cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сплюшка звычайная
Апісанне
Памер цела 15—20 см, маса 60—130 г, размах крылаў да 50 см. Афарбоўка шэра-карычневая, з белымі плямамі на плечавым пер’і, цёмнымі стракацінамі і тонкім струменьковым малюнкам; як у многіх відаў роду існуюць шэрая і карычневая (рудая) каляровыя фазы. Радужына жоўтая, радзей аранжавая. Крык сплюшкі — сумны меладычны посвіст «сплю-ю» або «сплю-плю», аднаскладовы ў самца, двухскладовы ў самкі. Паўтараецца з інтэрвалам 2—3 секунды. За крык птушка і атрымала назву.
Пашырэнне
Арэал: Паўднёвая, Цэнтральная і Усходняя Еўропа, Малая Азія, Заходняя і Цэнтральная Азія праз Алтай да Японіі, Прыморскага краю, Маньчжурыі, Кітая і Тайваня, на поўдні да Ірана, Пакістана і Андаманскіх астравоў, Паўночна-Заходняя Афрыка.
Насяляе лісцевыя або мяшаныя лясы, групы высокіх лісцевых дрэў на пагоркавых тэрыторыях, берагі ручаёў, зарослыя старымі дрэвамі, алеі, старыя сады, плантацыі алівак, вінаграднікі, паркі, прыдарожныя дрэвы, дарогі, абсаджаныя дрэвамі, гарадскія насаджэнні ў малых і нават вялікіх гарадах. У Альпах даходзіць да 1500 м, на Каўказе — да 1700 м, а ў Туркменістане — да 2000 м над узроўнем мора.
Пералётны від, паўднёвыя папуляцыі аселыя. Залятае ў Паўночную і Заходнюю Еўропу (Данія, Галандыя, Бельгія, Вялікабрытанія, Ірландыя, Ісландыя, Фарэрскія астравы, Люксембург, Германія, Нарвегія, Швецыя, Латвія, Літва, Польшча, таксама на Мадэйру). На тэрыторыі Беларусі вельмі рэдкі на гнездаванні пералётны від. Месца зімовак еўрапейскіх папуляцый — у трапічнай Афрыцы.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо робіць у дуплах, скальных шчылінах, у будынках і сценах, зрэдку — у пакiнутых гнёздах варон і сарок; займае гнездавыя скрынкі. Яно без высцілкі.
Яйкі (4—5, часам 2—7) уздутыя з аднолькавымі тупымі канцамі, часам амаль акруглыя, белыя, з моцным бляскам. Памеры: 32,0 х 27,5 мм.
Корміцца насякомымі, павукамі, дробнымі птушкамі, мышападобнымі грызунамі.
Аіда
«Аіда» (Aida) — опера Джузэпэ Вердзі, лібрэта Антоніа Гісланцоні па сцэнарыі О. Ф. Марыета. Дзеянне адбываецца ў Мемфісе і Фівах ў часы валадарства фараонаў. У оперы апавядаецца аб няшчасным каханні правадыра егіпецкіх войскаў Радамеса і рабыні Аіды — дачкі эфіопскага цара, з войскамі якога змагаюцца егіпцяне.
Опера «Аіда» упершыню пастаўлена 24 снежня 1871 г. (Каір). У ролях: Амнерыс — Гросі, Аіда — Паццоні, Радамес — Манджыні, Аманасра — Штэлер, Рамфіс — Медзіна. Дырыжор — Батэзіні.
Куль
Назву Куль маюць:
Абраз Маці Божай Кангрэгацкай
Абраз Маці Божай Кангрэгацкай (Студэнцкай) — каталіцкая цудатворная ікона. Знаходзіцца ў Кафедральным касцёле Святога Францішка Ксаверыя ў Гродне.
Гісторыя
Урачысты перанос абраза з маёнтка Жаляроўскага Кульбакі ў драўляны езуіцкі касцёл апосталаў Пятра і Паўла адбыўся 3 жніўня 1664 года. У працэсіі ўдзельнічалі 5000 чалавек: ішлі цэхі з харугвамі, айцы бернардзінцы, студэнты. Для сустрэчы абраза была збудавана трыўмфальная арка, пры ўваходзе ў касцёл далі салют з усіх гарматаў. Але перад тым па просьбе кангрэгацыі камісія ад віленскага біскупа ў складзе канцлера дыяцэзіі кс. Казіміра Вайшняровіча і пробашча касцёла Святой Брыгіты кс. Станіслава Катоўскага пацвердзіла 108 цудаў абраза, засведчаных пад прысягай, і 20 ліпеня склала адпаведны пратакол, пасля чаго біскуп Юрый Белазор прызнаў абраз цудатворным. Пратакол з апісаннем цудаў быў надрукаваны ў 1686 г. у Віленскай езуіцкай друкарні ў «Summariusz cudów i łask N. M. Panny Studenckiej», для якой гравюру з гербам Агінскіх (відаць, фундатараў выдання) выканаў Лявонцій Тарасевіч.
у 1696 г. з абраза была скрадзена срэбраная шата. У тую ж ноч гетману вялікаму літоўскаму і віленскаму ваяводу Казіміру Яну Сапегу ў сне з’явілася Дзева Марыя. Уражаны супадзеннем, ваявода падараваў на абраз шату з чыстага золата (не захавалася). Пазней у 1719 г. з абраза кралі воты.
Апісанне
Жывапіс амаль цалкам закрывае пазалочаная шата, сярэбраная рама выканана ў 1761 г. гданьскім злотнікам Хрысціянам ван Гаўсенам. Гісторыя некаторых цудаў абраза намалявана ў касцёле на філёнках фундатарскай лавы.
Уладзімір Аляксеевіч Падалінскі
Біяграфія
Нарадзіўся года ў Шчучыне.
Скончыў у 2000 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 2003 годзе — аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі. У 2004 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Прадстаўніцтва і палітычная пазіцыя Вялікага Княства Літоўскага на вальных соймах Рэчы Паспалітай у апошняй трэці XVI ст.».
У 2004—2013 гадах дацэнт кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. З 2013 года ў БДУ: дацэнт, загадчык кафедры гісторыі Беларусі Старажытнага часу і Сярэдніх вякоў. Выкладаў таксама ў Беларускім інстытуце правазнаўства і Полацкім дзяржаўным універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: гісторыя права, парламентарызм, прадстаўнічыя інстытуты ўлады і палітычныя эліты ВКЛ і Рэчы Паспалітай.
Эўген Вайна
Э́ўген Ва́йна (Eugen Vaino;, Пайдэская воласць, Эстонія — , , Эстонія) — эстонскі графік і жывапісец
Біяграфія
Вучыўся ў 1924—1930 гадах у Мастацка-прамысловым вучылішчы ў Таліне ў Г. Х. Рэйндарфа. У 1941 годзе мабілізаваны ў армію, у маі 1942 года па рашэнні СМ СССР адкліканы і накіраваны ў Яраслаўль, дзе працуе стыпендыятам у.
У 1944—1961 гадах у Талінскім інстытуце прыкладнога мастацтва і Мастацкім інстытуце Эстоніі.
Хрыпіна
Хрыпіна (Хрипино) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Смольнае (Акмолінская вобласць)
Смольнае — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Нованікольскай сельскай акругі. Код КАТА — 116453500.
Даніэль Дэфо
Даніэль Дэфо (Daniel Defoe; нарадзіўся пад імем Daniel Foe; каля 1660, Крыплгейт — 24 красавіка 1731, Мурфілдс) — англійскі і, вядомы галоўным чынам як аўтар «Рабінзона Круза».
Біяграфія
Скончыў дысентэрскую (пурытанскую) акадэмію. Пісаў палітычныя памфлеты, вершаваныя сатыры («Чыстакроўны англічанін», 1701; «Найкарацейшы шлях расправы з дысентэрамі», 1702), за якія быў прыгавораны да турэмнага зняволення. Аўтар дакументальнай прозы («Запіскі кавалера», 1720; «Дзённік чумнага горада», 1722), авантурна-прыгодніцкіх раманаў («Капітан Сінгльтан», 1720, «Гісторыя палкоўніка Жака» і «Моль Флендэрс», абодва 1722).
Дэфо лічаць адным з першых прыхільнікаў рамана як жанру. Ён дапамог папулярызаваць гэты жанр у Вялікабрытаніі, а некаторыя лічаць яго адным з заснавальнікаў англійскага рамана. Дэфо пладавіты і разнастайны пісьменнік, ён напісаў больш за 500 кніг, памфлетаў і часопісаў на розныя тэмы (палітыка, эканоміка, крымінальнасць, рэлігія, шлюб, псіхалогія, звышнатуральнае і інш.) Ён быў таксама заснавальнікам эканамічнага журналізма. Заснавальнік і кіраўнік брытанскай разведкі і контрразведкі ў 1709—1713 гадах.
Сусветную вядомасць яму прынёс раман «Жыццё і дзіўныя прыгоды марахода Рабінзона Круза» (ч. 1—2, 1719). Тэма «рабінзанады» як спроба стварэння асноў матэрыяльнай і духоўнай культуры ў адрыве ад цывілізацыі стала вельмі папулярная і выклікала ў далейшым шмат наследаванняў (у беларускай літаратуры «Палескія рабінзоны» Я. Маўра). На беларускую мову раман пераклала А. Васілевіч (1976).
NGC 3162
NGC 3162 (іншыя абазначэнні — NGC 3575, UGC 5510, MCG 4-24-19, ZWG 123.26, IRAS10107+2259, PGC 29800) — спіральная галактыка з перамычкай (SBbc) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3162, NGC 3575.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эстонская акадэмія мастацтваў
Эстонская акадэмія мастацтваў (Eesti Kunstiakadeemia, EKA) — адзіная вышэйшая навучальная ўстанова ў Эстоніі, якая рыхтуе спецыялістаў у галіне мастацтва, дызайну, архітэктуры, мастацтвазнаўства і рэстаўрацыі.
Паводле Статуту асноўнай мэтай дзейнасці Эстонскай акадэміі мастацтваў з’яўляецца садзейнічанне творчай і даследчай дзейнасці, прадастаўленне сучаснай вышэйшай адукацыі, якая грунтуецца на комплексным навучанні, творчай і даследчай дзейнасці і ў адпаведнасці са стандартам аб вышэйшай адукацыі ў вобласці выяўленчага мастацтва, дызайну, медыя, архітэктуры, мастацтвазнаўства, рэстаўрацыі і педагагічнай адукацыі.
Пасля акту эстонскага міністра адукацыі і даследаванняў № 145 ад 10 лютага 2007 года, Акадэмія была акрэдытавана як вышэйшая навучальная ўстанова міжнароднай экспертнай камісіяй.
Эстонская акадэмія мастацтваў падпісала каля 80 двухбаковых пагадненняў з універсітэтамі, якія ўдзельнічаюць у праграме ERASMUS, а таксама ўстановамі-партнёрамі, якія не ўдзельнічаюць у ERASMUS — у Швейцарыі, ЗША, Расіі, Аўстраліі. Акрамя таго Акадэмія супрацоўнічае з некалькімі прыватнымі ўніверсітэтамі ў краінах Еўрапейскага Саюза.
Заснаванне
Гісторыя Эстонскай акадэміі мастацтваў пачынаецца ў 1914 годзе, калі Эстонскае таварыства мастацтваў заснавала Талінскае мастацка-прамысловае вучылішча (Tallinna Kunsttööstuskool). Гэта была першая школа мастацтваў у Эстоніі. Заснавальнікі ўзялі за аснову праграмы, па якіх была заснавана школа барона Аляксандра фон Штыгліца ў Санкт-Пецярбургу. Гэта сістэма ставіла на першае месца тэхнічныя і прыкладныя навукі.
Перыяд незалежнасці
Пасля Эстонскай вайны за незалежнасць у 1924 годзе Талінскае мастацка-прамысловае вучылішча стала Дзяржаўным мастацка-прамысловым вучылішчам, прапануючы адукацыю па ўсіх спецыяльнасцях прыкладнога мастацтва таго часу. Распачатая ў 1922 годзе рэформа сістэмы навучання, была завершана, ператварыўшыся ў еўрапейскую шматузроўневую школьную сістэму. У выніку стала магчымым атрымаць дыплом спецыяліста ці мастака (з 1934 года). У 1920-я гады былі адкрыты новыя рабочыя класы і факультэты (тыпаграфіка, скульптура, графіка, кераміка, апрацоўка металу, шліфоўка і гравіроўка шкла, ткацкая справа), якія зрабілі навучальную ўстанову больш універсальнай. Значая колькасць выкладчыкаў стажыравалася ў Еўропе. У 1938 годзе Дзяржаўная індустрыяльная школа мастацтваў была ператворана ў дзве незалежныя установы: Дзяржаўнае вучылішча выяўленчага і прыкладнога мастацтва і Дзяржаўнае вышэйшае мастацкае вучылішча.
Авакум
Аваку́м (חֲבַקּוּק (Ḥăḇaqqûq) — абнімі (Божа) ад  — абдымаць) — мужчынскае імя яўрэйскага паходжання.
Эстонская акадэмія мастацтваў
Савецкі перыяд
У 1940 годзе, пасля далучэнні Эстоніі да СССР, школа была пераназвана ў Дзяржаўнае вучылішча прыкладнога мастацтва імя Яана Коарта. Падчас Другой сусветнай вайны школа была часта зачынена і навучання адбывалася эпізадычна.
Авакум
На Беларусі вядома з XVI ст. як Авакум (1567). Ад імя «Авакум» утвораны прозвішчы Аваку́маў, Аваку́менка.
Эстонская акадэмія мастацтваў
Савецкі перыяд
У 1944 годзе школа была пераназвана ў Талінскі дзяржаўны інстытут дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ЭССР. У 1951 годзе была зачынена школа мастацтваў у Тарту, і спецыяльнасці вытанчаных мастацтваў былі пераведзены ў сталіцу. Такім чынам, усе мастацкія навучальныя ўстановы засяродзіліся ў Таліне. Новай назвай школы стала Дзяржаўны мастацкі інстытут Эстонскай ССР. Навучанне набыло новыя асаблівасці, характэрныя для савецкага ўніверсітэта, маючы тры асноўных кірункі — грамадскія навукі, прадметы па агульнай тэорыі мастацтва і прадметы прыкладнога мастацтва.
Авакум
Імяніны: 6 ліпеня, 2 снежня.
Эстонская акадэмія мастацтваў
Савецкі перыяд
У 1949 годзе з Талінскага політэхнічнага інстытута быў пераведзены факультэт архітэктуры, які ў 1966 годзе са з’яўленнем спецыяльнасцей архітэктуры інтэр'ераў і дызайну сфарміраваў новы кірунак дзейнасці інстытута. Пасля гэтага інстытут стаў адзінай установай у Эстоніі, што падае вышэйшую адукацыю ва ўсіх сферах мастацтва і архітэктуры. У 1959—1989 гадах рэктарам інстытута быў Яан Варэс, пад кіраўніцтвам якога інстытут стаў папулярнай навучальнай установай з ліберальнымі поглядамі і еўрапейскім узроўнем навучання, дзе на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў вучыліся студэнты розных нацыянальнасцей і дзе атрымалі сваю адукацыю некалькі пакаленняў эстонскіх мастакоў. Высокая рэпутацыя інстытута распаўсюджвалася таксама і на былыя сацыялістычныя краіны Усходняй Еўропы, адбываўся абмен студэнтамі і студэнцкімі групамі, студэнты і выкладчыцкі склад бралі ўдзел у міжнародных конкурсах і выстаўках, займаючы высокія месцы і атрымліваючы гучныя водгукі. Першапачатковы будынак стаў малым для інстытута, які хутка развіваўся, таму быў рэканструяваны ў па праекце архітэктара П. Тарваса (1-я чарга ў 1965—1967 гг., 2-я — 1974 год), таксама быў далучаны будынак архітэктуры інтэр’ера ў Старым горадзе, на вуліцы Суўр-Клоастры.
Пасля 1989 года
У 1989 годзе інстытут быў пераназваны ў Талінскі мастацкі ўніверсітэт, што адзначыла пачатак новага перыяду ў гісторыі школы. Рэктарам быў выбраны адзін з самых вядомых гісторыкаў мастацтва Эстоніі — прафесар Яак Кангіласкі. У адпаведнасці са зменамі, якія адбываліся ў сістэме вышэйшай адукацыі дзяржавы, была распачата рэформа сістэмы навучання ва ўніверсітэце. Перыяд навучання быў скарочаны да чатырох з паловай гадоў. Сістэма курсу была захавана, але была ўведзена новая сістэма крэдытаў. Падчас змен былі прадстаўлены новыя ўзроўні адукацыі: бакалаўрыят, магістратура і дактарантура. У сярэдзіне 1990-х гадоў у школе ўзмацніўся эканамічны крызіс і агульны спад. У 1995 годзе Талінскі мастацкі ўніверсітэт быў пераназваны ў Эстонскую акадэмію мастацтваў, назва была сертыфікавана ў 1996 годзе. Істотна павялічыліся міжнародныя кантакты школы: студэнцкі і выкладчыцкі абмен, удзел у міжнародных адукацыйных праграмах, арганізацыя канферэнцый, семінараў і фестываляў. У 1997—2000 гадах былі пабудаваны новыя і сучасныя бібліятэкі. У 2002 годзе навучальныя праграмы Акадэміі былі абноўлены, зыходзячы з прынцыпаў Балонскай дэкларацыі, у адпаведнасці са стандартнай сістэмай вышэйшай адукацыі ў Еўрапейскі саюз. Першыя студэнты, якія навучаліся па абноўленай праграме, скончылі навучанне ў 2006 годзе. У 2005 годзе рэктарам Акадэміі быў абраны мастак па тэкстылі прафесар Сігнэ Ківі (міністр культуры Эстонскай Рэспублікі ў 1999—2001 гадах, член парламента ў 2002—2005 гадах). У 2018 годзе быў адкрыты новы будынак акадэміі.
Вялікі Усцюг
Вялікі Усцюг — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Вялікаусцюгскага раёна Валагодскай вобласці. Знаходзіцца за 450 км на паўночны ўсход ад Волагды на левым беразе ракі Суханы насупраць зліцця яе з ракой Юг на суднаходных лініях гэтых рэк і Паўночнай Дзвіны. Адзін з самых старажытных гарадоў на рускай Поўначы, які захаваў багатую культурную спадчыну. З 1999 года аб’яўлены радзімай Усерасійскага Дзеда Мароза. З’яўляецца папулярным цэнтрам сямейнага турызму.
Міжнародныя эканамічныя адносіны
Міжнародныя эканамічныя адносіны (МЭА) — эканамічныя адносіны між дзяржавамі, рэгіянальнымі групоўкамі, транснацыянальнымі карпарацыямі і іншымі суб'ектамі сусветнай гаспадарцы. Уключае валютна-фінансавыя, гандлёвыя, вытворчыя і іншыя адносіны. Вядучай формай міжнародных эканамічных адносін з'яўляецца валютна-фінансавыя адносіны.
Адной з характэрных асаблівасцей функцыяніравання сусветнай гаспадаркі першай паловы ХХІ ст. з’яўляецца інтэнсіўнае развіццё міжнародных эканамічных адносін. На дадзеным этапе развіцця адбываецца расшырэнне і паглыбленне эканамічных адносін паміж краінамі, групамі краін, эканамічнымі групоўкамі, асобнымі фірмамі і арганізацыямі, а таксама пераліў капіталу і яго пастаянныя міграцыі ў сусветным маштабе.
У сучасным свеце асабліва актуальным з'яўляецца глабалізацыя і рэгіяналізацыя міжнародных эканамічных адносін. Дамінуючая роля ва ўсталяванні сусветнага эканамічнага парадку прыналежыць транснацыянальнаму капіталу і міжнародным інстытутам, сярод якіх важная роля прыналежыць Сусветнаму банку і Міжнароднаму валютнаму фонду (МВФ). У рэзультаце міжнароднага падзелу працы сфарміраваліся сусветныя полюсы эканамічнага і тэхналагічнага развіцця (Паўночнаамерыканскі, Заходнееўрапейскі, Азіяцка-Тыхаакіянскі). Сярод актуальных праблем міжнародных эканамічных адносін выдзяляюцца праблемы стварэння свабодных эканамічных зон, міжнародных транспартных калідораў і інтэрнэт-эканомікі.
Шэйдава
Шэйдава (Шейдово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Ленінградская вуліца (Віцебск)
Ленінградская вуліца (да 1973 года — Гарадоцкая шаша) — вуліца ў паўночна-заходняй частцы горада Віцебска ў Чыгуначным раёне. Самая доўгая вуліца горада (больш за 7300 м). Пачынаецца ад вуліцы Касманаўтаў і заканчваецца на ўскраіне горада.
Гісторыя
Вуліца пачала фарміравацца ў XVIII стагоддзі. У 1785 годзе на вуліцы пабудаваны каменны Касцёл святой Варвары. Сучасны будынак пабудаваны ў 1885 годзе. На карце сярэдзіны XIX стагоддзя ля касцёла і бліжэй да пачатку шашы знаходзіліся вялікія могілкі. У сярэдзіне XX стагоддзя на месцы Мікалаеўскіх могілак пабудавалі АТП-4 (пачатак працы 1955 год) і ПМК № 3 ААТ «Белсельэлектрасеткабуд»
У паслярэвалюцыйны час Полацкі рынак быў перанесены з Полацкай плошчы ў пачатак Гарадоцкай шашы і вуліцы Полацкай, дзе знаходзіцца па сённяшні дзень. У суседнім з касцёлам будынку школы № 27 (Гарадоцкая шаша, 103) у вайну размяшчаліся нямецкія ваенныя, у прыватнасці, антыфашыст Карл Шрадэр.
NGC 3163
NGC 3163 (іншыя абазначэнні — UGC 5517, MCG 7-21-26, ZWG 211.27, PGC 29846) — галактыка ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Медаль «У памяць 100-годдзя Айчыннай вайны 1812 года»
Медаль «У памяць 100-годдзя Айчыннай вайны 1812 года» — юбілейны медаль Расійскай імперыі ў гонар 100-годдзя перамогі рускай арміі над французамі.
Гісторыя
Медаль заснаваны у 1912 годзе — у год 100-годдзя Айчыннай вайны — «…в память славных подвигов предков, принесших в жертву Отечеству свою жизнь и достояние». Было выраблена каля 442 тысяч юбілейных медалёў.
Цікавы факт — той хто атрымаў права на ўзнагароду, павінны былі «…приобретать медаль за свой счет».
Апісанне
Узнагароду выраблялі са светлай бронзы. На яе правым баку — пагрудная выява Аляксандра I без імператарскіх атрыбутаў. На адваротным баку — шматслоўны надпіс у сем радкоў: «1812 СЛАВНЫЙ ГОД СЕЙ МИНУЛЪ, НО НЕ ПРОЙДУТЪ СОДЕЯННЫЕ ВЪ НЕМЪ ПОДВИГИ 1912». Надпіс для гэтага медаля быў пераняты са старога «Высочайшего приказа войскам…», падпісанага імператарам Аляксандрам I. Медаль прызначаны для нашэння на грудзях на Уладзімірскай стужцы.
Сандыктау (сяло)
Сандыктау — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сандыктаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 116455100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1799 чалавек (844 мужчыны і 955 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1642 чалавекі (800 мужчын і 842 жанчыны).
Ганаровы грамадзянін горада Баранавічы
Ганаровы грамадзянін горада Баранавічы
Гісторыя
Першым Ганаровым грамадзянінам горада стаў польскі лідар Юзаф Пілсудскі. Гэта рашэнне было прынята Баранавіцкай гарадской Радай у Дзень Незалежнасці Польшчы, 11 лістапада 1924 года.
Алена Сяргееўна Гразнова
Алена Гразнова (нар., Пушкіна, Расія) — расійская футбалістка, брамнік. Выступала за зборную Расіі.
Клубная кар’ера
У 2015 годзе дэбютавала за зборную Расіі па футболе.
Ваенны ардынарыят Аргенціны
Ваенны ардынарыят Аргенціны (Obispado Castrense de Argentina) — ваенны ардынарыят Рымска-Каталіцкай Царквы, які дзейнічае ў Аргенціне. Ваенны ардынарыят Аргенціны, падпарадкоўваючыся непасрэдна Святому Прастолу, забяспечвае пастырскае акармленне ваеннаслужачых Аргенцінскай арміі, Нацыянальнай жандармерыі і Берагавой аховы і іх сем’яў. Кафедральным саборам ваеннага ардынарыята Аргенціны з’яўляецца Сабор Стэла Марыс у Буэнас-Айрэсе.
Гісторыя
8 ліпеня 1957 года быў створаны ваенны вікарыят для ваеннаслужачых аргенцінскай арміі. 21 красавіка 1986 года Рымскі Папа Ян Павел II выдаў булу Spirituali militum curae, якой пераўтварыў вікарыят у ваенны ардынарыят Аргенціны.
Сабор Парыжскай Божай Маці
Сабор Парыжскай Божай Маці (Нотр-Дам дэ Пары; Notre Dame de Paris) — каталіцкі сабор у Парыжы, помнік ранняй французскай готыкі. Пабудаваны ва ўсходняй частцы вострава Сітэ. Ён з’яўляецца кафедральным саборам архідыяцэзіі Парыжа. Адна з самых папулярных турыстычных славутасцяў Еўропы. На ўзор cабора Парыжскай Божай Маці пабудавана шмат храмаў у Францыі і іншых краінах.
Рыжская ратуша
Рыжская ратуша — будынак у Рызе, якія служыў рэзідэнцыяй органа рыжскага гарадскога самакіравання. У першыя дні ваеннага захопу нацысцкай Германіяй была разбурана падчас першага арт-абстрэлу горада з тэрыторыі левабярэжжа Даўгавы 29 чэрвеня 1941 года (гл. Абарона Рыгі). У 2001 годзе пачаліся работы па аднаўленні будынка рыжскай ратушы для таго, каб размясціць у ёй сучасны орган муніцыпальнай улады (Рыжскую думу).
Гісторыя
Па летапісных і археалагічных сведчаннях першы будынак ратушы размяшчаўся на скрыжаванні вуліц Ціргоню (Гандлёвай) і Шкюню (Дроўневай). Права гараджан мець орган гарадскога самакіравання было заваявана сілай пасля 1225 г., калі адбылося паўстанне незадаволеных уладай біскупа Альберта фон Буксгевдена. У наступным, 1226 г. Рыга, адваявала для сябе правы горада, атрымала магчымасць ажыццяўляць самастойную палітыку і незалежны суд, што пацягнула за сабой стварэнне гарадскога савета (рата) і будаўніцтва рэзідэнцыі для яго. Будынак першай у гісторыі горада ратушы размяшчалася у так званай Вялікай браме, якая ўпрыгожвала цэнтральны ўезд у горад.
Сабор Парыжскай Божай Маці
Гісторыя
Пабудаваны ў 1163—1257 гадах на месцы першай хрысціянскай царквы Парыжа — базілікі Святога Стэфана, пабудаванай, у сваю чаргу, на месцы гала-рымскага храма Юпітэра. Інтэр’ер і фасады перабудаваны ў XVII—XVIII ст. Сабор значна падноўлены рэстаўрацыяй XIX ст. (арх. Ж. Б. Ласю, Э. Э. Віяле-ле-Дзюк). Фрагментарна захаваліся вітражы (ружы заходняга, паўднёвага і паўночнага фасадаў, XIII ст.) і скулыпура (на фасадах, каля 1165—1225; у хоры, XIII—XIV ст.).
Шумілава (Пячонкаўскае сельскае паселішча)
Шумілава (Шумилово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Сабор Парыжскай Божай Маці
Гісторыя
Збор сродкаў на рэстаўрацыю сабора каталіцкая царква Францыі пачала ў 2018 годзе. Сабор знаходзіўся на рэстаўрацыі, ля сцен былі ўсталяваныя будаўнічыя рыштаванні. У красавіку 2019 будаўнікі працавалі на даху, спрабуючы аднавіць гістарычны выгляд шпіля.
Шумілава (Пячонкаўскае сельскае паселішча)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сабор Парыжскай Божай Маці
Гісторыя
15 красавіка каля 18:50 па мясцовым часе тут пачаўся моцны пажар. Ён хутка распаўсюдзіўся па ўсім будынку, агонь перакінуўся на паўночную вежу сабора. Абрынуліся дах і шпіль. Агонь знішчыў дзве траціны даху і гадзіннік сабора. Вежу і структуру сабора Нотр-Дам пажарныя змаглі ўратаваць. Пажар быў лакалізаваны, а затым пагашаны супрацоўнікамі экстраных служб да раніцы 16 красавіка. Таксама ацалелі каштоўныя рэліквіі, якія захоўваюцца ў саборы. Прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон запусціў міжнародную кампанію для збору сродкаў на аднаўленне храма.
Архітэктура
5-нефавая базіліка з кароткім трансептам, хорам з двайным абыходам і вянком капэл, 2 вежамі, што фланкіруюць заходні фасад. У саборы праяўляецца дваістасць стылістычных уплываў: з аднаго боку, прысутнічае водгалас раманскага стылю Нармандыі (гарызантальныя чляненні фасадаў, часткова неапрацаваныя паверхні сцен, прастата архітэктурнага дэкору), а з другога, — выкарыстаныя наватарскія архітэктурныя дасягненні гатычнага стылю (стральчатая арка, аркбутаны), якія надаюць будынку лёгкасць і ствараюць ўражанне прастаты вертыкальнай канструкцыі. Вышыня інтэр’ера — 35 м, даўжыня — 130 м, шырыня — 48 м, вышыня званіц — 69 м, вага звона Эмануэль ва ўсходняй вежы — 13 тон, яго языка — 500 кг.
Заазёр’е (Веліжскі раён)
Заазёр’е (Заозёрье) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
NGC 3164
NGC 3164 (іншыя абазначэнні — UGC 5527, MCG 10-15-36, ZWG 290.18, PGC 29928) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Авіва
Аві́ва  — старое рэдкае жаночае імя, жаночая форма мужчынскага імя Авіў.
Люцкія букі-экзоты
Люцкія букі-экзоты — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў в. Люта Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў Люцкім парку на тэрыторыі Люцкай школы-інтэрната, першы бук знаходзіцца за 300 метраў на паўднёвы ўсход ад корпуса школы-інтэрната, за будынкам майстэрняў, другі знаходзіцца ў двары школы-інтэрната за 10 метраў ад будынка. 2 дрэвы буку ляснога пурпуралістага (Fagus silvatica 'purpurea' ) узростам 117 i 122 гады (2016), вышыня 21 i 23 м, дыяметр 0,64 i 0,76 м (1984). Каштоўная дэкаратыўная парода. Ахоўны статус нададзены ў 1972 годзе.
Новараманаўка (Акмолінская вобласць)
Новараманаўка — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сандыктаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 116455200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 371 чалавек (183 мужчыны і 188 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 311 чалавек (151 мужчына і 160 жанчын).
Аверкій
Аве́ркій (ад averto — утрымліваць) — мужчынскае імя лацінскага паходжання.
На Беларусі вядома з XVI ст. як Аверкей (1558), Оверкей (1541), Оверкій (1555), Аверко (1577), Оверко (1540), Оверке (1528), Оверян (1567). Ад імя «Аверкій» утвораны прозвішчы Авярко́ў, Аве́ркін, Аве́рчанка, Авяр'я́наў, Аве́р, Аве́рын, Аве́ркаў.
Авігея
Авіге́я ( — бацька мой, мая радасць) — жаночае імя старажытнаяўрэйскага паходжання.
Бензойная кіслата
Складаныя эфіры і солі бензойнай кіслаты (бензааты) ёсць у эфірных алеях (напрыклад, гваздзіковы алей), прыродных бальзамах (талуанскі, ) і бензойнай смале. Атрымліваюць акісленнем талуолу.
Выкарыстоўваецца ў вытворчасці фарбавальнікаў, лекавых сродкаў, духмяных рэчываў, у медыцыне як процімікробны і фунгіцыдны сродак; кансервант харчовых прадуктаў.
Каляндар
Гісторыя
З прыняццем хрысціянства ў многіх краінах рабіліся спробы суаднесці біблейскую храналогію з існуючымі каляндарнымі сістэмамі і вызначыць дакладную дату нараджэння Ісуса Хрыста. У 525 г. рымскі манах Дыянісій Малы вызначыў, што Хрыстос нарадзіўся ў 753 г. ад заснавання Рыма, або ў 284 г. эры Дыяклетыяна. З цягам часу гэта сістэма летазлічэння («наша эра») зацвердзілася ў краінах Заходняй і Цэнтральнай Еўропы.
У Візантыйскай імперыі распрацавана летазлічэнне «ад стварэння свету» (пачатак — 5508 г. да н.э.), год пачынаўся 1 верасня (т.зв. канстанцінопальская эра). 3 хрышчэннем Русі ў канцы X ст. ва ўсходніх славян распаўсюдзіўся візантыйскі каляндар, аднак за пачатак года браўся дзень 1 сакавіка. Розніца ў паўгода паміж старажытнарускім і візантыйскім каляндарамі выклікала існаванне на Русі 2 асноўных сістэм летазлічэння: сакавіцкай (рускі год адстае ад візантыйскага на паўгода) і ультрасакавіцкай (рускі год абганяе візантыйскі на паўгода). Вераснёўская сістэма (канстанцінопальская эра) спачатку на Русі ўжывалася мала. Зберагліся сляды знаёмства ўсходніх славян з іншымі сістэмамі летазлічэння: антыяхійскай эрай (пункт адліку — 1.9.5968 г. да н.э.), александрыйскай эрай (25.3.5493 г. да н.э.), балгарскай эрай (5504 г. да н.э.) і інш. Маскоўскі царкоўны сабор 1492 г. пастанавіў лічыць пачаткам года 1 верасня.
Сучасны сонечны каляндар (грыгарыянскі) быў створаны ў 1582 і прыняты рымскім папай Рыгорам XIII, і ў розных краінах уводзіўся ў розны час. Даўжыня года ў ім складае 365, 2425 сутак. Пры гэтым дні 5— 14.10.1582 былі выкінуты з календара. Розніца паміж грыгарыянскім і юліянскім календарамі ў XVI — XVII стст. складала 10, у XVIII ст. — 11, у XIX ст. — 12, у XX — XXI ст. — 13 сутак. У Беларусі грыгарыянскі каляндар дзейнічаў да 1796 г., і дзейнічае пасля 1 лютага (14 лютага) 1918 г. (таксама ўводзіўся на акупаваных германскімі войскамі тэрыторыях).
Вялікае Княства Літоўскае
3 пашырэннем каталіцтва ў ВКЛ з XIII ст. пачало распаўсюджвацца летазлічэнне ад «нараджэння Хрыста». Пачатак года пры гэтым адлічваўся з 1 студзеня (відаць, такі адлік быў запазычаны са Свяшчэннай Рымскай імперыі; у розных краінах Заходняй Еўропы існавалі і іншыя сістэмы адліку). Летазлічэнне ад «нараджэння Хрыста» ўжывалася каталіцкай царквой і было прынята ў канцылярыі ВКЛ і канцылярыях мясцовых устаноў. Разам з гэтым у дакументах канцылярыі ВКЛ да сярэдзіны XVI ст. пазначаліся індыкты (парадкавы нумар года ўнутры 15-гадовых цыклаў). 3 XVI ст. летазлічэнне ад «нараджэння Хрыста» пачало выкарыстоўвацца ў беларуска-літоўскіх летапісах, у кірылічных друкаваных выданнях (у т.л. ў Ф. Скарыны) і прыватных дакументах. На думку О. Галецкага, у канцылярыі вялікага князя Свідрыгайлы на Валыні ў 1440—1452 гг. ужывалася своеасаблівая сістэма пазначэння гадоў: першыя дзве лічбы ставіліся паводле дыянісійскай эры, а 2 астатнія — паводле візантыйскай эры (такім чынам, розніца паміж пазначаным на дакуменце і рэальным годам складала 8—9 гадоў у бок павелічэння). Шырокае распаўсюджанне ў ВКЛ атрымала практычная храналогія з мэтай перакладу дат ад «стварэння свету» на даты ад «нараджэння Хрыста», для вызначэння дзён царкоўных свят, найперш Вялікадня. У сярэдзіне XVI ст. створаны энцыклапедычны зборнік (зберагаўся ў бібліятэцы Жыровіцкага манастыра), дзе змешчаны два 3-таблічныя комплексы «вруцэлет», табліцы велікоднай поўні, для вызначэння дня тыдня кожнага месяца, індэкса дня тыдня велікоднай поўні і інш.
Пасля прыняцця грыгарыянскага календара, ён быў адразу прыняты ў Рэчы Паспалітай. Аднак праваслаўная і пратэстанцкія цэрквы дзяржавы ўбачылі ў грыгарыянскім календары спробу падначаліць іх духоўнай уладзе рымскага папы і адмовіліся прымаць новаўвядзенне. Праваслаўныя абвясцілі, што прымуць новы каляндар толькі з дазволу канстанцінопальскага патрыярха. Патрыярх Іерамія II 20 сакавіка 1583 г. забараніў змену каляндара.
Значны канфлікт адбыўся ў Львове. У 1583 г. львоўскі бурмістр атрымаў загад Стафана Баторыя ўвесці ў горадзе новы каляндар. Былі апячатаны цэрквы, што выклікала масавыя пратэсты праваслаўных. Пры пасрэдніцтве канцлера ВКЛ А. Валовіча, ваявод кіеўскага К. Астрожскага і белзскага С. Жалкеўскага, кашталяна менскага Я. Глябовіча паміж львоўскім каталіцкім архібіскуам Д. Сулікоўскім і львоўскім праваслаўным епіскапам Гедэонам Балабанам 15 лютага 1585 г. заключана мірнае пагадненне. Стафан Баторый гарантаваў праваслаўным Рэчы Паспалітай свабодна ўжываць стары каляндар прывілеямі ад 21 студзеня 1584, 18 мая 1585 і 8 верасня 1586 г. (праваслаўным Вільні).
3 сярэдзіны 1580-х г. пачалася літаратурная палеміка адносна каляндара паміж праваслаўнымі і католікамі, якая цягнулася да 1650-х г. Памфлет «Каляндар рымскі новы» змясціў Г. Д. Сматрыцкі ў сваім творы «Ключ царства нябеснага» (Львоў, 1587 г.). Яго падтрымаў В. Суражскі ў «Кніжыцы» (Астрог, 1588 г.) і «Псалтыры» (Астрог, 1598 г.), С. Зізаній у творы «Казанне святога Кірылы» (Вільня, 1596 г.), М. Бранеўскі (Хрыстафор Філалет) у «Апокрысісе» (Вільня, 1597 г.). У XVII ст. пераважалі кнігі каталіцкіх аўтараў супраць ужывання старога каляндара. У абарону новага каляндара выступілі Ф. Скуміновіч (Тышкевіч), езуіты М. Сміглецкі, В. Расцішэўскі, С. Градзіцкі і іншыя. Рэктар Кіеўскай брацкай школы Касіян Саковіч, калі прыняў унію, выступіў за прыняцце новага каляндара ў кнізе «Стары каляндар» (Вільня, 1640 г.; 2-е выданне выйшла пад назвай «Акуляры старому календару», Кракаў, 1644 г.). Аналагічныя погляды выказаў уніят І. Дубовіч у кнізе «Каляндар сапраўдны веры Хрыстовай» (Вільня, 1644 г.).
Каляндарнае пытанне было закранута і пры падрыхтоўцы уніі паміж праваслаўнай і каталіцкай цэрквамі Рэчы Паспалітай. Ініцыятары уніі епіскапы Іпацій Пацей і Кірыла Цярлецкі выражалі згоду на прыняцце грыгарыянскага каляндара. У час іх візіту ў Рым там у 1596 г. выдадзена па-беларуску кірылічная пасхалія паводле новага каляндара на 1409 — 3004 гг.. Аднак царкоўная унія была заключана на ўмовах захавання старой абраднасці праваслаўнай царквы, у т.л. выкарыстання юліянскага каляндара. У 1598 г. на з'ездзе ў Луцку многія праваслаўныя князі і шляхта падпісалі акт аб прыняцці уніі і новага каляндара; аналагічны акт у 1603 г. прыняты ў Валынскім ваяводстве. За пераход на грыгарыянскі каляндар выступалі і некаторыя уніяцкія духоўныя асобы, аднак афіцыйна уніяцкая царква Рэчы Паспалітай захавала стары каляндар.
Прыняцце новага каляндара пры адначасовым захаванні старога праваслаўнымі, а пасля уніятамі, выклікала шматлікія «каляндарныя» канфлікты. Каталіцкія духоўныя асобы часта скардзіліся ўладам, што праваслаўныя і уніяты працуюць у каталіцкія святы (напрыклад, у Полацку ў 1599 г.). Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай юліянскі каляндар быў зноў уведзены ў свецкае жыццё ў Беларусі і Літве ў 1800 г.
Акт абвяшчэння Незалежнасці Украіны
Акт абвяшчэння незалежнасці Украіны — дакумент, які быў прыняты пазачарговай сесіяй Вярхоўнага Савета УССР 24 жніўня 1991 года, якім абвешчана незалежнасць Украіны і стварэнне самастойнай украінскай дзяржавы — Украіны. Тым самым быў пакладзены канец юрыдычнай існавання Украінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі.
Разам з гэтым Актам 24 жніўня 1991 года таксама былі прынятыя Пастанова Вярхоўнага Савета УССР «Аб абвяшчэнні незалежнасці Украіны» і Пастанова Вярхоўнай Рады Украіны «Аб воінскіх фарміраваннях у Украіне».
Тэкст Акту абвяшчэння незалежнасці Украіны
А К Т  АБВЯШЧЭННЯ НЕЗАЛЕЖНАСЦІ УКРАІНЫ Аб абвяшчэнні незалежнасці Украіны
Зыходзячы з смяротнай небяспецы, якая навісла над Украінай у сувязі з дзяржаўным пераваротам у СССР 19 жніўня 1991 года,
— працягваючы тысячагадовую традыцыю стварэння дзяржавы ў Украіне.
— зыходзячы з права на самавызначэнне, прадугледжанага Статутам ААН і іншымі міжнародна-прававымі дакументамі,
— ажыццяўляючы Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце Украіны, Вярхоўны Савет Украінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі ўрачыста абвяшчае
Тэрыторыя Украіны з'яўляецца непадзельнай і недатыкальнай.
З гэтага часу на тэрыторыі Украіны маюць сілу выключна Канстытуцыя і законы Украіны.
Гэты акт уступае ў сілу з моманту яго адабрэння.
ВЯРХОЎНАЯ РАДА Украіны 24 жніўня 1991 года
Тэкст Пастановы ВР УССР «АБ абвяшчэнні незалежнасці Украіны»
П А С Т А Н О В А  ВЯРХОЎНАЙ РАДЫ ЎКРАІНСКАЙ ССР Аб абвяшчэнні незалежнасці Украіны (Ведамасці Вярхоўнай Рады (ВВР) 1991 Г., N 38, ст. 502)
Вярхоўная Рада Ўкраінскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. п аб з т а н о ў л я ёсць:
Абвясціць 24 жніўня 1991 года Украіну незалежнай дэмакратычнай дзяржавай.
З моманту абвяшчэння незалежнасці дзейнымі на тэрыторыі Украіны з'яўляюцца толькі яе Канстытуцыя, законы, пастановы Урада i іншыя акты заканадаўства рэспублікі.
1 снежня 1991 года правесці рэспубліканскі рэферэндум у пацверджанне акту абвяшчэння незалежнасці.
Старшыня Вярхоўнай Рады Ўкраінскай ССР Л. КРАЎЧУК м. Кіеў, 24 жніўня 1991 года N 1427-XII
Тэкст Пастановы ВР Украіны «Аб ваенныя фарміравання ў Украіне»
Вярхоўная Рада Украіны (ВР) п у с т а н о ў л я ёсць:
1. Падпарадкаваць усе вайсковыя фармаванні, дыслакаваныя на тэрыторыі рэспублікі, Вярхоўнай Радзе Украіны.
2. Утварыць Міністэрства абароны Украіны.
3. Ураду Украіны прыступіць да стварэння Узброеных Сіл Украіны, рэспубліканскай гвардыі і падраздзяленні аховы Вярхоўнага Рады, Кабінета Міністраў і Нацыянальнага банка Украіны.
Старшыня Вярхоўнай Рады Украіны Л.КРАЎЧУК
м. Кіеў, 24 жніўня 1991 года
N 1431-XII
Лібрэта
Лібрэта (libretto — «кніжыца» ) — 1) славесны тэкст музычна-драматычнага твора (оперы, аперэты; раней таксама кантаты і араторыі). Будуецца на паслядоўным сюжэтным развіцці дзеяння, пішацца пераважна вершамі, радзей прозай (часцей у дыялогу). Лібрэта — літаратурна-драматычная аснова оперы і не разглядаецца як самастойны мастацкі твор. Задума лібрэта, а часам і драматургічны сцэнарый належаць кампазітару. Можа быць арыгінальным паводле тэмы, але часцей грунтуецца на сюжэтах і вобразах мастацкай літаратуры ці народнай творчасці. Музычная інтэрпрэтацыя драматычнага тэксту абумоўлівае пераасэнсаванне кампазітарам і лібрэтыстам літаратурнай першакрыніцы. 2) Літаратурны сцэнарый балетнага спектакля. 3) Кароткі выклад зместу оперы, аперэты, балета.
Расціслаў Міхайлавіч Раманка
Расціслаў Міхайлавіч Рама́нка (нар., г. Гомель) — беларускі мастак.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1968 годзе. З 1968 года выкладае ў Беларускай акадэміі мастацтваў.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1996 года.
Творчасць
Аўтар манументальных твораў з А. М. Зінгуном: вітражы «Беларусь працоўная» на ВДНГ Беларусі (1969, з І. Эйдэльманам), «Радыёаўтаматыка» ў НДІ сродкаў аўтаматыкі (1980); мазаіка «Швейнікі» ў ПТВ (1970), усе ў Мінску; чаканка «Спорт» у спарткомплексе «Стайкі» Мінскай вобласці (1971); «Медыцына і жыццё чалавека» ў медыцынскім інстытуце ў Мінску (1990, з Г. Лойкам).
Культурвэвен
Культурвэвен — культурны цэнтр ува Умеа размешчаны побач з ракой Умэ Эльв. Культурвэвен адкрыецца восенню 2014 г., калі Умеа будзе адной з двух культурных сталіц Еўропы. Культурвэвен будзе ўключаць у сябе некалькі культурных устаноў, якія былі перамешчаныя з іншых частак горада, а таксама некаторыя новыя культурныя ініцыятывы. Будаўнічыя выдаткі, сумесныя работы, якія сфармаваліся і перасяленне гарадской бібліятэцы ў новы будынак выклікалі дэбаты ўва Умеа.
Будаўніцтва
Культурвэвен складаецца з двух будынкаў, якія зліваюцца ў адзін на трэцім паверсе, утвараючы партал над Странгатан. Дом бліжэй да ракі, на поўдзень ад Странгатан, складаецца з чатырох паверхаў і будзе ўключаць у сябе так званую «чорную скрыню», з месцам для 400 сядзячых або стоячых 1000 наведвальнікаў. Чатыры больш нізкія ўзроўні будынка, самыя блізкія да дарогі Старгатан, маюць каля 15 000 квадратных метраў плошчы. Муніцыпалітэт Умеа распараджаецца іх бізнесам, у тым ліку бібліятэкамі. Існуе таксама крыты рынак зала ў непасрэднай блізкасці ад Stora Hotellet. Ад ўзроўню 5 і вышэй ёсць планы для гатэляў, канферэнцый і рэстаранаў пад эгідай Балтыкгрупэн
Агульная плошча складае 24 000 квадратных метраў, а агульны кошт ацэньваецца ў каля 700 мільёнаў, за выключэннем інтэр’ер. Архітэктарамі з’яўляюцца Нарвежскі Снехетт і Белы Архітэктар, які таксама ўдзельнічаў у будаўніцтве некалькіх будынкаў на кампусе мастацтваў ува Умеа.
Дзейнасць
Культурвэвен будзе ўключаць у сябе студыі, дзіцячы культурны цэнтр, тэатры і гарадскую бібліятэку Умеа, кіно Folkets Bio і новы жаночы гістарычны музей
Карыкатурны скандал 2005—2006 гадоў
Сітуацыя
У рэчаіснасці, сярод мусульман няма адзінага пункта гледжання на магчымасць выявы прарока Мухамада. Шыіты ў цэлым памяркоўна адносяцца да выяў Мухамада. У гісторыі сунітаў былі перыяды, калі дазвалялася выява прарока з закрытым тварам. Толькі ў такіх плынях, як вахабізм, цалкам забараняюцца любыя выявы жывёл і людзей. Існуе багатая ісламская мастацкая традыцыя выявы прарока Мухамада.
Серыя складалася з 12 выяў. Дацкі імам Ахмад Абу Лабан дадаў да гэтых 12 карыкатурам яшчэ 3, нібы атрыманыя ім ад дацкіх мусульман. Першая з іх адлюстроўвала мужчыну са свіным пятачком на твары і з’яўлялася, у сутнасці, адрэтушаванай фатаграфіяй аўтамеханіка з гарадка Тры-сюр-Баіз (Trie-sur-Baise) на поўдні Францыі Жака Маро (Jacques Marrot), які перамог у конкурсе «на лепшае рохканне». Зразумела, конкурс не меў ніякага дачынення ні да прарока Мухамада, ні да ісламу наогул. Другая ўяўляла сабою выяву няяснага паходжання, на якой да мусульманкі, якая моліцца, ззаду быў дададзены сабака такім чынам, што ў выніку гэта нагадвала заафілічны палавы акт. Трэцяя з дададзеных Абу Лабанам карыкатур суправаджалася надпісам па-дацку «педафіл „прарок Мухамад“» і яе перакладам на арабскую мову.
Сабраўшы 12 арыгінальных і 3 дададзеныя карыкатуры разам, Ахмад Абу Лабан і Ахмед Акары заняліся распаўсюджваннем звестак пра дацкае «богазневажэнне», узначаліўшы групу актывістаў, якія аб’ядналіся ў «Еўрапейскі Камітэт у славу Прарока».
Пазнейшыя падзеі
Дацкі палітык арабскага паходжання Насер Хадэр у адказ на скандал заснаваў рух «Умераныя мусульмане». Пазней Хадэр стаў дэпутатам дацкага парламента.
Віктар Іосіфавіч Піятроўскі
Віктар Іосіфавіч Піятроўскі ( — ) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Біяграфія
Скончыў курс Пецярбургскага будаўнічага вучылішча (грамадзянскі інжынер) па 1-м разрадзе ў 1879 годзе. Паступіўшы тады ж на службу, Віктар Іосіфавіч займаў паслядоўна пасады : малодшага інжынера наўгародскага губернскага праўлення, памочніка начальніка дыстанцыі Пецярбургска-Варшаўскай чыгункі (з 1880) і віцебскага гарадскога архітэктара (з 1881). Потым, на працягу трох гадоў (1885-87), быў у праўленні.
Віктар Іосіфавіч перавёўся на пасаду інжынера, але, за скасаваннем гэтай пасады, застаўся па-за штатам і прыкамандзіраваўся да  Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай імперыі.
У жніўні 1889 года яму была даручана пабудова мураваных будынкаў казарм для ў Беластоку. Гэту працу ён скончыў у 1891, а потым кіраваў пабудовай драўляных будынкаў казарм для двух палкоў ля ст. «Яблона» Прывіслянскай чыгункі.
Абраз Маці Божай Падхорнай
Абраз Маці Божай Падхорнай — каталіцкая цудатворная ікона рымскага канону. Знаходзіцца ў Троіцкім касцёле ў Глыбокім.
Гісторыя
Першапачаткова знаходзіўся ў капліцы пад хорамі пры ўваходзе ў кармеліцкім касцёле Унебаўзяцця Маці Божай у Глыбокім, фундаваным у 1639 г. мсціслаўскім ваяводам Юзафам Корсакам. Пасля скасаванні кляштара і пераасвячэння касцёла ў праваслаўную царкву абраз перадалі ў парафіяльны Троіцкі касцёл, дзе ён знаходзіцца і сёння.
Апісанне
Абраз намаляваны ён на палатне, па характары жывапісу святыню можна аднесці да сярэдзіны XVIII ст., прыкладна тады ж выканана металічная шата з каронамі і прамяністымі німбамі. Рысы твару Маці Божай дробныя, далікатныя, нагадваюць выяву на абразе з касцёла Святой Тэрэзы ў Вільні. Кампазіцыю пашырае пурпурны занавес, які ахінае фігуру Марыі. Апрача таго, уверсе адлюстраваныя Бог Айцец і Святы Дух.
Таксама абраз меў шматлікія воты, якія яшчэ бачныя на здымку 1930-х гг., але былі пазней страчаны.
NGC 3165
NGC 3165 (іншыя абазначэнні — UGC 5512, MCG 1-26-23, ZWG 36.63, PGC 29798) — галактыка ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гемфры Дэві
Гемфры Дэві (Humphry Davy;,  — , ) — англійскі хімік і фізік.
Праца
1799 Дэві адкрыў ап’яняльнае дзеянне закісу азоту, названая вяселяльным газам. У 1800 годзе Дэві прапанаваў электрахімічную тэорыю хімічнага сродства, пазней распрацаваную Ё. Берцэліусам. У 1807 г. атрымаў металічны калій і натрый электролізам іх гідравокісы, якія лічыліся нераскладальнымі рэчывамі. У 1808 г. атрымаў электралітычным шляхам амальгамы кальцыю, стронцыю, барыю і магнію. Незалежна ад Ж.Гей-Люсака і Л. Тэнара Дэві вылучыў бор з борнай кіслаты і ў 1810 г. пацвердзіў элементарную прыроду хлору. Дэві прапанаваў вадародную тэорыю кіслот, аспрэчыўшы погляд А. Лавуазье, які лічыў, што кожная кіслата павінна ўтрымліваць кісларод. У 1808—1809 гг. апісаў з’яву так званай электрычнай дугі (гл. дугавы разрад). У 1815 г. Дэві сканструяваў бяспечную руднічную лямпу з металічнай сеткай (гл. Лямпа Дэві). У 1821 годзе ён усталяваў залежнасць электрычнага супраціву правадніка ад яго даўжыні і сячэння і адзначыў залежнасць электраправоднасці ад тэмпературы. У 1803—1813 чытаў курс сельскагаспадарчай хіміі. Дэві выказаў думку, што мінеральныя солі неабходныя для сілкавання раслін, і ўказаў на неабходнасць палявых доследаў для вырашэння пытанняў земляробства.
Таццяна Ігараўна Палікоўская
Таццяна Ігараўна Палікоўская (нар., г. Мінск) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гістарыяграфіі культурна-асветніцкай дзейнасці езуітаў на беларускіх землях. Кандыдат гістарычных навук (2006), дацэнт (2014).
Біяграфія
Нарадзілася ў годзе ў Мінску.
Скончыла ў 2000 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 2001 годзе магістратуру, у 2004 годзе — аспірантуру БДУ.
У 2006 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Культурна-асветніцкая дзейнасць езуітаў на беларускіх землях у апошняй трэці XVI — 20-ыя гг. XIX стст.: (стан і праблемы айчыннай гістарыяграфіі другой паловы XIX — пачатку XXI ст.)».
Працуе дацэнтам у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: вывучэнне культурна-асветніцкай дзейнасці езуітаў на тэрыторыі Беларусі, гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветных цывілізацый, эканамічная гісторыя Беларусі.
Бібліяграфія
2017; 2018; 2019.
Венская ратуша
Венская ратуша (Wiener Rathaus) — помнік архітэктуры, размешчаны на плошчы Фрыдрыха Шміта (ням. Friedrich-Schmidt-Platz) у 1-ай акрузе (Унутраны Горад) (Вена). Будынак быў пабудаваны ў 1872—1883 гг. па праекце архітэктара Фрыдрыха Шміта. Тут знаходзяцца службовыя памяшканні бургамістра горада і муніцыпалітэта. У ратушы праходзяць таксама паседжанні ландтага.
Краснагорскія валуны
Краснагорскі Вялікі Камень і група валуноў — геалагічны помнік рэспубліканскага значэння. Валуны знаходзяцца ля вёскі Краснагорка (Браслаўскі раён, Віцебская вобласць). Прынесены ледавіком каля 18-20 тысяч гадоў таму з Выбаргскага масіву. Даўжыня самага вялікага з іх — 4,4 м, шырыня — 2,2 м, вышыня — 2,1 м, вага — 28,6 т.