cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паўднёва-Заходняя (станцыя метро, Масква)
Гісторыя
Станцыя адкрыта 30 снежня 1963 года пры падаўжэнні Кіраўска-Фрунзенскай лініі (цяпер — Сакольніцкая лінія) на паўднёвы захад ад станцыі «Універсітэт» у складзе пляцоўкі «Універсітэт» — «Паўднёва-заходняя», пасля ўводу ў эксплуатацыю якога ў Маскоўскім метрапалітэне стала 68 станцый. З'яўлялася канчатковай паўднёвага радыуса лініі цягам пяцідзесяці гадоў, да яе падаўжэння ў 2014 годзе да станцыі «Трапарова». Названа па сваім размяшчэнні на паўднёвым захадзе Масквы, у былым жылым раёне Паўднёвы захад. У 1991 годзе пры ўсталяванні новага адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Масквы станцыя аказалася на тэрыторыі зноў утворанай Заходняй акругі; такім чынам, сувязь паміж назвай станцыі і яе размяшчэннем парушылася.
Першы дом масавай забудовы з'явілася ў раёне толькі ў 1967 годзе. Да гэтага станцыяй маглі карыстацца жыхары навакольных сёл — Трапарова і Нікуліна.
Каля «Паўднёва-заходняй» размешчана шмат вышэйшых навучальных устаноў —МПДУ, МІРЭА, МДІМВ, РУДН, МІТХТ, РАНГіДС і іншыя.
Ад «Паўднёва-заходняй» выязжаюць аўтобусы і маршрутныя таксі ў раёны Ачакава, Сонцава, Нова-Перадзелкіна, Трапарова-Нікуліна, горад Маскоўскі, аэрапорт «Унукава». Станцыя таксама з'яўляецца найбліжэйшай для часткі жыхароў раёна Праспект Вярнадскага. Пасля адкрыцця станцыі «Салар’ева» частка маршрутаў грамадскага транспарта была перанесена да яе, што дазволіла разгрузіць «Паўднёва-заходнюю».
У першым квартале 2017 года на станцыі была здзейснена замена турнікетаў на больш сучасныя.
Размяшчэнне і вестыбюлі
Размешчана на скрыжаванні праспекта Вярнадскага, вуліцы Пакрышкіна і вуліцы 26 Бакінскіх Камісараў. Вестыбюлі злучаны з падземнымі пераходамі пад праспектам. Выхад ў горад ажыццяўляецца праз чатыры зашклёныя павільёны, якія знаходзяцца паабапал праспекта Вярнадскага.
Архітэктура і афармленне
Канструкцыя станцыі — калонная трохпралётная дробнага залажэння (глыбіня залажэння восем метраў). Збудавана па тыпавым праекце. На станцыі два шэрагі па сарок квадратных калон. Крок калон чатыры метры. Адлегласць паміж восямі шэрагаў калон 5,9 метра.
Калоны станцыйнай залы абкладзены белым мармурам. Шляхавыя сцены спрадвечна былі аздоблены светла-зялёнай паліванай керамічнай пліткай (знізу — плітка чорнага колеру). З лютага па верасень 2016 года былі праведзены працы па пераабліцоўцы шляхавых сцен на алюмініевыя кампазітныя панэлі бірузовага колеру (цокаль сцен абкладзены чорным мармурам). Падлога станцыі выкладзена шэрым гранітам, свяцільні ўтоены ў рабрыстай столі.
Таўрова (Варонеж)
Таўрова — мікрараён у Варонежы. Адміністрацыйна падпарадкаваны адміністрацыі Левабярэжная раёна Варонеж. Размешчаны на левым беразе Варонежскага вадасховішча.
Гісторыя
Горад Таўроў заснаваны ў 1700 годзе, К. І. Арсеньеў пісаў: На ніжніх частках Варонежа або каля вусця гэтай ракі Пётр Вялікі ў 1700 г. заснаваў горад Таўроў, абнесены тады ж крэпасцю; сюды перавёў ён з Варонежа верф і Адміралцейства па прычыне частага там абмялення фарватэру, заснаваў тут шырокую казённую фабрыку суконную і наогул хацеў паставіць гэты горад на ступень найважнейшых месцаў у дзяржаве. Гісторык В. П. Загароўскі сцвярджае, што Таўроўская верф заснавана Ф. М. Апраксіным 1 чэрвеня 1705 годзе загадам Пятра I. 14 ліпеня 1721 года ў горадзе запрацавала суконная фабрыка, якая належала дзяржаве. У 1726 годзе яна была выкуплена ў скарбу і пераведзена ў Варонеж 8 дваранамі і купцамі гэтага горада. У гэты час у Варонежы ўжо былі валасяная і гарбарная фабрыкі.
У маі 1736 года дзякуючы караблям, пабудаваным у Таўрове, здабыта перамога над туркамі і Азоў зноў стаў рускім горадам.
Пасля заснавання Осярэда (пасля — Паўлаўска) Таўроў пачаў занепадаць. У 1740—1741 гадах будаўніцтва караблёў у Таўрове спынена.
Фінал Кубка Амерыкі па футболе 2016
Фінал Кубка Амерыкі 2016 года стаў 19-м фіналам самай важнай футбольнай падзеі Лацінскай Амерыкі, завяршыўшы розыгрыш Кубка Амерыкі 2016, футбольнага турніру, які праводзіцца пад эгідай КАНМЕБОЛ сярод нацыянальных зборных краін рэгіёна. Матч прайшоў 26 чэрвеня 2016 года на стадыёне «Метлайф Стэдыум» у Іст-Ратэрфордзе.
Таўрова (Варонеж)
Гісторыя
У 1744 годзе пажар фактычна знішчыў Таўроў, большасць яго жыхароў перасяліліся ў Варонеж. Такім чынам саперніцтва Варонежа і Таўрова скончылася.
Салон (паэт)
Сало́н (, паміж 640 і 635 — каля 559 да н.э.) — афінскі палітык, заканадаўца і паэт, адзін з «сямі мудрацоў» Старажытнай Грэцыі.
Асноўнай крыніцай нашых звестак пра Салоне служыць «Афінская палітыя» Арыстоцеля, а таксама познія жыццяпісы Салона, складзеныя Плутархам і Дыягенам Лаэрцкім.
Біяграфічныя звесткі
Сын Эксекестыда, паходзіў са збяднелага знатнага роду. У канцы 7 ст. да н.э. праславіўся як военачальнік у вайне Афін з Мегарай за востраў Саламін, які апеў у сваёй элегіі і такім чынам набыў шырокую вядомасць. У 594 да н.э. быў абраны ў Афінах архонтам і пасрэднікам па ўладкаванні грамадскіх спрэчак. Займаючы пасаду архонта, Салон правёў рад сацыяльна-палітычных рэформ, ліквідаваў даўгі сялян і забараніў даўгавое рабства, паставіў палітычныя правы грамадзян у залежнасць ад іх даходаў з зямельных участкаў. На аснове маёмаснага цэнзу ўсё насельніцтва незалежна ад паходжання падзяліў на 4 разрады, у адпаведнасці з якімі і вызначалася ступень іх палітычных праў і абавязкаў у дзяржаве. Рад яго рэформ былі праведзены ў інтарэсах гандлёва-рамесных слаёў грамадства, правёў уніфікацыю мер, вагі і валюты.
Яго рэформы нанеслі моцны ўдар па родавай зямельнай арыстакратыі, абмежавалі ўладу архонтаў і Арэапага, і стварылі перадумовы для развіцця афінскай рабаўладальніцкай дэмакратычнай дзяржавы, для кіравання якой быў створаны Савет 400 і найвышэйшы судовы орган — суд прысяжных (гелія). Рэфарміраваў усе віды афінскага права, апрача крымінальнага, унёс змены ў сямейнае і родавае права, дазволіў кожнаму пакрыўджанаму прыносіць скаргі на несправядлівасць. Разам з тым Салон быў адным з першых антычных паэтаў, які пісаў элегіі, ямбы і павучальныя вершы.
Верагодных выяваў (вядомых статуй з Саламіну і Афінаў, або копіяў з іх) дасюль не ўдалося знайсці, а мазаіка з Баальбека няпэўная. Магчыма, партрэтам Салона з’яўляецца партрэт, які прыпісваецца Фалесу.
Ашуркава (Сафонаўскі раён)
Ашуркава (Ашурково) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 11 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 32 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 19 км на поўнач ад аўтадарогі, на левым беразе Днепра. За 24 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Багданаўшчынскага сельскага паселішча.
Замак у Новым Ясінцы
Замак у Новым Ясінцы (Zamek w Jasińcu Nowym) — рэшткі рыцарскага замка XIII стагоддзя, размешчаны ў в. Новы Ясінец Куяўска-Паморскага ваяводства Польшчы.
Гісторыя
Замак быў пабудаваны на месцы ранейшага прыгранічнага гарадзішча, на гандлёвым шляху, які вёў з феадальнай Польшчы ў Памор’е і Памезанію, размешчанага на паўвостраве. Цвярдыня была рэзідэнцыяй кашталяна Сяроцкага, які ўпершыню згадваецца ў 1264 годзе ў дакуменце паморскага князя Месцвіна II.
У 1773 годзе замак быў прыстасаваны пад евангельскую царкву і прыцярпеў значную перабудову, унутраныя перагародкі былі знесены, верхнія паверхі зняты і будынак накрыты двухсхільным дахам з франтонамі.
У 2003 годзе будынак замка набыў варшаўскі архітэктар Артур Міернік.
Рэджа-Эмілія (правінцыя)
Рэ́джа-Эмі́лія (італ. Provincia di Reggio Emilia, эміл.-рам. Pruvîncia ed Rèz) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Эмілія-Раманья.
Ян Яўстах Тышкевіч
Ян Яўстах Тышкевіч (1571, Берасце — 1631) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
У 1601 стаў каралеўскім ротмістрам. Надворны падскарбі літоўскі ў 1607—1611, з 1611 мсціслаўскі, а з 1615 — берасцейскі ваявода.
З’яўляўся таксама старостам дудскім, лайскім, мазырскім і камянецкім.
Сям’я
Паходзіў з лагойскай лініі роду Тышкевічаў, сын берасцейскага ваяводы Юрыя Тышкевіча і яго другой жонкі Тэадоры Валовіч, дачкі новагародскага кашталяна Рыгора Валовіча. Меў братоў Тэадора Фрыдэрыка, Марціна, Пятра і Аляксандра
Быў двойчы жанаты. Першы раз ажаніўся да 1595 года з князёўнай Соф’яй Вішнявецкай (памерла пасля 1612), дачкой кіеўскага кашталяна Міхаіла Вішнявецкага. Меў з ёй дзяцей:
Другі раз ажаніўся з Кацярынай Сямашка, але дзяцей з ёй не меў.
NGC 3070
NGC 3070 (іншыя абазначэнні — UGC 5350, MCG 2-26-6, ZWG 64.11, PGC 28796) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кеты
Кеты (саманазва кет «чалавек») — народ, карэнныя насельнікі Сібіры. Жывуць пераважна ў нізоўях ракі Енісей.
Паходжанне
Згодна паданням саміх кетаў, іх продкі рушылі на раку Енісей праз горы, паколькі ратаваліся ад «каменных людзей» тысьтадь. Потым з поўдню на іх напаў магутны народ кілік, і яны былі вымушаныя прасунуцца далей на поўнач.
Адзінага навуковага погляду на паходжанне кетаў і блізкіх да іх енісейскіх народаў не маецца. Археолагамі не выяўлены канкрэтныя археалагічныя культуры, якія атаесамляюцца з іх продкамі. Сярод расійскіх навукоўцаў пануе так званая паўднёвая гіпотэза, згодна якой продкі кетаў сфарміраваліся у II тыс. да н. э. на поўдні ці нават на поўдзень ад Сібіры ў выніку змяшэння старажытных еўрапеоідаў і мангалоідаў. Перасяленне продкаў кетаў на Енісей адбылося не пазней за I тыс. н. э. Некаторыя вучоныя знаходзяць у мове сучасных кетаў рэшткі каўказскіх і сіна-тыбетскіх моў, што нібы пацвярджае паўднёвае паходжанне.
Адваротная думка пра паходжанне кетаў у XX ст. сфарміравалася ў ЗША. Амерыканскія лінгвісты выявілі сувязь паміж мовамі індзейцаў-атабаскаў і кетаў. Яны высунулі меркаванне, што першапачаткова на тэрыторыі Берыенгіі існавала агульная супольнасць енісейцаў і на-дэне, але енісейцы вярнуліся ў Сібір, а носьбіты моў на-дэне рушылі далей у Паўночную Амерыку. Генетыкі часткова падцвярджаюць сувязь кетаў з некаторымі індзейскімі народамі, але адносяць перасяленне продкаў гэтых індзейцаў у Паўночную Амерыку да перыяда каля 6 тысяч — 10 тысяч гадоў таму , калі Берынгіі ўжо не існавала. Такім чынам, магчымая супольнасць енісейцаў і на-дэне павінна была сфарміравацца на тэрыторыі Азіі.
Гісторыя
У XVII ст., калі на Енісеі з’явіліся рускія, кеты жылі ўздоўж сярэдняй плыні ракі, займаліся рыбалоўствам і паляваннем. Рускія абклалі кетаў ясаком і пабудавалі ў іх землях некалькі буйных астрогаў. У XVIII ст. яны былі падзелены на воласці, што садзейнічала паступоваму заняпаду родавай сацыяльнай сістэмы і далейшай асіміляцыі. Рускія купцы і пасяленцы актыўна гандлявалі з кетамі, наймалі іх на працу ў якасці следапытаў і лаўцоў рыбы.
У савецкі час традыцыйны лад жыцця быў фактычна разбураны. З 1930-ых гг. арганізоўваліся саўгасы і прамгасы. Кеты былі вымушаныя асела жыць у сельскіх паселішчах і гарадах, вучыцца на рускай мове. У выніку асіміляцыі гэты народ знаходзіцца на грані знікнення.
Агульная дынаміка колькасці кетаў у Расіі ў XX ст.:
Традыцыйная культура
Кеты здаўна вялі качавы і паўкачавы вобраз жыцця, займаліся пераважна пешым паляваннем і ловам рыбы. Да сёй пары кецкія паляўнічыя лічацца выдатнымі ляснымі следапытамі. Яны ўмеюць вызначаць кірунак па руху вады, месцазнаходжанню мурашнікаў і драўняных нарастаў, нахілу хмызняка і г. д. Раней вялікую ролю ў прамысловым жыцці адыгрывалі сезонныя і кліматычныя прыкметы. На аленя і лося палявалі па першаму снежнаму насту, на вавёрак — у ветраны дзень. Рыбу лавілі з пачатку вясны — дзяўблі друзлы лёд у вусцях малых рэк і апускалі ў ваду сеткі. Яшчэ з восені на азёрах усталёўвалі загародкі для лову мянтуза. Для лову язя самаробныя загародкі фарбавалі адварам альховай кары.
Збіральніцтва лічылася дапаможным заняткам. У мінулым кожная сям'я нарыхтоўвала запас сушоных арэхаў і ягад, увесну — бярозавы сок. З чагі, лісця чарніцаў і брусніцаў, карэння шыпшыны заварвалі гарбату. Яловую кару дадавалі ў паўседзённую ежу. Расліны таксама ішлі на лекі. Узварам сушоных кветак ракітніку ратаваліся ад прастуды, каранямі шчаўя — ад страўнікавых захворванняў, гарбатай з ягелю — ад галаўнога болю. Пры тэмпературы прыкладвалі да ілба анучу, прасякнутую журавінавым сокам. У народнай медыцыне таксама карысталіся свежай кроўю і печанню капытных жывёлін, жоўцю мядзведзя, лічынкамі аваднёў і інш.
Аленегадоўля з'явілася ў паўночных груп кетаў адносна позна, у XVIII—XIX стст. Алені мелі пераважна транспартны характар. Качавалі з месца на месца на вялікіх лодках з берасцяным верхам. Карысталіся таксама лыжамі, валакушамі, дзяўбанымі лодкамі, нартамі. Хатнія заняткі мужчын — разьбярства па косці і дрэву, кавальская справа. Кецкія паляўнічыя лукі, нажы і скрэблы карысталіся попытам у суседзяў. Жанчыны апрацоўвалі скуры, бяросту, гатавалі ежу, рабілі вопратку і хатняе начынне.
Традыцыйная вопратка (у мужчын і жанчын) — суконны або лямцавы халат, футравая парка. У зімку карысталіся здымнай падшэўкай з заячых скур.
Звычайным жыллём лічыўся канічны чум, крыты карой дрэваў. Будавалі таксама зямлянкі, буданы з хмызняку, маленькія свіраны на палях. Зрубныя жытлы з'явіліся толькі ў пач. XX ст.
Фальклор кетаў надзвычай багаты. Распаўсюджаны міфы, эпічныя паданні, у тым ліку аб герое Бальне (Чаромхавай Булаве) і яго братах Белегэне і Тарэце, якія ператварыліся ва ўцёсы, гістарычныя апавяданні аб ваенных сутычках з казакамі, эвенкамі і ненцамі, чароўныя казкі і загадкі.
Мова
Кецкая мова адносіцца да енісейскай групы моў і ў цяперашні час з'яўляецца ізаляванай. Вылучаюць тры гутарковыя дыялекты (некаторыя даследчыкі лічаць іх мовамі). У 1930-ыя гг. быў распрацаваны кецкі алфавіт на аснове лацінкі, але практычна не выкарыстоўваўся. У 1980-ых распрацаваны алфавіт на аснове кірыліцы.
Рэлігія
З XVII ст. адбывалася далучэнне вернікаў-кетаў да праваслаўнай царквы, аднак захаваліся рэшткі анімістычных культаў і шаманізму.
У міфалагічных паданнях кетаў сусвет падзяляўся на верхнюю (нябесную) і ніжнюю (зямную) часткі. Сувязь паміж імі адбывалася праз дзірку. Пасля стварэння зямлі, яна некалькі разоў наваднялася, але людзі і зверы ратаваліся на тарфяных купінах. Кеты верылі, што ў выніку наступнай сусветнай паводкі купіны ўсплывуць і зноў нарадзяцца іх героі.
Галоўнае месца ў традыцыйнай рэлігіі займаў магутны бог неба Есь і набліжаная да яго добрая паўднёвая гаспадыня Тамэм. Яны супрацьстаялі гаспадыне зла Хаседэм, пра якую казалі, што яна сілкуецца чалавечымі душамі. Ніжэй за іх стаялі шматлікія добрыя і злыя духі. У сем'ях захоўваліся выразаныя з дрэва ці мамантавай косці фігуркі духа алэл, апранутага ў звярыныя скуры і анучы. Алэл ахоўваў гаспадароў, прыносіў дабрабыт. Але лічылася, што ён можа пакінуць фігурку пры парушэнні пераемнасці пакаленняў. Існавалі спецыялізаваныя алэлы, што бераглі сям'ю ад мышоў ці хвароб.
Зараджэнне шаманскай практыкі адносілі да Альбэ і Доха. Альбэ лічыўся першым чалавекам і ўдзельнікам стварэння свету. Млечны Шлях называлі шляхам Альбэ. Дох быў першым сапраўдным шаманам, які быццам бы жыў ужо ў нізоўях р. Енісей. Штогод ён адпраўляўся з птушкамі на поўдзень, а ўлетку вяртаўся зноў. Шаманам мог стаць чалавек, які перараджаўся ў выніку ўсялення ў яго духаў. У грамадстве ён адыгрываў ролю лекара, казачніка, прадракальніка, займаўся камланнем і аховай шаманскіх дрэваў. Незвычайная сіла шаманаў падкрэслівалася ў міфах пра аднаго з іх, Пуртаса. Пасля згубы ён застаўся напалову жывым, напалову мёртвым. Апошнім вялікім шаманам лічыўся міфічны Васька Лесоўкін, забіты ворагамі. Аднак акрамя добрых шаманаў былі і злыя «мядзвежыя», што прыносілі шкоду.
Кышлак (Лачын)
Кышлак (Qışlaq) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Дэман (фільм, 2015)
«Дэман» (Demon) — мастацкі фільм 2015 года рэжысёра.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 22-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
Малады чалавек прыязджае ў родны горад будучай жонкі. У якасці вясельнага гасцінца ён атрымлiвае ад дзеда нявесты пляцоўку зямлі, дзе пара зможа пабудаваць хату і стварыць шчаслівую сям'ю. Пры падрыхтоўцы зямлі да будавання хаты малады чалавек знаходзіць чалавечыя косці. Пачынаюць адбывацца дзіўныя рэчы, якія назаўсёды змяняюць жыццё шчаслівай пары.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 2 кінаўзнагародамі і яшчэ 7 намінацыямі.
Эміліян Адамюк
Эміліян Адамюк (, Бельск —, Казань) — расійскі урач-афтальмолаг.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гродзенскай губерні ў беларускай сям’і мяшчан-земляробаў.
У 1857 годзе, як лепшы вучань Бельскай гімназіі, ён атрымаў стыпендыю Віленскай навучальнай акругі і паступіў у Імператарскі Казанскі ўніверсітэт на гісторыка-філалагічны факультэт, а праз год перайшоў на медыцынскі. Пасля сканчэння медыцынскага факультэта яго пакінулі на кафедры хірургіі і афтальмалогіі.
У 1865 годзе быў прызначаны ардынатарам пры галоўным аддзяленні хірургічнай клінікі.
Напісаў і абараніў у 1867 годзе доктарскую дысертацыю, 28 мая 1870 года быў абраны дацэнтам кафедры афтальмалогіі Казанскага ўніверсітэта, у 1871 годзе стаў экстраардынарным, а ў 1872 годзе — ардынарным прафесарам (выкладаў да 1901 года). У 1870 годзе арганізаваў невялікую клініку, у якую прыязджалі сотні хворых.
Апублікаваў каля 100 навуковых прац па афтальмалогіі.
Памёр пасля цяжкай і працяглай хваробы ў 1906 годзе. Пахаваны на Арскіх могілках у Казані.
Троп
Троп — слова ці моўны выраз, ужытыя ў пераносным значэнні. У тропе на аснове нейкіх агульных рысаў супастаўляюцца дзве з'явы, адна з якіх характарызуецца праз прыметы другой. Ужываюцца тропы і ў размоўнай мове, але асноўная сфера іх бытавання — мастацкая літаратура, асабліва паэзія. Яны дапамагаюць лаканічна і вобразна выявіць сутнасць з'явы, індывідуалізаваць яе, даць ёй ацэнку.
Асноўныя віды тропаў
Простыя:
Складаныя:
Уладзімір Станіслававіч Гаеў
Уладзімір Гаеў (нар., ) — былы беларускі футбаліст, брамнік. У цяперашні час працуе трэнерам брамнікаў клуба «Слуцк».
Клубная
Выхаванец мазырскага футбола, доўгі час гуляў у мазырскай «Славіі». У 2003 перайшоў у «Гомель», але ў хуткім часе быў заўважаны румынскім «Дынама». У Румыніі правёў тры сезоны, за якія паспеў выйграць шматлікія трафеі. Пасля года ў адэскім «Чарнаморцы» перайшоў у салігорскі «Шахцёр», потым гуляў у «Савіце» і «Гомелі».
У пачатку 2011 вярнуўся ў «Славію» ў якасці асноўнага брамніка і стаў капітанам каманды. Дапамог клубу выйграць Першую лігу 2011, пазней заставаўся асноўным брамнікам клуба ў Вышэйшай лізе.
У сезоне 2013 спачатку саступаў месца ў старце Сімасу Скіндэрысу, але потым вярнуў месца ў аснове. 3 жніўня 2013, захаваўшы вароты ў недатыкальнасці ў матчы супраць «Тарпеда-БелАЗ» (1:0), уступіў у беларускі «Клуб сухіх брамнікаў».
У пачатку 2016 года, завяршыўшы кар’еру іграка, перайшоў на пасаду трэнера брамнікаў мазырскага клуба. У студзені 2018 года было абвешчана, што Гаеў стане трэнерам брамнікаў у «Слуцку».
Міжнародная
У 2006—2007 згуляў чатыры матчы за нацыянальную зборную Беларусі.
Менскі павет
Ме́нскі паве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віленскага, пазней Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага ў XIV—XVIII стст. Сталіца — Менск.
Ваеннае ліхалецце прычыніла павету моцнае спусташэнне. Колькасць дымаў скарацілася на 60%.
Апроч Менска, уключаў наступныя гарады і мястэчкі: Барысаў (да 1662 ), Бярэзань-Любашанская, Гайна, Докшыцы, Заслаўе, Ігумен, Койданаў, Лагойск, Маладзечна, Радашковічы, Ракаў, Смалявічы, Свіслач.
Меў павятовую харугву чырвонага колеру з выявай «Пагоні».
Пінхас Шаевіч Фрыдберг
Пінхас Шаевіч Фрыдберг (нар., Вільнюс, Літва) — радыёфізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1974), прафесар (1980).
Біяграфія
Скончыў Вільнюскі дзяржаўны ўніверсітэт (1961). Працаваў у Вільнюскім навукова-даследчым інстытуце радыёвымяральных прыбораў (1961—1978, інжынер, кіраўнік лабараторыі тэарэтычных даследаванняў), Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (1978—1989, прафесар кафедры тэарэтычнай фізікі, у 1978—1982 — загадчык кафедры), НВФ «Zondas» (загадчык аддзела тэарэтычнай радыёфізікі) і ЗАТ «Geozondas» (Вільнюс, 1989—2000).
Навуковыя інтарэсы: тэарэтычная і матэматычная фізіка; прыкладная ЗВЧ-электрадынаміка. Пазапрафесійныя інтарэсы: даследаванне гісторыі Халакосту ў Літве.
Неарганічнае рэчыва
Неарганічнае рэчыва або неарганічнае злучэнне — гэта хімічнае рэчыва, хімічнае злучэнне, якое не з'яўляецца арганічным, гэта значыць яно не ўтрымлівае вугляроду (акрамя карбідаў, цыянідаў, карбанатаў, аксідаў вугляроду і некаторых іншых злучэнняў, якія традыцыйна адносяць да неарганічных). Неарганічныя злучэнні не маюць характэрнага для арганічных вугляроднага шкілета.
Класіфікацыя
Усе неарганічныя злучэнні падзяляюцца на дзве вялікія групы:
Простыя рэчывы па хімічных уласцівасцях падзяляюцца на:
Складаныя рэчывы па хімічных уласцівасцях падзяляюцца на:
Неарганічныя рэчывы, якія змяшчаюць вуглярод
Гэтыя рэчывы традыцыйна адносяцца да вобласці неарганічнай хіміі:
Верабкі (гарадзішча)
Верабкі — археалагічны помнік каля вёскі Верабкі Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 0,1 км на ўсход ад вёскі на падоўжаным узгорку (гара Плоская), на правым беразе ракі Бярэшча.
Апісанне
Пляцоўка гарадзішча роўная, з невялікім нахілам на ўсход, здзірванелая, зарасла хвойнікам і хмызняком. Даўжыня з захаду на ўсход 68 м, максімальная шырыня 40 м, мінімальная — 26 м. Вышыня схілаў да 12 м, паўночны і паўднёвы стромкія, усходні адносна пакаты. 3 заходняга боку пляцоўка гарадзішча ўмацавана валам і шырокім ровам. Шырыня вала ў аснове да 9 м, вышыня 1,1 м. 3 боку пляцоўкі схілы вала пакатыя, з боку рова — стромкія. Глыбіня рова не менш за 10 м, шырыня да 20 м.
Выявіў у 1931 годзе А. М. Ляўданскі, абследавалі А. Р. Мітрафанаў (1972) і Ю. А. Заяц (1981). Культурны пласт у цэнтры 0,2-0,3 м, бліжэй да краёў каля 1 м, добра прасочваецца па ўсёй пляцоўцы. Трапляюцца абломкі штрыхаваных пасудзін, кавалкі жалезнага шлаку і абпаленыя камяні. Характар керамікі (дамешак жарствы, вострарабрыстая форма пасудзін, параўнальна добрае абпальванне) дае магчымасць датаваць гарадзішча I—III стст. н. э. і аднесці яго да культуры штрыхаванай керамікі.
Нацысцкае прывітанне
Нацысцкае прывітанне складалася з ўзняцця правай рукі пад вуглом прыкладна ў 45 градусаў з прамой далонню і воклічам «Heil Hitler!» — «Няхай жыве Гітлер!», «Слава Гітлеру!». Пры прывітанні самога фюрэра, ён звычайна ў трэцяй асобе не называўся, а гаварылася «Heil, mein Führer!» Прывітанне было прынята ў дзяржаўных установах, НСДАП, СС, але таксама шырока выкарыстоўвалася і неафіцыйна.
Згодна нацысцкім ідэолагам, узняцце рукі і ўсклік Heil! было прынята ў старажытных германцаў пры абранні каралёў. Як афіцыйная назва часта выкарыстоўваўся тэрмін «нямецкае прывітанне».
Нацысцкае прывітанне ўжываецца неанацыстамі ў гістарычным або змененым абліччы; як замена для Heil Hitler многімі ўльтраправымі выкарыстоўваецца літараспалучэнне hh альбо лічбы 14/88.
Нацысцкае прывітанне часта блытаюць з «рымскім салютам» — прывітальным жэстам італьянскіх фашыстаў, пазней запазычаным нацыянал-сацыялістамі. Аднак у фашыстаў рука ідзе ад сэрца, у той час як у нацысцкім прывітанні яна ідзе адразу ўверх. Італьянскі дыктатар Беніта Мусаліні быў кумірам Адольфа Гітлера. Калі апошні прыйшоў да ўлады ў Германіі, то вельмі многае запазычыў у Італіі. Быў скапіяваны жэст прывітання, але з пэўнымі адрозненнямі.
23 ліпеня 1944, праз тры дні пасля спробы перавароту, у якой удзельнічала шмат вайскоўцаў, нацысцкае прывітанне стала абавязковым у арміі. Да гэтага яно было факультатыўным, і большасць ваенных выкарыстоўвала стандартнае воінскае прывітанне, ужываючы гітлераўскае прывітанне толькі ў адказ на такое ж зварот з боку чыноў партыі ці СС.
Пасля Другой сусветнай ў большасці краін нацысцкае прывітанне і воклічы '' Heil Hitler! '' былі забароненыя. У Германіі, згодна з § 86а дзеючага крымінальнага кодэкса, выкарыстанне дадзенага прывітання караецца. У Аўстрыі дзейнічае аналагічны закон. У Расіі ў 2012 годзе разглядаўся законапраект аб увядзенні штрафаў за нацысцкі прывітанне ці за прывітанне
Канстанцін Іванавіч Лосеў
Канстанцін Іванавіч Ло́сеў (нар., г. Ніжні Ноўгарад, Расія) — беларускі артыст оперы і аперэты (барытон). Заслужаны артыст Беларускай ССР (1982).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскую кансерваторыю ў 1957 годзе. Творчую дзейнасць пачаў салістам Горкаўскага тэатра оперы і балета, дзе працаваў у 1957—1965 гадах. 3 1965 года ў Арзамаскім музычна-драматычным тэатры і Адэскім тэатры аперэты. У 1970—1993 гадах саліст Дзяржаўнага тэатра музычнай камедыі Беларусі.
Творчасць
Валодае моцным голасам, багатай драматычнай палітрай, майстэрствам вострай сцэнічнай характарыстыкі. На беларускай сцэне стварыў больш за 40 разнапланавых вобразаў у аперэтах класічнага і сучаснага рэпертуару: Якім і Сцяпан Крыніцкі, Дзмітрый, Матыль («Паўлінка», «Пяе «Жаваранак», «Тыдзень вечнага кахання» Ю. Семянякі), Несцерка («Несцерка» Р. Суруса), Дзяніс Давыдаў («Дзяніс Давыдаў» А. Мдывані), Эдвін і Фэры, Тасіла («», «Марыца» І. Кальмана), Франк («» І. Штрауса), Крамон і Негаш («» Ф. Легара), Пікерынг («» Ф. Лоу), Мікіта («» ), Янга і Філіп, Цэзар Галь («» І. Дунаеўскага), Назар Дума («» Б. Аляксандрава), Чэзарэ («Пацалунак Чаніты» ), Сяргей («Чацвёра з вуліцы Жанны» А. Сандлера), Эрнест Барысавіч («Старыя дамы» ), Люсінда («Хітрамудрая закаханая» А. Рабава), Сцешка і Ігнат Рыгоравіч («» ), Нарбер дэ Варэн («О, мілы друг» ), Карбон і Рагно («Сірано» ), Горас Вандэргельдэр («» ).
Маннік літоўскі
Маннік літоўскі (Glyceria lithuanica) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Паўночна-Усходняй Еўропе і Паўночнай Азіі.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна. Прысутнічаюць сталоны. Сцеблы адзінкавыя, прамыя, 70-110(150) см даўжынёй, 2-4 мм дыяметрам, 4-6-вузлавыя. Міжвузеллі 5-15 см даўжынёй. Ліставыя похвы трубчастыя для большай часткі іх даўжыні, гладкія і голыя на паверхні. Лігула 2-3 мм даўжынёй. Ліставыя пласціны 20-30 см × 5-8 мм; паверхня шурпатая, грубая зверху, голая; вярхушка тупая, рэзка вострая або вострая. Суквецце — адкрытая, яйкападобная мяцёлка, 15-25 × 7-14 см. Першасныя галіны мяцёлкі 10-14 см даўжынёй, шурпатыя. Каласкі адзінкавыя. Каласкі ўтрымліваюць 3-5 урадлівых кветак; з паменшанымі кветачкамі на вяршыні. Каласкі даўгаватыя або яйкападобныя; з бакоў сціснутыя; 4-7 мм даўжынёй, распадаюцца ў спеласці пад кожнай урадлівай кветачкай. Тычынак 2, пылавікі 0.5-0.8 мм. 2n = 20.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Паўночна-Усходняй Еўропе (Фінляндыя, Нарвегія, Швецыя, Польшча, Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Расія) і Паўночнай Азіі (Расія, Паўночна-Усходні Кітай, Паўночная Карэя, Японія); па іншых крыніцах таксама Каўказ і Манголія.
NGC 3071
NGC 3071 (іншыя абазначэнні — ZWG 153.8, NPM1G +31.0173, PGC 28825) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ізастазія
Ізастазія, ізастатычная раўнавага — гідрастатычны раўнаважны стан зямной кары, пры якім менш шчыльная зямная кара (сярэдняя шчыльнасць 2,8/см ³) «плавае» ў больш шчыльным пласце верхняй мантыі - астэнасферы (сярэдняя шчыльнасць 3,3 г/см ³), падпарадкоўваючыся закону Архімеда. Ізастазія не з'яўляецца лакальнай, г.зн. у ізастатычнай раўнавазе знаходзяцца досыць буйныя (100-200 км) блокі.
Землетрасенне ў Японіі (2011)
Землетрасенне ля ўсходняга ўзбярэжжа вострава Хонсю ў Японіі магнітудай, па бягучых ацэнках, ад 8,9 да 9,1 адбылося 11 сакавіка 2011 года ў 14:46 па мясцовым часе (ў 7:46 па мінскім часе ). Эпіцэнтр землетрасення быў вызначаны ў пункце з каардынатамі 38,322° пн. ш. 142,369° у. д. на ўсходзе ад вострава Хонсю, у 130 км на ўсход ад горада Сэндай і ў 373 км на паўночным усходзе ад Токіа. Гіпацэнтр найбольш разбуральнага падземнага штуршка (адбыўся ў 05:46:23 UTC) знаходзіўся на глыбіні 24 км у Ціхім акіяне.
Гэта наймацнейшае землетрасенне ў вядомай гісторыі Японіі і сёмае, а па іншых ацэнках нават шостае або пятае па сіле за ўсю гісторыю сейсмічных назіранняў. Аднак па маштабе ахвяр і разбурэнняў яно значна саступае землетрасенням ў Японіі 1707, 1896, 1995 і 1923 (найцяжэйшага па наступствах) гадоў.
Паводле прагнозаў навукоўцаў, землетрасенні ў Японіі могуць працягвацца яшчэ месяц.
Прычыны землетрасення
Землетрасенне адбылося ў Японскім жолабе — глыбакаводнай акіянічнай западзіне, дзе сутыкаюцца Ціхаакіянская і Ахоцкая літасферныя пліты. Больш цяжкая ў гэтым месцы акіянічная Ціхаакіянская пліта апускаецца пад мацерыковую Ахоцкую пліту, над якой размяшчаецца частка Еўразійскага кантынента і некаторыя Японскія астравы. Мяркуецца, што Ахоцкая пліта па сваім руху можа лічыцца часткай адной з 7 найбольш буйных літасферных пліт — Паўночна-Амерыканскай пліты.
Для землетрасення такой сілы звычайна патрабуецца доўгая (480 км) і адносна прамая лінія разлома. Паколькі контуры пліты і зона субдукцыі ў гэтай вобласці не такія прамыя, то землетрасення ў гэтым рэгіёне, як правіла, чакаюцца з магнітудай да 8-8,5, і сіла гэтага землетрасення была нечаканасцю для некаторых сейсмолагаў.
Землетрасенне
Найбольш моцны штуршок быў зарэгістраваны 11 сакавіка ў 05:46:23 UTC, яму папярэднічала серыя буйных землетрасенняў-фаршокаў, якая пачалася 9 сакавіка з штуршка магнітудай 7,2 прыкладна за 40 км ад асноўнага штуршка і прадоўжылася трыма іншымі штуршкамі ў той жа дзень з магнітудай 6. За хвіліну да пачатку землетрасення ў Токіа сістэма ранняга папярэджання, якая аб’ядноўвае каля 1000 сейсмографаў ў Японіі, перадала па тэлебачанні паведамленне аб надыходзячым землетрасенні. Гэта стала магчымым дзякуючы таму, што сейсмічныя S-хвалі распаўсюджваюцца з хуткасцю 4 км/с і ім спатрэбілася 90 секунд для пераадолення адлегласці ў 373 км да Токіа. Лічыцца, што гэта захавала вялікую колькасць жыццяў.
Землетрасенне адбылося ў заходняй частцы Ціхага акіяна ў 130 км на ўсход ад горада Сэндай на востраве Хонсю. Па дадзеных Геалагічнай службы ЗША эпіцэнтр знаходзіўся ў 373 км ад Токіа. Пасля асноўнага штуршка магнітудай 9,0 у 14:46 мясцовага часу, рушыла ўслед серыя афтэршок аў: 7,0 магнітуд у 15:06, 7,4 у 15:15 і 7,2 у 15:26 мясцовага часу. Усяго пасля асноўнага штуршка зарэгістравана больш за чатырыста афтэршокаў сілай 4,5 і больш магнітуд.
Ачаг землетрасення распаўсюджваецца ад ўзмор’я прэфектуры Іватэ да ўзмор’я прэфектуры Ібаракі. Японскае метэаралагічнае агенцтва паведамляе, што гэтае землетрасенне, магчыма, адбылося ў выніку падвіжкі ў зоне разлома ад Іватэ да Ібаракі з даўжынёй 400 км і шырынёй 200 км. Аналіз паказаў, што земляетрасенне ўяўляе сабой серыю з трох штуршкоў. Было адзначана, што гэтае землетрасенне, магчыма, мае такое ж паходжанне, што і буйное землетрасенне 869 года, якое таксама выклікала вялікае цунамі.
Па шкале Японскага метэаралагічнага агенцтва (ЯМА) землетрасенне атрымала максімальную ацэнку — 7 балаў ў горадзе Курыхара (прэфектура Міягі). У трох іншых прэфектурах, Фукусіма, Ібаракі і Тацігі, зарэгістраваныя штуршкі больш за 6 балаў па шкале ЯМА​​. Сейсмічныя станцыі ў прэфектурах Іватэ, Гуму, Сайтама і Ціба зарэгістравалі менш за 6 балаў, ў Токіа — больш за 5.
Амерыканскі інстытут ядзернай энергіі апублікаваў дадзеныя, якія паказваюць што ў піку землетрасення паблізу эпіцэнтра зямля трэслася з паскарэннем 0,35g (3,43 м/с²). Даследаванне Такійскага ўніверсітэта паказвае, што ў некаторых раёнах паскарэнне было вышэй за 0,5g (4,9 м/с²). Само па сабе гэтае землетрасенне не было асабліва разбуральным (землетрасенне ў Новай Зеландыі ў лютым 2011 выклікала паскарэння да 2,2g, больш чым ў чатыры разы вышэй), асноўная шкода была нанесена ў выніку цунамі.
Энергія
У выніку землетрасення выдзяленне павярхоўнай энергіі, якая рассеялася ў выглядзе штуршкоў і цунамі, (Me) склала 1,9±0,5×1017 Дж, што амаль у два разы больш, чым пры землетрасенне ў Індыйскім акіяне ў 2004 годзе, ў выніку якога загінулі 230 000 чалавек. Тым не менш, агульная выдзеленая энергія (Mw) зафіксавана ў 3,9×1022 джоўлей, што крыху менш, чым у 2004 годзе. Агульная энергія, якая вылучылася пад зямлёй, ў 205.000 разоў пераўзыходзіць энергію на паверхні.
Геалагічныя наступствы
Геафізік Рос Штэйн паведаміў, што землетрасенне перасунула частку паўночнай Японіі на 2,4 м ў бок Паўночнай Амерыкі, гэта значыць у кірунку да эпіцэнтра землетрасення. Частка паўночнай Японіі зрабілася "шырэй, чым яна была раней ". Найбольш блізкі да эпіцэнтра рэгіён выпрабаваў найбольшы зрух. Штэйн таксама адзначыў, што 400-кіламетровы ўчастак узбярэжжа апусціўся на 0,6 м, што дазваляе цунамі распаўсюджвацца далей і хутчэй углыб узбярэжжа. Ціхаакіянская пліта зрушылася на ўсход на адлегласць да 20 м, хоць фактычнае зрушэнне памяншаецца з аддаленасцю ад эпіцэнтра. Па іншых ацэнак зрух склаў 40 м і займае плошчу ад 300 да 400 км у даўжыню і 100 км у шырыню. Калі гэтая інфармацыя пацвердзіцца, гэтае будзе адзін з найбуйнейшых зрухаў за ўсю гісторыю назіранняў.
Італьянскі Нацыянальны інстытут геафізікі і вулканалогіі паведаміў, што земляетрасенне зрушыла вось Зямлі на 25 сантыметраў. Гэта зрушэнне выклікала шэраг малых планетарных змяненняў, у тым ліку змяненне даўжыні дня і нахілу Зямлі. Хуткасць кручэння Зямлі павялічылася, скараціўшы дзень на 1,8 мкс. Па дадзеных НАСА зрушэнне восі складае 15 см, а скарачэнне даўжыні сутак — 1,6 мкс. Зрушэнне восі было выклікана пераразмеркаваннем мас на паверхні Зямлі, якое змяніла момант інэрцыі планеты. З-за закону захавання моманту імпульсу такія змены інэрцыі прывялі да нязначных зменаў у хуткасці кручэння Зямлі. Гэта тыповыя «малюсенькія» змены для землетрасення такога маштабу.
Цунамі
Землетрасенне выклікала моцнае цунамі, якое зрабіла масавыя разбурэнні на паўночных астравах японскага архіпелага. Цунамі распаўсюдзілася па ўсяму Ціхага акіяну; ў многіх прыбярэжных краінах, ў тым ліку па ўсім ціхаакіянскім узбярэжжы Паўночнай і Паўднёвай Амерык ад Аляскі да Чылі, было абвешчана папярэджанне і праводзілася эвакуацыя. Аднак калі цунамі дайшло да многіх з гэтых месцаў, яно выклікала толькі адносна нязначныя наступствы. На ўзбярэжжа Чылі, якое знаходзіцца далей за ўсіх ад ціхаакіянскага ўзбярэжжа Японіі (каля 17 000 км ), зафіксаваныя хвалі да 2 метраў ў вышыню.
Японія
13 сакавіка 2011 Японскае метэаралагічнае агенцтва (ЯМА) апублікавала падрабязную інфармацыю аб зафіксаваных ударах цунамі па ўзбярэжжы Японіі. Найбольш моцныя цунамі з вышынёй больш за 3 метраў, якія назіраліся пасля землетрасення ў 14:46 JST: Гэтыя паказанні былі атрыманы ад рэгіструючых станцый ЯМА па ўсяму ўзбярэжжу Японіі. Многія раёны таксама былі закрануты цунамі вышынёй ад 1 да 3 метраў; у бюлетэнь ЯМА ўключана агаворка, што «на некаторых участках узбярэжжа цунамі можа быць вышэй, чым назіраныя на назіральных пляцоўках». Найбольш раннія зафіксаваныя максімальныя ўдары цунамі адбыліся ў прамежку ад 15:12 да 15:21, або ад 26 да 35 хвілін пасля землетрасення. У бюлетэнь таксама ўключаны падрабязнасці назіранняў за пачатковым цунамі, а таксама падрабязныя карты узбярэжжа, які пацярпеў ад цунамі.
Рэакцыя на падзеі ў Японіі сусветных фінансавых рынкаў
Біржы ўсяго свету прарэагавалі на прыродны катаклізм ў Японіі:
Гурон
Гурон (анг.: Lake Huron) — возера ў ЗША і Канадзе, адно з паўночнаамерыканскіх Вялікіх азёр. Размешчана на ўсход ад возера Мічыган, злучана з ім пралівам Макінак. З пункту гледжання гідраграфіі Мічыган і Гурон утвараюць адзіную сістэму (іх злучае праліў Макінак), але геаграфічна іх прынята лічыць асобнымі азёрамі.
Геаграфія
Плошча Гурона — каля 59,6 тыс. км² (другое па плошчы сярод Вялікіх азёр). Вышыня паверхні над узроўнем мора каля 176 м (як і ў Мічыгана), глыбіня да 229 м.
Да возера маюць выхад штаты Мічыган і канадская правінцыя Антарыа. Асноўныя парты на Гуроне — Сагіна, Бі-Сіці, Алпіна (ЗША) і Сарнія (Канада).
Параўнанне (літаратуразнаўства)
Параўна́нне (літаратуразнаўства) — такое супастаўленне двух прадметаў, з'яў або паняццяў, у выніку якога сутнасць аднаго з іх вытлумачваецца праз сутнасць другога. Параўнанне дапамагае зрабіць паэтычны малюнак па-мастацку дакладным, наглядным, жывапісным. У параўнанні ўзаемапаясняюцца абедзве часткі супастаўлення — і тое, што параўноўваецца, і тое, з чым параўноўваецца. Граматычна параўнанні афармляюцца па-рознаму, найчасцей — з дапамогай злучнікаў і злучальных словаў (як, нібы, быццам, няйначай і інш.). Параўнанне можа выражацца творным склонам назоўніка, апісальным зваротам, часам часткі параўнання злучаюцца інтанацыйнай (бяззлучнікавай) сувяззю. Асобным відам параўнання з'яўляецца адмоўнае параўнанне, у якім пры знешнім супрацьпастаўленні двух паняццяў ці з'яў маецца глыбокае ўнутранае супастаўленне іх. У паэзіі нярэдка можна сустрэць разгорнутае параўнанне, дзякуючы якому падрабязна характарызуецца нейкая з'ява.
Гурон
Геаграфія
На Гуроне размешчаны Манітулін — самы вялікі востраў у свеце, які знаходзіцца ў прэсным возеры.
Іван Міхайлавіч Каратчэня
Iван Міхайлавіч Каратчэня (нар. года, вёска, Любанскі раён, Мінская вобласць) — беларускі палітычны дзеяч, вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук, прафесар. Акадэмік Міжнароднай акадэміі арганізацыйных і кіраўніцкіх навук (1994), Міжнароднай акадэміі навук інфармацыі, інфармацыйных працэсаў і тэхналогій (1995), Міжнароднай акадэміі навук вышэйшай школы (1997).
Біяграфія
Скончыў у 1967 годзе сельскагаспадарчы тэхнікум, а ў 1975 годзе агранамічны факультэт Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі, у 1986 годзе — Мінскую вышэйшую партыйную школу.
У 1969—1975 гг. працаваў галоўным аграномам, намеснікам старшыні калгасу імя Беларускай ваеннай акругі Любанскага раёна. У 1975—1976 гг. — начальнікам Любанскай райдзяржсемстанціі, у 1976—1986 гг. — працаваў начальнікам упраўлення сельскай гаспадаркі, першым намеснікам старшыні Уздзенскага райвыканкама. У 1986—1990 — першым сакратаром Вілейскага гаркама КПБ.
Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі (1990—1992), член Прэзідыума, старшыня Камісіі па пытаннях галоснасці, сродкаў масавай інфармацыі і правоў чалавека; дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1995—1996), дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (1996—2000).
У 1992—1998 гг. — Каардынатар Рабочай групы Савета кіраўнікоў дзяржаў і Савета кіраўнікоў урадаў СНД, Выканаўчы Сакратар СНД. З 2000 года на выкладчыцкай працы ў Маскве. Аўтар больш за 40 навуковых прац.
Кандыдат эканамічных навук (1994), тэма дысертацыі: «Станаўленне і ўмовы развіцця інтэграцыйнага эканамічнага саюза дзяржаў — удзельніц СНД».
Доктар эканамічных навук (1996), тэма дысертацыі: «Стратэгія і перспектывы фарміравання эканамічнага саюза краін СНД».
Некаторыя крыніцы сцвярджаюць аб імаверных кантактах Івана Каратчэні са светам злачыннасці,.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Дружбы Народаў (Расія)
Сонечны сарас 108
Сонечны сарас 108 — серыя з 76 сонечных зацьменняў, якая пачалася 4 студзеня 550 года і скончылася 8 красавіка 1902 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Баранава (Сафонаўскі раён)
Баранава (Бараново) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 300 м ад гарадской мяжы Сафонава, і ў 500 м на поўнач ад чыгуначнай лініі Масква-Мінск, абапал аўтадарогі Сафонава — Рослаўль, на высокім беразе ракі Вапец. Адміністрацыйны цэнтр Бараноўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Эканоміка
У вёсцы 2 медпункта, школа, дом культуры.
Зеніт (фільм, 2015)
«Зеніт» (Zvizdan) — мастацкі фільм 2015 года рэжысёра.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 22-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
Тры розныя дзесяцігоддзі, дзве суседнія балканскія вёскі пад прыгнётам мінулага і тры гісторыі кахання – вось грунт для гэтага класічнага сюжэта на тэму забароненага кахання.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 13 кінаўзнагародамі і яшчэ 8 намінацыямі.
Ворань (гарадзішча)
Апісанне
Пляцоўка ў плане авальная, памерам 50×31 м, здзірванелая, зарасла мяшаным лесам і хмызняком. Схілы стромкія, вышыня паўночна-заходніх 10-12 м, астатніх — 6-8 м. 3 паўночнага і паўночна-ўсходняга бакоў гарадзішча невялікая тэраса шырынёй каля 8 м, якая ляжыць ніжэй пляцоўкі на 5-6 м. Не выключана, што гэта рэшткі вала і апоўзлага рова.
Выявіў у 1867 годзе А. М. Семянтоўскі. Aбследавалі: А. М. Ляўданскі (1931), А. Р. Мітрафанаў (1972), Ю. А. Заяц (1981). Культурны пласт не перавышае 0,5 м. У паўночна-ўсходняй частцы пляцоўкі закладзены шурф (0,25×0,25 м). Знойдзены дробныя абломкі ляпнога посуду. Гарадзішча адносіцца да культуры штрыхаванай керамікі, датуецца IV—I стст. да н. э.
Ізапрапілбензол
Фізіка-хімічныя ўласцівасці
Бясколерная гаручая вадкасць, практычна нерастваральная ў вадзе (менш за 0,01 %), змешваецца са спіртам, дыэтылавым эфірам, бензолам, хлараформам. Малекулярная маса 120,19 а.а.м. Тэмпература плаўлення -96,028 °C. Тэмпература кіпення 152,39 °C. Шчыльнасць 0,8618 г/см³ пры тэмпературы 20 °C.
Спосаб атрымання
Вадкафазнае (каталізатар: хларыд алюмінію (III)) або парафазнае (каталізатар: цэаліты, фосфарная кіслата на кізельгуры) алкіліраванне бензолу прапіленам.
Выкарыстанне
Ізапрапілбензол галоўным чынам выкарыстоўваецца ў вытворчасці ацэтона, фенола і α-матылстырола. Таксама выкарыстоўваецца ў якасці дабаўкі да авіяцыйнага паліва, павышаючай актанавы лік.
Шкоднае ўздзеянне
Ізапрапілбензол выклікае вострыя і хранічныя захворванні крывятворных органаў (касцявога мозгу, селязёнкі).
Пуэрта-Уільямс
Пуэрта-Уільямс — невялікі чылійскі горад і порт на востраве Наварына (архіпелаг Вогненная Зямля на беразе праліва Бігля). Сталіца правінцыі Чылійская Антарктыка. Сапернічае з Ушуаяй за званне самага паўднёвага горада на свеце.
Гісторыя
Да іспанскай каланізацыі тэрыторыю займалі плямёны яганаў, вядомыя еўрапейскім падарожнікам з XVI стагоддзя. Да канца XIX стагоддзя Вогненная Зямля не выклікала ў еўрапейцаў цікавасці з пункту гледжання каланізацыі ў першую чаргу праз суровы клімат. Сітуацыя змянілася ў 1890 годзе, калі на востраве было знойдзена золата. Праз два гады на ўсходнім беразе вострава была заснавана вёска Пуэрта-Тора. Пуэрта-Уільямс з’явіўся ў 1953 годзе перш за ўсё як ваенна-марская база, праз тое, што Пуэрта-Тора была нязручнай для яе размяшчэння. Паступова ў горадзе развілася і грамадзянская эканоміка, перш за ўсё рыбалоўства, турызм і абслугоўванне караблёў, што заходзяць у порт. Развіццё мясцовай эканомікі выклікала за сабой і павелічэнне колькасці насельніцтва — у 2002 годзе Пуэрта-Уільямс налічваў 2874 жыхары (з улікам персаналу ваенна-марской базы), што больш чым на 100 чалавек пераўзыходзіць паказчыкі мінулага перапісу (1992 год, 1841 чалавек).
Клімат
Згодна з класіфікацыяй Кёпена, клімат у Пуэрта-Уільямсе з’яўляецца пераходным паміж марскім і субантарктычным з нязначнымі хістаннямі тэмператур на працягу года. Лета кароткае, халаднаватае, зіма працяглая, з вялікай колькасцю ападкаў, мяккая. У год выпадае да 3000 мм ападкаў, што разам з халаднаватым кліматам спрыяе ўтварэнню горных ледавікоў у наўколлях горада.
Эканоміка
Пуэрта-Уільямс з’яўляецца зыходным пунктам і базай шматлікіх навуковых экспедыцый па даследаванні Антарктыкі і Вогненнай Зямлі. Горад служыць таксама базай забеспячэння для маякоў і метэаралагічных станцый рэгіёна.
Асновай эканомікі Пуэрта-Уільямса з’яўляецца турызм. У порт горада рэгулярна заходзяць прыватныя яхты і пасажырскія лайнеры, якія здзяйсняюць круізы па Антарктыцы і вакол Мыса Горн. Турысты могуць хадзіць у пешыя паходы па наваколных гарах, на якіх растуць унікальныя Магеланавы лясы, самы паўднёвы лясны масіў на Зямлі. Таксама папулярна марская рыбалка і паездкі на кацярах да велізарных калоній пінгвінаў і марскіх коцікаў. У летнія месяцы магчыма плаванне на яхтах да Мыса Горн і Антарктычнага паўвострава. Значную ролю ў эканоміцы горада грае рыбалоўства і абслугоўванне ваенна-марской базы.
Тладыянта
Тладыя́нта (Thladiantha) — род кветкавых раслін сямейства. Распаўсюджаныя ў Паўднёва-Усходняй Азіі. На тэрыторыі Беларусі 1 від —.
Аблога Канстанцінопаля (626)
Аблога Канстанцінопаля (626) адбылася падчас персідска-візантыйскай вайны (602—629), калі персы заключылі саюз з Аварскім каганатам для сумесных дзеянняў супраць Візантыі.
Тладыянта
Культывуецца як дэкаратыўная павойная расліна, часам дзічэе.
Апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны з клубнепадобна патоўшчанымі каранямі. Сцёблы даўжынёй да 4 метраў, лазяць пры дапамозе вусікаў. Лісце простае, суцэльнае, сэрцападобнае, на доўгіх чаранках. Кветкі аднаполыя (тычынкавыя ў гронках або адзіночныя), жоўтыя, званочкавыя. Плод — цыліндрычная чырвоная сакавітая салодкая гарбузіна.
Аблога Канстанцінопаля (626)
Скарыстаўшыся адсутнасцю галоўных сіл візантыйскага войска, якія дзейнічалі пад камандаваннем імператара Іраклія ў паўднёва-ўсходнім Прычарнамор’і, войска персідскага палкаводца Шахрбараза зімой 625-626 гадоў выйшла на азіяцкі бераг Басфора. 29 ліпеня 626 году авары цалкам блакіравалі Канстанцінопаль з сушы. У склад аварскага войска ўваходзілі таксама балгары, гепіды і славяне. Насельніцтвам горада авалодаў неспакой, але ўлады цвёрда вырашылі абараняць сталіцу. Абаронай горада кіраваў патрыцый Вон. Візантыйскі флот панаваў на моры і не дазваляў аварам і персам дзейнічаць скаардынавана. Імкнучыся паскорыць развязку, у ноч на 7 жніўня каган распачаў вальны штурм горада з сушы і мора, але візантыйцы адбілі яго з вялікім стратамі аварскага войска. У лагеры кагана пачаўся бязлад, славяне масава дэзерціравалі; запасы прадуктаў харчавання ў авараў канчаліся. 9 жніўня, спаліўшы абложныя машыны, авары знялі аблогу. Пазней перакінутыя з Арменіі войскі пад кіраўніцтвам брата васілеўса, курапалата Феадора, прымусілі персаў ачысціць азіяцкі бераг Басфора.
Разгром візантыйцамі авараў дазволіў вызваліцца з пад іх улады частцы славянаў, якія стварылі сваю дзяржаву Само, а таксама адкрыў балгарам шлях да заваёваў на Балканах.
Кылынчлы (Лачын)
Кылынчлы (Qılınclı) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.