cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зіновія Мікалаеўна Жукава
Біяграфія
Скончыла 2-гі Ленінградскі медыцынскі інстытут (1940). Эпідэміёлаг Валагодскага гарадскога аддзела аховы здароўя і абласнога аддзела аховы здароўя (1940—1944). Эпідэміёлаг Мінскага гарадскога аддзела аховы здароўя, Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1944—1945), начальнік эпідэмічнага сектара аддзела аховы здароўя Мінскага абласнога выканаўчага камітэта (1945—1952).
Загадчыца эпідэміялагічнага аддзела Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1952—1953). Галоўны ўрач Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1953—1955), галоўны эпідэміёлаг аддзела аховы здароўя Мінскага абласнога выканаўчага камітэта (1954—1977). Эпідэміёлаг, загадчыца аддзела асабліва небяспечных інфекцый Мінскай абласной санітарна-эпідэміялагічнай станцыі (1977—1986). Эпідэміёлаг аддзялення эпіданалізу і прагназавання Мінскага абласнога цэнтра гігіены і эпідэміялогіі (з 1986).
Нарачанскі (нацыянальны парк)
Нарача́нскі — нацыянальны парк, створаны ў 1999 годзе ў мэтах захавання ўнікальных прыродных комплексаў, а таксама больш эфектыўнага выкарыстання рэкрэацыйных магчымасцяў прыродных рэсурсаў Нарачанскага рэгіёну і прылеглых да яго тэрыторыяў.
Агульныя звесткі
Створаны ў 1999 з мэтай захавання прыроднага комплексу Нарачанскай групы азёр, Балдуцкай групы азёр, Вішнеўскага возера, Швакцінскай групы азёр (Вялікія Швакшты) і Свірскай групы азёр (Свір) і для больш эфектыўнага выкарыстання рэкрэацыйных магчымасцей прыродных рэсурсаў.
Нацыянальны парк «Нарачанскі» знаходзіцца пераважна ў Мядзельскім раёне (96 % плошчы), а таксама часткова на тэрыторыі Вілейскага (2 % плошчы), Пастаўскага Віцебская вобласць (1,7 % плошчы) і Смаргонскага Гродзенская вобласць (0,3 % плошчы) раёнаў. Працягласць Нацыянальнага парку з поўначы на поўдзень складае 34 км, з усходу на захад — 59 км. Адміністрацыя парку знаходзіцца ў курортным пасёлку Нарач Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.
Агульная плошча Нацыянальнага парку складае 97,3 тыс. га (0,973 тыс. км²). 66,8 тыс. га (68,7 %) гэтых земляў (у асноўным, лясы і вадаёмы) перададзеныя ў склад парку. Астатнія землі ў межах Нацыянальнага парку знаходзяцца ў падпарадкаванні іншых землеўладальнікаў і землекарыстальнікаў. Тэрыторыя парку займае 60 % плошчы тэрыторыі Мядзельскага раёна.
Гісторыя
У канцы 1950-х гадоў пачалося актыўнае будаўніцтва турыстычных баз і дамоў адпачынку на ўзбярэжжы Нарачы. Ужо ў 1963 годзе адкрыўся санаторый «Нарач», пазней — дом адпачынку «Нарач», дзіцячы аздараўленчы лагер «Зубраня». У 1960-70-я гады на тэрыторыі Нарачанскага рэгіёна ўзнікла вялікая курортна-аздараўленчая зона краіны.
Том Веселман
Том Веселман (Tom Wesselmann;, Цынцынаці — , ) — амерыканскі мастак і графік.
Нарачанскі (нацыянальны парк)
Гісторыя
Нацыянальны парк «Нарачанскі» быў утвораны ў 1999 годзе для захавання ландшафтаў, біялагічнага багацця і генетычнага фонду расліннага і жывёльнага свету.
Камендант брыгады
Камендант брыгады — обер-афіцэрскае званне ў арміі Вялікага Княства Літоўскага ў XVIII ст.
Том Веселман
Жыццё і творчасць
У 1948—1951 гадах вучыўся ў каледжы Хірам, у аднайменным мястэчку штата Агая, затым, з 1951 года вывучаў псіхалогію ва ўніверсітэце Цынцынаці. Падчас Карэйскай вайны служыў у войску (у 1954-54 гадах), у гэты час пачаў маляваць — перш коміксы. Дэмабілізаваўшыся, паступае ў Акадэмію мастацтваў Цынцынаці, у 1956—1959 працягвае навучанне ў нью-ёркскай Школе мастацтваў і архітэктуры Купер-Юніён. Першая персанальная выстава адбылася ў 1961 годзе ў галерэі Тэнеджэр, Нью-Ёрк. Мастак памёр ва ўзросце 73 гадоў ад сардэчнай недастатковасці.
Нарачанскі (нацыянальны парк)
Прырода
На тэрыторыі парку больш за 30 азёр агульнай плошчай больш за 170 км². Рэльеф з дробна- і сярэднеўзгорыстых марэнных узвышшаў з катлавінамі, буйна- і сярэднеўзгорыста-градавых марэнных узвышшаў з камамі, спадзістахвалістых водна-ледавіковых раўнін з азёрамі, дзюнамі, камамі, катлавінамі, участкамі нізінных балот. Расліннасць падзоны дубова-цемнахвойных лясоў. Пераважаюць хваёвыя, яловыя і бярозавыя лясы. У фауне 243 віды пазваночных: 10 амфібій, 5 паўзуноў, 179 гняздуючых птушак, 49 млекакормячых; барсук, бусел чорны, гагара чорнаваллёвая, журавель шэры, пугач, скапа і інш. занесены ў Чырвоную кнігу. У іхтыяфауне 32 віды, у т.л. рэдкія і каштоўныя — стронга ручаёвая, галавень, рапушка, язь і інш. Азёры парку зарыбляюцца прамыслова-каштоўнымі відамі: вугром еўрапейскім, карпам, сазанам, сігам, судаком. У флоры каля 900 відаў вышэйшых сасудзістых раслін, у т.л. бяроза карлікавая, кураслел лясны, марошка, меч-трава звычайная, торбачнік альпійскі, цюльпан лясны, чарнакорань голы і інш. занесены ў Чырвоную кнігу. Водарасці батрахасперум ружанцападобны, кладофара эгаграліпьная, насток слівападобны, занесеныя ў Чырвоную кнігу, трапляюцца толькі ў возеры Нарач і яго басейне. У леса-балотным масіве Чарэмшыца выяўлены комплексы рэліктавых імхоў з гімнакалеі уздутай і інш.
Том Веселман
Жыццё і творчасць
Т. Веселман у пачатку сваёй творчай кар’еры захапляўся экспрэсіянізмам, затым пісаў свае карціны ў стылі поп-арт, быў адным з найбуйнейшых прадстаўнікоў гэтага напрамку. Матывацыю для сваіх прац, якія паказваюць у асноўным аголенае жаночае цела ў розных сэксуальных палажэннях, Мастак знаходзіў у рэкламных матэрыялах 60-х — 70-х гадоў XX стагоддзя — у постарах, праспектах, плакатах, кінематографе. Пачынаючы з 1983 гады ён працаваў і па метале, выразаў свае малюнкі на металічных плітах лазерным промнем.
Камендант брыгады
Званне ўзнікла пасля ваеннай рэформы ў Вялікім Княстве Літоўскім 1775 г., калі замест традыцыйнага падзелу кавалерыі на гусараў, пяцігорцаў, казакаў і татараў уводзіўся падзел на Нацыянальную кавалерыю і Пярэднюю варту. Званне ўжывалася толькі ў брыгадах Нацыянальнай кавалерыі. Званне "камендант брыгады" фактычна адпавядала званню "шэф палка" ў палках Пярэдняй варты, пяхоты і артылерыі, але ўлічваючы асаблівае стаўленне да элітнай Нацыянальнай кавалерыі фармальна прыроўнівалася да звання генерал-маёра.
Нарачанскі (нацыянальны парк)
Помнікі архітэктуры
Помнікі архітэктуры на тэрыторыі нацыянальнага парку прадстаўлены культавымі збудаваннямі (Касцёл Маці Божай Шкаплернай ў горадзе Мядзел, Андрэеўскі касцёл і царква ў аграгарадку Нарач, Нікалаеўскі касцёл і драўляная царква ў гарадскім пасёлку Свір, кляштар кармелітаў XVIII стагоддзя ў вёсцы Засвір, касцёл XIX стагоддзя ў вёсцы Канстанцінава, касцёл Маці Божай у гарадскім пасёлку Крывічы і інш.), сядзібнымі комплексамі і старадаўнімі паркамі (курортны пасёлак Нарач, гарадскі пасёлак Свір, вёскі Канстанцінава, Камарова, Альшэва і інш.).
Камендант брыгады
Званне "камендант брыгады" па свайму значэнню вельмі блізкае да звання "брыгадны генерал", якое існавала ў арміі ВКЛ у 1812 г. і існуе зараз у шмат якіх арміях свету.
Нарачанскі (нацыянальны парк)
Курортная гаспадарка
Тут размешчаны курортны пасёлак Нарач з санаторыямі, дамамі адпачынку, гасцініцамі. На тэрыторыі парку размешчана самая вялікая курортная зона Беларусі, якая аб’ядноўвае 11 санаторыяў і аздараўленчых цэнтраў.
Камендант брыгады
Знакам адрознення каменданта брыгады ў XVIII ст. выступаў эпалет без зорачак і стужак.
Нарачанскі (нацыянальны парк)
Турызм
У нацыянальным парку для турыстаў распрацавана каля 30 экскурсійных маршрутаў, арганізуюцца шматдзённыя пешыя, веласіпедныя і водныя паходы. На ўзбярэжжы 9 азёр абсталявана 16 турыстычных стаянак. Летам можна зрабіць падарожжа на верталёце. Таксама ў парку арганізуюцца паляўнічыя і рыбалоўныя туры, падводнае паляванне, дайвінг. На тэрыторыі парку пракладзены экалагічныя маршруты, якія ўключаюць Блакітныя азёры і паўвостраў Чараўкі.
Бясяды
Назву Бяся́ды маюць:
Камендант брыгады
Ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь эквіваленту гэтаму званню няма.
Сант’Алесіа-кон-В’ялонэ
Сант'Алесіа-кон-В'ялонэ (Sant'Alessio con Vialone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Геаграфія Італіі
Італія — дзяржава ў Паўднёвай Еўропе, у цэнтры Міжземнамор'я. Агульная плошча краіны складае 301 230 км², на яе тэрыторыі размешчаны паўднёвыя схілы Альп, Паданская раўніна, Апенінскі паўвостраў (знакаміты сваёй формай, якая нагадвае боты), а таксама выспы Сіцылія, Сардзінія і шматлікія дробныя выспы.
Межы і берагавая лінія
Агульная працягласць сухапутных межаў — 1899,2 км, вялікая частка праходзіць па розных частках Альп. Італія мяжуе з Аўстрыяй (430 км), Францыяй (488 км), Славеніяй (232 км) і Швейцарыяй (740 км). Акрамя таго, тэрыторыяй Італіі акружаны дзяржавы Ватыкан (3,2 км мяжы) і Сан-Марына (39 км мяжа).
Рэльеф
Італія — пераважна горная краіна, каля 1/3 тэрыторыі займаюць горы і ўзвышшы вышэй 702 м. Раўніны займаюць менш 1/4 тэрыторыі краіны.
Клімат
Італія размяшчаецца ў зоне субтрапічнага міжземнаморскага клімату, прычым уплыў мора ўзмацняецца Альпамі, якія з'яўляюцца бар'ерам для паўночных і заходніх вятроў.
Водныя рэсурсы
Па ацэнцы 2005 года, Італія валодае 175 км³ аднаўляльных водных рэсурсаў, з якіх у год спажываецца 41,98 км³ (18% на камунальныя, 37% на прамысловыя і 45% на сельскагаспадарчыя патрэбы).
Глебы і расліннасць
Зыходзячы з фізіка-геаграфічных характарыстык краіны можна вылучыць па меншай меры тры вобласці з рознымі тыпамі расліннасці: Альпы, даліна ракі По і Міжземнаморска-Апенінская вобласць.
Бутакова (Усходне-Казахстанская вобласць)
Бутакова — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Рыдэра. Уваходзіць у склад Ульбінскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 632431200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 335 чалавек (163 мужчыны і 172 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 269 чалавек (130 мужчын і 139 жанчын).
Паўночныя могілкі (Мінск)
Паўночныя могілкі — могілкі каля Мінска, знаходзяцца па-за межамі горада на паўночны захад ад вёскі Якубовічы (Мінскі раён). Адкрытыя ў 1972 годзе. Усяго на тэрыторыі комплекса пахавана больш за 100 тыс. чал.
Гісторыя
Паўночныя могілкі складаюцца з трох частак:
Луі Вівен
Луі Вівен (27/28 ліпеня 1861, Хадол, Францыя — , ) — французскі мастак-прымітывіст.
Біяграфія
Вівен нарадзіўся ў горадзе Хадол, Францыя. У дзяцінстве ён выяўляў вялікую зацікаўленасць да жывапісу, але кар’ера павяла яго ў зусім іншым кірунку: да 1922 года працаваў паштовым клеркам, займаючыся мастацтвам толькі ў вольны час. Пасля таго, як ён выйшаў на пенсію ў 1923 годзе, Вівен, нарэшце, пачаў працаваць на поўны працоўны дзень мастаком. Ён пераехаў у Парыж у 1889 годзе, дзе жыў з жонкай у акрузе Манпарнас.
Ёнас Марцінкявічус
Біяграфія
Нарадзіўся ў шматдзетнай сям'і. Вучыўся ў школе пры чыгунцы. У 1914—1919 — працаваў чыгуначнікам. У 1919 добраахвотнікам уступіў у літоўскую армію. Па нявысветленых прычынах дэзерціраваў і збег у Польшчу. Пасля вяртання на радзіму, быў арыштаваны і прысуджаны ваенным трыбуналам да пажыццёвага зняволення. З-за таго, што ён быў на момант арышту непаўналетнім, пажыццёвае зняволенне замянілі на 10 гадоў турмы. З 1921 па 1931 адбываў пакаранне. Працаваў у турэмнай бібліятэцы, шмат чытаў, пачаў пісаць апавяданні, вершы, раманы.
Пасля выхаду на свабоду жыў у Каўнасе, займаўся журналістыкай і літаратурнай творчасцю. Супрацоўнічаў са штотыднёвікам «Lapas» і штодзённай газетай «Lietuvos žinios».
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Служыў у 1942—1945 гдах у шэрагах Савецкай Арміі ў 16-й стралковай дывізіі.
Узрэчча (Дзяржынскі раён)
Узрэ́чча (, Узречье) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Ёнас Марцінкявічус
Біяграфія
Пасля вайны супрацоўнічаў з літоўскімі газетамі «Tėvynė šaukia», «Tiesa», «Tarybų Lietuva». З 1945 жыў у Вільнюсе, працаваў у газетах «Tiesa» («Праўда»), «Valstiečių laikraštis» («Сялянская газета»), «Literatūra ir menas» («Літаратура і мастацтва»). Аўтар артыкулаў, нарысаў і эсэ на розныя тэмы жыцця рэспублікі. Памёр у 1953 годзе. Пахаваны на вільнюскіх могілках Расу.
Творчасць
Друкаваўся з 1925 года. Аўтар рэалістычных раманаў «Ён павінен памерці», «Беньямінас Кардушас» (абодва 1937), «Нёман разліўся» (1939), зборніка апавяданняў «Срэбныя званы» (1938) і інш. У Другую сусветную вайну пісаў патрыятычныя нарысы і апавяданні (зборнікі «Адпомшчу», 1942; «Зорка», 1943). У пасляваенныя гады выступіў як драматург (п'есы «Кавалюнасы», паст. 1947; «Па шырокім бальшаку», «Сям'я Шылгалісаў», абедзве 1948).
Аляксандр Іванавіч Хадкевіч
Аляксандр Іванавіч Хадкевіч (каля 1475 — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, мецэнат. Ваявода новагародскі (з 1544), канюшы надворны літоўскі (з 1502), маршалак гаспадарскі (1506—1509, 1511—1547). Пачынальнік узвышэння роду Хадкевічаў.
Трымаў Пунскае (1506), Берасцейскае (1529) ды Кнышынскае (1530) староствы.
Біяграфія
З магнацкага роду Хадкевічаў герба «Касцеша», сын Івана Хадкевіча і князёўны Агнешкі-Сафіі Бельскай.
Праз маці стрыечны пляменнік братоў Ягайлавічаў -- вялікага князя Аляксандра, караля польскага Ян Ольбрахта і вялікага князя Жыгімонта Старога. Меў дзвюх сясцёр -- Аграфену і Якумілу.
Меў вялізныя зямельныя ўладанні ў паўночна-ўсходняй частцы Вялікага Княства Літоўскага з цэнтрам у Гарадку. У 1498 годзе са смаленскім епіскапам Іосіфам Солтанам заснаваў праваслаўны манастыр у Гарадку, але ў 1502 годзе манахі з'ехалі ў Сухі Груд.
Пасля мецяжа Глінскіх пазбаўлены ўрадаў і кінуты ў вязніцу за іх падтрымку, але неўзабаве вызвалены.
Аляксандр Хадкевіч пабудаваў у 1510—1511 гадах Супраслеўскі манастыр. Канстанцінопальскі патрыярх Ерамія II Транас выдаў адмысловы эдыкт з дазволам на яго заснаванне. Першай у манастыры была пахавана маці Аляксандра Хадкевіча.
11 мая 1513 года ажаніўся з князёўнай Васілісай з роду Яраславічаў. У шлюбе меў трох сыноў, што запачаткавалі тры галіны роду Хадкевічаў: Гераніма, Рыгора (абодва каля 1505 года, Вільня) і Юрыя (1515, Трокі); таксама сына Івана, які памёр маладым, дачок Соф'ю (1517, Вільня), якая была замужам за падчашым Станіславам Кезгайлам, а потым за канюшым Ярашам Карыцкім; і Аляксандру — замужам за Паўлам Сапегам.
Віцэ-камендант
Віцэ-камендант брыгады — обер-афіцэрскае званне ў арміі Вялікага княства Літоўскага ў XVIII ст.
Званне ўзнікла пасля ваеннай рэформы ў Вялікім княстве Літоўскім 1775 г., калі замест традыцыйнага падзелу кавалерыі на гусараў, пяцігорцаў, казакаў і татараў уводзіўся падзел на Нацыянальную кавалерыю і Пярэднюю варту. Званне ўжывалася толькі ў брыгадах Нацыянальнай кавалерыі. Званне "віцэ-камендант" адпавядала званню "палкоўніка ў палках Пярэдняй варты, пяхоты і артылерыі.
Знакам адрознення віцэ-каменданта XVIII ст. выступаў эпалет з трыма нахіленымі стужкамі.
Ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь эквівалентна званню "палкоўнік".
NGC 6085
NGC 6085 (іншыя абазначэнні — UGC 10269, MCG 5-38-34, ZWG 167.44, NPM1G +29.0373, PGC 57486) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Паўночная Карона.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Элазмуха чарнічная
Элазмуха чарнічная (Elasmucha ferrugata) — від клапоў з сямейства. Сілкуюцца на парэчках, чарніцах, ажыне, бружмелі звычайным, глогу і маліне.
Прадстаўнікі дадзенага віду адрозніваюцца ад іншых прадстаўнікоў роду Elasmucha наступнымі прыкметамі:
Рудня Жураўлёва
Размяшчэнне
За 18 км на поўнач ад Брагіна, 35 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на ветцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 148 км ад Гомеля.
Водная сістэма
Рака Брагінка (прыток Дняпро).
Транспартная сістэма
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе, якая злучае Брагін з дарогай Лоеў — Рэчыца.
Планоўка складаецца з прасталінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, да якой пад прамым кутом з усходу далучаецца кароткая шыротная вуліца з завулкам. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як вёска Рудня ў Каралеўстве Польскім. Пасля 2-га раздзела Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1850 годзе валоданне графіні Ракіцкай. У 1908 годзе ў Ручаеўскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.
З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Рудня-Жураўлёўскага сельсавета Лоеўскага, з 4 жніўня 1927 года Брагінскага раёнаў Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай акруг.
У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1943 года фашысты цалкам спалілі вёску і забілі 16 жыхароў. У 1959 годзе цэнтр калгаса імя В. П. Чкалава. Знаходзіліся клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, швейная майстэрня, крама.
Тадэвуш Сакалоўскі
Тадэвуш Сакалоўскі (, Жамыслаўль Ашмянскага павета Віленскай губерні —, Мінск) — польскі спартсмен беларускага паходжання. Падпольшчык Другой сусветнай вайны.
Біаграфія
У 1930-я гады служыў у польскай арміі. Актыўна займаўся конным спортам.
У 1932 годзе ён стаў срэбным прызёрам нацыянальнага чэмпіянату Польшчы па конным спорце, у 1935 годзе заваяваў бронзавы медаль, а ў 1936 годзе стаў пераможцам чэмпіянату Польшчы.
У 1936 годзе прыняў ўдзел у Алімпійскіх гульнях у Берліне. Выступаў на кані па мянушцы «Збег».
У верасні 1939 года Тадэвуш Сакалоўскі ў складзе танкава-механізаванай брыгады абараняў Варшаву. Пасля заканчэння актыўных баявых дзеянняў здолеў праз Венгрыю перабрацца ў Францыю, адтуль — у Вялікабрытанію, дзе апынуўся ў спецыяльным ваенным фарміраванні — «Тихотемные». Гэта было свайго роду сакрэтнае элітнае падраздзяленне. Пасля праходжання ў Шатландыі спецыяльнага курса падрыхтоўкі па разведвальнай і дыверсійнай дзейнасці ў ноч на 31 сакавіка 1942 года маёр Тадэвуш Сакалоўскі (Тадэвуш Серафін, псеўданім «Троп» (След)), быў перакінуты на акупаваную тэрыторыю. Тут ён быў прызначаны камандзірам аднаго з аддзяленняў падпольнай арганізацыі «Вахляж» («Веер»), якое размяшчалася ў Мінску. Мэтай арганізацыі з’яўляліся дыверсіі на асноўных чыгуначных лініях ў прыфрантавой паласе.
Пад Ратамкай 9 снежня 1942 года «вахляжаўцаў» затрымалі, бо ў тую ж ноч непадалёку савецкія патрыёты пусцілі пад адхон нямецкі ваенны эшалон, і з самай раніцы акупацыйныя ўлады адшуквалі падпольшчыкаў. Адзін з байцоў не вытрымаў катаванняў і стаў даваць паказанні. На працягу некалькіх дзён немцы затрымалі многіх удзельнікаў арганізацыі, у тым ліку і кіраўніцтва на чале з Сакалоўскім.
6 лютага 1943 года дом, дзе размяшчалася канспіратыўная кватэра, акружылі немцы і паліцаі. У баі арганізатары вызвалення групы Сакалоўскага загінулі. Затым у турме немцы ўчынілі расправу і над арыштаванымі польскімі. Сярод загінулых быў і Тадэвуш Сакалоўскі.
Стадыа Алімпіка
Стадыа Алімпіка (Stadio Olimpico) — футбольны і лёгкаатлетычны стадыён, які знаходзіцца ў Рыме, Італія. Умяшчальнасць — 82,922 чал. Памеры поля — 105х68 м. Рэйтынг УЕФА — 5 зорак. З’яўляецца хатняй арэнай двух футбольных клубаў — «Лацыа» i «Ромы».
Быў збудаваны ў 1928—1936 гг. На ім праходзілі Летнія Алімпійскія гульні 1960. У 2009 г. ён прымаў фінал Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2008—2009.
Санта-Маргэрыта-дзі-Стафора
Санта-Маргерыта-дзі-Стафора (Santa Margherita di Staffora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 617 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 37 км². Паштовы індэкс — 27050. Тэлефонны код — 0383.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Ганс Вёльке
Ганс Вёльке (Hans Otto Woellke;  — ) — нямецкі лёгкаатлет (штурханне ядра) і паліцыянт. Алімпійскі чэмпіён (1936).
Заваяваў першы залаты алімпійскі медаль Алімпійскіх гульняў 1936 года ў Берліне, з-за чаго стаў героем нацысцкай прапаганды пра перавагу «арыйскай расы» і фаварытам Гітлера, які запрасіў Вёльке ў асабістую ложу.
Ганс Вёльке служыў у берлінскай паліцыі. З пачаткам Другой сусветнай вайны перайшоў у т. зв. паліцыю бяспекі СС, капітан (гаўптман) 118-га ахоўнага паліцэйскага батальёна, камандзір роты. У сакавіку 1943 года з двума ўзводамі суправаджаў каманду, якая аднаўляла парушаную тэлефонную сувязь паміж Лагойскам і Плешчаніцамі. Аўтамабіль трапіў у засаду. У перастрэлцы непадалёку ад вёскі Хатынь Вёльке быў забіты партызанамі, што стала прычынай знішчэння карнікамі вёскі разам з яе жыхарамі. Вёльке пасмяротна прысвоена званне маёра.
Месцам яго пахавання лічацца знішчаныя нямецкія вайсковыя могілкі ў раёне лесапарка паміж тэрыторыяй квартала «Маяк Мінска» і ст.м. «Барысаўскі тракт» ў Мінску — заходні бок могілак, рад 22, магіла 28.
Андрэй Война
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Войнаў герба «Трубы». Нарадзіўся ў сям’і Лаўрына.
Каралеўскі дваранін, крайчы вялікі літоўскі ў 1592—1620 гадах, падчашы вялікі літоўскі з 1620 года; стараста гарадзенскі з 1601 года, ваўкавыскі з 1618 года.
Плошча Чэкістаў (станцыя хуткаснага трамвая)
«Плошча Чэкістаў» — канцавая станцыя маршруту СТ-1 Валгаградскага метратрама. Наступная станцыя на лініі «Піянерская».
Станцыя складаецца з адзінай платформы, размешчанай на разваротным кольцы. Гэтая канчатковая станцыя з’яўляецца часовай. Па першапачатковых планах яна павінна была быць зачынена пасля адкрыцця 2-й чаргі хуткаснага трамвая, але з-за праблем з фінансаваннем новы ўчастак не будзе забяспечаны дастатковай колькасцю двухбаковага рухомага складу і на нявызначаны перыяд на лініі будуць захоўвацца Татры Т3, якія будуць хадзіць да плошчы Чэкістаў. Толькі пасля поўнага абнаўлення рухомага складу кольца і станцыя будуць зачынены.
Кольца размешчана на схіле яра, адукаванага поймай ракі Царыца, некалькі ніжэй аднайменнай плошчы. Станцыя не мае вялікага пасажырапатоку, у вялікай ступені дублюе «Піянерскую», размешчаную на адлегласці каля 200 метраў на другім баку рова, утворанага поймай ракі Царыца.
Кольца з’яўляецца аднапутным, але ёсць яшчэ адзін вонкавы шлях, які ўздымаецца ўверх па схіле яра. Ён выкарыстоўваецца для адстою спецыяльнай тэхнікі і перавозкі вагонаў на рамонтны завод. Цікава, што перавозка вагонаў ажыццяўляецца на трэйлерах, так як лінія метратрама ня злучаецца з цэнтральнай трамвайнай сеткай Валгаграда.
Раней платформа размяшчалася ў іншым месцы, адразу пасля павароту шляхоў з эстакады ў бок кольцы, аднак быў перанесены на цяперашняе месца пры будаўніцтве партала для сыходзяць пад зямлю тунэляў цяпер адкрытай другой чаргі хуткаснага трамвая.
Вырашэнне (музыка)
Вырашэнне (Auflösung, resolution, résolution), у шматгалоснай музыцы — пераход ад адной сугучнасці (інтэрвалу, канкорда, акорда), трактаванай як ладавая няўстойлівасць, да іншай сугучнасці, трактаванай як ладавая аснова (гл. Аснова і няўстойлівасць). У якасці першай звычайна выступае дысанантны інтэрвал (адасоблены ці ў складзе акорда), у якасці другой — кансанантны інтэрвал (гл. Кансананс і дысананс). У расійскай тэорыі музыкі XX стагоддзя прынята разглядаць вырашэнне дысанансу ў кансананс у мажорна-мінорнай танальнасці як вынік прыцягнення ладавага дысанансу ў (ладавы) кансананс.
Кароткая характарыстыка
Пра «вырашэнне» кажуць пераважна ў адносінах да інтэрвалаў і акордаў у мажорна-мінорнай танальнасці, ад яе вытокаў (канец XV стагоддзя) да яе распаду (канец XIX — пачатак XX стагоддзяў). Радзей тэрмін таксама выкарыстоўваецца ў аналізах старамадальнай гармоніі — у музыцы, дзе мажорна-мінорная танальнасць яшчэ не сфармавалася, але прысутнічаюць яе элементы. Напрыклад, у гатычнай кадэнцыі, характэрнай для шматгалосся Ars antiqua і Ars nova, канкорд тэрцсексты «вырашаецца» ў канкорд квінтактавы. У адносінах да авангардных тэхнік у музыцы XX стагоддзя, дзе нельга казаць пра лінейныя няўстойлівасці (неакордавых гукаў) і няма паняцця тонікі і суаднесенай з ёй перыферыі (напрыклад, у дадэкафонных складаннях А. Веберна), пераход ад дысанансу да кансанансу «вырашэннем» не называецца.
Вырашэнне інтэрвалаў
Элементарная тэорыя музыкі (ЭТМ) разглядае толькі 4 простыя інтэрвалы (у адрозненне ад складовых інтэрвалаў), якія патрабуюць вырашэння. Пры гэтым павялічаныя інтэрвалы заўсёды вырашаюцца ў шырэйшыя, а паменшаныя — у вузейшыя:
Паколькі і пав. 4 і пам. 5 з’яўляюцца трытонамі, гучаць няўстойліва і патрабуюць вырашэння, неабходна мець на ўвазе, на якой ступені якога ладу ўтвораны гэты інтэрвал. У залежнасці ад гэтага дадзены трытон будзе мець розныя вырашэнні. Пры вызначэнні інтэрвалу на слых заўсёды арыентуюцца на наступнае вырашэнне.
Касцёл Святой Людмілы (Вінаграды)
Касцёл Святой Людмілы (Kostel svaté Ludmily) — каталіцкі прыхадскі храм у неагатычным стылі на плошчы Міру ў пражскім раёне Вінаграды (Прага 2). Пабудаваны ў 1888—1892 гадах па праекце Ёсефа Моцкера.
Гісторыя
Прыход Святой Людмілы, першай чэшскай святой, быў заснаваны ў лістападзе 1884 года. Будаўніцтва прыхадскога храма, прысвечанага Святой Людміле, пачалося 25 лістапада 1888 года, калі быў закладзены яго краевугольны камень. На месцы будучага касцёла да апошняга моманту размяшчаліся звярынец і цырк пасярод жытняга поля.
Праект быў распрацаваны вядомым у той час архітэктарам Ёсефам Моцкерам. У будаўніцтве і аздабленні храма бралі ўдзел такія вядомыя майстры, як скульптар Ёзеф Вацлаў Мысльбек, мастакі Іозеф Чапек, Антанін Прохазка і Францішак Жэнішак. Мысльбек, апроч іншага, стварыў статуі Святога Вацлава і Святой Людмілы на фасадзе касцёла. Галоўны алтар быў створаны па эскізе архітэктара Антаніна Турака. У 1892 годзе месца будаўніцтва касцёла наведаў імператар Франц-Іосіф I. У тым жа годзе будаўніцтва касцёла было скончана, а яго асвячэнне адбылося 8 кастрычніка 1893 года. Цырымонію асвячэння праводзіў архібіскуп пражскі Францыск фон Паўла-Шонбарн з двума біскупамі.
Агульныя выдаткі на будаўніцтва склалі 369 922 аўстрыйскіх гульдэнаў, з якіх 276 482 было выдаткавана на ўласна будаўнічыя працы і 93 440 — на ўнутранае аздабленне храма. Міністр-прэзідэнт Паўль Гаўч дазволіў Маціцы духоўнай вылучыць на будаўніцтва толькі 30 000 гульдэнаў, астатняе было аплачана горадам Вінаграды і ўнёскамі гараджан.
На дзвюх вежах касцёла ўстанавілі чатыры званы, вырабленых пражскай майстэрні Г. Дыепальта. Гэтыя званы атрымалі імёны «Вацлаў», «Пракоп», «Войцех» і «Людміла». Падчас Першай сусветнай вайны званы былі рэквізаваны і пайшлі на ваенныя патрэбы. У храма застаўся толькі невялікі пахавальны звон вагай 78,5 кг, які аднак у выніку частага выкарыстання неўзабаве трэснуў, а пасля пераліцця набыў непрыемны гук. У 1925 годзе архідэкан Антанін Хофман арганізаваў збор сродкаў на выраб і ўстаноўку пяці новых званоў, якія былі замоўлены ў старой звонавай фірмы Рыхарда Геральда ў Хомутаве. 25 верасня 1925 года новыя званы асвяцілі і ўсталявалі на храмавыя вежы. Званы былі прысвечаны тым жа чэшскім святым, што і першапачатковыя, а новы пахавальны звон вагай 109 кг асвяцілі ў гонар Святога Іосіфа. Агульны кошт новых званоў склаў 168 666,90 крон, з якіх 79 978,20 крон каштаваў адзін толькі звон Святой Людмілы вагай 2 960 кг.
1 студзеня 1929 года з нагоды святкавання тысячагоддзя смерці Святога Вацлава архібіскуп пражскі Францішак Кордач павялічыў статус прыходу Святой Людмілы да архідэканата, адпаведна касцёл атрымаў статус архідэканскага.
Увесну 1974 года ў сувязі з будаўніцтвам станцыі метро Намесці Міру храм Святой Людмілы быў зачынены, пасля чаго ў 1980 годзе пачаўся яго капітальны рамонт, разлічаны на 20 гадоў. Да снежня 1984 года была скончана рэстаўрацыя паўднёвага нефа, дзе часова праводзілася імша. 16 верасня 1992 годзе, у дзень шанавання Святой Людмілы, храм быў ізноў адкрыты — урачыстую цырымонію асвячэння новага алтара versus populum правёў кардынал Міласлаў Влк. 3 верасня 1993 года на вежах касцёла зноў загучалі званы.
У наш час у арэале храма часта праводзяцца канцэрты пад голым небам, калядныя і велікодныя кірмашы, дабрачынныя распродажы. Храм адкрыты для наведвання толькі падчас службаў.
Апісанне
Над галоўным уваходам знаходзіцца цэнтральны партал, тымпан якога ўпрыгожаны рэльефам «Хрыстос, які бласлаўляе Святога Вацлава і Святую Людмілу» працы Ёзефа Вацлава Мысльбека. Тымпан вянчаюць рэльефныя выявы Бога Бацькі і Святога Духа ў выглядзе голуба таксама працы Мысльбека. Шчыт галоўнага фасада ўпрыгожаны скульптурай Святой Людмілы працы Л. Шымека. Шчыты трансепта ўпрыгожаны статуямі Святых Кірыла і Мяфодзія працы Бернарда Ота Сеелінга (1892 год). Вакол ружы галоўнага фасада знаходзяцца сімвалы чатырох евангелістаў працы Ёсефа Чапека. У ніжніх нішах фасада абапал галоўнага ўваходу знаходзяцца статуі Святога Пракопа і Святога Войцеха працы Фр. Гергесела і Антаніна Прохазкі. Да галоўнага ўваходу вядзе масіўная лесвіца.
Інтэр'ер храма дзівіць сваёй пышнасцю. Аўтарам паліхроміі з'яўляецца Карл Ёбст. Вітражы вокнаў распісаны мастакамі Францішкам Секуенсам, Францішкам Жэнішкам, Адольфам Лібшэрам і Францішкам Урбанам, якія намалявалі на іх фігуры святых. На вялікіх вокнах трансепта намаляваны сцэны мучаніцкай смерці Святога Вацлава і Святой Людмілы. Некаторыя іх вокнаў храма пацярпелі падчас Другой сусветнай вайны, аднак затым былі адноўлены. Кафедра храма створана разьбяром Ё. Зікам і ўпрыгожана скульптурамі Антанінам Прохазкам. Сцены галоўнага нефа распісаны фрэскамі з выявай святых і персанажаў Старога запавету — Аўраама, Ісака, Ноя і іншых.
Галоўны алтар, вышынёй 16 метраў, быў створаны Антанінам Туракам. Алтар упрыгожаны каштоўнымі і напаўкаштоўнымі камянямі, на ім узвышаецца распяцце, сімвал Бога Бацькі і статуя Святой Людмілы працы Ч. Восміка. Побач з алтаром на сцяне знаходзіцца фрэска з дзевяццю сцэнамі з жыцця Святой Людмілы. Мармуровы алтар versus populum («тварам да вернікаў»), асвечаны 16 верасня 1992 года, у адпаведнасці з патрабаваннямі II Ватыканскага сабору размешчаны ў аптычным цэнтры храма.
На хорах храма знаходзіцца арган, які складаецца з 3000 труб, падзеленых на 46 рэгістраў, якія кіруюцца трыма мануаламі і педаллю.
Выхад яўрэяў з мусульманскіх краін
Выхад яўрэяў з мусульманскіх (галоўным чынам арабскіх) краін — масавая эміграцыя яўрэяў з арабскіх і іншых мусульманскіх краін ў XX стагоддзі. Рэпатрыяцыя яўрэяў Блізкага Усходу і Паўночнай Афрыкі ў Краіну Ізраіля пачалася яшчэ ў канцы XIX стагоддзя і стала масавай пасля ўтварэння Дзяржавы Ізраіль і вайны Ізраіля за незалежнасць (1948). Каталізатарамі міграцыі сталі таксама масавыя яўрэйскія пагромы 1940-х гадоў у буйных арабскіх гарадах (у Багдадзе, Каіры, Адэне, Трыпалі, Манаме, Алепа і шэрагу іншых гарадоў).
У перыяд з 1948 па пачатак 1970-х гадоў з арабскіх краін эмігравалі добраахвотна, беглі ці былі выгнаны ад 800 тыс. да 1 млн яўрэяў. З іх 260 тыс. дасягнулі Ізраіля ў перыяд 1948—1951 гадоў, і яшчэ 600 тыс. да 1972 годзе  Ліван быў адзінай арабскай краінай, яўрэйскае насельніцтва якой пасля 1948 года павялічылася, паколькі ён быў прамежкавым пунктам на шляху яўрэйскай міграцыі ў Ізраіль. Аднак да 1970-х гадоў у выніку грамадзянскай вайны ў Ліване яўрэйскае насельніцтва гэтай краіны таксама істотна паменшылася. Да 2002 года выхадцы з арабскіх краін і іх нашчадкі складалі 41 % насельніцтва Ізраіля.
Ленінагорскі лясгасп
Ленінагорскі лясгасп — населены пункт ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Рыдэра. Уваходзіць у склад Ульбінскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 632431300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 216 чалавек (111 мужчын і 105 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 276 чалавек (132 мужчыны і 144 жанчыны).
Скуола Сан-Рока
Скуола Сан-Рока (Scuola Grande di San Rocco) — заснавана ў 1549 брацтвам Сан-Рока і належыць да адной з шасці венецыянскіх вялікіх скуол.
Братэрства Сан-Рока (Св. Роха) было зарэгістравана Саветам Дзесяці ў 1481 годзе для аказання дабрачыннай дапамогі хворым. Да 1515 Братэрства налічвала больш за 500 членаў і для яго спатрэбіўся вялікі будынак. Будаўніцтва будынка пачалося ў 1515 па праекце Барталамеа Бона. Яго змяніў Сантэ Ламбарда. Скончана архітэктарам Антоніа Абондзі (вядомым як Скарпаньіна) ў 1549 годзе, дабудавалі другі паверх і парадны ўваход. Скуола размешчана на аднайменнай плошчы, каля царквы Сан-Рока і захавала рысы працы абодвух дойлідаў. Першы паверх з вокнамі-біфорэ характэрны для Бона, другі, са здвоенымі вокнамі, - для Скарпаньіна. Будаўніцтва вялося ў асноўным на ахвяраванні венецыянцаў, якія верылі ў заступніцтва Святога Роха ад заразных хвароб. Мошчы Святога Роха знаходзяцца ў царкве Сан-Рока, якая стаіць насупраць скуолы. На сённяшні дзень Братэрства Сан-Рока існуе і працягвае займацца дабрачыннасцю.
У 1564 годзе быў аб'яўлены конкурс на роспіс з удзелам Паала Веранезэ, Андрэа Ск'явонэ, Сальвіяці, Тынтарэта і Цукары. Тынтарэта абышоў канкурэнтаў, прадставіўшы замест накіда гатовую карціну «Святы Рох ў славе». Гэтая карціна цяпер знаходзіцца на столі ў зале Альберга (Sala de'll Albergo). Пасля гэтага на працягу 23 гадоў Тынтарэта распісваў скуолу Сан-Рока. Генры Джэймс пісаў: "Наўрад ці мы знойдзем у іншым месцы чатыры сцяны, у якія ўкладзены столькі геніяльнасці. Паветра гэтых палотнаў такое дыхтоўнае, што цяжка дыхаць".
Скуола складаецца з ніжняга і верхняга паверхаў і залы Альберга.
Вівіпарыя
Вівіпарыя (ад лац. vivus — жывы і pario — нараджаю) — прарастанне насення ў яшчэ не спелых пладах, якія не страцілі фізіялагічную сувязь з матчынай раслінай. Ператварэнне кветак у цыбулінкі і клубянькі таксама называюць вівіпарыяй. Характэрная для мангравых раслін.
Пасля апладнення праростак расце альбо ўнутры плода (Aegialitis, Acanthus, Avicennia, Aegiceras), альбо прарастае праз плод вонкі (Rhizophora, Ceriops, Bruguiera, Nypa). Пасля паспявання сеянец можа ўкараніцца ў месцы падзення або застацца плаваць у вадзе, якая можа пераносіць яго на вялікія адлегласці. Сеянцы здольныя пераносіць высыханне і заставацца ў пасіўным стане на працягу тыдняў, месяцаў ці нават больш за год да таго часу, пакуль не патрапяць у спрыяльнае асяроддзе.
Вівіпарыя досыць рэдкая з’ява сярод вышэйшых раслін. Акрамя мангравых дрэў, шырока распаўсюджаная сярод марскіх траў, якія растуць на трапічных плыткаводдзях.
«Прарастанне на карню» у некаторых злакавых, не лічыцца вівіпарыяй, паколькі ў іх пачынаюць расці зярняўкі, якія страцілі фізіялагічную сувязь з матчынай раслінай.
Пётр Война
Пётр Война (? — да 10 сакавіка 1633) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Войнаў герба «Трубы». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя.
Стараста навадворскі, ваўкавыскі з 1626 года, падстолі вялікі літоўскі з 1631 года.
Нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя М. П. Драгаманава
'''Нацыянальны педагагічны ўніверсітэт імя М. П. Драгаманава'''  — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Кіеў, Украіна.
Універсітэт фактычна быў заснаваны 4 снежня 1834 года, калі пры Кіеўскім універсітэце Святога Уладзіміра быў адкрыты педагагічны інстытут. У 1858 годзе педагагічны інстытут быў ператвораны ў вышэйшыя двухгадовыя педагагічныя курсы пры Кіеўскім універсітэце, а ў 1863 годзе на базе курсаў была створана асобная ўстанова адукацыі — Кіеўскія вышэйшыя педагагічныя курсы. У 1909 годзе Кіеўскія вышэйшыя педагагічныя курсы былі ператвораныя ў Кіеўскі настаўніцкі інстытут. У 1920 годзе Універсітэт Святога Уладзіміра, Універсітэт Святой Вольгі і Кіеўскі настаўніцкі інстытут былі аб’яднаны ў Кіеўскі інстытут народнай адукацыі (КІНА). Інстытуту было прысвоена імя Міхаіла Драгаманава. У 1936 годзе КІНА быў ператвораны ў Кіеўскі педагагічны інстытут імя Максіма Горкага. Пасля здабыцця Украінай незалежнасці, інстытут быў ператвораны ва ўніверсітэт і яму зноў было прысвоена імя Драгаманава.
Факультэты
У склад універсітэта ўваходзяць наступныя факультэты :
Шыкатавічы
Шы́катавічы (, Шикотовичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Любоў
Любо́ў, таксама каха́нне — стаўленне да каго-небудзь як да безумоўнай каштоўнасці, лучнасць, яднанне і агульнасць з якою ўспрымаецца як дабро. Да кахання не адносяць эмацыйныя станы, звязаныя са страсцю ці прыхільнасцю (у т.л. да адносін, вопыту і г.д.); рамантычныя (лірычныя) перажыванні, звязаныя з сексуальнай цягай і сексуальнымі адносінамі.
У дыялогу Платона «Пір» — творы, які задаў большасць асноўных сюжэтаў наступных філасофскіх разважанняў пра каханне, — уз'яднальная функцыя любові (у Платона — любоў-эрас ) падаецца як галоўная. У Платона любоўю завецца прага цэласнасці і імкненне да яе, у каханні кожны знаходзіць сваё непаўторнае іншае Я, у лучнасці з якім знаходзіцца гармонія.
У свой час, Арыстоцель лічыў, што сапраўдная любоў (у Арыстоцеля — любоў-філія) засноўваецца на ўзаемнасці, добразычлівасці, даверы, клопаце, імкненні да дасканаласці. У Арыстоцеля адбываецца істотная змена ў разуменні любові, калі ў Платона любоў — стаўленне таго, хто любіць, да таго, каго любяць; адносіны няроўных, то Арыстоцель настойвае на тым, што ў любові, якую ён лічыў гранічнай формай сяброўства, выяўляецца роўнасць.
Платон і Арыстоцель разважалі пра любоў, але праз выяўленыя ў гэтых развагах уласцівасці любові як пачуцця — стаўленне да іншага, адносін паміж людзьмі — у пазнейшыя часы пачалі асэнсоўваць і каханне. Развагамі старажытнасці былі зададзеныя фундаментальныя характарыстыкі кахання як пачуцця, якое, па-першае, накіравана ад таго, хто кахае, да аб'екта кахання і, па-другое, прымушае таго, хто кахае, ахвяраваць дзеля таго, каго ён кахае. Характарыстыкі аднолькава ўласцівыя каханню мужчыны да жанчыны і жанчыны да мужчыны, праўда ў асобных выпадках яны выяўляцца па-рознаму.
Тэрміналогія
Складанасць і дыялектычная шматпланавасць кахання спарадзіла значную колькасць трактовак феномена ў розных мовах, культурах на працягу ўсяе гісторыі чалавечага грамадства.
Класіфікацыя форм кахання
Распазнаванне асобных тыпаў любові можна бачыць ужо ў старажытнагрэчаскай мове :
У далейшым на гэтай аснове быў распрацаваны шэраг класіфікацый, у тым ліку прапанаваная канадскім сацыёлагам Дж. А. Лі канцэпцыя шасці любоўных стыляў: тры асноўныя стылі — эрас, сторге і людус — у сваіх змешваннях даюць яшчэ тры: агапэ, каханне-манію і рацыянальную любоў-прагму.
Уладзімір Сяргеевіч Салаўёў вызначае каханне як цягу адной адушаўлёнай істоты да іншай для злучэння з ёю і ўзаемнага папаўнення жыцця і вылучае тры яе віды :
Салаўёў падкрэслівае, што ў Бібліі адносіны паміж Богам (у тым ліку ў асобе Хрыста і Царквы) і абранай ім народнасцю адлюстроўваюцца пераважна як шлюбны саюз, з чаго ён робіць выснову, што ідэальны пачатак грамадскіх адносін, па хрысціянству, ёсць не ўлада, а любоў.
Таксама Салаўёў піша, што з пункта гледжання этыкі каханне ўяўляе сабой складаную з'яву, якая складаецца з:
Вытокі і эвалюцыя паняцця любові
У гісторыі рэлігій каханне двойчы атрымала першынствуючае значэнне: як дзікая стыхійная сіла палавой цягі — у паганскім фалізме (яшчэ захоўваюцца дзе-нідзе ў выглядзе арганізаваных рэлігійных суполак, як, напрыклад, індыйскія сактысты з іх свяшчэнна-парнаграфічнымі пісаннямі, тантрамі), і затым, у супрацьлегласць з гэтым, як ідэальны пачатак духоўнага і грамадскага яднання — у хрысціянскай агапэ (άγάπη).
Натуральна, што і ў гісторыі філасофіі паняцце займала важнае месца ў розных сістэмах. Для Эмпедокла каханне (φιλια) было адным з двух пачаткаў сусвету, менавіта пачаткам сусветнай адзінства і цэласці (інтэграцыі), метафізічным законам прыцягнення і цэнтраімклівага руху. У Платона каханне ёсць дэманічнае (злучае зямны свет з боскім) імкненне канечнай істоты да дасканалай паўнаты быцця і вынікаючая адсюль «творчасць у прыгажосці». Гэта эстэтычнае значэнне кахання было пакінута без увагі ў філасофіі патрыятычнай і схаластычнай. Платон у сваім трактаце «Пір» уводзіць істотна фармулёўку пра сувязь любові і пазнання. Каханне ў яго працэс бесперапыннага руху. Платанічны эрас ёсць эрас пазнання.
Згодна з Арыстоцелем, мэтай любові з'яўляецца сяброўства, а не пачуццёвая цяга. Арыстоцель прапанаваў так вызначыць паняцце любові: «любіць значыць жадаць каму-небудзь таго, што лічыш дабром, дзеля яго [гэта значыць гэтага іншага чалавека], а не дзеля самога сябе, і імкнуцца па меры сіл дастаўляць яму гэтыя даброты».
Іншы сэнс у паняцце ўкладвалі суфійскія філосафы і літаратары Персіі і Арабскага ўсходу ў часы Сярэднявечча. Так у паэзіі Амара Хаяма і Алішэра Наваі каханне ў духу суфійскай традыцыі атаясамліваецца з віном. Віно, якое налівалі ў посуд, гэта значыць у тленную чалавечую абалонку, напаўняе людзей духоўным складнікам, дыялектычна ўводзячы паняцце любові да Бога. Тым не менш, існаванне Бога само па сабе не з'яўлялася ў іх абавязковай атрыбутыкай. І кірунак, вектар любові, мог мець розныя значэнні.
У Сярэднявеччы своеасаблівае зліццё хрысціянскіх і платанічных ідэй аб гэтым прадмеце мы знаходзім у Дантэ. Наогул у сярэднія вякі любоў была прадметам рэлігійнай містыкі, з аднаго боку (Віктарынцы, Бернард Клервоскі і асабліва Банавентура ў яго творах «Stimulus amoris», «Incendium amoris», «Amatorium»), і адмысловага роду паэзіі з другога; гэтая паэзія, якая з Паўднёвай Францыі распаўсюдзілася па ўсёй Еўропе, была прысвечана культу жанчыны і ідэалізаванай палавой любові ў сэнсе гарманічнага злучэння ўсіх трох яе элементаў: глыбокай павагі, жалю і сарамлівасці.
У эпоху Адраджэння працамі Марсілія Фічына, Франчэска Катані, Джардана Бруна і іншых пачынае развівацца плынь неаплатанізму. У аснове гэтай любоўнай філасофіі знаходзіцца вучэнне пра прыгажосць. Прырода любові ёсць імкненне да прыгажосці. Гэтая канцэпцыя звязвае этыку і эстэтыку і аказвае значнае ўздзеянне на мастацтва эпохі Адраджэння.
У эпоху барока Бенедыкт Спіноза даў наступнае вызначэнне: «Каханне ёсць асалода, якая суправаджаецца ідэяй знешняй прычыны» (Amor est Laetitia concomitante idea causae externae) Спіноза атаясамляе каханне з абсалютным пазнаннем (amor Dei intellectualis) і сцвярджаў, што філасофстваваць ёсць ні што іншае, як любіць Бога.
У новай філасофіі варта адзначыць тэорыю палавой любові ў Шапенгаўэра («Metaphysik der Liebe» у «Parerga u. Paral.»). Індывідуалізацыю гэтай страсці ў чалавека Шапенгаўэр тлумачыць тым, што жыццёвая воля (Wille zum Leben) імкнецца тут не толькі да ўвекавечання роду (як у жывёл), але і да стварэння як мага больш дасканалых асобін роду; такім чынам, калі гэты мужчына горача любіць менавіта гэтую жанчыну (і наадварот), то значыць, ён менавіта з ёю можа ў дадзеных умовах зрабіць найлепшае патомства.
У XX стагоддзі ўзаемасувязь паміж любоўю і сексуальнасцю легла ў аснову работ Зігмунда Фрэйда. Каханне па Фрэйду — іррацыянальнае паняцце, з якога выключаны духоўны пачатак. Каханне ў тэорыі сублімацыі, распрацаванай Фрэйдам, зводзіцца да першабытнай сексуальнасці, якая з'яўляецца адным з асноўных стымулаў развіцця чалавека.
Пазней былі зроблены спробы развіцця тэорыі Фрэйда і пераходу ад чыста біялагічнага апісання да сацыяльнага і культурнага складнікаў як да асновы з'явы. Гэта новы напрамак, зароджаны ў ЗША, быў названы неафрэйдызмам. Адным з лідараў неафрейдызму лічыцца псіхааналітык Эрых Фром.
У студзені 2009 года навукоўцы інстытута Стоні Брук (Нью-Ёрк, ЗША) падвялі навуковую базу пад існаванне «вечнай любові»: яны прыйшлі да высновы, што ўзровень дапаміна (гармона задавальнення жыццём) аднолькавы і ў старажылаў любові, і ў тых, хто толькі што пакахаў. Аднак яны не ўлічвалі ўзровень аксітацыну, які адказвае за прыхільнасць, і яго ўзровень змяняецца з цягам часу.
Каханне ў псіхалогіі і сексалогіі
У псіхалогіі і сексалогіі, як правіла, гаворка ідзе менавіта пра каханне як эмоцыю моцнай (гарачай) прыхільнасці і асабістай адданасці аб'екту кахання.
Важнымі аспектамі любові з'яўляюцца павага і клопат, і іх наяўнасць дазваляе адрозніць станоўчую любоў ад кахання-хваробы, свайго роду маніі. Каханне звычайна падразумявае адкрытасць, агульнасць інтарэсаў і жаданняў (сексуальных або любых іншых), інтэнсіўнасць якіх можа быць выяўлена ў кожным канкрэтным выпадку ў рознай ступені.
Значэнне кахання
Вядомы філосаф-неафрэйдыст Эрых Фром лічыў, што чалавеку ўласціва «імкненне да міжасобаснага яднання», але лічыў, што гэтага яднання можна дасягаць прынцыпова рознымі шляхамі, у сувязі з чым выкарыстаў у сваіх працах слова «каханне» для абазначэння канкрэтнай формы міжасобаснага яднання, якая мае, на яго думку, «ідэальную каштоўнасць ва ўсіх вялікіх гуманістычных рэлігіях і філасофскіх сістэмах прошлых чатырох тысячагоддзяў гісторыі Захаду і Усходу». Менавіта тэме такой любові прысвечана частка яго прац. На думку Фрома, такая любоў з'яўляецца «спелым адказам на праблему чалавечага існавання», у той час як іншыя формы міжасобаснага яднання з'яўляюцца разбуральнымі. У прыватнасці, Фром лічыў прыкладам такога разбуральнага яднання адносіны Гітлера з народам Германіі.
Л. М. Талстой лічыў, што «Каханне ёсць адзіная разумная дзейнасць чалавека» і перасцерагаў:
Каханне ў працах Фрома
Эрых Фром ў сваіх працах параўноўвае дзве супрацьлеглыя формы любові: каханне па прынцыпе быцця або плённае каханне, і каханне па прынцыпе валодання або няплённае каханне. Першае «прадугледжвае праяўленне цікавасці і клопату, пазнанне, душэўны водгук, выяўленне пачуццяў, асалоду і можа быць накіравана на чалавека, дрэва, карціну, ідэю. Яна ўзбуджае і ўзмацняе адчуванне паўнаты жыцця. Гэта працэс самаабнаўлення і самазбагачэння». Другая азначае пазбаўленне аб'екта свайго «кахання» свабоды і трыманне яго пад кантролем. «Такая любоў не даруе жыццё, а душыць, губіць, душыць, забівае яго». Ён таксама кажа аб глыбокім адрозненні сталай любові ад яе няспелых форм і ўсебакова даследуе прадмет любові.
«Калі чалавек любіць толькі аднаго чалавека і абыякавы да ўсіх іншых, яго каханне - гэта не каханне, а сімбіятычная прыхільнасць, або пашыраны эгаізм».
Плённае каханне мае на ўвазе клопат, адказнасць, павагу і веданне, а таксама жаданне, каб іншы чалавек рос і развіваўся. Яно з'яўляецца дзейнасцю, а не страсцю.
Трынітрафенол
Трынітрафенол, 2,4,6-трынітрафенол, пікрынавая кіслата — араматычнае хімічнае злучэнне C6H2(NO2)3OH, нітравытворнае фенолу. Атрыманы ў 1771 годзе.
Уласцівасці
Аказвае раздражняючае ўздзеянне на скуру. Атрутнае рэчыва.
Выкарыстанне
Трынітрафенол доўгі час выкарыстоўваўся ў якасці фарбавальніка воўны, шоўку, скуры і інш. Пікрынавая кіслата і яе солі — пікраты — з канца 19 ст. выкарыстоўваюцца ў якасці выбуховых рэчываў. Таксама выкарыстоўваецца ў аналітычнай хіміі для вызначэння калію, натрыю, некаторых бялкоў і амінакіслот. З’яўляецца зыходным рэчывам у сінтэзе хлорпікрыну і пікрамінавай кіслаты, прамежкавым рэчывам у сінтэзе фарбавальнікаў.
Універсітэт Палацкага ў Оламаўцы
Універсітэт Палацкага ў Оламаўцы  — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Оламаўц.