cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Катастрофа бронзавага веку
У перыяд 1206—1150 гг. да н.э. нашэсце «народаў мора», падзенне мікенскіх царстваў, Хецкага царства ў Анатоліі і Сірыі і канец дамінавання Егіпецкай імперыі ў Сірыі і Ханаане прывялі да згасання гандлёвых шляхоў і зніжэння пісьменнасці (у сувязі з чым зніклі мікенская лінейная і лувійская пісьменнасці). На першым этапе гэтага перыяду амаль кожны горад паміж Трояй і Газай быў разбураны і часта пасля гэтага больш не быў заселены: так, былі закінуты Хатуса, Мікены, Угарыт.
Крызіс завяршыўся паступовым заканчэннем цёмных вякоў, а таксама ўзвышэннем Ізраільска-Іўдзейскага царства (факт існавання на тэрыторыі Ізраіля адзінай магутнай дзяржавы з'яўляецца прадметам дыскусіі), сіра-хецкіх арамейскіх царстваў сярэдзіны X ст. да н.э. і Новаасірыйскай імперыі.
Анатолія
У кожным важным хецкім горадзе выяўлены слой разбурэнняў, звязаны з познім бронзавым векам, і як паказваюць археалагічныя звесткі, хецкая цывілізацыя так і не змагла вярнуцца на ўзровень, які папярэднічаў катастрофе. Сталіца хетаў, Хатуса, была спалена і занядбана і больш так і не адрадзілася. Карааглан быў спалены, на вуліцах засталіся непахаваныя целы. Троя руйнавалася прынамсі двойчы, перш чым яе канчаткова закінулі, яшчэ да надыходу рымскай эпохі.
Кіпр
Катастрофа аддзяляе познекіпрскі перыяд II (LCII) ад наступнага перыяду LCIII, пры гэтым такія гарады, як Энкамі, Кітыян і Сінда, былі разрабаваны і спалены, часам двойчы, перш чым іх канчаткова пакінулі. Шэраг меншых гарадоў таксама апынуліся пакінутымі, хоць і не падвергліся разбурэнням. Нядоўга існавала паселішча Какінакрэмас, дзе наяўнасць шматлікіх скарбаў металічных прадметаў паказвае на тое, што іх уладальнікі так і не вярнуліся за маёмасцю, таму што былі забіты ці трапілі ў рабства. Разам з тым, у адрозненне ад большасці іншых рэгіёнаў Усходняга Міжземнамор'я, «бронзавы калапс» прывёў не да заняпаду, а да росквіту Кіпра, які працягваўся да X ст. да н.э., таму што Кіпр служыў адпраўным пунктам для экспансіі «народаў мора» ў Левант, багацеючы культурна і матэрыяльна за кошт раздрабнення некалі вялікіх імперый.
Сірыя
У археалагічных слаях Сірыі позняга бронзавага веку бачныя сляды гандлёвых сувязяў з Егіптам і Эгейскім рэгіёнам. Паводле даных раскопак Угарыта, масавыя разбурэнні адбыліся пасля кіравання Мернептаха і нават пасля падзення першага міністра Бая. Тэксты на гліняных таблічках, абпаленых у полымі пажару разбуранага горада, паведамляюць пра напады з мора, а ў лісце з Аласіі (старажытны Кіпр) гаворыцца пра гарады, ужо разбураныя да таго часу нападнікамі з мора. У лісце таксама гаворыцца пра адсутнасць угарыцкага флоту, занятага патруляваннем узбярэжжа.
Левант
З часоў кіравання Харэмхеба ўсё большую пагрозу для Егіпта ўяўлялі качэўнікі-шасу. Рамзес II, які ледзь не пацярпеў паражэнне ў бітве пры Кадэшы, неўзабаве павёў вайну супраць іх, пераследваючы іх да Маава, дзе ён заснаваў крэпасць. Шасу ўяўлялі сабой праблему, асабліва ў часы кіравання Мернептаха, калі яны пагражалі «Дарозе Хора» на поўнач ад Газы. Маюцца звесткі, што г. Дэйр-Ала (Сукот) быў разбураны пасля смерці царыцы Таўсерт. Разбураны горад Лахіш быў на кароткі час ізноў заняты часовымі перасяленцамі і егіпецкім гарнізонам у часы Рамзеса III. Усе гарадскія цэнтры ўздоўж прыморскай Дарогі Хора — Газа, Ашдод, Ашкелон, Ака і Яфа — былі разбураны і не засяляліся зноў на працягу да трыццаці гадоў. На мацерыку былі разбураны гарады Хацор, Вефіль, Бейт-Шэмеш, Эглон, Дэбір і шэраг іншых. Спыніла сваё існаванне старажытная дзяржава Амуру.
Грэцыя
Ніводны з палацаў мікенскага перыяду не перажыў бронзавай катастрофы. Найбольшым разбурэнням падвергліся палацы і ўмацаваныя паселішчы. Да 90 % невялікіх паселішчаў на Пелапанесе былі закінуты, ёсць сведчанні рэзкага зніжэння колькасці насельніцтва. З канцом бронзавага веку пачынаюцца Грэчаскія цёмныя векі, якія доўжыліся больш за 400 гадоў. Некаторыя гарады — такія, як Афіны, працягнулі існаванне, аднак іх значэнне паменьшылася да лакальнага, гандлёвыя сувязі рэзка скараціліся, упаў культурны ўзровень. Новы ўздым адбыўся толькі ў перыяд геаметрычнай керамікі.
На Крыце насельніцтва ратавалася ад набегаў з мора ў высакагорных сховішчах, такіх, як Карфі, вельмі нязручных для жыцця ў звычайных умовах.
Месапатамія
Былі разбураны гарады Нарсунтэпэ, Эмар і Кархеміш. Асірыйцы змаглі адбіцца ад уварвання мушкаў у часы кіравання Тыглатпаласара I. Па меры таго, як распаўсюджваўся ўплыў «ахламу» (арамейцаў), Вавілон і Асірыя амаль не кантралявалі свае тэрыторыі па-за межамі гарадскіх сцен. Вавілон быў разрабаваны эламцамі на чале з Шутрук-Нахунтэ, і страціў кантроль над далінай Дыяла.
Егіпет
Вытрымаўшы шэраг знешніх пагроз, Егіпецкая імперыя ўсё ж загінула ў сярэдзіне XII стагоддзя да н.э. (пры кіраванні Рамзеса VI). Да гэтага, паволе паведамленняў стэлы Мернептаха, Егіпет падвяргаўся нападам «народаў мора», якія прыйшлі праз Лівію, у склад якіх уваходзілі ахейцы, сікулы (?), лікійцы (?), шэрдэны (сардынцы?) і тырсены, а таксама перажыў паўстанне ў Ханаане ў гарадах Ашкелон і Енаам і паўстанне народа Ізраіля. Падчас кіравання Рамзеса III адбыўся новы напад «народаў мора», у якім удзельнічалі філістымляне (пеласгі?), чэкер (тэўкры?), шэрдэны і данайцы.
Свята-Пакроўская царква (Міхневічы)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у в. Міхневічы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі, на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў 1866 годзе з бутавага каменю.
Катастрофа бронзавага веку
Тэктанічная актыўнасць
У якасці патэнцыйнага стымулу катастрофы разглядалася павелічэнне тэктанічнай актыўнасці ў названы час, у прыватнасці, звышмагутнае вывяржэнне вулкана Гекла, якое датавалася 1159 г да н.э. Іншыя археолагі адносяць гэта вывяржэнне да пазнейшага часу. Амас Нур лічыў, што стымулам было землетрасенне магнітудай 6,5 па шкале Рыхтэра ў Міжземнамор'і.
Існуе версія пра магутнае вывяржэнне вулкана Сантарын падчас Зыходу, гісторыкі і археолагі датуюць яго мяжой XII—XIII стагоддзяў да н.э. , паводле якой вогненны слуп — гэта шлейф вывяржэння вулкана Сантарын, а мора, «якое расступілася» — вядомая з'ява, калі падчас прыходу цунамі марская вада спачатку хутка адыходзіць ад берага, а затым ізноў вяртаецца.
Міграцыі і набегі
Экрэм Акургал, Густаў Леман і Фрыц Шахермайр, абапіраючыся на ідэі Гастона Масперо і на знаходкі вялікай колькасці мячоў тыпу Naue II, якія паходзяць з поўдня Усходняй Еўропы, а таксама егіпецкія і ўгарыцкія згадкі пра нашэсце «народаў мора», лічаць менавіта міграцыі асноўнай прычынай катастрофы. У той жа час, запісаныя лінейным пісьмом B дакументы Мікенскага царства, якія адносяцца да перыяду непасрэдна перад калапсам, сведчаць пра рост пірацтва і набегаў для захопу рабоў, асабліва з узбярэжжа Анатоліі. Неўзабаве пасля кіравання Рамзеса II былі пабудаваны егіпецкія крэпасці ўздоўж узбярэжжа Лівіі для таго, каб супрацьстаяць марскім набегам.
Свята-Пакроўская царква (Міхневічы)
Інтэр’ер
Малітоўная зала перакрыта драўляным корабавым скляпеннем. Над уваходам — хоры. Мастацка-дэкаратыўным акцэнтам інтэр'ера з’яўляецца драўляны разны іканастас.
Катастрофа бронзавага веку
Апрацоўка жалеза
Леанард Палмер выказаў здагадку, што жалеза мелася ў значна большай колькасці, чым бронза, і дазваляла ўзбройваць больш шматлікія войскі, якія маглі адолець меншыя арміі, якія выкарыстоўвалі бронзавую зброю і калясніцы, хоць зброя з была горшай якасці. Гэты аргумент, аднак, з часам быў раскрытыкаваны, паколькі было ўсталявана, што канчатковы пераход да жалеза адбыўся ўжо пасля бронзавага калапсу. Магчыма, сваю ролю адыграў фактар разрыву гандлю на далёкія адлегласці ў выніку сістэмнага крызісу, з-за чаго спынілася ці істотна паменшылася пастаўка волава, што, у сваю чаргу, зрабіла немагчымым вытворчасць бронзы.
Засуха
Харві Вайс, прафесар блізкаўсходняй археалогіі з Ельскага ўніверсітэта,, абапіраючыся на індэкс засух Палмера для 35 пунктаў у Грэцыі, Турцыі і на Блізкім Усходзе, прыйшоў да высновы, што адным са стымулаў калапсу была працяглая засуха, якая пагоршыла сацыяльна-эканамічнае становішча вялікага рэгіёна, прывяла да войнаў і міграцый. Пазней Браян Фейган выказаў меркаванне, што атлантычныя штармы ў сярэдзіне зімы на поўнач ад Пірэнеяў і Альпаў прынеслі больш вільготны клімат у Цэнтральную Еўропу, і адначасова засушлівы — ва Усходняе Міжземнамор'е, што і стала штуршком да калапсу бронзавага веку. . Гэта стасуецца і са старажытнагрэчаскімі крыніцамі, якія гавораць пра засуху, якая здарылася пасля Траянскай вайны. Насельніцтва Заходняй Анатоліі было вымушана міграваць.
Сістэмны крызіс
Агульны сістэмны калапс адбыўся, відаць, не толькі ва Усходнім Міжземнамор'і. Так, у Цэнтральнай Еўропе адбыўся прыкметны рэгрэс паміж перыядам культуры палёў пахавальных урнаў XIII—XII стст. да н.э. і з'яўленнем гальштацкай культуры ў X—IX стст. да н.э. , што адбылося сінхронна з грэчаскімі цёмнымі вякамі пасля заняпаду мікенскай цывілізацыі. Застаецца, аднак, нявырашаным пытанне, ці быў гэты сістэмны крызіс прычынай ці следствам бронзавага калапсу. Прыхільнікам данай тэорыі з'яўляецца Джозеф Тэйнтэр.
У спецыфічным кантэксце Блізкага Усходу спалучэнне цэлага шэрагу фактараў — уключаючы рост насельніцтва, пагаршэнне глебы, засуху, тэхналогіі ліцця з бронзы і кавання жалеза — магло прывесці да росту кошту зброі (у параўнанні з коштам зямлі) да ўзроўню празмерна высокага для традыцыйных вайсковых арыстакратый.
Змены ў вядзенні вайны
Роберт Друс (Robert Drews) мяркуе, што з'яўленне масавай пяхоты, якая выкарыстоўвала новыя віды ўзбраення і даспехаў, як, напрыклад, адлітыя (а не каваныя) наканечнікі дзід і доўгія мячы — колюча-сякучая зброя (меч тыпу Naue Type II, які з'явіўся ва ўсходніх Альпах і Карпатах каля 1200 г. да н.э., хутка распаўсюдзіўся і стаў адзіным відам мяча ў XI ст. да н.э.; жалеза было заменена бронзай без істотнай змены дызайну) і дроцікаў, а таксама з'яўленне бронзавых ліцейных майстэрняў, даюць падставу меркаваць, што «масавая вытворчасць бронзавых артэфактаў нечакана набыла вялікае значэнне ў Эгейскім рэгіёне». Да прыкладу, Гамер выкарыстоўвае слова «дзіды» як сінонім слова «воін», што гаворыць пра рост значэння дзід у вайне. Такая новая зброя, якой карысталіся прота-гопліты, здольныя адбіваць масіраваныя атакі баявых калясніц, змагло дэстабілізаваць дзяржавы, дзе арміі былі заснаваны на выкарыстанні калясніц кіруючым класам, і спрыяць рэзкаму сацыяльнаму калапсу, калі такая пяхота стала здзяйсняць набегі на старажытныя гарады.
Уладзімір Аляксандравіч Голубеў
Уладзімір Алякса́ндравіч Го́лубеў (,, Кастрамская вобласць, СССР) — беларускі астраном, педагог, выкладчык кафедры агульнай фізікі і астраноміі ВДУ імя П.М Машэрава , член рэдакцыйнай калегіі навукова-метадычнага часопіса «Фізіка: праблемы выкладання», выдатнік адукацыі РБ.
Біяграфія
Уладзімір Голубеў скончыў Кастрамскі педагічны інстытут, аспірантуру Наўгародскага педагагічнага інстытута па спецыяльнасці «Методыка выкладання астраноміі». Амаль дзесяць гадоў працаваў у астранамічнай абсерваторыі Далёкаўсходняга навуковага цэнтра АН СССР.
Кола навуковых інтарэсаў: вывучэнне магнітных палёў у сонечных плямах i фізіка камет. З 1978 года ў г. Віцебску. Займаецца педагагічнай дзейнасццю. ВДУ, Гімназія №1, Ноўкінская гімназія.
Уладзімір Голубеў настаўнік шэрагу пераможцаў міжнародных астранамічных конкурсаў.
Яго іменем названы астэроід (малая планета) 216897 Golubev, адкрыты Віталём Неўскім у 2009 годзе ў абсерваторыі «Vitebsk, B42».
Краноцкі дзяржаўны прыродны біясферны запаведнік
Крано́цкі дзяржаўны прыродны біясферны запаведнік (Кроноцкий государственный природный биосферный заповедник) — адзін з найстарэйшых запаведнікаў Расіі.
Уладзімір Аляксандравіч Голубеў
Вучэбныя выданні
Сумесна з І. В. Галуза і А. А. Шымбалёвым У. А. Голубеў з'яўляецца аўтарам вучэбна-метадычнага комплекса па астраноміі, у склад якога ўваходзяць:
Краноцкі дзяржаўны прыродны біясферны запаведнік
Як дзяржаўны утвораны ў 1934 годзе на месцы існаваўшага з 1882 г. Сабалінага запаведніка. Краноцкі дзяржаўны запаведнік размешчаны ва ўсходняй частцы Камчацкага паўвострава і займае плошчу 1147 619,37 гектар, у тым ліку 135 000 гектар (1350 кв.км) прымыкае трохмільная акваторыя Ціхага акіяна. Тут размешчаны 8 дзеючых вулканаў (у тым ліку — Краноцкая сопка, вышыня — 3528 м), тэрмальныя азёры, гейзеры (знакамітая Даліна Гейзераў), вадаспады.
Уладзімір Аляксандравіч Голубеў
Вучэбныя выданні
Уладзімір Голубеў — аўтар больш за 150 кніг, навуковых i навукова-метадычных артыкулаў.
Галай
Галай — прозвішча.
Дзяніс Генадзевіч Пракапенка
Дзяніс Генадзевіч Пракапенка(нар. ) — маёр нацыянальнай гвардыі Украіны, камандзір палка «Азоў», Герой Украіны.
Біяграфія
Нашчадак карэла, які цудам выжыў у Савецка-фінскай вайне 1939—1940.
У 2017 годзе стаў самым маладым камандзірам палка ў гісторыі Узброеных сіл Украіны.
Спіс аб’ектаў PGC (1687001—1688000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1687001—1688000)
Беларусь (Слуцкі раён)
Белару́сь (, Беларусь) — пасёлак у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета.
Кастрама
Кастрама (Кострома) — горад у Расіі на рацэ Волга, адміністрацыйны цэнтр Кастрамской вобласці, буйны рачны порт. Колькасць пастаяннага насельніцтва — 269 711 чалавек (2010).
Гісторыя
Заснавана ў 12 стагоддзі, упершыню згадваецца ў Васкрасенскім і Цвярскім летапісах пад 1213 годам. З пачатку 13 і да канца 17 стагоддзя неаднаразова падвяргалася спусташэнням і разрабаванням. У сярэдзіне 13 стагоддзя — цэнтр Кастрамскога ўдзельнага княства, у сярэдзіне 14 стагоддзя ўвайшла ў склад Маскоўскай дзяржавы.
З 17-18 стагоддзяў — адзін з буйных рускіх гарадоў з развітай тэкстыльнай (першая палатняная мануфактура была адкрыта ў 1751 годзе), металаапрацоўчай, гарбарнай і інш. вытворчасцямі. З 1719 года — правінцыйны горад Маскоўскай губерні, з 1778 года — губернскі горад.
Памятныя мясціны
Гістарычны цэнтр горада захаваў ансамбль эпохі класіцызму канца XVIII—XIX стст. З помнікаў дапятроўскай эпохі найбольш цікавыя комплексы Іпацьцеўскага і Богаяўленска-Анастасіінскага манастыроў. Горад традыцыйна ўключаецца ў «Залатое кальцо Расіі».
Саколаў Падляскі
Саколаў Падляскі (палеск.. Соколово, Sokołów Podlaski), горад у Польшчы, цэнтр павета ў Мазавецкім ваяводстве, на самым захадзе этнічнай тэрыторыі русінаў.
Колькасць насельніцтва — 18,5 тыс. чал. (2010)
Гісторыя
Горад размясціўся колішнім на Вялікім літоўскім гасцінцы. Гасцінец, калі глядзець на яго з захаду, пачынаўся з Варшавы, затым праходзіў цераз мясцовасці гістарычнага Падляшша: Венграў, Саколаў, Браньск, Бельск, Беласток, Саколку, Гародню і канчаўся ў Вільні.
Князі менскія
Спіс кіраўнікоў Менскага княства:
Плюса (рабочы пасёлак)
Плюса (Плю́сса) — рабочы пасёлак у Пскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Плюскага раёна, а таксама муніцыпальнага ўтварэння «Плюса» (са статусам «гарадское паселішча» — у межах пгт). Размешчаны на рацэ Плюса (басейн Нарвы), за 91 км на паўночны ўсход ад Пскова. Чыгуначная станцыя на лініі Луга — Пскоў. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1971 года. Сярод прамысловых прадпрыемстваў пасёлка — дрэваапрацоўчы камбінат, леспрамгас, лясгас.
Доўгія Нівы (Манастыршчынскі раён)
Доўгія Нівы (Долгие Нивы) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Доўгія Нівы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Allium mannii
Распаўсюджанне
Эндэмік штата Дуранга, Мексіка.
Вышадскае
Вы́шадскае возера — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Аўсянка (працякае праз возера), каля вёскі Вышадкі.
Плошча паверхні 0,45 км². Даўжыня 1,64 км, найбольшая шырыня 0,36 км. Найбольшая глыбіня дасягае 11 м, сярэдняя — 4,4 м. Аб’ём вады 1,97 млн м³. Плошча вадазбору 168 км².
Катлавіна Вышадскага возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны маюць вышыню 7—10 метраў, стромкія, ў паўночна-заходняй частцы возера — спадзістыя. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, пясчаныя. Падводная частка катлавіны падзелена на 2 плёсы (паўночны плёс больш глыбокі, са стромкай літараллю). Прыбярэжная частка дна пясчаная і ілістая. На большых глыбінях дно возера ўкрыта слоем крэменязёмістага сапрапелю і гліністым ілам.
Возера эўтрофнае, праточнае. Праз Вышадскае працякае рака Аўсянка, упадаюць рака Салонаўка. Упадаюць некалькі ручаёў. Надводная расліннасць займае прыбярэжную палосу шырынёй 5—30 м.
У возеры водзяцца шчупак, язь, плотка, гусцяра, акунь, лінь і іншыя віды рыб.
Каля возера археалагічныя помнікі — гарадзішча і курганны могільнік.
Васіль Пятровіч Ермакоў
Васіль Пятровіч Ермакоў (Василий Петрович Ермаков;, в. Церуха , Магілёўская губерня — , Кіеў) — расійскі вучоны ў галіне матэматыкі, член-карэспандэнт Пецярбургскай АН.
Біяграфія
Вучыўся ў царкоўнапрыходскай школе, затым у Гомельскай і Чарнігаўскай гімназіях. У 1868 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта Святога Уладзіміра. У час вучобы быў накіраваны ў Вену, Гётынген, Лондан, Парыж, дзе праслухаў лекцыі вядучых еўрапейскіх матэматыкаў таго часу. У 1874 годзе абараніў магістарскую дысертацыю на тэму «Общая теория интегрирования линейных дифференциальных уравнений высших порядков частными производными» і выбраны дацэнтам кафедры чыстай матэматыкі Кіеўскага ўніверсітэта. У 1877 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Интегрирование дифференциальных уравнений механики». У 1884 годзе выбраны членам-карэспандэнтам Санкт-Пецярбургскай Акадэміі навук. Прызначаны экстраардынарным прафесарам, з 1888 года — ардынарным, з 1899 года — заслужаным прафесарам матэматыкі Кіеўскага ўніверсітэта.
З 1899 года загадваў кафедрай вышэйшай матэматыкі Кіеўскага політэхнічнага інстытута. У час работы на кафедры ўнёс вялікі ўклад у паляпшэнне арганізацыі матэматычнай адукацыі, пры ім у навучальны працэс быў уведзены шэраг новых дысцыплін.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя даследаванні былі прысвечаны матэматычнаму аналізу, алгебры, тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў, механіцы. Вучоны прапанаваў метад пабудовы агульнага інтэграла ўраўненняў вышэйшага парадку і з пастаяннымі каэфіцыентамі, унёс значны ўклад у распрацоўку тэорыі інтэгравання кананічных ураўненняў і сумесных сістэм кананічных ураўненняў, увёў новыя паняцці «галоўная сістэма інтэгралаў першага парадку», «агульны і асобы інтэграл», «замкнутая і нармальная сістэмы ўраўненняў». Дзякуючы яму былі атрыманы важныя вынікі па знаходжанні максімума і мінімума функцыі варыяцыйнага вылічэння, атрымала развіццё тэорыя спецыяльных функцый. Абаснаваў крытэрый інтэгравальнасці ў квадратуры ўраўнення 1-га парадку, развіў даследаванні С. Кавалеўскай аб умовах адназначнасці агульных інтэгралаў дыферэнцыяльных ураўненняў. Сярод асноўных навуковых прац — «Приближенное вычисление» (1805), «Новый признак сходимости и расходимости бесконечных законопеременных рядов» (1872), «Дифференциальные уравнения с частными производными первого порядка, с тремя переменными: из лекций по интегрированию дифференциальных уравнений» (1880), «Теория векторов на плоскости» (1887) і інш. Аўтар шматлікіх падручнікаў і навучальных дапаможнікаў. Быў заснавальнікам, рэдактарам і выдаўцом «Журнала элементарной математики».
IC 224
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Клеменцінум
Клементы́нум (, Clementinum) — гістарычны комплекс барочных будынкаў езуіцкага калегіума ў Празе, у квартале Старое Места. У будынку знаходзіцца Нацыянальная бібліятэка Чэшскай Рэспублікі. Пры плошчы ў 20 тыс. м² Клеменцінум сярод гісторыка-архітэктурных комплексаў чэшскай сталіцы саступае толькі Пражскаму Граду. У 2005 годзе занесены ў рэестр «Памяць свету».
Гісторыя Клеменцінуму сягае XI стагоддзя, калі на гэтым месцы паўстала капліца, прысвечаная св. Кліменту. У Сярэднявеччы быў заснаваны дамініканскі кляштар, пераўтвораны ў 1556 годзе на езуіцкі калегіум. У 1622 годзе езуіты перанеслі ў Клеменцінум бібліятэку Карлавага ўніверсітэта, а ў 1654 годзе калегіум зліўся з універсітэтам. Езуіты заставаліся ў будынку да 1773 года, калі імператрыца Марыя Тэрэзія загадала стварыць тут абсерваторыю, бібліятэку і ўніверсітэт. Ад 1782 года ў Клеменцінуме знаходзяцца фонды Нацыянальнай бібліятэкі Чэхіі.
Бярозавік (значэнні)
Бярозавік — шматзначны тэрмін
Кукенойскае княства
Кукейноскае княства (Terra Kukonois, Fürstentum Kokenhusen) — удзельнае княства Полацкай зямлі ў ХІІ—ХІІІ стст., сталіца — горад Кукенойс (цяпер пас. Кокнесэ, Латвія).
Не атрымаўшы дапамогі ад полацкага сюзерэна, у 1205 годзе, Вячка перадаў палову (ці іншую частку) княства рыжскаму біскупу Альбрэхту фон Буксгеўдэну і атрымаў назад частку ў лен з абяцаннем абароны ад літоўцаў. У 1208 годзе Вячка спаліў Кукенойс і сышоў на Русь, тэрыторыя княства была цалкам занятая біскупам і ордэнам, але правы на яе яшчэ працяглы час заставаліся няпэўнымі.
NGC 476
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кастровічы
Кастро́вічы (, Костровичи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавета.
У 1940—1996 гадах цэнтр Кастровіцкага сельсавета.
Ванькоўшчына (Слуцкі раён)
Ванько́ўшчына (, Ваньковщина) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета.
Арэны Лютэцыі
Арэна была пабудавана ў I стагоддзі і выкарыстоўвалася да III стагоддзя. Падчас мерапрыемстваў (тэатральныя пастаноўкі, але таксама і крывавыя баі) тут размяшчалася да 17 000 гледачоў. З распаўсюджваннем хрысціянства рымскія тэатры і цыркі страцілі былое значэнне і, калі ў III-IV стагоддзях у Еўропу ўварваліся гуны, Арэны Лютэцыі зусім перасталі выкарыстоўваць, а камяні, з якіх яны былі пабудаваныя, пайшлі на будынак гарадской сцяны і іншых абарончых збудаванняў.
Доўгі час руіны знаходзіліся пад зямлёй, пакуль у 1869 годзе на гэтым месцы не пачалося будаўніцтва амнібуснага парку. У ліпені 1883 Віктор Гюго ў адкрытым лісце гарадскому савету папрасіў узяць Арэны пад абарону. Савет адразу ж абвясціў антычны амфітэатр гістарычным помнікам.
Ян Барысавіч Гамарнік
Застрэліўся напярэдадні немінучага арышту па «».
Рэабілітаваны КПК пры ЦК КПСС у партыйным дачыненні да 7 кастрычніка 1955 года.
Раннія гады
Нарадзіўся ў інтэлігентнай яўрэйскай сям’і.
Вучыўся ў гімназіі, але з 15 гадоў быў вымушаны здабываць сабе сродкі да існавання. У 17 гадоў зацікавіўся марксізмам.
У 1913 годзе, скончыўшы гімназію з сярэбраным медалём, пераехаў у Малын Кіеўскай губерні і стаў рэпетытарам. З гэта ж года ўдзельнічаў у рэвалюцыйным руху. У 1914 годзе паступіў у, але, не захапіўшыся медычнай дзейнасцю, у 1915 перавёўся на юрыдычны факультэт Кіеўскага універсітэта. Пазнаёміўшыся з кіраўнікамі бальшавіцкага падполля на Украіне і, якія аказалі на яго вялікі ўплыў, Гамарнік у 1916 годзе стаў членам РСДРП (б). Вёў прапаганду на кіеўскім.
Партыйная кар’ера
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года Гамарнік узначальваў Кіеўскі камітэт РСДРП(б).
У студзені 1918 быў абраны членам Кіеўскага рэвкама па кіраўніцтве, затым — на падпольнай партыйнай працы на Украіне. Улетку 1918 года прыехаў у Маскву, пазнаёміўся з У. І. Леніным і быў абраны ў склад ЦК КП(б)У. Удзельнічаў у падаўленні. У 1918 годзе намеснік старшыні Кіеўскага Савета.
У 1918—20 член Усеўкраінскага падпольнага цэнтра ; адзін з кіраўнікоў камуністычнага падполля на Украіне, член РВС Паўднёвай групы 12-й арміі, камісар дывізіі.
З мая 1919 года старшыня Адэскага губкама партыі.
У жніўні 1919 года Гамарнік быў прызначаны членам РВС Паўднёвай групы войскаў 12-й арміі. З лютага 1920 года (па іншых дадзеных — з 25 красавіка 1921 года) пасля разгрому дзянікінцаў Гамарнік быў старшынёй Кіеўскага губкама партыі і Кіеўскага губвыканкама.
З ліпеня 1923 года — старшыня Прыморскага губвыканкама, у чэрвені 1924 — старшыня Дальрэвкама, а з сакавіка 1926 года — Далёкаўсходняга крайвыканкама.
У 1927—1928 гадах першы сакратар Далёкаўсходняга крайкама партыі. Шмат займаўся прамысловым развіццём Далёкага Усходу, пры яго ўдзеле распрацоўваўся і ажыццяўляўся 10-гадовы план (1926—1935) уздыму эканомікі краю.
Любыціна
Любыціна (Любы́тино) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1965) на паўночным усходзе Наўгародскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Любыцінскага муніцыпальнага раёна, а таксама адміністрацыйны цэнтр Любыцінскага сельскага паселішча. Размешчаны на правым беразе ракі Мста. Комплексны леспрамгас. У ваколіцах вядзецца здабыча кварцавага пяску.
Ян Барысавіч Гамарнік
Партыйная кар’ера
З лістапада 1928 года па кастрычнік 1929 года — першы сакратар ЦК КП(б) Беларусі, член РВС Беларускай ваеннай акругі. Падтрымліваў палітыку калектывізацыі.
У РСЧА
У 1929—1937 гадах начальнік, адначасова адказны рэдактар ​​.
Праз Гамарніка ажыццяўлялася сувязь паміж кіраўніцтвам Наркамата абароны і органамі дзяржаўнай бяспекі.
Член ЦК ВКП(б) у 1927—37. Член ЦВК СССР і ЦВК БССР у 1929.
У 1930—1934 гадах першы намеснік наркама па ваенных і марскіх справах СССР Варашылава і намеснік старшыні Рэвваенсавета СССР. Аказваў усялякае садзейнічанне Тухачэўскаму ў ажыццяўленні тэхнічнай рэканструкцыі Чырвонай Арміі і адыграў вялікую ролю ў павышэнні боегатоўнасці РСЧА.
На лістападаўскім Пленуме ЦК 1929 Гамарнік падтрымаў Сталіна ў разгроме «»:
"«Мы не можам трываць, каб у шэрагах нашага палітбюро знаходзіліся людзі, якія перашкаджаюць нашай барацьбе, якія блытаюцца паміж ног, якія аб’ектыўна абараняюць класавага ворага»."
Гаворка ішла пра М. І. Бухарына, А. І. Рыкава, М. П. Томскага.
У 1934—1937 гадах першы намеснік наркама абароны СССР. Выступіў у абарону Тухачэўскага, заявіўшы Сталіну, што ў яго дачыненні здзейсненая памылка. 13 сакавіка 1937 года прызначаны ўпаўнаважаным Наркамата абароны СССР пры Саўнаркаме РСФСР.
Гамарніку першаму ў Чырвонай Арміі 20 лістапада 1935 г было прысвоена воінскае званне армейскага камісара 1-га рангу, якое адпавядае званню камандарма 1-га рангу.
Дэлегат 10 — 17-га з’ездаў партыі. На 14-м з’ездзе выбіраўся кандыдатам у члены ЦК партыі, на 15 — 17-м — член ЦК ВКП (б). Член УЦВК і ЦВК СССР.
Самагубства
30 мая 1937 года Палітбюро ЦК ВКП(б) прыняло рашэнне: ''«Адхіліць тт. Гамарніка і Аранштама ад працы ў Наркамаце абароны і выключыць са складу Ваеннага Савета, як работнікаў, якія знаходзіліся ў цеснай групавой сувязі з Якірам, выключаным цяпер з партыі за ўдзел у ваенна-фашысцкай змове»''.
31 мая наркам абароны К. Я. Варашылаў аддаў загад паведаміць Гамарніку, які знаходзіўся ў сябе на кватэры ў сувязі з хваробай (дыябет), аб рашэннях Палітбюро. Яны таксама абвясцілі Гамарніку загад народнага камісара абароны пра звальненне яго з шэрагаў РСЧА. Адразу ж пасля гэтага Гамарнік застрэліўся напярэдадні непазбежнага арышту.
1 чэрвеня газета «Правда» і іншыя савецкія выданні апублікавалі кароткае паведамленне: ''«Былы член ЦК ВКП(б) Я. Б. Гамарнік, заблытаўшыся ў сваіх сувязях з антысавецкімі элементамі і, мабыць, баючыся выкрыцця, 31 мая скончыў жыццё самагубствам».'' Яго імя згадвалася ў прысудзе па ад 11 чэрвеня 1937 года.
Пасля смерці Гамарніка быў абвешчаны «ворагам народа», было ўстаноўлены яго ўдзел «у антыдзяржаўных сувязях з кіруючымі ваеннымі коламі адной з замежных дзяржаў», шпіянажы і вядзенні шкодніцкай працы.
Рэабілітацыя
У 1955 годзе Гамарнік І. М. і дзве сястры Яна Барысавіча — Багамолава-Гамарнік К. Б. і Гамарнік Ф. Б. — накіравалі ў Пракуратуру СССР скаргі, у якіх паказалі на неабгрунтаванасць абвінавачванняў супраць Я. Б. Гамарніка.
6 жніўня 1955 Прэзідыум ЦК КПСС па прадстаўленні Генеральнага пракурора СССР ад 22 ліпеня 1955 г асаблівай пастановай прызнаў вылучаныя супраць Я. Б. Гамарніка абвінавачванні ў антысавецкай дзейнасці неабгрунтаванымі. У партыйным дачыненні Гамарнік быў рэабілітаваны рашэннем Камітэта партыйнага кантролю пры ЦК КПСС ад 7 кастрычніка 1955 г. .
Круізнае судна
Круізнае судна — судна, якое здзяйсняе міжнародны рэйс і перавозіць пасажыраў, якія ўдзельнічаюць у групавой турыстычнай праграме і размешчаных на судне, з мэтай кароткачасовых турыстычных наведванняў паводле раскладу аднаго ці некалькіх портаў, адкрытых для заходу замежных судоў.
У Раздзеле 1/А Дадатка да Канвенцыі па палягчэнні міжнароднага марскога суднаходства 1965 г. судна, якое здзяйсняе турыстычныя круізы вызначаецца як судна, прызначанае для міжнародных вандраванняў пры перавозках пасажыраў, удзельнікаў групавой праграмы і размешчаных на борце, з мэтай запланаваных турыстычных наведванняў аднаго ці больш розных портаў, і ў якіх пры плаваннях звычайна не здяйсняюцца:
Іван Антонавіч Гелда
Іван Гелда — дзеяч беларускага нацыянальна-вызвольнага руху. Адзін з кіраўнікоў Беларускай Незалежніцкай Партыі (БНП) і камандзір беларускага батальёна «Дальвіц».
Біяграфія
Калі дакладна нарадзіўся Іван Гелда невядома, бо ў дакументах фігуруе некалькі датаў: 28 ліпеня 1897, 28 ліпеня 1902 і 5 сакавіка 1906. Паходзіў з беларускай сям’і. Бацькі Антон і Ганна (Амбразейчык), паводле іншай крыніцы, Вінцэнт і Магдалена (Вакулюк). Нарадзіўся на Сакольшчыне (Беласточчына), паводле іншай крыніцы, у Варшаве.
У 1914 годзе, маючы 17 гадоў і завысіўшы свой узрост на прызыўным пункце, сышоў ваяваць на фронт Першай сусветнай вайны супраць немцаў у складзе расійскай арміі. Даслужыўся да малодшага афіцэрскага звання. Пасля прыходу да ўлады ў Расіі бальшавікоў у кастрычніку 1917 г. Гелда далучыўся да белага руху і ваяваў супраць саветаў у складзе Паўночна-заходняй арміі пад камандаваннем генерала Мікалая Юдзеніча. Удзельнічаў у баях у Эстоніі і Петраградзе. На пачатку снежня 1919 г. перавёўся ў корпус пад кіраўніцтвам Станіслава Булак-Балаховіча, калі той пачаў беларусізацыю свайго войска. У сакавіку 1920 г. удзельнічаў у бітве за Мазыр. Пасля завяршэння войн застаўся на тэрыторыі Заходняй Беларусі.
З сярэдзіны 1920-х і па канец 1930-х гг. быў адным з кіраўнікоў падпольнага Беларускага нацыянальнага руху ў Заходняй Беларусі. Быў актыўным сябрам таемнай Беларускай сялянска-работніцкай грамады. У студзені 1927 г. Іван Гелда быў арыштаваны польскай паліцыяй за антыпольскую прапаганду разам з яшчэ некалькімі актывістамі партыі. Аднак невядома колькі гадоў турмы Гелда атрымаў за гэта. Ёсць звесткі, што Іван Гелда быў сябрам падпольнай Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі.
У студзені 1939 г. Іван Гелда разам з Васілём Лукашыкам прыняў удзел у з’ездзе сяброў Беларускай сялянска-работніцкай грамады ў Баранавічах, на якім разам з усімі вырашаў пытанні дзейнасці партыі на выпадак вайны, а таксама абмяркоўваў падрыхтоўку да антыпольскага паўстання, якое павінна было прайсці ў верасні 1939 г. Прыняць удзел у паўстанні ён не змог, бо быў арыштаваны польскай паліцыяй адразу пасля выбуху вайны. Увосень 1939 г. перабіраецца на тэрыторыю Польшчы, акупаваную немцамі, каб уратавацца ад НКВД.
У ліпені 1941 г. Гелда вярнуўся ў Беласток і працаваў рэферэнтам мясцовага Беларускага камітэта. У лістападзе разам з Васілём Лукашыкам ўдзельнічаў у з’ездзе «грамадоўцаў» у Мінску, якіх склікаў камандзір гарадской дапаможнай паліцыі — Юльян Саковіч. На сходзе было прынята рашэнне рыхтавацца да ўзброенага выступу ў выпадку вяртання савецкай улады, а таксама пачаць супрацоўніцтва з акупацыйнай адміністрацыяй з мэтай атрымання дапамогі і прыкрыцця. На з’ездзе таксама была створана таемная Беларуская Народная Грамада. Пасля сходу Гелда вярнуўся ў Беласток.
У 1943 г. Гелда атрымаў званне капітана і быў прызначаны камандзірам Беларускага батальёна дапаможнай паліцыі, які налічваў тады 120 чалавек. У маі 1944 г. Гелда разам з яшчэ больш чым 20 байцамі Беластоцкага беларускага батальёна быў арыштаваны Гестапа па абвінавачванні ва ўдзеле ў тайнай Беларускай Незалежніцкай Партыі. Вызвалены з турмы пад канец чэрвеня 1944 г. Міхась Белямук успамінае, што «адзін з гестапаўцаў угледзеў Гелду і сказаў яму забіраць знаёмых хлапцоў і мужчын. Гелда не ведаў, які лёс іх чакае, але інструкцыю гестапаўца выканаў, сабраў вакол сябе даволі вялікую колькасць асоб. Пачалі заяжджаць грузавікі, у якія грузілі людзей і вывозілі. Групу, дзе быў Гелда, не пагружалі ў грузавікі, але адчынілі турэмную браму і адпусцілі на волю». Праз некалькі дзён Іван Гелда вяртаецца ў батальён, дзе яго замяняў Сяргей Матысік, і аддае загад сваім афіцэрам і жаўнерам ісці ў Белавежскую пушчу з мэтай антысавецкай партызанкі, што часткова было выканана.
Далей Гелда быў падвышаны ў званні да маёра БКА і на пачатку ліпеня 1944 г. едзе ва Усходнюю Прусію каб там стаць камандзірам дэсантнага батальёна «Дальвіц», нядаўна сабранага з беларусаў для падрыхтоўкі партызанскай барацьбы ў Беларусі супраць саветаў. Барыс Рагуля, які ў той час таксама быў у гэтым батальёне, успамінае: «Я мала ведаў маёра Гелду. Ён быў даволі высокі, здаровы, тып афіцэра – прамалінейны, праўдзівы, як што трэба сказаць. Любіў выконваць і даваць загады. Па ранзе ён быў малодшы Родзькі, але Гелда быў старэйшы векам. Гэта быў просталінейны патрыёт, афіцэр. «Загад выконваю, загад даю і ён мусіць быць выкананы»».
Дакладна невядома, калі і пры якіх абставінах маёр Іван Гелда трапіў у рукі чэкістаў, аднак ужо ў чэрвені 1945 г. ён дае паказанні супрацоўнікам НКВД. Паводле адной версіі, 22 мая 1946 г. савецкі суд прыгаварыў маёра Гелду да смяротнай кары. Праз некалькі дзён Гелда быў публічна павешаны на цэнтральнай плошчы Беластока. Паводле другой версіі, ён быў перададзены НКВД і вывезены ў Гродна. Далейшы лёс невядомы.
Палтаўская губерня
Гісторыя
Утворана ў 1802 годзе ў выніку падзелу Маларасійскай губерні на Палтаўскую і Чарнігаўскую.
З 1 жніўня 1925 года скасавана разам з астатнімі губернямі УССР з перападпарадкаваннем акругаў, якія ўваходзілі ў яе, непасрэдна УССР.
Эканоміка Беларускай ССР
Эканоміка Беларускай ССР — складовая частка эканомікі СССР, размешчаная на тэрыторыі Беларускай ССР. Складала адзіны Беларускі эканамічны раён.
Прамысловасць
Галоўныя галіны прамысловасці:
Энергетыка Беларусі грунтавалася на газе, нафтапрадуктах (мазуце), торфу, вугалі. Вялася здабыча нафты і торфу. Найбуйнейшыя прадпрыемствы электраэнергетыкі рэспублікі: Лукомская ДРЭС, Бярозаўская ДРЭС імя 50-годдзя БССР, Смалявіцкая ДРЭС. Вядучае месца па аб’ёме валавой прадукцыі займалі машынабудаванне і металаапрацоўка, асабліва аўта- і трактарабудаванне (Мінск, Жодзіна, Магілёў) і станкабудаванне (Мінск, Віцебск, Гомель, Пінск, Орша, Маладзечна). Былі развіты прыборабудаванне, радыётэхнічная, радыёэлектронная (Мінск, Віцебск, Гомель, Мазыр, Брэст, Ліда і іншыя) галіны прамысловасці. Прадпрыемствы гэтых галін пастаўлялі: электронна-вылічальныя машыны, аптычныя, электравымяральныя, рэгулюючыя прыборы, кінаапаратуру, тэлевізары, гадзіннікі і іншае.
Хімічная і нафтахімічная прамысловасць спецыялізавалася на вытворчасці мінеральных угнаенняў, шын, пластычных мас і сінтэтычных матэрыялаў, галоўным чынам хімічных валокнаў (Светлагорск, Магілёў, Наваполацк, Гродна, Гомель, Брэст і іншыя). Створана найбуйнейшая ў СССР вытворчасць калійных угнаенняў на базе Старобінскага радовішча калійных соляў. Нафтаперапрацоўка (Наваполацк, Мазыр). Развівалася мікрабіялагічная прамысловасць (Наваполацк, Мазыр). Мелася вытворчасць будаўнічых матэрыялаў і шкляная прамысловасць (Гомель, Барысаў і іншыя). Лясная і дрэваапрацоўчая галіны прамысловасці былі прадстаўленыя лесанарыхтоўчымі, лесапільнымі, мэблевымі прадпрыемствамі, вытворчасцю драўляных буддэталяў, фанеры, цэлюлозна-папяровай, запалкавай галінамі (Бабруйск, Мазыр, Гомель, Магілёў, Мінск, Віцебск, Пінск). З галін лёгкай прамысловасці вылучаліся тэкстыльная (ільняная — Аршанскі льнокамбінат, баваўняная — Баранавіцкі баваўняны камбінат), трыкатажная, гарбарна-абутковая галіны. Значнай была харчовая прамысловасць (мясная, масласыраробная, мукамольна-крупяная, кансервавая, крухмала-паточная і іншыя).
З 1957-га па 1962 год аб’ем ваеннай вытворчасці павялічыўся ў 12 разоў.
Сельская гаспадарка
У 1986 годзе ў рэспубліцы налічвалася 913 саўгасаў, 1675 калгасаў. Сельскагаспадарчыя ўгоддзі складалі 9,5 млн га, з іх:
Плошча абрашаных земляў — 1,33 млн га (1986 год).
Асноўныя сельскагаспадарчыя культуры (валавы збор, 1985 год, млн т): збожжавыя (7,041; жыта, пшаніца і іншае), бульба (13,414), льновалакно (0,095), цукровы бурак (1,612). Пладаводства і агародніцтва. Выгадоўваліся кармавыя культуры (шматгадовая і аднагадовая трава, кукуруза, кармавыя карняплоды). Больш за ½ валавой прадукцыі сельскай гаспадаркі прыходзілася на жывёлагадоўлю, галоўным чынам малочна-мясная жывёлагадоўля. Пагалоўе (на 1987 год, у млн галоў): буйной рагатай жывёлы — 7,5, свінняў — 5,1.
Транспарт
Асноўны від транспарту — чыгуначны. Эксплуатацыйная даўжыня (на 1986 год):
Развіты трубаправодны транспарт. Суднаходства па Прыпяці, Дняпроўска-Бугскаму каналу, Дняпру, Сожы, Бярэзіне, Заходняй Дзвіне, Нёману.
Сасновы Бор
Назву Сасно́вы Бор маюць:
Оскар Міхайлавіч Галай
Оскар Міхайлавіч Галай (, г. Ваўкавыск — ) — кінарэжысёр.
Біяграфія
У 1909 годзе скончыў Брэст-Літоўскае камерцыйнае вучылішча. У 1909—1910 гадах працаваў тэатральным дэкаратарам. У 1913 годзе скончыў Пецярбургскае тэатральнае вучылішча Літаратурна-мастацкага таварыства (рэжысёрскае аддзяленьне) і працаваў памочнікам рэжысёра на кінафабрыцы Бахаравай. У 1913—1914 гадах навучаўся ў Парыжскай Акадэміі мастацтваў. У 1915—1926 гадах служыў у войску і адначасова працаваў рэжысёрам шэрагу тэатраў і кіраўніком мастацкіх гурткоў.
У 1926—1929 гадах — рэжысёр фабрыкі «Совкино» у Ленінградзе, у 1930—1933 гадах — «Союзкино». Першыя фільмы зняў у тандэме з аператарам М. А. Гальперам. У 1933—1946 гадах — рэжысёр кінастудыі «Лентехфильм», з 1946 года на студыі «Леннаучфильм».
Рэжысёр шматлікіх навукова-папулярных фільмаў.
Зайцаўка (Манастыршчынскі раён)
Зайцаўка (Зайцовка) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зайцаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бабачка (значэнні)
Бабачка — шматзначны тэрмін
Бяляк (значэнні)
Бяляк — шматзначны тэрмін
IC 225
IC 225 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Кіт.
Кансьержэры
З часоў Капетынгаў захаваліся два будынкі: каралеўская капліца Сент-Шапель і Кансьержэры. Абодва гэтыя архітэктурныя помнікі з'яўляюцца музеямі. Сотні зняволеных у часы Французскай рэвалюцыі былі кінутыя ў Кансьержэры і затым пакараныя.
Спаса-Узнясенская царква (Моладава)
Спаса-Узнясенская царква — праваслаўны храм у в. Моладава Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 18 ст. з дрэва як уніяцкая, перабудавана ў сярэдзіне 19 ст. У 1894 г. на будаўніцтва храма была выдзелена сума ў 3000 руб. па духоўным завяшчанні П.І.Медынцавай. Першапачатковы храм адлюстраваны на малюнку Н.Орды 1864 г. Адрэстаўрыравана прыхаджанамі ў 1990 г.
Архітэктура
На званіцы знаходзіцца падпісны медны звон 1583 г., адліты ў г. Коўна майстрам Марцінам Гофманам за кошт мсціслаўскага кашталяна Сымона Война — уладальніка Моладаўскага маёнтка (на звон нанесены герб Войнаў). Быў перанесены з папярэдняй царквы.
Дарагічынскі павет
Дарагічынскі павет (Дарагічынская зямля) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Вялікім Княстве Літоўскім і Польскім каралеўстве ў складзе Падляшскага ваяводства. Цэнтр — горад Дарагічын.
Гісторыя
У XII—XIII стст. землі павета ўваходзілі ў склад Галіцка-Валынскага княства, у пачатку 14 ст., пры вялікім князю Гедзіміне, увайшлі ў склад Вялікага Княства Літоўскага. Некаторы час належалі мазавецкім князям. У пачатку 15 ст. Вітаўт далучыў Дарагічынскі павет да Вялікага Княства Літоўскага, павялічыўшы яго за кошт іншых былых мазавецкіх зямель (Ганязь, Райгарад, Тыкоцін). У 1440—1444 гадах Дарагічынскі павет зноў у складзе Мазовіі. На дарагічынскую шляхту былі пашыраны прывілеі польскай шляхты (права на пэўнае самакіраванне і інш.). У 1440 годзе прывілеі дарагічынскай шляхце выдаў мазавецкі князь Баляслаў IV. Пры вяртанні Дарагічынскага павета ў склад Вялікага Княства Літоўскага ў 1444 годзе вялікі князь літоўскі Казімір пацвердзіў прывілеі мясцовай шляхты, каля 1492 года гэта зрабіў і вялікі князь Аляксандр. Прывілеем 1516 года Жыгімонт Стары даў дарагічынскай шляхце поўнае польскае права.
У другой палове 15 ст. са складу Дарагічынскага павета вылучыўся Бельскі павет. У склад Дарагічынскага павета ўліўся Венграўскі павет, а ў 1520-х гг. вылучыўся Мельніцкі павет. З 1513 года Дарагічынскі павет у складзе Падляшска-Берасцейскага (Падляшскага) ваяводства, дзе займаў першынство (Дарагічын быў цэнтрам ваяводства). Пры заключэнні Люблінскай уніі ў 1569 годзе Дарагічынскі павет увайшоў у склад Польскага каралеўства.
Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе ў складзе Прусіі і Аўстрыі.
Саранчаны (вёска)
Саранча́ны (, Саранчаны) — вёска ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Камайскага сельсавета.
Башні
Башні́ (, Башни) — аграгарадок у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, на беразе возера Будавесць. Уваходзіць у склад Светласельскага сельсавета.
Саранчаны (вёска)
Геаграфія
Вёска знаходзіцца каля ўсходняга берага возера Саранчаны.
Башні
Гісторыя
Вёска Башні ўтварылася ад злучэння дзвюх вёсак Будавесць і Башні. Існуе наступная версія паходжання назвы Башні. Да рэвалюцыі тут жыў пан Канстанцін Дзмітрыевіч Палена, які займаўся кветкаводствам. Па абодва бакі дарогі, якая ідзе ад мастка да вёскі, былі пасаджаныя густыя кусты бэзу. У самым пачатку вёскі, на ўзвышшы стаяла высокая вежа (Башня), з гэтай вежы леснікі назіралі за панскім лесам, адсюль і пайшла назва вёскі — Башні. Падчас рэвалюцыі сядзіба пана была знішчана, пан памёр, а дачка з’ехала. Памешчыцкая зямля была перададзена сялянам.
У 1931 годзе вёскі Будавесць і Башні былі аб’яднаны ў калгас імя Будзёнага. Першым старшынёй у вёсцы Башні стаў Васіль Андрэевіч Новікаў, які загінуў пад Сталінградам у гады Вялікай Айчыннай вайны. А ў Будавесці — Канстанцін Мікалаевіч Буланчыкаў. Калгаснікі пачалі наладжваць сваё жыццё. Да калектывізацыі вёска налічвала 40 двароў. Падчас вайны Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы згарэла пяць хат.
У 1944 годзе гэта тэрыторыя была вызвалена, і ўсе ўзяліся за аднаўленне роднага калгасу. Вёска пачала будавацца. А ўжо ў 1957 годзе дробныя калгасы зліліся ў адзін, які стаў называцца калгасам імя Энгельса.
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Лескавіцкага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Язвінскага сельсавета.
30.12.2005 г. — адкрыццё першага ў раёне аграгарадка Башні.
Каблукова (Манастыршчынскі раён)
Каблукова (Каблуково) — вёска ў Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Барсукоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Каблукова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Канстанцыя Арльская
Канстанцыя Арльская (Constance d’Arles, каля  —, Мелён, Сена і Марна, Францыя) — каралева Францыі ў 1003—1031 гадах. Канстанцыя была дачкой графа Праванса Гільёма I (II) Вызваліцеля і Адэлаіды Анжуйскай.
Жазі Бартэль
Жазі Бартэль (фр. і люксемб. Josy Barthel;, , Люксембург — , ) — лёгкаатлет, адзіны люксембургскі ўладальнік алімпійскага золата.
Біяграфія
Нарадзіўся Жазі Бартэль у мястэчку Мамер. У 1947 і 1948 гг Бартэль на чэмпіянатах свету сярод ваенных заваяваў тры залатыя медалі ў бегу на сярэднія дыстанцыі. На Алімпійскіх гульнях 1948 года ў Лондане ён заняў месца ў дзясятцы. У 1952 годзе ў Хельсінкі Жазі Бартэль заняў першае месца ў бегу на 1500 метраў з алімпійскім рэкордам, стаўшы другім спартсменам у гісторыі, хто прынёс Люксембургу медаль Алімпіяды і да гэтага часу застаецца адзіным люксембургскім алімпійскім чэмпіёнам.
Таксама ён прымаў удзел і на Летняй Алімпіядзе 1956 года, але медаляў не заваяваў, пасля чаго завяршыў выступленні.
У гонар Жазі Бартэля ў сталіцы краіны быў названы стадыён, на якім праводзіць свае хатнія сустрэчы зборная Люксембурга па футболу.
NGC 477
NGC 477 (іншыя абазначэнні — UGC 886, MCG 7-3-32, ZWG 536.32, PGC 4915) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Андрамеда.
Павел Пятровіч Буцько
Павел Пятровіч Буцько (, в. Калядзічы, цяпер Пружанскі раён — 14 снежня 1986) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, рэвалюцыянер-інтэрнацыяналіст.
Біяграфія
Член КПЗБ з 1924 года. Адзін са стваральнікаў арганізацый КПЗБ і КСМЗБ у Палескім ваяводстве Польшчы. У 1925—1927 гадах за рэвалюцыйную дзейнасць зняволены ў турмах Пружан і Брэста. У 1927 годзе ўцёк за мяжу праз Германію і Францыю, на падпольнай рабоце ў Кампартыі Кубы.
Удзельнік нацыянальна-рэвалюцыйнай вайны ў Іспаніі, капітан інтэрнацыянальнай брыгады 46-й ударнай камуністычнай дывізіі (1937—1938). Ваяваў на Мадрыдскім і Арагонскім франтах. З канца 1938 года ў Францыі, потым вярнуўся на Кубу, працаваў у апараце ЦК Кампартыі. У час Другой сусветнай вайны матрос гандлёвага флоту ЗША, які дастаўляў грузы ў СССР.
Граматыка Пор-Раяля
Усеагульная рацыянальная Граматыка Пор-Раяля (поўная назва Усеагульная рацыянальная граматыка, якая ўтрымлівае асновы майстэрства маўлення, што выкладзены яснай і простай мовай; лагічныя асновы ўсяго таго, што ѐсць агульнага паміж усімі мовамі, і галоўныя адрозненні паміж імі, а таксама шматлікія новыя заўвагі па французскай мове) была выдадзена ў 1660 г. у мястэчку Пор-Раяль пад Парыжам граматыстам-паліглотам Клодам Лансло і філосафам, логікам і матэматыкам Антуанам Арно.