cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пчаліны воўк
Асаблівасці біялогіі
Дарослыя кормяцца нектарам і пылком кветак. Пчаліны воўк палюе на меданосных пчол (адсюль назва), паралізуе іх джалам і прыносіць у гняздо на корм лічынкам. За час развіцця лічынка з'ядае 4-6 пчол. Селіцца пчаліны воўк вялікімі калоніямі паблізу пчальнікоў і можа шкодзіць пчалярству.
Самка будуе ў глебе вертыкальную норку глыбінёй каля 1 м з бакавымі камерамі, дзе развіваюцца лічынкі. Ператварэнне поўнае. Самка жыве 25—40 сутак. Зімуе лічынка. За год 1 генерацыя.
Рыа-Негра
Рыа-Негра — тапонім.
Чысцік балотны
Чы́сцік балотны (Stachys palustris) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Назвы
Чысцік балотны, галавенька, воўчая крапіва, воўчая мята, зябра палявая , жывічка , чыстацел , крапіва воўчая, чысцік.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая карэнішчавая расліна вышынёй 30—110 см. Сцябло прамое, чатырохграннае, апушанае на рэбрах. Лісце супраціўнае, простае, суцэльнае, падоўжана-ланцэтнае, з зубчастым краем, апушанае. Ніжняе лісце на кароткіх чаранках, верхняе — сядзячае, сцяблоабдымнае. Кветкі фіялетава-пурпуровага колеру з цёмнымі і светлымі крапінамі на ніжняй губе, сабраныя ў коласападобныя суквецці. Плод — арэшак.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі ва ўмераных і трапічных абласцях Еўразіі. Святлолюбівая расліна, мезафіт, гіграфіт, мезатроф і эўтроф. Расце на вільготных лугах, узлесках, балотах, у прыбярэжных хмызняках, па берагах вадаёмаў і як пустазелле. Цвіце ў чэрвені—верасні.
Гаспадарчае значэнне
Лекавая, меданосная расліна. Пустазелле. Клубні чысціка балотнага ўжываюць у ежу.
Спіс аб’ектаў PGC (823001—824000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (823001—824000)
Каран
Кара́н (أَلْقُرآن — аль-К̣ур’ан) — свяшчэнная кніга мусульман. Слова «Каран» паходзіць ад арабскага «чытанне ўслых», «настаўленне».
Паводле мусульманскай дагматыкі Каран быў па частках атрыманы ў 610—632 прарокам Мухамадам ад Бога (Алаха) праз архангела Джабраіла (Гаўрыіла). Напісаны на арабскай мове. У 650—655 паводле загаду халіфа Асмана — паплечніка Мухамада — спецыяльная калегія на аснове тэксту Карана, запісанага сакратаром Магамета, і з улікам іншых запісаў і сведчанняў асоб, што ведалі Каран на памяць, склала спіс Карана (Асманава рэдакцыя, зберагліся 2 копіі: у Сярэдняй Азіі і ў Турцыі), які паступова выцесніў іншыя запісы і быў прызнаны кананічным.
Мусульмане вераць, што Каран — гэта боскае настаўленне для чалавецтва, апошняе Свяшчэннае Пісанне, пасланае Алахам. Каран — нястворанае Слова Гасподняе, вечнае сведчанне прароцтва і апошняе нябеснае адкрыццё, якое пацвердзіла праўдзівасць усіх папярэдніх Святых Пісанняў, адмяніла абвешчаныя імі законы і зацвердзіла апошняе і самае дасканалае нябеснае заканадаўства. Існуючы тэкст Карана ўключае 114 сураў (раздзелаў), размешчаных у парадку памяншэння колькасці аятаў (вершаў), якіх 6225. Паводле часу і месца паходжання суры дзеляць на «мекканскія» (610—622, Мекка, 90 сураў) і «медынскія» (з 622, Медзіна, 24 суры). Храналагічная апавядальная і зместавая паслядоўнасць паміж сурамі, а часта і аятамі, адсутнічае.
Многія рэлігійна-філасофскія апавяданні Карана маюць агульныя (ці падобныя) з Бібліяй сюжэты, напрыклад, аб прароках Алаха ад Адама да Мухамада, уключаючы Нуха (Ноя), Ібрагіма (Аўраама), Ісы бен Марыям (Ісуса) і інш. Іўдаізм і хрысціянства разглядаюцца Каран як генетычна роднасныя ісламу нябесныя рэлігіі, якія папярэднічалі яму.
Каран з’яўляецца літаратурным помнікам і адной з найважнейшых крыніц мусульманскага права.
Сялко (Полацкі раён)
Сялко́ (, Селко) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Жабінка (станцыя)
Жа́бінка (, Жабинка)  — станцыя Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў горадзе Жабінка; на лініі Баранавічы-Цэнтральныя — Брэст-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Мацеевічы і прыпыначным пунктам Цукровы Завод.
Сцяг Мсціслава
Сцяг Мсціслава — сцяг горада Мсціслаў і Мсціслаўскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 24 жніўня 2006 г. № 526.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос, верхняй - белага, ніжняй - блакітнага колеру, у цэнтры пярэдняга боку якога - выява герба горада Мсціслава і Мсціслаўскага раёна.
2-е Аршанскае раённае благачынне
2-е Аршанскае раённае благачынне, 2-я Аршанская раённая благачынная акруга — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае паўночныя прыходы Аршанскага раёна Віцебскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Іерэй Сергій Вараб'ёў.
NGC 450
NGC 450 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Кіта. Бачная зорная велічыня: 11,6. Бачны размер: 3,0' × 2,4'. Прамое ўзыходжанне: 1 гадз. 15 мін. 30,4 сек. Схіленне: -00°51'41".
Уладзімір Мікалаевіч Бартноўскі
Уладзімір Мікалаевіч Бартноўскі (нар., г. Гомель) — беларускі ваенны ўрач. Кандыдат медыцынскіх навук (1987), дацэнт (1992). Член-карэспандэнт РАПН (2009). Член Беларускага навуковага таварыства гігіеністаў (1995).
Біяграфія
Працаваў у ВМФ СССР (Паўночны флот; 1979—1991, начальнік медыцынскай службы атамнай падводнай лодкі, урач-гігіеніст, урач-таксіколаг-радыёлаг, намеснік начальніка медыцынскай лабараторыі), Горкаўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1991—1993, кафедра ваенна-марской і радыяцыйнай гігіены, старшы выкладчык), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1993; лячэбна-прафілактычны факультэт, у 1997—1998 — дэкан факультэта, кафедра агульнай гігіены, дацэнт, у 1994—1997 — загадчык кафедры; медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра агульнай гігіены, экалогіі і радыяцыйнай медыцыны, з 1998 — загадчык кафедры).
Узнагароды
Медалі «За баявыя заслугі» (1986), «За заслуги в сфере образования» (2009), ордэн Пашаны (1991), знакі «Выдатнік аховы здароўя СССР» (1991), «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2011) і інш.
IC 735
IC 735 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Віска
Віска (Visco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 760 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 232 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 33040. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro, Madonna della Neve.
Сцяг Чэрыкава
Сцяг Чэрыкава — сцяг горада Чэрыкаў і Чэрыкаўскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 24 жніўня 2006 г. № 526.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных палос, верхняй - зялёнага, ніжняй — блакітнага колеру, якія складаюць адпаведна 3:1 шырыні сцяга. У цэнтры пярэдняга боку палотнішча — апраўленая белай аблямоўкай выява герба горада Чэрыкава.
Філявічы
Філяві́чы (, Филевичи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Леў Францавіч Оштарп
Леан (Леў) Францавіч Оштарп (Leon Osztorp; 1786, Дукора — 1851, каля в. Пяскі, Ігуменскі павет) — дзяржаўны і ваенны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Оштарпаў герба «Галоцкі» шведскага паходжання. Нарадзіўся ў маёнтку Дукоры ў сям’і палкоўніка літоўскай кавалерыі Францішка Оштарпа, які набыў маёнтак ад Міхала-Казіміра Агінскага, і Людвікі Іваноўскай, старасцянкі менская. Маршалак шляхты Мінскай губерні ў 1809 годзе.
У час вайны 1812 года да 15 верасня быў прэфектам падпрэфектуры Ігуменскага дыстрыкта (павета), у чыне палкоўніка Вялікага Княства Літоўскага ўзначаліў Мінскі аддзел корпуса літоўскіх жандараў (29 афіцэраў, 93 жандара), арганізаваны дэкрэтам імператара Напалеона ад 1 ліпеня 1812 года для выканання грамадскага парадку, вышуку дэзерціраў і марадзёраў, а таксама для аховы стратэгічна важных дарог у тыле ад дыверсій расійскай арміі, пры адступленні Вялікай Арміі па загадзе Мінскага ваеннага губернатара генерала графа  (1767—1817) займаўся арганізацыяй перапраў праз Бярэзіну, у тым ліку пераправай пад Студзёнкай, якой скарыстаўся сам імператар.
Пасля заканчэння кампаніі атрымаў прабачэнне рускага імператара Аляксандра I. У 1814 годзе — маршалак Ігуменскага павета. 21-22 лютага (7-8 сакавіка) 1818 года выступіў з прамовай на ўрачыстым ушанаванні Т. Касцюшкі ў Мінскім кафедральным касцёле. У 1823—1847 — маршалак дваранства Мінскай губерні, стацкі саветнік з 1829 года, сапраўдны стацкі саветнік з 1832 года. Быў членам Сумленнага суда Грамадзянскай палаты Мінскай губернскай ўправы, а таксама членам Імперскай спецыяльнай камісіі па конна-заводстве.
У 1847 г. у Мінску ў каталіцкім кафедральным саборы Найсвяцейшай Дзевы Марыі стаў хросным бацькам Эдварду Вайніловічу (1847—1928).
У 1851 годзе памёр у выніку няшчаснага выпадку ва ўзросце 65 гадоў. Вяртаючыся з Мінска з малодшай дачкой Леакадзіяй у адкрытай брычцы, ён праязджаў мост цераз Свіслач каля вёскі Пяскі, кучар, які вёз іх, распавядаў, што калі заехалі на мост, Оштарп, задаволены і горды сабой, сказаў: «Цяпер тут няма Расіі», але ў тую ж хвіліну коні, запрэжаныя ў экіпаж, раптам чагосьці спалохаліся і кінуліся разам з карэтай у ваду. Месца было неглыбокае, усе засталіся жывыя акрамя Льва Оштарпа, які, мабыць, памёр ад апаплексіі.
Цела Леана Оштарпа было пахавана ў пахавальні дукорскага касцёла.
Мячэць Аль-Харам
Аль-Масджыд аль-Харам (المسجد الحرام, Забароненая мячэць) — галоўная мячэць, ва ўнутраным двары якой знаходзіцца Кааба. Размешчана ў горадзе Мека ў Саудаўскай Аравіі.
Тэлебачанне высокай выразнасці
Тэлебачанне высокай выразнасці (High-Definition Television, скар. HDTV) — стандарты тэлебачання высокай выразнасці праз кабельнае сеціва, спадарожнік і г.д.
Сяргей Іванавіч Ціхаміраў
Сяргей Іванавіч Ціхаміраў ( — ) — расійскі інжынер і архітэктар. Аўтар шэрагу прыкметных будынкаў Саратава.
Тэлебачанне высокай выразнасці
Распрацоўка аналагічных сістэм
У 1949 г. Францыі пачалося манахромнае вяшчанне з cістэмай 768i на першым французскім тэлеканале. Вяшчанне было спыненае ў 1985 г.
Сяргей Іванавіч Ціхаміраў
Меў прынамсі двух братоў: Канстанцін таксама быў інжынерам-архітэктарам, а  — урачом-афтальмолагам, лейб-акулістам Найвысокага двара.
Тэлебачанне высокай выразнасці
Распрацоўка аналагічных сістэм
У 1954 г. у Савецкім Саюзе быў распрацаваны Трансфарматар. Гэта была першая 1, 125-і лінейная высокаякасная сістэма. Але праект ніколі не выкарыстоўваўся.
Сяргей Іванавіч Ціхаміраў
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў 1850 годзе. Пачатковую адукацыю атрымаў у Віцебскай мужчынскай гімназіі, спецыяльную — у Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы з 1872 па 1879 год. Скончыў курс па першым разрадзе.
Тэлебачанне высокай выразнасці
Распрацоўка аналагічных сістэм
У 1969 г. Японская дзяржаўная карпарацыя NHK пачала трансляцыю тэлебачання высокай выразнасці з суадносінамі бакоў 5:3, у той час, калі стандартам з'яўлялася 4:3. Выпрабаванне спадарожніка пачалося ў 1989 г. і працягнула рэгулярныя тэставанні ў 1991 годзе. Рэгулярнае вяшчанне у BS-9ch пачалося 25 лістапада 1994 г.
Сяргей Іванавіч Ціхаміраў
Прафесійная дзейнасць
Па выхадзе з вучылішча складаўся пры Міністэрства ўнутраных спраў, а праз два гады прызначаны прыдворным архітэктарам маёнтка «Лівадыя» ў Крыму. У 1882 годзе звольнены ад службы ў выніку скасавання пасады архітэктара «Лівадыі», а пасля гэтага прызначаны архітэктарам і адкамандзіраваны ў каранацыйную камісію для ўладкавання ілюмінацыі Крамля і наогул палацавых будынкаў і тэатраў да дня. У той самы час С. Ціхаміраў складаўся архітэктарам і прымаў удзел у працах камісіі па пабудове будынка  ў г. Маскве, пры чым назіраў за працамі і выконваў пасаду сакратара той жа камісіі. У 1887 годзе выйшаў па хваробе ў адстаўку і заняўся прыватнай практыкай у г. Маскве, а ў 1890 годзе ўступіў зноў на службу ў Міністэрства ўнутраных спраў, з прызначэннем на пасаду саратаўскага губернскага архітэктара. Архітэктар таксама ўваходзіў у гарадскія будаўнічыя камісіі і распрацаваў праекты пашырэння гарадскога тэатра і Аляксандра-Неўскага сабора, пакінутыя не рэалізаванымі. У 1900 году Ціхаміраў вярнуўся ў Маскву ў Міністэрства ўнутраных спраў, дзе і працаваў да самай смерці 19 ліпеня 1913 года.
Тэлебачанне высокай выразнасці
Распрацоўка аналагічных сістэм
У 1981 г. сістэма MUSE была дэманстравана ў ЗША, якая выкарыстоўвала тыя ж суадносіны, што і ў Японіі. Пасля дэманстрацыі, прэзідэнт Рональд Рэйган(які быў пад спрыяльным уражаннем) абвясціў сістэму «пытаннем нацыянальнага інтарэсу», каб увесці ў ЗША тэлебачнне высокай выразнасці.
Узыход лічбавага сціску
Пачынаючы з 1972 года, радыё-тэлекамунікацыйны сектар МКЭ (МКЭ-R) працуе над стварэннем аналага HDTV. Гэтая рэкамендацыя не падыходзіць да вяшчання палос, якія могуць дасягнуць хатніх карыстальнікаў. Стандартызацыя MPEG-1 у 1993 годзе і прывяло да прыняцця рэкамендацый МКЭ-R BT.709. У чаканні гэтых стандартаў арганізацыяй DVB быў сфармаваны саюз вяшчальнікаў-вытворцаў бытавой электронікі і рэгулюючых органаў. DVB распрацоўвае і ўзгадняе спецыфікацыі, якія афіцыйна стандартызаваная ETSI.
Абазначэнні
Вяшчанне HDTV суправаджаецца з трыма галоўнымі параметрамі:
Гл. таксама
HDMI
Blue ray дыск
HD+
Заходы (Гарадзецкі сельсавет)
Захо́ды (, Заходы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.
Вёска знаходзіцца каля ракі Капуснік (прыток Дняпра).
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Hurts
Hurts (па-англійску вымаўляецца Хётс ) — англійскі музычны калектыў з Манчэстэра (Вялікабрытанія), які выконвае кампазіцыі ў жанры электрапоп 1980-х гадоў. Самі музыканты завуць свой стыль «Noir’n’b and doom pop». New Musical Express назваў іх «Officially the. next. big. thing». Іх дэбютнае відэа на сінгл Wonderful Life сабрала каля 20 мільёнаў праглядаў на YouTube (на 14.11.2010). Яны самі запісалі сваё першае відэа Wonderful Life і выдаткавалі на яго £20.
Было два варыянты назвы для групы, выбар прыпаў на Hurts, яно мае два сэнсы: першае гэта адзінка вымярэння частаты гуку (сэрца ў спакойным стане б’ецца з частатой прыблізна 1 Гц, характэрна, што прозвішча Герц (Herz) у перакладзе азначае «сэрца»), а другое — эмоцыя (hurt — пакута; душэўны боль). Да таго ж Hurts добра выглядае і гучыць добра.
NGC 4504
NGC 4504 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. Бачная зорная велічыня: 13,2. Размер: 3,2' × 2,2'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 32 мін. 17,4 сек. Схіленне: -07°33'48".
IC 736
IC 736 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ждановічы (станцыя)
Ждано́вічы (, Ждановичи)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў аграгарадку Ждановічы на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна паміж прыпыначнымі пунктамі Лебядзіны і Мінскае Мора.
Сяльцо (Полацкі раён)
Сяльцо́ (, Сельцо) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Ждановічы (станцыя)
Станцыя размешчана паміж Заслаўскай шашой і вул. Лінейная ў аднайменным пасёлку. Побач з платформай праходзіць траса Мінск — Маладзечна, па якой ходзяць прыгарадныя аўтобусы і маршруткі на Мінск.
Сяльцо (Полацкі раён)
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Ждановічы (станцыя)
Заснавана доктарам І. У. Здановічам.
Бялянскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дамброўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. 15 мая 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Баранавіцкага сельсавета.
Сцяг Чавусаў
Сцяг Чавусаў — сцяг горада Чавусы Чавускага раёна. Сцяг Чавусаў зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 24 жніўня 2006 г. № 526.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры пярэдняга боку якога намаляваны крыжападобна шпага і меч белага колеру, перавітыя жоўтым лаўровым вянком.
Авіакатастрофа Ан-26 пад Чугуівам
Катастрофа Ан-26 пад Чугуевам — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 25 верасня 2020 года ў ваколіцах Харкава з ваенным самалётам Ан-26Ш 203-й вучэбнай авіяцыйнай брыгады падчас навучальнага палёту. Пасля аварыі з 27 чалавек, якія знаходзіліся на борце, загінулі 26 чалавек і выжыў 1.
26 верасня абвешчаны агульнанацыянальным днём жалобы ва Украіне.
Самалёт
Самалёт Ан-26Ш (бартавы нумар 76, серыйны нумар 56-08, выпушчаны 21 кастрычніка 1977 года) меў налёт 5985 гадзін і здзейсніў 3450 пасадак. У ліпені 1996 года ён быў адрамантаваны на Кіеўскім авіярамонтным заводзе. З моманту рамонту ён налятаў 1800 гадзін і здзейсніў 2160 пасадак. Для самалётаў гэтага тыпу гранічны тэрмін службы ўстаноўлены ў 20 000 лётных гадзін і 14 000 пасадак. У жніўні 2020 года пад кіраўніцтвам спецыялістаў «Антонава» тэрмін службы быў падоўжаны да 21 чэрвеня 2022 года, а наступны капітальны рамонт запланаваны на ліпень 2022 года.
На самалёце былі ўсталяваныя аднавальныя турбавінтавыя рухавікі АІ-24ВТ. Тэрмін службы правага рухавіка (выпушчаны ў чацвёртым квартале 1974 года) да чарговага рамонту мінаў 11 кастрычніка 2020 года, а левага (выпушчаны ў снежні 1977 года) — да 5 чэрвеня 2021 года.
Пасажыры
На борце знаходзіліся курсанты 2-га (12 чалавек) і 4-га (8 чалавек) курсаў Харкаўскага ўніверсітэта імя Івана Кажадуба ВПС Украіны.
Катастрофа
Увечары 25 верасня Ан-26 выконваў вучэбна-трэніровачны палёт. Каля 20:45 МСК самалёт упаў паблізу горада Чугуева ў 2 кіламетрах ад ваеннага аэрадрома.
Адзін з курсантаў паспеў выскачыць з самалёта. Раніцай 26 верасня стала вядома, што ён памёр у бальніцы. Адзіны выжылы (Вячаслаў Залачэўскі 2000 г. н.) знаходзіўся ў стане сярэдняй цяжкасці. Па факце здарэння распачатая крымінальная справа аб парушэнні правілаў палётаў і падрыхтоўкі да іх, якое пацягнула за сабой катастрофу і цяжкія наступствы (артыкул 416 КК Украіны).
Прычына
Кіраўнік адміністрацыі Харкаўскай вобласці Аляксей Кучар паведаміў, што незадоўга да крушэння пілот перадаў паведамленне аб адмове левага рухавіка. Следчыя разглядалі чатыры версіі крушэння лайнера, у тым ліку тэхнічную няспраўнасць, неналежнае тэхнічнае абслугоўванне лайнера, а таксама памылку экіпажа або авіядыспетчараў.
Прэзідэнт Уладзімір Зяленскі даручыў стварыць камісію для расследавання абставінаў катастрофы, якую ўзначаліць віцэ-прэм’ер Алег Урускі.
Дасудовае расследаванне высветліла, што ваенныя асобы дапусцілі парушэнні ў падрыхтоўцы і эксплуатацыі, якія мелі сістэмны характар. Кіраўніцтва палётамі не прыняло адэкватных мер для пазбягання катастрофы. Па артыкулам 416, ч.3, і 425 КК Украіны абвінавачаны 6 вайскоўцаў: камандуючы ВПС Украіны Сяргей Драздоў, начальнік Харкаўскага нацыянальнага ўніверсітэта паветраных сіл імя Івана Кажадуба, камандзір в/ч А-4104 і два яго намесніка, кіраўнік палётаў.
Гісторыя Кот-д’Івуара
Гісторыю Кот-д’Івуара можна падзяліць на тры перыяды: дакаланіяльны (старажытнасць і сярэднявечча), каланіяльны і посткаланіяльны (пасля 1960 года).
Дакаланіяльны перыяд
У 2200—700 гг. да н. э. на тэрыторыі сучаснага Кот-д’Івуара дамінавала Культура Кінтампа. Носьбіты гэтай культуры жылі рыбалоўствам, паляваннем, зборам садавіны і развядзеннем свойскіх жывёл (авечкі, козы, пазней таксама буйныя рагатыя жывёлы).
У XI стагоддзі нашай эры краіну засялілі плямёны сенуфа. У XV—XVI стагоддзях з поўначы прыйшлі плямёны мандэ, адціснуўшы сенуфа. У пачатку XVIII стагоддзя мандэ стварылі дзяржаву Конг, якая стала важным гандлёвым цэнтрам і агменем распаўсюджвання ісламу ў Заходняй Афрыцы.
Каланіяльны перыяд
У 1460-х гадах на берагах Кот-д’Івуара высадзіліся партугальцы, бо заўважылі вялікую колькасць сланоў, што давала магчымасць набываць тут слановую костку. Пазней еўрапейскія караблі розных дзяржаў пачалі наведваць рэгіён з мэтай куплі гэтага матэрыялу. Тэрыторыя набыла назву Бераг Слановай Косткі.
Першымі пасяленцамі з Еўропы былі французскія місіянеры, высадзіўшы там у 1637 годзе. Іх першае пасяленне неўзабаве было знішчана першабытнікамі. Праз паўстагоддзя, у 1687 годзе, была створана новая французская місія, на гэты раз пры ўзброенай ахове. У пачатку XVIII стагоддзя французы паспрабавалі заснаваць на ўзбярэжжы яшчэ два паселішчы, але яны праіснавалі толькі некалькі гадоў.
Французы зноў заняліся засваеннем Берага Слановай Косткі з 1842 года. Яны аднавілі форт Гран-Басам (на ўзбярэжжы, недалёка ад цяперашняга Абіджана), а да 1846 года ўсталявалі свой пратэктарат практычна над усімі прыбярэжнымі плямёнамі.
Углыб краіны французы пачалі прасоўвацца з 1887 года. На працягу двух гадоў французы заключылі дагаворы з большасцю плямёнаў ад узбярэжжа да сучаснай паўночнай мяжы краіны. У 1892 былі ўсталяваны мяжы з Ліберыяй, у 1893 — з брытанскай калоніяй Залаты Бераг (сучасная Гана). У 1893 годзе Бераг Слановай Косці быў выдзелены ў асобную французскую калонію (са складу калоніі Сенегал), а ў 1895 г. быў уключаны ў склад Французскай Заходняй Афрыкі.
У кастрычніку 1946 года Берагу Слановай Косці быў нададзены статус заморскай тэрыторыі Францыі, быў створаны генеральны савет тэрыторыі.
XX стагоддзе
7 жніўня 1960 года была абвешчана незалежнасць краіны. Прэзідэнтам стаў Уфуэ Буаньі, які кіраваў Кот-д’Івуарам некалькі дзесяцігоддзяў. Яго партыя ДП стала кіруючай і адзінай партыяй. Быў абвешчаны прынцып недатыкальнасці прыватнай уласнасці.
Бераг Слановай Косці ў 1979 годзе стаў сусветным лідарам па вытворчасці какава-бабоў, аднак поспехі ў гэтай галіне абапіраліся на ўдалую кан’юнктуру і спалучэнне наяўнасці кваліфікаваных менеджараў, замежных інвестыцый і вялікай колькасці танных працоўных рук, пераважна гастарбайтараў з суседніх краін.
У 1980-я гады цэны на каву і какава на сусветных рынках упалі, у 1982—1983 краіну спасцігла жорсткая засуха, пачаўся эканамічны спад; да канца 1980-х гадоў паказчык знешняга доўгу на душу насельніцтва перавысіў аналагічны паказчык ўсіх краін Афрыкі, акрамя Нігерыі. Пад ціскам грамадскасці Уфуэ-Буаньі пайшоў на палітычныя саступкі, легалізаваў альтэрнатыўныя кіруючыя палітычныя партыі, ініцыяваў выбарчы працэс, і ў 1990 годзе быў абраны прэзідэнтам.
У 1993 годзе ён памёр, і краіну ўзначаліў яго спадчыннік Анры Конан Бед’е. У 1995 годзе адбыўся форум па пытаннях інвестыцый у эканоміку краіны, у якім удзельнічалі пераважна расійскія кампаніі. У канцы 1990-х узмацнілася палітычная нестабільнасць, у Бед’е з’явіўся сур’ёзны канкурэнт: Аласан Уатара. Ён нарадзіўся на тэрыторыі Кот-д’Івуара, a яго бацькі былі родам з Буркіна-Фасо. Аднак па Канстытуцыі краіны на пасаду прэзідэнта можа прэтэндаваць толькі той кандыдат, у якога абодва бацькі — івуарыйцы па нараджэнні, а не па натуралізацыі. Такім чынам, усе людзі, народжаныя ў змешаных шлюбах, выключаліся з магчымай барацьбы за прэзідэнцкую пасаду. Гэтая акалічнасць пагоршыла раскол грамадства па этнічнай прыкмеце. Да таго часу ад траціны да паловы насельніцтва краіны складалі асобы замежнага паходжання.
Грамадзянскія войны
У пачатку 2000-х унутраныя супярэчнасць і рознагалоссі перараслі ў грамадзянскую вайну, ёй папярэднічалі тры фактары:
19 верасня 2002 года пачалася грамадзянская вайна. Урадавым сілам супрацьстаяла групоўка «Новая сіла», якую ўзначаліў Гіём Саро. Неўзабаве ў канфлікт уступла Францыя. У Кот-д’Івуар былі ўведзены французскія войскі і Міратворчыя сілы ААН, якія стварылі буферную зону паміж бакамі канфлікту. Аднак баявыя дзеянні працягнуліся. Толькі ў 2007 годзе паміж урадам і паўстанцамі быў падпісаны мірны дагавор.
У 2010 годзе былі праведзены. 2 кандыдаты: дзеючы прэзідэнт Ларан Гбагбо, і саюзнік «Новай сілы», вылучэнец ад партыі Аб’яднанне рэспубліканцаў — Аласан Уатара. Усё адбывалася спакойна, але пазней абодва бакі пачалі вінаваціць адзін аднаго ў парушэнні правілаў правядзення выбараў, спробах сфальсіфікаваць выбары і г.д. На гэтай глебе ўспыхнуў новы канфлікт. У новай грамадзянскай вайне перамогу атрымаў Уатара, бо меў падтрымку з боку замежных сіл.
Сучаснасць
1 студзеня 2013 года 60 чалавек загінулі ў цісканіне падчас навагодняга святкавання ў горадзе Абіджан на поўдні Кот-д’Івуара. Цісканіна ўтварылася ў натоўпе людзей, якія сабраліся паглядзець на навагоднія феерверкі ў цэнтры Абіджан. Па іншых дадзеных загінулі 61 чалавек і 48 пацярпелі.
З 1 па 6 чэрвеня 2015 года ў вобласці Сан-Педра на паўднёвым захадзе краіны праходзіла аперацыя «Акома» падчас якой амаль паўсотні дзяцей былі вызвалены з рабства, 22 чалавекі арыштаваны.
10 верасня 2015 года адбылася вельмі буйное ДТЗ, па меншай меры 19 чалавек загінулі і яшчэ 37 атрымалі раненні пры сутыкненні двух аўтобусаў на шашы ў Кот-д’Івуары.
25 кастрычніка 2015 года ў краіне прайшлі прэзідэнцкія выбары. Перамогу атрымаў дзеючы прэзідэнт Аласан Уатара. 2 снежня 2015 года невядомыя ўзброеныя людзі напалі на вёску ў Кот-д’Івуары, якая знаходзіцца недалёка ад мяжы з Ліберыяй, па меншай меры 11 чалавек, у тым ліку адзін вайсковец, загінулі. 15 снежня 2015 года дзяржава ўвайшла ў склад Ісламскай ваеннай кааліцыі па барацьбе з тэрарызмам.
6 студзеня 2016 года прэм’ер-міністр Кот-д’Івуара Даніэль Каблан Дункан і яго ўрад падалі ў адстаўку. Праз некалькі гадзін пасля адстаўкі Даніэль Каблан Дункан быў зноў прызначаны прэм’ер-міністрам краіны.
Кутлуахмет Кутлугалямавіч Хайбулін
Кутлуахмет Кутлугаллямович Хайбулін (29 снежня 1921, в. Сулейманово — 10 лістапада 1943) — камандзір аддзялення процітанкавых ружжаў, гвардыі сяржант, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1940 года, на фронце ў Вялікую Айчынную вайну з кастрычніка 1941.
Загінуў у баі 10 лістапада 1943 года. Быў пахаваны ў вёсцы Валакшанка Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці, у 1956 годзе перапахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Уборак.
Подзвіг
«Камандзір аддзялення процітанкавых ружжаў гвардыі сяржант к. К. Хайбулін вызначыўся ў баях за вызваленне Гомельскай вобласці. У верасні 1943 г. у ліку першых пераправіўся праз Днепр у Брагінскім раёне, удзельнічаў у рукапашным баі за вёску Галкі, падбіў два танкі праціўніка, знішчыў дэсант аўтаматчыкаў».
Памяць
Імем Героя названа піянерская дружына сярэдняй школы на радзіме. У школе, дзе ён вучыўся, усталявана мемарыяльная дошка.
У школе, дзе вучыўся Герой, — мемарыяльная дошка. Вёска, дзе ён нарадзіўся і жыў, і вуліца ў райцэнтры Ісянгулава названыя яго імем.
Гадынь
Гады́нь — возера ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Дняпро, прыкладна за 4 км у напрамку на ўсход ад горада Рэчыца, на захад ад вёскі Капань.
Плошча паверхні возера 0,48 км². Даўжыня 3,62 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 7,35 км. Катлавіна возера старычнага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 2 м. Правы бераг возера нізкі, забалочаны. На возеры 2 астравы. У паўночнай частцы злучаецца з возерам Крывы Гіраў, на поўдні выцякае ручай у раку Дняпро.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь, карась і іншыя віды рыб.
Усеня
Усеня — беларускае прозвішча.
Цульё
Цульё (Zuglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 633 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 80 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 33020. Тэлефонны код — 0433.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 4592
NGC 4592 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. Бачная зорная велічыня: 11,6. Размер: 5,8' × 1,5'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 39 мін. 18,6 сек. Схіленне: -00°31'53".
Ратонда
Ратонда (rotonda, ад rotundus — круглы) — круглае ў плане цэнтрычнае збудаванне, звычайна завершанае купалам, з размешчанымі па перыметры калонамі. Вядома з часоў Старажытнай Грэцыі і Рыма ў некаторых храмах, маўзалеях, залах, паркавых павільёнах, альтанках і інш. Сустракаліся ў культавых збудаваннях сярэдніх вякоў, эпохі Адраджэння, стылю класіцызму. На Беларусі вядома з XVI стагоддзя.
Чарняўка (Астрынскі сельсавет)
Чарня́ўка (, Чернявка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Мезафіты
Мезафіты (ад — сярэдні, прамежкавы +  — расліна) — расліны, што знаходзяцца ва ўмовах з дастатковай (не празмернай) колькасцю вады ў глебе. Прамежкавая група паміж ксерафітамі і гіграфітамі. Пашыраны ў лясах тропікаў і субтропікаў, ва ўмераных паясах, напрыклад, лістападныя дрэвы і кусты (напрыклад, бук, бэз, ляшчына), большасць лугавых (канюшына, цімафееўка і інш.), лясных (кісліца, ландыш і інш.) траў, часам эфемеры. На адкрытых, асветленых месцах мезафіты маюць рысы святлолюбівых раслін, у цяністых — ценевынослівых.
Мезафіты патрабуюць больш-менш бесперапыннага водазабеспячэння ў перыяд вегетацыі. Яны не пераносяць працяглую засуху; ксерамарфізм у іх адсутнічае ці недастаткова развіты; у надзвычайных умовах хутка страчваюць вільгаць і завядаюць. Да недоўгачасовых перыядаў засушлівага надвор’я большасць мезафітаў лёгка адаптуецца, але перыядычна паўтаральныя засушлівыя цыклы і працяглыя перыяды абязводжвання могуць прывесці да завядання, парушэнняў на клетачным узроўні — плазмолізу і гібелі раслін. У мезафітаў у сярэднім умераная патрэбнасць у вадзе, але можа шырока вар’іравацца ў залежнасці ад віда. У катэгорыі мезафітаў няма прыкмет спецыфічнай марфалагічнай адаптацыі, аднак яны звычайна маюць добра развітую каранёвую сістэму з галінаванымі каранямі, а таксама шырокае, плоскае і зялёныяае лісце, форма якога вельмі разнастайная. Лісце больш тонкае ў параўнанні з ксерафітамі, часам з большай колькасцю вусцеек на ніжніх баках лісця, з тонкай кутыкулай, валаскі на лісці рэдкія ці адсутнічаюць. У тканках ліста звычайна добра структуравана аднаслаёвая парэнхіма, таксама як і слой эпідэрмісу ў верхняй і ніжняй частцы ліста.
Пераважная большасць сельскагаспадарчых культур, у тым ліку найважнейшыя злакавыя (кукуруза цукровая, пшаніца) — мезафіты.
Аляксей Кабычкін
Аляксей Кабычкін ( — ) — беларускі палітычны, грамадскі і вайсковы дзеяч. Удзельнік Слуцкага збройнага чыну.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1891 годзе. Скончыў Слуцкую мужчынскую класічную гімназію і юрыдычны факультэт Маскоўскага універсітэта.
Да беларускага руху далучыўся падчас першай расейскай рэвалюцыі 1905—1907 гг., удзельнічаў у беларускім маладзёвым гуртку ў гімназіі, дзе вучыўся. Служыў у белай арміі Дзянікіна, зведаў эвакуацыю арміі з Адэсы, праз Югаславію прабіраўся ў Слуцк.
Удзельнік Слуцкага збройнага чыну, уваходзіў у склад вайсковага трыбуналу. Пасля паўстання жыў у Вільні, Баранавічах, Лідзе. 3 1921 г. знаходзіўся ў Вільні, з’яўляўся рэдактарам-выдаўцом некалькіх беларускіх газетаў («Наша Думка» ды іншыя). Быў звязаны з беларускімі паланафільскімі структурамі — Краёвая сувязь, Часовая беларуская рада. Паводле гісторыка Аляксандра Горнага, асоба Аляксея Кабычкіна вельмі загадкавая: ён гуляў нейкую гульню з польскімі і савецкімі спецслужбамі, яго родны брат Міхаіл Кабычкін жыў у Мінску і быў агентам ДПУ, таксама Аляксей Кабычкін асабіста сустракаў у Вільні савецкага агента Яўстафія Селяха, аднак пры тым польскія следчыя не знайшлі ў яго дзеяннях нічога супрацьпраўнага.
Падчас Другой сусветнай вайны працаваў у Лідскім гарадскім судзе. З канца лета 1944 г. у заходняй частцы Германіі. Летам 1945 г. трапіў у лагер для рэпатрыянтаў у г. Куфштайн (Аўстрыя), цудам выратаваўся ад СМЕРШу. Аўтар невялікіх успамінаў «Слуцкае паўстанне. З успамінаў удзельніка».
У 1956 г. пераехаў у Францыю. Апошнія гады дажываў у доме для састарэлых у г. Кан.
Памёр у шпіталі ад раку 25 сакавіка 1958 г.
Антанас Гудайціс
Антанас Гуда́йціс (Antanas Gudaitis;, г. , цяпер Літва — , , ЛітССР) — літоўскі жывапісец. Заслужаны дзеяч мастацтваў Літвы (1961). Народны мастак Літвы (1964). Народны мастак СССР (1985). У 1965 годзе ўзнагароджаны Дзяржаўнай прэміяй Літвы.
У 1926—1929 гг. вучыўся ў Каўнаскім універсітэце і ў Каўнаскай мастацкай школе, у 1929—1933 гг. — у Нацыянальнай школе прыкладнога мастацтва ў Парыжы.
Аўтар экспрэсіўных тэматычных кампазіцый, прасякнутых дынамікай жыцця: «Праца» (1929), «Рута адпачывае» (1962), «Па дарогах вайны» (1965—1967), «Нявесты» (1981). Піша таксама пейзажы (трыпціх «Літоўскі пейзаж», 1937; «Вечар», 1963), партрэты, тэатральныя дэкарацыі і інш. У творах Гудайціса паглыблены драматызм вобраза, псіхалагізм, узмоцненая роля фактуры жывапісу, колеру, сімволікі.
Радзькоў
Радзькоў — рускае прозвішча, а таксама тапонім.
Джон Рашуорт Джэліка
Джон Рашуо́рт Джэ́ліка, 1-ы граф Джэліка (John Rushworth Jellicoe, 1st Earl Jellicoe;, — , ) — брытанскі адмірал флоту (1919) часоў Першай сусветнай вайны, рыцар Вялікага крыжа ордэна Лазні і Каралеўскага Віктарыянскага ордэна, член Ордэна Заслуг, генерал-губернатар Новай Зеландыі.
Біяграфія
З 15 ліпеня 1872 года служыў у каралеўскіх ВМС, паступіўшы кадэтам на навучальны карабель HMS Britannia. Сапраўдная служба пачалася падчас Егіпецкай вайны 1882 года. З 1888 года служыў у Адміралцействе.
Джэліка паказаў сябе разумным афіцэрам, ён быў папулярны сярод экіпажа і клапаціўся аб дабрабыце і баявым духу сваіх матросаў. У 1888—1891 гадах выконваючы пасаду памочніка дырэктара дэпартамента марской артылерыі.
У 1891 годзе ён быў падвышаны ў званні да камандэра і быў прызначаны на браняносец «Вікторыя», на якім служыў, пакуль той не затануў у 1893 годзе. У 1900 годзе ўдзельнічаў у падаўленні Баксёрскага паўстання ў Кітаі, удзельнічаў у Пекінскай экспедыцыі. З лютага 1902 года па жнівень 1904 года быў памочнікам кантралёра флоту.
З 1 лютага 1905 года па жнівень 1907 года Джэліка быў дырэктарам дэпартамента марской артылерыі і тарпед, у 1907—1908 — контр-адміралам Атлантычнага флоту, у 1908—1910 займаў пасаду кантралёра флоту і Трэцяга марскога лорда, дамагаючыся сродкаў для мадэрнізацыі флоту і падтрымліваючы распрацоўку новых праектаў дрэдноўтаў і падводных лодак. У 1911 годзе Джэліка стаў намеснікам Джорджа Калагэна, які камандаваў Флотам метраполіі Вялікабрытаніі; у 1912—1914 быў Другім лордам Адміралцейства; у 1914, з пачаткам Першай сусветнай вайны, узначаліў Гранд-Фліт.
Джэліка камандаваў брытанскім флотам ў Ютландскай марской бітве 31 мая—1 чэрвеня 1916 года. 24 чэрвеня 1916 года расійскі імператар Мікалай II узнагародзіў яго ордэнам св. Георгія 3-й ступені.
4 снежня 1916 года стаў Першым марскім лордам і займаў гэтую пасаду больш за год, аж да 24 снежня 1917 года.
Напісаў мемуары: «Вялікі флот у 1914—1916: стварэнне, развіццё і дзейнасць» (1920), «Крызіс марской вайны» (1920), «Падводная небяспека» (1934).
21 кастрычніка 1949 года Джэліку і Дэвіду Біці былі адкрыты помнікі на Трафальгарскай плошчы.
Ігар Саўчанка
Ігар Саўчанка:
Ілья Раманавіч Прыгожын
Ілья Раманавіч Прыгожын (Ilya Prigogine;,  — , ) — бельгійскі і амерыканскі фізік і хімік расійскага паходжання, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1977), віконт Бельгіі.
Уладзімір Аляксандравіч Целяпнёў
Уладзімір Аляксандравіч Целяпнёў (Владимир Николаевич Телепнёв; нар. ) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарнай медыцыны, кандыдат біялагічных навук, доктар ветэрынарных навук (1983), прафесар (1985).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Апочка (сучасны адміністрацыйны цэнтр Апочацкага раёна Пскоўскай вобласці Расіі). У 1954 годзе скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут і працаваў у ім з 1964 па 2001 год на кафедры клінічнай дыягностыкі. У 1983 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Язвенный гастрит и гастроэнтерит у свиней (патогенез, диагностика, терапия и профилактика)».
Навуковая дзейнасць
У. М. Целяпнёву належаць навуковыя працы па паталогіі і фізіялогіі стрававальнай сістэмы свіней. Займаўся распрацоўкай хірургічных, функцыянальных і біяхімічных метадаў даследавання страўніка, печані, кішэчніка, падстраўнікавай залозы. Аўтар і сааўтар шэрагу выданняў, у тым ліку падручнікаў і даведнікаў, рацыяналізатарскіх прапаноў, аўтарскіх пасведчанняў.
Вія Артманэ
Вія Артманэ (Vija Artmane, 21 жніўня 1929 — 11 кастрычніка 2008) — савецкая і латвійская тэатра і кіно, народная артыстка СССР (1969).
Жалезніца (прыпыначны пункт)
Жале́зніца (, Железница)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 0,7 км на захад ад вёскі Зорычы, за 3,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Жалезніца; на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда, паміж прыпыначным пунктам Замошша і станцыяй Мордзічы.
Воднікава
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 450 чалавек (220 мужчын і 230 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у ауле пражывалі 629 чалавек (298 мужчын і 331 жанчына).
Княжыцы (Шклоўскі раён)
Кня́жыцы (, Княжицы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзецкага сельсавета.
IC 737
IC 737 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мікалай Саўчанка
Мікалай Саўчанка:
Юзафполле (парк)
Юзафполле — парк у горадзе Талачыне Віцебскай вобласці, прыдназначын для адпачынку гараджан і гасцей, правядзення святаў і іншых масавых мерапрыемстваў. У канцы ХІХ стагоддзю у паўднёва-заходняй частцы Талачына быў створаны сядзібны комплекс «Юзафполле», ад якога захаваліся значныя пасадкі пейзажнага парку, невялікая сажалка, гаспадарчая пабудова (маслабойня) з чырвонай цэглы.
Апісанне
Парк з’яўляецца адзіным са старэйшых у Беларусі, размясціўся на паўднёвай ўскраіне Талачына, дзе рака Друць робіць плаўны выгін, падковай агінаючы заходнюю частку парку. Тэраса адрозніваецца і рознабаковасцю форм рэльефу. Яго своеасаблівасць і вызначыла асаблівасць пабудовы сядзібы. Яе парадная частка нясе рысы класічнай планіроўкі. Яна размешчана на ўзвышэнні, на асі выгіну Друці, чым забяспечваецца бачнасць маляўнічых перспектыў: паварот ракі, рэчышча, поймы з прыгожымі вятроўнікавымі асацыяцыямі, зарэчныя далі.
У аснову кампазіцыі парку, які параўнальна добра захаваўся ў колішніх межах, пакладзены прынцып чаргавання дрэвавых груп, невялікіх масіваў з палянкамі. У складзе парку выдзяляюцца дзве часткі. Паўночна-ўсходняя (да выгіну ракі) прадстаўлена лагчынападобным паніжэннем, якое плаўна спускаецца да рэчышча ракі, у цэнтры яго паляна. Яна мае зрэзаны контур, маляўнічыя ўзлескі. У яе афармленні выкарыстоўваюцца клумбы і букетныя пасадкі. Захавалася дзве клумбы. Дыяметр першай — 11 м, яна няправільнай формы, ліпы — у два кругі; дыяметр другой — 9 м, захавалася 14 ліп.
Паўночны кут парку засаджаны ліпамі, адзінкавымі клёнамі, сасной, бярозай, ёлкай.
Другая, паўднёвая частка парка, выцягнута ўздоўж крутога берага Друці і забалочанага паніжэння. Кампазіцыйным цэнтрам гэтай часткі з’яўляецца брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан, дзе ў 1960 годзе устаноўлены помнік.
Па грэбні тэрасы праходзіць прагулачная дарожка. Па схіле, нібы вартавыя, узвышаюцца векавыя сосны. У цэлым, хаця парк увайшоў у межы горада, ён прасторава адасоблены ад яго, надзелены прыемнай адметнасцю цішыні, ізаляванасці, адзіноты і разам з тым звязаны з акаляючымі краявідамі.
З пабудоў сядзібы захавалася збудаванне маслабойні з чырвонай цэглы, у цяперашні час дабудаванае і прыстасаванае для патрэб прадпрыемства «Мара».
Чубатыя
Чуба́тыя (, Чубатые) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Ян Антоній Сухадольскі
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Сухадольскіх герба «Ястрабец» зменены.
Гараднічы радамскі ў 1712—1713, падстараста мсціслаўскі ў 1716—1718, 1723—1732, стараста міхайлаўскі з 1718, дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1712, 1716, 1723, губернатар Крычаўскага стараства ў 1724, 1731).
Сям’я
У шлюбе з Тэрэзай з Пяшкевічаў меў дзяцей:
Альтанка
Альтанка — драўляная ці мураваная дэкаратыўная пабудова каркаснай (слупавой) канструкцыі для адпачынку, абароны ад сонца і ападкаў, часцей за ўсё выконваецца ў выглядзе ратонд. Звычайна размяшчаецца ў парках, гарадскіх і прыгарадных зялёных зонах, у дварах жылых дамоў, каля вадаёмаў. У мураваных альтанках стылю класіцызму выкарыстоўваліся шмат'ярусныя ордэрныя кампазіцыі.
NGC 4593
NGC 4593 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. Бачная зорная велічыня: 11,1. Размер: 3,9' × 2,9'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 39 мін. 39,3 сек. Схіленне: -05°20'38".
Каралеўскі нумізматычны кабінет
Каралеўскі кабінет манет (Kungliga Myntakabinettet) — нумізматычны музей, размешчаны ў гістарычным цэнтры Стакгольма. Нумізматычны кабінет - адзін з найстарэйшых музеяў Швецыі, у калекцыі якога можна ўбачыць ракавіны кауры і крэдытныя карты 21-га стагоддзя.
Гісторыя калекцыі
У цяперашні час музейная калекцыя налічвае каля 600000 манет, банкнот, жэтонаў, даўгавых распісак, сертыфікатаў, акцый, кашалькоў і іншых матэрыялаў. Асаблівую цікавасць уяўляюць першыя шведскія медныя манеты, адчаканеныя ў канцы X стагоддзя пры кіраванні караля Олафа Скетконунга, манета 1644 года вагой у 19,7 кг часоў праўлення каралевы Крысціны, першыя ў свеце банкноты Банка Стакгольма, надрукаваныя у 1661 годзе, грошы перыяду гіперінфляцыі ў Веймарскай рэспубліцы, Нобелеўскія медалі.
Пудаж
Пудаж  (Пудож, Puudoži) — горад (з 1785 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пудажскага раёна Карэліі. Насельніцтва 10,1 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1382 годзе.
Горад размешчаны на беразе ракі Водла, за 25 км ад упадзення яе ў Анежскае возера, за 197 км ад чыгуначнай станцыі Мядзведжая Гара і 352 км ад Петразаводска.
Дрэваапрацоўка, харчовая прамысловасць, распрацоўка радовішч граніта, тытана-магніевых руд.
Манчэстэр (Нью-Гэмпшыр)
Манчэстэр (Manchester) — горад у ЗША, самы буйны горад штата Нью-Гэмпшыр. Размешчаны на беразе ракі Мерымак. Па дадзеных перапісу 2000 года насельніцтва складала 107.219 чалавек, па папярэдніх дадзеных 2007 года насельніцтва складала 109.497 чалавек.
Сцяг Глуска
Сцяг Глуска — сцяг гарадскога пасёлка Глуск Глускага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 24 жніўня 2006 г. № 526.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча жоўтага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры пярэдняга боку якога намаляваны герба гарадскога пасёлка Глуск.
Робі Уільямс
Роберт Пітэр Максіміліян Уільямс (н. 13 лютага 1974, графства Стафардшыр) — папулярны брытанскім спявак, які выконвае песні ў стылі поп, поп-рок, софт-рок, аўтар песень. За характэрны тэмбр голасу і манеру выканання быў ​​названы Элтанам Джонам «Фрэнкам Сінатрай XXI стагоддзя». Нягледзячы на ​​няўдалыя продажу дыскаў у ЗША, сусветныя продажы альбомаў перавышаюць 55 мільёнаў, а сінглаў прададзена ўжо больш за 15 мільёнаў. У адной толькі Вялікабрытаніі прададзена каля 16.200.000 дыскаў. Гэтыя дадзеныя ўздымаюць ўзровень сусветных продажаў дыскаў Робі Уільямса вышэй 70 мільёнаў. За плячыма Робі 8 альбомаў нумар адзін, 6 сінглаў нумар адзін у Вялікабрытаніі і мноства ўзнагарод. Таксама Робі Уільямс лічыцца лепшым прадаваным замежным выканаўцам у Лацінскай Амерыцы.
Асабістае жыццё
Робі лячыўся ў рэабілітацыйным цэнтры г. Туксон ад прыхільнасці да такіх лекаў як Xanax, Vicodin, і энергетычнага напою Lucozade у лютым 2007 У 2006 годзе Робі пазнаёміўся з амерыканскай актрысай Айдай Філд, з якой у 2007 годзе пачаў сустракацца. У 2008 годзе яны аб’ездзілі ўвесь свет, а ў жніўні 2010 года ажаніліся ў Лос-Анджэлесе. 30 сакавіка 2012 года спявак абвясціў, што яго жонка чакае дзіця.
DVD
Robbie Williams: In And Out Of Consciousness: Greatest Hits 1990—2010 (2 DVD)
Мерымак
Назву Мерымак маюць:
Андрэй Алегавіч Саннікаў
Андрэй Алегавіч Саннікаў (8 сакавіка 1954, Мінск) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч. Унук рэжысёра Канстанціна Мікалаевіча Саннікава. Мае ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла, каардынатар грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь», кандыдат у прэзідэнты Рэспублікі Беларусь на выбарах у 2010 годзе, палітвязень Беларусі, вязень сумлення.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску 8 сакавіка 1954 года. У 1971 годзе Андрэй Саннікаў скончыў 42-ю мінскую школу, у 1977 — перакладчыцкі факультэт Мінскага Дзяржаўнага інстытуту замежных моваў. Працаваў у Пакістане і Егіпце ў нафтавай кампаніі і на будаўніцтве алюмініевага заводу, у таварыстве Дружбы з замежнымі краінамі (у 1980—1981 гадах).
У 1989 годзе скончыў Дыпламатычную акадэмію Міністэрства замежных спраў СССР у Маскве. Акрамя роднай беларускай, свабодна валодае рускай, англійскай і французскай мовай.
Жанаты, мае двух сыноў. Жонка — вядомая беларуская журналістка, карэспандэнт расійскай «Новой газеты» Ірына Халіп, таксама асуджаная за Плошчу-2010.
Дзяржаўная служба і палітычная дзейнасць
У 1982—1987 гадах працаваў у Нью-Ёрку ў сакратарыяце ААН.
У 1992—1995 годзе ўзначальваў беларускую дэлегацыю на перамовах па звычайным і ядзерным раззбраенні з правам подпісу ад імя краіны.
У 1993—1995 гадах працаваў саветнікам прадстаўніцтва Рэспублікі Беларусь у Швейцарыі.
У 1995—1996 гадах намеснік міністра замежных спраў Беларусі.
У лістападзе 1996 г., напярэдадні рэфэрэндуму падаў у адстаўку ў знак пратэсту.
У лістападзе 1997 г. Андрэй Саннікаў выступіў ініцыятарам стварэння «Хартыі’97», стаў міжнародным каардынатарам гэтай грамадзянскай ініцыятывы. У 1998 г. разам з Генадзем Карпенкам стварыў Каардынацыйныю Раду дэмакратычных сілаў Беларусі.
Андрэй Саннікаў быў адным з арганізатараў маршаў пратэсту «Раздавім фашысцкую гадзіну!», «Так жыць нельга!», «За лепшае жыццё», акцый супраць фальсіфікацыі выбараў у 2001, 2004, 2006, 2008 гадах.
У 2008 годзе разам з Віктарам Івашкевічам, Міхаілам Марынічам і іншымі палітыкамі стаў ініцыятарам грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь», якая ставіць сваёй мэтай ўступленне Беларусі ў Еўрасаюз.
У 1998—2002 гг. — рэктар Народнага ўніверсітэта, нефармальнага адукацыйна-асветніцкага праекта.
У 2005 г. стаў лаўрэатам міжнароднай прэміі імя Бруна Крайскага ў галіне абароны правоў чалавека.
Фітафтора
Фітафтора (Phytophthora) — род мікраскапічных арганізмаў класа ааміцэтаў.