cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дроп
Прычыны дэградацыі
Другая важная прычына звязана з пашырэннем сельскагаспадарчых зямель і ўдасканаленнем метадаў апрацоўкі зямлі. Так, у Вялікабрытаніі дропы зніклі ў першай палове XIX стагоддзя пасля таго, калі атрымалі шырокае распаўсюджванне ўзворванне і рыхленне палёў з прымяненнем коннай цягі. Механізаванне сельгастэхнікі і прыватызацыя зямель у краінах Усходняй Еўропы яшчэ больш пагоршылі сітуацыю, нярэдка кладкі яек заворваюцца ў зямлю падчас сяўбы альбо знішчаюцца трактарамі пры правядзенні іншых сельскагаспадарчых работ. Пэўнае значэнне мае фактар ​​турботы — патрывожаныя чалавекам ці жывёламі, якія пасвяцца, квактухі назаўжды пакідаюць гнёзды, якія тут жа знішчаюць і іншыя драпежнікі.
Яшчэ адна важная прычына вымірання — адвядзенне плошчаў, прыдатных для гнездавання птушак, пад гаспадарчыя патрэбы: узворванне цалінных і абложных зямель, інтэнсіўны сенакос, высаджванне лесапалос, будаўніцтва ірыгацыйных сістэм, дарог і высакавольтных ліній перадач, агароджванне тэрыторый. Высокай ступені гібелі кладак, разам з механізацыяй, таксама спрыяюць выкарыстанне ўгнаенняў і пестыцыдаў, пажары і драпежніцтва. На Украіне і ў Кітаі вялікую небяспеку стварае браканьерства. На Украіне і ў Расіі з прычыны адсутнасці пашавых жывёл (такіх як, , і ) запушчаныя сельгасугоддзі часта зарастаюць буйным пустазеллем, з прычыны чаго памяншаюцца тэрыторыі, прыдатныя не толькі для гнездавання, але і нават зімоўкі дропаў.
Ахова і меры па аднаўленні
Толькі пачынаючы з сярэдзіны 1960-х гадоў колькасць дропаў у свеце скарацілася больш чым на 30 %, што паслужыла штуршком да заключэння цэлага шэрагу нацыянальных, двухбаковых і міжнародных канвенцый, якія рэгулююць ахову гэтага віду. У прыватнасці, дроп занесены ў Дадатак I, ў Дадатак II Бернскай канвенцыі, у Дадатак I Бонскай канвенцыі, ў Дадатак II CITES. У Міжнароднай Чырвонай кнізе МСАП дроп мае статус уразлівага віду (катэгорыя VU). У Чырвонай кнізе Расіі еўрапейскаму падвіду O. t. tarda прысвоена катэгорыя 3 (рэдкі від), восточно-сибирскому O. t. dubowskii — катэгорыя 2 (падвід, колькасць якога скарачаецца па ўсім арэале). Двухбаковыя пагадненні аб ахове мігруючых птушак Расія падпісала з Індыяй, Японіяй, Рэспублікай Карэя і КНДР.
За апошнія 20 гадоў з'явілася некалькі праграм, мэтамі якіх сталі аднаўленне колькасці дропа і вяртанне яго ў месцы, дзе ён быў цалкам знішчаны. У 1999 годзе быў створаны міжнародны дабрачынны фонд захавання стэпу і ўзнаўлення ўсходнееўрапейскай папуляцыі дропаў пад назвай «Міжнародны фонд дропа». У 2001 годзе шэраг еўрапейскіх краін (Аўстрыя, Албанія, Балгарыя, Венгрыя, Германія, Грэцыя, Македонія, Малдова, Румынія, Славакія, Харватыя, Чэхія і Украіна) падпісалі, у якім для кожнага рэгіёна быў прадстаўлены план дзеянняў па захаванні біятопаў, аднаўленні папуляцый, прадухіленні незаконнага палявання, рыначнага абароту і фактаў залішняй турботы птушак. У якасці мер былі прапанаваны частковы вынятак земляў з сельскагаспадарчага абароту, выплата грашовай кампенсацыі фермерам, на чыіх землях гняздуюцца дропы, інфармаванне паляўнічых арганізацый і насельніцтва. Акрамя таго, у рамках Мемарандума было анансавана аб арганізацыі дадатковых даследаванняў біялогіі віду, сумеснага маніторынгу і ўзаемадзеяння.
Першыя спробы гадоўлі дропа былі зроблены на рубяжы XIX—XX стагоддзяў у Венгрыі, аднак першы паспяховы вопыт рэінтрадукцыі вырашчаных птушанят на волю быў ажыццёўлены ў 1919 годзе ў раёне Добрудша (Dobrudsha) у Румыніі. У наступныя гады, калі колькасць дропа ў Еўропе катастрафічна знізілася, у шэрагу краін былі створаны праграмы па іх размнажэнню натуральным шляхам ва ўмовах утрымання ў гадавальніках. Паралельна былі абсталяваны лабараторыі па штучнай інкубацыі яек — да цяперашняга часу такія лабараторыі існуюць у Германіі (Buckow і Steckby) і Венгрыі (Dévaványa). Аналагічная лабараторыя і біястанцыі былі створаны ў 1998 годзе ў Расіі ў Саратаўскай вобласці ( Краснакуцкага раёна пад кіраваннем Інстытута праблем эвалюцыі і экалогіі РАН. Супрацоўнікі біястанцыі збіраюць яйкі дропаў з асуджаных на гібель кладак, пасля чаго праводзяць іх штучную інкубацыі ў спецыяльна створаных для гэтага ўмовах, вырошчваюць птушанят і падрыхтоўваюць іх для выпуску на волю. Штогод у гадавальніку інкубуецца да 50 яек, частка нашчадкаў штогод адпраўляецца ў Вялікабрытанію для рэінтрадукцыі ў месцах, дзе дроп знік у першай палове XIX стагоддзя.
Развядзеннем дропа натуральным шляхам спрабуюць займацца заапаркі, аднак гэта ўдаецца далёка не заўсёды. Першы паспяховы вопыт размнажэння быў ​​адзначаны ў 1965 годзе ў заапарку Берліна. У Маскоўскім заапарку першая кладка была атрымана ў 2008 годзе, аднак яна апынулася неаплодненай.
Класіфікацыя
Дроп ставіцца да монатыпічнага роду Otis (у ранніх класіфікацыяў у гэту групу ўключалі таксама ) сямейства. Першае навуковае апісанне віду з'явілася ў 1758 годзе ў рабоце Карла Лінея «Сістэма прыроды». Назва роду паходзіць ад οὖς, у родным склоне, што значыць «вуха». Відавы эпітэт у перакладзе з латыні азначае «павольная, марудлівая», што наўрад ці дастасавальна да самой птушцы, паколькі дроп — добры бягун.
NGC 3341
NGC 3341 (іншыя абазначэнні — UGC 5831, MCG 1-27-31, ZWG 37.124, PGC 31915) — галактыка ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Палатно (жывапіс)
Палатно — аснова ў жывапісе, матэрыял, на які нанесены фарбавы слой. Для жывапісу (тэмпера, алейныя фарбы) выкарыстоўваюць нацягнуты на (часцей за ўсё драўляную) раму прамавугольнай ці іншай формы (пры неабходнасці) кавалак ільняной або баваўнянай тканіны, спецыяльна папярэдне падрыхтаваны (праклеены і прагрунтаваны).
Гісторыя
На тэрыторыі сучаснай Італіі палатно стала выкарыстоўвацца для жывапісу з пачатку XVI стагоддзя, на поўначы Еўропы — з пачатку XVII стагоддзя, на тэрыторыі тагачаснай Расійскай імперыі — з другой паловы XVII стагоддзя. Паступова яно амаль выцесніла аснову з дрэва. Каб палатно не ўбірала ў сябе ўвесь алей, якім разведзеныя фарбы, яго трэба прагрунтавать.
Выкарыстанне
Калі мастак не купляе ў спецыялізаванай краме гатовае на падрамніку палатно для працы, то аснову для будучай карціны ён можа зрабіць самастойна.
Для гэтага перад расцягваннем падрамніка тканіну (лепш за ўсё тонкую нефарбаваную) рэкамендуецца прамыць у цёплай вадзе. Пры мыцці тканіна дае невялікую ўсадку, а затым таксама злёгку змяняецца ад вільготнасці.
Падрамнік вырабляецца з сухой драўніны, у адваротным выпадку пры высыханні ён будзе карабаціцца, дэфармавацца і сапсуе гатовую карціну. Краі падрамніка з пярэдняга боку павінны мець на 0,5 см скос унутр, каб палатно не дакраналася да краёў падрамніка і не прыліпла да яго. Акрамя таго, бачныя рэбры рамкі падрамніка будуць выглядаць не эстэтычна.
Нацягванне і мацаванне палатна праводзіцца раўнамерна ад сярэдзіны ў абодва бакі да краёў. Замацаваўшы палатно з кароткіх бакоў, пераходзяць да доўгіх. Палатно мацуецца ад сярэдзіны да краёў. Калі палатно слаба або нераўнамерна нацягнута на падрамнік, то нанесці грунтавальную пасту аднолькавай таўшчыні вельмі складана; такі грунт па ўсёй плошчы будзе змяняцца пад уздзеяннем вільгаці і тэмпературы паветра таксама нераўнамерна, што ў выніку сапсуе карціну.
Пярэдні бок палатна змочваець з праклейваннем пульверызатара з цёплай вадой.
Змочванне палатна патрэбнае для памяншэння пранікнення клею пры праклейцы на адваротны бок палатна.
Часам палатно перад праклейкай шліфуюць пемзай, каб ускалмаціць паверхню і адначасова запячатаць яе, але празмерная шліфоўка парушае тэкстуру тканіны.
Праклейванне
Для праклейвання палатна і іншых гнуткіх матэрыялаў павінны выкарыстоўвацца клеі, якія даюць эластычную плёнку пры высыханні. Лепшым клеем у гэтым плане можна лічыць полівінілавы спірт. Найбольш шчыльны слой пры аднолькавых канцэнтрацыях дае рыбін клей, ён у меншай меры схільны да гніення і пасля высыхання дае даволі эластычную плёнку.
Сталярны і малярны клеі лёгка паддаюцца гніенню ад вільгаці, а калі высахнуць, даюць далікатную плёнку.
Жэлацін добра раствараецца ў гарачай вадзе. Рыбін клей папярэдне замочваюць у халоднай вадзе на 12-20 гадзін; пасля набракання клей трэба размясіць у руках і растварыць у гарачай вадзе.
Казеін таксама спачатку замочваюць у цёплай вадзе на 3 гадзіны, затым дадаюць 2-3 % раствору аміяку або бураксу, і памешвнне пры тэмпературы 50-70 °C утварае клеявы раствор. Казеінавы клей мала адчувальны да вільгаці і загнівання.
Сталярны клей спачатку размочваюць у халоднай вадзе, а затым пры награванні ён лёгка раствараецца ў ёй.
Сучасны мастак можа купіць гатовыя клей і грунт для сваіх карцін у спецыялізаваным аддзеле.
Ткварчэлі
Ткварчэлі, таксама Ткварчал (Тҟəарчал, ტყვარჩელი) — горад у Абхазіі, цэнтр Ткварчэльскага раёна.
Давыд Майсеевіч Голуб
Давыд Майсеевіч (Моўшавіч) Голуб;,  — , ) — беларускі вучоны ў галіне анатоміі . Доктар медыцынскіх навук (1936), прафесар (1935). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971) . Адзін з заснавальнікаў даследаванняў у СССР.
Біяграфія
Паходзіў з сям’і настаўніка Майсея (Моўшы) Беркавіча Голуба. Дзядзя — Кушаль Беркавіч Голуб — загадчык İгуменскай Талмуд-Торы. Скончыў медыцынскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1926). Навуковы супрацоўнік кафедры нармальнай анатоміі БДУ, Беларускага медыцынскага інстытута (1926—1931); выкладчык (1931—1932), дацэнт кафедры (1932—1934), адначасова супрацоўнік Інстытута псіханеўралогіі (фізіялогіі) АН БССР (1933). Загадчык кафедры нармальнай анатоміі Мінскага медыцынскага інстытута (1934—1941 і 1943—1975).
У перыяд Вялікай Айчыннай вайны загадчык кафедры нармальнай анатоміі (1941—1943), адначасова яго прарэктар; загадчык кафедры нармальнай анатоміі Беларускага медыцынскага інстытута ў Яраслаўлі (1943—1944).
Дэкан лячэбнага факультэта Мінскага медыцынскага інстытута, кіраўнік і ўдзельнік работ па аднаўленні Мінскага медыцынскага інстытута, яго анатамічнага корпуса (1944—1945). Абраны акадэмікам АН БССР (1960). З 1975 кіраўнік лабараторыі марфалогіі нервовай сістэмы, групы функцыянальнай нейрамарфалогіі АН БССР і дарадца пры дырэкцыі Інстытута фізіялогіі АН Беларусі.
Член прэзідыума праўлення Усесаюзнага таварыства анатамаў, гістолагаў і эмбрыёлагаў, арганізатар і кіраўнік беларускага аддзялення таварыства. Ганаровы старшыня Беларускага і ганаровы член Расійскага, Украінскага, Грузінскага, Балгарскага і Чэхаславацкага таварыстваў анатамаў, гістолагаў і эмбрыёлагаў. Ганаровы член Расійскага таварыства нейрамарфолагаў. Член Міжнароднага таварыства па вывучэнні мозгу.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя працы па анатоміі і эмбрыялогіі нервовай і сасудзістай сістэм чалавека і жывёл. Выявіў асноўныя заканамернасці развіцця перыферычнай нервовай сістэмы, распрацаваў тэорыю акольнай шматсегментарнай і контрлатэральнай інервацыі ўнутраных органаў, даследаваў кампенсатарныя прыстасаванні ў вегетатыўнай нервовай сістэме, распрацаваў прынцыпы ўтварэння новых нервовых і сасудзістых шляхоў, якія знайшлі прымяненне ў клінічнай практыцы.
Узнагароды
Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971). Дзяржаўная прэмія СССР 1973 года за цыкл работ па развіцці нервовай сістэмы, тэарэтычныя і эксперыментальныя абгрунтаванні метаду стварэння новых нервовых сувязяў і цэнтраў (1949—1971). Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1944), медалём Францыска Скарыны (1996) і іншымі медалямі.
Рудня (Кабінагорскі сельсавет)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавета.
Кродэрэн
Кродэрэн (нарв.: Krøderen) — возера ў Нарвегіі.
Рудня (Кабінагорскі сельсавет)
Назва
Назву вёска атрымала ад існавання на стаўку Руднянкі доменнай печы, дзе выплаўлялі жалеза.
Кродэрэн
Знаходзіцца на поўначы ад аднайменнага пасёлка. Плошча 42 км². Размешчана на вышыні 132 м над узроўнем мора. Найбольшая глыбіня 119 м. Агульная даўжыня берагавой лініі — 113,81 км. Найбуйнейшым прытокам з’яўляецца рака Hallingdal, найбуйнейшай выцякаючай ракой — Snarumselva.
Рудня (Кабінагорскі сельсавет)
Гісторыя
З XVIII стагоддзя адзначаецца на картах. У 1750 годзе 9 двароў. У 1772 годзе 89 жыхароў.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Побач з вёскай працякае прыток Сажа Пясчанка, частка якой называецца тут Рудніца.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць крама, сельскі клуб, сельская бібліятэка.
Наньчан
Наньчан  — гарадская акруга ў правінцыі Цзянсі КНР, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Цзянсі. Знаходзіцца ў 60 км ад ракі Янцзы на рацэ Гань у наваколлі возера Паянху. Насельніцтва — 1,99 млн чалавек.
NGC 3343
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сабіна Іваноўская
Сабіна Іваноўская (дзявоч. Ячыноўская; 7 снежня 1877 — 19 кастрычніка 1954) — педагог, жонка Вацлава Іваноўскага.
Біяграфія
Шлюб Вацлава Іваноўскага з Сабінай Ячыноўскай справілі 10 студзеня 1905 года ў рымска-каталіцкім касцёле ў Шаўлях. Яна была на два гады старэйшая за мужа, што не надта адпавядала тагачасным звычаям, і Вацлаў «пастарыў» сябе да 27 гадоў, а Сабіна «памаладзела» да 25, так і было зафіксавана ў шлюбным пасведчанні. Захаплялася і маральна падтрымлівала дзейнасць Вацлава на ніве беларускага нацыянальнага адраджэння. Педагог і супрацоўнік бібліятэкі Пецярбургскага ўніверсітэта Сабіна Іваноўская ўвайшла з 1905 года ў праўленне выдавецкай суполкі «Загляне сонца і ў наша ваконца». У шлюбе нарадзілася трое дзяцей: Стэфан (1907), Вацлаў (1910) і Ганна (1915). Паводле ўспамінаў дачкі, «матка была ў захапленні ад беларускай дзейнасці бацькі, высока цаніла яго ідэйныя пазіцыі і працавала з ім разам. Дзецям спявала беларускія песні, вучыла беларускіх малітваў і вершаў».
У 1915 Вацлаў Іваноўскі ў часе Першай сусветнай вайны, пакінуўшы сям’ю ў Вільні, з’ехаў у Расію. Неўзабаве Сабіна з дзецьмі пераехалі ў сямейны маёнтак Лябёдку. Доўгае расстанне перарасло ў развал сям’і. Пасля смерці ўладальніка Лябёдкі Леанарда Іваноўскага (1919) з цягам пасляваеннай стабілізацыі распачалася спадчынная працэдура, у выніку якой Вацлаў атрымаў частку фальварка — Рагачоўшчыну і Баяры. Першую з іх ён аддаў Сабіне.
У 1920 г. Вацлаў Іваноўскі ўзяў шлюб з вільнянкай Лігіяй Федаровіч. Сабіна з дзецьмі тым часам жыла ў Вільні і працавала настаўніцай гімнастыкі ў. У 1930-я гады гаспадарыла ў Рагачоўшчыне. У лістападзе 1939 амаль усе Іваноўскія знаходзіліся ў Вільні, якая апынулася цяпер за літоўскай мяжой, асцерагаючыся, што як «эксплуататараў» іх рэпрэсуюць савецкія ўлады.
Нямецкую акупацыю Сабіна Іваноўская перажыла ў Лябёдцы. Тут схавалі ад нацыстаў дзвюх жанчын яўрэйскага паходжання — (1889—1983) і яе сястру Марыю Арнольд (1893—1995). 22 кастрычніка 2001 года за ўратаванне яўрэяў званне «Праведнікаў свету» было нададзена: Сабіне Іваноўскай з Ячыноўскіх, Алене Скіндэр з Іваноўскіх, і Адольфу Данілевічу.
Памерла ў 1954 годзе. Пахавана ў Варшаве на Вайсковых могілках на Павонзках, побач з сынамі, якія загінулі ў Варшаўскім паўстанні.
Лачынкенд
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Жыжэмскія
Жыжэмскія — княжацкі род уласнага герба, галіна Рурыкавічаў, старэйшая лінія Расціславічаў Смаленскіх.
Родапачынальнік — смаленскі княжыч Глеб Святаслававіч, які ў бітве на Віхры (1386) трапіў у палон да вялікалітоўскага войска. Каля 1393 года кн. Глеб з рук вял.кн. Вітаўта атрымаў смаленскі сталец. Пры ўзяцця Смаленска ў 1395 годзе вял.кн.Вітаўтам, кн. Глеб Святаслававіч зноў патрапіў у палон, а Смаленскае княства было канечна далучана да ВКЛ. Неўзабаве кн. Глеб атрымаў ад вял.кн. Вітаўта частку Палоннага на Валыні. У складзе вялікалітоўскага войскаў загінуў у бітве на Ворскле (1399).
Сын кн. Глеба — кн. Дзмітрый Глебавіч атрымаў у вотчыну маёнтак на рацэ Жыжме ў Лідскім павеце. Кн. Дзмітрый Глебавіч меў двух сыноў — кн. Івана Дзмітрыевіча з мянушкай «Манько» альбо «Манч» і кн. Івана Дзмітрыевіча з мянушкай «Шах». Ад першага паходзіць князі Жыжэмскія, ад другога — князі Саламярэцкіх (род згас у 1641).
Князі Жыжэмскія валодалі маёнткам Жыжма (Лідскі і Ашмянскі паветы Віленскага ваяводства) да 1630-х гадоў. Пазней, у асноўным, невялікімі маёнткамі каля Мінска. З канца XVI ст. пераходзілі ў каталіцтва.
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай князі Жыжэмскія, як і ўся шляхта, павінны былі пацвердзіць сваё шляхецкае паходжанне. Род быў прызнаны ў расійскім дваранстве без княжацкага тытула, унесены ў VI-ю частку дваранскай радаводнай кнігі Мінскай губерні. Некаторым прадстаўнікам роду было адмоўлена ў шляхецтве.
Князі Жыжэмскія найзнатнейшы род сярод цяперашніх Рурыкавічаў, як прамыя нашчадкамі вялікіх князёў смаленскіх, бо іншыя паходзяць ад удзельных князёў.
Радавод
Глеб Святаслававіч (? — 1399), князь смаленскі (1393—1395).
Людміла Аляксееўна Карманава
Людміла Аляксееўна Карманава (дзявочае Акалелава; нар., с. Вяцкае-на-Амуры, Нанайскі раён, Хабараўскі край) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і Аляксея Іванавіча (1914—1987) і Лідзіі Андрэеўны (1919—2006) Акалелавых. Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працавала галоўным архітэктарам Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці, у Гомельграмадзянпраекце, з 1971 года — старшы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў у Белдзіпрагандлі.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Гомелі.
Творчасць
Асноўныя працы: пракуратура па вул. Пушкіна (1971), прадмаг у мікрараёне № 11 (1985) у Гомелі, блок збудаванняў Івацэвіцкага РОС (1980), прадмаг у мікрараёне Бабры (1981), крыты рынак у Мазыры (1985), адміністрацыйна-бытавы корпус базы «Культгандаль» у Магілёве (1982).
Уладзімір Віктаравіч Карповіч
Уладзімір Віктаравіч Карповіч (, Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1974 годзе. Працаваў архітэктарам, старшым архітэктарам у Мінскграмадзянпраекце, з 1982 года — кіраўніком групы архітэктараў у Ваенпраекце, з 1984 года — вядучы архітэктар Белдзіпрабуда.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): мікрараёны № 10 (1977), 14 (1978) у Салігорску.
Магілёўскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Магілёўскага павета.
Хіліязм
Хілія́зм (ад χῑλιάς «тысяча»), таксама міленіялі́зм (ад mille «тысяча») — эсхаталагічнае вучэнне аб тысячагадовым панаванні Бога на зямлі. У шырэйшым сэнсе, вучэнне аб надыходзе эпохі гармоніі і дабрабыту, характэрнае для некаторых рэлігійных, палітычных і філасофскіх канцэпцый.
Бернхард Клот
Бернхард Клот (Bernhard Klodt;  — ) — нямецкі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1954 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
NGC 3344
NGC 3344 (іншыя абазначэнні — UGC 5840, MCG 4-25-46, ZWG 124.60, KARA 435, WAS 14, IRAS10407+2511, PGC 31968) — галактыка ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чарнігаў (рота паліцыі)
Рота «Чарнігаў» (Рота поліції «Чэрнігів») — падраздзяленне патрульнай паліцыі Украіны асаблівага прызначэння, створана 16 красавіка 2014 года, як добраахвотніцкі батальён патрульнай службы міліцыі асаблівага прызначэння ў структуры МУС Украіны на тэрыторыі Чарнігаўскай вобласці.
Галоўныя задачы, якія стаяць перад спецпадраздзяленнем — ахова грамадскага парадку на Чарнігаўшчыне, а таксама абарона тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Пасля праходжання курсу падрыхтоўкі і баявога зладжвання батальён «Чарнігаў» з чэрвеня 2014 года знаходзіўся ў зоне Данбаскага канфлікту.
Рыгор Абрамавіч Духан
Біяграфія
Скончыў медыцынскі факультэт БДУ (1925). Старэйшы інспектар Наркамздрава БССР (1925—1926). Старшы навуковы супрацоўнік сектара арганізацыі аховы здароўя Інстытута арганізацыі аховы здароўя і сацыяльнай гігіены (1929—1938). Галоўны ўрач цэнтральнай рабочай паліклінікі (1933—1939); загадчык Мінскім гарадскім аддзелам аховы здароўя (1939—1940); галоўны ўрач цэнтральнай дзіцячай паліклінікі ў Мінску (1940—1941).
У час Вялікай Айчыннай вайны галоўны ўрач адзінага дыспансера ў Саратаве (1941); загадчык гарадскім аддзелам аховы здароўя ў Фрунзе (1941—1944).
Галоўны ўрач цэнтральнай паліклінікі ў Мінску (1944—1945), адначасова выконваў абавязкі загадчыка кафедры арганізацыі аховы здароўя Мінскага медыцынскага інстытута (1945).
Дэпутат, член выканкама Мінскага гарадскога Савета (1939).
Памёр і пахаваны ў Мінску.
Джордж Ферыс
Джордж Вашынгтон Гейл Ферыс Малодшы (George Washington Gale Ferris, Jr.; 14 лютага 1859 — 22 лістапада 1896) — амерыканскі інжынер, вядомы як вынаходнік кола агляду.
Біяграфія
Ферыс нарадзіўся ў Гейлсбергу — горадзе, названым імем яго цёзкі Джорджа Вашынгтона Гейла. Сям’я прадала сваю малочную ферму і пераехала ў Карсан-Сіці, калі Ферысу было пяць гадоў. Пазней яны перасяліліся ў Каліфорнію, і Ферыс наведваў школу ў горадзе Окленд. Ён скончыў Політэхнічны інстытут Рэнселіра ў 1881 годзе са ступенню ў грамадзянскім будаўніцтве.
Партрэт Альжбеты Радзівіл з Гаштольдаў
«Партрэт Альжбеты Радзівіл з Гаштольдаў» — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў 1733—1737 гадах невядомым мастаком. Захоўваецца ў калекцыі ў Нацыянальным музеі ў Варшаве ( MP 4428. MNW). Памер карціны —.
Джордж Ферыс
Біяграфія
Пасля гэтага ён пачаў кар’еру ў індустрыі чыгуначнага транспарту і зацікавіўся будаўніцтвам мастоў. Ён заснаваў кампанію GWG Ferris & Co. у Піцбургу, якая тэставала і правярала стан металаканструкцый для чыгуначнага і маставога будаўніцтва.
Партрэт Альжбеты Радзівіл з Гаштольдаў
Партрэт біскупа жамойцкага Альжбеты Радзівіл з Гаштольдаў адносіцца да серыі партрэтаў у лаўровым вянку. Асоба на партрэце падпісана як Ганна. Да 1939 г. у калекцыі князёў Радзівілаў у Нясвіжы (№ 188, на партрэце № 59 у інвентары 1834 г., № 84 у інвентары 1857 г., № 139 у інвентары 1857 г., у № 139 у інвентары 1883 г., № 59 у інвентары 1928 г., № 249 у вопісе 1939 г.). Захоўваўся ў Вялікай сталовай зале (былой Гетманскай) у паўднёвай галерэі. Пасля 1939 г. трапіў у Мінск. У 1944 г. вывезены ў Германію. Вернуты ў Мінск з Берліна ў 1947 г. Перададзены ў Польшчу ў 1950 г.
Джордж Ферыс
Біяграфія
Ферыс найбольш вядомы стварэннем першага кола агляду для Сусветнай выстаўкі ў Чыкага ў 1893 годзе. Гэты праект увекавечыў прозвішча інжынера ў англійскай мове: любое кола агляду ў Амерыцы завуць колам Ферыса (Ferris wheel).
Памёр 22 лістапада 1896 года ва ўзросце 37 гадоў у пітсбургскай бальніцы Mercy Hospital ад брушнага тыфу.
Гамля (мост)
Мост Гамля (Gamla bron, стары мост) — самы стары мост з захаваўшыхся ва Умеа. Злучае берагі ракі Умэ Эльв, мае даўжыню 301 метраў.
Гісторыя
Перад гэтым ва Умеа не было моста, жыхары перасякалі раку з дапамогай ледавой дарогі ў зімовы перыяд і паромам у іншыя сезоны.
Падчас другой расійскай акупацыі Умеа ў фінскай вайне рускія ў 1809 годзе пабудавалі наплаўны мост з бярвення праз раку. Тым не менш, неўзабаве пасля гэтага ён быў разбураны вясновай паводкай.
Будаўніцтва моста праз раку даўно лічылася занадта дарагім, але губернатар Густаў Мунтэ зацікавіўся пытаннем, калі заняў свой ​​пост у 1856 годзе. Ён даў паўнамоцтвы на даследаванне, дзе мост будзе найбольш прыдатным, каб стварыць прапановы па чарцяжах і падлічыць, у што абыдзецца пабудаванне. Даследаванне паказала, што ў непасрэднай блізкасці ад горада, уверх па цячэнні ракі, дно гэтай ракі было найбольш спрыяльным для ўзвядзення моста. Чаканы кошт моста будзе 65 450 крон. Са спадарожным коштам, агульны кошт будзе 86 000 крон.
Мост быў адкрыты ў 1863 годзе і на працягу доўгага часу вандроўцы павінны былі заплаціць плату за выкарыстанне моста. Праз дзесяцігоддзе пасля будаўніцтва арыгінальныя вырабы з дрэва былі заменены сталлю і ў 1894—1895 гг. мост атрымаў выгляд, які ён мае сёння.
Мост сёння
Сёння мост адкрыты толькі для пешаходаў і веласіпедыстаў. У 2013 годзе былі адзначаны недахопы, ёсць заклік для рамонту.
Крачка малая
Малая крачка, малая крычка (Sterna albifrons) — птушка атрада сеўцападобных сямейства крачкавых.
Апісанне
Самая дробная з крачак, памерамі не большая за шпака, даўжыня цела каля 22 см, маса 40-50 г. Па афарбоўцы і абрысах цела падобная да крачкі рачной, але выглядае больш даўгадзюбай. Лоб белы, патыліца чорная, дзюба жоўта-аранжавая, канец яе чорны. Верх цела светла-шэры, хвост і цела знізу белыя, лапы жоўтыя. Колер дзюбы, дробныя памеры, хуткі, лёгкі палёт адрозніваюць птушку ад усіх іншых крачак. Маладым птушкам уласцівы шараватая «шапачка», стракатая спіна, бурая дзюба.
Распаўсюджанне
Ёсць амаль ва ўсіх частках свету, за выключэннем Паўднёвай Амерыкі. Ва ўсходняй Галарктыцы сустракаецца ад сярэдняй паласы Еўропы і Паўднёва-Заходняй Сібіры да Барнаула, Зайсана. На Беларусі паўночная мяжа гнездавання праходзіць прыкладна па шыраце Браслаўскіх азёр.
Асаблівасці біялогіі
Прылятае ў канцы траўня. Гнёзды — ямкі ў пяску без высцілкі. У кладцы 1-4, найчасцей 3 яйкі памерамі 31,5 x 23,6 мм шараватага колеру з дробнымі фіялетавымі і чорна-бурымі крапінкамі. Свежыя кладкі ў гнёздах у канцы траўня, наседжаныя — у першай дэкадзе чэрвеня. Лётны маладняк у пачатку жніўня. Корміцца дробнай рыбай на мелкаводдзі, пераважна акунькамі, плоткай, верхаводкай, джгірамі. Адлятае ў жніўні.
Ахова
Від уключаны ў Дадатак I Дырэктывы ЕС па ахове рэдкіх птушак. Унесены ў Чырвоныя кнігі Беларусі, Літвы, Латвіі, Польшчы, Расіі.
Ломіватн
Ломіватн (нарв.: Låmivatnet) — возера ў камуне Фёўске, фюльке Нурлан, Нарвегія.
Плошча 11,43 км². Знаходзіцца на вышыні 709 м над узроўнем мора. Агульная даўжыня берагавой лініі — 21,95 км.
Валынь
{| style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; width: 280px;"
Валы́нь (Волинь) — гістарычная вобласць на паўночным захадзе Украіны. Ахоплівае тэрыторыю сучасных Валынскай і Ровенскай абласцей, заходнія раёны Жытомірскай, а таксама асобныя паўночныя раёны Цярнопальскай і Хмяльніцкай абласцей. Займае каля 70 тыс. км². На поўдні мяжуе з Галічынай і Падоллем, на поўначы — з Палессем. Заходнюю мяжу Валыні стварае Заходні Буг, усходнюю — рака Уж.
Сцыла і Харыбда
Сцыла і Харыбда, Скіла і Xарыбда — у старажытнагрэчаскай міфалогіі марскія пачвары, якія жылі каля вузкага праліва і падпільноўвалі мараходаў.
Сцыла ўяўлялася пачварай з шасцю сабачымі галовамі, трыма шэрагамі зубоў і дванаццаццю нагамі, Харыбда — у выглядзе страшэннага віру, што тройчы ў дзень усмоктваў і вывяргаў ваду. Праплыць паміж Сцылай і Харыбдай здолелі толькі арганаўты і Адысей.
Вялікі арлец
Вялікі арлец, або вялікі падворлік (Aquila clanga) — птушка сямейства ястрабіныя.
Апісанне
Вялікі арлец мае даўжыню цела 65-73 см і масу цела 1,6 — 3,2 кг. Палавы дымарфізм не выяўлены, самкі буйнейшыя за самцоў. Рэдка сустракаецца светлая форма. Экалогія віду вывучана недастаткова. Вялікі арлец крыху буйнейшы і цямнейшы за свайго бліжэйшага сваяка — малога арлеца, але ў палявых умовах гэтыя віды практычна неадметныя. Апярэнне дарослых птушак (ад трох гадоў і больш) аднастайнае, цёмна-бурае, патыліца і падхвосце афарбаваныя крыху святлей.
Пашырэнне
Арэал ад Цэнтральнай Еўропы праз Азiю да Паўночна-Усходняга Кiтая i Прыморскага краю Расіі. У большасці краін Еўропы вялікіх арляцоў няма, колькасць краін, дзе яны гняздуюцца, ідзе на адзінкі. Беларусь другая ў Еўропе паводле колькасці гэтых птушак, тут гняздуецца 120-150 пар вялікіх арляцоў.
Птушка аддае перавагу раўнiнным або з пагоркамі тэрыторыям, парослым старымi дрэвамi (часцей лiставымi) паблiзу рачных далiн, балот, вадаёмаў i iншых адкрытых месцаў.
Пералётны або часткова пералётны від. Месца зiмовак: Паўднёвая Азiя, Аравiйскi п-аў, усходняя частка Паўночнай Афрыкі (дэльта Ніла) да поўдня Кеніі. Невялікая колькасць зімуе ў Еўропе (на Балканах, у Італіі, на поўдні Францыі).
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ў кронах дрэў каля ствала, часам у кустах (калі дрэвы адсутнічаюць), на вышыні 3-25 м ад зямлі. У форме кола, у аснове з сухiх галiн; высцiлка з тонкiх галiн i кары з прымессю сухой травы альбо дзярніны (не заўсёды). Памеры новага гнязда каля 70 см, старога - 100-110 см.
Яйкi 2 (часам 1-3), уздутыя або амаль элiптычныя. Колер зменлiвы, часцей за ўсё белыя, часта чыстыя або з iржавымi ці бурымi плямкамi або мазкамi. Памеры звычайна 68х54 мм.
Выбухі ў Абхазіі (2008)
Выбухі ў Абхазіі 2008 года — серыя тэрактаў на тэрыторыі часткова прызнанай дзяржавы Рэспубліка Абхазія ў перыяд з чэрвеня па ліпень 2008 года, у выніку якіх загінулі 4 чалавекі і паранены 18.
18 чэрвеня
18 чэрвеня дзве бомбы, з інтэрвалам у 5 хвілін, падарваліся на чыгуначных шляхах ў ваколіцах абхазскай сталіцы горада Сухумі. Ад выбухаў ніхто не пацярпеў, але ўчастак чыгуначнай дарогі, дзе адбыўся тэракт, апынуўся пашкоджаным.
29 чэрвеня
29 чэрвеня дзве бомбы, таксама з інтэрвалам у 5 хвілін, выбухнулі ў цэнтры Гагры, параніўшы 6 чалавек. Першы выбух адбыўся недалёка ад рынку, другі каля супермаркета. Адна 38-гадовая жанчына атрымала аскепкавае раненне ў вока і была адпраўлена на лячэнне ў адну з бальніц Сочы (Расія).
30 чэрвеня
30 чэрвеня адбылося два выбухі ў цэнтры Сухумі, ад якіх пацярпелі 6 чалавек. Абодва выбухі адбыліся недалёка ад рынку. Па словах супрацоўнікаў праваахоўных органаў Абхазіі, выбуховыя прылады не ўтрымлівалі аб’ектаў, генерыруючых аскепкі, што кажа аб тым, што мэтай выбухаў было запалохванне насельніцтва. Чацвёра з шасці пацярпелых тэрмінова дастаўлены ў Сухумскую гарадскую клінічную бальніцу.
2 ліпеня
2 ліпеня аўтамабіль, мінуўшы пост МУС Грузіі, наблізіўся да пазіцый расійскіх міратворцаў. На адлегласці прыкладна 300 метраў з машыны быў выкінуты аб’ект, які пасля выбухнуў. Затым машына разгарнулася і бесперашкодна праехала міма паста грузінскай паліцыі. У выніку выбуху ніхто не пацярпеў.
6 ліпеня
6 ліпеня, у 22:58 па мясцовым часе, у адным з кафэ горада Галі выбухнула бомба, у выніку чаго загінулі чацвёра, шэсць чалавек атрымалі раненне. У ліку загінулых былі выконваючы абавязкі начальніка Галійскага аддзялення службы бяспекі Абхазіі, супрацоўнік памежнага ўпраўлення Абхазіі, перакладчык місіі ААН у Грузііўу Гальскім раёне і адзін мясцовы жыхар. Пацярпелыя былі размеркаваны паміж бальніцамі Галі і Сухумі.
Наступствы
У адказ на выбухі 29 і 30 чэрвеня Абхазія 1 ліпеня закрыла мяжу з Грузіяй. Жыхары Гальскага раёна, якія знаходзіліся ў той момант у Грузіі, на працягу трох дзён вярнуліся на радзіму.
Рэакцыя
Абхазскі ўрад абвінаваціў Грузію ў падрыхтоўцы і ажыццяўленні ўсіх 7 тэрактаў. У Сухумі назвалі выбухі 18 чэрвеня тэрарыстычным актам супраць расійскіх грамадзян, якія нядаўна пачалі рамантаваць ўчастак Сухумі—Ачамчыра на абхазскай чыгунцы ў шкоду Грузіі. Выбухі 29 і 30 чэрвеня таксама былі названы тэрарыстычнымі актамі, учыненыя з мэтай «падрыву рэпутацыі Абхазіі ў турыстычнай сферы». Таксама Абхазія абвінаваціла Грузію ў дзяржаўным тэрарызме. Грузінскі бок катэгарычна адпрэчыў абвінавачванні Абхазіі. Міністр абароны Давід Кезерашвілі заявіў, што ўсе абвінавачванні з’яўляюцца «несур'ёзнымі». Афіцыйны Тбілісі заявіў, што выбухі былі вынікам барацьбы за ўладу паміж рознымі злачыннымі групоўкамі ў Абхазіі. Дэпутат парламента Грузіі Ніка Руруа заявіў, што выбухі былі накіраваныя на «тэрор у адносінах да мясцовага насельніцтва» з мэтай узмацнення антыгрузінскіх настрояў у рэгіёне. Пасля выбуху 2 ліпеня ля паста расійскіх міратворцаў памочнік камандзіра міратворчых сіл Аляксандр Дыярдзіеў абвінаваціў грузінскі бок ў тым, што ён плануе дэстабілізаваць абстаноўку вакол грузіна-абхазскага канфлікту.
Усё будзе
«Усё будзе…» — дэбютны альбом беларускага гурта «Tarpach», запісаны на студыі «Rembrandt» (Беласток).
NGC 3345
NGC 3345 — падвойная зорка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Harlem Shake
Harlem Shake (літаральна перакладаецца з англійскай як Гарлемская падтрэсванне) — інтэрнэт-мем, які ўзнік у выніку высокай папулярнасці роліка, што быў выкладзены 2 лютага 2013 года на YouTube і набыў шырокую папулярнасць. Ролік знялі 5 аўстралійскіх падлеткаў як пародыю на відэа, знятае японскім відэа-блогерам Filthy Frank. Ролік сабраў ~2,5 мільёнаў праглядаў за першы тыдзень. Адразу пасля гэтага ў Інтэрнэце з’явіліся дзясяткі ролікаў-«пераймальнікаў». Лічыцца, што гэта першы інтэрнэт-мем, які стаў не меней папулярным, чым Gangnam Style, які доўгі час утрымліваў свае пазіцыі ў 2012 годзе. А па даных на 13 лютага, сумарная колькасць праглядаў ролікаў Harlem Shake перавышае дзясяткі мільёнаў праглядаў.
Сутнасць танца складаецца ў тым, што ва ўступныя 14-15 секунд танчыць адзін чалавек у галаўным уборы (звычайна шлеме), тым часам іншыя людзі заняты руціннымі задачамі, пасля чаго ўсе людзі ў касцюмах ці амаль голыя танчаць, ці здзяйсняюць хаатычныя рухі, прымаючы незвычайныя паставы ці робячы эратычныя рухі тазам у паветры (да сцяны). Ролік доўжыцца заўсёды ~ 31 секунду. У музычным суправаджэнні без выключэнняў выкарыстоўваецца ўрывак з сінгла «Harlem Shake», якую выконвае амерыканскі музыкант Baauer. Лічыцца, што кароткая працягласць ролікаў з’яўляецца адной з прычын высокай папулярнасці.
Клецкі раён
Клецкі раён — раён у складзе Мінскай вобласці. Плошча раёна 1 тыс. км². Насельніцтва — 34,1 тыс. чалавек (2006). Адміністрацыйны цэнтр — горад Клецк. Мяжуе з Ганцавіцкім і Ляхавіцкім раёнамі Брэсцкай вобласці, Нясвіжкім, Капыльскім і Салігорскім раёнамі Мінскай вобласці.
Геаграфія
Паўночная частка раёна занятая Капыльскай градой, цэнтральная — Клецкай раўнінай, паўднёвая — у межах Прыпяцкага Палесся. Пераважаюць вышыні 150—180 м, максімальная вышыня 232 м (на поўнач ад вёскі Ліскава).
Клімат умерана кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,3 °C, ліпеня 17,8 °C. Сяэднегадовая колькасць ападкаў складае 670 мм. Вегетацыйны перыяд — 192 дні.
Лясы (25 % тэрыторыі) пераважна іглічныя і бярозавыя.
На тэрыторыі раёна знаходзяцца батанічныя помнікі прыроды рэспубліканскага значэння — парк Радзівілімонты, дубы чарэшчатыя (Галынкаўскае і Навінкаўскае лясніцтвы).
Рака Лань з прытокамі Нача, Цапра, Бруса. На мяжы з Капыльскім раёнам рака Морач і Чырвонаслабодскае вадасховішча, на поўдні вадасховішча Лактышы.
Гісторыя
Раён утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Баранавіцкай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 17 сельсаветаў: Бабаевіцкі, Галавацкі, Галынкаўскі, Грыцэвіцкі, Даматканавіцкі, Заастровіцкі, Заляшанскі, Зубкоўскі, Ліскаўскі, Межнаслабодскі, Морацкі, Нагорнаўскі, Сіняўскі, Слабодкаўскі, Старасельскі, Цецеравецкі, Шчэпаўшчынскі. З 8 студзеня 1954 года ў Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Слабодкаўскі і Цецеравецкі сельсаветы, 24 жніўня 1960 года — Галавацкі і Старасельскі сельсаветы. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Нясвіжскага раёна. 30 ліпеня 1966 года ўтвораны зноў, уключаў горад Клецк, Бабаевіцкі, Галынкаўскі, Грыцэвіцкі, Даматканавіцкі, Заастровіцкі, Заляшанскі, Зубкоўскі, Ліскаўскі, Морацкі, Нагорнаўскі, Тучанскі, Шчэпіцкі сельсаветы. 16 жніўня 1973 года Бабаевіцкі сельсавет перайменаваны ў Янавіцкі. 22 верасня 1980 года Ліскаўскі сельсавет перайменаваны ў Кухчыцкі, скасаваны Заляшанскі сельсавет, утвораны Гурнаўшчынскі сельсавет. 5 сакавіка 1981 года Заастровіцкі сельсавет перайменаваны ў Заастравецкі, 23 ліпеня 1984 года — Янавіцкі ў Красназвёздаўскі. 28 жніўня 1995 года скасаваны Гурнаўшчынскі сельсавет, 25 красавіка 2007 года — Даматканавіцкі сельсавет. 28 мая 2013 года скасаваны Нагорнаўскі і Тучанскі сельсаветы.
Насельніцтва
Асноўнае насельніцтва — беларусы (93,6 %). Жывуць таксама рускія (3,5 %), палякі (1,5 %), украінцы (0,8 %), татары (0,2 %) і інш. (0,4 %).
Чатыры жыхары Клецкага раёна ўдастоеныя звання Героя Сацыялістычнай Працы: Іосіф Плаўскі, Марыя Рудко, Клаўдзія Шаўчук, Канстанцін Шастак.
Рэлігійнае жыццё
На тэрыторыі раёна зарэгістравана 27 рэлігійных суполак, у тым ліку:
Гаспадарчая дзейнасць
Сельская гаспадарка спецыялізуецца на мяса-малочнай жывёлагадоўлі, свінагадоўлі, вырошчванні буракоў; таксама вырошчваюць зерневыя і кармавыя культуры, бульбу, гародніну.
Прадпрыемствы харчовай, радыёэлектроннай, мэблевай прамысловасці.
Па тэрыторыі раёна праходзіць чыгунка Асіповічы — Баранавічы, аўтадарогі Слуцк — Івацэвічы, Нясвіж — Лунінец і інш.
Архітэктура
Захаваліся помнікі архітэктуры і садова-паркавага мастацтва: Свята-Успенская царква (1863) у в. Бабічы, Свята-Петра-Паўлаўская царква (1891), брама-званіца (1788), галубятня і капліца (1809) у в. Галынка, вятрак (пачатак XIX ст.), сядзіба (канец XIX ст. — пачатак XX ст.) у в. Даматканавічы, Свята-Пакроўская царква (1801) у в. Ёдчыцы, Свята-Дыянісаўская царква (2-я палова XIX ст.) у в. Заастравечча, касцёл з кляштарам дамініканцаў (XVII ст.) і царква (кан. XIX ст.) ў горадзе Клецк, палацава-паркавы комплекс (ХІХ ст.) у в Радзівілімонты (в. Чырвоная Зорка), царква (пачатак XIX ст.) у в. Межная Слабада, касцёл Узнясення Крыжа Панскага (пачатак XX ст.) у в. Нагорнае, будынак паштовай станцыі (1-я палова XIX ст.) у в. Сіняўка, Свята-Багародзіцкая царква (1911) у в. Салаўі, сядзіба (1901) у в. Стралкава, Свята-Яна-Прадцечанская царква (пачатак XIX ст.) і сядзібна-паркавы ансамбль (2-я палова XIX ст.) у в. Туча, вятрак (канец XIX ст. —пачатак XX ст.) у в. Шэйкі, Галынкаўскі сельсавет, сядзіба (1772) у в. Янавічы.
Партрэт кардынала Яна Аляксандра Ліпскага
«Партрэт кардынала Яна Аляксандра Ліпскага» — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная пасля 1737 года невядомым мастаком. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( ЗЖ 169. НММ РБ). Памер карціны —.
Партрэт адлюстроўвае кардынала. Да 1939 г. у калекцыі князёў Радзівілаў у Нясвіжы. Захоўваўся ў Вялікай сталовай зале (былой Гетманскай) у паўднёвай галерэі. Пасля 1939 г. трапіў у Мінск. У 1944 г. вывезены ў Германію, спачатку ў (№ 598/104), пазней перавезены амерыканскімі прадстаўнікамі ў Мюнхен (№ 14542/104). 17 мая 1949 перавезены ў Вісбадэн. Паступіў пасля рэстытуцыі з Германіі ў Дзяржаўны мастацкі музей БССР у 1957 г. ад ДМВП г. Масква ( № 149).
Мотабол
Мотабол  — адзін з відаў мотаспорту — гульня з мячом на матацыклах.
Пляцоўка для гульні мае даўжыню 90—120 м, шырыню 45—75 м. Час гульні — 80 мін. (4 перыяды па 20 мін., перапынкі па 10 мін.). Разметка падобная на футбольную, але няма цэнтральнага кругу, а брамная пляцоўка мае форму паўкола. Пакрыццё поля звычайна не грунтавае, а гаравае ці асфальтавае; асфальт прыцярушваюць пяском дзеля лепшага счаплення шынаў матацыкла.
Гуляюць мячом, памеры якога значна больш футбольнага. У кожнай камандзе 5 чалавек — брамнік (брамнік) і 4 палявых гульцы на матацыклах.
Мэта гульні — забіць як мага больш галоў у браму (вароты) праціўніка.
Матабольны матацыкл мае рабочы аб'ём цыліндраў да 175 см³, і мала адрозніваецца ад звычайнай кросавай машыны. Мены датычаць толькі органаў кіравання, бо адна нага матабаліста занятая мячом, і ўсталявання на пярэдняе кола матацыкла дугаў для вядзення мяча.
Гісторыя
Лічыцца, што першымі гуляць з мячом на матацыклах пачалі ў Францыі ў 1920-я гг. Гульня зрабілася такой папулярнай, што мотабольныя каманды з'явіліся ў Англіі, Германіі, Бельгіі, Італіі. Пачалі праводзіцца чэмпіянаты гэтых краін, а ў 1933 годзе адбылася першая міжнародная гульня. Першая мотабольная гульня ў СССР адбылася ў 1937 г., і правялі яе студэнты маскоўскага інстытута фізкультуры.
Новы мотабольны бум пачаўся ў Еўропе, з пачатку 1960-х гг. Пачаў праводзіцца кубак Еўропы. Вельмі папулярным мотабол быў у СССР, дзе існавалі сотні каманд. Матчы праходзілі на цэнтральных стадыёнах — у Лужніках і на «Дынама», трансляваліся па тэлебачанні; каментатарам некаторых быў Вадзім Сіняўскі, а суддзёй некаторых — Юрый Гагарын. Праводзіліся чэмпіянаты СССР (з 1965), чэмпіянаты БССР (з 1966).
Мікола Куліш
Міко́ла Гу́равіч Кулі́ш (Мико́ла Гу́рович Кулі́ш;, Чаплінка — 3 лістапада 1937, ур. Сандармох, Карэлія) — украінскі пісьменнік, рэжысёр, драматург, грамадскі дзеяч, журналіст і рэдактар, асветнік, педагог.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Чаплінка Дняпроўскага павета Таўрыйскай губерні (цяпер у Херсонскай вобласці).
Падчас навучання ў царкоўна-парафіяльнай школе выявіў неблагія здольнасці, таму яго настаўнікі параілі працягваць навучанне і нават сабралі для яго пэўную суму.
Арабскія лічбы
Назвы лічбаў супадаюць з назвамі лікаў, што яны абазначаюць. У гутарковай лексіцы ў якасці назваў лічбаў могуць ужывацца назоўнікі з суфіксам -ка, утвораныя ад адпаведных лічэбнікаў: «адзінка», «двойка» і г.д.
Мікола Куліш
Біяграфія
У 1905 годзе Мікола паступіў у Алешкаўскае (цяпер Алэшкы Херсонскай вобласці) гарадское васьмікласнае вучылішча. За «арганізацыю гурткоў моладзі і непавагу да начальства», як ён пісаў у аўтабіяграфіі, Міколу Куліша некалькі разоў адлічвалі з вучылішча. Нягледзячы на гэта, у 1908 годзе ён паступіў у Алешкаўскую прагімназію. Аднак яе закрылі, калі Міколу заставалася да выпуску зусім крыху часу.
Мікола Куліш мешкаў на кватэры свайго гімназійнага член Усевалада Невеля, дзе і пазнаёміўся з будучай жонкай Антанінай Невель.
Калі яму споўнілася 22 гады, Мікола адаслаў дакументы ў Наварасійскі ўніверсітэт і быў залічаны на філалагічны факультэт. Аднак у жніўні 1914 года ён мабілізаваны ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны. Накіраваны ў Адэскую школу прапаршчыкаў, пасля сканчэння якое трапляе на фронт. У 1915—1917 гадах ваяваў на перадавой, быў паранены, кантужаны. Падчас Лютаўскай рэвалюцыі прымае яе бок, звязваючы з гэтым свае надзеі на пабудову гуманістычнага і справядлівага грамадства.
З пачатку 1918 года — старшыня Алешкаўскага савета рабочых і сялянскіх дэпутатаў. У ліпені 1919 года, знходзячыся ў Херсоне, сфарміраваў Дняпроўскі сялянскі полк у складзе Чырвонай арміі, з якім абараняў Херсон і Мікалаеў ад дзянікінцаў. За гетманатам Паўла Скарападскага арыштаваны на 5 месяцаў. Пасля вяртання Чырвонай арміі стаў начальнікам штабу групы войскаў Херсонскага і Дняпроўскага павятовых ваенкаматаў.
Пасля дэмабілізацыі кіраваў органамі народнай асветы ў Алешкаўскім павеце, у 1922 — у губернскім аддзеле народнай асветы ў Адэсе на пасадзе інспектра школ. У Адэсе стаў сябрам пісьменніцкае суполкі «Гарт». У Зіноўеўску (цяпер Крапіўніцкі) з канца красавіка да пачатку чэрвеня 1925 года рэдагаваў газету «Червоний шлях».
Пасля пераехаў у Харкаў, дзе пазнаёміўся з такімі выбітнымі дзеячамі ўкраінскай літаратуры, як Мікола Хвілёвы, Лэсь Курбас, Астап Вішня, Уладзімір Сасюра, Юрый Яноўскі, Паўло Тычына, Іван Дняпроўскі, Рыгор Эпік і іншыя. У гэты перыяд уваходзіў у літаратурную арганізацыю ВАПЛІТЭ. Вёў шматгадовую плённую супрацу з групаю тэатру «Беразіль».
У 1926—1928 гадах быў прэзідэнтам ВАПЛІТЭ, уваходзіў у склад рэдкалегіі часопісу «Червоний шлях», друкаваўся ў альманаху «Літаратурны кірмаш». З канца 1929 года — член прэзідыума новага літаратурнага аб’яднання «Пралітфронт».
Аднак з пачаткам 1930-х у жыцці Міколы Куліша настаюць трагічныя старонкі жыцця: большасць яго твораў, што дагэтуль былі папулярныя, зазнаюць вялікую палітычную і эстэтычную крытыку. Творчасць Куліша становіцца адною з негатыўных тэндэнцый у тагачаснай украінскай літаратуры. Сам ён, бачачы галадамор 1933 года падчас вандровак па Херсоншчыне, пачынае разчароўвацца ў рэвалюцыйных ідэях.
У гэты час супраць яго разварочваецца ідэалагічная кампанія, у ходзе якой зацвярджаецца, што п’есы «Народны Малахій», «Мына Мазайла», «Патэтычная саната» маюць асноваю варожыя камуністычнаму рэжыму погляды. На першым усесаюзным з’ездзе савецкіх пісьменнікаў, што адбываўся 17 жніўня — 1 верасня 1934 года, Міколу Куліша абвясцілі буржуазна-нацыяналістычным драматургам. У снежні 1934 года ён арыштаваны органамі НКУС па абвінавачанні ў прыналежнасці да тэрарыстычнай арганізацыі ў сувязях з АУН.
На судовым працэсе па гэтак званай «справе барацьбітаў» у сакавіку 1935 года Куліш асуджаны да 10 гадоў Салавецкіх лагероў. Утрымліваўся ў жорсткай ізаляцыі. 3 лістапада 1937 года пастановай асаблівай тройкі НКУС па Ленінградскай вобласці ад 9 кастрычніка расстраляны ва ўрочышчы Сандармох Мядзвежагорскага раёна (Карэлія) у складзе г. зв. «Салавецкага этапу» ў колькасці 1111 асоб.
Рэабілітаваны 4 жніўня 1956 года ў сувязі з адсутнасцю складу злачынства.
Творчасць
Мікола Куліш займаўся літаратурнай дзейнасцю практычна ўсё жыццё — 30 гадоў з 45. Пісаў п’есы нават падчас зняволення на Салаўках.
У Алешках таксама з’явіліся першыя драматычныя спробы Куліша — каларытныя малюнкі з колішняга жыцця. У 1913 годзе ён напісаў першую п’есу рускай мовай «На рыбнай лоўлі», што пазней лягла ў аснову камедыі «Вотак загінуў Гуска».
Падзеі пачатку 1920-х гадоў Мікола Куліш адлюстроўвае ў дакументальнай аповесці «Па вёсках і сёлах» (рускаю мовай, апублікаваныя ў адэскім педагагічным часопісе «Наша школа», 1923). З выкарыстаннем элементаў мастацкага апавяданню, публіцыстычных меркаванняў, дакументалізаваных назіранняў аўтар апісаў голад у Таўрыі. П’еса «97» пра голад 1921—1922 гадоў, напісаная ў наступным года, была пастаўлена ў 1925 на харкаўскай сцэне і прынесла Кулішу ўсеагульнае прызнанне. За 1923—1924 годі ён стварыў каля 15 п’есаў, аднак некаторыя з іх былі страчаны падчас арышту пісьменніка.
Творчаю вяршыняй драматурга сталі п’есы «Народны Малахій» (1927), «Мына Мазайла» (1929). Тэма гэтых п’ес — аблуднасць ідэалаў бальшавіцкай рэвалюцыі, нацыянальнае прыстасаванства і фальш мяшчанскага асяроддзя. «Патэтычная саната» (1929) паказвае барацьбу трох сіл — камуністычнай, белагвардзейскай і нацыянальна-патрыятычнай у 1917—1918 гадах. У п’есе выкарыстаныя сродкі тагачаснай эксперыментальнай драмы ў злучэнні з традыцыйным украінскім тэатрам (вертэпам).
У 1930-х Куліш напісаў п’есы «Маклена Граса» (1933), «Бывай, сяло» (1933), «Вяртанне Марка» (1934), «Вечны бунт» і інш. Творы Куліша востра крытыкавала афіцыйная крытыка.
Мёсватн
Мёсватн (Møsvatn) — адно з найбуйнейшых азёр на паўднёвым усходзе Нарвегіі, плошчай больш за 78 кв. км. Знаходзіцца на тэрыторыі фюльке Тэлемарк.
Па берагах вадаёма раскідана некалькі археалагічных помнікаў у выглядзе стаянак старажытнага чалавека эпохі каменнага стагоддзя. Воды возера выкарыстоўваюцца мясцовай гідраэлектрастанцый для вытворчасці энергіі.
Уладзімір Карповіч
Уладзімір Карповіч:
Шаара
Шаара (Ix-Xagħra) — горад на востраве Гоца (Мальта).
У раёне Шаара знаходзяцца гістарычныя славутасці, як створаныя чалавекам, так і прыроднага паходжання: мегалітычны храм Джганція, падземная святыня круг Брашторфа, грот Шэры, пячора Ніну. Гэта другі па велічыні горад на Гоца пасля Надура. Насельніцтва — каля 4200 чалавек (2008 г).
Храм у Шаары прысвечаны Маці Божай Пераможцы, вядомай таксама як Іль-Бамбіна. Яе свята адзначаецца 8 верасня.
NGC 3346
NGC 3346 (іншыя абазначэнні — UGC 5842, IRAS10410+1507, MCG 3-28-1, KARA 436, ZWG 94.116, ZWG 95.3, PGC 31982) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».