cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чэнь Цзюнмін
Чэнь Цзюнмін (陳炯明, Chen Jiongming, 13 студзеня 1878 — 22 верасня 1933) — юрыст, баявы камандзір, паплечнік Сунь Ятсена, адзін з кіраўнікоў кітайскіх анархістаў.
Беларускія ведамасці (часопіс)
«Белару́скія ве́дамасці» — беларускі часопіс, які выдаваўся ў Польшчы з лета 1996 года да пачатку 2010 года. Тэматыка матэрыялаў была пераважна прысвечаная беларускаму нацыянальнаму адраджэнню. Агулам выйшла 68 нумароў.
Часопіс «Беларускія ведамасці» пачаў выдавацца ў Варшаве летам 1996 года на польскай мове як беларускі бюлетэнь і дадатак пры польскім штотыднёвіку «Nowe Państwo». Першы нумар у чатыры старонкі быў падрыхтаваны Сяргеем Навумчыкам і перакладзены па-польску Ёаннай Стжэльчык. Наступныя тры нумары рыхтаваліся Зянонам Пазняком і Галінай Вашчанкай пры ўдзеле Ёанны Стжэльчык, Сяргея Навумчыка, Юрыя Зяньковіча. З пятага нумару «Беларускія ведамасці» сталі выходзіць па-беларуску як асобны адраджэнскі часопіс (нумары 5, 6, 7 яшчэ дубляваліся па-польску ў скарочаным варыянце). З гэтага часу «Беларускія ведамасці» нязменна выдаюць Зянон Пазняк і Галіна Палачаніна (Пазняк). Пастаянна супрацоўнічае з часопісам Валерый Буйвал.
Сарокы-Львіўскі
Сарокы-Львіўскі (Сороки-Львівські) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лухвіч
Лухвіч — прозвішча.
Паўночная Каталонія
Паўночная Каталонія або Французская Каталонія — частка Каталонскіх земляў, тэрыторыя распаўсюджвання каталонскай мовы і каталонскай культуры, аддадзеная Іспаніяй Францыі ў выніку падпісання Пірэнэйскага дагавора ў 1659 годзе ў абмен на адмову Францыі ад фармальнай абароны нядаўна створанай Каталонскай Рэспублікі. Тэрыторыя прыкладна адпавядае сённяшняму французскаму дэпартаменту Усходнія Пірэнеі, які гістарычна быў часткай Каталоніі з часоў Графства Барселона да эпoхі Арагонскай Кароны і Княства Каталоніі, пакуль не быў перададзены Францыі Іспаніяй.
У французскай мове выкарыстоўваецца эквівалентны тэрмін Catalogne Nord, хоць і радзей, чым больш палітычна нейтральны Русільён (катал.: Rosselló), нягледзячы на тое, што гэты апошні тэрмін геаграфічна і гістарычна недакладны, бо ігнаруе гістарычныя камаркі Валеспір (Vallespir), Канфлан (Conflent) і Сардання (Cerdanya). Тэрмін, які таксама выкарыстоўваецца ў наш час — Pays Catalan. 10 снежня 2007 года Генеральны савет Усходніх Пірэнеяў абвясціў каталонскую мову афіцыйнай разам з французскай праз «Хартыю ў падтрымку каталонскай мовы».
Найбуйнейшым горадам Паўночнай Каталоніі з’яўляецца Перпіньян.
Паўна
Паўна — тапонім:
Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён
Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён, або Гуансі (кіт. 广西, піньінь Guǎngxī; чжуанск. Gvangjsih Bouxcuengh Swcigih) — аўтаномны рэгіён на поўдні Кітая. Сталіца і найбуйнейшы горад — Наньнін. Насельніцтва — 48.890.000 чалавек (10-е месца сярод правінцый; дадзеныя 2004 г.).
Дом з шыпамі
Дом з шыпамі (Casa de les Punxes, Casa Terrades) — будынак у Барселоне ў раёне Эшампле, пабудаваны ў 1905 годзе па праекце архітэктара-мадэрніста Жазепа Пуга. Будынак займае квартал паміж праспектам Дыяганаль, вуліцай Брук і вуліцай Расельё.
Будаўніцтва
Дом быў пабудаваны па замове трох сясцёр Тэрадэс, гэта стала прычынай надання яму другой назвы: «Дом Тэрадэс» (Casa Terrades). У задачу архітэктара ўваходзіла аб'яднанне трох дамоў, якія належылі сёстрам. Статус гістарычнага помніка будынак набыў у 1975 годзе, а ў 1980 годзе адбылася капітальная рэканструкцыя.
Змена ўладальніка
У 1991 годзе дом набыло агенцтва Каланіял. У 2003 годзе была завершана яшчэ адна рэканструкцыя, блізкая да арыгінальнага праекту архітэктара. Дом быў выстаўлены на таргі і прададзены прыватнаму пакупніку. У цяперашні час Дом з шыпамі знаходзіцца ў прыватнай уласнасці і не з'яўляецца аб'ектам наведванняў, агляд будынка магчымы толькі з вуліцы.
Відзішкес
Ві́дзішкес (Vidiškės), традыцыйная беларуская назва — Відзішкі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Адміністрацыйны цэнтр Відзішкескай сянюніі. Размешчаны на паўночны ўсход ад Ігналіны, на аўтамабільнай дарозе на Цвярачус.
Дом з шыпамі
Кампазіцыя
Назву «Дом з шыпамі» будынак атрымаў з-за шасці канічных вежаў са шпілямі. Дом выходзіць фасадамі адначасова на 3 вуліцы: Брук, Расельё і Авінгуда Дыяганаль. Дом наследуе архітэктуру сярэднявечных замкаў, выкананы з захаваннем канцэптуальных архітэктурных рашэнняў еўрапейскай готыкі. Фасады будынка выкананы ў цэгле і часанага каменя, кожны мае арыгінальнае ўпрыгожанне - з ужываннем разьбы па каменю, дэкаратыўнымі пано. Найбольшую вядомасць мае пано, якое выходзіць на вуліцу Расельё, на якім намаляваны Святы Георгій. Малюнкі на камянях галерэй і балонках будынка выкананы ў стылі мадэрну. Будынак характарызуецца мастацтвазнаўцамі як гібрыд фламандскай ратушы і наследавання сярэднявечнага замку.
NGC 4965
NGC 4965 (іншыя абазначэнні — ESO 443-70, MCG -5-31-36, UGCA 326, AM 1304-275, IRAS13044-2757, PGC 45437) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крыштоф Белазор (сын Уладзіслава)
Крыштоф Белазор (? — ) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Белазораў герба «Вянява». Нарадзіўся ў сям’і Уладзіслава.
Канонік віленскі, канцлер віленскай і смаленскай капітул. Адзін з лідараў антысапегаўскага саюза шляхты ў феадальную вайну 1697—1702 гадоў. Патрабаваў ад караля Аўгуста II саксонскіх войск для разгрому Сапегаў. Ініцыятар расправы над М. Сапегам пасля Алькеніцкай бітвы 1700 года. У 1702 годзе пасол шляхты ВКЛ да цара Пятра I, патрабаваў ад яго войск і грошай, каб змагацца з Сапегамі і шведамі. У 1703 годзе ў складзе пасольства шляхты ВКЛ да Пятра I, якое заключыла саюз, аддаючы ВКЛ пад пратэкцыю Масквы. У 1708—1710 гадах зняволены Сапегамі.
Ямпіль (Пустамыціўскі раён)
Ямпіль (Я́мпіль) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сяргей Паўлавіч Абламейка
Сяргей Паўлавіч Абламейка (нар. 1962, Мінск) — беларускі журналіст, пісьменнік, доктар гістарычных навук.
Біяграфія
Скончыў гістарычны факультэт БДУ і дактарантуру Каталіцкага ўніверсітэта ў Любліне. Быў рабочым на МАЗ е, выкладаў гісторыю ў школе, працаваў у Беларускім дзяржаўным музеі народнай архітэктуры і побыту, і ў Нацыянальным навукова-даследчым цэнтры імя Францішка Скарыны. Быў актывістам «Талакі» і іншых нефармальных моладзевых аб’яднанняў.
З 1990 года — карэспандэнт «Радыё Свабода» ў Мінску. З 1995 года жыве ў Празе і працуе ў «Радыё Свабода».
Творчасць
Аўтар цыклаў гістарычных і культуралагічных перадач «Terra Incognita» і «Беларускія раздарожжы», шматгадовы аўтар перадачы «Сымбаль Веры» на «Радыё Свабода».
Каўбаснае дрэва
Каўбаснае дрэва (Kigelia) — монатыпны род раслін сямейства Бігноніевыя ў трапічнай Афрыцы. Адзіны від —.
Апісанне
Каўбаснае дрэва — дрэва з густой кронай, ападае на час засухі. Квітнее буйнымі чырвонымі кветкамі, якія апыляюцца птушкамі нектарніцамі. Сваю назву каўбасныя дрэва атрымала за плады, падобныя да каўбасы, даўжынёй да 60 см, што звісаюць з галін.
Выкарыстанне
З пладоў робяць слабаалкагольны напой. Свежыя плады атрутныя і маюць моцны слабільны эфект. Для ўжывання ў ежу плады сушаць, смажаць або ферментуюць.
Белы верш
Бе́лы верш (vers blanc — белы верш) — нерыфмаваны верш у сілабічнай, сілаба-танічнай і танічнай сістэмах вершаскладання. У адносінах да антычнага, а таксама старарускага народнага верша назва гэта не ўжываецца, паколькі для іх рыфмаваны верш, як і для верлібра, увогуле не характэрны. Паходжанне тэрміна звязана з практыкай ранняга кнігадрукавання, дзе рыфмаваныя радкі пазначаліся чырвонай фарбай, а нерыфмаваныя — звычайнай. Калі ва ўсім вершы не было рыфмаў, то ён друкаваўся звычайнай фарбай і называўся «белым». У белым вершы арганізуючую ролю бярэ на сябе клаўзула. У ім павышаецца сэнсавыяўленчая і інтанацыйная роля рытму, адкрываюцца шырокія магчымасці натуральнай пабудовы моўнай фразы, перадачы жывога маўлення. Менавіта таму ў драматургіі часта выкарыстоўваецца белы пяцістопны ямб, які добра перадае жывую гаворку. Гэтым вершам пісалі свае трагедыі, камедыі, драматызаваныя паэмы Шэкспір («Гамлет», «Кароль Лір»), Байран («Манфрэд»), Шылер («Вільгельм Тэль»), А. Пушкін («Борис Годунов»), Л. Украінка («У катакомбах»). У Беларусі белы верш сустракаецца ўпершыню ў С. Полацкага (у вершах на лацінскай мове). Асаблівае пашырэнне атрымаў на пачатку XX ст. Белыя вершы пісалі Я. Купала, М. Багдановіч, У. Дубоўка, А. Куляшоў і іншыя паэты. Такія буйныя творы, як драматызаваныя паэмы П. Глебкі «Над Бярозай-ракой» і «Святло з Усходу», паэмы П. Панчанкі «Маладосць у паходзе», М. Танка «Люцыян Таполя» і іншыя, таксама напісаныя белым вершам. Вершы, у якіх адны радкі зарыфмаваныя, а другія не, называюцца паўбелымі («Бандароўна», «Што ты спіш?» Я. Купалы, «Салодкая лячэбніца» П. Панчанкі і інш.). Асаблівы мастацкі эфект дасягаецца пры ўвядзенні белага верша ў сістэму рыфмаванага, як гэта назіраецца ў паэме Я. Купалы «Яна і  я» (раздзел «Вяснянка»).
Альбера-Лігурэ
Альбера-Лігурэ (Albera Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 332 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 16 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Унгірлі
Унгірлі — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каргасынскай сельскай акругі. Код КАТА — 356053300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 108 чалавек (54 мужчыны і 54 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 24 чалавекі (14 мужчын і 10 жанчын).
Франк-Вальтэр Штайнмаер
Франк-Вальтэр Штайнмаер (Frank-Walter Steinmeier;, ) — нямецкі палітык, віцэ-канцлер Германіі (2007—2009), міністр замежных спраў Германіі (2005—2009, 2013—2017). Член СДПГ з 1975 года.
12 лютага 2017 выйграў прэзідэнцкія выбары ў Германіі.
З 19 сакавіка 2017 года з’яўляецца прэзідэнтам Германіі.
Прыватнае жыццё
Штайнмаер жанаты. Яго жонка — суддзя ў галіне адміністрацыйнага права — Эльке Бюдэнбендэр. У іх ёсць сумесная дачка, якая нарадзілася ў 1994 годзе. Штайнмаер з жонкай жыве ў Берліне, у раёне Цэлендорф.
У 2010 годзе ён стаў донарам для сваёй жонкі, якой зрабілі трансплантацыю ныркі. Менавіта па гэтаму некаторы час ён не займаўся палітычнай дзейнасцю.
Сінагога (Быдгашч)
Сінагога ў Быдгашчы — былая мураваная сінагога, якая знаходзілася ў старым горадзе Быдгашча на вуліцы Ягелонскія валы.
АКСМ-1М
Трамвай АКСМ-1М — У 1996 годзе на «Белкамунмаш» было прынята рашэнне аб стварэнні ўласнага трамвая і ўжо ў 2000 годзе першы вагон, які атрымаў абазначэнне АКСМ-1М, пачаў перавозіць пасажыраў. Вагон абсталяваны тырыстарна-імпульснай сістэмай кіравання (ТІСК), што дазваляе эканоміць да 30 % электраэнергіі ў параўнанні з рэастатна-кантактарнай сістэмай кіравання (РКСК). На трамваі выкарыстоўваліся возікі вытворчасці Усць-Катаўскага вагонабудаўнічага завода імя С. М. Кірава. У 2001 годзе выпуск трамваяў АКСМ-1М спынены ў сувязі з пераходам на новую мадэль АКСМ-60102.
Сінагога (Быдгашч)
Гісторыя
Першая (Старая) сінагога ў Быдгашчы была драўлянай і пабудавана ў 1834 годзе. Але праз некалькі гадоў яна аказалася малой і кіраўніцтва мясцовай грамады прыняло рашэнне пабудаваць новую, вялікую мураваную сінагогу. У 1867 годзе была куплена зямля, але праз фінансавыя цяжкасці да будавання прыступілі толькі ў 1882 годзе. Аўтарам праекта быў Альфрэд Мютрэй. Старая сінагога была закрыта, будынак прададзены, а грошы пайшлі на будаўніцтва новай.
Нарожны камень новай сінагогі быў пакладзены 21 кастрычніка 1882 года і праз два гады будынак быў гатоў. Адкрыццё адбылося 9 верасня 1884 года. Пры сінагозе была школа.
Пасля пачатку другой сусветнай вайны і прыходу нацыстаў у Быдгашч сінагога была закрыта. 14 верасня 1939 года быў абвешчанны тэндар на знос сінагогі і іншых будынкаў, што належалі грамадзе. У снежні 1939 году будынак быў разабраны мясцовымі жыхарамі.
Асвіца
Назва
Назва Асвіца балцка-літоўскага паходжання, адпачатная назоўная форма *Asva.
Звязаная са старалітоўскім ašva, прускім *asva «кабыла». Далей да індаеўрапейскага *ek'ṷo-s «конь».
Той жа «конскі» гідранімічны корань Asv- у назве возера Асвея (Асвейскае), ад *Asveja. Прамы адпаведнік асвейскай назве — назва літоўскага возера Asvejà на Аўкштайцкім Паазер’і. Таго ж кораня латышская Asva, літоўскія Ašva, Ašvija, Ašvinė, пруск. Asswene (усё рэкі).
На тэрыторыі цяперашняй Беларусі корань Asv- быў не адзіным «конскім» назоўным коранем. Каля надвілейскай вёскі Кумельшчына ў Вілію ўцякае рака Кабылянка, адпачатная назва якой мусіла быць тыпу літоўскага Kumel-upis (літ. kumelė «кабыла»). Таксама ад літ. žirgas «конь» задзвінскі тапонім Жыргаліна.
Балцкага паходжання таксама назва ракі Арэсы, у якую Асвіца ўцякае
Водаапісанне
Даўжыня ракі 9 км.
Пачынаецца за 4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Гутніца Слуцкага раёна, вусце за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Навасёлкі Старадарожскага раёна.
Цячэ па лясістай мясцовасці.
Мікалай Яўсеевіч Саўчанка
Мікалай Яўсеевіч Саўчанка (, вёска Красны Дварэц, Чачэрскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі уролаг, доктар медыцынскіх навук (1965), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1982) і БССР (1988), акадэмік НАНБ (1972), прафесар (1966).
Біяграфія
Нарадзіўся 7 лістапада 1922 года ў сям’і селяніна. Скончыў сярэднюю школу (1938), лячэбны факультэт Мінскага медыцынскага інстытута (1948). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў галоўным урачом Гарадзенскага скурна-венерычнага дыспансера, 1948—1950. Служыў у Савецкай Арміі, 1950—1951. Вучыўся ў ад’юнктуры кафедры уралогіі Ленінградскай ваенна-медыцынскай акадэміі, 1951—1954, дзе абараніў кандыдацкую дысертацыю (1954). Працаваў старшым ардынатарам, памочнікам начальніка уралагічнай клінікі акадэміі, 1954—1958; дацэнтам кафедры уралогіі БелДІУУ, 1958—1965 г., рэктарам БелДІУУ, 1960—1966. У 1965 годзе абараніў доктарскую дысертацыю і ў 1966 годзе зацверджаны ў званні прафесара. Міністр аховы здароўя БССР (1966—1986), загадчык кафедры уралогіі МДМІ (1987—1991).
За 20 гадоў працы на пасадзе міністра аховы здароўя рэспубліка выйшла на перадавыя пазіцыі ў СССР па развіцці матэрыяльна-тэхнічнай базы, падрыхтоўцы і укамплектаванню медыцынскімі кадрамі, паказчыках здароўя насельніцтва і дзейнасці лячэбна-прафілактычных устаноў. Належнае развіццё атрымала медыцынская навука — адкрыты шэраг новых навукова-даследчых інстытутаў.
Член-карэспандэнт АНБ (1969), акадэмік АН БССР (1972). З 1991 года працаваў прафесарам 2-й кафедры хірургічных хвароб МДМІ.
Памёр 12 чэрвеня 2001 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Навуковая дзейнасць
Аўтар каля 400 навуковых прац, у тым ліку 9 манаграфій, шэрагу даведнікаў і вучэбных дапаможнікаў, шматлікіх вынаходстваў і рацыяналізатарскіх прапаноў. Падрыхтаваў 6 дактароў і 19 кандыдатаў медыцынскіх навук.
Грамадская дзейнасць
Выбіраўся дэпутатам 7—10 скліканняў Вярхоўнага Савета БССР.
Узнагароды і памяць
Узнагароджаны 7 ордэнамі (4 баявыя), медалямі, ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.
У гонар Саўчанкі названа 4-я гарадская клінічная бальніца Мінска.
Дылма Русеф
Ды́лма Ва́на Русе́ф (Dilma Vana Rousseff;, ) — бразільскі эканаміст і палітык, якая займала пасаду прэзідэнта Бразіліі з 2011 года да імпічменту і зняцця з пасады 31 жніўня 2016 года. Стала першай жанчынай, абранай на гэтую пасаду. Да гэтага, 3 2005 да 2010 года, узначальвала адміністрацыю прэзідэнта Луіса Інасіу Лулы да Сілвы.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і балгарскага эмігранта і расла ва ўмовах сярэдняга класу ў Белу-Арызонты. У юнацтве стала прытрымлівацца сацыялістычных поглядаў і падчас дзяржаўнага перавароту 1964 года далучылася да левых і марксісцкіх гарадскіх партызанскіх атрадаў, якія змагаліся супраць ваеннай дыктатуры, у выніку чаго была захоплена, падвергнута катаванням і асуджана да турэмнага зняволення з 1970 да 1972 года.
Пасля вызвалення перабудавала сваё жыццё ў Порту-Алегры з Карласам Араухам, які быў яе мужам на працягу 30 гадоў. Абодва ўдзельнічалі ў заснаванні Дэмакратычнай рабочай партыі ў Рыу-Гранды-ду-Сул і прымалі ўдзел ў некалькіх выбарчых кампаніях партыі. Займала пасады сакратара казначэйства горада Порту-Алегры, а пазней міністра энергетыкі штата Рыу-Гранды-ду-Сул. У 2000 годзе пасля ўнутранай спрэчкі ў адміністрацыі Алівіі Дутры пакінула Дэмакратычную рабочую партыю і прыядналася да Партыі рабочых.
У 2002 годзе ўвайшла ў склад камітэта адказнага за энергетычную палітыку кандыдата ў прэзідэнты Луіса Інасіу Лулы да Сілвы, які пасля перамогі на выбарах прапанаваў ёй заняць пасаду міністра энергетыкі Бразіліі. У 2005 годзе, пасля палітычнага крызісу, які быў справакаваны скандалам Менсалаа і прывёў да адстаўкі кіраўніка адміністрацыі Хасэ Дырсэу, заняла яго пасаду і знаходзілася на ёй да 31 сакавіка 2010 года, калі стала балатавацца ў прэзідэнты. 31 кастрычніка 2010 года стала прэзідэнтам краіны, перамогшы на выбарах кандыдата ад Бразільскай сацыял-дэмакратычнай партыі Жазэ Серу, а 26 кастрычніка 2014 года была пераабраная на другі тэрмін, таксама перамогшы кандыдата ад сацыял-дэмакратаў Аэсію Невеса.
У канцы 2015 года супраць яе быў распачаты працэс імпічменту. Ёй былі прад’яўлены абвінавачванні ў парушэнні бюджэтнага заканадаўства. 3 снежня 2015 года імпічмент быў афіцыйна прыняты Палатай дэпутатаў, а 12 мая 2016 года Сенат часова прыпыніў паўнамоцтвы прэзідэнта на 6 месяцаў да абвяшчэння вердыкту. Падчас перапынку віцэ-прэзідэнт Мішэл Тэмер стаў выконваючым абавязкі прэзідэнта Бразіліі, а 31 жніўня 2016 года Сенат прагаласаваў на карысць імпічменту.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1903)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 16 чэрвеня 1903 года. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 100 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 76,1%.
Дамінат
Даміна́т (dominātus — панаванне ←  — валадар, гаспадар) — форма кіравання ў Старажытным Рыме, якая прыйшэла на змену прынцыпату і была ўсталявана імператарам Дыяклетыянам (284—305 гады). У дамінат уключаюць перыяд тэтрархіі.
Словам «дамінат» звычайна пазначаюць перыяд гісторыі Старажытнага Рыма з IV па VI стагоддзя н.э. Па-іншаму гэты перыяд можа звацца «позняй антычнасцю», «позняй імперыяй». Тэрмін «дамінат» паходзіць ад звычайнага для таго часу звароту да імператара — Dominus et deus noster sic fueri iubet (літаральна «валадар і бог» — dominus et deus). Упершыню так сябе назваў Даміцыян. Калі ў канцы I стагоддзя падобная прэтэнзія імператара была сустрэта рымлянамі вельмі варожа, то ў канцы III стагоддзя тэрмін dominus быў успрыняты грамадствам даволі спакойна.
Дамінат стаў наступнай фазай паступовай трансфармацыі Рымскай рэспублікі ў абсалютную манархію — з неабмежаванай уладай імператара. У перыяд прынцыпату старыя рэспубліканскія інстытуты захоўваліся і фармальна працягвалі функцыянаваць, а глава дзяржавы — прынцэпс («першы») — лічыўся толькі першым грамадзянінам рэспублікі.
У перыяд даміната рымскі сенат ператвараецца ў саслоўе з дэкаратыўнымі функцыямі. Асноўным тытулам главы дзяржавы замест «прынцэпс» («першы») і «імператар» (першапачаткова ганаровы тытул военачальнікаў) становіцца «аўгуст» (Augustus — «свяшчэнны») і «домінус» (Dominus — «валадар», гэта азначала, што ўсе астатнія з'яўляюцца яго падданымі, апыняючыся ў адносінах да яго на становішчы падуладных сыноў ці рабоў).
Заснавальнікам сістэмы даміната звычайна лічыцца імператар Дыяклетыян, хоць яе папярэднікамі можна назваць і іншых імператараў III стагоддзя, у прыватнасці, Аўрэліяна. Дыяклетыян усталяваў пры сваім двары звычаі, запазычаныя з Усходу. Асноўным цэнтрам улады стаў бюракратычны апарат, арыентаваны на асобу домінуса. Камітэт, які кіраваў зборам падаткаў, пры гэтым зваўся камітэтам «свяшчэнных (гэта значыць імператарскіх) шчодрасцей» (sacrarum largitionum).
Імператар выдаваў імперскія законы, прызначаў чыноўнікаў усіх узроўняў і шматлікіх афіцэраў арміі, і, аж да канца IV стагоддзя, насіў тытул главы калегіі пантыфікаў.
Нягледзячы на ўзмацненне і яшчэ большую сакралізацыі ўлады імператара працягвалі існаваць некаторыя рэспубліканскія традыцыі. Так, усё яшчэ існавалі такія старыя рэспубліканскія магістратуры, як консулы і прэтары — праўда, якія з'яўляліся ў позняй антычнасці толькі ганаровымі тытуламі. Традыцыі рымскіх народных сходаў працягвалі існаваць у арміі (рымскія армейскія contiones), з якой імператары былі вымушаны лічыцца.
Ямпіль (Катэрынопільскі раён)
Ямпіль (Я́мпіль) — вёска ў Катэрынопільскім раёне Чаркаскай вобласці Украіны.
Дамінат
Важнай дэталлю, якая не дазваляе назваць рэжым даміната класічнай манархіяй, з'яўлялася тое, што прынцып спадчыннасці ўлады да канца так і не замацаваўся ў Рыме. Прыналежнасць да кіруючай дынастыі была даволі важным аргументам у барацьбе за ўладу, але не з'яўлялася абавязковым крытэрыем прэтэндэнта, а імператары, каб забяспечыць законную перадачу ўлады сваім нашчадкам, прызначалі іх сваімі фармальнымі суправіцелямі яшчэ ў дзяцінстве.
Дарожна-транспартнае здарэнне ў Барысаўскім раёне (2020)
Дарожна-транспартнае здарэнне ў Барысаўскім раёне, якое адбылося 17 мая 2020 года. Паводле інфармацыі СК РБ 17 мая 2020 г. каля 20:00 на 461-м кіламетры аўтадарогі М-1 «Брэст — Мінск — граніцы Расіі» кіроўца Renault 19 выехаў на паласу сустрэчнага руху, дзе і сутыкнуўся з аўтамабілем «Джылі Атлас». Ад удару Renault адкінула пад колы фуры DAF. Пры аварыі загінулі шэсць чалавек, якія ехалі ў Renault. Кіроўцы «Джылі» і DAF пры ДТЗ цялесных пашкоджанняў не атрымалі. Пазней прадстаўнік Следчага Камітэта Юлія Ганчарова паведаміла СМІ, што, згодна слоў сведкаў, усе ахвяры гэтага ДТЗ (3 юнакі і 3 дзяўчаты) былі п’яны.
Папярэдняе ДТЗ з падобным маштабам колькасці ахвяр адбылося ў 2011 г. у Маларыцкім раёне.
Беларуская музычная восень
Міжнародны фестываль мастацтваў «Беларуская музычная восень» — музычны фестываль, які праводзіцца штогод у Мінску. Арганізатарам мерапрыемства выступае Белдзяржфілармонія. На працягу двух тыдняў у яе сценах гучыць як акадэмічная, так і фальклорная і папулярная музыка ва ўсёй сваёй разнастайнасці.
2021
XLVII Міжнародны фестываль мастацтваў «Беларуская музычная восень» пачаўся ў горадзе Мінску 12 лістапада. У праграме форуму запланаваны 15 канцэртаў, у якіх выступяць і вядучыя калектывы Белдзяржфілармоніі, і салісты — выдатныя выканаўцы з Беларусі і Расіі. Распачалася «Беларуская музычная восень» цыклам канцэртаў пад назвай «Класіка для ўсіх».
Свае новыя праграмы прадставіў выбітны піяніст, народны артыст Беларусі Ігар Алоўнікаў. Адбыўся канцэрт камернага аркестра, дзе ёсць і відэакантэнт, і глыбокая паэзія з цікавымі музычнымі рашэннямі.
У межах «Беларускай музычнай восені» адбылося 18 лістапада адкрыццё Міжнароднага арфавага фестывалю «Дзве сталіцы. Мінск — Масква». Тут выступілі найлепшыя арфісты дзвюх краін у суправаджэнні ансамбля салістаў Дзяржаўнага акадэмічнага сімфанічнага аркестра Рэспублікі Беларусь.
21 лістапада ў Вялікай зале адзначылі 100-годдзе выдатнага хормайстра Віктара Уладзіміравіча Роўды. У канцэрце «Хор як лёс» былі выкананы творы беларускіх і рускіх кампазітараў, аснову праграмы склаў «Рускі рэквіем» — лірыка-філасофская кантата Сяргея Танеева «Іаан Дамаскін». У юбілейным канцэрце прынялі ўдзел салісты Вялікага тэатра Беларусі — лаўрэаты міжнародных конкурсаў Анастасія Храпіцкая (сапрана), Аляксандр Міхнюк (тэнар) і заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь Станіслаў Трыфанаў (барытон).
Серыю акадэмічных канцэртаў завершыў аўтарскі вечар кампазітара Сяргея Бельцюкова, прымеркаваны да яго 65-годдзя. Творы маэстра 27 лістапада ў Малой зале імя Шырмы выканалі Мінскі струнны квартэт, салісты Філармоніі для дзяцей і юнацтва Ганна Янкоўская і Максім Абравец, салістка Вялікага тэатра Беларусі Іна Русіноўская, а таксама інструменталісты Ксенія Бельцюкова (скрыпка), Дыяна Гантарэнка (флейта), Марына Рамейка, Вольга Макеева, Алена Кузьміч, Мікіта Бельцюкоў (фартэпіяна). Прагучалі вакальныя цыклы на вершы Максіма Багдановіча і Леаніда Дранько-Майсюка, кантата «Начны матылёк», квартэт, трыа, камерныя п’есы. Таксама прайшла прэм’ера — фантазія «Мне шкада кветак» на вершы Бо Цзюй для голасу, скрыпкі і фартэпіяна.
У межах фестывалю адбылася прэзентацыя маштабнай працы — новай кнігі Вольгі Брылон «Беларуская эстрада. Настальгічны дывертысмент. Гісторыя эстрады Беларускай дзяржаўнай філармоніі. 1930—1980-я гады». У кнізе ўпершыню падрабязна расказваецца аб зараджэнні і станаўленні Беларускай дзяржаўнай філармоніі ў перадваенныя гады. У выданне ўвайшлі сотні фатаграфій і архіўных дакументаў.
У канцэрце-прэзентацыі 17 лістапада ў суправаджэнні аркестра выступілі славутыя беларускія артысты, якія сталі героямі кнігі: заснавальнік ВІА «Сябры» народны артыст Беларусі Анатоль Ярмоленка, легенды ВІА «Верасы» народная артыстка Беларусі Ядзвіга Паплаўская, заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь Надзея Мікуліч, сузаснавальнік ВІА «Песняры» Уладзіміра Мулявіна заслужаны артыст Беларусі Уладзіслаў Місевіч і многія іншыя.
21 лістапада адбыўся канцэрт-святкаванне «Я сэрца аддам Беларусі», прысвечаны 50-гадоваму юбілею мастацкага кіраўніка Беларускага дзяржаўнага ансамбля народнай музыкі «Свята» Вячаслава Статкевіча. Завяршальным акордам фестывалю мастацтваў стаў творчы вечар Ігара Іванова — выдатнага выканаўцы, мастацкага кіраўніка Ансамбля салістаў Белдзяржфілармоніі.
Гарвардская абсерваторыя
Гарвардская абсерваторыя — навукова-даследчая ўстанова Гарвардскага ўніверсітэта (ЗША). Заснаваная ў 1839 годзе. У яе склад уваходзяць астранамічныя абсерваторыі на тэрыторыі ўніверсітэта (з 1844); радыё-астранамічныя і метэорныя станцыі ў іншых месцах ЗША. З 1955 з Гарвардская абсерваторыя была аб'яднаная Смітсанаўскага астрафізічнай абсерваторыяй у Кембрыджы. Асноўныя інструменты: 1,5-м рэфлектар, 60-см і 80-см тэлескопы Шміта, 18-м радыётэлескоп і інш. Асноўныя напрамкі даследаванняў: вывучэнне зменных зорак, фотаметрычныя і спектрафотаметрычныя даследаванні зорак, туманнасцяў, галактык, радыёастранамічныя даследаванні, вывучэнне праблемы ўнутранай будовы зорак, касмалогія. У Гарварскай абсерваторыі знаходзіцца унікальная шкляная бібліятэка (звыш 500 тыс. негатываў). На Гарвардскай абсерваторыі распрацавана першая дэталёвая спектральная класіфікацыя зорак (Гарвардская фотаметрыя), адкрыта залежнасць "перыяд змены бляску - свяцільнасць" для цэфеід, складзеныя шырокія каталогі зорных велічынь, спектраў, скопішч галактык і інш.
Спасылкі
Публікацыі назіранняў у Цэнтры малых планет:
Публікацыі ў базе даных NASA ADS:
Назіранні камет і спадарожнікаў планет пасля 1870 года:
Аляксандр Гіевіч Гурулі
Аляксандр Гурулі (ალექსანდრე გურული; нар., , Грузінская ССР) — грузінскі футбаліст, паўабаронца французскага клуба «Сен-Амер».
Сын вядомага грузінскага футбаліста і трэнера Гіі Гурулі.
Клубная кар’ера
Пачаў займацца футболам у Францыі, дзе на той час выступаў яго бацька. Выступаў за моладзевую каманду «Алімпіка» з Ліёна, пасля гуляў за клубы ніжэйшых французскіх дывізіёнаў.
У верасні 2008 года стаў іграком украінскіх «Карпатаў», дзе гуляў на працягу чатырох сезонаў. У лютым 2012 года адправіўся ў арэнду ў грузінскую «Дзілу», дзе правёў увесь 2012 год. Пасля вяртання з арэнды ў лютым 2013 года кантракт з «Карпатамі» быў разарваны.
У выніку Аляксандр пачаў 2013 год у Грузіі, у клубе «Дынама» з Батумі, дзе трэнерам быў яго бацька. Улетку 2013 года перайшоў у «Зестафоні».
У лютым 2014 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр». У салігорскім клубе стаў асноўным левым паўабаронцам, хоць значную частку першай паловы сезону 2014 прапусціў з-за траўмы. У студзені 2015 года пакінуў «Шахцёр».
У сакавіку 2015 года вярнуўся на радзіму, стаўшы іграком клуба «Самтрэдыя». У верасні 2015 года перайшоў у азербайджанскі АЗАЛ. Улетку 2016 года вярнуўся ў Грузію, стаўшы іграком «Шукуры».
У пачатку 2018 года зноў адправіўся ў Францыі, стаўшы іграком аматарскага клуба «Алімпік» Гранд-Сент з пятага дывізіёна, а летам таго ж года перабраўся ў «Сен-Амер».
Высакародны алень
Алень высакародны (Cervus elaphus) — парнакапытны сысун з сямейства аленевых. Найбольш распаўсюджаны від аленяў у свеце, адрозніваецца шэраг падвідаў.
Апісанне
Даўжыня цела 180—230 см, вышыня 120—150 см, маса самак 96—160, самцоў 132—234 кг. Валасяное покрыва шэрае або рыжавата-бурае, у маладых плямістае. Рогі маюцца толькі ў самцоў, разгалінаваныя, штогод увесну спадаюць, да лета адрастаюць ізноў.
Пашырэнне
Арэал аленя ахоплівае Цэнтральную Еўропу, Паўднёвую Скандынавію, Каўказ і Турцыю, таксама ён сустракаецца ў Алжыры і Марока, Афганістане, Манголіі, Тыбеце і Паўднёва-Усходнім Кітаі. Найбольшае распаўсюджанне аленя адбылося ў Паўночнай Амерыцы. Жывёла была таксама завезена ў Аўстралію, Новую Зеландыю і Чылі, дзе ён выдатна прайшоў акліматызацыю.
У мінулым алень быў шырока распаўсюджаны па ўсёй тэрыторыі Беларусі, але на пачатку XIX ст. папуляцыя аленя была цалкам знішчана. У 1865 г. была распачата рэакліматызацыя аленя, якая прынесла свой плён.
Асаблівасці біялогіі
Полавая спеласць наступае ў 2 гада. Гон у аленяў пачынаецца ўвосень. У гэты час самцы ствараюць гарэмы, колькасць самак ў якіх вагаецца ад дзвюх да дваццаці. Астатні час самцы жывуць асобна. Падчас гону роў аленяў чутны далёка, на некалькі кіламетраў. Роў аленя нагадвае гучанне трубы.
Натуральнымі ворагамі аленя з'яўляюцца буйныя драпежнікі: воўк, буры мядзведзь, рысь. У наш час толькі воўк можа быць небяспечным для папуляцыі гэтага віду.
Харчаванне
Алень харчуецца букавымі, кедравымі і іншымі арэхамі, жалудамі, яблыкамі, грушамі, хвашчом, грыбамі. З драўняных парод аддае перавагу асіне, клёну, ліпе, бярозе, дубу ды вярбе. У ежу ідуць веткі, кара, пупышкі, мох і лішайнікі, грыбы, якія растуць на дрэвах, сухая трава. Улетку асноўны корм складаецца з травы, асабліва лясной ды балотнай. Значную долю ў летніх кармах займаюць ягады: маліны, ажыны, дзікі вінаград, актынідыя.
Падвіды
Алень высакародны аб'ядноўвае ў сабе шмат падвідаў, прадстаўнікі якіх адрозніваюцца адзін ад аднаго памерамі, вагой, афарбоўкай і некаторымі іншымі адрозненнямі. Каўказскі алень, еўрапейскі алень, марал, бухарскі алень ці тугайны алень, вапіці, ізюбр — усе яны з'яўляюцца падвідамі гэтай жывёлы. Усяго налічваецца каля паўтара дзясятка падвідаў аленя высакароднага.
Промысел
Паляванне на аленя высакароднага ў Беларусі строга абмежавана і ладзіцца толькі ў асобных месцах па ліцэнзіях.
Георгій Фёдаравіч Яршоў
Георгій Фёдаравіч Яршоў (, в. Кіпцы, Саратаўская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэарэтычнай механікі. Доктар тэхнічных навук (1974), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Ваенна-інжынерная акадэмія імя В. У. Куйбышава (Масква, 1952). Працаваў у Мінскам вышэйшам інжынернам зенітнам ракетнам вучылішчы проціпаветранай абароны (з 1953), Беларускай дзяржаўнай політэхнічнай акадэміі (з 1978, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Тэарэтычная механіка», прафесар).
Навуковыя інтарэсы: пытанні трываласці і ўстойлівасці сферычных абалонак; разлік стрыжнёвых прасторавых каркасаў; даследаванне метадаў павышэння жывучасці наземных радыёлакацыйных станцый войск ППА пры ўздзеянні ядзерных і звычайных сродкаў паражэння.
Індыйскі субкантынент
Паўво́страў Індаста́н (Інды́йскі субкантыне́нт) — кантынентальная маса на поўдзень ад Гімалаяў, на якой размешчаны дзяржавы: Пакістан, Індыя і Бангладэш. Назва паходзіць ад іх размяшчэння на індыйскай кантынентальнай пліце, адметнай ад еўразійскай пліты. Індыйская пліта на працягу некалькіх сотняў мільёнаў гадоў самастойна рухалася ў Індыйскім акіяне на поўнач. Пасля сутыкнення індыйскай пліты з еўразійскай утварыліся Гімалайскія горы.
Аўтабан
Аўтабан (Autobahn) — у Германіі, Аўстрыі і Швейцарыі - хуткасная аўтамагістраль/аўтастрада.
На аўтабанах адсутнічаюць перакрыжаванні і, адпаведна, святлафоры. Перасячэнні аўтабанаў выкананыя выключна шматузроўневымі развязкамі. Усе з'езды і выезды на аўтабаны абсталяваны палосамі запаволення і паскарэння. Выезд на аўтабаны для транспартных сродкаў, максімальная дазволеная хуткасць якіх ніжэй за 60 км/гадз. (напрыклад, мапеды або трактара), а таксама для веласіпеднага і коннага транспарту забаронены.
Уладзімірскі сабор (Санкт-Пецярбург)
Сабор Уладзімірскай іконы Божай Маці ці проста Уладзімірскі сабор — дзейны праваслаўны храм на Уладзімірскай плошчы ў Санкт-Пецярбургу. Прысвечаны Уладзімірскай іконе Божай Маці, аднаму з самых паважаных на Русі абразоў.
Ад Уладзімірскай царквы паходзіць назвы Уладзімірскага праспекта і Уладзімірскай плошчы.
Храм належыць Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, уваходзіць у Цэнтральную дабрачынную акругу.
Гісторыя
Уладзімірская царква была пабудавана на Гандлёвай плошчы ў перыяд з 1761 па 1769, як мяркуецца, па плане архітэктара П. А. Трэзіні на месцы аднайменнай драўлянай царквы 1747 года.
Царква была асвечана 9 красавіка 1783.
У 1791 годзе архітэктар Дж. Кварэнгі скончыў пабудову двух'яруснай званіцы.
Гістарызм
Гістарызмы — словы, якія абазначаюць прадметы, з’явы і паняцці, што з цягам часу выйшлі з ужытку («аршын», «грыўня», «дзіда», «камбед», «лікбез», «нарком», «нэп» і іншыя). У адрозненне ад архаізмаў гістарызмы не маюць сінонімаў у сучаснай беларускай мове, таму найчасцей выкарыстоўваюцца ў навуковай і мастацкай літаратуры для стварэння каларыту пэўнай эпохі, узнаўлення рэальных гістарычных абставін і мовы герояў: «Наслалі нам асаднікаў, жандараў і ўраднікаў, і іншае брыды» (Якуб Колас), «На сценах віселі старыя чаканы, двуручныя мячы, кальчугі» (Уладзімір Караткевіч).
З паняццямі гістарызму звязаны раздзел гісторыі мовы (гістарычная граматыка), які вывучае фарміраванне і развіццё моўнай сістэмы на працягу існавання мовы, раздзел лексікалогіі (гістарычная лексікалогія), які вывучае гісторыю слоўнікавага складу мовы і змяненні ў розных групах лексікі. Таксама ёсць такія паняцці, як гістарычная проза і гістарычны жанр, гістарычная школа, гістарыяграфія, гістарычны слоўнік, гістарычныя песні, гістарычны музей, гісторыя мовы, гісторыя літаратуры, гісторыя мастацтваў і іншыя.
Рыгор Мікітавіч Зубаў
Рыгор Мікітавіч Зу́баў (Григорий Никитович Зубов;  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, старшы сяржант. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Р. М. Зубаў нарадзіўся ў сяле Кастылёва Чалябінскага павета Арэнбургскай губерні (зараз у Куртамышскім раёне Расіі). Працаваў трактарыстам, слесарам, майстрам. У маі 1941 года прызваны ў Чырвоную Армію. У час Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнік баявых дзеянняў на Ленінградскім, Заходнім, Сталінградскім, 2-м Украінскім, 3-м Беларускім франтах.
Механік-вадзіцель танка 277-га танкавага батальёна (31-я танкавая брыгада, 29-ы танкавы корпус, 5-я гвардзейская танкавая армія, 2-і Украінскі фронт) старшы сяржант Р. Зубаў вызначыўся 11 студзеня 1944 г. у баі за сяло Карлаўка (Кіраваградская вобласць). Пасля таго, як танк быў падбіты і былі цяжка паранены камандзір танка і наводчык гарматы, Зубаў заняў месца камандзіра, а радыст месца наводчыка. Амаль ва ўпор яны расстралялі 4 танкі праціўніка, чым спрыялі ўтрыманню важнага рубяжа абароны.
Загінуў Р. М. Зубаў у баі каля вёскі Пільніца. 3 Ліпеня 1944 г. на ахопленым полымем танку ён тараніў варожы «Тыгр». Пахаваны на цэнтральнай сядзібе саўгаса «Бальшавік» Мінскага раёна.
Славянская царква Святога Духа
Каля 1954 г. падпольны святар УГКЦ Ігнат Солтыс абвясціў узыходжанне антыхрыста ў асобе савецкай улады. За групай паслядоўнікаў, якая згуртавалася вакол яго, замацавалася назва «пакутнікі» (ад покута — пакаянне). Пакутнікі адмаўлялі савецкую ўладу і яе атрыбуты — пашпарты, працоўныя кніжкі, а таксама службу ў арміі. На пэўным этапе яны перасталі нават карыстацца сваімі прозвішчамі, называючы толькі імя і дадаючы да яго слова «Пакутнік».
Пасля арышту Солтыса ў 1962 годзе кіраўніцтва рухам пераняў святар Антон Патачняк, які вучыў, што ва Украіне адбываецца таемная бітва паміж сіламі цемры і святла. Цэнтр сусветнага каталіцызму, па яго словах, перамясціўся з Рыма на гару каля вёскі Сярэдняе на Станіславаўшчыне; вада з ручая, які цячэ з гэтай гары, выкарыстоўвалася пакутнікамі замест прычасця.
Да моманту свайго новага арышту напачатку 1981 г. Ігнат Солтыс ужо лічыўся сярод пакутнікаў новым прышэсцем Ісуса Хрыста на зямлю.
Пасля распаду СССР былі афіцыйна зарэгістраваны ва Украіне. Невялікую колькасць паслядоўнікаў маюць у заходніх абласцях краіны.
Чышкы (Пустамыціўскі раён)
Чышкы (Чи́шки) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мера
Мера:
NGC 4966
NGC 4966 (іншыя абазначэнні — UGC 8194, MCG 5-31-131, ZWG 160.137, IRAS13039+2919, PGC 45358) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чэркасы (Пустамыціўскі раён)
Чэркасы (Черка́си) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ілья Сяргеевіч Насуха
Ілья Сяргеевіч Насуха  — беларускі хакеіст, нападаючы.
Кар’ера
Выхаванец наваполацкай хакейнай школы. З 2004 па 2008 год выступаў за ХК «Хімік» у Першасці Беларусі сярод юнакоў 1992 гадаў нараджэння. У 2004 годзе пачаў сваю прафесійную кар’еру ў складзе клуба «Хімік-СКА 2». З 2011/2012 сезона пачаў выступаць за асноўны склад «Хіміка». У 2013 годзе перайшоў у ХК «Магілёў».
З 2021 года выступае за варшаўскі «Капіталс».
Сярэдняе Сяло
Сярэ́дняе Сяло́ (, Середнее Село) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
Карнелій Янсеній
Янсе́ній (Карнеліс Янсен, Cornelius Otto Jansenius; — ) — галандскі біскуп, заснавальнік каталіцкага багаслоўскага вучэння, вядомага як янсенізм.
Біяграфія
Карнелій Янсеній вучыўся ў Сарбоне і ў Лувенскім універсітэце, дзе ў 1617 годзе ўзначаліў новы каталіцкі каледж.
Янсена асабліва займалі пытанні свабоды волі і ласкі божай. У 1630 годзе ён стаў прафесарам багаслоўя ў Лувене і вучыў тут у духу строгага аўгусцінізму. Ужо ў той час яму неаднаразова даводзілася спрачацца з езуітамі наконт розных дагматычных пытанняў. У 1636 годзе Янсен стаў біскупам іпрскім.
Хоць Янсен лічыў сябе каталіком, у нечым, у тым ліку у дагмаце пра прадвызначэнне, ён сыходзіўся з Жанам Кальвінам. Да яго паслядоўнікаў належаў французскі навуковец і філосаф Блез Паскаль.
Пры жыцці Янсен апублікаваў некалькі драбнейшых багаслоўскіх сачыненняў, у якіх палемізаваў з езуітамі, а ў 1635 годзе выпусціў памфлет «Mars Gallicus», у якім асуджаў Рышэльё за падтрымку пратэстантаў у час Трыццацігадовай вайны.
Вучэнне Янсена, выкладзенае ў яго кнізе пра Аўгусціна, стала асновай янсенізму.
У 1653 годзе янсенізм быў асуджаны Папам Інакенціем X.
Трактар
Трактар ​​(, «цягач») — бязрэйкавы транспартны сродак, які выкарыстоўваецца ў якасці цягача. Адрозніваецца нізкай хуткасцю і вялікай сілай цягі. Шырока ўжываецца ў сельскай гаспадарцы для ворыва і перамяшчэння несамаходных машын і прылад. Трактар ​​можа быць абсталяваны навясным і паўнавясным абсталяваннем сельскагаспадарчага, будаўнічага ці прамысловага прызначэння (напрыклад, буравым абсталяваннем).
Асінаўка (прыток Пцічы)
Асі́наўка, Яшна-Асінаўка — рака ў Слуцкім і Пухавіцкім раёнах Мінскай вобласці, правы прыток ракі Пціч (басейн Дняпра).
Альф’яна-Ната
Альф'яна-Ната (Alfiano Natta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Асінаўка (прыток Пцічы)
Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 126 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰.
Альф’яна-Ната
Насельніцтва складае 785 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 15021. Тэлефонны код — 0141.
Асінаўка (прыток Пцічы)
Пачынаецца з сеткі меліярацыйных каналаў на торфараспрацоўках за 2,2 км на паўднёвы захад ад вёскі Ладымер, цячэ па заходняй частцы Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Упадае ў Пціч за 2 км ад вёскі Вецярэвічы 2-я. Рэчышча ў верхнім (2,2 км) і сярэднім (2,5 км) цячэнні каналізаванае.
Альф’яна-Ната
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Marziano.
Чэрэпын (Пустамыціўскі раён)
Чэрэпын (Чере́пин) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Балакова
Балако́ва (Балаково) — горад (з 1913) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Балакоўскага раёна Саратаўскай вобласці. Насельніцтва 205,1 тыс. чал. (2002). Заснаваны ў 1762 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Волгі, за 161 км на паўночны ўсход ад Саратава.
Балакаўская АЭС, Саратаўская ГЭС, завод «Аргон» (вытворчасць вугляроднага валакна), Балаковорезинотехника, ТАА «Балакаўскія мінеральныя ўгнаенні», Волжскі дызельны завод імя Мамчына, суднарамонтны завод.
Касколь (Каскольская сельская акруга Улытаўскага раёна)
Касколь — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каскольскай сельскай акругі. Код КАТА — 356055100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 601 чалавек (309 мужчын і 292 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 412 чалавек (234 мужчыны і 178 жанчын).
Навапольскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж
Навапольскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў п. Новае Поле Мінскай вобласці Беларусі. Размешчаны па адрасе вул. Студэнцкая, 1.
Гісторыя
У 1946 годзе была арганізавана аднагадовая школа калгаснай птушкагадоўлі. З 1951 года Навапольская сельскагаспадарчая школа рыхтавала кадры пчаляроў і рахункаводаў.
Пастановай Савета Міністраў БССР 14 мая 1952 года № 638 на базе Навапольскай аднагадовай сельскагаспадарчай школы быў арганізаваны Навапольскі сельскагаспадарчы тэхнікум. З 1956 па 1975 гады ў тэхнікуме працавала завочнае аддзяленне. З 1973 па 1989 гады тэхнікум рыхтаваў спецыялістаў-тэхнікаў па механізацыі ўліку і вылічальных работ у сельскагаспадарчай вытворчасці.
З 1990 года ў тэхнікуме адкрылася дзённае аддзяленне «Правазнаўства», з 1997 года — завочнае. У 2002 годзе Навапольскі сельскагаспадарчы тэхнікум перайменаваны ва ўстанову адукацыі «Навапольскі дзяржаўны аграрна-эканамічны каледж».
З верасня 2004 года ў каледжы адкрыта завочнае аддзяленне па спецыяльнасці «Бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль»
З верасня 2008 года вядзецца падрыхтоўка спецыялістаў для сельскагаспадарчых арганізацый Мінскай вобласці па спецыяльнасцях «Праграмнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій» і «Дакументазнаўства і дакументацыйнае забеспячэнне кіравання». З 2018/2019 навучальнага года каледж рэалізуе праграму прафесійнай падрыхтоўкі ў рамках вучэбнага прадмета «Працоўнае навучанне» па прафесіі «Аператар электронна-вылічальных машын (персанальных электронна-вылічальных машын») 4-га разраду. У 2020 годзе ў каледжы распачата падрыхтоўка па спецыяльнасці «Арганізацыя гасцінічных паслуг».
Дзейнасць
Рыхтуе спецыялістаў па спецыяльнасцях:
Еўразійская пліта
Еўразійская пліта — літасферная пліта, якая пакрывае вялікую частку Еўразійскага кантынента. У Еўразійскую пліту не ўваходзяць Індастан, Аравійскі паўвостраў і частка ўсходняй Сібіры ўсходней Верхаянскага хрыбта. Заходняя частка Еўразійскай пліты распасціраецца да Сярэдняга Атлантычнага хрыбта і захоплівае частку Ісландыі. На поўначы еўразійскай пліты размешчаны велізарны шэльф, праз пасіўную кантынентальную ўскраіну пераходзячы ў басейн Паўночнага Ледавітага акіяна, і абмежаваны хрыбтом Гекеля. На поўдні Еўразійскай пліты размешчана велізарная калізіённая зона: пояс гор якія ўтварыліся ў выніку зачынення акіяна Тэціс і сутыкнення яе з Індастанскай плітай.
Геалагічная будова
Еўразійская пліта займае велізарную плошчу — 67,800,000 км², гэта трэцяя па памеры пліта і яна ўтрымлівае больш усіх кантынентальнай кары. Яна мае вельмі працяглую гісторыю развіцця, і змяшчае мноства рознаўзроставых тэрэйнаў.
Каўка (рака)
Ка́ўка (Río Cauca) — рака на паўночным захадзе Паўднёвай Амерыкі, працякае праз заходнюю частку Калумбіі, левы прыток ракі Магдалена.
Даўжыня ракі 1350 км. Басейн ахоплівае тэрыторыю ў 80 000 км². Сярэдні расход вады каля 2000 (каля 3000 ) м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў паўднёвай частцы Цэнтральнай Кардыльеры Андаў. Працякае ў паўночным напрамку паміж Заходняй і Цэнтральнай Кардыльерамі ў глыбокай і шырокай даліне і далей па Прыкарыбскай нізіне, утвараючы пратокі і азёры. Суднаходная на асобных участках.
Полымя (фільм)
«Полымя» — савецкі мастацкі фільм 1974 года, зняты на кінастудыі «Беларусьфільм».
Сюжэт
У аснову сюжэту фільма пакладзены рэальныя падзеі (Аперацыя «Вясновае свята»), якія адбываліся ў траўні 1944 гады на тэрыторыі Беларусі.
Фільм распавядае пра подзвіг партызан падчас наступу 1-га Беларускага і Прыбалтыйскага франтоў у 1944 годзе ў Беларусь. Студзень 1944 гады, пад кантролем партызан знаходзіцца 60% Беларусі. Па загадзе Гітлера супраць партызанскіх атрадаў плануецца арганізаваць маштабнае наступленне.
Для стрымлівання карнага войска савецкі ўрад вырашае накіраваць у адмысловую зону, якая знаходзіцца ў тыле ворага, дванаццаць партызанскіх брыгад пад камандаваннем Віктара Лагуна. Партызаны будуюць умацаванні, рыюць траншэі і танкавыя равы. Нямецкі генерал-палкоўнік Рэйнгардт, плануе знішчыць партызан за 10 дзён, выкарыстаўшы пры гэтым 6 дывізій, не лічачы ахоўных батальёнаў і палкоў СС. Савецкім партызанам маецца быць уступіць у няроўную сутычку з ворагам, шматкроць праўзыходным іх як у колькасці, так і ваеннай тэхніцы.
Санкт-Пецярбургская губерня
Санкт-Пецярбургская (Санктпецярбургская) губерня (са жніўня 1914 года — Петраградская, з 1924 года — Ленінградская) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі і РСФСР, якая існавала ў 1710—1927 гадах. Губернскі горад — Санкт-Пецярбург (затым Петраград і Ленінград адпаведна).
Гашпар Кортэ-Рэал
Гашпар Кортэ-Рэал (Gaspar Corte-Real; каля 1450 — магчыма 1501 гг.) — партугальскі мараплавец. Адзін з першых еўрапейскіх даследчыкаў Паўночнай Амерыкі.
Санкт-Пецярбургская губерня
Геаграфія
Санкт-Пецярбургская губерня размяшчалася на паўночным захадзе Расійскай імперыі, займаючы тэрыторыю ў выглядзе неаднолькавых лопасцей, якія раскінуліся на берагах Фінскага заліва, Ладажскага і Чудскога азёр.
Губерня межавала з Наўгародскай і Пскоўскай губернямі на поўдні, Аланецкой губерняй на ўсходзе, Эстляндскай губерняй на захадзе і з Выбаргскай губерняй Вялікага Княства Фінляндскага на поўначы. Да далучэння Фінляндыі ў 1809 годзе паўночная мяжа губерні была таксама і мяжой Расійскай імперыі.
Гашпар Кортэ-Рэал
Быў трэцім малодшым сынам Жуана Ваш Кортэ-Рэала, губернатара вострава Тэрсейра. Выконваў абавязкі губернатара ў 1488 г. і 1497 г.
Санкт-Пецярбургская губерня
Геаграфія
Плошча губерні складала 482 500 км² у 1710 годзе, 53 363 км² — у 1847 годзе, 44 613 км² — у 1905 годзе, 66 160 км² — у 1926 годзе.