cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юлія Домна
Біяграфія
Макрын напэўна быў адказным за забойства імператара, але ён імкнуўся да мірных адносін з Юліяй Домнай. Аднак Юлія падбухторвала салдат арганізаваць на яго замах. Макрын загадаў ёй пакінуць Антыёхію на правах грамадзянкі без імператарскіх ушанаванняў, але неўзабаве сам быў забіты. Юлія Домна памерла (магчыма, самагубства) у тым жа годзе. Яе цела было прывезена ў Рым і пахавана ў маўзалеі Аўгуста. Пазней яе прах быў перанесены ў маўзалей Адрыяна. Юлія Домна была абагаўлёна.
Замашанскі сельсавет
Назву Замаша́нскі сельсавет маюць:
Ягадная
Назву Ягадная маюць:
Свецкая дзяржава
Свецкая дзяржава — дзяржава з ладам, дзе рэлігія аддзеленая ад улады, і якая рэгулюецца на аснове грамадзянскіх, а не рэлігійных норм; рашэнні дзяржаўных органаў не могуць мець рэлігійнага абгрунтавання.
Марыца (пік)
Пік Марыца (Maritsa Peak, Врх Марица) — пік на востраве Лівінгстан (Смаленск) у архіпелагу Паўднёвыя Шэтландскія астравы. Мае вышыню 560 м і знаходзіцца ва ўсходняй частцы хрыбта Боўлз. Пік мае стромкія скалістыя паўднёвыя схілы. На ўсход ад піка знаходзіцца перавал Пірдап. З піка спускаюцца ледавікі: на поўдні — ледавік Гурон, на поўначы — ледавік Струма. Пік названы балгарскімі даследчыкамі, якія маюць сваю антарктычную станцыю на востраве, і атрымаў сваю назву ў гонар аднайменнай ракі ў Балгарыі.
Адольф Хрыстафоравіч Гетнер
Адо́льф Хрыстафо́равіч Ге́тнер (, Мітаўскі павет, Курляндская губерня —, НКУС) — беларускі дзяржаўны і партыйны дзеяч. У 1918—1919 гг. наркам юстыцыі і член ЦК КП(б) Літоўска-Беларускай рэспублікі.
Біяграфія
Скончыў Мітаўскае рэальнае вучылішча. У 1917 г. удзельнік Кастрычніцкага перавароту ў Смаленску. З 1920 года член Мінскага губрэўкама, затым загадчык агульнага аддзела, старшыня Кантрольнай камісіі КП(б)Б, потым наркам юстыцыі БССР, нам. старшыні СНК БССР. З 1923 г. старшыня выканкама Мінскага гарсавета. З 1925 г. сакратар Шклоўскага РК КП(б)Б, з 1933 — старшыня Магілёўскай раённай кантрольнай камісіі КП(б)Б. Член ЦВК БССР і яго прэзідыумаў (1921—1924), член ЦБ КП(б)Б (1919—1924).
Арыштаваны органамі НКУС і асуджаны да ВМП у 1938 годзе. Расстраляны. Рэабілітаваны.
Праспект Шміта (Магілёў)
Праспект Шміта (проспект Шмидта) — праспект у паўднёва-заходняй частцы Магілёва, пераважна ў Задняпроўскім жылым раёне. Адна з галоўных транспартных магістраляў.
Гісторыя
Праспект пачаў фарміравацца ў 1960-я гады, калі па генеральным плане 1967—1970 пачалася комплексная забудова паўднёвай ускраіны горада (былое Лупалаўскае прадмесце) 5-, 9-павярховымі, пераважна жылымі, дамамі. Названы ў 1967 у гонар О. Ю. Шміта. Па генеральным плане 1980—1981 праспект уваходзіў у перспектыўную зону забудовы паўднёвага планіровачнага раёна.
Размяшчэнне
Арыентаваны з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, пасля скрыжавання з Габраўскай вуліцай арыентаваны з поўначы на поўдзень. Пачынаецца ад моста на скрыжаванні вуліцы Чалюскінцаў з Касманаўтаў, праспект перасякае Заводскую вуліцу, раку Дняпро па жалезабетонным мосце, плошчу Гагарына, вуліцу Мікалая Астроўскага, вул. Габраўскую. Да яго прылягаюць вуліца Сіманава, мікрараёны Задняпроўе-1, −3. Завяршаецца каля смеццеперапрацоўчага завода. Працягласць праспекта складае 4984 м.
Забудова
На праспекце размешчаны тэхналагічны інстытут, рэстаран «Ясень», інтэрнаты ВА «Хімвалакно» і хіміка-тэхналагічнага тэхнікума. На першых паверхах жылых дамоў размешчаны харчовыя крамы, крамы агароднінны, галантарэі і трыкатажу, камісійная, аптэка, атэлье праката, салон-крама «Мэбля», 2 бібліятэкі, гасцініца ВА «Хімвалакно», дамавая кухня, спарткомплекс, пункт праката турысцкага рыштунку.
Паркі і скверы
На месцы былога Лупалаўскага лагера смерці створаны мемарыяльны комплекс. На ўчастку паміж вуліцай М. Астроўскага і Габраўскай з захаду да праспекта прылягае парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка.
Мемарыяльныя дошкі
На доме № 6 устаноўлена мемарыяльная дошка ў гонар Шміта, на дзіцячай школе мастацтваў № 3 мемарыяльная дошка Міхаілу Салдатаву.
Іахім Глінскі
Іаахім Глінскі (,, Мядзельскі раён — ) — беларускі , , арганіст і , усе творы якога да нядаўняга часу лічыліся згубленымі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Будслаў у сям’і мясцовага арганіста. Вучыўся ў Пецярбургскай кансерваторыі адразу на двух факультэтах: фартэпіянным і кампазітарским. Педагогам па класе органа ў яго быў Луі (Людвіг) Гаміліус. Пасля заканчэння кансерваторыі Глінскі працаваў арганістам у Гродзенскім касцёле бернардзінцаў і выкладаў спевы ў Гродзенскай жаночай гімназіі. З 1883 — арганіст у касцёле пры Вастрабрамскай капліцы ў Вільні. Там жа кіраваў касцёльных хорам.
Мёзія
Мёзія (Moesia, Μοισία, Мизия, Мезија) — гістарычная вобласць паміж Ніжнім Дунаем і Балканскімі горамі, населеная фракійскімі плямёнамі (мёзы, геты, бесы і інш.). У наш час тэрыторыя Мёзіі належыць галоўным чынам Балгарыі, некаторыя яе часткі — Сербіі і Румыніі.
Іахім Глінскі
Біяграфія
Затым заняў месца арганіста ў віленскім касцёле Святога Яна, а пазней — у касцёле Святога Духа. Выкладаў у Віленскай рымска-каталіцкай семінарыі.
Мёзія
Геаграфія
З захаду мяжой Мёзіі была рака Дрына, на поўдні межавала з Фракіяй, якіх падзялялі Балканскія горы, з поўначы — Дунай, з усходу — Чорнае мора.
Іахім Глінскі
Біяграфія
Удзельнік руска-турэцкай вайны 1877-78 гадоў.
Мёзія
Антычнасць
У VII—VI стст. да н.э. на ўзбярэжжы Чорнага мора ўзніклі грэчаскія калоніі Адэсас, Калатыс, Томы, Істрыя і інш. У 5 стагоддзі да н.э. усходняе ўзбярэжжа Мёзіі захапілі персы і ўключылі яе ў склад сваёй імперыі. Плямёны, якія насяляюць вышэй па цячэнні Дуная, захоўваюць сваю самастойнасць. Пасля сыходу персаў на поўдні фракійцы ўтварылі Адрыскае царства. Пашырэнне дзяржавы натыкнулася на актыўнае супраціўленне грэчаскіх чарнаморскіх полісаў, што выклікала афіна-фракійскую вайну 360—357 гг. да н.э., вынікам якой стала паслабленне Адрыскага царства. Адначасова з гэтым на поўдні ўзвышаецца Македонія, на поўначы ў Прычарнамор'і скіфская дзяржава пад уладай цара Атэя, які захапіў тэрыторыю дэльты Дуная, дзе жылі плямёны гетаў. У кровапралітным супрацьстаянні Македонія разграміла скіфскі саюз, а сам Атэй загінуў. У 336 годзе да н.э. Македонія разграміла і Адрыскае царства, тэрыторыя якога ўвайшла ў яе склад. Распаўсюдзіўшы свой уплыў на поўнач, плямёны Мёзіі патрапілі ў залежнасць ад Македоніі. Мясцовыя плямёны сталі служыць царам Македоніі і, відаць, зведалі на сабе некаторы грэчаскі ўплыў.
Іахім Глінскі
Творчасць
Пісаў гімны,, , музыку на словы А. Міцкевіча (песня «Першацвет») і У. Сыракомлі (песня «Малітва»), танцы і. Пачаў оперу «Паята» на сюжэт з літоўска-беларускай гісторыі (не скончана).
Мёзія
Пачатак заваявання Рымам
Першыя сутыкненні рымлян з плямёнамі, якія жылі на ніжнім Дунаі, пачаліся амаль адразу ж пасля стварэння правінцыі Македонія. Ужо ў 117 і 114 гадах да н.э. скардзіскі і дарданы, разам з фракійцамі, здзяйсняюць напады на межы імперыі.
У 75 да н.э. праконсул Македоніі Гай Скрыбоній Курыён здзейсніў паход на тэрыторыю Мёзіі, дзе атрымаў перамогу над мясцовымі плямёнамі і першым з рымлян дасягнуў Дуная. Канчатковае заваяванне Мёзіі было завершана Маркам Ліцыніем Красам, праконсулам Македоніі ў 29—27 гг. да н.э., унукам вядомага трыумвіра. Аднак, як рымская правінцыя, Мёзія была арганізавана толькі ў апошнія гады кіравання Аўгуста — Дыян Касій згадвае, што ў 6|6 г. н.э. Мёзіяй кіраваў Цэцына Север. (Dio Cassius lv. 29). Заходняя (Верхняя) Мёзія тады ж перайшла пад кіраванне рымлян і не пазней за 15 год н.э. стала рымскай правінцыяй Мёзія; Усходняя (Ніжняя) Мёзія ўвайшла ў склад залежнага ад Рыма Адрыскага царства і была далучана да правінцыі Мёзія ў 46 годзе н.э.
Пазней, адзіная правінцыя была падзелена Даміцыянам у 86 годзе на Верхнюю (Superior), заходнюю, і Ніжнюю (Inferior), усходнюю, Мёзію, названую таксама Берагавой Фракіяй (Ripa Thracia). Мяжой паміж гэтымі правінцыямі стала рака Цыбрыца (Cebrus). У кожнай з правінцый кватаравалася па два легіёны. Кіраванне правінцыямі ажыццяўлялася пракуратарам і консульскім легатам, прызначаным імператарам. Падчас вайны Траяна з дакамі, нешматлікія астатнія абшчыны мёзаў і трыбалаў, якія ненавідзілі захопнікаў, падтрымалі высілкі дакаў па выгнанні рымлян. Траян быў вымушаны заключыць з Дэцэбалам зневажальны мір.
У канцы III стагоддзя Верхняя Мёзія ўвайшла ў дыяцэзію Мёзія (разам з Македоніяй, Эпірам, Ахаяй і в. Крыт), а Ніжняя Мёзія — у дыяцэзію Фракія. У IV стагоддзі Верхняя Мёзія ўваходзіла ў дыяцэзію Дакія.
Вялікае перасяленне народаў
Паводле Прыска, напады гунаў у 441 годзе на рымскія правінцыі пачаліся ў раёне горада Сінгідунум. Падставай для нападу стала выкраданне біскупам горада Марг гунскіх скарбаў, верагодна, з царскіх грабніц. Горад Марг быў захоплены, палі і суседнія буйнейшыя гарады на Дунаі — Сінгідун і Вімінацыум. Гуны рушылі далей на ўсход уздоўж Дуная да Ратыярыі і на поўдзень уздоўж даліны Моравы да Наіса. Горад быў захоплены. Калі Прыск у складзе візантыйскага пасольства праязджаў у 448 годзе праз Наіс, ён знайшоў яго «бязлюдным і разбураным непрыяцелямі… па беразе ракі ўсё было пакрыта касцьмі забітых у бітве.» У 442 годзе ваенныя дзеянні скончыліся пасля заключэння імператарам Феадосіем міру з вандаламі.
У VI—VII стст. пасяляюцца славянскія плямёны, у 678 годзе Мёзія стала канечным пунктам зыходу булгараў, у 1048 годзе канечным пунктам зыходу печанегаў.
Іахім Глінскі
Творчая спадчына
У касцёле ў Эйшышках даследчыца Святлана Шэйпа адшукала фаліянт, дзе сярод нотных запісаў твораў іншых кампазітараў знайшліся і творы Іахіма Глінскага.
Арэвік (Армавір)
Арэві́к (Արևիկ) — сяло ў марзе Армавір, на захадзе Арменіі. Размешчана за 7 км на паўднёвы ўсход ад горада Армавір, за 3 км на паўднёвы ўсход ад сяла Мргашат, за 3 км на паўночны ўсход ад сяла Армавір і за 6 км на захад ад сяла Ехегнут.
Мінская агламерацыя
Мінская агламерацыя («Вялікі Мінск») — найбольшая агламерацыя на тэрыторыі Беларусі. Уключае ў першую чаргу горад Мінск і Мінскі раён Мінскай вобласці, хоць яе ўплыў адчуваецца і ў некаторых рэгіёнах сумежных абласцей. Ядром агламерацыі з'яўляецца горад Мінск з насельніцтвам 2,018 мільёна чалавек у канцы 2019 года. У зоне 1,5-гадзінны даступнасці Мінска ў 2010 годзе пражывала каля 2,645 мільёна чалавек. Мінская агламерацыя з'яўляецца адносна маладой: яе фарміраванне пачалося толькі ў другой палове XX стагоддзя. Менш чым за 40 год агламерацыя дасягнула вялікай ступені развіцця. У постсавецкай Беларусі ўлады заахвочваюць развіццё перыферыі агламерацыі і стрымліваюць рост ядра агламерацыі.
Мікалай Мікалаевіч Джонсан
Мікалай Мікалаевіч (Браян) Джонсан (Brian Johnson) — апошні асабісты сакратар і сябар Вялікага князя Міхаіла Аляксандравіча. Адправіўся самахоць разам з ім у спасылку ў Перм. Адмовіўшыся жыць асобна ад князя, быў забіты разам з ім пермскімі чэкістамі.
Сабор Святога Мікалая (Фамагуста)
Сабор Святога Мікалая — галоўны сярэднявечны храм горада Фамагуста на ўсходнім беразе Кіпра. Пабудаваны ў XIV стагоддзі па ўзоры Рэймскага сабора ў стылі позняй готыкі кіпрскімі каралямі з дынастыі Лузіньянаў. У турыстычных буклетах яго завуць «кіпрскім Рэймсам».
Сабор быў асвячоны ў 1328 годзе і з тых часоў выкарыстоўваўся Лузіньянамі для вянчанне на іерусалімскі прастол. Пры аблозе Фамагусты туркамі ў 1571 годзе моцна пацярпеў ад гарматнага абстрэлу. Туркі знішчылі фігуратыўнае скульптурнае ўбранне храма і ператварылі яго ў мячэць, якую сталі называць «магускай ая-Сафіяй». Немалыя страты захаванасці будынка наносілі частыя землетрасенні. У 1974 годзе пераназваны ў мячэць Лала-Мустафы-пашы ў гонар военачальніка, які камандаваў аблогай Фамагусты ў 1571 годзе.
Фруктуоз Тарагонскі
Біскуп Фруктуоз (лац. Fructuosus; памёр каля года) — біскуп Тарагонскі, свяшчэннамучанік.
Святы Фруктуоз, біскуп Тарагоны, і яго дыяканы Аўгурый і Яўлогій былі схопленыя па загадзе Эміліяна, губернатара горада. На мясцовай арэне яны былі спалены на вогнішчы. Пахвальнае слова святым было складзена блажэнным Аўгусцінам.
Нацыянальная партыя Новай Зеландыі
Нацыянальная партыя Новай Зеландыі (New Zealand National Party) — правацэнтрысцкая кансерватыўная палітычная партыя, якая дзейнічае ў Новай Зеландыі. З'яўляецца адной з дзвюх найбольш уплывовых і папулярных партый краіны.
Партыя была сфарміравана ў выніку зліцця Аб'яднанай партыі (United Party) і Рэфармісцкай Партыі (Reform Party) і пра яе стварэнне было афіцыйна абвешчана ў маі 1937 года.
Партыя перамагала на нацыянальных выбарах і з'яўлялася кіруючай у перыяды з 1949 года па 1957 год, з 1960 года па 1972 год, з 1975 года па 1984 год і з 1990 года па 1999 год. На выбарах 8 лістапада 2008 года Нацыянальная партыя атрымала агульнанацыянальную перамогу, атрымаўшы 49.5% галасоў выбаршчыкаў.
На сучасным этапе партыя выступае за зніжэнне падаткаў, скарачэнне масавых выплат сацыяльных дапамог і стварэнне выбіральнай сістэмы выплат для тых, хто жыве ў нястачы, развіццё сістэмы і структуры рыначных адносін у краіне, аднаўленне і падтрыманне традыцыйных абарончых альянсаў і сістэм бяспекі, стварэнне роўных сацыяльных і палітычных умоў для ўсіх грамадзян Новай Зеландыі.
Пасля выбараў 2008 года Нацыянальная партыя ўступіла ў кааліцыю з Партыяй маары.
Сцяг Святога Патрыка
Сцяг Святога Патрыка уяўляе сабой х-падобны чырвоны крыж на белым фоне (на геральдычнай мове — барвовы крыж на сярэбраным поле). Сцяг з'яўляецца сімвалам заступніка Ірландыі, Святога Патрыка, і адным з сімвалаў Ірландыі.
У цэлым сувязь гэтага сцяга са старажытнай Ірландыяй і Святым Патрыкам з'яўляецца сумніўнай. Крыж выкарыстоўваецца ў ордэне Святога Патрыка, заснаваным у 1783 годзе каралём Георгам III (у гонар Канстытуцыі 1782 года), а пасля Акту аб уніі Вялікабрытаніі і Ірландыі прадстаўляе Ірландыю на сцягу Вялікабрытаніі, з прычыны чаго яго не прызнаюць шматлікія ірландскія нацыяналісты як брытанскае вынаходства.
Паходжанне крыжа Святога Патрыка
Паходжанне крыжа не да канца зразумела; паводле адной з версій, ён быў проста ўзяты з герба Фіцджэральдаў, паводле іншай — сімволіка заснавана на крыжы Ордэна Падвязкі, павернутым на 45 градусаў.
Аднак, ёсць шэраг крыніц пра выкарыстанне касога крыжа з 1783 года: напрыклад, на ірландскіх манетах, адчаканеных каля 1480 года, ёсць выявы двух шчытоў з такімі крыжамі (зрэшты, тым часам Джэральд Фіцджэральд быў кіраўнікам у Ірландыі, і выява можа быць звязана з яго гербам) ; на гербе Трыніці-каледжа, вядомым з 1612 года, ёсць два сцягі, на адным з якіх ёсць крыж Святога Георгія, а на другім — касы чырвоны крыж, і іншыя.
Аспрэчванне права на крыж
З прычыны таго, што Святы Патрык не быў мучанікам, некаторыя аўтары сцвярджаюць, што ў яго няма права на ўласны крыж. Аднак, існуюць даныя і пра іншыя «крыжы і сцягі Святога Патрыка»: артыкул 1935 года сцвярджае, што сапраўдны сцяг Святога Патрыка — квадратны, і ўяўляе сабой белы крыж на зялёным фоне з чырвоным кругам. У брашуры 1679 года апісваецца сцяг з чырвоным крыжом на жоўтым поле, які ў 1688 годзе згадваецца як «крыж Святога Патрыка». У 1914 годзе аддзяленне Ірландскіх добраахвотнікаў у Голуэі прыняло аналагічны сцяг, бо ён «выкарыстоўваўся як ірландскі сцяг у часы Кромвеля».
Існуе пацешная легенда 1690-х гадоў пра тое, як шатландзец і ірландзец спрачаліся, што сімвалізуе млын - крыж Святога Андрэя або крыж Святога Патрыка.
Спіс зорак сузор’я Зайца
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Зайца да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Арэгуні
Арэгуні́ (Արեգունի) — сяло ў марзе Гегаркунік, на ўсходзе Арменіі. Размешчана на паўночны захад ад горада Вардэніс і на паўднёвы ўсход ад горада Чамбарак.
Сігрыд Гордая
Сігрыд Гордая (Sigrid Storråda) — гераіня скандынаўскіх саг, жонка каралёў Эрыка VI Пераможца і Свена Вілабародага.
Біяграфія
Цітмар Мерзебургскі і Адам Брэменскі паведамляюць пра польскую князёўну Святаславу (Świętosława), дачку Мешкі I, якая спачатку была жонкай Эрыка Пераможца, а пасля Свена Вілабародага, і стала маці сына апошняга — Кнуда Вялікага. Гэту князёўну з вялікай верагоднасцю можна атаясамляць з Сігрыд Гордай. Аднак, пытанне аб тым, ці была Сігрыд сапраўднай гістарычнай асобай, або гэта зборны вобраз, застаецца адкрытым.
Сагі гавораць пра Сігрыд, як пра прыгожую, але мсцівую жанчыну. У шлюбе са шведскім каралём Эрыкам Пераможцам яна нарадзіла двух сыноў — Олафа і Эмунда. Неўзабаве кароль Эрык памёр. Рукі Сігрыд сталі дамагацца многія знатныя жаніхі. Вестфальскага конунга Харальда Грэнске і конунга Гардарыкі Вісавальда, якія праявілі празмерную настойлівасць, слугі Сігрыд па яе загаду спалілі ў доме (Вісавальда некаторыя навукоўцы атаясамляюць з князем Усеваладам Уладзіміравічам, што малаверагодна, бо Сігрыд Гордая з’яўляецца бабкай Інгегерды, прынцэсы Шведскай, жонкі Яраслава Уладзіміравіча Мудрага, брата Усевалада Уладзіміравіча).
Наступны прэтэндэнт на руку Сігрыд, кароль Нарвегіі Олаф Тругвасан запатрабаваў, каб яна прыняла хрысціянства. Сігрыд адказала, што не адмовіцца ад веры продкаў. У ярасці Олаф ударыў яе па твары. Сігрыд спакойна прагаварыла: «Гэта прывядзе цябе да смерці».
Замах
Замах — наўмыснае дзеянне, непасрэдна накіраванае на ўчыненне злачынства, але не даведзенае да канца па прычынах, якія не залежаць ад волі вінаватага; адна са стадый учынення злачынства. У залежнасці ад таго, ці зрабіў вінаваты ўсё, што ён лічыў неабходным для ажыццяўлення свайго намеру, адрозніваюць закончаны замах і незакончаны замах, у залежнасці ад выбраных сродкаў — прыгодны і непрыгодны. Пакаранне за замах назначаецца паводле закону, які прадугледжвае адказнасць за адпаведнае злачынства, з улікам ступені ажыццяўлення злачыннага намеру і прычын, з-за якіх злачынства не было даведзена да канца.
Сігрыд Гордая
Біяграфія
Каб адпомсціць за крыўду, Сігрыд выйшла замуж за караля Даніі Свена Вілабародага, які варагаваў з Олафам. Такім чынам, быў створаны саюз Швецыі і Даніі. У гэтым шлюбе яна нарадзіла двух сыноў — будучых каралёў Даніі Харальда і Кнута, а таксама трох дочак. Каля 1000 года аб’яднаная армія Свена Вілабародага і Олафа Шатконунга, сына Сігрыд ад першага шлюбу, які стаў шведскім каралём, разбіла нарвежцаў у марской бітве пры Свольдзе. Олаф Тругвасан загінуў.
Сцяг Лейнстэра
Сцяг Ленстэра (правінцыя Ірландыі) уяўляе сабой залатую арфу з сярэбранымі струнамі на зялёным фоне; выкарыстоўваўся як сімвал ірландскага нацыяналізму ў XVIII стагоддзі і як сімвал вострава, з прычыны таго, што некалі, да 1922 года, быў неафіцыйным сцягам ўсёй Ірландыі.
Сцяг ВМС Ірландыі адрозніваецца ад сцяга Ленстэра толькі адценнем зялёнага колеру, сучасны прэзідэнцкі штандар адрозніваецца колерам фону — сіні колер Святога Патрыка замест зялёнага, і прапорцыямі — 1:2 замест 2:3).
Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук
Заснаванне
Акадэмія заснавалі ў 1780 годзе Джэймс Баўдаін, Джон Адамс і Джон Хэнкок у Бостане падчас Амерыканскай рэвалюцыі. Мэта Акадэміі, як паказана ў Статуце: «культываваць усякае мастацтва і навуку, якія могуць служыць вышэйшым інтарэсам, гонару, годнасці і шчасцю свабодных, незалежных і дабрадзейных людзей» (cultivate every art and science which may tend to advance the interest, honour, dignity, and happiness of a free, independent, and virtuous people). У 1780 годзе да іх далучыліся Роберт Трыт Пейн і 58 кіраўнікоў (лідараў) мясцовых абшчын, а пасля і іншыя вядомыя дзеячы: Бенджамін Франклін, Джордж Вашынгтон, Томас Джэферсан і Аляксандр Гамільтан.
Залп
Залп — адначасовы выстра (пуск) з некалькіх гармат, мінамётаў, ракетных і рэактыўных пускавых установак, тарпедных апаратаў, стралковай і іншай зброі. Даецца па пэўным сігнале (камандзе) для нанясення агнявога ўдару, а таксама пры святочных салютах і адданні ваенных ушанаванняў («халастыя» залпы — без снарадаў і куль).
Менгісту Хайле Марыям
Менгісту Хайле Марыям (መንግስቱ ኃይለ ማርያም; нар. 21 мая 1937 ці 1941) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Эфіопіі, падпалкоўнік (1976). Адзін з лідараў эфіопскай рэвалюцыі. У 1974 годзе старшыня Каардынацыйнага камітэта узброеных сіл, паліцыі і тэрытарыяльнай арміі — кіруючага органа рэвалюцыйнага руху за ліквідацыю феадальна-манархічнага ладу ў Эфіопіі. Пасля звяржэння манархіі ў верасні 1974 года 1-ы намеснік старшыні Часовага ваенна-адміністрацыйнага савета (ЧВАС; «Дэрг»), які выконваў да 1987 года функцыі калегіяльнага кіраўніка дзяржавы. У лютым 1977 года абраны старшынёй ЧВАС і яго кіруючых органаў — Цэнтральнага і Пастаяннага камітэтаў. З'яўляўся таксама кіраўніком Часовага ваеннага ўрада (са снежня 1976 года) і галоўнакамандуючым узброенымі сіламі. Генеральны сакратар ЦК Працоўнай партыі Эфіопіі (1984—1991). У 1987—1991 гадах прэзідэнт і старшыня Дзяржаўнага Савета Эфіопіі. З 21 мая 1991 года ў эміграцыі.
Як кіраўнік дзяржавы арыентаваўся на пабудову ў Эфіопіі сацыялізму. Лічыцца адным з найжорсткіх кіраўнікоў XX стагоддзя (за гады яго кіравання загінулі ад 200 тыс. да 3 млн чалавек — апошняя лічба ўключае таксама памерлых ад голаду). Развал эканомікі, голад і вайна з сепаратыстамі ў Эрытрэі прывялі ў 1991 годзе да яго звяржэння, пасля чаго Хайле Марыям эміграваў у Зімбабвэ, дзе атрымаў палітычны прытулак. На радзіме Вышэйшы суд Эфіопіі завочна прысудзіў Менгісту Хайле Марыяма да пажыццёвага зняволення, а затым да смяротнага пакарання.
Ісаак Маркавіч Курган
Ісаа́к Ма́ркавіч Курга́н (,  —, ) — савецкі партыйны і гаспадарчы дзеяч, наркам лёгкай прамысловасці БССР (1939—1941), сакратар абласнога камітэта Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі ў Гомелі (1938).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1905 годзе ў Вільні.
З 1926 года член УКП(б), скончыў скончыў Гомельскую цэнтральную школу (1934).
З красавіка 1916 па лістапад 1919 — пастух у м. Сураж Віцебскага павета і губерні. У лістападзе 1919 — студзені 1923 года — парабак у кулака ў вёсцы Азаркі Віцебскага павета. Са студзеня 1923 па лістапад 1928 года — працоўны качагар на кардоннай фабрыцы імя Вараўскога, у лістападзе 1928 — жніўні 1929 года — сакратар Суражскага райкама ЛКСМ Беларусі. Са жніўня 1929 па май 1930 года — сакратар гаррайкама ЛКСМ Беларусі ў Віцебску.
У маі 1930 — верасні 1931 года — інструктар Беларускага Калгасцэнтра ў Менску. З верасня 1931 па жнівень 1932 года — сакратар Бабруйскага райкама ЛКСМ Беларусі ў Бабруйску. У жніўні 1932 — чэрвені 1933 года — намеснік старшыні Цэнтральнага савета таварыства «Тсаавіяхім» у Мінску. З чэрвеня 1933 па жнівень 1938 года працаваў у Гомелі. У чэрвені 1933 — чэрвені 1934 года — старшыня гарадскога савета таварыства Тсаавіяхім. З чэрвеня 1934 па май 1935 — сакратар парткама Мінскай абутковай фабрыкі «Труд». У маі 1935 — студзені 1936 года — сакратар парткама Мінскага харчовага камбіната «Спартак». Са студзеня 1936 па жнівень 1937 года — інструктар Мінскага гаркама КП(б)Б. У жніўні 1937 — сакавіку 1938 — першы сакратар Гомельскага гаркама КП(б)Б. З сакавіка па май 1938 1-ы сакратар Аргбюро ЦК КП(б)Б па Гомельскай вобласці. У маі — чэрвені 1938 года — першы сакратар Гомельскага абкама КП(б)Б. У жніўні 1938 — чэрвені 1941 працаваў у Мінску. Са жніўня 1938 па ліпень 1939 — загадчык прамыслова-транспартнага аддзела ЦК КП(б)Б. У ліпені 1939 — чэрвені 1941 — наркам лёгкай прамысловасці БССР у Мінску, з чэрвеня 1941 па чэрвень 1942 года ў Маскве.
У чэрвені — лістападзе 1942 года — камісар упраўлення тылу 4-й рэзервовай арміі Стаўкі Вярхоўнага Галоўнакамандуючага ў г. Барысаглебск Варонежскай вобласці. З лістапада 1942 па чэрвень 1944 намеснік начальніка ўпраўлення тылу 1-й гвардзейскай арміі Паўднёва-Заходняга, 3-га Украінскага франтоў. У чэрвені 1944 — студзені 1946 года — начальнік палітаддзела і намеснік начальніка ўпраўлення тылу 1-й гвардзейскай арміі 1-га і 4-га Украінскіх франтоў, палкоўнік.
Са студзеня 1946 года працаваў у Мінску. У студзені 1946 — снежні 1947 — загадчык аддзела мясцовай прамысловасці і прамкааперацыі ЦК КП(б)Б. Са снежня 1947 па верасень 1949 года — інспектар Упраўлення праверкі парторганаў ЦК КП(б)Б. У верасні 1949 — верасні 1950 года — намеснік начальніка Упраўлення прамкааперацыі. З верасня 1950 па ліпень 1953 года — першы намеснік старшыні праўлення Беларускага савета прамысловай кааперацыі (Белпрамсавета). З ліпеня 1953 па красавік 1959 года — начальнік аддзела бытавога абслугоўвання насельніцтва Белпрамсавета. У красавіку 1959 — ліпені 1960 года — дырэктар дома адпачынку «Ждановічы» Савета кааператыўнага страхавання членаў арцеляў прамысловай кааперацыі (Белпрамстрахсавет).
З ліпеня 1960 года — на пенсіі, са жніўня 1960 года — персанальны пенсіянер саюзнага значэння. З лістапада 1960 па май 1961 інспектар па кадрах завода «Металабытрамонт». З мая 1961 па люты 1964 — інжынер, тэхнік трэсту «Аргтэхбуд». Са жніўня 1964 па чэрвень 1977 — дзяржаўны інспектар Беларускага рыбаперапрацоўчага завода (Белрыбзавод). З чэрвеня 1977 па верасень 1983 — раённы дзяржінспектар Белрыбзавода.
Памёр у 1986 годзе ў Мінску.
Місіянерства
Місіяне́рства (ад missio — пасылка, даручэнне) — адна з формаў дзейнасці рэлігійных арганізацый, якая ставіць мэтай зварот няверуючых ці прадстаўнікоў іншых рэлігій. Сустракаецца, галоўным чынам, ва ўніверсальных рэлігіях, перш за ўсё ў сусветных рэлігіях, і не распаўсюджана ў нацыянальных рэлігіях.
Адрозніваюцца «знешняя» місія (у іншых краінах) і «ўнутраная» (сярод няверуючых і іншаверцаў на ўласнай кананічнай тэрыторыі).
Місіянерства часам адрозніваюць ад празелітызму, аднак выразныя адрозненні паміж місіянерствам і празелітызмам адсутнічаюць.
Лукашэнка. Крымінальныя матэрыялы
'''«Лукашэ́нка. Крыміна́льныя матэрыя́лы»''' (Лукашенко. Уголовные материалы) — беларускі дакументальны фільм, зняты блогерам Nexta ў 2019 годзе і 21 лістапада 2019 года прызнаны ў Беларусі экстрэмісцкім матэрыялам. Праз суткі пасля публікацыі стужка трапіла ў трэнды беларускай лакалізацыі інтэрнэт-сэрвіса YouTube і станам на 2022 год мае 3,6 мільёна праглядаў.
Майкл Сата
Майкл Чылуф'я Сата (Michael Chilufya Sata;  —, ) — прэзідэнт Замбіі, які ўступіў на пасаду 23 верасня 2011 года.
Сата з'яўляўся лідарам найбуйнейшай у краіне партыі Патрыятычны фронт. У 1990 годзе ўваходзіў ва ўрад Руху за шматпартыйную дэмакратыю, затым перайшоў у апазіцыю. Удзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах 2006 года супраць Леві Мванаваса і 2008 года супраць Рупіі Банды, саступіў абодвум, але атрымаў мянушку Кароль-Кобра. У 2011 годзе перамог на чарговых выбарах Банду, набраўшы большасць галасоў. Сата набраў 43 працэнтаў галасоў, у той час як яго галоўны супернік дзеючы кіраўнік дзяржавы Рупіа Банда — 36 %. Такім чынам Замбія ў чарговы раз даказала, што з'яўляецца адной з нямногіх краін Афрыкі, дзе апазіцыя прыходзіць да ўлады парламенцкім шляхам, а не ў выніку дзяржаўнага перавароту ці грамадзянскай вайны.
На працягу 2014 года сур'ёзна хварэў, а 19 кастрычніка тэрмінова паехаў у Лондан, пасля чаго памёр там 28 кастрычніка. Выконваючым абавязкі прэзідэнта краіны стаў віцэ-прэзідэнт Гай Скот.
Спіс аб’ектаў PGC (928001—929000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (928001—929000)
Дубраўка (княгіня польская)
Дубраўка, вядомая таксама як Дабрані, або Дамбру́ўка, (Doubravka, Dąbrówka; паміж 920 і 931 — ) — дачка чэшскага князя Баляслава I, прадстаўніца дынастыі Пржэмысловічаў, княгіня польская.
Біяграфія
У 965 годзе выйшла замуж за першага князя Польшчы Мешку I, які пад яе ўплывам прыняў хрысціянства ў 966 годзе, разам са шматлікімі знатнымі асобамі. Хрышчэнне правёў чэшскі біскуп Богувід (Bohuwid). Дубраўка шмат садзейнічала распаўсюджванню хрысціянства ў Польшчы. Памерла ў 977 годзе, пахавана ў Саборы Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Гнезне.
Храніст Казьма Пражскі ў «Чэшскай хроніцы» ў XII стагоддзі, крытычна ацэньваў Дубраўку: «Быўшы ўжо ў старэчым узросце, яна выйшла замуж за польскага князя, зняла пры гэтым са сваёй галавы ўбор і надзела дзявоцкі вянок, што было вельмі неразумна з яе боку».
У Дубраўкі і Мешкі было двое дзяцей: Баляслаў I Храбры і дачка Святаслава, жонка караля Швецыі Эрыка VI Пераможца, пасля смерці якога стала жонкай дацкага караля Свена I Вілабародага.
Альжбета Шыдлавецкая
Альжбета Радзівіл (у дзявоцтве Шыдлавецкая, Elżbieta Szydłowiecka;, , Польшча — , , Вялікае Княства Літоўскае) — прадстаўніца арыстакратыі Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага, пабожная кальвіністка.
Біяграфія
Паходзіла са шляхецкага роду Шыдлавецкіх герба «Адрованж», дачка Крыштафа, канцлера вялікага кароннага, і Сафіі з Таргавіска. Мела братоў Мікалая, Людвіка і Жыгімонта, а таксама сясцёр Сафію, Крысціну і Марыю. Вызнавала кальвінізм.
Згодна з дамовай паміж сваякамі, складзенай у 1536 годзе, атрымала дзве траціны родавага маёнтку Шыдловец, рэшта адыйшла да сястры Крысціны. У 1547 годзе, каб пазбегнуць падзелу маёнтку і яго пераходу ў чужыя рукі, выкупіла частку сястры.
12 лютага 1548 года у Сандаміры выйшла замуж за Мікалая Радзівіла Чорнага, на вяселлі прысутнічаў будучы кароль Жыгімонт II Аўгуст. Пасля шлюбу маёнтак Шыдловец у якасці шлюбнага пасагу адыйшоў да Радзівілаў. У шлюбе мела сыноў Альбрэхта, Мікалая Крыштафа, Станіслава і Юрыя, а таксама дачок Ганну Магдалену, Крыстыну, Соф'ю Агнешку і Альжбету.
Іранская аперацыя
Гэтыя дзеянні былі прадпрыняты ў сілу таго, што, паводле ацэнак палітычнага кіраўніцтва як Вялікабрытаніі, так і СССР, існавала прамая пагроза ўцягвання Ірана ў Другую сусветную вайну на боку Германіі. Падчас Другой сусветнай вайны шах Ірана Рэза Пехлеві адмовіў Вялікабрытаніі і Савецкаму Саюзу ў іх просьбе размясціць свае войскі ў Іране. Матывуючы свой удзел у гэтай ваеннай аперацыі супраць Ірана, савецкі ўрад спасылаўся на пункты 5 і 6 дзеючага на той момант Дагавора паміж Савецкай Расіяй і Іранам ад 1921 года, якімі прадугледжвалася, што, у выпадку ўзнікнення пагрозы сваім паўднёвым межам Савецкі Саюз мае права ўвесці войскі на тэрыторыю Ірана.
Падчас аперацыі ўзброеныя сілы саюзнікаў уварваліся ў Іран, зрынулі шаха Рэзу Пехлеві і ўсталявалі кантроль над чыгункамі і нафтавымі радовішчамі Ірана. Пры гэтым войскі Вялікабрытаніі акупавалі паўднёвы Іран, а СССР - паўночны.
Адэска-Сімферопальская дыяцэзія
Адэска-Сімферопальская дыяцэзія (Dioecesis Odesensis-Sympheropolitanus) — дыяцэзія (дыяцэзія) Рымскай каталіцкай царквы з цэнтрам у горадзе Адэса, Украіна. Уваходзіць у Львоўскую мітраполію. Кафедральны сабор дыяцэзіі — Сабор Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Структура
Тэрыторыя дыяцэзіі займае плошчу км². Паводле даных даведніка catholic-hierarchy па стане на 2004 год у дыяцэзіі налічвалася каля 16 тысяч каталікоў, 12 святароў і 44 манахаў.
Іван Дзмітрыевіч Вятроў
Іва́н Дзмі́трыевіч Вятро́ў (, в. Саматэвічы, Касцюковіцкі раён —, г. Мінск) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў камуністычнага падполля і партызанскага руху на тэрыторыі Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны, дзяржаўны дзеяч БССР. Заслужаны юрыст БССР (1972). Заслужаны работнік культуры БССР (1980).
Біяграфія
Член КПСС з 1927. Скончыў Вышэйшую школу партыйных арганізатараў пры ЦК ВКП(б) у 1940, Ваенную юрыдычную акадэмію Савецкай Арміі ў 1952.
З 1925 на камсамольскай, з 1927 на партыйнай і савецкай рабоце ў Мсціслаўскім, Лёзненскім, Крупскім, Полацкім, Чэрыкаўскім раёнах, у Магілёве. У 1940—1941 намеснік загадчыка аддзела кадраў ЦК КП(б)Б, пракурор БССР.
У 1941—42 у Чырвонай Арміі. З чэрвеня 1942 г прадстаўнік ЦК КП(б)Б і БШПР на Заходнім фронце. Са жніўня 1943 упаўнаважаны ЦК КП(б)Б, ЦШПР, 1-ы сакратар Палескага падпольнага абкама КП(б)Б, камандзір Палескага партызанскага злучэння.
Аўтар ваенных мемуараў.
Пахаваны на Чыжоўскіх могілках.
Арэні
Арэні́ (Արենի) — сяло ў марзе Ваёц-Дзор, на поўдні Арменіі. Размешчана на р. Арпа, побач з трасай Ерэван — Сцепанакерт, за 16 км на паўднёвы захад ад горада Ехегнадзора, непадалёк ад сёл Арпі, Агаўнадзор, Рынд і Чыва. Арэні — сяло з багатай гісторыяй, колішняя сталіца Сюніка. Сяло і яго аколіцы вядомы сваімі вінамі.
Арэўшат (Арарат)
Арэўша́т (Արևշատ) — сяло ў марзе Арарат, у цэнтры Арменіі. Размешчана на правым беразе р. Азат, за 11 км на паўночны захад ад горада Аштарака, за 1 км на паўднёвы захад ад сяла Абавян, за 2 км на паўночны захад ад сяла Вардашэн, за 2 км на паўночны ўсход ад сяла Ншаван і за 2 км на ўсход ад сяла Дытак.
Аляксандр Аляксандравіч Здановіч
Біяграфія
Скончыў Мінскі юрыдычны інстытут (1952).
3 1951 годна народны суддзя Лёзненскага раёна, З 1959 года інструктар аддзела адміністрацыйных і гандлёва-фінансавых органаў Віцебскага абкама КПБ, з 1961 года інструктар аддзела адміністрацыйных органаў ЦК КПБ, з 1966 года намеснік загадчыка аддзела адміністрацыйных органаў ЦК КПБ.
З 1970 года — міністр юстыцыі БССР.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 10.02.1984 года прызначаны на пасаду Старшыні Вярхоўнага Суда БССР.
Пастановай Вярхоўнага Савета БССР ад 19.11.1988 года вызвалены ад пасады Старшыні Вярхоўнага Суда БССР у сувязі з выхадам на пенсію.
Ясень (рэстаран)
«Ясень» — рэстаран у Магілёве, размешчаны на рагу вуліцы Мікалая Астроўскага і праспекта Шміта.
Аляксандр Аляксандравіч Здановіч
Біяграфія
Член рэвізійнай камісіі КПБ (1986—1990), дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971—1990).
Ясень (рэстаран)
Адкрыты ў 1987 годзе. Гандлёвая плошча першапачаткова складала каля 650 м². У 1990 годзе адначасова мог абслужыць 380 чалавек. Меў 4 залы, у т.л. 2 банкетныя, кафэ на 75 пасадачных месцаў, піўбар на 50 месцаў. Кожная зала мела сваю каляровую гаму, індывідуальны інтэр’ер. Прапаноўвала фірменныя і нацыянальныя стравы. Увечар іграў вакальна-інструментальны ансамбль, працавалі вар’етэ і дыскатэка.
Вуліца Астроўскага (Магілёў)
Вуліца Астроўскага (улица Островского) — вуліца ў паўднёвай частцы Магілёва, адна з галоўных вуліц Задняпроўскага жылога раёна.
Гісторыя
Гістарычная назва Бойніцкая вуліца паходзіць ад бойні, якая размяшчалася на вуліцы. Была адной з галоўных вуліц Лупалаўскага прадмесця. Перайменавана ў 1938 годзе ў гонар савецкага пісьменніка Мікалая Астроўскага.
Сучаснае аблічча вуліцы фарміруецца паводле генеральнага плана горада 1969 года.
Размяшчэнне
Працягласць 2640 м, ад праспекта Пушкіна да вуліцы Сіманава.
Забудова
Забудавана пераважна 5-, 9-павярховымі жылымі дамамі.
На вуліцы ў 1990 годзе размяшчаліся адміністрацыйны будынак будтрэста № 17 «Лаўсанбуд», універсам, рэстаран «Ясень», атэлье № 5 па індпашыве адзення, атэлье па рамонце трыкатажных вырабаў, пункты праката турысцкага рыштунку (д. № 1а і № 2), мэблевая фабрыка, кінатэатр «Ветразь». Да вуліцы прылягаюць жылыя мікрараёны Задняпроўе 1, 3, 4, 5, 7.
Паркі і скверы
На ўчастку паміж вуліцай Сіманава і праспектам Шміта з паўднёвага ўсходу да вуліцы прылягае парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка.
Анцье Якелен
А́нцье Якелен (Antje Jackelén;, Хердэке, Германія) — архібіскуп Упсалы і глава Цэрквы Швецыі (з 2013).
Біяграфія
Якелен была пастарам у Стакгольмскай і Лундскай дыяцэзіях, а таксама была прафесарам у Лютэранскай школе тэалогіі ў Чыкага, ЗША. 17 кастрычніка 2006 года яе выбралі біскупам. Яна была пасвечана ў сан біскупа ва Упсальскім кафедральным саборы 15 красавіка 2007 года. Пры прыняцці сану біскупа яна выбрала дэвіз: «Бог большы», узяты з 1 Іаана 3:18-20. Яе муж, Хайнц Якелен, таксама пастар і ў іх дзве дочкі.
15 кастрычніка 2013 года выбрана Архібіскупам Упсалы і главой Цэрквы Швецыі.
Залужжа (Старадарожскі раён)
Гісторыя
У 1866 годзе было адкрыта народнае вучылішча.
У 1940—1954 гадах цэнтр Залужскага сельсавета.
Астхадзор
Астхадзо́р (Աստղաձոր) — сяло ў марзе Гегаркунік, на ўсходзе Арменіі. Размешчана за 3 км на паўднёвы ўсход ад горада Мартуні, паміж сёламі Вагашэн і Залакар.
Матуш Чак
Матуш Чак (верагодна 1252 — 18 сакавіка 1321 года) — венгерскі магнат, сын храбрага Петэра I Чака (? — 1283), «некаранаваны кароль» заходняй і цэнтральнай Славакіі, якая ў той час ўваходзіла ў склад Венгрыі. Славакі называлі яго «Панам Вага і Татраў» (pán Váhu a Tatier).
Біяграфія
Венгерскі род Чак паходзіў з Эстэргамскага камітата і валодаў вялікімі ўладаннямі на тэрыторыі сучаснай Славакіі. У 1278 годзе Матуш Чак дапамог нямецкаму каралю Рудольфу I разграміць чэшскага караля Пржэмысла II Отакара ў бітве пры Дюрнкруце. У 1291 годзе Матуш узначаліў войска венгерскага караля Андраша III, якое разграміла на подступах да Браціславы Генрыха з Кёсега. У падзяку Матуш Чак атрымаў тытул Браціслаўскага жупана.
Пазней, пасля шэрагу спрэчак з Андрашам, Матуш перасяліўся ў Трэнчын, які з 1296 года быў цэнтрам яго ўладанняў. Андраш III паслаў супраць яго войска, але Матуш Чак паспяхова адбіў напад. Пасля смерці Андраша, Матуш пачаў падтрымліваць чэшскага караля Вацлава III і дапамог яму ў барацьбе супраць Карла Роберта. Аднак жа, у 1303 годзе Матуш Чак перайшоў на бок Карла Роберта. З 1304 года стаў весці цалкам самастойную палітыку, перастаўшы падтрымліваць і Карла Роберта. Пік феадальнай моцы Матуша Чака прыйшоўся на 1311—1312 гады, калі ён кантраляваў 14 камітатаў. З гэтага часу ён пачаў сябе весці як кароль, чым выклікаў незадаволенасць цэнтральнай улады. У 1312 годзе ўдзельнічаў у бітве пры Розганаўцах, непадалёк ад Кошыцаў, але яго войскі падышлі занадта позна, калі зыход бітвы ўжо быў вырашаны. У 1314 годзе Матуш напаў на Маравію і разбіў пры Голічы войскі чэшскага караля Яна Люксембургскага. Памёр 18 сакавіка 1321 года сваёй смерцю, не пакінуўшы спадчыннікаў (яго адзіны сын Матуш памёр у 1318 годзе).
Пра гістарычнае значэнне Матуша Чака гаворыць факт, што яшчэ ў XV стагоддзі заходнюю Славакію называлі «Матушавай зямлёй». Пазней Людэвіт Штур, Ёзэф Гурбан і іншыя славацкія будзіцелі часам рамантызавалі вобраз Матуша Чака як славацкага вяльможы і валадара адзінай Славакіі. Сам жа Матуш Чак нязменна падкрэсліваў сваю прыналежнасць да «Natio Hungarica».
Гансала Ігуаін
Ганса́ла Хера́рда Ігуаі́н (Gonzalo Gerardo Higuaín; нар., Брэст, Францыя) — аргенцінскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Аргенціны (2009—2018). Гансала нарадзіўся ў Францыі ў сям’і аргенцінскага футбольнага іграка Хорхэ Ігуаіна, які выступаў у той час за французскі клуб «Брэст». У 2007 годзе Гансала атрымаў аргенцінскае грамадзянства, якое стала другім пасля французскага.
Ігуаін вядомы сваёй хуткасцю і добрымі забіўнымі здольнасцямі.
«Рывер Плейт»
Гансала распачаў сваю кар’еру ў моладзевай камандзе «Рывер Плэйт». У 2005 годзе ён упершыню быў прыцягнуты да выступаў асноўнай каманды, дэбютаваўшы 29 мая ў прайграным матчы супраць «Хімнасіі і Эсхрыма». 12 лютага 2006 года Ігуаін забіў свой першы гол лізе ў пераможным матчы супраць «Банфілда». Футбаліст скончыў сезон 2005/06 з пяццю галамі ў дванаццаці матчах.
«Рэал»
У снежні 2006 года іспанскі клуб «Рэал» падпісаў Ігуаіна за 13 млн еўра, пасля таго як «Рывер Плэйт» адхіліў прапанову ад 10 млн еўра. Гансала дэбютаваў у складзе каралеўскага клуба 11 студзеня 2007 года супраць клуба «Рэал Бетыс» у другім раўндзе Кубка Іспаніі.
«Напалі»
Улетку 2013 года Ігуаін перайшоў у «Напалі», дзе стаў асноўным нападнікам.
«Ювентус»
У канцы ліпеня 2016 года турынскі «Ювентус» актывіраваў опцыю выкупа Ігуаіна ў «Напалі» за 90 млн еўра.
У жніўні 2018 года перайшоў у «Мілан» на правах арэнды за 18 млн еўра з абавязацельствам выкупу за 36 млн еўра.
У студзені 2019 года перабраўся ў арэнду ў лонданскі «Чэлсі», меркавана з тымі жа ўмовамі што і ў «Мілане»: 9 млн еўра за паўгады арэнды і выкуп за 36 млн еўра. Па заканчэнні сезона «Чэлсі» вырашыў не выкупаць нападніка, і Ігуаін вярнуўся ў «Ювентус».
«Інтэр Маямі»
У верасні 2020 года разарваў кантракт з «Ювентусам» і стаў іграком амерыканскага клуба «Інтэр Маямі». У кастрычніку 2022 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры па заканчэнні сезона 2022.
Міжнародная кар’ера
Ігуаін з’яўляецца адным з трох аргенцінскіх ігракоў, які выступалі за нацыянальную зборную і пры гэтым нарадзіліся па-за межамі Аргенціны. Акрамя Гансала такімі ігракамі былі Педра Суарэс Арыка і Канстанцін Урбіета Соса. Першапачаткова Гансала адхіліў заклікі як з боку аргенцінскай, гэтак і з боку французскай нацыянальных каманд, сцвярджаючы, што ў той час ён быў у нерашучасці за якую з краін ён жадаў бы за лепшае гуляць. Аднак у канчатковым выпадку Гансала абраў для сябе выступы ў аргенцінскай нацыянальнай зборнай.
Дасягненні
«Рэал Мадрыд»
«Напалі»
«Ювентус»
«Чэлсі»
Атыс
Славутасці
У сяле захаваліся сярэдневяковыя камяні крыжы XIII-XVII стагоддзі.
World Open 2013 (снукер)
World Open 2013 (таксама вядомы як Yearly Yuan-jiang Gujinggong Liquor Haikou World Open 2013 — ад назваў спонсара і горада ў якім праходзіў турнір) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 25 лютага па 3 сакавіка 2013 года ў міжнародным выставачным цэнтры Хайнаня, у горадзе Хайкоу, Кітай. Турнір стаў 31-м розыгрышам World Open, які быў заснаваны ў 1982 годзе пад назвай Professional Players Tournament, а таксама праходзіў пад назвай Гран-пры. Прызавы фонд турніру склаў £425,000, з якіх £85,000 атрымаў пераможца.
World Open 2012 (снукер)
World Open 2012 (таксама вядомы як Star Xing Pai Haikou World Open 2012 — ад назваў спонсара і горада ў якім праходзіў турнір) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 27 лютага па 4 сакавіка 2012 года на арэне стадыёна Хайкоу, у горадзе Хайкоу, Кітай. Турнір стаў трыццатым розыгрышам World Open, які быў заснаваны ў 1982 годзе пад назвай Professional Players Tournament, а таксама праходзіў пад назвай Гран-пры. Прызавы фонд турніру склаў £400,500, з якіх £75,000 атрымаў пераможца.
Міхаіл Аляксандравіч (сын Аляксандра III)
Вялікі князь Міхаі́л Алякса́ндравіч (, Анічкаў палац, Санкт-Пецярбург — 13 чэрвеня 1918 года, блізу Пермі) — чацвёрты сын Аляксандра III, малодшы брат Мікалая II; расійскі военачальнік, генерал-лейтэнант (1916 ), генерал-ад'ютант; член Дзяржаўнага савета (1901—1917).
На момант яго нараджэння, яго дзед па бацькавай лініі (Аляксандр II) быў дзеючым расійскім імператарам. Міхаіл быў чацвёртым у чарзе на прастол пасля яго бацькі і старэйшых братоў Мікалая і Георгія. Пасля забойства свайго дзеда ў 1881 годзе, ён стаў трэцім, а ў 1894 пасля смерці свайго бацькі — другім у чарзе. Георгій памёр у 1899 годзе і Міхаіл стаў спадчыннікам прастола.
Нараджэнне сына Мікалая Аляксея ў 1904 годзе часова пасунула Міхаіла назад у чарзе на прастол на другое месца, але Аляксей атрымаў ад маці гемафілію і мог скора памерці. Міхаіл падняў скандал пры імператарскім двары, калі ён стаў палюбоўнікам Наталлі Сяргееўны Брасавай, замужняй жанчыны. Мікалай паслаў Міхаіла ў Арол, каб пазбегнуць раздування скандалу, але гэта не перашкодзіла Міхаілу, які часта падарожнічаў, бачыць сваю каханку. Пасля нараджэння ў 1910 годзе сына, Георгія, Міхаіл перавёз Наталлю ў Санкт-Пецярбург, дзе яна была пазбягала грамадства. У 1912 годзе Міхаіл шакаваў Мікалая, ажаніўшыся з Наталляй, у надзеі, што ён будзе выдалены з лініі атрымання ў спадчыну. Міхаіл і Наталля пакінулі Расію і жылі ў Францыі, Швейцарыі і Англіі.
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Міхаіл вярнуўся ў Расію. Калі Мікалай адрокся ад прастола, Міхаіл быў названы ў якасці пераемніка замест Аляксея. Міхаіл, аднак, адклаў прыняцце трона да ратыфікацыі Устаноўчым сходам. Ён ніколі не быў пацверджаны ў якасці імператара і пасля рэвалюцыі ён быў высланы ў Перм і забіты.
Ранняе жыццё
Міхаіл нарадзіўся ў Анічкавым палацы на Неўскім праспекце Санкт-Пецярбурга, быў малодшым сынам і перадапошнім дзіцям царэвіча Аляксандра і яго жонкі, Марыі Фёдараўны (вядомай да замужжа як прынцэса Дагмара Дацкая). Яго дзядуляй і бабуляй былі кароль Крысціян IX і. Яго бабуля па бацькавай лініі імператрыца Марыя Аляксандраўна памёрла да яго другога дня нараджэння, дзед па бацькавай лініі, імператар Аляксандр II, быў забіты 1 сакавіка 1881 года, і ў выніку бацькі Міхаіла сталі імператарам і імператрыцай усяе Русі да яго трэцяга дня нараджэння. Пасля забойства бацькі новы цар Аляксандр III з сям’ёй пераехаў у, які быў у 29 мілях на паўднёвы захад ад Санкт-Пецярбурга і акружаны ровам задля бяспекі
Міхаіл шмат часу праводзіў у кампаніі малодшай сястры, Вольгі; яго старэйшыя браты і сёстры і бацькі называлі яго «Міша». Умовы ў дзіцячым пакоі былі сціплымі, нават спартанскімі. Дзеці спалі на цвёрдых лагерных ложках, прачыналіся на досвітку, мыліся ў ледзяной вадзе і елі простую кашу на сняданак. За Міхаілам, як і яго братамі і сёстрамі, даглядала няня-англічанка, місіс Элізабет Франклін.
Міхаіл і Вольга часта хадзілі ў паходы па лясах вакол Гатчыны са сваім бацькам, які карыстаўся магчымасцю, каб навучыць іх абодвух лесарубству. Дзецям таксама выкладалі фізічныя нагрузкі, такія як конны спорт. На Каляды і Вялікдзень былі ўрачыстасці, пост строга выконваўся — мяса і малочныя прадукты былі забароненыя. Летнія канікулы сям’я праводзіла ў Пецяргофе і з дзядулем Міхаіла ў Даніі.
Міхаілу было амаль 16 гадоў, калі яго бацька злёг ад хваробы; гадавая паездка ў Данію была адменена. 1 лістапада 1894 года Аляксандр III памёр ва ўзросце 49 гадоў. Старэйшы брат Міхаіла, Мікалай, стаў царом.
Ваенная кар’ера. Характар
Маці Міхаіла, імператрыца Марыя, вярнулася ў Анічкаў палац з Міхаілам і Вольгай. Як і большасць членаў яго сям’і, Міхаіл быў залічаны ў войска. Ён завяршыў падрыхтоўку ў артылерыйскай школе і далучыўся да Коннагвардейскай артылерыі. У лістападзе 1898 года ён дасягнуў прававой сталасці і праз восем месяцаў стаў спадчыннікам Мікалая, паколькі сярэдні брат, Георгій, загінуў у выніку аварыі на матацыкле. Смерць Георгія і наступнае змяненне ў лініі атрымання ў спадчыну выявіла, што ў Мікалая яшчэ не было сына. Паколькі паслядоўнасць была абмежаваная мужчынамі, тры яго дачкі не мелі права на прастол. Калі жонка Мікалая, Аляксандра, зацяжарыла ў 1900 годзе, яна спадзявалася, што дзіця будзе мужчынскага полу. Яна хацела стаць рэгентам свайго будучага дзіцяці ў выпадку смерці Мікалая, але ўрад не пагадзіўся і прызначыў Міхаіла рэгентам незалежна ад полу ненароджанага дзіцяці. У наступным годзе нарадзілася чацвёртая дачка.
Міхаіла апісвалі як ціхага і лагоднага. Ён выконваў звычайныя грамадскія абавязкі, ускладзеныя на спадкаемца. У 1901 годзе ён прадстаўляў Расію на пахаванні каралевы Вікторыі і атрымаў ордэн Лазні. У наступным годзе ён быў узведзены ў Рыцары Падвязкі на цырымоніі каранацыі караля Эдуарда VII. У чэрвені 1902 года Міхаіл пераведзены ў Блакітны кірасірскі полк і пераехаў у Гатчыну, дзе полк размяшчаўся. Міхаіл зажадаў фінансавай незалежнасці, яго актывы ўключалі вялікі цукровы завод, капітал у некалькі мільёнаў рублёў, калекцыю аўтамабіляў і сядзібу ў расійскай Польшчы і Брасава каля Арла.
Міхаіл быў спадчыннікам да 12 жніўня 1904 года, калі нарадзіўся царэвіч Аляксей, які стаў новым спадчыннікам. Міхаіл зноў стаў другім у чарзе на трон, але быў названы суправіцелем для хлопчыка, разам з Аляксандрай, у выпадку смерці Мікалая