cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка
Творчасць
Паэтычна апісвае Мёртвае мора: «Гэта мора… сярністае, мае і каменні навокал сябе, якія, калі іх запаляць, гараць, як дрэва… Іосіф Флавій праўдзіва гэта возера апісвае, а асабліва тое, што тройчы яно змяняецца ў дзень, гэта я добра бачыў, бо зранку вада была чарнаватай, да поўдня, калі сонца яго нагрэе (бо там моцная спёка), дык блакітнявее ўся вада накшталт блакітнага сукна, да падвячорку ж, перад захадам сонца, калі сонечная спёка спадзе, вада робіцца чырванаватай або рудой, быццам яе з глінай змяшалі».
Пры наведванні Іерусалімскага храма Труны Гасподняй М. К. Радзівіл звярнуў увагу не столькі на старажытную архітэктуру, колькі на надмагільныя пліты гістарычных асоб — кіраўнікоў крыжакоў.
Аўтара цікавілі таксама прыродныя ўмовы, гаспадарка і земляробства тых мясцін, якія ён наведаў. Апісваючы Сірыю, Ліван, Егіпет, шмат месца адводзіць іх гаспадарцы, дзівосным жывёлам, адзначае вялікае значэнне разліваў Ніла для гаспадарчай дзейнасці ў Егіпце. Аглядаючы сфінкса і піраміды са старажытнымі пахаваннямі, М. К. Радзівіл цікавіўся саставам, пры дапамозе якога робяцца муміі, і адзначаў: «Штосьці асаблівае гэта мае быць, бо і зараз, праз тры тысячы гадоў і больш, як гісторыя піша, не дазволіла наймалейшай частцы згніць». Апісаў ён таксама народныя звычаі і святы, адносіны паміж рознымі народамі. Часта нагадваў пра жорсткасць туркаў у дачыненні да жыхароў скароных Турцыяй народаў, пра рознагалоссі паміж туркамі і арабамі.
Кніга М. К. Радзівіла карысталася вялікім попытам, вытрымала 19 перавыданняў на польскай, нямецкай, лацінскай і рускай мовах.
Сям’я
24 лістапада 1584 года ажаніўся з князёўнай Альжбетай Яўфіміяй Вішнявецкай (1569—1596), дачкой ваяводы валынскага і старосты луцкага, князя Андрэя Іванавіча Вішнявецкага (каля 1528—1584) і Яўфіміі Юр’еўны Вярбіцкай (1539—1589), ад шлюбу з якой меў 6 сыноў і 3 дочкі:
Югася Каляда
Юга́ся Каляда́, сапр.: Яўге́нія ПАРА́ШЧАНКА — беларуская пісьменніца.
Біяграфія
Вучылася на гістарычным факультэце Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта (Мінск), юрыдычным факультэце Інстытута парламентарызму і прадпрымальніцтва (Мінск).
Друкавалася ў газетах «Наша ніва», «Літаратура і мастацтва», часопісах «Дзеяслоў», «Маладосць», калектыўным зборніку «Формула кахання». Аўтар кнігі прозы «Галоўная памылка Афанасія» (2005), якую філосаф Ігар Бабкоў назваў «самым скандальным і кантраверсійным літаратурным дэбютам дзесяцігоддзя». У 2007 кніга «Галоўная памылка Афанасія» выйшла ў польскім перакладзе пад назвай «Traktor».
Творы Югасі Каляды выразна эгацэнтрычныя. Аўтабіяграфічныя пасажы пісьменніца шчыльна пераплятае з ірэальнасцю сноў, фантазій і канспектаў ненапісаных раманаў.
Шубар (Акмолінская вобласць)
Шубар — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каяндзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 116645800.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 376 чалавек (188 мужчын і 188 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 497 чалавек (254 мужчыны і 243 жанчыны).
Усць-Калманскі раён
Усць-Калманскі раён (Усть-Калма́нский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Усць-Калманка.
Геаграфія
Раён размешчаны на поўдні края. Рэльеф перасечаны, перадгорны. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,7 °C, ліпеня 19,8 °C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 425 мм. Глебы чарназёмныя. Плошча — 2300 км².
На працягу 42 км раён перасякае рака Чарыш, шмат дробных рэк і азёр. Растуць бяроза, вярба, таполя, глог, піхта, шыпшына, бружмель, чаромха, рэдка елка. Фаўна — лось, казуля, воўк, буры мядзведзь, ліса, тхор, куніца, бабёр, заяц.
NGC 2792
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тэракт у касцёле Ова (2022)
Перадгісторыя
Штат Онда з’яўляецца адносна мірным у адрозненне ад астатняй часткі Нігерыі, якая ўжо больш за дзесяць гадоў змагаецца з рэлігійнымі сутыкненнямі і бандытамі. Усплёск гвалту паміж мясцовымі жывёлагадоўцамі і качэўнікамі ў Онда быў зафіксаваны яшчэ да тэракту. Урад штата ўвёў абмежаванні на выпас жывёлы.
Падзеі
Тэракт быў здзейснены ў каталіцкім касцёле Святога Францішка Ксаверыя ў раёне мясцовага кіравання Ова каля 11:30. Вернікі ўнутры царквы служылі імшу, святкуючы Пяцідзесятніцу. Баевікі прывялі ў дзеянне СВП прама каля будынка і пачалі страляць са зброі. Чацвёра баевікоў адкрылі агонь прама па будынку. Затым яны ўвайшлі ў царкву і адкрылі агонь па верніках, страляючы ў любога, хто рухаўся або спрабаваў ўстаць. Некалькі мінакоў таксама былі паранены кулямі. На відэазапісах з царквы бачны мёртвыя целы ахвяр, якія ляжаць у лужынах крыві на падлозе. Прыхаджане царквы паспрабавалі пакінуць будынак, але галоўны ўваход быў зачынены, таму налётчыкі адкрылі агонь па людзях, якія спрабавалі прабегчы праз іншыя два выхады. Сведка распавёў, што бачыў пецярых баевікоў.
Выжылы падчас тэракту сказаў, што напад адбыўся, калі служба ўжо падыходзіла да канца. Іншы, які ненадоўга пакінуў будынак перад тэрактам, сказаў, што калі ён вяртаўся ў царкву, то выжылыя, якія выбеглі вонкі, спынілі яго і распавялі пра здарэнне. Паліцыя выявіла на месцы нападу тры СВП, а таксама некалькі гільзаў ад патронаў АК-47.
Ахвяры
Дакладная колькасць загінулых пакуль невядома, але паліцыя заявіла, што колькасць загінуўшых, як чакаецца, будзе толькі расці. Мясцовы палітык Адэлегбе Цімілейн заявіў, што загінула больш за 50 чалавек, у тым ліку дзяцей, у той час як іншыя крыніцы ацэньваюць колькасць загінулых яшчэ вышэй. Цімілейн таксама сказаў, што святар царквы быў выкрадзены, але рымска-каталіцкая епархія Онда гэта абвергла. Таксама там удакладнілі, што ён знаходзіцца ў бяспецы. Лідар большасці ў Палаце прадстаўнікоў штата Онда Алувале Агунмаласуі наведаў месца тэракту, ацаніўшы колькасць загінуўшых паміж 70 і 100. Лекары паведамілі журналістам, што мясцовыя бальніцы перапоўнены пацярпелымі і загінулымі. Нацыянальнае агенцтва па надзвычайных сітуацыях Нігерыі паведаміла аб дастаўцы 22 загінулых і 50 пацярпелых у бальніцы. Многія целы загінуўшых былі дастаўлены членамі іх сем’яў дадому. 9 чэрвеня ўрад паведаміў аб знаходжанні ў бальніцах 61 параненага.
Рэакцыя
Губернатар штата Онда Ратамі Акерэдолу адправіўся на месца тэракту і назваў гэтую падзею «чорнай нядзеляй». Ён паабяцаў «выкарыстаць усе даступныя рэсурсы, каб высачыць баевікоў». Прэзідэнт Нігерыі Махамаду Бухары асудзіў тэракт, заявіўшы, што гэта быў «агідны напад на вернікаў». Папа Францыск I памаліўся за ахвяр тэракту.
Ні адна арганізацыя не ўзяла на сябе адказнасць за тэракт.
Нацыянальны Сход Арменіі
Нацыянальны Сход Арменіі (Հայաստանի Ազգային Ժողով) — вышэйшы заканадаўчы орган Арменіі.
Кароткая гісторыя
28 мая 1918 года Арменія абвясціла сябе незалежнай дзяржавай. Сфарміраваўся вышэйшы орган улады краіны — Нацыянальны Сход Арменіі.
Вялес
Вялес, Велес, Волас (ст.-рус. Велесъ, Волосъ) — у славянскай і, у прыватнасці, беларускай міфалогіі — бог палявання, жывёлагадоўлі і багацця. Хаця ён не ўспамінаецца ў апісанні Кіеўскага пантэону («Аповесць мінулых часоў»), шматлікія паданні сведчаць пра тое, што Вялес быў адной з ключавых постацей язычніцкага светаўляўлення. Уласна язычніцкіх міфаў пра яго не захавалася, але фалькларысты зафіксавалі шэраг пазнейшых паданняў, песень і казак пра персанажы з падобнымі рысамі. Меркавана яны ўтрымліваюць рэшткі міфаў пра Вялеса.
Нацыянальны Сход Арменіі
Кароткая гісторыя
4 жніўня 1990 г. старшынёй Нацыянальнага Сходу стаў Лявон Тэр-Петрасян.
Вялес
Гісторыя культу
Да ўзнікнення земляробства Вялес быў апекуном паляўнічых і, на думку Б. А. Рыбакова, яго маглі атаясняць з духам забітага звера. Пазней выступае богам жывёлагадоўлі («скотий бог»). У «Аповесці мінулых гадоў» гаворыцца, што князь і дружына кляліся Пяруном, а ўся Русь — Вялесам.
Нацыянальны Сход Арменіі
Кароткая гісторыя
21 верасня 1991 г. Арменія была абвешчаная незалежнай рэспублікай.
Вялес
Заменнікі Вялеса ў хрысціянскую эпоху
Пасля прыходу хрысціянства культ Вялеса быў забаронены, а яго функцыі перайшлі да цэлага шэрагу святых і іншых персанажаў. Верагодна, ні адзін язычніцкі бог не меў столькі хрысціянскіх пераемнікаў.
Нацыянальны Сход Арменіі
Кароткая гісторыя
16 кастрычніка 1991 г. прэзідэнтам быў абраны Лявон Цер-Петрасян, а старшынёй Нацыянальнага Сходу стаў Бабкен Араркцян.
Вялес
У беларускіх касмаганічных міфах
Захаваліся хрысціянізаваныя паданні пра сумеснае стварэнне сусвету Богам і Чортам. Яны то супрацоўнічаюць (Сатана дастае дзеля Бога жменю пяску з акіяну, каб пабудаваць зямлю), то варагуюць (чорт з зайздрасці калечыць зямлю, ад чаго на той узнікаюць ямы і горы). Карані гэтых паданняў глыбока язычніцкія, фактычна іх хрысціянізацыя была толькі вонкавай. У паданні «Паходжанне д’ябла і балот» чорт нараджаецца ўнутры вадзянога слупа (які, верагодна, сімвалізуе мацярынскае чэрава) і мае прыгожую знешнасць; паданне называе яго «волатам». Словы «Вялес» і «волат» маюць агульную этымалогію. Балцкія міфы, дзе чорта завуць Велняс, падмацоўваюць думку, што ў касмаганічных міфах гаворка ідзе пра стварэнне зямлі Вялесам і нябесным боствам — відаць, Перуном (Дундарам). Гэтыя міфы змяшчаюць ідэю стварэння сусвету двума супрацьлеглымі пачаткамі: калі ў хрысціянскі час яна зводзілася да апазіцыі дабра і зла (Бог і Чорт), то арыгінальны язычніцкі міф, хутчэй за ўсё, супрацьпастаўляў нябеснае боства (Пярун) і боства зямлі, вады — Вялеса.
У іншых паданнях
Па ўсёй Беларусі зафіксаваны шэраг сюжэтаў пра розных персанажаў з імем Сцяпан (адзін з заменнікаў Вялеса ў пазнейшых паданнях).
Паданне «Сіні калодзеж»
У паданні пра Сіні Калодзеж (запісана паблізу Прапойска) фігуруе валатоўна Кацярына, за якую спаборнічаюць два волаты — Сцяпан і Марка. Кацярына кахае Сцяпана, але ён, аднак, быў крыху слабейшы за свайго саперніка. Яны абяцае выйсці за таго, хто далей кіне валун. Марка перамагае і Кацярына, каб не жыць з некаханым, падае з камення, ператвараецца ў ваду і выходзіць з-пад зямлі за 5 вёрст ад Прапойска ў выглядзе крыніцы — гэтую крыніцу назвалі Сіні Калодзеж. Валатоўна Кацярына сустракаецца і ў іншых паданнях. Яна мае відавочныя рысы старажытнага архетыпнага жаночага боства зямлі, вады і жыцця, між тым як Сцяпан — празрыстая адсылка да вобраза Вялеса. Адсюль магчыма, што багіня, якой адпавядае пазнейшы персанаж Кацярыны, была яго жаночай парай, а ў самім паданні прасочваюцца рэшткі старажытнага міфа пра канфлікт Вялеса з іншым богам за прыхільнасць нейкага жаночага боства.
Паданні аб камнях-краўцах
Сюжэты пра камяні-краўцы таксама захавалі відавочныя сувязі са старадаўнімі міфамі пра спаборніцтва Вялеса з Перуном (гл. таксама Лукомскі цмок). Яны ж паказваюць на яго верагоднае месца жыхарства — унутры сусветнага каменя, або Залатой гары, на якой стаіць Сусветнае Дрэва.
Легенда «Сцяпан і Вяльяна»
У гэтым тэксце фігуруе герой з імем Сцяпан, які зноў жа з’яўляецца краўцом (праца, звязаная, дарэчы, з жывёлагадоўляй і земляробствам, — сферамі дзейнасці Вялеса, у процівагу кавальскай прафесіі нябеснага боства). Ён меў здольнасці, багацце і кахаў прыгожую дзяўчыну Вяльяну, яна адказвала яму ўзаемнасцю, але хавала пачуцці, і Сцяпан думаў, што дзяўчына не звяртае на яго ўвагі. Ён накіраваўся ў поле і заклікаў чорную сілу, абяцаў узамен за руку і сэрца Вяльяны аддаць сваю душу. Але хлопец ператварыўся ў камень, а Чорт быў забіты нябеснымі маланкамі. Вяльняна даведалася пра трагічны лёс Сцяпана, прыйшла да каменя, і ад яе слёз утварылася рака Вілія, а сама дзяўчына памерла. Камень, з якім звязана гэтае паданне, цяпер знаходзіцца ў Докшыцкім раёне, у язычніцкія часы выконваў культавыя функцыі.
Абагульненне
Ва ўсіх трох вышэй прыведзеных сюжэтах ёсць нязменныя кампаненты:
Імя Вялеса ў сучаснай беларускай тапаніміцы
Імя хтанічнага бога захавалася ў назвах некаторых азёр і вёсак, што можа сведчыць пра наяўнасць там у старажытныя часы культавых збудаванняў (капішчаў і інш.), прысвечаных Вялесу:
Гарычкавачка
Гары́чкавачка (Gentianella) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і двухгадовыя травяністыя расліны з голымі, прамымі, пустацелымі сцёбламі. Лісце суцэльнае, лінейнае або шырокаэліптычнае, супраціўнае, сядзячае. Ніжняе лісце ў разетцы. Кветкі ў гронкападобных ці мяцёлкападобных суквеццях, зрэдку — адзіночныя. Колер кветак блакітны або сіняваты, зрэдку жаўтавата-белы, светла-жоўты. Плод — сухі арэшак.
Распаўсюджанне
Расліны роду распаўсюджаны ў нетрапічных раёнах Зямнога шара. На тэрыторыі Беларусі сустракаюцца:
Расліны святлолюбівыя. Растуць на лугах, лясных палянах, у поймах і па берагах вадаёмаў.
Віды
Род налічвае больш за 120 (295 ) відаў.
Гаспадарчае значэнне
Лекавыя (выкарыстоўваюцца ў медыцыне і ветэрынарыі), фарбавальныя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны.
Акцябрскі (Разанская вобласць)
Узнік у 1927 годзе. У яго ўвайшлі сяло Ерын і пасёлак Спартак, якія знаходзіліся непадалёк ад цэментавага завода. У 1943—1956 гадах Акцябрскі быў цэнтрам аднайменнага раёна.
Аўсяная Ніва
Аўсяная Ніва (Овсяная Нива) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 40 км на паўночны захад ад Рудні, за 37 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 41 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Дзялошын
Дзялошын (Działoszyn) — горад у Польшчы, размешчаны за 100 км на паўднёвы захад ад Лодзі і за 210 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Уваходзіць у склад Паянчанскага павета Лодзьскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Дзялошын. Чыгуначная станцыя. Плошча 4,94 км². Насельніцтва 6 тыс. чалавек.
Семяніхін
Семяніхін — прозвішча.
Эрзінджан (правінцыя)
Эрзінджан (Erzincan), правінцыя на ўсходзе Турцыі. Плошча 11,9 тыс. кв. км. Насельніцтва 213 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Эрзінджан.
Дзідзій Юліян
Дзідзій Юліян (поўнае імя — Марк Дзідзій Сальвій Юліян Север, лац. Marcus Didius Salvius Iulianus Severus, 30 студзеня 133, Медыялан — 1 чэрвеня 193, Рым) — рымскі імператар (28 сакавіка — 1 чэрвеня 193).
Маладыя гады
Паходзіў з заможнага і вядомага медыяланскага рода. У шэрагу яго продкаў былі консулы і прэфекты Рыма. Выхаванне атрымаў у Даміцыі Луцылы, маці імператара Марка Аўрэлія, якая дапамагала яму і далей. Яна выкарыстала свой уплыў, каб Юліян атрымаў квестуру раней неабходнага ўзросту. Затым Марк Аўрэліў прасунуў яго ў прэтары і эдзілы. Пасля прэтарства ён камандаваў у Германіі Дваццаць другім легіёнам, а затым доўга і эфектыўна кіраваў правінцыяй Белгікай. Наспех сабраўшы войска, ён здолеў перамагчы хаўкаў, якія ўварваліся ў межу імперыі. За гэта каля 175 г. быў прызначаны консулам. У далейшым кіраваў Далмацыяй і Ніжняй Германія, займаўся дзяржаўнымі выдачамі ў Італіі і зноў кіраваў правінцыямі: Віфініяй і Афрыкай. Быўшы другі раз консулам і праконсулам Афрыкі, ён змяніў на гэтай пасадзе Пертынакса. Таму той заўсёды называў Дзідзія Юліяна сваім пераемнікам.
Купля трона Дзідзіем Юліянам
Дзідзій Юліян накіраваўся разам са сваім зяцем у курыю, аднак знайшоў яе зачыненай. Ля дзвярэй ён сустрэў дзвюх трыбунаў, якія сталі пераконваць яго заняць месца вакантнае месца прынцэпса («першага ў сенаце», фактычна месца імператара). Дзідзій Юліян адказваў ім, што імператар ужо абвешчаны, але трыбуны, не слухаючы, прывялі яго да лагера. Пабачыўшы, што «аўкцыён» яшчэ не скончыўся, Дзідзій таксама пажадаў прыняць удзел. Спачатку на яго не звярталі ўвагі, бо салдаты слухалі Сульпіцыяна. Але Дзідзій напісаў на шыльдах, што абяцае аднавіць памяць аб забітым нядаўна імператары Комадзе, чыю смерць прэтарыянцы досей аплаквалі. Тады салдаты спусцілі яму лесвіцу і паднялі на сцену. Дзідзій выступіў перад бунтарамі і паабяцаў кожнаму па 25 000 сестэрцыяў. Узрадваўшыся такой прапанове, прэтарыянцы абвясцілі Дзідзія Юліяна імператарам, бацькай айчыны, надалі яму трыбунскія паўнамоцтвы і праконсульскія правы. У той жа дзень ён заняў Палацінскі палац.
Лотаць балотная
Лотаць балотная (Caltha palustris) — шматгадовая травяністая расліна сямейства казяльцовых.
Дзідзій Юліян
Кіраванне і смерць
Калі вораг быў ужо ля самых гарадскіх сцен, сенатары сабраліся на на пасяджэнне і дамовіліся абвясціць Севера адзіным імператарам, а Дзідзія пакараць смерцю. У Палпацінскі палац накіравалі трыбуна з атрадам, і Дзідзій быў забіты нейкім радавым салдатам. Перад смерцю ён зняважана прасіў аб літасці і заклікаў да міласці Цэзара — гэта значыць Севера. Усяго Дзідзій прабыў ля ўлады 66 дзён. Гаоўнай яго праблемай было тое, што ён няварта авалодаў тронам, так і не навучыўся быць імператарам, пастаянна паддобрываўся да тых, кім быў павінны кіраваць. Урэцше і воргамі, і ўласныя прыхільнікі сталі зневажаць яго, і ніхто не пашкадаваў аб яго жаласным канцы.
Лотаць балотная
Назва
Народныя назвы: лота, нюнькі, латацень , лопух, лотаць   , жоўты кураслеп, казялец, лапушок, мядзведжая лапка .
Батанічнае апісанне
Прыбярэжна-водная расліна вышынёй 15—60 см, з гронкападобным коранем. Сцябло патоўшчанае, пустое ўсярэдзіне, уверсе галінастае. Лісце суцэльнае, бліскучае, гародчатае: ніжняе — сэрцападобнае, чаранковае; верхняе — ныркападобнае, сядзячае. Кветкі буйныя, ярка-жоўтыя, бліскучыя, адіночныя, з простым вяночкападобным калякветнікам з 5 лісцікаў. Плод — шматлістоўка (5—12 лістовак сядзяць на плоскім кветаложы).
Экалогія
Расце на забалочаных лугах, у алешніках, канавах, на берагах вадаёмаў, іншы раз у вадзе. Цвіце у красавіку-маі. Ядавітая (утрымлівае алкалоіды берберын і протэанемалін).
Выкарыстанне
Лекавая (процізапаленчы і болепатальны сродак) і фітанцыдная расліна.
NGC 2793
NGC 2793 (іншыя абазначэнні — UGC 4894, IRAS09137+3438, MCG 6-21-2, LT 6, ZWG 181.6, KUG 0913+346B, PGC 26189) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
BYPOL
Ініцыятыва выступае супраць палітыкі А. Р. Лукашэнка, а таксама не прызнае яго легітымным прэзідэнтам. Удзельнікі BYPOL лічаць абраным прэзідэнтам Святлану Ціханоўскую.
Перадумовы
9 жніўня ў Беларусі пачаліся масавыя пратэсты ў сувязі з прэзідэнцкімі выбарамі. Як мяркуецца, вынікі былі сфальсіфікаваны. У ходзе сутыкненняў міліцыя ўжыла слёзатачывы газ, светлашумавыя гранаты, вадамёты і гумавыя кулі. Некаторыя супрацоўнікі праваахоўных органаў былі не згодныя з жорсткай палітыкай, з прычыны чаго сышлі ў адстаўку.
Гісторыя
Канал на YouTube быў створаны 3 лістапада 2020 года.
22 красавіка 2021 года суд Чыгуначнага раёна Гомеля прызнаў тэлеграм-канал «BYPOL» экстрэмісцкім. У выніку распаўсюджванне інфармацыі з гэтага канала цягне адміністрацыйную адказнасць. 12 студзеня 2022 года той жа суд прызнаў экстрэмісцкімі матэрыяламі Адзіную кнігу рэгістрацыі злачынстваў і іншыя інтэрнэт-рэсурсы ініцыятывы.
У лістападзе 2021 года МУС прызнала BYPOL экстрэмісцкім фарміраваннем. Стварэнне такога фарміравання або ўдзел у ім з’яўляецца ў Беларусі крымінальным злачынствам.
У жніўні 2022 года Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь прызнаў ініцыятыву тэрарыстычнай.
У лютым 2023 года арганізацыя ўзяла на сябе адказнасць за атаку на расійскі ваенны самалёт у Мачулішчах.
Публікацыі
Самай першай публікацыяй на YouTube-канале ініцыятывы стаў зварот курсанта 4 курса факультэта міліцыі Акадэміі МУС Уладзіслава Бацяна. У ім ён на фоне бел-чырвона-белага сцяга распавёў пра сваё звальненне. Ён звярнуўся да курсантаў Акадэміі МУС і заклікаў іх кінуць вучобу і «стаць на бок народа». Ён распавёў, як бачыў ўкід бюлетэняў падчас датэрміновага галасавання.
Пасля на канале з’явіліся два роліка з назвай «„Херои“ в балаклавах». У першай частцы пратэстоўцаў жорстка запіхваюць у аўтазак, некаторых б’юць. Усіх ставяць на калені на падлозе фургона. Па дарозе сілавікі здзекліва распытваюць затрыманых і вывучаюць змест іх смартфонаў, асабліва падпіскі ў мэсэнджары Telegram. У другой частцы паказваюцца кадры з адной з акцыяў пратэсту ў Мінску.
2 снежня ініцыятыва апублікавала відэа сустрэчы Лукашэнкі з супрацоўнікамі АМАПа. На відэа адлюстраваны падзеі «маршу новай Беларусі», які адбыўся 23 жніўня. У той дзень А. Р. Лукашэнка з атрадам АМАП, сынам Мікалаем і асабістым лекарам прыняў удзел у разгоне некалькіх людзей каля палаца Незалежнасці пасля маршу. Пасля «зачысткі» тэрыторыі ён выказаў падзяку сілавікам і паабяцаў не застацца ў даўгу. На відэа чутна, што сілавікі каля Лукашэнка паджартоўваюць з яго слоў, лаюцца, смяюцца.
10 снежня ініцыятыва апублікавала відэа, у якім супрацоўнікі АМАПу абражаюць пратэстоўцаў 23 жніўня каля Палаца Незалежнасці. У роліку дададзены каментарый, што такімі паводзінамі яны парушаюць Загад МУС № 67 «Аб правілах прафесійнай этыкі супрацоўнікаў органаў унутраных спраў».
17 снежня на YouTube-канале апублікаваны відэаролік пра здзекі ў 12 жніўня. На кадрах відаць, як затрыманыя, сярод якіх жанчыны і непаўналетнія, стаяць на каленях або ляжаць тварам у падлогу з заламанымі за спіну рукамі. На допыце людзей б’юць пад дых або па нырках, прымушаюць аблізваць дубінку. Падчас допытаў людзей запалохваюць, пагражаюць. ​Некаторыя затрыманыя моцна збітыя, у іх на твары гематомы, драпіны і сінякі. Пакуль ідзе допыт, відаць, як на заднім плане невядомы ў цывільным і балаклаве збівае дубінкай мужчыну.
28 снежня ініцыятыва апублікавала матэрыялы свайго расследавання аб крымінальным пераследзе былога кандыдата ў прэзідэнты Сяргея Ціханоўскага. Ініцыятыва сцвярджае, што справа Ціханоўскага палітычна матываваная. У дачыненні да Ціханоўскага і чальцоў яго каманды Галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю пачало распрацоўку аператыўнага ўліку. Задоўга на затрымання справа знаходзілася пад кантролем старэйшага оперупаўнаважанага 2-га аддзела 3-га ўпраўлення Івана Тарасіка. Агульнае кіраўніцтва гэтай распрацоўкай ажыццяўлялася начальнікам 3-га ўпраўлення Міхаілам Бедункевічам. У выніку кіраўнікам не ўдалося знайсці падстаў для ўзбуджэння крымінальнай справы. У сувязі з гэтым яны арганізавалі правакацыю. Вусны загад, як сцвярджае ініцыятыва, быў аддадзены былым міністрам унутраных спраў Юрыем Караевым.
14 студзеня ініцыятыва апублікавала запіс, дзе чалавек з голасам, падобным на голас экс-кіраўніка ГУБАЗіК Мікалая Карпянкова, распавядае, ад чаго загінуў Аляксандр Тарайкоўскі, а таксама аб нарадзе ў Аляксандра Лукашэнкі, у якім ён тлумачыў, што рабіць з пратэстамі і пратэстоўцамі. Мяркуецца, што запіс была зробленая ў канцы кастрычніка. На запісе чалавек з голасам, падобным на Карпянкова кажа, што «кіраўніком дзяржавы сілавікі прыкрытыя з усіх бакоў у плане прымянення зброі», а таксама паведамляе, што Аляксандр Тарайкоўскі памёр ад гумавай кулі, якая «прыляцела яму ў грудзі». Ён таксама прыводзіць цытату ад «прэзідэнта», як трэба звяртацца з пратэстоўцамі. Чалавек ў відэа таксама распавёў, што ствараецца база дадзеных.
Таму, як прэзідэнт казаў, што калі на цябе прэ, калі на цябе прэ — выкарыстоўвай зброю, атрымліваецца, вось несмяротнае. Ува ўпор: па нагах, у жывот, па яйках. Каб зразумеў, што ён стварыў і што нарабіў, калі апрытомнее. Ну нанясіце яму нешта ў такім ну выглядзе: альбо пакалечыць, альбо знявечыць, альбо забіць. Ўжываць зброю яму проста ў лоб, проста ў лоб, проста ў твар, проста туды, пасля чаго ён ужо ніколі, атрымліваецца, не вернецца ў той стан, у якім ён знаходзіўся. У гэтай базе дадзеных, хто трапіў другі раз, той павінен там і застацца. Было сказана распрацаваць, зрабіць лагер, паставіць калючы дрот па перыметры. "Было сказана распрацаваць, зрабіць лагер, паставіць калючы дрот па перыметры. Зрабіць два памяшканні зрабіць: топка— паверх, кармілі — паверх, каб працавалі.
Пазней МУС назвала запіс фэйкам. Павел Латушка заявіў, што гэты запіс будзе перададзены ў Савет Бяспекі ААН, Еўрапейскі Саюз, АБСЕ і ўладам Расеі і ЗША.
2 лютага TUT.BY атрымаў вынікі фанаскапічнай экспертызы запісу, апублікаванага BYPOL, які мае «велізарнае грамадскае значэнне» і які выклікаў рэзананс не толькі ў Беларусі, але і за яе межамі. У аўдыёзапісу гаворка ідзе пра забойства Аляксандра Тарайкоўскага, ужыванне смяротнай зброі і «лагеры для востракапытных». Экспертыза пацвердзіла, што голас на запісу належыць Мікалаю Карпянкову, і не выявіла прыкметаў мантажу.
Супрацоўніцтва з іншымі структурамі беларускай апазіцыі
Ініцыятыва прымала ўдзел у распрацоўцы платформы Адзінай кнігі рэгістрацыі злачынстваў. Аб’яднанне таксама дапамагае расследаваць іншыя злачынствы. Таксама BYPOL мае прадстаўніка ў Народным антыкрызісным кіраванні. Разам з упраўленнем яны вызначаюць вінаватых у неабгрунтаваным і неправамерным гвалце падчас пратэстаў.
Інфаўкіды
У пачатку лютага 2021 года BYPOL распаўсюдзіла інфармацыю, што беларускія ўлады збіраюць міраўтворчы кантынгент у 600 вайскоўцаў для адпраўкі ў Сірыю. Як гаварылася ў паведамленні, у Заходнім і Паўночна-Заходнім аператыўных камандаваннях ужо прыйшла дэрыктыва аб адборы вайскоўцаў. У сувязі з гэтым, паводле звестак групы BYPOL, вайскоўцы пачалі масава звальняецца з Узброеных Сіл. Аднак урад краіны абверг гэтую інфармацыю. У факце падрыхтоўкі да сірыйскай місіі таксама ўсумніліся і іншыя крыніцы.
Эрзурум (правінцыя)
Эрзурум (Erzurum), правінцыя на ўсходзе Турцыі. Плошча 25 тыс. кв. км. Насельніцтва 785 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Эрзурум.
Кен Томпсан
Кенэт Лейн Томпсан (Kenneth Lane Thompson нар. ) — амерыканскі піянер у галіне інфарматыкі. Большую частку сваёй кар’еры Томпсан працаваў у Bell Labs, дзе спраектаваў і рэалізаваў аперацыйную сістэму Unix. Ён таксама вынайшоў мову праграмавання B, прамую папярэдніцу мовы праграмавання C, і быў адным са стваральнікаў і ранніх распрацоўшчыкаў аперацыйнай сістэмы Plan 9. З 2006 года Томпсан працуе ў Google, дзе ён (сярод суаўтараў) распрацаваў мову праграмавання Go.
Сярод іншых прыкметных унёскаў — праца над рэгулярнымі выразамі і раннімі камп’ютарнымі тэкставымі рэдактарамі QED і ed, распрацоўка спецыфікацыі UTF-8 і праца над Камп’ютарныя шахматы|камп’ютарнымі шахматамі]], якая ўключала стварэнне фінальных гульнявых баз і шахматнай машыны Belle. У 1983 годзе ён выйграў прэмію Цьюрынга разам са сваім шматгадовым сумеснікам Дэнісам Рычы.
Роберт Грыземер
Роберт Грыземер (Robert Griesemer; нар. ) — швейцарскі інфарматык. Ён вядомы сваёй працай над суаўтарствам мовы праграмавання Go. Да Go ён працаваў над рухавіком JS V8, мовай Sawzall, віртуальнай машынай Java HotSpot і сістэмай Strongtalk.
Грыземер вучыўся ў Швейцарскай вышэйшай тэхнічнай школе Цюрыха, дзе атрымаў доктарскую ступень у і Ніклаўса Вірта на тэму мовы праграмавання для вектарных камп’ютараў. Зараз Грыземер працуе ў Google.
Першы беларускі камуністычны атрад
Першы беларускі камуністычны атрад — створаны ў снежні 1918 г. у Петраградзе Беларускай секцыяй РКП(б) з беларусаў-бежанцаў, чырвонаармейцаў і маракоў Балтыйскага флоту. Налічваў каля 200 чалавек, у т. л. 90 камуністаў. Камандзір атрада А. Я. Казадоеў, камісар Р. Р. Каўшыла.
У студзені два ўзводы атрада на чале з Каўшылам паводле пастановы канферэнцыі Беларускай секцыі РКП(б) і выкліку Часовага рабоча-сялянскага савецкага ўрада Беларусі адпраўлены ў Мінск, дзе частка асабовага складу атрада накіравана на работу ў Мінскую ЧК, у партыйныя і савецкія органы, астатнія пазней уліліся ў Чырвоную Армію.
Іосіф Васільевіч Лагун
Іосіф Васі́льевіч Лагу́н (, в. Мікіцёнкі, Дзісенскі павет, Віленская губерня, цяпер Шаркаўшчынскі раён — ) — беларускі бальшавіцкі дзеяч, удзельнік усталявання бальшавіцкай ўлады на Беларусі.
З верасня 1917 г. член Выканкома Беларускай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі ў Петраградзе, кіраваў партыйнай школай. Удзельнік Кастрычніцкага ўзброеннага паўстання ў Петраградзе. У снежні 1917 удзельнічаў у Першым Усебеларускім з'ездзе, пасля разгону з'езда абраны яго Радай у склад Выканкаму. З красавіка 1918 г. старшыня 1-й Беларускай секцыі РКП(б) пры Пецяргофскім райкоме партыі, пазней загадчык Петраградскага аддзялення Беларускага нацыянальнага камісарыята, член таварыства аматараў беларускага народнага мастацтва ў Петраградзе. Дэлегат Усерасійскага з'езда бежанцаў-беларусаў у Маскве (1918). На 1-м з'ездзе КПБ выбраны членам Цэнтральнага бюро КП(б)Б. Член ЦВК БССР. У студзені 1919 г. накіраваны ЦБ КП(б)Б у Дзісенскі павет, з мая 1919 г. у Чырвонай Арміі. Загінуў на Заходнім фронце.
Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка
Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка — установа вышэйшай адукацыі, універсітэт (з 8 верасня 1993). Знаходзіцца ў Мінску, Беларусь. Ажыццяўляе падрыхтоўку выкладчыкаў матэматыкі, хіміі, фізікі, псіхалогіі, геаграфіі і інш.
ВНУ узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1972), Ганаровым дзяржаўным сцягам Рэспублікі Беларусь (1997). Уваходзіць, як сапраўдны член, у Еўразійскую асацыяцыю ўніверсітэтаў, з’яўляецца першай мінскай педагагічнай навучальнай установай.
Мінскі настаўніцкі інстытут (1914—1918)
22 чэрвеня 1914 г. імператар Мікалай II зацвердзіў даклад міністра народнай асветы Л. А. Касо аб стварэнні Мінскага настаўніцкага інстытута, і ўжо 1 ліпеня дырэктарам інстытута быў прызначаны Дз. А. Сцяпура, які праводзіў падрыхтоўчую работу па адкрыцці навучальнай установы. Інстытут быў афіцыйна адкрыты 21 лістапада 1914 г. . Пастановай Усерасійскага з’езду (1918) Мінскі настаўніцкі інстытут набыў статус ВНУ і перайшоў на 4-гадовы тэрмін навучання.
Мінскі беларускі педагагічны інстытут (1918—1920)
Створаны 30 снежня 1918 г. на базе Мінскага настаўніцкага інстытута. Размяшчаўся ў будынку былога Мінскага рэальнага вучылішча. Тэрмін навучання 4 гады. Складаўся з літаратурна-мастацкага, сацыяльна-гістарычнага, прыродазнаўчага, геаграфічнага, фізіка-хімічнага і фізіка-матэматычнага факультэтаў (цыклаў). Навучалася 150 студэнтаў. Інстытут меў фізічны і педагагічны кабінеты, хімічню лабараторыю, бібліятэку (5 тыс. тамоў). У карыстанне яму перададзены былы Мінскі гарадскі музей. За інстытутам ва ўрочышчы Антонаўка пад Мінскам быў замацаваны фальварак, дзе існавалі агранамічная, батанічная, заалагічная лабараторыі, біялагічны кабінет, птушнік, пчальнік, доследнае поле, ферма, метэаралагічная станцыя. У навучальным працэсе асноўная ўвага аддавалася педагагічным дысцыплінам, беларусазнаўству, рабіліся спробы перавесці выкладанне на беларускую мову. У сакавіку-маі 1919 па абвінавачанні ў контррэвалюцыйнай дзейнасці былі арыштаваны выкладчыкі С. Балкавец і Б. Тарашкевіч, пасля арышту інтэрніраваны ў Смаленск В. Іваноўскі і А. Неканда-Трэпка, «да высвятлення палітычнага крэда» забаронена чытаць лекцыі Я. Карскаму.
Пасля заняцця Мінска польскімі войскамі 14.8.1919 будынак інстытута забраны пад шпіталь. Польскія ўлады выдзелілі інстытуту часовы крэдыт у 35 тыс. польскіх марак. Паводле пастановы Часовага Беларускга нацыянальнага камітэта ад 15.9.1919 інстытут абвяшчаўся беларускай дзяржаўнай установай. Для правядзення беларусізацыі навучальнага працэсу і рэарганізацыі структуры інстытута створана камісія на чале з У. Ігнатоўскім і Я. Карскім. На працягу 1919/20 навучальнага года выкладанне пераводзілася на беларускую мову, 6 факультэтаў рэарганізаваны ў літаратурна-гістарычны і геаграфічна-прыродазнаўчы факультэты з фізіка-хімічным і фізіка-матэматычным аддзяленнямі. 3 правядзеннем беларусізацыі не згадзіліся і пакінулі інстытут выкладчыкі М. Маслаковец, А. Нікольскі, Я. Сняткоў. У навучальную праграму ўводзіліся таксама польская мова і літаратура, гісторыя Польшчы і польскай культуры.
Жангызкудук
Жангызкудук — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Краснаярскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 43 км на поўдзень ад цэнтра сяла Акмол. Код КАТА — 116647100.
Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка
Мінскі беларускі педагагічны інстытут (1918—1920)
Па-антыпольску настроеная частка студэнтаў і выкладчыкаў, члены радыкальнай плыні «Маладой Беларусі», у студзені 1920 па ініцыятыве Ігнатоўскага стварылі Беларускую камуністычную арганізацыю. У знак пратэсту супраць «польскага ўціску» і ў сувязі з нязгодай з прапольскай арыентацыяй Часовага Беларускага нацыянальнага камітэта прэзідыум інстытута на чале з Ігнатоўскім падаў у адстаўку. Паводле пастановы Беларускай школьнай рады Міншчыны ад 1.3.1920 інстытут узначалілі В. Іваноўскі (рэктар) і А. Неканда-Трэпка (намеснік), якія намагаліся пераўтварыць інстытут у беларускі нацыянальны універсітэт. Інстытут пераведзены ў будынак былой Мінскай праваслаўнай духоўнай семінарыі, выкладчыкамі запрошаны М. Гарэцкі, В. Дружчыц, Х. Імшэнік, С. Любіч-Маеўскі, Л. Більдзюкевіч, А. Данілевіч, І. Канчэўскі і інш. Пры інстытуце створана аспірантура, спецыяльная камісія па выпрацоўцы беларускай навуковай тэрміналогіі. Членамі камісіі падрыхтавана «Арыхметычная тэрміналогія» (выдадзена ў Вільні ў 1921). Інстытуту была падпарадкавана Мінская балотная доследная станцыя.
Жангызкудук
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1991 чалавек (965 мужчын і 1026 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1883 чалавекі (923 мужчыны і 960 жанчын).
Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка
Мінскі інстытут народнай адукацыі (1920—1921)
Пасля прыходу Чырвонай Арміі ў жніўні 1920 на базе Мінскага беларускага педагагічнага інстытута быў створаны Мінскі інстытут народнай адукацыі. Фактычна дзейнічалі 3 аддзяленні: 1-е для падрыхтоўкі педагогаў у дашкольныя ўстановы (тэрмін навучання 2 гады); 2-е для настаўнікаў пачатковых школ (3 гады); 3-е для настаўнікаў сярэдніх школ (4 гады). Ад 1 верасня 1921 у склад Мінскага белпедтэхнікума былі перададзены 1-е і 2-е аддзяленні, 3-я аддзяленне на працягу 1921—1922 было ўключана ў склад факультэта грамадскіх навук БДУ.
Мінскі педагагічны інстытут (1922—1993)
Заснаваны ў 1922 як педагагічны факультэт БДУ. З 28 ліпеня 1931 на аснове педагагічнага факультэта БДУ была створана самастойная навучальная ўстанова — Беларускі дзяржаўны вышэйшы педагагічны інстытут (у 1936—1993 — Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя Максіма Горкага).
Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт (з 1993)
8 верасня 1993 Мінскі дзяржаўны інстытут імя Максіма Горкага атрымаў статус універсітэта. У 1995 г. універсітэту прысвоена імя беларускага народнага паэта Максіма Танка.
У лютым 2006 г. Геральдычная камісія зацвердзіла сімволіку БДПУ. У 2014 г. быў зацверджаны гімн універсітэта, аўтарам слоў якога з’яўляецца выкладчык універсітэта і беларускі паэт Мікола Шабовіч.
Структура
Ва ўніверсітэце налічваецца 13 факультэтаў і інстытутаў:
Лявон Радзіміч
Лявон Радзіміч, сапр. Цімох Рублёў (, в. Будзіна, цяпер Чавускі раён, Магілёўская вобласць — ?; Інш. псеўданімы: Цімох Зарэчны) — беларускі пісьменнік, педагог, перакладчык.
Біяграфія
Скончыў Мінскі вышэйшы педагагічны інстытут (1928), у 1930-х г. працаваў у «Савецкай Беларусі», на радыё, у Інстытуце школьнай педагогікі, настаўнічаў. Пераклаў на беларускую мову «Першыя людзі на Месяцы» Г. Уэлса і «Дон Кіхота» М. Сервантэса. Падчас нямецкай акупацыі настаўнічаў на Нясвіжчыне, друкаваўся ў «Беларускай газэце». Паводле адных звестак, улетку 1944 г. выехаў у Польшчу, дзе жыў пад прозвішчам Лукашэвіч, паводле другіх — загінуў у час бамбёжкі каля Гарадзеі. У Берліне ў серыі «Народная бібліятэчка» выйшла яго кніга «Адам і Ева. Чабор. Апавяданні».
Швабія
Швабія (Schwaben) — мясцовасць на паўднёвым захадзе Германіі, дзе жывуць швабы — немцы, якія гавораць на асаблівым швабскім дыялекце. Існуюць два паняцці, якія вызначаюць межы Швабіі.
Нягледзячы на значнае гістарычнае значэнне, значны арэал рассялення, назва «Швабія» не сустракаецца ў назве сучасных рэгіёнаў і мясцовасцей, за выключэннем Баварыі, дзе пасля рэформы 1972 г. з'явіўся адміністрацыйная акруга Швабія з цэнтрам у Аўгсбурзе, які ўяўляе сабой самы ўсходні ўскраек арэалу пражывання швабаў.
Старэйшына
Старэ́йшыны — старыя і найбольш дасведчанныя члены родаў. Улада старэйшын забяспечваецца іх жыццёвым вопытам, веданнем традыцый і звычаяў.
Старэйшына кіруе гаспадарчым і сацыяльным жыццём роду, вырашае спрэчкі ўнутры роду.
Восава (Руднянскі раён)
Восава (Осово) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 38 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 46 км на паўночны ўсход ад Рудні, за 13 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Чарніцы. За 47 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Жуз
Жуз (жүз, jüz, جٷز — «саюз», а таксама «сотня») — аб’яднанне казахскіх родаў, якое складалася гістарычна. Казахская гістарыяграфія адносіць зараджэнне жузаў да пачатку XVIII стагоддзя, рускія крыніцы — да XVII стагоддзя. Усяго ўтварылася тры жузы: Старэйшы жуз, Сярэдні жуз і Малодшы жуз.
Восава (Руднянскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Жуз
Таксама:
Восава (Руднянскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Жуз
Сям’я ў жузах
У жузах вызначаецца дакладнае прызначэнне кожнага сына ў сям’і. Па звычаях і традыцыях казахаў выхаваннем кожнага сына займаліся розныя людзі.
Веды свайго радаводу — абавязак кожнага члена жуза. Любы сваяк, які прыйшоў па дапамогу (хай нават самы далёкі), абавязкова атрымае яе.
Узнікненне
Жуз — племянныя саюзы казахскіх родаў. Аб часе ўзнікнення жузаў, прычынах іх з’яўлення, аб унутранай структуры агульнага меркавання ў навукоўцаў няма.
Па меркаванні Н. А. Арыстава, аб’яднанне ў жузы адбылося падчас набегаў джунгар.
В. У. Бартольд звязвае ўзнікненне жузаў з геаграфічнымі фактарамі. Выгаднае прыродна-геаграфічнае становішча дазволіла казахам аддаленых рэгіёнаў захаваць культурна-гаспадарчыя асаблівасці.
М. П. Вяткін згаджаецца з довадамі Бартольда і дадае да прыродна-геаграфічных фактараў палітычныя падзеі. Ён лічыць, што адасобленыя орды ў XVI стагоддзі сфарміраваліся як палітычныя саюзы.
Мовазнавец С. Аманжолаў лічыць, што казахі падзяліліся на жузы яшчэ ў X — XII стагоддзях, да аб’яднання Чынгісханам цюркаў і манголаў у адну цюрка-мангольскую імперыю.
Усходазнаўца Т. І. Султанаў кажа аб беднасці дакладных фактаў аб паходжанні жузаў і мяркуе, што ў другой палове XVI стагоддзі сістэма улусаў трансфармавалася ў жузы.
Не цалкам раскрыта і само паняцце — жуз. Некаторыя навукоўцы звязваюць яго з арабскім словам джуз — «асноўная частка чагосьці, адгалінаванне». Ва ўсходніх дакументах першыя звесткі аб жузах пачынаюць з’яўляцца ў сярэдзіне XVII стагоддзі. У працах Махмуда бен Валі, напісаных у 1634 — 1641 гадах, апісваецца, што пасля смерці хана Шайбані яго сын Бахадур «пачынае кіраваць гэтай краінай і ўлусамі… для зімовак і сваіх джайлаў ён абраў Белую Арду, якая яшчэ вядомая як Йуз Орда». Гэтае слова «юз» некаторыя навукоўцы параўноўваюць з казахскім «жузам». Гэта значыць, нават арабскі летапіс пацвярджае, што Йуз Орда — Арда Жуз — гэта і ёсць Орта Жуз, а значыць Цэнтральна-Галоўнакамандуючы Жуз.
Гістарычная асаблівасць жузаў
Родаплемянная структура казахаў складаецца з трох жузаў: Старэйшы жуз (каз. Ұлы Жүз), Сярэдні жуз (каз. Арта жүз) і Малодшы жуз (каз. Кішы жүз). Жузы з’яўляліся спецыфічнай формай сацыяльна-палітычнай арганізацыі казахскай народнасці. Аб часе ўзнікнення жузаў, прычынах іх з’яўлення, аб унутранай структуры агульнага меркавання ў навукоўцаў няма. Кожны жуз, уключаюць пэўныя адгалінаванні роды, якія, у сваю чаргу, складаюцца з драбнейшых родаў [89] [ неаўтарытэтная крыніца? ] . Акрамя таго маюцца роды таксама якія ўваходзяць у казахскую структуру ў працэсе гістарычнага этнагенезу, якія знаходзяцца па-за жузавай класіфікацыі.
Узброеныя сілы Арменіі
Узброеныя сілы Рэспублікі Арменія  — дзяржаўная ваенная арганізацыя Арменіі, мэтай якой з'яўляецца забеспячэнне такога абароннага патэнцыялу дзяржавы, які неабходны для адбіцця любой агрэсіі ў мэтах абароны фізічнага існавання народа Рэспублікі Арменія, яго суверэнітэту і незалежнасці, тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы.
Арменія — член Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы.
Агульныя звесткі
Узброеныя сілы Рэспублікі Арменія складаюцца з наступных відаў узброеных сіл:
Папская Камісія па Справах Дзяржавы-горада Ватыкан
Законы і ўстанаўлення, прапанаваныя Камісіяй павінны быць прадстаўлены папе рымскаму праз Дзяржаўны Сакратарыят Ватыкана да таго, як будуць апублікаваныя і ўступяць у сілу. Законы, устанаўлення і інструкцыі, прадпісаныя Камісіяй, выдадзены ў Акце Acta Apostolicae Sedis.
Камісію ўзначальвае старшыня (у цяперашні час — кардынал Джавані Лаёла).
Члены Папскай камісіі:
Пліскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Плі́скі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — пасёлак Акцябрскі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Пліскі (Велікапліскі) сельсавет у складзе Смалявіцкага раёна Менскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пліса. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Смалявіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жажэлкаўскага сельсавета. 12 лістапада 1957 года ў склад Жодзінскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Буда, Высокае Ляда № 1, Градкі, Залатая Горка, Калюжкі, Новыя Градкі, Перамежнае і Сухі Астравок). З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Мінскага раёна за выключэннем 5 населеных пунктаў (вёскі Забрадзенне I, Забрадзенне II, Жажэлка, Лютка, Падасіннік), якія перададзены ў склад Барысаўскага раёна. З 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе адноўленага Смалявіцкага раёна. 28 ліпеня 1966 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Смалявіцкага гарсавета перададзены 3 населеныя пункты (Восава, Калюга і Чорны Лес). 23 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета перададзена вёска Ліпкі, якая знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Смалявіцкага гарсавета, пасёлак Дарожны перададзены ў склад Жодзінскага сельсавета. 25 снежня 2002 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Зарэчча. 18 чэрвеня 2008 года ў склад сельсавета перададзена вёска Прысынак, якая знаходзілася ў раённым падпарадкаванні. 28 кастрычніка 2013 года цэнтр сельсавета перанесены з вёскі Пліса ў вёску Зарэчча, 22 красавіка 2020 года — у пасёлак Акцябрскі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5035 чалавек, з іх 91,4 % — беларусы, 6,3 % — рускія, 1,1 % — украінцы.
NGC 2794
NGC 2794 (іншыя абазначэнні — UGC 4885, MCG 3-24-18, ZWG 91.37, PGC 26140) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міхаіл Рыгоравіч Шуманскі
Міхаіл Рыгоравіч Шуманскі (, в. Пераброддзе, Мёрскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі спявак (тэнар). Заслужаны артыст БССР (1955).
Біяграфія
Валодаючы прыроджаным талентам спевака і музыканта, рана пачаў спяваць у мясцовым хоры, самастойна асвоіў скрыпку, спрабаваў пісаць песні («Трактарыст», 1940). У 1940 годзе прыняты разам з В. І. Юневіч у Дзяржаўную харавую капэлу БССР пад кіраўніцтвам Рыгора Шырмы. Выступаў у дуэце з В. І. Юневічам. У аснове рэпертуару ансамбля беларускія народныя песні і творы беларускіх кампазітараў (А. Багатырова, Р. Пукста, Ю. Семянякі, А. Туранкова і інш.).
Правадырства
Правады́рства (chiefdom, вождівство) — дадзяржаўная палітычная структура, якая аб’ядноўвае шэраг супольнасцей і складаецца з некалькіх паралельных адзінак. Статус лідараў у іерархіі палітычных роляў прыкметна вышэйшы за статус іншых членаў грамадства. Класічнае вызначэнне паняцця правадырства (chiefdom) належыць Роберту Л. Карнэйра і гучыць так: правадырства ёсць «аўтаномнай палітычнай адзінкай, што аб'ядноўвае некалькі паселішчаў або абшчын пад пастаянным кантролем вярхоўнага правадыра» (Carneiro 1981: стар. 45).
На беларускіх землях правадырствы адпавядаюць старажытнабеларускім этнапалітычным аб’яднанням крывічоў, дрыгавічоў і радзімічаў, якія праіснавалі да другой паловы Х ст. і саступілі раннефеадальным дзяржаўным утварэнням (Полацкая дзяржава, Кіеўская дзяржава). Ва ўсходнеславянскай гістарыяграфіі такія дадзяржаўныя аб’яднанні дагэтуль традыцыйна абазначаюцца тэрмінам саюз плямёнаў. Аднак ужыванне дадзенага тэрміну можна лічыць анахранізмам, паколькі супольнасці перыяду правадырстваў былі заснаваны не на рода-племянной структуры, а на тэрытарыяльнай.
Верхняя Баварыя (герцагства)
Герцагства Верхняя Баварыя (Herzogtum Oberbayern) — герцагства ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое існавала ў 1255—1340 і 1349—1363 гадах.
Першае стварэнне
Верхнебаварскае герцагства было ўтворана ў 1255 годзе ў выніку падзелу ўладанняў герцага Атона II паміж яго сынамі: Генрых атрымаў Ніжнюю Баварыю, а Людвіг — Верхнюю (з Пфальцам).
Пасля згасання ніжнебаварскай лініі Вітэльсбахаў Людвігу IV удалося ў 1340 годзе зноў аб'яднаць баварскія ўладанні сям'і ў адно цэлае.
Другое стварэнне
Калі ў 1347 годзе памёр імператар Людвіг IV, то спачатку яго шасцёра сыноў кіравалі яго ўладаннямі сумесна, а затым, паводле Ландсбергскага дагавора 1349 года, спадчына была падзелена, і Верхнюю Баварыю атрымалі Людвіг V, Людвіг VI і Атон V (двое апошніх абмянялі ў 1351 годзе ў Людвіга V свае долі спадчыны ў Верхняй Баварыі на Брандэнбургскую і Лужыцкую маркі).
Калі ў 1363 годзе нечакана сканаў герцаг Мейнхард III, не пакінуўшы спадчынніка, Верхняя Баварыя была далучана да Баварска-Ландсгуцкага герцагства.
Конрад Цёльнер фон Ротэнштайн
Ко́нрад Цёльнер фон Ротэншта́йн (Konrad Zöllner von Rotenstein; каля 1325, верагодна Біркенфельд — 20 жніўня 1390, Хрыстбург) — 23-ці вялікі магістр Тэўтонскага ордэна з 1382 па 1390 год.
Біяграфія
Конрад нарадзіўся каля 1325 года, магчыма, у Біркенфельдзе. Прадстаўнік дваранскага роду Цёльнераў фон Ротэнштайн з Франконіі.
Кар'ера Конрада пачалася ў 1353 годзе, калі ён стаў пракурорам (суддзёй) Пройсіш-Маркі, а пасля хаўзкомтурам Хрыстбурга. У 1368 годзе ён заняў пасаду комтура Данцыга, а 1372 — вялікага гаспітальера і комтура Хрыстбурга.
Цёльнер правёў адміністрацыйную рэформу (рэформу адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Прусіі), а таксама займаўся падтрымкай каланізацыі маланаселеных раёнаў. Ён нават змог атрымаць прывілей ад Папы Рымскага для ўніверсітэта, які адкрыўся ў Кульме.