cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Густаў II Адольф
Яго дваццацігадовае валадаранне з’яўляецца адной з найбольш бліскучых старонак у гісторыі Швецыі; немалаважным было яго значэнне і ў сусветнай гісторыі. Карл IX шмат клапаціўся і працаваў над найлепшым выхаваннем Густава і дасягнуў таго, чаго жадаў. Густаў быў адным з найбольш адукаваных кіраўнікоў свайго часу; свабодна размаўляў на нямецкай, галандскай, французскай, італьянскай і лацінскай; меў пэўныя веды і ў рускай, у польскай мовах. З навук Густаў ахвотней за ўсё займаўся матэматыкай і гісторыяй. Густаў таксама захапляўся фехтаваннем і верхавой яздой. З 11-гадовага ўзросту Густаў ужо прысутнічаў на соймах і ў саветах свайго бацькі, пры прыёмах замежных паслоў. Два чалавека мелі вялікі ўплыў на маладога Густава — Юхан Шутэ і Аксель Оксеншэрна. Апошняга Густаў у пачатку свайго валадарання прызначыў канцлерам і захаваў з ім шчырае сяброўства і сімпатыю да самай смерці.
Кіраванне
Непаразуменні паміж Швецыяй і Расіяй узніклі яшчэ пры Карле IX. Вайна з Масквой, якая ставіла мэтай адціснуць рускіх ад Балтыйскага мора і Фінскага заліва, скончылася ў 1617 годзе Сталбоўскім мірам, па якім шведы атрымалі Ям, Івангарад, Капор’е, Нотэбург і Кексгольм. Густаў Адольф цешыўся дасягнутым вынікам і сказаў прад соймам: «цяпер рускія аддзелены ад нас азёрамі, рэкамі і балотамі, праз якія ім не так лёгка будзе пракрасціся да нас».
Тым часам Густаў пачаў актыўна будаваць флот. 10 жніўня 1628 года быў спушчаны на ваду галеон «Ваза» — адзін з самых вялікіх і дарагіх караблёў таго часу, які, зрэшты, затануў у гавані Стакгольма пры першым жа плаванні. У 1629 года ў горадзе Альтмарк каля Данцыга было заключана 6-гадовае перамір’е паміж Рэччу Паспалітай і Швецыяй: Густаў утрымаў за сабой Лівонію, а ў Прусіі — гарады Элбінг, Браўнсберг, Пілау і Мемель. Пры гэтым Швецыя страціла ўсе свае набыцці ў Памераніі, прайграўшы польска-літоўскай дзяржаве.
Трыццацігадовая вайна
У 1630 годзе Густаў Адольф прыняў удзел у Трыццацігадовай вайне. Прычыны, якія прымусілі яго ўмяшацца ў агульнаеўрапейскую зваду, былі палітычнымі і рэлігійнымі. Заўважыўшы імкненне Фердынанда II зацвердзіцца на Балтыйскім моры і асцерагаючыся, як бы Фердынанд, дасягнуўшы гэтага, не дапамог Жыгімонту III авалодаць шведскім прастолам, Густаў Адольф аказаў садзейнічанне Штральзунду. Перамога каталікоў над пратэстантамі несумнеўна пагражала і пратэстанцкай Швецыі. Да другарадных прычын варта аднесці перахопліванне імператарам лістоў Густава Адольфа, прымяншэнне яго тытула, недапушчэнне шведаў на Любекскі кангрэс, дапамога Польшчы. І палітычныя, і рэлігійныя прычыны былі так цесна звязаны, што адлучыць адну ад другой немагчыма. Тым часам, адны вучоныя, як Дройзен, высоўваюць выключна палітычныя матывы, іншыя (Гельбіг, Гардзінер і інш.) — рэлігійныя. У Германіі Густаў ваяваў супраць лепшых вайскаводаў таго часу — з Тылі пры Брэйтэнфельдзе (7—17 верасня 1631) і з Валенштэйнам у Лютцэна.
Густаў Адольф быў забіты ў бітве пры Лютцэне 16 лістапада 1632 года з-за няўдалага нападу кавалерыі і правалу ў страі.
Вынікі
Нягледзячы на сваё нядоўгае жыццё, Густаў Адольф пакінуў глыбокі след у гісторыі ваеннага мастацтва як арганізатар арміі і вайскавод. Ён праявіў сябе як добры тактык, змяніўшы метады вядзення вайны. Яго валадаранне стала важнай старонкай у гісторыі Швецыі. Падчас Трыццацігадовай вайны кароль умацаваў уплыў Швецыі на астатнюю Еўропу, даў краіне новы імпульс да прагрэсу. Ён падняў народны дух шведаў і паставіў Швецыю ў адзін шэраг з вядучымі дзяржавамі. Сойм пры Густаве Адольфе стаў пастаяннай установай. Кароль спрасціў падатковую сістэму, завязаў гандлёвыя адносіны з Расіяй, Нідэрландамі, Іспаніяй і Францыяй, аднавіў Упсальскі ўніверсітэт, засноўваў школы. У апошні год жыцця Густаў заснаваў Дэрпцкі ўніверсітэт.
Кароль таксама пакінуў шэраг прац гістарычнага зместу і шматлікія лісты (выд. Стуфэ ў 1861 годзе).
Сям’я
Кароль быў у шлюбе з Марыяй Элеанорай Брандэнбургскай і меў ад яе дзвюх дочак:
Акрамя таго, у Густава быў пазашлюбны сын ад галандкі Маргарэты Слотс, Густаў Густаўсан Вазаборгскі, граф Нюстадскі (1616—1653). Мужчынская лінія Вазаборгаў згасла ў 1754 годзе на яго ўнуку, а нямецкі род графаў Штраленгеймаў, які ўзяў пасля іх па жаночай лініі прозвішча «Вазабург» — у 1872 годзе.
Тэрукі Міямато
(宮本 輝紀; нар. — ) — японскі футбаліст. У 1961—1971 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Руіці Сугіяма
(杉山 隆一; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1961—1971 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Самуіл Восіпавіч Жытлоўскі
Саму́іл Во́сіпавіч Жытло́ўскі (, — ?) — беларускі палітычны і яўрэйскі грамадскі дзеяч.
Дзейнасць
З яўрэйскае купецкае сям’і, брат Хаіма і Міхаэля Жытлоўскіх. Скончыў Смаленскае рэальнае вучылішча. Навучаўся ў Маскоўскай кансерваторыі (скрыпічны і дырыжэрскі факультэты). Адначасова вольны слухач юрыдычнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта. Вярнуўся ў Віцебск, выкладаў музыку, зладзіў сімфанічны аркестр, якім дырыжаваў. Таксама даваў сольныя канцэрты як скрыпач. Адначасова ўваходзіў у разнастайныя камерцыйныя таварыствы, займаў пасады сакратара, намесніка старшыні, старшыні. У 1905—1906 жыве ў Рызе, Санкт-Пецярбургу, пасля ў Маскве. Пасля Кастрычніцкага перавароту ў 1917 пераяжджае з сям’ёй (жонкай, сынам і дзвюма дочкамі) у Вільню, адтуль у Коўна.
25 сакавіка 1921 уведзены ў склад ураду БНР як міністр па справах нацыянальных меншасцей. Адразу ж даў інтэрвію, якое было надрукавана ва ўсіх яўрэйскіх газетах, якія выходзілі ў Літве, Францыі і ЗША. Пад канец сакавіка 1921 падпісаў дамову з урадам БНР пра раўнапраўе беларусаў і яўрэяў, прадстаўніцтва яўрэяў у органах улады. Намагаўся заручыцца дапамогай яўрэйскай дыяспары ў свеце ў будаўніцтве незалежнай Беларусі. Для гэтага наведаў Берлін, Парыж, Лондан, дзе вёў перамовы з мясцовымі яўрэйскімі дзеячамі і арганізацыямі. У гэтай справе разлічваў на дапамогу свайго брата — выбітнага яўрэйскга дзеяча Хаіма Жытлоўскага. Збіраўся наведаць ЗША і прыняць удзел у 12-м сіянісцкім кангрэсе ў Карлсбадзе, але ці зрабіў гэта невядома: засталіся адно лісты, у якіх ён казаў пра свой намер і прасіў для змагання з пагромамі 5 тысяч фунтаў стэрлінгаў штомесячна і яшчэ 2 тысячы фунтаў аднаразова на выдавецкія патрэбы. У 1923 пакінуў пасаду міністра БНР.
Сям'я
Яго ўнук — Даніэль Цэйтлін, псіхолаг у Швейцарыі.
Хіросі Катаяма
(片山 洋; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1961—1971 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Кіёсі Томідзава
(富沢 清司; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1965—1971 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Ёсітада Ямагуты
(山口 芳忠; нар. ) — японскі футбаліст. У 1964—1973 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Старынскі сельсавет (Стаўбцоўскі раён)
Стары́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Старына.
Чэмпіянат свету па снукеры 2002
Чэмпіянат свету 2002 (World Snooker Championship 2002, таксама вядомы як Embassy World Snooker Championship 2002 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 20 красавіка па 6 мая 2002 года на арэне тэатру Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 68-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,615,770, з якіх £260,000 атрымаў пераможца.
Функцыя ў C++
Функцыя ў C++ — модуль праграмы C++, у якім закладзены асноўны код і канцэпцыя праграмы. Функцыі могуць быць гатовыя і змяшчацца ў стандартнай бібліятэцы C++, а могуць быць напісаныя самім праграмістам.
Прыклад праграмы
''Гл. таксама Аператары C++'
Вылічэньне выразу: :
Ператоцкі сельсавет
Перато́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Ператокі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 4 студзеня 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новасвержанскага і Залужскага сельсаветаў.
Заямнаўскі сельсавет
Зая́мнаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Заямнае.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Ячонскі сельсавет у складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Ячонка. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 8 чэрвеня 1963 года сельсавет перайменаваны ў Заямнаўскі, цэнтр перанесены ў вёску Заямнае. У сакавіку 1977 года ў склад горада Стоўбцы ўключана вёска Акінчыцы. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Слабадскога сельсавета (5 населеных пунктаў: Атцэда, Баханы, Кучкуны, Слабада, Яблонаўка).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 2304 чалавекі, з іх 90,4 % — беларусы, 4,5 % — рускія, 4,3 % — палякі.
Арытацу Огі
(小城 得達; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1963—1976 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Аб’яднанне беларускіх жанчын
У сярэдзіне 1950-х дзейнасць АБЖ спынілася, а ягоныя функцыі пераняла сястрыцтва пры створанай у 1950 у Саўт-Рыверы парафіі царквы Св. Еўфрасінні Полацкай.
Пампеа Тарганэ
Пампеа Тарганэ (, Рым — ) — італьянскі ювелір і інжынер. Рознабакова адораны чалавек — мусіць, апошні з г.зв. «людзей Адраджэння» — прымяняў свае здольнасці ў розных галінах мастацтва і навукі, у т.л. ваеннай.
Нарадзіўся ў сям'і ювеліра венецыянскага паходжання. Наследаваў бацьку, стаў высокакласным ювелірам і дызайнерам упрыгожанняў, працаваў для рымскіх сабораў і Папскага двара. Таксама займаўся механікай, ліццём гармат, інжынернай справай, цывільнай і ваеннай архітэктурай і шмат чым іншым.
Вярнуўся ва Фландрыю, дзе ў ліпені 1601 года пачалася грандыёзная і цяжкая ў кожным сэнсе аблога Астэндэ, г.зв. «Новая Троя», якая трывала 3 гады. Тарганэ спрабаваў ужыць творчы падыход, вынаходзіў навінкі адну мудрагелісцей за другую, аднак нунцый Гвіда Бентывілья пісаў, што «ён меў востры розум, шмат вынаходзіў, але раней ніколі не пераходзіў ад тэорыі да практыкі ў ваеннай справе; і неўзабаве выявілася, што яго вынаходніцтвы не вытрымліваюць праверкі». Усё абярнулася канфузам, вялізнай даўжыні фашыны-габіёны, якія салдаты мусілі каціць перад сабою, завязалі ў гразі і ўжываліся вельмі вузка. Плывучая батарэя ў выглядзе вежы на звязаных лодках перакулілася і патанула. Перасоўны мост на колах немагчыма было выкарыстоўваць праз яго кволасць і цельпукаватасць. Таксама ёсць звесткі, што Тарганэ спрабаваў пабудаваць вялізную «калясніцу» — перасоўны артылерыйскі форт на колах, які выйшаў са строю пасля першага абстрэлу праціўнікам. Збудаваць мудрагелістую драўняную дамбу пры моцным ветры і хвалях выявілася нерэальным. Таксама, Тарганэ прыпісваюць вынаходства палявога млына, але невядома ці быў ён збудаваны. Паспяховая аблога Астэндэ, якая праславіла іспанскіх салдат і вайсковы талент Амброзіа Спінолы, для Тарганэ стала плямай на рэпутацыі.
Пасля Астэндэ П. Тарганэ зноў займаўся мастацтвам, ювелірнай справай, стварыў цудоўны алтар у царкве Санта-Марыя-Маджорэ. Быў адным з распрацоўнікаў і будаўнікоў фантана Аква Паола. Таксама займаўся фартыфікацыйнымі і будаўнічымі работамі ў Рыме і ў гэтым яго зноў спасцігла няўдача — драўняны мост цераз Тыбр змыла паводкай.
У 1627 годзе кароль Людовік XIII і кардынал Рышэльё пачалі аблогу Ла-Рашэлі, асноўнай праблемай абложваючых была даступнасць для горада мора, адкуль ішло падмацаванне. Тарганэ прапанаваў збудаваць «эстакаду» (загароду) і перакрыць уваход у бухту. Кардынал Рышэльё ставіўся да італьянца насцярожана, пісаў, што «нельга было яму давяраць, бо ён рабіў уражання чалавека, які не ведае пра што гаворыць». Каб даказаць магчымасць сваёй ідэі, Тарганэ збудаваў на Сене ўзор. Загарода складалася з артылерыйскіх баржаў, змацаваных вялікім ланцугом, які трымаўся на вадзе бочкамі-паплаўкамі прывязанымі да сваяў забітых у дно. Таксама Тарганэ прапаноўваў перагарадзіць бухту мелкай сеткай, каб не прапускаць рыбу і пазбавіць абложаных адной з крыніц ежы. Кардынал, нягледзячы на свае сумневы, дазволіў Тарганэ пачаць работы. Аднак, Атлантыка не Сена — вынікі былі катастрафічныя — канструкцыя Тарганэ не вытрымала зімовых штормаў і цягам некалькіх дзён развалілася, пазней знесла нават сваі. Тарганэ страціў міласць караля і пэўны час нават быў зняволены ў турме. Урэшце, Рышэльё даручыў гэту работу спецыялісту, архітэктару Клемену Метэзо, які і пабудаваў вядомую «марскую сцяну», цалкам блакаваўшую бухту.
Расчараваны Тарганэ вярнуўся ў Рым, да мастацтва, час таленавітых і рознабаковых дылетантаў Адраджэння мінуў — вайна стала справай выключна прафесіяналаў.
Леапольд Скульскі
Леапо́льд Ску́льскі (Leopold Skulski;  — 1939 (1940?)) — польскі хімік, палітычны дзеяч, прэм'ер-міністр.
Нарадзіўся ў Замосці. У 1906 годзе скончыў Палітэхніку ў Карлсруэ. Пасля жыў у Лодзі. Член польскага Таварыства гімнастычнага «Сокал». У 1915 годзе заснаваў у Лодзі Народнае Аб'яднанне, якое было блізка эндэцыі. Пад час выбараў самакіравання здабыў мандат дэпутата гораду Лодзі. У 1919 годзе здабыў пасольскі мандат. З 13 снежня 1919 да 9 чэрвеня 1920 года — прэм'ер-міністр Польшчы. З 24 ліпеня 1920 да 28 чэрвеня 1921 года — міністр унутраных спраў ва ўрадзе Вінцэнты Вітаса. Падтрымліваў апалячванне Крэсаў і распаўсюджванне асадніцтва. Заяўляў, што праз 50 гадоў у Польшчы не знойдзе ніводнага беларуса нават са свечкаю. У 1930-х гадах не браў удзел у палітычным жыцці. Быў старшынёй Польскага Радыё да 1936 года. Калі выбухнула Другая сусветная вайна з'ехаў у Пінск, дзе быў арыштаваны НКВД пасля, таго як прыйшла Чырвоная Армія. Перавезены ў Брэст, дзе па чутках памёр ці быў забіты.
Чарніца (прыток Дняпра)
Чарні́ца — рака ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток Дняпра.
Такадзі Моры
(森 孝慈; нар. — ) — японскі футбаліст. У 1966—1976 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Кунісігэ Камамато
(釜本 邦茂; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1964—1977 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Апечкаўскі сельсавет
Апе́чкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Апечкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Аталезаўскага сельсавета.
Пагарэлецкі сельсавет (Стаўбцоўскі раён)
Пагарэ́лецкі сельсавет ці Пагарэ́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Пагарэлае.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гавезнаўскага сельсавета.
Сёння тэрыторыя колішняга Пагарэлецкага сельсавета знаходзіцца ў складзе Мікалаеўшчынскага сельсавета.
Колкы
Назву Колкы маюць:
Рахіль Эфраімаўна Мазо
Рахіль Эфраімаўна Мазо́ (,  —, ) — вучоны, урач-педыятр, доктар медыцынскіх навук (1965), прафесар (1966).
Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Барысаў (сучасны раённы цэнтр у Мінскай вобласці Беларусі). У 1931 годзе скончыла педагагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. Працавала ў Мінску, у Інстытуце аховы мацярынства і дзяцінства. Не пакідаючы працу паступіла на лячэбны факультэт Мінскага медыцынскага інстытута, які скончыла ў 1940 годзе. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны эвакуіравалася ў Саратаў дзе спачатку працавала ўчастковым педыятрам, потым урачом, начальнікам аддзялення эвакашпіталя ў горадзе Уфа, у 1943—1944 гг. — урачом у вайсковай частцы. Пасля вызвалення ад захопнікаў вярнулася ў Мінск і да 1946 года працавала ардынатарам, загадчыкам дзіцячага аддзялення 1-й гарадской клінічнай бальніцы. У 1946 годзе паступіла ў аспірантуру пры Акадэміі навук БССР, якую скончыла ў 1949 годзе. Працавала на кафедры педыятрыі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў асістэнтам, з 1956 г. — дацэнт, з 1966 г. — прафесар, у 1969—1980 гг. — загадчык кафедры.
Памерла Р. Э. Мазо 5 студзеня 2000 г. пахавана на Усходніх (Маскоўскіх могілках) Мінска.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Р. Э. Мазо з’яўляецца заснавальнікам дзіцячай кардыялогіі ў Беларусі, аўтарам больш за 60 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій. У 1964 годзе ёй прысуджана навуковая ступень доктара медыцынскіх навук за навуковы даклад па манаграфіі «Инструментальные методы исследования в педиатрии». Была членам праўлення Усесаюзнага таварыства рэўматолагаў, Беларускага навуковага таварыства дзіцячых ўрачоў, старшынёй метадычнай камісіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў.
Сярод апублікаваных прац:
Вылячэнне сына царадворцы
Вылячэнне сына царадворцы — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.
Біблейскае апавяданне
Падзея запісана ў Евангеллі ад Яна 4:46-54 і адбываецца ў Капернауме. Ісус ацаляе сына царадворцы на адлегласці, не сустракаючыся з ім.
Ісус аднак сказаў яму: «Вы не ўверуеце, калі не ўбачыце азнакаў і цудаў». Царадворца аднак прасіў Ісуса прыйсці і ацаліць сына. На гэта Ісус сказаў яму, каб ён ішоў дахаты, бо ягоны сын здаровы.
Бацька пайшоў дахаты, па дарозе яго сустрэлі слугі, якія і паведамілі, што ягоны сын ацаліўся. Выздараўленне адбылося ў той самы час, калі Ісус сказаў, што сын царадворцы будзе жыць. Пасля гэтага царадворац і ўся ягоная сям'я паверылі ў Хрыста як у Месію.
Цуд вельмі падобны на цуд з ацаляння слугі рымскага сотніка, які таксама адбыўся на адлегласці, і падкрэслівае ролю веры, нават калі нічога вакол яўна не адбываецца.
Тсонга
Тсонга (саманазва Vatsonga) — паўднёваафрыканскі народ. Насяляе Мазамбік, ПАР, Эсваціні і Зімбабвэ. Агульная колькасць (2019 г.) - 6 828 800 чалавек.
Паходжанне
Асноўнае этнічнае ядро тсонга склалі нашчадкі сярэднявечных перасяленцаў банту з Усходняй або Цэнтральнай Афрыкі. Згодна археалагічным дадзеным, яны насялялі поўдзень Мазамбіка з XIII — XIV ст. З XVI ст. прысутнасць тсонга на паўднёвым усходзе Афрыкі фіксавалі партугальскія, а потым галандскія пісьмовыя крыніцы. Яны падзяляліся на некалькі палітычных аб’яднанняў, на чале кожнага стаяў свой правадыр, аднак размаўлялі на адной мове.
Згодна міфалогіі пэўных сучасных груп, у мінулым яны належылі да іншых народаў банту, далучыліся да тсонга пазней і былі асіміляваны імі. Так, група шангаана з’яўляецца нашчадкамі нгуні, што збеглі ад зулусаў Чакі ў XIX ст.
У нашы дні групы тсонга падзяляюцца на ватсонга-ва-шывіры (Vatsonga-va-Xiviri, тсонга па паходжанню) і ватсонга-ва-рырырымі (Vatsonga-va-Riririmi, тсонга па мове).
Культура
Асноўны традыцыйны занятак тсонга — ручное земляробства. Мужчыны выкарчоўваюць дрэвы і хмызняк для будучых палеткаў, дапамагаюць збіраць ураджай. У астатнім земляробства — тыповы жаночы занятак. Тсонга, што жывуць уздоўж рэк, займаюцца рыбалоўствам. Тыя, хто жыве ў саванне, — жывёлагадоўляй. Паляванне і збіральніцтва — важныя дадатковыя заняткі. Распаўсюджаныя рамёствы: гафт, разьба па дрэве і мыльнаму каменю, выраб керамікі і драўляных пасудзін. Жанчыны здабываюць соль.
Традыцыйна тсонга стваралі невялікія сямейныя паселішчы з некалькіх хацін. З 1964 г. урад ПАР пачаў перасяленне мясцовых тсонга ў вялікія вёскі. У нашы дні буйныя паселішчы таксама пераважаюць у якасці месца жыхарства сярод тсонга Зімбабвэ. Традыцыйныя хаціны рабіліся з сумясі зямлі з гноем, над імі ўсталёўваліся канічныя саламяныя дахі.
Народная жаночая вопратка адрозніваецца яркімі колерамі, уключае капялюш дуку, шалікі вуглалу, кашулю еле, пояс нхаму, якія апранаюцца з дапамогай бранзалетаў. Упрыгожванні: пацеркі вакол галавы і стану, шыбелані — рознакаляровыя кавалкі тканіны. Мужчынская народная вопратка робіцца са скур жывёл. Прынята ўпрыгожваць твар шрамамі.
Грамадства складаецца з экзагамных родаў шывонга. На чале рода стаіць спадчынны правадыр госі. Звычайна ён займае пасаду ў старым ўзросце са згоды рады старэйшых мужчын шывонга. Калі госі пасля смерці бацькі не дасягнуў паўналецця, замест яго кіруе рэгент — брат бацькі. У ПАР правадыр рода з'яўляецца афіцыйна прызнанай пасадай. Адлік сваяцтва вядзецца па мужчынскай лініі. Родныя і стрыечныя браты пазначаюцца адзінай назвай макверу, родная маці і яе сёстры — назвай мамона.
Для заключэння шлюбу жаніх і нявеста павінны дасягнуць узросту сталення і прайсці абрад ініцыяцыі, ад жаніха патрабуецца мець прыбытак для будучага забеспячэння сям'і. Шлюбу папярэднічаюць дамоўленасць паміж бацькамі маладых і падарункі ад бацькі жаніха бацьку нявесты. Пасля вяселля новая сям'я пераязджае да бацькоў мужа, але праз некалькі месяцаў пакідае яе. Выключэнне складае сям'я малодшага сына, які нясе адказнасць за старых бацькоў і жыве разам з імі. Тсонга практыкуюць палігінію. У якасці другой жонкі часцей выбіраюць малодшую сястру першай жонкі або дачку брата жонкі. Кожная жонка са сваімі дзецьмі жыве ў асобнай хаціне. Тсонга імкнуцца мець як мага болей дзяцей. Развод узгадняецца паміж сваякамі з двух бакоў, а не толькі паміж мужам і жонкай.
Фальклор тсонга багаты на генеалагічныя паданні, міфы і казкі пра трыкстэра Гіену і Хамелеона. Казкі звычайна пераказваюцца ўначы старымі жанчынамі, часцяком пераказы перамяжаюцца гульнямі. Тсонга любяць песні і танцы. Распаўсюджаны музычны інструмент — барабан. У нашы дні папулярна рытмічная электронная музыка.
Мова
Мова шытсонга належыць да паўднёвай групы моў банту. Падзяляецца на 6 буйных дыялектаў. Мае афіцыйны статус у ПАР і Мазамбіку. У нашы дні існуе некалькі варыянтаў пісьма на асове лацінкі і графічнай формы Xiyinhlanharhu ха Mipfawulo.
Рэлігія
Меней за 60% усіх вернікаў спавядае розныя плыні хрысціянства. Астатнія захоўваюць традыцыйную рэлігію, заснаваную на веры ў вышэйшае бажаство Шыквембу і духаў продкаў свіквембу. Шыквембу аддалены ад людзей, таму тсонга прыносяць ахвярапрынашэнні свіквембу. Лічыцца, што яны дапамагаюць, аднак жывым чалавекам можа авалодаць чужы дух. У такім разе чалавек хварэе. Тсонга звяртаюцца да вяшчуна н'анга, які павінен вызначыць паходжанне чужога духа і прызначыць патрэбныя лекі і рытуалы. Калі чужы дух паходзіць з роду маці, яго выгнаннем займаецца брат маці. Астатнія рытуалы выконвае глава сям'і. Тсонга вераць у злую магію вулоі.
Саюз беларуска-амерыканскай моладзі
Саюз беларуска-амерыканскай моладзі — грамадская арганізацыя беларускай моладзі ў эміграцыі. Заснавана 24 верасня 1950 (паводле іншых вестак — 9 ліпеня 1950 ) як Аб'яднанне беларускай моладзі ў Амерыцы (АБМА). Старшынёй быў абраны Міхась Сенька, заступнікам старшыні — Кастусь Вайцяхоўскі, сакратаром — Лявон Шурак.
Большасць членаў Саюзу былі сябрамі або функцыянерамі Саюзу беларускай моладзі, а пасля вайны ў лагерах DP бралі актыўны ўдзел у скаўтынгу, навучаліся ў беларускіх школах і гімназіях.
30 мая 1953 у Саўт-Рыверы прайшоў II з'езд Саюзу, у якім узялі ўдзел 70 дэлегатаў. Старшынёй пераабралі М. Сеньку, першым заступнікам — К. Вайцяхоўскага, другім заступнікам стала Валя Дульская. У склад управы ўвайшлі: Уладзімір Пеляса, А. Шурак, Валянціна Вайцяхоўская, Мікалай Ігнатовіч, Віталь Цярпіцкі. Рэвізійную камісію склалі Уладзімір Траскевіч, Вольга Лапека, Хведар Беразоўскі.
Члены арганізацыі актыўна займаліся грамадска-палітычнай дзейнасцю, праводзілі моладзевыя вечарыны, у складзе спатыўнага клуба «Нёман» бралі ўдзел у розных спартыўных мерапрыемствах, бралі ўдзел у розных імпрэзах і акцыях, у т.л. у Парадах лаяльнасці ці антыкамуністычных акцыях. Фактычна, Саюз быў моладзевым крылом Злучанага беларуска-амерыканскага дапамаговага камітэта і Беларускага цэнтральнага прадстаўніцтва ў Амерыцы, а ад 1951 і Беларускага кангрэсавага камітэта Амерыкі.
У сядзіне 1950-х гадоў Саюз на фоне крокаў у збліжэнні розных грамадска-палітычных суполак Амерыкі навязаў лучнасць са Згуртаваннем беларуска-амерыканскай моладзі. У 1959 была наладжана супольная спартыўная сустрэча, а ў 1962 абедзве арганізацыі сумесна пачалі выдаваць часопіс «Беларуская моладзь». У 1960—1970-я ладзіліся «Алімпіяды на Бэлер-Менск».
Дом па Вялікай Траецкай вуліцы, 46 (Гродна)
Дом па Вялікай Траецкай вуліцы, 46 — будынак у гістарычным цэнтры Гродна. Помнік архітэктуры эклектыкі.
Гісторыя
У другой палове ХІХ стагоддзя на гэтым месцы стаяла аднапавярховая малітоўная школа «Шор Элехем». У 1885 годзе па горадзе адбыўся вялікі пажар, які знішчыў і драўляныя пабудовы вакол сінагогі. Улады не далі дазвол на аднаўленне школы, і пэўны час гэты ўчастак не значыўся ў спісе плацельшчыкаў кватэрнага падатку. У 1906 годзе пабудаваны двухпавярховы мураваны жылы дом, які належаў Хаіму Аляксандровічу.
У сярэдзіне 1920-х гадоў дом, крыты бляхай і з трыма балконамі, належаў І. Х. Аляксандровічу. Дом меў прыгожыя вадасцёкавыя варонкі і гаўбечныя рашоткі з гатычнай разеткай, пазней замененыя на прыгожыя каваныя.
У час рэканструкцыі ў пачатку ХХІ ст. (інстытут «Гроднаграмадзянпраект», арх. Ігар Казлоўскі). ад старога дома захавалася толькі сцяна фасада, які выходзіць на вул. Вялікая Траецкая.
Цяпер у будынку знаходзіцца Авіда (Авидо) светадыёднае асвятленне.
Архітэктура
Дом уяўляе сабой двухпавярховы неатынкаваны будынак з жоўтай цэглы, дэкаратыўная аздоба сканцэнтравана на парадным фасадзе. Карніз і дэкаратыўны міжпаверхавы пояс аздоблены сухарыкамі. Лучковыя перамычкі вокнаў з замкамі, падаконнымі цаглянымі ліштвамі.
Іванычы
Іванычы (Іваничі) — пасёлак гарадскога тыпу у Валынскай вобласці Украіны, цэнтр Іванычаўскага раёна.
Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі пра паселішча адносяцца да 1545 г. У той час гэта была вёска ў Вялікім княстве Літоўскім. Пасля Люблінскай уніі 1569 г. Іванычы ўвайшлі ў склад Польшчы.
Згодна з рэестрам 1629 г., у той час у вёсцы знаходзілася 68 дамоў. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 г. Іванычы ўвайшлі ў склад Расійскай імперыі.
У 1899 г. у вёсцы была адкрыта першая царкоўна-парафіяльная школа, якую ў 1911 г. наведвалі 36 вучняў. Падчас Першай сусветнай вайны Іванычы былі захопленыя аўстра-венгерскімі войскамі, якія знаходзіліся там да канца 1918 г. А ў пачатку 1919 г. Іванычы зноў аказваюцца пад уладай Польшчы.
Апошнія прыватныя ўладальнікі Іванычаў - шляхціцы Верацкія. Апошні граф А.С. Верацкі (1857-1922 гг.) быў нашчадкам рыцараў-крыжакоў, да пачатку 1919 г. сам вёў адміністрацыйнае кіраванне вёскай.
20 верасня 1939 г. вёска, як і ўся Заходняя Украіна, уваходзіць у склад СССР. У 1940 г. у Іванычах пачаў працаваць сельскі савет народных дэпутатаў працоўных. У час Другой сусветнай вайны з 22 чэрвеня 1941 г. па 20 ліпеня 1944 г. Іванычы знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй.
У пасляваенны час у раёне моцна вырасла мясцовая прамысловасць і сельская гаспадарка. 10 сакавіка 1945 г. тут пачалося выданне раённай газеты. У студзені 1989 г. колькасць насельніцтва складала 7031 чалавек. У маі 1995 г. Кабінет міністраў Украіны зацвердзіў рашэнне аб прыватызацыі мясцовых райсельгастэхнікі, райсельгасхіміі і камбікормавага завода.
Аляксандр Адамавіч Штэн
Аляксандр Адамавіч Штэн (нар., г. Гродна) — беларускі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (2005).
Біяграфія
Паходзіць з яўрэйскай сям’і. Бацька Адам жыў у Гродне, у час Вялікай Айчыннай вайны патрапіў у палон, прайшоў праз лагеры. У 1952 годзе, калі сыну было тры гады, быў асуджаны па 58-м артыкуле. Адбываў пакаранне пад Кемерава. У 1956 рэабілітавалі, праз два гады ён з’ехаў у Аўстрыю, адтуль — у Ізраіль. З сынам сустэўся толькі праз 40 гадоў.
Аляксандр Штэн скончыў у 1968 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1978 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут. У 1968—2002 гадах працаваў у інстытуце «Гроднаграмадзянпраект»; у 2002—2009 гадах ва УДКП «Праектнае бюро ўпраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Гродзенскага гарвыканкама».
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1986 года.
Творчасць
Асноўныя працы: раённы Дом культуры ў г. Шчучын (пабудаваны ў 1987; архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Макарэвіч, Б. Шмыга); банк у г. Шчучын (арх. А. Штэн, Э. Марцінчык, С. Мужэйка, Т. Чорная) ; Хрысціянскі дабрачынны цэнтр па вул. Шчорса (пабудаваны ў 1997; архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная, С. Мужэйка); Касцёл Маці Божай Міласэрнасці па вул. Рэпіна (будуецца; 2001, архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная); Касцёл Міласэрнасці Божай па вул. Кабяка (будуецца; 1999, архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная); будынак грамадска-гандлёвага прызначэння па вул. К. Маркса (пабудаваны ў 2008, архітэктары А. Штэн (кіраўнік), Т. Чорная) ; добраўпарадкаванне поймы р. Гараднічанкі ад вул. Леніна да вул. Ажэшка; касцёл Найсвяцейшага Збавіцеля ў мікрараёне Дзевятоўка (2000-я, арх. А. Штэн, І. Казлоўскі, Т. Чорная)  — усе ў Гродне; касцёл Маці Божай Тройчы Цудоўнай ў г. Масты (сааўтар І. Казлоўскі) ; касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў мікрараёне «Індустрыяльны» г. Ліды.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём Беларускага саюза архітэктараў «За адданасць архітэктуры і творчыя дасягненні» (2005).
Ю
Ю, ю (назва — ю) — літара большасці славянскі кірылічных азбук (29-я ў балгарскім, 31-я ў беларускім, 32-я ў рускім і украінскім; з сербскага выключана ў сярэдзіне XIX стагоддзя, у македонскім, пабудаваным па ўзоры новага сербскага, не ўводзілася). Ужываецца таксама ў пісьменнасцях некаторых неславянскіх моў.
У стараславянскай кірыліцы звычайна лічыцца 33-й па парадку, у глаголіцы па ліку 34-я. Лікавага значэння не мае. Назва ў славянскай азбуцы супадае з сучаснаю — «ю»; у стара- і церкоўнаславянскай мовах так гучыць вінавальны склон кароткай формы займенніка она (яе), але супадзенне гэтага слова з назваю літары можа быць і выпадковым. Кірылічная буква паходзіць ад грэчаскай лігатуры, ; глагалічная форма невядома, і агульнапрызнанага меркавання няма.
Напісанне ў кірыліцы мела нямнога варыянтаў, якія адрозніваліся ў асноўным размяшчэннем злучальнай рысачкі (яна магла быць пасярэдзіне, як у цяперашніх шрыфтах, ці зверху, а таксама нахільнаю). Ужываліся варыянты і з рознаю велічынёю элемантаў буквы: нешта падобнае на ГО са злучэннем па верхнім краі o, звычайна такая форма сведчыць аб паўночным паходжанні рукапісу. Гэта форма іншы раз пранікала і ў друкарскія шрыфты, напрыклад у выданні Францыска Скарыны. У старарускім скорапісе ётавы штрых часам выраджаўся ў нешто накшталт с-падобнага штрыха над літарай о, такім чынам буква набывала выгляд грэчаскай дэльты δ. У стараславянскіх помніках XII—XV стагоддзяў сустракаецца яшчэ адзін варыянт літары — «абаротнае Ю» з тым жа значэннем.
У пачатку слоў, пасля галосных і раздзяляльных знакаў адпавядае пары гукаў /ју/, пасля зычных — іх змякчэнне і гук /у/. У беларускай мове пасля зацвярдзелых зычных не ўжываецца.
У беларускай і ўкраінскай мове, у адрозненне ад рускай, распаўсюджана мяккае спалучэнне цю.
У сучаснай царкоўнаславянскай арфаграфіі буква ю пасля зычных сустракаецца толькі пасля л, н, р і (рэдка) пасля д, т, з, с, хаця ў старым маскоўскім (а цяпер стараверскім) ізводзе царкоўнаславянскай мовы актыўна ўжывалася пасля мяккіх шыпячых: чюдо, чюти (чуять), ѿвращю і пад.
Завіша Чорны
Заві́ша Чо́рны герба «Суліма» (Zawisza Czarny z Garbowa; каля, Стары Гарбаў, Польскае каралеўства — , Галубацкая крэпасць, Сербія) — польскі шляхціц і рыцар. Стараста крушвіцкі з 1417 года, стараста спішскі з 1420 года.
Служыў салдатам і дыпламатам за польскім каралём Уладзіславам II і венгерска-багемскім каралём Жыгімонтам Люксембургскім. Атрымаў мянушку «чорны рыцар» праз колер сваіх валасоў, твару і панцыру. Даспехі зберагліся і зараз захоўваюцца ў кляштары ў Яснай Гуры.
Біяграфія
Служыў у войску Свяшчэннай Рымскай імперыі Жыгімонта. Даведаўшыся пра вайну з крыжакамі, паспяшаўся на радзіму.
Шмат разоў выконваў пасольскія даручэнні Уладзіслава II і Жыгімонта Люксембургскага. Быў адным з шасці дыпламатаў, што рэпрэзентавалі Каралеўства Польскае на Канстанцкім саборы. На ім быў адным з тых нешматлікіх асоб, якія падтрымалі царкоўныя рэформы Яна Гуса і паслядоўна выступілі супраць яго асуджэння і пазнейшага пакарання. Пасля ізноў вярнуўся на службу Свяшчэннай Рымскай імперыі.
У 1416 удзельнічаў у турніры ў Перпіньяне, дзе перамог знакамітага рыцара Іаана Арагонскага. У наступным годзе быў прызначаны старастам крушвіцкім.
Суправаджаў пасольства караля Уладзіслава Ягайлы да імператара Жыгімонта Люксембургскага з нагоды каралеўскага шлюбу з яго сястрой Офкай, удавой багемскага караля Вацлава. Аднак у часе гэта місіі Жыгімонт Люксембургскі атрымаў сакрушальную паражэнне ад гусітаў ля Кутна-Горы і збег з Багеміі, а Завіша быў паланёны. У 1424 годзе вызвалены пад вялікі выкуп, але дынастыйны шлюб так і не адбыўся.
У 1428 годзе Завіша са сваёй світай далучыўся да Жыгімонта ў змаганні супраць туркаў-атаманаў. Падчас гэтай катастрафічнай кампаніі каралеўскае войска атрымала паражэнне ў бітве пад Галубацам на беразе Дуная (цяпер на тэрыторыі Сербіі). Завіша на чале атраду прыкрываў адступленне войскаў праз Дунай, адмовіўшыся кідаць сваё войска і ўцякаць разам з каралём. Ён мужна біўся, але быў узяты ў акружэнне ворагам і захоплены. Згодна з легендай, быў абезгалоўлены падчас спрэчкі двух янычараў наконт таго, чыім палоннікам ён з’яўляецца.
Сімвалічнае пахаванне Завішы адбылося ў лістападзе 1428 года ў францысканскім касцёле ў Кракаве.
Сям’я
Бацька — Мікалай з Гарбава, кашталян конарскасерадскі, маці — Дарота. Меў двух братоў: Яна Фарурэя (староста спішскі i стольнік кракаўскі) і Пятра Кручка.
Каля 1397 года ажаніўся з Барбарай герба Пілява — пляменніцай кракаўскага біскупа Пятра Выша.
Меў чатырох сыноў: Марціна і Станіслава (абодва былі забіты ў бітве ля Варны ў 1444 годзе), Завішу, Яна (загінуў у бітве ля Хойніцаў у 1454 годзе).
Унучка Барбара дэ Ражноў — жонка Яна Тарноўскага, кашталяна кракаўскага. Яе сын Ян Тарноўскі быў Вялікім Гэтманам Каронным (1527—1561 г.г.).
Ушанаванне памяці
Пасля смерці быў усхвалены польскім гісторыкам Янам Длугашам, паэтам і канонікам гнезненскім Адамам Свінкам, а таксама каралём Жыгімонтам Люксембургскім. Герой раманаў «Крыжакі» Генрыка Сянкевіча і «Narrenturm» Анджэя Сапкоўскага.
Для палякаў стаў героем народнай творчасці за свае храбрасць, надзейнасць і адданасць. Гімн польскіх скаўтаў завецца «Polegać na nim jak na Zawiszy» (спадзявацца на яго бы на Завішу).
На помніку, усталяваным у Галубацкай крэпасці, выбіты надпіс: «У Галубацы яго жыццё было забрана туркамі ў 1428, славутага польскага рыцара, сімвалу смеласці і гонару, Завішы Чорнага. Слава герою!»
У яго гонар названыя некалькі польскіх футбольных і іншых спартыўных клубаў, напрыклад, «Завіша Быдгашч».
У вёсках Палонск і Магілёўцы Пружанскага раёна на Берасцейшчыне стаяць помнікі, якія мясцовыя жыхары звязваюць з Завішам Чорным. Гэтыя вёскі былі ўладаннем Завішы. З успамінаў краязнаўцы Веры Церахавай:
Чэмпіянат свету па снукеры 2001
Чэмпіянат свету 2001 (World Snooker Championship 2001, таксама вядомы як Embassy World Snooker Championship 2001 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 21 красавіка па 7 мая 2001 года на арэне тэатру Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 67-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,532,000, з якіх £260,000 атрымаў пераможца.
Спіс аб’ектаў PGC (1006001—1007000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1006001—1007000)
Дубышчэ
Назву Дубышчэ маюць:
Мядзвядскі сельсавет
Мядзвя́дскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мірскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікая Мядзвядка.
Утвораны 17 лістапада 1948 года ў складзе Мірскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР шляхам разбуйнення Жухавіцкага сельсавета, у склад сельсавета ўвайшлі вёскі Вялікая Мядзвядка, Малая Мядзвядка, Хлюпічы, пасёлкі Берасцянка, Дунчыцы, Самотны, Светлікі і Хамічы.
З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жухавіцкага сельсавета.
Эрнястас Галванаўскас
Эрнястас Галванаўскас (Ernestas Galvanauskas;, Зізоніс, цяпер Біржаўскі раён, Літва — , Экс-ле-Бен, Францыя) — літоўскі дзяржаўны і грамадска-палітычны дзеяч, выкладчык.
Раннія гады
Вучыўся ў пачатковай школе ў Вабалінінках і ў двухгадовай рэальнай вучылішча ў Панявежы. Скончыў гімназію ў Мітаве (цяпер Елгава). У 1902—1904, 1906—1908 вучыўся ў Пецярбургскім Горным інстытуце. У 1905 удзельнічаў у стварэнні Літоўскага сялянскага саюза, які неўзабаве аб’ядналася з Літоўскай дэмакратычнай партыяй. У 1908—1912 завяршаў адукацыю ў Льежы. У 1913 атрымаў дыплом электраінжынера. Супрацоўнічаў у газетах «Vilniaus žinios» (Віленскія весткі), «Lietuvos ūkininkas» (Літоўскі гаспадар). Аўтар шэрагу навуковых прац. У 1913 працаваў у Сербіі ў кансорцыуме французскіх банкаў. У 1918 удзельнічаў у Парыжскай мірнай канферэнцыі, у 1919 арганізаваў літоўскае інфармацыйнае бюро ў Парыжы.
Дзяржаўная дзейнасць
Міністр-старшыня пятага кабінету міністраў і міністр фінансаў, гандлю і прамысловасці (7 кастрычніка 1919 — 19 чэрвеня 1920). У шостым урадзе Казіса Грынюса (19 чэрвеня 1920 — 2 лютага 1922) міністр фінансаў, гандлю і прамысловасці, выканаўца абавязкаў міністра транспарту. У сёмым (2 лютага 1922 — 22 лютага 1923), восьмым (23 лютага 1923 — 29 чэрвеня 1923), дзявятым (29 чэрвеня 1923 — 18 чэрвеня 1924 урадах Літвы міністр-старшыня і міністр замежных спраў. Адначасова ў восьмым і дзявятым урадах, гэта значыць у лютым 1923-чэрвені 1924, выконваў абавязкі міністра па справах беларусаў.
Пры ім у 1922 быў заснаваны Універсітэт Вітаўта Вялікага ў Коўне. У 1923 адбылася акупацыя Літвой Клайпеды. У 1924—1927 прадстаўнік Літвы ў Лондане, дамогся прызнання Клайпеды за Літвой.
Познія гады
У 1944 эміграваў у Германію, быў членам Найвышэйшага літоўскага вызваленчага камітэта. У 1947 пераехаў на Мадагаскар, дзе выкладаў у мясцовым універсітэце, заснаваў камерцыйныя і прамысловыя курсы. У 1963 эміграваў у Францыю, дзе і памёр.
Прамбанан
Прамбанан (Candi Prambanan) — помнік індуісцкай архітэктуры IX ст. н. э. на востраве Ява ў Інданезіі.
Гісторыя
Назва архітэктурнага комплекса Прамбанан запазычана ад наймення суседняй вёскі і паходзіць ад Para Brahman, што значыць «найвышэйшы брахман». Згодна пісьмовай крыніцы 856 г. ён меў назву Шывагра або Шывалая (літаральна «прастора Шывы»).
Будаўніцтва звязана з прыходам да ўлады ў старажытнай дзяржаве Матарам ў сярэдзіне IX ст. індуісцкай дынастыі. Першапачаткова ўяўляў сабою комплекс з некалькіх індуісцкіх храмаў, прысвечаных Шыве. У цэнтральным храме магла захоўвацца вялізарная статуя гэтага бога. Прамбанан быў пакінуты вернікамі ў X ст. н. э. у сувязі з вулканічнай актыўнасцю і масавым перасяленнем на ўсход вострава Ява.
У навуковай літаратуры першае апісанне храмавага комплекса з’явілася ў 1811 г. З 1918 г. адбываецца паступовая рэканструкцыя.
Сучасны стан
Комплекс Прамбанан складаецца ўсяго з 240 асобных індуісцкіх храмаў. Цэнтральнае месца займаюць храмы, прысвечаныя багам Шыве, Вішну і Брахме. Храм Шывы найбольшы па памерах, дасягае 47 м у вышыню і 37 м у шырыню.
Асаблівую цікавасць маюць рэльефы з выявамі сцэн з «Махабхараты» і «Рамаяны»:
Ахова
Прамбанан уключаны ў 1991 г. у спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Благадатнэ
Назву Благадатнэ маюць:
Чэмпіянат свету па снукеры 2000
Чэмпіянат свету 2000 (World Snooker Championship 2000, таксама вядомы як Embassy World Snooker Championship 2000 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 15 красавіка па 1 мая 2000 года на арэне тэатру Крусібл, у Шэфілдзе, Англія. Турнір стаў 66-м розыгрышам чэмпіянату свету, які быў заснаваны ў 1927 годзе. Кампанія Embassy у чарговы раз спансавала турнір. Прызавы фонд турніру склаў £1,460,000, з якіх £240,000 атрымаў пераможца.
Дубышчэ (Луцкі раён)
Дубышчэ (Дубище) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ражышчэнскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Гісторыя
Згадваецца ўпершыню 8 снежня 1322 г. у грамаце князя Любарта Гедымінавіча. Падчас Першай сусветнай вайны з 1915 г. сяло знаходзілася ў аўстрыйскай акупацыі. На пяты дзень Брусілаўскага прарыву 26 мая (8 чэрвеня) 1916 г. правая калона 125-й дывізіі 39-га корпуса рускай арміі пасля баёў у Чаўніцы перайшла ў наступ на Дубышчэ.
Прырода
На паўднёвы ўсход ад мястэчка размешчаны лясны заказнік "Ліскы" - лясны заказнік мясцовага значэння. Плошча заказніка 127 га. Ахоўны статус нададзены ў 1995 г. Знаходзіцца ў падпарадкаванні дзяржаўнага прадпрыемства "Ківерцаўскі лясгас". Статус прадастаўлены для захавання ляснога масіва з каштоўнымі высокабанітэтнымі насаджэннямі дуба, ясеня, хвоі.
Ігар Міхайлавіч Казлоўскі
Біяграфія
Скончыў у 1960 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут (выкладчык Латан). У 1983—1988 гадах намеснік галоўнага архітэктара г. Гродна па ландшафце; у 1988—1992 гадах архітэктар у гродзенскім філіяле інстытута «Белспецпраектрэстаўрацыя»; у 1992—2004 гадах працаваў у інстытуце «Гроднаграмадзянпраект»; з 2004 года галоўны архітэктар праектаў у ААТ «Гроднажылбуд».
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1995 года.
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь імя У. А. Караля за праект комплекснага добраўпарадкавання гістарычнага цэнтра г. Навагрудка (1999) як лепшую працу ў галіне тэрытарыяльнага развіцця, горадабудаўніцтва і архітэктуры.
Творчасць
Асноўныя працы: рэгенерацыя гістарычнага цэнтра г. Гродна; комплекснае добраўпарадкаванне гістарычнага цэнтра г. Навагрудка; рэканструкцыя і добраўпарадкаванне цэнтра г. Смаргонь да 500-годдзя горада; комплексная рэканструкцыя цэнтра г. п. Мір; касцёл Маці Божай Тройчы Цудоўнай ў г. Масты (у сааўтарстве з А. Штэнам) ; касцёл Святога Іосіфа Рамесніка ў г. Скідзель; касцёл в. Субачы Ваўкавыскага раёна; рэканструкцыя хрысцільні Свята-Пакроўскага сабора; група жылых і адміністрацыйных будынкаў па вул. В. Траецкая; рэканструкцыя будынка па вул. Дамініканская, 10, рэканструкцыя будынка па вул. Віленская, 1 пад адміністрацыйна-бытавое; мікрараён па вул. Вясенняй, адміністрацыйныя будынкі па вул. Пушкіна № 8, 9 ; касцёл Найсвяцейшага Збавіцеля ў мікрараёне Дзевятоўка (2000-я, у сааўтарстве з А. Штэнам, Т. Чорнай)  — усе ў Гродне.
Аюцавіцкі сельсавет
Аю́цавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мірскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Аюцавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мірскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сімакаўскага сельсавета.
Колкы (Валынская вобласць)
Колкы (Колки) — пасёлак гарадскога тыпу ў Манэвыцкім раёне Валынскай вобласці Украіны на рацэ Стыр.
Гісторыя
Перад з’яўленнем назвы «Колкы» паселішча называлася «Раманіў» — у гонар князя Рамана Мсціславіча. Недалёка ад мястэчка быў размешчаны ягоны замак, які не захаваўся да нашых дзён.
Адно з першых згадванняў пра паселішча знаходзіцца ў фундушавым запісу князя луцкага і ўладзімірскага Любарта пад 1322 г. Такім чынам, гэта адзін з старадаўнейшых населеных пунктаў Валыні, на што паказваюць рэшткі старажытнага гарадзішча X—XII ст. і пісьмовыя згадкі.
Даследаванні археолагаў выявілі тут старое раннесярэднявечнае гарадзішча над ракой Стыр, якое было невядома кім знішчана. У наваколлі мястэчка быў у пачатку ХХ ст. курган, які зваўся «Чорная магіла». У мястэчку ў канцы ХІХ ст. існавала некалькі легенд аб разбурэнні старога горада і аб станаўленні новага.
З гістарычных і археалагічных крыніц вядома, што, верагодна, год пабудовы новага ўмацавання — 1197 г. — выпадае на часы княжання ўнука Уладзіміра Манамаха — Рамана Мсціслававіча, які пачаў сваё княжанне ў Ноўгарадзе. Пасля смерці бацькі на правах старэйшага сына вярнуўся на Валынь і заняў уладзімірскі прастол. У 1198 г. пасля смерці бяздзетнага галіцкага князя, адолеўшы мясцовую баярскую апазіцыю, ён аб’яднаў Валынь з Галіцкім княствам. Пра існаванне старажытнага Раманава замка сцвярджае яшчэ вядомы ўкраінскі вучоны В. Б. Антановіч. Храналагічныя рамкі існавання княжацкага Раманавага замка можна вызначыць межамі канца XII ст. і першай паловай XVI ст., калі ў пісьмовых дакументах стала з’яўляцца назва «Колкы». Легенды і паданні, звязаныя з паходжаннем гэтай назвы, запісаў польскі пісьменнік і даследчык Ю. Крашэўскі ў працы «Валынь, Палессе, Літва».
У Апісанні Луцкага, Уладзімірскага і Крэменецкага замкаў ад 1545 г. сказана, што ўжо ў тыя часы "ў Колках было восем двароў, а ў кожным двары па некалькі сем’яў. У апісанні Луцкага замка 1545 г. чытаем: «сяло Колак, у тым сяле двароў восем і агароднік», « …а ў Колку, кажуць, здаўна было дванаццаць жэрэмянь (бабровых хадоў)». Гаворка ідзе відавочна, пра Колк, які ў дакуменце 1604 г. называецца Стараселлем і мяжуе з сучаснымі Колкамі. Апошняе паводле падання, атрымала такую назву пасля страшнага пажару, які «толькі калы дзе-не-дзе ў платах пакінуў». У 16-17 ст. было гэта мястэчка багатае і жвавае, у якім насельніцтва ўсяго Палесся купляла соль, якую людзі прывозілі з «жуп рускіх» (у Галіччыне). Мястэчка падпарадкоўвалася Луцкаму замку.
У 1545 г. мястэчка атрымала магдэбургскае права.
У 1943 г. пасёлак стаў цэнтрам так званай «Колкаўскай Рэспублікі» — вызваленага ад нямецкіх акупантаў раёна, кантраляванага Украінскай паўстанцкай арміяй (УПА).
Гарадскі тэатр Клагенфурта
Гарадскі тэатр Клагенфурта — Stadttheater Klagenfurt — гарадскі тэатр у Клагенфурце з 400-гадовай гіcторыяй.
У 1605—1620 гадах на гэтым месцы быў пабудаваны «Балхаўс» — будынак. прызначаны для балоў арыстакратыі. У гэтым жа памяканні адбываліся выступы італьянскіх тэатральных труп, на шляху іх гастроляў з Венецыі ў Вену. Паступова будынак усё больш прыстасоўваўся да патрэб тэатру, і ў 1737 стаў цалкам тэатральным. У 1811 годзе драўляны будынак быў заменены новым мураваным, які праіснаваў да пачатку XX стагоддзя.
У 1908 годзе пачалось будаўніцтва новага тэатра па праекту венскага праектнага бюро Фельнер & Хелмер. 22 верасня 1910 года адбылось урачыстае адкрыццё тэатра, якому з нагоды 60-летняга юбілея праўлення кайзера Франца Іосіфа I была дадзена назва «Юбілейны тэатр Франца Іосіфа I». У якасці ўзораў для будынка былі ўзяты тэатры ў Гісене і Ябланцы-над-Нісаў, пабудаваныя ў 1906-1907 гадах у стылі позняга мадэрна. Зала для гледачоў падзялялася на партэр і два балконы. Будынак тэатра 1811 года, які знаходзіўся побач быў разабраны.
Рэпертуар тэатра ўключае драматычныя, оперныя, музычныя і балетныя прадстаўленні. У нядзелю апоўдні адбываюцца камерныя канцэрты з удзелам музыкаў Сімфанічнага Аркестра Карынціі і ўдзельнікаў тэатральнага хору.
Пры тэатры дзейнічае два тэатральных моладзевых клуба.
Благадатнэ (Валынская вобласць)
Благадатнэ (Благодатне) — пасёлак гарадскога тыпу ў Валынскай вобласці Украіны, падпарадкаваны Новавалынскаму гарадскому савету, да 2016 г. называўся Жоўтнэвэ (Жовтневе — «Кастрычніцкае»).