cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Канстанцін Іванавіч Баландзін
Навуковая дзейнасць
Манаграфія «Беларусь і космас» (2016) прысвечана беларускім даследчыкам космасу, пачынаючы ад Казіміра Семяновіча і заканчваючы сучаснымі дасягненнямі беларускіх вучоных і касманаўтаў.
Рыгор Папараць
Рыгор Папараць (сапр. — Рыгор Макаравіч Сапун;, в. Шалягі, Цытвянская воласць, Ігуменскі павет, Мінская губерня (цяпер — ў Пухавіцкім раёне, Мінская вобласць) — , Дудзічы, Рудзенскі раён, Мінская вобласць) — беларускі паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і валаснога старшыны Макара Міхайлавіча і Евы Станіславаўны. У маладыя гады працаваў па найме і адначасова вучыўся ў Вароніцкай пачатковай і Дукорскай працоўнай школах, Скончыў Цытвянскае трохкласнае вучылішча.
У 1921 годзе паводле пастановы ЦВК БССР быў накіраваны вучыцца на рабочы факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, з 1924 — вучыўся на медыцынскім факультэце. Падчас вучобы ў Мінску пачынае займацца паэтычнай дзейнасцю. Жадаючы прысвяціць сябе літаратуры, кідае навучанне ў Мінску і ў 1925 годзе паступае на першы курс факультэта мовы і матэрыяльнай культуры Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1926 годзе з сямі чалавек стварае ленінградскую філію «Маладняка». Пазней становіцца членам Беларускай секцыі Ленінградскай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў, як дэлегат удзельнічаў у яе III абласной канферэнцыі. Уклаў і выдаў альманах «Цагліны ў падмурак», дзе сярод іншых твораў былі надрукаваны апавяданне «Грымасы» і інш. У 1931 годзе на смерць Усевалада Ігнатоўскага чытае сябрам-студэнтам верш «Памяці Ігнатоўскага», за які быў выключаны з апошняга курса інстытута «за крамольные стишки, порочащие партию и советское правительство». З 1931 па 1933 год працаваў на кінафабрыцы «Белдзяржкіно» на пасадзе загадчыка метадычнага кабінета. Адначасова з 1932 года выкладаў рускую мову і літаратуру ў сярэдняй школе № 7 Чырвонагвардзейскага раёна Ленінграда. Ажаніўся з актрысай і балерынай Эльвірай Багачунас, дачкой латышскага стралка.
Увесну 1937 года арыштаваны і абвінавачаны ў нацыяналістычнай дзейнасці. Пасля шасці месяцаў катаванняў жонка і бацька паэта вызвалілі яго з турмы. Зрэшты, супрацоўнікі НКУС узялі з паэта распіску, у якой ён абавязваўся больш не займацца літаратурнай творчасцю. Як успамінала яго другая жонка Любоў Арлова: На працягу шасці месяцаў ужывалі страшэнныя катаванні, якія людзі не маглі вытрымаць і спрабавалі скончыць жыццё самагубствам. Бацька Рыгора Макар Міхайлавіч і першая жонка Элеанора Багачунас сабралі золата і каштоўнасці і выкупілі яго з турмы. Але, вызваляючы Рыгора, каты ўзялі падпіску аб тым, што ён больш пісаць не будзе. Так сталінскія сатрапы вырвалі з рук чалавека пяро і спынілі творчую думку.
У 1938 высланы ў Халопеніцкі раён БССР, дзе з 1 красавіка 1938 года працаваў спачатку выкладчыкам рускай мовы і літаратуры, потым завучам Чырваналуцкай сярэдняй школы, улетку 1938 — інструктарам-метадыстам Халопеніцкага раёна. У 1939 годзе памерла ад сухотаў Элеанора Багачунас, і праз год ён ажаніўся другога разу з настаўніцай Любоўю Арловай. Разам з ёю ў ліпені 1940 перавёўся ў Дудзіцкую сярэднюю школу Рудзенскага раёна. У 1941 у паэта нарадзілася дачка Кансуэла і ён разам з сям’ёй вярнуўся да сваіх бацькоў у вёску Шэлягі.
Памёр 1 мая 1948 года памёр ад цяжкай хваробы. Пахаваны на могілках у вёсцы Варонічы непадалёк ад Рудзенска.
Творчасць
Друкавацца пачаў з часу вучобы ў БДУ ў часопісе «Голас рабфакаўца», на працягу 1925 часопіс «Чырвоны сцяг» апублікаваў яго паэму «Дэлегат», вершы «Год без Леніна», «Аб чым так голасна спявалі» і інш. На старонках газет і часопісаў «Маладняк», «Узвышша», «Чырвоны сейбіт», «Савецкая Беларусь», «Малады араты» з'явіліся яго паэма «Шляхі», вершы «Люблю праходзіць», «У маршы дзён», «Вайна вайне», «Гараць агні», «Адказ бацьку» і інш.
Пасля катаванняў у ленінградскіх «Крыжах» і пісьмовага забавязання больш не займацца літаратурнай дзейнасцю, ні да вайны, ні пасля Рыгор Папараць ужо не вяртаўся да паэтычнай творчасці.
Прудзец (Крупскі раён)
Прудзе́ц (, Прудец) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1972)
Выбары ў бундэстаг 1972 года — 7-я дэмакратычныя выбары ў ФРГ (Заходняй Германіі), якія адбыліся 19 лістапада. Выбары прайшлі датэрмінова, паколькі кааліцыя СДПГ і СвДП страціла большасць у Бундэстагу: некалькі дэпутатаў пакінулі абедзве партыі ў знак нязгоды з «усходняй палітыкай» Бранта. Падчас перадвыбарнай кампаніі Вілі Брант падвяргаўся крытыцы з боку ХДС/ХСС за эканамічную і знешнепалітычную дзейнасць, і перш за ўсё за «ўсходнюю палітыку». У той жа час, у 1971 Брант атрымаў Нобелеўскую прэмію міру. Аднак на выбарах СДПГ атрымала перамогу, палепшыўшы свае вынікі ў параўнанні з мінулымі выбарамі. Яўка на выбарах склала 91,1%.
Іранскі рыял
Рыял  — грашовая адзінка Персіі з 1798 па 1825 год і Ірана з 1932 года.
1 рыял роўны 100 дынарам, але з-за нізкага курсу рыяла дынары практычна не выкарыстоўваюцца ў разліках.
У цяперашні час маюць хаджэнне манеты вартасцю 50, 100, 250, 500, 1000, 2000 і 5000 рыялаў; банкноты наміналам 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 рыялаў. Цэнтральны банк выпускае таксама чэкі на прад’яўніка ў 500 000, 1 000 000 і 2 000 000 рыялаў, фармальна якія не з’яўляюцца банкнотамі.
Да грашовай рэформы 1932 года валютай Ірана быў туман (1 туман = 10 кран, 1 кран = 1000 дынараў). Назва «туман» выкарыстоўваецца як неафіцыйная Падліковая адзінка для абазначэння сумы ў 10 рыялаў.
Гісторыя
Рыял упершыню стаў вытворнай грашовай адзінкай Ірана (у той час Персіі) у 1798 годзе. рыялы былі ўведзеныя як манеты наміналам у 1250 дынараў (разменнай адзінкі) або 1/8 тумана (асноўнай адзінкі). У 1825 годзе рыял перастаў выпускацца і да 1932 года валютай Ірана быў персідскі туман.
31 ліпеня 2019 года Урад Ірана пагадзіўся з прапановай цэнтральнага банка аб правядзенні грашовай рэформы і ўвядзенні замест рыяла новай грашовай адзінкі — тумана, роўнага 10 000 рыялам. Рашэнне аб правядзенні рэформы ўступіць у сілу пасля ўзгаднення яго парламентам Ірана.
4 мая 2020 года Парламент Ірана зацвердзіў законапраект аб перайменаванні і дэнамінацыі нацыянальнай грашовай адзінкі. Згодна з гэтым дакументам, новая валюта, якая ўводзіцца ў абарачэнне на тэрыторыі дзяржавы, будзе называцца туман. Пры абмене аднаму туману будуць адпавядаць 10 тысяч рыялаў.
Этапы грашовага звароту рыяла
У 1932 годзе «Банк Мелі Іран» упершыню надрукаваў банкноты наміналам 5, 10, 20, 50, 100 і 500 рыялаў. Банкноты наміналам 1000 рыялаў былі ўведзеныя ў абарачэнне ў 1935 годзе. Затым урад Ірана выпусціў у 1951 годзе банкноту наміналам 200 рыялаў, а ў наступным годзе банкноты наміналам 5000 і 10 000 рыялаў.
Цэнтральны Банк Ірана праз нейкі час спыніў выпуск некаторых банкнот: так, у 1940 годзе выйшлі з абарачэння банкноты наміналам 5, а ў 1960 — 10 рыялаў. У 1993 Цэнтральны банк абвясціў рыял цалкам канверсоўным. За апошнія два дзесяцігоддзі курс рыяла меў тэндэнцыю да пастаяннага зніжэння.
1944 — пачатак 1979
Другі шах дынастыі Пехлеві Махамед Рэза Пехлеві, шах з 1941 па 1979 год, быў намаляваны на адным баку ўсіх грашовых знакаў Ірана ўсіх выпускаў, пачынаючы з выпуску 1944 года. Яго партрэты на грошах спачатку сталелі, затым старэлі разам з ім.
Пасля Ісламскай рэвалюцыі 1979 года
Пасля перамогі Ісламскай рэвалюцыі аятала Хамейні у 1979 годзе выявы шаха Махамеда Рэза Пехлеві, які быў намаляваны на ўсіх банкнотах Ірана, запячатвалі адным (партрэт) або двума (партрэт і вадзяны знак) крыжамі, звычайна чырвонай фарбай.
«Задрукоўка» 1979/1980 года
Затым, у 1980 годзе, малюнак іранскага шах Пехлеві на банкнотах было закрыта «мастацкім» вычварным чорным малюнкам, які паўтарае яго сілуэт.
Гэта было зроблена, паколькі ў Цэнтральным банку Ірана заставаліся вялікія запасы аддрукаваных, але не выпушчаных у абарачэнне банкнот узору 1974 года, на кожнай з якіх была выява ненавіснага новай уладзе шаха.
Былі выпушчаныя манеты наміналам 50 дынараў, 1 рыял, 2 рыяла, 5 рыялаў, 10 рыялаў, 20 рыялаў, 50 рыялаў.
Выпуск 1982 года
Першы выпуск банкнот пасля Ісламскай рэвалюцыі. Візуальна банкноты былі падобныя з банкнотамі часоў Пехлеві, аднак выява шаха была заменена на малюнак Маўзалея Імама Рэзы. Былі выпушчаныя банкноты наміналам 100, 200, 500, 1000, 5000 і 10000 рыялаў.
Банкноты і чэкі 1992—2017 гадоў
У абароце знаходзяцца банкноты наміналам у 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 рыялаў розных гадоў выпуску і чэкі ў 500 000 і 1 000 000 рыялаў. Банкноты старога ўзору 1982—1989 гадоў выпуску з’яўляюцца плацежным сродкам і адбіраюцца з абароту па меры зносу.
На адным баку банкнот усіх выпускаў (акрамя банкнот вартасцю ў 100, 200 і 500 рыялаў і чэкаў у 500 000 і 1 000 000 рыялаў) намаляваны партрэт аяталы Хамейні. На чэках наміналам 500 000 і 1 000 000 рыялаў выканана падвойная франкіроўка (наміналы пазначаны і ў рыялах), якая сведчыць аб тым, што валютная рэформа, у выніку рэалізаваная ў 2020 годзе, была запланавана ўжо ў канцы 2000-х.
Серыя 2019—2023 гадоў
У рамках рэалізацыі валютнай рэформы 2020 года (перайменаванне нацыянальнай валюты ў туман з дэнамінацыяй у суадносінах 10000:1) з 2019 года выпускаюцца банкноты і чэкі з падвойнай франкіроўкай (і ў туманах, і ў рыялах). З мэтай падкрэслівання розніцы ў маштабах цэн у рыялах і ў туманах, новыя наміналы ў туманах вылучаныя больш яркім шрыфтам, а нулі, «адкідаюцца» у рамках валютнай рэформы — цьмяным. У лютым 2023 года ЦБ Ірана выпусціў новую купюру наміналам 2 000 000 рыялаў.
Банкноты
У цяперашні час маюць хаджэнне манеты вартасцю 50, 100, 250, 500, 1000, 2000 і 5000 рыялаў; банкноты наміналам 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 рыялаў. Цэнтральны банк выпускае таксама чэкі на прад’яўніка ў 500 000, 1 000 000 і 2 000 000 рыялаў, фармальна якія не з’яўляюцца банкнотамі.
Манеты
На банкнотах Ісламскай Рэспублікі Іран дата выпуску адсутнічае.
Манеты Ірана шахскага перыяду датаваныя па Сонечнай Хіджры, а таксама па г.зв. «Манархічнаму сонечнаму году» (1979 год н. э. — 2538 год), з улікам несупадзення даты пачатку года.
Інвестыцыйныя манеты
У сакавіку 1979 залатыя манеты дынастыі Пехлеві, якія выпускаліся ў Іране да Ісламскай рэвалюцыі лютага 1979 года, былі заменены залатымі манетамі «Вясна Свабоды». З таго моманту было выпушчана толькі 3 залатых юбілейных манеты: да 100-годдзя з дня нараджэння аятала Хамейні — у 1999 годзе, да шыіцкага Года Імама Алі — у 2000 годзе, у азнаменаванне Года прарока Магамета — у 2007 годзе.
Жмураўскі сельсавет
Жму́раўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Жмураўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Бронскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 2 красавіка 1959 года ў склад сельсавета з Ровенска-Слабадскога сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Воўчая Гара і Іванаўка). 26 сакавіка 1987 года ў склад сельсавета з Заспенскага сельсавета перададзена вёска Красназем’е.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 4653 чалавекі, з іх 95,2 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Барацьба за Македонію
Змаганне за Македонію (Μακεδονικός αγώνας — македонскае змаганне) — узброены канфлікт 1904—1908 гадоў паміж новымі незалежнымі балканскімі дзяржавамі: Балгарыяй супраць Грэцыі і Сербіі — за буйную, этнічна пярэстую гістарычную вобласць Македонію, якая яшчэ заставалася пад уладай слабелай Асманскай імперыі. Кожная з вышэйпералічаных дзяржаў мела ў стратэгічна важнай Македоніі свае інтарэсы. За кожнай з іх стаялі прадстаўнікі «вялікіх» дзяржаў.
Перадумовы
У Грэцыі існавала Вялікая ідэя энозіса ўсіх тэрыторый, у мінулым і сучаснасці населеных грэкамі. Хоць за 5 стагоддзяў турэцкай улады большая частка шматнацыянальнага насельніцтва перайшла ў іслам, усё ж гістарычная памяць згуляла тут вельмі важную ролю ва ўзросце грэчаскага нацыяналізму і ўзмацнення атрадаў грэцкіх баевікоў у рэгіёне, бо Салонікі — сталіца Македоніі — з'яўлялася другім пасля Канстанцінопаля горадам Візантыйскай імперыі — сярэднявечнай грэчаскай імперыі. Важны след пакінуў генацыд грэчаскага насельніцтва Эгейскай Македоніі, у красавіку 1822 года, на загад Эміна-Пашы Салонік. У тым ліку забойства ўсіх грэкаў горада і графства Naoussa. На месца забітых туркамі грэкаў скіравалі славянскіх асаднікаў. Апроч таго, прайграўшы грэка-турэцкую вайну 1897 года, грэчаскае грамадства прагнула рэваншу.
Сербы і балгары імкнуліся атрымаць выйсце да Эгейскага мора, туркі і асабліва младатуркі хацелі захаваць і пашырыць мусульманскую дзяржаву на Балканах. Балгары жа пад кіраўніцтвам УМОРА змагаліся за аўтаномію Македоніі, за шыранне балгарскай мовы і культуры ў межах ужо дасягнутай імі царкоўнай аўтаноміі: Балгарскага экзархата.
Як адзначалі расійскія вандроўнікі, разлютаванасць грэкаў і балгар адзін супраць аднаго стала моцнай ужо ў другой палове ХIХ стагоддзя. На спрэчнай тэрыторыі ад Македоніі да Канстанцінопаля асобна і непрыязна існавалі балгарская і грэчаская праваслаўныя нацыянальныя цэрквы. Кожная з іх у асобнасці была адказная перад Султанам за збор падаткаў. Пад эгідай турэцкіх улад, у невялікіх мясцовасцях хрысціянаў змушалі прыналежаць да той царквы, якая ў дадзенай мясцовасці складала 2/3 вернікаў, святары нават прымушалі вернікаў змяняць імёны і прозвішчы з грэчаскіх на славянскія ці са славянскіх на грэчаскія.
Баявыя дзеянні
З пачатку 1902 года ў гэты канфлікт уключылася УМОРА і інструктары, адмыслова дасланыя з Балгарыі, а ў 1904 годзе з'явіліся афіцэры і добраахвотнікі, дасланыя з Грэцыі.
Міжэтнічныя сутыкненні насілі вельмі бязлітасны характар, прымаючы часам формы на грані генацыда. Так, па інфармацыі балгарскіх крыніц, у вёсцы Загарычані, акруга Касторыя 25 сакавіка 1905 года грэкі забілі 78 балгар, улучаючы кабет і дзяцей. Па інфармацыі грэчаскіх крыніц, грэчаскія сілы былі дасланы з 1904 года з-за патрэбы арганізацыі грэчаскай самаабароны ад шматразовых нападаў балгарскіх банд на мясцовасці, населеныя грэкамі. Македонія апынулася ўцягнута ў бязлітасную міжэтнічную вайну (1905—1908) усіх супраць усіх (у змаганні за Македонію бралі ўдзел сербы, балгары, грэкі, туркі, албанцы, улахі).
Гвалт у рэгіёне спыніўся толькі ў выніку актыўнага ўмяшання турэцкага ўрада, але аднавіўся зноў з 1910 года, а таксама ў перыяд 1-ай і 2-ой Балканскіх войн, якія завяршыліся падзелам гістарычнай Македоніі паміж трыма дзяржавамі: Грэцыяй, Балгарыяй і Сербіяй. Шэраг мясцовых этнічных груп (аромуны, мегленарумыны) сваіх тэрытарыяльных утварэнняў стварыць не змаглі.
Казэльшчына
Казэльшчына (Козе́льщина) — пасёлак гарадскога тыпу ў Казэльшчынскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны за 77 км ад Палтавы. Чыгуначная станцыя. Мястэчка заснавана ў пачатку XVIII ст. казакам П. С. Казельскім (П.С. Козельський) — адкуль i паходзіць назва паселішча.
Майылды (Катон-Карагайскі раён)
Майылды — аул у Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Катон-Карагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 635443400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 276 чалавек (135 мужчын і 141 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 145 чалавек (70 мужчын і 75 жанчын).
Карузіна (Смаленскі раён)
Карузіна (Корюзино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 101 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 2 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Алея кіно
«Алея кіно» з’явілася 17 верасня 2016 годзе ў дзень святкавання 888-годдзя Гродна і ўключае назвы фільмаў, якія здымаліся ў горадзе. Алея складаецца з гранітных пліт з назвамі фільмаў і датай іх выхаду, якія размешчаны на пляцоўцы каля моладзевага цэнтра «Гродна» на Савецкай вуліцы.
Гісторыя
Аўтарам ідэі выступіў журналіст і кіраўнік фотаклуба «Гродна» Аляксандр Ласмінскі. Ідэю па стварэнні першай у Беларусі алеі кіно падтрымалі абласныя і гарадскія ўлады. Алею, па традыцыі кіношнікаў, адкрылі разбіваннем талеркі намеснік старшыні аблвыканкама Віктар Лісковіч і старшыня Гродзенскага гарвыканкама Мечыслаў Гой. На ганаровай цырымоніі гарадзенскія акцёры ўзнавілі кадры з фільмаў. Пліты для алеі выраблены на Гродзенскім камнеапрацоўчым заводзе.
У цырымоніі закладкі новых пліт 23 верасня 2017 года прымалі ўдзел старшыня гарадскога Савета дэпутатаў Барыс Фёдараў і намеснік старшыні гарадскога выканаўчага камітэта Зоя Кулеша. Планавалася, што алея будзе штогод папаўняцца новымі кінастужкамі (усяго ў горадзе здымалі эпізоды больш за 50 фільмаў).
Крытыка
Журналістамі адзначалася, што пераважная большасць сучасных фільмаў з алеі адлюстроўве сам горад у лепшым выпадку ў якасці эпізадычных дэкарацый для постсавецкіх батальных фільмаў выключна на тэматыку II сусветнай вайны. Сапраўды «гарадзенскіх» фільмаў, па якіх можна прачытаць архітэктуру і атмасферу горада, адзінкі.
Шынгыстай
Шынгыстай — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Катон-Карагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 635443500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1208 чалавек (600 мужчын і 608 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 818 чалавек (404 мужчыны і 414 жанчын).
Лі Цунке
Лі Цунке (11 лютага 885 — 11 студзеня 937) — апошні імператар.
Біяграфія
Быў прыёмным сынам Лі Сыюаня. Прыйшоў да ўлады, зрынуўшы свайго зводнага брата, біялагічнага сына Лі Сыюаня, Лі Цунхоу.
У пачатку 937 года Лі Цунке быў адхілены ад улады ў выніку бунту пад кіраўніцтвам яшчэ аднаго свайго зводнага брата, якога падтрымалі войскі Ляа. Пасля звяржэння Позняй Тан і абвяшчэння новай дынастыі —, Лі Цунке сабраў сваю сям’ю і набліжаных чыноўнікаў у вежы і загадаў яе падпаліць.
Струга (Крупскі раён)
Стру́га (, Струга) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета.
Слабада (Халопеніцкі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — аграгарадок у Крупскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
У 1954—1959 гадах цэнтр Слабадскога сельсавета. Да 28 ліпеня 1966 года вёска ў складзе Вялікахальнявіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 40 км у напрамку на паўночны захад ад горада Крупкі, за 145 км ад Мінска, за 34 км ад чыгуначнай станцыі Крупкі. У напрамку на захад ад аграгарадка працякае рака Эса.
Наваоржыцкэ
Наваоржыцкэ (Новооржицьке) — пасёлак гарадскога тыпу ў Оржыцкім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Паселішча ўзнікла падчас будаўніцтва цукровага заводу ў сярэдзіне 1970-х гг. У пасёлку ёсць дзесяць 60-кватэрных будынкаў, інтэрнат, школа, гатэль, бібліятэка, пошта, чырульня, гандлёвы комплекс, дашкольная навучальная ўстанова, фельдшэрска-акушэрскі пункт і інш.
Ашот II Жалезны
Біяграфія
Сын Смбата I. Як і яго два папярэднікі валодаў вышэйшай уладай у адносінах да астатніх кіраўнікоў Закаўказзя. з 914 года разам з бацькам удзельнічаў у вызваленчай барацьбе супраць атрапатэнскага шаха Юсуфа і які ўступіў з ім у саюз васпураканскага князя Гагіка Арцруні. У 910 годзе Ашот узначальваў армянскае войска ў бітве пры Дзкнавачары, у якай армянскае войска пацярпела паражэнне, паводле Аванеса Драсханакертцы, з-за здрады з боку ўтыйцаў.
Пасля таго, як у 914 годзе Смбат I, які трапіў у палон, быў пакараны смерцю, Ашот прыняў царства. Разам са сваім братам Абасам Багратуні Ашот узначаліў барацьбу супраць Юсуфа. Арабы да таго часу занялі большую частку Арменіі і рабавалі краіну. За выяўленую ў баях мужнасць Ашот атрымаў мянушку «Еркат» — «Жалезны». Пачынаючы з 915 года, дзейнічаючы з пераменным поспехам, Ашот вызваліў ад арабаў Багрэванд, Шырак, Гугарк, Агстэўскую даліну. Апроч знешніх пагроз, даводзілася таксама змагацца з праблемамі ўнутры краіны. У 921 годзе войскі Ашота Ерката атрымалі перамогу ў Севанскай бітве, пасля чаго арабы былі канчаткова выгнаны з краіны, пад кантроль армян перайшоў таксама Тбілісі. Тым самым незалежнасць Арменіі была цалкам адноўлена, а сам Ашот атрымаў тытул «цара цароў» (шахіншах) армянскага і грузінскага.
Барвінок
Барвінок — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, на мяжы з Латвіяй. Знаходзіцца за 22 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, за 3,5 км на ўсход ад вёскі Шамялі, у басейне ракі Друйка. Належыць да Абабіцкай групы азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні 0,08 км². Даўжыня 0,37 км, найбольшая шырыня 0,37 км. Даўжыня берагавой лініі 1,15 км.
Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны вышынёй 7—10 м. На поўначы ўпадае ручай з возера без назвы, на поўдні выцякае ручай у возера Берца.
Вальдэмар III
Вальдэмар III (Valdemar 3., 1314—1364) — кароль Даніі з 7 чэрвеня 1326. У 1325-26 гады і з 1330 года герцаг Шлезвіга пад імем Вальдэмар V.
Узышоў на прастол пасля звяржэння караля Крыстафера II. У Вальдэмара было шмат праціўнікаў, праз тры гады адрокся ад прастола.
Абранне на прастол
Сын герцага Шлезвіга Эрыка II і герцагіні Адэльхайд (Adelheid von Holstein) — дачкі Генрыха I фон Гольштэйн-Рэндсбург (Heinrich I. von Holstein-Rendsburg).
Калі яго далёкі сваяк Крыстафер II быў высланы з каралеўства, гольштэйнскай і дацкай знаці неабходна было абраць новага караля. Іх выбар паў на 11-гадовага герцага Шлезвіга Вальдэмара V — главу дынастычнай лініі, якая бярэ пачатак ад дацкага караля Абеля. З-за маладога ўзросту новага караля рэгентам і апекуном быў прызначаны яго дзядзька па матчынай лініі граф Гольштэйна Герхард III, які быў самым буйным уладальнікам закладзеных дацкіх земляў.
Пры каранацыі Вальдэмару, гэтак жа як у свой час Крыстаферу II, прыйшлося падпісаць пагадненні, якія абмяжоўвалі яго ўладу. У пагадненне былі дададзены новыя ўмовы, напрыклад, пра знішчэнне ўсіх замкаў у Сконэ, усе прадстаўнікі дваранства атрымалі права ўмацоўваць сядзібы. Самым важным было так званае «Улажэнне Вальдэмара» (Constitutio Valdemariana), дзе абумаўлялася, што ў будучым ніхто не меў права быць адначасова герцагам Шлезвіга і каралём Даніі.
Вальдэмар, прытрымліваючыся пагаднення, перадаў кіраванне ў Шлезвігу свайму дзядзьку Герхарду III.
Кіраванне
Практычна ўся ўлада ў Даніі цяпер належала знаці, што было вельмі непапулярна ў сярод сялян. Некаторыя новыя кіраўнікі была замежнікамі, шмат хто ўвёў новыя падаткі. У 1328 годзе на востраве Зеландыя сяляне паднялі мяцеж, які быў падушаны. У 1329 годзе паўстанне ўспыхнула ў Ютландыі, яно было таксама падушана. Урэшце, Герхарду III прыйшлося заклікаць на трон Крыстафера II. Вальдэмар ізноў стаў герцагам Шлезвіга.
У 1340 годзе адзіная сястра Вальдэмара Хельвіга (Helvig) ажанілася з дацкім каралём Вальдэмарам IV. У наступныя гады Вальдэмар вёў непаслядоўную палітыку ў адносінах да Даніі, у якой войны чаргаваліся з супрацоўніцтвам.
Шлюбы і дзеці
Жонка Рыхарда фон Лаўэнбург (Richardis af Sachsen-Lauenburg). Дзеці:
Чэмпіянат свету па футболе 1930
I чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 13 па 30 ліпеня 1930 года ва Уругваі. Уругвай стаў не толькі арэнай правядзення першага чэмпіянату свету, але і яго пераможцам. У фінальным матчы гаспадары перамаглі суседзяў з Аргенціны з лікам 4:2.
Падрыхтоўка да чэмпіянату
Галоўнай праблемай у падрыхтоўцы да правядзення чэмпіянату было нежаданне еўрапейскіх федэрацый пасылаць свае каманды на турнір. Прычынай таму было марское падарожжа ва Уругвай праз Атлантычны акіян. Нягледзячы на тое, што прымаючы бок у выніку ўзяўся кампенсаваць выдаткі на такое падарожжа, ахвотнікаў усё роўна не знаходзілася: дзеля ўдзелу ў чэмпіянаце свету федэрацыі, адправіўшы каманду ва Уругвай, прыйшлося б перапыніць на працяглы тэрмін свой унутраны чэмпіянат. У выніку, у першым чэмпіянаце свету прымалі ўдзел толькі 4 еўрапейскія зборныя, прычым ні адна з іх не адносілася да ліку вядучых каманд кантынента.
Удзельнікі фінальнага турніру
Чэмпіянат свету 1930 — адзіны з сусветных футбольных чэмпіянатаў, перад якім не праводзіліся адборачныя спаборніцтвы. Зборныя траплялі на турнір па запрашэнні, прычым з-за фактычнага байкоту чэмпіянату вядучымі еўрапейскімі камандамі набралася ўсяго 13 каманд. З гэтых 13 каманд 4 прадстаўлялі Еўропу, 7 — Паўднёвую Амерыку і 2 — Паўночную і Цэнтральную Амерыку. Футбольныя зборныя, якія прыехалі ва Уругвай з Еўропы, не ўваходзілі ў склад лідараў еўрапейскага футбола, і таму яшчэ да пачатку турніру было відавочна, што званне першага чэмпіёна свету дастанецца камусьці з паўднёваамерыканцаў.
Бостанскі ўніверсітэт
Бостанскі ўніверсітэт (Boston University, BU) — прыватны ўніверсітэт, размешчаны ў Бостане, штат Масачусетс, ЗША. Заснаваны ў 1839 годзе.
Студэнты Бостанскага ўніверсітэта пражываюць у двух гарадскіх кампусах, размешчаных на беразе ракі Чарлз.
Кошт навучання
На 2011—2012 навучальны год навучанне каштуе 40 848 долараў у год, пры гэтым, калі студэнт будзе пражываць у інтэрнаце і харчавацца, то кошт узрасце да 54 130 долараў. Дадатковы кошт падручнікаў складае, у сярэднім, яшчэ 940 долараў.
Спорт
Бостанскі ўніверсітэт мае мноства пляцовак для занятку такімі відамі спорту як хакей, футбол, гольф, тэніс, софтбол, крыкет, плаванне.
Лі Цунхоу
Лі Цунхоу (17 снежня 914 — 24 мая 934) — трэці імператар.
Праўленне
Узышоў на трон пасля смерці бацькі, імператара Лі Сыюаня. Яго кіраванне было нядоўгім (5 месяцаў). Амаль увесь той перыяд працягвалася барацьба за ўладу, якая завяршылася ў маі 934 года перамогай зводнага брата імператара, Лі Цунке. Апошні захапіў сталіцу і палац, пасля чаго па яго загаду Лі Цунхоу быў задушаны адным з паслядоўнікаў Лі Цунке.
Кашалёва (Смаленскі раён)
Кашалёва (Кошелево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 17 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 8 км на поўнач ад аўтадарогі. За 19 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бакшаева (Бранскі раён)
Бакшаева (Бакшеево) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Каробіха (Усходне-Казахстанская вобласць)
Каробіха — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каробіхінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 49 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улкен Нарын. Код КАТА — 635445100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 881 чалавек (456 мужчын і 425 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 552 чалавекі (294 мужчыны і 258 жанчын).
Бакшаева (Бранскі раён)
Гісторыя
Узгадваецца з XV ст.
У 1907 была адкрыта царкоўна-прыходская школа.
Крыснева
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на захад ад Смаленска, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 1 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Герберт Кромер
Герберт Кромер (Herbert Krömer;, , Германія) — нямецкі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы. Палова прэміі за 2000 год, сумесна з Жарэсам Алфёравым, «за распрацоўку паўправадніковых гетэраструктур, якія выкарыстоўваюцца ў высокачастотнай і опта-электроніцы». Другая палова прэміі была прысуджана Джэку Кілбі «за ўклад у вынаходства інтэгральных схем».
Біяграфія
Пасля заканчэння курсаў падрыхтоўкі да ўніверсітэту, Герберт Кромер прыступае да вывучэння фізікі ў Іенскага ўніверсітэта, дзе апроч іншага наведваў лекцыі Фрыдрыха Гунда. Падчас блакады Берліна Кромер знаходзіўся на практыцы ў Берліне і скарыстаўся магчымасцю для ўцёкаў на захад. Пасля гэтага ён працягнуў навучанне ў Гётынгенскім універсітэце. У 1952 годзе ён абараніў дысертацыю ў галіне тэарэтычнай фізікі па тэме эфекту гарачых электронаў у транзістарах. Пасля гэтага Кромер працаваў у якасці «прыкладнога тэарэтыка», як ён сам сябе называў, у тэхнічным цэнтры радыёвяшчання нямецкай федэральнай пошты. У 1954 годзе ён пераехаў у ЗША і працаваў там у розных даследчых установах у Прынстане і Апала Альта. З 1968 па 1976 год Кромер выкладае ва ўніверсітэце Каларада ў якасці прафесара, а затым перайшоў у Каліфарнійскі ўніверсітэт у Санта-Барбары.
Дасягненні
Герберт Кромер ніколі не працаваў у «модных» галінах фізікі. Ён аддаваў перавагу галінам, значэнне якіх станавілася ясным толькі праз шмат гадоў. Напрыклад, ён апублікаваў у 1950-х гадах работы аб асновах біпалярнага транзістара на аснове гетэраструктур, які мог працаваць у гігагерцавым дыяпазоне частот. У 1963 годзе ён распрацаваў прынцыпы лазераў на падвойных гетэраструктурах — аснове паўправадніковых лазераў. Абедзве гэтыя працы на шмат гадоў апярэдзілі свой час, і знайшлі прымяненне толькі ў 1980-х гадах, з развіццём эпітаксіі. Падчас знаходжання ў Санта Барбары ён перанёс свае інтарэсы ў эксперыментальную галіну. Напрыклад, у 1970-я гады Кромер удзельнічаў у распрацоўцы малекулярнай эпітаксіі, прычым ён вывучаў новыя камбінацыі матэрыялаў, такія як GaP і GaAs на крамянёвай падкладцы. Пасля 1985 гады інтарэсы Кромера зрушыліся да камбінацый InAs, GaSb і AlSb. У 2000 годзе яму была прысуджана Нобелеўская прэмія па фізіцы, сумесна з Жарэсам Алфёравым і Джэкам Кілбі.
Ніна Аляксандраўна Сасноўская
Ніна Аляксандраўна Сасноўская (, в. Дабраволя Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні, цяпер у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці —, г. Вільнюс) — заходнебеларускі мастак-графік, педагог
Біяграфія
У 1910—1911 гадах вучылася ў Віленскай рысавальнай школе. Два гады (1919—1921) як вольная слухачка займалася на мастацкім факультэце Віленскага ўніверсітэта. У пачатку 1920-х працавала выкладчыкам малявання ў Віленскай беларускай гімназіі.
У 1923 годзе выканала алоўкавы партрэт Я. Купалы, які быў літаграфіраваны на камень мастаком Я. Горыдам. Надрукаваны ў віленскай друкарні Ласкова, партрэт Я. Купалы атрымаў шырокае распаўсюджанне сярод беларускага насельніцтва ў Заходняй Беларусі ў перадваенны перыяд (1930—1939).
Шамкі
Ша́мкі (, Шамки) — вёска ў Беларусі, у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета.
Сільвія (балет)
Лібрэта грунтуецца на драматычнай пастаралі Тарквата Таса «Амінта», напісанай у 1573 годзе. Жуль Барбье і Жак дэ Рэйнах адаптавалі гэты твор для Парыжскай Оперы. . Кампазіцыя для фартэпіяна была складзена ў 1876 годзе, а аркестравая сюіта была створана ў 1880 годзе.
Падрыхтоўка
У 1875 годзе Парыжская опера абрала для балета «Сільвія» лібрэта Барб’е і Рэйнаха. Таксама быў абраны харэографам «Сільвіі» Луі Мерант, у першую чаргу на падставе багатага досведу ў гэтай галіне і яго становішча першага балетмайстра ў Парыжскай оперы. У той час усе іншыя харэографы былі недаступныя.
Рэпетыцыі для «Сільвіі» пачаліся 15 жніўня 1875 года, калі толькі першая трэць музыкі была напісана. На працягу ўсяго перыяду рэпетыцый партытура пастаянна пераглядалася Л. Дэлібам, часта пры дапамозе Меранта і Рыты Сангалі, якія танцавалі вядучыя ролі. Такое пашырэнне партытуры было складаным працэсам, напоўненым шматлікімі перапрацоўкамі і новымі пачаткамі. Мерант быў асабліва патрабавальны да Дэліба і рэгулярна прасіў унесці змены ў партытуру, каб уключыць сваю харэаграфію; аднак, Леа Дэліб своечасова ўносіў усе змены.
1876: Парыжская Опера (Мерант)
«Сільвія, або німфа Дыяны» была першым балетам, які быў паказаны ў нядаўна пабудаванай оперы Гарнье, але зроблена была гэта з экстравагантнасцю. Шыкоўныя дэкарацыі Жуля Шэрэ былі дрэнна асветлены, што пагаршала якасць пастаноўкі. Аднак касцюмы, распрацаваныя Лакостам, былі высока ацэнены. У рэшце рэшт музыка Л. Дэліба выратавала пастаноўку. Без такой высока ацэненай музыкі балет хутка адышоў бы ў невядомасць.
Ва ўзросце 27 гадоў Рыта Сангалі была галоўнай балерынай Парыжскай оперы, і, такім чынам, была відавочным выбарам для ролі Сільвіі. Сангалі была апісана як танцоўшчыца, якая мела «цудоўны целасклад», але не эфектныя танцавальныя навыкі. Тым не менш, яна была адзінай балерынай, якая вучыла ролю, і аднойчы балет давялося часова закрыць, калі яна атрымала траўму.
1901: Імператарскі балет (Іванаў і Герт)
Сярод першых важных версій «Сільвіі, або німфы Дыяны» пасля арыгінальнай пастаноўкі 1876 года была пастаноўка, прадстаўленая Імператарскім балетам у Марыінскім тэатры ў Санкт-Пецярбургу 15 снежня [па ст. ст. 2 снежня] 1901 года. Балет быў пастаўлены ў Расіі і раней: у 1886 годзе балерына Антаньета Дэль’Эра (вядомая роляй Феі Цукровай Слівы ў «Шчаўкунку» (1892)) выконвала ўрыўкі з балета ў тэатры «Аркадыя» ў Санкт-Пецярбургу, а ў 1892 годзе балерына Карлота Брыянца (вядомая выканаўца ролі прынцэсы Аўроры ў «Спячай прыгажуні» (1890)) выканала поўнаметражную працу ў маскоўскім тэатры «Фантазія».
Пастаноўка Марыінскага тэатра першапачаткова планавалася на сезон 1900—1901 у пастаноўцы пад кіраўніцтвам Сяргея Дзягілева з дэкарацыямі і касцюмамі, распрацаванымі Аляксандрам Бенуа, і харэаграфіяй братоў Сяргея і Мікалая Легата. Але рознагалоссі паміж Дзягілевым і дырэктарам Імператарскіх тэатраў князем Валконскім прывялі да таго, што праект быў скасаваны, а сувязь Дзягілева з Імператарскімі тэатрамі была спынена. Тым не менш, балет быў перанесены на сезон 1901—1902 у версіі Льва Іванава, другога балетмайстра Імператарскага тэатра, смерць якога у снежні 1901 года прымусіла рэжысёра перадаць праект вядомаму першаму танцоўшчыку Паўлу Герту. Магчыма, самым значным укладам Іванава ў гісторыю балета стала змена назвы з «Сільвія, або німфа Дыяны» на проста «Сільвія». У акцёрскім складзе былі вялікая прыма-балерына Вольга Праабражэнская ў галоўнай ролі і танцор Сяргей Легат у ролі пастуха Аміна. Сярод другасных персанажаў балета таксама была маладая Агрыпіна Ваганава ў ролі німфы багіні Дыяны і Павел Герт у ролі Арыёна.
Танцы балерыны Праабражэнскай мелі вялікі поспех, але не сам спектакль. Рэдактар-выдавец «Пецярбургскай газеты» Сяргей Худзякоў, эксперт па балеце, адзін з аўтараў лібрэта для некалькіх балетаў, пастаўленых у Марыінскім тэатры, быў адным з некалькіх крытыкаў, якія скардзіліся, што харэаграфія Іванава/Герта была дрэннай якасці, а лібрэта было надзвычай слабым. Таксама няўдачы балета паспрыяў той факт, што кіраўніцтва не дазволіла стварыць новыя дэкарацыі, замест гэтага выкарыстоўваліся дэкарацыі з пастановак, якія ўжо не выконваліся. Ужо пасля пяці спектакляў «Сільвія» была выведзена з рэпертуару тэатра. Нягледзячы на гэта, урыўкі з балета былі ўключаны ў гала-мерапрыемствы.
Балярына Ганна Паўлава часам уключала ў сваі сусветныя гастролі многія фрагменты з пастаноўкі 1902 года ў рэдакцыі балетмайстра Івана Хлюсціна. На адным з яе выступленняў у Лондане прысутнічаў малады Фрэдэрык Аштан, успаміны пра выступленне Паўлавы натхнілі яго на стварэнне ўласнай вядомай версіі для балерыны Марго Фонтэйн у 1952 годзе.
1952: Каралеўскі балет (Аштан)
Ф. Аштан паставіў «Сільвію» з новай харэаграфіяй у 1952 годзе. Як кажуць, цікавасць Ф. Аштана да «Сільвіі» выклікаў сон, які ён прысніў у 1946 годзе. У сне Леа Дэліб даручыў Аштану ажывіць недаацэнены балет, і Аштан, прачнуўшыся, узяўся за гэта. Майстар зрабіў харэаграфію для «Сільвіі» з моцным акцэнтам на вядучай ролі; фактычна ён распрацаваў увесь балет як даніну павагі Марго Фонтэйн, танцоўшчыцы, з якой ён працаваў. Клайв Барнс, амерыканскі драматычны крытык, адзначыў: «Увесь балет — гэта гірлянда, падораная балерыне яе харэографам». Гэтая «гірлянда» была пыстаўлена Каралеўскім балетам і ўпершыню была выканана ў Каралеўскім оперным тэатры ў Лондане 3 верасня 1952 года. Марго Фонтэйн сыграла галоўную ролю Сільвіі, Амінта сыграў Майкл Сомс, Арыёна — Джон Харт, а Эраса — Аляксандр Грант.
Дзея I: Свяшчэнны лес
Паляўнічы Арыён таксама назіраў за Сільвіяй. Арыён хаваецца, калі Сільвія вяртаецца; на гэты раз яна прыхільна ставіцца да Амінты. Пакуль паляўнічая галосіць па сваёй ахвяры, яе выкрадае Арыён і вывозіць. Сяляне смуткуюць па Амінце, пакуль замаскіраваны Эрас не ажыўляе пастуха. Эрас раскрывае сваю сапраўдную асобу і паведамляе Амінце пра дзеянні Арыёна.
Дзея III: Марское ўзбярэжжа каля храма Дыяны
Амінта прыходзіць у храм Дыяны, каб знайсці вакханку, але не Сільвію, якая хутка прыедзе з Эрасам. Пасля некалькіх імгненняў радасці пры сустрэчы, з’яўляецца Арыён, які шукае Сільвію. Ён і Амінта змагаюцца; Сільвія барыкадуецца ў святыні Дыяны, а Арыён спрабуе рушыць услед. Багіня палявання, абураная гэтым учынкам, б’е Арыёна і адмаўляе саюз Амінты і Сільвіі. Спагадлівы Эрас дае Дыяне відзеж. Багіня ўспамінае ўласную юную любоў да Эндыміёна, таксама пастуха. Дыяна перажывае і адмяняе свой указ. Амінта і Сільвія аб’ядноўваюцца ў адпаведнасці з добрай воляй бажаствоў.
Спіс пастановак
У гэтым спісе згадваюцца толькі поўнаметражныя альбо значныя пастаноўкі; аднак было шмат выступаў з кароткімі ўрыўкамі, асабліва ў Лондане.
Барыша
Барыша (Бары́шье) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
У 1744 узведзены новы будынак Касмадаміянскай царквы (закрыта ў 1937, паўразбурана). У першай палове XIX стагоддзі М. П. Бахцін пабудаваў тут шырокую хату з садам і аранжарэяй, новы каменны храм (1829—1834) і іншае. У 1887 г. адкрыта школа граматы, пазней пераўтвораная ў царкоўна-прыходскую. Пасля перадачы маёнткаў Бахціна дзяржаве, у Бранскім павеце ў 1840-х гадах была ўтворана асаблівая воласць для дзяржаўных сялян.
Катэльва
Катэльва (Котельва́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Катэлеўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр. Паселішча ўзнікла вакол Катэлеўскай крэпасці, пабудаванай у пачатку XVII ст. для абароны ўсходніх межаў Рэчы Паспалітай ад нападаў маскавітаў. У другой палове XVIII ст. Катэльва ператварылася ў адзін з цэнтраў чумацкага промыслу на левабярэжжы Дняпра.
Эдвард Вайвадзіш
Эдвард Вайвадзіш ( — ) — латвійскі педагог, паэт, пісаў на беларускай мове.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 студзеня (5 лютага па новым стылі) 1897 года ў вёсцы Вайвады Прыдруйскай воласці Дрысенскага павета Віцебскай губерні, зараз — Краслаўскага краю, Латвія.
З 1908 года вучыўся ў Прыдруйскай школе, а потым у Індрыцы, Друі, з восені 1912 года — у Дрысенскім чатырохкласным вучылішчы.
Да эвакуацыі ў Гарадок пад Віцебскам працаваў пісарам валаснога праўлення. Разам з бежанцамі трапіў у Петраград, дзе закончыў курсы паштова-тэлеграфных чыноўнікаў. Адначасова вучыўся на вячэрніх агульнаадукацыйных курсах Чарняева. Перажыў лютаўскія і кастрычніцкія падзеі. Каля Асвеі перайшоў фронт і вярнуўся на радзіму. З 1920 года зноў працаваў пісарам — на гэты раз латвійскага валаснога праўлення. У 1921 годзе далучыўся да культурна-асветнай працы беларускага таварыства «Бацькаўшчына», многімі справамі якой апекаваўся Я. Райніс. З 1922 па 1959 год працаваў (з невялікімі перапынкамі) настаўнікам, кіраўніком беларускіх школ у Латгальскім краі. Скончыў агульнаасветныя чатырохгадовыя летнія настаўніцкія курсы пры Дзвінскай дзяржаўнай беларускай гімназіі. Валодаў некалькімі мовамі. Веданне нямецкай выратавала ад гібелі ў канцлагеры на востраве Руген, куды трапіў у 1942 годзе пасля арышту нямецкімі акупацыйнымі ўладамі ў сувязі з тым, што працаваў інспектарам беларускай павятовай школьнай рады.
Творчасць
З 1990 года яго вершы з’яўляліся ў «Голасе Радзімы», «Настаўніцкай газеце», «Літаратуры і мастацтве», «Вожыку», «Звяздзе», «Нашым слове», у «Дні паэзіі», а таксама ў латвійскіх выданнях.
Нацыянальны навукова-асветны цэнтр імя Ф. Скарыны ў серыі «Творцы беларускага замежжа» выдаў у 1996 годзе зборнік Э. Вайвадзіша «Вершы, паэма, згадкі».
У 1935 годзе Эдвард Вайвадзіш як добраахвотны карэспандэнт Дзяржаўнага статыстычнага ўпраўлення па сельскай гаспадарцы быў узнагароджаны ордэнам за заслугі перад Латвійскай дзяржавай. У лютым 1997 года стаў сябрам Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Усць-Язавая
Усць-Язавая — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каробіхінскай сельскай акругі. Код КАТА — 635445107.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 32 чалавекі (18 мужчын і 14 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 28 чалавек (13 мужчын і 15 жанчын).
Асаму Дадзай
Асаму Дадзай (太宰 治;  — ) — японскі пісьменнік. Нарадзіўся ў арыстакратычнай сям'і. Першая аповесць «Колер дасціпнасці» (1935), у якой ён апісаў сваю спробу самагубства, прынесла яму вядомасць. Дадзай адлюстроўваў жыццё арыстакратаў, якія пакутуюць ад песімізму і бязвер'я. Найбольш папулярныя сачыненні: «Жонка Віёна» (1947), «Сонца на заходзе» (1947), «Згуба чалавека» (1948). У стане глыбокай дэпрэсіі скончыў з сабой.
Кнютлінгі
Кнютлінгі, інакш Кнутлінгі, або дынастыя Горма — дынастыя кіраўнікоў Даніі ў VIII стагоддзі — 1042 годзе; Нарвегіі ў 976—995, 1000—1014 і 1028—1035 гадах, каралі Англіі ў 1013—1014 і 1016—1042 гадах.
Паходжанне дынастыі дакладна не ўсталявана: паводле адной з версій яе заснавальнік Свен быў нашчадкам Рагнара Скураныя Порткі, па іншай быў нашчадкам легендарных кіраўнікоў Даніі. Прадстаўнікі роду Кнютлінгаў Кнуд I Хардэкнуд і Горм аб'ядналі Данію. Пры Харальдзе I Сінязубым, Свене I Вілабародым і Кнудзе Вялікім Данія паспрабавала аб'яднаць Паўночную Еўропу
Гасама
Гасама (Госома́) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Дакладных звестак аб з’яўленні паселішча на месцы сяла няма. Аднак, можна зрабіць выснову, што яно заснавана не пазней за XVI ст., паколькі ўпершыню згадваецца ў 1610 годзе.
У пачатку XVII ст. ў сяле згадваецца Успенская царква; з 1654 — Пакроўская царква з прыдзелам Барыса і Глеба (новы будынак 1706—1710).
Да 1780-х гадоў сяло была адным з найбуйнейшых сёлаў павета з насельніцтвам каля 1000 чалавек.
У 1893 адкрылася земская школа для хлопчыкаў, а ў 1902 — царкоўна-прыходская школа для дзяўчынак.
З 1922 года ў сяле функцыянавала валасная міліцыя.
Дайка
Дайка (dike, dyke — сцяна з камяню) — інтрузіўнае цела з сякучымі кантактамі, даўжыня цела ў шмат разоў перавышае шырыню, а плоскасці эндакантактаў практычна паралельныя. Па сутнасці дайка ўяўляе сабой расколіну, якая была запоўненая магматычным расплавам. Дайкі маюць даўжыню ад дзесяткаў метраў да сотняў кіламетраў і шырынёй ад некалькіх сантыметраў да 5—10 км.
Дайка адносіцца да класа малаглыбінных (гіпабісальных) інтрузій. Пароды, якія іх складаюць, маюць непаўнакрышталічныя, парфіравыя або афіравыя структуры, што звязана з хуткім астуджэннем і крышталізацыяй расплаву.
Дамашова (Бранскі раён)
Дамашова (Домашово) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў 1678 годзе.
У маі 1943 года была цалкам спалена захопнікамі. У 1944 годзе прыняла сваіх вучняў пачатковая школа, адкрылася першая крама і зарабіла паштовае аддзяленне сувязі. У 1950 годзе школу з вёскі Даражова перавялі ў вёску Дамашава. У 1952 годзе створана самастойная гаспадарка «Ленінскі шлях».
У 1957 годзе правялі электрычнасць, пракладзены першы вадаправод, пачала працаваць малочнатаварная ферма. У 1969 годзе адчыніўся медыцынскі пункт. У 1970 годзе адкрыты дом культуры.
Камышня
Камышня (Комишня́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Мыргарадскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Кансервавы завод, школа, дом культуры, раённая бальніца, бібліятэка, пошта і інш.
Якімаўка (Крупскі раён)
Які́маўка (, Якимовка) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Вядома прынамсі з канца XIV ст. як «Якимово» ў Друцкім княстве, у 1378—1394 гадах друцкі кн. Васіль Міхайлавіч даў лукно мёду з Якімавай даніны на памін сваёй душы друцкай царкве Прычыстай Багародзіцы пра што быў зроблены запіс на падораным ім жа гэтай жа царкве Евангеллі-Апракасе. Магчыма, на час надання Якімава не было яшчэ паселішчам, а лукно мёду мусіў даваць Якім ад імя якога ўтварылася родавае прозвішча, а потым назва вёскі.
Жорж Шарпак
Жорж Шарпак (Georges Charpak,  — ) — французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1992).
Біяграфія
Жорж Шарпак нарадзіўся ў валынскім мястэчку Дубравіца (тады ў Польшчы, цяпер — Ровенская вобласць Украіны), у яўрэйскай сям’і. Калі яму было тры гады сям’я (бацькі — Мотл Харпак, пасля Морыс Шарпак, і Хана Шапіра, пасля Ганна Шапіра) пакінула Польшчу і пасялілася ў Хайфе (падмандатнай Палестыне, дзе яго бацька уладкаваўся каменячосам на дарожных работах), а ў 1931 годзе праз Польшчу пераехала ў Парыж (дзе раней пасяліліся бацькавы сваякі).
Пасля заканчэння Парыжскай школы горнай справы ў 1948 годзе Шарпак атрымлівае ступень бакалаўра ў горным справе і пачынае працаваць у Нацыянальным цэнтры навуковых даследаванняў. У 1954 годзе атрымлівае ступень доктара навук у галіне ядзернай фізікі ў Калеж дэ Франс, дзе ён працаваў у лабараторыі Фрэдэрыка Жаліо-Кюры. У 1959 годзе далучаецца да каманды даследчыкаў у Еўрапейскім цэнтры па ядзерных даследаваннях («ЦЕРН», фр. CERN) у Жэневе, а ў 1984 годзе адначасова становіцца прафесарам у Школе паглыбленага вывучэння фізікі і хіміі ў Парыжы.
Аўтар навуковых прац па эксперыментальнай фізіцы высокіх энергій, распрацоўцы сродкаў дэтэктыравання элементарных часціц. Вынайшаў шматправадную прапарцыянальную камеру (камера Шарпака, 1968), якая дазволіла адкрыць шэраг элементарных часціц і знайшла выкарыстанне ў медыцыне, біялогіі і прамысловасці.