cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вупертальскі горны ўніверсітэт
Вупертальскі горны ўніверсітэт (Bergische Universität Wuppertal) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Вуперталь.
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў заснаваны ў 1972 годзе ў рамках Рэйнска-Вестфальскай адукацыйнай ініцыятывы. З 2003 года ён працуе пад цяперашняй назвай. Ва ўніверсітэце ў 2020 годзе навучалася амаль 23 000 студэнтаў, у тым ліку каля 4 000 першакурснікаў. Ім выкладалі 260 прафесараў прыкладна на 1000 курсах у трох універсітэцкіх кампусах.
Універсітэт мае шырокі спектр праграм з мноствам міждысцыплінарных сувязей і курсаў, такіх як тэхналогіі бяспекі або дызайн сродкаў масавай інфармацыі. Аднак гэта не класічны ўніверсітэт: медыцынскі і юрыдычны факультэты тут адсутнічаюць. Перш за ўсё, вобласці фізікі, архітэктуры і дызайну рэгулярна дасягаюць добрых месцаў у параўнальных даследаваннях, вобласць пачатковай адукацыі ўжо некалькі разоў была адзначана як найлепшая ў Германіі, а сфера падрыхтоўкі настаўнікаў — таксама адна з вядучых у Германіі.
У 2016 годзе ў ВНУ было амаль 420 даследчых груп, надрэгіянальны Даследчы цэнтр Нямецкага даследчага фонду і каледж. Універсітэт удзельнічае ў буйных міжнародных даследчых праектах, такіх як IceCube, абсерваторыя П’ера Ожэ або вылічальная сетка LHC. Тут размешчаны два з самых магутных цэнтраў апрацоўкі даных у свеце. Некаторыя з інстытутаў, якія базуюцца ва ўніверсітэце, напрыклад, Інстытут Марціна Хайдэгера, Еўрапейскі інстытут міжнародных эканамічных адносін або Біблейскі археалагічны інстытут, таксама маюць агульнанямецкае значэнне.
Мікалай Аляксеевіч Гатцук
Мікола Аляксеевіч Гатцук (Микола Олексійович Гатцук; ?-?) — украінскі фалькларыст, мовазнаўца, пісьменнік. Псеўданімы — '''М. Глек, М. Куций''' і іншыя.
Дзейнасць
Займаўся зборам фальклору, выдаў зборнікі «Ужинок рідного поля» (1857; змясціў украінскія спевы, думы, прыказкі, прымаўкі) і «Дев'ять струн української бандури» (1863; украінскія песні з нотамі). Аўтар аднаго з першых украінскіх лемантароў, што называўся «Українська абетка». дзе таксама змясціў украінскія думы пры Хвеська Ганжу Андыбера, пра смерць казака-бандурыста, пра бедную ўдаву, пра сястру і брата, украінскія прыказкі, прымаўкі, калядкі. Аўтар драмы «Оксана» (1907), напісанай пад уплывам укроаінскіх народных песняў.
Правапіс
Займаўся пытаннямі ўкраінскага правапісу. У артыкуле «Про правописи, заявлені українськими письменниками з 1834 года по 1861 р.» (Основа, 1862, № 7) ахарактырызаваў распрацаваныя Міхайлам Максімовічам, Лейкам Баравікоўскім, Амвросіем Мятлінскім, Панцеляймонам Кулішам сістэмы ўкраінскага правапісу. Артыкул быў скіраваны супраць кулішоўкі.
Ува ўласным правапісе фактычна ўжываў фанетычную транскрыпцыю. Праз вялікую колькасць дыякрэтычных знакаў, кропак, дужак, рысак правапіс быў нязручным і таму не набыў папулярнасці:
Ŏколиб нε ц’а важка скрута татарс’кого лиха, миб ўже здаўнаб мали своу рідну моўу, пис’мєнє і достоту °вироблєну; св’атоблиўε °слово Божε і о’го заповіт вірісне кожнй-б тамиу; і нε було б ўнεвічинε ріднε слоўо; миб тоді мали своу’ Літεратуру, своу’ осноўу а’сного жит’а’.
Шыда Картлі
Шыда Картлі (შიდა ქართლი) — край, адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Рэспублікі Грузія.
Цэнтр — горад Горы.
Броднык (Народыцкі раён)
Броднык (Бро́дник) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
Віктар Мікалаевіч Цемушаў
Віктар Мікалаевіч Цемушаў (,, БССР, СССР — , , Беларусь) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гісторыі ўсходняй мяжы ВКЛ у XIV — першай палове XVI ст., аўтар шматлікіх карт па гісторыі Беларусі. Кандыдат гістарычных навук (2002), дацэнт (2008). Брат-блізнюк Сцяпана Цемушава
Пачатак навуковай кар’еры
Скончыў у 1997 годзе гістарычны факультэт БДУ з чырвоным дыпломам. Некаторы час член Федэрацыі анархістаў Беларусі. На момант сканчэння ўніверсітэта працаваў у школе настаўнікам, кіраваў некалькімі гурткамі пры школе і Цэнтры пазашкольнай работы, клубам у Дырэкцыі па справах культуры БДУ. Гуляў са сваёй камандай «Паняверкі» у інтэлектуальныя гульні.
Скончыў магістратуру (1998) і аспірантуру (2001) пры гістарычным факультэце БДУ. Абараніў у 2002 годзе кандыдацкую дысертацыю па гістарычнай геаграфіі першапачатковага Маскоўскага княства на тэму «Территория и границы Московского княжества в конце XIII — первой половине XIV в.». Навуковы кіраўнік — Алег Яноўскі. Быў запрошаны Георгіем Галенчанкам на працу ў аддзел спецыяльных гістарычных навук Інстытута гісторыі НАН Беларусі.
Праца ў Інстытуце гісторыі
З 2002 года працаваў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі. 15 ліпеня 2002 г. — залічаны на пасаду малодшага навуковага супрацоўніка, 15 красавіка 2004 г. — пераведзены на пасаду навуковага супрацоўніка, 15 красавіка 2005 г. — пераведзены на пасаду навуковага супрацоўніка інфармацыйна-аналітычнага аддзела, у 2007—2008 г. — узначальваў аддзел выдавецкай і інфармацыйна-аналітычнай работы, з 2008 года — у аддзеле гісторыі Беларусі Сярэдніх вякоў і пачатку Новага часу.
Таксама з 2001 года па сумяшчальніцтве працаваў на кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта БДУ, некаторы час выкладаў у Юрыдычным каледжы БДУ, супрацоўнічаў з Ліцэям БДУ.
У Інстытуце гісторыі НАН Беларусі пазнаёміўся з Міхаілам Спірыдонавым, буйнейшым спецыялістам па гістарычнай геаграфіі Беларусі, які аказаў на яго значны ўплыў. Кірункі навуковай дзейнасці: гісторыя і гістарычная геаграфія Усходняй Еўропы 9-16 ст. На працягу 8 гадоў вывучаў маскоўска-літоўскую мяжу. У планах навуковай дзейнасці даследаванне г.зв. Падняпроўскіх (Рускіх) і Падзвінскіх валасцей, гістарычнай геаграфіі Цэнтральнай Беларусі.
Быў жанаты, меў дачку.
NGC 1964
NGC 1964 (іншыя абазначэнні — ESO 554-10, MCG -4-14-3, IRAS05312-2158, PGC 17436) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Уладзіміравіч Івашкоў
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1973 годзе. З 1973 г. працуе ў Барысаўскай праектнай майстэрні Мінскграмадзянпраекта, з 1984 г. — галоўны архітэктар праектаў.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Член КПСС з 1979 года. Пражывае ў г. Барысаў.
Творчасць
Асноўныя працы: навучальны корпус Смалявіцкага зоаветтэхнікума (1979), прафілакторыі ў Нясвіжы (1977), Салігорску (1981), стаматалагічная паліклініка ў Слуцку (1982), 10-, 13-павярховы жылы дом па вул. Гагарына ў Барысаве (1988).
Аджарыя
Аджарыя (აჭარა) — аўтаномная рэспубліка ў складзе Рэспублікі Грузія. Знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы Грузіі, на ўсходнім боку Чорнага мора і мяжуе з Турцыяй на поўдні. Аджарыя з'яўляецца айчынай для Аджарскай этнічнай падгрупы грузінаў. У Савецкім Саюзе Аджарыя была вядомая як Аджарская аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка.
Аджарская сталіца Батумі — асноўныя марскія вароты Грузіі. У прыморскай зоне знаходзяцца шматлікія санаторна-лячэбныя ўстановы. Таксама дзейнічаюць горныя курорты.
Геаграфія
Аджарыя размешчана на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Чорнага мора і распасціраецца ў лясістых перадгор'ях і гарах Малога Каўказа. Тэрыторыя мяжуе з вобласцю Гурыя на поўначы, Самцхэ-Джавахеты на ўсходзе і з Турцыяй на поўдні. Большая частка тэрыторыі Аджарыі складаецца з пагоркаў і гор. Самыя высокія горы падымаюцца на вышыню больш чым 3000 метраў над узроўнем мора. Каля 60 % тэрыторыі Аджарыі пакрыта лясамі. Многія часткі Месхецкага хрыбта (заходнія схілы) пакрытыя вільготнымі лясамі.
Клімат
Аджарыя вядомая сваім вільготным кліматам (асабліва ўздоўж прыбярэжных раёнаў) і працяглым дажджлівым надвор'ем, хоць ёсць шмат сонечных дзён падчас вясновых і летніх месяцаў. Аджарыя атрымлівае самыя высокія сумы ападкаў як у Грузіі, дык і на Каўказе. Таксама яна з'яўляецца адным з самых вільготных раёнаў з умераным кліматам ў паўночным паўшар'і. Ні адным рэгіёне ўздоўж ўзбярэжжа Аджарыі не выпадае менш 2200 мм ападкаў у год. На заходнім боку (наветренага) схілаў Месхетскага хрыбта выпадае больш за 4500 мм ападкаў у год. Прыбярэжныя нізіны атрымаць большую частку ападкаў у выглядзе дажджу (у сувязі з субтрапічным кліматам раёна). Верасень і кастрычнік, як правіла, — самыя вільготныя месяцы. Сярэднямесячная колькасць ападкаў у Батумі на працягу месяца верасня — 410 мм. Унутраныя часткі Аджарыі значна сушэйшыя, чым прыбярэжныя горы і нізіны. Зімой, як правіла, адбываюцца значныя снегапады у вышэйшых раёнах Аджарыі, дзе снег часта дасягае некалькіх метраў. Сярэднія летнія тэмпературы знаходзяцца паміж 22-24 °C у нізіне і 17-21 °C у гарах. Горныя раёны Аджарыі маюць больш нізкія тэмпературы. Сярэднія зімовыя тэмпературы складаюць ад 4-6 °C на ўзбярэжжы, ва ўнутраных раёнах і гарах сярэднія тэмпературы складаюць каля −3..-2°С. Некаторыя з самых высокіх гор Аджарыі маюць сярэднія зімовыя тэмпературы −8 .. — 7 °C.
1905 год у гісторыі астраноміі
1905 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Валадымырці
Валадымырці (Володи́мирці) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4585
IC 4585 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўднёвы Трыкутнік.
Бельскі
Бе́льскі — прозвішча.
Буда-Галубіевычы
Буда-Галубіевычы (Буда-Голубієвичі) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
Гурыя
Цэнтр — горад Азургеці.
Іаганес Эўгеніус Вармінг
Адзін з заснавальнікаў экалогіі: выдаў першую кнігу пра экалогію раслін («Экалагічная геаграфія раслін», 1896), прачытаў першы ўніверсітэцкі курс экалогіі, стварыў канцэпцыю экалогіі.
Бехераўка
Бехераўка (Becherovka) — чэшскі моцны лікёр (моцнасць 38 %), паходзіць з Карлавых Вар, настойваюць на зёлках. Першапачаткова гэты лікёр рабілі як лекі для страўніка.
Гісторыя
Вынайшаў Бехераўку англійскі тэрапеўт Фробрыг і аптэкар Ёзэф Бэхер. З 1807 г. Ёзэф Бэхер пачаў прадаваць эліксір ва ўласнай аптэцы ў выглядзе «кропель» пад назвай «Original Karlsbader Becherbitter».
На працягу ўсёй сваёй гісторыі Бехераўка неаднаразова атрымлівала шматлікія ўзнагароды і медалі на міжнародных выставах у Парыжы, Вене і іншых гарадах.
Прыгатаванне
Сумесь з больш чым дваццаці зёлак насыпаюць у мяхі з натуральнага палатна, якія апускаюць у ёмістасці, напоўненыя спіртам, і пакідаюць там прыкладна на тыдзень. Потым экстракт пералівацца ў дубовыя бочкі і перамешваецца з вадой і цукрам. Затым прадукт настойваюць у дубовых бочках спецыяльнай авальнай формы на працягу двух-трох месяцаў. Дадзены напой робіцца толькі на карлаварскай вадзе.
Буліў
Буліў (Бу́лів) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
NGC 1965
NGC 1965 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC123) — эмісійная туманнасць з рассеяным скопішчам у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4587
IC 4587 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Паўночная Карона.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лена (камуна)
Лена (Lenna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 659 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 51 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Lucia da Siracusa.
Спішска-Нова-Вес
Спішска-Нова-Вес (Spišská Nová Ves, Zipser Neudorf, Igló) — горад ва ўсходняй Славакіі на рацэ Горнад каля падножжа Высокіх Татраў. Насельніцтва каля 39 тыс. чалавек.
Гісторыя
У 1412 годзе ў шэрагу з астатнімі спішскімі гарадамі Спішска-Нова-Вес была аддана ў якасці задатка за каралеўскую пазыку Польшчы, дзе яна знаходзілася да 1772 года. У 1778 Спішска-Нова-Вес становіцца сталіцай «16 спішскіх гарадоў». У 1870 годзе тут пракладваецца чыгунка, а ў 1894 будуецца электрастанцыя.
Сёння Спішска Нова еэс — папулярны турыстычны маршрут.
Дэмаграфія
Паводле перапіса 2001 года горад налічваў 39 193 жыхароў: славакі (94,21%), цыгане (1,93%), чэхі (0,51%). Рэлігійны склад насельніцтва склаў: рымска-каталіцтва (69,81%), без рэлігійнай прыналежнасці (16,95%), лютэранства (3,17%), грэка-каталіцтва (3,05%).
Галэшыў
Галэшыў (Голе́шів) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Arcaicam Esperantom
Arcaicam Esperantom ("старажытнае эсперанта") выдуманая мова, створаная ў спробе рэканструяваць гіпатэтычную мову — "старажытнае эсперанта", на падставе той думкі, што калі б штучная мова эсперанта была натуральнай мовай, якая б прайшла свой уласны шлях развіцця і мела такія змены, як спрашчэнне граматыкі і рэформу арфаграфіі, як гэта здарылася, напрыклад з англійскай і раманскімі мовамі. Яна была створана ў 1969 годзе эсперантыстам Мануэлем Халвелікам, разам з іншымі "дыялектамі", такімі як слэнгавыя Gavaro і Popido асаблівым наборам навуковай лексікі, набліжанай да лаціна-грэчаскіх каранёў.
Ідэя стварыць падобную мову ўзнікла з-за таго, што з-за занадта картоткай гісторыі развіцця эсперанта, эсперантамоўныя пісьменнікі мелі мала сродкаў для адлюстравання ўжывання мовы ў старажытныя часы: яны наўрад маглі ўжываць старыя моўныя звароты ці тое, што яны ведалі пра прота-эсперанта. Халвелік вырашыў стварыць мову, якая-б з’яўлялася як-бы базай для сучаснага эсперанта.
Аўтар вырашыў не вельмі чапаць слоўнік і граматыку. Таму большасць са змен тычыліся канчаткаў, прыназоўнікаў і карэлятыўных займеннікаў. Акрама таго, ён дадаў два склоны: давальны і родны, таму што развіццё склона ў бок камбінацыі з "прыназоўніка + назоўніка" існуе ў шмат якіх індаеўрапейскіх мовах, галоўным чынам лацінскіх.
Ідэя "старажытнаэсперантскай мовы" прапаноўвалася таксама венгерскім паэтам Кальманам Калачаем, які зрабіў пераклад першага пісьмовага помніка венгерскай мовы "Надмагільная прадмова і малітва" (XII ст.), на мову, займаючую прамежкавы стан паміж эсперанта і вульгарнай латынню.
Онікс
Онікс (Ὄνυξ — пазногаць) — мінерал, халцэдонавая (валакністая) разнавіднасць кварца, у якім нязначныя па колькасці прымесі ствараюць плоскапараллльныя афарбаваныя слаі. Стужкава-пафарбаваную разнавіднасць мармуру часта называюць мексіканскі онікс або алжырскай онікс.
Колер — карычневы з белымі і чорнымі ўзорамі, чырвона-карычневы, карычнева-жоўты, мядовы, белы з жаўтаватым або ружаватыі праслаямі. Для онікса асабліва характэрныя плоска-паралельныя слаі рознага колеру.
Баварская акруга
Баварская акруга (Bayerischer Reichskreis) — адна з імперскіх акруг Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Вядучай дзяржавай акругі з'яўлялася Баварыя, курфюрстам якой да канца XVIII стагоддзя ўдалося ўключыць у склад сваіх уладанняў практычна ўсе іншыя свецкія княствы акругі. Сярод царкоўных дзяржаў акругі найбуйнейшым і найбольш уплывовым было архібіскупства Зальцбург, якое, пасля секулярызацыі ў 1803 г. стала курфюрствам. Баварская акруга таксама ўключала вольны горад Рэгенсбург (другі вольны горад акругі Донаўвёрт быў у 1607 г. далучаны да Баварыі).
Склад акругі
У канцы XVIII стагоддзя ў склад акругі ўваходзілі наступныя тэрыторыі:
Чарнуйка
Чарнуйка, Чарну́шка — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Обаль (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня Чарнуйкі 23 км. Плошча вадазбору 97 км². Пачынаецца за 0,5 км ад вёскі Першамайка, працякае ў межах Гарадоцкага ўзвышша. Працякае праз возера Чарноўка і ўпадае ў Обаль за 1 км на захад ад вёскі Воўкава. Асноўны прыток — рака Сіманіха (справа). У басейне ракі азёры Астравіта, Доўгае, Давыдзенскае і Масліцкае.
NGC 1966
NGC 1966 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC125) — эмісійная туманнасць з рассеяным скопішчам у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Слепаковыя
Слепако́выя, слепакі, сляпцы (Spalacidae) — атрад грызуноў, сямейства млекакормячых, адаптаваных да падземнага ладу жыцця: слепакоў, бамбукавых пацукоў і цакораў. Адно з самых старажытных адгалінаванняў ў падатрадзе мышападобных. Да нядаўняга часу гэтых грызуноў адносілі да розных сямействаў: слепаковых, бамбукапацуковых і падсямейства цакоравых сямейства хамяковых. Аднак нядаўнія генетычныя даследаванні выявілі іх монафілетычнае паходжанне.
Юрый Іванавіч Івашчанка
Юрый Іванавіч Івашчанка (нар., Новасібірск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. Працаваў галоўным архітэктарам Светлагорска, з 1972 года — старшы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў Белдзяржпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.
Узнагароды
Узнагароджаны дыпломам I ступені на рэспубліканскім аглядзе-конкурсе за лепшы праект года (1986). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (2000).
Вэлыкы Мінькы
Вэлыкы Мінькы (Великі Міньки) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
Міховіч
Міховіч — беларускае прозвішча.
Дубраўка (Жыдачыўскі раён)
Дубраўка (Дубра́вка) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4588
IC 4588 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Руслан Алегавіч Панамароў
Руслан Алегавіч Панамароў (нар., Горлаўка) — украінскі шахматыст, чэмпіён свету ФІДЭ (2002—2003). Заслужаны майстар спорту Украіны.
У 1998 годзе стаў самым маладым у свеце гросмайстрам. У 2002 годзе стаў самым юным чэмпіёнам свету па шахматах (па версіі ФІДЭ). Чэмпіён XXXVI і XXXIX Шахматнай Алімпіяды ў складзе зборнай Украіны.
Вучыўся гульні ў шахматы у Краматорску, дзе правёў сваё дзяцінства і юнацтва. Віцэ-чэмпіён Еўропы сярод мужчын 2001. У 2002 годзе заняў 2-е месца на міжнародным турніры ў Лінарэсе. Двухразовы фіналіст Кубка свету ФІДЭ 2005, 2009. Пераможца міжнароднага турніру ў Дортмундзе (2010).
Маўрыкій (імператар)
Флавій Маўрыкій Тыберый Аўгуст (Φλάβιος Μαυρίκιος Τιβέριος Αὔγουστος; Flavius Mauricius Tiberius Augustus, 539 год, Кападокія — 27 лістапада 602 год, Канстанцінопаль) — візантыйскі імператар у 582—602 гадах.
У маладосці Маўрыкій з вялікім поспехам змагаўся супраць персаў. Стаўшы імператарам, ён давёў вайну з імі да пераможнага канца, пашырыў усходнюю мяжу і ажаніўся з дачкой персідскага цара Хасрова II. Маўрыкій таксама правёў ваенныя кампаніі на Балканах супраць авараў, і адкінуў іх назад за Дунай у 599 годзе. На захадзе імператар стварыў два экзархаты. У Італіі Маўрыкій усталяваў Равенскі экзархат у 584 годзе, прыкладаючы першыя рэальныя высілкі імперыі, для таго, каб спыніць прасоўванне лангабардаў. Са стварэннем экзархата Афрыка ў 590 годзе, Маўрыкій спыніў прасоўванне на паўднёвым усходзе. Яго кіраванне было ўскладнена фінансавымі цяжкасцямі і бесперапыннымі войнамі. У 602 годзе Фока ўзурпаваў прастол і забіў Маўрыкія і яго сыноў. Гэта падзея апынулася катастрафічнай для імперыі, таму што выклікала разбуральную вайну з Персіяй. Маўрыкій выступае ў якасці аднаго з апошніх імператараў, падчас кіравання якога імперыя яшчэ мела моцнае знешняе падабенства з антычнай Рымскай імперыяй.
Біяграфія
Маўрыкій нарадзіўся ў горадзе Арабісус у Кападокіі ў 539 годзе. Яго бацькам быў Павел. Магчыма армянскага паходжання. У Маўрыкія таксама быў адзін брат Пётр і дзве сястры Феактыста і Гордыя. Маўрыкій упершыню прыехаў у Канстанцінопаль у чыне натарыя, стаўшы затым сакратаром comes excubitorum (начальнік экскубітараў імперскіх целаахоўнікаў) Тыберыя, будучага імператара Тыберыя II. Калі Тыберый быў абвешчаны Цэзарам у 574 годзе, Маўрыкій стаў яго пераемнікам у якасці comes excubitorum. У 579 г. быў галоўным военачальнікам у азіяцкіх правінцыях імперыі; у 582 г. стаў зяцем імператара Тыберыя II і ўслед за гэтым яго пераемнікам. Сумленны і адукаваны, ён сваімі рэформамі войска і жаданнем паменшыць расходы на армію, узбудзіў незадавальненне салдатаў, якое вылілася ў 588 г. у вялікі мяцеж, які толькі насілу ўдалося здушыць. Персідскую вайну, якую ён атрымаў ад папярэдніка, Маўрыкію ўдалося скончыць дзякуючы смутам у Персію, якія прымусілі Хасрова II звярнуцца па дапамогу да Візантыі.
У 583 г. авары аднялі ў Маўрыкія некалькі дунайскіх крэпасцей, а ў 586—587 гг. дашлі да Адрыянопаля; пацярпеў ад варвараў нават Пелапанес. У 593 г. Прыск, лепшы вайскавод Маўрыкія, пасля шэрагу перамог над аварамі перайшоў праз Дунай, у цяперашнюю Валахію, але ў 595 г. імператар, які не давяраў Прыску, замяніў яго сваім братам Пятром, пры якім ізноў пачаліся няўдачы і авары разам са славянамі аблажылі Фесалонікі. У 598 г. Прыск ізноў вярнуў удачу імператарскай зброі. У 600 г. з аварамі быў заключаны мір, паводле якога Дунай быў абвешчаны мяжой імперыі; у 601 г. візантыйцы дайшлі да Цісы і ў 602 г. удала біліся са славянамі ў Валахіі.
Маўрыкій жадаў, каб войска яго перазімавала ў непрыяцельскай зямлі, але гэта аднаўленне старадаўніх рымскіх традыцый выклікала новае, згубнае для імператара, абурэнне салдатаў. На чале арміі стаў грубы салдат Фока, які накіраваўся да Канстанцінопаля; Зялёная партыя цырка, якая ненавідзела Маўрыкія, дазволіла мяцежнікам без перашкоды ўвайсці ў сталіцу. 23 лістапада 602 г. узурпатар быў каранаваны імператарскай каронай, а праз некалькі дзён Маўрыкій па яго загадзе быў абезгалоўлены разам са сваімі сынамі (уключаючы Тыберыя) і братамі.
Маўрыкію традыцыйна прыпісваецца «Стратэгікон», трактат пра ваеннае мастацтва і стан імперыі, які змяшчае, у прыватнасці, каштоўныя звесткі пра славян. Шэраг даследчыкаў лічыць аўтарства імператара сумніўным і пазначае трактат як «Псеўда-Маўрыкій».
Азургеці
Азургеці (ოზურგეთი) — горад у Грузіі, цэнтр края Гурыя.
Выла (Народыцкі раён)
Выла (Ви́ла) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
Дэміўка (Жыдачыўскі раён)
Дэміўка (Де́мівка) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Каралеўства вандалаў і аланаў
Створана ў 439 годзе правадыром вандалаў Гейзерыхам пасля перасялення племя з Іспаніі ў паўночную Афрыку ў 429 годзе. Акрамя этнічных вандалаў у перасяленні ўдзельнічалі аланы і іншыя этнасы, якія падчас дзесяцігадовай вайны скарылі раманізаванае насельніцтва рымскіх правінцый і падпарадкавалі частку туземных плямёнаў. Каралі афіцыйна называлі сябе каралямі вандалаў і аланаў (rex Wandalorum et Alanorum), хоць паводле сведчання Пракопія апошнія да VI стагоддзя ўжо зліліся з вандаламі і ў дакументах асобна не згадваліся.
У наступныя гады вандалы сталі здзяйсняць марскія набегі на Заходнюю Рымскую і Візантыйскую імперыі, найбольш вядомай экспедыцыяй стаў 2-тыднёвы захоп Рыма ў 455 годзе.
У 534 годзе каралеўства было знішчана візантыйскім імператарам Юстыніянам I, а рэшткі вандалаў растварыліся сярод туземнага насельніцтва Паўночнай Афрыкі.
NGC 1967
NGC 1967 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC126) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вільхава (Народыцкі раён)
Вільхава (Вільхова́) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
Рамала (камуна)
Рамала (Romallo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 602 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 301 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 38020. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vitale.
Расшчэплены
«Расшчэплены» (англ.: Split, рус.: Спліт, літар. пераклад — Расшчэплены) — амерыканскі псіхалагічны трылер рэжысёра М. Найта Ш’ямалана. У галоўных ролях — Джэймс Макэвай, Аня Тэйлар-Джой, Хэйлі Лу Рычардсан, Джэсіка Сула і Бэці Баклі. Прэм’ера карціны адбылася 26 верасня 2016 года на кінафестывалі «Fantastic Fest» у горадзе Осцін, штат Тэхас. Прэм’ера ў ЗША адбылася 20 студзеня 2017 года, у Расіі — 16 сакавіка 2017 года. 4 красавіка 2017 года Split быў выпушчаны ў лічбавым фармаце HD, а таксама на дысках Blu-ray, DVD і 18 красавіка 2017 года кампаніяй Universal Pictures Home Entertainment на On-Demand.
Дзеянне фільма адбываецца ў сусвеце іншага фільма Ш’ямалана «Непаражальны», пры гэтым сюжэтна яны звязаны. У студзені 2019 года адбылася прэм’ера трэцяй, злучнай часткі, «Шкло».
Сюжэт
Тры дзяўчыны — Кейсі (Аня Тэйлар-Джой), Клэр (Хэйлі Лу Рычардсан) і Марша (Джэсіка Сула) — выкрадзеныя проста з паркоўкі нейкім Кевінам (Джэймс Макэвай), які іх усыпляе. Яны прыходзяць у сябе ў спецыяльна абсталяваным для іх сутарэнным памяшканні. Затым перад імі паўстае Кевін, і дзяўчаты разумеюць, што ён пакутуе ад множнага расстройства асобы — іх у яго 23. Прычым асоба самога Кевіна даўно прыгнечаная, а цяпер у ім вяршэнствуюць тры асобы — жанчына Патрысія, якая пакутуе ад сэсіўна-кампульсіўнага расстройства, Дэніс. гэтым расстройствам (дзяўчат выкраў ён) і 9-гадовы хлопчык Хэдвіг. Ад Дэніса дзяўчыны даведаюцца аб існаванні нейкай 24-й асобы, якая, паводле яго слоў, з’яўляецца вяршыняй эвалюцыі чалавека, ён называе яе «Звер». Патрысія дадае, што дзяўчаты былі выкрадзеныя ў якасці «Свяшчэннай ежы» (яна называе гэта «паглынаннем плоці бязбожных паннаў») для абуджэння гэтага Звера. А ад Хэдвіг яны з жахам даведваюцца, што Звер ужо раней абуджаўся ў Кевіне, што яны не першыя выкрадзеныя і што з іншымі Звер, па словах Хэдвіга, «рабіў жудасныя рэчы». І калі Клэр і Марша вельмі напалоханыя, то Кейсі больш-менш захоўвае спакой і спрабуе неяк разгаварыць асобы Кевіна (таму што сама з’яўляецца ахвярай працяглага гвалту), каб тыя дапамаглі ім збегчы, але ўсе спробы ў выніку прыводзяць да таго, што Дэніс замыкае іх усіх у розных пакоях.
Паралельна ў фільме разгортваюцца яшчэ некалькі сюжэтных ліній. Першая звязана з асабістым псіхіятрам Кевіна доктарам Флетчар (Бэці Баклі). Высвятляецца, што ў Кевіна была яшчэ адна дамінантная асоба — мадэль і дызайнер Бары, але Дэніс і Патрысія здолелі яе здушыць. Дэніс, прыкідваючыся Бары, нейкі час хадзіў на сеансы да Флетчар, каб з яе дапамогай паспрабаваць распавесці свету аб іх існаванні. Флетчар, хоць і выяўляе падробку, але спрабуе пераканаць Кевіна, што Звера не існуе, хоць сама ж прызнае, што ў падобных Кевіну ў хвіліны абвастрэння здольная мяняцца фізіялогія. Абмяркоўваючы са сваім калегам выпадак Кевіна, яна прыходзіць да высновы, што калі Звер з’явіцца, тое трэба вымавіць услых поўнае імя Кевіна. Тады ўсе яго 23 асобы вылезуць вонкі, але яна зусім не ўяўляе, чым гэта абернецца. Другая сюжэтная лінія складаецца з дзіцячых успамінаў Кейсі, з якіх высвятляецца, што яна з дзяцінства падвяргаецца сэксуальнаму гвалту з боку свайго дзядзькі, які пасля смерці бацькі стаў яе апекуном.
Звер апантаны ідэяй, што толькі боль «чысціць» людзей і толькі такія людзі вартыя жыць, а астатніх ён знішчае, як Маршу і Клэр. Пасля пагоні (у працэсе якой Кейсі двойчы атрымоўваецца патрапіць у Звера са стрэльбы, але гэта не прычыняе яму шкоды) Звер заганяе Кейсі ў кут, але тут заўважае на яе целе шнары (пакінутыя яе дзядзькам-садыстам) і з радасцю адзначае, што яна чыстая". Ён сыходзіць, а Кейсі досвіткам выяўляе адзін з калегаў Кевіна — высвятляецца, што Кейсі ўвесь гэты час знаходзілася ў сутарэнным памяшканні филадельфийского заапарка, дзе Кевін працаваў і жыў. Пазней, калі яна сядзіць у паліцэйскай машыне, адзін з паліцыянтаў кажа ёй, што яе апякун (дзядзька) прыехаў забраць Кейсі. Тая нічога не адказвае. Тым часам, хаваючыся ў закінутым будынку і аднаўляючыся пасля раненняў, Кевін стаіць перад люстэркам і вядзе дыялог на тры галасы ад асобы Патрысіі, Дэніса і Хэдвіга: калектыўна кантралюючы цела Кевіна, яны захапляюцца сілай Звера і іх планамі змяніць свет.
У кароткім эпілогу ў мясцовай закусачнай наведвальнікі глядзяць па тэлевізары рэпартаж аб злачынствах Кевіна (якога далі мянушку «Орда») і адна з наведвальніц параўноўвае Кевіна з нейкім тэрарыстам у інвалідным крэсле, які быў арыштаваны 15 гадоў таму. Які сядзіць побач састарэлы Дэвід Дан (Брус Уіліс) называе яго мянушку — «Містэр Шкло».
Гісторыя стварэння
26 жніўня 2015 года было абвешчана, што М. Найт Ш’ямалан будзе здымаць трылер па напісаным ім жа сцэнары. Галоўную ролю ён хацеў аддаць акцёру Хаакіну Феніксу, які раней ужо здымаўся ў яго фільмах. Але ў Фенікса аказаўся шчыльны здымачны графік і 2 кастрычніка было абвешчана, што на ролю Кевіна зацверджаны Джэймс Макэвай. 12 кастрычніка да карціны далучыліся Аня Тэйлар-Джой, Бэці Баклі, Джэсіка Сула і Хэйлі Лу Рычардсан. 27 кастрычніка стала вядома, што фільм атрымаў назву «Спліт». Яго пракатам занялася Universal Studios. Першапачаткова ва ўяўленні Шьямалана Кевін не быў нагала стрыжаным. Джэймс Макэвой пагаліў галаву для здымак у фільме «Людзі Ікс: Апакаліпсіс» і трапіўся на вочы Ш’ямалану ў той момант, калі выпіваў з сябрамі ў бары. Шьямалан, ахарактарызаваўшы ў той момант Макэвоя як «п’яны скінхэд», вырашыў, што гэты тыпаж ідэальна падыходзіць для Кевіна.
М. Найт Ш’ямалан заявіў, што «Спліт» з’яўляецца яго самым доўгім фільмам.
Крытыка
«Спліт» атрымаў пераважна станоўчыя водгукі крытыкаў. На сайце Rotten Tomatoes фільм мае рэйтынг 78 % на аснове 312 рэцэнзій з сярэднім балам 6,5 з 10. На сайце Metacritic фільм мае адзнаку 62 з 100 на аснове 48 рэцэнзій крытыкаў, што адпавядае статусу «ў цэлым станоўчыя водгукі».
Дэм’янка-Лісна
Дэм’янка-Лісна (Дем'янка-Лі́сна) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4589
IC 4589 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Квема Картлі
Квема Картлі (ქვემო ქართლი) — край, адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Рэспублікі Грузія.
Цэнтр — горад Руставі.
Зямля і воля
Зямля і воля — рэвалюцыйная народніцкая арганізацыя, якая існавала ў Расійскай імперыі з 1860 па 1864 і з 1876 па 1879 год.
Ідэйным натхняльнікам першай арганізацыі быў Мікалай Чарнышэўскі. Арганізатары «Зямлі і волі» былі перакананыя ў непазбежнасці сялянскага паўстання ў 1863 годзе, да заканчэння тэрміну ўвядзення ў дзеянне палажэння аб сялянах, які адмяніў прыгоннае права, аб чым, на іх думку, сведчылі хваляванні, якія рушылі пасля абвяшчэння маніфеста аб сялянскай рэформе 1861 года. Грамадства мела цесныя сувязі з замежнымі левымі актывістамі, такімі як Бакунін і Герцэн. У 1864 годзе таварыства самаліквідавалася з прычыны няздзейсненага прагнозу аб сялянскім паўстанні і паражэння паўстання на тэрыторыі Беларусі і Польшчы.
У 1876 годзе ў Санкт-Пецярбургу была заснавана «Паўночная рэвалюцыйна-народніцкая група», якая з 1878 года пачала называцца «Зямля і воля» ў памяць аб арганізацыі 1860-ых гадоў. Стварэнню «Зямлі і волі» папярэднічала абмеркаванне народнікамі няўдалага досведу «хаджэння ў народ». У выніку былі вызначаны асновы праграмы «Зямлі і волі» (канчаткова прынята ў маі 1878 года), якая адлюстравала тэарэтычныя палажэнні, вылучаныя Міхаілам Бакуніным. Сваёй канчатковай мэтай сябры «Зямлі і волі» абвясцілі ўвядзенне «анархіі і калектывізму». Для падрыхтоўкі рэвалюцыі члены арганізацыі лічылі неабходным: актывізаваць незадаволенасць у народзе, якая ўжо існавала, на іх думку, у тым ліку з дапамогай арганізацыі пастаянных «паселішчаў і прытонаў» рэвалюцыянераў у вёсцы, прыцягваць на свой бок рэлігійныя секты і «разбойніцкія банды», уладкоўваць бунты, дэманстрацыі, стачкі і для вядзення прапаганды ў войску - афіцэрскія гурткі, весці «сістэматычнае знішчэнне найбольш шкодных або выбітных асоб з урада і наогул людзей, якімі трымаецца той ці іншы ненавісны нам парадак».
Дзейнасць землявольцаў не знайшла водгуку ў сялян. З пачатку 1878 года ў арганізацыі ўтварылася дзве групоўкі, «палітыкі» і «вясковікі». Першая групоўка настойвала на сістэматычным ужыванні тэрарыстычных метадаў, другая ж настойвала на працягу старой тактыкі. Рознагалоссі паміж дзвюма групамі прывялі да расколу «Зямлі і волі» ў сярэдзіне 1879 года на дзве арганізацыі - «Народную волю» і «Чорны перадзел».
Джэф Хендрык
Джэфры Патрык Хендрык (Jeffrey Patrick Hendrick; нар., Дублін, Ірландыя) — ірландскі футбаліст, паўабаронца англійскага клуба «Ньюкасл Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Ірландыі.
NGC 1968
NGC 1968 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC130) — рассеянае скопішча з эмісійнай туманнасцю ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
В’язіўка (Народыцкі раён)
В’язіўка (В'язі́вка) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
Дэм’янка-Наддністранска
Дэм’янка-Наддністранска (Дем'янка-Наддністрянська) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Соргавічы
Со́ргавічы (, Сорговичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Маўчадскага сельсавета. Размешчана за 38 км на паўночны захад ад Баранавіч, за 5 км ад чыгуначнай станцыі Міцкевічы на лініі Баранавічы—Ліда. Насельніцтва 34 жыхары (2010).
Гісторыя
У 1890 годзе ў Пачапаўскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Пачапаўскай гміне Навагрудскага павета. З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
4 верасня 1972 года да Соргавіч далучана вёска Пагулянка.
Інфраструктура
Працуе магазін.
Слідзец
Слідзец — тапонім:
Ганніўка (Народыцкі раён)
Ганніўка (Га́ннівка) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкая пасялковая абшчына.
IC 4590
IC 4590 — галактыка тыпу E+C? ў сузор’і Паўночная Карона.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхалаўцы
Мі́халаўцы (саст. Михайловцы; Michalovce, Михайлівці, Großmichel, Nagymihály) — невялікі горад на ўсходзе Славакіі на тэрыторыі Усходнеславацкай нізіны. Насельніцтва каля 40 тыс. чалавек.
Гісторыя
Паводле легенды папярэднікам Міхалаўцаў было легендарнае мястэчка Свіржава на беразе аднайменнай ракі, дзе венгры забілі князя Лабарца. У IX ст. тэрыторыя Земплінскага края ўваходзіла ў склад Вялікай Маравіі, з гэтых часоў захаваліся рэшткі дараманскай ратонды. У XIII ст. тэрыторыя Земпліна ўваходзіла ў склад Каралеўства Венгрыя. Першыя згадкі пра Міхалаўцы датуюцца 1244 годам, дзе згадваецца пра паселішча Міхаль. У 1867 годзе Міхалаўцам быў нададзены статус горада, і ён стаў раённым цэнтрам.
Асаблівасцю Міхалаўцаў з'яўляецца факт, што чвэрць насельніцтва з'яўляюцца праваслаўнымі і ўніятамі.
Дэмаграфія
У 1910 годзе Міхалаўцы налічвалі 6120 жыхароў, з якіх венгры складалі 3792 чалавек, славакі — 1586 чалавек і немцы — 542 чалавекі.
Чэрціж (Жыдачыўскі раён)
Чэрціж (Черті́ж) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аляксандр Барысавіч Жалезнякоў
Аляксандр Барысавіч  Жалезнякоў  — рускі спецыяліст, кіраўнік работ у галіне стварэння ракетна-касмічнай тэхнікі, пісьменнік, журналіст.
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут імя М. І. Калініна (цяпер Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны політэхнічны ўніверсітэт), інжынер-фізік (1980), чл.-кар. Расійскай акадэміі касманаўтыкі имя К. Э. Цыялклўскага (РАКЦ). З 1980 па 1981 гады працаваў інжынерам у Ленінградскім НВА «Імпульс». З 1983 па 1989 гады працаваў у Ленінградскім НВА «Чырвоная Зара»: інжынер, ст. інжынер, нам. нач. аддзела, нач. аддзела. З 1989 па 2001 гады працаваў у АКБ «Радуга» (НВП «Радуга»): нач. аддзела, нач. цэнтра, нам. Ген. дырэктара, першы нам. Ген. дырэктара, в. а. Ген. дырэктара. З 2001 года — саветнік дырэктара — галоўнага канструктара ЦНДІ робататэхнікі і тэхнічнай кібернэтыкі (Санкт-Пецярбург). З 2007 года — дарадца прэзідэнта РКК «Энергія» (Каралёў, Маскоўская вобласць). Прэзідэнт Фонду падтрымкі навукі і адукацыі (Санкт-Пецярбург).
Паралельна з асноўнай працай займаецца літаратурнай дзейнасцю. Папулярызатар дасягненняў айчыннай і сусветнай касманаўтыкі. Першая публікацыя адбылася 15 сакавіка 1989 года. Аўтар 13 кніг і некалькіх соцень артыкулаў. Друкуецца пад псеўданімамі «Аляксандр Юркевіч», «Аляксандр Барысаў», «Канстанцін Іваноў», «А. Ж.», «К. І.».
Член Федэрацыі касманаўтыкі Расіі, Саюза журналістаў Расіі, Міжнароднага саюза журналістаў, Саюза пісьменнікаў Санкт-Пецярбурга.
Прэміі і прызы
Узнагароджаны медалём ордэна «За заслугі перад Айчынай» II ступені (2007), медалём «У памяць 300-годдзя Санкт-Пецярбурга» (2003), медалём РАКА «У гонар 40-годдзя палёту ў космас Ю. А. Гагарына», медалямі Федэрацыі касманаўтыкі Расіі «За заслугі», імя К. Э. Цыялкоўскага, Ю. В. Кандрацюка, С. П. Каралёва, В. П. Глушко, М. К. Янгеля, В. В. Церашковай, медалём нацыянальнага касмічнага агенцтва Украіны імя М. К. Янгеля, лаўрэат Літаратурнай прэміі імя А. Р. Бяляева.
Спасылкі
‎
NGC 1969
NGC 1969 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC124) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Валер’евіч Халіфман
Аляксандр Валер'евіч Халіфман (нар., Ленінград) — расійскі шахматыст, міжнародны гросмайстар (1990).
Чэмпіён свету ФІДЭ (1999). Трохразовы пераможца Сусветных шахматных алімпіяд ў складзе каманды Расіі (1992, 2000, 2002). Пераможца каманднага чэмпіянату свету ў складзе каманды Расіі (1997). Чэмпіён Расіі 1996. Двухразовы чэмпіён Санкт-Пецярбурга (1996, 1997). Чэмпіён Еўропы сярод юніёраў 1986. Чэмпіён СССР сярод юнакоў 1982.
Найвышэйшы рэйтынг — 2702 (кастрычнік 2001, студзень — красавік 2003 г.).
Слідзец (возера)
Слі́дзец — возера ў Беларусі, у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лукомка, за 11 км у напрамку на поўдзень ад горада Чашнікі, за 1 км на поўдзень ад вёскі Слідцы.
Аляксандр Валер’евіч Халіфман
Вучыўся на матэматыка-механічным факультэце Ленінградскага дзяржаўнага універсітэта (паступіў ў 1986 годзе), але не скончыў.
Слідзец (возера)
Плошча паверхні 0,55 км². Даўжыня 1,91 км, найбольшая шырыня 0,48 км. Даўжыня берагавой лініі 6,3 км. Найбольшая глыбіня 19,1 м, сярэдняя 6,8 м. Аб’ём вады 3,75 млн м³. Плошча вадазбору 8 км².
Аляксандр Валер’евіч Халіфман
У 1999 годзе Халіфман выйграў па накаўт-сістэме чэмпіянат свету ФІДЭ ў Лас-Вегасе. У гэтым чэмпіянаце адмовіліся ўдзельнічаць двое наймацнейшых шахматыстаў — Гары Каспараў і Вішванатан Ананд.
Аўтар серыі папулярных кніг па тэорыі дэбютаў.
Слідзец (возера)
У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, акунь, краснапёрка, лінь і іншыя рыбы.
ФК Смалявічы
«Смалявічы» — беларускі футбольны клуб з горада Смалявічы, заснаваны ў 2009 годзе. У 2018 і 2020 гадах выступаў у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі.
Дунаець (Жыдачыўскі раён)
Дунаець (Ду́наєць) — вёска ў Жыдачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
ФК Смалявічы
«Вігвам» (2009—2011)
У 2009 годзе быў створаны клуб «Вігвам» (назва ад фірмы-спонсара). Першы сезон клуб правёў у чэмпіянаце Мінскай вобласці, а на наступны год заявіўся ў Другую лігу. Але тады клуб поспехаў не меў, знаходзячыся пераважна ў ніжняй частцы табліцы.
Улетку 2011 года клуб быў перайменаваны ў «Смалявічы», а галоўным трэнерам клуба стаў Юрый Пунтус, нядаўна звольнены з брэсцкага «Дынама». На той момант каманда займала апошняе месца ў Другой лізе. Клуб здолеў выправіць сітуацыю, скончыўшы сезон на 12 месцы з 16.
Сезон 2012
У сезоне 2012 клуб, які атрымаў новую назву «Смалявічы-СТІ» (ад новага спонсара, фірмы СарматТэрмаІнжынірынг), стаў галоўным фаварытам Другой лігі. Узмацніўшыся перспектыўнімі маладымі ігракамі, «Смалявічы-СТІ» упэўнена ішлі да сваёй мэты — выхаду ў Першую лігу.
У кастрычніку 2012 года каманда правяла першы матч на новым стадыёне «Азёрны». Атрымаўшы перамогу над «Асіповічамі» (2:0), «Смалявічы-СТІ» датэрмінова аформілі выхад у Першую лігу.
Сезон 2013
У сезоне 2013 «Смалявічы-СТІ» дэбютавалі ў Першай лізе. Каманда працягвала выступаць маладымі ігракамі, толькі ўзмацнілася вопытным Алегам Страхановічам, які працаваў пад кіраўніцтвам Юрыя Пунтуса ў БАТЭ і МТЗ-РІПА.
Асаблівых поспехаў клуб са Смалявічаў не меў, чаргуючы перамогі з паражэннямі, і ў выніку апынуўся ў сярэдзіне турнірнай табліцы.
У кастрычніку 2013 года, пасля разгромнага паражэння да светлагорскага «Хіміка» (1:6), Юрый Пунтус падаў у адстаўку з пасады галоўнага трэнера. Выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера стаў Альберт Рыбак, які да гэтага быў трэнерам брамнікаў.
Хутка пасля Пунтуса каманду пакінуў і адзін з лідараў Алег Страхановіч. Каманда скончыла сезон на 8 месцы.
Сезон 2014
Пасля заканчэння сезона, у снежні 2013 года, Альберт Рыбак быў прызначаны галоўным трэнерам. Каманда здолела захаваць большую частку ігракоў, хоць некаторыя ўслед за Юрыем Пунтусам перайшлі ў мазырскую «Славію».
Першую палову сезона 2014 каманда ішла ў сярэдзіне табліцы. У жніўні 2014 года «Смалявічы-СТІ» сталі навязваць барацьбу за трэцяе месца, якое давала права на стыкавыя матчы за месца ў Вышэйшай лізе. Але пасля трох паражэнняў запар у верасні 2014 каманда зноў апынулася ў сярэдзіне табліцы, з-за чаго быў звольнены галоўны трэнер Альберт Рыбак. Новы трэнер, Дзмітрый Навіцкі, які раней узначальваў «Мінск-2», не здолеў выправіць сітуацыю. Атрымаўшы паражэнні ў пяці апошніх турах, «Смалявічы-СТІ» занялі выніковае дзясятае месца.
Сезон 2015
У сезоне 2015 значна абнавіўся склад каманды — больш чым напалову. Сезон пачаўся няўдала — пасля шэрагу паражэнняў каманда апынулася ў канцы табліцы. Нягледзячы на тое, што сітуацыя пазней пачала выпраўляцца, у жніўні 2015 года галоўны трэнер Дзмітрый Навіцкі быў звольнены. Неўзабаве новым трэнерам быў прызначаны Аляксандр Бразевіч, вядомы па працы ў такіх клубах, як «Смаргонь», «Тарпеда-БелАЗ» і «Рэчыца-2014». Бразевіч здолеў падняць каманду з 10-га на 7-е месца, якое стала найлепшым у гісторыі клуба. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2015 года спецыяліст пакінуў Смалявічы.
Сезон 2016
У пачатку сезона 2016 «Смалявічы-СТІ» падпісалі дамову з барысаўскім БАТЭ, тым самым сталі фарм-клубам барысаўчан. Галоўным трэнерам стаў былы трэнер дубля БАТЭ Віталь Рагожкін. Пачатак сезона атрымаўся для каманды не вельмі ўдалым, і ў чэрвені Рагожкін пакінуў сваю пасаду, на чале каманды стаў Дзмітрый Молаш. У другой палове сезона «Смалявічы-СТІ» знаходзіліся ў сярэдзіне табліцы і ў выніку занялі 8-е месца з 14.
Сезон 2017
У сезоне 2017 супрацоўніцтва з БАТЭ было спыненае, аднак галоўным трэнерам застаўся Дзмітрый Молаш. Склад каманды папоўніў шэраг вопытных выканаўцаў, такіх як Алег Шкабара, Сяргей Кавалюк, Ігар Трухаў, Ігар Варанкоў. З пачатку турніру «Смалявічы-СТІ» разглядаліся як адзін з фаварытаў, а каманда здолела хутка захапіць лідарства, пасля першай паловы чэмпіянату займала першае месца з адрывам у 7 ачкоў. Аднак, шэраг няўдач у другой палове сезона дазволіў сапернікам дагнаць смалявіцкі клуб. У выніку ўпартай барацьбы «Смалявічы-СТІ» занялы другое выніковае месца і атрымалі месца ў Вышэйшай лізе.
Сезон 2018
У сезон 2018 каманда ўвайшла з новым галоўным трэнерам — ім стаў Аляксандр Бразевіч, які раней ужо ўзначальваў каманду. У студзені 2018 года стала вядома, што «Смалявічы-СТІ» змянілі назву на «Смалявічы». Амаль поўнасцю змянілася каманда, з папярэднага сезона засталіся толькі тры ігракі — Іван Васілёнак, Павел Чыкіда і Валерый Гарбачык. Смалявіцкая каманда добра засвоілася ў элітным дывізіёне, на працягу большай часткі сезона ішла ў ніжняй часткі турнірнай табліцы, але не трапляла ў зону вылету. Аднак, няўдачы ў канцы сезона адклалі вырашэнне пытання аб месцы ў эліце на апошні тур, дзе «Смалявічам» была патрэбна перамога над мінскім «Промнем». Выйшаўшы наперад, смалявіцкая каманда прапусціла ў другім тайме, і выніковы лік 1:1 адправіў «Смалявічы» ў Першую лігу.
Сезон 2019
Нягледзячы на вылет у Першую лігу, «Смалявічы» захавалі перспектыўных маладых ігракоў, Аляксандр Бразевіч застаўся на пасадзе трэнера, таксама каманда ўмацавалася вядомымі для Першай лігі выканаўцамі. Смалявіцкі клуб хутка стаў адным з лідараў турніру, доўгі час змагаўся за першы радок з бабруйскай «Белшынай». За некалькі тураў да фінішу «Смалявічы» гарантавалі вяртанне ў элітны дывізіён, аднак у барацьбе з бабруйчанамі саступілі і занялі другі радок.
Сезон 2020
У сезоне 2020 «Смалявічы» працягваліся выступаць пераважна маладымі ігракамі, узмацніўшыся таксама некалькімі расіянамі. Выступленне ў чэмпіянаце, аднак, было няўдалым, каманда хутка апынулася ў ніжняй частцы табліцы. Неўзабаве ў клубе пачаліся фінансавыя праблемы, што ў многім было звязана з сыходам у пачатку 2020 года з пасады старшыні Смалявіцкага райвыканкама Міхаіла Загорцава, які доўгі час падтрымліваў клуб, у той час як новы старшыня Андрэй Ратамскі надзяляў футболу значна менш увагі. У выніку ў сярэдзіне сезона клуб прапанаваў ігракам значна скараціць заробкі, з-за чаго многія футбалісты пакінулі каманду, замест іх была набраная моладзь, у тым ліку у арэнду з іншых клубаў Вышэйшай лігі, амаль без вопыту гульні ў элтным дывізіёне. У апошніх 12 турах «Смалявічы» нязменна прайгравалі і задоўга да фінішу турніру страцілі месца ў элітным дывізіёне.
Сезон 2021
Яшчэ ў снежні 2020 года ўсе футбалісты па заканчэнні кантрактаў пакінулі клуб, як і трэнерскі штаб. У студзені 2021 года было абвешчана, што «Смалявічы» ў сезоне 2021 не будуць удзельнічаць у Першай лізе і спыняюць існаванне. У лютым 2021 года стала вядома, што «Смалявічы» ўсё ж працягнуць існаванне і выступы ў Першай лізе, стаўшы фарм-клубам «Тарпеда-БелАЗ». У сакавіку 2021 года клуб афіцыйна абвясціў, што не выступіць у Першай лізе ў сезоне 2021, але заявіцца ў Другую лігу.
У Другой лізе каманда складалася пераважна з маладых ігракоў, галоўным трэнерам быў Аляксандр Ванюшкін, які раней працаваў з юнацкімі камандамі клуба. «Смалявічы» выступалі ў зоне «Поўнач» Мінскага дывізіёна, дзе былі серадняком і занялі выніковае шостае месца з 10. У стыкавым матчы «Смалявічы» адмовіліся прымаць стаўбцоўскі «Кронан», таму засталіся ў Мінскім дывізіёне на агульным 12-м месцы.
У сезоне 2022 клуб адмовіўся ад удзелу ў чэмпіянаце Беларусі.
Сяргей Бяляеў
Сяргей Бяляеў:
Капліца Святых Яхіма і Ганны (Агароднікі)
Капліца святых Іахіма і Ганны — мураваная каталіцкая капліца на паўночнай ускраіне вёскі Агароднікі Ганчарскага сельсавета Лідскага раёна на вясковых могілках, помнік архітэктуры неакласіцызму.
Гісторыя
Храм быў фундаваны ў 1763 г. Салагубамі ў сваім маёнтку Вашкевічы як філіяльны касцёл парафіі Ельня. Краязнаўца Анатоль Кулеш сцвярджае, што касцёл пабудаваны па праекце італьянскага архітэктара Петрунэлі, якога запрасіў у 1763 годзе мецэнат будоўлі.
Некалькі разоў касцёл у Вашкевічах цярпеў ад пажару. У XIX ст. адбудоўваўся Ленскімі (верагодна, у гэты час ён і атрымаў цяперашні выгляд). Пасля апошняга пажару, у 1975 годзе, знаходзіўся ў паўзруйнаваным стане.
Будынак быў адноўлены па праектных дакументах, якія захоўваюцца ў Гродзенскім абласным архіве. Рэстаўрацыйныя работы пачаліся ў сярэдзіне 1990-х гг. і былі закончаны да 26 чэрвеня 2000 года, да дня святых Іахіма і Ганны, імя якіх носіць капліца. Аднак, падчас гэтых прац не быў адноўлены антаблемент, і галоўны фасад страціў адзін з характэрнейшых элементаў стылю.
Variety
«Variety» (у перакладзе з англійскай мовы «разнастайнасць») — амерыканская медыя-кампанія, якая належыць «Penske Media Corporation».