cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дэпартацыя чачэнцаў і інгушоў
З санкцыі кіраўніцтва аперацыі (Берыі і Сярова) знішчаліся жыхары цяжкадаступных горных сёлаў і нетранспартабельныя хворыя. Так, 27 лютага 1944 у в. Хайбах былі спалены жыўцом каля 700 чалавек з некалькіх паселішчаў Галанчожскага раёна (самой малодшай з забітых было тры гады, самым старэйшым — за 100 гадоў). У Чабярлоеўскім раёне жыхароў горных сёлаў тапілі ў возеры Кезеной-Ам, у райцэнтры Урус-Мартан хворых (у тым ліку немаўлят і цяжарных жанчын) забілі атрутнымі ўколамі і закапалі на двары раённае лякарні (пахаванне выяўлена ў 1991 групай «Мемарыял»), у Ітум-Калінскім раёне людзей заганялі ў хаты і закідвалі гранатамі, у в. Малхісты — расстрэльвалі ў пячорах, у Нажай-Юртаўскім раёне — спальвалі ў кукурузных сховішчах, у в. Нашхой — у сельскай стайні, у в. Сюжы — у будынку сельскай школы.
Па шляху да месца высылання (людзей везлі ўзімку некалькі дзён у жывёльных вагонах без вады і ежы), а таксама ў першыя гады дэпартацыі загінула каля 200 тыс. чачэнцаў (больш траціны ўсяго народа), каля 30 тыс. інгушоў (каля паловы народу) і 20 тыс. чачэнцаў-акінцаў (больш за дзве траціны этнічнай групы). Гэтыя лічбы не ўлічваюць падвышаную смяротнасць сярод высланых у наступныя гады, не кажучы ўжо аб больш доўгатэрміновых дэмаграфічных наступствах. У Кыргызстан і Казахстан вымушаныя былі пазней накіравацца і чачэнцы і інгушы, якія на момант дэпартацыі знаходзіліся на фронце.
9 студзеня 1957 Чачэна-Інгушская АССР, скасаваная ў 1944, была адноўлена. Але пры гэтым для чачэнцаў былі зачынены некалькі горных раёнаў, і былых жыхароў гэтых раёнаў сталі сяліць у раўнінных аўлах і казачых станіцах. Чачэнцы-аўхоўцы вярнуліся ў Дагестан.
У 2004 Еўрапарламент прызнаў факт высылкі чачэнцаў і інгушоў у 1944 генацыдам.
Аннаўка
А́ннаўка (, Анновка) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Каралеўскія батанічныя сады К’ю
Карале́ўскія батані́чныя сады́ К'ю (Royal Botanic Gardens, Kew), або Сады К'ю (Kew Gardens) — комплекс батанічных садоў і аранжарэй плошчай 132 гектара у паўднёва-заходняй частцы Лондана паміж Рычмандам і, гістарычны паркавы ландшафт XVIII—XX стагоддзяў. Сады створаны ў 1759 годзе, у 2009 годзе адзначалася 250-годдзе з дня іх заснавання. Дырэктарам садоў у 2012 годзе стаў, які змяніў на гэтай пасадзе. «Каралеўскія батанічныя сады К'ю» — гэта таксама афіцыйная назва арганізацыі, якая кіруе садамі ў К'ю і садамі ў Сусексе,.
У садах знаходзіцца шэраг славутасцей. У 2003 годзе сады ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Гісторыя
Сады К'ю ўзніклі ў 1670 годзе ў парку К'ю, створаным лордам на месцы аптэкарскага агароду, закладзенага батанікам Уільямам Цёрнерам (каля 1510—1568). Парк размяшчаўся на захадзе Лондана, насупраць Саян-хауса, і аб'ядноўваў два каралеўскія ўладанні, паміж якімі праходзіла дарога грамадскага карыстання, — Рычманд-лодж, паляўнічы домік Якава I, і Уайт-хаус. Першая рэзідэнцыя стала летняй сядзібай караля Георга II, а Уайт-хаус, на землях якога ўласна і ўтварыліся сады К'ю, з 1731 года арандаваў яго сын, Фрэдэрык, прынц Уэльскі.
Рэзідэнцыя Рычманд-лодж перайшла па спадчыне да Георга III, які знёс дом у 1772 годзе. Уайт-хаус атрымала прынцэса Аўгуста Саксен-Гоцкая, удава Фрыдэрыка. Сады былі пашыраны прынцэсай Аўгустай і яе саветнікам Дж. Сцюартам. Былі разбіты батанічны сад, які заняў плошчу 9 акраў (каля 3,6 га), і гадавальнік для дрэў і кустоў у 5 акраў (2 га). Тым часам некалькі садовых збудаванняў былі ўзведзены архітэктарам сэрам Уільямам Чэмберсам, запрошаным Аўгустай. Адна з пабудоў Чэмберса, Вялікая пагада ў кітайскім стылі, была ўзведзена ў 1761 годзе і захавалася да нашых дзён. Пагада ў К'ю спрыяла адраджэнню моды на «кітайскае» ў садовым мастацтве, якая распаўсюдзілася па Англіі, а пазней — і ў іншых еўрапейскіх краінах.
Георг III пашырыў сады. У 1781 годзе кароль набыў цагляны «Галандскі дом» (Dutch House), які прылягаў да парку. Цяпер ён вядомы як палац К'ю (Kew Palace) — найстарэйшы будынак на тэрыторыі садоў. Стары парк К'ю і Уайт-хаус былі знесены ў 1802 годзе.
Калекцыя садоў расла крыху бессістэмна да таго часу, пакуль у 1771 годзе не быў прызначаны першы навуковы калектар — батанік Фрэнсіс Масан. Кароль Георг III, які вырашыў развіваць сады, прыцягнуў батанікаў Уільяма Айтана, які працаваў да гэтага ў Чэлсі, і сэра Джозефа Бэнкса. Айтан паклаў пачатак уліку жывых раслін К'ю.
У 1840 годзе сады сталі нацыянальным батанічным садам. Першым афіцыйным дырэктарам Каралеўскіх батанічных садоў у К'ю ў сакавіку 1841 года быў прызначаны сэр Уільям Джэксан Гукер — прафесар батанікі Універсітэта ў Глазга. Гукер павінен быў кіраваць садамі ад імя Службы лясоў. Пад кіраўніцтвам новага дырэктара сады сталі адраджацца — тэрыторыя садоў павялічылася да 30 гектараў (75 акраў), а дэндрарыя (арбарэтума) — да 109 гектараў (270 акраў), а пазней да яе цяперашняга памеру ў 120 гектараў (300 акраў). У 1836 годзе ў К'ю была перанесена адна з чатырох каменных аранжарэй Джона Нэша з Букінгемскага палаца.
, якому была даручана перабудова садоў, зрабіў нядаўна пабудаваны іх цэнтральным пунктам. Пальмавы дом быў створаны архітэктарам і металургам  паміж 1844 і 1848 гадамі і стаў першым буйным збудаваннем, у якім выкарыстоўвалася каваная сталь. Злучэнне тэхнічнага і архітэктурнага майстэрства якасна змяніла магчымасці батанічнага саду, дазволіўшы вырошчваць у іх трапічныя расліны.
Апроч унёску ў стварэнне ландшафтнага і архітэктурнага аблічча садоў Уільям Гукер пакінуў Садам К'ю і іншую спадчыну — гербарый і бібліятэку.
— будынак у два разы большы за Пальмавы дом, быў пабудаваны позней, яго будаўніцтва пачалося ў 1859 годзе і завяршылася праз 40 гадоў. Цяпер гэты будынак — найбуйнейшы з захаваных віктарыянскіх цяпліц: яго даўжыня складае 188 м, плошча полу 4880 м², а вышыня 18 м.
Чайны домік (Tea House) быў спалены ў лютым 1913 года суфражысткамі і  пры серыі падпалаў у Лондане.
Трэцяя буйная пабудова, Аранжарэя Прынцэсы Уэльскай, у якой вырошчваюцца расліны дзесяці кліматычных зон, абсталявана энергазахавальнай аўтаматычнай сістэмай кантролю. Яна была адкрыта ў 1987 годзе Дыянай, прынцэсай Уэльскай, у памяць пра яе папярэдніцу Аўгусту Саксен-Гоцкую.
У кастрычніку 1987 года на сады К'ю абрынулася, сотні дрэў былі выдраны ветрам з каранямі і загінулі.
У ліпені 2003 года сады былі ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Сады К'ю сёння
Сады К'ю з'яўляюцца вядучым цэнтрам батанічных даследаванняў і падрыхтоўкі прафесійных садоўнікаў. У садзе дзейнічаюць навуковыя аддзелы: сховішча, гербарый, бібліятэка. У зімовыя месяцы працуе каток.
Гербарый і калекцыя насення
Гербарый К'ю з'яўляецца адным з найбуйнейшых у свеце, уключаючы каля 7 млн узораў раслін (што складае 98 % усіх існуючых відаў вышэйшых раслін), якія выкарыстоўваюцца галоўным чынам для таксанамічных даследаванняў. У гербарыі прадстаўлены тыпы раслін усіх рэгіёнаў свету, асабліва вялікая колькасць трапічных раслін.
Хантэр-хаус, месца захоўвання цяперашняга гербарыя, быў набыты К'ю ў 1852 годзе. Пачатак збору засушаных раслін паклала асабістая калекцыя Гукера, а таксама ўзоры раслін, падораныя Джорджам Бентамам. Па меры пашырэння калекцыі да Хантэр-хауса былі дададзены цокальны паверх і чатыры флігелі, пабудаваныя адзін за адным.
і Аўстралійскі нацыянальны гербарый (Australian National Herbarium) супрацоўнічаюць з К'ю ў стварэнні базы даных IPNI, аўтарытэтнай крыніцы інфармацыі пра батанічную наменклатуру.
К'ю мае важнае значэнне як калекцыя (банк) насення, з'яўляецца спонсарам.
Нягледзячы на неспрыяльныя ўмовы вырошчвання (забруджанне атмасферы Лондана, сухасць глеб і малая колькасць ападкаў), К'ю па-ранейшаму з'яўляецца адной з найбольш поўных калекцый раслін у Вялікабрытаніі. Для аховы калекцыі ад неспрыяльных умоў К'ю стварыў дзве вопытныя станцыі, адну з іх у садзе Уэйкхерст у Сасэксе (уласнасць ), іншую, якая спецыялізуецца на вырошчванні іглічных дрэў, — у у Кенце, разам з Камісіяй па лясной гаспадарцы (Forestry Commission).
Бібліятэка і архівы
Бібліятэка і архівы К'ю з'яўляюцца аднымі з найбуйнейшых у свеце батанічных калекцый, уключаюць звыш паўмільёна адзінак захоўвання, у тым ліку кнігі, батанічныя ілюстрацыі, фатаграфіі, лісты і рукапісы навукоўцаў, спецыялізаваныя перыядычныя выданні і геаграфічныя карты. Бібліятэка Джодрэла (Jodrell Library) нядаўна была аб'яднана з бібліятэкамі этнабатанікі і мікалогіі, і ўсе яны цяпер размешчаны ў лабараторыі Джодрэла (Jodrell Laboratory).
Славутасці
У сакавіку 2006 года быў адкрыты альпійскі домік Дэвіса (Davies Alpine House); гэта ўжо трэці варыянт альпійскага дому; першы быў пабудаваны ў 1887 годзе. У новым будынку — прытулку раслін альпійскага пояса — створана сістэма аўтаматычнага кіравання жалюзі, якія перашкаджаюць перагрэву памяшканняў.
Chokushi-Mon — брама ў японскім стылі, выбудаваная каля Пагады ў 1910 годзе, капіруе частку традыцыйнага японскага храма. Яна з'яўляецца копіяй (кітайскай брамы) храма Нісі Ханган-дзі ў Кіёта. Гэта збудаванне ўваходзіць у склад стылізаванага традыцыйнага японскага саду. Кампостная куча ў К'ю лічыцца адной з самых вялікіх у свеце і самай вялікай у Еўропе. У ёй пераправаюць выпалатае пустазелле, абрэзаныя парасткі і бацвінне раслін і гной з прыдворных стайняў. Кампост выкарыстоўваецца як пажыўны грунт у садзе, часам прадаецца на аўкцыёне ў рамках мерапрыемстваў па пошуку дадатковых фінансавых сродкаў для садоў. Недалёка ад павільёна Рэстаран пад голым небам створана выстаўка фатаграфій, адабраных для ўдзелу ў штогадовых конкурсах «Садовы фатограф года».
З боку задняга фасада Палаца разбіты «Сад Каралевы», які ўключае калекцыю раслін, што, як лічыцца, маюць лячэбныя ўласцівасці.
Пасля Японскага фестывалю 2001 года Сады К'ю набылі японскі драўляны дом 1900 года пабудовы, празваны Мінка, які першапачаткова знаходзіўся ў прыгарадзе горада Акадзакі. Японскія майстры разабралі і нанова сабралі каркас будынка, а брытанскія будаўнікі, якія працавалі на рэканструкцыі тэатра «Глобус», узвялі сценавыя панэлі.
Працы пачаліся 7 мая 2001 года, каркас быў сабраны 21 мая. Будаўніцтва было цалкам завершана ў лістападзе 2001 года, аднак прадметы ўнутранага ўбрання знайшлі сваё месца толькі ў 2006 годзе.
Мінка размешчаны ў зарасніках бамбука на захадзе цэнтральнай часткі саду.
Галерэя была пабудавана ў 1880-х гадах для размяшчэння мастацкіх твораў Марыяны Норт, якая падарожнічала ў адзіночку па Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы і многім часткам Азіі, каб замаляваць расліны. У галерэі захоўваецца звыш 830 яе карцін і малюнкаў. Карціны былі адпісаны мастачкай Садам К'ю. Паводле завяшчання размяшчэнне карцін у галерэі не можа быць зменена.
Пальмавы дом (1844—1848) — аранжарэя са шкла і каванага жалеза, створаная архітэктарам і металургам. Пабудова ўвасабляе ў шкле прынцыпы праектавання, распрацаваныя Джонам Лоўданам і Джозефам Пакстанам, — шкло трымаецца на каркасе з каваных арак, змацаваных паміж сабой гарызантальнымі трубамі, унутры якіх працягнуты тросы. Шкло таніравана вокісам медзі ў зеленаваты колер для таго, каб зберагчы расліны ад перагрэву. 19-мятровы цэнтральны неф на вышыні 9 м папярэзвае дарожка, якая дазваляе наведвальнікам разглядаць кроны размешчаных у цяпліцы пальмаў. У 1958 годзе перад Пальмавым домам (з усходняга боку) былі пастаўлены 10 статуй жывёл, выкананыя з , — копіі скульптур.
Побач з Пальмавым домам знаходзіцца будынак, вядомы як «Музей № 1», які быў спраектаваны і адкрыты пасля завяршэння будаўніцтва ў 1857 годзе. Музей закліканы паказаць залежнасць чалавека ад раслін і ўключае этнабатанічныя калекцыі К'ю, у тым ліку інструменты, упрыгожванні, адзенне, прадукты харчавання і лекавыя сродкі. Будынак быў адрамантаваны ў 1998 годзе. Верхнія два паверхі заняты навучальным цэнтрам, а на першым паверсе дома размешчана выстаўка «Расліны + Людзі», якая падкрэслівае разнастайнасць раслін і спосабаў іх выкарыстання чалавекам.
Вялікая пагада, узведзеная ў 1762 годзе па праекце Уільяма Чэмберса, па форме пераймае кітайскім архітэктурны стыль. Ніжні з дзесяці васьмівугольных паверхаў у папярочніку мае 49 футаў (15 м). Вышыня будынка ад падмурку да самага высокага пункта — 163 фута (50 м).
Кожны паверх завершаны дахам, створаным на кітайскі манер, першапачаткова пакрытым керамічнай пліткай і ўвянчаным буйнымі фігурамі драконаў; па-ранейшаму ходзяць чуткі, што драконы былі зроблены з золата і былі прададзены Георгам IV, каб аплаціць даўгі, а на іх месца былі пастаўлены іншыя — драўляныя. Насамрэч драконы былі зроблены з дрэва і афарбаваны залатой фарбай, якая з часам аблушчылася. У 2015 годзе распачата найбольш маштабная за ўсю гісторыю іх існавання рэстаўрацыя, працы плануецца завяршыць да 2017 года. Сцены будынка зроблены з цэглы. У цэнтры пагады лесвіца ў 253 прыступкі.
Пагада была закрыта для публікі на працягу многіх гадоў, але ў 2006 годзе зноў адкрыта ў летнія месяцы. Яе рамонт накіраваны на тое, каб адкрыць будынак для пастаяннага наведвання публікі.
Катэдж каралевы Шарлоты быў паднесены ёй Георгам III як вясельны падарунак. Цяпер ён знаходзіцца ў музейнай зоне, прысвечанай ахове раслін. Катэдж быў адноўлены і цяпер кіруецца службай гістарычных каралеўскіх палацаў.
Рызатрон адкрыты для наведвальнікаў у той жа час, што і «Алея над верхавінамі дрэў». Рызатрон — гэта мультымедыя-галерэя, у якой бронзавая скульптура спалучаецца з вадкакрысталічнымі экранамі, апавядаючы пра жыццё каранёў дрэў (гл. Рызома).
Масток Сэклераў, які павіс над садовым возерам, зроблены з граніту і бронзы і адкрыты ў маі 2006 года. Ён названы ў гонар пары мецэнатаў Сэклераў — і яго жонкі Тэрэзы. Збудаванне ганаравана спецыяльнай прэміяй (RIBA) у 2008 годзе.
«Алея над верхавінамі дрэў» адкрыта 24 мая 2008 года. Гэты зашклёны з усіх бакоў пешаходны мост даўжынёй 200 метраў, узнесены на 15 метраў, абсаджаны 18-мятровымі дрэвамі. Кароткаметражны фільм пра будаўніцтва гэтай алеі даступны ў сетцы Інтэрнэт.
Дом гарлачыка (Waterlily House), аранжарэя для водных раслін, — самае гарачае і вільготнае памяшканне ў К'ю. Пасярод залы — вялікая сажалка з рознымі відамі гарлачыкаў. У калекцыі прадстаўлены самыя вялікія ў сямействе гарлачыкі, названыя ў гонар каралевы Вікторыі, —. У дызайне Дома гарлачыкі, выкананым архітэктарам Джозефам Пакстанам, прысутнічаюць алюзіі на будову ліста вікторыі амазонскай. Вакол сажалкі ўсталяваны экраны, на якіх распавядаецца пра эканамічна важныя цеплалюбныя расліны.
The Plant List
У снежні 2010 года быў адкрыты энцыклапедычны інтэрнэт-праект (электронная база даных) The Plant List (у перакладзе — «Спіс раслін») — сумесная распрацоўка Каралеўскіх батанічных садоў К'ю і Батанічнага саду Місуры (Сент-Луіс, ЗША). Даны інтэрнэт-праект забяспечвае свабодны доступ да інфармацыі пра наменклатуру сучасных (невыкапнёвых) таксонаў, якія адносяцца да царства Расліны. У першай версіі праекта ў базу даных The Plant List было ўключана назваў раслін у рангу віду, з якіх статус сапраўдных мелі  назваў; колькасць сапраўдных назваў родаў раслін складала, сямействаў раслін — 620. На 2013 год у базу даных былі ўключаны 1 064 035 відаў, з якіх 350 699 былі сапраўднымі, у 17 020 родах і 642 сямействах.
Гомельска-Рэчыцкая аперацыя
Гомельска-Рэчыцкая аперацыя — наступальная аперацыя войскаў Беларускага фронту ў час Другой сусветнай вайны, якая была праведзена 10 лістапада — 30 лістапада 1943 года. У выніку аперацыі савецкія войскі прарвалі абарону ворага ў паласе шырынёй 100 кіламетраў, прасунуліся ў глыбіню на 130 кіламетраў, стварыўшы пагрозу паўднёваму флангу групоўкі арміі «Цэнтр» і ўскладнілі яе ўзаемадзеянне з групоўкай армій «Поўдзень». Пад раніцу 26 лістапада 1943 годзе пасля бязлітасных начных баёў быў вызвалены горад Гомель.
Ход падзей
Наступ у кірунку галоўнага ўдара быў распачаты 10 лістапада каля мястэчка Лоеў, а ўжо 11 лістапада дзеля ўзмацнення ўдару да наступу былі падлучаны танкавы і кавалерыйскі карпусы. Савецкія войскі вялі барацьбу за пашырэнне пацдарму на правым беразе Дняпра. Ужо 13 лістапада былі вызвалены Холмеч, Дварэц, Краснаполле і Артукі; 15 лістапада былі вызвалены Дземяхі — так былі перарэзаны камунікацыі ворага па чыгуначных і шашэйных шляхах з Гомеля ў Калінкавічы. 16 лістапада
16 лістапада да савецкіх войскаў перайшлі вёскі і чыгуначная станцыя Бабічы.
17 лістапада савецкія войскі занялі Рабуса і Азершчыну. У гэты ж дзень распачаліся баі на ўскрайку Рэчыцы.
Савецкія танкісты першымі прарваліся да цэнтра горада з поўначы, іх падтрымлівалі падраздзяленні 194-й стралковай дывізіі. З паўднёвага ўсходу рухаўся 42-і стралковы корпус Чырвонай арміі.
17 лістапада 1943 года старшына 3-га батальёна 954-га палка А. Марозаў вывясіў на будынку Рэчыцкага педагагічнага вучылішча чырвоны сцяг.
Быў ліквідаваны ачаг супраціўлення ворага ў раёне чыгуначнага вакзала. На працягу двух сутак немцы спрабавалі вярнуць пад свой кантроль чыгуначную станцыю, але гэта ім не дазволілі зрабіць байцы 2-га стралковага батальёна 954-га стралковага палка.
Нямецкія войскі адступілі на паўднёва-ўсходнюю ўскраіну горада, паспрабаваўшы замацавацца ў прамысловай зоне горада і ўтрымаць чыгуначны мост праз Дняпро, які звязваў іх з гомельскай групоўкай. Але чырвонаармейцы здолелі паспяхова адбіць контратакі ворага, выратаваць ад знішчэння замініраванныя аб'екты, а потым, пераадолеўшы лютае супраціўленне гітлераўцаў, 21 лістапада здолелі захапіць і сам мост.
Ноччу 18 лістапада войскі 65-й арміі Батава перарэзалі чыгуначную ветку Калінкавічы—Гомель. Дзве стралковыя дывізіі і дзве танкавыя брыгады корпуса Панова накіраваліся ў тыл немцаў, што змусіла іх спехам пакінуць Рэчыцу. Апошні ачаг супраціву ў раёне чыгуначнага вакзала ўдалося хутка знішчыць. Ужо а 4 гадзіны раніцы горад быў цалкам вызвалены.
Войскам, якія ўдзельнічалі ў вызваленні Рэчыцы, загадам ВГК была абвешчана падзяка і вечарам 18 лістапада ў Маскве быў дадзены салют 12 артылерыйскімі залпамі са 124 гармат. Гэта быў першы салют за вызваленне гарадоў на тэрыторыі Беларускай ССР у гады Вялікай Айчыннай вайны.
Развіваючы поспех, 48-я армія часткай сіл фарсіравала Бярэзіну каля яе ўпадзення ў Дняпро і замацавалася на плацдарме на поўдні ад Жлобіна. Пераследуючы ворага войскі 61-й арміі Бялова набліжаліся да Мазыра. Абарона праціўніка была прарвана на працягу 120 кіламетраў. Нямецкія войскі распачалі спробу контратакаваць. Ноччу з 18 на 19 лістапада немцы, выкарыстоўваючы 20 танкаў T-IV, T-V («пантэры») і T-VI («Тыгры»), якія падтрымлівала 192-я пяхотная дывізія, уварваліся ў вёску Каравацічы, адкінулі абарону 172-й стралковай дывізіі. Нямецкія танкі дайшлі да цэнтра вёскі, дзе завязалі бой з 41-й артбрыгадай РГК. 161-ы танкавы полк, які займаў зыходныя пазіцыі паміж Краснай Дубровай і Каравацічамі, у 10 гадзін 30 хвілін 19 лістапада па сігналу залпа палка РС, які знаходзіўся ў Цішкаўцы, у складзе 22 машын Т-34 і Т-70 праз урочышча Апсаншчына ўварваўся ў размяшчэнне ворага двума эшэлонамі. Немцы, спыненыя ў Каравацічах моцным супрацьтанкавым агнём і сіламі супрацьтанкавай дывізіі, павярнулі назад і сышліся з савецкімі артылерыстамі.
Нелсан Олдрыч Рокфелер
Не́лсан О́лдрыч Ро́кфелер, або Ракфелер (Nelson Aldrich Rockefeller, МФА : ; , Бар-Харбар, штат Мэн — , Нью-Ёрк) — амерыканскі палітык і банкір, віцэ-прэзідэнт ЗША ў 1974—1977. Належаў да найбагатай сям’і Амерыкі, імя якой стала намінальным; унук нафтавага магната Джона Дэвісан Рокфелера. Старэйшы брат цяперашняга кіраўніка сям’і Рокфелераў Дэвіда Рокфелера і губернатара Арканзаса ў 1967-71 гадах Уінтрапа Э. Рокфелера.
Гомельска-Рэчыцкая аперацыя
Ход падзей
Два дні працягваўся кровапралітны бой у Каравацічах, які перайшоў у рукапашную схватку. Абодва бакі панеслі цяжкія статы ў тэхніцы і жывой сіле. Але контрудар праціўніка поспеха не меў і быў адбіты.
21 лістапада была вызвалена вёска Горваль, савецкія войскі ўвайшлі ў тыл групоўкі нямецкіх войскаў, што абаранялася ў Гомелі.
22 лістапада войскі 11 і 63 арміі прарвалі абарону ворага ў раёне Касцюкоўкі і выйшлі да чыгункі Гомель—Жлобін і шашы Гомель—Магілёў. Між тым войскі 50-й і 3-й армій перайшлі ў наступ з паўночнага боку Жлобіна, вызвалілі Прапойск (цяпер — Слаўгарад), Карму, Журавічы і 25 лістапада падыйшлі да Дняпра ў раёне Новага Быхава і ахапілі Гомель з поўначы.
У вечары 25 лістапада войскі Беларускага фронту з трох бакоў падыйшлі да Гомеля. Пагроза акружэння прымусіла гітлераўцаў ноччу 26 лістапада пачаць адвод сваіх войскаў з міжрэчча Сожа і Дняпра. Часці немцаў, якія адыходзілі, спрабавалі накіравацца да Рэчыцы, каб аб'яднацца з рэшткамі рэчыцкай групоўкі, але іх сустрэлі войскі 48-й арміі.
Раніцай 26 лістапада 1943 года ў Гомель увайшлі часткі 217-й стралковай дывізіі (камандзір — палкоўнік Масонаў) і 96-й стралковай дывізіі (палкоўнік Ф. Булатаў). Адначасова з паўднёва-ўсходняга накірунка ў горад увайшлі часці 7-й стралковай дывізіі (палкоўнік Д. Вераб'ёў) і 102-й стралковай дывізіі (генерал-маёр А. М. Андрэеў).
Раніцай, яфрэйтар Міхаіл Васільеў усталяваў сцяг вызвалення на будынку гарадской электрастанцыі, а літсупрацоўнік газеты «Сцяг Саветаў» 11-й арміі Рыгор Кірылюк — на пажарнай каланчы. Да 30 лістапада савецкія войскі выйшлі на рубеж Чавусы—на захад ад Петухоўкі—на поўдзень ад Новага Быхава—Патапаўка—Гамза—Прудок (у цэлым: Чавусы—усходней Новага Быхава—усходней Рагачова і Мазыра—паўднёвей Ельска).
За выдатнасці ў баях падчас вызвалення Гомеля і Рэчыцы 23 воінскіх злучэння і часці атрымалі ганаровае найменне «Гомельскія» і 22 «Рэчыцкія».
Вынікі аперацыі
У выніку Гомельска-Рэчыцкай аперацыі войскі Беларускага фронту прадвінуліся на 130 км, стварышы пагрозу акружэння паўднёвага фланга групы армій «Цэнтр» і парушыўшы яе ўзаемадзеянне з групай армій «Поўдзень». Вызвалілі буйны абласны цэнтр горад Гомель і вялізныя тэрыторыі Беларусі, а таксама спрыялі поспеху 1-га Украінскага фронту ў прадвіжэнні на кіеўскім накірунку. Скаваны войскамі Беларускага фронту, праціўнік не змог перабросіць на кіеўскі напрамак ніводнай дывізіі. Дзякуючы гэтаму, пасля трох няўдачных спроб 1-га Украінскага фронту вызваліць Кіеў з паўднёвага плацдарма, 6 лістапада сталіца УССР была вызвалена ўдарам з паўночнага плацдарма. Развіваючы поспех, 12 лістапада 1943 года 1-ы Украінскі фронт вызваліў і Жытомір, які трохі пазней быў страчаны ў выніку контрнаступлення праціўніка, пасля чаго К. К. Ракасоўскі ў якасці прадстаўніка стаўкі Вярхоўнага Галоўнакамандавання адбыў да М. Ф. Ватуціна ў штаб 1-га Украінскага фронту.
Тым часам, войскі Беларускага фронту вялі баі мясцовага значэння, паляпшаючы сваё зыходнае становішча, і рыхтуючыся да кідка праз Дняпро.
Тэорыя інфармацыі
Тэо́рыя інфарма́цыі — раздзел кібернетыкі, які вывучае працэсы захоўвання, пераўтварэння і перадачы інфармацыі.
У тэорыі інфармацыі выкарыстоўваюцца метады тэорый імавернасцей, лікаў, графаў, гульняў, матэматычнай статыстыкі, алгебры.
Інтэнсіўнае развіццё абумоўлена патрэбамі сродкаў сувязі, электроннай вылічальнай і кіравальнай тэхнікі, радыёлакацыі і інш.
Гісторыя
Узнікла тэорыя інфармацыі ў канцы 1940-х гадоў на аснове прац амерыканскага матэматыка К. Шэнана; значны ўклад у яе абгрунтаванне зрабілі савецкія вучоныя А. М. Калмагораў, А. Я. Хінчын, А. А. Харкевіч.
На Беларусі даследаванні па тэорыі інфармацыі праводзяцца з 1960-х гадоў у Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі НАН Беларусі, БДУ, Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі і іншых.
Агляд
Асноўная частка тэорыі інфармацыі — агульная тэорыя сувязі, якая распрацоўвае эфектыўныя метады перадачы інфармацыі па лініях сувязі, вывучае праблемы аптымальнага кадзіравання і фільтрацыі інфармацыі, выяўлення і прадказання сігналаў.
Тэорыя інфармацыі зыходзіць з таго, што сігналы (паведамленні) паступаюць ад крыніцы ў выпадковай паслядоўнасці, маюць пэўную імавернасць, а таксама імавернасць таго, што паведамленні могуць скажацца ў час перадачы. У якасці меры такой неазначальнасці прымаецца сярэдняя колькасць двайковых знакаў, неабходная для запісу адвольнага паведамлення дадзенай крыніцы самым эканомным спосабам кадзіравання. Гэтая мера не меншая за энтрапію мноства паведамленняў дзе
— колькасць паведамленняў,
pi
— імавернасць з'яўлення асобнага паведамлення.
Колькасць інфармацыі ў паведамленні
X
адносна паведамлення
Y
вызначаецца суадносінамі дзе
H(X,Y)
— энтрапія пары
(X,Y)
.
Скорасць
V
H
— энтрапія крыніцы на сімвал,
C
— прапускная здольнасць дадзенага канала.
Шэмберава
Шэ́мберава (, Шемберово) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Межаўскага сельсавета.
Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Межаўскага сельсавета, да 15 мая 1981 года — у склад Малотынскага сельсавета.
Барсукі (Рагачоўскі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Чаркасова (Аршанскі раён)
Чаркасо́ва (, Черкасово) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Межаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1644 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Да 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Межаўскага сельсавета, да 15 мая 1981 года — у склад Малотынскага сельсавета.
Інфармацыя для турыстаў
На левым беразе ракі Пачаліца каля вёскі маецца археалагічны помнік — гарадзішча ранняга жалезнага века і ранняга сярэдневякоўя.
Сяргей Хмара
Сяргей Хмара, сапр. Сяргей Сіняк (чэрвень, Адэса  — , Канада) — дзеяч нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі і беларускай эміграцыі, , і.
Біяграфія
Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР з 1940 года супрацоўнік слонімскай раённай газеты «Вольная праца». У канцы 1940 года арыштаваны органамі НКУС.
У 1948 або 1949 годзе з Гамбурга пераехаў у Таронта (Канада), кіраўнік сектара Рады БНР, рэдактар газеты «Беларускі Эмігрант» (пасля «Беларускі Голас») , якую рэдагаваў да канца жыцця. Таксама выдаваў літаратурныя і сатырычныя газеты «Народны Шлях», «Сігналы», «Маланка». У 1950 годзе заснаваў Беларускую царкву ў Таронта, стварыў Беларускае нацыянальнае аб’яднанне. Быў ініцыятарам стварэння Канадскага этнічнага клуба журналістаў і пісьменнікаў «Баявая Ускалось»; ад снежня 1976 года быў яго першым старшынём. Быў прыхільнікам стварэння «трэцяй сілы» сярод беларускай эміграцыі.
Пахаваны на могілках Ёрк у Таронта.
Уолтэр Мандэйл
Уолтэр Фрэдэрык «Фрыц» Мандэйл (Walter Frederick "Fritz" Mondale, нар. г.) — віцэ-прэзідэнт ЗША ў 1977—1981 гадах у адміністрацыі Джымі Картэра, ад Дэмакратычнай партыі.
Біяграфія
Ураджэнец штата Мінесоты. Бацька Мандэйла — Тэадор Зігваард Мандэйл — быў нарвежскага паходжання. Два тэрміны запар быў генеральным пракурорам роднага штата (1960—1964), затым сенатарам ад яго ж (1964—1976). Папярэднік Мондейла ў крэсле сенатара ад Мінесоты, Х’юберт Хамфры, быў папярэднім віцэ-прэзідэнтам ЗША ад Дэмакратычнай партыі.
У адрозненне ад папярэдніх віцэ-прэзідэнтаў, граў больш актыўную ролю ў палітыцы, асабліва прыкметную на новым вітку халоднай вайны. У 1980 Картэр і Мандэйл балатаваліся на другі тэрмін, але прайгралі камандзе Рэйгана.
У 1984 Дэмакратычная партыя вылучыла Мандэйла кандыдатам у прэзідэнты, аднак ён пацярпеў поўнае паражэнне ад Рэйгана, перамогшы толькі ў роднай Мінесоце і ў сталічным акрузе Калумбія. Пры гэтым у віцэ-прэзідэнты пры Мандэйле балатавалася Джэральдзін Ферара — першая жанчына ў гісторыі ЗША, вылучаная на гэты пост ад адной з двух найбуйнейшых партый. Пры Біле Клінтане ў 1993—1996 гг. — Пасол ЗША ў Японіі.
Уладзімір Сцяпанавіч Лаўрыновіч
Уладзімір Сцяпанавіч Лаўрыно́віч ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Нарадзіўся 15 (28) снежня 1913 года ў вёсцы Порса (зараз у Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). У Чырвонай Арміі з 1944 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны на 2-м Беларускім і 3-м Беларускім франтах.
Кулямётчык 338-га стралковага палка (96-я стралковая дывізія, 48-я армія, 3-і Беларускі фронт) вызначыўся ў час ліквідацыі групоўкі праціўніка на тэрыторыі Усходняй Прусіі у раёне населенага пункта Калькштайн (сучасны Вапнік, Польшча). 31 студзеня 1945 г. адбіваў атакі праціўніка пры падтрымцы танкаў і самаходных гармат. У крытычны момант бою сяржант Лаўрыновіч кінуўся пад варожы танк са звязкай гранат і падарваў яго.
Быў пахаваны ў горадзе Арнэта (Польшча). Пазней перапахаваны ў горадзе Бранева (Вармінска-Мазурскае ваяводства).
Жамойцкая мова
Жамойцкая мова (альбо жмудзі́нская), у сучаснай лінгвістыцы часцей за ўсё разглядаецца як дыялект літоўскай мовы. Мова, на якой размаўляюць жамойты — этнаграфічная супольнасць літоўцаў нароўні з аўкштайтамі, дзукамі і судувамі, якая пражывае ў Жамойці.
Па прычыне таго, што жамойцкая мова сучаснымі лінгвістамі лічыцца за дыялект, перапісы насельніцтва не даюць дакладнай лічбы колькасці носьбітаў гэтай мовы. Па некаторых дадзеных, носьбітаў жамойцкай мовы налічваецца прыкладна 500 тысяч чалавек.
Гісторыя
На думку літоўскага лінгвіста Зігмаса Зінкявічуса жамойцкая гаворка (мова), якая зараз часцей разглядаецца як дыялект сучаснай літоўскай мовы, склалася галоўным чынам на аснове гаворак куршаў.
На думку ж рускіх даследчыкаў Валянціна Сядова і Алега Шырокава жамойцкая гаворка (мова) склалася на аснове гаворак старажытных жамойтаў і часткова куршаў. Гаворка старажытных жамойтаў была адной з гаворак тагачаснага ўсходнебалтыйскага кластару. Спачатку мова жамойтаў была вельмі блізкай да земгальскай мовы і да XIII ст. развівалася самастойна.
Пасля вайны Вітаўта з Тэўтонскім ордэнам Жамойць канчаткова ўмацавалася як частка ВКЛ (Жамойцкае староства і Жамойцкае біскупства). На гэты час прыпадае этап актыўнага кантактавання жамойтаў з аўкштайтамі. У гэтыя ж часы жамойты канчаткова асімілявалі куршаў, якія жылі ў раёне сучаснага горада Клайпеда. У XV с. жамойты асімілявалі паўднёвых земгалаў. На гэтыя часы прыпадае актыўны ўплыў аўкштайцкай гаворкі (будучы літаратурны стандарт літоўскай мовы), у выніку чаго жамойцкая губляе некаторыя агульныя рысы з мовай земгалаў.
Трэба адзначыць, што ў мінулым тэрыторыя, якая дэкларавалася як тэрыторыя пражывання жамойтаў (вышэйазначанае Жамойцкае староства), была большай, чым сучасны літоўскі этнакультурны рэгіён Жамойць, таму гэта дае падставы вылучаць гіпотэзу аб тым, што аўкштайцкая гаворка зрабіла значны ўплыў на жамойцкую мову, скараціўшы арэал распаўсюджванню жамойцкай гаворкі (мовы) дзякуючы магчымай асіміляцыі жамойтаў.
На жамойцкай гаворцы (мове) шырока пісаліся творы ў XIX ст. у часы т.зв. «Жамойцкага адраджэння»: творы Сільвестраса Валюнаса, Сіманаса Даўкантаса, Сіманаса Станявічуса і іншых асоб. Вядомымі ўзорамі лічацца паэма «Бірута» Сільвестра Валюнаса, «Шэсць казак» Сіманаса Станявічуса, «Звычаі старажытных літоўцаў, аўкштайтаў і жамойтаў» (1845) Сіманаса Даўкантаса.
У пачатку XX ст. аформіўся асобны літаратурны стандарт жамойцкай гаворкі (мовы), які мае ўласны алфавіт на лацінскай аснове.
Пісьмовасць
Жамойкую мову не абмінула прымусовая кірылізацыя (гл. артыкул «Кніганошы»). З XX стагоддзя з'явіўся асобны жамойцкі алфавіт, які з'яўляецца своеасаблівым гібрыдам літоўскага і латышскага алфавіту. Ад літоўскай мовы жамойцкая пераняла літару Ėė, ад латышскае — літары з макронамі (Āā, Ēē, Īī, Ōō, Ūū). Адметнай жамойцкай літарай з'яўляецца літара «Ėė доўгае» (жамойцк. ėlguojė ė̄) — Ė̄ė̄. Адсутнічаюць літары Ąą, Ęę, Įį, Ųų.
Сучасны выгляд жамойцкага алфавіта.
Грамадскае жыццё
У 1988 годзе ўтворана Жамойцкая культурная асацыяцыя, якая з 1993 года выдае часопіс Žemaičių žemė. Па-жамойцку вядзецца радыёвяшчанне, існуе рух за афіцыйнае прызнанне мовы і наданне ёй афіцыйнага статусу ў Жамойці. Мова не прызнаная ў сучаснай Літве асобнай мовай. Мова не мае сацыяльнага прэстыжу і большасць жамойтаў ужывае літаратурную літоўскую.
Бабры (Брэсцкі раён)
Бабры — былы хутар у Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіў у склад Чэрнінскага сельсавета.
Гісторыя
У XIX ст. вядомы як фальварак у Маршальскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. У 1890 годзе належаў пану С. Ягміну, які меў тут 67,6 дзес. зямлі.
Бірчанская Слабада
Бірча́нская Слабада́ (, Бирчанская Слобода) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Федзькава (Шумілінскі раён)
Фе́дзькава (, Федьково) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2102001—2103000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2102001—2103000)
Антонаўка (Аршанскі раён)
Анто́наўка (, Антоновка) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
Вялікія Філіпкавічы
Вялі́кія Філі́пкавічы (, Великие Филипковичи) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Звёздная (Аршанскі раён)
Звёздная (, Звёздная) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
Бабінічы (Аршанскі раён)
Гісторыя
У 1919 годе жыхары вёскі далучыліся да ўзброеннага Гарадзішчанскага паўстання супраць бальшавікоў і супраць мабілізацыі. У вёсцы быў арганізаваны ўзброены атрад з 80 чалавек, гатовых супраціўляцца чырвонармейцам і выстаўлены блокпост з кулямётам.
Гусараўка
Гуса́раўка (, Гусаровка) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Плакальшчыцы (грабніца Рамасэ)
Апісанне
Сцэна ўключана ў каляровы роспіс паўднёвай сцяны, дзе намаляваная пахавальная працэсія з плакальшчыц.
Жанчыны намаляваныя ў блакітных туніках, што спадаюць хвалістымі лініямі ў падоўжным кірунку, што стварае адчуванне вібрацыі і ўзмацняе выраз болю ў постацях. Глыбока устрывожаныя плакальшчыцы працягваюць рукі да нябёсаў у знак малітвы багам, між тым як на іх тварах праступаюць буйныя слязінкі.
Лясны (Аршанскі раён)
Лясны́ (, Лесной) — пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
Шэмахінскае землетрасенне (1859)
Шэмахінскае землетрасенне - землетрасенне, адбылося 2 снежня 1859 года ў Шэмахінскай губерні (тэрыторыя сучаснага Азербайджана). Землятрусам была разбурана Шэмаха, пасля чаго цэнтр губерні быў пераведзены ў Баку, а сама губерня перайменавана ў Бакінскую.
Дварэц (Рагачоўскі раён)
Дварэ́ц (, Дворец) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Баяры (Брэсцкі раён)
Баяры — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Лышчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У XIX ст. вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад дзяржаўнага маёнтка Марозавічы.
У 1905 годзе вёска ў Лышчыцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 3 вяскоўцы загінулі, 1 прапаў без вестак.
4 верасня 1972 года далучана да вёскі Цюпрыкі.
Дварэцкая Слабада
Дварэцкая Слабада́ (, Дворецкая Слобода) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Нарэйкава
Нарэ́йкава (, Нарейково) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
Тэорыя графаў
Тэо́рыя гра́фаў — раздзел матэматыкі, які вывучае аб'екты на аснове геаметрычнага падыходу.
Асноўнае паняцце тэорыі графаў — граф: мноства пунктаў (вяршынь) і мноства сувязей (рэбраў, дуг), якія злучаюць некаторыя (або ўсе) пары вяршынь. Напрыклад, сетка чыгунак, аўтамабільных (ці іншых) дарог з пазначэннем на дугах адлегласцей паміж населенымі пунктамі або іх прапускных здольнасцей.
Тэорыя графаў выкарыстоўваецца ў тэорыі перадачы інфармацыі, тэорыі транспартных сетак, камп'ютарнай графіцы, аўтаматызацыі праектавання і інш.
Гісторыя
Адным з першых вынікаў у тэорыі графаў быў крытэрый існавання абходу графа без паўтораў рэбраў (Л. Эйлер, 1736).
У 19 ст. з'явіліся работы, у якіх пры рашэнні практычных задач былі атрыманы важныя вынікі ў тэорыі графаў (задачы пабудавання электрычных ланцугоў, падліку хімічных рэчываў з рознымі тыпамі малекулярных злучэнняў і іншыя).
У 20 ст. задачы, звязаныя з графамі, з'явіліся ў тапалогіі, алгебры, тэорыі лікаў, тэорыі імавернасці і іншых. Найбольшае развіццё тэорыя графаў атрымала з 1950-х гадоў у сувязі са станаўленнем кібернетыкі і развіццём вылічальнай тэхнікі.
На Беларусі даследаванні па тэорыі графаў вядуцца ў БДУ (уплыў розных параметраў на уласцівасці графаў), Інстытуце матэматыкі (розныя прадстаўленні графаў, алгарытмічныя аспекты тэорыі графаў), Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі (графы ў задачах аптымальнага ўпарадкавання) НАН Беларусі.
Шавякі (Шумілінскі раён)
Шавя́кі (, Шевяки) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавета.
Кручполле
Кручпо́лле (, Кручполье) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Руміна
Ру́міна (, Румино) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
Ліскаўская Слабада
Лі́скаўская Слабада́ (, Лисковская Слобода) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Панізоўе (Бабініцкі сельсавет)
Панізо́ўе (, Понизовье) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
У 1924—2009 гадах цэнтр Панізоўскага сельсавета.
Сілвештры Варэла
«Спортынг»
Варэла з’яўляецца выхаванцам акадэміі клуба «Пашкадорыш», адкуль у 2002 годзе перайшоў у моладзевы склад лісабонскага «Спортынга». У 2004 годзе Варэла перайшоў, на правах арэнды, у клуб «Каса Пія». У сезоне 2005/06 Варэла правёў першыя 4 матчы за «Спортынг». У наступным годзе ён зноў быў аддадзены ў арэнду, у іспанскі клуб «Рэкрэатыва», за які правёў 22 гульні.
У чэрвені 2008 года Варэла вярнуўся ў «Спортынг», але ў тым жа міжсезонні ён быў прададзены ў клуб «Эштрэла» з Амадоры. За «Эштрэлу» Варэла правёў добры сезон, забіўшы 7 галоў у 32 гульнях.
«Порту»
У сваім першым сезоне ў «Порту» Варэла займаў пазіцыю другога нападніка пасля калумбійскага іграка Радамеля Фалькаа. У сакавіку 2010 года Сілвештры зламаў галёначную костку, з-за чаго выбыў на працяглы час. У жніўні 2014 года быў аддадзены ў арэнду клубу «Вест Бромвіч Альбіён» тэрмінам на адзін сезон, аднак у студзені 2015 года апынуўся ў складзе «Пармы». Улетку 2015 года вярнуўся ў «Порту».
У студзені 2017 года пасля сямі з паловай гадоў у «Порту» пакінуў каманду, стаўшы іграком турэцкага «Кайсерыспора», дзе выступаў да канца сезона 2018/19. У кастрычніку 2019 года перайшоў у «Белененсіш». З ліпеня 2021 года стаў выступаць за «Порту B».
Міжнародная кар’ера
3 сакавіка 2010 года Варэла дэбютаваў у складзе зборнай Партугаліі, выйшаўшы на замену ў таварыскай гульні супраць зборнай Кітая, у якой яго зборная атрымала перамогу з лікам 2:0.
Дасягненні
«Порту»
Дуброўка (Брэсцкі раён)
Дуброўка — былая вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіла ў склад Матыкальскага сельсавета. Уключана ў межы Брэста.
Гісторыя
У пачатку XX ст. ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні.
Згодна з умовамі Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР.
Габсбургская Іспанія
Габсбургская Іспанія або Каралеўства Іспанія пад кіраваннем Габсбургскай дынастыі — перыяд у гісторыі Іспаніі ў XVI—XVII стагоддзях (1516—1700 гады), калі каралеўства знаходзілася пад кіраваннем дынастыі Габсбургаў, якая адыгрывала важную ролю ў гісторыі Цэнтральнай Еўропы. Эпоха наступіла адразу пасля эпохі кіравання каталіцкіх каралёў (якія аб'ядналі пад сваёй уладай каралеўствы Арагона і Кастыліі і Леона) і пачалася з кіравання караля Карла I, які стаў іспанскім манархам у 1516 годзе і скончылася ў 1700 годзе са смерцю караля Карла II, які не пакінуў спадчыннікаў, што пацягнула за сабой вайну за Іспанскую спадчыну і ўзыходжанне на іспанскі прастол Бурбонаў.
У першую палову эпохі, вядомую таксама як эпоха Экспансіі, Іспанія дасягнула піка сваёй магутнасці. У гэту эпоху, адначасова з Вялікімі геаграфічнымі адкрыццямі, зараджалася і будавалася Іспанская імперыя. Пад яе кантролем апроч іспанскай часткі Пірэнейскага паўвострава знаходзіліся шырокія землі ў Амерыцы, Ост-Індыі, у Еўропе пад іх уладай знаходзіліся Іспанскія Нідэрланды, вялікая тэрыторыя сучаснай Італіі і іншыя тэрыторыі на Міжземным моры, такія як Мальта, невялікія анклавы ў Паўночнай Афрыцы: Сеўта, Аран. У перыяд 1580—1640 гадоў паводле Іберыйскай уніі, Іспанія валодала Партугаліяй і ўсёй яе вялізарнай каланіяльнай імперыяй.
Пасля дасягнення статусу самай магутнай краіны Еўропы пры кіраванні Габсбургаў Іспанія зведала адноснае скарачэнне свайго палітычнага і эканамічнага ўплыву пры кіраванні позніх каралёў дынастыі, галоўным чынам у другой палове XVII стагоддзя.
Габсбургскі перыяд быў таксама залатым векам іспанскай культуры. Сярод найбольш значных дзеячаў мастацтва гэтага перыяду былі Дыега Веласкес, Эль Грэка, Тэрэза Авільская, Мігель дэ Сервантэс, Педра Кальдэрон і Франсіска Суарэс.
Пачатак стварэння імперыі (1504—1521)
Іспанія стала адзінай дзяржавай de jure толькі пасля смерці Карла II, разам з гэтым дынастыя іспанскіх Габсбургаў загасла, пасля яе на трон узышоў Філіп V, які стаў першым каралём дынастыі іспанскіх Бурбонаў і правёў рэформу пераходу прастола ў спадчыну. Тым не менш, іспанскія Габсбургі стварылі першую de facto адзіную дзяржаву на Іберыйскім паўвостраве, у якую кароткі час уваходзіла і Партугалія.
Тэрыторыя, у палітычнай геаграфіі званая Іспаніяй, фактычна была канфедэрацыяй, якая ўключала некалькі старажытных асобных каралеўстваў — Арагон, Кастылію, Леон і Навару. У шэрагу выпадкаў гэтыя асобныя каралеўствы самі былі канфедэрацыямі, найбольш вядомая Арагонская карона (Княства Каталонскае, Каралеўства Арагон, Валенсійскае каралеўства і Каралеўства Маёрка). Шлюб Ізабелы I Кастыльскай і Фердынанда II Арагонскага ў 1469 годзе аб'яднаў два з гэтыя найбуйнейшыя каралеўствы, Кастылію і Арагон, якія правялі іх вельмі паспяховую кампанію супраць маўраў, якая завяршылася заваяваннем Гранады ў 1492 годзе.
У 1504 годзе каралева Ізабела памірае, і, нягледзячы на тое, што Фердынанд паспрабаваў утрымаць у сваіх руках уладу над Кастыліяй пасля яе смерці, кастыльскія Генеральныя картэсы (іспанскі парламент) аддалі перавагу каранаваць дачку Ізабелы Хуану. Яе муж Філіп быў Габсбургам, сынам імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Максіміліяна I і Марыі Бургундскай і адначасова стаў прынцам-кансортам Філіпам I Прыгожым. Неўзабаве пасля гэтага ў Хуаны стала прагрэсаваць душэўная хвароба (зрэшты, пытанне, у якой меры Хуана пакутавала на сапраўднае вар'яцтва, а ў якой меры гэтыя чуткі былі звязаны з высілкамі трох мужчын, якія кіравалі ад яе імя (мужа, бацькі і сына), да цяперашняга часу канчаткова не вырашаны). У 1506 годзе Філіп стаў кіраваць ад імя жонкі, аднак у той жа год памёр пры таямнічых акалічнасцях, магчыма быў атручаны цесцем. З прычыны таго, што старэйшаму сыну Карлу споўнілася толькі 6 гадоў, картэсы неахвотна дазволілі бацьку Хуаны Фердынанду кіраваць краінай у якасці рэгента Хуаны і Карла. Іспанія такім чынам аб'ядналася пад уладай аднаго кіраўніка, Фердынанда II Арагонскага. Стаўшы адзіным манархам, Фердынанд стаў праводзіць больш агрэсіўную палітыку, чым мог сабе дазволіць як толькі муж Ізабелы, уключыў у сферу іспанскага ўплыву Італію, узмацніў яе перад французскай пагрозай. У якасці кіраўніка Арагона Фердынанд быў уцягнуты ў барацьбу супраць Францыі і Венецыі за кантроль над Італіяй; гэтыя канфлікты сталі вызначальнымі ў знешняй палітыцы караля Фердынанда. Першым унёскам Фердынанда стала ўцягванне іспанскіх войскаў у вайну Камбрэйскай лігі супраць Венецыі, у якой іспанскія салдаты вызначыліся, ваюючы разам з французскімі саюзнікамі, у бітве пры Аньядэла (1509). Праз год Фердынанд уступіў у Свяшчэнную лігу супраць Францыі, убачыўшы магчымасць атрымаць і Неапаль, на які ў яго захоўваліся дынастычныя правы, і Навару, правы на якую ён набыў шляхам жаніцьбы на Жэрмен дэ Фуа. Гэта вайна была не такой паспяховай, як супраць Венецыі, і ў 1516 годзе Францыя пагадзілася на перамір'е, пры гэтым Мілан перайшоў пад кантроль Францыі, а Францыя ў сваю чаргу прызнала ўлада Іспаніі ў Паўночнай Навары. Пазней у тым жа годзе Фердынанд памёр.
Смерць Фердынанда дазволіла маладому Карлу атрымаць у спадчыну трон пад імем Карла I Кастыльскага і Арагонскага, і апошні стаў заснавальнікам іспанскай манархіі. Яго іспанская спадчына ўключала ўсе іспанскія набыцці ў Новым Свеце і ў Міжземнамор’е. Пасля смерці свайго бацькі ў 1506 годзе па лініі Габсбургаў Карл таксама атрымаў у спадчыну Нідэрланды і Франш-Кантэ, а таксама Фландрыю, дзе ён вырас. У 1519 годзе пасля смерці свайго дзеда Максіміліяна I Карл атрымаў у спадчыну землі Габсбургаў у Германіі і быў у тым жа годзе абраны імператарам Карлам V. Яго маці Хуана заставалася фармальна каралевай Кастыліі да сваёй смерці ў 1555 годзе, але з-за яе душэўнага здароўя і рызыкі, што яна можа прапанаваць кандыдатуру іншага манарха (што здарылася падчас паўстання камунерас), Карл трымаў яе ў няволі.