cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3635
NGC 3635 (іншыя абазначэнні — MCG -1-29-9, VV 724, NPM1G -08.0342, PGC 34717) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Матэматычная статыстыка
Матэматычная статыстыка — навука, якая распрацоўвае матэматычныя метады сістэматызацыі і выкарыстання статыстычных дадзеных для навуковых і практычных высноў.
У многіх сваіх частках матэматычная статыстыка абапіраецца на тэорыю імавернасцей, якая дазваляе ацаніць надзейнасць і дакладнасць высноў, якія робяцца на падставе абмежаванага статыстычнага матэрыялу (напр., ацаніць неабходны аб'ём выбаркі для атрымання вынікаў неабходнай дакладнасці пры выбарачным абследаванні).
Георгій Мікалаевіч Флёраў
Гео́ргій Мікала́евіч Флё́раў (Гео́ргий Никола́евич Флёров;, Растоў-на-Доне — , ) — савецкі фізік-ядзершчык, адзін з бацькоў-заснавальнікаў Аб’яднанага інстытута ядзерных даследаванняў у Дубне, акадэмік АН СССР (1968). Герой Сацыялістычнай Працы. Лаўрэат Ленінскай прэміі і двойчы лаўрэат Сталінскай прэміі.
Адзін з ініцыятараў і актыўны ўдзельнік савецкага Атамнага праекта; пры стварэнні першай савецкай атамнай бомбы РДС-1, у 1949 годзе асабіста правёў рызыкоўны эксперымент па вызначэнні крытычнай масы плутонію.
У 1953 годзе абраны членам-карэспандэнтам Акадэміі навук СССР, а ў 1968 — сапраўдным членам АН.
Член КПСС з 1955 года. У 1955 годзе падпісаў «Ліст трохсот».
Тартуй
Тартуй — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Экібастуза. Адміністрацыйны цэнтр Экібастузскай сельскай акругі. Код КАТА — 552237100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 933 чалавекі (440 мужчын і 493 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 566 чалавек (272 мужчыны і 294 жанчыны).
Вільгельм Пік
Фрыдрых Вільгельм Рэйнхальд Пік (Friedrich Wilhelm Reinhold Pieck; 3 студзеня 1876 года, Губен, Германія, цяпер Губін, Польшча — 7 верасня 1960, Усходні Берлін, ГДР) — сацыял-дэмакратычны, пазней камуністычны палітык ГДР.
Вільгельм Пік стаў сузаснавальнікам Сацыялістычнай Адзінай Партыі Германіі і з 1949 года і да сваёй смерці ў 1960 годзе з’яўляўся першым і адзіным прэзідэнтам ГДР.
Эпікрыз
Змест эпікрыза даступны толькі медыцынскім работнікам, і на яго распаўсюджваюцца правілы захавання прафесійнай таямніцы.
Сляды на снезе
«Сляды на снезе» (Следы на снегу) — рускі дакументальны фільм беларускага рэжысёра, зняты ў 2014 годзе на «Platzkart produktions».
Сюжэт
Фільм пісьменніка і рэжысёра Уладзіміра Казлова пра.
Калтан
Калтан (Калтан) — горад (з 1815) у Расіі, у складзе Кемераўскай вобласці. Насельніцтва 25,3 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1938 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Кондама і чыгуначнай лініі Новакузнецк — Таштагол, за 338 км ад Кемерава і за 12 км на поўдзень ад Асіннікаў. Паўднёва-Кузбаская ДРЭС
Шыінг-Шэн Чэрн
Шыінг-Шэн Чэрн ( — ) — кітайска-амерыканскі матэматык, адзін з найбуйнейшых у XX стагоддзі спецыялістаў па дыферэнцыяльнай геаметрыі і тапалогіі. Доктар, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1961) і Амерыканскага філасофскага таварыства (1989); замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1985), Французскай акадэміі навук (1989), Кітайскай акадэміі навук (1994), Расійскай акадэміі навук (1999). Адзначаны Нацыянальным медалём навукі ЗША.
Клін
Назву Клін маюць:
Татарнікаў
Тата́рнікаў — прозвішча.
Аблога Канстанцінопаля (1203)
Аблога Канстанцінопаля (1203) пачалася 11 ліпеня 1203 г. крыжакамі 4-га крыжовага паходу, якія пад відам узнаўлення на стальцы скінутага імператара Ісака II Ангела высадзіліся на еўрапейскім беразе Басфора.
Перадгісторыя
Пасля ўзяцця Задара войска крыжакоў пад ціскам Венецыі і сваіх лідараў — Баніфацыя Манферацкага, Людовіка дэ Блуа і Гуга IV дэ Сен-Поля — змяніла маршрут экспедыцыі, заключыўшы пагадненне з людзьмі Філіпа Швабскага, які прадстаўляў інтарэсы царэвіча Аляксея, сына Ісаака II. Замест Святой зямлі было вырашана адправіцца аднаўляць на троне зрынутага імператара. Вестка аб гэтай угодзе выклікала моцную незадаволенасць, і частка пілігрымаў на чале з Сімонам дэ Манфорам, Гуга IV і Ангеранам дэ Бовам пакінула армію і адправілася на Усход самастойна.
Аблога
На наступны дзень яны авалодалі Галацкай вежай і ўвялі свае караблі ў Залаты Рог. З 7 па 16 ліпеня крыжакі адбілі некалькі спроб візантыйцаў знішчыць крыжацкі флот. 17 ліпеня французы з сушы, а венецыянцы дожа Энрыка Дандала з боку Залатога Рога распачалі штурм горада, авалодаўшы шэрагам умацаванняў. Аднак, з-за моцнага супраціву гарнізона, гэты поспех не быў развіты, і крыжакі былі змушаныя адступіць. Разам з тым, імператар Аляксей III не асмеліўся ўступіць з праціўнікам у палявую бітву і ўначы ўцёк з горада. На стальцы былі адноўленыя Ісак II і яго сын Аляксей IV, якія сталі марыянеткамі крыжакоў.
NGC 3636
NGC 3636 (іншыя абазначэнні — MCG -2-29-19, PGC 34709) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцяпан Мікалаевіч Канашэнка
Сцяпан Мікалаевіч Канашэ́нка (, вёска Узніцы,  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).
Ключнікі
Назву Клю́чнікі маюць:
Чыстае мастацтва
«Чыстае мастацтва» (Чистое искусство) — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Максіма Шведа, зняты ў 2019 годзе. Стужка атрымала спецыяльны дыплом ад экспертаў з фармуліроўкай «За дасціпнае і трапнае адлюстраванне беларускай самасвядомасці» на кінафестывалі «Лістапад», удзельнічала ў МКФ у Кракаве. Рэжысёр Максім Швед быў прызнаны лепшым на расійскім кінафестывалі дакументальнага кіно «ArtDocFest».
Сюжэт
Маляркі ЖЭСа Зіна і Іна старанна зафарбоўваюць на мінскіх сценах надпісы, пакідаючы пасля сябе рознакаляровыя прамавугольнікі, а натхнёны гэтымі фігурамі мастак-абстракцыяніст Захар Кудзін выходзіць на гарадскі пленэр і капіруе іх на палатно. Мінакі цікавяцца, спрабуюць інтэрпрэтаваць творчасць Захара і выказваюць свае думкі, прычым не толькі пра мастацтва.
Акшы (гарадская адміністрацыя Экібастуза)
Акшы — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Экібастуза. Уваходзіць у склад Экібастузскай сельскай акругі. Код КАТА — 552237200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 130 чалавек (71 мужчына і 59 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 56 чалавек (33 мужчыны і 23 жанчыны).
Матэматычная фізіка
Матэматычная фізіка — тэорыя матэматычных мадэляў фізічных з'яў. Яна адносіцца да матэматычных навук; крытэрый ісціны ў ёй - матэматычны доказ. Аднак, у адрозненне ад чыста матэматычных навук, у матэматычнай фізіцы даследуюцца фізічныя задачы на ​​матэматычным узроўні, а вынікі прадстаўляюцца ў выглядзе тэарэм, графікаў, табліц і г. д. і атрымліваюць фізічную інтэрпрэтацыю. Пры такім шырокім разуменні матэматычнай фізікі да яе варта адносіць і такія раздзелы механікі, як тэарэтычная механіка, гідрадынаміка і тэорыя пругкасці. Рэдакцыйная калегія часопіса Journal of Mathematical Physics вызначае матэматычную фізіку як «прымяненне матэматыкі да фізічных задачаў і распрацоўка матэматычных метадаў, што падыходзяць для такіх прыкладанняў і для фармулёвак фізічных тэорый».
Блізкім паняццем з'яўляецца тэарэтычная фізіка, якая распрацоўвае новыя матэматычныя мадэлі для з'яў, здавальняючыя мадэлі якіх пакуль не пабудаваныя, і часам ахвяруе матэматычнай строгасцю метадаў і мадэляў, у той час як матэматычная фізіка звычайна фармулюе і глыбока даследуе ўжо пабудаваныя мадэлі на матэматычным узроўні строгасці.
Аблога Канстанцінопаля (1204)
Аблога Канстанцінопаля (1204). У студзені 1204 у Канстанцінопалі адбыўся палацавы пераварот і суправіцелі Ісак II і Аляксей IV Ангелы былі скінутыя, а імператарам быў абвешчаны Аляксей V Мурцуфл, які адмовіўся выконваць абавязанні папярэднікаў перад крыжакамі. У сваю чаргу, крыжакі лічылі Аляксея V узурпатарам, таму ў сакавіку 1204 паміж кіраўнікамі рыцарскіх атрадаў і дожам Энрыка Дандала была заключаная дамова, якая прадугледжвала авалоданне Канстанцінопалем. 9.4.1204 каля 20 тысяч крыжакоў пачалі штурм горада, але ён быў адбіты абаронцамі. 12.4.1204 крыжакі паўтарылі напад, і гэтым разам ўварваліся ў горад. Гарнізон быў здэмаралізаваны і ў паніцы ўцякаў, Аляксей Мурцуфл таксама пакінуў Канстанцінопаль. Спробы арганізаваць супраціў на вуліцах былі беспаспяховымі. Захопнікі падпалілі і разрабавалі горад. На 58 гадоў Канстанцінопаль стаў сталіцай Лацінскай імперыі.
Губін (горад)
Губін (Gubin, Guben) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Любушскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Губін. Займае плошчу 20,68 км ². Насельніцтва — 17 150 чалавек (на 2004 год).
Петэр Голдрайх
Петэр Голдрайх (Peter Goldreich; нар., , ЗША) — амерыканскі астрафізік, прафесар Інстытута перспектыўных даследаванняў і Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1972).
Адукацыя і кар’ера
Голдрайх скончыў Карнельскі ўніверсітэт, атрымаўшы ў 1960 годзе дыплом бакалаўра, у 1963 годзе там жа атрымаў доктарскую ступень пад навуковым кіраўніцтвам Томаса Голда. У 1963—1964 гадах займаўся навуковай працай у штаце Кембрыджскага ўніверсітэта. З 1964 па 1966 гады працаваў асістэнт-прафесарам на кафедры астраноміі і геафізікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе. У 1966 годзе перайшоў у Каліфарнійскі тэхналагічны ўніверсітэт, дзе да 1969 года працаваў на пасадзе ад’юнкт-прафесара, пасля чаго атрымаў пасаду ўласна прафесара (full professor). У 1981 годзе ўзначаліў прафесарскую кафедру астрафізікі і планетарнай фізікі Лі Дзюбрыджа.
Святлана Адамаўна Стацэнка
Святлана Адамаўна Стацэнка — заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь, кіраўнік цэнтра па падрыхтоўцы таленавітай моладзі імя Ул. Мулявіна
Творчая кар’ера і біяграфія
Скончыла музычнае аддзяленне педагагічнага каледжа ў г. Клінцы (Расія), затым музычнае аддзяленне Мінскага педагагічнага інстытута. Пасля працавала настаўніцай спеву ў школе. У 1997 г. заснавала і ўзначаліла ўзорна-паказальную студыю эстраднай песні студыю «ЮМеС» (Юныя Майстры Эстрады) у гарадскім Палацы культуры Мазыра і набрала дзяцей. Яе выхаванцы прымалі актыўны ўдзел у музычных фестывалях і конкурсах; студыя штогод гастраліравала ў Германіі. У гэту ж студыю, ва ўзросце 6 гадоў прывяла і родную дачку Ксенію, творчы поспех якой, дзякуючы намаганням яе матулі і асабістаму яркаму таленту, не прымусіў сябе доўга чакаць. Ксюша вельмі паспяхова выступіла на дзіцячым конкурсе песні «Еўрабачанне» у 2005 г., і з песняй «Мы вместе» (бел. Мы разам) заняла першае месца, стаўшы пераможцай.
Пасля яркай перамогі і поспеху яе дачкі і выхаванкі, Святлане Стацэнка было прапанавана ўзначаліць Нацыянальны цэнтр музычных мастацтваў імя Ул. Мулявіна — студыю, мэтай якой стала падрыхтоўка юных талентаў. Улетку 2006 г., Святлана Стацэнка, разам с сям’ёй, пераехала ў Мінск, дзе ім была прадстаўлена кватэра. У Мінску яна ўзышла на яшчэ больш высокі ўзровень. Тут яна набірае ва ўзначалены ёй цэнтр адораных дзяцей і працягвае яшчэ больш прафесійна займацца Ксюшай. Выхаванцы Стацэнка выступаюць у рознах гарадах Беларусі, удзельнічаюць у дабрачанных акцыях.
22 сакавіка 2007, на святочнай цырымоніі ўзнагароджання лаўрэатаў музычнай радыё-прэміяй «Залатое вуха», атрымала ўзнагароду-статуэтку «Залатое вуха», «За ўклад у развіццё айчынай культуры». Яе выхаванцы перамагалі больш чым на 40 міжнародных музычных фестывалях у Германіі, Польшчы, Славеніі, Расіі, Украіне і Беларусі, у тым ліку «Прыз глядацкіх сімпатый» і Гран-пры «Славянскі базар» у Віцебску, срэбра і золата «Дзіцячага Еўрабачання». Сярод яе выхаванцаў так сама і Андрэй Кунец.
Чарнаморскі раён
Чарнаморскі раён (Чорноморський район, Aqmeçit rayonı) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Адміністрацыйны цэнтр — Чарнаморскэ (Чорноморське).
З 2014 года анэксаваны Расійскай Федэрацыяй.
Жасткоў
Жасткоў — прозвішча.
Хмызняковы смоўж
Хмызняковы смоўж (Fruticicola fruticum) — беспазвапочная жывёла падкласу лёгачных малюскаў класу бруханогіх.
Апісанне
Ракавіна янтарна-жоўтая, памер і форма яе як у вінаграднага смаўжа. Цела падзяляецца на галаву, тулава і нагу. На галаве 2 пары шчупальцаў. На канцах адной пары размешчаны вочы, з дапамогай якіх смоўж адрознівае прадметы на адлегласці некалькіх сантыметраў, на другой пары — органы нюху і дотыку. Улоўлівае пах корму і полавага партнёра на адлегласпі да 1,5—2 м.
Пашырэнне
Пашыраны ў Паўночнай Азіі. У малакафаўне Беларусі адзначаецца рэдка, адзіны прадстаўнік сямейства Bradybaenidae, рэліктавы від антрапагенавага перыяду. Жыве ў вільготных, пераважна альховых, лясах, у зарасніках крапівы, падбелу і іншых травяністых раслін.
Асаблівасці біялогіі
Раслінаедны.
Гермафрадыт. Апладненне перакрыжаванае. Яйцы адкладвае ў глебу.
Зімой у спячцы ў лясным подсціле. Адтуліна ракавіны зімой закрыта слізістай плеўкай.
Корм для дзікоў, жаб. Ворагі — драпежныя лічынкі жукоў. Прамежкавы гаспадар некаторых гельмінтаў млекакормячых.
Працягласць жыцця 5—6 гадоў.
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 1973
Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 1973 — рэзалюцыя, прынятая Саветам Бяспекі ААН у ноч на 18 сакавіка 2011 года ў сувязі з паўстаннем у Лівіі. Была прынята дзесяццю галасамі «за», пяць устрымаліся ал галасавання. «Супраць» не прагаласавала ніводная краіна.
Генеральны сакратар ААН Пан Гі Мун назваў рэзалюцыю 1973 гістарычнай. На яго думку, прыняццем гэтай рэзалюцыі міжнародная супольнасць прадэманстравала прыхільнасць рэалізацыі сваёй адказнасці па абароне грамадзянскага насельніцтва ад гвалту, які здзяйсняе яго ўласны ўрад.
Асноўныя палажэнні
“6.  Decides to establish a ban on all flights in the airspace of the Libyan Arab Jamahiriya in order to help protect civilians; “7.  Decides further that the ban imposed by paragraph 6 shall not apply to flights whose sole purpose is humanitarian, such as delivering or facilitating the delivery of assistance, including medical supplies, food, humanitarian workers and related assistance, or evacuating foreign nationals from the Libyan Arab Jamahiriya, nor shall it apply to flights authorised by paragraphs 4 or 8, nor other flights which are deemed necessary by States acting under the authorization conferred in paragraph 8 to be for the benefit of the Libyan people, and that these flights shall be coordinated with any mechanism established under paragraph 8; “8.  Authorizes Member States that have notified the Secretary-General and the Secretary-General of the League of Arab States, acting nationally or through regional organizations or arrangements, to take all necessary measures to enforce compliance with the ban on flights imposed by paragraph 6 above, as necessary, and requests the States concerned in cooperation with the League of Arab States to coordinate closely with the Secretary General on the measures they are taking to implement this ban, including by establishing an appropriate mechanism for implementing the provisions of paragraphs 6 and 7 above,  ;
Кляцішча
Назву Кляці́шча маюць:
Аблога Канстанцінопаля (1394—1402)
Аблога Канстанцінопаля (1394—1402) — да канца 14 ст. туркі-асманы ўжо добра замацаваліся на Балканскім паўвостраве, ваяўнічы султан Баязід I дыктаваў сваю волю Візантыйскай імперыі, уладанні якой абмяжоўваліся наваколлямі Канстанцінопаля і асобнымі грэчаскімі гарадамі, сувязь з якімі ажыццяўлялася толькі па моры. У 1394 імператар Мануіл II адмовіўся дапусціць у сталіцу асманскага суддзю для рашэння спрэчак паміж хрысціянамі і мусульманамі. У адказ султан блакаваў Канстанцінопаль з сушы, і толькі тое, што асманы не мелі моцнага флоту, дазваляла грэкам забяспечваць горад харчаваннем, прывозячы яго на караблях. Не маючы сіл для супраціву, імператар спадзяваўся на ваенную дапамогу з Заходняй Еўропы, але ў 1396 годзе асманы знішчылі вялікае рыцарскае войска ў бітве пры Нікапалі. Здавалася, што доля Канстанцінопаля прадвызначаная, але ў 1402 эмір Цімур разграміў Баязіда ў бітве пры Анкары і ўзяў султана ў палон. Канстанцінопаль вызваліўся ад блакады; візантыйцы нават перасталі плаціць асманам даніну.
Князеўка
Назву Князеўка маюць:
Хасэ Эчэгерай-і-Эйсагірэ
Хасэ Эчэгерай-і-Эйсагірэ (Echegaray Y Eizaguirre, Jose; (, Мадрыд —, Мадрыд) — іспанскі драматург, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1904). Прэмія прысуджана «ў прызнанне шматлікіх бліскучых твораў, якія ў своеасаблівай і арыгінальнай манеры адрадзілі вялікія традыцыі іспанскай драмы».
Емяльянава
Назву Емялья́нава маюць:
Міхайлаўская брама
Міхайлаўская брама (Michalská brána) — адзіная брама, якія захаваліся са Сярэднявечча ў Браціславе і з'яўляюцца адным з найстарэйшых будынкаў горада. Яна пабудавана прыкладна ў 1300 годзе і ўяўляе сабою вежу з варотамі ля падножжа. Брама падверглася рэканструкцыі ў стылі барока ў 1758 годзе, калі на вяршыні з'явілася статуя святога Міхаіла і дракон. Першае пісьмовае згадванне ў 1411 годзе. Брама мела пад'ёмны мост і роў. Уваход быў закрыты герсай і драўлянымі дзвярамі. Вежа была разбурана ў 1529—1534, затым у 1753—1758 перабудавана ў сучасны выгляд. Вышыня вежы складае 51 м.
У вежы размешчана экспазіцыя зброі Гарадскога музея Браціславы, дзе наведвальнікі могуць азнаёміцца з гісторыяй умацаванняў горада, іх рэканструкцыяй і канчатковым знішчэннем ў XVIII стагоддзі, калі крапасныя сцены сталі замінаць росту горада. На шостым паверсе вежы ёсць балкон, адкуль адкрываецца цудоўны краявід на Стары горад, замак, і бліжэйшыя раёны.
NGC 3637
NGC 3637 (іншыя абазначэнні — MCG -2-29-20, PGC 34731) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзмітрый Львовіч Быкаў
Дзмітрый Львовіч Быкаў (Дми́трий Льво́вич Бы́ков; пры нараджэнні Зільбертруд; нар., ) — расійскі пісьменнік, паэт і публіцыст, літаратурны крытык, радыё- і тэлевядучы, журналіст, выкладчык літаратуры, кінакрытык. Палітычны мысліцель і актывіст.
Біёграф Барыса Пастарнака, Булата Акуджавы, Максіма Горкага і Уладзіміра Маякоўскага.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве ў сям’і дзіцячага ўрача-отарыналарынголага, кандыдата медыцынскіх навук Льва Іосіфавіча Зільбертруда (1927—1987) і Наталлі Іосіфаўны Быкавай (нар. 1937). Бацькі неўзабаве развяліся, і сына выхоўвала маці, выпускніца Маскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута, настаўніца рускай мовы і літаратуры ў школе № 1214 у Маскве.
Школьнікам уваходзіў у раду перадачы для старшакласнікаў Усесаюзнага радыё «Аднагодкі». У 1984 годзе скончыў школу з залатым медалём і паступіў на факультэт журналістыкі Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава (кафедра літаратурнай крытыкі). З 1987 па 1989 год служыў у арміі, куды яго прызвалі (адтэрміноўка студэнтам у той час была адменена) з трэцяга курса ўніверсітэта. У 1991 годзе скончыў факультэт журналістыкі МДУ з чырвоным дыпломам. З 1985 года працуе ў газеце «Собеседник».
Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1991 года.
Палітычная і грамадская дзейнасць
Дзмітрый Быкаў — перакананы антысталініст. На яго думку, ''«Сталін прыняў Расію краінай з найвышэйшым інтэлектуальным патэнцыялам, з найлепшай у свеце культурай, з фантастычным энтузіязмам мас… Сталін 30 гадоў ператвараў Расію ў самую сумную і самую ганебную краіну свету — краіну, у якой пяцігадовая ваенная паўза, з усімі кашмарамі вайны, успрымалася як глыток свежага паветра…»
10 снежня 2011 года выступіў на мітынгу пратэсту на Балотнай плошчы супраць фальсіфікацыі вынікаў выбараў у Дзяржаўную Думу Расіі шостага склікання. Увайшоў у аргкамітэт наступных маніфестацый. Сваю актывізацыю матываваў тым, што «надакучыла такое адчуванне ўлады і такая атмасфера ў краіне». На «прамую лінію» Пуціна, што запамяталася тэлегледачам рэплікай пра бандэрлогаў, адгукнуўся сатырычнымі вершамі «Свежы закон джунгляў», якія прагучалі ў 19 снежня ў эфіры радыёстанцыі «Эхо Москвы».
У сакавіку 2014 года разам з шэрагам іншых дзеячаў навукі і культуры выказаў сваю нязгоду з палітыкай расійскай улады ў Крыме.
У верасні 2020 года падпісаў ліст у падтрымку акцый пратэсту ў Беларусі ў сувязі з фальсіфікацыяй прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 года.
Махаон
Махаон (Papilio machaon) — матылёк з сямейства паруснікаў ці кавалераў (Papilionidae).
Этымалогія назвы
Махаон названы шведскім натуралістам Карлам Лінеем ў гонар урача-хірурга, сына Асклепія і Эпіёны, які прымаў удзел у паходзе грэкаў на Трою падчас Траянскай вайны (1194 да н. э. — 1184 да н. э.)
Апісанне
Вялікі яркі матыль. Размах крылаў самцоў 64—81 мм, самак — 74—95 мм. Асноўны колер фону крылаў — інтэнсіўна-жоўты. Пярэднія крылы з чорнымі плямамі і жылкамі, і з шырокай чорнай аблямоўкай, з жоўтымі маладзіковападобнымі плямамі ля вонкавага краю крыла. Заднія крылы маюць «хвосцікі» да 10 мм. Афарбоўка задніх крылаў з сінімі і жоўтымі плямамі, чырвона-бурае вочка, акружанае чорным, размяшчаецца ў куце крыла.
Пашырэнне
Пашырэнне: Палеарктыка і Аляска (акрамя Крайняй поўначы). У Беларусі рэдкі від, трапляецца часцей на поўдні; занесены ў Чырвоную кнігу. Месцы пражывання: лясныя ўзлескі і паляны, якія добра праграюцца, высечкі, сухадольныя і поймавыя лугі.
Асаблівасці біялогіі
На большай частцы арэала дае 2 пакаленні за год. Можа ўтвараць мноства экалагічных рас, якія ў шэрагу выпадкаў разглядаюцца як падвіды. Лёт матылёў з траўня па жнівень. Матылі кормяцца на кветках. Вусені з чэрвеня па верасень кормяцца на раслінах сямействаў парасонавых, складанакветных, губакветных. Зімуе кукалка.
Ілья Іосіфавіч Пятэцкі-Шапіра
Нарадзіўся 30 сакавіка 1929 года ў Маскве. Бацька Іосіф Гершэвіч Пятэцкі-Шапіра (1895—1965) і маці — Сафія Аркадзеўна — паходзілі з традыцыйных яўрэйскіх сем’яў, бацька — з Бярдзічава, а маці — з Гомеля. Пляменнік адваката Льва Рыгоравіча Пятэцкага-Шапіры (сярод іншага, удзельніка Шахцінскай справы).
У 1968 годзе падпісаў «ліст 99» на імя міністра аховы здароўя СССР і генеральнага пракурора СССР у абарону гвалтоўна змешчанага ў маскоўскую псіхіятрычную лякарню № 5 матэматыка А. С. Ясеніна-Вольпіна, пасля чаго быў адхілены ад выкладання на мехмаце МДУ.
Павел Емяльянавіч Купрыянаў
Павел Емяльянавіч Купрыя́наў (— ) — удзельнік Грамадзянскай вайны ў Іспаніі, Герой Савецкага Саюза (1936).
Біяграфія
П. Я. Купрыянаў нарадзіўся ў вёсцы Старынцы Дрысенскага павета Віцебскай губерні (зараз у Віцебскай вобласці Беларусі). Працаваў на чыгуначнай станцыі Адашава. У Чырвонай Арміі з 1929 г. Скончыў школу малодшых камандзіраў. Служыў камандзірам танка ў 4-й асобнай механізаванай брыгадзе Беларускай ваеннай акругі. З кастрычніка 1936 г. удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі на баку рэспубліканцаў. Працаваў інструктарам па падрыхтоўцы механікаў-вадзіцеляў танка. У якасці камандзіра танка 29 кастрычніка 1936 г. прымаў удзел у першым у свеце танкавым баі ў 30 км ад Мадрыда. Вызначыўся пад Мадрыдам. Танк Купрыянава знішчыў 2 варожыя танкі, 8 гармат і некалькі ўзводаў пяхоты. Загінуў у баі на ўскрайку Мадрыда 08.11.1936 г.
Мынтамыр
Мынтамыр — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Экібастуза. Уваходзіць у склад Экібастузскай сельскай акругі. Код КАТА — 552237300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 223 чалавекі (118 мужчын і 105 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 148 чалавек (72 мужчыны і 76 жанчын).
Кодзеўцы
Назву Ко́дзеўцы маюць:
Купрыянаў
Купрыянаў — прозвішча.
Вярэйкаўскі сельсавет
Вярэ́йкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Вярэйкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дзявяткаўскага сельсавета. У 1967 годзе ў склад сельсавета з Роскага пассавета перададзена вёска Жынаўцы. На 1 студзеня 1974 года ў склад сельсавета дыло 29 населеных пунктаў. 25 верасня 2003 года ў склад Субацкага сельсавета перададзены 11 населеных пунктаў (Гоцевічы, Жынаўцы, Занцавічы, Зубаўшчына, Курапаты, Пожаркі, Славікі, Цярэшкі, Чырвоны Груд, Шніпава, Шулейкі). 18 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Рэплеўскага сельсавета (аграгарадок Рэпля, вёскі Бурнева, Ганасаўцы, Грыбаўцы, Духаўляны, Марцянаўцы, Мештуны, Навасады, Навасёлкі, Навікі, Пачуйкі, Петрашэўцы, Сугакі). 29 мая 2018 года скасаваны вёскі Зборы і Яцкова.
Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы раёна. Плошча 13894,2 га. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета — аграгарадок Вярэйкі знаходзіцца на адлегласці 23 км ад Ваўкавыска, 79 км ад Гродна, 17 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі Ваўкавыск.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1553 чалавекі, з іх 64,7 % — беларусы, 30,8 % — палякі, 3,0 % — рускія.
Аблога Канстанцінопаля (1422)
Аблога Канстанцінопаля (1422) — нягледзячы на адсутнасць рэальных ваенна-палітычных рэсурсаў, Візантыйская імперыя ўмяшалася ў міжусобіцу асманскіх прэтэндэнтаў на султанскі сталец. Стаўленік візантыйцаў прайграў, а новы султан Мурад II з вялікім войскам у чэрвені 1422 года падышоў да Канстанцінопаля і аблажыў яго. Нягледзячы на выкарыстанне асманамі цяжкай артылерыі, абаронцы горада, у т.л. і жанчыны, упарта абараняліся. 24 жніўня яны адбілі асманскі прыступ, накіраваны на браму св. Рамана. Уначы асманы спалілі свае аблогавыя збудаванні і адступілі, Канстанцінопаль выратавалі атрыманыя султанам Мурадам звесткі аб мецяжы, паднятым у тыле яго малодшым братам.
Анамнез
Дадзеныя анамнеза (звесткі аб развіцці хваробы, умовах жыцця, перанесеных захворваннях, аперацыях, траўмах, цяжарнасці, хранічнай паталогіі, алергічных рэакцыях, спадчыннасці і інш.) медыцынскі работнік высвятляе з мэтай іх выкарыстання для дыягностыкі, выбару метаду лячэння і / або прафілактыкі. Збор анамнеза з’яўляецца адным з асноўных метадаў медыцынскіх даследаванняў. У некаторых выпадках, у сукупнасці з агульным аглядам, ён дазваляе дакладна паставіць дыягназ без далейшых дыягнастычных працэдур. Збор анамнеза — гэта універсальны метад дыягностыкі, ужывальны ва ўсіх абласцях медыцыны.
Козікі
Назву Ко́зікі маюць:
Песня жаўрука
«Песня жаўрука» — беларускамоўны мультфільм, зняты на студыі анімацыйных фільмаў кінастудыі «Беларусьфільм» пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь паводле казкі Леаніда Улашчанкі.
Сюжэт
У даўнія часы ў жаўрукоў не было сваёй песні. Аднойчы вясновай раніцай маленькі жаўрук вырашыў знайсці песню і адправіўся ў дарогу.
Кліменцій Сяргеевіч Гаўрылаў
Кліменцій Гаўрылаў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца польскага клуба «Хураган» з Мендзыжаца Падляскага.
Клубная кар’ера
Выхаванец футбольнага клуба «Іслач», з 2019 года пачаў выступаць за дубль. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 28 чэрвеня 2020 года ў матчы супраць «Гарадзеі» (2:0), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы.
У верасні 2020 года перайшоў у «Энергетык-БДУ», дзе гуляў за дубль. У студзені 2021 года разарваў кантракт з клубам. Пазней стаў трэніравацца са «Слонімам-2017», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. У слонімскй камандзе пераважна выхадзіў на замену.
У сакавіку 2022 года далучыўся да клуба «Спішске-Влахі» з чацвёртага дывізіёна Славакіі, а летам перабраўся ў «Хураган» з Мендзыжаца Падляскага з пятага польскага дывізіёна.
Марозаў
Марозаў — прозвішча.
Клемент Готвальд
Клемент Готвальд (Klement Gottwald; (, Вішау, Аўстра-Венгрыя (цяпер Чэхія) —, Прага) — палітычны дзеяч Чэхаславакіі, лідар Камуністычнай партыі Чэхаславакіі, прэм'ер-міністр Чэхаславакіі і прэзідэнт Чэхаславакіі.
Кокатава
Назву Ко́катава маюць:
Селайна (Агая)
Селайна (Celina) — акруговы цэнтр акругі Мерсер штата Агая, ЗША. Насельніцтва — 10 400 чалавек (перапіс 2010 года); вышыня — 270 метраў.
Горад быў заснаваны ў 1834 годзе Джэймсам Уотсанам Рылі; назва была дадзена па сугуччы з назвай горада Salina, і толькі крыху зменена, каб не было праблем з дастаўкай пошты. Горад рос павольна, і ў 1880 г. у ім было ўсяго 1336 жыхароў, аднак пасля гэтага часу насельніцтва пачало хутка расці — у мясцовасці была выяўлена нафта і прыродны газ.
Электронная дзірка
«Дзірка» — электронная дзірка: дэфект у кавалентнай сувязі, які ў ёй узнікае пасля сыходу аднаго з двух спараных электронаў. Тэрмін паходзіць ад даслоўнага перакладу англійскага тэрміна «hole».
Гэты дэфект правільней азначыць тэрмінам «пазон» (ад слова «паза» — шчыліна), бо ён дакладней тлумачыць фізічную існасць з'явы. Тэрмін «пазон» сугучны з тэрмінамі, якія пазначаюць дадатна зараджаныя часціцы: пазітрон, пратон. У лацінскай транскрыпцыі «pason» першая літара тэрміна «р» адпавядае распаўсюджанаму пазначэнню дзіркі і дзіркавай праводнасці.
Валенсія (баскетбольны клуб)
«Валенсія» — іспанскі баскетбольны клуб з Валенсіі, член нацыянальнай баскетбольнай лігі Іспаніі з максімальным рэйтынгам сярод усіх нацыянальных клубаў. Заснаваны ў 1986 годзе, клуб з’яўляецца спадчыннікам баскетбольнай секцыі футбольнага клуба «Валенсія». Яго апекуном з’яўляецца кампанія Pamesa, таму клуб вядомы як «клуб Памеса з Валенсіі». Спаборніцтвы праходзяць на стадыёне «Фуентэ Сан-Луіс», умяшчальнасцю 9000 гледачоў.
Гісторыя
Гісторыя клуба супадае з гісторыяй футбольнага клуба Валенсіі, часткай якога ён з’яўляўся да падзелу апошняга ў 1986 годзе на футбольную і баскетбольную каманды. Баскетбольны клуб становіцца самастойным і пачынае ўласныя выступы ў сезоне 1986/87, прымаючы ўдзел у якасці незалежнай арганізацыі ў другім дывізіёне баскетбола Іспаніі.
Рычард Шон
Рычард Мелвін Шон (нар., Селайна, штат Агая) — амерыканскі матэматык, які спецыялізуецца на глабальным аналізе і дыферэнцыяльнай геаметрыі.
Шон атрымаў ступень доктара філасофіі ў Стэнфардскім універсітэце ў 1977 годзе з Леонам Сайманам і Яу Шынтунам (тэарэмы існавання і рэгулярнасці для некаторых геаметрычных варыяцыйных задач). Затым ён стаў дацэнтам Інстытута матэматычных навук імя Куранта Нью-Ёркскага ўніверсітэта. У 1979/1980 годзе навучаўся ў Інстытуце павышэння кваліфікацыі. У 1980-х гадах ён быў прафесарам Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі, затым Стэнфардскага ўніверсітэта, дзе быў прафесарам гуманітарных і прыродазнаўчых навук Роберта М. Баса. З 2014 года ён з’яўляецца заслужаным прафесарам Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Ірвіне.
У 1979 годзе Шон і Яу даказалі станоўчасць энергіі ў агульнай тэорыі адноснасці.
Эстонская Праваслаўная Царква Маскоўскага патрыярхата
Эстонская праваслаўная царква (Moskva Patriarhaadi Eesti Õigeusu Kirik, MPEÕK) — самакіраваная частка Рускай праваслаўнай царквы. Ахоплівае тэрыторыю Эстоніі.
Гісторыя
У 1817 годзе было заснавана Рэвельскае вікарыяцтва Санкт-Пецярбургскай епархіі.
10 мая 1920 года на супольным пасяджэнні патрыярха Ціхана (Бялавіна), Сінода і Вышэйшага царкоўнага савета Расійскай Праваслаўнай Царквы была прынята пастанова прызнаць Эстонскую Праваслаўную Царкву аўтаномнай, Рэвельская дыяцэзія стала самастойнай.
У верасні 1922 года сабор Эстонскай Апостальскай Праваслаўнай Царквы прыняў пастанову пра зварот да Канстанцінопальскага Патрыярха Мялеція IV з прашэннем аб прыняцці ў юрысдыкцыю Канстанцінопальскага Патрыярхату і надання ёй аўтакефаліі. 7 ліпеня 1923 года Патрыярх Мялецій IV уручыў у Канстанцінопалі Томас.
У чэрвені 1940 года Эстонія была ўключана ў склад Савецкага Саюза. Эстонская царква была далучана да Маскоўскага Патрыярхату.
Пасля акупацыі Эстоніі германскімі войскамі мітрапаліт Талінскі Аляксандр (Паўлус) абвясціў аб аднаўленні Эстонскай Аўтаномнай Праваслаўнай Царквы.
У 1944 годзе, калі Эстонія зноў апынулася ў складзе СССР, мітрапаліт і больш за 20 праваслаўных святароў эмігравалі на Захад. Эстонская Царква ўвайшла ў склад Маскоўскага Патрыярхату як епархія і ў 1947 годзе была пераназвана ў Талінскую і Эстонскую епархію.
У 1990-х гадах была прынята пастанова прызнаць Эстонскую Праваслаўную Царкву аўтаномнай.
Доўгі час царква не магла атрымаць дзяржаўнай рэгістрацыі. У пачатку 2000-х гадоў, дзякуючы судзеянню дыпламатаў Расійскай Федэрацыі, атрымала дзяржаўную рэгістрацыю.
NGC 3638
NGC 3638 (іншыя абазначэнні — MCG -1-29-7, IRAS11176-0749, PGC 34688) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Каражар (гарадская адміністрацыя Экібастуза)
Каражар — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Экібастуза. Уваходзіць у склад Экібастузскай сельскай акругі. Код КАТА — 552237400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 108 чалавек (56 мужчын і 52 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 76 чалавек (41 мужчына і 35 жанчын).
Беластоцкае ваяводства (1975—1998)
Беластоцкае ваяводства (Województwo białostockie) — адно з 49 ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў Беласток. У 1999 годзе было ўключана ў склад сучаснага Падляскага ваяводства.
Станам на 1998 год найбуйнейшымі гарадамі ваяводства былі:
Сцяг Гвінеі
Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Гвінея — прыняты 10 лістапада 1958 г. З 1 студзеня 1979 да 25 мая 1984 г. краіна называлася Народная Рэвалюцыйная Рэспубліка Гвінея.
Прапорцыі 2:3. Уяўляе сабой палотнішча з трыма вертыкальна размешчанымі роўновялікімі палосамі. У аснове сцяга паласа чырвонага колеру, у сярэдзіне — жоўтага, далей паласа зялёнага колеру.
Колеры сцяга Гвінеі паўтараюць колеры сцяга Ганы і з'яўляюцца традыцыйнымі колерамі афрыканскіх сцягоў. Чырвоны колер сцяга сімвалізуе кроў, пралітую ў барацьбе за свабоду, жоўты — колер Гвінейскага золата і сонца, зялёны — афрыканскую прыроду. Акрамя таго, кожны колер адпавядае тром словах дэвізу Гвінеі: чырвоны — «Праца», жоўты — «Справядлівасць», зялёны — «Салідарнасць».
Коскі
Назву Ко́скі маюць:
Градус Цэльсія
Гра́дус Цэ́льсія (пазначэнне: °C) — шырока распаўсюджаная адзінка вымярэння тэмпературы, ужываецца ў СІ, нараўне з Кельвінам.
Градус Цэльсія названы ў гонар шведскага навукоўца Андэрса Цэльсія, які прапанаваў у 1742 годзе новую шкалу для вымярэння тэмпературы. За нуль па шкале Цэльсія прымалася кропка плаўлення лёду, а за 100° — Тэмпература кіпення вады пры стандартным атмасферным ціску. Першапачаткова Цэльсій за 100° прыняў тэмпературу плаўлення лёду, а за 0° — тэмпературу кіпення вады. І толькі пазней яго суайчыннік М. Штрэмер «перавярнуў» гэтую шкалу. Гэтая шкала лінейная ў інтэрвале 0—100° і гэтак жа лінейна працягваецца ў вобласці ніжэй 0° і вышэй 100 °C. Лінейнасць з’яўляецца асноўнай праблемай пры дакладных вымярэннях тэмпературы. Дастаткова згадаць, што класічны тэрмометр, запоўнены вадой, немагчыма размеціць для тэмператур ніжэй 4 градусаў Цэльсія, бо ў гэтым дыяпазоне вада пачынае зноў пашырацца.
Першапачатковае вызначэнне градусу Цэльсія залежала ад вызначэння стандартнага атмасфернага ціску, таму што і тэмпература кіпення вады і тэмпература плаўлення лёду залежаць ад ціску. Гэта не вельмі зручна для стандартызацыі адзінкі вымярэння. Таму пасля прыняцця Кельвіна, у якасці асноўнай адзінкі вымярэння тэмпературы, вызначэнне градусу Цэльсія было перагледжана.
Паводле сучаснага вызначэння, градус Цэльсія роўны аднаму Кельвіну, а нуль шкалы Цэльсія ўсталяваны такім чынам, што тэмпература патройнай кропкі вады роўная 0,01 °C. У выніку, шкалы Цэльсія і Кельвіна ссунутыя на 273,15:
Косцінка
Назву Ко́сцінка маюць:
Беларускае грамадска-культурнае таварыства
Дзейнасць Беларускага грамадска-культурнага таварыства накіравана на развіццё беларускай нацыянальнай асветы i культуры ў супрацоўніцтве i дыялогу з польскай культурай, а таксама з культурамі іншых нацыянальных меншасцяў, якія пражываюць у Польшчы. БГКТ штогод ладзіць на Беласточыне шмат розных культурніцкіх мерапрыемстваў, найстарэйшае — штогадовы агульнапольскі фестываль «Беларуская песня».
Гісторыя
Былі створаны аддзелы БГКТ у Бельску, Гайнаўцы, Гарадку, Саколцы, Сямяцічах і Варшаве.
4 сакавіка 1956 выйшаў першы нумар тыднёвіка «Ніва», а ў 1958 пачаў выходзіць штогадовы «Беларускі каляндар».
У верасні 1957 года БГКТ налічвала 1007 членаў у 40 гуртках. Звыш паловы арганізацыі знаходзілася ў Бельскім і Гайнаўскім паветах. Дзейнічалі 24 калектывы мастацкай самадзейнасці, у тым ліку 10 драмгурткоў, 6 харавых, па 3 дэкламатарскія і танцавальныя, а таксама 2 інструментальныя.
У 1963 годзе быў створаны грамадскі камітэт пабудовы беларускага музея, на чале якога стаяў Мікалай Самоцік. У 1966 у Белавежы адкрыўся Рэгіянальны беларускі этнаграфічны музей. Культурніцкая ўстанова праіснавала да 1973 года. У 1983 паўстаў грамадскі камітэт пабудовы музея ў Гайнаўцы, які ўзначаліў Канстанцін Майсеня. Музей беларускай культуры, цяпер Музей і асяродак беларускай культуры ў Гайнаўцы, быў пабудаваны ў 1995, а канчаткова завершаны ў 2003 годзе.
У 2022 годзе Беларускае грамадска-культурнае таварыства адмовілася ад супрацоўніцтва з Беларуссю.
Недайка (рака)
Не́дайка — рака ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 76 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 2 км у напрамку на поўнач ад вёскі Недайка. Упадае ў Дняпро прыкладна за 2 км на паўночны захад ад пасёлка Крылоў. Вадазбор у межах Прыдняпроўскай нізіны.
Каля ракі населеныя пункты Недайка, Асавок, Елянец.
Універсітэт
Універсітэт (Universität, якое, у сваю чаргу, паходзіць ад Universitas — сукупнасць, супольнасць) — вышэйшая навучальная ўстанова, дзе рыхтуюцца спецыялісты па фундаментальных і многіх прыкладных навуках.
Як правіла, ажыццяўляе і навукова-даследчую працу. Многія сучасныя ўніверсітэты дзейнічаюць як вучэбна-навукова-практычныя комплексы. Універсітэты аб’ядноўваюць у сваім складзе некалькі факультэтаў, на якіх прадстаўлена сукупнасць розных дысцыплін, якія складаюць асновы навуковых ведаў.
Басконія (баскетбольны клуб)
«Басконія» (Saski Baskonia, раней таксама быў вядомы як «Лабараль Куча» — Laboral Kutxa) — іспанскі (басконскі) баскетбольны клуб з горада Віторыя, сталіцы Краіны Баскаў.
Гісторыя
Утвораны ў 1959 годзе ў горадзе Віторыя, асаблівых поспехаў не дасягаў да 1987 года, калі спонсарам каманды стала керамічная кампанія «ТАЎЛЕЛ», якая выпускала тавары пад брэндам «Таўгрэс». Менавіта адсюль узнікла назва каманды, якая выкарыстоўвалася да 2009 года, таксама часам яе называюць «Таў Віторыя», «Таў Кераміка». Вядомасць да каманды прыйшла ў сярэдзіне 1990-х гадоў, калі «Кераміка» выйграла Кубак Сапорты ў 1996 годзе і двойчы — Кубак Іспаніі. У новым стагоддзі каманда ўпершыню стала чэмпіёнам Іспаніі, таксама вельмі ўдала выступае ў Еўралізе. Летам 2009 года ў каманды змяніўся генеральны спонсар, у сувязі з чым клуб памяняў назву на «Каха Лабараль» (Caja Laboral). У 2013 годзе банк «Каха Лабараль» абвясціў аб зліцці з кампаніяй «Іпар Куча» (Ipar Kutxa), у выніку чаго клуб зноў памяняў назву на «Лабараль Куча» (Laboral Kutxa).
Рэал Мадрыд (баскетбольны клуб)
«Рэал Мадрыд» — іспанскі баскетбольны клуб з горада Мадрыд. З’яўляецца самым тытулаваным клубам Еўропы.
28 Панфілаўцаў
«28 Панфілаўцаў» (28 Панфиловцев) — мастацкі фільм Андрэя Шальёпы і Кіма Дружыніна аб подзвігу савецкіх байцоў пры абароне Масквы ў 1941 годзе. Прэм’ера фільма адбылася 24 лістапада 2016 года.
У фільме прадстаўлены дзеянні 316-й стралковай дывізіі, якая знаходзілася пад камандаваннем генерала І. В. Панфілава, якая трымала абарону каля раз’езда Дубасекава і 16 лістапада 1941 года адбівала атакі нямецкіх танкаў, якія прарываліся да Масквы.
Збор сродкаў на фільм ажыццяўляўся з дапамогай краўдфандзінга. Кампанія на Boomstarter завяршылася з сумай у 3 190 995 рублёў і стала самым паспяховым краўдфандзінгавым кінематаграфічным праектам дадзенай платформы. Сабраная ў выніку сума па сродкам краўдфандзінга склала 34 746 062 рублі. Акрамя таго, у снежні 2014 года праект выйграў грант ад Міністэрства культуры РФ у памеры 30 мільёнаў рублёў, а таксама атрымаў 10 мільёнаў рублёў ад Міністэрства культуры Казахстана. Фінансавую, арганізацыйную і тэхнічную падтрымку на розных этапах кінавытворчасці фільму аказала таксама кампанія Gaijin Entertainment, распрацоўшчыкі гістарычнай ваеннай анлайн-гульні War Thunder («Гром вайны»).
Сюжэт
Дзеянне фільма адбываецца 16 лістапада 1941 года і напярэдадні. 28 байцоў 316-й стралковай дывізіі, якая знаходзілася пад кіраваннем генерала Івана Васільевіча Панфілава, утрымлівалі абарону каля раз’езда Дубасекава і спынілі нямецкі танкавы батальён, які выйшаў на шлях да Масквы.
Стваральнікі карціны планавалі цалкам засяродзіць сюжэт на подзвігу савецкіх салдат без адцягвання на пабочныя сюжэтныя лініі і гісторыі аб каханні: «сапраўднае кіно пра сапраўдных герояў вялікай краіны».
Гісторыя стварэння
У 2009 годзе быў напісаны сценарый, пасля чаго пачаўся пошук сродкаў на стварэнне фільма. Адсутнасць спонсараў і дзяржаўнай падтрымкі вымусіла стваральнікаў да выкарыстання краўдфандынга — фільм сабраў на пляцоўцы Boomstarter 3 191 595 рублёў.
Здымачная група абмяркоўвала супольную працу над карцінай з унучкай генерала Івана Панфілава — Айгуль Байкадамавай. Яна мяркуе, што у працы над фільмам павінны прымаць удзел казахі, а таксама неабходна папрасіць прабачэння ў тых людзей, якія загінулі пад Дубасекава, таму што акрамя 28, якія трапілі ў спіс, загінулі і другія людзі.
Здымкі фільма пачаліся 4 кастрычніка 2013 года ў павільёнах на «Ленфільме». Асноўная частка здымак адбылася зімой 2014/15 года, зімовыя сцэны здымаліся пад Санкт-Пецярбургам і ў Іванава. Прэм’ера планавалася на восень 2015 года. У фільме прымалі ўдзел як прафесійныя акцёры, так і добраахвотнікі-аматары. Ваенны кансультант — кіраўнік ваенна-гістарычнага клуба «Ленінград-900» Арцём Кокін. Для здымак першых сцэн фільма дырэктар Ваеннага музея Карэльскага перашыйка Баір Ірынчэеў бязвыплатна перадаў рэквізіт і ўніформу байцоў РСЧА, таксама дапамогу з рэквізітам аказаў Ваенна-тэхнічны музей у Чарнагалоўцы.
25 лістапада 2013 года адбыўся прэс-паказ і апублікаваны пілотны эпізод з троххвіліннай размовай байцоў у зямлянцы, якая перадае атмасферу фільма. 9 мая 2014 года, напярэдадні Дня Перамогі, апублікаваны фрагмент фільма з боем 4-й роты, які быў адзняты ў сакавіку ў Ленінградскай вобласці пад пасёлкам Агалатава.
У траўні 2014 года да фінансавання карціны падключыліся распрацоўшчыкі ваеннай анлайн гульні War Thunder («Гром Вайны»), кампанія Gaijin Entertainment. У гульні з’явіўся спецыяльны набор тэхнікі для пакупкі, палова кошту якога пералічвалася ў фонд фільма. За кошт гэтага бюджэт кінастужкі папоўніўся яшчэ на 5 мільёнаў рублёў. З 29 красавіка 2015 года Gaijin Entertainment прымала ўдзел таксама ў тэхнічных і арганізацыйных пытаннях здымак. Пры іх падтрымцы быў падрыхтаваны і апублікаваны афіцыйны тызер фільма.
Рэал Мадрыд (значэнні)
Рэал Мадрыд:
Шахматы
Ша́хматы — лагічная настольная гульня, якая ўбірае ў сябе элементы спартыўнага саперніцтва, лагічнага і навуковага мыслення, мастацкай творчасці; таксама від спорту. Шахматы — гульня для двух удзельнікаў на шахматнай дошцы, якая складаецца з 64 квадратаў, размешчаных у сетцы «восем на восем». У шахматы гуляюць мільёны людзей ва ўсім свеце — як аматараў, так і прафесіяналаў.
Развіццё
Мяркуецца, што шахматы ўзніклі ў Індыі да VII стагоддзя, стаўшы вытворнай гульнёй ад чатурангі. Чатуранга таксама лічыцца продкам усходніх лагічных гульняў, такіх як сянцы, чангі і сёгі. Шахматы атрымалі сваю сучасную адаптацыю ў Іспаніі ў XV стагоддзі, а правілы былі канчаткова зацверджаныя ў XIX стагоддзі. Першым агульнапрызнаным чэмпіёнам свету па шахматах стаў Вільгельм Стэйніц, які пацвердзіў свой тытул у 1886 годзе. З 1948 года чэмпіянат свету знаходзіцца пад кантролем ФІДЭ, міжнароднага кіруючага органа, а дзеючым чэмпіёнам свету з’яўляецца кітаец Дын Ліжэнь. ФІДЭ таксама арганізуе чэмпіянаты свету сярод жанчын, чэмпіянаты свету сярод юніёраў, чэмпіянат свету сярод ветэранаў, чэмпіянаты свету па бліцы і хуткіх шахматах і шахматную алімпіяду, папулярнае спаборніцтва сярод каманд з розных краін. Існуюць таксама чэмпіянат свету па завочных шахматах і чэмпіянат свету па кампутарных шахматах. Анлайн-шахматы адкрылі аматарскія і прафесійныя спаборніцтвы для шырокай і разнастайнай групы гульцоў. Апроч таго, існуе шмат розных варыянтаў шахматных гульняў з рознымі правіламі, рознымі фігурамі і рознымі дошкамі.
Дасведчаным шахматыстам ФІДЭ надае званні, самае высокае з якіх — гросмайстар. Многія нацыянальныя шахматныя арганізацыі таксама маюць сістэмы званняў, але ФІДЭ не прызнае іх. Тэрмін «майстар» можа мець дачыненне да афіцыйнай назвы, альбо больш свабодна выкарыстоўвацца для абазначэння любога дасведчанага гульца.
Сучаснае становішча
У 2006 і 2010 гадах шахматы былі ўключаны ў праграму Азіяцкіх гульняў.
Камп’ютарныя праграмы
З другой паловы XX стагоддзя камп’ютары з усё большым поспехам праграмавалі  для гульні ў шахматы, што прывяло да таго, што моцныя настольныя камп’ютары "гуляюць" на вышэйшым узроўні, чым найлепшыя шахматысты свету, але гэта не тычыцца "шахматнай творчасці". У 1990-х гадах камп’ютарны аналіз унёс значны ўклад у тэорыю шахматаў, асабліва ў эндшпілі. Камп’ютар кампаніі IBM «Deep Blue» стала першай машынай, якая перайграла ў шахматы дзеючага чэмпіёна свету, перамогшы Гары Каспарава ў 1997 годзе. Рост моцных камп’ютарных праграм, якія могуць быць запушчаныя на ручных прыладах прывялі да росту заклапочанасці адносна магчымых падманаў падчас турніраў.
Індыйскія вытокі
Радзімай шахмат з’яўляецца Індыя. Існуе старадаўняя легенда, якая прыпісвае стварэнне шахмат нейкаму браміну. За сваё вынаходніцтва ён папрасіў у раджы нязначную, здавалася б, узнагароду: столькі пшанічных зярнятак, колькі апынецца на шахматнай дошцы, калі на першую клетку пакласці адно зярнятка, на другую — два зярняткі, на трэцюю — чатыры, і далей на кожную наступную ўдвая больш, чым на папярэдняй. Высветлілася, што такой колькасці зерня няма ва ўсім свеце (яно роўнае 264 − 1 ≈ 1,845×1019 зярнятак, чаго дастаткова, каб запоўніць сховішча аб’ёмам 180 км³).