cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Валер’евіч Касовіч
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: антыгерманскае супраціўленне у заходніх абласцях Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, дзяржаўная маладзёжная палітыка, дзяржаўнае рэгуляванне і кіраванне сацыяльнай сферай.
Успенскае (Смаленская вобласць)
Успенскае (Успе́нское) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны уэнт Успенскага сельскага паселішча.
Фёдар Архіпавіч Храпко
Фёдар Архіпавіч Храпко (, в. Жалвінец, Глускі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі ўрач. Заслужаны ўрач БССР.
Біяграфія
У 1918 годзе скончыў Магілёўскую фельчарска-акушэрскую школу. У 1920—1928 гадах у Чырвонай Арміі. У 1932 годзе скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.
У 1932—1935 гадах працаваў урачом на Сошскім фасфарытным рудніку ў Смаленскай вобласці. У 1935—1941 гадах — галоўным урачом Буда-Кашалёўскай раённай бальніцы.
З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны ўзначальваў медыцынскую частку санітарнага цягніка, потым быў ардынатарам армейскага эвакапрыёмніка на Калінінскім, Заходнім, 2-м Прыбалтыйскім франтах. Закончыў вайну на Далёкім Усходзе.
У 1946—1963 гадах працаваў у галіне аховы здароўя ў Кіраўскім раёне.
Памёр у 1984 годзе
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1966), Чырвонай Зоркі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалямі. У 1949 годзе ўдастоены ганаровага звання заслужанага ўрача БССР.
Целякі
Назву Целякі́ маюць:
Плато Лакшмі
Плато Лакшмі — вялікі (37 на 80 км), высокі (3—4 км) участак паверхні Венеры ў заходняй частцы Зямлі Іштар. Названае ў гонар Лакшмі, індуісцкай багіні дабрабыту.
Плато акружана моцна дэфармаваным рэльефам. Астраномы нярэдка параўноўваюць Плато Лакшмі з зямным Тыбетам.
Кідонія (Марс)
Кідонія — рэгіён у паўночным паўшар'і Марса, дзе знаходзіцца шэраг «сталовых гор» (узгоркаў з плоскім верхам і стромкімі схіламі). Быў названы ў гонар старажытнагрэчаскага поліса Кідонія, які размяшчаўся на паўночна-заходнім узбярэжжы Крыта.
Камбій
Ка́мбій (ад cambium — абмен, змена) — утваральная тканка ў сцеблах і каранях пераважна двухдольных і голанасенных раслін, якае дае пачатак другасным праводзячым тканкам і забяспечвае рост іх у таўшчыню. Сезонныя змены актыўнасці камбію абумоўліваюць утварэнне гадавых кольцаў драўніны.
Кідонія (Марс)
Твар Марса
У Кідоніі знаходзіцца «Марсіянскі сфінкс» — утварэнне на паверхні Марса, выветраны ўзгорак, які на першых фатаграфіях са станцыі «Вікінг-1» выглядала падобным на велізарную каменную статую чалавекападобнага твару. Нярэдка ўказвалі і на нейкія «піраміды», размешчаныя недалёка ад «сфінкса». Гэтыя фатаграфіі прывялі да нараджэння вялізнай колькасці газетных «качак», фантастычных і псеўданавуковых плётак.
Пазней, пры больш дэталёвым фатаграфаванні, праведзеным станцыяй «Mars Global Surveyor», выявілася, што чалавекападобенства было ілюзіяй, выкліканай гульнёй святла і ценю, а таксама нізкім распазнаваннем здымачнай камеры апарата. «Піраміды» ж з'яўляюцца звычайнымі скаламі.
Гілі (архіпелаг)
Гі́лі (Tiga Gili, літаральна "тры Гілі") — архіпелаг з 3 астравоў на паўночны захад ад вострава Ламбок у Інданезіі. Агульная плошча - 15 км². Найбуйнейшы востраў — Гілі-Траванган. Прыкладная колькасць насельніцтва (2010 г.) - 1000 чал.
Кідонія (Марс)
Кідонія ў культуры
Тэма «твару на Марсе» і магчымага паслання ад пазаземных цывілізацый абыгрываецца ў навуковай фантастыцы, напрыклад у фільме «Місія на Марс» (2000); тэлесерыяле Сакрэтныя матэрыялы; мультсерыялах Футурама і Захопнік Зім; відэагульнях Zak McKracken and the Alien Mindbenders (1988), X-COM: UFO Defense (1993).
Гілі (архіпелаг)
Тры астравы Гілі размешчаны ў моры Балі. Яны маюць вулканічнае паходжанне, аднак даволі нізкія ў параўнанні з суседнім востравам Ламбок. Берагі атачаюць каралавыя рыфы. Клімат субэкватарыяльны пасатны.
Безабразава (Смаленская вобласць)
Безабразава (Безобразово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
Джон Акіі-Буа
Джон Акіі-Буа (John Akii-Bua;, Ліра — , Кампала) — лёгкаатлет з Уганды, алімпійскі чэмпіён 1972 года ў бегу на 400 метраў з бар’ерамі. Стаў першым у гісторыі Уганды алімпійскім чэмпіёнам. Другое золата угандыйцы выйгралі толькі праз 40 гадоў на Гульнях у Лондане (Стывен Кіпротыч у марафоне).
Пачынаў сваю кар’еру як бягун на доўгія дыстанцыі. У 1970 годзе заняў 4-е месца на гульнях Брытанскай садружнасці ў бегу на 400 метраў з бар’ерамі, на наступны год у адным са спаборніцтваў паказаў найлепшы час сезона. На Алімпіядзе-1972 Акіі-Буа выйграў залаты медаль з сусветным рэкордам (47,82 с). У 1973 годзе выйграў золата, а ў 1978 годзе — бронзу на Панафрыканскіх гульнях.
Алімпіяду 1976 года вымушаны быў прапусціць з-за складанага становішча ва Угандзе. Прымаў удзел у маскоўскай Алімпіядзе на дыстанцыі 400 м і ў эстафеце 4 па 400 м, але не прайшоў далей папярэдніх забегаў.
Акіі-Буа працаваў афіцэрам паліцыі ў гады кіравання Ідзі Аміна, атрымліваў павышэнні і ўзнагароды (у прыватнасці, яму быў падараваны дом) за свае спартыўныя дасягненні, а таксама як прыклад лаяльнага ўраду прадстаўніка племя Лангэ. Пасля падзення рэжыму Аміна, Акіі-Буа ў 1979 годзе быў вымушаны эміграваць з сям’ёй у Кенію, далей — у Германію, дзе працаваў у кампаніі «Пума».
Оберг
Оберг (Åberg) — шведскае прозвішча.
Глен Дэвіс
Глен Эшбі Дэвіс (Glenn Ashby Davis;, Уэлсберг, Заходняя Вірджынія — , Барбертан, Агая) — амерыканскі лёгкаатлет, трохразовы алімпійскі чэмпіён.
Чэмпіён Алімпійскіх гульняў 1956 года ў бегу на 400 метраў з бар’ерамі і двухразовы чэмпіён Алімпійскіх гульняў 1960 года ў бегу на 400 метраў з бар’ерамі і ў эстафетным бегу 4х400 метраў. Адзіны ў гісторыі бар’ерыст на дыстанцыі 400 метраў, які ўсталяваў сусветны рэкорд у бегу на 400 метраў без бар’ераў.
Пузікаў
Пузікаў — прозвішча.
IC 3089
IC 3089 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мелендун’ё
Мелендун'ё (Melendugno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 9662 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 102 чал./км². Займае плошчу 91 км². Паштовы індэкс — 73026. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Niceta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Асман
Асман — шматзначны тэрмін.
Яраш
Яраш — шматзначны тэрмін.
Пажар у Гомелі (1581)
Пажар 1581 года ў Гомелі – пажар, які здарыўся 5 мая 1581 года ў старосцінскім Гомелі, эпізод часоў Лівонскай вайны.
Прычыны і меркаваны маштаб пажару
Пажар стаў вынікам нападу на Гомель нявызначанага падраздзялення маскоўскага войска, жаўнеры, якога «до замку неведоме ночью пришедша, на место ударили, и место огнем выпалили». Са сведчанняў відавочцаў вынікае, што пажар быў учынены наўмысна па «запаленю места», якое, па ўсім відаць, было знішчана цалкам («место наше Гомейское все огнем выпалили» ). Уласна замак ад агню не пацярпеў, паслужыўшы прыстанішчам для жыхароў места, якія шукалі паратунку ад навалы. Між пацярпелых быў святар гомельскай Спаскай царквы Сысой Ерафеевіч, які «заледве сам з жоною и з детьми своими до замку убег». Пажарам знішчыла яго дом з усёй маёмасцю і «правами церковными», г.зн. дакументамі, што пацвярджалі гаспадарскія зямельныя наданні і прывілеі Спаскай царкве. У такім жа становішчы апынуўся і святар гомельскай Мікольскай замкавай царквы Мікіта Панковіч.
Верное сердце
«Верное сердце» (Вернае сэрца) — дзясяты музычны альбом Аляксандра Саладухі, выдадзены ў 2014 годзе. У падтрымку альбома быў праведзены канцэртны тур па гарадах Беларусі.
IC 3090
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сяргей Іванавіч Крыжэвіч
Біяграфія
Нарадзіўся 17 лютага 1952 года ў г. Крычаў Магілёўскай вобласці.
Скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу, Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (фінансіст, эканаміст).
Служыў у радах Узброеных Сіл. Працоўную дзейнасць пачаў інспектарам дзяржаўных даходаў фінансавага аддзела Шклоўскага райвыканкама. Працаваў інжынерам вытворчага аддзела, старшым эканамістам, старшым інжынерам, начальнікам вытворча-планавага аддзела будаўнічых арганізацый аб’яднання «Белсельбуд». Быў лектарам, інструктарам арганізацыйнага аддзела Крычаўскага гаркама КПБ. Займаў пасады старшыні планавай камісіі, намесніка старшыні выканаўчага камітэта Крычаўскага раённага Савета дэпутатаў, намесніка старшыні Крычаўскага гарвыканкама, намесніка старшыні Чэрыкаўскага райвыканкама, старшыні Клічаўскага райвыканкама.
Выбіраўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, медалём «За працоўныя заслугі», шасцю юбілейнымі медалямі, медалём «За супрацоўніцтва» (Саюзная дзяржава), Ганаровай граматай Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.
Джон Шэрман
Джон Шэрман (John Sherman; 10 мая 1823 — 22 кастрычніка 1900) — амерыканскі палітык, член Палаты прадстаўнікоў, сенатар ад штата Агая, 35-ы Дзяржаўны сакратар ЗША, 32-і міністр фінансаў ЗША.
Сямён Анатолевіч Пяньчук
Сямён Пяньчук (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Мінск».
Клубная кар’ера
Выхаванец клуба «Мінск», дзе займаўся футболам з 5 гадоў. У 2018 годзе пачаў выступаць за дубль клуба, у 2019 годзе выступаў за «Мінск» у Юніёрскай лізе УЕФА. 23 верасня 2020 года дэбютаваў за асноўную каманду «Мінска» ў Вышэйшай лізе, калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы са «Смалявічамі» (4:0) і паспеў адзначыцца голам.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2019 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
Сальвадор Альендэ
Сальвадор Альендэ (Salvador Guillermo Allende Gossens) (26 чэрвеня 1908 — 11 верасня 1973) — чылійскі палітык, прэзідэнт Чылі (1970—1973). Быў змешчаны з пасады ў выніку ваеннага перавароту ў 1973 годзе, пасля чаго, паводле версіі ўрада Піначэта, скончыў жыццё самагубствам. Паводле іншых версій, быў застрэлены.
Генрык Ібсен
Генрык Ібсен (нарв.: Henrik Johan Ibsen, 20 сакавіка 1828, Шыен — 23 мая 1906, Хрысціянія (цяпер Осла)) — выдатны нарвежскі драматург.
Сальвадор Альендэ
Сальвадор Альендэ нарадзіўся ў 1908 годзе ў Вальпараіса. Палітычную актыўнасць Альендэ пачаў выказваць у 1920-х гадах, будучы студэнтам медыцынскага факультэта. Ён удзельнічаў у пратэстах супраць дыктатуры Карласа Ібаньеса дэль Кампа і быў абраны намеснікам прэзідэнта Федэрацыі чылійскіх студэнтаў.
Генрык Ібсен
Верш Ібсена «Я ветразь свой у свет вялікі…» пераклаў на беларускую мову Уладзімір Жылка. Мікалай Пінігін паставіў у 1984 годзе спектакль «Жанчына з мора» Генрыка Ібсена.
Сальвадор Альендэ
Памёр у афіцыйнай рэзідэнцыі прэзідэнта Чылі. Быў пахаваны ў Вінья-дэль-Мар, у жніўні 1990 года перапахаваны на цэнтральных могілках Сант’яга.
Генрык Ібсен
Біяграфія
Генрык нарадзіўся ў сям’і багатага камерсанта і быў старэйшым з пяцярых дзяцей. Калі яму споўнілася восем гадоў, бацька разарыўся. У 1843 годзе Генрык пераехаў у Грымстад, дзе ўладкаваўся памочнікам аптэкара. У гэты перыяд жыцця, з’явіліся першыя вершы Ібсена. Калі яму споўнілася васемнацаць гадоў, Ібсен стаў бацькам пазашлюбнага сына, маці якога была старэйшая за Ібсена і працавала служачай. З сынам Ібсен не падтрымліваў ніякіх кантактаў.
У 1850 годзе Ібсен пераехаў у Хрысціянію (зараз Осла), дзе адбыўся яго першы сцэнічны дэбют у тэатры Хрысціяніі, дзе была пастаўлена яго п’еса «Kjæmpehøien» (Труна Гунаў). Хутка драматург пераехаў у Берген, дзе ў 1851—1857 гг. узначаліў, разам са скрыпачом Оле Булам тэатр «Det Norske Theater». У гэтым тэатры, ён працаваў як памочнік рэжысёра і як драматург. На сцэне Det Norske Theater былі пастаўлены шмат п’есаў Ібсена. У 1857 годзе ён пазнаёміўся з Сюзанай Торэсен, з якой, праз некаторы час, ажаніўся. Хутка, у іх нарадзіўся сын Сігурд.
У 1857 годзе Ібсен зноў перабраўся ў Хрысціянію, дзе атрымаў пасаду кіраўніка тэатру Хрысціяніі «Norske Theater» (які разарыўся ў 1862 годзе). Перыяд 1857—1864 гг. стаў самым цяжкім перыядам у жыцці пісьменніка. Яго незадаволенасць пазіцыяй Нарвегіі, якая не дапамагла Даніі ў вайне з Прусіяй, а таксама фінансавыя цяжкасці сям’і прывялі да таго, што Ібсен вырашыў пакінуць краіну. Атрымаўшы фінансавую дапамогу ад нарвежскага парламента, драматург, разам з сям’ёй, пераехаў на поўдзень. Наступныя 27 гадоў ён жыў у Італіі і Германіі.
Менавіта ў Італіі адбыўся літаратурны пералом у творчасці Ібсена. Там была напісаны п’есы «Brand» і «Peera Gynta». У 1868 годзе Ібсен пераехаў у Манака, а праз некалькі год, у 1875 годзе, у Дрэздэн. Там так сама былі створаны лепшыя творы Ібсена, такія як «Nora», «Дзікая качка» і «Hedda Gabler». У 1879 годзе Ібсен вярнуўся ў Нарвегію, ўжо як вядомы драматург. Яго п’есы пачалі ставіць у тэатрах усёй Еўропы, а праблемы, якія ўздымаў Ібсен, выклікалі бурныя дэбаты ў нарвежскага грамадства. Апошнія гады жыцця Ібсен правёў у Хрысціяніі, дзе стаў адным з самых знакамітых жыхароў.
Творчасць
Першыя творы Ібсена з’явіліся ў 1850 годзе, калі ён напісаў вершы і драму са старажытнарымскай гісторыі «Catilina», матывы якой адлюстроўваюць рэвалюцыйныя падзеі ў Еўропе таго часу. Драма выйшла пад псеўданімам і поспеху не атрымала.
Бергенскі перыяд жыцця пісьменніка супадае з захапленнем палітычным нацыяналізмам і скандынаўскім фальклорам. У гэты час з’явіліся «сярэднявечныя» п’есы «Fru Inger til Østeraad» (1854 г.), «Gildet paa Solhoug» (1855—1856 г.г.), якія праславілі яго, «Olaf Liljekrans» (1856 г.), «Hærmændene paa Helgeland» (1857 г.) У 1862 годзе Ібсен напісаў твор «Камедыя кахання», у якой адлюстравана сатырычная карціна мяшчанска-чыноўнікага жыцця Нарвегіі. У драме «Барацьба за прастол» (1864 г.), пісьменнік паказаў перамогу героя, які выконваў прагрэсіўную гістарычную місію. У 1860 — пачатку 1870-х гг., Ібсен чакае руйнавання старога свету і ў драме пра Юліана Адрачэнца «Кесар і галілеянін» (1873 г.), ён сцвярджае будучую ўзаемасувязь духоўнага і цялеснага пачаткаў у чалавеку.
Адной з самых папулярных п’ес Ібсена стала п’еса «Лялечны дом» (Et Dukkehjem, 1879 г.), якая выкрывае мяшчанскі сямейны лад жыцця.
Першая драма, напісаная Ібсенам пасля «Лялечнага дома» — «Прывіды» (Gengangere, 1881 г.), выкарыстоўвае матывы «Бранда»: рэлігія і ідэалізм, але крытыкі выкрываюць значны ўплыў французскага натуралізму.
У позніх творах пісьменніка ўскладняецца падтэкст, узрастае тонкасць псіхалагічнага малюнка. Тэма «моцнага чалавека» высоўваецца на першы план. Ібсен становіцца бязлітасным да сваіх герояў. Прыкладам могуць быць п’есы — «Будаўнік Сольнес» (Bygmester Solness, 1892 г.), «Юн Габрыэль Боркман» (John Gabriel Borkman, 1896 г.).
Ватсан
Ватсан — прозвішча.
Мелісана
Мелісана (Melissano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 7495 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 621 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 73040. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Падуанскі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мюнхенская авіякатастрофа
Мю́нхенская авіякатастрофа — авіякатастрофа, якая адбылася 6 лютага 1958 года.
Самалёт Брытанскіх еўрапейскіх авіяліній спыніўся для дазапраўкі ў Мюнхене. На борце знаходзіліся гульцы і члены трэнерскага штаба «Манчэстэр Юнайтэд», а таксама журналісты і заўзятары. Пасля дазапраўкі пілоты тройчы спрабавалі ўзляцець; апошняя спроба скончылася трагічна: праз снегавую кашу самалёт не набраў патрэбнай хуткасці, пратараніў агароджу ў канцы ўзлётнай паласы і ўрэзаўся крылом у будынак, што стаяў непадалёк. З 44 чалавек, якія знаходзіліся на борце самалёта, 21 чалавек выжыў і 23 загінулі, дваццаць — імгненна, адзін — па дарозе ў бальніцу, яшчэ двое — на працягу наступных некалькіх тыдняў.
«Манчэстэр Юнайтэд» вяртаўся дадому пасля адказнай чвэрцьфінальнай гульні Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў з бялградскім клубам «Црвена Звезда». Гэтая сустрэча скончылася ўнічыю і дазволіла англійскаму клубу выйсці ў паўфінал Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў.
У жывых застаўся легендарны варатар зборнай Паўночнай Ірландыі Гары Грэг, які дапамог выцягваць параненых футбалістаў з-пад абломкаў самалёта. Праз паўгады ён аднавіўся ад траўмы і зноў заняў месца ў варотах «Манчэстэр Юнайтэд».
Уладзімір Якаўлевіч Самойлаў
Біяграфія
Нарадзіўся 15 сакавіка 1924 года ў Адэсе.
Скончыў сярэднюю школу ў 1941 годзе, удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. Улетку 1945 паступіў у Адэскай дзяржаўнае тэатральнае вучылішча. Яшчэ да яго заканчэння пачаў гуляць у тэатры.
Да 1968 года працаваў у правінцыі — у Адэсе (Адэскі тэатр Савецкай Арміі; Адэскі РДТ імя А. В. Іванова), у Кемерава (Кемераўскі АДТ імя А. В. Луначарскага), у Горкім (Горкаўскі АДТ імя М. Горкага), а ў 1968 годзе быў запрошаны ў Маскву, у Маскоўскі акадэмічны тэатр імя Ул. Маякоўскага, дзе працаваў вялікую частку жыцця. Затым, у 1995 годзе перайшоў у МДТ імя М. В. Гогаля. У 1952 годзе ў Кемерава ва У. Я. Самойлава нарадзіўся сын Аляксандр, які пасля таксама стаў акцёрам.
Уладзімір Самойлаў згуляў у тэатры 250 роляў, у кіно — больш за 100. Удзел Самойлава ў такіх знакамітых пастаноўках, як «Таленты і прыхільнікі», «Гутаркі з Сакратам» не толькі ўпрыгожыў рэпертуар тэатра, але і дазволіў гэтым спектакляў ўвайсці ў гісторыю расійскага тэатра.
Памёр 8 верасня 1999 года ў Маскве падчас рэпетыцыі караля Ліра у трагедыі Шэкспіра. Пахаваны ў Маскве на Ваганькаўскіх могілках, разам з жонкай, актрысай Надзеяй Самойлавай (1923—1999).
IC 3091
IC 3091 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Целякі (Жабінкаўскі раён)
Целякі́ (, Теляки) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.
Ніна Герасімаўна Кульша
Ніна Герасімаўна Кульша (нар., в. Хорск Столінскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі настаўнік і палітык.
Біяграфія
Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут, настаўнік матэматыкі.
Працоўную дзейнасць пачала старшай піянерважатай Осаўскай сярэдняй школы Столінскага раёна. Была настаўніцай матэматыкі Дубянецкай васьмігадовай школы Столінскага раёна. Працавала старшай піянерважатай, настаўніцай матэматыкі, намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце, дырэктарам установы адукацыі «Дзяржаўная агульнаадукацыйная сярэдняя школа № 2 горада Століна з музычнахаравым ухілам».
Выбіралася дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Мае два падзячныя пісьмы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларус.
Новамыкалаіўскі раён
Новамыкалаіўскі раён (Новомиколаївський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Запарожскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Новамыкалаіўка (Новомиколаївка).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 16315 чалавек, плошча — 915 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 12 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 67 сёлаў.
Кузьма Іванавіч Козак
Кузьма Іванавіч Козак (нар. )  — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1991).
Біяграфія
Нарадзіўся 16 верасня 1955 года ў в. Альшаны Столінскага раёна Брэсцкай вобласці ў сялянскай сям’і.
У 1981 годзе скончыў гістарычны факультэт Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя М. Горкага. У 1991 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Працаваў настаўнікам Крывіцкай сярэдняй школы Салігорскага раёна. У розны час займаў пасаду намеснік дырэктара Нацыянальнага архіву і дырэктара Гістарычнай майстэрні.
З 1995 дацэнт кафедры крыніцазнаўства гістарычнага факультэта БДУ.
Аўтар больш за 200 навуковых прац, у тым ліку вучэбнага дапаможніка «Архівазнаўства Беларусі» ў 2 частках, «Гістарычная інфарматыка» (Мінск, 1999), «Архівы замежных краін» (Мінск, 2016); манаграфій «Забытыя жаўнеры Польскага войска ў час Другой сусветнай вайны» (Мінск, 2003), «Германскі акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі. 1941—1944: гістарыяграфія і крыніцы», «Германскія і калабарацыянісцкія страты на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1941—1944): аналіз і вынікі» (Мінск, 2012). Адзін з рэдактараў выданняў «Беларуска-польскі практыкум», «Беларуска-французскія кантраверсіі», «Беларуска-нямецкія дыялогі», зборніка «Жывыя сведчанні Беларусі».
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па снукеры 2015
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2015 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 29 чэрвеня па 5 ліпеня 2015 года на арэне стадыёну Бендыга, у Бендыга, Аўстралія. Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2015 стаў 17-м розыгрышам турніру. Прызавы фонд турніру склаў А$539,600, з якіх А$75,000 атрымаў пераможца.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў А$539,600. Пераможца турніру атрымаў А$75,000.
Уайлдкард раўнд
Два аўстралійскія аматары, Бен Джадж і Эдрыян Рыдлі, атрымалі ўалдкард ад арганізатараў турніру. Яны гулялі ў папярэднім раўндзе за права выступаць у першым крузе асноўнага турніру супраць двух выпадковых гульцоў, якія прайшлі кваліфікацыйны раўнд: Мэцью Сэлта і Бена Вуластана.
Грым (значэнні)
Грым — шматзначны тэрмін.
Дом па Ленінскай вуліцы, 29а (Магілёў)
Дом па Ленінскай вуліцы, 29а — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.
Гісторыя
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя паміж вуліцамі Вялікай Садовай і Малой Садовай як даходны дом, быў прыватнаўласніцкім.
У 1920-я гг. нацыяналізаваны. Выкарыстоўваўся як жылы. Сёння там размяшчаюцца абутковая майстэрня і розныя ўстановы.
Архітэктура
Двухпавярховы Г-падобны ў плане будынак. Галоўным фасадам замыкае дворык, утвораны дамамі № 29 і 31 па вул. Ленінскай і домам № 19 па Пажарным завулку. Паверхі падзелены шырокім гзымсавым паяском. Сцены галоўнага фасада гладкія, атынкаваныя. Асіметрычным фасад робіць праязная арка, якая мае цыліндрычныя скляпенні. Аконныя праёмы першага паверха прамавугольныя невялікіх памераў, другога — прамавугольныя вялікіх памераў. Сцены завершаны прафіляваным гзымсам. Дах двухсхільны.
Футуна
Футу́на (саманазва Futuna) — прадстаўнікі дзвюх палінезійскіх этнічных груп на астравах Хорн (Уоліс і Футуна) і востраве Футуна (Вануату). Падзяляюцца на ўсходніх футуна, выхадцаў з астравоў Хорн (8900 чал., многія з іх таксама жывуць у Новай Каледоніі), і заходніх футуна з Вануату (2000 чал.).
Усходнія футуна
Першыя носьбіты палінезійскай керамікі Лапіта з’явіліся на астравах Хорн у канцы 1 тысячагоддзя да н. э. меркавана з тэрыторыі Фіджы. У сярэднявеччы яны знаходзіліся ў цесных адносінах з суседнімі ўвеа, а таксама танганцамі і самоанцамі. Сувязі з апошнімі асабліва ясна прасочваюцца ў мясцовай мове. Відавочна, у XV — XVI стст. астравы Хорн былі заваяваны танганскімі правадырамі ту’і Тонга, але да пачатку XVII ст. тут ужо існавала дзве самастойныя дзяржавы на чале правадыроў з тытуламі ту’і Сігаве і ту’і Ала.
У 1616 г. астравы Хорн былі адкрыты галандскімі мараплаўцамі. У 1837 г. французскія місіянеры паспяхова распаўсюдзілі сярод астравіцян каталіцызм. Уплыў місіянераў прывёў да таго, што ў 1887 г. ту’і Сігаве і ту’і Ала падпісалі з Францыяй дагавор аб пратэктараце. У 1917 г. астравы Хорн сталі часткай французскай калоніі Уоліс і Футуна.
Асноўнымі заняткамі ўсходніх футуна здаўна былі рыбалоўства і земляробства. Першыя наведвальнікі астравоў Хорн не шкадавалі добрых слоў пра шчодрасць мясцовай прыроды і вялікія ўраджаі. Для вырошчвання клубневых раслін футуна практыкавалі ірыгацыю.
Асновай грамадства з’яўляліся пашыраныя сем’і, у карыстанні якіх знаходзіліся зямельныя надзелы. Размеркаваннем зямлі згодна звычаёваму праву займаліся манархі ту’і. Нават пасля далучэння да Францыі яны захавалі гэтую прывілігію. Продаж надзелаў іншаземцам і выхадцам з Францыі да нашых дзён забаронены. Сама пасада манарха выбарная, займаецца прадстаўнікамі некалькіх злучаных сваяцтвам родаў правадыроў усяго на некалькі гадоў. У мінулым такая практыка прыводзіла да частых войнаў паміж прыхільнікамі на ролю ту’і. Да шырокага распаўсюджвання грошаў манарх мог разлічваць на абавязковыя падарункі ад простых абшчыннікаў-сека.
Французскія місіянеры ў XIX ст. паведамлялі, што мужчыны-футуна маюць доўгія валасы, якія зачэсваюць з дапамогай духмянага алею, а жанчыны — кароткія прычоскі, з якіх застаўляюць доўгімі толькі адну ці дзве пасмы. Вельмі старажытныя карані меў звычай татуіроўкі цела. Вопратка ў мужчын і жанчын была прыкладна аднолькавая, рабілася з тапы.
Дахрысціянскія вераванні ўяўлялі сабою зліццё культу продкаў, веры ў неўміручасць душы, магічныя практыкаванні, забабоны тапу і шанаванне багоў, галоўнае месца сярод якіх займаў мясцовы бог Фака-Велі-Келе і бог Мафу-Іке-Фулу (атаесамляецца з Маўі). Згодна місіянерам, да прыняцця хрысціянства ў абмежаваных выпадках практыкаваўся канібалізм, было вядома дзетазабойства. Добра захавалася танцавальнае мастацтва ўсходніх футуна. У мінулым яно мела рытуальныя мэты. У нашы дні танец абавязкова суправаджае святочныя хрысціянскія дні.
Заходнія футуна
Заходнія футуна адносяцца да так званых знешніх палінезійцаў. Яны размаўляюць на мове футуна-аніва, блізкай да самаанскай і таксама роднай для суседняга знешнепалінезійскага народа аніва. Іх паходжанне ад усходніх футуна з'яўляецца дыскусійным, але верагодным. У казках пра першапродка Маджыхджыкі кажацца, што яго жонка была родам з Тонга. У знешнім абліччы астравіцян шмат меланезійскіх рыс.
Цікава, што ўлады Футуны абмяжоўваюць наведванне іх вострава турыстамі для лепшага захавання арыгінальнай традыцыйнай культуры. Важнае месца ў жыцці гэтага народа займае фальклор, прадстаўлены міфамі, казкамі, эпічнымі паданнямі.
Дзейнасць БНР
Дзейнасць БНР (ктв)
Урад БНР ужо ў першыя месяцы пасля абвяшчэння незалежнасці зрабіў шэраг крокаў па стварэнню сваёй дыпламатычнай службы — важнага атрыбута дзяржаўнасці. Гэта была вельмі складаная задача і прычын таму было некалькі. Па-першае, урад — Народны Сакратарыят — не быў прызнаны акупацыйнымі германскімі ўладамі. Па-другое, сябры Рады БНР і Народнага Сакратарыята і ўсе, хто ім дапамагаў, выконвалі свае абавязкі, можна сказаць, на грамадскіх пачатках. Сродкаў для сталага фінансавання дзяржаўнай дзейнасці не хапала. Па-трэцяе, кіраўнічы актыў БНР не меў вопыту міжнароднай дзейнасці, у распараджэнні Народнага Сакратарыята не аказалася аніводнага прафесіянальнага дыпламата з беларусаў. А тым часам сярод задач, якія паўсталі перад БНР і яе стваральнікамі, на першае месца вылучыліся як раз задачы дыпламатычнага характару: паўплываць на ход перамоў у Брэсце-Літоўскім на карысць Беларусі, наладзіць адносіны з германскімі ўладамі і дамагацца ад іх прызнання БНР і яе ўрада, нарэшце, забяспечыць дыпламатычнае прызнанне БНР з боку іншых дзяржаў. Складанасць і важнасць знешнепалітычных задач добра разумелі стваральнікі БНР. У складзе Народнага Сакратарыята адразу ж была прадугледжана пасада народнага сакратара па замежным справам. Сябры Рады вельмі ўважліва ставіліся да персанальна-кадравых пытанняў у гэтай справе. Міністрам замежных спраў неабходна было зацвердзіць найбольш аўтарытэтнага і адукаванага чалавека. Выйсце было знойдзена такім чынам: замежныя справы ў Народным Сакратарыяце даручаліся старшыні першага ўрада — Язэпу Варонку. Гэта быў вядомы на Беларусі палітычны дзеяч, журналіст, публіцыст. З 1917 г. з’яўляўся членам ЦК Беларускай Сацыялістычнай Грамады, адным з кіраўнікоў I Усебеларускага з’езда і ініцыятараў абвяшчэння БНР.
Пачатак Беларускай дыпламатыі
Першым крокам беларускай дыпламатыі можна лічыць удзел у мірных перамовах у Брэсце-Літоўскім. Дакладней будзе сказаць, што Выканкам I Усебеларускага з’езда накіраваў у Брэст-Літоўскі дэлегацыю ў складзе А. Цвікевіча, С. Рак-Міхайлоўскага, І. Серады з мэтай абараніць на перамовах інтарэсы Беларусі. Менавіта гэтых людзей можна лічыць першымі дыпламатамі Беларусі ў XX ст. Паколькі свабодна перамяшчацца па беларускай тэрыторыі дэлегацыя не мела магчымасці — існавала пагроза арышту з боку СНК Заходняй вобласці і фронту, дэлегацыя дабіралася ў Брэст праз Украіну. У выніку беларусы прыбылі ў Брэст толькі 15 лютага.
Паўнамоцтвы прадстаўнікоў БНР не былі прызнаны дэлегацыяй Савецкай Расіі, яе прадстаўнік Л. Карахан не пажадаў сустрэцца з беларусамі. Нягледзячы на гэта, прадстаўнікі Беларусі атрымалі статус дарадчыкаў пры ўкраінскай мірнай дэлегацыі, якая была афіцыйна дапушчана на перамовы. Беларуская дэлегацыя таксама здолела сустрэцца з членамі германскай дэлегацыі: Розенбергам, Шылерам, Гофманам і перадаць ім мемарандум, у якім гаварылася аб стварэнні беларускай дзяржавы, выказваўся пратэст супраць умоў мірнага дагавору, па якім частка беларускіх тэрыторый адыходзіла да Германіі, а таксама супраць таго, што дагавор не прадугледжваў кампенсацыйных выплат беларускаму насельніцтву за страты, выкліканыя вайной. Гэта была першая спроба кіраўніцтва БНР дабіцца суверэнітэту рэспублікі шляхам міжнароднага прызнання.
У красавіку 1918 г. на Украіну была накіравана надзвычайная дэлегацыя, якая стварыла ў Кіеве беларускую дыпламатычную місію. У дэлегацыю ўвайшлі вядомыя дзеячы беларускага руху: кіраваў місіяй А. Цвікевіч, сябрамі дэлегацыі з’яўляліся С. Рак-Міхайлоўскі і Л. Леўчанка, кансультантам быў прафесар М. Доўнар-Запольскі, кіраваў справамі Ю. Фарботка. Дэлегацыя працавала над стварэннем сумеснай беларуска-ўкраінскай камісіі па вызначэнню дзяржаўнай мяжы паміж Украінай і БНР; рыхтавала праект абвяшчэння ўрадам еўрапейскіх краін аб незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі, якое меркавалася перадаць па радыё ва ўсе еўрапейскія сталіцы.
Дыпламатычныя прадстаўнікі Беларусі падчас знаходжання на Украіне абменьваліся афіцыйнымі візітамі з кіраўніком Украінскай Цэнтральнай Рады М. Грушэўскім, міністрам замежных спраў Любінскім, міністрам унутраных спраў Ткачэнкам, вайсковым міністрам Жукоўскім, у ходзе якіх высвечвалі становішча на Беларусі, дамагаліся фінансавай і харчовай дапамогі для БНР. З вайсковым міністрам Жукоўскім вырашалі пытанне аб фарміраванні беларускіх войскаў на тэрыторыі Украіны, у сувязі з чым стварылі асобую вайсковую камісію, у якую ўвайшлі прадстаўнікі Беларускай Нацыянальнай Арганізацыі ў Кіеве.
20 кастрычніка Рада Міністраў БНР накіравала дэлегацыю ў Берлін і Берн з даручэннем дамагацца незалежнасці і захавання германскіх войскаў на беларускай тэрыторыі. У склад дэлегацыі ўвайшлі Я. Лёсік, Р. Скірмунт, К. Савіч, І. Луцкевіч, Ш. Розенбаум. Але, паколькі пачалася германская рэвалюцыя, дэлегацыі прыйшлося вяртацца ў Мінск з прычыны карэннага змянення абставін4. З такой жа мэтай былі накіраваны дэлегацыі ў Латвію, Эстонію, Фінляндыю, Данію, Францыю, Балгарыю, Чэхію. Гэтыя дэлегацыі з мемарандумам кіраўніцтва Беларускай Народнай Рэспублікі і брашурай прафесара М. В. Доўнар-Запольскага «Асновы дзяржаўнасці Беларусі», выданай на беларускай, рускай, нямецкай, французскай, польскай мовах, спрабавалі дамагацца прызнання незалежнасці і дапамогі для сваёй радзімы.
Безумоўна, што далёка не ўсе пералічаныя краіны маглі забяспечыць Беларусі рэальную дапамогу, і кіраўніцтва БНР гэта разумела, але такім чынам яно інфармавала сусветную грамадскасць аб становішчы на Беларусі. Гэтыя падарожжы таксама мелі станоўчыя вынікі для ўнутранай працы беларусаў пад нямецкай акупацыяй. Ужо пасля першых з іх немцы пайшлі на нейкія ўступкі ўладам БНР, сталі нават даваць грошы на асветніцкія і культурныя справы.
Удзельнікі дэлегацыі
У склад дэлегацый, як згадвалася вышэй, уключаліся сапраўды дастойныя, знакамітыя людзі з Беларусі — А. Цвікевіч, Я. Лёсік, В. Луцкевіч, прафесар М. Доўнар-Запольскі, П. Трэмповіч. Кожны з іх быў шырока адукаваны, ведаў замежныя мовы, меў меньшы ці большы вопыт палітычнай дзейнасці. На жаль, архівы і іншыя крыніцы не захавалі для нас звесткі аб тым, як фарміраваліся дэлегацыі, як яны былі забяспечаны матэрыяльна-тэхнічна, якім транспартам карысталіся, дзе размяшчаліся і г. д. Адказы на гэтыя пытанні можна толькі ўявіць сабе, калі ўзгадаць умовы і акалічнасці грамадскага жыцця.
Захаваліся асобыя пасведчанні Рады БНР, якія выдаваліся дыпламатычным прадстаўнікам Беларусі. Гэтыя пасведчанні друкаваліся на спецыяльных бланках, падпісваліся маршалкам і сакратаром Рады, засведчываліся пячаткай Рады Беларускай Народнай Рэспублікі. У адным з такіх пасведчанняў паведамлялася: «Паказчык гэтага, член Рады Беларускай Народнай Рэспублікі, Іван Станкевіч, згодна з пастановаю Рады, абраны членам дэлегацыі да Літоўскай Тарыбы дзеля перадачы пастановы Рады БНР і ўпаўнаважаны сумесна з усёй дэлегацыяй весці перагаворы, а таксама выступаць ад імені Рады Беларускай Народнай Рэспублікі».
Амаль з першых дзён існавання Сакратарыят па міжнародных справах распачаў дыпламатычную перапіску, галоўную форму існавання дыпламатычных устаноў. За мяжу дасылаліся мемарандумы, мемарыялы, асабістыя і вербальныя ноты, звароты да ўрадаў суседніх і іншых дзяржаў, а таксама афіцыйныя лісты паслам і прадстаўнікам замежных дзяржаў. Складаліся інфармацыйныя лісты дыпламатычных прадстаўнікоў БНР аб становішчы ў краіне знаходжання. Звароты кіраўніцтва БНР да замежных дзяржаў падпісваліся старшынёй урада і міністрам замежных спраў. Асабістыя ноты, якія складаліся па вельмі важным і прынцыповым пытанням, як правіла, падпісваліся кіраўніком дыпламатычнага прадстаўніцтва ці місіі. Дыпламатычная перапіска (у адрозненне ад дзяржаўнай дакументацыі, якая вялася на беларускай мове) выконвалася звычайна на мове той краіны, куды накіроўвалася пасланне. Захаваліся дакументы на ўкраінскай, рускай, польскай, нямецкай, англійскай, французскай мовах. Звароты да ўрадаў вялікіх дзяржаў рабіліся ў некалькіх экземплярах на некалькіх мовах. Характэрным прыкладам дыпламатычнай перапіскі БНР з’яўляецца заява кіраўніцтву Паўднёва-Усходняга саюза («Паўднёва-Усходні саюз казачых войскаў, горцаў Каўказа і вольных народаў стэпу» — быў абвешчаны ў кастрычніку 1917 г. ва Уладзікаўказе; уваходзілі тэрыторыі Дону, Кубані, Стаўрапольскі край). «Народный Секретариат имеет честь обратиться к Временному Правительству Юго-Восточного Союза… Настоящее заявление вручить Правительству доверяем чрезвычайному нашему посланнику Павлу Викторовичу Тремповичу».
Мемарандум
У красавіку 1918 г. урадам БНР быў пасланы мемарандум на імя «Господина имперского канцлера», падпісаны Народным Сакратарыятам. У мемарандуме была змешчана Другая Устаўная грамата і выкладзены заканадаўчыя мерапрыемствы, якія меркавала здзейсніць кіраўніцтва БНР. 19 красавіка 1918 г. на імя старшыні Рады БНР прыйшоў адказ нямецкага камандавання на просьбу Рады самой регуляваць пытанні, звязаныя з мясцовым насельніцтвам. У лісце сцвярджалася, што законная ўлада на гэтай тэрыторыі належыць нямецкаму камандаванню і толькі яно мае права вырашаць усе грамадзянскія і вайсковыя пытанні. 25 сакавіка 1918 г. дэлегацыяй БНР у Кіеве быў дасланы ліст германскаму паслу пры Украінскай Радзе, у якім увага пасла засяроджвалася на развіцці «беларускага пытання», прапаноўвалася прызнаць незалежнасць БНР, усталяваць спрыяльныя адносіны з нямецкімі ваеннымі ўладамі, а таксама падтрымаць захаванне тэрытарыяльнай цэласнасці краіны. Праз месяц, 25 красавіка на афіцыйнай аудыенцыі нямецкаму паслу пры Украінскай Народнай Рэспубліцы быў уручаны мемарыял прыкладна такога ж зместу. Па гэтых дакументах можна прасачыць, з якой упартасцю і нават дыпламатычнымі хітрасцямі прадстаўнікі беларускага ўрада спрабавалі дабіцца прызнання Германіяй факта незалежнасці БНР. «Этот вопрос (о независимости) стал жгучим и от Германского Правительства зависит — поставить ли его в благоприятное положение и тем обратить симпатии нашего народа к Германии, или же обратить симпатии и взоры нашего народа в другую сторону, быть может менее благоприятную для германских интересов… В интересы Германского Правительства, смеем думать, не может входить расчленение Белоруссии на части между соседями и усиление их за счет Белоруссии. Быть может для германской политики безразличны границы Беларуси на востоке, но усиление Польши за счет Беларуси придаст полякам основание строить Великую Польшу, что едва ли может входить в интересы Германии».
Дыпламатычная пошта
Дыпламатычная пошта дэлегацый і місій БНР за мяжой дастаўлялася на радзіму праз кур’ераў, якія находзіліся ў штаце дыпламатычных місій і консульстваў. Рэгулярная дастаўка дыпламатычных дакументаў сведчыць аб добра наладжаным інфармацыйным абмене паміж дыпламатычнымі прадстаўніцтвамі і ўрадам БНР. Дыпламатычныя кур’еры дастаўлялі дакументы дыпламатычнай перапіскі з суседніх і еўрапейскіх краін, дзе знаходзілісь пасланнікі БНР, у Мінск, а пазней у Вільню і Гродна, куды прыйшлося пераехаць ураду Беларускай Народнай Рэспублікі. Найбольш складанай справай было ўтварэнне за мяжой пастаянных дыпламатычных і консульскіх устаноў. Галоўнай перашкодай заставалася праблема юрыдычнага прызнання БНР іншымі краінамі, бо з гэтага фармальнага акта распачынаецца, згодна з міжнародным правам і традыцыяй, устанаўленне дыпламатычных зносін, а ўжо потым адчыняюцца замежныя дыпламатычныя прадстаўніцтвы. Першай прызнала, праўда дэ-факта, БНР Украіна, і паміж дзяржавамі былі ўстаноўлены дыпламатычныя адносіны. Яшчэ да афіцыйнага прызнання БНР Украінскай Рэспублікай паміж абедзвюма дзяржавамі адбыўся абмен консульствамі. Украіна назначыла ў Мінск А. М. Квасніцкага, а Беларусь у Кіеў — П. В. Трэмповіча. З 16 чэрвеня 1918 г. П. Трэмповіч узначаліў беларускае консульства, якое адразу ж пачынае рэгістраваць беларусаў — грамадзян БНР. Для ўсталявання эканамічных сувязяў паміж Украінай і Беларуссю ў была створана Беларуская гандлёвая палата ў Кіеве. Захаваліся сведчанні аб тым, што Украіна аказала БНР фінансавую дапамогу: Украінская Рада субсідзіравала Раду БНР 300 000 руб.
Летам 1918 г. было створана яшчэ адно консульскае прадстаўніцтва Беларускай Народнай Рэспублікі на Украіне — у Адэсе, таксама на поўдні Расіі — у Растове, на Паўночным Каўказе — у Стаўрапалі, у Літве — у Вільне, і нават у Маскве. Консульствы рэгістравалі беларускіх грамадзян, выдавалі ім пасведчанні аб тым, што яны сапраўды з’яўляюцца грамадзянамі БНР, пры магчымасці аказвалі грашовую дапамогу. Па захаваўшымся дакументам можна зрабіць выснову, што консулы Беларускай Народнай Рэспублікі не толькі прызначаліся Народным Сакратарыятам, але і выбіраліся мясцовымі аб’яднаннямі беларусаў, органамі дыяспары, з некалькіх кандыдатур. Гэта пацвярджаецца дакладам Нацыянальнага Камісарыята ў Адэсе (ад 6 жніўня 1918 г.): «Согласно предоставленному Народным Секретариатом правом Национальная Рада два раза рассматривала вопрос о выборе консула. На пост консула выдвинуты следующие кандидатуры: Некрашевич, местный белорусский деятель, Карташов, бывший председатель Витебской губернской земской управы, Трофимов, местный белорусский деятель, и Балицкий, местный белорусский деятель. Окончательные выборы назначены на 10 августа».
Моцным бокам знешнепалітычнай дзейнасці беларускага ўрада было інфармацыйнае забеспячэнне і прапагандысцкая праца: пасылка агітатараў, дастаўка літаратуры, выданне беларускіх газет, інфармаванне прэсы і замежных краін аб становішчы на Беларусі. У гэты перыяд у Беларусі выходзіла больш за два дзесяткі газет рознай палітычнай накіраванасці, у якіх дастаткова падрабязна асвяшчалася знешнепалітычная дзейнасць БНР. Пры дыппрадстаўніцтвах і місіях БНР арганізоўваліся прэс-бюро, рэгулярна выдаваўшыя спецыяльныя бюлетэні, якія асвяшчалі становішча на Беларусі, дзейнасць прадстаўнікоў БНР у розных краінах. Дыпламатычныя прадстаўнікі Беларускай Народнай Рэспублікі знаёмілі загранічную прэсу з беларускім пытаннем, пратэставалі супраць гвалтаў, якія над ім адбываліся.
Інфармацыйная падтрымка міжнароднай дзейнасці ўрада БНР вялася на розных замежных мовах. Праца Я. Канчара «Белорусский вопрос» да моманту Версальскай мірнай канферэнцыі выйшла на беларускай, рускай, літоўскай, нямецкай, польскай мовах. Брашура М. В. Доўнар-Запольскага «Асновы дзяржаўнасці Беларусі» таксама была выдана на некалькіх замежных мовах. Кіраўнік урада БНР А. Луцкевіч, пры падрыхтоўцы да мірнай канферэнцыі ў Парыже, асабіста перакладаў яе на французскую і польскую мовы.
Вынікі дыпламатычнай дзейнасці
Натуральна, у дыпламатычных прадстаўнікоў і супрацоўнікаў дыпламатычных місій маладой беларускай дзяржавы яшчэ не было, ды і не магло быць, прафесіяналізму і вопыту дыпламатычнай працы. іх не ведалі ў дыпламатычных колах вялікіх дзяржаў, як калісьці прадстаўнікоў Расійскай імперыі. Аднак у дыпламатаў беларускай дзяржавы было вялікае жаданне адстойваць права на незалежнасць сваёй радзімы. Козырам дыпламатычных прадстаўнікоў Беларусі ў гэтай справе было тое, што ўсе яны мелі выдатную адукацыю і валодалі часцей за ўсе некалькімі замежнымі мовамі. Вынікам дыпламатычнай дзейнасці Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1918 г. можна лічыць: 1918 г. з’явіўся толькі першым этапам у знешнепалітычнай дзейнасці БНР. Тая праца, якую здолелі правесці за гэты перыяд, легла ў аснову міжнароднай дзейнасці кіраўніцтва БНР у замежжы.
IC 3092
IC 3092 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шэфа (правінцыя)
Шэфа — правінцыя дзяржавы Вануату, якая займае тэрыторыю астравоў Эпі, Эфейт і астравоў Шэперд. Назву правінцыя атрымала па назвах Шэперд і Эфейт (Efate). Насельніцтва 45280 чалавек, плошча 1455 км ². Сталіца правінцыі — Порт-Віла, якая з'яўляецца адначасова сталіцай усёй краіны.
Бітва пры Паніпаце (1526)
Бітва пры Паніпаце — бітва паміж войскамі Бабура і дэлійскім султанам Ібрахім-шахам Лодзі, якая адбылася 21 красавіка 1526 года ў Паўночнай Індыі і паклала пачатак Імперыі Вялікіх Маголаў. Адна з першых бітваў з ужываннем і артылерыі.
Перадгісторыя
Эпоха Дэлійскага султанату падыходзіла да канца. Апошняму султану Дэлі, Ібрагімшаху Лодзі рэальна падпарадкоўваўся толькі Дэлі з наваколлем. Мяцежныя эміры, якія кіравалі ў Пенджабе, стратэгічнай паўночна-заходняй правінцыі Індыі, звярнуліся да Бабура, кіраўніка Афганістана, з просьбай прыйсці ў Індыю і пазбавіць іх ад тыраніі Ібрагімшаха Лодзі.
Да гэтага часу Бабур ужо здзейсніў 4 паходы ў Індыю, і мяцежнікі спадзяваліся на тое, што Бабур зноў прыйдзе ў Індыю і дапаможа ім захапіць Дэлійскі трон, а затым, як і раней, сыдзе ў Афганістан. Але на гэты раз так не адбылося. Бабур прыйшоў у Індыю для таго, каб там і застацца.
Лёгка заваяваўшы Пенджаб, Бабур са сваім войскам прайшоў да Дэлі, дзе, недалёка ад паселішча Паніпат, 26 мая 1526 года адбылася знакамітая бітва паміж Бабурам і Ібрагімшахам Лодзі.
Апісанне бітвы
Войска Бабура было невялікім, яно налічвала ўсяго толькі 12 тысяч вершнікаў. Яго супернік выставіў велізарнае войска, якое па розных звестках налічвала ад 40 да 100 тысяч чалавек і ад 100 да 1000 баявых сланоў. Хоць сілы Дэлійскага султана пераўзыходзілі лікам, у Бабура на ўзбраенні былі гарматы і стрэльбы. Гарматы, у той час яшчэ не вядомыя ў Індыі, знішчалі велізарную колькасць салдат Ібрагіма Лодзі і звярталі ва ўцёкі сланоў.
Бабур са сваім мабільным войскам змог прымусіць султанскую армію ратавацца, заняў Дэлі і захапіў яго скарбніцу, пра якую хадзілі легенды.
Сам Ібрагім быў забіты ў бітве.
Вынікі бітвы
Праз тры дні Бабур захапіў Дэлі, а ў пачатку мая горад Агра, які стаў новай сталіцай дзяржавы Вялікіх Маголаў.
Пасля перамогі над Дэлійскім султанам Бабур правёў шэраг заваяванняў абасобленых індыйскіх княстваў. Аб'яднаўшы іх пад сваёй уладай, Бабур не прыпыніўся ў сваіх намерах. Ён шмат увагі надзяляў паляпшэнню стану ў краіне. Аднак, Бабуру не давялося дажыць да глыбокай старасці. Пасля яго смерці ў 47 гадоў ад дызентэрыі нашчадкі Бабура правілі ў валоданнях продка, званых Імперыяй Вялікіх Маголаў, да XIX стагоддзя.
Апокрыф
Апо́крыфы (ад ἀπόκρῠφος — скрыты, патаемны, таемны), — творы познеіўдзейскай і раннехрысціянскай літаратуры, якія не ўвайшлі ў біблейскі канон.
Паняцце «апокрыфы» першапачаткова адносілася да твораў гнастыцызму, які імкнуўся захаваць сваё вучэнне ў таямніцы. Пазней тэрмін «апокрыфы» быў аднесены да раннехрысціянскіх тэкстаў (розныя евангеллі, пасланні, адкрыцці), якія не былі прызнаны хрысціянскай царквой як «боганатхнёныя» і не ўвайшлі ў біблейскі канон. У сярэднявечнай літаратуры — мастацкія аповесці, сюжэтна звязаныя з Бібліяй, жыціямі святых, легендамі пра рай, пекла, канец свету.
Апокрыфы падраздзяляюцца на старазапаветныя і новазапаветныя.
Кавалёўскі сельсавет (Лёзненскі раён)
Кавалё́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Кавалі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Емельяноўскі сельсавет у складзе Лёзненскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Емельянова. 29 кастрычніка 1924 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Глоданкі, сельсавет перайменаваны ў Глоданскі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лёзненскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Глоданскага сельсавета 19 населеных пунктаў. 7 жніўня 1979 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Кавалі, сельсавет перайменаваны ў Кавалёўскі. 8 красавіка 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Веляшковіцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 17 населеных пунктаў: вёскі Барсукі, Буракі, Глоданкі, Горы, Емельянова, Загарадна, Залессе, Кавалі, Кажуроўшчына, Красыні, Лапіна, Ніканаўшчына, Страганы, Сялішча, Сяцішча, Таўпа і Шавялі.
Мельпін’яна
Мельпін'яна (Melpignano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 2209 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 221 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 73020. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Наваяварыўск
Наваяварыўск (Новояворівськ) — горад раённага значэння Яварыўскага раёна Львоўскай вобласці Украіны.
Размешчаны на вышыні 300 м над узроўнем мора на мяжы Расточча і Надсянскай нізіны ў вярхоўях ракі Шкло — за 14 км на ўсход ад раённага цэнтра і за 30 км на захад ад абласнога цэнтра Львова. Найбуйнейшы ў Яварыўскім раёне і 7-мы па колькасці ў Львоўскай вобласці горад з насельніцтвам больш за 30 тыс. асоб. Уваходзіць у склад Львоўскай агламерацыі.