cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя Еўрапейскага саюза
1993—2004: Стварэнне
Аўстрыя, Фінляндыя (з Аландскія астравы) і Швецыя становяцца членамі ЕС з 1 студзеня 1995.
Членамі Еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю застаюцца толькі Нарвегія, Ісландыя, Швейцарыя і Ліхтэнштэйн.
У 1994 былі праведзены Еўрапейскія выбары, ў выніку якіх сацыялістычная група захавала свае пазіцыі ў якасці найбуйнейшай партыі ў парламенце. Савет прапанаваў Жак Сантер ў якасці Старшыні Камісіі, але ён быў заўважаны ў якасці другога кандыдата выбару, што падрывала яго пазіцыю. Парламент ухваліў Сантэра, яго камісія атрымала вялікую падтрымку, будучы ухваленай 416 галасамі супраць 103. Сантэру давялося выкарыстоўваць свае новыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з Маахстрыхцкай дамовай і рабіць большы кантроль над сваім выбарам камісараў. Яны ўступілі ў пасаду 23 студзеня 1995 года.
З 30 сакавіка 1994 года перамовы аб далучэнні былі заключаны з Аўстрыяй, Швецыяй і Фінляндыяй. Між тым, Нарвегія, Ісландыя і Ліхтэнштэйн далучыліся да Еўрапейскай эканамічнай зоны (якая ўступіла ў сілу 1 студзеня 1994 г.), арганізацыя, якая дазволіла дзяржавы Еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю, каб увайсці ў адзіны еўрапейскі рынак. У наступным годзе Шэнгенскае пагадненне ўступіла ў сілу паміж сямі членамі, пашыраецца і ўключае амаль усе астатнія да канца 1996 году
Развіццё еўра
1 студзеня 1994 распачаўся другі этап эканамічнага і валютнага саюза, які пачынаецца са стварэння Еўрапейскага валютнага інстытута. У пачатку 1999 года еўра была запушчана як валюта і быў створаны Еўрапейскі цэнтральны банк. З 1 студзеня 2002 года банкноты і манеты былі ўведзеныя ў зварот, замяніўшы старыя валюты цалкам.
Тым не менш, поспех быў азмрочаны бюджэтным крызісам ў сакавіку 1999 года, падчас якога парламент адмовіўся зацвердзіць бюджэт Камісіі з-за фінансавага безгаспадарчасці, махлярства і кумаўства. Уся камісія Сантэра падала ў адстаўку. Настрой Еўраскептыцызму замацаваўся за Саветам і Парламентам, якія пастаянна аспрэчванні пазіцыю Камісіі ў бліжэйшыя гады. У наступных выбарах, сацыялісты страцілі сваю шматгадовую перавагу. У новым парламенце на чале з Продзі хутка ўсталёўваецца новая еўрапейская камісія па барацьбе з махлярствам (OLAF). У адпаведнасці з новымі паўнамоцтвамі Амстэрдамскай дамовы, Асноўныя змены па Амстэрдамскай дамове тычыліся:
Продзі быў апісаны некаторымі як «першы прэм'ер-міністр Еўропы». 4 чэрвеня Хаўер Салана быў прызначаны Генеральным сакратаром Савета і ўмацаваў Высокага прадстаўніка па агульнай знешняй палітыцы і палітыцы бяспекі, прызнаў ўмяшальніцтва ў Косава. Салана таксама разглядаецца некаторымі як першы міністр замежных спраў Еўропы Новая дамова была падпісана 26 лютага 2001 года і ўступіла ў сілу 1 лютага 2003 года. Апошняя падрыхтоўка перад пашырэннем да 10 новых членаў была зроблена ў 2004 годзе.
2004 — цяперашні час: еўрапейскі крызіс. Найноўшая гісторыя Еўрапейскай інтэграцыі
Пасля далучэння да ЕС дзесяці новых краін, узровень эканамічнага развіцця якіх прыкметна ніжэй сярэднееўрапейскага, лідары Еўрасаюза апынуліся ў становішчы, калі асноўны груз бюджэтных расходаў на сацыяльную сферу, датацыі сельскай гаспадарцы і г.д. кладзецца менавіта на іх. У той жа час гэтыя краіны не жадаюць павялічваць долю адлічэнняў у агульнасаюзны бюджэт звыш вызначанага дакументамі ЕС ўзроўню ў 1% ВУП.
Другая праблема складаецца ў тым, што пасля пашырэння Еўрасаюза менш эфектыўным апынуўся які дзейнічаў да гэтага часу прынцып прыняцця найважнейшых рашэнняў кансэнсусам. На рэферэндумах у Францыі і ў Нідэрландах у 2005 праект адзінай Канстытуцыі ЕС быў адхілены, і ўвесь Еўрасаюз па-ранейшаму жыве па цэлым шэрагу асноватворных дагавораў.
17 снежня 2005 года афіцыйны статус кандыдата на ўступленне ў ЕС быў прадастаўлены Македоніі.
21 лютага 2005 года Еўрапейскі саюз падпісаў план дзеянняў з Украінай. Верагодна, гэта стала вынікам таго, што да ўлады на Украіне прыйшлі сілы, знешнепалітычная стратэгія якіх накіравана на ўступленне ў Еўрасаюз. У той жа час, на думку кіраўніцтва ЕС, аб паўнапраўным членстве Украіны ў Еўрасаюзе пакуль казаць не варта, так як новай улады неабходна зрабіць вельмі шмат, каб даказаць, што на Украіне існуе паўнавартасная дэмакратыя, якая адказвае сусветным стандартам, і правесці палітычныя, эканамічныя і сацыяльныя рэформы. 1 студзеня 2007 года адбылося чарговае пашырэнне Еўразвяза - ўваходжанне ў яго Балгарыі і Румыніі. Еўрасаюз перш папярэджваў гэтыя краіны, што Румыніі і Балгарыі трэба будзе яшчэ нямала зрабіць у галіне барацьбы з карупцыяй і рэфармавання заканадаўства. У гэтых пытаннях Румынія, на думку еўрапейскіх чыноўнікаў, адставала, захоўваючы перажыткі сацыялізму ў структуры эканомікі і не адказваючы стандартам ЕС. Акрамя таго, у 2007 годзе Славенія прыняла еўра, Мальта і Кіпр у 2008 годзе і Славакія ў 2009 г. Аднак праблем распрацаваны з існуючымі членамі як Еўразона ўступіла ў сваю першую рэцэсію ў 2008 годзе. Члены супрацоўнічалі і ЕЦБ ўмяшаўся, каб дапамагчы аднавіць эканамічны рост і еўра быў заўважаны ў якасці бяспечнага прытулку, асабліва тых, хто звонку, такіх як Ісландыя. Тым не менш, з рызыкай дэфолту ў Грэцыі, Ірландыі, Партугаліі і іншых членах ў канцы 2009-10, лідары еўразоны пагадзіліся з умовамі для крэдытаў дзяржаў-членаў, якія не мог падняць фонды. З Грэцыі спрабуе аднавіць свае фінансы, іншыя дзяржавы-члены таксама знаходзяцца ў небяспецы і наступствы гэта будзе мець на астатняй частцы эканомікі еўразоны, механізм крэдыту быў узгоднены. Крызіс таксама стымулявала кансэнсус у дачыненні да далейшай эканамічнай інтэграцыі, а таксама шэраг прапаноў, такіх як Еўрапейскі валютны фонд або федэральнага казначэйства.
Еўрапейскі саюз атрымаў ў 2012 годзе Нобелеўскую прэмію міру за тое, што «ўклад у развіццё міру і прымірэння, дэмакратыі і правоў чалавека ў Еўропе". Нобелеўскі камітэт заявіў, што «гэта жудаснае пакута падчас Другой сусветнай вайны прадэманстравалі патрэба ў новай Еўропе [...] сёння вайна паміж Германіяй і Францыяй неймаверная. Гэта паказвае, як, з дапамогай трапных намаганняў і нарошчвання ўзаемнага даверу, гістарычныя ворагі могуць стаць блізкімі партнёрамі ". https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2012/press.html Рашэнне Нобелеўскага камітэта было сур'ёзна раскрытыкавана. 1 ліпеня 2013 года 28-м членам Еўрасаюза стала Харватыя. На 1 студзеня 2014 года была дададзеная тэрыторыя ў Індыйскім акіяне французскі Маёта ў якасці найбольш выдаленай вобласці.
23 чэрвеня 2016 года 52% брытанцаў прагаласавалі за выхад з Еўрапейскага саюза. Гэта першая краіна, якая выходзіць з ЕС.
Эрл Сазерленд
Эрл Уілбур Сазерленд малодшы (Earl Wilbur Sutherland Jr., 19 лістапада 1915, Берлінгейм — 9 сакавіка 1974, Маямі) — амерыканскі фізіёлаг і фармаколаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1971) «за адкрыцці, якія датычацца механізмаў дзеяння гармонаў».
Біяграфія
Скончыў медыцынскую школу Вашынгтонскага ўніверсітэта ў горадзе Сент-Луіс (1942), працаваў у ім. З 1953 г. у Заходнім універсітэце горада Кліўленд, 1963—1973 гг. ва ўніверсітэце Вандэрбільда ў горадзе Нашвіл.
Антэкера
Антэкера (Antequera) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Малага, у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Антэкера. Займае плошчу 814 км². Насельніцтва — чалавекі (на 2010 год). За 45 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Крыпта заслужаных на Скалцы
Кры́пта заслу́жаных на Ска́лцы, або Пантэон заслужаных, Труны заслужаных палякаў (Krypta Zasłużonych na Skałce) — пантэон дзеячаў польскай культуры і навукі, які знаходзіцца ў падзямеллі касцёла айцоў-паўлінаў у Кракаве. Крыпта заснаваная ў 1880 годзе паводле праекту Юзафа Лямпкоўскага. На ўваходзе змешчаны лацінскі выраз «credo, quod Redemptor meus vivit» (веру, што мой Збаўца жыве).
Вільчын (гміна)
Ві́льчын (Wilczyn) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вільчыне. Плошча гміны складае 83,12 км². Станам на 2004 год у гміне Вільчын пражывалі 6363 чалавекі, шчыльнасць — 76,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Віславоўка
Віславо́ўка — рака ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Выдрыца (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 7 км. Пачынаецца за 2 км на захад ад вёскі Бутава, вусце за 0,8 км на захад ад вёскі Латышова. Рэчышча каналізаванае.
Кудраўка
Кудраўка (Кудря́вка) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2563
IC 2563 — галактыка тыпу SBcd/P ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Станіслаў Фердынанд Жавускі
Станіслаў Фердынанд Жавускі (Stanisław Ferdynand Rzewuski; 1737, Падгорцы —, Паграбішча) — дзяржаўны і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Падстолі (1759—1760) і харунжы вялікі літоўскі (1760—1782); ротмістр панцырны (1755), генерал-маёр кароннай арміі (1757).
Трымаў Хэлмскае староства. Кавалер Ордэна Белага Арла (1760).
Біяграфія
Абіраўся паслом на соймы. Быў фельдмаршалам аўстрыйскім. 24 верасня 1759 атрымаў урад падстолія, 30 мая 1760 — харунжага вялікага літоўскага.
Сяргеевічы (Пухавіцкі раён)
Сярге́евічы (, Сергеевичи) — аграгарадок у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавета. Месціцца за 43 км на захад ад Мар’інай Горкі, 58 кіламетраў ад Мінска, 18 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Рудзенск. На паўднёвым беразе Сяргееўскага возера (альт. Муха), на аўтадарозе Смалявічы — Шацк.
Назва
Назва ўтвораная ад імя ці прозвішча з асновай Сяргей.
Гісторыя
Вёска адносіцца да ліку старажытных паселішчаў.
Вялікае Княства Літоўскае
У пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя, калі была ўласнасцю Збаражскіх, да якіх, як мяркуецца, перайшла ў спадчыну ад князёў Заслаўскіх. Уваходзіла ў склад Менскага павета Вялікага Княства Літоўскага. У 1596 годзе Сяргеевічы былі ўласнасцю Януша Мікалаевіча Збаражскага, ваяводы брацлаўскага, які памёр у 1608 годзе.
Дакладна невядома, якім чынам у пачатку XVII стагоддзя Сяргеевічы сталі ўласнасцю Радзівілаў, Януша Радзівіла і ягонай жонкі Соф’і з Алелькавічаў. Дакументам ад 14 сакавіка 1606 года, засведчаным у трыбунале віленскім, Януш і Сафія Радзівілы аддаюць у заклад Сяргеевічы разам з Кавалевічамі і з даменам Хатляны, Свянтохне Акунёўне Бальцаровай Раецкай, войскай троцкай, у суме 4000 кап грывень літоўскіх, заклад з часам быў выплачаны. У радзівілаўскім інвентары землі згадваюцца як «бакштанскія» (г. зв. «Бакштанскае графства»). Пазней спадчыннікамі сталі Якуб і Ганна Прошыцы, якія ў 1617 годзе прадалі Сяргеевічы і суседнія вёскі Янушу Быхаўцу. Януш Быхавец быў забіты ў маёнтку Таўкачэвічы ў часе наезду суседам Андрэем Вінкам з Шацка ў 1620 годзе, фальварак быў разбураны. Нашчадкі аддалі маёнтак у заклад, уладальнікі пастаянна мяняліся.
У канцы XVII стагоддзя ўласнасць Заранкаў-Гарбоўскіх герба «Корчак», цэнтрам уладанняў былі Дудзічы. Казімір Заранак, сын Браніслава, падчашы ваўкавыскі, з жонкай Лахоўскай меў дзвюх дачок: Елізабету і Аляксандру, для якіх у 1748 годзе набыў дадатковыя землі вакол уладанняў. Падзяліў іх на 2 часткі: дамен Хатляны ўзяла Елізабета, у шлюбе Завіша; Аляксандра, якая не была ў шлюбе, атрымала Дудзічы з прылеглымі вёскамі, у тым ліку Сяргеевічы. Каля 1760 года Казімір Заранак памёр, Дудзічамі і ваколіцамі валодала асабіста Аляксандра. 27 верасня 1767 года Аляксандра пабралася шлюбам з Юзафам Прозарам старостам жмудскім, пазней ваяводам віцебскім. Яны мелі дзвюх дачок: Барбару і Ружу. Аляксандра Прозарава памерла ў Дудзічах у 1768 годзе, дочкамі да паўналецця апекаваўся Юзаф Прозар, пазней перадаўшы апеку ксяндзу Букатаму, канцыляру віленскай кафедры. У 1785 годзе Барбара і Ружа выйшлі замуж, а пазней падзялілі маёмасць. Сяргеевічы з навакольнымі вёскамі атрымала Барбара, якая пабралася шлюбам з, падкаморыем надворным і шамбелянам, пазнейшым паслом Рэчы Паспалітай ў Вялікабрытаніі. Праз тое, што Фрацішак Букаты быў паслом у Лондане, ён не мог даглядаць свае ўладанні на Літве, таму даверыў гэта прэлату Антонію Букатаму. У 1790 годзе сяргеевіцкую пушчу набыў купец Затман.
Пад уладай Расійскай імперыі
Пасля Другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года ў складзе Расійскай імперыі, сяло Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Францішак Букаты памёр у 1797 годзе, а Барбара Букатова з Прозараў другі раз пабралася шлюбам з Ксаверыем Ліпскім герба «Грабе», кашталянам лянчыцкім. У 1800 годзе вёска Сяргеевічы, 2 млыны, Георгіеўская царква. Ксаверый Ліпскі ў часе кампаніі 1812 года на кароткі час стаў мэрам Мінска за ўладай Напалеона, пасля паражэння французскай арміі пад Барысавам Ліпскі злажыў урад і атрымаў амністыю.
У 1828 годзе Сяргеевічы адабраныя на карысць крэдытораў, а ў 1833 годзе іх набыў за 14000 рублёў Тадэвуш Завіша. У 1844 годзе тут пабудавана з дрэва на сродкі прыхаджан і Завішаў новая прыхадская праваслаўная Георгіеўская царква. Ян Завіша, сын Тадэвуша ў 1859 годзе саступіў Сяргеевічы Касперу, аднаму з сыноў Ліпскага, за тыя ж 14000 рублёў, якія патраціў Тадэвуш Завіша. Пасля смерці Каспера ў 1862 годзе Сяргеевічы перайшлі Ельскім, кроўным памерлага. Ельскія ў 1865 годзе перадалі іх ксяндзу Аўгусціну Ліпскаму, які ў 1868 годзе прадаў Сяргеевічы Пятру Папову.
У 1884 годзе адкрытая царкоўна-прыходская школа. У 1886 годзе распаўсюджаныя промыслы: прадзільны, ткацкі, шавецкі, кравецкі, выраб вапны. У 1897 годзе сяло, царкоўна-прыходская школа, хлебазапасны магазін, карчма, царква.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР. У жніўні 1919 — ліпені 1920 года вёска была пад акупацыяй Польшчы.
У 1918 годзе адкрытая школа 1-й ступені (у 1922 годзе 70 вучняў). З 20 жніўня 1921 года вёска, а з 20 жніўня 1924 года цэнтр Сяргеевіцкага сельсавета, Шацкага раёна Менскай акругі. З 26 ліпеня 1930 года ў Пухавіцкім раёне, з 12 лютага 1935 года ў Рудзенскім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці. У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да 4 ліпеня 1944 года акупаваная войскамі нацысцкай Германіі. У раёне вёскі дзейнічала антыфашысцкае падполле, савецкая партызанская брыгада «Беларусь». У 1944 годзе немцы спалілі вёску, загубілі 42 жыхароў. Пасля вайны вёска адноўленая.
З 20 студзеня 1960 года ў Пухавіцкім раёне. Да 29 чэрвеня 2006 года Сяргеевічы былі цэнтрам Сяргеевіцкага сельсавета. З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Праўдзінскага пассавета.
Уладзімір Васільевіч Мухін
Уладзімір Васільевіч Мухін (нар., Волагда, Расія) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1998), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Матэматыка», 1968). Працаваў у Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (1971—1999, прафесар кафедры матэматычнага аналізу, у 1989—1994 — загадчык кафедры), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1999, прафесар кафедры вышэйшай матэматыкі), Чарапавецкім дзяржаўным універсітэце (з сярэдзіны 2000-х, прафесар кафедры матэматыкі і інфарматыкі).
Цячэнне Ламаносава
Цячэнне Ламаносава (Equatorial Under-Current, EUC) — халоднае цячэнне, экватарыяльнае падпаверхневае супрацьцячэнне ў Атлантычным акіяне. Працягласць каля 5000 км. Шырыня ад 370—440 км на захадзе, да 185—220 км на ўсходзе. Максімальная скорасць цячэння 3,6 км/гадз у сярэдняй частцы патоку. Рухаецца на ўсход паміж 2° паўднёвай шыраты і 22° паўночнай шыраты на глыбіні ад 50 да 200 м пад Паўднёвым Пасатным цячэннем, якое ідзе на захад.
Цячэнне было адкрыта пятай савецкай экспедыцыяй на навукова-даследчым судне «Міхаіл Ламаносаў» (14 красавіка — 7 ліпеня 1959 года).
Вялікі ўклад у вывучэнне цячэння ўнёс выбітны савецкі геафізік А. Г. Калеснікаў.
Ланавэ (Бэрэзіўскі раён)
Ланавэ (Ла́нове) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Алкіліраванне
Алкілі́раванне — хімічная рэакцыя ўвядзення алкілу ў малекулу араганічнага або неарганічнага злучэння. Ажыццяўляецца з дапамогай каталізатараў, таксама пры высокім ціску і тэмпературы.
Алкіліруючыя рэагенты: галагенвытворныя вуглевадародаў, алкены, эфіры неарганічных кіслот, дыазазлучэнні.
Дае магчымасць сінтэзаваць больш складаныя злучэнні з пажаданамі ўласцівасцямі.
Выкарыстоўваецца для вытворчасці высокаактанавага паліва, паверхнева-актыўных рэчываў, антыаксідантаў, фарбавальнікаў, інсектыцыдаў, лекаў.
Ямна (Шаркаўшчынскі раён)
Я́мна (, Ямно) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Сцефанполле, пазней у складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 3 кастрычніка 1959 года вёскі Ямна I, Ямна II, Ямна III, Ямна IV, Ямна V, Ямна VI уваходзілі ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
У 1973 годзе вёскі Ямна I, Ямна II, Ямна III, Ямна IV, Ямна V і Ямна VI былі аб’яднаны ў адну вёску Ямна.
Людовік VIII Леў
Людовік VIII, па мянушцы Леў (Louis VIII le Lion, 5 верасня 1187 — 8 лістапада 1226) — французскі кароль (1223—1226), сын Філіпа II Аўгуста; першы з Капетынгаў ўступіў на пасаду па праву спадчыны, а не абрання.
Быўшы яшчэ спадчыннікам прастола, Людовік жадаў авалодаць Англіяй, у гэтым памкненні яго падтрымліваў бацька. У 1216 годзе па запрашэнні васалаў Іаана Беззямельнага Людовік прыняў англійскую карону і высадзіўся ў Кенце. Большая частка Англіі падпарадкавалася яму, але па смерці Іаана з-за прыцягнення сваіх людзей з Францыі ў якасці саветнікаў пачалася рэакцыя супраць французаў; Людовік адмовіўся ад кароны, прызнаў каранацыю несапраўднай і вярнуўся ў Францыю ў 1217 годзе і заключыў з Англіяй перамір’е.
Палкі і набожны Людовік набыў удзячнасць Папы паходам супраць ератыкаў (катары, ці альбігойцы) на паўднёвы ўсход Францыі. Амары дэ Манфор, спадчыннік Сімона дэ Манфора, не мог захаваць за сабой графства Тулузскага і саступіў Людовіку ўсе правы на гэту зямлю (1224). Яго паход на поўдзень быў адзначыўся шэрагам бліскучых перамог. «Дзеля выратавання каталіцкай веры» ён узяў Авіньён, дзе было шмат ератыкаў, і быў ужо недалёка ад Тулузы, калі захварэў і вырашыў пакінуць Лангедок. Памёр на шляху, у Аверні.
Дзеці
сыны: Філіп, Людовік IX, Роберт I д’Артуа, Філіп (Дагаберт), Жан, Альфонс, Філіп, Эцьен, Карл I Анжуйскі дочкі: тры дочкі, памерлі ў маленстве; Святы Ізабела Французская (сышла ў манастыр)
Цюкян
Цюкя́н (Тюкя́н ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Рэспубліцы Саха (Якуція), левы прыток ракі Вілюй (басейн Лены).
Даўжыня ракі 747 км. Плошча вадазбору 16 300 км². Сярэдні расход вады ў вусці каля 30 м³/с. Сярэдні шматгадовы сцёк складае 0,947 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на Сярэднесібірскім пласкагор’і. Працякае па Цэнтральнаякуцкай раўніне. Даліна ракі вузкая ў верхнім цячэнні і шырокая ў ніжнім. Рэчышча звілістае, на раўніннай частцы з шырокай поймай і шматлікімі лукавінамі. У басейне ракі вялікая колькасць балот і азёр. Замярзае ў першай дэкадзе кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў сярэдзіне мая. У верхнім цячэнні рака на некалькі месяцаў перамярзае. Жыўленне снегавое і дажджавое.
Асноўны прыток — Чылі (правы).
Карунк’ё
Карунк'ё (Carunchio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру К'еці.
Насельніцтва складае 732 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 23 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 66050. Тэлефонны код — 0873.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Вялікі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Маяр
Маяр — прозвішча.
Уладзімір Сігізмундавіч Карповіч
Уладзімір Сігізмундавіч Карповіч (нар. ) — генеральны дырэктар СТАА «Мабільныя Тэлесістэмы» (Рэспубліка Беларусь) з 7 верасня 2005 да 19 верасня 2021. Да гэтага з 27 снежня 2004 года працаваў на пасадзе дырэктара па планаванні і развіцці сеткі.
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут ў 1987 годзе па спецыяльнасці інжынер-канструктар, тэхнолаг.
Да прыходу ў МТС больш за 20 гадоў працаваў у галіне сувязі ў шэрагу эксплуатацыйных прадпрыемстваў сувязі, у наступным у Міністэрстве сувязі Рэспублікі Беларусь на кіруючых пасадах. У 2003—2004 гадах займаў пасаду кіраўніка прадстаўніцтва замежнай кампаніі ў Рэспубліцы Беларусь.
IC 2564
IC 2564 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Замкавая гара (Мсціслаў)
Замкавая гара — гарадзішча (дзядзінец), першапачатковы цэнтр старажытнага Мсціслава, на высокім правым беразе р. Віхра, узвышаецца на 20 м над узроўнем вады. Пляцоўка плошчай каля 2 га па перыметры была ўмацавана кальцавым валам, ад якога захаваўся паўднёва-ўсходні ўчастак.
Апісанне
Абследавалі ў 1893 годзе Е. Р. Раманаў, у 1925 годзе А. М. Ляўданскі, у 1928 годзе С. А. Дубінскі, у 1978 годзе М. А. Ткачоў. Раскопкі праводзілі ў 1956—1985 гадах Л. В. Аляксееў (ускрыта больш за 1200 м²) і ў 2014 годзе І. А. Марзалюк.
Культурны пласт (3,3 м) з 3 гарызонтаў. Ніжні (0,8—0,9 м над мацерыком) склаўся з часоў існавання першапачатковага пасялення да ўзнікнення вулічных драўляных маставых. Знойдзены падвескі ў выглядзе абраза, сегнерава кола з выявай крыжа і інш., рэшткі драўляных пабудоў (самая ранняя датуецца 1204 годам). У паўночнай частцы дзяцінца ў мацерыку выяўлены могільнік першых жыхароў Мсціслава, а таксама рэшткі знішчаных пажарам пабудоў.
У сярэднім пласце па драўляных насцілах вуліц вылучаюцца адначасовыя напластаванні помніка. Выяўлены рэшткі 2 вымашчаных бярвёнамі перакрыжаваных вуліц. Старажытная маставая была пракладзена ў 1230—1240-я гады. У верхнім пласце з-за ўмоў залягання драўляныя рэшткі не захаваліся. Заходні бок вуліцы, што ішла ў напрамку поўнач—поўдзень, быў шчыльна забудаваны клецямі, сярод якіх вылучаўся дом з падлогай і глінабітнай печчу. На ўсходнім баку вуліцы стаяла чатырохвугольная ў плане капліца з алтаром і пахаваннямі ўнутры. Паводле раскопак найбольш інтэнсіўнае будаўніцтва ў Мсціславе прыпадае на 1260-я гг. Прасочваюцца межы двароў, абнесеных вастраколам. Выяўлены рэшткі абарончай вежы-данжона, у якой, верагодна, размяшчалася і царква. У пачатку XIV ст. пажар знішчыў большасць пабудоў у Мсціславе. Пасля аднаўлення горада змянілася яго планіроўка.
Сярод знаходак — бронзавы крыж-энкалпіён (канец XII ст.) з надпісам «Богородица помогай», фрагмент берасцяной граматы, пісалы з надрапанымі літарамі НТА, Ж, РВ, шахматныя фігуры з дрэва і косці (пешка і ладдзя), асколкі шклянога келіха з арабскім надпісам, рэшткі разбітых званоў, сагнуты наканечнік вялікай рагаціны XII—XIII стагоддзяў
У культурным пласце XIV—XVII стст. знойдзена шмат фрагментаў чорнаглянцаванага паліванага і шклянога посуду, тэракотавая і паліхромная паліваная кафля, гліняныя пісанкі, вырабы з жалеза і косці, дэталі арбалетаў, тыглі і ліцейныя формы, асколкі гарматных ядраў, 6 наканечнікаў стрэл 1-й паловы — сярэдзіны XVII ст. Выяўлены сляды гарбарнай майстэрні з кавалкамі скур і касцянымі пласцінкамі-накладкамі на калчан з зааморфным і геаметрычным арнаментам. Мясцовыя жыхары займаліся ў асноўным ганчарным, гарбарным, ювелірным і інш. рамёствамі, гандлявалі з Кіевам, Валынню, Каўказам, апасродкавана — з арабскім Усходам.
У час раскопак у 2014 годзе выяўлены дом, які, верагодна, належаў камусьці з багатых гараджан, або з’яўляўся часткай княжацкага падворка. Тут былі выяўлены невялікае прасліца з надрапанымі на ім літарамі Ѯ, А, І і Л, асколак візантыйскага куфля, распісанага золатам, крыжы-машчавікі XII — першай паловы XIII стагоддзя, рэшткі скуранога абутку, мноства жаночых упрыгажэнняў, зброя, а таксама кавалачак бяросты з прастаўленым на ёй знакам княжацкага трызубца.
Паводле пісьмовых крыніц, на дзяцінцы існавалі 2 царквы — Багародзіцы і Св. Мікалая. Ад першай захаваліся фрагменты плінфы рубяжа XII—XIII стст., рэшткамі другой з’яўляецца, відаць, выяўленая абарончая вежа-данжон. Канструкцыя апошняй дае падставу меркаваць, што цэрквы абарончага тыпу існавалі ў Беларусі раней за XV—XVI стст. (тады іх узводзілі з дрэва). Дзяцінец знішчаны ў 1654 годзе у час штурму Мсціслава рускім ваяводам А. М. Трубяцкім.
Сезон 2005 ЖФК Тэкстыльшчык Орша
У 2005 годзе жаночы футбольны клуб «Тэкстыльшчык» з Оршы прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Марынавэ
Марынавэ (Маринове) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Ефраімава пакаленне
Ефраімава пакаленне — паходзіла, як падаецца ў Бібліі, ад малодшага сына Іосіфа, які нарадзіўся ў Егіпце. Пры падзеле Палесціны яно атрымала цэнтральную, багатую і ўрадлівую паласу зямлі ад ракі Іардан да Міжземнага мора на поўнач ад Іерусаліма. Прасякнутае духам самабытнасці і адчуваючу сваю сілу, яно ўступіла ў суперніцтва з Іудзіным пакаленнем і пастаянна праяўляла свой сепаратызм і гегеманізм, матывуючы тым, што з яго асяроддзя паходзіў пераемнік Майсея і правадыр ізраільскага народа Ісус Навін, што ў іх уладаннях знаходзіцца яго бацькаўшчына і месца пахавання. Нашчадкі Ефраіма, паводле біблейскіх паданняў, адыгралі вялікую ролю ў гісторыі ізраільскага народа, прымалі ўдзел у вырашэнні яго гістарычнага лёсу. Менавіта з іх асяроддзя паходзіў Самуіл, вядомы прарок і суддзя ізраільскі. Калі пасля смерці цара Саламона яго дзяржава распалася на два царствы, палітычную вагу ў новаствораным Ізраільскім царстве набыло пакаленне Ефраіма. Яно абрала царом прадстаўніка свайго племя Ераваама, а яго рэзідэнцыяй зрабіла свой горад Самарыю, якая была сталіцай Ізраільскага царства да канца яго гістарычнага існавання.
Карл Іванавіч Максімовіч
Карл Іванавіч Максімовіч (, Тула —, Пецярбург) — рускі батанік, акадэмік Санкт-Пецярбургскай акадэміі навук.
Паклаў пачатак вывучэнню флоры Далёкага Усходу і Японіі рускімі батанікамі.
Шлях у навуцы
Сярэднюю адукацыю атрымаў у пецярбургскай Анінскай школе (AnnenschuleAnnenschule), вышэйшую — у Дэрпцкім універсітэце (1845—1850) у А. А. Бунге.
Па заканчэнні вучобы быў прызначаны памочнікам дырэктара Дэрпцкага батанічнага саду, а ў 1852 годзе перайшоў у Пецярбург кансерватарам у Імператарскі батанічны сад.
У 1853 годзе Максімавіч разам з Леапольдам фон Шрэнкам распачаў па даручэнні Саду падарожжа вакол свету на фрэгаце «Дыяна» пад камандаваннем адмірала Яўхіма Пуцяціна. Першы год быў выкарыстаны ў Атлантычным і Ціхім акіяне з прыпынкамі ў Рыа-дэ-Жанейра, Вальпараіса і Ганалулу; у 1854 годзе падарожнік увайшоў у бухту Дэ-Кастры і па нагоды Усходняй вайны застаўся на мацерыку, у Прыамур’е, да 1857 года. З вялікімі цяжкасцямі і з малымі сродкамі ён даследаваў расліннасць гэтага тады яшчэ амаль зусім невядомага краю і сабраў багатую калекцыю, якую ён апрацаваў па вяртанні ў Пецярбург, і выдаў сваё важнае сачыненне, «Primitiae florae amurensis»(лац.) (Memoires de l’ouest Academie Imperiale de St.-Petersbourg, 1859), якое цалкам азнаёміла вучоны свет са своеасаблівай расліннасцю шырокага Прыамурскага і Усурыйскага краю (ўвёў у батанічную навуку 915 новых відаў кветкавых і споравых раслін). За гэтую працу Максімавіч быў удастоены Дземідаўскай прэміі.
У 1859 годзе Максімавіч быў абраны ад’юнктам Санкт-Пецярбургскай Акадэміі навук. У 1859 годзе Максімавіч распачаў новае падарожжа праз Сібір у Іркуцк, у Забайкаллі, па Сунгары і Усуры ў Николаевск і далей у Японію, у Хакодате (востраў Хакайда). У 1861 годзе ён адправіўся ў Нагасакі, каб здзяйсняць паездкі па паўднёвай Японіі.
Неацэнным памочнікам Максімовічу стаў японец Сугава Теносукэ (須川長之助須川長之助, 1842—1925; варыянты напісання яго імя лацінкай — Tschonoski Sukawa і Chōnosuke Sugawa). Ён працаваў там, куды з прычыны абмежаванняў, накладзеных японскімі ўладамі, не мог патрапіць сам Максімавіч, і сабраў багатыя матэрыялы. Яго імя Максімавіч даў новым відах (відавыя эпітэты ў назвах відаў на рускай мове звычайна пішуць як Чоноски) — Maxim. ), Maxim. ) ,  Maxim. ), Maxim. ) ,  Maxim. ), Maxim. ) ,  Maxim. )
У Японіі Максімавіч прабыў да пачатку 1864 года, а ў лютым 1864 года вярнуўся ў Расію. Вынікам экспедыцыі стала доказ тэорыі адзінства прыроднага асяроддзя Японіі і ўсяго Далёкага Усходу ў працы «Diagnoses des nouvelles plantes du Japon et de la Mandjourie»(лац.) (20 выпускаў, 1866—1876).
У 1869 годзе Максімавіч быў прызначаны галоўным батанікам Імператарскага батанічнага саду і заняўся распрацоўкай не толькі таго багатага матэрыялу, які ён сам сабраў, але і тых калекцый, што дастаўлялі яму нашы падарожнікі Пржэвальскі, Патанін, Н. Ст. Спевакоў і інш., выдаў на аснове іх вывучэння 8 выпускаў «Diagnosis plantarum novarum asiaticum»(лац.) (1876—1893). З 1870 года быў дырэктарам Батанічнага музею.
У 1871 годзе Максімавіч быў абраны экстраардынарным, а затым і ардынарным акадэмікам.
Па даручэнні Акадэміі навук ён выкупіў у ўдавы Зибольда калекцыю з васьмі тамоў батанічных ілюстрацый, выкананых японскімі мастакамі.
Чалавек высокаадукаваны, Максімавіч валодаў, акрамя рускай, французскай і нямецкай моў, на якіх выдатна выказваўся і пісаў, яшчэ і ангельскай мовай.
Памёр у Санкт-Пецярбургу 4 лютага 1891 года. Пахаваны на Смаленскіх лютэранскіх могілках у Санкт-Пецярбургу.
Друкаваныя працы
Акрамя вышэйназванага творы, навука яму абавязаная мноствам у вышэйшай ступені грунтоўных прац, з якіх тут пакажам:
Вісагінас
Вісагінас (Visaginas) — горад у паўночнай Літве ў складзе Уцянскага павета. Плошча складае 8,96 км². Праз горад праходзіць чыгунка Вільнюс — Даўгаўпілс. Вісагінас размешчаны за 1 км ад мяжы з Беларуссю і за 15 км з Латвіяй. Насельніцтва складае каля 28 тыс. чалавек.
Гісторыя
Горад быў заснаваны ў 1975 годзе, разам з будуемай тут Ігналінскай атамнай электрастанцыяй. Да 1992 года меў назву Снечкус (Sniečkus), у гонар Антанаса Снечкуса, першага сакратара Камуністычнай партыі Літвы ў 1940—1974 гадах.
Большая частка насельніцтва горада працуе на электрастанцыі, ці ў арганізацыях якія яе абслугоўваюць. Ігналінская электрастанцыя, чарнобыльскага тыпу рэактараў (RBMK-1500), самая блізкая да Беларусі атамная электрычная станцыя. Складаецца з двух рэактараў па 1500 МВт і пачала сваю дзейнасць у другой палове 1980-х гадоў. Згодна з абавязкамі, якія ўзяла на сябе Літва перад уваходам ў Еўрапейскі Саюз, станцыя павінна быць зачынена. Першы рэактар быў заглушаны ў 2004 годзе, а другі павінен быць спынены ў 2009 годзе.
Культура
Беларускі культурны цэнтр «Крок».
Русукэ Хамагуці
Русукэ Хамагуці (нар., Канагава, Японія) — японскі кінарэжысёр і сцэнарыст. Вядомы ў першую чаргу дзякуючы фільму «Сядзь за стырно маёй машыны» (2021), ганараванага шэрагам прэстыжных кінапрэмій, уключаючы «Оскар». Да гэтага высокія адзнакі крытыкаў атрымала карціна Хамагуці «Асако 1 і 2».
Біяграфія
Русукэ Хамагуці нарадзіўся ў 1978 годзе ў Канагаве. Ён вывучаў эстэтыку, мастацтва і тэорыю кіно ў Такійскім універсітэце. Яшчэ падчас вучобы Хамагуці вырашыў звязаць свой лёс з кіно (у першую чаргу пад уражаннем ад фільмаў Джона Касавеціса). Некаторы час ён прапрацаваў у камерцыйнай кінаіндустрыі ў якасці асістэнта рэжысёра, затым працягнуў адукацыю ў Такійскім універсітэце мастацтваў. У 2007 годзе Хамагуці зняў рэмейк фільма Андрэя Таркоўскага «Салярыс», у 2008 годзе — фільм «Страсць», які ўвайшоў у праграму кінафестываляў у Токіа, Сан-Себасцьяне і Карлавых Варах.
Міжнародны поспех прыйшоў да Хамагуці дзякуючы карціне «Шчаслівая гадзіна» (2015). У 2018 годзе выйшаў фільм «Асако 1 і 2», а ў 2021 годзе — карціна «Сядзь за стырно маёй машыны», якая атрымала прэмію Канскага фестывалю за найлепшы сцэнарый і «Оскар» як найлепшы фільм на замежнай мове.
Краус
Краус — прозвішча.
Вільчэнта (гміна)
Вільчэ́нта (Wilczęta) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бранеўскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вільчэнце. Плошча гміны складае 147,99 км². Станам на 2004 год у гміне Вільчэнта пражывалі 3198 чалавек, шчыльнасць — 21,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 23 населеныя пункты.
Струга
Струга (Струга) — горад на захадзе Паўночнай Македоніі, на беразе Ахрыдскага возера, цэнтр абшчыны Струга. Вядомы з XI стагоддзя.
Насельніцтва — 16.559 жыхароў (2002).
У Струзе праходзіць адзін з самых вядомых паэтычных фестываляў Еўропы — Стружскія вечары паэзіі.
Валянцін Енісеевіч Собаль
Валянці́н Енісе́евіч Со́баль (нар., г. ) — беларускі археолаг. Спецыяліст па матэрыяльнай культуры Мінска, Гродна, Смаленска часоў Вялікага Княства Літоўскага. Кандыдат гістарычных навук (1988).
Біяграфія
Нарадзіўся 4 сакавіка 1949 года ў Паставах.
У 1972 годзе скончыў гістарычны факультэт БДУ. У 1974—1988 гадах малодшы навуковы супрацоўнік аддзела археалагічных даследаванняў зон новабудоўляў Інстытута гісторыі АН БССР.
У 1988—1994 і 1996—2001 гадах вядучы археолаг, начальнік аддзела комплексных даследаванняў помнікаў Беларускага рэстаўрацыйна-праектнага інстытута. У 1994—1996 гадах галоўны навуковы супрацоўнік ААТ «Стары Менск». У 2000—2009 гадах старшы навуковы супрацоўнік, загадчык навукова-экспазіцыйнага аддзела Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту. У 2008—2013 гадах кіраўнік раскопак на тэрыторыі Смаленска ў Інстытуце археалогіі Расійскай акадэміі навук. З 2014 года вядучы навуковы супрацоўнік навукова-фондавага аддзела Музея гісторыі горада Мінска.
Навуковая дзейнасць
Даследуе помнікі архітэктуры археалагічнымі метадамі, храналогію культурных пластоў, матэрыяльную культуру беларускіх гарадоў XIV—XVIII стагоддзяў.
Браў удзел у даследаванні помнікаў архітэктуры Брэста, Мінска, Полацка, Мсціслава, Гродна, Міра. Адзін з аўтараў альбому «Беларуская кафля». Суаўтар кнігі «Стары замак у Гродне XI—XVIII стст.» (разам з Нінай Здановіч і Алегам Трусавым).
Ян Шэмет-Палачанскі
Ян Шэмет-Палачанскі (, фальварак Палачаны? Маладзечанскі раён-) — беларускі паэт.
Творчасць
Аўтар паэм «Даўгінаўскі пагром», «Вяселле ў Беляка», «Барысаў камень», вершаў «Да братоў у пакоях», «За чаркай», «На дзяды», «Думы ў полі» і іншыя. Творы Шэмет-Палачанскага, вывезеныя яго дачкой у Цюмень, не выяўлены.
Помнік Вызвалення (Гарадок)
Помнік вызвалення — помнік помнік у Гарадку (Беларусь), знаходзіцца на перакрыжаванні вуліцы К. Маркса з вуліцай Пралетарскай.
Гісторыя
Камандаванне нямецкіх войск надавала вялікае значэнне Гарадку як важнаму апорнаму пункту на Віцебскім напрамку. На подступах да горада былі створаны 4 лініі ўмацаванняў, сцягнуты буйныя сілы. Да войск 3-й танкавай і паўднёвага крыла 16-й армій, якія абаранялі гарадоцкі выступ, гітлераўцы перакінулі 2 пяхотныя дывізіі з-пад Ленінграда, 5 пяхотных і 1 танкавую дывізію з паўднёвага крыла групы армій «Цэнтр». Горад вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў у ходзе Гарадоцкай наступальнай аперацыі (13—31 снежня 1943 года) войскамі правага крыла 1-га Прыбалтыйскага фронту. Да 21 снежня 1943 года савецкія войскі авалодалі 2 знешнімі лініямі абароны нямецкіх войск і выйшлі на рубеж возера Кашо, рэк Гаражанка і Пальмінка. 23 снежня была прарвана і 3-я лінія абароны. У ноч на 24 снежня 83-я гвардзейская і 26-я гвардзейская стралковыя дывізіі з захаду, 11-я гвардзейская з усходу і 5-я гвардзейская стралковыя дывізіі з поўначы пайшлі на штурм Гарадка. У выніку цяжкіх баёў апоўдні 24 снежня горад быў вызвалены.
Часцям і злучэнням, якія вызначыліся ў баях за Гарадок: 5-й, 11-й, 26-й Усходне-Сібірскай, 83-й гвардзейскім Чырванасцяжным стралковым дывізіям, 10-й гвардзейскай танкавай брыгадзе, 545-у мінамётнаму, 523-у карпусному артылерыйскаму, 488-у гарматна-артылерыйскаму палкам, 2-й гвардзейскай Чырванасцяжнай мінамётнай дывізіі, 259-й знішчальнай авіядывізіі, 17-й знішчальнай процітанкавай артылерыйскай брыгадзе, 6-му гвардзейскаму інжынернаму батальёну — нададзены ганаровыя найменні «Гарадоцкіх».
Помнік
У 1975 годзе у гонар вызвалення горада ад нямецкіх войскаў пастаўлены помнік — V-падобная двухгранная стэла. У цэнтры яе аб’ёмная выява пяціканцовай зоркі, у завяршэнні — 12 пліт з назвамі часцей і злучэнняў, якія вызвалялі горад. Абапал стэлы — 2 гарызантальныя бетонныя блокі з надпісамі-інфармацыяй.
IC 2565
IC 2565 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Варонка (рака)
Варо́нка — рака ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Ловаць.
Даўжыня ракі 6,4 км. Пачынаецца за 1,4 км на ўсход ад вёскі Баркі Руднянскага сельсавета, упадае ў возера Сенніца з паўднёвага ўсходу за 3 км на паўночны захад ад вёскі Лугаўскія. Цячэ ў лясістай забалочанай мясцовасці.
Куэва-дэ-лос-Мурсілагас
Куэва-дэ-лос-Мурсілагас (Cueva de los Murciélagos) — сістэма пячор у Сьера-Субетыкас, размешчаная прыкладна за 4 км на паўднёвы ўсход ад муніцэпалітэта Суэрас, правінцыя Кордава (Іспанія). Пячоры былі адкрыты ў 1868 годзе, але да 1938 года не вывучаліся. У пячорах знаходзіцца адна з найбуйнейшых калоній кажаноў у Андалусіі.
Пячоры размешчаны ў шырокім карставым ландшафце на вышыні 980 метраў у самым цэнтры гары Каньяда-дэ-Малас-В’ентас (1000 м) на поўдні Андалусіі. У выніку выветрывання і вымывання карбанатных парод узніклі скальныя ўтварэнні і пячоры са сталактытамі, сталагмітамі і падземнымі азёрамі. Агульная працягласць пячор — 2000 метраў, для доступу адкрытыя 450 метраў.
Спелеолагі выявілі магілы перыяду сярэдняга палеаліту, што сведчыць аб засяленні людзьмі пячораў 35 000 гадоў таму. Паводле метаду датавання Вуглярод-14, знаходкі перыяду неаліту маюць узрост ад 4300 да 3980 гадоў да нашай эры. Даследчыкі рэканструявалі жыццё людзей, артэфакты якіх былі знойдзены пераважна ля ўваходу ў пячору. Тут яны гатавалі ежу на адкрытым вогнішчы. Іх рацыён складаўся з мяса дзікіх і сельскагаспадарчых жывёл і розных круп. Яны выкарыстоўвалі прылады працы, створаныя з крэменю і косці, для рэзкі скуры. Яны рабілі пафарбаваныя чырвонай фарбай посуд, а таксама каралі і бранзалеты з марскіх ракавін, якія, верагодна, набывалі праз гандаль з прыбярэжнымі жыхарамі. Відавочна, група была на пераходзе ад жыцця паляўнічых-збіральнікаў да жыцця фермераў, якія вырошчвалі сельскагаспадарчыя культуры і разводзілі свойскую жывёлу.
Іэн Холм
Іэ́н Холм (Ian Holm; — ) — англійскі акцёр, лаўрэат прэмій «BAFTA» і «Тоні». Вядомы па фільмах «Пяты элемент», «З пекла» і «Чужы», а таксама па кінатрылогіях Пітэра Джэксана «Уладар пярсцёнкаў» і «Хобіт».
Мыхайліўка (Бэрэзіўскі раён)
Мыхайліўка (Михайлівка) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Разалінда Краус
Разалінда Краус (Rosalind E. Krauss, нар. Эпштэйн; нар., Вашынгтон, ЗША) — найбуйнейшая амерыканская мастацтвазнаўца, рэдактар, крытык і тэарэтык. Прафесар Калумбійскага універсітэта.
Біяграфія
Вучылася ў Калумбійскім і Гарвардскім універсітэтах. Вучаніца. Пазней знаходзілася пад уплывам такіх тэарэтыкаў, як Ралан Барт (, семіётыка), Жак Лакан (структуралісцкая рэвізія фрейдаўскага аналізу), Жорж Батай (постмадэрнізм), Жак Дэрыда, Жыль Дэлёз (постмадэрнізм).
Галоўны рэдактар часопіса «», заснаванага ёю ў 1975 годзе сумесна з кіназнаўцам і культуролагам. Крытык, куратар, прафесар Калумбійскага ўніверсітэта ў Нью-Ёрку, ЗША, член амерыканскай Акадэміі мастацтваў і навук, член навуковага таварыства у Нью-Ёрку. Яе працы, сярод якіх «Жалезныя клемы: скульптура Дэвіда Сміта» (1971), «Сапраўднасць авангарду і іншыя мадэрнісцкія міфы» (1985), «Фатаграфічнае» (1990), «Аптычнае несвядомае» (1993), апублікаваныя на англійскай і французскай мовах. З 1965 года Разалінда Краус рэгулярна публікуецца як крытык і тэарэтык ў часопісах «», «», «» і інш.
Уільям Генры Сьюард
Уільям Генры Сьюард (William Henry Seward; 16 мая 1801, Нью-Ёрк — 10 кастрычніка 1872) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, 24-й дзяржаўны сакратар ЗША ў 1861—1869, паплечнік Абрахама Лінкальна. З яго імем звязаная купля Аляскі ў Расійскай імперыі.
Біяграфія
Уільям Генры Сьюард нарадзіўся ў 1801 годзе, у Нью-Ёрку. Ён скончыў юрыдычны факультэт Юніён каледжа ў 1820 годзе. На працягу 11 гадоў быў адвакатам, пасля чаго заняўся палітыкай. У 1831 годзе Сьцюарда быў абраны сенатарам штата Нью-Ёрк, затым стаў яго губернатарам (1839—1842). У 1849 годзе выбраны ў Сэнат ЗША ад штата Нью-Ёрк. Па сваіх поглядах Сьюард спачатку належаў да вігаў, а ў 1855 году далучыўся да рэспубліканцаў.
У 1860 годзе Сьюард спаборнічаў з Абрахамам Лінкальнам за прэзідэнцкі пост. Пасля перамогі Лінкальн, які ўмеў аб'ядноўваць намаганні людзей розных поглядаў дзеля дасягнення агульнай мэты, прапанаваў Ўільяму Сьюарду пасаду дзяржаўнага сакратара. Сьюард пагадзіўся і быў прызначаны 5 сакавіка 1861.
Сьюард прытрымліваўся антианглийских і экспансіянісцкіх настрояў. Ён лічыў сваім палітычным настаўнікам шостага прэзідэнта ЗША Джона Адамса і падзяляў яго планы па афармленні адзінства Паўночнай Амерыкі.
У ходзе барацьбы за прэзідэнцкае крэсла Сьюард выступіў з прамовай, у якой сцвярджаў, што лацінаамерыканцы, англічане і рускія сваёй дзейнасцю на Амерыканскім кантыненце толькі закладваюць асновы для будучых Злучаных Штатаў Амерыкі са сталіцай у горадзе Мехіка.
У ноч забойства Лінкольна (14 красавіка 1865) на Сьюарда таксама было здзейснена замах. Люіс Паўэл пранік у дом дзяржаўнага сакратара, уварваўся ў спальню і нанёс некалькі нажавых раненняў Сьюарду і яго старэйшаму сыну Фрэдэрыку, што прыйшоў бацьку на выручку. Пасля забойства шаснаццатага прэзідэнта ЗША Сьюард захаваў сваю пасаду ў адміністрацыі Эндру Джонсана.
Сьцюарда прыйшлося далучыць да ЗША Рускую Амерыку. Сучаснікі недаацанілі куплю 1518800 квадратных кіламетраў (586.412 квадратных міль) зямлі за 7200000 долараў (гэта значыць 4,94 долара за квадратны кіламетр). Дзяржсакратар і прэзідэнт Эндру Джонсан падвяргаліся крытыцы прэсы. У цяперашні час Аляска ў апошні панядзелак сакавіка святкуе Дзень Сьюарда.
Бліноўшчына
Бліно́ўшчына (, Блиновщина) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тэарэма Ферма — Эйлера
Тэарэма Ферма-Эйлера або тэарэма аб прадстаўленні простых лікаў сумай двух квадратаў сцвярджае :
Інакш кажучы, для простага ліку
p > 2
існаванне цэлых лікаў
x
і
y
p
пры дзяленні на 4 дае ў астачы 1:
У замежнай літаратуры гэта сцверджанне часта называюць Каляднай тэарэмай Ферма, бо яно стала вядома з пісьма П'ера Ферма, дасланага ім 25 снежня 1640 года.
Гісторыя
Упершыню гэта сцвярджэнне сустракаецца ў Альбера Жырара ў 1632 годзе. П'ер Ферма заявіў у сваім пісьме Мерсену (1640), што ён даказаў гэту тэарэму, але доказу не прывёў. Праз 20 год у пісьме да Каркаві (жнівень 1659 года) Ферма намякае, што доказ заснаваны на метадзе бесканечнага спуску.
Першы абнародаваны доказ метадам бесканечнага спуску быў знойдзен Леанардам Эйлерам паміж 1742 і 1747 гадамі. Пазней доказы, заснаваныя на іншых ідэях, далі Жазэф Лагранж, Карл Гаус, Герман Мінкоўскі, Якобшталь і Дон Цагір. Апошні прывёў доказ у адзін сказ.
Доказ
Адзін з самых кароткіх доказаў прыдумаў нямецкі матэматык Дон Цагір.
Абагульненне
З гэтага сцверджання пры дапамозе тоеснасці Брахмагупты: выводзіцца агульнае сцверджанне:
Часам іменна гэта сцверджанне разумеюць пад тэарэмай Ферма — Эйлера.
Раманскія народы
Раманскія народы — (ад лац. назвы г. Рым — Roma) — група народаў рознага этнагенетычнага паходжання, аб'яднаная выкарыстаннем раманскіх моў. Уключае такія геаграфічна і этнічна выдаленыя народнасці, як партугальцы, румыны, сефардскія яўрэі, пуэртаамерыканцы і каджуны. У сучасным міры да раманскай культурна-моўнай агульнасці можна прылічыць да 1 мільярда чалавек, у тым ліку парадку 2/3 з іх (звыш 600 мільёнаў) да лацінаамерыканскай падгрупы — гэта значыць іспанамоўныя (каля 450 мільёнаў) і партугаламоўныя народы (каля 220 млн.)
Сучасныя раманскія народы
Да заходніх раманскіх народаў таксама можна аднесці яўрэяў-сефардаў, якія размаўляюць на раманскай мове ладзіна.
Казалангуйда
Казалангуйда (Casalanguida) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру К'еці.
Насельніцтва складае 1079 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 83 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 66031. Тэлефонны код — 0872.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Арцём Віктаравіч Чалядзінскі
Арцём Чалядзінскі (нар., ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі (2002—2007).
Убінскае
Плошча паверхні возера 436 км². Даўжыня 37 км, найбольшая шырыня 17 км. Глыбіня да 4 м. Возеру ўласцівы ваганні ўзроўню вады да 2 м. Пераважаючыя глыбіні ў перыяд высокай вады складаюць 2—2,8 м, плошча паверхні да 440 км². У малаводны перыяд сярэдняя глыбіня возера складае 0,6 м, найбольшая — да 1 м. Плошча вадазбору 2990 км². Жыўленне пераважна з балотаў і снегавое. У перыяд высокай вады існуе сцёк па рацэ Убінка ў раку Ом. Катлавіна возера авальнай формы, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны пакатыя і забалочаныя. Дно возера роўнае, гліністае, высланае тоўстым слоем ілу. Па дне возера праходзіць прыдонны ўвал (працяг Каргацкай грывы). На возеры 5 астравоў. Замярзае ў лістападзе, ускрываецца ў другой палове мая. Возера мезатрофнае, значна зарастае.
Арцём Віктаравіч Чалядзінскі
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў міні-футболе, а з 1999 года гуляў ужо за мінскае «Дынама». Потым гуляў у Расіі, пяць гадоў правёў ва Украіне ў запарожскім «Металургу», дзе некаторы час быў капітанам. У 2009 годзе гуляў у Казахстане, а на наступны год вярнуўся ў Беларусь, гуляў за «Нафтан» і «Шахцёр».
Убінскае
Каля возера знаходзяцца некалькі сельскіх населеных пунктаў. Буйнейшы — Чорны Мыс (каля паўночнага берага). На беразе возера знаходзіцца Зарэчна-Убінскі курганны могільнік VI—XVII стст. (160 курганаў).