cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Інгрыд Бергман
Біяграфія
Сусветнае прызнанне атрымала пасля здымак у стужках «Газавае святло» (1944, прэмія «Оскар»), «Анастасія» (1956, прэмія «Оскар»), «Зачараваны», «Дрэнная слава» ў ЗША; «Стромбалі, зямля божая» (1950), «Еўропа-51» (1951) у Італіі, «Алена і мужчыны» (1956) у Францыі, «Жоўты ролс-ройс» (1965), «Кветка кактуса» ў Вялікабрытаніі, а таксама ў фільмах «Сведэнх’ельмы» (1935), «Забойства ва Усходнім экспрэсе» (1975, прэмія «Оскар»), «Восеньская саната».
Аляксандр Васільевіч Петрушэўскі
Біяграфія
У арміі з 1915 года, у 1916 годзе скончыў Мікалаеўскае пяхотнае вучылішча (школу прапаршчыкаў), удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, скончыў яе ў чыне падпаручніка.
Інгрыд Бергман
Біяграфія
Разам з А. Бургес аўтар кнігі «Мая гісторыя», якая выйшла ў 1980 годзе.
Аляксандр Васільевіч Петрушэўскі
Біяграфія
З 1918 года — у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у Грамадзянскай вайне, камандаваў стралковай ротай, батальёнам і палком на Паўднёвым фронце, быў паранены ў баі.
Пасля Грамадзянскай вайны камандаваў батальёнам, з 1922 года — начальнік аператыўнай часці штаба ЧОП (частак асаблівага прызначэння па барацьбе з бандытызмам) Бранскай губерні. У 1923 годзе скончыў Вышэйшую тактыка-стралковую школу камсаставу імя III Інтэрнацыяналу (пасля пераназваную ў ), у 1928 годзе — Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе.
З ліпеня 1928 года — начальнік аператыўнай часткі штабу 34-й стралковай дывізіі, з лістапада 1930 г. — начальнік першай частцы штаба 19-га стралковага корпуса. Са снежня 1931 года — камандзір-кіраўнік Стралкова-тактычных КУКС РСЧА «Выстрал», з мая 1932 г. — камандзір-кіраўнік тактычных курсах удасканалення камсаставу мотомеханизированных войскаў РККА. Член ВКП(б) з 1932 года. З красавіка 1934 года — выкладчык тактыкі механізаваных войскаў, а з ліпеня 1934 года — старэйшы кіраўнік кафедры механізаваных войскаў у Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзе. З жніўня 1935 года — начальнік штаба 20-й стралковай дывізіі.
У 1938 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба і ў студзені гэтага года прызначаны намеснікам начальніка штаба Беларускай ваеннай акругі. З верасня 1940 года — намеснік начальніка штаба Заходняй Асобай ваеннай акругі па арганізацыйна-мабілізацыйных пытаннях.
У гады Вялікай Айчыннай вайны
5 мая 1941 года ў чыне камбрыга прызначаны начальнікам штаба 13-й арміі, якая пачала фарміравацца ў горадзе Магілёве (Заходняя Асобая ваенная акруга). З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны штаб 13-й армія перадыслакавана ў Маладзечна. У якасці начальніка штаба 13-й арміі А. В. Петрушэўскі удзельнічаў у Беластоцка-Мінскай бітве. 25 чэрвеня 1941 года штаб 13-й арміі падвергнуўся нападу танкаў 3-й танкавай групы вермахта, толькі 27 чэрвеня здолеў выйсці да Мінска, дзе ўзначаліў яго абарону, але ўжо 28 чэрвеня савецкія войскі вымушаны былі пакінуць Мінск, пры гэтым штаб арміі зноў апынуўся пад ударам і адышоў яшчэ далей на ўсход.
8 ліпеня 1941 года штаб 13-й арміі ўзначаліў савецкія войскі ў раёне Магілёва (у гэты дзень у выніку авіяналёту быў смяротна паранены камандарм генерал-лейтэнант ). У распачатым 10 ліпеня новым наступе вермахта (Смаленская бітва) штаб 13-й арміі 12 ліпеня зноў апынуўся пад ударам (пры гэтым быў паранены камандарм генерал-лейтэнант ), а большая частка войскаў арміі была акружана ў раёне Магілёва і на Крычаўскім кірунку. Штаб 13-й арміі апынуўся па-за акружэннем, але амаль без войскаў, у яго аператыўнае падпарадкаванне перададзеныя войскі 4-й арміі.
Пасля фарміравання Цэнтральнага фронту 24 ліпеня 1941 года 13-я армія ўвайшла ў яго склад, пасля расфарміравання Цэнтральнага фронту — у складзе Бранскага фронту.
Летам 1942 года 13-я армія, начштаба якой заставаўся Петрушэўскі, удзельнічала ў Варонежска-Варашылаўградскай абарончай аперацыі, у пачатку 1943 года — у Варонежска-Касторненскай наступальнай аперацыі, летам 1943 года ў бітве на Курскай дузе (у складзе Цэнтральнага фронту). Восенню 1943 г. 13-я армія прадвінулася да Дняпра. 25 верасня 1943 года Петрушэўскі атрымаў воінскае званне генерал-лейтэнант.
З снежня 1943 года А. В. Петрушэўскі камандаваў 104-м стралковым корпусам 40-й арміі 2-га Украінскага фронту, з якім удзельнічаў у Корсунь-Шаўчэнкаўскай і Уманска-Баташанскай аперацыях, фарсіраваў Днестр. Вясной 1944 года ён у ліку першых злучэнняў выйшаў на Дзяржаўную мяжу СССР — раку Прут, і захапіў плацдарм на яе правым беразе, на поўнач ад горада Ясы.
20 жніўня 1944 года войскі 2-га Украінскага фронту перайшлі ў наступ. 104-ы стралковы корпус, перададзены ў склад 27-й арміі, прарваў абарону ворага на поўнач ад Яс і стаў прасоўвацца наперад. Авалодаўшы Ясами, корпус рухаўся да Факшанаў і Рымніка, захапіў румынскія гарады Пітэшты і Рымніке-Сэрат. Затым, пераадолеўшы Трансільванскія Альпы, корпус Пятрушэўскага ўшчыльную падышоў да моцна ўмацаванага румынскага горада Турда. Пры падрыхтоўцы да штурму горада выбухам снарада Петрушэўскі быў кантужаны, але не пакінуў свайго паста. Толькі пасля ўзяцця Турды ён некалькі дзён прабыў у медсанбате.
Пасля ўзяцця Турды корпус Пятрушэўскага вызваляў горада Клуж і Орадя і, прайшоўшы за 50 дзён больш за 600 кіламетраў праз усю Румынію, спусціўся з гор на Сярэдне-Дунайскую нізіну і апынуўся на тэрыторыі Венгрыі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 13 верасня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства генерал-лейтэнанту Петрушэўскаму Аляксандру Васільевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 2568).
У 1945 годзе ўдзельнічаў у баях на тэрыторыі Венгрыі і ў адбіванні спробы нямецкага контрнаступлення ў раёне возера Балатон. У сакавіку 1945 года прызначаны камандуючым 46-й арміі 2-га Украінскага фронту, удзельнічаў у Венскай наступальнай аперацыі. Сумесна з 6-й танкавай арміяй войскі 46-й арміі 13 красавіка 1945 года ачысцілі Вену ад праціўніка, а праз некалькі дзён 46-я армія рушыла на мяжу з Чэхаславакіяй і ў маі 1945 года прыняла ўдзел у Пражскай наступальнай аперацыі.
Пасля вайны
Пасля вайны генерал-лейтэнант А. В. Петрушэўскі працягваў камандаваць 46-й арміяй. З чэрвеня 1946 па люты 1947 года — начальнік штаба. У 1947 годзе прызначаны старшым выкладчыкам у, але ўжо ў тым жа годзе прызначаны Галоўным ваенным саветнікам пры Балгарскай народнай арміі. З 1950 — намеснік камандуючага — начальнік штаба Заходне-Сібірскай ваеннай акругі.
З 1960 года — у адстаўцы. Жыў у Маскве, працаваў у Савецкім камітэце ветэранаў вайны.
Памёр 21 кастрычніка 1976 года. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Каяні (рака)
Каяані (фін. Kajaaninjoki, швед. Kajana älv) - рака ў Фінляндыі, у ляні Оўлу.
Рака працякае ад возера Нуасярві да возера Оўлуярві і дае назву гораду Каяні.
Чэмпіянат Польшчы па валейболе сярод жанчын
Чэмпіянат Польшчы па валейболе сярод жанчын — найвышэйшая польская нацыянальная прафесійная ліга па валейболе сярод жанчын. Была створана 17 жніўня 2005 года, першы розыгрыш адбыўся ў сезоне 2005/2006.
Лебядзёўка (Слаўгарадскі раён)
Лебядзёўка (, Лебедёвка) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Свенскага сельсавета.
Гісторыя
У 1884 годзе ў Баханскай воласці Быхаўскага павету, 31 двор, у т. л. 1 кравецкі, 205 жыхароў, хлебазапасны магазін. У 1910 годзе належала да Гайшынскага праваслаўнага прыходу. У 1912 годзе існавала школа граматы, у 1926 годзе — чатырохкласная школа.
Інфраструктура
У вёсцы дзейнічаюць крама і дом сацыяльных паслуг.
Каля вёскі на рацэ Пацэя плаціна і сажалка.
Агаларушагы
Агаларушагы (Ağalaruşağı) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
2014 год у гісторыі літаратуры
2014 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Сонечнае зацьменне 8 верасня 1801 года
Сонечнае зацьменне 8 верасня 1801 года — частковае сонечнае зацьменне 112 сараса.
Шапечына
Шапе́чына (, Шапечино) — аграгарадок у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 8 верасня 1801 года
Зацьменне мела велічыню 0,1614 і дасягнула свайго максімуму ў 05:54:40 UTC у пункце з каардынатамі 61° пн. ш. 168° з. д..
Шапечына
Гісторыя
Назва вёскі ўтворана ад прозвішча Шапечын. Вядома з XVII ст. як сяло-ўладанне зямяніна Войны-Рамейкі Ясянецкага ў Віцебскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1635 годзе ён заклаў Шапечына ў ліку другіх сёл за 2000 коп грошай літоўскіх сваёй жонцы Пелагеі Склатоўскай.
Сонечнае зацьменне 8 верасня 1801 года
Зацьменне 8 верасня 1801 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1801 годзе і 3-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 13 красавіка 1801 года, наступнае — 7 кастрычніка 1801 года.
Шапечына
Гісторыя
У XIX ст. вёска вядома як цэнтр аднайменнага маёнтка ў Аршанскім павеце Магілёўскай губерні. У 1871 годзе маёнтак набыў селянін Іван Васькоўскі, які меў тут 139 дзесяцін зямлі.
На пачатку XX ст. вёска (53 дзесяціны зямлі) у Высачанскай воласці Аршанскага павета Магілёўскай губерні. Адносілася да Кабыльніцкага праваслаўнага прыхода. У 1909 годзе (11 двароў, 73 жыхары) належала Бабавікоўскай сельскай грамадзе.
З 20 жніўня 1924 г. аграгарадок у Асінаўскім сельсавеце Высачанскага раёна Віцебскай акругі, з 8 ліпеня 1931 — Лёзненскага, з 12 лютага 1935 — Багушэўскага раёнаў, з 20 лютага 1938 г. гэтага ж раёна Віцебскай вобласці. У 1930 годзе арганізаваны калгас.
У 1941 годзе ў вёсцы 14 двароў, 60 жыхароў. У ліпені 1941 г. нямецкія войскі знішчылі вёску і 6 мірных жыхароў. Пасля вайны вёска адбудавалася.
З 20 студзеня 1960 г. яна ў Віцебскім раёне, з 24 студзеня 1971 — Шапечынскім сельсавеце. У 1969 тут 15 двароў, 58 жыхароў.
На 1 студзеня 2003 г. 149 двароў, 352 жыхары. аграгарадок у складзе ЗАТ «Ліпаўцы».
Інфраструктура
У вёсцы працуюць жывёлагадоўчая ферма, механізаваны двор, АТС, аддзяленне сувязі, пачатковая школа, дзіцячая школа мастацтваў, Дом культуры, бібліятэка, комплексны прыёмны пункт, магазін.
Кеміякі
Кеміякі (фін. Kemijoki, швед. Kemi älv) — самая доўгая рака ў Фінляндыі, яе даўжыня 550 км. Цячэ праз кунты Кеміярві і Раваніемі, упадае ў Батнічны заліў Балтыйскага мора каля горада Кемі.
NGC 3331
NGC 3331 (іншыя абазначэнні — ESO 501-72, MCG -4-25-56, AM 1037-233, IRAS10377-2333, PGC 31743) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нестар Клаўсен
Нестар Раланда Клаўсен (Néstor Rolando Clausen; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1986 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Імпічмент Пак Кын Хэ
Канстытуцыя Паўднёвай Карэі і закон Аб Канстытуцыйным Судзе
Працэдура імпічменту прапісана ў Канстытуцыі Паўднёвай Карэі.
Згодна з арт. 65 П. 1, Калі Прэзідэнт, прэм'ер-міністр, ці іншы дзяржаўны деяч,ці члены Савета парушае Канстытуцыю ці іншыя законы пры выкананні службовых абавязкаў, Нацыянальны сход можа абвясціць іх імпічмент.
Пункт 2 гаворыць, што працэс аб імпічменце павінен быць прапанаваны 1/3, і ўхвалены большасцю ад агульнага ліку членаў Нацыянальнага сходу для зацьвярджэння. У выпадку з прэзідэнтам, працэдура павінна быць прапанавана большасцю і зацверджана 2/3 альбо большасцю ад агульнага ліку членаў Нацыянальнага сходу, гэта азначае, што 200 з 300 членаў парламента павінна зацвердзіць імпічмент. У гэтым пункце таксама гаворыцца, што любая асоба, у дачыненні да якога ўзбуджана хадайніцтва аб імпічменце прыпыняецца ажыццяўленне яго ўлады да імпічменту пакуль не будзе вынесены прысуд, і рашэнне аб імпічменце не распаўсюджваюцца далей, чым адхіленне ад дзяржаўнай пасады. Аднак імпічмент не вызваляе ад грамадзянскай або крымінальнай адказнасці за такія парушэнні.
Згодна з Законам Аб Канстытуцыйным Судзе 1988 года, Канстытуцыйны суд павінен прыняць канчатковае рашэнне на працягу 180 дзён пасля атрымання ім судовага рашэння па справе, у тым ліку ў выпадках імпічменту. Калі адказчык ужо пакінуў свой пост да вынясення рашэння, імпічмент павінен быць спынены.
Прысуд
10 сакавіка 2017 года, Канстытуцыйны Суд падтрымаў імпічмент, адхіліў ад улады Пак, і робячы гэта першы раз, калі дзеючы прэзідэнт быў адхілены ад кіравання падчас існавання шостай Рэспублікі Паўднёвай Карэі быў створаны пасля дэмакратызацыі краіны. Як прыхільнікі, так і праціўнікі Пак сабраліся каля будынка, чакаючы прысуда. Пачалася патасоўка паміж прыхільнікамі і праціўнікамі, у якой, прыхільнікі і паліцыянты атрымалі траўмы. Не абышлося без ахвяраў, трое чалавек пазней памёрлі.
Пасля адхіленне Пак Кын Хэ ад пасады прэзідэнта, наступныя прэзідэнцкія выбары былі праведзены праз 60 дзён.
Морфаструктура
Морфаструктура (ад μορφή — форма, — будова) — падраздзяленні рэльефу зямной паверхні, у фармаванні якіх пры працяглым узаемадзеянні эндагенных і экзагенных сіл вядучая роля прыналежыць эндагенным працэсам. Іх марфалагічныя адрозненні вызначаюцца неаднолькавай будовай і адрозненнем геалагічнай гісторыі асобных участкаў кары. Самыя буйныя (планетарныя) морфаструктуры (па тэрміналогіі І. П. Герасімава — геатэктуры) адпавядаюць найбуйнейшым структурным элементам зямной кары (мацерыкі і западзіны акіянаў, пераходныя зоны і інш.). Морфаструктура планетарнага маштабу дзеляцца на морфаструктуры драбнейшага парадку (асобныя ўзвышшы, хрыбты, масівы, западзіны і інш.), якія адпавядаюць супамерным з імі тэктанічным структурам.
Іван Ягоравіч Шаўроў
Іван Ягоравіч Шаўроў (нар., в. Шабуні, Віцебская губерня — , Масква) — ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант (1944). Выбіраўся членам ЦК КПСС, дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР.
Біяграфія
Вучыўся ў Бабініцкай сярэдняй школе. Скончыў Ваенную акадэмію матарызацыі і механізацыі Чырвонай Арміі (1941), Ваенную акадэмію Генеральнага штаба (1948), Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба (1968). У Чырвонай Арміі з 1935 г.
У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года на Бранскім, Паўднёва-Заходнім, Данскім, Цэнтральным, Паўднёвым, 4-м Украінскім, 1-м і 2-м Прыбалтыйскіх франтах, начальнік штаба танкавага батальёна, намеснік начальніка і начальнік штаба брыгады, начальнік аддзела штаба ўпраўлення камандуючага бранятанкавых і механізаваных войск фронту і танкавай арміі, начальнік штаба корпуса. Удзельнік Сталінградскай і Курскай бітваў, вызвалення Крыма, Прыбалтыкі.
Пасля вайны служыў у Савецкай Арміі. З 1963 года — першы намеснік камандуючага войскамі Прыбалтыйскай ваеннай акругі, з 1973 года — начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба. Доўгі час працаваў у апараце Галоўнакамандуючага Аб’яднанымі Узброенымі Сіламі дзяржаў — удзельніц Варшаўскага дагавора.
Chamaepsila
Chamaepsila — род двухкрылых сямейства.
Готліб Даймлер
Готліб Вільгельм Даймлер (Gottlieb Wilhelm Daimler); уласна Доймлер (Däumler;, Шорндорф - , Канштат пад Штутгартам) — нямецкі інжынер, канструктар і прамысловец. Разам са сваім бізнес-партнёрам, Вільгельмам Майбахам, Даймлер імкнуўся да стварэння малых і магутных рухавікоў, прыдатных да ўстаноўкі на любое рухомае прыстасаванне. У 1885 годзе яны распрацавалі папярэдніка сучасных бензінавых рухавікоў, які памясцілі на двухколавы сродак пад назвай Reitwagen — фактычна, першы матацыкл з РУЗ, а ў наступным годзе на дыліжанс і карабель. Даймлер даў рухавіку імя «Дзедаў гадзіннік» з-за яго падабенства да старых гадзіннікаў з маятнікам.
У 1890 годзе партнёры заснавалі карпарацыю Daimler-Motoren-Gesellschaft, а першы аўтамабіль прадалі ў 1892 годзе. Захварэўшы, Даймлер на час адыйшоў ад спраў, але па вяртанні адбыўся канфлікт з іншымі акцыянерамі, з-за чаго ў 1893 годзе Даймлер сышоў з кампаніі. Праз год ён вярнуўся назад. Майбах сышоў з кампаніі разам з Даймлерам, і таксама потым вярнуўся. У 1900 годзе Даймлер памёр, а Майбах выйшаў з DMG у 1907-м. У 1924 годзе Daimler-Motoren-Gesellschaft падпісала доўгатэрміновае пагадненне з кампаніяй Карла Бенца Benz & Cie., а ў 1926 яны аб’ядналіся ў канцэрн пад назвай Daimler-Benz AG, які цяпер называецца проста Daimler AG.
Сонечнае зацьменне 13 красавіка 1801 года
Сонечнае зацьменне 13 красавіка 1801 года — частковае сонечнае зацьменне 145 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,4208 і дасягнула свайго максімуму ў 04:08:06 UTC у пункце з каардынатамі 61° пн. ш. 12° у. д..
Зацьменне 13 красавіка 1801 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1801 годзе і 2-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 14 сакавіка 1801 года, наступнае — 8 верасня 1801 года.
NGC 3332
NGC 3332 (іншыя абазначэнні — NGC 3342, UGC 5807, MCG 2-27-38, ZWG 65.80, PGC 31768) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Брытанская каралеўская сям’я
Брытанская каралеўская сям'я (British Royal Family) — група блізкіх сваякоў манарха Вялікабрытаніі. У 1917 годзе Георг V з-за войны з Германіяй адмовіўся ад усіх нямецкіх тытулаў за сябе і спадчыннікаў і пераназваў Саксен-Кобург-Гоцкую дынастыю ў дом Віндзараў.
У Вялікабрытаніі няма выразнага юрыдычнага або фармальнага вызначэння члена каралеўскай сям'і, як правіла членамі каралеўскай сям'і лічацца манарх, муж або жонка манарха, дзеці манарха, унукі манарха па мужчынскай лініі, мужы і жонкі і аўдавелыя мужы і жонкі сыноў і ўнукаў па мужчынскай лініі манарха. Члены брытанскай каралеўскай сям'і носяць тытулы Іх Каралеўскай Вялікасці і Іх Каралеўскай Высокасці.
Гістарычна члены брытанскай каралеўскай сям'і прадстаўлялі манарха па ўсёй Брытанскай імперыі і займалі адказныя і прадстаўніцкія пасады, на сённяшні дзень яны выконваюць цырыманіяльныя і сацыяльныя функцыі як у Вялікабрытаніі, так і за мяжой, і акрамя манарха не маюць ніякай канстытуцыйнай ролі ў справах урада.
Геатэктура
Геатэктурныя элементы рэльефу абумоўлены сіламі агульнапланетарнага маштабу, якія ўзаемадзейнічаюць з усімі іншымі працэсамі, што прымаюць удзел у фармаванні структуры зямной кары. Тэрмін «геатэктура» прапанаваны ў 1946 годзе І. П. Герасімавым.
Раўнінныя апачы
Раўнінныя апачы, часам апачы-каёва (саманазва: Naʼishandine) — народ, карэнныя жыхары ЗША. У нашы дні жывуць пераважна ў штаце Аклахома. На федэральным узроўні афіцыйна вызнаюцца як племя апачы з Аклахомы (Apache Tribe of Oklahoma).
Агульная колькасць у Аклахоме (2014 г.) - 1 429 чал.
Гісторыя
Нягледзячы на шырока распаўсюджаныя назвы раўнінныя апачы і апачы-каёва, народ Naʼishandine не мае агульнага паходжання з іншымі апачы на поўдні ЗША. Гэтыя назвы маюць позняе паходжанне. Яны ўзніклі з-за недарэчнасці. Першыя даследчыкі меркавалі, што раўнінныя апачы вылучыліся з ліку астатніх апачы і наваха пасля ўварвання каманчаў. Аднак міфы саміх раўнінных апачы кажуць, што яны насялялі Вялікія раўніны на поўнач ад астатніх паўднёвых атабаскаў, недзе ў раёне Скалістых гор, і падзяляліся на 2 галіны. У легендах каёва кажацца, што раўнінныя апачы пайшлі ад сувязяў саміх каёва з сарсі.
Галоўнымі заняткамі здаўна былі вандроўнае паляванне і збіральніцтва. У 1681 г. раўнінныя апачы ўпершыню былі ўзгаданы ў французскіх пісьмовых крыніцах на тэрыторыі Ілінойс пад назвай Gattacka. У 1719 г. яны былі зафіксаваны на поўдні Аклахомы.
У XVIII ст. асвоілі конегадоўлю і мігрыравалі на поўдзень, дзе ўступілі ў абарончы саюз з каёва. Гэта аказала моцны ўплыў на раўнінных апачы, якія перанялі многія рысы культуры саюзнікаў, але захоўвалі сваю тоеснасць. У 1820 г., калі былі ўсталяваны першыя кантакты з амерыканцамі, раўнінныя апачы жылі ў Тэхасе. У 1837 г. заключылі мірнае пагадненне з ЗША. У далейшым удзельнічалі ў ваенных дзеяннях супраць амерыканскіх пасяленцаў і арміі ЗША на баку каёва і каманчаў. Аднак зацягнутыя ваенныя дзеянні і паражэнні прывялі да разрыву з каёва і перасялення да шаенаў і арапаха. У 1867 г. зноў далучыліся да каёва.
У 1872 г. дэлегацыя правадыроў раўнінных апачы наведала Вашынгтон, дзе дамовілася пра вылучэнне зямель для земляробства. Канчаткова межы рассялення раўнінных апачы ў Аклахоме былі замацваны толькі ў 1901 г. У 1892 г. яны моцна пацярпелі ад эпідэміі адзёру, так што ў 1905 г. у жывых засталося толькі 155 чалавек.
У нашы дні прызнаны на федэральным узроўні як нацыя і маюць самакіраванне. У 1972 г. была прынята племянная Канстытуцыя. Галоўныя заняткі — жывёлагадоўля і атрыманне даходаў ад здачы племянных зямель у арэнду.
Асаблівасці культуры
У старажытнасці раўнінныя апачы займаліся пешым вандраваннем і існавалі дзякуючы паляванню і збіральніцтву. Асваенне конегадоўлі і перасяленне на поўдзень прывялі да фарміравання культуры конных паляўнічых на бізонаў, якая развівалася ў залежнасці ад саюзнікаў-каёва. Напрыклад, яны карысталіся аднолькавай мовай жэстаў. Уплыў каёва тлумачыўся малалікасцю раўнінных апачы. Іх колькасць ніколі не перавышала 350 чалавек.
Захаванню мовы і тоеснасці садзейнічалі штогадовыя танцавальныя рэлігійныя абрады. Вылучаліся 4 танцавальныя таварыствы: дзіцячае Kasowe, мужчынскае Manatidie, Klintidie для паважаных старых і патаемнае Izuwe.
Фальклор і традыцыйныя рэлігійныя вераванні падобныя на каёва. Разам з гэтым, у казках і легендах прысутнічаюць агульныя для ўсіх паўднёвых атабаскаў трыкстэр Каёт і пачварны гігант Пугач.
Мова
Родная мова раўнінных апачы адносіцца да паўднёвай групы атабаскіх моў. У нашы дні не выкарыстоўваецца ў паўседзённасці. Апошні яе носьбіт памёр у 2008 г.
Морфаскульптура
Морфаскульптура (ад μορφή — форма, — разьбярства) — катэгорыя формаў зямной паверхні, якія ўяўляюць сабой дэталі морфаструктурных элементаў зямной кары. Да іх адносяцца пагорыстыя ці градавыя спалучэнні ледніковых формаў рэльефу, марфалагічныя тыпы эразіоннага рэльефу, формы карста і т. д. Ва ўтварэнні морфаскульптурных формаў рэльефу галоўная роля прыналежыць экзагенным працэсам.
Кокемяэн’ёкі
Кокемяэн'ёкі (фін. Kokemäenjoki), Кумо (швед. Kumo älv) — рака ў заходняй частцы Фінляндыі. Даўжыня — 121 кіламетр. Басейн ракі роўны 27,046 км ² і ўключае ў сябе тэрыторыю размяшчэння азёр у паўднёвай Фінляндыі.
Вытокі Кокемяэн'ёкі знаходзяцца блізу горада Вамала — рака выцякае з возера Ліэкавесі і цячэ на захад праз рэгіёны Пірканма і Сатакунта. Рака ўпадае ў Батнічны заліў Балтыйскага мора каля горада Поры.
Старая Каменка
Стара́я Ка́менка (, Старая Каменка) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавета.
Назва
Назва паходзіць ад таго, што землі тут камяністыя.
Геаграфія
Знаходзіцца 15 км у напрамку на поўдзень ад горада Слаўгарад, за 83 км ад Магілёва, за 76 км да чыгуначнай станцыі Крычаў. Непадалёк ад вёскі цячэ рака Каменка.
Гісторыя
Да 2006 года ўваходзіла ў склад Каменкаўскага сельсавета.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць аддзяленне сувязі, сельскі клуб-бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дом сацыяльных паслуг.
Генадзь Пятровіч Пашкоў
Гена́дзь Пятро́віч Пашко́ў (нар., в. Малыя Ліпавічы, , Віцебская вобласць, БССР) — беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Малыя Ліпавічы Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці ў сям’і служачых Пятра Трафімавіча і Марыі Харытонаўны Пашковых. У 1953 годзе разам з бацькамі пераехаў у Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці.
Пасля сканчэння Войстамскай сярэдняй школы ў 1966 годзе паступіў на факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1971—1972 гадах працаваў рэдактарам літаратурна-драматычных перадач для дзяцей і юнацтва на Беларускім радыё. З 1972 года ў часопісе «Полымя» — загадчык рэдакцыі, затым адказны сакратар, з 1979 года — намеснік галоўнага рэдактара. З 1989 года быў таксама кансультантам гуманітарнага аддзела ў апараце ЦК КПБ, працаваў намеснікам галоўнага рэдактара часопіса «Тэатральная Беларусь», рэдагаваў «Цэнтральную газету». З лютага 1996 года да 2008 года — дырэктар выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя» імя Петруся Броўкі. З 2008 года да 2016 года — першы сакратар Саюза пісьменнікаў Беларусі.
Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1977 года. З 1996 года — член-карэспандэнт Міжнароднай Славянскай Акадэміі навук, адукацыі, мастацтва і культуры.
Творчасць
У друку выступае з 1967 года. Выдаў зборнік паэзіі «Кляновік» (1975), «Дыстанцыя небяспекі» (1979), «Гравюры дарог» (1981), «Зямлю слухаю» (1983), «Маналог на кастрышчы» (1986), «Крокі» (1988), «Люблю, спадзяюся, жыву» (1990), «Журавінавы востраў» (1998), «Тваім святлом благаславёны» (2006). Выйшаў зборнік паэзіі для дзяцей «Дзяўчынка з блакітным мячыкам» (1986), «Пціч» (1991), «Зорнае поле» (1999), кнігі нарысаў «Будзень як свята» (1977), «Палескія вандроўнікі» (1998). З’яўляецца аднім з аўтараў дакументальнага фільма «Я зямлю люблю так…».
Малая Зімніца
Назва
Назва паходзіць ад слова зімні (халодны).
Гісторыя
Вядома з 1777 году. У 1884 годзе ў Баханскай воласці Быхаўскага павета. У 1886 годзе каля ракі Белая, 77 двароў, 628 жыхароў, карчма.
Геаграфія
Ля вёскі цячэ рака Перагонка.
Інфраструктура
У вёсцы дзейнічае дом сацыяльных паслуг.
АвтоВАЗ
ААТ «АвтоВА́З» («АўтаВА́З») — расійская аўтамабілебудаўнічая кампанія, буйнейшы вытворца легкавых аўтамабіляў у Расіі і Усходняй Еўропе. Штаб-кватэра і асноўная вытворчасць знаходзіцца у горадзе Тальяці Самарскай вобласці.
Поўная афіцыйная назва — Адкрытае акцыянернае таварыства «АўтаВАЗ». Папярэднія назвы — Волжский автомобильный завод (Волжскі аўтамабільны завод) (ВАЗ) (1966—1971), Волжское объединение по изготовлению легковых автомобилей «АвтоВАЗ» (Волжскае аб'яднанне па вытворчасці легкавых аўтамабіляў «АўтаВАЗ») (з 1971). Загадам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР у 1972 годзе Волжскаму аўтазаводу прысвоена імя 50-годдзя СССР''.
Раней выпускаў аўтамабілі маркі ВАЗ з найменнямі «Жыгулі», «Ніва», «Спутнік»/«Самара» (2108, 2109, 21099), «Ака». Цяпер вырабляе аўтамабілі пад ўласнай гандлёвай маркай Lada («Лада»), а таксама аўтамабілі маркі Renault. Апроч гэтага АўтаВАЗ пастаўляе іншым вытворцам машынакамплекты для зборкі аўтамабіляў маркі «Lada» і іх мадыфікацый.
Уласнікі
Да канца 2021 года ўладальнікам 100% АўтаВАЗа была нідэрландская Alliance Rostec Auto B.V. — сумеснае прадпрыемства расійскай дзяржкарпарацыі Растэх (32,3%) і французскай Renault Group (67,7%). У снежні 2021 года быў завершаны перавод 100% акцый АўтаВАЗа ў расійскую юрысдыкцыю, пад уласнасць новай сумеснай кампаніі з рэгістрацыяй у Маскве — Лада Аўта Холдынг, долі ў якой у акцыянераў не змяніліся.
У маі 2022 года, у сувязі з сыходам Renault з расійскага рынку, акцыі, якія раней належалі альянсу, перайшлі пад кантроль і кіраванне.
«Лінія 1»
Ад моманту заснавання завода гэта была першая нітка галоўнага канвеера. На працягу супрацоўніцтва з Рэно мела назву B0 — па назве аўтамабільнай платформы, якая выкарыстоўвалася ў аўтамабілях B-класа марак Nissan, Renault і Lada. На гэтай лініі да 2022 года выпускаліся сямействы аўтамабіляў Lada XRAY, Lada Largus, Renault Logan, Renault Sandero. Цяпер прызначана для выпуску Lada Largus і Lada Vesta NG.
«Лінія 3»
На трэцяй нітцы галоўнага канвеера выпускаюцца аўтамабілі сямейства «Ніва». Магутнасць 300 тысяч машын у год.
У 2014 годзе лінію мадэрнізавалі ў адпаведнасці з патрабаваннямі вытворчай сістэмы AIMS (Alliance Integrated Manufacturing System) альянсу Renault-Nissan, каб запусціць тут вытворчасць Lada Vesta. Але ў выніку выпуск Весты пачалі ў Іжэўску, а на трэцюю нітку перанеслі зборку Lada Priora.
Ад пачатку выпуску ў 1977 годзе Ніва 2121 выраблялася ў асобным корпусе, не звязаным з іншымі канвеерамі (корпус №62). У 2016 годзе зборку перанеслі на трэцюю нітку, дзе выпускалася Lada Priora. Летам 2021 года на гэтую лінію быў перанесены выпуск мадэлі Lada Niva Travel.
«Лінія 5»
На «Лініі 5» (да 2022 года — «зборачна-кузаўная вытворчасць Kalina») выпускаюцца аўтамабілі на платформе Lada Kalina — уласна Lada Kalina (2004—2018), Lada Granta (з 2011 года), а таксама Datsun on-DO і Datsun mi-DO (2014—2020).
LADA Захад Тальяці
У 1998 годзе на Маскоўскім аўтасалоне адбылася афіцыйная прэм'ера новай «Нівы» ВАЗ-2123. Была пачата дробнасерыйная зборка машыны па абыходных тэхналогіях у доследна-прамысловай вытворчасці, аднак з прычыны эканамічнага крызісу ў завода не было рэсурсаў на запуск паўнавартаснай серыйнай вытворчасці навінкі і таму паралельна вёўся пошук стратэгічнага інвестара. У выніку цікавасць да мадэлі праявіла карпарацыя General Motors. 27 чэрвеня 2001 года прадстаўнікі General Motors, АўтаВАЗа і Еўрапейскага банка рэканструкцыі і развіцця падпісалі пагадненне аб стварэнні сумеснага прадпрыемства GM-AvtoVAZ. Кожны бок унёс сваю долю ў СП: АўтаВАЗ (41,61% акцый) — інтэлектуальная ўласнасць (ліцэнзія на мадэль ВАЗ-2123 і гандлёвая марка «Ніва»); «Джэнерал мотарс» (41,61%) — абсталяванне для вытворчасці і тэхналогіі; ЕБРР (16,78%, пазней выйшаў са складу акцыянераў) — грошы для пабудовы завода і запуску вытворчасці. Будаўніцтва завода было хутка завершана, і ўжо 23 верасня 2002 года з канвеера сышоў першы аўтамабіль Chevrolet Niva.
Вытворчыя магутнасці прадпрыемства ўключаюць цэх афарбоўкі, цэх зборкі і дапаможныя цэхі, а таксама экспедыцыю (падрыхтоўка да адгрузкі аўтамабіляў) і адміністрацыйны корпус. Агульная тэрыторыя складае больш за 137 тысяч квадратных метраў. У вытворчасці задзейнічана больш 1984 адзінак тэхналагічнага абсталявання. Агульная працягласць канвеернай лініі — 481 метр.
Да 2021 года на пляцоўцы вырабляўся пазадарожнік Lada Niva Travel. Улетку 2021 года вытворчасць гэтай мадэлі была перанесена на трэцюю нітку галоўнага канвеера, а завод «Лада Захад Тальяці» закансерваваны.
LADA Іжэўск
У 2011 годзе у склад групы АўтаВАЗ увайшоў Іжэўскі аўтазавод. У маі 2014 года на заводзе стартавала вытворчасць ліфтбекаў Lada Granta, у жніўні 2014 года з канвеера сышлі першыя аўтамабілі Nissan.
У 2017 годзе Іжэўскі аўтазавод быў перайменаваны ў ТАА «Лада Іжэўскі Аўтамабільны Завод» (скарочана ТАА «Лада Іжэўск»).
З верасня 2015 да сакавіка 2022 года тут ажыццяўляўся выпуск Lada Vesta. У жніўні 2022 года было прынята рашэнне перанесці вытворчасць мадэлі ў Тальяці на былую лінію «B0» (з лістапада 2022 года — «Лінія 1»).
ВІС-Аўта
«ВІС-Аўта» — даччынае прадпрыемства па вытворчасці лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў і ўсюдыходаў на базе аўтамабіляў Lada. Утворана ў 2012 годзе шляхам аб'яднання даччыных структур «Бронта» і «ВАЗІНТЭРСЕРВІС».
Вытворчыя і складскія памяшканні складаюць 9440 м². Прадпрыемства вырабляе звыш 3500 машын у год. Станам на 2021 год выпускае фургоны і пікапы на базе Lada Granta і Lada Largus, а таксама пазадарожнікі і ўсюдыходы пад маркай «Бронта» на базе Lada 4x4.
Клаўдзіа Рангоні
граф Клаўдзіа Ранго́ні (Claudio Rangoni;  —, Эмілія-Раманья) — нунцый (пастаянны прадстаўнік) Папы Рымскага пры двары караля Рэчы Паспалітай Жыгімонта III.
Аказаў важны ўплыў на гісторыю Расіі ў перыяд Смутнага часу (1598—1618 гг.), прадставіўшы 15 сакавіка 1604 г. самазванца Ілжэдзмітрыя I каралю Жыгімонту, як спадчынніка рускага прастола і тым самым паспрыяўшы і даўшы нагоду для пачатку польскага ўварвання 1604—1612 гг. У далейшым спрыяў шырокаму прызнанню самазванца ў Еўропе. Шырока фігуруе ў гістарычных дакументах як важны дзеяч перыяду Смуты.
Цікавыя факты
Рангоні — дзеючая асоба другой рэдакцыі оперы М. П. Мусаргскага «Барыс Гадуноў».
Папскі тэалагічны факультэт і Папскі інстытут духоўнасці «Тэрэзіянум»
Папскі тэалагічны факультэт і Папскі інстытут духоўнасці «Тэрэзіянум» (Pontificia Facoltà teologica e l'Istituto di spiritualità "Teresianum") — каталіцкая вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Рыме, якая кіруецца Святым Прастолам.
Агульная характарыстыка
Вучэльня належыць ордэну кармелітаў, займаецца вывучэннем кармеліцкай духоўнасці і адукацыяй студэнтаў. Будынак вучэльні размяшчаецца ў заходняй частцы Рыма непадалёк ад базілікі Сан-Панкрацыё.
Першапачаткова вучэльня мела статус кармеліцкага багаслоўскага факультэта і насіла імя Святой Тэрэзы і Яна Хрысціцеля. 23 мая 1963 года вучэльня атрымала статус Папскага факультэта. Галоўнай спецыялізацыяй вучэльні было багаслоўе духоўнага жыцця і кармеліцкае багаслоўе. У 1982 годзе была ўведзена спецыялізацыя «Багаслоўская антрапалогія», якая ў 2005 годзе змяніла назву на «Хрысціянская антрапалогія». У 1987 годзе ў «Тэрэзіянум» быў інкарпараваны Інстытут пастырскага багаслоўя і аховы здароўя «Каміліянум», які належаў да ордэна каміліянцаў. Сучасны статут навучальнай установы быў зацверджаны 11 красавіка 1988 года Кангрэгацыяй каталіцкай адукацыі.
У вучэльні ёсць філіялы ў Італіі, Францыі, Камеруне і Індыі. Выдаецца аднайменны часопіс.
Баі ва Усходняй Трыпалітаніі
Баі ва Усходняй Трыпалітаніі — ваенная кампанія грамадзянскай вайны ў Лівіі, што з-за слабой актыўнасці варагуючых бакоў некаторымі называецца як «Стаянне ля Сірта».
Перадумова
У красавіку 2019 года камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй маршал Халіфа Хафтар загадаў войскам пачаць наступленне на сталіцу краіны Трыпалі, якая была пад урадам Фаіза Сараджа. Уся аперацыя праходзіла вельмі павольна і з пераменным поспехам, але ўсё змянілася ў лютым 2020 года, калі Турцыя ўмяшалася ў канфлікт на баку УНЗ. У красавіку-чэрвені войскі Сараджа пры падтрымцы замежных інтэрвентаў змаглі рашуча зламаць сілы праціўніка і пачаць контрнаступленне ўздоўж усяго фронту.
Чыж
Чыж (Carduelis spinus) — адзін з відаў пеўчых птушак з сямейства, атрада вераб'інападобныя.
Апісанне
Даўжыня цела складае каля 12 см, размах крылаў 20—23 см, маса 12—14 г.
Агульная афарбоўка зелянява-жоўтага або аліўкава-зялёнага колеру, з няяснымі цёмнымі плямамі, знізу — з жоўтымі плямамі. Пёры чорныя, пачаткі рулявых і большай часткі махавых — жоўтыя. Дзюба шэрая.
Пашырэнне
Распаўсюджаны ў Еўразіі. Арэал разарваны: Еўропа (акрамя паўднёва-заходняй i крайняй паўночнай частак), Крым, Каўказ, Малая Азія, цэнтральная і паўднёвая частка Заходняй Азіі, Далёкі Усход да Сахаліна і Японіі. Насяляе вільготныя хвойныя дрэвастоі, асабліва яловыя, а таксама піхтавыя i лістоўнічныя, радзей змяшаныя лясы з прымессю елак; увосень і ўзімку — участкі вольхаў, асабліва ўздоўж вадацёкаў. У Татрах даходзіць да 1400—1600 м, у Швейцарыі — да 1200—1800 м над узроўнем мора. Аселы, часткова пералётны від. Часам здараюцца інвазіі.
Чыжоў часта трымаюць у хатніх умовах, у клетках, дзеля іх песень.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ладзіць на вышыні больш за 8 м ад зямлі, у развілцы гарызантальна адыходзячых ад ствала галінаў (часцей за ўсё елак, радзей соснаў, піхтаў або бяроз), далёка ад ствала, зверху гняздо добра прыкрытае звіслымі галінамі. Яно невялікае, шарападобнае, з моцна сплеценых паміж сабой галінак хваёвых дрэў, карэньчыкаў, сухой травы, верасу, раслінных валокнаў і моху, прымацаваных павуцінай. Унутраная частка складаецца з кавалкаў лішайнікаў, пераплеценых павуцінай і расліннымі ніцямі. Высцілка з шэрсці, расліннага пуху, валосся i невялікіх пёраў.
Яйкі (4—5, часам 3—6) падоўжаныя, з завостраным вузейшым канцом, белыя з блакітнаватым або зеленаватым адценнем. Плямкі іржавага, пурпуровага, карычнева-чырвонага, цёмна-бардовага або чорна-карычневага колеру. Глыбокія плямкі больш дробныя і светлыя, іржавыя, чырванавата-фіялетавыя; паверхневыя — больш рэдкія, часта сканцэнтраваныя на шырэйшым канцы.
Аноа
Аноа (Bubalus depressicornis) — від сямейства пустарогіх з роду азіяцкіх буйвалаў, з'яўляецца эндэмікам інданезійскага вострава Сулавесі. Некаторымі навукоўцамі разглядаецца разам з горным аноа як падвід аднаго віду. Часцей за ўсё раўніннага аноа і яго горнага суродзіча аб'ядноўваюць у подрод Anoa.
Біялагічнае апісанне
Даўжыня цела раўніннага аноа складае 160 см, вышыня — 80 см, вага ў самак каля 150 кг, у самцоў каля 300 кг. Аноа менш, чым астатнія буйвалы. Дарослыя жывёлы амаль безвалосыя, іх афарбоўка чорная або бурая. У цялятаў густая, жоўта-бурая поўсць, якая з часам выпадае. Абодва віды аноа вельмі падобныя адзін на аднаго. Розніца заключаецца ў тым, што ў раўніннага аноа больш светлыя пярэднія ногі, а таксама больш доўгі хвост. Рогі ў раўніннага аноа маюць трохкутны зрэз і даўжыню каля 25 см. У горнага аноа рогі круглыя ​​і налічваюць толькі 15 см.
Абодва віды аноа жывуць у лясах вострава Сулавесі. Адпаведна сваёй назве, горны аноа аддае перавагу больш высокім мясцовасцям. У адрозненне ад раўніннага аноа, ён сустракаецца таксама на суседнім востраве Бутон.
Працягласць цяжарнасці складае ад 275 да 315 дзён. У сярэднім аноа жывуць да 20 гадоў.
Абодва віды знаходзяцца пад пагрозай вымірання. З-за прагрэсавальнай вырубкі лясоў яны засталіся толькі ў асобных невялікіх запаведніках вострава. Таксама прычынай скарачэння іх колькасці з'яўляецца паляванне. Нягледзячы на ​​тое, што аноа знаходзіцца ў Інданезіі пад аховай, ён становіцца ахвярай браканьераў, якія прадаюць трафеі турыстам. Паміж 1979 і 1994 колькасць папуляцыі аноа ўпала на 90 %.
NGC 3333
NGC 3333 (іншыя абазначэнні — ESO 376-2, MCG -6-24-1, IRAS10375-3546, PGC 31723) — галактыка ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сонечнае зацьменне 14 сакавіка 1801 года
Сонечнае зацьменне 14 сакавіка 1801 года — частковае сонечнае зацьменне 107 сараса.
Зацьменне 14 сакавіка 1801 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1801 годзе і 1-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 18 кастрычніка 1800 года, наступнае — 13 красавіка 1801 года.
Спіс найвышэйшых вяршыняў Зямлі
У спіс найвышэйшых вяршыняў Зямлі уключаны горы вышынёй больш за 7200 метраў над узроўнем мора, якія можна разглядаць як самастойныя (а не як вяршыні іншых гор). У якасці крытэра самастойнасці скарыстана значэнне мінімальнай вышыні, на якую неабходна спусціцца з дадзенай гары, каб падняцца на больш высокую гару; у дадзеным спісе ў якасці парога гэтага параметра узята 500 м.
Вышыня некаторых вяршыняў у розных крыніцах адрозніваецца.
Усе 117 найвышэйшых вяршыняў свету размешчаны ў Цэнтральнай і Паўднёвай Азіі.
Вялікі юбілей 2000 года
Вялікі Юбілей 2000 года — свята ўваходжання Рымска-Каталіцкага Касцёла ў трэцяе тысячагоддзе, ініцыяванае Янам Паўлам ІІ.
Працягваўся з вечара Божага Нараджэння 24 снежня 1999 года да свята Богаяўлення 6 студзеня 2001 года. Як і іншыя папярэднія юбілейныя гады ў Касцёле, гэта было свята Божай міласэрнасці і прабачэння грахоў. Галоўным новаўвядзеннем у гэты юбілей было даданне мноства «асаблівых юбілеяў» для розных сацыяльных груп (гл. ніжэй), і тое, што ён адначасова адзначаўся ў Рыме, Ізраілі і ў іншых краінах свету.
Асобныя юбілеі адзначаліся кожны тыдзень 2000 года. Кожны дзень у базіліцы Святога Пятра адбываліся спецыяльныя Вячэрні, часта з удзелам Папы. Амаль кожная нядзеля была прысвечана асаблівым святам некаторых слаёў грамадства. Аднак некаторыя падзеі юбілейнага года былі прызнаныя асабліва значнымі.
Падрыхтоўка
Падрыхтоўка да Вялікага Юбілею пачалася, калі 10 лістапада 1994 года Ян Павел ІІ выдаў апостальскі ліст "Tertio Millennio Adveniente" ("Па меры набліжэння трэцяга тысячагоддзя"). У лісце ён запрасіў Касцёл пачаць трохгадовы перыяд інтэнсіўнай падрыхтоўкі да святкаванне трэцяга хрысціянскага тысячагоддзя. Першы, 1997 год, будзе адзначаны даследаваннем асобы Ісуса, другі, 1998 год, разважаннем аб асобе Святога Духа, а трэці, 1999 год, разважаннем аб асобе Бога Айца. Кожны год таксама павінен быў адзначацца асаблівай малітвай даручэння Найсвяцейшай Панне Марыі.
Афіцыйнае ўсталяванне свята юбілейнага года адбылося праз папскую булу "Incarnationis Mysterium" ("Таямніца ўцелаўлення") ад 29 лістапада 1998 года. У буле Папа тлумачыў, што гэты юбілей будзе шанцам адкрыць новыя гарызонты ў пропаведзі Божага Валадарства. Аднак гэта таксама быў бы час пакаяння, як для асобных людзей, так і для Касцёла ў цэлым. Акрамя таго, ён падкрэсліў экуменічны характар ​​гэтай падзеі, якую ён бачыў не толькі для католікаў, але і для ўсіх хрысціян, а таксама для ўсяго свету.
Розныя храмы ў Рыме скарысталіся юбілеем, каб правесці даўно неабходныя рамонтныя работы. Фасад сабора Сьвятога Пятра месяцамі знаходзіўся пад рыштаваннямі, бо шматвяковы бруд з яго сцен старанна выдаляўся. Святы Прастол таксама арганізаваў будаўніцтва масіўнага гаража пад узгоркам Янікулум, каб змясціць усе турыстычныя аўтобусы. Будаўніцтва гаража на некаторы час было спынена ў сувязі з выяўленнем мазаік імператарскага перыяду ў раней невядомых памяшканнях пад узгоркам.
Юбілейная індульгенцыя
Індульгенцыю можна было атрымаць у Рыме, наведаўшы адну з чатырох базілік: базіліку Святога Пятра, Святога Яна на Латэране, Святога Паўла за сценамі або Святой Марыі Маджорэ, а таксама наведаўшы санктуарый Маці Божай Божай Любові, базіліку Святога Лаўрэнція за сценамі або хрысціянскія катакомбы Рыма. Падчас візіту пілігрым павінен быў прыняць удзел у рэлігійнай цэлебрацыі або правесці паўгадзіны ў эўхарыстычнай адарацыі.
Адпуст можна было атрымаць і на Святой Зямлі, наведаўшы Храм Гроба Гасподняга ў Ерусаліме, Храм Нараджэння Хрыстовага ў Віфлееме або Храм Дабравешчання ў Назарэце.
Далей юбілей быў распаўсюджаны на ўсе каталіцкія дыяцэзіі свету. Для атрымання юбілейнага адпусту дастаткова было б наведвання катэдральнага касцёла або іншай святыні, вызначанай біскупам. Манахіні і манахі маглі атрымаць адпуст у сваіх хатніх капліцах.
Нарэшце, індульгенцыю можна было атрымаць з дапамогай асабістай ахвяры або дабрачынных спраў. У дакуменце канкрэтна згадваюцца такія ахвяры, як адмова ад курэння або алкаголю хаця б на адзін дзень або ахвяраванне на дапамогу бедным.
Эйрыян Уільямс
Эйрыян Уільямс (Eirian Williams; нар., , Уэльс) — валійскі прафесійны снукерны рэферы. Да гэтага 18 гадоў праслужыў у паліцыі ў валійскім горадзе Ланэлі. Абслугоўваў чатыры фінальныя матчы чэмпіянатаў свету (2001, 2005, 2007, 2010).
Волава
Волава (Stannum) Sn — хімічны элемент IV групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 50. Серабрыста-белы метал.
Пакалюбіцкі сельсавет
Пакалю́біцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Пакалюбічы.
Волава
Прыродныя крыніцы
Па распаўсюджанасці ў зямной кары займае 47-е месца. У самародным стане практычна не сустракаецца, знаходзяць волава пераважна ў выглядзе мінералаў касітэрыта і станіна. Галоўныя пастаўшчыкі волава на сусветны рынак — Балівія, Інданезія, Малайзія, Расія, Казахстан, Нігерыя.
Прымяненне
Каля паловы ўсяго здабываемага волава ідзе на выраб белай бляхі (ліставое жалеза, пакрытае волавам), з якой вырабляюць бляшанкі. Чыстае волава прымяняюць у электрычных кандэнсатарах.
Існуюць шматлікія сплавы волава: з меддзю — бронза, з вісмутам, кадміем — шматлікія прыпоі, з меддзю і сурмой — бабіты (сплавы для падшыпнікаў).
Пакалюбіцкі сельсавет
Гісторыя
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Лапацінскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Прудкоўскага сельсавета. 7 кастрычніка 1957 года ў склад горада Гомеля ўключана вёска Прудок, 6 красавіка 1972 года — пасёлак Чырвоны Кастрычнік , 1 жніўня 1974 года — вёска Валатава , 12 мая 1983 года — пасёлак Будзёнаўскі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5617 чалавек, з іх 93,9 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 0,9 % — украінцы, 0,4 % — армяне.
Паданне аб паходжанні Гомеля
Паданне аб паходжанні Гомеля — узор вуснай народнай творчасці, прыклад народнай этымалогіі тапоніма «Гомель», якая тлумачыць яго паводле словаўтваральнай мадэлі «выклічнік+назоўнік». Адна з першых пісьмовых фіксацый прыпадае на 1926 г. Паводле акадэмічнага выдання беларускага фальклору 1983 г. паданне мае назву «Адкуль Гомель».
Апісанне
Згодна з паданнем тапонім «Гомель» паходзіць ад папераджальных выкрыкаў «Го! Мель!», якімі плытагоны, сплаўляючы лес па лукавіне ракі Сож, паведамлялі сваім таварышам пра небяспеку сесці на мель. Паводле іншай версіі, гэта рабіў наўмысна пастаўлены на бераг чалавек.
Версіі падання
І. М. Пульнер пераказаў паданне ў наступным выглядзе: «Па рацэ Сожу (яна працякае каля самога Гомеля), — апавядае старая легенда, — неяк спускаліся плытагоны. Набліжаючыся да месца размяшчэння цяперашняга Гомеля, яны заўважылі вялікія мелі і, жадаючы папярэдзіць ідучых следам пра небяспеку, закрычалі «Го, — мель, Го, — мель! Адсюль і пайшло імя Гомелю». С. М. Лебедзеў прывёў такую версію падання:"«Узвышша, на якім стаіць Гомель, размяшчаецца на лукавіне ракі Сож, па якой у даўнія часіны сплаўлялі вялікую колькасць плытоў. У верхняй частцы лукавіны былі вялікія мелі, дастаўляючы плытагонам значныя непрыемнасці. Плытагоны, якія плылі паперад, убачыўшы пасяленне на ўзвышшы і ведаючы, што тут ёсць небяспечныя мелі, крыкам засцерагалі таварышаў, якія плылі ззаду: «Го! Го! — мель! мель!». Адсюль атрымалася назва Гомель»."Некалькі адрозную версію фалькларыст А. І. Гурскі занатаваў у 1981 г.: «Там, дзе цяпер стаіць Гомель, пасярэдзіне ракі Сож некалі было намыта шмат пяску. Каб плыты і баркі, што плылі па рацэ, не ўзбіліся на мель, на беразе каля гэтага месца заўсёды стаяў чалавек і крыкам папярэджваў: — Го! Мель! Го! Мель! Вось і пайшло — Гомель».