cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абубакар Камара
Клубная кар’ера
Пачаў займацца футболам у родным горадзе Конакры. У 2007 годзе трапіў у склад мінскага МТЗ-РІПА (пазней перайменаваны ў «Партызан»). Хутка стаў адным з асноўных ігракоў клуба. Застаўся ў «Партызане» і пасля яго вылету з Вышэйшай лігі ў 2010 годзе (атрымаў від на жыхарства ў Беларусі і таму не лічыўся легіянерам). Дапамог клубу вярнуцца ў вышэйшы дывізіён па выніках сезону 2011.
Пасля таго як у пачатку 2012 года «Партызан» спыніў існаванне, Камара падпісаў кантракт з клубам «Мінск». Улетку 2012 года спыніў выступленні за мінскі клуб.
HMS C5
HMS C5 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1905-1906 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 20 жніўня 1906 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 21 студзеня 1907 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў, дзе была ўключана ў Пятую падводную флатылію.
У кастрычніку 1920 года лодка была прададзена на металалом на Мальце
NGC 2751
NGC 2751 (іншыя абазначэнні — MCG 3-23-37, ZWG 90.71, PGC 25517) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 5371
IC 5371 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор'і Андрамеда.
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чорныя львы
Чорныя львы () — арганізацыя антыфашысцкага руху супраціву, створаная пасля Другой італа-эфіопскай вайны для барацьбы супраць Італіі і акупацыі Эфіопскай імперыі.
Гісторыя
Рух быў заснаваны ў Заходняй Эфіопіі ў 1936 годзе. У склад «Чорных львоў» у асноўным уваходзілі студэнты Ваеннай акадэміі Халеты (была заснавана ў 1935 годзе) і эфіопы, якія атрымалі адукацыю за мяжой. Лідарам групоўкі быў Алемеворк Беен, ветэрынар, які вучыўся ў Вялікабрытаніі. Арганізацыя мела канстытуцыю. Яна складалася з дзесяці пунктаў. У ёй зацвярджалася перавага палітычнай сферы над ваеннай, забаранялася жорсткае абыходжанне з сялянамі і ваеннапалоннымі, а таксама выхад членаў арганізацыі з групоўкі. Канстытуцыя заклікала аддаць перавагу смерці, калі стаіць пагроза захопу ў палон ворагам.
«Чорныя львы» дамінавалі ў раннім руху супраціву ў Эфіопіі і змаглі пераканаць Імру Хайле Селасіе, які быў прызначаны імператарам Хайле Селасіе I прынцам-рэгентам падчас акупацыі, далучыцца да іх ва ўзброенай барацьбе. Імру трэба было рэарганізаваць эфіопскія ўзброеныя атрады і працягваць супраціў італьянцам. Для гэтага ён адступіў на поўдзень краіны, але 19 снежня 1936 года трапіў у палон.
Пасля паланення Імру «Чорныя львы» фактычна спынілі сваё існаванне. Большасць членаў арганізацыі былі забіты італьянцамі падчас рэпрэсій пасля няўдалага замаху на Радольфа Грацыяні 19 лютага 1937 года. Сярод нешматлікіх выжылых былі Алемеворк Беен і Ілма Дэрэса.
Шрэк назаўжды
«Шрэк назаўжды» (Shrek Forever After) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2010 года.
Сюжэт
Пад грузам успамінаў пра дні, калі ён адчуваў сябе «сапраўдным волатам», Шрэк паддаецца на ўгаворы мілагучнага Румпельшцільцхена і заключае з ім дамову. Адразу пасля гэтага Шрэк аказваецца ў альтэрнатыўнай рэальнасці Трыдзявятага каралеўства, дзе ўсё пастаўлена з ног на галаву: на ограў тут палююць, Румпельшцільцхен сядзіць на троне, а Шрэк і Фіёна нават не знаёмыя. І цяпер толькі сам Шрэк можа выправіць усё, што ён нарабіў, каб выратаваць сяброў, аднавіць звыклы яму парадак рэчаў і вярнуць сабе сваё адзінае Сапраўднае Каханне.
Ровіна
Ровіна — жаночая форма прозвішча Ровін.
Карагай (раён Біржан сал)
Карагай — аул у раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Макінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 28 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Сцяпняк. Код КАТА — 114543600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 112 чалавек (58 мужчын і 54 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 73 чалавекі (35 мужчын і 38 жанчын).
Глюксбургі
Глюксбургі (Glücksburg, Lyksborg, Γκλύξμπουργκ) — дынастыя манархаў у некалькіх еўрапейскіх дзяржавах. Галіна Ольдэнбургскай дынастыі.
Поўная назва — Шлезвіг-Гольштэйн-Зондэрбург-Глюксбург (Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, Slesvig-Holsten-Sønderborg-Lyksborg).
Telia Eesti
Уласнікі і кіраўніцтва
Уладальнікам кампаніі з'яўляецца Telia Company (100% акцый).
Бітва пад Хацінам
Бітва пад Хоцінам:
Распаўсюджванне COVID-19 у Нагорным Карабаху
20 сакавіка 2020 года міністэрства замежных справаў непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі прыняло рашэнне абмежаваць візіты ў краіну дэлегацый і асобных асоб, а таксама прадастаўленне дазволу на ўезд замежным грамадзянам дзеля барацьбы з каранавіруснай інфекцыяй COVID-19.
26 сакавіка Арменія закрыла мяжу з рэспублікай для прадухілення распаўсюджвання віруса ў непрызнаную дзяржаву, у якой 31 сакавіка намячаліся выбары.
7 красавіка міністэрства аховы здароўя Нагорна-Карабахскай Рэспублікі паведаміла аб першым пацверджаным выпадку заражэння каранавірусам у аднаго з жыхароў вёскі Мірык Кашатагскага раёна.
Станам на 2021 год у краіне зафіксавана 2749 выпадкаў заражэння, у тым ліку 30 смерцяў.
27-я Нараўлянская партызанская брыгада імя С. М. Кірава
'''27-я Нараўлянская партызанская брыгада імя С. М. Кірава''' — партызанская брыгада, створаная 20 кастычніка 1943 года на базе асобных атрадаў імя Кірава (арганізаваны ў снежні 1942 года), імя Суворава (арганізаваны ў чэрвені 1943 года) і імя Фрунзэ (арганізаваны ў кастрычніку 1943 года). Дзейнічала на тэрыторыі Нараўлянскага раёна. 28 лістапада 1943 года брыгада (655 партызан, чатыры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны вялі баі з немцамі, найбольш значныя з якіх былі 29 жніўня 1943 года ў Мухаедаўскім лесе і 19 верасня 1943 года пры нападзе на гарнізон у Нароўлі (Нараўлянска-Шчакатоўская аперацыя).
18 верасня 1943 г. усе лекары, у тым ліку Казімір Францавіч Градзіцкі (1891—1959), яго два сыны Данііл і Юзаф і большасць сярэдняга персаналу, якія яшчэ працавалі ў Нараўлянскай раённай бальніцы, захапіўшы з сабой інструменты, медыкаменты, перавязачны матэрыял, таемна перайшлі ў Нараўлянскую партызанскую брыгаду імя С. М. Кірава. Яшчэ раней (праз студэнтку IV курса Мінскага медыцынскага інстытута Г.І. Кручок) Казімір Градзіцкі, працуючы ў Нароўлі на пасадзе другога лекара ў нараўлянскай раённай бальніцы, наладзіў сувязь з партызанскай брыгадай імя С.М. Кірава, якую забяспечваў медыкаментамі, інструментарыем і каштоўнай інфармацыяй, бо добра ведаў нямецкую мову і меў даверлівыя стасункі з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі ў Нароўлі.
Учынялі дыверсіі на чыгунках, шашэйных і грунтовых дарогах. 11 лістапада 1943 года група аўтаматчыкаў на чале з І. І. Бельскім узарвала два масты на рацэ Славечне. 29—30 лістапада 1943 года разам з часцямі 1-га Украінскага фронту ўдзельнічалі ў вызваленні Нароўлі, вёсак Верхні і Ніжні Млынок (Нараўлянская аперацыя).
Памяць
У 1945 годзе ў вёсцы Хільчыха Нараўлянскага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.
NGC 2752
NGC 2752 (іншыя абазначэнні — UGC 4772, MCG 3-23-38, ZWG 90.72, IRAS09028+1832, PGC 25523) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» (М. У. Бабкоў)
Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» — была створана ў жніўні 1943 года на базе трох атрадаў, вылучаных з партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Косаўскага, Ружанскага, Пружанскага, Камянецкага, Поразаўскага, Бярозаўскага, Драгічынскага раёнаў.
Гісторыя
Асноўныя ўдары партызаны наносілі на чыгуначных участках Брэст — Баранавічы, Ваўкавыск — Масты, Брэст — Пінск. У верасні — снежні 1943 года знішчылі і пашкодзілі больш за 60 аўтамашын, падарвалі 21 эшалон ворага, каля 750 рэек, 12 мастоў на чыгуначных і шашэйных дарогах. Атрад імя Суворава знішчыў 26 км. тэлефонна-тэлеграфнай лініі ўздоўж шашы Брэст — Мінск.
У пачатку 1944 года на бок партызан брыгады перайшлі 30 венграў.
У чэрвені 1944 года брыгада зрабіла баявы рэйд з Бярозаўскага ў Кобрынскі раён, авалодала чыгуначным участкам Кобрын — Гарадзец і падарвала больш за 300 рэек. Паўгода блакіравала дарогу Драгічын — Бяроза. У красавіку 1944 года ўдзельнічала ў Здзітаўскай абароне.
12 — 17 ліпеня 1944 года брыгада (863 партызаны) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Хатай (правінцыя)
Хатай (Hatay) — правінцыя на поўдні Турцыі. Плошча 5,4 тыс. кв. км. Насельніцтва 1386 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Антак'я.
Прыналежнасць правінцыі Хатай доўгі час заставалася прычынай напружанасці ў стасунках паміж Турцыяй і Сірыяй. Апошняя да 2005 года не прызнавала турэцкага суверэнітэту над гэтай тэрыторыяй.
Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» (М. У. Бабкоў)
Памяць
У 1965 годзе ў Драгічыне ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
IC 5372
IC 5372 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор'і Андрамеда.
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Хатай (правінцыя)
Гісторыя
Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны ў 1918 годзе гэта правінцыя ўвайшла ў склад Сірыі, якая знаходзілася пад кіраваннем Францыі.
У 1936 годзе турэцкі ўрад падаў скаргу ў Лігу Нацый, у якой патрабаваў уключэння Хатая ў склад Турцыі. У лістападзе таго ж года правінцыі быў нададзены статус аўтаноміі ў складзе Французскай Сірыі.
Оскар (кінапрэмія, 2019)
91-я цырымонія ўручэння ўзнагарод прэміі «Оскар» за заслугі ў вобласці кінематографа за 2018 год адбылася 24 лютага 2019 года ў тэатры «» у Лос-Анджэлесе. Упершыню з 1996 года на «Оскар» быў вылучаны фільм ад Беларусі — драма «Хрусталь» рэжысёра, але ў выніку ў спіс намінантаў на «» не трапіў. У сваю чаргу расійскі оскараўскі камітэт вылучыў на кінапрэмію ад Расіі мастацкую стужку «», але і яна не трапіла ў канчатковы спіс намінантаў.
Цырымонія ўручэння прэміі прайшла без вядучага, а прамова пераможцы не павінна была быць даўжэй за 45 секунд. Брытанскі гурт «Queen» выступіў разам са спеваком, а Брэдлі Купер і Лэдзі Гага падняліся на сцэну, каб разам выканаць «» на ўручэнні прэміі. Самым шыкоўным на «Оскары» стаў нарад Лэдзі Гагі, якая з’явілася на чырвонай дарожцы ў доўгай чорнай сукенцы «Alexander McQueen» і калье з адным з самых буйных брыльянтаў у свеце ад «Tiffany» коштам больш за 40 мільёнаў долараў.
Памятная манета «Канстанцін Астрожскі»
Памятная манета «Канстанцін Астрожскі» — беларускія манеты Нацыянальнага банка Беларусі з серыі «Умацаванне і абарона дзяржавы». Уведзеныя ў абарачэнне 24 лістапада 2014 года. Манеты адчаканена на Казахстанскім манетным двары ва Усць-Каменагорску са серабра — наміналам 20 рублёў і медна-нікелевая — 1 рубель.
Апісанне
Манеты маюць форму круга, з пярэдняга і адваротнага бакоў — кант, які выступае па акружнасці. На бакавой паверхні манет надпіс: УМАЦАВАННЕ І АБАРОНА ДЗЯРЖАВЫ.
Аверс
Уверсе — рэльефная выява герба Беларусі і па крузе надпіс: РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ; у цэнтры — выява пергамента з пячаткай, а таксама булавы як сімвала гетманскай улады, пад ёй — намінал 20 РУБЛЁЎ (на срэбнай) і 1 РУБЕЛЬ (на медна-нікелевай) і год чаканкі; справа на срэбнай манеце — проба сплаву.
Рэверс
У цэнтры — рэльефная выява Канстанціна Астрожскага, справа — герб роду Астрожскіх; па крузе ў два радкі надпісы: КАНСТАНЦІН АСТРОЖСКІ і 1460—1530 (гады яго жыцця).
Ягелонскі глобус
Ягелонскі глобус (Globus Jagellonicus) — адзін з найстарэйшых у свеце глобусаў і, магчыма, самы стары, на які нанесены абрысы Амерыкі.
Датуецца прыблізна 1510-м годам, закуплены быў для Кракаўскай абсерваторыі у канцы XVIII стагоддзя. Захоўваецца ў Ягелонскім універсітэце Кракава. Упершыню апісаны ў канцы XIX стагоддзя польскім навукоўцам Тадэвушам Эйстрэхерам. Да стварэння Ягелонскага глобуса берагі Амерыкі на свой глобус, мабыць, наносіў Вальдзэемюлер, аднак яго раннія вырабы не захаваліся.
Шчытатрымальнік
Шчытатрымальнікі могуць быць як натуральнымі, так і штучнымі (выявы людзей, анёлаў, рэальных або міфалагічных звяроў, птушах і г.д.). Гэты элемент часцей за ўсё быў парны, але мог быць і адзін шчытатрымальнік. Пры двух шчытатрымальніках выявы маглі быць розныя (прыкладам, леў з аднарогам). Часам шчытатрымальнікі ўпрыгожваліся геральдычнымі знакамі, такімі ж, як у полі шчыта. Шчытатрымальнікі сустракаюцца ў гербах з XIV ст. і вядуць сваё паходжанне ад практыкі рыцарскіх турніраў. Яны не былі сталымі, маглі лёгка змяняцца ў гербе, бо не звязваліся с пасадай і тытулам уладальніка герба.
Жак Дзютрон
Жак Дзютрон (Jacques Dutronc;, , Францыя) — французскі рок-музыкант і кінаакцёр, папулярны ў 1960-х — 1970-х гадах. Выконваў песні на стыку французскага попа, гаражнага року і псіхадэлічнага року. Лаўрэат прэміі «Сезар» (1992) за ролю Вінцэнта Ван Гога ў аднайменным біяграфічным фільме Марыса Піялы.
Згодна з All Music Guide, Дзютрон з’яўляецца «адным з самых папулярных выканаўцаў у франкамоўным свеце», хоць ён «застаецца малавядомым у ангельскамоўных краінах». У 1991 годзе яго сінгл «Il est cinq heures, Paris s'éveille» (1968) быў прызнаны найлепшым франкамоўным сінглам усіх часоў па апытанні музычных крытыкаў.
Пачаў сольную кар’еру ў 1966 годзе, доўгі час (да 1975 года) супрацоўнічаў з паэтам Жакам Ланцманам. З 1973 года пачаў акцёрскую кар’еру. Таксама пісаў песні для іншых выканаўцаў. Песні Дзютрона ў розны час выконваліся Ванэсай Парадзі, Mungo Jerry, Сільві Вартан, Сержам Генсбурам і іншымі.
ТГП50
Цеплаво́з ТГП50 — даследчы пасажырскі цеплавоз, які вырабляўся ў СССР на Каломенскім цеплавозабудаўнічым заводзе ў 1962 і 1963 гадах. Усяго было пабудавана 2 цеплавозы гэтай мадэлі.
Гісторыя
У 1961 годзе Каломенскі цеплавозабудаўнічы завод ім. В. У. Куйбышава спраектаваў шасцівосевы пасажырскі цеплавоз з гідраўлічнай перадачай, а ў канцы 1962 года пабудаваў даследчы ўзор гэтага лакаматыва, які атрымаў пазначэнне ТГП50. У перыяд студзень — сакавік 1963 года цеплавоз праходзіў завадскія наладачныя выпрабаванні, затым здзяйсняў паездкі з саставамі вагай 1500 і 3000 т на ўчастку Ражск — Рыбнае Маскоўскай чыгункі. У 1963 годзе Каломенскі цеплавозабудаўнічы завод выпусціў другі цеплавоз ТГП50-0002.
Цеплавозы працавалі ў дэпо Волхаўбуд да пачатку 70-х гадоў, пасля чаго былі спісаныя. Цеплавозы працягвалі стаяць у дэпо досыць працяглы час. На дадзены момант іх лёс невядомы. Мяркуючы па ўсім, яны былі разрэзаныя і здадзены на металалом.
Канструкцыя
Цеплавоз мае апорны кузаў, спраектаваны на базе цеплавоза ТЭП60, аднак мае некаторыя адрозненні — у прыватнасці, кузаў ТГП50 на 2 метра даўжэй кузава ТЭП60. Кузаў абапіраецца на дзве трохвосевыя каляскі праз бакавыя апоры і ліставыя рысоры. Канцы гэтых рысор падвешаныя да рамы каляскі. Апошняя праз сістэму цыліндрычных спружын, падоўжных балансіраў і падбуксовых балансіраў падвешаная да буксаў. Частка вагі кузава на рамы калясак перадаецца праз бакавыя цыліндрычныя спружыны, якія ствараюць сілы трэння пры перамяшчэнні каляскі адносна кузава. Гарызантальныя намаганні ад кузава да каляска перадаюцца праз цягі, шарнірна злучаныя з корпусам кузава і каляскі. Колавыя пары цеплавоза маюць дыяметр 1050 мм. Буксы з цыліндрычнымі ролікавымі падшыпнікамі.
На цеплавозе ўстаноўлены два дызеля тыпу 1Д40 магутнасцю 2000 к. с., гэта значыць такія ж, як на цеплавозах ТГ106. Запуск дызеляў ажыццяўляецца сціснутым паветрам.
На цеплавозе усталяваны генератар пастаяннага току для ўласных патрэб ВГТ-275/120А магутнасцю 12 кВт, напругай 110 В і кіслотная акумулятарная батарэя 3СТ-135 з 48-ю элементамі напругай 96 В. Для атрымання сціснутага паветра ціскам 9 кГ/см2 ужыты дызель-кампрэсар ДУ-3/9; акрамя таго, маецца кампрэсар высокага ціску (60 кГ/см2), прыводны электрарухавіком.
Цеплавоз мае запас паліва 7100 л, масла для дызеляў 2х550 л, масла для гідраперадачы 2х440 л, вады для астуджэння дызеляў 2х1100 л і пяску 800 кг. Службовая вага цеплавоза 129,5 т, а па праекце павінна быць 126 ±3 %.
Канструктыўная хуткасць цеплавоза — 140 км/гадз. Пры працяглым рэжыме цеплавоз можа развіць сілу цягі 30000 кГ і хуткасць 21,5 км/гадз. Разліковы каэфіцыент карыснага дзеяння цеплавоза дасягае значэнняў 24-25 %.
Грыгораўшчына
Пункт пропуску на мяжы з Латвіяй. З латвійскага боку яму адпавядае пункт пропуску «Патарніекі» Краслаўскага края. З’яўляецца адным з двух аўтамабільных пунктаў пропуску на мяжы Беларусі з Латвіяй і мае міжнародны статус. У вёсцы знаходзіцца рэспубліканскі пункт мытнага афармлення «Бігосава-1» (працуе 24 гадзіны).
Прапускная здольнасць — да 680 транспартных сродкаў у суткі ў абодвух напрамках. Працягласць памежнага пераходу ад шлагбаўма Пагранічнага камітэта Рэспублікі Беларусь на ўездзе ў пункт пропуску да шлагбаўма на выездзе з пункта пропуску з боку Латвіі складае 500 метраў. Размешчаны па дарозе Наваполацк — Верхнядзвінск — Рыга.
Працягласць маршруту праз пункт пропуску «Грыгораўшчына-Патарніекі» складае з Мінска да Рыгі 599 км; з Таліна да Мінска 860 км; з Адэсы да Рыгі 1558 км.
Бліжэйшы пункт пропуску — міжнародны пункт пропуску Урбаны ў Браслаўскім раёне за 114 км.
Андрэй Якаўлевіч Пракапчук
Андрэй Якаўлевіч Пракапчу́к (, вёска Чамяры, Слонімскі раён, Гродзенская вобласць — ) — беларускі дэрматавенеролаг. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1940; член-карэспандэнт з 1936), доктар медыцынскіх навук (1936), прафесар (1931). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1944).
Біяграфія
Скончыў медыцынскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1923 годзе. З 1927 года працаваў у клініцы скурных і венерычных хвароб Белдзяржуніверсітэта. З 1931 года загадчык кафедры Мінскага медыцынскага інстытута, адначасова (1932—1938 і 1945—1963 гг.) дырэктар дэрмата-венералагічнага НДІ Міністэрства аховы здароўя БССР. У 1940—1946 гг. член Прэзідыума АН БССР.
Навуковая дзейнасць
Заснавальнік беларускай школы дэрматавенеролагаў. Даследаваў пытанні марфалогіі запаленчых працэсаў у скуры пры розных дэрматозах, абмену рэчываў, ферментатыўных працэсаў. Абгрунтаваў новыя метады дыягностыкі і лячэння скурных і венерычных хвароб. Ужыў радыеактыўныя ізатопы і стэроідныя гармоны пры лячэнні скурных хвароб.
Аўтар звыш 230 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1942, 1961), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1944), медалямі.
Спіс аб’ектаў PGC (1819001—1820000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1819001—1820000)
Раіса Аўрамаўна Ровіна
Раіса Аўрамаўна Ровіна (нар., Полацк, Віцебская вобласць) — беларускі бібліяграфазнавец, гісторык кнігі. Кандыдат педагагічных навук, дацэнт, прафесар.
Біяграфія
Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (спецыяльнасць «Бібліятэказнаўства і бібліяграфія», 1961), Маскоўскі дзяржаўны інстытут культуры (аспірантура, 1972). Працавала ў Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. М. Горкага (1966—1969, 1973—1974), Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў (з 1975, у 1975—1984 — загадчык кафедры, 1985—1995 — дэкан факультэта бібліятэчна-інфармацыйных сістэм, 1996—2012 — начальнік вучэбна-метадычнага аддзела, з 2012 — факультэт інфармацыйна-дакументных камунікацый, кафедра інфармацыйных рэсурсаў, прафесар, з 2014 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: гісторыя тэхнічнай кнігі; бібліяграфія галіновай літаратуры (прыродазнаўства, тэхніка, медыцына).
Узнагароды
Ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь, Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2004), нагрудны знак «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2010), медаль «Ветэран працы».
Мамай (Акмолінская вобласць)
Мамай — сяло ў раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Мамайскай сельскай акругі. Код КАТА — 114544100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 605 чалавекі (311 мужчын і 294 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 342 чалавекі (185 мужчын і 157 жанчын).
Многакарэннік звычайны
Многакарэннік звычайны (Spirodela polyrhiza) — шматгадовая водная травяністая расліна роду падсямейства.
Батанічнае апісанне
Расліна нагадвае маленькі ліст, які плавае на паверхні вады. Трапляецца паасобку, групамі па 2—5 або спіральна закручанымі ланцужкамі з 8 раслінак. Лісцец (недаразвітае сцябло) накшталт пласцінкі даўжынёю 3—10 мм і шырынёю 1,2—8 мм, плоскі, тоўсты, шырокаяйцападобны або круглаваты, іншы раз ныркападобны, з абодвух бакоў з маленькімі лускавінкамі (недаразвітае лісце), знізу часта чырвоны ці чырванавата-фіялетавы. Каля асновы лісцеца — 2 вузкія шчылінападобныя кішэнькі (у іх закладваюцца вегетыўныя пупышкі, якія даюць пачатак даччыным раслінам; іншы раз у адной з кішенек развіваецца суквецце — 2 тычынкавыя і 1 песцікавая кветкі), а знізу ад яго адыходзяць пучкамі па 5—15 фіялетава-пурпуровыя ніткападобныя карэньчыкі (адсюль назва). Кветкі аднаполыя, без калякветніка, тычынкавыя — з 1 тычынкай, песцікавыя — э 1 песцікам.
Плод (калі ён утвараецца) 1—6-насенны, не раскрываецца.
Экалогія
Расце ў стаячай і павольнай вадзе азёр, сажалак, канаў. Цвіце рэдка, звычайна летам. Зімуе на дне вадаёмаў у выглядзе бура-чырвоных парасткаў, якія выпадаюць з кішэнькі; увесну з іх развіваюцца новыя расліны і ўсплываюць на паверхню вады.
Выкарыстанне
Расліна вырашчваецца ў акварыумах. Выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне.
Баркі (Руднянскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Ыспарта (правінцыя)
Ыспарта (Isparta), правінцыя на поўдні Турцыі. Плошча 8,7 тыс. кв. км. Насельніцтва 419 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Ыспарта.
Ялутараўск
Ялутараўск (Ялуторовск) — горад (з 1782) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ялутараўскага раёна Цюменскай вобласці. Насельніцтва 36,4 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1658 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Табол.
BLRT Grupp
BLRT Grupp з’яўляецца адным з найбуйнейшых прамысловых канцэрнаў Эстоніі.
Канцэрн аказвае паслугі па абслугоўванні суднаў на працягу ўсяго тэрміну іх службы, а таксама з’яўляецца надзейным партнёрам у сферах вытворчасці складаных металаканструкцый, машынабудавання, апрацоўкі і продажу металаў, вытворчасці і продажу газаў, апрацоўцы металалому, транспартных і партовых паслуг.
BLRT Grupp — адзін з самых буйных экспарцёраў Эстоніі. 84,2 адсотка прадукцыі (2013 г. ) канцэрна ідзе на экспарт.
NGC 2753-1
NGC 2753-1 (іншыя абазначэнні — MCG 4-22-15, ZWG 121.20, KCPG 187, PGC 25603) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
HMS C6
HMS C6 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1905-1906 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 20 жніўня 1906 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 21 студзеня 1907 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў, дзе была ўключана ў Пятую падводную флатылію.
У 1920 годзе лодка была прададзена на металалом.
ФК Спецыя
«Спе́цыя» (Spezia Calcio) — італьянскі футбольны клуб з горада Спецыя правінцыі Лігурыі. Заснаваны 10 кастрычніка 1906 года. У сезоне 2020—2021 гадоў клуб упершыню ў сваёй гісторыі дамогся права на ўдзел у спаборніцтве Серыі А. Большую частку сваёй гісторыі «Спецыя» праводзіла ў трэцім ці чацвертым дывізіёнах.
Гісторыя
Футбольная дружына была заснавана ў 1906 годзе. Аднак клуб пачаў выступаць у футбольных лігах толькі ў 1917 годзе, дэбютаваўшы ў рэгіянальнай лізе. У 1926 годзе клуб выступаў ужо ў Другім дывізіёне, а потым нават прасунуўся ў Першы дывізіён, які на той час быў другім паводле сістэмы дывізіёнаў італьянскага футбола. У 1929 годзе «Спецыя» атрымала перамогу ў Першым дывізіёне, аднак чэмпіянат быў перафарматаваны і ліга стала трэцяй паводле сістэмы дывізіёнаў Італіі, таму каманда засталася на другім узроўні, выступаючы ў Серыі Б. У сезоне 1929—1930 гадоў клуб дэбютаваў у першым сезоне новаўтворанай Серыі B і змяніў назву на «Спецыя». На гэтым узроўні дружына заставалася да свайго паніжэння ў 1935 годзе, але хутка каманда вярнулася ў Серыю B у сезон 1936—1937 гадоў.
У 1944 годзе з прычыны набліжэння фронту Другой сусветнай вайны італьянская федэрацыя футбола прыняла рашэнне падзяліць найвышэйшую лігу на рэгіянальныя групы. Каманда «Спецыі», у тым ліку ўкамплектаваная з пажарнікаў, была ўключана ў групу Эміліі-Раманьі. «Спецыя» перамагла ў сваёй групе і трапіла ў паўфінал, дзе сустракалася з «Сузарай», «Карпі» і «Модэнай». Гэты раўнд таксама стаў пераможным для клуба, які атрымаў перамогі ў пяці з шасці згуляных матчаў і атрымаў паразу толькі ад «Карпі». Далей «Спецыю» чакала «Балоння», і першы матч дружыны павінен быў прайсці ў гасцях. Матч, згуляны ў Балонні, быў прыпынены праз інцыдэнт, выкліканы заўзятарамі гаспадароў пасля таго, як госці адкрылі лік. У выніку «Спецыя» атрымала перамогу з лікам 2:0. Матч у адказ, які павінен быў адбыцца ў Спецыі, спачатку быў перанесены ў Карпі праз бамбаванне горада з боку саюзнікаў у гэты перыяд, а пасля быў увогуле адменены праз пратэсты старшыні «Балонні» Рэната Даль’Ары, таму «Спецыя» была дапушчаная да фінальнага раўнду без правядзення гульні ў адказ.
У фінале, які праходзіў у Мілане, акрамя «Спецыі» таксама ўдзельнічалі «Венецыя» і «Тарына». 9 ліпеня 1944 года быў згуляны першы матч паміж «Спецыяй» і «Венецыяй», які скончыўся з лікам 1:1. 16 ліпеня «Спецыя» сустрэлася ў матчы супраць «Тарына», у якой на той час выступаў выбітны нападнік Сільвіа Піёла. Матч скончыўся эпічнай перамогай «Спецыі» з лікам 2:1. Пасля трэцяга матчу, у якім «Тарына» абыйграць «Венецыю» з лікам 5:2, «Спецыя» была абвешчана чэмпіёнам. Тым не менш, сама федэрацыя доўгі час не прызнавала розыгрыш 1944 года афіцыйным праз скарочаны фармат і вайну, якая актыўна праходзіла ў той час на тэрыторыі краіны. Толькі ў 2002 годзе афіцыйна скудэта клуба было афіцыйна пацверджана.
2000-я гады адзначыліся вяртаннем у серыю ў 2006 годзе, банкруцтвам і адраджэннем, клуб здолеў зноў зацвердзіцца ў якасці звычайнай каманды серыі C. У 2020 годзе, роўна праз 100 гадоў пасля свайго першага выступу на вышэйшым узроўні, «Спецыя» нарэшце вярнулася ў Серыю А ў якасці пераможцы плэй-оф за права выхада ў Серыю A. Забяспечыла сабе другі тэрмін у Серыі А на сезон 2021/22.
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
Серж Генсбур
Серж Генсбур (Serge Gainsbourg, сапраўднае імя — Люсьен Гінзбург, Lucien Ginsburg;, , Трэцяя Французская Рэспубліка — , , Францыя) — французскі паэт, кампазітар, аўтар і выканаўца песень, акцёр, кінарэжысёр і кінасцэнарыст. Лічыцца адной з самых важных фігур у сусветнай папулярнай музыцы. У Францыі яго творчасць носіць легендарны характар і ён з’яўляецца адным з самых шанаваных музыкантаў.
Асобныя песні Генсбура на беларускую мову пераклаў Андрэй Хадановіч.
Ішым
Ішым (Ишим) — горад (з 1960) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ішымскага раёна Цюменскай вобласці. Насельніцтва 65,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1687 годзе. Горад размешчаны на левым беразе ракі Ішым (прыток Іртыша).
IC 5373
IC 5373 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор'і Андрамеда.
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Марцін Вальдзэемюлер
Марцін Вальдзэемюлер (Martin Waldseemüller) (каля 1470 г. — 1522 г.) — нямецкі картограф, вядомы дзякуючы складанню самай ранняй карты (1507), на якую нанесена назву «Амерыка». Ён выказаў здагадку, што назва «Амерыка» паходзіць ад лацінскага варыянту імя Амерыга Веспучы. Вальдзэемюлер не ведаў, напэўна, і проста спрабаваў растлумачыць слова, якое сустракаў на іншых картах — у тым ліку і на карце Кабота. Пазней, на сваёй карце свету 1513 года ён замяніў слова «Амерыка» на «Terra Incognita».
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2011 (21-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2011-га года. У турніры прымалі ўдзел 16 каманд, якія змагаліся за дзве пуцёўкі ў Першую лігу. Перамогу ў турніры і вяртанне ў Першую лігу атрымаў клуб «Ліда». «Бяроза-2010», якая набрала столькі ж ачкоў, таксама атрымала павышенне ў класе.
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.
Вынікі матчаў
Заўвагі. 1. Пры роўнай колькасці ачкоў «Ліда» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Бярозу-2010», а «Дынама-2» вышэй за «Смалявічы» дзякуючы большай колькасці перамог. 2. Пры роўнай колькасці ачкоў і перамог «Лівадыя» змешчана ў турнірнай табліцы вышэй за «Зорку-БДУ» дзякуючы лепшым паказчыкам у асабістых сустрэчах. 3. У радках паказаны вынікі хатніх матчаў камандаў, у слупках — гасцявых.
Крыніца: football.by
Петрапаўлаўскі раён (Алтайскі край)
Петрапаўлаўскі раён (Петропа́вловский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Утвораны 15 студзеня 1944 года з 9 сельсаветаў Быстраістоцкага раёна. 1 лютага 1963 года раён быў скасаваны, 30 снежня 1966 года — адноўлены.
Геаграфія
Раён размешчаны на паўднёвым усходзе края. Рэльеф — перадгорная раўніна. Плошча — 1618 км². Здабываюцца жвір, пясок, гліна. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −18,2 °C, ліпеня +18,9 °C. Гадавыя нормы атмасферных ападкаў 450 мм. Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Об, Ануй. Ёсць 4 азёры. Глебы чарназёмныя. Растуць хвоя, бяроза, таполя, асіна, разнатраўе. Фаўна — ліса, заяц, лось, воўк, казуля, сурок, барсук, норка, калонак, андатра.
Пётр Іванавіч Шуйскі
Князь Пётр Іванавіч Шуйскі (загінуў у ) — рускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, сын Івана Васільевіча Шуйскага.
Біяграфія
У службе з 1540 года. Баярын з 1550 года. Удзельнік Казанскіх паходаў 1547—1548 гадоў. Першы ваявода перадавога палка ў лютым 1547 года, намеснік пскоўскі з 1550 года.
Першы ваявода перадавога палка ў Казанскім паходзе 1550 года. Заснавальнік Свіяжска разам з А. Б. Гарбатым. Намеснік і вялікі ваявода свіяжскі (1552—1553), намеснік казанскі (1553—1557).
Першы ваявода Вялікага палка (1558—1562) у Лівонскую вайну, ваявода Вялікага палка ў паходзе 1563 года на Полацк пад камандаваннем князя старыцкага. Намеснік полацкі з 1563 года.
У бітве пры Чашніках 26 студзеня 1564 года пацярпеў паражэнне. Страціўшы ў бітве каня, пешшу прыйшоў у суседнюю вёску. Паводле некаторых звестак, пазнаўшы ў ім маскоўскага ваяводу, сяляне абрабавалі яго, а затым утапілі ў студні. Цела рускага галоўнакамандуючага было знойдзена пераможцамі. У знак сваёй перамогі літоўскі ваявода Мікалай Радзівіл прывёз прах Шуйскага ў Вільню, дзе ён быў з ушанаваннямі пахаваны.
Сям’я
Дзеці:
Ліз Трас
Лідар Кансерватыўнай партыі Вялікабрытаніі з 5 верасня па 24 кастрычніка 2022 года, Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі з 6 верасня па 25 кастрычніка 2022 года. Займала пасаду 50 дзён, стаўшы самым нядоўгім прэм’ерам у гісторыі Вялікабрытаніі.
На чале ўрада
Прызначаны Ліз Трас міністр фінансаў Квасі Квартэнг у верасні абвясціў аб новым бюджэце, які прадугледжвае самае вялікае скарачэнне падаткаў за паўстагоддзя. Такім чынам яна хацела стымуляваць эканамічны рост. Рашэнне выклікала падзенне фунта да рэкордна нізкага ўзроўню і крытыку з боку МВФ. План на фоне энергетычнага крызісу аказаўся нерэалістычным.
Палітычны хаос павялічыўся ў наступныя дні на фоне міжпартыйнай барацьбы. Урэшце кансерватары рашылі прымусіць Ліз Трас пайсці. Многія заканадаўцы-кансерватары палічылі, што ў іх няма шанцаў выйграць выбары ў 2024 годзе з Трас на чале.
Ліз Трас выйшла ў адстаўку праз 6 тыдняў пасля прызначэння. Гэта антырэкорд знаходжання на пасадзе брытанскага прэм’ера.
Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь
Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь (Мінархбуд Беларусі) — ведамства ўрада Беларусі, упаўнаважанае распрацоўваць і ажыццяўляць дзяржаўную палітыку ў сферы будаўніцтва. Міністр прызначаецца і здымаецца з пасады прэзідэнтам, а яго намеснікі (4, адзін з каторых першы ) — урадам па ўзгадненні з прэзідэнтам.
Гісторыя
У 1994 годзе ўрад ператварыў Дзяржаўны камітэт па архітэктуры і будаўніцтве ў Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва. Пастановай ад 18 кастрычніка 1994 года № 125 урад Беларусі надаў міністэрству часовую ўставу. Больш як праз 2 гады Пастановай ад 14 красавіка 1997 года № 307 урад надаў ведамству сталую ўставу. Паводле Пастановы ад 25 кастрычніка 2001 года № 1541 МАБ Беларусі атрымала новую ўставу.
Францішак Сапега (1772—1829)
Францішак Сапега (28 жніўня 1772, Варшава — 30 мая 1829) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі.
З 1782 Францішак выхоўваўся ў Пулавах пад Варшавай — галоўнай рэзідэнцыі Чартарыйскіх — разам з маладымі братамі Канстанцінам Адамам і Адамам Ежы Чартарыйскімі і колам шляхецкай моладзі. Вучыўся ў Віленскай галоўнай школе (універсітэце).
У 1792 увайшоў у кіраўніцтва прарасійскай Таргавіцкай канфедэрацыі, у складзе яе падзячнай дэлегацыі наведаў Санкт-Пецярбург. Генерал артылерыі ВКЛ у 1793—1795, шэф карпусоў артылерыі і інжынераў. У 1793 атрымаў ордэн Белага Арла і ордэн Святога Станіслава.
У 1793 ажаніўся з графіняй Розай (Пелагеяй-Розай) Патоцкай (1775—1846), якая таксама належала да магнацкага роду і нарадзіла адзінага сына Яўстаха Каятана Сапегу (1797—1860), якому ў 1829 перайшлі абшырныя маёнткі бацькі.
У 1794 Францішак Сапега ўдзельнічаў у падрыхтоўцы паўстання пад кіраўніцтвам Тадэуша Касцюшкі. Атрымаў чын генерал-лейтэнанта, камандаваў дывізіяй. Пасля адмовы свайго далёкага кузена князя Казіміра Нестара Сапегі (1757—1798) узначаліць паўстанне ў ВКЛ князю Францішку Сапегу была прапанавана тая функцыя ў касцюшкаўскім лісце ад 14 красавіка 1794. Аднак Францішак Сапега адмовіўся па прычыне сваёй некампетэнтнасці, папрасіў аб зняцці з пасады генерала дывізіі і ваяваў толькі ў нязначных і няўдалых ваенных аперацыях — быў кіраўніком паўстання ў Слонімскім, Ваўкавыскім паветах і на ўсходнім Падляшшы. Пасля задушэння паўстання прысягнуў расійскай імператрыцы Кацярыне II і пазбег секвестра сваіх шматлікіх маёнткаў расійскімі ўладамі, у тым ліку дзякуючы сувязям з расійскім князем Мікалаем Рапніным (1734—1801).
У 1795 Францішак Сапега паехаў у Санкт-Пецярбург, а ў 1796 пражываў у Херсоне і Перакопе.
Як дэлегат ад шляхты Слонімскага, Ваўкавыскага і Навагрудскага паветаў Францішак удзельнічаў у 1797 у каранацыі расійскага імператара Паўла І у Маскве. А калі пасля ўрачыстасцей цар вырашыў ехаць у Санкт-Пецярбург праз Беларусь і Літву, князь Сапега прымаў Паўла I ў сваім Дзярэчыне, атрымаў ад расійскага імператара чын тайнага саветніка, званне губернскага маршалка дваранства Мінскай губерні і дазвол на ўфундаванне патранацкай камандорыі са свайго маёнтка Высокае і стаў камандорам Мальтыйскага ордэна.
У 1801 князь зноў быў выбраны дэлегатам у шляхецкую дэпутацыю на каранацыю расійскага імператара Аляксандра І, якога прасіў аб амністыі для польска-ліцвінскіх эмігрантаў і вязняў паўстання 1794 года і змоўцаў 1797 года.
Быў адным з самых значных зямельных уласнікаў у Літве і Беларусі (Ружаны, Дзярэчын, Зэльва, Высокае, Мыш, Стары і Новы Быхаў, Друя і шмат іншых). У сваіх маёнтках Ружаны і Дзярэчын трымаў тэатры.
Аляксандр Міхал Сапега
Аляксандр Міхал Сапега ( — ), дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай, прадстаўнік роду Сапегаў, сын Казіміра Леана Сапегі. Абозны ВКЛ у 1748—1750, генерал-маёр (1750), падскарбі дворны літоўскі ў 1750—1754, ваявода полацкі ў 1754—1775, гетман польны ВКЛ у 1762—1775, канцлер літоўскі з 1775. Бацька Францішка Сапегі.
Біяграфія
Вучыўся ў езуіцкім калегіуме ў Любартаве. 3 1746 года неаднаразова выбіраўся ў сойм. Таемна падтрымліваў Барскую канфедэрацыю, хоць быў лаяльным да караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага і расійскай улады. Непрыхільна сустрэў Канстытуцыю 3 мая 1791 года. У 1792 годзе па прапанове караля далучыўся да Таргавіцкай канфедэрацыі і быў абраны яе маршалкам у ВКЛ, пасля чаго засядаў з кіраўніцтвам канфедэрацыі ў Гродне.
Збіраў кнігі, рукапісы. Валодаў Высокім, Друяй, Зэльвай, Старым і Новым Быхавам, Дзярэчынам, Луннам і інш.
Заводаўкоўск
Заводаўкоўск (Заводоуковск) — горад (з 1960) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Заводаўкоўскага раёна Цюменскай вобласці. Насельніцтва 25,2 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1729 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Вялікі Ук (прыток Табола).
Машынабудаўнічы завод, спіртазавод.
Наследаванне прэзідэнцкіх паўнамоцтваў у ЗША
Парадак наследавання прэзідэнцкіх паўнамоцтваў у ЗША вызначае, хто можа стаць або выконваць абавязкі прэзідэнта па прычыне непрацаздольнасці, смерці, адстаўкі ці зняцця з пасады (па імпічменту і наступным асуджэннем) дзеючага прэзідэнта або выбранага прэзідэнта.
Сеўрукі
Сеўрукі — тапонім.
Украінская праваслаўная царква
Украінская праваслаўная царква:
Петрапаўлаўскае (Алтайскі край)
Петрапаўлаўскае (Петропа́вловское) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Петрапаўлаўскага раёна і Петрапаўлаўскага сельсавета. Знаходзіцца на рацэ Ануй (левы прыток ракі Об), на паўднёвы ўсход ад Барнаула. Насельніцтва — 2425 чалавек (2021)
Петрапаўлаўскае звязана аўтамабільнымі трасамі з Барнаулам, Бійскам, Алейскам, Белакурыхай. Адлегласць ад райцэнтра да Барнаула 290 км. Адлегласць да чыгуначных станцый: Бійск — 144 км, Алейск — 145 км.
Валіханава (раён Біржан сал)
Валіханава — сяло ў раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Валіханаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 71 км на ўсход ад цэнтра горада Сцяпняк. Код КАТА — 114545100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1105 чалавекі (527 мужчын і 578 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 191 чалавекі (94 мужчыны і 97 жанчын).
Аксарай (правінцыя)
Аксарай (Aksaray), правінцыя ў цэнтральнай частцы Турцыі ў гістарычнай вобласці Кападокія. Плошча 7,6 тыс. кв. км. Насельніцтва 419 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Аксарай.
Баяршчына (Панізоўскае сельскае паселішча)
Баяршчына (Боярщина) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панізоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 42 км на поўнач ад Рудні, за 32 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Каспля. За 43 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Алашскае
Ала́шскае, Алашкі — возера ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 21 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, каля вёскі Алашкі Вялікія, у басейне ракі Дзісна.
Плошча паверхні 0,17 км². Даўжыня 1,12 км, найбольшая шырыня 0,23 км. Найбольшая глыбіня 6,1 м, сярэдняя — 2,1 м. Даўжыня берагавой лініі 2,8 км. Аб’ём вады 0,36 млн м³. Плошча вадазбору 9,3 км².
Клаўдзія Рот
Клаўдзія Рот (Claudia Roth; нар., Ульм, Бадэн-Вюртэмберг, ФРГ) — нямецкі палітык. Адзін з віцэ-прэзідэнтаў Бундэстагу.
Палітычная кар’ера
Была дэпутатам Еўрапейскага парламента з 15 чэрвеня 1989 года па 27 верасня 1998 года. У 1994 годзе ўзначаліла фракцыю Зялёныя — Еўрапейскі свабодны альянс.
З 1998 па 2001 год была дэпутатам Бундэстагу. З 2001 па 2002 год была сустаршынёй партыі Саюз 90/Зялёныя. Паколькі яна была пераабрана ў Бундэстаг у 2002 годзе і заняла пасаду там, ёй давялося пакінуць пасаду сустаршыні. На федэральнай дэлегаванай канферэнцыі 23 мая 2003 года было прынята рашэнне дазволіць кіраўнікам партыі адначасова быць і дэпутатамі. 2 кастрычніка 2004 года Рот зацвердзілі зноўку ў якасці федэральнага сустаршыні партыі Саюз 90/Зялёныя. Яна заставалася на пасадзе да 2013 года.
22 кастрычніка 2013 года абрана віцэ-прэзідэнтам Бундэстагу.
9 верасня 2020 года ўзяла шэфства над Марыей Калеснікавай, беларускай актывісткай за грамадзянскія правы і палітычнай зняволенай.
Рот жыве ў Швабіі і Берліне.
Чайка камчацкая
Чайка камчацкая (Larus schistisagus) — птушка сямейства Чайкавыя (Laridae).
Апісанне
Дарослыя самцы і самкі ў шлюбным уборы маюць белую галаву, шыю, бруха, бакі, хвост. Мантыя цёмна шыферна-шэрая, некалькі святлей, чым у марской чайкі. Вочі жоўтыя, павекі чырванаватыя. Дзюба жоўтая, на канцы — чырвоная пляма; ногі ружова-мяснога колеру, з чорнымі кіпцюрамі.
Пашырэнне
Арэал: узбярэжжы Ахоцкага і Берынгава мораў; гняздуецца ў Каракіі, на Камчатцы, на Курыльскіх астравах і на Сахаліне. У негнездавы час сустракаецца каля берагоў Прымор'я, Камандорскіх астравоў, Японіі, Кітаі. Частка птушак і ўзімку застаецца ў межах гнездавой вобласці, іншыя падаюцца да поўдня.
Гнездавы біятоп — скалістыя ўзбярэжжы мацерыкоў і выспаў, але таксама і роўныя пясчаныя берагі з хмызняковай расліннасцю. Пасля гнездавання ў жніўні-верасні птушкі трымаюцца чародамі каля рэк, а пасля іх замярзання перамяшчаюцца на марскія ўзбярэжжы.
З 2008 па 2012 гады птушка 4 разы адзначалася ў Еўропе (Літва, Латвія, Вялікабрытанія, Ісландыя, Фінляндыя). На тэрыторыі Беларусі адзіная птушка адзначана ў снежні 2012 ў горадзе Гродна.
Гіль
Гіль — адна з назваў птушкі снягіра, таксама прозвішча.
NGC 3653
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 5374
IC 5374 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор'і Рыбы.
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Старгард
Ста́ргард (Stargard, Stargard in Pommern), раней Старгард Шчацінскі — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Старгардскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Старгард.
Старгард стаіць на рацэ Іна. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Старгард — Мінск 821 км, да Варшавы — 424 км. Трэці горад ваяводства па колькасці насельніцтва. Разам з гарадамі Шчэцін, Свінауйсце, Галенеў і Грыфіна ўтварае Шчацінскую агламерацыю.
Гэта адзін з найстарэйшых гарадоў у Польшчы — першыя дамы з’явіліся ў VI стагоддзі, і адзін з найстарэйшых гарадоў, нароўні са Шчэцінам, на Памор’і. Горад вядомы з 1140 года, у 1243 г. нададзены магдэбургскім правам, у 1363 г. уступіў у Ганзу, пасля чаго быў значна ўмацаваны. Развіццю горада спрыяла выгоднае размяшчэнне на гандлёвых шляхах, якія вялі з Сантака ў Волін і са Шчэціна ў Калабжэг. У XV стагоддзі ў Старгардзе кіравала адна з ліній герцагаў Памеранскіх. Падчас Трыццацігадовай вайны горад быў спалены і перададзены па Вестфальскаму міру 1648 года ў рукі шведаў. У 1701 г. аддзелены ад Шведскай Памераніі і стаў уладаннем прускіх Гогенцолернаў.
Рашэннем Патсдамскай канферэнцыі (1945) разбураны на тры чвэрці бамбардзіроўкамі горад уключаны ў склад Польшчы. Нямецкае насельніцтва было пасля гэтага гвалтоўна дэпартавана. Адноўлены пасля разбурэнняў Другой сусветнай войны, вядомы шматлікімі архітэктурнымі помнікамі ў гатычным стылі. Месца нямецкага насельніцтва занялі выхадцы з Усходніх Крэсаў.
Славутасці
Стары горад акружаны сярэднявечнымі сценамі з вежамі і трыма варотамі; на рыначнай плошчы познагатычная ратуша, каменныя дамы ў стылі барока. Самы каштоўны помнік — кафедральны сабор Найсвяцейшай Дзевы Марыі Царыцы Нябеснай (XIII ст.), пазней перабудаваны ў стылі ганзейскага гарадскога сабора — базілікальны храм з дзвюма вежамі без хораў.
NGC 2753-2
NGC 2753-2 (іншыя абазначэнні — MCG 4-22-15, ZWG 121.20) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
HMS C8
HMS C8 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1906-1907 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 15 лютага 1907 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 23 мая 1907 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Хамберы, дзе была ўключана ў Шостую падводную флатылію.
У 1920 годзе лодка была прададзена на металалом.
Клод Рыш
Клод Рабер Рыш (Claude Robert Rich;, , Францыя — , , Францыя) — французскі акцёр, вядомы, пераважна, дзякуючы яркім эпізадычным ролям. Лаўрэат прэміі «Сезар» за найлепшую мужчынскую ролю (1993).
Біяграфія
Клод Рыш запісаўся на акцёрскія курсы Шарля Дзюлена насуперак жаданню бацькоў, якія хацелі, каб ён стаў страхавым агентам. Пасля курсаў Дзюлена ён з лёгкасцю паступіў у кансерваторыю. Кінадэбют акцёра адбыўся ў фільме Рэнэ Клера «Вялікія манеўры». Да пачатку 1960-х гадоў Рыш быў заняты ў ролях другога плана, пакуль Жан Рэнуар не даверыў яму буйную ролю ў фільме «Прышпілены капрал», дзе яго партнёрамі па здымках былі такія маладыя зоркі, як Жан-П’ер Касель і Клод Брасёр.
У 1963 годзе Клод Рыш быў запрошаны Жоржам Лотнерам карціну «Дзядзечкі-гангстары». Пасля былі працы «Сягоння вечарам ці ніколі» Мішэля Дэвіля, «Д’ябал і дзесяць запаведзяў» Жульена Дзювіўе, «Паплечнікі стакроткі» Жан-П’ера Макі.
У той жа час Рыш працягваў граць і ў тэатральных пастаноўках, у тым ліку і па ўласных п’есах. У 1980-я гады акцёр пачаў выбарачна ставіцца да прапаноў і ў 1992 годзе атрымаў прэмію «Сезар» за ролю ў карціне «Вячэра» Эдуара Малінаро.
Далей ролі другога плана зрабіліся асноўнымі ў яго кінабіяграфіі. Ён з’яўляўся ў карцінах «Дочкі д’Артаньяна», «Калядны пірог», у «Астэрыкс і Абелікс: місія Клеапатра» і ў іншых фільмах.
Эўкарыёты
Эўкарыёты (Eukaryota) — надцарства жывых арганізмаў, клеткі якіх утрымліваюць марфалагічна аформленае ядро. Да эўкарыётаў адносяцца разнастайныя аднаклетачныя, каланіяльныя і шматклетачныя арганізмы, у т.л. расліны, жывёлы і грыбы.
Асаблівасці біялогіі
Эўкарыёты не могуць фіксаваць атмасферны азот. Аэробы або (рэдка) другасныя анаэробы.
Большасці характэрны тыповы полавы працэс, у выніку якога зліваюцца ядры 2 клетак, а пасля адбываецца рэдукцыйнае дзяленне аплодненай клеткі.
Класіфікацыя
Надцарства Эўкарыёты ўключае чатыры царствы:
Геральдычная карона
Карона — элемент герба, які азмяшчаецца на прылбіцы. У залежнасці ад сацыяльнага стану ўладальніка можа быць трох-пяці (і г.д.)-пялёсткавай, з перлінамі, каштоўнымі камянямі альбо без іх.