cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нясебыр
Гісторыя
Ужо ў складзе Другога Балгарскага царства, у XIII—XIV стст., калі Балгарыя была асабліва моцнай у палітычным і эканамічным дачыненнях і перажывала свой культурны росквіт, Нясебыр стаў горадам болей чым з 40 цэрквамі, пабудаванымі ў XII—XIV стст., у іх ліку з царквою, якую называлі Новай Мітраполіяй. Пік развіцця Нясебыра прыйшоўся на час панавання цара Івана Аляксандра, калі горад быў адным з найважнейшых у Балгарскай дзяржаве.
У 1452 г. Нясебыр схіліўся пад націскам туркаў, сцены крэпасці былі разбураныя. У часы Асманскай імперыі (XV—XIX стст.) Нясебыр спусташаўся і руйнаваўся, як і многія іншыя балгарскія гарады. Шматлікія ўнікальныя помнікі архітэктуры былі разбураныя. Туркі прынеслі сваю культуру і сваю рэлігію. Ад гэтага часу захаваліся стары фантан і турэцкія лазні. У асманскім справаводстве ў якасці назвы горада пачаў выкарыстоўвацца транслітарат з грэчаскай мовы замест балгарскага варыянта назвы.
У перыяд балгарскага нацыянальнага адраджэння ў горадзе былі пабудаваныя дамы, якія надаюць сучаснаму Нясебыру архаічную рамантыку. Тыповыя нясебырскія дамы XVIII—XIX стст. маюць невялікія двары, якія выходзяць на вуліцу, акрэсленую сценамі каменных цокальных паверхаў. Драўляная лесвіца, нярэдка рухомая, вядзе ў пакоі другога паверха. Ён лёгкі, эркерны, цалкам абшыты дрэвам і выступае па-над першым паверхам, а бэлькі, якія яго падпіраюць, яшчэ мацней звужваюць глядальную вулічную прастору. Для інтэр'еру характэрныя драўляныя столі і выбеленыя сцены. Вокны на верхніх паверхах шырокія, калі ў цокальным вузкія і нешматлікія. У наш час у гэтых дамах нярэдка знаходзяцца сувенірныя крамы, кафэ і рэстараны.
У 1920-х гг. Мясемврыя (у 1934 г. афіцыйна перайменаваная ў Нясебыр) пачала паступова развівацца як курорт, аднак большасць насельніцтва горада ўсё яшчэ займалась рыбнай лоўляй.
Падчас Другой сусветнай вайны ў ваколіцах горада былі пабудаваныя некалькі моцных дотаў і артылерыйскіх батарэй, якія баранілі Нясебыр з мора і сушы. У баявых дзеяннях яны не ўдзельнічалі і зараз знаходзяцца ў закінутым стане.
Мацерыковая частка горада пачала актыўна забудоўвацца ў сярэдзіне 1950-х гг. Са з'яўленнем суседняга курорта Сонечны бераг Нясебыр пачаў развівацца галоўным чынам як курортны горад.
Геаграфічнае становішча
Горад Нясебыр з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам абшчыны Нясебыр, якая займае паўночную частку ўзбярэжжа Чорнага мора у Бургаскай вобласці. Мяжуе на поўначы з абшчынамі Бяла і Долны Чыфлік, на захадзе — з абшчынай Паморые, на поўдні і ўсходзе — з Чорным морам.
Клімат
Клімат умераны. Адпаведныя экалагічныя і кліматычныя ўмовы і высокая сярэднегадавая тэмпература з'яўляюцца фактарамі, які фарміруюць адну з галоўных структур мясцовай эканомікі — турызм.
Насельніцтва
Станам на 2012 г. насельніцтва Нясебыра склала 11 366 чалавек.
Пэрга
Пэрга (Пе́рга) — вёска ў Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
Герб Сінгапура
Герб Сінгапура ўяўляе сабой шчыт, на якім унізе намаляваны белы паўмесяц, побач з якім, наверсе размешчана пяць зорак, якія ўтвараюць круг.
Чырвоны колер увасабляе ўсеагульнае брацтва і роўнасць людзей, а белы — чысціню і дабрадзейнасць.
Паўмесяц сімвалізуе маладую, якая расце нацыю, а пяць зорак — ідэалы Сінгапура: дэмакратыю, мір, прагрэс, справядлівасць і роўнасць.
Леў злева і Тыгр справа падтрымліваюць шчыт. Леў сімвалізуе Сінгапур — горад-леў, а тыгр — цесную сувязь Сінгапура з Малайзіяй.
У самым нізе герба намаляваны дэвіз Сінгапура: «Наперад, Сінгапур!»
NGC 2193
NGC 2193 (іншае абазначэнне — ESO 86-SC57) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
IC 4755
IC 4755 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
9-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)
9-я Навасёлкавая вуліца — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Праезджая да вуліцы Каменшчыкава, часткова — уздоўж вяслярскага канала і рынку «Прудкоўскі». На яе выходзіць вуліца Рыднага. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу. З'яўляецца аднабаковай вуліцай, за выключэннем прыпісаных да яе будынкаў дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы «Дэльфін».
Узнікла ў 1960-я гг. на былых саўгасных землях. Як і іншыя прудкоўскія вуліцы з гэтага шэрагу, пачаткова мела форму «Навасялкоўская» («Новоселковская») з адпаведным нумарам (1961 г.). Сярод жыхароў Прудка бытуе яшчэ адна форма — «Навасялковая».
Яўген Дзмітрыевіч Гаварухін
Яўген Дзмітрыевіч Гаварухін ( — ) — савецкі ваенны хірург. Палкоўнік медыцынскай службы. Заслужаны ўрач БССР (1987).
Біяграфія
Праходзіў службу на пасадзе начальніка медыцынскіх пунктаў розных батальёнаў, камандзіра эвакуацыйнага ўзвода, прыёмна-сартавальнага ўзвода медыцынскай роты ў складзе розных батальёнаў (1964—1971). Начальнік хірургічнага аддзялення 859 Ваеннага шпіталя Беларускай ваеннай акругі (Паўлінава; 1973—1975); урач хірургічнага аддзялення, затым — начальнік аддзялення сасудзістай хірургіі 432 акруговага ваеннага шпіталя Чырванасцяжнай Беларускай ваеннай акругі (1975—1980); галоўны хірург Беларускай ваеннай акругі ВС СССР (1985—1992).
Удзельнік ліквідацыі наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.
Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках (участак 14, рад 10, магіла № ​​15).
Узнагароды
Узнагароджаны шматлікімі медалямі.
Хошчна
Хошчна (Choszczno) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Хашчэнскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Хошчна.
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Хошчна — Мінск 799 км, да Варшавы — 395 км.
Насельніцтва — 15 679 жыхароў (2014 год).
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Галынка)
Свята-Петра-Паўлаўская царква знаходзіцца на паўночны захад ад вёскі Галынка Клецкага раёна, на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў 1-й палове 19 ст. з дрэва ў маёнтку Вендорфаў на сродкі памешчыка Чыжа. У царкоўным архіве захоўваліся візітныя кнігі з 1745 г. У 1863 г. адрамантавана на ўрадавыя сродкі (2 тыс. руб.). У 1909 г. збудавана 1-павярховая драўляная царкоўнапрыходская школа. Адчынена пасля заняпаду ў 1990-я гг.
Інтэр'ер
У арганізацыі ўнутранай прасторы паўтараецца агульная ступенчатая кампазіцыя царквы. Адносна нізкія прылеглыя памяшканні пераходзяць у высокую цэнтральную гранёную залу, перакрытую паўцыркульным скляпеннем на светлавым барабане. Над уваходам хоры з балюстраднай агароджай, што пераходзяць у 2-ярусныя абходныя галерэі цэнтральнай залы. У апсідзе ў 1863 г. ўстаноўлены новы драўляны 2-ярусны іканастас, архітэктоніка якога заснована на чляненні канеліраванымі пілястрамі з пазалочанымі капітэлямі, што падтрымліваюць прафіляваны антаблемент. Царскія вароты разныя, у арнаментальныя звівы ўкампанаваны медальёны з выявамі евангелістаў. Іканастас упрыгожаны жывапісам мясцовых майстроў, накладной арнаментальнай разьбой, мае шэра-белае каляровае вырашэнне з пазалотай.
Званіца
Адзіны ансамбль з царквою складае брама-званіца, размешчаная перад галоўным уваходам. Уяўляе сабой квадратнае ў плане двух'яруснае збудаванне з шатровым верхам на нізкім васьмігранным барабане, завершаным макаўкай. Каркасная канструкцыя запоўнена драўляным брусам. Праёмы першага і другога ярусаў вырашаны ў выглядзе трапецападобных арак.
Пакроўскэ (Алэўскі раён)
Пакроўскэ (Покровське) — вёска ў Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
Штутгарцкая дзяржаўная акадэмія выяўленчага мастацтва
Штутгарцкая дзяржаўная акадэмія выяўленчага мастацтва (Staatliche Akademie der Bildenden Künste Stuttgart) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Штутгарт.
Гісторыя
25 чэрвеня 1761 года Карл Яўген, герцаг Вюртэмбергскі, заснаваў у сваім Новым палацы, размешчаным у цэнтры Штутгарта, акадэмію мастацтваў. У 1781 годзе ўстанова імператарам Іосіфам II была ўзнята да ўніверсітэцкага статусу. У мясцовым мастацкім аддзеле, на ўроках якога прысутнічаў таксама Фрыдрых Шылер, такія мастакі, як Іаган Генрых фон Данекер, Філіп Фрыдрых фон Хетч, Іосіф Антон Кох, Готліб Шык, атрымалі адукацыю ў прыдворных мастакоў, такіх як Нікалас Гібал і Адольф Фрыдрых Харпер, прафесараў, якія ўжо выкладалі ў акадэміі мастацтваў. Унікальнай была поліграфічная майстэрня, заснаваная ў 1776 годзе пры гравёры па медзе Ёгане Готардзе фон Мюлеры. Пасля смерці герцага Карла Яўгена ў 1793 годзе ўстанова была распушчана ў 1794 годзе яго братам і пераемнікам Людвігам Яўгенам, герцагам Вюртэмбергскім. Такім чынам Вюртэмберг страціў адзіны цэнтр падрыхтоўкі мастацтваў. Праз 35 гадоў, у 1829 годзе, кароль Вюртэмбергскі Вільгельм I заснаваў у Штутгарце мастацкую школу, але спачатку сумесна з іншымі навучальнымі ўстановамі.
Пры нацысцкім рэжыме ў 1941 годзе акадэмія была арганічна звязана са Школай прыкладнога мастацтва, заснаванай у Штутгарце ў 1869 годзе, як Штутгарцкая дзяржаўная акадэмія выяўленчых мастацтваў. Пасля Другой сусветнай вайны ўстанова захавала гэтую назву, калі была адноўлена ў 1946 годзе. У той час, калі яе ўласныя будынкі ў цэнтры горада былі разбураны падчас авіяналётаў у 1943 і 1944 гадах, акадэмія пераехала ў будынак былой Школы прыкладнога мастацтва, пабудаванай на Вайсенгофе ў 1913 годзе.
Пасля пратэстаў 1968 года ў акадэміі, пасля абгрунтаванай крытыкі студэнтаў за незразумелыя прававыя адносіны і адсутнасць даследаванняў і экзаменацыйныя палажэнні, пратэсты супраць аўтарытарных прафесараў, кумаўства і сяброўства ў нацысцкай партыі, ВНУ была рэфармавана пад кіраўніцтвам Вольфганга Кермера ў 1975 і 1978 гадах на аснове новых універсітэцкіх законаў. Прававы статус быў удакладнены і гарантаваў роўнасць рангу з універсітэтамі. Акадэмія прыняла рашэнне аб новым базавым парадку, распусціла старую ведамасную структуру і ўтварыла розныя групы спецыялістаў і навучальныя праграмы. У 1970-я гады таксама былі ўведзены дыпломы для ўсіх дызайнерскіх курсаў і інстытуцыяналізавана заахвочванне таленавітых студэнтаў праз бюджэтныя выстаўкі і публікацыі.
Алег Аляксандравіч Стаховіч
Алег Аляксандравіч Стахо́віч (нар. ) — беларускі архітэктар. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1970).
Біяграфія
Нарадзіўся ў былой вёсцы Горкі-Абчак (Мінскі раён Міскай вобласці). Сын пісьменніка Алеся Стаховіча. Скончыў у 1959 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Да 1990 года працаваў у Мастацкім фондзе БССР пры Беларускім саюзе мастакоў. Кіраўнік уласнай творчай майстэрні.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): Курган Славы Савецкай Арміі — вызваліцельніцы Беларусі (Дзяржаўная прэмія БССР 1970 года), галоўны ўваход у выглядзе зоркі ў мемарыяльны комплексе Брэсцкая крэпасць-герой. Аўтар архітэктурна-скульптурнай кампазіцыі «Гадзіннік» на тэрыторыі завода «Палімір» у горадзе Наваполацк Віцебскай вобласці, інтэр’ераў заводскага Палаца культуры (1980-я гады).
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту
Еўрапе́йская кінапрэ́мія найле́пшаму еўрапе́йскаму сцэнары́сту (European Film Award for Best European Screenwriter) — адна з асноўных узнагарод Еўрапейскай кінапрэміі, якая была ўпершыню прысуджана на 1-й цырымоніі ў 1988 годзе і ўручаецца еўрапейскай кінаакадэміяй штогод па сённяшні дзень, за выключэннем перыяду з 1993 па 1995 год, калі ўзнагарода ў гэтай намінацыі не ўручалася.
Сядзібна-паркавы комплекс Чаховічаў (Трусавічы)
Да другой паловы XIX ст. Трусевічы — адзін з дзевяці фальваркаў маёнтка Арамовічаў у Бясядах. У канцы стагоддзя атрымаў у спадчыну старэйшы сын Сігізмунда Чаховіча Мечыслаў, які пабудаваў сядзібу ў простых эклектычных формах. У яе планіроўцы выяўляюцца матывы бацькоўскай сядзібы ў Бясядах, візуальныя сувязі з навакольным асяроддзем.
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту
Колькасць намінацый у катэгорыі «Найлепшы еўрапейскі сцэнарыст» на працягу існавання кінапрэміі няраз змянялася, застаючыся ў межах ад 3 да 7, а ў 1991, 1992 і 1996 гадах пераможца абіраўся без папярэдняга вызначэння намінантаў. Нярэдка ў якасці намінанта выступаў калектыў сцэнарыстаў, так у 2008 годзе прэмію атрымалі адразу 6 суаўтараў сцэнарыя.
Сядзібна-паркавы комплекс Чаховічаў (Трусавічы)
Займае жывапісны ўзгорак, схіл якога спускаецца да невялікага вадатоку з двума сіметрычна размешчанымі штучнымі вадаёмамі. З двух процілеглых бакоў і розных восях да цэнтру сядзібы вядуць сярод поля ўязныя алеі, якія надаюць невялікай сядзібе веліч. Паўднёвая алея з лістоўніцы (захаваліся 17 дрэў) перасякае дамбу; паўночная (з таполі канадскай «Marilandica») пачынаецца ў полі каля вялікага замшэлага валуна вышынёй 1,5 м. Цагляны атынкаваны сядзібны дом з верандай размяшчаўся сярод невялікага (каля 2 га) пейзажнага парка. У плане меў форму прамавугольніка, ахопленага з трох бакоў алеямі і адкрытага ў бок поймы. На адной з палян стаялі гіганцкія арэлі. Паркавы дрэвастой складзены глёгам, ясенем, дубам, бярозай, адзінкава сустракаецца ёлка.
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту
Па стане на канец 2022 года часцей за ўсё, а менавіта двойчы, у намінацыі «Найлепшы еўрапейскі сцэнарыст» перамагалі (1992, 1999),  (2000, 2004),  (2000, 2004), Павел Паўлікоўскі (2014, 2018), Томас Вінтэрберг (2012, 2020),  (2012, 2020), Рубен Эстлунд (2017, 2022). Па колькасці намінацый першынства трымаюць чатырохразова намінаваныя (1997, 1998, 2000, 2004), Міхаэль Ханэке (2001, 2005, 2009, 2012),  (2002, 2004, 2006, 2016), Педра Альмадовар (2002, 2004, 2006, 2019) і Паала Сарэнціна (2008, 2013, 2015, 2021).
Сядзібна-паркавы комплекс Чаховічаў (Трусавічы)
Сядзібны дом згарэў у гады Вялікай Айчыннай вайны. У ім размяшчалася пагранічная застава. Не захаваліся карпусы спіртзавода і другія будынкі сядзібы. Засталася толькі арыгінальная лядоўня, пабудаваная з бутавага каменя. Каменем выкладзены і скляпеністая столь. У гады вайны выкарыстоўвалася партызанамі для выпечкі хлеба.
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту
Пераможцы і намінанты
Пераможцы і намінанты прыведзены ў храналагічным парадку. У межах аднаго года намінанты ўпарадкаваны па прозвішчах паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Сядзібна-паркавы комплекс Чаховічаў (Трусавічы)
Спасылкі
\
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму сцэнарысту
1990-я
У 1993—1995 гадах узнагарода ў гэтай намінацыі не ўручалася.
Статыстыка па перамогах і намінацыях
Па стане на канец 2022 года часцей за ўсё, а менавіта двойчы, у намінацыі «Найлепшы еўрапейскі сцэнарыст» перамагалі (1992, 1999),  (2000, 2004),  (2000, 2004), Павел Паўлікоўскі (2014, 2018), Томас Вінтэрберг (2012, 2020),  (2012, 2020), Рубен Эстлунд (2017, 2022). Па колькасці намінацый першынства трымаюць чатырохразова намінаваныя (1997, 1998, 2000, 2004), Міхаэль Ханэке (2001, 2005, 2009, 2012),  (2002, 2004, 2006, 2016), Педра Альмадовар (2002, 2004, 2006, 2019) і Паала Сарэнціна (2008, 2013, 2015, 2021).
Мікалай Васілевіч Смоліч
Мікалай Васілевіч Смо́ліч (Николай Васильевич Смолич;, Санкт-Пецярбург — 31 ліпеня 1968) — савецкі, расійскі і ўкраінскі акцёр, тэатральны рэжысёр, педагог. Народны артыст СССР (1944). Член УКП(б) з 1946 года.
Сіманішкіс II
Сімані́шкіс II (Simoniškis II) — населены пункт у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчаны за 3 км на паўднёвы захад ад Шакарвы. Насельніцтва 6 чал. (2001 г.). Размешчаны ў Аўкштайцкім нацыянальным парку, на ручаі Яўрупес, на ўсход ад возера Прудас.
Карэны
Карэны, пгхан'ё — народ у М'янме (пераважна ў нацыянальнай вобласці Карэн і ў дэльце ракі Іравадзі) і Тайландзе. Агульная колькасць 3290 тыс. чал., у тым ліку ў М'янме 3100 тыс.чал., у Тайландзе 190 тыс. Асноўныя групы карэнаў: пво (карэн б'ю — «белыя карэны») і сго (карэн нэт — «чорныя карэны»), а таксама бвэ, яо і іншыя, у Тайландзе вылучаюцца янгдаенг і янгхаа. Адносяцца да паўднёваазіяцкай пераходнай расы. Карэны гавораць на мовах карэнскай падгрупы цэнтральнай групы сінатыбецкай сям'і. Пісьмовасць на аснове бірманскага алфавіта. Пераважная частка карэнаў будысты, частка — хрысціяне (баптысты). Распаўсюджаны традыцыйныя вераванні, месіянскія культы.
Прасоўванне карэнаў у М'янму з поўначы, з усходняга Тыбета, пачалося, верагодна, у 2-м тысячагоддзі да н.э., у сярэднявеччы яны дасягнулі марскога ўзбярэжжа; міграцыі ў Тайланд працягваліся да сярэдзіны 20 стагоддзя. У 16-18 стагоддзях у раўнінных карэнаў склаліся феадальныя адносіны, у горных плямёнаў захоўваўся першабытны лад.
Веславанне на байдарках і каноэ на Еўрапейскіх гульнях 2019
Веславанне на байдарках і каноэ на Еўрапейскіх гульнях 2019 — спаборніцтвы па Веславанне на байдарках і каноэ на Еўрапейскіх гульнях 2019 будуць праходзіць у Беларусі, у Мінскай вобласці, у горадзе Заслаўе 25 і 27 чэрвеня на вяслярным канале ў Заслаўі. Разгуляныя будуць 16 камплектаў узнагарод. У спаборніцтвах прымуць удзел 350 спартсменаў.
Ірландзец (фільм, 2019)
«Ірландзец » (The Irishman, у тытрах паказаны як Я чуў, ты фарбуеш дамы (I Heard You Paint Houses)) — амерыканскі драматычны фільм рэжысёра Марціна Скарсэзэ, які выйшаў на экраны ў 2019 годзе.
Сюжэт
Фільм апавядае пра амерыканскага прафсаюзнага дзеяча і мафіёзі Фрэнка Шырана, вядомага па мянушцы «Ірландзец». Ад рукі Шырана загінула каля 25 дзеячаў злачыннага свету, у тым ліку і ўплывовы прафсаюзны дзеяч Джымі Хофа.
Валерыя Кустава
Вале́рыя Ку́става, вядомая таксама як Валяры́на (нар., ) — беларускі паэт, літаратар, сцэнарыст, тэлевядучая.
Біяграфія
Вучылася ў ДМШ № 9, скончыла ДМШ № 19 па класе скрыпкі і фартэпіяна. Вучылася ў Ліцэі з тэатральным ухілам № 136, скончыла беларускамоўны клас тэатральнага ліцэя (былая СШ № 211, 2002). Наведвала Беларускі калегіум — аддзяленне «філасофія/літаратура» (2003), скончыла Польскі Інстытут у Мінску (2003), БДУКіМ (2007, дыплом з адзнакай, спецыяльнасць «Літаратурная работа», спецыялізацыя — кінадраматургія), магістратуру БДАМ (2008, спецыяльнасць «Мастацтвазнаўства», спецыялізацыя — кінатэлемастацтва, — мае ступень магістра мастацтвазнаўства). Працавала рэдактарам выдавецтва «Мастацкая літаратура» (2008—2009). Скончыла аспірантуру БДАМ (2012, спецыяльнасць «Кіназнаўства», спецыялізацыя — кіна-, тэле- і іншыя віды экранных мастацтваў.
Творчасць
Сама таго не ведаючы, паставіла тры рэкорды ў гісторыі беларускай літаратуры:
Член Саюза беларускіх пісьменнікаў і Беларускага ПЭН-цэнтру.
Удзельніца міжнародных літаратурных фестываляў у Беларусі, Украіне, Польшчы, Літве, Славеніі, Туркменістане, Германіі, Швецыі і інш. Аўтар шэрагу песень, супрацоўнічае з беларускімі кампазітарамі, ансамблямі і выканаўцамі. Асобныя творы перакладзеныя на нямецкую, французскую, шведскую, англійскую, літоўскую, грузінскую, славенскую, украінскую, польскую і рускую мовы. Сама перакладае з беларускай, рускай, украінскай, польскай і інш.; аўтар шматлікіх публікацый у перыёдыцы: «Дзеяслоў», «Новы Час», «Arche», «Полымя», «Культура» і інш.
Вершы Валярыны вельмі розныя: ад філасофска-сур'ёзных да правакацыйна-хуліганскіх.
Грамадская дзейнасць
У лютым 2018 года ў Беларускім Доме ў Варшаве на Дзень роднай мовы правяла «Нацыянальную дыктоўку», якой Беларускі Дом распачаў святкаванне 100-годдзя Беларускай Народнай Рэспублікі.
Крымінальны пераслед
У чэрвені 2021 года Куставай прыйшлося пакінуць Беларусь. 3 чэрвеня невядомыя ламаліся ў яе кватэру. Пасля гэтага сувязь з ёй знікла, пакуль літаратарка не апынулася ў Польшчы. У Беларусі жа распачаўся крымінальны пераслед у адносінах да яе: Куставу абвінавацілі па меншае меры ў «арганізацыі і падрыхтоўцы дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак», і нясплаце падаткаў за фінансаванне пратэстаў.
Nipponia nippon
Апісанне
Цела даўжынёй 55—84 см, вагой 1,5—2 кг. Апярэнне белага колеру. Пярэдняя частка галавы неапераная, чырвонага колеру. Дзюба доўгая, выгнутая, чорная з чырвоным кончыкам. Вочы чырвоныя, кальцо вакол вока жоўтае. Ногі чырвоныя. На галаве доўгі чуб злёгку ружовага адцення. У шлюбны перыяд апярэнне спіны, галавы і шыі набывае шэрае адценне.
Спосаб жыцця
Насяляе забалочаныя даліны рэк, нізіны з азёрамі і рысавымі палямі. Начуюць птушкі на высокіх дрэвах у лесе. Кормяцца на плыткаводдзі, дзе палююць на дробную рыбу, крабаў, малюскаў і іншых водных беспазваночных, паўзуноў і жаб.
Утвараюць пастаянныя пары і гняздуюцца на высокіх дрэвах, у асноўным, на хвоях і дубах. Кладка, якую наседжваюць абодва бацькі, складаецца з 3-4 яек. Інкубацыя доўжыцца 28 дзён. Праз 40 дзён пасля вылуплення птушаняты становяцца на крыло. Маладыя птушкі трымаюцца з бацькамі да восені, затым аб’ядноўваюцца ў чароды.
Шэр (значэнні)
Шэр — шматзначны тэрмін.
Саскія Эскен
Саскія Эскен (Saskia Esken), прозвішча пры нараджэнні Хофер (Hofer; нар. 28 жніўня 1961, Штутгарт) — нямецкі палітык, сустаршыня СДПГ (з 2019 года).
Біяграфія
Праграміст з Бадэн-Вюртэмберга, член СДПГ з 1990 года, належыць да левага крыла сацыял-дэмакратаў.
Пачынала палітычную кар’еру з муніцыпальнага ўзроўню — з’яўляючыся замужняй жанчынай і маці трох дарослых дзяцей, прадстаўляла інтарэсы бацькоў у горадзе Кальв, з 2012 па 2014 гады займала пасаду намесніка кіраўніка зямельнага бацькоўскага савета Бадэн-Вюртэмберга. З 2013 па 2015 гады працавала намесніцай кіраўніка паўночна-заходняга аддзялення СДПГ. Дэпутат Бундэстага з 2013 года, у 2017 годзе ізноў прайшла ў парламент, хоць і займала ў партыйным спісе перадапошняе месца. У 2018 годзе ўваходзіла ў рабочую групу партыі на перамовах аб фармаванні кааліцыйнага ўрада.
6 снежня 2019 года атрымала 76 % галасоў дэлегатаў з’езда СДПГ у Берліне па выніках выбораў кіраўніцтва партыі і разам з Норбертам Вальтэр-Бор’янсам, якога падтрымалі 90 %, заняла пасаду сустаршыні СДПГ. 11 снежня 2021 года на з'ездзе партыі была зноў абрана сустаршынёй партыі разам з Ларсам Клінгбейлам.
Валерый Міхайлавіч Макарэвіч
Валерый Макарэвіч (нар. ) — беларускі футбаліст, брамнік нацыянальнай зборнай Беларусі па пляжным футболе. У цяперашні час працуе трэнерам брамнікаў у клубе «Крумкачы».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Лідзе, займаўся ў футбольнай секцыі. Скончыў Рэспубліканскае вучылішча алімпійскага рэзерву (1999—2003) па спецыяльнасці «фізічная культура і спорт», трэнер па футболе, і БДУ (2006—2012) па спецыяльнасці «гісторыка-архівазнаўства», выкладчык.
У 27 гадоў перайшоў у пляжны футбол. Адказваў за развіццё пляжнага футбола ў барысаўскім БАТЭ. Брамнік нацыянальнай зборнай Беларусі. Гулец года Беларусі-2019 па версіі асацыяцыі «Федэрацыя пляжнага футбола». Шматразовы чэмпіён Беларусі. Сярэбраны прызёр чэмпіянату Украіны ў складзе каманды VIT (Кіеў). У 2020 годзе Валерый Макарэвіч у складзе маскоўскага «Спартака» стаў сярэбраным прызёрам клубнага чэмпіянату свету па пляжным футболе. У 2021 годзе выступаў у «Крылах Саветаў» у якасці гуляючага трэнера.
Верхняя Савоя
Ве́рхняя Саво́я (Haute-Savoie, Nauta Savòia, Hôta-Savouè) — дэпартамент на ўсходзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Рона — Альпы. Парадкавы нумар 74. Адміністрацыйны цэнтр — Ансі (Анесі). Насельніцтва 631,7 тыс. чалавек (33-е месца сярод дэпартаментаў, даныя 1999 г.).
Геаграфія
Плошча тэрыторыі 4388 км². Дэпартамент размешчаны ў Альпах і мяжуе з Італіяй і Швейцарыяй. Тут знаходзяцца гара Манблан і возера Ансі, тутака ж знаходзіцца горад Эвіян з сусветна вядомай крыніцай мінеральнай вады. Яшчэ адна славутасць - другая па глыбіні пячора ў свеце Gouffre Mirolda, глыбінёй 1733 м.
Дэпартамент уключае 4 акруга, 34 кантона і 294 камуны.
Акруга:
Гісторыя
Да сярэдзіны XIX стагоддзя Савоя належала Савойскай герцагскай дынастыі. У сакавіку 1860 г. яна была далучана да Францыі.
Джэрэла
Джэрэла (Дже́рело) — вёска ў Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
Самалійцы
Самалі́́йцы (Soomaalida, 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘𐒆𐒖, صوماليون) — кушыцкі народ на поўначым усходзе Афрыкі. Складаюць асноўнае насельніцтва Самалі, значныя часткі насельніцтва Джыбуці, Кеніі і Эфіопіі.
Агульная колькасць (2023 г.) — 29 207 000 чалавек.
Паходжанне
Паводле традыцыйнай генеалогіі самалійскіх родаў, усе яны паходзяць ад Самаале, выхадца з арабскага племені Курэйш, адкуль таксама паходзіў мусульманскі прарок Магамет. Яго нашчадкі быццам бы перасяліліся на Афрыканскі Рог з паўнёвага Емену і далі пачатак асобным родам. Гентычныя даследаванні пачатку XXI ст. паказалі, што паходжанне сучасных самалійцаў сапраўды часткова звязана з насельніцтвам Еўразіі, у меншай ступені — з насельніцтвам Афрыкі на поўдзень ад Сахары. Тым не меней, большасць генетычнай спадчыны адносіцца да нільска-эфіопскага рэгіёна. Вядома, што самалійцы размаўляюць на мове кушыцкай галіны, блізкай да іншых моў паўночнага ўсходу Афрыкі.
Навуковая этымалогія назваў «Самалі» і «самалійцы» застаецца да канца не высветленай. Найчасцей іх утварэнне тлумачаць самалійскімі словамі, якія значаць «ісці і даіць (малако)». Меней папулярны гіпотэзы паходжання назваў з арабскай мовы, хаця яны маюць права на існаванне, паколькі кантакты паміж самалійцамі і арабамі маюць даўнія карані.
Становішча
Хаця самалійцы маюць адзінае ўяўленне пра сваё супольнае паходжанне, гістарычна склалася так, што яны насялялі тэрыторыі розных дзяржаўных утварэнняў. Акрамя таго, важную ролю ў самаатаесамленні да сёй пары адыгрывае прыналежнасць да пэўнага роду.
Нацыянальная самалійская дзяржава сфарміравалася толькі ў 1960 г. у выніку аб'яднання былых калоній Італіі і Вялікабрытаніі. Аднак агрэсіўнасць усталяванага ў 1969 г. ваеннага рэжыму прывяла да ваенных канфліктаў з суседнімі дзяржавамі і грамадзянскай вайне на паўночным захадзе Самалі. У выніку апошняй узнікла непрызнаная дзяржава Самаліленд. У 1990-х гг. унутраныя канфлікты на астатняй тэрыторыі Самалі таксама спрыялі развалу адзінай дзяржавы і іншаземным ваенным умяшанням. Фармальна ўзніклыя дзяржаўныя фарміраванні складаюць адзіную федэрацыю, але карыстаюцца вельмі шырокай аўтаноміяй і нават маюць тэрытарыяльныя спрэчкі паміж сабою. Тым не меней, Самаліленд і федэрацыя Самалі захоўваюць прыкметы нацыянальных самалійскіх дзяржаў, дзе самалійцы складаюць каля 95% насельніцтва, а самалійская мова з'яўляецца дзяржаўнай.
У Джыбуці насельніцтва, якое размаўляе на самалійскай мове, фарміруе большую частку жыхароў гэтай краіны. Тым не меней, самалійская мова не з'яўляецца дзяржаўнай і нават не вывучаецца ў школах. Поўдзень Джыбуці калісьці ўваходзіў у склад традыцыйных тэрыторый самалійскіх родаў Іса і Гадабурсі. Аднак у канцы XIX ст., калі ўзнікла калонія Французскі бераг Самалі, 75% зямель належылі афар. На працягу XX ст. колькасць самалійцаў стала расла, у тым ліку дзякуючы іміграцыі. Пасля абвяшчэння незалежнасці Джыбуці ў 1977 г. прадстаўнікі самалійскіх родаў склалі асноўную эліту краіны. У 1991 — 1994 гг. гэта прывяло да ваеннага супрацьстаяння паміж урадавымі ўзброенымі сіламі і палітычнымі групіроўкамі афар. Хаця яно скончылася пагадненнем аб этнічным парытэце, узброеныя канфлікты адбываюцца і ў нашы дні.
Паводле перапісу насельніцтва Кеніі 2019 года, тут жыве 2,8 мільёнаў карэнных самалійцаў. Яны насяляюць пераважна Паўночна-Усходнюю правінцыю, што была створана на аснове Паўночнай памежнай акругі, якая ў сваю чаргу была сфарміравана брытанскімі каланіяльнымі ўладамі ў 1925 г. у выніку падзелу самалійскіх тэрыторый. У 1962 г. каланіяльная адміністрацыя правяла рэферэндум, згодна вынікам якога 86% выбаршчыкаў Паўночнай памежнай акругі пажадалі далучэння да Самалі. Аднак пасля абвяшчэння незалежнасці Кеніі ў 1963 г. яго вынікі былі адпрэчаны. Гэта прывяло да крывавай вайны паміж прыхільнікамі далучэння да Самалі і ўрадавай арміяй. Вайна скончылася ў 1967 г. у выніку пагаднення паміж Кеніяй і Самалі. Кенійскія ўлады арганізоўвалі масавыя рэпрэсіі і забойствы самалійцаў у 1980-х гг. . Нецярпімасць з боку дзяржавы заўважна і ў нашы дні, што афіцыйныя асобы тлумачаць барацьбой з тэрарызмам.
Хаця тэрыторыя сучаснай Эфіопіі магла быць першаснай радзімай самалійцаў, землі, населеныя гэтым народам, увайшлі ў склад Эфіопскай дзяржавы толькі ў другой палове XIX — першай чвэрці XX стст. у выніку заваяванняў і дамоў з Італіяй. Пасля II Сусветнай вайны на ўсходзе Эфіопіі вызначыўся рэгіён Агадэн, дзе самалійцы склалі асноўную частку насельніцтва, аднак манархічыны рэжым падтрымліваў палітыку перадачы зямельнай маёмасці панам-амхара. У 1964 г. Фронт вызвалення заходняга Самалі падняў паўстанне. У 1977 г. самалійскі ваенны рэжым прыняў рашэнне падтрымаць паўстанцаў і увёў у Агадэн сваю армію. Ваенны канфікт доўжыўся да сакавіка 1978 г. Эфіопія пры падтрымцы СССР, Кубы і Паўднёвага Емена здолела атрымаць перамогу. У 1995 г. у выніку праграмы шырокіх рэформ на ўсходзе Эфіопіі быў створаны асобны рэгіён Самалі, межы якога да сёй пары да канца не вызначаны. З 1984 г. на яго тэрыторыі дзейнічаюць паўстанцы адноўленага Фронта нацыянальнага вызвалення Агадэна (ФНВА). У 2019 г. ФНВА зарэгістраваўся як афіцыйная палітычная партыя. Тым не меней, узброены канфлікт з уцягваннем у яго мірнага насельніцтва працягваецца і ў нашы дні.
Складаная палітычная і эканамічная сітуацыя спарадзіла масавую эміграцыю. Па дадзеных ААН з 1990 г. да 2015 г. доля самалійскіх эмігрантаў падвысілася на 136%. У 2014 г. да 1,1 млн самалійцаў-мігрантаў мела статус часовых бежанцаў. Самалійская дыяспара раскідана па розных краінах свету. Так, у Егіпце яна трэцяя па колькасці пасля палестынцаў і суданцаў. Бежанцы з Самалі пераязджаюць у краіны Заходняй Еўропы, ЗША, Канаду. Але 80% жывуць у суседніх краінах. У замежных краінах самалійцы вызначаюцца высокай ступенню адаптацыі і захаваннем культурных зносін з суайчыннікамі. Толькі ў 2022 г. у ЗША 14 грамадзян самалійскага паходжання былі выбраны ў розныя заканадаўчыя органы. Сярод амерыканскіх самалійцаў ёсць пісьменнікі, навукоўцы, палітычныя актывісты.
Гаспадарка
Галоўным гаспадарчым заняткам самалійцаў здаўна з'яўляецца качавая і адгонная жывёлагадоўля. Качэўнікі звычайна перамяшчаюцца ў пошуках пашаў і вады па рэгулярнай схеме. Гаспадаркі, што практыкуюць адгонную жывёлагадоўлю, маюць сталае месца жыхарства, спалучаюць гэты занятак з іншымі. Трымаюць коз, авечак, вярблюдаў і кароў. У большасці выпадкаў статкі змешаныя. Свойская жывёла не толькі забяспечвае харчаваннем і прыбыткам, але таксама выконвае функцыю транспартнага сродку, сямейных зберажэнняў, падвышае сацыяльны статус гаспадароў.
Выпасам вярблюдаў і буйной рагатай жывёлы займаюцца мужчыны, выпасам коз і авечак — жанчыны, дзеці або старыя. Козы і авечкі адыгрываюць больш важную эканамічную ролю, чым вярблюды і каровы. Тым не меней, сярод самалійцаў існуе сапраўдны культ вярблюдаў. Яны апяваюцца ў народнай творчасці і ў літаратуры за спрыт і кемлівасць, аб'ядноўваюць мужчын незалежна ад сваяцтва як супольная маёмасць ці пажаданы падарунак, у выпадку выкрадання з'яўляюцца нагодай для крывавага канфлікту.
Відавочна, земляробства было добра вядома продкам самалійцаў ужо да перасялення ў засушлівыя раёны Афрыканскага Рога. Яно традыцыйна складае важную частку гаспадаркі сярод самалійцаў Эфіопіі. Але і ў іншых рэгіёнах земляробства дае значныя перавагі для ўстойлівай вытворчасці харчавання. На землях уздоўж рэчышча Шэбеле спалучэнне земляробства з жывёлагадоўляй забяспечвае заняткам каля 80% гаспадарак. Тут вырошчваюць на продаж лайм, бананы, манга, папаю, таматы, бамію і г. д.
Насельніцтва ўзбярэжжа Афрыканскага Рогу было здаўна ўцягнута ў міжнародныя гандлёвыя сувязі, што спрыяла станаўленню партовых гарадоў і мараходства. Так, у сярэднявеччы порт Бербера ператварыўся ў важны транзітны цэнтр паміж Індыяй і арабскімі краінамі. Самалійскія майстры будавалі адна- і двухмачтавыя караблі бедэн, што здзейснялі працяглыя вандроўкі па Індыйскаму акіяну і Чырвонаму мору. Заняпад мараплаўства адбыўся ў XVI ст. у выніку супрацьстаяння з партугальцамі, аднак традыцыі суднабудавання захоўваліся да другой паловы XX ст. У нашы дні назіраецца саслабленне эканамічнай актыўнасці прыбярэжных жыхароў. Хаця марскія воды каля Афрыканскага Рога багаты на рыбныя рэсурсы, у рыбалоўства як занятак уцягнута толькі 0,3% гаспадарак Самалі.
Традыцыйныя рамёствы падзяляюцца на хатнія і прафесійныя. Вырабам хатняга начыння, пляценнем і ткацтвам звычайна займаюцца жанчыны. Прафесійная рамесная вытворчасць, дробны гандаль і абслугоўванне здаўна знаходзіліся ў руках некалькі родаў саб або асоб іншаэтнічнага паходжання. Сярод іншых самалійцаў дадзеныя прафесіі разглядаліся як непрывабныя, а іх прадстаўнікі падвяргаліся дыскрымінацыі. У нашы дні рабочыя спецыяльнасці, праца ў гандлі і абслугоўванні лічацца нормай, аднак прымхлівае стаўленне да да саб захоўваецца.
Жыллё і архітэктура
Самалійцы-качэўнікі звычайна жывуць у разборных каркасных жытлах акал або буул. Іх узвядзеннем займаюцца жанчыны. Каркас робіцца з каранёў акацый, зверху крыецца цыноўкамі з раслінных валокнаў. Дзякуючы натуральнай вентыляцыі ў спякоту і холад знутры захоўваецца ўтульнасць.
Мураваныя пабудовы ўзводзіліся на ўзбярэжжы Афрыканскага Рогу са старажытнай пары. З эпохі сярэднявечча развіццё мураванай архітэктуры адбывалася дзякуючы існаванню гарадоў і дзяржаўных утварэнняў, што патрабавалі наяўнасці стацыянарных умацаваных пабудоў. Мясцовыя майстры выкарыстоўвалі для будаўніцтва вапняк, каралы, цэглу. Круглявыя крэпасці мелі муры да 12 м у вышыню, іх атачалі раслінамі і вартавымі памяшканнямі. На ўзбярэжжы усталёўвалі ўмацаваныя вежы-маякі. Асаблівасцю самалійскіх мячэцяў у параўнанні з іншымі ўсходнеафрыканскімі храмамі сталі мінарэты ў выглядзе калон з цыбулепадобным навершам. На поўначы шырока распаўсюджаным тыпам мураваных пабудоў былі купальныя магільні-маўзалеі.
З канца XIX ст. гарадская архітэктура развівалася пад уплывам еўрапейскай і амерыканскай.
Вопратка
Самалійская традыцыйная вопратка можа адрознівацца ў залежнасці ад рэгіёна, дастатку і ступені рэлігійнасці. Аднак у апошнія 50 гадоў замацаваўся пэўны стыль народнай вопраткі, якую звычайна апранаюць падчас святаў або ў іншыя асаблівыя дні. Мужчынскае адзенне ўключае насцегнавы саронг макаві і кавалак баваўнянай тканіны, што накідваецца на плечы. З Аравіі прыйшла традыцыя насіць кашулю каміс да пятаў з доўгімі рукавамі. На галаву апранаюць каляровы капялюшык такія або цюрбан куфіяд. Асновай жаночай вопраткі з'яўляецца гунтыіна — кавалак тканіны, абгорнуты вакол стану. На афіцыйныя мерапрыемствы жанчыны апранаюць лёгкую сукенку дзірак і шаўковую спадніцу гаргарад. Замужнія жанчыны, а часцяком і дзяўчаты пакрываюць галаву хусткай шаш. Кансерватыўныя мусульманкі носяць вуалі і закрытую вопратку джылбаб, якая хавае цела, акрамя твару і далоняў.
Кухня
Самалійскія кулінарныя традыцыі залежаць ад рэгіянальных асаблівасцей, наяўнасці пэўных прадуктаў харчавання, заняткаў, рэлігійных абмежаванняў і вонкавага ўплыву. Асаблівы ўплыў прасочваецца з боку арабскай, эфіопскай, індыйскай і італьянскай кухняў. Так, хлеб канджэра мае агульнае паходжане з хлебам інджэра з Эфіопіі і Эрытрэі. Самалійцы ўжываюць чапаці і макаронныя вырабы, запазычаныя ў індыйцаў і італьянцаў. Прынята есці тройчы на дзень, але найбольш важны прыём ежы ў абед када. Ён уключае адну ці некалькі асноўных страў і дэсерт з бананаў, халвы або іншых прысмакаў. Халва мае арабскае паходжанне, але ў самалійскай традыцыі яна болей нагадвае цвёрдае жэле з цукру, шафрану, кардамону і топленага масла.
Грамадства
Асновай сацыяльнай пабудовы традыцыйнага грамадства з'яўляецца род — своеасаблівая сваяцкая карпарацыя, якая мае адзінае паходжанне па мужчынскай лініі, кантралюе пэўныя тэрыторыі або нават заняткі. Ён мае ўласную ўнутраную структуру, сістэму кіравання і традыцыйнае права хээр. Род прадстаўлены рознымі сваяцкімі лініямі, толькі адна з якіх разглядаецца як асноўная. Лініі могуць уключаць драбнейшыя падраздзяленні. Самая дробная радавая адзінка — аб'яднанне сем'яў, што нясуць супольную адказнасць, выплачваюць або атрымліваюць кампенсацыі за дзеянні сваіх чальцоў. Такім чынам вылучаюць наступныя роды :
Стаць чальцом роду можна ў выніку нараджэння або шлюбу. На поўдні практыкуецца традыцыя ўсынаўлення, калі ў род прымаецца чалец звоку. Судовая і кіраўнічая ролі належаць старэйшынам. Паколькі родавая структура складаная, то старэйшыны маюць розны ўзровень. Найбольш важныя надзяляюцца тытулам сулдаан (ісім, угаас). Паўночныя самалійцы маюць негалоснае пагадненне аб узаемаддзеянні паміж рознымі родавымі групамі.
Частка самалійцаў не ўваходзіць у буйныя родавыя групы. Яны складаюць умоўныя аб'яднанні, што разглядаюцца ці то як асобныя прыніжаныя роды саб, ці то нават як ніжэйшыя касты. У іх склад уваходзяць :
Акрамя таго, на поўдні Самалі вылучаюцца іншаэтнічныя групы банту і суахілі з астравоў Баджуні. Саб і банту маюць прыніжанае становішча ў адносінах да астатніх самалійцаў. Шлюбы з імі неафіцыйна забаронены. У мінулым яны маглі карыстацца заступніцтвам з боку старэйшын буйных родаў або манархаў. Але пасля пачатку грамадзянскай вайны сталі найбольш дыскрымінуемымі меншасцямі.
Пераважаюць буйныя пашыраныя сем'і з 3 пакаленняў: старэйшыя бацькі; іх сыны, жонкі сыноў і незамужнія дочкі; дзеці ад жанатых сыноў. Да малодшых чальцоў сям'і могуць прыраўноваць служак. Галоўным у сям'і заўсёды з'яўляецца мужчына. Дочкі пасля шлюбу пераходзяць у сям'ю мужа. Прычым, нявесты звычайна значна маладзейшыя за будучых мужоў. Шырока распаўсюджаны звычай палігініі, калі мужчыны маюць некалькі жонак (па мусульманскаму звычаю — да 4), але кожная жонка і яе дзеці жывуць у асобных хацінах.
Народная творчасць
Народная паэзія доўгі час развівалася ў шчыльнай сувязі з музычнай творчасцю, паколькі вершы не апавядалі, а спявалі. Песні ўмоўна падзяляюць на калыханкі, вясельныя, працоўныя, любоўныя, забаўляльныя, самотныя, танцавальныя, гераічныя і інш. Акрамя таго, тэматычна вылучаюць жаночыя і мужчынскія спевы. Такі падзел асабліва яскрава бачны ў працоўных песнях. Жаночыя прысвечаны дому, цяжкасцям паўседзённых клопатаў. Мужчынскія — качавой рамантыцы, догляду за жывёламі, паляванню. Адзін з найбольш старажытных жанраў — вілга. Лічыцца, што ён узнік сярод самалійскіх маракоў і толькі пазней распаўсюдзіўся сярод качэўнікаў. Песні вілга маюць форму двухрадкоўяў, спяваюцца салістам або хорам, які падхоплівае за галоўным спеваком прыпеўку. У большасці выпадкаў у іх гучаць самота, перажыванні з-за складанасцей жыцця, смерці, страчанага кахання.
У далёкім мінулым, падобна іншым афрыканскім народам, самалійцы аддавалі перавагу рытмічнай музыцы, але ў выніку кантактаў з арабамі сталі папулярны мелодыі уду. У 1939 — 1943 гг. з Емену прыйшоў стыль лірычных спеваў дунья-дывані (دنيا ديواني). На яго аснове Абды Сініма, шафёр з Джыбуці, распрацаваў новы мясцовы стыль балва, што спалучаў рытміку з лірыкай. Яго паслядоўнікі ігралі не толькі на ўдарных інструментах, але і на ўдзе. Нарэшце, у 1950-х гг. з балва вылучыўся стыль хээло. Ён уключаў спалучэнне музыкі уда, барабана, трысняговай флейты і пляску далонямі. Хээло выкарыстоўваўся шырэй, у тым ліку для распаўсюджвання рэвалюцыйных песень . Два стылі сталі асноўнымі для выканання народных і прафесійных спеваў.
Выканаўцамі танцаў могуць быць як мужчыны, так і жанчыны. Найбольш вядомыя стылі: сайлісі, джаандхір і дхаанта. Сайлісі бярэ пачатак на поўначы Самалі, уключае традыцыйную ісламскую лірыку. Джаандхір значыць «вялікі скок», часцяком выконваецца падчас вяселляў. Для яго характэрны круцільныя рухі целам. Дхаанта імітуе паводзіны вярблюда. Песні да яго калісьці выкарыстоўваліся для ўзняцця духу воінаў. У нашы дні ён выконваецца падчас амаль усіх святаў.
Рэлігія
Лічыцца, што ў мінулым самалійцы прытрымліваліся складанай політэістычнай рэлігіі эбэ-ваак з магутным вярхоўным бажаством Ваак. Яны мелі храмы і месцы шанавання, а таксама штат святароў. У міфалогіі захаваліся постаці добрых духаў аяанле, анёл смерці Хуур у выглядзе вялікай птушкі, дух помсты нідар і г. д.
Іслам набыў распаўсюджанне з IX ст. Большасць вернікаў — мусульмане-суніты. З канца XX ст. распаўсюджваецца салафізм, назіраецца ўплыў рэлігійнага экстрэмізму.
Кляштар місіянераў (Лыскава)
Кля́штар місіяне́раў — манастырскі комплекс у Лыскаве Пружанскага раёна, збудаваны ў XVIII стагоддзі. У склад комплексу ўваходзяць Траецкі касцёл і жылы корпус. Кляштар місіянераў — помнік архітэктуры позняга барока, занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Мінуўшчына
Мураваны барочны касцёл і жылы корпус збудавалі ў другой палове XVIII стагоддзя манахі-місіянеры.
Акрамя жылых памяшканняў, на першым паверсе корпусу размяшчаліся кавальня і сталоўка. Цяпер у будынку дзейнічае ўрачэбная амбулаторыя.
Архітэктура
Жылы корпус — двухпавярховы П-падобны будынак. Галоўны ўсходні фасад павернуты ў бок касцёла.
Сцены па перыметры апярэзаны пілястрамі. Бакавыя часткі фасаду падзеленыя карнізнай цягай на 2 ярусы. Пілястры ніжняга ярусу апрацаваныя рустыкай.
Вокны першага паверху знаходзяцца ў аркавых нішах, другога — акаймаваны простымі ліштвамі.
Скляпенні калідора цыліндрычныя з распалубкай, памяшканняў — крыжовыя.
Мікола Рулінскі
Мікола Рулінскі (23 красавіка 1923—23 кастрычніка 2002) — беларускі вайсковы і грамадскі дзеяч. Афіцэр БКА, дэсантнік беларускага батальёна «Дальвіц».
Біяграфія
Нарадзіўся 23 красавіка 1923 г. на Баранавіччыне ў Навагрудскім ваяводстве ў Польскай Рэспубліцы ў сям’і праваслаўнага святара (па іншых звестках — дыякана) Максіма Рулінскага. Пачатковую школу скончыў у Любчы на Наваградчыне. З дзяцінства спяваў у царкоўных хорах. У 1936 г. паехаў паступаць у Віленскую беларускую гімназію, дзе ў той момант ужо вучыўся ягоны старэйшы брат Зміцер. У Вільні Мікола Рулінскі займаўся беларускай грамадскай дзейнасцю, быў актывістам беларукага руху.
На пачатку Другой сусветнай вайны быў вымушаны перарваць адукацыю ў гімназіі і вярнуцца на Наваградчыну. Пасля прыхода немцаў паступіў і вучыўся ў Наваградскай настаўніцкай семінарыі. Прайшоў курсы Саюза беларускай моладзі ў Альбярціне. У канцы 1943 г. далучыўся да эскадрону Барыса Рагулі. Улетку 1944 г., калі наваградскі эскадрон эвакуяваўся з Наваградку, перавёўся да беларускага батальёна «Дальвіц». На той момант ужо меў рангу лейтэнанта, таму ў батальёне стаў інструктарам. Там жа далучыўся да Беларускай незалежніцкай партыі.
У кастрычніку 1944 г. разам з Піліпам Давідчыкам уратаваў архіў кіраўніка Галоўнага кіраўніцтва вайсковых спраў БЦР Кастуся Езавітава з Рыгі, за што быў пазней адзначаны знакам «Для народаў Усходу» з мячамі. З рознымі перашкодамі яны здолелі дабрацца да Рыгі, дзе з дапамогаю мясцовай настаўніцы, знаёмай Кастуся Езавітава, знайшлі ягоны дом і там два дні і дзве ночы збіралі найбольш каштоўныя рэчы і дакументы ў тры вялікія скрыні. Пазней Рулінскі і Давідчык даставілі скрыні ў Берлін. Мікола Рулінскі потым успамінаў: "'Езавітаў нас абняў. Мы прывезлі ягоныя асабістыя рэчы: кашулі, патэфон з пласцінкамі, сярод якіх была і пласцінка «Мы выйдзем шчыльнымі радамі!». Ен вельмі задаволены быў, кажа: «Хлопцы, вы з таго свету з’явіліся!». Падзякаваў. Праз месяц пасля таго далі мне медаль беларускі «За воінскую доблесць» з мячамі«."
Падчас дэсанту 17 лістапада 1944 года быў намеснікам маёра Міхала Вітушкі, але яму самому і яшчэ тром жаўнерам праз тэхнічныя праблемы не ўдалося дэсантавацца: »''У самалёце мы стаялі адзін за адным. Вітушка быў першы, а я — у канцы. Ён нічога не казаў — маўчаў, як, дарэчы, і перад адлётам. Быў спакойны. А я быў яго намеснікам, мусіў даглядаць, каб усё было ў парадку.''
''Вітушка скокнуў з парашутам першы. Пасля за ім — маёр Багдановіч, Янка Гінько, Давідчык, Краскоўская… А ў мяне парашут вылецеў з упакоўкі. Гавару немцу, што парашут сапсаваны, а той бярэ нож і абразае шнур — прыйдзецца вяртацца… Я другому хлопцу, што скакаў, аддаў дакументы, грошы (а іх я меў шмат), пячаткі савецкія (сельсаветаў і іншых устаноў). Усё аддаў яму.''
''Выкінулі ўсіх, а я вярнуўся назад. Прыходжу, а Родзька ахнуў: «Што такое?!» Ну я расказваю яму, што нас тры чалавекі вярнуліся, і чаму. Ён кажа: «Ну вось цяпер я табе дам камандзіроўку, паедзеш у Берлін да Барыса Рагулі…''».
У маі 1945 года, калі батальён Дальвіц быў раззброены чэскімі партызанамі, Мікола Рулінскі разам з сябрамі Мілюцем і Фарботкай перабіраецца з Чэхіі ў Польшчу. Па дарозе на нейкі час сябры трапляюць у лагер, дзе мясцовыя палякі раяць ім не казаць, што яны з Віленшчыны, бо інакш выдадуць бальшавікам. У выніку Мікола Рулінскі разам з сябрамі называюцца палякамі (Мікола назваўся з Седльцаў) і едуць да Кракава, адкуль аддзел рэпатрыяцыі накіраваў іх у «землі адзысканыя» на захадзе Польшчы, у Ліпніцу. Там Мікола Рулінскі ўладкаваўся працаваць у Міністэрства нованабытых земляў.
У 1949 г. быў арыштаваны дзяржаўнай бяспекай і самалётам дастаўлены ў Маскву. Таксама былі арыштаваныя і сябры Міколы Рулінскага — Фарботка і Ігар Будахоўскі, афіцэр «Дальвіца». Сядзеў у маскоўскіх і мінскіх турмах, быў асуджаны на 25 гадоў савецкіх канцлагераў. Пакаранне адбываў у Альжэрасе на Кузбасе, а потым ў Омску, дзе будаваў першы ў Сібіры нафтаперагонны завод, пра які афіцыйна падавалася, што яго будуюць камсамольцы.
У 1957 г. вызваліўся, перабраўся ў Грыгішкі каля Вільні. Да пенсіі працаваў на мясцовай папяровай фабрыцы, хаця паводле ўспамінаў, у маладосці марыў стаць лекарам альбо архітэктарам. Пісаў вершы, маляваў краявіды. З канца 1980-х удзельнічаў у працы беларускіх грамадскіх арганізацыяў у Вільні, быў дэлегатам Першага з’езду беларусаў свету, з’ездаў беларусаў краінаў Балтыі. У Вільні ўдзельнічаў у станаўленні Таварыства беларускай культуры, быў актыўным чальцом, прысутнічаў на ўсіх імпрэзах ТБК. У ліпені 1997 г. у Вільні быў ганаровым удзельнікам сэсіі Еўрапейскага Сектару Рады БНР і браў удзел у сустрэчы «рагулёўцаў».
Апошні год жыцця жыў у дачкі ў Бярозаўцы на Гарадзеншчыне. Памёр 23 кастрычніка (па іншых — звестках 28 кастрычніка) 2002 г. Быў пахаваны у Грыгішках як беларускі афіцэр — дамавіну накрылі бел-чырвона-белым сцягам з выявай Пагоні.
Качыны
Качыны, качын, цзінпо, джынгпо, чжынгпхо — народ у М’янме (штат Качын) і Кітаі (правінцыя Юньнань, пераважна аўтаномная акруга Дэхун). Жывуць таксама невялікімі групамі ў Тайландзе (дзе іх называюць акха), Лаосе (хкакху), паўночна-усходняй Індыі (сінпо). У Кітаі вылучаюцца групы цзайва чашань (саманазва — лацы), лансу (саманазва — лан’э). Да качын блізкія групы ацы, лашы і мару, што жывуць уздоўж м’янмара-кітайскай граніцы. Колькасць 685 тыс.чалавек. Адносяцца да паўднёваазіяцкай расы. Гавораць на качынскай мове, альбо цзінпо, бода-нага-качынскай падгрупы цэнтралньай групы сіна-тыбецкай сям’і. Пісьмовасць на аснове лацініцы. Прытрымліваюцца традыцыйных вераванняў, частка вернікаў — будысты, ёсць хрысціяне (баптысты).
Продкі качынаў разам з іншымі тыбета-бірманскімі плямёнамі жылі ва Усходнім Тыбеце. У 8-9 стагоддзях пачалося іх прасоўванне на поўдзень. Новая хваля міграцый 13-17 стагоддзяў прывяла да канфліктаў з тайскімі народамі. У 17-19 стагоддзях кіраўнікі качыных плямёнаў абкладалі данінай земляробаў і гандлёвыя караваны. У Бірме качыны былі падданымі бірманскага караля і служылі ў арміі. Памля атрымання Бірмай незалежнасці ў 1948 годзе качыны атрымалі аўтаномію. Узмацніліся працэсы этнічнай кансалідацыі.
Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Беларусь
Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Беларусь (Мінэнерга Беларусі) — ведамства ўрада Беларусі, упаўнаважанае ажыццяўляць парадкаванне энергазабеспячэння. Міністр энергетыкі прызначаецца і здымаецца з пасады прэзідэнтам.