cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вайна ў В’етнаме
Дээскалацыя вайны (1969—1973)
У лістападзе 1968 года на прэзідэнцкіх выбарах у ЗША перамог Рычард Ніксан, які выступаў пад лозунгам завяршэння вайны «ганаровым мірам». Відавочная адчувальнасць грамадскасці ЗША да страт у вайне прывяла да змены мэтаў камуністаў у Паўднёвым В’етнаме пры наступленні ў пачатку 1969 года. Першачарговай задачай ставілася нанясенне страт амерыканскім войскам. У лютым войскі Паўночнага В’етнама атакавалі шэраг амерыканскіх баз (Другое Тэцкае наступленне). Атакі ўдалося адбіць з пэўнымі стратамі для саюзнікаў. Палітыка ЗША ў рэгіёне стала накіраванай на ўзмацненне ўзброеных сіл Паўднёвага В’етнама, спробах абмежавання паставак зброі камуністам і стварэнні перадумоў для хутчэйшага вываду сваіх войскаў. У 1969 годзе новая адміністрацыя ЗША пачала палітыку «в’етнамізацыі», накіраваную на перадачу адказнасці за кантроль над тэрыторыямі войскам Паўднёвага В’етнама — фактычна, задачай гэтай палітыкі быў пошук магчымасцей для вываду войскаў ЗША з зоны канфлікту. Гэта быў канец дактрыны «знайсці і знішчыць». У ліпені пачаўся планамерны вывад войскаў ЗША з В’етнама, які падоўжыўся больш за тры гады. У гэты ж перыяд стаў прыкметны працэс раскладання амерыканскай арміі. Прычынамі раскладання, па-відаць, была бачная для салдат бессэнсоўнасць доўгай вайны, партызанскія дзеянні камуністаў, сярод вайскоўцаў распаўсюдзілася наркаманія.
У сакавіку 1970 гады ў суседняй Камбоджы, дзе з 1967 года ішла распачатая мясцовымі камуністамі грамадзянская вайна, адбыўся пераварот. Пра-амерыканкі міністр Лан Нол — былы афіцэр французскіх каланіяльных войскаў — зрынуў караля Сіянука. Новы ўрад гэтай дзяржавы на чале з Лан Нолам паспрабаваў выдаліць з краіны паўночнав’етнамскія войскі, якія выкарыстоўвалі яе тэрыторыю для аперацый супраць Паўднёвага В’етнама. У адказ войскі Паўночнага В’етнама пачалі паспяховыя ваенныя дзеянні супраць урадавых войскаў Камбоджы. Для дапамогі Лан Нолу ЗША і Паўднёвы В’етнам былі вымушаны ў канцы красавіка ўвесці свае войскі ў Камбоджу. Гэтыя дзеянні прывялі да чарговай успышцы антываенных выступаў у ЗША, і праз два месяцы амерыканская армія пакінула Камбоджу па распараджэнні Ніксана (паўднёвав’етнамскія войскі заставаліся там да восені). Армія ЗША ўсё больш дэмаралізавалася — у 1970 годзе наркотыкі ў В’етнаме прымалі 65 тысяч вайскоўцаў ЗША (гэта значыць кожны пяты з 335000-й групоўкі, якая знаходзілася ў В’етнаме на той момант ). У лютым—сакавіку 1971 года буйнай падзеяй была аперацыя «Лам Шон 719», у ходзе якой войскі Паўднёвага В’етнама пры падтрымцы авіяцыі ЗША паспрабавалі перарэзаць «сцежку Ха Шы Міна» ў Лаосе і спыніць перакідку зброі і салдат Паўночным В’етнамам на поўдзень. У самым Паўднёвым В’етнаме ў 1971 годзе амерыканскія войскі ўжо не праводзілі значных баявых аперацый.
30 сакавіка 1972 года пачалося чарговае буйнае наступленне войскаў Паўночнага В’етнама на тэрыторыі Паўднёвага В’етнама, якое ўвайшло ў гісторыю як Велікоднае наступленне. Паўночнав’етнамскія войскі, прызначаныя для гэтай аперацыі, налічвалі каля 125 тысяч салдат і ўпершыню з пачатку вайны былі ўзмоцнены некалькімі сотнямі танкаў. Наступленне праводзілася ў трох кірунках — у розных частках Паўднёвага В’етнама. У сувязі з ростам антываенных настрояў у ЗША поспех аперацыі мог завяршыць вайну на ўмовах, выгадных Паўночнаму В’етнаму. Дзякуючы эфектыўнай падтрымцы авіяцыяй ЗША, узброеныя сілы Паўднёвага В’етнама вытрымалі націск праціўніка. Тым не менш, частка тэрыторыі Паўднёвага В’етнама апынулася ў руках Паўночнага В’етнама. Бакі былі істотна спустошаны ў ходзе зацяжных баёў. У цэлым няўдалы вынік Велікоднага наступлення вымусіў кіраўніцтва Паўночнага В’етнама актывізаваць перамовы з амерыканскімі прадстаўнікамі ў Парыжы, каб даць ЗША магчымасць хутчэйшага выхаду з вайны на «ганаровых» умовах. Да ліпеня 1972 года камуністы кантралявалі каля 10 % тэрыторыі Паўднёвага В’етнама ў параўнанні з 40 % васьмю гадамі раней, да пачатку амерыканскага ўмяшання.
Перагаворы дасягнулі вялікіх поспехаў у кастрычніку, калі гаворка ішла ўжо аб канкрэтнай даце падпісання перамір’я. Аднак каменем перапоны стала пазіцыя паўднёвав’етнамскага прэзідэнта Тхіеу, які прымусіў амерыканскую дэлегацыю вылучыць відавочна непрымальныя для паўночнав’етнамскага боку прапановы. У сярэдзіне снежня прадстаўнікі Паўночнага В’етнама адмовіліся ад працягу перагавораў. Каб прымусіць іх вярнуцца да перамоўнага стала і ўжо узгодненым да ўмяшання Цхьеу ўмоў дагавора, ЗША правялі двухтыднёвую кампанію бамбардзіровак гарадоў Паўночнага В’етнама, у асноўным Ханоя (Linebacker II), самую магутную за ўсю вайну. У пачатку студзеня 1973 года перамовы аднавіліся.
27 студзеня 1973 года было падпісана Парыжскае мірнае пагадненне, па якім амерыканскія войскі пакідалі В’етнам (да гэтага часу ўсё сухапутныя баявыя часці ўжо былі выведзены, і ў краіне заставалася 24 тыс. амерыканцаў). Выконваючы падпісанае пагадненне, 29 сакавіка таго ж года ЗША завяршылі вывад сваіх войскаў з Паўднёвага В’етнама.
Завяршальны этап вайны (1973—1975)
Пасля падпісання дагавора аб перамір’і паўнёвав’етнамскія войскі мелі колькасць больш за мільён чалавек, узброеныя сілы Паўночнага В’етнама, дыслакаваныя на тэрыторыі Паўднёвага, налічвалі больш за дзвесце тысяч салдат.
Пагадненні аб спыненні агню на тэрыторыі Паўднёвага В’етнама не выконваліся. Як камуністы, так і паўднёвав’етнамскія ўрадавыя войскі ў ходзе баёў дзялілі падкантрольную тэрыторыю. Паўночны В’етнам працягваў перакідваць падмацаванне сваім войскам на поўдні па «сцежцы Ха Шы Міна», што было палегчана спыненнем амерыканскіх бамбардзіровак. Крызіс у эканоміцы Паўднёвага В’етнама, як і памяншэнне аб’ёмаў амерыканскай ваеннай дапамогі пад ціскам Кангрэсу ЗША ў 1974 годзе спрыялі падзенню баявых якасцей паўнёвав’етнамскіх войскаў. Усё большая колькасць тэрыторый Паўднёвага В’етнама дэ-факта адыходзілі пад уладу Паўночнага В’етнама. Урадавыя войскі Паўднёвага В’етнама неслі страты. У снежні 1974 — студзені 1975 года паўнёвав’етнамская армія правяла пробную аперацыю па захопе правінцыі Фуаклонг, каб праверыць рэакцыю ЗША. Пераканаўшыся, што ЗША не маюць намер аднаўляць свой удзел у вайне, у пачатку сакавіка 1975 года паўночнав’етнамскія войскі разгарнулі шырокамаштабнае наступленне. Паўднёвав’етнамская армія была дэзарганізавана і ў большасці раёнаў не здолела аказаць адэкватнага супраціўлення. У выніку двухмесяцовай кампаніі паўночнав’етнамскія войскі занялі большую частку Паўднёвага В’етнама і падышлі да Сайгона. У 11:30, 30 красавіка 1975 года камуністы паднялі сцяг над Палацам Незалежнасці ў Сайгоне — вайна скончылася поўнай перамогай паўднёвав’етнамскіх войскаў.
Тыя з паўднёвых в’етнамцаў, хто супрацоўнічаў з паўднёвав’етнамскім рэжымам і амерыканцамі, падвяргаліся рэпрэсіям. Іх накіроўвалі ў так званыя «лагеры перавыхавання», высылалі ў «новыя эканамічныя зоны». Яшчэ да падзення Сайгона паўсюдная паніка і масавае дэзерцірства выклікалі вялікую хвалю в’етнамскіх бежанцаў. Сімвалам паразы ЗША ў В’етнаме лічацца тэлевізійныя кадры, на якіх верталёты з бежанцамі, якія прызямляюцца на караблі, пасля разгрузкі сутыкаюцца ў ваду, каб вызваліць месца для іншых верталётаў. Уцёкі паўднёвых в’етнамцаў працягнуліся і пасля падзення Сайгона. Яны пускаліся ў рызыкоўны шлях на лодках або маленькіх судах. На Захадзе яны сталі вядомы пад назвай «людзі ў лодках».
Трафеямі народнай арміі Паўночнага В’етнама на завяршальным этапе вайны сталі 550 танкаў, 1200 бронетранспарцёраў, 1100 самалётаў, 500 верталётаў і 80 караблёў.
Церахі (Лагойскі раён)
Церахі́ (, Терехи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Хансан
Хансан — прозвішча.
Лэбэдын (Корапскі раён)
Лэбэдын (Лебеди́н) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Каратал (Урджарскі раён)
Каратал — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каратальскай сельскай акругі. Код КАТА — 636469100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1448 чалавек (704 мужчыны і 744 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 957 чалавек (470 мужчын і 487 жанчын).
Любэнэць (Корапскі раён)
Любэнэць (Лубене́ць) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Форсберг
Форсберг — прозвішча.
Юхнаў
Ю́хнаў (Ю́хнов) — горад у Цэнтральнай федэральнай акрузе Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Юхнаўскага раёна Калужскай вобласці.
Геаграфія
Размешчаны на правым беразе ракі Угра пры ўпадзенні ў яе Кунавы, на аўтадарозе А130 «Масква—Рослаўль—мяжа з Рэспублікай Беларусь», за 35 км ад чыгуначнай станцыі «Мятлеўская» лініі «Калуга—Вязьма», за 85 км на паўночны захад ад Калугі.
Гісторыя
У час Вялікай Айчыннай вайны горад вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў 5 сакавіка 1942 г. у ходзе Ржэўска-Вяземскай аперацыі.
Кіраў (Калужская вобласць)
Кіраў (Ки́ров) — горад (з 1936 года; да гэтага — пасёлак Пясочны), адміністрацыйны цэнтр Кіраўскага раёна Калужскай вобласці. Насельніцтва — 30 894 чал. (2016).
Муніцыпальны раён «Горад Кіраў і Кіраўскі раён» размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы Калужскай вобласці і мяжуе з Сухініцкім, Людзінаўскім, Куйбышаўскім, Барацінскім, Думініцкім і Спас-Дземенскім раёнамі. Горад Кіраў — раённы цэнтр — знаходзіцца за 210 км ад Калугі і 110 км ад Бранска, а таксама за 40 км ад Брэсцкай шашы і 50 км ад Кіеўскай шашы.
Лукніў
У ХІХ стагоддзі сяло Лукніў было ў складзе Корапскай воласці Кралэвэцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Мохавэ (Корапскі раён)
Мохавае ці Мохавэ (Мо́хове) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Раіса Мікалаеўна Кашэльнікава
Раіса Мікалаеўна Кашэ́льнікава (, вёска вёска Баршчоўка, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларуская савецкая тэатра і кіно. Народная артыстка БССР (1957).
Магдалена Форсберг
Магдалена Форсберг (Magdalena Forsberg; нар., Эрншэльдсвік), народжаная Валін (Wallin) — шведская біятланістка і лыжніца.
Шасціразовая чэмпіёнка свету па біятлоне. Адзіная 6-разовая ўладальніца жаночага Кубка свету па біятлоне. Двухразовы бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2002 года. Завяршыла кар’еру пасля сезона 2001/02 непераможнай, заваяваўшы не толькі вялікі Кубак свету, але і ўсе чатыры малыя Кубкі. Уладальніца рэкорду чэмпіянатаў свету па біятлону сярод жанчын па колькасці медалёў у асабістых дысцыплінах (12).
Раіса Мікалаеўна Кашэльнікава
Творчасць
Актрыса яркай творчай індывідуальнасці, выканаўца лірыка-драматычных і вострахарактарных роляў. Адна з лепшых выканаўцаў ролі Паўлінкі ў аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Першая пастаноўка «Паўлінкі» з Кашэльнікавай у галоўнай ролі адбылася ў БДТ-2 у 1936 годзе. Сярод іншых роляў: Ксенія («Разлом» Б. Лаўранёва), Аксана («Гібель эскадры» А. Карнейчука), Аўгіння («У пушчах Палесся» Я. Коласа), Клава («Мілы чалавек» К. Крапівы), Сюзанна («Жаніцьба Фігара» П. Бамаршэ), Ізабэла («Салавей» З. Бядулі).
Амнішава
Амні́шава (, Амнишево) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Амнішаўскага сельсавета.
Бекет (Усходне-Казахстанская вобласць)
Бекет — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратальскай сельскай акругі. Код КАТА — 636469300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 589 чалавек (292 мужчыны і 297 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 394 чалавекі (197 мужчын і 197 жанчын).
Накот
Нако́т (Нако́т) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Тадэвуш Францішак Агінскі
Тадэвуш Францішак Агінскі ( —, Маладзечна) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, пісар вялікі літоўскі (1737—1744), кашталян троцкі (1744—1770), ваявода троцкі (1770—1783).
Біяграфія
Са старэйшай княжацкай лініі роду Агінскіх, сын Марцыяна Міхала і Тэрэзы з Бжастоўскіх. Меў братоў Ігнацыя і Станіслава Ежы.
У 1733 годзе падпісаў элекцыю Станіслава Ляшчынскага і выступіў у яго абарону. Пазней у 1736 года вызнаў уладу Аўгуста Саксонскага. Актыўны ўдзельнік соймаў, яго прамовы выйшлі ў друку. Маршалак Гарадзенскага сойма (5 кастрычніка — 19 лістапада 1744). Падпісаў элекцыю Станіслава Аўгуста, быў членам Пастаяннай Рады (1776—1778).
Збудаваў палац у Маладзечна, дзе ўладкаваў уласную рэзідэнцыю. Пры палацы была багатая бібліятэка і мастацкая галерэя. У шлюбе з Ізабелай з Радзівілаў меў сыноў Андрэя і Францішка Ксаверыя. Другі шлюб (1763) з Ядвігай Тэрэзай з Залускіх быў бяздзетным.
Нэкрытэ
Нэкрытэ (Некрите) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Буда (Лагойскі раён)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Ханна Фальк
Ханна Фальк (швед. Hanna Falk, нар. года, Ульрысехамн, Вестра-Гёталанд) — шведская лыжніца, удзельніца Алімпійскіх гульняў у Ванкуверы, пераможца этапаў Кубка свету. Спецыялізуецца ў спрынце.
У Кубку свету Фальк дэбютавала ў 2007 годзе, у снежні 2009 года атрымала сваю першую перамогу на этапе Кубка свету. Агулам на сённяшні момант мае 2 перамогі на этапах Кубка свету, абедзве ў спрынце. Лепшым дасягненнем Фальк у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 20-е месца ў сезоне 2009-10.
На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы заняла 29-е месца ў спрынце.
За сваю кар’еру прымала ўдзел у адным чэмпіянаце свету, на сусветным першынстве 2011 года стала 11-й у спрынце.
Вікторыя Хельгесан
Вікторыя Хельгесан (швед. Viktoria Helgesson; нар., Тыбру, Скараборг) — шведская фігурыстка, якая выступала ў адзіночным разрадзе. Шматразовая чэмпіёнка Швецыі з 2007 па 2012, 2014 і 2015 гадоў. Чэмпіёнка Скандынавіі ў 2008—2010 гадах. Трэніравалася ў сваёй маці Крысціны Хельгесан (у дзявоцтве Свенсан), у мінулым таксама чэмпіёнкі Швецыі, удзельніцы чэмпіянатаў Еўропы. Малодшая сястра Вікторыі Ёшы Хельгесан — таксама былая фігурыстка, трохразовая чэмпіёнка Швецыі.
Біяграфія
Уладальніца першай у гісторыі фігурнага катання Швецыі медаля серыі Гран-пры (Skate America 2011).
У красавіку 2015 года аб’явіла аб завяршэнні спартыўнай кар’еры.
Кампус
Ка́мпус (campus) — універсітэцкі гарадок, які ўключае, як правіла, навучальныя памяшканні, навукова-даследчыя інстытуты, жылыя памяшканні для студэнтаў, бібліятэкі, аўдыторыі, сталовыя і г. д. Часам кампусам завуць адасобленую тэрыторыю, якая належыць буйной кампаніі (якая уключае ўнутрыфірменную інфраструктуру, напрыклад, карпаратыўны ўніверсітэт).
Слова Campus мае лацінскае паходжанне (пазначала «поле», «адкрытая прастора»). Упершыню кампусам назвалі тэрыторыю Прынстанскага ўніверсітэта ў XVIII стагоддзі. Універсітэцкія кампусы, як правіла, маюць аўтаномную адміністрацыю, часам выбарную.
Таксама кампусам могуць зваць комплекс збудаванняў, які складаецца з тэрыторыі, камунікацый, будынкаў, дарог і дарожнага пакрыцця, маёмасці і людзей.
Бугубай
Бугубай — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратальскай сельскай акругі. Код КАТА — 636469400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 265 чалавек (137 мужчын і 128 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 224 чалавекі (122 мужчыны і 102 жанчыны).
Лін Сёмскар
Лін Сёмскар (швед. Linn Sömskar; нар. г., Умеа) — шведская лыжніца, прызёрка этапу Кубка свету. Спецыялізуецца ў спрынтарскіх гонках. Васьмікратная чэмпіёнка свету па бегу на ролікавых лыжах.
Нэхаіўка (Корапскі раён)
У ХІХ стагоддзі сяло Нэхаіўка было ў складзе Шабалыніўскай воласці Сосныцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Нацыянальныя лабараторыі Міністэрства энергетыкі ЗША
Нацыянальныя лабараторыі Міністэрства энергетыкі ЗША — навуковыя даследчыя цэнтры, фінансаваныя Міністэрствам энергетыкі ЗША.
Спіс лабараторый
У цяперашні час на тэрыторыі ЗША час дзейнічаюць 17 Нацыянальных лабараторый:
Гісторыя
Сістэма нацыянальных лабараторый была створана Міністэрствам Энергетыкі (DoE) неўзабаве пасля другой сусветнай вайны, напачатку 1950-х. Яны павінны былі працаваць над пытаннямі звязанымі з нацыянальнай бяспекай, энергіяй, навакольным асяроддзем і фундаментальнай навукай. Шырока ўзаемадзейнічаюць з універсітэтамі, напрыклад Нацыянальная лабараторыя імя Лоўрэнса ў Берклі (LBNL), заснаваная ў 1931, цесна звязана з Каліфарнійскім універсітэтам.
Hynobius turkestanicus
Hynobius turkestanicus — хвастатае земнаводнае з сямейства вуглазубых (Hynobiidae). У пачатку ХХ стагоддзя было выяўлена чатыры асобіны дадзенага віду, і з тых часоў гэта жывёла не трапляла ў рукі навукоўцаў. Вядомыя асобнікі былі знойдзены ў Сярэдняй Азіі «паміж Самаркандам і Памірам». Цалкам магчыма, што гэты від ужо вымер з-за знішчэння асяроддзя пражывання.
Семінар TEJO
Семінар TEJO - семінар, які праводзіцца Сусветнай моладзевай арганізацыяй эсперантыстаў, на якім абмяркоўваюцца актуальныя тэмы. Працоўнай мовай з'яўляецца эсперанта.
Зрэдку семінары адбываюцца таксама з удзелам не звязанай з эсперанта-рухам арганізацый. Тады яны становяцца двухмоўнымі з выкарыстаннем звычайна англійскай мовай як дадатковай.
Дзякуючы семінарам TEJO быў створаны шэраг эфектыўных праектаў:
Чжугэ Чжань
Чжугэ Чжань (,  — ), Дарослае імя Сыюань  — ваенны і палітычны дзеяч царства Шу перыяду Трохцарства ў Кітаі.
Пуцін (значэнні)
Пу́цін — расійскае прозвішча.
Чжугэ Чжань
Біяграфія
Чжугэ Чжань быў сынам кіраўніка ўрада і рэгента царства Чжугэ Ляна. Калі яму было 16 гадоў, імператар выдаў за яго замуж сваю дачку і зрабіў камандуючым кавалерыяй. Пасля Чжугэ Чжань хутка рабіў кар’еру як па грамадзянскай, так і па ваеннай лініі, і ў выніку стаў членам імперскага сакратарыята (урада краіны).
Пуцін (значэнні)
Вядомыя носьбіты
-
Чжугэ Чжань
Біяграфія
Калі вэйскія войскі ў 263 годзе, то план Цзянь Вэя напалову спрацаваў — войскі Вэй бесперашкодна дайшлі да крэпасцяў Хань і Юэ, куды адступілі шускія войскі, каб потым адрэзаць вэйцам шлях да адступлення. Аднак калі вэйскі камандуючы дасягнуў крэпасцяў Хань (якую абараняў Цзян Бінь) і Юэ (якую абараняў Ван Хань), ён не трапіўся ў расстаўленую яму пастку, а пакінуў 10-тысячны атрад пад камандаваннем Лі Фу для блакады крэпасці Юэ, і 10-тысячны атрад пад камандаваннем Сюнь Кая для блакавання крэпасці Хань, а сам працягнуў наступ. Безыніцыятыўныя шускія камандуючыя выконвалі загад Цзян Вэя аб абароне гарадоў, і дазволілі асноўным сілам непрыяцеля прайсці далей. Даведаўшыся пра правал плана Цзянь Вэя, Чжугэ Чжань сабраў усе войскі, якія мог, і рушыў насустрач непрыяцелю ў.
Цзян Вэй здолеў спыніць Чжун Хуэя пад, дзе горная мясцовасць не давала надыходзячым магчымасці рэалізаваць амаль трохразовую колькасную перавагу. Не бачачы перспектыў, Чжун Хуэй пагадзіўся на першапачаткова адпрэчаны ім план Дэн Ая наступу наўпрост на Чэнду праз. Мясцовасць, па якой збіраўся ісці Дэн Ай, была практычна непраходнай. Нават калі б удалося правесці войскі па горным бездаражы, пазбаўленыя забеспячэння яны сталі б лёгкай здабычай непрыяцеля. Аднак менавіта з гэтай прычыны там не было войскаў Шу. Войскі Дэн Ая, узначаленыя ім асабіста, дасягнулі Цзян’ю пасля 350-кіламетровага пераходу ў кастрычніку 263 года. Шакаваны іх з’яўленнем у глыбокім тыле Ма Мяа, на якім ляжала адказнасць за Цзян’ю, здаўся без бою. Войскі Дэн Ая атрымалі гэтак неабходныя ім адпачынак і прадукты харчавання, пасля чаго працягнулі рух на Чэнду. Чжугэ Чжань выйшаў яму насустрач і сустрэў войска Дэн Ая ў Мяньчжускім праходзе. У бітве, якая сталася, Чжугэ Чжань загінуў у баі.
Нацыянальная лабараторыя імя Лоўрэнса ў Берклі
Нацыянальная лабараторыя імя Лоўрэнса ў Берклі (Ernest Orlando Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley Lab, LBNL) — нацыянальная лабараторыя Міністэрства энергетыкі ЗША ў Берклі, штат Каліфорнія. Уваходзіць у структуру Каліфарнійскага ўніверсітэта. Вядзе несакрэтныя даследаванні, у адрозненне ад размешчанай непадалёк Ліверморскай нацыянальнай лабараторыі імя Лоўрэнса, занятай, у прыватнасці, распрацоўкай ядзернай зброі.
Лабараторыя была створана 26 жніўня 1931 года пад назвай «Радыяцыйная лабараторыя» (Radiation Laboratory) у якасці падраздзялення фізічнага факультэта ўніверсітэта. Яе асноўным інструментам быў цыклатрон, створаны Э. Лоўрэнсам, які атрымаў за вынаходства гэтага тыпу паскаральніка Нобелеўскую прэмію па фізіцы 1939 года.
Навуковыя дасягненні
У лабараторыі былі адкрыты такія хімічныя элементы, як астат, нептуній, плутоній, кюрый, амерыцый, берклій, каліфорній, эйнштэйній, фермій, мендзялевій, набелій, лаўрэнсій, дубній і сіборгій. З іх берклій і каліфорній названы ў гонар месца, дзе знаходзіцца лабараторыя, а лаўрэнсій і сіборгій у гонар даследчыкаў, якія працавалі ў LBNL. Лабараторыя брала ўдзел таксама ў адкрыцці тэхнецыю. Тут быў адкрыты антыпратон.
11 супрацоўнікаў лабараторыі атрымалі нобелеўскія прэміі.
Навасэлыця (Корапскі раён)
Навасэлыця (Новосе́лиця) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Паліскэ (Корапскі раён)
Паліскэ (Полі́ське) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Мыслівец
Мыслівец — прозвішча.
Напады на пасольства Лівіі ў Мінску
Напады на пасольства Лівіі ў Мінску — серыя інцыдэнтаў з пранікненнем групы асоб, звязаных з Урадам нацыянальнай згоды Фаіза Сараджа, на тэрыторыю лівійскай дыпмісіі, лаяльнай Палаце прадстаўнікоў Агіла Салах Іса і Лівійскай нацыянальнай арміі Халіфа Хафтара. Здарэнні адбыліся на фоне грамадзянскай вайны і двоеўладдзя ў Лівіі.
Кантэкст
У 2014 годзе ў Лівіі ўспыхвае грамадзянская вайна. Асноўнымі ўдзельнікамі канфлікту сталі два ўрады — у Трыпалі і Табруку. Першы ўзначальваў Фаіз Сарадж. Ён быў афіцыйна прызнаны кіраўніком дзяржавы ў ААН і карыстаўся падтрымкай Турцыі і некаторых заходніх краін. Другім кіраваў Агіла Салах Іса, які меў дружалюбныя адносіны з фельдмаршалам Халіфа Хафтарам. Іх альянс падтрымлівалі Францыя, Расія, ААЭ і Егіпет.
У Беларусі прысутнічалі прадстаўнікі ад абодвух бакоў, але будынак пасольства і непасрэдную работу з беларускім урадам мелі толькі прыхільнікі табрукскіх уладаў. Са слоў саветніка па бяспецы часовага паверанага ў справах Лівіі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь Станіслава Кудрашава, канфлікт абвастрыўся за два месяцы да інцыдэнту, калі былы ваенны аташэ Рамадан Фарджані, у якога скончыліся паўнамоцтвы, вырашыў прысягнуць Фаізу Сараджу. Той скраў з рахунку пасольства некалькі мільёнаў долараў і наняў грамадзян Беларусі для ажыццяўлення нападу на дыпмісію. Як заявіў Алег Крыніцын, кіраўнік прыватнай ваеннай кампаніі «РСБ-Груп», што забяспечвала бяспеку пасольства, сярод нанятых маглі быць таксама ўкраінцы.
Ліпень—жнівень
У ліпені адбыўся першы інцыдэнт у будынку пасольства, калі сараджысты збілі часовага павераны па справах Лівіі ў Беларусі Мухамада Істэйта (у некаторых крыніцах Астэйта). Ён звяртаўся па дапамогу ў міліцыю, аднак праваахоўныя структуры не змаглі нічога зрабіць, так як гэта здарылася на тэрыторыі дыпмісіі, што па міжнародных законах з’яўляецца тэрыторыяй іншай дзяржавы. Пасля дадзенага выпадка быў заключаны дагавор з «РСБ-Груп», якая даслала ў Мінск сваіх супрацоўнікаў.
27 жніўня ў 6:04 раніцы група з 30 мужчын ва ўзросце ад 18 да 60 гадоў праніклі на тэрыторыю лівійскага пасольства. Па сведчанні Мухамада Істэйта, дадзеныя асобы не з’яўляліся лівійцамі. Усе яны мелі беларускае грамадзянства, але разам з імі былі часовы павераны ў справах Лівіі ў Беларусі ад УНЗ, былы часовы павераны і бухгалтар пасольства, таксама лаяльныя Сараджу. Усіх іх Істэйта ведаў асабіста. Да спробы буйнага нападу падштурхнуў той факт, што камеры назірання ў пасольства не працавалі тры гады. За месяц да інцыдэнту ўсё было адрамантавана, аднак прыхільнікі УНЗ пра гэта не ведалі.
Натоўп пералез праз плот і пачаў рэзаць балгаркай вароты, пераварочваць мэблю, выломваць шкляныя дзверы ў пластыкавай раме і замкі. Мухамад Істэйта першым сустрэў налётчыкаў. Яны, з яго слоў, паклалі яго на зямлю і збілі. Затым часовага паверанага ўспрабавалі выцягнуць з будынка, але супрацоўнікам «РСБ-Груп» удалося яго адбіць. Ахоўнікі паспрабавалі выцесніць правапарушальнікаў, падчас чаго пачалася рукапашная бойка. Работнікі пасольства Малдовы, якое знаходзілася па суседстве, выклікалі праваахоўнікаў. Да месца падзей прыбыла міліцыя разам з АМАПам, але па Венскай канвенцыі аб дыпламатычных зносінах яны не маглі зайсці на тэрыторыю дыпмісіі без запрашэння. Аднак само з’яўленне праваахоўнікаў спыніла спробу штурму, пасля чаго тыя праверылі дакументы ў кожнага прысутнага. Як паведамляла «Камсамольская праўда», у міліцыянераў узніклі цяжкасці з вызначэннем рэальных супрацоўнікаў дыпламатычнага прадстаўніцтва, паколькі кожны бок заявіў аб сваёй легітымнасці. Неўзабаве яны атрымалі распараджэнне ад кіраўніцтва не ўмешвацца і з’ехалі, даўшы дыпламатам самім разабрацца ў міжлівійскіх праблемах. У гэты час група прыхільнікаў УНЗ прад’явіла ўльтыматум, каб на працягу 15 хвілін дыпламаты пакінулі пасольства, перадаўшы будынак ураду Сараджа, інакш яны аднаўляюць штурм. Тым не менш, паўторная атака не адбылася, і да поўдня ўсе староннія асобы пакінула пасольства, а ля ўваходу сабраліся прадстаўнікі СМІ.
Снежань
У ноч на 20 снежня адбылася правакацыя з удзелам ПВК «РСБ-Груп», якая спрабавала захапіць лівійскае пасольства ў інтарэсах сараджыстаў. Байцы збіраліся пракрасціся ўнутр сілавым шляхам, кіраваў аперацыяй генеральны дырэктар «РСБ-Груп» Алег Крыніцын. Калі ў пасольства прыбыў Істэйта, яму аказалі супраціў і не пусцілі ў будынак. Пры гэтым Крыніцын прад’явіў дагавор на ахову дыппрадстаўніцтва. Пагадненне было скасавана 1 кастрычніка таго ж года. Але гендырэктар «РСБ-Груп» сцвярджаў, што дакумент сапраўдны, а яго супрацоўнікі маюць права зайсці ў дыпмісію для правядзення агляду. Паводле некаторых звестак, кампанія спрабавала правесці ўнутр прадстаўніка Трыпалі Эмхімеда аль-Маграві, які прысутнічаў на месцы здарэння разам з байцамі ПВК. Як паказалі кадры з камер відэаназірання, байцы прыбылі на месца ў масках. Па прыездзе міліцыі супрацоўнікі ПВК прад’явілі дакументы і вымушаны былі разысціся.
Васількоўка
Васілько́ўка (, Васильковка) — вёска ў Беларусі, у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Паляна (Корапскі раён)
Паляна (Поля́на) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Васількоўка
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Каля вёскі гарадзішча культуры штрыхаванай керамікі і 2 курганныя могільнікі.
Прыдэснянскэ
Прыдэснянскэ (Придесня́нське) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Гіпсакардон
Гіпсакардон вынайшлі ў XIX стагоддзі ў Амерыцы. Гэта зрабіў Аўгусцін Сакет, які валодаў паперняй. Пошукі новых рынкаў ужывання паперы прывялі да вынаходства «будаўнічай дошкі», таўшчынёй 15 мм. Гэта быў «пірог» з 10 пластоў паперы, якія змацоўвалі тонкую паласу гіпсу. Аўгусцін Сакет атрымаў патэнт на гэты будматэрыял. Але гэта быў толькі правобраз сучаснага гіпсакардону. У тым выглядзе, які цяпер з'яўляецца прынятым стандартам гіпсакардон прэзентаваў і запатэнтаваў амерыканскі інжынер Кларанс Утсман.
З агульнай масы ліста прыкладна 91,1 % даводзіцца на двухводны гіпс, 5,78 % — на кардон, 1 % масы ўтвораны за кошт вільгаці, крухмала і арганічнага павярхоўна-актыўнага рэчыва. Таксама можа змяшчаць вільгацетрывалыя, вогнеўстойлівыя і іншыя дабаўкі.
Гіпса-кардонныя лісты прыляпляюць да аздабляльных паверхняў гіпсавымі масцікамі, або мацуюць на абрашотку (драўляны ці металічны цынкаваны каркас) шрубамі.
Адрозніваюць звычайны гіпсакардон (ГКЛ) і вільгацетрывалы гіпсакардон (ГКЛВ), а таксама вогнетрывалы. Вільгацетрывалы гіпсакардон прызначаны для прац у памяшканнях з падвышаным утрыманнем параў у паветры (прыкладам, у ванных пакоях). Вогнетрывалы гіпсакардон ужываецца ў аздабленні парталаў камінаў і іншых месцаў паблізу крыніц адкрытага агню. Існуе таксама гіпса-валакністы ліст ГВЛ, які адрозніваецца падвышанай трываласцю. Таксама існуе акустычны гіпсакардон з падвышанай гукаізаляцыяй.
Ужыванне
Гіпсакардон надзейна прыжыўся на будоўлі — гэта просты ў працы, недарагі, зручны і практычны матэрыял для вырабу сцен (перагародак) і іх выраўнання (прыкладам, для падрыхтоўкі сцяны да кладкі кафлі).
У найпростым варыянце такая перагародка складаецца з рашэцістага каркаса, што складаецца з вертыкальных брусоў на адлегласці 40..60 см адзін ад аднаго, на якія з двух бакоў мацуецца гіпсакардон. У жылых дамах за мяжой каркас, зазвычай, бывае драўляны (у ЗША тыпова выкарыстанне драўляных брусоў сячэннем у 1,5 на 3,5 цалі, т.зв. «2x4»), у Расіі часцей выкарыстоўваюцца металічныя профілі. Папулярны просты метад гукаізаляцыі, пры якім вертыкальныя брусы ставяцца зігзагам (так, каб ніводны брусок не датыкаўся адначасна з лістамі з абодвух бакоў сцяны), а прастора паміж лістамі запаўняецца шклаватай. Выманні ад шрубаў пакрываюцца шпатлёўкай, на стыкі гіпса-кардонных лістоў наляпляецца адмысловая армавальная сетка, пасля чаго стыкі таксама запаўняюцца шпатлёўкай. Пасля высыхання нанесеная шпатлёўка шліфуецца абразіўнай скуркай, пасля чаго скончаная сцяна можа фарбавацца стандартнымі метадамі.
Гіпсакардон таксама шырока выкарыстоўваецца для вырабу шматузроўневых столяў і аконных адхонаў. У столях можна хаваць інжынерныя камунікацыі.
Таскескен
Таскескен — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каныршаўлінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 65 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636471100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4225 чалавек (2127 мужчын і 2098 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2999 чалавек (1460 мужчын і 1539 жанчын).
Ушбулак (Урджарскі раён)
Ушбулак — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каныршаўлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636471200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 181 чалавек (106 мужчын і 75 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 109 чалавек (55 мужчын і 54 жанчыны).
Вейна (Лагойскі раён)
Ве́йна (, Вейно) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Вёска знаходзіцца на рацэ Вейнка.
Рыгор Іванавіч Байда
Рыгор Іванавіч Байда (Байда Григорій Іванович; 3(16).12.1902, вёска Ляскі, Чаркаскі раён — ) — камбайнёр, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1951, 1958), заслужаны механізатар сельскай гаспадаркі УССР.
Біяграфія
У 1925-28 батрачыў у кулакоў. У 1929-32 працаваў на заводзе. Трактарыст Крынічапскай МТС Крынічанскага раёна (1932-38), камбайнер Навамаскоўскай МТС (1938-41 і 1945-59) і калгасу «Вылучэнец» Навамаскоўскага раёна Днепрапятроўскай вобласці (з 1959). У 1950 намалаціў камбайнам С −6 на полі за 25 рабочых дзён 8197 ц збожжавых і алейных культур. Высокіх вытворчых паказчыкаў Байда дамагаўся і ў наступныя гады. Дэпутат Вярхоўнага Савета УССР 5-га склікання. Узнагароджаны 2 ордэнамі Леніна.
Венера (Лагойскі раён)
Вене́ра (, Венера) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Работынэ
Работынэ (Роботине) — вёска ва Украіне, ў Такмакскай гарадской абшчыне Полагаўскага раёна Запарожскай вобласці. Насельніцтва складае 480 чалавек.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 39 км ад райцэнтра, за 20 км ад горада Такмак. У вёсцы бярэ пачатак рака Балка Арэхава. Побач праходзіць аўтамабільная дарога Т 0408.
Гісторыя
Вёска заснавана ў 1869 год.
У 1920 годзе тут быў пахаваны Кузьма Апатаў, рэвалюцыянер, удзельнік Расійскай грамадзянскай вайны. Заснавальнік першага Марыупальскага ўдарнага Савецкага батальёна.
12 чэрвеня 2020 года, у адпаведнасці з распараджэннем Кабінета Міністраў Украіны № 713-р «Пра вызначэнне адміністрацыйных цэнтраў і зацвярджэнні тэрыторый тэрытарыяльных суполак Запарожскай вобласці», увайшла ў склад Такмакской гарадской абшчыны.
Да 2020 орган мясцовага самакіравання — Новапракопаўскі сельскі савет. Быў адным з найбуйнейшых і самых аддаленых ад райцэнтра населеных пунктаў былога Такмацкага раёна.
Сучаснае
У вёсцы дзейнічаюць бібліятэка-філіял, паштовае аддзяленне, фельчарска-акушэрскі пункт, крама, а ў дамах людзей ёсць газ.
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе (University of California, Los Angeles) — публічны ўніверсітэт, размешчаны ў горадзе Лос-Анджэлес у штаце Каліфорнія, ЗША. Увайшоў у сістэму дзяржаўных універсітэтаў у 1919 годзе, стаўшы другім кампусам агульнага прызначэння ў сістэме Каліфарнійскага ўніверсітэта.
Англійская назва ўніверсітэта часта скарачаецца да UCLA (чытаецца «ЮСіЭлЭй»), беларускае — да УКЛА — Універсітэт Каліфорніі у Лос-Анджэлесе.
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Лос-Анджэлесе займае 25 месца ў рэйтынгу нацыянальных універсітэтаў выдання U.S. News & World Report. У Акадэмічным рэйтынгу ўніверсітэтаў свету ён займае 12 пазіцыю.
Пуста Грэбля
Пуста Грэбля (Пуста Гре́бля) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ранак (Корапскі раён)
Ранак (Ранок) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Востраў 1
Ліквідавана 28 снежня 2012 года.
Маканчы
Маканчы — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Маканчынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 45 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636473100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 13125 чалавек (6566 мужчын і 6559 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 12242 чалавекі (5938 мужчын і 6304 жанчыны).
Рыбатын
Рыбатын (Риботи́н) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Валянціна Пятроўна Мыслівец
Валянціна Пятроўна Мыслівец (нар. 10 сакавіка 1918, вёска Ачыжа, Ігуменскі павет, Мінская губерня, РСФСР — 24 жніўня 2011, вёска Дабрынёва, Дзяржынскі раён, Мінская вобласьць, Беларусь) — даярка Дзяржынскай дзяржплемстанцыі Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці, Беларуская ССР. Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Дэпутат Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 7-га склікання.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1918 годзе ў сялянскай сям’і ў вёсцы Ачыжа (сёння Чэрвенскі раён, Мінская вобласць). Пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны працавала з верасня 1945 года ў калгасе імя Леніна і з красавіка 1950 па май 1986 года — рознарабочай, даяркай на Дзяржынскай дзяржплемстанцыі (дзяржплемстанцыя «Шыкатавічы») Дзяржынскага раёна.
Адна з першых у раёне дасягнула рубеж у пяць тысяч кілаграмаў малака з кожнай фуражнай каровы. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 сакавіка 1966 года за дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак мяса, малака, яек, воўны і іншай прадукцыі ўдастоена звання Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
У 1967 годзе ўступіла ў КПСС. Абіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1967—1971).
Пасля выхаду на пенсію ў 1986 годзе жыла ў вёсцы Дабрынёва Дзяржынскага раёна, дзе памерла ў 2011 годзе.
У горадзе Дзяржынск на Алеі Герояў усталяваны памятны знак, прысвечаны Валянціне Мыслівец.
Байдарацкая губа
Байдара́цкая губа — заліў у паўднёвай частцы Карскага мора, паміж берагам мацерыка і паўвостравам Ямал. Назва паходзіць ад назвы ракі Байдарата. На картах XVIII—XIX стст. пазначалася як Карская губа, Карскі заліў (ад назвы ўпадаючай ракі Кара).
Даўжыня каля 180 км. Шырыня каля ўваходу 78 км. Глыбіня да 20 м. Тэмпература вады на паверхні летам 5—6 °C. Узімку замярзае. У Байдарацкую губу ўпадаюць рэкі Байдарата, Юрыбей, Кара і іншыя.
Серталава
Серталава (Се́ртолово, Sierattala) — горад (з 1998) ва Усевалажскім раёне Ленінградскай вобласці. Цэнтр муніцыпальнага ўтварэння Серталава. Горад размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна на аўтадарозе А122 (41А-180).
Адлегласць да раённага цэнтра — 53 км. Праз горад працякае Серталаўскі ручай.
Bassia
Bassia — род раслін сямейства, які ўключае 25 відаў аднагадовых травяністых раслін або шматгадовых паўкустоў. У дадзены род могуць уключацца многія віды з блізкага роду.
Род названы ў гонар італьянскага батаніка.
Распаўсюджанне
Віды роду распаўсюджаны ад заходняга Міжземнамор’я да Усходняй Азіі. Некаторыя аднагадовыя віды распаўсюдзіліся ў Паўночнай Амерыцы.
Растуць у сухіх стэпах і паўпустынях, у пустазельных месцах, сустракаюцца на саланчаках. Філагенетычныя даследаванні паказалі, што род узнік у міяцэне.
Батанічнае апісанне
Сцеблы ўзыходзячыя або прамыя. Звычайна вегетатыўныя часткі расліны пакрытыя валасінкамі. Лістаразмяшчэнне супратыўнае. Ліставыя пласцінкі суцэльныя, простыя, вельмі зменлівыя па форме. Кветкі несамастойныя, як правіла, абодваполыя, сабраны ў коласападобныя суквецці.
Лік храмасом 2n = 18
Значэнне і прымяненне
Некаторыя віды роду маюць высокае ўтрыманне бялку і з’яўляюцца каштоўнымі элементамі пашавых угоддзяў. Асобныя віды могуць высявацца з мэтай аднаўлення пашы.
Некаторыя віды, напрыклад, вырошчваюць у якасці дэкаратыўнай і тэхнічнай расліны.
Віды
Род складае 25 відаў:
Наўалы
Наўалы — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Наўалінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 14 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636475100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3695 чалавек (1873 мужчыны і 1822 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 3421 чалавек (1685 мужчын і 1736 жанчын).
Востраў 2
Во́страў 2 (, Остров 2) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Рыжкы
Рыжкы (Рижки́) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ваяводы троцкія
Ваявода троцкі — кіраўнік Троцкага ваяводства, адзін з найзначнейшых дзяржаўных урадаў ВКЛ.
Міхаіл Яўхімавіч Крошнер
Міхаіл Яўхімавіч Крошнер (, Кіеў — ) — беларускі. Заслужаны артыст БССР (1940).
Ваяводы троцкія
Ваяводы
У 1413 пасада стала ваяводскай.
Міхаіл Яўхімавіч Крошнер
Біяграфія
У 1918—1931 гадах у канцэртных арганізацыях і тэатрах Кіева і Масквы. Скончыў у 1937 годзе Беларускую кансерваторыю па класе кампазіцыі у В. А. Залатарова. У 1933—1938 гадах працаваў у Дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі.
Творчасць
Аўтар сімфанічных танцаў, рамансаў на вершы Я. Купалы, Я. Коласа, М. Лужаніна, А. С. Пушкіна, хароў, апрацовак беларускіх і яўрэйскіх народных песень. Аўтар першага нацыянальнага беларускага балета «Салавей» (па аповесці З. Бядулі). У 1939 годзе балет «Салавей» пастаўлены ў Адэскім тэатры оперы і балета. Напісаў таксама музыку да спектакля «Цвей кунімлех» («Два недарэкі») А. Гольдфадэна ў Дзяржаўным яўрэйскім тэатры БССР (1940).
Большая частка творчай спадчыны і сам кампазітар загінулі падчас нямецкай акупацыі Беларусі.
Раждэствэнскэ (Корапскі раён)
У ХІХ стагоддзі сяло Раждэствэнскэ было ў складзе Корапскай воласці Кралэвэцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Каталіцкі святар
Каталіцкі святар — прадстаўнік каталіцкага духавенства, які мае другую ступень Таінства Пасвячэння. Каталіцкімі святарамі называюць святароў любога абраду ў межах Каталіцкай Царквы. Рымска-каталіцкіх святароў у беларускай мове традыцыйна называюць ксяндзамі.
Тэрміналогія
У вузкім сэнсе, з пункту гледжання Катэхізіса Каталіцкай Царквы, Кодэкса кананічнага права і Кодэкса Канонаў Усходніх Цэркваў, святары — гэта мужчыны, якія атрымалі другую ступень Таінства Пасвячэння (г. зн., прэсвітары). У беларускай мове часта святаром называюць любую духоўную асобу: дыякана, прэсвітара ці біскупа. Вернікі часта ўжываюць слова "святар" да прэсвітараў, а многія — і ў дачыненні да біскупаў (значна радзей — да дыяканаў, бо дыяканы не цэлебруюць Еўхарыстыю, але толькі прыслугоўваюць падчас Яе).
Тэалогія каталіцкага святарства
З пункту гледжання Каталіцкай Царквы, святарства не з'яўляецца ўсяго толькі займаннем пэўнай пазіцыі ці пасады ўнутры царкоўнай іерархіі. Хаця галоўнай задачай каталіцкага святара і з'яўляецца духоўная апека над даручанай яму паствай, само прабыванне ў стане святара (ці духоўнай асобы іншых узроўняў: г. зн., дыякана ці біскупа) з'яўляецца для мужчыны Божай ласкай і дае шматлікія духоўныя плады, якія можна атрымаць толькі праз таінства (сакрамент) пасвячэння.
Малак (сяло)
Малак — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Наўалінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636475200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 708 чалавек (365 мужчын і 343 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 635 чалавек (317 мужчын і 318 жанчын).
Кара (рака)
Ка́ра — рака на поўначы Еўразіі, працякае па мяжы Ненецкай і Ямала-Ненецкай аўтаномных акруг і Рэспублікі Комі.
Даўжыня — 257 км, плошча басейна — 13,4 тыс. км². Рака ўтвараецца на паўночна-заходніх схілах Палярнага Урала пры зліцці рэк Вялікая Кара і Малая Кара. Цячэ пераважна ў паўночна-заходнім напрамку ўздоўж хрыбта Пай-Хой, з'яўляючыся мяжой паміж Ненецкай і Ямала-Ненецкай аўтаномнымі акругамі. Працякае праз некалькі каньёнаў, утвараючы парогі і вадаспады. Самы буйны — вадаспад Бурэдан, размешчаны на 9 км ніжэй зліцця з ракой Нерусавеяхі.
Кара ўпадае ў заліў Карская губа (эстуарый рэк Кара, Сапчаю і Тоб'ю) Байдарацкай губы Карскага мора.
Ліпа Юльевіч Кроль
Ліпа Юльевіч Кроль (, Мінск — ) — беларускі мастак тэатра, плакатыст.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у мастацкіх выстаўках з 1954 года. Аформіў спектаклі: «Канец дружбы» К. Крапівы (1934) у тэатры імя Янкі Купалы; «Людзі ў белых халатах» С. Кінгслі (1936) і «Серкеле» Ш. Этынгера (1940) у Дзяржаўным яўрэйскім тэатры БССР, «Настаўнік танцаў» Лопэ дэ Вэгі (1952), «Несцерка» В. Вольскага (1941), «Ноч памылак» О. Голдсміта і «У бэзавым садзе» Ц. Саладара (абодва 1954) у тэатры імя Якуба Коласа; «Блудны сын» Э. Ранета (1958) у Дзяржаўны рускім тэатры БССР. Сярод плакатаў: «Рэлігія — цемра» (1958), «Будзем пільнымі» (1961), «Дружба сілу нам дае» (1968), трыпціх «Улада — Саветам!», «Мір — народам!», «Зямля — сялянам!» (1966), серыя плакатаў «Урокі гісторыі» (1973).
Кіран Даер
Кі́ран Ко́ртні Да́ер (Kieron Courtney Dyer; нар., Іпсуіч, Англія) — былы англійскі футбаліст, атакуючы паўабаронца. За нацыянальную зборную Англіі правёў 33 гульні.
Клубная
Улетку 2011 года перайшоў у «Куінз Парк Рэйнджэрс». У 2013 годзе стаў іграком «Мідлсбра» і ў тым жа годзе завяршыў кар’еру.
Міжнародная
Даер правёў 33 гульні за першую зборную Англіі і быў у зборнай на чэмпіянаце свету 2002 і Еўра-2004.
Астэкскія мовы
Ацтэ́кскія мо́вы (астэкскія, науаскія, науа, науатль, нахуатль) — група індзейскіх моў у Мексіцы і Сальвадоры, адна з асноўных груп паўднёвых юта-ацтэкскіх моў. Агульная колькасць носьбітаў каля 1,5 млн. чалавек (ацэнка канца 1990-х гадоў) — этнамоўная супольнасць науа. Ацэнкі колькасці моў адрозніваюцца ад 2—3 да 30, па дадзеных лексікастатыстыкі ўпэўнена вылучаюцца 5 асноўных жывых моў і некалькі вымерлых. Ацтэкскія мовы часта называюць дыялектамі, што няправільна. Сацыяльны статус ацтэкскіх моў у Мексіцы і Сальвадоры невысокі, многія знаходзяцца на мяжы вымірання, іншыя выкладаюцца ў школе.
Камісія па атамнай энергіі ЗША
Камісія па атамнай энергіі ЗША (КАЭ, United States Atomic Energy Commission, AEC) — урадавая арганізацыя, заснаваная Кангрэсам ЗША пасля Другой сусветнай вайны для садзейнічання і кантролю за развіццём ядзернай галіны, у тым ліку навукова-даследчымі працамі, у мірны час. 1 жніўня 1946 года прэзідэнт Гары Трумэн падпісаў Закон аб атамнай энергіі («Закон МакМахана»), які перакладае кантроль над атамнай энергетыкай ад ваенных інстытутаў да грамадзянскіх. Закон набыў моц 1 студзеня 1947 года. Камісія была расфармавана ў адпаведнасці з «Законам аб рэарганізацыі энергетыкі» 1974 года, яе функцыі былі перададзены дзвюм новым арганізацыям: Кіраўніцтву энергетычных даследаванняў і распрацовак і Камісіі па ядзерным рэгуляванні.
Спасылкі
Афіцыйныя крыніцы:
Іншыя:
Вяршковы сыр
Вяршковы сыр (cream cheese, таксама мяккі сыр) — мяккі, салодкі, з умерана выяўленым смакам сыр з малака і вяршкоў (адгэтуль і назва сыра). Па французскіх крыніцах вядомы з XVII стагоддзя.
Сыр мае мяккую кансістэнцыю, не патрабуе перыяду паспявання і гэтым адрозніваецца ад іншых мяккіх сыроў тыпу бры і нёшатэль. Найбольш падобнымі па смаку, структуры і кансістэнцыі, а таксама па спосабе падрыхтоўкі з’яўляюцца бурсен і маскарпонэ.
Да вяршковага сыра адносяцца і французскія «Chavroux» і «Petit-suisse», а таксама нарвежскі «Snofrisk». Састаў і тлустасць могуць змяняцца ў залежнасці ад віду сыра.
Выкарыстоўваецца для гатавання такіх папулярных страў, як ролы, чызкейк і торт «Чырвоны аксаміт».
Сыр «Філадэльфія»
Гэты сыр складаецца з абястлушчанага пастэрызаванага малака і малочнага тлушчу, канцэнтрату сыроватачнага бялку, сырнай культуры, солі, сыроваткі, стабілізатараў (ксантанавая камедзь і/ці камедзь ражковага дрэва і/ці гуаравая камедзь), сарбінавай кіслаты (у якасці кансерванта), пальмітату вітаміну А.
Малако пастэрызуецца, а затым гамагенізуецца і астуджаецца для пачатку наступнай стадыі. Малако павольна награваецца перад тым, як праводзіцца ферментацыя. Для гэтага ў нармалізаваную малочную сумесь дадаюць закваску для згортвання малочнага бялку і ўтварэння сырнага згустка з выдзяленнем сыроваткі.
Пікалёва
Пікалёва (Пикалёво) — горад (з 1954 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт муніцыпальнага ўтварэння горад Пікалёва Баксітагорскага муніцыпальнага раёна Ленінградскай вобласці. Размешчаны ў цэнтральнай частцы раёна паблізу аўтадарогі А114 за 282 км на паўднёвы ўсход ад Санкт-Пецярбурга, за км ад Баксітагорска.
Вяршковы сыр
Сыр «Філадэльфія»
Пасля гэтага аддзяляюць сыроватку ад сырнага згустка, надаюць сырнай масе патрэбную структуру і дадаюць соль і стабілізатары. Смакавыя дабаўкі, такія як часнок, травы дабаўляюць ва ўжо гатовы крэм-сыр перад пакаваннем.
Пікалёва
Горад знаходзіцца на рацэ Радань.
Выгар (Лагойскі раён)
Вы́гар (, Выгор) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Ізбішчанскага сельсавета.
Рыгор Максімавіч Вайцянкоў
Рыгор Максімавіч Вайцянкоў (, в. Лужок, Кармянскі раён — ) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Магілёўскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Вышэйшую камуністычную сельскагаспадарчую школу Беларусі ў 1935 годзе. У 1919-24 у Чырвонай Арміі, удзельнік баёў супраць войскаў Юдзеніча. З 1935 на партыйнай працы, у 1941 1-ы сакратар Асіповіцкага РК КП (б) Б. З лютым 1942 камандзір дыверсійнай групы.
1924 год у гісторыі астраноміі
1924 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Жагаргы Егінсу
Жагаргы Егінсу — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жагаргы Егінсускай сельскай акругі. Код КАТА — 636477100.