cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Герб Малайзіі
Апісанне
Герб Малайзіі адлюстроўвае двух тыграў, якія стаяць на задніх лапах — сімвал адвагі і сілы. Кожны з іх адной лапай абапіраецца на жоўтую стужку з дэвізам на малайскай мове «У адзінстве — сіла» (дэвіз паўтораны двойчы: на лацінцы і на «Джаве»), а іншымі падтрымлівае шчыт. Над шчытом — жоўтыя паўмесяц і зорка з 14 роўнымі прамянямі. На шчыце зверху — пяць нацыянальных кінжалаў — крысаў — сімвал пяці былых нефедэраваных малайскіх княстваў (Джахор, Кедах, Перліс, Келантан, Трэнгану). Злева на шчыце — арэкавая пальма і выява моста над вадой — сімвал штата Пенанг, справа — дрэва малака — сімвал штата Малака, якія раней уваходзілі ў калонію Стрэйтс-Сэтлментс. У цэнтры — злева направа аднолькавыя па памеры чырвоны, чорны, белы і жоўты прастакутнікі — колеры былых федэраваных малайскіх княстваў: чорны і белы — Паханга, чырвоны і жоўты — Селангор, чорны, белы і жоўты — Перак, чырвоны, чорны і жоўты — Негеры-Сембелан. Унізе злева — сімвал штата Сабах, справа — выява птушкі-насарога — сімвал штата Саравак, паміж імі — нацыянальная кветка гібіскус.
Blend4Web
Blend4Web — адкрыты фрэймворк, прызначаны для стварэння і адлюстравання інтэрактыўнай трохмернай графікі ў браўзэрах, які прадугледжвае выкарыстанне для стварэння кантэнту адкрыты пакет 3D-мадэлявання Blender.
Выпушчаны ў 2014 годзе, распрацоўшчык — расійская фірма «Трыумф», пастаўляе таксама камерцыйную ліцэнзію прадукту (якая ўключае прыклады з зыходнымі кодамі і паслугі па тэхнічнай падтрымцы).
Агляд
Падрыхтоўка аўдые-візуальнага кантэнту для Blend4Web ажыццяўляецца ў пакеце 3D-мадэлявання і анімацыі Blender. Кантэнт прайграваецца з дапамогай WebGL, Web Audio і іншых стандартных браузерных тэхналогій, без выкарыстання якіх-небудзь пашырэнняў.
Фреймворк распаўсюджваецца на ўмовах падвойнага ліцэнзавання, пад адкрытай GPLv3 і камерцыйнай ліцэнзіямі. Зыходны код знаходзіцца ў рэпазіторыі на GitHub.
3D-сцэна ствараецца ў Blender і экспартуецца ў выглядзе файла ў фармаце JSON і бінарнага файла для наступнай загрузкі вэб-дадаткам. Сцэна можа быць экспартавана ў выглядзе адзінага самадастатковага HTML-файла, у які пакуюцца экспартаваныя дадзеныя, карыстацкі інтэрфейс вэб-плэера і выкананы код. Экспарт у HTML фармаце разглядаецца як найбольш просты спосаб работы з Blend4Web. Выніковы файл з мінімальным памерам каля 1 МБ можа быць размешчаны на вэб-старонцы з дапамогай стандартнага элемента iframe. Вэб-дадаткі на аснове Blend4Web могуць быць разгорнутыя ў папулярных сацыяльных сетках, такіх як Facebook і У Кантакце.
У склад праграмных кампанентаў Blend4Web ўваходзяць бібліятэкі JavaScript, дадатак да Blender і набор інструментаў для налады параметраў 3D-сцэн, адладкі і аптымізацыі.
Распрацоўка Blend4Web была пачатая маскоўскай кампаніяй «Трыумф» у 2010 годзе. Першы публічны рэліз адбыўся 28 сакавіка 2014 года.
Асаблівасці
Фрэймворк змяшчае шэраг кампанентаў, звычайна прысутных у ігравых рухавіках, уключаючы сістэму пазіцыянавання крыніц гуку, фізічны рухавік (форк фізічнага рухавіка Bullet, размешчаны на JavaScript), сістэму анімацыі і пласт абстракцыі для праграмавання ігравой логікі.
На кожны аб’ект можа быць прызначана да 8 анімацый рознага тыпу, у тым ліку шкілетную і вяршынную анімацыю. Хуткасць і кірунак анімацыі, а таксама параметры сістэм часціц (памер, пачатковая хуткасць і колькасць) могуць быць зададзены з дапамогай API.
Падтрымліваюцца дынамічная загрузка і выгрузка дадзеных, карты асвятлення, маецца магчымасць сімуляцыі падпаверхневага рассейвання.
Маюцца рашэнні для рэндэрынгу вонкавых сцэн, уключаючы сімуляцыю ўздзеяння ветру, сімуляцыю вады, атмасферныя эфекты. Работа названага функцыяналу прадэманстравана ў дэма-роліку «Ферма», у якім таксама прысутнічаюць шматлікія аніміраваныя неігравыя персанажы, рэалізавана магчымасць перамяшчэння па лакацыі з выглядам ад першай асобы, рэалізавана узаемадзеянне з аб’ектамі і кіраванне транспартным сродкам.
Сярод нетрывіяльных для браўзэрных фрэймворкаў асаблівасцяў называюцца наступныя: аптымізацыя метадам камбінавання выклікаў адмалеўкі, аптымізацыя метадам адсячэння схаваных аб’ектаў, вынясенне фізічных разлікаў у асобны паток выканання, імітацыі паводзінаў марскіх хваляў.
У версіі 14.09 у Blend4Web была рэалізавана магчымасць рэалізацыі інтэрактыўнасці ў 3D-сцэнах з дапамогай інструмента для візуальнага праграмавання. Інструмент нагадвае рэдактар логікі убудаванага ігравога рухавіка Blender, у прыватнасці, у ім, як і ў BGE, выкарыстоўваюцца візуальныя лагічныя блокі, якія выстройваюцца ў інтэрфейсе Blender. Анімацыйныя паслядоўнасці, створаныя мастаком, прайграваюцца ў адказ на ўзаемадзеянне карыстальніка з тымі ці іншымі трохмернымі аб’ектамі.
Сярод эфектаў на аснове постапрацоўкі падтрымліваюцца свячэнне паверхні (glow), засвечванне яркім святлом (bloom), глыбіня рэзкасці камеры, змрочныя прамяні, размыцце пры руху і ўзаемнае зацяненне (SSAO).
Інтэграцыя з Blender
Профіль налад Blend4Web актывуецца ў наладах адона. Пры пераключэнні ў профіль адбываецца перабудоўванне інтэрфейсу Blender з адначасовым выдаленнем ўсіх налад, якія не падтрымліваюцца.
Blend4Web падтрымлівае шэраг спецыфічных для Blender функцый, такіх як вузлавой рэдактар матэрыялаў (інструмент для візуальнага праграмавання шэйдараў) і сістэма часціц. Таксама маецца пачатковая падтрымка рэдактара нелінейнай анімацыі (NLA) у складзе пакета Blender, прызначанага для стварэння простых сцэнарыяў.
Для атрымання падобнага візуальнага выніку ў рэдактары і ў браўзэры (WYSIWYG), карыстальнікам рэкамендуецца перамыкацца ў рэжым рэндэрынгу GLSL, які ёсць ў Blender.
Blender Game Engine
Як і ўбудаваны ігравы рухавік Blender (Blender Game Engine, BGE), Blend4Web загружае падрыхтаваныя ў Blender дадзеныя сцэн без выкарыстання якога-небудзь прамежкавага рэдактара. Дадаткі на аснове Blend4Web прызначаны для працы ў браўзэрах, у той час як выкананыя файлы BGE запускаюцца па-за браўзэраў. API Blend4Web рэалізаваны на JavaScript, у адрозненне ад заснаваных на Python API убудаванага рухавіка Blender. Замест візуальнага рэдактара логікі BGE, які не падтрымліваецца ў Blend4Web, у апошнім мяркуецца выкарыстанне стандартных падыходаў, прынятых у вэб-распрацоўцы.
Unity
У Unity магчымасць экспарту ў WebGL маецца з версіі 5. Рэалізацыя падтрымкі WebGL, тым не менш, носіць эксперыментальны характар, у прыватнасці, у WebGL-версіі ў бліжэйшай перспектыве не плануецца падтрымка мабільных прылад, сістэмы пазіцыянавання крыніц гуку, відэа-тэкстур.
Three.js
WebGL-бібліятэка Three.js патрабуе напісання праграмнага кода для выканання трывіяльных задач, што павышае парог уваходжання і падаўжае навучанне; у Blend4Web большая частка работ па падрыхтоўцы анлайн-прэзентацый не патрабуе праграмавання.
Вядомыя выпадкі выкарыстання
НАСА распрацавала інтэрактыўны вэб-дадатак да трэцяй гадавіны з дня пасадкі марсахода К’юрыёсіці. У дадатку, створаным на аснове Blend4Web, рэалізаваны рух ровера, кіраванне камерамі і маніпулятарам, а таксама ўзноулены некаторыя вядомыя падзеі місіі. Дадатак быў прадстаўлены ў пачатку секцыі WebGL на канферэнцыі SIGGRAPH 2015.
Яўген Канстанцінавіч Успенскі
Яўген Канстанцінавіч Успенскі (,  —, , турма НКВД) — беларускі фізік, грамадскі дзеяч і педагог.
Біяграфія
З сям'і службоўца. Скончыў Віленскую гімназію (1910), фізіка-матэматычны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1915). З беларускім нацыянальна-вызваленчым рухам пазнаёміўся ў студэнцкія гады (з 1911) у Віленскім зямляцтве пры Маскоўскім універсітэце. Пасля заканчэння ўніверсітэта працаваў у Бабруйску і Глуску: у гімназіях, школах, палітэхнікуме і педтэхнікуме, вёў фізіку і матэматыку. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі абраны ў бюро Настаўніцкага саюза.
Падчас нямецкай і польскай акупацыі ўваходзіў у Бабруйскую беларускую раду. Летам 1918 быў ініцыятарам першых настаўніцкіх курсаў у Бабруйску. У час польскай акупацыі — адзін са стваральнікаў Беларускага нацыянальнага камітэта. У 1921 уступіў у ВКП(б). Быў намеснікам, потым загадчыкам Бабруйскай палітасветы. Працаваў разам з Алесем Адамовічам, прымаў удзел у правядзенні беларусізацыі. У верасні 1922 па запрашэнні У. Ігнатоўскага пераехаў у Мінск. Прызначаны загадчыкам Галоўпалітасветы і Галоўпрафасветы пры наркаме асветы БССР.
Са студзеня 1923 — асістэнт, потым дацэнт кафедры фізікі педагагічнага факультэта БДУ. З мая 1924 — намеснік дэкана педагагічнага факультэта, загадчык фізіка-матэматычнага і прыродазнаўчага аддзяленняў. Увосень 1924 арганізаваў таварыства «Прэч непісьменнасць». З 1929 — дэкан фізіка-матэматычнага факультэта. У 1925-36 прафесар БДУ. Першы ў Беларусі пачаў выкладаць фізіку на беларускай мове. Быў дэлегатам навуковых з'ездаў у Маскве, Ленінградзе, Берліне. У 1931-36 супрацоўнік Фізіка-тэхнічнага інстытута БелАН. У кастрычніку 1935 выключаны з ВКП(б) за «прытупленне класавай пільнасці і адрыў ад партыйнага жыцця». З 1936 — прафесар і загадчык кафедры фізікі Гомельскага педінстытута. Асноўныя працы Успенскага прысвечаны квантавай тэорыі ядра атама, гісторыі і метадалогіі фізікі.
Пакуці (Валожынскі раён)
Пакуці́ (, Покути) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета.
NGC 5061
NGC 5061 (іншыя абазначэнні — ESO 508-38, MCG -4-31-48, AM 1315-263, PGC 46330) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Валянціна Сямёнаўна Шаўчэнка
Валянціна Сямёнаўна Шаўчэнка (Валентина Семенівна Шевченко, народжаная Салянік;, Крывы Рог, Днепрапятроўская вобласць — , ) — украінскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзілася 12 сакавіка 1935 года ў горадзе Крывы Рог у сям’і шахцёра. Скончыла Кіеўскі дзяржаўны ўніверсітэт (завочнае аддзяленне). Працавала старшай піянерважатай, настаўнікам геаграфіі, сакратаром камсамольскай арганізацыі школы. З 1957 года — сакратар Крыварожскага гаркама камсамола.
На XVIII з’ездзе камсамола Украіны ў 1962 годзе абрана сакратаром ЦК ЛКСМУ, у 1962—1969 гадах — сакратар ЦК ЛКСМУ (курыравала піянерыю і школы). У 1968 годзе наведала Канаду. У 1969—1973 гадах — намеснік Міністра асветы Украінскай ССР. У 1973—1975 гадах — намеснік старшыні Прэзідыума Украінскага таварыства дружбы і культурных сувязяў з замежнымі краінамі.
З 2002 года — старшыня «Кангрэса дзелавых жанчын Украіны».
Памерла 3 лютага 2020 года.
Старая Буда (Хіславіцкі раён)
Старая Буда (Ста́рая Бу́да) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Старая Буда абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Старую Буду не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Тэадор Момзен
Тэадор Момзен, Хрысціян Маціяс Тэадор Момзен (Mommsen;, в. Гардынг герцагства Шлезвіг Данія, цяпер Германія — , Шарлотэнбург пад Берлінам) — нямецкі гісторык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1902).
Біяграфія
У 1821 сям’я 4-гадовага Тэадора перасялілася ў Олдэслоэ, у герцагства Гольштэйн (тымчасова ў Даніі). Бацька Тэадора, Енс Момзен, пратэстанцкі святар сціплага дастатку, прыдаў сыну захапленне літаратурай, пазнаёміў з нямецкай паэзіяй, дапамагаў перакладаць Гюго, Байрана і Шэкспіра на нямецкую мову, на якой размаўляла сям’і ў доме. Адукацыю ў галіне класічных моў, філасофіі, рыторыкі і нямецкай літаратуры Тэадор атрымаў у Хрысціянскай гімназіі ў Альтоне. У 1838 паступіў у Кільскі ўніверсітэт, дзе вырашыў вывучаць юрыспрудэнцыю, курс, прысвечаны галоўным чынам рымскаму праву. У Кілі малады прафесар Ота Ян пазнаёміў Момзена з навыкамі вывучэння і тлумачэння антычных надпісаў.
Башлыкы
Башлыкы (Башлики́) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Тэадор Момзен
Біяграфія
Вярнуўшыся ў 1847 у Шлезвіг, Момзен удзельнічае ў дэмакратычным руху, мэта якога ў вызваленні ад дацкага панавання нямецкамоўных герцагстваў, размешчаных на поўначы ад Эльбы. Падчас рэвалюцыі 1848 г. гісторык выпускае ліберальную газету «Шлезвіг-Гольштэйнішэ цайтунг» («Schleswig-Holsteinische Zeitung»), аднак у канцы года з газеты сыходзіць на пасаду прафесара грамадзянскага права ў Лейпцыгскім універсітэце. У 1848 годзе Момзен бярэ ўдзел у Саксонскім паўстанні, за гэта пазбаўляецца кафедры, і ў 1852 г. адпраўляецца ў Цюрых, дзе пачынае фундаментальную працу па гісторыі Рыма, якая, нягледзячы на свой строга навуковы характар, была разлічана на шырокае кола чытачоў.
Першы том «Рымскай гісторыі» (Romische Geschichte) выйшаў у 1854, калі Момзен вяртаецца ў Германію на пасаду прафесара ўніверсітэта ў Брэслау, у Прусіі. У тым жа годзе гісторык узяў шлюб з Марыяй Рэймер, дачкой гандляра кнігамі, ад шлюбу з ёй было 16 дзяцей. Першыя 3 тамы «Рымскай гісторыі» (2-і і 3-ці выйшлі ў 1855 і 1856) ахопліваюць гісторыю Рыма ад яго заснавання да 46 да н.э., калі Юлій Цэзар нанёс паражэнне войскам сената ў Паўночнай Афрыцы. Гэтая праца, якая вылучаецца вывастранай мовай і энцыклапедычнымі ведамі ў гісторыі і культуры Старажытнага Рыма, прынесла Момзену сусветную славу. Для таго каб надаць сваёй працы жвавасць, выпукласць, Момзен часта параўноўвае рымскіх палітыкаў з палітыкамі XIX ст. Хоць некаторыя адкрыцці вучонага ў святле нядаўніх даследаванняў састарэлі, «Рымская гісторыя» дагэтуль лічыцца значным унёскам у гісторыю і літаратуру.
Момзен планаваў напісаць і 4-ы том, прысвечаны гісторыі рымскіх імператараў, аднак гэты план так і не быў увасоблены ў жыццё — гісторык разумеў, што чацвёрты том будзе саступаць па ўзроўні першым тром. Даследаванне Момзена «Рымскія правінцыі. Ад Цэзара да Дыяклетыяна» (Die Provinzen, von Caesar bis Diocletian), якое ахоплівае тры першых стагоддзі гісторыі Рыма, было апублікавана ў 1885 у якасці пятага тому «Рымскай гісторыі».
У 1858 Момзен атрымаў кафедру рымскай гісторыі Берлінскага ўніверсітэта і жыве ў Берліне да канца жыцця. Навуковец абіраецца членам Прускай акадэміі навук, падтрымка якой дазволіла яму працягнуць працу над «Corpus Inscriptionum». Усе гэтыя гады Момзен працягвае актыўна займацца палітычнай дзейнасцю. У 1863—1866 і 1873—1879 ён прадстаўляе ў прускім парламенце Прагрэсіўную партыю, а пасля, як Бісмарк аб’яднаў незалежныя германскія дзяржавы ў адзіную Германскую імперыю, становіцца членам рэйхстага, дзе выступае супраць унутранай палітыкі Бісмарка, а таксама супраць антысемітызму, шырока распаўсюджанаму ва ўніверсітэцкім асяроддзі.
У 1871—1888 Момзен выпускае 3-тамовае даследаванне «Рымскае канстытуцыйнае права» (Romisches Staatsrecht), дзе кадыфікуе юрыдычную сістэму, якая ляжыць у аснове Рымскай канстытуцыі, і аналізуе яе ў кантэксце гісторыі Рыма. Услед за «Канстытуцыйным правам» у 1899 выйшла «Рымскае крымінальнае права» (Romisches Strafrecht).
Як сведчаць сучаснікі, Момзен быў выдатным лектарам, у даследчай працы яму дапамагалі студэнты, якім ён у сваю чаргу таксама аказваў падтрымку.
У 1902 адным з найбольш відавочных кандыдатаў на атрыманне Нобелеўскай прэміі па літаратуры быў Леў Талстой, аднак яго погляды былі непрымальныя для Нобелеўскага камітэта, у сувязі з чым было вырашана пашырыць умовы конкурсу і разглядаць не толькі літаратурныя, але і гістарычныя творы. У выніку прэмія была прысуджана Момзену, "аднаму з найвялікшых гістарычных пісьменнікаў, пяру якога належыць такая манументальная праца, як «Рымская гісторыя». У сваёй віншавальнай прамове С. Д. Вірсен, член Шведскай акадэміі, аддаў належнае не толькі шырокім ведам Момзена, але і яго бліскучаму стылю. Гісторык, якому было ўжо 85 гадоў, Нобелеўскай лекцыі не чытаў.
Мелацца
Мелацца (Melazzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1262 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Торкы
Торкы (То́рки) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Квантавая радыёфізіка
Квантавая радыёфізіка — раздзел радыёфізікі, які вывучае ўзаемадзеянне электрамагнітных хваль з рэчывам, гэта значыць з'явы выпраменьвання, генерацыі, ўзмацнення, пераўтварэння і распаўсюджвання электрамагнітных хваль у розных асяроддзях сумесна з спадарожнымі ім працэсамі, якія адбываюцца ў асяроддзі на атамным і малекулярным узроўнях.
Радыёфізіка
Радыёфізіка — навука, у шырокім сэнсе якая займаецца вывучэннем вагальных-хвалевых працэсаў рознай прыроды, у вузкім — вывучэннем электрамагнітных хваляў радыёдыяпазону. Гістарычна, асноўным прадметам даследаванняў радыёфізікі з’яўляліся радыёхвалі, а менавіта, іх выпраменьванне і прыём, распаўсюджванне ў розных асяроддзях, узаемадзеянне з аб’ектамі, а таксама паглынанне. Аднак, пасля метады радыёфізікі былі перанесены на іншыя раздзелы фізікі: оптыку, акустыку, ЗВЧ электроніку, паўправадніковую электроніку. Была створана агульная тэорыя распаўсюджвання хваль, распрацаваны метады рашэння хвалевых ураўненняў для нелінейных і нераўнаважных асяроддзяў з прасторавай і часовай дысперсіямі.
Практычнае значэнне
Важнае прымяненне радыёфізіка знайшла ў радыёлакацыі. У радыёлакацыі вырашаецца зваротная хвалевая задача — па вядомым сігнале неабходна вызначыць аб’ект, які яго згенераваў, або рассеяць. Менавіта радыёлакацыйныя задачы прывялі да бурнага развіцця радыёфізікі ў Савецкім Саюзе пасля заканчэння Вялікай Айчыннай вайны.
Радыёфізіка забяспечвае радыётэхніку метадамі, неабходнымі для распрацоўкі такіх прылад, як прыёмныя і перадавальныя антэны, генератары электрамагнітных хваляў, прыёмнікі, узмацняльнікі, фільтры, мадулятары, дэмадулятары, радыёхваляводы, радыёлакатары, квантавыя прылады і г. д.
Напрамкі даследаванняў
Па вырашаемым задачам радыёфізіка можа быць падзелена на некалькі падраздзелаў:
Класічная радыёфізіка
У рамках класічнай радыёфізікі праводзяцца даследаванні па наступных напрамках:
Квантавая радыёфізіка
Квантавая радыёфізіка займаецца вывучэннем хвалевых уласцівасцей рэчываў, з улікам іх квантавых уласцівасцей. У дадзеным падраздзеле можна вылучыць наступныя напрамкі:
Маргарэт Фрэдкула
Маргарэт Фрэдкула (Дзева Міру) (Margareta Fredkulla, Margret Fredskolla, Margrete Fredkulla ; 1080 — 4 лістапада 1130) — шведская прынцэса, каралева кансорт Нарвегіі падчас шлюбу з каралём Нарвегіі Магнусам III і каралева-кансорт Даніі падчас шлюбу з каралём Даніі Нільсам. Была дэ-факта рэгентам Даніі.
Біяграфія
Маргарэт была дачкой караля Швецыі Інгэ I і яго жонкі, каралевы Хелены. Дакладны год яе нараджэння невядомы.
Радыёфізіка
Выкладанне ва ўніверсітэтах
Радыёфізічны факультэт існуе толькі ў адным беларускім універсітэце — БДУ (год заснавання — 1976). Кафедра радыёфізікі таксама адкрыта ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Францыска Скарыны (з 1972 года).
Маргарэт Фрэдкула
Каралева Нарвегіі
У 1101 годзе яна выйшла замуж за караля Нарвегіі Магнуса. Шлюб быў заключаны ў рамках мірнага дагавора паміж Швецыяй і Нарвегіяй. Яе часта называлі Маргарэт Фрэдкула, што азначае «Маргарэт Дзева Міру». Яе пасаг складалася з вялікіх ленаў і тэрыторый Швецыі. У 1103 годзе яна заўдавела пасля двух гадоў шлюбу і неўзабаве пакінула Нарвегію. Шлюб быў бяздзетным. Яе ад’езд з Нарвегіі быў успрыняты як абраза нарвежцаў, якія чакалі, што яна застанецца. Яе абвінавацілі ў крадзяжы мошчаў Святога Олафа.
Каралева Даніі
У 1105 годзе яна выйшла замуж за караля Даніі Нільса, які быў абраны каралём у 1104 годзе. Ён апісваецца як пасіўны манарх, якому не хапала здольнасцяў кіраваць і які даў сваёй каралеве займацца справамі дзяржавы. З яго блаславення Маргарэт кіравала Даніяй. Яна апісваецца як мудры кіраўнік, і пакуль яна была каралевай адносіны паміж Даніяй і яе роднай Швецыяй былі вельмі мірнымі. Яна чаканіла свае ўласныя манеты, што з’яўляецца унікальнай з’явай для каралевы-кансорта таго часу. На дацкіх манетах, адчаканеных ў той перыяд, быў надпіс: Margareta-Nicalas (Маргарэт-Нільс).
Яе бацька кароль Інгэ Старэйшы памёр ў 1110 годзе, і яго спадчынікамі былі яго пляменнікі. Бо яе старэйшая сястра Хрысціна жыла на Русі, якая знаходзілася занадта далёка ад Швецыі, спадчына іх бацькі была падзелена толькі паміж Маргарэт і яе малодшай сястрой Кацярынай. Вядома, што Маргарэт падзялілася спадчынай са сваімі пляменніцамі Інгрыд, каралевай Нарвегіі і Інгеборгай, аддаўшы кожнай адну чвэрць.
У 1114 годзе Маргарэт атрымала ліст ад Тэабальда з Этампеса, у якім ён падзякаваў ёй за шчодрасць у дачыненні да царквы ў Кане.
Смерць
Пасля яе смерці ў 1130 годзе кароль Нільс ажаніўся з ўдавой каралевай Швецыі Ульфхільдай. Уладанні Маргарэт у Швецыі сталі асноўнай падтрымкай для яе сына Магнуса, калі ён з іх дапамогай ўзышоў на трон Швецыі. Калі стрыечны брат Маргарэт кароль Інгэ Малодшы памёр, Магнус заняў пасад Швецыі як старэйшы ўнук караля Інгэ Старэйшага і кіраваў пад імем Магнусам I.
Дзеці
У Маргарэт і караля Нільса было двое дзяцей:
Герыт Беркхейдэ
Герыт Адрыянсзан Беркхейдэ (нідэрл.: Gerrit Adriaenszoon Berckheyde, 1638,  —, там жа) — нідэрландскі мастак, адзін з «малых галандцаў» Залатога веку жывапісу.
Біяграфія
Нарадзіўся Герыт Беркхейдэ ў 1638 годзе ў Харлеме, ахрышчаны 6 чэрвеня таго ж года. Яго брат Іаў быў старэйшы на 8 гадоў і таксама пісаў карціны. Нейкі час Герыт вучыўся ў яго.
У адрозненне ад брата Іава, які імкнуўся да жанравых матываў, Герыт аддаваў перавагу гарадскім пейзажам. Манера пісьма Герыта Беркхейдэ стрымана, асвятленне ў карцінах халоднае, перавага аддаецца шэрым, карычневым колерам, цёмным адценням.
Вядомыя напісаныя з рэалістычнай дакладнасцю яго карціны Амстэрдама, Харлема і Гаагі. Таксама браты выконвалі і замовы Карла I Людвіга. З 1660 года Герыт Беркхейдэ стаў членам Гільдыі Святога Лукі ў Харлеме.
Яго карціны знаходзяцца ў шматлікіх карцінных галерэях Еўропы.
Генадзь Фёдаравіч Фядыніч
Генадзь Фёдаравіч Фядыніч (нар., Ракітніца, Жабінкаўскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР, СССР) — беларускі палітычны і прафсаюзны дзеяч, былы старшыня Беларускага прафсаюза работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці.
Біяграфія
Атрымаў адукацыю інжынера-механіка ў Беларускім політэхнічным інстытуце.
Узначальваў Беларускі прафсаюз работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці з 1990 года. У 2018 годзе вымушаны пакінуць пасаду старшыні прафсаюза ў сувязі з асуджэннем на 4 гады абмежавання волі і права займаць кіруючыя пасады па справе пра ўхіленне ад выплаты падаткаў прафсаюзам РЭП. Быў затрыманы ў красавіку 2022 года, пасля прызнання прафсаюза РЭП экстрэмісцкім, разам з іншымі прафсаюзнымі дзеячамі Беларусі. 13 мая 2022 года прадстаўнікі беларускай праваабарончай супольнасці прызналі Фядыніча і іншых затрыманых прадстаўнікоў прафсаюзнага руху палітычнымі зняволенымі.
5 студзеня 2023 года асуджаны да 9 гадоў пазбаўлення волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму.
Негрытосы
Негрыто́сы (ад negritos «малыя негры») — агульная назва нізкарослых прадстаўнікоў аўстралоіднай расы ў краінах Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі.
Этымалогія
Слова негрытос (negritos) у дачыненні да маларослых цемнаскурых тубыльцаў Філіпінскіх астравоў пачалі ўжываць у XVI ст. іспанскія місіянеры. Пазней яно было перанесена на ўсе маларослыя цемнаскурыя народы. У XIX — першай трэці XX ст. у навуковай літаратуры так часам пазначалі не толькі абарыгенаў Азіі, але таксама Афрыкі, Аўстраліі і Акіяніі. Нават у наш час тэрмін не заўсёды мае канкрэтную геаграфічную прывязку. Найчасцей так называюць аўстралоідныя групы з Андаманскіх астравоў, Малайзіі і Філіпін, але могуць далучаць нізкарослых насельнікаў з тыповымі аўстралоіднымі рысамі з паўднёвай Індыі, Шры-Ланкі, Тайланда, Акіяніі.
Паходжанне
Большасць даследчыкаў мяркуе, што негрытосы — прамыя нашчадкі першых людзей сучаснага тыпу, якія насялілі землі Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі ў каменным веку. Пазней яны былі пацяснёныя мангалоідамі і еўрапеоідамі, якія мігрыравалі з поўначы, мелі навыкі земляробства і жывёлагадоўлі. На поўдні Кітая яны канчаткова зніклі меней за 1000 гадоў таму, а на востраве Тайвань маглі сустракацца да 1900 г.
У другой палове XX ст. вяліся дыскусіі аб паходжанні негрытосаў ад адной ці некалькіх чалавечых папуляцый. Прыхільнікі першага пункту гледжання лічылі, што продкі негрытосаў былі блізкімі да пігмеяў Афрыкі, паколькі мелі вельмі падобныя антрапалагічныя рысы. Тэарэтычна яны абапіраліся на канцэпцыю існавання адзінай экватарыяльнай расы, у якую далучалі негроідаў і аўстралоідаў. Да канца XX ст. канцэпцыя экватарыяльнай расы састарэла, але заставалася гіпотэза аб адзінай групе мігрантаў або адзіным месцы фарміравання негрытосаў.
Прыхільнікі другога пункту гледжання абапіраліся на думку, што антрапалагічныя рысы негрытосаў маглі фарміравацца ў розных месцах як адаптацыя да жыцця ў трапічных лясах. Генетычныя даследаванні пачатку XXI ст. падцвердзілі іх думку. Яны не выявілі адзіныя генетычныя карані андаманцаў, негрытосаў Малайзіі і Філіпінскіх астравоў. Андаманцы ўжо ў глыбокай старажытнасці апынуліся ў ізаляцыі. У адрозненні ад аўстралоідаў Паўднёва-Усходняй Азіі, Акіяніі і Аўстраліі, яны не маюць слядоў геному дзянісаўскага чалавека.
Антрапалагічныя рысы
Для негрытосаў характэрны наступныя антрапалагічныя рысы:
Няслаўка
Няслаўка, Неслаўка, Несла — рака ў Акцябрскім і Петрыкаўскім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Пціч.
Назва
Назва Несла старабалцкага паходжання. Поўны гідранімічны аналаг — назва ракі Несла (левы прыток Прыпяці), адпачатнае Nes-l- і ў назве прыпяцкай ракі Неслуха.
Той жа пашыральнік -l- у першай аснове *Is-l- двухасноўнай назвы ракі Іслач (< Is-l-, Ak-). Яго вакалізаваны варыянт -el- у назвах *Скідзела, Зецела, Ясельда (< *Jas-el-, -(U)da).
Корань *Nes- дастаткова папулярны ў старабалцкай гідраніміі Верхняга Падняпроўя.
Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка, ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца , прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).
Корань *Nes- таксама ў назвах (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), у назвах бярэзінскага прытока Нясета, пціцкага прытока Нясетня (< *Nes-et-).
Гідраграфія
Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 110 км². Пачынаецца за 1,8 км на паўночны ўсход ад вёскі Ніўнае Акцябрскага раёна, вусце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Хвойня Петрыкаўскага раёна. Рэчышча каналізаванае.
Васіль Любіч
Васіль (Васка, Васілец) Любіч (узг. 1448 — пасля 27.2. да 25.3.1496) — дзяк гаспадарскі за часам Казіміра Ягелончыка. Староста любецкі (1477—1483).
У літаратуры Васька Любіч часта памылкова атаясняюць з пісарам Васькам Паўлавічам (1448) — бацькам пісара Нікольскага Васілевіча. Найранейшы ўспамін «Васільца Меняніна Любіча» датаваны 12 індыктам (верасень 1448 — жнівень 1449), тады ён называны дзякам, але ў астатніх дакументах выступае пісарам. Пэўна вядома 5 дакументаў падрыхтаваных Васілём, якія захаваліся як запісы ў Кнізе данін Казіміра, ён падпісваўся «Васко» або «Васко, пис(арь)». Напэўна, падрыхтаваных ім дакументаў было болей. Восенню 1455 года знаходзіўся пры вял.кн. Казіміры ў Познані. У верасні 1474 года быў пісарам вялікалітоўскага пасольства Б. А. Саковіча ў Маскву.
За службу атрымаў ад Казіміра шэраг уладанняў у Менскім, Ашмянскім і Клецкім паветах. Большасць з іх напэўна давалася «да жывата» або «да волі гаспадарскай». Так у канцы 1440-х — 1450-х гадах В. Любіч атрымаў пад Менскам уладанні, якія перад тым трымалі пісар Іван Кушлейка і нейкі Сак. У 1473 годзе вял. кн. Казімір даў яму сяло і двух «людзей» у Менскім павеце, якіх раней трымаў памерлы кн. Яўлашка Цяляціна. Таксама В. Любіч купляў маёнткі, у канцы 1450-х — 1470-х «зямліцу» пад Менскам ва ўдавы Івана Кушлейкі, у 1477 годзе Тарасаў пад Менскам у Івана Іллініча і інш.
Вядома, што Васька Любіч перадаў вялікую бортную зямлю паблізу Менска, паміж Лагойскай і Камароўскай дарогамі ў раёне пазнейшага сяла Вялікая Слепня, менскаму Узнясенскаму манастыру.
Памёр паміж 27 лютым 1477 і 25 сакавіком 1496 года. Пляменнік Васіля Любіча — Пятрашка Фамініч Любіч, па бяздзетнай смерці дзядзькі атрымаў «па блізкасці» яго купленыя маёнткі і пэўную частку трыманняў ад гаспадара.
Культура лейкападобных кубкаў
Культура лейкападобных кубкаў (Trichter(-rand-)becherkultur) — археалагічная культура неалітычных і энеалітычных плямён, якія ў IV — III-м тысячагоддзях да н.э. жылі на тэрыторыі Паўночнай і Цэнтральнай Еўропы, сучаснай Польшчы, паўночна-заходняй часткі Украіны і (на познім этапе) паўднёва-заходняй часткі Беларусі. Назва па наяўнасці ў кераміцы кубкаў з лейкападобнай (канічнай) шыйкай.
Тэрыторыя рассялення
Культура лейкападобных кубкаў ўзнікла на аснове сярэднееўрапейскіх мезалітычных культур пры ўдзеле культур дунайскага кола. Вылучаюцца 4 асноўныя этапы развіцця: ранні, класічны, позні і пазнейшы. У сярэдзіне IV-га тыс. да н.э. пачаўся перыяд дэзінтэграцыі і шматлінейнага развіцця культуры, які скончыўся знікненнем яе ў 2-й палове III-га тыс. да н.э. На позніх этапах развіцця распаўсюджвалася ва ўсходніх, паўднёва-ўсходніх накірунках, дасягнуўшы Усходняй Еўропы, дзе яна прысутнічала ў форме асобных паселішчаў, а таксама сінтэзаваных культурных элементаў у складзе мясцовых неалітычных культур (нёманскай, нарвенскай, усвяцкай, днепра-данецкай і інш.).
Ва ўсходняй частцы арэала (Валынь і Брэстчына) помнікі культуры лейкападобных кубкаў з'явіліся ў сярэднім неаліце (3,5 — 2,5 тыс. гадоў да н.э.). Іх уплыў на мясцовыя неалітычныя культуры Палесся прасочваецца да вусця Прыпяці (Цытылле Маларыцкага, Пішча Любомльскага раёна, Мнёва Чарнагаўскага раёнаў і інш.). Паселішчы сустракаюцца паміж вярхоўямі Заходняга Буга, Днястра і Прыпяці з цэнтрам на Валынскім узвышшы, элементы — у Панямонні, усходняй Прыбалтыцы і, напэўна, у Падзвінні. У Верхнім Панямонні ўплывы культуры выяўлены на лысагорскім этапе нёманскай культуры. Асобныя знаходкі з характэрнымі для культуры лейкападобных кубкаў прыкметамі адзначаліся на Ясельдзе (Носкі, Моталь), у нізоўях Тур’і (Серахавічы, Грылкі, Вулька Качынская). Вядома каля 50 паселішчаў, якія даследавалі А. Н. Цынкалоўскі, Ю. М. Захарук, Н. А. Пелешчышын. На думку некаторых вучоных, плямёны культуры лейкападобных кубкаў маюць дачыненне да этнагенезу старажытных германцаў.
Матэрыяльная культура і гаспадарчая дзейнасць
Насельніцтва займалася аселым земляробствам (пшаніца, ячмень, радзей жыта, авёс, проса, гарох, чачавіца, лён і інш.), жывёлагадоўляй (разводзіла буйную і дробную рагатую жывёлу, свіней і інш.), паляваннем. Знаходзілася на стадыі патрыярхату. Глеба апрацоўвалася драўлянымі і рагавымі матыкамі, напэўна, раламі з выкарыстаннем валоў у якасці цяглавой сілы.
Сярод посуду — шматлікія тыпы амфар з вушкамі, кубкі, гаршкі, чарпакі з высокай фігурнай ручкай і інш., якія рабіліся з дамешкамі пяску і шамоту ў цесце, старанна загладжваліся і раўнамерна абпальваліся. Аздабленне складалася з адбіткаў лінейнага штампа, шнуравых арнаментаў, пракрэсленых ліній, пальцавых зашчыпаў, рэльефных выступаў і інш. На шыйках многіх пасудзін утвараўся «каўнерык». Рабіліся гліняныя прасліцы (канічнай і біканічнай форм, з ямкавым, шнуравым і іншым арнаментамі), грузікі цыліндрычнай формы, рытуальныя сякеркі. З гліны выраблялі таксама прасліцы, грузікі, рытуальныя сякеркі. Для крамянёвай вытворчасці характэрны тэхніка зняцця доўгіх пласцін, выраб прышліфаваных сякер, долатаў, скрабкоў і сярпоў на пласцінах, нажоў, трохвугольных наканечнікаў стрэл і інш. Насельніцтва асвоіла шахтавую здабычу высакаякаснай крамянёвай сыравіны, распаўсюджвала некаторыя катэгорыі вырабаў на вялікай адлегласці. Ужывалі каменныя зерняцёркі, шліфавальныя пліткі, старанна зашліфаваныя каменныя свідраваныя сякеры (у т.л. з гузаватым абухом, патоўшчанай сярэдняй і шырокай лязовай часткамі), якія часта выкарыстоўваліся ў якасці прадуктаў абмену. Ва ўжытак уваходзілі вырабы з медзі (прылады працы і ўпрыгажэнні), у т.л. мясцовай вытворчасці.
Пахавальны абрад
Асноўны пахавальны абрад — трупапалажэнне ў выпрастаным стане на спіне. Сустракаюцца пахаванні з крэмацыяй. Пахаванні здзяйсняліся ў грунтавых могільніках, таксама ў мегалітычных грабніцах памерам да 130х15х3 м, зрэдку пад курганнымі насыпамі.
Іаў Беркхейдэ
Іаў (Іаб) Адрыянсзан Беркхейдэ (нідэрл.: Job Berckheyde / Hiob Andriesz. Berckheijde;,  — , ) — галандскі мастак другой паловы XVII стагоддзя. Універсальна адораны, ён працаваў у шматлікіх жанрах, і як партрэтыст, і як майстар бытавых сцэн; ён пісаў пейзажы і нацюрморты, але найзначнейшых дасягненняў Беркхейдэ дамогся ў жывапісе інтэр’ераў пратэстанцкіх цэркваў.
NGC 1342
NGC 1342 (іншае абазначэнне — OCL 401) — рассеянае скопішча ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Раз’езд 60
Раз’езд 60 — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839300.
Насельніцтва
Паводле дадзеных 1999 года, у раз’ездзе не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражываў 51 чалавек (22 мужчыны і 29 жанчын).
Котаў
Котаў — прозвішча.
NGC 5062-1
NGC 5062-1 (іншыя абазначэнні — ESO 382-35, MCG -6-29-26, IRAS13155-3511, PGC 46351) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Увын
Увын (Уви́н) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мерана
Мерана (Merana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 182 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Пячорская Буда
Пячорская Буда (Печёрская Буда) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Пячэрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Пячорская Буда абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Пячорскую Буду не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Рухавік знешняга згарання
Рухавікі знешняга згарання больш эканамічны і экалагічны, у якасці паліва магуць выкарыстоўвацца рознае рэчыва або крыніцы цяпла. Але на транспарце яны не вытрымалі канкурэнцыі з боку рухавікоў унутранага згарання, бо іх цяжка ахалоджваць і рэгуляраваць іх магутнасць. Зараз вяртаецца цікаўнасць да іх. Асабліва эфектыўным было б іх ужыванне на водным транспарце. Ёсць праекты па стварэнню аўтамабілей, якія працуюць на рухавіках знешняга згарання.
У наш час рухавікі знешняга згарання выкарыстоўваюцца ў выглядзе паравых турбін на цеплавых электрычных станцыях.
Ірына Уладзіміраўна Казеева
Клубная кар’ера
Выхаванка футбольнага клуба «Надзея» (Магілёў), была гульцом першага складу каманды, сфармаванай у 1988 годзе.
Выступалаза за «Вікторыю» з Воранава, пазнее стала яе трэнерам.
Вадзім Канстанцінавіч Латышаў
Вадзім Канстанцінавіч Латышаў (, Берлін, ГДР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. Працаваў у Мінскпраекце, на камбінаце «Белгандальрэклама», з 1984 года — мастак прамграфікі Заслаўскай карданажна-паліграфічнай фабрыкі.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1978 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праекты забудовы мікрараёнаў Масюкоўшчына-2 (1976), Захад-3 (1978), Захад-4, 5, па вул. Ангарскай (1979), камунальна-складскія зоны Мінска (1974), аўтар афармлення інтэр’ераў і вітрын крам «Аметыст», «Беларускія шарсцяныя тканіны» па Ленінскім праспекце, «Тавары для жанчын» па вул. Карастаянавай (1979—1982) у Мінску, афармленне дзён «Беларуская кухня» на ВДНГ СССР у Маскве да 60-годдзя СССР (1982).
Кіраўград
Кіраваград (Кировград) — горад (з 1932) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 22,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1661 годзе. Вытворчасць поліметалаў, цвердых сплаваў.
Гісторыя
Паселішча Калатай (ад цюрк. Кала-ата «бацькава паселішча») на месцы будучага горада было заснавана ў 1661 годзе (па іншых дадзеных ў 1663 ці 1675). У пачатку XVIII стагоддзя ў раёне горада былі адкрыты і пачалі распрацоўвацца радовішчы меднага калчадана. У сярэдзіне XIX стагоддзя непадалёк (у раёне Шыгірскага возера) былі знойдзены радовішчы золата, размешчаныя пад пластом торфу. Пры здабычы торфу быў знойдзены Шыгірскі ідал.
У 1910—1912 гадах пабудаваны Калацінскі медзеплавільны завод, вакол якога вырас аднайменны пасёлак. У 1917 годзе завод спыніў вытворчасць, моцна пацярпеў у гады Грамадзянскай вайны; у 1922 годзе адноўлены, з’яўляўся найбуйнейшым прадпрыемствам меднай прамысловасці Расіі.
З 1932 года рабочы пасёлак і навакольныя паселішчы ператвораныя ў горад Калата, а ў снежні 1935 года горад быў перайменаваны ў «Кіраўград» у гонар Сяргея Міронавіча Кірава.
Батыўля
Баты́ўля — рака ў Лельчыцкім і Ельскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Славечна (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 36,5 км, 33,9 км з іх у Ельскім раёне. Плошча вадазбору 734 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 3,2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰.
Пачынаецца за 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Заброддзе Лельчыцкага раёна, цячэ па раўніне Мазырскае Палессе. Упадае ў Славечну прыкладна за на паўночны захад ад вёскі Зялёны Бор. Вадазбор у межах Мазырскага Палесся. Даліна слабавыразная, месцамі адсутнічае, шырынёй 0,8—1,6 км. Абалона вузкая, забалочаная. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. У абалоне ракі каля аграгарадка Зашыр’е наточная сажалка плошчай 20 га.
Пілюжына
Пілю́жына (, Пилюжино) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Пшанічная мука
Мука пшанічная — гэта парашкападобны прадукт, які атрымліваюць пры размолванні зерня пшаніцы.
Гатункі
Па якасці мука пшанічная выпрацоўваецца пяці гатункаў: крупчатка, вышэйшы, 1-й, 2-й гатункі і шатраваная мука (шатроўка). Гатункі мукі адрозніваюцца колерам, буйнасцю памолу, хімічным складам, утрыманнем клейкавіны, хлебапякарнымі ўласцівасцямі і іншымі паказчыкамі.
Крупчатку атрымліваюць з сумесі мяккіх шклопадобных і цвёрдых гатункаў пшаніцы. Яна багатая на крухмал і бялкі. Змест сырой клейкавіны ў крупчатцы не менш чым 30 %.
Муку вышэйшага гатунку атрымліваюць з мяккіх шклопадобных і паўшклопадобных гатункаў пшаніцы. Утрыманне сырой клейкавіны не менш за 28 %. Колер мукі белы ці белы з крэмавым адценнем.
Мука мае высокія хлебапякарныя ўласцівасці, шырока выкарыстоўваецца ў кандытарскай вытворчасці.
З мукі вышэйшага гатунку выпякаюць вырабы з дражджавога, бісквітнага, шаравога, заварнога, пясочнага цеста.
Мука 1-га гатунку вельмі мяккая, танчэйшага памолу, чым вышэйшага, колер белы, з лёгкім жаўтлявым адценнем.
Мука 2-га гатунку Больш грубага памолу, чым першага гатунку, колер белы з прыкметна жаўтлявым або шараватым адценнем.
NGC 1341
NGC 1341 (іншыя абазначэнні — ESO 358-8, MCG -6-8-20, IRAS03260-3719, FCC 62, PGC 12911) — галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Каранёўскі сельсавет (значэнні)
Назву Каранё́ўскі сельсавет маюць:
Авіяцыя Лівіі падчас грамадзянскай вайны
З самага пачатку ваенных дзеянняў у Лівіі немалаважную ролю адыгрывала авіяцыя. У ходзе першай грамадзянскай вайны (2011) ВПС краіны распаліся на праўрадавы і апазіцыйны блокі. Пасля ваеннай інтэрвенцыі краін НАТА авіяцыя ўладаў фактычна была знішчана. Падчас другой грамадзянскай вайны (2014—2020) лівійскія ВПС зноў апынуліся расколатымі паміж двума лагерамі. Паводле некаторай інфармацыі, сярод пілотаў сустракаліся замежныя найміты і ваенныя спецыялісты.
Напярэдадні
Перад пачаткам вайны ваенна-паветраныя сілы краіны налічвалі ад 18 000 да 22 000 чалавек асабістага складу і 374 адзінкі лятальных апаратаў. Авіяцыя ў цэлым знаходзіліся ў вельмі дрэнным стане, многія самалёты і верталёты былі няспраўны.
Даныя аб тэхніцы і ўзбраенні ВПС Лівіі на 2009 год паводле часопіса Aviation Week & Space Technology.
Кадафісты
Урадавая авіяцыя была актыўна ўцягнута ў канфлікт яшчэ ў лютым 2011 года, на стадыі вулічных сутыкненняў і беспарадкаў. Самалёты і верталёты ў дадзены перыяд прыцягваліся да авіяўдараў па пратэстоўцах.
Паўстанцы сцвярджалі, што ў лютым збілі знішчальнікі і ўдарныя верталёты над Брэгай і Рас-Лануфам. Яшчэ адзін верталёт прыхільнікаў урада быў збіты ў Місураце з ПЗРК, экіпаж з пяці чалавек выжыў, але трапіў у палон да баевікоў апазіцыі. 2 сакавіка ў баях за Брэгу зенітным агнём збіты Mirage F-1BD. 5 сакавіка таксама зеніткай у раёне Рас-Лануфа знішчаны Су-24МК (загінулі два пілоты), а на наступны дзень там жа — верталёт. Да 7 сакавіка пад Рас-Лануфам страчаныя яшчэ тры самалёты, падчас чаго ў палон меркавана трапілі суданскія і сірыйскія авіятары.
19 сакавіка пачалася ваенная інтэрвенцыя. Па тэрыторыі краіны былі нанесеныя ракетныя і авіяцыйныя ўдары. У ходзе аперацыі 16 адзінак авіяцыі ўладаў знішчаны альбо пашкоджаны. 23 сакавіка камандуючы ВПС Вялікабрытаніі Грэг Бэгвэл заявіў, што ВПС Лівіі як баяздольная арганізацыя больш не існуюць. Нягледзячы на гэта паведамленне, лівійская авіяцыя яшчэ працягвала выконваць баявыя задачы.
7 мая, пасля некалькіх тыдняў поўнай бяздзейнасці, самалёты кадафістаў здзейснілі паспяховы паветраны налёт на склады гаручага ў Місураце.
Паўстанцы
Пачынаючы з 21 лютага фіксаваліся выпадкі дэзертырства пілотаў лівійскіх ВПС, прычым разам з баявымі машынамі. Раней, з 17 лютага, у рукі мяцежных атрадаў пачала паступаць авіяцыя, захопленая ў кадафістаў. 23-га чысла апазіцыя ў ходзе першай бітвы за Бенгазі ўзяла пад кантроль авіябазу Бенін разам з тэхнікай.
13 сакавіка палкоўнік ВПС Алі Атыя з аэрадрома Мітыга дэзерціраваў і далучыўся да паўстанцаў ПНС. Неўзабаве чатыры лётчыкі перагналі свае Міг-21 да мяцежнікаў на аэрадром Бенгазі.
Былі ўтвораны так званыя Свабодныя ВПС Лівіі (القوات الجوية الليبية الحرة).
Упершыню паўстанцкія ВПС з’явіліся ў паветры 15 сакавіка, калі МіГ-23 і верталёт атакавалі ўрадавыя судны ў раёне горада Адждабія. Па ўсёй бачнасці, менавіта гэтыя ж машыны ў той жа дзень атакавалі ўрадавыя танкі ў тым жа раёне. 17 сакавіка Свабодныя ВПС Лівіі панеслі першую страту: адзін з МіГаў разбіўся ў раёне аэрапорта Беніна. 19-га чысла страчаны МіГ-29УБ, збіты падчас атакі на пазіцыі арміі Муамара Кадафі пад Бенгазі. Лётчык, палкоўнік Махамед Мбарак эль-Акаілі, загінуў.
На працягу сакавіка, да пачатку інтэрвенцыі НАТА, пілоты мяцежнікаў здзейснілі ў агульнай складанасці 38 баявых вылетаў. Дзевяць з гэтых удараў былі нанесены трыма баявымі верталётамі Мі-35 па бранятанкавых калонах Кадафі, якія наступалі на Бенгазі.
9 красавіка кадафісты збілі варожы Мі-25 пад Адждабіяй.
Міжваенны перыяд
20 чэрвеня 2012 года начальнік штаба ВПС   <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)   абвясціў аб пачатку мерапрыемстваў па аднаўленні ваеннай авіяцыі . Разглядалася прапанова аб закупцы Dassault Rafale, Eurofighter Typhoon, F1-Mirage, C-130H Hercules і CH-47 Chinook.
Другая вайна
З пачаткам новага вітка супрацьстаяння самалёты эпохі Кадафі былі падзелены паміж двума супрацьлеглымі групоўкамі — урадамі ў Трыпалі (Новы ўсеагульны Нацыянальны кангрэс, а пасля Урад нацыянальнай згоды) і Табруку (Палата прадстаўнікоў). У першыя месяцы другой грамадзянскай вайны бакі здзейснілі абмежаваную колькасць паветраных аперацый.
9 жніўня 2014 года часці Лівійскай нацыянальнай арміі захапілі авіябазу Аль-Ватыя, дзе знаходзілася ад 10 да 12 Су-22, некалькі Мі-25 і Mirage F-1ED, а таксама ўсе запчасткі і ўзбраенне. Страта ваеннага аб’екта падкасіла ВПС трыпалітанскага ўрада. Акрамя таго, база Аль-Ватыя была адносна ацалелай, бо пазбегла поўнага разбурэння падчас інтэрвенцыі ў 2011 годзе, таму што тут захоўваліся выключна спісаныя самалёты, якія не лічыліся пагрозай для замежнай кааліцыі. Да лета 2016 года ў ВПС прыхільнікаў Трыпалі пачаліся сур’ёзныя праблемы з-за недахопу паліва, запчастак і фінансавання.
Падчас канфлікту лівійскія самалёты таксама бамбілі пазіцыі баевікоў ІДІЛ, у прыватнасці, у аперацыях па вызваленню гарадоў Сірт (2016) і Дэрна (2018), пры гэтым нясучы значныя страты.
Замежны ўдзел
У лютым 2011 года крыніцы, афіляваныя з мяцежнікамі і сірыйскай апазіцыяй, сцвярджалі, што ў падаўленні беспарадкаў нібыта ўдзельнічалі пілоты з Сірыі, у той час як лівійскія лётчыкі неаднаразова адмаўляліся падпарадкоўвацца загадам бамбіць пратэстоўцаў, наўмысна скідаючы бомбы ў бязлюдных раёнах.
Амерыканскае разведвальна-аналітычнага агенцтва Stratfor са спасылкай на ўласныя крыніцы распаўсюдзіла інфармацыю аб тым, што ў расправах над апазіцыяй бралі ўдзел лётчыкі з Усходняй Еўропы — прынамсі, Беларусі, Украіны, Сербіі і Румыніі.
Бакі актыўна прыцягвалі замежных пілотаў і падчас другой вайны. Іх удзел у канфлікце быў абумоўлены недахопам кадраў. Лётчыкі, якія змагаліся за Трыпалі, былі як правіла партугальцамі, амерыканцамі, эквадорцамі, туркамі, украінцамі, у той час у самалётах Табрука сядзелі расіяне, егіпцяне і эміратцы.
Тым часам авіяцыя Лівійскай нацыянальнай арміі праводзіла аднаўленне і мадэрнізацыю за кошт Егіпта і ААЭ.
Галерэя
Даваенныя фотаздымкі баявых машын ВПС Лівійскай Джамахірыі, якія ўжываліся ў ходзе ваенных канфліктаў з лютага 2011 года.
Асабісты нумар (фільм)
Асабі́сты ну́мар (Личный номер) — мастацкі кінафільм, баявік.
Факультэт эканомікі і бізнес-тэхналогій БелДУТ
Факультэт эканомікі і бізнес-тэхналогій — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту‎.