cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bugatti
Bugatti (Bugatti Automobiles S.A.S.) — французская кампанія, якая спецыялізуецца на выпуску легкавых аўтамабіляў класа «люкс» пад маркай Bugatti.
Ленапэ
Назва
Саманазва ленапэ Lenni-Lenape значыць "сапраўдны чалавек". Назва дэлавары была дадзена ленапэ англійскімі пасяленцамі ў XVII ст., паколькі яны жылі ўздоўж ракі Дэлавер. У сваю чаргу, назва ракі была дадзена ў гонар сэра Томаса Уэста (лорда дэ ла Вэр), губернатара Джэймстаўна.
Bugatti
Гісторыя
Эторэ Бугаці (Ettore Bugatti) (1881—1947 г) заснаваў фірму ў 1909 годзе.
Ленапэ
Гісторыя
У XVII ст., калі ленапэ ўсталявалі адносіны з еўрапейцамі, яны ўяўлялі сабою канфедэрацыю, якая кантралявала прыбярэжныя тэрыторыі ад сучаснага Нью-Ёрка да Вірджыніі і ішлі ўглыб кантынента, ахоплівалі значную частку Пенсільваніі. Канфедэрацыя складалася з 3 галін. На поўначы жылі мунсі ("людзі каменнай краіны"), на поўдні — унамі ("людзі ніжняй ракі"), далей на поўдзень уналактгія ("людзі каля акіяна"). Згодна паданням ленапэ, яны з'явіліся на гэтых землях адносна нядаўна, паколькі раней займалі тэрыторыі на захад, пакуль не былі выгнаны адтуль іракезамі.
Bugatti
Гісторыя
Найзначнейшай навінкай 1914 г стала мадэль «13».
Ленапэ
Гісторыя
Першымі еўрапейцамі, што сутыкнуліся з ленапэ, былі чальцы экспедыцыіі Джавані да Верацана ў 1524 г. У 1609 г. да іх прыбыў Генры Гудзон, які распачаў гандаль. Перш за ўсё, еўрапейскія гандляры цікавіліся футрам. Ленапэ атрымоўвалі ад іх зброю, жалеза, тканіны і іншыя тавары. Галоўным цэнтрам гандлю стаў востраў Манхэтэн, куплены Г. Гудзонам ўсяго за 60 гульдэнаў. Нягледзячы на відавочныя прыбыткі, гандаль з еўрапейцамі меў для ленапэ і адваротныя бакі. Ён разбураў традыцыйнае грамадства. Акрамя таго, еўрапейцы завезлі хваробы, да якіх імунітэт тубыльцаў не быў прыстасаваны. Менавіта ў выніку эпідэмій да 1750 г. колькасць ленапэ скарацілася на 90%.
Bugatti
Гісторыя
У 1930 Bugatti выступае на гонцы «24 гадзіны Ле-Мана».
Ленапэ
Гісторыя
З прыбыццём еўрапейскіх каланістаў многія ленапэ мігрыравалі ўглыб кантынента. У 1683 г. яны продалі значныя тэрыторыі брытанскаму прадпрымальніку В. Пэну. Той заплаціў 1200 фунтаў, што лічылася значнай сумай. Дагавор паміж В. Пэнам і ленапэ лічыўся прыкладам сумленных адносін да індзейцаў. Але пасля смерці В. Пэна яго сваякі заключылі ў 1718 г. яшчэ адзін дагавор аб продажы 4860 км², пасля чаго пачалі прымусовае высяленне тубыльцаў. Ленапэ звярнуліся за падтрымкай да іракезаў, але не атрымалі яе і былі вымушаны падпарадкавацца. У 2004 - 2006 гг. Вярхоўны суд ЗША прызнаў дагавор 1718 г. махлярствам, аднак адмовіўся абвяшчасць яго несапраўдным. Да сярэдзіны XVIII ст. большасць ленапэ ужо жылі ў Агаё.
Падчас Сямігадовай вайны многія ленапэ прынялі бок Францыі, а потым падтрымалі паўстанне Пантыяка. У 1778 г. ленапэ сталі першым індзейскім народам, што заключыў дагавор з урадам ЗША. Дагаворы заключаліся таксама ў 1818 г. і 1829 г. Яны прымушалі ленапэ перасяляцца на захад ад Місісіпі. За свае землі індзейцы атрымалі кампенсацыю ў памеры 4000 долараў. У 1835 - 1836 гг. ленапэ-перасяленцы ўдзельнічалі ў Тэхаскай рэвалюцыі.
Bugatti
Гісторыя
У 1987 годзе італьянскі прадпрымальнік набыў правы на марку і заснаваў новую кампанію Bugatti Automobili S.p.A. У Кампагаліяна (Італія) быў пабудаваны завод Fabbrica Blu. Адкрыццё вытворчага комплексу плошчай 240 000 кв.м. адбылося ў верасні 1990 года.
Ленапэ
Гісторыя
У наш час 2 аўтаномныя групы дэлавараў насяляюць Аклахому, 1 аўтаномная група мунсі — Вісконсін. Усе яны прызнаюцца ўрадам ЗША.
Культура
Традыцыйная гаспадарка ленапэ мела комплексны характар. Жанчыны займаліся збіральніцтвам у лесе, а таксама ручным земляробствам, вырошчвалі такія культуры, як кукуруза, сланечнік, тытунь, бабовыя, гарбузы і інш. Мужчыны ў залежнасці ад сезона — рыбалоўствам і паляваннем. Рыбу з вясны лавілі сеткамі або білі гарпунамі і дзідамі, ладзілі на рэках дамбы і пасткі. На марскім узбярэжжы збіралі малюскаў і крабаў. Палявалі на аленяў, мядзведзяў, індыкоў і іншую дзікую жывёлу. Акрамя мяса і скур паляванне давала косць, што выкарыстоўвалася для навершаў, і сухажылле, якім сшывалі скуры. Па рэлігійным прычынам не забівалі зайцоў, катоў, некаторыя віды змей. Палявалі з дапамогай лука. Параненую жывёлу дабівалі булавой.
Bugatti
Гісторыя
15 верасня 1991 года, у дзень стодзесяцігоддзя Эторэ Бугаці, адбылася прэм'ера новай мадэлі адроджанай маркі — Bugatti EB 110.
Ленапэ
Культура
Ленапэ будавалі вёскі пераважна на прытоках буйных рэк. Цэнтр вёскі займаў так званы доўгі дом, што мог умяшчаць некалькі дзесяткаў чалавек. Вакол яго месціліся малыя сямейныя хаціны. Апошнія нагадвалі буданы і вігвамы. Іх пакрывалі кукурузнай саломай, карою, скуранымі матамі. Дэлаварскія вёскі ніколі не ўмацоўваліся. Згодна успамінам еўрапейцаў, ленапэ праводзілі большасць часу па-за хацінай. Улетку вяскоўцы падзяляліся на малыя групы і разыходзіліся для здабычы па лясах.
Вопратку рабілі са скур жывёл, пер'я, раслінных валокнаў. Улетку мужчыны апраналі пояс, насцегнавую повязь і макасіны. Узімку — прыталеныя скураныя нагавіцы і плашчы, шчэпленыя на плячы. Жаночая вопратка ўключала доўгую скураную спадніцу, нагавіцы, накідку на грудзі з футра або пер'я. Мужчыны і жанчыны любілі ўпрыгожванні з камянёў, ракавін малюскаў, пер'я, звярыных зубоў і кіпцюроў, размалёўвалі твар і іншыя часткі цела, рабілі татуіроўку. Ленапэ былі вядомы дзівоснымі прычоскамі. Яны збіралі валасы на верхавіне галавы ў доўгі хвост, які мазалі тлушчам, астатнія валасы вырывалі.
Bugatti
Гісторыя
У 1995 годзе Bugatti Automobili S.p.A была прызнана банкрутам.
У 1998 годзе марка Bugatti набытая канцэрнам Volkswagen AG.
Ленапэ
Культура
Хаця запісы фальклору пачаліся яшчэ ў 1650 г. , народныя творы да кантактаў з еўрапейцамі захаваліся вельмі фрагментавана — міфы аб стварэнні свету і паходжанні пэўных родаў і геаграфічных аб'ектаў, казкі пра прыгоды трыкстэраў, звяроў, расліны. Ужо пасля прыходу еўрапейцаў узніклі кплівыя казкі пра прыгоды дурняў, Труса і Ліса і г. д. У мінулым былі папулярны дзіцячыя спаборніцтвы, у тым ліку бег с эстафетай, а таксама гульня ў мяч. Народныя музычныя інструменты: барабаны, бразготкі, касцяныя і драўляныя жалейкі.
Bugatti
Гісторыя
У лістападзе 2021 годзе марка стала часткай сумеснага прадпрыемства Bugatti Rimac (доля Porsche — 45%, — 55%). Гендырэктарам аб'яднанай кампаніі стаў Матэ Рымац, у назіральную раду ўвайшлі старшыня праўлення Porsche AG Олівер Блюмэ і яго намеснік, фінансавы дырэктар Луц Мешке. Прэзідэнтам Bugatti стаў Крыстоф Піяшон, які раней быў кіруючым дырэктарам па вытворчасці і лагістыцы. У Bugatti Rimac ён таксама атрымаў пасаду галоўнага выканаўчага дырэктара. Абедзве маркі працягнуць развівацца незалежна, у кожнай будзе ўласны мадэльны шэраг. Bugatti працягне зборку сваіх аўтамабіляў у Мальсэйме, усе 135 супрацоўнікаў захаваюць свае працоўныя месцы.
Ленапэ
Мова
У мінулым ленапэ размаўлялі на алганкінскіх дыялектах. Да сярэдзіны XIX ст. многія страцілі родную мову. Мова паўднёвай групы нантыкок фактычна вымерла. Аднак у другой палове XX ст. пачалося паступовае адраджэнне мовы ўнамі. Мунсі Вісконсіна размаўляюць на асобнай мове.
Bugatti
Дзейнасць
Фінансавыя паказчыкі Bugatti не выдаюцца.
Ленапэ
Мова
У XIX ст. Канстанцін Рафінескэ прадставіў некалькі ўзораў быццам бы старажытнага дэлаварскага піктаграфічнага пісьма Walam Olum (літаральна "чырвоныя запісы"), аднак пазней было выяўлена, што яны з'яўляюцца падробкай. У нашы дні карыстаюцца лацінкай.
Рэлігія
Ленапэ верылі ў існаванне шматлікіх духаў. Галоўную ролю ў іх вераваннях адыгрываў бясформавы Вялікі Дух Ketanëtuwit, якога называлі творцам. Яму супрацьстаяў дух смерці manëtu. Лічылася, што хваробы і смерць выкліканы злымі духамі. Памінанне памерлых працягвалася год пасля смерці. Ва ўяўленнях вернікаў душы паляўнічых павінны былі трапіць на захад, дзе меліся багатыя ўгоддзі. Многія цырымоніі былі звязаны з паляваннем.
299
299 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 299 год нашай эры, 299 год 1 тысячагоддзя, 99 год III стагоддзя, 9 год 10-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 10 год 290-х гадоў.
Ленапэ
Рэлігія
У XVIII ст. сярод ленапэ, асабліва мунсі, вялі актыўную дзейнасць пратэстанцкія місіянеры. Большасць сучасных вернікаў — хрысціяне. Некаторыя прытрымліваюцца пеётызму.
Сарэдыі
Сарэ́дыі (σωρός — куча) — органы вегетатыўнага размнажэння некаторых высокаарганізаваных форм ліставатых і кусцістых лішайнікаў.
Звязда (Пухавіцкі раён)
Звязда́ (, Звезда; раней Чырво́ная Звязда́) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавета. Месціцца за 3 км на поўнач ад Мар’інай Горкі, 46 км ад Мінска, 6 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы.
Гісторыя
Створана па канчатковым усталяванні ўлады бальшавікоў у Беларускай ССР як сельскагаспадарчая камуна Чырвоная Звязда на месцы колішняга фальварка Шчамысліца (Szare Myśli). Мела 200 гектараў ворыва, дзейнічалі клуб, сталовая. У 1922 годзе працавала школа 1-й ступені. Пасля камуна пераўтворана ў калгас, з 1935 года вёска.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.
Славутасці
Ад колішняга фальварка часткова захаваліся старыя алеі, магчыма, рэшткі саду.
Юрый Міхайлавіч Антонаў
Біяграфія
Пасля заканчэння службы ў ГДР яго бацькі пераводзяць у Беларусь, дзе ён праходзіць службу ў розных воінскіх гарнізонах. Затым сям’я Антонавых трапляе ў Маладзечна, куды пераводзяць бацьку ў ваенны камісарыят. У гэтым горадзе пачынаецца музычная дзейнасць Юрыя Антонава. Мама прыводзіць яго ў музычную школу, пасля заканчэння якой Юры паступае ў Маладзечанскае музычнае вучылішча на клас народных інструментаў. У гады студэнцтва арганізоўвае свой першы музычны калектыў — эстрадны аркестр, які выступае ў мясцовым гарадскім Доме Культуры.
У 1963 годзе пасля заканчэння музвучылішча Юрый Антонаў размяркоўваецца выкладчыкам музыкі ў дзіцячую музычную школу ў Мінск, дзе на той момант ужо жывуць яго бацькі. Затым працуе салістам-інструменталістаў у Беларускай дзяржаўнай філармоніі. У лістапада 1964 года яго прызываюць у шэрагі Савецкай Арміі. Пасля заканчэння службы ён вяртаецца ў родную філармонію і працуе музычным кіраўніком ансамбля «Тоніка» Народнага артыста Беларускай ССР Віктара Вуячыча. У гэты мінскі перыяд творчасці адзін час у калектыве Ю.Антонава быў гітарыстам Уладзімір Мулявін, які прыехаў тады з Свярдлоўска, які замяніў у ансамблі гітарыста, які па сямейных абставінах з’ехаў у Маскву.
У 1969 годзе Ю.Антонава запрашаюць на працу ў папулярны ленінградскі ВІА «Спяваючыя гітары» у якасці інструменталіста-клавішніка. У гэтым калектыве Ю. Антонаў упершыню становіцца вакалістам. Тут прагучалі і першыя песні аўтарства Ю. Антонава «Аэрапорт», «Дзе ж смеласць?», «Стой, не страляй, салдат!» На словы паэта Альберта Азізава, «Аб добрых малайцах і чырвоных дзеўках» на словы паэта Алега Жукава, «Калі любіш ты» на словы паэта Леаніда Дзербянёва, але асаблівую папулярнасць ансамблю і самому Юрыю Антонаву прыносіць яго песня «Няма цябе прыгажэй» на словы ленінградскіх аўтараў Міхаіла Белякова і Ірыны Безладновай у выкананні саліста ансамбля Яўгена Бранявіцкага, якая выйшла на міньёне фірмы «Мелодыя» у 1971 годзе.
Малая Ізва
Мала́я І́зва (, Малая Изва) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрэвіцкага сельсавета.
Гранма (правінцыя)
Гра́нма (Granma) — правінцыя на паўднёвым захадзе Кубы з адміністрацыйным цэнтрам у горадзе Баяма. Плошча — 8.327 км², насельніцтва — 819.500 чал., шчыльнасць насельніцтва — 97,9 чал./км².
Лімбург (правінцыя, Бельгія)
Лімбург — адна з дзесяці правінцый Бельгіі і адна з пяці фламандскіх правінцый. Мяжуе з правінцыяй Антверпен, Фламандскім Брабантам, правінцыяй Льеж і Нідэрландамі. Сталіца — горад Хаселт. Складаецца з 44 камун, 2 з іх — эксклаў Вурэн і малюсенькі Херстапэ маюць моўныя ільготы для франкафонаў.
Гранма (правінцыя)
У часы іспанскай каланізацыі тэрыторыя сучаснай Гранмы ўваходзіла ў склад старой правінцыі Арыентэ. У 1959 на ўзбярэжжы правінцыі адбылася высадка мексіканскіх рэвалюцыянераў з яхты «Гранма», узначальваемых Фідэлем Кастра. Менавіта тут разгарнуліся асноўныя падзеі кубінскай рэвалюцыі. Назва правінцыі паходзіць ад назвы рэвалюцыйнай яхты, Гранма з'яўляецца адзінай правінцыяй Кубы, якая не носіць назву сваёй сталіцы.
Скоклева
Ско́клева (, Скоклево) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Антонаўскага сельсавета.
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Дужаўскага сельсавета.
Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз
28 лютага 2022 года, неўзабаве пасля ўварвання Расіі, Украіна падала заяўку на членства ў Еўрасаюзе (ЕС). Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі запатрабаваў неадкладнага прыёму ў адпаведнасці з «новай спецыяльнай працэдурай», а прэзідэнты васьмі краін ЕС заклікалі паскорыць працэс далучэння. Старшыня Еўракамісіі Урсула фон дэр Ляен заявіла, што падтрымлівае ўступленне Украіны, але на гэты працэс спатрэбіцца час. 1 сакавіка 2022 года Еўрапарламент рэкамендаваў зрабіць Украіну афіцыйным кандыдатам у члены, а 10 сакавіка 2022 года Савет Еўрапейскага саюза запытала ў Камісіі меркаванне па заяўцы. 8 красавіка 2022 года фон дэр Ляен перадала Зяленскаму заканадаўчую анкету, на якую Украіна адказала 9 мая.
17 чэрвеня 2022 года Еўрапейская камісія рэкамендавала Еўрапейскаму савету надаць Украіне статус кандыдата на ўступленне ў Еўрасаюз.
23 чэрвеня 2022 года Еўрапарламент прыняў рэзалюцыю, якая заклікае неадкладна надаць Украіне статус кандыдата на членства ў Еўрасаюзе. 23 чэрвеня 2022 года Еўрапейскі савет надаў Украіне статус кандыдата на ўступленне ў Еўрасаюз.
Падтрымка краін
26 лютага 2022 г. Прэзідэнт Польшчы Анджэй Дуда выступіў за паскораны шлях уступлення Украіны ў ЕС. 27 лютага прэм’ер-міністр Славеніі Янез Янша сумесна з прэм’ерам Польшчы Матэушам Маравецкім у лісце прэзідэнту Еўрасавета Шарлю Мішэлю прапанавалі план хуткай інтэграцыі Украіны ў ЕС да 2030 года. Прэм’ер-міністр Славакіі Эдуард Гегер прапанаваў ЕС стварыць новую спецыяльную працэдуру для далучэння Украіны да Еўрапейскага Саюза, каб у будучыні дапамагчы Украіне ўстаць на ногі і аднавіцца пасля вайны.
1 сакавіка 2022 г. Прэзідэнты васьмі краін-членаў ЕС (Рэспублікі Балгарыя, Чэшскай Рэспублікі, Эстонскай Рэспублікі, Латвійскай Рэспублікі, Літоўскай Рэспублікі, Рэспублікі Польшча, Славацкай Рэспублікі і Рэспублікі Славенія) падпісалі адкрыты ліст з заклікам неадкладна даць Украіне перспектыву членства да перамоваў аб уступленні. Таксама ў гэты дзень міністр замежных спраў Венгрыі Петэр Сіярта выказаўся за паскоранае ўступленне Украіны ў Еўрапейскі саюз.
"Украінскае грамадства несумненна даказала, што гатова быць часткай аб'яднанай Еўропы і гатова крывёй плаціць за адданасць еўрапейскім каштоўнасцям. Украінскія воіны, абараняючы межы сваёй краіны, абараняюць усю Еўропу", - гаворыцца ў дакуменце.
Працэдура
Пагадненне аб асацыяцыі з Украінай уступіла ў сілу ў 2017 году (а часова выконваецца наогул з 2015-га).
У панядзелак 28 лютага 2022 Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў заяўку на членства Украіны ў Еўрапейскім Саюзе. Кіраўнік дзяржавы з Кіраўніком МАНЮ Русланом Стефанчуком і Прэм’ер-міністрам Украіны Дзянісом Шмыгалем падпісалі Супольную заяву.
Прэзідэнт Уладзімір Зяленскі ў аўторак 1 сакавіка выступіў у Еўрапарламенце і заявіў, што Украіна даказала, што выбрала Еўропу, а зараз Еўропа павінна абраць Украіну і падтрымаць уступленне ў ЕС:
"...У нас вельмі матываваны народ. Мы змагаемся за нашыя правы, свабоду, за жыццё, а цяпер мы змагаемся за выжыванне і гэта зараз наша найвялікшая матывацыя. Але мы змагаемся і за тое, каб быць раўнапраўнымі чальцамі Еўропы. Я лічу, што сёньня ўсім паказваем, што мы такія.
З намі Еўрапейскі саюз будзе мацнейшым. Без вас Украіна будзе самотная ."Еўрапейскі парламент 1 сакавіка пераважнай большасцю галасоў (637 галасамі «за», толькі 13 еўрадэпутатаў выступілі «супраць», 26 устрымаліся) зацвердзіў рэзалюцыю, якая рэкамендуе дзяржавам-сябрам ЕС працаваць над прадастаўленнем Украіне статусу кандыдата на ўступленне. Зрэшты, голас Еўрапарламента з’яўляецца рэкамендацыйным.
Звычайна рашэньне Эўракамісіі па адпаведнасьці гэтай заяўкі займае ад 15 да 18 месяцаў.
Нацыянальны пераходны савет (Малі)
Нацыянальны пераходны савет Малі (Conseil national de transition du Mali) — заканадаўчы органа, створаны 5 снежня 2020 года пераходным урадам Малі пасля дзяржаўнага перавароту, часова замяніўшы ім Нацыянальны сход Малі. Органам, што складаецца з 121 члена, у тым ліку 25 жанчын, кіруе Малік Дзіав. Члены савета маюць статус дэпутатаў, але не абіраюцца, а прызначаюцца новым пераходным урадам.
Нацыянальны савет, як і ўвесь часовы ўрад, будуць функцыянаваць да правядзення прэзідэнцкіх выбараў.
Дамінік Ландэрцінгер
Даміні́к Ландэрці́нгер (Dominik Landertinger; нар. г., Браўнау-на-Іне, Верхняя Аўстрыя) — аўстрыйскі біятланіст. Сярэбраны прызёр Алімпіяды-2010 у Ванкуверы ў эстафеце, сярэбраны прызёр Алімпіяды 2014 у Сочы ў спрынце, чэмпіён свету ў мас-старце (2009), сярэбраны прызёр сусветнага першынства ў эстафеце.
Валерый Мікалаевіч Наўныка
Валерый Мікалаевіч Наўныка (, г. Сарань, Карагандзінская вобласць, Казахстан) — беларускі фізік-оптык. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (2008), дацэнт (2011).
Біяграфія
Скончыў Мазырскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя І. П. Шамякіна (факультэт тэхналогіі, 2003; аспірантура, 2006), Акадэмія кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (спецыяльнасць «Дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай», 2018). Працаваў у Інстытуце радыялогіі (Гомель; 2003). Выкладае ў Мазырскім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя І. П. Шамякіна (з 2006, фізіка-інжынерны факультэт, кафедра тэарэтычнай фізікі і прыкладной інфарматыкі, дацэнт, у 2009—2010 — загадчык навукова-даследчага сектара, 2010—2015 — дэкан факультэта тэхналогіі, 2015—2016 — дэкан тэхнолага-біялагічнага факультэта, 2016—2018 — прарэктар па навуковай рабоце, з 14.11.2018 — рэктар).
Навуковыя інтарэсы: галаграфія ў фотарэфрактыўных крышталях; крышталяоптыка; крышталяграфія.
Крэмэнчук
Крэмэнчу́к (Кременчу́к), таксама Крамянчу́г  — горад у цэнтральнай Украіне, адміністрацыйны цэнтр Крэмэнчуцкага раёна (не ўваходзіць у яго склад) Палтаўскай вобласці.
З адкрыццём у 1869 годзе Крукаўскага вагона-будаўнічага завода, аднаго з найстарэйшых прадпрыемстваў гэтага тыпу ва Усходняй Еўропе, горад жыве пераважна з прамысловасці.
Складаецца з Аўтазаводскага і Крукаўскага раёнаў. Размешчаны на Дняпры. Крэмэнчуцкая агламерацыя ўваходзіць у дзясятку найбуйнейшых ва Украіне з насельніцтвам каля паўмільёна чалавек.
Сцюарт Дэйвіс
Сцюарт Дэйвіс (Дэвіс) (Stuart Davis;,  — , ) — амерыканскі мастак, прадстаўнік кубізму і поп-арта ў жывапісе.
Жыццё і творчасць
Бацька мастака, Эдвард В. Дэйвіс быў адказным рэдактарам аддзела мастацтва «Філадэльфія Прэс» і цесна супрацоўнічаў з такімі майстрамі пэндзля, як Джон Слоан, Джордж Лакс, Роберт Хенры і Уільям Глакенс. Яго сын Сцюарт вывучаў жывапіс з 1910 па 1913 год у нью-ёркскай школе мастацтваў Генры.
У гэты ж час малады мастак падпадае пад моцны ўплыў «hot music», часта наведвае джаз-бары на Сан Хуан Хіл, і гэтыя ўражанні становяцца асноўнай тэмай у яго мастацкай творчасці таго часу. У 1913 годзе некалькімі сваімі карцінамі прымае ўдзел у выставе сучаснага мастацтва Эрмары-шоу ў Нью-Ёрку; С. Дэйвіс быў самым маладым з удзельнікаў экспазіцыі.
У наступныя гады супрацоўнічаў з часопісам «Харперс Уікі», ствараў для яго тытульныя лісты. У 1917 годзе — першая персанальная выстава ў галерэі Шэрыдан Сквер (Нью-Ёрк). У 1927/1928 гадах прадпрымае паездку ў Мексіку і ў Парыж. У 1931 годзе выкладае на курсах Студэнцкай лігі мастацтваў (Art Students League). На наступны год робіць насценны жывапіс для гарадскога Радыё М’юзік Хол. Пасля 1940 года выкладае ў Новай школе сацыяльных даследванняў.
У 1945 годзе нью-ёркскім Музеем сучаснага мастацтва арганізуецца рэтраспектыва работ Дэйвіса. У 1956 годзе ён бярэ ўдзел у біенале ў Венецыі. Аж да сваёй смерці Сцюарт Дэйвіс жыў і працаваў у Нью-Ёрку.
Фламандская супольнасць
Фламандская супольнасць Бельгіі (Vlaamse Gemeenschap van België, таксама: Нідэрландскамоўная супольнасць  — Nederlandstalige Gemeenschap) — адна з трох моўных супольнасцей Бельгіі (нароўні з французскай і нямецкамоўнай).
Супольнасць мае наступныя паўнамоцтвы:
Да Фламандскай супольнасці адносяцца жыхары Фламандскага рэгіёна і нідэрландамоўныя жыхары Брусельскага сталічнага рэгіёна.
Флорыс ван Дэйк
Флорыс ван Дэйк (каля 1575 — да 26 красавіка 1651) — нідэрландскі нацюрморт Залатога стагоддзя.
Біяграфія
Большую частку жыцця ван Дэйк пражыў у Гарлеме, нарадзіўся ў Дэлфце. Ён быў стрыечным братам Пітэра Карнеліса ван Рэйка. У 1600 годзе ён знаходзіўся ў Рыме.
У 1606 годзе ён вярнуўся ў Нідэрланды, дзе пасяліўся ў Гарлеме. Верагодна, ён жыў са сваім дзядзькам, піваварам Карнелісам ван Рэйкам, або побач з ім. Як і малады Франс Халс і іншыя памочнікі Карэла ван Мандэра, Флорыс не значыцца ў гэтай кнізе з уласным запісам, хоць пасля вяртання з Італіі ён ужо быў вядомым мастаком. Пасля смерці Карэла ван Мандэра Флорыс далучыўся да Гарлемскай гільдыі Святога Лукі ў 1610 годзе і стаў дэканам у 1637 годзе. 11 верасня 1625 года ён другі раз ажаніўся з Карнеліяй Янсдр.
Пруды (Мёрскі раён)
Пруды́ (, Пруды) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Антонаў
Назву Анто́наў маюць:
Прозвішча
Анто́наў — балгарскае і рускае прозвішча, утворана ад мужчынскага імя Антон. Жаночая форма: Антонава.
Мазырска-Лельчыцкая раўніна
Мазырска-Лельчыцкая раўніна — фізіка-геаграфічны раён Мазырскага Палесся, размешчаны на паўднёвым захадзе Гомельскай вобласці.
Мяжуе з Сярэднепрыпяцкай нізінай на захадзе, Капаткевіцкай раўнінай на поўначы, Хойніцка-Брагінскай узвышанай раўнінай на паўночным усходзе, Камарынскай нізінай на ўсходзе, Жытомірскім Палессем (Украіна) на поўдні.
Пераважаюць абсалютныя адзнакі 150—160 м. На поўначы выдзяляецца ў рэльефе Мазырская града (221 м). Асноўную плошчу займае плоскахвалістая водна-ледавіковая раўніна. Рачная сетка прадстаўлена Прыпяццю і яе правымі прытокамі: Убарць, Славечна, Мытва, Жалонь. Лясістасць каля 60 %.
29 верасня
29 верасня — дзвесце семдзесят другі (дзвесце семдзесят трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Анатоль Кірылавіч Кінах
Анатоль Кірылавіч Кінах (нар. 4 жніўня 1954, Братушаны, Малдаўская ССР) — украінскі палітык і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Украіны з 29 мая 2001 па 21 лістапада 2002 г., міністр эканомікі Украіны (з 21 сакавіка 2007 па 18 снежня 2007 г.).
Дайнава 1
Дайнава́ 1 (, Дайнова 1) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, на паўднёвы захад ад Ліды. Уваходзіць у склад Дзітвянскага сельсавета.
Гісторыя
У вопісе парафій Лідскага дэканата ў 1784 годзе згадваецца Дайнава (Dejnowo), двор, капліца, карчма і вёска ксяндзоў аўгустынаў эмірытанскіх віленскіх, на паўднёвы захад ад Ліды.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Славутасці
Непадалёк меўся велізарны камень, які народ называў «кабылкаю», бо, паводле падання, на ім каралі злачынцаў. Магчыма, што тут у старажытнасці збіраліся копныя суды. Краязнаўца Міхал Шымялевіч пісаў пра тое, што камень быў пабіты мулярамі ў 1905 годзе.
Цёплае (Чавускі раён)
Цёплае (, Тёплое) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Антонаўскага сельсавета.
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Дужаўскага сельсавета.
Галубіна (рака)
Галубі́на  — рака ў Горацкім, Дрыбінскім і Шклоўскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Бася (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 19 км, з іх 15 км у Горацкім раёне. Плошча вадазбору 92 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў Горацкім раёне за 3 км у напрамку на захад ад вёскі Гулідаўка. Упадае ў Басю прыкладна за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Галабурды Дрыбінскага раёна, на поўдзень ад вёскі Шастакі на тэрыторыі Шклоўскага раёна. Вадазбор на поўначы Аршанска-Магілёўскай раўніны. Рэчышча ў верхнім і сярэднім цячэнні каналізаванае.
Каля аграгарадка Аўсянка і вёскі Крыўцы на рацэ вадасховішча.
Бачка
Бачка (Бачка —, Bácska — , Bačka, Báčka, Bačka, Batschka) — гісторыка-геаграфічны раён у Цэнтральнай Еўропе, размешчаны на Сярэднедунайскай нізіне, паміж рэкамі Ціса і Дунай.
Гісторыя
Бачка населена людзьмі на працягу ўжо 4000 гадоў. Першымі яе жыхарамі былі ілірыйцы. У VI — VII стагоддзях тэрыторыю засялілі славяне, у IX стагоддзі яна ўвайшла ў склад Першага Балгарскага царства, напачатку X стагоддзя адышла да Венгрыі, у XVI стагоддзі была ўключана ў склад Асманскай імперыі, а з 1699 стала ўладаннем Габсбургскай манархіі. Пасля скасавання Ваеннай мяжы на тэрыторыі Бачкі шматлікія сербы, якія складалі большасць насельніцтва Бачкі, эмігравалі ў Банат ці ў Расію. У 1867 пры ўтварэнні Аўстра-Венгрыі Бачка ўвайшла ў склад Венгерскага каралеўства, дзе знаходзілася ў складзе камітата Бач-Бодраг. Паводле перапісу 1910 больш за 43 % насельніцтва ў Бачцы складалі венгры, больш за 28 % — паўднёвыя славяне, каля 22,5 % — немцы.
У 1918 у складзе правінцыі Банат, Бачка і Барановая Бачка ўвайшла ў склад Сербіі, а затым Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў. У 1920 паводле Трыянонскага мірнага дагавора яна была падзелена паміж Югаславіяй і Венгрыяй. У 1941 Бачка ўвайшла ў склад Венгрыі, і ў ёй сталі праводзіцца рэпрэсіі супраць славянскага насельніцтва, якія выклікалі ў адказ забойствы партызанамі венграў і немцаў.
Межнікі (Навагрудскі раён)
Межнікі́ (, Межники) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрэвіцкага сельсавета.
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Налібацкага сельсавета.
Дом Граната
Дом Граната — будынак у Шклоўскім пасадзе Магілёва, размешчаны на рагу Першамайскай вуліцы (№ 23) і Пажарнага завулка (№ 2).
Гісторыя
Двухпавярховы будынак на высокім цокалі пабудаваны ў пачатку XIX ст. з цэглы як жылы. Належыў Гранату. Вядома, што ў 1845 годзе тут пражываў медык Клейнінберг. У 1920 годзе размяшчалася яўрэйская бібліятэка імя Перэца. У 1924 годзе будынак нацыяналізаваны. З 1932 года тут размяшчаецца сталовая, бюро па працаўладкаванню. Цяпер — рэстаран «Імперыя». Верхні паверх — жылы, на ніжнім — гандлёвыя кропкі.
Вайда
Ва́йда, Фарбо́ўнік (Ísatis) — род кветкавых раслін сямейства.
Арэал
Пашыраны пераважна ў Еўропе, Азіі і Паўночнай Афрыцы. На тэрыторыі Беларусі трапляецца. Расце ўздоўж чыгунак як рэдкая занесеная расліна. Культывуецца ў Цэнтральным батанічным садзе АН Беларусі.
Біялагічнае апісанне
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністая расліны з прамастойным галінастым сцяблом. Лісце суцэльнае, чаргаванае, сядзячае. Кветкі дробныя, жоўтыя, сабраныя ў гронкі. Плод — аднанасенны звіслы пляскаты стручок.
Выкарыстанне
Лекавыя (антыбіятычны і проціцынготны сродак, выкарыстоўваецца супраць хвароб селязёнкі), тэхнічныя (лісце мае фарбавальнікі — індыга і басму, у насенні да 30 % тлустага алею тыпу льнянога), кармавыя і меданосныя расліны.
Віды
Род налічвае каля 60 відаў. Па інфармацыі на сайце The Plant List — 80 відаў.
Некаторыя з іх:
Дайнава 2
Дайнава́ 2 (, Дайнова 2) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзітвянскага сельсавета.
Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Мыцкага сельсавета, у 1972—1978 гадах — у складзе Крупаўскага сельсавета.
Ахоўны помнік дзяржаўнага значэння Кітая
Ахоўны помнік дзяржаўнага значэння Кітая (па-кітайску: 全国重点文物保护单位) — найвышэйшы статус, які надаецца дзяржаўным культурна-гістарычным каштоўнасцям Кітая ў мэтах іх аховы. Прапановы на атрыманне статуса ўносяцца міністэрствам культуры і сцвярджаюцца Дзяржаўным саветам Кітайскай Народнай Рэспублікі. На сённяшні дзень у спісе ахоўных помнікаў дзяржаўнага значэння 2350 аб'ектаў.
Білі Грэм
Уільям (Білі) Франклін Грэм (William Franklin Graham;, Шарлат, Паўночная Караліна, ЗША — , Монтрыт, Паўночная Караліна, ЗША) — амерыканскі рэлігійны і грамадскі дзеяч, пастар баптысцкай царквы. Член самага буйнога баптысцкага аб’яднання ў свеце — Паўднёвай баптысцкай канвенцыі. На працягу многіх гадоў быў духоўным дарадцам Прэзідэнтаў ЗША; быў асабліва блізкі з Лінданам Джонсанам.
Слабадзянюк
Слабадзянюк — прозвішча.
Галіна Уладзіміраўна Зінавенка
Галіна Уладзіміраўна Зінавенка (нар., Чэрвень (горад)) — беларускі інжынер-геолаг-выведнік, доктар геолага-мінералагічных навук (1990), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1978).
Скончыла БДУ (1956). Напрамак навуковых даследаванняў: тэктоніка і карысныя выкапні старажытных платформаў, структурна-фармацыйны аналіз і стратыграфія адкладаў платформеннага чахла, іх нафтагазаноснасці.
Александроўка
Александро́ўка (, Александровка) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Радамльскага сельсавета.
Хаселт
Хаселт (Hasselt ) — сталіца бельгійскай правінцыі Лімбург, якая размяшчаецца на ўсходзе паўночнай частцы Бельгіі — Фландрыі. Насельніцтва — каля жыхароў. Праз горад працякае рака Дэмер, а таксама праходзіць канал Альберта. На захад ад Хаселта праходзіць траса Е313.
Крупка (Пухавіцкі раён)
Кру́пка (таксама сустракаецца Кру́пкі;, Крупка) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавета. Месціцца за 5 км на поўнач ад Мар’інай Горкі, 49 км ад Мінска, 8 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы.
Гісторыя
У XVIII стагоддзі ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, уласнасць місіі езуітаў з цэнтрам у Блоні.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У сярэдзіне XIX стагоддзя вёска Крупцы ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1870 годзе вёска Крупец у Навасёлкаўскай воласці. Уласнасць Русецкіх.
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы.
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.
Аляксандр-Габрыэль Дэкан
У 1827—1828 гадах здзейсніў падарожжа ў Канстанцінопаль і Малую Азію. На Усходзе засвоіў своеасаблівую манеру перадачы эфекту ўзаемапранікнення святла і ценю. З рэдкай арыгінальнасцю, вынаходлівасцю і тэхнічным майстэрствам злучаў у сваіх жанрах жыццёвасць, дзіўнае пачуццё каларыту і сілу святла. Вывучыўшы на Усходзе не толькі мясцовыя народныя тыпы і побыт, але і розныя пароды жывёл.
Вядомасць прынесла карціна «Турэцкі патруль» (1831, Нью-Ёрк, Метраполітэн-музей).
Валянцін Васільевіч Валетаў
Валянцін Васільевіч Валетаў (, в. Востраў, Ельскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі вучоны. Доктар біялагічных навук (1993), кандыдат сельскагаспадарчых навук (1983), прафесар (1998).
Біяграфія
Скончыў скончыў сярэднюю школу № 1 г. Ельска, Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Біялогія», 1976); Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава (аспірантура).
Навуковыя інтарэсы: раслінныя рэсурсы прыродных і асушаных балотных сістэм; экалогія балот; аптымізацыя адукацыйнай дзейнасці ў ВНУ.
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2013), медалі — Сярэбраны медаль ВДНГ СССР (1998), Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь «За выдатныя заслугі» (2007), Францыска Скарыны (2008), Свяціцеля Кірылы Тураўскага (Беларуская праваслаўная царква, 2008), Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2011).
Аляксандр Аляксандравіч Дэйнека
Аляксандр Аляксандравіч Дэйнека (Алекса́ндр Алекса́ндрович Дейне́ка; —) — савецкі мастак-жывапісец, манументаліст, графік, скульптар, педагог. Народны мастак СССР (1963). Герой Сацыялістычнай Працы (1969). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1964).
Біяграфія
Аляксандр Дэйнека нарадзіўся 8 (20) мая 1899 гады ў Курску ў сям’і чыгуначніка.
Першапачатковую адукацыю атрымаў у Харкаўскім мастацкім вучылішчы (1915—1917) у А. М. Любімава і М. Р. Пестрыкава. Маладосць мастака, як і многіх яго сучаснікаў, была звязана з рэвалюцыйнымі падзеямі. У 1918 годзе працаваў фатографам у крымінальным вышуку, узначальваў секцыю ІЗА Губнадобраза, афармляў агітцягнікі, тэатральныя пастаноўкі, удзельнічаў у абароне Курска ад белых. З 1919 па 1920 гадах кіраваў мастацкай студыяй пры Курскам палітупраўленні і «Вокнамі РОСТа» ў Курску.
З войска быў камандзіраваны вучыцца ў Маскву, ва ВХУТЕМАС на паліграфічнае аддзяленне, дзе яго педагогамі былі У. А. Фаворскі і І. І. Нівінскі (1920—1925). Вялікае значэнне ў творчым станаўленні мастака мелі гады вучнёўства і зносін з В. А. Фаворскім, а таксама сустрэчы з У. У. Маякоўскім. Творчае аблічча мастака яскрава і выразна праявілася на першай жа буйной выставе ў 1924 (Першая дыскусійная выстава аб’яднанняў актыўнага рэвалюцыйнага мастацтва), у якой ён удзельнічаў у складзе «Групы трох» (сумесна з А. Д. Ганчаровым і Ю. І. Піменавым). У гэтыя гады ім была створана першая савецкая сапраўдна манументальная гісторыка-рэвалюцыйная карціна «Абарона Петраграда» (1928).
Член мастацкіх арганізацый: Таварыства станкавістаў (ОСТ) (1925—1927) — адзін з заснавальнікаў, Асацыяцыя мастакоў-графікаў пры Доме друку (Масква, 1926—1929), Аб’яднанне новых відаў мастацкай працы «Кастрычнік» (1928—1930), Асацыяцыя мастакоў рэвалюцыйнай Расіі, Расійская асацыяцыя пралетарскіх мастакоў (РАПХ) (1931—1932).
Lamborghini
Гісторыя
У 1963 годзе Феручыа Ламбаргіні заснаваў «Automobili Lamborghini» і пабудаваў новы завод у Сант’Агата-Балан’езэ. У кастрычніку 1963 года Lamborghini прадставіла свой першы аўтамабіль — прататып 350 GTV.
У далейшым вытворчасць павялічвалася з 67 машын у 1965 годзе да 425 у 1971 годзе. На працягу гэтага перыяду Ламбаргіні працягваў актыўна ўдзельнічаць у жыцці кампаніі, курыруючы распрацоўку такіх аўтамабіляў, як Miura, Espada і Countach. У 1974 годзе Ламбаргіні прадаў кампанію. З гэтага моманту пачаўся цяжкі перыяд, адзначаны шматлікімі зменамі ўладальнікаў. Да 1980-х гадоў выпуск дасягнуў 470 аўтамабіляў і 300 суднавых рухавікоў.
У 1987 годзе марку набыла карпарацыя Chrysler. Доўгі час адзінай прапановай маркі быў Diablo. У 1994 годзе кампанію прадалі малайзійскаму кансорцыуму.
У 1998 годзе ўласнікам «Lamborghini» стаў канцэрн Volkswagen AG. Новае кіраўніцтва рэарганізавала і мадэрнізавала завод. На той момант у кампаніі працавала 624 чалавекі, якія выраблялі больш за 1300 аўтамабіляў у год. У 2001 годзе дэбютаваў Murciélago. У 2008 годзе фабрыка зноў пашырылася. За гэтым пашырэннем былі ўведзеныя дадатковыя магутнасці па вытворчасці карбону, для выпуску з вугляроднага валакна кузава Aventador. У 2012 годзе вытворчасць перавысіла 2000 аўтамабіляў у год, а да 2020 года яна павялічылася ў чатыры разы. Значная частка павелічэння аб’ёмаў вытворчасці звязана з красоверам Urus. Выпушчаны ў 2018 годзе, ён хутка стаў самай папулярнай мадэллю кампаніі. Каб распачаць яго выраб, у 2016 годзе плошча завода была павялічана з 80 000 да 160 000 м².
У Беларусі
Станам на канец 2020 года ў Беларусі было зарэгістравана 5 аўтамабіляў маркі «Lamborghini».
Тадэвуш Кутшэба
Тадэ́вуш Кутшэ́ба (Tadeusz Kutrzeba;, Кракаў — , Лондан) — капітан генеральнага штаба імператарскай і каралеўскай арміі Аўстра-Венгрыі, генерал дывізіі Войска Польскага Другой Рэспублікі, камандуючы арміяй «Познань» у абарончай вайне 1939 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 15 красавіка 1886 года ў сям'і Людвікі (Ludwiki) і капітана аўстра-венгерскай арміі Томаша Кутшэбы (Tomasza Kutrzeby). Паступіў на інжынерны факультэт Тэрэзіянскай ваеннай акадэміі, якую з адзнакай скончыў у 1906 годзе. Дзякуючы гэтаму, у 1906-1910 гадах служыў у 9-м Інжынерным батальёне роднага горада Кракава. З 1910 года па 1913 год вучыўся ў Акадэміі Генеральнага штаба ў Вене. У 1911 годзе ўзведзены ў паручнікі. У 1913—1914 гадах служыў і працаваў над праектаваннем умацаванняў на граніцы з Чарнагорыяй у Сараеве, дзе стаў сведкай забойства эрцгерцага Фердынанда.
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны атрымаў званне капітана інжынерных войскаў. З 15 сакавіка 1915 года, у складзе аўстра-венгерскай арміі, служыў на ўсходнім фронце афіцэрам сувязі. У чэрвені 1915 года быў адпраўлены на Італьянскі фронт, дзе апрача іншага, інспектаваў умацаванні ў Ціролі. З сакавіка 1918 года быў прызначаны на пасаду начальніка штаба аўстрыйскай базы ў Брэіле на Дунаі.
Пасля распаду Аўстра-Венгерскай імперыі і адраджэння польскай дзяржаўнасці, 29 лістапада 1918 года ўступіў у Войска Польскае, начальнік 1-га, затым 3-га аддзела Генштаба. З кастрычніка 1919 года начальнік штаба 1-й пяхотнай дывізіі легіянераў. У снежні 1919 года атрымаў званне маёра. У час Савецка-польскай вайны, з красавіка 1920 года начальнік штаба 3-й арміі, з чэрвеня 1920 года — Паўночна-Усходняга, а затым Цэнтральнага фронту. У 1920—1921 гадах начальнік штаба 2-й арміі. З мая 1921 начальнік 3-га аддзела бюро Вышэйшага ваеннага савета. У маі 1922 года быў павышаны ў званні да палкоўніка. З 23 снежня 1924 года намеснік начальніка Генштаба. Пасля прыходу да ўлады Пілсудскага, у снежні 1926 года, быў прызначаны намеснікам начальніка Генеральнага штаба. 16 сакавіка 1927 года прэзідэнт Польшчы Ігнацій Масціцкі, па просьбе міністра ваенных спраў Юзафа Пілсудскага, высунуў яго ў брыгадныя генералы. З лістапада 1928 года камендант Вышэйшай ваеннай школы ў Варшаве. У студзені 1938 года падрыхтаваў «Праект стратэгічнага плана на выпадак вайны з Германіяй», які быў высока ацэнены маршалам Эдвардам Рыдз-Сміглы. 23 сакавіка 1939 года прызначаны інспектарам арміі «Познань».
У час Польскай кампаніі ў верасні 1939 года камандаваў арміяй «Познань» (4 пяхотныя дывізіі, 1 кавалерыйская брыгада). Армія займала пазіцыі ў Вяліка Польшчы на лініі Франкфурт-на-Одэры — Познань. 8 — 9 верасня контрударам спыніў на Бзуры наступ 10-й германскай арміі. 9 верасня яму былі таксама падпарадкаваны рэшткі арміі «Памор'е», якая панесла найцяжкае паражэнне ад германскіх войскаў. Ужо ў час баёў у верасні 1939 года прызначаны намеснікам камандуючага арміяй «Варшава», у яго абавязкі ўваходзіла арганізацыя абароны сталіцы. Абараняў пазіцыі да апошняй магчымасці, вычарпаўшы якую капітуляваў.
Да канца вайны знаходзіўся ў лагерах для ваеннапалонных. У маі 1945 года быў вызвалены англа-амерыканскімі войскамі і эміграваў у Вялікабрытанію. У Лондане ўзначальваў гістарычную камісію «вераснёвай кампаніі».
8 студзеня 1947 года памёр ад раку ў лонданскай бальніцы. Быў пахаваны з вайсковымі ўшанаваннямі на могілкі Бруквуд. Пасмяротна ганараваны ордэнам вайсковай доблесці III класа.
У 1957 годзе, у адпаведнасці з яго воляй, яго прах быў перапахаваны ў Польшчы, на Алеі Пашаны могілак Вайсковыя Павонзкі ў Варшаве.
Аўтар ваенна-гістарычных прац.
29 жніўня
29 жніўня — дзвесце сорак першы (дзвесце сорак другі ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Навіны (Навагрудскі раён)
Наві́ны (, Новины) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пятрэвіцкага сельсавета.
У 1624 годзе згадваюцца ў складзе Ахонаўскага войтаўства Дзятлаўскай (Здзянцёльскай) воласці ва ўласнасці Сапегаў.
Дамейкі (Лідскі раён)
Даме́йкі (, Домейки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзітвянскага сельсавета.
Пякоціна
Пяко́ціна (, Пекотино) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мікалаёўскага сельсавета.
Незабыўны шпацыр
«Незабыўны шпацыр» (A Walk to Remember) — мастацкі фільм 2002 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Шэйн Уэст, Мэндзі Мур, Пітэр Коят, Дэрыл Хана.
Сюжэт
Лэндан Картэр — кумір сваёй школы: ён незалежны, прыгожы і жорсткі да ізгояў. І вядома, ён не заўважае несамавітую Джэймі, якая думае толькі пра вучобу. Пасля чарговай дурной выхадкі Картэра прымушаюць займацца з адстаючымі вучнямі і іграць у школьным спектаклі. Тут ужо яму не абысціся без дапамогі сціплай выдатніцы. Джэймі згаджаецца дапамагчы Лэндану, але толькі калі ён паабяцае, што не будзе ўлюбляцца ў яе. Саманадзейны хлопец ахвотна дае клятву, але неўзабаве пераконваецца, што стрымаць яе будзе вельмі няпроста…
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 4 кінаўзнагародамі і яшчэ 2 намінацыямі.
Навадворскі Успенскі манастыр
Навадворскі Успенскі манастыр — мужчынскі манастыр, які існаваў у 1648—1817 гг. у в. Новы Двор (цяпер у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці).
Гісторыя
Заснавальнік Р. М. Валадковічам, які адпісаў яму 2 часткі свайго маёнтка Новы Двор і падначаліў Грозаўскаму манастыру. У сярэдзіне XVIII ст. заняты ўніятамі. У 1743 годзе вернуты праваслаўным і прыпісаны да Пінскага Богаяўленскага манастыра. Будынкі былі драўляныя, не зберагліся. У манастыры знаходзіўся цудатворны абраз Маці Божай, намаляваны, паводле легенды, у XIII ст. кіеўскім мітрапалітам Пятром. У XIX ст. абраз перавезены ў Суражыцкі манастыр Чарнігаўскай епархіі.
Вальтэр Дэксель
Вальтэр Дэксель (Walter Dexel;,  — , ) — нямецкі жывапісец, камерцыйны графічны дызайнер. Ён таксама працаваў гісторыкам мастацтва і кіраваў музеем у Браўншвайгу падчас Другой сусветнай вайны. Заняткі каляровай шкляной практыкай падштурхнулі яго да праектавання першых светлавых рэклам. У 1928 годзе разам з Куртам Швітэрсам і Вальтэрам Лейстыкавым стаў сябрам групы «Вакол новых рэкламістаў».
Георгій Уладзіміравіч Свірыдзенка
Георгій Свірыдзенка (нар., г. Мінск) — беларускі гандбаліст, заслужаны майстар спорту СССР. Чэмпіён XXIV Алімпійскіх гульняў у Сеуле (Паўднёвая Карэя). Быў у складзе зборнай каманды СССР. Чэмпіён свету сярод юніёраў 1983 гады, чэмпіён Гульняў добрай волі, чатырохразова быў Уладальнікам Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў, двухразовы ўладальнік Кубка кубкаў еўрапейскіх краін, уладальнік Суперкубка ў складзе каманды «СКА»-Мінск.
Першым трэнерам быў Анатоль Чукаткін. Выступаў за клуб «СКА»-Мінск (1981—1990). Як легіянер выступаў за клубы Італіі, Германіі, з 1996 года працаваў трэнерам гандбольных клубаў Германіі. З 1995 па 1996 год быў трэнерам каманды «СКА»-Мінск. Прызначаўся галоўным трэнерам зборнай каманды Рэспублікі Беларусь.
Міхаіл Васілевіч Зімянін
Міхаіл Васілевіч Зімянін (, —, Масква) — савецкі партыйны дзеяч, сакратар ЦК КПСС, Надзвычайны і Паўнамоцны пасол СССР. Дэпутат Савета Нацыянальнасцяў Вярхоўнага Савета СССР 2-3 і 7-11 скліканняў ад РСФСР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Віцебску ў сям’і рабочага. Беларус. Працаваць пачаў у 1929 годзе рабочым паравозарамонтнага дэпо. У 1934—1936 гадах выкладчык у школе, у 1936—1938 гадах служыў у Чырвонай Арміі. У 1938 годзе вылучаны на камсамольскую працу. З 1939 года член ВКП(б). У 1939 годзе скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут. З 1939 года — сакратар ЦК камсамола Беларусі. У 1940—1946 гадах займаў пасаду першага сакратара ЦК ЛКСМ Беларусі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны займаўся стварэннем камсамольскага падполля і фарміраваннем падпольных камсамольскіх органаў. У 1942 годзе як член Паўночна-Заходняй аператыўнай групы ЦК КП(б)Б вёў працу па разгортванні падпольнай і партызанскай барацьбы ў Беларусі. У 1946 годзе прызначаны міністрам асветы БССР. З 1947 года стаў сакратаром, а затым другім сакратаром ЦК КП Беларусі. У 1952—1956 і з 1966 года — член ЦК КПСС (у 1956—1966 — член Цэнтральнай рэвізійнай камісіі КПСС). 12 чэрвеня 1953 года Прэзідыум ЦК КПСС па дакладной запісцы Л. П. Берыі прыняў пастанову «Пытанні Беларускай ССР», якой ЦК КПБ рэкамендавана абраць М. Зімяніна першым сакратаром ЦК КПБ, на бліжэйшым пленуме. Аднак падчас правядзення ў Мінску 25—27 чэрвеня 1953 года Пленума ЦК КПБ, у Маскве быў арыштаваны Л. П. Берыя і Прэзідыум ЦК КПСС адмяніў рэкамендацыю, таму першым сакратаром ЦК КПБ быў пераабраны М. С. Патолічаў. У 1956—1958 гадах быў паслом СССР у В’етнаме, з 1960 па 1965 гады — у Чэхаславакіі. У 1965 годзе стаў намеснікам міністра замежных спраў СССР, але неўзабаве пераведзены на пасаду галоўнага рэдактара «Праўды», на якой працаваў больш за 10 гадоў, да 1976 года. З 1966 па 1976 год старшыня праўлення Саюза журналістаў СССР. 5 сакавіка 1976 года па рэкамендацыі і з падачы К. Чарненка абраны сакратаром ЦК КПСС, сумесна з М. Суславым курыраваў ідэалагічныя пытанні, а таксама навуку, адукацыю, культуру і СМІ. У кастрычніку 1980 года прадстаўляў Палітбюро ЦК КПСС на пахаванні П. М. Машэрава.
Алег Канстанцінавіч Антонаў
Алег Канстанцінавіч Антонаў (Оле́г Константи́нович Анто́нов; 25 студзеня (7 лютага) 1906, с. Троіцкае, Падольскі раён, Маскоўская вобласць — 4 красавіка 1984, Кіеў) — савецкі авіяканструктар, доктар тэхнічных навук (1960), прафесар (1978).
Біяграфія
Нарадзіўся 25 студзеня (7 лютага) 1906 года ў вёсцы Троіцкае цяпер Падольскі раён Маскоўскай вобласці.
З 1912 года жыў у горадзе Саратаве. У 1915—1922 гадах вучыўся ў Саратаўскім рэальным вучылішчы (скончыў 2 класа) і сярэдняй школе (цяпер — СШ № 23).
Польскі біяграфічны слоўнік
«Польскі біяграфічны слоўнік» (Polski Słownik biograficzny (PSB)) — шматтомнае выданне, мэтай якога з'яўляецца збор біяграфій вядомых ужо памерлых людзей, так ці інакш звязаных з Польшчай, якія жылі ў Польшчы ці за яе межамі, з часоў Попеля і да сучаснасці.
Алег Канстанцінавіч Антонаў
Біяграфія
У 1924 годзе падчас навучання на пуцейскім факультэце Саратаўскага ўніверсітэта, у які ён паступіў, каб быць бліжэй да авіяцыі; пабудаваў свой першы планёр, арганізаваў мясцовы Гурток аматараў авіяцыі. У тым жа годзе навучальная ўстанова была закрытая, і Антонаву прыйшлося шукаць новае месца вучобы.
У 1924 годзе прыняў удзел ва II Усесаюзных Планерных выпрабаваннях у Кактэбеле.
Польскі біяграфічны слоўнік
Першы том быў выйшаў у 1935 годзе і штогод выходзіла яшчэ па адным томе да 1938 года. Потым быў перарыў да 1946 года, прычынай якому была Другая сусветная вайна. Выданне было адноўлена ў 1956 годзе. Да 2030 года плануецца завяршыць выданне ў 62 тамах.
Алег Канстанцінавіч Антонаў
Біяграфія
У 1925 годзе паступіў на машынабудаўнічы факультэт Ленінградскага політэхнічнага інстытута імя Калініна, які скончыў у 1930 годзе.
З 1933 года — галоўны канструктар Планернага завода ў Тушына. З 1938 года — вядучы інжынер КБ Якаўлева. У 1940—1941 гадах — галоўны канструктар завода ў Ленінградзе.
Польскі біяграфічны слоўнік
Праект
Над слоўнікам працуе каля 8000 чалавек.