cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Морыс Гольдхабер
Морыс Гольдхабер (Maurice Goldhaber;, Лемберг, Аўстра-Венгрыя — , Іст-Сетакет, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі фізік-ядзершчык, вядомы адкрыццём адмоўнай спіральнасці нейтрына (1957). Член Нацыянальнай АН ЗША (1958) і Амерыканскага філасофскага таварыства (1972). Удастоены Нацыянальнага медаля навукі (1983), лаўрэат прэміі Вольфа па фізіцы (1991).
Эміграваў у ЗША з нацысцкай Германіі ў 1933 годзе. Ступень доктара філасофіі атрымаў у Кембрыджы ў 1938 годзе. Правёўшы два гады ў якасці фэла яго Каледжа Магдаліны, пераехаў у ЗША і паступіў у штат Ілінойскага ўніверсітэта. Натуралізаваны грамадзянін ЗША з 1944 года. У 1950 годзе стаў супрацоўнікам Брукхейвенскай нацыянальнай лабараторыі і з’яўляўся яе дырэктарам у 1961-73 гадах. З 1973 года заслужаны вучоны, а з 1985 года заслужаны вучоны-эмерыт Brookhaven Science Associates Associated Universities, Inc., працягваў працаваць у Брукхейвене да 2008 года. У 1982 годзе прэзідэнт Амерыканскага фізічнага таварыства. Падпісаў «Папярэджанне навукоўцаў чалавецтву» (1992).
Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1965) і Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі.
Губіцкі Кардон
Гу́біцкі Кардо́н (, Губичский Кордон) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.
На поўдні, усходзе і поўначы мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
За 22 км на захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская, за 59 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель.
Будынкі драўляныя, сядзібнага тыпу, каля прасёлкавай дарогі.
Гісторыя
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак, на месцы, дзе здаўна дзейнічала невялікая прыстань на Дняпры. У 1909 годзе 50 дзесяцін зямлі, у Недайскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні.
У 1925 годзе ў Губіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 28 чэрвеня 1943 года 8 падрыўнікоў партызанскага атрада імя В. І. Чапаева пасля выканання задання патрапілі на паўднёвай ускраіне пасёлка ў засаду і загінулі ў баю. На месцы іх згубы ў 1974 годзе пастаўлена стэла. У 1959 годзе ў складзе калгаса імя Ф. Энгельса (цэнтр — вёска Губічы).
Acta Apostolicae Sedis
Acta Apostolicae Sedis, AAS (Акты Апостальскага Прастола) — афіцыйны бюлетэнь Святога Прастола. Выходзіць нерэгулярна, прыкладна дванаццаць раз у год. Заснаваны дэкрэтам Папы Рымскага Пія X Promulgandi Pontificias Constitutiones (29 верасня 1908), выданне пачалося ў студзені 1909. Змяшчае ўсе асноўныя дэкрэты, энцыклікі, рашэнні рымскіх кангрэгацый і апавяшчэнні аб царкоўных прызначэннях. Датай прыняцця законаў лічыцца дата іх публікацыі ў AAS, а ўступаюць яны ў сілу праз тры месяцы пасля публікацыі, калі ў самім законе не пазначана іншае.
AAS замяніў аналагічны бюлетэнь, які выпускаўся з 1865 года пад назвай «Acta Sanctae Sedis». Хоць бюлетэнь «Acta Sanctae Sedis» не меў статуса афіцыйнага месца публікацыі законаў Святога Прастола, фактычна ён валодаў такім статусам з 23 мая 1904, калі было абвешчана, што тэксты дакументаў, надрукаваныя тут, з’яўляюцца «аўтэнтычнымі і афіцыйнымі». Як ужо сказана, выданне «Acta Sanctae Sedis» было спынена ў 1908 годзе.
З 1929 года AAS мае дадатак «Supplemento per le leggi e disposizioni dello Stato della Città del Vaticano» на італьянскай мове, у якім друкуюцца законы і пастановы Ватыкана — горада-дзяржавы, заснаванай ў тым жа годзе. У адпаведнасці з параграфам 2 «Закона аб крыніцах права» (Legge sulle fonti del diritto) ад 7 чэрвеня 1929 года, законы дзяржавы публікуюцца пасродкам публікацыі ў гэтым дадатку.
Андрэа Басколі
Андрэа Басколі (Andrea Boscoli; каля 1560 — каля 1606) — італьянскі жывапісец эпохі Адраджэння.
Ён нарадзіўся ў Фларэнцыі, вучыўся ў Санці ды Ціта з 1580 года. Каля 1590 года доўгі час быў у Рыме. Адчуў уплыў свайго настаўніка, потым братоў Карачы. Стыль яго мастацтва — узор тыповага маньерызму. Галоўны твор — фрэска «Пакутніцтва святога Варфаламея» у царкве Сан-П’етра-Маджорэ ў Фларэнцыі. Пісаў таксама партрэты. Памёр у Фларэнцыі каля 1606 года.
Ульвівак
Ульвівак (Ульвівок) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фусіў
Фусіў (Фу́сів) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5436
NGC 5436 (іншыя абазначэнні — UGC 8971, MCG 2-36-25, ZWG 74.71, PGC 50104) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Берген-на-Ругене
Берген-на-Ругене (Bergen auf Rügen) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія.
Уваходзіць у склад раёна Руген. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Берген-на-Ругене. Насельніцтва складае 14,2 тыс. чалавек (2009); у 2003 г. — 15,1 тысяч. Займае плошчу 41,77 км². Афіцыйны код — 13 0 61004.
Горад падпадзяляецца на 13 гарадскіх раёнаў.
Хвалевы фронт
Хвалевы фронт — паверхня, да якой дайшоў хвалевы працэс на дадзены момант часу. У выпадку хвалевага працэсу з гарманічнай часавай залежнасцю хвалевы фронт — паверхня, на якой значэнні фазы хвалевага працэсу аднолькавыя (коратка: хвалевы фронт — гэта паверхня роўных фаз). Хвалевы фронт з'яўляецца прыватным выпадкам хвалевай паверхні.
Па форме хвалевага фронта вылучаюць самыя простыя хвалі: сферычную, плоскую, цыліндрычную. Нармаль да хвалевага фронта супадае з кірункам распаўсюджвання хвалі ў дадзеным пункце. Калі на хвалевым фронце значэнні амплітуды хвалі аднолькавыя, то хваля з'яўляецца аднастайнай.
Агаракаван
Агаракава́н (Ագարակավան) — сяло ў марзе Арагацотн, на захадзе Арменіі. Сяло было заснавана ў 1920 г. эмігрантамі з Вана, якім удалося выратавацца ад генацыду армян. Размешчана на поўнач ад трасы Ерэван — Гюмры, на ўсход ад горада Талін і на захад ад горада Аштарак. Побач знаходзяцца такія сёлы як Аруч, Кош, Лернарот, Какавадзор, Неркін-Базмаберд.
Вонсаш
Вонсаш (Wąsosz, Herrnstadt) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы, за 360 км на захад ад Варшавы і за 75 км на поўнач ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Гуроўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вонсаш. Займае плошчу 3,24 км². Насельніцтва 2,7 тыс. чалавек.
Паларэ
Насельніцтва складае 977 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 46 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 17043. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Суд Рэчыцкага раёна
Суд Рэчыцкага раёна — раённы суд агульнай юрысдыкцыі на тэрыторыі Рэчыцкага раёна. Размешчаны ў Рэчыцы, у будынку па вуліцы Леніна, 49.
Разглядае ў межах сваёй кампетэнцыі ў якасці суда першай інстанцыі і па абставінах, якія нанава адкрыліся, грамадзянскія справы, а таксама ў якасці суда першай інстанцыі крымінальныя справы і справы аб адміністрацыйных правапарушэннях; разглядае ў межах сваёй кампетэнцыі скаргі (пратэсты) на пастановы па справах аб адміністрацыйных правапарушэннях; вывучае і абагульняе судовую практыку, вядзе судовую статыстыку; ажыццяўляе іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі.
Суд складаецца з суддзяў, у тым ліку старшыні суда, якія прызначаюцца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь па прадстаўленні Старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь. Суддзі прызначаюцца на пасаду тэрмінам на пяць гадоў і могуць быць прызначаны на новы тэрмін ці бестэрмінова. Верхні ўзрост знаходжання на дзяржаўнай службе суддзяў — 65 гадоў.
Вышэйстаячым судом з’яўляецца Гомельскі абласны суд.
Жэзтырнак
Жэзтырнак або Жэз Тырнак (Жезтырнақ, што літаральна азначае «медны пазногаць») — жаночы злы дэманічны персанаж казахскай міфалогіі і некаторых суседніх з імі цюркскіх народаў. Звычайна прадстаўляецца ў абліччы прыгожай маладой дзяўчыны ці жанчыны з медным носам і меднымі кіпцюрамі, якая валодае злосным характарам і неверагоднай сілай.
Арцём Міхайлавіч Каралёк
Кар’ера
Кар’еру распачаў у гродзенскім клубе «Кронан», затым у 2014 годзе перайшоў у СКА Мінск, дзе гуляў да 2016 года і стаў адным з вядучых ігракоў. У 2016—2018 гадах выступаў за французскі «Сен-Рафаэль». У кастрычніку 2017 года падпісаў кантракт з польскім «Вівэ», які пачаў дзейнічаць з лета 2018 года.
Жэзтырнак
Падобныя міфы бытавалі і ў кіргізаў, якія называлі маладую прыгажуню-дэманіцу Джэз тырмак або Джэз Тумшук («медны пазногаць»). Падобныя міфалагічныя вобразы вядомыя ў паданнях у тувінцаў (дух па імені чулбус ці інакш шулбус) і буратаў (дэман му-шубун).
Валянцін Тэлегдзі
Валянцін Тэлегдзі (,, Венгрыя — , Пасадэна, ЗША) — амерыканскі фізік-эксперыментатар. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1968), замежны член Расійскай акадэміі навук (1999), Французскай акадэміі навук (2000), Лонданскага каралеўскага таварыства (2003).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Будапешце ў яўрэйскай сям’і. Яго бацька, Жорж (Дзьёрдзь) Тэлегдзі (1897—?), быў ураджэнцам Печа; маці — Эла Чылаг (Csillag Ella, 1897-?) — Паходзіла з Бекешчабы. У 1950 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі ў Цюрыхскім палітэхнікуме, дзе працаваў у 1947—1950 гадах. З 1951 г. — у Чыкагскім універсітэце (з 1971 г. — прафесар).
Даследаванні па фізіцы элементарных часціц і ядзернай фізіцы, у прыватнасці па тэхніцы ядзерных эмульсій, вывучэнні ўзаемадзеяння фатонаў з ядрамі, слабых узаемадзеянняў, дзіўных часціц і гіперядзер, распаду мюона і свабоднага нейтрона. У 1957 годзе назіраў незахаванне цотнасці ў бэта-распадзе μ±мезона. У 1969 годзе вымераў звыштонкае расшчапленне мюонію, у 1970 годзе — магнітны момант мюона.
У 1992 годзе падпісаў «Папярэджанне чалавецтву».
Паляна (Слахыніўскі сельсавет)
Паляна (Поля́на) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Юкая (Каліфорнія)
Юкая (Ukiah) — горад на паўночным захадзе штата Каліфорнія, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр і самы вялікі горад акругі Мендасіна. Заснаваны ў 1856 годзе, інкарпараваны ў 1876 годзе. Назва горада паходзіць ад індзейскага слова Ёкая — «глыбокая даліна» або «паўднёвая даліна». У Юкая знаходзіцца адна з Міжнародных абсерваторый на адной шыраце, якая была заснавана ў 1899 годзе (не функцыянуе). Асноўныя віды эканамічнай дзейнасці ў горадзе: упакоўка садавіны, вінаробства, жывёлагадоўля і лесанарыхтоўка. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША Юкая мае плошчу 12,2 км². Горад знаходзіцца на рацэ Рашэн-Рывер, за 100 км ад Санта-Роса і за 160 км ад Сан-Францыска.
H&M
H&M (Hennes & Mauritz) — шведская кампанія, найбуйнейшая гандлёвая сетка ў Еўропе па продажы адзення.
У наш час «H&M Group» прадае вопратку і касметыку прыблізна ў у 37 краінах свету.
У кампаніі працуюць прыблізна.
Гісторыя
У 1947 годзе Эрлінгам Персанам быў адкрыты магазін жаночай вопраткі «Hennes» («для яе») у горадзе Вестэрас, Швецыя. Пазней, у 1968 годзе Эрлінг Персан набывае краму для паляўнічых і рыбаловаў «Mauritz Widforss». У асартымент дадаюцца лініі вопраткі для мужчын і дзяцей, назва кампаніі змяняецца на «Hennes & Mauritz».
У кастрычніку 2020 года H&M абвясціла, што плануе закрыць 5% сваіх крам па ўсім свеце ў 2021 годзе ў выніку пандэміі COVID-19.
Разам з сотнямі іншых сусветных кампаній, H&M абвясціла 2 сакавіка 2022 года аб спыненні рознічнага гандлю больш чым 150 крам у Расійскай Федэрацыі ў выніку расійскага ўварвання ва Украіну. H&M заявіў, што выступае «за ўсіх людзей, якія пакутуюць» ва Украіне, а таксама за «бяспеку кліентаў і калег» у Расіі. Нядаўна пашырыўшыся, у тым ліку за кошт фарматаў Weekday і & Other Stories, Расія ў той час была шостым па велічыні рынкам H&M, на долю якога прыходзілася 4% продажаў групы ў чацвёртым квартале 2021 года. H&M вырашыла зноў адкрыць крамы ў Беларусі і працягваць працаваць у Казахстане.
Мантанара
Мантанара (Montanaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 5431 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 271 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 10017. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria.
Воўпаўская сінагога
Во́ўпаўская сінаго́га — колішняя сінагога ў мястэчку Воўпа (Беларусь), адна з найпрыгажэйшых у Рэчы Паспалітай і Усходняй Еўропе, шэдэўр драўлянага дойлідства.
Архітэктура
Галоўная зала мела памер 13 × 12,80 м з купалападобнай столяй, апісанай гісторыкамі мастацтва Марыяй і Казімірам Пяхоткамі «найбольш уражвальнай з усіх вядомых драўляных столяў у Еўропе». Гэта тлумачыцца таксама і тым, што хрысціянам не забаранялася будаваць з цэглы і камення, дык падобныя еўрапейскія пабудовы з дрэва сустракаюцца рэдка.
Вышыня сцен асноўнай залы складала 7,2 м. Скляпенні ўзвышаліся на 14 метраў і былі падзелены арнаментаванымі балюстрадамі на тры ярусы. Кожны ярус складаўся з некалькіх закручаных секцый, аблямаваных драўлянымі панэлямі, якія складалі купалападобныя скляпенні. Купал падтрымліваўся чатырма драўлянымі калонамі, якія атачалі біму, і тросамі ўверсе.
Каўчэг Запавету ўяўляў сабой майстэрскі зробленую размаляваную шматярусную пушку з разьбой, калонамі, барэльефамі-менорамі, вазамі, россыпамі кветак, вежамі, скрыжалямі дзесяці запаведзяў і арлом.
На пачатку XIX стагоддзя купалападобныя скляпенні былі пафарбаваны ў цёмна-сапфіравы колер, пакрыты «бліскучымі» залатымі зоркамі. Сцены былі пафарбаваны ў простым -стылі дзеля падабенства з класічнымі мураванымі будынкамі.
Сезон 1996 ЖФК Універсітэт-95 Віцебск
У 1996 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт-95» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Паляна (Тэрнаўскі сельсавет)
Паляна (Поля́на) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5437
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Седрык Куад’ё
Седрык Куад’ё (нар., Абіджан, Кот-д’Івуар) — івуарыйскі футбаліст, нападнік беларускага клуба «Дынама» з Брэста.
Клубная кар’ера
На радзіме выступаў за клуб «Біржэнвіль». У пачатку 2017 года стаў іграком ліберацкага «Слована», дзе выступаў за моладзевую каманду. Пакінуў чэшскі клуб улетку таго ж года.
У лютым 2018 года накіраваўся на прагляд у беларускі клуб «Крумкачы», аднак ён не быў дапушчаны да ўдзелу ў Вышэйшай лізе, і ў красавіку 2018 года нападнік стаў іграком іншага беларускага клуба «Слуцка». У складзе слуцкай каманды не здолеў замацавацца ў аснове, часцей гуляў за дубль.
У жніўні 2018 года, пакінуўшы «Слуцк», перайшоў у мінскае «Тарпеда». У сваім першым матчы за новую каманду 20 жніўня 2018 года супраць «Гомеля» (1:2) адзначыўся голам. Здолеў стаць асноўным нападнікам сталічнай каманды, з 5 галамі стаў найлепшым яе бамбардзірам у сезоне 2018.
У студзені 2020 года папоўніў склад карагандзінскага «Шахцёра», аднак звычайна заставаўся на лаўцы запасных, на полі правёў усяго 14 хвілін. Са студзеня 2021 года праходзіў прагляд у гродзенскім «Нёмане» і ў лютым падпісаў кантракт. У гродзенскай камандзе рэгулярна з’яўляўся на полі.
У ліпені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў «Нёман» і хутка стаў іграком брэсцкага «Дынама», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2022 года падоўжыў кантракт з дынамаўцамі.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкую зборную Кот-д’Івуара.
Агаракадзор
Агаракадзо́р (Ագարակաձոր) — сяло ў марзе Ваёц-Дзор, на поўдні Арменіі. Размешчана на левым беразе р. Арпа, за 3 км на паўднёвы ўсход ад горада Ехегнадзора.
Альбіцыя
Альбіцыя (Albizia) — род трапічных дрэў і кустоў сямейства бабовыя. Для раслін характэрныя шарападобныя суквецці, кветкі якіх маюць вельмі доўгія тычачкі. Каля 125 відаў. Назва паходзіць ад імя італьянца Філіпа дэль Альбіцы, які пазнаёміў ў XVIII стагоддзі Еўропу з гэтай раслінай.
Стэпніца
Стэпніца (Stepnica, Groß Stepenitz — Грос Штэпеніц) — горад на паўночным захадзе Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора. Размешчаны за 590 км на паўночны захад ад Варшавы, за 50 км на поўнач ад Шчэціна. Уваходзіць у склад Галянёўскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Стэпніца. Марскі порт. Займае плошчу 3,4 км². Насельніцтва 2,5 тыс. чалавек.
Джак’якарцкія прынцыпы
Джак'якарцкія прынцыпы (Yogyakarta Principles) — прынцыпы ўжывання міжнародна-прававых нормаў аб правах чалавека ў дачыненні да сексуальнай арыентацыі і гендарнай ідэнтычнасці былі прыняты групай профільных экспертаў у Джак'якарце, Інданезія, 6-9 лістапада 2006 года.
Джак'якарцкія прынцыпы ахопліваюць шырокі спектр стандартаў у вобласці правоў чалавека і іх дастасавальнасці да пытанняў сексуальнай арыентацыі і гендарнай ідэнтычнасці. Яны распрацоўваліся з улікам шырока дакументаваных практык парушэнняў па ўсім свеце. Джак'якарцкія прынцыпы таксама паказваюць шлях да забеспячэння поўнай роўнасці ЛГБТ-асоб ва ўсім свеце. Кожны прынцып суправаджаецца падрабязнымі рэкамендацыямі дзяржавам пра спосабы спынення дыскрымінацыі і парушэнняў. Прынцыпы таксама ўтрымліваюць рэкамендацыі для праваабарончай сістэмы ААН, нацыянальных інстытутаў у вобласці правоў чалавека, СМІ, няўрадавых арганізацый і іншых.
Сярод распрацоўшчыкаў прынцыпаў прысутнічаюць экс-Вярхоўны камісар ААН па правах чалавека, незалежныя эксперты ААН, члены камітэтаў ААН па кантролі за выкананнем міжнародных дагавораў, суддзі, грамадзянскія актывісты, вучоныя.
Апублікаваны 26 сакавіка ў Жэневе групай з 29 міжнародных экспертаў у вобласці правоў чалавека на сесіі Савета па правах чалавека ААН.
Адаптометр
Адаптометр (ад  — прыстасоўваю) — прыбор для вымярэння змяненняў абсалютнага парога глядзельнага адчування ў працэсе адаптацыі вока. Адаптометр быў вынайдзены В. Нагелем (Willibald Nagel, 1870—1911)
Гл. таксама
Анамаласкоп
Fiat Coupé
Fiat Coupé — спартыўны дзвюхдзверны аўтамабіль італьянскага аўтаканцэрна «Фіат».
Інтэр’ер аўтамабіля распрацаваны кампаніяй Pininfarina, кузаў — STILO FIAT Center.
Пачаў выпускацца ў 1993 г., першапачаткова былі даступныя 4-х цыліндравыя версіі 2.0 літровага 16 клапанавага матора. У варыянце з турбінай (16vt) якія развіваюць 190 л.с. і ў атмасферным варыянце (16v) — 139 л.с.
Фрыулі-Венецыя-Джулія
Фрыулі-Венецыя-Джулія (Friuli-Venezia Giulia, Friułi-Venezsia Julia, Friûl-Vignesie Julie) — адміністрацыйны рэгіён у Італіі. Мае пашыраныя паўнамоцтвы (нараўне з наступнымі аўтаномнымі рэгіёнамі Італіі: Сардзінія, Сіцылія, Трэнціна — Альта-Адыджэ, Вале-д’Аоста) у сувязі з наяўнасцю этнічных меншасцей і асаблівасцямі гістарычнага развіцця. Адміністрацыйны цэнтр — Трыест.
Эканоміка
Фрыулі-Венецыя-Джулія — адзін з найбольш развітых італьянскіх рэгіёнаў.
Вядучыя галіны прамысловасці: хімічная прамысловасць, суднабудаванне, металургія, вытворчасць мэблі.
Прыдатныя для сельскагаспадарчага выкарыстання зямлі займаюць пшаніца, кукуруза, цукровыя буракі, агароднінныя культуры, вінаграднікі.
З’яўляючыся натуральным выхадам да мора для многіх краін Цэнтральнай Еўропы, рэгіён знаходзіцца на скрыжаванні важных транспартных шляхоў паміж усходам і захадам Паўднёвай Еўропы.
Плацішна (возера, Ушацкі раён)
Плаці́шна — возера ў Беларусі, ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Тураўлянка, у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля вёсак Асінаўка і Кавалеўшчына.
Возера эўтрофнае. Зарастае каля паловы плошчы возера да глыбіні 2,8 м. Прыбярэжная надводная расліннасць пашыраецца на адлегласці 5—20 м ад берага. У заходняй частцы Плацішна злучана пратокай з возерам Доўгае, на поўдні выцякае ручай у возера Астравіта.
У возеры водзяцца акунь, шчупак, лешч, плотка, краснапёрка, лінь, джгір і іншыя рыбы.
Нортэнгерскае абацтва (фільм, 2007)
«Нортэнгерскае абацтва» (Northanger Abbey) — брытанскі тэлевізійны фільм 2007 года, экранізацыя аднайменнага парадыйна-гатычнага рамана англійскай пісьменніцы Джэйн Осцін.
Сюжэт
Юная, наіўная, добрая дзяўчына з небагатай сям’і Кэтрын Морланд, па запрашэнні заможных суседзяў, адпраўляецца ў прыгожы горад Бат, размешчаны ў маляўнічым кутку прыроды. Яе чакае першы выхад у свет, і Кэтрын марыць спаткаць тыя ж прыгоды, што перажываюць гераіні яе любімых. Уведзеная ў свецкае кола, дзяўчына сустракае сімпатычнага маладога чалавека Генры Цілні і яго сястру Элінар, абое яны са знатнай багатай сям’і. У той жа час Кэтрын знаёміцца з сямействам Торп. Джон Торп — сябар яе брата Джэймса, а сястра Джона Ізабэла апынаецца каханай Джэймса. Джон пачынае заляцацца да Кэтрын, а тым часам Цілні запрашаюць яе наведаць іх абацтва — Нортэнгер.
Уфа
Уфа (Уфа, Өфө) — горад (з 1586) у Расіі, сталіца Башкартастана. Насельніцтва 1023,0 тыс. чал. (2007), 11-е месца ў Расіі па колькасці насельніцтва. Заснаваны ў 1574 годзе праз 17 гадоў пасля добраахвотнага прыняцця башкірскімі плямёнамі рускага падданства і ўступлення Башкірыі ў склад Расіі, калі ў мэтах засялення і ўмацавання паўднёва-усходніх меж Расіі, каля Старой Казанскай дарогі ля зліцця рэк Уфы і Белай казанскім ваяводай Міхаілам Нагім была закладзеная невялікая Уфімская крэпасць, на ўсход ад якой яшчэ не было ні аднаго горада аж да Ціхага акіяна.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Белая (прыток Камы), пры ўпадзенні ў яе рэк Уфа і Дзёма, на Прыбельскай уваліста-хвалістай раўніне, у 100 км на захад ад хрыбтоў Башкірскага (Паўднёвага) Урала, у 1357 км ад Масквы. Уфа знаходзіцца ў паўночна-лесастэпавай падзоне ўмеранага пояса. Клімат кантынентальны, досыць вільготны, лета цёплае, зіма ўмерана халодная і працяглая. Сярэдняя тэмпература студзеня —14,6 °C, мінімальная —50 °C; ліпеня +19,3 °C, максімальная +40 °C. Сярэдняя колькасць ападкаў 419 мм.
Падзяляецца на 7 гарадскій раёнаў. Найбольш развітыя галіны прамысловасці — нафтаперапрацоўка, хімія, машынабудаванне.
Малако
Малако́ — сакрэт малочных залоз млекакормячых. Яно з’яўляецца адзіным харчовым прадуктам, які забяспечвае малады арганізм усімі неабходнымі пажыўнымі рэчывамі. Для чалавека малако — гэта каштоўны прадукт харчавання.
Утварэнне малака звычайна звязана з актам родаў. Малако прызначана прыродай для кармлення дзіцянят. У выніку мэтанакіраванай дзейнасці чалавека некаторыя млекакормячыя жывёлы вырабляюць малака нашмат больш, чым ім патрэбна, каб выкарміць нашчадкаў. Лішкі малака людзі выкарыстоўваюць, папаўняючы свае харчовыя рэсурсы.
Хімічны склад
3 пункту гледжаняя фізічнай хіміі, малако ўяўляе сабой полідысперсную сістэму са складанай структурай. У малацэ тлушч змяшчаецца ў выглядзе эмульсіі, малочны цукар і солі ўтвараюць малекулярную і іонную фазы малака, бялкі — яго калоідную фазу. Фазы цесна звязаны паміж сабой так, што змены ў адным кампаненце вызываюць значныя змены іншых.
Хімічны склад малака даволі складаны. Вылучана каля 250 яго кампанентаў. Акрамя асноўных кампанентаў малако змяшчае вітаміны, ферменты, гармоны, пігменты, газы і інш.
Вада, якая змяшчаецца ў малацэ, утворана плазмай крыві ў малочнай залозе, і ў ёй знаходзяцца ў калоідным стане кампаненты сухіх рэчываў. Трываласць калоіднай сістэмы дазваляе пераліваць, пастэрызаваць, кіпяціць, стэрылізаваць малако. Патрэбнасць навароджанага ў вадзе ў першыя дні жыцця задавальняецца за кошт малака.
У страваванні
Малако — самая распаўсюджаная ежа сярод усходніх славян, сыравіна для прыгатавання смятаны, сыру, тварагу і г.д.
Кішэзэрс
Кішэзэрс (Ķīšezers) — возера ў паўночна-ўсходняй частцы Рыгі.
Самае вялікае з рыжскіх азёр, на заходнім беразе якога знаходзіцца Межапаркс (месца адпачынку і культурнага баўлення часу гараджан з размешчанымі на яго тэрыторыі Рыжскім заапаркам і гольф-клубам), на паўночным — Яўнцыемс, на паўднёва-усходнім — Азалкалны.
Плошча возера 17,4 км², даўжыня 8,4 км, шырыня да 3,6 км, глыбіня да 4,2 м, сярэдняя 3 м. Па плошчы возера з’яўляецца самым вялікім у Рызе. У возера ўпадаюць рэкі: Югла, Ланга. Праз пратоку Мілгравіс Кішэзэрс злучаецца з басейнам Даўгавы. Па пратоку ў возера трапляе салёная вада. Дно пясчанае, зверху ў цэнтры пласт глею, у заліве Яўнцыемс — цэлюлоза, трапляецца з адходамі папяровай фабрыкі, а ў раёне ЦЭЦ-1 — пласт попелу.
Бераг абведзены залівамі, шмат расліннасці, на ўсходзе ахоўны прыродны аб’ект — Ліепусальскі дуб. Тры вострава, з якіх самы буйны — Сніеру.
Інгеборг Эрыксдоцір
Інгеборг Эрыксдоцір (Ingeborg Eriksdotter каля 1212 ― каля 1254) ― шведская прынцэса і герцагіня, дачка караля Эрыка XI, старэйшая сястра караля Эрыка XI, жонка Біргера і маці караля Вальдэмара I.
Біяграфія
Інгеборг была старэйшай дачкой караля Швецыі Эрыка X і яго жонкі Рыхезы Дацкай. Правяла сваю маладосць у выгнанні ў Даніі, пасля таго, як яе брат быў зрынуты з трона сваім апекуном і рэгентам ў 1229 годзе.
Каля 1234 года выйшла замуж за ярла Біргера. Іх жаніцьбу зладзіў яе брат Эрык ХІ, які аднавіў сваю барацьбу супраць узурпатара Кнута II і імкнуўся да саюзу з домам Фолькунгаў.
Прынцэса Інгеборг нарадзіла велізарную колькасць дзяцей свайму мужу. У 1250 годзе яе брат памёр, не пакінуўшы спадчыннікаў, і яе старэйшы сын Вальдэмар стаў яго спадчыннікам, а яе муж быў прызначаны рэгентам, пакуль той не дасягне паўналецця. Інгеборг тым самым стала каралевай-маці.
Пасля смерці брата Эрыка атрымала ў спадчыну яго уладанні, будучы адзінай жывой сваячкай. Нават ва ўзросце сарака гадоў працягнула нараджаць дзяцей, і яе смерць, як мяркуюць, адбылася з-за пасляродавых ускладненняў, магчыма, пасля нараджэння двайнят.
Дзеці
Наступныя дзеці Інгеборг Эрыксдоцір дажылі да сталага ўзросту:
Мбау
Мбау (фідж.: Bau) — невялікі востраў каля ўсходняга ўзбярэжжа Віці-Леву (Фіджы). Плошча — 0,08 км². Насельніцтва (2006) — 200 чалавек.
Востраў Мбау — дробны кавалак сушы з даволі плоскім рэльефам. Большая частка тэрыторыі занята жытламі жыхароў аднайменнай вёскі. Падчас цыклонаў і моцных штармоў частка берага затапляецца. З мэтай прадухілення паводак плануецца стварыць уздоўж мора сцяну, якая здолее затрымаць хвалі.
Востраў Мбау вядомы на Фіджы тым, што ў XVIII стагоддзі адсюль пайшло некалькі высакародных дынастый, у тым ліку будучая каралеўская сям’я. Правадыры з вострава адыгрываюць значную палітычную ролю і ў нашы дні.
Дыялект фіджыйскай мовы вострава Мбау з’яўляецца афіцыйнай літаратурнай мовай Фіджы.
Пасада-Наваміска
Пасада-Наваміска (Поса́да-Новомі́ська) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Генрык Марконі
Ге́нрык (Энры́ка) Марко́ні (Henryk Marconi, Enrico Marconi;, — , ) — польскі архітэктар італьянскага паходжання, адзін з найвыдатнейшых і пладавітых польскіх архітэктараў першае паловы XIX стагоддзя.
Біяграфія
Пачатковую адукацыю атрымаў пад кіраўніцтвам бацькі Леандра (1763—1837), пасля ў 1806—1810 навучаўся ва ўніверсітэце і адначасова ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Балонні. Ад 1811 года навучаўся рысунку ў сярэдняй школе ў Луга. У Польшчу быў запрошаны ў 1822 генералам Людвікам Міхалам Пацам дзеля завяршэння палаца ў Даўспудзе. Ад 1827 займаў пасаду ў Аддзеле прамысловасці і гандлю Урадавай камісіі ўнутраных, духоўных спраў і публічнай асветы, а ў 1851—1858 быў прафесарам у Школе прыгожых мастацтваў у Варшаве.
Пахаваны на Паванзкоўскіх могілках у Варшаве, асобна ад жонкі, дачкі і сыноў Генрыка, Яна і Уладзіслава, якія пахаваныя на евангельска-рэфармацкіх могілках.
Сям'я
Меў брата Ферантэ.
Ажаніўся з дачкой садоўніка Пацаў Маргарытай з шатландскага роду Хэйтанаў (1807—1884). Жонка была кальвіністкай, некаторыя дзеці выгадаваныя ў кальвінізме, іншыя ў каталіцтве. Дзеці: Карл Антоні (1826—1864, жывапісец), Элеанора Кольберг (1832—1882), Леандра (1834—1919, архітэктар), Генрык (1842—1920, інжынер-тэхнолаг), Ян (1845—1921), Уладзіслаў (1848—1915, архітэктар).
Майкл Фішэр
Майкл Эліс Фішэр (Michael Ellis Fisher;, Фізабад, Сіпарыя — ) — брытанскі фізік, хімік і матэматык, вядомы дзякуючы свайму ўкладу ў статыстычную фізіку. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1971) і шэрагу іншых навуковых таварыстваў. Лаўрэат мноства ўзнагарод, у тым ліку прэміі Вольфа па фізіцы (1980), медаля Больцмана (1983) і Каралеўскага медаля (2005).
Біяграфія
Нарадзіўся на Трынідадзе, Вест-Індыя. Скончыў са ступенню бакалаўра па фізіцы з адзнакай Каралеўскі каледж Лонданскага ўніверсітэта (цяпер Каралеўскі каледж Лондана), дзе вучыўся ў 1948—1951 гадах. Ступень доктара філасофіі па фізіцы атрымаў там жа ў 1957 годзе, займаўшыся дзеля гэтага там на працягу 1953—1956 гадоў. У 1958—1964 гадах выкладаў там жа. У 1981 годзе — фэла альма-матэр, да таго часу ўжо Каралеўскага каледжа Лондана. У 1963—64 гг. у Ракфелераўскім універсітэце ў Нью-Ёрку. У 1966—1989 гадах прафесар Карнельскага ўніверсітэта, у 1975—1978 гадах загадчык яго кафедры хіміі. З 1987 года прафесар Мэрылендскага ўніверсітэта ў Каледж-Парку, на пачатак 2015 года яго Заслужаны ўніверсітэцкі прафесар-эмер, рэгент- і даследчы прафесар.
Член Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі. Падпісаў «Папярэджанне навукоўцаў чалавецтву» (1992).
У 1971 годзе быў абраны членам Лонданскага каралеўскага таварыства, у 1993—95 гадах займаў пасаду яго віцэ-прэзідэнта.
Лапушанка-Хомына
Лапушанка-Хомына (Лопуша́нка-Хо́мина) — вёска ў Старасамбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Волчас (рака)
Волчас (Воўчаса) — рака ў Мсціслаўскім, Чэрыкаўскім і Крычаўскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).
Назва
Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільнюса).
Гідранімічны фармант -es- таксама ў такіх балцкіх гідронімах на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Падзвінні, як Akesà (> Ачоса), Laukesà (> Лучоса), Velesà. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: žalias «зялёны» — žalesà «зеляніна; зяленіва», rudas «руды» — Rudesa «Рудая (рака)».
Па-за тэрыторыяй Літвы назву Воўчаса (Вількеса́) можна аднесці да гідранімічнай спадчыны балтаў Пасожжа і сумежных тэрыторый. На Пасожжы такога ж паходжання, што і назва Воўчаса, назва ракі Аўчоса (прыток сожскай Басі), а на поўдні ад іх — назвы рэчак Вовчасова і Вовчасок (прытокі ракі Верэсня, на правабярэжжы Прыпяці ў яе ніжнім цячэнні), возера Вовчас / Овчес (на Падзесенні, ля дзесенскай рэчкі Віць каля горада Ноўгарад-Северскі).
Для ўсіх гэтых гідронімаў аднаўляецца форма тыпу *Vilkesà. Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os.
Блізкую балцкую «ваўчыную» назву магла мець і рака Сож. Менавіта вакол буйнога Сажа канцэнтруюцца гэтыя чатыры «ваўчыныя» рачныя назвы, разам з Воўчасай. Сожская назва таксама «ваўчыная», але фінская, звязаная з ліўскім suž, эстонскім suzi, фінскім susi «воўк». Яна мела ўзнікнуць на сожскіх вярхоўях, куды распаўсюджваўся ўплыў фіна-вугорскай па паходжанні археалагічнай культуры ямачна-грабенчатай керамікі. У пачатку сярэдняга неаліту (4400—4200 гг. да н.э.) яна насунулася з паўночнага ўсходу на тэрыторыю протабалтаў (нарвенская і нёманская археалагічныя культуры). Яе пашырэнне запынілася, крыху не даходзячы да Дзвіны, фрагментарна яе фіксуюць і на поўдні ад Дзвіны, у тым ліку на нарачанска-аўкштайцкім Паазер’і. Імаверна, сам Сож або адзін з яго прытокаў у верхнім цячэнні меў балцкую «ваўчыную» назву, якая была перакладзеная прыхаднямі фінамі і пазней пашырылася і на ўсё цячэнне Сажа.
Гідраграфія
Агульная даўжыня 80 км, у Крычаўскім раёне 47 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 ‰.
Пачынаецца з балота на паўночным усходзе ад вёскі Доўгавічы (Мсціслаўскі раён). Рэчышча ў межах Крычаўскага раёна прыроднае. Мае прытокі: ручай Глінец, рака Яленка (справа) , ручаі (вёска Вародзькаў 1), працягласць якога 6,0 км і Язвітка (злева).
Вале-д’Аоста
Вале-д’Аоста / Вале-д’Аост (Valle d’Aosta, Vallée d’Aoste, Vâl d’Aoûta, літаральна «даліна Аосты») — аўтаномная вобласць у Італіі.
Статус
Вале-д’Аоста мае статус аўтаномнай вобласці і адначасова з’яўляецца правінцыяй Італіі.
Геаграфія
Гэта самы маленькі рэгіён у Італіі.
Вале-д’Аоста знаходзіцца на паўночным захадзе Італіі. Рэгіён вядомы як вялікі горны цэнтр для правядзення зімовых відаў спорту, самы знакаміты курорт — Курмаёр.
З захаду мяжуе з Францыяй, з поўначы — са Швейцарыяй і з поўдня і ўсходу — з рэгіёнам П’емонт.
П’яна-Крыксія
П'яна-Крыксія (Piana Crixia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 857 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 29 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 17058. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Мэжапаркс
Мэжапаркс (Mežaparks) — мікрараён горада Рыгі, размешчаны на беразе возера Кішэзэрс.
Назву атрымаў ад лесапаркавай зоны. Пры Расійскай імперыі называўся Царскім лесам (Kaiserwald; Ķeizarmežs). У Мэжапарксе знаходзяцца Рыжскі заапарк, трэніровачная база футбольнага клуба «Сконта».
У перыяд Вялікай Айчыннай вайны на тэрыторыі раёна быў пабудаваны канцлагер Рыга-Кайзервальд, дзе загінула каля 18 тысяч яўрэяў.
Татарстан
Рэспубліка Татарстан (Республика Татарстан; Татарстан Республикасы, Tatarstan Respublikası) — суб’ект Расійскай Федэрацыі.
Плошча 67836,2 км². Насельніцтва 3 786 400 чалавек па стане на (2010), гарадское — 74,5 % (2005). Шчыльнасць насельніцтва: 55,8 чал./км (2010). Большасць насельніцтва складаюць татары (52,92 %) і рускія (39,49 %). У складзе рэспублікі 43 раёна, 20 гарадоў (з іх 14 — рэспубліканскага падначалення), 21 пасёлак гарадскога тыпу, 897 сельскіх рад. Сталіца — горад Казань.
Геаграфія
У рэльефе вылучаюць 3 вобласці: Перадволжа (на правым беразе Волгі), Перадкам’е (на поўнач ад Камы) і Закам’е (на поўдзень і паўднёвы ўсход ад Камы). Каля 90 % тэрыторыі займаюць нізінныя раўніны; найбольшыя вышыні ў межах Бугульмінска-Белябееўскага (да 343 м) і Прыволжскага узвышшаў на правым беразе Волгі. Перадволжа і Вяцка-Камскі водападзел моцна раздзеленыя ярамі. На тэрыторыі Татарстана размяшчаецца частка Волга-Уральскай нафтагазаноснай вобласці, у межах якой знаходзяцца радовішчы нафты. Ёсць радовішчы бентанітавых глін, гіпсу, жвіру і іншых будматэрыялаў, торфу.
Клімат умерана кантынентальны. Сярэднія тэмпературы студзеня ад −13 °C на паўднёвых захадзе да −14,8 ° на поўначы і паўночным усходзе, ліпеня ад 18,6 °C на поўначы да 19,6 °C на поўдні. У Перадкам’і і Перадволжы выпадае 450 мм ападкаў у год, у Заходнім Закам’і — 400 мм. Вегетацыйны перыяд каля 170 сутак.
Агульная плошча вадаёмаў складае каля 5,2 % усёй тэрыторыі. Па тэрыторыі Татарстана працякаюць Волга (у межах Татарстана — 177 км), Кама (380 км), Белая (каля 60 км) і Вятка (каля 50 км); каля 120 малых рэк. У межах Татарстана знаходзіцца амаль палова Куйбышаўскага вадасховішча.
Звыш 16 % тэрыторыі Татарстана пакрыта лясамі, пераважна лісцянымі (81 % усіх лясоў); асноўныя масівы лясоў — у басейне рэк Зай, Шэшма, Чэрэмшан і на ўсходзе Перадкам’я.
Ломжынскае ваяводства
Ломжынскае ваяводства (Województwo łomżyńskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Ломжа. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Падляскага ваяводства.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Жыль Брасар
Жыль Брасар (Gilles Brassard;, ) — канадскі фізік-тэарэтык. Вядомы сваімі працамі па квантавай тэлепартацыі, квантавай заблытанасці, а таксама квантавай крыптаграфіі, у прыватнасці стварэннем пратакола BB84. Член Каралеўскага таварыства Канады (1996), Лонданскага каралеўскага таварыства (2013), замежны член НАН ЗША (2021).
Находка (заліў)
Заліў Находка (Залив Находка) — заліў на ўсходзе заліва Пятра Вялікага Японскага мора, на поўдні Прыморскага краю.
Уключае бухты Находка, Урангеля, Казьміна, Навіцкага і іншыя. На беразе заліва размешчаны горад Находка.
У заліве знаходзяцца 4 порты, 4 суднарамонтныя заводы. Базавы порт для суднаў Прыморскага марскога параходства і НБАМР.
Прылівы нязначныя, у сярэднім 16-17 см, максімум — 60 см. Востраў Лісій абараняе ад марскіх хваляў заходнюю частку заліва. Акваторыя мае мяккі лядовы рэжым, таўшчыня лёду не перавышае 6-7 см.
NGC 5438
NGC 5438 (іншыя абазначэнні — NGC 5446, MCG 2-36-29, ZWG 74.75, NPM1G +09.0357, PGC 50112) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5438, NGC 5446.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мантэу-да-По
Мантэў-да-По (Monteu da Po) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 882 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 126 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 10020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Rosario.
Species plantarum
Species plantarum («Віды раслін») — праца ў двух тамах, напісаная Карлам Лінеем (1707—1778). Апублікавана ўпершыню ў маі 1753. Дата апублікавання Species plantarum, 1 мая 1753 года, прынятая за зыходны пункт батанічнай наменклатуры. Стандартнае пазначэнне назвы кнігі пры выкарыстанні ў наменклатурных цытатах — '''Sp. Pl.'''
Агульная інфармацыя
Поўная назва працы — Species plantarum, exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonimis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas — «Віды раслін, што прадстаўляюць спазнаныя па звычаі расліны, аднесеныя да родаў, са спецыфічнымі (краявіднымі) адрозненнямі, звычайнымі назвамі, абранымі сінонімамі, месцамі нараджэння, размеркаваныя згодна з палавой сістэмай». Менавіта выхад гэтай кнігі стаў асноватворным для навуковай батанічнай наменклатуры ў яе сучасным разуменні. Гістарычнае значэнне кнігі складаецца ў наступным:
Ворле
Ворле, Ворлес — рака ў Віцебскім раёне Беларусі, правы прыток ракі Лучоса (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 8,4 км. Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад аграгарадка Копці, вусце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Старынцы.
Каля ракі вёскі Ражнова, Старынцы.
Хлусня
Хлусня — феномен зносін, які заключаецца ў наўмысным скажэнні сапраўднага стану рэчаў. Найчасцей выклікана імкненнем індывіда шляхам падману дамагчыся асабістых або сацыяльных пераваг у канкрэтных сітуацыях і праяўляецца ў змесце моўных паведамленняў, якія неадкладна праверыць цяжка або немагчыма.
Калі ў сацыяльна-псіхалагічным плане хлусня заўсёды з'яўляецца сродкам, то ў сферы псіхапаталогіі яна выступае як мэта міфамана-псіхапата атрымаць задавальненне ад таго, што ён уводзіць людзей у зман.
Вялікая Усурка
Вялікая Усурка (Большая Уссурка) — рака на Далёкім Усходзе Расіі, у Прыморскім краі. Адзін з найбольш буйных прытокаў ракі Усуры.
Да 1972 года — рака Іман. Пераназваная пасля ўзброенага канфлікту за востраў Даманскі. Даўжыня — 440 км, плошча басейна — 29 600 км². Бярэ пачатак у Дальнегорскай гарадской акрузе на заходніх схілах Цэнтральнага Сіхатэ-Аліна і ля горада Дальнерэчанск упадае ў раку Усуры на адлегласці 357 км ад яе вусця. Рачная сетка басейна найбольш развіта ў верхняй і сярэдняй частках.
Краснаярскі час
370px|thumb|right|[[Часавыя паясы Расіі:
]]
Краснаярскі час (KRAT; MSK+4) — часавы пояс, які адрозніваецца ад UTC на 7 гадзін (UTC+7) і на 4 гадзіны ад маскоўскага часу. Гэты афіцыйны час у Краснаярскам краі і ў большасці рэгіёнаў Усходняй Сібіры (Хакасія, Тува. Раней ён называўся «Новасібірскім», але ў 1993 годзе Новасібірская вобласць перайшла на Омскі час (MSK+3).
Асноўныя гарады:
Аляксандр Сяргеевіч Рубанаў
Аляксандр Сяргеевіч Рубанаў (, Слуцк — ) — беларускі фізік. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996; член-карэспандэнт з 1989), доктар фізіка-матэматычных навук (1976), прафесар (1981). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1999). Сын Сяргея Фёдаравіча Рубанава.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1958). У 1958—1978 гадах малодшы навуковы супрацоўнік, старшы інжынер-канструктар, галоўны інжынер лабараторыі, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута фізікі АН БССР. З 1978 года загадчык лабараторыі аптычнай галаграфіі Інстытута фізікі імя Б. І. Сцяпанава Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Адначасова з 1996 года старшыня савета Беларускага рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў.
Навуковая дзейнасць
Даследаванні ў галіне оптыкі і лазернай фізікі. Распрацаваў фізічныя асновы дынамічнай галаграфіі і оптыкі фазавага спалучэння. Выявіў новую з’яву — зварот хвалевага фронту святла пры чатыроххвалевым узаемадзеянні. Распрацаваў эфектыўныя метады пераўтварэння прасторавай структуры лазерных пучкоў, апрацоўкі аптычнай інфармацыі, вызначэння уласцівасцяў рэчывы, ўзбуджэння гіпергуку. Даследаваў оптаэлектронныя дыфракцыйныя структуры для кіравання параметрамі светлавых пучкоў. Распрацаваў метады разліку цеплавога рэжыму і тэрмааптычных скажэнняў актыўных элементаў, метады кіравання часовымі і палярызацыйныя характарыстыкамі генерацыі. Разлічыў інфрачырвонае свячэнне паветра пры ўваходжанні галаўных частак ракет у шчыльныя слаі атмасферы.
Юзаф Кунц
Юзаф Кунц (Johan Kunz, Józef Kunc, Осип Матвеевич Кунц; 1831, Ракіцаны — 6 кастрычніка 1907, Гродна) — гродзенскі прадпрымальнік, заснавальнік Гродзенскага піўзавода.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Ракіцаны ў Аўстрыйскай імперыі (сёння ў Пльзенскім краі Чэшскай Рэспублікі). Быў аўстрыйскім падданым, скончыў піваварскія курсы ў Празе.
Пераехаў у Расійскую імперыю і ў 1868 або 1870 годзе запусціў у Гродне ўласны бровар. Для гэтага ён выкупіў былы палац Агінскіх, які ў дзесяцігоддзі пасля падзелаў Рэчы Паспалітай мясцовыя купцы выкарыстоўвалі як склад тавараў.
Юзаф Кунц прывёз у Гродна чэшскія традыцыі, рэцэпты і тэхналогіі варкі піва. Ён быў адным з першых, хто варыў у Гродне класічны еўрапейскі лагер. Акрамя піўзавода Кунца валодаў у Гродне двума тракцірамі. У 1897 годзе перадаў кіраванне броварам сынам Ігнацію і Францу.
Кунц быў актыўны ў грамадскім і палітычным жыцці горада. У 1890 годзе быў кандыдатам у губернскую падатковую інспекцыю. У 1902 годзе — ужо ў складзе Гродзенскай падатковай інспекцыі, а таксама чалец праўлення дабраахвотнай пажарнай дружыны. У 1906 годзе — у складзе гарадскога савета.
Памёр у 1907 годзе. Пахаваны на Фарных могілках у Гродне ў сямейным склепе разам з жонкай Францішкай і сынам Францішкам.
Алію Абубакар
Алію Абубакар (нар. ) — нігерыйскі футбаліст, абаронца казахстанскага клуба «Хан-Тэнгры» з Алматы.
Юзаф Кунц
Сям’я
Ажаніўся з Францішкай Кунц (1840 — 18.06.1903). Яны мелі не менш за пецярых дзяцей:
Алію Абубакар
Клубная кар’ера
У снежні 2014 года падпісаў трохгадовы кантракт з ізраільскім клубам «Ашдод», аднак па закачэнні сезона 2014/15 пакінуў каманду пасля яе вылету з элітнага дывізіёна. У пачатку 2016 года выступаў туніскі клуб «Бізертэн», пасля перайшоў у фінскі КуПС. Сезон 2017 правёў у грузінскай «Дзіле». У красавіку 2018 года зноў накіраваўся ў Фінляндыю, стаўшы іграком «ПС Кемі».
У ліпені 2018 года перайшоў у беларускі клуб «Слуцк», дзе замацаваўся ў асноўным складзе. У снежні 2018 года падоўжыў кантракт са «Слуцкам». У ліпені 2019 года пакінуў беларускую каманду і неўзабаве стаў іграком данецкага «Алімпіка». Аднак, за данецкі клуб згуляў толькі ў двух матчах і ўжо ў лістападзе таго ж года пакінуў каманду.
У студзені 2020 года папоўніў склад карагандзінскага «Шахцёра», аднак згуляў толькі ў адным матчы і ў ліпені таго ж года далучыўся да «Акжэтпеса». У сакавіку 2021 года стаў іграком «Жэтысу», дзе гуляў да лета.
У верасні 2022 года далучыўся да баснійскага «Радніка» з Хаджычаў, а ў сакавіку 2023 года вярнуўся ў Казахстан, папоўніўшы склад першалігавага «Хан-Тэнгры».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкую зборную Нігерыі на чэмпіянаце свету да 17 гадоў у ААЭ ў 2013 годзе, дзе разам са сваёй камандай стаў чэмпіёнам.
Піжма (значэнні)
Піжма:
Пандэмія
Пандэмія (πανδημία — увесь народ) — эпідэмія, якая характарызуецца распаўсюджваннем інфекцыйнага захворвання на тэрыторыі ўсёй краіны, тэрыторыю суседніх дзяржаў, а часам і многіх краін свету (напрыклад, халера, грып, ВІЧ).
Жагарэ
Жага́рэ (Žagarė; да 1918 — Жаго́ры) — горад у паўночнай Літве, знаходзіцца ў складзе Ёнішкіскага раёна Шаўляйскага павета. Колькасць насельніцтва налічвае каля 2 тыс. чалавек. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштота. Жагарэ аддалены ад Ёнішкіса на 26 км і знаходзіцца на мяжы з Латвіяй.
Гісторыя
Першыя гістарычныя згадкі аб паселішчы адносяцца да 1633 года. У гэты час усё наваколле належала да велікакняжацкіх уладанняў Шавельскай эканоміі. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай паселішча трапіла ў склад Расійскай імперыі. Расійская царыца Кацярына II падарыла Жагоры свайму фаварыту Платону Зубаву. У 1857 годзе паселішча набыў граф Нарышкін. Да гэтай сям’і Жагоры належалі да Першай сусветнай вайны, пасля якой горад трапіў у склад Літвы. Хутка пасля гэтага, у 1924 годзе, Жагарэ атрымаў статус горада.
Канфедэрацкая сінагога
«Канфедэрацкая» — сінагога ў Пінску, размешчаная па адрасе вул. Кірава, 10А. Выходзіла галоўным фасадам на вул. Пахілую (раней — Школьны завулак), якая не захавалася. Упершыню сінагога згадваецца напачатку XIX ст. У 1889 г. перабудавана з цэглы з паўночнага боку Вялікай Каралінскай сінагогі. Будынак выкарыстоўваўся ў 1944—2000 гг. гідрамеліяратыўным тэхнікумам. З 2000 г. належаць пінскай яўрэйскай абшчыне.
Любаўка (горад)
Любаўка (Lubawka, Liebau) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы на мяжы з Чэхіяй, за 460 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 100 км на паўднёвы захад ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Каменнагурскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Любаўка. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 22,44 км². Насельніцтва 6,2 тыс. чалавек.
П’етра-Лігурэ
П'етра-Лігурэ (Pietra Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 9140 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 945 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 17027. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Nicola di Mira.
NGC 5439
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кірабаеў
Кірабаеў — шматзначны тэрмін.
Чалавек-бензапіла
«Чалавек-бензапіла» (チェンソーマン) — манга, напісаная і праілюстраваная Тацукі Фудзімота. Першая частка публікавалася ў часопісе Shueisha Weekly Shonen Jump з 3 снежня 2018 па 14 снежня 2020 года, а другая частка публікуецца ў анлайн-часопісеShonen Jump+ выдавецтва Shueisha з 13 ліпеня 2022 года. На красавік 2023 года яе часткі сабраны ў чатырнаццаць танкабонаў. Прэм’ера адаптацыі ў фармаце анімэ-тэлесерыяла, знятага студыяй MAPPA, адбылася 11 кастрычніка і скончылася 27 снежня 2022 года.
Па стане на Студзень 2023 года тыраж мангі перавысіў 23 мільёны экзэмпляраў. У 2021 годзе манга атрымала 66-ю прэмію «Сегакукан» у катэгорыі «сёнэн», а таксама прэмію Harvey Awards у катэгорыі «Лепшая манга» у 2021 і 2022 годзе. «Чалавек-бензапіла» быў у цэлым добра прыняты крытыкамі, якія высока ацанілі яго апавяданне і персанажаў і асабліва вылучылі сцэны гвалту ў кантэксце гісторыі.
У Паўночнай Амерыцы Viz Media апублікавала першыя тры часткі ў лічбавым часопісе Weekly Shonen Jump у рамках ініцыятывы «Jump Start». Shueisha таксама стымулявала публікацыю серыі на англійскай мове ў дадатку і сайце Manga Plus, пачынаючы са студзеня 2019 года. У лютым 2020 года Viz Media абвясціла аб лічбавым і друкаваным рэлізе мангі.
Свет
Гісторыя разгортваецца ў свеце, дзе дэманы (悪魔) ) нараджаюцца з чалавечых страхаў. Звычайна дэманы небяспечныя і маюць злыя намеры. Іх сіла прапарцыйная страху, якія яны выклікаюць. Дэманы могуць заключаць кантракты з людзьмі, дзе ў абмен на ахвяру, якую прыносіць чалавек, апошні можа заклікаць дэмана да таго часу, пакуль не скончыцца тэрмін дзеяння кантракту або Дэман яго не скасуе.