cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Замкавая царква (Мінск)
Датаванне
Адзначаючы раманскія рысы мінскага храма (муроўка з бутавага камяню на вапнавым растворы, квадратныя ў сячэнні слупы) і адсутнасць уплыву полацкай архітэктурнай школы, Загарульскі выказвае меркаванне, што будаўніцтва храма праводзілася тады, калі Менск не належыў полацкім князям. Гэта мог быць час, калі пасля паражэння полацкага князя Усяслава Брачыславіча ў 1069 годзе ў Менск, магчыма, быў пасаджаны Яраполк — сын кіеўскага князя Ізяслава Яраславіча. На карысць гэтага сведчыць тое, што пад 1073 годзе летапіс згадвае пра магчымую дамову Ізяслава з Усяславам, і тое, што сын Усяслава — Глеб быў жанаты з дачкой Яраполка — Анастасіяй. Мяркуецца, што гэты кампраміс мог быць замацаваны перадачай Менска ва ўладанне Глебу. Такім чынам, Менск мог знаходзіцца ва ўладанні Яраполка Ізяславіча у 1069—1073 гадах, калі ён быў вымушаны ўцякаць з бацькам і братам Святаполкам у Польшчу. Вядома, што маці Яраполка — Гертруда, дачка польскага караля Мешкі ІІ, родная сястра караля Казіміра. Сувязь Ізяслава з польскім дваром была цесная, а дачыненні прыязныя. Гэтым можа тлумачыць прычыну запрашэння польскіх майстроў да будаўніцтва храма ў горадзе, які атрымаў Яраполк. Калі на самой справе было так, то пачатак будаўніцтва храма можа быць датавана паміж 1069 і 1073 годам, што, як заўважае Э. М. Загарульскі, не супярэчыць стратыграфічным даным.
Леанід Аляксееў паспрабаваў прапанаваць некалькі іншае стратыграфічнае месца мінскага храма ў тоўшчы культурных напластаванняў, прыпадняўшы гарызонт будаўніцтва прыблізна на 40 см: «Чатырохслупныя храмы з’яўляюцца на Русі з сярэдзіны XII ст., відавочна, у сувязі з узнікненнем будаўніцтва гарадоў і неверагодна, каб маленькі Менск у сваёй архітэктуры абагнаў на 50-60 гадоў астатнія гарады Русі». Даследчык адзначае, што квадратныя ў плане слупы, відавочна, з’яўляюцца на Русі не раней 2-й паловы XII ст. Аднак, ён усё ж прыходзіць да высновы, што будаўніцтва храма варта звязваць менавіта з менскім князем Глебам і адносіць яго да першых двух дзесяцігоддзяў XII ст.. Ён трымлаецца думкі, што ў XI ст. не было яшчэ полацкіх дойлідаў і пагатоў іх традыцый: «Адзіны храм XI ст. — Сафійскі — быў узведзены візантыйскімі дойлідамі», і заўважае, што князь Глеб быў цесна звязаны з Кіевам, у 1108 годзе адбудаваў ў Пячорскім манастыры трапезную, яго ўдава аддала гэтаму манастыру па завяшчанні «все и до повоя». На думку Аляксеева, цалкам імаверна, што Глеб Усяславіч быў звязаны з Кіевам і раней, у пачатку XII ст., калі кіеўскім дойлідствам захапляліся і іншыя Усяславічы, выпісваючы адтуль майстроў. Як падавалася Аляксееву, «ізгойны Глеб» выклікаў архітэктара з Захаду і паказаў яму на храм у сядзібе Мастацкага інстытута як на ўзор, чатырохслупная частка якога задавальняла яго па памерах. Плінфа не была звыклай для заходняга дойліда і ён выкарыстоўваў камень.
Зыходзячы з тыпу пабудовы, XII ст. датуе менскі храм і Георгій Штыхаў, не адмаўляючы, зрэшты, даты, прапанаванай Аляксеевым.
Лёс пабудовы
Эдуард Загарульскі адзначае, што раскопкамі не выяўлена слядоў разбурэння храма. Невядома чаму, але будаўніцтва храма далей ніжніх частак сцен не пайшло — няма ні слаёў развалу, ні рэштак іншых матэрыялаў будаўніцтва (акрамя «тварыла» для гашэння вапны), а камяні вакол — без слядоў раствора. Магчыма, майстры не разлічылі свае магчымасці, адбіліся цяжкасці з незвычайным для гэтых месцаў будаўнічым матэрыялам, можа быць, перашкодзіла складаная палітычныя абставіны тых гадоў, адзначаныя бясконцымі міжусобіцамі.
Імаверна, царкву спадзяваліся з часам скончыць. Да сярэдзіны XII ст. узведзеную частку не разбіралі і не засыпалі. Затым у ёй быў некропаль. У 1-й палове XIII ст., відавочна, страціўшы надзею дабудаваць царкву, пачатак яе сцен перакрылі вулічным насцілам, які пазней перамошчавалі чатыры разы.
Можна меркаваць, што старажытная царква была ў іншым месцы дзядзінца. Пісьмовыя крыніцы, пачынаючы з XVI стагоддзя, згадваюць саборную царкву Мінскага замка, называюць яе таксама праваслаўнай Замкавай царквой.
Ясень-Каменка
Я́сень-Ка́менка (, Ясень-Каменка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Замкавая царква (Мінск)
Некропаль
Паводле Аляксеева, хаваць у храме пачалі яшчэ да заканчэння будаўніцтва, што не можа здзіўляць, бо вядома, напрыклад, пахаванне чарнігаўскага князя Мсціслава Уладзіміравіча ў недабудаваным ім, калі сцены былі выведзены да вышыні «на кони стояще рукою досящи».
Атрошкавічы
Атро́шкавічы (, Отрошковичи) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Замкавая царква (Мінск)
Некропаль
Выяўлена 21 пахаванне XIII ст. у дамавінах скрыневага тыпу з вялікіх хваёвых дошак на шыпах без цвікоў. Труны былі прамавугольнай формы, некаторыя вечкі і бакавыя сценкі абгорнуты бяростай. Нябожчыкі пахаваны па славянскім звычаі галавой на захад са скрыжаванымі на грудзях рукамі, без рэчаў. Захаваліся рэшткі шарсцянога адзення і скуранога мяккага абутку (чаравікі, вышытыя ніткамі). Каля аднаго дзіцячага пахавання знойдзены залаты бранзалет вагой 75,5 грам, відаць, пакладзены як ахвярапрынашэнне або схаваны як скарб.
Ясень-Каменка
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Восаўскага сельсавета.
Замкавая царква (Мінск)
Архітэктура
Паводле плана — кампактны чатырохслуповы крыжова-купальны храм, амаль квадратны ў плане, з трыма паўавальнымі апсідамі. Па будаўніча-тэхнічных асаблівасцях не мае дакладных аналогій сярод культавых манументальных пабудоў Старажытнай Русі. Нават у незавершаным выглядзе ён дэманструе арыгінальную будаўнічую тэхніку, прадуманую арганізацыю будаўнічых прац. Дойлід імкнуўся стварыць невялікую, строгую культавую пабудову, якая адпавядала характару паселішча. Царква павінна была стаць упрыгожаннем і асновай планіроўкі гэтага раёна. Не выключана, што менскі храм адзін з найраннейшых узораў малой культавай пабудовы.
На паўночны ўсход ад царквы выяўленыя яма для прыгатавання вапны плошчай 25 м² і пляцоўка майстэрні, дзе абчэсвалі пліткі, калі вялося будаўніцтва.
Ад храма захаваліся падмуркі сцен і слупоў і ніжнія часткі саміх сцен. Падмурак быў апушчаны ў мацерыковы пясок на глыбіню каля 0,8 м. Шырыня яго пад паўднёвай і паўночнай сценамі — 2,1 м. Выкладзены ён акуратна з бутавага камяню на вапнавым растворы роўнымі гарызантальнымі шэрагамі. Дзе-нідзе на сценках падмурка як з вонкавага, так і з унутранага боку заўважны адбіткі дашчанай апалубкі. Супраць слупоў на, унутраных баках паўночнай і паўднёвай сцен вызначаюцца прастакутныя лапаткі. На сценах каля паўднёва-заходняга вугла ўнутры царквы захаваліся ўчасткі, абліцаваныя цэглападобнымі вапнавымі блокамі.
Прапорцыі плана храма простыя і строгія. Па вонкавых абмерах асноўны аб’ём храма без апсід ўяўляе сабой правільны квадрат 12х12 м. Алтарная апсіда выступае за межы квадрата на 4,2 м, складаючы, такім чынам, 1/4 частку агульнай даўжыні. Шырыня апсіды 6,5 м. Па баках выступ яе згладжваюць дзве бакавыя паўдугі ахвярніка і дыяканніка. Па цэнтральнай восі ўнутры сабор меў даўжыню 12,8 м (звонку — 16,3 м, таўшчыня сцен 1,5 м), шырыню 8,4 м. Адлегласць ад заходняй сцяны да рэшт дугі апсіды амаль такое ж — 8,5 м. Шырыня цэнтральнага нефа 3,5 м, паўночнага і паўднёвага — 1,2 м. Адлегласць ад слупоў да заходняй сцяны і канцоў дугі апсіды аднолькавыя — 1,4 м. Такім чынам, адной з характэрных рысаў мінскага храма з’яўляецца выключная геаметрычная выразнасць плана.
Эдуард Загарульскі адзначае арыгінальныя рысы мінскага храма, якія адрозніваюць яго ад іншай старажытнарускай архітэктуры XI—XIII стст.: будаўнікі мінскай царквы абралі ў якасці будаўнічага матэрыялу дэфіцытны для гэтага рэгіёна бутавы камень, цалкам адмовіўшыся ад добра засвоенай на Русі тэхнікі цаглянага муру. Гэтак жа нязвыклым ў практыцы старажытнарускага дойлідства было і выкарыстанне вапняковых пліт, яшчэ больш дэфіцытных, чым бутавы камень.
На думку ж Леаніда Аляксеева, арганізацыя ўнутранай прасторы выкрывала не вельмі дасведчанага майстра (або майстра, які будуе ў гэтай манеры ўпершыню) -- цэнтральны падкупальны квадрат ссунуты на поўдзень, паўднёвы неф, як гэта бачна па абмерах, атрымаўся вузейшы за паўночны.
Падмурак
Фундамент зроблены з дзвюх сценак, складзеных з бутавага каменю, прастора паміж якімі запоўнена неапрацаванымі камянямі на вапнавым растворы. Усе падмуркі ўрэзаныя ў пясчаны грунт (глыбіня месцамі больш за 1 м). Паўторным даследаваннем Георгія Штыхава ў 1976 годзе выяўлены сляды апалубкі з тонкіх дошак забітых вертыкальна ўздоўж рова падмурка.
Памеры бакоў падкупальнага квадрата каля 3,3 м, падмуркі слупоў, якія яго ўтвараюць, у плане Г-падобныя, складзены з невялялікіх камянёў, паміж імі стужкавыя фундаменты.
Праз слабую стратыграфічную вывучанасць збудавання застаецца пакуль незразумелым, ці закладаўся падмурак у спецыяльных равах, як гэта было прынята ў будаўнічай практыцы таго часу, ці пад усю пабудову папярэдне выкопвалі катлаван. На падставе тых профіляў, якія маюцца, дакладнага адказу па гэтае пытанне даць нельга. У асноўным профілі, складзеным у 1950 годзе, у сярэдзіне пабудовы і на ўзроўні верхніх частак падмурка і слупоў паказаны мацярык. У профілі невялікай стратыграфічнай сценкі, закладзенай у 1957 годзе на поўдзень ад храма, добра бачны перакапаныя пласт з вертыкальнай сценкай, якая знаходзіцца за 1,3 м ад падмурка, але сказаць упэўнена, што гэта сляды катлавана, нельга, бо ў гэтым перакопе выяўленыя рэшткі драўлянай труны і яна магла ўтварыцца пры капанні магілы. На карысць версіі будаўніцтва ў папярэдне выкапаным катлаване сведчыць і тое, што на значнай плошчы за межамі храма меўся магутны пласт пяску, які перакрываў раннія культурныя напластаванні. Ён мог быць выкідам з катлавана. Дбайная паслойная кладка падмурка з выкарыстаннем апалубкі таксама можа ўскосна сведчыць, што будаўнічыя работы вяліся на паверхні, вызваленай ад грунта.
Каля падножжа дуг апсідаў ёсць па пары скразных адтулін пад масіўныя бэлькі, магчыма, алтарнай перагародкі. Для гэтага неабходна было спачатку выбраць грунт. Таму пачатковы перыяд будаўніцтва храма можна было б уявіць наступным чынам. Спачатку было выбрана месца ў цэнтры ўсходняй часткі крэпасці, затым праведзена папярэдняя разметка. Вырыты катлаван на глыбіню прыблізна 0,8-1,0 м, у катлаване праведзена дакладная разметка плана пабудовы, складзены і выведзены да ўзроўню старажытнай паверхні падмурак і цэнтральны квадрат. Затым ўнутранае прастора была засыпана мацерыквым пяском. Перад гэтым папярэдне былі выкладзены драўляныя бэлькі на дне дыяканніка, ахвярніка і алтара(?).
Між тым, змацаванне камянёў вапнавым растворам, зарэгістраванае толькі па кутах цэнтральнага подкупольнага квадрата, можа супярэчыць уяюленню аб апісанай тэхналогіі пачатковага цыклу будаўніцтва. Вуглы павінны былі стаць падмуркам слупоў. Прастора паміж імі ўяўляла, відавочна, простую забутоўка камянём, якую звычайна рабілі ў равах. Зрэшты, гэта магчыма зрабіць і з дапамогай апалубкі, а таксама ўжо пасля запаўнення грунтам катлавана.
Сцены
Унутры храма на яго паўднёвай і часткова заходняй сценках захавалася абліцоўка з добра апрацаваных плітак (памеры 5,4х14,5х19 см і 9,4х20х29,4 см), вырабленых з наздраватага даламіту і пакладзеных гарызантальна з перавязкай швоў.
Матэрыялам сцен быў таксама бутавы камень, такой самай заставалася і тэхніка кладкі. Аднак камень для сцен падбіраўся больш старанна. Плоскі бок яго, звычайна, быў звернуты вонкі, складаючы плоскасці сцен. Таўшчыня сцен апсіды адпавядала шырыні падмурка і заўважыць мяжу паміж падмуркам і сцяной немагчыма. Паўночная, заходняя і паўднёвая сцены былі вужэйшыя за падмурак. Найлепей вывучаць тэхніку кладкі сцен на прыкладзе паўднёвай сцяны царквы, дзе колькасць аперацый была большай, чым на іншых участках пабудовы.
З боку фасада сцяна ўкладвалася роўна з падмуркам. Відаць, што тэхналогія будаўнічых работ, чарговасць працоўных аперацый былі добра прадуманыя. Пасля завершэння кладкі падмурка быў выкладзены першы пласт камянёў сцяны — свайго роду цокаль — шырынёй 1,8-1,85 м. Ён быў на 0,3 м вужэйшы за падмурак, у выніку чаго знутры стварыўся падмуркавы выступ. Выкладзены на выступе крайні рад складаўся з адмыслова падабраных больш буйных камянёў з падцясанай паверхняй, якія ўтвараюць ніжнюю частку плоскасці сцяны.
Наступныя слаі камянёў выкладваліся з одступам на 0,25 м ад краю ніжняга пласта з боку ўнутранай плоскасці сцяны, што адпавядала шырыні абліцовачных пліт, з тым каб абліцаваная пліткамі сцяна знаходзілася ў адной плоскасці з ніжнім радам падцясаных камянёў. Кожны пласт камянёў заліваўся зверху роўным пластом вапнавага раствора, які запаўняў не толькі прастору паміж камянямі, але і ўтвараў плоскую паверхню кожнага выкладзенага рада.
Абліцоўку пліткамі пачалі рабіць пасля вываду сцяны на вышыню прыблізна 1 м. Як абліцовачны матэрыял ўжываўся цясаны вапняк — наздраваты даламіт, якому надавалася цэглападобная форма. Памеры плітак нестандартныя. Больш ці менш былі вытрыманы шырыня (у сярэднім 20 см) і таўшчыня (каля 10 см), даўжыня ж была рознай — ад 15 да 45 см і больш. Часта даюцца асноўныя тыпалагічныя памеры плітак — 5,4х14,5х19 см і 9,4х20х29,4 см. Абліцаваць паспелі толькі частку паўднёвай і заходняй сцен, месцамі да 5-6 радоў.
Унутры будынка паўночная і паўднёвая сцены чляніліся вузкімі лапаткамі па дзве з кожнага боку. Іх непрапарцыйна невялікія памеры ў параўнанні з магутнымі сценамі і слупамі дазваляюць бачыць у іх толькі толькі дэкаратыўны элемент. Выкананыя, як і сцены, з вапняковых пліт, яны павінны былі падкрэсліць ўрачыстую суровасць інтэр’еру.
Пабудова на ўнутраных сценах лапатак рабілася амаль адначасова з абліцоўкай ці пасля яе. Захавалася ніжняя частка цалкам выкладзенай лапаткі на паўднёвай сцяне насупраць паўднёва-заходняга слупа. Лапаткі былі вузкія і кароткія і складзены з двух абліцовачных плітак. Такім чынам, выступалі яны над плоскасцю сцяны на шырыню плітак, г.зн. на 20 см, шырыня лапаткі каля 70 см. Цікава, што ў тым месцы, дзе павінна была прайсці лапатка, паміж пліткамі абліцоўкі пакідалі вертыкальны жолаб, верагодна, для лепшага змацавання з пліткамі лапаткі. Унізе лапаткі былі схаваныя на падмуркавыя выступе.
Вонкавыя сцены не мелі ні абліцоўкі, ні тынкоўкі, ні плоскіх лапатак, якія б дзялілі фасады па вертыкалі. Ніякіх намёкаў на іх не было выяўлена падчас раскопак. Цалкам верагодна, што яны і не былі закладзены ў праекце. Мяркуецца, што мінскі храм павінен быў мець плоскія фасады, адзіным упрыгожваннем якіх былі б роўныя шэрагі самога каменнага мура. Арганічнае адзінства тэхнічных і дэкаратыўна-мастацкіх асаблівасцяў было характэрнай рысай сярэднявечнай архітэктуры, як старажытнарускай, так і заходнееўрапейскай.
Слупы меркавалася узвесці пазней. Ва ўсякім выпадку пры тым стане, у якім былі адкрыты рэшткі менскага храма, пабудова слупоў абмежавалася толькі кладкай пад іх падмурка. Памеры, форма плана, а таксама своеасаблівасць тэхнікі каменнага мура вызначалі канструкцыю і асаблівасць крыжова-купальнага перакрыцця, якое павінна было быць збудавана на чатырох апорных слупах. Гэта ў сваю чаргу заахвоціла дойліда адмовіцца ад звыклых для таго часу крыжападобных ў сячэнні слупоў, зрабіць іх больш масіўнымі, надаўшы ім у сячэнні форму квадрата, у якім для павелічэння аб’ёму інтэр’еру быў выбраны адзін кут. Такімі іх ва ўсякім выпадку можна ўяўляць на падставе падмуркаў.
Апсіды
Царква мела тры апсіды, у гэтым сэнсе трымалася традыцыі храмаў XI ст., займаючы прамежкавае месца паміж трохапсіднымі будынкамі XI ст. і аднапасіднымі малымі храмамі XII ст. Для чатырохслупных храмаў, якія былі распаўсюджаны на Русі з XII ст., была характэрна адна апсіда. Ахвярнік і дыяканнік часта ўладкоўваліся ў тоўшчы ўсходняй сцяны, для чаго яна рабілася таўсцей за іншыя. У менскім храме таўшчыня сцен ўсіх трох апсід аднолькавая, а ў параўнанні з іншымі трыма сценамі была нават танчэй, бо не мела абліцоўкі.
У цэнтральнай апсідзе зафіксаваны квадратны ў плане вянок з бярвён і абчасаная каменная пліта ад алтара. Упоперак малых бакавых апсід былі пакладзеныя бярвёны, якія злучалі падмуркамі.
Аналогіі ў архітэктуры
Эдуард Загарульскі адзначае такія арыгінальныя рысы мінскага храма, якіх наогул не ведае старажытнаруская архітэктура XI—XIII стст. Гэта — бутавая кладка сцен, унутраная абліцоўка цэглападобнымі вапняковымі пліткамі і інш. Мінскі храм і не капіруе ні адну з вядомых культавых пабудоў Русі.
На думку Загарульскага, ёсць падставы выказаць здагадку, што будаўнік мінскага храма быў знаёмы з архітэктурай заходнеславянскіх земляў, у прыватнасці з раманскай архітэктурай Польшчы. Добра вядома, што рускія майстры выкарыстоўвалі не толькі старажытныя традыцыі і ўласны вопыт каменнага будаўніцтва, але і нярэдка звярталіся да архітэктуры суседзяў. Нават у XII ст. былі выпадкі пераносу на рускую глебу візантыйскіх архітэктурных формаў (Міражскі манастыр у Пскове і Кліментаўская царква ў Старой Ладазе).
Ужо з канца X ст. тыповым будаўнічым матэрыялам у Польшчы быў бутавы камень на вапнавым растворы. З гэтага ж часу ў польскіх храмавых пабудовах вядомыя квадратныя ў сячэнні слупы. Такія слупы з каменя былі ў Пазнаньскім саборы, адноўленым пасля 1050 года. У раманскай школе Польшчы, да думку Загарульскага, можна бачыць найбольш імаверныя вытокі сваеасаблівасці мінскага храма.
На думку Аляксеева, хто б ні будаваў храм, у якой бы тэхніцы ні працаваў, ён ставіў праваслаўны храм і павінен быў кіравацца рускімі ўзорамі. Сярод усіх старажытнарускіх храмаў, па словах даследчыка, ёсць адзіны храм, пабудаваны таксама ў канцы XI ст., чатырохслупная частка якога (без нартэкса) ва ўсіх дэталях і нават абсалютных памерах цалкам супадае з менскай царквой. Гэта кіеўскі храм, раскапаны Міхаілам Каргерам у сядзібе Мастацкага інстытута ў 1947 годзе. Чатырохслупная частка кіеўскага храма складае квадрат з бокам 12 м, а даўжыня гэтай часткі з апсідай — таксама 16 м. Хоць гэта помнік зусім іншы — ён выкладзены з плінфы на цамянцы, з шасцю слупамі, але, па словах Аляксеева, поўнае супадзенне прапорцый і памераў яго чатырохслупнай часткі з мінскім храмам выпадковым быць не можа.
Забалацце (Светлагорскі раён)
За́балацце (, Заболотье) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Дражня (Светлагорскі раён)
Дра́жня (, Дражня) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Коўчыцы 1
Ко́ўчыцы 1 (, Ковчицы 1) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Каралёва Слабада 1
Каралёва Слабада́ 1 (, Королёва Слобода 1) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2118001—2119000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2118001—2119000)
Жвірына
Жвіры́на (, Жвирина) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Відзаўскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2016 годзе.
Жвірблішкі (Браслаўскі раён)
Жві́рблішкі (, Жвирблишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Багушоўка (Бабруйскі раён)
Багушо́ўка (, Богушовка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Багушоўскага сельсавета (у 1926—1937 гадах Багушоўскі нацыянальны рускі сельсавет).
Завічча
Заві́чча (, Завичье) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Казлоўскага сельсавета.
Жалабішкі
Жала́бішкі (, Желабишки) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 27 сакавіка 1959 года хутар уваходзіў у склад Блажышкаўскага сельсавета, да 18 красавіка 1961 года — у склад Казянскага сельсавета.
Барок (Бабруйскі раён)
Баро́к (, Борок) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Банёўка 1
Банёўка 1 (, Банёвка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Да 2014 года называлася проста Банёўка. У 2014 годзе назва вёскі была змененая на Банёўка 1 у сувязі з далучэннем да Гарбацэвіцкага сельсавета іншай Банёўкі са скасаванага Восаўскага сельсавета.
Коўчыцы 2
Ко́ўчыцы 2 (, Ковчицы 2) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Коўчыцкага сельсавета.
Брожка
Бро́жка (, Брожка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Ержышкі
Е́ржышкі (, Ержишки) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 27 сакавіка 1959 года хутар уваходзіў у склад Блажышкаўскага сельсавета, да 18 красавіка 1961 года — у склад Казянскага сельсавета.
Буда (Бабруйскі раён)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Малімоны
Малімо́ны (, Малимоны) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Вобча (Бабруйскі раён)
Во́бча (, Обча) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Казарэзы (Браслаўскі раён)
Казарэ́зы (, Козорезы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Крукі (Светлагорскі раён)
Крукі́ (, Крюки) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Зацішша (Браслаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дрысвяцкага сельсавета.
Казарэзы (Браслаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ждэгелі
Ждэ́гелі (, Ждегели) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Блажышкаўскага сельсавета.
Казарэзы (Браслаўскі раён)
Гісторыя
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дрысвяцкага сельсавета.
Краснаўка (Светлагорскі раён)
Кра́снаўка (, Красновка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 45 км у напрамку на паўночны захад ад горада Светлагорск, за 155 км ад Гомеля , каля правага берага ракі Бярэзіна. На захад ад вёскі пралягае аўтамабільная дарога.
Двор Гарбацэвічы
Двор Гарбацэ́вічы (, Двор Горбацевичи) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Тумараўка
Ту́мараўка (, Тумаровка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Міхайлаўка (Краснаўскі сельсавет)
Міха́йлаўка (, Михайловка) — аграгарадок у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Казлоўскага сельсавета.
Казімірова (Браслаўскі раён)
Казіміро́ва (, Казимирово) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Емяльянаў Мост
Емялья́наў Мост (, Емельянов Мост) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Казімірова (Браслаўскі раён)
Гісторыя
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дрысвяцкага сельсавета.
Калонія (Браслаўскі раён)
Кало́нія (, Колония) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Відзаўскага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года хутар уваходзіў у склад Блажышкаўскага сельсавета. Ліквідаваны ў 2010 годзе.
Канавалы (Браслаўскі раён)
Канава́лы (, Коновалы) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Вяжны
Вяжны́ (, Вяжны) — аграгарадок у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Новая Беліца (Светлагорскі раён)
Но́вая Бе́ліца (, Новая Белица) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Казлоўскага сельсавета.
Берлаж
Бе́рлаж (, Берлож) — былая вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мікалаеўскага сельсавета.
30 снежня 2019 года скасавана.
Калінаўка (Бабруйскі раён)
Калі́наўка (, Калиновка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Каралюнцы
Каралю́нцы (, Каралюнцы) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Язвінцы
Я́звінцы (, Язвинцы) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаўскага сельсавета.
Каралюнцы
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Крушынка (Бабруйскі раён)
Крушы́нка (, Крушинка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Гамза
Гамза́ (, Гамза) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Гарбацэвічы
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 15 км у напрамку на захад ад горада Бабруйск, за 125 км ад Магілёва, на аўтамабільнай дарозе , за 3 км на захад ад перакрыжавання яе з дарогай.
Заглыбокае
Заглыбо́кае (, Заглубокое) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Каранеўшчына (Браслаўскі раён)
Каране́ўшчына (, Короневщина) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Лядцы (Светлагорскі раён)
Ля́дцы (, Лядцы) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Маяк (Бабруйскі раён)
Мая́к (, Маяк) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Кардэлішкі
Кардэ́лішкі (, Карделишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дрысвяцкага сельсавета.
Карклінскія
Карклі́нскія (, Карклинские) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Мікалаеўка (Светлагорскі раён)
Мікала́еўка (, Миколаевка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 52 км у напрамку на паўночны захад ад горада Светлагорск, за 162 км ад Гомеля, паміж правым берагам ракі Бярэзіна і аўтамабільнай дарогай.
Гісторыя
З 12 ліпеня 1973 года цэнтр сельсавета.
Міхайлаўка (Бабруйскі раён)
Міха́йлаўка (, Михайловка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Пабокавічы (Бабруйскі раён)
Пабо́кавічы (, Побоковичи) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Кецішкі
Ке́цішкі (, Кетишки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дрысвяцкага сельсавета.
Раковічы
Рако́вічы (, Раковичи) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Ордэн «Знак Пашаны»
Ордэн «Знак Пашаны» — дзяржаўная ўзнагарода СССР. Заснаваны пастановай ЦВК СССР 25 лістапада 1935 года. 22 жніўня 1988 года быў пераназваны ў ордэн Пашаны.
Да 1991 года праведзена каля 1 млн 581 тысячы ўзнагароджанняў.
Статут ордэна
1. Ордэн «Знак Пашаны» заснаваны для ўзнагароджання за высокія дасягненні ў вытворчасці, навукова-даследчай, дзяржаўнай, сацыяльна-культурнай, спартыўнай і іншай грамадска карыснай дзейнасці, а таксама за праявы грамадзянскай доблесці.
2. Ордэнам «Знак Пашаны» ўзнагароджваюцца:
Ордэнам «Знак Пашаны» могуць быць узнагароджаны і асобы, не якія з’яўляюцца грамадзянамі СССР, а таксама прадпрыемствы, установы, арганізацыі, населеныя пункты замежных дзяржаў. 3. Узнагароджанне ордэнам «Знак Пашаны» адбываецца
4. Ордэн «Знак Пашаны» носіцца на левым баку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў СССР размяшчаецца пасля ордэны Дружбы народаў.
Кірмялішкі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ордэн «Знак Пашаны»
Статут ордэна
28 снежня 1988 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР быў зацверджаны новы статут ордэна Пашаны і яго апісанне.
Кірмялішкі
Гісторыя
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Ордэн «Знак Пашаны»
Апісанне ордэна
Ордэн «Знак Пашаны» мае форму авала, апраўленага па баках дубовымі галінкамі. У цэнтры яго змешчаны фігуры рабочага і працаўніцы, якія нясуць сіметрычна размешчаныя злева і справа ад іх сцягі з надпісам «Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!»,
Сякерычы (Светлагорскі раён)
Сяке́рычы (, Секеричи) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Ордэн «Знак Пашаны»
Апісанне ордэна
У верхняй частцы ордэна размешчана пяціканцовая зорка, пад якой на фоне сцягоў знаходзіцца рэльефны надпіс «СССР». У ніжняй частцы ордэна змешчана рэльефны надпіс «ЗНАК ПОЧЕТА» (ЗНАК ПАШАНЫ).
Рагалі (Бабруйскі раён)
Рагалі́ (, Рогали) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Ордэн «Знак Пашаны»
Апісанне ордэна
Сцягі і зорка пакрыты лалава-чырвонай эмаллю і абрамлены па контурах пазалочанымі абадкамі. Дрэўкі сцягоў і надпісы пазалочаны, дубовыя галіны, ніжняя частка ордэна і яго агульны фон аксідаваны.
Ордэн «Знак Пашаны» вырабляецца са срэбра. Вышыня ордэна — 46 мм, шырыня — 32,5 мм,
Ордэн пры дапамозе вушка і кольца злучаецца з пяцівугольнай калодачкай, абцягнутай шаўковай муаравай стужкай светла-ружовага колеру з дзвюма падоўжнымі аранжавымі палоскамі па краях. Шырыня стужкі — 24 мм, шырыня палосак па 3,5 мм.
Пасля пераназвання ордэна «Знак Пашаны» ў ордэн Пашаны ў 1988 годзе змяніўся знешні выгляд ордэна мала. Ордэн Пашаны адрозніваецца ад ордэна «Знак Пашаны» тым, што надпіс «ЗНАК ПОЧЕТА» ў ніжняй частцы аверса заменены накладной рэльефнай выявай сярпа і молата і дзвюх лаўровых галін. Накладка мацуецца да асновы ордэна з дапамогай двух штыфтоў. Пры пераходзе з ордэна «Знак Пашаны» на ордэн Пашаны нумарацыя знакаў не перарывалася.
Кавалеры ордэна
ад 5 красавіка 1983 г.
Станы (Бабруйскі раён)
Ста́ны (, Станы) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Слабада Багушоўка
Слабада́ Багушо́ўка (, Слобода Богушовка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Міхайлаўка (Мікалаеўскі сельсавет)
Міха́йлаўка (, Михайловка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Кліпы
Клі́пы (, Клипы) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Лайбуны
Лайбу́ны (, Лайбуны) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Блажышкаўскага сельсавета.
Віша (Светлагорскі раён)
Ві́ша (, Виша) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Давыдаўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Чэрнін
Чэ́рнін (, Чернин) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
У 1924—1973 гадах цэнтр Чэрнінскага сельсавета.
Кузьмішкі (Браслаўскі раён)
Кузьмі́шкі (, Кузьмишки) — былы хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Латочкі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Вялікі Бор (Светлагорскі раён)
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Латышкі (Браслаўскі раён)
Ла́тышкі (, Латышки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Блажышкаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Казянскага сельсавета.
Леамполле
Леампо́лле (, Леомполье) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Дуброва (Светлагорскі раён)
Дубро́ва (, Дуброва) — аграгарадок у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Дуброўскага сельсавета. Да 1 снежня 2009 года Дуброва ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Франчэска Маразіні
Франчэска Маразіні (Francesco Morosini;  — ) — 108-ы венецыянскі дож, праслаўлены адмірал і военачальнік.
Біяграфія
Франчэска Маразіні паходзіў з уплывовай венецыянскай сям'і, якая дала Рэспубліцы трох дожаў. Чацвёртым прадстаўніком сям'і Маразіні стаў Франчэска. Яму прыйшлося заняць пасаду дожа ў самы разгар так званай Вялікай Турэцкай вайны, якая доўжылася з 1676 па 1699 год.
З маладых гадоў Маразіні прысвяціў сябе ваеннай кар'еры, браў удзел у ваенных канфліктах з туркамі ў Эгейскім моры. Ужо ў 1638 годзе Маразіні адрозніўся пры праследаванні піратаў у Архіпелагу, у 1645 годзе захапіў транспартны флот каля Канеі, вымусіўшы турак пакінуць воды Крыта. За шэраг наступных паражэнняў, нанесеных турэцкаму флоту, са знішчэннем або захопам транспарту, прыбярэжных гарадоў і крэпасцей (астравы Наксас, Этна і інш.), Маразіні быў прызначаны адміралам венецыянскага флоту, губернатарам Кандзіі і галоўнакамандуючым усімі венецыянскімі ўзброенымі сіламі.
Маразіні камандаваў флотам Рэспублікі ў Эгейскім моры падчас вайны 1667—1669 гадоў. Тым часам ён насіў званне капітан-генерала венецыянскіх сіл. Кіраваў абаронцамі Кандзіі на востраве Крыт падчас аблогі горада турэцкімі сіламі. Маразіні былі падпарадкаваны і ўсе саюзныя хрысціянскія войскі і флоты. У пачатку гэтай барацьбы Маразіні быў двойчы адкліканы з-за інтрыг і палітычных разладаў у самой Венецыі. Але як толькі становішча хрысціян на Крыце пагаршалася, яго вярталі па патрабаванні саміх абаронцаў. Пасля вымушанай здачы горада ў 1669 годзе ён па вяртанні ў Венецыю быў абвінавачаны ў баязлівасці і здрадзе, але неўзабаве цалкам апраўданы па патрабаванні народа і адноўлены ва ўсіх сваіх ганаровых званнях (генералісімус, пракуратар Сан-Марка і г.д.).
У 1685 годзе Маразіні зноў узначаліў флот Венецыянскай рэспублікі. За наступныя некалькі гадоў ён захапіў значныя тэрыторыі Марэі з дапамогай Ота фон Кёнігсмарка. Падчас аблогі Афін у 1687 годзе артылерыя венецыянцаў часткова разбурыла Парфенон, Маразіні пры гэтым назіраў за рабаваннем ацалелых каштоўнасцей.
За захоп Пелапанеса ўвайшоў у гісторыю з прыстаўкай Пелапанескі. За шэраг здабытых перамог мармуровы бюст Маразіні быў пастаўлены ў адной з залаў Палаца дожаў.
3 красавіка 1688 года Франчэска Маразіні завочна быў абраны дожам. У Венецыю ён вярнуўся толькі ў студзені 1690 года. Да свайго вяртання Маразіні спрабаваў заваяваць Неграпонт, але не змог гэтага зрабіць з-за эпідэміі чумы ў войсках венецыянцаў. У 1693 году ён ініцыяваў новую ваенную кампанію па вызваленні Неграпонта ад турэцкай няволі, але і яна скончылася няўдала. Турэцкі флот на працягу усяго лета пазбягаў з ім сустрэчы, а ў пачатку зімы Маразіні павінен быў вярнуцца ў Напалі дзі-Раманья дзе і памёр на 76-м годзе жыцці.
Акрамя асабістай адвагі, нязломнай энергіі і цвёрдай волі, якая даходзіла да жорсткасці, Маразіні валодаў рэдкімі арганізатарскімі здольнасцямі; як флатаводзец ён павінен быць пастаўлены ў шэраг з лепшымі адміраламі свайго часу. Памёр бяздзетным.
Ушанаванне памяці
У гонар дожа былі названы:
Цікавыя факты
Франчэска Маразіні асцерагаўся замахаў. Ён не раставаўся са зброяй нават пры наведванні царквы. Закладка, якая тырчала з малітоўніка дожа, была злучана са спускавым кручком пісталета, умайстраванага ў кнігу. У наш час тайная зброя захоўваецца ў адным з музеяў Венецыі.
Зарэчча (Светлагорскі раён)
Зарэ́чча (, Заречье) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Астравы (Бабруйскі раён)
Астравы́ (, Островы) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Да 20 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбацэвіцкага сельсавета, да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Леанішкі
Леані́шкі (, Леонишки) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 2004 года ў складзе Дрысвяцкага сельсавета.
Гародчына
Гаро́дчына (, Городчино) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Мехаўшчына
Ме́хаўшчына (, Меховщина) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Давыдаўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Мартынаўка (Светлагорскі раён)
Марты́наўка (, Мартыновка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Мыслаў Рог
Мы́слаў Рог (, Мыслов Рог) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Давыдаўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Мамяны
Мамя́ны (, Мамяны) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска Браслаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дрысвяцкага сельсавета.
Прытыка
Прыты́ка (, Притыка) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Малькаўшчына (Браслаўскі раён)
Ма́лькаўшчына (, Мальковщина) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіў у склад Казянскага сельсавета.
Любішкі
Лю́бішкі (, Любишки) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 лістапада 1957 года Любішкі ўваходзілі ў склад Ярканцаўскага сельсавета.
Марозаўка (Браслаўскі раён)
Маро́заўка (, Морозовка) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Блажышкаўскага сельсавета, да 18 красавіка 1961 года — у склад Казянскага сельсавета.
Ліпалаты
Ліпала́ты (, Липолаты) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Назва
Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім liepalotas «ліпняк», ад liepa «ліпа».
Побач з Ліпалатамі — Бержалата (цяпер не існуе, была на поўначы ад Жалабішак), ад beržalotas «бярэзнік» (< beržas «бяроза»).
Такога ж утварэння і тапонім Пушалаты (у кірунку Мёраў, каля возера Вісяты), ад pušalotas «сасоннік» (< pušis «сасна»).
Такога ж утварэння на тэрыторыі цяперашняй Беларусі таксама назвы Бержалаты (паміж Гроднам і Друскінінкаем), таксама Ваўкалата (паміж Докшыцамі і Мядзелам), ад *vilkalotas «ваўкі, ваўкаўё, ваўччо».
Словы, ад якіх такія назвы, — зборныя назоўнікі, але могуць мець і значэнне выдзеленай адзінкі з мноства, як у pušalotas «сасоннік; сасоніна».
На тэрыторыі Літвы да назваў такога тыпу дадаюцца таксама тапонімы Apušotas, Epušotas са значэннем «Асіннік» (ад apušė, epušė «асіна», з пашыральнікам -ot-).
Двор-Глуша
Двор-Глу́ша (, Двор-Глуша) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Уюнішчы
Ую́нішчы (, Уюнищи) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Давыдаўскага сельсавета.
Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Любанскага сельсавета Акцябрскага раёна. Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Палессе (Светлагорскі раён)
Пале́ссе (, Полесье) — аграгарадок у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Давыдаўскага сельсавета. Да 1939 г. — вёска Кабыльшчына.
Каменка (Глушанскі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Палессе (Светлагорскі раён)
Знаходзіцца за 34 км у напрамку на паўднёвы захад ад Светлагорска, за 144 км ад Гомеля. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога.
Каменка (Глушанскі сельсавет)
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Церабуліны
Церабу́ліны (, Теребулины) — былая вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Мікалаеўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета. 30 снежня 2019 года скасавана.
Манюкі
Маню́кі (, Манюки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Кіслаўшчына (Бабруйскі раён)
Кі́слаўшчына (, Кисловщина) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Мацаляны
Мацаля́ны (, Мацеляны) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска Браслаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 2004 года ўваходзіў у склад Дрысвяцкага сельсавета.
Гарохаўка (Бабруйскі раён)
Гаро́хаўка (, Гороховка) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Гарбацэвіцкага сельсавета.
Язвін (Светлагорскі раён)
Я́звін (, Язвин) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Гарохаўка (Бабруйскі раён)
Да 20 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбацэвіцкага сельсавета, у 1982—2013 гадах цэнтр Гарохаўскага сельсавета.
Язвін (Светлагорскі раён)
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Палескага сельсавета.
Кліны (Бабруйскі раён)
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета. Ліквідавана 23 снежня 2011 года.
Маярышкі
Маяры́шкі (, Маеришки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дворышча (Бабруйскі раён)
Дво́рышча (, Дворище) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Дзеўчын
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета. Ліквідавана 23 снежня 2011 года.
Мілюны (Відзаўскі сельсавет)
Мілю́ны (, Милюны) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Красная Зара (Бабруйскі раён)
Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Красновічы (Бабруйскі раён)
Красно́вічы (, Красновичи) (да 30 ліпеня 1964 года Во́ўчая Я́ма ) — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Асопнае
Асо́пнае (, Осопное) — вёска ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Сасноваборскага сельсавета.
Жардзянскі
Жардзя́нскі (, Жердянский) — пасёлак у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Сасноваборскага сельсавета.
Да 10 сакавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шацілкаўскага сельсавета Парыцкага раёна, да 30 сакавіка 1992 года — у склад Чыркавіцкага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Печышчанскага сельсавета.
Мяшкелі
Мяшке́лі (, Мешкели) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Відзаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Красны Агарод
Кра́сны Агаро́д (, Красный Огород) — пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Глушанскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Рымавецкага сельсавета, да 20 снежня 1982 года — у склад Гарбацэвіцкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Гарохаўскага сельсавета.
Мельнікі (Браслаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.