cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кананічнае права
Прымяненне кананічнага права ў сучасным свеце
Кананічнае права таксама паўплывала на фарміраванне асноўных прававых сістэм новага часу, у першую чаргу рамана-германскага і англа-амерыканскага права. Многія сучасныя прававыя інстытуты ў гэтых дзяржавах увасабляюць ідэі і прынцыпы кананічнага права. Так, Грамадзянскі кодэкс Грэцыі, які ўступіў у сілу ў 1946 годзе, у палажэннях, якія тычыліся сямейнага права, усталяваў многія каноны Грэцкай Праваслаўнай Царквы (шлюб толькі ў царкоўнай форме, забарона шлюбу з іншаверцамі, абмежаванні на скасаванне шлюбу, юрыдычнае афармленне інстытута заручын і інш.).
Сёння толькі некалькі дзяржаў прызнаюць дзеянне кананічнага права на сваёй тэрыторыі. Паводле арт. 111 Канстытуцыі Кіпра, любыя пытанні, якія тычацца заручыны, шлюбу, разводу, разлукі ў судовым парадку або аднаўлення шлюбных правоў або сямейных адносін, рэгулююцца законам Грэцкай Праваслаўнай Царквы або ў адпаведнасці з царквой іншай рэлігійнай групы, якая прымянялася на 1960 год, і павінны падлягаць судам такой царквы. Больш за тое, Канстытуцыя забараняе заканадаўчай уладзе ўмешвацца ў названую сферу.
У Ізраілі сярод некалькіх афіцыйна прызнаных рэлігійных прававых сістэм (габрэйскае, мусульманскае права) таксама прымяняецца кананічнае права. У краіне існуе сістэма рэлігійных судоў, якія прымяняюць адпаведнае заканадаўства да асоб, якія належаць да пэўных рэлігійных суполак. Хрысціянскія рэлігійныя суды валодаюць выключнай юрысдыкцыяй па ўсіх пытаннях, якія тычацца «асабістага статусу» хрысціян — грамадзяне Ізраіля, адносна шлюбу, разводу і аліментаў.
Корастаўскі сельсавет
Ко́растаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Корастава.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навагрудскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Руткаўскага сельсавета.
NGC 5952
NGC 5952 (іншыя абазначэнні — ZWG 50.30, NPM1G +05.0472, PGC 55496) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Варанецкія
Варанецкія — княжацкі род герба «Карыбут». Нашчадкі Карыбута Альгердавіча, галіна князёў Збаражскіх. Князь Фёдар Васілевіч Збаражскі меў сыноў Аляксандра — родапачынальніка Парыцкіх, а таксама Юрыя і Войну, ад якіх пайшлі 2 лініі Варанецкіх. Прозвішча ад маёнтка Варончын у Луцкім павеце.
Камары (Крывасельскі сельсавет)
Камары́ (, Комары) — вёска ў Беларусі, у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Да 6 верасня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Рэчкаўскага сельсавета.
Дукоркі
Дукоркі — былая вёска Дукорскім сельса­веце Пухавіцкі раён Мінскай вобласці, цяпер у межах в. Дукора
Гісторыя
У пачатку XX ст. 101 двор, 671 жы­хар. Злілася з в. Дукора і знята з уліку 28.09.1967 г..
Літаратура
Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А.Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. - Мінск : Беларусь, 2003. - 748 с. - 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
Чэмберлен
Чэмберлен (Chamberlain) — англійскае прозвішча.
Сакрэцыя
Сакрэцыя — шматзначны тэрмін.
Сакрэцыя (геалогія)
Сакрэ́цыя — мінеральны агрэгат звычайна акруглай формы, што запаўняе пустоты ў горных пародах і паводле мінеральнага складу адрозніваецца ад іх.
Сакрэцыі ўтвараюцца шляхам паслядоўнага адкладу рэчыва слаямі на сценках пустот у напрамку да сярэдзіны. Часам у сярэдзіне застаецца прастора, акаймаваная друзамі мінералаў. Слаі сакрэцыі могуць адрознівацца па колеру і складу. Утварэнне іх звязана з гідратэрмальнымі або гіпергеннымі працэсамі. Дробныя сакрэцыі называюць міндалінамі, буйныя — жэодамі.
Сакрэцыі выкарыстоўваюць у ювелірнай справе і ў якасці калекцыйнага матэрыялу.
Канстанцін Фёдаравіч Данькевіч
Канстанцін Фёдаравіч Данькевіч (, г., Украіна — ) — украінскі кампазітар, дырыжор, педагог. Народны артыст СССР (1954). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Украіны імя Т. Шаўчэнкі (1978).
Біяграфія
Канстанцін Фёдаравіч Данькевіч нарадзіўся 11 (24) снежня 1905 года ў Адэсе.
У 1929 годзе скончыў Адэскі музычна-драматычны інстытут па класах фартэпіяна ў М. І. Рыбіцкай і кампазіцыі ў В. А. Залатарова, і. Менавіта М. М. Вілінскі, праслухаўшы гульню таленавітага піяніста студэнта, настаяў на тым, каб той пачаў займацца кампазіцыяй. Пасля заканчэння інстытута іх творчае сяброўства працягвалася на працягу дзесяцігоддзяў.
З 1929 года выкладаў у Адэскай кансерваторыі (прафесар з 1948, рэктар у 1944—1951). Унёс вялікі ўклад у аднаўленне навучальнай установы пасля вайны. Сярод яго вучняў —, , і інш.
У 1942—1943 гадах — мастацкі кіраўнік Ансамбля песні і скокаў войскаў НКУС Закаўказзя ў Тбілісі.
У 1953—1969 гадах выкладаў у Кіеўскай кансерваторыі.
У 1956—1967 — старшыня праўлення.
Дэпутат Вярхоўнага Савета Украінскай ССР 4-6-га скліканняў (1955—1967). Неаднаразова абіраўся дэпутатам. Быў членам, старшынёй праўлення Таварыства румына-савецкага сяброўства, членам Камітэта па Ленінскім і Дзяржаўным прэміям СССР у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры пры СМ СССР.
Памёр 26 лютага 1984 года ў Кіеве. Пахаваны на Байкавых могілках.
Творчасць
Сярод твораў: оперы «Трагедыйная ноч» (1935), «Багдан Хмяльніцкі» (1951), «Назар Стадоля» (1960), балет «Лілея» (1939); 2 сімфоніі; сімфанічная паэма «Тарас Шаўчэнка» (1939), камерныя, харавыя творы, музыка да драматычных спектакляў і кінафільмаў.
Альпінарый
Альпінарый (камяністы сад, альпійская горка) — дэкаратыўная кампазіцыя, якая фарміруецца з камянёў, кветак і нізкарослых кустоў.
Камень падкрэслівае прыгажосць раслін, таму ад яго памераў, формы і колеру залежыць дэкаратыўнасць усёй горкі. Могуць выкарыстоўвацца рознапамерныя камяні — ад невялікіх да буйных; для аматарскіх горак іх звычайна бяруць масай 15—30 кг, як правіла адной пароды і тэкстуры. Каменная кампазіцыя можа стварацца як з аднолькавых (буйных або сярэдніх), так і з розных па велічыні камянёў. Пры ўкладцы іх імкнуцца размясціць натуральна, «пад прыроду», як бы імітуючы горны ландшафт: нагрувашчваючы адзін на адзін, паасобку і групамі. Звычайна пад такі сад адводзяць месца ў некалькі квадратных метраў свабоднай формы.
Будуюць камяністы сад у наступнай паслядоўнасці. Па пазначаным контуры выбіраюць глебу на глыбіню 30—35 см. На суглінках і цяжкіх глебах на дно катлаваны насыпаюць жвір або друз (каля 10—15 см), на пераўвільготненых — да 20 см, на лёгкіх (пясчаных) глебах дно высцілаюць слоем суглінку (10—15 см). Потым у катлаван і ўверх да пажаданай вышыні альпійскай горкі насыпаюць урадлівую (2 часткі лісцевай, 2 тарфяной, 1 перапрэлай дзярновай зямлі і 0,5 часткі пяску). Калі вышыня горкі перавышае 60 см, катлаван не капаюць, бо для развіцця каранёў раслін досыць глыбіні насыпной зямлі. Потым па паверхні насыпнога грунту раскладваюць камяні так, каб яны не выглядалі штучнымі ўтварэннямі і паміж імі заставаліся дастатковыя прасветы для пасадкі розных раслін.
Дэкаратыўны эфект альпінарыя на працягу ўсяго года (у т.л. і зімой) дасягаецца правільным падборам відаў раслін. У першую чаргу звяртаецца ўвага на сцелістыя расліны і нізкарослыя з яркай афарбоўкай кветак, лісця і пладоў. Як правіла, у кампазіцыі ўключаюцца хвойныя расліны — ядловец, мікрабіёта, елка канадская канічная, туя шарападобная карлікавая, кедравы сланік і інш. Яны эфектныя на фоне камянёў і асабліва ўзбагачаюць фарбавы каларыт горкі вясной і восенню. 3 лісцевых раслін для камяністых садоў найбольш прыдатныя барбарыс Тунберга пурпуровалісты, барвенак, брызгліна крылатая і нізкая, верас, гартэнзіі дрэвападобная стэрыльная і мяцёлчатая, бружмель альпійскі, кізільнікі шрызантальны і ружовы, курыльскі чай кустовы, магонія, міндаль нізкі і трохлопасцевы, плюшч, зяноўцы рускі і чарнеючы, рададэндраны, самшыт, вятроўнік Бумальда, язміны вянечны карлікавы і Лемуана, фарзіцыя паніклая і інш. Асартымент кветкавых раслін уключае такія віды, як астыльба, бадан таўсталісты, ворлікі веерападобныя, зверабой паўзучы, гваздзік перысты, сумнік, касачы нізкі і сібірскі, лотаць, званочак карпацкі, колхікум, крокус, лубін шматгадовы, седум, цюльпаны групы Грэйга і Каўфмана, сцыла, флоксы дзярністы і шылападобны, пярэсна веснавая, хінадокса і іншыя.
Фактары, што абумоўліваюць прынцыпы размяшчэння раслін на альпійскіх горках, у сваёй аснове тыя самыя, што і для іншых кустова-кветкжвых кампазіцый: у цэнтры садзяць найбольш цікавыя і дэкаратыўныя расліны, на пярэднім плане — прыгожа квітнеючыя, лісцева-дэкаратыўныя і нізкарослыя з арыгінальным галінаваннем. Расліны аднаго віду, формы ці сарты высаджваюць паасобку або групамі, але не раскідаюць па ўсёй горцы. Для ўзмацнення кантрасту перад групамі раслін высаджваюць адну-дзве невялікія, але арыгінальныя расліны. Пажадана, каб на горцы расліны і іх групы поўнасцю не змыкаліся паміж сабой, паміж імі існавалі дастатковых памераў разрывы.
Цэнтр даследаванняў навукова-тэхнічнага патэнцыялу і гісторыі навукі імя Г. М. Даброва
'''Цэнтр даследаванняў навукова-тэхнічнага патэнцыялу і гісторыі навукі імя Г. М. Даброва''' — навукова-даследчы інстытут Аддзялення інфарматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Украіны.
Гісторыя
У 1965 годзе пачаў фармавацца калектыў наукознаўцаў ў аддзеле машынных метадаў апрацоўкі гісторыка-навуковай інфармацыі Інстытута гісторыі НАН Украіны, які пасля перакладаўся са зменай назвы і статусу ў шэраг іншых акадэмічных інстытутаў.
У 1986 годзе пасля далучэння аддзелаў гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі Цэнтр атрымаў сучасную назву. У 1989 годзе Цэнтру прысвоена імя доктара эканамічных навук, прафесара, члена-карэспандэнта НАН Украіны Г. М. Даброва — заснавальніка ўкраінскага навуказнаўства і першага кіраўніка Цэнтра.
Асноўныя напрамкі навуковых даследаванняў
Цэнтр каардынуе тэарэтыка-метадычныя і прыкладныя даследаванні па названым кірунках, якія выконваюцца ва ўстановах НАН Украіны.
Цэнтр ажыццяўляе падрыхтоўку навуковых кадраў праз аспірантуру і дактарантуру па спецыяльнасцях: «08.00.03 — Эканоміка і кіраванне нацыянальным гаспадаркай», «07.00.07 — Гісторыя навукі і тэхнікі».
У Цэнтры функцыянуюць спецыялізаваныя вучоныя саветы па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый па эканоміцы і гісторыі навуцы, у якіх абараніліся каля 350 спецыялістаў.
Канферэнцыі
З 1966 г. Цэнтр праводзіць раз у два гады Кіеўскія міжнародныя сімпозіумы па навуказнаўстве і навукова-тэхнічным прагназаванню.
З 1989 г. — штогадовыя Даброўскія чытанні, прысвечаныя памяці заснавальніка кіеўскай школы навуказнаўства, першага кіраўніка Цэнтра Генадзя Міхайлавіча Даброва.
З 2001 г. — міжнародныя форумы пры падтрымцы ЮНЕСКА і Міжнароднай асацыяцыі акадэмій навук.
Цэнтр з’яўляецца суарганізатарам штогадовых Міжнародных канферэнцый па інавацыйнай палітыцы ў г. Алушта, а таксама праводзіць канферэнцыі па актуальных праблемах навукі і наукознаўства.
Міжнароднае навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва
Цэнтр выконвае сумесныя праекты з навуковымі ўстановамі краін Еўрапейскага Саюза, СНД, іншых дзяржаў і міжнародных арганізацый.
Супрацоўнікі Цэнтра з’яўляюцца экспертамі міжнародных праграм, членамі Еўрапейскай асацыяцыі даследаванняў і тэхналогій, Еўрапейскай асацыяцыі па эвалюцыйнай эканоміцы, Міжнароднага саюза па наукометріі і информетріі, Еўрапейскай даследчай і адукацыйнай праграмы, членамамі рэдкалегіі міжнародных навуковых часопісаў «Адукацыя і навука» (Балгарыя), «Тэхналагічнае навучанне, інавацыі і развіццё»(Швейцарыя) і інш.
З 2011 г. Цэнтр з’яўляецца базавай арганізацыяй Нацыянальнага кантактнага пункта Сёмы рамачнай праграмы Еўрапейскага Саюза па даследаваннях і тэхналагічным развіцці па прыярытэтнаму кірунку «Сацыяльна-эканамічныя і гуманітарныя навукі». Кіраўнік НКП — канд. эканом. навук Вольга Віктараўна Кот.
Выдавецкая дзейнасць
C 1993 Цэнтр з’яўляецца выдаўцом штоквартальнага міжнароднага часопіса «Наука та наукознавство», створанага на базе заснаванага Г. М. Дабровым (1970 г.) перыядычнага міжведамаснага зборніка «Наукознаўства і інфарматыка».
Сумесна з Кіеўскім дзяржаўным цэнтрам навукова-тэхнічнай і эканамічнай інфармацыі Міністэрства навукі і адукацыі Украіны з 1998 г. Цэнтр выдае часопіс «Праблемы навукі». З 1986 г. Цэнтр працягнуў выпуск перыядычнага зборніка «Нарысы па гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі», раней выдаваўся Інстытутам гісторыі АН УССР.
Адрас
60, бульвар Тараса Шаўчэнкі, Кіеў, Украіна. 01032.
Самалійскі дзяржаўны супраціў
Самалійскі дзяржаўны супраціў — эфіопская ўзброеная групоўка, якая складаецца з жыхароў рэгіёну Самалі. Пра існаванне арганізацыі стала вядома ў 2021 годзе, калі яе лідар Махамуд Угас Мухумед заявіў пра сваю падтрымку Народнаму фронту вызвалення Тыграя ў канфлікце з федэральным урадам Абія Ахмеда Алі. У лістападзе таго ж года групоўка ўступіла ў кааліцыю «Аб’яднаны фронт эфіопскіх федэралісцкіх і канфедэралісцкіх сіл».
Сусекскі ўніверсітэт
Сусекскі ўніверсітэт (University of Sussex) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брайтан і Хоўв.
Агульная характарыстыка
Універсітэт у асноўным знаходзіцца ў межах горада Брайтан і Хоўв. Яго вялікі кампус акружаны нацыянальным паркам Саўт-Даунс і знаходзіцца прыкладна ў 5 кіламетрах ад цэнтра горада. Універсітэт атрымаў каралеўскую хартыю ў жніўні 1961 года.
Больш за траціну навучэнцаў універсітэта навучаецца ў аспірантуры, а каля траціны супрацоўнікаў не з'яўляюцца выхадцамі са Злучанага Каралеўства. Гадавы даход установы за 2019/2020 навучальны год склаў 319,6 мільёна фунтаў стэрлінгаў пры выдатках 282 мільёны фунтаў стэрлінгаў.
Універсітэт мае 5 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, 15 членаў Каралеўскага таварыства, 10 членаў Брытанскай акадэміі, 24 члены Акадэміі грамадскіх навук і лаўрэатаў прэміі Крафарда. Многія з выкладчыкаў таксама атрымалі прэмію Каралеўскага літаратурнага таварыства, ордэн Брытанскай імперыі і прэмію Бэнкрафта. Сярод выпускнікоў - кіраўнікі дзяржаў, дыпламаты, палітыкі, выбітныя навукоўцы і грамадскія дзеячы.
Успенскі раён (Паўладарская вобласць)
Успенскі раён — раён, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Паўладарскай вобласці, утвораны ў 1935 годзе. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Успенка. Плошча 5,5 тысяч кв. км.
Стакротка
Стакротка (Bellis) — род травяністых раслін сямейства, да якога адносяць 7 відаў.
Арэал
Натуральны арэал рода — Еўропа, краіны Міжземнамор’я. У дзікай прыродзе Беларусі адзін від —.
Апісанне
Прадстаўнікі рода — дробныя травяністыя расліны, якія маюць кароткае карэнішча і лапатчатые, тупыя, гародчатыя прыкаранёвыя лісты; наземнае сцябло бязлістае, развівае адну галоўку.
Лісткі пакрывала даўгаватыя, тупыя, чарнаватыя, сабраныя ў два шэрагі. На голым, канічным кветаложы развіваюцца краёвыя жаночыя язычковыя кветкі, белыя або ружовыя, і сярэднія трубчастыя, абодваполыя, жоўтыя; сямянка пляскатая, без чубка.
NGC 5953
NGC 5953 (іншыя абазначэнні — UGC 9903, IRAS15322+1521, MCG 3-40-5, Arp 91, ZWG 107.8, VV 244, KCPG 468A, PGC 55480) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога», а таксама ўключаны ў атлас пекулярных галактык.
Дом па праспекце Незалежнасці, 69
Гісторыя
Улічваючы вялікае значэнне магістралі, якая перасякала гарадскую тэрыторыю з паўночнага-ўсходу на паўднёвы-захад, у архітэктурна-планіровачнай кампазіцыі горада, у генеральным плане аднаўлення і развіцця г. Мінска, зацверджаным у 1946 г., ёй надавалася вялікая ўвага. Новую забудову праспекта прадугледжвалася ажыццяўляць будынкамі грамадскага прызначэння, вучэбных і навуковых устаноў, жылымі дамамі. Праспект на ўчастку ад плошчы Я. Коласа да вул. Філімонава да 1952 г. называўся ''вул. Пушкінскай''. Забудова гэтага адрэзку праспекта пачала фарміравацца яшчэ ў даваенны перыяд у працэсе рэалізацыі генеральнага плана г. Мінска 1934—1940 гг. У тыя гады на праспекце былі пабудаваны корпусы завода імя Молатава, 1-й клінічнай бальніцы, Акадэміі навук, Інстытута фізічнай культуры, Політэхнічнага інстытута (БНТУ), Дома друку і інш. Жылыя дамы тут пераважна былі драўляныя.
У перыяд з 1944 па 1952 г. на праспекце былі праведзены вялікія работы па забудове і добраўпарадкаванні. Былі адноўлены ўсе капітальныя будынкі, пачалося будаўніцтва новых вучэбных устаноў, інтэрнатаў, жылых дамоў. З тлумачальнай запіскі да праектнага задання планіроўкі і забудовы праспекта вынікае, што новыя жылыя дамы ўзводзіліся з выкарыстаннем тыпавых секцый Гарбудпраекта (серыя 11), распрацаванай для 4-5-павярховых жылых дамоў. Архітэктурнае рашэнне будынкаў спалучала прыёмы класічнай архітэктуры з лепшымі формамі нацыянальнага мастацтва.
Будынак № 69 праектаваўся ў 1940 г. як 15 кватэрны жылы дом друкарні імя Сталіна. Аўтарам праекта быў архітэктар Ракаў. Пад будаўніцтва жылога быў выдзелены ўчастак на рагу вуліц Акадэмічнай і Пушкінскай. Будынак быў запраектаваны трохпавярховы прамавугольны ў плане. На вул. Пушкінскую арыентаваўся вузейшым фасадам, пры дапамозе невялікага рызаліта прымыкаў да інтэрната медінстытута.
Фасады жылога дома і інтэрната медінстытута было вырашана аформіць аднолькава. Фасадная плоскасць на вышыню першага паверха апрацоўвалася рустам. Па праекце на фасадзе, арыентаваным на вул. Акадэмічную, уваходы ў пад’езды былі вылучаны невялікімі рызалітамі, завершанымі разарванымі трохвугольнымі франтонамі. Пад’езды былі скразныя. Фасады рызалітаў фланкіравалі руставаныя пілястры. У рызалітах на другім і трэцім паверхах былі запраектаваны балконы з балюстраднымі агароджамі. На першым паверсе дзвярныя праёмы ўваходаў былі аформлены ліштвамі з замковым каменем, дзверы на чарцяжах паказаны філянговыя. Фасад быў прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, на першым паверсе акцэнтаванымі замковым каменем, на другім паверсе ў простых ліштвах. Вуглавая частка будынка па праекце была крыху скругленай і аформленай рустам. Галоўны фасад вылучаўся шырокім рызалітам, завершаным разарваным франтонам, у тымпане якога змяшчаліся дата 1940 г. і паўкруглая люкарна. У рызаліце на першым паверсе быў запраектаваны ўваход у магазін і абапал яго шырокія вытрынныя вокны. На ўзроўні другога і трэцяга паверхаў рызаліт быў раскрапаваны руставанымі лапаткамі, міжаконныя прасценкі ўпрыгожаны ляпнымі філёнгамі. На трэцім паверсе ў рызаліце быў запраектаваны балкон. Будынак інтэрната медінстытута быў пабудаваны ў 1937 г. Меў простае архітэктурнае рашэнне — цагляныя нетынкаваныя сцены, прарэзаныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі. З правага боку фасад у завяршэнні быў вылучаны прамым атыкам. Па праекце адначасова з жылым домам планавалася фасад інтэрната аздобіць рустам і на адзін узор з домам аформіць дзвярныя і аконныя праёмы. Не выключана, што пасля рэканструкцыі будынак інтэрната планавалася прыстасаваць пад друкарню.
У дакументах 1944 г. запраектаваны ў 1940 г. жылы дом разглядаецца як прыбудова да друкарні. Так, напрыклад, у 1944 г. Упраўленне па справах паліграфіі і выдавецтва пры СНК БССР звярталася ў Мінгарвыканкам з просьбай увесці ў правы карыстання друкарні імя Сталіна прыбудовай да будынка па вул. Пушкінскай, г.з. домам пад сучасным № 69. З дакумента вынікае, што будаўніцтва прыбудовы да будынка друкарні было пачата ў 1940 г. і выканана цагляная муроўка сцен на вышыню 3 паверхаў і часткова чацвёртага. Цяпер прыбудова да будынка патрабуе хутчэйшага завяршэння пад кватэры супрацоўнікаў друкарні. Упраўленне галоўнага архітэктара г. Мінска было не супраць заканчэння пачатай у 1941 г. прыбудовы да будынка № 53 па вул. Пушкінскай (інтэрнат медінстытута).
Паводле тэхпашпарта жылы дом быў адноўлены ў 1948 г. Фасады дома, арыентаваныя на праспект і мясцовы праезд маюць архітэктурна-дэкаратыўнае афармленне (руст, пілястры, ляпныя элементы, балюстрадныя парапеты). Гэта сведчыць аб тым, што абодва фасада рашаліся як вулічныя, якія выходзілі на праспект і вул. Акадэмічную. Пазней паводле праекта планіроўкі і забудовы праспекта 1953 г. паўночна-заходні адрэзак вул. Акадэмічнай ператвараўся ва ўнутрыквартальны праезд. На планах праспекта 1952 г. будынак пазначаны як чатырохпавярховы жылы.
За час існавання аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя жылога дома не змянілася, захаваліся элементы дэкора, характэрныя для будынкаў канца 1940 — 1950-х гг.
Архітэктура
Чатырохпавярховы з падвалам у плане блізкі да літары Г будынак. Фасады патынкаваныя. Галоўны фасад, арыентаваны на праспект, мае трохчастковае дзяленне. Першы паверх аддзелены цягай, вылучаны ў цэнтры шырокім рызалітам, прарэзаны прамавугольнымі дзвярным і аконнымі праёмамі без дэкору. Рызаліт з’яўляецца асновай для балкона на другім паверсе. Балкон мае балюстрадны парапет паміж мураванымі слупкамі, дэкарыраванымі прамавугольнымі нішамі. Фасадная сцяна другога паверха апрацавана рустам, прарэзана прамавугольнымі аконнымі і дзвярным праёмамі без дэкору.
Інгеборг Тот
Інгеборг Акесдотэр Тот(Ingeborg Åkesdotter Tott; год нараджэння невядомы – снежань 1507), пры жыцці называлася Інгеборг Акесдотэр або проста Фру Інгеборг (лэдзі Інгеборг) ― шведская дваранка, жонкай шведскага рэгента Стэна Стуры Старэйшага (кіраваў у 1470—1497 і 1501—1503). Яна была ўладальніцай Хяме ў Фінляндыі. Яна функцыянавала ў якасці дэ-факта каралевы-кансорта Швецыі больш за тры дзесяцігоддзі і ўдзельнічала ў дзяржаўных справах падчас праўлення свайго мужа.
Ранні перыяд жыцця
Інгеборг была дачкой дацкага двараніна і рыксрада Аге Аксельсана Тота (1405—1477), губернатара замка Эрэбру ў Швецыі, і шведскай дваранкі Марты Бенгцдотэр з роду Вінсторпа (пам. 1480). Яна належыла да эліты дацка-шведскай шляхты ў той час і была ў сваяцтве з сумнавядомай Брытай Тот.
У 1464 годзе яна выйшла замуж за нарвежскага двараніна Ганса Сігурдсена, сына нарвежскага Дротса, шляхціца Сігурда Ёнсена, але ён памёр да іх шлюбу. У 1467 годзе выйшла замуж за шведскага шляхціца Стэна Стурэ Старэйшага. У шлюбе не было спадчыннікаў. Стэн Стурэ быў пляменнікам караля Швецыі Карла VIII праз сваю маці, а дзядзька Інгеборг па бацькавай лініі, Івар Аксельсан Тот, быў зяцем Карла VIII ад яго шлюбу з прынцэсай Магдаленай.
Жонка рэгента
У 1470 годзе Стэн Стурэ Старэйшы быў абраны рэгентам Швецыі пасля смерці свайго дзядзькі Карла VIII. У той час як Стэн стаў каралём ва ўсім, акрамя імя, Інгеборг ў роўнай ступені атрымала пасаду каралевы ва ўсім, акрамя імя, як першай лэдзі па рангу ў шведскім двары. Двор Стэна і Інгеборг быў апісаны як вясёлы.
Палітычны ўплыў
Інгеборг апісвалі як мудрую, адважную і інтэлектуальна здольную жанчыну, а таксама раўнапраўную са сваім мужам. Іх шлюб быў апісаны як шчаслівы. У перапісцы паміж рэгентам Стэнам і Інгеборг рэгент называў яе Min kära hjärtans stallbroder («мілейшы сэрцу сябар і таварыш»), і ёй даверылі ўдзел у дзяржаўных справах. Інгеборг стала вядомай сваёй лаяльнасцю да Стэна і Швецыі супраць сваёй краіны нараджэння ― Даніі. У адсутнасць Стэна Інгеборг, паводле летапісаў, мудра кіравала крэпасцямі і акругамі. Яе палітычны ўдзел відаць з яе перапіскі са Стэнам. У 1503 годзе, напрыклад, захаваўся ліст з паведамленнем, што ён атрымаў яе справаздачу, што павінна адбыцца сустрэча паміж Ганзейскім саюзам і дацкім манархам, звесткі, якія яна атрымала з карабля з Любека, і ён перадаў ёй задача даведацца, калі і дзе павінна была адбыцца гэтая сустрэча.
Падчас бітвы пры Брункебергу ў 1471 годзе Інгеборг паклікала бедных са Стакгольма ў каралеўскі замак Трэ-Крунур, дзе раздавала ежу паміж імі ў абмен на іх малітвы аб перамозе шведаў над датчанамі, пасля чаго яна і яе фрэйліны назіралі за бітвай з замкавай сцяны, молячыся аб перамозе.
Мецэнацтва
Інгеборг праявіла цікавасць да навукі, тэалогіі і адукацыі. У 1477 годзе яна заахвоціла заснаванне першага свецкага ўніверсітэта ў Швецыі, Упсальскага ўніверсітэта. Яна выступала як заступніца навукі і літаратуры, давала ахвяраванні на фінансаванне бібліятэк, друкаванне і пераклады кніг. Яна таксама захаплялася рэлігіяй. Яна выступала ў якасці заступніцы ордэна кармелітаў, як дабрачынца кляштара кармелітаў Варберга, які быў заснаваны яе бацькам. У 1493 годзе яна выконвала абавязкі апекункі першага кляштара картузіянскага ордэна ў Швецыі, кляштара картузіянаў Марыфрэда.
Прамежкавы перыяд і другое рэгенцтва
У 1497 годзе намінальная унія з Даніяй зноў стала фактам, калі каралём Швецыі быў абраны Джон, кароль Даніі. Тым самым Стэн страціў пасаду рэгента. Стэн і Інгеборг выехалі ў Фінляндыю, дзе вялі вялікі суд у замку Тавастэхус.
У 1501 годзе Ханс I, кароль Даніі, быў скінуты з пасады караля Швецыі ў выніку паўстання, а Стэн Стурэ зноў стаў рэгентам Швецыі. Стакгольм, які абараняла ад паўстанцаў каралева Даніі Крысціна Саксонская, здаўся шведскім войскам пасля аблогі 9 мая 1502 года. Пасля капітуляцыі каралева Крысціна аддалася лэдзі Інгеборг, якая сустрэла каралеву ля брамы замка, і правяла яе ў абацтва Вадстэна, дзе яна павінна была знаходзіцца ў зняволенні. З-за ўдзелу яе жонкі ў паўстанні супраць дацкага манарха маёнткі Інгеборг у Даніі, якія дасталіся ёй ад бацькоў, былі канфіскаваныя дацкай каронай.
Смерць Стэна Стуры
Рэгент Стэн Стурэ памёр у Ёнчэпінгу 14 снежня 1503 года, вяртаючыся дадому пасля таго, як суправаджаў каралеву Крысціну назад у Данію. Лэдзі Інгеборг у той час знаходзілася ў Стакгольме і спачатку не ведала пра яго смерць. Яго лекар Хемінг Гад не дапусціў весткі аб яго смерці, і замест гэтага паведаміў Свантэ Стурэ ў замку Стэгеборг, сваяку Стэн Стуры, які ў той час быў у канфлікце са Стэнам з-за яго амбіцый быць абраным рэгентам. Мэтай было абранне Свантэ Стуры рэгентам без праблем з боку дацкага манарха або Інгеборг і яе паслядоўнікаў.
Існавала заклапочанасць, што Інгеборг, якая ад імя свайго мужа камандавала апорнымі пунктамі Швецыі і Фінляндыі, асабліва Стакгольмам і Кальмарам, супрацьстаіць рэгенту Свантэ, настроіўшы гарнізоны гэтых апорных пунктаў супраць новага рэжыму. Лічылася, што яна можа лёгка зрабіць гэта, калі ёй паведамяць пра смерць Стэна да таго, як гарнізонам былі выплачаныя грошы, якія яны насамрэч павінны былі атрымаць у гэты час: заробак гарнізона замка Кальмар быў у той час на шляху ў Кальмар, але, калі кур’ер Інгеборг пачуў пра Стэна, ён спыніўся. Гад параіў Свантэ загадаць схаваць ад Інгеборг смерць рэгента Стэн, пакуль плата не дасягне Кальмара, каб ён затрымаў кур’ера Інгеборг і каб яна сама вырашыла паехаць у Кальмар. Смерць рэгента Стэна хавалася да апошняга моманту, каб перашкодзіць Інгеборг і яе паслядоўнікам прадпрымаць якія-небудзь дзеянні: труп Стэн быў схаваны падчас вяртання ў Стакгольм, а слуга, падобны знешне на Стэна, быў апрануты, каб выдаваць сябе за яго, пакуль яны дабраліся да сталіцы. Такім чынам, лэдзі Інгеборг не была абвешчана пра смерць свайго мужа, пакуль гарнізон не прыбыў ў сталіцу, і, такім чынам, яна была не ў стане прыняць якія-небудзь меры.
Пазнейшае жыццё
У студзені 1504 года Свантэ Стурэ быў абраны рэгентам Швецыі. Інгеборг сапраўды перадала яму апорныя пункты замкаў Швецыі і Фінляндыі, але толькі да таго часу, пакуль яна не пазбавіла іх ад зброі і прыпасаў гарнізона.
Будучы ўдавой, Інгеборг атрымала замак Хяме ў Фінляндыі, каб кіраваць яе феадальным уладаннем. У 1505 годзе яе права каменданта замка было пастаўлена пад сумнеў саветам, якая накіравала да яе жонку пляменніцы Фольке Грэгерынполку, каб вызваліць яе ад пасады каменданта. Інгеборг зачыніла перад ім вароты, кінула выклік савету і заявіла, што ў замку будуць два гаспадары. Яе падтрымала грамадскасць і частка шляхты, што вымусіла Фольке Грэгерынполку адступіць. Як камендант замка, яна камандавала прыставамі і губернатарамі мясцовасці. Інгеборг памерла ў снежні 1507 года.
Спадчына
Прынцэса ў групе скульптур «Святы Георгій і Цмок» у Царкве Святога Мікалая ў Стакгольме, якія былі зроблены ў 1471―1475 гадах, лічыцца мае рысы Інгеборг.
38-я асобная гвардзейская дэсантна-штурмавая брыгада
38-я Брэсцкая асо́бная гвардзе́йская Венская Чырванасцяжная дэсантна-штурмавая брыгада — адно з падраздзяленняў Сілаў спецыяльных аперацый Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. Умоўная назва — Вайсковая часць 92616.
Гісторыя
Дырэктыва аб стварэнні 38-й гв. АДШБр выйшла 10 лістапада 1979 года.
Брыгада ўдзельнічала ў ваенных дзеяннях у Афганістане з 1987 года.
1 чэрвеня 1990 года яна была перададзена ў склад Паветрана-дэсантных войскаў і перафарміравана ў 38-ю асобную гвардзейскую Венскую Чырванасцяжную паветрана-дэсантную брыгаду.
1 верасня 1995 38-ю брыгаду перадалі ў склад мабільных сіл Рэспублікі Беларусь.
З 2002 года па 31 студзеня 2003 года брыгада знаходзілася ў складзе Сухапутных войскаў.
З 1 лютага 2003 года 38-я брыгада перайшла да частак цэнтральнага падпарадкавання Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь і адносіцца да сіл спецыяльных аперацый.
З 2 жніўня 2016 года брыгада была перайменавана ў 38-ю асобную гвардзейскую Венскую Чырванасцяжную дэсантна-штурмавую брыгаду.
У жніўні 2020 года брыгада прыцягвалася для стрымлівання пратэстаў у Беларусі.
14 студзеня 2020 года міністрам абароны Рэспублікі Беларусь прынята рашэнне аб прысваенні брыгадзе наймення па пункце дыслакацыі: 38-я Брэсцкая асобная гвардзейская Венская Чырванасцяжная дэсантна-штурмавая брыгада.
Карагінскі востраў
Карагінскі (Карагинский) — востраў на захадзе Берынгава мора. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Камчацкага края Расіі. Плошча — 1935,97 км². На востраве вядзе эканамічную дзейнасць каракская абшчына, знаходзіцца персанал метэаралагічнай станцыі.
Гісторыя
Карагінскі востраў быў здаўна вядомы камчацкім каракам і карэнным жыхарам Аляскі. У XVIII ст. паведамлялася, што адзін з выхадцаў з Паўночнай Амерыкі на Камчатцы быў захоплены ў палон падчас здабычы на Карагінскім. Астраўныя каракі належылі да рода Хамшарэн. У часы С. П. Крашаніннікава іх колькасць набліжалася да 100 чалавек.
Адкрыты ў 1728 г. экспедыцыяй В. Берынга. Наведваўся рускімі здабытчыкамі. У 1794 г. праваслаўныя місіянеры хрысцілі астравіцян. Аднак у далейшым карэннае насельніцтва па невядомых прычынах знікла. У 1827 г., калі востраў даследавала экспедыцыя Ф. П. Літке, яе ўдзельнікі не заўважылі чалавечай прысутнасці. У 1895 г. паведамлялася, што з Камчаткі на Карагінскі перасялілася 5 сем’яў каракаў з аленямі. Яны паходзілі з ракі. Ад яе назвы бярэ пачатак сучаснае найменне вострава.
У канцы XIX ст. на заходнім беразе ўзнікла паселішча Факторыя. У 1940-я гг. яно было пераназвана ў Ягаднае. Да канца 1920-х гг. тут дзейнічала праваслаўная місія. У 1910 г. пасля наведвання губернатарам пабудавана царква. Святар і каракі падтрымлівалі сувязі з амерыканскімі гандлярамі футрам.
У 1923—1924 гг. усталявана савецкая ўлада. У 1926 г. арганізавана рыбалоўная гаспадарка, якая спецыялізавалася на здабычы траскі і селядцоў. Пры ёй было пабудавана асобнае паселішча, якое стала цэнтрам Карагінскага сельсавета. У 1936 г. адбылася калектывізацыя. Да пачатку II Сусветнай вайны на поўначы Карагінскага спыняліся японскія рыбаловы.
У пасляваенны перыяд у сувязі з эканамічнымі рэформамі адбывалася аб’яднанне калектыўных і рыбалоўных гаспадарак, аднак у 1969 г. яны былі ліквідаваны. Узімку 1950 г. з-за неспрыяльнага надвор’я адбылося рэзкае скарачэнне аленнага статка. Яно паўтарылася ў 1963—1964 гг. У 1969 г. аленегадоўля як асобны від гаспадаркі была спынена, а захаваны статак цудам пазбег забою. У 1970 г. востраў быў абвешчаны арніталагічным заказнікам з абмежаванай эканамічнай дзейнасцю. У 1975 г. астраўное паселішча Ягаднае было канчаткова скасавана.
У 2018 г. Камчацкае агенцтва лясной гаспадаркі і аховы жывёльнага свету перадала Карагінскі ў арэнду прыватнай кампаніі тэрмінам на 49 гадоў.
Геаграфія
Карагінскі востраў месціцца за 27 км на ўсход ад Камчаткі, у Карагінскім заліве. Даўжыня з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад — 109 км. Найбольшая шырыня — 54 км. Уздоўж сярэдняй часткі цягнецца горны хрыбет. Найвышэйшы пункт — гара Высокая (912 м). Паўднёва-ўсходняе узбярэжжа высокае і скалістае. На захадзе вылучаецца каса Сямёнава, даўжынёй 15,44 км. На востраве шмат рэк і азёр, якія займаюць каля 1 % паверхні.
Клімат мяккі марскі. На працягу года сярэднія тэмпературы вагаюцца ад −11 °C да +11 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1250 мм, прычым большасць выпадае ў зімовы перыяд у выглядзе снега. На схілах гор снег можна заставацца да пачатку ліпеня.
Геалогія
У геалагічных адносінах Карагінскі востраў з’яўляецца часткай Камчацкага паўвострава. Вылучаюцца адклады перыяду мезазою на ўсходняй гарыстай частцы, а таксама на ўзвышанным поўдні — крамяністыя і гліністыя сланцы, туфы, пясчанікі і г. д. На поўдні і захадзе часцяком сустракаюцца кайназойскія адклады ў выглядзе друзу. Палеагенавыя і неагенавыя адклады характарызуюцца выхадамі базальтаў і пясчанікамі. У пясчаніках пліяцэну знаходзяць рэшткі флоры і фаўны. У чацвярцічны перыяд змены ўзроўню мора стварылі марскія адклады, пласты тарфянікаў, друзу, ледавіковыя і алювіяльныя адклады. Востраў Карагінскі ўваходзіць у зону частых землятрусаў.
Прырода
Карагінскі востраў пакрыты густой расліннасцю. Сустракаецца больш за 500 відаў раслін, у тым ліку рабіна, некалькі відаў хваёвых, бяроза, вольха, 40 відаў асакі.
Сушу насяляюць такія млекакормячыя, як ластаногія, лісы, зайцы, грызуны. Экспедыцыя Ф. П. Літке сустрэла на Карагінскім бурых мядзведзяў. Пазней яны былі вынішчаны чалавекам і зноў мігрыравалі з боку Камчаткі толькі ў канцы XX ст. У міжваенны перыяд інтрадуцыравана канадская андатра. Каракі выкарыстоўваюць астраўныя лугі для выпасу свойскіх аленяў. У прыбярэжнай зоне можна назіраць кітоў. Востраў знакаміты месцамі масавай скупнасці вадаплаўных птушак, а таксама рэдкімі драпежнымі птушкамі — крэчатамі, белаплечымі арланамі, сапсанамі, беркутамі.
У 1970—2002 гг. уся тэрыторыя Карагінскага вострава разам з дзвюхмільнай зонай уваходзіла ў склад аднайменнага заалагічнага заказніка, створанага для аховы марскіх птушак. У 1994 г. востраў быў уключаны ў спіс Рамсарскіх угоддзяў. У 2018 г. Камчацкае агенцтва лясной гаспадаркі і аховы жывёльнага свету перадала Карагінскі ў арэнду прыватнай кампаніі тэрмінам на 49 гадоў для арганізацыі палявання. Услед за пратэстамі з боку грамадства і патрабаваннем Сусветнага фонда дзікай прыроды ўсталяваць ахоўны статус, у 2019 г. пракуратура Камчацкага края праверыла і не знайшла парушэнняў у дагаворы пра перадачу вострава ў арэнду.
Генадзь Уладзіміравіч Пальчык
Генадзь Уладзіміравіч Пальчык (, Навагрудак, Гродзенская вобласць, БССР) — беларускі фізік і палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання. Кандыдат фізіка-матэматычных навук, доктар педагагічных навук, дацэнт.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 мая 1962 года ў г. Навагрудку Гродзенскай вобласці.
Скончыў фізічны факультэт БДУ.
Працаваў супрацоўнікам фізічнага факультэта БДУ; намеснікам дырэктара па навуковай рабоце, дырэктарам ліцэя БДУ; дырэктарам навукова-метадычнай установы «Нацыянальны інстытут адукацыі» Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Старшыня праўлення рэспубліканскага дзяржаўнага грамадскага аб'яднання «Беларускае таварыства «Веды», уваходзіць у склад шэрагу рэспубліканскіх і міжнародных калегіяльных органаў у галіне адукацыі і навукі.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
22 мая 2018 года прызначаны рэктарам Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Вызвалены ад пасады ў жніўні 2020 года і прызначаны загадчыкам кафедры педагогікі і праблем развіцця адукацыі БДУ
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», нагрудным знакам «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь, Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Нацыянальнага інстытута адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае двух сыноў.
Пётр Младзенаў
Займаў пасаду міністра замежных спраў Балгарыі на працягу 18 гадоў (1971—1989). Першы прэзідэнт Балгарыі, пераемнік адлучанага ад пасады Тодара Жыўкава на пасадзе генеральнага сакратара ЦК БКП (1989—1990).
Гарлачыкакветныя
Апісанне
Старажытныя расліны, паходжанне якіх адносяць да пачатку эвалюцыі пакрытанасенных. Гэта шматгадовыя, звычайна карэнішчавыя водныя травы з чарговымі цэльнымі лістамі з прылісткамі ці без іх. Сасуды адсутнічаюць. У парэнхімічных тканках членістыя млечнікі. Кветкі буйныя ці невялікія, адзіночныя, двухполыя, звычайна спірацыклічныя. Калякветнік двайны. Тычынак шмат. Гінецэй апакарпны — несапраўдная цэнакарпія (пладалісцікі пагружаны і прырастаюць да бакалападобнай восі кветкі), з 2—35 карпеламі з галоўчатымі рыльцамі. Семязачаткі шматлікія. Плады — шматлістоўкі ці пераходныя ад шматлістоўкі да шматарэшка.
Пашырэнне
Парадак уключае 3 сямействы, 8 родаў і больш за 90 відаў трапічных і субтрапічных раслін у раёнах Амерыкі, Афрыкі, Азіі і Аўстраліі. На Беларусі сустракаюцца віды сямейства гарлачыкавых.
Ручаёўскі сельсавет
Ручаё́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Ручаёўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Лоеўскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Алешкаўскага, Грохаўскага, Дзімамерыцкага, Карчомскага і Крывінскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Брагінскага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Лоеўскага раёна. Станам на 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 10 населеных пунктаў. 23 верасня 2011 года скасавана вёска Старая Алешкаўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 669 чалавек, з іх 99,4 % — беларусы.
Прас
Прас — элемент бытавой тэхнікі для разгладжвання складак і няроўнасцяў на тканіне. Працэс разгладжвання тканіны з дапамогай праса называюць прасаваннем.
Гісторыя
У IV стагоддзі да нашай эры ў Старажытнай Грэцыі былі вынайдзены спосабы плісіроўкі адзення з палатна з дапамогай гарачага металічнага прута, нагадваючага качалку.
У XVIII—XIX стагоддзях прасы ўяўлялі сабой металічныя збудаванні формы, блізкай да сучаснай. Прасы награваліся на газе або ў печы.
На тэрыторыях сучаснай Беларусі, прасы пачалі выкарыстоўвацца у часы ВКЛ. Прас быў вялікай раскошаю і з’яўляўся прыкметаю дабрабыту гаспадароў. Яго нярэдка выраблялі ў выглядзе пеўніка, аздаблялі разнастайным арнаментам і ставілі на пачэснае месца ў доме. Выпускаліся і маленькія прасы, якія з лёгкасцю спраўляліся з карункамі і дробнымі дэталямі на вопратцы. У Расію жа яны былі прынесены Рэччай Паспалітай у эпоху Смуты.
Да сярэдзіны XVIII стагоддзя з’явіўся прас з падпаленымі вуглямі ўнутры, якія часцей за ўсё вырабляліся з чыгуна. Найбольш распаўсюджанымі былі награвальныя прасы — яны ставіліся ў печ і разаграваліся. Значна даражэй былі спіртавыя прасы — у XIX стагоддзі за яго давалі невялікую чараду авечак.
Юрый Фёдаравіч Варанецкі
Юрый Фёдаравіч Варанецкі (? — пасля 1577) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Прас
Электрычны прас
Электрычныя прасы выпускаюць з тэрмарэгулятарам, які аўтаматычна падтрымлівае небходную тэмпературу, і з параўвільгатняльнікам. Пры ўстаноўцы (паваротам ручкі) указальніка тэрмарэгулятара супраць адпаведных адзінак тэмпературы награвання ў цэнтры «падэшвы» праса будзе 75—205 °C. Максімальная тэмпература награвання дасягаецца пры гранічным становішчы ручкі тэрмарэгулятара. Электрапрасы з параўвільгатняльнікам маюць бачок для вады (ёмістасцю звычайна 160—200 см³), уманціраваны ў корпус праса або размешчаны па-за ім. Вада, што паступае з бачка ў паравую камеру ўнутры корпуса, ператвараецца ў пару, якая, выходзячы з адтуліны ў «падэшве», увільгатняе тканіну. Адна запраўка бачка разлічана на бесперапыннае ўвільгатненне тканіны не менш як 20 мін. Такім прасам можна прасаваць і без падпарвання. Для таго, каб у бачку і паравых адтулінах праса не ўтварыўся накіп, яго рэкамендуецца напаўняць кіпячонаю вадой. Пасля прасавання рэшткі вады з бачка трэба выліць.
Спажываная магутнасць прасаў з тэрмарэгулятарам звычайна 1000 Вт, маса 1,2—1,8 кг. Існуюць таксама малагабарытныя электрычныя прасы. Звычайна электрапрасы маюць сігнальную лямпачку. Прас нельга пакідаць уключаным у сетку без нагляду, ставіць яго трэба толькі на цеплаізаляцыйную падстаўку.
Юрый Фёдаравіч Варанецкі
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Варанецкіх герба «Карыбут». Нарадзіўся ў сям’і Фёдара Васілевіча Збаражскага. Тытулаваўся князем Збаражскім і Варанецкім. Пры падзеле спадчыны ў 1529 годзе атрымаў разам з братам Войнам вотчынныя маёнткі Варончын і Трысцен на Валыні. Пасол на элекцыйны сойм 1573 года.
WhatsApp
«WhatsApp» ― амерыканскі бясплатны сэрвіс абмену імгненнымі паведамленнямі і галасавой сувязі па IP, які належыць кампаніі «Meta». Ён дазваляе карыстальнікам адпраўляць тэкставыя і галасавыя паведамленні, здзяйсняць галасавыя і відэазванкі, абменьвацца выявамі, дакументамі, месцазнаходжаннем карыстальніка і іншым кантэнтам.
Кліент працуе на платформах «Android», «iOS», «», «», а таксама «Microsoft Windows», «macOS» і ў выглядзе вэб-прыкладанні.
Гісторыя
Кампанія «WhatsApp Inc.», якая стварыла мэсанджар, была заснавана і Браянам Эктанам 24 лютага 2009 года і размешчана ў, ЗША; з кастрычніка 2014 года належыць «Meta». Першапачаткова выкарыстанне дадатку аплачвалася ў памеры каля даляра ў год, пачынаючы з другога года выкарыстання, але ў 2016 годзе плата была адменена. У 2016 годзе дадатак афіцыйна стаў бясплатным і дагэтуль з’яўляецца такім, карыстальнік аплачвае толькі выкарыстаны дадаткам інтэрнэт-трафік. Дадаткам карыстаецца больш за мільярд чалавек.
Да 2015 года «WhatsApp» стаў самым папулярным дадаткам для абмену паведамленнямі ў свеце, і па стане на красавік 2022 года ў ім налічвалася больш за 5 мільярдаў установак дадатку праз «Google Play». У 2016 годзе «WhatsApp» быў асноўным сродкам электроннай сувязі ў многіх краінах і рэгіёнах, уключаючы Лацінскую Амерыку, Індыйскі субкантынент і большую частку Еўропы і Афрыкі.
Умберта Бачоні
Умберта Бачоні (Umberto Boccioni; 19 кастрычніка 1882, Рэджа-дзі-Калабрыя — 17 жніўня 1916, Верона) — італьянскі мастак, скульптар і тэарэтык футурызму.
Біяграфія
У 1897 годзе Бачоні наведваў тэхнічны ліцэй, пасля атрымання дыплома супрацоўнічаў з мясцовымі газетамі. У 1901 годзе пераехаў у Рым, навучаўся жывапісу ў Scuola Libera del Nudo (вольная школа аголенай натуры) пры Акадэміі вытанчаных мастацтваў у Рыме. Адначасова разам з Джына Севярыні вывучаў тэхніку пуантылізма ў Джакама Бала (1898—1902). Наведаў Парыж (1902), Берлін і Пецярбург (1903—1904). У 1906 годзе вывучаў імпрэсіянізм і постімпрэсіянізм ў Парыжы. У канцы 1906 — пачатку 1907 наведваў курсы малявання ў Акадэміі прыгожых мастацтваў (Венецыя). У 1907 годзе пасяліўся ў Мілане, дзе пазнаёміўся з прадстаўнікамі футурызму. Асаблівы ўплыў на Бачоні аказаў Філіпа Марынеці — заснавальнік і тэарэтык футурызму ў еўрапейскай літаратуры, аўтара «Маніфеста футурызму» (1909). Бачоні адаптаваў ідэі Філіпа Марынэці да візуальнага мастацтва, выпусціўшы ў 1910 годзе «Тэхнічны маніфест футурыстычнага жывапісу».
Бачоні шмат падарожнічаў і меў магчымасць наведаць шмат музеяў, амаль уступаючы ў сімбіёз з некаторымі мастакамі, за якімі ён назіраў, асабліва з іншых перыядаў, такімі як Мікеланджэла, але таксама з Франчэска Філіпіні, які натхніў яго на даследаванні ландшафту Ламбардыі і працы на сяле, паводле канцэпцый філіпінізму.
Бачоні стаў адным з галоўных тэарэтыкаў руху. Ён таксама вырашыў заняцца скульптурай у 1912 годзе пасля наведвання парыжскіх студый Жоржа Брака, Аляксандра Архіпенка, Канстанціна Брынкушы, Раймона Дзюшан-Віёна і, верагодна, Медарда Роса. У тым жа годзе ён разам з іншымі футурыстамі выставіў свае працы ў галерэі Бернхафма-малодшага, у 1913 годзе была арганізавана выстава скульптур. Працы, створаныя пад уплывам убачанага ў Парыжы, у сваю чаргу аказалі ўплыў на творчасць скульптараў-кубістаў, асабліва Раймона Дзюшана-Віёна.
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Бачоні быў прызваны ў войска, у артылерыйскі полк каля Вероны. 16 жніўня 1916 года ён выпадкова ўпаў з каня падчас трэніровачных практыкаванняў кавалерыі і, атрымаўшы смяротную траўму, памёр на наступны дзень.
Скульптура У. Бачоні «Унікальныя формы бесперапыннасці ў прасторы» (1913) намаляваная на італьянскай манеце наміналам у 20 цэнтаў.