — з жончыных.
Сям’я
Быў жанаты з Кацярынай з Глябовічаў, спадчынніцай маёнтка Рудка на Падляшшы. Памёр без нашчадкаў.
Люзіна (гміна)
Люзі́на (Luzino) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Люзіне. Плошча гміны складае 111,93 км². Станам на 2014 год у гміне Люзіна пражывалі 15 137 чалавек, шчыльнасць — 135,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Медаль «За адвагу»
Меда́ль «За адва́гу» — дзяржаўная ўзнагарода шэрага краін:
Фёдар Міхайлавіч Языковіч
Фёдар Міхайлавіч Языковіч (, в. Старое Заліцвінне,, Магілёўская вобласць — ) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў камуністычнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
З 1923 года на савецкай, прафсаюзнай, культурна-асветніцкай і педагагічнай працы на Магілёўшчыне і Міншчыне. Скончыў Вышэйшую камуністычную сельскагаспадарчую школу Беларусі імя У. І. Леніна ў 1936 годзе. З 1938 года інструктар ЦК КП(б)Б, камандзір Палескага партызанскага злучэння.
Пагіб у баі. Яго імем названы школа і вуліца ў Мазыры. Мемарыяльная дошка на месцы гібелі Языковіча — чыгуначнай станцыі Брынёва на лініі Брэст-Гомель.
Боркі (Мётчанскі сельсавет)
Бо́ркі (, Борки) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.
Уладзіслаў Віктаравіч Вашчук
Уладзіслаў Вашчук (Владислав Ващук; нар., ) — украінскі футбаліст, абаронца. Выступаў за нацыянальную зборную Украіны (1996—2007).
Лешава (Талачынскі раён)
Ле́шава (, Лешево) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Аболецкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Алёнавіцкага сельсавета.
РТР-Беларусь
З 30 студзеня 2017 года вяшчае ў фармаце 16:9.
Лагатып
Тэлеканал змяніў 2 лагатыпа. Цяперашні — 3-ці па ліку.
Чаканоўскі
Чаканоўскі — прозвішча.
Вацлаў Ворлічак
Ва́цлаў Во́рлічак (Václav Vorlíček; 3 чэрвеня 1930, Прага — 5 лютага 2019 ) — адзін з найбольш паспяховых чэшскіх кінарэжысёраў і сцэнарыстаў, названы ў Чэхіі «каралём камедыі».
Біяграфія
У 1951—1956 гадах вучыўся на рэжысёра на факультэце кінематаграфіі і тэлебачання пражскай Акадэміі музычных мастацтваў. Па сканчэнні працаваў асістэнтам рэжысёра на Barrandov Studio, памочнікам рэжысёра.
Першым самастойным фільмам Вацлава Ворлічка стала дзіцячая каляровая стужка «Případ Lupínek».
Рабкор (станцыя)
Гісторыя
Заснавана ў 1932 годзе, на лініі Бабруйск — Старушкі. Напачатку будаўніцтва чыгункі станцыя мела назву Ударная, пазней у гонар доблесці моладзі Рудабельшчыны па прапанове М. А. Ляўкова, які прысутнічаў на адкрыцці чыгункі, яе перайменавалі ў Рабкор (рабочая особая бригада комсомольсомольских организаций района). Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у чэрвені-жніўні 1941 года, разам з часткамі Чырвонай Арміі чыгуначную станцыю абараняў батальён добраахвотнікаў.
Шкодныя звычкі
Шкодныя звычкі — распаўсюджаныя дзеянні, якія людзі паўтараюць зноў і зноў, нягледзячы на тое, што яны не карысныя ці нават шкодныя. Шкодныя звычкі могуць несці ў сабе элементы неўрозу.
Звычка — гэта характэрная форма паводзін чалавека, якая ў пэўных умовах набывае характар патрэбы. Калі звычка аказвае негатыўнае ўздзеянне на арганізм чалавека, на яго здароўе, разбурае яго жыццё — гэта шкодная звычка.
Звычайна пад дрэннымі звычкамі разумеюць алкагалізм, наркаманію і паленне, але гэта таксама і астатнія недобрыя звычкі і залежнасці.
Вадавіцы
Вадаві́цы (Wadowice) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Вадавіцкага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Вадавіцы.
П’евэ-Фашыяна
П'евэ-Фашыяна (Pieve Fosciana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лука.
Насельніцтва складае 2365 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 84 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 55036. Тэлефонны код — 0583.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Карлсбад
Карлсбад:
Сонечнае зацьменне 21 студзеня 1852 года
Сонечнае зацьменне 21 студзеня 1852 года — частковае сонечнае зацьменне 148 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,4577 і дасягнула свайго максімуму ў 07:12:16 UTC у пункце з каардынатамі 69° пд. ш. 124° з. д..
Зацьменне 21 студзеня 1852 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1852 годзе і 128-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 28 ліпеня 1851 года, наступнае — 17 чэрвеня 1852 года.
Сяргееўскае (возера, Пухавіцкі раён)
Сярге́еўскае, Сяргеевіцкае, Муха — возера ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці ў басейне ракі Пціч, за 25 км у напрамку на захад ад горада Мар’іна Горка, каля вёскі Сяргеевічы.
Агульнае
Плошча паверхні 2,75 км². Даўжыня 2,2 км, найбольшая шырыня 1,6 км. Найбольшая глыбіня 7,5 м.
Катлавіна возера круглаватай формы. Схілы катлавіны нізкія, забалочаныя, параслі хмызняком. Дно возера выслана сапрапелем. У возера ўпадаюць рака Нясвеча, ручаі і меліярацыйныя каналы. Сцёк праз канал у раку Пціч.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, плотка, акунь, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.
Каля возера на ўскраіне вёскі Сяргеевічы размешчана паляўніча-рыбалоўная база Шацкай паляўнічай гаспадаркі.
Бягі
Бягі́ (, Беги) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.
IC 1748
IC 1748 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свята песні і танца (Латвія)
Уселатвійскае свята песні і танца (Vispārējie latviešu Dziesmu un Deju svētki) — традыцыйнае культурнае мерапрыемства ў Латвіі, фестываль народных хораў і калектываў народнага танца.
Свята праводзіцца кожныя тры-пяць гадоў у Рызе, усяго з 1873 года свята праводзіўся 25 разоў. У фестывалі ўдзельнічаюць каля 30 000 чалавек — хоры, танцавальныя калектывы, духавыя аркестры, фальклорныя групы, этнаграфічныя ансамблі з Латвіі і іншых краін.
У рамках мерапрыемства таксама вызначаюцца лепшыя выканаўцы, узнагароджваюцца лаўрэаты фестывалю.
У Літве і Эстоніі праводзяцца аналагічныя святы — і.
Гісторыя
У пачатку XIX стагоддзя ў гарадах Латвіі па нямецкім узоры сталі фармавацца хоры і песенныя калектывы. У 1857 годзе ў Таліне і 1861 годзе ў Рызе прайшлі маштабныя фестывалі нямецка-балтыйскіх хораў. У 1864 годзе святар і літаратар Юрыс Нейкенс, прытрымліваючыся прыкладу астзейскіх немцаў, арганізаваў фестываль мужчынскіх латышскіх хораў у, у якім прынялі ўдзел 6 хораў і 120 удзельнікаў. За ім адбыліся яшчэ некалькі падобных мерапрыемстваў, у тым ліку Курземскае свята песні ў Добэлэ, у якім прынялі ўдзел 400 чалавек.
XX стагоддзе
Падчас Першай сусветнай вайны фестываль не праводзіўся. У незалежнай Латвіі прайшлі VI, VII, VIII і IX Святы. Падчас Другой сусветнай вайны фестывалі таксама не праводзіліся.
Пасля далучэння Латвіі да СССР арганізацыя Святаў аднавілася. З 1948 па 1985 год прайшлі дзесяць фестываляў (X—XIX).
Першыя два Святы песні Савецкай Латвіі (1948 і 1950 гадоў), праходзілі ў цэнтры Рыгі, на месцы сучаснага. Шматтысячны хор размяшчаўся на часовай эстрадзе, спецыяльна пабудаванай для гэтай падзеі.