cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шэсце князёў
Гісторыя
Да надыходзячай 800-й гадавіны Ветынскай дынастыі ў 1889 годзе была замоўлена іншая вялікая насценная выява, якая была выканана мастаком Вільгельмам Вальтэрам паміж 1871 і 1876 гадамі. З-за таго, што выява хутка псавалася, яна была перанесена на 23000 плітак з Мейсенскага фарфору паміж 1904 і 1907 гадамі.
Пано атрымала толькі мінімальныя пашкоджанні падчас бамбардзіровак Дрэздэна 13 лютага 1945 года ў час Другой сусветнай вайны.
Адлюстраваныя асобы
35 маркграфаў, курфюстаў, герцагаў і каралёў Саксоніі намаляваны конна, а салдаты і іншыя людзі суправаджаюць іх пехам. Імя кожнага кіраўніка знаходзіцца пад яго партрэтам. Усе адлюстраваныя асобы маюць апранутыя ў сучаснае адзенне.
Памеры
Даўжыня пано «Шэсце князёў» складае 101,9 метраў, вышыня — 10,5 метраў. Але з-за наяўнасці 18 вокнаў у верхняй частцы, плошча паверхні, пакрытай пліткамі, складае толькі 968 м². Кожная фарфоравая плітка мае памер 20,5 на 20,5 см, і агульная колькасць выкарыстаных плітак роўная прыблізна 23000.
Вішнева (Валожынскі раён)
Ві́шнева (, Вишнево) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці, у 18 км на захад ад Валожына, на левым беразе ракі Гальшанка. З'яўляецца цэнтрам Вішнеўскага сельсавета.
Гісторыя
Дзедзічам (асобай, якая валодала мясцовасцю па спадчыне) Вішнева на рацэ Альшанцы 29 кастрычніка 1447 года названы Пётр Сенька Гедыгольдавіч.
У часы Рэчы Паспалітай мястэчка знаходзілася ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства.
У 1921—1939 гадах мястэчка ўваходзіла ў Польскую Рэспубліку, у Валожынскі павет Навагрудскага ваяводства, з'яўлялася цэнтрам гміны. У ноч з 18 на 19 ліпеня 1924 года на мястэчка здзейсніла грабежніцкі напад бальшавіцкая дыверсійная група.
Колькасць насельніцтва гэтага мястэчка складала ў 1907 годзе 2650 жыхароў, з якіх 1863 — яўрэі. Асноўная частка іх пазней эмігравала альбо была знішчаная нацыстамі, якія 30 жніўня 1942 года забілі 1100 яўрэяў. Пра гэту трагедыю нагадвае мемарыяльны камень.
Банапарты
Банапа́рты; адз. лік у італьянскім вымаўленні Буанапа́ртэ, у французскім Банапа́рт (Buonaparte, Bonaparte) — дваранская сям’я карсіканскага паходжання, якая стала ў 1804, пасля таго, як Напалеон I Банапарт абвясціў сябе імператарам французаў (Першая імперыя), кіруючай дынастыяй Францыі.
Пасля смерці Напалеона I у 1821 годзе галавой сям’і намінальна стаў яго сын, так званы Напалеон II, які нарадзіўся ў 1811 і выхоўваўся пры двары дзеда Франца I Аўстрыйскага як аўстрыйскі эрцгерцаг. У 1832 годзе малады чалавек сканаў ад сухот, і дом узначаліў яго стрыечны брат, сын былога галандскага караля Луі Банапарта, прынц Луі Напалеон Банапарт. Пасля рада авантурных спроб захапіць прастол, Луі Напалеон быў абраны ў 1848 прэзідэнтам французскай Другой рэспублікі, а ў 1852 годзе абвясціў сябе імператарам як Напалеон III (Другая імперыя).
Напалеон III быў звергнуты ў 1870 г. і памёр у 1873 г. Яго адзіны сын, Напалеон Эжэн Жан Жазеф (так званы Напалеон IV), загінуў у Паўднёвай Афрыцы на вайне з зулусамі ў 1879. Пасля яго гібелі вяршэнства ў доме перайшло да нашчадкаў Жэрома Банапарта. Гэтая лінія працягваецца і цяпер, з’яўляючыся адзінай бесперапыннай мужчынскай лініяй сям’і Банапартаў. У мінулым былі і іншыя бакавыя лініі Банапартаў (у прыватнасці, у ЗША).
Да Банапартаў адносяць таксама сям’ю Багарнэ (патомства першай жонкі Напалеона I імператрыцы Жазэфіны ад першага шлюбу). Бліжэйшыя сваякі Банапарта — прынцы Мюраты (нашчадкі маршала і неапалітанскага караля Іаахіма Мюрата і сястры Напалеона I Караліны).
.io
.io — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Брытанскіх тэрыторый у Індыйскім акіяне.
Toppdomän
Конкурс песні Еўрабачанне 1975
Конкурс песні Еўрабачанне 1975 стаў 20-м конкурсам Еўрабачанне. Конкурм прайшоў 22 сакавіка 1975 года ў Стакгольме (Швецыя) на сцэне канцэртнай залы Св. Эрыка. Удзел у конкурсе прыняло 19 краін. Упершыню ўдзельнічала Турцыя, вярнуліся Мальта і Францыя, а адмовілася ад удзелу Грэцыя. Выйгралі конкурс Нідэрланды ў, яе прадстаўляла група Teach-In з песняй «Ding-a-dong». Другое месца заняла Вялікабрытанія ў трэці раз. Правядзенне конкурсу суправаджалася масавымі дэманстрацыямі праціўнікаў камерцыялізацыі музыкі.
.iq
.iq — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Ірака.
Конкурс песні Еўрабачанне 1975
Змены ў правілах
Колькасць суддзяў у нацыянальных журы было павялічана да 11, і гэтыя суддзі маглі даць ад 1 да 5 галасоў кожнай песні. Аднак канчатковыя галасы, абвяшчаць на ТБ, размяркоўваліся наступным чынам: 12 ачкоў - песні якая набрала больш за ўсё галасоў, 10 ачкоў песні якая набрала другую суму ачкоў, 8 - трэцяй песні, 7 - чацвёртай і далей кожнай наступнай па месцы краіне на 1 бал менш аж да 1 ачкі 10. па колькасці галасоў песні.
12 балаў
Спіс краін, якія атрымалі максімальны бал найбольшую колькасць разоў.
Румынская камуністычная партыя
Румынская камуністычная партыя, або РКП (Partidul Comunist Român) — румынская камуністычная палітычная партыя, якая з'яўлялася прадаўжальніцай бальшавіцкага крыла Румынскай сацыялістычнай партыі. Першапачаткова ідэалогіяй партыі былі падрыхтоўка камуністычнай рэвалюцыі і адмова ад нацыяналістычнага праекта Вялікая Румынія, пры Чаўшэску ў ёй нарасталі нацыяналістычныя памкненні.
РКП у міжваенны перыяд была невялікай нелегальнай групоўкай, якая знаходзілася пад прамым кантролем Камінтэрна. У 1930-я гады большасць актывістаў знаходзіліся ў зняволенні ці беглі ў СССР.
Камуністычная партыя выйшла на пярэдні план румынскай палітыцы ў жніўні 1944 года, калі камуністы прынялі ўдзел у палацавым перавароце і звяржэнні пра-нацысцкага ўрада Іона Антанеску. З дапамогай савецкіх сіл РКП адправіла караля Міхая I у выгнанне і ўсталявала аднапартыйны рэжым у 1948 годзе, які праіснаваў аж да Румынскай рэвалюцыі 1989 года.
Абвешчана па-за законам 29 снежня 1989 года дэкрэтам Фронту нацыянальнага выратавання.
Пераемніцай «гістарычнай» РКП лічыць сябе Румынская камуністычная партыя, створаная ў 2010 годзе
З'езды РКП
Усе з'езды, акрамя III—V, адбыліся ў Бухарэсце.
Люцыфер
Люцыфе́р (Lucifer — «светаносны», Luc-an — «воўк», «ваўкалак») — адзін з галоўных ды найчысцейшых анёлаў, які кінуў выклік самаму Богу. Атаясамліваецца з Д’яблам ды Сатаной, ў ягонай вайне з Богам за душы людзей.
Знешні выгляд Дэманаў
У адносінах да знешняга выгляду: Л. мае два крыла (цёмных), цёмную скуру ды пламянеючыя чырванню вочы.
Запалоссе (возера)
Запало́ссе, Запалоскае — возера ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Вята, за 13 км у напрамку на паўночны захад ад горада Мёры, на захад ад вёскі Запалассе.
Плошча паверхні возера 0,37 км². Даўжыня 1,14 км, найбольшая шырыня 0,44 км. Даўжыня берагавой лініі 3,8 км. Найбольшая глыбіня 6,9 м. Аб’ём вады 0,79 млн. м³. Плошча вадазбору 13,1 км².
Схілы катлавіны вышынёй 15—25 м. Берагавая лінія звілістая. Берагі высокія, абрывістыя, на паўночным захадзе зліваюцца са схіламі катлавіны, на паўднёвым усходзе і ў паўночным заліве сплавінныя, пад хмызняком. Дно возера складанай будовы, уздоўж берагоў пясчанае, глыбей — глеістае. На возеры 3 астравы агульнай плошчай 2 га. Зарастае каля 70 % дна возера.
У Запалоссе ўпадаюць ручай з возера Альхоўка і ручай Запалоссе.
Засігава
Засі́гава (, Засигово) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Яськаўшчынскага сельсавета.
Карл Нордэнфолк
Карл Нордэнфолк ( - ) - шведскі гісторык мастацтва, навуковец і дырэктар шведскага Нацыянальнага музея з 1958 па 1968 год.
Навуковая дзейнасць
К. Нордэнфолк вядомы за яго працу над познеантычнымі ілюмінаванымі рукапісамі, асабліва тымі, што звязаныя з евангельскімі. Акрамя таго, ён унёс уклад у вывучэнне сучасных мастакоў, у тым ліку Ван Гога і Рэмбрандта.
Касцёл езуітаў (Львоў)
Гісторыя
Фундатарка сучаснага храма Эльжбета Люцыя Сеняўская ў 1607 годзе для будаўніцтва касцёла езуітаў у Львове ахвяравала 40 тысяч злотых. 31 ліпеня 1610 года адбылося асвячэнне краевугольнага каменя каталіцкім арцыбіскупам Янам Замойскім.
Аўтар першапачатковага праекта невядомы. У 1613—1614 гадах будаўніцтвам кіраваў Себасцьян Ламхіўс. Калі ў 1618 годзе Джакама Брыяна прыбыў у Львоў, сцены касцёла ўжо былі выведзеныя на тры локці. Ён не распрацоўваў новага праекта, а толькі дэталёва прапрацаваў існуючы і перайначыў інтэр’ер. Ён, выхаваны на узорах італьянскай архітэктуры, унёс у будынак касцёла формы, якія ўпершыню склаліся ў схеме фасада царквы Іль Джэзу ў Рыме. Гэтая схема распаўсюдзілася ў еўрапейскай архітэктуры XVII стагоддзя і стала характэрнай для стылю барока.
З паўднёвага боку апсіды ў 1702 годзе была збудаваная чатырохгранная вежа, якая стала самай высокай у горадзе. Яна была разабрана ў 1830 годзе за страху разбурэння пасля падзення 14 ліпеня 1826 года вежы Львоўскай ратушы. Скульптар Томас Гутэр сумесна з Конрадам Кутшэрайтэрам ў 1736—1737 гадах рабіў алтары для касцёла.
У 1740 годзе праведзена грунтоўная рэканструкцыя, сродкі для якой надалі каронны канюшы Юрый Станіслаў Дзідушынскі і яго жонка Мар’яна Тэрэза з Замойскіх. Уласна тады на месцы бакавых капліц з’явіліся нефы, сцены і скляпенні атрымалі фрэскавы роспіс, які выканалі мастакі Францыск і Себасцьян Экштайны — выхадцы з Брно ў Маравіі.
У 1946—2011 гадах касцёл выкарыстоўваўся як сховішча для кніг і належаў бібліятэцы імя В. Стэфаныка. 6 снежня 2011 года былы касцёл Пятра і Паўла ордэна езуітаў адкрылі для набажэнстваў. Цяпер ён з’яўляецца ўніяцкай царквою Пятра і Паўла і належыць УГКЦ. У 2016—2017 гадах пачалася маштабная рэстаўрацыя фасада і ўнутраных скульптур і роспісаў, якую запланавана завяршыць у 2022 годзе.
Козіма Медычы Старэйшы
Козіма Медычы Стары (Cosimo di Giovanni de' Medici, Cosimo il vecchio) (27 верасня 1389, Фларэнцыя — 1 жніўня 1464, Фларэнцыя) — сын Джавані дзі Бічы (1360—1429), заснавальніка дынастыі Медычы, актыўны фларэнційскі палітычны дзеяч, адзін з выбітных дзяржаўных людзей свайго часу. Купец і банкір, найбагацейшы чалавек ў Еўропе.
Адзін з лепшых дзяржаўных людзей свайго часу, Козіма амаль неўзаметку, без хваляванняў, ператварыў Фларэнційскай рэспубліку ў спадчынную сіньёрыю, нязменна захоўваючы народную любоў. Упершыню абраны прыёрам рэспублікі ў 1416, ён здолеў скласці сабе моцную партыю, якая сутыкнулася з арыстакратычнай партыяй Альбіцы, якая стаяла тады на чале Фларэнцыі. Спачатку Козіма пацярпеў паразу, у 1433 быў арыштаваны і толькі з дапамогай подкупу яму ўдалося пазбавіцца смерці, выдаліўшыся ў выгнанне спачатку ў Павію, затым у Венецыю; але ўжо ў наступным годзе яго партыя атрымала перамогу, і Козіма вярнуўся ў Фларэнцыю.
Стаўшы на чале дзяржавы, Козіма заставаўся простым грамадзянінам, не прыняўшы ніякага тытула і не змяняючы рэспубліканскіх форм. Ад тыраніі, вымагальніцтваў і гвалтаў Козіма быў амаль цалкам свабодны і карыстаўся уладай для ўхілення ўнутраных смут і для кіраўніцтва вельмі цяжкімі адносінамі з Міланам, Венецыяй і Неапалем. Вялізныя сродкі, набытыя буйнымі і ўдалымі камерцыйнымі аперацыямі, Козіма ужываў на выгоду народа : за раздачу хлеба ў галодны год ён атрымаў назву «бацька айчыны»; Фларэнцыя абавязана яму шматлікімі будынкамі. Козіма першы з Медычы пачаў шырока спрыяць мастакам, асабліва вучоным і паэтам. Яго палац быў першым буйным гуманістычным цэнтрам ў Фларэнцыі.
У яго такі быў пазашлюбны сын Карла (1430—1492).
Юрый Леанідавіч Астапчанка
Юрый Леанідавіч Астапчанка (нар., Жлобін Гомельскай вобласці) — беларускі эканаміст, палітык.
Біяграфія
Закончыў Маскоўскі кааператыўны інстытут, эканаміст. Працоўную дзейнасць пачаў рабочым на лесагандлёвым складзе ў горадзе Жлобіне. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў старшынёй праўлення Стрэшынскага спажывецкага таварыства, дырэктарам аптова-гандлёвай базы Жлобінскага райспажыўсаюза, старшынёй праўлення Буда-Кашалёўскага райспажыўсаюза, начальнікам Гомельскай канторы «Аблкаапзабеспячэнне», дырэктарам Гомельскай універсальнай базы аблспажыўсаюза, генеральным дырэктарам Гомельскага аптова-рознічнага прадпрыемства «Аблгандальсаюз», Беларускага канцэрна па матэрыяльных рэсурсах «Белрэсурсы». Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга склікання. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, ордэнам Рускай праваслаўнай царквы Святога роўнаапостальнага Вялікага князя Уладзіміра ІІІ ступені, Граматай Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі.
Браслаўскі павет (Расійская імперыя)
Браслаўскі паве́т (у 1836—1922 гг. — Новааляксандраўскі павет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі.
У 1793 яго ўсходняя частка далучана да Расійскай імперыі, астатняя частка павета пераўтворана ў Браслаўскае ваяводства (існавала да 1795). У складзе Расійскай імперыі Браслаўскі павет уваходзіў y Віленскую губерню, у 1797—1801 гг. y Літоўскую губерню. Плошча 5555 кв. вёрст, насельніцтва 210 689 чалавек (1897). У 1836 годзе Браслаўскі павет перайменаваны ў Новааляксандраўскі павет, які з 1843 годзе знаходзіўся ў складзе Ковенскай губерні
З 1921 года ў Заходняй Беларусі. У 1922 годзе адноўлена назва Браслаўскі павет і ён уключаны ў склад Віленскай зямлі (з 1925 года ваяводства). Плошча 4218 км2, насельніцтва 124 909 чалавек (1919).
3 верасня 1939 Браслаўскі павет y складзе БССР, уваходзіў y Вілейскую вобласць. 15 студзеня 1940 павет скасаваны, на яго тэрыторыі ўтвораны шэраг раёнаў, y т.л. Браслаўскі раён.
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Беняконі)
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля — каталіцкі храм у в. Беняконі (Воранаўскі раён). Помнік эклектычнай архітэктуры з рысамі неабарока і неакласіцызму. Пабудаваны ў 1900—1906 гг. з цэглы.
Гісторыя
Касцёл пад тытулам св. Яна Хрысціцеля быў заснаваны тут па фундацыі тагачаснага ўладальніка вёскі графа Яна Сымонавіча Чаплінскага ад 16 жніўня 1634 года і пабудаваны з дрэва. Адначасова з касцёлам граф перадаў касцёлу фальварак Хадкішкі і в. Перагані для ўтрымання там шпіталя на 16 чалавек, а ў 1638 годзе зафундаваў яшчэ і парафіяльны шпіталь.
У 1737 быў скончаны касцёл (гл. Стары Касцёл Святога Яна Хрысціцеля, Беняконі)
Да 1808 да беняконскай парафіі належала капліца ў Канвелішках, пакуль там не ўтварылася самастойная парафія. У ХІХ ст. як прыпісная ўзгадваецца і філія ў Бутрыманцах (сёння парафія ў Літве), а колькасць парафіян складала амаль 5000 вернікаў.
На пачатку ХХ ст. у Беняконях вырашылі пабудаваць новы, ужо каменны, велічны касцёл. Святыню пачалі ўзводзіць у 1900 годзе на гістарычным месцы. Будаўніцтва скончылася ў 1902 годзе. Аб гэтым сведчыць пліта з датай МСМІІ, усталяваная на апсідзе храма. У 1925 годзе Беняконі сталі цэнтрам аднайменнага дэканата Віленскай архідыяцэзіі. Да Другой сусветнай вайны Беняконскі дэканат складаўся з 11 парафій: Беняконі, Воранава, Осава, Германішкі і Канвелішкі, якія сёння знаходзяцца на тэрыторыі Беларусі, а таксама Бутрыманцы, Вялікія Салечнікі, Малыя Салечнікі, Падбор’е і Дзевянішкі (цяпер тэрыторыя Літвы), а таксама парафія Геранёны (сёння Іўеўскі дэканат). Колькасць вернікаў у беняконскай парафіі перавышала ў той час 6500 чалавек.
8 чэрвеня 1951 года ксёндз дзекан Дамінік Гайліюш быў арыштаваны і асуджаны на 25 гадоў катаргі, памёр у Іркуцку ў 1953 годзе і там пахаваны, у Беняконях зроблена сімвалічнае надмагілле. На працягу наступнага дзесяцігоддзя да мясцовых вернікаў прыязджаў кс. Апалінарый Зубелевіч з Канвелішкаў, былы вікарый бняконскай парафіі. Але ў 1961 улады ўсё ж зачынілі касцёл у Беняконях, зрабіўшы ў будынку сховішча паліва. Нягледзячы на гэта, касцёл атрымаў статус помніка архітэктуры. У будынку плябаніі была змешчана школа-інтэрнат, а пасля псіхіятрычная бальніца.
Пасля доўгага змаганне за вяртанне святыні, 10 снежня 1988 года вернікі атрымалі ключы ад касцёла. Адразу распачалася рэстаўрацыя храма. 21 снежня 1988 адбылося першае набажэнства. У 1989-94 беняконскай парафіяй апекаваліся ксяндзы палаціны.
Архітэктура
Двухвежавая трохнефавая базіліка з трансептам, роўным па вышыні цэнтральнаму нефу, які мае паўцыркульнае алтарнае завяршэнне. Бакавыя нефы больш нізкія, з боку галоўнага фасада завершаны магутнымі трох’яруснымі вежамі-званіцамі, а па баках алтара — прамавугольнымі сакрысціямі. Паўцыркульная алтарная частка касцёла абкружана больш нізкай прыбудовай, што надае ёй арыгінальнае ступеньчатае вырашэнне. Цэнтральны неф і трансепт накрыты ўзаемна перпендыкулярнымі двухсхільнымі дахамі, з трохвугольнымі франтонамі на тарцах, бакавыя нефы — аднасхільнымі дахамі. Над алтарнай часткай дах конусападобны, над вежамі шпілі. Аконныя праёмы прамавугольныя, з паўцыркульнымі імпастамі. Верхні ярус алтара асветлены вялікімі люнетамі. Сцены аздоблены плоскімі і руставанымі пілястрамі, філёнгавымі нішамі, сандрыкамі і інш., завершаны развітымі багата прафіляванымі антаблементамі.
Інтэр’ер
Інтэр’ер асветлены двума ярусамі вокнаў. Цэнтральны неф перакрыты цыліндрычным скляпеннем з распалубкамі, бакавыя нефы — крыжовымі скляпеннямі. Інтэр’ер упрыгожаны мастаком К. Квяткоўскім у стылі «другога ракако» (неаракако) арнаментальнай ляпнінай, картушамі, размалёўкай.
Выкарыстаны цікавы прыём асвятлення верхняга яруса галоўнага алтара шэрагам круглых вокнаў-люнетаў у конхавым скляпенні. У інтэр’еры тры двух’ярусныя алтары: галоўны прысвечаны патрону касцёла св. Яну Хрысціцелю, левы — Божай міласэрнасці (у другім ярусе знаходзіцца абраз Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса), правы — Маці Божай Шкаплернай.
Пахаванні
Каля сцен касцёла пахаванні членаў сям’і Путкамераў — уладальнікаў навакольных земляў. Тут пахавана Марыля Верашчака, каханая Адама Міцкевіча.
Малая Дубраўка
Мала́я Ду́браўка (, Малая Дубровка) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Махаўскага сельсавета.
.ir
.ir — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Ірана.
Toppdomän
Стары Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Беняконі)
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля — колішні касцёл у в. Беняконі (Воранаўскі раён).
Гісторыя
Фундаваны ў 1634 г. Янам Чаплінскім. Верагодна касцёл неаднарозова рамантаваўся і перабудоўваўся.
У 1737 годзе быў скончаны касцёл, які будаваў тагачасны плябан кс. Леон Мінкоўскі, а пасля яго смерці – кс. Ян Кант-Шабікоўскі. Пры гэтым касцёл узгадваецца пад тытулам св. Юрыя.
Апошні выгляд храма вядомы па фотаздымку Яна Балзункевіча 1910 г. У 1900—1906 гг. з на месцы старажытнага драўлянага храма быў пабудаваны новы мураваны касцёл.
Архітэктура
Храм быў вытрыманы ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства, меў рысы стылю барока.
Прэзбітэрый касцёла быў мураваны, з дзвюма сакрыстыямі, а малітоўная зала – драўляная. Працяглы прамавугольны зруб пад двухсхільным дахам. Скатны гонтавы дах пасярэдзіне ўвенчвала вялікая вежа-сігнатура. На галоўным фасадзе вылучаўся своеасаблівым шасціслуповым порцікам з фігурным увагнута-пукатым франтонам, над якім узвышалася чацверыковая шатровая вежа-званіца. Рытм гарызантальна ашаляваных бакавых фасадаў стваралі прамавугольныя аконныя праёмы ў простых ліштвах.
Інтэр’ер касцёла ўпрыгожвалі 4 алтары. Галоўны алтар быў створаны па фундацыі Яна Шрэтара, кашталяна інфляндскага, у 1765 г. і кансэкраваны 13 сакавіка 1687 г. Уладзіславам Сільніцкім, біскупам-суфраганам віленскім. У цэнтры алтара быў змешчаны тытульны абраз св. Яна Хрысціцеля, а ў другім ярусе – абраз “Укрыжаванне”. Левы бакавы алтар, устаноўлены ў 1742 г., быў прысвечаны св. Лаўрэнцію, правы ж, датаваны 1762 г., – Маці Божай Троцкай, абраз якой быў каранаваны. Чацвёрты алтар меў абраз святога Шкаплера. У арцы прэзбітэрыя быў выкарыстаны характэрны рэнесансны прыём – гарызантальная бэлька-зацяжка з Укрыжаваннем пасярэдзіне, таму магчыма, што мураваны прэзбітэрый – гэта і быў першапачатковы касцёл. Апошні драўляны касцёл быў вытрыманы ў традыцыях народнага дойлідства з рысамі барока. Трохнававая святыня мела прамавугольны выцягнуты план, галоўны фасад быў вырашаны як шасцікалонны порцік пад крывалінейным барокавым франтонам, завершаны глухой чацверыковай вежай пад чатырохсхільным дахам з карункавым крыжам.
Асака Гартмана
Асака Гартмана (Carex hartmanii) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе і Заходняй Азіі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе і Заходняй Азіі.
Ва Украіне від расце на сырых лугах, у зарасніках кустоў, на сырых лясах — у Палессі і лесастэпе спарадычна.
.it
.it — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Італіі.
Маўі
Ма́ўі (гавай. Māui) — культурны герой і малодшы бог-дэміург у міфалогіі палінезійцаў.
Гавайская міфалогія
У гавайскай міфалогіі Маўі звычайна выступаў у якасці первапродка, быў мужам і сынам розных увасабленняў багіні Хіны. Згодна аднаму паданню, ён спрычыніўся да стварэння Гавайскіх астравоў. Аднойчы Маўі выйшаў у мора з братамі для лову рыбы. Аднак ён зачапіў сваім круком Манаіякалані марское дно. Браты вырашылі, што Маўі злавіў вялізарную рыбіну і пачалі яму дапамагаць цягнуць. Хутка на паверхні з'явіўся востраў, а за ім — іншы. Так узнік ланцуг Гаваеў.
У другім папулярным паданні, Маўі вырашыў затрымаць Сонца, каб зрабіць дні даўжэйшымі, бо яго маці Хіна не магла высушыць вопратку. Ён зрабіў моцную вяроўку з валасоў сястры, падняўся на гору і зачапіў Сонца. Тое пагаджаецца свяціць даўжэй.
Лічыцца, што назвы вострава Маўі і сузор'я (у еўрапейскай традыцыі — сузор’е Скарпіён) ідуць ад яго імя.
Іншыя палінезійскія паданні
Таіцяне лічылі Маўі прарокам, магчыма нават жрацом. Ён навучыў людзей здабываць агонь, вырасціў першыя какосаваыя пальмы, аднойчы схапіў Сонца за промні і таксама затрымаў яго ў небе.
Маары сцвярджалі, што неданошанага Маўі яго маці кінула ў ваду. Аднак яго жыццё захавалі марскія духі. Пазней, ўжо дарослы, ён вярнуўся да яе і сваіх братоў. Дзякуючы ўменню ператварацца ў птушак і звяроў Маўі быў прызнаны першым у сям'і.
Акрамя распаўсюджанага міфа аб затрыманні Сонца, маарыйскія легенды паведамляюць, што Маўі выцягнуў з мора Паўночны востраў, ператварыў сваю лодку ў Паўднёвы востраў, здабыў сакрэт агня. Аднак яго спроба здабыць неўміручасць для людзей праз згвалтаванне старой багіні, улонне якой з'яўляецца пераходам у замагільны свет, скончылася няўдачай.
Танганцы таксама лічылі Маўі лаўцом астравоў Тонга, здабытчыкам агню і нават трымальнікам Зямлі.
Паданні аб Маўі былі распаўсюджаны і ў іншых кутах Палінезіі.
Осцін (імя)
О́сцін (Austin ад англійскай формы augistinus вялікі, велічны), мужчынскае імя ў англамоўнай культуры.
Прамень
Назву Прамень маюць:
.jp
.jp — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Японіі.
Таруса
Таруса — старадаўні рускі горад, адміністрацыйны цэнтр Тарускага раёна Калужскай вобласці.
Назва
Назва Таруса ад назвы ракі Таруса, на ўтоку якой у Аку паселішча паўстала. Назва Таруса старабалцкага паходжання.
Корань Tar- лічыцца вельмі архаічным, звязаны з індаеўрапейскім *ter-, *tor- «хуткі, моцны», шырэйшае значэнне «пранікаць, пераадольваць». З балцкай лексікі гэтае значэнне ў кораня знікла, выціснутае таго ж паходжання tarti «мовіць», ад *tor- «гучны, чутны», які эвалюцыянаваў ад «пранікаць» да «дасягаць голасам».
Найбліжэйшыя гідранімічныя аналагі — латышскія водныя назвы Tara, Tar-upe, літоўская азёрная назва Tarama (пашыральнік -m- як у гідроніме Ner-ema ), таксама назва ракі Тара (у басейне дзесенскай Нярусы).
У стараеўрапейскай гідраніміі рачная назва таго ж паходжання Tara вядомая тым, што з дапамогай пашыральніка -nt- ад яе ўтвораны тапонім Tarentum, літаральна — «Тарскі» (месца на Тары) (як ад гідроніма Піна ўтварыўся тапонім Пінск, «пінскае месца, месца на Піне»). Такое ж назваўтварэнне з дапамогай гідранімічных пашыральнікаў вядомае і на ўсходзе старабалцкай тэрыторыі: у ракі Вопі на Падняпроўі — прыток Опісна (*Ap- > *Ap-esn-), у ракі Упа на Павоччы — прытокі Уперта (*Up- > *Up-ert-) і Упская (з назвай-«перакладам»).
У назве Таруса корань Tar- пашыраны пашыральнікам -us-, які таксама ў назве дзесенскай ракі Няруса. Ён жа мяркуецца ў дняпроўскай рачной назве Водса (< *Vad-usa).
Пашыральнік -us- вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: kristi «падаць» (< *krit-sti) — kritusys «пылінка, труха» (што падае). Роднасныя яму пашыральнікі -es-, -is- у назвах тыпу Лучоса (< *Lauk-esa), Барыса (калі назва аўтэнтычная).
Рачная назва Таруса была матываваная хуткаплыннасцю ракі.
Агульныя звесткі
Горад размешчаны пры ўпадзення ракі Тарусы ў раку Ака, за 36 км ад Серпухава, за 70 км ад Калугі. Дзякуючы свайму унікальна захаванаму абліччу — большасць будынкаў аднапавярховыя, пабудаваныя ў XIX стагоддзі, горад мае статус прыродна-архітэктурнага запаведніка, занесены ў пералік гістарычных гарадоў Расіі. Значны культурны цэнтр Расіі.
Патрысія
Патры́сія (Patricia ад patricius — "(асоба) з высакародных") — жаночае імя ў англамоўнай культуры. Гэта жаночая форма імя Патрык.
Малы Асавец
Малы́ Асаве́ц (, Малый Осовец) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Махаўскага сельсавета.
.kp
.kp — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню
Toppdomän
Буслаў
Буслаў — прозвішча.
Дэніз Тэкін
Хатыджэ Дэніз Тэкін (Hatice Deniz Tekin,  7 чэрвеня 1997, Ізмір, Турцыя) — турэцкая музыка і аўтар песень.
Жыццё і кар’ера
Нарадзілася 7 чэрвеня 1997 года ў Ізміры ў сям’і дзяржаўнага служачага і правяла свае першыя гады ў Конаку. Яе бацькі вучыліся на стаматолагаў, і яна правяла дзяцінства ў розных правінцыях. Спачатку яна з сям’ёй паехала ў Мардзін і скончыла там пачатковую школу. Затым яна скончыла сярэднюю школу ў Газіянтэпе.
Яе цікавасць да музыкі пачалася ва ўзросце васьмі гадоў, калі яна пачала граць на фартэпіяна і флейце пры падтрымцы бацькі. Яна далучалася да розных мясцовых музычных гуртоў падчас навучання ў сярэдняй і старэйшай школе. У 16 гадоў яна пачала выступаць з жывой музыкай у невялікіх кавярнях. У Газіянтэпе яна дзялілася сваімі творамі пад нікам Daphead розных музычных платформах, рабіла каверы на вядомыя песні і прыцягнула да сябе ўвагу. Яе запісы за гэты перыяд праслухалі на YouTube ад 1 да 7 мільёнаў разоў. Стварыўшы належную аўдыторыю, яна давала канцэрты ў вялікіх гарадах, такіх як Стамбул, Анкара, Ізмір і Анталія. У інтэрв’ю ў 2015 годзе турэцкая спявачка Калбен звярнула ўвагу на інструменты і голас Тэкін. Пакінуўшы Газіянтэп, яна пачала вывучаць заходнія мовы і літаратуру ва ўніверсітэце Багазічы. У 2017 годзе выпусціла свой першы студыйны альбом «Kozakuluçka», які складаецца з дзевяці песень. У гэтым альбоме яна таксама выканала каверы на такія песні, як «Beni Vur» Ахмета Кая і Юсуфа Хаялаглу. Пазней яна выканала шэраг песень разам з Канам Озанам.
Роберт
Роберт (Robert) — мужчынскае імя германскага паходжання. Адбылося ад старажытнагерманскага (H)rod-berht, азначае ў перакладзе «бліскучы ад славы».
Нясвіжская ратуша
Гісторыя
Нясвіж атрымаў магдэбургскае права ў 1586 г. Прыкладна да 1596 г. на галоўнай Рыначнай плошчы горада была пабудавана ратуша. Па баках ратушы былі размешчаны два рады гандлёвых радоў. Прыкладна ў сярэдзіне XVIII ст. комплекс быў рэканструяваны, у выніку чаго быў дабудаваны рад крам з тыльнага боку ратушы. Такім чынам, будынак ратушы з трох бакоў агіналі гандлёвыя рады, якія адкрываліся да плошчы аркадамі.
Вядома, што ў гады Паўночнай вайны будынак ратушы гарэў. Быў адбудаваны ў стылі барока ў 1752 г. У 1784 г. праведзены рамонт ратушы ў сувязі з наведваннем горада каралём Станіславам Панятоўскім.
У часы Расійскай імперыі гарадскія магістраты былі скасаваны. У нясвіжскай ратушы засядала гарадская дума.
У 1836 г. вялікі пажар знішчыў па сутнасці жылыя кварталы ў цэнтры горада, згарэла каля 100 дамоў. Пад час пажару згарэў і будынак ратушы з крамамі. Пасля пажару верхні ярус ратушнай вежы не адбудавалі. У 2-й палове XIX ст. у будынку ратушы на другім паверсе засядала гарадская дума, унізе былі крамы, свіран, частка будынка пуставала.
Чарговы раз пытанне аб рамонце будынка ратушы паўстала ў 1863 г. У 1870 г. быў выкананы рамонт даху і двух памяшканняў думы. У 1896—1901 гг. пад час чарговага рамонту папраўлены і падмацаваны сцены, нанава атынкаваны галоўны фасад з вежай, прыведзены ў парадак падвалы і прыстасаваны пад склады, устаўлены новыя аконныя рамы, унутры адрамантаваны памяшканні і прыстасаваны пад гарадскую залу для пасяджэнняў грамадскага сходу і інш.
У 1990-я гг. ратуша адноўлена ў першапачатковым выглядзе паводле праектнага плана канца XVI ст. і гравюры Т. Макоўскага XVII ст. У чэрвені 2008 г. часткова згарэў дах гандлёвых радоў, які за некалькі дзён дах аднавілі.
Комплекс ратушы і гандлёвых радоў уваходзіць у Нацыянальны гісторыка-культурны музей-запаведнік «Нясвіж».
Ратуша
Нясвіжская ратуша ўяўляе сабой двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак, які на тарцовым паўночным фасадзе мае высокую шасціярусную вежу над уваходам. Чатыры ніжнія ярусы чацверыковыя, 2 верхнія — васьмерыковыя ў плане. Вежа завяршаецца гранёным купалам з галоўкай. Пасля перабудовы ў сярэдзіне XVII ст. вежа стала чатырох’ярусная, была накрыта шатровым дахам. Бакавыя часткі галоўнага фасада завершаны трохвугольнымі шчытамі. Амаль пазбаўленыя дэкору сцены прарэзаны невялікімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і завершаны тонкім прафіляваным карнізам. Высокі двухсхільны вальмавы дах зрокава павялічвае аб’ём будынка.
Унутраная планіроўка сіметрычная. Першапачаткова на першым паверсе ратушы знаходзіліся адміністрацыйныя памяшканні магістрата і суда, на другім паверсе вялікая зала для ўрачыстых грамадзянскіх актаў і тэатральных паказаў. Зала мела скляпеністае перакрыцце; да яе з боку галоўнага ўваходу вяла шырокая аднамаршавая лесвіца.
Гандлёвыя рады
Аднапавярховыя мураваныя гандлёвыя рады спачатку размяшчаліся сіметрычна ўздоўж бакавых фасадаў на даўжыню будынка. Тарцовыя фасады ратушы былі звязаны з гандлёвымі радамі арачнымі праездамі з брамамі. Крамы мелі выхад ва ўнутраныя дворыкі і ў бок арачных праездаў. Вонкавыя фасады гандлёвых радоў былі прарэзаны невялікімі аконнымі праёмамі.
У сярэдзіне XVII ст. гандлёвыя рады падоўжаны за бакавыя фасады, акружылі будынак з трох бакоў, утвараючы ўнутраны прамавугольны дворык. Захаваліся 2 праезды ў дворык з боку галоўнага тарцовага фасада ратушы. Накрыты аднасхільным дахам, са схілам у бок двара, дзякуючы гэтаму над аркадамі ўтвараўся характэрны для беларускай архітэктуры магутны атык, раскрапаваны цягамі. Уваход у крамы з боку плошчы і прылеглых вуліц. Сцены гандлёвых радоў прарэзаны арачнымі праёмамі, паміж якімі рытмічна размешчаны шырокія лапаткі. Сцены завершаны высокім атыкам з тонкім карнізным паяском. Над кожным арачным праёмам прамавугольныя нішы.
Аркады служылі ажурнай асновай для масіўнага будынка ратушы. Магчыма, яны былі навеяны італьянскімі прататыпамі, ад якіх, аднак, адрозніваюцца важкасцю і масіўнасцю агульнага аб’ёму.
.kr
.kr — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Паўднёвай Карэі.
Toppdomän
Адрар (вобласць)
Геаграфія
На поўначы мяжуе з вобласцю Цірыс Замур, на ўсходзе з вобласцю Ход-эш-Шаркі, на поўдні з вобласцю Такант, на паўднёвым захадзе з вобласцю Трарза, на захадзе з абласцямі Іншыры і Дахлет Нуадзібу, на паўночным захадзе з Заходняй Сахарай, на ўсходзе з Малі. На тэрыторыі вобласці размешчана плато Адрар.
Буйныя гарады — Шум, Шынгеці, Уадан.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Адрар падзяляецца на тры дэпартамента:
Рональд
Рональд (Ronald ад шатл. формы старанарвеж. Rögn-valdr "раіць-уладару"] - мужчынскае імя ў англамоўнай культуры.
Выбітныя носьбіты імя
Rinaldo
Бараўлянскі сельсавет
Бараўля́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года пасёлак) Лясны.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 25687 чалавек, з іх 77,9 % — беларусы, 7,6 % — рускія, 1,1 % — украінцы, 0,7 % — палякі.
Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавета знаходзяцца 9 устаноў адукацыі і 7 медыцынскіх устаноў:
На тэрыторыі сельсавета знаходзіцца аграсядзіба «Бульбашык», а таксама гасцініца для сабак Floston-Dog.
Транспарт
Па тэрыторыі сельсавета праходзяць рэспубліканскія аўтадарогі:
.la
.la — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Лос-Анджэлеса. Першапачаткова прызначаўся для Лаоса.
Toppdomän
.lb
.lb — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Лівана.
Toppdomän
Востраў Атласава
Востраў Атла́сава (рус. Атласова) - самы паўночны з Курыльскіх астравоў. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча - 124 км².
Прырода і геаграфія
Востраў мае вулканічнае паходжанне. У плане амаль правільнай круглай формы з дыяметрам каля 14 км. Паўднёва-заходні бераг скалісты. Паўночны і заходні берагі нізкія, пясчаныя. У цэнтры ўзвышаецца актыўны вулкан Алаід (2334 м). На схілах вулкана маецца некалькі конусаў. Галоўны, раней завостраны, конус быў сарваны пад час моцнага вывяржэння 1778 г. Ніжняя частка гор (асабліва на заходнім і паўночным баках) пакрытая гушчаром хмызняковых зараснікаў вольхі камчацкай. Вышэй знаходзяцца альпійскія лугі. Іншыя распаўсюджаныя расліны: рабіна, папараці, крапіўнікі, злакавыя і г. д. Жывёльны свет прадстаўлены шматлікімі птушкамі, ластаногімі, адзіны наземны драпежны звер — ліса.
Гісторыя
Першымі наведвальнікамі вострава былі айны, якія сяліліся на паўночным беразе, займаліся сезонным паляваннем на марскіх звяроў. У XVII ст. востраў быў адкрыты рускімі казакамі. У 1711 г. востраў назіралі і нанеслі на карту ўдзельнікі экспедыцыі Івана Казырэўскага.
У 1875 - 1945 гг. уваходзіў у склад Японіі. Выкарыстоўваўся японскімі рыбакамі. Напярэдадні II Сусветнай вайны на ім мелася 9 часовых рыбалоўных баз, а таксама паселішча Араіда.
З 1945 г. у складзе СССР як частка Расійскай федэрацыі. Да 1954 г. меў назву востраў-вулкан Алаід. Пераназваны ў гонар расійскага казака, даследчыка Сібіры Уладзіміра Атласава. У 1949 - 1960 гг. на востраве дзейнічала прамысловая база (потым пасёлак Атласава). Да 1998 г. размяшчалася ваенная памежная база.
Рут
Рут (רות [] — магчыма, «спадарожнік, таварыш») — жаночае імя.
Рут уваходзіць у топ 100 самых папулярных імёнаў для нованароджаных дзяўчынак у Ірландыі і Паўночнай Ірландыі ў апошняе дзесяцігоддзе. Гэта было 347 па папулярнасці іменем для нованароджаных дзяўчынак у Злучаных Штатах у 2007 годзе. Яно было надта папулярна там у пачатку 20-га стагоддзя, калі яно ўваходзіла ў лік 10 самых папулярных імёнаў для дзяўчынак у ЗША.
Імяніны 1 верасня.
Кэры Грант
Кэры Грант (Cary Grant; сапраўднае імя Арчыбальд Аляксандр Ліч;  — ) — англа-амерыканскі, які стаў увасабленнем нязменнай дасціпнасці, спакойнасці і стрыманасці. Вядомы галоўнымі ролямі ў бурлескных камедыях, асабліва даваенных, і ў фільмах Альфрэда Хічкока. Амерыканскі інстытут кіно прызнаў яго найвялікшым кінаакцёрам у гісторыі Галівуда пасля Хамфры Богарта.
Берасцейскі езуіцкі калегіум
Берасцейскі езуіцкі калегіум — навучальная ўстанова каталіцкага манаскага ордэна езуітаў, якая працавала ў XVII—XVIII стст. y Берасці (Брэсце). Калегіум з’яўляўся сярэдняй навучальнай установай класічнага тыпу.
Гісторыя
Па запрашэнні луцкага біскупа П. Валуцкага з 1616 года езуіты пачалі ў Берасці місіянерскую дзейнасць. У 1629 г. быў заснаваны Берасцейскі калегіум. У 1620 г. берасцейскі ваявода А. Валовіч падараваў езуітам фальварак Адамкаў, які стаў іх рэзідэнцыяй. Віленскі ваявода і магілёўскі староста Л. Сапега ахвяраваў ім фальварак Дзераўна з в. Мольткі і Менявеж (Берасцейскі павет), a ў 1650 г. — фальварак і в. Паніквы (Камянецкі раён). У 1669 г. кароль Міхал Вішнявецкі перадаў езуітам в. Плоска і землі ў Прылуках (Брэсцкі раён).
На працягу XVII—XVIII стст. ордэн езуітаў набываў тут новыя землі з вёскамі (Слаўкі, Студзіловічы, Ляскавічы і інш., Берасцейскі павет), аддаючы грошы пад залог маёнткаў, ператварыўся ў буйнога ліхвяра і арганізатара па эксплуатацыі промыслаў; меў бібліятэку, аптэку (з 1694 г.). Пры рэзідэнцыі існавала школа. Каля 1630 года працавала музычная бурса. У 1633 годзе рэзідэнцыя пераўтворана ў калегіум. 3 пачатку XVIII ст. да 1755 вялося будаўніцтва новага будынка для калегіума.
Навучальная праграма Берасцейскага езуіцкага калегіума была тыповай для езуіцкіх калегіумаў. Выкладаліся «сем вольных навук», багаслоўе, лацінская і грэчаская мовы. Як навучальная ўстанова спрыяў умацаванню пазіцый каталіцкай царквы і ўсталяванню еўрапейскай сістэмы адукацыі на Брэстчыне. 3 1634 г. у калегіуме выкладалі толькі настаўнікі, якія мелі званне прафесараў. У 1772/1773 навучальным годзе з 28 выкладчыкаў 17 былі святарамі, 3 — настаўнікамі пачатковых класаў, 8 — манахамі. У 1696—1760-я гг. пры калегіуме дзейнічаў школьны тэатр. У бібліятэцы, якая налічвала каля 2 тыс. тамоў, былі кнігі на лацінскай, нямецкай, французскай і іншых мовах. У 1731 годзе значны кнігазбор у 300 тамоў падараваў Ян Фрыдэрык Сапега.
Будынкі калегіума знаходзіліся на тэрыторыі сучаснай Брэсцкай крэпасці, не зберагліся.
Масква (значэнні)
Масква:
Асака сітнічкавая
Асака сітнічкавая (Carex juncella) — кветкавая расліна роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20—80 см.
Рычард
Рычард (Richard) — мужчынскае імя ў многіх еўрапейскіх мовах, праходзіць з прагерманской мовы са складовых частак «rīkô» (лідар, правадыр) і «harduz» (магутны, смелы). У раманскіх мовах, а таксама ў англійскай, часта звязваецца з фр. riche, англ. rich, італ. ricco, ісп. rico — багаты.
.lu
.lu — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Люксембурга.
Toppdomän
Саманта
Саманта (Samantha, прыдумана ў амерыканскіх калоніях Брытаніі, магчыма, праз спалучэнне sam, скароч. імя Сэмюэл, і -antha ад грэч. anthos «кветка») — жаночае імя ў англамоўнай культуры.
.ls
.ls — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Лесота.
Toppdomän
Сара
Сара:
Эфект Вавілава — Чаранкова
Эфе́кт Ваві́лава — Чаранко́ва (выпрамяне́нне Чаранко́ва — Ваві́лава) — свячэнне, выкліканае ў празрыстым асяроддзі зараджанай часціцай, якая рухаецца са скорасцю, якая перавышае фазавую скорасць распаўсюджвання святла ў гэтым асяроддзі. Чаранкоўскае выпраменьванне шырока выкарыстоўваецца ў фізіцы высокіх энергій для рэгістрацыі рэлятывісцкіх часціц і вызначэння іх скарасцей.
Гісторыя адкрыцця
У 1934 годзе Павел Чаранкоў праводзіў у лабараторыі Сяргея Вавілава даследаванні люмінесцэнцыі вадкасцей пад уздзеяннем гама-выпраменьвання і выявіў слабае блакітнае свячэнне, выкліканае хуткімі электронамі, выбітымі з атамаў асяроддзя гама-выпраменьваннем. Пазней высветлілася, што гэтыя электроны рухаліся са скорасцю вышэй скорасці святла ў асяроддзі.
Ужо першыя эксперыменты Чаранкова, прынятыя па ініцыятыве С. І. Вавілава, выявілі шэраг характэрных асаблівасцей выпраменьвання: свячэнне назіраецца ва ўсіх чыстых празрыстых вадкасцей, прычым яркасць мала залежыць ад іх хімічнага саставу, выпраменьванне мае палярызацыю з пераважнай арыентацыяй электрычнага вектара ўздоўж напрамку першаснага пучка, пры гэтым у адрозненне ад люмінесцэнцыі не назіраецца ні тэмпературнага, ні прымесных тушэння. Зыходзячы з гэтых дадзеных, Вавілаў зрабіў асноўны вывад, што знойдзеная з'ява — не люмінесцэнцыя вадкасці, а святло, якое выпраменьваюць хуткія электроны, якія рухаюцца ў ёй.
Тэарэтычнае тлумачэнне з'явы было дадзена І. Тамам і І. Франкам ў 1937 годзе.
У 1958 Чаранкоў, Там і Франк былі ўзнагароджаны Нобелеўскай прэміяй па фізіцы «за адкрыццё і тлумачэнне эфекту Чаранкова». Манэ Сігбан з Шведскай каралеўскай акадэміі навук у сваёй прамове адзначыў, што «адкрыццё з'явы, цяпер вядомай як эфект Чаранкова, прадстаўляе сабой цікавы прыклад таго, як адносна простае фізічнае назіранне пры правільным падыходзе можа прывесці да важных адкрыццяў і пракласці новыя шляхі для далейшых даследаванняў».
Механізм і геаметрыя выпраменьвання
Згодна з тэорыяй адноснасці, ніякае матэрыяльнае цела, уключаючы хуткія элементарныя часціцы высокіх энергій, не можа рухацца са скорасцю, якая перавышае скорасць святла ў вакууме. Але да скорасці руху святла ў празрыстых асяроддзях гэта абмежаванне не адносіцца. У шкле або ў вадзе, напрыклад, святло распаўсюджваецца са скорасцю, якая складае 60-70 % ад скорасці святла ў вакууме, і нішто не перашкаджае хуткай часціцы (напрыклад, пратону або электрону) рухацца хутчэй святла ў такім асяроддзі.
У 1934 годзе Павел Чаранкоў праводзіў даследаванні люмінесцэнцыі вадкасцей пад уздзеяннем гама-выпраменьвання і выявіў слабае блакітнае свячэнне (якое цяпер названа яго імем), выкліканае хуткімі электронамі, выбітымі з атамаў асяроддзя гама-выпраменьваннем. Крыху пазней высветлілася, што гэтыя электроны рухаліся з скорасцю вышэй скорасці святла ў асяроддзі. Гэта быў як бы аптычны эквівалент ударнай хвалі, якую выклікае ў атмасферы звышгукавы самалёт. Уявіць гэту з'яву можна па аналогіі з хвалямі Гюйгенса, якія разбягаюцца канцэнтрычнымі коламі са скорасцю святла, прычым кожная новая хваля выпускае з наступнага пункта на шляху руху часціцы. Калі часціца ляціць хутчэй за святло ў асяроддзі, яна абганяе хвалі. Пікі амплітуды гэтых хваль і ўтвараюць хвалевы фронт выпраменьвання Чаранкова.
Атар
Атар (أطار) — горад у Маўрытаніі, адміністрацыйны цэнтр вобласці Адрар і дэпартамента Атар. Праз горад праходзіць траса Ралі Дакар.
Славутасці
У горадзе маецца мячэць, пабудаваная ў 1674 годзе.
Насельніцтва
У 2000 годзе ў Атары пражывала 24 021 чалавек.
Вялікая Румынія
Вялікая Румынія (România Mare) — ідэя максімальнага пашырэння межаў Румыніі. Рэалізавалася падчас існавання Каралеўства Румынія, калі пасля аб'яднання Румыніі і абвяшчэння яе незалежнасці падчас узброеных канфліктаў і войнаў мяжы дзяржавы былі максімальна пашыраны.
Гісторыя
Падчас Другой Балканскай вайны ў склад Румыніі ўвайшла Паўднёвая Дабруджа, затым, пасля распаду Расійскай імперыі, у Бесарабіі была абвешчана Малдаўская Дэмакратычная Рэспубліка, якая аб'ядналася з Румыніяй. Пасля распаду Аўстра-Венгрыі падчас Чэхаславацка-венгерскай вайны Трансільванія і Букавіна таксама аб'ядналася з ёй. Перыяд паміж 1918 і 1940 гадамі быў часам найбольшага пашырэння межаў дзяржавы. Пасля бесарабска-букавінскага паходу РСЧА, тэрытарыяльных саступак Венгрыі і Балгарыі тэрыторыя Румыніі значна паменшылася. Гэта пацягнула за сабой змену рэжыму на прагерманскі.
Апагей
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны Румынія зноў пачала пашырацца. Гітлер дазволіў Румыніі анексаваць Бесарабію і Заднястроўе, дзе ў яе складзе ўтварылася Трансністрыя. У нацыяналістычнай румынскай літаратуры, якая выдавалася ў той час, пісалася, што за Днястром жывуць абруселыя румыны, а ўся тэрыторыя ад Прут да Паўднёвага Буга гістарычна цесна звязана з Румыніяй і павінна належаць ёй. Ужо падчас германскага наступу ўглыб Савецкага Саюза ў румынскай прэсе пісалася пра магчымую перадачу Румыніі тэрыторый да Дняпра. У газеце «Курэнтул» быў выдадзены матэрыял, у якім пісалася пра неабходнасць пашырыць тэрыторыю дзяржавы да Уральскіх гор і такім чынам забяспечыць стварэнне «Румынскай імперыі да варотаў Азіі».
Паражэнне
Аднак ідэя не была рэалізавана ў сувязі з контрнаступленнем савецкіх войскаў. Пасля паражэння Румыніі ў Другой сусветнай вайне было зноў афіцыйна замацавана аддзяленне ад Румыніі Бесарабіі і Паўночнай Букавіны, у той час як адрынутая ад Венгрыі Паўночная Трансільванія была Румыніі вернутая. У наш час, пасля распаду СССР і падзення рэжыму Чаўшэску ў Румыніі, спроб рэалізаваць ідэю Вялікай Румыніі ў межах 1918—1940 гг. афіцыйна не прадпрымалася, аднак ідэя стварэння аб'яднанай дзяржавы Румыніі і Малдовы (у яе міжнародна прызнаных межах) карыстаецца папулярнасцю.
Стывен
Стывен (Steven; ад грэч. stephanos «карона, вянец») — мужчынскае імя ў англамоўнай культуры. Жаночая форма Стэфані.
Касцёл Святой Тройцы і кляштар аўгусцінцаў (Брэст)
Касцёл Святой Тройцы і кляштар аўгусцінцаў — рымска-каталіцкі сакральны комплекс, які існаваў з пачатку 15 ст. да 1830 года ў Брэсце.
Гісторыя
Заснаваны каля 1410 года вялікім князем літоўскім Вітаўтам, які даў кляштару 2 карчмы ў Брэсце, загадаў выплачваць манахам па 4 грошы з мыта, па дзесяціне ад брэсцкіх мяшчан і з в. Бучэмля і Трасцяніца. Асноўны даход аўгусцінцы атрымлівалі ад в. Кастамлоты, якая належала ім да 1795 г. Кляштар меў таксама 2 юрыдыкі ў Брэсце, на яго карысць рабіліся грашовыя запісы, і ён лічыўся самым багатым сярод аўгусцінскіх кляштараў Вялікага Княства Літоўскага. У 17—18 стст. y ім жыло каля 20 манахаў, адбываліся ордэнскія капітулы, дзейнічалі школы філасофіі і тэалогіі, існавала бібліятэка, у якой станам на 1818 год былі 322 кнігі.
Кляштар і першы драўляны касцёл Найсвяцейшай Тройцы, якія размяшчаліся ў прадмесці паміж рэкамі Мухавец і Укрынка, згарэлі ў 1666 годзе. Для новай пабудовы ў 1672 годзе берасцейцы ахвяравалі ім пляцы і дамы на рынку. Мураваны касцёл асвячоны біскупам y 1686 г. У пачатку 18 ст. ён зруйнаваны, каля 1714 года адноўлены, пасля пажараў 1801 і 1808 гадоў капітальна адбудаваны. У 1830 годзе кляштар скасаваны, будынкі перададзены ваеннаму ведамству (размяшчаўся к-т крапасных інжынераў). Касцёл перабудаваны пад Мікалаеўскую царкву (захаваўся часткова).
Эртхольмен
Геаграфія
Архіпелаг Эртхольмен знаходзіцца ў 17,9 км на паўночны ўсход ад вострава Борнхальм і ў 812 км на паўночны захад ад Мінска. Складаецца з трох астравоў:
Акрамя таго, у склад архіпелага ўваходзіць некалькі бязлюдных скал, якія разам з Грасхольмам утвараюць птушыны запаведнік.
Найвышэйшы пункт — узгорак Мёльбакен — знаходзіцца на востраве Крысціянсё.
Гісторыя
У старажытнасці архіпелаг меў назву Kierkeholmen (Царкоўныя астравы), што можа сведчыць пра пасяленне на ім хрысціянскіх манахаў. Аднак ніякіх дакладных звестак пра сталае насельніцтва да XVII ст. няма.
У 1684 г. датчане пабудавалі на астравах крэпасць Крысціянсё. Гэта назва, а таксама назва Фрэдэрыксё паходзяць ад імёнаў дацкіх манархаў. Крэпасць выкарыстоўвалася ў ваенных мэтах, а таксама як турма да 1855 г. Згодна перапісу 1810 г., у ёй месцілася 829 чал.
Кіраванне
Астравы Эртхольмен з’яўляюцца ў некаторай ступені анамаліяй рэгіянальнага падзелу Даніі. У 1970—2003 гг. архіпелаг уваходзіў у склад муніцыпалітэта Борнхальм. Але ў далейшым выйшаў з яго складу і наогул з сістэмы муніцыпальнага падпарадкавання. Астравы (найчасцей у дакументах значацца як Крысціянсё) афіцыйна з’яўляюцца ўладаннем дацкай дзяржавы і кіруюцца міністэрствам абароны.