cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ханка (горад)
Ханка (Hanko, Hangö) — самы паўднёвы горад Фінляндыі. Размешчаны на паўднёвым ускрайку паўвострава Ханка і з трох бакоў акружаны морам. У межах горада знаходзіцца звыш 30 км узбярэжжа і пясчаных пляжаў. Адміністрацыйна гарадскі муніцыпалітэт уваходзіць у правінцыю Уусімаа. Адлегласць да Хельсінкі — 127 км, да Турку — 141 км. Бліжэйшы горад — Расебарг (35 км).
Фёдар Рыгоравіч Кітуновіч
Фёдар Рыгоравіч Кітуновіч (нар., в. Агароднікі, цяпер Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі педагог. Кандыдат педагагічных навук (1954), прафесар (1978). Заслужаны настаўнік Беларускай ССР (1982).
Біяграфія
Нарадзіўся года ў вёсцы Агароднікі.
У 1932 г. закончыў сямігодку ў Слуцку, потым Слуцкі педагагічны тэхнікум. У 1932—1938 гг. настаўнічаў на Гомельшчыне. У 1938 г. паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, які закончыў у 1947 г. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Аўтар дапаможнікаў аб выкарыстанні тэхнічных сродкаў навучання, ЭВМ і праграміраванага навучання пры выкладанні фізікі і электратэхнікі.
Жан Нувель
Жан Нувель (Jean Nouvel; нар., Фюмель, Францыя) — французскі архітэктар, лаўрэат Прытцкераўскай прэміі 2008 года.
Біяграфія
Жан Нувель нарадзіўся ў сям’і настаўнікаў. Спачатку ён хацеў стаць мастаком, але бацькі хацелі для сына больш сур’ёзнай адукацыі і ён паступіў на архітэктурнае аддзяленне Вышэйшай школы прыгожых мастацтваў у Бардо. У 1966 годзе ён выйграў стыпендыю і працягнуў навучанне ў Вышэйшай школе прыгожых мастацтваў у Парыжы. Незадоўга да заканчэння вучобы ён адкрыў сваё першае архітэктурнае бюро разам з Франсуа Сеньёрам. У 1976 годзе ён стаў адным з заснавальнікаў руху ў архітэктуры «Марс 1976» і «Архітэктурны сіндыкат».
Свой прарыў у архітэктуры Нувель ажыццявіў у сваёй сумеснай працы з архітэктурным бюро «Architecture Studio» над праектам будынка Інстытута арабскага свету ў Парыжы. Далейшымі значнымі працамі сталі Оперны тэатр у Ліёне, гандлёвы цэнтр «Еўраліль» у Ліле, універмаг Galeries Lafayette у Берліне, Культурна-грамадскі цэнтр у Люцэрне, а таксама выставачны комплекс «Маналіт», які плаваў па возеры Муртэнзе падчас выстаўкі «EXPO-2002». Да нядаўніх праектаў Нувеля адносяцца вежа Торэ Агбар у Барселоне, рэканструкцыя Музея каралевы Сафіі ў Мадрыдзе, музей Гугенхайма ў Токіа і Рыа-дэ-Жанэйра (няздзейснены праект), Луўр Абу-Дабі.
У 1994 годзе ён заснаваў «Атэлье Жана Нувеля», якое стала ў 2006 годзе са сваімі 140 супрацоўнікамі адным з самых буйных архітэктурных бюро Францыі. Цяпер ім адначасова вядуцца 40 праектаў унутры краіны і за мяжой. Цэнтральнае аддзяленне бюро знаходзіцца ў Парыжы, а філіялы ў Лондане, Капенгагене, Мінеапалісе, Рыме, Мадрыдзе і Барселоне.
У 1991 годзе Нувель стаў віцэ-прэзідэнтам Французскага інстытута архітэктуры, а з 1993 года — ганаровым членам амерыканскага Інстытута архітэктараў.
У Нувеля два дарослыя сыны ад першага шлюбу і дачка ад другога. Яго трэцяя жонка — шведскі архітэктар Мія Хаг.
Пржэвальскае (Карагандзінская вобласць)
Пржэвальскае — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Пржэвальскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 40 км на паўночны заход ад раённага цэнтра, пасёлка Кіеўка. Код КАТА — 355269100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 836 чалавек (413 мужчын і 423 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 762 чалавекі (373 мужчыны і 389 жанчын).
Швікшчоніс
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска Браслаўскага павета Віленскага ваяводства.
Ірына Іосіфаўна Булыгіна
Ірына Іосіфаўна Булыгіна (нар., г. Мінск) — беларуская футбалістка і футбольны трэнер.
Клубная кар’ера
З 1989 па 1996 гады гуляла ў жаночых футбольных камандах «Электроніка» (Мінск), «Інтэр» (Мінск). У 1996 годзе скончыла ігравую кар’еру.
З 2007 па 2010 — галоўны трэнер жаночай моладзевай зборнай каманды Рэспублікі Беларусь па футболе.
Канелі
Канелі (Canelli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 10440 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 443 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 14053. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Tommaso apostolo.
Жэрынскае
Жэ́рынскае возера — возера ў Беларусі, у Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Усвейка (прыток Улы). За 9 км на ўсход ад горада Чашнікі.
Плошча люстра возера 8,74 км². Найбольшая глыбіня 3,6 м. Даўжыня 6,6 км, найбольшая шырыня 1,7 км. Даўжыня берагавой лініі 14,8 км.
Размешчана на Чашніцкай раўніне. Катлавіна возера выцягнутай формы, схілы вышынёй да 2 метраў (на паўднёвым усходзе і захадзе да 10 метраў). Берагі нізінныя, топкія, на 38 % зараслі лесам і хмызняком, на захадзе — пясчаныя. У паўднёвай частцы возера востраў плошчай каля 14 гектараў. Возера моцна зарастае. Дно выслана сапрапелем, уздоўж заходняга берага пясчанае. У возера ўпадаюць 6 ручаёў і выцякае ручай Чарнуха ў раку Усвейка. Пратокамі звязваецца за азёрамі Святое і Дрэвічнае.
Каля возера — катлавіна з залежамі торфу. Да берага возера прымыкае балота, у якім растуць брусніцы і журавіны. У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, карась, лінь і іншыя віды рыб.
Уздоўж берага возера знаходзяцца вёскі Жэрына, Грынькі, Баравыя, Грушава, Лазукі.
Саўлкрасцкі край
Саўлкрасцкі край — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Латвіі, уваходзіць у рэгіён Відзэмэ.
Цэнтр края — горад Саулкрасты.
Сабор Святога Крыжа і Святой Еўлаліі
Сабор Святога Крыжа і Святой Еўлаліі (La Catedral de la Santa Cruz y Santa Eulalia) — кафедральны сабор у Барселоне. Таксама вядомы як Сабор Святой Еўлаліі або проста барселонскі сабор. Прысвечаны Святому Крыжу Святой Еўлаліі Барселонскай, адной з заступніц горада. Размешчаны ў гатычным квартале. Храм з'яўляецца рэзідэнцыяй архібіскупа барселонскага і галоўным саборам Барселоны.
Будаўніцтва працягвалася з 1298 па 1420 над крыптай былой вестгоцкай капліцы. Сабор пабудаваны ў гатычным стылі, пазней былі ўнесены элементы неаготыкі. Унутры сабора размешчаны ўнутраны дворык, адкрыты для наведвальнікаў. У адной з капліц жывуць белыя гусі. Беласць птушак сімвалізуе чысціню Святой Еўлаліі. Еўлаліі было ўсяго 13 гадоў, калі яна прыняла пакутніцкую смерць ад рук язычнікаў, таму і гусей тут роўна трынаццаць. У другой частцы сабора размешчаны алтар, прысвечаны Святому Северу, сучасніку Святой Еўлаліі, таксама забітага ганіцелямі хрысціян. Памеры сабора - 93 м на 40 м. Вышыня васьмівугольнай гадзіннікавай вежы каля 50 м, а вышыня шпіля цэнтральнай вежы - 70 метраў.
12 жніўня 1867 г. Папа Пій IX прысвоіў сабору званне Малой папскай базілікі (Basilica minor).
Азаронак
Азаро́нак — беларускае прозвішча.
Ангела Стахава
А́нгела Ста́хава, дзявочая фамілія — Мерчынк (Angela Stachowa,, Прага, Чэхаславакія — ) — нямецкая пісьменніца, дэпутат германскага Бундэстага. Пісала на верхнялужыцкай і нямецкай мовах.
Біяграфія
Нарадзілася 16 жніўня 1948 года ў Праге ў сям’і верхнялужыцкага пісьменніка, журналіста і грамадскага дзеяча Юрыя Мерчынка.
У 1967 годзе атрымала бакалаўрыят, пасля чаго паступіла ў Дрэздэнскі тэхнічны ўніверсітэт, які скончыла ў 1972 годзе па спецыяльнасці «Інжынер электратэхнікі і электронікі». З 1973 па 1976 гады працавала малодшым навуковым супрацоўнікам ў адміністратыўным аддзеле Лейпцыгскага ўнівесітэта імя Карла Маркса. З 1976 года займалася вольнай літататурнай дзейнасцю, была пазаштатным публіцыстам ў розных сербалужыцкіх і нямецкіх перыядычных выданнях. З 1972 па 1989 гады была членам САПГ. Абіралася дэпутатам ландстага Саксоніі. З 20 снежня 1990 па 10 лістапада 1994 была абраная ў якасці незалежнага дэпутата па спісу Партыі дэмакратычнага сацыялізма ад зямлі Саксонія. Пасля аб’яднання Германіі пераехала ў Берлін. У апошнія гады жыла ў Лейпцыгу.
Памерла 29 сакавіка 2022 года.
Літаратурная дзейнасць
У 1974 годзе апублікавала сваю першую аповесць на верхнялужыцкай мове. За свае літаратурныя творы была ўзнагароджана літаратурнай прэміяй сербалужыцкай культурна-асветніцкай арганізацыі «Домавіна», літаратурнай прэміяй горада Лейпцыг і залатым медалём імя Іагана Готфрыда Гердэра.
Ганчары (Валожынскі сельсавет)
Ганчары́ (, Гончары) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Усць-Ілімск
Усць-Ілімск (Усть-Или́мск) — горад у Расіі на паўночным захадзе Іркуцкай вобласці на рацэ Ангара, адміністрацыйны цэнтр Усць-Ілімскага раёна Іркуцкай вобласці (горад у склад раёна не ўваходзіць). Горад абласнога падпарадкавання з 27 снежня 1973 года.
Горад з’явіўся дзякуючы будаўніцтву ГЭС. Першапачаткова створ будучай ГЭС павінен быў размяшчацца ў вусці ракі Ілім, буйнога прытока Ангары (прыкладна 30 км вышэй створу Усць-Ілімскай ГЭС), адсюль і назва Усць-Ілімск. Аднак пазней у якасці створу быў зацверджаны Тоўсты мыс.
Адлегласць ад Іркуцка па чыгунцы — 1280 км; па аўтадарозе — 890 км; па авіятрасе — 650 км. Адлегласць ад Брацка па аўтадарозе — 246 км.
Вячаслаў Сяргеевіч Танаеў
Вячаслаў Сяргеевіч Танаеў (, в. Акулава Цеблешскага раёна Цвярской вобласці, Расія —, Мінск) — беларускі вучоны ў галіне матэматычнай кібернетыкі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000; член-карэспандэнт з 1994), доктар фізіка-матэматычных навук (1978), прафесар (1980). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1995).
NGC 4863
NGC 4863 (іншыя абазначэнні — MCG -2-33-81, PGC 44650) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вячаслаў Сяргеевіч Танаеў
Біяграфія
У 1965—1970 гадах галоўны інжынер лабараторыі, загадчык лабараторыі Інстытута тэхнічнай кібернетыкі АН БССР, у 1970—1971 гадах начальнік лабараторыі філіяла НДІ аўтаматычнай апаратуры, з 1971 года загадчык лабараторыі матэматычнай кібернетыкі, з 1987 года дырэктар Інстытута тэхнічнай кібернетыкі, адначасова з 1996 года генеральны дырэктар Навукова-даследчага аб’яднання «Кібернетыка» Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Адначасова ў 1979—1991 гадах прафесар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па прыкладной матэматыцы, кібернетыцы, інфарматыцы. Распрацаваў асновы тэорыі параметрычнай дэкампазіцыі аптымізацыйных задач, з выкарыстаннем якой вырашаны шэраг важных прыкладных задач аптымальнага праектавання і каляндарнага планавання. Развіў тэорыю раскладаў, яе метады і мадэлі.
Джанкарла дэ Карла
Джанкарла дэ Карла (Giancarlo De Carlo;, , Італія — , , Італія) — архітэктар і прафесар архітэктуры Венецыянскага ўніверсітэта. Адзін з найважнейшых прадстаўнікоў пасляваеннай архітэктуры Італіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Генуі ў 1919 годзе, вывучаў архітэктуру ў Венецыянскім ўніверсітэце «IUAV» і ў Міланскай політэхнічнай школе. З 1950 года меў уласную студыю ў Мілане. Дэ Карла быў членам CIAM (International Congrès d’Architecture Moderne) і каманды X, у якую таксама ўваходзілі Якаб Бакема, Пітэр Смітсан і Альда ван Эйк.
Дэ Карла займаў кафедру ў Венецыянскім універсітэце з 1950-х гадоў, а таксама быў вельмі актыўным у палітыцы ў якасці горадабудаўніка. У дадатак да сваёй працы ў якасці рэдактара архітэктурнага часопіса «Spazio e Societa», ён быў звязаны з «Міжнароднай лабараторыяй архітэктуры і гарадскога дызайну (ILAUD)» і Міжнароднай акадэміяй архітэктуры (IAA) у Сафіі.
Вячаслаў Сяргеевіч Танаеў
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 130 навуковых прац, у тым ліку 8 манаграфій, дзве з іх перавыдадзеныя за мяжой.
Назаві мяне сваім імем
«Назаві мяне сваім імем» (Call Me by Your Name) — фільм рэжысёра Лукі Гуаданьіна, зняты па сцэнарыі Лукі Гуаданьіна, Джэймса Айворы і Уолтара Фазана, заснаваным на аднайменным рамане Андрэ Асімана. Прэм’ера стужкі адбылася на кінафестывалі «Сандэнс» 22 студзеня 2017 года.
Вячаслаў Сяргеевіч Танаеў
Прэміі
Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (1998, у сааўтарстве) — за цыкл прац «Мадэлі і метады тэорыі раскладаў». Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі 2001 года за манаграфію «Тэорыя раскладаў: групавыя тэхналогіі».
Назаві мяне сваім імем
Фільм быў высока ацэнены крытыкамі і ўдастоены шматлікіх міжнародных узнагарод. Быў намінаваны на прэмію «Оскар» 2018 года ў катэгорыях «Найлепшы фільм», «Найлепшая мужчынская роля», «Найлепшы адаптаваны сцэнарый» і «Найлепшая песня», атрымаўшы перамогу ў намінацыі «Найлепшы адаптаваны сцэнарый».
Сюжэт
Лета 1983 года на поўначы Італіі. Сямнаццацігадовы Эліа Перлман жыве са сваімі бацькамі на загараднай віле. Да яго бацькі, прафесара археалогіі, прыязджае 24-гадовы амерыканскі аспірант Олівер, каб дапамагчы ў даследаваннях. Яго пасяляюць у сумежны з Эліа пакой. Эліа прапануе Оліверу экскурсію па наваколлі. Той згаджаецца. Паступова яны праводзяць усё больш часу разам. Эліа пачынае сустракацца з Марсіяй. Пазней ён адпраўляецца разам з Оліверам і бацькам на раскопкі.
Падчас чарговай паездкі ў горад Эліа прызнаецца Оліверу аб сваіх пачуццях да яго. Але Олівер лічыць, што юнаку не варта казаць пра гэта ўслых. Пазней яны цалуюцца, аднак Олівер кажа, што ім варта спыніцца. Эліа пачынае больш часу праводзіць з Марсіяй, але не перастае думаць пра Олівера. Эліа пакідае запіску пад дзвярыма Олівера. Увечары яны сустракаюцца і займаюцца сексам.
Рыма Анатолеўна Зюбіна
Кар’ера
Праз некаторы час зноў пераехала ў Кіеў, дзе працавала адразу ў некалькіх тэатрах: у прафесійным тэатры-студыі камернай п’есы, у Тэатры юнага гледача, ў Тэатры драмы і камедыі на левым беразе Дняпра, у тэатры «Залатыя вароты» і ў тэатры «Сузор’е». У 1992 годзе адбыўся дэбют на тэлебачанні ў фільме «Аб вар’яцкім каханні, снайперы і касманаўце». З 1992 года была вядучай праграмы «Энікі-Бенікі» і з 1994 «Лега-эксперес» дзіцячай рэдакцыі першага нацыянальнага канала Украіны.
Назаві мяне сваім імем
Сюжэт
Перад ад’ездам у Амерыку Олівер разам з Эліа едуць у Бергама. Там яны праводзяць тры дні і развітваюцца. Пасля развітання маці адвозіць Эліа дадому. Вярнуўшыся ў горад, ён сустракае Марсію. Дзяўчына кажа, што нягледзячы на разрыў, хоча застацца сябрамі. Бацькі падтрымліваюць засмучанага Эліа.
На Хануку Перлманам тэлефануе Олівер і паведамляе аб сваёй заручыны. Пасля непрацяглай размовы з Оліверам Эліа падыходзіць да каміна і доўга глядзіць на полымя.
Рыма Анатолеўна Зюбіна
Кар’ера
У 1994 годзе скончыла Кіеўскі інстытут культуры імя Карнейчука (цяпер гэта Кіеўскі нацыянальны універсітэт культуры і мастацтваў), тады ж пачынае працаваць у тэатры «Брава». З 1997 — член трупы Кіеўскага акадэмічнага Маладога Тэатра. За гады працы ў тэатры актрыса неаднаразова выступала са спектаклямі на міжнародных тэатральных фестывалях.
Стала заснавальнікам фестывалю дзіцячага кіно «ФільмФестБук» у лагеры Артэк-Букавель у 2016 і 2017 гадах.
Назаві мяне сваім імем
Вытворчасць
Асноўныя здымкі фільма стартавалі ў маі 2016 года. 23 мая быў абвешчаны акцёрскі склад, у які ўвайшлі Армі Хамер, Цімаці Шаламэ і Майкл Сталберг.
Рыма Анатолеўна Зюбіна
Кар’ера
У 2016 годзе знялася ў фільме «Гняздо галубкі». Карціна стала трыумфатарам прэміі «Золата дзіга», дзе атрымала шэсць статуэтак, у тым ліку Рыма Зюбіна была ганаравана звання «Лепшая актрыса». У 2017 годзе ўвайшла ў спіс самых уплывовых жанчын Украіны.
Асабістае жыццё
Замужам за украінскім тэатральным рэжысёрам Станіславам Майсеевым, у 1998 годзе ў іх нарадзіўся сын Данііл.
Назаві мяне сваім імем
Рэліз
Сусветная прэм’ера фільма адбылася 22 студзеня 2017 на кінафестывалі ў Сандэнсе. Ён таксама быў паказаны на Міжнародным кінафестывалі ў Таронта, 13 лютага 2017 года на Берлінскім міжнародным кінафестывалі і Нью-Ёркскім кінафестывалі 3 кастрычніка 2017 года. Рэліз стужкі ў ЗША адбыўся 24 лістапада 2017 года. Першы афіцыйны трэйлер быў паказаны 1 жніўня 2017 года.
Рыма Анатолеўна Зюбіна
Грамадская пазіцыя
З’яўляецца Амбасадорам фонду дапамогі анкахворым дзецям «Краб». Таксама на валанцёрскіх пачатках грае спектаклі ў складзе трупы Луганскага музычна-драматычнага тэатра, які часова пераехаў у Севераданецк.
Аўцюкі
Аўцюкі́ — вадасховішча ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Закованка, за 12 км у напрамку на ўсход ад горада Калінкавічы, прыкладна за 1 км ад вёскі Малыя Аўцюкі.
Вадасховішча створана ў 1980 г. Наліўное. Напаўняецца за кошт сцёку ракі Закованка і меліярацыйных каналаў. Плошча паверхні вадасховішча 0,62 км². Даўжыня каля 0,9 км, найбольшая шырыня 0,84 км. Найбольшая глыбіня каля 4,3  м. Сярэдняя глыбіня 3,09 м. Даўжыня берагавой лініі 9 км. Аб’ём вады каля 1,9 млн м³. Ваганні ўзроўню вады на працягу года да 2,7 м. Найбольшая вышыня плаціны складае 7 м, яе даўжыня 3,062 км, шырыня па грэбню 4,5 м. Дно вадасховішча пясчанае.
Рыма Анатолеўна Зюбіна
Грамадская пазіцыя
У сакавіку 2014 года, пасля анексіі Крыма Рыма Зюбіна стала першай украінскай актрысай, якая афіцыйна заявіла аб адмове здымацца ў праектах расійскай вытворчасці. Актыўна змагалася за вызваленне ўкраінскага кінарэжысёра Алега Сянцова з расійскай турмы. Арганізавала акцыю «Саджайце дрэвы, а не людзей», якую падтрымалі ў многіх краінах свету. Пастаянная ўдзельніца акцый падтрымкі ўкраінскіх палітвязняў, якія незаконна асуджаныя і ўтрымліваюцца ў турмах Расіі.
Джулія Гілард
Джулія Гілард (Джулія Эйлін Гілард, англ. Julia Eileen Gillard; нар. 29 верасня 1961 г., Бары, Даліна Гламоргана, Уэльс, Вялікабрытанія) — аўстралійскі палітык, з 24 чэрвеня 2010 года — лідар кіруючай Аўстралійскай лейбарысцкай партыі і прэм'ер-міністр Аўстраліі; першая жанчына на гэтай пасадзе.
Нарадзілася ў шахцёрскай сям’і. У дзяцінстве перахварэла бронхапнеўманіяй, і пасля таго, як урачы парэкамендавалі для здароўя Джуліі цёплы клімат, яе сям’я перабралася ў Аўстралію. Пачынала вучобу ва Універсітэце Адэлаіды, дзе ўпершыню паўдзельнічала ў палітычнай дзейнасці; пазней перабралася ва Універсітэт Мельбурна, дзе ў 1983 годзе стала старшынёй Аўстралійскага саюза студэнтаў. Атрымала дыплом юрыста і некаторы час працавала па спецыяльнасці — у 1987 годзе пачала працаваць у юрыдычнай фірме «Slater and Gordon» у Мельбурне, у галіне індустрыяльнага (працоўнага) права. У 1990, ва ўзросце 29 гадоў, стала партнёрам фірмы.
Валянціна Мінаўна Бігеза
Валянціна Мінаўна Бігеза (, Слуцк —  ) — беларускі літаратуразнаўца. Кандыдат філалагічных навук (1983).
Біяграфічныя звесткі
Нарадзілася ў 1944 годзе ў Слуцку. У 1966 годзе закончыла Мінскі педагагічны інстытут, працавала ў бібліятэцы гэтага ж інстытута. З 1977 г. працуе ў Беларускім універсітэце культуры, дацэнт кафедры менеджменту інфармацыйна-дакументнай сферы. Памерла ў 2023 годзе.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Займаецца даследаваннем развіцця беларускай дзіцячай літаратуры, беларускай навучальнай кнігі, пытаннямі сучаснага недзяржаўнага кнігавыдання для дзяцей у Беларусі.
Сцяпан Піліпавіч Ажгірэй
Сцяпан Піліпавіч Ажгірэй (, в. Блонь, Ігуменскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1948), дацэнт. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
У 1922 годзе уступіў у камсамол. Па кірунку Мінскага акругкама ЛКСМБ у 1925—1927 гадах вучыўся ў Усебеларускай савецкай партыйнай школе імя Молатава (г. Віцебск). З кастрычніка 1927 года па лістапад 1928 года праходзіў службу ў Чырвонай Арміі як курсант-аднагадовік. Падчас службы быў прыняты ў члены УКП(б). У 1928—1930 гадах знаходзіўся на партыйнай і савецкай працы ва установах КП(б)Б і дзяржаўнага кіравання горада Гомеля і горада Веткі. У верасні 1930 года паступіў на педагагічны факультэт БДУ, а пасля яго рэарганізацыі працягваў навучанне ў Мінскім педагагічным інстытуце імя А. М. Горкага, які скончыў у 1932 годзе. З верасня 1932 года і да чэрвеня 1934 года знаходзіўся на партыйнай і камсамольскай працы ў Петрыкаўскім раённым камітэце КП(б)Б і ЦК УЛКСМБ. Потым да студзеня 1937 года навучаўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КП(б)Б. Пасля сканчэння аспірантуры з 1937 па 1939 год працаваў настаўнікам СШ № 21, дырэктарам СШ № 19, загадчыкам Варашылаўскім раённым аддзелам народнай адукацыі горада Мінска. Са жніўня 1939 года і да чэрвеня 1944 года быў лектарам аддзела прапаганды і агітацыі ЦК КП(б)Б. 20 чэрвеня 1944 года быў прызначаны сакратаром Баранавіцкага абласнога камітэта КП(б)Б. На гэтай пасадзе ён прапрацаваў да скасавання вобласці ў 1954 годзе. Абіраўся дэпутатам Баранавіцкай абласнога савета дэпутатаў працаўнікоў. 1 лютага 1954 года быў прызначаны дырэктарам (з 1961 года — рэктар) Гомельскага педагагічнага інстытута. У лютым 1954 года быў абраны членам Гомельскага абласнога камітэта КПБ. Знаходзіўся на пасадзе рэктара Гомельскага педінстытута да 4 студзеня 1965 года, потым (да 1975 года) працаваў дацэнтам кафедры гісторыі КПСС.
Ochsenheimeria vacculella
Ochsenheimeria vacculella — від молі з сямейства. Ён сустракаецца ў большай частцы Еўропы, за выключэннем Ірландыі, Нарвегіі, Партугаліі, Італіі, і на большай частцы Балканскага паўвострава. Гэты від быў выпадкова завезены ў Злучаныя Штаты.
Размах крылаў складае 11-14 мм. Лёт імага ў ліпені і жніўні.
Лічынкі сілкуюцца, , , , , , відамі , , відамі , і. Першая стадыя развіцця лічынкі мінуе лісце свайго расліны-гаспадара. Пазнейшая стадыя робіць адтуліны ў сцеблах. Акукліванне адбываецца сярод лісця або ў расколінах. Лічынкі маюць белаватае цела. Яны могуць быць знойдзены з красавіка да мая.
Дзеўка (рака)
Дзеўка — рака ў паўночных ваколіцах Гомеля XVI—XIX стст. Упершыню згадваецца ў «Рэестры рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці» 1560 г. як адзін з арыенціраў зямельных меж, вызначаных для сяла Ваўковічы: «…отъ мостка черезъ дуброву въ рѣчку Дѣвку, Дѣвкою у Дѣдно озеро».
Згодна з «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 г. брала пачатак прыблізна за адну вярсту на паўднёвы ўсход ад сяла Прудок, утварала ў сярэдняй сваёй плыні завадзь (азярцо), адкуль па лугавіне цякла да ўпадзення ў возера затокавага тыпу Дзядно. Назва апошняга з цягам часу была перанесена на Дзеўку, пра што сведчаць картаграфічныя і статыстычныя крыніцы першай паловы ХІХ ст.
Верагодна, што рэчышча сучаснага абваднога канала на заходняй мяжы мікрараёна Мельнікаў Луг у Гомелі часткова супадае з колішнім рэчышчам Дзеўкі.
Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Прэміі
Устанаўліваецца восем прэмій НАН Беларусі з наступным размеркаваннем па галінах навукі:
Магічны фантан Манжуіка
Магічны фантан Манжуіка (Fuente mágica de Montjuic, Font màgica de Montjuïc) — фантан, знаходзіцца на пагорку Манжуік у Барселоне. Магічны фантан быў пабудаваны да Сусветнай выставы 1929 года ў Барселоне ў футурыстычным стылі ў форме эліпса па праекце мясцовага інжынера Карласа Буігаса. У цёмны час сутак уключаецца ілюмінацыя. Музычнае суправаджэнне было ўведзена да Алімпіяды-1992. У канцы верасня ля фантана праводзяцца шоу з пастаноўкамі і феерверкам. Улетку фантан працуе з чацвярга па нядзелю (шоу - кожныя 30 хвілін).
Ткенекты
Ткенекты — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Сарыазенскай сельскай акругі. Код КАТА — 355271100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 587 чалавек (280 мужчын і 307 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 228 чалавек (108 мужчын і 120 жанчын).
Марына Аляксандраўна Ліс
Марына Аляксандраўна Ліс (нар. ) — беларуская футбалістка і футбольны трэнер. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь.
Клубная кар’ера
Выступала ў складзе мінскай «Электронікі» (1996), бабруйскай «Бабруйчанкі» (1999—2002), віцебскага «Універсітэта-Дзвіны» (2005). У 2007 годзе ў складзе клуба «Зорка-БДУ» (Мінск) забіла 41 гол у чэмпіянаце.
Выступала за мяжой — у нямецкім клубе «Турбінэ» (Патсдам) і расійскай «Ладзе» (Тальяці).
Больш за 10 гадоў выступала за зборную Беларусі.
З ліпеня 2011 года па канец 2012 года была галоўным трэнерам клуба «Зорка-БДУ». Пазней працавала трэнерам моладзевай і юніёрскай жаночых зборных Беларусі.
У снежні 2021 года атрымала трэнерскую ліцэнзію катэгорыі A.
Таборас (Ігналінскі раён)
Табо́рас (Taboras) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Сянас Дукштаса.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Свянцянскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Кокала
Кокала (Kokkola) — горад і муніцыпалітэт у Заходняй Фінляндыі ў правінцыі Цэнтральная Астработнія (Кескі-Пох’янмаа). Размяшчаецца на ўзбярэжжы Батнічнага заліва і з’яўляецца адным з найбуйнейшых партовых цэнтраў Фінляндыі. 46 394 жыхароў (2011).
Кантарана
Кантарана (Cantarana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 934 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 96 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 14010. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Battista - San Rocco.
Семянкоў
Семянкоў — прозвішча.
Сейскі край
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 2496 чалавек. Плошча края — 227,9 км².
Фрэнк Геры
Фрэнк Оўэн Геры (Frank Owen Gehry, сапраўднае імя Эфраім Оўэн Гольдберг, Ephraim Owen Goldberg; нар., Таронта) — адзін з найбуйнейшых архітэктараў сучаснасці, які стаяў ля вытокаў архітэктурнага дэканструктывізму. Лаўрэат Прытцкераўскай прэміі 1989 года.
Біяграфія
Фрэнк Геры нарадзіўся ў сям’і імігрантаў з Польшчы. Яго дзед гандляваў будаўнічымі матэрыяламі, а бацька валодаў крамай гандлёвых і гульнявых аўтаматаў. Малады Эфраім (Фрэнк) быў збіты на глебе антысемітызму, і гэтая псіхалагічная траўма паслужыла падставай змяніць прозвішча і разам з сям’ёй пераехаць у Амерыку. З 17 гадоў Геры жыў у Лос-Анджэлесе. Вучыўся спачатку ва Універсітэце Паўднёвай Каліфорніі (бакалаўр, 1954), а затым у Гарвардскім універсітэце (магістр, 1957). Працаваў у праектных фірмах В. Груна, Перэйры і Лакмана ў ЗША, у архітэктара А. Рамондэ ў Францыі. У 1962 годзе вярнуўся ў ЗША і адкрыў у Лос-Анджэлесе сваё бюро з іншым архітэктарам, а ў 1967 годзе яно было пераўтворана ў Frank O. Gehry and Associates. У 2014 годзе кампанія была адной з вядучых архітэктурных фірм свету, у якой працавалі больш за 200 архітэктараў.
У 1950—1960-я гады Фрэнк Геры знаходзіўся пад уплывам Фрэнка Лойда Райта; архітэктар звярнуўся да тэмы постмадэрнізму ў 1978 годзе, дасціпна перабудаваўшы ўласны асабняк 1920-х гадоў пабудовы.
Азярэцкі сельсавет
Назву Азярэ́цкі сельсавет маюць:
Галіна Львоўна Лявіцкая
Галіна Львоўна Лявіцкая (Галина Львівна Левицька;, Прухнік, Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі, Аўстра-Венгрыя — , Львоў) — украінская піяністка і музычны педагог.
Біяграфія
Нарадзілася 23 студзеня 1901 года ў Прухніку (цяпер — гміна Прухнік Яраслаўскага павета Падкарпацкага ваяводства Польшчы) ў сям’і юрыста і палітыка Льва Лявіцкага. Маці Галіны была піяністкай-аматаркай, сваячкай музыкаў Анатоля Вахняніна і Станіслава Людкевіча, і давала дачцэ першыя ўрокі музыкі.
Выхоўвалася ва Украінскім дзявочым інстытуце ў Пшэмысле, затым з 13-гадовага ўзросту жыла ў Вене. У 1920 годзе скончыла Венскую кансерваторыю, вучаніца Ежы Лалевіча, затым удасканальвалася пад кіраўніцтвам Паўля Вайнгартэна. У 1929—1932 гадах удасканальвала сваё майстэрства на курсах Эгана Петры.
З 1923 года канцэртавала як піяністка ў Польшчы, Чэхаславакіі, Венгрыі. Прапагандавала музыку ўкраінскіх кампазітараў — Мікалая Лысенкі, Льва Равуцкага, Барыса Ляташынскага і іншых. Першая выканаўца фартэпіянных цыклаў Васіля Барвінскага, фартэпіяннай сюіты Мікалая Калесы (1931), другой фартэпіяннай сюіты Рамана Сімавіча (1937). Выступала таксама ў складзе сямейнага трыо з сёстрамі Стэфаніяй (скрыпка) і Марыяй (віяланчэль). На думку музыказнаўцы Н. Кашкадамавай, маштабнае, аркестравае гучанне інструмента збліжала выканальніцкую манеру Лявіцкай са школай Ферручча Бузоні, а імкненне да глыбокага раскрыцця канцэптуальнай асновы твора выклікала асацыяцыі з творчасцю Артура Шнабеля і Марыі Юдзінай.
У 1926—1939 гадах выкладала ў Вышэйшым музычным інстытуце імя Лысенкі ў Львове, да 1932 года адначасова ўзначальвала яго філіял у Стрые. Выступала як музычны рэцэнзент. У 1938 годзе пад псеўданімам Аксана Пяцігорская апублікавала кнігу «Мікалай Лысенка: біяграфія ў 15 навэлах». Працавала таксама над манаграфіяй «Асновы сучаснай педалізацыі», якую не паспела завяршыць (апублікавана ў 1997 годзе).
Пасля ўз’яднання Заходняй Украіны з УССР у 1939—1940 гадах працавала дырэктарам музычнай школы пры Львоўскай кансерваторыі, у 1940—1941 гадах і з 1945 года да канца жыцця — прафесар Львоўскай кансерваторыі. Сярод яе вучняў Алег Крыштальскі.
Сям’я
У 1927 годзе выйшла замуж за паэта і мастака Івана Крушальніцкага, у 1928 годзе нарадзіла дачку Ларысу. У 1932 годзе муж Галіны Лявіцкай разам з бацькамі, братамі і сёстрамі выехаў з Польшчы ва Украінскую ССР, дзе праз два гады быў расстраляны.
Ушанаванне памяці
На фасадзе будынка па вуліцы Яфрэмава, 49 у Львове, дзе ў 1934—1949 гадах жыла Галіна Лявіцкая, усталявана мемарыяльная дошка выбітнай піяністцы.
Плошча Каталоніі (Барселона)
Плошча Каталоніі (Plaça de Catalunya) — плошча, размешчаная ў цэнтральнай частцы Барселоны (Каталонія). Займае больш за 50 000 м².
Луўр Абу-Дабі
Луўр Абу-Дабі — мастацкі музей у Абу-Дабі, які адкрыўся ў 2017 годзе.
У калекцыю Луўра Абу-Дабі ўвайшлі экспанаты розных эпох і цывілізацый, у тым ліку карціны Пікаса, Гагена, Манэ, Магрыта, Беліні.
Месцазнаходжанне
Будынак музея размешчаны на востраве Саадыят. На востраве таксама размесцяцца філіял музея Саламона Гугенхайма і Нацыянальны гістарычны музей шэйха Зайда.
Архітэктура
У будынку Луўра Абу-Дабі шмат водных каналаў і велізарны ажурны купал. Гэта дазваляе стварыць у наведвальнікаў адчуванне, што музей знаходзіцца як бы пад адкрытым небам у адкрытым моры. Плошча будынка складае прыкладна 24 000 м².
Будаўніцтва музея
Першапачаткова меркавалася, што Луўр Абу-Дабі адкрыецца ў 2012 годзе. У студзені 2012 года было абвешчана, што музей адкрыецца ў 2015 годзе. Пазней дата адкрыцця была перанесена на 2016 год. У 2016 годзе ўлады Абу-Дабі прызначылі дырэктарам музея француза Мануэля Рабатэ і абвясцілі, што музей адкрыецца ў 2017 годзе. 6 верасня 2017 года міністр культуры Францыі Франсуаз Нісэн назвала канчатковую дату адкрыцця Луўра ў Абу-Дабі — 11 лістапада таго ж года. На цырымоніі адкрыцця была запланавана прысутнасць высокапастаўленых афіцыйных гасцей на чале з прэзідэнтам Францыі Эманюэлем Макронам. 11 лістапада 2017 года музей быў адкрыты для публікі ; урачыстая цырымонія з удзелам прэзідэнтаў Францыі і ААЭ адбылася 8 лістапада.
Калекцыя
Музей паказвае каля 300 экспанатаў з Луўра, Цэнтра Жоржа Пампіду, Версалю. У 2014 годзе было абвешчана, што Луўр Абу-Дабі арэндуе ў французскіх музеяў «Цудоўную Феран’еру» Леанарда да Вінчы, карціны Маціса, аўтапартрэт Ван Гога, «Напалеона на перавале Сен-Бернар» Жака-Луі Давіда, «Вакзал Сен-Лазар» Клода Манэ.
Таксама ў музеі існуюць тэматычныя залы, дзе выстаўлены старажытнасці розных краін: Кітая,  Індыі, Ірака,  Конга і г. д. У музеі прадстаўлены побач рэлігійныя прадметы розных культур: старонка з «Блакітнага Карана» IX стагоддзя, еменская Тора 1498 года і дзве гатычныя  Бібліі XIII стагоддзя. Іншыя музеі арабскіх краін пазычылі Луўру Абу-Дабі 28 значных экспанатаў, у тым ліку (Іарданія, 6000 г. да н. э.), каля 400 дырхемаў з Амана і каменную прыладу з  Саудаўскай Аравіі. Музей называюць першым у арабскім свеце універсальным музеем.
Кошт
Кошт будаўніцтва будынка Луўра Абу-Дабі ацэньваюць у 83—107 мільёнаў еўра.
Парыжскі Луўр у асобе агенцтва France-Muséums абавязваецца на працягу 30 гадоў аказваць кансультацыйныя паслугі, здаваць у арэнду прадметы мастацтва і даць права да 2037 года выкарыстоўваць брэнд Луўр — усё гэта абышлося стваральнікам музея прыкладна ў мільярд еўра.
Крытыка
Рашэнне аб будаўніцтве Луўра Абу-Дабі і перадачы яму карцін з калекцый французскіх музеяў выклікала крытыку сярод некаторых дзеячаў мастацтва Францыі. 4700 экспертаў па музеях, археолагаў і гісторыкаў мастацтва падпісалі петыцыю, у якой заяўлена, што «[французскія] музеі не прадаюцца».
Таксама выказваліся абвінавачванні ў эксплуатацыі рабочых, якія будуюць музей. Напрыклад, газета The Guardian назвала ўмовы працы будаўнікоў «сучасным рабствам».
Класіфікацыя моў
Класіфікацыя моў — размежаванне моў свету пры іх параўнальным вывучэнні па пэўных таксанамічных рубрыках у адпаведнасці з прынцыпамі, якія вынікаюць з агульнай мэты даследавання і на падставе пэўных адзнак.
Пытанні класіфікацыі моў актыўна распрацоўваюцца з пач. XIX ст. Існуюць 4 асноўныя віды класіфікацыі моў: генеалагічная, арэальная, тыпалагічная і сацыялінгвістычная.
Генеалагічная класіфікацыя
Генеалагічная класіфікацыя не залежыць ад лакалізацыі моў. Праводзіцца на аснове вывучэння роднасці моў параўнальна-гістарычным мовазнаўствам. Мае абсалютны характар (кожная мова адносіцца да адной пэўнай генеалагічнай групы і не можа змяніць гэтай прыналежнасці). Генеалагічнае падабенства з цягам часу сціраецца.
Арэальная класіфікацыя
Для арэальнай класіфікацыі істотны тэрытарыяльны паказчык. Яна ўлічвае прыкметы, звязаныя з моўнымі кантактамі і ўзаемаадносінамі паміж мовамі ці дыялектамі. Характарызуецца большай або меншай устойлівасцю ў залежнасці ад абраных параметраў класіфікацыі. Арэальнае падабенства ў выпадку канвергентнага развіцця моў можа з цягам часу ўзмацняцца.
Тыпалагічная класіфікацыя
Заснавана на паняцці падабенства (фармальнага ці семантычнага) моў. Тыпалагічная класіфікацыя моў заўсёды адносная і гістарычна зменлівая з прычыны зменлівасці структуры мовы і яе тэарэтычнага асэнсавання.
Хапалюк
Хапалюк — прозвішча.
Патрыятызм
Патрыятызм (πατριττης — «суайчыннік», — «Айчына») — палітычны прынцып, сацыяльнае пачуццё, зместам якога з’яўляецца любоў, прыхільнасць да радзімы, адданасць ёй і гатоўнасць да ахвяр дзеля яе. Патрыятызм мяркуе гонар дасягненнямі і культурай сваёй радзімы, жаданне захоўваць яе характар і культурныя асаблівасці і ідэнтыфікацыя сябе (асаблівае эмацыйнае перажыванне сваёй прыналежнасці да краіны і свайго грамадзянства, мовы, традыцый) з іншымі прадстаўнікамі свайго народа, імкненне абараняць інтарэсы радзімы і свайго народа. Крайняй формай з’яўляецца «квасны патрыятызм», які выліваецца ў нізкапаклонства перад адсталымі формамі жыцця, быту сваёй краіны, усхвалення ўсяго свайго і ганьбавання ўсяго чужога.
NGC 4864
NGC 4864 (іншыя абазначэнні — MCG 5-31-58, ZWG 160.221, ARAK 397, DRCG 27-159, PGC 44566) — эліптычная галактыка (E6) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Голад падчас Тыграйскага канфлікту
У ходзе ваеннага канфлікту ў эфіопскім рэгіёне Тыграй (2020—2022) пачаўся голад. Па стане на студзень 2021 года, сеткай сістэм ранняга папярэджання аб голадзе (FEWS NET) ў адпаведнасці з комплекснай класіфікацыяй фазы харчовай бяспекі (IPC) становішча ацэнена як крызісны (фаза 3)/надзвычайны (фаза 4) ўзровень вострай харчовай бяспекі ў значнай частцы рэгіёну. У канцы месяца, The Economist сцвярджаў, што «верагодна» федэральны ўрад Эфіопіі «наўмысна стрымлівае харчаванне ў спробе змарыць голадам» баевікоў НФВТ. Аднак асобныя прадстаўнікі ўладаў адмаўлялі не толькі штучнае паходжанне крызісу, але сам голад наогул. У пачатку лютага Муферыат Каміль, міністр міру Эфіопіі, дамовіўся з прадстаўнікамі Сусветнай харчовай праграмы аб пашырэнні дапамогі для Тыграя.
Гісторыя
На сустрэчы 8 студзеня 2021 года надзвычайнага каардынацыйнага цэнтра «Тыграй» паміж міжнароднымі групамі дапамогі і прадстаўнікамі пераходнага ўрада штата ў Мэкэле, сталіцы рэгіёну, рэгіянальны адміністратар Берхане Гебрацадзік падлічыў, што «сотні тысяч» знаходзяцца пад пагрозай голаду, а ў Адвэ людзі «паміраюць пакуль спяць».
Хаміна
Хаміна (Hamina) — горад у Фінляндыі на беразе Фінскага заліва. Размешчаны ў Паўднёвай Фінляндыі ў правінцыі Кюменлаакса. За 150 км ад Хельсінкі. Храм Пятра і Паўла. Ратуша. Царква Святой Марыі.
Голад падчас Тыграйскага канфлікту
Гісторыя
22 студзеня на старонках The Economist паведамлялася, што «ўлады наўмысна стрымліваюць харчаванне, спрабуючы замарыць мяцежнікаў голадам».
25 студзеня Абраха Дэста, кіраўнік апазіцыйнай палітычнай партыі «Арэна Тыграя» і кіраўнік Бюро па сацыяльных пытаннях пераходнага ўрада Тыграя, заявіў, што былі атрыманы паведамленні аб 10 галодных смерцях у Гуламахда-Варэдэ і 3 у Адвэ. Ён жа заявіў, што замежныя арганізацыі па аказанні дапамогі не могуць пакінуць сталіцу Мэкэле з-за меркаванняў бяспекі канвояў. Чыноўнік ахарактарызаваў сітуацыю як «беспрэцэдэнтную ў сваёй гісторыі». Па даных Абраха, 4,5 мільёна чалавек мелі патрэбу ў «надзвычайнай харчовай дапамозе»
Гардынава
Гарды́нава (, Гордыново) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Голад падчас Тыграйскага канфлікту
Гісторыя
У пачатку лютага 2021 года сетка FEWS класіфікавала ўзровень голаду ў рэгіёне Тыграй ў адпаведнасці з крытэрамі комплекснай класіфікацыі фазы харчовай бяспекі (IPC) як «надзвычайная сітуацыя (фаза 4)» для цэнтральных раёнаў і як «крызіс (фаза 3)» для астатняй частцы штата, акрамя Заходняга Тыграя. Па даных праваабарончай арганізацыі Human Rights Concern Eritrea (HRCE), эрытрэйскія бежанцы ў тыграйскім лагеры Шымельба «вымушаны былі харчавацца травой і карэннямі». 10 лютага Абера Тола, кіраўнік эфіопскага таварыства Чырвонага Крыжа (ERCS), заявіў, што перамешчаныя грамадзянскія асобы, якім удалося дабрацца да лагераў у гарадах Тыграя, «знясілены», а «іх скура трымалася на касцях». Паводле прадстаўніка ERCS, 80% тыграйцам недаступна гуманітарная дапамога. Ён прадказаў, што колькасць смерцяў ад голаду можа вырасці да «дзясяткаў тысяч» на працягу двух месяцаў.
1 чэрвеня Сусветная харчовая праграма ААН папярэдзіла, што па меншай меры 90 адсоткаў насельніцтва ў ахопленым вайной рэгіёне востра маюць патрэбу ў харчовай дапамогі. Па словах галоўнага каардынатара надзвычайнай дапамогі ААН Марка Лаукока, калі дапамога не будзе павялічана ў бліжэйшыя два месяцы, паўстане небяспечны рызыка недахопу харчавання.
Па даных на 23 верасня 2021 года, па меншай меры 150 чалавек памерлі ад голаду ў жніўні месяцы і парадку 400 000 апынуліся ў стане голаду.
Размеркаванне
У пачатку лютага 2021 года Муферыят Каміль, міністр міру Эфіопіі, дамовіўся з прадстаўнікамі Сусветнай харчовай праграмы аб «пашырэнні» размеркавання прадуктаў харчавання ў рэгіёне Тыграй, дазволіўшы доступ 25 міжнародным структурам і арганізацыям. У той час яшчэ 49 арганізацый чакалі адабрэння ўладаў на ўдзел у гуманітарнай аперацыі.
Блакада
Першыя паведамленні аб перахопе харчовых грузаў сталі паступаць у снежні 2020-га.
Па стане на 15 красавіка, на некалькіх асноўных дарогах, якія кантраляваліся эрытрэйскай арміяй і рэгіянальнымі сіламі бяспекі Амхара была заблакаваная дастаўка гуманітарнай дапамогі для жыхароў Тыграя.
30 верасня, пасля заявы ААН аб блакадзе харчовых паставак з боку ўрадавых сіл, Эфіопія выслала сем высокапастаўленых службовых асоб арганізацыі. Федэральныя ўлады абвінавацілі іх ва ўмяшання ва ўнутраныя справы краіны. Супрацоўнікам ААН было дадзена 72 гадзіны на тое, каб пакінуць Эфіопію.
Жукей (Карагандзінская вобласць)
Жукей — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сарыазенскай сельскай акругі. Код КАТА — 355271108.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 116 чалавек (62 мужчыны і 54 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 24 чалавекі (15 мужчын і 9 жанчын).
Тарасішке
Тарасі́шке (Tarasiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Сянас Дукштаса.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Свянцянскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Капрыльё
Капрыльё (Capriglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 303 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 14014. Тэлефонны код — 0141.
Ульскі раён
У́льскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924 — 1931 і ў 1946 — 1956 гг. у БССР. Цэнтр — гарадскі пасёлак Ула.
Гісторыя
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Полацкай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Ула. 20 жніўня 1924 года падзелены на 13 сельсаветаў: Баранькаўскі, Гарбаціцкі, Глыбачанскі, Зарачанскі (Зарэцкі), Клётчынскі (Клятчанскі), Мішкавіцкі, Обальскі, Сокараўскі, Сушанскі, Ульскі, Усайскі, Усвейскі, Хоцінскі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 8 ліпеня 1931 года раён скасаваны: Ульскі і Хоцінскі сельсаветы перададзены Бешанковіцкаму раёну; Сушанскі сельсавет — Лепельскаму раёну; Баранькаўскі, Клётчынскі (Клятчанскі), Мішкавіцкі, Обальскі, Усвейскі — Сіроцінскаму раёну; Гарбаціцкі, Глыбачанскі, Зарачанскі (Зарэцкі), Усайскі — Ушацкаму раёну; Сокараўскі сельсавет — Чашніцкаму раёну.
Ульскі раён утвораны зноў 9 верасня 1946 года ў складзе Віцебскай вобласці БССР. Цэнтр — гарадскі пасёлак Ула. У склад раёна ўключана 11 сельсаветаў: Сокараўскі, Ульскі, Усвейскі, Хоцінскі сельсаветы Бешанковіцкага раёна, Сушанскі сельсавет Лепельскага раёна, Баранькаўскі, Клётчынскі, Мішкавіцкі сельсаветы Сіроцінскага раёна, Глыбачанскі, Зарачанскі і Усайскі сельсаветы Ушацкага раёна. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Хоцінскі сельсавет, Ульскі сельсавет перайменаваны ў Фролкавіцкі, Усайскі сельсавет — у Дубраўскі. 17 снежня 1956 года раён скасаваны, Сушанскі сельсавет перададзены Лепельскаму раёну, Глыбачанскі, Дубраўскі, Зарачанскі, Усвейскі сельсаветы — Ушацкаму раёну, Баранькаўскі, Клётчынскі, Мішкавіцкі сельсаветы — Сіроцінскаму раёну, гарадскі пасёлак Ула, Сокараўскі і Фролкавіцкі сельсаветы — Бешанковіцкаму раёну.
Арэальная лінгвістыка
Арэальная лінгвістыка — раздзел мовазнаўства, які даследуе арэалы моўных з’яў, іх тыпы і ўзаемадзеянне.
Асноўныя прынцыпы арэальнай класіфікацыі моў распрацаваў у 1925 італьянскі лінгвіст М. Барталі, які паказаў, што ўзаемадзеянне арэалаў блізкіх ці функцыянальна тоесных з’яў можа разглядацца з пункту погляду дыяхраніі (г. зн. часавых адносін): адны арэалы ўяўляюць інавацыі (новыя з’явы, якія распаўсюджваюцца), іншыя — архаізмы (старыя з’явы, што звужаюць сваю тэрыторыю). Ад іх узаемнага размяшчэння залежаць т.зв. нормы арэалаў.
Сучасная арэальная класіфікацыя моў займаецца інтэрпрэтацыяй моўных фактаў, здабытых лінгвістычнай геаграфіяй і пададзеных графічна ў выглядзе большых або меншых масіваў, размешчаных асобна ці ў кантакце паміж сабой. Налажэнне арэалаў розных інавацыйных з’яў, якія характарызуюць асобную мову ці моўную супольнасць, утварае т. зв. арэальную структуру гэтай мовы ці супольнасці.
Сала (значэнні)
Сала:
Даніэль Артэга
Хасэ́-Даніэ́ль Артэ́га-Саавэ́дра (José Daniel Ortega Saavedra) (нар. 11 лістапада 1945) — нікарагуанскі палітык, лідар Сандынісцкага Фронту Нацыянальнага Вызвалення, прэзідэнт краіны.
Дзяцінства і юнацтва
Даніэль Артэга нарадзіўся ў 1945 ў маленькім нікарагуанскага гарадку Ла-Лібертад у інтэлігенцкай сям’і. Па заканчэнні сярэдняй школы навучаўся на факультэце права прэстыжнага цэнтральнаамерыканскага ўніверсітэта ў Манагуа. Рэвалюцыйнай дзейнасцю пачаў займацца ў пятнаццацігадовым узросце, тады ж упершыню быў арыштаваны сакрэтнай паліцыяй дыктатарскага рэжыму Луіса Самосы (лістапад 1960). У 1962 Даніэль уступіў у шэрагі Сандынісцкага Фронту Нацыянальнага Вызвалення.
Азёрны
Назву Азё́рны маюць:
Даніэль Артэга
Артэга — прэзідэнт Нікарагуа
У лістападзе 1984 Артэга быў абраны прэзідэнтам Нікарагуа і афіцыйна заступіў на гэты пост 10 студзеня 1985. У 1987 урад Д. Артэгі сутыкнуўся з сур’ёзнымі эканамічнымі цяжкасцямі і быў вымушаны згарнуць амаль усе сацыяльныя праграмы. У лютым-сакавіку 1989, пасля спынення дапамогі ад СССР, сандынісцкі ўрад пачаў шукаць шляхі спынення грамадзянскай вайны, правёў шэраг дэмакратычных рэформаў і прызначыў прэзідэнцкія і парламенцкія выбары на люты 1990. На выбарах 25 лютага 1990 блок партый Саюз нацыянальнай апазіцыі на чале з Віялетай Чамора нанёс паразу сандыністам. В. Чамора атрымала 55 % галасоў, тады як Д. Артэга — 40 %. Роўна праз два месяцы, 25 красавіка, Даніэль Артэга саступіў пасаду прэзідэнта Віялеце Чамора.
Пасля паразы сандыністаў Д. Артэга выказаў задавальненне тым, што «сандынісцкая рэвалюцыя не стала механічнай копіяй савецкай або кубінскай мадэлі», а выкарыстала «змешаную эканоміку і палітычны плюралізм для аднаўлення і развіцця краіны, стварэння багаццяў з тым, каб пасля іх абагульніць». Балатаваўся ў прэзідэнты на выбарах у 1996 і 2002, але абодва разы прайграў кандыдатам ад правых сіл. У ходзе перадвыбарчай кампаніі 2002 вітаў прыватную ўласнасць і буйны капітал, заявіўшы: «Я змяніўся і выняў урокі з мінулага. … Камандантэ Артэга больш не існуе».
5 лістапада 2006 Артэга выйграў выбары і ізноў стаў прэзідэнтам краіны. У цяперашняй палітыцы спалучае каталіцызм з левай ідэалогіяй. Пры ім Нікарагуа далучылася да кастра-чавесаўскага геапалітычнага праекта ALBA, які ён называе хрысціянскім і найбольш справядлівым.
У лістападзе 2021 года Даніэль Артэга, паводле папярэдніх частковых афіцыйных вынікаў, апублікаваных Вышэйшым выбарчым саветам, пераабраны на чацвёрты пяцігадовы тэрмін з вынікам 75% галасоў.
Сала (Фінляндыя)
Сала (Salo) — горад на поўдні Фінляндыі, на рацэ Ускелан’ёкі. Знаходзіцца непадалёк ад шашы 1 Хельсінкі—Турку, за 100 км ад Хельсінкі і за 50 км ад Турку.
Першая дакументаваная згадка пра Сала адносіцца да 1325 года. Афіцыйна Сала быў заснаваны ў 1887 годзе, а статус горада атрымаў толькі ў 1960 годзе.
Дэніс Лэсдан
Сэр Дэніс Луіс Лэсдан (, Кенсінгтан, Лондан —, Фулхэм, Лондан) — англійскі архітэктар, сын Натана Лэсдана (1879—1920) і Джулі (у дзявоцтве Абрахамс; 1884—1963). Верагодна, самай вядомай яго працай з’яўляецца Каралеўскі нацыянальны тэатр на паўднёвым беразе Тэмзы ў Лондане, які ўваходзіць у спіс помнікаў гісторыі II* і з’яўляецца адным з найбольш прыкметных прыкладаў бруталістычнага дызайну ў Вялікабрытаніі.
Лэсдан вучыўся ў Школе архітэктуры Архітэктурнай асацыяцыі ў Лондане і быў малодшым у практыцы Уэлса Коўтса. Як і іншыя архітэктары-мадэрністы, у тым ліку сэр Бэзіл Спенс і Пітэр і Элісан Смітсаны, Лэсдан знаходзіўся пад вялікім уплывам Ле Карбюзье і Людвіга Міса ван дэр Роэ, але быў і больш мяккі, больш класічны ўплыў з боку Нікаласа Хоксмура. Лэсдан быў абраны Каралеўскім акадэмікам 29 мая 1991 года.
ВРТ 300
ВРТ 300 — беспілотны верталёт, які ўводзіцца на МАКС авіяшоў у 2017 годзе.
Гэта пабудаван для арктычных лядовых патрулёў ў падтрымку бяспечнага марскога суднаходства. Іншы варыянт VRT300, Opticvision, мае павялічаную далёкасць палёту для маніторынгу і дыстанцыйнага зандзіравання.
У цяперашні час закупляецца для патрэб дастаўкі паштовых адпраўленняў "Поштай Расіі" па тэрыторыі Чукоцкай аўтаномнай акругі.
Тарлокішке
Тарло́кішке (Tarlokiškė), традыцыйная беларуская назва — Тарлакішкі  — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Губавы.
Сігулдскі край
Сігулдскі край (Siguldas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з трох валасцей і горада Сігулда, які з'яўляецца цэнтрам края.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 17 779 чалавек. Плошча края — 360,9 км².