cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трыпутнік пясчаны
Таксанамія
Від Трыпутнік пясчаны ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Земляная сажа
Земляная сажа, Чарнільныя арэшкі — від галаў, якія ўтвараюцца лічынкамі шэрагу насякомых сямейства на маладых галінах і лісці некаторых відаў. Прадстаўляюць сабой порыстыя ўтварэнні круглявай або даўгаватай формы ў выглядзе нарастаў дыяметрам 1,5—2 сантыметраў і больш. Нарасты могуць «гронкай» пакрываць паражонае лісце. Утрымліваюць дубільныя рэчывы (да 70 % ад сухой масы). Па афарбоўцы могуць быць зелянява-жаўтлявыя, жаўтлява-белыя, жаўтлявыя, часта з чырвоным бокам. З-за сваёй формы і афарбоўкі ў англійскай мове яны атрымалі назву «дубовых яблыкаў» (Oak apple).
Структура гала мяккая і друзлая, унутранае змесціва порыстае. У самым цэнтры гала знаходзіцца невялікая камера дыяметрам да 5-7 мм, унутры якой адбываецца развіццё лічынкі. Насякомыя пры дапамозе яйцаклада адкладаюць яйкі па адным у мякаць ліста. Гэта выклікае ўзмоцнены рост навакольных тканак, і ў выніку ўтвораецца гал. З яйка выходзіць лічынка, якая ў рэшце рэшт ператвараецца ў дарослае насякомае. Імага робіць ход у мякаці гала і праз яго выходзіць вонкі. У Еўропе асноўнымі першакрыніцамі чарнільных арэшкаў з’яўляюцца і, а на тэрыторыі Паўночнай Амерыкі — віды Amphibolips confluenta і Atrusca bella.
З земляной сажы ў даўніну выраблялі чарніла для пісьма. Яна ўтрымлівае шмат танінаў, якія з’яўляюцца прыроднымі поліфеноламі (рэчывы, якія маюць некалькі груп -OH, злучаных з бензольным кольцам). З солямі жалеза таніны ўтвараюць комплекс, афарбаваны ў чорны колер, — на гэтым і было заснавана атрыманне чарніла. Па спосабе прыгатавання гэтае чарніла называлі жалезістым або жалеза-галавым. Земляная сажа была вядомая і выкарыстоўваліся ў вытворчасці чарніла, па меншай меры, з часоў Рымскай імперыі. Доўгі час, пачынаючы з Сярэдневякоўя, гэтае чарніла было стандартным пры пісьме ; найбольш распаўсюджана было пачынаючы з XVIII стагоддзя і аж да сярэдзіны XX стагоддзя ў сувязі з паступовым павелічэннем пісьменнасці. Для вырабу жалезістага чарніла галы настойвалі ў кіслым растворы і дадавалі жалезнае пілавінне. Працэс доўжыўся да месяца. Для таго, каб чарніла «лепш клалася» на паперу, у яго склад уводзілі вішнёвую смалу — камедзь. Атрыманае такім чынам чарніла было ўстойлівым — мала выліньвала на святле і было водатрывалым. Нягледзячы на добрую ўстойлівасць чарніла да выцвітання і вады, з-за наяўнасці ў складзе актыўных рэчываў, яно выклікае разбурэнне паперы. На Русі перапісчыкі рукапісаў таксама выкарыстоўвалі «чернять дубом с железинью» — «жалезнае» чарніла, якое рыхтавалі з жалезнага купарвасу дадаючы ў яго адвар з земляной сажы з дубовага лісця.
Акрамя гэтага, земляная сажа выкарыстоўвалася для дублення скуры і атрымання звязальных лекавых сродкаў.
У Старажытным Рыме нядобрасумленныя прадаўцы разводзілі медны купарвас таннейшым жалезным купарвасам. Для таго, каб выявіць падробку, выкарыстоўвалі земляную сажу: чорная афарбоўка выдавала наяўнасць жалеза ў купарвасе.
У наш час галы выкарыстоўваюць для атрымання таніну, які ўжываецца ў медыцынскіх мэтах.
Помнік Цішку Гартнаму
Помнік Цішку Гартнаму — помнік у Капылі, размешчаны на плошчы Леніна, каля Капыльскага раённага краязнаўчага музея. Прысвечаны беларускаму пісьменніку і дзяржаўнаму дзеячу Цішку Гартнаму (Змітру Жылуновічу), які нарадзіўся ў горадзе. Грошы на помнік былі сабраныя гараджанамі на суботніках. Адкрыты 14 мая 2000 года. Аўтар помніка скульптар Уладзімір Бандарэнка. Помнік выкананы ў выглядзе каменя, у верхняй частцы якога гарэльефная патрэтная выява, ніжэй выбіты гады жыцця, творчы псеўданім і сапраўднае імя.
Дэпартацыя немцаў пасля Другой сусветнай вайны
Дэпартацыя і выгнанне немцаў падчас і пасля Другой сусветнай вайны — працэс прымусовай дэпартацыі нямецкага насельніцтва краін Усходняй Еўропы ў Германію і Аўстрыю, які меў месца ў 1945—1950 гг. пасля паражэння Германіі ў Другой сусветнай вайне. Усяго прымусоваму высяленню падверглася каля 12-14 млн немцаў. Працэс выгнання немцаў Усходняй Еўропы суправаджаўся арганізаваным гвалтам велізарных маштабаў, які складаўся, у тым ліку, з поўнай канфіскацыі ўсёй маёмасці, перамяшчэння нямецкага грамадзянскага насельніцтва ў канцэнтрацыйныя лагеры, нягледзячы на прызнанне дэпартацыі злачынствам супраць чалавецтва ў статуце міжнароднага ваеннага трыбунала ў Нюрнбергу ў жніўні 1945 года.
Палітыка выгнання была часткай геапалітычнай і этнічнай пераробкі паваеннай Еўропы, і ўваходзіла ў план адплаты нацысцкай Германіі па выніках ініцыяванай ёю Другой сусветнай вайны, а таксама як адплата за праведзеныя германскімі і еўрапейскімі нацыстамі-немцамі жорсткія крывавыя этнічныя чысткі насельніцтва акупаваных нацысцкай Германіяй краін. Лідары краін-саюзнікаў, Франклін Рузвельт з боку ЗША, Уінстан Чэрчыль з боку Вялікабрытаніі і Іосіф Сталін ад СССР, выказалі згоду адносна таго, што мяжа тэрыторыі Польшчы павінна зрушыцца на Захад (не вызначыўшы, зрэшты, наколькі далёка), з выгнаннем нямецкага насельніцтва гэтых тэрыторый, апавясціўшы пра сваё рашэнне ўрады Польшчы і Чэхаславакіі, адпаведна.
Першы этап: уцёкі і эвакуацыя
Падчас развіцця паспяховага наступу савецкіх войскаў увосень 1944 года германскія ўлады, разумеючы непазбежнасць паражэння нацысцкай Германіі, арганізавалі эвакуацыю нямецкага насельніцтва з Усходняй Прусіі і іншых раёнаў на захад. Эвакуацыя насіла добраахвотны характар і прывяла да значнага памяншэння нямецкага насельніцтва Кёнігсберга, якое скарацілася з 340 да 200 тысяч усяго за некалькі месяцаў. З набліжэннем часцей Чырвонай Арміі эвакуацыя набывала ўсё больш хаатычны характар. Многія немцы, баючыся рэпрэсій, беглі самі. Падобныя асцярогі абывацеляў актыўна стымуляваліся панікёрскімі паведамленнямі міністэрства прапаганды Рэйха:
Такая прапагандысцкая кампанія сыграла прама процілеглую ролю: яна фактычна паскорыла падзенне Усходняй Прусіі, паколькі масы бежанцаў у выніку шчыльна заблакавалі асноўныя транспартныя артэрыі, рэзка ўскладніўшы забеспячэнне і папаўненне асабовым складам групоўкі вермахта.
Так ці інакш, прасоўванне частак Чырвонай Арміі нямецкае насельніцтва чакала з дрэнным прадчуваннем і страхам, чакаючы толькі благога абыходжання з сабой пасля пачатку немінучай савецкай акупацыі. Большасць грамадзян рэйха былі абсалютна ўпэўнены ў пачатку шматлікіх рэпрэсій супраць мясцовага насельніцтва, здзяйсненні савецкімі войскамі згвалтаванняў і іншых злачынстваў. Нацысцкая прапаганда ўсяляк раздувала шматлікія чуткі, а, паводле паваенных сведчанняў некаторых відавочнікаў з боку нямецкіх войскаў, нават правакавала інфармацыйную вайну «арганізацыяй» уяўных «злачынстваў бальшавіцкіх войскаў».
Другі этап: дэпартацыя да і пасля Патсдамскай канферэнцыі
Пасля канчатковай перамогі армій краін саюзнікаў Патсдамская канферэнцыя, на якой адбылася сустрэча лідараў СССР, ЗША і Вялікабрытаніі, фактычна ўзаконіла дэпартацыю.
Большасць фольксдойчэ пакінула месцы пражывання адразу ж пасля заканчэння войны. Гэты працэс, у сілу яго масавасці і значнага ўплыву на этнічную карціну Еўропы, быў вылучаны ў асобнае паняцце, якое атрымала назву «зыход немцаў з краін Усходняй Еўропы». Так, напрыклад у летнія і восеньскія месяцы 1945 года, ва ўмовах адсутнасці законна абранага парламента, прэзідэнт Чэхаславакіі Эдвард Бенеш падпісаў прэзідэнцкія дэкрэты (так званыя дэкрэты Бенеша), якія мелі сілу закона, у тым ліку аб выгнанні немцаў з Чэхаславакіі. Выгнанне немцаў з Чэхаславакіі, якое атрымала падтрымку саюзных дзяржаў, адбылося ў 1945—1946 гг. Найбольшую вядомасць у сувязі з гэтымі падзеямі набыў т.з. Брунскі марш смерці, а таксама трагедыя ў горадзе Аўсіг у ліпені 1945 г., калі загінула да 5 тыс. судэцкіх немцаў. Выгнанне немцаў з Усходняй Еўропы суправаджалася маштабным арганізаваным гвалтам, уключаючы канфіскацыю маёмасці, перамяшчэнне ў канцэнтрацыйныя лагеры і дэпартацыю. Усяго падчас дэпартацыі загінула да 2 мільёнаў немцаў.
Тэрытарыяльны ахоп
Дэпартацыя, формы прымусовага выгнання і пазбаўлення правоў у найбольшай ступені закранулі этнічнае нямецкае насельніцтва на тэрыторыях, далучаных пасля Патсдамскай канферэнцыі да Польшчы (ПНР), да Чэхаславакіі (ЧССР) і Усходняй Прусіі, падзеленай паміж СССР і Польшчай.
З Чэхаславакіі былі прымусова выселены судэцкія немцы, а таксама нямецкае насельніцтва іншых рэгіёнаў (гл. Выгнанне немцаў з Чэхаславакіі).
З Венгрыі былі прымусова выселены трансільванскія немцы.
У Польшчы немцы высяляліся з Сілезіі.
У Савецкім Саюзе немцы высяляліся з Калінінградскай вобласці РСФСР і з Клайпедскага (Мемельскага) края Літоўскай ССР.
У Югаславіі немцы высяляліся галоўным чынам з Славеніі, Харватыі, Ваяводзіны і з горада Бялград.
Шматлікія немцы, што падпісалі фольксліст у часы Трэцяга рэйха, аўтаматычна захоўвалі нямецкае грамадзянства пасля прыбыцця ў Германію, іншыя атрымалі яго крыху пазней, ужо падчас халоднай вайны. Грамадзяне былога рэйха захоўвалі сваё грамадзянства ў акупаванай нямецкай дзяржаве, якія пазней падзяліліся на Усходнюю Германію і Заходнюю Германію. Нямецкае насельніцтва Венгрыі і Югаславіі дэпартавалася ў Аўстрыю.
Каляндар Бахарэвіча
Пра кнігу
Зборнік складаюць 366 эсэ пра падзеі, асобаў і факты гісторыі, якія варта ведаць, каб адчуць сябе часткай чалавецтва. Гістарычныя факты ў кнізе па-мастацку пераасэнсаваныя аўтарам. З календара можна даведацца, у які дзень Жанна д’Арк апошні раз у жыцці апранула мужчынскае адзенне, як спужаная ўлада хацела даць дошкай па галаве ста тысячам удзельнікаў усебеларускага страйку і іншае.
Форт I (Брэсцкая крэпасць)
Форт I — форт Брэсцкай крэпасці, пабудаваны ў 1879—1880 гадах падчас стварэння першага кальца фартоў. Знаходзіцца прыкладна за 5 км на поўнач ад Брэсцкай крэпасці, каля вёскі Казловічы.
Каляндар Бахарэвіча
Гісторыя стварэння
«Каляндар Бахарэвіча» ўпершыню з’явіўся ў 2013 годзе на сайце і хвалях Радыё Свабода. Гэтая кніга стваралася ў Гамбургу, Мінску, Уроцлаве і Вісбю.
Форт I (Брэсцкая крэпасць)
Належыў да Кобрынскага інжынернага аддзела Брэсцкай крэпасці.
Будаўніцтва
Рэкагнасцыровачныя працы на месцы вяліся з 1876 г., будаўніцтва пачалося ў 1879 г. і працягвалася 1 год. Форт будаваўся па спрошчаным тыпавым праекце «Умацаванне № 2». Адразу пасля гэтага была праведзена частковая мадэрнізацыя форта па праекце «Казённы двухвальны». У ходзе мадэрнізацыі быў насыпаны пярэдні вал — фасабея — нізкі вал форта, прызначаны для стралковых пазіцый. Пяцівугольны ў плане форт уяўляе сабой паўдоўгатэрміновае ўмацаванне ў форме рэдута з двума фланкамі, двума фасамі і гаржой, узмоцненае каменнымі казематаванымі пабудовамі. Форт меў 2 валы, падзеленыя сухім ровам (каменны контрэскарп адсутнічаў). Унутраны вал, больш высокі, прызначаўся для ўсталявання на ім артылерыйскіх гармат рознага калібру. Знешні, больш нізкі, вал — фасабея — прызначаўся для стралковых пазіцый пяхоты. У гаржы (задняй часткі) форта таксама быў насыпаны вал, у якім было зроблена 4 праходы для зносін з тылам.
Ва ўнутраным вале таксама маецца 8 цагляных сховішчаў, па 3 на фасах і па адным на фланках. Кожнае сховішча — аднапавярховы каземат са скляпеністай столлю плошчай 36 м², які мог служыць прытулкам для 5-9 чалавек гарматнай прыслугі. Падлогі казематаў былі зробленыя з асфальту, для абагрэву ў халодны час былі ўсталяваныя утэрмаркаўскія печы. Зачыняліся казематы двухстворкавымі драўлянымі дзвярыма, абапал дзвярэй мелася па вакну для асвятлення.
Да горжы форта прымыкаюць два земляныя траверсы (адзін у сярэдзіне і адзін — злева, паралельна фланку), якія перасякаюць двор ўмацавання і прыкрываюць яго ад бакавых стрэлаў. Усяго форт мог змясціць 250 чалавек гарнізона і каля 20-ці гармат.
Кошт будаўніцтва форта і пракладзенага да яго бруку склаў 211 527 рублёў і 49 капеек. Згодна з «табелем нармальнага ўзбраення крэпасці Брэст-Літоўск» 1895 года, I форт быў узброены чатырма гарматамі калібра 8 цаляў (200 мм), адзінаццаццю гарматамі калібра 6 цаляў (150 мм) вагой у 190 пудоў (3,11 т), трыма — вагой 12 фунтаў (5,4 кг), трыма — 24 фунты (11 кг) і чатырма паўпудовымі (81,9 кг) марцірамі.
Форт даваў магчымасць абстрэльваць мясцовасць паперадзе і перашкаджаў ворагу пераправіцца праз раку Буг. Фактычна, форт з’яўляўся артылерыйскай батарэяй перад Кобрынскім умацаваннем. Недахопам форта была адсутнасць гаржавой казармы, што не дазваляла размяшчаць у ім сталы гарнізон у мірны час і не забяспечвала гарнізон бяспечнымі сховішчамі падчас аблогі.
Мадэрнізацыя перад Першай сусветнай вайной
Па плане ўдасканалення ўмацаванняў Брэсцкай крэпасці, у 1909 годзе форт I увайшоў у другое кальцо фартоў, пачалася яго мадэрнізацыя, якая не была завершана. У вонкавым вале пачалося будаўніцтва трох казематаваных траверсаў, на ўнутраным вале былі размешчаны два бетонных назіральных пункта з бронекалпакамі. Траверсы ўяўлялі сабой бетонныя казематы. На даху кожнага каземата размяшчаўся меншы каземат. Адзін з траверсаў (на левым фасе) так і не быў дабудаваны — другі паверх адсутнічае. Таўшчыня сцен траверсаў складае 1 м, перакрыцця — 2 м бетону. Таксама побач з фортам у лесе былі пабудаваны 2 бетонных сховішча. Абодва яны былі недабудаваныя і падарваныя. У мадэрнізацыі форта прымаў удзел капітан Бялінскі І. В.
Першая і Другая сусветныя войны
Пры адступленні рускай арміі ў 1915 годзе форт быў пакінуты некранутым, за выключэннем новых бетонных траверсаў, якія былі падарваныя сапёрамі.
У 1940—1941 гадах побач з фортам былі пабудаваныя тры ДАПы 62-га Брэсцкага ўмацаванага раёна — артылерыйскія паўкапаніры №515 (у лесе каля бетоннага сховішча) і №529 (на ўнутраным вале форта) і кулямётна-артылерыйскі ДАП №512.
Форт сёння
У пасляваенны час на тэрыторыі форта доўгі час размяшчалася ваенная частка СПА, у казематах стаялі ракеты, пацерны часткова былі перагароджаны цаглянымі сценкамі. На знешнім вале былі пабудаваныя кацельня і некалькі прыватных дамоў.
Левы і правы бетонныя траверсы падарваныя — пліты перакрыццяў ляжаць на зямлі. Практычна цалкам захаваўся цэнтральны траверс, толькі пліта перакрыцця злёгку пашкоджана. Форт I мае добрую захаванасць (каля 80%) земляных і цагляных збудаванняў і з’яўляецца адзіным захаваным фортам першага кальца, які практычна не мадэрнізаваўся пасля сваёй пабудовы.
Фылыпіўка (Львоў)
У XIX ст. у гэтай мясцовасці функцыянавала цаглярня "Фылыпіўка" Філіпа Маркуса.
Тут пераважаюць дамы перыяду ранняга польскага канструктывізму, пабудаваныя ў міжваенны перыяд. Часта трапляецца забудова савецкага перыяду.
Забудова ў большасці выпадкаў адна- і двухпавярховая сядзібнага тыпу.
Шцілерыўка
Шцілерыўка (Шті́ллерівка) — мясцовасць у Лычакіўскім раёне Львова, якая знаходзіцца паміж вуліцамі Руставэлі, Скэльна, плошчай Пэтрушэвыча, Самійлэнка, Чарэшневай, Пчылкі.
Агульная характарыстыка
Назва мясцовасці паходзіць ад прозвішча ўладальніка цаглярні Шцілера, якая размяшчалася непадалёк. Прадпрыемства Шцілера існавала яшчэ ў XIX ст. На Галіцкай краёвай выставе 1894 г. цаглярня Шцілера была прадстаўлена ўласным павільёнам.
З няпарнага боку вул. Архыпэнка (тады - вул. Святога Яцка) тэрыторыя, якая некалі належала аўстрыйскаму вайсковаму ведамству, у 1920-1930-х гг. была забудавана віламі для польскіх афіцэраў і чыноўнікаў. Тады ж былі пракладзеныя вуліцы Самійлэнка (дады - Афіцэрская), Чарэшневая, Стралкоўская.
Метшк
Метшк (Mětšk) — прозвішча.
Віктар Раманавіч Карасёў
Віктар Раманавіч Карасёў (нар., Ветрына) — беларускі краязнавец.
Дзейнасць
Вывучае гісторыю роднага пасёлка, вынікам чаго сталі кнігі «Ветрына і наваколле: храналогія гісторыі» (1999), «Мая любоў — Ветрына» і «Майго сэрца часцінка: нарысы з гісторыі Ветрынскай школы» (2004). Аўтар кніг «У памяці людской назаўжды» (2010), «Па гістарычных мясцінах полацкай зямлі» (2011), «Наддзвінне»: ад пачатку да сёння : гістарычны нарыс" (2012).
Дзякуючы Віктару Раманавічу, на Ветрыншчыне з’явіліся помнікі, мемарыяльныя дошкі ў гонар знакамітых землякоў: Г. Місуны, П. Клыпы, А. М. Семянтоўскага, Б. І. Эпімах-Шыпілы, В. С. Гарбука, С. П. і М. П. Сямашкаў, А. А. Грыневіча, Я. Кульнева і інш. У 2004 годзе стаў аўтарам эскіза герба Ветрына і арганізатарам устаноўкі мемарыяльнага знака з нагоды 500-годдзя пасёлка.
Публікацыі па ваеннай, гісторыка-краязнаўчай і літаратурна-мастацкай тэматыцы змяшчае на старонках рэспубліканскага і мясцовага друку. Супрацоўнічае з літаратурным аб’яднаннем «Наддзвінне». У 2012 годзе Віктар Раманавіч быў прыняты ў Саюз пісьменнікаў Беларусі.
Скнылівак
Скнылівак (Скни́лівок) — мясцовасць у Залізнычным раёне Львова, размешчаная паміж мяжой горада і вуліцамі Любінскай, Выгоўскага і Кульпаркіўскай.
Гісторыя
У 1427 г. Ян Берава Зубрскі заснаваў сяло Скныліў. У першай палове XVI ст. паблізу Скныліва пасялілася некалькі сем'яў, а іх паселішча назвалі Скнылівак. У 1607 г. кароль Жыгімонт III Ваза падарыў шпіталю Святога Духа ў Львове сяло Скнылівак, якое тады складалася толькі з чатырох двароў. Пазней сяло Скнылівак спазнала значныя разбурэнні ад татарскіх набегаў. У 1624 г. па распараджэнні караля сяло было прададзена бурмістру Львова Марціну Кампіану. Пасля смерці Кампіана сяло пераходзіла з рук у рукі. У 1747 г. горад вярнуў Скнылівак Яну Купінскаму, і ў тым жа годзе сяло было вернута ва ўласнасць шпіталя Святога Духа ў Львове. У 1927 г. на Скнылівак перанеслі львоўскі аэрадром, а 13 чэрвеня 1952 г. Скнылівак быў канчаткова далучаны да горада.
Прадзільнік паходны
Прадзільнік паходны (Thaumetopoea processionea) — матылёк, вусень якога пераважна знаходзіцца ў дубовых лясах у перыяд з мая па жнівень. Пашкоджвае дуб, рэдка іншыя лісцяныя пароды, такія як ляшчына, граб, бяроза і бук. Лічыцца шкодным для здароўя, таму што пры кантакце валасінкі вусеняў выклікаюць раздражненне скуры, вачэй і дыхальных шляхоў у людзей, а таксама ў жывёл, напрыклад, коней і сабак.
Ліга Еўропы УЕФА 2019/2020
Ліга Еўропы УЕФА 2019/20 — 49-ы розыгрыш штогадовага клубнага турніру ў еўрапейскім футболе і 11-ы пад назвай Ліга Еўропы УЕФА. Фінальны матч адбыўся 21 жніўня 2020 года на стадыёне «Рэйн-Энергі-Штадыян» у Кёльну. Пераможцам шосты раз у гісторыі стаў іспанскі клуб «Севілья», які ў фінале перамог італьянскі «Інтэрнацыянале» з лікам 3:2.
Прадзільнік паходны
Апісанне
Матыль з размахам крылаў 22 — 32 мм; пярэднія крылы карычнева-шэрыя з трыма чорна-шэрымі папярочнымі палосамі і невыразнай сярэдняй плямай; па краі крыла светлая хвалістая лінія, заднія крылы жаўтавата-белыя з цёмнай перапонкай. Яйка памерам да 1 мм, круглае, дыскападобнае, светла-шэрае; яйцакладка мае выгляд прамавугольнага шчытка з радамі яек, якія прасвечваюцца. Вусень даўжынёй 20 — 30 мм, цёмна-шэры, па баках бялёсы, з двума радамі аранжавых бародавак, якія маюць доўгія валасінкі; на целе ёсць шэраг пякучых валасінак. Кукалка даўжынёй 12 — 12,5 мм, вохрыста-жоўтая, у кокане.
Ліга Еўропы УЕФА 2019/2020
Размеркаванне каманд па асацыяцыях
У розыгрышы Лігі Еўропы УЕФА 2019/20 гадоў прынялі ўдзел 213 каманд з 55 футбольных асацыяцый УЕФА. Колькасць месцаў размяркоўваецца паводле табліцы каэфіцыентаў УЕФА:
Прадзільнік паходны
Экалогія
Зімуюць яйкі на кары галін і ствалоў. У канцы красавіка — пачатку мая адраджаюцца вусені. Жывуць разам. Спачатку пашкоджваюць пупышкі, пазней аб’ядаюць лісце ў начны час. Днём знаходзяцца ў сховішчах. Вечарам перапаўзаюць ў крону правільнымі шэрагамі — «строем». Раніцай такім жа спосабам вяртаюцца ў сховішча. Падчас пераходаў наперадзе паўзе адзін вусень, следам — па дзве у шэраг, да канца калона звужаецца. Паходная калона пакідае за сабой павуцінневы след. Вусені праходзяць 6 узростаў і развіваюцца на працягу 65 — 80 сутак. Скінутыя падчас лінек лупіны і назапашаныя экскрыменты ператвараюць сховішча з лісця на вялікі клубок, усярэдзіне якога гусеніцы какануюцца, размешчаныя радамі. Акукляюцца ў ліпені — пачатку жніўня. Праз 20 — 40 сутак вылятаюць матылькі. Самкі адкладаюць ўвесь запас яек на гладкую кару галін і ствалоў роўнымі радамі ў выглядзе прамавугольнай групы. Пладавітасць — у сярэднім 160 яек (ад 80 да 230). Кладка пакрываецца выдзяленнямі, што ўтвараюць празрыстую плёнку.
Ліга Еўропы УЕФА 2019/2020
Размеркаванне каманд па асацыяцыях
Апроч іх, у розыгрышы ўдзельнічаюць 57 каманд, якія не прайшлі на розных этапах кваліфікацыю Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2019/20:
Прадзільнік паходны
Арэал
Цэнтральная і паўднёвая Еўропа. У сувязі з глабальным змяненнем клімату арэал распаўсюджвання прасоўваецца на поўнач. За апошнія гады зарэгістраваны значны рост колькасці вусеняў у такіх краінах, як Бельгія, Нідэрланды, Германія, Вялікабрытанія, Польшча і нават Швецыя. Ва Украіне распаўсюджаны ў паўднёва-заходніх абласцях.
Ліга Еўропы УЕФА 2019/2020
Рэйтынг асацыяцый
Рэйтынг футбольных асацыяцый і адпаведна размеркаванне месцаў у Лізе Еўропы 2019/2020 сярод краін фарміраваўся на аснове табліцы каэфіцыентаў УЕФА, у якім для гэтага розыгрышу ўлічваліся вынікі выступленняў у афіцыйных еўрапейскіх клубных спаборніцтвах з сезона 2013/14 да сезона 2018/19 уключна.
1/16 фіналу
Першыя матчы былі згуляныя 20 лютага, а матчы ў адказ 26—28 лютага.
1/8 фіналу
Шэсць першых матчаў былі згуляныя 12 сакавіка, астатнія былі адкладзены ў сувязі з пандэміяй COVID-19. Раўнд быў скончаны 5—6 жніўня; у парах, дзе не паспелі правесці першы матч, абышліся адным матчам на нейтральным полі.
Паўфінал
Матчы былі згуляны 16—17 жніўня на нейтральным полі.
Бена Шолта
Бена Шолта, нямецкі варыянт — Бена Шольцэ (Beno Šołta, Benno Scholze, 16 кастрычніка 1891, Радзібор, Лужыца, Германія — 14 жніўня 1968, Дрэздэн, ГДР) — каталіцкі святар, перакладчык, пісьменнік і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 кастрычніка 1891 года ў сям'і выкладчыка гімназіі ў Радворы. Скончыў сярэднюю сербалужыцкую школу, пасля чаго з 1907 па 1915 год навучаўся ў Лужыцкай семінарыі ў Празе, дзе таксама з 1912 года навучаўся ў Маластранскай гімназіі. У 1915 годзе ўступіў у сербалужыцкую культурна-асветніцкую арганізацыю «Маціца сербская». У 1916 годзе быў пасвечаны ў святара, пасля чаго служыў у парафіі ў Лейпцыгу. У 1920-я гады працягнуў сваё навучанне ў Лейпцыгскім універсітэце ў класе прафесара Мацея Муркі. Разам з Юрыем Гаўштынам Шветлікам займаўся перакладам Бібліі на верхнялужыцкую мову.
У 1926 годзе быў прызначаны настаяцелем у Маркранштадце, дзе служыў да 1938 года. З 1938 па 1941 год быў настаяцелем у Пірне. Дапамагаў польскім рабочым, за што быў арыштаваны ў 1941 годзе па так званай «справе настаяцеляў» і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер Дахаў, дзе прабыў да канца Другой сусветнай вайны. У 1945 годзе вярнуўся ў Пірну, дзе служыў настаяцелем да выхаду на пенсію ў 75-гадовым узросце. У 1945 годзе разам з Янам Цыж-Гайнічанскім удзельнічаў у арганізацыі Лужыцкасербскага нацыянальнага камітэта. У 1972 годзе быў удастоены пасмяротна прэміі імя Якуба Чышынскага.
Спіс аб’ектаў PGC (2296001—2297000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2296001—2297000)
Прафесарская калонія (Львоў)
Прафесарская калонія (Профе́сорська коло́нія) — мясцовасць у Лычакіўскім раёне Львова, якая пятлёй чыгункі Підзамчэ — Лычакіў аддзеленая ад суседніх мясцовасцяў — Лычакіў, Крыўчыці і Шаўчэнкаўскі гай.
Агульная характарыстыка
Прафесарская калонія паўстала на мяжы ХІХ і ХХ ст. як раён віл і асабнякоў на адным са спрыяльных для пражывання ўзвышшаў львоўскіх ваколіц. Забудова мясцовасці пераважна адна-, двух-, трохпавярховая 1930-х гг. у стылі канструктывізму. Акрамя таго ў 1950-х гг. тут было пабудавана некалькі барачных будынкаў, потым — дамы пачатку 1960-х гг. і сучасныя прыватныя аднакватэрныя дамы 2000-х гг.
Жыллё ў Прафесарскай калоніі, дзе слабы транспартны рух і шмат зялёных насаджэнняў, лічыцца ў Львове даволі прэстыжнымі.
Раён характэрны тым, што праезная частка большасці ягоных вулачак вельмі вузкая (на адну машыну), яны выкладзены пераважна дробным чорным брукам.
У Прафесарскай калоніі пражывалі свайго часу таксама некаторыя ўкраінскія літаратары, сярод якіх Ірына Вільдэ, Мікалай Вінграноўскі і Раман Дзідула.
Вулька (Львоў)
Вулька (Ву́лька, Wólka) — мясцовасць у Франкіўскім раёне Львова паміж сучаснымі вуліцамі Княгіні Вольгі, Сахарава, Герояў Майдана, Стрыйскай і чыгункай.
Гісторыя
Калісьці Вулька была асобным прыгарадным паселішчам над патокам Сарока (Вулецкі паток). Яно было закладзена ў XVII ст. Пасярод яго працякаў прыток Полтвы - Вулецкі паток. Ён збіраў на сваім шляху воду з крыніц і раўчукоў, утвараючы на Вульцы ставы:
Трыпутнік сярэдні
Трыпутнік сярэдні (Plantágo média) — шматгадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Назва
Трыпутнік сярэдні, шпарнік, шпарніца, бабка, плеснік, кукушка, казакі , дарожнік, трыпуднік, трыпутнік
Вулька (Львоў)
Гісторыя
У 1894 г. венская фірма "Сімэнс & Гальскэ» пабудавала на Вульцы першую ў Львове электрастанцыю (магутнасцю 400 конскіх сіл, г.зн. 300 кВт) і трамвайнае дэпо (сюды праклалі некалькі трамвайных маршрутаў).
Трыпутнік сярэдні
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны.
Лісце яйкападобнай або эліптычнай, часам яйкападобна-ланцэтнай формы, з суцэльным краем або зубчастае. Хвосцікі шырокія, кароткія, у 3-10 разоў карацей ліставай пласцінкі, у цені даўжэй, часам амаль роўныя ёй.
Кветканосы 15-70 см вышынёй, ля аснавання ўзыходзячыя, апушаныя прыціснутымі валасінкамі. Суквецці 2-8 см даўжынёй, цыліндрычныя, густыя. Чашалісцікі 1,5—2 мм даўжынёй, яйкападобна-эліптычныя або эліптычныя, пленчатые. Долі вяночка 1,5—2 мм даўжынёй, яйкападобнай або даўгавата-яйкападобнай формы.
Плады — каробачкі 2-3 мм даўжынёй, з 2-6 насенінамі.
Распаўсюджанне і экалогія
Расце на пойменных, высакагорных і мурожных лугах, а таксама ў разрэджаных лясах, каля дарог, на пакладах.
Таксанамія
Від Трыпутнік сярэдні ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Малая Літва
thumb|right|300px| [[Рэгіёны Літвы|Этнакультурныя рэгіёны літоўцаў
Малая Літва (літ.: Mažoji Lietuva, ням.: Kleinlitauen, Preussisch Litauen), або Пруская Літва — гістарычны рэгіён Прусіі, пазней Усходняй Прусіі ў Германіі і этнакультурны рэгіён сучаснай Літвы; месца пражывання літоўнікаў (літувінінкаў, прускіх літоўцаў).
Гісторыя
Як своеасаблівы гістарычны рэгіён Малая Літва сфармавалася ў пачатку XVI ст. на тэрыторыі Тэўтонскага ордэна — у ніжнім цячэнні ракі Нёман, дзе склалася своеасаблівая этнакультурная група — літувінінкі (літоўнікі/прускія літоўцы). Малая Літва была паўночнай часткай тэрыторыі Тэўтонскага ордэна ў Прусіі (пазней — Усходняй Прусіі) і атрымала сваю назву па тутэйшым літоўскамоўным насельніцтве, якое перасялілася сюды з Жамойці і змяшалася з мясцовымі балтамоўнымі жыхарамі.
Тэрмін Klein Litauen (Малая Літва) упершыню ўжыты ў нямецкамоўных хроніках Прусіі аўтарства С. Грунау і Л. Давіда ў пачатку XVI ст.
Пасля секулярызацыі Тэўтонскага ордэна Малая Літва знаходзілася ў складзе Герцагства Прусія (1525—1618), Брандэнбургска-Прускага Герцагства (1618—1701), Каралеўства Прусія (1701—1871) і Германскай імперыі (1871—1918).
Пасля паражэння Германскай імперыі ў Першай сусветнай вайне (1914—1918) Літоўская Рэспубліка патрабавала перадачы ёй ад Германіі тэрыторыі Малой Літвы, але большая частка Малой Літвы па Версальскім мірным дагаворы (1919) засталася ў Германіі, а меншая частка — Клайпедскі край — у 1920 г. была перададзена пад мандат Лігі Нацый у адпаведнасці з Версальскім дагаворам. У 1923 г. Літва анексавала Клайпедскі край.
З 1934 г. фашысцкі рэжым Адольфа Гітлера праводзіў у германскай Малой Літве палітыку поўнага анямечвання насельніцтва. У 1939 г. Германія захапіла ў Літвы Клайпедскі край, уключыла ў склад сваёй зямлі Прусія і пачала там таксама палітыку анямечвання (германізацыі).
Сёння невялікая частка Малой Літвы знаходзіцца ў межах сучасных Літвы і Польшчы, у той час як асноўная тэрыторыя — частка Калінінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі. У пачатку XXI ст. у Калінінградскай вобласці налічваецца 9,7 тыс. літоўцаў паводле перапісу 2010 г.
У літоўскім грамадстве абмяркоўваецца ідэя ўключэння ўсёй тэрыторыі Малой Літвы ў склад Літоўскай Рэспублікі.
Культура
Малая Літва стала асноўным месцам развіцця літаратурнай літоўскай мовы ў XVI—XVIII стст. — у прыватнасці, аднаго з яе літаратурных варыянтаў, які фармаваўся ў тыя часы тут на аснове заходніх дыялектаў жамойцкай гаворкі (мовы) і з уплывам гаворак мясцовай прускай мовы. Першая друкаваная кніга («Катэхізіс») на літаратурнай літоўскай мове (у прыватнасці — на жамойцкай гаворцы), падрыхтаваная лютэранскім пастарам Марцінасам Мажвідасам, была надрукавана ў Кёнігсбергу (Герцагства Прусія) у 1547 г., гэтак жа як і першая літоўская граматыка «Grammatica Litvanica» Даніэля Клейна, надрукаваная тут у 1653 г.
Гэтаму спрыяла тое, што Герцагства Прусія ў першай XVI ст. падтрымлівала працэсы Рэфармацыі (якая ўхваляла пераход да «зразумелых» масам, народных моў у набажэнстве), прыняло лютэранства ў якасці афіцыйнай канфесіі, перайшло замест латыні на нямецкую мову набажэнстваў і падтрымлівала друк кніг і асветы на балтыйскіх мовах (літоўскай і прускай) як гарантыі шырокай падтрымкі афіцыйнай нямецкай улады з боку шырокіх мас насельніцтва Герцагства Прусія.
У 1579—1590 гг. Ёнас Брэткунас пераклаў у Кёнігсбергу Біблію на літоўскую мову, але гэты пераклад не быў надрукаваны. У XVIII ст. тут лютаранскі пастар Крысціонас Данелайціс, ураджэнец Малай Літвы, стварыў першую вершаваную паэму («Поры года») на літоўскай мове (у прыватнасці — на жамойцкай гаворцы), якая, аднак, была апублікавана і стала вядомай шырокім колам толькі ў XIX ст.: упершыню паэму Данелайціса апублікаваў Людвікас Рэза ў 1816 г. у Кёнігсбергу, але не ў арыгінале, а на нямецкай мове Першы поўны пераклад Бібліі на літоўскую мову (у прыватнасці — на жамойцкую мову (дыялект)) быў надрукаваны ў 1735 г. і паўторна надрукаваны пасля выпраўкі ў 1755 г. менавіта ў Кёнігсбергу (Каралеўства Прусія).
У першай палове XIX ст. у Малай Літве былі выдадзены першыя газеты на літоўскай мове, але ў маленькіх накладах і хутка іх друк быў згорнуты.
Да пачатку XVIII ст. прусы ў Малай Літве былі анямечаны, таму большасць балтамоўнага насельніцтва Малай Літвы склалі літоўнікі (літувінінкі/прускія літоўцы), але прускі кароль Фрыдрых Вільгельм I, імкнучыся ліквідаваць значныя страты насельніцтва з-за эпідэміі чумы ў 1709—1711 гг. у рэгіёне, запрасіў у Каралеўства Прусія (і, адпаведна, у Малую Літву) нямецкамоўных каланістаў з Аўстрыі, нямецкіх княстваў Германіі, Швейцарыі і Галандыі.
Пасля стварэння ў 1871 г. Германскай імперыі ў дзяржаве запанавала палітыка ўніфікацыі, што ў Малай Літве вылілася ў анямечванні мясцовага літоўскамоўнага насельніцтва. Аднак, нягледзячы на гэта, літоўская мова ў Малой Літве захоўвала свае пазіцыі: працягваўся пэўны друк кніг і перыёдыкі на літоўскай мове (жамойцкай гаворцы); Малая Літва стала базай пастаўкі літоўскамоўных кніг (на жамойцкай гаворцы) для руху літоўскіх кніганошаў. Да пачатку XX ст. большая частка літоўнікаў (прускіх літоўцаў) была германізавана.
Малая Літва была радзімай Відунаса, літоўскага асветніка і філосафа XX ст.
У выніку спачатку эвакуацыі нямецкімі ўладамі нямецкага насельніцтва ў 1944 г., затым і дэпартацыі астатняга насельніцтва Усходняй Прусіі ў Германію ў 1945 г., а пасля Другой сусветнай вайны яшчэ і дэпартацыі савецкай уладай значнай часткі прускіх літоўцаў у сібірскія лагеры СССР, амаль нічога з культуры літоўнікаў (літувінінкаў/прускіх літоўцаў) не захавалася. Тым не менш, Малая Літва зрабіла важны ўнёсак у літоўскую культуру.
Нацыянальныя сімвалы
Вядома выява герба і сцяга Малой Літвы на акце Нацыянальнага Савета Малой Літвы (прускіх літоўцаў) ад 30 лістапада 1918 года.
Герб уяўляе сабой шчыт з Пагоняй, на якім таксама змешчаны дзве 8-канцовыя срэбныя зоркі, а зверху на шчыт пакладзены ўвянчаны залатой каронай чырвоны шчыток з залатымі Калонамі Гедзіміна.
Сцяг жа ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з трох роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй — зялёнага, сярэдняй — белага і ніжняй — чырвонага колеру.
Клайпедскі край
Клайпедскі край (Klaipėdos kraštas) або Мемельскі край, або Мемельланд (Memelland) — частка Малой Літвы, якая раней уваходзіла ў склад Усходняй Прусіі, размешчаная на поўнач ад ракі Нёман з цэнтрам у Клайпедзе. Паводле сучаснага адміністрацыйнага падзелу Літвы адпавядае паўднёва-заходняй частцы Клайпедскага павета.
У 1919 годзе, улічваючы тое, што большасць жыхароў края складалі літоўцы, Версальскім дагаворам край быў аддзелены ад Германіі і часова падпарадкаваны французскай адміністрацыі. Клайпедскі край разам з Саарам і Данцыгам быў пад кантролем Лігі Нацый. Этнічныя літоўцы (прускія літоўцы) Клайпедскага края, прынялі ўдзел у Клайпедскім паўстанні 1923 года ў выніку якога край быў далучаны да Літвы.
Край уяўляў сабой паласу даўжынёй 140 км і шырынёй 20 км, у 1939 годзе ў ім пражывала 145 000 чалавек. Самым вялікім горадам быў Мемель (Клайпеда) з 40 000 жыхарамі. Асноўнае насельніцтва складалі немцы і прускія літоўцы (летувінінкі), якіх у Клайпедскім краі звалі таксама мемельландэры.
У 1939 годзе край быў анексаваны нацысцкай Германіяй, а пасля заканчэння Другой сусветнай вайны дастаўся ў 1945 годзе СССР, які адпаведна вярнуў яго Літве (тады — Літоўскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы). Мяжа, зацверджаная Версальскім дагаворам, застаецца на і ў наш час мяжой паміж Літвой і Калінінградскай вобласцю Расіі.
Гісторыя
Пасля заваявання ў 1252 годзе Тэўтонскім ордэнам паўднёвай тэрыторыі племя куршаў і будаўніцтвам тут замка Мемельбург і горада Мемель, тэрыторыя будучага Клайпедскага края стала часткай Дзяржавы Тэўтонскага ордэна. У 1328 годзе Клайпеда была перададзена ў распараджэнне прускай галіны Тэўтонскага ордэна і з тых часоў лічылася часткай Прусіі. Паводле Мельнскага міру ў 1422 годзе была вызначана мяжа з Вялікім Княствам Літоўскім, якая не змянялася на працягу 500 гадоў.
Пасля рэфармацыі Дзяржава Тэўтонскага ордэна стала пратэстанцкім герцагствам Прусія, а ў 1701 годзе каралеўствам Прусія. У той жа час Усходняя Прусія не з'яўлялася часткай Германіі, а была незалежнай дзяржавай. Толькі абвяшчэнне Германскай імперыі ў 1871 годзе змяніла гэты статус. У сваю чаргу ва Усходняй Прусіі вылучалася тэрыторыя Малой Літвы, большасць насельніцтва якой складалі літоўцы, якая ахоплівала і тэрыторыю будучага Клайпедскага края. Суседняя літоўская тэрыторыя была ў складзе незалежнага Вялікага Княства Літоўскага (з 1569 года ва уніі з Польшчай, а ў 1795-1914 гадах пад расійскім кіраваннем).
Падчас Першай сусветнай вайны тэрыторыя Літвы была акупавана Германіяй. Літва была абвешчана незалежнай і ў сакавіку 1918 года прызнана Германіяй.
Паводле Тыльзіцкага акту (лістапад 1918 года) лідары прускіх літоўцаў запатрабавалі аб'яднання Прускай Літвы з Літоўскай Рэспублікай. Большасць жа немцаў і анямечаных літоўцаў не жадала аб'яднання з Літвой.
У 1920 годзе паводле Версальскага дагавора, вобласці Германскай імперыі на поўнач ад Нёмана ўтварылі Клайпедскі край пад мандатам Лігі нацый, а французскія салдаты павінны былі забяспечваць спакой. У перыяд французскай адміністрацыі расла папулярнасці ідэя незалежнай Дзяржавы Мемельланда і сярод мясцовых немцаў. Арганізацыя «Deutsch-Litauischer Heimatbund» (Нямецка-літоўская федэрацыя радзімы) прасоўвала ідэю Freistaat Memelland, паводле якой край пазней павінен быў вярнуцца ў склад Германіі.
Мемельскае паўстанне
10 студзеня 1923 года, адначасова з акупацыяй Рура Францыяй і Бельгіяй больш за тысячу ўзброеных літоўцаў занялі Мемельланд і горад Мемель. Афіцыйна яно звалася ўнутрымемельскім паўстаннем, але аперацыя вялася з дапамогай паліцыі, якая ўварвалася з Літвы. Мясцовыя ж літоўцы стварылі Вярхоўны камітэт па выратаванні Малой Літвы і мясцовыя органы кіравання на вызваленых тэрыторыях. Французская адміністрацыя не распачала ніякіх істотных мер процідзеяння мяцежнікам, таму што ў гэты момант на працягу Рурскага крызісу напружанне паміж Германіяй і Францыяй было вельмі высокмі. У сваю чаргу, Германія тайна падтрымлівала дзеянні Літвы, асцерагаючыся росту польскага ўплыву ў Клайпедскім краі (чаму спрыяла французская адміністрацыя) і спадзяючыся, што ў будучыні гэты край будзе лягчэй вярнуць, калі ім будзе кіраваць такая невялікая дзяржава, як Літва.
19 студзеня 1923 года французскія войскі і адміністрацыя пакінулі краіну. 16 лютага 1923 года краіны Антанты прызналі далучэнне Клайпедскага края да Літвы і фармальна перадалі ёй кіраванне рэгіёнам.
Аўтаномны край у складзе Літвы
Паводле Мемельскага пагаднення, падпісанага паміж Лігай Нацый і Літвой, у вобласці быў створаны асобны парламент, уведзены дзве дзяржаўныя мовы, права на ўласныя падаткі, змяненне мытных абавязкаў, пададзена самакіраванне яго культурнымі і рэлігійнымі справамі, асобная судовая сістэма, унутраны кантроль сельскай гаспадаркі і лесаводства, а таксама асобная сістэмы сацыяльнага страхавання. Ліга Нацый прыняла гэтыя ўмовы і пацвердзіла аўтаномію рэгіёна ў межах Рэспублікі Літвы. 8 мая 1924 года далейшыя пагадненні аб Клайпедскім краі пацвердзілі яго далучэнне да Літвы, і выніковае пагадненне пра аўтаномію было падпісана ў Парыжы. Тэрыторыя Мемеля была прызнана часткай Літвы і Веймарскай рэспублікай. 29 студзеня 1928 года Літва і Германія падпісалі дагавор аб мяжы.
Анексія дала літоўцам кантроль над незамярзаючым балтыйскім портам. Літва мадэрнізавала і прыстасавала яго галоўным чынам для экспарту сельскагаспадарчай прадукцыі. Рэканструкцыя порта была адным з найбольш працяглых інвестыцыйных праектаў, зробленым урадам Літвы за міжваенны перыяд.
Уваходжанне ў склад Трэцяга рэйха
У канцы 1938 года Літва страціла кантроль над сітуацыяй у краі. 23 сакавіка 1939 года, пасля таго, як вусновы ўльтыматум прымусіў Літоўскую дэлегацыю прыехаць у Берлін і за тыдзень да ўвядзення германскіх войскаў у Прагу, літоўскі Міністр замежных спраў Юозас Урбшыс і яго нямецкі калега Іаахім фон Рыбентроп падпісалі Дагавор аб перадачы Мемельланда Германіі. Літва адклікала свае войскі з рэгіёна. Фармальна за Літвой захоўвалася зона свабоднага гандлю ў Мемелі і права на свабоднае перамяшчэнне на 99 гадоў. На наступны дзень у Клайпеду прыбыў Адольф Гітлер, які выступіў з урачыстай прамовай.
Заняцце Мемеля працягнула серыю бяскроўных анексій тэрыторый, адарваных ад германскай і аўстрыйскай імперыі паводле Версальскага дагавора, умовыя якога немцы ўспрымалі як зневажальныя. Саюзнікі і суседнія краіны не давалі ніякіх саступак дэмакратычным германскім урадам у часы Веймарскай рэспублікі; але калі Гітлер са сваімі прыхільнікамі захапіў уладу, гэтыя краіны распачалі крокі да ўрэгулявання адносін з нацысцкай Германіяй.
Ваенны і паваенны перыяд
Калі край быў вернуты Германіі ў 1939 годзе, шматлікія літоўцы пачалі пакідаць Мемель і суседнюю вобласць. Мемель быў хутка пераўтвораны немцамі ва ўмацаваную ваенна-марскую базу.
Пасля няўдачы нямецкага ўварвання ў СССР (Аперацыя Барбароса), лёс Усходняй Прусіі і Мемеля быў прадказальны. У кастрычніку 1944 года жыхарам вобласці, без этнічнага адрознення, прыйшлося прымаць рашэнне: або застацца, або з'ехаць. Большая частка насельніцтва пакінула край пры набліжэнні Чырвонай Арміі. Клайпеда была ўзята савецкімі войскамі 28 студзеня 1945 года. Пасля яе захопу ў горадзе было знойдзена толькі шэсць чалавек.
Паводле вынікаў Патсдамскай канферэнцыі, Усходняя Прусія часткова перайшла пад уладу Савецкага Саюза. 7 красавіка 1946 года, была заснавана Кёнігсбергская вобласць (пазней пераназвана ў Калінінградскую вобласць), якая была далучана да Расійскай СФСР. У той жа час Клайпедскі край, адразу пасля яго заняцця савецкімі войскамі, быў перададзены ў распараджэнне адміністрацыі Літоўскай ССР, з прычыны таго, што захоп яго ў 1939 годзе нацысцкай Германіяй лічыўся незаконным.
Былая тэрыторыя Клайпедскага края працягвае заставацца жыццёва важнай для Літвы, з'яўляючыся важнай гаванню, а таксама прамысловым і сельскагаспадарчым цэнтрам.
Хаят Тахрыр аш-Шам
Хаят Тахрыр аш-Шам (هيئة تحرير الشام; Тахрыр аш-Шам, ХТШ, ХТАШ) — кааліцыя груповак, якую ўзначальваюць баевікі арганізацыі «Фронт аль-Нусра». Створана ў лютым 2017 года ў якасці адказу на ўсталяванне рэжыму спынення агню ў Сірыі. ХТШ налічвае да 30 тысяч баевікоў, якія кантралююць большую частку правінцыі Ідліб.
Кастэліўка
Кастэліўка (Кастелі́вка) — мясцовасць у Франкіўскім раёне Львова, паміж сучаснымі вуліцамі Генерала Чупрынкі, Гарбачэўскага, Кастэліўка і Кольбэрга.
Раён запраектавалі ў 1886-1888 гг. на паўднёва-заходняй ускраіне горада архітэктары Ю. Захарэвіч і І. Лэвынскі. Жывапісныя вілы, раскіданыя сярод зялёных насаджэнняў, рэалізавалі ідэю новых урбаністычных ідэй горада-саду.
Гісторыя
Назва Кастэліўка паходзіць ад сям'і архітэктараў і будаўнікоў італьянскага паходжання. Яшчэ ў гарадскіх актах XVI ст. згадваецца будаўнік Захарыяш Кастэла з Лугана па мянушцы Спраўны. У XVII ст. вядомы каралеўскія архітэктары Тамаш і Матэўш Кастэла. А ў дакументах другой паловы XVII ст. згадваецца ў Львове мяшчанскі род Кастэла, чый маёнтак Кастэліўка размяшчаўся ў раёне цяперашніх вуліц Сахарава і Нэчуя-Лэвыцкага. Гісторык мастацтва Ю. Бірулёў узгадвае архітэктара Антоніа Кастэлі, які мог там жыць у 1740-1750 гг. Назва Кастэліўка пазначаная таксама на кадастравай карце Львова 1849 г. Хоць на гэтай карце Кастэліўка змяшчалася некалькі ніжэй, каля Вулецкай дарогі (цяпер вул. Сахарава), Ю. Захарэвіч і І. Лэвынскі вырашылі прысвоіць гэту назву свайму урбаністычнаму праекту.
Назва "Кастэліўка" прысвоілі ў 1992 г. вуліцы, пракладзенай у 1930-х гг. пад схіламі ўзгор'і, на якім размяшчаўся ўчастак віл Кастэліўкі. Спачатку вуліцу назвалі ў гонар Леапольда Ліса-Кулі (1896-1919 гг.), польскага афіцэра, ад'ютанта Юзэфа Пілсудскага, які загінуў пад Торчынам у баі з войскам УНР. У 1946-1992 гг. яна насіла імя Героя Савецкага Саюза Аляксандра Матросава (1924-1943 гг.).
Сучасная забудова большай частцы вуліцы Катлярэўскага паходзіць з канца XIX — першых дзесяцігоддзяў XX ст. Да скрыжавання з вул. І. Лэвынскага левы бок з няцотнай нумарацыяй складаюць пераважна вілы старажытнай Кастэліўкі, а правую — шматкватэрныя дамы. Далей пераважаюць шматпавярховыя дамы. Нешматлікія свабодныя ўчасткі ў апошняе дзесяцігоддзе інтэнсіўна забудоўваюцца.
Фрыда Метшк
Фрыда Метшк (Frido Mětšk, 4 кастрычніка 1916, Анаберг-Бухгольц, Германія — 9 ліпеня 1990, Баўтцэн, Германія) — ніжнялужыцкі пісьменнік, паэт, гісторык, перакладчык, рэдактар і педагог. Пісаў на ніжнялужыцкай і нямецкай мовах. Заснавальнік ніжнялужыцкай гімназіі ў Котбусе і першы дырэктар Сербскай гімназіі ў Баўтцене.
Біяграфія
У 1947 годзе вярнуўся ў Германію. У гэтым жа годзе заснаваў у Котбусе ніжнялужыцкую гімназію. У 1949 годзе стаў першым дырэктарам лужыцкай пашыранай школы ў Баўтцэне, якая пазней была перайменаваная ў Сербскую гімназію. З 1955 года працаваў навуковым супрацоўнікам у Інстытуце сербскага народазнаўства пры Акадэміі навук ГДР. З 1959 года ўзначальваў Сербалужыцкі культурны архіў.
У 1986 годзе выйшаў на пенсію і жыў у Баўтцэне, дзе і памёр 9 ліпеня 1990 года.
Сачыненні
Аўтар зборнікаў вершаў, прозы, літаратурных і гістарычных навуковых твораў. Займаўся перакладамі з кашубскай, літоўскай і латышскай моў.
Сям’я
Бацька лужыцкага кампазітара Юра Метшка.
Паўднёвы Пераходны Савет
Паўднёвы Пераходны Савет — сепаратысцкі орган улады Еменскай Рэспублікі, створаны Паўднёвым рухам падчас вайны ў Емене ў 2017 годзе.
Створаны 4 красавіка 2017 года савет складаецца з 26 членаў на чале з Айдарусам аль-Зубаідзі (прэзідэнт), а таксама Хані Бін Брэйка (віцэ-прэзідэнт). ППС кіруе большай часткай тэрыторыі ў Паўднёвым Емене. Некаторыя з членаў ППС былі губернатарамі правінцый Далі, Шабва, Хадрамаут, Лахдж, Сакотра і Эль-Махра.
Гicторыя
У канцы красавіка 2017 года губернатар правінцыі Адэн Айдарус аль-Зубаiдзi быў звольнены беглым прэзідэнтам Хадзі за нелаяльнасць і за падтрымку Паўднёвага руху. 3 мая ў Адэне былі праведзены буйныя мітынгі ў знак пратэсту супраць рашэння Хадзі. ППС быў утвораны ў маі 2017 года. Праз дзень Хадзі назваў савет нелегітымным.
Пачынаючы з 28 студзеня 2018 года сепаратысты, лаяльныя да ППС, захапілі кантроль над будынкам урада Хадзі ў Адэне.
Прэзідэнт ППС Айдарус аль-Зубаiдзi абвясціў аб надзвычайным становішчы ў сталiцы і аб пачатку працэсу звяржэння ўлады Хадзі над Поўднем.
У ходзе бітвы за Адэн у 2018 годзе, ППС узяў кантроль над горадам.
Хашым Тачы
Хашым Тачы (Hashim Thaçi; нар. 24 красавіка 1968, Бурае, Сербіца) — палітык, старшыня Дэмакратычнай партыі Косава, Прэзідэнт Рэспублікі Косава (2016—2020).
Быў палітычным камандуючым Арміяй вызвалення Косава (УÇК). Прэм’ер-міністр Косава з 9 студзеня 2008 года па 9 снежня 2014 года.
Прэзідэнт Косава з 7 красавіка 2016 года. 5 лістапада 2020 года Хашым Тачы абвясціў аб сваёй адстаўцы — пасля таго, як стала вядома, што Спецыяльная пракуратура па Косаве ў Гаазе пацвердзіла абвінавачанні супраць яго ва ўчыненні ваенных злачынстваў у 1998—1999 гадах падчас збройнага канфлікту ў былой Югаславіі. Адразу ж ён быў узяты пад варту Спецыяльным судом па Косаве.
Сыгніўка
Сыгніўка (Сигні́вка) — мясцовасць у Залізнычным раёне Львова, абмежаваная вуліцамі Патона, Выгоўскага і Гарадоцкай.
Гісторыя
Існуе версія, што назва былога сяла паходзіць ад прозвішча ўладальнікаў мясцовага маёнтка братоў Сігні (Signi), што з часам трансфармавалася ў сучасную назву Сыгніўка (Signiówka, Sygniówka).
З канца XVIII ст. мясцовасць засялялі нямецкія каланісты. Перад Першай сусветнай вайной Сыгніўка мела статус прыгараднага сяла з насельніцтвам каля 2 тыс. чалавек, з якіх большасць было немцамі па паходжанню. У 1920-1930-х гг. раён пачалі хутка забудоўваць сядзібнымі дамамі для рабочых. Яшчэ ў 1920-х гг. пракладзеная вул. Пустая (сучасная вул. Выгоўскага). 11 красавіка 1930 г. Сыгніўка ўвайшла ў межы горада.
У савецкія часы ў межах раёна па праекце архітэктараў 3. Падлеснага, Л. Нівінай і С. Зэм'янкіна ў 1980-1990 гг. быў збудаваны жылы масіў Срыблясты. Яшчэ ў 1970-х гг. была пабудавана прафесійная спартыўная арэна Залізнычнага раёна Львова — стадыён "Сокал".
У другой палове 1960-х гг. на вул. Выгоўскага паміж вул. Любінскай і вул. Патона былі пракладзеныя лініі для тралейбуснага маршруту №10. У 1971 г. тралейбус №10 злучыў вул. Рашыўскую з цэнтрам горада. У 1972 г. быў зменены тралейбусны маршрут №3, які злучыў вул. Прапарную (сучасную вул. Рашыўскую) з тралейбусным дэпо. У 1974 г. тралейбусны маршрут №3 працягнулі да пл. Крапыўныцкага і на вул. Стрыйскую, аднак ужо ў 1977 г. на вуліцы Рашыўскай з'явіўся канцавы прыпынак тралейбуснага маршруту №3.