cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Камплексны лік
Гісторыя
Выразы выгляду, якія з’яўляюцца пры развязанні квадратных і кубічных раўнанняў, сталі называць «уяўнымі» ў XVI-XVII стагоддзях, аднак нават для многіх буйных вучоных XVII ст. алгебраічная і геаметрычная сутнасць уяўных велічынь здавалася няяснай. Вядома, напрыклад, што Ньютан не ўключаў уяўныя велічыні ў паняцце ліку, а Лейбніцу належыць фраза: «Уяўныя лікі — гэтае выдатнае і цудоўнае сховішча чароўнага духу, амаль што амфібія быцця з нябытам».
Задача аб выразе каранёў ступені n з дадзенага ліку была ў асноўным развязаная ў працах Муаўра (1707) і (1722).
Знак i=\sqrt{-1} прапанаваў Ойлер (1777, апубл. 1794), які ўзяў для гэтага першую літару слова imaginarius. Ён жа выказаў у 1751 думку аб алгебраічнай замкнёнасці поля камплексных лікаў, да такой жа высновы прыйшоў Д’Аламбер (1747), але першы строгі доказ гэтага факта належыць Гаўсу (1799). Ён жа пачаў шырока ўжываць тэрмін «камплексны лік» у 1831 г, хоць у навуковай літаратуры тэрмін «камплексны лік» выкарыстаў яшчэ раней французскі матэматык Лазар Карно ў 1803 г.
Геаметрычнае вытлумачэнне камплексных лікаў і дзеянняў над імі з’явілася ўпершыню ў працы Веселя, (1799). Першыя крокі ў гэтым кірунку былі зроблены Ўолісам (Англія) у 1685 г. Геаметрычнае паданне камплексных лікаў, часам называнае «дыяграмай Аргана», увайшло ва ўжытак пасля апублікавання ў 1806 і 1814 працы Аргана, якая паўтарала незалежна высновы Веселя.
Арыфметычная тэорыя камплексных лікаў як пар рэчаісных лікаў была пабудавана Гамільтанам (1837). Яму ж прыналежыць абагульненне камплексных лікаў — кватэрніёны, алгебра якіх некамутатыўна.
Гулан’юй
Востраў Гулан’юй, або Востраў Кулансу  — прыбярэжны востраў у Тайванскім праліве, які знаходзіцца на тэрыторыі горада Сямынь у кітайскай правінцыі Фуцзянь. З 1845 года тут існавала еўрапейскае паселішча, пазней аформленае ў Амойскі міжнародны сетльмент. Архітэктура вострава прадстаўляе сабой унікальную сумесь розных еўрапейскіх і азіяцкіх архітэктурных стыляў. Востраў з’яўляецца аб’ектам Сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА і вядомай турыстычнай славутасцю.
Гісторыя
Сваю назву востраў атрымаў у часы дынастыі Мін. Пірат выкарыстоўваў востраў як ваенную базу падчас барацьбы з цынскімі заваёўнікамі.
Першае англійскае гандлёвае судна з’явілася тут у 1670 годзе, а праз нейкі час англічанам удалося развіць бурную камерцыйную дзейнасць: Брытанская Ост-Індская кампанія адкрыла на суседнім востраве Сямынь фабрыкі і стварыла буйную факторыю. Але ў 1730 годзе пекінскі ўрад, незадаволены націскам і свавольствам англічан, выпусціў дэкрэт, згодна з якім усім караблям, акрамя іспанскіх, забаранялася гандляваць у порце Сямыня. Гандаль з Еўропай аднавіўся адразу пасля няўдалай для Першай Опіумнай вайны. Горад быў захоплены брытанскай эскадрай пад камандаваннем сэра і адмірала Паркера 27 жніўня 1841 года. У 1843 годзе порт быў адкрыты для гандлю ўсіх нацый. Першапачаткова ўсе камерцыйныя прадпрыемствы ўзводзіліся на беразе вострава Сямынь. Тым не менш многія камерсанты аддавалі перавагу размяшчэнню сваіх прыватных рэзідэнцый на востраве Гулан’юй з прычыны яго прыроднай абароненасці ад тайфунаў. Намаганнямі пратэстанцкіх місіянераў на востраве былі заснаваны бальніцы, створаны школы для кітайскіх дзяцей. Акрамя інстытута Тунг-Вэн і англа-кітайскага каледжа, спансаванага як кітайскімі, так і замежнымі камерсантамі, тут размясціліся Універсітэты трох найбуйнейшых пратэстанцкіх місій і аб’яднаная сярэдняя школа. У 1863 годзе была ўзведзена англійская капліца.
Пасля Япона-Кітайскай вайны 1894—1895 гадоў Японія. Каб не дапусціць захопу японцамі горада Сямынь, урад Цын вырашыў даць еўрапейскім дзяржавам на востраве Гулан’юй. 10 студзеня 1902 консулы Вялікабрытаніі, Злучаных Штатаў Амерыкі, Германіі, Францыі, Іспаніі, Даніі, Нідэрландаў, Аб’яднанага Каралеўства Швецыі і Нарвегіі, Японіі і яшчэ дзевяці краін падпісалі ў Сямыне дагавор аб прадастаўленні такой канцэсіі.
З утварэннем Амойскага міжнароднага сетльмента 13 краін, уключаючы Вялікабрытанію, ЗША, Францыю, Германію і Японію, паслядоўна адкрылі на востраве свае консульствы. Было пабудавана некалькі паштовых аддзяленняў, два буйных клубы з бібліятэкай і чытальнымі заламі, дзве гасцініцы, аптэка. На востраве таксама размяшчаліся палі для гульні ў тэніс, крыкет, хакей і іншае. Усходнюю ўскраіну вострава давяршала сігнальная станцыя, якая апавяшчала аб прыбыцці караблёў у порт і набліжэнні тайфунаў або шторму.
З 1942 па 1954 год востраў быў акупаваны Японіяй, што таксама наклала адбітак на архітэктуру вострава.
Турызм
У цяперашні час востраў Гулан’юй з’яўляецца буйным турыстычным цэнтрам. Непаўторная архітэктура, у якой змяшаныя еўрапейскія каланіяльныя стылі некалькіх дзяржаў з кітайскімі і нават японскімі будынкамі, і мноства музеяў прыцягваюць сюды вялікую колькасць турыстаў. На тэрыторыі вострава забаронена выкарыстанне аўтамабіляў і нават ровараў, што стварае своеасаблівую спакойную атмасферу вострава-помніка.
Ведзяноўка (Акмолінская вобласць)
Ведзяноўка — сяло ў Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ведзяноўскай сельскай акругі. Код КАТА — 117037100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1212 чалавек (599 мужчын і 613 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1015 чалавек (487 мужчын і 528 жанчын).
Беліца (Стаўбцоўскі раён)
Бе́ліца (, Белица) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзераўнянскага сельсавета.
NGC 1513
NGC 1513 (іншае абазначэнне — OCL 398) — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 3887
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зарэчча (Шумілінскі раён)
Зарэ́чча (, Заречье) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Навікоўскага сельсавета.
Плаўна (сяло)
Плаўна (Плавна) — сяло ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Плавенскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Сяло вядома з XVII ст.
Да Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1917 годзе тут была ўсталявана савецкая ўлада, адноўленая пасля перыяду германскай акупацыі ў 1918 годзе. У 1919 годзе сяло перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці.
Алег Мікалаевіч Назаранка
Алег Мікалаевіч Наза́ранка (нар., ) — беларускі графік.
Біяграфія
Сын мастака Мікалая Пятровіча Назаранкі, брат мастака Пятра Мікалаевіча Назаранкі. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1986 годзе. З 1993 года выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1990 года.
Творчасць
Працуе пераважна ў тэхніках малюнка, афорта, літаграфіі. У творах адлюстроўвае гістарычную тэматыку (серыі «Зямля пад белымі крыламі» паводле кнігі Уладзіміра Караткевіча, 1986; «Пейзажы паэзіі самоты», прысвечаная Максіму Багдановічу, 1993), праблемы экалогіі (серыя «Сон даўжынёй у стагоддзі», 1994), праблемы сучаснасці: «Усёвідушчая», «Дыялог», «Прастора», «Год 2000» (усе 1993); «Дакрананне», «Дзяўчына і птушка» (абодва 1994); «Каін і Авель» (1995); «Пакаянне» (1996); трыпціх «Coda» (1996—1997). Працуе ў станковым жывапісе: карціны «Святочны дзень» (1993), «Ева», «Сон» (абедзве 1995), «Маленне I», «Маленне II» (абедзве 1997), «Аголеная» (1998) і іншыя.
Брахоцкія
Брахоцкія (Brochoccy) — шляхецкі род гербу «Праўдзіц» у Польшчы і ВКЛ. Запісаны ў РК Мінскай і Гродзенскай губерній.
Заснавальнікам лічыцца Анджэй Брахоцкі з Брахоціна ў Плоцкай зямлі, удзельнік Грунвальдскай бітвы (1410). Яго далёкія нашчадкі, чатыры браты Брахоцкія — Антоні, Валенты, Рох і Ігнацы — перасяліліся з Мазовіі ў ВКЛ неўзабаве пасля Барскай канфедэрацыі поўнымі банкрутамі. Праз удалыя шлюбы род Брахоцкіх набыў значныя зямельныя ўладанні ў Ашмянскім і Новагародскім паветах: Гарадзей, Вераскава, Морына, Гаўю, Ушу і інш. Росквіт роду прыпадае на часы пасля падзелаў Рэчы Паспалітай: апошнімі выбарнымі маршалкамі шляхты Ашмянскага і Новагародскага паветаў (да 1863) былі адпаведна Антоні (1824—1885) і Уладзіслаў (1810—1896), удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў. Іх стрыечны брат Адам Юзаф Брахоцкі (1796—1858) праславіўся як рэфарматар гаспадаркі і селекцыянер; ягоныя дочкі Эмілія і Марыя распачалі прамысловую вытворчасць «літоўскага» сычужнага сыру ў Беларусі і Літве ў канцы 1850-х.
Некаторыя прадстаўнікі роду
Станіслаў, ж. — Катажына Струсінская
Аляксандр (1819—1869), суддзя, ж. — 1) 1849 Казіміра (1830-18 красавіка 1852), д. Гераніма Кастравіцкага і Юліі з Швыкоўскіх; 2) 1852 Аліна Мінейка (каля 1830-?)
Аляксандр Янавіч Дынгайм-Брахоцкі (1837-?), удзельнік паўстання 1863—1864
Дзмітрый Сяргеевіч Шалудзька
Дзмітрый Шалудзька (нар., Данецк, Растоўская вобласць) — былы беларускі футбаліст, нападнік.
Клубная кар’ера
У студзені 2012 года прыбыў на прагляд у жодзінскае «Тарпеда-БелАЗ» і ў лютым падпісаў кантракт. Аднак, замацавацца ў асноўным складзе не здолеў, правёўшы за каманду ўсяго 5 матчаў. У лютым 2013 года перайшоў у «Бярозу-2010», дзе спачатку быў трывалым іграком асновы, аднак у сезоне 2014 страціў месца ў складзе.
У 2015 годзе папоўніў склад «Вікторыі» з Мар’інай Горкі, аднак правёў толькі адзін матч і завяршыў прафесійную кар’еру.
Трыятлон
Трыятлон — адзін з відаў спартыўнага мнагабор'я, які складаецца з трох дысцыплін. Найбольш распаўсюджаныя віды спорту, якія ўключае трыятлон — плаванне, веласіпедны спорт і бег. Назва паходзіць ад грэчаскага τρεις (тры) і αθλος (спаборніцтва).
Дыстанцыі ў трыятлоне таксама могуць вар'іравацца. Паводле Міжнароднага трыятлоннага саюза, міжнародная спрынтарская дыстанцыя складаецца з воднага адрэзку даўжынёй 750 м, велагонкі на 20 км і бегу на 5 км; сярэдняя (або стандартная) дыстанцыя адпаведна 1,5 км, 40 км і 10 км; доўгая дыстанцыя — 1,9 км/90 км/21,1 км; ультрадоўгая — 3,9 км/180 км/ і марафонская дыстанцыя (42,2 км).
Паміж першай і другой, а таксама другой і трэцяй часткамі дыстанцыі ствараюцца пераходныя зоны, дзе размяшчаюцца веласіпеды, спартыўная форма і іншае абсталяванне, неабходнае для працягу спаборніцтва. Час, праведзены ў пераходных зонах, таксама ўключаецца ў агульны час дыстанцыі.
Ёлкі (фільм)
«Ёлкі» — кінаальманах прадзюсара Цімура Бекмамбетава, які выйшаў у пракат 16 снежня 2010 года. Фільм складаецца са знятых шасцю рэжысёрамі 8 навэл, звязаных між сабой і якія адбываюцца 31 снежня ў 11 расійскіх гарадах.
Фільм выйшаў на DVD 13 студзеня 2011 года.
Сюжэт
Падзеі навагодняй камедыі адбываюцца ў 11 гарадах: Якуцку, Маскве, Калінінградзе, Пярмі, Уфе, Баўлах (Татарстан), Казані, Екацерынбургу, Краснаярске, Новасібірску і Санкт-Пецярбургу. Героі фільма — таксіст і поп-дзіва; бізнесмен і акцёр; сноубордзіст і лыжнік; студэнт і пенсіянерка; пажарны і дырэктрыса; злодзей і міліцыянер; гастарбайтар і прэзідэнт Расіі. Усё яны апынаюцца ў самы пярэдадзень Новага года ў няпростых сітуацыях, выйсці з якой ім паможа цуд ці тэорыя шасці рукапацісканняў, згодна якой кожны з людзей на Зямлі ведае іншага цераз пяць знаёмых.
Прокат
Прэм’ера ў Расіі адбылася 16 снежня 2010 года. За першы ўік-энд (16—19 снежня 2010 года) карціна сабрала 209 мільёнаў рублёў (6,8 мільёнаў долараў), стаўшы лідарам расійскага кінапракату. Усяго фільм сабраў 701 млн руб.
Чаркізаўская (станцыя метро)
«Чаркізаўская» — станцыя Маскоўскага метрапалітэна на Сакольніцкай лініі. Размешчана паміж станцыямі «Бульвар Ракасоўскага» і «Праабражэнская плошча». Знаходзіцца ў раёне Праабражэнскае Усходняй адміністрацыйнай акругі Масквы.
Гісторыя і паходжанне назвы
Станцыя адкрыта 1 жніўня 1990 года, супольна са станцыяй «Вуліца Падбельскага» (пераназвана ў 2014 годзе ў «Бульвар Ракасоўскага»), у складзе пляцоўкі «Праабражэнская плошча» — «Вуліца Падбельскага», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 143 станцыі.
Названа па сяле Чаркізава, якое ў 1917 годзе ўвайшло ў мяжу Масквы. Сяло вядома з 1378 года і атрымала назва па імі выхадца з Залатой Арды царэвіча Сяркіза (Чаркіза), якому яно было падаравана пры хрышчэнні і паступленні на службу да вялікага князя Дзмітрыя Данскога, у ліку некалькіх угоддзяў у наваколлі Масквы (назва Чаркізава атрымалі чатыры розных паселішчы, іх часта змешваюць). З 1960-х гадоў Чаркізава стала раёнам масавай жылой забудовы, аднак у ім дагэтуль часткова захаваліся старыя цагляныя пабудовы.
Вестыбюлі і перасадкі
Даступная перасадка на Маскоўскае цэнтральнае кольца праз паўднёвы вестыбюль. Ён выходзіць на Вялікую Чаркізаўскую вуліцу ; праз яго праходзіць асноўны паток пасажыраў, бо поруч з ім размешчаны стадыён «Лакаматыў» і гандлёвыя рады «Чаркізаўскі пасаж» (раней тамсама знаходзіўся Чаркізаўскі рынак, зачынены ў 2009 годзе). Паўночны выхад вядзе да паўночнага заезду на тэрыторыю стадыёна «Лакаматыў».
Іаган Непамук Гумель
Іаган (Ян) Непамук Гу́мель (Johann Nepomuk Hummel або Jan Nepomuk Hummel;, Браціслава — , Веймар) — аўстрыйскі кампазітар і піяніст-віртуоз (чэх па нацыянальнасці).
Біяграфія
Гумель нарадзіўся 14 лістапада 1778 года ў Прэсбургу (цяпер Браціслава). Ужо ў тры гады ў будучага кампазітара выявіліся музычныя здольнасці, а ў пяць у падарунак ад бацькі ён атрымаў сваё першае маленькае фартэпіяна, якое захоўваў да самай смерці.
У 1786—1788 гадах Гумель — вучань В. А. Моцарта. З 1793 па 1816 год жыве ў Вене. Бярэ ўрокі кантрапункта ў Іагана Георга Альбрэхтсбергера — аднаго з настаўнікаў Бетховена, займаецца спевамі ў Антоніо Сальеры.
Прыдворны капельмайстар у Айзенштаце, Штутгарце, Веймары. Як піяніст-віртуоз выступаў у многіх краінах Еўропы.
Творчасць
Лёгкі, бліскучы стыль Гумеля-піяніста ўласцівы і яго творам для фартэпіяна (7 канцэртаў з аркестрам, фантазія для фартэпіяна з аркестрам, фартэпіянныя санаты, у т.л. ў 4 рукі, варыяцыі, капрычыо, ронда, эцюды). Сярод іншых твораў: 9 опер, 5 балетаў, кантаты, месы, камерна-інструментальныя творы. Сярод вучняў: Ф. Гілер, К. Чэрні, А. Гензельт і інш. Аўтар музычна-тэарэтычных прац.
Біказ
Біказ (Bicaz) — горад у Румыніі ў складзе жудзеца Нямц. Размешчаны за 30 км на захад ад адміністрацыйнага цэнтра жудзеца — горада П’ятра-Нямц. У склад горада таксама ўваходзяць наступныя населеныя пункты — Капша, Додзень, Ізвору-Мунтэлуй, Ізвору-Алб, Патач, Секу.
Паводле перапісу 2016 года, насельніцтва горада складала 8626 чалавек.
NGC 1514
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Суперкубак УЕФА
Суперкубак УЕФА (UEFA Super Cup) — афіцыйны футбольны турнір, які адкрывае еўрапейскі сезон і складаецца з аднаго матча, у якім сустракаюцца пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЕФА і Лігі Еўропы УЕФА папярэдняга сезона. Паколькі розыгрыш праводзіцца ў канцы жніўня, перад пачаткам футбольнага сезона, які праводзіцца па фармаце «восень-вясна», у канцы летняга трансфернага акна, у розыгрышы звычайна ўдзельнічаюць абноўленыя склады каманд-пераможцаў мінулых турніраў.
Усяго Суперкубак выйгравалі 25 рознхя каманд, найбольш тытулаванымі з якіх з’яўляюцца італьянскі «Мілан» і іспанская «Барселона», якія выйгралі ў розныя гады па 5 трафеяў.
Першым уладальнікам Суперкубка УЕФА з’яўляецца амстэрдамскі «Аякс», цяперашні ўладальнік — англійскі «Манчэстэр Сіці», які ў 2023 годзе перамог іспанскую «Севілью» (1:1, па пенальці 5:4).
Гісторыя
Суперкубак УЕФА заснаваны ў 1972 годзе. Заснавальнікам турніру выступіў рэпарцёр галандскай газеты «De Telegraaf» Антон Віткамп, які пазней стаў рэдактарам спартыўнага аддзела гэтага выдання. На той момант узровень галандскага футбола быў вельмі высокі, і Віткамп шукаў новы арыгінальны спосаб выпрабаваць на еўрапейскай футбольнай арэне сілы галандскіх клубаў, у прыватнасці, непераможнага «Аякса» з яго лідарам Ёханам Кройфам.
На той момант «Феенорд» і «Аякс» чатыры разы выходзілі ў фінал Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў і тройчы заваёўвалі прэстыжны трафей. Гэты перыяд лічыўся «залатой эрай» галандскага футбола, галандскія клубы лічыліся наймацнейшымі ў Еўропе.
У сувязі з тым, што апроч Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў у Еўропе пад эгідай УЕФА разыгрываўся Кубак уладальнікаў кубкаў УЕФА, лаўры наймацнейшых клубаў Еўропы былі падзелены паміж уладальнікамі гэтых двух трафеяў, і было відавочна, што супрацьстаянне зможа вырашана быць толькі калі адзін клуб зойме пастамент.
Калі Віткамп падзяліўся сваёй ідэяй з прэзідэнтам «Аякса» Япам ван Прагам, той сустрэў прапанову з запалам, і неўзабаве пад патранажам газеты Віткампа пачалася падрыхтоўка да турніру. Міхаэль ван Праг, бацька Япа, і Віткамп адправіліся ў Цюрых на сустрэчу з дзеючым прэзідэнтам УЕФА Артэміа Франкі, але той адмовіў ім у афіцыйнай падтрымцы турніру з прычыны гадавой дыскваліфікацыі саперніка «Аякса» — «Рэйнджэрс» — у выніку непрыстойных паводзін заўзятараў клуба з Глазга. Паколькі «Рэйнджэрс» адзначаў сваё стагоддзе, было вырашана разыграць тытул наймацнейшага ў неафіцыйным супрацьстаянні.
У выніку першы розыгрыш Суперкубка ў 1972 годзе адбыўся, фінансавала яго De Telegraaf, і УЕФА так і не прызнала яго. Па суме двух матчаў, якія адбыліся дома і ў гасцях, «Аякс» перамог з лікам 6:3.
Праз год УЕФА пагадзілася курыраваць Суперкубак паміж «Міланам» і «Аяксам», які зноў выйграў Кубак еўрапейскіх чэмпіёнаў. Але правядзенне матчаў на Суперкубак не было афіцыйна абвешчана; «Мілан» у першым матчы змог абгуляць «Аякс» — 1:0, саступіўшы ў другім матчы з лікам 0:6. Суперкубак 1974 года не адбыўся з-за рознагалоссяў пра тэрміны правядзення паміж заходнегерманскай «Баварыяй» і «Магдэбургам» з ГДР.
Стабільнасць розыгрышы Суперкубка здабылі толькі пачынаючы з 1975 года. Тым не менш, у 1981 годзе «Ліверпул» не змог дамовіцца пра тэрміны правядзення матчаў з тбіліскім «Дынама», а ў 1984 годзе з-за шчыльнага календара пагадзіўся на вызначэнне пераможцы ў адным матчы, які быў праведзены на полі саперніка ў Турыне.
У 1985 годзе «Ліверпул» сустрэўся з «Ювентусам» у фінале Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў на брусельскім стадыёне «Эйзель» і зноў саступіў турынцам. Тым часам на трыбунах адбылося сутыкненне паміж фанатамі, якое прывяло да гібелі людзей, вядомай як Эйзельская трагедыя. У выніку англійскія каманды былі дыскваліфікаваны на пяць гадоў ва ўсіх турнірах УЕФА, у тым ліку быў дыскваліфікаваны і сапернік «Ювентуса» — уладальнік Кубка кубкаў «Эвертан». Суперкубак 1985 года быў адменены.
У наступным, 1986 годзе, фармат правядзення Суперкубка зноў прыйшлося ў спешным парадку змяняць. Кіеўскае «Дынама» і «Сцяўа» не змаглі дамовіцца пра правядзенне матчаў у СССР і Румыніі, і адзіны матч прыйшлося правесці на нейтральным полі. Так стадыён Луі II у Манака ўпершыню стаў арэнай правядзення Суперкубка.
У 1991 годзе зыход супрацьстаяння зноў вырашаў адзін матч — «Манчэстэр Юнайтэд» прыняў «Црвену Звезду» на хатняй арэне «Олд Трафард», таму што палітычная сітуацыя ў Бялградзе была прызнана нестабільнай, і матч у Югаславіі вырашана было адмяніць.
У 1993 годзе з-за карупцыйнага скандалу пераможца першай Лігі чэмпіёнаў марсельскі «Алімпік» быў дыскваліфікаваны ад удзелу ва ўсіх еўрапейскіх і міжнародных турнірах, уключаючы ўдзел у розыгрышы Суперкубка УЕФА, у выніку чаго ўладальніку Кубка кубкаў — «Парме» прыйшлося разыгрываць Суперкубак з фіналістам Лігі чэмпіёнаў — «Міланам».
У 1998 годзе, разгледзеўшы шматлікія цяжкасці, звязаныя з правядзеннем Суперкубка, УЕФА зноў звярнулася да вопыту аднаматчавага фармату турніру на нейтральнай арэне, і правядзенне матча з тых часоў было замацавана за стадыёнам «Луі II».
Пасля скасавання Кубка ўладальнікаў кубкаў па заканчэнні сезона 1998/1999, было вырашана праводзіць матч за Суперкубак паміж пераможцамі Лігі чэмпіёнаў і Кубка УЕФА.
У 2009 годзе перамогу ў Суперкубку святкавала іспанская «Барселона», якая атрымала перамогу над данецкім «Шахцёрам» з лікам 1:0. 90 хвілін матча не выявілі пераможца, таму былі праведзены два дадатковыя таймы. Вырашальны гол на 115-й хвіліне матча пасля перадачы Ліянеля Месі забіў Педра. «Барселона» выйграла пяты трафей менш чым за год (чэмпіянат Іспаніі, Кубак Іспаніі, Суперкубак Іспаніі, Ліга чэмпіёнаў, Суперкубак УЕФА).
У 2010 годзе ўладальнікам трафея стаў мадрыдскі «Атлетыка», які перамог міланскі «Інтэр». У 2011 годзе ў матчы за Суперкубак сышліся «Барселона» і «Порту». Матч скончыўся перамогай каталонцаў 2:0. У 2012 годзе Суперкубак паўторна дастаўся «Атлетыка», які перамог лонданскі «Чэлсі» з лікам 4:1. Гэта быў апошні розыгрыш Суперкубка на стадыёне «Луі II».
У 2013 годзе матч Суперкубка прыняў стадыён «Эдэн» у Празе, нямецкая «Баварыя» перамагла «Чэлсі» (2:2 пасля дадатковага часу, па пенальці 5:4 на карысць немцаў).
Трафей
Цяперашні Суперкубак быў упершыню ўручаны ў 2006 годзе «Севільі». Да гэтага доўгі час Суперкубак быў самым маленькім з еўрапейскіх трафеяў. Ён важыў усяго 5 кілаграмаў пры вышыні ў 42,5 см. Для параўнання — Кубак Лігі чэмпіёнаў важыць 8 кг, а Кубак Лігі Еўропы — 15 кг.
Сучасны кубак пры вышыні ў 58 сантыметраў важыць 12,2 кг. Новы трафей захоўвае ключавыя элементы дызайну свайго папярэдніка, спраектаванага ў майстэрні Бертоні ў Мілане. Класічная чаша плаўна пераходзіць у оніксавую базу, выкананую ў форме скручанага скрутка поўсці, а дзве бакавыя ручкі дазваляюць зручна трымаць кубак.
Сірыс
Насельніцтва складае 249 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 41 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 9090. Тэлефонны код — 0783.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пётр Мікалаевіч Назаранка
Пётр Мікалаевіч Наза́ранка (нар., Мінск) — беларускі жывапісец.
Біяграфія
Сын мастака Мікалая Назаранкі, брат мастака Алега Назаранкі. Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1982 годзе. З 1985 года выкладае ў Мінскім мастацкім вучылішчы.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1990 года.
Суперкубак УЕФА
Фармат
Першапачаткова Суперкубак разыгрываўся ў спараным матчы — дома і на выездзе, хоць былі і выключэнні. Каманда, якая забіла больш мячоў па суме дзвюх гульняў, прызнавалася пераможцам. Звяртацца да падліку галоў, забітых на выездзе, прыйшлося толькі аднойчы — у 1980 годзе, калі «Валенсія» перамагла «Нотынгем Форэст». Дадатковы час спатрэбіўся ў 1982 годзе, калі «Астан Віла» перамагла «Барселону». Зыход матча за Суперкубак УЕФА ў 2013 годзе ўпершыню вызначыўся ў серыі пенальці, а ў 2000 годзе «Галатасарай» перамог «Рэал» па правіле «залатога гала».
У наш час у матчы за Суперкубак выступаюць клубы-пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЕФА і Лігі Еўропы УЕФА. Зыход паядынку вырашаецца ў адным матчы.
Рэгламент матча аналагічны фармату фіналаў еўракубкаў. Калі пасля асноўнага часу лік застаецца нічыйным, дадаюцца два дадатковыя таймы па 15 хвілін. Калі і яны не выяўляюць пераможца, зыход матча вырашаецца ў серыі пенальці.
Прызавыя
Клуб, які перамагае, атрымлівае €5 млн, які прайграў — €3 млн.
Квіткі на матч
60 % квіткоў распаўсюджваецца паміж заўзятарамі каманд. Частка месцаў забраніравана для высокапастаўленых гасцей. Астатнія месцы прадаюцца УЕФА праз анлайнавы аўкцыён. У адны рукі аддаюць не больш за два квіткі, разгуляных у латарэі. Таксама спаганяецца плата за абслугоўванне ў памеры 5€.
Малан (Іркуцкая вобласць)
Малан — вёска ў Баяндаеўскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
Геаграфія
Па дадзеных Усерасійскага перапісу, у 2010 годзе ў вёсцы пражывала 28 чалавек (11 мужчын і 17 жанчын)
Віталь Фядосавіч Мядзведзеў
Вiта́ль Фядо́савiч Мядзве́дзеў (нар., в. Вугольшчына, Бялыніцкі раён, Магілёўская акруга, БССР — 17 чэрвеня 2020) — савецкі і беларускі эканамiст. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1984), доктар эканамічных навук (1981), прафесар (1982). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1992). Удзельнік партызанскага руху ў Беларусі.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (БДУ), геаграфічны факультэт (1952). З 1955 года — малодшы, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута экaномікі АН БССР. З 1961 года — начальнік аддзела Дзяржплана БССР, з 1967 года — дырэктар НДІ эканомікі і эканоміка-матэматычных метадаў планавання пры Дзяржплане БССР, з 1973 года — дырэктар БелНДІ навукова-тэхнічнай інфармацыі і тэхніка-эканамічных даследаванняў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, з 1994 года — старшы саветнік інстытута «БелІнфармпрагноз» пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, з 1998 года — кіраўнік аддзела, Цэнтра сусветнай эканомікі і міжнародных эканамічных адносін Інстытута эканомікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
У 1963—2006 гадах старшы эканамічны саветнік Еўрапейскай эканамічнай камісіі ААН.
Навуковая дзейнасць
Працы прысвечаны метадалогіі даследавання, мадэлявання і прагназавання развіцця рэгіянальных эканамічных сістэм, вырашэння канкрэтных эканамічных праблем доўгатэрміновага і сярэднетэрміновага развіцця Беларусі, пабудовы сістэмы інфармацыйнага забеспячэння навукі, тэхнікі, вытворчасці. Прапанаваў сістэму метадаў і мадэляў распрацоўкі прагнозаў, схем размяшчэння вытворчых сіл і комплекснага развіцця народнай гаспадаркі Беларусі, распрацаваў сукупнасць навуковых абгрунтаванняў фарміравання і развіцця народнагаспадарчага комплексу Рэспублікі Беларусь. Распрацаваў мадэль міжнародных эканамічных адносін Рэспублікі Беларусь з сусветнай супольнасцю. Пад яго кіраўніцтвам распрацаваны Нацыянальныя праграмы развіцця экспарту, турызму на сярэднетэрміновую перспектыву.
Бібліяграфія
Асноўныя працы:
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1978), залатым медалём НАН Беларусі «За вялікі ўклад у развіццё навукі» (2018), медалямі.
Хал
Хал — прозвішча.
Жанатуган
Жанатуган — сяло ў Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Ведзяноўскай сельскай акругі. Код КАТА — 117037200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 114 чалавек (50 мужчын і 64 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 60 чалавек (26 мужчын і 34 жанчыны).
Франц Ксавер Вольфганг Моцарт
Франц Ксавер Вольфганг Моцарт (Franz Xaver Wolfgang Mozart; 26 ліпеня 1791, Вена - 29 ліпеня 1844, Карлавы Вары) — аўстрыйскі кампазітар, піяніст, музычны педагог. Малодшы з шасці народжаных і двух выжылых дзяцей Вольфганга Амадэя Моцарта і яго жонкі Канстанцыі. Атрымаў імя ў гонар бліжэйшага сябра і вучня свайго бацькі, Франца Ксавера Зюсмаера.
Куразнава
Куразнава (Курозново) — сяло ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Плавенскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Сяло вядома з сярэдзіны XIX ст. Да Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1917 годзе тут была ўсталявана савецкая ўлада, адноўленая пасля перыяду германскай акупацыі ў 1918 годзе. У 1919 годзе сяло перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшло ў склад Бранскай вобласці.
Філіпа Ювара
Філіпа Ювара, часам таксама Джувара (Filippo Juvara, 1685,  — 1735, ) — італьянскі архітэктар, яркі прадстаўнік позняга барока.
Біяграфія
У 1724 г. Ювара быў запрошаны ў Партугалію. Тут ён склаў праекты патрыяршай царквы і палаца Ажуда ў Лісабоне, пасля чаго вярнуўся ў Італію і пабудаваў купалы царквы Сант-Андрэа ў Мантуі і комскага сабора і фасад базілікі Св. Амвросія ў Мілане. Апошняй яго працай быў праект новага каралеўскага палаца ў Мадрыдзе; ён жа пабудаваў для іспанскага караля загарадны палац Ла Гранха.
Ігар Янеў
Ігар Янеў (Игор Јанев;, , Сербія) — македонскі дыпламат, прафесар і навуковец.
Біяграфія
Скончыў Бялградскі ўніверсітэт (1981—1987). Абараніў доктарскую дысертацыю ў 1994 (Універсітэт Святых Кірыла і Мяфодзія ў Скоп'і). Постдактарантуру праходзіў у ЗША, пры Акадэміі дыпламатычнай службы Джорджтаўнскага ўніверсітэта. У цяперашні час з'яўляецца прафесарам Інстытута палітычных даследаванняў у Бялградзе.
Дзяражнае
Дзяра́жнае (, Деражное) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзераўнянскага сельсавета.
IC 3888
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зямкова
Зямко́ва (, Земково) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
Сезон 2018 ФК Энергетык-БДУ
У 2018 годзе футбольны клуб «Энергетык-БДУ» з Мінска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Казімір П’ер Пер’е
Казімір П’ер Пер’е (Casimir Pierre Périer;, Грэнобль — , Парыж) — французскі банкір, палітык, і дзяржаўны дзеяч, які, з 13 сакавіка 1831 г. да 16 мая 1832 г. будучы прэм’ер-міністрам, узначальваў кабінет міністраў Ліпеньскай манархіі.
Бобі Хал
Роберт Марвін (Бобі) Хал (Robert Marvin "Bobby" Hull;, Антарыа — ) — канадскі хакеіст, левы нападаючы. Правёў больш за 20 сезонаў у НХЛ і СХА, выйграўшы Кубак Стэнлі ў складзе клуба «Чыкага Блэкхокс» у сезоне 1960/1961 і чэмпіён СХА ў сезонах 1975/1976 і 1977/1978 з клубам «Вініпег Джэтс». Удзельнік 12 матчаў усіх зорак НХЛ з 1960 па 1972 год, гулец зборнай Канады ў Суперсерыі 1974 года, уладальнік Кубка Канады 1976 года. Трохразовы ўладальнік Арт Рос Трофі (1960, 1962, 1966), двухразовы ўладальнік Харт Мемарыял Трофі (1965, 1966) і Гэры Дэвідсан Эворд (1973, 1975), уладальнік Лэдзі Бінг Трофі (1965) і Прыза Лестэра Патрыка (1969), член Залы хакейнай славы (1983) і Залы спартыўнай славы Канады (1988), афіцэр ордэна Канады (1978). Уключаны ў спісы 100 лепшых гульцоў НХЛ па версіі часопіса Hockey News (1998) і па версіі НХЛ (2017). Бацька Брэта Хала.
Калматка
Калма́тка (Filago) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя травяністыя апушаныя расліны. Сцябло прамастойнае, галінастае ад асновы, часам простае. Лісце сядзячае, апушанае. Кветкі ў галоўчатых суквеццях на верхавінках сцябла. Плод — сямянка.
Арэал і экалогія
Расліны роду распаўсюджаны на тэрыторыі Еўропы, Малой Азіі і Паўночнай Афрыкі. На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца 3 віды.
Віды
Род налічвае каля 40 відаў (56 відаў ). Сярод іх:
Выкарыстанне
Лекавыя, дубільныя і дэкаратыўныя расліны.
Часаслоў Мёртлі
Часаслоў Мёртлі — ілюмінаваны часаслоў, які, як кажуць, быў напісаны англійскім перапісчыкам (у Парыжы) і ілюстраваны ў Парыжы групай «Шале» ў 1280-х гадах. Цяпер ён захоўваецца ў ў Эдынбургу пад нумарам Ms 21000. Сваю назву кніга атрымала ў гонар уладальнікаў XIX стагоддзя.
Гісторыя
З некралогаў, запісаных у календары, можна зрабіць выснову, што часаслоў быў зроблены для выкарыстання ў Вустэры. Кажуць, што рукапіс быў зроблены для англічанкі, паводле Джона Хігіта, гэта была Джаан дэ Валанс, дачка, зводнага брата караля Англіі Генрыха III. Уладальніца намалявана за чытаннем свайго часаслова ў ініцыяле паступовых псалмоў на f149v.
Наступныя смерці, адзначаныя ў календары, паказваюць, што кніга знаходзілася ў Шатландыі ў XIV стагоддзі, ва ўладанні клана МакДугал, вядомай шатландскай сям’і, якая працавала пры англійскім двары падчас працяглых войнаў паміж Англіяй і Шатландыяй падчас праўлення англійскіх каралёў Эдуарда I і II. У XV стагоддзі ім валодалі ў Шатландыі сэр Джон Сцюарт,, які памёр у 1421 годзе, і яго жонка Ізабэла, лэдзі Лорнская, якая памерла ў 1439 годзе; іх некралогі былі ўпісаны ў календары на f25v і f29v.
Ад Сцюартаў Лорнскіх рукапіс перайшоў да Сцюартаў Грантулі, уладальнікаў маёнтка Мёртлі ў Пертшыры. Рукапіс захоўваўся ў замку Мёртлі, пакуль у 1871 годзе не быў прададзены  (1799—1886). Пасля яго смерці кніга была набыта (1847—1900) і заставалася ў сям’і Б’ют, пакуль яе не купіла Нацыянальная бібліятэка Шатландыі ў 1986 годзе праз фонд, створаны для збору пакупной цаны.
Сярод мастацтвазнаўцаў няма аднадушнасці наконт паходжання рукапісу — Англіі ці Францыі, і яго стваральнікаў — перапісчыка і ілюмінатараў. У літаратуры можна знайсці даследаванні, у якіх гаворыцца пра французскага перапісчыка, а таксама пра англічаніна. Усе прызначэнні былі зроблены на аснове характарыстык стылю і мастакоў, звязаных з імі, пра якія больш нічога не вядома. Імя першага ўладальніка таксама было выведзена з некралогаў у календары, з недаказальнымі здагадкамі, і ставіцца пад сумнеў іншымі даследчыкамі.
Апісанне
Рукапіс складаецца з двух раздзелаў рознага паходжання. Першы змяшчае 23 поўнастаронкавыя мініяцюры, якія адлюстроўваюць вобразы з Кнігі Быцця, дзяцінства Хрыста і мук Хрыста. Другі раздзел змяшчае набажэнствы, якім папярэднічае каляндар святых. Гэты другі раздзел складаецца са 191 пергаментнага фоліа з памерам 193 * 123 мм. Тэкст напісаны лацінскай мовай у слупок па 15 радкоў на старонцы. Рукапіс таксама змяшчае некаторыя тэксты, напісаныя на, англійскай і шатландскай гэльскай мовах, якія пазней былі дададзены да рукапісу ўладальнікамі. Другі раздзел таксама змяшчае шматлікія маргінальныя і глосы. Абедзве часткі былі зроблены асобна і пазней аб’яднаны.
Існуе меркаванне, што першы раздзел поўнастаронкавых мініяцюр быў зроблены, магчыма, у двух камплектах, у канцы XIII стагоддзя. Імаверна, што мініяцюры з’яўляюцца працай трох англійскіх мастакоў і былі напісаны паміж 1260 і 1280 гадамі. Першапачаткова набор мініяцюр быў, верагодна, значна большы, магчыма, удвая большы, і быў зроблены для іншага рукапісу. Усе поўнастаронкавыя мініяцюры мелі тлумачальны тэкст, напісаны на французскай мове, але некаторыя з іх былі выразаны пры пазнейшай пераплёту.
У Часаслове мы знаходзім каляндар святых (f24r), (f30v),  (f109r), Каяльныя псалмы (f128r),  (f140v), паступовыя псалмы (f149v) і  (f162r). Ад f66r да f75v можна знайсці, размешчаную паміж і пачаткам Малых Гадзінак да Найсвяцейшай Панны. Тэкст напісаны і, магчыма, у працы ўдзельнічалі больш за аднаго перапісчыка, але падзел іх працы не відавочны. Каляндар напісаны гатычным паўквадратам, але для некаторых важных святаў выкарыстоўвалася іншае пісьмо.
NGC 1530
NGC 1530 (іншыя абазначэнні — UGC 3013, IRAS04170+7510, MCG 13-4-4, KUG 0417+751, ZWG 327.17, 7ZW 12, ZWG 347.4, KARA 147, PGC 15018) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Жырафа.
Сарадзіле
Сарадзіле (Sorradile) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арыстана.
Насельніцтва складае 497 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 9080. Тэлефонны код — 0783.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Себасцьян.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Каменка (Клімаўскі раён)
Каменка (Каменка) — сяло ў Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Плавенскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Сяло вядома з сярэдзіны XIX ст. у складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У 1917 годзе тут была ўсталявана савецкая ўлада, адноўленая пасля перыяду германскай акупацыі ў 1918 годзе. У 1919 годзе сяло перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
Леанід Мікалаевіч Макарэвіч
Леанід Мікалаевіч Макарэвіч (, Гомель, Беларусь — ) — беларускі баскетбаліст, трэнер. Заслужаны трэнер Беларусі, выдатнік народнай асветы БССР, сярод выхаванцаў якога — бронзавы прызёр чэмпіянату свету Л. Іваноў, чэмпіён СССР В. Акімаў, першы прэзідэнт НАК Беларусі У. Рыжанкоў.
Консулы Рымскай імперыі
Пералік консулаў Рымскай імперыі з 27 года да н. э. да пачатку VII стагоддзя, калі традыцыя кансулата канчаткова згасла. У часы Імперыі консулы страцілі ўладныя паўнамоцтвы, аднак фармальна засталіся вышэйшымі асобамі ў дзяржаве, па імёнах якіх называліся гады (г. зн. яны былі эпонімамі). Консульства да заканчэння свайго існавання заставалася найвышэйшым гонарам для любога жыхара Імперыі.
Domus Vista
Domus Vista — вышынны жылы дом у Даніі, Капенгагене, у камуне Фрэдэрыксберг. Будаўніцтва завершана ў 1969 годзе. Вышыня будынка 101,95 м.
Гэта другі па вышыні будынак у Даніі і другі па вышыні жылы будынак ва ўсёй Скандынавіі. Найвышэйшы ж жылы будынак Скандынавіі гэта Turning Torso, збудаванае ў 2005 годзе.
У будынку Domus Vista размяшчаецца 470 жылых кватэр на трыццаці паверхах, па 17 кватэр на паверх. Паводле першапачатковага плану ў будынку павінна было быць 28 паверхаў, але падчас будаўніцтва было прынята рашэнне пра надбудову яшчэ двух паверхаў. Першапачаткова ніжнія два паверху прызначаліся для гасцініцы і рэстарана, але ў 1970 годзе гасцініца была зачынена. Замест яе на першых двух паверхах цяпер размяшчаецца гандлёвы цэнтр і філіял бібліятэкі.
Карабулак (Акмолінская вобласць)
Карабулак — сяло ў Сцепнагорскай гарадской адміністрацыі (раней — у  Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Карабулацскай сельскай акругі. Код КАТА — 111843100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 281 чалавек (150 мужчын і 131 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 186 чалавек (91 мужчына і 95 жанчын).
3-я армія (СССР)
3-я армія (СССР) (3А) — аператыўнае вайсковае аб’яднанне (агульнавайсковая армія) у складзе РСЧА Узброеных Сіл СССР падчас Вялікай Айчыннай вайны.
Першае фарміраванне
Сфарміравана 15 верасня 1939 у складзе Беларускай Асобай ваеннай акругі на базе Віцебскай армейскай групы войскаў.
Польскі паход
У верасні-кастрычніку 1939 армія ўдзельнічала ў Польскім паходзе РСЧА. Штаб арміі размяшчаўся ў г. Маладзечна.
Вялікая Айчынная вайна
На 22 чэрвеня 1941 года 3-я армія налічвала ў сваім складзе 3 стралковыя дывізіі і 11-ы мехкорпус (яшчэ 2 танкавыя і 1 матарызаваная дывізіі).
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны армія вяла абарончыя баі на правым флангу Заходняга фронту ў раёнах Гродна, Ліда, Навагрудак. У канцы чэрвеня 1941 года ў ходзе Беластоцка-Мінскай бітвы яна была акружаная і арганізацыйна разгромлена. У ноч на 1 ліпеня рэшткі упраўлення арміі на чале з камандуючым генерал-лейтэнантам В. І. Кузняцовым здолелі прарвацца ў раён на ўсход ад Мінска, але толькі 28 ліпеня яны здолелі выйсці з акружэння на поўнач ад Рагачова разам з атрадам 204-й матарызаванай дывізіі і 274-м стралковым палком 24-й Самара-Ульянаўскай Жалезнай дывізіі. У загадзе СВГК СССР № 270 ад 16 жніўня «Пра адказнасць ваенаслужачых за здачу ў палон і пакіданне ворагу зброі» гаварылася, што Камандуючы 3-й арміяй генерал-лейтэнант Кузняцоў і член Ваеннага савета армейскі камісар 2-га рангу Бірукоў з баямі вывелі з акружэння 498 узброеных чырвонаармейцаў і камандзіраў часцей 3-й арміі і арганізавалі выхад з акружэння 108-й і 64-й стралковых дывізій… 1 жніўня 1941 года 3-я армія была ўключана ў склад Цэнтральнага фронту. Камандуючым арміяй пакінулі В. І. Кузняцова, начальнікам штаба прызначылі генерал-маёра А. С. Жадова; штаб размясціўся ў раёне на захад ад Калінкавіч. Арміі перадалі ў падпарадкаванне 66-ы стралковы корпус, Мазырскі ўмацаваны раён, а таксама 75-ю стралковую дывізію.
У другой палове жніўня 1941 года Цэнтральны фронт быў разгромлены і расфармаваны (глядзі Смаленская бітва). 3-я армія вымушана была пакінуць Мазыр, пасля шматкіламетровага маршу перадала свае войскі 21-й арміі, а яе штаб быў перамешчаны ў стык 50-й і 13-й армій з падначаленнем штабу Бранскага фронту. Камандуючым арміяй быў прызначаны генерал-маёр Я. Р. Крэйзер. Былы камандуючы арміяй генерал-лейтэнант В. І. Кузняцоў быў прызначаны камандуючым 21-й арміяй, а пасля яе разгрому ў Кіеўскім катле ўзначаліў 58-ю армію.
У канцы жніўня — пачатку верасня 1941 года армія ўдзельнічала ў Рослаўльска-Навазыбкаўскай наступальнай аперацыі.
У кастрычніку-снежні 1941 года 3-я армія ўдзельнічала ў Маскоўскай бітве, апынулася ў акружэнні ў раене Трубчэўска, але выйшла з акружэння і замацавалася ў раёне Яфрэмава.
Пасля пераходу Чырвонай Арміі ў контрнаступленне пад Масквой 3-я армія ўдзельнічала ў Ялецкай аперацыі. У далейшым да лета 1943 года займала абарончыя пазіцыі.
У чэрвені 1943 года новым камандуючым 3-й арміяй прызначылі генерал-лейтэнанта А. В. Гарбатава, які камандаваў ёю да канца вайны.
У ліпені — жніўні армія ўдзельнічала ў Арлоўскай аперацыі 1943, а ў верасні — пачатку кастрычніка — у Бранскай аперацыі 1943, пры завяршэнні якой выйшла на левы бераг р. Сож у раёне г. Прапойск (Слаўгарад). З 7 кастрычніка перададзена Цэнтральнаму (з 20 кастрычніка 1943 Беларускі, з 17 лютага 1944 1-ы Беларускі) фронту і ў яго складзе вяла баявыя дзеянні ў Гомельска-Рэчыцкай аперацыі 1943 і ў Рагачоўска-Жлобінскай аперацыі 1944 года.
У другой палове 1944 года войскі арміі ўдзельнічалі ў Беларускай аперацыі. у складзе войскаў 1-га Беларускага, з 5 ліпеня 2-га Беларускага франтоў пры вызваленні савецкімі войскамі Беларусі і ўсходніх раёнаў Польшчы.
У Бабруйскай, Мінскай і Беластоцкай наступальных аперацыях яе войскі прайшлі з баямі звыш 500 км, вызвалілі гг. Навагрудак (8 ліпеня, ва ўзаемадзеянні з 50А), Ваўкавыск (14 ліпеня), Беласток (27 ліпеня). Працягваючы наступленне ў наступнай Ломжа-Ружанскай наступальнай аперацыі яны вызвалілі горада Астраленка (6 верасня) і Ломжа (13 верасня). З выхадам да р. Цароў перайшлі да абароны на рубяжы Астраленка, Ружаны, а затым армія была перакінутая на Ружанскі плацдарм і ўдзельнічала ў бітве за яго пашырэнне. У Млаўска-Эльбінгскай аперацыі 1945 армія наступала ў складзе ўдарнай групоўкі 2-га Беларускага фронту з ружанскага плацдарма ў кірунку Віленберг (Вельбарк), Мельзак (Пяненжна).
У пачатку красавіка была перадыслацыравана ў раён паўднёва-ўсход ад Кюстрына, уключана ў 1-ы Беларускі фронт і ў яго складзе ўдзельнічала ў Берлінскай аперацыі 1945. Баявыя дзеянні скончыла 8 мая на Эльбе на паўночным усходзе ад Магдэбурга.
У жніўні 1945 года армія была расфармаваная, яе штаб быў накіраваны на фарміраванне штаба Мінскай ваеннай акругі.
За баявыя адрозненні ў гады вайны многія злучэнні і часці арміі ператвораныя ў гвардзейскія, узнагароджаны ордэнамі і ўдастоены ганаровых найменняў. За мужнасць, гераізм і высокае воінскае майстэрства ў баях дзясяткі тысяч яе воінаў узнагароджаны ордэнамі і медалямі, а 83 з іх прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Заўвагі
<references group="" responsive="">
Курэнас
Курэнас (Kurėnas, Kurenkahn) — парусная драўляная рыбацкая пласкадонная лодка, якая выкарыстоўвалася ў Куршскім заліе да другой паловы XX веку. Даўжыня курэнаса магла дасягаць чатырнаццаці метраў. Лодкі былі пласкадоннымі, а іх асадку складала прыкладна сорак сантыметраў. Гэтыя характарыстыкі тлумачацца асаблівасцямі мелкаводнага Куршскага заліва. Курэнасы будаваліся з дуба.
Куршскія вымпелы
Цікавай асаблівасцю курэнасаў былі гэтак званыя «куршскія вымпелы» (Kurenwimpel), якія умацоўваюцца на адзінай мачце флюгеры. У кожнай вёскі быў свой флюгер. Гэтыя знакі былі у 1844 годзе рыбалоўным інспектарам Эрнстам Вільгельмам Беербамам у мэтах спрашчэнні кантролю над выконваннем правідлаў рыбалоўства. Паступова рыбакі сталі прыкрашваць флюгеры-вымпелы разнымі ўпрыгожваннямі. К пачатку дваццатага веку куршскія флюгеры сталі турыстычным сувенірам.
Сучасныя курэнасы
Курэнасы зніклі пасля Другой Сусветнай вайны, але ў пачатку XXI ст. музеі Клайпеды (Літва) і Калінінграда адрадзілі гэтыя судны. Першым стаў курэнас, пабудаваны Марскім музеем Клайпеды і спушчаны на ваду 11 ліпеня 2001 года. У адпаведнасці з традыцыяй ён атрымаў абазначэнне SUD-1 (ад Suderspitze, нямецкай назвы вёскі, на месцы якой цяпер знаходзіцца марскі музей).
Паўлінава вока
Паўлінава вока (Inachis io) — дзённы матылёк сямейства. Лацінскае бінамінальная назва паходзіць ад Īnachis — цара Інаха і яго дачкі Іа у старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Агульная характарыстыка
Даўжыня пярэдняга крыла — 27-31 мм. Размах крылаў да 62 мм. Самкі часцей за ўсё некалькі буйней самца. Асноўны фон крылаў чырвона-буры, чырвона-карычневы. На крылах размяшчаюцца 4 буйных «вочкі» з блакітнымі плямамі.
Ніжняя бок крылаў ахоўнай афарбоўкі — чорна-карычневага колеру, з радамі хвалістых больш светла афарбаваных звілістых ліній.
Арэал
Нетрапічная Еўразія і Японія. На поўначы да 60 градуса паўночнай шыраты. Сустракаецца на ўсёй тэрыторыі Усходняй Еўропы, акрамя раёнаў крайняй поўначы (не заходзіць у зону тундраў) і пустыннай зоны. Адсутнічае на востраве Крыт і ў Паўночнай Афрыцы.
Месцапражыванне
Паляны, лугі, лясныя ўзлескі, прасекі, берагі рэк і вадаёмаў, лесапалосы і лесапаркі, гарадскія паркі, балкі, яры, сады, пусткі, тэрыторыі населеных пунктаў. Падымаецца ў горы на вышыню 2000—2500 м над узроўнем мора.
Асаблівасці біялогіі
Лёт першага пакалення — з канца чэрвеня да сярэдзіны ліпеня. Лёт другога пакалення — з жніўня да верасня, зімуе ў абароненых месцах. Самкі другога пакалення сустракаюцца да канца кастрычніка, зімуюць і зноў сустракаюцца ранняй вясною да пачатку чэрвеня. Зімуючыя асобіны могуць сустракацца зімой падчас адліг.
Яйка
Самка адкладвае да 100—300 яек, звычайна групамі, на ніжняга боку ліста крапівы.
Вусень
Стадыя вусеняў — з мая па жнівень. Гусеніцы інтэнсіўнага чорнага колеру з дробнымі белымі кропкамі і з паяском з жорсткіх галінастых шыпоў. На кармавых раслінах жывуць кодлы, часам да 300 асобнікаў, у агульным гняздзе з аплеценага шаўковай ніткай лісця. Пачынаючы з другога ўзросту, гусеніцы жывуць асобна. Гусеніцы першага пакалення — з мая па чэрвень, другога — з ліпеня па жнівень.
Кармавыя расліны вусеняў
Кармавыя расліны вусеняў —, , , у тым ліку , , значна радзей —.
Кукалка
Стадыя кукалкі — каля 1-2 тыдняў. Кукалка вуглаватая, размяшчаецца галавой ўніз. Афарбоўка ад шэра-зялёнай да карычневай (залежыць ад колеру субстрата), з двума шэрагамі бліскучых шыпоў.
Bothrops
Bothrops — род ядавітых змей падсямейства ямкагаловых сямейства гадзюкавых. Жывуць у Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы.
Мікалай Федаравіч Віняцкі
Мікалай Федаравіч Віняцкі (, в. Чыгірынка, Кіраўскі раён — )  — беларускі спецыяліст у галіне геадэзіі, картаграфіі, паэт. Кандыдат тэхнічных навук.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 красавіка 1939 года ў вёсцы Чыгірынка Кіраўскага раёна.
Вучыўся ў Мінскім палітэхнікуме. Працоўны шлях пачаў тапографам. Без адрыву ад вытворчасці скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, аспірантуру Беларускага тэхналагічнага інстытута. Працаваў галоўным рэдактарам Беларускага картографа-геадэзічнага аб’яднання «Белгеадэзія» да выхаду на пенсію. Разам з В. П. Лемцюговай і А. І. Падлужным удзельнічаў у распрацоўцы Інструкцыі па транслітарацыі геаграфічных назваў Рэспублікі Беларусь літарамі лацінскага алфавіта, якая вызначае правілы перадачы геаграфічных назваў пры стварэнні картаграфічных і іншых твораў на замежных мовах, прызначаных для міжнароднага карыстання.
Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2003 года.