cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Завод дакладнай электрамеханікі
Гісторыя
8 красавіка 2019 года кіраўнікі «ЗДЭМ» і расійскага УП «Касмічная сувязь» (Масква) Анатоль Ваньковіч і Юрый Прохараў падпісалі Пагадненне аб супрацы, што прадугледжвала перавод загрузкі з «Белінтэрсату-1» па заканчэнні тэрміна службы ў 2031 годзе на сумесны спадарожнік «Экспрэс-АМУ6» у арбітальнай пазіцыі 53° усходняй даўгаты, які бакі дамовіліся стварыць.
У 2022 годзе завод трапіў пад санкцыі Канады.
Яўрэі
Яўрэ́і (іўрыт: יְהוּדִים‎‎), жыды́, габрэ́і, — этнічная супольнасць, якая пражывае дысперсна ў многіх краінах свету, складаецца з субэтнічных груп, мае адзіную этнічную свядомасць і аб’яднана гістарычнай тоеснасцю са старажытнымі іўдзеямі.
Яўрэі складаюць асноўную частку насельніцтва Дзяржавы Ізраіль, у вялікай колькасці жывуць у Амерыцы, Еўропе, на Блізкім і Сярэднім Усходзе.
Асноўная рэлігія — іўдаізм.
Назва
У некаторых славянскіх народаў у дачынені да яўрэяў выкарыстоўваецца слова жыды (ідыш דער איד). У мінулым, яно з’яўлялася асноўным нейтральным пазначэннем яўрэяў сярод беларусаў. Пад вялікім уплывам рускай мовы (там слова «жыд» мае выключна абразлівае значэнне) многімі жыхарамі Беларусі гэтае слова цяпер успрымаецца як негатыўнае, але насамрэч з пункту гледжання беларускай філалогіі слова «жыд» было і засталося нейтральным. У заходнеславянскіх народаў і сёння ўжываецца як нейтральны этнонім.
Старажытны свет
У якасці нацыі, старажытныя яўрэі склаліся ў 2 тыс. да н. э. на тэрыторыі старажытнага Ханаана. Па адной з версій, гэта адбылося ў выніку асіміляцыі семітамоўнымі качэўнікамі сярэдняга цячэння Еўфрата земляробаў аазісаў Ханаана, якія гаварылі на іншых семіцкіх мовах і мясцовага насельніцтва.
На мяжы 2-1 тыс. да н. э. узнікае Ізраільскае царства Давіда.
У 722 г. да н. э. насельніцтва Паўночнага Ізраільскага царства — нашчадкі дзесяці з дванаццаці каленаў былі пераселены асірыйцамі ў Мідыю, дзе растварыліся сярод мясцовага насельніцтва. Паданні пра «дзесяць зніклых каленаў» былі папулярныя ў яўрэйскім, хрысціянскім і мусульманскім фальклоры, дагэтуль распаўсюджаны сярод усходніх яўрэйскіх абшчын. Паводле адной з версій яны вернуцца перад прыходам Месіі.
У 586 г. да н. э. вавіланяне заваявалі Іўдзейскае царства, разбурылі Іерусалімскі храм і адвялі значную частку яўрэяў у Вавілон (Вавілонскае паланенне).
З падзеннем Новававілонскага царства (539 да н.э.) частка яўрэяў вярнулася ў Іудзею, дзе быў пабудаваны Другі Храм, вакол якога аднавілася дзяржаўная і этнічная кансалідацыя яўрэяў.
З гэтага часу пачынае складацца дамінантная мадэль этнічнага развіцця яўрэяў, якая ўключае сімвалічны і культурны цэнтр у Ізраілі і шырокую дыяспару. Паўстаўшы першапачаткова ў Месапатаміі і Егіпце, з канца 1 тыс. да н. э. дыяспара ахоплівае Паўночную Афрыку, Малую Азію, Сірыю, Іран, Каўказ, Крым, Заходняе Міжземнамор’е. У перыяд падпарадкоўвання ізраільскіх зямель Пталамеям і Селеўкідам (IV—II стст. да н. э.) яўрэі падвяргаюцца культурнай элінізацыі, нароўне з старажытнаяўрэйскай і арамейскай распаўсюджваецца таксама старажытнагрэчаская мова.
У выніку паўстання Макавеяў паўстала Хасманейскае царства (164—37). У той час элінізіраванныя групы і неяўрэйскія семіты ўліліся ў склад яўрэйскага народа.
Этнічны цэнтр у Палесціне практычна спыніў існаванне пасля арабскага заваявання 638, аднак яўрэйская прысутнасць заўсёды захоўвалася.
Сярэднявечча
З VII ст. н.э. становішча яўрэяў ускладнілася. Яўрэйскія абшчыны апынуліся падзелены паміж дзвюма цывілізацыямі — хрысціянствам і ісламам, якія хоць і былі гістарычна злучаны са старажытнай яўрэйскай духоўнай спадчынай, на справе заяўлялі пра сваё прынцыповае адмежаванне ад яўрэйства.
У моманты сацыяльных і рэлігійных узрушэнняў яўрэі станавіліся першымі ахвярамі гвалту. Крывавыя пераследы яўрэяў пачаліся з часу Першага крыжовага паходу (1096 г.), калі былі разгромлены багатыя яўрэйскія абшчыны на Рэйне, у Майнцы і Кёльне. Яўрэі былі знішчаны, жанчыны падвергліся гвалту, а дзеці сілаю хрысціліся. З гэтых пор да канца XVIII ст. яўрэі ў Заходняй Еўропе перыядычна падвяргаліся ганенням. Некаторыя каралі і князі, калі мелі патрэбу ў грошах, выганялі яўрэяў са сваіх зямель, адбіралі ў іх уся маёмасць і заклікалі назад для ажыўлення гандлю. У ХIII — ХV ст. яўрэі былі выгнаны з Францыі і Іспаніі.
Новы час
Пераход ад Сярэднявечча да Новага часу быў адзначаны пачаткам эмансіпацыйнага працэсу, паэтапным наданнем яўрэям грамадзянскіх правоў. Эмансіпацыя прывяла да ўзнікнення разнастайных кантактаў паміж яўрэямі і іх суседзямі: яўрэі пракраліся ва ўсе сферы грамадскага і культурнага жыцця. Яўрэйская нацыя дала міру шматлікіх выбітных дзеячаў грамадства, навукі і культуры.
З утварэннем гітлераўскай Германіі пачынаецца новая трагічная гісторыя яўрэйскага народа. Здзейснены нацыстамі генацыд забраў жыццё мільёнаў чалавек, па ўсім свеце.
Масавае знішчэнне яўрэяў Еўропы пабудзіла развітыя краіны пагадзіцца на адраджэнне яўрэйскай нацыянальнай дзяржавы Ізраіль са сталіцай у Іерусаліме. Умацаванне дзяржавы Ізраіль адбываецца ва ўмовах бесперапыннага араба-ізраільскага канфлікту, а сучасная яўрэйская дыяспара служыць апорай Ізраіля ў барацьбе за выжыванне.
Дыяспары
Адна з найстаражытных этнічных груп — вавілонскія або іракскія яўрэі, склалася ў сярэдзіне 1 тыс. да н. э. Абшчына выкарыстоўвала спачатку арамейскую мову, выціснутую каля VIII—IX ст. першай хваляй арабскіх дыялектаў. Апошнія прадстаўнікі дыяспары пакінулі Ірак напачатку амерыкана-іракскай вайны (2003).
Яўрэі, якія захавалі арамейскую мову пасля арабскай заваёвы, былі адціснуты ў Курдыстанскае нагор’е, дзе сфарміраваліся ў этнічную групу таргум, ці лахлугаў. У сучасным Ізраілі яны вядомыя як курдыстанскія яўрэі, захоўваюць у побыце яўрэйска-арамейскія мовы.
Яўрэйскія паселішчы на Аравійскім паўвостраве ўзнікалі з сярэдзіны — 2-й паловы 1 тыс. да н. э. Мухамед ствараў новую рэлігію ў супрацьстаянні з яўрэйскім насельніцтвам Медзіны, аднак асобныя яўрэйскія кланы ўвайшлі ў першапачатковую ісламскую абшчыну. Арабамоўныя нашчадкі яўрэяў—насельніцтва паўднёвай Аравіі, сёння жывуць галоўным чынам у Ізраілі (каля 140 тыс. чалавек), каля 200 чалавек — у Емене. У раннім Сярэднявеччы складаюцца арабамоўныя групы ў Паўночнай Сірыі і Паўднёвай Турцыі, Паўднёвай Сірыі і Ліване. Пачынаючы з XVI ст. ў іх склад інтэграваліся ўцекачы з Іспаніі.
У XVIII ст. некалькі кланаў турэцкіх і іракскіх яўрэяў перасяліліся ў Індыю на службу брытанскай кароне, адкуль далей яны рассяліліся па Паўднёва-усходняй Азіі (Сінгапур, М'янмар, Ганконг, Інданезія і інш.), дзе яны вядомыя пад назвай багдадзі.
Нашчадкаў яўрэяў, якія ўтварылі буйныя дыяспары можна праслядзіць у Грэцыі, Эфіопіі, Іране, Грузіі і інш. краінах свету.
Да пачатку XX стагоддзі агульная колькасць яўрэяў ацэньваецца ў 11 мільёнаў. З іх 46 % (каля 5,2 млн.) жыла ў межах Расійскай імперыі, галоўным чынам на тэрыторыі сучасных Польшчы, Украіны і Беларусі (гл. Лінія аселасці). Яшчэ каля 30 % жыло ў іншых краінах Еўропы і толькі 14 % у Паўночнай Амерыцы. У Палесціне тады жыло толькі 78 тыс. яўрэяў.
У гады, якія папярэднічалі Другой сусветнай вайне і падчас яе, былі сістэматычна знішчаны каля шасці мільёнаў яўрэяў Прыведзеныя лічбы спрабуюць аспрэчваць адмаўляльнікі Халакоста.
Сойка (рака)
Со́йка — рака ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Бродня (басейн Дняпра). Даўжыня 6,4 км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Буда, вусце за 1 км на поўнач ад вёскі Замлынне. Рэчышча на працягу 2,9 км ад вусця каналізаванае.
Прафесар-эмерыт
Статус эмерыта не раўназначны статусу пенсіянера. Калі прафесар, які выйшаў на пенсію, цалкам спыняе выкананне прафесійных функцый, то прафесар-эмерыт працягвае часткова выконваць свае функцыі, напрыклад выконваючы ролю навуковага кіраўніка або кансультанта, з'яўляючыся старшынёй або сябрам савета па абароне дысертацый і інш. Пасля атрымання такога статусу грашовае ўтрыманне асобы, як правіла, значна вышэй звычайнай пенсіі і прыблізна адпавядае апошняй зарплаце. Прафесар-эмерыт звычайна ўжо не ажыццяўляе паўнавартаснай выкладчыцкай дзейнасці і не займае адміністрацыйныя пасады (напрыклад, прафесар-эмерыт ужо не можа ўзначальваць кафедру або факультэт), але працягвае ажыццяўляць навуковыя даследаванні, кіраваць навуковымі працамі маладых навукоўцаў (у тым ліку дыпломнымі, магістарскімі і доктарскімі дысертацыямі), быць членам экзаменацыйных камісій, выконваць экспертныя функцыі для дзяржаўных органаў і інш.
Аналагічны статус могуць атрымліваць акрамя прафесароў таксама і царкоўныя іерархі. Напрыклад, Бенедыкт XVI пасля свайго адрачэння атрымаў тытул «Папа-эмерыт» (Papa Emeritus), а Уладзіслаў Блін — тытул біскупа-эмерыта.
Сакаліўка (Васылькіўскі раён)
Сакаліўка (Соколі́вка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Аляксей Іванавіч Бруханаў
Аляксей Іванавіч Бруханаў (1923—1943) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).
Біяграфія
Аляксей Бруханаў нарадзіўся 15 сакавіка 1923 года ў горадзе Южа (цяпер — Іванаўская вобласць) у рабочай сям'і. Рана застаўся без бацькоў, выхоўваўся старэйшай сястрой. Не скончыўшы школу, пайшоў працаваць. Быў рабочым, затым памочнікам майстра на Южскай прадзільна-трыкатажнай фабрыцы. У 1942 годзе быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Удзельнічаў у Сталінградскай бітве, з баямі дайшоў да Дняпра. Да кастрычніка 1943 года сяржант Аляксей Бруханаў камандаваў аддзялення 320-й асобнай разведвальнай роты 193-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.
15 кастрычніка 1943 г. падчас фарсіравання Дняпра ў раёне пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці Беларускай ССР разам з групай разведчыкаў Бруханаў першым пераправіўся праз раку на заходні бераг і знішчыў нямецкі дзот, забяспечыўшы тым самым поспех пераправы ўсяго батальёна. 17 кастрычніка 1943 года загінуў у баі. Быў пахаваны ў вёсцы Калпень таго ж раёна, у 1957 годзе перапахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Казярогі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» сяржант Аляксей Бруханаў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Леніна і Айчыннай вайны 2-й ступені, а таксама шэрагам медалёў.
Пасля нас хоць патоп
Пасля нас хоць патоп (Après nous le déluge — «пасля нас патоп») - гэта значыць, што пасля нашай смерці згінь хоць увесь свет; гэты выраз належыць маркізе Пампадур, упершыню ужыты ёю пры атрыманні Людовікам XV весткі пра няўдалую бітву пад Росбахам, якая глыбока уразіла.
Тую ж думку выказвала старадаўняя грэчаская прымаўка, якую ў лацінскім перакладзе часта выкарыстоўваў Тыберый: («пасля маёй смерці [хоць] зямля змяшаецца з агнём»).
Некаторыя даследчыкі схільныя прыпісваць гэту фразу рэгенту Філіпу Арлеанскаму.
Жалыня (гміна)
Жалы́ня (Żołynia) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ланьцуцкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Жалыні. Плошча гміны складае 56,8 км². Станам на 2008 год у гміне Жалыня пражывалі 6778 чалавек, шчыльнасць — 119,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 4 салецтвы.
Любіч (герб)
«Лю́біч» (па-польску Lubicz, Luba, Lubow, Łuba) — радавы польскі шляхецкі герб. Адзін з найбольш разпаўсюджаных польскіх шляхецкіх гербоў, выкарыстоўваемых у Рэчы Паспалітай, да якога у Польшчы прапісана больш за ўсіх радоў — больш 500 родаў Польшчы і ВКЛ. Трапляецца на радавых гербах у Польшчы, Беларусі, Літвы, Украіны. Ім карысталіся больш за 100 дваранскіх фамілій.
IC 2872
IC 2872 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Любіч (герб)
Гісторыя і тлумачэнне сімвалаў
З’яўленне гэтага герба адносяць да XII ст. (каля 1190 г.). Яго выява у дакументах вядома з 1348 г.
Падкова — славянскі сімвал рыцара (як прывялея ваяваць на кані, вершнікам). Высакародны рыцар, лічыў за ганьбу для сябе ваяваць пешым, немагчымы без каня, уяўляў сябе альбо вершнікам у баявых даспехах (як напр. на гербе Пагоня), альбо, замест гэтага, змяшчаў на свой герб падкову — самую паважаную і любімую славянінам эмблему.
Залаты крыж — так сама сімвал высакароднага рыцарства, але калі падкова указвае на баявое значэнне, то крыж — на рэлігійнае значэнне рыцара. Крыж — перамога крыжа над луной (сімвалам паганства, татараў), перамога, атрыманая мячом, і узнагарода, якая чакала на нябёсах кожнага, хто выканаў на зямлі волю Бога. За сур’ёзныя праступкі, не вартыя двараніна, ці рыцара, маглі аднаго крыжа на гербе пазбавіць, так, напрыклад, быў выпадак, калі адзін з варты заснуў на пасту, і непрыяцель атрымаў з-за гэтага учынку перамогу, герб таго двараніна пазбавілі аднаго крыжа.
Колер у данным выпадку не мае сэнсавай нагрузкі (хаця у класічнай геральдыцы, бяспрэчна, кожны колер мае пэўнае значэнне). У палякаў гэта быў колер палкавога сцяга, да якого спрадвеку і належыў уладар гербу. Але, навогул, у геральдыкі: залаты (жоўты) — сімвал багацця, справядлівасці, вялікадушнасці; срэбны (белы) — сімвал чыстаты і нявіннасці; сіні (блакітны, лазурны) — сімвал прыгажосці, мяккасці, вялікасці.
Герб найбольш адлюстраваны у гербе Грушэцкіх. Як элемент сустракаецца у асабістых гербах князёў Радзівілаў — княжны Екацярыны Сабескай Радзівіл (1634—1694 гг.) і князя Міхаіла Казіміра Радзівіла (1702—1762 гг.).
Роды на Беларусі, належачыя да герба
Абрахамічы, Адамовічы, Алгміновічы, Анчэўскія, Андрэйковічы, Арынкі, Бабакоўскія, Бабецкія, Баброўскія, Багдановічы, Багінскія, Багіновічы, Бажэмоўскія, Бажэўскія, Байкоўскія, Баканоўскія, Бакіноўскія, Балянскія, Балецкія, Барвінскія, Баркоўскія, Барткевічы, Бароўскія, Барташэвіч-Ломніцкія, Барткоўскія, Баруты, Бархоўскія, Барцікоўскія, Барціцкія, Бачэўскія, Бацяноўскія, Бердоўскія, Белаблоцкія, Белавейскія, Белахоўскія, Бернацкія, Бесекерскія, Беч, Блядзевічы, Божапольскія, Божэхоўскія, Божэстоўскія, Бразоўскія, Брахоўскія, Броўскія, Бруменьскія, Бруміньскія, Брыкчынскія, Брэзіна, Брэзінскія, Будзіславы, Будзіслаўскія, Будзішэўскія, Будрэвічы, Будэрацкія, Бужэньскія, Бужымоўскія, Бурнэйкі, Бурніцкія, Бучынскія, Градзіцкія, Грахоўскія, Грушкоўскія, Грушэцкія, Давідовічы, Дрыздэлы, Дрывецкія, Дуркі, Жулкеўскія, Лапацінскія, Лемяшэўскія, Манкевічы, Незабытоўскія, Радзімінскія, Юрцэвічы, Янушкевічы
Роды у Расіі, належачыя да герба
Байковы (II, 124); Бакуринские (IX, 26); Батюшковы (IV, 93); Бахтины (II, 95); Воронец (IV, 114); Грушецкие (II, 85); Жуковы (VI, 25); Лавровы (V, 87); Олешевы (II, 112); Палибины (IV, 104); Столыпины (X, 31); Ходневы (IV, 91); Хомяковы (VI, 22) ; Хрущовы (II, 111); Чемодуровы (X, 116) і інш..
Стэпаніўка (Васылькіўскі раён)
Стэпаніўка (Степа́нівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Любіч (герб)
Роды на Украіне, належачыя да герба
Грушецкі, Жулкевські, Лопатинські, Незабитовські, Радимінські.
Гранат звычайны
Батанічнае апісанне
Лістападныя галінастыя кусты або невялікія дрэвы вышынёй да 5 — 10 м. Плод несапраўдны ягадападобны (гранатына), са скураным покрывам (каляплоднікам) і 6 — 12 гнёздамі, якія напоўнены насеннем з сакавітым вонкавым слоем насеннай лупіны; маса да 800 г (у культурных гатункаў) і болей.
Арэал
Пашыраны ў Пярэдняй, Сярэдняй і Малой Азіі. Растуць гранаты на схілах гор ці ў далінах рэк.
Найбольш вядомы від роду. У Беларусі яго вырошчваюць у аранжарэях.
Хімічны склад
Утрымліваюць да 11,8 % вугляводаў (фруктоза і глюкоза), да 1,9 % арганічных кіслот (у асноўным лімонную), вітаміны групы В, да 4 мг% вітаміну C, танін.
Выкарыстанне
Плады розных гатункаў адрозніваюцца па смаку — ад прэснага і даволі салодкага да моцна кіслага. Ужываюць у свежым выглядзе, з іх гатуюць сокі, безалкагольныя напоі, пладова-ягадныя віны, лікёры, экстракты, сіропы. Гранатавы сок — каштоўны харчовы і дыетычны прадукт, яго ўжываюць у натуральным, сырым выглядзе або ў кансерваваным (гранадзін), з яго гатуюць кісялі, мусы, ім падфарбоўваюць кандытарскія вырабы і марожанае. Прыемны кісла-салодкі смак соку не толькі асвяжае, але і ўзбуджае апетыт, садзейнічае лепшаму засваенню ежы. Увараны (згушчаны) гранатавы сок — прыправа да ўсходніх смажаных мясных і рыбных страў, а таксама да страў з птушкі.
Здымаюць гранаты з другой палове верасня па лістапад (гранат, які сарвалі няспелым, цалкам ядомым стаць ужо не можа); захоўваць іх можна 4 — 5 (салодкія гатункі) або да 8 — 9 (кіслыя гатункі) месяцаў; лепш за ўсё пры тэмпературы каля 1° С.
Кедравы сланік
Кедравы сланік (Pinus pumila) — сцелісты від хвоі.
Апісанне
Сцелісты, моцнагалінасты ад асновы куст вышынёю да 3 м, з цёмна-шэрай карой. Ігліца па 5 у пучках, прыціснутая да парасткаў, шыза-зялёная. Шышкі яйцападобныя, бліскучыя. Насенне ядомае.
Пашырэнне
Пашыраны ў гарах Усходняй Сібіры і Далёкага Усходу.
Можа выкарыстоўвацца для пасадкі невялікімі групамі на газонах, як падлесак у негустых насаджэннях лісцевых і хвойных парод, на ўзлесках у камяністых гадах, для замацавання камяністых схілаў і адхонаў.
Запрошаны прафесар
Звычайна мінімальнай умовай для запрошанага прафесара з’яўляецца наяўнасць у яго доктарскай ступені. У ваенных навучальных установах можа быць дастаткова генеральскага або адміральскага звання.
У акадэмічнай практыцы прыцягненне вучонага ў якасці запрошанага прафесара разглядаецца як прызнанне яго выбітнага ўкладу ў адпаведную навуку. З іншага боку, такая практыка дазваляе студэнам і навукоўцам прымаючай арганізацыі атрымаць вопыт супрацоўніцтва з лепшымі, у тым ліку замежнымі, спецыялістамі пэўнай сферы дзейнасці.
Запрошаны прафесар як пазіцыя, адкрытая ў канкрэтнай вышэйшай навучальнай або навукова-даследчай установе, дазваляе прыцягваць для часовай працы знешніх высокакваліфікаваных спецыялістаў, якія маюць значны навуковы ці практычны досвед. Звычайна такое супрацоўніцтва звязана з выкананнем пэўнай праграмы і можа доўжыцца ад некалькіх тыдняў ці месяцаў да года. Аднак гэты тэрмін можа і падаўжацца.
Так як адной з істотных задач ВНУ з’яўляецца перадача навуковага вопыту ў поўным аб’ёме, то, як правіла, ад запрошанага прафесара чакаецца актыўнае супрацоўніцтва ў такой дзейнасці, як:
Універсітэт Порту
Універсітэт Порту (Universidade do Porto) — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Порту.
Псалом 49
Псалом 49 (50 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 7-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца. Галоўная тэма гэтага псалма — суд Божы, шчырая і фальшывая пабожнасць.
Цімур Ісхакавіч Пулатаў
Цімур Ісхакавіч Пулатаў (Тимур Исхак-агъа Пулатов; нар. года) — узбекскі і расійскі празаік, сцэнарыст. Вядомы сваёй паслядоўнай падтрымкай крымскататарскага народа. Выступіў супраць затрымання і арышту Нарымана Джэлялава.
Біяграфія
Цімур Пулатаў нарадзіўся ў 1939 годзе ў Бухары (Бухарская вобласць Узбекскай ССР, цяпер Узбекістан). Скончыў педагагічны інстытут у Бухары (1963); вышэйшыя курсы сцэнарыстаў і рэжысёраў у Маскве (1967). Працаваў галоўным рэдактарам кінастудыі «Узбекфільм». Аўтар шэрагу сцэнарыяў мастацкіх фільмаў («Вяртанне камандзіра», па матывах аднайменнай аповесці Ц. Пулатава «Іншыя населеныя пункты», 1968 г., рэжысёр — Д. Салімаў, «Гэты слаўны хлопец», 1972 г., рэжысёр — Э. Хачатураў, «Апошняе падарожжа Каіпа», па матывах аднайменнай аповесці Ц. Пулатава, 1991 г., рэжысёр — Ф. Даўлетшын і інш.)
У 1968 годзе Цімур Пулатаў уступае ў члены Саюза пісьменнікаў СССР. У 1991 годзе быў абраны першым сакратаром праўлення Саюза пісьменнікаў СССР. Пасля рэарганізацыі Саюза пісьменнікаў СССР у Міжнародную супольнасць пісьменніцкіх саюзаў Расіі і краін СНД (МСПС) у 1992 годзе, Цімур Пулатаў узначаліў гэтае найбуйнейшае пісьменніцкае аб’яднанне на тэрыторыі былога СССР у якасці Першага сакратара выканкама, а ў 1994 годзе на чарговым з’ездзе быў абраны старшынёй МСПС.
У 2000 годзе Цімур Пулатаў склаў з сябе паўнамоцтвы Старшыні МСПС. З тых часоў пісьменнік вярнуўся да літаратурнай творчасці, пра якую марыў усе тыя гады, што быў кіраўніком творчага саюза. На дадзены момант працуе над вялікім раманам пра сучаснасць.
З 1991 года па цяперашні час Цімур Пулатаў пражывае ў горадзе Масква. Жанаты. Мае дачку, унука і ўнучку.
Творчасць
Першая аповесць Цімура Пулатава «Не хадзі па абочыне» была апублікавана ў 1964 годзе. Таксама шырокую вядомасць атрымалі і іншыя творы, у прыватнасці:
Найбольшую вядомасць і прызнанне атрымаў раман «Чарапаха Таразі» — пра жыццё і дзіўныя прыгоды сярэднявечнага навукоўца з Бухары, які адважваўся на вялікі эксперымент, у якім праяўляецца высокі парыў чалавечага духу і высакароднасць намераў.
«Плаваючая Еўразія» — мудрагелістае перапляценне фантастыкі і рэальнасці, міфалогіі і сатыры, гісторыі і сучаснасці. Дзеянне рамана разгортваецца ў вялікім сярэднеазіяцкім горадзе ў дні, напоўненыя драматычным чаканнем чарговага землятрусу.
Шэраг твораў Цімура Пулатава не ўбачылі свет на радзіме аўтара, ва Узбекістане, з-за цэнзурных прычын. У Расіі яны былі апублікаваныя, аднак па сканчэнні шматлікіх гадоў пасля напісання.
Раманы, аповесці і апавяданні Цімура Пулатава перакладзены на арабскую, урду, фарсі, хіндзі, англійскую і іншыя мовы. Выдадзены ў Венгрыі, Чэхаславакіі, Балгарыі, Польшчы, Германіі, Швецыі, Фінляндыі і іншых краінах. У ЗША, Італіі, Германіі і шэрагу іншых краін выдадзены манаграфіі і абаронены дысертацыі па творчасці Цімура Пулатава.
У 1996 годзе ў выдавецтве «Сучасны пісьменнік» выйшаў збор выбраных твораў Цімура Пулатава ў трох тамах. У 1999 годзе ў тым жа выдавецтве выйшаў чацвёрты том, у якім сабраны публіцыстычныя артыкулы Цімура Пулатава, шматлікія водгукі пра яго ад пісьменнікаў і літаратуразнаўцаў Расіі, Казахстана, Грузіі, Арменіі, Чачэнскай Рэспублікі, Азербайджана, а таксама водгукі замежнай прэсы, у прыватнасці вялікая манаграфія нямецкай даследчыцы Б. Фукс «Чалавек, грамадства і рэлігія ў творах Ц. Пулатава». З найбольш вядомых прац апошняга часу пра творчасць Цімура Пулатава, у 2005 годзе выйшла манаграфія Э. Ф. Шафранскай «Міфапаэтыка прозы Цімура Пулатава: Нацыянальныя вобразы свету».
Водгукі крытыкаў
Вячаслаў Калмыкоў у «Літаратурнай газеце» пісаў: ''«Сёння пра яго кажуць як пра дыктатара, які на працягу дзесяці гадоў утрымліваў у сваіх руках ледзь не ўсю маёмасць былога Саюза пісьменнікаў СССР. Але чамусьці ўсе забыліся, што гэты дыктатар у свой час напісаў выдатны раман „Плаваючая Еўразія“. Аднак мы прывыклі да крайнасцей: або да нябёсаў усхваляем, або толькі кляймім. А ў літаратуры ўсё нашмат складаней. Людзі з жахлівым характарам часам здольныя на шэдэўры»''.
Трастынка
Трастынка (Трости́нка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Юты
Юты — германскае племя, якія засялялі паўвостраў Ютландыя (лац. Cimbria, Iutia, Iutlandia). Пасля заваёвы паўвострава данамі ў V стагоддзі юты часткова растварыліся ў дацкім народзе, часткова перасяліліся разам з англамі і саксамі ў Брытанію, стварыўшы каралеўства Кент. Пераход у хрысціянства ютаў адбыўся ў IX стагоддзі. Юты ўнеслі немалаважны ўклад у старажытнаанглійскую мову, асаблівасці іх гаворкі адбіліся на кенцкім дыялекце англійскай мовы.
Дынслакен
Дынслакен (Dinslaken) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Везель. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 47,67 км². Афіцыйны код — 05 1 70 008.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Грыжанка
Грыжанка (ад griēžtis — бручка) — традыцыйная беларуская і літоўская страва, суп з бручкі.
Найчасцей забельвалася малаком — такая грыжанка гатавалася пераважна ўзімку. Часта ў грыжанку дзеля «путранасці» (мучністасці) дадавалася бульба. Як правіла, у адрозненне ад аналагічных страў з морквы, гарбузу і г. д., бручка ў грыжанцы не расціралася ў пюрэ, а заставалася нарэзанай кубікамі. У асобных выпадках грыжанка магла гатавацца і з мясам, а не малаком. Была важнай крыніцай вітаміну C (амаль не разбураецца пры варцы бручкі) ў зімовым харчаванні.
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля і кляштар дамініканцаў (Нясвіж)
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля і кляштар дамініканцаў  — страчаны рэлігійны комлекс у Нясвіжы, дзейнічаў у 1672—1877 гадах.
Гісторыя
Мураваны трохнефавы касцёл св. Яна Хрысціцеля быў асвечаны ў 1680 годзе. Да 1835 года пры кляштары дзейнічала школа, у якой пачынаў вучобу, сярод іншых, Уладзіслаў Сыракомля. У 1877 годзе кляштар скасаваны, будынкі пераробленыя пад Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю. Пасля Другой сусветнай вайны разбураны.
В’естэ
В'естэ (Vieste) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria di Merino, San Giorgio, Antonio da Padova, Maria Stella Maris.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Наваельня (значэнні)
Наваельня — тапонім:
Хобнае
Хо́бнае (, Хобное) — вёска ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікааўцюкоўскага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хобненскага сельсавета.
Знаходзіцца за 38 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад горада Калінкавічы, 100 кіламетраў ад Гомеля, 15 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Маканавічы, на аўтадарозе Вялікія Аўцюкі — Вялікі Бор.
PlayStation Vita
PlayStation Vita (PS Vita) — партатыўная гульнявая прыстаўка, распрацавана Sony Computer Entertainment. Выпушчана ў Японіі 17 снежня 2011, у Паўночнай Амерыцы і Еўропе — 22 лютага 2012. На розных этапах распрацоўкі мела назвы NGP і PSP2.
Кансоль падтрымлівае як гульні на фізічных носьбітах (карты памяці PlayStation Vita card), так і цыфравыя копіі, загружаныя з PlayStation Network. Можа запускаць гульні сваёй папярэдніцы (PlayStation Portable) за дапамогай эмуляцыі.
Сістэма была анансаваная 27 студзеня 2011 разам з PlayStation Suite на PlayStation Meeting 2011. Да анонсу кансоль была вядомая як «'PSP2»', пра якую (як і пра PlayStation Phone) было вядома па чутак ад іншых распрацоўнікаў. Да E3 2011 сістэма была вядомая пад рабочай назвай «'Next Generation Portable»' («'NGP»').
Тэхнічныя характарыстыкі
Пачатковыя характарыстыкі былі абвешчаныя разам з анонсам кансолі. Пасля E3 2011 даныя былі ўдакладнены.
Носьбіт
Гульні для PlayStation Vita пашыраюцца на флэш-картах новага прапрыетарнага фармата PlayStation Vita card", якія замянілі UMD . Акрамя гэтага, кансоль мае раз’ём для новых карт памяці, якія прыйшлі на змену Memory Stick PRO DUO і выпускаюцца з аб’ёмам да 64 ГБ. На старце ў Еўропе былі даступныя карты ад 4 да 16 ГБ. 5-10 % вольнага месца на іх зарэзерваваныя для файлаў захаванняў і патчаў. Выкарыстоўваючы флэш-назапашвальнікі, Sony плануе ўвесці ў выкарыстанне карткі большага аб’ёму . Таксама PSN-акаўнт карыстальніка звязаны з картай памяці, але не з кансоллю.
Сістэмнае ПА
У PlayStation Vita замест XMB рэалізавана новы інтэрфейс, адна з асаблівасцяў якога — вакно Live Area, якое ёсць у кожнага прыкладання. У няму знаходзіцца апошняя інфармацыя пра дзеянні сяброў карыстальніка, электронная інструкцыя і кнопка запуску праграмы. У цэлым інтэрфейс уяўляе сабой цэнтральнае вертыкальна прагортаванне меню з круглымі абразкамі гульняў і дадаткаў.
У кансолі будуць устаноўленыя дадаткі «Near», «Party» і «Welcome Park» і паштовы кліент. «Near» дазваляе знаходзіць іншых уладальнікаў кансолі паблізу, бачыць іх гульні, а таксама дае магчымасць абменьвацца віртуальнымі падарункамі. «Party» ёсць сродкам абмену паведамленнямі і галасавой сувязі, незалежным ад выкарыстоўванага паралельна дадатку, што з’яўляецца найбольш запатрабаванай функцыяй для папярэдніх кансоляў PlayStation згодна PlayStation.Blog Share.
На пачатку жніўня 2011 года кампанія «Sony» надала dev kit некаторым незалежным распрацоўнікам бясплатна, а ў сярэдзіне жніўня таго ж года аб’яўлена афіцыйная цана на «dev kit» для распрацоўкі гульняў для «PS Vita» — 1 900 еўра, калі такія камплекты для «PlayStation 2 і PlayStation 3» каштавалі за 20 000 еўра, а для PSP — 15 000 еўра.
У лістападзе 2011 года на канферэнцыі GDC 2011 былі раскрыты падрабязнасці аб PlayStation Suite, камплект сродкаў распрацоўкі для стварэнне дадаткаў і гульняў для PS Vita, Xperia Play, Tablet, Tablet P і іншых будучых прылад, прызначаны для незалежных распрацоўшчыкаў. Распрацоўка гэтых праграм ажыццяўляецца на мове C#, які працуе ў кастомізіраванных Sony віртуальнай машыне на аснове фрэймворка Mono. Асяроддзем распрацоўкі служыць PssStudio, якая ў сваю чаргу таксама з’яўляецца кастомізіраванных версіі IDE MonoDevelop.
Астравецкі раён
Геаграфія
Раён з’яўляецца самым паўночным з рэгіёнаў Гродзенскай вобласці, па плошчы — чацвёрты на Гродзеншчыне. Агульная плошча Астравеччыны — 1569 км².
PlayStation Vita
Гульні
Для PlayStation Suite былі заяўлены гульні з першай PlayStation: Cool Boarders 2, MediEvil, Rally Cross, Syphon Filter і Wild Arms.
Астравецкі раён
Геаграфія
Раён на захадзе і поўначы мяжуе з Літоўскай Рэспублікай (памежныя пераходы «Катлоўка», «Лоша»), чыгуначная станцыя Гудагай. На паўночным усходзе мяжуе з Пастаўскім раёнам Віцебскай вобласці, на ўсходзе — з Мядзельскім раёнам Мінскай вобласці, на поўдні — са Смаргонскім і Ашмянскім раёнамі Гродзенскай вобласці.
PlayStation Vita
Гульні
У дзень старту продажаў пакупнікам ўжо былі даступныя 25 гульняў, сярод якіх FIFA 12, Ultimate Marvel vs. Capcom 3, Uncharted: Golden Abyss, F1 2011.
Па стане на 2019 год паспяховымі гульнямі, продажы якіх склалі больш 1 млн копій, на кансолі ёсць:
Астравецкі раён
Гісторыя
На тэрыторыі раёна знаходзіцца некалькі старажытных паселішчаў. Вёска Варняны ўпершыню згадваецца ў 1391 г. як уладанне вялікага князя літоўскага Ягайлы. У 15 ст. Варняны былі ўладаннямі Сангайлаў, а ў першай палавіне 16 ст. — Пронскіх, Чыжоў, Свірскіх, з 1581 г. — Абрамовічаў. Сёння ў вёсцы Варняны захаваліся помнікі архітэктуры 18 ст.: Георгіеўскі касцёл, дом ксяндза, дом аптэкара, жылыя дамы.
PlayStation Vita
Дадаткі
На gamescom 2011, Sony анансавала праграмы для Facebook, Skype, Netflix, Twitter, foursquare, якія даступныя праз PlayStation Store. Дадатковыя дадаткі: Qriocity, Flickr, YouTube (анонс быў у траўні 2012), Hulu і Crackle (апошнія два былі анансаваныя на E3 2012).
Астравецкі раён
Гісторыя
Астравецкі раён утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Астравец. 12 кастрычніка 1940 года раён падзелены на 15 сельсаветаў: Астравецкі, Балканскі, Быстрыцкі, Валейкішкаўскі, Варнянскі, Варонскі, Гервяцкі, Гудагайскі, Дзягенеўскі, Дравяніцкі, Міхалішкаўскі, Рымдзюнскі, Швяйлянскі, Шульніцкі, Якентанскі. З 20 верасня 1944 года раён у складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Балканскі, Валяйкішкаўскі і Якентанскі сельсаветы, Дзягенеўскі сельсавет перайменаваны ў Слабодкаўскі, Швяйлянскі сельсавет — у Чэхскі, Шульніцкі сельсавет — у Гозскі. 25 красавіка 1958 года Астравец атрымаў статус гарадскога пасёлка, Астравецкі сельсавет скасаваны. 27 сакавіка 1959 года скасаваны Варонскі і Гозскі сельсаветы. 31 жніўня 1959 года да раёна далучаны Некрашунскі і Спондаўскі сельсаветы скасаванага Свірскага раёна. 2 снежня 1959 года Некрашунскі сельсавет перайменаваны ў Падольскі. З 20 студзеня 1960 года раён у складзе Гродзенскай вобласці. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Астравец, Быстрыцкі, Варнянскі, Гудагайскі, Дравяніцкі, Падольскі, Слабодкаўскі сельсаветы перададзены Ашмянскаму раёну, Гервяцкі, Міхалішкаўскі, Рындзюнскі, Спондаўскі сельсаветы — Смаргонскаму раёну, Чэхскі сельсавет скасаваны.
6 студзеня 1965 года Астравецкі раён утвораны зноў, уключаў гарадскі пасёлак Астравец, Быстрыцкі, Варнянскі, Гудагайскі, Дравяніцкі, Падольскі, Слабодкаўскі сельсаветы Ашмянскага раёна, Гервяцкі, Міхалішкаўскі, Спондаўскі сельсаветы Смаргонскага раёна. 26 чэрвеня 1965 года ўтвораны Ізабелінскі, Кемелішкаўскі, Чэхскі сельсаветы. 17 студзеня 1969 года Быстрыцкі сельсавет перайменаваны ў Трокеніцкі, 11 лютага 1972 года Дравяніцкі — у Астравецкі. 27 студзеня 1975 года скасаваны Чэхскі сельсавет. 17 лістапада 1986 года скасаваны Ізабелінскі сельсавет. 20 кастрычніка 1995 года гарадскі пасёлак Астравец і Астравецкі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 26 лютага 2013 года скасаваны Астравецкі, Падольскі, Спондаўскі, Трокеніцкі сельсаветы, Кемелішкаўскі сельсавет перайменаваны ў Рытанскі.
Насельніцтва
У 398 населеных пунктах пражывае 27,3 тыс. чалавек, у тым ліку ў горадзе Астравец — 8,6 тыс., у сельскай мясцовасці — 18,7 тыс. Шчыльнасць насельніцтва — 17,4 чал./1 км².
Насельніцтва раёна: беларусы — 86,87 %, палякі — 5,73 %, рускія — 3,47 %, літоўцы — 2,65 % і інш.
Органы ўлады
Выканаўчую ўладу ў раёне ажыццяўляе Астравецкі раённы выканаўчы камітэт. У яго кіраўніцтва ўваходзіць старшыня, першы намеснік старшыні раённага выканаўчага камітэта — начальнік упраўлення па сельскай гаспадарцы і харчаванні, намеснік старшыні па сацыяльных пытаннях, намеснік старшыні па будаўніцтве, намеснік старшыні па эканоміцы і кіраўнік спраў. У склад райвыканкама ўваходзяць: аддзел ЗАГСа; камісія па справах непаўналетніх; аддзел па працы са зваротамі грамадзян і юрыдычных асоб; юрыдычны сектар; аддзел архітэктуры і будаўніцтва; сектар спорту і турызму; фінансавы аддзел; аддзел па адукацыі; аддзел арганізацыйна-кадравай работы; аддзел ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі; упраўленне землеўпарадкавання; аддзел жыллёва-камунальнай гаспадаркі; аддзел эканомікі; упраўленне па працы, занятасці і сацыяльнай абароне.
Прадстаўнічым органам дзяржаўнай улады з’яўляецца раённы Савет дэпутатаў. Для папярэдняга разгляду і падрыхтоўкі пытанняў, якія адносяцца да вядзення Савета, а таксама арганізацыі кантролю за правядзеннем у жыццё рашэнняў і вышэйстаячых дзяржаўных органаў на сесіі з ліку дэпутатаў абіраюцца пастаянныя камісіі. Пастаянна дзеючым органам, які забяспечвае арганізацыю работы Савета і ажыццяўляе іншыя паўнамоцтвы, прадастаўленыя рэгламентам, з’яўляецца Прэзідыум. У яго склад уваходзяць старшыня, намеснік старшыні і старшыні пастаянных камісій. Могуць уваходзіць таксама дэпутаты, выбраныя ў склад прэзідыума сесіяй Савета.
Адміністрацыйны падзел
Раён падзяляецца на 5 сельсаветаў: Варнянскі, Гервяцкі, Гудагайскі, Міхалішкаўскі, Рытанскі.
Сілавыя структуры
З мэтай правядзення ранняй прафарыентацыйнай работы ў 2013 годзе і 2017 гадах на базе ДУА «Гудагайская сярэдняя школа» створаны юрыдычныя класы.
У 2014 годзе створана пагранзастава «Астравецкая». Першы час памежнікі грунтаваліся ў будынку былой школы ў вёсцы Караняты, але ў 2018 годзе пераехалі ў новы будынак, размешчаны ля вёскі Буйкі. Застава абсталявана сучаснымі тэхнічнымі сродкамі, найноўшымі сродкамі ўзбраення і ваеннай тэхнікі. Ёсць гадавальнік службовых сабак, дзе кінолагі займаюцца іх падрыхтоўкай да нясення службы і ахове мяжы. У наяўнасці спартыўны гарадок для заняткаў фізічнай падрыхтоўкай, валейбольная пляцоўка, гарадок для падрыхтоўкі да нясення службы па ахове дзяржаўнай мяжы, агнявы гарадок, гарадок памежнай службы.
У 2018 годзе для паветранага прыкрыцця АЭС сюды перадыслакаваны 1146-ы гвардзейскі зенітна-ракетны полк. Полк абсталяваны зенітнымі ракетнымі комплексамі малой далёкасці 9К332МК «Тор-М2К». Полк першым у Беларусі ўзброены зенітным ракетным комплексам СПА «Тор-М2».
У Астраўцы дзейнічае міжраённы аддзел КДБ РБ.
Гаспадарка і эканоміка
Дзякуючы будаўніцтву Беларускай АЭС эканоміка раёна ажывілася. Сярэднямесячная намінальная налічаная заработная плата (да выліку падаходнага падатку і некаторых адлічэнняў) на 2017 год у раёне склала 771,3 руб. (каля 385 долараў). Раён заняў 3-е месца ў Гродзенскай вобласці па ўзроўні зарплаты пасля Гродна і Гродзенскага раёна (сярэдняя зарплата па вобласці — 703,2 руб.) і 16-е месца ў краіне з 129 раёнаў і гарадоў абласнога падпарадкавання.
Сельская гаспадарка
У раёне дзейнічаюць 5 сельскагаспадарчых арганізацый («Гудагай», «Варняны», «Гервяты», «Міхалішкі» «Астравецкі саўгас „Падольскі“»), а таксама 5 фермерскіх гаспадарак.
Агульная пасяўная плошча сельскагаспадарчых культур у арганізацыях раёна (без уліку фермерскіх і асабістых гаспадарак насельніцтва) на 2017 год склала 34 207 га (342 км²). У 2017 годзе пад збожжавыя і зернебабовыя культуры было засеяна 16 351 га, пад цукровыя буракі — 1620 га, пад кармавыя культуры — 13 311 га.
Валавы збор збожжавых і зернебабовых культур у сельскагаспадарчых арганізацыях склаў 84,6 тыс. т у 2015 годзе, 45,2 тыс. т у 2016 годзе, 51 тыс. т у 2017 годзе. Па валавым зборы збожжавых у 2017 годзе раён заняў 13-е месца ў Гродзенскай вобласці. Сярэдняя ўраджайнасць збожжавых у 2017 годзе склала 31,2 ц/га (сярэдняя па Гродзенскай вобласці — 39,7 ц/га, па Рэспубліцы Беларусь — 33,3 ц/га). Па гэтым паказчыку раён заняў 10-е месца ў Гродзенскай вобласці. Валавы збор буракоў цукровых у сельскагаспадарчых арганізацыях склаў 97,3 тыс. т у 2016 годзе, 74,6 тыс. тон у 2017 годзе. Па валавым зборы цукровых буракоў у 2017 годзе раён заняў 10-е месца ў Гродзенскай вобласці. Сярэдняя ўраджайнасць цукровых буракоў у 2017 годзе склала 461 ц/га (сярэдняя па Гродзенскай вобласці — 533 ц/га, па Рэспубліцы Беларусь — 499 ц/га); па гэтым паказчыку раён заняў 10-е месца ў Гродзенскай вобласці.
На 1 студзеня 2018 года ў сельскагаспадарчых арганізацыях раёна (без уліку фермерскіх і асабістых гаспадарак насельніцтва) змяшчалася 33,1 тыс. галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку 10,1 тыс. кароў, а таксама 15,1 тыс. свіней. Па пагалоўі буйной рагатай жывёлы раён займае 14-е месца ў Гродзенскай вобласці, па пагалоўі свіней — 15-е.
У 2017 годзе прадпрыемствы раёна вырабілі 6,5 тыс. т мяса (у жывой вазе) і 59,1 тыс.т малака. Па вытворчасці мяса раён займае 13-е месца ў Гродзенскай вобласці. Сярэдні надой малака з каровы — 5768 кг (сярэдні паказчык па Гродзенскай вобласці-5325 кг, па Рэспубліцы Беларусь — 4989 кг); па гэтым паказчыку раён займае 5-е месца ў вобласці.
Прамысловасць
Прамысловасць раёна прадстаўлена пяццю прадпрыемствамі: ААТ «Кардонная фабрыка „Альхоўка“», ДЛГУ «Астравецкі лясгас», ВКУП «Камбінат будаўнічых матэрыялаў Астравецкага раёна», РУП «Астравецкі завод „Радыёдэталь“», філіял «Камбінат кааператыўнай прамысловасці» Астравецкага райпо. На тэрыторыі раёна дзейнічаюць 8 недзяржаўных прадпрыемстваў: ПФ «Верас», ЗАТ «НПЛІМ-Веста», ПФ «Крок», ЗП «Тэхнапласт», ІПГВУП «Лес-Мет», ІПУВГП «Экса Карпарэйшн», УП «Фірма ГЛТ», фермерская гаспадарка «Астравецкае».
Спіс аб’ектаў PGC (1746001—1747000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1746001—1747000)
Астравецкі раён
Энергетыка
У раёне з 2020 года ўведзена ў эксплуатацыю Беларуская АЭС. Да гэтага ў раёне існавала толькі малая ГЭС на Яноўскім вадасховішчы.
Транспарт
Чыгунка Мінск — Вільнюс праходзіць па паўднёвай ускраіне раёна. З усходу на захад тэрыторыю раёна перасякае адзіная аўтадарога рэспубліканскага падпарадкавання: Полацк — Глыбокае — граніца Літоўскай Рэспублікі (Катлоўка).
Лясная гаспадарка
У раёне размешчана адна дзяржаўная лесагаспадарчая ўстанова — «Астравецкі лясгас». Установа арганізавана 7 ліпеня 1966 года ў адпаведнасці з загадам № 38 Галоўнага ўпраўлення лясной гаспадаркі пры Савеце Міністраў БССР на базе 4-х лясніцтваў Смаргонскага лясгаса і прынятых у склад ляснога фонду калгасных і саўгасных лясоў. Загадам Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь № 162 ад 25 жніўня 2020 года Астравецкаму лясгасу прысвоены статус вопытнага лясгаса.
На 2021 год у склад установы ўваходзяць Варнянскае, Гервяцкае, Кемелішскае, Катлоўскае, Міхалішскае, Астравецкае, Палушскае, Падольскае і Спондаўскае лясніцтвы. Плошча лясгаса складае 86,3 тыс. га, з іх пакрытыя лесам — 76,4 тыс. га. Найбольшую плошчу займаюць сасновыя — 63,9 %, бярозавыя — 17,0 %, яловыя — 10,8 %.
У раёне знаходзіцца рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Сарачанскія азёры» плошчай 13 тыс. га, у склад якога ўваходзяць 12 азёр, сярод іх найбольш буйныя Тумскае, Ёдзі, Белае, Вераб’і, Каймін, Туравейскае і інш. Ёсць 2 заказнікі мясцовага значэння (ландшафтны заказнік «Возера Бык» — 113 га, ландшафтны заказнік «Сяржанты» — 1015 га), 5 помнікаў рэспубліканскага і 16 помнікаў прыроды раённага значэння. Помнік прыроды рэспубліканскага значэння — геалагічнае агаленне міжледавіковых стужачных глін Камарышкі. У рэках раёна водзяцца 5 відаў рыб, занесеных у Чырвоную кнігу — харыус, ласось атлантычны, стронга, кумжа, звычайная марона. Па рашэнні Гродзенскага аблвыканкама тут таксама створаны заказнік рэспубліканскага значэння «Белы мох».
Ахова здароўя
У 2017 годзе ва ўстановах Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь у раёне працавалі 101 практыкуючы лекар і 318 сярэдніх медыцынскіх работнікаў. У пераліку на 10 тысяч чалавек колькасць лекараў — 41,1, колькасць сярэдніх медыцынскіх работнікаў — 129,5 (сярэднія значэнні па Гродзенскай вобласці — 48,6 і 126,9 на 10 тысяч чалавек адпаведна, па Рэспубліцы Беларусь — 40,5 і 121,3 на 10 тысяч чалавек). Па забяспечанасці насельніцтва лекарамі раён займае 3-е месца ў вобласці пасля Гродна і Лідскага раёна. Колькасць бальнічных ложкаў ва ўстановах аховы здароўя раёна — 201 (у пераліку на 10 тысяч чалавек — 81,9; сярэднія паказчыкі па Гродзенскай вобласці — 81,5, па Рэспубліцы Беларусь — 80,2.
З лютага 2020 года ў Астраўцы пачала работу новая раённая бальніца. Адкрыты тры корпусы, 13 аддзяленняў, пяць з якіх міжраённыя, на 232 ложкі. Яшчэ два корпуса былі здадзены ў чэрвені. Усяго ў складзе бальніцы 16 аддзяленняў, у тым ліку міжраённыя і нават міжабласныя, на 382 ложкі.
Рэлігія
На 2017 год у рэлігійных арганізацыях ажыццяўлялі сваю дзейнасць 14 святароў: 12 ксяндзоў, 2 праваслаўных святара, 1 прэсвітар пратэстанцкай рэлігійнай абшчыны. На тэрыторыі раёна пражывалі 8 манашак, адна з іх — грамадзянка Польшчы. Дзейнічалі 2 праваслаўныя храмы, 13 касцёлаў, 6 капліц, 2 малельныя дамы. 8 культавых будынкаў прадстаўляюць гістарычную каштоўнасць і маюць статус помнікаў архітэктуры. У Астравецкім раёне дзейнічаюць 20 нядзельных школ, дзе навучаецца 510 дзяцей і моладзі. Зарэгістравана 18 рэлігійных абшчын: 13 каталіцкіх, 4 праваслаўных, 1 хрысціян веры евангельскай. На тэрыторыі Гудагайскага сельсавета функцыянуе філіял дабрачыннай каталіцкай арганізацыі «Карытас». У газеце «Астравецкая праўда» публікуюцца рубрыкі: «Супольнасць», «Духоўнасць», «Размовы аб духоўным», «Святыні», «Міласэрнасць».
Спорт
Для арганізацыі фізкультурна-аздараўленчай і спартыўнай работы ў Астравецкім раёне маецца 126 спартыўных аб’ектаў (61 на вёсцы): 1 стадыён, 2 ціра, 8 плавальных басейнаў, 23 спартыўныя залы, 46 спартыўных пляцовак, 1 спартыўная траса, 13 спартыўных ядраў, 18 прыстасаваных памяшканняў і 14 іншых збудаванняў. За 2020 год праведзена 109 спартыўна-масавых мерапрыемстваў. У раённы фізкультурна-спартыўны клуб (ФСК) уваходзяць: спартыўна-аздараўленчы комплекс «Імпульс», адміністрацыйна-спартыўны комплекс «Стадыён», хакейная каробка і вяровачны гарадок. Астравецкі раён удзельнічае ў міжнародным праекце «Планета баскетбола-аранжавы атам». У 2019 годзе пры пры падтрымцы «Расатама» ў двары гімназіі № 1 пабудавана сучасная пляцоўка для гульні ў баскетбол 3х3 з унікальным пакрыццём. У гэты ж час быў заснаваны футбольны клуб «Астравец».
З красавіка 1964 года дзейнічае дзіцяча-юнацкая спартыўная школа. Заснавальнікам яе стаў Аддзел адукацыі райвыканкама. У розныя гады ў Астравецкай ДЮСШ культываваліся лыжны спорт, хакей, вольная барацьба, лёгкая атлетыка і бокс. Вучэбна-выхаваўчы працэс арганізуецца на спартыўнай базе ўстаноў адукацыі і аграгарадкоў раёна, спартыўнай залы «Старт», САК «Імпульс». На 2021 год культываваліся чатыры віды спорту: бокс, грэка-рымская барацьба, гандбол і лёгкая атлетыка. Да гэтага перыяду ў школе падрыхтавана з ліку выпускнікоў і навучэнцаў: 5 мастроў спорту міжнароднага класа, 4 майстры спорту Беларусі і 18 кандыдатаў у майстры спорту.
Культура
Сетка ўстаноў культуры Астравецкага раёна ўключае: ДУ «Астравецкі раённы цэнтр культуры і народнай творчасці», які ўключае 14 клубных устаноў, ДУА «Астравецкая дзіцячая школа мастацтваў» з 4 філіяламі, ДУК «Астравецкая раённая бібліятэка», якая ўключае 16 бібліятэк, і Дзяржаўная ўстанова культуры «Астравецкі гісторыка-этнаграфічны музей». Колькасць музейных прадметаў асноўнага фонду апошняша складае 2,9 тыс. адзінак. У 2016 годзе музей наведалі 1,5 тыс. чалавек.
З 1967 года працуе Астравецкая дзіцячая музычная школа, якая з 2007 года ператворана ў дзіцячую школу мастацтваў. Яшчэ адна рэарганізацыя сістэмы была праведзена ў канцы 2011 года, згодна з якой усе пяць школ мастацтваў і музычных школ раёна былі аб’яднаны ў адну ўстанову. З 1 студзеня 2012 года была створана дзяржаўная ўстанова адукацыі «Астравецкая дзіцячая школа мастацтваў», у якую ўвайшлі непасрэдна базавая школа і 4 філіялы.
Памятныя мясціны
У Астравецкім раёне налічваецца 26 гісторыка-культурных каштоўнасцей.
На Астравеччыне захаваліся 13 каталіцкіх храмаў: касцёл у Гервятах, касцёл у Гудагаі, архітэктурны ансамбль у в. Варняны (Георгіеўскі касцёл, дом аптэкара і плябанія), касцёл у Міхалішках, касцёл у Быстрыцы, Касцёл Святых Касмы і Даміяна і Касцёл Узнясення Святога Крыжа ў Астраўцы, касцёл у Дайлідках, касцёл ў Вароне, касцёл у Вялікіх Свіранках, касцёл у Жукойнях Жалядскіх, касцёл у Градаўшчыне і касцёл у Кемелішках.
Таксама ў Астравецкім раёне ёсць сядзіба ў Трокеніках, сядзібны дом у Задворніках, вежа і вадзяны млын палацу Абрамовічаў у Варнянах, сядзібны дом у Дубніках, гаспадарчыя пабудовы сядзібы ў Вялікіх Свіранах, сядзібны дом у Падваранцах, царква ў Астраўцы, Траецкая царква старавераў у Стрыпішках, капліца ў Міхалішках, каталіцкая капліца, капліца «Крыніца ля багіні», капліца-пахавальня і брама ў вёсцы Дубок, капліца ў Сакалойцях, капліца ў вёсцы Гіры, дом-музей Казіміра Сваяка ў вёсцы Барані і іншыя славутасці.
IC 2873
IC 2873 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тэплыцкі раён
Тэплыцкі раён (Теплицький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Вінніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Тэплык (Теплик).
Утвораны ў 1930 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 28890 чалавек, плошча — 810 км².
Міхаіл Ціханавіч Сцепанішчаў
Міхаіл Ціханавіч Сцепані́шчаў (, в. Хмялінец, Задонскі раён, Ліпецкая вобласць — ) — лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, двойчы Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У 1938 годзе скончыў Варашылаўградскую ваенную авіяшколу, на фронце з чэрвеня 1941 года.
Тэплыцкі раён
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 25 сельскіх саветаў.
Міхаіл Ціханавіч Сцепанішчаў
Біяграфія
Ваяваў на Пауднёвым, Сталінградскім, Паўднёва-Заходнім, 4-м Украінскім i 3-м Беларускім франтах. Удзельнічаў у вызваленні Каўказа, Украіны, Літвы, Беларусі, еўрапейскіх дзяржаў.
Тэплыцкі раён
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу, 5 пасёлкаў сельскага тыпу і 42 сяла.