cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Станіслаў Васілевіч Зась
Біяграфія
З 1 ліпеня 2015 года ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь выконваў абавязкі дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі. З 4 лістапада 2015 да 31 снежня 2019 года працаваў дзяржаўным сакратаром Савета Бяспекі Беларусі.
У лістападзе 2019 г. на саміце лідараў дзяржаў-членаў АДКБ было прянта рашэнне, што з 1 студзеня 2020 г. прадстаўнік Беларусі, Станіслаў Зась, будзе выконваць абавязкі генеральнага сакратара арганізацыі.
З 1 студзеня 2020 года Рашэннем Савета калектыўнай бяспекі АДКБ прызначаны на пасаду Генеральнага сакратара Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспекі тэрмінам на тры гады.
Сеюм Месфін
Сеюм Месфін (25 студзеня 1949, Адыграт, Тыграй, Эфіопія — 13 студзеня 2021) — эфіопскі палітык, былы міністр замежных спраў Эфіопіі.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 студзеня 1949 года ў Адыграце, рэгіён Тыграй, Эфіопія. Скончыўшы школу ў Політэхнічным інстытуце Бахр-Дар, Месфін пайшоў на чатырохгадовыя курсы на навуковым факультэце Універсітэта Адыс-Абебы.
Пазней ён далучыўся да Народнага фронту вызвалення Тыграя, заснаванага ў 1975 годзе, і стаў адным з лідараў у сваім выканаўчым органе. Затым Сеюм таксама стаў старшынёй замежнага камітэта Рэвалюцыйна-дэмакратычнага фронту эфіопскіх народаў і быў членам выканаўчых саветаў дзвюх партый.
Пасля падзення рэжыму Менгісту Хайле Марыям у маі 1991 года пры падтрымцы Эрытрэйскага народнага вызваленчага фронту ў Эрытрэі, што тады належаў Эфіопіі, ён стаў міністрам замежных спраў ва ўрадзе Мелеса Зенаўі і займаў гэтую пасаду да 2010 года.
28 снежня 2004 года Сеюм выступіў з прамовай Генеральнай Асамблеі ААН у Нью-Ёрку аб рэгіянальнай палітыцы, у прыватнасці адносінах Эфіопіі з Эрытрэяй і Самалі. На пасадзе дзяржаўнага сакратара ён таксама працаваў партнёрам ЗША па барацьбе з тэрарызмам на Афрыканскім Рогу, а пазней падтрымаў уварванне эфіопскіх войск у Самалі 24 снежня 2006 года.
З пачаткам Тыграйскага канфлікту ў 2020 годзе застаўся ў шэрагах НФВТ і падтрымаў Дэбрэцыана Гебрэмікаэля. 13 студзеня 2021 быў забіты падчас спецаперацыі ўрадавых сіл.
Даменіка Чымароза
Даменіка Чымароза (італ. Domenico Cimarosa,, каля Неапаля — ) - італьянскі кампазітар. Адзін з айцоў камічнай оперы.
Біяграфія
Вучыўся ў Кансерваторыі Санта-Марыя-дзі-Ларэта ў Неапалі, і сваю першую оперу ён напісаў у 1772 годзе. Яна была вельмі паспяховай і наступныя 15 гадоў ён жыў, пераменна, у Рыме і Неапалі, стварыўшы больш за 40 сцэнічных твораў.
У 1787 годзе Чымароза быў запрошаны да імператрыцы Расіі Кацярыны II у Санкт-Пецярбург. Праз тры гады ён замясціў Антоніа Сальеры як музычнага дырэктара Аўстрыйскага палаца.
У 1792 г. у Аўстрыі ён стварыў яго найбольш знакамітую оперу Il Matrimonio segreto (Патаемны шлюб), якая паспяховая і сёння.
У 1793 годзе Чымароза вяртаецца ў Неапаль, дзе ён з гонарам атрымаў пасаду каралеўскага музычнага дырэктара. Чымароза быў энтузіястам і ён з захапленнем падтрымаў Французскія рэспубліканскія войскі, каторыя акупавалі Неапаль; за гэта ён быў арыштаваны, калі Бурбоны вярнуліся. Пасля вызвалення ён сабраўся ў Санкт-Пецярбург, але памёр у дарозе, у Венецыі.
Інструментальная музыка Чымарозы крыху паслядоўная. Яго сапраўдны талент знаходзіцца ў больш чым 60 яскравых операх. Яны характарызуюцца простымі, але запамінальнымі мелодыямі, якія ўладкаваны ў гармоніі і рытмічнымі ўскладненнямі.
Гіём Тараваль
Гіём Тама Рафаэль Тараваль (Guillaume Taraval;  — красавік 1750, ) — французскі і шведскі мастак.
Нарадзіўся ў Францыі, у сям’і Франсуа Тараваля і Катрын Масон, рана асірацеў і быў выхаваны прыёмным бацькам, Анры Гіймарам (1665—1728), які таксама даў яму першыя ўрокі жывапісу і малюнка. Затым Тараваль працягнуў сваё навучанне жывапісу ў мастака Клода Адрана (1658—1734).
У 1727 годзе малады мастак ажаніўся з дачкой свайго прыёмнага бацькі, Марыяй-Ганнай Франсуазай Гіймар (нар. каля 1705). У 1729 годзе ў пары нарадзіўся старэйшы сын, які ў будучыні стаў вядомым мастаком, Юг Тараваль (1729—1785).
У 1732 годзе Гіём Тараваль прыняў запрашэнне разам са сваёй сям’ёй адправіцца ў Швецыю, дзе мастак атрымаў вялікую замову, звязаную з упрыгожаннем новага Каралеўскага палаца ў Стакгольме. У палацы шведскіх каралёў Тараваль стварыў цэлую серыю элегантных столевых роспісаў, адным з першых пазнаёміўшы Швецыю з дэкаратыўным стылем ракако. Таксама Тараваль пісаў партрэты, нацюрморты, алтарныя выявы для некалькіх цэркваў Швецыі.
Джамп’ера Марыні
Джамп’ера Марыні (Giampiero Marini; нар. ) — італьянскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1982 у складзе нацыянальнай зборнай Італіі.
Гіём Тараваль
У Стакгольме Тараваль меў сваю майстэрню і вучняў, сярод якіх вылучаўся Юхан Паш. Калі ў 1735 годзе была створана Шведская акадэмія мастацтваў, то яе першым прэзідэнтам стаў Тараваль.
У 1738 годзе ў Швецыі ў яго нарадзіўся малодшы сын, Луі Гюстаў Тараваль (1738—1794), які пазней стаў архітэктарам і гравёрам. 1739 Гіём Тараваль ненадоўга наведаў Парыж, але ўжо ў 1740 вярнуўся ў Швецыю, дзе працягваў працаваць да канца жыцця.
Гіём Тараваль памёр у Стакгольме ў 1750 годзе. Пасля гэтага яго сын, 21-гадовы Юг Тараваль, вярнуўся назад у Францыю.
Блацнішке
Блацні́шке (Blatniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Грышкішке.
NGC 4335
NGC 4335 (іншыя абазначэнні — UGC 7455, MCG 10-18-35, ZWG 293.15, PGC 40169) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ломкі (Пакроўскае сельскае паселішча)
Ломкі (Ломки) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Клямяціна (Казулінскае сельскае паселішча)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 27 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 15 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Дняпро. За 19 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Міціна.
Сцяг Сьера-Леонэ
Сцяг Сьера-Леонэ афіцыйна прыняты 27 красавіка 1961 года. Сцяг складаецца з трох гарызантальных роўнавялікіх палос зялёнага, белага і сіняга колераў. Зялёны колер сімвалізуе сельскую гаспадарку, горы і прыродныя рэсурсы, сіні — сімвал надзеі, што наступяць мірныя часы. Белы колер увасабляе адзінства і законнасць.
Бярозавы Масток
Бяро́завы Масто́к — рака ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Заходняя Дзвіна.
Asterix at the Olympic Games
«Астэрыкс на Алімпійскіх гульнях» (Asterix at the Olympic games) — камп’ютарная гульня, распрацаваная кампаніяй «Étranges Libellules». Створаная паводле матываў фільма «».
Плутон
Плутон:
Серхетабат
Цяперашняе паселішча ўзнікла ў 1890 годзе як крэпасць.
У 1900 годзе да Кушкі падведзеная чыгуначная лінія ад станцыі Мары. Пазней лінія працягнута да афганскага горада Таргундзі.
У раёне Кушкі знаходзіўся самы паўднёвы пункт СССР.
Astronotus ocellatus
Astronotus ocellatus — шырока распаўсюджаная акварыўмная рыбка сямейства цыхлідаў, вядомая, галоўным чынам, пад радавой назвай астранотус. У прыродзе Astronotus ocellatus жыве на ўсходзе Венесуэлы, Гвіяны, басейн Амазонкі, рэкі: Рыа-Негру, Парана, Парагвай.
Самуіл Залманавіч Галкін
Біяграфія
Першыя творы Галкін пісаў на іўрыце. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі некаторы час жыў у Екацярынаславе. У 1922 годзе ён пераехаў у Маскву.
У далейшым Галкін звяртаецца да актуальнай савецкай тэматыцы, дэкларуе веру ў перамогу камуністычных ідэй і інтэрнацыянальнага гуманізму. У зборнік «Эрдышэ вэгн» («Зямныя шляхі», 1945) увайшлі патрыятычныя вершы аб Вялікай Айчыннай вайне. Значнай часткай творчасці Галкіна становіцца інтымная і філасофская лірыка («Кантакт», 1935), у якой фіксацыя найтонкіх рухаў душы набывае асаблівую рэльефнасць дзякуючы афарыстычным вершам, багаццю і гнуткасці мовы. Асноўны настрой гэтай лірыкі — любоў да жыцця, захапленне перад разнастайнасцю яе праяў. Свежасць успрымання арганічна зліваецца з глыбокім асэнсаваннем навакольнага свету.
Кароль-чарадзей Ангмара
Кароль-чарадзей Ангмара (Witch-king of Angmar) — у легендарыуме Дж. Р. Р. Толкіна правадыр назгулаў. Вядомы таксама як Чорны Правадыр ці Уладар Жаху.
Біяграфія
Першапачаткова быў каралём людзей. У рукапісных нататках для перакладчыкаў Толкін адзначаў, што імя Караля-чарадзея і яго мінулае нідзе не апісваюцца, але, магчыма, ён быў адным з нуменарскіх выгнаннікаў (у «Акалабет» ёсць указанне, што некаторыя назгулы раней былі нуменарцамі). Але некаторы час назад у яго нататках былі знойдзены некаторыя запіскі пра Ангмарца. Ён атрымаў ад Саўрана старэйшае з Дзевяці Пярсцёнкаў, прызначаных для людзей.
У Трэцюю Эпоху быў каралём паўночнага каралеўства Ангмар і вёў войны з паўночнымі дунэдайн. Падчас яго кіравання палі і былі зруйнаваны каралеўствы Рудаўр і Кардалан. Ацалела толькі каралеўства Артэдайн са сталіцай у Форнасце. Узімку 1974 Т. Э. Форнаст быў узяты. Апошні кароль Паўночнага каралеўства Арведуі, прыкрыўшы адыход бежанцаў, паспеў бегчы да лосатаў, але загінуў на эльфійскім караблі, зацёртым і раздушаным ільдамі. У тым жа годзе падышлі саюзнікі Артэдайна: гондарскі флот пад камандаваннем Эарнура, і эльфы Ліндана і Рывендэла, якіх вялі Кірдан Карабел і Гларфіндэл. У бітве пры Форнасце войскі Ангмара былі разбіты. Але з’яўленне на поле бою самога Караля-чарадзея ледзь не пераламала ход бітвы. Ангмарац зрабіў спробу напасці на Эарнура, але яго спыніла з’яўленне Гларфіндэла. У адказ на спробу Эарнура пусціцца ў пагоню за Ангмарцам Гларфіндэл прамовіў прароцтва пра Караля-чарадзея: Ён больш не вернецца сюды. Яму яшчэ не суджана загінуць. Ды і падзе ён не ад рукі смяротнага мужа. Каралеўства Ангмар пала, а Кароль-чарадзей схаваўся ў Мордары. У 2002 годзе Т. Э. назгулы на чале з Ангмарцам захапілі Мінас Ітыль. А праз 7 гадоў пасля ўзыходжання прынца Эарнура на трон Кароль-чарадзей выклікаў яго на паядынак, пасля якога Эарнур згінуў. На ім згас каралеўскі род Гондара і пачалося кіраванне Намеснікаў.
Падчас Вайны Пярсцёнка Кароль-чарадзей удзельнічаў у паляванні за Пярсцёнкам і параніў Захавальніка Фрода на гары Аман Сул. У бітве на Пеленорскіх палях Кароль-чарадзей знішчыў закляццем вароты Мінас Тырыта. Таксама ён нанёс смяротны ўдар каралю Рохана Тэадэну.
Быў забіты пляменніцай Тэадэна Эовін і збраяносцам караля Рохана Мэрыядакам Брэндзібакам у бітве на Пеленорскіх палях. Па іроніі лёсу фатальны ўдар быў нанесены зачараваным арнарскім клінком, адзінай зброяй, здольнай паразіць Караля-чарадзея Ангмара, і дабіты Эовін (тым самым спраўдзілася прароцтва Гларфіндэла пра тое, што той загіне не ад рукі смяротнага мужа).
Камп’ютарныя гульні
Гульнябельны персанаж у гульнях «Уладар Пярсцёнкаў: Бітва за Міжзем’е», «Уладар Пярсцёнкаў: Бітва за Міжзем’е 2» і дадатку да яе «Пад сцягам Караля-чарадзея». «Уладар Пярсцёнкаў: Супрацьстаянне», дзе таксама з’яўляецца як бос у місіі «Пеленорскія палі». Бос у гульні «Уладар Пярсцёнкаў: Вяртанне Караля» у місіі «Пеленорскія палі».
У гульні «Lego Уладар Пярсцёнкаў» з’яўляецца звычайным гульнявым персанажам.
Сорэ (камуна)
Сорэ (Sorø Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 309,93 км², што складае 0,72 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 29180 чал. (мужчыны — 14501, жанчыны — 14679; іншаземныя грамадзяне — 781).
Тарацца-П’емонтэ
Тарацца-П'емонтэ (Torrazza Piemonte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 2373 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 264 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 10037. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giacomo.
Макееўскае (Смаленская вобласць)
Макееўскае (Макеевское) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 4336
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Карл Фрэдрык Хіл
Карл Фрэдрык Хіл (Carl Fredrik Hill,,  — , там жа) — шведскі жывапісец і графік.
Сын універсітэцкага прафесара матэматыкі, стаў займацца пейзажным жывапісам супраць волі аўтарытарнага бацькі. Вучыўся ў Лундскім універсітэце, у Стакгольмскай акадэміі мастацтваў, пасля адправіўся ў Парыж. Быў блізкі да барбізонцаў, узорам лічыў Каро. Працаваў у Барбізоне, Шампані, Нармандыі. Яго жывапіс, які адрозніваўся незвычайнай энергіяй, не трапляў на парыжскія Салоны, хоць яго высока шанавалі Макс Ліберман, Міхай Мункачы і інш. У 28 гадоў перажыў псіхічны зрыў, у яго была кваліфікаваная параноя і галюцынатарныя станы. Два гады лячыўся ў французскіх (Эміль Бланш), а пасля 1880 года — у шведскіх лекараў, да самай смерці быў акружаны клопатам маці і сястры. За некалькі гадоў да смерці перажыў другі творчы ўзлёт.
2007 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2007 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Казарма
Казарма — будынак з жылымі, службовымі і вучэбнымі памяшканнямі, прызначанымі для пастаяннага размяшчэння асабовага складу вайсковых часцей. Спецыяльныя пабудовы для размяшчэнння войск вядомы з часоў Старажытнага Рыма і Карфагена. З 16 стагоддзя казармы будавалі ў Іспаніі, з 17 стагоддзя ў Францыі.
Стылет
Стылет (stiletto, ад Stilus — «палачка для пісьма», «востры стрыжань») — колючая халодная зброя, кінжал італьянскага паходжання з прамой крыжавінай, тонкім і вузкім клінком. У класічным варыянце не мае ляза. Перасек клінка можа быць круглым, авальным, трох- (часцей за ўсё) або чатырохгранным. Знайшоў распаўсюджванне з пачатку XVI стагоддзя, у часы Рэнесансу, быў вядомы і раней. Невялікі памер стылета дазваляў насіць яго пад вопраткай або маскіраваць ў розных прадметах, з-за чаго быў папулярны ў наёмных забойцаў і змоўцаў, а таксама ў жанчын. У ваеннай справе стылет выкарыстоўваўся ў якасці дадатковай зброі ці зброі самаабароны супраць ворага, апранутага ў даспехі.
Марыяна Асорыя
Марыяна Асорыя (* 1777 Севілья, Іспанія; † 1819 Гавана, Куба) — іспанскі генерал і губернатар Чылі ў 1814—1815 гадах.
Ваенная кар’ера Марыяна Асорыя пачалася ў перыяд Іспанскай вайны за незалежнасць 1808—1812 гадоў, падчас якой ён служыў генералам артылерыі, а таксама працаваў прафесарам матэматыкі ў ваеннай школе.
У 1812 годзе Асорыя перасяляецца ў Перу. У бітве пры Ранкагуа разбівае войска змагароў за незалежнасць, узначальваемае Бернарда О'Хігінсам і Хасэ Мігелем Карэра. У тым жа годзе Асорыя становіцца губернатарам Чылі.
Машына (Смаленская вобласць)
Машына (Машино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Клінкава (Сафонаўскі раён)
Клінкава (Клинково) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 17 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 29 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 20 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Соля. За 24 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Казулінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Францішак Бароўскі
Францішак Бароўскі (Franciszek Borowski, Franciscus Borowski; 1 лістапада 1743, Беларусь — 15 сакавіка 1817, Полацк) — каталіцкі дзеяч, педагог, доктар тэалогіі, сакратар Полацкай езуіцкай акадэміі (1814—1817).
27 снежня 1759 г. у Вільні уступіў у Таварыства Ісуса. Вывучаў тэалогію ў Варшаве і адначасова выкладаў геаметрыю ў публічнай школе езуітаў. Пасля скасавання Таварытва Ісуса (1773) Кліментам XIV застаўся ў Варшаве, дзе працаваў у школах Адукацыйнай камісіі. У 1776 г. атрымаў ступень доктара тэалогіі ў Галоўнай літоўскай школе. Потым быў накіраваны біскупам Луцкім А. Нарушэвічам у Рым і Парыж, дзе вывучаў каніначнае права.
У 1801 г. пераехаў на Беларусь. У 1801—1802 гг. — рэгент канвікта ў Полацку, а ў 1802—1803 гг. — рэгент канвікта і прафесар французскай мовы ў Віцебску. 2 лютага 1803 г. склаў апошнія зарокі. З 1803 па 1814 гг. — на адказных пасадах у езуіцкіх структурах Хальча, Оршы, Дынабурга, і Віцебску. У 1814 г. прызначаны сакратаром Полацкай езуіцкай акадэміі.
Аўтар падручніка ''Krótkie Zebranie Historyi Świętey, w księgach Starego Testamentu zawartey, aż do narodzenia Chrystusa Pana. Na klassę I-ą'', які пабачыў свет у Полацкай друкарні ў 1799 г.
Памёр 15 сакавіка 1817 г. у Полацку.
Катастрофа Boeing 767 пад Нантакетам
Катастрофа Boeing 767 пад Нантакетам — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 31 кастрычніка 1999 года.
Авіялайнер Boeing 767-366ER авіякампаніі EgyptAir, выконваючы рэйс MSR990 па маршруце Лос-Анджэлес — Каір з прамежкавай пасадкай у Нью-Ёрку, разбіўся ў Атлантычным акіяне за 97 км у напрамку на поўдзень ад вострава Нантакет (ЗША). Усе 217 чалавек (14 членаў экіпажа і 203 пасажыры), якія знаходзіліся на борце, загінулі. Найбуйнейшая авіякатастрофа ў егіпецкай авіяцыі.
Спаса-Праабражэнская царква (Нагорнае)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўны храм у в. Нагорнае Клецкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
На могілках. Пабудавана ў канцы 18 ст. з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з вузейшым пяцігранным алтарным прырубам, двухсхільны дах над якім пераходзіць у вальмавы. Бакавыя вертыкальна ашаляваныя фасады зруба і апсіды прарэзаны адзіночнымі высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Шпага
Шпага (spada) — халодная колюча-сякучая або колючая зброя, паходзіць ад мяча, складаецца з доўгага (каля 1 метра і больш), прамога адно-двухлязовага або кантаванага клінка і ручкі (эфеса) з дужкай і гардай рознай формы. У спартыўным фехтаванні існуюць таксама рапіра і эспадрон. У адрозненне ад рапіры, якая ўзнікла як палегчаная шпага, эспадрон мае самастойнае паходжанне.
Францішак Багамолец
Францішак Багамолец (Franciszek Bohomolec;, Віцебшчына — ) — польскі і беларускі драматург, публіцыст, выдавец.
Біяграфічныя звесткі
Паходзіў з віцебскай шляхты. Адзін з 6 сыноў Паўла Багамольца, старосты дварэцкага, адміністратара капыльскага, усвяцкага і невельскага графства, шматкротнага пасла на вальны сойм ад віцебскай шляхты ў 1730-я гады, у шлюбе з Цадроўскай. Падчас вучобы ў Віленскай акадэміі ўступіў у ордэн езуітаў. Пасля заканчэння акадэміі настаўнічаў. У 1747—1749 гадах вывучаў багаслоўе ў Рыме. Пасля вяртання з-за мяжы ўзначаліў групоўку езуітаў, якая імкнулася да пераўтварэнняў у грамадстве і народнай асвеце. Выкладаў рыторыку ў Віленскім, з 1752 года ў Варшаўскім езуіцкіх калегіумах. У Варшаве згуртаваў вакол сябе суполку з свецкіх і духоўных прыхільнікаў рэформ, т.зв. «кузню Багамольца». Вылучаўся шматбаковай дасведчанасцю. Стала жыў у Варшаве, сябраваў з палітычнай элітай. Быў адным з заснавальнікаў польскай драматургіі (канвіктарскіх п’ес), паэтаў, прапагандыстаў адукацыі і культуры на роднай (польскай) мове. Заснаваў і рэдагаваў у Варшаве часопісы «Wiadomości Uprzywilejowane Warszawskie» («Варшаўскія прывілейныя навіны»), «Kurier Warszawski» («Варшаўскі кур’ер»).
Творчасць, выдавецкая дзейнасць
Стварыў больш за 20 камедый для школьнага тэатра («Модныя кавалеры», «Хітры гаспадар», «Польскі парыжанін» і інш.), у якіх з пазіцый памяркоўнага асветніцтва крытыкаваў норавы Рэчы Паспалітай, заганы шляхты. Яго п’есы «Добры пан» і «Жаніцьба па календары» вострасацыяльныя паводле пастаўленых у іх пытанняў. У «Добрым пане», дзе на сцэну выведзены сяляне, праводзіцца думка пра іх роўнасць са шляхтай. Складаў вершы.
Апублікаваў у серыі «Збор польскіх летапісаў» (т. 1—4, 1764—68) хронікі М. Бельскага, М. Стрыйкоўскага, М. Кромера, А. Гваньіні. Выдаў пісьмы Я. Каханоўскага, П. Каханоўскага, С. Любамірскага, М. Сарбеўскага.
Будучы паслядоўным асветнікам, Ф. Багамолец выступаў супраць засілля ў літаратуры лацінскай мовы, але дапускаў запазычанні з блізкароднасных моў, у т.л. і беларускай, ці як ён гаварыў «русінскай мовы». Збіраў беларускія прыказкі і прымаўкі, якімі хацеў дапоўніць зборнік С. Рысінскага.
Ф. Багамолец меў непасрэднае дачыненне да першай польскай оперы — «Ашчасліўленая беднасць», напісанай паводле яго лібрэта кампазітарам М. Каміньскім і пастаўленай 11 ліпеня 1778 ў Нацыянальным тэатры ў Варшаве.
Лацінская Царква
Лацінская Царква (Касцёл) — (Царква рымска-каталіцкая, заходняя, рымская) — асноўная назва Царквы каталіцкай лацінскага абраду. Слова «Каталіцкі» паходзіць ад грэчаскага καθολικός — усеагульны; упершыню ў адносінах да Царквы «η Καθολικη Εκκλησία» выкарыстаны каля 110 г. ў лісце святога Ігнація да жыхароў Смірны і замацаваны ў Нікейскім сімвале веры. Каталіцтва з'яўляецца найбольш распаўсюджанай Хрысціянскай канфесіяй, разам з Пратэстанцтвам і Праваслаўем. У 2002 годзе Каталіцкая Царква налічвала 1098 млн вернікаў, што складае каля 18 % насельніцтва свету, займаючы такім чынам, першае месца па колькасці вернікаў у свеце.
Імя
Тэрмін лаціна-каталік абазначае прыхільнікаў лацінскіх літургічных абрадаў, сярод якіх пераважае рымскі абрад. Лацінскія літургічныя абрады супрацьпастаўляюцца літургічным абрадам усходніх каталіцкіх цэркваў.
Нгуен Ван Таан
Нгуен Ван Таан (Nguyễn Văn Toàn; 6 кастрычніка 1932— 19 кастрычніка 2005) — генерал-лейтэнант Узброеных сіл Рэспублікі В’етнам, удзельнік Індакітайскай і В’етнамскай войнаў.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 кастрычніка 1932 году ў забяспечанай сям’і з Ванг Фу. Вучыўся ў школе Кхай Дзінь Куок Хок у Хюэ.
У верасні 1950-га запісаўся ў Нацыянальную армію В’етнама, самастойнае аддзяленне Узброеных сіл Францыі ў калоніі. У 1952 годзе скончыў школу баявых мастацтваў Далата. Затым, уліўшыся ў шэрагі бранятанкавых войскаў, прайшоў базавы курс у Далёкаўсходнім навучальным бранятанкавым цэнтры ў Кап-Сен-Жак (Вунгтау). 1 красавіка 1953 года заняў пасаду капітана эскадрыллі дыстанцыйнага зандзіравання. У пачатку 1954 стаў намеснікам начальніка разведвальнага аддзялення.
У пачатку 1961 года прызначаны начальнікам штаба бранятанкавага камандавання. У сярэдзіне студзеня 1967-га стаў камандзірам 2-й пяхотнай дывізіі.
У пачатку лютага 1972 года прызначаны камандуючым бранятанкавым корпусам. Затым пераведзены на пасаду камандзіра 2-га корпуса. 6 студзеня 1975 прызначаны камандуючым III корпусам.
У красавіку, у сувязі з падзеннем Паўднёва в’етнамскага рэжыму, збег у ЗША, дзе і памёр 19 кастрычніка 2005 года ва ўзросце 73 гадоў. Быў пахаваны на могілках Роўз-Хіл, Лос-Алгелес, штат Каліфорнія.
Сям’я
Быў жанаты з Фан тую Кам. У шлюбе нарадзілася трое дзяцей: Нгуен Ван Тхінь, Нгуен Ван Вуонг і Нгуен Тхі Тху Ханг.
Пётр Скарга
Пётр Скарга, сапр.: Пётр Павенскі (2 лютага, Груец у Мазовіі, Польшча — , Кракаў) — царкоўны і палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, пачынальнік польскай аратарскай прозы.
З 1552 па 1555 вывучаў філасофію ў Кракаўскім універсітэце. Узначальваў парафіяльную школу пры касцёле Св. Яна ў Варшаве (1555–1557), а потым быў хатнім настаўнікам дзяцей кракаўскага кашталяна Анджэя Тэнчынскага (1557–1562). У 1564 г., пасля высвячэння на ксяндза ў Львове, становіцца канонікам Лацінскага сабору і распачынае прапаведніцкую дзейнасць. У 1566 г. перавёўся ў Гарлічын каля Пшаворска у маёнтак Яна Кшыштафа Тарноўскага, сына вялікага кароннага гетмана Яна Тарноўскага, каб «умацаваць яго ў веры».
У 1568 г. прыехаў у Рым, дзе на наступны год (1569) уступіў у Таварыства Ісуса. Пасля выпрабаванняў у навіцыяце вывучаў тэалогію ў Collegium Romanum (пазней – Папскі Грыгарыянскі ўніверсітэт). Пэўны час выконваў абавязкі пенітэнцыярыя ў рымскай базіліцы Св. Пятра. У 1571 г. вярнуўся ў Польшчу. Быў прафесарам і прапаведнікам у Пултуску (1571–1572). Выязджаў па справах новых езуіцкіх пляцовак у Львоў, Яраслаў і Плоцк. У 1573 г. быў накіраваны ў Вільню, дзе з 1574 г. стаў спачатку намеснікам рэктара Віленскага езуіцкага калегіума, а потым першым рэктарам Віленскай акадэміі (1579–1584).
Напачатку 1580-х гг. П. Скарга па даручэнні караля Стэфана Баторыя займаўся арганізацыяй новых адукацыйных пляцовак Таварыства Ісуса на поўначы і ўсходзе Рэчы Паспалітай. У 1580 г. разам з айцамі-езуітамі Янам Аландам, Станіславам і Лянчынскім наведаў Полацк, пачаўшы працу па стварэнні ў горадзе калегіума. З ліста Скаргі ад 2 жніўня 1581 г. да генерала Таварыства Ісуса Клаўдзіа Аквавівы вынікае, што ў 1581 г. там ужо вяліся заняткі ў двух пачатковых класах, дзе навучалася больш за 40 чалавек. (Польскі гісторык-езуіт Людвік Гжэбень пазначае, што гэтыя звесткі Скарга падае яшчэ ў лісце К. Аквавіве ад 7 сакавіка 1581 г. ) У далейшым Скарга працягваў курыраваць дзейнасць полацкіх езуітаў, неаднаразова наведваў горад і ў ліставанні з вышэйшымі прадстаўнікамі езуіцкай іерархіі рашуча абгрунтоўваў неабходнасць кадравай і матэрыяльнай падтрымкі заснаванага Стэфанам Баторыям калегіума. Так, напрыклад, у тым жа лісце да генерала (ад 2 жніўня 1581 г.) ён прасіў даслаць у Полацк езуітаў: муляра, каб той б мог узначаліць работы па ўзвядзенню будынкаў калегіума, і настаўніка. Лічыцца першым рэктарам Полацкага езуіцкага калегіума (1582–1586). Таксама дзякуючы намаганням Скаргі былі адкрыты калегіумы ў Рызе (1582) і Дэрпце (Тарту) (1583).
Вёў актыўную барацьбу супраць Рэфармацыі. Заяўляў, што ''«са славянскай мовы нідзе і ніхто навукоўцам быць не можа. Ужо цяпер амаль ніхто яе дасканала не разумее. Бо няма на свеце нацыі, якая б на ім, як у кнігах напісана, казала, а сваіх правілаў і граматык з тлумачэннем для мовы гэтага не мае i быць не можа»''. Дзякуючы аратарскаму таленту заўсёды перамагаў сваіх апанентаў у дыспутах. Здолеў вярнуць уплывовага прыхільніка кальвінізму М. К. Радзівіла (Сіротку) у каталіцызм. 3 1584 у Кракаве. На працягу 25 гадоў (з 1588) прыдворны прапаведнік караля і вял.кн. Жыгімонта Вазы. Ініцыятар і прапагандыст Брэсцкай уніі 1596.
У ХІХ ст. П. Скарга разглядаўся польскай інтэлігенцыяй як прарок трагічнага лёсу краіны. Яму прысвечана вядомая карціна Я. Матэйкі «Казанне Скаргі» (1864).
Джавані Батыста Віёці
Джавані Батыста Віёці (Giovanni Battista Viotti,  — ) — выбітны пакалення, якое папярэднічала Нікало Паганіні,. Ён вывучаў скрыпку разам з Гаэтана Пуньяні і іншымі. З 1780 па 1782, Віёці падарожнічаў па Еўропе і працаваў за ганарар. Ён прыехаў у Парыж у 1782 і паступіў на службу да Марыі Антуанеты ў 1784. Французская Рэвалюцыя прымусіла яго з’ехаць у Лондан у 1792, дзе ён і жыў, за выключэннем яго высылкі ў Германію (1798—1801, за падазрэнне ў супрацоўніцтве з Францыяй) і няўдалага тэрміну (1818—1822) як дырэктара Італьянскай оперы ў Парыжы. Апроч дзесяці канцэртаў для піяніна, усе творы Віёці напісаныя для струнных інструментаў, найбольш важнымі з якіх з’яўляюцца 29 канцэртаў для скрыпкі.
Алеі
Алеі — вадкія тлушчы, атрыманыя з пладоў і насення розных раслін.
Складаюцца на 95—97% з сумесі трыгліцэрыдаў (поўных эфіраў гліцэрыны) вышэйшых насычаных і ненасычаных тлустых кіслот, пераважна С16 і С18, і свабодных тлустых кіслот, фасфатыдаў, воску, токаферолаў, вітамінаў, пігментаў і інш. Не маюць у сабе халестэрыну. У залежнасці ад саставу тлустых кіслот падзяляюцца на высыхальныя (ільняны алей, канапляны алей, тунгавы алей), паўвысыхальныя (соевы алей і макавы алей) і невысыхальныя (какосавы алей, пальмавы алей).
Алеі — вадкія, мазепадобныя ці цвёрдыя афарбаваныя рэчывы, некаторыя з іх таксічныя. Палімерызуюцца пры t=250—300 °С ці пад уздзеяннем кіслароду паветра (паглынаюць да 30%, чым тлумачыцца «прагарканне» алею). Атрымліваюць са здробненага насення, мякаці пладоў алейных раслін, у т.л. алейных культур, прасаваннем ці экстрагаваннем арганічнымі растваральнікамі з ачысткай, адстойваннем, фільтрацыяй, апрацоўкай вадой (гідратацыя), растворамі шчолачаў (рафінацыя), адсарбентамі ці глінамі (адбельванне), вадзяной парай ці вакуумам (дэзадарацыя).
Падзяляюцца на сырыя, рафінаваныя і нерафінаваныя.
Выкарыстоўваюцца як харчовыя прадукты, для прыгатавання кансерваў, маянэзаў, гідрыраваныя алеі — для маргарынаў; у вытворчасці гліцэрыны, тлустых кіслот, алейных лакаў і фарбаў, мазяў, касметычных сродкаў.
Чырвоная Слабада (могілкі)
Могілкі Чырвоная Слабада — закрытыя могілкі колішняй вёскі Чырвоная Слабада (гістарычная назва — Архірэйская Слабада) на тэрыторыі г. Мінска ў раёне вул. Машынабудаўнікоў, Чырвоная Слабада і Галадзеда. Плошча могілак складае 0,5479 га, год адкрыцця невядомы, год закрыцця на сайтах рытуальных паслуг не пазначаны. Лічацца аднымі з самых старых у горадзе.
Спінер
Спінер, вяртушка, ручная круцёлка (fidget spinner, hand spinner) — забаўляльная круцільная цацка. У цэнтры спінера знаходзіцца металічны або керамічны падшыпнік, да якога прымацавана некалькі радыяльных лопасцей/крылаў або ўцяжарвальнікаў.
Цацка вырабляецца з розных матэрыялаў — латуні, нержавейнай сталі, тытану, медзі або пластыку. Матэрыял і дызайн падшыпнікаў уплывае на працягласць кручэння, тып вібрацыі і шуму, ствараючы сэнсарную зваротную сувязь.
Эксперты падзяліліся ў ацэнках карысці спінера для здароўя, некаторыя лічаць, што ён можа дапамагчы ў гэтых выпадках, іншыя адмаўляюць гэтую магчымасць і лічаць, што цацка хутчэй адцягвае, чым дапамагае сканцэнтравацца.
Спінер быў вынайдзены ў 1990-х гадах, але зрабіўся папулярным толькі ў 2017 годзе. Спінер зрабіўся папулярным сярод школьнікаў, якія выконваюць з ім розныя трукі. У выніку спінеры забаранілі ў некалькіх школах у ЗША на падставе таго, што цацкі адцягваюць дзяцей ад вучобы.
Гісторыя
Першапачаткова ў СМІ, такіх як The Guardian, The New York Times, New York Post, стварэнне спінера прыпісвалася Кэтрын Хетынгер, інжынеру-хіміку па адукацыі. У інтэрв'ю The New York Times яна сказала, што ідэя для цацкі прыйшла ёй пасля таго, як яна ўбачыла ў Ізраілі арабскіх хлапчукоў, якія кідалі камянямі ў паліцэйскіх. У адказ на гэта ёй захацелася стварыць заспакаяльную цацку, якая змагла бы дапамагчы дзецям вызваліць назапашаную энергію і «спрыяць дасягненню міру». Аднак у інтэрв'ю The Guardian яна расказала іншую версію, пра тое, што цацку стварыла для сваёй дачкі, калі пакутавала ад міястэніі Эрба-Гольдфлама (аўтаімуннае захворванне, якое выклікае сіндром паталагічнай мышачнай стамляльнасці). Кэтрын не магла гуляць з дачкой, таму сваімі рукамі зрабіла для яе цацку з газеты і ліпкай стужкі. Цацка затым набыла некаторую вядомасць, і Кэтрын пачала вырабляць яе дома і прадаваць на мастацкіх кірмашах у Фларыдзе. 28 мая 1993 года Хетынгер падала патэнт на «цацку-круцёлку», прыладу круглай формы з мяккага пластыку, з пашырэннем (dome) у цэнтры для ўтрымання пальцамі і з вобадам (skirt). Яна разаслала прататып вытворцам цацак, аднак не мела поспеху; так, напрыклад, кампанія Hasbro пасля аналізу рынку адмовілася ад здзелкі. У рэшце рэшт тэрмін дзеяння на патэнт Хетынгер мінуў у 2005 годзе, а ў выпадку падаўжэння ён бы скончыўся яшчэ ў 2014.
Тудвал
Тудвал  ці Тугдуал (Tugdual, Tugdualus, Tugdual, Tudwal, пам. 564 г., Трэгор, Брэтань) — святы Рымска-Каталіцкай Царквы, манах, першы біскуп горада Трэгора (сёння — Трэг'е), адзін з 7 святых заснавальнікаў Брэтані. У маладым узросце Тудвал адправіўся ў Ірландыю, каб там вывучаць Біблію, затым стаў пустэльнікам на востраве (сёння называецца Сент-Тудвал) каля паўночнай часткі Уэльса. Праз некаторы час ён вярнуўся ў Брэтань, дзе разам са сваімі вучнямі заснаваў манастыр. Па патрабаванні караля франкаў Хільдэберта I Тудвал быў пасвечаны у епіскапа горада Трэгора.
У горадзе Трэг’е знаходзіцца былы кафедральны сабор, асвечаны ў гонар святога Тудвала.
Рапіра
Рапіра (ням. Rapier, ад фр. Rapière, першапачаткова ісп.. Espadas roperas - літаральна, «меч для адзення» (гэта значыць не для даспехаў), скажонае ў фр. La rapiere) — пераважна колючая халодная зброя, разнавіднасць шпагі, у першапачатковым значэнні доўгая «грамадзянская» шпага, у адрозненне ад «баявой» шпагі занадта лёгкая для нанясення сякучых ўдараў, тым не менш у класічным (не спартыўным) варыянце мае лязо.
Блажыейішке
Блажые́йішке (Blažiejiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Міелагенайскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Міелагеная. Насельніцтва 5 чал. (2001 г.).
Белая
Белая:
Міхась Зізюк
Міхась Зізюк, Міхаіл Міхайлавіч Зізюк (нар., в. Лучыцы, Гомельскай вобласці) — беларускі пісьменнік.
Скончыў Лучыцкую сярэднюю школу, Новасібірскае вышэйшае ваенна-палітычнае вучылішча. Служыў на Далёкім Усходзе. У 1993 годзе вярнуўся ў Беларусь. Працаваў у раённым аддзеле ўнутраных спраў. Скончыў Акадэмію МУС РБ, атрымаў кваліфікацыю юрыста. Жыве і працуе ў Наваградку.
Творчасць
Пісаць пачаў у сярэдзіне 2000-х гадоў. Піша на беларускай і рускай мовах. Першае апавяданне «Цяпло яе сэрца» апублікавана ў «Звяздзе» (2005). Аўтар кніг «Пропавшая свадьба» (2007), «Зелянее рунь» (2011), «Храм его души» (2011), «Оракулы междуречья» (2013), «Планктон» (2017).
Шашэйны веласпорт
Шашэйны веласпорт — адна з дысцыплін веласпорту, гонкі па дарогах з цвёрдым пакрыццём на шашэйных веласіпедах. Алімпійская дысцыпліна з 1896 года.
Шашэйны веласпорт адносіцца да летніх відаў спорту, сезон стартуе ранняй вясной і заканчваецца ўвосень. Найбольш прэстыжныя спаборніцтвы праходзяць у перыяд з сакавіка па кастрычнік.
Гісторыя шашэйнага веласпорту пачалася ў 1868 годзе, а першая буйная велагонка, «бабуля ўсіх аднадзёнак» — Льеж — Бастонь — Льеж, праводзіцца пачынаючы з 1892. Большасць самых вядомых і прэстыжных у наш час гонак з'явілася ў канцы 19 — пачатку 20 стагоддзяў.
З'яўляецца найбольш папулярнай і развітай у камерцыйным плане дысцыплінай веласпорту. Асабліва папулярны ў Еўропе, дзе праходзяць найважнейшыя шашэйныя велагонкі: легендарныя класічныя аднадзёнкі і гранд туры.
Спаборніцтвы падзяляюцца на групавыя гонкі і гонкі з паасобным стартам. Па класіфікацыі UCI велагонкі падзяляюцца на розныя катэгорыі, якія маюць лікавыя пазначэнні. З 2009 года гонкі вышэйшай катэгорыі, падведамныя UCI, уваходзяць у ПроТур, а гонкі, якія належаць арганізатарам гранд тураў, складаюць серыю Манументаў веласпорту. Па выніках выступаў на ўсіх спаборніцтвах велагоншчыкы атрымліваюць балы ў Рэйтынг UCI.
Сцяг Танзаніі
Дзяржаўны сцяг Танзаніі — прыняты 30 чэрвеня 1964 г.. Аб'ядноўвае ў сабе дызайн сцяга Танганьікі з сінім колерам са сцягу Занзібара.
Апісанне і сімволіка
Сцяг Танзаніі ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з узыходзячай чорнай дыяганальнай паласой, верхні трохвугольнік ля тронка зялёнага колеру, ніжні трохвугольнік ля вольнага краю палотнішча — сіняга колеру. Чорная дыяганальная паласа і трохкутнікі аддзеленыя тонкімі жоўтымі палоскамі. Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні — 2:3. Шырыня чорнай паласы складае 13/48 шырыні сцяга, шырыня кожнай жоўтай палоскі роўная 1 / 16 шырыні сцяга.
Колеры маюць наступнае значэнне:
Беларуска-латвійская граніца
Беларуска-латвійская граніца — дзяржаўная граніца працягласцю 172,912 км. Пачынаецца ад патройнага сутыку з Літвой на поўначы і цягнецца да патройнага сутыку з Расіяй на паўночным усходзе.
Сучасная граніца паўстала пасля распаду СССР, калі абедзве дзяржавы атрымалі незалежнасць. Граніца была зацведжана міждзяржаўным дагаворам ад 21 лютага 1994.
Казімір Гаўрылавіч Чарноўскі
Казімір Гаўрылавіч Чарноўскі (, маёнтак Карытніца, Ігуменскі павет, Мінская губерня —, Сарапул) — адзін з першых вынаходнікаў падводнага карабля.
Біяграфія
Ва ўзросце 34 гадоў у 1824 годзе ён прыязжае ў Пецярбург, вучыцца ў.
Рэвалюцыйныя настроі, якія драмалі ў ім з ранняй маладосці ў студэнцкім асяроддзі афармляюцца, але зносіны на тэмы, забароненыя ўладамі перарываюцца даносам, у выніку якога Чарнаўскі ў 1829 годзе трапляе ў турму за прыналежнасць да рэвалюцыйнага таварыства.
Праца над падводным караблём
Жадаючы выбрацца з-за кратаў, К. Чарнаўскі напісаў ліст самаму Мікалаю I, у якім абяцаў пры наяўнасці грашовых сродкаў, людзей і будаўнічых матэрыялаў за 40 дзён пабудаваць падводную лодку — карабель, якога на той час не было ні ў адной краіне свету, не з дрэва, як прапанавалі замежныя «калегі», а з металу , прычым Чарнаўскі меркаваў выкарыстоўваць лодку для лоўлі жэмчугу ў Фінскім заліве або, пры абсталяванні яе гарматамі, для ваенных мэтаў. Пісьмо трапіла на стол імператара, які прачытаў яго, зацікавіўся і запатрабаваў ад Чарнаўскага спачатку даць праект судна. Вязнік разумеў, што доўга імператар чакаць не будзе, таму ўжо праз тры тыдні яго праца «Описание подводных судов» (Апісанне падводных суднаў) была ў імператарскай канцылярыі. «Апісанне…» было адпраўлена на тэхнічную экспертызу да генерал-маёра шляхоў зносін, які адказаў на праект дэталёвым аналізам ўсіх недахопаў на 22-х старонках. Ён азначыў адсутнасць аптычнай трубы, недапрацоўкі ў канструкцыі вентыляцыйнай сістэмы, малы аб’ём баластных цыстэрнаў і мноства іншых. Базен таксама звярнуў увагу на неабходнасць прыцягнення да работ дасведчаных спецыялістаў, бо падазраваў у аўтары праекта дылетанта, які калі і нахапаўся такіх-сякіх інжынерных ведаў, але ўсё больш дэманстраваў прабелы ў тэхнічнай адукацыі. Пры гэтым агульная ідэя была прынята і рэкамендавалася працягнуць працу з Чарнаўскім у дадзеным кірунку.
Аднак нягледзячы на аптымістычнае заключэнне Базена, Чарнаўскага памылкова пераводзяць на больш строгія ўмовы трымання ў турме, туды, дзе ён не мог атрымліваць нават ручку і паперу. У адчаі ён пытаўся скончыць жыццё самагубствам, але быў своечасова спынены наглядчыкамі.
Чарнаўскі спрабаваў працаваць над сваім праектам у турме, з вялікімі цяжкасцямі дабіўшыся права на пісьмовыя прыналежнасці, але толькі ў 1832 годзе Базен атрымаў новы праект на 62 старонках. Праект быў дэталёва разгледжаны, але на гэты раз заключэнне было не такім аптымістычным:
У 1834 годзе К. Чарнаўскі быў выпушчаны з турмы, але сасланы ў Архангельск. Там небарака-вынаходнік працаваў у губернскім кіраванні. Але нягледзячы на блізкасць мора не над караблём, а над арганізацыяй паўстання. Ён усталёўваў сувязі са ссыльнымі, з маракамі. Планаваў да пачатку навігацыйнага сезону захапіць 2 ваенных карабля, фрэгат, некалькі рыбацкіх шхун, правіянт, зброю, а таксама наштосьці коней. Пасля чарговага даносу К. Чарнаўскі апынуўся ў цэнтры ўвагі імперскіх следчых, якія высветлілі, што ён паспеў прыцягнуць на свой ​​бок больш за 800 чалавек, прычым з усімі Черновский кантактаваў асабіста.
За падрыхтоўку гэтага паўстання Чарнаўскі ў 1839 годзе сасланы ў г. Сарапул, дзе і памёр праз 7 гадоў.
Канструкцыя лодкі Чарнаўскага
Гісторыкі дагэтуль у здзіўленні, як без складаных інструментаў, кніг і даведнікаў К. Г. Чарнаўскі змог за тры тыдні стварыць аб’ёмнае і цалкам навукова аргументаванае апісанне першага ў Расійскай імперыі праекта падводнай лодкі. Ён прадугледзеў практычна ўсё — і сістэму перамяшчэння пад вадой, і балоны з кіслародам, і спецыяльныя міны з хімічным запалам для ўзбраення падлодкі, і амартызатар для донных апусканняў і нават скафандр. Упершыню ў сусветнай практыцы Казімір Чарноўскі абгрунтаваў неабходнасць выкарыстання для будаўніцтва падлодкі металу і надання караблю абцякальнай цыліндрычнай формы.
Асновай лодкі павінен быць металічны цыліндрычны корпус з завостраным носам і плоскай, нібы абсечанай кармой даўжынёй 10 і дыяметрам 3 метры. Знутры лодку прапаноўвалася абцягнуць скурай для цеплаізаляцыі. Рухацца яна павінна была за кошт сямі пар вёслаў, якія ставіліся на спецыяльныя кранштэйны і пры неабходнасці лёгка прыбіраліся ўнутр або ж наадварот, вылучаліся праз скураныя абшэўкі. Для манеўравання пад вадой планавалася выкарыстоўваць 4 вяслы, якія вылучаліся з кармы — таму яе і давялося рабіць плоскай. Апусканне меркавалася ажыццяўляць за кошт напаўняецца вадой скураных рэзервуараў ў колькасці 28, для ўсплывання баласт з іх павінен быў выціскацца з дапамогай рычагоў. А ўсплыванне павінна было атрымацца дзякуючы наватарскай высоўнай рубцы з ілюмінатарамі: пры яе вылучэнні ўнутраны аб’ём субмарыны павялічваўся і за кошт гэтага яна ўсплывала.
Галоўная яго знаходка складалася ў міне, якую можна было ўсталёўваць з-пад вады на дно корпуса карабля праціўніка. Казімір Гаўрылавіч вынайшаў і ўласны узрывальнік да гэтай міны, прычым, прынцып яго выкарыстоўваецца і дагэтуль, толькі замест квасцоў, прапанаваных ім, карыстаюцца кавалачкам цукру.
Значэнне
К. Чарноўскі адным з першых прапанаваў будаваць карабель цыліндрычнай формы, з металічным корпусам, забяспечаным рухомым перыскопам. Ёсць думка, што рускі генерал К. А. Шыльдэр, які пабудаваў у 1834 годзе першую металічную падводную лодку, быў знаёмы з праектам Чернавского і запазычыў некаторыя тэхнічныя ідэі адтуль.
Міцінка (Смаленская вобласць)
Міцінка (Митинка) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Джавані Батыста Самарціні
Джавані Батыста Самарціні (Giovanni Battista Sammartini; сяр. 1700 — ), адзін з найбольш значных кампазітараў свайго часу. Вынаходнік у ранняй распрацоўцы класічнай формы. Ён вучыўся ў Мілане і займаў у розных касцёлах места і ў т. л. у кляштары Святой Марыі Магдалены.
Хоць творы Самарціні ўключаюць шматлікія Імшы, спевы, і іншую сакральную музыку, яго найбольш значны ўнёсак быў у аркестровую і камерную музыку, якая ўключала трыа санаты, струнныя квартэты, і прыблізна 24 сімфоніі. Яго найбольш знакамітым вучнем быў Крыштап Вілібанд Глак.
Наберажная
Назву На́беражная маюць:
Княжына (Сафонаўскі раён)
Княжына (Княжино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 16 жыхароў (2007).
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Крэп-жаржэт
Крэп-жаржэт (ад crêpe Georgette — «крэп „Жаржэта“» — шаўковая тканіна, тонкая, напаўпразрыстая, больш бліскучая, чым крэпдэшын. Атрымала назву ў гонар французскай мадысткі пачатку XX В. Жаржэты дэ Лаплант (Georgette de la Plante).
NGC 4337
NGC 4337 (іншыя абазначэнні — OCL 878, ESO 131-SC2) — рассеянае скопішча ў сузор’і Паўднёвы Крыж.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крэп-жаржэт
Вырабляюць крэп-жаржэт, з крэпу ў аснове і ўтку, адрозніваецца калянасцю, пругкасцю, сыпкасцю. З дадзенай тканіны шыюць сукенкі, блузкі, выкарыстоўваюць для аздаблення.
Оса
Оса — ручай у Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Спанаўка.
Стэўнс (камуна)
Стэўнс (Stevns Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 250,19 км², што складае 0,58 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 21892 чал. (мужчыны — 11010, жанчыны — 10882; іншаземныя грамадзяне — 610).
Сцяг Тога
Дзяржаўны сцяг Тагалезскай Рэспублікі быў прыняты 27 красавіка 1960 пры абвяшчэнні незалежнасці краіны.
Сцяг быў распрацаваны Полем Ахіем (Ahyi Paul).
Колеры маюць наступнае значэнне:
Зорка ўвасабляе жыццё, бязгрэшнасць, а таксама падкрэслівае нацыянальнае адзінства краіны. Пяць гарызантальных палос сімвалізуюць пяць адміністрацыйных рэгіёнаў Тога.
Шхара
Шхара (შხარა) — горная вяршыня ў цэнтральнай частцы Галоўнага Каўказскага (водападзельнага) хрыбта, найвышэйшы пункт Грузіі. Вышыня 5068 м над узроўнем мора, некаторыя крыніцы даюць ацэнку ў 5201 м. Размешчана ў Сванетыі з поўдня і Безенгі ў Кабардзіна-Балкарыі з поўначы, на мяжы з Расіяй, прыкладна ў 90 км на поўнач ад горада Кутаісі. З’яўляецца часткай унікальнага 12-кіламетровага горнага масіва, вядомага пад назвай Безенгійская сцяна. Складзена гранітамі і крышталічнымі сланцамі. Схілы пакрытыя ледавікамі, на паўночным схіле — ледавік Безенгі, на паўднёвым — ледавік Шхара, ад якога часткова бярэ пачатак рака Інгур. Папулярнае месца альпінізму.
Імпузамугамбі
Імпузамугамбі — назва апалчэння хуту, якое разам з больш буйной групоўкай баевікоў Інтэрахамвэ ўдзельнічала у генацыдзе 1994 у Руандзе, ахвярамі якога сталі больш за 800 000 прадстаўнікоў супольнасці тутсі.
Малачанева
Малачанева (Молоченево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (1967)
Выбары ў Вярхоўны Савет Беларускай ССР сёмага склікання адбыліся 12 сакавіка 1967 года на тэрыторыі БССР. Праходзілі па аднамандатных акругах па мажарытарнай выбарчай сістэме. Усяго былі абраны 421 дэпутат.
Вынікі
У выбарах у Вярхоўны Савет БССР прынялі ўдзел 99,97 % зарэгістраваных выбаршчыкаў. За кандыдатаў блока камуністаў і беспартыйных галасавала 99,9 % выбаршчыкаў, якія ўдзельнічалі ў выбарах. У склад дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР сёмага склікання былі абраны 421 дэпутат, у тым ліку 97 працоўных (23,0 %), 153 жанчыны (36,34 %). 292 дэпутаты былі членамі або кандыдатамі ў члены КПБ, 20 камсамольцаў. Сярод дэпутатаў былі 317 беларусаў, 75 рускіх, 14 украінцаў і 15 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. У параўнанні з папярэднім скліканнем склад дэпутатаў абнавіўся амаль на 80 %.
Міліметр
Міліме́тр (ад мілі… і метр) — адзінка вымярэння адлегласці, роўная 1/1000 метра. Абазначэнне: беларускае «мм», міжнароднае «mm».
1 мм = 0,01 дм = 0,1 см = 1000 мкм.
Памеры на машынабудаўнічых чарцяжах ставяцца, як правіла, у міліметрах.
Гал Ананім
Гал Ананім (Gallus Anonymus, Gall Anonim; канец XI — пачатак XII стагоддзя) — аўтар старажытнай польскай хронікі, напісанай на лацінскай мове, пад назвай «Cronicae et gesta ducum sive principum Polonorum». Паходжанне Гала Ананіма працягвае быць прадметам навуковых спрэчак (у прыватнасці, незразумела, ці паказваеімя Гал на французскае паходжанне, ці працаваў ён раней у Венгрыі).
Хроніка
Хроніка Гала Ананіма складаецца з 3 кніг і ахоплівае гісторыю Польшчы да 1113 года (перыяд, практычна сінхронны адпаеведнік Аповесці мінулых часоў і «Чэшскай хронікі» Казьмы Пражскага), з’яўляецца найбольш багатай і каштоўнай крыніцай.
Хроніка паслужыла крыніцай для далейшай польскай сярэдневяковай і новай гістарыяграфіі. У прыватнасці, на гістарыяграфічнай канцэпцыі Гала грунтавалася польская ідэалогія «залатой вольнасці».
Упершыню выдадзена ў 1749 годзе.
Святыя месцы
Святыя месцы - месцы, звязаныя з падзеямі свяшчэннай гісторыі, наведваннямі багоў і святых, цудатворствамі; важны элемент культу ўсіх рэлігій.
У каталіцтве адрозніваюць свяшчэнныя (асабліва адметныя ў культавай практыцы месцы, асвячоныя вышэйшымі царкоўнымі іерархамі, а таксама касцёлы, алтары і могілкі) і святыя месцы (вобласці Палесціны, звязаныя са старазапаветнымі падзеямі і жыццём Ісуса Хрыста, Дзевы Марыі). Паводле кананічнага права, свяшчэнныя месцы павінны быць унесены ў літургічныя кнігі і традыцыйна выключаны са свецкай юрысдыкцыі.
Торэ-Канавезэ
Торэ-Канавезэ (Torre Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 628 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 126 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 10010. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.