cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Несцерка (фільм)
Акцёры: Барыс Ценін, Яўген Палосін, Вера Пола, Лілія Драздова, Іван Саўкін, Эраст Гарын, Георгій Будараў, Глеб Глебаў, Уладзімір Дзядзюшка, Аляксей Бараноўскі, Пётр Рэпнін, В. Васільеў, Мікалай Блашчук, Рыгор Лойка і інш.
Беларуская Вікіпедыя (тарашкевіца)
Беларуская Вікіпедыя (Беларуская Вікіпэдыя) — раздзел энцыклапедыі Вікіпедыя, які карыстаецца альтэрнатыўнай нормай беларускай мовы, г.зв. «тарашкевіцай», заснаваны 6 красавіка 2004 года.
Па стане на кастрычнік 2008 г. удзельнікамі праекта было змешчана больш за 13 тыс. артыкулаў. У чэрвені 2009 г. колькасць артыкулаў дасягнула 20 тыс., у снежні 2010 г. — 30 тыс., у кастрычніку 2011 г. — 40 тыс. артыкулаў.
4 верасня 2015 года Вікіпедыя тарашкевіцай была перанесена са старога адраса be-x-old.wikipedia.org на новы — be-tarask.wikipedia.org, як гэта і планавалася ад пачатку.
Статыстыка размеркавання праглядаў па краінах
Крыніца
Сяргей Уладзіміравіч Бароўскі
Сяргей Бароўскі (нар., ) — беларускі савецкі футбаліст (абаронца) і футбольны трэнер.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскай СДЮШАР-5. З 1972 года выступаў за дубль мінскага «Дынама», у 1974 годзе стаў іграком асноўнага складу і выступаў у складзе «Дынама» да 1987 года. Усяго ў чэмпіянаце правёў 400 матчаў, з іх 270 у вышэйшай лізе. У 1982 годзе разам з клубам стаў чэмпіёнам СССР. У 1984—1985 гадах быў капітанам каманды.
Міжнародная кар’ера
У 1981—1985 гадах выступаў за нацыянальную зборную СССР. Быў адным з асноўных абаронцаў зборнай. У 1982 годзе ўдзельнічаў у чэмпіянаце свету ў Іспаніі.
Трэнерская кар’ера
У 1994 годзе ўзначаліў нацыянальную зборную краіны. Пад кіраўніцтвам Бароўскага зборная атрымала адну з найвядомейшых перамог — у 1995 годзе над зборнай Нідэрландаў (1:0). У 1997—1999 працаваў у клубах Латвіі і Малдовы, пасля чаго другі раз узначаліў зборную. Падчас другога кіраўніцтва Бароўскага зборная пацярпела адно з найцяжэйшых паражэнняў — у 2000 годзе ад Андоры (0:2).
З 2000 працаваў трэнерам у розных беларускіх клубах, таксама ў Літве і Украіне.
У другой палове 2007 года быў спартыўным дырэктарам мінскага «Дынама», а са жніўня 2009 года узначаліў мінскі СКВІЧ, які выступаў у Першай лізе. Па выніках сезона 2010 СКВІЧ пад кіраўніцтвам Бароўскага атрымаў права на стыкавыя матчы за месца ў Вышэйшай лізе, але саступіў жодзінскаму «Тарпеда».
У канцы 2010 года стаў галоўным трэнерам «Віцебска». У чэмпіянаце 2011 клуб ішоў у сярэдзіне табліцы, але ў жніўні 2011 года Бароўскі са скандалам пакідае пасаду галоўнага трэнера, абвінаваціўшы кіраўніцтва клуба ў неспрыяльных умовах. У выніку «Віцебск» па заканчэнні сезона 2011 пакінуў Вышэйшую лігу.
У 2012 годзе Бароўскі зноў працаваў галоўным трэнерам СКВІЧа, а ў 2013 годзе працаваў у Казахстане, дзе ўзначальваў моладзевую зборную. Поспехаў з казахскай моладдзю не меў — у адборачным турніры чэмпіянату Еўропы зборная атрымала толькі адну перамогу (над зборнай Беларусі). У кастрычніку 2013 года быў звольнены з пасады галоўнага трэнера моладзевай зборнай.
Сезон 2015 распачынаў з амбіцыйнымі мэтамі — выйграць Суперкубак і Кубак Беларусі, а таксама перамагчы ў чэмпіянаце Беларусі і выйсці ў групавы этап Лігі Еўропы. Аднак, у Суперкубку, як і ў фінале Кубка, «Шахцёр» саступіў барысаўскаму БАТЭ. У чэмпіянаце справы салігарчан таксама пайшлі не лепшым чынам. У чэрвені 2015 года, пасля нічыі з «Віцебскам» (2:2), Бароўскі падаў у адстаўку з пасады галоўнага трэнера «Шахцёра».
У верасні 2015 года прыступіў да працы ў мінскім «Дынама», дзе стаў адказваць за развіццё дзіцяча-юнацкага футбола. У студзені 2016 года быў прызначаны спартыўным дырэктарам клуба, пакінуў пасаду ў чэрвені таго ж года , але застаўся працаваць у клубе. 15 ліпеня 2016 года, пасля звальнення Вука Рашавіча, быў прызначаны галоўным трэнерам «Дынама». Пакінуў пасаду галоўнага трэнера мінчан у маі 2017 года.
У лютым 2018 года пачаў працаваць у барысаўскім БАТЭ ў якасці трэнера-метадыста. У студзені 2019 года пакінуў барысаўскі клуб. Пазней далучыўся да «Іслачы» ў якасці трэнера-кансультанта.
Украінскі лацінскі алфавіт
Украі́нская лаці́нка (українська латинка альбо проста latynka) — агульная назва розных варыянтаў лацінскага алфавіта для ўкраінскай мовы. Нейкія з іх засталіся праектамі, а нейкія былі ў адносна актыўным ужытку на працягу пэўнага часу. Фактычна можна выдзяліць тры тыпы ўкраінскай лацінкі: на аснове польскага алфавіта, на аснове чэскага/харвацкага алфавіта і на аснове англійскага правапісу.
Афіцыйны правапіс украінскай мовы прадугледжвае ўжыванне толькі кірылічнага алфавіта, а дыскусіі наконт статусу і формы лацінкі фактычна трываюць па гэты дзень.
Варыянты
Першыя спробы перавесці ўкраінскую мову на лацінку адбываліся на мяжы XVIII і XIX стагоддзяў, а ў аснове таго лацінскага алфавіта была польская лацінка. Так першы стандартызаваны алфавіт — «абэцадла» — уклаў Іосіф Лазінскі ў 1835 г. Аднак большасць украінскіх культурных дзеячаў Галіччыны выступіла супраць змен правапісу і перамена не адбылася. Зрэшты гэты варыянт здабыў адносную папулярнасць і яго выкарыстоўвалі ажно да 1940-ых гадоў: друкавалі кнігі і пэрыёдыку, а ў другой палове 19га стагоддзя аўстрыйскія ўлады выкарыстоўвалі абэцадла для канцылярскіх запісаў па-ўкраінску.
У 1859 годзе чэскі славіст Іосіф Ірачак здзейсьніў яшчэ адну спробу перавесці ўкраінскую мову на лацінку, гэтым разам узяўшы за аснову чэскі правапіс. Зрэшты, гэты праект таксама не прайшоў з тых жа прычын, што і праект Лазінскага — кансерватызм украінскай эліты Галіччыны. Ён не здабыў такой папулярнасці, як абэцадла, але стаў асновай для новых праектаў лацінкі ў 20 ды 21 стагоддзях.
Алфавіт Ірачака
У 1859 годзе чэшскі славіст Іосіф Ірачак прапанаваў свой варыянт украінскай лацінкі, аснаванай на чешскім алфавіце.
Спіс аб’ектаў PGC (1025001—1026000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1025001—1026000)
Анатоль Іванавіч Юрэвіч
Анатоль Юрэвіч (нар., Будзенічы, ) — беларускі футбольны трэнер. У цяперашні час працуе ў клубе «Энергетык-БДУ».
Трэнерская кар’ера
Кар’ера іграка была перарвана цяжкай траўмай у 17-гадовым узросце. У 1978 годзе скончыў БДІФК. Трэнерскую кар’еру пачаў у 1977 годзе ў мінскай футбольнай школе моладзі. Пасля працаваў у юнацкіх зборных БССР розных узростаў.
«Ведрыч»
У 1990 годзе ўзначаліў рэчыцкі «Спадарожнік» (пазней пераменаваны ў «Ведрыч»). Вывеў гэты клуб у Першую лігу чэмпіянату Беларусі (мацнейшы дывізіён). Таксама спрычыніўся да галоўнага дасягнення рэчыцкага клуба — выхаду ў фінал Кубка Беларусі 1992/93 (пакінуў пасаду галоўнага трэнера да фіналу).
МПКЦ
У 1993 годзе стаў галоўным трэнерам мазырскага «Палесся», які пазней змяніў назву на МПКЦ. Па выніках сезона 1994/1995 вывеў МПКЦ у Першую лігу, дзе мазырская каманда стварыла канкурэнцыю тагачаснаму флагману беларускага футбола — мінскаму «Дынама». У чэмпіянаце другой паловы 1995 года «Дынама» ва ўпартай барацьбе здолела адстаяць чэмпіёнскі тытул, хоць і саступіла МПКЦ у асабістай сустэчы. Мазырскі клуб жа адразу пасля выхаду ў эліту ўзяў срэбныя медалі.
У сезоне 1996 Юрэвіч разам з камандай аформіў дубль: спачатку выйграў Кубак Беларусі, а пасля перамогі ў апошнім туры стаў чэмпіёнам краіны, пакінуўшы ззаду мінскае «Дынама». Такім чынам, упершыню пасля заснавання чэмпіянату незалежнай Беларусі «Дынама» не здолела выйграць чэмпіёнства.
«Тарпеда» і «Лакаматыў»
У 2004 годзе Юрэвіч працаваў галоўным трэнерам і спартыўным дырэктарам запарожскага «Металурга». У 2005 годзе вярнуўся ў «Лакаматыў», які зноў атрымаў месца ў Вышэйшай лізе. Улетку 2006 годзе пакінуў пасаду галоўнага трэнера і сканцэнтраваўся на адміністратарскай працы.
«Гомель»
У студзені 2007 года стаў галоўным трэнерам «Гомеля». Дзякуючы Юрэвічу ў складзе «Гомеля» з’явіўся бразілец Рэнан Брэсан, які ў далейшым стаў выступаць за зборную Беларусі. У сезоне 2007 Юрэвіч прывёў «Гомель» да срэбных медалёў, але ў сезоне 2008 клуб выступаў не так добра і ў жніўні 2008 года Юрэвіч быў звольнены з пасады галоўнага трэнера.
У Казахстане
З 2010 года стаў працаваць у Казахстане. Спачатку ўзначальваў розныя клубы, а ў снежні 2011 года быў прызначаны спартыўным дырэктарам Федэрацыі футбола Казахстана. На гэтай пасадзе працаваў да канца 2013 года.
У снежні 2013 года перайшоў на працу ў клуб «Атырау». Спачатку планавалася што Юрэвіч будзе асістэнтам галоўнага трэнера Уладзіміра Бяляўскага, але пазней менавіта Юрэвіч быў прызначаны галоўным трэнерам. У ліпені 2014 года па стане здароўя пакінуў пасаду галоўнага трэнера.
Кругляк (значэнні)
Кругляк
Мячэўнік
Кардоўнік
Валерый Ільіч Раждзественскі
Валерый Ільіч Раждзественскі (нар., Ленінград — ) — лётчык-касманаўт СССР.
Біяграфія
У 1956 годзе скончыў сярэднюю школу № 56 горада Ленінграда.
З 10 ліпеня 1956 гады — курсант Вышэйшага ваенна-марскога інжынернага вучылішча імя Ф. Э. Дзяржынскага.
14—16 кастрычніка 1976 года — здзейсніў палёт у космас у якасці бортінжынера касмічнага карабля «Звяз-23» супольна з камандзірам экіпажа.
24 чэрвеня 1986 года адлічаны з атрада касманаўтаў.
31 кастрычніка 1992 — звольнены ў запас у званні палкоўніка.
Кастусь Каліноўскі (фільм)
«Кастусь Каліноўскі» — героіка-прыгодніцкі фільм рэжысёра Уладзіміра Гардзіна. Зняты на «Белдзяржкіно». Прэм'ера: 14 жніўня 1928 (Мінск), 4 снежня 1928 (Масква).
Акцёры: Мікалай Сіманаў, Таццяна Булах-Гардзіна, Уладзімір Уладамірскі, Рыгор Ге, Фларыян Ждановіч, Мікалай Камісараў, Барыс Ліванаў, Соф'я Магарыл, Генадзь Мічурын, Барыс Платонаў, Валерый Плотнікаў, Павел Самойлаў, А. Церах, Аляксей Феона, Канстанцін Хахлоў, Кандрат Якаўлеў.
Сюжэт
На беларускіх землях пачынаецца паўстанне. Сяляне захопліваюць абозы з хлебам. Магнаты і шляхта падтрымліваюць іх, імкнучыся да кіраўніцтва і ўз'яднання з Польшчай. Граф Велькапольскі становіцца правадыром дваранства, адным з атрадаў якога камандуе яго сын Станіслаў. Рускі памешчык граф Арлоў эксплуатуе сваіх халопаў. Ясь Рудзянок пасылае сястру Марылю да Кастуся Каліноўскага — лідара паўсталых сялян — з просьбай аб дапамозе. Па загадзе ваеннага генерал -губернатара графа Мураўёва на «уціхамірванне краю» кінутыя казакі. Атрад польскіх канфедэратаў Велькапольскага-малодшага змагаецца з імі, але ў той жа час рабуе сялян. Яся збіваюць. З'яўляецца Каліноўскі з атрадам і кажа Стасю, з якім знаёмы па вучобе ў Пецярбургскім універсітэце: «Не з тымі ваюеш». Дазорцы паведамляюць пра набліжэнне карнікаў. Стась вымушаны прасіць Каліноўскага аб дапамозе. Сялянскі атрад дапамагае разбіць казакоў і захоплівае ўмацаваны замак, дзе Каліноўскі засноўвае сваю стаўку. На базары Марыля раздае лістоўкі, а Кастусь выступае з прамовай, агітуючы сялян. Абодва спрытна хаваюцца ад паліцыі. Між тым Велькапольскі-старэйшы спрабуе перацягнуць сялян на свой ​​бок: ён запрашае іх у свой ​​маёнтак, заводзіць размовы аб зямлі, свабодзе і нацыянальным адзінстве. Прысутны тут Каліноўскі кажа, што мужык не будзе давяраць панам: лозунг народа — хлеб і зямля. Яго спрабуюць схапіць. Сястра Стася Ядвіга, якая ведае Кастуся з юнацтва, хітрасцю дапамагае брату бегчы. Інтарэсы дваран і сялян канчаткова разыходзяцца. Карнікі графа Мураўёва расстрэльваюць удзельнікаў паўстання, а магнаты і шляхта пасылаюць да генерал-губернатара дэлегацыю з петыцыяй аб адданасці цара. Велькапольскі-старэйшы прапаноўвае нават размясціць у яго маёнтку вайсковую частку, каб злавіць Каліноўскага. У гэты час Кастусю атрымоўваецца скрасці, пераапрануўшыся афіцэрам і даведаўшыся пароль, царскую казну. Мураўёў аб'яўляе яго па-за законам. Сялянскі атрад штурмуе і захоплівае замак Велькапольскіх. У паядынку Каліноўскі забівае Станіслава. Але падыходзяць карнікі. Паўстанцы разбітыя. Паўстанне задушана. Каліноўскі схоплены.
Перад пакараннем смерцю з эшафота ён звяртаецца з развітальным словам да народу: «Чуеш, Беларусь! Веру — будзе вольная Беларусь працоўных, рабочых і сялян!» «Чуем!» — Гучыць у адказ.
Фізаліс мексіканскі
Фізаліс мексіканскі (Physalis aequata) — від кветкавых раслін сямейства паслёнавыя.
Жасмін Шрэнка
Жасмін Шрэнка (Philadelphus schrenkii) — від кустоў роду сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе сустракаецца на Далёкім Усходзе Расіі, у Кітаі, Карэі і Японіі.
Расце па ўзлесках і сярод хмызняковых зараснікаў каменных схілаў і сярод абломкаў скал.
Батанічнае апісанне
Куст вышынёй 2-3 м, парасткі валасістыя, агарнутыя карычневай карой, якая на другім годзе лушчыцца і замяняецца на буравата-шэрую.
Лісце ад яйкападобнага або шырока-эліптычнага, радзей даўгавата-эліптычнае, па краі нешматлікімі маленькімі зубчыкамі або амаль цэльнакрайняе, радзей з 10-15 зубцамі, ад тонкіх да больш шчыльных.
Суквецці большай часткай 7-кветкавыя, радзей 5- ці 9-кветкавыя; кветкі дыяметрам 3-4 см, духмяныя.
Цвіце ў чэрвені. Плады спеюць у жніўні.
Значэнне і прымяненне
Вырошчваецца як дэкаратыўная расліна.
Таксанамія
Від Жасмін Шрэнка ўваходзіць у род падсямейства  сямейства  парадку.
Спіс аб’ектаў PGC (2266001—2267000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2266001—2267000)
Цімафееўка стэпавая
Цімафееўка стэпавая (Phleum phleoides) — від травяністых раслін роду сямейства. Выкарыстоўваецца як кармавая расліна.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна, якая ўтварае друзлыя дзярніны. Сцеблы даўжынёй 30—80 см, шматлікія, прамыя.
Лісце шэрае, лінейнае, шурпатае, шырынёй 1,5—6 мм.
Суквецце вузкацыліндрычная друзлая мяцёлка 3-19 см даўжынёй. Каласковыя лускі 2—2,5 мм даўжынёй, шурпатыя, голыя. Кветкавыя лускі 1,5—1,7 мм даўжынёй, безасцюковыя, плёнкавыя; ніжняя кветкавая луска на карацей каласковую луску. Цвіце ў маі — чэрвені. Анемафіл.
Лік храмасом 2n = 14.
Сінонімы
Па інфармацыі базы дадзеных The Plant List, у сінаніміку віду ўваходзяць наступныя назвы :
Экалогія і распаўсюджанне
Жыве на мурожных лугах, лугавых і кавыльных стэпах.
У Расіі сустракаецца ў еўрапейскай частцы, Сібіры, на Каўказе. Па-За Расіі насяляе ў Еўропе, Сярэдняй Азіі і Манголіі.
Дзед Аўсей і Палашка (фільм)
Сюжэт
Па матывах аднайменнага апавядання народнага пісьменніка БССР Міхася Лынькова.
Беларуска-чарнагорскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны з Чарнагорыяй Рэспубліка Беларусь усталявала 8 жніўня 2006 года. Пасол Чарнагорыі ў Маскве (на 2019 гэта Раміз Башыч) па сумяшчальніцтве з'яўляецца паслом у Беларусі. У студзені 2019 сяброўства Мінска і Падгорыцы актывізавалася: у Маскве з Башычам сустрэўся пасол Беларусі ў Расіі Уладзімір Сямашка — дыпламаты абмеркавалі перспектывы супрацоўніцтва дзвюх краін; а ў Падгорыцы адбыліся кансультацыі паміж дэлегацыямі Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрства замежных спраў Чарнагорыі. Штогадовы гандлёвы абарот паміж Чарнагорыяй і Беларуссю складае каля паўмільёна даляраў, прычым на экспарт Беларусі прыходзіцца ажно 95 % агульнага аб'ёму.
Оўэн Уілсан
Оўэн Канінгем Уілсан (Owen Cunningham Wilson, нар. 18 лістапада 1968,, Тэхас, ЗША) — амерыканскі камедыйнага амплуа,.
Біяграфія
Оўэн — адзін з трох галівудскіх братоў Уілсанаў, апроч яго — яго родныя браты Люк і Эндру Уілсаны. Ён нарадзіўся ў Даласе, штат Тэхас. Бацька Оўэна — Роберт Уілсан (нар. 1941), матка — Лаура Ўілсан (нар. 1939). Першыя яго крокі ў кіно і на тэлебачанні не выклікалі асаблівага ажыятажу. Кар'ернаму росту спрыяла сустрэча з Бэнам Стылерам, у далейшым сябрам Уілсана, які пачаў запрашаць Оўэна да ўдзелу практычна ва ўсіх сваіх праектах: («Узорны самец», «Знаёмства з бацькамі», «Забойная парачка: Старскі і Хатч», «Ноч у музеі»). Акрамя таго, малады акцёр з'яўляўся ў ролях другога плана ў такіх блокбастарах, як «Армагедон».
Да 2000 годзе Оўэн Уілсан быў дастаткова вядомы амерыканскай публіцы, каб прадзюсары прынялі рашэнне ўзяць яго на ролю напарніка Джэкі Чана ў камедыйным вестэрне «Шанхайскі поўдзень», і яго сіквеле — «Шанхайскія рыцары». У 2001 годзе Уілсан быў намінаваны на «Оскар» за сцэнарый трагікамедыі «Сямейка Тэненбаўм», напісаны разам з сябрам і пастаянным суаўтарам Уэсам Андэрсанам, а ў 2005 годзе сыграў галоўную ролю ў самай касавай камедыі года — «Няпрошаныя госці», якая забяспечыла яму месца ў вышэйшай лізе галівудскіх акцёраў камічнага амплуа.
Асабістае жыццё
Сустракаўся з актрысай Кейт Хадсан.
26 жніўня 2007 года Уілсан быў дастаўлены ў бальніцу Санта-Монікі пасля спробы самагубствы. Паводле паведамленняў прэсы, акцёр прыняў вялікую колькасць лекаў, пасля чаго ўскрыў сабе вены на абодвух запясцях. Прычынай гэтага быў разрыў адносін з Кейт Хадсан. Праз некаторы час яны зноў аднавілі іх, але потым пара абвясціла пра сваё канчатковае растанне.
У студзені 2011 года акцёр і яго сяброўка Джэйд Дуэл заявілі, што чакаюць першынца. 14 студзеня 2011 года ў пары нарадзіўся сын, хлопчыка назвалі Роберт Форд.
Мажарытарная выбарчая сістэма
Мажарытарныя сістэмы могуць быць:
а) адноснай большасці (абраным лічыцца дэпутат, які набраў найбольшую колькасць галасоў выбаршчыкаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні, а ў выпадку роўнасці галасоў пытанне вырашаецца латарэяй або паўторнымі выбарамі (большасць краін свету);
б) абсалютнай большасці (абраным лічыцца дэпутат, за якога прагаласавала больш за палову выбаршчыкаў, якія прыйшлі на выбарчыя ўчасткі, гэта значыць 50% + 1 голас. Калі ніводзін кандыдат не набраў патрэбную колькасць галасоў, праводзяцца паўторныя выбары, у якіх бяруць удзел 2 кандыдаты, якія набралі найбольшую колькасць галасоў (Францыя, выбары Палаты прадстаўнікоў Аўстраліі);
в) мажарытарная сістэма кваліфікаванай большасці (абраным лічыцца кандыдат або спіс, які атрымлівае пэўную кваліфікацыйную большасць галасоў выбаршчыкаў, якія перавышаюць абсалютную (2/3, ¾)). Такая сістэма сустракаецца вельмі рэдка з-за яе дрэнных вынікаў. Прымяняецца ў Чылі, да 1993 г. ў Італіі пры выбарах у Сенат.
Шон Пен
Шон Джасцін Пен (Sean Justin Penn; нар. ) — амерыканскі і,. Лаўрэат прэміі «Оскар» за галоўныя ролі ў фільмах «Таямнічая рака» і «Харві Мілк». Адзін з самых тытулаваных акцёраў сучаснасці, прызёр трох найбуйнейшых кінафестываляў свету — Канскага, Венецыянскага (двойчы) і Берлінскага.
Біяграфія
год Шон Пен нарадзіўся 17 жніўня 1960 года ў горадзе Санта-Моніка (штат Каліфорнія) у сям’і рэжысёра Леа Пена і актрысы Айлін Раян. Бацькі яго бацькі, Леа Пена (Leo Z. Penn, 1921—1998), былі яўрэйскімі імігрантамі з Віленскай губерні, якія прыехалі ў ЗША ў 1898 і 1914 гадах. Маці Шона — Айлін Раян (Eileen Ryan, народжанай Анучы, нар. 1928) — каталічка італьянскага і ірландскага паходжання. Пен выхоўваўся ў свецкай сям’і і з’яўляецца агностыкам. У школе Пен вучыўся з Эміліа Эстэвесам, Чарлі Шынам і Робам Лоу, якія пасля сталі акцёрамі. Яго малодшы брат, Крыс Пен, таксама стаў акцёрам.
У 19 гадоў Пен пераязджае ў Нью-Ёрк. Сваю кінакар’еру пачаткаў са здымак у тэлесерыялах. Упершыню зняўся ў кіно ў 1981 годзе ў карціне «Адбой» («Кадэты») (Taps), дзе разам з ім ігралі Том Круз і Цімаці Хатан. Атрымаў вядомасць пасля выканання ролі ў камедыі «Хуткія змены ў школе Рыджмант-Хай» (Fast Times at Ridgemont High, 1982). Яшчэ большую папулярнасць ён набыў, сыграўшы ролі ў фільмах «Дрэнныя хлопцы» (Bad Boys, 1983) і «Агенты Сокал і Снегавік» (The Falcon and the Snowman, 1985), у апошнім ізноў сыграў разам з Т. Хатанам.
У 1985 годзе ўвагу СМІ прыцягнула яго жаніцьба з поп-спявачкай Мадоннай. З ёю ён сыграў у «Шанхайскім сюрпрызы», які лічыцца адным з яго самых няўдалых фільмаў. У 1989 годзе іх шлюб распаўся.
У 1996 годзе Пен ажаніўся з актрысай Робін Райт, з якой пазнаёміўся падчас здымак фільма «Стан раз'юшанасці» (1990). У 1997 годзе ён іграе ў фільмах «Паварот» Олівера Стоўна і Дэвіда Фінчэра «Гульня».
У 1997 годзе Пен атрымаў прэмію як лепшы акцёр на Канскім кінафестывалі за ролю ў фільме Ніка Касавеціса «Яна цудоўная». З ім іграла яго жонка, Робін Райт, і Джон Траволта. У 1999 годзе Пен атрымаў другую намінацыю на «Оскар» за ролю ў фільме Вудзі Алена «Салодкі і гадкі».
У 2003 годзе атрымаў прыз Венецыянскага кінафестывалю Кубак Вольпі за лепшую мужчынскую ролю за ролю ў фільме «21 грам».
У маі 2010 года быў асуджаны на 3 годы ўмоўна за збіваццё журналіста (інцыдэнт адбыўся ў кастрычніку 2009 года).
Грамадская дзейнасць
18 кастрычніка 2002 года Пен заплаціў 56 000 долараў за публікацыю адкрытага ліста да Джорджа Буша ў газеце The Washington Post. У лісце, апублікаваным на правах рэкламы, Пен раскрытыкаваў амерыканскую палітыку ў дачыненні да Ірака. У снежні 2002 года Пен наведаў Ірак. Падчас трохдзённага візіту ён наведаў шпіталь Багдада, дзе знаходзяцца дзеці — ахвяры амерыканскіх санкцый супраць Ірака, сустрэўся з віцэ-прэм’ерам Тарыкам Азізам і міністрам аховы здароўя.
У чэрвені 2005 года Пен наведаў Іран у якасці карэспандэнта газеты San Francisco Chronicle, дзе сустрэўся з іранскімі дзеячамі культуры ў Музеі кінематаграфіі Тэгерана. Пен падрыхтаваў рэпартаж пра ход прэзідэнцкіх выбараў і іранскую ядзерную праграму, наведаў мячэць і Тэгеранскі ўніверсітэт, сустрэўся з сынам былога прэзідэнта Ірана Алі Акбара Хашэмі Рафсанджані.
У верасні 2005 года Пен асабіста ўдзельнічаў у аказанні дапамогі ахвярам урагану «Катрына» ў Новым Арлеане.
У перыяд з верасня па кастрычнік 2011 Шон Пен здзейсніў тур паводле краін «арабскай вясны». У прыватнасці, ён наведаў Егіпет і Лівію, дзе заявіў, што ўражаны адвагай паўстанцаў.
Global Battle Of The Bands
The Global Battle Of The Bands — найбуйнейшы міжнародны музычны конкурс, штогадовае спаборніцтва музычных гуртоў, якія ўжывую выконваюць свае кампазіцыі. Заснавальнік «GBOB Worldwide Ltd» — Торы Лэнд. Праводзіцца з 1979 года, калі ў конкурсе маглі ўдзельнічаць толькі скандынаўскія краіны. У сваім глабальным статусе праект пачаў жыццё ў 2004 годзе. Зараз у музычнай бітве прымаюць удзел прадстаўнікі 30 краін.
У 2013 годзе Беларусь стала паўнапраўнай удзельніцай конкурсу. Мерапрыемствы конкурсу доўжыцца на працягу года. У краінах праходзяць нацыянальныя адборачныя туры і нацыянальныя фіналы, пераможцы якіх адправяцца на Сусветны фінал. Фінальная глабальная бітва кожны год праводзіцца ў новай краіне. Фіналісты змагаюцца за статус «Лепшая сусветная новая група» і залатую статуэтку GBOB. Прыз пераможцу таксама ўключае запіс у адной з вядомых студый, удзел у міжнародным туры і наяўныя грошы.
Фернанда Кардэналь
Фернанда Кардэналь (Fernando Cardenal, 26 студзеня 1934, Гранада — 20 лютага 2016, Манагуа) — нікарагуанскі рэвалюцыянер і езуіцкі святар, які стаў, як і яго брат Эрнеста, членам СФНВ. Сваяк Антоніа Кардэналя. Міністр адукацыі ва ўрадзе сандзіністаў (1984—1990).
Біяграфія
Нарадзіўся ў багатай сям’і ў нікарагуанскай Гранадзе. Ён уступіў у ордэн езуітаў, а пазней разам са сваім старэйшым братам Эрнеста далучыўся да паўстанцаў-сандзіністаў. Пасля звяржэння дыктатара Анастасія Самосы ў 1979 г. бацька Фернанда ўзначаліў кампанію ліквідацыі непісьменнасці, а ў 1984 г. атрымаў пасаду міністра адукацыі Нікарагуа.
Быў забаронены да служэння папам Янам Паўлам II, так як царква Нікарагуа і ордэн езуітаў самі адмаўляліся гэта зрабіць. У якасці падставы было абвешчана, што каталіцкая царква не дабраслаўляе сваіх клерыкаў займацца актыўнай палітычнай дзейнасцю. Святар быў забаронены да служэння і выключаны з ордэна езуітаў, з якім ён, зрэшты, захаваў добрыя адносіны.
У 1990 г. ён пакінуў міністэрскую пасаду і дыстанцаваўся ад сандзіністаў, заявіўшы, што гэтая партыя «адышла ад прынцыпаў рэвалюцыі».
У 1996 г. — пасля выпрабавальнага перыяду — ён быў ізноў прыняты ў ордэн езуітаў. Да 2011 г. узначальваў нацыянальны адукацыйны рух «Fe y Alegría» («Вера і радасць»), галоўнай мэтай якога было «несці асвету ш самыя шырокія масы».
Дуб Вацлава Ластоўскага
Імя Вацлава Ластоўскага было прысвоена 150-гадоваму дрэву 8 лістапада 2003 ў гонар 120-годдзя з дня нараджэння выдатнага беларускага гісторыка і грамадскага дзеяча.
Вольга Анатолеўна Бембель-Дзядок
Вольга Анатолеўна Бембель-Дзядо́к (19 снежня 1906, г. Гомель — 10 кастрычніка 1974, г. Мінск) — беларускі скульптар. Першая жонка скульптара А. А. Бембеля.
Біяграфія
У 1924—1926 гадах вучылася ў мастацка-прамысловым тэхнікуме, у 1924—1931 гадах — у Інстытуце пралетарскага выяўленчага мастацтва ў Ленінградзе ў М. Г. Манізера, Р. Р. Баха, В. Л. Сіманава, У. У. Лішава. Удзельніца выставак з 1929 года. У час навучання ў інстытуце пабралася шлюбам са студэнтам скульптурнага факультэта Андрэем Бембелем. На апошнім курсе ў пары нарадзілася дачка Клара.
У 1931—1933 гадах жыла ў Гомелі, пасля ў Мінску. Грошай увесь час бракавала. У канцы 1930-х гадоў дапамагала мужу выконваць заказы. Быўшы на 7-м месяцы цяжарнасці, удзельнічала ў стварэнні вялікага гарэльефнага фрыза для залы пасяджэнняў Дома ўрада ў Мінску. У 1930-я гады Андрэю Бембелю быў дадзены дом-майстэрня на вуліцы Беламорскай, 42.
21 чэрвеня 1941 года, Бембелі з 11-гадовай Кларай і 2-гадовы Алегам за кампанію з Пятром Глебкам і яго жонкай Нінай выехалі ў вёску пад Мінскам, дзе іх заспеў пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Андрэй Бембель і Пятро Глебка вырашылі прарывацца на ўсход, а Вольга з дзецьмі і Ніна пешшу вярнуліся ў Мінск. Да ліпеня 1944 года яна нічога не ведала пра лёс мужа. Усю вайну правяла ў доме на Беламорскай, стараючыся зберагчы дзяцей. Вязала і шыла адзенне, абменьвала рэчы на бульбу і муку. Знаходзіў падтрымку ў сям’і мастака Мікалая Гусева. Хавала ў сябе ў доме яўрэйку Ніну Жытніцкую, якую пафарбавалі ў бландынку і аформілі ў якасці хатняй прыслужніцы, з яе 5-гадовай дачкой Ларысай. Паколькі Вольга Дзядок у нямецкіх уліковых спісах лічылася мастачкай, ёй дазвалялася трымаць памочніцу па гаспадарцы. Але суседзі данеслі на яе немцам, Дзядок трапіла ў гестапа, дзе ў час гутаркі з нямецкім афіцэрам змагла пераканаць яго ў тым, што ў яе дзяцей цячэ нямецкая кроў — гэта выратавала ёй жыццё. Ніна Жытніцкая, якую яна хавала, загінула ад рук нацыстаў, але яе дачку ўдалося выратаваць: яе ўдачарыла Ніна Глебка.
Разышлася з мужам, які знайшоў сабе іншую жанчыну. Пасля вайны ўжо не магла працаваць, бо пакутавала ад найцяжкага поліартрыту.
Творчасць
Працавала ў станковай і манументальнай скульптуры. Аўтар кампазіцый «Партызанка» (1947), «Даярка» (1950), «Юнацтва» (1963), «Парыў» (1964); барэльефаў Д. Ібабуры (1949), Д. І. Мендзялеева (1955), В. А. Моцарта (1956), жаночага партрэта (1970) і інш.
Пузыраплоднік амурскі
Пузырапло́днік амурскі (Physocarpus amurensis) — від кветкавых раслін роду падсямейства.
Батанічнае апісанне
Высокі куст вышынёй да 3 (4) м. Маладыя парасткі гладкія і пакрытыя цёмна-шэрай карой. Лісце буйное, каля 8—10 см даўжынёй і 3—5 см даўжынёй, 3—5-лопасцевае, нагадвае лісце парэчак. Кветкі белыя, 15—18 мм у дыяметры, без лускавінак. Каля 10—15 кветак сабраны ў парасонік (шчыток). Плод — складаная лістоўка.
Арэал
Расце на паўночным усходзе Кітая, на поўдні Далёкага Усходу.
Экалогія
Засухаўстойлівы від. Расце на схілах. Цвіце 3 тыдні ў маі—чэрвені. Плады спеюць у верасні—кастрычніку.
Выкарыстанне
Вырошчваецца ў якасці дэкаратыўнай расліны.
Тэрмінатар (фільм)
«Тэрмінатар» (The Terminator) — культавы фантастычны фільм рэжысёра Джэймса Кэмерана 1984 года.
У цэнтры сюжэту — супрацьстаянне жывога салдата і робата-тэрмінатара, якія прыбылі ў 1984 год з постапакаліптычнага 2029 года. Мэта тэрмінатара — забіць Сару Конар — дзяўчыну, чый яшчэ ненароджаны сын вядзе вайну чалавецтва з машынамі. Закаханы ў Сару салдат Кайл Рыз спрабуе перашкодзіць тэрмінатару. У фільме падымаюцца праблемы падарожжаў у часе, пытанні лёсу, стварэння штучнага інтэлекту, паводзін людзей у экстрэмальных сітуацыях.
Дзякуючы фільму слова «тэрмінатар» ператварылася ў хадзячую назву, а каронная фраза Арнольда Шварцэнэгера «I'll be back» («Я вярнуся») увайшла ў лік самых вядомых кінацытат.
Сюжэт
Створаны ў недалёкай будучыні ваенны камп'ютар «Скайнэт» са штучным інтэлектам, справакаваў ядзерную вайну, а затым заняволіў рэшткі чалавецтва. Аднак у людзей застаецца надзея — вялікі лідар Джон Конар, які арганізаваў Супраціўленне і здолеў да 2029 года выйграць Вайну ў машын. Зрынуты «Скайнет», чапляючыся за апошнюю магчымасць, адпраўляе ў мінулае, у 1984 год, робата-тэрмінатара з мэтай забіць маці Джона Конара — Сару Конар, каб не дапусціць нават нараджэнне Джона. Робат валодае інфармацыяй толькі пра імя маці Джона і па прыбыцці пачынае забіваць усіх жанчын з імём Сара Конар.
У 1984 годзе Сары 19 гадоў. Яна вучыцца ва ўніверсітэце і падзарабляе афіцыянткай, не падазраючы пра сваю вялікую місію. На яе абарону людзі пасылаюць чалавека — сяржанта Супраціўлення Кайла Рыза. Сілы праціўнікаў няроўныя. Рызу супрацьстаіць надзвычай магутная баявая машына, амаль непаражальная для агнястрэльнай зброі — тэрмінатар серыі 800, мадэль 101. Неадрозны ад чалавека, ён спецыяльна прызначаны для ўкаранення ў чалавечае грамадства і знішчэння людзей. Рызу даводзіцца не толькі змагацца з робатам, але і пераконваць паверыць яму шакаваную Сару. Пасля недоўгачасовай пагоні іх захоплівае паліцыя, якая прымае Рыза за вар'ята-тэрарыста. Тэрмінатар урываецца наўпрост ў паліцэйскі пастарунак, у якім знаходзяцца Сара і Кайл, і забівае ўсіх паліцэйскіх, але Сары і Рызу атрымалася зноў збегчы. У цяжкіх выпрабаваннях недавер, які Сара мела да Рыза, змяняецца сімпатыяй. Калі яны адрываюцца ад тэрмінатара, ім удаецца пагутарыць, і яны разумеюць, што ім прыйдзецца пражыць усё астатняе жыццё разам — на ўцёках. Сара распытвае Кайла пра жанчын яго часу, і ён кажа, што ў яго ніколі не было дзяўчыны. У парыве шчырасці ён прызнаецца Сары, што быў закаханы ў яе ўжо па фатаграфіі, якую даў яму Джон Конар. Рыз кажа Сары, што адзінай прычынай, па якой ён пагадзіўся на перасоўванне ў мінулае, было яго каханне да яе. Яны праводзяць ноч разам, і такім чынам менавіта Кайл Рыз становіцца бацькам Джона Конара.
Саўндтрэк
Музычнае суправаджэнне да фільма «Тэрмінатар» напісаў амерыканскі кампазітар Брэд Фідэль.
Зборы
Карціна выйшла ў пракат 26 кастрычніка. Пры сціплым бюджэце ў 6,4 млн долараў фільм мнагакратна акупіўся. У ЗША ён сабраў 38,4 млн $ і заняў 9-е месца ў пракаце 1984 года. Зборы ў свеце — 42 млн $. Фільм аказаўся больш папулярным за мяжой, чым у ЗША.
Узнагароды
Атрымаў Гран-Пры Міжнароднага фестывалю фантастычных фільмаў у Аварыязе (Францыя) і 3 узнагароды амерыканскай Акадэміі навукова-фантастычных фільмаў і фільмаў жахаў (у тым ліку «лепшы навукова-фантастычны фільм»). У рэйтынгу лепшых фільмаў усіх часоў і народаў на сайце IMDb «Тэрмінатар» займае 184-е месца (50-е сярод баявікоў і 27-е сярод навукова-фантастычных фільмаў). У 2008 годзе быў уключаны Бібліятэкай Кангрэсу ЗША ў спіс фільмаў, прызнаных культурным здабыткам ЗША.
Працягі
У 1984 годзе выйшла аднайменная кніга, напісаная сцэнарыстам Уільямам Вішэрам у суаўтарстве з Рэндэлам Фрэйксам. Існуе яшчэ адна навелізацыя, напісаная брытанскім пісьменнікам Шонам Хатсанам у 1984 годзе.
У 1991 годзе Джэймс Кэмеран зняў не меней культавы і на парадак больш маштабны працяг «Тэрмінатар 2: Судны дзень». У 1996 пры ўдзеле Кэмерана і каманды стваральнікаў першых фільмаў у Лос-Анджэлесе быў запушчаны 3D-атракцыён «Тэрмінатар: Бітва скрозь час», для якога Арнольд Шварцэнэгер, Эдвард Фёрланг і Роберт Патрык (акцёры, якія ігралі ў «Тэрмінатары 2») спецыяльна зняліся ў міні-фільме, які апавядае пра вайну ў будучыні.
Сусвету «Тэрмінатара» ў бясспрэчна пашанцавала ў тым, што ён, у адрозненне ад іншых культавых фантастычных блокбастараў 80-х, пазбег шматлікіх нізкаякасных працягаў. Адной з прычын такога становішча, апроч добрасумленнасці Кэмерана, была заблытаная сітуацыя з аўтарскімі правамі. Калі гэта праблема была вырашана, у 2003 годзе на экраны выйшаў трэці фільм сагі — «Тэрмінатар 3: Паўстанне машын», створаны зусім іншай камандай, але па-ранейшаму са Шварцэнэгерам у галоўнай ролі (з арыгінальнага акцёрскага складу ў фільме таксама прыняў удзел Эрл Боэн у камеа доктара Сільбермана). У 2009 годзе адбылася прэм'ера фільма «Тэрмінатар: Выратаванне» з Крысціянам Бэйлам у ролі Джона Конара і Антонам Яльчынам у ролі маладога Кайла Рыза. Твар Шварцэнэгера ў якасці аблічча Тэрмінатара быў узноўлена з дапамогай камп'ютарных тэхналогій. Акрамя таго, у 2008 годзе быў зняты тэлевізійны серыял «Тэрмінатар: Хронікі Сары Конар» (або «Тэрмінатар: Бітва за будучыню»). Яго сюжэт уяўляе сабой самастойны працяг другой часткі, які ігнаруе падзеі трэцяга фільма. Серыял быў закрыты пасля другога сезону з-за нізкіх рэйтынгаў падчас паказу.
Тэхнічныя даныя
Арыгінальны негатыў фільма зняты на 35-мм кінастужцы сферычнай оптыкай у кашатаваным фармаце з суадносінамі бакоў кадра 1,85:1. Пракатныя фільмакопіі аддрукаваны кантактным спосабам у тым жа фармаце. Даўжыня фільма 2935 метраў у звычайнай версіі і 2924 у скарочанай. Арыгінальная фанаграма — аптычная аднаканальная па сістэме Dolby.
Жыві, родная Беларусь!
«Жыві, родная Беларусь!» (другая назва Беларускі канцэрт) — беларускі музычны фільм. Зняты ў 1943 годзе. Прэм'ера: 15 чэрвеня 1944 года. Рэжысёры: Уладзімір Корш-Саблін, Мікалай Садковіч. Сцэнарысты: Уладзімір Корш-Саблін, Мікола Садковіч. Аператар: Гаўрыіл Егіязараў. Кампазітар: Ісак Любан. Мастак: Людміла Блатава.
Акцёры: Леанід Рахленка, Анатоль Трус, Аляксандр Ільінскі, Зінаіда Канапелька, А. Шэлех, Яніна Глябоўская.
Сюжэт
Фільм дэманструе поспехі майстроў мастацтваў Беларусі. Канцэртныя нумары аб'яднаныя канферансам.
Эканоміка Чарнагорыі
Чарнагорыя класіфікуецца Сусветным банкам як краіна з прыбыткам, вышэйшым за сярэдні. Грашовая адзінка — еўра, пры гэтым Чарнагорыя не з'яўляецца часткай еўразоны. Асноўныя віды эканамічнай дзейнасці: турызм, прамысловасць (металургія, электратэхнічная, харчовая), сельская гаспадарка.
Агульная характарыстыка
Эканоміка Чарнагорыі практычна завяршыла пераход на рынкавыя рэйкі. Значная частка ВУП (77 % у 2016) ствараецца ў сферы паслуг, перадусім, у галіне турызму. ВУП на душу насельніцтва паводле ППЗ Чарнагорыі, някепска развітай па балканскіх мерках, у 2017 складаў усяго 47 % ад сярэдняга па ЕС. Чарнагорыя ў аднабаковым парадку выкарыстоўвае еўра ў якасці грашовай адзінкі. Цэнтральны банк Чарнагорыі не ўваходзіць у агульнаеўрапейскую сістэму, таму не можа эмітаваць еўра, і ў абароце толькі тыя банкноты, што паступаюць з-за мяжы (у тым ліку з турыстамі). Эканоміка Чарнагорыі моцна залежыць ад прамых замежных інвестыцый (інвестыцыйнай прывабнасці краіны спрыяе наяўнасць кваліфікаванай і адносна таннай рабочай сілы), таму ўразлівая да знешніх штуршкоў. Да слабых бакоў эканомікі таксама адносяцца высокі ўзровень карупцыі, бедная сыравінная база, эміграцыя маладога працаздольнага насельніцтва.
Прамысловасць
У прамысловасці ствараецца 16 % ВУП. Здабываюцца руды металаў. Энергетыка на дзве траціны гідраўлічная, 23 % прыпадае на ЦЭС і 10 % — на альтэрнатыўныя крыніцы; новыя ГЭС не будуюцца праз экалагічныя прыярытэты дзяржавы. Развіта апрацоўчая прамысловасць, геаграфія якой склалася за сацыялістычным часам, у тым ліку металургія (чорная з цэнтрам у Нікшычы і каляровая — выплаўка алюмінію — у Падгорыцы); машынабудаванне (электратэхнічна вытворчасць у Цэтыне, суднабудаванне і суднарамонт у Б’еле і Бары); тэкстыльная ў Біела-Полі; дрэваапрацоўка, перапрацоўка тытуню.
Сельская гаспадарка
Сельская гаспадарка складае 7,5 % ВУП. Асноўнымі сельскагаспадарчымі культурамі з'яўляюцца збожжавыя, бульба, тытунь, вінаград, цытрусавыя, масліны і інжыр.
Турызм
Значную ролю ў эканоміцы краіны адыгрывае турызм. Штогод Чарнагорыю наведвае каля 1,5 млн чалавек (на сярэдзіну 2010-х). Вельмі папулярныя міжнародныя курорты ў гарадах Херцаг-Нові, Будва, Бечычы, Петравац, а таксама гістарычныя і прыродныя славутасці — горад Котар на беразе Котарскага заліва, былая сталіца Цэтынэ, Скадарскае возера, гара Лоўчэн, высакагорны кляштар Астрог, каньён ракі Тара (самы вялікі ў Еўропе: яго глыбіня дасягае 1300 м), нацыянальны парк Дурмітар і яго горналыжны курорт Жабляк (1465 метраў над узроўнем мора, гэта самы высакагорны горад на Балканах).
Транспарт і сувязь
Праз Чарнагорыю ідуць еўрапейскія магістралі E65 і E80. Аўтамабільныя дарогі, нягледзячы на значную гушчыню сеткі, не адпавядаюць еўрапейскім стандартам. Міжгароднія аўтобусныя перавозкі з-за састарэласці транспарту і гарыстага рэльефу краіны часта здзяйсняюцца не па раскладзе. Гарадскі транспарт у Чарнагорыі развіты слаба. Чыгуначны транспарт развіты яшчэ горш, але можна адзначыць пазітыўныя зрухі. Акрамя міжнароднай чыгункі Белград — Бар, маецца ўнутраная Нікшыч – Падгорыца, якая ў першыя постсацыялістычныя дзесяцігоддзі выкарыстоўвалася толькі для перавозкі грузаў, але была мадэрнізавана і электрыфікавана, і з 2012 перавозіць таксама пасажыраў. Чыгунка Падгорыца – Шкодэр, што звязвае Чарнагорыю з Албаніяй, не працуе. У краіне функцыянуюць два міжнародныя аэрапорты. Аэрапорт Падгорыца арыентаваны ў асноўным на рэгулярныя рэйсы, а Ціват — на чартарныя. Нацыянальны авіяперавозчык Чарнагорыі — Montenegro Airlines — ажыццяўляе рэйсы ў гарады Еўропы. Знешні гандаль у значнай ступені абслугоўваецца марскім транспартам. Бар — галоўны порт Чарнагорыі, — разлічаны на 5 млн тон грузаабароту, пасля распадаў Югаславіі (Вялікай, 1992 і Малой, 2006) недазагружаны.
Знешні гандаль
У знешнім гандлі экспарт паслуг (турызм, транспартныя і ІТ-паслугі) пераважае над экспартам тавараў (суадносіны 75 на 25 %). Асноўнымі артыкуламі таварнага экспарту з'яўляюцца баксіты, цынкавыя і свінцовыя руды, гліназём, віно. Імпартуюцца прадукты харчавання, медыкаменты, нафтапрадукты, аўтамабілі і электроніка. Асноўны гандлёвы партнёр — Сербія (30 % імпарту і 12 % экспарту), за ёй ідуць Італія, Кітай, Боснія і Герцагавіна. Штогадовы гандлёвы абарот паміж Чарнагорыяй і Беларуссю складае каля паўмільёна даляраў.
Жыццё і смерць двараніна Чартапханава
«Жыццё і смерць двараніна Чартапханава» (Жизнь и смерть дворянина Чертопханова) — беларускі двухсерыйны тэлевізійны фільм рэжысёра Віктара Турава у жанры драмы. Зняты па матывах апавяданняў Івана Тургенева «Чартапханаў і Недапюскін», «Канец Чартапханава» і «Спевакі» (з цыкла «») у 1971 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».
Першая серыя
Падчас пахавання багатага пана Фёдара Фёдаравіча зачытваецца завяшчанне, згодна з якім утрыманцу пана Ціхану Недапюскіну (акцёр ) прадастаўляецца вёска Бессялендзееўка з угоддзямі і 22 жыхарамі. Прысутныя на абвяшчэнні завяшчання сваякі і суседзі нябожчыка пачынаюць здзекавацца над разгубленым Ціханам Іванавічам. Пляменнік нябожчыка, збяднелы дваранін Панцялей Ерамеевіч Чартапханаў (акцёр ), заступаецца за небараку і выклікае на дуэль яго галоўнага крыўдзіцеля. Той, з-за нечаканасці такога развіцця падзей, вымушаны прасіць прабачэння ў новаяўленага памешчыка.
Лета, Дон. Чартапханаў і Недапюскін конна палююць на зайцоў. Падчас палявання Панцялей Ерамеевіч сустракае на сваёй зямлі незнаёмага паляўнічага, але даведаўшыся, што той дваранскага паходжання, дазваляе незнаёмцу паляваць на сваіх угоддзях. Тым часам у маёнтку Чартапханава завіхаецца па гаспадарцыі селянін Перфірый, а гаспадара чакае ў хаце самотная жанчына Марыя Акінфіеўна (актрыса ). Дождж і вяртанне балбатлівых паляўнічых не замінаюць суму, які апанаваў Машу. З мэтай схавацца ад дажджу да маёнтка Чартапханава прыходзіць той самы незнаёмы паляўнічы і гаспадар запрашае яго на абед. Паляўнічы прыехаў з Пецярбургу, валодае добрымі манерамі. Чартапханаў прадстаўляе яму сваю «фактычную» жонку Машу, робіць гэта непаважліва. Па просьбе Панцялея Ерамеевіча Маша бярэ ў рукі гітару і выконвае раманс. Госці знаходзяцца пад вялікім ураджаннем ад выканання. Потым Маша грае вясёлую мелодыю і Чартапханаў з Недапюскіным пачынаюць танцаваць, малады паляўнічы ціха сыходзіць з маёнтка. Гарадская ярмарка. Сяляне п’юць ды рагочуць, грае гармонік. Чартапханаў таксама на ярмарцы, глядзіць коней. Недапюскін ценем ходзіць за Панцялеем Ерамеевічам і дае парады. Сярод шумных гандляроў Чартапханаў чуе крыкі аб помачы — мужыкі каля карчмы збіваюць старога яўрэя. Панцялей Ерамеевіч заступаецца за небараку, бізуном разганяе бойку. Тым часам, Маша ідзе ад ярмаркі да манастыра, каб памаліцца ў царкве. Вяршуўшыся ў маёнтак Чартапханаў бачыць выратаванага ім яўрэя, які даўно чакае Панцялея Ерамеевіча і паказвае тому каня. Яўрэй прадае Чартапханаву каня ўсяго за 200 рублёў, нават грошы чакае толькі праз шэсць месяцаў. Выдатнага каня Панцялей называе Малек-Адэль, сам коміць яго.
Парфірый акрапляе пакой «гаспадыні» святой вадой. Гэта бачыць Недапюскін і на пытанне чаму атрымлівае ад селяніна адказ, што чамусці невясёлая заўсёды Маша. Ціхан Іванавіч просіць служку акрапіць і пакой Панцялея. Потым за гарбатай Недапюскін у каторы раз недарэчна распавядае Марыі Акінфіеўне пра добры побыт у маёнтку, вартасці гаспадара Чартапханава. Тая ж не мае моцы стрымаць сябе і ў адчаі кідаецца да Недапюскіна: «Я жыць хачу, Ціхан Іванавіч, жыць!» Але той не разумее яе непакою і радзіць Машы цярпець. Зразумела, што жанчына любіць і добрага Ціхана і ганарлівага Панцялея, але жыць так далей не можа і вырашае сысці назаўсёды. Яна ціха развітваецца з Панцялеем, які спіць і супакойвае Ціхана, які плача і не разумее такі крок. Прачнуўшыся Панцялей бяжыць па слядах і даганяе Машу, якая схавалася ад дажджу ў млыне пры дарозе. Негледзячы на мальбу, слёзы і нават пагрозы пана жанчына не вяртаецца да яго, просіць толькі памятаць мінулае іх каханне. Чартапханаў вяртаецца адзін у роспачы па пустой дарозе.
Другая серыя
У хаце Недапюскіна чытаюць малітву над хворым. Ціхан Іванавіч пакідае тастамент, у якім адзіную сваю вёску завяшчае Чартапханаву. Чартапханаў падтрымлівае Ціхана ласкавым словам, але ў вачах слёзы роспачы. Недапюскін памірае, яго хаваюць на могілках.
У карчме адбываецца спаборніцтва спевакоў Яшкі і Радчыка. Наведвальнікі с захапленнем слухаюць песні ды п’юць. У карчме таксама п’яны Чартапханаў, які прачынаецца ад гука спеваў і пляскае ў далоні. Пасля песні Яшкі ўсе ў карчме заміраюць ад захаплення, Чартапханаў нібыта становіцца цвярозым. Дзень за днём Панцялей Ерамеевіч бачыць радасць жыцця толькі ў валоданні сваім выдатным канём. Турбуецца толькі Перфірый, які нагадвае гаспадару, што хутка Лейба прыйдзе за грошамі. Аднак Чартапанаў гатовы аддаць усё, што мае, толькі б захаваць Малек-Адэля.
Аднойчы восенню Панцялей чуе ад чыноўніка навіну, што атрымлівае 2000 рублёў па духоўнаму завяшчанню і шчаслівы толькі адной думкай — конь цяпер куплены. Чартапханаў марыць аб тым, як купіць яшчэ багатую вопратку, пярсцёнак з каштоўным каменем ды сабак добрай пароды. Ранкам Панцялей бачыць, што каня скралі з хлява. Пагоня па слядах не дае плённых вынікаў. Калі прыйшоў Лейба за грошамі, Чартапханаў амаль не задушыў старога яўрэя, абвінаваціўшы таго ў крадзежы. Аднак адумаўся і распытаў дзе і ў каго Лейба купіў каня. То з крыкам, то з слязьмі Панцялей просіць старога дапамагчы адшукаць казака, першага гаспадара Малек-Адэля, аддае яўрэю грошы. З першы снегам Чартапханаў і Лейба ад’язжаюць на пошукі казака, Перфірыю і сялянам Панцялей абяцае, што вернецца назад з канём або не вернецца ўвогуле.
Амаль праз год пан вяртаецца з канём, якога знайшоў на адной з далёкіх ярмарак. Жыццё ізноў вяртаецца на свой стары лад. Аднак з цягам часу, падчас паездак конна Панцялей адувае, што конь не такі шпаркі як быў раней. У кастрычніку Чартапханаў сустракае мясцовага святара і той выказвае абгрунтаванае меркаванне, што Панцялей прывёз добрага каня, але гэта не Малек-Адэль. Чартапханаў абразліва лаецца на святара, але сам пачынае адчуваць, што памыліўся падчас пошукаў і конь сапраўды не той. Ад адчаю Панцялей пачынае моцна піць, Парфірый не можа без слёз на гэта глядзець, моліцца за пана абразам. П’яны Панцялей Ерамеевіч мроіць аб страчаных Малек-Адэле і Машы. Аднаго дня Чартапханаў выводзіць каня ў лес і аблаяўшы пакідае яго там. Жывёла паслухмяна ідзе назад за гаспадаром. Панцялей у парыве злосці дастае пісталет і страляе ў каня. Чартапханаў злёг хворым, Перфірый ад роспачы звяртаецца да святара за дапамогай. Стары Лейба таксама прыходзіць да пана. Панцялей відаць па ўсім страціў жаданне жыць: «Слупавы дваранін Панцялей Чартапханаў памірае, хто можа яму перашкодзіць?»
Перадгісторыя
Аснову сюжэтнай лініі складаюць апавяданні Івана Тургенева «Чартапханаў і Недапюскін» і «Канец Чартапханава».
Здымачны працэс
Вытворчасць кінастужкі ажыццяўлялася на базе кінастудыі «Беларусьфільм» творчым аб’яднаннем «Тэлефільм» па заказу Дзяржаўнага камітэта Савета Міністраў СССР па тэлебачанню і радыёвяшчанню цягам 1971 года. Віктарам Туравым разглядалася для ўключэння ў фільм песня Уладзіміра Высоцкага «Бяда» («Я несла сваю бяду…»), але ў выніку ў карціну так і не ўвайшла. Уладзімір Высоцкі спрабаваўся таксама на ролю галоўнага героя фільма. Здымкі праходзілі ў тым ліку ў Пскоўскай вобласці, каля Свята-Успенскага Пскова-Пячэрскага манастыра.
Крытыка
Па меркаванню кінакрытыкаў фільм дакладна перадае «тургенеўскую» атмасферу. Адна з лепшых роляў акцёра Юрыя Мядзведзева. Герой Бронюса Бабкаўскаса ў ролі двараніна Чартапханава адлюстроўвае трагічную фігуру «лішняга чалавека». Адзначаны выразныя вакальныя дадзеныя маладога Валерыя Залатухіна ў маленькай ролі вандроўнага спевака Якава.
Надпіс на зрубе
«Надпіс на зрубе» — кінанавела, знятая на кінастудыі «Беларусьфільм». Выйшла на экран у маі 1969 года. Рэжысёр: Расціслаў Бабіч. Сцэнарысты: Эдгар (Эдгард) Дуброўскі, Элеанора Мілава. Аператар: Марк Браўд. Па матывах аднайменнага апавядання Янкі Брыля.
Акцёры: Сяргей Калінін, Б. Уладзімірскі, Марыя Захарэвіч, Раман Філіпаў.
Сюжэт
Стары рыбак Вячора ўсё жыццё пражыў у роднай вёсцы, усё тут яму люба і дорага. У гэтую зямлю ён ўклаў сваю працу, абараняў ад ворагаў ў цяжкую часіну. Фільм распавядае пра апошні дзень жыцця старога добрага чалавека.
Я, Францыск Скарына…
«Я, Францы́ск Скары́на» — гісторыка-біяграфічны фільм пра беларускага асветніка і першадрукара Францыска Скарыну, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм». Выйшаў на экран 18 студзеня 1970 года.
Пошукавы маркетынг
Пошукавы маркетынг (search engine marketing, SEM) — дзейнасць у інтэрнэце, накіраваная на эфектыўнае збольшанне мэтавай аўдыторыі (інтэрнэт-трафіку) ў рэлевантнай вобласці пэўных пошукавых сістэм: наведвальнасці сайту, пазнавальнасці брэнда, значнасці перад прамымі канкурэнтамі.
Галоўным крытэрам у размеркаванні пазіцый, сфармаваных пошукавымі сістэмамі, з’яўляецца рангаванне, якое і з’яўляецца непасрэдным паказнікам поспеху пошукавага маркетынгу.
Пляцоўкі для пошукавага маркетынгу
Такая сітуацыя прымушае ўладальнікаў сайтаў у змаганні за інтэрнэт-трафік прыводзіць свае сайты крытэрам і вымогам абодвух сістэм адначасна.