cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ульскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1886 чалавек, з іх 91,9 % — беларусы, 6,3 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Цывільнае будаўніцтва
Цывільнае будаўніцтва (цывільная інжынерыя, civil engineering) — будаўнічая галіна, якая займаецца ўзвядзеннем будынкаў і збудаванняў цывільнага прызначэння.
Агульныя звесткі
Цывільнае будаўніцтва, займаючыся стварэннем аб’ектаў цывільнага прызначэння, уключае такія аб’екты як масты, шашэйныя дарогі, чыгункі і вакзалы, хуткасныя сістэмы гарадскога транспарту, тунэлі, аэрапорты,, жылыя дамы і адміністрацыйныя будынкі, гасцініцы, паркінгі, манументы, плаціны, прычалы, каналы, водныя шляхі, ірыгацыйныя сістэмы, вадаводы і ўстаноўкі для апрацоўкі вады, сістэмы перапрацоўкі смецця, прамысловых і камунальных сцёкавых вод, берагаўмацавальныя збудаванні, лініі электраперадач і да таго падобнае.
Патрэбы цывільнага будаўніцтва патрабуюць правядзення такіх даследаванняў, як вывучэнне уласцівасцяў ужывальных матэрыялаў, асаблівасцяў мясцовасці, у тым ліку характарыстык глеб і розных гідраўлічных параметраў. Да вобласці цывільнага будаўніцтва прымыкаюць такія дысцыпліны, як архітэктура, ірыгацыя, транспарт, глебазнаўства, геадэзія, гідралогія, а таксама тэхналогія будаўніцтва ў розных умовах эксплуатацыі, уключаючы сейсманебяспечныя зоны.
Аб’екты, якія ўзводзяцца ў ходзе цывільнага будаўніцтва, могуць быць і часовымі. Да першых адносяцца ўсе будынкі і збудаванні, прадугледжаныя праектна-каштарыснай дакументацыяй і якія з’яўляюцца неад’емнай часткай будучага комплексу збудаванняў. Часовымі лічацца будынкі і збудаванні, пабудаваныя на час правядзення будаўніча-мантажных работ. Гэта могуць быць часовыя пад’язныя дарогі, бытавыя памяшканні і іншыя аб’екты, прызначаныя для стварэння неабходных умоў будаўнікам на ўвесь перыяд працы. Пасля заканчэння будаўніцтва часовыя аб’екты падлягаюць дэмантажу і прыбіраюцца з тэрыторыі.
Уладзімір Сяргеевіч Конюх
Уладзімір Сяргеевіч Конюх (, вёска Турэц, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991, Развязальныя і лакальна нільпатэнтныя групы).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны універсітэт у 1965 годзе. Працаваў у Інстытуце матэматыкі НАН Беларусі, потым у БДУ. Навуковыя працы па тэорыі лінейных груп. Даў апісанне непрыводных лакальна нільпатэнтных лінейных груп над адвольным полем і даказаў гіпотэзу канечнасці для развязальных падгруп поўнай лінейнай групы.
Абердзінскі ўніверсітэт
Абердзінскі ўніверсітэт (University of Aberdeen) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Абердзін у Шатландыі.
Агнішча
Агнішча — прыстасаванне для развядзення і падтрымання адкрытага агню ў жытлах альбо па-за імі для абагрэву, прыгатавання ежы, асвятлення і абароны ад дзікіх жывёл. Падчас археалагічных даследаванняў вызначаецца па рэштках попелу, вуголля і змяненні колеру глебы. Канструктыўна вылучаюцца агнішчы адкрытыя, у ямах, з каменнай ці глінянай абкладкай ці вымасткай. Рэшткі найбольш старажытных агнішчаў знойдзены на стаянках перыяду ніжняга (ранняга) палеаліту ў Алдувайскай цясніне ў паўночнай Танзаніі (Афрыка). У Беларусі вядомы з эпохі верхняга (позняга) палеаліту (Бердыж, Юравічы). У гэты час агнішчы паглыбляліся ў мацярык на 0,1—0,5 м, у разрэзе былі лінзападобныя, у плане акруглыя, дыяметрам 1—2 м. Часам побач з агнішчам ставілі каменныя пліты альбо абкладвалі сценку дробнымі камянямі, каб захаваць агонь ад ветру. Пазней агнішчы заглыбляліся ў мацярык да 1 м, мелі котлападобную форму ў разрэзе. Пашыраны на помніках эпохі неаліту, бронзавага і жалезнага вякоў. Пачынаючы з ранняга бронзавага веку на грунтавых могільніках зафіксаваны агнішчы, якія мелі рытуальны характар і з'яўляліся структурным элементам пахавальнага абраду — крэмацыі. На помніках банцараўскай культуры і пражска-карчацкай культуры існавалі побач з печамі-каменкамі, былі паступова выцеснены імі ў раннефеадальны перыяд.
Абердзінскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Гэта старажытны універсітэт, заснаваны ў 1495 годзе, калі Уільям Эльфінстон, біскуп Абердзіна і канцлер Шатландыі, звярнуўся да Папы Аляксандра VI ад імя Якава IV, караля Шатландыі, з просьбай аб стварэнні Каралеўскага каледжа, зрабіўшы яго трэцім старэйшым універсітэтам Шатландыі і пятым ў англамоўным свеце. Абердзінская вучэльня нязменна ўваходзіць у лік 160 лепшых універсітэтаў свету і ўваходзіць у 20 лепшых універсітэтаў Злучанага Каралеўства па версіі "The Guardian", "The Times" і "The Sunday Times".
Універсітэт у цяперашнім выглядзе быў утвораны ў 1860 годзе ў выніку зліцця Каралеўскага каледжа і Марышаль-каледжа, другога ўніверсітэта, заснаванага ў 1593 годзе ў якасці пратэстанцкай альтэрнатывы першаму. Гадавы даход установы за 2020–2021 гады склаў 235,9 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 45,9 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты, а выдаткі — 228,6 мільёна фунтаў стэрлінгаў.
У ВНУ навучаецца каля 15 000 студэнтаў ад бакалаўрыяту да дактарантуры (па стане на 2020 год), у тым ліку шмат замежных студэнтаў. Ва ўніверсітэце выкладаецца шырокі спектр дысцыплін, прапануецца каля 650 праграм бакалаўрыяту. Абердзінская вучэльня выхавала шырокае кола вядомых выпускнікоў, і ўніверсітэт адыграў ключавую ролю ў шатландскай Рэфармацыі, шатландскім Асветніцтве і шатландскім Адраджэнні. Пяцёра лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі з тых часоў былі звязаны з універсітэтам: двое па хіміі, адзін па фізіялогіі і медыцыне, адзін па фізіцы і адзін прэміі міру.
Палянкі
Назву Паля́нкі маюць:
Батула
Батула (البطولة), таксама званая Бурка Персідскага заліва (البرقع الخليجي)  — упрыгажэнне ў выглядзе металічнай маскі, якую традыцыйна носяць мусульманскія жанчыны. Пашырана ў рэгіёне Персідскага заліва, уключаючы Бахрэйн, Кувейт, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Аман, Ірак і Катар, а таксама ў паўднёвым Іране. Нашэнне маскі звычайна азначала, што жанчына замужам. Маска таксама выкарыстоўвалася як хітрасць, каб падмануць ворагаў, каб яны падумалі, што жанчыны, за якімі яны шпіёнілі здалёк, былі мужчынамі.
Паходжанне
Паходжанне батулы невядома, існуе некалькі тэорый аб тым, дзе яна ўзнікла. Лічыцца, што яна трапіла на ўсходнюю частку Аравійскага паўвострава з Гуджарата ў канцы XVIII стагоддзя.
Варыянты
Існуюць розныя варыянты батулы, у тым ліку паміж гарадамі і рэгіёнамі. У Дубаі і Абу-Дабі носяць дызайн «Zabeel cut», які мае вузкі верх і шырокі выгнуты ніз. У Шарджы маска мае падобную форму, але верх маскі нахілены наперад. Батула ў мае вузкі верх і ніз. Бахрэйнская і катарская паранджа квадратная. У Амане і яна вельмі вялікая і шырэйшая ўверсе з кончыкам, які выходзіць за межы ілба. У суседняй Саудаўскай Аравіі замест батулы носяць. У паўднёвых правінцыях Ірана шыіцкія жанчыны носяць чырвоныя прамавугольныя маскі, у той час як суніцкія жанчыны чорныя або індыга з золатам, падобныя на маскі, што носяць на Аравійскім паўвостраве. У Кешме маскі былі распрацаваны, каб падмануць захопнікаў, каб ворагі прынялі жанчын за салдат-мужчын.
Парадокс Фермі
Парадокс можна сфармуляваць так: ''З аднаго боку, высоўваюцца шматлікія аргументы пра тое, што ў Сусвеце мусіць існаваць значная колькасць тэхналагічна развітых цывілізацый. З другога боку, няма назіранняў, якія б гэта пацвярджалі. Сітуацыя парадаксальная і прыводзіць да высновы, што або нашае разуменне прыроды, або нашыя назіранні няпоўныя і памылковыя''. Як сказаў Энрыка Фермі: «Ну і дзе яны ў такім выпадку?»
Пульпа
Пульпа:
Парадокс Фермі
Дыскусія летам 1950 года
Славутае пытанне: «Ці з'яўляемся мы адзінай разумнай і тэхналагічна развітай цывілізацыяй Сусвету?», — Фермі задаў летам 1950 года, у кафетэрыі Лос-Аламаскай лабараторыі, у размове з трыма сваімі калегамі. Дакладны змест размовы па-рознаму апісваюць ва ўспамінах яе сведкі. Размова паміж Фермі і трыма яго калегамі — Эдвардам Тэлерам, Эмілем Канапінскі і Гербертам Ёркам — не прызначалася для запісу. Паводле Карла Сагана, сам факт размовы быў прыдуманы, але расследаванне Эрыка Мю Джонса ў 1985 годзе сведчыць, што размова мела месца. Сведчанні трох навукоўцаў яе ўдзельнікаў, а таксама тых хто быў побач, з'яўляюцца адзінай крыніцай інфармацыі пра размову. Сам Фермі, мусіць, не выказваўся наконт гэтага. Джонс аднавіў абставіны той сустрэчы, звязаўся па пошце з калегамі Фермі, а таксама з тымі, хто мог прысутнічаць на той момант у «Ложы Фалера» (Fuller Loge), кафетэрыі персаналу лабараторыі, дзе адбывалася размова. Найбольш надзейнымі сведчаннямі з'яўляюцца паказанні Ханса Марка, хоць той непасрэдна і не ўдзельнічаў у размове. Герберт Ёрк адзначыў, што размова адбылася летам 1950 года, прынамсі, пасля публікацыі малюнка Алана Д'юна 20 мая 1950 года.
Эміль Канапінскі ў перапісцы з Джонам здолеў вельмі дакладна ўспомніць размову, якая ў асноўным была прысвечана іншапланецянам. Італьянскі фізік тады гаварыў пра карыкатуру, апублікаваную ў часопісе «The New Yorker» 20 мая 1950 года. Яе аўтар,, каб растлумачыць таямнічае выкраданне аб'ектаў, падобных да карзін для смецця, у Нью-Ёрке напярэдадні размовы, намаляваў іншапланецян на сваёй планеце, якія выносілі з лятаючай талеркі зямныя урны для смецця. Гэта стала штуршком да захапляльнай размовы паміж сядзячымі за сталом мужчынамі пра магчымасць існавання пазаземнага жыцця і доказаў гэтага. Канапінскі дадаў, што з гэтага малюнка размова перайшла да больш сур'ёзнай тэмы{{sfn|Finney}|1986|p=299}} — на факт, што мы не назіраем аніякіх слядоў, ані візуальных, ані радыё. Фермі запытаў: «Калі іншапланецяне існуюць, дзе ж яны?», — Канапінскі ўспамінаў, што яго пытанне прагучаў хутчэй за ўсё так: «Вы не задумваліся над тым, дзе ўсе?». Паводле Фермі магло быць тры віды доказаў — наяўнасць зондаў, караблёў і радыёперадач, але нічога з гэтага чалавецтва не выявіла. Паводле Мішэля Мішо, у той момант Фермі прапанаваў раннюю нефармальную версію славутага ўраўнення, сфармуляванага больш ясна Фрэнкам Дональдам Дрэйкам праз некалькі гадоў.
Гіпотэза ўнікальнай Зямлі
Адна з сучасных гіпотэз, названая гіпотэзай унікальнай Зямлі, сцвярджае, што шматклетачнае жыццё можа быць надзвычай рэдкім з-за магчымай выключнасці і рэдкасці планет зямнога тыпу. У ёй сцвярджаецца пра шэраг неверагодных супадзенняў, якія зрабілі магчымым узнікненне складаных формаў жыцця на Зямлі. Некалькі прыкладаў такіх супадзенняў прыведзена ніжэй.
У спіральных вітках галактыкі шмат звышновых зорак, радыяцыя якіх, як лічыцца, робіць вышэйшыя формы жыцця немагчымымі. Наша Сонечная сістэма знаходзіцца на асаблівай арбіце ўнутры Млечнага Шляху — амаль ідэальнай акружнасці такога радыусу, таму рухаецца амаль з той жа хуткасцю, што і гравітацыйныя хвалі, які фарміруюць спіральныя віткі. Зямля знаходзілася паміж спіральнымі віткамі галактыкі на працягу сотняў мільярдаў гадоў, або больш за трыццаць галактычных абаротаў, гэта значыць практычна ўвесь той час калі на Зямлі існавалі вышэйшыя формы жыцця.
Другі неабходны элемент — Месяц. Папулярная гіпотэза гіганцкага сутыкнення сцвярджае, што ён сфарміраваўся ў выніку рэдкага сутыкнення маладой Зямлі з планетай, памерам з Марс прыкладна 4,45 мільярдаў гадоў таму. Сутыкненне мусіла адбыцца пад пэўным вуглом — прамы вугал знішчыў бы Зямлю, пры больш пакатым вугле іншая планета зрыкашэціла б ад Зямлі. Прылівы, выкліканыя Месяцам, стабілізавалі зямную вось, без уплыву Месяца яе ваганні (прэцэсія) былі б большымі і прычыніліся б да значных змен клімату, якія маглі знішчыць жыццё на Зямлі. Месячныя прылівы верагодна разагрэлі зямное ядро, якое мусіць быць расплаўленым, каб генерыраваць магнітнае поле, якое істотна аслабляе ўплыў сонечнага ветру.
Прыхільнікі процілеглага пункту гледжання настойваюць, што патрабаванне наяўнасці зямных умоў для існавання жыцця сведчыць пра вузкае бачанне прыроды, бо выключае разгляд форм жыцця, якія прынцыпова адрозніваюцца ад зямных (гл. вугляродны шавінізм).
Ураўненне Дрэйка
Тыя, хто верыць у прапанаваныя доктарам Карлам Саганам больш аптымістычныя ацэнкі параметраў ураўнення Дрэйка, сцвярджаюць, што разумнае жыццё з'яўляецца распаўсюджанай з'явай у Сусвеце. Некаторыя з іх лічаць, што прыняўшы абгрунтаваныя, на іх меркаванне, параметры ўраўнення Дрэйка, можна прыйсці да высновы, што наяўнасць вялікай колькасці пазаземных цывілізацый не толькі магчыма, але «практычна гарантавана». Аднак, прыхільнікі прынцыпу Фермі, з-за адсутнасці доказаў на карысць адваротнага, лічаць чалавецтва адзіная тэхналагічна развітай цывілізацыяй прынамсі ў нашай частцы Млечнага Шляху.
Іншым тлумачэннем адсутнасці сігналаў з'яўляецца здагадка, што цывілізацыя робіцца тэхналагічна развітай адначасова з магчымасцю самазнішчэння — напрыклад ядзернай вайны або экалагічнай катастрофы. Такім чынам, цывілізацыя мае вельмі мала часу, каб яе заўважылі, ці не мае яго наогул.
Наяўныя дадзеныя
Наша Сонечная сістэма, калі назіраць яе з адлегласці ў некалькі дзясяткаў светлавых гадоў, вельмі незвычайная сістэма з-за вялізнага ўзроўню радыёвыпраменьвання (створанага радыёстанцыямі) каля нічым непрыкметнай зоркі. Можна дапусціць, што падобнае выпраменьванне ад суседняй зоркі было б адразу вызначана як незвычайнае таксама намі. З іншага боку, чым далей знаходзіцца зорка, тым больш састарэлыя звесткі пра яе мы маем. Так, напрыклад, на адлегласці ў 150 светлавых гадоў радыёперадачы з Зямлі будуць прынцыпова нявыяўляльнымі, бо бесправадная сувязь вядома на зямлі з 1895 года, і як вынік — першыя радыёперадачы яшчэ не прайшлі такую адлегласць.
Дадзеныя радыё- і візуальных назіранняў збіраліся на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў у межах праекта «Озма» SETI і іншых праектаў, якія мелі мэтай пошук планет за межамі Сонечнай сістэмы. Дагэтуль не было знойдзена ніводнай зоркі сонечнага тыпу, якая б дэманстравала незвычайна інтэнсіўнае выпраменьванне, што, верагодна, сведчыць пра тое, што мы з'яўляемся адзіным біялагічным відам, які выкарыстоўвае радыёхвалі ў нашай частцы галактыкі. Да таго ж большасць планет, якія выяўлены за межамі Сонечнай сістэмы, верагодна, характарызуюцца занадта суровымі ўмовамі для эвалюцыі развітых формаў жыцця.
Прыхільнікі тэорый пра наяўнасць пазаземнага жыцця прыводзяць наступныя тлумачэнні гэтым фактам:
Адсутнасць радыёперадач з космасу
Прыхільнікі прынцыпу Фермі сцвярджаюць, што пры наяўнасці дастатковага часу на развіццё, інтэнсіўнасць радыёперадач кожнай досыць развітай цывілізацыі з цягам часу перавысіць выпраменьванне яе зоркі ў гэтым дыяпазоне. Радыёхвалі з'яўляюцца простым і танным спосабам сувязі, таму можна чакаць, што кожная тэхналагічна развітая цывілізацыя выкарыстоўвае хоць бы частку гэтага спектру падчас свайго развіцця.
Калі ўсе цывілізацыі ў Сусвеце вядуць сябе падобна да зямной цывілізацыі, дзе на пошукі міжзорных пасланняў выдаткавана ў сотні разоў болей часу, чым на перадачу сваіх уласных радыёпасланняў, то тлумачэнне маўчання Сусвету трывіяльна — «усе шукаюць, але ніхто не выпраменьвае» — падобнае тлумачэнне складае сутнасць парадоксу SETI.
Апаненты, аднак, гавораць пра адсутнасць прылад для апрацоўкі ўсіх сігналаў, як пра магчымую прычыну адсутнасці разумных сігналаў. Напрыклад, галоўны астраном з інстытута SETI сцвярджае, што ў галактыцы можа існаваць вялікая колькасць радыёперадатчыкаў ад сотняў мільярдаў зорак, але каб выявіць і апрацаваць усе сігналы, спатрэбяцца вялікія вылічальныя магутнасці, на бягучы момант недаступныя чалавеку. Акрамя таго, паводле іх меркавання, пазаземныя цывілізацыі ці іншапланецяне могуць проста карыстацца іншымі спосабы сувязі, або з нейкіх прычын утойваць сам факт радыёперадач. Іх апаненты тым жа часам указваюць, што гэта можа сапраўды быць так, але толькі ў тым выпадку, калі існуе або існавала вельмі невялікая колькасць цывілізацый, і калі б іх было столькі, колькі прагназавалі Саган і Дрэйк, то нават пры ўмове, што толькі частка з іх карыстаецца радыё падчас свайго развіцця, гэта было б дастаткова, каб прыкметна ўплыць на радыёспектр часткі зорак.
Заява пра адсутнасць інструментаў для апрацоўкі ўсіх сігналаў, як пра магчымую прычыну адсутнасці разумных сігналаў, таксама прыдатна для ўспрымання чалавека, як біялагічнай істоты. Бо ў аснове апарата ўспрымання ляжыць інтэрпрэтацыя сігналаў ад рэцэптараў праз нейронную сетку, вядома яе асаблівасць — немагчымасць распазнавання вобразу без навучання. Гэта значыць для распазнавання слядоў пазаземных цывілізацый, трэба, каб на іх паказалі і абвясцілі слядамі іншапланетных цывілізацый. Але, гэтая ідэя супярэчыць прынцыпу Попера і абвергнута навукай, у прыватнасці, калі вобраз ужо мае ўстойлівае супастаўленне з традыцыйнай культурай. Таму, пэўную цікавасць маюць знаходкі, тэхналагічныя асаблівасці якіх не адпавядаюць афіцыйнай гісторыі.
Антропны прынцып
Падобна да гіпотэзы ўнікальнай Зямлі антропны прынцып сцвярджае, што Сусвет «тонка наладжаны» на вядомую нам форму жыцця. Ён сцвярджае, што раз жыццё на Зямлі было б немагчыма, калі нейкі з шматлікіх параметраў фізічнага Сусвету быў нават у нязначнай ступені зменены, то падобна да таго, што людзі маюць перавагу над кожнай іншай формай разумнага жыцця, робячы дапушчэнне пра тое, што людзі — адзіны разумны від, верагодным. Яшчэ больш пераканаўчымі з'яўляецца шэраг кніг Стывена Хокінга, апублікаваных у 2004 годзе, дзе сцвярджаецца, што верагоднасць узнікнення ў выніку Вялікага выбуху сусвет таго ж тыпу, які мы назіраем сёння, складае 98 %.
Крытыкі пярэчаць гэтаму, абвяшчаюць гэта сцвярджэнне таўталогіяй — у змененым Сусвеце жыццё ў вядомай нам форме, магчыма, не існавала б, але магло б існаваць у іншай форме.
Унёсак Фрымена Дайсана
Доктар Фрымен Дайсан папулярызаваў канцэпцыю Сферы Дайсана — абалонкі вакол зоркі, якая можа быць створана развітай цывілізацыяй, якая імкнецца максімальна поўна выкарыстаць энергію яе выпраменьвання. Падрабязная будова абалонкі не ўдакладнялася, былі прапанаваны розныя варыянты яе канструкцыі. Такая сфера паглынула б большую частку бачнага дыяпазону зоркі і выпраменьвала б дакладна вызначаны спектр чорнага цела з верагодным максімумам у інфрачырвоным дыяпазоне і адсутнымі моцнымі спектральнымі лініямі, уласцівымі распаленай плазме. Ён прапанаваў астраномам шукаць незвычайна афарбаваныя зоркі, наяўнасць якіх, як ён думаў, можа быць вытлумачана толькі існаваннем высокаразвітай цывілізацыі. На сённяшні дзень не ўдалося выявіць аніводнай зоркі з названымі характарыстыкамі.
Асобныя прыхільнікі прынцыпу Фермі таксама сцвярджаюць, што высокаразвітая цывілізацыя мусіць імкнуцца максімальна поўна выкарыстаць энергію зоркі, змяняючы яе электрамагнітную структуру.
Доктар Дайсан таксама прапанаваў тып прылады, якая, як ён думаў, з вялікай верагоднасцю мусіць з'явіцца на працягу развіцця кожнай высокаразвітай цывілізацыі, і адсутнасць якой, верагодна, пацвярджае прынцып Фермі. Ён казаў, што на яго думку, у бліжэйшы час будзе магчыма пабудаваць касмічны апарат для пошуку пазаземнага жыцця, крыніцай сілкавання для якога стала б навакольнае асяроддзе, і які быў бы здольны пасля прыбыцця ў іншую сістэму пабудаваць значную колькасць сваіх копій для пашырэння вобласці пошуку. Колькасць такіх пошукавых апаратаў павялічвалася б у геаметрычнай прагрэсіі, бо кожны з новапабудаваных апаратаў пасля прыбыцця на месца прызначэння зноў будаваў бы свае копіі, што дазволіла б ахапіць пошукам значную частку галактыкі, нават з улікам абмежаванняў хуткасці палёту. Нават за абмежаваны час да мільярда гадоў, копіі такога апарата былі б ужо на ўсіх планетах галактыкі, чаго не назіраецца.
Іншапланетная каланізацыя
Прыхільнікі прынцыпу Фермі таксама адзначаюць, што з вядомага нам пра здольнасць жыцця на нашай планеце распаўсюджвацца нават у вобласці з экстрэмальнымі ўмовамі і абмежаванымі рэсурсамі, можна думаць, вынікае, што развітая пазаземная цывілізацыя амаль напэўна шукае новыя рэсурсы і пачне каланізацыю космасу. Некалькі аўтараў далі свае ацэнкі таго, колькі часу заняло б у такой цывілізацыі каланізаваць усю галактыку, іх ацэнкі вагаюцца паміж 5 і 50 мільёнамі гадоў  — адносна малы час для геалогіі.
Мікалай Юдзеніч (значэнні)
Мікалай Юдзеніч:
Хіроюкі Сакасіта
(坂下 博之; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1980 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Квага
Квага, стэ́павая зе́бра (Equus quagga quagga) — знішчаная непарнакапытная жывёла, раней лічылася асобным відам зебр; па дадзеных сучасных даследаванняў — падвід бурчэлавай зебры — Equus quagga quagga.
Квагі жылі ў Паўднёвай Афрыцы. Спераду яны мелі паласатую расфарбоўку, як у зебры, ззаду — гнядая афарбоўка, даўжыню цела 180 см. Буры нішчылі кваг дзеля іх трывалых скур. Квага — ці ледзь не адзіная з вымерлых жывёл, прадстаўнікі якога былі прыручаны чалавекам і выкарыстоўваліся для аховы статкаў: квагі нашмат раней хатніх авечак, кароў, курэй заўважалі набліжэнне драпежнікаў і папярэджвалі ўладальнікаў гучным крыкам «куаха», ад якога і атрымалі сваю назву.
Апошняя дзікая квага была забітая ў 1878 годзе. Апошняя квага ў свеце памерла ў заапарку Амстэрдама ў 1883 годзе.
Пясочная
Назву Пясо́чная маюць:
Эмавіль
Эмавіль (Aymavilles) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Насельніцтва складае 1932 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 36 чал./км². Займае плошчу 53 км². Паштовы індэкс — 11010. Тэлефонны код — 0165.
Ніл
Ніл (грэч. Νειλος, араб. النيل) — самая доўгая рака на Зямлі (даўжыня 6671 км .), цячэ ў цэнтральнай і паўночна-ўсходняй частцы Афрыкі, праходзіць усе кліматычныя зоны кантынента. З-за сваёй вялікай даўжыні знаходзіцца ў абодвух паўшар'ях: выток на 2°16′ пд. ш., а вусце на 31° пн. ш. Вадазбор 2870 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,6 тыс. м³/сек.
Янушкавічы (Валожынскі раён)
Яну́шкавічы (, Янушковичи) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Мікалай Міхайлавіч
Мікалай Міхайлавіч (14 (26 красавіка) 1859, Царскае сяло, каля Санкт-Пецярбурга —, ) — член расійскага імператарскага дома, унук Мікалая I, сын Міхаіла Мікалаевіча, гісторык.
Біяграфія
Удзельнічаў у руска-турэцкай вайне 1877—1878 гадоў. З 1881 года ў лейб-гвардыі Грэнадзерскім палку. У 1882—1885 гадах вучыўся ў Мікалаеўскай акадэміі Генеральнага штаба. З 1895 года служыў 10 гадоў у Кавалергардскім палку, камандаваў 16 грэнадзерскім Мінгрэльскім палком. З 1897 — камандуючы Каўказскай грэнадзерскай дывізіяй. У 1903 годзе выйшаў у адстаўку ў званні генерал-лейтэнанта.
Воля-Любыціўска
Воля-Любыціўска (Воля-Любитівська) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Ніл
Паходжанне назвы
На старажытнай егіпецкай мове Ніл называўся Ḥ'pī ці Iteru, што азначае «рака» (назва, запісаная іерогліфамі, паказана на рысунку злева: літаральна itrw і азначальнік «вада» ). У копцкай, словы piaro (саідскі дыялект) ці phiaro (бахайрскі дыялект) са значэннем «гэта рака» (літаральна p(h).iar-o «гэты канал вялікі») паходзяць ад тае ж старажытнай назвы.
Сучасныя егіпцяне звычайна называюць раку «Эль-Бахр».
Гісторыя
Ніл — калыска самай старажытнай цывілізацыі на Зямлі. Жыццё старажытных егіпцян канцэнтравалася вакол дэльты і даліны ніжняга Ніла. Першая спроба вызначыць месцазнаходжанне вытока мела месца ў часы Нерона ў 54 — 68 гг. н.э. Але толькі экспедыцыі еўрапейскіх першапраходцаў у 19 ст. атрымалі інфармацыю аб рацэ і яе наваколлі. Першымі, хто трапіў у раён возера Вікторыя былі Рычард Бартан і Джон Спек. Экспедыцыя нарадзіла гіпотэзу, што Ніл выцякае з возера Вікторыя. Наступным падарожнікам, які адкрыў Луалабе, пачатак Конга, памылкова прыняты за выток Ніла, быў Давід Лівінгстан. Сапраўдны пачатак Ніла адшукаў Генры Мортан Стэнлі, які дзякуючы дакладнаму вывучэнню ваколіц возера Вікторыя, адкрыў сапраўдны выток — раку Кагеру.
Горны Ніл
Выток ракі Ніл — 420-кіламетровая рака Кагера, якая бярэ пачатак у месцы злучэння рэк Ніаваронгу і Рувуву. Кагера цячэ па вулканічнай глебе і мае некалькі скальных парогаў, утвараючых вадаспады. Праз 400 км яна ўпадае ў возера Вікторыя, у некалькіх км ад горада Букоба, і выцякае з возера на поўнач пад назвай Ніл Вікторыі. Ніл Вікторыі бярэ пачатак у паўночнай частцы праліва Росберы, які аддзяляе востраў Бувума ад угандыйскага берага возера, а потым цячэ на паўночны захад па крышталічным рэчышчы, утвараючы водныя каскады. Два з іх маюць выгляд вялікіх вадаспадаў — Рыпон і Авена. Праз 200 км Ніл Вікторыі ўпадае ў забалочанае возера К'ёга, з якога выцякае вадаспадамі Мурчысана і цячэ ў возера Альберт. Выцякаючы з яго мае назву Ніл Альберта. Далей мінуючы Афрыканскае ўзвышша цячэ на поўнач.
Сярэдні Ніл
Ніл Альберта цячэ на поўнач у вузкую даліну Німул. Праз некалькі соцень км паварочвае на паўночны захад. У гэтым месцы ў Ніл упадае правы прыток рака Асва. Ніл пачынае цячы на поўнач пад назвай Горны Ніл (Bahr al-Jabal). З гэтага месца рака становіцца суднаходнай. Пасля мясцовасці Джуба Ніл цячэ ў нізіны ўсходняга Судана, а потым паміж 7 і 9° пн. ш. упадае ў сістэму багнаў Ас-Сууд і распадаецца на некалькі рукавоў. Высокая тэмпература паветра ў сухую пару года вядзе да таго, што Горны Ніл амаль цалкам знікае з паверхні зямлі як самастойная рака. На гэтым участку Горны Ніл траціць 2/3 запасаў вады. У паўднёвым Судане Ніл прымае вялікі левы прыток Бахр аль-Газал. Дзякуючы яму становіцца вялікай ракой і з гэтага моманту мае назву Белы Ніл (Al-Bahr al-Abyad). Спачатку ён цячэ на ўсход. Але пасля правага прытока Сабат, паварочвае на поўнач. Потым плынь Ніла ляжыць праз сухія раўніны, якія ўваходзяць ва ўсходнюю частку Сахары, і рака цячэ праз сталіцу Судана, Хартум. У Хартуме злучаецца з найвялікшым прытокам — Блакітным Нілам (Al-Bahr al-Azraq). Пасля ўпадзення Блакітнага Ніла рака цячэ далей пад назвай Ніл. На ўзвышшы Баюда Ніл мае выгляд літары «S». Сутыкнуўшыся са скаламі, рака ўтварае парогі. У гэтай частцы ракі іх 6, іх абазначаюць рымскімі лічбамі ва ўзрастаючым парадку ў бок пачатку ракі. Парогі суднаходныя толькі пад час высокай вады. Апошнім вялікім прытокам Ніла з'яўляецца Атбара. Потым Ніл праходзіць 2 500 км праз Сахару. Перад упадзеннем у Міжземнае мора раздзяляецца і ўтварае вялікую дэльту.
Дэльта
Ніл упадае ў Міжземнае мора вялікай дэльтай, прыкладна 22 000 км². Яна пачынаецца ў прыгарадзе Каіра, аддаленага ад мора на 175 км. Уздоўж берага дэльта мае шырыню 220 км. Ніл раздзелены на два рукавы:
Дэльта Ніла шчыльна заселеная і эканамічна развітая. Дзякуючы ўрадлівай глебе, тут вырошчваюць цукровы трыснёг, жыта і інш.
NGC 5225
NGC 5225 (іншыя абазначэнні — UGC 8540, MCG 9-22-78, ZWG 271.50, PGC 47731) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сухаварына (Ярцаўскі раён)
Сухаварына (Суховарино) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рэпінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Пятроўскага сельскага паселішча.
Нідэрланды
Нідэрланды (Nederland, ) — заходнееўрапейская дзяржава, што амываецца Паўночным морам (даўжыня берагавой лініі — 451 км), мяжуе з Германіяй і Бельгіяй (даўжыня мяжы — 1027 км).
Сталіцай дзяржавы з’яўляецца Амстэрдам, але парламент і ўрад знаходзяцца ў Гаазе. Іншыя важныя гарады: Ротэрдам — найвялікшы порт краіны і адзін з найбуйнейшых партоў свету, Утрэхт — цэнтр чыгуначнай сістэмы краіны і Эйндхавен — цэнтр электронікі і высокіх тэхналогій.
Назва «Нідэрланды» ў перакладзе азначае «ніжнія землі», аднак перакладаць яе літаральна няправільна, бо з гістарычных прычын, гэтым тэрмінам прынята зваць тэрыторыю, якая прыкладна адпавядае сённяшнім Нідэрландам, Бельгіі і Люксембургу (Бенілюкс). Нідэрланды часта называюць Галандыяй, хоць гэта палітычна няверна, бо Паўднёвая і Паўночная Галандыя — гэта толькі дзве з дванаццаці правінцый Нідэрландаў.
Гісторыя
Падчас прыбыцця рымлян Нідэрланды былі заселеныя германскімі плямёнамі, такімі як тубанты, канінефаты і фрызы, якія пасяліліся там каля 600 гадоў да нашай эры. Кельцкія плямёны, такія як эбуроны і менапіі, засялялі поўдзень краіны. Германскія плямёны фрызаў з’яўляюцца адной з галін тэўтонаў, якія прыйшлі на землі Нідэрландаў прыблізна ў сярэдзіне I тыс. да н. э. У пачатку рымскай каланізацыі ў краіну таксама прыбылі германскія плямёны батавы і таксандры. У перыяд Рымскай імперыі паўднёвая частка цяперашніх Нідэрландаў была захоплена рымлянамі і стала часткай правінцыі Белгіка (Gallia Belgica), а пазней — правінцыяй Ніжняя Германія (Germania Inferior).
У Сярэднія вякі Ніжнія краіны (прыкладна складаюцца з цяперашніх Бельгіі і Нідэрландаў) уключалі ў сябе розныя графствы, герцагствы і епархіі, якія ўваходзілі ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі. Яны былі аб’яднаны ў адну дзяржаву пад уладай Габсбургаў⁣ у XVI ст. Пасля распаўсюджвання кальвінізму пачалася Контррэфармацыя, якая выклікала раскол у краіне. Спробы іспанскага караля Філіпа II цэнтралізаваць дзяржаву прывялі да паўстання супраць іспанскага панавання пад кіраўніцтвам Вільгельма I Аранскага. 26 ліпеня 1581 года была абвешчана незалежнасць краіны, афіцыйна прызнаная іншымі дзяржавамі толькі пасля васьмідзесяцігадовае вайны (1568—1648). У гады вайны за незалежнасць пачаўся «Залаты век» Нідэрландаў, перыяд эканамічнага і культурнага росквіту, які заняў усё XVII стагоддзе.
Пасля спынення французскай акупацыі ў пачатку XIX стагоддзя Нідэрланды ператварыліся ў манархію пад уладай дома Аранскіх. У 1830 ў Бельгія канчаткова аддзялілася ад Нідэрландаў і стала самастойным каралеўствам. Люксембург атрымаў незалежнасць у 1890 годзе. Пад ціскам ліберальных палітыкаў краіна ў 1848 у была ператворана ў парламентскую канстытуцыйную манархію. Такі палітычны лад захоўваецца і да сённяшняга дня, з кароткім перапынкам падчас нацысцкай акупацыі.
У ходзе Першай сусветнай вайны Нідэрланды захоўвалі нейтралітэт, але падчас Другой сусветнай вайны на працягу пяці гадоў былі акупаваныя Германіяй. У ходзе германскага ўварвання Ротэрдам быў падвергнуты бамбардзіроўцы, пры якой быў амаль цалкам разбураны цэнтр горада. Падчас акупацыі ахвярамі Халакосту сталі каля пяцідзесяці тысяч нідэрландскіх яўрэяў.
Пасля вайны пачалося хуткае аднаўленне краіны, чаму спрыяў план Маршала, арганізаваны Злучанымі Штатамі Амерыкі. Дзякуючы гэтаму Нідэрландам хутка ўдалося стаць сучаснай індустрыяльнай краінай. Дзяржаўную незалежнасць набылі былыя калоніі Інданезія і Сурынам. У выніку масавай іміграцыі з Інданэзіі, Турцыі, Марока, Сурынама і Антыльскіх астравоў Нідэрланды сталі культурна неаднароднай краінай з вялікай доляй мусульманскага насельніцтва.
У шасцідзясятыя і сямідзясятыя гады адбыліся вялікія сацыяльныя і культурныя змены. Завязаліся больш цесныя зносіны паміж каталікамі і пратэстантамі, адрозненні паміж слаямі насельніцтва таксама сталі менш прыкметныя з-за росту ўзроўню жыцця і развіцця адукацыі. Эканамічныя правы жанчын значна пашырыліся, і яны ўсё часцей сталі займаць высокія пасады на прадпрыемствах і ва ўрадзе. Таксама ім было прадстаўлена пасіўнае выбарчае права, гэта значыць права быць абранымі. Урад пастаянна клапоціцца не толькі аб эканамічным росце, але і аб абароне навакольнага асяроддзя. Насельніцтва атрымала шырокія сацыяльныя правы.
25 сакавіка 1957 Нідэрланды сталі адной з краін-заснавальніц Еўрапейскага саюза і ў далейшым шмат зрабілі для еўрапейскай інтэграцыі. Аднак на рэферэндуме па Еўрапейскай Канстытуцыі у чэрвені 2005 года больш за палавіну нідэрландцаў прагаласавала супраць яе прыняцця. Такім чынам, Нідэрланды сталі другой краінай, якая адхіліла праект адзінай канстытуцыі ЕС (пасля Францыі).
Палітычная структура
Першая канстытуцыя Нідэрландаў 1815 г. надзяляла асноўнай уладай караля, але давала заканадаўчыя паўнамоцтвы двухпалатнаму парламенту (Генеральным штатам). Сучасная канстытуцыя краіны была прынята ў 1848 годзе з ініцыятывы караля Вілема II і вядомага ліберала Ёхана Рудольфа Торбеке. Гэтую канстытуцыю можна лічыць «мірнай рэвалюцыяй», таму што яна рэзка абмежавала ўладу караля і перадала выканаўчую ўладу кабінету міністраў. Парламент з таго часу абіраўся на прамых выбарах, і ён атрымаў вялікі ўплыў на рашэнні ўрада. Такім чынам, Нідэрланды сталі адной з першых краін у Еўропе, якія перайшлі ад абсалютнай манархіі да канстытуцыйнай манархіі і парламенцкай дэмакратыі.
Адміністрацыйны падзел
Нідэрланды падзяляюцца на 12 правінцый (апошняя правінцыя Флеваланд створаная ў 1986 г. на асушаных тэрыторыях), правінцыі падзяляюцца на гарадскія і сельскія камуны. Правінцыі маюць выбарны орган самакіравання — Правінцыйныя Штаты, якія абіраюцца на чатыры гады. На чале Правінцыйных Штатаў стаіць каралеўскі камісар. Жыхары камун абіраюць Раду на чатыры гады. Яе выканаўчы орган — калегія бургамістра і муніцыпальных дарадцаў — узначальваецца бургамістрам, якога прызначае каралева.
Заўвага: Даныя аб насельніцтве на 1970 г. узяты з Вялікай савецкай энцыклапедыі, на 1 студзеня 2007 г. — з сайта Цэнтральнага Бюро Статыстыкі Нідэрландаў.
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва паводле ацэнкі на 1 ліпеня 2007 г. складае каля 16 377 200 чал. . У спісе краін паводле колькасці жыхароў  Нідэрланды займаюць 59 месца. У параўнанні з іншымі краінамі Еўропы, насельніцтва Нідэрландаў вельмі хутка расло апошнія паўтара стагоддзі: 3 млн жыхароў у 1850 г., 5 млн. — у 1900 г. і 16 млн у 2000 г. Для параўнання: насельніцтва Бельгіі ў той жа перыяд павялічылася ўсяго прыкладна ўдвая: з 4,5 млн жыхароў у 1850 г. да 10 млн у 2000 г.
Геаграфічныя даныя
Нідэрланды — самая густанаселеная краіна Еўропы (калі выключыць некалькі краін-карлікаў). Краіна размешчаная на землях у вусцях рэк Рэйна, Мааса і Шэльды. З глеб, нанесеных гэтымі рэкамі, утварыліся дэльта і шырокая плоская нізіна. Палова тэрыторыі ляжыць ніжэй за ўзровень мора, і толькі на поўдні Нідэрландаў мясцовасць узвышаецца на 30 м і больш. Вялікая частка нізін знаходзіцца ў правінцыях Паўночная Галандыя, Паўднёвая Галандыя і Флеваланд. Берагавая лінія сфарміраваная наноснымі дзюнамі. За імі ідуць некалі адваяваныя ў мора землі — польдэры, абароненыя дзюнамі і дамбамі ад марскіх вод. Аб рукатворных польдэрах гаворыць мясцовая прымаўка: «Бог стварыў мора, а галандцы — берагі». Найвышэйшы пункт краіны — Валсерберг (322 м), размяшчаецца на паўднёвым усходзе, а найніжэйшы — Заўдпластполдэр (-6,74 м ніжэй за ўзровень мора).
Меліярацыя
З часоў Рымскай Імперыі галандцы адваёўваюць зямлю ў мора. Першыя польдэры з’явіліся яшчэ ў XIII стагоддзі, і з тых часоў уздоўж узбярэжжа былі асушаныя значныя плошчы. Буйныя меліярацыйныя праекты былі ажыццёўленыя ў 1930—1950 гг. Пасля моцнай паводкі 1953 г., калі мора прадзерла шматлікія берагавыя дамбы, вырашылі правесці ў жыццё «План Дэльта», які прадугледжваў аддзяленне ад мора вусцяў рэк, з захаваннем суднаходства на шматлікіх каналах.
Эканоміка
Нідэрланды маюць сучасную высокаразвітую постіндустрыяльную эканоміку. Найважнейшыя галіны:
Цяжкая індустрыя: нафтаперапрацоўка, хімічная вытворчасць, чорная металургія і машынабудаванне сканцэнтраваныя ў прыбярэжных раёнах, асабліва ў Ротэрдаме, а таксама ў Эймяйдэне, Дордрэхце, Арнеме і Наймегене. Усе гэтыя гарады стаяць на суднаходных рэках або каналах. На марскім узбярэжжы размешчаныя ветраэнергетычныя фермы. Развітая таксама вытворчасць шакалада, цыгар, джына, піва. Вядомай галіной, нягледзячы на сціплыя маштабы, з’яўляецца апрацоўка дыяментаў у Амстэрдаме.
Здабываючая прамысловасць
Важнае значэнне мае прыродны газ (4-е месца паводле здабывання ў свеце). Трубаправодамі газ перадаецца з Гронінгена па ўсёй краіне і на экспарт. Да 1975 г. у правінцыі Лімбург здабывалі вугаль. У гарадах Хенгела і Дэлфзяйл працавалі саляныя шахты з аб’ёмам здабывання 4 млн т на год.
Транспарт
Плоскі рэльеф стварае спрыяльныя ўмовы для развіцця сеткі дарог, але вялікі лік рэк і каналаў стварае пэўныя цяжкасці і рызыкі для дарожнага будаўніцтва.
Важную ролю ў эканоміцы краіны таксама адыгрывае акіянскае суднаходства. Ротэрдам з’яўляецца адным з найбуйнейшых марскіх партоў свету паводле грузаабароту. Нідэрланды прапускаюць праз сябе значную частку еўрапейскіх грузапатокаў. Авіякампанія KLM абслугоўвае шматлікія міжнародныя маршруты.
Сельская гаспадарка
Сельская гаспадарка ў Нідэрландах з’яўляецца высокаінтэнсіўным і значным сектарам эканомікі, хоць у ім у 2005 годзе было занята ўсяго каля 1,0 % насельніцтва краіны і выраблялася не больш за 1,6 % ВУП. У 2005 г. сельскагаспадарчы экспарт перавысіў 17 млрд еўра (больш за 6 % таварнага экспарту краіны), каля 80 % экспарту спажываюць краіны Еўрасаюза (Германія — 25 %, Вялікабрытанія — 12 %). У структуры аграрнага экспарту пераважаюць гародніна і кветкі (12 млрд еўра) і прадукты малочнай жывёлагадоўлі (5 млрд еўра).
Зямельныя ўгоддзі. Землі сельскагаспадарчага прызначэння займаюць каля 65 % тэрыторыі краіны. Каля 27 % сельскагаспадарчых угоддзяў занятыя ворнымі землямі, 32 % — пашамі і 9 % пакрыта лясамі. Доля паш бесперапынна падае, з 1995 па 2005 гг. гэтыя ўгоддзі скараціліся на 8,2 %, што звязана ў асноўным з пашырэннем жыллёвага будаўніцтва.
За глебай у Нідэрландах даглядаюць дбайна, акрамя таго, паводле колькасці ўносных мінеральных угнаенняў на 1 га краіна ў 2005 г. займала першае месца ў свеце.
Раслінаводства. У некаторых раёнах краіны пераважае кветкаводства. Вырошчваецца таксама бульба, цукровы бурак і збожжавыя культуры. Важны артыкул экспарту — высакаякасная парніковая і кансерваваная гародніна.
Цяплічная гаспадарка. Паводле плошчаў, адведзеных пад цяплічную гаспадарку, Нідэрланды займаюць першае месца ў свеце. З 1994 па 2005 гг. плошча цяпліц узрасла з 13 да 15 тыс. га. Ацяпляюцца цяпліцы звычайна мясцовым прыродным газам. 60 % абароненага грунта адведзена пад кветкаводства.
Культура
У Нідэрландах працавалі многія вядомыя мастакі. У XVII стагоддзі жылі такія майстры, як Рэмбрандт ван Рэйн, Ёханес Вермеер, Ян Стэйн і шматлікія іншыя. У XIX і XX стагоддзях былі знакаміты Вінцэнт Ван Гог і Піт Мандрыан. Морыс Карнеліс Эшэр вядомы як мастак-графік. Вілем дэ Конінг атрымаў адукацыю ў Ротэрдаме, і пасля стаў вядомым амерыканскім мастаком. Нан ван Мейхерэн выславіўся за свае падробкі класічных карцін.
З Нідэрландамі звычайна асацыююцца ветракі, цюльпаны, драўляныя чаравікі і гліняны посуд з Дэлфта.
Спорт
Самы папулярны від спорту — футбол. Вялікае значэнне таксама маюць тэніс, веласіпедны спорт, хакей на траве, валейбол, гандбол, канькабежны спорт і гольф. Верагодна, адзіным вядомым відам спорту, вынайдзеным у Нідэрландах, з’яўляецца карфбол — спрошчаная форма баскетбола, якая не патрабуе вялікага атлетызму. На алімпіядах і чэмпіянатах свету спартсмены Нідэрландаў выйграюць вельмі вялікі лік медалёў адносна колькасці насельніцтва краіны. Тысячы балельшчыкаў з Нідэрландаў наведваюць спаборніцтвы ў замежных краінах, апрануўшыся ў аранжавыя майкі, якія заўсёды носяць гульцы нацыянальнай зборнай па футболу.
Свята-Успенская царква (Полацк)
Свята-Успенская царква — мураваны стараверскі праваслаўны храм у горадзе Полацку Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Гагарына, на правым беразе р. Заходняя Дзвіна.
Гісторыя
Пабудавана ў 1998 годзе з цэглы як стараабрадніцкая.
Архітэктура
Вырашана крыжовым у плане аб’ёмам. Сяродкрыжжа над чырвоным чарапічным дахам завершана 2-ярусным цыліндрычным светлавым барабанам з макаўкай. Над уваходам 2-ярусная шатровая званіца. У вуглах стыкавання прытвора і прыдзелаў прыбудаваны акруглыя рызніцы. Паўкруглая апсіда крапавана арачнымі блендамі і накрыта конусападобным бляшаным дахам. Бакавыя прыдзелы завершаны трохвугольнымі франтонамі. Галоўны ўваход вырашаны арачным 4-слуповым ганкам-паперцю, бакавыя — бляшанымі арачнымі навісямі. Унутры пануе прастора сяродкрыжжа са светлавым барабанам, у якую адкрываюцца шырокімі арачнымі прасветамі бакавыя прыдзелы, апсіда і прытвор з хорамі наверсе. Пад будынкам на цокальным паверсе створана трапезная з дапаможнымі памяшканнямі.
Горацкі раённы выканаўчы камітэт
Горацкі раённы выканаўчы камітэт — выканаўчы і распарадчы орган мясцовага кіравання базавага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі Горацкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Падсправаздачны і падкантрольны Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і Магілёўскаму аблвыканкаму, падсправаздачны таксама Горацкаму раённаму Савету дэпутатаў па пытаннях, аднесеных да яго кампетэнцыі. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю райвыканкама ажыццяўляе Старшыня выканкама. Выканаўчы камітэт размешчаны ў цэнтры горада Горкі, у будынку па вул. Якубоўскага, 9.
Saragossa siccanorum
Saragossa siccanorum — від молей сямейства. Сустракаецца ў Паўднёва-Усходняй Еўропе, Турцыі, Ліване, Ізраілі, Іраку, Азербайджане, Украіне, поўдні Расіі, Цэнтральнай Азіі, заходняй Манголіі і паўночна-заходнім Кітаі. У жніўні 2022 года экземпляр гэтага віду быў знойдзены ў Лоеўскім раёне Беларусі.
Лёт імага з кастрычніка па студзень. Мае адно пакаленне ў год.
Шуркава
Шуркава (Шурково) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рэпінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Пятроўскага сельскага паселішча.
Варона (Ковэльскі раён)
Варона (Воро́на) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Заходні Машаналенд
Захо́дні Машаналенд (Mashonaland West) — адна з дзесяці правінцый Зімбабвэ, якая размяшчаецца на поўначы краіны, мяжуе на поўначы з Замбіяй. Адміністрацыйны цэнтр — Чынхоі. Плошча — 57 441 км², насельніцтва складае каля 1,2 млн чалавек (на 2002 год).
Сцяпанаўка
Назву Сцяпа́наўка маюць:
Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны
Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны (Національний олімпійський комітет України) — украінская спартыўная арганізацыя, якая забяспечвае ўдзел каманды ад Украіны на Алімпійскіх гульнях.
Гісторыя
Гісторыя алімпійскага руху ва Украіне пачалася ў 1952 годзе, калі спартсмены Украіны ў складзе зборнай каманды Савецкага Саюза ўпершыню прынялі ўдзел у гульнях XV Алімпіяды ў Хельсінкі. З 1952 па 1990 гады украінскія атлеты складалі менш за 25 % кожнай алімпійскай каманды СССР. Падчас ХХІІ Алімпіяды 1980 года, некаторыя матчы футбольнага турніру з вялікім поспехам праводзіліся ў Кіеве.
22 снежня 1990 года Генеральная асамблея заснавальнікаў прыняла рашэнне стварыць Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны, і гэтая дата з'яўляецца афіцыйнай датай яго стварэння. У верасні 1993 года НАК Украіны быў канчаткова прызнаны Міжнародным алімпійскім камітэтам. НАК Украіны дзейнічае ў адпаведнасці з палажэннямі Алімпійскай хартыі, Канстытуцыі Украіны і дзеючага заканадаўства Украіны і свайго Статута.
NGC 5226
NGC 5226 (іншае абазначэнне — PGC 47877) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Харухіса Хасэгава
(長谷川 治久; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1978—1981 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Манікаленд
Манікаленд (Manicaland) — адна з дзесяці правінцый Зімбабвэ, якая размяшчаецца на ўсходзе краіны, мяжуе на ўсходзе з Мазамбікам. Адміністрацыйны цэнтр — Мутарэ. Плошча — 36 459 км², насельніцтва складае каля 1,6 млн чалавек (на 2002 год).
Дзяржаўны дэпартамент ЗША
Дзяржаўны дэпартамент ЗША (The United States Department of State) — міністэрства ва ўрадзе ЗША, узначаленае Дзяржаўным сакратаром. Утвораны ў 1789 годзе. Першым дзяржсакратаром ЗША стаў Томас Джэферсан.
Дзяржаўны дэпартамент ЗША выконвае функцыі міністэрства замежных спраў.
Структура дэпартамента
Падраздзяленне Дзярждэпартамента ЗША — Бюро па дэмакратыі, правам чалавека і працы публікуе штогадовы даклад пра падтрымку Злучанымі Штатамі правоў чалавека і дэмакратыі ў свеце.
Падрыхтоўкай дыпламатычных працаўнікоў займаецца Інстытут замежнай службы, які таксама з'яўляецца падраздзяленнем Дзярждэпартамента. Дырэктар інстытута мае ранг памочніка Дзяржсакратара ЗША.
Веньямін Рыгоравіч Кротаў
Веньямін Рыгоравіч Кротаў (нар., Масква) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1990, Дыферэнцыяльныя ўласцівасці і межавыя паводзіны гладкіх функцый многіх зменных).
Біяграфія
Скончыў Адэскі дзяржаўны ўніверсітэт (1971). З 1997 г. працуе ў БДУ. Навуковыя працы па тэорыі функцый рэчаіснай зменнай, па тэорыі функцый камплекснай зменнай, па тэорыі аператараў, раўнаннях з частковымі вытворнымі. Распрацаваў агульны метад ацэнак інтэгральных аператараў тыпу дробавага інтэграла ў абстрактных прасторах тыпу Харды, даў непаляпшальныя ацэнкі гладкасці прымітыўных Лузіна.
Гішын
Гішын (Гі́шин) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Віцебская духоўная семінарыя
Віцебская духоўная семінарыя імя святых роўнаапостальных Кірыла і Мяфодзія — вышэйшая спецыяльная навучальная ўстанова Беларускай Праваслаўнай Царквы ў горадзе Віцебску.
Гісторыя
У адпаведнасці з указам імператара Аляксандра I, падпісаным 16 снежня 1806 года, у горадзе Полацку прадпісвалася адкрыць «Беларускую духоўную семінарыю». З 1856 года семінарыя знаходзіцца ў горадзе Віцебску. 2 мая 1918 года ў Віцебскай духоўнай семінарыі адбыўся апошні выпуск, пасля чаго семінарыя была закрыта.
У 1996 годзе згодна рашэнню сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы было адроджана Віцебскае духоўнае вучылішча, якое рыхтавала рэгентаў-псаломшчыкаў. У 1997 годзе пры вучылішчы адкрыта багаслоўска-педагагічнае аддзяленне.
У 2001 годзе пры Віцебскім духоўным вучылішчы было адкрыта багаслоўска-пастырскае аддзяленне, асноўнай мэтай якога стала падрыхтоўка будучых святароў.
Сціна Экблад
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Солф у фінскай правінцыі Астработнія ў шведскай сям’і. Не маючы магчымасці атрымаць адукацыю на роднай мове ў Фінляндыі, у семнаццаць гадоў пераехала ў Данію, дзе скончыла школу і паступіла ў тэатральнае вучылішча. Як актрыса на працягу дзевяці гадоў працавала ў тэатры горада Одэнсэ. У 1975 годзе адбыўся яе дэбют на тэлебачанні: яна атрымала ролю ў фінска-шведскім тэлесерыяле Amirika. У 1980 годзе пераехала ў Стакгольм і паступіла ў Стакгольмскі гарадскі тэатр. У 1988 годзе перайшла ў Каралеўскі драматычны тэатр. Адначасова пачала выкладаць у Стакгольмскім вышэйшым тэатральным вучылішчы.
У кіно Экблад адзначана прэміяй «» за ролю ў фільме рэжысёра Май Сетэрлінг «Amorosa» (1986) і роля Тэа ў фільме рэжысёра Бу Відэрберга «Ormens väg på hälleberget» (1986). У далейшым яна яшчэ двойчы намінавалася на гэтую ўзнагароду: за 1996 і 2009 год.
Акрамя гэтага, Экблад увасобіла на экране некалькі разнапланавых жаночых вобразаў: халодную і бясполую Ісмаэль у фільме «Fanny och Alexander» (1982), душэўную Сіры фон Эсэн у тэлесерыяле «August Strindberg ett liv» (1985). Сярод галоўных роляў — маркіза дэ Сад у тэлефільме Інгмара Бергмана «Markisinnan de Sade» (1992). Таксама на працягу 2000 — 2010-х гадоў яна неаднаразова з’яўлялася ў ролі следчага Карын Ліндэр у серыяле пра інспектара Курта Валандэра.
У жніўні 2017 года Экблад выступіла ў якасці вядучага праграмы Sommarpratare на P1. .
Клімава (Ярцаўскі раён)
Клімава (Климово) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Капырэўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Рэпінскага сельскага паселішча.