cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Палёт над гняздом зязюлі (фільм)
Сюжэт
Патрапіўшы ў аддзяленне, Рэндл Мак-Мёрфі адразу сутыкаецца з жорсткім распарадкам, устаноўленым старэйшай медсястрой Мілдрэд Рэтчэд (Луіза Флетчэр). Гэтыя строгасці, а таксама ўмяшанне ў асабістае жыццё хворых падчас сеансаў групавой тэрапіі выклікаюць пратэст у новага пацыента. Мак-Мёрфі не разумее, чаму мужчыны, хай нават і не зусім здаровыя, трываюць такое стаўленне з боку персаналу. Мак-Мёрфі ідзе ў заклад на тое, што ён зможа пераспаць з медсястрой на працягу тыдня. Рэндл спрачаецца з медперсаналам, арганізуе ў аддзяленні куток азартных гульняў, праводзіць галасаванне, каб атрымаць дазвол хворым няўрочна паглядзець Сусветную серыю па тэлевізары. Пасля няўдалага галасавання ён збліжаецца з хранічным хворым па мянушцы Правадыр — буйным індзейцам, якога ўсе лічаць глуханямым. Нарэшце, Мак-Мёрфі ажыццяўляе самавольную адлучку з лякарні, адправіўшыся з групай пацыентаў на рыбалку.
У ходзе кансіліуму ўрачы схіляюцца да таго, што Мак-Мёрфі сімулянт і яго неабходна адправіць назад у турму адбываць тэрмін. Аднак сястра Рэтчэд настойвае на тым, каб пакінуць яго ў аддзяленні. Затрыманы для прымусовага лячэння, Мак-Мёрфі нечакана для сябе даведваецца, што большасць пацыентаў у аддзяленні знаходзяцца добраахвотна, і яго спробы замахнуцца на ўладу медсястры цалкам бессэнсоўныя. Разумеючы, што яго могуць пакінуць у шпіталі на нявызначана доўгі тэрмін, Рэндл вырашае бегчы.
Падчас чарговага сеанса сацыяльнай тэрапіі хворы Чэсвік губляе кантроль над сабой, пачынае ашалела скандаліць з-за цыгарэт. Мак-Мёрфі і Правадыр спрабуюць абараніць яго перад санітарамі, але паўсталых хворых скручваюць і пазбаўляюць магчымасці рухацца. Затым усіх траіх адпраўляюць на сеансы электрашокавай тэрапіі. Перад працэдурай Рэндл даведваецца, што Правадыр размаўляе і чуе, але лічыць за лепшае захоўваць гэта ў тайне. Прыйшоўшы ў сябе і вярнуўшыся назад у аддзяленне, Мак-Мёрфі вырашае, што далей цягнуць нельга, і прапануе Правадыру ўцячы разам. Падкупіўшы ахоўніка, Рэндл запрашае ў аддзяленне сваіх знаёмых дзяўчат і арганізоўвае развітальную вечарыну. Калі Мак-Мёрфі ўжо збіраецца пакінуць бальніцу, Білі Бібіт намякае яму, што хацеў бы пераспаць з адной з дзяўчат. Маладыя людзі адасабляюцца. Не ўтрымаўшыся пасля выпітага спіртнога і бурнай ночы, Рэндл, як і ўсё ў аддзяленні, засынае.
Назаўтра медсястра Рэтчэд выяўляе пагром у аддзяленні, прыкметы спробы ўцёкаў і Білі Бібіта, страціўшага цнатлівасць. Рэтчэд пагражае Бібіту тым, што раскажа пра такія недастойныя паводзіны яго маці, чыёю блізкаю сяброўкай яна з'яўляецца, чым прыводзіць яго ў шокавы стан і змушае выдаць завадатара начной вечарыны. Бібіта ў мітусні пакідаюць ненадоўга аднаго, і ён забівае сябе, перарэзаўшы сабе сонную артэрыю. У лютасці ад таго, што Рэтчэд давяла да самагубства слабага і хворага Бібіта, Мак-Мёрфі накідваецца на медсястру і з сілай пачынае яе душыць, але яго ў апошні момант абясшкоджвае санітар, і Рэтчэд выжывае, атрымаўшы сур'ёзную траўму шыі.
Жыццё ў бальніцы працягваецца. Праз некаторы час Рэндл зноў з'яўляецца ў аддзяленні — Правадыр бачыць, як яго вядуць пад рукі санітары. Правадыр радуецца вяртанню свайго адзінага сябра і кажа яму, што адчувае сябе «вялікім, як гара» і гатовы здзейсніць уцёкі, але заўважае, што Мак-Мёрфі не рэагуе на гэтыя словы. Прыгледзеўшыся, ён выяўляе шнары з левага і правага бакоў ілба і разумее, што той перанёс лабатамію і зараз гэта ўжо не Мак-Мёрфі — сімулянт, а сапраўды хворы чалавек. Правадыр кажа яму, што не жадае сыходзіць без Мак-Мёрфі, але і не хоча пакідаць яго ў такім стане. Правадыр прамаўляе: «Пайшлі», — і душыць Мак-Мёрфі падушкай. Затым, выбіўшы краты на вокнах цяжкай мармуровай калонкай, выдранай з душавой, выбіраецца на свабоду і ўцякае.
Перадгісторыя
Пачатак 1970-х — час «новай галівудскай хвалі». Тэмы і настроі, якім яшчэ нядаўна не было месца на экранах (секс, гвалт, лаянка, хіпі), паступова становяцца мэйнстрымам. Такія карціны, як «МЭШ», «Выкрут-22» прыўносяць новыя павевы ў інтэлектуальнае кіно Галівуду. Тады ж на экранах з'яўляюцца карціны, якія пераадолелі мяжу выручкі ў $ 100 млн у амерыканскім пракаце: «Сківіцы» і «Экзарцыст» — першыя ластаўкі эпохі блакбастараў. Раман Кена Кізі «Палёт над гняздом зязюлі» быў апублікаваны ў 1962 годзе і стаў бестселерам у ЗША. Кніга хутка стала класікай пакалення бітнікаў і ўжо да 1975 г. была перавыдадзена ў ЗША больш за дваццаць разоў. Тады ж, у 1962-м, Кірк Дуглас за $ 47000 набыў правы на кіна- і тэатральную пастаноўку. Сцэнічную версію рамана напісаў Дэйл Васерман, і ў 1963 г. Кірк Дуглас ажыццявіў інсцэніроўку ў тэатры «Cort» на Брадвеі. Ён сам і выконваў у ёй галоўную ролю Мак-Мёрфі. Атрымаўшы даволі халодныя водгукі тэатральнай крытыкі, п'еса пратрымалася на сцэне ўсяго некалькі месяцаў. Праз год Дуглас па заданні дзярждэпартамента апынуўся ў Чэхаславакіі, дзе пазнаёміўся з маладым і перспектыўным рэжысёрам Мілашам Форманам. Яны пагутарылі, і Дуглас ўжо тады выявіў гатоўнасць абмеркаваць пачатак здымак. Ён выслаў раман Кена Кізі па пошце, але Форман кнігу так і не атрымаў — яе канфіскавалі на мытні.
Кірк Дуглас сам хацеў спрадзюсіраваць фільм па матывах спектакля і сыграць у ім, але розныя абставіны заміналі яго планам. Перашкаджаў судовы працэс з Дэйлам Васерманам, які нечакана прад'явіў правы на экранізацыю сваёй адаптаванай версіі кнігі. Галоўная праблема была, аднак, у тым, што сцэнарый фільма пра псіхічнахворых не выклікаў цікавасці ў кінакампаній. Тэма лічылася калі не правальнай, то, ва ўсякім разе, камерцыйна бесперспектыўнай. Сцэнарый быў занадта наватарскім для таго часу. «Я прынёс ім сапраўдную класіку, а яны нават не зразумелі гэтага», — каменціраваў Кірк Дуглас свае шматлікія спробы зацікавіць кінакампаніі.
Цікавасць да сцэнарыя праяўлялі Джон Касаветыс і Пітэр Фонда, але па розных прычынах да здымак справа не дайшла. У пачатку 1970-х да пастаноўкі рыхтаваўся Рычард Раш, якога кніга вельмі ўразіла. Ён таксама прапанаваў Джэку Нікалсану, свайму старому знаёмаму па малабюджэтных ранніх работах, галоўную ролю ў будучай карціне. Раш бачыў сцэнарый больш блізкім да кнігі, дзе апавяданне вядзецца і ад асобы Правадыра. Раш пасля двух гадоў беспаспяховых спроб быў вымушаны развітацца з надзеяй паставіць карціну па той жа прычыне — ён не знайшоў фінансавай падтрымкі для праекта. Існуе версія, што правамі на экранізацыю першапачаткова валодаў ён і прадаў іх Кірку Дугласу пасля няўдачы з пастаноўкай.
У 1971 г. Кірк, канчаткова расчараваўшыся, ужо сабраўся прадаць правы на экранізацыю, калі яго сын Майкл угаварыў бацьку аддаць іх яму. Майкл вырашыў паспрабаваць зрушыць праект з мёртвага пункта, хоць вопыту прадзюсіравання ў яго не было. Падчас здымак серыяла «Вуліцы Сан-Францыска» Майкл пазнаёміўся з Саўлам Зейнцам — прадстаўніком невялікай незалежнай прадзюсерскай кампаніі Fantasy Films. Зейнц некалькімі гадамі раней таксама цікавіўся магчымасцю экранізацыі рамана Кена Кізі, і яны вырашылі сумесна пачаць працу над фільмам.
Падбор акцёраў
Адной з прычын, па якіх падрыхтоўка да здымак фільма моцна зацягнулася, быў вельмі старанны падбор акцёраў. Стваральнікі мелі абмежаваны бюджэт, але адначасова матэрыял абавязваў знайсці добрых выканаўцаў.
Пошукі акцёра на галоўную ролю занялі больш за год. Джэк Нікалсан быў першым кандыдатам у спісе. Разглядаліся варыянты з Марланам Бранда і Джынам Хэкмэнам, але толькі як магчымая замена, калі Джэк не зможа зняцца. Нікалсан ўжо быў добра вядомы ў прафесійным асяроддзі дзякуючы такім працам, як «Бестурботны яздок» і «Пяць лёгкіх п'ес». Аднак гэта былі, хутчэй, артхаўсныя карціны, не настолькі добра знаёмыя шырокай аўдыторыі. Нікалсан тады меў імідж сапсаванага маладога інтэлектуала, адмоўнага персанажа — зусім не бунтара Мак-Мёрфі. Пасля працы ў «Апошнім строі» Майкл Дуглас канчаткова пераканаўся ў тым, што Джэк Нікалсан падыходзіць на гэтую ролю. Акцёр быў вельмі запатрабаваны, прыйшлося чакаць, калі ён скончыць здымкі. У Нікалсана былі прывабныя прапановы на наступныя карціны ад Хэла Эшбі і Бернарда Берталучы, але ён абраў працу з Форманам.
Вядомыя актрысы Эн Бэнкрафт, Джэральдзін Пэйдж, Элен Бёрсцін запрашаліся для выканання галоўнай адмоўнай ролі медсястры, але паслядоўна адхілялі прапанову, прачытаўшы сцэнарый. Імя Луізы Флетчэр было вядома толькі спецыялістам дзякуючы некалькім яе работам на тэлебачанні ў 1950-я гады, пасля якіх яна больш за дзесяць гадоў практычна не здымалася. Мілаш Форман заўважыў 40-гадовую актрысу, якая выконвала невялікую ролю ў фільме Роберта Олтмэна «Злодзеі як мы». Форман, пагутарыўшы з Луізай, вырашыў, што менавіта яна здольная рэалізаваць яго ідэю. Паводле задумкі, галоўная гераіня мусіць спачатку спадабацца гледачам, але развіццё сюжэта павінна паказаць, з якім увасобленым злом ім трэба будзе сутыкнуцца.
Асобнай задачай стаў пошук акцёра на другарадную, але вельмі важную ролю Правадыра. Як успамінаў Форман, само па сабе гэта было вельмі нялёгка, бо карэнныя жыхары Амерыкі па прыродзе не вельмі буйныя. Паводле задумы рэжысёра, Правадыр ў фільме, у адрозненні ад кнігі, больш не быў галоўным героем, але патрэбен быў менавіта велізарны «як дрэва» індзеец. Пасля доўгіх пошукаў практычна выпадкова знайшлі ураджэнца племя крыкі Уіла Сэмпсана — лесніка з Вашынгтона ростам 6 футаў 8 цаляў (203 см).
Дэні Дэ Віта, Дэлас Сміт і Мімі Саркісян ігралі ролі пацыентаў і персаналу яшчэ ў брадвейскай пастаноўцы і выканалі іх у фільме паўторна. Пры падборы астатніх акцёраў другога плана прадзюсары перабралі звыш 1700 кандыдатур. Ідэя стваральнікаў карціны заключалася ў тым, што гэтыя акцёры павінны былі быць невядомымі масаваму гледачу, а галоўны герой (Нікалсан), наадварот, быў бы добра вядомы: ён і прадстаўляе ў псіхіятрычнай клініцы наш звыклы свет, тады як іншыя пацыенты жывуць у аддзеленым ад рэальнасці маленькім сусвеце. Акрамя гэтага, Форман дамагаўся таго, каб усе акцёры другога плана былі, па магчымасці, яркімі і запамінальнымі з аднаго позірку.
Для многіх вядомых галівудскіх акцёраў (Брэд Дурыф, Дэні Дэ Віта, Крыстафер Лойд, Уіл Сэмпсан) праца ў карціне Формана стала дэбютнай працай на кінаэкране, найістотнейшым чынам паўплывала на іх кінакар'еру. Для Вільяма Рэдфілда, які меў вялікі вопыт працы на тэлебачанні, наадварот, здымкі ў фільме сталі апошнімі ў жыцці. Усяго праз некалькі месяцаў пасля выхаду карціны на экраны ён памёр ад лейкеміі.
У карціне некалькі запамінальных камеа-роляў. Доктара Співі сыграў сапраўдны галоўны ўрач шпіталя ў Арэгоне доктар Дын Брукс. Эпізадычную ролю капітана на прычале сыграў Саул Зейнц. У масоўцы карціны былі занятыя пацыенты і персанал шпіталя.
Здымкі
Вельмі працяглы час дуэт прадзюсараў шукаў рэжысёра, здольнага справіцца з незвычайнай задумай. Перабраўшы мноства кандыдатур, яны спыніліся на Мілашу Формане. Як іранічна ўспамінаў рэжысёр, яго выбралі, бо ён меў добрую рэпутацыю прафесіянала і нядорага браў за свае паслугі. У 1968 г. Форман эміграваў у ЗША і паспеў зняць фільм «Адрыў», які праваліўся ў пракаце. Форман тады зусім «хварэў на кішэнь» і думаў, ці не вярнуцца яму ў Чэхаславакію, калі Дуглас і Зейнц нечакана прапанавалі яму працу. Майкл Дуглас каменціраваў прычыну выбару так: Форман быў адзіным, хто ўжо на першай сустрэчы з прадзюсарамі дэталёва апісаў план здымак. Як сцвярджае Майкл Дуглас, ён і паняцця не меў на той момант, што яго бацька 10 гадоў таму ўжо абмяркоўваў падобную магчымасць з Форманам.
Першы варыянт сцэнарыя быў напісаны самім Кенам Кізі, але не задаволіў прадзюсараў і рэжысёра. У сцэнарыі Кізі засталіся атмасфера і стыль кнігі, перададзенай пацыентам псіхічнай лякарні апавядальнікам Правадыром, што не задаволіла Формана. Дуглас звярнуўся да Лоўрэнса Хабена, затым — да Бо Голдмэна — тады малавядомага пісьменніка, які толькі пачынаў свой творчы шлях. Праца над сцэнарыем заняла каля васьмі тыдняў. Кен Кізі пасля саслужыў нядобрую службу стваральнікам карціны, вельмі негатыўна адгукнуўшыся пра сцэнарый фільма і ўвогуле не ухваліўшы яго. Калі здымкі ўжо пачаліся, у адным з інтэрв'ю яго спыталі, ці будзе ён удзельнічаць у працэсе. Кізі адказаў: «Вы пытаецеся, ці стане будучая маці сама сабе рабіць аборт?».
Тым часам прадзюсары працягвалі абіваць парогі кінастудый, але так і не змаглі нікога зацікавіць. У выніку, 4000000 долараў на здымкі Зейнц і Дуглас сабралі з уласных сродкаў. Эканоміць прыйшлося на ўсім, але толькі не на акцёры, які грае галоўную ролю. На яе вырашылі запрасіць тады ўжо цалкам сталага, у акцёрскім разуменні, Джэка Нікалсана. Толькі яго Форман бачыў у якасці патрэбнага выканаўцы. Ганарар Нікалсана склаў $ 1 млн плюс працэнт ад пракату.
Форман вырашыў, што для праўдзівасці здымкі павінны прайсці ў сапраўднай псіхіятрычнай клініцы. Паводле першапачатковай задумы ўвесь фільм неабходна было зняць у бальнічных інтэр'ерах і толькі пачатак і канцоўку на натуры. Акрамя таго, аддзяленне было ўжо гатовай дэкарацыяй, і гэта дазволіла дадаткова зэканоміць сродкі. Рэжысёр і прадзюсары фільма наведалі некалькі лячэбных устаноў і спыніліся на шпіталі штата Арэгон (Сейлем). Толькі ў гэтым шпіталі, як высветлілася, лекары чыталі раман Кізі. Пісьменнік жыў недалёка ад гэтых месцаў, і яго добра ведалі ў мястэчку. Галоўны ўрач шпіталя доктар Дын Брукс, пазнаёміўшыся са сцэнарыем, даў згоду на вытворчасць стужкі. У памяшканні шпіталя пуставала цэлае аддзяленне. Як успамінаў Брукс, яму было цікава прыняць удзел у працэсе працы над карцінай, паглядзець на рэакцыю пацыентаў, і, галоўнае, ён лічыў, што здымкі могуць мець дабратворны тэрапеўтычны эфект. Брукс зняўся ў ролі доктара Співі і стаў таксама кансультантам карціны.
Здымкі пачаліся ў студзені 1975 года і занялі каля 14 тыдняў. Сцэны фільма былі знятыя строга ў тым парадку, у якім яны і з'яўляюцца на экране. Толькі сцэна рыбалкі аказалася па часе апошняй. Форман спачатку не хацеў яе здымаць, лічачы, што яна выпадае з кантэксту, але потым усё ж вярнуўся да яе. Здымкі прайшлі дастаткова гладка, за выключэннем невялікага непрыемнага інцыдэнту. Адзін з хворых не звярнуў увагу на экран, які засланяў адчыненае акно, куды ўваходзіў электрычны кабель, выпаў з трэцяга паверха і зламаў плячо.
Некаторыя цяжкасці ўзніклі з заключнай сцэнай уцёкаў Правадыра, які павінен быў выбіць акно. Сцэна была настолькі эмацыянальная, што рэжысёр здымаў яе адным дублем з некалькіх камер — цяжка было б яшчэ раз трапна злавіць неабходны стан Уіла Сэмпсана. Бо Голдмэн таксама ўспамінаў, што вельмі доўга падбіраў апошнія словы Правадыра, звернутыя да ўжо мёртвага Мак-Мёрфі (let's go — «пайшлі», гэтых слоў няма ў рамане).
У перыяд рэпетыцый каля двух тыдняў акцёры, "ужываючыся" ў ролі, знаходзіліся ў аддзяленні, мелі зносіны з хворымі і лекарамі, удзельнічалі ў сеансах сацыяльнай тэрапіі, харчаваліся разам з пацыентамі. Нікалсан, які прыбыў на здымкі пазней астатніх акцёраў, успамінаў, што яго ўразіла тое, як акцёры "ўжыліся" ў свае ролі, і што ён не змог з першага погляду адрозніць, хто сапраўдны хворы, а хто грае. Доктар Брукс даваў парады, як акцёрам можна найбольш дакладна перадаць асаблівасці таго ці іншага захворвання. Пітэр Брокен (выканаўца ролі палкоўніка Матэрсана) запазычыў свой вобраз у пацыента шпіталя, які хварэў на паранаідальную шызафрэнію. Пад канец здымак акцёры практычна перасяліліся ў аддзяленне, не выходзілі з вобраза і нават спалі на тых жа ложках, што і іх персанажы.
Форман даваў поўную волю імправізацыі, і акцёры часта не ведалі, калі іх здымаюць, думаючы, што, магчыма, гэта толькі рэпетыцыя і камера не ўключана. Як ўспамінала Луіза Флетчэр, рэжысёр ніколі не абмяркоўваў з ёю інтэрпрэтацыю ролі, а толькі заклікаў яе выглядаць больш натуральнай. Паказальна сцэна першай гутаркі Мак-Мёрфі і доктара Співі. Багатая міміка, трывожныя паводзіны і жэстыкуляцыя Джэка Нікалсана цалкам з'яўляюцца імправізацыяй. Акцёры ў фільме (у прыватнасці, выканаўца адной з роляў Сідні Лэсік) настолькі ўжыліся ў ролю псіхічнахворых, што прадзюсары пачалі турбавацца аб іх ментальным здароўі.
Пасля заканчэння здымак правы на пракат былі прададзеныя кампаніі United Artists. Прадстаўнікі кампаніі палічылі, што поспехам будзе, калі карціна акупіць свой бюджэт, і заключылі з прадзюсарамі нявыгадны для сябе кантракт. Вялікі касавы поспех карціны стаў поўнай нечаканасцю. Прэм'ерны паказ адбыўся ў лістападзе 1975 года на кінафестывалі ў Чыкага. Роджэр Эберт, які прысутнічаў на прэм'еры, успамінаў, што ён ніколі не бачыў больш трыумфальнага ўспрымання гледачамі фільма за тое, якое выклікала стужка «Пралятаючы па-над гняздом зязюлі».
Крытыка
Карціна была станоўча ўспрынята большасцю крытыкаў і яе стварэнне было прызнана значнай падзеяй у сусветным і амерыканскім кінематографе.
Жанравая прыналежнасць карціны спрэчная: у ёй можна назіраць вельмі свабоднае змешванне многіх стыляў, ад меладрамы да трагікамедыі. Кэнбі назваў жанр карціны чыстай камедыяй. У цэнтры сюжэта карціны прамы выклік істэблішменту героя-адзіночкі, які ўвасабляе сабой бунтарскі дух Амерыкі 1960-х. Джэк Нікалсан паспяхова працягнуў распрацоўваць матыў нонканфармісцкага канфлікту, закрануты ім у папярэдняй працы «Пяць лёгкіх п'ес». Ва ўлюбёнай тэме Формана — контркультуры, сутыкненні індывіда і сістэмы, супрацьпастаўленні знешняй і ўнутранай свабоды — ён знаходзіць новы падыход. Здавалася б, у псіхіятрычнай клініцы ізгой грамадства можа знайсці супакой і прытулак, але, на жаль, нават тут яго няўхільна наганяе «калектыўнае вар'яцтва». Галоўнаму герою ўдаецца падбіць сваіх таварышаў на невялікі бунт, але Правадыр нездарма папярэджвае Мак-Мёрфі, успамінаючы пра свайго бацьку: «Яны папрацавалі над ім, як працуюць над табой». Канцоўка адлюстроўвае непазбежнае — сістэма пераадольвае супраціўленне адзіночкі.
Сістэма не здольная вылечыць пацыентаў і толькі пагаршае іх стан. Выхадкі ж Мак-Мёрфі парадаксальным чынам дабратворна ўплываюць на вязняў «гнязда зязюлі»: напрыклад, ён вылечвае Білі ад заікання. Роджэр Эберт ацаніў як адзін з найбольш важных для ўспрымання карціны эпізодаў той, у якім Мак-Мёрфі, адклаўшы ўцёкі, чакае, прываліўшыся да сцяны, сваю сяброўку і Білі Бібіта. Загадкавая ўсмешка Мак-Мёрфі — ключ да ўсёй таямніцы фільма. Бунтар, які паўстаў супраць сістэмы, не сыходзіць, а застаецца і сустракае свой ​​лёс і смерць як нешта непазбежнае — тое, да чаго ён ішоў.
Вінцэнт Кэнбі, зрэшты, прапаноўваў гледачу празмерна не факусіраваць увагу на ідэалагічных клішэ і кан'юнктурных спасылках на амерыканскую гісторыю 1960-х, сцвярджаючы, што ў фільма ёсць і іншыя, не настолькі відавочныя і імгненныя перавагі. Фільм прапаведуе не класічны для амерыканскага грамадства поспех, а, хутчэй, спробу поспеху.
Прыкладам традыцыйнага амерыканскага сямейнага дзейства была ў свой час прызнана карціна «Забіць перасмешніка», якая стала свайго роду знакам кінематографа 1960-х. «Гняздо зязюлі» становіцца яго дыялектычнай супрацьлегласцю і асновай для традыцый новай хвалі 1970-х. Па меркаванні крытыка Метца, тут можна назіраць адмаўленне ад мінулых традыцый і своеасаблівую «квазісям'ю». Задзірлівая сексуальнасць «альфа-самца» Мак-Мёрфі, лідара ў групе хворых, супрацьпастаўлена пазбаўленай эмоцый бясполай істоце ў белым халаце — медсястры. Аднак два яскравыя антыподы дзіўным чынам прыцягваюцца адно да аднаго. Сястра Рэтчэд прапануе пакінуць Мак-Мёрфі ў аддзяленні нават пасля такіх абуральных выхадак, як «тэлевізійны бунт» і рыбалка. Мак-Мёрфі, маючы некалькі выдатных магчымасцей збегчы з аддзялення, не спяшаецца яго пакінуць. Гэтая ж ідэя прыцягвання процілегласцей пазней абыграна ў іншай не менш вядомай карціне «Чалавек дажджу».
Візуальны складнік карціны таксама вельмі цікавы, хоць ён вырашаны пераважна ў камерным стылі. Большасць сцэн пастаўлены ўнутры аддзялення. Пачатак і канцоўка замыкаюць сюжэт у кола. У пачатку карціны з навакольнага свету паліцэйскія прывозяць Мак-Мёрфі, і ў канцоўцы туды — у гэты свет, які так страшыць насельнікаў аддзялення — адпраўляецца Правадыр. Сцэны на адкрытым паветры — рыбалка і баскетбольны матч — візуальна эфектна супрацьпастаўленыя падзеям у сценах аддзялення. Іншы прыём, выгадна абыграны стваральнікамі, заключаны ў тым, што канфлікт пацыентаў і персаналу бальніцы падкрэслены падборам касцюмаў. Цёмна-шэрыя бальнічныя піжамы і чорнае адзенне Мак-Мёрфі побач са снежна-белай уніформай медсясцёр і персаналу падзяляюць герояў. Глен Хет (Slant Magazine) прыцягвае ўвагу гледача да майстэрства аператара і вытанчанасці візуальнага рашэння. Часам праскоквае лёгкая нядбайнасць ў пабудове кадра, што нагадвае аналагічны падыход Роберта Олтмэна з яго асаблівай магіяй мізансцэны. У выніку, сцэны сацыяльнай тэрапіі ствараюць для гледача высокі эфект прысутнасці.
Дастойным завяршэннем карціны становіцца фінальная сцэна. Нягледзячы на тое, што канцоўка, на першы погляд, глыбока трагічная, у гледачоў застаецца ўражанне ачышчэння і вызвалення. Правадыр, да якога вярнуліся сілы, які пазбавіўся сваіх дэманаў, адпраўляецца з стэрыльнай чысціні аддзялення назад на сваю радзіму разам з сябрам.
Кен Кізі быў вельмі незадаволены экранізацыяй сваёй кнігі, у асноўным ганіў выбар апавядальніка дадзенай гісторыі (у кнізе ім выступае Правадыр, у фільме яго няма ўвогуле). Гэта пацвердзіў і Чак Паланік, сказаўшы:
Пасля пісьменнік прызнаваўся, што ніколі не глядзеў фільм і сваё меркаванне пра яго склаў выключна на тым, што чуў ад знаёмых. Характэрна, што на цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» Мілаш Форман не сказаў ніякіх слоў падзякі ў адрас Кена Кізі. Да канца жыцця Кізі пагарджаў экранізацыяй свайго твора і ніколі больш не меў зносін з членамі здымачнай групы.
Акцёрская ігра
Карціна — у першую чаргу бенефіс акцёраў і іх ігра — заслужана атрымала найвышэйшыя адзнакі крытыкаў. Перш за ўсё, варта адзначыць выканальніцкае майстэрства акцёраў, якія адыгралі галоўныя ролі. Вінцэнт Кэнбі назваў ігру Джэка Нікалсана «бліскучай», адзначыўшы, што акцёр пры гэтым зусім не цягне на сябе коўдру, даючы калегам па сцэне магчымасць праявіць сябе. Олівер Паркер адазваўся пра персанажа Нікалсана як пра аднаго з лепшых «рэальных» герояў за ўсю гісторыю кінематографа, параўнаўшы яго з Марлонам Брандо з «Трамвая «Жаданне».
Адкрыццём для кінааглядальнікаў стала праца Луізы Флетчэр, якая ўдыхнула ў персанажа кнігі Кена Кізі новае жыццё. Палін Кейл (штотыднёвік Нью Ёркер) напісала, што Флетчэр дэманструе сапраўдны майстар-клас акцёрскай ігры. Медсястра Рэтчэд ў яе выкананні выглядае абсалютна праўдападобнай ў сваім жаданні дапамагчы пацыентам. Шчыра мяркуючы, што яе сацыяльная тэрапія лечыць пацыентаў, Рэтчэд адначасова знішчае ў іх рэшткі чалавечай годнасці. Экранны вобраз — твар інжэню без ўзросту, халодная ўсмешка і шапачка, якую насілі ваенныя медсёстры, — падкрэслівае бесперспектыўнасць спробы супраціўлення. Згодна са спісам AFI, гераіня Флетчэр займае пятае месца сярод самых вядомых злачынцаў сусветнага кінаэкрана усіх часоў.
Другарадныя персанажы не ў меншай ступені спрыялі поспеху. Вінцэнт Ск'явэлі, Уіл Сэмпсан, Сідні Лэсік і іншыя вельмі пераканаўча ўвасобілі рэжысёрскую задуму. Крытыкі асабліва адзначылі ўклад маладога дэбютанта Брэда Дурыфа. Абвостраная і ранімая эмацыйнасць яго персанажа, асабліва ў фінальнай сцэне, вельмі ўпрыгожыла карціну. Выяўленне вар'ятаў — заўсёды вельмі складаная артыстычна задача — тут магло б вельмі лёгка скаціцца ў пошласць. Між тым, выканаўцам удалося не толькі сыграць з пачуццём меры і з густам, але і перадаць розныя адценні ментальных разладаў і непадобныя характары. Форман шмат у чым даверыўся імправізацыі, вольнай мове жэстаў і багатай міміцы акцёраў. Рэалізму карціне дадалі здымкі ў сапраўднай псіхіятрычнай клініцы і ўдзел сапраўдных яе пацыентаў. Вельмі выразная ў гэтым сэнсе сцэна чакання перад электрашокавай тэрапіяй. У ёй толькі трое — акцёры (Нікалсан, Сэмпсан і Лэсік), астатнія ж хворыя — сапраўдныя.
Прызнанне і значэнне
Практычна для ўсёй каманды, якая працавала над фільмам, ён стаў найважнейшым дасягненнем у кар'еры. Джэк Нікалсан пасля чатырох намінацый, нарэшце, атрымаў свой першы «Оскар». Для многіх вядучых акцёраў Галівуда — Дэні Дэ Віта, Вінцэнта Ск'явэлі, Брэда Дурыфа, Крыстафера Лойда — карціна стала дэбютнай. Для Луізы Флетчэр гэтая роля засталася фактычна адзінай зорнай на творчым шляху, і гэта была яе адзіная намінацыя на «Оскар».
Фільм аказаў значны ўплыў на кінематограф і на многіх дзеячаў кіно. Олівер Паркер успамінаў, што па гэтым фільме ён вучыўся здымаць. Георгій Данелія ўзгадваў пра тое, што «Пралятаючы…» — яго любы фільм у Формана, падкрэсліваючы, што гэта менавіта ўсходнееўрапейская, а не амерыканская карціна. Праца Формана шматразова цытавалася і ўзгадвалася, даследчык Ціна Батлер нават напісала, што ў кожным фільме пра псіхічнахворых ёсць свая сястра Рэтчэд і свой Мак-Мёрфі. Даследчыкі выявілі значны ўплыў, аказаны карцінай на такія стужкі, як «Навостранае лязо», «Абуджэнне». Вядомы баскетбаліст NBA Роберт Пэрыш у памяць аб персанажы карціны атрымаў мянушку «Правадыр».
Выяўленне псіхіятрычных клінік
Тэма выяўлення псіхічнахворых мае даўнія традыцыі ў амерыканскім кінематографе. Фільм Формана не першы, зняты ў рэальнай клініцы. Карціна «Змяіная яма» (1948 г.), якая заклала традыцыі ў дадзенай тэме, была знята ў адной з каліфарнійскіх лякарняў. Пол Мазурскі ў цэлым шэрагу сваіх карцін зняў сапраўдных урачоў-псіхіятраў. Шмат агульнага ў «Пралятаючы па-над гняздом зязюлі» з фільмам «Чыстае вар'яцтва» (1966 г.), у якім свабодалюбнаму галоўнаму герою — паэту і дон-жуану — прапісваюць лабатамію, нібыта з лепшых памкненняў.
Цэлы шэраг падобных карцін выпрацаваў ўстойлівы стэрэатып у свядомасці гледача пра псіхіятрычную лякарню як пра дом смутку і пра хворых — сацыяльна небяспечных стварэнняў, якія маюць патрэбу ў прымусовым утрыманні пад вартай. Карціна Формана заняла асаблівае месца, бо трапіла ў шырокі пракат і яе ўбачылі мільёны гледачоў. Нават нягледзячы на ​​ладную долю гумару ў выяўленні тэмы і цалкам выдуманы сюжэт, яна падверглася масавай крытыцы.
«Пралятаючы па-над гняздом зязюлі» ў значнай ступені дэманізуе псіхіятрычныя клінікі. Аддзяленне бальніцы малюецца часткаю антыўтапічнага свету. Сацыяльная тэрапія выглядае садысцкім здзекам, а сеансы сумеснага абмеркавання праблем хворых бесцырымонна пасягаюць на асабістае жыццё. Агульная палата, падзеленая на дзённае і начное аддзяленні, прывязванне хворых да ложкаў на ноч, сумеснае знаходжанне ў адным аддзяленні лёгка- і цяжкахворых. Нават музыка становіцца элементам гвалту. Псіхіятрычная клініка ў фільме, — піша даследчык Ціна Батлер, — паказваецца як ўстанова, дзе не могуць вылечыць хворых, але ў той жа час абмяжоўваюць іх свабоду.
Асаблівую ўвагу заслужылі сцэны медыцынскіх працэдур, якія падаюцца гледачу карціны як катаванні пацыентаў. Гэта таксама старая традыцыя: у фільме «Змяіная яма» жанчыну, якая трапіла «з волі» ў клініку, падвяргаюць шокавай тэрапіі. Працягваючы тэму «Пралятаючы па-над гняздом зязюлі», у фільме «Прага смерці 2» электрашокавая тэрапія прадстаўляецца так, нібыта гэта пакаранне за іншадумства.
Карціна ўспрымалася многімі спецыялістамі ў сферы псіхіятрыі рэзка адмоўна. Калега Дына Брукса па Арэгонскім шпіталі — доктар Ёнас Робічэр — выказаўся пра тое, што спецыялісту прыходзіцца разглядаць фільм як нападкі на дзяржаўную сістэму лячэння псіхічнахворых. Доктар Марцін Андэрсан у артыкуле выказваецца, што многія фільмы, разам з «Пралятаючы па-над гняздом зязюлі», ствараюць негатыўна афарбаваны міф аб сістэме лячэння. Асноўная праблема ў тым, што вельмі эмацыйны і прыватны пункт гледжання пачынае фарміраваць грамадскую думку па гэтым пытанні. Доктар Брукс, аднак, палемізуючы з калегамі, казаў пра тое, што фільм — перш за ўсё выдумка і не варта яго ўспрымаць настолькі сур'ёзна.
Адрозненні паміж фільмам і кнігай
Фільм Мілаша Формана кардынальна адрозніваецца ад рамана Кена Кізі. Канфлікт паміж стваральнікамі карціны і аўтарам рамана, які скончыўся ўзаемнымі нападкамі і судовым працэсам, ініцыяваным Кізі, прыцягнуў увагу крытыкаў і журналістаў. Неадназначнае рэжысёрскае тлумачэнне ідэй пісьменніка атрымала падрабязнае асвятленне. Прычыны былі не толькі ў тым, што сцэнарый вымушана купіраваны ў параўнанні з кнігай у сувязі з неабходнасцю змясціць сюжэт у абмежаваны кінематаграфічны фармат. Розны час стварэння кнігі і сцэнарыя (1960-я і 1970-я — розныя эпохі) і прынцыпова рознае светаадчуванне мастакоў прывялі да такога выніку.
Крытык Салі Хоўксфард адзначыла, што ідэі, закладзеныя ў кнізе, не сумяшчальныя з чыста камедыйным падыходам, абраным Форманам. У карціне няма і уласцівай кнізе значнай долі сімвалізму, які намякае на трагічную канцоўку. У кнізе Мак-Мёрфі ў чаканні электрашокавай тэрапіі кажа: «А цярновы вянок дадуць?» У карціне гэтая рэпліка адсутнічае. Кінематаграфічная трактоўка ключавых эпізодаў апавядання моцна адрозніваецца ад кніжнай. Паказальна, што ў рамане рыбалка — старанна спланаваная і дазволеная адміністрацыяй падзея: Мак-Мёрфі давялося прайсці па бюракратычных інстанцыях шпіталя. У фільме рыбалка — самавольная адлучка пацыентаў і выглядае як спантаннае рашэнне.
У ліку асноўных адрозненняў называлася змена апавядальніка, Правадыра Бромдэна, якая пацягнула за сабой змену галоўнага героя. У аснове кнігі — супрацьстаянне мужчынскага і жаночага пачатку. Медсястра Рэтчэд у ёй выступае як вялікае пустое спараджэнне сістэмы (Камбіната, як яе называў Правадыр) з гіпертрафіраванымі жаночымі палавымі прыкметамі. У фільме гэта сутыкненне спрашчаецца да меладрамы. Знікае Камбінат, заменены істэблішментам, які супрацьстаіць галоўнаму герою. Канфлікт становіцца больш зямным і не нясе настолькі ярка выяўленага абсурдна-шызафрэнічнага пачатку, характэрнага для кнігі. Чытач кнігі адчувае ірацыянальны страх здаровага чалавека, які апынуўся сярод псіхічнахворых, які не можа даказаць сваю нармальную свядомасць. У фільме ж псіхіятрычная лякарня становіцца метафарычнай выявай грамадства.
Лічбавыя выданні і саўндтрэк
Першае выданне фільма на лазерным дыску, выпушчанае ў 1997 г., было раскрытыкавана за нізкую якасць карцінкі. Тады ж, у 1997 годзе, кампанія Warner Brothers выпусціла DVD-дыск, які змяшчае сам фільм, аднак без дадатковых матэрыялаў з лазернага дыска. Двухдыскавае выданне з дадатковымі матэрыяламі працягласцю 87 хвілін выйшла ў 2002 годзе. Яно ўключала ў сябе дакументальны фільм «Completely Cuckoo» і падборку васьмі сцэн, якія не ўвайшлі ў канчатковую рэдакцыю, агульнай працягласцю 13 хвілін.
З матэрыялу, які не ўвайшоў у фінальны варыянт, можна адзначыць сцэну, у якой Мак-Мёрфі з'яўляецца ў сталовай у трусах. Гэтая сцэна была адной з цэнтральных у брадвейскай пастаноўцы, дзе граў Кірк Дуглас. Але Форман ўсё ж вырашыў не ўключаць яе ў сваю карціну. Дакументальны фільм апавядае пра гісторыю стварэння стужкі і змяшчае інтэрв'ю са стваральнікамі і акцёрамі. На жаль, у вытворчасці гэтага фільма не прыняў удзел Джэк Нікалсан — яго меркаванне пра падзеі і здымкі можна пачуць толькі са слоў іншых стваральнікаў карціны. З недахопаў DVD-выдання крытыкі адзначылі адсутнасць арыгінальнай гукавой мана-дарожкі.
Blu-Ray-выданне (1080p/VC-1) было выпушчана ў 2008 годзе. На думку спецыялістаў рэсурсу highdefdigest.com, дадзенае выданне можна разглядаць як прыклад добрага пераносу кінаматэрыялу 1970-х гадоў у сучасны лічбавы фармат.
У 1975 годзе быў выпушчаны LP-дыск з саўндтрэкам фільма, і ў 1996 г. выйшаў аўдыё-CD з 12 кампазіцыямі, якія прайшлі рэмастэрынг. Крытык рэсурсу allmusic Стывен Макдональд адзначыў, што музычнае суправаджэнне, створанае Джэкам Ніцшэ, адрознівае дакладная адпаведнасць сэнсу таго, што адбываецца на экране. Фільм даследуе памежны стан герояў, і менавіта так і падабрана музыка. Часам гукавое суправаджэнне нібы «знікае», і глядач карціны перастае яго заўважаць. Пры гэтым у фінальнай сцэне вызвалення Правадыра музыка зноў дае пра сябе ведаць.
Ямы
Ямы — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іжскага сельсавета. У 2005 годзе 1 жылы двор, 1 жыхар.
Вуліца з аднабаковай забудовай з поўдня на поўнач.
Гісторыя
Паселішча вядомае з 1789 года як засценак у Маркаўскім старостве ва ўласнасці зямяніна Аляксея Дурэйкі.
У 1938 годзе — вёска ў Войстамскай вясковай гміне Вілейскага павета. 3 двары, 15 жыхароў.
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР.
У 2003 годзе 2 двары, 6 жыхароў.
Свята-Мікалаеўская царква (Жыровічы)
У 1847 г. быў зроблен іканастас, умешчаны пад арку скляпення (найбольшая вышыня 3,8 м); разьба і пазалота па паліменце выконваліся ў Пецярбургу, іконы («Архідыякан Стэфан», «Спас», «Божая Маці», «Святы Мікалай», «Тайная вячэра», «Святая Кацярына», чатыры абразы евангелістаў) напісаныя ў Акадэміі мастацтваў.
У 1854 годзе царква была распісана: скляпенні і сцены пакрыты алейнай сюжэтнай і арнаментальна-дэкаратыўнай размалёўкай, упрыгожаны ляпным дэкорам раслінна-геаметрычнага арнаменту; апорныя канструкцыі — фрэскавымі дэкаратыўнымі рамамі (філёнгамі) у стылі ракако. У алтары на горнім месцы знаходзіўся абраз Троіцы (100х70 см).
Прастольныя святы
19 снежня і 22 мая — дні памяці Свяціцеля Мікалая.
Foolin
Foolin (Дэзарыентацыя, дурасць) — першая аўтарская кампазіцыя Аляксандра Рыбака, выпушчаная ў якасці радиосингла ў 2006 годзе. З гэтай песняй у 2006 годзе спявак перамог у конкурсе тэлекампаніі "NRK Kjempesjansen".
Відэакліп
Відэакліп спевак прадставіў і адрэдагаваў самастойна. Кліп быў зняты ў 2006 годзе. На відэа Аляксандр Рыбак віртуозна грае на скрыпцы ў рэпетыцыйнай зале. Відэа таксама паказвае эфект "пастерізацыя" з заменай сапраўдных колерау на карычневы. У прамежку ад другой да трэцяй хвіліны відэа спявак пачынае граць віртуознае сола.
Ботрап
Ботрап (Bottrop) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Знаходзіцца ў Рурскім рэгіёне побач з гарадамі Эсэн, Обергаўзен, Гладбек і Дорстэн. Ботрап быў цэнтрам здабычы каменнага вугалю і чыгуначным цэнтрам, меў заводы па вытворчасці каменнавугальнай смалы, была развіта хімічная, лёгкая і машынабудаўнічая прамысловасці.
У горадзе размешчана знакамітае аўтамабільнае цюнінгавае атэлье Brabus. Плошча — каля 101 км². Насельніцтва — 118,9 тыс. жыхароў (2006). Горад дзеліцца на тры часткі — Цэнтральны Ботрап (Bottrop — Mitte), Паўднёвы Ботрап (Bottrop — Süd) і Кірхелен (Bottrop — Kirchhellen). Да 1978 Кірхелен быў самастойным горадам.
Канстанцін Аляксандравіч Федзін
Канстанцін Аляксандравіч Федзін (12 (24) лютага 1892,, Расійская імперыя — , , СССР) — рускі савецкі пісьменнік і журналіст, спецыяльны карэспандэнт. Першы сакратар (1959—1971) і старшыня праўлення (1971—1977) Саюза пісьменнікаў СССР. Член АН СССР і Нямецкай акадэміі мастацтваў (ГДР) (1958). Герой Сацыялістычнай Працы (1967).
Конназаводская вуліца (Магілёў)
Конназаводская вуліца (Коннозаводская улица) — колішняя вуліца ў цэнтральнай частцы Магілёва.
Гісторыя
У канцы 1930-х — пачатку 1940-х гадоў упоперак вуліцы быў пабудаваны квартал, які складаўся з будынка Магілёўскай міжкраявой школы НКУС і жылы дом НКУС (вуліца Ленінская, 68). Пасля вайны на месцы астатняга адрэзку вуліцы ўзведзены квартал паміж вуліцамі Першамайскай і бульварам Леніна, вуліца цалкам знікла з карт горада. Ад былой забудовы захаваўся адзіны дом (вуліца Ленінская, 68а), які апынуўся ў двары квартала НКУС.
Размяшчэнне
Была арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Ішла ад вул. Вялікай Садовай (цяпер Ленінская) да Дняпроўскага праспекта (цяпер Першамайская вуліца), пасля чаго пераходзіла ў Ледзькаўскую вуліцу (цяпер Сялянская).
Fairytale
Fairytale (казка) — песня Аляксандра Рыбака на конкурсе Еўрабачанне 2009 у Маскве, а таксама і першы сінгл з дэбютнага альбома «Fairytales». У склад песні ўключаная мелодыя старадаўняй ірландскай музыкі.
Спіс аб’ектаў PGC (2275001—2276000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2275001—2276000)
1681 год у гісторыі астраноміі
1681 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Fairytale
Поспех на Еўрабачанні 2009
Песня яўляецца другім сінглам спевака. (Першым была песня — «Foolin» 2006 года). Песня набрала 387 балаў на конкурсе Еўрабачанне 2009 у Маскве і заняла першае месца. Песня ўстанавіла новы рэкорд у Еўропе з максімальнай колькасцю атрыманых балаў. 16 краін далі гэтай песні найвышэйшую ацэнку ў 12 балаў: Беларусь, Венгрыя, Германія, Данія, Ізраіль, Ісландыя, Іспанія, Латвія, Літва, Нідэрланды, Польшча, Расія, Славенія, Украіна, Швецыя, Эстонія.
Гарады Аўстрыі
Гарады Аўстрыі:
Гарады з насельніцтвам больш за 10 000 чалавек (2007)
Тлустым шрыфтам вылучаны сталіцы федэральных земляў.
Французскі сувязны
«Французскі сувязны» (The French Connection) — амерыканскі кінафільм, паліцэйскі трылер рэжысёра Уільяма Фрыдкіна, які выйшаў на экраны ў 1971 годзе. Сюжэт фільма заснаваны на рэальных падзеях, а таксама іх навелізацыі Робінам Мурам. Ён распавядае гісторыю нью-ёркскіх дэтэктываў паліцэйскага кіравання Джымі «Попая» Дойла і Бадзі Русо, прататыпамі якіх сталі дэтэктывы з аддзела па кантролі за абаротам наркотыкаў Эдзі Іген і Соні Гроса. Іген і Гроса таксама з’яўляюцца ў фільме ў другарадных ролях.
1654 год у гісторыі астраноміі
1654 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Сялянская вуліца (Магілёў)
Сяля́нская вуліца (Селянская улица) — вуліца ў цэнтральнай частцы Магілёва.
Гісторыя
Гістарычная назва вуліцы — Ледзькаўская, па назве прадмесця Ледзькава (Ледзькаўка ), якое размяшчалася злева ад дарогі з Магілёва ў Шклоў. З’яўлялался працягам Конназаводскай вуліцы (не існуе, захаваўся адзіны дом, які цяпер знаходзіцца па адрасе вул. Ленінскай, 68А). Перасякала Ледзькаўскі глухі і 2-і Ледзькаўскі завулкі.
У 1912 годзе ў доме па адрасе ''вул. Ледзькаўская, 15'' размяшчаліся Губернская па земскіх і гарадскіх справах прысутнасць і Губернскі камітэт па доглядзе за дзецьмі асоб, якія загінулі ў вайну з Японіяй. У доме Палубінскага знаходзілася Мясцовае Упраўленне Чырвонага Крыжа.
З 1918 года ў доме па адрасе ''вул. Ледзькаўская, 23'' жыла сям’я Юльяна Дрэйзіна. Дом Дрэйзіных прыцягваў магілёўскіх аматараў літаратуры і музыкі.
За савецкім часам перайменавана ў Сялянскую (па-руску спачатку мела назву, але пасля стала ).
У 1938—1940 гадах у пачатку вуліцы быў пабудаваны пяціпавярховы дом (цяпер па адрасе вул. Першамайская, 42), які перагарадзіў яе ў месцы прымыкання да Першамайскай вуліцы.
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. У наш час большая частка вуліцы апынулася ўнутры квартала, абмежаванага вуліцамі Першамайскай, Ціміразева, праспектам Міру, страціўшы сваю трасіроўку і большасць забудовы. Захаваўся невялікі адрэзак ад вуліцы Ціміразева да ракі Дубравенкі.
Забудова
Астатняя вуліца забудавана дамамі сядзібнага тыпу.
Knowledge Graph
Knowledge Graph (сетка ведаў; даслоўна граф ведаў) — семантычная тэхналогія і база ведаў, якую выкарыстоўвае Google для павышэння якасці сваёй пошукавай сістэмы з семантычна-вышуковай інфармацыяй, сабранай з розных крыніц. Граф ведаў быў дададзены ў пошукавую сістэму Google ў 2012 годзе, спачатку ў ЗША, пра што было абвешчана 16 мая 2012 года. Граф ведаў дае структураваную і падрабязную інфармацыю аб тэме ў дадатак да спісу спасылак на іншыя сайты. Мэта складаецца ў тым, што карыстальнікі змогуць выкарыстоўваць гэтую інфармацыю для вырашэння сваіх запытаў без неабходнасці пераходу на іншыя сайты і збору інфармацыі самастойна.
Па словах прадстаўнікоў Google, база ведаў Knowledge Graph сфарміравана з многіх крыніц, уключаючы CIA World Factbook, Freebase і Wikipedia. Па функцыях Knowledge Graph падобны на пашукавікі, якія даюць адказ, такія як Ask Jeeves, Wolfram Alpha, Linked data і DBpedia. З 2012 г. у семантычнай сетцы змяшчаецца больш за 570 мільёнаў аб’ектаў і больш за 18 млрд фактаў, а таксама адносіны паміж гэтымі рознымі аб’ектамі, якія выкарыстоўваюцца, каб зразумець сэнс запыту.
Спіс аб’ектаў PGC (1029001—1030000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1029001—1030000)
Лыцавічы
Цэнтральная сядзіба ААТ «Чурлёны», кіраўнік Пётр Мікалаевіч Міргалоўскі.
Гісторыя
У 1938 годзе — вёска ў Вішнеўскай вясковай гміне Свянцянскага павета. 74 двары, 383 жыхары.
З 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр Чурлёнскага сельсавета (у 1959 годзе далучаны да Іжанскага сельсавета).
Звонікаў завулак
Звонікаў завулак (Звоников переулок) — колішні завулак у Магілёва. Існаваў на тэрыторыі Пакроўскага пасада. Назва паходзіць ад прозвішча першапасяленца. Пачынаўся ад 2-й Мікалаеўскай вуліцы (цяпер вул. Сурты) і заканчваўся каля р. Дзебры.
У канцы ліпеня 2019 года ў рамках стварэння парку ціхага адпачынку ўздоўж былога завулка былі высаджаны дрэвы і ўстаноўлены паказальнік з гістарычнай назвай.
Міжнародная асацыяцыя па таксанаміі раслін
Міжнародная асацыяцыя па таксанаміі раслін (The International Association for Plant Taxonomy; IAPT) займаецца падтрыманнем таксанаміі раслін у стабільным стане і ўсталёўвае правілы наймення батанічных таксонаў. Заснавана ў 1950 годзе. Доўгі час штаб-кватэра арганізацыі знаходзілася ў Вене (Аўстрыя), у наш час (2013) размяшчаецца ў Браціславе (Славакія).
Гісторыя
Заснавана 18 ліпеня 1950 года на VII Міжнародным батанічным кангрэсе, які праходзіў у Стакгольме (Швецыя). У наш час штаб-кватэра IAPT знаходзіцца ў Браціславе (Славакія). Прэзідэнтам з 2005 года з'яўляецца (Каралеўскія батанічныя сады К’ю, Лондан). Асацыяцыя выдае таксанамічны часопіс Taxon, а таксама серыю Regnum Vegetabile, Міжнародны кодэкс батанічнай наменклатуры, Index Nominum Genericorum і Index Herbarorium.
Вадародны паказчык
Вадародны паказчык, pH (лац. pondus Hydrogenii  — сіла вадароду, «пэ аш») — велічыня, якая характэрызуе канцэнтрацыю (актыўнасць) іонаў вадароду ў растворах. Лікава роўны адмоўнаму дзесятковаму лагарыфму канцэнтрацыі (актыўнасці) вадародных іонаў H+ ,якая выражана ў молях на літр (моль/л):
Міжнародная асацыяцыя па таксанаміі раслін
Regnum Vegetabile
Regnum Vegetabile публікуе серыю кніг у вобласці таксанаміі раслін. Многіях з гэтых тамоў з'яўляюцца літаратурнымі аглядамі ці манаграфіямі па сістэматыцы раслін. Сярод асноўных выданняў і серый агульнага выкарыстання:
Вадародны паказчык
У нейтральных растворах pH=7, у кіслых pH<7, а ў шчолачных pH>7. Пастаянства вадароднага паказчыка падтрымліваецца буфернымі растворамі. Вызначаючь pH з дапамогай кіслотна-асноўных індыкатараў, больш дакладна — патэнцыяметрычна.
Грамадзянская вайна ў Вялікім Княстве Літоўскім
Грамадзянскія войны ў Вялікім Княстве Літоўскім:
Даніла (князь друцкі)
Даніла (сярэдзіна XIII ст. — 2-я палова XIII ст.) — князь друцкі.
Вядомы толькі з памянніка Кіева-Пячэрскай лаўры ў спісе канца XV ст., куды занесены род кіеўскага ваяводы князя Дзмітрыя Пуцяціча і шэраг родзічаў пачынаецца з «князя Данила Дрюцкого, князя Михаила, князя Михаила, князя Димитриа, князя Симеона, князя Иоанна…». Відавочна, апошні ў пераліку — бацька князя Дзмітрыя Пуцяціча, перадапошні — дзед. Няма ў гэтым шэрагу ні братоў бацькі, ні братоў дзеда, пэўна адзначана толькі простая лінія продкаў князя па мячы.
Жыццё князя Данілы прыпадала на сярэдзіну — 2-ю палову XIII ст., бо друцкі князь Міхаіл Міхайлавіч згаданы пад 1330 годам, значыць, яго бацька — князь Міхаіл Данілавіч жыў на мяжы XIII—XIV ст., а дзед яшчэ раней.
Паводле Васіля Вароніна, імя Даніла было не з папулярных. У родзе ж Рурыкавічаў свецкія і хросныя імёны даваліся не адвольна, а адсылалі да пэўнага продка, радзей родзіча, што як меркавалася адыграе на лёсе названага. Паводле Фёдара Успенскага, першы вядомы Даніла сярод Рурыкавічаў нарадзіўся ў 1201 годзе, а наступныя, напэўна, былі звязаны з ім сваяцтвам. Таксама Фёдар Успенскі дапускае ранейшае ўжыванне імя Даніла як хроснага чарнігаўскімі князямі Ольгавічамі. Такім чынам, для друцкага князя імя Даніла магло быць як адзіным, так і толькі хросным, тады ён меў і свецкае. Бацькі Данілы маглі займаць месца ў сувязях выяўленых Успенскім, але даследчык не ведаў гэтага князя, не згаданага радаводнымі кнігамі, і не ўлічыў у сваіх разважаннях.
Звесткамі памянніка даследчыкі звычайна не карысталіся, але спробы іх інтэрпрэтацыі вядомы з пачатку XX ст.. Лізавета дэ Вітэ выказала думку пра тоеснасць друцкага князя Данілы з унукам князя Данілы Раманавіча — Данілам Мсціславічам, адзіны раз згаданым пад 1280 годам. Супадзення імён аднак недастаткова для высноў.
Магчыма, апроч Міхаіла, князь Даніла меў прынамсі яшчэ аднаго сына. Нейкі Андрэй Данільевіч без тытула вядомы з дарчага запісу сярэдзіны — 2-й паловы XIV ст. сяльца «на Просмужци» Траецкаму прыдзелу Сафійскага сабора ў пергамінным Полацкім Евангеллі-Апракасе. На думку Андрэя Кузьміна, пра княжацкае паходжанне Андрэя Данільевіча могуць сведчыць санкцыі дарчага запісу супраць князёў і баяр, што просты чалавек або баярын не мог сабе дазволіць. Храналагічна Андрэй Данільевіч можа быць сынам князя Данілы, але пэўна гэта не вядома.
1665 год у гісторыі астраноміі
1665 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Гарады Італіі
Гэта спіс гарадоў Італіі з насельніцтвам больш за сто тысяч чалавек.
Даныя ISTAT прыведзены на 30 чэрвеня 2008 года. Яны заснаваны на перапісе насельніцтва 2001 года і выпраўлены па афіцыйных дэмаграфічных даных (bilancio demografico).
Народны фронт вызвалення Палесціны
Народны фронт вызвалення Палесціны (НФВП, Popular Front for the Liberation of Palestine, الجبهة الشعبية لتحرير فلسطين, Al-jabha al-sha'biyah li-tahrir filastin) — леварадыкальныя марксісцкая ваенізаваная арганізацыя, якая выступае за стварэнне незалежнай Палесцінскай дзяржавы. Заснавана ў 1967 годзе шляхам аб’яднання трох палесцінскіх груп: «Палесцінскага вызваленчага фронту» Ахмада Джыбрыла (створаны ў 1961), «Героі Вяртання» і «Моладзь-помснік».
Групоўка вядома таксама як «Група Чырвоныя арлы», альбо «Група Халхуд».
НФВП прызнаны тэрарыстычнай арганізацыяй у ЗША, Канадзе, ЕС, Вялікабрытаніі і Ізраілі.
Заснавальнік і першы лідар з 1967 да 2008 — Жорж Хабаш. Яго бліжэйшы памочнік, які займаўся (да смерці ў 1978) планаваннем і правядзеннем терактаў — Вадэй Хадад. У цяперашні час лідар руху — Ахмад Садат.
Арганізацыя ўваходзіць у склад Арганізацыі вызвалення Палесціны і з’яўляецца другой па ваеннай і палітычнай сіле нерэлігійнай палесцінскай арганізацыяй пасля ФАТХу Ясіра Арафата. Рух выступае за агульнаарабскай сацыялістычную рэвалюцыю. Пасля 1993 года выступае супраць «Дэкларацыі Прынцыпаў», падпісанай АВП з Ізраілем, у сувязі з чым прыпыніла сваё членства ў АВП. Аднак у 1999 годзе НФВП прыйшоў да пагаднення з АВП адносна перамоваў з Ізраілем і аднавіў сваё членства ў кааліцыі.
Гісторыя
Арганізацыя была заснавана Жоржам Хабашам, палесцінскім хрысціянінам з Ліды (Лод).