cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вольга Сяргееўна Паліціка
Во́льга Сярге́еўна Паліціка (, г. Баранавічы Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзілася 6 чэрвеня 1971 года ў г. Баранавічы Брэсцкай вобласці.
Скончыла з адзнакай механіка-матэматычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Матэматыка».
Працавала інжынерам па арганізацыі кіравання вытворчасцю, вядучым спецыялістам па ідэалагічнай рабоце, начальнікам заводскага інфармацыйнага бюро, начальнікам аддзела працы, заработнай платы і ўдасканалення арганізацыі вытворчасці філіяла ЗАТ «АТЛАНТ» — Баранавіцкі станкабудаўнічы завод».
Узнагароды
Узнагароджаная медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровым дыпломам Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю Рэспублікі Беларусь «За заслугі ў развіцці канкурэнцыі».
Асабістае жыццё
Замужам, мае дачку і сына.
Каратай (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 796 чалавек (419 мужчын і 377 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 415 чалавек (208 мужчын і 207 жанчын).
Палацца Барбара
Палацца Барбара (Palazzo Barbaro) — два палаца, якія прылягаюць адзін да аднаго ў Венецыі на Гранд-канале ў раёне Сан-Марка. Размяшчаюцца побач з палацца Каваллі-Франкеці.
У канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў у стары палацца прыязджала шмат вядомых асоб. Сярод госцяў сям’і амерыканскіх мільянераў Кёртысаў з Бостана былі Роберт Браўнінг, Клод Манэ, Джон Сінгер Сарджэнт, Джэймс Уістлер. А пісьменнік Генры Джэймс напісаў у гэтым доме свой твор «Паперы Асперна».
Леў Сапега
Леў Іва́навіч Сапе́га (4 красавіка 1557, мястэчка Астроўна, Віцебскае ваяводства — 7 ліпеня 1633, Вільня) — палітычны і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Пісар (1581—1585), падканцлер (1585—1589) і канцлер вялікі літоўскі (1589—1623), ваявода віленскі (з 1623) і адначасна гетман вялікі літоўскі (з 1625).
Удзельнічаў у складанні Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 года. Увайшоў у гісторыю Беларусі як выдатны дзяржаўны дзеяч і дыпламат.
Біяграфія
Нарадзіўся ў родавым маёнтку Астроўна (цяпер Бешанковіцкі раён Віцебскай вобласці). Належаў да старэйшай чарэйскай лініі магнацкага роду Сапегаў. Сын Івана, старосты дарагічынскага і падстаросты аршанскага, і Багданы з Друцкіх-Сакалінскіх. Сям’я мела ўплывовыя сваяцкія сувязі і валодала багатымі маёнткамі. Выхоўваўся ў праваслаўнай веры.
Льва Сапегу ў сямігадовым узросце аддалі да двара Мікалая Радзівіла Чорнага, дзе ён вучыўся ў Нясвіжскай пратэстанцкай школе. У школе вучылі запрошаныя ўладальнікам Нясвіжа вядомыя тагачасныя дзеячы навукі і культуры. Сапега авалодаў польскай, нямецкай, лацінскай, грэчаскай мовамі і быў падрыхтаваны да засваення тагачаснага ўніверсітэцкага курса. У 13-гадовым узросце ён паехаў у Лейпцыгскі ўніверсітэт, дзе разам з сынамі Мікалая Радзівіла Чорнага некалькі гадоў вывучаў гісторыю рымскага і царкоўнага права, азнаёміўся з мастацтвам Рэнесансу. У часе навучання ў Лейпцыгу перайшоў у кальвінізм, пра што напісаў потым у сваім тастаменце.
У Вялікае Княства Літоўскае вярнуўся каля 1572 года. У 1575 годзе Андрэй Нікадзімавіч Цеханавецкі, які прадстаўляў інтарэсы новагародскага ваяводзіча Астафія Гарнастая, выклікаў у аршанскі гродскі суд «о гвалтовное выбитие спокойного держания с имения Старосельского и з ыменей заднепровских и побитье, помордование и зранение слуг, и бояр, и подданых наших и почынение немало шкод» Івана Іванавіча Сапегу разам з сынамі — Рыгорам і Львом. Адказнікі на суд не з’явіліся і Цеханавецкі дамогся атрымання выраку аб выгнанні іх за межы дзяржавы «за тое непослушенство», які і адаслаў каралю і вялікаму князю Генрыху Валуа. Аднак толькі Стэфан Баторый, пасля таго як атрымаў ліст ад аршанскага старосты Філона Кміты-Чарнабыльскага, нягледзячы на скаргі Сапегаў пра несправядлівасць суда, асудзіў іх у абозе пад Гданьскам 10 жніўня 1577 года на баніцыю (выгнанне). Да рэалізацыі дэкрэту справа аднак не дайшла. Ужо ў кастрычніку 1577 года манарх скасаваў вырак аршанскага гродскага суда як супрацьпраўны пасля звароту Івана Іванавіча Сапегі. Як сведчаць крыніцы, у задворным каралеўскім судзе інтарэсы бацькі бараніў Леў Іванавіч Сапега.
У 1579 годзе Леў Сапега паводле хадайніцтва Мікалая Радзівіла Рудога быў прыняты на службу да двара караля польскага і вялікага князя літоўскага Стэфана Баторыя. Удзельнічаў у полацкай кампаніі, у час якой атрымаў тытул каралеўскага двараніна. 4 лютага 1580 года Леў Сапега атрымаў пасаду сакратара гаспадарскага, а ў 1581 годзе пісара гаспадарскага ў Канцылярыі Вялікага Княства Літоўскага. У гэтым жа годзе ён удзельнічаў у арганізацыі стварэння Літоўскага Трыбунала — найвышэйшага апеляцыйнага суда дзяржавы.
На апошнім этапе Лівонскай вайны (1558—1583) атрымаў вядомасць як вайсковы дзеяч і дыпламат. Сфармаваўшы за свой кошт гусарскі полк, звярнуў на сябе ўвагу паспяховымі дзеяннямі ў бітвах пад Завалаччам, Вялікіх Луках, пры аблозе Пскова. Узначальваў пасольства Вялікага Княства Літоўскага на працягу дзеяння Ям-Запольскага міру (1582). Пасля заканчэння вайны ўзначаліў пасольства Рэчы Паспалітай у Маскву, дзе падпісаў з царом Фёдарам Іванавічам мірнае пагадненне на 10 гадоў. У 1600 годзе зноў ездзіў з пасольствам у Маскву, дзе зноў склаў мірнае пагадненне на 20 гадоў ужо з Барысам Гадуновым. Быў маршалкам Сойма Рэчы Паспалітай 1582 года. У 1583 годзе быў пры двары караля польскага ў Непаламіцах, пазней у Кракаве.
Пасля адмаўлення Крыштафа Радзівіла Перуна ад пасады падканцлера быў прызначаны на гэтую пасаду 2 лютага 1585 года. З сакавіка 1585 года па травень 1586 года быў адміністратарам літоўскага скарбу (фактычна займаючы пасаду падскарбія вялікага літоўскага), такім чынам кіруючы манетным дваром у Вільні. У 1586 годзе перайшоў у каталіцтва. 20 ліпеня 1586 года атрымаў прывілей на Слонімскае судовае староства па смерці Рыгора Валовіча. Гэтую пасаду займаў да 1605 года. У пачатку 1587 года быў накіраваны прадстаўніком літоўскіх саслоўяў разам з Янам Глябовічам і Багданам Сапегам на канвакацыйны сойм. Спачатку ён падтрымліваў кандыдатуру цара Фёдара на прастол Рэчы Паспалітай, перавага стала за Жыгімонтам Вазам, захаваў нейтралітэт, не ўдзельнічаючы ў выбарах. Толькі ў снежні 1587 года па даручэнні літоўскіх саслоўяў ён выехаў у Кракаў, дзе ў студзені 1588 года вёў перамовы з каралём у абмен на прызнанне элекцыі новага кодэкса літоўскага права, Трэцяга Статута Вялікага Княства Літоўскага. Ён заставаўся пры двары на працягу ўсяго 1588 года, умацоўваючы свае пазіцыі. Дагэтуль ён актыўна ўдзельнічаў у распрацоўцы трэцяй рэдакцыі Статута. Статут быў надрукаваны ў 1588 годзе з прадмовай Льва Сапегі ў выглядзе звароту да вялікага князя Жыгімонта Вазы і насельніцтва Вялікага Княства Літоўскага. У канцы красавіка 1589 года прызначаны канцлерам Вялікага Княства Літоўскага, гэтую пасаду займаў да прызначэння ваяводам віленскім у 1623 годзе. У 1589 годзе быў падпісчыкам ратыфікацыі Бытамска-Бэндзінскага трактату на пацыфікацыйным сойме. У траўні 1589 года разам з Севярынам Бонерам быў накіраваны каралём у Рыгу з мэтай навядзення парадку ў горадзе. Быў пасланнікам на веснавым сойме 1590 года і зімовым сойме 1590—1591 гадоў, дзе пераканаў караля застацца ў Польшчы (у той час кароль меў намер пайсці ў адстаўку і вярнуцца ў Швецыю). У 1592 годзе працаваў над папраўкамі да Статута Вялікага Княства Літоўскага. Пасля сойма 1592 года кароль даручыў Льву Сапегу функцыю намесніка для рэвізіі літоўскага скарбу. Вясной 1593 года ён быў маршалкам Галоўнага Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. У 1595 годзе выступаў супраць перадачы літоўскіх пасад выхадцам з Кароны.
У час знаходжання ў Кракаве ў верасні 1595 года ўдзельнічаў у перамовах праваслаўных іерархаў Іпація Пацея і Кірылы Цярлецкага аб магчымай уніі праваслаўнай царквы з Рымам на землях Рэчы Паспалітай. Гэтыя перамовы завяршыліся ў кастрычніку 1596 года Берасцейскай уніяй на сінодзе, дзе Леў Сапега прадстаўляў караля. За заслугі ў завяршэнні уніі ён атрымаў асабістую падзяку ад папы Клімента VIII. На сойме 1597 года Сапега абараняў заключаную унію ад апазіцыі. У 1598 годзе ён праводзіў Жыгімонта III да Гданьска, калі той з’язджаў у Швецыю, пазычыўшы каралю 15 тыс. злотых.
Па смерці цара Фёдара ў 1598 годзе Леў быў прыхільнікам Жыгімонта III як кандыдата на маскоўскі трон. Пасля абрання Барыса Гадунова ён вырашыў за польскага караля ажаніцца з царскай дачкой Ксеніяй. Пасля вясновага сойма 1600 года ён быў накіраваны ў Маскву з пасольствам, галоўнай задачай якога было недапушчэнне маскоўска-шведскага саюзу. Пасольства прыбыло ў Маскву ў кастрычніку 1600 года, але было прынята толькі ў сярэдзіне снежня. Нягледзячы на ​​цяжкасці перамоў, яны скончыліся частковым поспехам у сакавіку 1601 года, атрымаўшы 20-гадовае перамір’е. Вярнуўшыся з пасольства, ён далучыўся да караля, у кампаніі якога прайшоў усю восеньскую інфлянцкую кампанію 1601 года (вайна Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1611 гадоў). У 1602 годзе ўдзельнічаў у наступных мірных перамовах з Масквой і ў з’ездзе літоўскіх саслоўяў, якія павінны былі ўвесці дадатковыя паборы для кароннага войска ў Інфлянтах. Леў супрацьстаяў іх павышэнню, бо быў праціўнікам прысутнасці большай колькасці каралеўскага войска на сумежнай з Літвой тэрыторыі. У лютым 1603 года ўдзельнічаў у Кракаўскім сойме, працягваючы змякчаць палітычныя спрэчкі, якія вынікалі з Берасцейскай уніі. У 1604 годзе зноў абраны маршалкам Літоўскага трыбунала.
Сцэнаграфія
Сцэнаграфія (тэатральна-дэкарацыйнае мастацтва) — від мастацкай творчасці, які займаецца афармленнем спектакля і яго стварэннем выяўленча-пластычнага вобраза, існуючага ў сцэнічным часе і прасторы.
Тэрміналогія
Пад сцэнаграфіяй разумеюць стварэнне глядзельнага вобразу з дапамогай дэкарацый, касцюмаў, асвятлення і пастановачнай тэхнікі.
Леў Сапега
Біяграфія
Насуперак распаўсюджанаму меркаванню, ён не быў прыхільнікам і заступнікам Ілжэдзмітрыя. Ён нават лічыў Дзімітрыяду шкоднай для краіны з-за працяглай вайны са Швецыяй. У час рокаша Зебжыдоўскага, які меў вялікую падтрымку ў Вялікім Княстве Літоўскім, захаваў вернасць каралю, але меў вялікі ўплыў у асяроддзі паўстанцаў. Шмат у чым дзякуючы яго дзейнасці ў 1606—1608 гадах была дасягнута адносная згода паміж каралеўскім дваром і апазіцыяй.
Сцэнаграфія
Тэрміналогія
Сцэнаграфія можа быць падрабязнай, лаканічнай або мінімальнай. Асаблівая відовішчнасць, складаныя эфекты патрабуюць працы сцэнічных механізмаў, якія могуць змяніць дэкарацыі за заслонай або на вачах у публікі.
Сцэнаграфія развіваецца на выкарыстанні ўсёй сукупнасці матэрыялу прасторавых відаў мастацтва, заснаванага на заканамернасцях візуальнага эстэтычнага ўспрымання. Тэатральныя мастакі, рэжысёры ў сваіх пошуках выкарыстоўваюць прыёмы жывапісу, графікі, архітэктуры і г. д., арыентуюцца ў сваёй творчасці на дасягнутыя поспехі ў прасторавых відах творчасці.
Леў Сапега
Біяграфія
Пасля падзення Ілжэдзмітрыя ў 1607 годзе палічыў неабходным весці вайну з Масквой. На яго думку, гэта была выдатная нагода вырашыць праблемы з неспакойным суседам. Ужо ў жніўні 1607 года яго стрыечны брат Ян Пётр Сапега паступіў на службу да Ілжэдзмітрыя II. Сам Леў пайшоў на вайну разам каралём у жніўні 1609 года. Улічваючы нескаардынаванасць ваенных дзеянняў, ён хутка перастаў верыць у іх эфектыўнасць і ў пачатку 1610 года ініцыяваў уласныя перамовы з баярамі Васіля Шуйскага. Пасля перамогі ў бітве пры Клушыне і здзелак, заключаных Станіславам Жалкеўскім з баярамі, які прапанавалі прастол каралевічу Уладзіславу, Сапега цалкам быў уцягнуты ў перакананні караля ў гэтай справе, у той час як кароль быў у апазіцыі да гэтага пытання. Сапега самастойна вёў перамовы з Васілём Галіцыным і мітрапалітам Філарэтам, увесь час застаючыся верным каралю. Ён вярнуўся ў Вільню з Жыгімонтам Вазам у ліпені 1611 года. Да пытання абрання Уладзіслава царом ён вярнуўся ў снежні 1611 года ў часе перамоў з маскоўскім пасольствам у Варшаве. Пасля краху маскоўскай справы ўдзельнічаў у сойме 1613 года, адышоў ад пагадненняў Станіслава Жалкеўскага з баярамі, прыстасоўваючыся да новай геапалітычнай сітуацыі. У 1613 годзе ён быў прызначаны ў Скарбовы Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага. Тым не менш, у 1613—1615 гадах ён працягваў фармаваць усходнюю палітыку Рэчы Паспалітай, ведучы далейшыя дыпламатычныя перамовы з Масквой, галоўным чынам накіраваныя на абмен ваеннапалоннымі і заключэнне пастаяннага перамір’я. Увесь 1616 год ён займаўся справай абароны Вялікага Княства Літоўскага, а таксама новымі спробамі арганізацыі маскоўскай выправы на чале з каралевічам Уладзіславам. Выправа на Маскву пачалася ўлетку 1617 года, але ў канцы года кароль польскі і вялікі князь літоўскі накіраваў Сапегу на сойм, які адбыўся ў лютым 1618 года, дзе ён не атрымаў чаканай ваеннай дапамогі. У выніку гэтых пастаноў сойма ён не спяшаўся вяртацца ў ваенны лагер пад Масквой, куды з’явіўся толькі ў кастрычніку 1618 года. У выніку перамоў там было заключана Дэулінскае перамір’е. У лютым 1619 года вярнуўся ў каралеўскі двор у Варшаве. У пачатку 1620 года суправаджаў караля ў выправе на Літву. Удзельнічаў у сойме 1620 года, паставіўшы на парадак дня пытанне аб турэцкай пагрозе. У жніўні 1621 года ён атрымаў ад караля ўніверсалы аб закліку да паспалітага рушэння літоўскай шляхты. Сапегу заставалася вырашаць, якія паветы накіраваць супраць Масквы, а якія — супраць Турцыі. З канца 1621 года заставаўся ў Варшаве. Быў прыхільнікам мірнага ўрэгулявання распачатага канфлікту са Швецыяй.
У 1623 годзе атрымаў пасаду ваяводы віленскага (вядома з намінацыі на канцлерства Вялікага Княства Літоўскага яго наступніка — Альбрэхта Станіслава Радзівіла, які атрымаў намінацыйны прывілей на пасаду 6 лютага 1623 года). У некаторых публікацыях намінацыя Льва Сапегі на віленскае ваяводства памылкова датуецца 1621 годам. Прызначаны каралём для ўціхамірвання праваслаўнага духавенства, якое не хацела падпарадкоўвацца Берасцейскай уніі, але ён, хоць і быў прыхільнікам уніі, не меў вялікага жадання выконваць каралеўскія пажаданні. Удзельнічаў у надзвычайным сойме 1624 года і звычайным 1625 года. Захаваўшы пасаду віленскага ваяводы, каля 25 ліпеня 1625 года атрымаў прызначэнне на найвышэйшага (або вялікага) гетмана літоўскага. У сувязі са сталым узростам ён даручыў замяніць яго Аляксандру Гасеўскаму, а ў абозе пад Вальмойжам у Курляндыі даверыў ваеннае камандаванне свайму сыну Яну Станіславу. Ян Станіслаў не валодаў дастатковымі вайсковымі талентамі, што прывяло да яго паражэння ў бітве пад Вальмойжам 17 студзеня 1626 года.
Удзельнічаў у сойме 1626 года, дзе абараняў няўдачу сына. У ліпені 1626 года было прынята рашэнне аб перадачы фактычнага камандавання войскам Аляксандру Гасеўскаму. Паражэнні падштурхнулі Льва да выбару дыпламатычнага вырашэння канфлікту. Перамовы скончыліся 27 студзеня 1627 года і прывялі да перамір’я. З ліпеня па верасень 1627 года ўдзельнічаў у вайне пад’яздовай у Інфлянтах, пасля чаго перадаў камандаванне Гасеўскаму. У ліпені 1628 года ўдзельнічаў у сойме, які меў на мэце вырашыць праблему выплаты жалавання жаўнерам, а затым накіраваўся ў вайсковы лагер Гасеўскага, апусцелы праз дробныя паражэнні. Удзельнічаў у абодвух соймах 1629 года. У 1630 года ізноў быў маршалкам Літоўскага трыбунала, на гэты раз вырашаючы прыватныя справы з Радзівіламі, выкарыстоўваючы службовыя прэрагатывы. На сойме 1631 года ён прапанаваў перадаць шведскі трон Жыгімонту Вазу ў выпадку смерці Густава Адольфа без нашчадкаў. Падчас працяглай хваробы караля на сойме 1632 года ён падтрымліваў ідэю аб выключэнні замежных кандыдатур з выбараў наступнага караля, схіляючыся да падтрымкі аднаго з сыноў караля. Прымаў актыўны ўдзел у палітычных падзеях бескаралеўя 1632 года, ад пачатку аддаючы перавагу кандыдатуры Уладзіслава Вазы. Уваходзіў у склад генеральнай канфедэрацыі, створанай 16 ліпеня 1632 года. Быў электарам Уладзіслава IV Вазы ад Віленскага ваяводства ў 1632 годзе, падпісаў яго pacta conventa. 23 чэрвеня 1633 года ён вітаў у Вільні новага караля як ваявода віленскі і вялікі гетман літоўскі. Апошнія гады жыцця правёў у Вільні, дзе актыўна займаўся ўпарадкаваннем архіваў Метрыкі Вялікага Княства Літоўскага (работу над рэгістрамі дакументаў архіўнага збору ён распачаў яшчэ ў 1594 годзе). Памёр і пахаваны ў Вільні ў касцёле Святога Міхала.
Сям’я і дзеці
Першай жонкай Льва Сапегі была Дарота з Фірлеяў, а другой — Альжбета з Радзівілаў, дачка Крыштафа Радзівіла Перуна.
Ад першага шлюбу меў дзяцей: Кацярыну, Крыштафа, Яна Станіслава, Андрэя. У другім шлюбе нарадзіліся Ганна, Мікалай, Крыштаф Міхал, Казімір Леў.
Дзейнасць
У сваіх маёнтках ён сабраў каля 3 тыс. кніг. Праславіўся таксама як мецэнат, на свае сродкі ён будаваў касцёлы (у тым ліку Віленскі касцёл Міхала, дзе пасля быў пахаваны), уніяцкія і праваслаўныя цэрквы, адкрываў школы, шпіталі, прытулкі.
Апекаваў над мастакамі і літаратарамі. Паклаў пачатак ружанскаму архіву.
Ушанаванне памяці
У 1995 годзе «Белпошта» надрукавала марку, прысвечаную Льву Сапегу. 30 снежня 2010 года Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь увёў у абарачэнне памятныя манеты «Леў Сапега» серыі «Умацаванне і абарона дзяржавы».
26 верасня 2007 года ў гонар Льва Сапегі сваю назву атрымала новая вуліца ў Мінску, у мікрараёне Міхалова.
11 верасня 2010 года ў Лепелі паставілі помнік Льву Сапегу. 22 жніўня 2019 года ў гістарычным цэнтры Слоніма ўсталявалі помнік Льву Сапегу; у горадзе таксама ёсць плошча Льва Сапегі. Вышыня бронзавай статуі разам з гранітным пастаментам вышэй за 4 м. Аўтары помніка скульптары Іван Міско, Уладзімір Піпін і Сяргей Логвін.
Імя Льва Сапегі носяць таксама вуліцы ў Магілёве, Вільнюсе (Літва), пасёлку Хальнявічы (Крупскі раён, Мінская вобласць), Астроўне (Бешанковіцкі раён), вёсцы Прыдзвінне (Бешанковіцкі раён), Бялынічах (Магілёўская вобласць).
Міхнічы (Вілейскі раён)
Мі́хнічы (, Михничи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Да 6 верасня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчкаўскага сельсавета.
Фрэнк Баркер
Фрэнк Эйклі Баркер-старшы (Frank Akeley Barker Jr.; 26 студзеня 1928, Нью-Хэйвен, Канектыкут — 13 чэрвеня 1968, Куангнгай, Паўднёвы В’етнам) — падпалкоўнік арміі ЗША, камандзір аператыўнай групы «Баркер», удзельнік В’етнамскай вайны.
Сангмі
У канцы 1960-х гадоў узначаліў аператыўную групу ў складзе некалькіх рот 1-га батальёна 20-й пяхотнай брыгады 23-й пяхотнай дывізіі «Амерыкал».
16 сакавіка 1968 года байцы Баркера зладзяць разню ў вясковай абшчыне Сангмі. Аб гэтым праз некалькі гадзін яму даложыць верталётчык Х’ю Томпсан, які разам з экіпажам спрабаваў самастойна прыпыніць злачынства. Пасля рапарту пілота Баркер неадкладна адклікаў усе сілы з Сангмі.
Гібель
13 чэрвеня 1968 года ў правінцыі Куангнгай верталёт, у якім ляцеў Баркер і яшчэ некалькі вайскоўцаў, быў збіты. Усе, хто знаходзіўся на борце, загінулі.
Ахоцкае мора
Ахоцкае мора — мора сістэмы Ціхага акіяна, знаходзіцца паміж кантынентальнай Азіяй, Курыльскімі астравамі, Сахалінам і Хакайда.
Мора злучаецца з Японскім пралівамi Татарскі і Лаперуза, з Ціхім акіянам — шматлікімі пралівамі паміж астравамі Курыл.
Плошча — 1,603 млн км². Глыбіня — да 3521 м.
На ўзбярэжжы мора знаходзяцца гарады Карсакаў, Магадан, Севера-Курыльск (Расія), Ваканай (Японія).
Тэрытарыяльны рэжым
Ахоцкае мора, хоць і аточана практычна з усіх бакоў тэрыторыяй Расійскай Федэрацыі, яе унутраным морам не з’яўляецца; яго акваторыю складаюць унутраныя марскія воды, тэрытарыяльнае мора і выключная эканамічная зона. У цэнтральнай частцы мора маецца выцягнуты ў мерыдыянальным напрамку ўчастак, у англамоўнай літаратуры традыцыйна названы Peanut Hole, які не ўваходзіць у выключную эканамічную зону Расіі і юрыдычна з’яўляецца адкрытым морам, у прыватнасці, кожная краіна свету мае тут права ажыццяўляць лоўлю рыбы і весці іншую дазволеную канвенцыяй ААН па марскім праве дзейнасць. Паколькі гэты рэгіён з’яўляецца важным элементам для ўзнаўлення папуляцыі некаторых відаў прамысловых рыб, урады некаторых краін прама забараняюць сваім суднам весці промысел на гэтым участку мора.
NGC 5965-2
NGC 5965-2 (іншыя абазначэнні — NPM1G +56.0202, PGC 2544663) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Марбург
Марбург, Марбург-ан-дэр-Лан (Marburg an der Lahn) — універсітэцкі горад, цэнтр раёна Марбург-Бідэнкопф у зямлі Гесэн з насельніцтвам прыкладна 78 тысяч чалавек. Горад знаходзіцца на рацэ Лан. Сёння ён з’яўляецца цэнтрам вобласці Сярэдні Гесэн.
A2 – Abenteuer Autobahn
«A2 – Abenteuer Autobahn» (Прыгоды на аўтабане А2) — серыял канала, які закранае розныя тэмы, звязаныя з.
Факультэт камп’ютарных сістэм і сетак БДУІР
Факультэт камп’ютарных сістэм і сетак БДУІР (ФКСІС БДУІР) — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі.
Гісторыя
Гісторыя факультэта пачынаецца з 1964 года, з факультэта аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі, які быў створаны разам з Мінскім радыётэхнічным інстытутам і які з’яўляўся папярэднікам сучаснага ФКСІС. У 1980 годзе факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі быў рэарганізаваны і падзелены на два факультэты — факультэт вылічальнай тэхнікі і факультэт аўтаматызацыі кіравання. У 1995 годзе факультэт вылічальнай тэхнікі быў перайменаваны ў факультэт камп’ютарных сістэм і сетак.
Падзеі 2020 года
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, шматлікія студэнты ўніверсітэта падтрымалі пратэсты. 26 кастрычніка па закліку Святланы Ціханоўскай яны далучыліся да агульнанацыянальнай забастоўкі. 27 кастрычніка Аляксандр Лукашэнка запатрабаваў адлічваць усіх студэнтаў і звальняць выкладчыкаў, якія прымаюць удзел у несанкцыянаваных акцыях.
Дэкан факультэта камп’ютарных сістэм і сетак Марына Лукашэвіч адмовілася падпісваць загад аб адлічэнні студэнтаў свайго факультэта і напісала заяву на звальненне па ўласным жаданні.
Склад факультэта
Факультэт мае ў сваім складзе наступныя кафедры:
Прынцэса-кветка (опера)
«Прынцэса-кветка» (帝女花, кант.: Dai néui fā, піньінь: Dì nǚ huā, англ.: Flower Princess) ці «Прынцэса Чанпін» (Princess Changping) — адна з найвядомейшых кантонскіх опер. Опера апаядае пра гісторію прынцэсы Чанпін і яе каханага Чжоў Сяна.
Марыя Знамяроўская-Пруфер
Марыя Знамяроўская-Пруфер (часам Марыя Знамяроўская-Пруферава; Maria Znamierowska-Prüfferowa; нар. 13 мая 1898, Кібарты, Сувалкаўская губерня, Расійская імперыя ― 20 жніўня 1990, Торунь, Польшча) ― польская этнографка, этнолаг, прафесарка ўніверсітэта Мікалая Каперніка ў Торуні, стваральніца і дырэктарка Торуньскага этнаграфічнага музея.
Прынцэса-кветка (опера)
Версіі
Была дзве версіі гэтай оперы.
Марыя Знамяроўская-Пруфер
Біяграфія
Марыя Знамяроўская нарадзілася ў мястэчку Кібарты ў Расійскай імперыі на мяжы з Прусіяй, дзе ў той час яе бацька Станіслаў быў мытнікам. Скончыла гімназію ў 1915 г. у Лібаве (сучасная Латвія). З кастрычніка 1915 гэтага амаль 3 гады правяла ў Кіеве, дзе звязалася з польскай супольнасцю, удзельнічала ў лекцыях на Вышэйшых жаночых курсах — на філалагічным факультэце і ў Польскім універсітэцкім каледжы.
Увосень 1918 г. пераехала ў Варшаву. У канцы 1920 г. пасялілася ў Вільні, дзе ў 1919 г. быў адноўлены ўніверсітэт Стэфана Баторыя.
Прынцэса-кветка (опера)
Версіі
Першую версію оперы стварыў Лён Камтхон (梁金棠), і яна была пастаўленая тэатральнай трупай Саньтхінфа (散天花) ў горадзе Гуанчжоў; прэм'ера адбылася 25 кастрычніка 1934 года. Гэта версія дайшла да нас толькі часткова.
Сучасную версію оперы стварыў Тхон Тыксан (唐滌生) на аснове драмы ў жанры куньцюй драматурка Хуана Юньшаня (黃韻珊), што жыў у пачатку праўлення дынастыі Цін. Прэм'ера адбылася 7 чэрвеня 1957 года, у выкананні вядомай ганконгскай трупы Сінфунмін (仙鳳鳴). На аснове другой версіі таксама быў створаны фільм.
Магліч
Магліч (Маглић) — горны хрыбет з самім высокім пікам у канфедэратыўнай дзяржаве Боснія і Герцагавіна, знаходзіцца на мяжы з Чарнагорыяй. Уваходзіць у склад горнай сістэмы Дынарскае нагор’е. Вышыня піка — 2387 м. Магліч — адна з трох гор, што атачаюць возера Трновацка.
Марыя Знамяроўская-Пруфер
Біяграфія
Хворая на сухоты, Марыя часта наведвала Закапанэ. Пасля больш чым года навучання на гуманітарным факультэце ўніверсітэта ў Вільні яна працягнула навучанне на факультэце матэматыкі і прыродазнаўства, дзе ў 1922 г. пазнаёмілася з выкладчыкам Янам Пруферам. У 1925 годзе Марыя і Ян пабраліся шлюбам.
Марыя Знамяроўская-Пруфер увосень 1926 г. пачала займацца этналогіяй, а ў 1927/28 навучальным годзе пачала працаваць у Этнаграфічным музеі ўніверсітэта Стэфана Баторыя пад кіраўніцтвам прафесаркі Цэзарыі Бадуэн дэ Куртэнэ.
Жыла і працавала ў Торуні.
Памерла 20 жніўня 1990 г. у Торуні. З 15 снежня 1999 года Этнаграфічны музей у Торуні носіць яе імя.
Навуковая дзейнасць
Выбару — этнаграфіі і музеялогіі — яна засталася вернай да канца жыцця.
«Рыбалоўства на Троцкіх азёрах», апублікаваная ў 1930 годзе, была ейнай магістарскай дысертацыяй, за якой рушылі ўслед далейшыя працы пераважна ў гэтай галіне.
Міжваенны час стаў для Знамяроўскай-Пруфер часам атрымання кваліфікацыі музейшчыцы падчас шматлікіх паездак за мяжу, а таксама часам палявых даследаванняў, збору калекцый і дакументацыі для музея.
Займалася выкладчыцкай дзейнасцю, праводзіла этнаграфічныя заняткі ў Школе палітычных навук пры Інстытуце навукі і даследаванняў Усходняй Еўропы ў Вільні. Яна таксама займалася пытаннем аховы этнаграфічных помнікаў: вяла лекцыі ў вясковых школах, народных універсітэтах і на Польскім радыё.
Пасля вайны выдала кнігу пра Вільню — «Wilno - miasto sercu najbliższe».
У 1955 г. атрымала ступень прафесаркі. За гады працоўнай дзейнасці апублікаваў каля 130 публікацый.
У 1959 годзе намаганнямі прафесаркі быў адкрыты Торуньскі этнаграфічны музей, дырэктаркай якога яна працавала да 1972 года. У музеі сабрана каля 14 тысяч экспанатаў, звязаных з рэгіёнам паўночнай Польшчы.
Чорная (рака)
Чо́рная — рака ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Віхра (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 21 км. Плошча вадазбору 99 км². Пачынаецца за 0,8 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Судоўшчына, упадае ў Віхру за 1,5 км паўднёвы ўсход ад вёскі Банькаўшчына. Рэчышча Чорнай часткова каналізаванае. Вадазбор у межах Горацка-Мсціслаўскай раўніны. Асноўныя прытокі — Гаранка і Свердзел (злева).
Іванаўская вобласць
Іванаўская вобласць — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны ў цэнтры еўрапейскай часткі краіны ў міжрэччы Клязьмы і Волгі. Мяжуе з Уладзімірскай, Кастрамской, Ніжагародскай і Яраслаўскай абласцямі.
Нацыянальны склад: рускія (93,7%), пражываюць таксама ўкраінцы, татары, беларусы, армяне і інш.
Вобласць падзяляецца на 21 раён. Найбуйнейшыя гарады: Іванава, Кінешма, Шуя.
Хартфардшырскі ўніверсітэт
Хартфардшырскі ўніверсітэт (University of Hertfordshire) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Хартфард.
Агульная характарыстыка
Яго папярэднік, тэхнічны каледж, быў заснаваны ў 1948 годзе і быў вызначаны як адзін з 25 тэхналагічных каледжаў у Злучаным Каралеўстве ў 1959 годзе. У 1992 годзе брытанскі ўрад надаў політэхнічнаму інстытуту статус універсітэта, а затым перайменаваў яго ў Хартфардшырскі ўніверсітэт. Гэта адзін з універсітэтаў, утвораных пасля 1992 года.
Універсітэт у асноўным размешчаны ў двух кампусах. Па стане на 2021 год у ім навучаецца больш за 25 000 студэнтаў, у тым ліку больш за 5 000 замежных студэнтаў, якія прадстаўляюць 100 краін.
Універсітэт з’яўляецца адным з найбуйнейшых працадаўцаў Хартфардшыра з больш чым 2 700 супрацоўнікамі, 800 з якіх з’яўляюцца навуковымі супрацоўнікамі. Яго абарот складае больш за 235 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў.
Ва ўніверсітэце ёсць 9 школ: бізнесу, камп’ютарных навук, творчага мастацтва, адукацыі, аховы здароўя і сацыяльнай працы, гуманітарныя навукі (якая кантралюе сваю праграму CATS), юрыдычная школа Хартфардшыра, жыццё і медыцынскія навукі, фізіка, інжынерыя і камп’ютарных навук і інш.
Кастрамская вобласць
Кастрамская вобласць (Костромская область) — суб’ект Расійскай Федэрацыі, размешчаны ў цэнтры еўрапейскай часткі краіны. Цэнтр і найбуйнейшы горад Кастрама. Працягласць Кастрамскай вобласці з поўначы на поўдзень — 260 км, з захаду на ўсход — 420 км. Тэрыторыя — 60,2 тыс. км². На поўначы Кастрамская вобласць мяжуе з Валагодскай вобласцю, на поўдні — з Іванаўскай і Ніжагародскай абласцямі, на захадзе — з Яраслаўскай, на ўсходзе — з Кіраўскай вобласцю.
Геаграфія
Тэрыторыя вобласці ўяўляе сабой пагорыстыя раўніну, у межах якой вылучаюцца: на захадзе — Кастрамская нізіна (вышыня 80-100 м), у цэнтры — Галіцкае ўзвышша (вышыня да 293 м) і Волга-Унжанская нізіна (вышыня да 150 м), на паўночным усходзе — Паўночныя Увалы (вышыня да 227 м).
Клімат умерана кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −11,7 °C на паўднёвым захадзе да −14,2 ° поўначы і паўночным усходзе; ліпеня — адпаведна 17,9 °C і 17,6 °C. Ападкаў 550—600 мм у год. Вегетацыйны перыяд 156—166 сутак. Па тэрыторыі вобласці працякаюць: на паўднёвым захадзе Волга, а з поўначы на поўдзень яе левыя прытокі: Кастрама, Унжа і Вятлуга. Найбольш буйныя азёры — Галіцкае і Чухламскае. Пераважаюць дзярнова-падзолістыя глебы: гліністыя і суглінкавыя на захадзе і паўночным усходзе, пясчаныя і супясчаныя — у цэнтры і на паўднёвым усходзе. У паніжэннях рэльефу распаўсюджаныя тарфяна-балотныя, уздоўж рэк і азёр — алювіяльныя глебы. Кастрамская вобласць размешчана ў лясной зоне. Лясы займаюць 4,1 млн га.
Луі-Адрыен Бербругжэр
Луі-Адрыен Бербругжэр ( — ) — французскі археолаг і філолаг.
Бербругжэр нарадзіўся ў Парыжы. Ён быў арабістам і меў жонку-мусульманку. Стаў заснавальнікам Нацыянальнай бібліятэкі ў Алжыры.
Узнагароды і дасягненні
Меў шматлікія ўзнагароды і званні:
Мура (муніцыпалітэт)
Мура (Mura) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 780 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 65 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 25070. Тэлефонны код — 0364.
Сосна (возера, Полацкі раён, басейн Сосніцы)
Со́сна, Лешна — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Сосніцы.
Плошча возера 0,68 км², даўжыня 1,3, найбольшая шырыня 0,82 км. Найбольшая глыбіня 6 м. Катлавіна Сосна лопасцевай формы. Схілы катлавіны пясчаныя вышынёй ад 3 да 20 метраў. Берагавая лінія ўтварае некалькі заліваў. Возера праточнае. Упадае рака Невежа, злучаючая Лешна з возерам Невежа. Выцякае рака Стурлыец (правы прыток Сосніцы] ). Праз Сосніцу і яе прыток Стурлыец злучана з возерам Сосна.
Іван Дзмітрыевіч Ралько
Іван Дзмітрыевіч Ралько (, вёска Макраны, Капыльскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі літаратуразнавец, крытык, паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. У 1951 годзе скончыў Нясвіжскае педагагічнае вучылішча. З 1951 і да пачатку 1957 года працаваў дырэктарам і выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры Багушоўскай сямігадовай школы, затым выкладаў рускую мову і літаратуру ў Навамышскай сярэдняй школе Баранавіцкага раёна. У 1958 годзе скончыў завочна філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1961 годзе — аспірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР. Працаваў навуковым супрацоўнікам гэтага інстытута. Кандыдат філалагічных навук. Сябра СП СССР з 1970 года.
Творчасць
У перыядычным друку ў 1951 годзе дэбютаваў вершамі (газета «Чырвоная змена»). Аўтар зборніка паэзіі «Святло зары вячэрняй» (1983). Яго паэзіі ўласцівы зварот да маральна-этычных праблем сучаснасці, любоў да роднай зямлі.
Літаратуразнаўчая дзейнасць
Як крытык і літаратуразнавец выступіў у 1958 годзе. Даследаваў праблемы сучаснай паэзіі, гісторыі і тэорыі беларускага вершаскладання. Асобнымі выданнямі выйшлі працы «Беларускі верш: Старонкі гісторыі і тэорыі» (1969) — першае ў беларускім літаратуразнаўстве гісторыка-тэарэтычнае даследаванне праблем беларускага верша, «Вершаскладанне: Даследаванне і матэрыялы» (1977), «Верш і мова: Праблема тэорыі і гісторыі беларускага верша» (1986).
Перакладаў з украінскай і польскай моў.
Астраханская вобласць
Астраханская вобласць — суб’ект Расійскай Федэрацыі, у Паўднёвай федэральнай акрузе. Вобласць размешчана на Прыкаспійскай нізіне ў месцы упадзення Волгі ў Каспійскае мора. Мяжуе з Валгаградскай вобласцю — на поўначы, з Калмыкіяй — на захадзе, з Казахстанам — на ўсходзе.
Адміністрацыйны цэнтр вобласці — горад Астрахань. Вобласць была ўтворана 27 снежня 1943 года.
Нацыянальны склад: рускія (70,0 %), казахі (14,3 %), татары (7,0 %), украінцы (1,2 %), чачэнцы (1 %).
Прырода
Вобласць размяшчаецца ў межах Прыкаспійскай нізіны з Волга-Ахтубінскай поймай і дэльтай Волгі. Паверхня раўнінная, большая частка тэрыторыі ніжэй за ўзровень мора, ад −2,7 м на поўначы да −27,5 м на поўдні. Характэрны ўзгоркавыя падняцці (саляныя купалы вышынёй да 150 м) і Бэраўскія бугры ў дэльце Волгі.
Карысныя выкапні: кухонная соль, гіпс, нафта, газ, бішафіт.
Вялікую частку тэрыторыі вобласці займае паўпустыня. Паўпустынныя тэрыторыі выкарыстоўваюць пераважна пад пашы.
Клімат рэзка засушлівы з нарастаннем засушлівасці з захаду на ўсход. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −10 °C на поўначы да −6 °C на поўдні, сярэдняя тэмпература ліпеня — каля 25 °C. Ападкаў каля 200 мм за год.
Галоўная рака Волга (з Ахтубай) падзяляецца на мноства рукавоў (больш за 800, найбольшыя — Бахтэмір, Болда, Бузан), якія ўтвараюць яе складаную дэльту. На тэрыторыі вобласці знаходзяцца шматлікія прэсныя (ільмені) і мінеральныя азёры, самае вялікае салёнае возера — Баскунчак.
У Волга-Ахтубінскай пойме і дэльце Волгі растуць пойменныя лясы, лугавая расліннасць на алювіяльных глебах; трапляюцца лотас, чылім (вадзяны арэх), зараснікі трыснёгу. У водах жывуць больш за 50 відаў рыб, каля 30 — прамысловыя.
На тэрыторыі вобласць размешчаны Астраханскі запаведнік.
Гаспадарка
Асноўныя галіны прамысловасці — лёгкая (трыкатажная, швейная, гарбарна-абутковая, футравая), харчовая (рыбная, агароднінакансервавая, мясная, саляная), машынабудаванне і металаапрацоўка (суднабудаванне, суднарамонт).
Развіты дрэваапрацоўчая, цэлюлозна-папяровая, нафтагазаздабыўная і хімічная прамысловасць, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Сельская гаспадарка ў Астраханскай вобласці прадстаўлена пасевамі збожжавых, вырошчваннем агародніны, садавіны, бахчавых. Асноўныя культуры — рыс, памідоры, кавуны (на арашальных землях). Развіты мяса-воўнавая авечкагадоўля і мяса-малочная жывёлагадоўля.
Транспарт
Развіты рачны і марскі транспарт. Порт — Астрахань. Чыгуначныя лініі Астрахань — Саратаў, Астрахань — Верхні Баскунчак — Валгаград, Астрахань — Гур’еў, аўтадарогі Астрахань — Валгаград, Астрахань — Эліста і Астрахань — Кізляр.
Муніцыпальныя раёны
Вобласць падзяляецца на 11 раёнаў.
Унутраныя Гебрыдскія астравы
Унутраныя Гебрыды (Inner Hebrides, Na h-Eileanan a-staigh) — архіпелаг каля заходняга ўзбярэжжа Вялікабрытаніі, частка Гебрыдскіх астравоў.
Геаграфія
На Унутраных Гебрыдах распаўсюджана менш відаў жывёл, чым на суседнім в. Вялікабрытанія. Тым не менш, некаторыя з гебрыдскіх птушак практычна не сустракаюцца ў Англіі (арлан-белахвост, звычайны чысцік, ). Водзяцца цюлені — звычайны і доўгаморды.
Гісторыя
Людзі з'явіліся на архіпелагу ў эпоху неаліту. У Сярэднявеччы яго тэрыторыя належала каралеўству Дал Рыяда, а затым — каралеўству Астравоў. Паводле Перцкага дагавора Унутраныя Гебрыды перайшлі да Шатландыі, а ў 1707 г. яны сталі часткай каралеўства Вялікабрытанія.
Эканоміка
Цяперашнія іх жыхары займаюцца фермерствам, рыбнай лоўляй, вытворчасцю віскі. Развіваецца турыстычная галіна. Так, наведванне Гебрыдаў натхніла Мендэльсона на стварэнне «Фінгалавай пячоры».
Льюіс Уолт
Льюіс Уільям Уолт (Lewis William Walt; 16 лютага 1913 — 26 сакавіка 1989) — чатырохзоркавы генерал Корпуса марской пяхоты ЗША, удзельнік Другой сусветнай, Карэйскай і В’етнамскай войнаў.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 лютага 1913 гады ў акрузе Уобансі, штат Канзас. Скончыў сярэднюю школу ў Форт-Колінз, штат Каларада. У 1936 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне хіміі ва Універсітэце штата Каларада.
Ва ўзросце 17 гадоў уступіў у нацыянальную гвардыю, але ў красавіку 1937 г. перанакіраваўся ў 6-ы полк марской пяхоты. З жніўня таго ж года па люты 1938-го знаходзіўся ў камандзіроўцы ў Шанхаі, дзе займаўся аховай міжнародных паселішчаў.
7 жніўня 1942 гады ў якасці камандзіра роты А 1-га рэйдэрскага батальёна высадзіў сваю роту пры штурме острова Тулагі на Брытанскіх Cаламонавых астравах. Пасля гэтага далучыўся да 5-га палка марской пяхоты на Гуадалканале, дзе прыняў удзел у бітве за дадзены востраў у якасці камандзіра 2-га батальёна. У снежні 1943 году ўдзельнічаў у штурме мыса Глостэр, Новая Брытанія, а ў верасні 1944 — бітве за Пелеліум.
З лістапада 1952 па жнівень 1953 знаходзіўся ў Паўднёвай Карэі ў складзе 1-й дывізіяй марской пяхоты.
Сышоў у адстаўку 1 лютага 1971 года і пасля займаў пасаду дырэктара Моладзевага фонду марской пяхоты ЗША. Пазней каардынаваў расследаванне Сенатам ЗША міжнароднага незаконнага абароту наркотыкаў.
Дэвід Робертс
Дэвід Робертс (David Roberts; 24 кастрычніка 1796 — 24 лістапада 1864) — шатландскі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і рамесніка ў прыгарадзе Эдынбурга. Пасля заканчэння пачатковай школы быў вызначаны чаляднікам да маляра і дэкаратара Гэвіна Б'юга (Gavin Beugo).
У 1815 Робертс стаў працаваць самастойна. У 1819 — сцэнограф Каралеўскага Тэатра ў Глазга, у 1820 — у Эдынбургскім тэатры, з 1822 — у тэатры Друры-Лейн (Лондан), а з 1826 года — у тэатры Ковент Гардэн. Першая выстаўка карцін адбылася ў 1824.
Праславіўся як майстар малявання архітэктурных помнікаў. У 1824 падарожнічаў па Францыі, Бельгіі, Галандыі і Германіі, дзе зрабіў мноства малюнкаў, якія ў той час мелі вялікі попыт, паколькі фатаграфія яшчэ не была вынайдзенай, і малюнкі і гравюры былі адзіным спосабам паказаць чытачу як выглядаюць далёкія краіны. У 1832—1833 правёў адзінаццаць месяцаў у Іспаніі і Марока.
Дэвід Робертс быў таксама заснавальнікам Таварыства брытанскіх мастакоў, якое ўзначаліў у 1831 годзе.
Найбольш плённай была паездка мастака ў Егіпет і Палестыну ў 1838—1839 гадах.
Робертс адплыў у гэта падарожжа 11 верасня 1838 з Марселю і 24 верасня прыбыў у Александрыю. На караблі мастак падняўся па Нілу далёка ў Нубію, да храма Абу-Сімбел. C 7 лютага па 13 мая 1839 года здзейсніў падарожжа праз Сінай і Петру ў Ерусалім і іншыя месцы Святой зямлі. 21 ліпеня 1839 мастак вярнуўся ў Англію. Ён прывёз з сабой 272 малюнка, карціну, якая паказвае панараму Каіра, тры сшытка эскізаў і дзённік падарожжа, перапісаны яго дачкой Крысцінай.
У 1841 годзе Дэвід Робертс быў абраны чальцом Каралеўскай Акадэміі. Публікацыя ў 1842—1849 альбома гравюр з егіпецкіх і палестынскіх карцін прынесла Робертсу еўрапейскую вядомасць. Ён стаў самым знакамітым мастаком віктарыянскай эпохі.
У 1843 годзе Робертс яшчэ раз пабываў у Францыі, Бельгіі і Галандыі, у 1851 годзе — у паўночнай Італіі, праз два гады — у Рыме і Неапалі, а пазней — зноў у Бельгіі і ў Парыжы.
Смілавічы
Смі́лавічы (, Смиловичи) — гарадскі пасёлак у Беларусі, на рацэ Волма. Адміністрацыйны цэнтр сельсавета Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца за 27 км на ўсход ад Мінска, 30 км на захад ад Чэрвеня, 21 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск (лінія Мінск — Асіповічы), на аўтадарозе Мінск — Магілёў.
Назва
Даследнік А. Ненадавец у кнізе «Легенды і паданні Міншчыны» прыводзіць легенду пра паходжанне тапоніма Смілавічы. У ёй у якасці слова, ад якога ўзнікла назва, прапаноўваецца тэрмін смільга — несвядомыя і слабыя духам людзі. Магчыма, назоў утварыўся ад прозвішча з гэтай асновай. Паводле іншай версіі — тапонім можа паходзіць ад славянскага ўласнага імя Смілька, або Сміламір.
Паводле географа Вадзіма Жучкевіча, назва мае балцкае паходжанне, магчыма асновай было слова smilga (назва расліны мятліцы).
Вялікае Княства Літоўскае
Ад пачатку сваёй гісторыі Смілавічы ўваходзілі ў склад Бакштанскай воласці, якая ўпершыню ўпамінаецца пад 1451 годам як уладанне Кезгайлаў. Па згасанні гэтага роду ў сярэдзіне XVI ст. маёнтак перайшоў у супольнае валоданне Завішаў і Шэметаў.
Першы пісьмовы ўпамін пра Смілавічы як сяло Менскага павета Менскага ваяводства датуецца 1582 годам. Наступны раз паселішча ўпамінаецца пад 1592 годам, калі паміж жыхарамі некалькіх сёл адбылася бойка праз мёд.
Прыкладна ў гэты час на ўскрайку сённяшніх Смілавічаў пасяліліся татары. Назва мясцовасці Татарская Слабада захоўвалася яшчэ ў XIX ст.
У першай чвэрці XVII ст. у маёнтку Бакшты засталіся два ўласнікі: сын памерлага ў 1604 годзе Андрэя Завішы Крыштаф, які сканцэнтраваў у сваіх руках завішанскую частку воласці, і князь Багдан Агінскі, які нейкім чынам набыў тую частку, што папярэдне належала Шэметам. Па смерці апошняга ў 1625 годзе засталіся сыны Аляксандр, Ян і Самуэль. Саўладальнікі Бакштаў парадніліся паміж сабой: князёўна Аляксандра, дачка Аляксандра Агінскага, каля 1645 года выйшла за сына Крыштафа Завішы Андрэя Казіміра. Па смерці Аляксандра Агінскага ў 1667 годзе яго долю Бакштаў успадкаваў яго сын Марцыян (1632—1690). Нашчадкі Самуэля, памерлага ў 1657 годзе, таксама мелі долю ў Бакштах (у Дукоры і інш.) Іхнае ўладанне часам, супроць маёнтка Смілавічы-Бакшты, называлася Смілавічы-Дукора. На сродкі Крыштафа Завішы ў першай палове XVII ст. у Смілавічах-Бакштах збудавалі папяровы млын. У 1613—1644 гадах на ім вялася вытворчасць паперы з філігранямі з выявай герба «Лебедзь» і подпісам па краях «На Бакштах Завіша» (на 1735 год млын ужо не дзейнічаў).
У вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) войскі Маскоўскай дзяржавы разрабавалі і спустошылі Смілавічы. Паводле падымнага тарыфу Менскага павета за 1667 год, Крыштафу Завішы ў маёнтку Смілавічы-Бакшты належала 346 дымоў, а Марцыяну Агінскаму — 117. Значная частка ўладанняў Агінскіх — мястэчка Дукора з вёскамі ў памеры 170 дымоў — на той момант знаходзілася ў закладзе ў Казіміра Навацкага. У наступным 1668 годзе князь Марцыян Агінскі, крайчы вялікі, у сваёй частцы Смілавічаў, якія тады былі ўжо мястэчкам, ахвяраваў валоку зямлі (крыху больш 21 га) на карысць царквы. У створаным з гэтай нагоды дакуменце ўпамінаецца, што мястэчка і ўся воласць належаць яму і пану Завішу супольна, прычым падданыя розных паноў сяліліся ўперамешку — «хлоп праз хлопа сядзяць». Тая частка мястэчка, дзе пераважалі ўладанні Агінскага, называлася Шахоўнічы. Крыштаф Завіша памёр у 1670 годзе. Ягоная частка маёнтка перайшла да сыноў Андрэя Казіміра (1618—1678) і Яна Юрыя (каля 1620—1671). Марцыян Агінскі, які ў канцы жыцця даслужыўся да высокіх пасад ваяводы троцкага і канцлера вялікага, не пакінуў нашчадкаў. І ягоная доля Бакштаў па смерці ў 1690 годзе адышла да пляменніка Крыштафа Станіслава Завішы — сына ягонай сястры і Андрэя Казіміра Завішы. Такім чынам дзве часткі Смілавічаў сканцэнтраваліся, нарэшце, у адных руках.
Даля Грынкявічуце
Да́ля Грынкявічуце (Dalia Grinkevičiūtė; 28 мая 1927, Коўна, Літва ― 5 снежня 1987, Каўнас, Літоўская ССР) ― літоўская доктарка, пісьменніца і дысідэнтка.
Смілавічы
Вялікае Княства Літоўскае
У Вялікую Паўночную вайну ў 1710 годзе два палкі войска Вялікага Княства Літоўскага кватаравалі ў Смілавіцкім маёнтку. Прыкладна да гэтага часу належыць прывілей Крыштафа Станіслава Завішы (памылкова датаваны 1736 годам) мясцовым жыдам, у якім ён дазволіў ім адкрыць школу (малітоўны дом).
Даля Грынкявічуце
Біяграфія
Нарадзілася ў Коўне, навучалася ў мясцовай жаночай гімназіі.
Смілавічы
Вялікае Княства Літоўскае
Сын Крыштафа Станіслава Завішы Ігнацы атрымаў графскі тытул — ён тытулаваўся графам на Бакштах, Бярдзічаве і Завішыне. З гэтай нагоды маёнтак Бакшты-Смілавічы часам называўся ў гэты час Бакштанскім графствам. Ігнацы, як і ягоны дзед, у 1727 годзе пабраўся шлюбам з прадстаўніцай роду Агінскіх — князёўнай Марцыбелай, дачкой ваяводы віленскага Казіміра Дамініка Агінскага (унука Самуэля). Ігнацы Завіша ў 1738 годзе памёр без нашчадкаў, а ягоныя маёнткі засталіся ў руках удавы. У 1747 годзе Марцыбела Агінская заснавала ў Смілавічах кляштар каталіцкага ордэна місіянераў і збудавала для яго мураваны касцёл. На забеспячэнне кляштара яна вылучыла фальварак і сяло Волма, а таксама сяло Клінок. З гэтага часу азначаныя паселішчы перасталі адносіцца да маёнтка Смілавічы-Бакшты, утвараючы ўласнасць манахаў-місіянераў.
Даля Грынкявічуце
Біяграфія
У 1941 годзе Даля была саслана з сям’ёй у Алтайскі край. У 1942 годзе сасланыя ў Трафімаўск у Паўночнай Якуціі. Адлучаны ад астатніх членаў сям’і бацька Далі памёр недзе на Урале.
Смілавічы
Вялікае Княства Літоўскае
Асноўная ж частка маёнтка Смілавічы па смерці Марцыбелы ў 1760 годзе адышла да князя Міхала Казіміра Агінскага (1728—1800), які быў сынам яе брата Юзафа, ваяводы троцкага. У 1791 годзе князь Агінскі прадаў маёнтак Смілавічы шляхціцу Станіславу Манюшку, які папярэдне працаваў у яго аканомам гэтага маёнтку. У гэты час у мястэчку было 85 двароў (43 хрысціянскіх, 31 іўдзейскіх і 13 татарскіх). Тут працавалі два вадзяныя млыны, адзін з якіх выкарыстоўваўся як лесапільня; дзейнічаў кляштар з мураваным касцёлам Святога Вінцэнта, а таксама дзве царквы — у гонар Святога Юрыя і Прачыстай Багародзіцы. Да Смілавіцкага маёнтка належалі 22 паселішчы.
Даля Грынкявічуце
Біяграфія
У 1949 годзе разам з маці ўцякла ў Літву. На працягу года яны хаваліся ў дамах сваіх сяброў і сваякоў у Каўнасе. Яе маці памерла і была пахавана ў гэты перыяд. Далю ж паўторна арыштавалі і адправілі ў лагер Унжлаг у Сухабязводным (Горкаўская вобласць). У 1953 годзе яна зноў была адпраўлена ў Якуцію, але ў наступным годзе, у сувязі з «адлігай» пасля смерці Сталіна, яна атрымала права вывучаць медыцыну ў Омску.
Вярнуўшыся ў Каўнас, Д. Грынкявічуце працягнула там сваю медыцынскую адукацыю, скончыўшы ў 1960 годзе (ва ўзросце 33 гадоў) мясцовую медыцынскую навучальню. Яна ўладкавалася доктаркай у мястэчку Лаўкува (Шылальскі раён). Грынкявічуце працавала там да 1974 года, калі па волі савецкіх уладаў яе звольнілі з працы і пазбавілі службовай кватэры.
Яна клапацілася пра іншых ссыльных, запісвала ўспаміны.
Даля Грынкявічуце памерла ва ўзросце 60 гадоў у 1987 годзе і была пахавана на Эйгуляйскіх могілках у Каўнасе.
Лазавое (Паўладарская вобласць)
Лазавое — сяло ў Успенскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Лазаўской сельскай акругі. Код КАТА — 556443100.