cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адкрыццё Амерыкі
1-я экспедыцыя
Першая экспедыцыя Хрыстафора Калумба (1492—1493) у складзе 91 чалавека на суднах «Санта-Марыя», «Пінта», «Нінья» выйшла з Паласа-дэ-ла-Франтэра 3 жніўня 1492, ад Канарскіх астравоў павярнула на захад (9 верасня), перасекла Атлантычны акіян у субтрапічным поясе і дасягнула вострава Сан-Сальвадор у Багамскім архіпелагу, дзе Хрыстафор Калумб высадзіўся 12 кастрычніка 1492 (афіцыйная дата адкрыцця Амерыкі). 14-24 кастрычніка Хрыстафор Калумб наведаў шэраг іншых Багамскіх астравоў, а 28 кастрычніка-5 снежня адкрыў і абследаваў участак паўночна-ўсходняга ўзбярэжжа Кубы. 6 снежня Калумб дасягнуў в. Гаіці і рушыў уздоўж яго паўночнага берага. У ноч на 25 снежня флагманскі карабель «Санта-Марыя» сеў на рыф, але людзі выратаваліся. Калумб на караблі «Нінья» 4-16 студзеня 1493 г. завяршыў абследаванне паўночнага берага Гаіці і 15 сакавіка вярнуўся ў Кастылію.
2-я экспедыцыя
2-я экспедыцыя (1493—1496), якую Хрыстафор Калумб узначаліў ужо ў чыне адмірала, і на пасадзе віцэ-караля зноў адкрытых земляў, складалася з 17 суднаў з экіпажам звыш 1,5 тыс. чалавек. 3 лістапада 1493 Калумб адкрыў астравы Дамініка і Гвадэлупа, павярнуўшы на паўночны захад, — яшчэ каля 20 Малых Антыльскіх астравоў, у тым ліку Антыгуа і Віргінскія, а 19 лістапада — востраў Пуэрта-Рыка і падышоў да паўночнага берага Гаіці. 12-29 сакавіка 1494 Калумб у пошуках золата здзейсніў заваявальны паход унутр Гаіці, прычым перасек хрыбет Кардыльера-Сентраль. 29 красавіка-3 мая Калумб з 3 суднамі прайшоў уздоўж паўднёва-ўсходняга берага Кубы, павярнуў ад мыса Крус на поўдзень і 5 мая адкрыў в. Ямайка. Вярнуўшыся 15 мая да мыса Крус, Калумб прайшоў уздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Кубы да 84° заходняй даўгаты, выявіў архіпелаг Хардзінес-дэ-ла-Рэйна, паўвостраў Сапата і востраў Пінас. 24 чэрвеня Хрыстафор Калумб павярнуў на ўсход і абследаваў 19 жніўня-15 верасня ўвесь паўднёвы бераг Гаіці. У 1495 Хрыстафор Калумб працягнуў заваяванне Гаіці; 10 сакавіка 1496 пакінуў востраў і 11 чэрвеня вярнуўся ў Кастылію.
3-я экспедыцыя
3-я экспедыцыя (1498—1500) складалася з 6 суднаў, 3 з якіх сам Хрыстафор Калумб павёў праз Атлантычны акіян каля 10° паўночнай шыраты. 31 ліпеня 1498 ён адкрыў востраў Трынідад, увайшоў з поўдня ў заліў Парыя, выявіў вусце заходняга рукава дэльты ракі Арынока і паўвостраў Парыя, паклаўшы пачатак адкрыццю Паўднёвай Амерыкі. Затым выйшаў у Карыбскае мора, падышоў да паўвострава Арая і 15 жніўня адкрыў востраў Маргарыта, а 31 жніўня прыбыў у горад Санта-Дамінга (на востраве Гаіці). У 1500 Хрыстафор Калумб быў па даносе арыштаваны і адпраўлены ў Кастылію, дзе быў вызвалены.
4-я экспедыцыя
4-я экспедыцыя (1502—1504). Дамогшыся дазволу працягваць пошукі заходняга шляху ў Індыю, Калумб з 4 суднамі дасягнуў 15 чэрвеня 1502 вострава Марцініка, 30 ліпеня — Гандураскага заліва і адкрыў з 1 жніўня 1502 па 1 мая 1503 карыбскія берагі Гандураса, Нікарагуа, Коста-Рыкі і Панамы да заліва Ураба. Павярнуўшы затым на поўнач, 25 чэрвеня 1503 пацярпеў крушэнне ля вострава Ямайка; дапамога з Санта-Дамінга прыйшла толькі праз год. У Кастылію Хрыстафор Калумб вярнуўся 7 лістапада 1504.
Кандыдаты ў першаадкрывальнікі
Першаадкрывальнікамі Амерыкі могуць лічыцца:
Джозеф Лаянс
Джозеф Алоізіус Лаянс (, Стэнлі, Тасманія, Аўстралія —, Сідней, Аўстралія) — аўстралійскі палітык, дзясяты прэм'ер-міністр Аўстраліі.
У 1909 годзе пачалася палітычная кар'ера Джозефа Лаянса. Ён стаў членам заканадаўчага сходу штата ад Уілмата. Быў актыўным прыхільнікам бясплатнага медыцынскага абслугоўвання і адукацыі, а таксама шэрагу іншых прагрэсіўных рэформаў. У 1912 годзе ён узначаліў рэгіянальнае аддзяленне партыі, а ў 1914 годзе стаў другім чалавекам у партыі на федэральным узроўні. Пасля гэтага Лаянс займаў шэраг міністэрскіх пастоў ва ўрадзе штата, займаўся рэформай адукацыі.
У 1916 годзе ён актыўна выступаў супраць рэферэндуму аб вайсковым абавязку, які прывёў да партыйнага расколу. У лістападзе 1916 Лаянс стаў на сем гадоў лідарам апазіцыі. У кастрычніку 1923 ён стаў прэм'ер-міністрам Тасманіі, узначаліўшы ўрад меншасці. Праводзячы палітыку кансенсусу ўрад Лаянса перажыў шэраг эканамічных узрушэнняў і адны перавыбары, у чэрвені 1925 года. Аднак, выбары 1928 года ён прайграў.
Пройгрыш на выбарах дазволіў Лаянсу засяродзіцца на федэральнай палітыцы. У 1929 годзе ён прайшоў у заканадаўчы сход, прадстаўляючы Уілмат. У гэты час пачалася Вялікая дэпрэсія. Лідарам урада быў лейбарыст Джэймс Скалін і Лаянсу дасталіся два партфелі: генеральнага паштмайстра і міністра працы і чыгунак. Лейбарысты адпрэчвалі яго планы па барацьбе з эканамічным крызісам, таму Лаянс пачаў працу з лідарам апазіцыі, але потым сышоў у адстаўку.
Пазней ён знайшоў падтрымку сярод выбаршчыкаў і перамог на выбарах у канцы 1931 года, стаўшы прэм'ер-міністрам 6 студзеня 1932 года. Лаянс праводзіў палітыку, якая дазволіла краіне пачаць павольны выхад з крызісу, нягледзячы на палітычныя праблемы, звязаныя з прэм'ер-міністрам Новага Паўднёвага Уэльса.
Брыум Клінгрэфа
Брыум Клінгрэфа (Bryum klinggraeffii) — від лістасцябловых імхоў сямейства брыевых.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўропа, Усходняя Азія, Паўночная і Паўднёвая Амерыка, Цэнтральная Афрыка. Ва Усходняй Еўропе трапляецца рэдка ў паўночна-заходніх яе раёнах, У Беларусі дакладна вядома адно месца росту — Сапоцкінскі біялагічны заказнік, у XIX стагоддзі адзначаўся для Белавежскай пушчы. Месцы росту: бетонныя апоры шлюзаў, тарфяныя берагі рэк. Трапляецца невялікімі рыхлымі дзярнінкамі, часцей сярод іншых відаў імхоў.
Асаблівасці біялогіі
Двухдомны. Размнажаецца вегетатыўна — рызоіднымі ярка-малінавымі акруглымі шматклетачнымі вывадковымі целамі. Спараносіць летам.
Белалоз
Белало́з, або вярба белая   , вярба звычайная , вярба    , народная назва вятла (Salix alba) — тыпавы від лісцяных дрэў або кустоў роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Дрэва (пасля рубкі можа прымаць форму куста) вышынёй 20-25 м, часам да 30 м, з шырокакруглявай, нярэдка ніцай кронай, магутным ствалом дыяметрам да 3 м (часта ствалоў некалькі), пакрытым цёмна-шэрай карой (горкай на смак), на старых ствалах — груба-падоўжна трэснутай. Маладыя парасткі аліўкава-зялёныя або чырвона-бурыя, на канцах серабрыста-пухнатыя. Больш старыя парасткі голыя, гнуткія, няломкія, бліскучыя, жаўтлява-чырвона-бурых тонаў. Ніжнія галіны часта схіляюцца да самай зямлі.
Пупышкі ланцэтныя, чырванавата-жоўтыя, шаўкавістыя, пляскатыя, з добра прыкметнымі бакавымі кілямі, вострыя, даўжынёй 6 мм, шырынёй каля 1,5 мм, прыціснутыя да парасткаў. Пупышкавая луска адна, у выглядзе каўпачка. Лісце чарговае, вузкаланцэтнае або ланцэтнае, дробнапільчатае або цэльнакрайняе (краі не загорнуты дадолу), з завостранай верхавінай, даўжынёй 5-15 см, шырынёй 1-3 см, пры распусканні — бялёсыя, апушаныя прыціснутымі серабрыстымі валасінкамі; пазней — зверху цёмна-зялёныя, голыя, знізу серабрыстыя, апушаныя. Прылістнікі дробныя, вузка-ланцэтныя, жалезістыя, рана ападае, серабрыста-пухнатыя. Хвосцік ліста даўжынёй 0,2-1 см, з адной парай залозак каля аснавання пласцінак. Увосень лісце набывае бронзава-жоўтую афарбоўку, трымаецца на галінах доўга.
Кветкі сабраны ў друзлыя цыліндрычныя, даволі тоўстыя каташкі даўжынёй 3-5 см. Прыкветкавая луска жаўтлявая або зеленаватая, увагнутая, валасістая ля аснавання, у жаночых кветак рана ападае. Тычынак дзве, свабодных, унізе валасістых ; Пылавікі ярка-жоўтыя, пазней чырванаватыя; Нектарнікаў два, пярэдні і задні, часам раздвоеных. Завязь яйкападобна-канічная, тупая, голая. Слупок кароткі або вельмі кароткі, часта некалькі раздвоены; лычык жоўты, раздвоены, з даўгаватымі лопасцямі.
Плады — аднагнездавыя двухстворкавыя каробачкі даўжынёй 4-6 мм, на ножках даўжынёй да 1 мм.
Цвіце ў красавіку — маі адначасова з распусканнем лісця. Насенне спее ў маі — чэрвені.
Распаўсюджанне і экалогія
Арэал виду — Еўропа (за выключэннем Крайняй Поўначы), Заходняя Сібір, Малая Азія, Іран.
Вярба белая натуралізаваная ў Паўночнай Амерыцы і Сярэдняй Азіі. Звычайнае дрэва Сярэдняй Расіі. Разводзіцца ў многіх месцах як культурная, часта дзічэе на месцы пасадак.
У Беларусі сустракаецца па ўсёй тэрыторыі.
Расце на плаўнях, па берагах рэк, арыкоў, сажалак і вадаёмаў, уздоўж дарог і каля жылля ў культурнай расліны.
Вярба белая святлалюбная, марозаўстойлівая (зімаўстойлівая ў зоне 2 USDA), малапатрабавальная да глеб (хоць аддае перавагу вільготным), добра пераносіць гарадскія ўмовы.
У культуры даўгавечная, дажывае да 100 гадоў.
Размнажаецца насеннем. У культуры лёгка размножваецца «каламі» (тронкамі), можа ўкараняцца апалымі галінкамі. Каранёвы параснік дае рэдка.
Таксанамія
Від Вярба белая ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Падвіды
У рамках віду вылучаюць некалькі падвідаў :
Хімічны склад
У кары вярбы белай знойдзена значная колькасць дубільных рэчываў (каля 12 %), флавонавыя гліказіды (каля 3 %), флаваноіды
Значэнне і ўжыванне
рассеяна-судзінная, мяккая, лёгкая. , вузкая, белая; ядро далікатна-ружаватае ці буравата-чырвонае. на папярочным і радыяльным разрэзах адрозніваюцца даволі ясна. Драўніна выкарыстоўваецца як вырабны (карыты, посуд, чаўны) і зрэдку як будаўнічы матэрыял. З лубяных валокнаў кары вырабляюць вяроўкі і ліны. Дубцы ўжываюцца для вырабу і загарадзяў.
Шырока ўжываецца ў дэкаратыўным садоўніцтве, асабліва ў кампазіцыях вялікіх паркаў і лесапаркаў, змесцаваных на берагах буйных вадаёмаў. Дэкаратыўная формай кроны, квітненнем, колерам кары парасткаў, срабрыстым апушэннем ніжняга боку лісця (што робіць дрэва вельмі эфектным пры ветраным надвор'і), ніцымі галінамі. Хуткі ўзрост дазваляе паспяхова скарыстаць вярбу белую для найхуткага азелянення і пры абсаджванні дарог.
Кара выкарыстоўваецца як дубільнік для скур і фарбавальнік для шоўку, і воўны (афарбоўвае ў чырванавата-карычневы колер).
Аблісценыя парасткі — корм для коз.
Медыцынскае выкарыстанне
У народнай медыцыне кара вярбы белай (Cortex Salicis ) прымяняецца перш за ўсё як супрацьліхаманкавы і звязальны сродак. Знайшла яна прымяненне і як патагонны і супрацьрэўматычны сродак (флавонавыя гліказіды, распадаюцца пад дзеяннем страўнікавага соку, вызваляюць саліцылавы спірт, які ператвараецца ў саліцылавую кіслату).
Лекавая сыравіна
Для медыцынскага выкарыстання нарыхтоўваюць кару вярбы белай. Яе здзіраюць ранняй вясной, да цвіцення і распускання лісця, калі яна добра здымаецца. На маладых галінах праз кожныя 20-30 см робяць колцападобныя надрэзы кары. Затым іх злучаюць падоўжнымі лініямі. Пасля зняцця кары яе здрабняюць і сушаць у цёплым памяшканні з добрай вентыляцыяй.
Хоцемля
Хо́цемля (, Хотемля) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
ФК Дардой
«Дардой» (Дордой) — кыргызскі футбольны клуб, які прадстаўляе Бішкек. Быў заснаваны ў 1997 годзе. З 2004 года насіў назву «Дардой-Дынама». Да 1 студзеня 2010 года клуб прадстаўляў горад Нарын, са змяненнем прапіскі клуб вярнуўся да першапачатковай назвы. Адзін з самых тытулаваных і наймацнейшых клубаў Кыргызстана.
12-разовы чэмпіён Кыргызстана, дзесяціразовы ўладальнік Кубка Кыргызстана (2004, 2005, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016, 2017, 2018), двухразовы пераможца Кубка Прэзідэнта АФК (2006, 2007), чатырохразовы ўладальнік Суперкубка Кыргызстана (2012, 2013, 2014, 2019).
Чаркасы (Лёзненскі раён)
Чаркасы́ (, Черкасы) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Брыевыя імхі
Брыевыя імхі, брыіды, зялёныя імхі (Bryidae) — падклас лістасцябловых імхоў.
Батанічнае апісанне
Шмат- або аднагадовыя імхі розных памераў (ад 1 мм да 50 см), звычайна зялёныя. Характарызуюцца добра развітай ніткаватай, разгалінаванай пратанемай. Сцябло простае, вілавата- або монападыяльна-разгалінаванае, двух-, шматрадковааблісцелае, з рызоідамі, нярэдка мае дыферэнцыяцыю на тканкі. Каробачка спарагона ў большасці відаў мае перыстом (спецыяльны апарат для раўнамернага і паступовага рассейвання спор).
Пашырэнне
Пашыраны па ўсім зямным шары. Распаўсюджаныя па ўсім свеце ад тундры і лесатундры да стэпаў і пустынь. Найбольшая відавая разнастайнасць характэрна для тропікаў. Маюць вялікае значэнне ва ўмераных і халодных абласцях абодвух паўшар’яў. На Беларусі каля 40 сямействаў, 115 родаў (найбольш пашыраныя, , , , і інш.), каля 300 відаў.
Зялёныя мхі прымаюць удзел у фарміраванні расліннага покрыву. На балотах яны ўтвараюць суцэльнае покрыва і з’яўляюцца важнымі торфаўтваральнікамі на нізінных і пераходных балотах. У хвойных лясах, на лугах, у гарах, тундры пакрываюць глебу на вялікіх прасторах.
Сістэматыка
Адрозніваецца каля 85 сямействаў, 700 родаў і 14 тыс. відаў.
Падклас Bryidae уключае наступныя надпарадкі і парадкі:
Значэнне
Брыевыя імхі найбольш эвалюцыйна дасканалая група. Торфаўтваральнікі; разам з водарасцямі ўтвараюць падводныя згуртаванні, нярэдка дамінанты і субдамінанты жывога наглебавага покрыва, прыстанішча для дробных беспазваночных жывёл. Садзейнічаюць зніrненню адных, узнаўленню і пашырэнню другіх відаў раслін, забалочванню глеб, зарастанню вадаёмаў, пагаршаюць якасць лугоў.
Чарнышы (Лёзненскі раён)
Чарнышы́ (, Черныши) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Аўгсбургскае веравызнанне
Аўгсбургскае веравызнанне (Confessio Augustana) — асноўны дакумент вызнання веры лютэранскай царквы і адзін з самых важных дакументаў лютэранскай Рэфармацыі. Аўгсбургскае веравызнанне напісана нямецкай і лацінскай мовамі і было прадстаўлена шэрагу нямецкіх кіраўнікоў і прадстаўнікам «вольных гарадоў» на сойме ў Аўгсбургу 25 чэрвеня 1530 года. Тэкст веравызнання належыць пратэстанцкаму дзеячу Філіпу Меланхтану, які быў зацверджаны Марцінам Лютэрам. Прычынай напісання веравызнання з'яўляецца заклік імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Карла V да тлумачэння Лютэрам і яго паплечнікамі сваіх рэлігійных перакананняў у спробе аднавіць рэлігійнае і палітычнае адзінства ў імперыі, дзеля падтрымкі абараноздольнасці супраць турэцкага ўварвання. Вызнанне з'яўляецца чацвёртым дакументам, які змяшчаецца ў кнізе згоды.
Перадумовы
21 студзеня 1530 года імператар Карл V выдаў лісты з Балонні, запрашаючы прадстаўнікоў імперскіх тэрытарыяльных адзінак сустрэцца на імперскім сойме ў Аўгсбургу 8 красавіка з мэтай абмеркавання і вырашэння розных важных пытанняў. Не зважаючы на тое, што загад аб запрашэнні быў вытрыманы ў вельмі мірнай форме, ён быў атрыманы з падазрэннем некаторымі пратэстантамі. Ландграф Філіп Гесэнскі вагаўся аб прысутнасці на рэйхстагу, аднак Іаган Саксонскі, які атрымаў загад 11 сакавіка, 14 сакавіка накіраваў лісты да Марціна Лютэра, Юстуса Ёнаса, Іагана Бугенхагена і Філіпа Меланхтана, каб сустрэцца з імі ў Торгау, дзе ён жыў, дзеля стварэння апісання лютэранскай веры, дзеля прадстаўлення яго перад імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі на сойме.
Гэтае апісанне атрымала назву «Артыкулы Торгау». 3 красавіка, курфюрст і рэфарматары рушылі з Торгау і дасягнулі горада Кобург 23 красавіка. Там, Лютэр застаўся чакаць паплечнікаў, бо згодна з Вормскім эдыктам знаходзіўся па-за законам. Астатнія дасягнулі Аўгсбурга 2 мая. Падчас падарожжа, Меланхтан працаваў над апалогіяй, выкарыстоўваючы Торгаўскія артыкулы, і паслаў праект сваёй працы да Лютэра ў Кобург 11 мая, які той ухваліў.
Марцін Чаховіц
Ма́рцін Чахо́віц (Marcin Czechowic; лістапад 1532, Збоншынь, Польскае каралеўства ― лістапад 1613, Люблін, Рэч Паспалітая) ― польскі тэолаг, ідэолаг левага крыла радыкальна-рэфармацыйнага руху ў Вялікім Княстве Літоўскім і Каралеўстве Польскім.
Аўгсбургскае веравызнанне
28 артыкулаў
Аўгсбургскае веравызнанне складаецца з 28 артыкулаў, прадстаўленымі лютэранскім княз'ям і прадстаўнікам «вольных гарадоў» на сойме ў Аўгсбургу, якія вызначалі пратэстанцкія тэзы і антытэзы. 21 галоўных тэзаў апісваюць нарматыўныя прынцыпы хрысціянскай веры, якой прытрымліваліся лютэране; 7 антытэзаў маюць выгляд сцвярджэнняў, якія апісваюць тое, што разглядаецца як парушэнні хрысціянскай веры ў цяперашняй Рымскай царкве.
Заключэнне
«Тое, што ў вучэнні і абрадах з нашага боку нічога не пярэчыць Свяшчэннаму Пісанню або каталіцкай царкве». Подпісы некалькіх свецкіх лідараў Саксоніі.
Марцін Чаховіц
Чаховіц рэпрэзентаваў радыкульную плябейскую плыню ў руху польскіх братоў. Быў адным з піянераў пацыфізму ў Рэчы Паспалітай. Прапагандаваў поўную забарону забойстваў (таксама жывёл).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і рамесніка. Навучаўся ў збоншынскай парафіяльнай школе, каталіцкай семінарыі ў Познані, пасля накіраваны ў Лейпцыгскі ўніверсітэт. Да 1555 служыў ксяндзом у Курніку, аднак быў вымушаны пакінуць служэнне праз сваю прыхільнасць да пратэстанцтва.
У 1559 годзе на запрашэнне магната Мікалая Радзівіла Чорнага прыехаў у Вільню, дзе заняў пасаду настаўніка школы пры мясцовым кальвінісцкім зборы, які знаходзіўся пад патранатам Радзівіла. Тут пад уплывам ідэй Пятра з Ганёндза пачаў схіляцца ў бок радыкальнага напрамку Рэфармацыі — антытрынітарызму.
У чэрвені 1561 на заданне Радзівіла ездзіў у Швейцарыю да Жана Кальвіна з мэтай прымірыць яго з Джорджыа Б’яндратам, якога Кальвін вінаваціў у прапагандзе ідэй Мігеля Сервета, тады як сам Радзівіл яму сімпатызаваў. Прыбыўшы ў верасні ў Цюрых, Марцін прывёз з сабой лісты і шчодрыя падарункі ад свайго патрона. За тры дні перабывання ў месце Чаховіц даведаўся ў вядомага пратэстанцкага школьнага настаўніка апісанне парадкаў мясцовай школы, якія планаваў выкарыстаць як узор для стварэння падобнай навучальнай установы ў Вільні. Па дарозе дадому наведаў Маравію, дзе азнаёміўся з ладам жыцця аднае з анабаптысцкіх грамадаў.
Вярнуўшыся ў Вільню, пачаў прамаўляць у кальвінісцкім зборы ў духу сацыяльнага радыкалізму. Акрамя прапаведнцкай дзейнасці, браў удзел у сінодах літоўскіх антытрынітарыяў, дзе выступаў у абарону вучэння анабаптыстаў, чым выклікаў нездавальненне ўмераных антытрынітарыяў. У 1564 адбыўся яго трохдзённы дыспут з Мікалаем Вяндгоўскім, на падставе якога Чаховіц падрыхтаваў трактат «Трохдзённы дыспут пра хрышчэнне дзяцей», з прычыны смерці князя Радзівіла апублікаваны толькі ў 1583 годзе.
З-за ціску з боку кальвіністаў і магістрату быў вымушаны пакінуць Вільню і замешкаў у Куявіі, у маёнтку Яна Немаеўскага, які, з'яўляючыся кальвіністам, пад яго ўплывам схіліўся да антытрынітарызму. У маёнтку Немаеўскага Чаховіц заснаваў грамаду, сябры якой каля 1570 года адмовіліся ад усіх займаных дзяржаўных пасад і прадалі маёмасць, раздаўшы грошы бедным. Разам з Немаеўскім Чаховіц перабраўся ў Люблін, дзе разам зладзілі буйную грамаду польскіх братоў.
Па смерці Немаеўскага ў 1598 Чаховіц пад ціскам сацыніянаў сышоў з пасады міністра збору, аднак да сканчэння жыцця працягваў весці з імі палеміку, гэтаксама як і з кальвіністамі і езуітамі. Так, у 1578 і 1581 гадах ён дыскутаваў у Лоску з Сымонам Будным, у 1582 прысутнічаў у Любчы на разглядзе справы Буднага, у 1603 на сінодзе ў Ракаве палемізаваў з Фаўстам Соцынам.
Памёр у беднаце і забыцці. Працяглы час імя Чаховіца не згадвалася і ў гістарычнай літаратуры, пакуль у 1962 Джордж Уільямс не апублікаваў пра яго ў філадэльфійскім пратэстанцкім часопісе артыкул, неўзабаве перадрукаваны ў выданні польскай Акадэміі навук.
Погляды
Выступаў супраць прыгонніцтва, адмаўляў свецкую ўладу і царкву, асуджал хрышчэнне немаўлят. Веру лічыў асабістай справай чалавека, патрабаваў рэлігійнай верацярплівасці. Прапаведаваў пацыфізм, сацыяльную роўнасць. Лічыў Ісуса Хрыста не Богам, а бесправінным чалавекам, які паходзіў ад Святога Духа, быў абраны Богам у якасці Збаўцы, надзелены моцай здзяйсняць цуды і пасля смерці быў уваскрошаны Творцам.
Альберт Кацярынавіч Кавас
Альберт Кацярынавіч Кавас (, Санкт-Пецярбург —, Пецяргоф) — італьянскі і расійскі архітэктар, будаўнік тэатраў, акадэмік архітэктуры (1846).
Альберта (Альберт) Кавас нарадзіўся ў Пецярбургу, скончыў матэматычнае аддзяленне універсітэта ў Падуі. Вярнуўшыся ў Расію ў 1829 годзе, быў накіраваны ў дапамогу К. І. Росі.
Самай вядомай яго працай у Пецярбургу стаў Марыінскі тэатр, пабудаваны ў 1860 годзе. У 1853—1856 гадах Кавас кіраваў аднаўленнем маскоўскага Вялікага тэатра.
Брахітэцыум
Брахітэцыум (Brachythecium) — род імхоў сямейства брахітэцавых.
Апісанне
Утвараюць бліскучыя дзернавінкі. Сцябло разгалінаванае, паўзучае, або ўзнятае. Лісце з яйцападобнай ці трохвугольна-яйцападобнай асновай, завостранае. Каробачка са спорамі прадаўгаватая, сагнутая, на доўгай ножцы.
Арэал і экалогія
На Беларусі найбольш пашыраны і. Растуць у лясах, на сырых лугах (брахітэцыум Мільдэ пагаршае якасць лугоў). Спараносяць летам.
Швяды (Лёзненскі раён)
Швяды́ (, Шведы) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Чыкаўшчына
Чы́каўшчына (, Чиковщина) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Да 23 лістапада 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Выдрэйскага сельсавета, да 17 ліпеня 1964 года — у склад Стасеўскага сельсавета.
Ружа Лютэра
Складовыя часткі пячаткі, звязаныя з Лютэрам да 1530 года
Ружа была вядомая як эмблема Лютэра з 1520 года, калі Вольфганг Стэкель у Лейпцыгу выдаў адну з пропаведзяў Лютэра з драўлянай гравюрай рэфарматара. Гэта была першая выява Лютэра, створанае сучаснікам. Доктарскі пярсцёнак Лютэра ўяўяляў сабой шчыт, які меў форму сэрца — сімвал Святой Троіцы.
Вылячэнне паралізаванага ў Віфездзе
Вылячэнне паралізавага ў Віфездзе — Евангельская падзея, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.
Ружа Лютэра
У геральдыцы
Ружа Лютэра сустракаецца на гербах шматлікіх населеных пунктаў. Меркаванне, што Марцін Лютэр наведваў усе гэтыя мясціны, не атрымала пацверджання.
Вылячэнне паралізаванага ў Віфездзе
Біблейскае апавяданне
Запісаны ў Евангеллі ад Яна 5:1-18. Згодна новазаветняго апавядання гэты цуд адбылося каля Авечай брамы недалёка ад фантана або сажалкі, гэтае месца на арамейскай мове называецца Віфезда. Тут знаходзілася вялікая колькасць людзей з абмежаванымі магчымасцямі — сляпыя, кульгавыя, паслабленыя. Лічылася, што час ад часу да вады зыходзіў Божы Анёл і варушыў ваду; і той, хто першы паспяваў увайсці ў воду, ацаляўся.
Аднім з нямоглых быў мужчына, які быў інвалідам на працягу трыццаці васьмі гадоў. Ісус, убачыўшы яго і даведаўшыся, што ён быў у такім стане на працягу доўгага часу, спытаўся ці хоча ён ацаліцца. Нямоглы адказаў, што ў яго няма нікога, каб дапамагчы яму ўвайсці першым ў купальню, калі парушыцца вада. Таму яму ніколі не ўдавалася ўвайсці першым у ваду. На гэта Ісус сказаў яму: «Устань, вазьмі пасцель сваю і ідзі».
Мужчына ўстаў і адразу вылячыў; ён узяў сваю пасцель і пайшоў дахаты. Дзень, у які адбыўся цуд, была субота. Таму так яўрэі сказалі вылечанаму чалавеку, што ў суботу закон забараняе несці сваі рэчы. Аднак вылячоны сказаў, што ацаліўшы яго чалавек сказаў яму ўзяць пасцель і ісці. Але паколькі ён не ведаў імя Ісуса, то нічога не мог паведаміць яўрэям.
Пазней Ісус сустрэў яго ў храме і сказаў яму: «Вось, ты стаў здаровы; не грашы болей, каб не сталася з табою чаго горшага». Аднак вылячоны чалавек пайшоў і абвясціў іўдзеям, што яму ацаліў Ісус, а іўдзейскія ўлады пачалі пераслед Ісуса.
Вуліца Фрунзэ
Вуліца Фрунзэ — назва вуліц у населеных пунктах розных краін.
Брыялогія
Брыялогія (ад βρύον «мох») — раздзел батанікі, які вывучае мохападобныя расліны. Адным з заснавальнікаў навукі з’яўляецца Іаган Хедвіг.
У базе дадзеных The Plant List (2010), якая з’яўляецца ў цяперашні час адной з найбольш поўных баз па назвах раслін, змяшчаецца 15344 сапраўдных назваў відаў, 1473 сапраўдных назваў родаў і 165 сапраўдных назваў сямействаў мохападобных.
Гісторыя
Брыялогія ўзнікла ў канцы XVIII стагоддзя, як навука сфарміравалася ў XIX стагоддзі (І. Гедвіг, і інш.).
Уклад у яе развіццё зрабілі працы вучоных (Аўстрыя),,  (Германія), ,  (ЗША), ,  (Расія),  (Украіна) і інш.
Спіс аб’ектаў PGC (2207001—2208000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2207001—2208000)
Эрл Пейдж
Эрл Крыстмас Графтан Пейдж (, Графтан, Новы Паўднёвы Уэльс - ) - аўстралійскі палітык, адзінаццаты прэм’ер-міністр Аўстраліі.
У 1919 годзе пры падтрымцы асацыяцыі фермераў Пейдж стаў членам федэральнага парламента. У 1920 годзе ён далучыўся да сельскай партыі, а ў 1921 годзе стаў яе лідарам, займаючы гэты пост наступныя 18 гадоў.
Некаторы час партыя Пейджа не ўступала ў альянс з іншымі палітычнымі сіламі. У 1922 годзе Пейдж адмовіўся ад альянсу з Х'юзам, што прывяло да адстаўкі апошняга. Наступны ўрад стаў кааліцыйным урадам Бруса і Пейджа, у ім Пейдж быў скарбнікам з 1923 па 1929 гады. За час працы гэтага ўрада быў прыняты план эканамічнага развіцця краіны ў рамках брытанскай імперыі, а таксама ажыццёўлены перанос сталіцы ў Канберу.
У 1934 Пейдж і яго вясковая партыя ўвайшлі ў кааліцыю з аб'яднанай партыяй Аўстраліі пад кіраўніцтвам Джозефа Лаянса. Сам Пейдж займаў пасады міністра гандлю і міністра аховы здароўя. У 1939 Пейдж адмовіўся працаваць пад кіраўніцтвам Роберта Мензіса, ён крытыкаваў яго за пазіцыю падчас Першай сусветнай вайны, а таксама за палітычныя манеўры, якія прывялі да сардэчнага прыступу і смерці Лаянса. Жорсткая крытыка каштавала палітычнай кар'еры Пейджу, 13 верасня 1939 года на пасадзе лідара партыі яго змяніў Камеран.
За час сваёй працы ва ўрадзе Пейдж неаднаразова замяняў прэм'ер-міністра. Гэта здаралася ў 1923, 1926, 1935 і 1937 гадах. Пасля смерці Лаянса Пейдж стаў дзеючым прэм'ер-міністрам, выконваючы абавязкі 18 дзён.
Спіс штатаў і тэрыторый ЗША
Злучаныя Штаты Амерыкі — федэратыўная рэспубліка, якая складаецца з 50 штатаў, федэральнай акругі (дзе размяшчаецца горад Вашынгтон і нацыянальны ўрад краіны), пяці асноўных тэрыторый і. 48 сумежных штатаў і акруга Калумбія знаходзяцца ў цэнтральнай частцы Паўночнай Амерыкі паміж Канадай і Мексікай. Штат Аляска знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Паўночнай Амерыкі (таксама мяжуе з Канадай), а палажэнне Гавайскіх астравоў уяўляе сабой архіпелаг у Ціхім акіяне. Тэрыторыі, кантралюемыя Злучанымі Штатамі займаюць месцы ў Ціхім акіяне і Карыбскім моры.
У адпаведнасці з, канстытуцыі, Кангрэс ажыццяўляе «выключную юрысдыкцыю» над федэральнай акругай, якая не з’яўляецца часткай якога-небудзь штата. Да прыняцця ў 1973 годзе, які надаў пэўныя паўнамоцтвы абраным  і, акруга не мела выбарнага мясцовага самакіравання. Тым не менш, Кангрэс захоўвае за сабой права пераглядаць і адмяняць законы, прынятыя саветам, і ўмешвацца ў мясцовыя справы. Паколькі акруга не з’яўляецца штатам, яна не мае ў Сенаце. Тым не менш, з 1971 года яго жыхары былі прадстаўлены ў Палаце прадстаўнікоў без права голасу. Акрамя таго, пачынаючы з 1961 года, пасля ратыфікацыі 23-й папраўкі, акруга набыла права абіраць трох выбаршчыкаў для галасавання ў калегіі.
У дадатак да 50 штатаў і федэральнай акругі Злучаныя Штаты валодаюць яшчэ 14 тэрыторыямі. Пяць з іх (Амерыканскае Самоа, Амерыканскія Віргінскія астравы, Гуам, Паўночныя Марыянскія астравы і Пуэрта-Рыка) маюць пастаяннае неваенізаванаяе насельніцтва, а астатнія дзевяць з’яўляюцца ненаселенымі. За выключэннем вострава Наваса, Пуэрта-Рыка і Амерыканскіх Віргінскіх астравоў, якія знаходзяцца ў Карыбскім моры, усе тэрыторыі знаходзяцца ў Ціхім акіяне. Атол Пальміра лічыцца ўключанай тэрыторыяй, гэта значыць, што ён у поўнай меры выкарыстоўвае канстытуцыю; іншыя тэрыторыя з’яўляюцца, і там не прымяняецца паўнавартасная канстытуцыя. Дзесяць тэрыторый (Знешнія малыя астравы ЗША і Амерыканскае Самоа) лічацца, бо не маюць Арганічнага закона, прынятага Кангрэсам; астатнія чатыры тэрыторыі з’яўляюцца арганізаванымі. У дадатак да наяўнасці тэрытарыяльных заканадаўчых органаў і губернатараў кожная з пяці населеных тэрыторый мае абмежаваную аўтаномію, але жыхары не маюць права галасаваць на федэральных выбарах.
Каліфорнія з’яўляецца самым густанаселеным штатам з 39,144,818 жыхарамі (паводле ацэнак 2015 года), а Ваёмінг найменш густанаселеным з 586,107 жыхарамі. Акруга Калумбія мае 672,228 жыхароў (паводле ацэнак 2015 года), што больш чым насельніцтва двух найменш густанаселеных штатаў (Ваёмінга і Вермонта). Самым вялікім штатам па плошчы з’яўляецца Аляска, якая ахоплівае 1,723,337км², а самым маленькім — Род-Айленд з плошчай у 4,002км². Першым штатам, які ратыфікаваў дзеючую канстытуцыю стаў Дэлавэр, які зрабіў гэта 7 снежня 1787 года, а найноўшым штатам з’яўляюцца Гавайскія астравы, прынятыя ў Саюз 21 жніўня 1959 года. Самай вялікай тэрыторыяй, як паводле насельніцтва так і паводле памеру, з’яўляецца Пуэрта-Рыка з насельніцтвам у 3,725,789 (паводле ) і агульнай плошчай у 13,792км².
Шугаёва
Шугаёва (, Шугаёво) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Гусялапка голасцябловая
Гусялапка голасцябловая (Alchemilla glabricaulis) — від травяністых раслін сямейства Ружавыя (Rosaceae), распаўсюджаны ў Еўропе і Сібіры.
Батанічнае апісанне
Прыкаранёвыя лісцікі шырока пупышкападобныя або самыя верхнія круглява-пупышкападобныя, 7-9-лопасцевыя з 7-8 зубчыкамі з кожнага боку. Прыкаранёвае лісце зверху рассеяна-волосістае, з ніжняга боку толькі ў верхняй частцы галоўных жылак з няшчыльна прылеглымі валасінкамі, у іншым — голыя. Хвосцікі лісця і сцеблы голыя або сцеблы ў ніжнім міжвузеллі і хвосцікі ўнутраных лістоў вельмі слаба апушаны гарызантальна адтапыранымі валасінкамі. Кветкі ў даволі друзлых клубочках, цалкам неапушаныя
Арэал
Распаўсюджаны ў Еўропе і Сібіры.
Сяргей Якаўлевіч Лемешаў
Сяргей Якаўлевіч Лемешаў (, с. Старое Князева, Цвярскі павет, Цвярская губерня, Расійская імперыя —, , СССР) — рускі савецкі камерны , (лірычны тэнар),  і. Народны артыст СССР (1950). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1941).
Біяграфія
У 1926 годзе дэбютаваў на прафесійнай сцэне ў Свярдлоўскам тэатры оперы і балета. У 1927—1929 гадах — саліст Рускай оперы пры Кітайска-Усходняй чыгунцы ў Харбіне. У 1929—1931 гадах — саліст Тыфліскага тэатра оперы і балета.
У 1931 Лемешаў быў запрошаны ў Вялікі тэатр, дзе дэбютаваў у партыях цара Берандзея (Снягурка), Джэральда (Лакме) і Ленскага (Яўген Анегін). Разам з І. С. Казлоўскім Лемешаў быў вядучым тэнарам да 1957 года, перыядычна працягваў выступаць у Вялікім тэатры да 1965 года. Выканаў мноства партый: Ляўко («Майская ноч»), Індыйскі госць («Садко») у операх Рымскага-Корсакава, Баян («Руслан і Людміла» М. І. Глінкі), Дуброўскі (аднайменная опера Э. Ф. Напраўніка), а таксама Герцаг («Рыгалета»), Альфрэд («Травіята») у операх Джузэпэ Вердзі, Граф Альмавіва («Севільскі цырульнік» Джаакіна Расіні), Фауст (аднайменная опера Шарля Гуно) і інш.
Сфагнавыя імхі
Сфагнавыя імхі (Sphagnopsida) — клас лістасцябловых імхоў.
Апісанне
Жоўта-зялёныя, бурыя ці чырванаватыя, двухдомныя або аднадомныя расліны. Сцёблы без рызоідаў, прамастойныя, з пучкападобна размешчанымі галінкамі, сабранымі на верхавінпы ў галоўку. Лісце мае 2 тыпы клетак — хларафіланосныя і ваданосныя, якія абумоўліваюць у імхоў высокую вільгацяёмістасць. Спарагоніі адзінкавыя, каробачка шарападобная. Мужчынскія і жаночыя гаметангіі на розных парастках.
Сцёблы сфагнавых імхоў галінуюцца: ад галоўнага сцябла ў бакі адыходзяць пучкі бакавых галін. Маладыя галіны, якія размяшчаюцца на верхавіне галоўнага сцябла, пакарочаныя і фарміруюць шчыльную галоўку. Бакавыя галінкі суседніх раслін пераплятаюцца паміж сабой. Таму сфагнавыя імхі ўтвараюць пругкі дыван. Верхавінай сцябла сфагнум кожны год нарастае ў даўжыню, а ніжняя частка сцябла паступова адмірае. У дарослай расліны сфагнавага імху адсутнічаюць рызоіды, і ваду яна паглынае ўсёй паверхняй цела.
Унутраная будова сцябла сфагнуму даволі простая. Звонку яно пакрыта некалькімі радамі мёртвых буйных клетак, якія маюць поры. Праз поры ўнутр клетак паступае вада. Таму гэтыя клеткі называюцца ваданоснымі. Далей размяшчаецца механічная тканка. У цэнтры сцябла — жывыя парэнхімныя клеткі, у якіх назапашваюцца пажыўныя рэчывы. Спецыяльныя праводзячыя элементы ў сфагнавых імхоў адсутнічаюць.
Лісты ў сфагнавых імхоў дробныя. Яны размяшчаюцца па спіралі на галоўным сцябле і на бакавых галінках. Лісты складаюцца з двух тыпаў клетак, размешчаных у адзін слой. Жывыя, вузкія, моцна выцягнутыя ў даўжыню клеткі, у якіх утрымліваюцца хларапласты, размешчаны паміж вельмі буйнымі мёртвымі ваданоснымі клеткамі. У клетачных сценках ваданосных клетак ёсць поры. Праз гэтыя поры паступае вада, якая можа ў іх утрымлівацца. З-за вялікай колькасці ваданосных клетак у лістах і сцябле сфагнавы мох можа хутка ўбіраць вялікую колькасць вады (у 20—40 разоў большую за сваю сухую масу).
Пашырэнне
Выдзяляецца больш за 300 відаў. Пашыраны ўсюды, акрамя арктычных пустынь. На Беларусі 35 відаў. Найбольш вядомыя:, , ,. Трапляюцца на балотах (пераважна вярховых і пераходных), вільготных лугах і ў лясах.
Дзярнінкі буйныя, мяккія, часта ўтвараюць суцэльнае покрыва. Штогод імхі нарастаюць верхавінкай, знізу адміраюць і ператвараюцца ў торф. і  — асноўныя торфаўтваральнікі на вярховых балотах умеранага пояса Паўночнага паўшар’я.
Асаблівасці біялогіі
Антэрыдыі і архегоніі ў розных відаў сфагнавых імхоў могуць размяшчацца як на розных раслінах, так і на адной. Антэрыдыі размяшчаюцца ў пазухах лістоў адных галінак, а архегоніі — групамі на верхавінах іншых галінак. У антэрыдыях утвараецца вялікая колькасць сперматазоідаў, у архегоніях — па адной яйцаклетцы. Апладненне адбываецца толькі пры наяўнасці вады. Пасля апладнення з зіготы ўтвараецца бясполае пакаленне — спарафіт. Ён уяўляе сабой шарападобную каробачку з накрыўкай, якая размяшчаецца на гаметафіце. Унутры каробачкі знаходзіцца спарангій, у якім выспяваюць споры. Трапіўшы ў спрыяльныя ўмовы, спора прарастае, і з яе развіваецца зялёная пласцінка пратанемы. На ёй праз некаторы час утвараецца пупышка, якая дае пачатак новай расліне гаметафіта.
Адаменкі
Ада́менкі (, Адаменки) — аграгарадок у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Шніткі (Лёзненскі раён)
Шні́ткі (, Шнитки) — вёска ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Да 12 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Асінаўскага сельсавета Багушэўскага раёна, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Бабінавіцкага сельсавета.
Радзіма Героя Савецкага Саюза Сяргея Міхайлавіча Чарапнёва.
Альхавік
Альхаві́к (, Ольховик) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Вуліцы
У Альхавіку чатыры вуліцы і адзін завулак. Цэнтральная вуліца названа ў імя Бельчыкава. У цэнтры размешчаны аўтобусны прыпынак і крама.
Транспарт
Аўтобус ходзіць у Альхавік па пятніцах і суботах 2 разы на дзень.
Гусялапка хвалісталістая
Гусялапка хвалісталістая (Alchemilla cymatophylla) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе і Сібіры.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе і Сібіры.
Pacta conventa
Pacta conventa (з латыні - «ўсеагульныя пагадненні») — разнавіднасць выбарчай капітуляцыі у Рэчы Паспалітай, з 1573 да 1764 года заключалася памiж шляхтай Каралеўства Польскага і Вялікага княства Літоўскага і новаабраным манархам перад яго уступленнем на прастол.
Pacta conventa юрыдычна замацоўвала абавязак абранага караля паважаць законы Рэчы Паспалітай і вызначала яго абавязацельствы і абяцанні ў сферах міжнародных адносін, падатакаў, дзяржаўнага доўгу, ўзброеных сіл і г.д. Дакумент складаўся на элекцыйным сойме і яго падпісанне з'яўлялася ўмовай абрання манарха на трон.
Адным з прыкладаў канкрэтных абавязацельстваў, знойдзеных у Pacta conventa, служыць абяцанне караля Уладзіслава IV Вазы стварыць польска-літоўскі ваенны флот на Балтыйскім моры.
У дадатак да сваёй уласнай Pacta conventa кожны абраны кароль быў абавязаны падпісаць і «Генрыкавы артыкулы». Адрозненні паміж гэтымі двума дакументамі ў наступныя выбары паступова сціраліся.
Асіпоўшчына (Лёзненскі раён)
Асіпо́ўшчына (, Осиповщина) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Стасеўскага сельсавета.
Ацкавая
Ацкава́я (, Ацковая) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Гусялапка складчатая
Гусялапка складчатая (Alchemilla plicata) — від травяністых раслін сямейства Ружавыя (Rosaceae), распаўсюджаны ў Еўропе.
Пячоначныя імхі
Пячоначныя імхі, пячоначнікі (Marchantiophyta) — аддзел мохападобных раслін.
Гусялапка складчатая
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе.
Пячоначныя імхі
Апісанне
Слаявінныя або лістасцябловыя расліны памерам ад некалькіх міліметраў да некалькіх сантыметраў. Рызоіды аднаклетачныя, ніткападобныя. Гаметафіт мае слаявінную або лістасцябловую форму разнастайнай будовы. Антэрыдыі акруглыя або прадаўгаватыя, на ножцы. Архегоніі размешчаны на асобных бакавых ці брушных галінках.
Класіфікацыя
Падзяляецца на 2 класы: і. Каля 60 сямействаў, каля 300 родаў, больш за 6 тысяч відаў.
Галаўнэ
Галаўнэ (Головне) — пасёлак гарадскога тыпу ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Геаграфія
Мястэчка размешчана за 15 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Любомль, за 132 км ад абласнога цэнтра і ў 35 км ад мяжы з Польшчай. Праз мястэчка праходзіць асфальтаваная дарога, якая ідзе ад аўтадарогі Любомль — Брэст да Ратна. Мястэчка мае аўтобусную камунікацыю з Любомлем, Луцкам, Уладзімірам-Валынскім, Ковелем.
Гісторыя
Галаўнэ адносіцца да ліку самых старажытных паселішчаў Валыні. Ва ўрочышчы Колэсо захавалася гарадзішча часоў Кіеўскай Русі (IX—XI ст.). Гарадзішча размешчана на ўзвышшы сярод багністага луга. Круглая пляцоўка (дыяметр 30 метраў) злёгку павышаецца ў цэнтры і пакрыты пластом попелу таўшчынёй да 50 см. Пад насыпам кальцавога вала (вышыня 1 м) залягаў пласт камянёў, вугалю і абгарэлых бярвення. Тэрыторыя паселішча ўваходзіла тады ў склад Валынскага княства.
У 40-х гадах XIV ст. паселішча ўвайшло ў склад Вялікага княства Літоўскага. У асноўным згадваецца ў люстрацыі Любомльскага староства 1564 г. У 1564 г. там было 15 работных кметаў, якія пражывалі на 12 дварах, 3 баяраў, якія плацілі падатак 8 флорынаў, 17 агароднікаў, 2 каморнікі, 2 каваля, 2 дзяхцяры, 3 рыбакоў, была карчма і вадзяны млын. Жыхары вёскі мелі павіннасць араць 6 дзён у год у Любомльском маёнтку, будаваць вялікія лодкі і сплаўляць іх па Прыпяці, прывозіць пяць вазоў дроў да Любомльского замка і касіць сенакос.
У 1618 г. царква мястэчка згадваецца як Пакроўская. Невядома, калі яна перайшла да уніі, але ўжо ў 1620 г., па загаду грэка-каталіцкага біскупа Афанасія, у Любомле праводзіўся царкоўны сабор, дзе прысутнічаў і святар з царквы мястэчка.
Да 60-х гадоў XVIII ст. мястэчка было ва ўласнасці караля. У 1768 г. кароль аддаў яго разам з усім Любомльскім староствам у валоданне магнату Браніцкаму. У 1795 г. пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай Заходняя Валынь увайшла ў склад Расіі. Паселішча стала валасным цэнтрам Уладзімір-Валынскага павета Валынскай губерні. На той час у Галаўнэ была драўляная царква, але 8 мая 1820 г. адбыўся пажар, і царква цалкам згарэла. Старажылы распавядаюць, што царква, якая згарэла, стаяла ў 100 м на паўночны захад ад цяперашняй.
У 1841 г. стараннямі графа Браніцкага была пабудавана новая каменная Траецкая царква і пры ўваходзе каменная званіца, якая прыцягвае сваёй архітэктурай і з’яўляецца помнікам нацыянальнага значэння.
У снежні 1916 г. падчас аўстрыйскай акупацыі была ўпершыню адкрыта ўкраінскімі сечавымі стральцамі школа з украінскай мовай. З пачатку 1919 г. да 1939 г. паселішча было пад уладай Польшчы.
Брыца звычайная
Бры́ца звычайная, Курынае проса (Echinochloa crus-galli) — кветкавая расліна, тыпавы від роду сямейства метлюжковых (злакавых).
Назва
Курынае проса, брыца, пырнік, пятушыная голень.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй 1—2 м. Сцябло моцна галінастае. Лісце шырокалінейнае, па краі вострашурпатае. Каласкі завостраныя, яйцападобнай формы, сабраны ў сціснутую мяцёлку. Галінкі мяцёлкі 3-гранныя, шурпатыя, накіраваныя ўверх. Плады — зярняўкі, пры выспяванні лёгка асыпаюцца.
Распаўсюджанне
Еўрапейскі від. Натуралізаваны на тэрыторыі Еўразіі, Афрыкі, Амерыкі, Аўстраліі і Акіяніі. На тэрыторыі Беларусі расце як пустазелле на палях (у прапашных культурах), аблогах, агародах, каля дарог, па берагах рэк. Цвіце ў ліпені—верасні.
Маладыя расліны выкарыстоўваюцца на корм жывёле.
Помнік Францішку Багушэвічу (Жупраны)
Помнік Францішку Багушэвічу — помнік класіку беларускай літаратуры Францішку Багушэвічу ў аграгарадку Жупраны Ашмянскага раёна.
2 жніўня 2016 года Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь помніку нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці Беларусі рэспубліканскага значэння.
Рудольф II (значэнні)
Рудольф II можа адносіцца да наступных манархаў:
Гарлянка жэнеўская
Гарлянка жэнеўская  (Ájuga genevénsis) — шматгадовая травяністая расліна; від роду Гарлянка сямейства Ясноткавыя.
Батанічнае апісанне
Вышыня расліны да 50 см. Прыкаранёвае лісце гарлянкі жэнеўскай даўгавата-лапаткавае або зваротнаяйкападобнае, аддалена і буйна гародкава-зубчастае, часам амаль цэльнакрайняе.
Ніжняе сцябловае лісце даўгаватае, у верхняй частцы асобна гародкава-зубчастае.
Плады расліны — арэшкі да 3 мм даўжынёй, валасістыя, цёмна-бурага колеру.
Распаўсюджанне
Сустракаецца ў еўрапейскай частцы Расіі ва ўсіх раёнах, акрамя Карэла-Мурманскага, Дзвінска-Пячорскага і Ніжняволжскага, а таксама на Украіне, у Малдове, Беларусі, на Каўказе, у Сярэдняй Азіі.
Агульнае распаўсюджанне расліны — уся Еўропа, акрамя Арктыкі, Міжземнамор’е (уключаючы Паўночную Афрыку), Балканскі паўвостраў і Малая Азія, Іран, Афганістан, Арменія і Курдыстан, а таксама Кітай.
Выкарыстанне
Выкарыстоўваецца ў медыцыне. Расліна прымяняецца як супрацьзапаленчы, гемастатычны і раназажыўляльны сродак. Экстракт і сок ва ўмовах эксперыменту праяўляюць выяўленую гемастатычную ўласцівасць, актывізуюць скарачальную дзейнасць міяметрыя.
Гарлянка жэнеўская з’яўляецца меданосам.
Такэсі Окада
(岡田 武史; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1980—1985 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Баяры (Лёзненскі раён)
Бая́ры (, Бояры) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Нобуюкі Кодзіма
(小島 伸幸; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1995—1996 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Матахіро Ямагуты
(山口 素弘; нар. ) — японскі футбаліст. У 1995—1998 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Двукоссе
Двукоссе — парны пунктуацыйны знак, які выкарыстоўваецца для вылучэння простай мовы, цытат, назваў літаратурных твораў, газет, часопісаў, арганізацый, а таксама асобных словаў, калі яны ўключаюцца ў тэкст не са сваім звычайным сэнсам, выкарыстоўваюцца ў іранічным сэнсе, прапануюцца ўпершыню, альбо, наадварот, як састарэлыя і да т. п.
Клавіятура
Набор ASCII, як і большасць раскладак клавіятуры, мае толькі прамыя адзіночныя ( ' - 0x27) і падвойныя (" — 0x22) двукоссі, якія і ўжываліся ў беларускіх тэкстах цягам доўгага часу. Але з пашырэннем Unicode рэкамендуецца ўжываць двукоссі беларускай тыпаграфікі: «вуглавыя» (U+00AB і U+00BB) і „звычайныя“ (U+201E і U+201C).
Двукоссе ў беларускай мове
Цяпер у беларускай мове, як у прыватным выкарыстанні, так і ў сродках масавай інфармацыі, не існуе адзінага агульнапрынятага варыянту двукосся, хаця традыцыйна ў беларускіх друкарнях выкарыстоўваліся 2 віды двукоссяў: «вуглавое двукоссе» (ялінкі) і звычайнае альбо „нямецкае двукоссе“.
Бычкова (Лёзненскі раён)
Бычко́ва (, Бычково) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Варонаўскага сельсавета Віцебскага раёна, да 8 красавіка 2004 года — у склад Стасеўскага сельсавета.
Нарыё Омура
(小村 徳男; нар. ) — японскі футбаліст. У 1995—1998 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Валерый Абісалавіч Гергіеў
Валерый Абісалавіч Гергіеў (Гергиты Абисалы фырт Валери, нар., Масква, СССР) — савецкі і расійскі дырыжор. Мастацкі кіраўнік Марыінскага тэатра (з 1988 года), галоўны дырыжор Лонданскага сімфанічнага аркестра. Народны артыст Расіі (1996). Герой Працы Расійскай Федэрацыі (2013). Лаўрэат чатырох Дзяржаўных прэмій Расіі (1993, 1994, 1998, 2001).
Вагараўшчына
Ва́гараўшчына (, Вагаровщина) — былая вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лёзненскага сельсавета.
Ліквідавана ў 2018 годзе.
Масамі Іхара
(井原 正巳; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1988—1999 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Роберт Мензіс
Роберт Мензіс (Robert Menzies, - ) - аўстралійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, 12-ы прэм'ер-міністр Аўстраліі.
Палітычная кар'ера
У 1928 годзе Мензіс вырашыў пакінуць юрыдычную практыку, каб быць выбраным у парламент штата ў якасці члена Заканадаўчага савета Вікторыі ад Нацыяналістычнай партыі Аўстраліі. Падчас выбараў ён ледзь не пацярпеў паразу з-за інцыдэнту на адной з прэс-канферэнцый, на якой група ветэранаў Першай сусветнай вайны атакавала яго, бо ён не пайшоў на тэрміновую службу. Тым не менш, Мензісу ўдалося перажыць гэты крызіс, і ён атрымаў на выбарах перамогу. Праз год ён перайшоў у Заканадаўчую асамблею штата, стаўшы з 1932 міністрам у кансерватыўным віктарыянскім урадзе (заставаўся ім да 1934 года), а таксама намеснікам прэм'ера штата Вікторыя.
У 1939 годзе пасля адмовы ўраду ўвасобіць у жыццё план дзяржаўнага страхавання Мензіс прыняў рашэнне сысці з урада. Аднак 7 красавіка 1939 памёр Лаянс, і Мензіс неўзабаве быў абраны кіраўніком Аб'яднанай аўстралійскай партыі.
Артотрыхум Лайеля
Артотрыхум Лайеля (Orthotrichum lyellii) — від зялёных імхоў сямейства.
Апісанне
Дзернавінкі падушкападобныя, рыхлыя, цёмна-зялёныя, 2—5 см вышынёй. Сцёблы простыя або разгалінаваныя. Лісце з прадаўгаватай асновы лінейна-ланцэтнае, доўга і рэзка завостранае, кіляватае, на верхавінцы няроўназубчастае. Жылка простая, заканчваецца перад верхавінкай ліста або ў ёй. Клеткі ўверсе ліста акруглыя ці прадаўгаватыя, патоўшчаныя, з папіламі, каля асновы жылкі лінейныя. Каробачка на кароткай ножцы, пагружаная або выступае з перыхэцыя, падоўжана-яйкападобная, з 8 палоскамі і паверхневымі вусцейкамі. Перыстом двайны. Вечка з дзюбкай. Каўпачок рэдка валасісты.
Пашырэнне
Пашырэнне: Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, Паўночная Афрыка, захад Паўночнай Амерыкі. Ва Усходняй Еўропе трапляецца толькі ў паўночна-заходніх раёнах. У Беларусі выяўлены ў ізаляваных лакалітэтах на мяжы еўрапейскага фрагмента арэала. Расце на ствалах лісцевых дрэў і на зацененых бетонных збудаваннях.
Асаблівасці біялогіі
Спараносіць летам. Вегетатыўна размнажаецца лістароднымі вывадковымі цельцамі, простымі ці разгалінаванымі, булавападобнай або цыліндрычнай формы.
Вялікае Сяло (Лёзненскі раён)
Вялі́кае Сяло́ (, Великое Село) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, на аўтадарозе Віцебск — Лёзна (мяжа з Расійскай Федэрацыяй). Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Да 2004 года вёска ўваходзіла ў склад Стасеўскага сельсавета, у 1928—1939 гадах яго цэнтр.
Дразды (Лёзненскі раён)
Дразды́ (, Дрозды) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета.
Андрэя скальная
Андрэя скальная (Andreaea rupestris) — від імхоў сямейства андрэевых (Andreaeaceae). Адзіны прадстаўнік старажытных прымітыўных андрэевых імхоў у Беларусі.