cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жалва
Найноўшы час
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Пазэльва апынулася ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
Абакумы (значэнні)
Назву Абакумы маюць:
Будкі (Вілейскі раён)
Бу́дкі (, Будки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Лебядзіныя азёры
Ніжняе Лебядзінае возера з'яўляецца буйнейшым возерам у Радопах і мае плошчу 0,1 км². Верхняе Лебядзінае возера даўжэйшае, мае плошчу 0,09 км². Азёры тэктанічнага паходжання. На ўсход ад іх знаходзіцца Прыпешцкае возера. Сваю назву яны атрымалі з-за таго, што лебядзі тут часта спыняюцца, калі ляцяць у вырай.
NGC 5897
NGC 5897 (іншыя абазначэнні — GCL 33, ESO 582-SC2) — шаравое скопішча ў сузор’і Шалі.
Дрэер, аўтар каталога NGC, апісвае скопішча NGC 5897 як досыць слабое, вялікае, круглае, з паступовым узрастаннем яркасці да сярэдзіны. Ён таксама сказаў, што яно цалкам развязнае на зоркі, хочучы ў яго і адсутнічае шчыльнае ядро, характэрнае для большасці шаравых скупнасцяў. NGC 5897 размешчана ў 45000 св. гадоў ад Землі.
Уладзіслаў Грабскі
Уладзіслаў Грабскі (Władysław Grabski; 7 ліпеня 1874 — 1 сакавіка 1938 года) — польскі палітык (нацыянал-дэмакрат), эканаміст і гісторык, міністр фінансаў і двойчы прэм’ер-міністр Польшчы, аўтар валютнай рэформы 1924 года.
Грамадскі і незалежніцкі дзеяч, дэпутат Дзяржаўнай думы Расійскай імперыі ў 1905—1912 гадах, член Польскага нацыянальнага камітэта, віцэ-прэзідэнт створанага ў 1914 годзе Цэнтральнага грамадзянскага камітэта ў Варшаве, прэзідэнт Цэнтральнага грамадзянскага камітэта Царства Польскага ў межах Расіі (1915—1918 гады). З 26 кастрычніка па 4 лістапада 1918 года — міністр сельскай гаспадаркі і каронных дабротаў. Член Вярхоўнага народнага савета ў 1918 годзе, дэпутат ад Народна-нацыянальнага саюзу (1919—1922 гады), міністр фінансаў з 13 снежня 1919 па 9 чэрвеня 1920 года, з 13 студзеня 1923 па 30 чэрвеня 1923 года і з 19 снежня 1923 па 13 лістапада 1925 года. Прэм’ер-міністр Польшчы з 23 чэрвеня па 24 ліпеня 1920 года і з 19 снежня 1923 па 14 лістапада 1925 года. Рэктар Галоўнай школы сельскай гаспадаркі ў Варшаве ў 1926—1928 гадах і яе прарэктар у 1928—1929 гадах.
Рэйзен
Рэйзен — прозвішча.
Трыб’ют-альбом
Трыб’ют-альбом ці альбом-трыб’ют (tribute, даслоўна: даніна, калектыўны дар) — музычны альбом, у якім ёсць толькі каверы.
Міхаіл Канстанцінавіч Бурэмскі
Міхаіл Канстанцінавіч Бурэмскі (? — пасля 1452) — князь.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Бурэмскіх. Сын пінскага князя Канстанціна Нарымонтавіча. Тытулаваўся князем Пінскім, Альшаніцкім (Альшанскім), Быніскім, зваўся таксама Курцэвічам. Валодаў маёнткамі Альшаніца і Быніск на Галіччыне. У 1452 годзе атрымаў ад Казіміра IV прывілей на айчызныя маёнткі Бурэмля, Навасёлкі, Корсаў, Озыр (Обзыр), Стратын, Змейнец і Навасельцы на Валыні. У 1440 годзе выступае як прыхільнік вялікага князя Свідрыгайлы, з 1442 года член яго рады, у 1446—1451 гадах уладзімірскі стараста Свідрыгайлы. У 1443 годзе ад польскага караля Уладзіслава III атрымаў прывілей на апеку над Унёўскім манастыром.
Андрэй Аляксеевіч Васілевіч
Андрэй Васілевіч (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Левы вуглавы мінскага клуба «Віцязь».
Краснаармейка (Паўладарская вобласць)
Краснаармейка — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Краснаармейскай сельскай акругі. Код КАТА — 556049100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2584 чалавекі (1248 мужчын і 1336 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2444 чалавекі (1226 мужчын і 1218 жанчын).
Залман Рэйзен
Залман Рэйзен (, Койданава Мінскай губерніі —, СССР) — яўрэйскі пісьменнік.
Творчасць
Свой талент прысвяціў галоўным чынам стварэнню і ўдасканаленню навуковай базы ідыша. У 1921 годзе выдаў граматыку, потым шмат іншых прац па яўрэйскай філалогіі. Быў выдатным даследчыкам гісторыі яўрэйскай літаратуры; яго галоўная праца «Лексікон яўрэйскай літаратуры, перыёдыкі і філалогіі» (у 4 тамах, Вільня 1926—1929), дзе падаюцца біяграфічныя звесткі, навуковы аналіз творчасці вядомых яўрэйскіх пісьменнікаў. Для гэтага выдання сам напісаў шмат біяграфічных артыкулаў. У прадмове да пасляваеннага выдання «Лексікона…» (Нью-Ёрк, 1948) З. Рэйзен названы «піянерам і стваральнікам падмурка лексікаграфіі яўрэйскіх пісьменнікаў». У Нью-Ёрку выйшла пашыранае і дапоўненае выданне «Лексікона…» ў 8 тамах. Віленскае выданне змяшчала 347 біяграфій яўрэйскіх пісьменнікаў, ураджэнцаў Беларусі, а нью-ёркскае — каля 450. Залману Рэйзену належыць пераклад «Злачынства і пакаранне» Ф. Дастаеўскага на ідыш.
Поўчын (возера)
По́ўчын — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Прыпяць, за 18 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Жыткавічы, на поўдзень ад вёскі Поўчын.
Плошча паверхні возера 0,16 км². Даўжыня 1,37 км, найбольшая шырыня 0,18 км, даўжыня берагавой лініі 3,15 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, стужкападобнай формы, выцягнутая з захаду на ўсход. Берагі пераважна высокія, пясчаныя. Заходнія берагі забалочаныя. Берагавая лінія ў заходняй частцы возера звілістая.
Фёдар Міхайлавіч Бурэмскі
Фёдар Міхайлавіч Бурэмскі (? — пасля 1464) — князь.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Бурэмскіх. Сын Міхаіла Канстанцінавіча. Меў сыноў Сямёна, Льва і Аляксандра, якія тытулаваліся князямі Курцэвічамі і Бурэмскімі.
NGC 5898
NGC 5898 (іншыя абазначэнні — ESO 514-2, MCG -4-36-6, UGCA 404, AM 1515-235, PGC 54625) — эліптычная галактыка (E0) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бутрымава
Бутры́мава (, Бутримово) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Рыніт
Рыніт (у побыце — катар, насмарк; ад ῥίς — нос, у род.с. ) — сіндром запалення слізістай абалонкі носа. Інфекцыйны рыніт выклікаецца рознымі мікробамі і вірусамі; развіццю рыніта спрыяе пераахаладжэнне, моцная запыленасць і загазаванасць паветра. Рыніт — часты сімптом іншых захворванняў (напрыклад, грыпу, дыфтэрыі, адзёру і інш.).
Класіфікацыя
Інфекцыйныя:
Аркадзь Сцяпанавіч Крук
Біяграфія
Вучыўся ў Пярэжырскай школе, на рабфаку ў Мінску. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1951 г. скончыў Мінскі медыцынскі інстытут, з 1958 г. працаваў у ім (у 1961—1985 — прарэктар, у 1965—1987 — загадчык кафедры).
Быў старшынёй Беларускага навуковага таварыства траўматолагаў-артапедаў, старшынёй спецыялізаванай навуковай рады медінстытута, членам рэдакцыйнай рады часопіса «Артапедыя, траўматалогія і пратэзаванне»
Навуковая дзейнасць
Аўтар шматлікіх навуковых прац па вывучэнні паталогіі гнойнай касцявой раны і дэгенератыўна-дыстрафічных працэсаў у касцявой тканцы пры артапедычнай паталогіі. Апублікаваў 220 навуковых прац.
Сярод апублікаванага:
Торэ-дэ’-Раверы
Торэ-дэ'-Раверы (Torre de' Roveri) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 2030 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1015 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 24060. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Girolamo.
Наталля Віталеўна Казлоўская
Біяграфія
Нарадзілася ў Петраградзе. У 1941 годзе скончыла сярэднюю школу і паступіла на біялагічны факультэт Ленінградскага ўніверсітэта. У чэрвені 1942 года добраахвотнікам пайшла на фронт. Пасля вайны працягвала вучобу ў Ленінградскім універсітэце, які скончыла ў 1950 годзе і паступіла ў аспірантуру. У 1953 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. У 1953—1979 гадах працавала ў Інстытуце біялогіі Акадэміі навук БССР (сучасны Інстытут эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАН Беларусі). Доктарскую дысертацыю на тэму «Флора Белоруссии, закономерности её формирования, научные основы использования и охраны» абараніла ў Батанічным інстытуце Акадэміі навук СССР у 1980 годзе.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па фларыстытцы, фітагеаграфіі, сістэматыцы раслін, навуковых асновах аховы флоры і інш. Адна са збіральнікаў калекцыі гербарыя кафедры батанікі біялагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Сярод апублікаваных прац:
Іншыя хлопцы
«Іншыя хлопцы» (The Other Guys) ― кінафільм, камедыя рэжысёра Адама Мак-Кея. Прэм’ера адбылася 6 жніўня 2010 года, у Расіі ― 30 верасня.
Іван Кухарэнка
Іван Кухарэнка (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы вуглавы. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Рэформы Пятра І
Рэформы Пятра I — пераўтварэнні ў дзяржаўным і грамадскім жыцці, здзейсненыя ў перыяд праўлення ў Расіі Пятра I.
Усю рэфарматарскую дзейнасць Пятра I умоўна можна падзяліць на два перыяды (этапы): 1696—1715 і 1715—1725 гады.
Асаблівасцю першага этапу была спешка і не заўжды прадуманы характар, што тлумачылася вядзеннем Паўночнай вайны. Рэформы былі накіраваныя, перш усяго, на збор сродкаў для вядзення вайны, праводзіліся гвалтоўным метадам і часта не прыводзілі да жадаемага выніку. Акрамя дзяржаўных рэформ на першым этапе праводзілі шырокія рэформы з мэтай мадэрнізацыі ладу жыцця. У другім перыядзе рэформы былі больш планамернымі.
Частка гісторыкаў, напрыклад В.В.Ключэўскі, адзначалі, што пятроўскія рэформы з'яўляліся толькі натуральным працягам змен, што праходзілі падчас XVII стагоддзя. Іншыя гісторыкі (напрыклад, С.М.Салаўёў), насупраць, падкрэслівалі рэвалюцыйны характар пераўтварэнняў Пятра.
Гісторыкі, якія праводзілі аналіз пятроўскіх рэформ, прытрымліваюцца розных поглядаў на яго асаблівы ў іх удзел. Адна група сцвярджае, што як у састаўленні праграмы рэформ, так і ў працэсе іх ажыццяўлення Пётр не выконваў галоўнай ролі (якая была яму прыпісана як цару). Іншая група гісторыкаў, наадварот, піша пра вялікую асабістую ролі Пятра I у правядзенні тых ці іншых рэформаў.
Упнінкай
У́пнінкай (Upninkai, традыцыйная беларуская назва — Упнікі) — вёска ва Ёнаўскім раёне Каўнаскага павета Літвы. Цэнтр Упнінкайскай сянюніі. Размешчана на левым беразе ракі Швянтоі. Насельніцтва на 2011 год — 786 чалавек.
Рэформы Пятра І
Рэформы дзяржаўнага ўпраўлення
У Пятра I спачатку адсутнічала пэўная праграма рэформ у сферы дзяржаўнага праўлення. З'яўленне новай дзяржаўнай установы ці змяненне адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўпраўлення краінай было прадыктавана вядзеннем войнаў, якія патрабавалі значных фінансавых рэсурсаў і мабілізацыі насельніцтва. Сістэма ўлады, нашчадкам якой стаў Пётр I, не дазваляла сабраць дастаткова сродкаў на рэарганізацыю і павелічэнне арміі, пабудову флоту, будаванне крэпасцей і Санкт-Пецярбурга.
Упнінкай
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Упнікі датуецца 1442 годам, калі яны ўваходзілі ў склад Віленскага павета Віленскага ваяводства.
Рэформы Пятра І
Рэформы дзяржаўнага ўпраўлення
З першых гадоў у палітыцы Пятра прасочвалася тэндэнцыя паніжэння ролі малаэфектыўнай Баярскай думы ў кіраванні дзяржавай. У 1699 годзе пры цару была арганізавана, і ў яе памяшканні пазней збіраліся Кансіліі (Савет) міністраў, у якія ўваходзіла да 15 давераных асобаў, што кіравалі асобнымі. Гэта быў правобраз будучага Урадаўнічага Сената, сфармаванага года. Апошнія згадванні пра Баярскую думу (дакладней пра «з'езды баяраў») ставяцца да 1708 года: у гэты час удзельнікі пасяджэнняў «конзилиумов» маглі называцца і «баярамі» яшчэ, і ўжо «міністрамі». У Кансіліі з 1708 года быў усталяваны пэўны рэжым працы: з'яўляюцца справаздачнасць і пратаколы пасяджэнняў, кожны міністр меў асаблівыя паўнамоцтвы.
Упнінкай
Вялікае Княства Літоўскае
У 1477 годзе ва Упніках быў пабудаваны касцёл.
Рэформы Пятра І
Рэформы дзяржаўнага ўпраўлення
У 1711 годзе замест Баярскай думы і Кансіліі, што падмяняла яе, быў заснаваны Сенат. Пётр так сфармуляваў асноўную задачу Сената: «''Глядзець ва ўсёй дзяржаве выдаткаў, і непатрэбныя, а асабліва марныя, адставіць. Грошай, як магчыма, збіраць, бо грошы грунт артэрыяю вайны.''»
Упнінкай
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Упнікі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Вількамірскім павеце Віленскай губерні.
Рэформы Пятра І
Рэформы дзяржаўнага ўпраўлення
Створаны Пятром для бягучага кіравання дзяржавай на час адсутнасці цара (у той час цар адпраўляўся ў Пруцкі паход), Сенат у складзе 9 чалавек (прэзідэнтаў калегій), паступова ператварыўся з часовага ў пастаянна дзеючую вышэйшую ўрадавую ўстанову, што было замацавана ўказам 1722 года. Ён кантраляваў правасуддзе, ведаў гандлем, зборамі і расходамі дзяржавы, назіраў за спраўнасцю адбывання дваранамі вайсковай павіннасці, яму былі перададзеныя функцыі і  прыказаў.
Рашэнні ў Сенаце прымаліся калегіяльна, на агульным сходзе і падмацоўваліся подпісамі ўсіх членаў вышэйшага дзяржаўнага органа. Такім чынам Пётр I дэлегаваў частку сваіх паўнамоцтваў Сенату, але ў той жа час усклаў на яго членаў персанальную адказнасць.
Адначасова з Сенатам з'явілася пасада фіскалаў. Абавязак обер-фіскала пры Сенаце і фіскалаў ў правінцыях складаўся ў негалосным наглядзе за дзейнасцю ўстаноў: выяўленне выпадкаў злоўжыванняў і парушэнняў указаў, і данясенне пра гэта Сенату і цару. З 1715 года за працай Сената сачыў генерал-рэвізор, з 1718 года пераназваны ў обер-сакратара. З 1722 кантроль над Сенатам ажыццяўляюць генерал-пракурор і обер-пракурор, якім падпарадкоўваліся пракуроры ўсіх іншых устаноў. Ніякае рашэнне Сената не мела сілы без згоды і подпісу генерал-пракурора. Генерал-пракурор і яго намеснік обер-пракурор падпарадкоўваліся наўпрост уладару.
Бандэйранты
Бандэйранты (ад Bandeira «сцяг») — удзельнікі прыватных партугальскіх экспедыцый углыб Лацінскай Амерыкі ў XVII — XVIII ст. Бандэйранты садзейнічалі геаграфічным даследаванням, адкрыццю карысных выкапняў і ўнутранай каланізацыі. Аднак яны таксама сумна вядомы як рабаўнікі і гандляры рабамі.
Рэформы Пятра І
Рэформы дзяржаўнага ўпраўлення
З 28 лютага (10 сакавіка) 1720 года увёў адзіную для ўсёй краіны сістэму справаводства ў дзяржаўным апараце. Згодна з рэгламентам калегія складалася з прэзідэнта, 4-5 дарадцаў і 4 асэсараў. Цэнтральнае месца ў сістэме кіравання займала таемная паліцыя: Праабражэнскі прыказ (ведаў справамі пра дзяржаўныя злачынствы) і. Гэтыя ўстановы знаходзіліся ў вядзенні самага імператара. Акрамя таго дзейнічалі Саляная кантора, Медны дэпартамент, Межавая канцылярыя. «Найпершымі» калегіямі называлі Ваенную, Адміралцейскую і Замежных спраў. На правах калегій знаходзіліся дзве ўстановы: Свяцейшы Сінод і. Вынікі рэформы кіравання Пятра I гісторыкамі разглядаюцца неадназначна.
Ачор
Ачор (Очёр) — горад (з 1950 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ачорскага раёна Пермскага краю. Насельніцтва 15,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1759 годзе. Горад размешчаны на рацэ Ачор (прыток ракі Камы), за 120 км на захад ад Пермі.
Машынабудаўнічы, ліцейна-механічны заводы, Ачорская ГЭС, мэблевая і харчовая прамысловасць.
Упнінкай
Пад уладай Расійскай імперыі
У XIX стагоддзі ва Упніках існавала сядзіба.
Найноўшы час
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Упнікі апынуліся ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
NGC 5899
NGC 5899 (іншыя абазначэнні — UGC 9789, MCG 7-31-45, ZWG 221.43, IRAS15132+4214, PGC 54428) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Электравоз
Электравоз — неаўтаномны лакаматыў, што рухаецца электрарухавікамі, усталяванымі ў ім і атрымлівае электраэнергію ад знешняй электрасеткі праз цягавыя падстанцыі і кантактную сетку (радзей ад акумулятараў, усталяваных на электравозе ).
Гісторыя электравоза
Спробы выкарыстаць электрычную энергію для механічнай працы прадпрымаліся з пачатку XIX стагоддзя. Даследванні Б. С. Якобі, праведзеныя ў 1834 годзе з сабраным ім электрарухавіком, абсталяваным верцільным якарам, мелі важнае значэнне для стварэння аўтаномных відаў электрычнай цягі. Адначасова ў ЗША, Германіі, Францыі праводзіліся даследванні па перамяшчэнні макетаў экіпажаў з дапамогай электрычных рухавікоў. У 1838 годзе Р. Давідсан здзейсніў тэставыя паездкі з двухвосевы каляскай масай 5 тон на ўчастку чыгункі Глазга — Эдынбург. У 1845 годзе прафесар Паж вылучае прапанову па стварэнні электрычнай чыгункі працягласцю 7,5 км на ўчастку Вашынгтон — Бладэнсбург. Пры першых паездках тэставы электравоз дасягнуў хуткасці 30 км/г.
У 1879 годзе на Германскай прамысловай выставе дэманстраваўся электравоз магутнасцю 3 к.с., створаны нямецкім інжынерам Вернерам фон Сіменсам. Лакаматыў выкарыстоўваўся для катання наведвальнікаў па тэрыторыі выстаўкі. Хуткасць складала 6,5 км/г, лакаматыў сілкаваўся ад трэцяй рэйкі пастаянным токам напружаннем 160 Вольт.
Першай у свеце была электрыфікавана чыгунка Балтымар — Агая працягласцю 115 км. На ёй электраэнергія падводзілася да электравоза па трэцяй рэйцы. Напружанне пастаяннага току ў трэцяй рэйцы было 650 В. У Францыі і Англіі ў 20-х гадах XX стагоддзя электрыфікаваныя чыгункі на пастаянным току напругай 1200 і 1500 В. Францыя пасля перайшла на напружанне 3000 В.
Еўрапейскія вытворцы
Вытворцамі электравозаў у Еўропе з’яўляюцца карпарацыі Alstom, ADtranz, Bombardier, Skoda, Siemens AG (напрыклад, BR 185, E44, E64). Вытворчасць электравозаў ажыццяўляецца ў Германіі, Францыі, Італіі, Швейцарыі, Аўстрыі, Швецыі, Іспаніі, Вялікабрытаніі, Турцыі, Чэхіі, Польшчы. На Еўропу прыпадае большая частка ўсіх электрыфікаваных чыгунак у свеце, адпаведна ў Еўропе ж электравозабудаванне атрымала найбольшае развіццё. Вытворчасць электравозаў у Еўропе пакрывае не толькі ўнутранаеўрапейскія патрэбы ў дадзеных тыпах лакаматываў, але і складаюць вялікую частку ўсяго агульнасусветнага экспарту электрычных лакаматываў.
На электрыфікаваных чыгунках Еўропы з прычыны прысутнасці розных відаў электрыфікацыі выкарыстоўваюцца электравозы розных сістэм сілкавання і напругі: Нідэрланды — 1500 В, Бельгія, Італія, Польшча, Беларусь — 3000 В, Іспанія, Вялікабрытанія — 750 і 1500 В.
Дзмітрый Аляксандравіч Бурэмскі
Дзмітрый Аляксандравіч Бурэмскі (? — да 1570) — князь.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Бурэмскіх. Сын Аляксандра Фёдаравіча. Акрамя маёнткаў на Валыні быў адным з саўладальнікаў с. Адрыжын у Пінскім павеце. У 1565 годзе выстаўляў у войска 10 коннікаў.
Меў сыноў Івана і Аляксандра.
Conkeror
Conkeror — гэта вэб-браўзер, створаны на аснове Mozilla XULRunner. Выкарыстоўвае для навігацыі пераважна клавіятуру камп’ютара. На яго дызайн значна паўплывалі тэкставыя рэдактары GNU Emacs і vi.
Першапачаткова Conkeror быў напісаны Шонам Бэтсам, галоўным аўтарам праграм ratpoison і Stumpwm, як пашырэнне для браўзера Mozilla Firefox. Зараз распрацавана асобная праграма на аснове XULRunner. Пашырэнне для браўзера можна выкарыстоўваць да версіі Firefox 52 ESR, якая больш не падтрымлівае XULRunner. Некаторыя адгалінаванні Firefox, такія як Pale Moon і Waterfox, працягваюць падтрымку XULRunner і могуць выкарыстоўвацца для запуску пашырэння Conkeror.
Conkeror мае той жа набор ліцэнзій, што і Mozilla: GNU General Public License, GNU Lesser General Public License і Mozilla Public License.
Выкарыстанне
Выкарыстанне Conkeror падобнае да выкарыстання Emacs: браўзер мае прывязкі клавіш і навігацыя адбываецца з дапамогай клавіятуры. Напрыклад, пры націску клавішы  Conkeror дадае меткі да кожнай спасылкі на старонцы. Далей карыстальнік можа ўвесці нумар меткі і націснуць, каб перайсці па спасылцы.
Conkeror мае вялікую колькасць стандартных прывязак клавіш, таксама магчыма дадаць уласныя. Ніжэй прыведзены некаторыя прыклады стандартных прывязак клавіш:
Кастамізацыя
Conkeror можна кастамізаваць рознымі спосабамі, выкарыстоўваючы JavaScript, падобна таму, як Emacs выкарыстоўвае Emacs Lisp. Налады могуць быць такімі ж простымі, як прывязванне ўласных клавіш, але могуць быць і больш складанымі: напрыклад, можна напісаць уласныя інтэрактыўныя каманды. Па змоўчанні Conkeror шукае налады ў файле ~/.conkerorrc. У выпадку, калі ~/.conkerorrc/ з’яўляецца каталогам, ўсе файлы, якія змяшчаюцца ў ім, будуць прачытаныя, што дапамагае размяркоўваць вялікія налады па розных файлах канфігурацыі.
З велізарнай вышыні
«З велізарнай вышыні» (From a great height) — беларускі незалежны кароткаметражны мастацкі фільм, зняты ў 2017 годзе рэжысёрам Уладай Сяньковай.
Сюжэт
Ратуючыся ад вайсковага прызыву, Ягор спрабуе нелегальна прабрацца ў Польшчу. У вагоне цягніка ён сустракае сірыйскага бежанца.
Аляксандр Прыстар
Аляксандр Прыстар (Aleksander Błażej Prystor; 2 студзеня 1874 — 27 ліпеня 1941 года) — польскі палітык, прэм’ер-міністр Польшчы, палкоўнік Войска Польскага, масон.
Пасля аднаўлення незалежнасці Польшчы ў 1918 годзе быў намеснікам міністра ў Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны (1918—1922). Удзельнік польска-бальшавіцкай вайны. У 1929—1930 гадах быў міністрам працы і сацыяльнай абароны, а ў 1930—1931 гадах — міністрам прамысловасці і гандлю. Адзін з вядучых палітыкаў часоў рэжыму Санацыі, блізкі паплечнік Юзафа Пілсудскага. Прэм’ер-міністр Польшчы з 27 мая 1931 па 9 мая 1933 года. Дэпутат Сейма Польшчы 3-га склікання ад Беспартыйнага блоку супрацоўніцтва з урадам (1930—1935), пазней сенатар (1935—1939). Старшыня Галоўнай рады Таварыства развіцця ўсходніх зямель.
Торэ-Палавічына
Торэ-Палавічына (Torre Pallavicina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1118 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 112 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 24050. Тэлефонны код — 0363.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
Міхась Даніленка
Міхась (Міхаіл Пятровіч) Даніленка (, в. Ястрабка,  — ) — беларускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Рэчыцкае педагагічнае вучылішча (1941), мабілізаваны ў Чырвоную Армію. Ваяваў на Паўднёва-Заходнім фронце, у маі 1942, непадалёку ад станцыі Мікалаеўка (Украіна), быў кантужаны і трапіў у палон. У сакавіку 1944 года ўцёк з лагера ваеннапалонных, са жніўня 1945 года зноў у дзеючым войску. Працаваў настаўнікам Казярожскай 7-гадовай школы Лоеўскага раёна. Скончыў завочна Гомельскі педагагічны інстытут (1952). У 1952—1982 — супрацоўнік газеты «Гомельская праўда». З 1983 жыў у в. Пустая Града Лоеўскага раёна. Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1950).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені і медалямі. Адзначаны дзвюма граматамі ВС БССР,
Ян Боска
Ян Боска (—, Турын) — святар, педагог, пісьменнік і журналіст
Біяграфія
Нарадзіўся ў беднай сялянскай сям’і ў Бекі недалёка ад Турына, у італьянскай правінцыі П’емонт. Яго бацькі Франчэска Боска і Маргарыта Ак’ена пры хрышчэнні далі свайму малодшаму сыну два імя: Ян Мельхіёр. У сям’і Боска было ўжо двое старэйшых сыноў: Антоніа, сын Франчэска Боска ад першага шлюбу, і Джузэпэ, сын Франчэска і Маргарыты. Калі Яну было 2 гады, яго бацька памёр. Выхаваннем дзяцей пачала займацца маці Маргарыта.
Скончыў сярэднюю школу, у 1835 годзе ён паступіў у семінарыю ў К’еры і праз шэсць гадоў ён атрымаў святарскія пасвячэнні.
У раёне Вальдока заснаваў араторый — месца, дзе хлопцы маглі навучыцца чытаць і пісаць, харчавацца і праводзіць вольны час — адчуваць сябе, як дома. Вучыў іх маліцца і заклікаў часта прыступаць да сакраменту споведзі і святой Камуніі. У 1859 годзе ён заснаваў Таварыства Св. Францыска Сальскага — новую законную супольнасць, якую звычайна называюць Салезіянамі ксяндза Боска.
Памёр 31 студзеня 1888 года ва ўзросце 73 гадоў. Папа Пій XI беатыфікаваў 2 чэрвеня 1929 года, а праз 5 гадоў, 1 красавіка 1934 года, кананізаваў яго
Бялыня (герб)
Бялыня — прыватнаўласніцкі герб.
Апісанне
На блакітным полі гэтага герба паміж рожкамі белага паўмесяца намаляваны залаты крыж, а вышэй — страла вастрыём угору.
Дзень Зямлі
Дзень Зямлі (Earth Day) — назва, якая выкарыстоўваецца ў дачыненні да розных мерапрыемстваў, якія праводзяцца ўвесну і закліканы заахвоціць людзей быць больш уважлівымі да далікатнага навакольнага асяроддзя на планеце Зямля. Дзень Зямлі — гэта грамадзянская ініцыятыва, яна адкрыта для далучэння любых людзей, груп і арганізацый. Існуюць два асноўныя перыяды правядзення Дзён Зямлі: у сакавіку (блізка ад вясновага раўнадзенства) і 22 красавіка. Акрамя таго, у наш час шматлікія шэраговыя ўдзельнікі і ініцыятыўныя групы плануюць і праводзяць шэраг мерапрыемстваў да Дня Зямлі блізка ад моманту летняга сонцастаяння, каб максімальна выкарыстоўваць цёплае надвор'е і свабодны час людзей.
Краснаармейка (станцыя)
Краснаармейка — станцыя ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Краснаармейскай сельскай акругі. Код КАТА — 556049300.
Даўбарова (Вілейскі раён)
Даўбаро́ва (, Довборово) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Валміерскі раён
Валміерскі раён (Valmieras rajons) — былы адміністрацыйны раён на поўначы Латвіі ў рэгіёне Відзэмэ. Межаваў з Лімбажскім, Цэсіскім і Валкскім раёнамі Латвіі, а таксама з Эстоніяй.
Гісторыя
11 лістапада 1959 года да Валміерскага раёна быў далучаны Руіенскі раён.
Валміерскі раён быў скасаваны ў выніку рэформы 2009 года.
Максім Іванавіч Талейка
Максім Талейка (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Выхаванец СДЮШАР горада Стоўбцы, кар’еру пачаў у клубе Другой лігі «Гарадзея». Сезон 2011 правёў у арэндзе ў салігорскім «Шахцёры», дзе гуляў за дубль. У 2012 годзе стаў іграком «Іслач». У студзені 2013 года перайшоў у склад дэбютанта Першай лігі «Смалявічаў-СТІ», але ў жніўні вярнуўся ў «Іслач», якая таксама апынулася ў Першай лізе. У складзе «Іслачы» ўлетку 2013 года выйграў бронзавыя медалі Кубка Рэгіёнаў УЕФА.
У чэрвені 2014 года «Іслач» разарвала кантракт з Максімам з-за несанкцыяванага выступу за стаўбцоўскі «Нёман» у Кубку Мінскай вобласці. У жніўні таго ж года папоўніў склад «Смаргоні», але ніводнага разу не з’явіўся на полі.
У 2015 годзе стаў іграком клуба «Крумкачы». Пачатак сезона прапусціў з-за траўмы, але пазней стаў праходзіць у асноўны склад. 6 верасня 2015 года падчас матча супраць «Бярозы-2010» ударыў кулаком па твары Паўла Назаранку, за што атрымаў чатырохматчавую дыскваліфікацыю. Па адбыцці дыскваліфікацыі вярнуўся ў асноўны склад і дапамог «Крумкачам» заваяваць пуцёўку ў Вышэйшую лігу.
2 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць «Белшыны» (1:1), выйшаўшы ў стартавым складзе на пазіцыі цэнтральнага паўабаронцы. Неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе сталічнага клуба. 21 красавіка 2017 года забіў свой першы гол у Вышэйшай лізе, адкрыўшы лік у хатнім матчы супраць БАТЭ, аднак «Крумкачы» ў выніку саступілі з лікам 2:3.
У жніўні 2017 года перайшоў у «Слуцк». Да канца сезона 2017 правёў за слуцкі клуб чатыры матчы, у асноўным выходзячы на замену. У снежні 2017 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт са «Слуцкам».
У студзені 2018 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Іслаччу». У сезоне 2018 з’яўляўся на полі нерэгулярна. У студзені 2019 года пачынаў трэніравацца з «Іслаччу», аднак неўзабаве разарваў кантракт з клубам і адправіўся на прагляд у сталічны «Прамень», з якім у лютым падпісаў кантракт. Неўзабаве «Прамень» пераехаў у Магілёў і аб’яднаўся з мясцовым «Дняпром», аднак паўабаронца вырашыў не перабірацца ў іншы горад і ў красавіку 2019 года далучыўся да сталічнага НФК, дзе стаў адным з асноўных ігракоў. У студзені 2020 года пакінуў НФК.
У сакавіку 2020 года далучыўся да кыргызскага клуба «Каганат», аднак так і не згуляў за яго і ў жніўні вярнуўся ў Беларусь, папоўніўшы склад «Смаргоні».
У студзені 2021 года стаў іграком камбаджыйскага клуба «Ангкор Тайгер». Пакінуў каманду ў лістападзе 2021 года.
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Карная аперацыя «Barbara»
Барбара (Barbara) — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайне супраць партызан і насельніцтва ў Васілевіцкім і Калінкавіцкім раёнах 9—16 кастрычніка 1943 года.
Перадумовы
Тэрыторыя так званага «Мокрага трохвугольніка» (міжрэчча Дняпра, Прыпяці і Бярэзіны) прызначалася камандаваннем групы армій «Цэнтр» для размяшчэння тылоў 2-й нямецкай арміі, якая адступала ў ходзе Чарнігаўска-Прыпяцкай аперацыі 1943 года. Па вынікам нямецкай разведкі «Мокрага трохвугольніка» начальнік аператыўнага аддзела штаба аховы тылу 2-й арміі дакладваў, што «абстаноўка ў новым тыле арміі карэнным чынам адрозніваецца ад абстаноўкі ў ранейшых тылавых раёнах... Тут... толькі некаторыя буйныя населенныя пункты (Рэчыца, Брагін, Хойнікі, Мазыр) кіруюцца і кантралююцца нямецкімі ўстановамі, а астатняя тэррыторыя знаходзіцца пад кантролем партызан». У выніку, камандаванне 2-й арміі правяло карную аперацыю «Барбара».
Сілы карнікаў
Аперацыя праваодзілася сіламі баявых груп вермахта і жандармерыі ў складзе 105-га грэнадзёрскага і 57-га ахоўнага палкоў, 7 асобных батальёнаў, артылерыйскіх дывізіёнаў, спец. сапёрных і іншых падраздзяленняў. Іх павінен быў падтрымліваць бронепоезд.
Вынікі
У раёне карнай аперацыі гітлераўцы растралялі каля 200 мірных грамадзян, спалілі некалькі вёсак, устанавілі новыя апорныя пункты, узмацнілі ўцалелыя гарнізоны. Але партызаны невялікімі дыверсійнымі групамі прасачыліся ў раёны сваёй дыслакацыі і працягвалі наносіць удары па камунікацыям праціўніка. Працягам аперацыі «Барбара» сталі аперацыі «Асвячэнне храма» і «Хубертус».
Бібракта
Бібракта (Бібрактэ, Bibracte, Βίβρακτα, ) — горад і культавы цэнтр галаў (кан. 1-га тыс. да н.э. — IV ст. н.э.), цяпер гарадзішча Мон-Беўрэ каля горада Ацён (Францыя).
Гэта — адзін з найвядомых апідумаў Галіі, быў галоўным палітычным і значным гандлёва-рамесным цэнтрам кельцкага племя эдуяў. Меў плошчу каля 135 гектараў і знаходзіўся на плато ўзгорка Баўрэ, які быў звязаны з далінай ракі Луары і басейнам Сены.
Быў акружаны высокімі сценамі, унутры якіх вылучаліся некалькі падзеленых вуліцамі кварталаў, нягледзячы на адсутнасць выразнай геаметрычнай планіроўкі. Пад'язная дарога да яго падыходзіла з паўночнага ўсходу. Вада да майстэрняў падавалася з паўднёвай часткі горада па каналах, якія мелі глыбіню ў 5 метраў. Дамы будаваліся з дрэва і каменя, пакрываліся саломай або, радзей, дахоўкай.
Адзін з кварталаў займаў рынак, які адыгрываў важную ролю ў жыцці горада. Побач з кірмашом знаходзілася свяцілішча кельтаў.
Падчас раскопак рыначнай плошчы былі выяўлены 1579 манет, з якіх 430 былі сцертымі і няскончанымі, 1006 — гальскімі, 27 — грэчаскімі, 114 — рымскімі, 1 — кельтыберская і 1 маўрытанская.
У 58 годзе да н.э. каля Бібракты адбылася бітва паміж племем гельветаў і шасцю рымскімі легіёнамі пад камандаваннем Гая Юлія Цэзара, якая атрымала ў гістарыяграфіі назву Бітва пры Бібракце.
Варвара Іванаўна Бонч-Асмалоўская
Варвара Іванаўна Бонч-Асмалоўская (дзявочае: Вахоўская;, в. Качулава, Ціраспальскі павет, Херсонская губерня  — , Масква), грамадска-палітычная дзяячка, публіцыстка, мемуарыстка , рэвалюцыянерка, народніца.
Сям’я і маладосць
Нарадзілася ў сям’і начальніка земскага аддзела, кіраўніком спраў Падольскага губернскага праўлення і спраў губернскіх устаноў: «Камітэта грамадскага здароўя», «Асаблівай прысутнасці Падольскага губернскага камітэта аб земскіх павіннасцях» і «Падольскай губернскай камісіі народнага харчавання», надворнага дарадцы Яна-Непамуцэна-Мікалая/Івана Мартынавіча Вахоўскага (1819 р.), з патомных дваран Валынскай губерні, і Марыі Ягораўны, народжанай Качулавой (1829—1860).
Яшчэ падчас вучобы ў гімназіі ў Камянец-Падольску далучылася да рэвалюцыйнай дзейнасці. Гімназію скончыла ў 1850 годзе.
Палітычная дзейнасць
Па вяртанні ў Санкт-Пецярбург займалася распаўсюджваннем нелегальнай літаратуры і прапагандай сярод працоўных. Удзельніца пецярбургскага гуртка. Актыўная ўдзельніца арганізацыі «Чорны перадзел», падтрымлівала сувязі з кіраўніцтвам «Народнай волі». Мела сяброўскія адносіны з, , , Кацярына Брэшкай-Брашкоўскай. У гэтыя ж гады Варвара Іванаўна пазнаёмілася з Сяргеем Кавалікам; пазней сярэдні сын Радзівон ажаніўся з дачкой Каваліка, Марыей.
Арыштоўвалася ў пачатку 1874 і 1875 гадах. Пасля 3-гадовага турэмнага зняволення асуджаная Асобай Прысутнасцю Кіраўнічага Сената 23 студзеня 1878 года да трох гадоў турэмнага зняволення па (судовы працэс над удзельнікамі «хаджэння ў народ», паводле якога было арыштавана каля 4 тысяч чалавек). Ва ўзросце 23-х гадоў адседзела каля 3-х гадоў у адзіночцы.
У пачатку 1882 года выехала ў Адэсу. Арыштавана ў сакавіку 1882 года пры выкананні даручэння члена выканкама «Народнай волі» В. М. Фігнер, з восені 1882 жыла ў Блоні пад наглядам паліцыі. У сярэдзіне 1880-х гадоў разам з мужам арганізавала ў Блоні асяродак рэвалюцыйнай прапаганды, стварыла бібліятэку нелегальнай літаратуры, пры ўдзеле Адама Багдановіча, разам з мужам арганізавала у Блоні сялянскі гурток самаадукацыі.
Арыштавана ў красавіку 1908 года, у лютым 1910 года разам з мужам аддадзена пад суд. Разам з мужам і сынамі праходзіла па справе «Аб Блонскім сялянскім саюзе». Прыгаворана да 8-месячнага зняволення.
Пазней развяліся з мужам.
Апошні год жыцця правяла ў Доме ветэранаў рэвалюцыі ў Маскве. Пакінула ўспаміны. Пахавана на Новадзявочых могілках у Маскве.
Дзеці
Іван Анатольевіч — самы старэйшы сын — памёр у 1969-м, пражыўшы 88 гадоў.
Сын Радзівон, эканаміст, у 1930 годзе арыштаваны органамі ДПУ БССР разам з Гаўрылам Гарэцкім. Працаваў на будаўніцтве Беламорканала. У чэрвені 1938-га быў арыштаваны паўторна і расстраляны.
Дачка Ірына, лекар, з 1933 года жыла ў Ленінградзе. Памерла ў снежні 1941 года ў час блакады ад голаду.
NGC 5900
NGC 5900 (іншыя абазначэнні — UGC 9790, MCG 7-31-46, ZWG 221.44, IRAS15132+4223, PGC 54431) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Панціян (Папа Рымскі)
Панціян (Pontianus; ? — кастрычнік 235) — біскуп Рыма з 21 ліпеня 230 па 28 верасня 235 года. Падчас ганенняў на хрысціян пры імператары Максіміне Фракійцы, Панціян быў арыштаваны і адпраўлены на востраў Сардзінія. Ён падаў у адстаўку, каб зрабіць магчымым абранне новага папы. Такім чынам адбыўся першы выпадак у гісторыі, калі Папа Рымскі падаў у адстаўку. Памёр на Сардзініі.
Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ
Сабор Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ (La Cattedrale di Santa Maria del Fiore) — кафедральны сабор у Фларэнцыі, самае знакамітае з архітэктурных збудаванняў фларэнційскага кватрачэнта.
Архітэктурныя асаблівасці
У архітэктурным плане вылучаецца купал, створаны па праекце Філіпа Брунелескі і абліцоўка сцен з вонкавага боку паліхромнай мармуровымі панэлямі розных адценняў зялёнага (з Прата) і ружовага (з Марэмы) колераў з белай аблямоўкай (з Карара). Дуома (італ. Duomo), ён жа — сабор Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ (Santa Maria del Fiore) быў спраектаваны так, каб мог змясціць усё насельніцтва горада (на момант будаўніцтва — 90 000 чалавек), г. зн. быў чымсьці накшталт велізарнай крытай плошчы. Чырвоны купал сабора, які стаў сімвалам Фларэнцыі, быццам узносіцца над усім горадам. Памеры сабора:
Гісторыя
Дуома ўзвялі на месцы старога кафедральнага сабора Санта-Рэпарата, які да канца XIII стагоддзя, паводле дакументаў таго часу, пачаў разбурацца, налічваючы 9 стагоддзяў свайго існавання. Тым больш храм стаў малы для горада ў перыяд хуткага росту насельніцтва. Таксама квітнеючая Фларэнцыя павінна была перасягнуць па велічы кафедральныя саборы сваіх тасканскіх супернікаў — Сіену і Пізу, храмам большым у памеры і багацейшым па ўбранстве. У выніку Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ стаў на момант завяршэння пабудовы ў 1434 г. самым вялікім ва ўсёй Еўропе: у ім можа размясціцца 30 000 чалавек. Рашэнне аб будаўніцтве сабора на месцы старажытнай царквы Санта-Рэпарата (IV—V стагоддзя) было прынята ў 1289 г. Заданне пабудаваць на месцы Санта-Рэпараты больш велічную царква атрымаў ад гільдыі мастацтваў дойлід Арнольфа ды Камбія.
Сабор з’яўляўся месцам пропаведзяў Саванарола, а таксама ў саборы падчас змовы Паці ў 1478 г. быў здзейснены замах на Ларэнца Медычы і яго брата Джуліяна. Арганізатарам замаху быў Папа Сікст IV. У выніку нападу Джуліяна Медычы быў забіты, а Ларэнца выратаваўся ў адной з рызніц сабора.
Інтэр’ер сабора
У інтэр’еры сабора вылучаецца гадзіннік, створаныя Учэла ў 1443 г. і які ідзе па гэты дзень. Стрэлка гэтага гадзінніка рухаецца супраць звычайнага кірунку (аналагічна гадзінніку на ратушы ў яўрэйскім квартале Прагі). На сценах сабора намаляваныя англійскі кандацьер Джон Хоквуд, італьянскі найміт Нікола ды Таленціна, Дантэ з «Боскай камедыяй». У саборы устаноўлены бюсты арганіста Антоніа Скварчалупі, філосафа Марсіліа Фічына, і Брунелескі. Варта адзначыць барэльеф, які паказвае Джота, які выкладвае мазаіку. Брунелескі і Джота пахаваныя на тэрыторыі сабора.
Ціт Земан
Ціт Зэ́ман (, Вайнары —, Браціслава) — славацкі рымска-каталіцкі святар, мучанік.
Біяграфія
Ціт быў старэйшым з 10 дзяцей сям’і Зэман.
У 1932 годзе склаў манаскія абяцанні, а ў 1940 годзе прыняў святарскія пасвячэнні. Дапамагаў будучым святарам пераадольваць «жалезную заслону» ў кірунку Турына. Таксама аказваў і дыяцэзіяльным кандыдатам да святарства. Пасля двух паспяховых экспедыцый быў затрыманы, спрабуючы пераправіць трэцюю экспедыцыю ў красавіку 1951 года. Быў арыштаваны, 12 гадоў быў вязнем і 5 гадоў прабываў на свабодзе пад умоўна-датэрміновым вызваленнем.
Быў рэабілітаваны ў 1991 годзе.
30 верасня 2017 года ў Браціславе (Славакія) адбылася якога беатыфікацыя.
Окша (герб)
Окша (Oksza) — прыватнаўласніцкі герб.
Апісанне
У чырвоным полі белая алебарда, вастрыё якой накіравана ў правы (геральдычны) бок, або дзве перакрыжаваныя алебарды.
Аль-Амаль
Аль-Амаль (مسبار الأمل, «Надзея») — эмірацкая аўтаматычная міжпланетная станцыя, якую адправілі да Марса ў рамках Emirates Mars Mission (араб. مشروع الإمارات لاستكشاف المريخ) з Японіі 19 ліпеня 2020 года 21:58:14 UTC з касмічнага цэнтра Танэгасіма пры дапамозе ракеты-носьбіта H-IIA. 14 і 15 ліпеня ААЭ двойчы пераносіла старт місіі Mars Hope Probe з-за навальнічных аблокаў на касмадроме.
Гэта першы марсіянскі спадарожнік Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў і арабскага свету ў цэлым. Апарат быў створаны пры супрацоўніцтве Касмічнага цэнтра Махамеда ібн Рашыда і амерыканскай Лабараторыі атмасфернай і касмічнай фізікі ва Універсітэце Каларада, а таксама іншых арганізацый, такіх як універсітэт штата Арызона і Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі
Навуковая мэта, пастаўленая перад гэтым спадарожнікам, — стварэнне поўнай карціны марсіянскай атмасферы. Апарат будзе даследаваць, як змяняецца надвор’е на працягу дня і на працягу года, вывучаць метэаралагічныя падзеі ў ніжніх пластах атмасферы, такія як пылавыя буры, а таксама назіраць за надвор’ем у розных геаграфічных абласцях Марса.
14 лютага 2021 года апарат зрабіў свой першы фотаздымак Марса.
Давыдзенка
Давыдзенка — прозвішча. Утварэнне з фармантам -енка ад антрапоніма Давыд з семантыкай «нашчадак названай асобы».
Беларуска-амерыканскае задзіночанне
Беларуска-амерыканскае задзіночанне (БАЗА) — грамадская арганізацыя прадстаўнікоў беларускай эміграцыі і творчай інтэлігенцыі ў ЗША, заснаваная ў 1949 годзе ў Нью-Ёрку.
На сенняшні дзень Беларуска-амерыканскае задзіночанне з’яўляецца найбуйнейшай і самай старой беларускай арганізацыяй у ЗША.
Агульная інфармацыя
Сябрам агранізацыі могуць быць асобы беларускага паходжання, выхадцы з Беларусі ў яе этнаграфічных межах, ці асобы, звязаныя сваяцтвам альбо дзейнасцю з Беларуссю, без розніцы групавой прыналежнасці, пачынаючы ад 18 гадоў.
Члены БАЗА прымаюць удзел у сустрэчах і мерапрыемствах арганізацыі, плацяць сяброўскія складкі і атрымліваць газету «Беларус».
Беларуска-амерыканскае задзіночанне ажыццяўляе наступныя функцыі:
Гісторыя арганізацыі
Першы падрыхтоўчы сход адбыўся ў чэрвені 1949 года ў Брукліне, а 31 ліпеня ў Манхэтэне ў іспанскай частцы Гарлему на 100-Іст вуліцы адбыўся арганізацыйны сход, на якім было створана Беларуска-амерыканскае задзіночанне. Закладальнікамі БАЗА былі Мікола Гарошка, Мікола Дарашэвіч, Уладзімір Машанскі, Янка Станкевіч, Янка Ніхаёнак, Аляксандр Орса і Міхась Тулейка.
У 1950 годзе арганізацыя атрымала афіцыйнае прызнанне з боку амерыканскіх уладаў.
Структура і аддзелы арганізацыі
Арганізацыйна Беларуска-амерыканскае задзіночанне падзяляецца на 2 ўзроўні: штаб-кватэра ў Нью-Ёрку і 7 аддзелаў (у Нью-Джэрсі, Агая, Брукліне, Вашынгтоне, Канектыкуце, Паўднёвай Каліфорніі і Паўднёвай Фларыдзе).
На ўзроўні краіны кіраўніцтва дзейнасцю БАЗА канцэнтруецца ў Галоўнай управе, якая знаходзіцца ў штаб-кватэры. Галоўная управа вызначае палітыку арганізацыі, а таксама ажыццяўляе нагляд за аддзеламі.
Кожны рэгіянальны аддзел выбірае свайго старшыню і сваю мясцовую ўправу, якая звычайна складаецца з заступніка старшыні, сакратара і скарбніка. Там, дзе няма дастатковай колькасьці сяброў для заснавання аддзелу, можа быць створаны гурток, найменьшае структурнае падраздзяленне БАЗА. Старшыня і мясцовая ўправа непасрэдна кіруюць дзейнасцю аддзела ці гуртка.
Газета «Беларус»
Афіцыйным выданнем Беларуска-амерыканскага задзіночання з’яўляецца газета «Беларус». 20 верасня 1950 года ў Нью-Ёрку выйшаў першы нумар газеты
Газета прысвечана справе нацыянальнага адраджэння і адраджэння незалежнасці Беларусі і друкуе матэрыялы з жыцця беларускай эміграцыі, аналітычныя карэспандэнцыі пра становішча на Беларусі, нарысы па беларускай гісторыі, творы беларускіх пісьменнікаў-эмігрантаў, успаміны.
Беразнікі
Беразнікі́ (Березники) — горад (з 1950 года) у Расіі, гарадская акруга ў складзе Пермскага краю. Насельніцтва 169,9 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1759 годзе.
Горад размешчаны левым беразе ракі Кама, за 208 км на поўнач ад Пермі.
Беразнікі адрозніваюцца празмернай канцэнтрацыяй прамысловага патэнцыялу і асабліва цяжкай прамысловасці, яе базавых галін. У эканоміцы горада засяроджана 13,8 % прамыслова-вытворчых асноўных фондаў вобласці. На прадпрыемствы хімічнага комплексу прыходзіцца 87,3 % асноўных фондаў і 79,2 % прамысловай прадукцыі Беразнікоў, на паліўна-энергетычны адпаведна 8,2 % і 8,8 %, тады як комплекс па вытворчасці тавараў народнага спажывання аб’ядноўвае 1 % фондаў і вырабляе 6,7 % прамысловай прадукцыі. Слаба развіта машынабудаванне (1,2 % фондаў і прамысловай прадукцыі горада).
Асноўныя прадпрыемствы: ААТ «Уралкалій» (вырабляе больш за палову калійных угнаенняў Расіі); ААТ «Бератон» (вытворчасць поліакрыламіда); ААТ «Карпарацыя ВСМПО-АВІСМА», тытана-магніевы камбінат (тытан, магній, магніевыя сплавы); ААТ «Азот» (аміячная салетра, карбамід і іншыя азотутрымліваючыя ўгнаенні).
Беларуска-амерыканская нацыянальная рада
Беларуска-амерыканская нацыянальная рада (БАНР) — першая сталая беларуская арганізацыя ў ЗША. Заснавана 7 верасня 1941 г. у Чыкага. Заснавальнікі – Я. Тарасевіч, Я. Чарапук, П.Чопка, М.Аблажэй, І.Лобач, Я. Варонка, Я. Рэшаць. Да кастрычніка 1941 г. называлася Беларускі камітэт дапамогі ахвярам вайны. Стаяла за аднаўленнне дзяржаўнасці БНР і непадзельнасць беларускіх зямель. У 2-ю сусветную вайну праз амерыканскія арганізацыі наладжвала дапамогу народу Беларусі, у пасляваенныя гады падтрымлівала беларускіх эмігрантаў. Прадстаўнікі БАНР удзельнічалі ў Агульнаамерыканскіх славянскіх кангрэсах (1942, 1944, 1946, 1948). Вядзе культурна-асветніцкую, выдавецкую і прапагандысцкую дзейнасць. Выдавала «Весткі БАНР» і «Беларускія весткі». На сучасным этапе БАНР звязана пераважна з дзейнасцю беларускай праваслаўнай царквы св. Юр’я.
Дзмітрый Бабічаў
Дзмітрый Бабічаў (нар. ) — беларускі гандбаліст. Майстар спорту Беларусі. Левы паўсярэдні мінскага клуба «Віцязь».
Уб’яле-Кланецца
Уб'яле-Кланецца (Ubiale Clanezzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1388 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 189 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Барталомей.
Дзявічкі
Назву Дзяві́чкі маюць:
Борха Дакаль
Борха Дакаль Сайс (Borja Docal Saiz; нар., , Іспанія) — іспанскі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Борха з’яўляецца выхаванцам клуба «Расінг» з Сантандэра. Дэбютаваў у асноўнай камандзе 19 жніўня 2012 года ў матчы Сегунды супраць «Лас-Пальмаса» (0:1). Па выніках сезону 2012/13 «Расінг» выбыў у Сегунду B, і ў ліпені 2013 года Дакаль перайшоў у іншы клуб Сегунды — «Мірандэс». У жніўні 2015 года вярнуўся ў «Расінг».
У ліпені 2016 года стаў іграком славацкага клуба «Сеніца», аднак з-за траўмы згуляў толькі ў двух матчах. У лютым 2017 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Дынама» з Брэста. Пачатак сезону 2017 прапусціў з-за траўмы. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 4 чэрвеня 2017 года, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы супраць наваполацкага «Нафтана» (2:0). Аднак, замацавацца ў складзе «Дынама» не здолеў, з верасня перастаў з’яўляцца на полі. Па заканчэнні сезону ў снежні 2017 года пакінуў брэсцкі клуб.
У чэрвені 2018 года стаў іграком клуба трэцяга дывізіёна Іспаніі «Хімнастыка» з Торэлавегі, пакінуў яго па заканчэнні сезона 2018/19 і завяршыў прафесійную кар’еру.
NGC 5901
NGC 5901 — зорка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Піпін Кароткі
Піпін Кароткі ( — ) — маярдом Нэйстрыі і Бургундыі ў 741—751, маярдом Аўстразіі ў 747—751, кароль франкаў у 751—768.
Пасля смерці свайго бацькі стаў маярдомам каралеўства, выконваў абавязкі разам са сваім братам Карламанам. Піпін узначаліў Нэйстрыю і Бургундыю, а Карламан Аўстразію. 15 жніўня 747 Карламан адрокся ад стальца і стаў манахам у кляштары на Монтэ Касіна, Аўстарзія адышла пад уладу Піпіна. У 751 г. скінуў са стальца Хільдэрыка ІІІ, і быў каранаваны каралём франкаў, першы з дынастыі Каралінгаў.
Ад шлюбу з Бертрадай Леонскай меў дзяцей Карла Вялікага і Карламана I, якія пасля яго смерці падзялілі каралеўства.
Чарняўская цукровая мануфактура
Чарня́ўская цукровая мануфактура — мануфактура, дзейнічаўшая ў 1852—1862 гадах у вёсцы Чарняўка (зараз у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі).
У 1860—1861 гадах на мануфактуры было выраблена 1040 пудоў цукру, які пастаўляўся ў Віцебскую, Мінскую, Магілёўскую і Палтаўскую губерні.