cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Свабодная армія Ірака
Дзейнасць
«Свабодная іракская армія» была актыўна ў правінцыі Анбар (г. Эль-Фалуджа і сірыйская мяжа) і ў Масуле на поўначы Ірака. У жніўні 2014 года яна спыніла сваё існаванне пасля буйнога наступлення ІДІЛ.
Адносіны
Арганізацыя атрымала фінансавую падтрымку ад памежных плямёнаў і дзяржаў Персідскага заліва, такіх як Катар, Саудаўская Аравія і ААЭ.
Афіцыйна групоўка імкнулася скінуць урад Ірака, у якім дамінуюць шыіты, мяркуючы атрымаць падтрымку ў гэтым з Сірыі, калі сірыйскім паўстанцам удасца зрынуць Башара Асада. Яна выступала таксама супраць «Аль-Каіды ў Іраку» і супраць яе апанентаў з апалчэння «Сахва».
Нягледзячы на тое, што «Свабодная іракская армія» адмаўляла сувязі з «Аль-Каідай», яе абвінавачвалі ў супрацоўніцтве з ёй. Прадстаўнік іракскага агенцтва па барацьбе з тэрарызмам заявіў, што гэта арганізацыя проста выкарыстоўваецца «Аль-Каідай», каб «заручыцца падтрымкай іракскіх сунітаў, скарыстаўшыся канфліктам у Сірыі».
Мелі месца абвінавачванні ў сувязях з баасістамі.
Праходы (Любэшыўскі раён)
Праходы (Прохо́ди) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Ленінградскі фронт
Ленінгра́дскі фронт — аператыўнае аб'яднанне Чырвонай арміі (РСЧА) УС СССР у гады Вялікай Айчыннай вайны.
Утвораны 23 жніўня 1941 года на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 23 жніўня 1941 года шляхам падзелу Паўночнага фронту на Карэльскі і Ленінградскі франты.
Дзеянні
1 верасня Стаўка ВГК паказала камандаванню Ленінградскага фронту на тое, што абарона подступаў да Ленінграду вядзецца недастаткова арганізавана і ўпарта і запатрабавала прыняць больш дзейсныя меры па ўзмацненні абароны горада. 1 верасня 1941 г. 06 г. 40 хв.
Стаўка лічыць тактыку Ленінградскага фронту згубнай для фронту. Ленінградскі фронт заняты толькі адным — як бы адступіць і знайсці новыя рубяжы для адступлення. Ці не пара канчаць з героямі адступлення? Стаўка апошні раз дазваляе вам адступіць і патрабуе, каб Ленінградскі фронт набраўся духу шчыра і ўстойліва адстойваць справу абароны Ленінграда.
У студзені 1943 года войскі Ленінградскага і Волхаўскага франтоў правялі аперацыю па прарыву блакады Ленінграда на поўдзень ад Шлісельбурга (Петракрэпасці). Сухапутная сувязь горада з краінай была адноўлена.
У студзені-лютым 1944 года Ленінградскі фронт ва ўзаемадзеянні з Волхаўскім, 2-м Прыбалтыйскім франтамі і Балтыйскім флотам разграмілі групу нямецкіх армій «Поўнач» пад Ленінградам і Ноўгарадам, вызвалілі Ленінград ад варожай блакады, Ленінградскую і частку Калінінскай вобласці, уступілі на тэрыторыю Эстоніі.
24 красавіка 1944 года з часткі войскаў Ленінградскага фронту створаны 3-ці Прыбалтыйскі фронт. У чэрвені 1944 года Ленінградскі фронт пры актыўным удзеле Балтыйскага флоту, Ладажской і Анежскай ваенных флатылій паспяхова ажыццявіў Выбаргскую аперацыю, у выніку якой разам з Волхаўскім фронтам стварыў умовы для вываду Фінляндыі з вайны на баку Германіі. У верасні-лістападзе 1944 года фронт часткай сіл удзельнічаў у Прыбалтыйскай стратэгічнай аперацыі, наступаючы на тарту-талінскім і нарвска-талінскім напрамках. Вызваліўшы кантынентальную частку Эстоніі, войскі Ленінградскага фронту ва ўзаемадзеянні з Балтыйскім флотам у перыяд з 27 верасня па 24 лістапада ачысцілі ад праціўніка астравы Маанзундскага архіпелага. На гэтым наступальныя дзеянні Ленінградскага фронту завяршыліся. Яго войскі займалі пазіцыі на савецка-фінскай мяжы і ўзбярэжжы Балтыйскага мора ад Ленінграда да Рыгі. 1 красавіка 1945 года ў склад Ленінградскага фронту перададзена частка войскаў расфарміраванага 2-га Прыбалтыйскага фронту (у т. л. 6-я гвардзейская армія, 10-я гвардзейская армія, 15-я паветраная армія), створана Курляндская група войскаў, на якую была ўскладзена задача па працягу блакады ліквідацыі курляндскай групоўкі войскаў праціўніка. У сувязі з безумоўнай капітуляцыяй Германіі Ленінградскі фронт прыняў капітуляцыю гэтай групоўкі.
24 ліпеня 1945 года на падставе Загаду НКА СССР ад 9 ліпеня 1945 года Ленінградскі фронт быў пераўтвораны ў Ленінградскую ваенную акругу.
23 жніўня 1941 г.
ЗАГАД камандуючага войскамі Ленінградскага фронту № 02. 24 жніўня 1941 г.
2. Ленінградскі фронт застаецца ў складзе: 23-й, 8-й і 48-й армій, Чырванагвардзейскага УР, Капорскай і Паўднёвай аператыўных груп і ўсіх часцей і ўстаноў у межах Ленінградскага фронту.
3. Размежлиния паміж Карэльским і Ленінградскім франтамі ўстаноўлена па лініі: Васкрасенскае, Радогшча, Яромина Гара, Свірыца, Сортавала, Варкаўс, усё пункты для Карэльскага фронту ўключна. Штаб Карэльскага фронту — Беламорск (Сарока).
Камандуючы войскамі Ленінградскага фронту генерал-лейтэнант ПАПОЎ
Член Ваеннага савета фронту карпусны камісар Клеменцьеў
Начальнік штаба фронту палкоўнік Гарадзецкі ЦАМА Расіі. Ф. 217. Оп. 1221. Д. 5. Л. 2. У склад фронту ўвайшлі 8, 23 і 48-я арміі, Капорская, Паўднёвая і Слуцка-Колпінская аператыўныя групы.
30 жніўня 1941 г.
У аператыўнае падпарадкаванне фронту перададзены Балтыйскі флот. 25 лістапада 1942 года з часцей ВПС фронту сфарміравана 13-я паветраная армія.
У далейшым у Ленінградскі фронт ўваходзілі: 4, 52, 55, 59, 42, 54, 67, 20, 21, 22 і 51-я, 1, 2 і 4-я ударныя, 6-я і 10-я гвардзейскія, 3, 13 і 15-я паветраныя арміі, Неўская і Прыморская групы войскаў.
Камандуючыя войскамі
Дырэктыва
Стаўкі ВГК камандуючым войскамі Ленінградскага і Рэзервовага франтоў аб змене камандавання Ленінградскага фронту
Копія: начальніку ўпраўлення кадраў Чырвонай Арміі 11 верасня 1941 г. 19 г. 10 хв.
1. Вызваліць Маршала Савецкага Саюза таварыша Варашылава ад абавязкаў галоўнакамандуючага Ленінградскім фронтам.
2. Прызначыць камандуючым Ленінградскім фронтам генерала арміі таварыша Жукава з вызваленнем яго ад абавязкаў камандуючага Рэзервовым фронтам.
4. Намесніка начальніка Генеральнага штаба генерал-лейтэнанта Хозіна прызначыць начальнікам штаба Ленінградскага фронту.
Стаўка Вярхоўнага Галоўнакамандавання І.Сталін, Б. Шапашнікаў
ЦАМА Расіі. Ф. 148а. Оп. 3763. Д. 93. Л. 35. Арыгінал.
Бабінавіцкі сельсавет
Бабі́навіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Бабінавічы.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 761 чалавек, з іх 87,3 % — беларусы, 9,7 % — рускія, 1,8 % — украінцы.
Крыстафер Лойд
Крыстафер Ален Лойд (Christopher Allen Lloyd; нар. г., Стамфард, Канектыкут, ЗША) — амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання. Уладальнік трох прэмій «Эмі». Найбольш вядомы дзякуючы ролі доктара Эмета Браўна ў кінатрылогіі «Назад у будучыню», а таксама па фільмах «Палёт над гняздом зязюлі», «Хто падставіў труса Роджэра», «Сямейка Адамс», «Траса 60».
Іван Іларыёнавіч Бардышаў
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па распрацоўцы сучасных метадаў аналізу тэрпеноідаў, вывучэнню іх хімічнай будовы і ператварэнняў, сінтэзу практычна важных прадуктаў. Распрацаваў тэхналогію сінтэзу медыцынскіх прэпаратаў —, эпікамфары, і іх вытворных, метад асвятлення каніфолі, спосабы атрымання гідрыраванай, палімерызаванай і дыспрапарцыяніраванай каніфолі, каніфолі з высокімі дыэлектрычнымі ўласцівасцямі і іншае.
Навуковыя працы
Аўтар больш за 500 навуковых прац, у тым ліку 6 манаграфій, больш за 50 вынаходстваў :
IC 3512
IC 3512 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вадзім Міхайлавіч Краўчанка
Вадзім Міхайлавіч Краўчанка (1947 —) — беларускі гаспадарчы дзеяч. Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь (2007).
Біяграфія
Нарадзіўся ў пасёлку Стрэшын Жлобінскага раёна. Пасля заканчэння васьмілеткі скончыў аўтамабільнае аддзяленне Кішынёўскага аўтамабільна-дарожнага тэхнікума.
Пасля службы арміі вярнуўся на радзіму. Пры паездцы ў Гомель вырашыў застацца там. Пяць гадоў працаваў механікам на аўтабазе № 1, з часам стаў там начальнікам аддела. Праз цікавасць да аўтадарожнай тэмы ў 1974 годзе яго запрасілі працаваць у дарожна-будаўнічы трэст № 2. Праз пяць гадоў там ад інжынера ён зноў стаў начальнікам аддзела. Пасля заканчэння Політэхнічнага інстытута ўзначаліў ДБУ-17 у Гомелі.
У 2002 годзе прызначаны на пасаду генеральнага дырэктара «Гомельаблдарбуда».
Зборная Ірландыі па футболе
Зборная Ірландыі па футболе прадстаўляе Ірландыю на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыццяўляе кантроль і кіраванне зборнай, з’яўляецца Футбольная асацыяцыя Ірландыі. У цяперашні час хатнія гульні праводзяць на стадыёне «Авіва» ў Дубліне, які адкрыўся ў маі 2010 года.
Сара Сільверман
Сара Кейт Сільверман (Sarah Kate Silverman; нар., Бедфард, Нью-Гэмпшыр, ЗША) — амерыканская актрыса жанру стэнд-ап, кіно і тэлебачання; сатырык, аўтар шматлікіх скетчаў. Вядомая пад псеўданімам Вялікая С (англ. Big S). Закранае супярэчлівыя, забароненыя для сатыры тэмы: расізм, сексізм, рэлігія, халакост.
Рудка (Любэшыўскі раён)
Рудка (Ру́дка) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Ламбет (бора)
Ламбет (Lambeth) — бора Лондана, размешчаны на паўднёвым беразе Тэмзы, уверх па цячэнню ад Саўтварка, насупраць Вэстмінстэрскага палаца. З Мілбанкам яго злучае Ламбецкі мост, а з Вэстмінстэрам — мост Ватэрлоа, а на набярэжнай стаіць аднайменны вакзал, адкуль адыходзяць цягнікі ў Еўропу. Адсюль паходзіць нефармальная назва Ламбета — Ватэрлоа (Waterloo).
Гісторыя Ламбета цесна пераплецена з імёнамі архібіскупаў Кентэрберыйскіх — тут размешчана іх галоўная рэзідэнцыя, Ламбецкі палац. Да 1889 года Ламбет як вёска ў складзе графства Сурэй знаходзіўся па-за межамі горада. Тым не менш шырокую вядомасць атрымалі тутэйшыя паркі для гулянняў — у Кенінгтоне (з 1724 года тут праводзяцца крыкетныя матчы) і Воксхал (ад яго паходзіць беларускае слова «вакзал»).
Апроч пампезнага адміністрацыйнага комплексу Каўнці-хол і гістарычнай бальніцы Св. Фамы, у лік славутасцяў Ламбета ўваходзяць Каралеўская фестывальная зала 1951 года пабудовы, Каралеўскі нацыянальны тэатр спрэчнай бруталісцкай архітэктуры (прынц Чарлз заве яго «бясформавай грудай бетону» і «атамнай станцыяй у цэнтры Лондана») і гіганцкае кола агляду «Лонданскае вока».
Чэрвона Далына (Гайсынскі раён)
Чэрвона Далына (Черво́на Доли́на) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Эдвард Жалігоўскі
Эдвард Вітальд Жалігоўскі, псеўданімы Antoni Sowa (Антоні Сава́), Autor «Jordanu», Onegdajski (20 ліпеня 1816, фальварак Мар’ямпаль Вілейскага павета Віленскай губерні, цяпер мясцовасць паблізу Карэкаўцаў Вілейскага раёна Мінскай вобласці — 28 снежня 1864, Жэнева, Швейцарыя) — польскі паэт, філосаф, грамадскі дзеяч.
Жыццяпіс
У 1833—1836 гадах вучыўся ў Дэрпцкім універсітэце. У 1838 годзе арыштаваны за ўдзел у падрыхтоўцы паўстання пад кіраўніцтвам Шымана Канарскага; інтэрніраваны.
З 1858 года жыў у Санкт-Пецярбургу. Дапамагаў Іасафату Агрызку выдаваць газету «Slowo». Апублікаваў зборнікі «Poezye», «Dziś i wczoraj», драму «Jordan».
У 1860 годзе выехаў у Еўропу. Супрацоўнічаў у польскім эмігранцкім друку. Пераклаў на польскую мову творы Аляксандра Пушкіна і Генрыха Гейнэ. Апошнія гады жыў у Жэневе.
Ушанаванне памяці
У вёсцы Карэкаўцы Вілейскага раёна 20 верасня 2009 года адкрыты памятны знак сяброўству Эдварда Жалігоўскага і Тараса Шаўчэнкі. .
Такія правілы
«Такія правілы» (Takva su pravila) — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра. Сумесная вытворчасць Харватыі, Францыі, Сербіі, Македоніі.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
Іва і Мая спакойна жывуць у нудным прыгарадзе Заграба. Аднойчы ўначы на іх адзінага сына Томіка напалі. Яго пабіў на вуліцы іншы падлетак. На целе хлопчыка — цяжкія траўмы. Свет ілжывай бяспекі руйнуецца. Сям’я пераадольвае невыносныя выпрабаванні. Героі мусяць перагледзець сваё жыццё, узяць пад сумнеў тое, у што верыў кожны з іх…
Караль Жураўскі
Караль Жураўскі ( —, Урацлаўскае ваяводства, Польшча) — рымска-каталіцкі святар, краязнавец.
Біяграфія
Перад 2-й сусветнай вайной быў святаром у мястэчку Крошын. Збіраў успаміны і дакументы пра паэта з Крошына П. Багрыма, зрабіў фотакопіі адпаведных дакументаў. Падрыхтаваў рукапіс па гісторыі мястэчка.
Арыштаваны савецкімі ўладамі ў 1940 годзе. Пасля вайны пасяліўся ў Польшчы. У 1988 годзе даслаў у Інстытут літаратуры АН БССР захаваныя ім матэрыялы пра П. Багрыма і свой рукапіс пра гісторыю сям'і паэта.
Эдгар Алан По
Эдгар Алан По (Edgar Allan Poe;, , ЗША — ) — амерыканскі ,, эсэіст, вынаходнік дэтэктыўнай навелы (detective story), заснавальнік жанру жахаў (horror), крытык і адна з вядучых постацей амерыканскага рамантызму. Найвялікшую славу здабыў як аўтар «жахлівых апавяданняў».
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сям’і акцёраў. Бацькі, Дэвід По і Элізабет Арналд-По, памерлі рана і амаль адначасова, пакінуўшы траіх дзяцей. Двухгадовага Эдгара ўзяла на выхаванне багатая бяздзетная пара Аланаў, кіруючыся тагачаснай модай на дабрачыннасць. З шасці да адзінаццаці гадоў (1815-20) ён жыве ў Англіі, навучаючыся спачатку ў прыватнай школе — пансіёне Дзюбура (Лондан), а потым у прыгараднай школе «Мэнар-хаўз».
У 17 гадоў Эдгар По паступае ва ўніверсітэт Вірджыніі, адчынены за год да таго Томасам Джэферсанам, але не заканчвае яго. Пасля сваркі з айчымам ён выпраўляецца ў Бостан. Надзеі палепшыць матэрыяльнае становішча публікацыяй вершаў — першы зборнік, выдадзены ананімна, насіў назву «Тамерлан і іншыя вершы» (Tamerlane and Other Poems, 1827) — не спраўдзіліся. Ён завербаваўся ў армію пад імем Эдгара А. Перы, 22 гадоў (насамрэч яму было толькі 18), ураджэнца Бостана, і даслужыўся да звання сяржант-маёра, найвышэйшага для малодшых камандзіраў.
У 1830 г. пад прымусам айчыма Эдгар Алан По паступае ў ваенную акадэмію Уэст-Пойнт, але праз год дабіваецца выключэння і з’язджае ў Нью-Ёрк. З 1831 да 1833 г. жыве ў Балтымары ў сваёй цёткі Марыі Клэм, з дачкой якой Вірджыніяй ён ажэніцца ў 1836 годзе.
За час жыцця ў Балтымары ён двойчы ўдзельнічаў у конкурсах на найлепшае апавяданне. Такія конкурсы ладзіліся, каб заахвочваць маладыя таленты і спрыяць развіццю нацыянальнай літаратуры. Апавяданне «Рукапіс, знойдзены ў бутэльцы» было адзначана першай прэміяй на конкурсе 1833 года.
У 1846 годзе зачыняецца часопіс, дзе ён працаваў, а праз год памірае ад сухотаў жонка. Стасункі з Сарай Элен Уітмен скончыліся разрывам праз нервовы і разумовы стан Эдгара По, які ўсё пагаршаўся, да таго ж пагоршылася залежнасць ад алкаголю. За некалькі месяцаў да смерці ён заручаецца з Сарай Эмілі Ройстэр, у якую быў закаханы ў дзяцінстве.
У верасні 1849 г. Эдгар Алан По з поспехам чытаў у Рычмандзе лекцыю «Паэтычны прынцып», адкуль выехаў, маючы 1500 долараў. Што адбылося потым, невядома. Праз некаторы час яго знайшлі абрабаваным і ў непрытомным стане. Яго прывезлі ў Балтымар, дзе ён памёр у шпіталі.
Творчасць
У творчасці пераважаюць матывы прыгажосці, кахання, смерці, хуткаплыннасці ўсяго існага. Паэтычным зборнікам «Тамерлан і іншыя вершы» (1827), «Аль-Аарааф, Тамерлан і малыя вершы» (1829), «Вершы» (1831), «Крумкач і іншыя вершы» (1845) уласцівы сімволіка, сугестыўнасць, музыкальнасць, спалучэнне рамантычнага зместу і лагічнай формы. Стваральнік псіхалагічнай, ці «жахлівай» («Падзенне дома Ашэраў», «Чорны кот», «Вільям Вільсан»), дэтэктыўнай, ці «лагічнай» («Забойства на вуліцы Морг», «Таямніца Мары Ражэ», «Украдзенае пісьмо», «Залаты жук»), навукова-фантастычнай («Рукапіс, знойдзены ў бутэльцы», «Незвычайныя прыгоды нейкага Ганса Пфааля», «Гісторыя з паветраным шарам») навелы. Аўтар «Аповесці аб прыгодах Артура Гордана Піма» (1838), зборнікаў прозы «Гратэскі і арабескі» (т. 1-2, 1840), «Апавяданні» (1845), філасофскай паэмы ў прозе «Эўрыка» (1848), гумарыстычных і сатырычных апавяданняў і інш. Распрацаваў эстэтычную праграму паэзіі («Філасофія творчасці», 1846; «Паэтычны прынцып», 1850), у якой падкрэсліваў значэнне эмацыянальна-псіхалагічнага ўздзеяння твораў («татальны эфект»).
У культуры
Да творчасці Эдгара Алана По звярталіся кампазітары Клод Дэбюсі, Марыс Равель, Сяргей Рахманінаў, Сяргей Пракоф'еў.
Ацэнкі
Пры жыцці ён быў практычна невядомы на радзіме. Спачатку, дзякуючы французскім перакладам Шарля Бадлера, яго адкрыла Еўропа, і толькі потым яго творчасць ацаніла Амерыка. Джордж Бернард Шоу выказаўся пра гэта наступным чынам: «По не жыў у Амерыцы, ён там памёр».
Беларускія пераклады
На беларускую мову асобныя творы Э. По пераклалі Ю. Бушлякоў, С. Шупа, У. Шчасны (проза), А. Мінкін, В. Савіч, А. Хадановіч (лірыка).
У 2017 годзе зборнік перакладзеных выбраных вершаў Э. По — По Э. Выбраныя вершы / Пераклад з англійскай. — Мінск: Зміцер Колас, 2017. — 76 с.
Тростань
Тростань (Тростань) — вёска ў Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго была перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 па 1937 гады ў Заходняй вобласці, да 1944 года ў складзе Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці. Да 2009 года ў складзе Тростанскага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
Могілкі Святога Панкрата
Могілкі Святога Панкрата і Іслінгтана (St Pancras and Islington Cemetery) — могілкі ва ( Лондан) з’яўляюцца месцам пахавання шэрагу вядомых беларускіх грамадскіх і рэлігійных дзеячаў і месцам памінання продкаў беларусамі Брытаніі.
Могілкі
Могілкі размешчаныя ў лонданскім раёне Барнет і з’яўляюцца адным з найвялікшых пахавальных месцаў Вялікабрытаніі. Могілкі прызнаныя гістарычнай адметнасцю «2-й ступені» у Рэестры Англійскай гістарычнай спадчыны. Могілкі былі заснаваны ў 1854 годзе і сталі першымі ў Лондане дзяржаўнымі могілкамі.
Магілы выбітных беларусаў
Сярод іншых на могілках Святога Панкрата пахаваныя:
Месца памінання продкаў
Традыцыйна могілкі Святога Панкрата з’яўляюцца месцам, дзе беларусы Брытаніі збіраюцца на Дзяды, дзень памінання продкаў, каб «успомніць суродзічаў, якія воляю пакручастага лёсу спачываюць у розных кутках зямной кулі.»
Сваловычы
Сваловычы (Свало́вичі) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Ісак Барысавіч Хавін
Ісак Барысавіч Хавін (Хавин Исаак Борисович;,  — , ) — савецкі вучоны ў галіне эндакрыналогіі. Доктар медыцынскіх навук (1937), прафесар (1937). Адным з першых у СССР пачаў даследаваць праблему атлусцення.
Біяграфія
Скончыў фізіка-матэматычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта (1911) і медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1916). У 1916-30 працаваў інфекцыяністам і тэрапеўтам ў Гомелі. У 1930-84 ст. навуковы супрацоўнік, намеснік дырэктара, навуковы кансультант Усесаюзнага ін-та эндакрыналогіі (пазней — Інстытут эксперыментальнай эндакрыналогіі і хіміі гармонаў АМН СССР).
Шэўчэнка (Гайсынскі раён)
Шэўчэнка (Шевче́нка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3513
IC 3513 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Велічка (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Велічка (Величка) — хутар у Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
З 1929 па 1937 гады ў Заходняй вобласці, да 1944 года ў складзе Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці. Да 2009 года ў складзе Тростанскага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
Джон Легуізама
Джон Альберта Легуізама (John Alberto Leguizamo,, ) — амерыканскі акцёр калумбійскага паходжання, камедыянт, спявак, танцор і прадзюсар. Лаўрэат прэміі «Эмі».
К’ю (мост)
Апісанне
Мост злучае раёны К'ю і Strand-on-the-Green (Зялёны Стрэнд) у Чысуіку ў заходнім Лондане.
Мост К'ю перабудоўваўся некалькі разоў. Сучасны варыянт мост уяўляе сабой стварэнне Джона Вулф-Бары, дабудаванае ў 1903 годзе. Першы ж варыянт моста датаваны 1759 годам.
У наш час мост з'яўляецца месцам начлегу некаторых беспрацоўных, пераважна сацыял-камуністычных перакананняў.
Хелена Шэрфбек
Хе́лена Шэ́рфбек (Helene Sofia Schjerfbeck, 10 ліпеня 1862, Хельсінкі, Вялікае Княства Фінляндскае, Расійская імперыя — 23 студзеня 1946, Сальтшобадэн, Швецыя) — фінска-шведская мастачка, прадстаўніца мадэрну.
Біяграфія
Нарадзілася 10 ліпеня 1862 у Хельсінкі, сталіцы Вялікага Княства Фінляндскага Расійскай імперыі. Бацька — Свантэ Шэрфбек (1833—1876), маці — Вольга Іахана Прынц (1839—1923), старэйшы брат Магнус (1860—1933).
Удзельнічала ў выстаўках з 1880 года. У маладым узросце заваявала прызнанне. Атрымаўшы стыпендыю ад Сената Расійскай імперыі, вучылася ў Парыжы, у Акадэміі Каларосі.
Пісала пейзажы, партрэты, карціны на гістарычныя тэмы. Яе мастацкі стыль зведаў мноства змен — ад акадэмічнага рэалізму да экспрэсіянізму. Пэўны ўплыў на творчасць мастачкі аказалі творы Дастаеўскага, Пруста і Рэмбо.
З 1921 года жыла галоўным чынам у Хювінкяа. Напачатку Зімовай вайны пераехала ў Тэнала, дзе правяла каля года. У 1944 з'ехала ў Швецыю, дзе і сканала ў студзені 1946 года.
Дружба (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Дружба (Дружба) — пасёлак у Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Да 2009 года ў складзе Тростанскага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
Сэдлышчэ (Любэшыўскі раён)
Сэдлышчэ (Се́длище) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Яўген Міхайлавіч Ліфшыц
Яўге́н Міха́йлавіч Лі́фшыц (, Харкаў, Украіна — ) — савецкі фізік-тэарэтык. Акадэмік АН СССР (1979, член-карэспандэнт 1966). Брат І. М. Ліфшыца.
Біяграфія
Скончыў Харкаўскі політэхнічны інстытут (1933). З 1933 у Харкаўскім фізіка-тэхнічным інстытуце АН Украіны, з 1939 у Інстытуце фізічных праблем АН СССР.
Навуковы ўклад
Навуковыя працы па тэорыі магнетызму, ядзернай фізіцы, тэорыі фазавых пераходаў, гравітацыі і касмалогіі.
Аўтар шматтомнага выдання (разам з Ландау).
Дэў Патэль
Дэў Патэль (Dev Patel; нар. года, Хараў, Лондан) — брытанскі акцёр індыйскага паходжання. З’яўляецца лаўрэатам (2017) і намінантам на прэмію Брытанскай кінаакадэміі (2009), намінант на прэміі «Оскар» (2017), «Залаты глобус» (2017) і на Еўрапейскую кінапрэмію (2009). Атрымаў вядомасць дзякуючы ролі Джамаля Маліка ў фільме «Мільянер з трушчоб» і ролі Анвара ў серыяле «Малакасосы».
Шэўчэнкіўка (Гайсынскі раён)
Шэўчэнкіўка (Шевче́нківка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Гарлачык жоўты малы
Гарлачык жоўты малы (Nuphar pumila) — шматгадовая травяністая водная расліна роду сямейства.
Апісанне
Шматгадовая травяністая водная бессцябловая расліна з тоўстым мясістым карэнішчам і плывучым ярка-зялёным, скурыстым, авальна-эліптычным сэрцападобным лісцем дыяметрам 5—15 см; падводнае лісце тонкае, маршчакаватае, светла-зялёнае, з плоскімі чаранкамі.
Кветкі дробныя (дыяметрам 2—3 см), аранжава-жоўтыя адзіночныя, з моцным прыемным пахам, з 5 жоўтымі, знізу зялёнымі чашалісцікамі і шматлікімі пялёсткамі. Рыльца пукатае, з 8—10 добра прыкметнымі прамянямі. Плод ягадападобны, выгнуты, з рабрыстай шыйкай, 20-40 мм даўжынёй і 15-20 мм шырынёй.
Пашырэнне
Расце ў сярэдняй паласе Еўразіі, Скандынавіі, у паўночных раёнах Усходняй Еўропы, лясной зоне Сібіры і Далёкага Усходу, на поўдні Сахаліна. Гарлачык жоўты малы сустракаецца ў наступных краінах: Аўстрыя, Беларусь, Швецыя, Чэхія, Германія, Іспанія, Данія, Фінляндыя, Літва, Латвія, Нарвегія, Польшча, Швейцарыя, Вялікабрытанія і Францыя, а таксама ЗША.
На Беларусі вельмі рэдкі від, трапляецца ў невялікай колькасці на абмежаваных тэрыторыях на паўднёва-ўсходняй мяжы арэалу.
Гідрафіт. Расце пераважна ў мезатрофных і алігатрофных умовах. Месцы росту: невялікія поймавыя, лясныя і балотныя азёры, радзей затокі буйных азёр і рэк на глыбіні 0,5—1,5 м, на глеістых адкладах. Утварае дастаткова шчыльныя або разрэджаныя зараснікі, часам расце невялікімі групамі і адзінкавымі экземплярамі.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў чэрвені—верасні, пладаносіць у ліпені—лістападзе. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае (карэнішчамі). Плод выспявае пад вадой.
Ядавітая расліна.
Выкарыстанне
Карані расліны выкарыстоўваюцца для палягчэння праблем са страваваннем, а таксама як танізуючы сродак.
Пётр Міхайлавіч Барэвіч
Біяграфія
У 1918-19 на Усходнім фронце — камандзір палка, брыгады. У 1919-20 камандзір на. У 1920 на Заходнім фронце: камандзір 15-й кавалерыйскай дывізіі 3-га коннага корпуса, удзельнік вызвалення Беларусі ад польскіх войскаў. Са студзеня 1921 камандуючы войскамі Заходняй пагранічнай акругі.
Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга.
Сэлісок
Сэлісок (Се́лісок) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Мамай (Навазыбкаўская гарадская акруга)
Мамай (Мамай) — пасёлак у Навазыбкаўскай гарадской акрузе Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
З 1944 года ў складзе Бранскай вобласці. Да 2009 года ў складзе Тростанскага сельскага паселішча Навазыбкаўскага раёна.
IC 3514
IC 3514 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Судчэ
Судчэ (Су́дче) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Чызік
Да XX стагоддзя Чызік уяўляў сабой вёску ў графстве Мідлсекс, у назве якой ушанавана асноўны занятак жыхароў — вытворчасць сыра. Найбольш вядомы чызуікец — мастак Уільям Хогарт. У 1720-я гг. граф Бёрлінгтан пабудаваў у Чызуіку паладыянскую вілу, Чызуік-хаус, якая лічыцца вяхой у станаўленні класіцызму. У 1998 г. у Ганерсберы была асвечана руская праваслаўная царква.
Гай Цыльній Мецэнат
Гай Цыльній Мецэнат (Gāius Cilnius Maecēnās; 70 да н.э.–кастрычнік 8 да н.э.) — рымскі палітык са старога этрускага рода, сябар і паплечнік Актавіяна Аўгуста. Быў патронам Вергілія, Гарацыя, Праперцыя і шэрагу іншых паэтаў, і ягонае імя зрабілася назоўным для апекуноў мастацтва.
Ад уласных твораў Мецэната захаваліся толькі ўрыўкі.
Помнік Майклу Джэксану
«Помнік Майклу Джэксану» (Spomenik Majklu Džeksonu) — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра. Сумесная вытворчасць Сербіі, Германіі, Македоніі, Харватыі, Францыі.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
На плошчы сербскага мястэчка, якое пакрысе знікае, зносяць стары помнік камуністычнай эпохі. Летуценны Марка знаходзіцца на мяжы разводу з каханай Любінкай. Яна расчаравалася і ў ім, і ў жыцці ў сербскім мястэчку. У роспачы Марка вырашае замяніць стары камуністычны помнік на статую Майкла Джэксана, каб выратаваць свой горад, які вымірае, і вярнуць жонку. Марка просіць дапамогі ў сяброў. Але ў мэра горада іншыя планы на гэты конт, і ён выкарыстоўвае правую групу «Чыстая Сербія», каб разбурыць мары Марка.
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 4 кінаўзнагародамі і яшчэ 2 намінацыямі.
Бучацкі раён
Бучацкі раён (Бучацький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Цярнопальскай вобласці Украіны. Ліквідаваны 19 ліпеня 2020 года. Адміністрацыйны цэнтр — Бучач (Бучач).
Утвораны ў 1940 годзе. Насельніцтва раёна на года складала 64071 чалавек, плошча — 802 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 гарадскога і 37 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размяшчаліся 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 57 сёлаў.
Ірына Вікенцьеўна Шаблоўская
Ірына Вікенцьеўна Шаблоўская (, Мінск — ) — беларускі літаратуразнавец, перакладчык (з чэшскай). Доктар філалагічных навук (1989), прафесар (1988).
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (філалагічны факультэт, спецыяльнасць «Руская мова і літаратура», 1962).
Працавала ў Гарадскім прафесійна-тэхнічным вучылішчы № 53 будаўнікоў (г. Мінск; 1963—1966, выкладчык), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1966, філалагічны факультэт, кафедра замежнай літаратуры, прафесар, у 1979—2000 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: багемістыка; славянскія літаратуры; гісторыя чэшскай літаратуры; беларуская літаратура XX ст. у кантэксце еўрапейскай і сусветнай; тэма Вялікай Айчыннай вайны ў літаратуры.
Australopithecus africanus
Анатомія
У цэлым паўднёваафрыканскія аўстралапітэкі больш прымітыўныя, чым усходнеафрыканскія і, як мяркуецца, з’яўляюцца больш далёкімі сваякамі сучаснага чалавека. Мяркуючы па костках канечнасцяў і таза, яны былі цалкам прамаходзячымі, хоць і праводзілі нямала часу на дрэвах. Рост афрыканскіх аўстралапітэкаў складаў каля 1-1,5 метраў, вага 20-45 кілаграмаў, аб’ём мозга — каля 425—450 кубічных сантыметраў.
Дзіцячы чэрап з Таўнга
Вялікая затылочная адтуліна, якая служыць для выхаду спіннога мозгу, размяшчалася на ніжнім баку чэрапа, што сведчыла аб выраўноўванні становішча цела і двухногай хадзе. Аб’ём мозгу складаў 520 кубічных сантыметраў (для параўнання ў шымпанзэ ён не перавышае 480 кубічных сантыметраў). Надглазнічныя валікі, характэрныя для малпаў, адсутнічалі, іклы не выступалі за межы суседняга раду, як у малпаў. Развіццё патылічных, цемянной і скроневых доляў сведчыла аб наяўнасці асацыятыўных зон у мозгу і складаных паводзінах арганізма. Дарт ахрысціў знаходку «адсутным звяном» у эвалюцыі чалавека і ацаніў яе ўзрост у 1 мільён гадоў.
Міс Плэз
У 1936 годзе антраполаг Роберт Брум выявіў чэрап дарослага прадстаўніка аўстралапітэка ў гроце Стэркфантэйн, паблізу ад Яганэсбурга. Чэрап быў няпоўным (адсутнічае ніжняя сківіца), ён належаў маладой самцы ва ўзросце 15-16 гадоў, таму парэшткам было дадзена імя «міс Плэз». Геалагічны ўзрост знаходкі складае каля 2,5 мільёна гадоў.
Па прысланаму ў 1956 годзе гіпсаваму адліву чэрапа ў Маскве была зроблена рэканструкцыя знешняга аблічча «міс Плэз». У яе невялікая галава, якая прама пастаўлена на кароткай, моцна высунутай наперад шыі. Нешырокія плечы, пакатыя як у малпаў. Малы аб’ём мазгавой часткі, адносна невялікія, але глыбокія арбіты вачэй, надброўе, якое навісае, вузкі невысокі лоб і маленькі сплошчаны нос спалучаюцца з цяжкай ніжняй часткай твару. Форма вушэй падобная з вушамі шымпанзэ, але мае меншыя памеры. Валасы на галаве даўжэй, чым у шымпанзэ, твар і лоб ад расліннасці вольныя. На спіне і на плячах прысутнічае кароткая рэдкая поўсць.
Паўднёва-Залескае падняцце
Паўднёва-Залескае падняцце (ад назвы вёскі Залессе Петрыкаўскага раёна) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, на паўночным захадзе Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1970 годзе сейсмічнымі даследаваннямі.
Па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы падняцце — спадзістая ізаметрычная антыкліналь паўночна-заходняга распасцірання памерам 9×4 км з мінімальнай адзнакай у скляпенні -300 м і амплітудай 50 м. Па падсалявых і міжсалявых дэвонскіх адкладах не вылучаецца. Асноўны этап развіцця — задонска-ялецкі (позні дэвон).
Андрэй Іванавіч Іванец
Андрэй Іванавіч Іванец (нар., Мінск) — беларускі хімік, доктар хімічных навук (2017), дацэнт (2016), член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2021). Міністр адукацыі Рэспублікі Беларусь з 2022 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 верасня 1984 года ў Мінску.
У 2006 годзе скончыў хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 2006 года ў Інстытуце агульнай і неарганічнай хіміі НАН Беларусі, з 2011 года загадчык лабараторыі. З 2016 года намеснік дырэктара па навуковай рабоце Інстытута агульнай і неарганічнай хіміі НАН Беларусі, з 2019 года галоўны вучоны сакратар НАН Беларусі. Адначасова, з 2018 года прафесар Інстытута падрыхтоўкі навуковых кадраў НАН Беларусі. З 2013 года старшыня Савета маладых вучоных НАН Беларусі.
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
10 лютага 2022 года прызначаны Міністрам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы прысвечаны калоіднай хіміі і даследаванню неарганічных порыстых матэрыялаў з зададзенай структурна-фазавай арганізацыяй і хіміяй паверхні. Распрацаваў фізіка-хімічныя асновы атрымання і рэгулявання структуры і якасцей неарганічных мембранавых, сарбцыйных і каталітычна актыўных матэрыялаў, а таксама абгрунтаваў іх эфектыўнасць у працэсах ачысткі прыродных і тэхналагічных водных асяроддзяў ад іонаў таксічных металаў, радыенуклідаў, фарбавальнікаў і фармсубстанцый. Выявіў механізмы структураўтварэння і фарміравання мікрафільтрацыйных керамічных мембран на аснове прыроднага аскіду Si(IV) Беларусі і іншых краін. Распрацаваў сарбенты на аснове змяшаных фасфатаў шматвалентных металаў для ачысткі вадкіх радыеактыўных адходаў са складаным радыенуклідным складам і высокай солезмяшчальнасцю. Устанавіў сарбцыйныя, кінетычныя і тэрмадынамічныя заканамернасці выцягвання іонаў цяжкіх металаў сарбентамі на аснове мадыфікаванага прыроднага даламіту на прыкладзе мадэльных водных раствораў і рэальных сцёкавых вод. Упершыню прапанаваў новыя складанааксідныя сістэмы для атрымання каталітычна актыўных матэрыялаў, эфектыўных у працэсах ачысткі ад жалеза і дэманганацыі прэсных і мінеральных артэзіянскіх вод. Распрацаваў Фентон-падобныя каталізатары і ўстанавіў механізм каталітычнай дэструкцыі цяжкаакісляльных таксічных палютантаў на прыкладзе шэрагу фармсубстанцый і арганічных фарбавальнікаў.
Аўтар больш за 200 навуковых прац, у тым ліку 1 манаграфіі і 6 патэнтаў.
Узнагароды
Лаўрэат стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь апірантам (2009) і таленавітым маладым вучоным (2014), лаўрэат конкурсу «100 талентаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі» (2018), лаўрэат прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і фонду падтрымкі адукацыі і навукі Алфёраўскага фонду для маладых вучоных (2015), стыпендыят Сусветнай федэрацыі вучоных (2015).
Ян Налепка
Ян На́лепка (Ján Nálepka;, Сміжані, Спішска-Нова-Вес — , , Жытомірская вобласць, Украінская ССР) — славацкі ваенны, капітан (пасмяротна брыгадны генерал), удзельнік Другой сусветнай вайны, арганізатар і кіраўнік партызанскага атраду на тэрыторыі Беларусі. Адзіны славак, які атрымаў званне Героя Савецкага Саюза.
Біяграфія
Славак. Нарадзіўся ў вёсцы Сміжані (раён Спішска-Нова-Вес, Усходняя Славакія) ў сялянскай сям'і. У 1931 скончыў настаўніцкую семінарыю. Працаваў настаўнікам у школах у Марыкавай, Белых Водах, Ступаве і Порубе пад Вігорлатам.
У 1934 прызваны ў чэхаславацкае войска, у 1936 скончыў афіцэрскую школу, атрымаўшы званне падпаручніка, пазней паручніка ; служба ў войску адбывалася з перапынкамі. У сакавіку 1939 года мабілізаваны ў славацкае войска ; з пачаткам Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у нападзе на Польшчу.
Уночы з 14 на 15 мая 1943 ён з групай афіцэраў і салдат палку перайшоў на бок савецкіх партызанаў, злучыўшыся з імі ў раёне вёскі Рамязы. 18 мая ў партызанскім злучэнні Аляксандра Сабурава быў створаны партызанскі аддзел з былых славацкіх ваенных, камандзірам якога быў прызначаны Ян Налепка, які ўзяў сабе мянушку Рэпкін.
Улетку і ўвосень 1943 года 1-ы чэхаславацкі партызанскі аддзел пад яго камандаваннем неаднакроць вылучаўся ў бітвах з нямецкімі войскамі.
Наконадні 26-й гадавіны Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі (1943) Налепка быў прыняты кандыдатам у сябры ВКП(б).
7 лістапада 1943 Налепка браў удзел у знішчэнні нямецкага гарнізона ў Давыд-Гарадку.
16 лістапада чэхаславацкі партызанскі аддзел Яна Налепкі ва ўзаемадзеянні з савецкімі партызанамі і войскамі 1-га Украінскага фронту ўдзельнічаў у баях за вызваленне горада Оўруч Жытомірскай вобласці УССР. Чэхаславацкі аддзел пад камандаваннем Я. Налепкі атакаваў Оўруч з поўдня, захапіў і ўтрымліваў (нягледзячы на контратакі суперніка) мост праз раку Норынь, а пасля аказаў дапамогу савецкім партызанам у баях у раёне аэрадрому і за чыгуначную станцыю. Ян Налепка загінуў падчас бою за будынак вакзалу, у момант штурму аднай з доўгатэрміновых агнявых кропак ворага.
Месца пахавання
Ян Налепка пахаваны ў братэрскай магіле вояў чэхаславацкага корпуса ў горадзе Чарнаўцы. Тут быў узведзены мемарыял савецка-чэшскіх салдат, дзе пахаваныя 58 чалавек. У яго гонар названая таксама вуліца, што падыходзіць да мемарыялу, і сярэдняя школа, размешчаная побач. У ёй у 1970 быў адчынены музей імя Яна Налепкі.
Узнагароды
7 мая 2004 года быў выдадзены загад прэзідэнта Славацкай Рэспублікі аб наданні Яну Налепку звання брыгаднага генерала (пасмяротна).
Памяць
У горадзе Оўруч Яну Налепку пастаўлены помнік, яго імем названыя вуліца і сярэдняя школа.
У 1948 вёска Вандрышаль у раёне Гелніца была перайменавана ў Налепкава.
Імем Яна Налепкі названыя вуліцы ў Ельску і Лельчыцах, у шматлікіх населеных пунктах Славакіі і вуліца ў чэшскім Брне.
У Ельску захаваўся драўляны аднапавярховы дом (вул. Савецкая, дом № 40), у якім у 1942—1943 пражываў Ян Налепка, на ім усталяваная мемарыяльная дошка.
Марціс
Марціс (Martis) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сасары.
Насельніцтва складае 630 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 7030. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Угрынычы
Угрынычы (Угри́ничі) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Станіслаў Дзмітрыевіч Дзяканаў
Станіслаў Дзмітрыевіч Дзя́канаў (, г. Бранск, РСФСР — ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Скончыў у 1957 годзе мастацкую студыю ў Курску. У 1957—1970-я гады жыў і выкладаў у Бранску, пасля ў Гомелі.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1979 года.
Памёр у 2002 годзе. Пасля смерці яго жонка Лія Гаўрылаўна перадала большую частку яго работ найбуйнейшым музеям Беларусі.
Творчасць
Сярод твораў на гістарычную тэму: «Напярэдадні» (1969), «Памяць» (1975), «Гаспадары шляхоў» (1977), «Світанку насустрач» і «Памяць бессмяротная» (абедзве 1982), «Герояў, палеглых і жывых, вянчае славаю народ» (1985) і інш. У шэрагу партрэтаў і пейзажаў адлюстраваў унутраны свет чалавека і прыгажосць беларускай зямлі («Беларускі світанак», 1977, серыя «Ваколіцы маёй Навабеліцы», 1992—1997). Піша нацюрморты.
IC 3515
IC 3515 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яўген Нікіфаравіч Баркоўскі
Яўге́н Нікі́фаравіч Баркоўскі (, Вільня —, ) — генерал-лейтэнант-інжынер (1968). Заслужаны будаўнік РСФСР (1970).
Біяграфія
Беларус. З 1928 года працаваў у Гомелі слесарам паравозарамонтнага завода. З 1932 у ВМФ. Скончыў Ваенна-транспартную акадэмію ў 1939. У гады Вялікай Айчыннай вайны на і  флатах, начальнік інжынернай службы ваенна-марской базы. Удзельнік,. Да чэрвеня 1972 года ў ВМФ.
Узнагароды
Узнагароджаны 5 ордэнамі, медалямі. Ленінская прэмія ў галіне навукі і тэхнікі 1984 году.
Хацунь (Камінь-Кашырскі раён)
Хацунь (Хоцу́нь) — вёска ў Любэшыўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Любэшыўскай пасялковай абшчыны.
Брынёўскае падняцце
Брынё́ўскае падня́цце (ад назвы вёскі Брынёў у Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, у межах заходняй часткі Петрыкаўскага пахаванага выступа Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1973 годзе сейсмічнымі даследаваннямі.
Па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы Брынёўскае падняцце — антыклінальная складка памерам 10×3 км з мінімальнай адзнакай у скляпенні — -100 м і амплітудай 100 м. Па дадзеных дэталёвай гравіметрыі Брынёўскаму падняццю адпавядае інтэнсіўная дадатная анамалія сілы цяжару (да 2,2 адзінак), якая звязана, магчыма, з выступам фундамента. Мяркуецца, што падсалявыя адклады залягаюць на адзнаках -1200 — -1300 м.
Аляксандр Сяргеевіч Атрошчанкаў
Аляксандр Сяргеевіч Атрошчанкаў (нар., ) — журналіст, грамадскі дзеяч, сябра арганізацыі «Зубр», прэс-сакратар штаба кандыдата ў прэзідэнты Андрэя Саннікава ў 2010 годзе, вязень сумлення, беларускі палітвязень.
Біяграфія
Вучыўся на факультэце міжнародных адносін БДУ, адкуль быў выключаны за палітычную дзейнасць пры рэктары А.Казуліне. Вучыўся ў ЕГУ (Вільнюс) па спецыяльнасці міжнароднае права.
У 2001—2006 г.г. быў сябрам арганізацыі «Зубр». 10 гадоў працаваў карэспандэнтам сайту charter97.org. Пасля стварэння грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» быў яе прэс-сакратаром.
Неаднаразова прыцягваўся да адміністратыўнай адказнасці за грамадска-палітычную дзейнасць, праследаваўся КДБ. 12.06.2008 г. арыштаваны на 15 сутак за «абразу суддзі» падчас аднаго з судовых пасяджэнняў працэсу «справы 14-ці». 14 кастрычніка 2007 года падчас ператрусу ў кватэры затрыманы І асуджаны на 10 сутак адміністрацыйнага арышту.
На выбарах прэзідэнта Рэспублікі Беларусь 2010 года быў прэс-сакратаром штаба кандыдата ў прэзідэнты Андрэя Саннікава.
Затрыманы 20 снежня 2010 г. у сябе дома за ўдзел у мітынгу супраць вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 19 снежня 2010 г. у Мінску. Змешчаны ў СІЗА КДБ. Абвінавачаны па артыкуле 293 Крымінальнага кодэксу РБ. Па адной крымінальнай справе з ім абвінавачваліся А. Малчанаў і Д. Новік. 2 сакавіка 2011 г. асуджаны ў Фрунзенскім судзе Мінску на 4 гады зняволення ў калоніі ўзмоцненага рэжыму. З 25 сакавіка 2011 г. адбываў тэрмін пакарання ў папраўчай калоніі «Віцьба-3» у Віцебскім раёне.
Памілаваны А. Лукашэнкам і вызвалены 14 верасня 2011 г. Праваабарончая арганізацыя «Міжнародная амністыя» прызнала Аляксандра Атрошчанкава вязнем сумлення Выйшаўшы на волю, Аляксандр Атрошчанкаў паведаміў пра здзекі ў СІЗА КДБ, дзе на загад кіраўніцтва яму «зладзілі Гуантанама» – не давалі спаць уначы, выстаўлялі распранутым на мароз, трымалі ў інфармацыйным вакууме.
03.09.2012 года пакінуў Беларусь. Сваё рашэнне ён патлумачыў магчымым паўторным арыштам. Жыве ў Варшаве.
Удзельнічае ў грамадскім жыцці беларусаў у Польшчы, у прыватнасці ў працы Беларускага Дому ў Варшаве.
Меч Наканавання
Меч Наканавання (Miecz przeznaczenia) — зборнік навел Анджэя Сапкоўскогага жанру фэнтэзі, аб’яднаных агульным персанажам — ведзьмаром Геральтам з Рывіі. Другі твор з цыкла «Вядзьмар» як па храналогіі, так і па часе напісання. У гэтай частцы Геральт упершыню сустракае Цыры і знаходзіць сваё наканаванне.
Марына Аляксандраўна Ільіна
Біяграфія
Скончыла Мінскі інстытут культуры, Акадэмію паслядыпломнай адукацыі.
Працавала выхавальнікам, намеснікам дырэктара па выхаваўчай працы гімназіі № 1 г. Мінска, намеснікам дырэктара па выхаваўчай працы гімназіі № 12 г. Мінска, дырэктарам дзяржаўнай установы ўтварэння «Сярэдняя школа № 25 г. Мінска».
Дырэктар дзяржаўнай установы адукацыі «Гімназія № 10 г. Мінска».
Генадзь Сцяпанавіч Аўсяннікаў
Біяграфія
У 1957 годзе скончыў акцёрскі факультэт Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута па спецыяльнасці «Акцёр драматычнага тэатра» (курс народнага артыста БССР Канстанціна Саннікава). З 1957 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.
Напачатку выконваў эпізадычныя ролі і набыў у іх папулярнасць як майстар эпізода. Вызначаўся таксама на ролі, якія раней іграў Глеб Глебаў: Пустарэвіч («Паўлінка» Я. Купалы), Максім («Лявоніха на арбіце» А. Макаёнка), Кропля («Канстанцін Заслонаў» А. Маўзона).
Як пісала А. Савіцкая, народнасць, сакавітасць гумару і моўнай пластыкі, дакладнасць псіхалагічнага і пластычнага малюнка, выразная міміка найбольш ярка выявілііся ў нацыянальным рэпертуары і перш за ўсё ў п’есах Макаёнка: Дзед Цыбулька («Таблетку пад язык»), Стары («Святая прастата»), а ўпершыню з выключнай сілай у ролі Цярэшкі Калабка («Трыбунал»), якая прынесла акцёру сапраўднае прызнанне і вядомасць.
Таксама здымаўся ў тэлевізійных пастаноўках «Тэатр купца Япішкіна» (купец Япішкін), «Плач перапёлкі» (Брава-Жыватоўскі), тэлевізійным фільме-спектаклі «Трыбунал», серыяле «Каменская», камедыі «Свежына з салютам» і інш.
У 2020 годзе застаўся сярод 13 акцёраў трупы, якія не сышлі ў жніўні з тэатра ў знак пратэсту супраць фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў, жорсткага разгону пратэстоўцаў, катаванняў затрыманых, ціску на тэатр і звальнення дырэктара Паўла Латушкі. У інтэрв’ю «Камсамольскай праўдзе ў Беларусі» Аўсяннікаў асудзіў пратэсты, калег, якія звольніліся, і вывешванне на будынку тэатра бела-чырвона-белых сцягоў :
Унтэрштурмфюрар
Унтэрштурмфюрар (Untersturmführer) — званне ў СС, адпавядала званню лейтэнанта ў вермахце.
Званне ўзнікла ў шэрагах СС у ліпені 1934 года і мела на мэце змяніць назву Штурмфюрар у CA, якое існавала з часу ўтварэння CA (Sturmabteilung) у 1921 годзе. Званне прысвойвалася кіраўніку падраздзялення «СС Трупэ» (SS Truppen).
Трупэ ахопліваў гарадскі раён, сельскую акругу, па колькасці быў каля армейскага ўзвода — ад 18 да 45 чалавек, ён складаўся з трох аддзяленняў — Шараў (SS-Schar), узначальваўся трупфюрарам (SS-Truppführer) або унтэрштурмфюрарам (SS-Untersturmführer), у залежнасці ад колькасці.
У войсках СС унтэрштурмфюрар, як правіла, займаў пасаду камандзіра ўзвода.
Валянцін Васілевіч Асмалоўскі
Валянцін Васілевіч Асмалоўскі (, в. Гослеў, Краснапольскі раён, Магілёўская вобласць — ) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1968), прафесар (1969). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі інстытут каляровых металаў і золата (1951).
Навуковыя інтарэсы: эканоміка прамысловасці; арганізацыя і кіраванне вытворчасцю; аналіз гаспадарчай дзейнасці.