cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лумарца
Насельніцтва складае 1558 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 61 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 16024. Тэлефонны код — 0185.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы san Camillo de Lellis.
Левы фронт (значэнні)
Левы фронт:
Хаім Арлазораў
Віталь Віктар Хаім Арлазораў (23 лютага 1899, Рамны — 16 чэрвеня 1933, Тэль-Авіў) — палесцінскі яўрэйскі палітык, лідар сіянісцкага руху, кіраўнік палітычнага аддзела.
Элаяпласты
Элаяпла́сты (ад ἔλαιον — алей і πλαστός — аформлены), або алеапласты — тып пластыдаў — лейкапластаў, якія назапашваюць тлушчы. Тлушчы ў элаяпластах запасяцца ў відзе круглых пластаглобул, якія, па сутнасці, з'яўляюцца кропелькамі тлушчу. Як і ўсе лейкапласты, элаяпласты пазбаўлены пігменту, унутраная мембранная сістэма развіта слаба.
Вэрхня Лукавыця
Вэрхня Лукавыця (Ве́рхня Лука́виця) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Нач (вёска)
Нач (, Начь) — вёска ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Нацкага сельсавета. Размешчана за 28 км на паўночны ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Ганцавічы, на правым беразе ракі Лань.
NGC 3942
NGC 3942 (іншыя абазначэнні — MCG -2-30-35, IRAS11489-1108, PGC 37099) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Рокуэл Кент
Рокуэл Кент (Rockwell Kent, 21 чэрвеня 1882, Тарытаўн-13 сакавіка 1971) — амерыканскі мастак, пісьменнік, грамадскі дзеяч. У творчасці спалучаў рэалістычную манеру з рамантычным сімвалізмам.
Грыцэвічы (Жабінкаўскі раён)
Грыцэ́вічы (, Грицевичи) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Мацеевіцкага сельсавета.
Архангельская вобласць
Архангельская вобласць — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны на поўначы еўрапейскай часткі краіны. Утворана 23 верасня 1937 года. Цэнтр — горад Архангельск. Уключае Ненецкую аўтаномную акругу і астравы Паўночнага Ледавітага акіяна (Калгуеў, Вайгач, Новая Зямля, Зямля Франца-Іосіфа, Салавецкія астравы, востраў Вікторыя і іншыя). Найбуйнейшыя гарады: Котлас, Северадзвінск, Навадзвінск, Анега.
Геаграфія
Размешчана на поўначы Усходне-Еўрапейскай раўніны. У паўночна-заходняй частцы тэрыторыі цягнецца горны краж Ветраны Пояс (вышыня да 344 метраў), на паўночным усходзе — Ціманскі краж (вышыня да 303 метраў), Канін Камень (да 242 метраў) і хрыбет Пай-Хой (вышыня да 467 метраў). Цэнтральная частка парэзана далінамі рэк, асобныя платопадобныя ўчасткі вышынёй 150—270 метраў (Каношскае і Няндомскае ўзвышшы, Беламорска-Кулойскае плато). На ўсходзе ад Ціманскага кража — вялізная забалочаная Пячорская нізіна, большая частка якой занятая Вяліказямельскай і Малазямельскай тундрамі з шэрагам марэнных градаў вышынёй да 250—275 метраў. Паўвостраў Рускі Заварот, гарадскі пасёлак Малашуйка.
Нач
Назву Нач маюць:
Марыя Навумаўна Жукава
Марыя Навумаўна Жукава (нар., в. Качана, Віцебская губерня — ) — доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыла Магілёўскі медыцынскі тэхнікум, працавала акушэркай. У 1939 годзе скончыла 2-гі Ленінградскі медыцынскі інстытут. Яе спецыялізацыя — дыягностыка і лячэнне захворванняў мачаточнікаў, нырак і звязаных з імі жыццёва важных органаў чалавека.
У Вялікую Айчынную вайну працавала хірургам-уролагам у медыцынска-санітарных падраздзяленнях Волхаўскага фронту. Пасля вайны ў Ленінградзе, асістэнт кафедры ўралогіі Інстытута ўдасканалення ўрачоў імя С. М. Кірава. У 1952 годзе абараніла доктарскую дысертацыю, загадвала кафедрай уралогіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў. З 1958 года зноў у Ленінградзе, загадчык кафедры ўралогіі Ленінградскага інстытута ўдасканалення ўрачоў.
Навуковая дзейнасць
Унесла вялікі ўклад у развіццё медыцынскай навукі. Пад яе кіраўніцтвам падрыхтавана 12 кандыдатаў медыцынскіх навук, 3 яе вучні сталі дактарамі медыцынскіх навук.
Вэрхня Стынава
Вэрхня Стынава (Ве́рхня Стинава) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лайма
Ла́йма, Лайме (Laima або Laimė, Laima, таксама Laimas māte — «маці шчасця») — багіня шчасця і лёсу ў міфалогіі ўсходніх балтыйскіх народаў — латышоў, латгальцаў і літоўцаў. З'яўляецца апякункай ро́даў і абаронцай кароў і г. д.
Дачка Бога (Дзіеваса, Дзіеўса). Часам выступае разам з Дэклай і Картай.
У літоўскай міфалогіі Лайма супрацьпастаўляецца Гільціне, якая ўвасабляе няшчасці або смерць. Па літоўскім павер'ям да нованароджанага прыходзяць дзве жанчыны: Лайма і Гільціне, якія вызначаюць яго лёс. Лайма дапамагае дзяўчатам ў пошуках жаніха і вясельных справах. Латышы лічаць, што Лайма апякае цяжарных жанчын і дапамагае пры родах. Лайма падкладае нованароджанаму хустку, што вызначае яго шчаслівае жыццё. Часам яе вобраз звязаны з Дзевай Марыяй або Марай.
Гудауцкі раён
Гудауцкі раён (Гәдоуҭа араион) — раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца ў заходняй краіны, мяжуе з Сухумскім раёнам на ўсходзе, Гаграўскім на захадзе, з Расіяй на поўначы. На поўдні выходзіць да Чорнага мора. Адміністрацыйны цэнтр — Гудаута. Плошча 1640 км², насельніцтва 35 тысяч чалавек (2003). Этнічны склад: абхазы — 79 %, армяне — 12 %, рускія — 6 %, грузіны — 1,7 %.
Буйнейшыя населеныя пункты Гудаута, Новы Афон, Лыхны, Мюсера. Гудауцкі раён — адзіны з раёнаў Абхазіі, які на працягу грузіна-абхазскай вайны 1992—1993 цалкам і стала кантраляваўся абхазскімі ўладамі.
Гудауцкі раён размяшчаецца на тэрыторыі гістарычнай вобласці Бзып, якая з’яўляецца месцам фарміравання і кампактнага пражывання бзыбскіх абхазаў — носьбітаў бзыбскага дыялекту абхазскай мовы. Да грузіна-абхазскай вайны 1992—1993 гадоў Гудауцкі раён з’яўляўся адзіным раёнам Абхазіі з перавагай этнічна абхазскага насельніцтва (53,1 %). У раёне маецца некалькі армянскіх сёлаў. Насельніцтва сканцэнтравана на ўзбярэжнай раўнінна-перадгорнай паласе.
Газэлюнэ
Газэлюнэ (Haselünne) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Эмсланд. Насельніцтва — 12 741 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 159,2 км². Афіцыйны код — 03 4 54 019.
Факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва БелДУТ
Факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту‎.
Гісторыя
Факультэт забяспечвае гарманічнае развіццё жылых, грамадскіх і прамысловых тэрыторый гарадоў, а таксама розных відаў транспарту. Для выканання практычных задач гэтага комплексу неабходныя інжынерныя кадры, падрыхтоўка якіх з 1954 года стала ажыццяўляцца ў Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту па спецыяльнасці «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», якая ўваходзіла першапачаткова ў склад будаўнічага факультэта. На яе базе ў 1957 годзе быў створаны факультэт «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва» (ПГС), у які ўвайшлі кафедры: «Будынкі і будаўнічыя матэрыялы», «Будаўнічыя работы, машыны, тэхналогія будаўнічай вытворчасці», «Супраціўленне матэрыялаў і будаўнічая механіка», «Начартальная геаметрыя і графіка», «Замежныя мовы».
Спецыяльнасці
На факультэце ажыццяўляецца падрыхтоўка дыпламаваных інжынераў і архітэктараў па чатырох спецыяльнасцях:
Анаплазія
Анаплазія (ад ст-грэч. ἀνα- ‘назад’ і πλάσις ‘утварэнне’) — пераход жывых клетак і тканак у недыферэнцыяваны стан, аж да поўнай немагчымасці вызначэння паходжання клеткі. Пры гэтым клеткавая тканка губляе здольнасць выконваць свае характэрныя функцыі, аднак набывае здольнасць да неабмежаванага росту. Анаплазія часта сустракаецца ў злаякасных пухлін, якія хутка растуць.
Шалом
Шаломы, якімі карысталіся ў ВКЛ, належалі да некалькіх відаў: ад спадчыны старажытнарускіх часоў заставаліся сфераканічныя і цыліндра-канічныя, са шпілем наверсе, часта з шарыкам-«яблыкам» ці сцяжком-«ялаўцом»; ад татарскіх каланістаў 14 ст. з'явіліся татарскія віды шаломаў. Таксама ў 14 ст. у ВКЛ пачалі з'яўляцца бацынеты. Шаломы заставаліся ва ўжытку ў ВКЛ да сярэдзіны 16 ст.
Марыся Юр’еўна Нікіцюк
Марыся Юр’еўна Нікіцюк (Марися Юріївна Нікітюк; нар., Кіеў) — украінская сцэнарыстка і рэжысёр кароткаметражных і поўнаметражных фільмаў.
Біяграфія
Нарадзілася 26 кастрычніка 1986 года ў Кіеве.
У 2007 годзе скончыла Інстытут журналістыкі Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі. У 2012 годзе скончыла магістратуру па тэатразнаўстве Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта тэатра, кіно і тэлебачання імя Карпенкі-Карага.
Працавала журналісткай, публіцысткай, тэатральным крытыкам.
Творчасць
З’яўляецца аўтарам серыі навел, якія выходзілі ў літаратурным альманаху «Святы Уладзімір», а таксама п’ес «Дачы», «Мядзведзі для Машы» і «Дзявочыя радасці», якія былі прадстаўлены ў фармаце чытак на драматургічных праектах Лабараторыі сучаснай драмы ў Кіеве пры ГогальФэсце і на кіеўскім драматургічным фестывалі «Тыдзень актуальнай п’есы». «Мядзведзі для Машы» атрымалі першае месца львоўскага драматургічнага конкурсу Драма.ua (ад тэатральнага фестывалю «Лесвіца») 2010 года. Аўтар апавяданняў «Здохні. Гісторыя кахання», «Кавасакі Ніндзя», «Бібліятэкі ненапісаных кніжак», «Міф», «Сукі».
Заснавальніца тэатральнага партала Teatre.com.ua, дзе з 2007 па 2012 год пісала пра ўкраінскі і міжнародны тэатр. З 2007 года працавала тэатральным крытыкам і публіцыстам для часопісаў «ШО», «Timeout», «Личности Украины», газеты «24», «ТОП-10», «Український тиждень», Polit.ua і «Українська Правда. Життя». У 2011 годзе выступіла суарганізатарам і сузаснавальнікам (з Наталляй Варажбіт і Андрэем Маем) драматургічнага міжнароднага фестывалю «Тыдзень актуальнай п’есы».
У 2014 годзе чытала лекцыі пра кінарэжысёраў у праекце «Святло» ў начным клубе Closer. У 2014 годзе кампанія UDP на Адэскім міжнародным кінафестывалі ўзнагародзіла за лепшы пітчынг праект поўнаметражнага фільма «Калі падаюць дрэвы», у якім Нікіцюк была рэжысёрам і сцэнарыстам.
Удзельнічала ў кінапраекце «Украіна, бывай!», з’яўляецца аўтарам сцэнарыяў да кароткаметражных фільмаў «Гаўдзі», «Алкагалічка», «Анёл смерці», «Лістапад». Аўтар сцэнарыяў да кароткаметражных фільмаў «Сашанька», «Мама-попінз», «Ахулі», «Калі падаюць дрэвы», «Чума», «Пасылка», «Яблыкі», «У дрэвах», «Мандрагора». Удзельніца поўнаметражных праектаў: «Калі падаюць дрэвы», «Сансара. Сон матылі», «Брат Алень»
Фільмы па сцэнарыях Нікіцюк удзельнічалі ў прэстыжных міжнародных фестывалях у Лакарна, Клермон-Феране, у «Залатым абрыкосе», Адэскім МКФ і іншых, выйгравалі ўзнагароды.
У маі 2016 года сцэнарый да фільма «Калі падаюць дрэвы», напісаны Нікіцюк, стаў пераможцам 10 сесіі ScripTeast Award, які праводзілі падчас Канскага кінафестывалю.
30 студзеня 2021 года пачаліся здымкі поўнаметражнага драматычнага фільма «Я, Ніна», сцэнарысткай і рэжысёрам якога стала Нікіцюк.
Вуліца Паўлоўскага (Мінск)
Вуліца Паўлоўскага — вуліца ў Заводскім раёне Мінска.
Новы палац (Патсдам)
Новы палац у Патсдаме (Neues Palais) — палац у стылі позняга барока, збудаваны ў 1763-69 гг. па жаданні Фрыдрыха Вялікага на заходнім краю парку Сан-Сусі. Быў прызначаны для афіцыйных прыёмаў. Ні Фрыдрых, ні яго непасрэдныя пераемнікі ў палацы ўвесь час не жылі. Першае выключэнне — імператар Фрыдрых III, які падчас свайго 99-дзённага кіравання пераназваў палац у Фрыдрыхскрон (Schloß Friedrichskron) і загадаў выкапаць вакол яго роў. Не меней прывязаны быў да гэтага будынка і апошні імператар, Вільгельм II. Разыначкай палаца з'яўляецца прыдворны тэатр XVIII стагоддзя.
Азарычы (значэнні)
Назву Аза́рычы маюць:
Леанід Цітоў
Леанід Цітоў (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны.
Кар’ера
Улетку 2018 года пакінуў магілёўскі клуб «Машэка».
Эскарыял
Стымулы для пабудовы
Фармальнай падставай для будаўніцтва манастыра Эскарыял у гонар св. Лаўрэнція была перамога пры Сен-Кантэне ў Фландрыі аб’яднаных армій Вялікабрытаніі і Іспаніі над вайскамі Францыі 10 жніўня 1557 года, дзень у дзень св. Лаўрэнція. Як было і раней, горад хрысціянскай Францыі быў варварску разрабаваны і часткова разбураны англійскімі і іспанскімі хрысціянамі. Сярод пашкоджаных была і царква Св. Лаўрэнція (або Сан Ларэнса). Аб перамозе і разбурэнні царквы паведамілі іспанскаму каралю. Рэлігійна настроены кароль Філіп II даў зарок аднавіць царкву Сан Ларэнса ў абноўленым і большым варыянце.
Святы мучанік Сан Ларэнса быў блізкі сэрцу іспанцаў, бо па легендзе быў выхадцам з Арагона, размешчаным на поўначы Іберыйскага паўвострава. З пріхільнасць да хрысціянства яго спалілі на жалезнай рашотцы. Рашотка і стала найбольш вядомым атрыбутам мучаніка.
Палітычны і мастацкі фон пры будаўніцтве
Асаблівасцю манархічнай улады ў Іспаніі была цесная, амаль непадзельная сувязь з каталіцкай царквой. Слабыя каралі шукалі падтрымкі і знайшлі яе ў царкве. У Еўропе немагчыма знайсці іншую краіну, дзе ўлада свецкая была б так цесна прыкаваная да царквы, прарасла ў яе, апярэдзіўшы ў гэтым нават Італію, Партугалію, Польшчу, вядомыя цэнтры каталіцызму ў Еўропе. Талерантнасць да вернікаў Іспаніі іншых веравызнанняў у раннім Сярэднявеччы цяпер — перайшла ў цвёрдую нянавісць і жорсткія формы каталіцкага прыгнёту. Краіну пакрыла густая сетка сабораў, манастыроў, цэркваў. У канцы 15 стагоддзя ў Іспаніі распачала сваю дзейнасць інквізіцыя, а царква стала кантраляваць усе формы грамадскага жыцця. Пастаянная цэнзура распаўсюджвалася і на ўсе формы іспанскага мастацтва і стагоддзямі жорстка вынішчала ўсё больш-менш смелае, тармозячы іх развіццё. Тым часам іспанская манархія пачала цярпець паражэнні. 1581 годзе ад яе адкалоліся Злучаныя Правінцыі, больш вядомыя як Галандыя.
Асабліва значнымі былі палітычныя паражэнні Іспаніі ў стасунках з Брытаніяй. Каралева Елізавета наблізіла да сябе двух уплывовых прыхільнікаў пратэстантызму — гэта прэм’ер-міністр Уільям Сесіл, 1-ы барон Берлі і Фрэнсіс Волсінгем. Волсінгем, які меў дзве ўніверсітэцкія адукацыі, быў гарачым ворагам каталіцызму і прыхільнікам ідэі ўмацавання і развіцця настуагнястрэльнай зброі, умацавання абараназдольнасці флот у Брытаніі. Разгалінаваная шпіёнская сетка Волсінгема, створаная як у каралеўстве, так і на еўрапейскім кантыненце, даў яму магчымасць кантраляваць іспанцаў і своечасова выкрываць каталіцкія мецяжы супраць каралевы і дзяржавы. Ён не спыніцца і перад судом і пакараннем смерцю каралевы-каталічка Шатландыі Марыі Сцюарт. Менавіта ён выкрыў супрацьдзеянне іспанскага дыпламат а ў Лондане — Бернардзіна дэ Мендоса, якога выслалі з краіны. У Брытаніі пачалі ваенную мадэрнізацыю, перайшоўшы на выраб суцэльналітых чыгунных гармат, якімі былі абсталяваны ваенныя паруснікі. Аднаразовы выстрал ядрамі гэтых гармат наскрозь прабіваў дубовыя барты тагачасных іспанскіх караблёў. Традыцыйныя лучнікі Брытаніі былі пераведзены на выкарыстанне агнястрэльных мушкетаў, паражальная сіла якіх перавышала іспанскія. У 1588 годзе адбылася няўдалая спроба збіць ці хаця б паменшыць узрастаючую магутнасць Брытаніі. Калі Фрэнсіс Волсінгем памёр у 1590 годзе, кароль Філіп II ўзрадаваўся, што пазбавіўся магутнага ворага. Але магутнасць Брытаніі пачала перавышаць магутнасць Іспаніі менавіта з гэтага часу.
Важнае месца ў мастацтве Іспаніі 16 стагоддзя заняў не Рэнесанс (кароткі па часу, мала падтрыманы мясцовай культурай і не перайшоўшы ў фазу Высокага Адраджэння, як у Італіі), а маньерызм. У Іспаніі сфарміравалася некалькі цэнтраў маньерызму, сярод якіх Бадахос, Таледа, Мадрыд і Эскарыял. Найбольшы ўплыў гэты стыль меў на іспанскую архітэктуру і жывапіс і развіваўся пад уплывам узораў маньерызму з папскага Рыма. Так, тэма спальвання ератыкоў была даволі распаўсюджанай у іспанскім жывапісе. А апошняе рэальнае спальванне ератыка на вогнішчы ў Іспаніі адбылося яшчэ пры жыцці Гоі, Пушкіна, Тараса Шаўчэнкі.
Азярышча
Назву Азяры́шча маюць:
Эскарыял
Палітычны і мастацкі фон пры будаўніцтве
Сцэны мучаніцтва святых, страсцей і бачанняў святых, іх экстазы і малітвы ў жывапісе і скульптуры — найбольш распаўсюджаная частка ўсяго мастацтва Іспаніі.
Назва. Пошукі. Праект
Створаная адмысловая камісія старанна і доўга шукала месца ў Кастыліі, якое больш натхняла іспанскага манарха на разважанні пра ўсемагутнага хрысціянскага Бога, на набожныя думкі. Сярод прапанаваных камісіяй было і месца ў Сьера-дэ-Гвадарама на адлегласці 45 км ад тагачаснага Мадрыда. Яно і спадабалася каралю, хоць гэта было побач з закінутымі кар’ерамі пакладаў жалеза (па іспанскай escoria — шлак металургічнай вытворчасці, а пасёлак паблізу насіў назву Эль-Эскарыял).
Спробы стварыць прадстаўнічую рэзідэнцыю новага тыпу ў Іспаніі ўжо былі. Гэта перш за ўсё палац Карла V у Альгамбры, які пачалі будаваць яшчэ па загаду бацькі Філіпа II. Ён атрымаў характар ​​халоднай параднасці і надзвычайнай адчужанасці ад асяроддзя. Велізарны палац, пакінуты каронай, так і застаўся недабудаваным (не быў створаны нават дах над усёй пабудовай. Будаўніцтва аднавілі ў 17 ст., Але зноў пакінулі. Цалкам палац дабудавалі толькі ў 20 стагоддзі, калі той нарэшце атрымаў адзіны дах). Перабудавалі і каралеўскі палац у горадзе Севілья.
Першы архітэктар і даўгабуд
Ім быў Хуан Баўтыста дэ Таледа (1515? — 1567). Ён паехаў на стажыроўку ў Італію, дзе вывучаў архітэктурнае тэорыю і практыку майстроў Высокага Адраджэння і італьянскага маньерызму ў Неапалі і Генуі. У Рыме некаторы час наведваў будаўніцтва сабора Св. Пятра ў Ватыкане. Затым 11 гадоў быў на службе іспанскага віцэ-караля ў Неапалі.
У яго творчай манеры бачаць уздзеяння Якопа Сансавіна і Паладыё. Кароль выцягнуў яго назад і з 1559 года ён знаходзіўся на службе ў манарха. Хуан Баўтыста прапрацаваў усяго восем гадоў на пасадзе прыдворнага архітэктара, але быў аўтарам першага праекта небывалага комплексу з рознымі функцыямі, першай яго архітэктурнай мадэлі і наогул ідэйнага задумы абстрактнага капрызу караля ў рэальных формах.
Праект выклікаў незадаволенасць караля Філіпа II, які загадаў адправіць праектнае рашэнне Хуана Баўтыста ў Фларэнцыю на экспертызу. Мастакі фларэнційскай Акадэміі раскрытыкавалі праект, які даручылі выпраўляць італьянцу Франчэска Паточа з Урбіна. Але пасля смерці Хуана Баўтысты ў 1569 годзе праект перарабляў яго памочнік — Хуан дэ Эрэра (каля 1530—1597), які прыслухаўся да патрабаванняў нецярплівага Філіпа II, які перажыў і гэтага архітэктара. Дэ Эрэра належаць ідэі канчатковага аздаблення. Комплекс уяўляў сабой амаль квадратнае ў плане збудаванне, у цэнтры якога размяшчалася царква, на поўдні — памяшканні манастыра, на поўначы — палац; для кожнай з частак прадугледжваўся свой унутраны двор.
Гісторыя будаўніцтва
Кароль Філіп пільна сачыў за ўсімі этапамі праектавання і будаўніцтва комплексу. Ён хацеў падкрэсліць адыход яго дзяржавы ад папярэдняга, практычна сярэдневяковага этапа і надаць еўрапейскага значэння як дзяржаве, так і новай каралеўскай рэзідэнцыі. Гэтаму імкненню і быў падпарадкаваны стыль збудавання — арыентаваны на італьянскія ўзоры, але праз іспанскае ўспрыманне рэнесанснай архітэктуры. Даследчыкі бачаць у гэтым спрошчаным стылі сувязі са стылем і вобразам буйных іспанскіх шпіталяў. Апошнія мелі працяглыя фасады, сіметрычныя прамавугольныя планы з замкнёнымі ўнутранымі дворыкамі і галерэямі, сабор у цэнтры, вежы на вуглах будынка. Нешта падобнае ўжо было ў шпіталі Санта Крус у горадзе Таледа.
Эскарыял — гэта перш за ўсё манастыр. Кароль аддаў яго ордэна іеранімітаў.
Менавіта ўмацаваны манастыр і нагадваюць яго працяглыя фасад і, вежы па вуглах, дух адасобленасці ад грэшнага свету. Крэпасное і манастырскае настолькі пераважаюць у вобразным ладзе збудавання, што большасць еўрапейцаў забываюць аб тым, які гэта яшчэ і каралеўская рэзідэнцыя. Крэпасное і манастырскае падкрэслена і практычнай адсутнасцю дэкору вонкавых фасадаў, самі іспанцы называюць гэты стыль — безарнаментальным. Безарнаментальнасці спрыяў і матэрыял, выкарыстаны для будаўніцтва — шэры граніт, цвёрды, цяжкі ў апрацоўцы, не схільны даваць складаную гульню аб’ёмаў або прыемны гнутых ліній. На фасадах пакінутыя толькі карнізы і вокны, вытанчаныя ў доўгія казарменныя шэрагі.
Будаўніцтва пачалося ў 1563 годзе і доўжылася двадцаць адзін (21) год. Каралю належыць ідэя прыбудоў і павелічэння памераў збудавання. Архітэктар Хуан дэ Эрэра павялічыў памеры збудавання, каб размясціць больш манахаў (Філіп II дазволіў павялічыць колькасць манахаў новага манастыра з пяцідзесяці да ста чалавек). План збудавання пры гэтым застаўся нязменным. Так, ён падвоіў колькасць паверхаў і, адпаведна, павялічыў вышыню вуглавых веж. Будаўнічымі працамі кіраваў здольны манах ордэна іеранімітаў — Антоніа дэ Вільякасцін. Былі выдаткаваны значныя грашовыя сумы. Сюды везлі лепшыя на той час будаўнічыя матэрыялы і вырабы як з усёй Іспаніі, так і Еўропы і калоній у захопленай Амерыкі — хваёвы лес, свяцільні, каваныя рашоткі, залаты посуд, каштоўныя тканіны і вышыўкі, вырабы са серабра і бронзы. Драўляная разьба была выканана ў Куэнке і Авіле, мармур прывезены з Арасены, скульптурныя працы былі замоўлены ў Мілане, бронзавыя і сярэбраныя вырабы вырабляліся ў Таледа, Сарагосе, Фландрыі. 13 снежня 1584 года быў пакладзены апошні камень у будынак комплексу. Пасля гэтага за працу ўзяліся мастакі і дэкаратары, сярод якіх былі італьянцы П. Цібольдзіні, Л. Камб’яза, Ф. Кастэла і інш. Запрасілі і армію італьянскіх мастакоў і скульптараў, прадстаўнікоў стылю маньерызм.
І пасля заканчэння будаўніцтва Філіп II не пакідаў сваімі клопатамі Эскарыял. Тут ён сабраў вялікую колькасць прац іспанскіх і еўрапейскіх жывапісцаў, сюды звозіліся каштоўныя кнігі і рукапісы. Ужо пасля смерці Філіпа II калекцыі працягвалі папаўняцца яго спадчыннікамі, і зараз Эскарыял захоўвае працы Тыцыяна, Эль Грэка, Сурбарана, Рыбера, Цінтарэта, Каэльё.
Пакоі караля, у супрацьлегласць раскошы вялікіх ваенных залаў і змрочнай пышнасці пантэона, былі аздоблены вельмі проста. Цагляная падлога, гладкія беленыя сцены — гэта было вытрымана больш у традыцыйным духу іспанскага жылля і, акрамя таго, адказвала створанай вобразу Філіпа-манаха.
Архітэктура
Эскарыял бліскуча ўвасобіў закладзеныя ў ім ідэі. Узведзены са светлага пясчаніку ў ясных і строгіх формах, ён высіцца на фоне горнай зеляніны гэтак жа спакойна і ўпэўнена, як глядзіць на нас Філіп II з партрэта Каэльё. Дзіўна адпаведнасць формы кожнага са збудаванняў свайму прызначэнню: прастата каралеўскіх пакояў, светлы і высокі інтэр’ер царквы, лёгкі строй аркад у бібліятэцы, змрочная пышнасць магільнага склепа. Унутраныя двары з зелянінай як бы разрэджваюць камень і ўпускаюць горнае святло ў пакоі. Сюды Філіп II, які так любіў сваё стварэнне, загадаў перавезці яго пры набліжэнні смерці. Эскарыял стаў узорам палацавых комплексаў, які пераймалі ці ад якога адштурхваліся наступныя іспанскія каралі.
Эскарыял уяўляе сабой прамавугольнік 208 × 162 м, які падзелены на квадраты, нагадваючы тым самым рашотку, на якой прыняў мучаніцкую смерць Св. Лаўрэнцій. Рашотку нагадваюць і фасады са шматлікімі акенцамі. У ім 15 галерэй, 16 паціа (унутраных дворыкаў), 13 капліц, 300 келляў, 86 лесвіц, 9 веж, 9 арганаў, 2673 акна, 1200 дзвярэй і калекцыя з больш за 1600 карцін.
Чатыры квадратныя вуглавыя вежы вонкавых карпусоў робяць збудаванне падобным на крэпасць, надаючы яму непрыступны і строгі выгляд. Дзве высокія званіцы побач з уваходам у базіліку, а таксама круглы купал царквы сведчаць пра тое, што рэлігійныя кампаненты комплексу пераважаюць над свецкімі. Базіліка, дарэчы, не толькі самы высокі, але і самы вялікі будынак у Эскарыяле. Каралеўскі палац істотна меншых памераў побач з базілікай здаецца яе прыдаткам, як бы пацвярджаючы, што Філіп II успрымаў гэта збудаванне як падарунак Богу. Яго цесныя пакоі вельмі проста абстаўлены, у адрозненне ад Бурбонаў, якія кіравалі Іспаніяй пазней.
Паўночную і заходнюю сцены манастыра атачае вялікая плошча, званая лонха (lonja), а з паўднёвага і ўсходняга боку размешчаны сады, адкуль адкрываецца цудоўны від на манастырскія палі, пладовыя сады і наваколлі Мадрыда за імі. Гэтым відам любуецца і статуя караля Філіпа II у садзе Фрайлес (Jardin de los Frailes), дзе манахі адпачывалі пасля сваіх прац. Справа ад саду знаходзіцца галерэя для тых, хто здаравее.
Музеі
У Эскарыяле знаходзяцца два вялікіх Новых музея. У адным з іх прадстаўлена гісторыя будаўніцтва Эскарыяла ў малюнках, планах, будаўнічых інструментах і маштабных мадэлях. У другім, у дзевяці пакоях, захоўваюцца палотны XV—XVII стагоддзяў пачынаючы ад Босха да Веранезэ, Цінтарэта і Ван Дэйка, а таксама мастакоў іспанскай школы. Габсбургаў таму лічаць найвялікшымі заступнікамі мастацтваў свайго часу. Асабліва поўна прадстаўлены мастакі фламандскай школы і Тыцыян, прыдворны мастак Карла V.
Пантэон
Адна з мэт будаўніцтва Філіпам II Эскарыяла — стварэнне маўзалея для свайго бацькі, імператара Карла V, чые рэшткі былі перанесены сюды ў 1586 годзе. Аднак пышны пантэон у бронзе, мармуры і яспісе быў збудаваны ў крыпце царквы толькі пры Філіпе III у 1617 годзе. Тут пахаваны ўсіх каралёў Іспаніі, пачынаючы з Карла V, акрамя Філіпа V, які цярпець не мог змрочнасці Эскарыяла і прасіў пахаваць яго ў Сеговіі, і Фердынанда VI, чыя магіла знаходзіцца ў Мадрыдзе. Каралевы, якія далі жыццё спадчыннікам мужчынскага полу, таксама пахаваны тут. Насупраць знаходзіцца збудаваны ў XIX стагоддзі Пантэон прынцаў, дзе хаваюць прынцаў, прынцэс і каралеў, чые дзеці не астрымалі ў спадчыну трон.
Дзве грабніцы ў Эскарыяле пустуюць. Апошнім тут быў пахаваны адзіны не кароль, — Дон Хуан Бурбон. Яго сын і цяперашні кароль Хуан Карлас I, ды і ўвесь народ Іспаніі адчувалі, што ён заслужыў падобны знак прызнання сваёй падтрымкай дэмакратыі пры Франка і адмовай ад трона на карысць сына дзеля мірнай перадачы ўлады.
Сабор
Сабор выклікаў здзіўленне і прыгнечанасць. Па праекце, прапанаванаму яшчэ Франчэска Паточа з Урбіна, сабор меў падабенства з планам сабора Св. Пятра ў Рыме, што вельмі падабалася каралю. Але архітэктар-іспанец дэ Эрэра перарабіў цэнтрычны план у схавана базілікальны. Гэтаму спрыяюць цёмны нартэкс, над якім выбудаваныя хоры для манахаў і святароў, тры нефы самога сабора і 44 алтарныя капліцы, якія не адразу заўважаюцца.
Саборны інтэр’ер не меў упрыгожванняў, а яго канструкцыі падалі ў аголеным, суха матэматычным выглядзе. Звыклыя іспанскія саборы маюць цесныя, багата аздобленыя і прыцемнена інтэр’еры. Сабор у Эскарыяле — наадварот, ясны, дзіўна пусты, з аголенымі сценамі і купалам, дзе можна разглядзець кожную каменную глыбу. Падлога выкладзены шэрым і белым мармурам. Усё гэта гіганцкіх памераў, як і высокія пілястры з канелюры, якімі скупа дэкараваны сяродкрыжжа храма. Гіганцкія памеры меў і алтар сабора Сан Ларэнца ў чатыры ярусы. Архітэктурны алтар выкананы з цёмна-чырвонага мармуру і цёмна-зялёнай яшмы Тартосы.
Утопіяй стала і ідэя караля, якая датычылася каталіцызму — як універсальнай стыхіі Бога, агульнай для ўсіх еўрапейцаў. Яшчэ ў пачатку 16 стагоддзя рэлігійная абшчына Заходняй Еўропы раскалолася на пратэстантызм і каталіцызм. Пратэстантызм быў прыняты шэрагам еўрапейскіх дзяржаў, сярод якіх — Швейцарыя, Вялікабрытанія, Швецыя, і часткай нямецкіх княстваў. Агнём і мячом каталіцкая царква ўтрымала ва ўлонні ўласнага веравучэння Францыю і Фландрыю, але перамогу над Іспаніяй атрымала Галандыя, дзе перамог кальвінізм яшчэ пры жыцці Філіпа II Габсбурга. Іспанская імперыя і яе ўрад пачалі жыць у падманлівым марыве ўласных ілюзій.
Бібліятэка
Бібліятэка Эскарыяла саступае толькі ватыканскай і захоўвай рукапіркіай рукапісы св. Аўгусціна, Альфонса Мудрага і св. Тэрэзы. Тут знаходзіцца найбуйнейшы ў свеце збор арабскіх манускрыптаў, ілюстраваных зборнікаў гімнаў і прац па прыродазнаўчай гісторыі і картаграфіі пачынаючы са Сярэднявечча. Гэта адзіная бібліятэка ў свеце, дзе кнігі ставяцца карэньчыкамі ўнутр, каб лепш захоўваліся старажытныя ўпрыгожванні вокладак. Дзейнасць інквізіцыі таксама спрыяла павелічэнню фондаў эскарыяльскай бібліятэкі — менавіта сюды паступалі кніжныя зборы знішчаных ератыкоў. Таму ў рэзідэнцыю-увасабленне каталіцкай іспанскай манархіі паступалі не толькі рукапісы і выданні каталіцкіх аўтарытэтаў, але і рукапісы грэчаскіх і лацінскіх аўтараў, арабскія і яўрэйскія. Ератычнасть не распаўсюджвалася на маёмасць, канфіскаваную ў ератыкоў. У фонды бібліятэкі таксама паступалі гравюры і малюнкі значных заходнееўрапейскіх майстроў — Мікеланджэла, Тыцыяна, які лічыўся прыдворным мастаком з правам жыць у Венецыі, Рафаэля Санці, Альбрэхта Дзюрэра і інш.
Для бібліятэкі адвялі велічную залу даўжынёй 52 метры з цыліндрычным скляпеннем, 10 метраў шырынёй і 10 у вышыню. Памяшканне роўна асвятлялі вокны з абодвух бакоў, чаго не было нават каралеўскіх пакоях, Зале капітула, сакрысціі, Зале бітваў. Па прыкладзе Ватыканскай бібліятэкі — бібліятэка Эскарыяла была ўпрыгожана фрэскамі. Яе скляпенні і люнеты распісаў Пелегрына Цібальдзі, а фрыз па-над шафамі з кнігамі — мастак Барталамеа Кардучы. У аснове фрэсак — складаная алегарычныя сістэма, распрацаваная ў творах прылічанага гуманізму іспанца Арыяса Мантана. У сярэдняй частцы збору прадстаўлены сем вольных мастацтваў. Кожную алегорыю суправаджалі вобразы антычных філосафаў, літаратараў, навукоўцаў, міфічных і біблейскіх персанажаў. Так, алегорыю Філасофіі атачалі Сакрат, Платон, Арыстоцель і Сенека, які паходзіў са старажытнарымскай Іспаніі, сярод атачэння Граматыкі — іспанец Антоніа дэ Небрыха, аўтар кнігі "Мастацтва кастыльскіх мовы ", алегорыю Музыкі суправаджалі — біблейскі цар Саул і Давід, Арфей і Эўрыдзіка. Люнет тэалогіі ўпрыгожылі выявамі бацькоў каталіцызму, дзе былі Св. Амвросій, Іеранім, Аўгусцін, Рыгор. Але з усіх фрэсак вырасталі асліныя вушы эпігонства і капіравання твораў рымскіх маньерыстаў і Мікеланджэла — без яго гарачага светапогляду, без гуманістычнага імкнення палепшыць людзей захапленнем мастацтвам і ўзорамі для пераймання. Фрэскі насычаныя абстрактна-дэкаратыўнымі фігурамі нейкіх безыменных атлетаў, волатаў, картушаў і медальёнаў, ўзораў. Пелегрына Цібальдзі (1525—1596) не скрываў таго, што пераймаў манеры Мікеланджэла ў Сіксцінскай капэле, але страціў і гераічнасць мікеланджэлаўскіх фігур, і іх імкненне да праўды. Беззмястоўнасці жэстаў персанажаў Цібальдзі ўзмацнялі і ядавітыя фарбы — зеленаватыя, ружовыя, жоўтыя, сіне-фіялетавыя з больш непрыемным каларыстычных гам, чым у самога Мікеланджэла.
У ацэнках фрэсак бібліятэкі мы сутыкаемся са зменамі крытэрыяў ацэнкі адоранасці мастакоў і іх тварэнняў тады і зараз. Мікеланджэла памёр і не прымаў удзелу ў дэкарыраванні бібліятэкі. Але сучаснікі лічылі, што нібыта ён сам прыклаў намаганні да стварэння гэтых фрэсак, нягледзячы на ​​стылізацыі працы Цібальдзі. У 21 ст. перш за ўсё цэніцца індывідуальная манера мастака, а не ўдалыя стылізацыі пад каго б там ні было. Бо трэба адрозніваць творы таленту ад работ вучня або ўдалага імітатара, каб не ствараць хаосу ў ацэнках.
Рукапісы і кнігі расстаўленыя ў шафы, вырабленымі па малюнку Хуана дэ Эрэра мэбельшчыкам Джэзепэ Флека. Яаны маюць фасады, якія нагадваюць невялікія храмы з калонамі дарычнага ордара, фрызамі з трыгліфамі і аднолькавымі балюстрада з шарамі. Па цэнтры залы зараз расстаўленыя сталы-вітрыны з экспазіцыяй найбольш рэдкіх і каштоўных рукапісаў. Колькасць кніг і рукапісаў у часы Філіпа II дасягнула 40.000 асобнікаў.
Папа Рыгор XIII абвясціў, што кожны, хто выкраў кнігу адсюль будзе адлучаны ад царквы. Цяпер большасць з выстаўленых кніг — копіі арыгіналаў.
У бібліятэцы Эскарыяла служыў вядомы іспанскі арабіст Кандэ.
Эль-Эскарыял
Побач з ансамблем манастыра Эскарыял узнік горад Сан-Ларэнса-дэ-Эль-Эскарыяль. Колькасць насельніцтва па даных на 2011 год складае каля 19 тыс. чалавек.
Мепен
Мепен (Meppen) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны на захадзе зямлі Ніжняя Саксонія. У горадзе размешчана вытворчасць дрэваапрацоўчых станкоў фірмы Elektra Beckum. У горадзе дыслакуецца Абаронна-тэхнічны цэнтр узбраенняў і боепрыпасаў (Wehrtechnische Dienststelle für Waffen und Munition) WTD 91.
Вэрчаны
Вэрчаны (Верча́ни) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5505
NGC 5505 (іншыя абазначэнні — UGC 9092, MCG 2-36-48, ZWG 74.138, KUG 1410+135, IRAS14101+1332, PGC 50745) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дрысы
Дры́сы — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса (выцякае з возера), за 35 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, на паўночны захад ад вёскі Перавоз.
Плошча паверхні возера 2,26 км². Найбольшая глыбіня 3,7 м. Даўжыня 3,7 км. Найбольшая шырыня 0,96 км. Даўжыня берагавой лініі 11,4 км. Аб’ём вады 5,83 млн. м³. Плошча вадазбору 1578 км². Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 5—10 м (на захадзе 15—20 м), параслі мяшаным лесам. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, вышынёй да 0,3 м. Пойма шырынёй 10—30 м, на поўдні пашыраецца да 200 м і пераходзіць у даліны рэк Ушча і Дрыса. Дно плоскае. У цэнтры 5 астравоў агульнай плошчай 1 га. Мелкаводдзе ўздоўж берагоў і вакол астравоў да глыбіні 2 м (на поўначы да 2,5 м) пясчанае і ілістае. Каля 75 % плошчы дна выслана крэменязёмістым сапрапелем. Расліннасць пашырана да глыбіні 2,2—3 м, шырыня палосы прыбярэжнай расліннасці 15—300 м.
Возера эўтрофнае, праточнае. На поўдні ўпадае рака Ушча. Выцякае рака Дрыса і злучае Дрысы з возерам Астраўцы. На паўночным захадзе злучаецца пратокай з возерам Глыба.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.
Бахун (каста)
Гісторыя
Бахун на непальскай мове значыць літаральна брахман. Аднак яны з'яўляюцца не адзінымі прадстаўнікамі варны брахманаў у Непале, паколькі асобныя касты святароў ёсць сярод невараў і махешы. Вялікая колькасць бахун у адносінах да другіх каст тлумачыцца тым, што на працягу XIV — XVIII стст. тэрыторыя Непала прыцягвала шматлікіх уцекачоў з тых рэгіёнаў Паўднёвай Азіі, якія апынуліся пад уладай мусульман. Хаця з рэлігійнага пункту гледжання, бахун займалі прывілігіраванае становішча, большасць з іх працавала на зямлі або нават наймалася ў войска.
У 1854 — 1963 гг. асаблівыя прывілегіі бахун былі замацаваны ў заканадаўстве Непала. Гэта абумовіла тое, што прадстаўнікі касты традыцыйна адыгрывалі значную ролю ў культурным і дзяржаўным жыцці краіны. Характэрна, што нават пасля 1963 г. бахун займалі каля траціны дзяржаўных і партыйных пасад. З іншага боку, яны часцей адмаўляліся ад каставых традыцый. Першымі прэзідэнтамі Непала сталі выхадцы з бахун. Тым не меней, пасля 2007 г. у Непале разгарнуліся дыскусіі аб неабходнасці выціскання бахун з уладных колаў.
Стратыфікацыя
Бахун Непала падзяляюцца на буйныя групы пурбія («усходнія») і кумаі. Лічыцца, што пурбія паходзяць з дзяржавы Горкха, а кумаі — з Кумаона. Сярод пурбія вылучаюцца вышэйшая падкаста ўпадхая і ніжэйшая падкаста джайсі. Джайсі — нашчадкі тых ўпадхая, хто па нейкіх прычынах парушаў абавязковыя шлюбныя рытуалы, жаніўся з удовамі ці выкрадаў нявесту. Ім забаронена выконваць некаторыя святарскія функцыі. На самой справе, колькасць бахун значна перавышае неабходную колькасць служак у храмах, таму большасць бахун наогул не выконвае святарскія функцыі.
Дарыл Хіл
Дарыл Хіл (Darryl Hill; нар., , Англія) — прафесійны гулец у снукер з Вострава Мэн. Удзельнік 1/16 фіналу адкрытага чэмпіянату Кітая 2016 года.
NGC 3941
NGC 3941 (іншыя абазначэнні — UGC 6857, MCG 6-26-51, ZWG 186.62, PGC 37235) — лінзападобная галактыка (SB0) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Лягніцкае ваяводства
Лягніцкае ваяводства (Województwo legnickie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Лягніца. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад сучаснага Ніжнесілезскага ваяводства.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Берген (Цэле)
Берген (Bergen) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Цэле. Насельніцтва — 12 942 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 163,77 км². Афіцыйны код — 03 3 51 004. Горад падзяляецца на 13 гарадскіх раёнаў.
Капалін
Канструкцыйна складаўся са звону, акруглай, цыліндрычнай, сфераканічнай ці канічнай формы, дапоўненага сіметрычнымі палямі, прымацаванымі да яго, або выцягнутымі з яго ж. Часам палі былі апушчанымі ўніз, у радзе выпадкаў так нізка, што закрывалі частку твару, і тады яны праразаліся візурай. Галоўным адрозненнем такога капаліна ад салада была сіметрычнасць палёў. Капалін мог дапаўняцца барботам.
У ВКЛ капаліны былі вядомыя з 2-й паловы 14 ст. у форме конусападобных шлемаў з «яблыкам» і нешырокімі палямі, таксама ўжываліся больш тыповыя формы са сфераканічным звонам і яблыкам на невысокім шпілі і са звонам сферычнай формы.
Анатоль Георгіевіч Сафонаў
Анатоль Георгіевіч Сафонаў (20 верасня 1919, в. Чартан — 24 чэрвеня 1944) — камандзір стралковай роты 1345-га стралковага палка (399-я стралковая дывізія, 48-я армія, 1-ы Беларускі фронт), старшы лейтэнант, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Анатоль Георгіевіч Сафонаў нарадзіўся 20 верасня 1919 года ў вёсцы Чартан, цяпер Дуванскага раёна Башкірыі, у сялянскай сям’і. Пасля заканчэння Дуванской сямігодкі ў 1935 годзе паступаў у тэхнікум у горадзе Залатавуст, але не быў прыняты па прычыне ўзросту.
Працаваў падлікоўцам на Дуван-Мячэтлінскай МТС, затым рахункаводам. Сям’я вярнулася жыць у Чартан, і Анатоль паступіў на сушзавод рабочым. На заводзе быў абраны сакратаром камсамольскай арганізацыі. Затым перайшоў у Дуванскую МТС бухгалтарам. Без адрыву ад працы. скончыў школу калгаснай моладзі. Пісаў вершы, іграў на баяне.
Дадаў сабе па дакументах 2 гады, каб патрапіць у войска. Таму ва ўзнагародным лісце стаіць год нараджэння — 1919-й. У кастрычніку 1939 года быў прызваны ў пагранічныя войскі на заходнюю мяжу. Служачы ў памежных войсках, Анатоль Сафонаў падае рапарт за рапартам з просьбай адправіць яго ў раён баявых дзеянняў на фінскую вайну. Але не паспеў.
Як выдатніка памежнай службы Анатоля накіравалі вучыцца ў вучылішча ў Маскву, там і застала яго вайна.
З верасня 1942 года Сафонаў служыў у 2-й мотастралковай дывізіі ў Маскве, з жніўня 1942 года прымаў удзел у ваенных дзеяннях у Падмаскоўі і быў паранены.
Пасля лячэння знаходзіцца на службе ў войсках НКВД, у якасці камандзіра ўзвода 7-га мотастралковага палка 2-й мотастралковай дывізіі асаблівага прызначэння.
З красавіка 1944 года ён атрымлівае прызначэнне на Беларускі фронт. Вызначыўся 24 чэрвеня 1944 года пры пераправе войскаў праз раку Друць.
Загінуў 24 чэрвеня 1944 года, пахаваны ў вёсцы Заполле, Рагачоўскага раёна, Гомельскай вобласці БССР.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 23 жніўня 1944 года прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Віўня (вёска)
Віўня (Ві́вня) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вольга Мікалаеўна Ляўко
Во́льга Мікала́еўна Ляўко́ (, в. Астравок, Капыльскі раён — 26 кастрычніка 2021) — беларускі археолаг, гісторык. Доктар гістарычных навук (2000), прафесар (2010). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (2017).
Біяграфічныя звесткі
У 1972 годзе скончыла гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
З 1970 года да 1974 года — старшы лабарант, з 1974 года да 1983 года малодшы навуковы супрацоўнік у Інстытута гісторыі АН Беларусі, пасля загадчыца Цэнтра гісторыі даіндустрыяльнага грамадства, загадчык Цэнтра археалогіі і старажытнай гісторыі Беларусі, галоўны навуковы супрацоўнік аддзела археалогіі Сярэдніх вякоў і Новага часу.
У 1980 годзе абараніла ў Ленінградскім універсітэце кандыдацкую дысертацыю па тэме «Віцебск XIV—XVIII стст. (паводле археалагічных звестак)» (навуковы кіраўнік — Георгій Штыхаў).
З 2004 года (па сумяшчальніцтву) прафесар кафедры археалогіі МДУ імя А. А. Куляшова.
Абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Фарміраванне і развіццё тэрытарыяльна-адміністрацыйных цэнтраў паўночна-ўсходняй Беларусі ў IX—XVIII стст.».
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Вывучала гісторыю Віцебскай зямлі, матэрыяльную культуру XIV—XVIII стст. Даследавала старажытныя беларускія гарады (Віцебск, Орша, Гарадок, Талачын, Копысь), замкі (Езярышча, Смальяны, Шклоў), Куцеінскі (Орша) і Святадухаўскі (Віцебск) манастыры, гарадзішчы, курганныя могільнікі, селішчы паўночна-ўсходняй Беларусі эпохі жалеза і сярэднявечча. З 2015 года праводзіла раскопкі на археалагічным комплексе Кардон.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровымі граматамі Прэзідыума НАН Беларусі (1999, 2000, 2006), ганаровым знакам «2000 гадоў хрысціянству» (2000), Ганаровай граматай Аршанскага гарвыканкама (2002), Ганаровай граматай Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (2007), медалём «За працоўныя заслугі» (2008), дыпломам лаўрэата конкурса Топ-10 НАН Беларусі (2016), ганаровым званнем «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2017).
Мазонэ
Мазонэ (Masone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 3886 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 130 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 16010. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
Аралія калючкаватая
Аралія калючкаватая (Arália spinosa) — лістападныя дрэвы, від роду сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае цэнтральныя і ўсходнія штаты ЗША.
Канатоп (значэнні)
Назву Канато́п маюць:
Анаплазмы
Анаплазмы (Anaplasma) — род бактэрый сямейства парадку : кровапаразіты жвачных жывёл і чалавека.
Апісанне
Форма цела круглявая, дыяметр да 1 мкм. Размножваюцца дзяленнем. Распаўсюджаныя па ўсім зямным шары. Выклікаюць захворванні крыві (анаплазмозы). У чырвоных крывяных клетках буйной рагатай жывёлы паразытуе, у авечак і коз —. Гранулацытарны анаплазмоз чалавека выклікае.
Віды
На май 2015 года ў род уваходзяць 7 відаў :
Катакана
Алфавіт
Чытаецца традыцыйна зверху уніз і справа налева.
Поўная табліца
Усяго існуе 47 базавых знакаў катаканы (уключаючы пасляслогавы ン і сокуон ッ) і некалькі скасаваных (ヰ ві, ヱ вэ і, магчыма, яшчэ адзін для перадачы у-падобнага гуку, ). У табліцы яны згрупаваны ў рад, падобны на годзюон. На аснове базавых утвараюцца яе пашырэнне (ёон) і дапаўненні для перадачы вымаўлення запазычаных слоў (гайрайго) пры іх транслітэрацыі. У першым раздзеле сабрана стандартная катакана (сімвалы, пафарбаваныя шэрым колерам, лічацца састарэлымі і амаль не ўжываюцца; сімвалы, пафарбаваныя зялёным колерам, — сучасныя дадаткі да катаканы (напрыклад для дабаўлення каны для адсутных у японскай мове гукаў, альбо для выдзялення патрэбных гукаў з «злітных» складоў, накшталт ці-чы), ужываныя пераважны для прадстаўлення некаторых гукаў іншых моў; а сімвалы, пафарбаваныя чырвоным колерам, скасаваны).
Напісанне
== Правілы транскрыпцыі ==
Ковентрыйскі ўніверсітэт
Ковентрыйскі ўніверсітэт (Coventry University) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ковентры.
Агульная характарыстыка
З больш чым 29 000 студэнтаў бакалаўрыяту і амаль 6 000 аспірантаў у 2019 годзе ён з'яўляецца буйнейшым з двух універсітэтаў горада. Гэта самы дынамічны ўніверсітэт Вялікабрытаніі і шосты па велічыні ў цэлым па краіне, з'яўляючыся чацвёртым па велічыні за межамі Лондана.
На ягоных чатырох факультэтах, якія складаюцца са школ і дэпартаментаў, прапануецца каля 300 курсаў бакалаўрыяту і аспірантуры. Ва ўніверсітэце ёсць 11 даследчых цэнтраў, якія спецыялізуюцца ў розных галінах, ад аграэкалогіі да будучыні транспарту. У 2017 годзе ўніверсітэт атрымаў залатую адзнаку ў галіне выкладання перадавога вопыту.
Цэлесцін
Цэлесці́н (Celestinus, ад caelestis — нябесны).
Каранёва (Жабінкаўскі раён)
Каранёва (, Коренёво) — хутар у Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Воля-Доўгалуцка
Воля-Доўгалуцка (Воля-Довголуцька) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сухумскі раён
Сухумскі раён (Аҟәа араион), раён (адзінка адміністрацыйнага падзелу) Абхазіі. Знаходзіцца ў цэнтральнай краіны, мяжуе з Гудауцкім раёнам на ўсходзе, Ачамчырскім на захадзе, з Расіяй на поўначы. На поўдні выходзіць да Чорнага мора. Адміністрацыйны цэнтр - Сухум. Плошча 1523 км², насельніцтва 11,7 тысяч чалавек (2003).
Буйнейшыя населеныя пункты Сухум, Яштхуа, Псху.
Папенбург
Папенбург (Papenburg) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Эмсланд. Насельніцтва — 35 032 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 118,36 км². Афіцыйны код — 03 4 54 041.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Кентэрберы
Ке́нтэрберы (Canterbury альбо, Cantuaria, Durovernum Cantiacorum) — літаральна "Горад/замак людзей Кента") — горад на паўднёвым усходзе Англіі, у графстве Кент. Насельніцтва 43 432 чалавек (2001). Кентэрберы з'яўляецца месцам знаходжання архібіскупа Кентэрберыйскага і цэнтрам Англіканскай царквы. Мае ўніверсітэт і шэраг архітэктурных помнікаў (гарадскі мур, руіны абацтва Аўгусцінаў і Нарманскага замка, Кафедральны Сабор і інш).
Георгій Сяргеевіч Палтаўчанка
Георгій Сяргеевіч Палтаўчанка (нар. 24 лютага 1953, Баку, Азербайджанская ССР) — расійскі палітык і дзяржаўны дзеяч, губернатар Санкт-Пецярбурга (2011—2018), генерал-лейтэнант падатковай паліцыі ў адстаўцы.
Lithops
Lithops (λίθος, «камень» + όψις, «твар», Lithops) — род сукулентных раслін сямейства.
У цяперашні час вылучаюць больш за 30 відаў гэтага роду. Паходзіць з пясчаных і камяністых пустынь Намібіі, ПАР і Батсваны. Парасткі прадстаўляюць сабой два зрослых тоўстых лісты, падзеленых неглыбокай шчылінай, з якой з’яўляецца кветканос і новае лісце. Памер да 5 см у вышыню і шырыню. Кветкі белыя або жоўтыя (зрэдку аранжавыя), 2,5—3 см у дыяметры, часам духмяныя, у культуры цвіце літопс у жніўні (часам і раней) — лістападзе.
Воля-Задэрэвацка
Воля-Задэрэвацка (Воля-Задерева́цька) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Біеліна
Біеліна (Bijeljina, Бијељина) — горад на ўсходзе Босніі і Герцагавіны.
Шчорсаўскі абраз Святога Дзмітрыя Салунскага
Абраз Святога Дзмітрыя Салунскага — славуты абраз XIV ст., што знаходзіўся ў Дзмітрыеўскай царкве мястэчка Шчорсы, на абкладзе якога быў надпіс «Узяты ў Літву 1386 г.». У «Працах Маскоўскага археалагічнага таварыства» змешчаны здымак абраза, які класіфікуюць як «старажытнарускі» твор. Мяркуючы па здымку, абраз сапраўды блізкі да ўзораў XIV ст. Пра гэта сведчыць тып даспехаў у выглядзе тонкіх пласцінак, а таксама жорсткія абрысы форм. На думку М. М. Памяранцава, шчорсаўкі абраз імкнуўся да помнікаў ноўгарадскага жывапісу XII ст.
Суберын
Суберын (ад  — кара коркавага дрэва) — рэчыва покрыўнай тканкі ў кары некаторых раслін. Рэчыва вельмі складанага складу, блізкае да тлушчаў, уяўляе сабой гліцэрыд фелонавай кіслоты.
У складзе ўтварэнняў робіць іх непранікальнымі для вады, газаў (што тлумачыцца блізкасцю суберыну да тлушчаў), памяншае цеплаправоднасць.
Некаторыя даследчыкі бачаць у суберыне пераходнае рэчыва пры пераходзе клятчаткі (цэлюлозы) у воск. У сумесі з клятчаткай, лігнінам, воскападобнымі рэчывамі і цэрынам суберын утварае корак, надаючы яму тыя ўласцівасці, дзякуючы якім ён у стане служыць ахоўным сродкам супраць залішняга выпарэння, зімовага холаду і пашкоджанняў.
Стрыжаўка
Стрыжаўка (Стри́жавка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Вінніцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны на рацэ Паўднёвы Буг. Паселішча размешчана на шляху ў Кіеў за 8 км ад Вінніцы.