cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя сучаснай Грэцыі
Балканскія войны
Лонданскі дагавор (1913), які паклаў канец вайне, не задаволіў нікога, у выніку чаго ваенныя дзеянні не скончыліся. У чэрвені 1913 года Балгарыя напала на Грэцыю і Сербію, пачаўшы Другую балканскую вайну, але яе атака была адбіта. Бухарэсцкі дагавор (1913), які завяршыў Другую балканскую вайну, пакінуў Грэцыю з паўднёвым Эпірам, паўднёвай паловай Македоніі (вядомай як Грэчаская Македонія), Крытам і астравамі Эгейскага мора, за выключэннем Дадэканеса, які быў акупаваны Італіяй з 1911 года. Такім чынам, Грэцыя амаль у два разы павялічыла сваю плошчу і колькасць насельніцтва.
У сакавіку 1913 года анархіст Аляксандрас Шынас забіў караля Георга ў Фесалоніках, і прастол заняў яго сын Канстанцін I, які быў першым каралём, які нарадзіўся ў Грэцыі і быў праваслаўным. Улічваючы яго ролю галоўнакамандуючага грэчаскай арміі падчас Балканскіх войнаў, яго папулярнасць была велізарнай і канкуравала толькі з прэм'ер-міністрам Венізеласам.
Першая сусветная вайна, крызіс і першае скасаванне манархіі (1914 – 1924 гады)
Калі ў 1914 годзе пачалася Першая сусветная вайна і кароль і прэм'ер-міністр палічылі за лепшае захаваць нейтральную пазіцыю, нягледзячы на дамову Грэцыі аб саюзе з Сербіяй, якая падзверглася нападу Аўстра-Венгрыі. Але калі Саюзнікі папрасілі грэчаскай дапамогі ў Дарданельскай кампаніі 1915 года, прапаноўваючы за гэта тэрыторыю Кіпра, стала відавочна іх разыходжанне ў пунктах гледжання: Канстанцін атрымаў адукацыю ў Германіі, быў жанаты на Сафіі Прускай, сястры кайзера Вільгельма і быў перакананы ў перамозе Цэнтральных дзяржаў, а Венізелас падтрымліваў Англію і верыў у перамогу Саюзнікаў.
Паколькі Грэцыя, марская краіна, не магла супрацьстаяць магутнаму брытанскаму флоту, кароль Канстанцін, спасылаючыся на неабходнасць перадышкі пасля дзвюх балканскіх войнаў, выступаў за працяг нейтралітэту. Венізелас, у сваю чаргу, актыўна агітаваў уступленне Грэцыі ў вайну на баку Саюзнікаў. Ён быў адхілены ад пасады, але перамог на выбарах 1915 года і зноў сфармаваў урад. Калі ў кастрычніку 1915 года Балгарыя ўступіла ў вайну ў якасці саюзніка Германіі, Венізелас запрасіў Саюзныя войскі ў Грэцыю (Фесалонікскі фронт), з-за чаго быў зноў звольнены Канстанцінам.
У жніўні 1916 года пасля некалькіх інцыдэнтаў, падчас якіх абодва бакі ўварваліся на яшчэ тэарэтычна нейтральную тэрыторыю Грэцыі, Венізелас стварыў асобны ўрад у Фесалоніках, кантраляваных Саюзнікамі, у выніку так званага Руху нацыянальнай абароны. Пасля гэтага Канстанцін кіраваў толькі тэрыторыяй, якая належала Грэцыі да Балканскіх войнаў («Старая Грэцыя»), а яго ўрад неаднаразова падвяргаўся зневажанням з боку Саюзнікаў. У лістападзе 1916 года французы занялі Пірэй, разбамбілі Афіны і прымусілі грэчаскі флот здацца. Раялісцкія войскі атакавалі іх, што прывяло да бітвы паміж французскімі і грэчаскімі войскамі. Апроч таго, у Афінах праходзілі бунты супраць прыхільнікаў Венізеласа («Лістападаўскія падзеі»).
Казловіцкі сельсавет
Назву Казло́віцкі сельсавет маюць:
Гісторыя сучаснай Грэцыі
Першая сусветная вайна, крызіс і першае скасаванне манархіі (1914 – 1924 гады)
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі ў Расіі ў 1917 годзе падтрымка Канстанціна яго стрыечным братам расійскім імператарам была ліквідавана, і ён быў вымушаны пакінуць краіну ў чэрвені 1917 года, фактычна не адракаючыся. Яго другі сын Аляксандр стаў каралём у той час, як астатняя частка каралеўскай сям'і і большасць раялістаў рушылі ў выгнанне. Пасля гэтага Венізелас узначаліў фактычна адзіную Грэцыю ў вайне на баку Саюзнікаў, але падзел грэчаскага грамадства на прыхільнікаў і праціўнікаў Венізеласа, так званы Нацыянальны раскол, усё больш укараняўся.
Грэка-турэцкая вайна (1919–1922)
У лістападзе 1918 года пасля заканчэння вайны, у выніку якой распалася Асманская імперыя, яе тэрыторыя гатова была быць падзеленай паміж дзяржавамі-пераможцамі, і Грэцыя чакала, што Саюзнікі выканаюць свае абацанні. У пэўнай ступені дзякуючы дыпламатычным намаганням Венізеласа, Грэцыя атрымала Заходнюю Фракію паводле Нёіскага дагавора 1919 года і Усходнюю Фракію, а таксама зону паміж Смірнай і заходняй Анатоліяй (Акупацыя Смірны) паводле Сеўрскага дагавора 1920 года. Будучыня Канстанцінопаля таксама магла быць вызначанай на карысць Грэцыі. Але ў той жа час у Турцыі мацней Турэцкі нацыянальны рух на чале з Фустафом Кемалем (пазней Кемалем Атацюркам), які ўсталяваў альтэрнатыўны ўрад у Анкары і займаўся барацьбой з грэчаскай арміяй.
Аб'яднаная апазіцыя, якая праводзіла кампанію з лозунгам пакласці канец грэчаскай ваеннай кампаніі ў Анатоліі, а не актывізаваць яе. Аднак аднаўленне раялістаў мела цяжкія наступствы для краіны. Многія ветэраны войска Венізеліса былі звольненыя ці пакінулі армію. Італія і Францыя выкарысталі вяртанне ненавіснага ім Канстанціна ў якасці падставы для падтрымкі Кемаля. У жніўні 1922 года турэцкая армія разбурыла грэчаскі фронт і ўзяла Смірну ў аперацыі, якая прывяла да катастрафічнай разні ў Смірне.
У адпаведнасці з Лазанскім дагаворам 1923 года грэчаская армія пакінула не толькі Анатолію, але і Усходнюю Фракію і астравы Імбрас і Тэнедас (зараз Гёкчэада і Базджаада). Паміж дзвюма краінамі была дасягнута дамоўленасць па абмену насельніцтвам, у выніку якой паўтара мільёна хрысціян і паўмільёна мусульман былі вымушаны пакінуць свае дамы. Гэтая катастрофа паклала канец вялікай ідэі і пакінула Грэцыю фінансава вычарпанай і дэмаралізаванай.
Другая сусветная вайна (1941 – 1944 гады)
У 1941-44 акупіравана італьянска-нямецкімі войскамі.
Пасляваенны час і падзенне манархіі (1950 – 1974 гады)
Манархія была скасавана толькі ў 1973 сіламі ваенных.
General Cup International 2011 (снукер)
General Cup International 2011 — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 4 па 7 ліпеня 2011 года ў «General Snooker Club», у Ганконгу. Турнір стаў трэцім розыгрышам «General Cup International», які праходзіў у 2004 і 2009 гадах.
Пераможцам турніру стаў Стывен Лі, які перайграў на групавым этапе тайца Цепчаю Ун-Нуха (5:3) і Тома Форда (5:0), пасля чаго перамог у фінале Рыкі Уолдэна з лікам 7:6.
Сяргей Міронавіч Ушарэнка
Сяргей Міронавіч Ушарэнка — беларускі вучоны ў галіне матэрыялазнаўства. Доктар тэхнічных навук.
General Cup International 2011 (снукер)
Турнір
General Cup International 2011 года стаў трэцім розыгрышам гэтага турніру, які быў заснаваны ў 2004 годзе, пасля чаго праходзіў у 2009. З самога заснавання General Cup International праходзіць у General Snooker Club у Ганконгу.
Сяргей Міронавіч Ушарэнка
Біяграфія
Навуковыя працы па матэрыялазнаўстве пры дынамічных нагрузках. Распрацаваў метады і тэхналогіі атрымання новых камапазіцыйных матэрыялаў.
Казлоўскі сельсавет
Назву Казло́ўскі сельсавет маюць:
Шумейкер (значэнні)
Шумейкер (Shoemaker, ) — англійскае прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Вялікі Абухаўскі мост
Вялікі Абухаўскі мост (Большо́й Обу́ховский мост) — вантавы неразвадны мост праз Няву. Размешчаны на мяжы Неўскага раёна Санкт-Пецярбурга і Усевалажскага раёна Ленінградскай вобласці, у сярэднім цячэнні Нявы; злучае праспект Абухаўскай Абароны і Акцябрскую набярэжную. Адзін з самых доўгіх мастоў Расіі. Першы неразвадны мост праз Няву, самы вялікі мост у Санкт-Пецярбургу па велічыні перакрыванага пралёта (382 м), а таксама найбуйнейшы мост праз Няву.
Дар’я Іванаўна Вакулка
Дар’я Іванаўна Вакулка (нар. ) — беларуская валейбалістка, нападаючая.
Біяграфія
Да чацвёртага класа захаплялася танцамі, потым перайшла ў спартыўную школу. З пятага класа трапіла ў спартыўны клас. Выпускніца мазырскай ДЮСШАР «Жамчужына Палесся». Першымі трэнерамі былі Пётр Уладзіміравіч Пархімчык і Уладзімір Мікалаевіч Канопліч. У 11-м класе перайшла ў вучылішча алімпійскага рэзерву
Прафесійную кар’еру пачала ў мінскім РДВАР. У верасні 2019 года падпісала кантракт з валейбольным клубам «Мінчанка-2».
У 2020 годзе ў складзе зборнай заваявала бронзавы медаль чэмпіянату Еўропы.
Арыярат VI
Арыярат VI (стар.-грэч. Ἀριαράθης Ἐπιφανής Φιλοπάτωρ, кіраваў у 130—116 ці 126—111 гадах да н.э.) — кіраўнік Кападокіі, малодшы сын Арыярата V і Нузы Кападакійскай.
Біяграфія
Валадарыў каля 14 гадоў; на момант узыходжання на прастол быў дзіцем, таму рэальная ўлада спачатку належала яго маці. Лічыцца, што яго маці атруціла пецярых яго братоў, але малалетні Арыярат быў выратаваны лаяльнымі дынастыі людзьмі, якія забілі Нузу. Гэтыя падзеі сталі добрай нагодай для кіраўніка Понта Мітрыдата V Эвергета, дзядзькі Арыярата па маці, паспрабаваць усталяваць кантроль над Кападокіяй. Для гэтага ён выдаў замуж за Арыярата яго стрыечную сястру па маці і сваю першую дачку Лаадыку, якая нарадзіла яму траіх дзяцей: дачку і двух сыноў, у тым ліку будучыні Арыярата VII.
Тым не менш, гэтага апынулася недастаткова, каб падпарадкаваць Кападокію Понту, таму Мітрыдат VI, сын Мітрыдата V, арганізаваў забойства Арыярата з дапамогай кападакійскага вяльможы Гордыя. Пасля яго смерці кіраванне дзяржавай на час перайшло да яго ўдавы, а затым да кіраўніка Віфініі Нікамеда III, які ажаніўся з Лаадыкай. Нікамед III быў неўзабаве выгнаны Мітрыдатам VI, які ўзвёў на кападакійскі трон Арыярата VII.
Фракія (рымская правінцыя)
Фра́кія (Тракия, Θράκη (Thráki), (Thrāíkē) або  (Thrēíkē), Thracia або, Trakya) — правінцыя Рымскай імперыі з цэнтрам у Перынфе, якая займала тэрыторыю сучаснай Балгарыі, Сербіі, Грэцыі і Турцыі. У часы Марка Аўрэлія насельніцтва перавышала 1 млн. чалавек.
Геаграфія Фракіі
Паўднёвую мяжу Фракіі ўтварае ўзбярэжжа Эгейскага мора. Больш таго, у рымскі час гэта частка Эгейскага мора, паміж фракійскім узбярэжжам, Халкідай, фракійскім Херсанесам і востравам Лемнас звалася Фракійскім морам. З усходняга боку берага Фракіі абмываюць воды Мармуровага (Прапантыда) і Чорнага (Понт Эўксінскі) мораў. З поўначы правінцыя Фракія была абмежавана Гемскімі горамі (Haemus Mons; цяпер носяць назву Балканскія горы), хоць гістарычная вобласць пасялення фракійскіх плямёнаў распасціралася на поўнач аж да Дуная. З захаду Радопскія горы аддзялялі Фракію ад Македоніі.
Плямёны
Сярод плямёнаў, якія насяляюць Фракію, варта адзначыць адрысаў (odrysae), што жылі ў сярэднім цячэнні ракі Гебр (цяпер Марыца) і ўжо ў V да н.э. заснавалі сваё Адрыскае царства. На захад ад адрысаў у падножжа радопскіх гор насялялі плямёны бесаў (bessi), на поўдзень ад бесаў, на самым узбярэжжы жылі плямёны сапеяў (sapaei), траўсаў (trausi) і кіконаў (cicone); на захад ад Гебра — апсінфіі (apsinthii), на поўнач ад іх каены (caeni) і ціны (thyni).
Рымскае заваяванне Фракіі
Прэтэнзіі Рыма на Фракію пачаліся з часоў Македонскіх войнаў (канец III ст. да н.э. — сярэдзіна II ст. да н.э.). Паслабленне кіруючай партыі ў Македоніі дазволіла мясцовым фракійскім царкам дамагчыся незалежнасці. Пасля перамогі Луцыя Эмілія Паўла ў 168 да н.э. у бітве пры Підне Македонія была падзелена на 4 часткі пад пратэктаратам Рыма. Нягледзячы на гэта, ні македонцы, ні фракійцы не лічылі сябе рымскімі падданымі, што прывяло да шэрагу паўстанняў. Паўстанне Андрыска, якое прывяло да IV-й Македонскай вайны атрымала шырокую падтрымку ў Фракіі.
Тым часам на першы план выйшла племя сапееў пад правадырствам царом Раскупора (Rhascuporis). Ён быў вядомы, як паплечнік Цэзара і Пампея, пазней падтрымліваў армію рэспубліканцаў супраць Актавіяна і Антонія у апошнія дні рэспублікі. Пасля смерці Раскупора ў першыя гады імперыі пачалася чахарда на вяршыні фракійскай улады. Да ўлады прыходзіла то адна, то іншая партыі, якія падтрымліваў Рым.
Пасля таго, як цар Раіміталк III (Roimitalkes III) быў у 46 г. забіты ўласнай жонкай, Фракія была канчаткова ўключана ў склад імперыі. Цэнтрам правінцыі Фракія стаў горад Перынф. Адсутнасць буйных гарадоў ускладняла эфектыўнае кіраванне правінцыяй. Але ў канчатковым выніку правінцыя заквітнела.
Пасля Дыяклетыяна
На тэрыторыі абноўленай Фракіі вылучаліся гарады Філіпопаль і Бероя
Казьяны
Назву Казья́ны маюць:
Валадарскі мост
Валадарскі мост (Волода́рский мост) — развадны мост цераз Няву ў Санкт-Пецярбургу. Злучае Народную і Іванаўскую вуліцы (Неўскі раён). Частка Цэнтральнай дугавой магістралі. Адзіны ў горадзе мост з эстакадай для з’езду трамваяў (левы бераг). Вышэй па цячэнні знаходзіцца Вялікі Абухаўскі мост, ніжэй — Фінляндскі чыгуначны мост.
У 1932—1936 гадах па праекце інжынера Г. П. Перэдэрыя быў пабудаваны трохпралётны жалезабетонны арачны мост з металічным двукрылым развадным пралётам. У 1986—1993 гадах стары мост быў разабраны і заменены металічным бэлечным.
Аўгуста Сесар Сандзіна
Аўгуста Сесар Сандзіна Кальдэрон (Augusto Sesar Nicolás Sandino Calderón,, Ніканаома, Нікарагуа-21 лютага , , Нікарагуа) — нікарагуанскі палітычны дзеяч, лідар нацыянальна-вызваленчай рэвалюцыйнай вайны 1927—1934 гадоў.
Біяграфія
Бацька Сандзіна — заможны селянін Грэгорыа, маці — подёнщица Маргарыта Кальдэрон. На працягу 12 гадоў Грэгорыо Сандзіна адмаўляўся прызнаць сына Аўгуста законным, аднак затым прыняў яго ў сям’ю.
19 кастрычніка 1926 года Садзіна падняў антыўрадавае паўстанне супраць кіруючага рэжыму, які падтрымлівалі ЗША, затым узначаліў ўзброены супраціў амерыканскім войскам. Спачатку ён выступаў за аднаўленне законнай улады, потым пачаў змагацца супраць пагаднення Эспіна-Негра, якое прадугледжвала падтрымку Нікарагуа амерыканскім урадам, разглядаючы яе як пагрозу нікарагуанскай незалежнасці.
Раніцай 16 ліпеня 1927 года атрад Сандзіна (каля 100 чалавек, узброеных 60 вінтоўкамі) падышоў да захопленага амерыканскімі войскамі (400 марскіх пяхотнікаў і 200 урадавых нацыянальных гвардзейцаў) горада Акаталь і атакавалі яго. Бой доўжыўся 15 гадзін і завяршыўся ўзяццем Акаталя. Амерыканцы паслалі авіяцыю для бамбёжкі горада. Каля 300 мірных жыхароў, пераважна жанчын і дзяцей, было забіта і яшчэ 100 чалавек паранена. Ацалелыя мужчыны Акаталя ўступілі ў атрад Сандіна. Усе байцы атрада былі выключна добраахвотнікамі, ім забаранялася наносіць шкоду мірным сялянам, але дазвалялася абкладаць прымусовым падаткамі «мясцовых і замежных капіталістаў».
Да снежня 1932 года сандзіністы кантралявалі звыш за палову тэрыторыі краіны, а амерыканцы абвясцілі за галаву Сандзіна ўзнагароду ў 100 тысяч долараў.
Сандзіна здолеў дамагчыся вываду размешчаных у краіне амерыканскіх войскаў (2 студзеня 1933 года), але ў ходзе чарговага раўнда перамоў па дэмабілізацыі свайго войска быў арыштаваны кіраўніком Нацыянальнай гвардыі Нікарагуа. Па загаду прэзідэнтам краіны Анастасіа Самоса і расстраляны разам з братам і бліжэйшымі паплечнікамі.
Казімірава
Назву Казімі́рава маюць:
Тамаш Гесэ
Тамаш Гесэ (Гесэ Іван (Ян) Хрыстафоравіч;  — ?) — мастак-партрэтыст і педагог, тытулярны саветнік.
Біяграфія
Вучыўся ў Віленскай мастацкай школы ў Яна Рустэма і Яна Дамеля. З сярэдзіны 1830-х гг. жыў у Слуцку. У 1837—1868 гг. выкладаў маляванне ў Слуцкай мужчынскай гімназіі. Зрабіў значны ўклад ва ўдасканаленне методыкі навучання маляванню і чарчэнню. Пад яго кіраўніцтвам зрабіў першыя крокі па засваенню партрэтнага мастацтва будучы акадэмік партрэтнага жывапісу К. Карсалін.
Займаўся таксама музыкай, вядомы як флейтыст і віяланчаліст. Цікавіўся краязнаўствам, праводзіў ў ваколіцах Слуцка. Валодаў значным зборам малюнкаў Яна Дамеля. Сабраў таксама цікавую археалагічную калекцыю, многа прадметаў слуцкай старасвеччыны, аднак яго калекцыя загінула ў пажары 1860 года.
Творчасць
Творчая спадчына мастака на сёння амаль невядома. Яго малюнкі на пачатку XX ст. захоўваліся ў Віленскі беларускі музей імя Івана Луцкевіча.
Філіп Фрэнсіс Томас
Філіп Фрэнсіс Томас (Philip Francis Thomas,, Істан, Мэрыленд, ЗША — , Балтымор, Мэрыленд, ЗША) — амерыканскі юрыст і палітык, быў губернатарам Мэрыленда, а таксама займаў пасаду міністра фінансаў у кабінеце Джэймса Б'юкенена.
Біяграфія
Філіп Фрэнсіс Томас нарадзіўся 12 верасня 1810 года ў горадзе Істан штата Мэрыленд. У 1830 годзе ён скончыў Каледж Дзікінсана (англ. Dickinson College) у Пенсільваніі. Пасля гэтага, ён працаваў юрыстам у г.Істан.
Яго палітычная кар'ера пачалася ў 1836 годзе. У 1848 годзе Філіп Фрэнсіс Томас быў абраны 28-м губернатарам Мэрыленда. Ён заставаўся на гэтай пасадзе да 1851 года.
У снежні 1860 года Філіп Фрэнсіс Томас быў прызначаны 23-м міністрам фінансаў ЗША. Адразу ж пасля гэтага яму давялося выпусціць аблігацыі, каб выплаціць працэнты па дзяржаўнаму доўгу. Напярэдадні грамадзянскай вайны банкіры паўночных штатаў не пажадалі ўкладвацца ў аблігацыі, баючыся, што грошы пойдуць на поўдзень. Зразумеўшы, што яму не ўдасца атрымаць пазыку, у студзені 1861 года Філіп Фрэнсіс Томас падаў у адстаўку.
У наступныя гады ён працягваў (з пераменным поспехам) сваю палітычную і юрыдычную дзейнасць. Філіп Фрэнсіс Томас памёр у Балтыморы 2 кастрычніка 1890 года.
Арыярат VIII
Паходжанне
З’яўляўся другім сынам Арыярата VI і Лаадыкі Кападакійскай. Меў старэйшую сястру Нісу і брата Арыярата VII.
Барацьба за ўладу
Арыярат VIII упершыню здабыў уладу калі кападакійцы паўсталі супраць сына пантыйскага кіраўніка Мітрыдата VI Арыярата IX. Аднак нашчадак мясцовай царскай дынастыі быў хутка выправаджаны з краіны сіламі Мітрыдата, пасля чаго памёр звычайнай смерцю. Пасля гібелі Арыярат VII і Арыярата VIII дынастыя Арыяратыдаў канчаткова згасла.
Спадчына
Пасля гібелі Арыярат VII і Арыярат VIII улада ў Кападокіі зноў перайшла ў рукі Арыярата IX, якому тады было восем гадоў.
Пасля гэтага рымляне падалі мясцоваму насельніцтву права выбраць свайго новага кіраўніка, якім стаў Арыябарзан I.
Андраш Хегедзюш
Андраш Хегедзюш (Hegedüs András;,  — , ) — венгерскі камуністычны палітык перыяду Мацьяша Ракашы.
Біяграфія
Нарадзіўся ў беднай сям’і; рана страціў бацьку Шандара Хегедзюша, выхоўваўся маці Ідай Гечэні. Сярэднюю адукацыю атрымаў у евангелічнай школе ў Сілшаркані, пры падтрымцы мясцовага святара здолеў паступіць у грамадзянскую школу ў Шопране. У 1941 годзе скончыў Евангелічны ліцэй у Шопране. Восенню таго ж года паступіў на чыгуначны факультэт Будапешцкага тэхналагічнага ўніверсітэта, рыхтаваўся стаць інжынерам-чыгуначнікам.
Нягледзячы на сваю маладосць і неспрактыкаванасць, займаў пасаду прэм'ер-міністра Венгрыі ў 1955—1956 гадах. Ракашы прызначыў яго на гэту пасаду ў якасці кампраміснай фігуры заміж свайго галоўнага канкурэнта Імрэ Надзя. Падпісаў Варшаўскі дагавор ад імя ВНР. Бег у СССР 28 кастрычніка 1956 года — на пяты дзень паўстання 1956 года.
Вярнуўся ў Венгрыю ў 1958 годзе, але больш не браў удзел у палітыку, выкладаў сацыялогію. Сваю навуковую дзейнасць пачаткаў у Інстытуце эканомікі Венгерскай акадэміі навук (1958—1961), потым пераведзены намеснікам Камітэта статыстыкі Венгрыі (1961—1963). З 1963 па 1968 год узначальваў заснаваную ім жа Сацыялагічную даследчыцкую групу (пасля Інстытут сацыялогіі) пры Венгерскай акадэміі навук, а таксама быў рэдактарам выданні «Рэальнасць» (Valóság); з 1966 года выкладаў ва Універсітэце эканомікі імя Карла Маркса.
У 1968 годзе супольна з некалькімі калегамі засудзіў увод войскаў Арганізацыі Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакію для падаўлення Пражскай вясны. У выніку яму забаранілі далей выкладаць сацыялогію і Хегедзюш пачаў працаваць галоўным навуковым саветнікам у міністэрстве прамысловасці Венгрыі. У 1973 годзе быў выключаны з камуністычнай партыі і звольнены з міністэрства. З 1975 года выйшаў на пенсію па ўзросту, у 1982 годзе змог аднавіцца выкладчыкам ва Універсітэце эканомікі. Выступіў супраць поўнамаштабнага ўкаранення капіталістычных адносін падчас «шокавай тэрапіі». У 1990 годзе арганізаваў Рабочую акадэмію, якую ўзначальваў да сваёй смерці ў 1999 годзе.
Арцём Віктаравіч Гамялько
Арцём Гамялько (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік польскага клуба ЛКС з Явішавіцаў.
Клубная кар’ера
Выхаванец жодзінскай СДЮШАР «БелАЗ», выступаў за мясцовае «Тарпеда». У студзені 2008 года перайшоў у маскоўскі «Лакаматыў», дзе стаў гуляць за моладзевую каманду.
Сезон 2010 правёў у арэндзе ў наваполацкім «Нафтане», быў асноўным брамнікам наваполацкага клуба. Па заканчэнні сезона 2010 вярнуўся ў «Лакаматыў». 22 чэвреня 2011 года згуляў свой адзіны матч за асноўную каманду чыгуначнікаў, у якім «Лакаматыў» саступіў ЦСКА (1:3).
Сезон 2012 правёў у моладзевай камандзе «Лакаматыва». У лютым 2013 года ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з мікашэвіцкім «Гранітам», які выступаў у Першай лізе. У сезоне 2013 чаргаваўся на пазіцыі брамніка з Радзівонам Сямукам, а ў сезоне 2014 стаў асноўным брамнікам мікашэвіцкай каманды і дапамог ёй перамагчы ў Першай лізе.
У лютым 2015 года падоўжыў кантракт з «Гранітам». Рыхтаваўся з камандай да сезона 2015, але ў сакавіку 2015 года кантракт з мікашэвіцкім клубам быў разарваны (прычынай сталі праблемы са здароўем). У красавіку 2015 далучыўся да «Слоніма» і пачаў у яго складзе сезон 2015.
У лютым 2017 года стала вядома, што Арцём увайшоў у трэнерскі штаб «Смалявічаў-СТІ» ў якасці трэнера брамнікаў. Пры гэтым у сезоне 2017 Арцём двойчы выйшаў на поле ў Першай лізе ў якасці палявога іграка.
У чэрвені 2019 года зноў пачаў з’яўляцца на полі ў якасці брамніка за «Смалявічы», неўзабаве замацаваўся ў якасці іграка асновы. Выхадзіў на поле і ў сезоне 2020, калі клуб вярнуўся ў Вышэйшаую лігу.
У верасні 2020 года перайшоў у армянскі клуб «Лоры». Як асноўны брамнік гуляў за каманду да красавіка 2021 года, калі «Лоры» зняўся з чэмпіянату Арменіі.
У чэрвені 2021 года вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт са «Слуцкам». Стаў асноўным брамнікам каманды, але з кастрычніка страціў месца ў складзе. У снежні 2021 года кантракт са слуцкім клубам па пагадненні бакоў быў разарваны.
Уліс (касмічны апарат)
«Уліс» (Ulysses) — касмічны апарат сумеснай вытворчасці ЕКА і НАСА, прызначаны для вывучэння Сонца і, у якасці дадатковай місіі, Юпітэра.
Арцём Віктаравіч Гамялько
Клубная кар’ера
У лютым 2022 года далучыўся да клуба пятага польскага дывізіёна «Спарта» з Казімежы Велькай, а летам перабраўся ў ЛКС з Явішавіцаў.
Уліс (касмічны апарат)
Апарат быў запушчаны ў кастрычніку 1990 года з касмічнага карабля «Дыскаверы» (запуск быў запланаваны на 1986, але адкладзены з-за катастрофы «Чэленджара»). У агульнай складанасці апарат прапрацаваў больш за 17 гадоў, што ў чатыры разы перавышае разліковы тэрмін эксплуатацыі. Місія апарата афіцыйна завершана з 1 ліпеня 2008 года, па прычыне недастатковай выпрацоўкі энергіі, неабходнай для падтрымання арыентацыі апарата на Зямлю.
Арцём Віктаравіч Гамялько
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі, двойчы ў яе складзе трапляў на чэмпіянат Еўропы, але ні ў 2009 годзе, ні ў 2011 годзе не з’яўляўся на полі.
У другой палове 2011 года выступаў таксама за алімпійскую зборную, але ў выніку не трапіў на Алімпіяду 2012 у Лондан.
Уліс (касмічны апарат)
«Уліс» з'яўляецца першым апаратам, які вывучаў Сонца не толькі з плоскасці экліптыкі (экватарыяльнай), але і з боку палюсоў. Гэта дазваляе пабудаваць больш дакладную мадэль усёй прастора вакол сонца.
Характарыстыкі
Маса «Уліса» — каля 370 кг у момант старту, у тым ліку 55 кг навуковай апаратуры. Памеры асноўнага корпуса складаюць 3,2 x3, 3x2,1 метраў, магутнасць тэрмаэлектрычнай ўстаноўкі (якая працавала на плутоніі-238) — да 285 Вт з паступовым зніжэннем, хуткасць працы перадатчыка — да 1024 біт/с.
Навуковае абсталяванне апарата забяспечвае вымярэнне характарыстык касмічнай пылу, касмічных прамянёў, сонечнага ветру, правядзенне плазменных эксперыментаў і магнітаметрычных вымярэнняў.
Траекторыя
Траекторыя палёту апарата была спраектаваны такім чынам, каб «Уліс» праляцеў міма Юпітэра. Гэта выклікана тым, што непасрэднае вывядзенне апарата на калясонечную палярную арбіту запатрабавала б занадта вялікіх выдаткаў паліва. Таму быў выкарыстаны гравітацыйны манеўр ў полі прыцягнення планеты, што дазволіла адначасна атрымаць шэраг каштоўных звестак аб Юпітэры.
8 лютага 1992 касмічны апарат «Уліс» прайшоў на вышыні шасці радыусаў над Юпітэрам, за кошт гравітацыйнага поля якога зрабіў пертурбацыйны манеўр для выхаду з плоскасці экліптыкі (плоскасць, у якой абарачаюцца вакол Сонца планеты), і накіраваўся спачатку да абласцей міжпланетнай плазмы з боку паўднёвага полюса Сонца (вымярэнні ў гэтых абласцях працягваліся з мая па верасень 1994 года), а затым да абласцей з боку паўночнага полюса (тут вымярэнні праводзіліся з мая па верасень 1995 г). Дадзеныя даследаванні праводзіліся ў перыяд сонечнага мінімуму.
Наступнае праходжанне палярных абласцей Сонца прыпала на верасень-снежань 2000 г. (паўднёвы полюс) і 2001 (паўночны полюс). Дадзенае праходжанне ўжо прыйшлося на перыяд сонечнага максімуму.
У сувязі з тым, што місія ў лютым 2004 г. была падоўжаная да сакавіка 2008 (а ў лістападзе 2007 г. — да сакавіка 2009 года), у «Уліса» з'явілася магчымасць здзейсніць яшчэ адзін віток вакол Сонца. Паўднёвы полюс Уліс ужо даследаваў у лістападзе 2006 г. — красавіку 2007 г., а з студзеня 2008 года пачаў даследаванне паўночнага полюса.
Асноўныя даты
У ходзе місіі «Уліса» былі наступныя асноўныя падзеі:
Казімірова
Назву Казімірова маюць:
Казіміраўка
Назву Казімі́раўка маюць:
Рыхардс Глазупс
Ры́хардс Гла́зупс (Rihards Glāzups; 20 мая 1920,, Латвія — 19 мая 1993, , Латвія) — латышскі дырыжор. Народны артыст Латвіі (1976). Народны артыст СССР (1981).
Біяграфія
Рыхард Глазуп нарадзіўся 20 мая 1920 года ў Рызе.
Скончыў Латвійскую кансерваторыю ў 1944 годзе па класе аргана, у 1950 годзе — па класе сімфанічнага дырыжавання, у 1952 годзе — па класе кампазіцыі ў А. П. Скултэ (раней вучыўся ў класе Я. Віталса).
З 1944 года — дырыжор, у 1967—1976 гг. — галоўны дырыжор Тэатра оперы і балета Латвійскай ССР ў Рызе.
Рыхард Глазуп памёр 19 мая 1993 года. Пахаваны ў Рызе на 1-х Лясных могілках.
Творчасць
Пад яго кіраўніцтвам пастаўлены оперы «Банюта» А. Калніньша, «Залаты конь» А. Жылінскіса, «» М. Рымскага-Корсакава, «Заручыны ў манастыры» С. Пракоф'ева, «» Р. Вагнера, «» Л. Бетховена, «» Б. Сметаны, балеты «Навальніца вясной» А. Скултэ, «» С. Пракоф'ева і інш. Аўтар музычных твораў (кантат «Свету—мір!», 1962; тэма і варыяцыі для аргана і інш.).
Вісентэ Фокс Кесада
Вісентэ Фокс Кесада (Vicente Fох Quesada; нар. ) — прэзідэнт Мексікі ад апазіцыйнай Партыі нацыянальнага дзеяння (2000—2006).
Фокс нарадзіўся ў Мехіка ў забяспечанай сям’і. Яго маці была басконкай, бацька — сынам амерыканца эльзаскага паходжання. Фокс навучаўся ў Ібераамерыканскім універсітэце ў Мехіка і ў Гарвардзе.
Арыябарзан II Філапатр
Арыябарзан II Філапатар (Ἀριοϐαρζάνης Φιλοπάτωρ, які любіць свайго бацьку) — цар Кападокіі з 63/62 па 51 год да н.э.
Паходжанне
З'яўляўся сынам цара Арыябарзана I і Афінаіды Філасторгіі I. Яго родная сястра Філасторгія была жонкай цара Камагены Антыёха I. Арыябарзан II меў персідскія і грэчаскія карані.
Кіраванне
Для ўтрымання ўлады ў краіне, цар выкарыстаў у 57 годзе да н.э. дапамогу Рымскай рэспублікі. На працягу наступных некалькіх гадоў ён паспяхова кіраваў краінай, пакуль не быў забіты стаўленікамі Парфіі. Спадчыннікам стаў Арыябарзан III.
Сям'я
Арыябарзан II ажаніўся з дачкой пантыйскага цара Мітрыдата VI Афінаідай Філасторгіяй II. Яна нарадзіла яму двух сыноў: Арыябарзана III і Арыярата X.
Карлас Салінас
Карлас Салінас дэ Гартары (Carlos Salinas de Gortari; нар., , Мексіка) — прэзідэнт Мексікі з 1 снежня 1988 года па 30 лістапада 1994 года.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і Рауля Салінаса Ласана і Маргарыты дэ Гартары Карвахаль. Скончыў са ступенню эканаміста Нацыянальны аўтаномны ўніверсітэт Мексікі ў 1969 годзе. Атрымаў ступень магістра дзяржаўнага кіравання ў 1973 годзе, ступень магістра мастацтваў у 1976 годзе, і кандыдата навук у палітычнай эканоміцы ў 1978 годзе, скончыўшы Гарвардскі інстытут дзяржкіравання Джона Ф. Кенэдзі і Гарвардскі інстытут мастацтваў і навук. Па вяртанні ў Мексіку ён стаў прафесарам у сваёй альма-матэр.
Вісентэ Фокс Кесада
Пачаў працаваць у якасці начальніка па наглядзе за транспартнымі аперацыямі Кока-Колы, і пасля паспяховага выканання сваіх абавязкаў быў прызначаны кіраўніком ўсёй сеткі кампаніі ў Лацінскай Амерыцы. У 1988 годзе абраны ў Палату дэпутатаў парламента Мексікі. У 1995 годзе абраны губернатарам штата Гуанахуата і займаў гэты пост да 1999 года.
2 ліпеня 2000 года быў абраны прэзідэнтам Мексікі, перапыніўшы шматгадовую манаполію на ўладу Інстытуцыйнай рэвалюцыйнай партыі.
Аляксандр Апанасавіч Спендыяраў
Аляксандр Апанасавіч Спендыя́раў (Спендыяран; Ալեքսանդր Սպենդիարյան;,  — , ) — армянскі кампазітар і дырыжор і педагог. Народны артыст Армянскай ССР (1926).
У 1895 годзе скончыў юрыдычны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. Вучань М. Клёнаўскага і Рымскага-Корсакава. Спендыяраў — адзін з заснавальнікаў армянскай класічнай музыкі (нароўні з Камітасам, Чухаджанам і інш.), таленавіты кампазітар, бачны музычна-грамадскі дзеяч, выхавальнік моладзі, дырыжор. Па ўласных словах, матэрыял для творчасці ён чэрпаў з народных напеваў, армянскай паэзіі, літаратуры і гісторыі. Вернасць традыцыям армянскай народнай музыкі ён спалучаў з досведам рускай музычнай класікі.
Бялградска-Карлавацкая архіепархія
Бялградска-Карлавацкая архіепархія (Архиепископија београдско-карловачка) — тэрытарыяльна-адміністрацыйная і кананічная структура Сербскай праваслаўнай царквы. Цэнтр епархіі — горад Бялград. Архіепархія адказная за Бялград і яго наваколлі, уключае 12 манастыроў і 49 храмаў.
Архіепархія была ўтворана ў 1931 годзе, калі былі аб'яднаны Бялградская мітраполія і Срэмска-Карлавацкая епархія.
У 1947 годзе з яе былі вылучаны Срэмская і Шумадзійская епархіі, а горад Панчава быў перададзены Банацкай епархіі. У наш час, нягледзячы на прысутнасць у назве архіепархіі, горад Срэмскі-Карлаўцы адносіцца да Срэмскай епархіі.
Кіруючым епіскапам з'яўляецца Сербскі патрыярх.
XI Усебеларускі з’езд Саветаў
Адзінаццаты Усебеларускі з’езд Саветаў рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў. Адбыўся 14 — 22 студзеня 1935 г. у Мінску. 787 дэпутатаў з рашаючым голасам і 180 з дарадчым.
Сацыялістычны інтэрнацыянал
Сацыялістычны інтэрнацыянал (Сацінтэрн) — міжнародная няўрадавая сацыял-дэмакратычная арганізацыя. Штаб-кватэра ў Лондане. Першапачаткова створаны ў 1864 годзе, аднавіў сваю дзейнасць у 1951 годзе ў Франкфурце-на-Майне (Германія) на арганізацыйным з’ездзе 34 сацыялістычных і сацыял-дэмакратычных партый, пераважна з Еўропы. Лічыць сябе правапераемнікам II Інтэрнацыянала, а таксама Сацыялістычнага рабочага інтэрнацыянала, які існаваў з 1923 года па Другую сусветную вайну і ў 1989 годзе афіцыйна адзначыў стагоддзе.
У 2009 годзе членамі Сацінтэрна з’яўляліся 156 партый з 126 краін, у тым ліку 116 партый з’яўляюцца паўнапраўнымі членамі і маюць вырашальны голас, у 26 арганізацый статус кансультатыўных членаў з правам дарадчага голасу і 14 партый з’яўляюцца назіральнікамі.
Найстарэйшы член Сацінтэрна — Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі (СДПГ).
Вышэйшы орган Сацінтэрна — з’езд (кангрэс), які праводзіцца адзін раз у тры гады. У прамежках паміж з’ездамі яго дзейнасцю кіруе Савет, які склікаецца два разы ў год.
Паўстанне Ракацы
Паўста́нне Ра́кацы, Нацыянальна-вызваленчая вайна́ венгерскага народа — паўстанне ў Венгрыі на чале з сяміградскім князем Ферэнцам II Ракацы, якое адбывалася ў 1703—1711 гадах падчас змагання венграў з дамінаваннем Габсбургаў. У венгерскай і славацкай літаратуры часта апісваецца як апошняе паўстанне куруцаў.
Ход паўстання
У чэрвені 1703 Ферэнц II Ракацы вярнуўся ў Венгрыю з эміграцыі ў Рэчы Паспалітай і падняў антыгабсбургскае паўстанне. Да 1705 паўстанцы занялі амаль усю тэрыторыю Венгрыі і Сяміграддзя. На той час сілы Ракацы налічвалі 31 полк пяхоты і 52 кавалерыйскія палкі. Сабраны ў 1707 годзе сойм абвясціў незалежнасць Венгрыі. У тым самым года аўстрыйцы сцягнулі на венгерскі фронт значныя сілы ў колькасці 45 пяхотных і 42 кавалерыйскіх палкоў.
3 жніўня 1708 адбылася бітва пад Трэнчынам, у якой венгры панеслі паражэнне, а ў кастрычніку страцілі крэпасці Сольнак і Шарашпатак. Паўстанне было здушана, войска распусцілася, а Ракацы 23 студзеня 1711 вярнуўся ў Рэч Паспалітую.
Мануэль Авіла Камача
Мануэль Áвіла Камáча (Manuel Ávila Camacho;, Тэцыутлан, штат Пуэбла — , Мехіка) — Прэзідэнт Мексікі з 1 снежня 1940 да 30 лістапада 1946 года, ваенны міністр у 1937—1939 гадах ва ўрадзе радыкала Ласара Кардэнаса. Бліскучы дыпламат, умераны і асцярожны палітык, здолеў вырашыць канфлікт, які ўзнік ў 1938 годзе пры нацыяналізацыі ўласнасці замежных нафтавых кампаній, і наладзіць супрацоўніцтва з ЗША і іх саюзнікамі падчас Другой сусветнай вайны.
Мігель дэ ла Мадрыд
Біяграфія
Вучыўся ў Нацыянальным аўтаномным універсітэце Мексікі, атрымаў ступень магістра кіравання ў Гарвардскім універсітэце, прафесар канстытуцыйнага права. Працаваў у Банку Мексікі, у 1965 годзе пачаў працу ў сакратарыяце (міністэрстве) фінансаў. У 1970-72 гадах працаваў у Pemex. З 1976 года быў сакратаром міністэрства па справах бюджэту і планавання ва ўрадзе Хасэ Лопеса Партыльё, з мая 1979 года па верасень 1981 года — міністр. Браў удзел у распрацоўцы эканамічных праграм урада.
На прэзідэнцкіх выбарах 4 ліпеня 1982 года ўпэўнена перамог, набраўшы 16 145 000 (71,63 %) галасоў супраць 16,41 % у бліжэйшага пераследніка. У снежні 1982 стаў прэзідэнтам Мексікі ад Інстытуцыйнай рэвалюцыйнай партыі.
Змагаўся з карупцыяй, распачаў працэсы супраць двух найбольш карумпаваных чыноўнікаў ранейшага ўрада, аднак не крануў ні свайго папярэдніка Лопеса Партыльё, ні бюракратычны апарат ІПР і звязаных з ім прафсаюзных лідараў. Пры ім, з-за нафтавага крызісу ў 1982 годзе, павялічылася інфляцыя да 159 % у 1987 годзе. Беспрацоўе ў сярэдзіне 1980-х дасягала 25 %. Разам з тым, паводле рэкамендацый МВФ вёў жорсткую фінансавую палітыку. Актыўна змагаўся з карупцыяй, прыцягваў замежныя інвестыцыі і праводзіў прыватызацыю дзяржаўнай уласнасці. У 1986 годзе Мексіка ўвайшла ў Генеральнае пагадненне па тарыфах і гандлі. Удзельнік «Дэлійскай шасцёркі».
У 1985 годзе ў краіне адбыўся моцны землятрус. З-за некарэктных дзеянняў ўрада па барацьбе з яго наступствамі рэйтынг дэ ла Мадрыда і ІРП ўпаў.
Мігель дэ ла Мадрыд памёр 1 красавіка 2012 г. у Мехіка ад эмфіземы лёгкіх.
Абрам Хаімавіч Шкляр
Абрам Хаімавіч Шкляр (, Магільна,, Мінская вобласць — , ) — беларускі географ i кліматолаг. Доктар геаграфічных навук (1964), прафесар (1965).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў БСГА (1931) У 1940—1941 гг. і з 1946 г. выкладчык фізічнай геаграфіі БДУ, з 1974 г. загадчык кафедры ў Беларускім дзяржаўным універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па сельскагаспадарчай кліматалогіі, феналогіі, ахове прыроды, фізічнай геаграфіі Беларусі, па меліярацыі Палесся. У аснову кліматычнага раянавання А. X. Шкляр паклаў сумы тэмператур паветра вышэй 10 °C і паказчыкі ўвільгатнення тэрыторыі (адносіны сумы ападкаў да выпаральнасці).
Аўтар дапаможнікаў па геаграфіі для вышэйшых навучальных устаноў Беларусі. Удзельнічаў у складанні Атласа БССР.
Геза Лашонцы
Геза Лашонцы (Losonczy Géza;, Ершэкчанад, Аўстра-Венгрыя — , , Венгрыя) — венгерскі журналіст і палітык.
Тлалок
Тлалок (ісп. Tlaloc) — «які прымушае расці»; у міфалогіі народаў Мезаамерыкі бог дажджу і грому, сельскай гаспадаркі, агня і паўднёвай часткі свету, уладар усіх ядомых раслін. У мая насіў імя Чак, у татанакаў — Тахін, у міштэкаў — Цаві, у сапатэкаў — Касіха-Пітао. Яго культ атрымаў распаўсюджанне з ІІ ст. да н.э., пасунуўшы болей старажытны культ Кецалькаатля.
Знешні выгляд
Малюнкі і скульптуры паказвалі яго антрапаморфнай пачварай з тварам ягуара, часам з вачыма савы альбо кругамі ў выглядзе стылізаваных змей вакол вачэй, з клыкамі ягуара, змяіным завітком перад носам. На галаве Тлалока часта знаходзілася зубістая карона, цела — чорнага кулеру, у руках — змеепадобны, аблеплены зубамі кій (маланка) альбо сцябло кукурузы ці збан з вадою.
Геза Лашонцы
У час Венгерскага паўстання 1956 года увайшоў у склад урада Імрэ Надзя на пасадзе міністра друку і прапаганды. У пачатку лістапада член Часовага кіраўніцтва ВСРП. 3 лістапада разам з Золтанам Тылдзі правёў апошнюю прэс-канферэнцыю ўрады. 4 лістапада схаваўся ў пасольстве Югаславіі, адкуль пазней разам з Імрэ Надзям і яго прыхільнікамі быў выдадзены ў Румынію.
Аркадзь Ханонавіч Шкляр
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 г. З 1974 г. у сістэме прафесійна-тэхнічнай адукацыі (майстар вытворчага навучання, намеснік дырэктара, дырэктар ПТВ, Мінскага вышэйшага тэхнічнага вучылішча). З 1992 г. рэктар Рэспубліканскага інстытута прафесійнай адукацыі.
Навуковыя працы пра праблемах бесперапыннай прафесійнай адукацыі, тэорыі i методыкі вытворчага навучання ва ўмовах шматузроўневай падрыхтоўкі. Распрацаваў комплексную сістэму падрыхтоўкі кадраў па схеме «ПТВ — тэхнікум — ВНУ», якая пакладзена ў аснову стварэння інтэграваных шматузроўневых навучальных устаноў бесперапыннай прафесійнай адукацыі ў краінах СНД.
Тлалок
Функцыі
Па ўяўленнях ацтэкаў, Тлалок — дабрадзейны бог, но можа выклікаць паводку, засуху, град, маланкі. Лічылася, што ён жыве на вяршынях гор ці ў палацы над Мексіканскім залівам, дзе ўтвараюцца хмары. У яго жытле, ва ўнутраным двары, у кожным з чатырох куткоў стаіць па вялікаму збану, у якіх знаходзяцца жыватворны дождж, засуха, хваробы раслін і разбуральная залева адпаведна. Таму і сам Тлалок маляваўся часам у выглядзе збана. Жрацы лічылі, што Тлалок — адзінае боства, але па болей архаічных уяўленнях існавала шмат асобных карлікавых Тлалокаў («хлопчыкаў дажджу»), якія ўладарылі над дажджом, горнымі вяршынямі, градам і снегам. Ім падпарадкоўваліся таксама рэкі і азёры. Ў культам Тлалока былі звязаны жабы і змеі.
Майсей Навумавіч Шапіра
Майсей Навумавіч Шапіра (,  —, ) — беларускі хірург, артапед, траўматолаг. Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Заслужаны дзеяч навук Беларусі (1940). Брат Льва Навумавіча Шапіра.
Тлалок
Функцыі
Тлалок мог пакараць людзей рэўматызмам, вадзянкай. Таму ў Тлалакан (яго нябеснае жытло) траплялі тыя, каго забіла маланка, тапельцы, падагрыкі, памерлыя ад праказы. У Тлалакане было досыць вады, ежы, кветак. Першай жонкай Тлалока была Шочыкацэль, затым — Чальчыутлікуэ. Па некаторых звестках ён быў бацькам бога луны Тэкістэкатля. Выявы Тлалока даволі шматлікія, бо яго культ быў надзвычайна пашыраны. Ацтэкі здзеснівалі рытуалы ў яго гонар на глыбокіх вірах возера Тэскока. Кожны год яму прыносілі ў ахвяру дзяцей, топячы іх у вадзе. На гары Тлалок, ля Тэначтытлана, была пабудавана вялікая статуя бога з белай лавы з паглыбленнем у галаве. У дажджлівы часы туды ўкладвалася насенне ядомых раслін.
Майсей Навумавіч Шапіра
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў Мінску ў яўрэйскай сям’і Неваха Моўшавіча (Навума Майсеевіча) Шапіра. Акрамя Майсея ў сям’і было яшчэ 8 дзяцей: шэсць сыноў і дзве дачкі. Два яго браты таксама былі ўрачамі, адзін з іх Леў Навумавіч Шапіра — хірург, другі — Іосіф Навумавіч Шапіра — уролаг.
Тлалок
Роля ў касмаганічным міфе
Ацтэкі верылі, нібыта цяперашні свет — пяты па ліку. Кожны з папярэдніх сусветаў быў створаны і загінуў па волі багоў; ролю сонца дзеля кожнага сусвету выконваў той ці іншы з бог. Сонцам трэцяга сусвету стаў Тлалок. Эпоха так званага Трэцяга сонца цягнулася 364 года, пасля чаго Кецалькаатль зрынуў на зямлю вогненны дождж. Вулканы адчынілі свае кратэры. З неба падаў пясок і распаленыя камяні. Большасць людзей загінула, а тыя, хто выжыў, ператварыліся ў птушак.
Майсей Навумавіч Шапіра
Дзяцінства і адукацыя
Савецкі кінааператар прыходзіўся яму пляменнікам, сынам роднага брата Веньяміна.
У 1903—1908 гг. вучыўся на медыцынскім факультэце Венскага ўніверсітэта. Скончыў медыцынскі факультэт Казанскага ўніверсітэта ў 1909 годзе.
У час Першай і Грамадзянскай вайны
У Першую сусветную вайну — малодшы лекар палка на Турэцкім фронце, у Грамадзянскую вайну — урач Мінскага пяхотнага палка.
Прафесійная дзейнасць
У 1912 годзе па адрасе Койданаўская, 19 (сучасны адрас будынка вул. Рэвалюцыйная, 15) была заснавана прыватная хірургічная лячэбніца М. Н. Шапіры, якая была разлічана на 6 ложкаў. З 1923 — асістэнт хірургічнай клінікі БДУ. У 1927—1941 і 1945—1957 гг. у Мінскім медыцынскім інстытуце, дзе ў 1927 годзе арганізаваў і ўзначаліў першую ў Беларусі кафедру артапедыі, адначасова арганізаваў спецыялізаваную артапедычную амбулаторыю і кіраваў ёю. Паралельна ў 1930—1941 гг. працаваў у клініцы артапедыі i траўматалогіі Беларускага НДІ фтызіятрыі, артапедыі i нейралогіі (у 1945—1950 гг. яго дырэктар). У 1936 годзе ў Ленінградзе, у клініцы прафесара, абараніў доктарскую дысертацыю.
У 1941—1945 гг. галоўны хірург эвакашпіталяў i намеснік наркома аховы здароўя Кіргізскай ССР, адначасова загадчык кафедрай шпітальнай хірургіі Фрунзенскага медыцынскага інстытута.
Выйшаўшы на пенсію, ён стаў бясплатна кансультаваць складаных хворых у інстытуце артапедыі, у ваенным шпіталі, у бальніцах.
Як напісала пра яго ў некралогу прафесар Р. М. Мініна :
Фёдараў
Фёдараў — прозвішча, утворанае ад імя Фёдар.
Арыябарзан III
Здабыццё прастола
Пасля гібелі Арыябарзана II, рымскі сенат ухваліў прызначэнне кіраўніком яго старэйшага сына. Сярод праціўнікаў новага цара апынулася яго маці Афінаіда II, але з дапамогай намесніка Кілікіі Марка Цыцэрона мяцеж быў хутка падушаны.
Аказваючы актыўную дапамогу Гнею Пампею, цар змог атрымаць перавагу і пасля перамогі яго праціўніка — Гая Юлія Цэзара. Да Кападокіі была далучана Малая Арменія, пасля чаго Арыябарзан пачаў падумваць пра здабыццё поўнай незалежнасці ад Рыма. Па гэтай прычыне ён і быў забіты ў 42 г. да н.э. рымскім сенатарам Гаем Касіем Лонгінам. Новым кіраўніком стаў брат нябожчыка Арыярат X.
Натуршчыцы (карціна)
Натуршчыцы (Les Poseuses) — карціна мастака Жоржа Сёра, створаная ў тэхніцы пуантылізму ў 1884—1886 гадах. Карціна захоўваецца ў ў Філадэльфіі.
Апісанне
Карціна з'яўляецца адказам Сёра на меркаванні крытыкаў, што дывіянізм не з'яўляецца тэхнікай, якую добра выкарыстоўваць для малявання аголенага чалавечага цела. Сёра выдатна паказаў, што такая думка з'яўляецца памылковай.
Усе тры жанчыны на карціне — гэта адна мадэль, якая пазіравала тройчы. На сцяне пакоя вісіць карціна Сёра.
Арыярат X
Арыярат X Эўсеб Філадэльф — цар Кападокіі.
Арыярат X быў сынам цара Кападокіі Арыябарзана II. У выніку змовы ў 52/51 годзе да н.э. яго спадчыннікам стаў яго старэйшы сын Арыябарзан III. Гай Юлій Цэзар у 47 годзе да н.э. наладзіў адносіны з Кападокіяй. Ён, магчыма, узвёў Арыярата на прастол у 42 годзе да н.э. пасля забойства Арыябарзана Гаем Касіем Лонгінам. Арыярат стаў царом, але яго правы аспрэчваў нейкі Архелай.
Пасля таго, як забойцы Цэзара былі разбіты ў бітве пры Філіпах (кастрычнік 42 годзе да н.э.) трыумвірамі Актавіянам і Маркам Антоніем, апошняму ў валоданне дасталіся ўсходнія правінцыі пасля перадзелу тэрыторыі Рымскай дзяржавы трыумвіратам.
NAT
NAT (ад Network Address Translation — «пераўтварэнне сеткавых адрасоў») — гэта механізм у сетках TCP/IP, які дазваляе пераўтвараць IP-адрасы транзітных пакетаў. Таксама мае назвы IP Masquerading, Network Masquerading і Native Address Translation.
Функцыянаванне
Пераўтварэнне адрасу метадам NAT можа здзяйсняцца амаль любой маршрутызавальнай прыладай — маршрутызатарам, серверам доступу, міжсеткавым экранам. Найбольш папулярным з'яўляецца SNAT, функцыяй якога з'яўляецца падмена адраса крыніцы (source) падчас мінання пакета ў адзін бок і адваротнай падмене адраса прызначэння (destination) у адказным пакеце. Разам з адрасамі крыніца/прызначэнне могуць таксама замяняцца нумары партоў крыніцы і прызначэння.
Апроч source NAT (прадастаўленне карыстальнікам лакальнай сеткі з унутранымі адрасамі доступу да сеціва Інтэрнэт) часта ўжываецца таксама destination NAT, калі запыты звонку транслююцца міжсеткавым экранам на камп'ютар карыстальніка ў лакальнай сетцы, які мае "шэры" адрас і таму недасяжны непасрэдна звонку сеткі (без NAT).
Статычны NAT — адпавяданне незарэгістраванага ("шэрага") IP-адраса на зарэгістраваны ("белы") IP-адрас адзін да аднаго. Асабліва карысна, калі прылада павінна быць даступнай звонку сеткі.
Дынамічны NAT — Адлюстроўвае "шэры" IP-адрас на "белы" адрас з групы "белых" IP-адрасоў. Дынамічны NAT таксама ўсталёўвае непасрэднае адпавяданне паміж "шэрым" і "белым" адрасамі, але адпавяданне можа змяняцца ў залежнасці ад "белага" адраса, даступнага з шэрагу адрасоў, падчас камунікацыі.
Перагружаны NAT (NAPT, NAT Overload, PAT, маскарадынг) — форма дынамічнага NAT, які транслюе некалькі "шэрых" адрасоў у адзіны "белы" IP-адрас, ужываючы розныя парты. Вядомы таксама як PAT (Port Address Translation). Пры перагрузцы кожны камп'ютар у прыватнай сетцы транслюецца ў адзіны адрас, але з рознымі нумарамі парта.
Тыпы NAT
Класіфікацыя NAT, якая часта сустракаецца ў сувязі з VoIP. Тэрмін «злучэнне» ўжыты ў значэнні «паслядоўны абмен пакетамі UDP».
Сіметрычны NAT (Symmetric NAT) — Трансляцыя, пры якой кожнае злучэнне, якое ініцыюецца парай «унутраны адрас: унутраны порт» пераўтвараецца ў адвольна выпадковую ўнікальную пару «публічны адрас: публічны порт». Аднак ініцыяцыя злучэння з публічнай сеткі немагчыма.
Cone NAT, Full Cone NAT — Адназначная (ўзаемная) трансляцыя паміж парамі «ўнутраны адрас: унутраны порт» і «публічны адрас: публічны порт». Любы вонкавы хост можа ініцыяваць злучэнне з унутраным хостам (калі гэта дазволена правіламі міжсеткавага экрану).
Address-Restricted cone NAT, Restricted cone NAT — Сталая трансляцыя паміж парай «унутраны адрас: унутраны порт» і «публічны адрас: публічны порт». Любое злучэнне, ініцыяванае з унутранага адрасу, дазваляе яму ў далейшым атрымліваць пакеты з любога парта таго публічнага хоста, да якога ён дасылаў пакет(ы) раней.
Port-Restricted cone NAT — Трансляцыя паміж парай «унутраны адрас: унутраны порт» і «публічны адрас: публічны порт», у якой уваходныя пакеты праходзяць на ўнутраны хост толькі з аднаго парта публічнага хоста — таго, на які унутраны хост ужо дасылаў пакет.
Перавагі
NAT выконвае тры важныя функцыі.
Узор
Трансляцыя лакальнай сеткі з дыяпазонам адрасоў 172.17.14.0/24 у глабальнае сеціва будзе ажыццяўляцца праз адзін вонкавы IP-адрас (адрас маршрутызатара, які выконвае трансляцыю).
Ужыванне
• Эканамічная выгада ў выніку набыцця адзінага IP-далучэння, а не IP-сеткі.
• Схаванне ад вонкавага назіральніка структуры ўнутранай IP-сеткі.
• Арганізацыя сістэмы з размеркаванай нагрузкай.
• Пры агульным доступе праз NAT празрыста адчыняецца доступ да ўнутранай структуры з абаронай без ужывання міжсеткавага экрану і г.д.