cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рышард Капусцінскі
Біяграфія
Дэбютаваў як паэт у 17 гадоў у тыднёвіку «Dziś i Jutro». У 1950 здаў экзамены ў варшаўскай гімназыі імя Станіслава Сташуца. У 1953—1981 сябра Польскай аб'яднанай працоўнай партыі (PZPR). У 1956 скончыў вучыцца на Гістарычным Факультэце Варшаўскага ўніверсітэта. Працу пачаў як кур'ер у моладзевым выданні «Sztandar Młodych». У 1956 атрымаў першую ўзнагароду — Залаты Крыж Заслугі (Złoty Krzyż Zasługi) — за рэпартаж «Гэта таксама праўда пра Новую Гуту» («To też jest prawda o Nowej Hucie»), дзе апісаў цяжкія варункі жыцця працоўных на будоўлі металургічнага камбінату. У тым самым годе паехаў у сваё першае загранічнае падарожжа — да Індыі. Сышоў з газеты ў 1958 годзе, з-за дасланых матэрыялаў у крытычны да ўладаў тыднёвік «Po Prostu».
Перайшоў працаваць у часопіс «Polityka». З 1962 працаваў для Польскай прэс-агенцтва (PAP) як сталы загранічны карэспандэнт у Афрыцы, Лацінскай Амерыцы і Азіі. Дакументаваў упадак манархіі ў Эфіопіі і Іране. З 1974 у варшаўскім тыднёвіку Kultura. Пераклаў на польскую мову Дзённік з Балівіі (Dziennik z Boliwii) Чэ Гевары. Быў добра знаёмы з Сальвадорам Альендэ.
У 1981 годзе Капусцінскі далучыўся да руху «Салідарнасць» і пазбавіўся працы ў афіцыйнай прэсе, але працягваў пісаць эсэ для замежных СМІ, у тым ліку для амерыканскіх газет і часопісаў.
У 1987 годзе Royal Court Theatre ў Лондане паставіў сцэнічную адаптацыю яго кнігі «Імператар», якая апісвала ўпадак рэжыму Хайле Селасье І у Эфіопіі. У 1989 г. праехаў «праз увесь Савецкі Саюз». Пабываў і ў Якуціі. У 1996 адзначаны ўзнагародаю імя Яна Парандоўскага, у 1999 атрымаў «Ікара». Абраны між Журналісцкім Аб'яднаннем Журналістам стагоддзя ў плебісцыце штомесячніка Press. Лаўрэат Узнагароды імя Дарыуша Фікуса за 2004 год.
Доктар honoris causa Слянскага ўніверсітэта (17 кастрычніка 1997), Вроцлаўскага ўніверсітэта (2001), Ягэлонскага ўніверсітэта (2004) i Гданьскага ўніверсітэта (29 студзеня 2004). Агулам атрымаў каля 40 узнагародаў. Быў сябрам Таварыства польскіх пісьменнікаў.
Двойчы намінаваўся на Нобелеўскую прэмію па літаратуры. Яго шансы букмекерскай канторай Лэдброкс вызначалі як 5:1. Вышэйшы рэйтынг меў толькі Архан Памук (5:2), які і атрымаў прэмію. «Адзін Капусцінскі варты тысяч скуголячых і фантазуючых пісакаў», — напісаў Салман Рушдзі.
Памёр 23 студзеня 2007 ад вострага інфаркту міякарду ў кардыяхірургічным аддзяленні шпіталя пры вуліцы Банаха ў Варшаве.
Творчасць
Па смерці выдана:
Амбунду
Амбунду, або паўночныя мбунду (саманазва: Ambundu) — народ на захадзе Цэнтральнай Афрыкі. Жывуць пераважна ў Анголе і ДРК. Агульная колькасць (2017 г.) — 6 553 тысяч чалавек.
Гісторыя
Продкі амбунду перасяляліся з поўначы на сучасную тэрыторыю пражывання пераважна паміж XIII ст. і XVI ст. У XVI ст. сфарміраваліся два дзяржаўныя ўтварэнні Ндонга і Матамба, дзе амбунду склалі асноўнае насельніцтва. Яны актыўна змагаліся супраць партугальскай каланізацыі Афрыкі, але ў той жа час былі ўцягнуты ў трансатлантычны гандаль рабамі. У другой палове XX ст. садзейнічалі набыццю незалежнасці Анголы.
Асаблівасці культуры
Асноўнымі заняткамі амбунду здаўна з'яўляліся ручное земляробства, рыбалоўства і гандаль. Традыцыйную ежу складаюць маніёк, проса, кукуруза, бабы, рыба і г. д. У XX ст. многія сем'і былі ўцягнуты ў камерцыйную сельскую гаспадарку, таму спецыялізуюцца на вырошчванні таварных культур.
Апрацоўкай зямлі займаюцца пераважна жанчыны, таму зямля традыцыйна перадаецца па жаночай лініі. Юнакі падчас сталення перасяляюцца ў вёску дзядзькі, брата маці. Сваяцтва таксама перадаецца па жаночай лініі. У дзяржавах Ндонга і Матамба жанчыны адыгрывалі важную ролю ў кіраванні. У паўседзённым жыцці існуе гендарны падзел працы: жанчыны заняты хатняй гаспадаркай, дробным гандлем, мужчыны — гандлем зброяй, працуюць на прамысловых прадпрыемствах і на транспарце.
Амбунду славяцца разьбярскім мастацтвам, у тым ліку вырабам рытуальных масак. Маюць багаты вусны фальклор, у тым ліку гістарычныя паданні, міфы пра звышнатуральнага ўладара Калунга. Папулярныя народныя музычныя інструменты: барабаны, бразготкі, перкусія.
Мова
Мова кімбунду адносіцца да групы моў банту. З 1919 г. пераважала адукацыя на партугальскай мове, таму большасць амбунду валодаюць ёй. Запазычанні з партугальскай мовы шырока прадстаўлены ў лексіцы кімбунду, але партугальская мова Анголы таксама мае запазычанні з кімбунду.
Рэлігія
Каталіцызм распаўсюджваецца з XVI ст. і ахоплівае большасць вернікаў З канца XIX ст. распаўсюджваецца пратэстантызм. Захоўваецца старажытная вера ў шматлікіх духаў і чараўнікоў, якія займаюцца лекарскай справай.
Шарджа (эмірат)
Шарджа (الشارقة) — эмірат ў ААЭ.
Эмірат ўключае ў сябе анклавы на ўсходзе краіны: Кальба, Дзібба Аль-Ізн і Хор Факкан. Побач з Шарджай размешчаны другі па значэнні горад у ААЭ Дубай. Сімвалічнай мяжой паміж гарадамі з'яўляецца дарожная развязка, якая знаходзіцца напалову ў Шарджы, а напалову ў Дубаі. Калі на гэтым мосце адбываецца аварыя, то прыязджаюць паліцыянты абодвух эміратаў.
Партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава (Дз. В. Цябут)
'''Партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава''' — партызанская брыгада, створаная ў снежні 1942 года на базе асобных атрадаў «Мсцівец», які прыбыў з савецкага тылу ў ліпені 1942 года, і «Смерць фашызму», арганізаванага ў верасні 1942 года. Да студзеня 1943 года называлася «Мсцівец». Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Ветрынскага, Ушацкага і Пліскага раёнаў. 1 ліпеня 1944 года брыгада (746 партызан, 6 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны наносілі ўдары на чыгунцы Полацк — Маладзечна, на шашэйных і грунтавых дарогах. Вялі баі за ўтрыманне раёна дыслакацыі, у тым ліку за вёскі Гуры (жнівень 1943), Мураўі (люты 1944) і Гомель (красавік 1944) Ветрынскага раёна. У студзені 1943 года падарвалі чыгуначны мост каля вёскі Антонавічы паміж станцыямі Арэхаўна — Ветрына. Разграмілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Крынкі Полацкага раёна (верасень 1943) і Вераб’і (красавік 1944), напалі на гарнізоны ў вёсках Багушэва і Антонавічы Ветрынскага раёна. У пачатку жніўня 1943 года на чыгуначным участку Ветрына — Празоравічы падарвалі больш за 800 рэек. У час Лепельскай аперацыі прыкрывалі ўдарную групоўку партызанскіх брыгад з боку Полацка — Ветрына. У красавіку — маі 1944 года ўдзельнічалі ў баях супраць карнай экспедыцыі, у тым ліку за вёскі Угрынкі, Забораўна Ушацкага раёна. У ноч на 5 мая 1944 года прарвалі блакаду на рубяжы Матырына — Беразінец Ушацкага раёна. У чэрвені 1944 года ў баі ў вёсцы Шоша Пліскага раёна знішчылі 6 машын аўтамашын праціўніка. Разам з Чырвонай Арміяй ўдзельнічалі ў вызваленні вёскі Лужкі Пліскага раёна.
Памяць
Брыгада была ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Прарыў» у ліку 16 партызанскіх брыгад. У 1963 годзе каля вёскі Пуканаўка Полацкага раёна ў гонар брыгады быў устаноўлены мемарыяльны знак, у 1976 годзе ў вёсцы Угрынкі Ушацкага раёна — мемарыяльная дошка, у 1965 годзе ў вёсцы Гомель Полацкага раёна — мемарыяльная дошка, у 1977 годзе каля вёскі быў узведзены мемарыяльны комплекс.
Allium stearnianum
Allium stearnianum — эндэмік Турцыі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Турцыі.
IC 520
IC 520 — галактыка тыпу SBab у сузор’і Жырафа.
Маркава (Цёсаўскае сельскае паселішча)
Маркава (Ма́рково) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цёсаўскага сельскага паселішча.
IC 520
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маркава (Цёсаўскае сельскае паселішча)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Лонданская каралеўская біржа
Каралеўская біржа ў Лондане была заснавана ў 1565 годзе сэрам Томасам Грэшэмам і выступала ў якасці цэнтра гандлю ў горадзе. Сама пляцоўка пад будаўніцтва была прадастаўлена карпарацыяй горада Лондана і гільдыяй гандляроў (анг. Worshipful Company of Mercers). Дызайн быў запазычаны ў біржы, якую Грэшэм бачыў у Антверпене.
Каралеўская біржа была афіцыйна адкрыта 23 студзеня 1571 г. каралевай Лізаветай I, прысудзіўшы будынку біржы каралеўскі тытул. Англичане перанялі практыку фламандскага гандлю і пачалі канкураваць з Антверпенам.
Каралеўская біржа ў Лондане заставалася таварнай больш за сто гадоў, толькі з 1695 на ёй пачынаюць праводзіцца здзелкі з дзяржаўнымі паперамі і акцыямі кампаній. Шумнасць, уласцівая брокерам, прыйшлася не па душы чапурыстаму кіраўніцтву біржы, па гэтай прычыне ў 1698 годзе брокеры, якія працавалі з каштоўнымі паперамі, былі пазбаўленыя доступу на Каралеўскую біржу, іх месца сустрэч стала кавярня «У Джонатана», у якую мог зайсці кожны ахвотны. Разам з брокерамі працавалі пасярэднікі, званыя джоберы, яны здзяйснялі здзелкі за свой рахунак і зараблялі на розніцы паміж цаной пакупкі і продажу. З пачатку 18-га стагоддзя ў кавярні рэгулярна праводзяцца дні сустрэч для ажыццяўлення ўзаемаразлікаў, гэтая практыка прывяла да спрашчэння і актывізацыі гандлю. Пазней дні сустрэч атрымліваюць ангелийскую назву «клірынгу», а ў 1775 годзе пры Фондавай біржы з'явіцца клірынгавая палата.
Легаленд
Легаленд (Legoland) — назва забаўляльнага тэматычнага парку забаў. Стварэнне парку абумовіла значнае папулярнасць LEGO-індустрыі. Гэтыя паркі забаў існуюць у Даніі, ЗША (штат Каліфорнія), Германіі і Вялікабрытаніі.
Лонданская каралеўская біржа
Спасылкі
Афіцыйны сайт Каралеўскай біржы
Легаленд
У Даніі
Першы ў свеце Легаленд быў створаны і адкрыты ў Даніі ў 1968 годзе.
Мініленд
У Мінілендзе атворэна «Млечны Шлях», дзе можна наглядна прасачыць за перамяшчэннем прадукту ад фермы да вашага стала.
Легарэда таун
У Легарэда таун прайграны гарадок у стылі Дзікага Захаду часоў Фенімора Купера і Карла Мая, каўбояў і індзейцаў.
Каселенд
У Каселендзе створаны вялізны каралеўскі замак; ўяўляюцца сцэны з жыцця людзей сотні гадоў таму, барацьба рыцараў на турнірах. Экскурсія заканчваецца вясёлым банкетам у каміннай зале ў кампаніі манахаў, элегантных лэдзі, стражнікаў і блазнаў.
Мілюкава (Навадугінскі раён)
Мілюкава (Милюково) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цёсаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Парная рыфма
Па́рная ры́фма — рыфма, якая спалучае два суседнія вершаваныя радкі. Парная рыфма выкарыстоўваецца звычайна ў строфах, напісаных двухрадкоўямі, а таксама ў чатырох-, шасці- і васьмі- радковых строфах.
Караліна (Навасвержанскі сельсавет)
Каралі́на (, Каролина) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасвержанскага сельсавета. 6 жыхароў (2009).
Асманы
Асма́ны (таксама зваліся атаманы) — падданыя Асманскай імперыі (1453—1923 гг.). У больш вузкім сэнсе — падданыя, якія спавядалі іслам, або падданыя, якія размаўлялі на цюркскіх мовах. У склад асманаў уваходзілі прадстаўнікі розных народаў імперыі, а таксама выхадцы з іншых краін (Ірана, Індыі, Афганістана, краін Усходняй Еўропы, Закаўказзя і г. д.). У Еўропе традыцыйна называліся туркамі, хаця ў самой Асманскай імперыі гэты тэрмін доўгі час меў абразлівы характар. Назва асманы паходзіць ад імя першага султана Асманскай імперыі.
Паходжанне
У XI стагоддзі велізарныя тэрыторыі Азіі, уключаючы тэрыторыі цяперашніх Турцыі і Туркменістана, апынуліся пад уладай дзяржавы сельджукаў. Пры султане Мелецы (1072—1092) магутнасць царства турак-сельджукаў дасягнула свайго апагею; пры спадчынніках Мелека яно распалася на мноства невялікіх дзяржаў, так зв. бейлікаў.
У XIII стагоддзі адно з турэцкіх плямёнаў — кайы — пад правадырствам Эртагрул-бея, выгнанае з качавання ў туркменскіх стэпах, рушыла на Захад і спынілася ў Малой Азіі, дзе яны аказалі садзейнічанне султану найбуйнейшай з турэцкіх дзяржаў — Румскага (Канійскага) султаната — Алаэдзіну Кей-Кубаду ў яго барацьбе з Візантыяй. За гэта Алаэдзін аддаў Эртагрулу ў леннае валоданне прастору зямлі ў вобласці Віфінія паміж Ангорай і Бурсай (але без гэтых гарадоў). Асман I, сын і спадчыннік Эртагрула (1288—1326), у барацьбе з аслабленай Візантыяй далучаў да сваіх уладанняў вобласць за вобласцю, але, нягледзячы на ўзрослую магутнасць, прызнаваў сваю залежнасць ад Коньі. У 1299 годзе, пасля смерці Алаэдзіна, ён прыняў тытул «султан» і адмовіўся ад падпарадкавання румскім султанам. Па імі Асмана яго падданыя сталі звацца асманскімі туркамі, ці асманамі.
Да 1487 годзе асманы падпарадкавалі сваёй уладзе ўсе мусульманскія ўладанні Малаазіяцкага паўвострава. Назва «асманы» стала больш прэстыжнай, чым проста «туркі», і паступова ўсе мусульмане Асманскай імперыі (прычым не толькі туркамоўныя), а таксама тых, што прынялі іслам хрысціяне Асманскай імперыі сталі называць сябе асманамі.
Пазней, да XVII стагоддзя пад уладай асманаў апынуўся ўвесь Балканскі паўвостраў, землі Валахіі, Малдовы, Венгрыі, Харватыі, поўдня Украіны, Егіпта, Туніса, Кірэнаікі, Алжыра, Месапатаміі, Каўказа, Крыма і значная частка Аравійскага паўвострава.
Змена этноніма
Пасля падзення Асманскай імперыі, Мустафа Кемаль памяняў саманазву і назваў народ туркамі, а рэспубліку — Турэцкай Рэспублікай.
Базаруту (востраў)
Геаграфія
Востраў сфарміраваўся ў плейстацэне, калі ўздоўж берагавой лініі вылучылася скальная водмель, якую апанавалі каралавыя паліпы. Моцная Мазамбікская плыня паступова намывала пясок. Паверхня складзена каралавымі адкладанямі і пясчанымі наносамі. На ўсходзе пясчаныя выдмы займаюць тэрыторыю да 2,2 км у шырыню. Яны ўзвышаюцца да 107 м. У заходняй частцы шэраг былых каралавых лагун, замкнёных наносамі, пераўтварыліся ў азёры з саланаватаю вадою. Каля вострава Базаруту знойдзены радовішчы прыроднага газу.
Характэрны трапічны клімат са сталым уздзеяннем мусонаў і пасатаў. Сярэднегадавая тэмпература — 24°C.
Прырода
Усходняя частка Базаруту уяўляе сабою паверхню з высокімі пясчанымі выдмамі, што стала рухаюцца, а таму тут мала расліннасці. Тым не меней, на поўначы выдмы часткова стабілізаваны і пакрыты травою. На захадзе пераважае саванна з некалькімі раёнамі балот і прыбярэжных манграў. На Базаруту шмат птушак. Тут гняздуюць пералётныя віды з Антарктыкі. Сустракаюцца антылопы, кракадзілы, яшчаркі. На берагах размножваюцца марскія чарапахі.
У 2001 г. уся тэрыторыя вострава ўвайшла ў склад аднайменнага нацыянальнага парка, таму гаспадарчая дзейнасць чалавека абмежавана.
Гісторыя
Базаруту быў населены паміж 200 г. і 300 г. перасяленцамі з мацерыка. У сярэднявеччы яны былі ўцягнуты ў гандаль з гарадамі суахілі. Падчас археалагічных раскопак былі выяўлены аскепкі фаянсу, вырабленага ў Персіі.
У XVI ст. з'яўленне партугальцаў спыніла гандлёвыя аперацыі арабаў і суахілі на востраве. У 1586 г. астравіцяне былі заваяваны некалькімі сем'ямі партугаламоўных мулатаў з Сафалы на чале Антоніу Радрыгеса. У XVII ст. улада перайшла да сям'і Луіша Перэйры. Падначаленае мулатамі насельніцтва займалася жывёлагадоўляй і здабычай жэмчугу. Толькі ў канцы XVII ст. гандаль жэмчугам трапіў пад кантроль партугальскай каланіяльнай адміністрацыі.
У XVIII ст. мулаты канчаткова згубілі ўладу на востраве з-за ўварвання з мацерыка племянных груп ватуа і ландзін. Асноўнай этнічнай групай астравіцян сталі тсонга. У 1721 г. мясцовы правадыр Мусіса падпарадкаваўся партугальцам, а наўзамен атрымаў дапамогу ў вайне са сваім родным братам. Абмежаваныя рэсурсы і напады піратаў выклікалі перасяленне на мацярык. Многія наведвалі Базаруту толькі сезонна, каб займацца ловам рыбы і вустрыц. На ім спыняліся гандляры рабамі і звычайныя маракі. У канцы XIX ст. дзейнічала аддзяленне турмы. У 1913 г. быў пабудаваны маяк.
У 1975 г. Базаруту далучаны да незалежнага Мазамбіка. У 2001 г. стаў цэнтрам нацыянальнага парка. У нашы дні тут развіваецца турызм.
Атыміс
Атыміс (Attimis) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 1903 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 33 км². Паштовы індэкс — 33040. Тэлефонны код — 0432.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 835
NGC 835 (іншыя абазначэнні — MCG -2-6-31, IRAS02069-1022, MK 1021, HCG 16A, ARP 318, KUG 0206-103, PGC 8228) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Валокі (прыпыначны пункт)
Вало́кі (, Волоки)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Валокі; на лініі Орша-Цэнтральная — Магілёў I, паміж станцыяй Латва і прыпыначным пунктам Палыкавіцкія Хутары.
Трыест (батыскаф)
Гісторыя стварэння
Батыскаф «Трыест» быў сканструяваны швейцарскім навукоўцам Агюстам Пікарам з улікам яго папярэдняй распрацоўкі, першага ў свеце батыскафа FNRS-2. Вялікую дапамогу ў пабудове батыскафа аказаў яго сын, Жак Пікар. Сваю назву апарат атрымаў у гонар горада Трыест, Італія, у якім былі зроблены асноўныя работы па яго стварэнні. «Трыест» быў спушчаны на ваду ў жніўні 1953 г. і здзейсніў некалькі пагружэнняў у Міжземным моры з 1953 па 1957 год. Асноўным пілотам стаў Жак Пікар, а ў першых пагружэннях таксама ўдзельнічаў яго бацька, якому ў той час ужо споўнілася 69 гадоў. У адным з пагружэнняў апарат дасягнуў рэкорднай на той момант глыбіні 3150 м.
Палац культуры прафсаюзаў
Палац культуры прафсаюзаў — дом культуры прафсаюзаў Беларусі, цэнтр культурна-масавай і асветніцкай працы. Знаходзіцца ў Мінску. Пабудаваны ў 1954 г. Адкрыты 3 ліпеня 1956 г. Архітэктар В. Яршоў. Размяшчаецца па адрасе пр-т. Незалежнасці, 25 (станцыя метро «Кастрычніцкая плошча». Мае некалькі залаў, студый. Галоўным фасадам стаіць да Кастрычніцкай плошчы. На фасадзе ўстаноўлена скульптурная група (скульптары А. Глебаў, В. Папоў, С. Селіханаў).
Гісторыя
На месцы сённяшняга Палаца прафсаюзаў (на былой Захар'еўскай, 97) знаходзіўся «дом Боршча». Тут была кантора аб'яваў са сваім друкаваным органам. Гэтак жа ў гэтым будынку знаходзіўся кантроль Лібава-Роменскай чыгункі. Гэта быў невялікі драўляны домік.
26 красавіка 2008 г. з франтона будынка, пры дапамозе вежавых кранаў, былі зняты, амаль на паўгода, на рэстаўрацыю, скульптурныя кампазіцыі, якія ўпрыгожвалі яго. Так жа была адрэстаўраваная і кампазіцыя, размешчаная на франтоне будынка. Гэта — дзяўчына са скрыпкай, хлопчык з глобусам, рабочы, сялянка, спартсменка і навуковец (аўтары работ — скульптары Сяргей Селіханаў, Аляксей Глебаў і Віктар Папоў).
Апісанне
На першым паверсе Палаца культуры размешчаны ўмяшчальны і багаты па сваім унутраным уладкаванню калонная зала. Тут жа знаходзіўся тэатр Палаца культуры прафсаюзаў. Зала гэтага тэатра разлічаны на 850 месцаў з партэрам і ярусамі. Сцэна тэатра абсталяваная па ўзоры Вялікага акадэмічнага тэатра ў Маскве. Сцены калоннай і тэатральнай залаў ўпрыгожаны ляпнінай.
У Палацы маецца бібліятэка, размяшчаюцца розныя гурткі мастацкай самадзейнасці. У спецыяльнай зале пасяджэнняў праводзіліся розныя нарады, сходы працоўных. Для фізкультурнікаў добраахвотных спартыўных таварыстваў прафсаюзаў абсталявана спартыўная зала.
У Белай зале плошчай 256 квадратных метраў праводзяцца ўрачыстыя мерапрыемствы і заняцця танцавальных калектываў.
Апроч гэтага, госці Палаца могуць наведаць утульнае «Арт-кафэ» на 60 месцаў.
Месцазнаходжанне
Будынак размешчаны па адрасе пр. Незалежнасці, 25, а фактычна знаходзіцца на Кастрычніцкай плошчы.
Бліжэйшая станцыя метро — «Кастрычніцкая» (адзін з выхадаў з якой знаходзіцца прама каля Палаца культуры прафсаюзаў).
Самуіл Саламонавіч Палякоў
Самуіл Саламонавіч Палякоў (, Орша —, Санкт-Пецярбург) — расійскі прадпрымальнік, канцэсіянер, будаўнік чыгунак, мецэнат. Брат банкіра Лазара Саламонавіча Палякова. Па водгуку С. Ю. Вітэ, Самуіл Саламонавіч Палякоў быў «найбольш праслаўленых з чыгуначных тузоў».
Батысфера
Батысфера (ад грэчаскага «батыс» - глыбока і «сфера» - шар) — глыбакаводны апарат у форме шара, апускаецца на тросе пад ваду з базавага судна. У адрозненне ад батыскафа не з'яўляецца самаходным. Рэкорд глыбіні, 932 метра, усталяваны 15 жніўня 1934 года Уільямам Бібі (William Beebe) і Оцісам Бартан, пратрымаўся 15 гадоў. Максімальная глыбіня, дасягнутая пры дапамозе батысферы, складае 1371,6 метраў ў 1948 годзе (пілот - Оціс Бартан).
Мініна (Навадугінскі раён)
Мініна (Минино) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цёсаўскага сельскага паселішча.
У 4 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Александрына на лініі Вязьма — Ржэў.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кацельна
Каце́льна (, Котельно) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азінскага сельсавета.
Аквілея
Аквілея (Aquileia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ. У старажытнасці вялікі і знакаміты горад у Паўночнай Італіі, у краіне венетаў.
Насельніцтва складае 3480 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 96 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 33051. Тэлефонны код — 0431.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Ermacora e Fortunato.
Гісторыя
Заснаваны рымлянамі ў 183—181 гг. да н.э., прыблізна за 12 км ад узбярэжжа Трыесцкага заліва, паміж рэкамі Санцыусам і Націса, для ўтрымання ў падпарадкавання венетаў і як апора супраць націску кельцкіх, імерыйскіх і істрыйскіх плямёнаў і Македоніі. Эміліева дарога, галоўны шлях Паўночнай Італіі, была працягнута да Аквілеі, тут перасякаліся дарогі, што вялі ў Панонію, Норык, Істрыю, Далмацыю.
Тады як у часы рымскіх цэзараў многія гарады паступова прыходзілі ў заняпад, Аквілея, насупраць, усё больш і больш развівала свой дабрабыт; імператар Дыяклетыян пабудаваў тут адзін са сваіх палацаў. У IV стагоддзі, калі пад яе сценамі быў забіты Канстанцін II, насельніцтва Аквілеі вылічала сотні тысяч; яна лічалася чацвёртым па значэнні горадам імперыі (паводле ацэнкі Аўсонія, дзявяты). Канец яе магутнасці паклаў Атыла, які пасля доўгай аблогі разбурыў у 452 годзе гэты горад; яго спусташэнне давяршылі лангабарды ў 568 годзе.
Пасля варварскіх нашэсцяў Аквілейская гавань павінна была саступіць сваё значэнне гавані, што знаходзілася на вонкавым беразе лагуны ў Града. Частка насельніцтва Аквілеі перамясцілася ў Града, а частка бегла на захад, дзе заснавала Венецыю. Але і ў перыяд эканамічнага заняпаду на месцы Аквілеі доўга цяплілася царкоўнае жыццё, засяроджанае вакол велізарнай базілікі IV стагоддзя. Ад гэтага будынка да нашага часу захавалася частка баптыстэрыя і цудоўная мазаічная падлога; увесь астатні масіў храма быў узведзены нанова ў 1031 годзе, а ў 1379 годзе абноўлены ў гатычным стылі.
З 554 па 1751 гады, на працягу 1200 гадоў, Аквілея з’яўлялася цэнтрам Аквілейскага патрыярхата, у першы перыяд свайго існавання мяцежнага ў стеўленні да Папы Рымскага. У Аквілеі адбывалася некалькі царкоўных сабораў: у 381 годзе (супраць арыян), у 558, 698 і 1184 гады. Сімвал веры, прыняты ў Аквілейскай царкве, некаторымі дадатковымі формуламі адрозніваўся ад Нікейскага.
Сучасная камуна
Сучасная Аквілея — камуна з насельніцтвам 3503 жыхары ў італьянскай правінцыі Удыне (рэгіён Фрыўлі-Венецыя-Джулія). Большая частка тэрыторыі старажытнага горада не забудавана і чакае археалагічных даследаванняў, якія дагэтуль праводзіліся выбарча і выпадкова. З 1998 года археалагічная зона Аквілея з сярэдневяковай базілікай унесена ў спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
У мастацтве
Разбурэнне Аквілеі Атылай стала адпраўным пунктам у сюжэце оперы Дж. Вердзі «Атыла».
Паўлюк Шукайла
Паўлюк (Павел Захаравіч) Шукайла (, в. Лапенеўцы,, Гродзенская вобласць — , НКУС, Масква, «Камунарка») — беларускі паэт, крытык. Прафесар (1933).
Біяграфічныя звесткі
Арыштаваны АДПУ СССР у верасні 1930 па справе «Саюза вызвалення Беларусі»; яму ўдалося адвесці ад сябе абвінавачанні, справа была спынена. У 1930-31 паліткарэктар у Галоўліце СССР, працаваў загадчыкам кафедры метадалогіі мастацтва ў Інстытуце кінематаграфіі. Да 1931 кіраваў Беларускай секцыяй Маскоўскай асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў. Быў рэдактарам маскоўскай газеты «Кино», дырэктарам Цэнтральнага тэхнікума тэатральнага мастацтва. З 1932 — віцэ-прэзідэнт Дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (Ленінград). З 1936 зноў у Маскве, працаваў паводле ўмовы з фабрыкай «Межрабпомфильм» пісьменнікам-сцэнарыстам.
Творчасць
У беларускім друку выступаў з 1925. Першая і адзіная кніга паэзіі — «Акрываўленая зямля» (1930), у якую ўвайшлі вершы, паэмы «Акорды дзён» і «Партызанка Люба». Аўтар шэрагу літаратурна-крытычных артыкулаў. Арыентаваўся на ідэйна-эстэтычную платформу часопіса «Новый ЛЕФ», займаў ваяўнічую і непрымірымую бальшавіцкую пазіцыю, зыходзячы з якой крытыкаваў паэзію А. Вольнага, А. Дудара, У. Жылкі, Т. Кляшторнага, В. Маракова, Я. Пушчы, П. Труса і інш.
Мухамед аль-Макрыф
Мухамед Юсуф аль-Макрыф (محمد يوسف المقريف; нар. 1940) — лівійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Кіраўнік Лівійскай рэспублікі як старшыня Усеагульнага Нацыянальнага Кангрэса (з 9 жніўня 2012 года). Верагодны кандыдат на маючых адбыцца выбарах прэзідэнта Лівіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бенгазі. У 1978—1980 гг. быў паслом Лівіі ў Індыі. У 1980 г. збег у Марока з-за негатыўнага стаўлення да дыктатуры Муамара Кадафі. У 1981 г. заснаваў «Нацыянальны фронт выратавання Лівіі», быў яго лідарам з 1982 па 2001 гг. Быў адным з арганізатараў няўдалага замаху на Кадафі 8 мая 1984 г. У сваю чаргу, агенты Кадафі тройчы спрабавалі забіць яго за мяжой. На працягу больш за 30 гадоў выгнання аль-Макрыф заклікаў да звяржэння рэжыму Кадафі і правядзення дэмакратычных рэформ.
Падчас Грамадзянскай вайны зноў вярнуўся ў Лівію. У 2012 г. узначаліў «Нацыянальны фронт» (пераемнік НФСЛ). На ліпеньскіх выбарах ва Усеагульны нацыянальны кангрэс «Нацыянальны фронт» атрымаў 3 парламенцкія месцы. 9 жніўня 2012 аль-Макрыф быў абраны на пасаду старшыні ВНК (за яго прагаласавалі 113 з 200 дэлегатаў).
Спасылкі
Афіцыйны сайт
Збляны (Лідскі раён)
Паходжанне назвы
Лічыцца, што паселішча з канчаткам -ны маюць балцкае паходжанне. У Лідскім раёне 20 вёсак з канчаткам на -ны: Бакуны, Гурыны, Дзяўгуны, Дубчаны, Жырмуны, Зарачаны, Вялікія і Малыя Канюшаны, Лазяны, Мастаўляны, Мігуны, Мяйлуны, Наркуны, Парачаны, Пецюны, Сіманы, Шаўдзіны, Эйтуны, Янаўляны і Збляны. Шмат такіх вёсак на Ашмяншчыне (Гальшаны, Жупраны, Баруны) і ў Жамойці. Калі сыходзіць з меркавання, што слова «Збляны» балцкага паходжання, то найбольш блізкае па аснове літоўскае слова «Isblanki» выцвісці, паблякнуць, г. зн. Збляны — бляклыя, вельмі старыя.
Гісторыя
«Паведамленне аб літоўскіх шляхах» («Die Littauischen Wegeberichte»), якое было напісана на мяжы XIV—XV ст. згадвае Збляны як княскую сядзібу недалёка ад Нёмана па дарозе з Гародні ў Наваградак.
У кнізе грашовых раздач караля Казіміра Ягелончыка (1447—92) ён пакінуў у 1492 г. такі запіс: «…Конюшку Станьцу рубль денег с вин у Острино у Миклаша Будковича, а другой рубль в Зблянах у Сестренца». 3 гэтага запісу вынікае, што Збляны былі велікакняжацкім дваром і знаходзіліся ў трыманні ў нейкага Сястрэнца. У 1498 г. вялікі князь літоўскі Аляксандр выдаў пісару Ігнату прывілей на поле Старынкі ў Ізблянскім павеце, з чаго вынікае, што Ізбляны нейкі час былі цэнтрам павета.
У першай палове XVI ст. Збляны заставаліся велікакняжацкім дваром: намеснікі лідскія і беліцкія былі адначасова намеснікамі зблянскімі. У 1557 г. маёнтак перайшоў Радзівілам.
У 1627 г. у Зблянах налічвалася 38 двароў, зямельныя надзелы складаліся з 16 валок (342 га), у вёсцы былі уніяцкая царква і млын. Жыхароў назызалі «загароднікі зблянскія», трэба мерказаць загароднікі, ахоўнікі, але што яны ахоўвалі — не зразумела. Перад польска-літоўска-расійскай вайной 1654—1667 гг. у Зблянах 62 двары, карчма і царква. У 1752 г. — 38 двароў, у 1810 г. — 52 двары. Усе гэтыя гады вёска належала Радзівілам. Людвіка Караліна Радзівіл (1667—95), жонка з 1681 г. прынца Людвіка Брандэнбургскага, пабудавала ў Зблянах царкву.
Паводле вопісу парафій Лідскага дэканату ў 1784 г. двор і вёска ва ўласнасці князя Караля Станіслава Радзівіла, ваяводы віленскага, у дзяржанні Мараўскага. Цэнтр уніяцкай парафіі. Праз вёску ішоў гасцінец з Беліцы на Гродна. Побач знаходзіўся бярозавы і асінавы гай, пад назвай Кобраўшчына.
У 1832 г. Збляны перайшлі да князя Вітгенштэйна. У 1834—1835 гг. Зблянская ўніяцкая царква стала праваслаўнай, па звестках 1838 г., да яе былі прыпісаны 1135 вернікаў.
Паводле пісьмовых крыніц XIX — пачатку XX ст. — сяло Збляны (Зябляны) Беліцкай воласці Лідскага павета. У 1864 г. адкрыта народнае вучылішча. На пачатку 1880-ых гг. — 28 двароў, 235 жыхароў, дзейнічалі праваслаўная Пакроўская царква, народнае вучылішча, якое ў 1894 г. наведвала 76 хлопчыкаў і 2 дзяўчынкі (настаўнік Піліп Жарскі). У 1896 г. там вучылася 62 дзіцяці (настаўнік Іван Мялешка); дзейнічала царкоўнапрыходская школа (адкрыта ў 1894 г.), яе наведвала 32 дзяўчынкі (настаўніца Вольга Сінусава). На пачатку XX ст. — 463 жыхары, 352 дзесяціны зямлі. Дзейнічалі Пакроўская праваслаўная царква (пабудавана ў пачатку XX ст.), народнае вучылішча (у 1906 г. вучылася 86 хлопчыкаў і 1 дзяўчынка, настаўнік Міхаіл Салавей), царкоўнапрыходская школа. У 1914 г. Зблянскае народнае вучылішча наведвалі 49 хлопчыкаў і 2 дзяўчынкі (настаўнік Іван Паўлавіч Чарняўскі).
У 1951 г. створаны калгас «Чырвоны бераг». Працавала школа, у вёсцы былі магазін, клуб, бібліятэка.
Народныя промыслы
Вёска Збляны вядома як традыцыйны цэнтр ручнога ткацтва. Посцілкі, ручнікі вызначаліся разнастайнасцю арнаменту, іх узоры мелі розныя колеры. Многія вырабы народных мясцовых ткачых зроблены з высокім густам, маюць выразнае рашэнне. Посцілкі мясцовых ткачых адметныя мажорным колеравым ладам. Характэрная кампазіцыя: папярочныя палосы («вясёлкі»), пераважна жоўтага, зялёнага, сіняга, малінавага, фіялетавага і чорнага колеру. У 1960-ыя гг. вялікае пашырэнне атрымала новая кампазіцыя, якая будуецца на чаргаванні папярочных шырокіх гладкіх і ўзорыстых палос. Узоры маюць тры элементы — «дарогі», «зубчыкі», шматпялёсткавыя разеткі. Гэтым дасягаецца разнастайнасць арнаменту. Звычайна на чорным або карычневым фоне размяпічаюць узорыстыя палосы розных мажорных колераў. Вытанчаная каларыстычная гама, асабліва ў кампазіцыі «вясёлка», выразнае рашэнне, высокае ткацкае майстэрства робяць гэтыя рэчы сапраўднымі творамі мастацтва. У апошні час ткуць посцілкі пераважна ў мясцовых традыцыях у тэхніцы перабору і закладання.
У вёсцы здаўна бытавалі іншыя хатнія промыслы: прадзенне, шыццё адзення з даматканіны, пляценне лапцей, віццё вяровак, выраб простай мэблі і інш., якія служылі галоўным чынам для задавальнення патрэб сям’і. Некаторыя жыхары наймаліся нарыхтоўваць лес, дровы, піламатэрыялы да памешчыкаў і прамыслоўцаў, а таксама сплаўляць лес па мясцовых рэках.
Славутасці
Стаянкі каменнага веку і каменны могільнік у ваколіцах вёскі на беразе Нёмана (10-7-е тысячагоддзі да н.э.) занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння).
За 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, на краі правабярэжнай тэрасы Нёмана знаходзіцца стаянка каменнага веку памерамі 800 х 70—80 м. Знойдзены наканечнікі стрэл, скрабкі, разцы, разнастайныя рэжучыя і сякучыя прылады. Частка знаходак адносіцца да свідэрскай культуры, датуецца канцом палеаліту і мезаліту (10 — 7 тыс. да н.э.).
У ваколіцах вёскі маюцца два селішчы: адно — непасрэдна каля вёскі, на высокім беразе Нёмана, дзе на працягу 100—200 м прасочваецца культурны пласт, другое — за 0,5 км ніжэй па цячэнні ракі. Датуюцца другой паловай I тыс. н.э. і XI—XIV стст.
Каля вёскі ў канцы XIX ст. былі 3 камяні з высечанымі выявамі крыжоў.
Пакроўская царква (пач. XX ст.) занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння)
Партызанская брыгада імя Л. М. Даватара
'''Партызанская брыгада імя Л. М. Даватара''' — партызанская брыгада, створаная ў снежні 1942 года на базе атрада Ф. С. Шляхтунова (пазней імя Свярдлова, арганізаваны ў кастрычніку 1942 года ў савецкім тыле). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Докшыцкага, Куранецкага, Мядзельскага раёнаў. 2 ліпеня 1944 года брыгада (568 партызан, 7 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.
NGC 836
NGC 836 (іншыя абазначэнні — ESO 544-17, MCG -4-6-12, NPM1G -22.0047, PGC 8304) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Партызанская брыгада імя Л. М. Даватара
Памяць
У 1970 годзе каля вёскі Ляскі Вілейскага раёна ў гонар брыгады створаны мемарыяльны комплекс.
Дзёмон
Дзёмон' (縄文時代) — перыяд гісторыі айнаў і японскай гісторыі з 13 000 года да н. э. па 300 да н. э. Згодна з археалагічнай перыядызацыяй гісторыі краін Захаду перыяд Дзёмон адпавядае мезаліту і неаліту. Асаблівасцямі перыяду з'яўляецца пачатак выкарыстання жыхарамі Японскага архіпелага керамічных вырабаў з лакалізацыяй 6000 гадоў да н. э. па 5000 гадоў да н. э.
Большасць гісторыкаў лічыць, што апошняя ледавіковая эпоха злучыла японскія астравы з азіяцкай часткай мацерыка. Мяркуючы па археалагічных знаходках, у 35 - 30 тысячагоддзях да н. э. чалавек разумны перасяліўся на астравы з усходняй і паўднёва-ўсходняй часткі Азіі і ўжо нядрэнна ўмеў паляваць, на паляванні выкарыстоўваць лук і стрэлы, займацца збіральніцтвам, рачным і марскім рыбалоўствам і вырабляць розныя каменныя і касцяныя прылады працы і посуд з абпаленай гліны. З хатніх жывёл на архіпелагу былі вядомыя сабакі і свінні.
Каменныя прылады працы, скопішчы жылля, і чалавечыя скамянелыя рэшткі гэтага перыяду сустракаліся на ўсёй тэрыторыі астравоў Японіі. Найбольшая колькасць помнікаў эпохі Дзёмон было знойдзена на паўночнай тэрыторыі вострава Хансю. Акрамя таго, генетычныя даследаванні 1988 года паказваюць на ўсходнеазіяцкае паходжанне японцаў.
Распаўсюджванне керамічных вырабаў на тэрыторыі Японіі пачалося з паўночнага захаду вострава Кюсю. Для большай часткі гліняных вырабаў перыяду Дзёмон характэрная круглая форма дна, вырабы пераважна невялікага памеру. Пачынаючы з самага пачатку эпохі Дзёмон вылучаюць два культурныя арэалы паводле тыпа керамікі - паўднёва-заходні і паўночна-усходні. Менавіта паўночна-ўсходнія керамічныя вырабы маюць аздобленыя шнуравым арнаментам сценкі.
Пажар у доме састарэлых Кемерава
Увечары 23 снежня 2022 года ў Кемерава (Расія) загарэўся прыватны дом, які дзейнічаў як незаконны, у выніку чаго 22 чалавекі загінулі і шасцёра атрымалі раненні.
Напярэдадні
У 2021 годзе МНС РФ прапанавала ўвесці спецыяльны рэестр для дамоў састарэлых і хоспісаў. Прычынай таму стала серыя пажараў у Санкт-Пецярбургу, Маскве, Краснагорску (Маскоўская вобласць), (Башкартастан) і (Цюменская вобласць). У студзені, за 12 месяцаў да трагедыі ў Кемерава, у горадзе згарэў пансіянат «Залаты век» — чатыры чалавекі загінулі.
Пажар і ахвяры
Увечары 23 снежня на вуліцы Таўрычаская пачаўся пажар у прыватным сацыяльным прытулку. Ратавальнікамі ён быў кваліфікаваны як пажар падвышанай складанасці. Прычынай узгарання магла стаць няспраўная печ (у будынку было пячное ацяпленне) альбо няспраўнасць электранагравальніка або электраправодкі. Да 23:15 па мясцовым часе пажар быў патушаны.
Першапачаткова паведамлялася пра чатырох загінулых і двух параненых. Пазней МНС паведаміла пра шэсць загінулых. са спасылкай на экстранныя службы павялічыў колькасць ахвяр спачатку да дзевяці, а затым да 11. Па стане на 24 снежня пацверджана смерць 20 чалавек.
Наступствы
Губернатар Кемераўскай вобласці паведаміў, што на наступным тыдні будуць правераны ўсе рэгіянальныя дамы састарэлых, асабліва прыватныя. распачаў крымінальную справу па факце пажару ў Кемерава. Па падазрэнні ў кіраванні і арганізацыі незаконнага дома састарэлых быў затрыманы евангелічны святар.
Асташонкі
Асташо́нкі (, Асташонки) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Баз Олдрын
У яго гонар быў названы кратар Олдрына на Месяцы.
У 1999 годзе Баз прымаў удзел у тэлевізійным праекце BBC: Планеты, у якасці эксперта.
Шарджа (горад)
Шарджа (араб. لشارقة) — трэці па велічыні горад ААЭ, адміністрацыйны цэнтр эмірата Шарджа.
Лубянка (Смаргонскі раён)
Лубя́нка (, Лубянка) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета.
Шарджа (горад)
Насельніцтва 519 тыс. чалавек (2003).
Лубянка (Смаргонскі раён)
Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Сольскага сельсавета.
Шарджа (горад)
Гісторыя
Паселішчы на месцы Шарджа вядомыя са старажытных часоў. Бурны росквіт гандлю ў XIX стагоддзі зрабіў горад самым важным марскім портам.
Геаграфія
Размешчаны на беразе Персідскага заліва на паўночны ўсход ад сталіцы — Абу-Дабі па суседстве з Дубаем і Аджманам, утварае агламерацыю. За апошнія 20 гадоў горад моцна павялічыўся ў памерах, увабраўшы ў сябе прыгарадныя вёскі. Зараз Шарджа займае тэрыторыю ў 235,5 км², прамысловыя кварталы і прыгарады працягнуліся на некалькі кіламетраў у напрамку пустыні на поўнач і ўсход. Цэнтр ж горада размясціўся ўздоўж лагуны, дзе размешчаны зоны адпачынку і паркі.
Транспарт
У горадзе ёсць марскі порт і буйны міжнародны аэрапорт, які дзейнічае з 1932 года.
IC 521
IC 521 — галактыка тыпу S+C? у сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium stenopetalum
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў паўднёвай Турцыі.
Петкуны (возера)
Петкуны́ — возера ў Беларусі, у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 17 км на захад ад горада Мёры, каля вёскі Петкуны. Належыць да групы Абстэрнаўскіх азёр.
Плошча паверхні возера складае 0,12 км², найбольшая глыбіня 6,1 (4,9 ) м. Шырыня возера складае 0,55 км, даўжыня 0,31 км. Аб’ём вады 0,31 млн м³. Плошча вадазбору каля 5 км². Схілы катлавіны маюць вышыню 17—20 м. Берагі возера высокія, месцамі зліваюцца са схіламі катлавіны. У возера ўпадаюць ручаі. У паўднёвай частцы праз меліярацыйную сетку злучаецца з азёрамі Абстэрна і Гарушка.
Прыкладна за 300 м у напрамку ад возера вёска Ніўнікі.
Нікольская Слабада (Навадугінскі раён)
Нікольская Слабада (Никольская Слобода) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цёсаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Валаскоўня (станцыя)
Валаско́ўня (, Волосковня)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Валаскоўня.
Мансеф Марзукі
Мансеф Марзукі (المنصف المرزوقي, поўнае імя Мансеф Бен Махамед Эль-Бедуі Марзукі; нар. 7 ліпеня 1945, Грамбалія) — туніскі палітык, праваабаронца, пісьменнік і ўрач. 12 снежня 2011 г абраны першым прэзідэнтам Туніса пасля рэвалюцыі ў 2011 годзе. У лістападзе 2021 года Мансеф Марзукі стаў аб'ектам міжнароднага ордэра на арышт за пагрозу дзяржаўнай бяспецы.
Аднарукава
Аднарукава (Одноруково) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цёсаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
IC 522
IC 522 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свята-Троіцкая царква (Псуя)
Свята-Троіцкая царква — мураваны праваслаўны храм у в. Псуя Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца каля могілак.
Гісторыя
Пабудавана ў 1995 годзе з цэглы.
Архітэктура
Вырашана 3 аб’ёмамі кубападобнай малітоўнай залы, квадратных у плане прытвора-званіцы і апсіды. 4-схільны дах цэнтральнага аб’ёму і 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) зрубная званіца завершаны цыбулепадобнымі купаламі на гранёных барабанах. Сцены расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі. Перад храмам асобна пастаўлена 2-ярусная 4-гранная брама-званіца.
Лагуны (Полацкі раён)
Лагуны́ (, Лагуны) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азінскага сельсавета.
Бан’ярыя-Арса
Бан'ярыя-Арса (Bagnaria Arsa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 3526 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 183 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 33050. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 837
NGC 837 (іншыя абазначэнні — ESO 478-10, MCG -4-6-11, AM 0207-224, IRAS02079-2239, PGC 8297) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Барысаўскі завод пластмасавых вырабаў
Барысаўскі завод пластмасавых вырабаў — шматпрофільнае прадпрыемства ў Барысаве. Уваходзіць у склад Беларускага дзяржаўнага канцэрна па нафце і хіміі (канцэрн «Белнафтахім»). Размешчана па вул. Даўмана, 97.
Гісторыя
Гісторыя прадпрыемства пачынаецца ў 1965 годзе.
Пятроўская Слабада (Навадугінскі раён)
Пятроўская Слабада (Петровская Слобода) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цёсаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кано Матанобу
Кано Матанобу ( — ) — японскі мастак, прадстаўнік школы Кано.
Кано Матанобу быў сынам Кано Масанобу, заснавальніка школы Кано. Сваяк Тосы Міцунобу, аднаго з апошніх вялікіх прадстаўнікоў мастацкай школы Тоса, пад уплывам творчасці якога знаходзіўся і Матанобу, і ў якога ён запазычыў выкарыстанне ў жывапісе кітайскіх элементаў.
Кано Матанобу вядомы як адзін з найталенавітых майстроў школы Кано. Маляваў пейзажы і партрэты, выконваў таксама заказы па манументальнага насценнага жывапісу, ахвотна маляваў на сваіх карцінах птушак і кветкі. Аднымі з найбуйнейшых яго твораў з'яўляюцца мастацкія работы ў храмах Рэйун-ін і Дайсэн-ін у Кіёта, а таксама 3 скруткі з «Легендамі пра гару Оэ». У сваёй творчасці Кано Матанобу злучыў дасягненні кітайскай мастацкай традыцыі з вяршынямі японскага выяўленчага мастацтва. Пейзажы маляваў як шматколерныя, так і манахромныя. Кано Матанобу быў прыдворным мастаком ў такіх сёгунаў, як Асікага Ёсіякі, Асікага Ёсідзумі і Асікага Ёсіхару.
Allium stephanophorum
Allium stephanophorum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ва Узбекістане, Кыргызстане і Таджыкістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ва Узбекістане, Кыргызстане і Таджыкістане.
Жэнеўскі фантан
Жэнеўскі фантан (фр. Jet d'eau de Genève, у шматлікіх крыніцах на іншых мовах, у тым ліку і на беларускай, - без перакладу: Jet d'Eau, Жэ д'О) — фантан у Жэневе (Швейцарыя), важная славутасць горада і адзін з самых вялікіх фантанаў ў свеце.
Вышыня фантана складае 140 м. Хуткасць патоку - 500 літраў у секунду. Спажыўная магутнасць помпы, якая працуе ад сеткі з напругай 2400 В, - 500 кВт. Хуткасць бруі складае 200 км/гадз.
Гісторыя
Упершыню фантан быў устаноўлены ў 1886 годзе, крыху ніжэй па плыні ад сённяшняга месцазнаходжання. У 1891 годзе ў гонар 600-гадовай гадавіны Швейцарскай Канфедэрацыі фантан быў устаноўлены ў самім горадзе для ўсеагульнага агляду.
Пачатковая рыфма
Пачатко́вая ры́фма — рыфма, якая спалучае пачатковыя словы ў вершаваных радках. Сустракаецца яна рэдка. Як правіла, рыфмуюцца першыя словы сумежных радкоў: (П. Панчанка «У сорак першым»)
Юрый Эдуардавіч Глушакоў
Ю́рый Эдуа́рдавіч Глушако́ў (нарадзіўся ў 1966 годзе, Гомель, БССР) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Служыў у Савецкай Арміі, у войсках ВПС. Затым працаваў па рабочых спецыяльнасцях. Адначасова скончыў з адзнакай БДУ і аспірантуру. У 1997—2005 працаваў навуковым супрацоўнікам у Гомельскім абласным краязнаўчым музеі. У 2006—2009 — выкладчык, у тым ліку — асістэнт кафедры Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта. Аўтар шэрагу навуковых публікацый і сцэнараў навукова-папулярных тэлефільмаў для тэлеканала «Лад».
Палітычная дзейнасць
У 1991 адзін з арганізатараў чарнобыльскага страйку ў Гомелі, у выніку якой ахвяры катастрофы на Чарнобыльскай АЭС дамагліся сацыяльных ільгот.
У жніўні 1991 года ўдзельнік абароны «Белага дома» ў Маскве (Расія) падчас камуністычнага путчу.
У 2003—2007 незалежны дэпутат Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў. Дэлегат 1-га і 2-га Кангрэсаў дэмакратычных сіл Беларусі, сябар Палітрады Аб’яднаных дэмакратычных сіл. Першы намеснік старшыні Беларускай партыі «Зялёныя».
31 мая 2010 Беларуская партыя «Зялёныя» вылучыла яго ў якасці свайго прэтэндэнта на пасаду прэзідэнта Беларусі. 27 верасня 2010 ЦВК Беларусі зарэгістраваў ініцыятыўную групу Юр’я Глушакова на чале з Дзмітрыем Кучуком, якая ўключала 244 чалавекі. Тым не менш 29 кастрычніка палітык заявіў аб зняцці сваёй кандыдатуры з прэзідэнцкай гонкі праз не сабраныя 100 000 подпісаў у сваю падтрымку.
Мацюляны
Мацюля́ны (, Матюляны) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета.
Верхмень
Ве́рхмень (, Верхмень) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
У 1924—1977 гадах цэнтр Верхменскага сельсавета.
Яўген Сяргеевіч Кавыршын
Яўген Сяргеевіч Кавыршын (нар. 25 студзеня 1986, Электрасталь) — беларускі хакеіст, нападаючы. Выхаванец электрастальскага хакея. У цяперашні час з’яўляецца гульцом чарапавецкай «Северсталі», якая выступае ў КХЛ.
Кар’ера
Яўген Кавыршын пачаў сваю прафесійную кар’еру ў 2004 годзе ў складзе клуба беларускай экстралігі «Брэст», выступаючы да гэтага за фарм-клуб роднага электрастальскага «Крышталя». За два сезоны, праведзеныя у «Брэсце», Яўген правёў на пляцоўцы 44 матчы, у якіх ён набраў 6 (1+5) ачкоў, пасля чаго падпісаў кантракт з «Керамінам». У сваім першым жа сезоне ў складзе новага клуба Кавыршын стаў уладальнікам сярэбраных медалёў беларускага першынства, а год праз ён разам з камандай падняўся на вышэйшую прыступку п’едэстала гонару. Усяго ў складзе «Кераміна» Яўген правёў тры сезоны, набраўшы за гэты час 61 (20 41) ачко ў 109 матчах.
Васіль Васільевіч Рубанік
Віктар Якаўлевіч Прушак (нар., в. Бутава, Ушацкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне тэхнічнай акустыкі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2014), доктар тэхнічных навук (2005).
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (1971).