cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Культура Сярэдневякоўя
Культура іншых краін Заходняй Еўропы позняга Сярэднявечча
Кнігі другой паловы XV ст., як правіла, ілюстравалі ксілаграфіямі — гравюрамі на дрэве, што стала магчымым адразу пасля вынаходніцтва Гутэнберга, калі быў знойдзены спосаб злучэння тэкставага набору з гравіраванай дошкай. Аднак гравюра на дрэве не задавальняла ў дэтальным адлюстраванні і таму звярнуліся да іншай, больш тонкай тэхнікі гравюры — гравюры на медзі (афорт), што аказала вялікі ўплыў на далейшы шлях развіцця кніжнай мініяцюры. Адным з буйнейшых гравёраў XV ст. быў Марцін Шангаўэр (1453—1491 гг.), які працаваў у верхнярэйнскім горадзе Кольмары (сучасны Эльзас) у тэхніцы гравюры на медзі.
XV ст. стала часам сапраўднага станаўлення многіх нацыянальных школ жывапісу. Славутым майстрам і родапачынальнікам нідэрландскай школы быў выдатны Ян ван Эйк (1390/1400-1441 гг.). З яго імем, як правіла, звязваюць пачатак распаўсюджання тэхнікі алейнага жывапісу. Яму ж прыпісваюць і яго вынаходніцтва. Мастакі таго часу не мелі гатовых цюбікаў з фарбай: яны рыхтавалі іх самі, ужываючы пры гэтым рэчывы расліннага ці мінеральнага паходжання. Існавалі розныя рэцэпты прыгатавання фарбавых паст, але на працягу Сярэднявечча самым распаўсюджаным сувязным кампанентам было яйка. Такія фарбы называліся «тэмпера», пры ўсіх сваіх якасцях яны вельмі хутка сохлі. Замяніўшы яйка алеем, Ян ван Эйк атрымаў магчымасць працаваць не спяшаючыся, дасканала прапрацоўваючы ўсе дэталі. Ён накладваў фарбы празрыстымі слаямі (лесіроўкамі), даводзіў жывапісную паверхню да глянцу і рабіў цуды найтанчэйшай прапрацоўкі. Значыць, Ян ван Эйк, па сутнасці, толькі ўдасканаліў алейныя фарбы, але менавіта пасля гэтага алей атрымаў усеагульнае прызнанне, і тэхніка алейнага жывапісу стала традыцыйнай для Нідэрландаў. У XV ст. яна прыйшла ў Германію і Францыю, а затым у Італію. З 1425 г. Ян ван Эйк працаваў у Бургундыі пры двары герцага Філіпа III Добрага, які высока цаніў яго як мастака і шчодра аплачваў яго работы. У той час Бургундыя (і асабліва герцагскі двор) была буйнейшым культурным цэнтрам Еўропы. Аднак у 1431 г. мастак прыдбаў дом і пасяліўся ў Бругэ, дзе і пражыў да самай смерці. Галоўны яго жывапісны твор «Генцкі алтар» — грандыёзны шмат’ярусны паліптых з 26 карцін з выявай 258 чалавечых фігур — сапраўднае адкрыццё ў развіцці нацыянальнага мастацтва. Акрамя таго, Ян ван Эйк быў адным з першых стваральнікаў жывапіснага партрэта. Яго пэндзалю належыць першы ў Заходняй Еўропе парны партрэт — «Партрэт мужа і жонкі Арнальфіні» (італьянскага купца, прадстаўніка банкірскага дома), напісаны ў 1432 г. Магчыма, тут прадстаўлены ўрачысты момант у іх жыцці — цырымонія шлюбу. Існуе меркаванне, што мастака запрасілі засведчыць гэту важную падзею (як запрашаюць зараз фатографа).
Германія XV ст. дала Еўропе аднаго з буйнейшых філосафаў і ў той жа час віднага дзеяча царквы (у канцы жыцця ён быў генеральным вікарыем у Рыме пры папскім двары) позняга Сярэднявечча і Ранняга Адраджэння Мікалая Кузанскага (1401—1464 гг.). Значную частку жыцця ён правёў у Італіі, дзе засвоіў культуру гуманізму. Вучыўся ў Гайдэльбергу і Падуі. Пераасэнсаваўшы традыцыі сярэдневяковага неаплатанізму, нямецкі мысліцель стварыў асабістую арыгінальную інтэлектуальную сістэму — сінтэз антычных ідэй, схаластыкі, містыкі і прыродазнаўства. Ён спрабаваў асэнсаваць сістэму светабудовы, заснаванай не на артадаксальным хрысціянстве, а на дыялектыка-пантэістычнай яго інтэрпрэтацыі. Ён лічыў важнай умовай пазнання аб’яднанне бачных супрацьлегласцей, якое ім папярэднічае, і трактаваў свет як патэнцыяльную бясконцасць. Як філосаф ён прытрымліваўся неаплатанічнага ідэалізму са схільнасцю да містыцызму ў духу Экхарта. Яго галоўны твор — «Вучонае няведанне» (1440 г.), філасофскія ідэі якога не страцілі значэння і зараз. Ён адзін з папярэднікаў матэматычнага аналізу. Мікалай Кузанскі выказаў думку аб тым, што Зямля рухаецца вакол Сонца, а не з’яўляецца цэнтрам Сусвету, прадугадаўшы тым самым касмалогію Мікалая Каперніка; даказаў бясконцасць і вечнасць свету, прапанаваў рэформу календара, а таксама склаў карту Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.
Ходжэс
Ходжэс — прозвішча.
Ян Геранім Крышпін-Кіршэнштэйн
Ян Геранім Крышпін-Кіршэнштэйн (каля 1654, Жамойць —, Кідулей, цяпер Шакейскі раён, Літва) — рымска-каталіцкі дзеяч Рэчы Паспалітай. З шляхецкага роду Крышпін-Кіршэнштэйнаў герба ўласнага «Крышпін», сын Гераніма.
Навучаўся ў Кракаўскай акадэміі і Падуанскім універсітэце. У 1678 годзе высвечаны на святара. З 1681 года віленскі канонік, з 1685 года кусташ. У 1687—1695 гадах рэферэндар духоўны літоўкі. У 1694 годзе названы тытулярным біскупам салоненскім і прызначаны біскупам-суфраганам віленскім. У 1695 годзе прызначаны жамойцкім біскупам. У палітычным жыцці выступаў супраць партыі Сапегаў, але ў часе Паўночнай вайны 1700—1721 перайшоў на шведскі бок. Пахаваны ў Віленскай кафедры.
Лявонаўка
Назву Ляво́наўка маюць:
Караколь (гарадская адміністрацыя Аксу)
Караколь — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Аксу. Уваходзіць у склад Жалкудукскай сельскай акругі. Код КАТА — 551649300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 145 чалавек (74 мужчыны і 71 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 86 чалавек (50 мужчын і 36 жанчын).
Маляўкі (Мінск)
Маля́ўкі — колішняя вёска на левым беразе ракі Свіслач, з 1967 года ў складзе Мінска.
Гісторыя
У 1507 годзе вялікі князь Жыгімонт Стары пацвердзіў войту менскаму Абраму Езафовічу валоданне сялом Шейпічы: «А у Менскомъ повете на реце на Свислочы [село] на имя Шеипичы а Нефеда зъ сынми, а Молявъку Семенковича зъ братею…», — пазней, напэўна, імя Маляўкі стала родавым прозвішчам і дало назву дзвюм вёскам — Маляўкам і Маляўшчыне. У 1557, 1596 гадах сяло Малявычы (Маляўкі), дзяржаўная ўласнасць. У 1667 годзе маёнтак Маляўкі, 10 дымоў. У 1791 годзе вёска Маляўкі маёнтка Грэбелькі Мінскай парафіі, дзяржаўная ўласнасць. У 1897 годзе засценак Сеніцкай воласці Мінскага павета, 22 двары. 144 жыхары. У 1917 годзе 27 двароў, 141 жыхар. Пазней цэнтр калгаса імя ДПУ ў Прыгарадным, а пасля ў Навадворскім сельсавеце. 1 снежня 1926 года ў вёсцы адкрыта школа для малаграматных. У 1967 годзе ўключаная ў межы горада Мінска, Ленінскі раён. На вуліцы Маляўкі засталіся 2 дамы.
Штэфі Граф
Штэфані Марыя Граф (Stefanie Maria Graf, больш вядомая як Штэфі Граф (Steffi Graf;, Бруль) — нямецкая тэнісістка.
Наталля Уладзіміраўна Пяткевіч
Біяграфія
У 1994 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працавала вядучым спецыялістам, затым начальнікам упраўлення дзяржаўнага і міжнароднага права Галоўнага дзяржаўнага прававога ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У 2001 годзе стала прэс-сакратаром Аляксандра Лукашэнкі, з лістапада 2004 года — намеснікам Старшыні Адміністрацыі прэзідэнта.
9 студзеня 2009 годзе Наталля Пяткевіч прызначана першым намеснікам Старшыні Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, займала гэту пасаду да снежня 2010 г. З 1 верасня 2011 года па 1 кастрычніка 2014 года працавала памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Санкцыі ЕС, ЗША
У 2006 годзе ЗША ўнеслі Пяткевіч у санкцыйны спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб, а краіны-члены ЕС — у спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС, за ўдзел у фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў 2006 года.
Сям’я
Першы муж — Уладзіслаў Пяткевіч.
27 сакавіка 2009 года выйшла замуж за Аляксандра Мартыненку — намесніка старшыні Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь.
У 2018 годзе выйшла замуж за Валянціна Рыбакова, пастаяннага прадстаўніка Беларусі пры ААН.
Стэфан Банах
Стэфан Банах (Stefan Banach, Степан Степанович Банах, 30 сакавіка 1892, Кракаў — 31 жніўня 1945, Львоў) — польскі матэматык, прафесар Львоўскага ўніверсітэта (1924), дэкан фізіка-матэматычнага факультэта гэтага універсітэта (1939).
Член Польскай АН і член-карэспандэнт АН УССР. Адзін са стваральнікаў сучаснага функцыянальнага аналізу і львоўскай матэматычнай школы.
Ляда
Назву Ля́да маюць:
Эскішэхір
Эскішэхір (Eskişehir, літар.: Стары горад), горад у цэнтральнай Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Эскішэхір. Заснаваны фрыгійцамі каля 1 тыс. да н.э.
Лядзешня
Назву Лядзе́шня маюць:
Эскішэхір
Сучасны Эскішэхір — адзін з найбольш прамыслова развітых гарадоў краіны. На заводах горада вырабляюцца грузавыя аўтамабілі, лакаматывы, авіяцыйныя рухавікі, сельскагаспадарчая тэхніка, цэмент, тэкстыль, прадукцыя хімічнай прамысловасці, цукар.
Два універсітэта: Анаталійскі і Універсітэт Асмангазі.
Традэсканцыя віргінская
Tradescantia virginiana — від шматгадовых травяністых раслін з роду.
Батанічнае апісанне
Расліна мае простае лісце на трубчастых сцеблах і кветкі блакітнага, пурпурнага ці белага колеру, якія з'яўляюцца ў летні час.
Распаўсюджанне і асяроддзе пасялення
Від расце ва ўсходняй частцы Злучаных Штатаў Амерыкі, на захад да Місуры, на поўдзень да паўночнай Паўднёвай Караліны і штата Алабама, поўначы Антарыё, Вермонта, і Мічыгана. Аднак, большая частка паўночнага арэалу ўяўляе садовыя віды, а не карэнную дзікую папуляцыю. Дадзеная расліна звычайна вырошчваецца ў садах і многія садовыя традэсканцыі з'яўляюцца гібрыдамі Tradescantia virginiana і іншых відаў.
Крымск
Крымск (Крымск) — горад (з 1958 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Крымскага раёна Краснадарскага края. Насельніцтва 56,5 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1862 годзе.
Горад размешчаны на беразе невялікай ракі Адагум (левы прыток Кубані ў перадгор’ях заходняй часткі Галоўнага Каўказскага хрыбта), за 87 км ад Краснадара. Вузлавая чыгуначная станцыя (Крымская) Паўночна-Каўказскай чыгункі на лініі Краснадар—Новарасійск, адгалінаванні на станцыі Каўказ (паром на Керч), Анапу, Цімашоўск.
Харчовая прамысловасць: кансервавы камбінат, вінны, малочны заводы і г. д., камбікормавы завод, вытворчасць будматэрыялаў.
Майка Шчэпаньска-Пагода
Майка Шчэпаньска-Пагода (Majka Szczepańska-Pogoda) (нар., г. Руда Слёнска, Польшча) — польская валейбалістка.
NGC 3696
NGC 3696 (іншае абазначэнне — PGC 35340) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сувідавіцкі сельсавет
Суві́давіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камарынскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Сувіды.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Піркаўскага сельсавета.
Раброўка (Паўладарская вобласць)
Раброўка — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Аксу. Уваходзіць у склад Жалкудукскай сельскай акругі. Код КАТА — 551649400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 171 чалавек (85 мужчын і 86 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 190 чалавек (94 мужчыны і 96 жанчын).
Іван Іванавіч Лажэчнікаў
Іван Іванавіч Лажэчнікаў (14 (25) верасня 1792 — 26 чэрвеня (8 ліпеня) 1869) — рускі пісьменнік, адзін з пачынальнікаў рускага гістарычнага рамана.
У 1842 годзе ён быў зацверджаны ганаровым апекуном Цвярской гімназіі, затым пераведзены ў міністэрства ўнутраных спраў. У 1843—1854 гадах быў 10 гадоў віцэ-губернатарам ў Цверы, затым у Віцебску. 31 ліпеня 1844 года І. І. Лажэчнікаў быў унесены ў кнігу радаводаў Цвярской губерні. 8 красавіка 1851 г. атрымаў чын стацкага саветніка. 31 кастрычніка 1846 Лажэчнікаў атрымаў ордэн Св. Ганны 2-й ступені.
Аўтар рамана «Унучка панцырнага баярына» (1868), у якім вельмі негатыўна і тэндэнцыйна паказаны падзеі паўстання 1863 года ў Беларусі.
Карабанавічы (гарадзішча)
Карабанавічы — археалагічны помнік каля вёскі Карабанавічы Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
Гарадзішча-1
Знаходзіцца на мысе правага берага ракі Дубровенка (Задубровенка), каля могілак, ва ўрочышчы Гарадзец. Пляцоўка памерам 70×40 м, выцягнута з захаду на ўсход. Усходні бок гарадзішча ўмацаваны валам вышынёй да 4 м і ровам глыбінёй да 3 м. Стромкасць схілаў каля 60°. Вядома з 1873 года. Абследавалі ў 1928 годзе У. Ф. Ісаенка. Культурны пласт 0,5-1,5 м. Раскопкі не праводзіліся.
Гарадзішча-2
Змешчана за 1 км на поўдзень ад гарадзішча-1 у напрамку в. Цілавічы. Пляцоўка 60×30 м. З заходняга боку ўмацавана валам вышынёй 1,8-2 м і двума равамі глыбінёй 1,5-1,7 м. Вядома з 1873 года. Абследавалі ў 1928 годзе І. А. Сербаў, у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.
Яхімоўшчына (музей)
Яхімоўшчына — філіял Літаратурнага музея Янкі Купалы ў в. Яхімоўшчына.
Гісторыя
У 1959 годзе на будынку былой канторы бровара (зараз цэнтральная сядзіба калгаса «Яхімоўшчына») была ўсталявана мемарыяльная дошка. У 1982 годзе ў гонар стагоддзя з дня нараджэння Я. Купалы адбылася мемарыялізацыя і дома, дзе жыў паэт. Пазней жыхары гэтага дома былі пераселены калгасам у новае жыллё, каб у мемарыяльным будынку можна было правесці рэстаўрацыйныя работы.
Філіял Дзяржаўнага літаратурнага музея Янкі Купалы ў Яхімоўшчыне ўтвораны 24 студзеня 1997 года па ініцыятыве тагачаснага дырэктара музея Жанны Дапкюнас і пры спрыянні старшыні праўлення калгаса «Яхімоўшчына» Генадзя Божкі. Рэстаўрацыя хаты, у якой жыў Я.Купала, адбылася ў 1998 годзе. Пасля падрыхтоўкі экспазіцыі філіял упершыню адкрылася для наведвальнікаў 30 мая 2001 года.
Плошча экспазіцыі музея складае больш за 100 м². Аўтар літаратурна-мастацкай канцэпцыі і стваральнік экспазіцыі — мастак Г. Чысты. Галоўная ідэя экспазіцыі — паказаць нараджэнне нацыянальнага літаратурнага генія, аднавіць час, калі пачынаўся і распаўсюджваўся беларускі легальны друк, вызначыць яго ўплыў на тагачаснае беларускае грамадства, адлюстраваць значнасць першага паэтычнага зборніка Янкі Купалы «Жалейка».
У двух пакоях філіяла музея размяшчаюцца экспазіцыйныя залы, а трэці пакой-кабінет, дзе жыў Я.Купала, — мемарыяльны. Тут усё захавалася ў тым выглядзе, як было ў пачатку 20 стагоддзя: пісьмовы стол, побач венскае крэсла, этажэрка з кнігамі, камод, дзе зберагаўся ўвесць скарб маладога чалавека. На стале — пісьмовыя прылады высакароднай працы, падсвечнік, гадзіннік павольна адмярае час…
У экспазіцыі выкарыстаныя мастацкія творы Э. Агуновіча, М. Гусева, Я. Раманоўскага, К. Харашэвіча і В. Ціхановіча, у якіх адлюстравана праца паэта на бровары. Традыцыйна штогод на тэрыторыі Яхімоўшчыны ў дзень нараджэння паэта (7 ліпеня) праводзіцца Купальскае свята.
Каўровая (гарадзішча)
Каўровае — археалагічны помнік каля вёскі Каўровае Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 0,1 км на поўдзень ад вёскі, каля ўпадзення безыменнага ручая ў ракі Пнёўка, ва ўрочышчы Гарадзец.
Апісанне
З поўдня і ўсходу абмежавана рэчышчамі Пнёўкі і ручая, з паўночнага захаду прасочваюцца апоўзлы роў і рэшткі вала вышынёй 1,5-2 м. Пляцоўка авальная, памерам 35×25 м, вышыня над поймай Пнёўкі 4,5 м. Вядома з 1873 года. Абследавалі ў 1928 годзе І. А. Сербаў, у 1972 годзе У. Ф. Ісаенка. Раскопкі не праводзіліся.
Лядцы
Назву Ля́дцы маюць:
Брацкая магіла савецкіх воінаў (Мсціслаў, парк Міру)
Брацкая магіла савецкіх воінаў — вайсковае пахаванне ў горадзе Мсціславе Магілёўскай вобласці. Размешчана ў парку Міру па вуліцы Леніна. Пахаваны 109 воінаў. Сярод іх — воіны 277-й і 344-й стралковых дывізій, якія загінулі ў верасні 1943 года ў баях пры вызваленні раёна і горада ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У 1959 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна.
Святая вада (крыніца, Вілейскі раён)
Крыніца «Святая вада» — гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэння ля вёскі Губы Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца ў лесе, на захадзе ад вёскі Губы. Межы помніка прыроды «Крыніца Святая вада» адпавядаюць межам выдзелу 3 квартала 99 (52 па старой нумарацыі) Куранецкага лясніцтва. Плошча ахоўваемай тэрыторыі складае 2,3 гектара.
Апісанне
У лесе каля вёскі Губы Вілейскага раёна з-пад гары б’е крыніца, якая дае пачатак рэчцы Ментыні. На плошчы памерам 23 000 м², каля крыніцы забараняюцца любыя змяненні, якія парушаць эстэтычныя якасці і натуральны стан крыніцы: каптацыя выхадаў падземных вод на паверхню металічнымі і бетоннымі кольцамі, драўлянымі зрубамі; збудаванне артэ­зіянскіх свідравін і калодзежаў на прылеглых тэрыторыях для здабычы падземных водаў; будаўніцтва плацін і запрудаў на крынічным участку; змяненне рэчышча крынічных ру­ча­ёў, скід сцёкавых водаў; правядзенне ўсіх відаў меліярацыйных работ; змяненне натуральнага ўзроўню воднага гарызонту і гідралагічнага рэжыму; прагон і выпас жывёлы; загоннае паляванне і інш.
Помнік прыроды мяс­цовага значэння «Кры­ніца Святая вада» створаны для захавання ўнікальнага прыроднага аб’екта — групы крыніц, якія іграюць важную ро­лю ў гідралагічным ба­лансе прылеглай тэры­торыі.
У крынічна-ручаёвым комплексе знойдзеныя ві­­ды беспазваночных жы­вёл, якія раней не сустра­каліся на тэрыторыі Беларусі. Водны клешч ''Megapus nodipalpis var. tivdinae (Sokolow, 1926), і ручайнік Beraea maura'' (Curtis, 1834). Да таго ж у крынічных водах плаваюць віды беспазваночных жывёл, занесеныя ў Чырвоныя кнігі шэрагу Еўрапейскіх дзяржаў (Венгрыі і Польшчы).
На тэрыторыі помнікаў прыроды знойдзены баранец звычайны (Huperzia selago), уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі (трэцяе выданне).
Здаўна мясцовыя жыхары надзялялi крынiчную ваду незвычайнымi здольнасцямi. Казалi, што яна дапамагае ад хвароб вачэй i нават сляпыя станавiлiся вiдушчымi. Месца цяжка даступнае. Крыніца аздоблена драўляным зрубам, над ёй — абраз з ручніком. Вада прэсная, якасць здавальняючая.
Дом Кастравіцкай (плошча Незалежнасці)
Дом Кастравіцкай — колішні будынак у Мінску, які размяшчаўся на цяперашняй плошчы Незалежнасці перад Домам урада.
Гісторыя
У 1913 годзе дваранкай Ядвігай Кастравіцкай на рагу Захар’еўскай вуліцы і Васільеўскага (Земляробчага) завулка (цяпер не існуе) пабудаваны па праекце архітэктара Станіслава Гайдукевіча 4-5-павярховы мураваны дом і мураваная адрына на месцы знесеных 1-павярховых драўляных дамоў з мезанінамі і ўчастка зямлі, выкупленай у Я. А. Багушэўскай. У 1915 годзе ў доме пражываў упраўляючы Мінскім аддзяленнем Віленскага прыватнага камерцыйнага банка, у 1916—1917 гадах — старшыня Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі Эдвард Вайніловіч, родны брат Кастравіцкай. У 1916 годзе чысты прыбытак з новага дома склаў 10 510 руб, падатак складаў 10 %. У 1918 годзе, пры немцах, прыбытак склаў 16 545 руб, падатак складаў 20 %. У 1919 — пры паляках — 630 600 руб, падатак польскім акупацыйным уладам складаў 1 %.
На 1926 год дом быў падзелены на 19 кватэр.
У 1935—1941 гадах у кватэры № 7 пражываў хірург Ісак Яўсеевіч Ярхо, у 1934—1935 у кватэры № 17 пражываў інжынер-эканаміст Кліменцій Станіслававіч Крачкоўскі.
У 1910-я размяшчаліся тытунёвая лаўка А. В. Жыдко, бакалейная лаўка М. Б. Мяшкоўскага, прыёмны кабінет урача па жаночых хваробах Льва-Самуіла Іосіфавіча Эварда. У 1920 — Асобы аддзел 16-й арміі. У 1920—1923: Савет народнай гаспадаркі пры УСНГ (3-ці паверх), «Белскура», «Беладзенне», «Губстром» (Губернскі аддзел будаўнічых матэрыялаў), «Губтоп» (Губернскі паліўны камітэт), «Камдзяржбуд», «Кустпромбел», «Лескамбел» (Лясны камітэт), «Тэкстыльбел», «Трамат» (Транспартна-матэрыяльны аддзел), «Утыльбел», «Электрабуд», Аддзел харчовы, Аддзел хімічны і металічны, Страхавы аддзел., у 1921 — Саюз металістаў, у 1923 — Аб’яднанае ўпраўленне. У 1925—1926: сталовая-піўная 1-га працоўнага калектыву, клуб і канцылярыя Саюза металістаў, лаўкі, майстэрні і склады, пральня. У 1926—1928 — жыллёва-арэнднае кааператыўнае таварыства № 30. У 1928—1930: крама № 93 (прадуктовая) Мінскіх цэнтральных рабочых кааператываў, хлебная крама № 140 Мінскіх цэнтральных рабочых кааператываў, сталоўка № 7. У 1934—1938: універмаг № 2 «», дзіцячы сад № 53 (20а) Мінскага гарадскога аддзела народнай адукацыі. У 1935—1937 меўся тэлефон-аўтамат агульнага карыстання — таксафон.
У 1937 годзе інжынеры Белдзяржпраекта Казінец і Фальберг распрацоўвалі Дома металістаў прыблізна на 130 метраў у бок на ўчастак паміж Земляробчым завулкам і Базарнай вуліцай. Адрыў будынка фундамента планавалася зрабіць пры дапамозе 100—150 дамкратаў, а саму перасоўку — пры дапамозе дамкратаў па рэйках. Участак дома планаванася выкарыстаць для пашырэння плошчы перад Домам урада. Перасоўка дома мусіла стаць першым падобным вопытам у БССР, але так і не адбылася.
У 1938—1940 гадах у доме размяшчаўся «Гастраном» № 2 «Саюзпрадмага» (у 1939 — «Галоўгастраном»).
8 чэрвеня 1949 года падчас «» у доме арыштаваны пісьменнік.
Знесены ў 1964 годзе.
Шылавіцкі сельсавет (Ваўкавыскі раён)
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Талькаўскага сельсавета. У 1966 годзе ў склад сельсавета з Мсцібаўскага сельсавета перададзены вёскі Агароднікі, Алекшыцы, Леснікі, Шусцікі. 26 верасня 2006 года ў склад Гнезнаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Агароднікі, Алекшыцы, Кукалкі, Леснікі, Раднікі, Талькаўцы, Шусцікі).
Размешчаны ў заходняй частцы Ваўкавыскага раёна. Адміністрацыйны цэнтр сельскага савета — аграгарадок Шылавічы размешчаны ў 3 км ад аўтамабільнай трасы Ваўкавыск — Гродна, 21 км ад Ваўкавыска, 90 км ад Гродна, 10 км ад бліжэйшага чыгуначнага прыпынку Андрэевічы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 986 чалавек, з іх 76,8 % — палякі, 20,2 % — беларусы, 2,0 % — рускія.
Генры Мур
Генры Спенсер Мур (Henry Spencer Moore, 30 ліпеня 1898, Кастлфорд, Заходні Ёркшыр — 31 жніўня 1986, Хартфордшыр) — брытанскі мастак і скульптар.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў мастацкім коледжы ў Лідсе (1919—21), скончыў Каралеўскі коледж мастацтва ў Лондане (1925), у якім выкладаў да 1933. Пазней выкладаў у мастацкіх школах Чэлсі і Слейда. Член-заснавальнік мастацкай групоўкі «Першае падраздзяленне» (1933).
Творчасць
Зазнаў уплыў старажытнай мексіканскай пластыкі. З пач. 1920-х г. распрацоўваў нешматлікія сталыя кампазіцыі («Маці і дзіця», «Сямейная група», «Фігура ляжыць» і інш.), у якіх ствараў і жыццёва канкрэтныя, і абстрактныя, дэфармаваныя, фантастычна-мудрагелістыя вобразы. Творы вызначаюцца пластычнай абагульненасцю і манументальнасцю форм, напружанасцю ўнутранай структуры кампазіцыі, рытмічнай выразнасцю сілуэта. Майстар манументальна-дэкаратыўнай скульптуры: скульптурныя групы «Тры фігуры стаяць» у Батэрсі-парку ў Лондане (1947—48), «Кароль і каралева» на плато каля Дамфрыса (1952—53), «Фігура ляжыць» каля будынка ЮНЕСКА у Парыжы (1957—58), «Дзве вялікія формы» ў садзе Бундэсканцылярыі ў Боне (1979) і інш. Аўтар серыі малюнкаў, прысвечаных ваенным будням Лондана (1-я пал. 1940-х).
Прызнанне
Пасля Другой сусветнай вайны працы Мура набылі сусветнае прызнанне, яны прадстаўлены ў найбуйнейшых музеях розных краін. Ён узнагароджаны Ордэнам За заслугі, Ордэнам кавалераў Славы. Прах мастака спачывае ў лонданскім Саборы Святога Паўла.
Грунвальд (летнік)
Грунвальд — першы беларускамоўны дзіцячы летнік, праводзімы ў 1990-93 гг. на базе дзіцячага лагера адпачынку «Дружба», у пас. Энергетыкаў, (Дзяржынскі раён). Летнік названы ў гонар Грунвальдскай бітвы. Арганізаваны Гарадскім бацькоўскім камітэтам (ГБК) мінскіх беларускамоўных класаў і школ.
Гісторыя
Першы заезд адбыўся ў жніўні 1990 г. Апошні ў 1993 г. Усе заезды адбываліся раз у год, у жніўні месяцы. Назва «атрады» была заменена на «харугвы». Усяго было чатыры харугвы: Мінская, Полацкая, Віленская і Наваградская. Харугвы насілі назвы гарадоў, але гэта не тычылася паходжання дзяцей менавіта з іх. Дзяцей было за дзвесце чалавек у змену. Галоўным чынам гэта былі вучні Мінскіх беларускіх класаў і школ. У летніку былі створаны ўсе ўмовы для адпачынку: шасціразовае харчаванне, вандроўкі ў Нясвіж ды на радзіму Якуба Коласа, сустрэчы з беларускімі пісьменнікамі, конкурсы ды гульні. Уся выхаваўчая работа ў «Грунвальдзе» вялася толькі на беларускай мове. За завадатараў і выхавацеляў былі студэнты, настаўнікі, а таксама сябры ГБК мінскіх беларускамоўных класаў і школ.
Сярод мерапрыемстваў, якія праводзілі (апроч такіх, як Дзень Нептуна, ці Дзень жарту), галоўнай падзеяй было адзначэнне Грунвальдскай бітвы.
Удзельнікі летніка прымалі ўдзел у 1992 г. у археалагічных раскопках пад кіраўніцтвам Ю. Зайца балцкага неўмацаванага селішча ІХ-ХІІІ ст. пад Мінскам. Дзяўчыне Юліі Качанавай пашчасціла знайсці падчас раскопак пярсцёнак прыкладна XIII стагоддзя.
У 1992 г. на тэрыторыі летніка «Грунвальд» размяшчаўся на ўскрайку намётны скаўцкі лагер «Лясун» Аб'яднання беларускіх скаўтаў. Скаўты ўнеслі вялікую разнастайнасць у жыццё «Грунвальда» скаўцкімі гульнямі і забавамі.
Кіраўніцтва, выхаванцы і госці летніка
Дырэктарам летніка быў Алесь Лозка, намеснікам — Алесь Шалевіч.
Найбольш вядомыя з выхаванцаў з першага заезду: Алег Грушэцкі (пісьменнік, адзін з арганізатараў Аб'яднання беларускіх скаўтаў; нашчадак удзельніка Грунвальдскай бітвы, кароннага харунжыя Мацея Грушэцкага), Мікола Гракаў (скаўт-канцлер Аб'яднання беларускіх скаўтаў; перакладчык , дыякан Рымска-Каталіцкай Царквы ), Антон Кузьміч (перакладчык), Юлія Качанава (адзін з аўтараў тэлеперадачы «Існасць» на БТ).
Вядомыя госці — бард Сяржук Сокалаў-Воюш, пісьменнік Кастусь Тарасаў, гісторыкі Валянцін Голубеў, Анатоль Грыцкевіч і Георгій Штыхаў, ксёндз Ян Матусевіч.
У 1992 г. адным з арганізатараў дзіцячага летніка «Грунвальд» была Арына Вячорка (навуковы супрацоўнік Лабараторыі філасофіі і гісторыі адукацыі Беларускага Нацыянальнага інстытута адукацыі).
Валерый Якаўлевіч Брусаў
Валерый Якаўлевіч Брусаў (Вале́рий Я́ковлевич Брю́сов, —) — рускі, , , , тэарэтык літаратуразнаўства,.
Біяграфія
Нарадзіўся ў купецкай сям’і. Вучыўся ў маскоўскай прыватнай гімназіі Ф. Крэймана. Паступіў у 1892 годзе ў Маскоўскі ўніверсітэт на гістарычнае аддзяленне гісторыка-філалагічнага факультэта. У 1895 годзе Брусаў выдаў кнігу «Шэдэўры», у 1897 годзе — кнігу «Гэта — я» пра свет суб’ектыўна-дэкадэнцкіх перажыванняў, якія абвяшчалі эгацэнтрызм. У 1899 годзе скончыў універсітэт, цалкам аддаўся літаратурнай дзейнасці. На працягу двух гадоў працаваў сакратаром рэдакцыі часопіса «Рускі архіў». Пасля арганізацыі выдавецтва «Скарпіён», якое публікавала творы мадэрністаў, Брусаў прыняў актыўны ўдзел у арганізацыі альманахаў і часопіса «Шалі» (1904—1909).
У 1897 годзе Брусаў ажаніўся з Іаанай Рунт. Яна была спадарожніцай да самай яго смерці. У 1900 годзе выйшла кніга «Трэцяя варта», пасля якой Брусаў атрымаў прызнанне як паэт. У 1903 годзе апублікаваў кнігу «Гораду і свету», у 1906 годзе — «Вянок».
У 1919 годзе Брусаў стаў членам РКП(б). Працаваў у Дзяржаўным выдавецтве, загадваў літаратурным пададдзелам Аддзела мастацкай адукацыі пры Наркамасветы, быў членам Дзяржаўнага вучонага савета, прафесарам МДУ (з 1921). Памёр ад запалення лёгкіх.
Пахаваны на Новадзявочых могілках.
Маянэз
Маянэз (фр. mayonnaise) — халодны соус, прыгатаваны з расліннага алею, яечнага жаўтка, воцату і / або лімоннага соку, цукру, паваранай солі, часам гарчыцы і іншых запраў.
Антоніа Пеліча
Біяграфія
Антоніа Пеліча нарадзіўся ў Санта-Марыя-Капуа-Ветэрэ (Казерта) 1 студзеня 1921 года. Паступіў у каралеўскую ваенна-паветраную акадэмію Казерты, атрымаў ліцэнзію ваеннага лётчыка для палётаў на IMAM Ro.41.
Падчас Другой сусветнай задзейнічаны ў Паўночнай Афрыцы.
Пасля перамір’я паміж новым італьянскім урадам і саюзнікамі, падпісанага 8 верасня 1943 года, далучыўся да антыфашысцкіх сіл. З 1944 года складаўся ў эскадрыллі «Штармавы Балтымор», дзе лятаў на бамбардзіроўшчыку Martin Baltimore.
Затым ён прайшоў навучанне на першым курсе інструктараў для інструментальнага палёту, якое праводзілася на Moody AFB ў Злучаных Штатах, пасля чаго Пеліча быў прызначаны галоўным інструктарам у лётных школах італьянскіх ВПС. На працягу трох гадоў, з 1959 па 1962, уваходзіў у кансультатыўную групы па паветраным навучанні ў SHAPE, і Міжнародную каманду па падрыхтоўцы лётных экіпажаў ад НАТА.
NGC 3697
NGC 3697 (іншыя абазначэнні — NGC 3697A, UGC 6479, MCG 4-27-42, ZWG 126.61, HCG 53A, PGC 35347) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Леў.
Антоніа Пеліча
Біяграфія
Пеліча працаваў у самых розных аддзелах ваенна-паветраных сіл, ён наведваў Ваенна-паветраную школу Фларэнцыі, а затым пашыраны курс ВПС ЗША у Алабаме. Вярнуўшыся на радзіму, узяў на сябе камандаванне Scuola Caccia, стаўшы тады старшынёй IV рабочай групы трохбаковага Ваеннага камітэта. У 1974 годзе прызначаны намеснікам кіраўніка каледжа абароны НАТА, які базаваўся ў ваенным гарадку Чэкчыньёла ў Рыме.
NGC 3697
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3697, NGC 3697A.
Антоніа Пеліча
Біяграфія
Пазней Пеліча стаў прафесарам у галіне ваеннай авіяцыі. Ён нават з’яўляўся супрацоўнікам Гістарычнага ўпраўлення італьянскіх ВПС і аўтарам шматлікіх кніг і артыкулаў, апублікаваных у часопісах аб ваеннай гісторыі.
NGC 3697
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Антоніа Пеліча
Біяграфія
Член цэнтра абаронных даследаванняў Універсітэта Генуі, Ваенна-гістарычнай асацыяцыі, Італьянскай ваенна-гістарычнай камісіі.
Мерсін
Міжземнаморскае ўзбярэжжа ў раёне Мерсіна заселенае з 9 тыс. да н.э. Раскопкі паказваюць існаванне да 23 культурных слаёў эпох хетаў, асірыйцаў, персаў і г.д. Выдатная натуральная бухта спрыяла стварэнню ў гэтым месцы ажыўленага порта і горада. Мустафа Кемаль Атацюрк называў Мерсін найбольш важным вузлом гандлю паміж Турцыяй і ўсім светам.
У горадзе знаходзіцца другі па вышыні ў Турцыі будынак — 52-павярховы Mertim Tower (у 1987—2000 — самы высокі будынак краіны).
Універсітэт.
Жусцін Энэн
Жусцін Энэн (фр. Justine Henin, 1 чэрвеня 1982,, Бельгія) — бельгійская тэнісістка. Першая ракетка свету ў адзіночным разрадзе па выніках 2003, 2006 і 2007 года. За кар'еру ў адзіночным разрадзе Энэн выйграла сем турніраў Вялікага шлема, уключаючы чатыры Адкрытых чэмпіянату Францыі, а таксама залаты медаль на Алімпійскіх гульнях 2004 года.
Ляды
Назву Ляды маюць:
The Settlers II
The Settlers II: Veni, Vidi, Vici («Die Siedler II: Veni, Vidi, Vici»; «Пасяленцы II: Veni vidi vici») — камп’ютарная гульня ў жанры стратэгіі ў рэальным часе, распрацаваная і выдадзеная нямецкай ампаніяй Blue Byte Software (цяпер: Ubisoft Blue Byte) у 1996 г. на персанальным камп’ютары пад кіраваннем MS-DOS і Macintosh. У 2007 годзе было выпушчана выданне гульні для партатыўнай гульнявой прыстаўкі Nintendo DS. Гульня паклала пачатак жанру эканамічнай стратэгіі нямецкай школы.
Вялікая вядомасць «пасяленцаў II» прывяла да таго, што праз год пасля выпуску гульні створана «Залатое выданне», якое ўключае таксама рэдактар ​​узроўняў, а па сканчэнні дзесяці гадоў, у 2006 годзе, выпушчана «юбілейнае» перавыданне «The Settlers II 10th Anniversary», таксама распрацаванае Blue Byte Software і выдадзенае Ubisoft. У адрозненні ад арыгінальнай гульні, якая выканана ў двухмернай графіцы, «юбілейная» версія была створана з выкарыстаннем трохмернага графічнага рухавічка.
Гульнявы ​​працэс
«The Settlers II» выкананая ў жанры стратэгіі ў рэальным часе і мае шэраг характэрных для гульняў дадзенай накіраванасці асаблівасцей. «Пасяленцы», як і большасць «класічных» стратэгій рэальнага часу, ідуць наступнага шаблона: збор рэсурсаў і будаўніцтва паселішча; стварэнне арміі і экспансія з мэтай захопу новых крыніц рэсурсаў; атака праціўніка з мэтай перахопу доступу да рэсурсаў і/або знішчэння яго войска і лагеры.
У гульні з'яўляецца магчымасць праходзіць кампанію (пэўную паслядоўнасць місій) або гуляць у т.зв. «Сцэнары», прыстасаваныя місіі. Падтрымліваецца як аднакарыстальніцкім, так і шматкарыстальніцкая гульня па метадзе «Split screen».
Карта мясцовасці ўмоўна падзелена на шасцікутныя клетачкі. Гэта азначае, што з якой-небудзь клеткі дарогу можна пракладваць максімум на шэсць суседніх клетак. Умоўныя зоны, якія выкарыстоўваюцца работнікамі некаторых будынкаў для сваёй дзейнасці, і плошчы, якія ўтрымліваюцца ваеннымі будынкамі, маюць шасцікутнай формы.
Чым больш вольнага месца вакол клеткі, тым большага памеру будынак можна на ім пабудаваць. Пабудовы падпадзяляюцца на пяць тыпаў: сцяг, малое, сярэдняе, вялікае і шахта. Сцяжкамі пазначаюцца пачатак і канец дарогі; сцяжкі каштуюць як на скрыжаваннях, так і на выхадзе з будынку.
Між порт амі курсуюць караблі. У гульні порт - гэта будынак вялікага тыпу, якое будуецца там, дзе адзначана жоўтым замкам з якарам. Караблі вырабляюцца ў верфях і могуць перавозіць тавары ці адпраўляцца ў экспедыцыі.
Для таго каб павялічыць межы паселішчы, неабходна паставіць ля края лакацыі ваенны будынак, напрыклад, вартавую вежу, крэпасць або казарму. Як толькі ў будынку паселіцца першы салдат, вакол пабудовы пашырыцца тэрыторыя.
Кампанія
Ніжэй прыведзена апісанне сюжэту кампаніі.
Паўднёва-заходні дыялект беларускай мовы
Паўночная мяжа гэтага дыялекту праходзіць прыкладна па лініі Ліда — Мінск — Бабруйск — Рэчыца — Лоеў. Дыялект уключае ў сябе наступныя групы гаворак: берасцейска-пінскую, заходнюю (гарадзенскую), слуцка-бабруйска-мазырскую.
Асаблівасці
Паўднёва-заходні дыялект характарызуецца недысіміляцыйным аканнем і яканнем: вада, нага, вясна; цвёрдым гукам [р]: рака, бяроза; наяўнасцю дыфтонгаў [уо], [іе] ў словах дуом, сіена; наяўнасцю канчатка -му ў дзеясловах будучага часу: казацьму, рабіцьму і інш.
У перыферыйных гаворках на захадзе Гродзеншчыны і поўдні Гомельшчыны існуе з'ява прыстаўнога [г] у словах тыпу гавечка, гуліца. Для часткі паўднёва-заходніх гаворак у зваротных дзеясловах характэрны постфікс -са: памыласа, садземса.
Старастэфаноўскі сельсавет
Старастэфаноўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камарынскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Стара-Стэфаноў.
Маяран
Маяра́н, Маяран садовы (Origanum majorana) — від шматгадовых травяністых раслін сямейства ясноткавыя.
Назва
Майран, мар’янка, лябёдка, мажэржанка, мацердушка, мацержанка, размар’ян , мацярдушка.
Распаўсюджанне
Вырошчваецца ў Амерыцы, Паўночнай Афрыцы, Еўропе, у т.л. Беларусі.
Выкарыстанне
У харчаванні выкарыстоўваюцца ўсе наземныя часткі расліны ў якасці прыправы. Ужываецца як вострая прыправа да супоў, страў з агародніны і мяса, асабліва каўбасных вырабаў, паляпшае смакавыя якасці салёнай і марынаванай агародніны. Маяранам араматызуюць воцат і гарбату.
У народнай медыцыне прымяняецца пры галаўным болі, бяссонніцы, дыябеце, хваробах нырак, печані, жоўцевага пузыра.
Агратэхніка
Вырошчваецца як адна- і шматгадовая расліна.
Маяран — цяпло- і святлолюбівая расліна. Вырошчваюць яго на добра прагрэтых участках са схілам на поўдзень насеннем або расадай. Насенне сеюць рана вясной 3—5-радковымі стужкамі з адлегласцю паміж імі 20—25 см, паміж раслінамі 10—15 см. Насенне пачынае прарастаць пры тэмпературы 12—15 °C, усходы з'яўляюцца на 20—23-і дзень. Аптымальная тэмпература для росту 20—25 °C. Расаду высаджваюць у грунт пасля заканчэння замаразкаў. Маяран размнажаюць таксама вясной дзяленнем куста і зялёнымі чаранкамі: верхнюю частку маладых аднагадовых парасткаў даўжынёй 13—15 см высаджваюць у рыхлую ўрадлівую глебу на глыбіню 8—10 см, накрываюць іх плёнкай, слоікамі або папяровымі пакетамі. Догляд за раслінамі ўключае праполванне, рыхленне міжрадкоўяў, падкормкі аміячнай салетрай (20—30 г на вядро вады) пасля першага зразання. Парасткі зразаюць адзін-два разы за лета ў пачатку цвіцення на вышыні 5 см ад зямлі, сушаць іх і захоўваюць у цені звязанымі ў пучкі.
Макоўская
Макоўская — жаночая форма прозвішча Макоўскі.
Медаўказчыкавыя
Медаўказчыкавыя, або Медаведы (Indicatoridae) — сямейства птушак атрада дзятлападобныя.
Апісанне
Афарбоўка шэра-бурая, зеленаватая, у некаторых відаў з жоўтымі і белымі плямамі на галаве, альбо крылах. Даўжыня цела 10-20 см.
Лямніца
Назву Лямні́ца маюць:
Сонечнае зацьменне 25 кастрычніка 2022 года
Сонечнае зацьменне 25 кастрычніка 2022 года — частковае сонечнае зацьменне 124 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,8619 і дасягнула свайго максімуму ў 11:01:20 UTC у пункце з каардынатамі 62° пн. ш. 77° у. д..
П’ер Вудман
П'ер Вудман (Pierre Woodman, нар. 29 красавіка 1963 года, Авернь, Францыя) — знакаміты французскі фатограф і порнарэжысёр. Стварыў 60 порнафільмаў, больш за тысячу хардкор-сцэн, больш паўтары тысячы фотасетаў і больш сямі тысяч кастынгаў.
Сяло імя Мамаіта Амарава
Сяло імя Мамаіта Амарава — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Аксу. Адміністрацыйны цэнтр сельскай акругі ім. Мамаіта Амарава. Код КАТА — 551653100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1176 чалавек (586 мужчын і 590 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1192 чалавекі (619 мужчын і 573 жанчыны).
Новая дарога
«Новая дарога» — штотыднёвая газета. Выдавалася ў 1942—1944 гадах у Беластоку на беларускай мове.
Выдавец — беластоцкае Беларускае нацыянальнае згуртаванне. Галоўны рэдактар — Хведар Ільяшэвіч.
Газета публікавала ваенныя зводкі, артыкулы на міжнародныя тэмы, агляды сацыяльна-эканамічнай сітуацыі на Беларусі, матэрыялы антысеміцкага, антыпольскага і антырускага характару. На старонках газеты змешчаны артыкулы пра гістарычных асоб, падзеі мінулага, старажытныя каштоўнасці, успаміны, звесткі па геаграфіі Беларусі, рэцэнзіі, асобныя творы беларускіх пісьменнікаў. Друкавалася хроніка культурнага жыцця, дапаможны вучэбны матэрыял, сельскагаспадарчыя парады.
Выйшла больш за 100 нумароў.
NGC 3697B
NGC 3697B (іншыя абазначэнні — MCG 4-27-45, ZWG 126.64, HCG 53C, MK 1296, PGC 35355) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Гваздзік армерыяпадобны
Гваздзік армерыяпадобны (Dianthus armeria) — від травяністых раслін сямейства.
Апісанне
Аднагадовыя і двухгадовая расліна з простым або слабаразгалінаваным, зверху апушаным сцяблом вышынёй 20—60 см і кароткім вертыкальным коранем. Лісце валасістае, цёмна-зялёнае, тонкае, да 5 см даўжынёй. Ніжняе лісце прадаўгавата-ланцэтападобнае, сярэдняе і верхняе лінейна-ланцэтападобнае ці лінейнае, сядзячае. Кветкі 8-15 мм у дыяметры, з пяццю пялёсткамі, ружова-пурпуровыя, на кароткіх кветаножках, сабраны на верхавінцы сцябла ў малакветкавае галоўчатае суквецце. Цвіце ў чэрвені — верасні. Плод — каробачка.
Прымяненне і выкарыстанне
Шырока вырошчваецца як дэкаратыўная расліна ў садах.
Ахова
Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі 2-га выдання (1993). Ахоўваецца ў Літве і Польшчы.
Эдуард Марцінавіч Скобелеў
|
Эдуард Марцінавіч Скобелеў (,  — ) — беларускі пісьменнік, грамадскі і палітычны дзеяч. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1996).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў сям’і ваеннага інжынера-будаўніка. У 1959 годзе скончыў заходні факультэт Маскоўскага дзяржаўнага інстытута міжнародных адносін. Знаходзіўся на дыпламатычнай службе (1959—1963). Працаваў інструктарам аддзела адміністратыўных органаў ЦК КПБ (1966—1973). Інспектар аддзела замежных сувязей ЦК КПБ (1973—1990). З 1991 года намеснік дырэктара міжнароднага цэнтра Акадэміі кіравання пры Савеце Міністраў Рэспулікі Беларусь, з 1994 года ў Беларускім істытуце інфармацыі і прагнозу пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Галоўны рэдактар часопіса «Інфармацыйны бюлетэнь Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь» (1996–2006), саветнік—кансультант Інфармацыйна—аналітычнага цэнтра пры Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (з 2007).
Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1970 года. У друку выступаў з 1964 года. Пісаў на рускай мове.
Пасля абрання Прэзідэнтам Беларусі Аляксандра Лукашэнкі стаў яго актыўным прыхільнікам. Уваходзіў у кола ініцыятараў аб’яднання беларускіх літаратурных часопісаў «Полымя», «Маладосць», «Нёман»,  «Вожык», «Бярозка», «Крыніца» і «Всемирная литература», газеты  «Літаратура і мастацтва» ў  адзіны літаратурны холдынг.
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1998) — за кнігі для дзяцей «Новыя незвычайныя прыгоды Арбузіка і Бябешкі» і «Дзіўныя прыгоды пана Дылі…».
Лаўрэат спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2005) за кнігу «Перасячэнне паралельных».
Антон Антонавіч Сланімскі
Антон Антонавіч Слані́мскі (нар. ) — вучоны-эканаміст, кандыдат эканамічных навук (1988).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Салтанаўшчына (сучасны аграгарадок у Нясвіжскім раёне Мінскай вобласці Беларусі). Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт у 1972 годзе. З 1982 года займаў пасаду намесніка старшыні Беларускага рэспубліканскага праўлення Навукова-эканамічнага таварыства. З 1988 года працуе ў Навукова-даследчым эканамічным інстытуце Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь. Адначасова з 1997 года на пасадзе адказнага рэдактара «Беларускага эканамічнага часопіса».
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па праблемах навуказнаўства, рэгіянальнай эканомікі, развіцця малога і сярэдняга прадпрымальніцтва.
Сярод апубдікаванага:
Узнагароды
Лаўрэат прэміі прэзідэнтаў акадэмій навук Украіны, Беларусі і Малдовы (1997).
Лясіны
Назву Лясі́ны маюць:
Кратар
Кра́тар (crater ад κρατήρ):
Мужчынская зборная ЗША па баскетболе
Мужчынская зборная ЗША па баскетболе — нацыянальная баскетбольная каманда, якая прадстаўляе ЗША на міжнародных спаборніцтвах. Кіруецца Федэрацыяй баскетбола ЗША. Член ФІБА.
Зборная ЗША, як «родапачынальніца» баскетбола, з’яўляецца наймацнейшай і самай тытулаванай зборнай у свеце. За сваю гісторыю ЗША пяць разоў заваёўвалі тытул чэмпіёнаў свету, а таксама выйгравалі медалі на ўсіх Алімпійскіх гульнях, у якіх удзельнічалі, у тым ліку 15 разоў станавіліся алімпійскімі чэмпіёнамі. У рэйтынгу ФІБА займае 1-е месца.
Алімпійскія гульні
Алімпійскі чэмпіён — 1936, 1948, 1952, 1956, 1960, 1964 1968, 1976, 1984, 1992, 1996, 2000, 2008, 2012, 2016. Сярэбраны прызёр — 1972, бронзавы — 1988, 2004.
Чэмпіянаты свету
Чэмпіён свету — 1954, 1986, 1994, 2010, 2014. Сярэбраны прызёр — 1950, 1959, 1982, бронзавы — 1974, 1990, 1998, 2006.
Лясішча
Назву Лясі́шча маюць:
Іосіф Радзівонавіч Апанасенка
Іо́сіф Радзіво́навіч Апана́сенка ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал арміі (1941).
Уга Ньюта
Уга Ньюта (Ugo Niutta; 20 снежня 1880 — 3 ліпеня 1916) — італьянскі лётчык, удзельнік Першай сусветнай.
Біяграфія
Уга Ньютта нарадзіўся 20 снежня 1880 года ў Неапалі. Яго маці Эліза Пасітана насіла тытул герцагіні. Пра бацьку вядома толькі тое, што яго клікалі Вінчэнца. Дзед Ньюта займаў пасаду міністра ў Савеце Міністраў Каралеўства Італіі.
У 1915 годзе, з прычыны ўступлення Італіі ў Першую сусветную вайну, прызваны на службу ў ваенна-паветраныя сілы. 25 сакавіка 1916 года Ньюта перапраўлены ў 11-ю разведвальна-баявую эскадрыллю, дзе ён лятаў на Farman MF 1914. Гэты самалёт з’яўляўся адзіным італьянскім самалётам у пачатку вайны, абсталяваным фіксаванымі кулямётамі. Эскадрылля была разгорнута на аэрадроме Кампа дэла Коміна каля Пардэнонэ, дзе знаходзілася першая школа грамадзянскай авіяцыі. Камандзірам падраздзялення быў капітан Марыё Марка Марыя Гірота, піянер італьянскай авіяцыі.
3 ліпеня 1916 года лейтэнант Ньюта і лейтэнант-назіральнік Чэзарэ Франчэскіні, які знаходзіўся на борце, у небе над правінцыі Трэнта натыкнуліся на два варожых самалёта, уступіўшы ў бой з імі. Франчэскіні быў забіты. Ньюта вырашыў сысці на свой аэрадром, схаваўшыся ад праціўніка. Аднак яго самалёт атрымаў сур’ёзныя пашкоджанні, што пацягнула за сабой крушэнне машыны. Ньюта загінуў. Некалькі месяцаў праз, 19 красавіка 1917 года, яго пасмяротна ўзнагародзілі Залатым медалём «За ваенную доблесць».
Сцяг Мадагаскара
Колеры сцяга сімвалізуюць гісторыю Мадагаскара, імкненне да незалежнасці і традыцыйныя класы грамадства.
NGC 3697C
NGC 3697C (іншыя абазначэнні — MCG 4-27-44, ZWG 126.63, HCG 53B, PGC 35360) — галактыка ў сузор’і Леў.
Сцяг Мадагаскара
Чырвоны і белы былі колерамі Каралеўства Мерына (мерына — найбуйнейшая этнічная група ў складзе малагасійскага народа), якое было заваявана Францыяй у 1896 годзе. Гэтыя колеры выкарыстоўваліся на сцягу апошняга манарха каралеўства, каралевы Ранавалоны III. Яны могуць указваць на этнічныя карані малагасійцаў ў Паўднёва-Усходняй Азіі, паколькі выкарыстаныя на сцягу Інданезіі.
NGC 3697C
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Сцяг Мадагаскара
Зялёны быў колерам племя ховаў — выдатнага класа сялянскіх абшчыннікаў, які сыграў важную ролю ў антыфранцузскай агітацыі і ў нацыянальна-вызваленчым руху.
Мацвееўцы
Назву Мацве́еўцы маюць:
Хеленсбург
Хе́ленсбора (Helensburgh, Baile Eilidh) — горад у Шатландыі. Размешчаны ў вобласці Аргайл і Б’ют на паўночным беразе заліва Ферт-оф-Клайд.
Перасяцінскі сельсавет
Перасяці́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камарынскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Перасяцінец.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Камарынскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Сцепаноўскага (Новастэфаноўскага) сельсавета.
Мужчынская зборная Іспаніі па баскетболе
Мужчынская зборная Іспаніі па баскетболе (Selección de baloncesto de España) — каманда, якая прадстаўляе Іспанію ў міжнародных баскетбольных спаборніцтвах сярод мужчын. Кіраўнічым органам зборнай выступае Федэрацыя баскетбола Іспаніі. Займае ў рэйтынгу ФІБА другое месца. Трохразовы віцэ-чэмпіёны Алімпійскіх гульняў (1984, 2008, 2012), чэмпіёны свету 2006 і 2019 года, трохразовы чэмпіёны Еўропы (2009, 2011 і 2015).