cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жорж Шарпак
Біяграфія
У 1985 годзе Шарпак становіцца членам Французскай Акадэміі навук. У 1992 годзе яму прысуджаецца Нобелеўская прэмія па фізіцы «за адкрыццё і стварэнне дэтэктараў часціц, у прыватнасці шматдротавай прапарцыйнай камеры». Шарпак з’яўляўся актыўным абаронцам выкарыстання мірнай ядзернай энергіі. Прафесар Шарпак — член Савета спонсараў часопіса Bulletin of Atomic Scientists. Памёр 29 верасня 2010 г.
Лаўрова (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 21 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 9 км на поўнач ад аўтадарогі. За 23 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Смбат I
Біяграфія
Сын Ашота I Смбат I працягнуў палітыку свайго бацькі, у прыватнасці, палітыку моцнай цэнтралізаванай улады. Пашырыў межы армянскай дзяржавы. Як і яго бацька, быў прызнаны Візантыяй у якасці «архонта архонтаў». Гэта сведчыць пра тое, што Смбат валодаў вярхоўнай уладай у адносінах да астатніх кіраўнікоў Закаўказзя.
Уладзе Смбата I супрацьстаяў род Арцруні, а арабскі ўрад рабіў усё, каб перашкодзіць росквіту моцнай цэнтралізаванай армянскай дзяржаўнасці. З-за гэтых процідзейных сіл, Смбату не ўдалося заваяваць Двін і абвясціць яго сталіцай. Не ўдалося і зрынуць Арцруні ў Васпуракане. Саджыдскі амір Юсуф ібн Абу Садж вырашыў скарыстацца канфліктам Баграцідаў і Арцруні і ў яго атрымалася перацягнуць Арцруні на свой бок. У 908 годзе ён ад імя халіфа, на злосць Баграцідам, прызначыў Гагіка Арцруні царом і той узыйшоў на армянскі трон. Супраць Смбата былі настроены і іншыя князі. Такім было становішча ў Арменіі, калі Юсуф са сваім войскам увайшоў у Арменію. Смбат I са сваім маленькім атрадам закрыўся ў «Сіняй крэпасці», але пасля доўгай блакады ён быў вымушаны здацца, бо іншыя армянскія князі пакінулі яго. Па загадзе Юсуфа ў 914 годзе Смбат быў абезгалоўлены, а яго цела было раскрыжавана ў Двіне.
Спасылкі
Гісторыя князя Смбата Багратуні і імператара Маўрыкія
Ленцева (Смаленскі раён)
Ленцева (Лентево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 9 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 12 км на поўнач ад Смаленска, за 5 км на поўнач ад аўтадарогі. За 14 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Даражова
Даражова (Дорожо́во) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў XVII ст. (пад назвай Дражова).
У 1910-я гг. было вядома як цэнтр кірмашовага гандлю.
Да 1910 года тут была пабудавана драўляная Узнясенская царква (не захавалася). У 1886 годзе была адкрыта земская школа.
Барлык (Усходне-Казахстанская вобласць)
Барлык — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каробіхінскай сельскай акругі. Код КАТА — 635445200.
Ліхацкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Парэцкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Гродзенскага раёна, з 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Парэцкага сельсавета.
Заходаўскі сельсавет
Захо́даўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Заходы.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Заходскі сельсавет у складзе Васілевіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Заходы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Залатушскага (Залатухскага) сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 787 чалавек, з іх 92,6 % — беларусы, 3,4 % — рускія, 2,7 % — цыганы.
Чэкуць
Чэкуць — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўночны захад ад горада Браслаў, за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Урбаны, у басейне ракі Друйка.
Плошча паверхні 0,09 км². Даўжыня 0,4 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,07 км.
Размешчана сярод балота. Схілы катлавіны невыразныя. На ўсходзе выцякае ручай у возера Бужа.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1976)
Выбары ў бундэстаг 1976 года праходзілі 3 кастрычніка 1976 года. Выбары ў бундэстаг 8-га склікання былі таксама першымі выбарамі пасля адстаўкі федэральнага канцлера Вілі Бранта (СДПГ) у 1974 годзе і першым выпрабаваннем для яго пераемніка Гельмута Шміта (таксама СДПГ).
Перадгісторыя
Кандыдатам на пост канцлера ад блока ХДС/ХСС быў старшыня партыі ХДС і прэм’ер-міністр зямлі Рэйнланд-Пфальц Гельмут Коль.
Падчас перадвыбарнай барацьбы СДПГ выступала пад дэвізам Мадэль Германія, а ХДС, акрамя іншых, выкарыстала ''Так трымаць, Германія. Стабільныя цэны. Надзейныя пенсіі. Больш працоўных месцаў''.
Наступствы
Гельмут Шміт быў зноў абраны федэральным канцлерам дзякуючы галасам сацыял-ліберальнай кааліцыі. Як кіраўнік самай магутнай апазіцыйнай партыі (Oppositionsführer — правадыр апазіцыі) — блока ХДС/ХСС, Гельмут Коль пераехаў у Бон, сышоўшы ў адстаўку з пасады прэм’ер-міністра зямлі Рэйнланд-Пфальц і ў дадатак да пасады старшыні партыі ўзяў на сябе абавязкі старшыні партыйнага блока ў бундэстагу.
Былы лідар апазіцыі Карл Карстэнс стаў новым прэзідэнтам бундэстага (пасада, аналагам якой у іншых краінах можа быць спікер).
Таксама адным з наступстваў выбараў было тое, што блок ХДС / ХСС прасоўваў стварэнне прыватных тэлекампаній, каб стварыць медыяпроцівагу грамадска-прававому вяшчанню. Палітыкі сцвярджалі, што яно было ў асноўным левым па сваёй палітычнай арыентацыі, і патрабавалася нешта новае, каб пазбегнуць так званай «спіралі маўчання».
Канфлікт у Македоніі (2001)
Канфлікт у Македоніі — інтэнсіўныя міжэтнічныя сутыкненні паміж македонцамі і албанскімі сепаратысцкімі групоўкамі са студзеня па лістапад 2001 года. Фармальна завяршыўся падпісаннем Охрыдскага пагаднення 13 жніўня 2001 года.
Албанцы ў Македоніі
Істотная албанская меншасць з'явілася на тэрыторыі сучаснай Македоніі ў часы Асманскай імперыі. У 1980-я гады ў Саюзнай Югаславіі ў сербскім Косава ўлады распачыналі супраць албанскай меншасці моцныя рэпрэсіўныя меры. Аналагічныя меры распачыналіся ўладамі і ў Македоніі.
На момант распаду Югаславіі у 1991 годзе ў Македоніі албанцы складалі 21 % насельніцтва, ці 427 000 чалавек. Албанцы байкатавалі рэферэндум пра незалежнасць Македонію 8 верасня 1991 года. У студзені 1992 албанская меншасць на ўласным рэферэндуме выказалася за аўтаномію албанскіх раёнаў рэспублікі.
Сітуацыю пагоршыла прыбыццё больш 200 тысяч албанскіх уцекачоў з Косава.
Актыўная фаза канфлікту
У пачатку 2001 года на паўночным захадзе краіны пачасціліся выпадкі нападаў на паліцыю і вайскоўцаў. Спачатку македонскія сілы бяспекі нічога не распачыналі супраць албанскіх фармаванняў. Аднак мясцовыя македонцы запатрабавалі абараніць іх, ці яны былі гатовы самі закупляць зброю і даваць адпор албанцам. Сутыкненні македонцаў і албанцаў сталі сталымі, і становішча ў албанскіх анклавах стала напальвацца. Сур'ёзныя сутыкненні албанскіх сепаратыстаў і македонскіх сіл бяспекі адбыліся ў Цетава.
Пагадненне пра перамір'е
У лістападзе таго ж года паміж албанскімі баевікамі і македонскім урадам было дасягнута пагадненне пра перамір'е. Па ім албанскія ўзброеныя фармаванні раззбройваліся, а македонскі ўрад абавязваўся пашырыць правы албанскага насельніцтва. У дамове таксама была прапісана новая дэцэнтралізаваная сістэма македонскай дзяржавы.
Бягучая сітуацыя
Пасля канфлікту 2001 года ў Македоніі таксама адбываліся выступы паўстанцаў (галоўным чынам на поўначы краіны). Канфлікты не дасягалі крытычнага роўня, не патрабавалі ўмяшання міжнароднай супольнасці і вырашаліся ўрадам Македоніі.
7 лістапада 2004 года ў Македоніі прайшоў рэферэндум пра статус і прывілеі этнічных албанцаў. Рэферэндум праваліўся з-за нізкай яўкі, але выклікаў грамадскі рэзананс у краіне і ўздым нацыяналістычных сіл.
У канцы 2008 года Алі Ахмеці — лідар партыі ДСІ (Дэмакратычны саюз за інтэграцыю), заявіў, што НЛА гатова аднавіць дзеянні, калі македонскія палітыкі будуць праводзіць курс на цэнтралізацыю дзяржавы і прыгнятаць албанскую меншасць.
Становішча не перастала быць напружаным і з-за косаўскага прэцэдэнту, у выніку якога Косаўскі край абвясціў пра сваю незалежнасць. Шмат у чым з-за супярэчнасцей паміж албанцамі і македонцамі ў краіне ў кастрычніку 2008 года Македонія афіцыйна прызнала Косава.
Спіс аб’ектаў PGC (1997001—1998000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1997001—1998000)
Копанка (Смаленскі раён)
Копанка (Копанка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 17 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на поўдзень ад Смаленска, за 10 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 16 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Архітэктурны аб’ём
Архітэктурны аб’ём — кампазіцыйны сродак арганізацыі прасторы, якая мае канкрэтнае функцыянальнае прызначэнне. Характарызуецца развіццём формы па каардынатных напрамках, а знешняя прастора кампазіцыйна яму падпарадкоўваецца. Вызначэнне суадносін аб’ёму і прасторы заснаваны на візуальным іх параўнанні.
У архітэктуры вылучаюцца 3 асноўныя кампазіцыйныя варыянты архітэктурнага аб’ёму, якія адрозніваюцца характарам узаемадзеяння аб’ёму і міжаб’ёмный прасторы:
Унутрная прастора аб’ёму звычайна ўплывае на яго форму, але не абавязкова адпавядае яму. Знешні аб’ём разам з унутранай прасторай ўтвараюць аб’ёмна-прасторавую структуру будынка. Архітэктурны аб’ём выконвае не толькі ролю своеасаблівай агароджы ўнутранай прасторы, але і з’яўляецца носьбітам пэўнай мастацкай канцэпцыі.
Ушбулак (Катон-Карагайскі раён)
Ушбулак — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каробіхінскай сельскай акругі. Код КАТА — 635445400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 342 чалавекі (189 мужчын і 153 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 214 чалавек (119 мужчын і 95 жанчын).
Чэмпіянат свету па футболе 1934
II чэмпіянат свету па футболе (27 мая — 10 чэрвеня 1934, Італія). Чэмпіён — зборная каманда Італіі.
Матчы
Першы чэмпіянат свету быў настолькі паспяховым, што жаданне прыняць удзел у другім розыгрышы выказала большая колькасць каманд, чым планавалася дапусціць у фінальную стадыю (32 замест 16). Таму чэмпіянат стаў першым, якому папярэднічалі адборачныя матчы.
Чэмпіёны свету уругвайцы не даравалі еўрапейцам адмовы прыняць удзелу ў першым розыгрышы і разам з Балівіяй і Парагваем не паехалі ў Італію. Дзякуючы гэтаму Аргенціна і Бразілія атрымалі права згуляць у фінальным турніры без адборачнага раунда. Гэта быў першы і апошні выпадак на дадзены момант, калі папярэдні ўладальнік Кубка свету не патрапіў на наступны чэмпіянат (і толькі з-за асабістай адмовы).
Некаторыя адборачныя матчы еўрапейскіх каманд апынуліся напоўненымі барацьбой. Гаспадарам чэмпіянату прыйшлося пазмагацца з грэкамі, якія былі пераможаны на стадыёне «Сан-Сыра» з лікам 4:0. Матч у адказ у Афінах не адбыўся з-за адмовы грэчаскай каманды, якая атрымала буйную паражэнне. Гэты чэмпіянат таксама стаў адзіным, дзе гаспадары вымушаны былі прымаць удзел у адборачным турніры.
Самыя моцныя еўрапейскія зборныя таго часу - Аўстрыя і Венгрыя — апынуліся ў адной адборачнай групе, але адмовіліся гуляць паміж сабой, аддаючы перавагу разграміць больш слабых балгараў. Венгры згулялі 2 гульні з Балгарыяй, а аўстрыйцы толькі адну, але ўсе матчы балгары прайгралі і ўжо не маглі прэтэндаваць на паездку на чэмпіянат свету.
У адборачным турніры здарыўся яшчэ адзін скандал. У ходзе адборачнага матча румынаў супраць швейцарцаў Румынія выпусціла на поле незаяўленага гульца Юліу Бараткі. Матч скончыўся з лікам 2:2, але неўзабаве факт раскрыўся і румынам прысудзілі паражэнне з лікам 2:0. За другую пуцёўку давялося змагацца супраць югаславаў. Апошнім можна было згуляць унічыю, аднак румыны дамагліся перамогі з лікам 2:1. Восем разоў румынаў ратаваў ад вылету каркас брамы.
Каманда з Ірландыі была выбітая бельгійцамі з-за горшай розніцы забітых і прапушчаных мячоў, хоць разрыў быў усяго ў адзін гол. Гэта быў першы выпадак прымянення розніцы забітых і прапушчаных мячоў у сусветнай практыцы. Таксама характэрна, што матч Нідэрланды-Бельгія судзіў будучы прэзідэнт ФІФА Стэнлі Роўз. Зборная ЗША занадта позна падала заяўку на ўдзел і ўжо ў Рыме згуляла кваліфікацыйны матч супраць Мексікі. У першы круг чэмпіянату свету яны трапілі, але адразу ж пацярпелі разгромную паражэнне ад італьянцаў з лікам 1:7.Упершыню на чэмпіянаце свету ўдзельнічала каманда з Афрыканскага кантынента - Егіпет. У кваліфікацыйным раўндзе яны не пакінулі шанцаў палестынцам, абыграўшы іх у двух сустрэчах з вынікамі 7:1 і 4:1.
Заспенскі сельсавет
За́спенскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Заспа.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Гарошкаўскага і Левашоўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 26 сакавіка 1987 года ў склад Жмураўскага сельсавета перададзена вёска Красназем’е. 27 красавіка 1989 года ў склад Даўгалескага сельсавета Гомельскага раёна перададзены пасёлак Нагорнае. 26 верасня 2006 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Свірыдавіцкага сельсавета (18 населеных пунктаў: вёскі Гасцівель, Казанаўка, Свірыдавічы, Ямпаль, Яноўка, пасёлкі Арол, Бяроза, Васток, Вішнёўка, Волга, Востраў, Вясёлы, Залессе, Калінін, Краснаселле, Лабкі, Падроўнае і Сокал). 12 жніўня 2011 года скасаваны пасёлкі Бяроза, Волга і Вясёлы, 27 лютага 2015 года — пасёлкі Востраў і Сокал , 1 снежня 2016 года — пасёлкі Залессе і Краснаселле.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3254 чалавекі, з іх 94,2 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Высокае (Крупскі раён)
Высо́кае (, Высокое) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Да 14 верасня 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Вялікахальнявіцкага сельсавета.
Абжора
Абжо́ра, абжырала, прожар — казачна-былінны персанаж. Звычайна дапамагае Асілку ў вырашэнні цяжкіх задач: высватаць нявесту, з'есці горы ежы і інш. У некаторых казках, напрыклад «Як Ілья Мурамец перамог Салаўя-Разбойніка, Абжору, Алькадзіма», выступае як адмоўны персанаж. У варыянце казкі «Праз Ільюшку» ёсць падобны на Абжору цар Прожар.
Сяргей Уладзіміравіч Палехаў
Сяргей Уладзіміравіч Пале́хаў (нар. 1986, Масква) — расійскі гісторык.
Біяграфія
У 2011 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Внутриполитический кризис в Великом княжестве Литовском в 30-е годы XV века» (МДУ, навуковы кіраўнік Б. М. Флора, апублікавана перапрацаванай у 2015 годзе). Стажыраваўся ў Ягелонскім (2009), Вільнюскім (2010, 2013—2015) універсітэтах. У 2012—2020 гадах старшы навуковы супрацоўнік ІРГ РАН. З 2019 года старшы навуковы супрацоўнік Школы актуальных гуманітарных даследаванняў Інстытута грамадскіх навук РАНГіДС.
Сфера навуковых зацікаўленняў — гісторыя Вялікага княства Літоўскага XIII—XVI стст., гісторыя Русі IX—XVI стст., гісторыя сярэднявечнай Еўропы V—XV стст.; архіўная справа і археаграфія краін Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.
Аўтар больш за 30 навуковых прац.
Чэмпіянат свету па футболе 1950
IV чэмпіянат свету па футболе — 4-ы чэмпіянат свету па футболе. Праводзіўся з 24 чэрвеня па 16 ліпеня 1950 года на палях Бразіліі. Гэта быў першы Кубак свету з 1938 года (плануемыя ў 1942 і 1946 гадах спаборніцтвы былі адмененыя з-за Другой сусветнай вайны). Яго выйграла зборная Уругвая па футболе, паўтарыўшы тым самым свой ​​вынік, паказаны на Чэмпіянаце свету па футболе 1930, за кошт перамогі над гаспадарамі - Зборнай Бразіліі па футболе — 2:1 у вырашальным матчы ў групе, якая складаецца з чатырох каманд. Гэта быў адзіны турнір, на якім лёс чэмпіёнства не вырашаўся ў фінале. Гэта быў таксама першы турнір, дзе трафей быў названы як Трафей Жуля Рымэ, каб адзначыць 25-годдзе Рымэ ў якасці прэзідэнта «ФІФА».
Лі Сыюань
Лі Сыюань (10 кастрычніка 867 — 15 снежня 933) — другі імператар.
Біяграфія
Быў прыёмным сынам генерала і братам Лі Цуньсюя. Заняў трон у 926 годзе ў выніку дзяржаўнага перавароту.
У снежні 933 года імператар цяжка захварэў і памёр. На троне яго замяніў не старэйшы сын, Лі Цунжун, а яго малодшы брат Лі Цунхоу, якога бацька лічыў лепшым дзяржаўнікам.
Белкарагай
Белкарагай (да 199? г. — Мядзведка) — аул у Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Белкарагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 635447100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1047 чалавек (505 мужчын і 542 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 608 чалавек (310 мужчын і 298 жанчын).
Энтані Х’юіш
Энтані Х'юіш (Antony Hewish;  нар., Фой, Корнуал, Англія) — англійскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1974) (сумесна з Марцінам Райлі) «за піянерскія даследаванні ў галіне радыёфізікі» і «за яго [Х'юіша] вызначальную ролю ў адкрыцці пульсараў».
Дарковічы
Дарковічы (Дарковичи) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў 1610 годзе.
Казарма 369 км
Казарма 369 км (Казарма 369 км) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 11 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска.
Кліфард Шал
Кліфард Гленвуд Шал (Clifford Glenwood Shull,, , штат Пенсільванія, ЗША — , Медфард, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1994) (сумесна з Бертрамам Брокхаўзам) «за стварэнне метаду нейтроннай дыфракцыі».
Біяграфія
Кліфард Шал нарадзіўся ў сям’і Дэвіда і Дэйзі Шал у раёне Пітсбурга пад назвай Гленвуд (у гонар якога атрымаў сваё другое імя), у штаце Пенсільванія. Цікавасць да фізікі Шал праявіў на апошнім годзе навучання ў школе Шэнлі, дзе ён праходзіў курс фізікі ў Поля Дзюсарта. Пасля школы Шал паступіў у Тэхналагічны інстытут Карнегі, цяпер — Універсітэт Карнегі — Мелан, дзе слухаў лекцыі па фізіцы Гары Хаўэра, дэкана фізічнага факультэта, якія аказалі на яго моцнае ўражанне і яшчэ больш пераканалі ў выбары далейшай прафесіі.
У студзеня 1934 года нечакана памірае бацька Шала, што прыводзіць да крызісу ў сям’і. Старэйшы брат Кліфарда Перы Леа, нядаўна скончыў школу па мастацкай спецыяльнасці, вымушаны адмовіцца ад ідэі далейшага навучання і заняцца бацькавым бізнесам. Гэта працягвалася да канца навучання Кліфарда ў інстытуце ў 1937 годзе. Пасля навучання Шал атрымлівае запрашэнне далучыцца да адной з даследчых груп на факультэце фізікі ў Нью-Ёркскім універсітэце, якая займаецца праблемамі ядзернай фізікі. Кіраўнікамі групы былі Фрэнк Маерс і Роберт Хантун, якія на той момант працавалі над стварэннем генератара Кокрафт-Уолтана для паскарэння дэйтронаў магутнасцю 200 кэВ. Шал удзельнічаў у першых выпрабаваннях створанага паскаральніка (вопыты ў галіне DD-рэакцый).
У першым годзе свайго знаходжання ў Нью-Ёрку Шал знаёміцца ​​з Мартай-Нуэль Самер, якая пазней становіцца яго жонкай. Падчас навучання Шала на трэцім курсе, на факультэце прымаецца рашэнне аб падтрымцы стварэння генератара Ван дэр Граафа для паскарэння электронаў магутнасцю 400 кэВ. Стварэнне паскаральніка ўяўлялася на той момант важнай задачай, бо дапамагло б даказаць існаванне ў электронаў спіна або палярызацыі (папярэднія спробы ў гэтым кірунку былі няўдалымі). У якасці асістэнта Фрэнка Маерса, Шал дапамагае ў стварэнні генератара, які пасля выкарыстоўвае для правядзення доследаў па падвойнаму рассейванню электронаў для сваёй дысертацыйнай працы. У чэрвені 1941 года Шал атрымлівае ступень доктара навук.
У ліпені таго ж года Шал пераязджае з сям’ёй у Бікан, Нью-Ёрк, дзе да 1946 года працуе ў даследчай лабараторыі «Тэхаскай кампаніі». Там ён займаецца вывучэннем мікраструктуры каталізатараў з выкарыстаннем газавай адсорбцыі, дыфракцыі рэнтгенаўскага выпраменьвання і рассейвання. З уступленнем ЗША ў Другую сусветную вайну ў снежні 1941 года гэтая галіна даследаванняў набыла асабліва важнае значэнне, бо атрыманыя ў лабараторыі каталізатары выкарыстоўваліся пры вырабе высокапрадукцыйнага авіяцыйнага паліва. У гэты ж час Шал пачынае цікавіцца Манхэтанскім праектам, у які былі ўцягнуты шматлікія буйныя вучоныя-фізікі таго часу. Яго пераходу туды перашкаджае кіраўніцтва Тэхаскай кампаніі і Шал вымушаны заставацца ў Бікане да канца вайны.
Пасля заканчэння вайны Шал аднаўляе свае спробы па далучэнні да Манхэтанскага праекта і на гэты раз удала. У чэрвені 1946 года ён разам з сям’ёй пераязджае ў Тэнесі для працы ў Нацыянальнай лабараторыі Оўк-Рыдж. У Оўк-Рыджы Шал працуе разам з Эрнестам Воланам, яны сканструявалі элементарны двухвосевы спектрометр для атрымання нейтронных дыфракцыйных карцін крышталёў і іншых матэрыялаў. За даследаванні ў галіне нейтроннай дыфракцыі, якія праводзіліся ў гэтай лабараторыі, Шал у 1994 годзе атрымае Нобелеўскую прэмію па фізіцы. Волану падзяліць гэту прэмію з Шалам і Брокхаўзам перашкодзіць яго смерць у 1984 годзе.
У Оўк-Рыджскай лабараторыі Шал працуе да 1955 года, пасля чаго пераходзіць у Масачусецкі тэхналагічны інстытут. Там ён займаецца навучаннем студэнтаў на даследчым рэактары MITR-I. На аснове дадзеных аб нейтроннай радыяцыі, якія атрымлівалі на гэтым рэактары, група Шала праводзіла даследаванні ў розных галінах, уключаючы намагнічанасць у крышталях, тэхналогію атрымання палярызаванага выпраменьвання, дынамічнае рассейванне ў ідэальных крышталях, інтэрфераметрыі і фундаментальныя ўласцівасці нейтрона.
У 1986 годзе Шал адышоў ад навуковай і выкладчыцкай дзейнасці. Памёр 31 сакавіка 2001 г., ва ўзросце 85 гадоў, у мемарыяльным шпіталі Лоўрэнса ў Медфардзе пасля хуткаплыннай хваробы. У Шала трое сыноў — Джон, Роберт і Уільям.
Чэмпіянат свету па футболе 1954
V чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 16 чэрвеня па 4 ліпеня 1954 года ў Швейцарыі.
Чэмпіянат стаў лепшым для каманды Венгрыі, якая ў гэты час мела залатое пакаленне ігракоў (так званая Залатая каманда). Лепшы яе бамбардзір Шандар Кочыш забіў ажно 11 мячоў у пяці матчах, і ўвогуле чэмпіянат меў рэкордную рэзультатыўнасць (5.38 галоў за матч). Венгрыя прабілася ў фінал, дзе нечакана саступіла зборнай ФРГ (2:3). Апошняя, такім чынам, упершыню стала чэмпіёнам свету.
Алабамскі ўніверсітэт у Бірмінгеме
Алабамскі ўніверсітэт у Бірмінгеме (University of Alabama at Birmingham) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Бірмінгем ў штаце Алабама.
Арнек (Катон-Карагайскі раён)
Арнек — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белкарагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 635447200.
Алабамскі ўніверсітэт у Бірмінгеме
Агульная характарыстыка
Універсітэт прапануе 140 праграм навучання ў 12 акадэмічных каледжах і школах, якія вядуць да атрымання ступеняў бакалаўра, магістра, доктара і прафесійных кваліфікацый у гуманітарных, матэматычных, сацыяльных, паводніцкіх, прыродазнаўчых і фізічных навуках, бізнесе, адукацыі, тэхніцы і ахове здароўя, такіх як медыцына, стаматалогія, афтальмалогія, сястрынская справа і ахова грамадскага здароўя. Восенню 2020 года ва ўніверсітэт было залічана 22,5 тысячы студэнтаў з больш чым 110 краін свету.
Карытня (Смаленскі раён)
Карытня (Корытня) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 57 жыхароў (2007).
Алабамскі ўніверсітэт у Бірмінгеме
Агульная характарыстыка
Вучэльня з'яўляецца адным з найбуйнейшых акадэмічных універсітэцкіх медыцынскіх цэнтраў у Злучаных Штатах. Шпіталь універсітэта фінансуе праграмы ардынатуры па медыцынскіх спецыяльнасцях, у тым ліку ўнутраным хваробам, неўралогіі, фізічнай медыцыны і рэабілітацыі, хірургіі, радыялогіі і анестэзіялогіі.
Арнек (Катон-Карагайскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 232 чалавекі (124 мужчыны і 108 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 163 чалавекі (92 мужчыны і 71 жанчына).
Карытня (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 11 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 11 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Леа Джэймс Рэйнуотэр
Леа Джэймс Рейнуотэр (анг. Leo James Rainwater;, Каунсіл, штат Айдаха, ЗША — , Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1975) «За адкрыццё ўзаемасувязі паміж калектыўным рухам і рухам асобнай часціцы ў атамным ядры і развіццё тэорыі будовы атамнага ядра, якая базуецца на гэтай ўзаемасувязі» (сумесна з А. Борам і Р. Мотэльсанам).
Біяграфія
Рэйнуотэр атрымаў ступень бакалаўра па фізіцы ў Калтэху ў 1939 годзе. Пасля гэтага ён паступае ў аспірантуру ў Калумбійскі ўніверсітэт (ЗША) і атрымлівае ступень доктара ў 1946 годзе. Падчас другой сусветнай вайны ён працаваў у атамным праекце. У 1949 годзе ён прыступіў да распрацоўкі сваёй тэорыі, згодна з якой не ўсе атамныя ядры валодаюць сферычнай сіметрыяй. Тэзісы гэтай тэорыі былі пазней правераныя і пацверджаныя ў эксперыментах Бора і Мотэльсана. Таксама Рэйнуотэр унёс уклад у разуменне прыроды рэнтгенаўскіх прамянёў. Удзельнічаў у працы камісіі па атамнай энергіі і даследчых праектах ВМС ЗША. З 1952 працаваў на фізічным факультэце Калумбійскага ўніверсітэта, дзе ў 1982 годзе быў удастоены звання прафесара фізікі.
Каменка (Смаленскі раён)
Каменка (Каменка) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 26 км на паўночны захад ад Смаленска, за 12 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 15 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Магаліншчына
Магаліншчына (Магалинщина) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўночны ўсход ад гарадской мяжы г. Смаленска, на правым беразе ракі Стабна. Насельніцтва — 871 жыхар (2007). Адміністрацыйны цэнтр Карахоткінскага сельскага паселішча.
Хвост каметы
Хвост каметы — выцягнуты шлейф з пылу і газу каметнага рэчыва, які ўтвараецца пры набліжэнні каметы да Сонца і бачны дзякуючы рассейванні на ім сонечнага святла. Звычайна накіраваны ад Сонца.
Механізм фарміравання
Дзеянне сонечнага выпраменьвання на каму прыводзіць да ўтварэння хваста каметы. Але і тут пыл і газ паводзяць сябе па-рознаму. Ультрафіялетавае выпраменьванне сонца іанізуе частку малекул газаў, і ціск сонечнага ветру, які прадстаўляе сабой паток выпусканых Сонцам зараджаных часціц, штурхае іоны, выцягваючы кому ў доўгі хвост, які можа мець працягласць больш чым 100 мільёнаў кіламетраў. Змены ў патоку сонечнага ветру могуць прыводзіць да назіраным хуткім зменам выгляду хваста і нават поўнага або частковага абрыву. Іоны разганяюцца сонечным ветрам да хуткасцяў ў дзесяткі і сотні кіламетраў у секунду, шмат вялікіх , чым хуткасць арбітальнага руху каметы. Таму іх рух накіравана амаль сапраўды ў кірунку ад Сонца, як і фармаваны імі хвост I тыпу. Іонныя хвасты маюць абумоўленае флуарэсцэнцыяй блакітнаватае свячэнне. На каметны пыл сонечны вецер амаль не дзейнічае, яе выштурхвае з комы ціск сонечнага святла. Пыл разганяецца святлом значна слабей, чым іоны сонечным ветрам, таму яго рух вызначаецца пачатковай арбітальнай хуткасцю руху і паскарэннем пад дзеяннем ціску святла. Пыл адстае ад іоннага хваста і фармуе выгнутыя ў кірунку арбіты хвасты II або III тыпу. Хвасты II тыпу фармуюцца раўнамерным патокам пылу з паверхні. Хвасты III тыпу з'яўляюцца вынікам кароткачасовага выкіду вялікага воблака пылу. З прычыны роскіду паскарэнняў, якія набываюцца пылінкамі рознага памеру пад дзеяннем сілы ціску святла, пачатковае воблака таксама расцягваецца ў хвост, звычайна выгнуты яшчэ мацней, чым хвост II тыпу. Пылавыя хвасты свецяцца рассеяным чырванаватым святлом.
Абзац
Абза́ц (Absatz — уступ) — фрагмент звязнага тэксту, які складаецца з адной або некалькіх фраз (сказаў) і характарызуецца адзінствам і адноснай завершанасцю зместу.
Таксама абзацам называецца водступ управа ў пачатку першага радка з мэтай аддзялення адной часткі тэксту ад другой, чырвоны радок. Абзац афармляе пачатак новай думкі і сігналізуе пра заканчэнне папярэдняй.
Асноўная функцыя абзаца — графічнае вылучэнне, афармленне кампазіцыйна-сінтаксічных адзінак тэксту. Падзел на абзацы залежыць ад аўтарскай задумы, манеры выкладу матэрыялу, важнасці інфармацыі ў межах тэксту.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1980)
Выбары ў бундэстаг 1980 года — 9-я дэмакратычныя выбары ў ФРГ (Заходняй Германіі), якія адбыліся 5 кастрычніка. Кандыдат ХДС/ХСС на пасаду федэральнага канцлера быў вылучаны старшыня ХСС Франц Ёзэф Штраус. Падчас выбарчай кампаніі ён зрабіў заяву аб тым, што «ўсходнія дамовы» будуць выконвацца. ХДС/ХСС пацярпелі паражэнне, прычым для хрысціянскіх дэмакратаў вынікі аказаліся найгоршымі з часу выбараў 1949 года. Штраус быў яркім выразнікам інтарэсаў і поглядаў свайго кансерватыўнага электарату (у тым ліку перасяленцаў з усходнееўрапейскіх краін), а для цэнтра, і тым больш для левых, ён быў крыніцай неспакою, выклікаў непрыманне.
Чэмпіянат свету па футболе 1938
III чэмпіянат свету па футболе (4 чэрвеня — 19 чэрвеня 1938, Францыя) — трэці па ліку чэмпіянат сярод зборных, які праводзіцца пад эгідай ФІФА. Турнір праходзіў у Францыі, а чэмпіёнам стала ў другі раз запар зборная каманда Італіі.
Турнір
Нягледзячы на ​​тое, што ФІФА вырашыла праводзіць турніры па чарзе ў Еўропе і Паўднёвай Амерыцы, кангрэс 1936 года ў Берліне абраў у якасці гаспадара трэцяга розыгрышу Францыю замест Аргенціны. Паўднёваамерыканцы ў знак пратэсту прынялі рашэнне не пасылаць свае каманды ў Еўропу на працягу 20 гадоў. Да таго часу ў Еўропе было ўжо вельмі неспакойна. У Іспаніі ішла грамадзянская вайна, а Аўстрыя была далучаная да Германіі, якая ўключыла ў сваю зборную лепшых аўстрыйскіх гульцоў. Паколькі Аўстрыя да «аншлюсу» паспела заваяваць месца ў фінальным турніры, яно апынулася вакантным. Яго прапанавалі заняць Англіі, а калі тая адмовілася, месца ў чвэрцьфінале без гульні атрымала Швецыя. Лацінскую Амерыку прадстаўлялі толькі Куба і Бразілія, прычым толькі апошняя разглядалася як прэтэндэнт на медалі. Гэта быў найменш прадстаўнічы чэмпіянат з усіх. Сістэма розыгрышу па-ранейшаму была алімпійскай. Германія нечакана «вылецела» ўжо ў першым раўндзе, саступіўшы Швейцарыі. У іншай пары першага круга Бразілія і Польшча правялі адзін з самых драматычных паядынкаў ва ўсёй гісторыі. Леанідас, празваны Чорным Брыльянтам, забіў тры галы за Бразілію. У палякаў столькі ж правёў Эрнест Вілімоўскі, але яго намаганні апынуліся дарэмныя: Бразілія перамагла ў дадатковы час з вельмі рэдкім лікам 6:5. Італія перамагла ў чвэрцьфінале гаспадароў турніру — французаў, а Бразілія ў дадатковым матчы зламала супраціўленне Чэхаславакіі. У першай сустрэчы, якая атрымала назву «Бітва пры Бардо», былі выдаленыя 2 бразільцы і адзін чэх. Неедлы зламаў нагу, а брамнік чэхаў Францішак Планічка — руку. А затым Бразілія стала ахвярай уласнай самазаспакоенасці. Вырашыўшы, што выхад у фінал ім забяспечаны, бразільцы далі ў паўфінале адпачыць Леанідасу і паплаціліся за гэта, прайграўшы Італіі (1:2). У другім паўфінале Венгрыя знішчыла Швецыю (5:1). Венгры глядзеліся ў вырашальным матчы лепш, але ім не хапала рашучасці пры завяршэнні нападаў. Італія скончыла першы тайм на сваю карысць (3:1) і давяла матч да перамогі (4:2) дзякуючы двум галам свайго новага цэнтрфорварда Сільвіа Піёлы і двум галам — крайняга нападніка Джына Калаўсі.
Вялікі Каменец
Вялі́кі Ка́менец (, Великий Каменец) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дубоўскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Вялікахальнявіцкага сельсавета.
Каля вёскі знаходзіцца Камянецкі Бор.
Лапцева (Смаленскі раён)
Лапцева (Лаптево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 57 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 19 км на поўдзень ад Смаленска, за 9 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Упакой. За 18 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Сагорнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Сагорнае — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белкарагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 635447300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 295 чалавек (155 мужчын і 140 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 171 чалавек (84 мужчыны і 87 жанчын).
Абель (кароль Даніі)
Абель (Abel; 1218 — 29 чэрвеня 1252) — кароль Даніі з 1250 года. Герцаг Шлезвіга з 1232 года. Сын дацкага караля Вальдэмара II і прынцэсы Берэнгарыі Партугальскай. Брат дацкіх каралёў Эрыка IV і Крыстафера I.
Абель быў каранаваны 1 лістапада 1250 года пасля смерці свайго брата Эрыка IV. Эрык IV быў, відаць, забіты людзьмі Абеля. Абель канфліктаваў з братам, аспрэчваючы права на трон. Хоць Абель разам з 24 дваранамі даў т.з. «клятву двух тузінаў» (dobbelt tylvter-ed), што не ўдзельнічаў у забойстве, меркаванне, што Эрык быў забіты па загадзе Абеля, да гэтага часу шырока распаўсюджана.
Абель і яго жонка Мехцільда Гольштэйнская (Mechtilde af Holsten) кіравалі ў Даніі палтара года. Ён быў забіты ў бітве 29 чэрвеня 1252 года падчас карнай экспедыцыі ў Паўночную Фрысландыю. Яго сын Вальдэмар быў захоплены архібіскупам Кёльна для атрымання выкупу, таму каралём Даніі стаў малодшы брат Абеля Крыстафер I (які быў каранаваны на Ражство 1252 года). Каралева-ўдава Мехцільда ў 1261 годзе ажаніла з ярлам Біргерам.
Нашчадкі Абеля кіравалі ў паўднёвай Ютландыі да 1375 года, часта сумесна са сваімі гольштэйнскімі сваякамі. Яны стваралі пастаянную праблему для дацкіх каралёў з-за сепаратысцкіх памкненняў.
Алабамскі ўніверсітэт у Хантсвіле
Алабамскі ўніверсітэт у Хантсвіле (University of Alabama in Huntsville) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Хантсвіл ў штаце Алабама.
Агульная характарыстыка
Пачынаючы са студзеня 1950 года ў якасці філіяла Алабамскага ўніверсітэта заняткі ўпершыню праводзіліся ў сярэдняй школе. Аднак стан спраў змяніўся ў 1961 годзе, калі Вернер фон Браўн, нямецкі вучоны-ракетчык, прывезены ў ЗША пасля таго, як працаваў на нацысцкі рэжым, дапамог стварыць навукова-даследчы інстытут для навукоўцаў і інжынераў НАСА з перадавымі праграмамі па тэхніцы і прыродазнаўстве. Першыя ступені бакалаўра былі ўручаны ў маі 1968 года. Праз год Савет папячыцеляў Алабамскага ўніверсітэта прагаласаваў за тое, каб зрабіць Алабамскі ўніверсітэт у Хантсвіле незалежным і аўтаномным кампусам.
Універсітэт ненадоўга прыцягнуў усеагульную ўвагу ў лютым 2010 года, калі прафесар забіў трох чалавек і параніў яшчэ трох падчас сходу выкладчыкаў.
Структура
Універсітэт прапануе 89 праграм атрымання акадэмічных ступеняў, у тым ліку 44 праграмы бакалаўрыяту, 30 праграм магістратуры і 15 праграм аспірантуры праз дзевяць каледжаў: мастацтваў, гуманітарных і сацыяльных навук, бізнесу, адукацыі, інжынерыі, ганаровы каледж, медсястрынства, прафесійнага і бесперапыннага навучання, навук і каледж аспірантуры.
Лоіна
Лоіна (Лоино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 46 км на паўночны захад ад г. Смаленска, за 7 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель на правым беразе ракі Лойна. Насельніцтва — 369 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Лоінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Павел Аляксеевіч Чаранкоў
Павел Аляксеевіч Чаранкоў (15 (28) ліпеня, сяло Новая Чыгла, Баброўскі павет, Варонежская губерня — , Масква) — савецкі фізік, двухразовы лаўрэат Сталінскай прэміі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (сумесна з І. Я. Тамам і І. М. Франкам) (1958).
Біяграфія
Бацькі Паўла Аляксеевіча — Аляксей Ягоравіч і Марыя Чаранкова — былі сялянамі.
У 1928 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Варонежскага ўніверсітэта (ВарДУ). Па заканчэнні універсітэта быў накіраваны выкладаць у школу ў горад Казлоў, цяперашні Мічурынск. Праз два гады ў той жа горад атрымала размеркаванне Марыя Аляксееўна Пуцінцава, дачка Аляксея Міхайлавіча Пуцінцава — варонежскага літаратуразнаўца-краязнаўца, прафесара ВарДУ, заснавальніка дома-музея І. С. Нікіціна, таксама скончыла ВарДУ, аддзяленне рускай мовы і літаратуры педфака. У 1930 годзе Чаранкоў пабраўся з Марыяй Пуцінцавай. У 1932 годзе ў іх нарадзіўся сын Аляксей, у 1936 годзе — дачка Алена. У лістападзе 1930 года ў Варонежы арыштавалі па справе краязнаўцаў Аляксея Міхайлавіча Пуцінцава. У самым канцы таго ж года быў «раскулачаны» ў Новай Чыгле бацька Паўла Аляксеевіча — Аляксей Ягоравіч Чаранкоў. У 1931 годзе Аляксея Ягоравіча судзілі і адправілі ў ссылку. Яго абвінавацілі ў прыналежнасці да партыі эсэраў і ва ўдзеле ў «кулацкай» сходцы 1930 года. У 1937 годзе бацьку вучонага зноў арыштавалі, у 1938 годзе асудзілі і расстралялі за контррэвалюцыйную агітацыю.
У 1930 годзе Чаранкоў паступіў у аспірантуру Інстытута фізікі і матэматыкі ў Ленінградзе. У 1935 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, а ў 1940 годзе — доктарскую. З 1932 года працаваў пад кіраўніцтвам С. І. Вавілава. З 1935 года — супрацоўнік Фізічнага інстытута імя П. М. Лебедзева ў Маскве (ФІАН), з 1948 года — прафесар Маскоўскага энергетычнага інстытута, з 1951 года — прафесар Маскоўскага інжынерна-фізічнага інстытута. Стварыў і шмат гадоў нязменна узначальваў Аддзел фізікі высокіх энергій ў філіяле ФІАНа (г. Троіцк).
Член КПСС з 1946 года. Член-карэспандэнт АН СССР (1964). Сапраўдны член АН СССР (1970).
Апошнія 28 гадоў жыцця правёў у маскоўскай кватэры ў раёне Ленінскага праспекта, дзе размешчаны розныя інстытуты Акадэміі навук, у тым ліку і ФІАН.
Памёр 6 студзеня 1990 года ад механічнай жаўтухі. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках.
Штэфан Марка Дакснер
Штэфан Марка Дакснер (Štefan Marko Daxner;, Тысавец — , там жа) — славацкі грамадскі дзеяч, пісьменнік. Адзін з кіраўнікоў славацкага нацыянальнага руху ў 1848—1849 гадах. У 1860-х гадах — бачны дзеяч славацкай народнай партыі, укладальнік Мемарандума славацкай нацыі 1861 года, асноўным патрабаваннем якога было наданне аўтаноміі славакам ў межах Венгерскага каралеўства. Супрацоўнічаў у выданнях Маціцы славацкай і «Пештбудзінскіх ведамасцях» («Pestbudinske vedomosti»).
Сяргей Аляксандравіч Рудыка
Сяргей Рудыка (нар., , УССР) — украінскі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Сяргей нарадзіўся 14 чэрвеня 1988 года ў футбольным асяроддзі: яго бацька Аляксандр Рудыка і дзядзька Аляксей Рудыка гулялі за запарожскі «Металург» у 1970-я гады. Сяргей таксама стаў выхаванцам «Металурга».
На прафесійным узроўні пачаў гуляць у 2005 годзе ў другой камандзе «Металурга», якая выступала ў Другой лізе, дзе і выступаў да 2007 года. У Прэм’ер-лізе дэбютаваў 3 жніўня 2008 года ў матчы супраць луганскай «Зары» (0:0). Аднак асноўным іграком каманды не быў, выходзячы галоўным чынам на замену. У другой палове сезона 2009/10 на правах арэнды выступаў за луганскую «Зару», дзе адыграў у дзесяці матчах, пасля чаго вярнуўся ў Запарожжа.
Па выніках сезона 2010/11, у якім Рудыка згуляў толькі 8 матчаў, «Металург» заняў апошняе 16 месца і вылецеў у Першую лігу. У другім па ўзроўні дывізіёне Сяргей, скарыстаўшыся тым, што каманду пакінуў шэраг асноўных ігракоў, змог стаць асноўным іграком каманды, згуляўшы 26 матчаў, у якіх забіў чатыры галы і дапамог клубу вярнуцца назад у Прэм’ер-лігу, дзе працягнуў быць асноўным паўабаронцам клуба. У летняе міжсезонне 2014 года ў Рудыкі была магчымасць перайсці ва ужгарадскую «Гаверлу», але клубы не змаглі дамовіцца да закрыцця трансфернага акна. У чэрвені 2015 года разам з шэрагам іншых ігракоў пакінуў «Металург».
У ліпені 2015 года падпісаў кантракт з харкаўскім «Металістам». У складзе новай каманды дэбютаваў 5 ліпеня 2015 года ў матчы першага тура чэмпіянату Украіны 2015/16 супраць львоўскіх «Карпат» (2:0). Галоўны трэнер Аляксандр Сявідаў выставіў Рудыку ў асноўным складзе, аднак Сяргей не змог дайграць увесь матч, атрымаўшы на 89 хвіліне першае ў сваёй прафесійнай кар’еры выдаленне. У канцы лістапада таго ж года пакінуў харкаўскі клуб.
У сакавіку 2016 года прыбыў на прагляд у салігорскі «Шахцёр», з якім неўзабаве падпісаў кантракт. У пачатку жніўня 2016 года разарваў кантракт з «Шахцёрам» і неўзабаве далучыўся да львоўскіх «Карпат». Аднак, ужо ў лістападзе па пагадненні бакоў пакінуў львоўскі клуб.
У снежні 2016 года падпісаў кантракт з марыупальскім «Ільічоўцам» да канца сезона 2016/17. У ліпені 2017 года падоўжыў кантракт з клубам, які выйшаў у Прэм’ер-лігу і змяніў назву на «Марыупаль», аднак у снежні 2017 года пакінуў каманду.
У сакавіку 2018 года зноў апынуўся ў Беларусі, падпісаўшы кантракт з магілёўскім «Дняпром». У складзе магілёўскай каманды стаў іграком асновы, толькі ў маі не гуляў з-за траўмы. У кастрычніку 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў Магілёў.
У лютым 2019 года далучыўся да балгарскага клуба «Вярэя», аднак ужо праз два месяцы пакінуў яго. У ліпені 2019 года вярнуўся ў запарожскі «Металург», дзе гуляў да студзеня 2020 года. У 2020 годзе выступаў на аматарскім узроўні за «Таўрыю-Скіф», пасля чаго завяршыў кар’еру.
Міжнародная кар’ера
19 лістапада 2008 года згуляў свой адзіны матч за моладзевую зборную Украіны, выйшаўшы на поле ў канцы паядынку з Польшчай (3:1).
Міхаіл Апанасавіч Дзмітрыеў
Міхаіл Апанасавіч Дзмі́трыеў ( — ) — педагог, доктар педагагічных навук (1993), прафесар (1994), заслужаны настаўнік БССР (1964), Герой Сацыялістычнай Працы (1971), удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Барсукі Кармянскай воласці Рагачоўскага павета Гомельскай губерні РСФСР (сучасны аграгарадок у Гомельскай вобласці Беларусі) у сям’і настаўніка. Скончыў няпоўную сярэднюю школу. Працаваў настаўнікам у Кармянскім раёне. У 1937 годзе паступіў у Рагачоўскае педагагічнае вучылішча, пасля другога курса якога паступіў у Рагачоўскі настаўніцкі інстытут і скончыў яго ў 1941 годзе. Адначасова з 1940 года працаваў настаўнікам у вёсцы Ліцвінавічы Кармянскага раёна. З 1 ліпеня 1941 залічаны ў Кармянскі знішчальны батальён. У сакавіку 1943 г. залічаны ў склад 10-й Журавіцкай партызанскай брыгады. У 1943 годзе быў абраны членам, пазней сакратаром Журавіцкага падпольнага райкама ЛКСМБ. З восені 1943 г. М. А. Дзмітрыеў у складзе 1-й Буда-Кашалёўскай партызанскай брыгады. Пасля вызвалення раёна ад захопнікаў быў накіраваны працаваць настаўнікам у вёску Старыя Журавічы, займаў пасаду дырэктара Журавіцкай сярэдняй школы. У 1946 годзе ўступіў у ВКП(б) Беларусі, працаваў інспектарам аддзела адукацыі выканаўчага камітэта Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў. З 1949 года — загадчык аддзелам народнай адукацыі Кармянскага раённага Савета дэпутатаў працоўных, пазней — дырэктар школы № 2 у Карме. У 1950 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. 3 1961 года на пасадзе дырэктара Кармянскага школы-інтэрната. У 1971 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1974 г. рэктар Мазырскага педагагічнага інстытута. У 1985—1999 гг. выкладаў у Гомельскім педагагічным інстытуце.
Жыў у Гомелі. Памёр 10 кастрычніка 2001 г. Пахаваны на могілках «Асавец».