cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лядовы Палац спорту Мінскай вобласці
Апісанне
Асноўнае прызначэнне — правядзенне матчаў па хакею з шайбай, спаборніцтваў па фігурнаму катанню, шорт-трэку і іншым лядовым відам спорту. Трыбуны размешчаны Г-падобна, ёмістасць палаца складае 1823 гледачоў. Прадугледжана магчымасць трансфармавання хакейнай каробкі ў пляцоўку для гульнявых відаў спорту, спартыўных адзінаборстваў, тэніса, цяжкай атлетыкі, гімнастыкі, бокса, а таксама ў сцэну для правядзення канцэртаў і іншых відовішчных мерапрыемстваў. У свабоднае ад спартыўных мерапрыемстваў час лядовая пляцоўка задзейнічана для правядзення масавых катанняў на каньках.
Заходнееўрапейскі час
Заходнееўрапейскі час (Western European Time, ) уяўляе сабой адну з назваў нулявога гадзіннага пояса. Да гэтага гадзіннага пояса адносяцца часткі заходняй і паўночна-заходняй Еўропы:
Паміж 1:00 UTC апошняй нядзелі кастрычніка і 1:00 UTC апошняй нядзелі сакавіка Заходнееўрапейскі час адпавядае часу Грынвіцкага мерыдыяна. Большасць прыведзеных вышэй краін выкарыстоўвае Заходнееўрапейскі летні час (UTC+1) у якасці летняга часу.
Да гэтага гадзіннага пояса адносяцца таксама краіны заходняй Афрыкі:
Майскі
Назву Ма́йскі маюць:
M23 (аб’ект Месье)
M23 (каталог Месье) — рассеянае скопішча ў сузор'і Стральца.
ЖФК Гурнік Лэнчна
«Гурнік» (Łęczna) — польскі жаночы футбольны клуб з горада Лэнчна.
ΜTorrent
Скандалы
У 2015-м годзе стала вядома, што торэнт-кліент скрытна ўсталёўваў крыптамайнер Epic Scale (праграма, якая фонава выкарыстоўвае рэсурсы камп’ютара для атрымання крыптавалют распрацоўшчыкамі), без згоды карыстальнікаў. У той жа час, бацькоўская кампанія BitTorrent пацвердзіла пастаўку дадзенага ПЗ з іх торэнт-кліентам, але заявіла, што ніякага «ціхага» ўсталявання не адбывалася: «... хутчэй за ўсё, гэтыя карыстальнікі прынялі [партнёрскую] прапанову падчас усталявання». На прапанову зрабіць працэс усталявання майнера больш празрыстым, кампанія адказала, што лічыць, што не бачыць у гэтым праблемы.
Межырэцкі сельсавет
Межырэ́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Межырэчча.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Зэльвенскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Каралінскага сельсавета.
ФК Дынама-Юні Мінск
Пасля паспяховага сезону 1994—1995 клуб трапіў у Першую лігу, дзе гуляў да 2004. У 2004 страціў месца ў Першай лізе і спыніў існаванне.
NGC 4008
NGC 4008 (іншыя абазначэнні — UGC 6953, MCG 5-28-61, ZWG 157.66, PGC 37666) — эліптычная галактыка (E5) у сузор’і Леў.
Энергетыка Германіі
Энергетыка Германіі — галіна прамысловасці высокаразвітай постіндустрыяльнай краіны з магутнай эканомікай і найвышэйшымі экалагічнымі стандартамі. Складаецца з паліўнай прамысловасці — пераважна буравугальнай і нафтаперапрацоўчай, і элетраэнергетыкі — цеплавой, альтэрнатыўнай і атамнай (па ўбываючай). Акрамя бурага вугалю, энергетыка краіны працуе на пераважна імпартных энерганосьбітах. З пачаткам ХХІ ст важную ролю атрымалі кліматычныя рэсурсы. Энергетыка Германіі цягам двух апошніх стагоддзяў прайшла шлях ад вугальнай да нафтава-атамнай. У пачатку 2020-х Германія плануе канчаткова адмовіцца ад АЭС, да канцы 2030-х збіраецца закрыць усе ЦЭС на бурым вугалі. Сцвярджаецца эпоха прыроднага газу, пачынаецца зорны час альтэрнатыўнай энергетыкі.
Нафта
Нафту да нафтаперапрацоўчых заводаў дастаўляюць па нафтаправодах з Ратэрдама, Марселю, Генуі і праз уласныя марскія парты Расток, Вільгельмсгафен, Бремерхафен, Гамбург. Найбуйнейшыя цэнтры перапрацоўкі нафты — Карлсруэ, Інгальдштат, Эмден, Гамбург, Брэмен.
Прыродны газ
Прыродны газ краіна атрымлівае транзітам па газаправодах: з Расіі праз краіны Ўсходняй Еўропы (Ямал — Еўропа) і па дне Балтыйскага мора (Паўночны паток, 55 млрд м³) ; і з паўночнаморскіх радовішчаў Нарвегіі праз Нідэрланды. У 2018-2019 будуецца паралельная галінка газаправода Паўночны паток-2, адкрыццё якой павялічыць транзіт да 110 млрд м³.
Электраэнергетыка
Электраэнергетыка краіны прадстаўлена усімі асноўнымі тыпамі электрастанцый, сярод якіх пераважаюць цеплавыя на вугалі (40 % электраэнергіі ў 2018).
Цеплавая
Паколькі 85 % здабытага ў Германіі бурага вугалю выкарыстоўваецца ў электраэнергетыцы, цеплавыя электрастанцыі сканцэнтраваны ў раёнах колішняй здабычы бурага вугалю. Цяпер яны паступова пераходзяць на імпартнае паліва. Яшчэ каля 12 % даюць ЦЭС на прыродным газе. Агульнымі намаганнямі ўраду, прамыслоўцаў і эколагаў вугальная энергетыка плануецца быць цалкам згорнутай да 2038 года.
Атамная
Доля атамных ЭС што ў канцы ХХ ст давалі больш за траціну электраэнергіі, у 2010 зменшылася да 22 %, у 2017 — да 11,63 %. Закрыццё АЭС — балючае для нямецкага ўраду пытанне. У 2002 годзе ўпершыню было вырашана аб закрыцці ўсіх рэактараў да 2022. Фукусімская трагедыя вымусіла канчаткова заняць цвёрдую пазіцыю па гэтым пытанні. Невядома, ці будуць закрыты да 2022 ўсе АЭС, але ўрад Меркель настроены рашуча.
Альтэрнатыўная
Замяніць два адыходзячых традыцыйных віды паліва закліканы альтэрнатыўныя крыніцы, ужыванне якіх у ХХІ стагоддзі дэманструе імклівы рост. У 2016 годзе на альтэрнатыўную энергетыку прыходзілася амаль 30 % выпрацоўкі спажыванай электраэнергіі (Ветракі — 12,3 %, біямаса — 7,9 %, сонечныя фотаэлементы — 5,9 %).
Красны Гарняк (Акмолінская вобласць)
Красны Гарняк — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенескай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 17 км к северу от центра города Аколь. Код КАТА — 113243300.
IC 3638
IC 3638 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вуліца Крупскай (Гомель)
Вуліца Крупскай — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок, з’яўляючыся яго галоўнай вуліцай. Праходзіць ад вуліцы Малайчука (раён пуцеправода і чыгункі пры Старым Аэрадроме) да гарадской мяжы (раён чыгункі пры пасёлку Прудок). Перасякаецца з 1-м завулкам Крупскай. На яе выходзяць вуліцы 1-я Ураджайная, Іпадромны завулак, Рыднага, Інжынерны праезд, Каменшчыкава, 1-ы завулак Ягаўкіна, Прамая, Свірыдава, Ягаўкіна. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу. Некалькі шматпавярховых дамоў узведзены на ўчастку, сумежным з Інжынерным праездам і вуліцай Нагорнай.
З гісторыі
Правобраз вуліцы Крупскай зафіксаваны на карце 1838 г. як адзіная вуліца вёскі Прудок. Мяркуецца, што спачатку гэта была грунтавая дарога, якая вяла на Ветку. Адсюль вынікла яе колішняя назва, вядомая са сведчанняў старажылаў — Веткаўская дарога. У больш шырокім сэнсе гэта быў участак дарогі, якая ''«чрезъ дер. Прудокъ»'' звязвала Гомель і Навазыбкаў. У канцы 1920-х гг. вуліца была забрукавана як частка тракта Гомель — Хальч. З тым жа дзесяцігоддзем звязваецца наданне ёй імя Леніна. Сучасную назву атрымала ў 1957 г. падчас уніфікацыі вулічных тапонімаў пасля ўключэння вёскі Прудок у межы Гомеля. Названа ў гонар удзельніцы рэвалюцыйнага руху, савецкай дзяржаўнай і партыйнай дзеячкі Н. К. Крупскай. На доме № 78 знаходзіцца адпаведная мемарыяльная шыльда.
Сучаснасць
На вуліцы знаходзяцца:
Да вуліцы з боку Інжынернага праезда прылягае сажалка — меркаваная рэштка аднаго з адрэзкаў даўняй рэчкі Струпіца.
Кобра (рака)
Ко́бра (Ко́бра ) — рака ў Еўрапейскай частцы Расіі, у Рэспубліцы Комі і Кіраўскай вобласці, правы прыток ракі Вятка (прыток Камы, басейн Волгі).
Даўжыня ракі 324 км. Плошча вадазбору 7810 км². Сярэдні расход вады 67 м³/с (60 м³/с, аб’ём сцёку 1,894 км³/год ). Выток ракі знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы балота Кобра на Паўночных Увалах. Упадае ў Вятку паміж пасёлкамі Нагорск і Муліна. Рака раўніннага тыпу. Рэчышча звілістае. Яго шырыня ад 30—40 да 80—85 м. Разводдзе ў красавіку—чэрвені. У разводдзе суднаходная на 90  км ад вусця.
Асноўныя прытокі Кобры: Язеўка, Суран, Сарга, Доўгая, Вялікая Белая, Фёдараўка, Сіманоўка, Кыз, Чурская, Дум, Пашняк, Соз, Талажанка, Чорная, Халуная, Вялікая Святліца, Пяскоўка, Масленая.
Карлас Біларда
Карлас Сальвадор Біларда (Carlos Salvador Bilardo; нар. ) — аргенцінскі футбольны трэнер, які прывёў зборную Аргенціны да перамогі ў чэмпіянаце свету 1986.
M24 (аб’ект Месье)
M24 (каталог Месье), Латка на Млечным Шляху — зорнае воблака ў сукупнасці з рассеяным скопішчам (NGC 6603) у сузор'і Стральца.
NGC 4009
NGC 4009 — зорка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Цэнтральнаеўрапейскі час
Цэнтральнаеўрапейскі час (Central European Time, ) уяўляе сабой адну з назваў часавога пояса UTC+1. Гэтым часам карыстаюцца некаторыя еўрапейскія і паўночнаафрыканскія краіны. Большасць з іх карыстаюцца таксама цэнтральнаеўрапейскім летнім часам UTC+2 у якасці летняга часу.
У вузейшым сэнсе пад цэнтральнаеўрапейскім часам маецца на ўвазе сістэма вылічэння часу ў тых краінах і тэрыторыях Еўропы (Аўстрыя, Албанія, Андора, Бельгія, Боснія і Герцагавіна, Ватыкан, Венгрыя, Германія, Гібралтар, Данія, кантынентальная частка Іспаніі, Італія, Ліхтэнштэйн, Люксембург, Македонія, Мальта, Манака, Нідэрланды, Нарвегія, Польшча, Сан-Марына, Сербія, Славакія, Славенія, Францыя, Харватыя, Чарнагорыя, Чэхія, Швейцарыя, Швецыя), дзе ўзімку выкарыстоўваецца час часавога пояса UTC+1, а ўлетку — часавога пояса UTC+2.
Геаграфія
Наступныя краіны і тэрыторыі выкарыстоўваюць цэнтральнаеўрапейскі час узімку паміж 1:00 UTC апошняй нядзелі кастрычніка і 1:00 UTC апошняй нядзелі сакавіка:
Сінонімы
З-за наяўнасці вялікай колькасці дзяржаў у гэтым поясе сустракаюцца і іншыя абазначэнні:
M25 (аб’ект Месье)
M25 (каталог Месье) — рассеянае скопішча ў сузор'і Стральца.
9 cm Feldkanone M. 75/96
9 cm Feldkanone M. 75/96 (9-см палявая гармата M. 75/96)— стаяла на ўзбраенні Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. На працягу 1898 года практычна ўсе M 76 былі мадэрнізаваны. Па эканамічных меркаваннях новая гармата захавала арыгінальны бронзавы ствол, хоць на самай справе ён быў перапрацаваны. Новая сістэма аддачы зменшыла адкат ад 5-6 метраў да 80 сантыметраў. Для павелічэння вугла узвышэння ствала ў горных раёнах быў дададзены рычаг. Пасля пачатку Першай сусветнай вайны ў многіх гарматаў з'явіліся шчыты.
Свята-Уваскрасенская царква (Букча)
Свята-Уваскрасенская царква — праваслаўная царква ў Букчы Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
Размешчана па адрасу Гомельская вобл., в. Букча, вул. Ленінская 73.
Гісторыя
Першае згадванне аб царкве адносіцца да 1745 года. Вядома, што тут быў святаром Адам Маляевіч.
У 1816 быў зроблены рамонт. Метрычныя кнігі захоўваліся з 1805 года. У 1840 на сродкі графа Маліеўскага царкву зноў адрамантавалі, а ў 1842 годзе пабудавалі новую званіцу. У 1869 годзе прыход як самастойны ліквідавалі і царкву прыпісалі да Тонежскага прыхода. У 1888 царкоўнай зямлі мелася 100 дзесяцін. У 1943 царкву разам з вёскай спалілі нямецка-фашысцкія захопнікі.
Новая царква
У пачатку 2000 у вёсцы пабудавана новая, драўляная царква.
Сімфонія № 9 (Бетховен)
Сімфонія № 9 Рэ мінор, Op. 125 — апошняя сімфонія Людвіга ван Бетховена (1824). Яна ўключае ў сябе частку Ode an die Freude («Оды да радасці»), паэмы Фрыдрыха Шылера, тэкст якой выконваецца салістамі і хорам у апошняй частцы. Гэта першы ўзор, калі буйны кампазітар выкарыстаў у сімфоніі чалавечы голас у адным шэрагу з інструментамі.
Чацвёртая частка сімфоніі — «Ода да радасці» — выкарыстоўваецца як Гімн Еўрасаюза (аранжыроўка Герберта фон Караян).
Упершыню сімфонія была апублікаваная з назвай, якая гучыць на нямецкай мове як Sinfonie mit Schlusschor über Schillers Ode «An die Freude» für großes Orchester, 4 Solo und 4 Chorstimmen componiert und seiner Majestät dem König von Preußen Friedrich Wilhelm III in tiefster Ehrfurcht zugeeignet von Ludwig van Beethoven, 125tes Werk; аднак, яе больш агульная, афіцыйная назва гэта Сімфонія No.. 9 у D minor, Op. 125. Таксама сімфонію называюць «Харальнай».
Дзявятая сімфонія — адзін з найбольш выдатных твораў у гісторыі сусветнай музычнай культуры. Па ідэі велічы і глыбіні яе этычнага зместу, па шыраце задумы і магутнай дынаміцы музычных вобразаў Дзявятая сімфонія пераўзыходзіць усё створанае самім жа Бетховенам.
Твор адыгрывае прыкметную ролю і ў сучасным грамадстве.
Гісторыя стварэння
Бетховен пачаў працу над творам у 1822 годзе і праз 2 гады скончыў яго. Зрэшты, тэма другой частцы была напісана яшчэ ў 1815 годзе. Прэм’ера сімфоніі адбылася неўзабаве пасля яе завяршэння ў Вене
Музычныя фрагменты
''Увага! Музычныя фрагменты ў фармаце MIDI''
Дражын
Дра́жын — прозвішча.
Дравенева (Рослаўльскі раён)
Дравенева (Дровенево) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дравенева абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Свята-Міхайлаўская царква (Бяроза)
Свята-Міхайлаўская царква — мураваны праваслаўны храм у горадзе Бярозе. Знаходзіцца на вуліцы Леніна, 129а.
Гісторыя
Збудаваны паводле праекта архітэктара Л. В. Макарэвіча.
Архітэктура
Вышыня храма складае 38 метраў. Для царквы характэрны візантыйскі стыль з багатым вонкавым дэкорам. Вакол цэнтральнага купала на высокім барабане, упрыгожаным двума шэрагамі какошнікаў, змесцаваны яшчэ чатыры купалы меншага памеру.
Зборная Югаславіі па футболе
Зборная Югаславіі па футболе (Фудбалска репрезентација Југославије) прадстаўляла адзіную дзяржаву Югаславія у міжнародных матчах і кантралявалася Футбольным саюзам Югаславіі. Каманда правяла сваю першую гульню ў 1920 годзе і прадстаўляла паслядоўна Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (КСХС, 1920—1929), Каралеўства Югаславія (1929—1941), Федэратыўную Народную Рэспубліку Югаславія (ФНРЮ, 1946—1963) і Сацыялістычную Федэратыўную Рэспубліку Югаславія (СФРЮ, 1963—1992) аж да распаду апошняй на некалькі незалежных дзяржаў. Правапераемнікам адзінай зборнай лічыцца каманда, якая з 1994 года прадстаўляла ў футболе Саюзную Рэспубліку Югаславія, якая ў апошнія гады існавання насіла назву зборнай Сербіі і Чарнагорыі.
Званкова
Званко́ва — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 26 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, на паўночна-заходняй ускраіне вёскі Бярозна, у басейне ракі Аўсянка.
Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м (на захадзе невыразныя), разараныя, на захадзе пад лесам. На захадзе выцякае ручай у раку Аўсянка.
Наватроіцкі раён
Наватроіцкі раён (Новотроїцький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Херсонскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Наватроіцкэ (Новотроїцьке).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 36203 чалавекі, плошча — 2298 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 42 сяла.
Свята-Георгіеўская царква (Баравое)
Свята-Георгіеўская царква (да 1999 — Свята-Троіцкая царква) — праваслаўная царква ў Баравом.
Размешчана па адрасу Гомельская вобл., агр. Баравое, вул. Камсамольская 89А.
Гісторыя
Паводле архіўных даных царква была пабудавана ў 1865 годзе, хаця ёсць успамінанне, што царква ў вёсцы была яшчэ ў XVIII ст. Адносілася да Мілашавіцкага прыхода. У 1896 была адрамантавана.
Падчас ВАВ царква ацалела, хаця вёска была спалена. У 1996 старую драўляную царкву разабралі і ў 1998 пабудавалі новую, асвяцілі ў гонар Успення Божай маці.
Гірык
Гірык, Кірык, Грыг, Грыгорый (Giric mac Dungail, Giric, забіты ў 896, паводле іншых звестак у 889) — кароль Альбы (Шатландыі) з 878 года.
Паходжанне
Паходжанне Гірыка дакладна не ўсталявана. Існуе гіпотэза, што ён быў сынам дачкі Кенета I. У некаторых крыніцах яго бацькам названы Дунгал, што дае падставу шэрагу даследчыкаў атаясамляць Гірыка з сынам караля Дональда I. Акрамя таго, не зусім зразумела, ці насіў ён сапраўды каралеўскі тытул ці быў толькі апекуном Эахейда.
Кіраванне
У 878 годзе правадыр Гарыяха Гірык, разбіўшы ў бітве і забіўшы караля Эда, захапіў уладу над Альбай (Шатландыяй) і ўтрымліваў яе на працягу васямнаццаці гадоў. Аднак Гірыку спатрэбіўся намінальны кіраўнік з нашчадкаў Кенета Мак-Альпіна і ён узвёў на прастол Эахейда, караля Стратклайда, унука Кенета па дачцы, а пасля яго смерці — Дональда II, сына Канстанціна I.
Гірык быў вымушаны адлюстроўваць набегі вікінгаў, якія спалілі Фортэвіят, старажытную сталіцу піктаў. Гірык нанёс захопнікам паражэнне пры Коліне на рацэ Тэй і перанёс сталіцу каралеўства ў Скун.
IC 3639
IC 3639 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Хонаўскі сельсавет
Хо́наўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Малое Хонава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Коцінскі сельсавет у складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Коцін. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Хонава, сельсавет перайменаваны ў Хонаўскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Магілёўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пад час Другой сусветнай вайны з ліпеня 1941 года да чэрвеня 1944 года акупіраваны нямецкімі войскамі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дасовіцкага сельсавета.
21 ліпеня 1956 года цэнтр Дасовіцкага сельсавета перанесены ў вёску Хонава, сельсавет перайменаваны ў Хонаўскі. 22 ліпеня 1960 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Бокатаўскага сельсавета.
4 чэрвеня 1965 года цэнтр Бокатаўскага сельсавета перанесены ў вёску Малое Хонава, а сельсавет перайменаваны ў Хонаўскі. 4 чэрвеня 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Завадская Слабада, сельсавет перайменаваны ў Заводскаслабодскі.
Бірманскі кот
Бірманскі кот — парода даўгапоўсных катоў, выведзеная ў Бірманскіх будысцкіх храмах. У 1919 годзе вывезеная ў Францыю.
Вонкавы выгляд
Бірманскі кот — вынік скрыжавання сіямскіх і персідскіх катоў. Аднак, у адрозненні ад калар-пойнтаў, плямы ў бірманскіх катоў ёсць толькі на пысе і на хвасце. Хвост у бірманскіх катоў заўжды крыху прыпадняты.
Нораў
Любіць гаспадароў і дзяцей, цікаўны, але троху ўпарты, калі хоча зрабіць нешта, а яму не дазваляюць. Не любіць сцюжу, хаваецца ад яе туды, дзе цяплей. Палохаецца незнаёмцаў.
Бярэзінскі раён
Геаграфія
Бярэзінскі раён знаходзіцца на ўсходзе Мінскай вобласці. Мяжуе з Чэрвеньскім, Барысаўскім, Крупскім раёнамі Мінскай вобласці, Бялыніцкім, Клічаўскім і Асіповіцкім раёнамі Магілёўскай вобласці.
Асноўныя рэкі — Бярэзіна, Уса, Клява, Уша. Іншыя рэкі: Беліца, Жалінка, Кострычка.
Гісторыя
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Беразіно. 20 жніўня 1924 года падзелены на 15 сельсаветаў: Арэшкавіцкі, Багушэвіцкі, Белічанскі, Брадзецкі, Бярэзінскі, Валоўніцкі, Высакагорскі, Дзмітравіцкі, Дулебскі, Капланецкі, Мачаскі, Машчаніцкі, Неганіцкі, Пагосцкі, Перавозскі. 21 жніўня 1925 года Валоўніцкі сельсавет перайменаваны ў Каменнаборскі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 25 ліпеня 1931 года да раёна далучаны Сялібскі і Якшыцкі сельсаветы скасаванага Свіслацкага раёна. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Магілёўскай вобласці. 27 верасня 1938 года Беразіно аднесена да катэгорыі гарадскіх пасёлкаў. З 20 верасня 1944 года раён у складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Арэшкавіцкі, Дулебскі, Перавозскі сельсаветы, Белічанскі сельсавет перайменаваны ў Ляжынскі, Машчаніцкі — ва Ушанскі, Неганіцкі — у Паплаўскі. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Беразіно, Багушэвіцкі, Брадзецкі, Бярэзінскі, Высакагорскі, Дзмітравіцкі, Каменнаборскі, Капланецкі, Ляжынскі, Мачаскі, Пагосцкі, Паплаўскі, Сялібскі, Ушанскі, Якшыцкі сельсаветы перададзены Чэрвеньскаму раёну.
6 студзеня 1965 года Бярэзінскі раён утвораны зноў у тым жа складзе, што перад скасаваннем. 7 сакавіка 1968 года Беразіно атрымала статус горада раённага падпарадкавання. 20 кастрычніка 1995 года горад Беразіно і Бярэзінскі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 21 снежня 2007 года скасаваны Брадзецкі, Высакагорскі, Каменнаборскі, Ляжынскі і Якшыцкі сельсаветы, 28 мая 2013 года — Мачаскі, Сялібскі і Ушанскі сельсаветы.
Насельніцтва
Насельніцтва налічвае каля 28 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах (у Беразіно) пражываюць каля 12 тыс. чалавек. Статыстыка мінулых гадоў:
Усяго налічваецца 218 населеных пунктаў, з іх 26 знаходзяцца ў зоне, якая падлягае перыядычнаму радыяцыйнаму кантролю; тры населеныя пункты — вёскі Прудок, Бер’е і Карбаўское — знаходзяцца ў зоне з правам на адсяленне.
Транспарт
Праз раён праходзяць магістральная аўтамабільная дарога Мінск — Магілёў і трасы на Барысаў, Клічаў і Бабруйск. Чыгуначныя шляхі зносін адсутнічаюць.
Зімніцы (Рослаўльскі раён)
Зімніцы (Зимницы) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зімніцы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску працякае рака Прысмара.
Малы Барап
Малы Барап — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенескай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 11 км на паўночны ўсход а цэнтра горада Аколь. Код КАТА — 113243400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 434 чалавекі (223 мужчыны і 211 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 424 чалавекі (201 мужчына і 223 жанчыны).
Біялогія
Біяло́гія (ад грэчаскага βιολογία — βίος, біас, «жыццё»; -λογία, -логія, «навука») — навука пра жыццё, адна з прыродазнаўчых навук, прадметам якой з’яўляюцца жывыя істоты і іх узаемадзеянне з навакольным асяроддзем. Біялогія вывучае ўсе аспекты жыцця, у прыватнасці, структуру, функцыянаванне, рост, паходжанне, эвалюцыю і размеркаванне жывых арганізмаў на Зямлі. Класіфікуе і апісвае жывыя істоты, паходжанне іх тыпаў, узаемадзеянне паміж сабою і з навакольным асяроддзем. Прадметам біялогіі з’яўляюцца ўсе праявы жыцця, як будова і функцыі жывых істот і іх прыродных супольнасцей, распаўсюджанне, вытокі і развіццё, сувязі паміж сабой і нежывой прыродай. Мэты біялогіі — вывучэнне заканамернасцей гэтых праяўленняў, раскрыццё сутнасці жыцця, сістэматызацыя жывых істот.
Як асобная навука біялогія вылучылася з прыродазнаўчых навук у XIX ст., калі навукоўцы выявілі, што жывыя арганізмы валодаюць некаторымі агульнымі для ўсіх характарыстыкамі. У падмурку сучаснай біялогіі ляжаць пяць фундаментальных прынцыпаў: клетачная тэорыя, эвалюцыя, генетыка, гамеастаз і энергія. У наш час біялогія — стандартны прадмет у сярэдніх і вышэйшых вучэбных установах усяго свету. Штогод публікуецца больш за мільён артыкулаў і кніг па біялогіі і медыцыне.
У біялогіі вылучаюць наступныя ўзроўні арганізацыі:
Большасць біялагічных навук з’яўляецца дысцыплінамі з вузейшай спецыялізацыяй. Традыцыйна яны групуюцца па тыпах даследчых арганізмаў: батаніка вывучае расліны, заалогія — жывёл, мікрабіялогія — аднаклетачныя мікраарганізмы. Далей галіны ў біялогіі падзяляюцца альбо па маштабах даследавання, альбо па ўжываных метадах: біяхімія вывучае хімічны падмурак жыцця, малекулярная біялогія — складаныя ўзаемадзеянні паміж біялагічнымі малекуламі, клетачная біялогія і цыталогія — асноўныя будаўнічыя блокі шматклетачных арганізмаў, клеткі, гісталогія і анатомія — будову тканак і арганізма з асобных органаў і тканак, фізіялогія — фізічныя і хімічныя функцыі органаў і тканак, эталогія — паводзіны жывых істот, экалогія — узаемазалежнасць розных арганізмаў і іх асяроддзі.
Перадачу спадчыннай інфармацыі вывучае генетыка. Развіццё арганізма ў антагенезе вывучаецца біялогіяй развіцця. Зараджэнне і гістарычнае развіццё жывой прыроды — палеабіялогія і эвалюцыйная біялогія.
На межах з сумежнымі навукамі ўзнікаюць: біяфізіка (вывучэнне жывых аб'ектаў фізічнымі метадамі), біяметрыя і г.д. У сувязі з практычнымі запатрабаваннямі чалавека ўзнікаюць такія кірункі як касмічная біялогія, сацыябіялогія, фізіялогія працы, біёніка.
Гісторыя біялогіі
Хоць канцэпцыя біялогіі як асобнай прыродазнаўчай навукі ўзнікла ў XIX ст., біялагічныя дысцыпліны зарадзіліся раней у медыцыне і прыродазнаўчай гісторыі. Звычайна іх традыцыю вядуць ад такіх антычных вучоных як Арыстоцель і Гален праз арабскіх медыкаў аль-Джахіза, ібн-Сіну , ібн-Зухра і ібн-аль-Нафіза. У эпоху Адраджэння біялагічная думка ў Еўропе была рэвалюцыянізавана дзякуючы вынаходству кнігадрукавання і распаўсюджванню друкаваных прац, цікавасці да эксперыментальных даследаванняў і адкрыццю мноства новых тыпаў жывёл і раслін у эпоху Вялікіх геаграфічных адкрыццяў. У той час працавалі выбітныя розумы Андрэй Везалій і Уільям Гарвей, якія заклалі падмурак сучаснай анатоміі і фізіялогіі. Крыху пазней Ліней і Бюфон здзейснілі велізарную працу па класіфікацыі формаў жывых і выкапнёвых істот. Мікраскапія адкрыла для назірання раней невядомы свет мікраарганізмаў, заклаўшы падмурак для развіцця клетачнай тэорыі. Развіццё прыродазнаўства, збольшага дзякуючы з’яўленню механістычнай філасофіі, спрыяла развіццю прыродазнаўчай гісторыі.
Да пачатку XIX стагоддзя некаторыя сучасныя біялагічныя дысцыпліны, такія як батаніка і заалогія, дасягнулі прафесійнага ўзроўня. Лавуазье і іншыя хімікі і фізікі пачалі збліжэнне ўяўленняў пра жывую і нежывую прыроду. Натуралісты, такія як Аляксандр Гумбальт даследавалі ўзаемадзеянне арганізмаў з навакольным асяроддзем і яго залежнасць ад геаграфіі, закладваючы падмурак біягеаграфіі, экалогіі і эталогіі. У XIX ст. развіццё вучэння пра эвалюцыю паступова пацягнула разуменне ролі вымірання і зменлівасці тыпаў, а клетачная тэорыя паказала ў новым святле будову жывога рэчыва. У спалучэнні з дадзенымі эмбрыялогіі і палеанталогіі гэтыя дасягненні дазволілі Чарлзу Дарвіну стварыць цэласную тэорыю эвалюцыі шляхам натуральнага адбору. Да канца XIX стагоддзя ідэі самазараджэння канчаткова саступілі месца тэорыі інфекцыйнага агента як узбуджальніка захворванняў. Але механізм успадкоўвання бацькоўскіх прыкмет усё яшчэ заставаўся таямніцай.
Напачатку XX стагоддзя Томас Морган і яго вучні зноўку адкрылі законы, даследаваныя яшчэ ў сярэдзіне XIX стагоддзя Грэгарам Мендэлем, пасля чаго пачала хутка развівацца генетыка. Да 1930-х гадоў спалучэнне папуляцыйнай генетыкі і тэорыі натуральнага адбору спарадзіла сучасную эвалюцыйную тэорыю ці неадарвінізм. Дзякуючы развіццю біяхіміі былі адкрыты ферменты і пачалася грандыёзная праца па апісанні ўсіх працэсаў метабалізму. Раскрыццё структуры ДНК Уотсанам і Крыкам дало магутны штуршок для развіцця малекулярнай біялогіі. За ёй рушыла ўслед пастуляванне цэнтральнай догмы, расшыфроўка генэтычнага коду, а пад канец XX стагоддзя — і поўная расшыфроўка генетычнага кода чалавека і яшчэ некалькіх арганізмаў, найбольш важных для медыцыны і сельскай гаспадаркі. Дзякуючы гэтаму з’явіліся новыя дысцыпліны геноміка і пратэёміка. Хоць павелічэнне колькасці дысцыплін і надзвычайная складанасць прадмета біялогіі спарадзілі і працягваюць спараджаць сярод біёлагаў усё вузейшую спецыялізацыю, біялогія працягвае заставацца адзінай навукай, і дадзеныя з кожнай біялагічнай дысцыпліны, асабліва з геномікі, ужываюцца ва ўсіх астатніх
Клетачная тэорыя
Клетка — базавая адзінка жыцця. Паводле клетачнай тэорыі, усё жывое рэчыва складаецца з адной ці больш клетак, або з прадуктаў сакрэцыі гэтых клетак. Напрыклад, ракавіны, косці, скура, сліна, страўнікавы сок, ДНК, вірусы. Усе клеткі паходзяць з іншых клетак шляхам клетачнага падзелу, і ўсе клеткі шматклетачнага арганізма паходзяць з адной аплодненай яйкаклеткі. Нават праходжанне паталагічных працэсаў, такіх як бактэрыяльная ці вірусная інфекцыя, залежыць ад клетак, якія з’яўляюцца іх фундаментальнай часткай.
Эвалюцыя
Цэнтральная падмуркавая канцэпцыя ў біялогіі складаецца з таго, што жыццё з часам змяняецца і развіваецца пасродкам эвалюцыі, і што ўсе вядомыя формы жыцця на Зямлі маюць агульнае паходжанне. Гэта абумовіла падабенства асноўных адзінак і працэсаў жыццядзейнасці, якія згадваліся вышэй. Тэрмін эвалюцыя быў уведзены ў навуковы лексікон Жанам-Батыстам Ламаркам у 1809 г.. Чарлз Дарвін праз пяцьдзясят гадоў выявіў, што яе рухальнай сілай з’яўляецца натуральны адбор, гэтак жа як штучны адбор свядома ўжываецца чалавекам для стварэння новых парод жывёл і гатункаў раслін. Пазней у сінтэтычнай тэорыі эвалюцыі дадатковым механізмам эвалюцыйных змен быў пастуляваны генетычны дрэйф.
Эвалюцыйная гісторыя тыпаў, якая апісвае іх змены і генеалагічныя стасункі паміж сабою, завецца філагенез. Інфармацыя пра філагенез назапашваецца з розных крыніц, у прыватнасці, шляхам параўнання паслядоўнасцей ДНК ці выкапнёвых рэштак і слядоў старажытных арганізмаў. Да XIX стагоддзя лічылася, што ў вызначаных умовах жыццё можа самазараджацца. Гэтай канцэпцыі процістаялі паслядоўнікі прынцыпу, сфармуляванага Уільямам Гарвеем : «усё з яйка» («Omne vivum ex ovo», лат), асноватворнага ў сучаснай біялогіі. У прыватнасці, гэта азначае, што існуе бесперапынная лінія жыцця, якая злучае момант першапачатковага яе ўзнікнення з цяперашнім часам. Любая група арганізмаў мае агульнае паходжанне, калі ў яе ёсць агульны продак. Усе жывыя істоты на Зямлі, якія жывуць сёння, і вымерлыя, паходзяць ад агульнага продка ці агульнай сукупнасці генаў. Агульны продак усіх жывых істот з’явіўся на Зямлі каля 3,5 млрд гадоў назад. Галоўным доказам тэорыі агульнага продка лічыцца ўніверсальнасць генетычнага кода (гл. паходжанне жыцця).
Тэорыя гена
Форма і функцыі біялагічных аб'ектаў узнаўляюцца з пакалення ў пакаленне генамі, якія з’яўляюцца элементарнымі адзінкамі спадчыннасці. Фізіялагічная адаптацыя да навакольнага асяроддзя не можа быць закадавана ў генах і быць успадкаванай у нашчадстве (гл. Ламаркізм). Характэрна, што ўсе існыя формы зямнога жыцця, у тым ліку, бактэрыі, расліны, жывёлы і грыбы, маюць адны і тыя ж асноўныя механізмы, прызначаныя для капіравання ДНК і сінтэзу бялку. Напрыклад, бактэрыі, у якія ўводзяць ДНК чалавека, здольныя сінтэзаваць чалавечыя бялкі.
Сукупнасць генаў арганізма ці клеткі завецца геном. Ён захоўваецца ў адной ці некалькіх храмасомах. Храмасома — доўгі ланцужок ДНК, на якой можа быць мноства генаў. Калі ген актыўны, то паслядоўнасць яго ДНК капіюецца ў паслядоўнасці РНК пасродкам транскрыпцыі. Затым рыбасома можа выкарыстоўваць РНК, каб сінтэзаваць паслядоўнасць бялку, адпаведную коду РНК, у працэсе, названым трансляцыя. Бялкі могуць выконваць як структурныя, гэтак і каталітычныя функцыі (гл. фермент).
Гамеастаз
Гамеастаз — здольнасць адкрытых сістэм рэгуляваць сваё ўнутранае асяроддзе так, каб падтрымліваць яго сталасць пасродкам мноства карэктавальных уздзеянняў, што кіруюцца рэгулятарнымі механізмамі. Усе жывыя істоты, як шматклетачныя, гэтак і аднаклетачныя, здольныя падтрымліваць гамеастаз. На клетачным узроўні, напрыклад, падтрымліваецца сталая кіслотнасць унутранага асяроддзя (pH). На ўзроўні арганізма ў цеплакроўных жывёл падтрымліваецца сталая тэмпература цела. У асацыяцыі з тэрмінам экасістэма пад гамеастазам разумеюць, у прыватнасці, падтрыманне раслінамі сталай канцэнтрацыі атмасфернага двухвокісу вуглярода на Зямлі.
Энергія
Выжыванне любога арганізма залежыць ад няспыннага прытоку энергіі. Энергія чэрпаецца з рэчываў, якія служаць ежай, і пасродкам адмысловых хімічных рэакцый выкарыстоўваецца для пабудовы і падтрымання структуры і функцый клетак. У гэтым працэсе малекулы ежы выкарыстоўваюцца як для вымання энергіі, гэтак і для сінтэзу біялагічных малекул уласнага арганізма.
Першаснай крыніцай энергіі для ўсіх зямных істот з’яўляецца Сонца. Светлавая энергія ператвараецца раслінамі ў хімічную (арганічныя малекулы) у прысутнасці вады і некаторых мінералаў. Частка атрыманай энергіі выдаткоўваецца на нарошчванне біямасы і падтрыманне жыцця, іншая частка — губляецца ў выглядзе цеплыні і адыходаў жыццядзейнасці. Агульныя механізмы ператварэння хімічнай энергіі ў карысную для падтрымання жыцця завуцца дыханне і метабалізм.
Структурнае
Малекулярная біялогія з’яўляецца навукай вывучэння прадметаў біялогіі на малекулярным узроўні. Гэтае поле даслядванняў перасякаецца з іншымі абласцямі біялогіі, асабліва генетыкай і біяхіміяй. Малекулярная біялогія галоўным чынам даследуе ўзаемадзеянні паміж рознымі сістэмамі клеткі, у тым ліку ўзаемасувязь ДНК, РНК і сінтэзу бялку і вывучае, як гэтыя ўзаемадзеянні рэгулююцца.
Клетачная біялогія вывучае структурныя і фізіялагічныя ўласцівасці клетак, у тым ліку іх паводзіны, узаемадзеянні паміж сабой і навакольным асяроддзем. Гэта робіцца як на мікраскапічным і малекулярным узроўнях, для аднаклетачных арганізмаў, як бактэрыі, гэтак і на ўзроўні спецыялізаваных клетак шматклетачных арганізмаў, як людзей і жывёл. Разуменне структуры і функцый клетак ляжыць у аснове ўсіх біялагічных навук. Падабенства і адрозненні паміж тыпамі клетак маюць непасрэднае дачыненне да малекулярнай біялогіі.
Анатомія разглядае формы макраскапічных структур, як органы і сістэмы органаў.
Генетыка — гэта навука аб генах, спадчыннасці і зменлівасці арганізмаў. Гены кадуюць інфармацыю, неабходную для сінтэзу бялкоў, якія, у сваю чаргу, гуляюць вялікую ролю ў аказанні ўплыву (хоць, у многіх выпадках, не цалкам вызначэнага) канчатковага фенатыпу арганізма. У сучасных даследаваннях, генетыка з’яўляецца важным інструментам у даследаванні функцый пэўнага гена або генетычнага аналізу хімічных і фізічных узаемадзеянняў. У арганізмах генетычная інфармацыя, як правіла, захоўваецца ў храмасомах, дзе яна прадстаўлена хімічнай структурай малекул ДНК.
Фізіялагічнае
Фізіялогія вывучае механічныя, фізічныя і біяхімічныя працэсы жывых арганізмаў, спрабуючы зразумець, як усе структуры працуюць у цэлым. Тэма «структуры да функцыі» займае цэнтральнае месца ў біялогіі. Фізіялагічныя даследаванні былі традыцыйна падзелены на фізіялогію раслін і жывёл, але некаторыя прынцыпы фізіялогіі з’яўляюцца ўніверсальнымі, незалежна ад таго, якія асаблівасці арганізма вывучаюцца. Напрыклад, тое, што вядома пра фізіялогію клетак дрожджаў можа таксама прымяняцца да клетак чалавека. Вобласці фізіялогіі жывёл пашыраюць інструменты і метады вывучэння фізіялогіі чалавека і нечалавечых відаў. Фізіялогія раслін запазычвае метады з абедзвюх абласцеў даследаванняў.
Фізіялогія вывучае нервовую, імунную, эндакрынную, дыхальную і крывяносную сістэмы, іх функцыі і ўзаемадзеянні. Даследаванне гэтых сістэм сумесна звязана з медыцынска арыентаванымі дысцыплінамі, як нейралогія і імуналогія.
Эвалюцыйнае
Эвалюцыйныя даследаванні накіраваны на даследванне паходжання відаў, а таксама іх змяненне з цягам часу, і ўключае ў сябе вучоных з многіх таксанамічных арыентаваных дысцыплінаў, гэта значыць даследчыкаў, якія маюць адмысловую падрыхтоўку, у прыватнасці такіх дысцыплінаў, як тэрыялогія, арніталогія, батаніка і герпэталогія, але якія выкарыстоўваць гэтыя арганізмы як сістэмы, каб адказаць на агульныя пытанні аб эвалюцыі.
Эвалюцыйная біялогія часткова заснавана на палеанталогіі, якая выкарыстоўвае акамянеласці, каб адказаць на пытанні аб тэмпе і шляху эвалюцыі, і часткова на дасягненнях у такіх галінах, як генетыка папуляцый і эвалюцыйная тэорыя. У 1980-х гадах, біялогія развіцця ізноў увайшла да эвалюцыйнай біялогіі ад свайго першапачатковага выключэння з сінтэтычнай тэорыі эвалюцыі на аснове вывучэння эвалюцыйнай біялогіі развіцця. Філагенетыка, сістэматыка і таксаномія часцяком разглядаюцца як частка эвалюцыйнай біялогіі.
Экалагічнае
Экалогія даследуе размеркавання і колькасць жывых арганізмаў, а таксама ўзаемадзеянні паміж арганізмамі і навакольным асяроддзем. Арэал арганізма можа быць апісана як мясцовымі абіятычнымі фактарамі, гэтак кліматычнымі і экалагічнымі фактарамі, у дадатак да фактараў уздзеяння іншых арганізмаў і біятычнымі фактарамі. Адна з прычын таго, што біялагічныя сістэмы могуць быць цяжкім для вывучэння з’яўляецца тое, што існуе шмат розных узаемадзеянняў з іншымі арганізмамі і навакольным асяроддзем, нават на малых маштабах. Мікраскапічныя бактэрыі рэагуюць на навакольнае асяроддзе, гэтак жа разнастайна, як і леў у пошуках ежы ў афрыканскай саванне. Для любога віду паводзіны могуць быць кааператыўнымі, агрэсіўнымі, паразітычнымі або сімбіёзнымі. Вывучэнне робіцца ўсё больш складаным, калі два або больш відаў маюць узаемадзеянне ў экасістэме.
Экалагічныя сістэмы вывучаюцца на розных узроўнях, ад асобных арганізмаў і груп да экасістэм і біясферы. Тэрмін біялогія папуляцыяў часцяком выкарыстоўваецца нароўні з папуляцыйнай экалогіяй, не зважаючы на тое, што папуляцыйная біялогія часцей выкарыстоўваецца пры вывучэнні хвароб, вірусаў і мікробаў, у той час як папуляцыйнай экалогія часцей выкарыстоўваецца пры вывучэнні раслін і жывёл. Экалогія абапіраецца на шматлікія субдысцыпліны.
Эталогія даследуе паводзіны жывёл, у прыватнасці, грамадскіх жывёл, як прыматы і сабакі, і часам разглядаецца як галіна заалогіі. Эталогія былі асабліва звязана з эвалюцыяй паводзінаў і разуменнем паводзінаў з пункту гледжання тэорыі натуральнага адбору. З аднаго боку, першым сучасным этолагам быў Чарлз Дарвін, чыя кніга «Выраз эмоцый у чалавека і жывёл», зрабіла велізарны ўплыў на эталогію ў будучыні.
Біягеаграфія вывучае прасторавае размеркаванне арганізмаў на Зямлі, упорам на такія тэмы, як тэктоніка пліт, змены клімату, распаўсюджванне і міграцыя, а таксама кладыстыка.
Біялагічныя навукі
Біялагічныя навукі выкарыстоўваюць метады назірання, мадэлявання (у тым ліку камп'ютарнага), апісання, параўнання, эксперыментаў (вопыту) і гістарычнага параўнання.
Біялагічныя дысцыпліны
Анатомія — Альгалогія — Антрапалогія — Бактэрыялогія — Біягеаграфія — Біягеацэналогія — Бія інжынерыя — Біяінфарматыка — Біялогія акіяна — Біялогія развіцця — Біяметрыя — Біёніка — Біясеміётыка — Біяспелеалогія — Біяфізіка — Біяхімія — Батаніка — Біямеханіка — Біяцэналогія — Брыялогія — Вірусалогія — Генетыка — Геабатаніка — Гідрабіялогія — Гісталогія — Дэндралогія — Заалогія — Імуналогія — Іхтыялогія — Касмічная біялогія — Ксенабіялогія — Мікалогія — Мікрабіялогія — Малекулярная біялогія — Марфалогія — Нейрабіялогія — Палеанталогія — Сістэматыка — Таксанамія — Тэарэтычная біялогія — Таксікалогія — Феналогія — Фізіялогія — Фізіялогія ВНД — Фізіялогія жывёл і чалавека — Фізіялогія раслін — Цыталогія — Эвалюцыйнае вучэнне — Эмбрыялогія — Эндакрыналогія — Энтамалогія — Эталогія
Біялагічная літаратура
Першакрыніцамі інфармацыі па біялогіі з’яўляюцца навуковыя часопісы, спісы якіх падае шэраг устаноў, як беларускіх, гэтак і замежных: і інш.
NGC 4010
NGC 4010 (іншыя абазначэнні — UGC 6964, MCG 8-22-49, ZWG 243.34, PGC 37697) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Біялогія
Біялогія і псеўдабіялогія
У СССР у сярэдзіне XX стагоддзя і іншых краінах постсавецкай прасторы распаўсюдзілася лысенкоўшчына, была характэрна падмена навукі палітычнымі і ідэалагічнымі спекуляцыямі, навуковай дыскусіі — палітычнымі пераследамі.
NGC 4010
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Біялогія
Біялогія і псеўдабіялогія
(Гл. таксама ганенні ў СССР на генетыку, кібернетыку)
Мілаш Остаіч
Мілаш Остаіч (Милош Остојић; нар., , СФРЮ) — сербскі футбаліст, абаронца баснійскага клуба «Звіезда 09» з Біеліны.
Клубная кар’ера
Мілаш Остаіч з’яўляецца выхаванцам школы бялградскага «Партызана». У 2009—2012 гадах выступаў за фарм-клуб «Партызана» «Тэлеоптык». У студзені 2012 года падпісаў пяцігадовы кантракт з «Партызанам», і 12 красавіка 2012 года дэбютаваў у матчы з «Яварам». Хутка замацаваўся ў аснове бялградцаў, у Лізе Еўропы 2012/13 згуляў у шасці матчах груповога этапу. Аднак, пазней з-за траўм страціў месца ў складзе. Улетку 2016 года пакінуў «Партызан».
Са студзеня 2017 года знаходзіўся на праглядзе ў барысаўскім БАТЭ, з якім у лютым падпісаў кантракт. Аднак, за беларускі клуб згуляў толькі ў трох матчах у пачатку сезона (два ў Кубку Беларусі і адзін у чэмпіянаце), пасля чаго выбыў з-за траўмы. У ліпені 2017 года кантракт з абаронцам быў разарваны.
У студзені 2018 года стаў іграком сербскага клуба «Напрэдак». У жніўні 2019 года перайшоў у «Чукарычкі». У другой палове 2021 года гуляў у Латвіі за «Ліепаю», а ў лютым 2022 года вярнуўся ў Сербію і далучыўся да субаціцкага «Спартака».
Пір
Пір мае наступныя значэнні:
Сант’Анна-Арэзі
Сант'Анна-Арэзі (Sant'Anna Arresi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Карбонія-Іглезіяс.
Насельніцтва складае 2678 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 70 чал./км². Займае плошчу 37 км². Паштовы індэкс — 9010. Тэлефонны код — 0781.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Свята-Успенская царква (Ліпляны)
Свята-Успенская царква — праваслаўная царква ў Ліплянах.
Размешчана па адрасу Гомельская вобл., агр. Ліпляны, вул. Кашырцэва 31.
Гісторыя
Вядома, што ў 1787 дзейнічала капліца. У 1856 пабудавана царква, прыпісана была да Лельчыцкага прыходу. У 1943 падчас вайны была спалена разам з вёскай.
На пачатку 2000 у вёсцы пачалі будаваць новую царкву, але з-за эканамічных праблем будаўля была спынена.
Прэмія Паўночнага савета ў галіне дзіцячай і юнацкай літаратуры
Прэмія Паўночнага савета ў галіне дзіцячай і юнацкай літаратуры ўручаецца за твор дзіцячай і юнацкай літаратуры, напісаны на адной з моў краін Паўночнай Еўропы. Прэмія была заснавана Паўночным саветам у 2012 годзе пасля ініцыятывы міністраў культуры краін Паўночнай Еўропы. Упершыню прэмія была ўручана 30 кастрычніка 2013 года.
Штогод вылучаюцца па дзве работы ад кожнай краіны Паўночнай Еўропы (Даніі, Фінляндыі, Ісландыі, Нарвегіі і Швецыі). Фінляндыя вылучае па адной працы на фінскай і адной на шведскай мовах. Саамскія, грэнландскія, фарэрскія і аландскія асацыяцыі пісьменнікаў могуць таксама прадстаўляць па адной намінацыі ў год.
Эмерсан Мнангагва
Актыўны удзельнік партызанскай вайны, адзін з кіраўнікоў партыі ZANU. З 1980 года займаў шэраг ключавых пасад ва ўрадзе і сілавых структурах, у 2000—2005 гадах быў старшынёй ніжняй палаты парламента. З 12 снежня 2014 года па 7 лістапада 2017 года — першы віцэ-прэзідэнт Зімбабвэ.
Лічыўся бліжэйшым паплечнікам і патэнцыйным пераемнікам прэзідэнта Роберта Мугабэ. У лістападзе 2017 года раптам быў адхілены ад пасады. Пасля ваеннага перавароту вярнуўся да ўлады, стаўшы старшынёй і першым сакратаром кіруючай партыі Зімбабвійскі афрыканскі нацыянальны саюз — Патрыятычны фронт.
Асвейская сядзіба
Архітэктура
Палац акружаў паркавы масіў, які займаў 40 гектараў (у наш час — 15 га). Парк належыць да пейзажнага тыпу перыяда рамантызму. У парку растуць мясцовыя пароды дрэў: ясень, ліпа, дуб, клён, бяроза. Сярод экзотаў: таполя даўгалістая, таполя белая, таполя валасістаплодная, таполя канадская, лістоўніца сібірская, лістоўніца еўрапейская, спірэі, рабіннік рабіналісты, ружа маршчыністая і іншыя.
Сучасны стан
Сядзіба была разбурана ў 1914 годзе. Засталіся руіны разам з касцёлам і аранжарэяй.
Эмерсан Мнангагва
30 ліпеня 2018 года Эмерсан Мнангагва перамог на выбарах на пасаду кіраўніка дзяржавы. Аляксандр Лукашэнка павінвашаў Э. Мнангагва з перамогай. 17 студзеня 2019 года Э. Мнангагва прыехаў у Беларусь і сустрэўся з Лукашэнкам.
Чорненькае (возера, Гарадоцкі раён, басейн Лужаснянкі)
Чорненькае — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 24 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 3,5 км на захад ад вёскі Казловічы (на поўнач ад возера Вослепна), у басейне ракі Лужаснянка.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 0,8 км.
Схілы катлавіны вышынёй 7—10 м, пераважна пад лесам. На захадзе і паўднёвым захадзе забалочаная пойма шырынёй 25—100 м.
Т-55
Т-55 — савецкі сярэдні танк. Створаны на базе танка Т-54. Вырабляўся з 1958 па 1979 год. Першы ў свеце серыйны танк, абсталяваны аўтаматычнай сістэмай проціатамнай абароны (ПАА) — піянер новага пакалення баявых машын, здольных весці баявыя дзеянні ва ўмовах прымянення ядзернай зброі. Стаў першым баявым танкам ў наяўнасці ў войсках, якія атрымалі комплекс актыўнай абароны (КАА «Дрозд»).
Т-55 і яго мадыфікацыя Т-55А шырока экспартаваліся і знаходзяцца на ўзбраенні многіх краін свету. У заходніх крыніцах Т-54 і Т-55 часта згадваюцца як Т-54/55.
Гісторыя стварэння
Працы па стварэнні танка на базе сярэдняга танка Т-54Б былі пачаты ў 1957 годзе на Заводзе № 183 у ініцыятыўным парадку пад кіраўніцтвам Л. М. Карцава. Працы вяліся паралельна з арганізацыяй серыйнай вытворчасці Т-54Б. Машына атрымала пазначэнне «Аб'ект 155». Пры стварэнні танка быў выкарыстаны ўвесь зачын канструктыўных рашэнняў, атрыманы пры мадэрнізацыі Т-54. Першыя дасведчаныя ўзоры, а таксама першая серыйная партыя былі выраблены з выкарыстаннем вежаў танка Т-54Б. У 1957 годзе былі выраблены два вопытных узора. У перыяд з зімы 1957 года да вясны 1958 года, машыны прайшлі дзяржаўныя выпрабаванні. Пасля чаго, 8 мая 1958 года пастановай Савета Міністраў СССР № 493-230 «Аб'ект 155» быў прыняты на ўзбраенне Савецкай арміі УС СССР пад пазначэннем Т-55.
Галоўнае ўдасканаленне заключалася ў устаноўцы паўнавартаснай сістэмы проціатамнай абароны з лічыльнікам рэнтгенаўскага выпраменьвання. Сярод іншых удасканаленняў:
Серыйная вытворчасць
У 1958 годзе ў Савецкім Саюзе было разгорнута серыйная вытворчасць танкаў Т-55 і яго мадыфікацый на Заводзе №75, Заводзе №183 і Заводзе №174, якая працягвалася да 1979 года. За гады серыйнай вытворчасці толькі на заводзе № 174 было выпушчана 13 032 танка Т-55 (уключаючы танкі Т-55 з плаўсродкамі), Т-55К, Т-55А і Т-55АК. Па звестках заходніх СМІ, усяго ў СССР было выпушчана 20 тыс. машын усіх мадыфікацый. Акрамя СССР танкі Т-55 выпускаліся і ў шэрагу іншых краін :
Зборная СНД па футболе
Зборная СНД па футболе — існавалая ў 1992 годзе зборная, наступніца зборнай СССР. У зборнай СНД не гулялі футбалісты Латвіі, Літвы і Эстоніі, бо гэтыя краіны не ўваходзілі ў СНД і ўжо стварылі свае нацыянальныя зборныя. У той жа час прадстаўнік Грузіі, якая не ўваходзіла ў 1992 годзе ў СНД, гуляў за гэту зборную (Кахабер Цхададзэ). Зборная СНД узяла ўдзел у чэмпіянаце Еўропы па футболе 1992 у Швецыі, замест зборнай СССР, якая прайшла адбор на гэты турнір, дзе выступала пад белым сцягам, на якім было напісана па-англійску C.I.S. (Commonwealth of Independent States), а замест гімна перад матчам выконваўся фінал 9-й сімфоніі Бетховена.
M54 (аб’ект Месье)
M54 (каталог Месье): шаравое скопішча ў сузор'і Стральца.