cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нарманскі шлем
Канструкцыя металічная, паўсферычная, сфераканічная або яйкападобная формы, часта з плоскім наноснікам. Ва некаторых варыянтах да шлема магла далучацца барміца або хаўберк. У Еўропу трапілі з Усходу, магчыма, праз землі Русі. Большасць нарманских шлемаў скляпаныя з некалькіх пласцін, але з XII ст. сустракаліся і маналітныя.
Ваўчэцкі
Ваўчэцкі — прозвішча.
Наталля Віктараўна Манько
Біяграфія
Нарадзілася 26 ліпеня 1956 года ў в. Цецеравец Клецкага раёна Мінскай вобласці.
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава, эканаміст.
Працавала старшым бухгалтарам групы зводнага ўліку, эканамістам-бухгалтарам Брэсцкага абласнога вытворчага аб’яднання хлебапрадуктаў, старшым бухгалтарам, старшым эканамістам-бухгалтарам, галоўным эканамістам, намеснікам дырэктара па эканоміцы, бухгалтарскаму ўліку і кантролю Баранавіцкага камбіната хлебапрадуктаў, намеснікам дырэктара па эканоміцы, бухгалтарскаму ўліку і кантролю, выконваючым абавязкі дырэктара, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Баранавіцкі камбінат хлебапрадуктаў». Генеральны дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Баранавічхлебапрадукт».
Узнагароды
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ордэнам Беларускай праваслаўнай царквы Святой прападобнай Ефрасінні Полацкай. Удастоена ганаровага звання «Чалавек года „Баранавічы-2004“». Пераможца рэспубліканскага конкурсу «Жанчына года — 2009» у намінацыі «За лідарства і паспяховае кіраўніцтва».
Радыёаматарства
Радыёаматарства — рознабаковае тэхнічнае хобі, звязанае з канструяваннем і выкарыстаннем радыётэхнічных і электронных прылад. Пад радыёаматарствам разумеецца канструяванне, пабудова, мадыфікацыя рознай электроннай апаратуры. Таксама гэтым тэрмінам часта называюць аматарскую радыёсувязь і радыёспорт. Радыёаматарства з’явілася неўзабаве пасля першых жа ўдалых эксперыментаў у вобласці бяздротавай сувязі.
Радыёаматарства можа мець розную накіраванасць:
Акрамя таго, аматарскія радыёстанцыі і іх аператары абавязаны пры неабходнасці забяспечваць сувязь у надзвычайных сітуацыях, для чаго Міжнародны рэгламент вызначае паняцце радыёаматарскай аварыйна-выратавальнай службы (англ. ARES — Amateur Radio Emergency Service).
Пітэшты
Пітэшты (Pitești) — горад у Румыніі, у рэгіёне Валахія, адміністрацыйны цэнтр жудзеца Арджэш. Насельніцтва — 155,3 тыс. жыхароў (2011). Першая згадка пра горад адносіцца да 1386 года. Важны эканамічны цэнтр Румыніі.
Нуклеазіды
Нуклеазіды — гліказіламіны, якія змяшчаюць азоцістую аснову, звязанае з цукрам (рыбозай або дэзоксірыбозай).
Нуклеазіды могуць быць фасфарыліраваны кіназамі клеткі па першаснай спіртавой групе цукру, пры гэтым утвараюцца адпаведныя нуклеатыды.
Пятрацінка
Пятрацінка (Петрятинка) — сяло ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шчарбініцкага сельскага паселішча.
Аляныця
Аляныця (Оля́ниця) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Пятрацінка
Гісторыя
Заснавана ў першай палове XVIII стагоддзя як вёска, валоданне Чарналузскіх; казацкага насельніцтва не мела.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Сонечнае зацьменне 15 красавіка 1847 года
Сонечнае зацьменне 15 красавіка 1847 года — поўнае сонечнае зацьменне 136 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0530 і дасягнула свайго максімуму ў 06:16:13 UTC у пункце з каардынатамі 22° пд. ш. 95° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 44 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 206 км.
Зацьменне 15 красавіка 1847 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1847 годзе і 116-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 20 кастрычніка 1846 года, наступнае — 9 кастрычніка 1847 года.
Браўлін
Браўлін (кан. VIII ст./пач. IX ст.) — князь русі.
Падзеі
Згадваецца ў «Жыціі Стэфана Суражскага», у аповедзе пра 3-е з 4-х пасмяротных цудаў Св. Стэфана, дзе вядзецца пра ўварванне ў Крым ад Херсанеса да Керчы вялікага «войска рускага» з «Ноўгарада» на чале з Браўлінам. Было гэта неўзабаве па смерці Стэфана, т. б. па 787 годзе. Русь пасля 10-тыднёвай аблогі захапіла Сураж (грэч. Σουγδαΐα, цяпер Судак). Браўлін уварваўся ў царкву Св. Сафіі, дзе спачывалі рэшткі Стэфана, і пачаў рабаваць грабніцу святога. Раптам князем-язычнікам апанавала хвароба: «абярнуўся твар яго назад, і лежачы пену выдзяляў». Церпячы пакуты, Браўлін распавёў дружыннікам, што пакараны Св. Стэфанам за апаганьванне царквы, загадаў вярнуць царкоўную маёмасць і пазваць святароў, каб ахрысціцца. Разам з князем ахрысцілася і яго дружына. Па хрышчэнні, якое чыніў пераемнік Стэфана суражскі архіепіскап Філарэт, Браўлін вылечыўся і, вызваліўшы палонных хрысціян, пакінуў Сураж.
Крыніцы
Апроч шырокай рускай рэдакцыі «Жыція Стэфана Суражскага», верагодна, перакладу грэчаскага тэксту, які не захаваўся, існуе кароткая грэчаская рэдакцыя (выяўлена ў XIX ст. як прыпіска да грэчаскага сінаксара XII—XV стст. пад 15 снежня ў рукапісе Chalcenensis № 75, цяпер захоўваецца ў бібліятэцы Канстанцінопальскага патрыярхату), якая не змяшчае апісання нападу Браўліна на Сураж, і армянская рэдакцыя, дзе ёсць апавяданне пра цудоўнае навяртанне ў хрысціянства язычніцкага военачальніка, аднак у сапсаваным армянскім тэксце не захавалася ні імя военачальніка, ні іншай яго ідэнтыфікацыі.
З «Жыція Стэфана Суражскага» згадка паходу Браўліна трапіла ў рускую літаратуру канца XV—XVII ст., напрыклад «Жыціе Дзмітрыя Прылуцкага», «Ступенную кнігу», Дзямідаўскі і інш. хранографы.
У гістарыяграфіі
Пытанні паходжання аповеду пра паход Браўліна, яго аўтэнтычнасць, час падзей, этнічную прыналежнасць Браўліна і яго дружыны шматкроць уздымаліся ў працах гісторыкаў з сярэдзіны XIX ст. у сувязі з палемікай вакол «нарманскай» тэорыі ўзнікнення рускай дзяржаўнасці. З-за сапсаванасці тэкстаў некаторых рускіх спіскаў Жыція замест імя ўласнага «Бравлин» чыталася «бранлив», але для прыняцця падобнай праўкі сур'ёзных аргументаў не знайшлося. Адносна часу паходу і этнічнай прыналежнасці князя сфарміраваўся шэраг гіпотэз. Аднак пытанне паходжання Браўліна і верагоднасці самога аповеду пра яго паход і хрышчэнне дасюль застаецца адкрытым.
А. А. Кунік спачатку звязваў апавяданне Жыція з чарнаморскім паходам Аскольда і Дзіра, лічыў Браўліна скандынавам, адным з военачальнікаў іх дружыны. Пазней Кунік меркаваў, што апавяданне пра паход Браўліна ёсць зменены апавяданне пра паход кн. Уладзіміра на Корсунь. Шматлікая група даследчыкаў звязвала паход Браўліна з г. зв. Паўднёвай, або Чорнаморскай, Руссю (Я. Я. Галубінскі, Г. У. Вернадскі і інш.). В. Р. Васільеўскі лічыў Браўліна і яго дружыну крымскімі готамі, якія прыйшлі з Таўрычаскага Ноўгарада, т. б. Неапаля Скіфскага, вядомага з антычных крыніц. Савецкія гісторыкі (М. В. Леўчанка, Б. А. Рыбакоў і інш.) лічылі, што паход на Сураж здзейснілі ў пач. IX ст. гіпатэтычныя кіеўскія славяна-русы. Кунік высунуў яшчэ адну гіпотэзу, якая была прызнана многімі даследчыкамі, звязаўшы імя Браўліна з найменнем мясцовасці Бравала (шведск. Bråvalla), дзе ў VIII ст. адбылася бітва, прычыніўшая вызваленне Швецыі ад дацкага панавання.
Арыгінальную этымалогію імя Браўліна прапанаваў акадэмік А. М. Трубачоў, які вазводзіў гэтае імя да індаеўрапейскага pravlin (d) — «раздаўлены, пераможаны». Аднак практычна ўсе сучасныя даследчыкі бачаць у паходзе Браўліна на Сураж эпізод агульнаеўрапейскай экспансіі нарманаў у VIII—X стст., бо слова «рускі» (калі яно сапраўды было ў грэчаскім тэксце, які не захаваўся, а не з'яўляецца пазнейшай устаўкай) у кантэксце VIII—IX стст., паводле крыніц, датычылася не славян, а скандынаваў. А. Прыцак у працы прысвечанай Жыцію Св. Стэфана тлумачыць словы «войска рускае» і «з Ноўгарада» прыпіскай аўтара рускага тэксту, якім ён лічыць вядомага агіёграфа Пахомія Лагафета (XV ст.).
Марцін Цяплінскі
Марцін Цяплінскі, Асорыя (каля 1802/, фальв. Крупава або Цяшэйкава, цяпер  — ; Псеўданімы: Оssоryja) —, , фалькларыст.
Біяграфія
Выпускнік Варшаўскага кадэцкага корпуса. За ўдзел у паўстанні 1830—1831 гадоў сасланы на Каўказ (1831—1833), пасля цяжкага ранення адпраўлены на радзіму. Выступаў у друку з 1837 на польскай мове. Свае рамантычныя вершаваныя творы і пераклады публікаваў у віленскім альманаху «Biruta» («Бірута»), часопісах «Athenaeum» («Атэнэум»), «Wizerunki i roztrząsania naukowe» («Навуковыя агляды і разважанні»). У томіку альманаха «Biruta» на 1837 год ён змяшчае пераклады чэшскіх і ўкраінскіх народных песень, а на 1838 — «Сербскую баладу» і баладу «Украінец». У 1840-я выдаваў у Варшаве часопіс «Snopek Nadwiślański». Між іншага аўтар аповесцей «Кадэт» (Snopek Nadwiślański, 1844, 13.III), «Нешта тут сабакам смярдзіць» (Athenaeum, 1846, № 3). Збіраў і выкарыстоўваў у сваёй творчасці беларускія паданні, песні, прымаўкі, прыказкі. Падрыхтаваныя да друку 3 тамы «Паэзіі» засталіся ў рукапісе (не выяўлены). Планаваў арганізаваць выданне альманаху «Наднёманскі снапок» («Snopek Nadniemeński»).
Лукаўскае вадасховішча
Лу́каўскае — вадасховішча, размешчанае ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці Рэспублікі Беларусь за 16 км на паўночны ўсход ад горада Маларыта. Знаходзіцца на месцы былога Лукаўскага возера.
Збудавана ў 1980 годзе ў мэтах арашэння сельгасугоддзяў і рыбаводства, абгароджана дамбай даўжынёй 9,5 км. Каля паловы плошчы дна выслана сапрапелем.
Бая-Марэ
Бая-Марэ (Baia Mare) — горад у Румыніі, у рэгіёне Трансільванія, адміністрацыйны цэнтр жудеца Марамурэш. Горад вядомы з 1329 года. Па дадзеных перапісу насельніцтва, праведзенага ў 2002 годзе, насельніцтва Бая-Марэ склала 137 921 чалавек. Па дадзеных на 2007 год у Бая-Марэ жыве 140 937 чалавек.
Підліснэ (Трасцянэцкі раён)
Підліснэ (Підлі́сне) — вёска ў Трасцянэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рыбоза
Рыбо́за — монацукрыд з групы пентоз, бясколерныя крышталі, лёгка растваральныя ў вадзе, маюць салодкі смак. Эпімер арабінозы. Адкрыта ў 1905 годзе.
Існуе ў выглядзе двух аптычна актыўных форм (D-рыбоза і L-рыбоза).
Рэспубліканскі саюз (Іспанія, 1934)
Рэспубліканскі саюз (Unión Republicana, UR) — цэнтрысцкая сацыяльна-ліберальная партыя, заснаваная ў 1934 годзе вядомым палітыкам-рэспубліканцам Дыега Марцінесам Барыа падчас зліцця некалькіх невялікіх рэспубліканскіх партый. Адна з вядучых партый Другой Іспанскай Рэспублікі часоў грамадзянскай вайны. Пасля ўсталявання дыктатуры Франсіска Франка практычна знікла з палітычнай сцэны, дзейнічаючы ў выгнанні ў Мексіцы. Улілася ў склад Іспанскага дэмакратычнага рэспубліканскага дзеяння.
Другая рэспубліка
Рэспубліканскі саюз быў утвораны ў выніку зліцця некалькіх невялікіх рэспубліканскіх партый, у тым ліку, Дэмакратычнай радыкальнай партыі Дыега Марцінеса Барыа, заснаванай у маі 1934 года групай членаў Радыкальнай рэспубліканскай партыі Алехандра Леруса, незадаволеных альянсам апошняга з кансерватарамі з Іспанскай канфедэрацыі аўтаномных правых (CEDA).
На парламенцкіх выбарах 1936 года партыя ўдзельнічала ў складзе шырокай рэспубліканскай кааліцыі Народны фронт, атрымаўшы 36 месцаў. Яна стала чацвёртай па велічыні партыяй краіны. Адразу пасля выбараў Мануэль Асанья, лідар Рэспубліканскай левай, трэцяй партыі Іспаніі, са згоды Народнага Фронту становіцца новым кіраўніком урада і, заручыўшыся падтрымкай сацыялістаў, фармуе свой кабінет з прадстаўнікоў Рэспубліканскай левай і Рэспубліканскага саюза. У новы ўрад увайшлі 2 члена партыі.
7 красавіка 1936 года Народны фронт, баючыся, што Прэзідэнт Рэспублікі, правы ліберал Нісета Алькала Самора, устане на бок кансерватыўных сіл, дамогся яго адстаўкі, скарыстаўшыся канстытуцыйным палажэннем аб тым, што парламент можа адхіліць ад пасады кіраўніка дзяржавы, што двойчы распусціў картэсы. Правыя ж не аказалі прэзідэнту ніякай падтрымкі, не разглядаючы яго ў якасці свайго саюзніка. У той жа дзень часовым прэзідэнтам становіцца лідар Рэспубліканскага саюза Марцінес Барыа. Гэтую пасаду ён займаў да 11 мая, калі яго змяніў новы прэзідэнт, Мануэль Асанья.
Пасля путчу 17—18 ліпеня, які хоць і не завяршыўся звяржэннем рэспубліканскіх уладаў, але прывёў да пачатку грамадзянскай вайны, Марцінес Барыа стаў прэм’ерам-міністрам. На сваю пасаду ён быў прызначаны 19 ліпеня, каб пераканаць кіраўнікоў перавароту скласці зброю і здацца. Зразумеўшы, што грамадзянская вайна непазбежна, падаў у адстаўку ў той жа дзень.
Рэспубліканскі саюз прымаў удзел ва ўсіх рэспубліканскіх урадах падчас грамадзянскай вайны, але гуляў нязначную ролю, якая яшчэ больш знізілася пачынаючы з першага ўрада сацыялістаў на чале з Ларга Кабальера.
У выгнанні
У выгнанні ў Мексіцы Рэспубліканскі саюз быў адной з галоўных апор рэспубліканскага ўрада ў выгнанні. Марцінес Барыа займаў пасаду Прэзідэнта Рэспублікі ў выгнанні больш за 16 гадоў, з 17 жніўня 1945 года да 1 студзеня 1962 года. 13 жніўня 1951 года ён прызначыў кіраўніком урада ў выгнанні аднапартыйца Фелікса Гордана Ордаса, які займаў пасаду да 9 мая 1960 года. Гэта прызначэнне справакавала канфлікт з левымі рэспубліканцамі, якія пакінулі ўрад, абвінаваціўшы сваіх саюзнікаў з Рэспубліканскага саюза ў манапалізме. Зрэшты, пазней саюзныя адносіны дзвюх партый аднавіліся. Яны аб’ядналіся, утварыўшы партыю Іспанскае дэмакратычнае рэспубліканскае дзеянне.
Удзел ва ўрадзе
У перыяд з 1936 па 1939 гады пасады ва ўрадзе займалі наступныя члены Рэспубліканскага саюза:
Каталонскі асёл
Каталонскі асёл (Equus asinus var. catalana) — знікаючая парода аслоў у Каталоніі (Іспаніі). У наш час каталонскія аслы насяляюць галоўным чынам паўночную Іспаніі, правінцыю Барселона, затым мясцовасці Алот і Пучсерда.
Парода была выведзена ў раннім Сярэднявеччы і хутка стала папулярнай дзякуючы асаблівай цягавітасці і сіле жывёл. У перыяд найбольш магутнага развіцця індустрыі ў ЗША (XVIII—XIX стагоддзе) амерыканцы спецыяльна закуплялі каталонскіх аслоў для выкарыстання тых на чыгуначных будоўлях і руднях. З пачаткам сусветнай індустрыялізацыі ў XX стагоддзі рабочыя жывёльныя былі паступова заменены тэхнікай, попыт на каталонскіх аслоў рэзка ўпаў. З 50 000 аслоў у наш час засталіся толькі каля 400 асобін, з іх амаль 100 — за межамі Каталоніі. Сярэдні кошт за аднаго асла складае ў наш час 6000 еўра.
Петынеа
Насельніцтва складае 1544 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 51 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 98070. Тэлефонны код — 0921.
Заступнікам населенага пункта лічыцца.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Баляслаў I Храбры
Баляслаў I Храбры (Bolesław I Chrobry) (каля 967 — ) — польскі князь (992—1025 гг., кароль у 1025 г.) з дынастыі Пястаў. Старэйшы сын польскага князя Мешка I і чэшскай князёўны Дубраўкі.
У дзяцінстве ён у якасці закладніка знаходзіўся пры германскім імператарскім двары. У пачатку свайго кіравання падтрымліваў сяброўскія адносіны з кіеўскім князем Уладзімірам І Святаславічам, што дазволіла яму абараняць заходнія межы і стварыць моцную дзяржаву. Аднак пазней ён умяшаўся ў міжусобную барацьбу на Русі. У 1018 г. Баляслаў І здзейсніў паход на Кіеў, падтрымліваючы Святаполка Уладзіміравіча супраць Яраслава Мудрага. Умяшанне ў справы Кіеўскай дзяржавы прыслабілі Польшчу і прывяло да неўдач у знешняй палітыцы (у 1021 г. Чэхія вярнула сабе Маравію).
Эдгар Эндэ
Эдгар Карл Альфонс Эндэ (Edgar Carl Alfons Ende,  — ) — нямецкі мастак-сюррэаліст, бацька дзіцячага пісьменніка Міхаэля Эндэ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Альтоне. Вучыўся ў Альтонскай школе мастацтваў і рамёстваў з 1916 да 1920 года. У 1922 годзе ажаніўся з Гертрудай Струнк, але развёўся праз чатыры гады. У 1929 годзе ажаніўся ў другі раз з Луізэ Барталамэ (ням.: Luise Bartholomä, 1892—1973), якая мела краму карункаў і каштоўных камянёў на Банхофштрасэ. Эндэ схаваўся ў магазіне ад моцнага дажджу, які працягваўся нават, калі магазін закрыўся. У іх завязалася размова, Луіза запрасіла яго да сябе на гарбату ў сваю кватэру на першым паверсе. Так яны пазнаёміліся бліжэй, і неўзабаве Эндэ пераехаў да яе. Грамадзянская цырымонія шлюбу адбылася 22 лютага 1929 года. 12 лістапада 1929 гады ў пары нарадзіўся сын Міхаэль.
У 1930-х гадах сюррэалістычныя карціны Эндэ пачалі прыцягваць значную ўвагу крытыкаў, але затым былі асуджаныя нацысцкім урадам як дэгенератыўныя. Пачынаючы з 1936 года нацысты забаранілі яму працаваць і выстаўляць свае карціны.
У 1940 годзе ён быў прызваны ў люфтвафэ ў якасці аператара зенітнай артылерыі.
IC 3390
IC 3390 — галактыка тыпу SBa (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зеландыя (правінцыя)
Зеландыя (Zeeland) — правінцыя на паўднёвым захадзе Нідэрландаў. Сталіца — Мідэлбург, найбуйны горад — Тэрнезен. Насельніцтва 380 тыс. чалавек (11-е месца сярод правінцый; дадзеныя 2005 г.).
Плошча тэрыторыі 1788 км² (суша, 10-е месца), вада — 1146 км². Значная частка тэрыторыі правінцыі размяшчаецца на астравах і мысах у вусце Шэльды. Шматлікія вобласці ляжаць ніжэй узроўня мора.
Трамвай у Франкфурце-на-Одэры
Трамвай у Франкфурце-на-Одэры — сістэма трамвайных ліній (агульная працягласць 19,5 км.) у Франкфурце-на-Одэры. Рэгулярны рух ажыццяўляецца па 3 асноўных і 2 дапаможных маршрутах. Ідэя пабудовы конкі з 4 маршрутамі высоўвалася яшчэ ў 1894 годзе, але была адхілена з-за састарэласці тэхналогіі. 22 красавіка 1896 г. бургамістр горада Іаган Паўль Вальтэр Адольф падпісаў дагавор на будаўніцтва электрычнага трамвая з кампаніяй AEG. У 1897 годзе пачаліся будаўнічыя работы. 22 студзеня 1898 г. адбылося ўрачыстае адкрыццё руху. На наступны дзень рэгулярны рух быў адкрыты на двух лініях.
II стагоддзе
2 стагоддзе пачалося 1 студзеня 101 года і скончылася 31 снежня 200 года.
Савынці (Гайсынскі раён)
Савынці (Сави́нці) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Варонава Гута
Варонава Гута (Воронова Гута) — пасёлак у Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шчарбініцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
Згадваецца з XVIII ст. як хутар пры шкляной гуце. У Навазыбкаўскім павеце Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі да 1917 года.
У складзе Гомельскай губерні (1919-26), Бранскай губерні (1926-29), Заходняй вобласці (1929-37), Арлоўскай вобласці (1937-44) РСФСР.
Алтэніца
Алтэніца (Oltenița) — горад у Румыніі, у жудзецы Кэлэрашы. Размешчаны пры ўпадзенні ракі Арджэш у Дунай, недалёка ад мяжы з Балгарыяй (па іншы бок Дуная — Балгарыя).
Тыгр (значэнні)
Тыгр, значэнні:
Дабрынь (Злынкаўскі раён)
Дабрынь (Добрынь) — пасёлак у Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шчарбініцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
Узнік у пачатку XX стагоддзя як хутар.
Шурубаўка
Шурубаўка (Шурубовка) — вёска ў Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шчарбініцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Пентозы
Пентозы — агульная родавая хімічная назва класа пяцівугляродных цукраў, гэта значыць цукраў, агульнай формулай якіх з'яўляецца C5(H2O)5, альбо C5H10O5. Шырока распаўсюджаныя ў прыродзе, сустракаюцца ў вольным выглядзе, уваходзяць у склад гліказідаў, поліцукрыдаў. З'яўляюцца структурнымі кампанентамі нуклеінавых кіслот.
Андрэас Брэмэ
Андрэас Брэмэ (Andreas Brehme; нар. ) — нямецкі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1990 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Вядомыя асобы Валгаграда
Вядомыя ўраджэнцы Валгаграда:
Сонечнае зацьменне 20 кастрычніка 1846 года
Сонечнае зацьменне 20 кастрычніка 1846 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 131 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9567 і дасягнула свайго максімуму ў 07:46:12 UTC у пункце з каардынатамі 19° пд. ш. 57° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 5 хв. 5 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 159 км.
Зацьменне 20 кастрычніка 1846 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1846 годзе і 115-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 25 красавіка 1846 года, наступнае — 15 красавіка 1847 года.
Раіса Аляксееўна Місюра
Раіса Аляксееўна Місюра (нар., Давыд-Гарадок Столінскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі ўрач, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Біяграфія
Скончыла Ленінградскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга педыятрычны медыцынскі інстытут, урач-педыятр.
Васлуй
Васлуй (Vaslui) — горад і муніцыпій у Румыніі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага жудзеца на ўсходзе краіны. Размешчаны за 60 км на поўдзень ад г.Ясы пры ўпадзенні аднайменнай ракі ў раку Бырлад. Клімат умераны, вільготны кантынентальны.
Раіса Аляксееўна Місюра
Біяграфія
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам Пашаны, юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Скыбынці (Гайсынскі раён)
Скыбынці (Скибинці) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рэферэндум пра статус Крыма (2014)
Рэферэндум пра статус Крыма (Референдум про статус Криму, Референдум про статус Крыма, Къырым статусы референдумы) — нелегітымны  сфальсіфікаваны псеўдарэферэндум аб статусе Крыма з загадзя сфармаванымі вынікамі і завышанай яўкай , адбыўся 16 сакавіка 2014 года. Быў прызначаны 27 лютага Вярхоўным Саветам Крыма; першапачаткова быў запланаваны на 25 мая пасля дату правядзення перанеслі на 30 сакавіка, а затым — на 16 сакавіка. На рэферэндуме было зададзена два пытанні: аб аднаўленні Канстытуцыі Крыма 1992 года і аб уваходжанні Крыма ў склад Расіі. ААН, СНД, ЕС і АБСЕ сваіх афіцыйных назіральнікаў не дасылалі.
На рэферэндуме былі зададзены пытанні:
Псеўдарэферэндум быў праведзены з дапамогай расійскіх войскаў і рускіх казачых атрадаў. Па сведчанні ўдзельніка падзей Ігара Гіркіна дэпутатаў Вярхоўнага Савета Крыма прымаць рашэнні для ўваходжання паўвострава ў склад Расіі прымушалі «апалчэнцы» пры падтрымцы БТР рускай марской пяхоты. Праваахоўныя органы Крыма і падраздзяленні Узброеных Сіл Украіны, размешчаныя на паўвостраве, не спрыялі далучэнню да Расіі.
Паводле абвешчаных арганізатарамі вынікаў рэферэндуму, за далучэнне да Расіі ў Крыме (акрамя Севастопаля) нібыта прагаласавала 96,77 % удзельнікаў галасавання у Севастопалі — 95,6 %. На сайце Савета пры Прэзідэнце Расіі па развіцці грамадзянскай супольнасці і правах чалавека на кароткі час з’явілася інфармацыя, што ў рэферэндуме ўдзельнічала не больш за 30 %, з якіх каля 50 % выказалася за далучэнне да Расійскай Федэрацыі, дадзеныя аб 30-40 працэнтнай яўцы апублікаваў і Меджліс крымскататарскага народа.
У Севастопалі праходзіў асобны рэферэндум, паколькі горад не ўваходзіць у Аўтаномную Рэспубліку Крым.
Галь (балота)
Галь ― балота у Ганцавіцкім і Ляхавіцкім раёнах Беларусі.
Рэферэндум пра статус Крыма (2014)
Абвяшчэнне рэферэндуму
27 лютага 2014 года Вярхоўны Савет Крыму пры падтрымцы прарасійскага мітынгу сабраўся на пазачарговае пасяджэнне ў захопленым ўзброенымі людзьмі будынку. На гэтым пасяджэнні было пастаўлена пытанне аб прызначэнні рэферэндуму на 25 мая 2014 года, пытаннем якога павінна было стаць такое: «Аўтаномная Рэспубліка Крым мае дзяржаўную самастойнасць і ўваходзіць у склад Украіны на аснове дагавораў і пагадненняў». Як прызнаўся ў эфіры адной з расійскіх тэлеперадач расійскі дыверсант Ігар Гіркін, дэпутатаў Вярхоўнага Савета Крыма галасаваць за пастанову аб аддзяленні Крыму ад Украіны гвалтоўна зганялі так званыя «апалчэнцы», а ён асабіста быў адным з камандзіраў гэтага «апалчэння». Паводле афіцыйных звестак, за прызначэнне рэферэндуму прагаласаваў 61 дэпутат з 64, прысутных на пасяджэнні. Затое існуюць сведчанні асобных дэпутатаў аб тым, што рэальна галасавалі 40-41 дэпутатаў, тады як галасы былі сфальсіфікаваныя шляхам выкарыстання картак-дублікатаў
Галь (балота)
Апісанне балота
Нізіннага (45 %) і пераходнага (55 %) тыпаў, ў вадазборы рэк Цна і Бобрык. Плошча 6 тыс. га. Глыбіня торфу да 3,2 м, сярэдняя 1,3 м, ступень разлажэння 25 % (пераходны тып), 40 % (нізінны), зольнасць адпаведна 5,3 % і 7,5 %. На балоце ёсць падсцілачны торф. У Ляхавіцкім раёне ў 1964—1972 адкрытай асушальнай сеткай асушана 800 га.
Рэферэндум пра статус Крыма (2014)
Пытанні
Намеснік старшыні ЦВК Украіны Андрэй Магера адзначыў, што пытанне аб вяртанні да Канстытуцыі АРК 1992 года з’яўляецца некарэктным, паколькі крымская канстытуцыя 1992 года існавала ў двух рэдакцыях: майскай і вераснёўскай.
Вынікі сацыялагічных апытанняў
Па выніках сацыялагічнага даследавання «Грамадска-палітычныя, міжнацыянальныя і міжканфесійныя адносіны ў АР Крым: стан, праблемы, шляхі вырашэння», праведзенага ў 2008 годзе Цэнтрам Разумкова сумесна з Інстытутам Еўропы універсітэта Базеля, настроі жыхароў Крыма былі супярэчлівымі і нявызначанымі. Так 53,8 % жыхароў падтрымлівалі пашырэнне правоў АР Крыім у складзе Украіны, 35,1 % падтрымлівалі стварэнне Расійскай нацыянальнай аўтаноміі ў складзе Украіны, 34,5 % падтрымлівалі абвяшчэнне незалежнасці АР Крым. У той жа час ўключэнне паўвострава ў склад Расійскай Федэрацыі падтрымлівала 63,8 % жыхароў Крыма (у этнічным размеркаванні 75,9 % сярод расіян, 55,2 % сярод украінцаў і 13,8 % сярод крымскіх татараў).
Паводле апытанняў, праведзеных кампаніяй International Republican Institute (IRI) у лістападзе 2011 і маі 2013 года, за далучэнне паўвострава ў склад Расіі выступала 23-33 % жыхароў Крыма, 49-53 % выступалі за захаванне статусу аўтаноміі ў складзе Украіны.
Па дадзеных сацапытання, праведзенага з 8 па 18 лютага 2014 Кіеўскім міжнародным інстытутам сацыялогіі, 41 % жыхароў Крыма жадалі аб’яднання Украіны з Расійскай Федэрацыяй у адзіную дзяржаву (2013 — 35,9 %).
Ход галасавання
Галасаванне доўжылася з 8 да 20 гадзін 16 сакавіка на 1205 выбарчых участках у Аўтаномнай Рэспубліцы Крым і горадзе Севастопаль. На тэрыторыі Бахчысарайскага раёна у месцах пражывання крымскіх татараў выбарчыя ўчасткі не былі створаныя, паколькі не знайшлося добраахвотнікаў для працы ў выбарчых камісіях.
Галасаванне прайшло без удзелу міжнародных назіральнікаў. ААН не прызнаў яго вынікі.
Яўка выбаршчыкаў
Па дадзеных арганізатараў рэферэндуму, па стане на 12 гадзін яўка выбаршчыкаў склала 44 %, на 15 гадзін — 64 %.
Па стане на 20 гадзін яўка па дадзеных арганізатараў рэферэндуму склала 81,4 % на тэрыторыі АР Крым і 89,5 % ў Севастопалі. Па незалежных ацэнках яўка склала 32,4 %.
Парушэнні
У дзень рэферэндуму на тэрыторыі АРК было шмат білбордаў з агітацыйнымі матэрыяламі, якія заклікалі галасаваць за аб’яднанне з Расіяй.
Паведамлялася пра магчымасць галасавання асобамі, якія не былі папярэдне ўключаныя ў спісы выбаршчыкаў: расійская журналістка з сімферопальскай прапіскай прагаласавала на рэферэндуме. Іншы эксперымент ажыццявіў журналіст тэлекампаніі ATR, які хадзіў па ўчастках з патрабаваннем ўключыць яго ў спісы. У выніку яму было адмоўлена толькі аднойчы і тройчы журналіст атрымаў бюлетэнь і меў магчымасць прагаласаваць. СМІ паведамлялі аб парушэннях падчас галасавання ў псіхіятрычнай бальніцы ў Ялце, дзе пацыентам «дапамагалі правільна прагаласаваць».
Падтрымалі далучэнне да Расійская Федэрацыі 474 136 чалавек з Севастопаля, хоць насельніцтва горада ў адпаведнасці з дадзенымі гарадскога ўпраўлення статыстыкі складала на 1 лістапада 2013 года 383 499 чалавек; то бок, за адлучэнне Севастопаля ад Украіны прагаласавалі 123 % жыхароў горада. Аднак на брыфінгу ў Сімферопалі, прысвечанай яўке выбаршчыкаў па стане на 20:00 мясцовага часу, былі агучаны іншыя дадзеныя — у Аўтаномнай Рэспубліцы Крым (без Севастопаля) яўка складала 1 250 427 чалавек, з улікам Севастопаля 1 524 563. Некаторыя блогеры і СМІ распаўсюдзілі жарт, што ў Севастопалі яўка склала 123 % (па дадзеных Упраўлення статыстыкі Севастопаля на 1 студзеня 2014 года ў горадзе ўсяго пражывала 385 870 чалавек, і праз ілжывыя лічбы сумарнай яўкі ў Севастопалі нібыта прагаласавалі 1 724 563-1 250 427 = 474 136 чалавек).
Інфармацыя савета пры Прэзідэнце РФ па пытаннях развіцця грамадзянскай супольнасці і правоў чалавека
На пачатку мая на сайце Савета пры прэзідэнце Расіі ў пытаннях развіцця грамадзянскай супольнасці і правоў чалавека з’явілася паведамленне, што паводле папярэдніх ацэнак на сакавіцкі рэферэндум аб статусе Аўтаномнай Рэспублікі прыйшлі 30-50 % грамадзян, і толькі палова з тых, што прыйшлі на рэферэндум, прагаласавалі за далучэння да Расіі. То бок лёс украінскага Крыма вызначыла прарасійская меншасць: ад 15 % да 30 % насельніцтва. Прыкладна такія ж дадзеныя яўкі і галасавання апублікаваў раней Меджліс крымскататарскага народа. Пасля апублікавання ў мас-медыя, навіну з сайта хутка прыбралі, а яшчэ пазней яна зноў з’явілася там з тлумачэннем, што гэта неафіцыйны даклад члена Савета і старшыні камісіі па міграцыйнай палітыцы і абароне правоў чалавека ў сферы міжнацыянальных адносін Яўгена Баброва.
Вынікі
Па дадзеных адзінага экзіт-полу, праведзенага акупацыйнымі ўладамі пры ўдзеле ваенных, за «ўваходжанне Крыма ў склад РФ як суб’екта Федэрацыі» прагаласавала 93 % выбаршчыкаў, за «аднаўленне Канстытуцыі Крыма 1992 года» — 7 %.
Па выніках паседжання часовых акупацыйных уладаў РФ за акупацыю Крыма прагаласавала 96,77 % выбаршчыкаў, за «захаванне Крыма ў складзе Украіны і аднаўленне канстытуцыі Крыма 1992 года» — 2,51 % несапраўдных бюлетэняў — 0,73 %.
Матэматычныя разыходжанні і супадзенні
Абвешчаныя акупацыйнымі ўладамі афіцыйныя дадзеныя галасавання ў Севастопалі маюць пэўныя недакладнасці і супадзенні, а менавіта:
Пытанне легітымнасці
У адпаведнасці з пунктам 2 часткі 3 артыкула 3 Закона Украіны «Аб усеўкраінскім рэферэндуме», ратыфікацыйны рэферэндум аб змене тэрыторыі Украіны можа быць праведзены па выніках Усеўкраінскага рэферэндуму.
На момант падрыхтоўкі і правядзення рэферэндуму ў Крыме, па дадзеных украінскіх уладаў, знаходзілася каля 30 тысяч расійскіх ваенных без апазнавальных знакаў. Крымскія татары заяўлялі аб спробах запалохвання іх групай рускамоўных людзей. Быў адключаны 5 канал і 1+1.
Старшыня Цэнтральнай выбарчай камісіі Курултая крымскататарскага народа Заір Смядляеў заявіў 16 сакавіка аб масавых парушэннях падчас правядзення рэферэндуму і фальсіфікацыі яго вынікаў. У прыватнасці ён заявіў, што«У Бахчысарайскі раён на аўтобусах прывезлі «лятучых галандцаў», якія, відаць, будуць ездзіць па выбарчых участках і ўкідваць бюлетэні. У галасаванні таксама ўдзельнічаюць грамадзяне Расіі. У Белагорскім раёне журналістаў тэлеканала ATR не пусцілі на ўчастак. Такім чынам, адно здзейсненае злачынства (незаконны рэферэндум) заахвочвае да здзяйснення іншага (фальсіфікацыя вынікаў), каб пазбегнуць адказнасці».
Пазіцыя ўкраінскай ўлады
Па Канстытуцыі і украінскіх законах гэты рэферэндум з’яўляецца нелегітымным. У Цэнтральнай выбарчай камісіі Украіны падкрэслілі, што ва ўкраінскім заканадаўстве не прадугледжана правядзенне «мясцовых рэферэндумаў». Супраць Аксёнава і Кастанцінава распачаты шэраг крымінальных спраў за спробу звяржэння канстытуцыйнага і дзяржаўнага ладу і сепаратызм.
Юлія Цімашэнка адзначыла, што праводзіць рэферэндум пад дуламі аўтаматаў немагчыма, ахарактарызаваўшы гэта гвалтам, а не рэферэндумам. Міністр юстыцыі Украіны Павел Пятрэнка заявіў, што рашэнне аб рэферэндуме па статусе Крыма і аб адстаўцы ўрада АР Крым былі нелегітымнымі, паколькі прымаліся з грубым парушэннем Канстытуцыі і законаў Украіны.
Галоўнае следчае ўпраўленне Службы бяспекі Украіны пачало расследаванне па прыкметах часткі 3 артыкула 110 Крымінальнага кодэкса Украіны — замах на тэрытарыяльную цэласнасць і недатыкальнасць Украіны.
14 сакавіка 2014 года Канстытуцыйны Суд Украіны разгледзеў справу па канстытуцыйных паданнях выконваючага абавязкі Прэзідэнта Украіны, старшыні Вярхоўнай Рады Украіны і ўпаўнаважанага Вярхоўнай Рады Украіны па правах чалавека адносна адпаведнасці Канстытуцыі Украіны (канстытуцыйнасці) пастановы Вярхоўнай Рады Аўтаномнай Рэспублікі Крым «Аб правядзенні агульнакрымскага рэферэндуму» ад 6 сакавіка 2014 г. № 1702-6 / 14 і вырашыў : Рашэнне Канстытуцыйнага Суда Украіны з’яўляецца абавязковым да выканання на тэрыторыі Украіны, канчатковым і не можа быць абскарджана.
Пазіцыя расійскіх уладаў
Спікер Савета Федэрацыі Валянціна Матвіенка падчас візіту ў Крым заявіла, што верхняя палата расійскага парлямэнту падтрымае ўваходжанне рэгіёну ў склад Расіі, калі адпаведнае рашэнне будзе падтрымана на рэферэндуме.
Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі В. В. Пуцін у інтэрв’ю 4 чэрвеня 2014 года заявіў, што расійскія войскі знаходзіліся ў Крыме ў адпаведнасці з міжнароднай дамовай аб наяўнасці там расійскай ваеннай базы, сапраўды дапамаглі жыхарам Крыма правесці рэферэндум аб сваёй незалежнасці і жаданні далучыцца да Расійскай Федэрацыі. Таксама ён адзначыў, што Расія не магла дазволіць, каб гістарычная расійская тэрыторыя з пераважным этнічным рускім насельніцтвам сышла ў НАТА.
Наступствы
17 сакавіка акупацыйныя ўлады абвясцілі, што на падставе так званай Дэкларацыі аб незалежнасці і «вынікаў рэферэндуму» абвешчана Рэспубліка Крым як незалежная і суверэнная дзяржава з Севастопалем (горад з асаблівым статусам). Рэспубліка Крым у асобе свайго вышэйшага органа ўлады, Дзяржаўнага Савета Рэспублікі Крым «звярнулася» да Расіі з прапановай аб прыняцці Крыма ў склад РФ са статусам Рэспублікі. У той жа дзень прэзідэнт РФ падпісаў ўказ аб прызнанні Крыма як незалежнай дзяржавы. 18 сакавіка падпісаны дагавор аб так званым «прыняцці» Крыма і Севастопаля ў склад Расіі.
III стагоддзе
3 стагоддзе пачалося 1 студзеня 201 года і скончылася 31 снежня 300 года.
Бырлад
Бырлад (Bârlad) — горад на ўсходзе Румыніі, у жудзецы Васлуй. Размешчаны на аднайменнай рацэ Бырлад. Цэнтр вінаградарства. Прадпрыемствы харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасці. Швейная фабрыка. 79587 чал. (2008).
Кабэляцкі раён
Кабэляцкі раён (Кобеляцький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Палтаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кабэлякы (Кобеляки).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 42842 чалавекі, плошча — 1823 км².
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 26 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу і 99 сёлаў.
Ялоўка (Злынкаўскі раён)
Гісторыя
Згадваецца з першай паловы XIX ст. як хутар, уваходзіла ў Навазыбкаўскі павет Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі да 1917 года.
Бужане
Бужане — група славянскіх плямёнаў, якое насяляла ў басейне верхняга цячэння Заходняга Буга (ад якога і атрымалі сваю назву); з канца XI стагоддзя бужане называюцца валынянамі (ад мясцовасці Валынь).
IC 3391
IC 3391 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Satellite
«Satellite» (Спадарожнік) — другі альбом хрысціянскага ню-метал-гурта P.O.D., запісаны на мэйджар-лэйбле і шосты альбом у агульнай дыскаграфіі гурта. Самы прадаваны альбом гурта, «Satellite» выйшаў у продаж 11 верасня 2001 года. Усяго выйшла 4 сінглы з дадзенага альбома, на кожны з якіх былі знятыя відэакліпы: «Alive», «Boom», «Youth of the Nation», «Satellite».
ВВЭР
ВВЭР (вода-вадзяны энергетычны рэактар) - серыя вода-вадзяных энергетычных корпусных ядзерных рэактараў, якія вырабляюцца ў Расіі (раней у СССР). Разам з серыяй рэактараў РБМК складала аснову савецкай атамнай энергетыкі. Акрамя краін былога СССР і соцлагера выкарыстоўваюцца ў Кітае, Фінляндыі.
ВВЭР-210, ВВЭР-365 былі першымі пабудаванымі рэактарамі гэтый мадэлі. На іх аснове былі спраектаваны серыйныя рэактары ВВЭР-440, ВВЭР-1000. Зараз выпускаецца ВВЭР-1000. Існуюць таксама праекты іншых рэактараў.
Тарканіўка
Тарканіўка (Торкані́вка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ракуя
Насельніцтва складае 1389 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 98067. Тэлефонны код — 0941.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вербаўка (Злынкаўскі раён)
Вербаўка (Вербовка) — пасёлак у Злынкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рогаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Узнік у пачатку XX стагоддзя.
Дрэварыт
Дрэварыт або ксілаграфія (ад xylon — дрэва і grapho — пішу, малюю) — гравюра на дрэве, у якой друкарская форма (клішэ) выконваецца гравіраваннем драўлянай дошкі.
Адрозніваюць абразны (гравіруюць дошкі падоўжнай распілоўкі) і тарцовы (гравіруюць дошкі папярочнай распілоўкі) дрэварыт.
На тэрыторыі Беларусі дрэварыт з'явіўся ў пач. 16 ст.
Трасцянчык
Трасцянчык (Тростя́нчик) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Улад Бумага
Біяграфія
Улад Бумага нарадзіўся 5 чэрвеня 1996 года ў Мінску ў сям’і настаўніцы пачатковых класаў і інжынера. Дзевяць гадоў захапляўся хакеем, гуляючы нападаючым у дзіцяча-юнацкай спартыўнай школе «Дынама» і «Юнацтва». Год трэніраваўся ў Чэхіі. Пасля траўмы сышоў са спорту.
Асабістае жыццё
Знаходзіцца ў адносінах з відэаблогерам і спявачкай Юліяй Гадуновай.
Спрэчка
У 2021 годзе амерыканскія ютуберы MrBeast і JustDustin абвінавацілі Paper у плагіяце і капіраванні мініяцюр і ідэй відэа без дазволу стваральнікаў арыгінальнага відэа.
Сонечнае зацьменне 25 красавіка 1846 года
Сонечнае зацьменне 25 красавіка 1846 года — гібрыднае сонечнае зацьменне 126 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0088 і дасягнула свайго максімуму ў 16:50:30 UTC у пункце з каардынатамі 25° пн. ш. 76° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 53 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 31 км.
Зацьменне 25 красавіка 1846 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1846 годзе і 114-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 30 кастрычніка 1845 года, наступнае — 20 кастрычніка 1846 года.
Леанід Барысавіч Ваўчэцкі
Леанід Барысавіч Ваўчэцкі ( — 2010) — беларускі інжынер у галіне цывільнага будаўніцтва, спецыяліст па вялікапралётных канструкцыях. Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь (1995). Лаўрэат дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у 2002 і 2004 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Забалацце Баранавіцкага раёна. Скончыў гідратэхнічны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута па спецыяльнасці «Гідратэхнічнае будаўніцтва» ў 1954 годзе.
У 1954—1955 гадах — майстар на будаўніцтве. У 1955—1960 гадах інжынер, старшы інжынер Ленінградскага аддзялення інстытута «Гідраэнергапраект». У 1960—1961 гадах старшы інжынер, кіраўнік групы інстытута «Белдзяржпраект». У 1961—1967 гадах кіраўнік групы, галоўны інжынер праектаў інстытута «Мінскпраект». У 1967—1968 гадах галоўны канструктар Беларускай экспедыцыі ДПІ «Укрводаканалпраект». У 1968—1970 гадах галоўны канструктар тэхнічнага аддзела, начальнік тэхнічнага аддзела інстытута «Белдзяржпраект». У 1970—1998 гадах галоўны канструктар майстэрні, галоўны канструктар тэхнічнага аддзела, галоўны канструктар — намеснік галоўнага інжынера інстытута «Мінскпраект».
Асноўныя творы
Вадасховішча на р. Вяча, вадасховішча на р. Пціч, Дразды і Крыніца, каток у парку імя М. Горкага ў г. Мінску (1975), аэравакзал аэрапорта Мінск-2 (1978), выставачныя комплексы па вул. Я. Купалы (1968) і «БелЭкспа» па пр. Машэрава (1985 г.), аўтавакзал «Маскоўскі» ў г. Мінску (2001), чыгуначны вакзал у г. Мінску (2003).
Аляксей Леанідавіч Тоўсцік
Аляксей Леанідавіч Тоўсцік (нар., Мінск) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2003), прафесар (2007).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1981). Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1981; фізічны факультэт, кафедра лазернай фізікі і спектраскапіі, прафесар, з 2010 — прарэктар па вучэбнай рабоце, з 2018 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: лазерная фізіка; нелінейная оптыка; галаграфія; аптычная апрацоўка інфармацыі.
Узнагароды
Прэмія НАН Беларусі (2001), медаль С. Э. Фрыша (2009), нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2008), званне «Ганаровы член Аптычнага таварыства імя Д. С. Раждзественскага» (2000).
Тыгр (рака)
Тыгр — рака ў Азіі, даўжыня 1900 км. Бярэ пачатак з воз. Хазар у Турцыі на Армянскім нагор'і; на працягу амаль 1500 км цячэ па тэрыторыі Ірака. Пры зліцці Тыгра з Еўфратам утвараецца Шат-эль-Араб, які ўпадае ў Персідскі заліў. Тэрыторыя, якая размяшчаецца паміж Тыграм і Еўфратам са старажытных часоў мае назву Месапатамія.
Рака падсілкоўваецца снегава-дажджавым спосабам, з вясновай паводкай, найбольшы сцёк назіраецца ў красавіку. Пры супадзенні паводак на Тыгру і яго прытоках узнікаюць катастрафічныя паводкі, для абароны ад іх рэчышча Тыгра на значным працягу абвалаванае, частка паводкавых водаў накіроўваецца па канале ва ўпадзіну возера Тартар, якое размяшчаецца на паўночным захадзе ад Багдада ў міжрэччы Тыгра і Еўфрата. Пры запаўненні ўпадзіны паводкавымі водамі ствараецца пагроза паводкі для Багдада.
Благоеўградская вобласць
Насельніцтва
У вобласці пражывае 323 552 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 251 097, туркі 17 027, 9 739 цыгане, і 5 693 жыхароў іншых нацыянальнасцей.
Цыбуліўка (Гайсынскі раён)
Цыбуліўка (Цибулі́вка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3392
IC 3392 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юбілейны медаль «20 год органам і падраздзяленням па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь»
Юбіле́йны меда́ль «20 год о́рганам і падраздзяле́нням па надзвыча́йных сітуа́цыях Рэспу́блікі Белару́сь» — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь. Заснавана 20 ліпеня 2018 г.
Прадстаўленне да ўзнагароды і ўзнагароджванне
Медаль прысуджаецца ў гонар органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь.
Да ўзнагароджвання прадстаўляюцца:
Нашэнне
Юбілейны медаль носіцца на левым боку грудзей форменнага або цывільнага адзення і пры наяўнасці іншых медалёў размяшчаецца пасля юбілейнага медаля «100 год органам пагранічнай службы Беларусі».
Дуб (лодка)
Дуб — выдзеўбаная дубовая лодка, вялікі човен на Беларусі. Памеры залежалі ад дыяметра ствала дрэва і прызначэння.
Выкарыстоўваўся для перавозкі грузаў і людзей, рэгулявання сплаву лесу (плытоў), як платформа для парома. Рабілі дубы звычайна ў басейне Дняпра і Прыпяці, дзе яны хадзілі да канца XIX ст. Прыпяцкія дубы ў час разліваў замянялі паромы. У выніку драпежнага вынішчэння дубовых гаёў у 2-й палове XIX ст. рабілі і дашчаныя дубы з сасны.
Работніка на вялікай лодцы, які суправаджаў плыты і сачыў, каб не сесці на мель, называлі дубовікам.
Бацькаўшчына (значэнні)
Бацькаўшчына — родны край, месца нараджэння чалавека. Іншыя значэнні:
Спіс рэгентаў Ліхтэнштэйна
Ніжэй пералічаныя рэгенты Княства Ліхтэнштэйн за ўсю яго гісторыю.
Леандэр Энгстром
Пер Леандэр Энгстром (швед. Per Leander Engström;, Ітэрхагдал — , Оскар) — шведскі мастак, які спецыялізаваўся на партрэтах і пейзажах, якія паказваюць пустынныя месцы Нарланда.
Біяграфія
Энгстром нарадзіўся ў 1886 годзе ў Ітэрхагдале, Швецыя. Наведваў пачатковую школу ў Люстарпе, пазней яго сям’я пераехала ў Сундсваль, дзе ён працаваў на лесапільні да чатырнаццаці гадоў. У 1901 годзе ён працаваў памочнікам у мясцовай газеце і далучыўся да групы мастакоў-аматараў пад кіраўніцтвам Хельмера Аслунда.
Дзякуючы фінансавай падтрымцы Карла Нордстрома, Энгстром змог пачаць навучанне ў школе Асацыяцыі мастакоў (Konstnärförbundets skola), з 1907 па 1908 год, а затым адправіўся ў Парыж, дзе браў урокі ў Анры Маціса. Ён заставаўся там да 1912 года. Вярнуўшыся ў Швецыю, ён стаў адным з першых чальцоў групы мастаком пад назвай De unga («Маладыя»), якая выкарыстоўвала экспрэсіянісцкую тэхніку да шведскіх матываў. У 1914 годзе ён з поспехам удзельнічаў у Балтыйскай выставе.
Большую частку свайго жыцця Леандэр Энгстром падарожнічаў і маляваў у гарах паўночнай Швецыі. Адным з яго любімых мясцін быў Абіску, дзе ён таксама пабудаваў сабе дом. За год да сваёй смерці Леандэр Энгстром арганізаваў перасоўную выставу ўздоўж узбярэжжа Нарланда. Некалькі гадоў у пачатку 1920-х гадоў ён правёў у Італіі, жывучы ў Фларэнцыі з 1920 па 1923 год. Там ён знайшоў новае натхненне і новы свет матываў. У гэты ж час ён напісаў некалькі столевых карцін у тэатры «Skandia-Teatern» у Стакгольме.
У 1913 годзе ён ажаніўся з Марыяй Эдлунд, і ў наступным годзе ў іх нарадзіліся сыны-двайняты, К’ел Леандэр і Торд Леандэр, абодва сталі мастакамі.
Пахаваны на могілках Лясныя могілкі.
Рэйтана
Рэйтана (Reitano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 951 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 73 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 98070. Тэлефонны код — 0921.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Эразм.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Чэтвэртыніўка
Чэтвэртыніўка (Четверти́нівка) — вёска ў Гайсынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Чужая бацькаўшчына (значэнні)
Чужая бацькаўшчына можа азначаць:
Энгстром
Энгстром — прозвішча.
Высачанскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Высачанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Высачаны. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Высачанскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Лёзненскага раёна БССР. 15 ліпеня 1935 года Высачаны атрымалі статус рабочага пасёлка. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 17 лістапада 1948 года статус Высачан паніжаны да вёскі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крынкаўскага сельсавета.
Казэльшчынскі раён
Казэльшчынскі раён (Козельщинський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Палтаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Казэльшчына (Козельщина).