cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Завулак Чайкоўскага (Мінск)
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па завулку адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».
Сяльцо
Сяльцо — тапонім.
Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997
Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997 — трэці па рангу дывізіён па футболе сярод беларускіх каманд 1997-га года.
Трэці па рангу дывізіён у апошні раз менаваўся Трэцяй лігай, з наступнага сезону ён атрымаў назву Другой лігі.
Ліга, як і ў папярэднім сезоне, была падзелена на дзве падгрупы: А і Б. Першапачаткова ў турніры павінны былі ўдзельнічаць 30 каманд (па 15 у кожнай падгрупе), але каманда «Белаазёрск» перад пачаткам сезону атрымала права гуляць у Другой лізе, у выніку колькасць удзельнікаў у падгрупе А скарацілася да 14. Пераможца кожнай падгрупы атрымоўваў павышэнне ў Другую лігу. У падгрупах А і Б перамаглі адпаведна віцебскае «Дынама-Энерга» і асіповіцкая «Свіслач-Дах», якія і атрымалі павышэнне.
Дзеці — ахвяры заган дарослых
«Дзеці — ахвяры заган дарослых» — скульптурная кампазіцыя як алегорыя змагання са злом і грамадскімі заганамі, усталявана на Балотнай плошчы ў Маскве на тэрыторыі сквера 800-годдзя Масквы. Усталявана ў 2001 годзе. Аўтар — мастак і скульптар Міхаіл Шамякін.
Апісанне
Помнік складаецца з 15 скульптур. У цэнтры кампазіцыі адлюстраваны двое дзяцей з завязанымі вачамі. Ля іх ног ляжаць кнігі: «Народныя рускія казкі» і «Казкі» Аляксандра Пушкіна. Фігуры дзяцей атачаюць скульптуры ў выглядзе антрапаморфных монстраў, якія ўвасабляюць «дарослыя» заганы :
Альмагавары
Гісторыя
Педра III Арагонскі пачаў барацьбу з Карлам I Анжуйскім пасля падзей Сіцылійскай вячэрні 30 сакавіка 1282 года. Мэтай Педра было авалоданне Неапалем і Сіцыліяй. Альмагавары сталі наймацнейшай часткай яго арміі, бо дзякуючы сваёй дысцыпліне і бясстрашнасці на роўных змагаліся з цяжкай рыцарскай конніцай праціўніка. Змагаючыся з кавалерыяй, яны спачатку знішчалі коней, пасля чаго лёгка дабівалі безабаронных вершнікаў. Акрамя таго, альмагавары выконвалі ролю абардажных каманд у арагонскім флоце, напрыклад, падчас марской бітвы ля Мальты (1283).
Ваенныя дзеянні наймітаў у Малой Азіі з 1303 па 1304 гады былі вельмі паспяховыя, але суправаджаліся рабаваннем мірнага насельніцтва, бо імператар не мог выплачваць абумоўленае дараванне. Апроч гэтага, дэ Флор пачынаў падумваць пра стварэнне ўласнай дзяржавы на адваяваных землях у дадатак да тытула кесара. Міхаіл IX у 1305 годзе заманіў каталанскую дружыну ў Адрыянопаль, дзе Ражэр і яго людзі былі выразаны наймітамі з Каўказа. Гэта было зроблена ва ўгоду генуэзскім гандлярам, якія бачылі ў альмагаварах сваіх канкурэнтаў.
Абураныя атрады наймітаў займаліся рабаваннем у наваколлях Канстанцінопаля, але затым адправіліся ў герцагства Афінскае, дзе іх наняў Гацье V дэ Брыен. Але пасля спробы адмовіць ім у выплаце і выслаць з герцагства, яны паўсталі. У бітве, якая адбылася 15 сакавіка 1311 года на рацэ Кефіс у Беотыі, армія Гацье была разбіта, а сам ён забіты. Новым герцагам Афінскім каталонцы прызначылі аднаго з выжылых рыцараў — Ражэ Дэслора, а кіраванае ім дзяржава больш чым на 70 гадоў стала васалам Арагона.
Баявы кліч
Самым знакамітым баявым клічам альмагавараў быў Desperta Ferro!, або сярэдневяковы Desperta Ferres! (Прачніся, жалеза!), які воіны выкрыквалі, высякаючы дзідамі ці дроцікамі іскры з камянёў і скал. Упершыню зафіксаваны ў бітве пры Гальяна (1300), у прыватнасці, згадваецца ў «Хроніцы» Рамона Мунтанера. Іншымі варыянтамі баявога клічу былі Aragó, Aragó! (Арагон, Арагон!), ''Via Sus! Via Sus!, Sant Jordi! Sant Jordi! (Святы Георгій! Святы Георгій!), Sancta Maria! Sancta Maria! (Святая Марыя! Святая Марыя!'').
Страйк (2020)
Страйк 2020 — забастоўка, арганізаваная беларускімі студэнтамі 9 верасня 2020 года, каб патрабаваць ад урада Беларусі выканання народнага ўльтыматуму 2020 года. У першы дзень забастоўкі ва ўсіх буйных гарадах Беларусі на вуліцы выйшла больш за 10 тысяч студэнтаў.
Ход падзей
Яшчэ да верасня, мноства студэнтаў беларускіх ВНУ адкрыта заклікалі пачаць страйк у дзень пачатку школьных заняткаў, 1 верасня. Каля мінскіх ВНУ студэнты прайшлі з бчб-сцягамі, а таксама збіралі подпісы за адстаўку Аляксандра Лукашэнкі. На месца дэманстрацыі прыбыла міліцыя, прымусіла студэнтаў спыніць збор подпісаў і арыштавала частку ўдзельнікаў.
2 верасня ў сталіцы прайшла дэманстрацыя студэнтаў. Частка дэманстрантаў сабраліся каля плошчы Перамогі, пасля чаго на плошчу прыбыў атрад АМАП і разагнаў дэманстрацыю. АМАП разагнаў натоўп мітынгуючых студэнтаў, многіх з тых, хто сабраўся, жорстка хапалі і арыштоўвалі. Некаторыя пратэстоўцы ўставалі перад міліцэйскімі на калені, каб адпусцілі студэнтаў. Студэнты таксама спрабавалі перакрыць уваходы ў некалькі карпусоў універсітэтаў, каб не даць міліцыі ўвайсці. Пазней МУС абвясціла аб арышце мноства студэнтаў, аднак не паведаміла дакладную колькасць.
Каля ўваходаў у мінскія інстытуты сабраліся студэнты і гучна выкрыквалі лозунгі. Частка студэнтаў прайшла праз цэнтр горада да будынка Міністэрства адукацыі, выкрыквалі лозунгі «Лукашэнка, сыходзь», трымалі плакаты з заклікамі вызваліць палітвязняў.
Міліцыя ўстанавіла загароды і запатрабавала, каб дэманстранты разышліся. Затым міліцыя арыштавала дзясяткі студэнтаў, якія не разышліся. Сведкі сцвярджаюць, што супрацоўнікі міліцыі затрымлівалі студэнтаў з ужываннем залішняй сілы.
Diablo III
«Diablo III» — камп’ютарная гульня ў жанры Action/RPG, распрацаваная кампаніяй «Blizzard Entertainment» для платформ Microsoft Windows і Mac OS X ; плануецца таксама выпуск гульні для кансоляў. Гульня ўтрымлівае таксама элементы жанраў hack and slash і dungeon crawl.
Гульня з’яўляецца часткай серыі гульняў «Diablo» і прамым працягам «Diablo II». Дзеянне гульні, як і ў папярэдніх частках серыі, адбываецца ў свеце цёмнага фэнтэзі, так званым Санктуарыі (Sanctuary — свяцілішча, сховішча), а падзеі развіваюцца вакол барацьбы арміі Нябёсаў з арміямі Пекла за свет Санктуарыя. Персанажы ігракоў не з’яўляюцца прамымі паслядоўнікамі гэтых фракцый, аднак імкнуцца да сіл Нябёсаў, бо арміі Пекла імкнуцца заняволіць і разбурыць Санктуарый — іх родны свет.
Гульня была анансавана на выстаўцы «Blizzard Entertainment Worldwide Invitational» у Парыжы 28 чэрвеня 2008 года, бэта-тэсціраванне было завершана 1 мая 2012 года.
15 мая 2012 года выйшла англамоўная версія, а 7 чэрвеня 2012 года — рускамоўная версія гульні. 1,2 млн удзельнікаў акцыі з гадавой падпіскай на «World of Warcraft» атрымалі ключы і змаглі пачаць гуляць з 15 мая. За першыя 24 гадзіны продажаў «Diablo III» разышлася тыражом больш за 3,5 млн экзэмпляраў, устанавіўшы новы рэкорд хуткасці продажаў сярод гульняў для ПК, за першы ж тыдзень было прададзена ўвогуле 6,3 мільёна копій.
Рэкамендаваны кошт амерыканскай версіі складае $59,99 (недаступна для набыцця ў еўрапейскім рэгіёне). Гульня была даступная па прадзаказу на сайце battle.net з 15 сакавіка 2012 года.
Царква Раства Багародзіцы (Данілевічы)
Царква Раства Багародзіцы — былая царква ў Данілевічах Гомельскай вобласці. Знішчана падчас вайны, не адноўлена.
Гісторыя
Першае згадванне адносіцца да 1777 года. У 1787 годзе старую царкву разабралі і пабудавалі новую. У 1837 годзе на дзяржаўныя сродкі адрамантавалі храм і пабудавалі новую званіцу. Новы іканастас быў зроблены ў 1839 годзе. Метрычныя дакументы захоўваліся з 1795 года. У 1877 годзе прыход як самастойны лікідавалі і царкву прыпісалі да Сіманіцкага прыхода.
У 1943 годзе нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску разам з царквой.
Эбенсгаўзен
Эбенсгаўзен (Ebenshausen) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Міла. Насельніцтва — 284 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 2,60 км². Афіцыйны код — 16 0 63 019.
ChatGPT
ChatGPT (Chat Generative Pre-trained Transformer)  — чат-бот, запушчаны OpenAI у лістападзе 2022 года. Ён пабудаваны на аснове сямейства вялікіх моўных мадэляў OpenAI GPT-3 і настроены (падыход да пераноснага навучання) як метадамі навучання пад кантролем, так і з падмацаваннем.
ChatGPT быў запушчаны ў якасці прататыпа 30 лістапада 2022 года і хутка прыцягнуў увагу сваімі падрабязнымі і выразнымі адказамі ў многіх галінах ведаў. Істотным недахопам была названа яго няроўная факталагічная дакладнасць. Пасля выхаду ChatGPT OpenAI ацанлілі ў 29 мільярдаў долараў.
Навучанне
ChatGPT быў настроены на аснове GPT-3.5 з дапамогай навучання пад наглядам, а таксама навучання з падмацаваннем. Абодва падыходы выкарыстоўвалі чалавечых трэнераў для паляпшэння прадукцыйнасці мадэлі. У выпадку навучання пад наглядам мадэль была забяспечана размовамі, у якіх трэнеры гулялі з абодвух бакоў: карыстальніка і памочніка штучнага інтэлекту. На этапе падмацавання трэнеры спачатку ранжыравалі адказы, створаныя мадэллю ў папярэдняй размове. Гэтыя рэйтынгі выкарыстоўваліся для стварэння «мадэляў узнагароджання», на якія мадэль была дадаткова настроена з выкарыстаннем некалькіх ітэрацый аптымізацыі праксімальнай палітыкі (АПП). Праксімальныя алгарытмы аптымізацыі палітыкі ўяўляюць рэнтабельную выгаду ад даверных алгарытмаў аптымізацыі палітыкі рэгіёну; яны адмаўляюць многія з вылічальна дарагіх аперацый з больш высокай прадукцыйнасцю. Мадэлі былі падрыхтаваны ў супрацоўніцтве з Microsoft на іх суперкампутарнай інфраструктуры Azure.
Акрамя таго, OpenAI працягвае збіраць дадзеныя ад карыстальнікаў ChatGPT, якія можна выкарыстоўваць для далейшага навучання і тонкай налады ChatGPT. Карыстальнікам дазволена галасаваць за або супраць адказаў, якія яны атрымліваюць ад ChatGPT; галасуючы за або супраць, яны таксама могуць запоўніць тэкставае поле дадатковай зваротнай сувяззю.
Асаблівасці і абмежаванні
Нягледзячы на тое, што асноўная функцыя чат-бота — імітацыя чалавека-суразмоўцы, ChatGPT з’яўляецца універсальным. Напрыклад, ён мае магчымасць пісаць і адладжваць кампутарныя праграмы; складаць музыку, тэлеспектаклі, казкі, сачыненні; адказваць на пытанні тэстаў (часам, у залежнасці ад тэсту, на ўзроўні вышэйшым за ўзровень сярэдняга чалавека, які праходзіць тэст); пісаць вершы і тэксты песень; эмуліраваць сістэму Linux; мадэляваць увесь чат; гуляць у такія гульні, як крыжыкі-нулікі; і для мадэлявання банкамата. Навучальныя дадзеныя ChatGPT уключаюць старонкі кіраўніцтва і інфармацыю аб з’явах Інтэрнэту і мовах праграмавання, такіх як сістэмы дошак аб’яў і мова праграмавання Python.
У адрозненне ад большасці чат-ботаў, ChatGPT запамінае папярэднія падказкі, дадзеныя яму ў той жа размове; журналісты выказалі здагадку, што гэта дазволіць выкарыстоўваць ChatGPT у якасці персаналізаванага тэрапеўта. Для прадухілення абразлівых выходных дадзеных запыты фільтруюцца праз OpenAI API сэрвіс мадэрацыі, і патэнцыйна расісцкія або сэксісцкія падказкі адхіляюцца.
Абслугоўванне
ChatGPT быў запушчаны 30 лістапада 2022 года кампаніяй OpenAI з Сан-Францыска, стваральнікам DALL·E 2 і Whisper. Паслуга была запушчана як першапачаткова бясплатная для грамадскасці, з планамі манетызаваць паслугу пазней. Да 4 снежня, паводле ацэнак OpenAI, у ChatGPT ужо было больш за мільён карыстальнікаў. 15 снежня 2022 г. тэлеканал CNBC напісаў, што сэрвіс «час ад часу ўсё яшчэ адключаецца». Сэрвіс лепш за ўсё працуе на англійскай мове, але таксама можа працаваць і на некаторых іншых мовах з рознай ступенню поспеху. У адрозненне ад некаторых іншых нядаўніх гучных дасягненняў у галіне штучнага інтэлекту, па стане на снежань 2022 года няма ніякіх прыкмет афіцыйнага рэцэнзаванага тэхнічнага дакумента пра ChatGPT.
Станоўчыя рэакцыі
У снежні 2022 года ChatGPT быў сустрэты ў цэлым станоўчымі водгукамі; The New York Times назвала яго «лепшым чат-ботам са штучным інтэлектам, калі-небудзь выпушчаным для шырокай публікі». Саманта Лок з The Guardian адзначыла, што ён змог стварыць «уражліва падрабязны» і «падобны да чалавека» тэкст. Пісьменнік па тэхналогіях Дэн Гілмар выкарыстаў ChatGPT на студэнцкім заданні і выявіў, што згенераваны тэкст адпавядае таму, што мог бы перадаць добры студэнт, і выказаў меркаванне, што «акадэмічным колам трэба супрацьстаяць вельмі сур’ёзным праблемам». Алекс Кантровіц з часопіса Slate высока ацаніў адказ ChatGPT на пытанні, звязаныя з нацысцкай Германіяй, у тым ліку сцвярджэнне, што Адольф Гітлер будаваў шашы ў Германіі, што было сустрэта інфармацыяй аб выкарыстанні прымусовай працы ў нацысцкай Германіі.
У «Прарыве года» The Atlantic за 2022 год Дэрэк Томпсан уключыў ChatGPT як частку «выбуху генератыўнага штучнага інтэлекту», які «можа змяніць наша меркаванне аб тым, як мы працуем, як мы думаем і чым насамрэч з’яўляецца чалавечая творчасць».
Келсі Пайпер з вэб-сайта Vox напісала, што «ChatGPT — гэта першае практычнае знаёмства шырокай публікі з тым, наколькі магутным стаў сучасны штучны інтэлект, і ў выніку многія з нас [ашаломлены]», і што ChatGPT «дастаткова разумны, каб быць карысным нягледзячы на недахопы». Пол Грэм з Y Combinator напісаў у твітары, што «самае дзіўнае ў рэакцыі на ChatGPT — гэта не толькі колькасць людзей, якія ўразіліся ім, але і тое, хто яны ёсць. Гэта не людзі, якія захапляюцца кожнай новай бліскучай рэччу. Відавочна, што адбываецца нешта вялікае». Ілон Маск напісаў, што «ChatGPT пужаюча добры. Мы недалёка ад небяспечна моцнага штучнага інтэлекту». Маск прыпыніў доступ OpenAI да базы дадзеных Twitter у чаканні лепшага разумення планаў OpenAI, заявіўшы, што «OpenAI быў створаны як некамерцыйны і з адкрытым зыходным кодам. Ні тое, ні другое не адпавядае рэчаіснасці». Маск стаў сузаснавальнікам OpenAI у 2015 годзе, часткова для барацьбы з экзістэнцыяльнай рызыкай штучнага інтэлекту, але пакінуў сваю пасаду ў 2018 годзе. У снежні 2022 года ўнутраная служба Google выказала занепакоенасць нечаканай сілай ChatGPT і нядаўна выяўленым патэнцыялам вялікіх моўных мадэляў, якія могуць парушыць працу пошукавых сістэм, і генеральны дырэктар Сундар Пічаі «перавярнуў» і пераразмеркаваў каманды ў розных аддзелах для дапамогі ў прадуктах штучнага інтэлекту, паведамляе The New York Times. 3 студзеня 2023 года ў The Information паведамлялася, што Microsoft Bing плануе дадаць дадатковую функцыянальнасць ChatGPT у сваю публічную пошукавую сістэму, магчыма, прыкладна ў сакавіку 2023 года.
Сцюарт Коб, дыпламаваны бухгалтар у Англіі і Уэльсе, вырашыў праверыць чат-бот ChatGPT, увёўшы пытанні з узору экзаменацыйнай работы на вэб-сайце ICAEW, а затым увёўшы адказы назад у онлайн-тэст. ChatGPT набраў 42 %, што, хоць і ніжэй за прахадны бал у 55 %, лічылася разумнай спробай.
Прафесар гісторыі Тэхаскага ўніверсітэта Стывен Мінц піша ў Inside Higher Ed: Прабачце за зманлівы загаловак гэтага паведамлення. Я лічу ChatGPT, генератар тэксту, саюзнікам, а не праціўнікам. Падумайце аб тым, што ўжо можа рабіць праграма:
Адмоўныя рэакцыі
У сваім меркаванні за снежань 2022 года эканаміст Пол Кругман напісаў, што ChatGPT паўплывае на попыт на інфармацыйных работнікаў. Джэймс Вінцэнт з Verge разглядаў вірусны поспех ChatGPT як доказ таго, што штучны інтэлект стаў мэйнстрымам. Журналісты пракаментавалі схільнасць ChatGPT да «галюцынацый». Майк Пэрл з Mashable пратэставаў ChatGPT з дапамогай некалькіх пытанняў. У адным прыкладзе ён спытаў у ChatGPT «самую вялікую краіну ў Цэнтральнай Амерыцы, акрамя Мексікі». ChatGPT адказаў Гватэмала, але правільны адказ Нікарагуа. Калі тэлеканал CNBC запытаў у ChatGPT тэкст песні «The Ballad of Dwight Fry», ChatGPT прадставіў прыдуманы тэкст, а не сам тэкст. Даследчыкі, на якіх спасылаецца The Verge, параўналі ChatGPT са «стахастычным папугаем», як і прафесар Антон Ван Дэн Хенгель з Аўстралійскага інстытута машыннага навучання.
У снежні 2022 года вэб-сайт пытанняў і адказаў Stack Overflow забараніў выкарыстанне ChatGPT для стварэння адказаў на пытанні, спаслаўшыся на неадназначны характар адказаў ChatGPT. У студзені 2023 года Міжнародная канферэнцыя па машынным навучанні забараніла любое незадакументаванае выкарыстанне ChatGPT або іншых вялікіх моўных мадэляў для стварэння любога тэксту ў прадстаўленых дакументах.
У студзені 2023 года, пасля адпраўкі песні, напісанай ChatGPT у стылі Ніка Кейва, сам аўтар песень адказаў на The Red Hand Files (і пазней быў працытаваны ў The Guardian), сказаўшы, што акт напісання песні гэта «бізнэс з крывёю і нутром … які патрабуе чагосьці ад мяне, каб ініцыяваць новую і свежую ідэю. Гэта патрабуе маёй чалавечнасці». Далей ён сказаў: «Пры ўсёй любові і павазе свету, гэтая песня — лухта, гратэскавы здзек з таго, што такое быць чалавекам, і мне яна не вельмі падабаецца».
Прафесар гісторыі Тэхаскага ўніверсітэта Стывен Мінц піша: "Я добра ведаю абмежаванні ChatGPT. Што гэта бескарысна на тэмы з менш чым 10 000 цытаваннямі. Што фактычныя спасылкі часам бываюць ілжывымі. Што яго здольнасць дакладна спасылацца на крыніцы вельмі абмежаваная. Што сіла яго адказаў хутка змяншаецца ўжо праз пару абзацаў. Гэтаму ChatGPT не хапае этыкі і ў цяперашні час ён не можа ранжыраваць сайты па надзейнасці, якасці або надзейнасці."
Наступствы для кібербяспекі
Check Point Research і іншыя адзначылі, што ChatGPT здольны пісаць фішынгавыя электронныя лісты і шкоднасныя праграмы, асабліва ў спалучэнні з OpenAI Codex. Генеральны дырэктар стваральніка ChatGPT OpenAI Сэм Альтман напісаў, што развіццё праграмнага забеспячэння можа прадстаўляць «(напрыклад) велізарную рызыку для кібербяспекі», а таксама працягваў прадказваць, што «мы можам дасягнуць сапраўднага AGI (штучнага агульнага інтэлекту) у наступным дзесяцігоддзі, таму нам трэба вельмі сур’ёзна паставіцца да гэтай рызыкі». Альтман сцвярджаў, што, хоць ChatGPT «відавочна, не блізкі да AGI», трэба «давяраць экспаненце. Плоскі погляд назад, вертыкальны погляд наперад».
Наступствы для адукацыі
У часопісе The Atlantic Стывен Марке адзначыў, што яго ўплыў на навуковыя колы і асабліва на прыкладныя эсэ яшчэ трэба зразумець.
У часопісе Nature Крыс Стокел-Уокер адзначыў, што выкладчыкі павінны быць занепакоеныя тым, што студэнты выкарыстоўваюць ChatGPT для сваіх напісанняў, і што пастаўшчыкі адукацыі павінны будуць адаптавацца, каб палепшыць крытычнае мысленне і развагі.
Эма Боўман з NPR напісала пра небяспеку плагіяту студэнтаў з дапамогай інструмента штучнага інтэлекту, які можа выдаваць неаб’ектыўны або бессэнсоўны тэкст з аўтарытэтным тонам: «Ёсць шмат выпадкаў, калі вы задаеце яму пытанне, і ён дае вам вельмі ўражлівы адказ, які проста няправільны».
Джаана Стэрн з The Wall Street Journal апісала махлярства ў сярэдняй школе з дапамогай інструмента, калі вучні адпраўляюць згенераванае эсэ. Прафесар Дарэн Хік з Універсітэта Фурмана распавёў, што заўважыў «стыль» ChatGPT у артыкуле, прадстаўленым студэнтам. Інтэрнэт-дэтэктар GPT сцвярджаў, што папера з верагоднасцю 99,9 % створана камп’ютэрам, але ў Хіка не было важкіх доказаў. Аднак студэнт, пра якога ідзе гаворка, прызнаўся ў выкарыстанні GPT падчас сутыкнення і, як следства, праваліў курс. Хік прапанаваў палітыку правядзення спецыяльнага індывідуальнага вуснага іспыту па папяровай тэме, калі студэнт сур’ёзна падазраецца ў прадстаўленні працы, створанай штучным інтэлектам. Эдвард Цянь, студэнт старэйшых курсаў Прынстанскага ўніверсітэта, стварыў праграму пад назвай «GPTZero», якая вызначае, колькі тэксту згенеравана штучным інтэлектам каб змагацца з акадэмічным плагіятам.
Па стане на 4 студзеня 2023 года Дэпартамент адукацыі Нью-Ёрка абмежаваў доступ да ChatGPT з Інтэрнэту і прылад у дзяржаўных школах.
У сляпым тэсце было прызнана, што ChatGPT здаў экзамены на аспіранцкі ўзровень ва Універсітэце Мінесоты і ў Уортанскай школе Універсітэта Пенсільваніі на ўзроўні студэнта C+.
Этычныя праблемы ў навучанні
Расследаванне Time паказала, што для стварэння сістэмы бяспекі ад таксічнага кантэнту (напрыклад, сэксуальнага гвалту, гвалту, расізму, сэксізму і г.д.), OpenAI выкарыстаў нанятых кенійскіх работнікаў, якія зарабляюць менш за 2 долары ў гадзіну, каб маркіраваць таксічны кантэнт. Гэтыя меткі былі выкарыстаны для навучання мадэлі выяўляць такое змесціва ў будучыні. Рабочыя падвяргаліся ўздзеянню такога таксічнага і небяспечнага змесціва, што гэта ахарактарызавалі як «катаванне». Аўтсорсінгавым партнёрам OpenAI была кампанія Sama (базуецца ў Сан-Францыска, Каліфорнія), якая займаецца падрыхтоўкай даных.
Узломы
ChatGPT спрабуе адхіляць запыты, якія могуць парушаць правілы карыстання. Тым не менш, некаторым карыстальнікам удалося ў пачатку снежня 2022 года «узламаць» ChatGPT з дапамогай розных інжынерных метадаў, каб абыйсці гэтыя абмежаванні і паспяхова прымусілі ChatGPT даць інструкцыі, як стварыць кактэйль Молатава або ядзерную бомбу, або генераваць аргументы ў стылі Неанацызму. Рэпарцёр Toronto Star не меў асабістага поспеху ў тым, каб прымусіць ChatGPT выступіць з падбухторваючымі заявам: ChatGPT падманулі, каб падтрымаць расійскае ўварванне ва Украіну, але нават калі яго папрасілі падыграць выдуманаму сцэнару, ChatGPT адмовіўся генераваць аргументы, чаму канадцкага Прэм’ер-міністра Джасціна Трюдо прызналі вінаватым у дзяржаўнай здрадзе.
Герман Саламонаў
Герман (Гершл) Саламонаў (1875, Мінск — ?) — беларускі і.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў сям’і бедных музыкантаў. Ужо ў дзяцінстве яго называлі вундэркіндам за чароўную ігру на скрыпцы.
Па парадзе свайго настаўніка І. Жухавіцкага, з якім пазней ажаніліся на родных сёстрах, і пад яго кіраўніцтвам адправіўся ў Лейпцыг і пры дапамозе некалькіх мецэнатаў, якія падтрымалі вельмі таленавітага вучня, скончыў там Лейпцыгскую дзяржаўную кансерваторыю па класе скрыпкі.
Пасля заканчэння кансерваторыі некалькі гадоў працаваў канцэртмайстарам у адным з аркестраў Лейпцыга. У 1907 годзе рушыў у ЗША, дзе скрыпач заняў пост канцэртмайстара Нью-Ёркскай філармоніі, і пражыў там пяць гадоў. У гэты час ён многа і вельмі паспяхова гастраляваў, выступаючы з канцэртамі ў многіх краінах свету. Мінскія газеты стала перадрукоўвалі ўзнёслыя водгукі берлінскіх і лейпцыгскіх газет.
Па вяртанні ў 1913 годзе Г. Саламонаў у першым жа канцэрце выконвае складанейшыя творы для скрыпкі.
У Мінску выкладаў у Народнай кансерваторыі. Падчас польскай улады ў 1920 годзе быў запрошаны ў Віленскую кансерваторыю, дзе быў прафесарам і выкладаў скрыпку. Гастраляваў па вялікіх гарадах Польшчы.
У 1939 годзе вярнуўся ў Мінск і зноў выкладаў у Беларускай кансерваторыі. У Мінску ўдзельнічаў у радыёпраграмах і даваў канцэрты.
У 1943 годзе Г. Саламонаў загінуў у Мінскім гета разам са сваёй жонкай Маняй Слапян. Вызваленыя з гета распавядалі, што ён да самай смерці іграў на скрыпцы для вязняў.
Выжыў прынамсі адзін сын, Давыд Саламонаў.
Сідзі (Сардзінія)
Насельніцтва складае 799 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 73 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 9020. Тэлефонны код — 070.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Арнек (Акольскі раён)
Арнек — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Наумаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 113247300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 599 чалавек (287 мужчын і 312 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 414 чалавек (208 мужчын і 206 жанчын).
Рамасуха
Рамасуха (Рамасуха) — пасёлак гарадскога тыпу ў Почапскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Размешчаны за 25 км на поўдзень ад Почапа. Насельніцтва — 396 чалавек (2018). З’яўляецца адзіным населеным пунктам муніцыпальнага ўтварэнняі «Рамасухскае гарадское паселішча». Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1947 года.
Сямёнаў
Сямёнаў — распаўсюджанае рускае прозвішча.
IC 3647
IC 3647 — галактыка тыпу Im ў сузор’і Дзева.
Накшатра
Накшатра (नक्षत्र, nakṣatra, «зорны дом Месяца»): у індыйскім календары Бхарація — зорка або група зорак у пэўным абшары зорнага неба каля плоскасці экліптыкі, у якім рухаецца Месяц на працягу аднаго дня сідэрычнага месяца. Уваходзіць у адзін або два «рашы» — сузор’і задыяку Бхарація.
Сакота (горад)
Сако́та — горад у Нігерыі, з 1976 г. адміністрацыйны цэнтр штата Сакота.
Горад знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Нігерыі, за 80  км у напрамку на поўдзень ад мяжы, у даліне ракі Сакота (прыток Нігера). Насельніцтва горада ў 1981 годзе складала каля 100 000 чалавек. Горад з'яўляецца вузлом аўтамабільных дарог і гандлёва-размеркавальным цэнтрам рэгіёна па вырошчванню рысу, арахісу, цукровага трыснягу, бавоўны і жывёлагадоўлі. У Сакота дзейнічаюць прадпрыемствы харчовай прамысловасці, вытворчасць цэменту, апрацоўка скур і інш. Дзейнічае ўніверсітэт Асмана дан Фодзіа (Usmanu Danfodiyo University).
Гісторыя
Горад заснаваны ў 1804 годзе. У XIX стагоддзі з'яўляўся сталіцай дзяржавы Сакота.
Франкенрода
Франкенрода (Frankenroda) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Міла. Насельніцтва — 335 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 7,02 км². Афіцыйны код — 16 0 63 028.
Сяроў
Сяроў — прозвішча, тапонім.
Лепельскі бой
Лепельски бой — бой Лепельскай партызанскай брыгады імя І. В. Сталіна, партызанскай брыгады імя В. І. Чапаева, 2-й Ушацкай партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі, Чашніцкай партызанскай брыгады «Дубава», Сенненскай партызанскай брыгады 19—21 кастрычніка 1943 супраць нямецкіх войск, знаходзіўшыхся ў горадзе Лепель; састаўная частка Лепельскай аперацыі.
Перадумовы
Лепель з'яўляўся галоўнай апорнай базай у тыле 3-й нямецкай танкавай арміі і быў добра ўмацаваны. У ім размяшчаліся 3 пяхотныя палкі, танкавы батальён, 2 артылерыйскія і 1 мінамётная батарэі, усяго больш за 2 тысячы байцоў. Горад акружала густая сетка дзотаў, акопаў, драцяных загарод, усе подступы да яго былі замініраваны.
Бой
У ноч на 20 кастрычніка атрады 1-ы, 2-і, 3-і Лепельскай партызанскай брыгады імя І. В. Сталіна знішчылі перадавыя нямецкія пасты ў вёсцы Забаенне і ўшчыльную наблізіліся да паўднёвых абарончых умацаванняў горада. Штурмавыя групы прарвалі драцяныя загароды і пачалі падаўляць дзоты, за імі на ўскраіны ўварваліся асноўныя сілы. На заходніх і ўсходніх ускраінах у бой уступілі перадавыя атрады астатніх брыгад. На досвітку атрады Лепельскай брыгады прабіліся ў цэнтр горада, але былі контратакаваны прыбыўшым падмацаваннем праціўніка — бронетанкавымі падраздзяленнямі і былі вымушаны адступіць у раён вёсак Свяда і Свядзіца.
У ноч на 21 кастрычніка брыгады зноў рушылі на штурм Лепеля, але ў цэнтры горада праціўніку ўдалося іх спыніць. Фактар раптоўнасці быў страчаны, скончыліся боепрыпасы. Падабраўшы забітых і параненых партызаны адышлі ў раён Мядзвёдаўка, Зацякляссе, Селішча, Верабкі, заблакаваўшы нямецкі гарнізон з усходу і паўднёвага ўсходу.
Александровіч
Александровіч — беларускае прозвішча.
Саламонаў
Саламонаў — прозвішча.
Джэбарыкі-Хая
Джэбарыкі-Хая (Джебарики-Хая, Дьабарыкы Хайа) — пасёлак гарадcкога тыпу ў Томпанскім улусе Рэспублікі Саха (Якуція), у Расійскай Фэдэрацыі. Рачная прыстань. Размешчаны на левым беразе ракі Алдан, вышэй за 60 км ад Хандыгі. Насельніцтва: 3256 (1979), 3825 (1989), 2125 (2002), 1843 (2010). Заснаваны ў 1941 годзе на месцы радовішчаў каменнага вугалю, з 1974 года рабочы пасёлак.
M5 (аб’ект Месье)
M5 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор’і Галавы Змяі.
Зборная Саара па футболе
Зборная Саара па футболе прадстаўляла Саар, вобласць Германіі, з 1950 па 1956 гады акупаваную Францыяй пасля Другой сусветнай вайны. Францыя адмаўляла прыналежнасць Саара да ФРГ да 1956 года і кіравала пратэктаратам Саар асобна ад астатняй Германіі.
Мясцовае насельніцтва не хацела далучацца да Францыі, утвараліся антыфранцузскія аб'яднанні, і ў 1950 годзе МАК вырашыў дапусціць Саар да ўдзелу ў Алімпіядзе 1952 года.
Рэастатна-кантактарная сістэма кіравання
Рэастатна-кантактарная сістэма кіравання (скар. РКСК) — комплекс электрамеханічнага абсталявання, прызначанага для рэгулявання току ў абмотках цягавых электрарухавікоў (ЦЭР) рухомага складу метрапалітэна, трамвая, тралейбуса і чыгунак.
Прынцып дзеяння
Існуе тры метады кіравання калектарным электрарухавіком — праз змену напружання на якары, праз змену супраціўлення электрычнага ланцуга якара, праз змену патоку ўзбуджэння.
Кіраванне праз змену напружання на якары ажыццяўляецца праз змену схемы злучэння электрарухавікоў. Існуюць тры асноўныя тыпы злучэння: паслядоўнае — усе рухавікі злучаны паслядоўна, паслядоўна-паралельнае злучэнне (ці серыесна-паралельнае, series — паслядоўнасць) утварае некалькі паралельных электрычных ланцугоў, дзе паслядоўна два ці болей ЦЭР, і паралельнае злучэнне — утварае некалькі электрычных ланцугоў з двума паслядоўна злучанымі электрарухавікамі.
Кіраванне праз змену патоку ўзбуджэння ажыццяўляецца праз падключэнне рэзістараў ці іншых шунціравальных прылад. Пры гэтым частка току праходзіць па рэзістарах у абыход абмоткі ўзбуджэння — ўзбуджэнне зніжаецца, супрацьЭРС якара падае, а значыць якарны ток і частата кручэння растуць. З-за пагаршэння камутацыі (павышэння іскрэння) на калектары пры працы на аслабленым ўзбуджэнні, асабліва на пераходных рэжымах, гэты спосаб рэгулявання можа выкарыстоўвацца толькі тады, калі дыяпазон іншых метадаў рэгулявання ўжо скончыўся — рэастат выведзены, а для пераходу на наступнае злучэнне развіта занадта малая хуткасць альбо злучэнне з'яўляецца апошнім.
Тыпы РКСК
РКСК мае некалькі падвідаў, якія маюць паміж сабой шэраг адрозненняў. Пераключэнні могуць выконвацца як сілавым групавым кантролерам (ГРК), канструкцыя якога жорстка задае праграму камутацыі сілавога ланцуга, так і асобнымі кантактарамі, якія маюць паасобныя прывады.
На электрацягніках і гарадскім электратранспарце звычайна прымяняюцца ГРК, хоць бываюць і выключэнні — напрыклад, на трамваі Tatra T3 паслабленне ўзбуджэння ўключаецца індывідуальнымі кантактарамі. На электравозах сустракаюцца розныя схемы — з адным групавым кантролерам, з двума кантролерамі, кантролерам для перагруповак і кантактарамі для камутацыі рэастата і супраціўленняў, ці толькі з кантактарамі.
Таксама вылучаюць аўтаматычную або неаўтаматычную РКСК. У неаўтаматычнай сістэме кіравання моманты камутацыі кантактарамі сілавога ланцуга ЦЭР вызначаюцца кіроўцам электрарухомага складу, напрыклад, на электравозе ці тралейбусе МТБ-82. Аўтаматычная РКСК ў сваёй канструкцыі мае рэле паскарэння ці іншы падобны апарат, які самастойна кіруе працэсам камутацыі, кручэннем вала галоўнага кантролера, а кіроўца толькі вызначае, што патрабуецца ад транспартнага сродку — разгон, тармажэнне або рух з пастаяннай хуткасцю. Такім чынам, у выпадку аўтаматычнай РКСК ён непасрэдна ўздзейнічае на схему кіравання сервапрывадам і не мае прамога доступу да кіравання высакавольтным камутацыйным працэсам.
Большасць тыпаў сучасных электрацягнікоў і трамваяў выпускаецца менавіта з аўтаматычнай РКСК.
Перавагі і недахопы
Перавагамі РКСК перад іншымі відамі сістэм кіравання з'яўляецца параўнальная прастата канструкцыі і рамонту, а перад непасрэднай сістэмай кіравання (НСК) — яшчэ і вялікая электра- і пажарабяспека. Электрабяспека павышана з прычыны вынясення высакавольтнай часткі за межы населеных памяшканняў транспартных сродкаў, пажарабяспека — з прычыны незалежнасці камутацыйнай паслядоўнасці ад дзеянняў кіроўцы, якая выключае перагрэў і ўзгаранне пускатармазных рэастатаў і ЦЭР праз памылкі, дапушчаныя пры кіраванні сістэмай. Таксама да пераваг ставіцца высокая, у параўнанні з НСК, лёгкасць кіравання кантролерам кіроўцы.
Недахопамі РКСК з'яўляецца высокая матэрыялаёмістасць, у некаторых выпадках — складанасць электрамеханічных вузлоў і нерацыянальны выдатак электраэнергіі, значная частка якой сыходзіць на нагрэў пускатармазных рэастатаў без здзяйснення карыснай працы.
Галунген
Галунген (Hallungen) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Міла. Насельніцтва — 228 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 3,93 км². Афіцыйны код — 16 0 63 037.
Новае Сыракарэнне
Новае Сыракарэнне (Новое Сырокоренье) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новае Сыракарэнне абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Каля вёскі працякае рака Прысмара.
Палонскі раён
Палонскі раён (Полонський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Хмяльніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Палоннэ (Полонне).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 45187 чалавек, плошча — 866 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 44 сяла.
Стар (Бранская вобласць)
Стар (Старь) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзяцькаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Старскага гарадскога паселішча, у якое таксама ўваходзіць пасёлак Клёнаўскі. Насельніцтва — 4 323 чал. (2020).
Геаграфія
Размешчаны на поўначы Бранскай вобласці, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Дзяцькава (на лініі Бранск — Вязьма).
Юхнаўскі бой
Юхнаўскі бой — бой партызанскай брыгады «Жалязняк» і нямецкіх войск у вёсцы Юхнаўка Бягомльскага раёна 13 жніўня 1943 года. Праводзіўся сіламі 5-га атрада партызанскай брыгады супраць гарнізона вёскі (каля 400 чалавек), які ахоўваў дарогу Бягомль — Докшыцы.
Бой
Напярэдадні бою партызанскія разведчыкі праніклі ў вёску Юхнаўка, вывучылі размяшчэнне ўмацаванняў, агнявых кропак, пастоў аховы. На досвітку 13 жніўня партызаны на чале з намеснікам камандзіра брыгады «Жалязняк» А. В. Склярэнкам пайшлі на штурм гарнізона і авалодалі Юхнаўкай. Спробы праціўніка выбіць партызан з вёскі поспеху не мелі. У выніку бою партызаны знішчылі каля 80 гітлераўцаў, у тым ліку камандзіра і начальніка штаба нямецкага батальёна, узялі ў палон 48 салдат і 3 афіцэраў, захапілі трафеі: 45-міліметровую пушку, 2 мінамёты, 7 кулямётаў, больш 60 вінтовак, 3 аўтаматы, 32 тысячы патронаў, 40 падвод з харчаваннем і амуніцыяй, рацыю, штабныя дакументы і шыфр батальёна. У час бою загінулі 2 партызаны.
Памяць
У 1964 годзе ў вёсцы Юхнаўка ў гонар гэтага бою была пастаўлена стэла.
Peloridiidae
Peloridiidae — сямейства паўцвердакрылых насякомых, якое вылучаецца ў манатыпны падатрад Coleorrhyncha. Прадстаўнікі маюць гандванскае распаўсюджанне: вядомыя з Патагоніі, Аўстраліі і Акіяніі.
Знешні выгляд і лад жыцця
Peloridiidae — дробныя, рэдка сустракаемыя насякомыя памерам 2-4 мм, якія насяляюць моцна абводнены мох і апалае лісце ў лясах, утвораных прадстаўнікамі роду Nothofagus. Прадстаўнікі (за выключэннем аднаго віду) страцілі здольнасць да палёту. Для Hackeriella veitchi апісана перамяшчэнне шляхам скачкоў і акустычная камунікацыя.
Таксанамія
Раней Peloridiidae разам з Auchenorrhyncha і Sternorrhyncha аб’ядноўвалі ў атрад раўнакрылых (Homoptera).
У сямействе налічваюць 25 відаў, якія аб’ядноўваюцца ў 13 родаў :
Тутутні
Тутутні (саманазва: Tututunne’) — плямёны ціхаакіянскіх атабаскаў, што да сярэдзіны XIX ст. насялялі паўднёва-заходняе ўзбярэжжа Арэгона (ЗША). Нашчадкі тутутні насяляюць 2 рэзервацыі ў гэтым штаце.
Агульную назву тутутні адносяць да племянных аб'яднанняў, што насялялі бераг Ціхага акіяна і землі ўздоўж ракі Роўг. Іх агульная колькасць вагалася ад 7 да 12. Яны размаўлялі на аднолькавай мове, што падзялялася на 3 дыялекты.
Галоўнымі заняткамі былі збіральніцтва, рыбалоўства і паляванне. Асаблівую ролю ў забеспячэнні адыгрываў лоў ласося. Яму папярэднічала свята, прысвечанае гэтай рыбіне. Тутутні будавалі лодкі, прыдатныя для лову на рацэ і ў акіяне. Карысталіся ракавінамі малюскаў у якасці грошай.
Назапашванне багацця лічылася важным для падвышэння сацыяльнага статуса. Найбольш заможныя мужчыны кіравалі вясковымі абшчынамі, практыкавалі палігінію, размяркоўвалі вынікі супольнага лову, але павінны былі аказваць дапамогу найбольш бедным.
У 1851 г. на тэрыторыі тутутні быў заснаваны Порт-Орфард, што прывяло да росту амерыканскага насельніцтва і яго канфліктам з індзейцамі. У 1855 - 1856 гг. канфлікты перараслі ў крывавыя сутычкі, вядомыя як войны на рацэ Роўг. Пасля іх заканчэння тутуні і іншыя тубыльцы былі пераселены ў рэзервацыі.
Нясвіжскае паўстанне
Прычыны
У снежні 1918 года нямецкія войскі, якія падчас Першай сусветнай вайны амаль дзесяць месяцаў займалі большую частку Беларусі, пачалі адыходзіць, а ўладу ў горадзе перанялі саветы. Пасля захаплення маёнтку Малева былі забраныя коні і створаны чырвонаармейскі конны атрад. Гэты эскадрон на чале з Андрэем Пракапчуком рушыў на мястэчка Лань, дзе арыштаваў абранага насельніцтвам старшыню валасной управы эсэра Кадэбскага і ўтварыў са свайго складу рэвалюцыйны камітэт, а потым накіраваўся ў Нясвіж. Там Андрэй Пракапчук стаў першым камендантам пасля адыходу немцаў. Хутка ў горад прыбыў атрад чэкістаў пад кіраўніцтвам Салдатава, які ўсталяваў у горадзе дыктатуру, пачаў арышты незадаволеных, наклаў кантрыбуцыю і разагнаў мясцовы рэўкам, але ў студзені 1919 года з дапамогай рэгулярнай савецкай арміі быў раззброены, а сабраная кантрыбуцыя знікла.
У лютым 1919 года пачалася польска-савецкая вайна і Польскае войска пачала выцясняць Чырвоную армію на ўсход. Навучэнцы мясцовай гімназіі аб’ядналіся ў таемную арганізацыю і прынялі рашэнне пра паўстанне і вызваленне горада з рук бальшавікоў яшчэ перад прыходам польскіх войскаў.
Падзеі
Арганізацыйны камітэт паўстання ўзначаліў выкладчык лацінскай мовы, Мечыслаў Валністы (часамі яго памылкова называюць дырэктарам). Першачарговай задачай стаў збор зброі, якую гімназісты таемна звозілі з бацькоўскіх дамоў і навакольных вёсак. Удалося сабраць каля 30 вінтовак і некалькі рэвальвераў, за захаванне якіх быў адказны службовец магістрата Палікарп Каляда. Паводле гісторыка Андрэя Блінца, у паўстанцаў не было выразнага плана дзеянняў, яны больш спадзяваліся на зброю.
На пачатку сакавіка савецкім уладам было вядома пра падрыхтоўку паўстання, але старшыня выканкама Файнберг лічыў, што няма падставаў для далейшых рэпрэсій, хаця камісары Стыкуць і Розэнблюм прапанавалі правесці арышты. У тым самым часе фронт набліжаўся і ў ваколіцах пачалі з’яўляцца польскія конныя атрады «легіянераў», якія праводзілі дыверсіі ў тылах Чырвонай Арміі. У выніку 13 сакавіка савецкі 9-ы пагранічны полк, які знаходзіўся ў Нясвіжы, быў накіраваны на фронт, а ў горадзе застаўся невялікі атрад Пракапчука і нейкая колькасць міліцыянераў.
Уначы з 15 на 16 сакавіка паўстанцы занялі самыя важныя будынкі горада і ліквідавалі мясцовы савет. Частку міліцыянераў захапілі соннымі на кватэрах і раззброілі. Застаўшыся без войска, мясцовыя бальшавікі спрабавалі змагацца, аднак у часе бітвы загінулі старшыня выканкаму Файнберг, камісары Розенблюм і Грынблат ды старшыня ЧК Татур. Над ратушай узнялі польскі сцяг. Вайсковае камандаванне было даручана Мечыславу Валністаму, на дарогах былі расстаўленыя патрулі, была арганізаваная камендатура. Аднак далейшай абароны паўстанцы не арганізоўвалі і спадзяваліся на хуткі прыезд польскіх кавалерыстаў, ня ведаючы, што тыя не збіраліся ісці на горад.
У гэты час у Нясвіж вярнуўся савецкі атрад Пракапчука, але адразу адступіў, бо ініцыятыва была ў руках паўстанцаў. У вёсцы Рудаўка, якая знаходзілася ў 4 кіламетрах ад Нясвіжа, была наладжана тэлеграфная сувязь з Мінскам, адкуль Пракапчук атрымаў загад ад камісара Крывашэіна нікуды не рухацца і чакаць бронецягнік разам з ротай жаўнераў. Каля пяці гадзін вечара 16 сакавіка абяцаная рота з двума кулямётамі злучылася з атрадам Пракапчука і рушыла на горад. Пасля некалькігадзіннай перастрэлкі ў паўстанцаў скончыліся набоі і яны адступілі ў цэнтр горада. У выніку адсутнасці дапамогі і кіраўніцтва кожны мусіў ратавацца самастойна.
IC 3648
IC 3648 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сілікуа
Сілікуа (Siliqua) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
Нясвіжскае паўстанне
Падзеі
Да раніцы панядзелка 17 сакавіка 1919 года паўстанне было канчаткова ліквідаванае.
Сілікуа
Насельніцтва складае 4046 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 21 чал./км². Займае плошчу 190 км². Паштовы індэкс — 9010. Тэлефонны код — 0781.
Нясвіжскае паўстанне
Наступствы
Пасля заняцця горада ЧК арыштавала кіраўнікоў паўстання — Мечыслава Валністага (выкладчык лацінскай мовы), Палікарпа Каляду (службовец магістрата), Юзафа Янушкевіча (службовец княжацкага палаца), Канстанціна Шыдлоўскага і Станіслава Іваноўскага (бухгалтар радзівілаўскай адміністрацыі). Яны былі перавезеныя ў даўні кляштар бенедыктынцаў, які бальшавікі выкарыстоўвалі як турму, а пазней, 24 сакавіка 1919 года, іх расстралялі ў лесе за горадам. Большую частку арыштаваных выпусцілі праз розныя тэрміны: нехта прабыў у зняволенні дзесяць дзён, нехта — два месяцы.
Аляксандра Іванаўна Александровіч
Біяграфія
У 1920 годзе прымала ўдзел у рабоце клуба беларускай мастацкай інтэлігенцыі. З 1920 года — у Беларускім дзяржаўным тэатры. Сябравала Міхасём Чаротам і ў 1921 годзе стала першай выканаўцай ролі Алесі ў музычнай драме М. Чарота «На Купалле» ў БДТ-1, гэтая роля была напісаная адмыслова для яе.
Алеся Александровіч прымала актыўны ўдзел у рабоце «Беларускай хаткі», знакамітай наладжваннем беларускага жыцця, аб’яднаннем беларускай моладзі. Як адзначала Алеся ў анкеце пры паступленні ў БДУ, яна на працягу некалькіх гадоў спявала ў Беларускім народным хоры пад кіраўніцтвам У. Тэраўскага, куды прыцягнула і свайго брата Андрэя. Слухаць сольнае выкананне Алесі вельмі любіў Янка Купала. Цёпла і пранікнёна яна спявала песні ў апрацоўцы Д. Агрэнева-Славянскага «Чалавек жонку б’е», а таксама «Каля хацінкі». Не праходзіла без бісаў, як успамінаў Кастусь Пуроўскі, і песня на словы Купалы «Шумныя бярозы», якую выконвалі Алеся Александровіч, Ганна Бялькевіч і Язэп Васілеўскі.
Сілікуа
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Георгій Перамаганосец.
Аляксандра Іванаўна Александровіч
Біяграфія
Акцёр і тэатральны дзеяч Яўген Рамановіч пісаў, што
У 1928 годзе скончыла БДУ. Склала падручнікі «Родная краіна» (пазней «Роднае слова») для 4-га класа (вытрымаў 13 выданняў, 1945-57), «Кніга для чытання ў першым класе» (4 выданні, 1934-37). Перавыдаваліся «Хрэстаматыя па літаратуры» для 3-га і 4-га класаў (1938-41, сум. З О. Селіванавай) і чытанне для 7-га класа «Родная літаратура» (1945-47).
Пасля вайны яна працавала ў Літаратурным музеі Янкі Купалы. Пісала артыкулы, уступныя словы да выданняў, успаміны пра Я. Купалу, Цётку, Ф. Багушэвіча, М. Танка, А. Куляшова і інш. Перакладала на беларускую мову кнігі для дзяцей.
Алеся Александровіч і Янка Купала
Знаёмая з Я. Купалам з пачатку 1920-х гадоў. Часта бывала на кватэры паэта. Улетку 1933 года на яе запрашэнне Купала з жонкай адпачываў у Капылі ў доме Марозаў, бацькоў мужа Александровіч. Складальнік жыццёвага і творчага летапісу Янкі Купалы да 1917 году. Аўтар успамінаў пра Купалу.
M16 (аб’ект Месье)
M16 (каталог Месье) — рассеянае скопішча, звязанае з туманнасцю Арла (IC 4703) у сузор’і Цела Змяі.
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Блізная)
Свята-Аляксандра-Неўская царква — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Блізная Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў паўночнай частцы вёскі на мясцовых могілках.
Гісторыя
Храм быў пабудаваны ў 1888 годзе з бутавага каменя і цэглы. У 2007 годзе будынак быў занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Архітэктура
Помнік архітэктуры раманскага стылю. Складаецца з асноўнага прамавугольнага аб’ёма з трохграннай апсідай і квадратнай у плане званіцай. Званіцу вянчае чатырохгранны намёт з шырокімі пахіламі і цыбулепадобнай галоўкай. Аконныя праёмы — арачныя, з простымі ліштвамі. Царква — узор мясцовай інтэрпрэтацыі культавай пабудовы.
Філіпаўка (Акмолінская вобласць)
Філіпаўка — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Наумаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 40 км на захад ад цэнтра горада Аколь. Код КАТА — 113247400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 76 чалавек (33 мужчыны і 43 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 54 чалавекі (27 мужчын і 27 жанчын).
Станіслаў Пятровіч Ракіцкі
Станіслаў Пятровіч Ракіцкі (27 лютага 1910, вёска Тварычаўка, Мазырскі раён — 1985) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Палескай воблаці.
Біяграфія
З 1930 года на савецкай, камсамольскай і гаспадарчай рабоце. Скончыў Вышэйшую камуністычную сельскагаспадарчую школу Беларусі імя Леніна. Член КПСС з 1940 года. З кастрычніка 1941 года адзін з кіраўнікоў групы Мазырскага партыйна-камсамольскага падполля. У партызанах з мая 1942 года: быў камандзірам узвода, палітруком роты, з мая 1943 года камісар 99-й Калінкавіцкай партызанскай брыгады, адначасова член Калінкавіцкага падпольнага  РК КП(Б)б. У 1944—1970 гадах працаваў на савецкай, гаспадарчай і адміністрацыйнай рабоце.
Роўг (рака)
Роўг (Rogue) — рака на поўдні штата Арэгон (ЗША). Бярэ пачатак у Каскадных гарах на вышыні 1622 м. Упадае ў Ціхі акіян. Даўжыня — 346 км. Агульная плошча вадазбора дасягае 13 400 км².
У даліне ракі Роўг развіта сельская гаспадарка. У 1904 г. пачалося будаўніцтва гідраэлектрастанцый. У наш час Роўг перарэзана дзясяткам плацін. Найбуйнейшая з іх Вільям-Джэс была ўзведзена ў 1972 - 1976 гг. у 253 км ад вусця. Рака Роўг — турыстычная славутая мясціна. Прыцягвае аматараў сплаву.
З’яўляецца месцам нерасту ласасёвых рыб.
Таліца
Назву Таліца маюць:
Івот
Івот (Иво́т) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзяцькаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Івоцкага гарадскога паселішча. Насельніцтва — 6 189 чал. (2020).
Геаграфія
Размешчаны на поўначы Бранскай вобласці, за 15 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Дзяцькава (на лініі Бранск — Вязьма).
Белеп
Бе́леп (Bélep) — невялікі архіпелаг у Ціхім акіяне ў 45 км на поўнач ад Новай Каледоніі. Уваходзіць у склад гэтай краіны. Агульная плошча — 69,5 км². Насельніцтва (2009 г.) — 895 чал.
Астравы выцягнуліся на 40 км уздоўж лагуны Бар’ернага рыфа Новай Каледоніі. Маюць аднолькавую геалагічную будову з Новай Каледоніяй. Берагі скалістыя. Маецца радовішча кобальту, якое не распрацоўваецца.
Клімат трапічны пасатны. Найбольш цёплыя месяцы — снежань і студзень.
У старажытнасці астравы былі населены канакамі з племені наласу на чале правадыра Белепа. У 1856 г. французскія місіянеры распаўсюдзілі сярод іх каталіцызм. У 1878 г. французскія каланіяльныя ўлады выкарыстоўвалі Белеп для высылкі канакаў-паўстанцаў з Новай Каледоніі. У 1892—1898 гг. тут знаходзілася калонія хворых на лепру. У 1961 г. была створана асобная астраўная адміністрацыя з цэнтрам у вёсцы Ваала на самым вялікім востраве Арт.