cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Махараштра
Насельніцтва
Індуістаў — 80 %, мусульман — 10 %, будыстаў — 6 %, джайністаў і хрысціян — па 1 %.
NGC 3305
NGC 3305 (іншыя абазначэнні — ESO 501-30, MCG -4-25-31, PGC 31421) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лунь балотны
Лунь балотны (Circus aeruginosus) — птушка роду сямейства.
Знешні від
Агульная даўжыня 49—60 см, маса 500—750 г, даўжыня крыла 36—43 см, размах крылаў 110—140 см. Самкі значна буйнейшыя за самцоў.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ва ўмеранай паласе Еўразіі, у Паўночна-Заходняй Афрыцы, на астравах Рэюньён і Мадагаскары, у Аўстраліі. У паўночнай частцы — пералётная птушка.
Уладзімір Міронавіч Баран
Уладзімір Міронавіч Баран — беларускі вучоны ў галіне інфекцыйных хвароб. Доктар медыцынскіх навук (1984), прафесар (1987).
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1953). Клінічны ардынатар кафедры інфекцыйных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута (1953-1956); асістэнт кафедры (1956-1972); дацэнт кафедры (1972-1985). З 1985 — прафесар кафедры інфекцыйных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута.
Актыўны ўдзельнік стварэння пры Мінскай клінічнай інфекцыйнай бальніцы гепаталагічнага цэнтра.
Стахоўка
Стахоўка — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, уваходзіць у склад Крапівенскага сельсавета.
Знаходзіцца за 4 кіламетры на ўсход ад Оршы. Паблізу праходзіць аўтадарога Орша — Дуброўна.
Сонечнае зацьменне 17 верасня 1811 года
Сонечнае зацьменне 17 верасня 1811 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 141 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9345 і дасягнула свайго максімуму ў 18:43:45 UTC у пункце з каардынатамі 43° пн. ш. 86° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 51 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 330 км.
Зацьменне 17 верасня 1811 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1811 годзе і 28-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 24 сакавіка 1811 года, наступнае — 12 лютага 1812 года.
Завад-Віравая
За́вад-Вірава́я (, Завод-Вировая) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавета.
Геаграфія
Недалёка ад вёскі цячэ рака Проня.
Гісторыя
Узнікла ў 1873 годзе ў выніку аб’яднання вёсак Завод і Віравая. На поўдні быў завод, дзе гналі з карчоў дзёгаць, шкіпінар, выпальвалі кавальскі вугаль, а пазней абпальвалі цэглу. На поўначы, на правым беразе ракі Проня, была вёска Віравая, якая існавала ўжо ў 1772 годзе. У 1924 годзе цэнтр Віраўскага сельсавета.
Славутасці
На яе правым беразе Проні за 2 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца курганны магільнік.
Жаўтнэвэ (Львоў)
Жаўтнэвэ (Жовтневе) — пасёлак сядзібнай забудовы на тэрыторыі мясцовасці Лэвандзіўка ў Залізнычным раёне Львова. Пабудаваны ў канцы 1950-х — пачатку 1960-х гадоў архітэктарамі М. Вендзіловічам, Л. Цімчанка і Г. Шведскім-Вінецкім.
Агульная характарыстыка
Паўночная мяжа — вул. Кузнярыўка, паўднёвая — вул. Левандзіўская, заходняя — Левандзіўскі парк, а усходняя мяжа — Левандзіўскае возера. Паблізу пасёлка праходзіць тралейбусны маршрут № 32.
Лагуна
Тыповы прыклад лагуннага горада — Венецыя.
На Чорным і Азоўскім марах лагуны завуцца ліманамі.
Белы Яр (Хакасія)
Белы Яр (Бе́лый Яр, Хуба чар) — сяло ў Рэспубліцы Хакасія, райцэнтр Алтайскага раёна. Цэнтр Белаярскага сельсавета. Размешчана на рацэ Абакан. За 25 км ад чыгуначнай станцыі Абакан. Дзейнічаюць раённы дом культуры, раённая ветлякарня, раённая бальніца, сярэдняя агульнаадукацыйная школа, спецыяльная (карэкцыйная) школа, краязнаўчы музей, бібліятэка.
Ягор Віктаравіч Стралкоўскі
Ягор Стралкоўскі (нар., Мінск) — беларускі футбаліст, абаронца петрыкаўскага «Шахцёра» і моладзевай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец РЦАР БДУ, некаторы час гуляў у юнацкіх камандах мінскага «Промня», у 2020 годзе пачаў выступаць за дубль «Энергетыка-БДУ». У лютым 2021 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», аднак застаўся ў сталічным клубе на правах арэнды. Да сезона 2021 рыхтаваўся з асноўнай камандай, стаў рэгулярна з’яўляцца на лаўцы запасных, а 22 мая 2021 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у матчы супраць «Слуцка» (1:0). З верасня стаў трывала з’яўляцца на полі ў асноўнай камандзе, чаргуючы выхады ў стартавым складзе і на замену.
У студзені 2022 года арэнда была падоўжана на сезон 2022, аднак з-за траўмы абаронца не выхадзіў на поле. У студзені 2023 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Энергетык-БДУ».
У сакавіку 2023 года далучыўся да петрыкаўскага «Шахцёра».
Усходняе Палессе
[[Файл:Рэгіёны_Беларусі.svg|thumb|300пкс|Рэгіёны Беларусі (XIX-пач. XX ст.):
]] Усхо́дняе Пале́ссе — гісторыка-этнаграфічны рэгіён Беларусі. Займае большую частку Палескай нізіны ў Гомельскай, Мінскай і Брэсцкай абласцях. На ўсходзе мяжуе з Падняпроўем (на правабярэжжы Дняпра і ніжняй Бярэзіне), на поўначы — з Цэнтральнай Беларуссю (па лініі Парычы — Любань — Старобін — Чудзін), на захадзе — з Заходнім Палессем (ад Выганаўскага возера па міжрэччы Ясельды і Бобрыка на Лахву, Лунінец і далей па Прыпяці і правабярэжжы Гарыні). Паўночная мяжа рэгіёна сумяшчаецца з зонай кампактнага рассялення водараздзельнага тыпу, дзе характэрныя палескія ландшафты змяняюцца даўно абжытымі лёсавымі раўнінамі Цэнтральнай Беларусі з густой сеткай сельскіх пасяленняў. Межы гэтых рэгіёнаў адлюстроўваюць арэалы мясцовых этнонімаў — палешукоў на поўдні і палян (ці палевікоў) на поўначы.
Мясцовыя мазырскія гаворкі складаюць асобную групу паўднёва-заходняга дыялекту.
Гісторыя
У жалезным веку Усходняе Палессе з'яўлялася асноўнай тэрыторыяй рассялення мілаградскай культуры (3—7 ст. да н.э.) і зарубінецкай культуры (3 ст. да н.э. — 5 ст. н.э.).
У 8—9 ст. Усходняе Палессе засялялі дрыгавічы, якія мелі сваё палітычнае аб'яднанне «княжанне». У 9 ст. яны дайшлі на поўначы да верхняга басейна Бярэзіны, на захадзе дасягнулі левабярэжжа Нёмана, дзе сустрэліся з яцвягамі, паклаўшы пачатак славянізацыі апошніх.
У перыяд ВКЛ і Рэчы Паспалітай землі Усходняга Палесся ўваходзілі ў склад Менскага, Наваградскага і Берасцейскага ваяводстваў. Разам з тым па этнаграфічных рысах у той час Палессе вылучалася ў асобную гістарычную правінцыю, што знайшло адлюстраванне на геаграфічных картах (карты Т. Макоўскага 1613; Г. дэ Баплана 1651 і інш.).
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Усходняе Палессе ўвайшло ў склад Мінскай губерні.
Гаспадарчыя заняткі
У рэльефе Усходняга Палесся кампактныя ўзвышшы чаргуюцца з балоцістымі нізінамі Прыпяцкага Палесся. Да нядаўняга часу вялікія плошчы займалі адкрытыя балоты (галы).
Шырокія веснавыя разлівы, забалочаныя землі і няўдобіцы накладвалі адбітак на характар рассялення, становішча шляхоў зносін і транспартныя сродкі, гаспадарчыя заняткі і паўсядзённы побыт.
У земляробчай практыцы побач з трохполлем захаваліся лясныя пералогі і лядная (падсечна-агнявая) сістэма. Зямлю апрацоўвалі валамі з дапамогай палескай сахі. На чаўнах сяляне перапраўляліся з аднаго вострава на другі, ставілі буданы-курані, што служылі ім часовым жыллём, і паслядоўна апрацоўвалі адзін участак за другім. Такім жа спосабам збіралі ураджай з палёў, абмалочвалі снапы ці складвалі іх неабмалочанымі на высокіх адонках, а пасля вывозілі на чаўнах або санях.
Мясцовыя жыхары трымалі буйную рагатую жывёлу і свіней, якіх выганялі на выпас у лес ці адвозілі ў чаўнах на суседнія астравы, дзе яны знаходзіліся ў натуральных умовах без нагляду. Статкі рагатай жывёлы пасвілі ўдалечыні ад вёсак, заганяючы на ноч у спецыяльную загарадку з куранём і лёгкай будынінай тыпу хлява (кашара).
У традыцыйнай гаспадарцы побач з земляробствам і жывёлагадоўляй былі пашыраны рыбалоўства, збіральніцтва, пчалярства, хатнія промыслы.
Паселішчы
Сельскія пасяленні нераўнамерна размяркоўваліся на тэрыторыі рэгіёна. Найбольш густа населенымі здаўна былі Хойніцка-Брагінскае і Юравіцкае ўзвышшы, Мазырская града, на захадзе — Тураўская лёсавая раўніна. Побач з мнагадворнымі сустракаліся невялікія пасяленні (5—10 хат), засценкі і хутары-выселкі. Будоўлі звычайна размяшчаліся ў сістэме сядзібы: хата + сенцы + істопка + павець + хлявы + адрына. Найбольш распаўсюджаныя тыпы жылля: хата + сенцы + істопка, хата + сенцы.
На поймавых і балоцістых месцах хаты мелі драўляную падлогу і ставіліся на палі. Стрэхі рабілі на самцах («закотам»), крылі дошкамі, чаротам, саломай. Па вечарах хаты асвятлялі стацыянарным лучніком (светачам).
Кераміка
У керамічнай вытворчасці вядомы цэнтры па вырабе задымленага і паліванага посуду ў Парычах, Юравічах, Лоеве.
Песенны фальклор
Рэгіянальныя асаблівасці мае песенны фальклор: для вясельных напеваў Усходняга Палесся ўласцівы святочна-прыўзнятыя лірычныя матывы.
Бабовіцкі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Случмільчанскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чкалаўскага сельсавета.
3 верасня 1965 года Чкалаўскі сельсавет перайменаваны ў Бабовіцкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бабовіцкага сельсавета 3 населеныя пункты. 26 верасня 2006 года да сельсавета далучана частка скасаванага Дзятлавіцкага сельсавета (вёскі Старыя Дзятлавічы і Чкалава). 21 чэрвеня 2007 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Давыдаўскага сельсавета (3 населеныя пункты: Асаўцы, Сасноўка і Уза).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2858 чалавек, з іх 90,2 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 2,2 % — украінцы.
Філіп II Македонскі
Філіп ІІ Македонскі (Φίλιππος) ( — ) — цар македонскі з 359 да н.э., выдатны палітык, дыпламат і палкаводзец. Найбольш вядомы як бацька Аляксандра Македонскага.
Біяграфія
Правёў шэраг рэформаў, пераадолеўшы раздробленасць краіны і ўзмацніўшы яе дзяржаўны лад. Стварыў рэгулярную армію, аснову якой склалі атрады цяжкай кавалерыі і фаланга цяжкаўзброеных пехацінцаў. Распачаў чаканку залатой манеты, заклаўшы аснову эканамічнай магутнасці Македоніі. З 356 да н.э. па 341 да н.э. падпарадкаваў Пеонію, Эпір і Фракію. У ходзе Свяшчэннай вайны ўмяшаўся ў справы Грэцыі. Па ўмовах Філакратава міру (346 да н.э.) Афіны і іншыя грэчаскія полісы прызналі заваяванне Філіпам Фесаліі і Халкідыкі. У 338 да н.э. каля Херанеі Філіп разбіў войска кааліцыі грэчаскіх дзяржаў на чале з Афінамі, усталяваўшы сваю гегемонію над Грэцыяй. З мэтай вядзення вайны супраць Персіі стварыў і ўзначаліў агульнагрэчаскі Карынфскі саюз, але падчас падрыхтоўкі да паходу быў забіты ў выніку змовы.
Рычард Анушкевіч
Рычард Анушкевіч (Richard Anuszkiewicz;, Эры, Пенсільванія — , Энглвуд, Нью-Джэрсі) — амерыканскі мастак, адзін з арганізатараў руху оп-арт.
Біяграфія
Сын польскага эмігранта. У 1948—1953 гадах вучыўся ў Інстытуце мастацтва ў Кліўлендзе, у 1953—1955 гадах — у школе мастацтва і архітэктуры пры Ельскім універсітэце ў Нью-Хейвене ў Джозефа Альберса, у Кенцкім універсітэце ў горадзе Кент, штат Агая, атрымаўшы ў 1956 годзе ступень бакалаўра. Выкладаў у Вісконсінскім, Карнелскім, Кенцкім універсітэтах.
У 1957 годзе пераехаў у Нью-Ёрк, працаваў захавальнікам Музея сучаснага мастацтва. Пасля ўдзелу ў знакамітай выставе «Адчувальнае вока», якая адбылася ў 1965 годзе ў Нью-Ёрку, заняў адну з вядучых пазіцый сярод прадстаўнікоў плыні оп-арт. У 1960—1970-х гадах супрацоўнічаў з Вікторам Вазарэлі і Брыджэт Рылі.
Урыцкі сельсавет
Уры́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Урыцкае.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Заліпскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 26 верасня 2006 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старабеліцкага сельсавета (6 населеных пунктаў: вёскі Астравы, Галееўка, Зялёныя Лукі, Старая Беліца, пасёлкі Аляксандраўка і Аляксееўка).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5006 чалавек, з іх 88,6 % — беларусы, 7,9 % — рускія, 2,2 % — украінцы, 0,3 % — цыганы.
NGC 3306
NGC 3306 (іншыя абазначэнні — UGC 5774, MCG 2-27-32, ZWG 65.68, IRAS10345+1254, PGC 31528) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Апелес
Апелес (Ἀπελλῆς, Apelles, прыкладна 370—306 гг. да н. э.) — старажытнагрэчаскі жывапісец, сябар Аляксандра Вялікага.
Апелес, сын Піфія, быў адным з найбольш знакамітых грэчаскіх жывапісцаў старажытнасці, якія працавалі ў пачатку эліністычнага перыяду. Старажытныя крыніцы паведамляюць, што ён паходзіў з Коса або з Эфеса, але лічыцца верагодным, што ён нарадзіўся ў старажытным горадзе Іоніі Калафоне, на поўнач ад Эфеса. Большая частка інфармацыі аб жыцці і працах мастака ўзяты з 35-й кнігі натуральнай гісторыі (грэч. Φυσικής Ιστορίας, лац. Naturalis Historia), напісанай Плініем Старэйшым (23—79 гг. н. э.), у адпаведнасці з якой Апелес быў на піку славы ў гады 112-й Алімпіяды (332—329 гг. да н. э.).
Мячэць Бадшахі
Мячэць Бадшахі (‏ بادشاہی مسجد, імператарская мячэць) — другая па велічыні мячэць Пакістана, размешчаная ў горадзе Лахор. Адна з найбуйнейшых мячэцяў свету. Знаходзіцца на даступнай па лесвіцы платформе, якая ўзвышаецца над старым горадам насупраць Садоў Шалімара і Лахорской крэпасці. Была пабудавана ў 1673—1674 гадах па загаду вялікага магола Аурангзеба і лічыцца адным з найбольш значных помнікаў інда-ісламскай сакральнай архітэктуры эпохі Вялікіх Маголаў.
Мячэць Бадшахі падобная на пабудаваную двума дзесяцігоддзямі раней мячэць Джама-Масджыд у Дэлі. Будынак, вуглы якога пазначаны чатырма нізкімі васьміграннымі мінарэтамі, увянчанымі павільёнамі, пакрыта трыма белымі мармуровымі купаламі. Сіметрычны фасад з чырвонага пясчаніку з устаўкамі з белага мармуру складаецца з высокага цэнтральнага айвана, да якога з бакоў прылягаюць па пяць меншых айванаў. У квадратным унутраным двары ёсць месца для пяці тысяч вернікаў. З кожнага боку ён абнесены сцяной па 150 м у даўжыню, па вуглах размешчаны высокія мінарэты. Рэзервуар з вадой у цэнтры двара прызначаны для рытуальных абмыванняў перад малітвай. Галоўны будынак размешчана на заходнім боку двара, галоўная брама знаходзіцца на ўсходняй. Інтэр'ер мячэці ўпрыгожваюць выкананыя з стука картушы і расліны.
Ля ўваходу знаходзіцца невялікі музей, у якім выстаўлены рэліквіі ісламскіх святых, да прыкладу цюрбан прарока Мухамада.
У наш час мячэць Бадшахі з'яўляецца кандыдатам у спіс аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Ігар Аляксеевіч Ярмолаў
Ігар Аляксеевіч Ярмолаў (нар. ) — беларускі палітычны зняволены, абвінавачаны і асуджаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе. Да затрымання кіраваў школай танцаў Dance Cafe, заснавальніком якой з’яўляўся, быў валанцёрам у штабе Віктара Бабарыкі на прэзідэнцкіх выбарах 2020.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гродна, дзе скончыў школу. Пасля скончыў факультэт прыкладной матэматыкі БДУ. Працаваў праграмістам, пазней праз сваё захапленне танцамі стварыў уласную школу танцаў Dance Cafe, дзе з’яўляўся не толькі кіраўніком, але і выкладчыкам танцаў. Выкладчыкам у гэтай школе працаваў таксама Мікалай Сасеў, якога пазней асудзілі па адной справе з Ярмолавым.
У маі 2020 Ярмолаў уступіў у штаб Віктара Бабарыка, кіраваў ініцыятыўнай групай па зборы подпісаў у Кастрычніцкім раёне Мінска. У штабе пазнаёміўся з Юрыем Васкрасенскім, які быў кіраўніком ініцыятыўнай групы па Першамайскім раёне. Пазнея на судзе Ярмолаў сцвярджаў, што Васкрасенскі перадаў яму грошы, на якія і былі набыты ўказкі, якія сталі галоўным рэчавым доказам на будучым судзе.
Сям’я
Бацька Аляксей, маці Святлана, Ігар адзіны сын у сям’і.
Палітычны пераслед
Ігра Ярмолаў быў жорстка затрыманы ў сваёй кватэры 12 жніўня 2020, пасля затрымання тыдзень праляжаў у вайсковым шпіталі, у яго зафіксавалі прабітае лёгкае, страсенне галаўнога мозгу, зламанае рабро. Яго затрыманне стала яшчэ адным у шэрагу крымінальнага пераследу, які зазналі чальцы штабоў Віктара Бабарыкі і Святланы Ціханоўскай падчас і пасля прэзідэнцкіх выбараў. 18 жніўня Ярмолава з шпіталя перавялі ў СІЗА КДБ, дзе яму выставілі абвінавачванні па двум часткам арт.293 Крымінальнага кодэкса (Удзел у масавых беспарадках, а таксама навучанне ці іншая падрыхтоўка асоб для ўдзелу ў масавых беспарадках), пазней быў пераведзены ў СІЗА-1 у Мінску.
19 жніўня 2020 шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінкскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтр, Ігар Ярмолаў быў прызнаны палітычным зняволеным: «''дэманстрантамі не здзяйсняліся дзеянні, якія ахопліваюцца дыспазыцыяй артыкула 293 КК і адпаведна не могуць кваліфікавацца, як масавыя беспарадкі. Удзельнікі пратэстаў не здзяйснялі падпалаў, пагромаў, не знішчалі маёмасць і не аказвалі ўзброенага супраціву праваахоўным органам''».
Праз восем месяцаў пасля затрымання, 12 красавіка 2021, пачаўся судовы разгляд справы Ярмолава і іншых затрыманых (Мікалая Сасева, Уладзіслава Карэцкага, Дзмітрыя Канапелькі), разгляд адбываўся ў судзе Маскоўскага раёна Мінска, справу вяла суддзя Святлана Бандарэнка, дзяржаўнае абвінавачванне прадстаўляў пракурор Раман Бізюк. У першы судовы дзень падтрымаць падсудных прыйшло каля паўсотні чалавек, але месцаў у залі паседжанняў хапіла не ўсім. Усім чатыром палітвязням было агучана аднолькавае абвінавачванне, якое палягала ў тым, што «маючы адзіны намер і дзейнічаючы сумесна, здзяйснялі публічныя заклікі да ўдзелу ў загадзя спланаваных масавых беспарадках на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь», акрамя заклікаў мужчын вінавацілі ў тым, што яны набылі ў адным з мінскіх супермаркетаў шэраг прадметаў — два малаткі слясарныя, не менш за 90 лазарных указак, не менш двух запальніц, не менш двух піратэхнічных вырабаў, а таксама «невызначыныя прадметы, якія валодаюць кідальнымі і паражальнымі ўласцівасцямі» — і мелі намер выкарыстаць гэтыя прадметы на акцыях пратэсту. Пры гэтым адзначалася, што ніводзін з падсудных фактычна не прыняў удзел у акцыях, бо ўсе яны былі затрыманы. Усе абвінавачаныя не прызналі сваёй віны. Падчас судовага разбіральніцтва быў заслуханы эксперт-афтальмолаг з Рэспубліканскага шпіталя МУС, які адзначыў, што нанесці шкоду з дапамогай лазарных указак амаль немагчыма, а таксама, што адсутнічалі звароты ў медустановы МУС са скаргамі на страту зроку ад ўздзеяння лазерных прамянёў.
Судовы разгляд справы цягнуўся некалькі тыдняў, 25 мая, падчас спрэчак бакоў, пракурор Бізюк запрасіў для кожнага з абвінавачанных па 5 гадоў абмежавання волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму, нягледзячы на тое, што па дадзенным ГУУС Мінгарвыканкама, далучаным да справы, масавыя беспарадкі зафіксаваны не былі, адсутнічалі факты выкарыстання падчас акцый пратэсту лазерных указак ці піратэхнічных вырабаў, таксама ў судзе не быў апытаны Юрый Васкрасенскі, на сведчаннях якога было ў вялікай ступені заснавана абвінавачванне і які фактычна прафінансаваў набыццё лазерных указак.
28 мая Ярмолаў і іншыя абвінавачаныя выступілі з апошнім словам. У ім, акрамя падрабязнага адказу на пункты абвінавачвання, Ярмолаў заявіў пра ціск у СІЗА КДБ, у тым ліку пра пагрозы сексуальнага гвалту: «''Першы тыдзень да зняволення я правёў у шпіталі. І мабыць за гэты тыдзень аператыўнікі сталі крыху мякчэй. Калі мяне толькі прывезлі туды ў дзень затрымання ўжо з паламанымі рэбрамі, пнеўматораксам і страсеннем мозгу, аператыўныя супрацоўнікі, задаючы пытанні і атрымліваючы задавальняючыя іх адказы, сказалі, што цяпер засунуць мне дубінку прама ў <нецэнзурная лаянка>, і там у двары КДБ пачалі сілком здзіраць з мяне джынсы. Пасля вяртання са шпіталя кіраўнік аператыўнай групы ўсяго толькі пагражаў мне, што калі я не раскажу тое, што мне загадаюць, мяне адправяць у такую зону, дзе, паводле яго слоў, мяне „будуць драць ззаду з раніцы да вечара“. Яго падначалены крыху пазней казаў, што цыганы на этапе адбяруць маю кашулю, а на зоне мне кожны тыдзень будуць зашываць ачко. І дадаткова пагражаў ўздзейнічаць на мяне фізічна. Пасля гэтага я перастаў апранаць кашулю на сустрэчы''». Раней пра ціск на яго на допытах заявіў сябар Ярмолава Аляксандр Звягоў, які выступаў у судзе ў якасці сведкі.
Амаль праз два месяцы пасля пачатку судовага разгляду, 10 чэрвеня 2021, суддзя Бандарэнка агучыла прысуд: усе падсудныя атрымалі па 5 гадоў ва ўмовах узмоцненага рэжыму, як раней запрасіў пракурор. У адказ на агучаны прысуд Ярмолаў зачытаў урывак вершу Уладзіміра Караткевіча «Паўлюк Багрым». У дадатак да гэтага суддзя пастанавіла канфіскаваць машыну маці Ярмолава Святланы.
Адбываць прызначаны тэрмін Ярмолаў быў пераведзены ў папраўчую калонію № 17 у Шклове.
Каргалжын
Каргалжын — сяло ў Каргалжынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каргалжынскай сельскай акругі. Код КАТА — 116030100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 5717 чалавек (2821 мужчына і 2896 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 4161 чалавек (2030 мужчын і 2131 жанчына).
Відзяева
Відзяева (Видя́ево) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, муніцыпальнае ўтварэнне ў выглядзе гарадской акругі, са статусам закрытага адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўтварэння (ЗАТУ) у Мурманскай вобласці, Расія. Размешчана за 40 км ад горада Мурманск.
Заснаваны 31 ліпеня 1958 года; першапачаткова называўся пасёлак Урыца, ад аднайменнай ракі. 6 ліпеня 1965 года быў перайменаваны ў Відзяева, у гонар героя Вялікай Айчыннай вайны, савецкага марака-падводніка Фёдара Аляксеевіча Відзяева.
У пасёлку размешчана аднайменная ваенна-марская база Паўночнага флота Расіі.
Акрамя самога пасёлка Відзяева ў склад ЗАТУ (гарадской акругі) уваходзіць нежылы населены пункт Чан-Ручай.
Плошча ЗАТУ — 77,46 км².
Балтымар
Ба́лтымар (Baltimore ) — незалежны (не ўваходзіць у склад акругі) горад на ўсходзе ЗША, найбуйнейшы населены пункт штата Мэрыленд.
Геаграфія
Горад знаходзіцца на поўначы цэнтральнай часткі Мэрыленда, на рацэ Патапска, блізка да месца, дзе яна ўпадае ў Чэсапікскі заліў. Горад таксама размешчаны на мяжы паміж плато Підмант і Атлантычнай раўнінай, што падзяляе Балтымар на «ніжні горад» і «верхні горад». Вышыня над узроўнем мора для горада розная ў розных месцах, ад узроўню мора каля заліва да 150 метраў у паўночна-заходняй частцы горада, каля Пімліка.
Паводле дадзеных бюро статыстыкі ЗША, горад займае агульную плошчу 238,5 км², з якіх 209,3 км² прыпадае на сушу і 29,2 км² — на водныя рэсурсы. Усяго 12,24 % агульнай плошчы горада занята вадой.
Дальмен
Дальмены (ад taol maen - каменны стол) — старажытныя мегалітычныя (гэта значыць складзеныя з вялікіх камянёў або каменных пліт) збудаванні пэўнай формы. Аб'ект даследавання археолагаў, а таксама глыбокай пашаны і паломніцтва сучасных аматараў эзатэрыкі. У першых археалагічных працах тэрмін выкарыстоўваўся як зборная назва для мегалітычных камерных магільняў. У англійскай мове з'яўляецца састарэлым, але шырока выкарыстоўваецца ва французскай і беларускай мовах. У англійскай археалагічнай літаратуры тэрмін ужываецца для магільняў, першапачатковая канструкцыя якіх не паддаецца вызначэнню, або нестандартных тыпаў, якія не ўваходзяць у катэгорыю галерэйных або калідорных магільняў. Дальмены размешчаны большай часткай у Паўночнай Афрыцы ў Рокніі, Заходняй, Паўночнай і Паўднёвай Еўропе. У Расіі, на Каўказе маецца вялікая колькасць добра захаваных дальменаў.
Найбольшая колькасць дальменаў выяўлена ў Карэі; да пачатку вайны 1950—1953 гг. іх налічвалася каля 80 000, да цяперашняга часу захавалася не менш 30 000.
Гл. таксама
Dös
Сяглава
Сяглава — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, уваходзіць у склад Крапівенскага сельсавета.
Вёска з'яўляецца прыгарадам горада Оршы. Паблізу праходзіць аўтадарога Орша — Дуброўна.
Вільгельм Лейбль
Біяграфія
Вільгельм Лейбль нарадзіўся ў сям’і капельмайстра Кёльнскага сабора Карла Лейбля. Свае першыя ўрокі Вільгельм атрымаў у Германа Бекера. У 1864 годзе Лейбль паступіў у Мюнхенскую акадэмію выяўленчых мастацтваў і навучаўся ў Германа Аншуца, Аляксандра Штрэўбера і Артура Георга фон Рамберга, а з 1868 года — у Карла Тэадора фон Пілоці. У 1869 годзе ў яго з’яўляецца ў Мюнхене майстэрня, якую ён дзеліць з мастакамі Тэадорам Альтам, Рудольфам Хіртам дзю Фрэнэ і Іаганам Шперлем. Шэдэўрам гэтага ранняга перыяду творчасці Лейбля лічыцца «Партрэт спадарыні Гедон», дзякуючы якому ён здабыў сябра ў асобе Гюстава Курбэ. Француз Курбэ прыцягваў вялікую ўвагу сваімі рэалістычнымі працамі. Лейбль пабываў у Парыжы, дзе пазнаёміўся з творчасцю Эдуарда Манэ. У 1870 годзе ў Мюнхене вакол Лейбля мастакі, якія спавядалі падобныя з ім погляды, аб’ядналіся ў так званы «Кружок Лейбля». Гэта былі Вільгельм Трубнер, Карл Шух, Тэадор Альт, Карл Хайдэр, перыядамі таксама Ханс Тома. З 1873 года Лейбль аддаліўся ад мюнхенскага культурнага жыцця і пражываў з мастаком Іаганам Шперлем у Берблінгу і Бад-Айблінгу ў Верхняй Баварыі. У 1892 годзе Лейбль атрымаў прафесарскае званне. Пахаваны на Вюрцбургскіх галоўных могілках.
Кільдзінстрой
Кільдзінстрой (Кильдинстрой) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1937) у Кольскім раёне Мурманскай вобласці Расіі. Цэнтр аднайменнай гарадскога паселішча. Размешчаны на рацэ Кола. Чыгуначная станцыя. Цагельня. Названы па размяшчэнні побач з возерам Кільдзінскае.
Насельніцтва — 2063 жыхара (перапіс 2010).
Бад-Айблінг
Бад-Айблінг (Bad Aibling) — горад у Германіі, у зямлі Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Верхняя Баварыя. Уваходзіць у склад раёна Розенгайм. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 41,55 км². Афіцыйны код — 09 1 87 117.
Горад падзяляецца на 28 гарадскіх раёнаў.
Спіс аб’ектаў PGC
Спісы аб'ектаў PGC
Манарым
Манары́м (monorime — адна рыфма) — верш, радкі якога яднаюцца адной рыфмай. Шырока распаўсюджаны ва ўсходняй паэзіі, дзе адна рыфма нярэдка паўтараецца ці ва ўсім творы, ці ў асобных строфах. Ва ўсходнеславянскай паэзіі манарым найбольш вядомы як сатырычны і гумарыстычны верш («Чаго баіцца немец?» П. Панчанкі, «Лірычны жарт» С. Ліхадзіеўскага), але сустракаецца і як лірычны.
Сонечнае зацьменне 24 сакавіка 1811 года
Сонечнае зацьменне 24 сакавіка 1811 года — поўнае сонечнае зацьменне 136 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0416 і дасягнула свайго максімуму ў 14:12:13 UTC у пункце з каардынатамі 35° пд. ш. 18° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 27 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 176 км.
Зацьменне 24 сакавіка 1811 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1811 годзе і 27-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 28 верасня 1810 года, наступнае — 17 верасня 1811 года.
Сямён Майсеевіч Ліўшыц
Сямён Майсеевіч Ліўшыц (,  —, ) — беларускі вучоны ў галіне рэнтгеналогіі. Кандыдат медыцынскіх навук (1934), дацэнт (1935). Адзін з першых арганізатараў рэнтгеналагічнай службы ў Беларусі; арганізаваў і ўзначаліў першую кафедру рэнтгеналогіі.
Біяграфія
Скончыў медыцынскі факультэт Москоўскага ўніверсітэта (1909). Выкладчык курсу рэнтгеналогіі медыцынскага факультэта БДУ, Беларускага медыцынскага інстытута (1922—1933). Першы загадчык кафедры рэнтгеналогіі Беларускага (Мінскага) медыцынскага інстытута (1933—1938).
Навуковая і грамадская дзейнасць
Апублікаваў больш за 15 навуковых прац, асобныя — за мяжой.
Унёс значны ўклад у падрыхтоўку рэнтгенолагаў для Беларусі, узначаліў цэнтральны рэнтгенаўскі кабінет пры 1-й савецкай бальніцы, 1928, дзе вялася падрыхтоўка спецыялістаў-рэнтгенолагаў праз інтэрнатуру.
Сям’я
Жонка С. Ліўшыца загінула ў гета, а дачка, не падобная на яўрэйку, бегла з гета, была сагнана ў Германію. Пасля вайны скончыла Ленінградскі медінстытут. Ларыса Сямёнаўна працавала выдатным рэнтгенолагам у 3-й бальніцы Мінска.
Плошча Нахш-е Джахан
Плошча Іма́ма, был. Плошча Нахш-е Джахан — плошча ў цэнтры Ісфахана (Іран), аб’ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Да 1979 плошча насіла назву Шахскай. Плошча Імама размешчана ў гістарычнай частцы Ісфахана, у раёне Гальбахар. З паўднёвага боку плошчы размешчана Мячэць Імама, з заходняй — Палац Алі-Гапу, з усходняй — Мячэць Шэйха Лютфалы, з паўночнай — Вялікі кірмаш. З Ісламскай рэвалюцыі на Плошчы Імама праводзіцца пятніцкая малітва.
Плошча выцягнута на 560 метраў з поўначы на поўдзень і на 165 — з захаду на ўсход. Сучаснае аблічча плошчы аформілася ў XVI стагоддзі, калі Ісфахан быў сталіцай Імперыі Сефевідаў. У 1589 годзе шах Абас I Вялікі перанёс сталіцу ў Ісфахан і пачаў актыўнае будаўніцтва.
Падрабязна плошчу апісаў падарожнік Адам Алеарый у 1637 годзе.
Гістарычна плошча выкарыстоўвалася таксама як стадыён для гульні ў коннае пола непасрэдна пад вокнамі шахскага палаца; выявы эпізодаў гульні сталі любімай тэмай іранскіх мініяцюр. Цяпер уздоўж плошчы цягнуцца гандлёвыя рады і сувенірныя крамы, а на самой плошчы размешчаны фантаны.
Эпамінонд
Біяграфія
У 379 да н.э. удзельнічаў у дэмакратычным перавароце ў Фівах. У якасці беатарха (аднаго з вышэйшых ураднікаў Фіваў і Беатыйскага саюза) праводзіў антыспартанскую палітыку. У 371 да н.э. у бітве пры Леўктрах разбіў спартанскае войска, упершыню ў гісторыі ваеннага майстэрства скарыстаўшы прынцып канцэнтрацыі сіл на напрамку вырашальнага ўдару. Чатыры кампаніі Эпамінонда ў Пелапанесе (370 да н.э., 369 да н.э., 367 да н.э. і 362 да н.э. гг.) прывялі да падзення спартанскай гегемоніі ў Грэцыі. Загінуў у бітве пры Мантынеі.
Фіёрд
Фіёрд, фёрд (fjord) — вузкі і звілісты марскі заліў са скалістымі берагамі, які глыбока ўрэзаўся ў сушу. Даўжыня фіёрда ў некалькі разоў пераўзыходзіць шырыню.
Фіёрды з'явіліся ў выніку апрацоўкі ледавіком (у эпоху чацвярцічнага зледзянення) і наступнага затаплення морам рачных далін і тэктанічных западзін.
У свеце найболей вядомыя чатыры фіёрдавых раёны, размешчаныя на заходніх узбярэжжах Нарвегіі, Чылі, Паўднёвага вострава Новай Зеландыі і Паўночнай Амерыкі ад заліва П'юджэт-Саўнд (шт. Вашынгтон) да Аляскі. Фіёрды таксама маюцца на берагах Шатландыі, Ісландыі, Грэнландыі, паўвострава Лабрадор, архіпелага Новая Зямля, штата Мэн (ЗША) і на некаторых арктычных астравах.
Жэрар Ланвен
Жэрар Ланвен (Gérard Raymond Lanvin; нар., Булонь-Біянкур, Францыя) — французскі акцёр.
Лавозера (сяло)
Лавозера (Лово́зеро) — сяло ў Мурманскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Лавазерскага раёна, другі па колькасці насельніцтва, пасля пасёлка Рэўда, населены пункт раёна. Уваходзіць у сельскае паселішча Лавозера, цэнтрам якога з’яўляецца. Насельніцтва — 2871 жыхар (перапіс 2010). У сяле выходзіць газета «Лавозерская праўда».
Жэрар Ланвен
Біяграфія
У 17 гадоў кінуў вучобу. Перабіваўся выпадковымі заробкамі, гандляваў джынсамі на парыжскім блышыным рынку. Пазнаёміўся з Міу-Міу і Калюшам, якія запрасілі яго працаваць у тэатр Кафэ дэ ла Гар. У тэатры Ланвен выконваў абавязкі працоўнага сцэны, асвятляльніка. Затым сумесна з Марцінам Ламотам і Крысцін Дэжо заснаваў сваё ўласнае кафэ-тэатр Ла Вэрв’е Пічард. Праз Калюша Ланвен атрымаў ролю ў камедыі «Вы не атрымаеце Эльзаса і Латарынгіі» (1977). Папулярнасць акцёр здабыў пасля «Выбару зброі» і атрымання Прыза Жана Габена за ролю ў фільме «Дзіўная справа». У Ланвене ўбачылі ўвасабленне новай мужнасці французскага кіно. Пасля поспеху «Спецыялістаў» Патрыса Леконта, дзе ён сыграў з Бернарам Жырадо, ён заняў месца ў шэрагу лепшых акцёраў Францыі. Ланвен разам Патрысам Леконтам і Патрыкам Дэвулфам напісаў сцэнарый карціны «Я хачу цябе» (1985). Фільм атрымаў негатыўную крытыку і быў няўдалым ў камерцыйным плане. У 1990-х гадах акцёр здымаўся рэдка, аддаючы перавагу працу ў вядомых рэжысёраў: Клода Лелуша, Ніколь Гарсіі, Бертрана Бліе.
Карэл Апель
Карэл Апель (Christiaan Karel Appel;,  — , ) — нідэрландскі мастак, скульптар, графік, адзін з заснавальнікаў авангарднай групы «КОБРА». У сваіх працах спалучаў фігуратыўныя і абстрактна-экспрэсіянісцкія элементы.
Творчасць
У розныя гады Апель быў блізкі да сюррэалізму, абстракцыянізму, ар брут. Яго таксама ўключаюць у кола майстроў Парыжскай школы. Для стылю мастака ўласцівыя спалучэнне фігуратыўнасці і абстракцыі, а таксама экспрэсіўная дэфармацыя фігур. Яму была блізкая тэхніка калажу; у свае творы ён нярэдка ўключае тыя ці іншыя матэрыяльныя аб’екты. Асноўныя жанры яго карцін — пейзаж і партрэт. Пасля скандалу з «Дзецьмі пытаюць» Апель пачаў зваць сябе варварам і ўсяляк падтрымліваў гэты імідж: так, падчас працы над карцінай ён літаральна «шпурляў» фарбу на палатно і выдаваў гучныя стогны. Пачынаючы з 1970-х гг. Апель пачаў аддаваць перавагу скульптуры як жанру, які прадстаўляе шырэйшыя магчымасці ў працы над формай. У якасці матэрыялу ён выкарыстоўвае дрэва, алюміній, поліурэтан і інш.
Апроч жывапісу і графікі Карэл Апель працаваў як мастак у драматычным, балетным і оперным тэатры, а таксама выступаў у якасці паэта і музыканта.
Ліман
Ліма́н — плыткі заліў пры ўпадзенні ракі ў мора. Ліман утвараецца пры затапленні морам раўнінных рэк і можа быць адкрытым (губа) або аддзеленым ад мора вузкай паласой сушы — перасыпам. Звычайна вада лімана мае прамежкавую салёнасць паміж вадой мора і прэснай вадой ракі, але пры малым прытоку прэснай вады ён можа моцна засаляцца з прычыны выпарэння.
Прыклады:
Леахар
Леахар — старажытнагрэчаскі скульптар IV ст. да н.э., які ў 350-я гады працаваў са Скопасам над скульптурным убраннем Маўсалея ў Галікарнасе. Пазней Філіп II Македонскі замовіў яму хрызаэлефанцінныя партрэты царскага сямейства для Філіпеума ў Алімпіі.
Разцу Леахара прыпісваюцца такія статуі, як Апалон Бельведэрскі, Дыяна Версальская і Ганімед Ватыканскі (вядомыя па рымскіх копіях). Пастамент адной бронзавай статуі з яго імем, які адлюстроўвае паляванне Аляксандра на львоў, знойдзены пры раскопках у Афінах.
Букет гарні
Букет гарні (bouquet garni) — сумесь траў і спецый, якую выкарыстоўваюць пры гатаванні булёнаў, супоў, соусаў.
Калі выкарыстоўваюцца свежыя травы, у букет гарні яны складаюцца шчыльным пучком і перавязваюцца кулінарнай ніткай. У выпадку выкарыстання сухіх і асабліва сыпкіх інгрэдыентаў яны змяшчаюцца ў мяшэчак з некалькіх пластоў марлі, які таксама перавязваецца ніткай (гэты варыянт завецца сашэ д'эпіс — ад sachet d'épices). Вольны канец ніткі звычайна прывязваюць да ручкі рондаля, у якім варыцца булён, каб пасля букет гарні можна было лёгка выняць.
Склад букета гарні шырока вар'іруецца ў залежнасці ад стравы. У «класічны» букет гарні уваходзяць толькі пятрушка (як правіла, сцеблы), лаўровы ліст і чабор. Часта гэтую кампазіцыю загортваюць у ліст салеры або цыбулі-парэю. Інгрэдыенты, якія таксама часта выкарыстоўваюць — чорны перац, гваздзік, чабер, шалфей, часнок, размарын.
Звычайна букет гарні дадаецца напачатку гатавання булёну або супу і вымаецца ў самым канцы. Таму ў ім не выкарыстоўваюцца травы, якія занадта хутка аддаюць араматычныя рэчывы пры варцы, напрыклад, кервель, базілік ці эстрагон.
Папулярны ў французскай кухні.
Сонечнае зацьменне 28 верасня 1810 года
Сонечнае зацьменне 28 верасня 1810 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 131 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9681 і дасягнула свайго максімуму ў 16:37:25 UTC у пункце з каардынатамі 6° пд. ш. 73° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 45 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 115 км.
Зацьменне 28 верасня 1810 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1810 годзе і 26-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 4 красавіка 1810 года, наступнае — 24 сакавіка 1811 года.
NGC 3307
NGC 3307 (іншыя абазначэнні — ESO 501-31, MCG -4-25-29, PGC 31430) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
XV стагоддзе да н.э.
'''XV стагоддзе да н. э.'''
Панегірык
Панегі́рык (πανηγυρικος — прамова на ўрачыстым сходзе) — даўні літаратурны жанр, які ўяўляе сабой хвалебную прамову ў гонар нейкага старажытнагрэчаскага бога, героя, горада і г. д. Пазней панегірыкамі сталі называць любы літаратурны твор хвалебнага характару (у адрозненне ад супрацьлеглай сатыры). Такі, напрыклад, панегірык князям Радзівілам С. Буднага, надрукаваны ў пачатку яго «Катэхізіса» (1562) з прычыны таго, што ў Нясвіжскай друкарні пачалі выдавацца беларускія кнігі.
Абай (Каргалжынскі раён)
Абай — сяло ў Каргалжынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каргалжынскай сельскай акругі. Код КАТА — 116030200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 320 чалавек (212 мужчын і 108 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 83 чалавекі (46 мужчын і 37 жанчын).
Хендрык Лейс
Барон (з 1862) Ян Аўгуст Хендрык Лейс (нідэрл. Jan August Hendrik Leys) або Анры Лейс (фр. Henri Leys,,  — , там жа) — бельгійскі мастак, які імкнуўся ўваскрасіць манеру «старых майстроў» Нідэрландаў і Германіі. Уладальнік ордэна Ганаровага легіёна і баварскага ордэна св. Міхаіла.
Сын кіраўніка антверпенскай друкарні, якая спецыялізавалася на друку на старых медных пласцінах. Першая гравюра Лэйса адлюстроўвала пахаванне і была выканана для лаўкі яго бацькі ў 1831 годзе. У Акадэміі мастацтваў вучыўся ў Густава Ваперса і Матэуса ван Брэ. У 1829—1832 гадах працаваў у студыі свайго сваяка Фердынанда Бракелера.
У 1835—1839 гадах Лейс жыў у Парыжы, дзе адчуў уплыў рамантыкаў (у першую чаргу Дэлароша). У 1839 годзе наведаў Нідэрланды, а ў 1852 годзе — Германію. Знаходзіўся пад моцным уплывам творчасці нідэрландскіх і нямецкіх майстроў XVI—XVII стагоддзяў. Пісаў карціны на гістарычныя і бытавыя тэмы. Атрымаўшы залатыя медалі на некалькіх сусветных выставах у Парыжы, уславіўся на ўсю Еўропу. Заказы да яго паступалі з Францыі, Вялікабрытаніі, Расіі.
З 1863 года да канца жыцця ўзначальваў манументальныя работы па роспісе рэканструяванай Антверпенскай ратушы.
XVI стагоддзе да н.э.
'''XVI стагоддзе да н. э.'''
Андрэа Апіяні
Андрэа Апіяні (іт. Andrea Appiani;  — ) — італьянскі неакласічны мастак.
Біяграфія
Андрэа Апіяні нарадзіўся ў Мілане ў сям’і доктара. Бацька Андрэа спадзяваўся, што сын пойдзе па яго слядах, але той паступіў у прыватную акадэмію мастака Карла Марыі Джудзічы, дзе два гады (1783—1784) вывучаў малюнак і капіраваў гравюры. Затым Апіяні працягнуў адукацыю ў класе фрэскавага жывапісу ў міланскай Акадэміі Амбразіяна пад кіраўніцтвам Джорджа Антоніа дэ Медычы. Здзейсніў паездку ў Фларэнцыю, пазнаёміўся там з працамі Джуліяна Трабалезі і Марціна Кнолера, і Балонню, дзе асаблівую ўвагу звярнуў на творы Даменікіна. Вывучаў антычную скульптуру і жывапіс Рафаэля і Менгса ў Рыме і Неапалі. Наведаўшы Парму ў 1795 годзе, пазнаёміўся з жывапісам Карэджа. Пастаянна працаваў у Мілане 1792 года.
У 1796 годзе Андрэа Апіяні быў прызначаны камісарам па справах выяўленчых мастацтваў Цызальпінскай рэспублікі. На гэтай пасадзе ён кіраваў міланскай Акадэміяй мастацтваў і галерэяй Брэра. Выконваў замовы Напалеона — пісаў партрэты і алегорыі, якія ўслаўлялі імператара і яго ваеначальнікаў. Яго творы (1796) упрыгожваюць купал Сент-Мэры-Селсу, у Мілане і сцены і столі замка намесніка эрцгерцага Фердынанда. Сярод яго вучняў былі Анджэла Манцічэлі і Джузэпэ Босі.
Андрэа Апіяні памёр у Мілане 23 траўня 1817 года.
Юхары Карасагал
Юхары Карасагал (Yuxarı Qarasaqqal) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Іозеф Ігнац Апіяні
Іозеф Ігнац Апіяні (італ. Giuseppe Ignazio Appiani;, Мюнхен, паводле іншых звестак у Порта-Чэрэзіа, правінцыя Варэзэ — , Трыфенштайн) — жывапісец, фрэскапісец.
Мухтар Шаханаў
Мухтар Шаханаў (Мұхтар Шақанов; нар., с. Каскасу, Талебійскі раён, Туркестанская вобласць) — казахскі паэт і пісьменнік, дэпутат Мажыліса Парламента Рэспублікі Казахстан, палітычны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 2 ліпеня 1942 года. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР. Выпускнік Шымкенцкага педагагічнага інстытута. У 1989 годзе выступаў у Крамлі з пасланнем дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР пра ўтойванне фактаў гвалтоўнага падаўлення снежаньскіх падзей 1986 года. У 2009 годзе ўзначаліў рух супраць перадачы мільёна гектараў сельскагаспадарчых тэрыторый на ўсходзе Казахстана ў арэнду Кітаю. У 2017 годзе прапанаваў перавесці на лацінку не толькі казахскую, але і рускую мову ў Казахстане.
Іозеф Ігнац Апіяні
Працаваў у Паўднёвай Германіі. Нупружаная экспрэсія яго стылю паказвае ўплыў Космы Даміяна Азама. Галоўныя творы — фрэскі трапезнай у Бермахтале (1751) і ў царкве Фірцэнхейлінген (1764—1769).
NGC 3308
NGC 3308 (іншыя абазначэнні — ESO 501-34, MCG -4-25-32, PGC 31438) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Апіяні
Апіяні — прозвішча.
XVII стагоддзе да н.э.
'''XVII стагоддзе да н. э.'''
Pioneer
PIONEER:
Вальтэр Лейсцікаў
Вальтэр Лейсцікаў (ням.: Walter Leistikow;, Бромберг, цяпер  — , Цэлендорф) — нямецкі мастак-пейзажыст, які працаваў у манеры югендштылю.
Жыццё і творчасць
У 1883 годзе будучы мастак прыехаў у Берлін паступаць у Берлінскую акадэмію мастацтваў, але прыняты не быў. Вучыўся жывапісу да 1887 года ў Германа Эшкі і Ганса Гудэ. У 1892 годзе ўвайшоў у лік заснавальнікаў мастацкай групы «11», якая выступала супраць класічнага акадэмізму ў жывапісе і за развіццё сучаснага мастацтва. Адмова арганізатараў выставіць карціну Лейсцікава «Возера Груневальд» на мастацкай выставе прывяла да заснавання Берлінскага сэцэсіёна ў 1899 годзе.
У сваіх пейзажах Лейсцікаў наседваў манеру мастакоў барбізонскай школы, аднак з цягам часу пачаў пазбягаць дэталізацыі і апісальных элементаў у сваіх палотнах, ствараючы буйнафарматныя творы, запоўненыя сілуэтамі і вобразамі з размытых ліній. У той жа час у яго позніх працах прыкметная і падкрэсленая стылізацыя, выкліканая ўплывам на мастака ар-нуво, не пераходзячая, аднак, у дэкаратыўную фармалістыку пейзажа.
24 ліпеня 1908 года Лейсцікаў застрэліўся з-за сваёй у той час невылечнай хваробы — сіфілісу.
Сюсаку Аракава
Сюсаку Аракава (,  — ) — японскі мастак-канцэптуаліст і архітэктар. У яго былі асабістыя і мастацкія партнёрскія адносіны з пісьменніцай і мастачкай Мэдлін Джынс, якія працягваліся больш за чатыры дзесяцігоддзі.
На працягу ўсяго свайго жыцця Аракава часта напаўняў свае творы філасофскімі ідэямі, якія разглядалі ўнутраныя функцыі мастацтва, чалавечае ўспрыманне фізічнага свету і мову знакаў, сімвалаў і візуальных значэнняў. Пачынаючы з 1960-х гадоў, творчасць Аракавы выклікала станоўчы водгук у заходнім мастацтве і прывяла да яго прадстаўлення ў шматлікіх галерэях і музеях: Галерэя Двана, Гагасяна, Нацыянальны музей сучаснага мастацтва, Цэнтр Пампіду, Галерэя Дэвіда Барнэта, Музей сучаснага мастацтва, Нью-Ёрк.
Pioneer Corporation
Pioneer Corporation — вытворца аўдыё- і відэа тэхнікі, апаратура для аўдыёіндустрыі і г. д.
Марцэлі Косман
Марцэлі Косман (Marceli Kosman;, г. Ізбіца-Куяўска, цяпер Куяўска-Паморскага ваяводства, Польшча) — польскі гісторык. Доктар габілітаваны (1971), прафесар (1988).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Пазнаньскі ўніверсітэт. 3 1967 ва ўніверсіттэце гісторыі Польскай АН у Познані, з 1976 дырэктар Курніцкай бібліятэкі Польскай АН, у 1983—93 загадчык кафедры гісторыі Усходняй Еўропы Вышэйшай педагагічнай школы ў г. Аполе (цяпер Апольскі ўніверсітэт), з 1987 загадчык аддзела журналістыкі Інстытута паліталогіі і журналістыкі Пазнаньскага ўніверсітэта. Аўтар прац па гісторыі культуры новага часу, царквы ў ВКЛ, дыпламатыі, гісторыі Беларусі і Літвы, у т.л.: «Рэфармацыя і контррэфармацыя ў Вялікім Княстве Літоўскім у святле канфесійнай прапаганды» (1973), «Гісторыя Беларусі» (1979), «Арол і Пагоня» (1992), «Могілкі даўняй Вільні» (1994).
Апалон Бельведэрскі
Апалон Бельведэрскі — рымская мармуровая копія бронзавага арыгінала працы старажытнагрэчаскага скульптара Леахара (прыдворны скульптар Аляксандра Македонскага, каля 330—320 да н.э.)
Статуя адлюстроўвае Апалона, старажытнагрэчаскага бога сонца і святла, сына Зеўса і Лета (Латоны), брата-блізняці Артэміды, у вобразе маладога прыгожага юнака, які страляе з лука. Бронзавая статуя Леахара, выкананая каля 330 да н.э., у часы позняй класікі, не захавалася. Наконт датавання мармуровай рымскай копіі меркавання даследчыкаў істотна разыходзяцца. Існуе іншая рэпліка ўслаўленай статуі — галава Апалона, т. з. галава Штайнхайзера (Базель, Швейцарыя).
Ствол дрэва для апоры правай рукі Апалона ў бронзавым арыгінале адсутнічаў, ён быў дапоўнены ў мармуровой копіі капіістам. Аднак статуя была знойдзена з адбітымі рукамі. У 1550-х гадах італьянскі скульптар Дж. Мантарсолі, вучань Мікеланджэла, дапоўніў абедзве рукі.
Аляксандр Спірыдонавіч Пухаеў
Алякса́ндр Спірыдо́навіч Пуха́еў ( - ) — асецінскі паэт, публіцыст, перакладчык.
Біяграфія
Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1965 года. З 2004 года — сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў, з 2006 года — сябра Саюза пісьменнікаў Беларусі. Заслужаны дзеяч культуры Паўднёвай Асеціі.
З'яўляецца аўтарам 16 зборнікаў вершаў і паэм, перакладчыкам 8 кніг.
У 2000 годзе Аляксандр Пухаеў атрымаў грамадзянства Рэспублікі Беларусь. Жыў у Віцебску.
Школа Аналаў
«Школа Аналаў» — навуковы напрамак, які ўзнік ў Францыі і групуецца вакол заснаванага М. Блокам і Л. Феўрам часопіса, які выходзіў пад назвай «Аналы» (1929—1939), «Аналы сацыяльнай і эканамічнай гісторыі» (1939—1941), «Аналы сацыяльнай гісторыі» (1941—1945), неперыядычныя «Зборнікі сацыяльнай гісторыі» (тады ж), «Аналы. Эканомікі. Грамадства. Цывілізацыі» (1945—1994), «Аналы. Гісторыя, сацыяльныя навукі» (з 1994 па гэты дзень).
Выступалі за стварэнне новай «сінтэтычнай» (шматмернай і рознабаковай) гісторыі ў супрацьвагу «падзейнаснай», якая апавядае пра простую змену, чаргаванне розных гістарычных падзей. У даследаваннях прадстаўнікоў «школы Аналаў» шмат увагі ўдзялялася аналізу праблем ментальнасці, карціны свету розных народаў, псіхалагічных станаў людзей розных гістарычных эпох, духоўнай культуры і інш.
Вячаслаў Антонавіч Ракіцкі
Вячаслаў Антонавіч Ракіцкі (нар., в. Празарокі, Глыбоцкі раён, БССР) — беларускі пісьменнік, мастацтвазнавец, тэатральны і кінакрытык, сцэнарыст і рэжысёр дакументальнага кіно, перакладчык, журналіст.