cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маладая Італія
Гісторыя
Заснавана ў 1831 годзе Дж. Мадзіні ў Марселі. Галоўнай мэтай арганізацыі было вызваленне Італіі ад іншаземнай няволі і стварэнне Італьянскай рэспублікі. Да сярэдзіны 1832 года падпольныя аддзяленні «Маладой Італіі» былі, як правіла, не вялікія. У іх уваходзілі па 200—300 чалавек, а часам і па 20—30 чалавек. Аднак у Мілане колькасць членаў «Маладой Італіі» ў маі 1833 года перавышала 3 тыс. чалавек. У друкарні, якая была схавана ў закінутых каменяломнях каля Марселя Дж. Мадзіні выдаваў часопіс «Маладая Італія», які тайна перапраўляў у Італію. Практычная дзейнасць «Маладой Італіі» звялася да арганізацыі змоў, якія, як лічыў Дж. Мадзіні павінны стаць штуршком да агульнаітальянскай рэвалюцыі. Пасля няўдалай спробы ў 1833—1834 гг. падняць паўстанне ў П'емонце і Савоі «Маладая Італія» была разгромлена. Толькі ў адным П'емонце было пакарана смерцю 12 чалавек. Яшчэ 14 чалавек, у тым ліку і Дж. Мадзіні, былі прысуджаны да смерці завочна. Мела шанцы на поспех паднятае «Маладой Італіяй» у 1837 годзе паўстанне на Сіцыліі, але яно было падушана. 94 удзельнікі паўстання былі павешаны. Паўстанні і змовы, у якіх удзельнічалі члены «Маладой Італіі», не сустракаючы падтрымкі народных мас, нязменна сканчаліся няўдачай, нягледзячы на гераічнасць іх удзельнікаў. У сакавіку 1848 года «Маладая Італія» была рэарганізавана і спыніла існаванне пад гэтыя імем.
Нацыянальна-вызваленчы рух
Нацыянальна-вызваленчы рух — арганізацыя, якая вядзе барацьбу за вызваленне якога-небудзь народа ад замежнага панавання.
Прыкладамі нацыянальна-вызваленчых рухаў, якія ўзніклі ў XIX стагоддзі, была Маладая Італія, якая змагалася за вызваленне італьянскіх земляў ад панавання Габсбургскай манархіі і аб'яднанне Італіі, а таксама феніі, якія змагаліся за незалежнасць Ірландыі ад Вялікабрытаніі.
Шмат нацыянальна-вызваленчых рухаў узнікла ў XX стагоддзі, асабліва ў перыяд крушэння каланіяльнай сістэмы ў другой палове XX стагоддзя. Прыклады нацыянальна-вызваленчых рухаў XX стагоддзя:
Азія:
Афрыка:
Многія з гэтых рухаў падтрымліваліся СССР. У прыватнасці, іх удзельнікі навучаліся ў 165-м навучальным цэнтры па падрыхтоўцы замежных ваеннаслужачых. У дакументах ААН нацыянальна-вызваленчыя рухі прадстаўлены як часовая форма існавання дзяржаў, якія знаходзяцца ў працэсе фарміравання і станаўлення. Прызнанне права нацый і народаў на барацьбу за самавызначэнне адлюстравана ў прынятай у 1960 г. на 15-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН Дэкларацыі аб прадастаўленні незалежнасці каланіяльным краінам і народам, а таксама ў Дэкларацыі аб прынцыпах міжнароднага права, якія тычацца міжнародных адносін і супрацоўніцтва паміж дзяржавамі ў адпаведнасці са Статутам ААН. Нацыі, якія змагаюцца за сваю незалежнасць, становяцца ўдзельнікамі міжнародна-прававых адносін пасля стварэння на пэўных тэрыторыях пэўных уладных структур, здольных выступаць ад імя насельніцтва, якое насяляе гэту тэрыторыю, у міждзяржаўных адносінах.
Юстын Мучанік
Юстын Мучанік (таксама вядомы як святы Юстын; каля 100 — 165 г. н.э.) — адзін з першых хрысціянскіх апалагетаў, і разглядаецца ў якасці галоўнага тлумачальніка тэорыі Логаса ў 2 стагоддзі. Ён быў закатаваны разам з некаторымі з сваіх вучняў, і лічыцца святым Рымска-каталіцкай, англіканскай і Усходняй праваслаўнай царквы.
Першая апалогія
З захаваных твораў наібольш ранняя праца Юстына — «Першая апалогія». Першая Апалогія, яго самы вядомы тэкст, горача абараняе мараль хрысціянскага жыцця і забяспечвае розныя этычныя і філасофскія аргументы, каб пераканаць рымскага імператара Антаніна Пія адмовіцца ад пераследу маладой царквы. Акрамя таго, ён таксама робіць тэалагічным-інавацыйную здагадку, што «семя хрысціянства» (праява Логаса, якія дзейнічаюць у гісторыі) на самой справе папярэднічала ўвасабленню Хрыста. Гэта паняцце дазваляе яму сцвярджаць, што многія вядомыя грэчаскія філосафы (у тым ліку Сакрат і Платон), чые працы ён быў добра вывучыў, былі хрысціянамі, хоць самі таго не ведалі. Створана яна, па розных ацэнках, паміж 149 і 155 годам. Юстын бароніць хрысціян ад абвінавачванняў у нешанаванні эллінскіх багоў і іншых злачынствах. У другой частцы апалогіі Юстын выкладае хрысціянскае вучэнне: апісвае старазапаветныя прароцтвы, якія, на яго думку, збыліся, і якія збудуцца, а таксама нагадвае падабенствы  іудзейска-хрысціянскай і эллінскіх релігій.
Другая апалогія складаецца з пятнаццаці глаў і дапаўняе Першую. Юстын выкладае сенату хрысціянскае вучэнне, каб той абнародаваў яго і пазбавіў хрысціян ад лыжывых абвінавачванняў. Прынамсі, Юстын закранае тэму самагубства і дачы лыжывага сведчання, тэодыцэі, эсхаталогіі, ганенняў і смерці. Як і ў Першай апалогіі, Юстын цягам усяго аповяду праводзіць паралелі з грэчаскай літаратурай і філасофіяй.
Дыялог з іюдзеям Трыфанам
Дыалог запісаны каля 160 года. Апанентам Юстына з’яўляецца элінізаваны іюдзей Трыфан (існуе мяркаванне, што апанент Юстына – гэта рабі Тарфон). Некаторыя вучоныя лічаць, што на самой справе дыялогу не было, і Трыфан — толькі літаратурны герой Юстына. Верагодны адрасат сачынення — Марк Пампей, які ўспамінаецца ў 141 главе.
Кампазіцыйна гэты твор падзяляюць на тры часткі:
Упершыню на Беларусі “Дыялог з іюдзеям Трыфанам” надрукаваны  асобнай кнігай на польскай мове ў Нясвіжскай друкарні ў 1564 г. Назва кнігі раскрывае яе змест: “Святога Юстына філосафа і пакутніка Размова з Трыфанам жыдам, напісаная да Марка Пампея. У якой змяшчаецца навука аб праўдзівым пазнанні адзінага Бога і пасланца яго Іісуса Хрыста, якая раскрывае не толькі жыдоўскую, але і старых і цяперашніх сабіліянаў памылку. Да тае размовы прыдадзены кароткі ліст таго ж Юстына да двух братоў, у якім выпісвае, якое павінна быць жыццё і звычаі сапраўднага хрысціяніна”.
Захавалася шмат іншых твораў, якія прыпісваюць Юстыну, але іх атрыбуцыя падлягае сур’ёзнай крытыцы.
Міхаіл Карнілавіч Канькоў
Міхаіл Карнілавіч Канькоў (нар., вёска Пачашова, Глазаўскі раён, Удмуртыя - 16 красавіка 2015, Брэст, Брэсцкая вобласць, Беларусь) — беларускі мастак і дызайнер.
Біяграфія
У 1966 годзе скончыў Кунгурскае прафесійна-мастацкае вучылішча па спецыяльнасці «Мастацкая апрацоўка камня». Быў прызваны ў Савецкую армію ў Брэст, дзе і застаўся пасля заканчэння тэрміну службы. Працаваў у галіне комплекснага мастацкага праектыравання і афармлення ітэр’еру, музейных экспазіцый, манументальна-дэкаратыўнага жывапісу ў плакаце, станкавага жывапісу і графікі.
Памёр 16 красавіка 2015 года ў Брэсце. 18 красавіка пасля адпявання ў Свята-Серафімаўскай царкве быў пахаваны на гарадскіх могілках Плоска.
Рамсес VI
Рамсес VI — фараон Старажытнага Егіпта, які кіраваў прыблізна ў 1143 — 1135 гадах да н.э., з XX дынастыі.
Валадаранне Рамсеса VI было неспакойным. Ужо на першым годзе яго кіравання Егіпет быў усхваляваны пагрозай новай лівійскай вайны, якая выклікала ўнутраныя беспарадкі, а таксама, магчыма, эпідэміяй інфекцыйнай хваробы. Набегі лівійцаў былі спусташальнымі і ад іх пацярпелі як людзі, так і многія помнікі. Егіпет у часы кіравання Рамсеса VI цалкам пазбавіўся сваіх іншаземных уладанняў, за выключэннем Нубіі. Рамсес VI стаў апошнім царом, імя якога сустракаецца ў храме Хатхор у Серабіт эль-Хадзім на Сінайскім паўвостраве. Адзіны яго помнік, пакінуты ў Палесціне, гэта падножжа бронзавай статуі гэтага цара, выяўленае ў Мегіда, але, улічваючы эталонны характар стаўлення да бронзы ў старажытнасці, не варта ўспрымаць гэты помнік як сур'ёзны доказ егіпецкай прысутнасці ў Азіі.
Асноўнае будаўніцтва пры Рамсесе VI разгарнулася ў Фівах. У апошні раз у Новым царстве па загадзе цара трыўмфальнай сцэнай былі ўпрыгожана паверхня другога пілона храма Амона ў Карнаку і сцяна комплексу Медынет-Абу.
Як і Рамсес IV, Рамсес VI узурпаваў мноства помнікаў, створаных у папярэднімі кіраўнікамі і, перш за ўсё, у сваіх папярэднікаў Рамсеса IV і Рамсеса V, сціраючы іх імёны і ставячы замест іх сваё. Мабыць, да гэтага часу ўзурпацыя помнікаў больш старажытных цароў не толькі не забаранялася, але і стала сістэматычнай. У даліне Ніла, апроч Фіваў, помнікі Рамсеса VI нешматлікія, але затое і не ўзурпаваны ў папярэднікаў. Так, у Геліёпалі і Мемфісе знойдзены архітэктурныя фрагменты з яго імем; графіці цара засталіся на сценах храма Сеці I у Вадзі Мія, імёнамі Рамсеса VI заменены картушы Рамсеса IV на пілоне храма ў Арманце і блоку з Эль-Каба. Сляды будаўнічай дзейнасці цара захаваліся на месцы гіганцкага храма, закладзенага Рамсесам IV у Асасіфе. У Нубіі царскія графіці выяўлены ў Вадзі эс-Себуа; дзверы новага храма, пабудаванага Рамсесам VI, выяўлены ў Каср Ібрым: верагодна, гэта быў самы позні храм эпохі Новага царства ў гэтым рэгіёне. Надпісы ў грабніцы егіпецкага загадчыка каменяломнямі ва Уаўаце і храмавай маёмасцю ў Дэрэ Пенута паведамляюць нам пра даволі мірнае кіраванне Рамсеса ў Нубіі.
Ледзь не адзіным помнікам цара, які ён паспеў завяршыць, стала яго грабніца ў Даліне цароў (KV9, якая першапачаткова прызначаная для пахавання Рамсеса V). Цудоўная пахавальня была вядомая пад назвай «грабніца Мемнана» яшчэ рымлянам. У грабніцы, значна больш прасторнай і грандыёзнай, чым «дом вечнасці» Рамсеса IV, захаваўся раскошны дэкор. Гэта пахавальня была разрабавана раскрадальнікамі грабніц неўзабаве пасля яго пахавання. Апроч знікнення ўсіх матэрыяльных каштоўнасцей, некаторыя пашкоджанні атрымала таксама мумія фараона.
Турынскі папірус адводзіць Рамсесу VI 8 гадоў і 2 месяцы кіравання. Ад 8-га года кіравання гэтага фараона захаваўся выдрапаны надпіс, які змяшчаў таксама імя вярхоўнага жраца Амона, Рамсеснахта.
Андрэй Сяргеевіч Саковіч
Андрэй Саковіч (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік гомельскага «Паперпрама».
Клубная кар’ера
Выхаванец «Гомеля», з 2008 года выступаў за дубль. У сезоне 2010 быў асноўным брамнікам фарм-клуба «Гомель-2», які гуляў у Другой лізе.
З 2012 года стаў асноўным брамнікам дубля. Тады ж пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў за «Гомель» 12 ліпеня 2012 у матчы Лігі Еўропы супраць фарэрскага «Вікінгура» (4:0). 25 лістапада 2012 згуляў свой першы матч у Вышэйшай лізе (супраць «Белшыны», 1:3).
З 2013 перастаў з’яўляцца ў аснове, толькі зрэдку трапляў на лаўку запасных, выступаў за дубль. У выніку ў снежні 2014 года пакінуў гомельскі клуб. Аднак праз некаторы час «Гомель» пакінуў таксама асноўны брамнік Андрэй Клімовіч, і Саковіч вярнуўся ў каманду, у лютым 2015 падоўжыўшы кантракт.
Сезон 2015 Андрэй пачаў у якасці асноўнага брамніка «Гомеля». Са жніўня саступіў месца ў аснове Алегу Кавалёву, але ў кастрычніку вярнуў месца ў старце. Пасля вылету «Гомеля» ў Першую лігу застаўся ў камандзе, але ў сезоне 2016 не з’яўляўся на полі. У жніўні 2016 года, разарваўшы кантракт з «Гомелем», стаў іграком «Ліды», дзе стаў асноўным брамнікам. Па заканчэнні сезона ў снежні 2016 года пакінуў лідскі клуб.
У студзені 2017 года падпісаў кантракт з салігорскім «Шахцёрам», які ўзначаліў былы трэнер «Гомеля» Алег Кубараў. Аднак ужо ў сакавіку 2017 года пакінуў «Шахцёр», так і не згуляўшы за яго ў афіцыйных матчах, і неўзабаве далучыўся да «Белшыны». У складзе бабруйскага клуба стаў асноўным брамнікам. Па заканчэнні сезона ў снежні 2017 года пакінуў «Белшыну».
У студзені 2018 года стаў іграком жыткавіцкага ЮАС. Быў асноўным брамнікам жыткавіцкага клуба. У сакавіку 2019 года разарваў кантракт з ЮАС і неўзабаве далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе чаргаваўся ў складзе з Яўгенам Грэмзам.
У студзені 2020 года перайшоў у рэчыцкі «Спадарожнік». Аднак, не здолеў замацавацца ў складзе, згуляў толькі ў адным матчы — 6 чэрвеня супраць «Асіповічаў» у Кубку Беларусі. У ліпені 2020 года разарваў кантракт з клубам і неўзабаве далучыўся да «Гарадзеі», дзе стаў другім брамнікам, тройчы згуляў за каманду ў Вышэйшай лізе і адзін раз у Кубку Беларусі.
У сакавіку 2021 года стаў іграком гомельскага «Паперпрама», дзе быў асноўным брамнікам у Другой лізе. У сакавіку 2023 года падоўжыў пагадненне з клубам.
Міжнародная кар’ера
У 2012—2013 гадах прыцягваўся да моладзевай зборнай Беларусі, але пераважна заставаўся на лаўцы запасных. Адзіны раз выйшаў на поле 14 жніўня 2012 года ў матчы супраць Чарнагорыі на турніры памяці Валерыя Лабаноўскага ў Кіеве.
Андрэй Германаў
Андрэй Ге́рманаў (Андрей Германов;, с. , Балгарыя — , ) — балгарскі паэт і перакладчык. Заслужаны дзеяч культуры НРБ.
У 1956 годзе ён скончыў Сафійскі ўніверсітэт. Працаваў рэдактарам у газеце «Народна младеж», у выдавецтвах «» і «Български писател», як намеснік галоўнага рэдактара часопіса «» і рэдактарам часопіса «Пламък».
Творчасць
У зборніках паэзіі раскрывае складаны характар і багаты ўнутраны свет сучасніка. Лірыка Германава адметная глыбінёй, драматызмам пачуццяў, высокай культурай слова, дасканаласцю формы.
Пераклад твораў славянскай літаратуры
Перакладаў творы Я. Купалы, Я. Коласа, М. Багдановіча, П. Броўкі, М. Танка, Н. Гілевіча, А. Вярцінскага і іншых беларускіх аўтараў. Акрамя таго перакладаў рускіх і ўкраінскіх паэтаў і пісьменнікаў.
Пераклады на беларускую мову
На беларускую мову творы А. Германава перакладалі Анатоль Вярцінскі, Анатоль Грачанікаў, Алесь Разанаў, Васіль Сахарчук, Ніл Гілевіч.
Бук (Нараўлянскі раён)
Бук (, Бук) — былая вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Кіраўскага сельсавета.
Да 26 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Красноўскага сельсавета.
Ліквідавана 26 верасня 2008 года.
Габрылееўка
Габрыле́еўка (, Габрилеевка) — вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кіраўскага сельсавета.
Карл Роберт Якабсан
Карл Ро́берт Я́кабсан (Carl Robert Jakobson; 26 ліпеня 1841, Тарту — 19 сакавіка 1882, Кург’я, воласць Вяндра) — эстонскі пісьменнік,, і педагог. Пісаў пад псеўданімам Лінутая (Linnutaja).
Біяграфія
К. Р. Якабсан нарадзіўся ў сям’і выкладчыка царкоўнай музыкі. Яго малодшы брат, Эдуард Магнус Якабсан, быў вядомым мастаком-графікам і кніжным ілюстратарам. Першапачатковая адукацыя Карл атрымаў у свайго бацькі, у Торма. Затым, з 1856 па 1859, вучыўся на семінары Яніса Цымзэ ў Валзе. Пачынаючы з 1859 года Карл Роберт працуе на месцы свайго бацькі, у школе ў Торма. У 1862 годзе ўзнікае канфлікт паміж ім і мясцовымі пастарам і памешчыкам. У сувязі з гэтым Якабсан пакідае Торма і займаецца выкладаннем у Ямбургу, а з 1864 года — у Санкт-Пецярбургу. Спачатку ён дае прыватныя ўрокі, а з 1865 — выкладае ў гімназіі нямецкую мову і літаратуру. У Санкт-Пецярбургу Карл Роберт уступае ў цесны кантакт з эстонскай дэмакратычнай інтэлігенцыяй, з 1865 года ён супрацоўнічае з газетай Эстонскі паштальён Eesti Postimees, а таксама з ліберальнымі нямецкімі і рускімі газетамі. Якабсан усё больш прысвячае сябе публіцыстычнай дзейнасці. У 1868 годзе царскія органы адхіляюць яго заяўку на арганізацыю эстонскай газеты. У гэты ж час Якабсан прымае актыўны ўдзел у стварэнні Эстонскага літаратурнага саюза (Eesti Kirjameeste Selts), які займаўся ў Тарту ў 1871—1893 гады развіццём эстонскай літаратуры і мовы. У 1868 і 1870 гадах Карл Роберт тройчы выступае з рознымі прамовамі ў тэатральным саюзе Ванемуйнэ ; у 1870 гэтыя яго прамовы былі выдадзены ў адной кнізе і аказалі станоўчае ўздзеянне на развіццё эстонскай нацыянальнай самасвядомасці.
Памяць
К. Р. Якабсан лічыцца адным з вядучых дзеячаў абуджэння нацыянальнай самасвядомасці эстонскага народа. Помнікі гэтаму выдатнаму патрыёту і публіцысту былі ўсталяваны ў Торма (у 1957 годзе) і ў Вільяндзі (у 1993 годзе). Партрэт К. Р. Якабсана ўпрыгожваў да ўвядзення ў Эстоніі еўра банкноту вартасцю ў 500 крон.
Psiloxylon
Psiloxylon — род кветкавых раслін у складзе сямейства. Адзіны прадстаўнік роду — від  — з'яўляецца эндэмікам Маскарэнскіх астравоў.
Верхні Вывежак
Верхні Вывежак — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2,5 км на поўнач ад вёскі Казловічы, у басейне ракі Аўсянка.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,4 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,9 км.
Схілы катлавіны вышынёй 10—12 м, пад лесам, на захадзе і паўночным усходзе невыразныя. Уздоўж берага — забалочаны лес. На поўдні выцякае ручай у раку Кудзінка.
Ілья Фёдаравіч Калпачук
Ілья Калпачук (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца брэсцкага «Дынама».
Клубная кар’ера
Выхаванец бярозаўскай ДЮСШ, пачынаў кар’еру ў складзе дубля мінскага «Дынама». З 2010 года выступаў за брэсцкае «Дынама», гуляў пераважна за дубль, у Вышэйшай лізе правёў 5 матчаў. У 2012 стаў іграком пінскай «Хвалі». Здолеў замацавацца ў асноўным складзе пінчукоў, за два гады згуляў у 52 матчах, забіў 4 галы. У сезоне 2013 быў капітанам пінскай каманды.
У снежні 2013 года перайшоў у «Гомель». Аднак не здолеў замацавацца ў гомельскім клубе і ў сакавіку 2014 года на правах арэнды перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт». У якасці іграка асновы дапамог «Граніту» перамагчы ў Першай лізе. Па заканчэнні тэрміну арэнды ў снежні 2014 года вярнуўся ў «Гомель».
У лютым 2015 года, пакінуўшы «Гомель», перайшоў у «Гарадзею». У снежні 2015 года падоўжыў кантракт з «Гарадзеяй» на наступны сезон, але на полі ў сезоне 2016 з’яўляўся рэдка.
У першай палове сезона 2017 не з’яўляўся на полі ў асноўнай камандзе «Гарадзеі», выступаў толькі за дубль. У ліпені 2017 года перайшоў у літоўскі клуб «Атлантас» з Клайпеды, пакінуў яго па заканчэнні сезона 2017.
У першай палове 2018 года не гуляў, аднаўляючыся ад траўмы. У жніўні 2018 года далучыўся да іншага літоўскага клуба — «Каўна Жальгірыса».
У снежні 2018 года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком брэсцкага «Руха». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, дапамог ёй выйсці ў Вышэйшую лігу. У першай палове 2020 года заставаўся іграком асновы, са жніўня стаў радзей з’яўляцца на полі. У студзені 2021 года пакінуў «Рух».
У лютым 2021 года падпісаў кантракт з казахстанскім клубам «Жэтысу». У студзені 2022 года пачаў трэніравацца з брэсцкім «Дынама» і ў лютым афіцыйна папоўніў склад клуба. У сезоне 2022 гуляў пераважна ў стартавым складзе дынамаўцаў. У студзені 2023 года падоўжыў пагадненне з брэсцкім клубам.
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Mega Man 2
«Méga Man 2», вядомая ў Японіі як Rockman 2: Dr. Wily no Nazo (ロックマン2 Dr.ワイリーの謎) — гульня, распрацаваная і выдадзеная «» для кансолі «Nintendo Entertainment System». Гэта другая гульня ў серыі Mega Man. Гульня была выпушчаная ў Японіі ў 1988 годзе, а пазней у Амерыцы і PAL рэгіёнах. «Mega Man 2» працягвае барацьбу галоўнага героя супраць злога доктара Вайлі і яго робатаў. Гульня мае графічныя і геймплэйныя змены ў параўнанні з першай гульнёй Mega Man, многія з якіх засталіся на працягу ўсёй серыі.
Хоць продажы «Mega Man» былі неўражлівымі, «Capcom» дазволіла камандзе «Rockman» стварыць сіквел. Яны працавалі адначасова над іншымі праектамі «Capcom», выкарыстоўваючы свой вольны час для раcпрацоўкі гульні. Нявыкарыстаны кантэнт з папярэдняй гульні быў інтэграваны ў «Mega Man 2». Такашы Татэішы напісаў саўндтрэк сумесна з Ёшыхіро Сакагучы, якая выступала ў якасці гукавага праграміста.
Гульня стала бестселерам «Mega Man» з больш чым 1,5 млн прададзеных копій. Крытыкі высока ацанілі музыку, візуальныя эфекты і геймплэй як палепшаныя ў параўнанні з першай гульнёй. Многія выданні апісвалі «Mega Man 2» як лепшую ў серыі і як адну з найвялікшых відэагульняў усіх часоў. Гульня была паўторна выпушчана на некалькіх кансолях і мабільных тэлефонах.
Геймплэй
Mega Man 2 з'яўляецца платформеннай гульнёй, як і яе папярэднік Mega Man. Гулец кіруе Mega Man, якому трэба прайсці восем узроўняў і перамагчы босаў, Робатаў Майстраў: Metal Man, Air Man, Bubble Man, Quick Man, Crash Man, Flash Man, Heat Man і Wood Man. Кожны Робат Майстар мае ўнікальную зброю і ўзровень, які звязаны з яго зброяй. Напрыклад, Air Man страляе невялікімі тарнада, а яго ўзровень нябесны, у той час як Wood Man можа выкарыстоўваць шчыт з лісця і знаходзіцца ва ўзроўні з лясной тэматыкай. Пасля перамогі над босам яго зброя становіцца даступнай для гульца. Робаты Майстры ўразлівыя да зброі некаторых іншых Робатаў Майстроў; таму парадак, у якім гуляюцца ўзроўні, з'яўляецца жыццёва важным кампанентам геймплэя. Пасля праходжання пэўных этапаў Mega Man атрымлівае спецыяльныя прадметы. Гэтыя прадметы ствараюць платформы, якія дазваляюць Mega Man патрапляць да такіх абласцей, да якіх без іх ён патрапіць не можа.
Пасля перамогі над васьмю Робатамі Майстрамі гулец пераходзіць да крэпасці доктара Вайлі, якая складаецца з шасці лінейных узроўняў. Як і ў першай гульні, гулец павінен змагацца з кожным Робатам Майстрам другі раз у крэпасці. Тым не менш, гэтыя бітвы адбываюцца ў адным пакоі, а не ў серыі лінейна сувязных пакояў. Пакой утрымлівае прылады для тэлепартацыі, якія прыводзяць да кожнага Робата Майстра. Прылады могуць быць уключаныя ў любым парадку. Пасля таго, як босы пераможаны зноў, гулец павінен змагацца з доктарам Вайлі.
Mega Man 2 мае некалькі змен геймплэя ў параўнанні з арыгінальнай гульнёй Mega Man. Новы прадмет, Energy Tank, дазваляе гульцу папоўніць здароўе Mega Man у любы час. Пасля перамогі над кожным Робатам Майстрам адлюстроўваецца пароль, які дазваляе гульцу вярнуцца да гэтага канкрэтнага ўзроўню ў гульні пасля перазагрузкі сістэмы. Пароль захоўвае канкрэтны спіс пераможаных Робатаў Майстроў, а таксама колькасць назапашаных Energy Tank. У адрозненне ад першай гульні, у Mega Man 2 няма лічыльніка ачкоў і гулец не можа вярнуцца да ўзроўняў Робатаў Майстроў, якіх ён перамог.
Стварэнне
Mega Man 2 была распрацавана і апублікавана «Capcom». Прадзюсар серыі Кэйдзі Інафунэ (пад псеўданімам Inafuking) апісаў развіццё гульні як «намаганні ізгояў». Першая гульня Mega Man, выпушчаная ў 1987 годзе, не была досыць паспяховай, каб апраўдаць неадкладнае развіццё працягу. «Capcom» дазволіла камандзе распрацоўшчыкаў стварыць сіквел з умовай, што яны будуць адначасова працаваць на іншых праектах. Супрацоўнікі выдаткавалі свой час для паляпшэння першай гульні, дадаўшы больш узроўняў і зброі, а таксама палепшыўшы графіку. Кіраўнік праекта першага Mega Man запрасіў Інафунэ да каманды распрацоўшчыкаў; Інафунэ працаваў у той час над іншай гульнёй. Падчас працы над папярэдняй гульнёй Інафунэ працаваў у якасці мастака і дызайнера персанажаў, але стаў больш актыўна ўдзельнічаць у працэсе вытворчасці сіквела. «Праца над Mega Man 2 адзначыла толькі мой другі год у гэтым бізнесе, і я нават стаў кіраўніком праекту „Новы малыш“, які адкрыў цэлы новы свет стрэсу для мяне», распавёў Інафунэ. Тэрмін распрацоўкі гульні склаў толькі 4 месяцы.
У сувязі з абмежаванем даступнай прасторы картрыджа для першай гульні некаторы кантэнт быў выключаны з канчатковага прадукту і затым пераведзены ў Mega Man 2. Каманда была абмежаваная графічнымі магчымасцямі кансолі і малявала персанажаў піксельнай графікай, каб захаваць узгодненасць паміж дызайнам і канчатковым прадуктам; некаторыя элементы дызайну, аднак, былі страчаныя. Сістэма геймплэя арыгінальнай гульні была пакінутая ў Mega Man 2, але каманда ўключыла больш пастак для гульца. Былі даданыя тры прадметы падтрымкі з-за скарг з боку спажыўцоў і аддзела маркетынгу Capcom наконт высокай складанасці арыгінальнай гульні. Інафунэ быў «не асабліва ўпэўнены» наконт карысці Energy Tank. Распрацоўшчыкі дазволілі грамадскасці ўдзельнічаць у вытворчасці шляхам распрацоўкі дызайну босаў фанатамі. «Capcom» атрымала 8370 прапаноў для боса. Інафунэ хацеў, каб яго мастацкія працы для Mega Man 2 былі больш падобнымі да анімэ, чым у першай гульні. Для паўночнаамерыканскага рэлізу была дададзена магчымасць выбару складанасці. Арыгінальная версія была названая «складанай»; у «нармальнай» версіі ворагі слабейшыя.
Саўндтрэк да Mega Man 2 складаўся ў асноўным Такашы Татэішы і Агерэцу Кун (getsu (下劣) на японскай мове азначае грубасць). Іппо Ямада, саўнд-дызайнер Mega Man 7, патлумачыў, што нават у 1995 годзе «Capcom… толькі пачынала пераходзіць ад называння супрацоўнікаў псеўданімамі да называння поўным імем». Манамі Мацумаэ, якая напісала музыку для першага Mega Man (і пазней далучылася да Ямады падчас працы над Mega Man 10), таксама ўнясла некаторыя праўкі ў саўндтрэк гэтай гульні, у прыватнасці ў назву пачатковага трэку (які раней быў напісаны для канцоўкі першай гульні) і музыку для ўзроўню Air Man. Яна была залічана ў каманду пад мянушкай Manami. Як і ў папярэдняй гульні, праграмаванне гуку было ўскладзена на Ёшыхіра Сакагучы (мянушка Yuukichan's Papa).
Ветэран відэагульняў ілюстратар Марк Эрыксан намаляваў постар для амерыканскай версіі, на якой адлюстраваны Mega Man, які страляе з пісталета замест выявы лагатыпа Mega Buster. Эрыксан патлумачыў: «Я нічога пра Mega Man'' не ведаў, і [пасля погляду на персанажа ў дзеянні] я спытаў у арт-дырэктара: „З чаго ён страляе?…“ Ён сказаў: „Ну, ён павінен мець пісталет, таму што я не бачу вінтоўку…“ Я сказаў: „Так, пісталет? Вы хочаце, каб я зрабіў пісталет?“ І ён сказаў: „Так, намалюйце тут пісталет.“ Так што я зрабіў тое, што мне сказалі, і я намаляваў там пісталет. У мяне было толькі паўтара дня, каб зрабіць малюнак і вынік атрымаўся не самым добрым. Але гэта не мая віна. Я маю на ўвазе, што яны сказалі мне, каб я намаляваў пісталет у руцэ!''».
Крытыка
У адрозненне ад першай гульні Mega Man, якая мела адносна нізкія продажы, Mega Man 2 меў велізарны поспех. З моманту свайго выпуску ў 1988 годзе было прададзена больш за 1.5 мільёна копій Mega Man 2 па ўсім свеце. Гульня стала самай прадаванай у серыі Mega Man і знаходзіцца сярод 30 самых прадаваных гульняў Capcom. Mega Man 2 быў добра прыняты крытыкамі. Чатыры рэцэнзенты з «» — Стыў Харыс, Эд Семрад, Дон Науэрт і Джым Элі ацанілі гульню станоўча. Яны заявілі, што яна лепшая, чым першая гульня Mega Man, спасылаючыся на палепшаныя аўдыёвізуальныя эфекты, новыя бонусы і сістэмны пароль. Науэрт і Элі, аднак, выказалі расчараванне тым, што гульня стала менш складанай, чым першая. Надзя Оксфард з «» пахваліла эстэтыку гульні і геймплэй. Яна таксама заявіла, што Mega Man 2 мае палепшаны геймплэй адносна свайго папярэдніка, выдаленыя празмерна складаныя элементы. Два рэцэнзенты з «Mean Machines‍ » Джуліян Рыгнал і Мэт Рыган пахвалілі некаторыя аспекты гульні. Рыгнал хваліў геймплэй, спаслаўшыся на яго здольнасць выклікаць залежнасць і галаваломкі. Рыган ацаніў складанасць і заявіў, што геймплэй збалансаваны. Абодва рэцэнзенты пахвалілі графіку, называючы яе падрабязнай і надзвычайнай і апісалі Mega Man 2 як вялікую платформенную гульню. Рэдактар часопісу «» Рычард Бертан фактычна паўтарыў рэцэнзентаў «Electronic Gaming Monthly». Зак Мілер з «» звязваў поспех гульні з парадкам выбару ўзроўняў. Ён высока ацаніў простую схему кіравання і розныя віды зброі і прадметаў. «» паставіў гульню на трэцяе месца з калі-небудзь зробленых гульняў для NES. Супрацоўнікі называлі яе «вяршыняй» 8-бітных гульняў Mega Man.
Саўндтрэк гульні быў добра прыняты крытыкамі. Джоі Бэхт з «IGN» пералічыў тры трэкі з узроўняў Mega Man 2 нароўні з асноўнай песняй сярод лепшых у серыі. У 2008 годзе «Game Informer» паставіў оўпэнінг Mega Man 2 на пятае месца сярод оўпэнінгаў відэагульняў, спаслаўшыся на хваляванне, якое выклікае музыка і знешні выгляд персанажа. «Doctor Wily Stage Theme» заняла другое месца ў відэа «» «Top 10 Video Game Themes Ever». У 2008 годзе рэдакцыя «Nintendo Power» высока ацаніла музыку, заявіўшы, што яна з'яўляецца адной з лепшых у серыі. Брэндан Шэфілд з «» у 2009 годзе апісаў музыку як такую, што лёгка пазнаецца, і паскардзіўся, што сучаснаму свету камп'ютарных гульняў не хапае гэтай рысы.
Mega Man 2 з'яўляецца ўлюбёнай сярод прыхільнікаў Mega Man, многія называюць яе лепшай у серыі. Крытыкі таксама называюць гульню найлепшай у франшызе. Оксфард лічыць яе адной з самых запамінальных у серыі, Бертан назваў гульню лепшай у серыі. Леві Б'юкенен з «IGN» уключыў трох босаў з гульні ў спіс «Top 10 Mega Man Robot Masters». Шэраг аглядаў гульні ўключалі гульню на высокія месцы ў спісы «Лепшых гульняў». У канцы 1989 года яна мела найвышэйшы рэйтынг у спісе «Nintendo Power» з 30 гульняў. У жніўні 2008 года «» уключыў Mega Man 2 у тройку найлепшых відэагульняў для Nintendo Entertainment System. Рэдакцыя пахваліла паляпшэнні ў параўнанні з папярэдняй гульнёй. GameSpot назваў Mega Man 2 адной з «найвялікшых гульняў усіх часоў». Яна займае 33 месца ў «Top 200 Nintendo Games Ever» і 60 месца ў «100 Best Nintendo Games» часопіса «». Мілер лічыць Mega Man 2 адной з найвялікшых гульняў усіх часоў. У 2007 годзе тры рэдакцыі «IGN» у Злучаных Штатах Амерыкі, Вялікабрытаніі і Аўстраліі склалі спіс 100 лепшых гульняў. Яны паставілі Mega Man 2 на 67 месца, спасылаючыся на дзеянне і стратэгічныя элементы разам з яе ўплывам на серыю. Mega Man 2 быў змешчаны на 4 месца ў Top 100 NES Games часопіса «IGN».
Уплыў
Кэйдзі Інафунэ сцвярджае, што поспех Megaman 2 з'яўляецца тым, што зрабіла серыю Mega Man хітом і спарадзіла шмат працягаў. «1UP.com» адзначыў, што гульня дапамагла стварыць серыю як выдатную і камерцыйна паспяховую франшызу відэагульняў. «IGN» прывёў Mega Man 2 як гульню, якая дапамагла вызначыць жанр платформера. Retro Gamer прыпісвае ёй уплыў, які дазволіў стварыць спін-офы і больш працягаў. Многія з дэталяў арыгінальнай серыі Mega Man былі вызначаны першай гульнёй, але Mega Man 2 дадаў яшчэ некаторыя дэталі, якія былі захаваныя. Колькасць у восем Робатаў Майстроў, якая пачала выкарыстоўвацца з Mega Man 2 у адрозненне ад шасці, як было ў першай гульні, стала традыцыйнай для серыі. Гэта была першая гульня ў серыі, якая мела ўступны ролік. У Mega Man 2 таксама ўпершыню з'явіліся Energy Tank, спецыяльныя прадметы, пакой для тэлепартацыі і сістэма пароляў, якая стала абавязковым атрыбутам будучых гульняў. Energy Tank служыў у якасці натхнення для рэкламы напою «Rockman E-Can». Пры распрацоўцы Mega Man 9 прадзюсар Інафунэ і Хіранобу Такешыта глядзелі на першыя дзве гульні серыі для натхнення, асабліва на Mega Man 2, якая выступіла ў якасці стандарту, які трэба перасягнуць для таго, каб адпавядаць чаканням заўзятараў. павінна была стаць рымейкам Mega Man 2 паводле сюжэтнай кампаніі, а таксама персанажаў і ўзроўняў. Тым не менш, «Capcom» афіцыйна анансавала адмену гульні з-за «розных абставін». У замак Вайлі з Mega Man 2 з'явіўся ў якасці селектыўнага этапу ў абедзвюх версіях гульні.
Рэ-рэлізы і навелізацыя
выпусціла гульні са скарачэннямі. У 1999 годзе Mega Man 2 была ізноў выпушчана для PlayStation як другі з шасці дыскаў Rockman Complete Works, але толькі ў Японіі і пад першапачатковай назвай Rockman 2. Яна ў значнай ступені ідэнтычная арыгінальнай версіі NES, але мае шэраг бонусаў, такіх як «навігацыйны рэжым» для пачаткоўцаў, падрабязны энцыклапедычны кантэнт, галерэі малюнкаў і рэміксавая музыка. Mega Man 2 быў уключаны з дзевяццю іншымі гульнямі серыі Mega Man у юбілейную калекцыю для Sony PlayStation 2, і  ад Microsoft, выпушчаную ў перыяд з 2004 па 2005 год. Эмуляцыі гульні супадаюць з паўторным выпускам, які змяшчаецца ў Rockman Complete Works. Акрамя таго, у 2005 годзе Mega Man 2 была выпушчана разам з іншымі гульнямі «Capcom» у рамках прылады «Plug It In & Play TV Games» кампаніі Jakks Pacific. Mega Man 2 быў зроблены для мабільных тэлефонаў у 2007 годзе. Гульня была дададзеная ў якасці часткі службы Virtual Console у рэгіёнах PAL 14 снежня 2007 года. У рамках святкавання дзявятага рэлізу, выпушчанага ў верасні 2008 года, «Capcom Japan» выпусціла гульню ў Японіі 26 жніўня 2008 года і ў Паўночнай Амерыцы 15 верасня 2008 года. У сакавіку 2009 года Capcom выпусціла гульню для iOS, а ў верасні таго ж года была выпушчана поўная версія Mega Man 2 на японскім PlayStation Store, робячы яе даступнай для запампоўкі на PlayStation 3 і PlayStation Portable. Інафунэ выказаў жаданне перарабіць Mega Man 2 падобна да Mega Man Powered Up, але заявіў, што такі праект залежыць ад камерцыйнага поспеху апошняга. Дэма-версія для Nintendo 3DS, названая Classic Games, была паказана на выставе. Дэма-версія ўтрымлівае больш за дзясятак класічных гульняў, у тым ліку Mega Man 2, але з выкарыстаннем 3D-эфектаў. Рэджы Філс-Аймэ абвясціў, што выпуск рэлізу быў намечаны да выпуску на 3DS і, магчыма, будзе выкарыстоўваць магчымасці 3DS, такія як 3D-эфекты, аналагавае кіраванне і падтрымка камеры. Гульня была выпушчаная на 3DS праз Virtual Console у Японіі 8 жніўня 2012 года, а ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы 7 лютага 2013 года.
Mega Man 2 была навелізавана ў серыі Worlds of Power, апублікаванай «Scholastic» у 1990 годзе. Раман у асноўным адпавядае гульні, нават прапануе гульнявыя падказкі ў канцы некаторых радзелаў. Адным з галоўных адрозненняў у рамане з'яўляецца тое, што Доктар Лайт не верыць у Mega Man супраць больш магутных новых робатаў доктара Вайлі і пры спробе дубляваць яго, выпадкова ператварае яго ў чалавека. Цяжкасць гэтага Mega Man павінен цярпець на працягу ўсёй аповесці. У вокладцы кнігі таксама няма пісталета, намаляванага на паўночнаамерыканскай вокладцы гульні, з-за палітыкі «без зброі», якую пісьменнікі Worlds of Power выконваюць.
Давід Луіс
Давід Луіс Марэйра Марынью (David Luiz Moreira Marinho; нар., Дыядэма, Бразілія) — бразільскі футбаліст, абаронца клуба «Фламенгу». Ігрок нацыянальнай зборнай Бразіліі (2010—2017).
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў клубе «Віторыя». Ва ўзросце 16 гадоў дэбютаваў у аснове каманды і хутка стаў іграком асноўнага складу клуба. У 2006 годзе Давід Луіс дапамог «Віторыі» выйсці ў Серыю А, чым прыцягнуў увагу некалькіх клубаў у краіне і за мяжой.
31 студзеня 2007 года Давід Луіс, на правах арэнды, перайшоў у партугальскі клуб «Бенфіка», які шукаў замену Рыкарду Рошы, які сышоў у «Тотэнхэм Хотспур». Давід дэбютаваў у складзе каманды ў матчы 1/16 Кубка УЕФА супраць французскага «Пары Сен-Жэрмен», замяніўшы траўмаванага Луізана. «Бенфіка» трывала паражэнне ў матчы з лікам 1:2, але выйшла ў наступны раўнд, перамогшы з агульным лікам 4:3. Па заканчэнні сезона Давід Луіс падпісаў 5-гадовы кантракт з «Бенфікай». Партугальская клуб выплаціў «Віторыі» 500 тысяч еўра за абаронцу. Аднак у новым сезоне Луіс правёў толькі 13 гульняў, часцяком прайграючы канкурэнцыю партнёрам па камандзе.
1 лютага 2011 года Давід Луіс стаў іграком «Чэлсі», падпісаўшы кантракт на 5 гадоў. 6 лютага 2011 года Луіс дэбютаваў за лонданскі «Чэлсі», выйшаўшы на замену на 73-й хвіліне ў матчы супраць «Ліверпула».
23 мая 2014 года, «Чэлсі» і французскі клуб «Пары Сен-Жэрмен» абвясцілі аб пагадненні на нераход Луіса ў парыжскі клуб. Дамова былаканчаткова зацверджана 10 чэрвеня, калі адчынілася трансфернае акно. Як паведамляецца, сума ўгоды склала да 40 мільёнаў фунтаў, што з’яўляецца рэкордным паказчыкам для абаронцы.
Улетку 2016 года новы галоўны трэнер парыжан Унаі Эмеры павідаміў Давіду Луісу, што той не будзе мець месца ў аснове каманды ў новым сезоне. 31 жніўня 2016 года Давід Луіс вярнуўся ў «Чэлсі» за 34 млн фунтаў.
У жнўні 2019 года перайшоў у лонданскі «Арсенал». Пакінуў клуб па заканчэнні кантракта ў чэрвені 2021 года.
У верасні 2021 года вярнуўся ў Бразілію, далучыўшыся да «Фламенгу».
Клубныя
«Віторыя»:
«Бенфіка»:
«Пары Сен-Жэрмен»:
«Арсенал»:
«Фламенгу»:
Міжнародныя
Бразілія:
Паглаўнік
Паглаўнік (Poglavnik — «правадыр», «лідар») — дыктатарская пасада (аналаг фюрара ў Германіі, або дучэ ў Італіі) у таталітарнай Незалежнай дзяржаве Харватыя, якая існавала ў перыяд з 1941 па 1945 год.
Афіцыйна тытул «Паглаўнік» у дачыненні да Антэ Павеліча выкарыстоўваўся з моманту ўтварэння НДХ. У верасні 1943 года, пасля капітуляцыі Італіі і наступнага адрачэння Таміслава II ад харвацкага прастола стала афіцыйнай пасадай главы дзяржавы.
У Павеліча былі неабмежаваныя паўнамоцтвы выдаваць указы ці прызначаць міністраў урада на працягу ўсяго існавання НДХ. Пасля падзення рэжыму Усташаў у Харватыі, назва пасады выкарыстоўвалася ў якасці псеўданіма для Павеліча, падчас яго паваеннага выгнання і аж да смерці ў Мадрыдзе ў 1959 годзе. З'яўляецца сінонімам яго імя і ў наш час.
Губернатарства Трансністрыя
Губернатарства Трансністрыя (Transnistria), або Заднястроўе — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, утвораная румынскімі ўладамі на тэрыторыі часткі акупаваных Вінніцкай, Адэскай, Мікалаеўскай абласцей Украінскай ССР і левабярэжнай часткі Малдаўскай ССР, падчас Другой сусветнай вайны. Сталіца — Адэса. Губернатар — прафесар Георгэ Алексяну. Утворана 19 жніўня 1941 года; дэ-факта ліквідавана савецкімі войскамі 20 сакавіка 1944 года падчас Дняпроўска-Карпацкай стратэгічнай наступальнай аперацыі.
Гісторыя
Трансністрыя была ўтворана ў адпаведнасці з нямецка-румынскім дагаворам, падпісаным у Бендэрах 30 жніўня 1941 года. Паводле гэтага дагавора тэрыторыя паміж Паўднёвым Бугам і Днястром, якая ўключае частку Вінніцкай, Адэскай, Мікалаеўскай абласцей Украіны і левабярэжную частку Малдовы, пераходзіла пад юрысдыкцыю і кіраванне Румыніі.
На падставе гэтага дагавора прэм'ер-міністр і кандукэтор Румыніі Іон Антанеску ў 1940—1944 гг. выдаў 19 жніўня 1941 года Дэкрэт № 1 аб ўсталяванні румынскай адміністрацыі ў Трансністрыі з цэнтрам у горадзе Ціраспаль (у сярэдзіне кастрычніка 1941 года, пасля сыходу Чырвонай арміі з Адэсы, сталіца была перанесена туды). Губернатарам быў прызначаны прафесар Георгэ Алексяну.
Мяжа Трансністрыі праходзіла на поўдні па ўзбярэжжы Чорнага мора паміж вусцямі рэк Днестр і Паўднёвы Буг, на захадзе — па рацэ Днестр ад вусця да ўпадзення ў Днестр левага прытоку рэчкі Лядава, на ўсходзе — па рацэ Паўднёвы Буг ад вусця да ўпадзення ў Паўднёвы Буг правага прытоку рэчкі Роў, на поўначы — па рэчках Лядава і Роў да іх вытокаў у Барскім раёне Вінніцкай вобласці.
Гісторыя румынскай акупацыі Трансністрыі завяршылася ў красавіку 1944, калі савецкая армія цалкам вызваліла тэрыторыю паміж Днястром і Паўднёвым Бугам ад румынскіх і нямецкіх войскаў.
Gentiana vernayi
Gentiana vernayi — травяністая расліна сямейства  родам з Бутана.
Распаўсюджана на Тыбеце, у Непале, Бутане, Кітаі на вышынях 4200 — 5200 метраў.
Апісанне
Аднагадовая расліна 3-5 см вышынёй з фіялетавымі паўзучымі сцебламі. Лісце круглявае, 3-5 мм у дыяметры, сядзячыя або амаль сядзячыя.
Кветкі сінія адзінкавыя 5-членныя са спайнапялёсткавым вяночкам, размяшчаюцца на канцах сцеблаў. Трубка чашачкі з пурпурнымі жылкамі, 5-10 мм. Цвіце з ліпеня па верасень.
Ашкалі
Ашкалі (Ashkali) — субэтнічная група албанцаў. Жывуць у Сербіі, пераважна на тэрыторыі Косава. Агульная колькасць (2015 г.) - 18 200 чал. Асноўная рэлігія — іслам.
Самі ашкалі лічаць сябе нашчадкамі выхадцаў з Ірана або Ізраіля. Да канца XX ст. яны не вылучалі сябе з ліку астатніх албанцаў Косава, хаця ў Югаславіі разглядаліся як цыганы-мусульмане, што ўпадабалі аселы лад жыцця і албанскую мову. Падчас Косаўскага крызіса 1996 - 1999 гг. ашкалі былі запрошаны для перагавораў з прадстаўнікамі ўрада Сербіі ў якасці самастойнай этнічнай меньшасці. У Косава была створаны асобныя нацыянальныя палітычныя партыі ашкалі, якія прымаюць удзел у выбарах. У Сербіі ў горадзе Нові-Сад дзейнічае культурная арганізацыя "Матыца Ашкалі".
Фецыялы
Фецыялы (ад ) - старажытнарымская жрэчаская калегія, якая складалася з 20 пажыццёвых членаў, выбіраўшыхся шляхам кааптацыі, і займала ў шэраге рымскіх жрэчаств згодна са значэннем і рангам першае месца пасля чатырох самых галоўных жрэчаскіх калегій (sacerdotum quator amplissima collegia - пантыфікаў, аўгураў, квіндэцэмвіраў свяшчэннадзеянняў і эпулонаў).
Заснаванне калегіі прыпісвалі Нуме Пампілію (таксама Тулу Гастылію і Анку Марцыю). Першапачаткова яны кааптаваліся з патрыцыяў. Абавязкам фецыялаў было захоўваць і прымяняць асобую галіну сакральнага права - так званае ius fetiale, якім вызначалаўся фармальны бок прававых актаў, санкцыяваўшых парушэнне, аднаўленне і замацаванне міжнародных адносін (абвяшчэнне вайны, давання здавольвання, заключэнне міра і дамовы). Фецыялы былі як-бы пасрэднікамі між багамі з аднаго боку, і контрагентамі - з другога; яны адказвалі за правільнасць і законннасць актаў, якія вызначалі міжнародныя адносіны. Як пасрэднікі, яны выконвалі толькі прадвызначэнні дзяржавы (цара ці сената), па загаду якога яны дзейнічалі; у гэтым выпадку яны зваліся publici nuntii populi Romani. Калегіяльна яны выступалі толькі ў тых выпадках, калі трэба было выказаць на запыт магістрата меркаванне наконт даверанага ім фецыяльнага права (напрыклад аб выдаванні асоб, якіх абвінавацілі ў абразе паслоў, парадке абвяшчэння вайны пры дадзеных умовах і г. д.). Падчас выканання абавязкаў сакральных дэпутатаў фецыялы дзейнічалі у кожным асобным выпадку ўдвох; з іх адзін (verbenarius) нёс пучок набраных на Капіталійскім халме траў (sagmina), як сімвал недатыкальнасці паслоў, а іншы (pater patratus), у жрэчаскім адзенні, с жэзлам і свяшчэнным крэмням, ўзятымі з храма Юпітэра Ферэтрыя (гэтыя свяшчэнныя рэчы зваліся vasa), вёў перамовы і выконваў усталяваныя абрады. Verbenarius прыймаў ад прадстаўніка ўлады (цара, консула, прэтара) паўнамоцтвы на выкананне дарусэння і, атрымаўшы sagmina, дакранаўся ім да галавы і валос свайго калегі, які пасля выканання гэтага акта станавіўся pater patratus. Дамова (foedus) заключалася ў прысутнасці палкаводцаў і войск, пры пасрэдніцтве pater patrati абодвух бакоў (гэты парадак практыкаваўся пры заключэнні дагавароў толькі з італійцамі, так як інстытут фецыялаў існаваў толькі ў Італіі); кожны pater patratus пасля чытання тэкста дагавора ўрачыта абвяшчаў, што яго народ будзе свята выконваць прынятыя на сабе ўмовы, заклікаў багоў быць сведкамі клятвы і ў знак яе непарушнасці завіваў крэмням свінню, прыгаворваючы, што падобна таму, як ён забівае  цяпер ахвярную жывёлу, так і Юпітэр паразіць пасля парушальнікаў дамовы.
У выпадку парушэння дамовы аднім з бакоў фецыялы абражанага боку па даручэнню дзяржавы адпраўляліся да парушальнікаў дамовы патрабаваць здавольванне (res repetere); pater patratus клятвай пацвяржаў справядлівасць свайго патрабавання, заклікаючы багоў у сведкі сваіх слоў і паўтараючы некалькі разоў (пры ўступленні на варожую зямлю, пры сустрэчы з асобнымі яе грамадзянамі, каля гарадскіх варот і, нарэшце, перад народам на гарадской плошчы) формулу clarigato (= патрабаванне здавольвання). Калі другі бок згаджаўся даць здавольванне, то pater patratus народа, які парушыў дамову, выдаваў вінаватых ці кампенсаваў нанесеную шкоду; у выпадку адмовы pater patratus патрабуючага здавольвання бока па прашэсці вызначанага часу (ад 10 да 30 дзён), які даваўся парушальнікам дамовы на абдумванне сваіх дзеяў, другі раз заклікаў багоў ў сведкі парушэння клятвы і ў выпадку канчатковай адмовы вяртаўся на радзіму, дзе згодна з яго дакладам ставілася на абмеркаванне пытанне аб абвяшчэнні вайны. Калі абвяшчалася вайна, то да пачатка ваенных дзей pater patratus накіроўваўся да мяжы варожай тэыторыіі і ў прысутнасці па меньшай меры трох паўналетніх сведак кідаў змочанае ў крыві кап'ё ў бок варожай тэрыторыі, гаворачы пры гэтым формулу абвяшчэння вайны. Калі тэатр ваенных дзей па меры развіцця рымскай дзяржавы стаў пераходзіць ў аддалённыя краіны і за мора, дзе у ворагаў не было адпаведнай рымскай сакральнай установы, дзейнасць фецыялаў пачала звужацца. Так з першай паловы ІІІ стагоддзя да н.э. абавязкі паслоў для перамоў ускладался на асобых прызначаных сенатам упаўнаважаных (legati). Дольш за ўсё захоўваліся функцыі фецыялаў, якія былі звязаны з заключэннем дамоў і абвяшчэннем вайны, але абвяшчэнне вайны больш не патрабавала паездкі фецыялаў да варожай мяжы, а адбывалася каля храма Белоны каля Фламініяў цырк. Тут знаходзіўся невялікі кавалак зямлі, які ў сілу прававой фікцыі быў прызнаны варожай тэрыторыяй, і pater patratus кідаў туды сваё кап'ё ад памежнага камня. Такім чынам былі абвешчаны войны Аўгустам - Клеапатры (32 год да н.э.), Маркам Аўрэліям - маркаманам (178 год); Клаўдзій нават не ад'язжаючы з Рыма заключаў дамовы з іншаземнымі царамі. У імператарскі перыяд ролю pater patratus выконвалі імператары.
Моратна
Моратна — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўночны ўсход ад горада Гарадок, за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Смалоўка, у басейне ракі Аўсянка.
Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,45 км, найбольшая шырыня 0,28 км. Даўжыня берагавой лініі 1,23 км. Плошча вадазбору 3 км².
Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, спадзістыя, пад лесам. У заходняй частцы выцякае ручай у раку Аўсянка.
Форт Клінтан (Вест-Пойнт)
Форт Клінтан (Fort Clinton) — галоўны пункт абароны сеткі ўмацаванняў у Вэст-Пойнце часоў Вайны за незалежнасць.
Форт быў пад камандаваннем і названы ў гонар Бенедыкта Арнольда да яго здрады рэвалюцыйнай арміі і пераходу да брытанцаў, пазней перайменаваны ў гонар генерала Джэймса Клінтана.
Будаўніцтва пачата пад камандаваннем капітана Луі дэ ла Радыр'е (Radiere), а завершана пад камандаваннем Тадэвуша Касцюшкі паміж 1778—1780 гадамі; форт быў ключавым пунктам, ён кантраляваў паварот ракі Гудзон, вялікага ланцуга ўмацаванняў. Пасля вайны, рэшткі форта Клінтан прыйшлі ў заняпад і ўрэшце былі знесены, каб вызваліць месца для пашырэння Ваеннай акадэміі ЗША, заснаванай на тэрыторыі форта ў 1802 годзе. Цяпер усё, што засталося ад форта, — некаторыя земляныя і каменныя збудаванні, лёгка ўбачыць з дарогі Тэйера (Thayer), якая агінае раўніны і футбольныя палі ў Вэст-Пойнце.
Нямецкая мова ў Аўстрыі
Нямецкая мова ў Аўстрыі з'яўляецца афіцыйнай мовай. Паводле артыкула 8 Канстытуцыі Аўстрыі 1920 года, нямецкая мова з'яўляецца дзяржаўнай мовай рэспублікі, нягледзячы на існаванне некалькіх моў меншасцей, права на выкарыстанне якіх замацавана законам. Колькасць носьбітаў нямецкай мовы ў Аўстрыі складае каля 7,57 млн чалавек.
Нароўні з нямецкай у Аўстрыі афіцыйна выкарыстоўваюцца таксама славенская мова ў Карынтыі і Штырыі, венгерская і градзішчанска-харвацкая мовы ў Бургенландзе. У паўсядзённым жыцці і ў дзяржаўным кіраванні выкарыстоўваецца аўстрыйскі нацыянальны варыянт нямецкай мовы (разнавіднасць верхненямецкай). Гэты моўны нацыянальны варыянт развіваўся ў часы Другой Аўстрыйскай рэспублікі і быў унармаваны ў 1951 годзе апублікаваным Аўстрыйскім слоўнікам (Österreichisches Wörterbuch).
У якасці моў меншасцей Еўрапейская хартыя рэгіянальных моў прызнала градзішчанска-харвацкую і цыганскую ў Бургенландзе (часткі 2 і 3), славацкую і чэшскую ў Вене (частка 2), славенскую ў Карынтыі і Штырыі (часткі 3 і 2) і венгерскую ў Вене і Бургенландзе (часткі 2 і 3).
Смалегаў
Смале́гаў (, Смолегов) — былая вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Завайцянскага сельсавета.
Назва
Назва вёскі на працягу гісторыі ў пісьмовых крыніцах пісалася па-рознаму: Смалегавічы, Смалігавічы, Смольгавічы, Смалегава, Смалегаў.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вёска Смалегаў вядомая з XVI ст. як сяло ў Мазырскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
Смалегаў (як вёска Мазырскага павета) згадваецца 20 ліпеня 1604 г. у дэкрэце судовых актаў Кіеўскага ваяводства, калі шляхціц Лукаш Сапега (каля 1552 — 1626) абвінаваціў суседа — шляхціца Януша Збаражскага — у гвалтоўным насланні сваіх слуг і баяраў з маёнтку Валодаркі (цяперашнія Ляўковічы) на сапежынскія землі (вёскі Завайць і Нароўля) і забранні нямалалікіх стагоў сена, у нападзе на ўгоддзі сапежынскай вёскі Смалігавічы (Смалегаў) і ўгоне коней, валоў і інш.