cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шын Фейн
Партыя карыстаецца падтрымкай сярод ірландцаў-каталікоў і супрацьстаіць юніянісцкім арганізацыям, якія выступаюць за знаходжанне Паўночнай Ірландыі ў складзе Вялікабрытаніі. Партыя перамагла на парламенцкіх выбарах 8 лютага 2020 года, аднак пры гэтым не атрымала большасць месцаў.
Прускія харугвы
Праца Длугаша і рыцарскія харугвы
Ян Длугаш у 1448 г. склаў апісанне 56 прускіх харугваў на лацінскай мове, іх выявы былі зроблены кракаўскім мастаком Станіславам Дзюрынкам. З 56 харугваў была здабыта 51 пры бітве пад Грунвальдам, 1 (абедзве бітвы адбыліся ў 1410 г.) і 4 ў  ў 1431 г. з Тэўтонскім ордэнам. Харугвы знаходзіліся ў часы Длугаша на вавельскай кафедры ва ўсыпальніцы Св. Станіслава, але пазней, недзе пасля 1603 года яны бясследна зніклі.
Рычард Докінз
Клі́нтан Ры́чард До́кінз (Clinton Richard Dawkins;, Найробі, Кенія) — англійскі этолаг, эвалюцыйны біёлаг , вучоны і папулярызатар навукі, заслужаны супрацоўнік. З 1995 па 2008 працаваў прафесарам Оксфардскага ўніверсітэта ў складзе.
Докінз стаў вядомы ў 1976 годзе, калі выйшла ў свет яго кніга «Эгаістычны ген», якая ў папулярнай форме асвятляла погляд на эвалюцыю з пазіцыі генетыкі, у якой быў уведзены ў лексікон тэрмін «мем» і прапанаваны новы навуковы накірунак — «меметыка». У 1982 годзе ён зрабіў значны ўнёсак у паняцце эвалюцыі, напісаўшы кнігу «Пашыраны фенатып», у якой выклаў ідэю, што фенатыпічныя эфекты гена не абмежаваны арганізмам асобіны і могуць распаўсюджвацца на асяроддзе пражывання, уключаючы арганізмы іншых асобін.
Докінз — атэіст, віцэ-прэзідэнт Брытанскай гуманістычнай асацыяцыі, член руху Brights. Добра вядомы як крытык крэацыянізму і разумнага намеру. У сваёй кнізе 1986 года «Сляпы гадзіншчык», Докінз аспрэчвае  — крэацыянісцкі аргумент на карысць існавання звышнатуральнага стваральніка, які базуецца на тым, што чалавек, як і гадзіннік, з’яўляецца складаным аб’ектам, а значыць, таксама павінен мець стваральніка. У сваёй кнізе Докінз паказвае, што ў якасці «творцы» назіраемых людзьмі складаных арганізмаў выступае сляпы працэс эвалюцыі. З таго часу ён напісаў некалькі навукова-папулярных кніг, шмат разоў з’яўляўся на радыё і тэлебачанні і ўдзельнічаў у шматлікіх дыскусіях, пераважна на гэтую тэму. У сваёй кнізе 2006 года «Бог як ілюзія» Докінз асвячае мноства праблем, якія адносяцца да рэлігіі і, у прыватнасці, сцвярджае, што верагоднасць існавання якога-небудзь звышнатуральнага творцы вельмі малая, а рэлігійная вера — гэта ілюзія. Падрабязныя адказы на гэту крытыку далi прафесар Оксфардскага ўніверсітэта Алiстэр Макграт i доктар хiмii Універсітэта каралевы Вікторыі ў Велінгтоне Джонатан Сарфацi ў шэрагу кніг, сярод якіх «Докінз як ілюзія», «Беспадстаўнасць тэорыі эвалюцыі» і «Найвялікшая містыфікацыя. Абвяржэнне поглядаў Докінза на эвалюцыю» (The Greatest Hoax on Earth? Refuting Dawkins on Evolution, 2010 ).
Біяграфія
Рычард Докінз нарадзіўся ў Найробі, Кенія. Яго бацька, Клінтан Джон Докінз (1915—2010), быў грамадзянскім сельскагаспадарчым чыноўнікам у Брытанскай каланіяльнай службе ў Ньясалэндзе (цяпер Малаві). У Докінза ёсць малодшая сястра. Яго бацька быў прызваны ў якасці Каралеўскага Афрыканскага Стралка падчас другой сусветнай вайны і вярнуўся ў Англію ў 1949 годзе, калі Рычарду было восем гадоў. Яго бацька атрымаў у спадчыну Нортан Парк, які з загараднага маёнтка быў пераўтвораны ім у ферму. Яго бацькі цікавіліся натуральнымі навукамі і стараліся адказваць на пытанні Рычарда з выкарыстаннем навуковай тэрміналогіі.
Докінз апісвае сваё дзяцінства як тыпова англіканскае. Хаця ён пачаў адчуваць сумненні ў існаванні Бога, калі яму было дзевяць гадоў, на той момант тэлеаганічны аргумент здаваўся яму пераканаўчым і ён працягваў лічыць сябе хрысціянінам. У больш познім юнацтве ён прыйшоў да высновы, што эвалюцыя з’яўляецца больш поўным і пераканаўчым тлумачэннем складанасці жыцця, і перастаў верыць у Бога.
Докінз вывучаў заалогію ў Коледжы Баліал, Оксфард, дзе яго кіраўніком быў уладальнік нобелеўскай прэміі Нікалаас Тінберген. Пасля заканчэння каледжа ў 1962 годзе ён працягнуў вучыцца пад кіраўніцтвам Тінбергена і да 1966 года атрымаў ступень доктара філасофіі. Тінбенген займаўся даследаванням паводзін жывёл, у прыватнасці інстынкту, навучэння і прыняцця рашэнняў. Работы Докінза таго часу таксама закраналі праблемы прыняцця рашэнняў жывёламі.
З 1967 па 1969 ён быў старэйшым выкладчыкам заалогіі ў Каліфарнійскім ўніверсітэце ў Берклі. У той перыяд студэнты і выкладчыкі ўніверсітэта былі ўцягнуты ў пратэсты супраць В’етнамскай вайны, і Докінз таксама прыняў удзел у антываенных дэманстрацыях. Ён вярнуўся ў Оксфардскі ўніверсітэт у 1970 годзе, дзе заняў пасаду старэйшага выкладчыка, а з 1990 годзе — прафесара заалогіі. У 1995 годзе ён быў прызначаны на пасаду прафесара Сімані, заснаваную Чарльзам Сімані з мэтай папулярызацыі навукі ў якой-небудзь навуковай галіне.
У 2008 годзе Докінз сышоў з пасады прафесара.
Асабістае жыццё
16 жніўня 1967 года Докінз ажаніўся з этолагам Мэрыян Стэмп, яны развяліся ў 1984 годзе. У тым жа годзе ён ажаніўся з Іў Барэм. У 1984 годзе ў іх нарадзілася дачка Джульета Эма Докінз. Докінз таксама расстаўся з Барэм, у 1999 годзе яна памерла з-за рака. У 1992 годзе ён ажаніўся з Лалай Уорд. З ёй ён пазнаёміўся праз іх агульнага сябра Дугласа Адамса, з якім яна працавала над серыялам Доктар Хто.
Эвалюцыйная біялогія
У сваіх творах Докінз развівае генацэнтрычны погляд на эвалюцыю. Гэту пазіцыю ён апісвае ў сваіх кнігах «Эгаістычны ген» і «Пашыраны фенатып». Як этолаг, які вывучае паводзіны жывёл у натуральным адборы, ён прасоўвае ідэю, што ген з’яўляецца ключавой адзінкай адбору ў эвалюцыі.
Докінз скептычна адносіцца да неадаптатыўных працэсаў у эвалюцыі і адбору на ўзроўнях «вышэй» за гены. У асаблівасці ён скептычна адносіцца да мэтазгоднасці ўжывання групавога адбору для разумення феномена альтруізма. На першы погляд такія паводзіны здаюцца эвалюцыйным парадоксам, паколькі яны спалучаюцца з выдаткаваннем каштоўных рэсурсаў і, такім чынам, памяньшаюць прыстасаванасць арганізма. Шмат хто інтэрпрэтаваў гэта як аспект групавога адбору: асобіны абіраюць такую стратэгію паводзін, якая дапамагае выжыць не толькі ім, але і папуляцыі і віду цалкам. Брытанскі біёлаг Уільям Дональд Гамільтан прапанаваў выкарыстоўваць генацэнтрычны падыход для тлумачэння альтруізма — асобіны вядуць сябе так у адносінах да сваіх блізкіх, паколькі тыя валодаюць вялікай колькасцю агульных з імі генаў. Падобным чынам Роберт Трыверс, выкарыстоўваючы падыход генацэнтрычнай мадэлі, распрацаваў тэорыю ўзаемнага альтруізму, дзе арганізм дзейнічае на карысць іншага арганізма ў чаканні будучай выгады. Докінз папулярызаваў і развіў гэтыя ідэі ў «Эгаістычным гене».
Крытыкі падыходу Докінза мяркуюць, што разглядаць ген як адзінку адбору — асобнага выпадка ў якім асобіна альбо пакідае патомкаў, альбо не — памылкова, паколькі ген лепш падыходзіць для ролі адзінкі эвалюцыі — доўгачасовых змен у частаце алеляў у папуляцыі. Часта таксама выказваецца меркаванне, што гены не здольныя выжыць паасобку, а павінны дзейнічаць узгоднена ў адным арганізме, і, адпаведна, не могуць лічыцца асобнай «адзінкай». У «Пашыраным фенатыпе» Докінз піша, што ў выніку генетычнай рэкамбінацыі палавога размнажэння з кропкі гледжання асобнага гена ўсе астатнія гены асобіны з’яўляюцца часткай асяроддзя, да якой ён адаптуецца.
Меркаванне аб крэацыянізме
Докінз з’яўляецца значным крытыкам крэацыянізму — рэлігійнага пераканання, што сусвет і чалавек былі створаны богам. Ён апісвае пазіцыю младазямельнага крэацыянізму, якія сцвяржаюць, што Зямлі ўсяго некалькі тысяч гадоў, як «недарэчную, хлусню, якая звужае розум». У сваёй кніге «Сляпы гадзіншчык» Докінз крытыкуе аналогію гадзіншчыка, тэлеалагічны аргумент на карысць крэацыянізму, апісаны тэолагам Уільямам Пэйлі у 1802 годзе. Аргумент Пэйлі зводзіцца да таго, што калі гадзіннік занадта складаны, каб узнікнуць выпадкова, то і жывыя істоты, якія з’яўляюцца яшчэ больш складанымі, павінны быць кім-небудь створаны знарок. Пазіцыя Докінза зводзіцца да таго, што натуральны адбор у поўнай ступені тлумачыць уяўную практычнасць і складанасць біялагічнай разнастайнасці, і нават калі праводзіць аналогію з гадзіншчыкам, то толькі з бяздушным, неразважным і сляпым.
У 1986 годзе ён разам з Мейнардам Смітам прыняў удзел у дэбатах з младазямельнымі крэацыяністамі Эдгарам Эндрусам і Артурам Уайлдэрам-Смітам. У асноўным жа Докінз прытрымліваецца парады Сцівена Гулда не ўступаць у публічныя дыскусіі з крэацыяністамі, паколькі яны не баяцца быць абвегрнутымі ў спрэчцы — для іх з’яўляецца важнай увага, якую даюць ім падобныя мерапрыемствы.
Докінз таксама з’яўляецца лютым праціўнікам уключэння канцэпцыі разумнай задумы ў праграму адукацыі, апісваючы яе як «увогуле не навуковую, а рэлігійную спрэчку».
У кніге «Самае грандыёзнае шоу на Зямлі» Докінз робіць спробу абвяржэння крэацыянізму з кропкі гледжання эканомікі, параўноўваючы тэорыі крэацыяністаў з планавай эканомікай, а прынцыпы эвалюцыі — з законамі свабоднага рынку. Адказ на гэту крытыку даў доктар хіміі Джонатан Сарфацi ў шэрагу кніг, сярод якіх «Безгрунтоўнасць тэорыі эвалюцыі» і «Найвялікшая містыфікацыя».
Атэізм і рацыяналізм
Докінз шырока вядомы як атэіст і крытык рэлігіі. Яго часта характэрызуюць як красамоўнага, ваяўнічага рацыяналіста і нават як «галоўнага атэіста Вялікабрытаніі». У 1996 годзе, калі яго запыталі, аб якой вядомасці ён жадае, як вучонага ці ваяўнічага атэіста, ён адказаў: «Бертран Расэл назваў сябе палкім скептыкам. Я б абраў гэта, хаця і цэлю занадта высока».
Докінз лічыць, што разуменне эвалюцыі прывяло яго да атэізму, і што рэлігія несумяшчальная з навукай. У кнізе «Сляпы гадзіншчык» ён піша:
У эсэ 1991 года «Вірусы розума» ён выказаў меркаванне, што тэорыя мемаў можа дапамагчы ў тлумачэнні феномена рэлігійнай веры і асобных рыс рэлігій, такіх як паняцце аб пакаранні, якое чакае няверуючых. Згодна з Докінзам, вера, не заснаваная на доказах, з’яўляецца адной з галоўных бед у свеце. Докінз вядомы сваім непрыняццем рэлігійнага экстрэмізму, пачынаючы з ісламістскіх тэрарыстаў, і канчаючы хрысціянскімі фундаменталістамі. Акрамя гэтага ён таксама ўступаў у дыскусіі з больш ліберальнымі веруючымі і рэлігійнымі вучонымі, уключаючы Кенэта Мілера, і тэолагамі Алістэрам Мак-Гратам і Рычардам Харызам. Нягледзячы на гэта, Докінз апісвае сябе як культурнага хрысціяніна, і нават з уласцівым яму пачуццём гумару прапаноўваў слоган «Атэісты за Ісуса Хрыста».
Докінз асабліва стаў вядомы пасля публікацыі яго кнігі «Бог як ілюзія» ў 2006 годзе, продажы якой перавысілі ўсе яго папярэднія творы. Шмат хто ўбачыў у гэтым поспеху адзнаку змены культурнага духу эпохі, які супаў з ростам папулярнасці атэістычнай літаратуры. Сярод іншых аб кнізе станоўча адазваліся нобелеўскія лаўрэаты Харальд Крота і Джэймс Уотсан, а таксама псіхолаг Сцівен Артур Пінкер.
У кастрычніку 2008 года Докінз афіцыйна падтрымаў Атэістычную рэкламную кампанію на аўтобусах. Праект быў створаны журналісткай The Guardian Эрыян Шэрын пад кіраўніцтвам Брытанскай гуманістычнай асацыяцыі і быў накіраваны на збор сродкаў на размяшчэнне атэістычных слоганаў на аўтобусах Лондана. Першапачаткова ставілася мэта сабраць £ 5500, і Докінз паабяцаў ахвяраваць столькі ж, але кампанія мела вялізарныя поспехі — у першыя чатыры дні было сабрана больш за £ 100000. У студзені 2009 года былі запушчаныя аўтобусы са слоганам «Верагодней за ўсё, бога няма. Хопіць хвалявацца, атрымлівай асалоду ад жыцця».
У адказ на выказванні, што такія пытанні ляжаць за межамі навукі, Докінз пацікавіўся, якімі ведамі валодаюць тэолагі аб касмалагічных пытаннях, якія недасягальныя для вучоных. Таксама Докінз пісаў, што ёсць істотная розніца паміж верай, якую людзі гатовы абараняць пры дапамозе логікі і доказаў, і верай, якая заснавана толькі на традыцыях, аўтарытэце і адкравеннях. Як прыклад «правільных» веруючых вучоных ён прывёў Джона Полкінхорна і Фрэнсіса Колінза, але адзначыў, што іх вера ў асобныя моманты хрысціянскай рэлігіі да гэтага часу выклікае ў яго непаразуменне.
Крытыка
Антырэлігійныя творы Докінза (кніга «Бог як ілюзія» і некалькі дакументальных фільмаў на BBC) шмат разоў падвяргаліся крытыцы з боку асобных біёлагаў (К. Міллер, Ф. Коллінз, Д. С. Уілсан ), багасловаў (А. Макграт, Р. Харыс ), філосафаў (А. Плацінга, Э. Кені, Т. Нагель, і публіцыстаў.
Іншыя вобласці
З’яўляючыся прафесарам, які займаецца папулярызацыяй навукі, Докінз быў крытыкам псеўданавукі і нетрадыцыйнай медыцыны. У сваёй кнізе «Расплятаючы вясёлку» ён разглядае меркаванне Джона Кітса аб тым, што Ньютан, патлумачыўшы вясёлку, прыменшыў яе прыгажосць, і прыводзіць довады за супрацьлеглае меркаванне. Ён мяркуе, што космас, міліярды гадоў эвалюцыі і мікраскапічныя механізмы біялогіі і спадчыннасці нясуць у сабе больш прыгажосці і цудаў, чым міфы і псеўданавука. Докінз напісаў прадмову для кнігі Джона Даймана «Snake Oil», прысвечанай абвяржэнню нетрадыцыйнай медыцыны, у якім вывеў, што нетрадыцыйная медыцына нясе шкоду хаця б тым, што зводзіць людзей ад больш дзейсных метадаў лячэння і дае людзям няправільныя надзеі. Докінз лічыць, што няма нетрадыцыйнай медыцыны: ёсць толькі медыцына, якая дзейнічае, і якая не.
Докінз выказваў занепакоенасць ростам насельніцтва планеты і пытаннямі перанасялення. У «Эгаістычным гене» ён закранае пытанне росту колькасці насельніцтва, прыводзячы ў прыклад Лацінскую Амерыку, папуляцыя якой на той момант падвойвалася кожныя 40 гадоў. Ён крытыкуе каталіцкі падыход да планавання сям’і, сцвярджаючы, што ўладары, якія забараняюць кантрацэпцыю і выступаюць за натуральныя метады кантролю насельніцтва, атрымаюць такі метад у выглядзе голаду.
У дакументальным фільме «Ворагі розума» Докінз разглядае небяспеку, якая, згодна з яго меркаваннем, нясе адмову ад крытычнага мыслення і ад тлумачэнняў, заснаваных на навуковых доказах. Ён, у прыватнасці, прыводзіць у прыклад астралогію, спірытуалізм, лазаходніцтва, нетрадцыйную медыцыну, гамеапатыю, а таксама расказвае аб тым, як інтэрнэт можа служыць сродкам для распаўсюджвання рэлігійнай нянавісці і канспіралагічных тэорый.
Прадаўжаючы супрацоўніцтва з каналам Channel 4, Докінз прыняў удзел у тэлевізійным навуковым серыяле The Genius of Britain разам з такімі вучонымі, як Сцівен Хокінг, Джэймс Дайсан, Пол Нерс, Джым Аль-Халілі. Серыял быў прысвечаны асноўным навуковым адкрыццям у гісторыі Брытаніі і быў паказаны ў чэрвені 2010 года.
У 2011 годзе Докінз далучыўся да прафесарыяту Новага гуманітарнага каледжа — прыватнага ўніверсітэта ў Лондане, заснаванага Энтані Грэйлінгам, які адкрыўся восенню 2012 года.
У 2014—2015 гадах удзельнічаў у запісе восьмага студыйнага альбома фінскага метал-гурта Nightwish пад назвай Endless Forms Most Beautiful.
Узнагароды і прызнанне
У 1987 годзе за кнігу «Сляпы гадзіншчык» Докінз быў удастоены ўзнагароды Каралеўскага літаратурнага таварыства і Літаратурнай узнагароды газеты Los Angeles Times. Таксама быў узнагароджаны срэбным медалём Заалагічнага таварыства Лондана (1989), прэміяй Майкла Фарадэя, узнагародай Амерыканскай гуманістычнай асацыяцыі «Гуманіст года» (1996), узнагародай Кістлера (2001) і іншымі.
У 2012 годзе вучоныя, якія вывучаюць рыб у Шры-Ланцы, прапанавалі назваць у гонар Докінза новы род.
У 2013 годзе Рычард Докінз быў прызнаны брытанскім часопісам Prospect галоўным інтэлектуалам сусветнага ўзроўню.
Захар’іны
Захар'іны — рускія дваранскія роды. Адзін з іх, які ўзыходзіць да пачатку XVII стагоддзя, занесены ў VI частку радаслоўнай кнігі Маскоўскай і ў II частку радаслоўнай кнігі Пензенскай і Саратаўскай губерняў. Да яго належыць прафесар Рыгор Антонавіч Захар'ін. Два іншыя роды Захар'іных, якія таксама ўзыходзяць да XVII стагоддзя, занесеныя ў VI частку радаслоўнай кнігі Кастрамской, Казанскай і Екацярынаслаўскай губерняў (Гербоўнік, VIII, 120).
Джэры Адамс
Джэры Адамс (Gearóid Mac Ádhaimh, Gerry Adams), нар. 6 кастрычніка 1948, Белфаст, Вялікабрытанія — ірландскі палітык, кіраўнік партыі Часовая Шын Фейн. Выступае за стварэнне адзінай Ірландыі на ўсім адпаведным востраве.
Удзельнічаў у асацыяцыі барацьбітаў за грамадзянскія правы, неаднаразова затрымліваўся і ўтрымоўваўся у турме. У 1983 годзе Адамс быў абраны правадыром партыі Шын Фейн. Адамс рэгулярна абіраецца ў брытанскі парламент, аднак разам з іншымі членамі партыі прынцыпова не ўдзельнічае ў ім з-за неабходнасці даваць прысягу англійскай каралеве.
Жалобавы
Жалобавы — рускі дваранскі род. Іх продак Пётр Астаф'евіч Жалобаў валодаў маёнткамі (1629). Аляксей Пятровіч Жалобаў, іркуцкі губернатар, пакараны смерцю за злоўжыванні ў 1736. Род Жалобавых занесены ў VI і II часткі радаслоўнай кнігі Разанскай, Маскоўскай і Цвярской губерняў.
Іанізавальнае выпраменьванне
Іанізавальнае выпраменьванне — патокі электрамагнітных хваляў або элементарных часціц, здольныя пры ўзаемадзеянні з рэчывам ствараць у ім іоны. Да іанізавальнага выпраменьвання адносяцца альфа-, бэта-, гама-прамяні, рэнтгенаўскае выпраменьванне, а таксама іншыя высокаэнергетычныя зараджаныя часціцы накшталт пратонаў і іонаў, атрыманыя ў паскаральніках.
Зараджаныя часціцы іанізуюць атамы асяроддзя непасрэдна пры сутыненнях з імі; выбітыя электроны пры наяўнасці дастатковай энергіі таксама могуць іанізаваць (другасная іанізацыя). Пры праходжанні нейтральных часціц (напр., нейтронаў, фатонаў) іанізацыя абумоўлена другаснымі зараджанымі часціцамі, якія ўзнікаюць ад узаемадзеяння першасных часціц з асяроддзем. Іанізавальнае выпраменьванне разбуральна Уздзейнічае на рэчыва і жывыя арганізмы; многія хімічныя рэакцыі пад уплывам іанізавальнага выпраменьвання ажыццяўляюцца больш лёгка або працякаюць пры значна меншых цісках і тэмпературах. У выніку дзеяння выпраменьвання можна атрымаць розныя мутацыі мікраарганізмаў і раслін.
Кляновы ліст
Кляновы ліст (Maple Leaf, Feuille d’erable) — адзін з афіцыйных сімвалаў Канады нароўні з канадскім бабром.
Сімвал Канады
Кляновы ліст, у прыватнасці, можна ўбачыць на сцягу Канады (у цэнтры сцяга ён стаў размяшчацца толькі з 1965 ), на некаторых знаках воінскіх званняў канадскіх узброеных сіл. На сцягу чырвоны кляновы ліст, як і на стылізаваным малюнку, мае 11 кончыкаў.
Фальклорныя песня «La feuille d'érable» студыі La Bonne Chanson распавядае гісторыю з'яўлення кветкавых эмблем многіх краін, у тым ліку канадскага кляновага ліста. Гэтая песня з'яўляецца афіцыйным маршам Каманднага складу інструктараў ваенных вучылішчаў.
Таксама выкарыстоўваецца звычайна англійскі выраз Maple Leaf: напрыклад, у назве хакейнай каманды Таронта Мэйпл Ліфс.
Георгій Крыскентавіч Лукомскі
Георгій Крыскентавіч Лукомскі (2 (14) сакавіка 1884, г. Калуга, Расія — 25 сакавіка 1952, г. Ніца, Францыя) — украінскі і расійскі мастацтвазнавец, мастак, даследчык помнікаў архітэктуры.
Біяграфія
Георгій Лукомскі нарадзіўся 2 (14) сакавіка 1884 г. у горадзе Калуга Калужскай губерні Расійскай імперыі. Лукомскія, абапіраючыся на сямейныя паданні, выводзілі сваё паходжанне ад шляхецкага роду Гедымінавічаў — збяднелых дваран Падольскай губерні. У 1893—1895 гадах Георгій вучыўся Калужскай вучэльні. Пасля пераезду сям’і ў студзені 1897 г. у г. Арол працягваў адукацыю ў Арлоўскай Аляксандраўскай рэальнай вучэльні, якую скончыў у 1901 г. Тут ён зацікавіўся мастацтвам, стаў маляваць і паступіў у Арлоўскую школу малявання Сычова. Удасканальваў мастацкую адукацыю на архітэктурным аддзяленні Казанскай мастацкай школы (1901—1903), а потым — у Імператарскай Акадэміі мастацтваў, якую скончыў у 1915 г. са званнем мастака-архітэктара. Тады ж стаў сябрам Імператарскага археалагічнага інстытута.
З 1905 г. па вясну 1906 г. меў творчую выправу ў Парыж. Парыжскія замалёўкі склалі цэлую серыю, а пазней леглі ў аснову кнігі «Прогулки по старым кварталам Парижа» (1912). Супрацоўнічаў з часопісамі «Старые годы», «Зодчий», «Столица и усадьба», «Аполлон», для якіх пісаў пераважна мастацтвазнаўчыя артыкулы. Удзельнічаў у мастацкіх выставах. На выставе «Свет Мастацтва» ў Санкт-Пецярбургу (1911) экспанавалася яго карціна «Дзве сінагогі» («Базар каля біржы ў Гомелі») , рэпрадукцыю якой змясціў пецярбургскі часопіс «Огонёк».
У 1910 г. аб’яжджаў «унутраныя губерні Расійскай імперыі для збірання, даследавання, вывучэння, замалёўвання і фатаграфавання прадметаў даўніны». Наведваў Гомель, дзе сфатаграфаваў інтэр’еры палаца Румянцавых і Паскевічаў, зрабіў замалёўкі сядзібы Лісоўскіх, Вялікай і Любавіцкай сінагог, сабраў звесткі аб стане даўняй архітэктуры. Публічна выказаў падзяку жыхарам Гомеля, якія бераглі класічныя помнікі гарадской даўніны — «сінагогу, сабор, казарму і некаторыя іншыя пабудовы, вартыя захавання», праяўляў заклапочанасць перабудовамі дома Лісоўскіх, зычыў тагачасным будаўнікам «у праектаванні новых банкаў і дамоў» не забываць «аб узнёслых архітэктурных запаветах і здабытках, пакінутых нам продкамі». З беларускіх гарадоў як мастак Г. Лукомскі звяртаўся яшчэ да Віцебска, стварыўшы карціну з яго краявідамі.
Аўтар кніг па ўкраінскай і рускай архітэктуры і мастацтве. У сваіх працах высока ацэньваў старажытныя маёнткі і вясковыя цэрквы. Удзельнічаў у арганізацыі Кіеўскага музея заходняга і ўсходняга мастацтва (1919). У 1920-х гадах выехаў за мяжу, апошнія гады жыцця правёў у Венецыі, Парыжы, Берліне, ладзіў выставы, выдаваў кнігі пра ўкраінскае і рускае мастацтва. Сярод яго работ — малюнкі, акварэлі, манаграфіі, артыкулы, фотаздымкі. Творы мастака захоўваюцца ў фондах многіх буйных музейных калекцыях Украіны, а таксама ў музеях Францыі, Італіі і Германіі.
Заямачнае
Зая́мачнае (, Заямочное) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лугаваслабадскага сельсавета.
Хрыстос
Хрыстос (, Хрыстос, што азначае «памазанік») — пераклад яўрэйскага слова מָשִׁיחַ (Машыях) і сірыйскага ܡܫܝܚܐ (Мшыха), Месія, і выкарыстоўваецца ў якасці тытула для Ісуса ў Новым Запавеце. У агульнага карыстанні слова «Хрыстос», як правіла, разглядаецца як сінонім Ісуса з Назарэта. Паслядоўнікі Ісуса сталі вядомыя як хрысціяне (як у Дзеях 11:26), таму што яны лічылі, што Ісус з’яўляецца Месіяй (Хрыстом) прадказанным у Старым Запавеце, як, напрыклад, у споведзі Пятра.
Ісус пачаў называцца Сваімі паслядоўнікамі «Ісусам Хрыстом», гэта значыць Ісус Памазаны або «Ісус, Месія» пасля Яго смерці і ўваскрэсення. Да гэтага Ісус звычайна згадваўся як «Ісус з Назарэта» ці «Ісус, сын Іосіфа». У лістах апостала Паўла, самых ранніх тэкстах Новага Запавету, Павел часцей за ўсё называюць Ісуса як «Ісус Хрыстос» ці «Хрыстос». Слова Хрыстос было першапачаткова тытулам, але пазней стала часткай імя «Ісус Хрыстос», хоць яно па-ранейшаму выкарыстоўваецца таксама як тытул, з ўзаемным выкарыстаннем Хрыстос Ісус, што азначае «Месія Ісус».
Тэлевізійны сігнал
Тэлевізійны сігнал — сукупнасць электрычных сігналаў, што нясуць інфармацыю пра тэлевізійныя выявы і гук. Тэлесігнал можа перадавацца па радыё або праз кабель. Паняцце «тэлесігнал» часцей за ўсё ўжываецца ў дачыненні да аналагавага тэлебачання, бо лічбавае ТБ аперуе такім паняццем, як струмень звестак.
Ляхаўцы
Назву Ля́хаўцы маюць:
Хрыстос
Ісус не вызнаецца большасцю яўрэяў як Месія. Рэлігійныя яўрэі ўсё яшчэ чакаюць першага прышэсця Месіі, у той час як хрысціяне чакаюць другога прышэсця Хрыста, лічачы, што Ён выканае астатнюю частку месіянскіх прароцтваў. Мусульмане прымаюць Ісуса як Месію (Іса аль-Масіх), але не як Сына Божага, але ўсё ж такі вераць гэтак жа як і хрысціяне, што Ён прыйдзе зноў.
Хрысціянская тэалогія называецца хрысталогіяй, і звязана перш за ўсё з прыродай і асобай Ісуса Хрыста, як запісана ў кананічных Евангеллях і лістах Новага Запавету.
Тэлевізійны сігнал
Склад тэлесігналу
Поўны тэлевізійны сігнал каляровага аналагавага тэлебачання ўяўляе сабой сукупнасць трох сігналаў: відэасігналу, які нясе інфармацыю аб яркасці выявы, колернай паднясучай з закадаванай інфармацыяй аб колерах выявы, і гукавога сігналу. Кожны з пералічаных сігналаў для перадачы на ​​адлегласць выкарыстоўвае сваю нясучую частату, якая вызначаецца пэўным стандартам тэлевізійнага вяшчання і нумарам ужыванага канала. Розніца нясучых частотаў відэасігналу і гуку строга стандартызавана ў кожнай краіне і не залежыць ад нумару канала вяшчання.
На міжнароднай канферэнцыі ў Стакгольме ў 1961 годзе былі прынятыя стандарты тэлевізійных вяшчальных сістэм, якія вызначаюць асноўныя характарыстыкі тэлевізійнага сігналу для кожнай сістэмы. Кожнаму стандарту прысвоена літара ад A да M, якая ў спалучэнні з ужытымі стандартамі разгорткі і кадавання колеру, цалкам апісвае сукупнасць характарыстык аналагавых тэлевізійных сістэм ва ўсім свеце.
Палярнасць мадуляцыі відэасігналу
Палярнасцю мадуляцыі відэасігналу называецца стандарт, які вызначае, які ўзровень сігналу лічыцца чорным, а які — белым. У залежнасці ад стандарту тэлевяшчання палярнасць можа быць «негатыўнай» і «пазітыўнай». Пры негатыўнай палярнасці максімальная яркасць адпавядае нулявому ўзроўню нясучай, пры пазітыўнай — максімальнаму. Першыя тэлевізійныя стандарты выкарыстоўвалі пазітыўную мадуляцыю, аднак такая сістэма мела нізкую перашкодаўстойлівасць. Любыя імпульсныя перашкоды (напрыклад, ад аўтамабільнага запальвання) адлюстроўваліся на экране ў выглядзе яркіх кропак і ліній, вельмі прыкметных. Пры негатыўнай мадуляцыі гэтыя ж перашкоды адлюстроўваюцца чорнымі кропкамі, прыкметнымі значна менш. Таму пераважная большасць сучасных вяшчальных стандартаў для аналагавага ТБ прадугледжвае негатыўную палярнасць мадуляцыі.
У Вялікабрытаніі і Францыі, якія выкарыстоўвалі ў 60-х гадах сістэмы тэлебачання з пазітыўнай мадуляцыяй, тэлевізары ўтрымлівалі спецыяльны контур, які дазваляў інвертаваць імпульсныя перашкоды для іх адлюстравання менш прыкметнымі чорнымі кропкамі. Парог інвертавання мог змяняцца спецыяльным рэгулятарам. Пры выбары занадта нізкага парога святла відарысы маглі адлюстроўвацца на экране ў выглядзе негатыву.
Прынцып фарміравання тэлесігналу ў каляровым тэлебачанні
Для перадачы каляровага вяшчання ў аналагавым тэлебачанні прымяняецца гэтак званы ПКТС (Поўны Каляровы Тэлевізійны Сігнал), які ўтрымлівае «паднясучую», мадуляваную сігналам каляровасці.
Гук у тэлевізійным сігнале
Для перадачы гуку разам з тэлевізійнай выявай ва ўсіх сістэмах з негатыўнай палярнасцю відэа выкарыстоўваецца частотная мадуляцыя, аналагічная FM-радыё. Астатнія сістэмы з пазітыўнай палярнасцю прадугледжваюць амплітудную мадуляцыю гукавой нясучай. У сістэмах з частотнай мадуляцыяй магчымая перадача стэрэагуку па тэхналогіях, аналагічных FM-радыёстанцыям. Акрамя гэтага, існуюць аналагавыя тэлевізійныя стандарты, такія як NICAM, якія прадугледжваюць лічбавую перадачу гуку ў тэлевізійным сігнале.
Наладкавы тэлевізійны сігнал
Асобым тыпам тэлевізійнага сігналу з'яўляецца настройкавы тэлевізійны сігнал, што служыць стандартнай мерай пры наладзе тэлевізійных прыёмнікаў. Сігналы генеруюцца або тэлецэнтрам у тэхналагічных паўзах вяшчання, або партатыўнымі генератарамі сігналу. Як правіла, настройкавы сігнал змяшчае малюнак спецыяльнай табліцы, якая дазваляе дакладна вызначыць межы кадра на экране, цэнтроўку, звядзенне прамянёў і правільную колераперадачу.
Публій Вергілій Марон
Публій Вергілій Марон (Publius Vergilius Maro, 15 кастрычніка 70 да н.э., Андэс каля Мантуі — 21 верасня 19 да н.э., Брундузія (суч. Брындзізі, Італія)) — выдатны старажытнарымскі паэт.
Вергілій нарадзіўся каля сучаснай Мантуі, атрымаў выдатную адукацыю і пачаў пісаць першыя вершы, аднак скора ў Рыме пачаліся грамадзянскія войны і спынілі яго творчую дзейнасць. Вергілій выехаў у Рым, дзе пазнаёміўся з Актавіянам Аўгустам і Гаем Цыльніем Мецэнатам. Аўгуст заступаўся за таленавітага Вергілія, а Мецэнат дапамагаў яму грашыма і натхненнем.
Найбольш вядомымі творамі Вергілія з'яўляюцца розныя па тэматыцы «Буколікі», усхваляючыя працу земляроба і сельскае жыццё «Георгікі», а таксама вялікі, але незакончаны эпас «Энеіда», у якім ён паказаў шлях легендарнага героя Энея з Троі да Італіі. Па прыкладу «Іліяды» Гамера «Энеіда» лічыцца нацыянальным эпасам рымлян. Ёсць меркаванне, што «Энеіда» магла быць палітычным заказам, таму што Аўгуст быў усыноўлены Цэзарам з рода Юліяў, а Юліі, у сваю чаргу, узводзілі свой род да Энея.
Пасля смерці Вергілія незакончаную «Энеіду» падрыхтавалі да выдання Луцый Варый Руф і Плотый Тука.
Біяграфія
Звестак аб Вяргілію амаль няма, а тыя, што ёсць, дайшлі да нас у выглядзе разрозненых цытат пазнейшых рымскіх аўтараў і ў складзе сямі кароткіх накідаў жыццяпісу знакамітых людзей з-пад пяра Светонія, якія часта прыпісваюцца Элію Данату, таму што тэкст захаваўся ў яго рукапісе. Некаторыя незалежныя біяграфічныя звесткі ўтрымліваюцца ў «Жыццяпісе» Бернскага рукапісу.
Сярод імён Вергілія, Публій цалкам звычайнае для рымляніна, іншыя два, відавочна, маюць этрускае паходжанне, хоць імя Вергілій мелі многія лаціны. Бацька паэта быў, верагодна, лацінам, чый род некалькімі пакаленнямі раней асеў у паўночнай Італіі, якая называлася тады Цызальпійскай Галіяй. Аб яго жыцці амаль нічога не вядома: паведамляецца толькі, што быў ён ці ганчаром, ці нават вястуном, і што ажаніўся ён з дачкой свайго гаспадара, а затым зарабляў развядзеннем пчол і продажам лесу. Імя маці Вергілія, Магія Полі, таксама гучыць на этрускі лад; у Вергілія яшчэ было мінімум два браты, аднак да яго паўналецця бацькі, напэўна, ужо памерлі.
Вергілій нарадзіўся 15 кастрычніка 70 годзе да н.э. у Мантуі, у пасёлку Анды, які часцяком атаясамляюць з сучасным П'етоле. Паводле падання Светонія, яго мацеры падчас цяжарнасці прыснілася, быццам яна нарадзіла лаўровыя галіны, якія, дакрануўшыся да зямлі, адразу пусцілі карані і з іх вырасла спелае дрэва з мноствам розных пладоў і кветак. Вергілій атрымаў добрую адукацыю: да 15-гадовага ўзросту ў Крэмоне, а затым у Медыялане (сучасны Мілан). У 19 гадоў Вергілій прыехаў у Рым, каб навучацца рыторыцы — у тыя часы абавязковай частцы вышэйшай адукацыі, неабходнай для палітычнай кар'еры. Прабыўшы ў Рыме каля года, ён далучыўся да заснаванага Філодэмам у Неапалі гуртка эпікурэйцай, які ўзначальваў Сірон. Але нягледзячы на цікавасць да эпікурызму і на глыбокую пашану да Лукрэцыя, Вергілій у выніку прымкнуў да вучэння стоікаў і Платона. К таму часу ён ужо пачаў пісаць невялікія вершы, і на маладога аўтара пачалі глядзець як на пераемніка Лукрэцыя, які сканаў незадоўга да таго. Вергілій рыхтаваўся да кар'еры адваката, але прыродная сарамлівасць вызначыла яго жыццё як паэта.
Светоній пісаў, што Вергілій быў высокага росту, крэпкага целаскладу, на твар смуглы, быў падобны на селяніна, але не адрозніваўся моцным здароўем: асабліва пакутаваў ён на жывот, горла, галаўны боль і часта пускаў сабе кроў. Умераны ў ежы і віне, ён любіў хлопчыкаў, — і асабліва любіў Цэбета і Аляксандра, якога яму падарыў Ізіній Палліён і які ў другой эклозе «Буколікаў» згаданы як Алексід. Хадзілі чуткі, што адна жанчына, якую звалі Плоцыя Гіерыя, прапаноўвала Вергілію жыць з ёй, але той рашуча адмовіўся. Па іншых сведчаннях ён усё жыццё быў настолькі чысты і ў выказваннях, і ў думках, што ў Неапалі яго звычайна называлі Парфеній, што з грэчаскай мовы перакладаецца як дзяўчына, з намёкам на яго цнатлівасць; а калі ён паказваўся на вуліцы, прыехаўшы зрэдку ў Рым, людзі пачыналі хадзіць за ім і паказваць на яго, — ён хаваўся ад іх у бліжэйшым доме.
У палітычным жыцці Вергілій не ўдзельнічаў, і дзякуючы шчодрасці сяброў, яго рахунак дасягнуў 10 млн. сестэрцыяў, і ён меў дом на пагорку Эсквілін, які стаяў побач з домам Гаем Мецэнатам. Каля 41 года да н. э, пасля забойства Цэзара, маёнтак быў адняты дзеля перадачы яго ветэранам-прыхільнікам трыумвіраў пасля бітвы пры Філіпах, але яго выратавала асабістае ўмяшанне Актавіяна Аўгуста, якому паэт праз нейкі час прысвяціў дзве хвалебныя эклогі.
У Неапалі ці недалёка ад яго, Вергілій пражыў амаль усё сваё жыццё. Але ў Рыме, куды Вергілій часта прыязджаў, ён сышоўся з Мецэнатам і яго паэтамі. У далейшым у гэтае кола ён прывёў і Гарацыя, і абодва паэты зрабілі разам са сваім заступнікам падарожжа ў Брундызію. У 37 годзе да н.э. Вергілій завяршыў працу над «Буколікамі», сваім першым вялікім творам, і па просьбе Мецэната ўзяўся за «Георгіку», якую закончыў у 30 годзе да н.э. у Неапалі. На наступны год паэт пачаў працу на «Энеідай» і, прабыўшы нейкі час у Італіі, выправіўся ў Грэцыю і Азію, каб на месцы дзеяння сваёй паэмы надаць твору большую рэалістычнасць. У Афінах ён сустрэўся з Аўгустам, які пераканаў Вергілія вярнуцца ў Італію, але па дарозе ў Італію паэт цяжка захварэў і памёр у Брундызіі ў 19 годзе да н.э.
Яго прах перанеслі ў Неапаль, дзе і пахавалі каля другога каменя на Путэаланскам шляху; для сваёй магілы ён склаў такое двухрадкоўе:
Дзе пашы — намёк на твор «Буколікі», вёскі — на «Георгікі», правадыры — на «Энеіда».
Палавіну маёмасці ён адпісаў Валерыю Прокулу, свайму зводнаму брату, чвэрць — Актавіяну Аўгусту, дванаццатую частку — Мецэнату, іншае — Луцыю Варыю Руфу і Плотыю Туку. Паводле Светонія, яшчэ да ад'езду з Італіі Вергілій дагаворваўся з Варыем, што калі з ім што-небудзь здарыцца, то ён спаліць няскончаную «Энеіду»; але Варый адмовіўся. Ужо знаходзячыся пры смерці, Вергілій настойліва патрабаваў свой кніжны куфэрак, каб самому спаліць кнігу, але ніхто яму яго не прынёс. Вергілій больш не зрабіў ніякіх асаблівых распараджэнняў на гэты конт, але ён даручыў свае творы Варыю і Туку з умовай, каб яны не выдавалі нічога, што не было выдадзена ім самім. Але, на шчасце, па загадзе Актавіяна Аўгуста «Энеіда» была выдадзена з нязначнымі папраўкамі.
«Буколікі»
У сваім творы «Буколікі», які складаецца з 10 эклог, Вергілій хацеў дадаць у лацінскую паэзію асаблівасць грэчаскай, з яе простасцю і натуральнасцю. Пры напісанні твора паэт шмат што пераняў у Тэакрыта, аднак сваёй мэты ён не дасягнуў. Нягледзячы на прамы пераклад у многіх месцах твораў сіцылійскага паэта. Менавіта гэтая простасць і натуральнасць адсутнічаюць у «Буколіках» Вергілія. У той час як пастухі Тэакрыта на самай справе жывуць сваім сціплым жыццём дзяцей прыроды, усялякая цікавасць якіх накіравана толькі на прыроду, пастухі Вергілія — паэтычная фікцыя, мастацкі вобраз, які прыкрывае бедаванне рымлян на нягоды грамадзянскіх войнаў. У некаторых месцах аўтар прадстаўляе выдатных дзеячаў тае эпохі. Самая знакамітая і яркая — эклога IV, дзе Вергілій вешчуе аб будучым залатым веку, дзякуючы нараджэнню дзіцяці, які поўнасцю зменіць жыццё на зямлі. Паэт апісвае вобраз будучага шчаслівага жыцця, калі ўсялякая праца стане лішняй, і чалавек будзе знаходзіць усё, што яму трэба. Заканчваецца эклога ўхваленнем будучага людскога дабрадзея.
Пазней хрысціянскія пісьменнікі бачылі ў гэтай эклозе прароцтва аб нараджэнні Хрыста, і на ёй была заснавана вера ў Вергілія як чараўніка. Аднак, верагодна, што Вергілій меў на ўвазе ў гэтай паэме Марцэллу, сына Аўгуста, раннюю смерць якога пазней ён апеў у эпізодзе VI песні «Энеіды». У Х эклозе Вергілій адлюстраваў імкненне рымскага народа на мірнасць, якая ахапіла грамадства на фоне грамадзянскай вайны. Літаратурная значнасць «Буколік» заключаецца галоўным чынам у складнасці вершавання.
«Георгікі»
«Георгікі», другая паэма Вергілія, якая была напісана з мэтай выклікаць любоў да земляробства ў душы ветэранаў, якіх ўзнагародзілі землямі. Узяўшы за аснову творы Гесіёда, Вергілій, аднак, не ўдакладняе ўсе асаблівасці гаспадарчай дзейнасці, бо яго мэта паказаць усе прывабнасці сельскага жыцця, а не стварыць дапаможнік для земляроба; таму дэталі гаспадарчага жыцця выкарыстоўваюцца толькі ў паэтычных формах. Лепшая частка паэмы — адступленне натурфіласофскага характару, большай часткай запазычаная ў Лукрэцыя.
«Георгікі» лічацца самым дасканалым творам Вергілія па чысціні і паэтычнай скончанасці верша. У іх, разам з тым, глыбей за ўсё адбіўся характар ​​паэта, яго погляд на жыццё і рэлігійныя перакананні; гэта — паэтычныя эцюды аб годнасці працы. Земляробства ў яго вачах — святая вайна людзей супраць зямлі, і ён часта параўноўвае падрабязнасці земляробчага побыту з ваенным жыццём. «Георгікі» з'яўляюцца таксама пратэстам супраць распаўсюджвання ў тыя часы ў рэспубліцы атэізму. Паэт дапамагае Аўгусту ўзбуджаць у рымлянах згаслую веру ў багоў і сам шчыра прасякнуты ўпэўненасцю ў існаванні найвышэйшага промыслу, кіраўніка людзьмі.
Адным з пераймальнікаў Вергілія з'яўляецца Луіджы Аламанні.
«Энеіда»
«Энеіда» — незакончаны патрыятычны эпас Вергілія, складаецца з 12 кніг, напісаных паміж 29—19 гадах да н.э. Пасля смерці Вергілія «Энеіда» была выдадзена яго сябрамі Варыем і Плоціем без усялякіх змен, але з некаторымі скарачэннямі. Верагодна, «Энеіда» была разлічана, як і «Іліяда», на 24 песні; 12-я заканчваецца толькі перамогай над Турнам, між тым як паэт хацеў расказаць аб самім селішчы героя ў Лацыі і яго смерці.
Вергілій заняўся гэтым сюжэтам па заказу Аўгуста, каб узбудзіць у рымлянах нацыянальны гонар паданнямі пра вялікія лёсы іх прабацькоў і, з другога боку, дзеля абароны дынастычных інтарэсаў Аўгуста, быццам бы нашчадка Энея праз яго сына Юла, або Асканія. Вергілій ў «Энеідзе» цесна прымыкае да Гамера; у «Іліядзе» Эней з'яўляецца героем будучыні. Паэма пачынаецца апошняй часткай бадзянняў Энея, яго знаходжаннем у Карфагене, і затым ужо расказвае эпізадычна ранейшыя падзеі, разбурэнне Іліёна (II п.), тулянні Энея пасля гэтага (III п.), прыбыццё ў Карфаген (I і IV п.), падарожжа праз Сіцылію (V п.) у Італію (VI п.), дзе пачынаюцца новыя прыгоды раманічнага і ваяўнічага характару. Само выкананне сюжэта пакутуе агульным недахопам твораў Вергілія — ​​адсутнасцю арыгінальнай творчасці і моцных характараў. Асабліва няўдалы герой, «набожны Эней» (pius Aeneas), пазбаўлены ўсякай ініцыятывы, падпарадкаваны лёсу і рашэнням багоў, якія заступаюцца за яго як заснавальніка шляхетнага роду і выканаўца чароўнай місіі перанясення Лар на новую радзіму. Акрамя таго, на «Энеідзе» ляжыць адбітак штучнасці; у супрацлегласць гамераўскаму эпасу, які выйшаў з народа, «Энеіда» створана ў розуме паэта, без сувязей з народным жыццём і вераваннямі; грэчаскія элементы пераблытаныя з італійскімі, міфічныя паданні — з гісторыяй, і чытач заўсёды адчувае, што міфічны свет служыць толькі паэтычным выразам нацыянальнай ідэі. Затое Вергілій ужыў усю сілу свайго верша на аздабленне псіхалагічных і чыста паэтычных эпізодаў, якія і складаюць бессмяротную славу эпапеі. Вергілій непараўнальны ў апісаннях тонкіх адценняў пачуццяў. Варта толькі ўспомніць патэтычнае, нягледзячы на сваю прастату, апісанне сяброўства Нізуса і Эрыяла, каханне і пакуты Дыдоны, сустрэчу Энея з Дыдонай у пекле, каб дараваць паэту яго няўдалую спробу ўзвялічыць славу Аўгуста на лік паданняў даўніны. З 12 песень «Энеіды» шостая, дзе апісваецца спасланне Энея ў пекла, каб пабачыцца з бацькам (Анхізам), лічыцца самай выдатнай па філасофскай глыбіні і патрыятычнаму пачуццю. У ёй паэт выкладае піфагарэйскія і платанічныя вучэнні аб «душы светабудовы» і ўспамінае ўсіх вялікіх людзей Рыма. Знешняя будова гэтай песні ўзята з XI п. «Адысеі». У астатніх песнях запазычанні з Гамера таксама вельмі шматлікія.
Пры стварэнні «Энеіды» падкрэслена імкненне стварыць рымскую паралель паэмам Гамера. Большасць матываў «Энеіды» Вергілій знайшоў ўжо ў ранейшых апрацоўках падання аб Энеі, але выбар і размяшчэнне іх належаць самому Вергілію і падпарадкаваны яго паэтычнаму заданню. Не толькі ў агульным стварэнні, але і ў цэлым шэрагу сюжэтных дэталей і ў стылістычнай апрацоўцы (параўнанні, метафары, эпітэты і г. д.) выяўляецца жаданне Вергілія «сапернічаць» з Гамерам. Тым выразней выяўляюцца глыбокія адрозненні. «Эпічны спакой», любоўнае апісанне дэталей чужыя Вергілію. «Энеіда» ўяўляе ланцуг апавяданняў, поўных драматычнага руху, строга канцэнтраваных, патэтычна напружаных; звёны гэтага ланцуга злучаныя майстэрскімі пераходамі і агульнай мэтанакіраванасцю, якая стварае адзінства паэмы.
Яе рухаючая сіла — воля лёсу, якая вядзе Энея да заснавання новага царства на лацінскай зямлі, а нашчадкаў Энея — да ўлады над светам. «Энеіда» поўная аракуламі, прарочымі снамі, цудамі і знакамі, кіруючымі кожным дзеяннем Энея і вешчуючымі будучую веліч рымскага народа і подзвігі яго дзеячаў аж да самага Аўгуста.
Масавых сцэн Вергілій пазбягае, вылучаючы звычайна некалькі фігур, душэўныя перажыванні якіх і ствараюць драматычны рух. Драматызм ўзмацняецца стылістычнай апрацоўкай: Вергілій умее майстэрскім падборам і размяшчэннем слоў надаваць сцёртым формулам штодзённай мовы вялікую выразнасць і эмацыйную афарбоўку.
Пры адлюстраванні багоў і герояў Вергілій старанна пазбягае грубага і камічнага, якое так часта мае месца ў Гамера, і імкнецца да «высакароднага» афекту. У выразным падзеле цэлага на часткі і ў драматызацыі частак Вергілій знаходзіць патрэбны яму сярэдні шлях паміж Гамерам і «неатэрыкамі» і стварае новую тэхніку эпічнага апавядання, якое на працягу стагоддзяў служыла ўзорам для наступных паэтаў.
Аднак, героі Вергілія аўтаномныя, яны жывуць па-за асяроддзем і з'яўляюцца марыянеткамі ў руках лёсу, але такое было жыццеадчуванне распыленага грамадства эліністычных манархій і Рымскай імперыі. Галоўны герой Вергілія, «набожны» Эней, з яго своеасаблівай пасіўнасцю у добраахвотным падпарадкаванні лёсу, увасабляе ідэал стаіцызму, які стаў амаль афіцыйнай ідэалогіяй. І сам паэт выступае як выказнік стаічных ідэй: карціна падземнага царства ў 6 песні, з пакутамі грэшнікаў і асалодай праведных, намаляваная ў адпаведнасці з ўяўленнямі стоікаў. «Энеіда» была закончана толькі начарна. Але і ў гэтым «чарнавым» выглядзе «Энеіда» адрозніваецца высокай дасканаласцю верша, паглыбляючы рэформу, пачатую ў «Буколіках».
Іншыя творы
З дробных вершаў, акрамя Culex-а, Вергілій прыпісваюцца яшчэ Ciris, Moretum і Copa. Вергілій ў сваёй паэзіі, гэтак жа як і ў асабістым жыцці, больш чалавек пачуццяў, чым думкі. «Bonus», «optimus», «anima candida» — вось пастаянна суправаджаюць яго імя эпітэты ў Гарацыя, Даната і інш. У сваёй паэзіі Вергілій менш за ўсё філосаф, хоць яго моцна захапляюць філасофскія праблемы, якія займалі рэспубліканскі Рым, і яму хацелася б ісці па слядах Лукрэцыя. Але ён адчувае сваё бяссілле і сумна усклікае па адрасе Лукрэцыя (Geor. II):
Felix qui potuit rerum cognoscere causas… Fortunatus et ille deos qui novit agrestis…
Шанаванне пасля смерці
Пакланенне, якім імя Вергілія было акружана пры жыцці, працягвалася і пасля смерці паэта; ўжо пачынаючы з Аўгуставага веку яго творы вывучаліся ў школах, каментаваліся навукоўцамі і служылі для прадказанняў лёсу. Так званыя «Sortes Virgilianae» былі ў вялікім хаду ў часы Адрыяна і Севера. Імя Вергілія атачалася таямнічай легендай, якая ператварылася ў Сярэдневякоўі ў веру ў яго як у чараўніка. Падставай шматлікіх легенд аб ягонай цудадзейнай сіле паслужылі некаторыя незразумелыя месцы яго твораў, як напрыклад IV і VIII эклогі. Апавяданне аб замагільным жыцці ў VI п. «Энеіды» і г. д. і, акрамя таго, тлумачэння ўтойлівай сутнасці яго імя (Virga — чароўны посах) і імя яго мацеры (Maia — Maga). Ужо ў Даната сустракаюцца намёкі на звышнатуральнае значэнне паэзіі Вергілія. Фульгенцый («De Continenta Vergiliana») надае «Энеідзе» алегарычнае значэнне. Затым імя Вергілія сустракаецца ў іспанскіх, французскіх і нямецкіх народных кнігах, якія адносяць яго або да часу казачнага караля Актавіяна, або караля Серв'е; брэтонскія паданні гавораць аб ім, як аб сучасніку караля Артура. Вергілію падпарадкоўваюцца стыхіі, ён цудоўным чынам запальвае і гасіць агонь, выклікае землетрасенне і навальніцу; Вергілій — патрон або genius loci Неапаля, які ён заснаваў, пабудаваўшы яго на трох яйках (варыянт — пабудаваны на яйку замак, Castello del'uovo); Вергілій здольны прабіць падземны ход скрозь гару. Ён — непераўзыдзены майстар, які вырабляе цудоўныя рэчы (ingeniosissimus rerum artifex), сярод якіх — складаная сістэма сігналізацыі і абароны горада з дапамогай бронзавых статуй Salvatio Romae (варыянт — сістэма, якая засцерагае ад вывяржэння Везувія); бронзавая муха, якая выганяе з Неапаля астатніх мух і такім чынам засцерагае горад ад заразы; цудоўнае люстэрка, якое адлюстроўвае ўсё, што адбываецца ў свеце; bocca della verità; вечна падпаленая лямпа; паветраны мост ды іншае. Вышэйшая праява значэння, якое прыпісваецца Вергілію ў Сярэдневякоўі, — гэта роля псіхапомпа, якую яму надаў Дантэ ў «Боскай камедыі», абраўшы яго як прадстаўніка самай глыбокай чалавечай мудрасці і зрабіўшы яго сваім кіраўніком і правадыром па колах пекла.
Творы Вергілія дайшлі да нас у вялікай колькасці рукапісаў. Першакрыніцамі звестак аб жыцці і творах Вергілія служыць «Vita Vergilii» Данаты, некаторыя іншыя vitae, якімі забяспечаны рукапісы, каментары Серв'е і біяграфія Вергілія ў вершах Фоцыя.
Вергілій у іканапісе
З'яўляючыся паганскім дахрысціянскім паэтам, Вергілій лічыўся бясспрэчным аўтарытэтам сярод антычных аўтараў і дасягнуў вяршыні рымскай паэзіі. Прамыя запазычанні, спасылкі і вергіліеўскія рэмінісцэнцыі сустракаюцца ў многіх хрысціянскіх творах. Лічачы Вергілія прадвеснікам хрысціянства, на якім была міласць Боская, царква шануе яго і шэраг іншых дахрысціянскіх геніяў і герояў. У пацвярджэнне гэтага Вергілій даволі часта адлюстроўваецца ў цыкле роспісаў храмаў, альбо яго выявы (звычайна без німба — знака святасці) уваходзяць у склад іканастасаў, займаючы, вядома, падпарадкаваныя месцы ў іерархіі вобразаў.
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Віцебск)
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года — помнік, усталяваны ў 1912 годзе ў Віцебску ў памяць пра воінаў, якія праявілі мужнасць і стойкасць у баях пад Віцебскам 13-15 ліпеня і 26 кастрычніка 1812 года. Усталяваны па ініцыятыве Віцебскай вучонай архіўнай камісіі на сродкі, сабраныя жыхарамі Віцебска і Віцебскай губерні.
Размешчаны ў скверы герояў Айчыннай вайны 1812 года ў канцы вуліцы Савецкай. Праект І. А. Фаміна, працамі кіраваў віцебскі гарадскі архітэктар Ц. В. Кібардзін.
Помнік уяўляе сабой гранітны абеліск вышынёй 26 м усталяваны на прамавугольны п'едэстал і увянчаны бронзавым двухгаловым арлом на шары. На п'едэстале ўстаноўлена пліта з надпісам: «несмяротнай доблесці герояў Айчыннай вайны, удзельнікаў бітваў пад Віцебскам 13, 14 15 ліпеня і 26 кастрычніка 1812 г.».
Па вуглах пліты асновы помніка ўстаноўлены чатыры чыгунныя гарматы, адлітыя па ўзорах марцір.
Макраны
Назву Макра́ны маюць:
Герб Квебека
Герб Квебе́ка (Armoiries du Québec) — адзін з сімвалаў канадскай правінцыі Квебек. Герб Квебека быў прыняты і зацверджаны каралевай Вікторыяй у 1868 годзе, сучасны варыянт выкарыстоўваецца з 1939 года.
Апісанне
Герб уяўляе сабой шчыт, двойчы перасечаны на блакіт, чырвоны і золата. У блакіце тры залатыя лілеі, у чырвоным залаты леапард з блакітным языком і кіпцюрамі, у золаце тры зялёныя кляновыя лісты з аднаго кораня. Шчыт увянчаны каронай Цюдараў, пад шчытом срэбная стужка з дэвізам правінцыі на французскай мове «Je me souviens» («Я памятаю»).
Кампазіцыя герба адлюстроўвае розныя этапы ў гісторыі правінцыі. Геральдычныя лілеі сімвалізуюць французскі перыяд гісторыі Квебека, леапард — брытанскую карону, кляновыя ліст — Канаду.
Калодзежкі
Кало́дзежкі (, Колодежки) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лугаваслабадскага сельсавета.
Аўраам Іванавіч Мельнікаў
Аўраам Іванавіч Мельнікаў (,  —, ) — рускі архітэктар, прадстаўнік позняга класіцызму, акадэмік Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў (1812).