cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прэзідэнцкія праймерыз у ЗША
Прыватнае значэнне: уласна праймерыз
Першасныя прэзідэнцкія выбары (presidential primary elections), ці праймерыз (primaries), у ЗША — інстытут выбару партыйных кандыдатаў для ўдзелу ў асноўных выбарах прэзідэнта. У адрозненне ад альтэрнатыўнага механізма кокусаў, праймерыз уяўляюць сабою простыя тайныя выбары, што праводзяцца на ўзроўні штата. Форму галасавання для сябе вызначае кожны штат. Інстытут праймерыз быў першапачаткова ўведзены, каб абмежаваць уплыў мясцовых партыйных кіраўнікоў, і ў дваццатым стагоддзі ў большасці штатаў праймерыз выцеснілі кокусы.
Па ступені абмежавання доступу да галасавання праймерыз падзяляюцца на больш пашыраныя зачыненыя (у іх бяруць удзел толькі зарэгістраваныя члены партыі) і адкрытыя (у іх могуць браць удзел усе ахвотнікі, незалежна ад партыйнай прыналежнасці   . Пры гэтым у абодвух выпадках кожны жыхар штата можа браць удзел у праймерыз толькі адной партыі, аднак існуюць таксама агульныя праймерыз (blanket primaries), якія дазваляюць выбаршчыкам выбіраць кандыдатаў абедзвюх партый  . У выпадку, калі ў праймерыз адной з партый могуць браць удзел прыхільнікі іншай партыі, нацыянальны партыйны камітэт можа не прызнаць вынікі галасавання.
Праймерыз у розных штатах адрозніваюцца па спосабе складання выбарчага бюлетэня. У першым выпадку, выбаршчыкам могуць прадставіць спіс патэнцыяльных кандыдатаў у прэзідэнты. У другім выпадку, ім могуць прапанаваць выбіраць дэлегатаў на нацыянальную канвенцыю, якія або падтрымліваюць аднаго з кандыдатаў, або не маюць пэўных прыхільнасцяў.
Агульнае значэнне: сукупнасць праймерыз і кокусаў
Тэрмін праймерыз, ці першасных выбараў, можа выкарыстоўвацца ў шырэйшым сэнсе слова, пазначаючы сукупнасць уласна праймерыз і коку соў. Першасныя выбары праходзяць раз на чатыры годы, у адзін год з асноўнымі прэзідэнцкімі выбарамі. Фармальна прадстаўнік кожнай партыі на асноўных выбарах, што праходзяць у лістападзе, вызначаецца у канцы лета — па выніках нацыянальнай партыйнай канвенцыі. Лік дэлегатаў, якія падтрымваюць таго ці іншага прэтэндэнта на нацыянальнай канвенцыі, наўпрост залежыць ад аб'ёму падтрымкі, якую ён атрымаў на праймерыз і кок вусах у штатах.
Галасаванні ў штатах доўжацца са студзеня па чэрвень, аднак, зазвычай, ужо ў сярэдзіне гэтага тэрміну выяўляецца пераможца. І ўсё ж, тэарэтычна магчымы выпадак, пры якім да завяршэння першасных выбараў адзіны кандыдат не вызначаны: тады вырашальную ролю атрымлівае галасаванне на нацыянальнай канвенцыі. Зрэшты, падобная сітуацыя з 1970-х гадоў не ўзнікала аніразу.
Вынікі першаснага галасавання могуць абавязваць, гэтак і быць «кансультацыйнымі». Калі ў першым выпадку абраныя дэлегаты абавязаны аддаць свой голас на нацыянальнай канвенцыі пэўнаму кандыдату, то ў другім яны могуць самастойна прыняць рашэнне, а выказаныя выбарцамі перавагі маюць для дэлегата толькі кансультацыйнае значэнне.
Вынік праймерыз і кокусаў можа вызначацца рознымі спосабамі. Дэмакраты заўсёды кіруюцца сумерным прынцыпам: долі дэлегатаў ад штата, якія прадстаўляюць розных кандыдатаў, адпавядаюць часткам атрыманых гэтымі кандыдатамі галасоў. Рэспубліканцы даюць штатам права вырашаць, які прынцып выкарыстоўваць: сумерны ці мажарытарны. У другім выпадку ўсе дэлегаты ад штата падтрымліваюць кандыдата, які набраў у гэтым штаце найбольшы лік галасоў.
Каляндар першасных выбараў і «супер аўторак»
Хоць колькасць дэлегатаў, якія прадстаўляюць штат на нацыянальнай партыйнай канвенцыі, прама прапарцыянальна колькасці яго насельніцтва, асаблівае значэнне гістарычна набылі першасныя выбары ў некаторых невялікіх штатах, дзе галасаванне праходзіць напачатку года: у прыватнасці, у Аёве, дзе праходзяць першыя кокусы, і Нью-Гемпшыры — штаце першых праймерыз. Галасаванне ў гэтых штатах прыцягвае падвышаную ўвагу прэсы, кандыдаты вядуць у іх кампанію асабліва рупліва, і вынікі выбараў у ранніх штатах могуць значна паўплываць на далейшых ход першасных выбараў.
У перыяд з 1970-х гадоў усё больш штатаў імкнуліся павялічыць значнасць сваіх праймерыз, перасунуўшы іх бліжэй да пачатку года. Імкнучыся перашкодзіць дысбалансу, які ўзнікае ў выбарчым календары, партыі ўстанаўлівалі розныя санкцыі для штатаў, што праводзілі праймерыз раней вызначанага месяца — перш сакавіка, а потым лютага.
У выніку ў 1980-х гадах паўстаў феномен пад назвай «супер аўторак» (Super Tuesday) — першы аўторак лютага, калі першасныя выбары праходзяць адначасна ў вялікай колькасці штатаў. У 2008 годзе «супер аўторак» (5 лютага) ахапіў рэкордную частку краіны: праймерыз і кокусы ў гэты дзень праходзяць больш за ў 20 штатах, і па іх выніках прызначаюцца 52 працэнта дэмакратычных дэлегатаў і 41 працэнт рэспубліканскіх. Каб падкрэсліць значэнне «супер аўторка»-2008, яго таксама завуць Super-Duper Tuesday.
Нацыянальныя камітэты дзвюх галоўных партый перад выбарамі 2008 года ўвялі розныя санкцыі супраць ранніх праймерыз. Рэспубліканцы ўдвая зрэзалі лік дэлегатаў ад усіх штатаў, дзе да 5 лютага праходзяць праймерыз (Ваёмінг, Нью-Гемпшыр, Мічыган, Фларыда, Паўднёвая Караліна). Дэмакраты адмовіліся прыняць на нацыянальнай канвенцыі дэлегатаў ад Мічыгана і Фларыды, якія правялі галасаванне насуперак забароне нацыянальнага камітэта.
Варахша
Варахша́ — гарадзішча ва Узбекістане, якое існавала з антычных часоў да XI ст. ў гістарычнай вобласці Согд (Сагдыяна). Размешчана за 40 км на захад ад г. Бухара.
Апісанне
Захаваліся рэшткі гафрыраваных сцен цытадэлі, на захад ад іх — палац. Выяўлены размалёўкі VII ст. на сценах палаца (змаганне герояў з фантастычнымі жывёламі, сцэны бітваў коннікаў, палявання, урачыстасці прыёму цара); часткі палаца, пабудаваныя ў VIII ст., упрыгожаны раслінным арнаментам, фігуркамі людзей і жывёл, фантастычнымі пейзажамі і інш., выразанымі па алебастравай тынкоўцы. Знаходкі сведчаць пра, дзе мясцовыя элементы спалучаюцца са старажытнымі антычнымі традыцыямі і рысамі будыйскага мастацтва.
Сальрэсоль
Сальрэсоль - міжнародная штучная мова, створаная на назвах сямі нот дыятанічнай гамы. Яе вынайшоў француз Жан Франсуа Сюдр у 1817 годзе. У далейшае развіццё мовы ўнеслі вялікі ўклад Венсан Гаеўскі, вынайшоўы для яе асаблівую стэнаграфічную азбуку, і яго сын Сізаль Болеслас Гаеўскі, які прааналізаваў  моцныя і  слабыя бакі праекта Сюдра ў кнізе "Examen critique de la langue universelle de Sudre" (1887), а потым стварыў "Граматыку сальрэсоля (Grammaire du Solresol, 1902).
Алфавіт
Усе словы мовы складаюцца з назваў сямі музычных нот у разнастайных камбінацыях. Такім чынам, у мове маецца 7 аднаскладовых слоў, 49 двухскладовых, 339 трохскладовых і 2268 чатырохскладовых (усяго 2660 слоў). Словы з пяці складоў ёсць, але пра іх не гаворыцца ў "Граматыцы сольрэсоля".
Прыклады
Асобныя словы і фразы перакладаюцца на сальрэсоль так:
Часткі мовы
Месца фанатычнага націску вызначае частку мовы. У дзеяслове няма націску, у назоўніку націскны склад - першы, у прыметніку - перадапошні, а ў прыслоўі - апошні. Прыклад:
Сэнсавыя групы
Словы маючыя некалькі складаў аб'ядноўваюцца ў сэнсавыя групы паводле пачатковых складоў. Напрыклад, словы, якія пачынаюцца з sol, тычацца навук і мастацтва (solresol) а з solsol - хвароб і медыцыны (solsolredo - мігрэнь).
Антонімы
Каб утварыць антонім, ужываецца інверсія, гэта значыць, слова "пераварочваецца". Натуральна, што ў атрыманых такім чынам антонімаў нельга вызначыць сэнсавую групу па першых складах.
Сінонімы і амонімы
У сальрэсолі адсутнічаюць сінонімы і амонімы, г. зн. розныя словы заўсёды значаць рознае і па-рознаму пішуцца.
Пісьменства і іншыя формы мовы
Запісваць сальрэсоль магчыма некалькімі спосабамі: Гаворку на сальрэсоле магчыма узнаўляць і іншым чынам: Падчас гаворкі на сальрэсолі паміж словамі неабходна рабіць кароткія прыпынкі, бо інакш вызначыць межы паміж словамі будзе цяжка.
Папульярнасць
Праект Сюдра атымаў шматразовыя ўхваленні розных камісій Парыжскай акадэміі навук і шматлікіх навуковых таварыств, атрымаў прыз у 10 тыс, франкаў на міжнароднай выставе 1851 г. у Парыжы і ганаровы медаль на міжнароднай выставе ў 1862 г. у Лондане, сустрэў прызнанне шмат каго з выдатных людзей таго часу, у тым ліку Віктора Гюго,, Аляксандра Гумбальта.
Пасля невялікага перыяда папулярнасці сальрэсоль здаў свае пазіцыі больш паспяховым штучным мовам, такім як валапюк і эсперанта
Паляўнічы Беларусі
«Паляўнічы Беларусі» — прыродазнаўчы часопіс, орган Беларускага прамыслова-кааператыўнага саюза паляўнічых. Выдаваўся ў 1927—1933 гадах перыядычнасцю 12 нумароў на год. Першы нумар выйшаў у красавіку 1927 г. тыражом 5000 экз., апошні — № 4 за 1933 г. выйшаў тыражом — 12800 экз. Тыраж цалкам разыходзіўся па падпісцы сярод паляўнічых, найбольшы тыраж сабраў у 1930 г. — 17500 экз.
Змяшчаў афіцыйныя матэрыялы датычныя продажу зброі і пораху, загатоўкі пушніны, пачатку паляўнічага сезону на розную дзічыну. Таксама вёў рубрыкі «Сабакагадоўля», «Рыбніцтва і рыбалоўства», «Трусагадоўля», «Аружэйная тэхніка», «Жыццё на мясцох» і інш. Праз часопіс Беларускі саюз паляўнічых сабраў грошы на пабудову самалёта «Паляўнічы Беларусі», які пабудавалі і перадалі ў Чырвоную армію ў 1932 годзе. Друкаваў мастацкія творы на паляўнічую тэматыку: вершы і апавяданні Валерыя Маракова, Макара Паслядовіча, Міхася Чарота, Міколы Цэлеша, Яўгена Замерфельда. Мастацкае афармленне ствараў выдатны беларускі анімаліст Генадзь Змудзінскі.
Часопісам кіравала рэдкалегія з прадстаўнікоў саюза паляўнічых, адказныя рэдактары: Янка Крывец (1927 г.), Міхаіл Шміт (1928—1931 гг.), К. Дамарацкі (1931 г.), П. Тамашэўскі (1931 г.), А. Вільдфлуш (1932—1933 гг.), К. Волдынь (1933 г.).
Вайна асаў і ванаў
Вайна асаў і ванаў — адна з ключавых падзей у скандынаўскай міфалогіі, узброены канфлікт паміж групамі багоў асаў і ванаў.
Вайна пачалася з-за забойства асамі вядзьмаркі Гульвейг, створанай ванамі з золата і пасланай у Мідгард (землі, населеныя людзьмі), каб сапсаваць норавы яго жыхароў (паколькі ваны былі незадаволены тым, што людзі шануюць толькі асаў). Ваны аблажылі Асгард, а бітву пачаў кароль асаў Одзін, які кінуў у ванаў сваю дзіду. Падчас вайны ваны разбурылі сцены Асгарда, аднак у вулічных баях асы сталі атрымліваць верх. У выніку паміж асамі і ванамі быў заключаны мірны дагавор і адбыўся абмен закладнікамі: да ванаў пайшоў ас Хёнір, а да асаў — ван Ньёрд, за якім рушылі ўслед яго дзеці, Фрэйр і Фрэя. Гэта вайна, паводле скандынаўскай міфалогіі, адзначыла сабой канец Залатога веку.
Магчымая сувязь гэтай вайны з рэальнымі гістарычнымі падзеямі старажытнасці дагэтуль з'яўляецца прадметам навуковых дыскусій. У прыватнасці, шэраг даследчыкаў праводзіць паралелі паміж гэтай вайной і матывам выкрадання сабінянак у старажытнарымскай міфалогіі.
Фрытаўн
Насельніцтва 875 000 чал.
Фрытаўн мае першакласную гавань, здольную прыняць 240 судоў незалежна ад іх водазмяшчэння. Невялікія порты знаходзяцца ў Бантэ і Пепеле. Транспартная інфраструктура ва ўнутраных раёнах развіта дрэнна. Напачатку 1970-х гадоў сістэма дзяржаўных чыгунак была заменена сеткай аўтамабільных дарог. У канцы 1980-х гадоў краіна валодала дарогамі агульнай працягласцю прыблізна 12 тыс. км, з якіх 2,4 тыс. мелі цвёрдае пакрыццё. З-за багатых ападкаў, моцных паводак і парожыстых рэк суднаходства абмежавана і магчыма толькі ў нізоўях буйных рэк. Сьера-Леонэ мае міжнародны аэрапорт Лунгі, размешчаны ў 20 км ад Фрытаўна.
Раманаўшчына (Мядзельскі раён)
Рама́наўшчына (, Романовщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак Раманаўшчына I у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старагабскага сельсавета.
Цзян Іхуа
Цзян Іхуа (江宜樺; нар. 18 лістапада 1960 года, Цзілун, Кітайская Рэспубліка) — кітайскі палітык, прэм’ер-міністр Кітайскай рэспублікі (Тайвань) (2013—2014), член партыі Гаміньдан.
Біяграфія
Увосень 2009 года быў прызначаны на пасаду міністра ва ўрадзе Кітайскай Рэспублікі У Дуньі, а 6 лютага 2012 года — на пасаду першага віцэ-прэм’ера пры прэм’ер-міністры Чэнь Чуне. У лютым 2013 года прэзідэнт Кітайскай Рэспублікі Ма Інцзю прызначыў, а парламент зацвердзіў Цзян Іхуа на пасадзе прэм’ер-міністра краіны.
У снежні 2014 года сышоў у адстаўку з пасады кіраўніка ўрада.
Сцяфан Барысавіч Міхалёў
Сцяфан Барысавіч Міхалёў (нар., в Караблёва, Смаленская вобласць, Расія — , Мінск) — беларускі вучоны ў галіне аўтаматызаваных сістэм праектавання і аўтаматызацыі працэсаў кіравання вытворчасцю. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1986), доктар тэхнічных навук (1974), прафесар (1982). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Адэскі політэхнічны інстытут (1955). З 1957 года на Мінскім заводзе аўтаматычных ліній, інжынер-тэхнолаг, галоўны тэхнолаг.
З 1967 года дырэктар Цэнтральнага навукова-даследчага і праектна-тэхналагічнага інстытута арганізацыі і тэхнікі кіравання (ЦНДІТК, г. Мінск). У 1985—1992 гадах генеральны дырэктар НДА «Цэнтрсістэм» — дырэктар ЦНДІТК.
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія СССР (1984) за распрацоўку тэарэтычных асноў, стварэнне і шырокае ўкараненне арганізацыйнага кіравання з выкарыстаннем ЭВМ.
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971, 1981), Дружбы народаў (1986), «Знак Пашаны» (1966), Айчыннай вайны II ступені (1985), медалямі.
Тарпея
Тарпея (Tarpeia) — адна з вясталак, дачка Спурыя Тарпея, начальніка Капіталійскай крэпасці. Знакамітая тым, што, паводле адной з легенд, падчас вайны з сабінянамі здрадліва адчыніла вароты гарада сабінянам, якія аблажылі Рым.
Была абвінавачана разам з бацькам у здрадзе і разам з бацькам была скінута са скалы (у паўднёва-заходняй частцы Капітолія), якая атрымала назву Тарпейскай (Saxurn Tarpeium) (паводле іншай версіі, была пахавана на Капітоліі). З гэтай скалы рымляне і пазней скідвалі дзяржаўных злачынцаў.
Паводле іншых крыніц, Тарпея запатрабавала з сабінян за сваю здраду «тое, што яны носяць на левай руцэ» (залатыя бранзалеты і кольцы), але сабіняне, абурыўшыся сквапнасцю жанчыны, завалілі яе не толькі ўпрыгажэнні, але і цяжкімі шчытамі, якія яны насілі ў левай руцэ. Так Тарпея і загінула, задушаная грудай даспехаў і ўпрыгажэнняў.
Публічныя фінансы
Публічныя (цэнтралізаваныя) фінансы - сістэма фарміравання і выкарыстання фондаў грашовых сродкаў, прызначаных для забеспячэння дзейнасці дзяржаўных і муніцыпальных органаў улады. Публічныя фінансы ўключаюць дзяржаўныя фінансы і муніцыпальныя фінансы.
Цэнтралізаваныя фінансы прадстаўлены бюджэтнай сістэмай, а таксама дзяржаўным і муніцыпальным крэдытам.
Кіраванне публічнымі фінансамі ажыццяўляецца праз сістэму органаў улады на ўсіх узроўнях дзяржаўнага ладу.
Чарвячова
Чарвячо́ва (, Червечёво) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старагабскага сельсавета.
Протаархімандрыты Ордэна базыльянаў Святога Іасафата
Протаархімандрыты (генералы) Ордэна базыльянаў Святога Іасафата — кіраўнікі Ордэну базыльянаў Святога Іасафата. У Рэчы Паспалітай протаархімандрыт падпарадкоўваўся Папе Рымскаму праз уніяцкага Кіеўскага мітрапаліта. Ад 1802 пасля падзелаў Рэчы Паспалітай на пасаду протаархімандрыта да 1953 ніхто не абіраўся.
Протаархімандрыты Кангрэгацыі Найсвяцейшай Тройцы (1617—1743)
Протаархімандрыт Кангрэгацыі Покрыва Маці Божай (1739-1743)
Протаархімандрыты аб'яднанага Чыну (1743-1804)
'''Протаархімандрыты Базыльянскага Чыну Св. Іасафата (ад 1931)'''
Гомельскія рысі (баскетбольны клуб)
«Гомельскія рысі» — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з горада Гомель.
Гісторыя
Клуб заснаваны ў 1998 годзе.
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе
Кубак Беларусі па баскетболе
Астраўляны (Мядзельскі раён)
Астраўля́ны (, Островляны) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сырмежскага сельсавета.
Варбала
Ва́рбала (Varbola Jaanilinn) — гарадзішча XII—XIV стст. у Эстоніі, у Рапалскім раёне, за 60 км на поўдзень ад Таліна. Плошча каля 2 га, умацавана валам вышынёй да 10 м.
Гісторыя
Упершыню згадваецца як Castrum Warbole у хроніцы Генрыха Латвійскага ў 1212 годзе, калі Варбала было абложана наўгародцамі і пскавічамі і прымушана плаціць даніну. У пачатку XIII ст. апорны пункт эстаў у барацьбе з нямецкімі і дацкімі захопнікамі. Разбурана, верагодна, у сярэдзіне XIV ст. пасля паўстання Юр'евай ночы 1343—1345 гадоў.
Даследавана ў 1938—1941 і 1953.
Сабінская вайна
Выкраданне сабінянак, або сабінская вайна — эпізод, які адносіцца да легендарнага перыяду рымскай гісторыі.
Гісторыя
Паводле апавяданняў рымскіх гісторыкаў, Рым быў заселены аднымі толькі мужчынамі; суседнія плямёны не жадалі выдаваць сваіх дочак замуж за беднае насельніцтва Рыма. Тады Ромул арганізаваў свята кансуалій і запрасіў суседзяў. Тыя з'явіліся са сваімі сямействамі. Падчас свята рымляне нечакана кінуліся на бяззбройных і выкралі ў іх дзяўчын.
Абураныя суседзі пачалі вайну. Рымляне разбілі лацінян, якія напалі на Рым. Значна цяжэйшай была вайна з сабінянамі, якія страцілі асабліва шмат жанчын. Пры дапамозе дачкі начальніка капіталійскай крэпасці, Тарпеі, сабіняне завалодалі Капітоліем. Барацьба працягвалася вельмі доўга. Сабіняне пад начальствам цара Ціта Тацыя нарэшце перамаглі рымлян і тыя кінуліся на ўцёкі. Ромул заклікаў да багоў і абяцаў пабудаваць храм Юпітэру Статару (Спыняльніку), калі ён спыніць тых, хто ўцякаў. У гэту рашучую хвіліну сабінскія жанчыны, якія прывязаліся ўжо да сваіх рымскіх мужыкоў і мелі ад іх дзяцей, з распушчанымі валасамі і ў разарваных адзеннях кінуліся паміж праціўнікамі і сталі маліць іх спыніць бітву.
Сабіняне пагадзіліся, і быў заключаны вечны мір, паводле якога два народы злучыліся ў адну дзяржаву пад вярхоўным вяршэнствам Ціта Тацыя і Ромула. Рымляне павінны былі насіць, акрамя свайго імя, яшчэ сабінскую назву — квірыты. Рэлігія станавілася агульная.
Такім чынам жанчыны выратавалі Рым. У памяць пра гэта Ромул заснаваў свята Матурналій і даў жанчынам шмат ганаровых правоў.
Хайфа
Ха́йфа (חֵיפָה, حَيْفَا, Ḥayfā) — найбуйнейшы горад поўначы Ізраіля і трэці па велічыні горад краіны, на схіле гары Кармель, на ўзбярэжжы Міжземнага мора. Налічвае, без уліку прыгарадаў, каля 270 тысяч жыхароў. Горад з’яўляецца найбуйнейшым марскім портам Ізраіля.
Жан Франсуа Сюдр
Жан Франсуа Сюдр (Jean François Sudre;, Альбі — , Парыж) — французскі музыкант, аўтар ідэі ўніверсальнай мовы на аснове музычных гукаў.
Скончыў Парыжскую кансерваторыю. З 1817 года пачаў займацца стварэннем штучнай мовы на музычнай аснове і ў 1823 годзе прапанаваў яе першы праект. Прынцып універсальнай музычнай мовы Сюдра (Langue Musikalle Universelle) - камбінаванне слоў з сямі нот дыятанічнай гамы як з літар. У 20-я гады Сюдр разам са сваімі вучнямі Эдуарам Дэльдэве і Шарлям Лазанёрам гастраляваў па Францыі, дэманструючы вопыт гаворкі і чытання на сваёй музычнай мове. Пасля ён прапаноўваў яго ваеннаму міністэрству дзеля аператыўнага перадавання інфармацыі падчас бою пры дапамозе гукаў трубы. Сюдр працягваў займацца сваім праектам на працягу ўсяго свайго жыцця, і ў 50-60-я гады яго музычная мова сустрэла пэўнае прызнанне французскага і міжнароднага грамадства.У найбольш завершанай форме праект Сюдра атрымаў назву Сальрэсоль.
Старажытная Германія
Германія (Germania) — тэрмін, якім Гай Юлій Цэзар (у «Запісках пра Гальскую вайну») і Карнелій Тацыт (у трактаце «Пра паходжанне германцаў») пазначалі вобласць пражывання старажытных германцаў (арыентыровачна паміж Маасам і Нёманам). Гэты лацінскі тапонім стаў пазней назвай найбуйнейшай краіны Цэнтральнай Еўропы.
Першыя спробы раманізацыі распачаў Юлій Цэзар, які прасунуўся ў даліну ракі Мёзы, а пазней, фарсіраваўшы Рэйн, — да Рура. Да 16 да н.э. Германія была часткай правінцыі Калматая Галія (Gallia Comata). У 12 да н.э. была распачата маштабная германская кампанія Нерона Клаўдзія Друза, які атрымаў тытул Германіка. Межы імперыі былі пашыраны да Альбіса (Эльбы) і да 9 да н.э. большасць плямёнаў былі заваяваны. Яго справу працягнуў Тыберый. Аўгуст, натхнёны гэтай дзейнасцю, жадаў стварыць Вялікую Германію (Germania Magna) паміж Альбісам і Рэнам (Рэйнам), аднак шэраг плямёнаў працягвалі змагацца супраць прысваення іх тэрыторыі статусу правінцыі.
У 16-13 да н.э. у Бельгійскай Галіі (Gallia Belgica) былі створаны ваенныя зоны Ніжняя (Inferior) і Верхняя (Superior) Германія. Да 83/84 г., калі Даміцыян пераўтварыў зоны ў самастойныя правінцыі, фармальна камандзіры армій на Ніжнім і Сярэднім Рэйне падпарадкоўваліся пракуратару Бельгійскай Галіі. Натуральнай мяжой паміж дзвюма абласцямі стаў Рэйн, пераўтвораны ў добра ўмацаваную мяжу (лімес). Рэйнская мяжа была адной з самых нестабільных у імперыі, таму Рым трымаў там моцныя гарнізоны. Аднак прыблізна з 103 г. і да канца IV ст. яе сталі абараняць усяго 2 легіёны — I Minervia у Боне і VI Victrix у Кастры Ветэры, якія пазней сталі вядомыя як «exercitus Germanicus Inferior» (EXEGERINF) — «ніжнегерманскае войска». Каля 400 г. Стыліхон перавёў амаль увесь гарнізон у Італію і ў Германіі засталіся толькі невялікія падраздзяленні.
Кіраванне
Абедзве правінцыі былі імператарскімі і кіраваліся прапрэтарскім легатам. Адміністрацыйнымі цэнтрамі Верхняй Германіі былі сталіца, Калонія Агрыпіны (Кёльн), Форум Адрыяна, Навіямаг і Калонія Ульпія Траяна, а таксама галоўны горад саюзных Рыму фрызіявонаў Гануэнта. Галоўным горадам Ніжняй Германіі быў Маганцыяк (Майнц).
Эканоміка
Большасць карэнных германцаў былі земляробамі, але былі таксама і жывёлагадоўцы-пастухі, галоўным чынам на ўзбярэжжы Паўночнага мора. Уздоўж узбярэжжа былі пасёлкі рыбакоў. Асноўнымі сельскагаспадарчымі культурамі былі пшаніца, ячмень, авёс і жыта, на экспарт у Рым ішлі ў прыватнасці бурштын, дубленая скура і рабыні. Самімі рымлянамі была ўведзена новая тэхналогія па здабычы цынку, у рэйнскай даліне здабывалася першасортная ганчарная гліна.
Майкл Вентрыс
Майкл Джордж Фрэнсіс Вентрыс (Michael George Francis Ventris, 12 ліпеня 1922 г. - 6 верасня 1956 г.) – брытанскі лінгвіст-самавучка, расшыфроўшчык крыцкага лінейнага пісьма тыпу Б.
Майкл Джордж Фрэнсіс Вентрыс правёў дзяцінства ў Швейцарыі. З ранняга ўзросту дэманстраваў схільнасць да моў. Ведаў старажытнагрэчаскую мову і лаціну. У 1940 г. паступіў ва ўніверсітэт для вывучэння архітэктуры. У сувязі з падзеямі II Сусветнай вайны часова пакінуў вучобу, служыў у брытанскай авіяцыі. Пасля заканчэння вайны працягваў вучобу да 1948 г. Здолеў даказаць, што крыцкае лінейнае пісьмо напісана на архаічнай форме старажытнагрэчаскай мовы, узнавіў яе фанетыку. Разам з прафесійным лінгвістам Джонам Чэдвікам канчаткова дэшыфраваў надпісы. Загінуў у 1956 г. у выніку аўтамабільнай катастрофы.
Пылюшнік ворлікалісты
Назвы
Пылюшнік ворлікалісты, пылюшнік вадазборалісты, пажытнік, расходнік, чортава золата, жывіцельнік, лілейка, стары дуб, божае крэсла, срэбранік.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая карэнішчавая расліна вышынёй да 1 м. Сцябло прамастойнае, аблісцелае. Лісце двойчы-тройчыперыстае, чаргаванае. Лісцікі амаль круглай формы. Кветкі светла-фіялетавыя, зрэдку белыя. Тычынкі ліловыя або белаватыя. Суквецце — буйная шчыткападобная мяцёлка. Плод — шматарэшак. Арэшкі грушападобнай формы, з чатырма рэбрамі.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і ўмераных абласцей Азіі. Ценевынослівая расліна. Мезафіт, гіграфіт, мезатроф і эўтроф. Расце ў шыракалістых і мяшаных лясах, хмызняках, на ўзлесках, лугах, па берагах вадаёмаў, у парках і садах.
Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу рэгіёнаў Расіі, Украіны і Фінляндыі.
Гаспадарчае значэнне
Дэкаратыўная і лекавая расліна.
Беражныя
Беражны́я (, Бережные) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сырмежскага сельсавета.
Хабараўск
Хабараўск (Хабаровск) — горад у Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Далёкаўсходняй федэральнай акругі і Хабараўскага краю. Порт на рацэ Амур. Чыгуначная станцыя, вузел аўтадарог. Аэрапорт. Буйны прамысловы і культурны цэнтр. Насельніцтва 579,0 тыс. чал. (2005). Плошча горада — 37,2 тыс. га.
Гісторыя
Заснаваны ў 1858 годзе як ваенны пост Хабараўка, названы ў гонар рускага землепраходца XVII стагоддзя Ерафея Хабарава. З 1880 горад Хабараўка, адміністрацыйны цэнтр Прыморскай вобласці, з 1884 — адміністрацыйны цэнтр Прыамурскага генерал-губернатарства. У Хабараўск перайменаваны ў 1893 годзе. У 1897 годзе злучаны чыгункай з Уладзівастокам. У 1902 годзе заснаваны ваенны завод «Арсенал». У пачатку 20 стагоддзя Хабараўск — буйны гандлёвы цэнтр Далёкага Усходу, з 1904 года база Амурскай ваеннай флатыліі. У 1916 годзе пабудаваны чыгуначны мост цераз Амур, які злучыў Хабараўск з чыгункай Усходняй Сібіры. У складзе Далёкаўсходняй рэспублікі ў 1922 годзе ўвайшоў у склад РСФСР. З 1926 года цэнтр Далёкаўсходняга, з 1938 года — Хабараўскага краю. У 1940 годзе злучаны чыгункай з г.Камсамольск-на-Амуры. У 1949 годзе праходзіў Хабараўскі працэс.
Эканоміка
Прамысловасць: машынабудаванне і металаапрацоўка (энергетычнае і ацяпляльнае абсталяванне, рухавікі, судны, кабель), нафтаперапрацоўка, дрэваапрацоўка, лёгка, харчовая, хіміка-фармацэўтычная прамысловасць, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.
Успенскі пост
Успе́нскі пост, Спа́саўка — летні пост у Грэка-Каталіцкай і Праваслаўнай царкве, працягваецца два тыдні - з 14 па 27 жніўня (па н.ст.).
Па строгасці ўстрымання ёсць блізкім да Вялікага посту. Гэтым постам Святая Царква надае павагу Прасвятой Багародзіцы, заступніцы ўсіх хрысціян, якая нязменна моліцца за іх, звяраючыся да Бога.
У гэты пост рацыён харчавання такі ж, як і ў Вялікі. Рыба дазваляецца толькі ў свята Ператварэння Гасподняга — 19 жніўня (па н.ст.). Пры супадзенні свята Успення з серадой ці пятніцай у гэты дзень дазваляецца есці толькі рыбу, а разгавенне пераносіцца на наступныя содні.
Варварызм
Варвары́зм (ад βαρβαρισμός — іншамоўны) — запазычанае слова ці выраз, якія не асвоены або асвоены часткова (пераважна графічна) ў  мове.
Вылучаюцца агульныя і індывідуальныя. Агульныя варварызмы выкарыстоўваюцца пастаянна і могуць паўтарацца ў розных тэкстах: cito — тэрмінова (у медыцыне), tete-a-tete — з вока на вока. Індывідуальныя сустракаюцца пераважна ў мове мастацкай літаратуры для стварэння мясцовага каларыту; яны звычайна не паўтараюцца і не выходзяць за межы аднаго твора: «Звон кафедральны кліча на Ave» (М. Танк), «Згодны… Суцінку!.. Лайёт!..» — загуло ў натоўпе" (П. Броўка).
Кэралін Порка
Кэралін Порка (Carolyn Porco; 6 сакавіка 1953, Нью-Ёрк) — амерыканскі планетолаг. У 1980-х працавала над апрацоўкай выяў для праграмы Вояджэр. У наш час кіруе групай па апрацоўцы выяў місіі Касіні-Гюйгенс і ўдзельнічае ў праграме Новыя гарызонты.
У 2008 годзе часопіс Wired уключыў яе ў спіс 15-ці людзей, да якіх павінен будзе прыслухацца наступны прэзідэнт ЗША. За публічныя выступленні ў 2010 годзе была ўзнагароджана медалём Карла Сагана.
Яўген Мацвеевіч Замерфельд
Яўген Мацвеевіч Замерфельд (, в. Жылічы, Рагачоўскі павет, Магілёўская губерня, цяпер Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць —, ) — беларускі пісьменнік.
Біяграфія
Рана застаўся сіратой і вымушаны быў пераехаць да радні пад Барысаў. Скончыў Зембінскую сямігодку (1930) і паступіў у Барысаўскі педагагічны тэхнікум. Ад 15.7.1933 да 1.7.1934 года настаўнічаў у Нова-Барысаўскай СШ № 10, адначасова загадваў школьным аддзелам рэдакцыі раённай газеты «Большэвік Барысаўшчыны». Актыўна супрацоўнічаў з літаб’яднаннем «Маладняк». У 1934—1939 гадах вучыўся на літаратурна-лінгвістычным факультэце Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. У 1938 годзе быў арыштаваны, правёў некалькі месяцаў у турме. Ад 2.10.1938 да 27.6.1941 года працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры ў Барысаўскай СШ № 2.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны за станам здароўя не быў мабілізаваны. Заставаўся на акупаванай тэрыторыі, у лютым 1942 года па заданні падполля ўладкаваўся на працу ў Барысаўскі аддзел ЗАГС на пасаду рэгістратара.
Разам з Д. Ф. Капытковым быў заснавальнікам літаратурнага аб’яднання «Бярэзіна» пры барысаўскай газеце «Камуністычная праца» (цяпер «Адзінства»).
Дзейнасць
Дэбютаваў у другу у 1929 годзе, спачатку вершамі ў літаратурным дадатку «Вясна» да газеты «Камуніст», пазней у «Полымі», «Узвышшы», «Беларусі» і інш.
Аўтар вершаў, апавяданняў, рэцэнзій і артыкулаў пра творчасць Я. Коласа, А. Куляшова, Я. Маўра, Э. Самуйлёнка. У 1934 г. у альманаху «Ударнікі» былі змешчаны яго вершы.
Аўтар метадычных распрацовак і дапаможнікаў для настаўнікаў беларускай літаратуры. У сааўтарстве з В. А. Самцэвічам напісаў «Зборнік тэкстаў для ізлажэнняў: Дапаможнік для настаўнікаў 5-7 класаў сямігадовай і сярэдняй школы» (1948); «Зборнік практыкаванняў па сінтаксісу і пунктуацыі. Для 6-7 класаў сямігадовай і сярэдняй школы» (1950); «Урокі беларускай мовы ў V класе» (1961).
Воўчына
Во́ўчына (, Волчино) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сырмежскага сельсавета.
Варварскія праўды
Ва́рварскія пра́ўды (leges barbarorum — законы варвараў) — запісы звычаёвага права германскіх плямён, складзеныя паміж V і IX стст.
Забяспечвалі парадак жыцця ў варварскіх каралеўствах. Мелі форму судзебнікаў, тлумачылі пераважна пытанні суда і пакарання. Лацінская назва гэтых помнікаў Lex («закон») з даданнем назвы племя ці народа ў множным ліку роднага склону (напрыклад, Lex Saxonum). На беларускай мове яны, па аналогіі з «Рускай праўдай», называюцца «праўдамі».
Вядомыя «Вестгоцкая» (другая палова V ст.), «Салічная» (канец V ст.), «Бургундская праўда» (пачатак VI ст.), «Рыпуарская» (VI—VII стст.), «Баварская» (сярэдзіна VII ст.), «Алеманская» (VII—VIII стст.) варварскія праўды. Паводле свайго характару да іх набліжаюцца візантыйскі «Земляробчы закон» (мяжа VII—VIII стст.) і «Руская праўда».
Берасцейскі праспект (Кіеў)
Праходзіць ад Галіцкай плошчы да Брэст-Літоўскай шашы. Мае па 4 паласы руху ў кожным кірунку. Транспартныя патокі падзеленыя. Пешаходныя пераходы праз праспект толькі па падземных пераходах і мастах. Вырашаная хуткасць руху па праспекце 60 км/г.
Берасцейскі праспект з’яўляецца часткай украінскай магістралі, якая, у сваю чаргу — часткай міжнароднай трасы.
Гісторыя
Праспект вядомы з першай паловы XIX стагоддзя як Жытомірская і Кіева-Брэсцкая шашы. З канца XIX стагоддзя, з пачатку яго забудовы, называўся Брэст-Літоўская шаша, з 1964 года — Брэст-Літоўскі праспект (канчатковая частка Брэст-Літоўскай шашы фактычна і цяпер захавала ранейшы назоў). Сумяшчаў горад з дачнай зонай (прыватныя хутары Стрэльна, Сан-Сусі — злева, Сант-Мары, Ніўкі — справа). У 1857 годзе на праспекце была пабудавана Трыумфальная брама (пасля разабраны).
З 1985 года называўся праспектам Перамогі. У тым жа годзе да праспекта далучана частка бульвара Шаўчэнкі (на адрэзку: плошча Перамогі (сучасная Галіцкая) — Паветранафлоцкі шляхаправод) і на доме № 2 зроблена аннотационный надпіс аб тым, што праспект названы ў азнаменаванне 40-годдзя перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне. У 70-х — першай палове 80-х гадоў XX стагоддзя праспект Перамогі быў грунтоўна рэканструяваны — пашыраны да 30 м, пабудаваны транспартныя развязкі і падземныя пераходы. У 2023 годзе быў перайменаваны ў Берасцейскі праспект.
Забудова Берасцейскага праспекта пачалася ў канцы XIX стагоддзя, у сувязі з будаваннем на ім Політэхнічнага інстытута і завода Грэтара і Крыванека. У 1899 годзе пракладзеная трамвайная лінія да Палявой вуліцы (цяпер вуліца Акадэміка Янгеля), у 1900 годзе адкрыта лінія Святошынскага трамвая (праходзіла ад Трыўмфальнай брамы да 4-х прасекі), ў 1923 годзе гэтыя дзве лініі былі аб’яднаны ў адну. У 1978 годзе была закрыта лінія ад Паветранафлоцкага шляхаправода да станцыі метро «Шуляўская» (тады — Завод «Бальшавік»), а ў 1982 годзе — астатнія лініі ад завода да праспекта Паладзіна (былая чацвёртая Просека).
У 1899 годзе на праспекце быў адкрыты Пушкінскі парк, у 1908 годзе — Заалагічны сад. Паблізу Пушкінскага парку знаходзіўся аэрадром (Сырэцкі іпадром), дзе ў красавіку 1910 года ажыццяўляў першыя ў Кіеве паветраныя палёты С. І. Утачкін, тут у чэрвені таго ж года адбыўся першы ў Расійскай імперыі палёт расійскага авіяканструктара А. С. Кудашава на самалёце ўласнай канструкцыі і айчыннай вытворчасці. На тым жа аэрадроме ў 1911—1913 гадах пачынаў свае далёкія пералёты П. М. Несцераў, і тут ён здзейсніў сваю «пятлю Несцерава». У 1927—1928 гадах на месцы аэрадрома былі пабудаваныя памяшканні кінастудыі мастацкіх фільмаў.
Пылюшнік малы
Пылю́шнік малы (Thalictrum minus) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая карэнішчавая расліна вышынёй да 1,5 м. Сцябло прамастойнае, галінастае. Лісце чаргаванае, складанае, тройчы-чатырохразоваперыстае. Ніжняе лісце на чаранках, верхняе — сядзячае. Лісцікі круглаватыя, з тупымі зубцамі. Кветкі паніклыя, зеленавата-чырванаватыя, у раскідзістых мяцёлках. Плод — сядзячы, баразнаваты арэшак яйцападобнай формы.
Джамала
Джамала (Джамала, Camala, Джамала; сапраўднае імя Сусана Джамаладзінава Сусанна Джамаладінова, Susana Camaladinova, Сусанна Джамаладинова) — украінская оперная і джазавая спявачка (лірыка-драматычнае сапрана), якая выконвае аўтарскую музыку на стыку джаза, соўла, world music і рытм-н-блюза, электроннай музыкі і госпела. Вядомасць Джамале прынёс выступ на Міжнародным конкурсе маладых выканаўцаў «Новая хваля 2009» у Юрмале, дзе яна атрымала гран-пры. Пераможца конкурсу песні «Еўрабачанне 2016».
Біяграфія
Джамала нарадзілася 27 жніўня 1983 года ў Ошы Кыргызскай ССР. Яе бацька — крымскі татарын, маці — армянка. Джамала і яе бацька — мусульмане, маці — хрысціянка. Джамала нарадзілася ў Кыргызстане, паколькі яе продкі былі прымусова дэпартаваныя пры Сталіне, але сям’я вярнулася ў Крым, калі Украіна абвясціла незалежнасць.
Яшчэ ў дзяцінстве Джамала выявіла сваю цягу да музыкі; зрабіла свой першы прафесійны запіс ва ўзросце 9 гадоў з выкананнем 12 дзіцячых і народных крымскататарскіх песень. Джамала скончыла музычную школу і паступіла ў Сімферопальскі музычны каледж, пасля чаго скончыла Нацыянальную музычную акадэмію ў Кіеве па спецыяльнасці оперны спеў. Яе цікавасць да джазу і эксперыменты з соўлам і ўсходняй музыкай змянілі яе планы на будучую кар’еру. Падчас вучобы ў Кіеве Джамала актыўна ўдзельнічала ў мерапрыемствах кіеўскай культурнай арганізацыі крымскіх татар.
Пылюшнік малы
Батанічнае апісанне
Расліна ядавітая.
Джамала
Біяграфія
Першыя крокі перад шырокай публікай Джамала зрабіла ў 15 гадоў. На працягу наступных некалькіх гадоў удзельнічала ў дзясятках песенных конкурсаў ва Украіне, Расіі і Еўропе; сярод прэстыжных узнагарод, якія яна атрымала, — ад італьянскага міжнароднага конкурсу 1 Concorso Europeo Amici della musica. З 2001 года — сольны вакаліст квінтэта Beauty Band. На дзіцячым джазавым фестывалі Do#Dj у 2006 годзе Джамала атрымала спецыяльную ўзнагароду і ўвагу знакамітай харэографкі Алены Калядзенка, якая запрасіла яе выканаць галоўную ролю ў яе шматжанравым музычным і балетным спектаклі.
Ключавым момантам у кар’еры Джамалы стала яе выступленне на міжнародным конкурсе маладых поп-выканаўцаў «Новая хваля – 2009», дзе яна атрымала галоўны прыз. Трыумф ёй прыносяць розныя сцэнічныя выступленні — ад Масквы да Берліна, а таксама буйныя тэлешоу ва Украіне, такія як цырымонія „TV Triumph2009“, трыб’ют-канцэрт Майкла Джэксана і «калядныя сустрэчы Алы Пугачовай». Часопіс Cosmopolitan назваў яе «адкрыццём года», таксама яна стала лаўрэатам прэміі Elle «выканаўца года». Нягледзячы на напружаны графік, Джамала таксама прысвячае час класічнай музыцы, здымаючыся летам 2009 года ў оперы «Іспанская гадзіна» Марыса Равеля, а ў лютым 2010 года ўдзельнічала ў опернай пастаноўцы Васіля Барчатава.
Пылюшнік малы
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, трапічных (Індыя, Пакістан) і ўмераных абласцей Азіі, Паўночнай Афрыкі (Алжыр, Марока). Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце на лугах, у светлых лясах, прыбярэжных і поймавых хмызняках, камяністых россыпах і скалах, па берагах вадаёмаў, у парках і садах. Цвіце ў чэрвені—ліпені.
Джамала
Біяграфія
На пачатку 2011 года Джамала прыняла ўдзел у нацыянальным адборы Еўрабачання з песняй «Smile», і выйшла ў фінал конкурсу. З-за супярэчнасцей у падліку галасоў спявачка вырашыла выйсці з гонкі.
Пылюшнік малы
Распаўсюджанне і экалогія
Ахоўвецца на тэрыторыі Эстоніі, Івана-Франкоўскай вобласці Украіны, Уладзімірскай , Мурманскай абласцей і Рэспублікі Карэлія ў Расіі
Джамала
Біяграфія
Пасля анексіі Крыма Расіяй сям’я Джамалы засталася ў Крыме. На конкурсе песні «Еўрабачанне-2016» Джамала прадстаўляла Украіну з песняй «1944». Песня прысвечана дэпартацыі крымскіх татар у 1944 годзе і, у прыватнасці, гісторыі яе прабабулі, якая страціла адну з дачок падчас дэпартацыі ў Сярэднюю Азію. Уначы 15 мая ў фінале «Еўрабачання» Джамала перамагла з 534 баламі, а 16 мая прэзідэнт Украіны Пятро Парашэнка прысвоіў ёй ганаровае званне «Народная артыстка Украіны».
Пылюшнік малы
Гаспадарчае значэнне
Дэкаратыўная і лекавая расліна. У траве маецца вялікая колькасць фітанцыдаў, надаючых бактэрыцыдныя ўласцівасці.
Спіс аб’ектаў PGC (926001—927000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (926001—927000)
Хайфон
Хайфон — буйны горад на поўначы В’етнама.
Леў Кішка
Леў Кішка (у літаратуры сустракаецца Леан і Лявон), свецкае імя Лука (1668, Ковель Валынскага ваяводства —, Купычыў Валынскага ваяводства) — царкоўны дзеяч Рэчы Паспалітай, пісьменнік і перакладчык. Уніяцкі епіскап уладзімірскі і берасцейскі (з 1711), мітрапаліт кіеўскі, галіцкі і ўсяе Русі (з 1714). Доктар багаслоўя (1691)
Хайфон
Размешчаны ў дэльце ракі Хонгха, на рацэ Кіньмон, якая ўпадае ў заліў Бакбо Паўднёва-Кітайскага мора. Насельніцтва 1,8 млн чалавек, трэці ў краіне паводле колькасці насельніцтва пасля Ханоя і Сайгона. Адзін з пяці гарадоў В'етнама цэнтральнага падначалення.
Леў Кішка
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду герба «Дуброва». З 1683 года навучаўся ў Быцені, дзе ўступіў у ордэн базыльянаў (1684). Працягваў адукацыю ў Калегіуме прапаганды веры ў Рыме, па сканчэнні якога атрымаў ступень доктара багаслоўя. У 1694—1696 гадах выкладаў рыторыку і філасофію ў базыльянскай школе ва Уладзіміры.
У 1696 годзе прапаведнік і вікарый, у 1697—1699 — ігумен Віленскага Траецкага манастыра. Абараніў гэты цэнтр уніяцтва ад дамаганняў епіскапаў і канечна падпарадкаваў яго базыльянскаму ордэну (1703).
Хайфон
Гісторыя
У кастрычніку 1954 года быў адпраўным пунктам аперацыі «Рэйс да волі», падчас якой 293 тысячы ўцекачоў было эвакуіравана з камуністычнага Паўночнага В'етнама у Сайгон, сталіцу Паўднёвага В'етнама, караблямі ВМС ЗША. У 1972 годзе моцна пацярпеў ад бамбардыровак амерыканскай авіяцыі, бо быў адзіным буйным портам Паўночнага В'етнама.
Леў Кішка
Біяграфія
У 1699—1708 гадах архімандрыт Полацкага Барысаглебскага манастыра. У 1703—1713 гадах протаархімандрыт (генерал) ордэна базыльянаў, у 1709—1728 — архімандрыт Супрасльскага манастыра.
Далучыў да ордэна базыльянаў шэраг манастыроў, раней падпарадкаваных біскупам, умацаваў аўтарытэт і ўладу протаархімандрыта (палічыў несапраўднымі выбары мітрапаліта Юрыя Вінніцкага ў 1708, якія адбыліся без яго ўдзелу, дамогся паўторнага галасавання). Падрыхтаваў і правёў Замойскі сабор (1720).
Хайфон
Гарады-пабрацімы
Хайфон з'яўляецца горадам-пабрацімам наступных гарадоў:
Леў Кішка
Біяграфія
Рэгулярна наведваў манастыры, у тым ліку архімандрыі, што не ўваходзілі ў ордэн. Адбудаваў шэраг зруйнаваных манастыроў і цэркваў, у тым ліку ў Беразвеччы і Супраслі, аднавіў дзейнасць Супрасльскай друкарні, заснаваў паперню.
Клапаціўся пра адукацыю белага духавенства. Выдаў на старабеларускай мове дапаможнік для святароў з катэхізісам для вернікаў «Собрание припадков краткое» (Супрасль, 1722), «Букварь языка словенского» (Супрасль, 1727).
Быў прыхільнікам частковага захавання ўсходняй абраднасці ў Грэка-Каталіцкай Царкве, імкнуўся пераадолець абрадавую разнастайнасць і недахоп богаслужбовай літаратуры — з гэтай мэтай выйшаў вялікім тыражом уніфікаваны для ўсіх парафій «Служэбнік» (Супрасль, 1727—1732).
Пакінуў некалькі тэалагічных прац і апісанне Замойскага сабора. Пахавалі мітрапаліта ва Уладзіміры.
Уладзімір Віктаравіч Калач
Уладзімір Віктаравіч Калач — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, памочнік прэзідэнта — інспектар па Мінскай вобласці (з ліпеня 2021 года).
Біяграфія
З 22 студзеня 2010 года па 30 чэрвеня 2018 года працаваў начальнікам упраўлення Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь па гораду Мінску і Мінскай вобласці. 12 сакавіка 2010 года прызначаны членам Мінскага аблвыканкама і членам Мінскага гарвыканкама. З’яўляўся старшынём Мінскай гарадской арганізацыі Беларускай федэрацыі біятлона.
У 2011 годзе, пасля правядзення прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі 2010 года, якія Еўрапейскім саюзам былі прызнаныя недэмакратычнымі, а таксама сілавога разгону акцыі пратэсту ў Мінску 19 снежня 2010 года, быў уключаны ў спіс беларускіх дзяржаўных дзеячаў і чыноўнікаў, на якіх ЕС былі накладзеныя санкцыі. Еўрапейскія санкцыі былі знятыя 15 лютага 2016 года.
30 чэрвеня 2018 года прызначаны намеснікам старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.
2 кастрычніка 2020 года было аб’яўлена, што Калач трапіў у санкцыйны спіс ЕС. Акрамя таго, Калача ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя. 20 лістапада да кастрычніцкага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна.
29 ліпеня 2021 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублкі Беларусь — інспектарам па Мінскай вобласці.
Конціненты
Ко́нціненты (, Континенты) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сырмежскага сельсавета.
Венгрыя на Алімпійскіх гульнях
Венгрыя ўпершыню прыняла ўдзел у летніх Алімпійскіх гульнях у 1896 годзе ў Афінах і з тых часоў выступала на ўсіх летніх Алімпійскіх гульнях, акрамя Гульняў у Антверпене ў 1920 годзе і Гульняў у Лос-Анджэлесе ў 1984 годзе. На зімовых Алімпійскіх гульнях венгерскія спартсмены дэбютавалі ў 1924 годзе ў Шамані і з тых часоў не прапусцілі ніводнай зімовай Алімпіяды.
За час выступлення на Алімпійскіх гульнях венгерскія спартсмены заваявалі 465 алімпійскіх медалёў: 159 залатых, 143 сярэбраных і 163 бронзавых. Практычна ўсе медалі былі заваяваны на летніх Алімпійскіх гульнях, больш за ўсё медалёў Венгрыя заваявалі ў спаборніцтвах па фехтаванні, плаванні і веславанні на байдарках і каноэ. Венгрыя з'яўляецца першай, паводле колькасці заваяваных медалёў, краінай, якія не прымалі Алімпійскія гульні.
Нацыянальны алімпійскі камітэт Венгрыі быў утвораны ў 1895 годзе і прыняты МАК у тым жа годзе.
Човен з Песэ
Човен з Пе́сэ — на цяперашні час найстаражытнейшы човен у свеце. Знойдзены ў 1955 годзе ў вёсцы Песэ паблізу горада Хагевен (Нідэрланды) у балоцістай глебе. Радыевугляродным метадам датаваны прыкладна 8200—7600 гадамі да н.э. Памеры 298×44 см. Зроблены з хвоі, апрацаванай сякерай з крэменя або аленева рога. Чоўнам карысталіся даволі працяглы час, а пасля затапілі ў балоце. Праз крытычныя публікацыі, дзе сцвярджалася, што знойдзены прадмет не мог быць лодкай, бо непрыдатны для плавання, у 2001 годзе археолагі правялі эксперымент, зрабілі копію і паспяхова праверылі на плавучасць у возеры каля вёскі Вітэфеен паблізу Асена.
Цяпер човен выстаўлены ў Дрэнцкім музеі у Асені.
Іпсіланці
Іпсіла́нці — прозвішча і тапонім.
Барталаміты
Барталамі́ты, камуні́сты (Institutum Clericorum Saecularium in Communi Viventium — установа белага духавенства, якое жыве ў супольнасці) — аб'яднанне каталіцкага белага духавенства, заснаванае ў Германіі ў 1640 годзе ксяндзом Барталамеем Хольцгаўзерам. Яго члены абавязваліся:
У 1680 г. папа Інакенцій XI (Бенедэта Адэскалькі; (21.1676 — 12.8.1689)) ухваліў Статут таварыства, паводле якога пажыццёва прызначаў яго галоўнага начальніка. Пры апошнім прызначаліся па 2 памочнікі і галоўныя наведвальнікі. Дыяцэзіяльныя начальнікі мелі падпарадкоўвацца біскупам. Мясцовыя грамады ўзначальваліся правадырамі. З II паловы 17 ст. таварыства пашырылася на іншыя краіны Еўропы. У Рэчы Паспалітай аб'яднанне з'явілася ў 1683 годзе з ініцыятывы каралевы Марысенькі. Першы манаскі дом «бартошкаў» (такую мянушку яны атрымалі ў РП) паўстаў у Гуры-Кальварыі, другі — у Беражанах. Афіцыйная дзейнасць у Польшчы завершылася ў 1850 годзе.
Беларусь
У 1695—1836 гадах аб'яднанне мела прадстаўніцтва ў Пінску (Берасцейскае ваяводства, Вялікае Княства Літоўскае). У яго прадмесці Каралін таварыству належаў касцёл святога Карла Барамея, асвечаны ў 1784 годзе.
Дзмітрый Фролавіч Тараскоў
Дзмітрый Фролавіч Тараскоў (, Горліўка, Украіна —, Чаркасы, Украіна) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Скончыў 7 класаў, а затым школу аўтатэхнікі ў горадзе Данецку. Працаваў на шахце.
Механік-кіроўца самаходна-артылерыйскай ўстаноўкі (САУ) 1817-га самаходна-артылерыйскага палка (52-я армія, 2-і Украінскі фронт) старшына Дзмітрый Тарасков ў ноч на 17 лістапада 1943 гады ў складзе разліку ўварваўся ў сяло Гэраныміўка Чаркаскага раёна Чаркаскай вобласці Украіны і нанёс ворагу значныя страты ў жывой сіле і тэхніцы. 20 лістапада з дэсантам аўтаматчыкаў разлік самаходкі ў ліку першых у палку дасягнуў чыгуначнай станцыі Чаркасы, а затым і цэнтра горада.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 лютага 1944 за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» старшыне Тараскову Дзмітрыю Фролавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаль «Залатая Зорка» (№ 8156).
Член КПСС з 1954 года. У 1960 годзе скончыў Тульскі горны тэхнікум.
Станіслаў Жалкеўскі
Станіслаў Жалкеўскі (Жулкеўскі; Stanisław Żółkiewski, Станіслав Жолкевський; 1547 ці 1550, Турынка каля Львова — , Цацора, Малдаўскае княства) — польскі палкаводзец пачатку XVII стагоддзя, польны і вялікі гетман і канцлер вялікі каронны. Заваёўнік Масквы, які перамог царскае войска пры Клушыне. Заснавальнік горада Жоўква і Крэхаўскага манастыра.