cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бацьёва
Гісторыя
Першыя згадкі пра мястэчка выяўленыя ў пісьмовых крыніцах пад 1205 г. Адносна назвы, то ёсць здагадка, быццам у гэтых месцах адпачываў хан Батый з войскам падчас свайго чарговага паходу. Па іншай версіі, пры вясновых паводках навакольнае мясцовасць моцна затаплівалася, утвараючы брудныя выбоіны (па венгерску «Kátyú», якое пасля трансфармавалася ў «Bátyú»).
У пачатку ХІІІ ст. сяло некалькі разоў пераходзіла ва ўласнасць розных феадалаў, пакуль не апынулася ва ўласнасці багатай венгерскай сям’і Лоняй. Прадстаўнікі роду Лоняй валодалі вёскай з 1285 па 1920 г.
Вялікае значэнне для вёскі мела чыгунка, якая была пракладзеная ў ХІХ ст. У прыватнасці, 24 кастрычніка 1872 г. быў адкрыты ўчастак венгерскай Паўночна-Усходняй чыгункі Чоп — Каралёва, якая ішла праз Бацёва, а 4 снежня 1872 г. быў адкрыты адгалінаваны ўчастак Бацёва — Мукачэва венгерскай Паўночна-Усходняй чыгункі.
Сяло належала Аўстра-Венгерскай імперыі, а ад яе распаду ў 1918 г. да 1938 г. было часткай Чэхаславакіі. Толькі з канца сакавіка да пачатку мая 1919 г. у Бацёва існавала савецкая ўлада. У 1921 г. у вёсцы створана арганізацыя Камуністычнай партыі Чэхаславакіі.
На тэрыторыі пасёлка працавалі: сярэдняя школа (32 настаўнікі і 421 вучань), музычная школа, бібліятэка (кніжны фонд яе складаў 8,7 тысяч асобнікаў), клуб (з залай на 150 месцаў), бальніца на 30 ложкаў (11 медработнікаў, у тым ліку 4 лекары), дзіцячы санаторый, аптэка, амбулаторыя, стадыён, сем крамаў, рэстаран, кафэ, аддзяленне сувязі, ашчадная каса, дом побыту.
Рашэннем Вярхоўнай Рады Украіны ад 2 сакавіка 1995 г. пасёлку вернута гістарычная назва.
Коднарскі замак
Коднарскі замак — рэшткі замку XIII стагоддзя ў Дэрбішыры, Англія. Нягледзячы на тое, што ён адносіцца да ліку, замак знаходзіцца ў катастрафічным стане і занесены ў.
Мінулае
Па нарманскім уварванні ў Англію землі вакол Коднара перайшлі ў юрысдыкцыю Уільяма Пэверэля (William Peverel, які і заснаваў мураваны замак.
Да 1211 ён знаходзіўся ў валоданні Генры дэ Грэя, нашчадка нарманскага рыцара Anchetil de Greye. У 1429 ягоная далёкая спадчынніца Элізабэт Грэй выйшла замуж за сэра Джона Зоўча (John Zouche), тройчы старэйшага шэрыфа Дэрбішыра. Замак заставаўся ў валоданні роду Зоўчаў цягам 200 гадоў, да іхняй эміграцыі ў Вірджынію ў 1634.
Апісанне
Рэшткі замку знаходзяцца ў нездавальняючым стане, муры падтрымліваюцца рыштаваннямі. Уваход на ягоную тэрыторыю забаронены.
Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё
Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё — агульнанацыянальны радыёканал, уваходзіць у структуру Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь. Дэвіз «Будзем разам!».
Адкрыццё шырокавяшчальнай радыётэлефоннай станцыі ўрачыста адбылося 15 лістапада 1925 г. ў Мінску, гэтым жа днём у 18:30 у эфіры ўпершыню прагучалі словы: «Гаворыць Мінск!..».
Агульнанацыянальнае радыёвяшчанне дазволіла мільёнам беларусаў атрымліваць інфармацыю на роднай мове. Шырока выкарыстоўваліся магчымасці радыё і як сродку асветы. У эфіры гучалі музычная і літаратурная класіка, творы сучасных аўтараў. Але першая радыёстанцыя магла трансліраваць свае перадачы ў радыусе 300 вёрстаў і ўсяго 30 хвілін на суткі. Не наладжана была яшчэ і серыйная вытворчасць радыёпрыёмнікаў. Цяпер Беларускае радыё ўключае ў сябе 2 агульнанацыянальныя каналы і 3 радыёстанцыі. Адным з галоўных прыярытэтаў вяшчальнай палітыкі Беларускага радыё з’яўляецца папулярызацыя нацыянальнай і сусветнай культуры. Гэтую задачу сёння выконвае канал «Культура».
З мая 1962 г. вядзецца рэгулярнае вяшчанне на краіны далёкага замежжа. Праграмы радыёстанцыі «Беларусь» выходзяць у эфір на пяці мовах: беларускай, рускай, польскай, англійскай і нямецкай. Радыёстанцыя «Беларусь» вяшчае ў рэжыме рэальнага часу ў Сеціве на англійскай мове.
12 ліпеня 2003 г. адкрылася радыёстанцыя «Радыус-FM». Карыстаецца папулярнасцю ў слухачоў і радыёстанцыя «Сталіца», якая асвятляе жыццё сталічнага рэгіёну.
У аснове вяшчальнай палітыкі Першага Нацыянальнага каналу Беларускага радыё — масавасць і даступнасць, інфармацыйная насычанасць, аператыўнасць і актуальнасць. Канал працуе ў кругласутачным рэжыме. Вяшчанне ва ўсіх дыяпазонах забяспечвае максімальны ахоп слухацкай аўдыторыі — гэта практычна ўсе ўзроставыя і сацыяльныя групы. З улікам прыхільнасцяў слухачоў фарміруецца канцэпцыя вяшчання, мастацкая і музычная палітыка канала. Рэгулярныя сацыялагічныя даследаванні паказваюць, што праграмы Першага нацыянальнага канала Беларускага радыё слухаюць мільёны людзей. Канал мае самы высокі рэйтынг сярод электронных СМІ Беларусі. Па выніках 2007 г. Першы нацыянальны канал адзначаны дыпломам пераможцы Нацыянальнага конкурсу «Брэнд года» ў спажывецкай намінацыі.
Дырэктар Першага нацыянальнага канала БР: Антон Барысавіч Васюкевіч.
МФК БДУФК-Манаракурс
«БДУФК-Манаракурс» — міні-футбольны клуб з Мінска.
Дасягненні клуба
Кубак Беларусі па міні-футболе
Беларуская карчма
Корчмы ў Беларусі — піцейныя ўстановы, часам заезныя двары з продажам алкагольных напояў.
Першыя корчмы на землях Беларусі
З граматы смаленскага князя Расціслава Мсціславіча вядома, што ў 1150 годзе ў Копысі і Лучыне былі заезныя двары, а таксама саладоўні, дзе прарошчвалі збожжа для атрымання соладу.
Размяшчэнне транзітных рэгіянальных і міжнародных водных і сухапутных шляхоў — паміж Маскоўскай дзяржавай, Польшчай, Прусіяй і ўкраінскімі землямі, — вызначала развіццё беларускай тэрыторыі, колькасць паселішчаў павялічвалася. Паселішчы ўзнікалі на гасцінцах як прамежкавыя — мястэчкі з корчмамі, мытнямі, кузнямі , — паміж ранейшымі населенымі пунктамі.
Архітэктурныя адметнасці
Вясковая і местачковая карчма спачатку была падобная на простую сялянскую хату, крытую саломай, хата складалася з дзвюх палоў. У меншай жыў сам карчмар. Там ён адпускаў піва і гарэлку, там жа збіраліся сяляне. Большая палова ўяўляла сабой «павець» — памяшканне, якое было вандроўцам і стайняй, і спальняй.
З часам гарадская карчма — гэта комплекс збудаванняў, дзе спыняліся для харчавання і начлегу вандроўцы. Тут праводзіліся зборы вясковай абшчыны, па святах моладзь уладкоўвала гульні і танцы. У комплекс падворка карчмы ўваходзілі адрыны, стайні, склеп, студня-журавель. Вялікая карчма складалася з сенцаў, шынка, пакоя для гасцей, лавы, кухні, жылых пакояў карчмара. Гарадскія корчмы адрозніваліся розным размяшчэннем памяшканняў. Напрыклад, у гродзенскіх корчмах — «Галеча», «Выгода» і «Раскоша» да цаглянага двухпавярховага з мансардай гасцініцы прымыкаў шырокі хлеў-стайня. У першых двух паверхах размяшчаліся пакоі для прыезджых, у мансардзе — знаходзіліся ў асноўнай каморы. Стайня была пабудавана з драўляных брусоў, забраных у цагляныя слупы. Карчма «Раскоша», пабудаваная ў 1763 годзе, складалася з трох аднапавярховых дамоў, прылеглых адзін да аднаго. У цэнтры была гасцініца, у бакавых пабудовах — стайні. Каля карчмы размяшчаўся невялікі парадны двор. Жылая частка адрознівалася сваёй вышынёй (яна была і мансардай) і фасадам. Жылыя памяшканні знаходзіліся на другім паверсе, у мезаніне. У ніжнім ярусе — кухня, сталовая, гасцёўня, каморы і іншыя дапаможныя памяшканні.
Некаторыя корчмы цяпер уяўляюць сабой помнікі архітэктуры. Напрыклад, у Ружанах знаходзіцца карчма 1778 года аўтарства вядомага архітэктара XVIII стагоддзя Яна Самуэля Бекера «Пад Залатой Зоркай».
Корчмы ў Вялікім Княстве Літоўскім
З канца XIV стагоддзі гарады становяцца эканамічнымі цэнтрамі. Любы гараджанін мог з дазволу вялікага князя адкрыць карчму і плаціць падаткі (капшчыну. Да сярэдзіны XVI стагоддзя з кожнай карчмы спаганялася за гандаль мёдам і півам па адной капе (60 грошаў), за гарэлку ― 30 грошаў.
З сярэдзіны XVI стагоддзя капшчыну ў мястэчках і магнацкіх уладаннях адмянілі, з-за раздачы піцейных устаноў на водкуп у прыватныя рукі. У каралеўскіх гарадах капшчына захоўвалася да XVIII стагоддзя ў выглядзе чапавога падатку на алкаголь — на гарэлку, піва і мёд, які перавышаў усе астатнія падаткі разам узятыя.
Пры вялікім князю Вітаўце корчмы дзяліліся на вольныя (прыватныя) і вялікакняскія. Вялікі князь здаваў свае корчмы ў арэнду. Пры Казіміры IV здаваць карчму ў арэнду магла і мясцовая адміністрацыя. Вядома, што да 1471 года корчмы былі ў 48 гарадскіх паселішчах Вялікага Княства Літоўскага, у асноўным на Валыні і ў Літве. У вялікакняскіх гарадах прыватная карчма магла адкрывацца мяшчанамі, яўрэямі і святарамі з дазволу мясцовай адміністрацыі.
Пры Аляксандры Ягелончыку прыватныя ці вольныя корчмы ў цэнтральнай паласе Вялікага Княства Літоўскага пераважалі над княжацкімі. У 1494 годзе ў вялікняскім Мінску князю належала толькі частка карчмаў, якія здаваліся ў арэнду 10 хрысціянам. Аселых яўрэяў у горадзе яшчэ не было. Арандатары скардзіліся князю, што з-за мноства вольных карчмаў яны не могуць плаціць у казну па 60 кап. Аляксандр устанавіў ім пастаянны кошт арэнды, і ў наступным годзе загадаў менскаму намесніку Мікалаю Ільінічу каб ніхто іншай карчмы не меў. Дакумент сведчыць, што ў канцы XV стагоддзя попыт на алкагольныя напоі ў горадзе быў невялікі, і гэта выклікала канкурэнцыю паміж менскімі карчмарамі.
у кнізе «Гісторыя кабакоў у Расіі ў сувязі з гісторыяй рускага народа» прыводзіць грамату «месцу Менскаму» пад 1499 годам, дзе «ў моц войтаўскую» прызначаліся дзве корчмы вольных, з платаю чатырох кап грошаў.
У час выгнання яўрэяў з Вялікага Княства Літоўскага (1495—1503) вялікі князь Аляксандр аддаў карчомны промысел хрысціянам-арандатарам, якія атрымалі шэраг ільгот. Яны браліся пад юрысдыкцыю вялікага князя і былі падсудныя толькі яго суду, мелі выключнае права гандляваць спіртнымі напоямі ў розніцу.
Аднак нават пры наяўнасці льгот былі цяжкасці з арганізацыяй арэнды заезных двароў. Мяшчане браліся за арэнду толькі ў невялікіх мястэчках на ўсходзе і ў цэнтры Вялікага Княства Літоўскага (Чачэрск, Мазыр, Барысаў, Бабруйск і інш.), дзе была толькі адна карчма, і з-за недахопу сродкаў падпісвалі дамову на год ці два з невялікай платай (30-40 кап штогод за карчму). Аднак не ўсе з іх вытрымлівалі нават год, асабліва пры арэндзе ў прыгранічных раёнах з Маскоўскай дзяржавай, з якой у пачатку XVI стагоддзя вялася вайна. Так, на працягу аднаго, 1500 года, вялікі князь заключыў толькі 5 дагавораў на гадавую арэнду піўной і мядовай карчмы ў Крычаве. Вядомы дагавор 1498 года, у адпаведнасці з якім Аляксандр перадаў у арэнду 40 карчмаў мяшчанам Смаленска на тры гады. Па ўмове кантракту, арандатары прадавалі мёд, піва і «віно гарэлае». Віно гарэлае згадваецца ўпершыню на гэтай тэрыторыі. Яно было па кішэні толькі вельмі багатым людзям. Але выдаткі на яго вытворчасць з часам памяншаліся. Да канца XVII стагоддзя гарэлка выцесніла піва і мёд. Манапольнае права вялікага князя на продаж алкаголю было ўстаноўлена толькі ў заходняй частцы Вялікага Княства Літоўскага. З мэтай падтрымкі карчомнага гандлю, Казімір праводзіў палітыку пратэкцыянізму адносна вытворчасці піва. Прывоз замежнага піва забараняўся (1456). Тады ж, у XV стагоддзі, бровары Вялікага Княства Літоўскага, як і польскія, пачалі выкарыстоўваць хмель. Пазней увоз замежнага піва дазваляўся, але для гэтага патрабаваўся вялікакняскі прывілей.
Да XVI стагоддзя правам манаполіі на вытворчасць гарэлкі і яе продаж (сутнасць карчмы) мелі некаторыя сяляне, якія карыставаліся гэтым правам па спадчыне. Яны плацілі памешчыку фіксаваную суму падатку-чыншу толькі за выкарыстанне карчмы, усе прыбыткі ад продажаў заставаліся ў іх.
На працягу XVII (як і ў наступным XVIII стагоддзі) запатрабаванне ў наяўных грошах у шляхты і магнатаў значна ўзрасла. Тым часам кошты на гарэлку раслі гэтак жа хутка, як і на зерне. Продаж алкаголю з прычыны павышанага попыту стаў прыносіць вельмі высокі прыбытак. Такім чынам, права прапінацыі (вінакурэнне і продаж спіртнога) адбіралася ад спадчынных арандатараў і часова аддавалася іншым, у першую чаргу, яўрэям, якія былі ў стане загадзя выплаціць чаканы даход. Пераход са спадчынных трымальнікаў корчмаў да арандатараў-яўрэяў прывёў да абвастрэння сацыяльнай напругі. Заняткі яўрэяў арэндай цэлых вёсак, а таксама выкананне фіскальных і судовых функцый яшчэ больш абвастралі адносіны паміж імі і сялянамі. З іншага боку, карчма становіцца месцам цеснага сацыяльнага кантакту.
У XVI стагоддзі ў Вялікім Княстве Літоўскім сфарміравалася свая паштовая сістэма. У 1557 годзе выйшла «Устава пра падводы», дзе вызначалася сетка паштовых дарог, на якіх праз кожныя 20-50 км павінны быць паштовыя станцыі. Гэта яшчэ больш павялічвала колькасць карчмаў.
У XVII стагоддзі, са скасаваннем абмежаванняў, буйныя сёлы і вёскі сталі ператварацца ў мястэчкі. Большасць мястэчак узнікла ў перыяд з 1588 года да пачатку XVII стагоддзя. У XVII стагоддзі іх налічвалася больш за 300, большасць — у заходняй частцы. Мястэчка звычайна мела карчму, і не адну.
На працягу XVI—XVII стагоддзяў функцыі карчмы дапаўняліся гандлёва-гаспадарчым зместам, і карчма адначасова стала гуляць ролю і крамы, і пункта харчавання. Заезныя двары ў сваёй сукупнасці класіфікаваліся па тыпах: 1) па прынцыпе ўласнасці — дзяржаўныя, прыватнаўласныя, царкоўныя (манастырскія); 2) па тэрытарыяльнай прыналежнасці — гарадскія і сельскія; 3) па функцыянальнаму зместу — заезджыя і незаезджыя. Установы выступалі як частка сістэмы гаспадаркі і таварыства. Так, станоўчы ўплыў на развіццё грамадскага харчавання ў XVII стагоддзі аказалі развіццё таварна-грашовых адносін, развіццё рамёстваў і гандлю, рост гарадоў і гарадскога насельніцтва. Пашырэнне колькасці харчовых устаноў стымулявала дзяржаву да распрацоўкі адпаведных законаў, накіраваных на рэгуляванне іх дзейнасці. З’яўленне такіх артыкулаў у Статутах Вялікага Княства Літоўскага сведчыць, што гэтыя ўстановы сталі важнай часткай гандлёвай інфраструктуры ў межах гарадоў, мястэчак і вёсак.
Пры Жыгімонце II Аўгусце выйшаў знамянальны дакумент Устава на валокі, у якім адзін з артыкулаў прысвечаны карчмам. Усталёўвалася забарона на «корчмы пакутныя», але галоўнае — вызначалася неабходнасць уладкавання карчмы «…усюды ў кожным войтаўстве а ў слушным сяле, злашчачы пры гасцінцы, можа быць карчма…» Ставілі карчму пры дарозе, у перавозу, на скрыжаванні дарог, у млыноў, мастоў. У гарадах карчма была звычайна пры гандлёвых пляцах, — месцы навалы народа. Напрыклад, у 1554 годзе ў Браславе іх было 40 на 50 дамоў, у Друе больш за 100 на 306 дамоў. У канцы XVI стагоддзя ў Косаве быў панскі двор і ўсяго дзве вуліцы, якія выходзілі на кірмашовую плошчу. На адной вуліцы было 19 карчмаў, на другой — 7.
Адзінага кантролю і кіраўніцтва корчмы не мелі. У гарадах яны падпарадкоўваліся органам гарадскога ўпраўлення і самакіравання. У прыватнаўласніцкіх гарадах і мястэчках такія ўстановы падпарадкоўваліся іх уласніку. У сельскай мясцовасці на частаўладальніцкіх землях землеўладальніку, які здаваў карчму ў арэнду. У сярэдзіне XVIII стагоддзі карчма была амаль у кожным мястэчку, у шматлікіх вёсках, а ў гарадах па 3-50. Важным крокам у працэсе гарадскога жыцця з’явілася ў 1764 годзе пастанова канвакацыйнага сойма, якая забараняла манастырам мець карчмы, прадаваць моцныя напоі і іншыя тавары.
К таму часу карчма аформілася ў двух відах: незаезджая (як харчэўня) і заезджая (як гатэль). Падарожнікі ў абедзвюх маглі знайсці ежу, фураж для коней, начлег. Незаезджыя мелі шынок-харчэўню, адзін ці некалькі пакояў для наведвальнікаў, стойла для коней, свірны для дроў і сена, калодзеж. Напрыклад, блеўчыцкая карчма па інвентары 1761 года мела «дзверы з сенцамі ў пакой, прайшоўшы праз яе, трапляеш у пякарню, пры ёй клець». Па інвентары 1788 года карчма пад Смаргонью складалася «з чыстай святліцы і старой клеці». Корчмы, пабудаваныя па прынцыпе крытага двара, мелі стадолу, хлеў для вазоў з канямі, усё гэта знаходзілася пад адным дахам з карчмой і жылымі памяшканнямі. Пасярэдзіне была пляцоўка-праезд, калодзеж. Прыкладам такой карчмы можа быць карчма XX стагоддзя, якая захавалася ў Ашмянах на вул. Чырвонаармейская, 25. Другая карчма ў Ашмянах, па вул. Камсамольская, 5 будавалася па прынцыпе вяночнага двара: шынок і пакоі для пастаяльцаў аддзяляліся ад пакоя карчмара, кухні і каморы скразным праездам са стайняй.
NGC 756
NGC 756 (іншыя абазначэнні — MCG −3-5-29, PGC 7078) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Кіт.
Беларуская карчма
Корчмы ў Вялікім Княстве Літоўскім
У пакоях для багатых праезджых былі ложкі, шафы, скрыня для ручной паклажы, стол са абрусам, венскія крэслы, газавая лямпа або свечкі на падсвечніках. Шляхціцы, змушаныя спыняцца ў карчме, мелі пры сабе асабістыя раскладанкі і ўласную пасцелю. Радавых падарожнікаў укладвалі спаць на нарах ля печы, на спадзісты, на саломе. У сцены ўбіты драўляныя калкі для адзення і дарожных сумак. Замежны падарожнік граф дэ Танд пісаў, што спаў на нясвежай саломе, побач з канямі, парасятамі і бочкамі. Часта вандроўцы спалі ў сваіх вазах, абараняючы паклажу і канёў ад рабаўнікоў. Этнограф і падарожнік П. М. Шпілеўскі адзначаў, што Свержань адрозніваецца адной арыгінальнай вуліцай, якая складаецца запар з карчмаў. Тое ж ён убачыў у Смалявічах. Да ліку лепшых будынкаў Лагойска ён аднес «тры вялікія, не пазбаўленыя выгод, заезджыя дамы…» Вось уражанні Шпілеўскага сярэдзіны 1850-х гг.: «''…Вы заехалі ў стадолу, пакінулі там сваіх коней і неяк паставілі экіпаж на адзіным сухім месцы; вы ўваходзіце ў карчму. Пакой велізарны, змрочны, з выцвілымі вокнамі, без падлогі. Я сказаў „без падлогі“, але пакой калісьці меў падлогу, а пасля ён часткай прагніў, часткай быў пакрыты брудам на некалькі цаляў, так што замест падлогі ходзіш па тоўстай масе, якая месцамі ператварылася ў груды і ўзгоркі, Пасярод пакоя стаіць доўгі вузкі стол, увесь парэзаны і таксама даволі брудны; яшчэ больш бруду вы знойдзеце на масіўных лаўках, прымацаваных да сцен пакоя. Сцены і столь звычайна не атынкаваны, а пакрыты сажай і дымам ад печкі і няспыннага курэння тытуню. Да столі прымацаваны нейкія жэрдкі, на іх звычайна вісяць усякія старыя рэчы, а ўначы гняздзіцца хатняя птушка — куры і іншае. У куце вялікая печ з некалькімі вугольчыкамі, у печы ўвесь час гарыць агонь, у якога вы заўсёды ўбачыце жадаючых сагрэцца, нават улетку. Дзеці з коткамі ляжаць на пліце і жуюць лук… Наведвальнікам часта даводзіцца праводзіць у гэтым пакоі дзве-тры гадзіны. Але падобныя корчмы з адным пакоем сустракаюцца толькі ў глушы, звычайна ёсць яшчэ адзін пакой для пана. Але і гэты пакой не так лепшы за першы. Тут ёсць падлога і адзін-два крэсла, чысты сасновы стол і тое, чаго ніколі не бывае ў агульным пакоі, — ложак, — але прабачце — без усяго, як ёсць. Ні балдахіна, ні бялізны, ні прасцінаў''».
NGC 756
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларуская карчма
Корчмы ў Вялікім Княстве Літоўскім
Польскі пісьменнік і этнограф Юзаф Крашэўскі, які пабываў у Драгічыне, пісаў: «''Некалькі вулачак. Сцяжынкі, прычыненыя саломай, пакрытыя цэглай і трэскамі. Старая карчма, крамачкі, адчыненыя адзін дзень у тыдзень''».
7-ы Арлоўскі завулак (Мінск)
7-ы Арлоўскі завулак — завулак у Цэнтральным раёне Мінска.
Беларуская карчма
Корчмы ў Вялікім Княстве Літоўскім
Вось карціна маёнтка Цімкавічы: «''…Става тут жа каля панскага двара. Плаціна добра насыпана. Шлюз у верхняй частцы новы, і мост з пілаваных дошак. Млын з двума коламі працуе як след… недалёка ад млына выкапаны садок. У карчмы апусцелая става, а жалезны інвентар да яе застаўся ў былога ў той час арандатара. Арандатар гэты памёр, не пакінуўшы спадчыннікаў. А яўрэй, цяперашні арандатар, разам з карчмой арандуе адну агародную валоку. Згодна з кантрактам, ён штогод плаціць за гэтую карчму 40 кап літоўскіх грошаў арэнднай платы''».
Беларуская карчма ў XIX стагоддзі
У 1800 годзе ў заходнія губерні быў накіраваны сенатар і паэт Гаўрыла Раманавіч Дзяржавін — «спыніць злоўжыванні, а ў памешчыкаў, якія з бязмернай карысталюбнасці пакідаюць сялян без дапамогі, адабраць маёнткі і перадаць у апеку». Генерал-прокурор Сената П. Х. Абальянінаў рэкамендаваў Дзяржавіну: «…А як па звестках немалым чыннікам знясілення беларускіх сялян іста жыды, то найвысокая воля ёсць, каб ваша правасхадзіцельства звярнулі адмысловую ўвагу на промысел іх у тым, і да агіды такой агульнай ад іх шкоды падалі сваё меркаванне». Дзяржавін прабыў у Беларусі больш за тры месяцы. Вынікам паездкі стала яго дакладная запіска «Меркаванне пра агіду ў Беларусі недахопу хлебнага ўтаймаваннем карыслівых промыслаў яўрэяў». Узгадваюцца ў запісцы і піцейныя ўстановы: «Гэтыя корчмы спакуса для народа, там сяляне разбэшчваюць норавы… Там выманьваюць у іх жыды не толькі хлебна і… прылады, маёмасць, час, здароўі і само жыццё…» У лісце да Абальянінава Дзяржавін пісаў: «''Цяжка без граху і па справядлівасці кагосьці вінаваціць. Сяляне прапіваюць хлеб жыдам і ад таго церпяць недахоп у оным. Уладальнікі не могуць забараніць п’янства для таго, што яны ад продажу віна амаль увесь свой даход маюць. А і жыдоў у поўнай меры абвінаваціць таксама не можна, што яны для пражытка свайго дастаюць апошні ад сялян корм. Словам, трэба было б усім захаваць умеранасць і праз тое скарыстацца агульным дастаткам. Але дзе ж і хто такі, хто ў поўнай меры выконваў гэтую? Усяк сабе жадае больш выгод…''». Дзяржавін прапанаваў стварыць сярод беларускіх яўрэяў асобны клас вясковых пасялян і перасяліць іх ў Астраханскую і Новарасійскую губерні для заняткаў земляробствам.
У першай палове ХІХ стагоддзя адбываецца адаптацыя працы беларускіх піцейных устаноў да агульнаімперскіх. Ва ўмовах пошуку і наладжвання шляхоў развіцця сацыяльнага і эканамічнага жыцця, карчма, як першы тып месца спажывання, паступова страчвае сваю важную грамадскую і сацыяльную ролю, якую адыгрывала ў XVI—XVIII стагоддзях. У другой чвэрці ХІХ стагоддзя дзейнасць карчмы залежыць ад продажу алкаголю, выпрацоўка якога значна ўзрасла ў сувязі з пачаткам вытворчасці спірту з бульбы. У такіх умовах карчма і шынок сталі для памешчыка галоўнымі пунктамі збыту алкаголю. Каб атрымаць прыбытак, памешчык, які наладзіў вытворчасць гарэлкі, прадаваў яе праз карчму. Часам прыбытак ад карчмы і шынка дасягаў паловы ўсіх панскіх даходаў. Співаліся не толькі панскія, але і казённыя сяляне. Паводле інвентара дзяржаўнага маёнтка Бусяж за 1859 год, карчма была ў самім мястэчку і яшчэ ў 9-ці навакольных вёсках. Забяспечваў усе гэтыя піцейныя ўстановы півавар, які працаваў у Бусяжы. Гадавы даход ад корчмаў і шынкаў складаў у 1859 годзе 379 рублёў 71 капейку. У той час за тры капейкі можна было выпіць чарку гарэлкі і закусіць квасам ці салёным агурком.
Але некаторыя гаспадары, у валоданні якіх знаходзілася карчма, забаранялі сялянам па будніх днях выпіваць у карчме. Карчмару забаранялася даваць гарэлку ў крэдыт ці ў абмен на нешта. Дваровым хадзіць у карчму забаранялася. Такое, напрыклад, практыкавалася ў Шчорсах у пана Храптовіча.
Этнограф П. В. Шэйн у «Матэрыялах для вывучэння побыту і мовы Паўночна-Заходняга краю», якія ўбачылі свет у 1902 годзе, так апісваў месца і ролю карчмы ў жыцці простага люду: «Пасля абедні дзясятак саней пад’язджаюць да карчмы і дзясяткі пешаходаў разам з прыезджымі уліваюцца ў яе абагрэцца…Колькасць госцяў павялічваецца, уваходзіць і „блазнота“, гэта значыць халастыя маладыя хлопцы і дзяўчаты, і пад вечар пляц перад карчмой уяўляе сабой ужо кірмаш, а нутро карчмы і цяжкі гуд». «''На вялікія святы ў карчму, — чытаем у іншым месцы, — ішлі ўсе ад малога да вялікага, у хатах заставаліся толькі старыя, нават пяцігадовых дзяцей бацькі бралі з сабой. Старыя, і наогул жанатыя звычайна садзіліся за сталы, пілі гарэлку і піва (карчмары часта разводзілі гарэлку вадой, дадавалі да яе дурману, падманвалі з мерай), закусвалі мясам і каўбасой, а моладзь стаяла пры парозе, нашэптваючы нешта адзін аднаму на вуха, абдымалася, але грубых жартаў не назіралася''».
Рабяты з дзеўкамі танчылі вальс, круцёлку, мяцеліцу, польку, кракавяк. Калі хлопец запрашаў дзеўку ці маладзіцу да танца, то спяваў ёй прыпеўку, на што яна спявала яму ў адказ. Музыкаў запрашала моладзь, ім плацілі грошы ці добра частавалі. Танчылі пад скрыпку і бубен. Для маладога хлопца ці дзяўчыны не было нічога горш, як быць пакінутым дома і не мець магчымасці пабываць у карчме, на ігрышчы.
На працягу першай паловы ХІХ стагоддзя галоўным фактарам, які ўплывае на фармаванне грамадскага харчавання, стала далучэнне беларускіх земляў да Расійскай імперыі. Выпрацоўваюцца законы, абазначаецца кампетэнцыя органаў кіраўніцтва і нагляду за гэтай сферай. Напрыклад, у 1843 годзе зацверджаны «Правілы пра продаж гарачых напояў у губернях і абласцях, дзе існуе вольны продаж, па пэўных цэнах», у якіх вызначаўся акцыз з карчмы. Гэта распаўсюджвалася на Мінскую, Віцебскую, Віленскую і Гродзенскую губерні. У 1883 годзе распараджэннем менскага губернатара забаранялася мець у корчмах партрэт імператара Аляксандра ІІІ. Гэтая мера была прынята пасля даклада міністра ўнутраных спраў ад 1875 года пра неабходнасць забараніць у корчмах вывешваць партрэты імператара і імператарскай сям’і «…калі адкрыта будзе, што азначаныя партрэты апынуцца ў карчмарных установах, то загадваю пра вінаватых скласці акты і перадаваць». У 1885 годзе ў законе «Укладанні пра пакараннях крымінальных і папраўчых» замацоўвалася пакаранне паштальёна, які, суправаджаючы пошту, мог зайсці ў карчму. У тым жа годзе пазначаўся штраф карчмару, калі ён кідаў п’янага кліента без дагляду. Законам другой паловы ХІХ стагоддзя, які вызначаў парадак колькасці ўстаноў, стала «Палажэнне пра карчмарных установах». Піцейныя ўстановы дазвалялася адкрываць у любым месцы, ля праезных дарог, прыстаняў. Забаранялася — у адным памяшканні з гімназіямі і школамі, турмамі, казармамі, а таксама не бліжэй за 84 метры ад цэркваў і манастыроў, могілак.
У пачатку XIX стагоддзя актывізаваўся кантрабандны гандаль. Так, у верасні 1815 года каля Ружан затрыманы шасцёра яўрэяў з кантрабанднымі таварамі. У сакрэтнай «Цыдулцы пра жыдоў, якія жывуць у Расіі», пададзенай у ІІІ Аддзяленне канцылярыі імператара ў 1842 годзе, гаварылася: «''Гандаль кантрабанднымі таварамі складае значную галіну прамысловасці габрэяў, цяпер яна ўпала, але вельмі далёкая ад таго, каб быць спыненай… раз прадпісвала выдаліць габрэяў ад мяжы, але яны знаходзілі заўсёды сродкі адхіліць прывядзенне дадзенага распараджэння ў выкананне і працягваюць пражываць пераважна ў тых месцах, дзе прадстаўляюцца вялікія выгоды да працягу заняткаў сваіх. Хітрасці ў сем выпадку ўжывальныя незлічоныя''».
У 1850-я гг. у Гродне «акцызныя адкупшчыкі, хоць не маюць права займацца ні купляй, ні продажам віна ў рысах свайго водкупу, але пад іншым імем прывозяць віно з іншых губерняў і засноўваюць свае скляпы, і ўзяўшы такім жа чынам у змест усе казённыя корчмы і шынкі, засноўваюць з дапамогай яўрэяў раздробны продаж на свой рахунак пад чужым імем… Гэтым спосабам маюць у руках сваіх аптовы і раздробны продаж віна…». Акрамя таго, напой прадаваўся меншай крэпасці (замест 25-30 % толькі 18 % крэпасці) і танней, што павялічыла прыбыткі ашуканцаў.
Памешчык, шляхціц лічыў ганебным займацца гандлем, і таму аддаваў карчму ў арэнду, звычайна яўрэю. Карчма была арандатару і жыллём, і месцам даходу. Калі грошай у селяніна не было, карчмар даваў выпіць у доўг. Мерай абавязку часам выступаў асён — палка, кій, — якім паганялі валоў. На асёне ставіліся меткі, знакі, якія былі зразумелыя толькі шынкару і даўжніку. Бо, як казалі людзі, «жыд не здзекуецца над табой…, прыбытак адбярэ то тым, то гэтым: возьме трохі жыта, трохі бульбы, ды адну-другую ношку сена карове; а то прывязеш яму дроў з лесу, а ён яшчэ дасць і чарку, а найбольшую маеш карысць, што не папрэ цябе касіць, калі сваё сенца просіць каб яго хутчэй прыбралі».
У Гродзенскай губерні, напрыклад, у 1829 годзе ў 11 казённых мястэчках налічвалася 96 яўрэйскіх бровараў, у 67 памешчыцкіх мястэчках іх было 233 (219 з іх знаходзіліся ва ўласнасці і 14 — у арэнде). Усяго ў мястэчках Гродзенскай губерні існавала ў гэты час 329 броваран, дзе выраблялася 93 797 вёдраў віна штогод.
І. С. Аксакаў пісаў: «Стаўленне яўрэяў-кабатчыкаў да кабатчыкаў-неяўрэяў у губерні Віцебскай складае 77 %; агульны ж лік у ёй габрэяў-кабатчыкаў 1342; у Чарнігаўскай — 78 %, агульная колькасць — 2368, ды звыш таго таемных кабакоў, выключна змесцівам габрэямі, — 1389; у Мінскай — 95 %, агульная колькасць яўрэяў-кабатчыкаў — 1639; у Віленскай — 98 %, агульны лік — 1468; у Гродзенскай — 98 %, агульная колькасць — 2250».
Пасля 1882 года колькасць яўрэйскіх броваран рэзка пайшла на змяншэнне, а з увядзеннем дзяржаўнай віннай манаполіі яны амаль зніклі. У другой палове XIX стагоддзя пачынаецца барацьба з выпіўкай, узнікаюць таварыства цвярозасці.
Гандлёвыя правы яўрэяў у 1874 годзе падвергліся істотнаму абмежаванню. Меркаваннем Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі 19 траўня гэтага года пастаноўлена: «''Яўрэям дазваляецца піцейны гандаль толькі ў мясцовасцях, вызначаных для іх сталай аселасці, і прытым няйначай як ва ўласных хатах. Сядзельцы-яўрэі могуць быць толькі ва ўстановах сваіх аднаверцаў''».
637
637 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 637 год нашай эры, 637 год 1 тысячагоддзя, 37 год VII стагоддзя, 7 год 4-га дзесяцігоддзя VII стагоддзя, 8 год 630-х гадоў.
Беларуская карчма
Беларуская карчма ў XIX стагоддзі
Па дакументах XVII—XIX стагоддзяў вядома яшчэ адна назва будынка з функцыямі, блізкімі карчме, — аўстэрыя. Асаблівай розніцы паміж карчмой і аўстэрыяй не было, але можна адзначыць, што гэта былі будынкі значных памераў, у асноўным заезджыя, як у вёсцы Варняны. У буйных гарадскіх аўстэрыях маглі быць гандлёвыя крамы. Напрыклад, у вёсцы Рубяжэвічы (1784) аўстэрыя мела 5 крам, у Слуцку (1815) — 16.
Беларуская карчма ў XX стагоддзі
У 1894 годзе была ўведзена дзяржаўная манаполія на продаж алкагольных напояў. Гарэлку забаранілі прадаваць на разліў. Адкрываліся новыя прадпрыемствы, якія выраблялі бутэлькі. Корчмы паступова зачыняліся. У вёсках адчыняліся крамачкі, так званыя манаполькі. Гродзенскі губернатар падпісаў у 1905 годзе «Абавязковыя пастановы па змесце корчмаў і заезных двароў». Пакоі для кліентаў загадвалася рэгулярна ветрыць і прыбіраць. Трэбавалася выконваць на кухні чысціню. Служачым забаранялася спаць ці жыць на кухні, трымаць там рэчы, якія не адносяцца да прыгатавання ежы. Прыпасы павінны быць свежымі, захоўвацца ў чыстым посудзе, а пры выстаўленні іх на стойках і прылаўках, затуляць ад казурак і пылі. Двары пры корчмах і заезных дварах трымаць у чысціні. Яны павінны былі мець «належныя ўладкованыя адыходныя месцы, памыйныя ямы або смеццевыя скрыні». З 1906 года моцныя напіткі сталі прадаваць толькі ў гарадах, у дзяржаўных магазінах. Закон забараняў разводзіць іх вадой, дадаваць шкодныя рэчывы, даваць пад заклад рэчаў. Казённая гарэлка прадавалася ў закаркаваным шкляным посудзе пад пячаткай. Сядзелец, ці крамнік, атрымліваў за працу жалаванне і не быў зацікаўлены ў спойванні пакупнікоў. Але народныя дамы, валасныя праўленні не занялі такое месца ў грамадскім жыцці, як карчма.
У 1915 годзе ў ваколіцах мястэчка Жалудок ўздоўж дарог былі размешчаны корчмы агульным лікам 12: «Жыжма», «Карысць», «Пагулянка», «Выгада», «Пяскі» і інш. У кнізе ўспамінаў «У пошуку будучыні» Кузьма Чорны піша: «На сярэдзіне дарогі паміж гэтым мястэчкам і Нясвіжам стаяла тады старая карчма, як і належыць ёй, са стадолай і прасторнай хатай на падлозе і з бакоўкамі…». У паэме Міхася Чароты «Карчма» (1925), відавочна навеянай купалаўскім вершам «Забытая карчма», герой з цеплынёй успамінае мінулае, нягледзячы на яго нялёгкасць, і знакам гэтага мінулага выступае як раз карчма. А верш Янкі Купалы даўно ўвайшоў у класіку беларускай паэзіі:
Ля дарогі, ля далёкай Каля крыжавой, Спіць карчма там адзінока З злупленай страхой.
Пахілілась на старонку, Прылягла к зямлі; Невясёлыя карчомку Думы прыгнялі.
Аб мінуўшай славе, дзівах — Як была п’яна,— Аб дзяньках былых шчаслівых Думае яна.
Як не думаць пра былое, Поўнае прыкрас! Перайшло, і ўжо не тое, Ўжо не той, ох, час!
Калісь гоманам шумела, Людна ў ёй было, Падарожных многа мела,— Ўсё не раз сяло. І жылося, і вялося, Гэй, інакш карчме! — Рэха рогату няслося Ўлетку і ўзіме. Адбывалісь вечарынкі І вяселлі ўраз, Захапляючы дзянінкі Ў ночны добры час. Рэжа музыка званліва, Топат ног такі! Разгуляліся надзіва Дзеўкі, дзецюкі. Кругам старшыя пры чарцы Селі, люлькі цьмюць, Аб пагодзе, гаспадарцы Гутаркі вядуць.
А гарэлка рэчкай льецца, Бегае шынкар, Песня ўдалая нясецца, З твару сыпле жар. Ой, дзянёк так кожны праве У карчме шум, крык… Шчэзла доля па забаве! Час вясёлы знік. Усё прапала, згібла недзе, Як сон, як туман; У карчму ўжо не заедзе Ні мужык, ні пан. У стадоле не ржуць коні, Коз не бэчыць зброд, Не гамоніць пры шынкоўні Выпіўшы народ. Косці парыць у магіле Ўжо шынкар даўно, Аб нячыстай людзі сіле Баюць на адно. Кажуць: поўнач як настане І сяло засне,— Адбываецца гулянне, Як здаўна ў карчме. Чэрці, ведзьмы, ваўкалакі Сходзяцца гуляць; На стол з’явяцца прысмакі, Музыка чуваць. Бліск святла заблісне яркі, Пойдзе ходам клум, Звоняць міскі, пляшкі, чаркі… П’янства, скокі, шум.
Жэняць ведзьму з ваўкалакам, Сватае шынкар, Попам — рабін, ведзьма—дзякам, А чорт — гаспадар.
Так гуляюць, покуль недзе Не кігне пятух… Гіне ўсё, і па бяседзе Пуста, сумна ўкруг. Цень са сцен плыве пануры, Як з якой турмы, Кот здзічэлы ловіць шчуры У сянях карчмы. Крыллі ў цемнаце лапочуць Кажаноў, начніц; Віхры ў коміне хіхочуць — Жудка без граніц. Жах карчма ўвесь чуе гэты І думу снуе Пра мінуўшыя дні, леты Лепшыя свае.
Калі ва ўсходняй Беларусі корчмы зачыняліся, то ў Заходняй, «за польскай гадзінай», яны існавалі і ў 1920-х, і ў 1930-х гг.
Карчма і карчмар у этнаграфіі і беларускім фальклоры
Карчмар быў, мабыць, самым папулярным чалавекам у мястэчку. Па важкасці ён мог зраўняцца з панам, ксяндзом. Ведаў усё пра сваіх наведвальнікаў. Яго не любілі. Карчмар мог разбаўляць гарэлку, дабаўляць у яе дурнап’яну. За паўкошту сяляне прыносілі ў карчму поўсць, курэй… Часам карчмар даваў гарэлку ў доўг і запісваў гэты доўг як хацеў. Словам, карчмар нажываўся ўсімі магчымымі спосабамі. Але і ён не быў застрахаваны ад пана, які мог выгнаць карчмара разам з дзецьмі і жонкай на вуліцу.
«Мужык», у сваю чаргу, неразлучны з «жыдам», паколькі ўвесь вольны час і святы праводзіць у карчме: «тут ён бядуе і плача, радуецца заробленай капейцы».
Этнограф Янчук Н. А. пра адметнасць беларускага нацыянальнага характару пісаў: «Гарэлка і п’янства — вось другое, пасля невуцтва, няшчасце беларуса». Э. Паўловіч расказвае пра карчму, дзе сяляне пілі і скардзіліся на сваю цяжкую долю. Аўтар лічыць, што ў распаўсюджванні п’янства вінаваты гаспадары, якія дазваляюць яўрэям адкрываць корчмы і якія не клапоцяцца аб лёсе сялян, імкнучыся да ўзбагачэння.
У Мікалая Някрасава: Желтоволосый, сгорбленный, Подкрался робко к странникам Крестьянин-белорус, Туда же к водке тянется: «Налей и мне маненичко, Я счастлив!» — говорит.
Карчма ў фальклоры атаясамліваецца з нячыстай сілай. Функцыянавала карчма ў асноўным у вячэрні і начны час, — калі актывізуецца ўсякае паскуддзе. І любіла яна збірацца ноччу ў карчме. Д’ябал, ва ўспрыманні народнай свядомасці, стварыў гарэлку для ўздзеяння на людзей праз п’янства, а карчмар, які шукае сваёй выгады, прадае гарэлку. Карчмар несумненна ведаўся з нячыстай сілай. Існавала вераванне, што яўрэі імкнуліся завалодаць вяроўкай, на якой павесіўся самазабойца; кавалачкі ад яе яны трымалі ў бочцы з гарэлкай ці ўпотай падкідвалі ў чарку п’ючым наведвальнікам, каб тыя ішлі да іх гэтак жа актыўна, як яны ішлі глядзець на нябожчыка. Згодна з фальклорнай традыцыяй, пачатковым месцазнаходжаннем яўрэяў было пекла, адкуль іх за бутэльку гарэлкі выпусціў п’яніца, пасля чаго яны рассяліліся па ўсёй зямлі. Аднак і пасля смерці яўрэй не можа патрапіць у рай і зноў аказваецца ў пекле: «Пана гром забіў, жыда чорт ухапіў».
Пра карчму і карчмара ёсць шэраг прыказак — «Жыд на тое на свеце, каб добра не заліжала ў клеці», «Карчмарава вока і праз лахманы грыўню бачыць», «Гаспадар у карчме п’е і скача, а гаспадыня дома з дзецьмі плача», «Да касцёла дарога крывая, а да карчмы простая», «Бяжыць, як шавец да карчмы», «Бачыш, дружа, як гарую: з аднае карчмы ды ў другую» і інш.
У гумарыстычных народных п’есках карчмар звычайна высмейваецца. Напрыклад, у казцы «Карчмар і мужык» распавядаецца пра карчмара, якому ўдалося ўцячы ад лясных разбойнікаў, але яго абрабаваў і збіў уласны фурман за спробу падмануць. Карчмар выступае нервовым і баязлівым багацеем. Высмейваецца карчмар і ў п’есах «Карчмар Бэрка і Мужык», «Карчмар, яго жонка Сара і Казак». Перад гледачамі ён паўстае як ашуканец і абірала. Яго імкнуцца паказаць рознымі камічнымі эфектамі: гаворка з гратэскавым акцэнтам, знешняя недарэчнасць, панчохі, якія вечна спаўзаюць з ног, кудлатыя валасы.
Мікалай Міхайлавіч Дзеніскевіч
Мікала́й Міха́йлавіч Дзеніске́віч (, в. Закаблукі, цяпер Мінскага раёна — 29 кастрычніка 1937, Мінск) — савецкі беларускі партыйны дзеяч, другі сакратар ЦК КПБ (1937).
Біяграфія
З сям’і рабочага. Атрымаў сярэднюю адукацыю, працаваў слесарам на Мінскай чыгунцы.
З 1921 года — на камсамоль­скай рабоце ў Мінску, Нова-Барысаве, Чэрвені, Талачыне.
З 1925 года — сакратар Аршанскага камітэта ЛКСМБ, потым на партыйнай рабоце ў Оршы, Асвеі, Лепелі, Глуску і Мінску.
У 1930 годзе скончыў курсы партыйных работнікаў у Маскве.
З 1933 года — загадчык аддзела ЦК КП(б)Б, першы сакратар Лёзненскага райкама, 2-гі сакратар Віцебскага гаркама КП(б)Б (1937).
20 чэрвеня 1937 года быў абраны другім сакратаром ЦК КП Беларусі і членам бюро ЦК КПБ.
Асабістая справа Д. № 5900-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Куляшоўка (Навадугінскі раён)
Куляшоўка (Кулешовка) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Карл Паўлавіч Брулоў
Карл Паўлавіч Брулоў (,  —, Манцыяна, Італія) — рускі мастак, жывапісец, манументаліст, акварэліст, малявальшчык, прадстаўнік акадэмізму.
Член Міланскай і Пармскай акадэмій, Акадэміі Святога Лукі ў Рыме, прафесар Пецярбургскай і Фларэнційскай акадэмій мастацтваў, ганаровы вольны супольнік Парыжскай акадэміі мастацтваў.
Брат Аляксандра Брулова, архітэктара, прадстаўніка стылю рамантызм.
IC 462
IC 462 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) у сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мілідаўская
Мілі́даўская гара — найвышэйшы пункт Ашмянскага ўзвышша, знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі Мілідаўшчына Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Вышыня 320 м.
Мілідаўская гара — геалагічны помнік прыроды дзяржаўнага значэння. Яна прываблівае турыстаў маляўнічым ландшафтам; папулярныя лыжныя паходы выходнага дня.
Варгас (штат)
Варгас (Vargas) — адзін з 23 штатаў Венесуэлы.
Адміністрацыйны цэнтр — г.Ла-Гуайра. Плошча штата 1,496 км², насельніцтва — 332 900 чалавек.
8-ы Арлоўскі завулак (Мінск)
8-ы Арлоўскі завулак — завулак у Цэнтральным раёне Мінска.
Перасячэнні
Завулак перасякаецца з:
Курцава (Навадугінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сенцяняты
Сенцяня́ты (, Сентеняты) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета.
Allium saralicum
Allium saralicum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Іране і Турцыі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Іране і Турцыі.
Высокія Ляды
Высо́кія Ля́ды (, Высокие Ляды) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзінскага сельсавета.
Да 12 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета.
Чытадэла
Чытадэла (Cittadella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Падуя.
Чарлстан
Назву Чарлстан, Чарльстан (Charleston) маюць:
Чытадэла
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Prosdocimo di Padova.
Маркава (Высокаўскае сельскае паселішча)
Маркава (Ма́рково) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 758
NGC 758 (іншыя абазначэнні — NPM1G −03.0103, PGC 7198) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Кіт.
Firekites
«Firekites» — аўстралійскі індзі lo-fi поп-гурт з Ньюкасла (Аўстралія). Створаны ў 2005 годзе Цімам Макфі і Родам Смітам.
NGC 758
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прывалаў
Прывалаў — прозвішча.
Стаўбуцева
Стаўбу́цева (, Ставбутево) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзішкаўскага сельсавета.
Да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Сыраваткінскага сельсавета.
Адамова (Полацкі раён)
Адамо́ва (, Адамово) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, чыгуначная станцыя на лініі Полацк — Бігосава. Уваходзіць у склад Баравухскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Адамоўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 33 км у напрамку на паўночны захад ад Полацка, за 138 км ад Віцебска.
Мурсія
Мурсія:
IC 463
IC 463 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
ARCHE Пачатак
ARCHE Пачатак — беларускі незалежны, літаратурна-мастацкі, навукова-папулярны і грамадска-палітычны часопіс, у якім друкуюцца дзясяткі беларускіх інтэлектуалаў. З’яўляецца адным з двух беларускіх выданняў, запрошаных у сетку еўрапейскіх часопісаў «Eurozine». Выдаецца з верасня 1998 года, рэдактар — Аляксандр Пашкевіч. Выдаецца на беларускай мове.
Судовы пераслед
25 лютага 2009 года суд Маскоўскага раёна горада Брэста прызнаў экстрэмісцкім № 7-8 часопіса. У сувязі з гэтым міжнародная арганізацыя «Рэпарцёры без межаў» адзначыўшы, што адміністрацыйны і судовы пераслед часопіса «ARCHE» пачаўся ад моманту яго стварэння ў 1997 годзе, заявіла, што «гэты выпадак з’яўляецца благім прадвесцем для прагрэсу ў галіне свабоды прэсы, на які мы спадзяваліся».
Эдвард Стэцініус
Эдвард Рейлі Стэцініус-малодшы (Edward Reilly Stettinius, Jr.; 9 ліпеня 1900, Чыкага, Ілінойс — 31 кастрычніка 1949, Грынвіч, Канектыкут) — амерыканскі палітык, быў Дзяржаўным сакратаром ЗША з 1944 па 1945 год і першым амбасадарам ЗША ў ААН.
Вучыўся ва Універсітэце Вірджыніі. Стаў віцэ-прэзідэнтам General Motors у 1931 годзе, працаваў над праграмамі, якія аказвалі дапамогу беспрацоўным і тым самым увайшоў у кантакт з Франклінам Рузвельтам. Узначальваў Упраўленне па вытворчасці пры прэзідэнце Рузвельце. У 1943 годзе прызначаны намеснікам Дзяржаўнага сакратара.
Мельнікава (Навадугінскі раён)
Мельнікава (Ме́льниково) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Глінішча (Смалявіцкі раён)
Глі́нішча (, Глинище) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзінскага сельсавета.
Эстэ (Італія)
Насельніцтва складае 16877 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 515 чал./км². Займае плошчу 33 км². Паштовы індэкс — 35042. Тэлефонны код — 0429.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Tecla di Iconio.
Балдышы (Полацкі раён)
Балдышы́ (, Болдыши) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Баравухскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Адамоўскага сельсавета.
NGC 759
NGC 759 (іншыя абазначэнні — UGC 1440, MCG 6-5-67, ZWG 522.87, IRAS01548+3605, PGC 7397) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Яўген Багарнэ
Прынц Эжэн Роз (Яўген) дэ Багарнэ (Eugène Rose de Beauharnais;  — ) — віцэ-кароль Італіі, дывізіённы генерал. Пасерб Напалеона.
Кар’ера
Адзіны сын першай жонкі Напалеона Жазэфіны Багарнэ. Яго бацька, віконт Аляксандр дэ Багарнэ, быў генералам рэвалюцыйнай арміі. У гады Тэрору яго незаслужана абвінавацілі ў здрадзе і пакаралі смерцю.
Пасля шлюбу маці з Напалеонам 1 лютага 1805 года Яўген атрымаў тытул прынца Французскай імперыі, 2 лютага 1805 года — Ордэн Ганаровага легіёна, а 7 чэрвеня 1805 года — тытул віцэ-караля Італіі. У 1812 годзе камандаваў 4-м (італьянскім) пяхотным корпусам Вялікай Арміі.
Яўген стаў фактычным кіраўніком Італіі (тытул караля насіў сам Напалеон), калі яму было ўсяго 24 гады. Але ён здолеў кіраваць краінай досыць цвёрда: увёў у дзеянне Грамадзянскі кодэкс, рэарганізаваў армію, пабудаваў каналы, умацаванні і школы і здолеў заслужыць любоў і павагу свайго народа.
У 1805 годзе Яўген атрымаў вялікі крыж ордэна Жалезнай кароны і вялікі крыж ордэна Святога Губерта Баварскага. 23 снежня 1805 года ён быў прызначаны галоўнакамандуючым корпусам, якія блакавалі Венецыю, 3 студзеня 1806 года — галоўнакамандуючым Італьянскай арміяй, а 12 студзеня 1806 года — генерал-губернатарам Венецыі.
Пасля першага адрачэння Напалеона Яўген Багарнэ сур’ёзна разглядаўся Аляксандрам I у якасці кандыдата на французскі прастол. За адмову ад сваіх італьянскіх уладанняў атрымаў 5000000 франкаў, якія перадаў свайму цесцю — каралю Баварыі Максіміліяну-Іосіфу, за што яго «памілавалі» і падаравалі тытулы ландграфа Лейхтэнбергскага і князя Айхштэцскага (па іншых даных — купіў іх у 1817 годзе).
Даўшы слова не падтрымліваць больш Напалеона, не прымаў удзелу (у адрозненне ад сястры Гартэнзіі) у яго рэстаўрацыі падчас «Ста дзён», а ў чэрвені 1815 года ганараваны Людовікам XVIII тытулам пэра Францыі.
Да самай смерці жыл у сваіх баварскіх землях і актыўнага ўдзелу ў еўрапейскіх справах не прымаў.