cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзмітрый Уладзіміравіч Кубараў
Палітычны пераслед
Сам Кубараў не адмаўляў свайго ўдзелу ў акцыях 10 і 11 жніўня, але сцвярджаў, што дапамагаў пратэстоўцам, прамываў вочы і раны пасля атак сілавікоў. На акцыю 11 жніўня ён надзеў шчыткі і ўзяў з сабой на акцыю рупар, падчас акцыі ўдзельнічаў у перакрыцці дарогі. Абвінавачванне ў арганізацыі Кубараў не прызнаў, патлумачыў, чаму ён запісаў відэа, на якім ён сам называе сябе каардынатарам: у адным з тэлеграм-чатаў з ім звязалася дзяўчына, якая паведаміла, што яна з Масквы і гатовая пералічыць грошы на дапамогу пратэстоўцам, але дзеля гэтага Кубараву варта было запісаць відэа і сказаць на ім, што ён каардынатар, што ён зрабіў. Пасля яму было пералічана 20000 рублёў, якія ён хацеў патраціць на ваду і медыкаменты, але ў выніку ён нічога не паспеў набыць, бо быў затрыманы.
Па кактэйлях Молатава Кубараў патлумачыў, што на акцыі ён разгаварыўся з чалавекам, які меў інгрэдыенты (каністры растваральніка) для вырабу кактэйляў, і Кубараў спецыяльна прапанаваў забраць сабе інгрэдыенты, каб затым пазбавіцца іх, бо не ўхваляў выкарыстанне «кактэйляў», але не паспеў выліць растваральнік, бо каністры былі закрыты «дзіўнымі пробкамі», якія ён не змог адчыніць.
22 сакавіка памочніца пракурора Аліна Касьянчык запрасіла для Кубарава прысуд у сем гадоў пазбаўлення волі ва ўмовах узмоцненага рэжыму, а таксама падтрымала пазоў на матэрыяльную кампенсацыю за шкоду, нанесеную «Мінсктрансу» за перыяд 9-12 жніўня 2020 года ў памеры 69 тысяч рублёў, нягледзячы на тое, што гэта сума датычыцца падзей ва ўсім горадзе, а вызначэнне шкоды, нанесенай менавіта Кубаравым фактычна немагчыма (што было зацверджана адпаведным дакументам у матэрыялах справы).
24 сакавіка суддзя Лукашэвіч вынес прысуд Кубараву, у якім прызнаў яго вінаватым і пастанавіў прызначыць 7 гадоў пазбаўлення волі з адбываннем у калоніі ўзмоцненага рэжыму (менавіта такое пакаранне, як запрасіла напярэдадні Касьянчык).
У чэрвені 2021 быў запланаваны разгляд апеляцыйнай скаргі Кубарава, але 18 чэрвеня стала вядома, што супраць Кубарава завялі яшчэ адну крымінальную справу: следчыя «забылі» выставіць абвінавачанне паводле ч. 2 арт. 295-3 Крымінальнага кодэксу (Дзеянні з прадметамі, учыненне якіх заснаванае на выкарыстанні гаручых рэчываў). Праз гэта Кубараў быў пераведзены з жодзінскага ізалятару зноў у СІЗА № 1 у Мінску.
З канца жніўня па сярэдзіну верасня 2021 у судзе Фрунзенскага раёна асобна разглядаўся матэрыяльны пазоў да Кубарава ад «Мінсктранса». Сам Кубараў на суд не быў дастаўлены, таксама не была забяспечана яго яўка праз відэасувязь, яго інтарэсы на судзе прадстаўляў адвакат. Юрысты перапрацавалі пазоўны акт да Кубарава і у выніку на думку «Мінсктранса» з Кубарава павінны былі спагнаць больш за 45 тысяч рублёў за тое, што ён спыніў грамадскі транспарт на 107 маршрутах. Гэты пазоў быў падтрыманы ранейшым прысудам Кубарава, дзе яго прызналі арганізатарам масавых беспарадкаў, таму юркансультант прадпрыемства заявіла, што «Кубараў арганізаваў блакіроўку руху на ўсіх 107 маршрутах па ўсім Мінску», а пракурор Раман Прановіч прапанаваў Кубараву самому спаганяць суму з астатніх «невысвятленых асобаў», якіх прызнаюць вінаватымі па гэтым эпізодзе. У выніку, суддзя Інэса Курко пастанавіла спагнаць з палітвязня Дзмітрыя Кубарава на карысць «Мінсктранса» больш чым 45 тысяч рублёў. Кубараў стаў першым з ліку тых, з каго ў грамадзянскім парадку спагналі ўсю суму пазову, заяўленую «Мінсктрансам».
Праз некалькі тыдняў, 27 верасня 2021, у судзе Завадскога раёна Мінска Кубараву вынеслі прысуд па яшчэ адной справе, распачатай на яго ў чэрвені 2021. Гэтым разам суддзя Жанна Хвайніцкая падтрымала запыт пракурора Аляксандра Кулакоўскага і асудзіла Кубарава на тры гады калоніі за незаконныя дзеянні ў адносінах да прадметаў, паражальнае дзеянне якіх заснавана на выкарыстанні гаручых рэчываў (арт. 295-3 Крымінальнага кодэкса РБ), на падставе таго, што Кубараў захоўваў ў кватэры сродкі для вырабу кактэйляў Молатава. З улікам першага прысуда, агульны тэрмін пакарання для Кубарава склаў 8 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Кубараў на судзе адмовіўся даваць паказанні, таму зачытваліся тыя, якія ён даваў падчас следства.
У сярэдзіне студзеня 2022 стала вядома аб пераводзе Дзмітрыя з СІЗА-2 у папраўчую калонію № 1 у Наваполацку.
5 мая 2022 новай хроснай Кубарава стала дэпутатка Бундэстагу, якая раней была хроснай палітвязня Аляксея Караткова, які адсядзеў прызначаны яму тэрмін; а Матэрн фон Маршал стаў ужо былым дэпутатам Бундэстагу.
Дзмітроўскі раён (Арлоўская вобласць)
Дзмітроўскі раён (Дмитровский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Арлоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Дзмітроўск.
Геаграфія
Дзмітроўскі раён мяжуе з Шаблыкінскім, Соскаўскім, Кромскім і Траснянскім раёнамі, а таксама з Курскай і Бранскай абласцямі. Плошча раёна складае 1249,80 км².
Гісторыя
Дзмітроўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.
Мінскі дзяржаўны тэхналагічны каледж
Мінскі дзяржаўны тэхналагічны каледж (МДТК) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Мінску. Размешчаны па адрасе вул. Чырвоная, 19б. З 2014 года філіял БНТУ.
У каледжы навучаецца больш за 1000 навучэнцаў на дзённай і завочнай формах атрымання адукацыі. За перыяд існавання каледжа падрыхтавана больш 26 тысяч спецыялістаў для прадпрыемстваў лёгкай прамысловасці і бытавога абслугоўвання насельніцтва Рэспублікі Беларусь і замежжа. Адукацыйны працэс забяспечваюць 77 выкладчыкаў і майстроў вытворчага навучання.
Гісторыя
У 1958 годзе тэхнікум размясціўся ў будынку па вуліцы Змітрака Бядулі, а ў 1961 годзе, паводле рашэння Савета Міністраў БССР, тэхнікум пераязджае ў асобнае крыло будынка палітэхнікума па Ленінскім праспекце, 85. У гэтым жа годзе пачынае працаваць завочнае аддзяленне.
З 1970 года тэхнікум пераехаў у 5-павярховы корпус па вуліцы Чырвонай. З 1973 года пачаўся набор на спецыяльнасць «Цырульнае мастацтва і дэкаратыўная касметыка», а з 1982 года — на спецыяльнасць «Фатаграфічная вытворчасць». З 1980—1991 год тэхнікум рыхтаваў спецыялістаў для замежных краін.
У 1999 годзе тэхнікум ператвораны ў Мінскі дзяржаўны тэхналагічны каледж і вызначаны базавым каледжам у вобласці лёгкай прамысловасці і бытавога абслугоўвання насельніцтва. У адпаведнасці з загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 5 лютага 2014 № 83 далучаны да БНТУ ў якасці філіяла.
Інфраструктура
Каледж мае 37 кабінетаў і лабараторый, якія абсталяваны метадычнымі комплексамі па ўсіх дысцыплінах, неабходнымі  тэхнічнымі сродкамі навучання, сучасным абсталяваннем, трыма камп'ютарнымі класамі, спартыўнай і актавай заламі, сталовай, інтэрнатам для іншагародніх навучэнцаў і майстэрнямі для праходжання вытворчай практыкі. У каледжы маецца пакой псіхалагічнай разгрузкі, метадычны кабінет, бібліятэка агульнай плошчай 505 кв. м, на якой размяшчаецца абанемент, чытальная зала, кнігасховішча. Фонд бібліятэкі налічвае больш 52 000 асобнікаў кніг і перыядычных выданняў.
Структура
Падрыхтоўка вядзецца на аснове агульнай базавай і агульнай сярэдняй адукацыі, за кошт сродкаў бюджэту і на платнай аснове. У структуры каледжа маюцца 3 аддзяленні :
Эскабар
Эскаба́р  — іспанскае і партугальскае прозвішча.
Пхетбуры
Пхетбуры (เพชรบุรี) — горад на захадзе Тайланда, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі.
Горад знаходзіцца ў паўночна-ўсходняй частцы правінцыі, на берагах аднайменнай ракі, паблізу ўзбярэжжа Сіямскага заліва, за 70 км на паўднёвы захад ад сталіцы краіны Бангкока. Абсалютная вышыня — чатыры метры над узроўнем мора. У ваколіцах шмат пячор.
Марстранд
Марстранд (швед. Marstrand) — горад у Швецыі, у камуне Кунгельв, лен Вестра-Гёталанд. Знаходзіцца за 30 км на паўночны захад ад Гётэбарга на астравах Марстрандэн і Куён. Насельніцтва горада — 1432 чалавека.
Курорт. Важную ролю ў яго эканоміцы граюць таксама турызм, суднаходства, рыбалоўства і суднабудаванне.
Сядзячы Бык
Сядзячы Бык (на мовах сіў: Tȟatȟáŋka Íyotake) (каля 1831 — 15 снежня 1890) — шаман, лідар індзейцаў ханкпапа (Húŋkpapȟa — адна з сямі галінаў лакота, індзейскага народа з групы сіў), натхняльнік бітвы пры Малым Бігхарне 25 чэрвеня 1876, у якой 1200 індзейцаў сіў і чыене разбілі войскі амерыканскага генерала Джорджа Амстронга Кастара. Гэтая бітва лічыцца адной з найзначнейшых перамог індзейцаў.
Пасля доўгі час хаваўся разам з племенем на тэрыторыі Канады. 20 ліпеня 1881 здаўся амерыканскім уладам. Яму абвясцілі амністыю. Пэўны час выступаў з Шоў Дзікага Захаду Біла Коды. Калі яго прасілі звярнуцца да гледачоў, ён праклінаў іх на роднай мове.
У 1890 улады загадалі арыштаваць яго па падазрэнні ў здрадзе. У бойцы пры арышце Сядзячы Бык і яго сын загінулі.
Гордан Бэнкс
Гордан Бэнкс (Gordon Banks; — ) — англійскі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1966 у складзе нацыянальнай зборнай Англіі.
Сцяг Чэхіі
Сцяг Чэхіі — афіцыйны дзяржаўны сымвал Чэшскай Рэспублікі. Уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, якое складаецца з двух роўных гарызантальных палос: белага і чырвонага колеру, з даданнем сіняга роўнабаковага трохвугольніка.
Ратбуры (правінцыя)
Ратбуры (ราชบุรี) — правінцыя (чангват) у заходняй частцы Тайланда. На поўначы мяжуе з Канчанабуры, на ўсходзе — з правінцыямі Накхонпатхом, Самутсакхон і Самутсонгкхрам, на поўдні — з правінцыяй Пхетбуры. На захадзе правінцыя мяжуе з М’янмай.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Ратбуры. Губернатар — Сумет Чайлетванітчакун (з 2008 года).
Плошча правінцыі складае 5196,5 км² (42-е месца па памеры).
Учур
Учу́р (Учу́р, Учур) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Хабараўскам краі і Якуціі, правы прыток ракі Алдан (басейн Лены).
Даўжыня ракі 812 км. Плошча вадазбору 113 00 км². Бярэ пачатак у адгор’ях Станавога хрыбта на вышыні 1250 м, цячэ па ўсходняй ускраіне Алданскага нагор’я. Упадае ў Алдан за 5 км ніжэй па цячэнню ад сяла Чагда. Сярэдні гадавы расход вады 1345 м³/с (1250 м³/с у ніжнім цячэнні ). Замярзае ў пачатку кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў першай палове мая. На участках выхадаў тэрмальных вод — палонкі. Рака прымае 141 прыток даўжынёй больш за 10 км. У басейне звыш за 16 000 вадацёкаў, каля 5000 азёр (4863 возеры агульнай плошчай 190 км² ). Суднаходная на 159 км (ад вусця да метэастанцыі Чульбю).
Сярод прытокаў: Улая, Эльдаму-Макіт, Быстрая, Курайканда, Дыгаткан, Кураханданджа, Ныгваган, Тарыннаах, Ляльмі, Амнундалі, Учур-Элгэтэ, Гарында, Юёсээ-Таллыйа, Улкан, Талах, Угаян, Уян, Сэбээгдэ, Юна, Сэліндэ, Чайдаах, Гівун, Гекан, Хайкан, Тыркан, Тыаллаах, Тарынгнаах, Чайдаах, Элгэкээн, Кыахаан і інш.
Арнольд Бёклін
Арнольд Бёклін (Arnold Böcklin;, Базель, Швейцарыя — , Сан-Даменіка-дзі-Ф'езоле, Італія) — швейцарскі жывапісец, графік, скульптар; адзін з выбітных прадстаўнікоў сімвалізму ў еўрапейскім выяўленчым мастацтве XIX стагоддзя.
Біяграфія
Вучыўся ў Акадэміі мастацтваў у Дзюсельдорфе ў тэарэтыка мастацтва А. фон Гільдэбранта і пейзажыста І. В. Шырмера (1845—1847), затым у Мюнхене, дзе прыцягнуў увагу графа Шака. Распачаў адукацыйнае падарожжа па Швейцарыі, Нідэрландах і Францыі. Першапачаткова займаўся ляндшафтным жывапісам, аднак з часам перайшоў у міфалагічную тэматыку. У 1850—1857 гадах працаваў у Рыме. У 1860—1862 гадах быў прафесарам у Акадэміі мастацтваў у Веймары. Апошнія гады працаваў напераменку ў Базелі і ў Італіі. Аказаў уплыў на такіх прадстаўнікоў сюррэалізму, як Макс Эрнст, Сальвадор Далі, Джорджа дэ Кірыко.
Творчасць
Карціны Бёкліна, яркія і кідкія сваімі колерамі, напісаныя галоўным чынам тэмперай. У карцінах Бёкліна выступае выдуманы свет, часта знарочыста таямнічы. Спачатку Бёклін пісаў рамантычныя пейзажі з міфалагічнымі постацямі, затым — фантастычныя сцэны з німфамі, марскімі пачварамі і г. д. («Трытон і Нерэіда», 1873—1874).
Познія кампазіцыі («Востраў мёртвых», 1880, Мастацкі музей, Базель; у пачатку XX ст. рэпрадукцыі з яе былі вельмі папулярныя), дзе фантастычная сімволіка спалучаецца з натуралістычнай дакладнасцю дэталяў, паўплывалі на фармаванне нямецкага сімвалізму і югендштылю.
Лепшыя працы:
Марэ (востраў)
Марэ́ (Maré) — востраў архіпелага Луаятэ. Уваходзіць у склад Новай Каледоніі. Плошча — 641,7 км². Насельніцтва (2009 г.) — 5417 чал.
Геаграфія і прырода
Востраў Марэ размешчаны ў 48,3 км на паўднёвы ўсход ад Ліфу, галоўнага вострава архіпелага Луаятэ, 108 км на паўночны ўсход ад Новай Каледоніі, 1527 км ад бліжэйшага мацерыка Аўстралія, 16723 км ад Парыжа, 15112 км ад Мінска. Даўжыня 42,3 км. Найбольшая шырыня 33,6 км.
У глыбокай старажытнасці Марэ быў каралавым атолам, які быў узняты у выніку падводнай вулканічнай актыўнасці. Аснову сушы складае вапняковы карст. Ён узвышаецца ў выглядзе плоскага плато на 138 м над акіянам. Ускраіны плато абрываюцца стромкімі скаламі. Бераг нізінны, пакрыты белымі пясчанымі пляжамі. Кіпрая зямля добра ўсмоктвае дажджавыя ападкі, таму рэк і азёр на Марэ няма. Але вільгаць запасіцца ў карставых пячорах, дзе фарміруюцца часовыя і сталыя малыя вадаёмы.
Клімат трапічны пасатны. Найбольш спякотны месяц — студзень.
Значную частку Марэ займае лес. Фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, яшчаркамі, марскімі чарапахамі, пацукамі.
Гісторыя
На востраве Марэ захаваліся найбольш старажытныя сляды прысутнасці чалавека на архіпелагу Луаятэ. Яны адносяцца прыкладна да 1100 г. да н. э. Першымі насельнікамі былі меланезійцы. Археолагі знайшлі рэшткі вялізарнай старажытнай пабудовы, якую абарыгены называюць Hnakudotit. Яна ўяўляе сабою П-падобную канструкцыю даўжынёй 180 м, складзеную з каралавых блокаў.
Прамымі нашчадкамі першапасяленцаў з’яўляюцца мясцовыя канакі. Яны называюць сябе і сваю мову ненгоне. Да прыходу еўрапейцаў яны займаліся земляробствам і рыбалоўствам, падзяляліся на 29 ваенізаваных аб’яднанняў на чале спадчынных правадыроў. Лічыцца, што на востраве ў пачатку XIX ст. жыло каля 7 тысяч чалавек.
Упершыню ўзбярэжжа Марэ было дэталёва апісана толькі ў 1803 г. брытанскімі мараплаўцамі. У сярэдзіне XIX ст. на востраве з’явіліся брытанскія пратэстанцкія і французскія каталіцкія місіянеры. Іх узаемная варожасць прывяла да ваенных сутычак паміж тубыльцамі, якія працягваліся да канца XIX ст. Большасць ненгоне прынялі пратэстантызм.
Лас-Пласас
Лас-Пласас (Las Plassas) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Медыя-Кампідана.
Марэ (востраў)
Гісторыя
У 1868 г. Марэ быў фактычна далучаны да французскіх уладанняў. У 1946 г. яго жыхары афіцыйна атрымалі французскае грамадзянства.
Абрамовічы герба «Ястрабец»
Абрамовічы (Абрагамовічы) — шляхецкі род герба «Ястрабец» зменены ў Вялікім Княстве Літоўскім. Родапачынальнік Абрам Мацкевіч, дзяржаўца відзаўскі, напачатку XVI стагоддзя атрымаў ад віленскага біскупа Яна пацвярджэнне на 4 валокі зямлі ў Дуброўне каля Ліды. Меў сыноў Станіслава і, магчыма, Якуба і Юзафа Ждана. Род згас у 1867 годзе. Валодалі мястэчкам Варняны ў Віленскім павеце.
Лас-Пласас
Насельніцтва складае 269 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 9020. Тэлефонны код — 070.
Абрамовічы герба «Ястрабец»
Найбольш вядомыя
Абрам Мацковіч
Марэ (востраў)
Гісторыя
Ненгоне і ў нашы дні складаюць аснову насельніцтва вострава. Колькасць французаў і іншаземцаў не перавышае 2 %. Абарыгены вядомы сваёй прыхільнасцю да роднай мовы і традыцый. Многія з іх у другой палове XX ст. прымалі ўдзел у барацьбе канакаў Новай Каледоніі за незалежнасць.
Лас-Пласас
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Марыя Магдаліна.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Абрамовічы герба «Ястрабец»
Найбольш вядомыя
Геранім
Яшкіна
Яшкіна (Я́шкино) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Яшкінскага раёна Кемераўскай вобласці Расіі, утварае Яшкінскае гарадское паселішча. Знаходзіцца за 63 км на паўночны захад ад абласнога цэнтра горада Кемерава. Чыгуначная станцыя 3 537 км Транссібірскай чыгуначнай магістралі. Заснаваны як станцыя на Транссібе ў 1898 годзе. У 1907 годзе пабудаваны вапнавы завод.
IC 3622
IC 3622 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Барыс Дзмітрыевіч Цыганкоў
Барыс Цыганкоў (нар., , Расія) — расійскі футбаліст, паўабаронца раменскага «Сатурна».
Блеона Керэці
Блеона Керэці (Bleona Qereti; нар. ) — албанская спявачка.
Барыс Дзмітрыевіч Цыганкоў
Клубная кар’ера
З’яўляецца выхаванцам акадэміі маскоўскага «Спартака», з 2015 года пачаў выступаць за моладзевы склад клуба. У гэты час паведамлялася аб цікавасці да паўабаронцы з боку амстэрдамскага «Аякса». У 2017 годзе ў складзе моладзевай каманды «Спартака» стаў пераможцам першыства Расіі. З ліпеня 2017 года адначасова таксама выступаў за фарм-клуб «Спартак-2» у ФНЛ, дзе правёў дзевяць матчаў.
У сакавіку 2018 года падпісаў аднагадовы кантракт з беларускім клубам «Тарпеда» з Мінска. У сезоне 2018 з’яўляўся на полі нерэгулярна, нярэдка заставаўся на лаўцы запасных. У лютым 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў мінскі клуб.
У красавіку 2019 года далучыўся да «Акадэміі футбола Краснадарская края», а ў ліпені таго ж года стаў іграком «Каломны». Сезон 2020/21 правёў у складзе «Смаленска», а ў ліпені 2021 года далучыўся да велікалуцкага клуба «Лукі-Энергія».
У лютым 2022 года папоўніў склад раменскага «Сатурна».
Міжнародная кар’ера
У складзе юнацкай зборнай Расіі (да 17 гадоў) у 2015 годзе выступаў на чэмпіянаце Еўропы, дзе заваяваў бронзавыя медалі, пазней таксама гуляў на чэмпіянаце свету. У 2015—2016 гадах гуляў за юніёрскую зборную (да 19 гадоў).
Кромскі раён
Кро́мскі раён (Кромской район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Арлоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Кромы.
Гісторыя
Кромскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.
M79 (аб’ект Месье)
M79 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Зайца.
Шэрэгеш
Шэрэгеш (Шерегеш) — пасёлак у Таштагольскім раёне Кемераўскай вобласці Расіі, ля падножжа гары Зялёная. Адміністрацыйны цэнтр Шэрэгешскага гарадскога паселішча. Вядучае прадпрыемства — Шэрэгешскі руднік — пастаўляе жалезную руду на металургічныя камбінаты Новакузнецка.
Сваю назву пасёлак атрымаў у гонар братоў Шэрэгешавых, якія адкрылі ў 1912 годзе радовішча жалезнай руды.
Іаган Вільгельм Шырмер
Іаган Вільгельм Шырмер (Johann Wilhelm Schirmer;, — , ) — нямецкі мастак-пейзажыст і графік.
Біяграфія
У 1821—1824 гадах юны Шырмер вывучае рамяство пераплётчыка кніг у майстэрні свайго бацькі. Паралельна самавукам асвойвае малюнак, а з 1826 года вучыцца ў дзюсельдорфскай Акадэміі мастацтваў у Ф. В. фон Шадава. Пад уплывам мастака Карла Фрыдрыха Лесінга Шырмер захапляецца пейзажным жывапісам.
З 1834 года ён выкладае ў дзюсельдорфскай Акадэміі, з 1839 — прафесар. Шырмер (нароўні з Лесінгам) быў адным з заснавальнікаў Дзюсельдорфскай школы жывапісу. У 1838 годзе Шырмер здзяйсняе паездку ў Нармандыю, пасля якой у сваіх палотнах робіць большы ўпор на малюнак і адценні колераў. У 1840 падарожнічае па Італіі, піша карціны па біблейскіх матывах. У 1854 годзе мастак станавіцца першым дырэктарам нядаўна адкрытай Мастацкай школы ў Карлсруэ. У свае апошнія гады Шырмер актыўна выкарыстоўваў рэлігійна-біблейскія сюжэты, а яго манера пісьма становіцца блізкай да імпрэсіянісцкай.
Сярод вучняў І. В. Шырмера варта назваць такіх майстроў, як Арнольд Бёклін, Ганс Тома, Освальд Ахенбах, Ансельм Феербах, Якаб Бекер, Рудольф Эп, Карл Фрыдрых Дэйкер.
Стрэнгнес
Стрэнгнес (швед. Strängnäs) — горад у цэнтральнай Швецыі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны лена Сёдэрманланд. Размешчаны на беразе возера Меларэн.
Насельніцтва — 12 296 чалавек (2005). Статус горада з 1336 года. Праз Стрэнгнес праходзіць Еўрапейскі аўтамабільны маршрут E20. Галоўнай славутасцю горада з’яўляецца кафедральны сабор, будаўніцтва якога было завершана ў 1340 годзе. У саборы спачываюць парэшткі караля Карла IX, яго першай жонкі прынцэсы Марыі, другой жонкі каралевы Крысціны, а таксама рэгента Стэна Стурэ.
31 ліпеня 2018 года з сабора былі скрадзеныя каралеўскія пахавальныя рэгаліі ХVII стагоддзя — карона і ўлада на Карла IX і карона каралевы Крысціны. 5 лютага 2019 года яны былі знойдзеныя на накрыўцы смеццевага бака ў прыгарадзе Стакгольма Акерсберга.
Мэкхлонг
Мэкхлонг (แม่กลอง) — рака на захадзе Тайланда.
Рамуальд Райс
Рамуальд Адам Райс (Romuald Adam Rajs; 30 лістапада 1913, Яблонка, Бжазоўская акруга, Галіцыя і Ладамерыя, Аўстра-Венгрыя — 30 снежня 1949 г., Беласток, ПНР), таксама вядомы пад мянушкай «Буры» — польскі афіцэр, камандзір падраздзяленняў Арміі Краёвай у 1945—1946 гадах. Пакараны смерцю за злачынствы супраць мірнага насельніцтва.
У студзені — лютым 1946 года банда Райса здзейсніла масавае забойства 79 беларусаў на Падляшшы, прызнанае пасля актам генацыду.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Яблонка (цяпер Бжазоўскі павет, Падкарпацкае ваяводства, Польшча).
Скончыў агульную школу і гімназію ў Санаку, у 1929 паступіў у унтэр-афіцэрскую школу для малалетніх. У 1934 годзе ў званні капрала камандзіраваны ў 85-ы полк пяхоты 19-й дывізіі пяхоты ў Новую Вілейку (цяпер раён Вільні), а ў 1936 пераведзены ў 13-ы пяхотны полк. У 1938 пераведзены ў конны ўзвод 85-га пяхотнага палка.
Падчас вераснёўскай кампаніі 1939 года 85-ы полк дзейнічаў у раёне Ловіч у складзе Арміі «Прусы». 5-6 верасня пад Тамашавам Мазавецкім полк быў разбіты немцамі, а конныя часткі Райса былі канчаткова разбіты 15 верасня 1939 года пад Люблінам. Група Райса, якая адступала, была была затрыманая і раззброеная часткамі РСЧА пад Ковелем і адпраўлена ў турму у Бярозу-Картузскую. Неўзабаве Рамуальд Райс быў вызвалены і выехаў у Вільню.
У 1940 годзе быў затрыманы і правёў два месяцы ў працоўным лагеры. Пасля вызвалення дзейнічаў у складзе Саюза ўзброенай барацьбы, а пасля ў Арміі Краёвай. З 1943 г. быў намеснікам камандзіра 1-й штурмавой роты 3-й Віленскай брыгады АК. Паспяхова ваяваў з часткамі вермахта і літоўскімі калабарантамі.
У ліпені 1944 года прымаў удзел у вызваленні Вільні. Пасля арышту камандзіра Грацыяна Фруга органамі НКУС, прыняў камандаванне і вывеў падраздзяленне з савецкага акружэння ў Рудніцкую пушчу (цяпер тэрыторыя Пастаўскага раёна Рэспублікі Беларусь), а пасля распусціў. У кастрычніку 1944 года пераехаў у Беласток і па падробленых дакументах на імя Ежы Гураль далучыўся да Народнага войска польскага. Са студзеня 1945 года камандаваў узводам у батальёне Аховы дзяржаўных лясоў у Гайнаўцы. У маі 1945 завербаваны маёрам Зігмундам Шэндзеляжам у 5-ю Віленскую брыгаду АК, куды Райс дэзерціраваў з НВП разам з яшчэ 29 салдатамі.
7 верасня 1945 года маёр Шэндзеляж выдаў загад аб самароспуску 5-й Віленскай брыгады, але Райс адмовіўся выканаць загад і разам са сваім падраздзяленнем перайшоў у Нацыянальны ваенны супраціў, дзе быў павышаны да звання капітана. Яго падраздзяленне атрымала папаўненне (дасягнула 228 салдат) і з гэтага часу называлася 3-я Віленская брыгада НВС. Атрад Райса вёў тэрарыстычную барацьбу, знішчаючы аператыўныя групы НКУС, часткі Войска польскага і міліцыянераў.
Забойствы беларусаў у 1946 годзе
28 студзеня 1946 года салдаты капітана Райса ўвайшлі ў вёску Лазіцы, дзе на працягу наступных дзён затрымлівалі сялян праваслаўнага веравызнання і рабавалі іх. Пасля частку затрыманых, якія мелі хрысціцца і чытаць малітвы на польскай мове, адпусцілі. Банда Райса адправілася ў Гайнаўку.
29 студзеня жаўнеры «Бурага» здзейснілі напад на Гайнаўку, забіўшы двух савецкіх салдат і параніўшы яшчэ двух. Таксама 13 савецкіх салдат было раззброена. Пасля атрад адправіўся да Бельска.
2 лютага 1946 года былі спалены вёскі Зані (24 забітых жыхара) і Шпакі (9 забітых жыхароў).
30 красавіка 1946 3-я Віленская брыгада НВС была разбіта войскамі Корпуса ўнутранай бяспекі Польшчы. У лістападзе 1946 года капітан Райс выехаў спачатку ў Эльблёнг, а ў красавіку 1947 у Карпач, дзе ўладкаваўся на працу ў кіраўніцтва раёна. Летам 1947 года набыў пральню, якой кіраваў разам з жонкай.
Ацэнкі
У 1995 годзе суд Варшаўскай ваеннай акругі адмяніў смяротны прысуд Рамуальда Райса з фармулёўкай, што забойствы праваслаўных сялян здзяйсняліся ва «ўмовах вышэйшай неабходнасці для аднаўлення незалежнасці польскай дзяржавы».
У 2005 годзе польскі Інстытут нацыянальнай памяці правёў следства ў выніку якога былі зроблены высновы, што дзеянні Райса «мелі прыкметы генацыду» ў адносінах да праваслаўных беларусаў. У сакавіку 2019 Інстытут нацыянальнай памяці паведаміў, што ранейшыя высновы аб удзеле Рамуальда Райса ў генацыдзе беларускага насельніцтва былі хібнымі.
12 сакавіка 2019 года ў Міністэрства замежных спраў Беларусі быў выкліканы пасол Польшчы для тлумачэнняў, ці з’яўляецца перагляд ацэнкі дзеянняў Бурага афіцыйным пунктам гледжання польскіх уладаў і наколькі гэта суадносіцца з крокамі па выбудоўванні дыялога, у тым ліку гістарычнага, паміж краінамі. У той жа дзень БЕЛТА паведаміла, што ў Нацыянальным сходзе Беларусі з абурэннем успрынялі апраўданне Інстытутам нацыянальнай памяці польскага ваеннага злачынца.
Персона Рамуальда Райса з’яўляецца аб’ектам гераізацыі для праварадыкальных палітычных сіл Польшчы, што выклікае асуджэнне з боку палітыкаў Рэспублікі Беларусь. 10 сакавіка 2021 года пракуратура Брэста ўзбудзіла крымінальную справу па факце гераізацыі ваенных злачынцаў, у тым ліку Рамуальда Райса. Разгарэўся дыпламатычны скандал між Беларуссю і Польшчай. Консул Польшчы ў Брэсце Ежы Цімафеюк быў вымушаны пакінуць краіну. У той жа час беларусы і палякі ўдзельнічалі ў сумесных мерапрыемствах па ўшанаванні памяці ахвяр Рамуальда Райса ў Гайнаўцы.
Іокмак
Іокмак (Jokkmokk, Dálvvadis) — населены пункт на поўначы Швецыі, у лене Нарботэн, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны.
Міхалёнак
Міхалё́нак — беларускае прозвішча.
Цяжынскі
Цяжынскі (Тяжи́нский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кемераўскай вобласці Расіі, цэнтр Цяжынскага раёна і Цяжынскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны на рацэ Цяжын (басейн р. Об). Чыгуначная станцыя на лініі Новасібірск — Ачынск. Заснаваны ў 1894 годзе. Узнік у сувязі з будаўніцтвам чыгункі. У 1958 годзе сяло Цяжын пераўтворана ў пасёлак гарадскога тыпу Цяжынскі.
Сапяжанка
Паходжанне назвы
Назва Сапяжанка звязана з магнацкім родам Сапегаў, які прычыніўся развядзенню сорту ў Вялікім Княстве Літоўскім, на тэрыторыях якога яшчэ на пачатку XX ст. захаваліся дрэвы, пасаджаныя ў XVIII ст. .
Адам Грабніцкі-Дактаровіч адзначаў, што месцамі ў Курляндыі Сапяжанку называлі Курляндскім Бергамотам (Kurländische Bergamotte). У Віленскай губерні і ў Пецярбургу была вядома таксама пад назвай Жыдоўкі або Жыдоўскай грушы, напэўна, бо прадавалі яе на рынках яўрэі. У Мінску лепшую яе разнавіднасць, адметную вялікімі смачнымі пладамі, называлі Галавянкай.
Гісторыя
З’яў­лен­не сорту ў Рэ­чы Па­спа­лі­тай звяз­ва­юць з імем найуплы­во­вейша­га вялікалітоўскага маг­на­та свайго часу — Казіміра Яна Сапегі (1637—1720). Па­вод­ле ад­ной вер­сіі, мес­цам адкуль Са­пя­жан­кі распаўсюдзіліся па Рэ­чы Па­спа­лі­тай быў сад пры па­лацы Са­пе­гаў у Мінску, дзе высадзілі флянсы вывезеныя з Фран­цыі дочкамі Казімі­ра Яна Са­пе­гі, кашталяна менскага. Паводле другой, паведамленай Паўлам Шпілеўскім, гру­шы пры­вёз з Венг­рыі сам Ка­зі­мір Ян Са­пе­га і пачаў разводзіць у сва­ёй рэ­зі­дэн­цыі ў Беразіне. Паводле трэцяй, прывезеныя з замежжа флянсы высадзілі ў Быхаўскім замку.
Не ўсё ў версіях адпавядае фактам, генеалогам вядома толькі адна дачка Казіміра Яна — Ка­ця­ры­на-Сха­лас­ты­ка, не быў ён і менскім кашталянам, ёсць пытанні да перыяду валодання ім Беразіном і Быхавам. Трэба аднак разумець асаблівыя заканамернасці развіцця паданняў, часцей яны захоўваюць ключовую інфармацыю змяняючы пры гэтым дэталі.
Батанічнае паходжанне сорта
лічыў Сапяжанку ідэнтычнай французскаму сорту Bergamote ronde d'été або Runde Sommer-Bergamotte, але А. Грабніцкі лічыў , што гэта розныя сарты і дапускаў, што хутчэй, Сапяжанка — уласна літоўскі сорт, бо апісанні і выявы, пададзеныя Флотавым і Леруа, на яго думку, не адпавядаюць Сапяжанцы. З’яўленне сорту прыпадае на канец XVI — пачатак XVII ст., напэўна, Сапега ўвёз яго неўзабаве пасля з’яўлення. Аднак Bergamote ronde d'été хоць і тоесны з Сапяжанкай, і мае такі самы моцны рост, але дрэвы не дасягаюць велізарных памераў, а маладыя парасткі нават у Германіі цярпяць ад маразоў, тады як Сапяжанка была дастаткова вынослівай у літоўскіх і польскіх губернях. Яшчэ меней падстаў каб лічыць Сапяжанку сортам, які паходзіць ад Bergamotte rouge, дае іх адрозная форма, смак мякаці і час паспяванне пладоў.
Дрэвы
У садзе дрэва дасягае буйных памераў і глыбокай старасці. Рост дрэва троху мацнейшы за.
Крона сярэдняй гушчыні, шырокапірамідальная, з разлапістымі, крывымі галінамі. Маладыя парасткі тонкія, светла-бурыя, з рэдкімі чачавічкамі. Двухгадовыя галіны шэра-бурыя, з круглымі чачавічкамі. Парасткі простыя, злёгку каленчатыя, сярэдняй таўшчыні. Міжвузеллі значнай даўжыні, бо пупышкі сядзяць рэдка. Кара на парастках даволі светла-аліўкава-бураватая, гладкая, паўматавая. Чачавічкі вельмі дробныя, пераважна доўгія, востра скончаныя, малалікія, вохрыстага колеру.
Пладовыя галіны сярэдняй даўжыні і кароткія, слаба разгалінаваныя, не тоўстыя. Пладовыя маткі кароткія (10-12 мм), голыя, арэхава-зеленаватага колеру, шурпатыя ад густых скапленняў дробных чачавічак, ссечана-канічнай формы, сярэдняй таўшчыні, з 2-3 пупышкамі, нясуць ва ўраджайны год па 1-3 плады кожная.
Ліставыя пупышкі дробныя, шырока канічныя, слаба аттапыраныя ад парастка, з кончыкам, нахіленым да парастка, гладкія, чорнабурыя ці нават зусім чорныя, сядзяць на нямоцных падушачках з вузкім серпападобным рубцом.
Лісце невялікае, авальнае, завостранае, цёмна-зялёнага колеру, з моцным бляскам з верхняга боку і матавае ярка-зялёнае знізу, зусім голае з абодвух бакоў. Ліставыя жылкі далікатныя, сеткавыя, больш светла-зялёныя за саму паверхню, моцна выдаюцца. Край ліста даволі слаба зазубраны ля лістоў на роставых парастках і цэльна-крайні, часам злёгку пухнаты па краі.
Чарашок ліста вельмі доўгі, якра светла-белавата-зялёны, тонкі, голы, амаль просты, злучаны з пласцінкай пад тупым вуглом. Прылісткі шылападобныя, хутка ападаюць.
Пупышкі пладовыя таксама голыя, цёмнакарычнева-бурыя, сярэдняй велічыні, яйкападобнай формы.
Плады
Форма ў верхняй частцы плоская, з шырокай тупой верхавінкай, да ножкі круглява-канічная, са слабым канічным завастрэннем, якое бывае больш сільным толькі ў нетыповых пладоў, якія маюць востра-канічнае аснаванне. Ніжняя частка звычайна нераўнабокая. Паверхня роўная, без рабрыстых выступаў і барознаў.
Чашачка не развітая, адкрытая, з малымі, кароткімі чорнымі чашалісцікамі. Паглыбленне чашачкі (верхняя ямка) шырокае, даволі паглыбленае, правільнае, з дробнымі баразёнкамі ці без іх.
Ножка крыху выгнутая, доўгая, роўная ўсёй вышыне плода, ці ад да  яе. Ніжняя ямка дробная, полая, з невялікім аднабаковым мясістым вырастам (часта колцападобным), што некалькі адхіляе ножку ўбок.
Скура тоўстая, плотная, гладкая ці некалькі шурпатая ад іржавых кропах, слаба глянцавая ці тусклая, у паўспелых пладоў зелянява-жоўтая, у спелых светла-жоўтая, часам васкова-белая, на сонечным баку ці на большай частцы плода з разлітым мутным малінавым румянцам, які часам вельмі прыгожы ў спелых пладоў. Падскурныя кропкі дробныя, частыя, шэрыя ці бурыя, акружаныя ружовым абадком, ад чаго яны здаюцца ружовымі, пры гэтым яны рэзка вылучаюцца на светла-жоўтай афарбоўцы. Ад ніжняй часткі ямкі часта ідуць прамяні і пятны тонкага, шэра-жоўтага, іржавага налёту, які рассеяны па ўсяму плоду і прыдаюць яму ў спеласці шэраваты колер.
Водар фенхельны.
Насеннае гняздо невялікае, з вузкім восевым каналам, акружана мякаццю рыхлай грануляцыі, больш камяністай ля чашачкі.
Падчашачкавая трубка варонкападобная ці канічная. Насенне тоўстае, кароткае, чорнабурае, падобна на яблычнае.
Мякаць белая, дробназярністая, каля гнёздаў мала камяністая і рыхлая, спачатку плотная і цяжкая, потым мягкая, паўталая, дастаткова сакавітая, саладкаватая, у паўспелага плода некалькі кіславатая, з даўкім смакам, без астраты. У параўнанні з, мякаць грубаватая, менш сакавітая і не далікатная, але больш сладкаватая. На думку В. Пашкевіча Сапяжанка далікатней і высакародней за Бессямянку, апошнюю ён лічыць грубейшай.
Масляністай мякаці, уласцівай сапраўдным, Сапяжанка не мае, нават у рэгіёнах, дзе дасягае высокіх якасцяў.
Арэал
Сорт культывуюць, галоўным чынам, у Беларусі і Літве, сустракаецца таксама ў заходніх абласцях Украіны, у Варонежскай, Курскай, Арлоўскай абласцях Расіі.
Экалогія
Дрэвы Сапяжанкі (Бергамота польскага) моцнарослыя, вызначаюцца адноснай вынослівасцю да ўмоў росту, але ў суровыя зімы падмярзаюць.
Дрэва любіць добрую, пажыўную глебу, і на дрэнных глебах плады яго застаюцца мала смачнымі і дробнымі.
Плоданашэнне пачынаецца позна, ва ўзросце 7—9 гадоў. Плады размешчаны на 3-4-, радзей і на 5-гадовай драўніне, так што яны сабраны больш на верхняй частцы сукоў, нанізаўшыся на іх даволі густа, як бы гронкамі, ад чаго яны слаба звешваюцца дугападобна ўніз. Трымаюцца плады на дрэве дастаткова крэпка, так што асаблівай аховы ад ветру не патрабуюць.
Завязваюцца плады шматліка, пераважна на верхняй палове і на самай верхавіне кроны. Ураджайнасць добрая.
Паводле паспявання пладоў Сапяжанку хутчэй можна лічыць познім летнім, чым асеннім сортам. Плады яе паспяваюць у Літве і Беларусі да 15-20 жніўня і могуць захоўвацца да сярэдзіны верасня. Пасля чаго яны мучнеюць і мякчэюць унутры. Толькі пры добрых умовах захоўвання могуць заставацца ў добрым стане да канца верасня, калі сарваны былі няспелымі. У «Атласе пладоў» прыводзяцца звесткі пра тое, што ў Тамбоўскай губерні Сапяжанка паспявае ў пачатку верасня і нібыта можа захоўвацца ў падвале два месяцы, але сам А. Грабніцкі лічыць іх сумнеўнымі.
Плады блага пераносяць перавозку, таму сорт мае толькі мясцовае значэнне.
Паўсюль плады лічацца дэсертнымі і цэняцца вышэй іншых груш сярэдняй паласы Расіі.
У сырое і прахалоднае лета плады пакутуюць ад паражэння грыбком, робяцца калянымі і нясмачнымі.
Сорт выключаны са стандарту Рэспублікі Беларусь з-за моцнай паражальнасці дрэваў і пладоў. Плады схільныя да паршы ў вялікай ступені, так што часта на ўсім дрэве грушы дробныя, плямістыя, нераўнабокія і пакрытыя чорнымі расколінамі. Аднак, багатае ўгнаенне падглебы і правільнае апрыскванне дапамагаюць перамагчы хваробу. Пры такім доглядзе груша плоданасіць вялікай колькасцю пладоў выдатнага выгляду, дасканала гладкіх, сакавітых, даволі салодкіх, хоць яны і не бываюць дасканала масляністымі, а толькі паўмасляністымі, з дастаткова крохкай, крыху даўкай мякаццю.
Вытворныя сарты
Іван Мічурын удала прышчапіў гэты сорт у Казлове Тамбоўскай губерні.
З гібрыднай сям’і Сапяжанка х Дуля остзейская атрымана груша Бергамотная, а з сям’і Вінёўка х Сапяжанка — Беларуска.
У літаратуры
У аповесці «Над Нёмнам» Элізы Ажэшкі: «Стагадовая, мабыць, сапяжанка, сваё галлё, ужо бясплоднае, але густа пакрытае лісцем, паклала на вокны і сцены дому, чые пабеленыя аканіцы і нарожнікі весела з-за яе выглядалі». Не раз сапяжанку настальгічна згадваў у сваіх творах нобелеўскі лаўрэат Чэслаў Мілаш. Якуб Колас стварыў аўтабіяграфічнае вершаванае апавяданне «Грушы-сапяжанкі», у якім апісваецца, як хлапчукі, нарваўшы груш, змаглі ўцячы ад гаспадара сада. Сапяжанкам таксама прысвяціў верш Аляксей Зарыцкі.
Шыбенік
Шыбенік — горад у Харватыі. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы ўзбярэжжа Адрыятыкі, у месцы ўпадзення ракі Крка ў Адрыятычнае мора. Сталіца жупаніі Шыбенік-Кнін. Насельніцтва — 37 060 чалавек (2001). Цэнтральны сабор Шыбеніка — кафедральны сабор св. Якава ўнесены ў спіс аб’ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Стымфалійскія птушкі
Стымфалійскія птушкі  — у старажытнагрэчаскай міфалогіі драпежныя птушкі, якія жылі поруч аркадскога горада Стымфала. Ускормлены Арэсам і мелі медныя дзюбы, крылы і кіпцюры. Яны нападалі як на людзей, так і на жывёл. Самай грознай іх зброяй былі пёры, якія птушкі сыпалі на зямлю як стрэлы. Яны пажыралі ўраджай у акрузе, або таксама елі людзей.
Трэці подзвіг Геракла
Паводле Паўсанія, Стымфалідамі завуць птушак, якія водзяцца ў Аравіі. У Стымфале быў храм Артэміды Стымфалійскай са статуямі дзяўчын з нагамі ў выглядзе птушыных.
Арганаўты
Птушкі паляцелі на востраў Арэтыяду ў Понце Еўксінскім (каля Керасунта) і атакавалі арганаўтаў, якія плылі міма, але тыя прыкрыліся шчытамі. Калі арганаўты прыбылі на востраў Дыю, птушкі сталі кідаць у іх стралы. Па парадзе Фінея яны ўзялі шчыты і дзіды і, пераймаючы курэтам, прагналі іх грукатам. Або гэта было на востраве Арэя.
Рыгор Барысавіч Эйдзінаў
Рыго́р Бары́савіч Эйдзі́наў (,  —, Масква) — дзяржаўны і партыйны дзеяч БССР.
Іркуцкая губерня
Гісторыя
У 1708 годзе быў ліквідаваны Сібірскі прыказ і ўтворана Сібірская губерня. У 1764 годзе з Сібірскай губерні выдзелена Іркуцкая губерня. У 1805 годзе з Іркуцкай губерні выдзелена і ўтворана самастойная Якуцкая вобласць. З 1822 па 1884 год губерня ўваходзіла ва Усходне-Сібірскае генерал-губернатарства. У 1851 годзе з Іркуцкай губерні вылучана і ўтворана самастойная Забайкальская вобласць. У 1884 годзе губерня ўвайшла ў склад новаўтворанага Іркуцкага генерал-губернатарства.
Рыгор Барысавіч Эйдзінаў
Член ЦК КП(б)Б (1940—1949), член Бюро ЦК КП(б)Б (1940—1947), дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1940—1951), дэпутат Вярхоўнага Савета СССР (1946—1950).
Іркуцкая губерня
Гісторыя
У сакавіка 1917 года Іркуцкае генерал-губернатарства, у якое ўваходзілі Іркуцкая і Енісейская губерні, Забайкальская і Якуцкая вобласці, спыніла сваё існаванне. 15 жніўня 1924 года тэрыторыя Іркуцкай губерні была падзелена на 3 акругі — Іркуцкую, Тулунскую, Кірэнскую і 2 прамысловыя раёны — Чарамхоўскі і Бадайбінскі.
Рыгор Барысавіч Эйдзінаў
Біяграфія
Нарадзіўся 28 жніўня (10 верасня) 1908 года ў Баку.
Іркуцкая губерня
Гісторыя
25 мая 1925 года Пастановай УЦВК быў утвораны Сібірскі край, Іркуцкая губерня ўвайшла ў яго склад. 28 чэрвеня 1926 года Пастановай УЦВК Іркуцкая губерня скасаваная, на яе тэрыторыі створаны 3 акругі Сібірскага края — Іркуцкая, Тулунская і Кірэнская.
Рыгор Барысавіч Эйдзінаў
Біяграфія
Скончыў Інстытут падрыхтоўкі кадраў пры Інстытуце чырвонай прафесуры ў Маскве (1933), Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (1958).
З 1928 года на партыйнай і камсамольскай працы ў Маскве, Маскоўскай вобласці і на Паўночным Каўказе.
У 1935 годзе быў пераведзены ў БССР, начальнік палітаддзела Асвейскай МТС, другі сакратар Шклоўскага, першы сакратар Кармянскага РК КП(б)Б, намеснік кіраўніка Белдзяржкіно, намеснік начальніка ўпраўлення кінафікацыі пры СНК БССР.
З 1938 года ў ЦК КП(б)Б: загадчык культасветаддзела, а пасля аргінструктарскага аддзела.
24 сакавіка 1940 года абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання ад Клецкай акругі Баранавіцкай вобласці.
22 снежня 1940 года III пленумам быў абраны трэцім сакратаром ЦК КП(б)Б, 26 сакавіка 1941 года быў абраны сакратаром па авіяцыйнай прамысловасці, а 26 жніўня 1943 года стаў намеснікам сакратара ЦК КП(б)Б па прамысловасці Уладзіміра Маліна і загадчыкам прамысловым аддзелам ЦК КП(б)Б.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1942 годзе ўзначальваў Паўночна-Заходнюю аператыўную групу ЦК КП(б)Б, якая кіравала партызанскім рухам на тэрыторыі Віцебскай і паўночных раёнаў Мінскай і Магілёўскай абласцей, з верасня 1942 года — першы намеснік начальніка БШПР.
У чэрвені 1944 года быў прызначаны старшынёй Дзяржплана БССР і намеснікам старшыні СНК БССР. У лютым 1946 года вызвалены ад абавязкаў старшыні Дзяржплана. Ізноў прызначаны на гэтую пасаду ў чэрвені 1946 года. Вызвалены ад яе ў красавіку 1947 года.
З 1948 года ў Савеце Міністраў РСФСР.
Памёр 2 мая 1977 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Кунцаўскіх могілках.
Узнагароды
15 жніўня 1944 года за ўзорнае выкананне заданняў ураду па развіццю партызанскага руху ў Беларусі і дасягнутыя поспехі ў барацьбе з нямецкімі захопнікамі быў узнагароджаны ордэнам Леніна.
Освальд Ахенбах
Освальд Ахенбах (Oswald Achenbach;, — , ) — нямецкі мастак-пейзажыст.
Біяграфія
Вучыўся жывапісу ў Акадэміі мастацтваў у Дзюсельдорфе, у старэйшага брата Андрэаса Ахенбаха. У 1845 годзе пераехаў у Баварыю, затым у Італію. У Італіі Ахенбах напісаў свае лепшыя працы — пейзажы паўднёвай Італіі, парады, святочныя працэсіі, сцэны з народнага жыцця. У пейзажах надаваў асаблівую ўвагу светлавым кантрастам. У 1863—1872 гадах займаў пасаду прафесара ландшафтнага жывапісу ў дзюсельдорфскай Акадэміі мастацтваў. Памёр ад запалення лёгкіх. Карціны Ахенбаха прадстаўлены ў шматлікіх мастацкіх галерэях Германіі.
Урыцкі раён (Арлоўская вобласць)
Уры́цкі раён (Урицкий район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Арлоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Нарышкіна.
Геаграфія
Урыцкі раён мяжуе са Знаменскім, Арлоўскім, Кромскім, Соскаўскім, Шаблыкінскім і Хатынецкім раёнамі. Плошча раёна складае 838,38 км².
Гісторыя
Урыцкі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.
Дзмітрый Валер’евіч Лясняк
Дзмітрый Лясняк (нар., Брэст) — беларускі футбаліст, паўабаронца брэсцкага «Дынама».
Клубная кар’ера
Выхаванец брэсцкай СДЮШАР-8, з 2018 года гуляў за юнацкія каманды мясцовага «Дынама», у 2020 годзе пачаў выступаць за дубль. У пачатку 2021 года разам з акадэміяй дынамаўцаў перайшоў у брэсцкі «Рух», дзе таксама стаў выступаць за дубль. У пачатку 2022 года «Рух» зняўся з чэмпіянату Беларусі, але паўабаронца працягваў выступаць за каманду клуба ў юнацкім першынстве.
У чэрвені 2022 года вярнуўся ў брэсцкае «Дынама», падпісаўшы двухгадовы кантракт. 10 ліпеня 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ» (0:1). У далейшым працягваў рэгулярна з’яўляцца ў асноўнай камандзе, нярэдка ў стартавым складзе.
У студзені 2023 года падпісаў новае двухгадовае пагадненне з «Дынама».
Ватыканская апостальская бібліятэка
Ватыка́нская апо́стальская бібліятэ́ка (Bibliotheca Apostolica Vaticana) — бібліятэка ў Ватыкане, якая мае найбагацейшы збор рукапісаў Сярэдневякоўя і эпохі Адраджэння. Бібліятэка, заснаваная ў XV стагоддзі Папам Мікалаем V, увесь час папаўняецца, і ў наш час яе фонды налічваюць каля 1 600 000 друкарскіх кніг, 150 000 манускрыптаў, 8 300 інкунабул, больш 100 000 гравюр і геаграфічных карт, 300 000 манет і медаляў. Да бібліятэкі адносіцца Ватыканская школа бібліятэкараў і лабараторыя па рэстаўрацыі і аднаўленню важных манускрыптаў (факсіміле).
Узнікненне бібліятэкі
Пачатак збору (архіўныя дакументы, літургічныя кнігі ў выглядзе скруткаў Volumina) Ватыканскай бібліятэкі было пакладзена ў IV стагоддзі: тады ў Латэранскім палацы быў сабраны архіў, які згадваўся яшчэ пры Папу Дамасіі I (384 год). У VI стагоддзі за зборам манускрыптаў стаў назіраць дзяржаўны сакратар Ватыкана (Primicerius Notariorum), а ў VIII стагоддзі з'явілася пасада бібліятэкара Ватыкана. Бібліятэка Папы Баніфацыя VIII складалася з кодэксаў, упрыгожаных мініяцюрамі, у тым ліку 32 грэчаскіх манускрыпта са збору Фрыдрыха II. У верасні 1303 года частка яго збораў пацярпела ад рабавання. У 1310 годзе Папа Клімент V загадаў перанесці 643 каштоўных рукапісы ў Асізі, але ў 1319 годзе на горад напалі гібеліны, пасля чаго шматлікія дакументы з гэтай калекцыі таксама былі згублены.
У 1318 годзе Папа пачаў збіраць трэцюю бібліятэку Ватыкана. У Авіньёне бібліятэка размяшчалася ў бібліятэчнай вежы палаца. Папа Ян XXII валодаў зборам кніг, створаным для курыі. Пазней частка кніг была перавезена ў Ватыкан, у тым ліку апошнім авіньёнскім Папай Рыгорам XI, аднак большасць засталася ў Авіньёне і пазней увайшла ў Нацыянальную бібліятэку Францыі і збор сям'і Баргезэ (вернута ў Ватыкан у 1902 годзе і з'яўляецца дагэтуль часткай апостальскай бібліятэкі).
Заснаванне сучаснай калекцыі
Заснавальнікам сучаснай (чацвёртай) Ватыканскай бібліятэкі лічыцца Папа Мікалай V, абраны ў сакавіку 1447 года. Пры яго папярэдніку Папе Яўгенію IV было выяўлена 350 твораў на латыні, грэчаскім і іўрыце. Гэтыя рукапісы і асабісты збор Папы Мікалая V склалі аснову Ватыканскай бібліятэкі, усяго 800 манускрыптаў на латыні і 353 на грэчаскім. Папа значна пашырыў калекцыю манускрыптамі з Еўропы і з Усходу, так, напрыклад, па яго загаду граматык Альберта Энок д'Асколі (Alberto Enoch d'Ascolli) адправіўся на пошукі ацалелых збораў з імператарскай бібліятэкі Канстанцінопаля. Фармальна грамадская бібліятэка была заснавана 15 чэрвеня 1475 года булай Папы Сікста IV «Ad decorem militantis Ecclesiae», тады збор складаў 2527 твораў. У 1481 годзе калекцыя налічвала ўжо 3500 манускрыптаў, у гэтым жа годзе былі пабудаваны некалькі новых памяшканняў, якія атрымалі назвы па захоўваемых у іх калекцыям: грэчаская, лацінская, сакрэтная і папская бібліятэкі. Зборы можна было агледзець на месцы пад строгім наглядам. Першым бібліятэкарам Ватыканскай бібліятэкі Папай Сікстам IV быў прызначаны гуманіст Барталамеа Плаціна.
Пасланцы Папы Льва X адправіліся на пошукі манускрыптаў па ўсёй Еўропе. У лістах Папа пісаў, што сваім найвялікшым доўгам лічыць павелічэнне колькасці копій антычных аўтараў для таго, каб падчас яго пантыфікату лацінізм змог нанова заквітнець. Падчас рабавання Рыма ў 1527 годзе, бібліятэка, якая налічвала на той момант 4 тысячы манускрыптаў, падверглася спусташэнню, мноства манускрыптаў было пашкоджана. У 1588 годзе Папа Сікст V даручыў архітэктару Даменіка Фантана пабудаваць новы будынак для бібліятэкі. Новы вялікі будынак размяшчаўся насупраць старой бібліятэкі, для захоўвання манускрыптаў прадугледжваліся адмысловыя драўляныя шафы. Папа Сікст V ахвотна параўноўваў сябе з заснавальнікамі такіх знакамітых бібліятэк, як александрыйская, рымская і афінская.