cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Моны
Культура
Мон славутыя сваёй музычнай культурай. Для народнай музыкі характэрны хуткі тэмп. Існуюць аматарскія і прафесійныя музычныя калектывы, што арганізуюць песенныя і тэатральныя забавы. Народны танец бярэ пачатак ад індыйскага класічнага танца. Ён уключае ў сябе сольныя формы і групавы «танец са свечкамі», які выконваецца дзяўчатамі. Літаратура на мове мон узнікла ў сярэднявеччы, але прадстаўлена пераважна рэлігійнымі творамі. Ваенныя ўлады М’янмы доўгі час абмяжоўвалі творчасць нацыянальных пісьменнікаў.
Мова
Родная мова мон адносіцца да мон-кхмерскай галіны аўстраазіяцкай моўнай сям’і. Пісьмовасць сфарміравалася на аснове індыйскага стылю брахмі ў 1 тысячагоддзі н. э. і ў выніку паўплывала на бірманскае і тайскае пісьмо. У Паганскай дзяржаве мова мон лічылася класічнай. Аднак на працягу XVIII — XX стст. яна практычна знікла з вуснага ўжытку. Хаця робяцца захады для яе адраджэння, моўная асіміляцыя монаў не слабее.
Рэлігія
Большасць вернікаў спавядае будызм у форме тхеравада. Некаторыя рэлігійныя традыцыі адрозніваюцца ад тых, што распаўсюджаны ў М’янме і Тайландзе. У прыватнасці, моны крэміруюць сваіх нябожчыкаў.
Харад
Харад (, у перакладзе — «поўдзень») — краіна ў Міжзем'і. Таксама называецца Харадвайт з-за людзей, якія жывуць там; даслоўна з сіндарына «жыхары поўдня» — harad (поўдзень) і gwaith (людзі, народ).
Людзей Харада таксама называюць харадрым, гэта значыць літаральна «паўднёўцы».
Апісанне
Кароткае апісанне Арагорнам Харадвайта — «Харад, дзе нават зоркі свецяць па-іншаму» — падказвае, што Харад ляжыць у паўднёвым паўшар'і, бо да часу, які апісваецца ва «Уладары Пярсцёнкаў», Арда ўяўляе сабой шар (да Падзення Нуменара свет Арды з'яўляўся плоскім).
Жыхары Харада — ва ўсякім разе, у разуменні жыхароў паўночна-заходняга Міжзем'я — падзелены на плямёны Блізкага і Далёкага Харада, хоць насамрэч плямёнаў значна больш. Людзі Блізкага Харада — пераважна асмуглыя, чарнавалосыя і чарнавокія, у той час як насельніцтва Далёкага Харада — чарнаскурыя.
На ўсход ад Харада ляжаць землі Кханда. На заходнім узбярэжжы Харада знаходзіцца найбуйнейшы порт Паўднёвага Міжзем'я — Умбар.
Гісторыя
Большую частку Другой Эпохі шматлікімі плямёнамі Харада кіравалі нуменарцы, як і ўсімі жыхарамі ўзбярэжжа. Незадоўга да вайны Апошняга Саюза двое нуменарцаў, Эрумар і Фуйнур, «атрымалі велізарную сілу сярод Харадрым», але іх лёс невядомы (верагодна, яны загінулі пры аблозе Барад-Дура; некаторыя мяркуюць, што яны ўвайшлі ў лік назгулаў Саўрана).
Некалькі стагоддзяў Трэцяй Эпохі большасцю харадрым кіравалі Цёмныя Нуменарцы або каралі Гондара, але з часам Харад трапіў пад уплыў Мордара да канца эпохі.
Блізкі Харад заключыў саюз з піратамі Умбара і ўдзельнічаў у серыі працяглых бітваў з Гондарам за яго паўднёвыя тэрыторыі. Гістарычна паўночная мяжа Харада — рака Харнен, але да часу Вайны Пярсцёнка ўсе землі на поўдзень ад ракі Порас знаходзіліся пад уладай Харада. Аднаго з іх правадыроў, які насіў чырвоны сцяг з чорнай змяёй, забіў кароль Рохана Тэадэн у Бітве на Пеленорскіх палях у 3019 годзе Т. Э.
Пасля перамогі ў Вайне пярсцёнка Уз'яднанае Каралеўства Гондара і Арнара заключыла мір з Харадам.
Харад і харадрым у адаптацыях
У фільме Пітэра Джэксана «Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля» вобразы харадрым былі, паводле матэрыялаў рэжысёрскай версіі DVD, натхнёныя плямёнамі ацтэкаў і кірыбаці. Харадрым Джэксана ў Пеленорскай бітве ваявалі толькі конна на мумаках, іх кавалерыя і пяхота не паказана, праўда ў Дзвюх крэпасцях былі бачныя пешыя воіны Харада на маршы. Акрамя таго, сярод харадрым адсутнічаюць «паў-тролі» ці вар'ягі з Кханда, якіх згадваў Толкін. У фільме адсутнічае таксама і эпізод гібелі камандуючага харадскім войскам ад рукі Тэадэна. Акрамя таго, калі ў кнізе харадрым — пераважна чарнаскурыя, якія нагадваюць неграў ці эфіёпаў, то ў экранізацыі Джэксана прадстаўнікі паўднёўцаў — еўрапеоіды, а іх адзенне выклікае асацыяцыю з семіцкімі культурамі (арабы).
Жырандоля (альманах)
«Жырандо́ля» — літаратурны альманах Брэсцкага абласнога аддзялення Саюза беларускіх пісьменнікаў. Выдаецца з 2008 года. Рэдактар выдання — пісьменнік Лявон Валасюк.
Арганізатарам, укладальнікам і рэдактарам альманаху была Ніна Мацяш. Дзякуючы яе арганізатарскім здольнасцям такое выданне стала магчымым. Пасля смерці пісьменніцы давяршаць яе работу над другім нумарам пачаў Алесь Паплаўскі.
Да 2020 года выйшла 10 нумароў альманаху. У альманаху друкуюцца як літаратары Берасцейшчыны, так і пераклады, і пісьменнікі блізкага замежжа.
Цікавыя факты
«Жырандоля» — першы з пяці літаратурных штогадовікаў, створаных сябрамі ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў», каб ажывіць літаратурнае жыццё ў рэгіёнах Беларусі. Цяпер у Магілёве выходзіць альманах «Брама», у Віцебску ― «Ратуша», у Гродна ― «Новы замак», у Гомелі ― «Палац».
Пагоня (гімн)
Напісанне
У кастрычніку 1916 года пасля заканчэння Яраслаўскага Дзямідаўскага ліцэя Максім Багдановіч прыехаў у Мінск, дзе ўладкаваўся на працу сакратара ў Мінскі аддзел «Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны».
У час свайго апошняга прыезду ў Мінск (кастрычнік 1916 — люты 1917) Максім Багдановіч жыў на кватэры ў Змітрака Бядулі па Малагеоргіеўскай вул. д.12 (цяпер завулак Рабкораўскі). Менавіта тут напісаныя верш «Пагоня», а таксама «Страцім-лебедзь», надрукаваныя ў газеце «Вольная Беларусь», 1917, №32, 30 лістапада.
Пра Багдановічаву працу гэтага перыяду Аркадзь Смоліч потым сведчыў:"Нягледзячы на хваробу, ён (Багдановіч) і далей працаваў не толькі днём, але і ноччу; працаваў у гарачцы, пры высокай тэмпературы ў 38—39."У сваіх успамінах Змітрок Бядуля пісаў:"У вольны ад службы час ён сядзеў у Пушкінскай бібліятэцы, або дома і займаўся літаратурнай працай. Сядзеў пры керасінавай лямпе штодня да гадзін 3-4 ночы. Галоўным чынам ён студыяваў тэхніку вершаў."Музыку ж да «Пагоні» пісалі розныя кампазітары, у тым ліку: Мікола Равенскі, Мікола Шчаглоў-Куліковіч, Аляксей Туранкоў, Уладзімір Мулявін.
Ужыванне
«Пагоня» пад музыку Міколы Шчаглова-Куліковіча прасоўваецца ў якасці нацыянальнага гімну Рэспублікі Беларусь. Гімн стаў вядомым у якасці аднаго з сімвалаў пратэстаў супраць, разам з бел-чырвона-белым сцягам. Было праведзена мноства акцый па выкананні гімну ў грамадскіх месцах: ля філармоніі, у гандлёвым цэнтры , у мінскім метро. У 2020 годзе гімн увайшоў у патрыятычны музычны альбом «Годныя песні» Вольнага хора.
Тэкст
Тэкст вершу «Пагоня» напісаны Максімам Багдановічам у разгар Першай сусветнай вайны — у 1916 годзе ў прыфрантавым Мінску. Падчас выканання ў якасці гімну, як правіла, апошняя страфа не спяваецца, а апошнія радкі 2, 4 і 6 строфы паўтараюцца двойчы.
Толькі ў сэрцы трывожным пачую За краіну радзімую жах, Успомню Вострую Браму святую І ваякаў на грозных канях.
У белай пене праносяцца коні, Рвуцца, мкнуцца і цяжка хрыпяць, Старадаўняй Літоўскай Пагоні Не разбіць, не спыніць, не стрымаць!
У бязмерную даль вы ляціце, А за вамі, прад вамі — гады. Вы за кім у пагоню спяшыце? Дзе шляхі вашы йдуць і куды?
Мо яны, Беларусь, панясліся За тваімі дзяцьмі наўздагон, Што забылі цябе, адракліся, Прадалі і аддалі ў палон?
Біце ў сэрцы іх — біце мячамі, Не давайце чужынцамі быць! Хай пачуюць, як сэрца начамі Аб радзімай старонцы баліць.
Маці родная, Маці-Краіна! Не ўсцішыцца гэтакі боль. Ты прабач, ты прымі свайго сына, За Цябе яму ўмерці дазволь!
Усё лятуць і лятуць тыя коні, Срэбнай збруяй далёка грымяць… Старадаўняй Літоўскай Пагоні Не разбіць, не спыніць, не стрымаць.
Пажар у Мінску (1809)
Пажар у Мінску — буйны пажар, які адбыўся ў Мінску 14 жніўня 1809 года.
Пажар пачаўся ў завулках каля гандлёвай плошчы на Траецкай гары і ахапіў больш за 200 дамоў. Пажарнікам ўдалося адвесці агонь ад Траецкага моста, да якога ён прарываўся, і не даць полымю перакінуцца праз Свіслач на цэнтральную частку горада. Тым самым яны выратавалі многіх жыхароў, якія апынуліся ў вогненнай пастцы.
Разбурэнні
Падчас пажару выгарэла практычна ўся забудова Траецкай гары, асабліва ў яе цэнтральнай і паўночнай частках.
Пажар знішчыў драўляны фарны касцёл, найстарэйшую каталіцкую святыню горада, заснаваную, паводле падання, яшчэ ў 1390 г. самім Ягайлам, але плябанія і гаспадарчыя пабудовы захаваліся. Набажэнствы з Траецкай Гары былі перанесены ў Мінскі кафедральны касцёл на Высокім рынку і ў невялікую драўляную капліцу на Залатагорскіх могілках.
Таксама выгарэла вялікая частка драўляных пабудоў Траецкага манастыра базыліянак, заснаванага ў 1630 годзе. Захаваныя будынкі пасля ліквідацыі уніі ў 1839 годзе былі перададзены Мінскай гарадской бальніцы.
Наступствы
Пажар 1809 года прымусіў гарадскія ўлады кардынальна перагледзець палітыку горадабудаўніцтва ў Мінску. Быў распрацаваны праект рэгулярнай перапланіроўкі Траецкай Гары, старажытная планіроўка якой захоўвалася без змен да пачатку XIX стагоддзя. Усе крывыя, вузкія вуліцы, завулкі і тупікі былі выпрастаны і пашыраны. Да гэтага часу адносіцца прынцыпова новае праектнае рашэнне планіроўкі ўсёй левабярэжнай часткі Мінска, якое ў агульных рысах захавалася да нашых дзён. Таксама было распрацавана палажэнне аб нармаванай забудове з вельмі жорсткімі патрабаваннямі да будаўніцтва дамоў. У цэнтральнай частцы Мінска, Верхнім горадзе, дазваляецца будаваць толькі мураваныя, крытыя дахоўкай дамы.
Тураўка
Ту́раўка, Шчу́чынка — рака ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Тур'я (басейн Нёмана). Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 1,5 км на ўсход ад вёскі Даўлюдаўшчына, цячэ па Лідскай раўніне, упадае ў Тур'ю за 1,4 км на захад ад горада Шчучын. Рэчышча ад вытоку на працягу 3 км каналізаванае. У Шчучыне на рацэ створана сажалка (плошча 0,05 км²).
Навікай (Казіцішкіская сянюнія)
Наві́кай (Navikai), традыцыйная беларуская назва — Новікі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Грыбеная. Насельніцтва 8 чал. (2001 г.).
Гарцэньё
Гарцэн'ё (Gorzegno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 357 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 12070. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Федзяева (Духаўшчынскі раён)
Федзяева (Федяево) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Піке (тэкстыль)
Піке (piqué ад piquer — прышпільваць, прастрачыць матэрыю) — тканіна, трыкатажнае палатно, якое вырабляецца з баваўнянай пражы або хімічных валокнаў складаным.
Шчыльная баваўняная тканіна ў два ўткі з рэльефнымі папярочнымі рубчыкамі або радзей выпуклымі геаметрычнымі ўзорамі на адным баку. Узор звычайна бывае дробны, нескладаны (ромбы, квадраты, соты), палоска практычна не сустракаецца. У наш час выпускаецца таксама піке з асноўнымі рубчыкі рознай таўшчыні. Разнавіднасцю піке з’яўляецца вафельная тканіна.
Тканіна трывалая, мала камечыцца, добра пераносіць мыццё ў машыне. Пасля мыцця патрабуе падкрухмальвання. Піке паступае ў продаж пераважна ў адбеленым выглядзе, але бывае каляровым або з набіваным малюнкам.
З баваўнянага піке шыюць летнія сукенкі, касцюмы, жаночыя боты, дзіцячую вопратку, бялізну. Таксама ідзе на апрацоўку, каўнерыкі і т. п. Піке са штучнага шоўку выпускаецца з падоўжнымі рубчыкамі на адным баку. Яно выкарыстоўваецца толькі як плацяная тканіна.
Французскае трыкатажнае піке стала папулярным па ўсім свеце, калі з яго пачалі вырабляць.
Дзіцячае піке — патоўшчанае баваўнянае піке з лёгкім начосам на вывараце. Выкарыстоўваецца для пашыву дзіцячага адзення і пакрывалаў.
Піке- — піке са шчыльным начосам на споднім боку.
Догляд
Асноўныя правілы догляду:
У культуры
Знакамітыя «пікейныя камізэлькі» з «» Ільфа і Пятрова былі зробленыя з піке.
Дыёптр
Дыёптр (δι-όπτρα)- найпрасцейшае прыстасаванне для ўстаноўкі напрамку на аб'ект. Ставіць сабой дзве пласцінкі, умацаваныя на канцах алідады (паваротнай дошкі). У адной пласцінцы, званай вочным дыёптрам, маецца невялікая адтуліна або вузкая шчыліна. У супрацьлеглай пласцінцы, званай прадметным дыёптрам, у значна большай адтуліне замацаваная мушка або тонкі валасок. Выкарыстанне дыёптра ажыццяўляцца паваротам алідады такім чынам, каб малая адтуліна, валасок і аб'ект знаходзіліся на адной прамой.
Хібнасць вымярэння з дапамогай дыёптра (пры наяўнасці шкалы) можа быць не больш за 2 вуглавых хвілін. Большай адлегласці паміж вочным і прадметным дыёптрамі адпавядае меншая хібнасць вымярэнняў.
Міцькаўскі сельсавет
Мі́цькаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Міцькі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пліскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Зябкаўскага сельсавета.
NGC 4691
NGC 4691 (іншыя абазначэнні — MCG 0-33-13, UGCA 299, ZWG 15.23, IRAS12456-0303, PGC 43238) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Васілеўшчына (Бярэзінскі раён)
Васіле́ўшчына (, Василевщина) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Флюгер
Флю́гер (Vleugel, Flügel — крыло) ці ветраннік — прылада, якая выкарыстоўваецца для вызначэння кірунку ветру. Існуюць флюгеры, якія адначасова паказваюць напрамак і хуткасць ветру.
Васілеўшчына (Бярэзінскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада Беразіно, прыкладна за 0,35 км на поўнач ад аўтамабільнай дарогі. У напрамку на ўсход за 0,9 км ад вёскі працякае рака Клява. На правым прытоку Клявы каля вёскі плаціна і сажалка.
Флюгер
Флюгер таксама з'яўляецца важным мастацкім элементам завяршэння даху.
Фёдар Андрэевіч Тулаў
Фёдар Андрэевіч Тулаў ( — ) — рускі мастак, майстар партрэта, пісаў таксама карціны для цэркваў.
Біяграфія
Прыгонны мастак, пазней атрымаў вольную. Аб пачатковым перыядзе жыцця мастака звесткі адсутнічаюць. Адна з самых ранніх работ мастака датуецца 1811 годам («Партрэт Канстанціна Тулава», ДРМ). Пісаў з пачатку 1810-х гадоў партрэты членаў сям’і князя М. А. Шахоўскага ў іх маёнтку Белая Колпь Валакаламскага павета Калужскай губерні, а таксама блізкіх ім людзей. З 1830-х жыў і працаваў у Прапойску (цяпер Слаўгарад), у маёнтку А. І. Бенкендорфа, стрыечнага брата графа А. Х. Бенкендорфа. Меў ад Акадэміі мастацтваў званне мастака XIV класа. Вядома, што мастак захапляўся механікай і астраноміяй. У 1852 г. наведаў Санкт-Пецярбург.
Творчасць
Усяго да гэтага часу вядома больш за 60 партрэтаў Тулава, якія захоўваюцца ў Дзяржаўным Эрмітажы, Рускім музеі, Траццякоўскай галерэі, Гістарычным музеі, Калужскім мастацкім музеі, Смаленскім музеі-запаведніку, музеях Беларусі і Украіны.
Сцёкавыя воды
Сцёкавыя воды — вадкія адходы, якія утвараюцца ў выніку антрапагеннай дзейнасці; адна з асноўных крыніц забруджвання вод.
Падзяляюцца на:
Ствараюць пагрозу для здароўя чалавека і навакольнага прыроднага асяроддзя. адбываецца на ачышчальных збудаваннях (штучны спосаб) і цераз глебу і ваду на палях фільтрацыі і арашэння, біялагічных сажалках (натуральны спосаб). Нарматыўна-ачышчаныя сцёкавыя воды, якія адпавядаюць нормам якасці, могуць паўторна выкарыстоўвацца для водазабеспячэння.
Беларусь
На Беларусі аб'ём сцёкавых вод у 1996—2000 складаў каля 1,2 км³/год, у т.л. нарматыўна-ачышчаных 0,9 км³/год.
Філіпава (Духаўшчынскі раён)
Філіпава (Филиппово) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Акадэмічны летапіс
Акадэмі́чны ле́тапіс — спіс Беларуска-літоўскага летапісу 1446 года, блізкі да Супраслеўскага летапісу.
Мо Янь
Мо Янь (莫言;, Шаньдун, КНР) — сучасны кітайскі пісьменнік, ганаровы доктар філалогіі Адкрытага універсітэта Ганконга. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2012) за «яго галюцынаторны рэалізм, які аб'ядноўвае народныя казкі з гісторыяй і сучаснасцю». За межамі Кітая найбольш вядомы як аўтар аповесці, па якой быў зняты фільм «Чырвоны гаалян».
Біяграфія
Мо Янь — гэта псеўданім, у перакладзе з кітайскага азначае «маўчы». Сапраўднае імя — Гуань Мо-е.
У 11 гадоў быў вымушаны пакінуць школу з-за «культурнай рэвалюцыі». У 1976 годзе, пасля некалькіх адмоў, змог ўступіць у войска, дзе стаў кадравым палітпрацаўніком. У войску ён працягнуў адукацыю, у 1984 годзе стаў слухачом Акадэміі мастацтваў, пазней — аспірантам Літаратурнага інстытута імя Лу Сіня.
Прыняты ў Саюз кітайскіх пісьменнікаў у 1986 годзе. Выйшаў у адстаўку з шэрагаў узброеных сілаў у 1997 годзе і стаў рэдактарам газеты.
У цяперашні час Мо Янь займае пасаду намесніка старшыні Саюза кітайскіх пісьменнікаў.
Творчасць
Кітайская крытыка адносіць яго творчасць да «літаратуры пошуку каранёў» (сюньгэнь вэньсюэ) і «магічнага рэалізму». Лі Хуа-ін называе яго «несумненна адным з самых крэатыўных і найбольш плённых сённяшніх кітайскіх пісьменнікаў», сакрэт поспеху якога — у ператварэнні грубага і зямнога ў нешта вытанчанае для дасягнення лірычнай радасці, якой прасякнуты яго творы. Х. Голдблат сцвярджае, што яго імя ведае кожны пісьменны кітаец, і параўноўвае малую радзіму Мо Яня Гаомі з фолкнераўскай Ёкнапатафай, паказваючы, што пісьменнік распачаў амбіцыйны праект летапісання кітайскай гісторыі XX стагоддзя ў сваіх бестселерах.
Кушакы
Кушакы — пасёлак у Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кушакынскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 30 км на паўночны заход ад раённага цэнтра, пасёлка Батакара. Код КАТА — 354061100.
Go A
«Go_A» (Ґоу_Ей) — украінскі электрафолк гурт. Прадстаўнікі Украіны на конкурсе песні «Еўрабачанне-2021» з песняй «Шум», якая заняла 5 месца ў фінале і 1 месца ў сусветным чарце «Spotify Top Viral».
2012—2015
Упершыню ідэя стварыць гурт, які спалучаў бы сучасную электронную музыку з этнічнымі матывамі, узнікла ў Тараса Шаўчэнкі ў 2011 годзе, але яму было цяжка знайсці аднадумцаў. Таму першыя спробы Шаўчэнкі былі дома на ноўтбуку, а з жывымі музыкамі праца пачалася ў канцы 2012 года. Тады ж з’явілася першая песня «Коляда».
2016—2019: «Іди на звук»
У лістападзе 2016 года выйшаў дэбютны альбом гурта «Go to the Sound» (стылізаваны пад #Ідиназвук), выдадзены на лэйбле «Moon Records». У тым жа годзе «Go_A» перамог у конкурсе «Лепшы трэк Украіны», а песня «Веснянка» трапіла ў ратацыю хвалі «Kiss FM», дзе засталася на першай пазіцыі шэсць тыдняў запар у хіт-парадзе «10 Dance», пасля чаго гурт быў намінаваны на званне «Kiss FM Відкриття року».
У пачатку 2017 года «Go_A» запісалі калядны сінгл «Щедрий вечір» у супрацоўніцтве з Кацяй Chilly. У тым жа годзе гурт прыняў удзел у тэлеканцэрце «Фолк-музыка» на UA: Перший, дзе выканаў народную песню «Коло річки коло броду» з рэпертуару крачкіўскага ансамбля «Древо».
Вясной 2019 года сінгл «Веснянка» ўвайшоў у Топ-10 танцавальнага чарта iTunes у Славакіі.
Піке
Піке — шматзначны тэрмін.
Go A
2020: Нацыянальны адбор на «Еўрабачанне-2020»
20 студзеня 2020 года стала вядома, што гурт «Go_A» возьме ўдзел у Нацыянальным адборы на конкурс песні «Еўрабачанне-2020». Па выніках жараб’ёўкі гурт выступіў у першым паўфінале нацыянальнага адбору, які прайшоў 8 лютага, і выйшаў у фінал. 22 лютага ў фінале нацыянальнага адбору група з песняй «Соловей» заняла першае месца, набраўшы найбольшую колькасць балаў па выніках як журы, так і гледачоў. Такім чынам, яны павінны былі прадстаўляць Украіну на конкурсе ў Ратэрдаме, Нідэрланды, у першым паўфінале 12 мая. 18 сакавіка Еўрапейскі вяшчальны саюз паведаміў, што песенны конкурс не адбудзецца з-за пандэміі каронавіруса, аднак у той жа дзень НСТУ паведаміла, што гурт будзе прадстаўляць Украіну на «Еўрабачанні-2021».
2021: Удзел у Еўрабачанні 2021
У лютым 2021 года было абвешчана, што гурт выступіць на «Еўрабачанні-2021» з песняй «Шум», якая заснавана на ўкраінскай веснянцы «Зялёны шум». Ідэя і падача выступу — Канстанцін Тамільчанка і Аляксандр Браткоўскі. Касцюмы створаны Дзмітрыем Куратай. Гурт Go_A выйшаў у фінал песеннага конкурсу, заняўшы 2 месца ў паўфінале 18 мая і заняўшы 5 месца ў фінале 22 мая. Па выніках галасавання гледачоў гурт заняў 2-е месца (267 балаў), а галасаванне нацыянальнага журы дало яму 9-е месца (97 балаў).
Склад
Гурт заснаваў Тарас Шаўчэнка. З моманту заснавання склад гурта мяняўся 14 разоў. Музыкі з розных куткоў Украіны: Кацярына Паўленка — Ніжын, Тарас Шаўчэнка — Кіеў, Ігар Дзідзенчук — Луцк, Іван Грыгор’як — Букавіна.
Усе, акрамя Дзідзенчука, гралі хард-рок. Кацярына Паўленка таксама працавала кіраўніком хору ветэранаў, а Шаўчэнка быў у рэп-групе, Дзідзенчук грае больш чым на 30 музычных інструмента. Адметна, што Ігар Дзідзенчук таксама з’яўляецца ўдзельнікам папулярнага рэп-гурта KALUSH.
Музычны стыль і ўплыў
Гурт спалучае ў сабе аўтэнтычны ўкраінскі вакал, сучасныя танцавальныя рытмы, афрыканскія барабаны і гітарны драйв.
Новыя рэлізы гурта аб’ядналі інструменты з розных куткоў планеты, змяшаўшы электронную музыку з гукамі флейты, аўстралійскага дыджэрыду і афрыканскіх барабанаў.
Удзел у фестывалях
Удзельнікі «Atlas Weekend» (2021), «Jazz Koktebel», «Ше. Fest», «Країна Мрій», «ГогольFest», «Kyiv Open Air», «Трипільське коло», «Vedalife», «ART-Пікнік Слави Фролової», «Polyana Music Festival» , «Белые ночи vol2», «Стародавній Меджибіж» (2015), «Голосіївська криївка» (2016) , а таксама фестывалі ў Ізраілі, Польшчы, Беларусі, Бельгіі.
Ігнацій Вікенцьевіч Мацкевіч
Ігнацій Вікенцьевіч Мацке́віч (, вёска Завольша, цяпер — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (6.10.1943).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Завольша (зараз у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці). Жыў і працаваў у Ленінградзе. У Чырвоную Армію прызваны ў 1934 годзе. Службу праходзіў да 1936 года. Зноў прызваны ў 1942 годзе. У баявых дзеяннях на франтах Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел з красавіка 1942 г. У 1943 годзе скончыў Уладзівастоцкае ваеннае пяхотнае вучылішча.
Рота 109-га стралковага полка 74-й стралковай дывізіі (13-я армія, Цэнтральны фронт) пад камандаваннем лейтэнанта І. Мацкевіча вызначылася пры вызваленні Брагінскага раёна Гомельскай вобласці. 22 верасня 1943 г. рота першай фарсіравала раку Дняпро каля вёскі Калыбань, захапіла плацдарм і адбіла пяць контратак праціўніка. І. Мацкевіч асабіста падбіў 2 танкі, быў паранены, але не пакідаў поля бою.
26 верасня 1943 года лейтэнант Мацкевіч загінуў у баі. Пахаваны ў вёсцы Абалоння Корапскага раёна Чарнігаўскай вобласці (Украіна).
Юрый Аляксандравіч Газінскі
Ю́рый Алякса́ндравіч Газі́нскі (нар. 20 ліпеня 1989, Камсамольск-на-Амуры, Хабараўскі край, СССР) — расійскі футбаліст, паўабаронца екацярынбургскага «Урала». Ігрок нацыянальнай зборнай Расіі (2016—2020).
Кан (значэнні)
Кан — шматзначны тэрмін:
Юрый Аляксандравіч Газінскі
Клубная кар’ера
Нарадзіўся 20 ліпеня 1989 года ў горадзе Камсамольск-на-Амуры. Пачаў займацца футболам у шасцігадовым узросце ў родным горадзе Камсамольск-на-Амуры. У жніўні 2007 года дэбютаваў ускладзе мясцовага клуба «Змена» у другім дывізіёне. Улетку 2010 года перайшоў у «Прамень-Энергію». Пасля вылету каманды ў другі дывізіён, папоўніў склад маскоўскага «Тарпеда», за якое выступаў на працягу ўсяго сезона 2012/13 гадоў. 31 мая 2013 года «Краснадар» абвясціў аб падпісанні трохгадовага кантракту з гульцом. 17 ліпеня 2014 года дэбютаваў у Лізе Еўропы у матчы супраць эстонскага клуба «Калева» з Сіламяэ (4:0), здолеўшы вызначыцца забітым мячом. Усяго за краснадарскую каманду згуляў больш за 200 матчаў у нацыянальным чэмпіянаце.
У маі 2022 года стала вядома, што Газінскі пакідае «Краснадар» па заканчэнні сезона 2021/22. У жніўні 2022 года паўабаронца падпісаў двухгадовы кантракт з екацярынбургскім «Уралам».
Міжнародная кар’ера
У складзе зборнай быў удзельнікам розыгрышу Кубка канфедэрацый 2017 года ў Расіі, дзе, зрэшты, на поле не выходзіў.
У пачатку чэрвеня 2018 года быў уключаны ў заяўку зборнай Расіі на хатнім для яе чэмпіянат свету.
Адукацыя
У 2011 годзе скончыў бакалаўрыят у далёкаўсходнім Федэральным універсітэце па спецыяльнасці «Фізічная культура», а затым у 2013 годзе — магістратуру па спецыяльнасці «адаптыўнае фізічнае выхаванне».
Алег Алегавіч Юрэня
Алег Алегавіч Юрэня (нар., Масты, Гродзенская вобласць) — беларускі спартсмен (веславанне на байдарцы), майстар спорту Беларусі міжнароднага класа, бронзавы прызёр І Еўрапейскіх гульняў (2015, Баку), сярэбраны (2011, 2013) і бронзавы (2010, 2015) прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіён (2010, 2011, 2012, 2014), сярэбраны (2010, 2011) і бронзавы (2015, 2016) прызёр чэмпіянатаў Еўропы.
Біяграфія
Выпускнік Правамастоўскай сярэдняй школы. Займацца веславаннем пачаў ва ўзросце адзінаццаці гадоў у мясцовай спецыялізаванай дзіцяча-юнацкай школе алімпійскага рэзерву, праходзіў падрыхтоўку пад кіраўніцтвам трэнера Уладзіміра Задоліна. З 2005 па 2006 год навучэнец установы адукацыі «Гродзенская дзяржаўная вучылішча алімпійскага рэзерву». З 2006 года спартсмен дзяржаўнай установы «Брэсцкая абласная школа вышэйшага спартыўнага майстэрства». Першага сур’ёзнага поспеху дабіўся ў 2008 годзе, калі ўпершыню трапіў у асноўны склад нацыянальнай зборнай Беларусі і ўдзельнічаў у заліку дарослага першынства Еўропы ў Мілане — з байдаркай-двойкай на 1000 кіламетраў, васямнаццатае месца. У 2009 годзе ўдзельнік Кубка свету, у выніковай табліцы на пятнаццатым радку сусветнага рэйтынгу байдарачнікаў, удзельнік еўрапейскага чэмпіянату ў Брандэнбургу, дзе ў адзіночнай кіламетровай праграме — быў дзявяты.
У 2014 годзе скончыў факультэт фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна.
Карвет
Карвет (corvette) — клас ваенных караблёў прызначаных для вартавой і канвойнай службы, супрацьлодкавай і супрацьпаветранай абароны ваенна-марскіх баз.
У эпоху паруснага флоту:
У перыяд Другой сусветнай вайны і па цяперашні час:
Джэйн Грэй
Джэйн Грэй (Jane Grey; кастрычнік 1537 - 12 лютага 1554), або лэдзі Джэйн Дадлі (з 1553) — каралева Англіі з 10 ліпеня 1553 па 19 ліпеня 1553. Вядомая таксама, як «каралева на дзевяць дзён». Пакарана па абвінавачванні ў захопе ўлады 12 лютага 1554.
Хвошчава (Смаленская вобласць)
Хвошчава (Хвощево) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Асобіна (Буда-Кашалёўскі раён)
Асо́біна (, Особино) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Камунараўскага сельсавета.
Побач размешчана радовішча суглінкаў (распрацоўваецца малым прадпрыемствам «Макаўе»).
Ахеменіды
Ахемені́ды — дынастыя цароў Старажытнай Персіі (558—330 да н.э.).
Асобіна (Буда-Кашалёўскі раён)
Размяшчэнне
У 18 км на паўднёвы ўсход ад Буда-Кашалёва, 5 км ад чыгуначнай станцыі Уза (на лініі Жлобін — Гомель), 22 км ад Гомеля.
Ахеменіды
Вядзе пачатак ад Ахемена, правадыра саюза персідскіх плямёнаў. Нашчадак Ахемена Кір II Вялікі, які кіраваў (558—530) у Парсе і Аншане (Паўночны Элам), заснаваў велізарную Персідскую імперыю, якая аб’яднала большасць краін Блізкага і Сярэдняга Усходу. У 330 да н.э. пад ударамі арміі Аляксандра Македонскага дзяржава Ахеменідаў спыніла існаванне.
Прадстаўнікі дынастыі
У беларускай гістарычнай традыцыі ахеменідских цароў прынята зваць грэчаскімі варыянтамі іх імёнаў. У спісе апроч гэтых агульнапрынятых элінізаваных формаў прыведзены арыгінальныя персідскія імёны.
Асобіна (Буда-Кашалёўскі раён)
Гідраграфія
На поўначы меліярацыйны канал.
Транспартная сетка
На шаше Доўск — Гомель.
Планоўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад (па абодва бакі шашы), да цэнтра якой з усходу далучаецца ледзь выгнутая вуліца. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з канца XIX стагоддзя як вёска ў Рудзянецкай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні. Па перапісу 1897 года размяшчаліся хлебазапасны магазін і вятрак. У 1909 годзе 1090 дзесяцін зямлі, млын.
У 1926 годзе дзейнічалі паштовае аддзяленне, школа.
З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Асобінскага сельсавета Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі.
У 1929 годзе 37 габрэйскіх сем'яў з Уваравіч перасяліліся ва ўрочышча Асобіна, дзе для іх было вылучана 305 га землі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Бранявік», працавалі артэлі па здабычы торфу і вятрак. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты спалілі 12 двароў. У баях каля вёскі загінулі 8 савецкіх салдатаў (пахаваны ў брацкай магіле на могілках). На фронце загінулі 36 жыхароў вёскі. У 1959 годзе. Цэнтр міжгаспадарчага аб'яднання «Асобіна».
Amoebozoa
Amoebozoa (ад αμοιβή «змена») — прасцейшыя жывыя арганізмы.
Апісанне
У амёб няправільная, пастаянна зменлівая форма. Найбольш вядомы від — амёба звычайная (Amoeba proteus). Цела 15 мкм — 3 мм, пастаяннай формы не маюць. Перамяшчаюцца з дапамогай часовых вырастаў (псеўдаподыяў). Хуткасць руху 0,5—3 мкм/мін. Маюдь ядро, пульсуючую і стрававальную вакуолі.
Міксаміцэты (слізевікі) маюць вегетатыўнае цела ў выглядзе слізістай, без абалонкі шмат’ядзернай (ядры дыплоідныя) пратаплазмы — плазмодыя дыяметрам ад некалькіх міліметраў да 1 м. Здольнаыя да актыўных амёбападобных рухаў.
Пашырэнне
Амёбы трапляюцца ў прэсных, саленаватых, марскіх водах, часта ў прыбярэжным пяску, глебе; асобныя паразітуюць у кішэчніку жывёл і чалавека (напр., дызентэрыйная амёба), выклікаюць амёбіяз.
Слізевікі трапляюцца ў глебе, гнілых пнях, пад карой, апалым лісцем. На святло выпаўзаюць для ўтварэння на субстраце пладовых цел.
Асаблівасці біялогіі
Амёбы жывяцца бактэрыямі, водарасцямі, прасцейшымі. У слізевікоў пераважна сапратрофны тып жыўлення.
Для слізевікоў уласціва ўтварэнне пладовых цел (спарангіяў і эталіяў), у якіх фарміруюцца гаплоідныя споры (у вадзе прарастаюць у зааспоры, у вільготным асяроддзі — у міксамёбы). Пры іх капуліраванні парамі ўтвараюцца дыплоідныя міксамёбы, якія шматразова дзеляцца, растуць і фарміруюць плазмодый. Пры неспрыяльных умовах (сухасць субстрату, нізкая тэмпература, адсутнасць корму) плазмодый ператвараецца склероцый.
NGC 4692
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4692, NGC 4702.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чытовіца
Чытовіца (Читовица) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Чырвонае мора
Чырвонае мора (البحر الأحمر Bahr el-Ahmar, ים סוף Yam Suf, mer Rouge) — унутранае мора Індыйскага акіяна, размешчана паміж Аравійскім паўвостравам і Афрыкай у тэктанічнай упадзіне. На поўначы мора прымыкае да Суэцкага перашыйка, падзеленага на дзве часткі залівамі Суэцкім і Акаба, — праз Суэцкі канал злучаецца з Міжземным морам, а з Аравійскім морам на поўдні злучаецца Баб-эль-Мандэбскім пралівам («вароты слёз (смутку)») з Адэнскім залівам. Чырвонае мора — самае салёнае мора з уваходзячых у склад Сусветнага акіяна.
Гістарычная даведка
Існуюць некалькі версій паходжання назвы Чырвонага мора.
Першая версія тлумачыць паходжанне назвы гэтага мора ад няправільнага чытання семіцкага слова, якое складаецца з трох літар «х», «м», «р». З гэтых літар у старажытных надпісах складзена імя семіцкага народа — хім'ярытаў, якія жылі ў Паўднёвай Аравіі да заваявання яе арабамі. У старажытнай паўднёвааравійскай пісьменнасці кароткія галосныя гукі графічна не адлюстроўваліся на пісьме. Таму з'явілася меркаванне, што пры расшыфроўцы арабамі старажытнааравійскіх надпісаў спалучэнне «х», «м» і «р» было прачытана як арабскае «а'хмар» (чырвоны).
Згодна з яшчэ адной версіяй, мора было названа так з-за сязоннага цвіцення мікраскапічных водарасцяў Trichodesmium erythraeum паблізу ад паверхні вады. Лішак чырвонага пігменту фікаэрытрыну у водарасці выклікае «цвіценне» вады ў Чырвоным моры, і апошняе становіцца замест сіне-зялёнага рудавата-бурым.
Адно з першых апісанняў Чырвонага мора склаў у ІІ стагоддзі да н.э. грэчаскі гісторык і географ Агатархід Кнідскі ў сваёй працы «Аб чырвоным моры (Эрытрэйскім)». У шаснаццатым стагоддзе дапускалася таксама назва «Суэцкае».
Агульныя звесткі
Чырвонае мора абмывае берага Азіі і Афрыкі: Егіпта, Судана, Джыбуці, Эрытрэі, Саудаўскай Аравіі, Емена, Іарданіі, Ізраіля.
Плошча Чырвонага мора раўна }, амаль 2/3 мора ляжаць у трапічным поясе.
Аб'ём —.
Па розных адзнаках даўжыня (у напрамку поўнач-поўдзень) складае ад 1932 да 2350 км, шырыня — ад 305 да 360 км. Берагі парэзаны слаба, іх абрысы ў асноўным прадвызначаны скідавай тэктонікай і амаль на ўсім сваім працязе ўсходні і заходні берагі паралельны адзін аднаму.
У рэльефе дна вылучаюцца: прыбярэжная водмель (да глыбіні 200 м), найбольш шырокая ў паўднёвай частцы мора, са шматлікімі каралавымі і караннымі астравамі; так званы галоўны трог — вузкая ўпадзіна, займаючая большую частку дна мора, у сярэднім да глыбіні 1000 м; асявы трог — вузкі і глыбокі жолаб, як бы ўразаючыйся ў галоўны трог, з максімальнай глыбінёй, паводле розных крыніц, ад 2603 да. Сярэдняя глыбіня мора складае.
Астравоў у паўночнай частцы мора мала і толькі паўднёвей 17° яны ствараюць некалькі груп са шматлікімі астравамі: архіпелаг Дахлак у паўднёва-заходняй частцы мора з'яўляецца найбольшымі, а архіпелагі Фарасан, Суакін, Ханіш — паменш. Ёсць і асобныя астравы — напрыклад, Камаран.
На поўначы мора размяшчаюцца два заліва — Суэцкі і Акабскі, які злучаецца з Чырвоным морам праз праліў Эль-Тыран. Па заліву Акаба праходзіць разлом, таму глыбіня гэтага заліва дасягае.
Асаблівасць Чырвонага мора ў тым, што ў яго не ўпадае ніводная рака, а рэкі звычайна нясуць з сабой глей і пясок, істотна зніжаючы празрыстасць марской вады. Таму вада ў Чырвоным моры крыштальна чыста.
Чырвонае мора — самае салёнае мора Міравога акіяну. У вады тут змяшчаецца  соляў (у адкрытым акіяне —, у Чорным моры — 18, у Балтыйскім — усяго  соляў на літр вады). За год над морам выпадае не больш ападкаў (і то не ўсюды і выключна ў зімовыя месяцы), тады як выпараецца за той жа час у  больш —. Пры поўнай адсутнасці паступлення вада з сушы гэты дэфіцыт вады ў моры кампенсуецца толькі паступленнем вады з Адэнскага заліва. У Баб-эль-Мандэбскім праліве адначасова існуюць плыні, уваходзячыя ў Чырвонае мора і выходзячыя з яго. За год ў мора ўносіцца вады амаль на больш, чым выносіцца з яго. Для поўнага абмену вады ў Чырвоным моры патрабуецца ўсяго.
У 1886 годзе падчас экспедыцыі на рускім карвеце «Віцязь» у Чырвоным моры на глыбіні былі выяўленыя воды з анамальна высокай тэмпературай
Геалагічная будова і рэльеф дна
З геалагічнай кропкі гледжання, Чырвонае мора знаходзіцца ў рыфтавой зоне на мяжы Афрыканскай і Аравійскай літасферных пліт.
Гідралагічны рэжым
Моцныя выпарэнні вады ператварылі Чырвонае мора ў адно з самых салёных на зямным шары: 38-42 грама салей на літр.
Клімат
Клімат на ўзбярэжжы амаль ўсяго Чырвонага мора --трапічны пустынны, і ліш крайняя поўнач адносіцца да міжземнаморскага клімату. Тэмпература паветра ў самы халодны перыяд (снежань-студзень) удзень складае 20-25 градусаў, а ў самы спякотны месяц -- аўгуст перавышае 35-40 градусаў і нават падчас дасягае 50 градусаў. Дзякуючы спякотнаму клімату Егіпта тэмпература вады нават узімку не апускаецца ніжэй +20 градусаў, а ўлетку дасягае +27 градусаў.
Біярэсурсы
Паводле якасці і разнастайнасці каралаў, марской флоры і фауны Чырвонаму мору няма роўных у Паўночным паўшарыі. Турыстычны бум, ахапіўшы ў апошнія гады егіпецкае ўзбярэжжа, у значнай ступені звязан менавіта з унікальным і неверагодна багатым падводным светам гэтага трапічнага мора і папулярызацыяй падводнага плавання.
Працягнуўшыяся ўздоўж егіпецкага ўзбярэжжа каралавыя рыфы з'яўляюцца сваеасаблівым жыццёвым цэнтрам, які прыцягвае мноства рыб. Уражвае разнастайнасць відаў каралаў, якія могуць быць круглымі, плоскімі, разгалінаванымі, а таксама мець іншыя фантастычныя формы і колеравыя гаммы -- ад пяшчотна-жоўтага і ружовага да карычневага і сіняга. Но колер захоўвываюць толькі жывыя каралы, пасля іх смерці мяккія пакроўныя тканіны распадаюцца і застаецца толькі белы кальцыявы шкілет.
Экалогія
Чырвонае мора забруджваецца. Крыніцай пластыкавых адыходаў служаць не толькі апдачываючыя на пляжах. Ёсць мноства сведчанняў аб адкрытым скіданні смецця з катэраў і паромаў.
Гарады
Прыморскія гарады:
Гатазека
Готазека (Gottasecca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 181 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 12070. Тэлефонны код — 0174.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Рывер Фенікс
Рывер Джуд Фенікс (River Jude Phoenix; 23 жніўня 1970 — 31 кастрычніка 1993) — амерыканскі акцёр і кумір падлеткаў. Старэйшы брат акцёра Хаакіна Фенікса.
Фенікс пачынаў акцёрскую кар’еру ў 10-гадовым узросце, аднак яго першай прыкметнай працай стала роля ў фільме «Застанься са мной» (1986) па навеле Стывена Кінга. Фенікс пачаў з’яўляцца ў больш «дарослых» карцінах, такіх як «Бег на месцы» (1988), за якую 18-гадовага акцёра намінавалі на «Оскар» у катэгорыі «Лепшая мужчынская роля другога плана», і «Мой асабісты штат Айдаха» (1991). Апошняя выклікала адабрэнне крытыкаў і прынесла Феніксу кубак Вольпе на Венецыянскім кінафестывалі, а таксама прэмію лепшаму акцёру ад Нацыянальнага грамадства кінакрытыкаў ЗША. Джон Уіліс назваў яго адным з 12 шматспадзеўных пачаткоўцаў 1986 года, а крытыкі Роджэр Эберт і Джын Сіскел адклікаліся аб ім як аб надзвычай таленавітым акцёру.
31 кастрычніка 1993 Фенікс памёр ад перадазіроўкі наркотыкаў каля ўваходу ў клуб «Viper Room».
Брэсцкі абласны тэатр лялек
Брэсцкі абласны тэатр лялек — лялечны тэатр, створаны ў 1968 годзе на базе групы лялечнікаў, якая існавала пры Брэсцкім абласным драматычным тэатры імя ЛКСМБ з 1963 года. У 1964 годзе калектыў узначаліў рэжысёр А.Сярогін, пры якім і адкрыўся тэатр у чэрвені 1968 года спектаклем "Салдат Даніла" ("Птушынае малако") Е.Тудароўскай і В.Мятальнікава.
Карбюратар
Карбюратар — прылада ў сістэме сілкавання карбюратарных рухавікоў унутранага згарання, прызначаная для змешвання (карбюрацыі, фр. Carburation) бензіну і паветра, стварэння гаручай сумесі і рэгулявання яе расходу. У цяперашні час карбюратарныя сістэмы падачы паліва выцясняюцца інжэктарнымі.
Будова
Паплаўковы карбюратар складаецца з паплаўковай і змясіцельнай камер. Змясіцельная камера ўяўляе сабой трубу, якая ўверсе пераходзіць у паветраны фільтр, а ўнізе -- ва ўпускны трубаправод. Упускны трубаправод аддзяляецца ад карбюратара дросельнай заслонкай. Паветраны фільтр аддзяляецца ад карбюратара паветранай заслонкай. Унутры карбюратара ёсць механізмы:
Шавякі (Смаленская вобласць)
Шавякі (Шевяки) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
NGC 4693
NGC 4693 (іншыя абазначэнні — UGC 7962, MCG 12-12-18, ZWG 335.23, IRAS12452+7126, PGC 43141) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навікай (Даўгелішкіская сянюнія)
Наві́кай (Navikai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Качаргішке. Насельніцтва 4 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гертруда Стайн
Гертруда Стайн (Gertrude Stein, 3 лютага 1874, Алегейні, Пенсільванія —, Нёі-сюр-Сен, пад Парыжам) — амерыканская пісьменніца.
Біяграфія
Вывучала псіхалогію ў Рэдкліфскім каледжы Гарвардскага ўніверсітэта і медыцыну ва Універсітэце Джонса Хопкінса (Балтымар). З 1902 года жыла ў Парыжы.
Антон Роп
Біяграфія
З 1985 па 1992 гг. ён працаваў у якасці памочніка дырэктара Інстытута макраэканамічнага аналізу і развіцця. З 1992 г. быў дарадцам па прыватызацыі пры ўрадзе Я. Дрноўшака. У 1993 г. ён быў прызначаны статс-сакратаром у Міністэрстве эканомікі і развіцця, у якім быў адказным за галіну прыватызацыі і рэгіянальнага развіцця. З 1996 па 2000 гг. міністр працы, сям’і і сацыяльных спраў, а з 2000 да 2002 гг. — м іністр фінансаў ва ўрадах Я. Дрноўшака.
З 2005 да 2007 гг. кіраваў палітычнай партыяй «Лібэральная дэмакратыя Славеніі». У жніўні 2010 г. стаў віцэ-прэзідэнтам Еўрапейскага інвестыцыйнага банка.
Палікарп Куш
Палікарп Куш (Polykarp Kusch;, Бланкенбург, Германская імперыя — , , ЗША) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1955). Палова прэміі «за дакладнае вызначэнне магнітнага моманту электрона». Другую палову прэміі атрымаў Уіліс Юджын Лэмб.
Біяграфія
Працаваў над метадамі магнітнага рэзанансу, з дапамогай якога ўдалося вельмі дакладна вызначыць магнітны момант часціцы. Наступныя эксперыменты па вызначэнню магнітнага моманту электрона ў атамах натрыю, галію і індыю паказалі адхіленне ад тэарэтычна прадказанага значэння. Тлумачэнне гэтага, пасля яшчэ раз пацверджанага, адрознення магнітнага моманту прывяло да перагляду квантавай механікі.
У 1949 годзе Куш становіцца прафесарам у Калумбійскім універсітэце ў Нью-Ёрку.
Самарканд (Карагандзінская вобласць)
Самарканд — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Самаркандскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 65 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Батакара. Код КАТА — 354063100.
Мост цераз Дубравенку (Магілёў, праспект Міру)
Мост цераз Дубраве́нку — аўтадарожны мост цераз раку Дубравенку ў Магілёве. Злучае цэнтр горада (левы бераг) і жылы раён Фестывальны (правы). Па мосце праходзіць праспект Міру. Узведзены ў 1965 годзе з жалезабетону і мае 5 пралётаў, яго даўжыня складае 74 метраў, шырыня — 20 метраў. У 2017 годзе да 750-годдзя горада праведзены капітальны рамонт моста (арх. Л. М. Уладзіміровіч), устаноўлены гранітныя бардзюры, на ліхтары надзеты шырокія літыя тумбы, якія завузілі ходнік, заменена чыгунная агароджа, тумбы абліцаваныя гранітам, замест літых ваз-кветачніц устаноўлены гранітныя шары.
Каджуны
Каджу́ны (les Cadiens, Cajuns) — этнаграфічная група амерыканцаў французскага паходжання на поўдні ЗША. Жывуць таксама ў Канадзе. Агульная колькасць (2022 г.) — 57 000 чал. Размаўляюць на каджунскім дыялекце французскай мовы.
Паходжанне
Каджуны з'яўляюцца прамымі нашчадкамі каланістаў з Акадыі, адной з першых французскіх калоніяў у Паўночнай Амерыцы (Новая Шатландыя), заснаванай у 1606 г. У выніку англа-французскіх войнаў XVIII ст. яны былі пераселены брытанцамі ў 1755 - 1763 гг. ў Луізіяну. Гэта перасяленне ўвайшло ў гісторыю пад назвай Вялікага ўзрушэння (Le Grand Dérangement). Сама назва каджунаў паходзіць ад французскага les Acadiens ("акадыянцы"). Рэгіён іх пасялення ў Луізіяне атрымаў назву Акадыяны.
Гісторыя
Каджуны пасяляліся пераважна на ўсходнім беразе Місісіпі, у землях, якія ў 1762 - 1800 гг. кантраляваліся іспанцамі. Іспанскія ўлады імкнуліся не ўмешвацца ў справы перасяленцаў. У гады Амерыканскай рэвалюцыі яны змагаліся на баку іспанцаў супраць брытанцаў. У канцы XVIII ст. каля 1500 каджунаў пераехалі ў Новы Арлеан, аднак большасць заставалася жыць у ізаляваным рэгіёне Акадыяны.
У 1800 г. Усходняя Луізіяна перайшла пад кантроль Францыі. У 1803 г. яна была куплена ЗША. Паколькі Акадыяна лічылася не самай прывабнай для ўкладання грошаў тэрыторыяй, то амерыканскія каланісты звычайна грэбвалі перасяляцца сюды. Невялікая колькасць англамоўных і нямецкамоўных перасяленцаў асімілявалася сярод каджунскай большасці. Таму на землях, населеных каджунамі, не адбывалася хуткіх пераўтварэнняў, як гэта здарылася ў астатняй Луізіяне пасля далучэння да ЗША, хаця адносіны паміж амерыканцамі і франкамоўным насельніцтвам Акадыяны заўсёды заставаліся дастаткова напружанымі.
У 1980 г. улады ЗША афіцыйна прызналі каджунаў этнічнай групай з адпаведнымі правамі захоўваць мову і культуру.
Традыцыйная культура
Традыцыйнымі заняткамі каджунаў былі земляробства, рыбалоўства, паляванне, гандаль. У наш час пераважаюць малыя нуклеарныя сем'і, але да сярэдзіны XX ст. сыны звычайна працягвалі жыць з бацькамі пасля жаніцьбы. Цесныя сямейныя адносіны захоўваюцца і ў наш час.
Значную ролю адыгрываюць кантакты і ўзаемадапамога знутры абшчыны. Стрыжнем абшчыннага ладу выступае каталіцкі касцёл. Тыя з каджунаў, хто прымае пратэстантызм, звычайна пазбягаюцца іншымі абшчыннікамі, лічацца адарванымі ад грамадства. Другім важным стрыжнем, які дапамагае захоўваць супольнасць, з'яўляюцца сумесныя святы (Мардзі-Гра, Вялікдзень, Каляды і інш.) і фестывалі.
У ЗША і за іх межамі добра вядома каджунская музыка, у якой галоўную ролю адыгрываюць музычныя інструменты скрыпка і акардэон. Пад яе ўплывам узнік папулярны музычны стыль зайдэка. Акрамя таго, сама каджунская музыка стала падзяляцца на розныя напрамкі — традыцыйная каджунская, тэхаскі свінг, танцавальная каджунская, каджунскі "рэнесанс" і інш.
Асаблівасцямі таксама адрозніваецца каджунская кухня. Яна заснавана на выкарыстанні мясцовых даступных прадуктаў (рыс, кукуруза, бульба, цукровы трыснёг, мяса, рыба). Значная частка страваў тушыцца ў печы ў чыгунах. Мяса і рыба гатуюцца на пару і смажацца на ражне. Папулярнасцю карыстаюцца запечаныя каджунскія каўбаскі.
Траццякова (Духаўшчынскі раён)
Траццякова (Третьяко́во) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Траццякоўскага сельскага паселішча.
Заходне-Сібірская пліта
Заходне-Сібірская пліта — тэктанічная структура, частка Цэнтральнаеўраазіяцкай маладой платформы.
Адпавядае плошчы Заходне-Сібірскай раўніны, а на поўначы заходзіць на шэльф Карскага мора. На захадзе абмежавана Урала-Новазямельскім выступам, на паўднёвым усходзе — Казахстана-Алтайскім і Кузнецка-Саянскім выступамі, на ўсходзе прымыкае да Сібірскай платформы. Кустанайская седлавіна аддзяляе Заходне-Сібірскую пліту ад Туранскай пліты.