cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Свята-Дабравешчанская грэчаская царква (Растоў-на-Доне)
Новы храм
У краязнаўчым музеі Растоўскай вобласці захавалася закладная дошка першага храма з надпісам, што ў жніўні 1907 года быў «закладзены камень у імя царквы Дабравешчання». Гэту закладную дошку планавалася перадаць новаму храму пасля адкрыцця.
У студзені 2014 былі завершаны асноўныя будаўнічыя працы. Царква абзавялася дахам, была ажыццёўлена гранітная абкладка цокаля.
Скандал з пераносам Тэатра лялек
На будынак былой царквы, цяпер заняты Лялечным тэатрам, цягам некалькіх гадоў прэтэндавала РПЦ, спасылаючыся на Федэральны Закон «Пра перадачу рэлігійным арганізацыям маёмасці рэлігійнага прызначэння». Гэтыя дамаганні, якія былі задаволены, выклікалі ў мясцовай грамадскасці негатыўную рэакцыю. У адказ на крытыку прадстаўніцтва Растоўскай епархіі заявіла, што тэатр па-ранейшаму будзе знаходзіцца ў сваім будынку датуль, пакуль не будзе вырашанае пытанне пра яго пераезд у іншы годны і функцыянальны будынак.
Ландшафтная архітэктура
Ландшафтная архітэктура — гэта аб’ёмна-прасторавая арганізацыя тэрыторыі, аб’яднанне прыродных, будаўнічых і архітэктурных кампанентаў у цэласную кампазіцыю, якая нясе пэўны мастацкі вобраз. Падобна архітэктуры і горадабудаўніцтву ландшафтная архітэктура адносіцца да прасторавых відаў мастацтва. Фарміраванне камфортнага і эстэтычна паўнавартаснага асяроддзя ажыццяўляецца з дапамогай прыродных матэрыялаў (рэльеф, вада, расліннасць і г. д.) і архітэктурных збудаванняў, пры гэтым прадугледжваецца захаванне існуючых і стварэнне штучных пейзажаў, праектаванне сістэм азелянення і рэкрэацыйных зон. У адрозненне ад садова-паркавага мастацтва сфера ландшафтнай архітэктуры значна шырэй, яна складаецца з арганізацыі шматлікіх кампанентаў прасторавага асяроддзя жыццядзейнасці чалавека..
Чарнаморскі флот Расійскай імперыі
Стварэнне флоту
13 мая года Азоўская флатылія (11 караблёў) увайшла ў Ахціярскую бухту (Крымскі паўвостраў), дзе быў закладзены Севастопаль, які стаў галоўнай базай флоту (з 1804 года — галоўным ваенным портам). Гэтыя караблі склалі ядро новага флоту.
У 1785 годзе быў зацверджаны першы штат Чарнаморскага флоту ў складзе 12 лінейных караблёў, 20 фрэгатаў, 5 шхун, 23 транспартных судоў, асабістага складу — 13,5 тысяч чалавек. Для кіравання флотам у Херсоне было створана Чарнаморскае адміралцейства.
Пазней сюды ж прыбылі 17 караблёў Дняпроўскай флатыліі.
Парусны флот — развіццё і баявое выкарыстанне
У XVIII—XIX стагоддзях Чарнаморскі флот паспяхова дзейнічаў у войнах Расіі з Асманскай імперыяй, Францыяй і іншымі дзяржавамі.
Будаўніцтва і перамогі Чарнаморскага флоту звязаны з імёнамі выбітных флотоводцев: Р. А. Пацёмкіна, Джон Пол Джонса, Насаў-Зігена, Ф. Ф. Ушакова, Дз. М. Сянявіна, М. П. Лазарава, П. С. Нахімава, М. І. Войнавіча і іншых.
Руска-турэцкая вайна 1787—1791
У 1789 годзе ў Мікалаеве была закладзена караблебудаўнічая верф, і сюды з Херсона было пераведзена Чарнаморскае адміралцейства.
Вайна з Францыяй
Падчас вайны з Францыяй эскадра Чарнаморскага флоту пад камандаваннем Ушакова вяла ў 1798—1800 гадах баявыя дзеянні ў Міжземным моры, вызваліла Іянічныя астравы, штурмам авалодаўшы востравам Корфу.
Руска-турэцкая вайна 1828—1829
Чарнаморскі флот садзейнічаў наступу войскаў на Балканскім і Каўказскім тэатрах ваенных дзеянняў. Неўвядальнай славай пакрыў сябе брыг «Меркурый», які атрымаў перамогу ў баі з двума турэцкімі лінейнымі караблямі.
Да сярэдзіны XIX стагоддзя Чарнаморскі флот быў лепшым парусным флотам у свеце і уключаў 14 парусных лінейных караблёў, 6 фрэгатаў, 4 корвета, 12 брыгаў, 6 параходафрэгатаў і інш.
Крымская вайна
Крымская вайна 1853—1856 гадоў вялася Расіяй з кааліцыяй Францыі, Асманскай імперыі, Вялікабрытаніі і Сардзініі за панаванне на Балканах, у басейне Чорнага мора, на Каўказе.
30 лістапада эскадра пад камандаваннем віцэ-адмірала Нахімава ў ходзе Сінопскай бітвы знішчыла турэцкую эскадру Асмана-пашы. «Сінопскі інцыдэнт» паслужыў фармальнай падставай для ўступлення Англіі і Францыі ў вайну супраць Расіі.
Падчас Севастопальскай абароны 1854—1855 гадоў вялікая частка судоў Чарнаморскага флоту была затопленая на Севастопальскім рэйдзе, чарнаморскім маракам пад кіраўніцтвам адмірала У. А. Карнілава, віцэ-адмірала П. С. Нахімава і У. І. Істоміна давялося змагацца на сушы.
Пасля Крымскай вайны
Згодна з асобнай руска-турэцкай канвенцыяй, падпісанай па заканчэнні Крымскай вайны, кожная з чарнаморскіх дзяржаў магла мець для берагавой службы па шэсць паравых судоў даўжынёй да 50 метраў па ватэрлініі і водазмяшчэннем да 800 тон, а таксама па чатыры лёгкіх паравых або парусных судна водазмяшчэннем да 200 тон. Аднак, у выніку таго, што падчас вайны Расія страціла большую частку Чарнаморскага флоту, на Чорным моры не было нават устаноўленай колькасці судоў. Па гэтай прычыне сюды былі пераведзены шэсць карветаў Балтыйскага флоту. У верасні 1857 года з Кранштата ў Мікалаеў пад камандаваннем капітана 1-га рангу І. Ф. Ліхачова прыбыў атрад з карветаў «Зубр», «Рысь» і «Удаў», а да канца красавіка 1858 года прыбыў другі атрад, які складаўся з карветаў «Буйвал», «Вяпрук» і «Воўк», пад камандаваннем капітана 1-га рангу А. Х. Вінка. Пазней для патрэб флоту ўжо ў Мікалаеве былі пабудаваныя паруснавінтавыя карветы «Сокал», «Ястраб», «Крэчат», «Ільвіца» і «Памяць Меркурыя». Закладзены ў Мікалаеўскім адміралцействе да заканчэння вайны карвет «Воін» не праходзіў па патрабаваннях да водазмяшчэнню і пасля спуску на ваду быў уведзены ў склад флоту ў якасці транспарту.
Абмежаванні Парыжскага міру былі знятыя ў 1871 годзе.
Адраджэнне флоту
У канцы XIX стагоддзя Чарнаморскі флот быў адроджаны як паравы браняносны флот, прычым будуючыяся ў Мікалаеве і Севастопалі браняносцы былі больш магутнымі і буйнымі, чым караблі аналагічнага класа на Балтыцы. Прычына гэтага крыецца ў тым, што міжнародныя пагадненні забаранялі праход ваенных караблёў праз Басфор і Дарданэлы, і ў штабах рэгулярна будаваліся планы па іх захопу, а кантралючая іх Асманская імперыя і Вялікабрытанія, якая стаяла за ёй, лічыліся больш верагоднымі праціўнікамі, чым вельмі аддаленая Японія або дружалюбная Германія. Да таго ж на Балтыцы значная частка сродкаў ішла на будаўніцтва крэйсераў — знішчальнікаў гандлю, а браняносцы доўга не маглі пазбавіцца ад ярлыка караблёў берагавой абароны.
Такім чынам, аж да канца 90-х гадоў Чарнаморскі флот меў куды больш паўнавартасныя лінкары, чым Балтыйскі, і ўсяго да пачатку XX стагоддзя ў складзе Чарнаморскага флоту было ўжо 7 эскадраных браняносцаў, 1 крэйсер, 3 мінных крэйсера, 6 кананерскіх лодак, 22 мінаносца і інш.
1905—1907
У 1905 годзе на флоце мелі месца беспарадкі на браняносцы «Князь Пацёмкін-Таўрычаскі» і крэйсеры «Ачакаў» (Севастопальскае паўстанне).
Першая сусветная вайна
Да пачатку Першай сусветнай вайны ў складзе Чарнаморскага флоту мелася 5 лінейных браняносцаў, 2 крэйсеры, 17 эсмінцаў, 12 мінаносцаў, 4 падводныя лодкі.
Ваенныя дзеянні першых гадоў вайны паказалі, што лінкоры дадрэдноўтнага тыпу не могуць эфектыўна супрацьстаяць караблям новага тыпу: брыгада старых рускіх браняносцаў не магла спыніць дзеянні ў Чорным моры нямецкага лінейнага крэйсера «Гёбен», фармальна прададзенага Турцыі і атрымаўшага на турэцкай службе новую назву «Султан Явуз Селім». Больш таго, наяўнасць у праціўніка дрэдноўта скоўвала дзеянні ўсяго ЧФ: эскадра баялася выхаду ў мора інакш як у поўным складзе, тады як караблі праціўніка, хоць і пазбягалі прамога сутыкнення з праўзыходзячымі сіламі, пры ўсёй іх нешматлікасці і слабасці забяспечвалі досыць эфектыўны кантроль над акваторыяй малымі групамі або паасобку.
года паблізу Ялты адбылося баявое сутыкненне расійскай Чарнаморскай эскадры з «Гёбенам» і «Брэслаў», вядомае як бой ля мыса Сарыч. Бой звёўся да хуткацечнай перастрэлцы паміж «Яўстафіем» і «Гёбенам». Абодва караблі атрымалі пашкоджанні, аднак, карыстаючыся перавагай у хуткасці ходу, германскія крэйсеры змаглі адарвацца і сысці.
Ужо падчас вайны ў строй ўступілі лінкары дрэдноўтнага тыпу: «Імператрыца Марыя» і «Кацярына Вялікая». Трэці дрэдноўт «Імператар Аляксандр III» быў уведзены ў строй ужо пасля Лютаўскай рэвалюцыі. А чацвёрты дрэдноўт «Імператар Мікалай I» быў спушчаны на ваду, але ў склад флоту да канца вайны не ўвайшоў. За гады вайны ў склад флоту былі ўведзеныя 9 эсмінцаў, 10 падводных лодак, 2 авіятранспарты і шэраг іншых караблёў.
8 студзеня 1916 года адбылося баявое сутыкненне «Гёбена» з «Кацярынай Вялікай» (немцы памылкова лічылі, што сустрэліся з «Імператрыцай Марыяй»). Нягледзячы на моцную на той момант зношанасць, «Гёбен» усё яшчэ меў перавагу ў хуткасці і змог збегчы. Але актыўнасць германскага крэйсера захоўвалася: неўзабаве пасля гэтага сутыкнення ён прыкрываў транспарты з войскамі, а летам нават абстрэльваў Туапсэ. Немцы павялічылі вугал узвышэння сваіх гармат, каб павялічыць іх далёкасць і быць здольнымі да адказу новым рускім лінкарам на лімітавай для іх дыстанцыі.
Уступленне ў строй новых лінейных караблёў дазволіла флоту ўсталяваць блакаду вугальнага раёна ў Анатоліі (парты Зангулдак, Казлу, Эрэглі, Кілімлі), які служыў адзінай крыніцай мясцовага вугалю для Канстанцінопаля, а таксама турэцкага флоту і чыгуначнага транспарту. Да кастрычніка 1916 падвоз вугалю з Зангулдака ў Канстанцінопаль практычна спыніўся. Блакада прывяла да рэзкага скарачэння аперацый турэцкага флоту, у тым ліку спынення тральных работ у вусці Басфора. З-за адсутнасці вугалю ў 1917 г «Гёбен» ні разу не выйшаў у мора.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі. Ліквідацыя флоту
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе цэнтралізаванае кіраванне флотам было парушана: 16 снежня 1917 года ў Севастопалі быў створаны Ваенна-рэвалюцыйны камітэт, які ўзяў кіраванне флотам у свае рукі. Былі ўтвораны і іншыя рэвалюцыйныя органы кіравання — Севастопальскі савет і Чарнаморскі центрафлот. У снежні 1917 — лютым 1918 года на Флоце пракацілася хваля бяссудных забойстваў афіцэраў: было забіта да 1000 афіцэраў (у тым ліку адстаўных, якія пражывалі ў Крыме). Астатнія афіцэры былі запалоханыя або дэзертыравалі. Такія жахлівыя страты афіцэрскага складу прывялі да таго, што Чарнаморскі флот фактычна спыніў сваё існаванне ў якасці суцэльнай баявой адзінкі. Да гэтага трэба дадаць, што пасля заключэння перамір'я на Усходнім фронце на Флоце пачалася татальная дэмабілізацыя асабістага складу, якая прывяла да таго, што да моманту заключэння Брэсцкага міру Флот пакінула дзве траціны яго складу ваеннага часу.
Па Брэсцкаму мірнаму дагавору база флоту ў Севастопалі і паўвостраў Крым не падпадалі пад тэрыторыі, якія адыходзяць пад кантроль Цэнтральных дзяржаў, аднак пазней Крым быў уключаны ў сферу інтарэсаў Германіі па сакрэтнаму пагадненню з Аўстра-Венгрыяй, падпісанага 29 сакавіка 1918 года ў Бадэне. Скарыстаўшыся, як падставай для ўварвання ў Крым, тым, што сухапутныя атрады, якія складаліся з матросаў Чарнаморскага флоту, уступілі ў баі з прасоўваючыміся па Украіне нямецка-аўстрыйскімі войскамі, Германія пачала ўварванне ў Крым 18 красавіка 1918 года. 22 красавіка 1918 года Народны камісар замежных спраў Савецкай Расіі Г. В. Чычэрын накіраваў ноту пратэсту германскаму ўраду: «Прасоўванне ў Крым з'яўляецца істотным парушэннем Брэсцкага міру, так як з'яўляецца ўварваннем ў межы Савецкай Рэспублікі. Уварванне пагражае нашаму Чарнаморскаму флоту, што можа прывесці да сутыкненняў, выкліканых інтарэсамі самазахавання флоту...», на што пасол Германіі ў Маскве граф Мірбах адказаў: «Імператарскі ўрад лічыць сябе вымушаным, з прычыны нападу флоту з Севастопаля супраць Херсона і Мікалаева, прасунуць туды войскі і заняць Севастопаль».
Хоць яшчэ 22 сакавіка 1918 года калегія наркамата па марскіх справах падрыхтавала для савецкага ўрада даклад, у якім прапаноўвалася прыняць захады да пераводу флоту з Севастопаля ў Наварасійск і да знішчэння той маёмасці, якая вывезена быць не можа, ніякіх мер для рэалізацыі гэтых прапаноў савецкае кіраўніцтва не зрабіла.
29 красавіка 1918 года камандуючы флотам контр-адмірал М. П. Саблін аддаў загад аб пераводзе флота ў Наварасійск. Для таго, каб зберагчы караблі ад агню нямецкай артылерыі Саблін даў распараджэнне падняць на караблях сцяг украінскіх нацыяналістаў, але брыгада эсмінцаў і шэраг іншых караблёў адмовіліся выканаць гэтае распараджэнне. 29 красавіка ў 23:30, першая група караблёў Чарнаморскага флоту пачала прарыў у Наварасійск. 30 красавіка Севастопаль пакінулі асноўныя сілы, у тым ліку лінкары «Воля» (былы «Імператар Аляксандр III») і «Свабодная Расія» (былая «Імператрыца Кацярына Вялікая»).
23 мая 1918 года немцы запатрабавалі вяртання флоту ў Севастопаль, пагражаючы ў адваротным выпадку аднаўленнем наступу. Гэта наступленне пачалося 9 чэрвеня, прычым зноў было вылучана патрабаванне аб пераводзе караблёў з Наварасійска ў Севастопаль. Не маючы магчымасці супрацьстаяць нямецкаму наступу і не маючы сіл ваяваць з немцамі, Савецкі ўрад яшчэ 6 чэрвеня па загадзе Леніна вырашыў затапіць караблі ў Наварасійску: «з Прычыны безвыходнасці становішча, даказанай вышэйшымі ваеннымі аўтарытэтамі, флот знішчыць неадкладна. Старшыня СНК У. Ульянаў (Ленін)». Аднак экіпажы часткі караблёў на чале з лінкарам «Воля», адмовіліся выконваць гэты загад і 17 чэрвеня выйшлі з Наварасійска ў Севастопаль, дзе немцы захапілі караблі і адвялі іх у турэцкія парты. Пасля, гэтыя караблі былі вернутыя Антантай Беламу флоту і сталі ядром Рускай эскадры.
Судны, дзе былі моцныя арганізацыі бальшавікоў і спачуваючых, вырашылі застацца, на іх былі вывешаныя сігналы: «Караблям, ідучым у Севастопаль: ганьба здраднікам Расіі». Увечары 17 чэрвеня камандзіры пакінутых караблёў У. А. Кукель, В. А. Аляксееў, С. В. Аненскі, Я. С. Гернет і інш. выпрацавалі план патаплення Чырвонага Чарнаморскага флоту, рэалізацыю якога і пачалі з раніцы 18 чэрвеня.
Эсмінцы «Керч» (камандзір Кукель) і «Лейтэнант Шастакоў» пачалі буксіроўку пакінутых матросамі караблёў у адкрытае мора. На эсмінцы «Гаджыбей» быў узняты сігнал «Гіну, але не здаюся». У 15:45 пачалося затапленне флоту у Цэмескай бухце. Эсмінец «Керч», тарпедзіраўшы караблі на рэйдзе Наварасійска, пайшоў да Туапсэ, дзе і затапіўся сам.
Спіс аб’ектаў PGC (3092001—3093000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3092001—3093000)
Спіс аб’ектаў PGC (3093001—3094000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3093001—3094000)
Спіс аб’ектаў PGC (3096001—3097000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3096001—3097000)
Спіс аб’ектаў PGC (3095001—3096000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3095001—3096000)
Спіс аб’ектаў PGC (3098001—3099000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3098001—3099000)
Спіс аб’ектаў PGC (3097001—3098000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3097001—3098000)
Спіс аб’ектаў PGC (3094001—3095000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3094001—3095000)
Спіс аб’ектаў PGC (3099001—3100000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (3099001—3100000)
Максім Тадэевіч Рыльскі
Біяграфія
Бацька Максіма, этнограф, грамадскі дзеяч і публіцыст Тадэвуш-Томаш-Збігнеў Рыльскі, быў сынам памешчыка Разяслава-Кароля-Тэадора-Яна Рыльскага і княгіні Трубяцкой. Адзін з продкаў Рыльскіх у XVII стагоддзі быў кіеўскім гарадскім пісарам. Прапрадзед Рамуальд быў вучнем базыльянскай школы і пад час захопу Умані гайдамакамі ў 1768 годзе ледзь не загінуў.
Маці Максіма, Мяланія Фёдараўна, была простаю сялянкаю з вёскі Раманаўка (цяпер у Папяльнянскім раёне Жытомірскай вобласці).
Змалку пазнаёміўся з кампазітарам Міколам Лысенкам, этнографам, даследчыкам і збіральнікам украінскіх народных дум і песняў Дзмітром Равуцкім, акцёрам і рэжысёрам Панасам Саксаганскім, этнографам і фалькларыстам Аляксандрам Русавым, якія аказалі на яго вялікі ўплыў. Пэўны час ён жыў і выховываўся ў сем'ях Лысенкі і Русава.
Пасля прыватнай гімназіі Навуменкі Рыльскі навучаўся на медыцынскім факультэце Кіеўскага ўніверсітэта Св. Уладзіміра, потым на гісторыка-філалагічным факультэце Народнага ўніверсітэта ў Кіеве, заснаваным за гетманам Паўла Скарападскага, але з-за бальшавіцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ніводнага з іх не скончыў. Займаўся самаадукацыяй, вывучэннем моў, музыкаю.
У 1919—1929 — настаўнічаў у вёсцы, у прыватнасці ў Раманаўцы, а таксама ў кіеўскай чыгуначнай школе, на рабфаку Кіеўскага ўніверсітэта і ва Украінскім інстытуце лінгвістычнай асветы.
Рыльскі пачаў пісаць рана, першы яго верш надрукаваны ў 1907, першы юнацкі зборнік паэзіі «На белых астравах» выйшаў у 1910 годзе. Першым ужо зрэлым, што вызначыла з'яўленне выдатнага паэта, быў зборнік «Пад восеньскімі зорамі» (1918).
Як і рэшта неакласікаў, Рыльскі безпасярэдне сваей творчасцю не рэагаваў на палітычныя падзеі і цягам 1920-х гадоў цалкам ізаляваўся ад савецкай рэчаіснасці, толькі час ад часу ў адкрытай форме (напрыклад, у вершы «На свеце ёсць пявучы Лянгедок») чы ў выглядзе іранічных «водступаў» (як у «Чумаках» чы паэме «Сашко») выяўляў абурэнне ідэйна-палітычнай і літаратурнай атмасферай, што панавала тады (напрыклад, у артыкуле «Мая апалогія, альбо самаабарона», «Бальшавік», Кіеў, ч. 216, 23 верасня 1923). Такія паводзіны паэта выклікалі вострыя напады афіцыйнае крытыкі, што ўрэшце скончылася арыштам НКУС у 1931, пасля чаго ён амаль год прасядзеў у Лук'янаўскай турме. Пасля вызвалення Астап Вішня забраў яго да сябе ў Харкаў на некалькі дзён у госці. Яго таварышы-неакласікі Міхайла Драй-Хмара, Паўло Філіповіч, Мікола Зэраў былі рэпрэсаваны і загінулі ў канцлагерох.
Пасля зняволення творчасць Рыльскага змянілася, і ў зборніку «Знак вагаў» (1932) ён абвясціў актыўнае ўспрыняцце савецкай дзейнасці, дзякуючы чаму адзіным з неакласікаў уратаваўся ад сталінскага тэрору і быў залічаны ў лік афіцыйных савецкіх паэтаў. яго творчасць падзялілася на два рэчышчы — афіцыйнае і лірычнае, у апошнім яму ўдавалася ствараць незалежныя ад палітыкі, чыста мастацкія творы, якія перажылі яго. Аднак гэта не замінала савецкім органам «прафілактычна» яго шарсціць. Напрыклад, у кастрычніку 1947 «Савецкая Украіна» апублікавала артыкул «Пра нацыяналістычныя памылкі М. Рыльскага», дзе вінаваціла яго ў «буржуазным аб'ектывізме, адсутнасці бальшавіцкай партыйнасці і забыцці ісціны, што зместам савецкай ідэалогіі і культуры была бальшавіцкая ідэйнасць… не авалодаў асновамі марксісцка-ленінскага светапогляду… не пазбыўся ўплыву буржуазна-нацыяналістычнай ідэалогіі.»
У савецкую эпоху Рыльскі напісаў трыццаць пяць кніжак паэзіі, найлепшыя сярод якіх — «Знак вагаў» (1932), «Лета» (1936), «Украіна», «Збор вінаграду» (1940), «Слова пра родную маці», «Ружы і вінаград» (1957), «Галасіеўская восень», «Зімовыя запісы» (1964); чатыры кніжкі ліра-эпічных паэм, багата перакладаў са славянскіх і заходнееўрапейскіх літаратур, навуковыя працы па мовазнаўстве і літаратуразнаўстве. У 1943 быў абраны акадэмікам. У 1944—1964 гадах Максім Рыльскі быў дырэктарам Інстытуту мастацтвазнаства, фальклору і этнаграфіі АН Украіны. У 1960 яму была прысуджана Ленінская прэмія, у 1943, 1950 — Дзяржаўная прэмія СССР.
Памёр Максім Тадэевіч Рыльскі 24 ліпеня 1964 года. Пахаваны ў Кіеве на Байкавых могілках.
Ар-дэко
Адметныя рысы — строгая заканамернасць, смелыя геаметрычныя формы, этнічныя геаметрычныя ўзоры, афармленне ў паўтонах, адсутнасць яркіх кветак у афармленні, пры гэтым пярэстыя арнаменты, раскоша, шык, дарагія, сучасныя матэрыялы (слановая костка, кракадзілавая скура, алюміній, рэдкія пароды дрэва, срэбра). У ЗША, Нідэрландах, Францыі і некаторых іншых краінах ар-дэко паступова эвалюцыянаваў у бок функцыяналізму.
Кансерватыўная партыя (Вялікабрытанія)
Кансерватыўная партыя Вялікабрытаніі (Conservative Party), афіцыйна — Кансерватыўная і юніянісцкая партыя (Conservative and Unionist Party), а неафіцыйна вядомая пад гістарычнай мянушкай Торы (Tory) — правацэнтрысцкая палітычная партыя ў Вялікабрытаніі, якая аб’ядноўвае прыхільнікаў кансерватызму і брытанскага юніянізму. Па стане на 2022 год з’яўляецца партыяй большасці ў Палаце Абшчын з 357 месцамі і фармуе ўрад на чале з лідарам Кансерватыўнай партыі, прэм’ер-міністрам.
Кансерватыўная партыя вядзе сваю гісторыю з канца 1670-х гадоў як парламенцкая фракцыя торы. У 1834 яна была афіцыйна арганізавана ў якасці палітычнай партыі, і ў XIX стагоддзі разам з Ліберальнай партыяй з’яўлялася адной з кіруючых у краіне. У 1912 яна аб’ядналася з Ліберальнай юніянісцкай партыяй у Кансерватыўную і юніянісцкую партыю, але засталася больш вядомай пад сваёй традыцыйнай назвай. У 1920-х гадах Ліберальная партыя стала губляць галасы выбаршчыкаў і асноўным канкурэнтам кансерватараў стала Лейбарысцкая партыя.
Прэм’ер-міністры ад Кансерватыўнай партыі ўзначальвалі ўрад 65 гадоў у XX стагоддзі; найбольш вядомымі з іх сталі Уінстан Чэрчыль (1940—1945, 1951—1955) і Маргарэт Тэтчэр (1979—1990). Падчас тэрміну Тэтчэр была праведзена шырокая эканамічная лібералізацыя, а партыя стала самай еўраскептыцычнай з трох вядучых партый. Ва ўрад партыя вярнулася па выніках выбараў 2010 года, не здолеўшы набраць большасці, пад кіраўніцтвам больш ліберальнага лідара Дэвіда Кэмерана.
У цяперашні час партыя з’яўляецца другой па велічыні ў парламентах Шатландыі і Уэльса, але не прадстаўлена ў Асамблеі Паўночнай Ірландыі.
У цяперашні час лідар партыі — прэм’ер-міністр Ліз Трас. Да яе ў XXI стагоддзі партыю ўзначальвалі прэм'ер-міністры Борыс Джонсан (2019—2022), Тэрэза Мэй (2016—2019) і Дэвід Кэмеран (2010—2016, лідар партыі з 2005). Майкл Говард (2003—2005), Іан Дункан Сміт (2001—2003) і Уільям Хейг (1997—2001) кіравалі партыяй у апазіцыі (апошняе да гэтага праўленне кансерватараў скончылася ў маі 1997 года).
Афіцыйныя колеры партыі — сіні і зялёны. У цяперашні час афіцыйны гімн у партыі адсутнічае, аднак часцей за ўсё ў гэтай якасці выконваецца песня Land of Hope and Glory («Зямля надзеі і славы»; музыка Э. Элгара, словы А. Бенсана).
Спіс палітычных партый Вялікабрытаніі
Палітычныя партыі Вялікабрытаніі:
Прадстаўлены у парламенце
Заснавана ў 1834 г. на базе партыі торы. Налічвае 150 тыс. Членаў (2014 г.). Вышэйшы орган партыі - штогадовая канферэнцыя. Выдаюцца штомесячны часопіс «Консерватив Ньюс» ( «Кансерватыўныя навіны»), часопіс «Политикс Тудей» («Палітыка сёння»). Заснавана ў 1993 на базе Саюза Анты-федэралістаў. Налічвае каля 32 тыс. Членаў (2016). З'яўляецца самай вялікай партыяй, якая выступае за выхад з Еўрасаюза. Нягледзячы на вялікую падтрымку электарату (каля 4 млн.), Мае ўсяго аднаго прадстаўніка ў Палаце Абшчын з-за Сістэмы адноснай большасці. Ўтворана ў студзені 1988 г. у выніку зліцця Ліберальнай партыі (заснавана ў 1877 г.) і Сацыял-дэмакратычнай партыі (заснавана ў 1981 годзе). Да кастрычніка 1989 г. звалася Сацыял-ліберальныя дэмакраты. Заснавана у 1900 г. З 1997 года знаходзіцца ва ўладзе. Выступае за стварэнне дынамічнай эканомікі, якая служыць інтарэсам грамадства, з моцнымі прыватным і дзяржаўнымі сектарамі, за грамадства роўных магчымасцяў, за дэмакратыю, якая гарантуе асноўныя грамадзянскія правы і за ахову навакольнага асяроддзя. Налічвае 405 тыс. Індывідуальных членаў (1998 г.), на правах калектыўнага сяброўства ў партыю ўваходзяць прафсаюзы і кааператыўныя арганізацыі. Вышэйшы орган партыі - штогадовая канферэнцыя. Аператыўнае кіраўніцтва ажыццяўляе Нацыянальны выканкам (25 чалавек). Заснавана ў 1928 г. Налічвае звыш 20 тыс.членов. Вышэйшы орган - Нацыянальная рада, засядаюць 4 разы ў год. Выступае за прадастаўленне незалежнасці Шатландыі. Заснавана ў 1925 г. Партыя валійскіх нацыяналістаў. Налічвае 10 тыс.членов (1993 г.). Выступае за прадастаўленне самакіравання Валіі. Вышэйшы орган партыі — штогадовая канферэнцыя. Друкаваны орган - штомесячны часопіс «Уэлш Нэйшн» ( «Валійская нацыя») на англійскай і валійскай мовах. Заснавана ў 1905 годзе. Кіравала Паўночнай Ірландыяй ў 1921-72 гг. Самая вялікая палітычная партыя ў Паўночнай Ірландыі. Падтрымлівае аб'яднанне Паўночнай Ірландыі з Вялікабрытаніяй.
Альфонса XII
Альфонса XII (Alfonso XII; 28 лістапада 1857 — 25 студзеня 1885) — кароль Іспаніі ў 1877—1885 гадах.
Маладосць
Малады інфант меў дрэнныя адносіны са сваёй маці каралевай Іспаніі Ізабелай II. Псіхалагічны стан яго пагаршала веданне таго, што кароль-кансорт Франсіска дэ Асіс Бурбон не быў сапраўдным яго бацькам. У гэты час у 1868 году адбылася іспанская рэвалюцыя. Манархія была звергнута. 25 чэрвеня 1870 у эміграцыі Ізабэла II адраклася ад сваіх прэтэнзій на трон на карысць Альфонса. Альфонса прайшоў навучанне ў навучальных установах Парыжа, Жэневы, Вены. Улетку 1974 Альфонса паступіў у ваенную акадэмію Сндхерст (Вялікабрытанія). Там ён заявіў пра ліберальныя настроі і жаданне быць канстытуцыйным манархам.
Кароль Іспаніі
Хісткая ўнутраная палітычная сітуацыя ў Іспаніі выклікала ўсё большую незадаволенасць насельніцтва. Нарэшце, 29 снежня 1874, генерал Арсен Марцінес Кампас здзейсніў ваенны путч, але адразу перадаў уладу Кановас — прадстаўніку Альфонса ў Іспаніі. На наступны дзень Альфонса стаў каралём Іспаніі. У гэты час ішла трэцяя карлісцкая вайна. У сакавіку 1876 армія на чале з Альфонса XII цалкам разграміла апошнія часткі карлістаў. У лютым 1878 заключаны Санхонскі мір, які даў перапынак у працяглай вайне з Кубай. У 1883 году кароль здзейсніў паездку па Еўропе — Германія, Аўстрыя, Бельгія. Альфонса XII змог не дапусціць вайны з Германіяй праз Каралінскія астравы — трацейская камісія папы рымскага Леўа XIII прыйшла да высновы, што гэтая тэрыторыя належыць Іспаніі.
Пры Альфонса XII зацвердзілася рэстаўрацыйная або канавалістская сістэма, калі па чарзе кіравалі дзве партыі. Памёр Альфонса XII 25 лістапада 1885 г. У выніку дызентэрыі, хоць да гэтага шмат гадоў пакутаваў на сухоты.
Максім Мікалаевіч Лепскі
Максім Лепскі (нар., ) — расійскі футбаліст, нападнік.
Клубная кар’ера
Улетку 2014 года быў аддадзены ў арэнду ў «Хімкі», але правёў толькі шэсць матчаў за каманду. У 2015 годзе, пакінуўшы «Растоў», стаў іграком пензенскага «Зеніта». Правёў у «Зеніце» паўтары гады, у 30 матчах забіў 2 галы.
У лютым 2017 года накіраваўся на прагляд у беларускі клуб «Нафтан» і ў выніку падпісаў кантракт. У складзе «Нафтана» стаў адным з асноўных нападнікаў. У ліпені 2017 года пакінуў наваполацкі клуб.
У лютым 2018 года праходзіў прагляд у «Смалявічах», але беспаспяхова, пасля чаго завяршыў кар’еру.
Вуліца Карла Маркса (Брэст)
Вуліца Карла Маркса (улица Карла Маркса) — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада. Рух аўтатранспарту аднабаковы ў кірунку ад пр. Машэрава да вул. Арджанікідзэ.
Размяшчэнне
Да скрыжавання з вул. Гогаля арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, пасля — з поўначы на поўдзень. Размешчана паміж вуліцамі Леніна і Камсамольскай — Савецкіх Пагранічнікаў, да якіх паралельна. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Арджанікідзэ, перасякае вуліцы Міцкевіча, Пушкінскую, Маякоўскага, Гогаля. Пасля скрыжавання з вуліцай Гогаля змяняе арыентацыю, перасякае вуліцы Будзённага, Дзяржынскага, праспект Машэрава і завяршаецца ў глыбіні квартала, не даходзячы да вуліцы Інтэрнацыянальнай. Даўжыня вуліцы складае каля 1,7 км.
Генадзь Іосіфавіч Удавенка
Генадзь Іосіфавіч Удавенка (22 чэрвеня 1931, Крывы Рог, Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка, СССР — 12 лютага 2013, Кіеў, Украіна) — украінскі дыпламат і палітык, народны дэпутат Украіны 3-га і 4-га скліканняў. Быў міністрам замежных спраў Украіны, старшынёй Народнага Руху Украіны (з 1999 па 2003 г.), 52-м прэзідэнтам Генеральнай Асамблеі ААН, членам Савета прэзідэнтаў Генеральнай Асамблеі ААН. Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ААН.
Уда (рака)
У́да — рака ў Хабараўскім краі Расіі, басейн Ахоцкага мора.
Даўжыня ракі 457 км. Плошча вадазбору 61 300 км². Сярэдні расход вады 510 м³/с. Сярэдні гадавы сцёк 16,096 км³/год. Мінералізацыя вады менш за 50 мг/л. Пачынаецца двума вытокамі на горным хрыбце Джагды. Упадае ў Удскую губу Ахоцкага мора. У вусці ракі порт Чумікан. Густата рачной сеткі 0,7-0,9 км/км². Найбольш буйныя прытокі: Шэўлі, Гербікан, Галам (злева), Чагар, Мая, Джана, Удыхын (справа).
Рака з'яўляецца месцам нерасту ласасёвых рыб.
Хаяса
Хаяса (Հայասա) ці Хаяса-Азі (Հայասա-Ազզի) — дзяржава, што згадваецца ў хецкіх клінапісных тэкстах у перыяд з XVI па XIII стст. да н.э. Большасць хетолагаў змяшчаюць Хаясу ў вярхоўі рэк Чарох і Еўфрат, на тэрыторыі Армянскага нагор’я. Хаяса знаходзілася на тэрыторыі Заходняй Арменіі. На працягу гэтага перыяду Хаяса часам заключала з Хецкім царствам мір і выплачвала хетам даніну, часам уступала з ім у ваенныя канфлікты і наносіла хетам знішчальныя паражэнні. Сталіцай Хаясы быў горад Кумаха, які адпавядае пазнейшаму армянскаму Кемаху, што знаходзіўся ў вярхоўях ракі Еўфрат, каля сучаснага горада Эрзінджан.
У 1405 годзе да нашай эры, у гады кіравання цара Марыяс, хеты напалі на Хаясу і аднялі ў яе правінцыю Цопк, вайна працягнулася ўжо пры пераемніку Марыя Каранні. Каля 1397 года да н.э. хеты здабылі перамогу над Каране ў бітве ў Катхалаія (у Кападокіі). Развіваючы поспех, хеты зноў напалі на Цопк, але былі адбіты. У тым жа годзе адбылася бітва ў крэпасці Ані (Комах), у выніку якой хецкія войскі вымушаны былі адступіць. Вайна працягвалася да 1380 года да н.э. Войскі Каранні некалькі разоў нападалі на тэрыторыю Хецкага царства і спусташалі яе. У 1380 годзе да н.э. Каранні нават удалося захапіць сталіцу Хатусу і спаліць яе. Помста за доўгія гады вайны была поўнай, хоць сама вайна не скончылася. Каля 1375 года да н.э. хеты паспрабавалі высадзіцца на чарназёмным беразе Хаясы, але ў наступнай пасля таго бітве панеслі сур’ёзныя страты і былі адкінуты. У 1350-м годзе да н.э. Хецкае царства захапіла Цопк, але ў 1349-м годзе да н.э. Хуканне ўдалося адбіць гэту правінцыю. У 1345-м годзе да н.э. хеты зноў занялі Цопк, у выніку якога княства Тогарма і Мелід перайшлі да Хетаў, а Хуканне давялося прызнаць вяршэнства Хецкага царства. Зрэшты, гэта не перашкодзіла яму ў тым жа годзе напасці на Кападокію і гэтым вымусіць хетаў адступіць з тэрыторыі Мітані. У 1324-м годзе да н.э. хеты захапілі крэпасць Дукума і горад Ерзнка, але ў выніку бязлітаснага супраціўлення Анніяса зноў вымушаны былі згадзіцца на мір. У 1324, 1321, 1320, 1319 гадах хеты здзейснілі шэраг паходаў на тэрыторыю Хаясы, але не дабіліся сур’ёзнага поспеху. У тым жа 1319-м годзе да н.э. Хецкае царства спрабавала захапіць крэпасць Ура, але было адбіта. У адплату, армія Ананію захапіла Арыну з Амкувойі, спустошыўшы наваколле, адступіла. Ананія напаў на хетаў гэтак жа і ў 1318-м годзе да н.э., галоўным чынам ужо сіламі падуладнага яму княства Каска.
У 1317 годзе адбыўся чарговы напад хетаў, аднак пад той жа крэпасцю Ура хеты пацярпелі сур’ёзнае паражэнне. У наступным годзе хеты пацярпелі паражэнне ўжо пад Кануварай. К XIII стагоддзю да н.э., напэўна, Хаяса распалася, і яе тэрыторыя была захоплена хурытамі. У гэты перыяд тэрыторыя Хаясы магла адносіцца да хурыцкага царства Дайэані.
Белорусские песняры
«Белорусские песняры» — беларускі вакальна-інструментальны ансамбль, створаны былымі ўдзельнікамі легендарнага ВІА «Песняры» пасля распаду калектыва ў 1998 годзе.
З’яўляецца адным з двух прызнаных Беларусью пераемнікаў ВІА «Песняры».
Гісторыя стварэння
У студзені 1998 года, рашэннем міністэрства культуры Беларусі на пасаду дырэктара ансамбля «Песняры» прызначаны Уладзіслаў Місевіч. Функцыі мастацкага кіраўніка ансамбля фармальна заставаліся за Уладзімірам Мулявіным. Група актыўна гастралюе, выступае на «Славянскім базары», запісвае новыя песні. Але ў кастрычніку 1998 года Уладзімір Мулявін зноў прызначаны на пасаду дырэктара ансамбля. Пасля чаго амаль увесь калектыў (8 чалавек) быў вымушаны напісаць заявы аб звальненні.
Атрымаўшы адказ на запыт аб правамернасці новага імя для групы з Міністэрства юстыцыі Беларусі і камітэта па аўтарскім і сумежных правах, музыканты пачынаюць працаваць як ансамбль «Белорусские песняры».
Allium kokanicum
Allium kokanicum — шматгадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае Паміра-Алай, Джунгарскі Алатау і Цянь-Шань.
Расце на камяністых і скалістых схілах у верхнім поясе гор.
Батанічнае апісанне
Цыбуліны цыліндрычна-канічныя, дыяметрам 0,75—1,5 см, з бурымі скурыстымі, суцэльнымі абалонкамі, па некалькі прымацаваныя да кароткага карэнішча. Сцябло вышынёй 5-40 см, ля аснавання апранута гладкімі похвамі лісця.
Лісце ў ліку 2-4, ніткападобнае, жалабковае, шырынёй 0,5—1 мм, расніцава-шурпатае.
Чахол які застаецца, роўны ці, радзей, трохі даўжэй парасоніка, з носікам роўным або ў два разы большым аснавання чахла. Парасон паўшарападобны або шарападобны, звычайна нешматкветкавы, густы. Пялёсткі званочкавага калякветніка ружовыя з пурпурнай жылкай, даўжынёй 4-5 мм, вастраватыя, амаль роўныя. Ніткі тычынак на чвэрць або ў паўтара разы даўжэй лісточкаў калякветніка, пры самым аснаванні паміж сабой і з калякветнікам зрослыя, пурпурныя, вонкавыя шылападобныя. Слупок выдаецца з калякветніка.
Каробачка трохі карацей калякветніка.
Класіфікацыя
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Дзмітрый Міхайлавіч Айдаў
Дзмітрый Айдаў (нар., , РСФСР) — расійскі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
У 2019—2020 гадах выступаў на аматарскім узроўні за ніжагародскі «Лакаматыў-НН».
У жніўні 2020 года быў пажыццёва дыскваліфікаваны АБФФ па справе аб дагаварных матчах, а ў лістападзе 2020 года быў пажыццёва адхілены ФІФА ад любой футбольнай дзейнасці па ўсім свеце.
Drum Ecstasy
Drum Ecstasy — беларускі рок-гурт. Гурт грае цяжкую музыку з выкарыстаннем бас-гітары і трох барабанаў, акрамя таго выкарыстоўваюцца гукі электрапіл і электрадрэляў. Музыкі граюць на розных пляцоўках, выступалі на разагрэве ў Мэрліна Мэнсана і Led Zeppelin, штогод праводзяць «нелегальны канцэрт пад мастом з вогнішчамі і піратэхнікай». Музыка калектыву гучыць у кінафільмах «Начны Дазор», «Дзённы Дазор», «Цёмны свет», «Гітлер капут» , «Селітра №7» (за гэты саўндтрэк у 2012 годзе гурт атрымаў Нацыянальную музычную прэмію) , у серыяле «Мужчыны не плачуць».
Выступалі ў клубах Tacheles (Берлін), Eimer (Берлін), Stubnitz (Расток), AV-Art gallery (Капенгаген), African National Unity office (Капенгаген), Effenaar (Эйндхавен), 44 (Кіеў), Б2 (Масква), а таксама на фестывалях «SKIF» 2000-2002 (Санкт-Пецярбург), «Shine Festival» (Нідерланды), «Фестывалі індустрыяльнай музыкі» (Лейпцыг), «Kurklesas» (Літва), «Крылы-2005» і іншых.
10 красавіка 2010 года гурт разам з Кассиопея, The Stampletons ды іншымі прыняў удзел у якасці запрошанных гасцей на шоу ў падтрымку выхаду сінгла Happy For A While ад Hair Peace Salon у клубе “Broadway”.
Партыя незалежнасці Злучанага Каралеўства
Партыя незалежнасці Злучанага Каралеўства (англ. United Kingdom Independence Party) — палітычная партыя Вялікабрытаніі, якая патрабуе выхаду краіны з Еўрасаюза і якая прытрымліваецца правых кансерватыўных поглядаў. Партыя аб'ядноўвае 12 рэгіянальных арганізацый Брытаніі.
Гісторыя
На выбарах у Еўрапарламент у 2009 годзе партыя выступала за стварэнне працоўных месцаў у Вялікабрытаніі непасрэдна для брытанцаў, за ўзмацненне жорсткасці іміграцыйнай палітыкі ў Вялікабрытаніі і Еўрасаюзе ў цэлым, за пашырэнне знешніх гандлёвых сувязяў, за абавязковае правядзенне рэферэндуму па Канстытуцыі ЕС або любому аналагічнага дакумента .. Акрамя таго, партыя заклікала аддаць свае галасы за яе з мэтай выказаць пратэст ураду (The Government is determined not to allow your voice to be heard. A vote for UKIP is a vote to say 'No' loudly and clearly). . Партыя была заснавана ў 1993 годзе гісторыкам Аланам Скедом і заклікала да выхаду Вялікабрытаніі з Еўрасаюза. У партыю перайшлі некаторыя члены кіруючай Кансэрватыўнай партыі, у якой існавалі сур'ёзныя рознагалоссі адносна будучыні фунта стэрлінгаў пасля «чорнай асяроддзя». У 1999 годзе партыя атрымала 3 дэпутацкіх месца на выбарах у Еўрапарламент, але хутка адзін з дэпутатаў пасля ўзніклых рознагалоссяў выйшаў з партыі. Нягледзячы на ​​пэўную папулярнасць у грамадстве, партыя не прадстаўлена ў Палаце абшчын з-за існавання ў Вялікабрытаніі мажарытарнай выбарчай сістэмы. У той жа час, сябрамі партыі з'яўляюцца два члена Палаты лордаў. Акрамя таго, на выбарах у Еўрапарламент 2009 году партыя атрымала 16,5% галасоў (на 0,8% больш, чым кіруючыя лейбарысты) і правяла ў Еўрапарламент 13 дэпутатаў, сярод якіх - былы прэзідэнт партыі Найджэл Фарадж. У 2010 годзе партыя атрымала 3,1% галасоў і ні аднаго месца ў Палаце абшчын на чарговых парламенцкіх выбарах. У асноўным, партыя прыцягвае да сябе пратэстны электарат. Некаторыя крытыкі лічаць партыю папулісцкай. 5 лістапада 2010 г., пасля дзевяцімесячнага лідарства ў партыі барона Пірсана, прамым галасаваннем радавых членаў быў ізноў абраны Найджэл Фарадж, ужо які ўзначальваў партыю з 2006 па 2009 год. На еўрапейскіх выбарах 22 мая 2014 году партыя сенсацыйна перамагла, атрымаўшы падтрымку 4 376 635 выбаршчыкаў (27,49%), што прынесла ёй 24 месцы ў Еўрапейскім парламенце з 73, прадстаўленых Злучаным Каралеўстве. Па выніках парламенцкіх выбараў 7 мая 2015 году партыя атрымала 12,6% галасоў выбаршчыкаў і заняла па гэтым паказчыку трэцяе месца сярод парламенцкіх партый, саступіўшы толькі кансерватарам і лейбарыстаў і ўпершыню правёўшы ў Палату абшчын аднаго дэпутата. 4 ліпеня 2016 года Найджэл Фараж абвясціў аб адстаўцы з пасады лідара партыі з прычыны спрыяльнага для яго зыходу рэферэндуму аб выхадзе Вялікабрытаніі з Еўрасаюза, адбыўся 23 чэрвеня 2016 года, і дасягненні, такім чынам, яго асноўнай мэты, дзеля якой ён і прыйшоў у палітыку. 16 верасня 2016 года лідарам партыі абрана Дыяна Джэймс (праз 18 дзён сышла ў адстаўку). 28 лістапада 2016 года лідарам партыі абраны Пол Натол.
Спасылкі
Афіцыйны сайт партыі
Аганесян
Аганесян (Հովհաննիսյան) — армянскае прозвішча.
Канстанцін Ігнатавіч Тызенгаўз
Біяграфія
З шляхецкага роду Тызенгаўзаў, сын Ігната і Марыяны з Пшаздзецкіх. Унучаты пляменнік Антонія Тызенгаўза. Успадкаваў ад бацькі тытул графа.
Пачатковую адукацыю атрымаў у Варшаве. Навучаўся прыродным навукам у Віленскім універсітэце. На фізіка-матэматычным факультэце прафесар Станіслаў Баніфацы Юндзіл выкладаў батаніку і заалогію. Хаця ён збольшага быў выдатным батанікам, які прысвяціў свае кнігі розным аспектам гэтай навукі, былі ў яго навуковыя публікацыі і па заалогіі, а ў 1807 г. выйшла першае выданне яго падручнікаў па заалогіі для школ ў трох тамах, у якой другі том быў прысвечаны выключна птушкам. Менавіта яму К.Тызенгаўз прысвяціў сваю першую кнігу «Асновы арніталогіі, навукі аб птушках». Хутчэй за ўсё пад уплывам дзейнасці праф. Юндзіла К. Тызенгаўз вырашыў прысвяціць сябе арніталогіі.
У Варшаве атрымоўваў урокі малявання ў такіх майстроў як Норблін і Арлоўскі. Меў мастацкія здольнасці, што дапамагала яму і ў навуковай дзейнасці: большасць ілюстрацый да сваіх прац выканаў самастойна. Стварыў шмат акварэльных пейзажаў (знаходзяцца ў калекцыі мастацкага музея імя Чурлёніса ў Коўна), а таксама графічныя партрэты сваіх прыяцяляў. У Пастаўскім палацы ім была створана галерэя карцін, якая налічвала больш за трыста палотнаў вядомых мастакоў. Быў аўтарам нарысаў пра Рубенса ў часопісе «Варшаўская бібліятэка».
Таксама меў прыгожы голас і граў на некалькіх інструментах, пераважна віяланчэлі, стварыў музычныя школы і аркестры ў Паставах і Ракішках.
У расійска-французскую вайну 1812 года выступіў на баку Напалеона, ачоліў 19-ы літоўскі пяхотны полк, сфарміраваны часткова за яго кошт. Далейшы лёс закінуў яго да Седану, дзе ён стаў шэфам 3-й кампаніі польскай ганаровай гвардыі, а пазней — палкоўнікам войск Варшаўскага княства. Мужна змагаўся ў войсках князя Юзафа Панятоўскага, у тым ліку ў Лейпцыгскай бітве 16-19 кастрычніка 1813 года. 10 жніўня 1813 года атрымаў ад княза Басана Крыж Ганаровага легіёна. У студзені 1814 года атрымаў звальненне са службы і пасяліўся ў горадзе Клермон.
За ўдзел у вайне супраць Расійскай імперыі Тызенгаўзу, як і ўсёй паспалітай шляхце, пагражала канфіскацыя маёмасці і выгнанне, аднак у маніфесце ад 12 снежня 1812 года імператар Аляксандр І аб’явіў «уселітасцівейшае агульнае і прыватнае дараванне, аддаючы ўсё мінулае вечнаму забыццю і глыбокаму маўчанню». Гэта амністыя дазволіла К. Тызенгаўзу пасяліцца на сталае жыхарства ў Паставах (прыкладна ў 1814 г.) і вярнуць мястэчку былую славу і веліч.
Менавіта пры Канстанціне быў дабудаваны пастаўскі палац Тызенгаўзаў. Бо пад час жыцця Антонія Тызенгаўза былі ўзведзены толькі два бакавыя флігелі (кухонны і канюшанны), закладзены фундамент асноўнага будынку і быў заснаваны парк пейзажнага тыпу з сажалкамі. Па ініцыятыве Канстанціна ў палацы была ўзведзена каланада — парадны пад’езд. З’явіўся новы, больш рэпрэзентатыўны фасад, павялічыліся і абодва флігелі. Паўночная частка палацу была цалкам прызначана для заняткаў навукамі і мастацтваў. Направа ад вестыбюля размяшчалася вялізная зала, прыстасаваная пад арніталагічны музэй, налева — капліца. Былі таксама кабінеты заалогіі, мінералогіі і этнаграфіі краю. Злева знаходзіліся анфіляды пакояў з ляпнінай і мармуровымі камінамі, сцены якіх упрыгожвалі палотны знакамітых мастакоў.
У 1831 падтрымаў вызваленчае паўстанне, дапамагаў матэрыяльнымі сродкамі, пастаўляў зброю і кантаністаў. Быў арыштаваны, сядзеў у турме ў Дынабургу, адкуль быў перавезены ў Мінск, адтуль у Вільню, дзе быў судзімы Віленскай следчай камісіяй.
Пасля смерці бацькі Ігната, атрымаўшы ў спадчыну графства Рокішкі, Канстанцін Тызенгаўз замовіў правесці яго інвентарызацыю. Навукоўцу было важна дакладна ведаць, якімі багаццямі ён тут кіруе. Таксама, у 1848 г. Міхаіл Скіндар намаляваў карту графства. На ёй пазначаныя мястэчкі графства, вёскі, карчмы, паказаныя межы фальваркаў, дарогі, рэкі і іншыя вадаёмы.
У Ракішках Канстанцін Тызенгаўз пачаў стварэнне заапарка, заснаваў лабараторыю, у парку маёнтка пашырыў аранжарэі і цяпліцы, дзе вырошчваў шмат раслін з цёплых і субтрапічных краёў. У апісанні Ракішак 1825 г. паказана, што некаторыя лімонныя і апельсінавыя дрэвы ўжо лакалізаваны і распаўсюджваюцца па іншых маёнтках. Гандаль саджанцамі быў вельмі паспяховы, і для казны Ракішскага графства прынёс вялікія прыбыткі. Частку з іх граф інвеставаў у культуру і адукацыю.
Разам са сваім таксідэрмістам Скіндэрам прэпараваў шматлікія экзэмпляры птушак і звяроў з навакольных мясцін Віленшчыны. Каб мець магчымасць параўноўваць птушак з розных месцаў і частак свету, ездзіў у экспедыцыі па краі і за яго межы (на Гродзеншчыну, Піншчыну, у Карпаты, Падолле, Бесарабію, на ўзбярэжжа Чорнага мора), здабываючы там не толькі новыя экспанаты для сваёй знакамітай калекцыі, але і новы досвед, новыя знаёмствы сярод навукоўцаў.
У 1829 і 1844 быў у Парыжы і Вене, у 1841 наведаў Дрэздэн, Мілан і Венецыю, у 1851 — Берлін. Некалькі разоў наведваў Варшаву і мясцовы Заалагічны кабінет.
Сабраў велізарную калекцыю: каля 3000 відаў птушак з усяго свету, а таксама значную колькасць птушыных яек. З 1831 апублікаваў больш за 20 навуковых прац, напісаных на польскай, лацінскай і французскай мовах. У пастаўскай рэзідэнцыі знаходзілася вялікая бібліятэка па натуральнай гісторыі, «дзе меліся скарбы, якіх ніколі не было ў Польшчы», як сцвярджаў яго калега Антоні Вага, вялікія і каштоўныя альбомы англійскіх, французскіх і нямецкіх арнітолагаў.
Быў сябрам многіх навуковых таварыстваў: Сябраў Навук у Варшаве, у Вільні, натуралістаў у Дрэздэне і Рызе, эканамічнага — у Галіцыі, навуковага — у Кракаве, даследчыкаў прыроды — у Берліне, медыка-хірургічнай акадэміі і медыцынскага таварыства ў Вільні.
Асноўныя навуковыя працы
У 1841 годзе ў Вільні выйшлі «Асновы арніталогіі, навукі аб птушках» (Zasady ornitologii albo nauki o ptakach), дзе ахоплена тэрміналогія, аалогія (навука аб птушыных яйках), таханомія, гласалогія і інш. з дадаткам 5 літаграфічных табліц і 1 каляровай. У
У 1843—1846 гадах у Вільні былі надрукаваныя тры тамы «Агульнай арніталогіі, альбо апісання птушак усіх частак Свету» (Ornitologia powszechna, czyli opisanie ptaków wszystkich części świata). Таксама адзначаецца сярод яго фундаментальных прац «Каталог птушак і млекакормячых Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага» (Catalogus avium et mammalium..., 1844), у якім апісаў 351 від птушак і 167 відаў звяроў з тэрыторыі сучасных Беларусі, Польшчы, Літвы і Украіны.
З іншых прац: Вывучэнне савы лапланскай (мшарнай), выяўленай у Літве (1820), Агульныя назіранні за шкоднымі для пасеваў вусенямі (1838), Назіранне за некаторымі відамі рыб у Літве (1841). Падаў таксама вынікі даследаванняў над еўрапейскімі арламі, аб выпадковай ружовай афарбоўцы дзікіх качак, аб птушцы кашатка, аб вусенях, якія выпалі разам са снегам у адной з вёсак Мядзельшчыны.
Незадоўга да сваёй смерці пачаў выдаваць у Парыжы апісанне яек усіх птушыных парод паўночна-заходніх абшараў Расійскай імперыі. Пад яго кіраўніцтвам таксідэрміст Скіндэр выканаў значную колькасць адлюстраванняў яек з калекцыі сабранай арнітолагам з вялікім стараннем. Аднак смерць не дазволіла здзейсніць задуманае. Ён памёр 28 сакавіка 1853 года ў Паставах.
Сын Райнольд распарадзіўся закончыць у Парыжы рэшткі табліц па Аалогіі птушак польскіх, што засталіся незавершанымі. Даручыў вопытнаму арнітолагу У. Тачаноўскаму падрыхтаваць тэкст. Апошняя, ўжо пасмяротная праца, была апублікавана ў 1862 г. на дзвюх мовах: польскай і французскай з дадаткам 170 каляровых табліц.