cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Індская цывілізацыя
Эканоміка
Даследаванне ліпідаў на рэштках пасудзін паказала, што індцы ўжывалі шмат мяса свойскай жывёлы. Яны трымалі зебу, свінняў, буйвалаў, коз, авечак, курэй. Раскопкі вёскі Алахдзіна на поўдні сучаснага Пакістана выявілі важнасць жывёлагадоўлі для мясцовай эканомікі. Відавочна, жывёла выкарыстоўвалася не толькі для забеспячэння малаком і мясам, але і для абмену. Важным земляробчым вынаходніцтвам быў цяжкі плуг, якім узворвалі глебу з дапамогай быкоў. Аднак вяскоўцы з Алахдзіна ведалі і камерцыйнае рамяство. Яны займаліся вытворчасцю тканін з бавоўны. Тканіны фарбавалі з дапамогай пігментаў мінеральнага і расліннага паходжання. Рамяство квітнела і ў іншым знойдзеным сельскім паселішчы Гола-Дхора ў Гуджараце. Яго жыхары выраблялі ўпрыгожванні з ракавін. Даследаванне сельскіх паселішчаў Індскай цывілізацыі ў Хар’яне прадэманстравала тое, што іх жыхары займаліся земляробствам без бачнага вонкавага прымусу, адначасова вырошчвалі некалькі ядомых культур для падстрахоўкі ад неўраджаю і ведалі севазварот.
Абмен і гандаль
Доказам шчыльных унутраных сувязей Індскай цывілізацыі з’яўляецца стандартызацыя мер вагі. У якасці гір выкарыстоўвалі паралелепіпедападобныя каменныя або тэракотавыя брусы. Найменшы важыў 0,55 г., найбольш цяжкі — 11467,6 г. Адхіленне ад стандарту не перавышала 5 %. Прадстаўнікі Індскай цывілізацыі таксама карысталіся прамавугольнымі штампаванымі пячаткамі з мыльнага каменю ад 2 см да 3 см. На іх выразаліся выявы звяроў, раслін, прадметаў, прылад, фантастычных істот, піктаграм. Відавочна, такія пячаткі насілі на шыі ў якасці ўпрыгожвання. Але іх галоўнае прызўначэнне было ў прыкладанні да вільготнай гліны для стварэння пломбаў-адбіткаў. Археолагамі былі выяўлены тысячы пячатак і пломбаў. На пломбах былі знойдзены сляды вяроўкі, якія дазваляюць выказаць здагадку, што імі кляймілі змацаваныя звязкі тавараў. Надпісы на пячатках могуць паказваць права ўласнасці, а выявы з’яўляюцца эмблемамі пэўных асоб і гандлёвых аб’яднанняў.
Прадстаўнікі Індскай цывілізацыі былі вымушаны падтрымліваць вонкавыя сувязі, паколькі мелі патрэбу ў крэмніі і металах, якіх амаль не было на тэрыторыі, асвоенай імі. Так, медзь і волава дастаўлялі з Белуджыстана і Афганістана, магчыма з Гімалайскага рэгіёна і Амана. Прадметы, зробленыя індскімі майстрамі, знаходзяць на месцы гарадоў Бактрыйска-Маргіянскага комплекса ў Сярэдняй Азіі, на Аравійскім паўвостраве, дзе ў другой палове 3 тысячагоддзя да н. э., квітнела культура Ум-аль-Нар. Многія навукоўцы прытрымліваюцца думкі, што існавалі прамыя сувязі паміж Індскай цывілізацыяй і Месапатаміяй. Доказаў гэтага няшмат — знаходкі карнеолу ў Уры, апрацаванага па харапскай тэхналогіі, а таксама ўпрыгожванняў з ракавін з узбярэжжа паўднёвага захаду Індастана. Ускосным доказам могуць быць агульныя для дзвюх старажытных цывілізацый матывы культурных артэфактаў. Шматлікія прадметы, вырабленыя прадстаўнікамі Індскай цывілізацыі, былі выяўлены пры раскопках у Сузах, сталіцы Элама.
Тавары з Індскай цывілізацыі маглі трапляць у Месапатамію не наўпрост, а пры пасредніцтве іншых народаў. Такімі пасрэднікамі былі народы сучаснага Ірана. Яшчэ адным важным месцам пасрэдніцкага гандлю быў Бахрэйн. Характэрна тое, што тагачасныя насельнікі гэтага вострава карысталіся мерамі вагі, запазычанымі ў Індскай цывілізацыі. Аднак прыхільнікі прамых сувязей атаясамляюць Індскую цывілізацыю з краінай Мелуха, якую ўзгадвалі шумеры і акадцы. Так, Сарган пахваляўся, быццам бы караблі з Мелухі прыбываюць у Акадэ, а Гудэа з Лагаша купляў у Мелусе каштоўныя камяні. Акрамя камянёў і ўпрыгожванняў, гандляры Індскай цывілізацыі маглі прывозіць баваўняныя тканіны, драўніну, слановую косць і буйвалаў. Але мала зразумела, якія тавары з Месапатаміі цікавілі іх.
Грамадства
Сацыяльная і палітычная пабудова грамадства Індскай цывілізацыі з’яўляецца даўнім прадметам навуковых дыскусій. Узвядзенне буйных гарадоў па плану, іх забеспячэнне, стварэнне і абслугоўванне складаных канструкцый накшталт каналізацыі і ірыгацыйнай сістэмы, увядзенне агульна прынятых стандартаў — усё гэта прыкметы добра арганізаваных супольнасцей. Першыя археолагі, якія вялі раскопкі Харапы і Махенджа-Дара, прытрымліваліся традыцыйнага пункту гледжання, што падобная арганізацыя павінна абапірацца на моцную дзяржаву і рэлігійныя інстытуты. Нездарма адну з першых знойдзеных у 1925—1926 гг. у Махенджа-Дара статуй з выявай мужчыны нараклі «Кароль-жрэц». Але рэчаіснае прызначэнне гэтай і іншых статуй не вядома, яны не абавязкова з’яўляліся партрэтамі. Існаванне ўлады і дзяржаўнай эліты звычайна прадугледжвае наяўнасць рэзідэнцый накшталт палацаў з будынкамі вялікіх памераў, моцным фасадам, прасторнымі калідорамі і дварамі, дарагім унутраным аздабленнем. У гарадах Індскай цывілізацыі такіх няма. Умацаваныя цытадэлі не падыходзяць на ролю рэзідэнцый з-за адсутнасці адпаведных умоў. Высоўваюцца нават думкі, што гарадамі кіравала родавая арыстакратыя, якая не асабліва вылучалася сярод іншых абшчыннікаў. Аднак знешняя адсутнасць палацаў можа тлумачыцца хуткім пашырэннем гарадоў, калі наваколлі рэзідэнцый забудоўваліся, і тыя пераставалі адасабляцца ад суседніх кварталаў, іх манументальнасць гублялася. Ускосным доказам з’яўляецца падцверджанне сталай міграцыі ў гарады з іншых мясцін. Так, аналіз зубоў пахаваных у Махенджа-Дара паказаў, што частку жыцця яны пілі ваду, хімічны склад якой адрозніваецца ад мясцовай.
Сучасныя даследчыкі тлумачаць узнікненне дзяржаўнасці ў сталай Індскай цывілізацыі першапачатковай рэгіяналізацыяй, калі буйныя гарады падпарадкоўвалі меншыя супольнасці, а потым — інтэграцыяй, што стала паспяховай дзякуючы развіццю камунікацый і гандлю. Гэта тлумачэнне абапіраецца на археалагічныя матэрыялы, але не дае яснага ўяўлення пра структуру і характар дзяржаўных утварэнняў. Нарэшце, застаецца незразумелым, ці сфарміравалася ў межах Індскай цывілізацыі адзіная дзяржава, або развіццё дзяржаўнасці спынілася на фазе гарадоў-дзяржаў? Некаторыя навукоўцы прапануюць гіпотэзу, згодна якой дзяржаўнасці і традыцыйнай эліты ў Індскай цывілізацыі наогул не існавала, а грамадства заставалася эгалітарным.
Рэдкія знаходкі зброі і адсутнасць слядоў разбурэння і пажараў у гарадах сталай эпохі спарадзілі міф пра надзвычай мірны характар індскага грамадства. На самой справе, сляды пажараў часцяком сустракаюцца ў паселішчах перыяду паміж 2600 г. да н. э. і 2500 г. да н. э. Пазней гарады і крэпасці ахоўваліся тоўстымі мурамі, валамі і ровамі. У якасці зброі карысталіся дзідамі, сякерамі, доўгімі лістападобнымі нажамі з медзі і бронзы, булавамі з драўлянымі дзяржальнямі і каменнымі навершамі, прымацаванымі гіпсам. Стралковай зброяй з’яўляліся лук і стрэлы з доўгімі тонкімі вышчэрбленымі навершамі, а таксама прашча і кідальныя шары з гліны.
Акрамя дзяржавы старажытнае індскае грамадства магла гуртаваць супольная ідэалогія, увасобленая ў рэлігійных вераваннях і культах. У адсутнасці пісьмовых крыніц і манументальных рэлігійных збудаванняў навукоўцы рэканструююць рэлігійныя ўяўленні насельнікаў Індскай цывілізацыі праз выявы на пячатках, статуэткі, пахавальныя абрады і іншыя археалагічныя артэфакты. Так, некаторыя жаночыя постаці на выявах трактуюцца як багіні, а жывёлы накшталт быка або насарога як ахвярапрынашэнні. Некаторыя выявы падобныя на пазнейшыя, што сустракаюцца ў ведычнай рэлігіі і індуізме. Так, у Махенджа-Дара адшукана «пячатка Пашупаці», выява на якой нагадвае адну з інкарнацый Шывы. Вядомы пячаткі з выявамі свастыкі. Тым не меней, сучасныя навукоўцы схільны разглядаць не толькі падабенствы, але і адрозненні, таму не атаесамляюць рэлігію Індскай цывілізацыі з пазнейшымі рэлігіямі Індыі. Археолагамі былі знойдзены агмені, што маглі выкарыстоўвацца для ахвярапрынашэнняў. Мяркуецца, што грамадскія купальні з’яўляліся месцамі для рытуальнага ачышчэння.
Прадстаўнікі Індскай цывілізацыі ведалі 2 тыпы пахаванняў праз пакладанне цела ў зямлю і крэмацыю. Большасць належаць да першага тыпу. Не вядома, ці існавала розніца ў пахаванні ад сацыяльнага статуса і паходжання. Толькі 20 % магільняў належаць жанчынам, меней за 1 % — дзецям, астатнія пахаваныя — дарослыя мужчыны. Звычайна пахаванні мелі індывідуальны характар. Вядомы толькі 2 выпадкі парных пахаванняў мужчын з жанчынамі, некалькі групавых пахаванняў, а таксама магільні без пахаванняў (відавочна, для загінулых удалечыні, ахвяр дзікіх жывёл, зніклых і г. д.). Колькасць рэчаў у магільнях не вялікая, нават у параўнанні з дахарапскім перыядам. Гэта можна патлумачыць тым, што каштоўнасць рэчаў вызначалася са свецкага і духоўнага пунктаў гледжання. Свецкія рэчы лічыліся нікчэмнымі для мёртвых. Даследаванне пахаванняў дае дадатковую інфармацыю аб паўседзённым жыцці. Аналіз чалавечых рэштак паказаў, што прадстаўнікі Індскай цывілізацыі харчаваліся аднолькава добра, аднак пакутвалі ад такіх захворванняў, як лепра, туберкулёз , малярыя, анемія і інш.
Заняпад
На мяжы 3 і 2 тысячагоддзяў да н. э. Індская цывілізацыя ўвайшла ў фазу крызіса. У 1800—1700 гг. да н. э. адбыўся яе заняпад. Насельніцтва буйных гарадоў значна скарацілася, будаўніцтва больш не вялося па плану, зніклі знакамітыя стэатытавыя пячаткі з піктаграмамі. У некаторых выпадках жыхары наогул пакідалі свае паселішчы, а потым адраджалі іх, але ўжо ў значна меншых маштабах.
У 1953 г. археолаг высунуў тэорыю арыйскага заваявання, аднак яна хутка была абвергнута, паколькі сведчанняў пажараў і разбурэнняў не было выяўлена, а на рэштках людзей, якіх даследчык прыняў за забітых, не засталося слядоў гвалту. У далейшым навукоўцы разглядалі гіпотэзы аб вялікіх паводках або, наадварот, засухах, якія сталі прычынай заканчэння Індскай цывілізацыі. Вядома, што прыродныя катаклізмы, што адбыліся прыкладна ў канцы 3 тысячагоддзя да н. э., суправаджалі разбурэнне Бактрыйска-Маргіянскага археалагічнага комплекса, Акадскай імперыі, Трэцяй дынастыі Ура і Старога царства ў Егіпце. Такім катаклізмам на паўночным захадзе Паўднёвай Азіі мог стаць моцны тэктанічны зрух, што выклікаў змены рэчышчаў буйных рэк, знікненне Сарасваці, другой па значэнню ракі пасля Інда, і адступленне Аравійскага мора, так што партовыя паселішчы апынуліся ўглыбі мацерыка. Геолагамі былі выяўлены сведчанні сур'ёзных землятрусаў у раёнах Калібангана каля 2900 г. да н. э. і 2700 г. да н. э. і Дхалавіры каля 2200 г. да н. э. Аднак прапанаваная імі храналогія не супадае з часам крызіса Індскай цывілізацыі. Да таго ж высветлілася, што Сарасваці знікла значна раней, чым меркавалася, і гэта не паўплывала на доступ гарадоў да крыніц вады.
У канцы ранняга перыяда, калі адбывалася перасяленне ў даліну Інда, а таксама падчас урбанізацыі сталага перыяда агульная колькасць паселішч скарацілася, паколькі значная частка насельніцтва апынулася ў буйных гарадах. Урбанізацыя стала магчымай дзякуючы развіццю сельскай гаспадаркі, якая ў спрыяльных кліматычных умовах забяспечвала тысячы гараджан харчам. Акрамя таго, гарады залежылі ад навакольных рэсурсаў, у тым ліку лясоў, багатых на драўніну, што з'яўлялася будаўнічым матэрыялам і палівам. Вырубка лясоў прывяла да пашырэння пашы, у якасці паліва часцей выкарыстоўвалі жывёльны гной. Скарачэнне рэсурсаў павінна было адмоўна адбіцца на паўседзённым жыцці і развіцці такіх важных рамёстваў, як металургія і выраб керамікі. Рост насельніцтва ў Харапе быў асабліва імклівым паміж 2200 г. да н. э. і 1900 г. да н. э. Ён суправаджаўся пагаршэннем арганізаванасці ў будаўніцтве, павелічэннем эпідэмічных захворванняў і выпадкаў гвалту.
Частка навукоўцаў мяркуе, што зніжэнне інтэнсіўнасці мусонаў, якое дазволіла ў сярэдзіне 3 тысячагоддзя да н. э. насяліць рачныя даліны, працягвалася ў сталы перыяд, і ў пачатку 2 тысячагоддзя да н. э. клімат стаў болей засушлівы, чым у нашы дні. Гэта стала прычынай скарачэння пасеваў пшаніцы на карысць рысу і просу, павелічэння ролі жывёлагадоўлі і міграцыі насельніцтва на больш спрыяльныя для забеспячэння харчам і прыроднымі рэсурсамі тэрыторыі. У 2 тысячагоддзі да н. э. колькасць паселішчаў зноў павялічылася, але адбыўся іх зрух на ўсход і паўночны ўсход. Паселішчы паслягарадскога перыяду знаходзяць у Гуджараце, Пенджабе, Джаму і Кашміры, Хар’яне, на захадзе Утар-Прадэш. У сваёй большасці яны не мелі планавання і буйных умацаванняў.
Хамурапі
Хамурапі (літар. «Старэйшы сваяк — лекар») — цар Вавілона, кіраваў прыблізна ў 1793 да н. э. — 1750 да н. э., з I Вавілонскай (амарэйскай) дынастыі. Сын Сін-мубаліта. Хамурапі быў майстэрскім палітыкам і вайскаводам, з яго імем звязана ўзвышэнне Вавілона.
IC 4065
IC 4065 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Хамурапі
Пачатак кіравання
Хамурапі, як і іншыя цары Двурэчча да яго, пачаў сваё валадаранне з традыцыйнага мерапрыемства — ўстанаўлення «справядлівасці», гэта значыць з адмены даўгоў і прабачэнні нядоімак. Першыя 5 гадоў Хамурапі прысвяціў горадабудаўніцтву і, верагодна, падрыхтоўцы ваенных дзеянняў супраць супернікаў.
IC 4065
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Хамурапі
Пачатак кіравання
На 6-ым годзе кіравання (каля 1787 да н. Э.) Хамурапі вырашыўся нанесці ўдар па Ларсе. Былі ўзятыя Ісін і Урук, вавілонская войска стаяла ў адным пераходзе ад сталіцы Рым-Сіна. Аднак лікаванне маладога цара было заўчасным. На наступны год вайна з Ларсам працягнулася, але вайсковыя дзеянні ішлі ўжо значна бліжэй да Вавілону, чым да Ларса, на берагах «бурачнага канала» (І [д]-шумундар), пракапаным яшчэ па загадзе Апіль-Сіна, дзеда Хамурапі, і, значыць, не на тэрыторыі царства Ларса. З гэтых часоў паміж Хамурапі і Рым-Сіна надоўга усталёўваецца мір. Наступальныя дзеянні Хамурапі вядзе цяпер у іншых кірунках.
Пётр Антонавіч Крачэўскі
Пётр (Пётра) Антонавіч Крачэўскі (Крэчэўскі) (7 жніўня 1879, в. Дубна, цяпер Гродзенская вобласць, Беларусь — , ) — беларускі палітычны і грамадска-культурны дзеяч. Удзельнік Усебеларускага з’езда 1917 года. Сябра Рады БНР, 3-і старшыня Рады БНР.
Біяграфія
З 1914 года на вайсковай службе, на пасадзе справавода аднаго з вайкова-ветэрынатрынх лазарэтаў. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года старшыня Барысаўскага савета салдацкіх і рабочых дэпутатаў. Дэлегат Усебеларускага з’езда 1917 года. На з’ездзе ўзначальваў мандатную камісію. Па разгоне ўвайшоў у Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда, а пасля ў Раду БНР. З 19 лютага 1918 года ў складзе Народнага сакратарыята Беларусі, дзяржаўны кантралёр, з красавіка народны сакратар фінансаў, у траўні — народны сакратар гандлю і прамысловасці. 24 красавіка 1918 года ўзначаліў Цэнтральную беларускую гандлёвую палату. З ліпеня, у выніку распаду Беларускай сацыялістычнай грамады, адзін з лідараў Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў. У верасні 1918 года разам з Тодарам Вернікоўскім накіроўваўся ва Украіну з мэтай заключэння пагаднення аб тавараабмене, 27 верасня 1918 года па заканчэнне місіі вярнуліся ў Менск. З украінскім урадам была дасягнутая згода ў пытанні тавараабмену: узамен на ўкраінскія тавары БНР абавязвалася пастаўляць лесаматэрыялы, дровы і запалкі. Нямецкая акупацыйная адміністрацыя дала дазвол на ажыццяўленне абмену. У канцы 1918 года, пасля заключэння пагаднення паміж Літоўскай Тарыбай і Віленскай беларускай радай, Пётра Крачэўскі выконваў абавязкі камісара ў Гродзенскім павеце. З 13 снежня 1919 года старшыня Народнай Рады БНР, а пасля адзінай Рады БНР. З 1920 года на эміграцыі ў Літве (Коўна), Чэхаславакіі. На эміграцыі ў Празе ўдзельнічаў у стварэнні Прадстаўніцтва Рады БНР, разгарнуў шырокую дыпламатычную дзейнасць, наладзіў інфармаванне заходнееўрапейскіх краін пра становішча ў БССР і Заходняй Беларусі. 26 верасня па 30 верасня 1921 года склікаў Усебеларускую канферэнцыю ў Празе, якая асудзіла Рыжскі мірны дагавор і пацвердзіла ідэалы незалежнасці Беларусі. Асудзіў рашэнне Другой Усебеларускай канферэнцыі 1925 года ў Берліне. Крачэўскі дамогся ад урада Чэхаславакіі стыпендый для беларускіх студэнтаў, адзін са стваральнікаў Беларускага загранічнага архіва ў Празе. У 1926 выдаў палітычна-навуковы альманах «Замежная Беларусь». У Празе жыў па адрасе: Vinohrady, Erbenova ul. 1.   Памёр 8 сакавіка 1928 года ў Вінагродскай бальніцы Прагі. Пахаваны на Ольшанскіх могілках у Празе.
Творчасць
Аўтар вершаванай драмы «Рагнеда» (1921), вершаў, перакладаў з рускай, чэшскай і ўкраінскай моў. Аўтар гістарычных і літаратурных эсэ і артыкулаў.
Канстанцін Іванавіч Бударын
У 1938—1939 — загадчык аддзелам прапаганды і агітацыі Мінскага ГК КП(б)Б.
У 1939—1940 — 1-ы сакратар Сталінскага РК КП(б)Б г. Мінска.
у 1940—1941 і 1944—1945 — старшыня Мінскага гарвыканкама.
У далейшым — на адказных дзяржаўных пасадах.
Горная справа
Горная справа (Mining engineering) — галіны навукі і тэхнікі, якія ахопліваюць працэсы здабычы з нетраў Зямлі карысных выкапняў.
Гісторыя горнай справы
Ужо ў эпоху неаліту з'явіліся першыя падабенствы руднікоў для здабычы медзі.
З II па I тысячагоддзе да н.э. адбываецца пераход да жалезнага веку.
Да IX стагоддзя не было падзелу паміж здабычай жалезнай руды і вытворчасцю дэталяў з жалеза. У IX-X стагоддзі адасобілася кавальская справа.
Вілейскі павет (альманах)
Вілейскі павет — гісторыка-краязнаўчы гадавік, прысвечаны сучаснаму Вілейскаму раёну і тэрыторыям, якія ў розныя часы ўваходзілі ў межы Вілейскага староства, Вілейскага павета, Вілейскай вобласці. Гэта мясціны, якія гістарычна ўваходзілі ў больш вялікі і старажытны рэгіён, які ахопліваў ў часы ВКЛ Віленскае ваяводства.
Выдаецца з 2014 года.
Укладальнікі гадавіка — Сяргей Макарэвіч і Дзяніс Канецкі.
Капітонаўка (Акмолінская вобласць)
Капітонаўка — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Капітонаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 54 км на поўдзень ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114041100.
Камуна (Смаленская вобласць)
Камуна (Коммуна) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Герб Манака
Герб Манака — каралеўскі герб Яго Ціхамірнай Высокасці Прынца Альберта II.
Цэнтральны шчыт упрыгожаны гербамі («апісаны» — на тэхнічнай мове геральдыкі), дыяганаль, срэбра і пурпур. Манахі, якія падтрымліваюць шчыт у гербе — гэта адлюстраванне гістарычнай падзеі, калі адбылося заваёўванне Манака ў 1297, тады Францыз Грымальдзі увайшоў у горад з салдатамі, апранутымі як манахі, з мячамі, утоенымі пад іхнімі рызамі. Вянок — апраўленне з колераў, навакольнае шчыт, сімвалізуе ордэн Св. Шарля.
Віктар Іванавіч Стражаў
Віктар Іванавіч Стражаў (нар. , Ківай, Клінцоўскі раён, Бранская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1979), прафесар (1979).
Біяграфія
Скончыў Алма-Ацінскі фінансава-крэдытны тэхнікум (1951), Ленінградскі фінансава-эканамічны інстытут (спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік», 1980). Працаваў ў Мінскім фінансавым тэхнікуме (з 1955), Інстытуце эканомікі АН Беларускай ССР (з 1960), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1965, прафесар кафедры бухгалтарскага ўліку, аналізу і аўдыту ў галінах народнай гаспадаркі).
Навуковыя інтарэсы: развіццё тэорыі, метадалогіі і методык уліку, аналізу і кантролю ў сістэме эканамічнага кіравання; праблемы падрыхтоўкі, перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі эканамістаў.
Узнагароды
Медаль СССР «Ветэран працы» (1989), нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2003), ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1995), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2007) і інш.
Ані Гукасян
Ані Гукасян (нар., Арменія) — армянская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Арменіі.
Клубная кар’ера
Скончыла школу № 173 імёны Ваагна Вардэваняна (1997—2007), Ерэванскі рэгіянальны дзяржаўны каледж № 2 (2009—2012, маркетынг).
Прафісійную кар’еру пачала ў «Фурмане» (2006—2009), у 2012 годзе перайшла ў марыупальскую «Ільічоўку». У 2013 годзе падпісала кантракт з магілёўскай «Надзеяй».
Мікалай Іванавіч Сталяроў
Мікалай Іванавіч Сталяро́ў (20 мая 1919, Крычаў — 14 жніўня 1985, Троіцк) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, намеснік камандзіра эскадрыллі 629-га знішчальнага авіяцыйнага палка 102-й знішчальнай авіяцыйнай дывізіі войскаў СПА тэрыторыі краіны, лейтэнант. Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Крычаў Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні(цяпер горад Магілёўскай вобласці). Рускі.
З дзяцінства жыў у Ленінградзе. Скончыў 7 класаў і школу ФЗВ. Працаваў судовым зборшчыкам.
У Чырвонай Арміі з 1938 года. У 1940 скончыў Чугуеўскае ваеннае авіяцыйнае вучылішча. У дзеючай арміі ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны — з пачатку баявых дзеянняў.
У ходзе Сталінградскай бітвы здзейсніў 127 баявых вылетаў, правёў 38 паветраных баёў. Асабіста збіў 6 і ў групе — яшчэ 4 самалёты праціўніка. Эскадрылля лейтэнанта Сталярова прыняла ўдзел у 39 паветраных баях, не страціўшы ні аднаго самалёта.
У 1960 годзе звольніўся ў запас у званні палкоўніка. Жыў у горадзе Троіцк Чалябінскай вобласці.
Памёр 14 жніўня 1985 года. Пахаваны ў горадзе Троіцк.
Ляўкова (Вяземскі раён)
Ляўкова (Левково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Лешчанка (Краснапольскі раён)
Ле́шчанка (, Лещенка) — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Яноўскага сельсавета.
Да 25 ліпеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Высакаборскага сельсавета.
Крамко
Крамко — прозвішча.
Крыагеній
Крыагеній (κρύος — ледзяны холад, мароз і — нараджэнне) - другі геалагічны перыяд неапратэразойскай эры. Пачаўся 850 млн гадоў назад і скончыўся каля 635 млн гадоў таму. Працягваўся, такім чынам, каля 215 млн гадоў. Верхняя мяжа крыягенія заснавана на стратыграфіі, ніжняя - чыста хронаметрычная.
Гэты перыяд характарызаваўся самым значным, аж да экватара, зледзяненнем на Зямлі (так званая гіпотэза «Зямля-сняжок»).
У гэты час існуе адна з самых старажытных фаўн мнагаклетачных жывёл - хайнаньская, вялікая частка прадстаўнікоў якой, мабыць, мелі чэрвепадобную форму.
Падчас крыягенія суперкантынент Радзінія распаўся, і суперкантынент Паноція пачаў фармавацца.
Цаліннае
Цаліннае — тапонім.
Нікала дэ Ліра
Нікала́ дэ Ліра́, таксама Мікалай Ліранскі (Nicolaus de Lyra, Nicolas de Lyre; каля 1270, Ла-Вей-Лір — 23 кастрычніка 1349, Парыж) — французскі багаслоў і прапаведнік, прафесар Парыжскага ўніверсітэта.
Біяграфія
Паводле некаторых звестак, паходзіў з яўрэйскай сям’і, якая прыняла хрышчэнне, аднак сучасныя гісторыкі лічаць гэта выдумкай і звязваюць паходжанне легенды з яго добрым веданнем іўрыта. Вядома, што ў 1291 годзе ён стаў манахам ордэна францысканцаў, жыў у кляштары Вернёй-сюр-Аўр. Неўзабаве быў накіраваны ў Парыж для вывучэння багаслоўскіх навук, у 1307 годзе атрымаў ступень бакалаўра, у 1308 годзе — магістра. У 1309 годзе стаў доктарам Сарбоны, з 1319 па 1324 год — правінцыйным міністрам (святаром) Францыі (Іль-дэ-Франс, паўночнай Пікардыі і Шампані), затым на той жа пасадзе ў Бургундыі. У 1310 годзе прымаў актыўны ўдзел у час працэсу паэтэсы Маргарыты Парэтанскай. У 1330 годзе пераехаў у Парыж, дзе да канца жыцця займаўся багаслоўскімі даследаваннямі, у першую чаргу пытаннямі блажэннага бачання — сумесна з дваццаццю васьмю іншымі багасловамі па загадзе караля Філіпа IV Прыгожага.
На працягу стагоддзяў сачыненні дэ Ліра служылі неабходным дапаможнікам для багасловаў і прапаведнікаў, што прывяло да з’яўлення прымаўкі «nisi Lyra lyrasset, totus mundus delyrasset» (не іграла б Ліра, увесь свет бы шалеў), якую Марцін Лютэр, на якога працы дэ Ліра таксама аказалі вялікі ўплыў і які ў сваіх постылах (пропаведзях) многае запазычаў з яго сачыненняў, замяніў фразай «si Lyra non lyrasset, Lutherus non saltasset» (не іграла б Ліра, не скакаў бы Лютэр).
Уплыў на выданні Скарыны
Францыск Скарына выкарыстаў яго каментарый пры падрыхтоўцы асобных біблейскіх кніг. П. У. Уладзіміраў лічыў, што каментарый Нікала дэ Ліра з’явіўся крыніцай для правядзення Скарынам паралеляў паміж Старым і Новым запаветам у прадмове да кнігі «Ісус Навін», для супастаўлення асобных навуковых дысцыплін і біблейскіх кніг у агульнай прадмове да ўсёй «Бібліі». Скарына ўслед за Нікала дэ Ліра прыводзіць у назвах кніг і ў прадмовах словы і фразы са старажытна-яўрэйскага тэксту Бібліі з іх перакладамі (у Нікала дэ Ліра — на грэчаскую і лацінскую мовы, у Скарыны — дадаткова і на беларускую мову). Якім выданнем каментарыяў карыстаўся Скарына, пакуль не ўстаноўлена; ёсць меркаванне, што адным з выданняў А. Кобергера.
Nizkiz
Nizkiz — беларускі рок-гурт, які выконвае песні на рускай і беларускай мовах. Створаны ў 2008 годзе ў Магілёве. Першы беларускі гурт, які выдаў альбом у лічбавым фармаце 3plet.
NGC 1271
NGC 1271 (іншыя абазначэнні — ZWG 540.96, PGC 12367) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Улас (паэма)
Творы быў задуманы і пачаты ў Залуччы пад назвай «Чортава балота» (Czartowy Bród). Сыракомля ў ім актуалізаваў тэму яднання шляхціча і мужыка. Жанрава паэт вызначыў сваю паэму як «вайсковая ідылія». Упершыню паэма была апублікаваная ў 1858 (паводле Людвіка Станіслава Каратынскага, 1857) г. у Вільні. Твор быў прысвечаны Яну Хянцінскаму.
Як адзначае Л. Ст. Каратынскі, у паэме відаць зачараванне Сыракомлі багатай і сумнай прыродай Палесся.
Язэп Крашэўскі пра дадзены твор пісаў: "Сэрца Кандратовіча цудоўна адклікнулася ва Уласе, непараўнальна прыгожым абразку, поўным жыцця, фарбы і нагадвае нам Пана Тадэвуша … Палескі пэйзаж у пачатку такі сапраўдны!.. Ніхто сардэчней не маляваў таямнічых палескіх глыбінь і гэтага шаноўнага, лагоднага люду, які іх насяляе…"
Змест
Дзеянне адбываецца падчас вайны 1812 года. У дом лесніка Уласа прыходзіць шляхецкая дружына, і яе правадыр пан Балтазар Капота папрасіў Уласа правесці іх праз балоты на Чортаў востраў, каб схавацца ад казакаў. Улас выканаў просьбу шляхты, а таксама добраахвотна стаўся для іх пасыльным: перадаваў лісты, харч, зброю. Часам замест сябе ён выпраўляў на Чортаў востраў сваю дачку Аксану, якая пакахала шляхціча Яна з Ачэртава. Улас шчыра клянецца ў вернасці, яго прымаюць роўным сабе.
Пераклады
У 1883 г. Ліядора Пальмін апублікаваў свой пераклад на рускую мову ў маскоўскім часопісе «Русская Мысль». У 1881 г. Ян Нечас здзейсніў і выдаў пераклад на чэшскай мове.
Усходняя жамчужына
«Усходняя жамчужына» — самая высокая тэлевежа ў Азіі (вышыня 468 метраў), чацвёртая па вышыні ў свеце, галоўная славутасць раёна Пудун у Шанхаі. Сфера, што вянчае вежу, мае дыяметр 45 метраў і знаходзіцца на вышыні 263 метра над зямлёй.
Бузэў (жудзец)
Бузэў (Judeţul Buzău) — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Плошча — 6103 км². На паўночны ўсход ад Бухарэста, у раёне населенага пункта Караджэле знаходзіцца радовішча прыроднага газу, запасы якога ацэньваюцца ў 25—27 млрд м³. Мяжуе з жудзецамі Брэіла — на ўсходзе, Прахава і Брашоў — на захадзе, Кавасна і Вранча — на поўначы, Яламіца — на поўдні.
Тубуаі (значэнні)
Тубуаі:
Палітычныя арганізацыі беларускай гісторыі
Палітычныя традыцыі на тэрыторыі Беларусі вельмі глыбокія і пачынаюцца яшчэ ў часы Рэчы Паспалітай. Тут мелася вялікая традыцыя стварэння канфедэрацый — своеасаблівых палітычных партый-магнатаў. У першай палове XIX ст. на Беларусі дзейнічалі шматлікія тайныя студэнцкія арганізацыі, падчас паўстання Кастуся Каліноўскага — групоўкі белых і чырвоных. У другой палове XIX ст. у Пецярбургу існавала «Беларуская сацыяльна-рэвалюцыйная група» (група «Гоман»). У 1902 годзе ўзнікае «Беларуская рэвалюцыйная грамада» (затым — сацыялістычня).
Цаліннае (Алтайскі край)
Цаліннае (Цели́нное) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Цаліннага раёна і Цаліннага сельсавета. Размешчана за 170 км на паўднёвы ўсход ад Барнаула. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Бійск 70 км. Насельніцтва — 4728 чалавек (2021).
IC 4066
IC 4066 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Універсітэт лагістыкі Кюнэ
Універсітэт лагістыкі Кюнэ — Вышэйшая школа прыкладных навук па лагістыцы і менеджменце (Kühne Logistics University – Wissenschaftliche Hochschule für Logistik und Unternehmensführung) — нямецкая прыватная вышэйшая навучальная і навукова-даследчая ўстанова з сядзібай у горадзе Гамбург.
Агульная характарыстыка
Універсітэт кіруецца Некамерцыйным таварыствам з абмежаванай адказнасцю «Універсітэт лагістыкі Кюнэ», адзіным акцыянерам якога з’яўляецца Дабрачынны фонд Кюнэ, які знаходзіцца ў Швейцарыі. Гэты фонд садзейнічае развіццю адукацыі і прафесійнай падрыхтоўкі, а таксама даследаванням і навуцы ў транспартнай індустрыі і лагістыцы.
Установа складаецца з двух факультэтаў: факультэта аперацый і тэхналогій і факультэта лідарства і менеджменту.
У цяперашні час у ВНУ налічваецца 22 прафесара, якія займаюцца даследаваннямі ў галіне лагістыкі, менеджменту і карпаратыўнага кіравання.
Місія беларускіх ваенных медыкаў у Сірыі
Місія беларускіх ваенных медыкаў у Сірыі — дзейнасць медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння (МАСП) 432-га Галоўнага ваеннага клінічнага медыцынскага цэнтра Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь па аказанні дапамогі ў ліквідацыі наступстваў землетрасення 6 лютага 2023 года на тэрыторыі Сірыі.
Гэта першая замежная камандзіроўка МАСП, у якую падраздзяленне адправілася ў поўным складзе. Беларускімі ваеннымі місія адзначана як унікальная ў гісторыі медыцыны рэспублікі, паколькі спецыялісты працавалі ва ўмовах не толькі прыроднага бедства, але і ваеннага канфлікту.
Перадгісторыя
У 2011 годзе ў Сірыі пачалася грамадзянская вайна. З самых першых дзён канфлікту Беларусь актыўна падтрымлівала дзеючы сірыйскі рэжым на чале з Башарам Асадам. Дзяржава аказвала ўладам розную дапамогу, пачынаючы ад дыпламатычнай і гуманітарнай, заканчваючы пастаўкамі ўзбраенняў. У лютым 2022 года Аляксандр Лукашэнка паведаміў, што Башар Асад прасіў яго дапамагчы Сірыі ўрачамі.
6 лютага 2023 года ва Усходнім Міжземнамор’і адбылося магутнае землетрасенне. Былі зарэгістраваны вялікія разбурэнні ў сірыйскіх гарадах Латакія і Хама. У выніку бедства загінулі больш за 54 400 чалавек (з іх 8476 на сірыйскай тэрыторыі), 122 568 пацярпелі.
Многія краіны прапанавалі дапамогу Турцыі і Сірыі, большая частка якой пайшла першай. На турэцкую тэрыторыю прыбылі ратавальнікі з 77 дзяржаў. У сваю чаргу Дамаску дапамаглі Ірак, ААЭ, Іран, Алжыр, Расія, Егіпет, Пакістан, Арменія, Аман, Куба, Венесуэла, КНР, а таксама Беларусь.
Склад
У Сірыю адправіліся сорак пяць спецыялістаў, у ліку якіх тэрапеўты, хірургі, неўролагі, анестэзіёлагі, інфекцыяністы, акуліст, УГД-спецыяліст, а таксама медыцынскія сёстры, вадзіцелі, электрыкі, сувязісты і карэспандэнты. Шмат каму з іх ужо даводзілася працаваць у розных, у тым ліку экстрэмальных умовах. Больш паловы персаналу раней былі ў складзе міратворчай місіі ААН у Ліване, дзе ад 432-га шпіталя кожны год працавала хірургічная брыгада — два ўрачы і дзве медыцынскія сёстры. Папярэдні вопыт зносін з арабскім насельніцтвам вельмі дапамог у сірыйскай місіі, бо спецыялісты паспелі вывучыць менталітэт і культуру народа.
Начальнікам прыёмнага аддзялення быў прызначаны ўрач-хірург, падпалкоўнік Сяргей Рубанік (старэйшая медсястра — Кацярына Латышэвіч ), аперацыйнага аддзялення — капітан Аліна Емяльяненка (старэйшая аперацыйная сястра — Вольга Яхнавец ), загадчыцай клініка – біяхімічнай лабараторыі — урач клінічнай лабараторнай дыягностыкі Таццяна Чырыкава. Ад СМІ пры групе знаходзіўся намеснік начальніка 2-га карэспандэнцкага аддзела ваеннага інфармацыйнага агенцтва «Ваяр» маёр Алег Някала. Шпітальнае аддзяленне прадстаўлена падпалкоўнікамі Андрэем Навуменкам (отарыналарынголаг) і Паўлам Зарэцкім (неўролаг), а таксама старшыной Дар’яй Корвель (медсястра). У ліку каманды таксама знаходзіліся падпалкоўнік, траўматолаг-артапед Яўген Раманоўскі; старшына, медыцынская сястра, анестэзіст аддзялення анестэзіялогіі і рэанімацыі Ганна Юшчанка ; вядучы хірург 432-га шпіталя Аляксей Трухан.
Агульнае кіраўніцтва ажыццяўляў начальнік медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння палкоўнік медыцынскай службы Андрэй Гурыновіч.
Аснашчэнне
У наяўнасці ў МАСП у Сірыі знаходзілася:
Разгортванне
Камандзіроўка рыхтавалася па даручэнні галавы дзяржавы Аляксандра Лукашэнкі.
8 або 9 лютага 2023 года ў тры гадзіны дня байцам медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння паступіў званок ад начальніка шпіталя. Камандуючы загадаў прыступіць да ўнутранага згортвання і выпісаць усіх бягучых пацыентаў. Спецыялістаў папярэдзілі, каб узялі медыкаменты на месяц. Яны не ведалі дакладна, які аб’ём дапамогі будуць аказваць і да чаго рыхтавацца, таму бралі абсалютна ўсё, з запасам. Пазней паступіла інфармацыя, што рыхтуецца камандзіроўка ў адну з краін, дзе адбыўся землятрус. Падпалкоўнік Рубанік выказаў здагадку, што гэта будзе Сірыя, хоць не быў у гэтым да канца ўпэўнены.
Першапачаткова дату вылету прызначылі на 12 лютага, а затым перанеслі на 14-е. Праводзіць медыкаў і падзякаваць беларускаму боку за спагадлівасць асабіста прыехаў сірыйскі пасол Махамад аль-Умрані. Група на расійскім Іл-76 вылецела з авіябазы Мачулішчы ў аэрапорт Хмеймім, а адтуль накіравалася ў Алепа. Адразу ж быў разгорнуты ваенна-палявы шпіталь.
Дзейнасць
Як адзначыў карэспандэнт Алег Някала ў артыкуле газеты «Звязда», кваліфікаваная медыцынская дапамога для жыхароў Алепа была вялікай рэдкасцю. Сацыяльная інфраструктура пасля чатырох гадоў баёў за горад і наступстваў прыроднага бедства яшчэ не адноўлена. Не наладжана як след і медыцынскае абслугоўванне.
У сярэднім беларускі шпіталь прымаў 200 чалавек у суткі. У дзень спецыялісты рабілі па 25-30 агульных аналізаў крыві. У дзённым стацыянары вылечаны больш за 70 пацыентаў. Усяго дапамаглі больш за 3 тысячы пацыентам (з іх 1000 толькі за першыя пяць дзён ; самаму малодшаму толькі споўніўся год, старэйшаму — 90 гадоў ), праведзены каля 800 лабараторных даследаванняў. Сірыйцы звярталіся да беларускіх медыкаў з рознымі паталогіямі: не дыягнаставанымі пераломамі, наступствамі застарэлых траўмаў, мінна-выбуховымі траўмамі, кулявымі і асколачнымі раненнямі.
Асноўнай праблемай для спецыялістаў стаў моўны бар’ер (у Ліване беларусы працавалі з пацыентамі толькі на англійскай, таму арабскай не валодалі), аднак беларускія і сірыйскія ўлады далі ім перакладчыкаў. Часцяком перакладчык стаяў на сартавальнай пляцоўцы, дзе лекар апытваў пацыентаў і вызначаў да якога доктару накіраваць. Затым грамадзянін ішоў рэгістравацца, і яму выдавалі лісток з накіраваннем да вызначанага лекара. Далей ужо доктар ставіў дыягназ і прызначаў лячэнне. Часам здараліся сітуацыі, калі не было свабодных перакладчыкаў. Тады медыкі прасілі пацыентаў пачакаць альбо з дапамогай жэстаў і самых простых слоў, якія ўдалося вывучыць, размаўлялі. У такіх выпадках сірыец паказваў пальцамі на балючае месца.
Іншай праблемай стала адсутнасць педыятра. Нюансы заключаліся ў тым, што для дзяцей зусім іншыя дазоўкі прэпаратаў, а таксама фізічныя і анатамічныя адрозненні. Паколькі байцы МАСП не былі падрыхтаваны да работы з такой катэгорыяй асоб, то ў такіх выпадках дзіцяці адпраўлялі да вузканакіраванага спецыяліста альбо рэкамендавалі звярнуцца да педыятра мясцовай бальніцы. Таксама востра стаяла пытанне з электрычнасцю. У суседнім са шпіталем будынку святло давалі толькі 4 гадзіны ў суткі, паколькі ў Алепа не было кругласутачнай электраэнергіі. А восьмай вечара святло з’яўлялася і пасля дванаццаці яго не было. Даводзілася хадзіць з ліхтарыкам. Далей электрычнасць з’яўлялася з 9, так як медыцынская апаратура не магла працаваць без яго.
Ваенныя дзеянні праходзілі за 30 кіламетраў ад шпіталя, таму падчас свайго знаходжання ў Алепа байцы рэгулярна чулі гукі стрэлаў. На трэці і чацвёрты дні, 19 і 20 лютага, яны і зусім трапілі пад землетрасенне магнітудай 4,5—6,3 балаў.
Нягледзячы на цяжкія ўмовы, атрад змог адзначыць святы. Так, напрыклад, 23 лютага байцы пабывалі на канцэрце да Дню абаронцы Айчыны, будучага Міжнароднага жаночага дню і Дню рэвалюцыі ў Сірыі; 8 сакавіка камандзір Гурыновіч раніцай павіншаваў усіх жанчын калектыву на словах ад мужчынскай паловы, а пазней спецыялісты ўсім дзяўчатам групы падарылі кветкі. Акрамя гэтага, у Алепа каманда МАСП адзначыла дзень нараджэнне Чырыкавай.
Згортванне
Місія скончылася праз 30 сутак. Медыкам абвясцілі, што на працягу 15-17 сакавіка яны вярнуцца дадому.
Раніцай 17 сакавіка ваенныя медыкі прыбылі ў Мачулішчы.
Зноскі
<references group="" responsive="1">
Максімкава (Смаленская вобласць)
Максімкава (Максимково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Герб Ісландыі
Герб Ісландыі (ісл. Skjaldarmerki Islands) у сучасным выглядзе прыняты ў 1944 годзе. Уяўляе сабой сіні шчыт, на якім намаляваны чырвоны крыж на срэбным крыжы. Шчыт трымаюць чатыры заступніка Ісландыі, стаялыя на кавалку лавы. Бык — заступнік Пд-Заходняй Ісландыі, арол або грыфон — Пн-Заходняй, цмок (Dreki) — Пн-Усходняй, волат (Bergrisi) — Паўднёваўсходняй. Гэтыя істоты карысталіся вялікай павагай у Ісландыі. Заступнікі адлюстроўваюцца і на аверсе Ісландскай кроны.
Урад Ісландыі выкарыстоўвае дзяржаўны сцяг з выявай герба. Паліцыя Ісландыі выкарыстоўвае жоўты сцяг з выявай герба.
Гісторыя
На працягу стагоддзяў Ісландыя выкарыстала некалькі гербаў. Першы, верагодна, — шчыт з шасцю сінімі і шасцю срэбнымі палоскамі. Другі, верагодна, — герб графства Ісландыя, падараваны каралём Нарвегіі Хааконам IV. Гэта быў шчыт, верхняя палова якога была жоўтай, на ніжняй — 5 белых і 7 сініх палосак. На шчыце быў намаляваны чырвоны леў з сякерай. Каля 1500 г. гербам Ісландыі стала каранаваная вяленая рыба на чырвоным шчыце.
3 кастрычніка 1903 г. герб Ісландыі быў заменены белым сокалам на сінім фоне. Ён выкарыстоўваўся да афіцыйнага прыняцця першай версіі герба з заступнікамі 12 лютага 1919 г. Сокал выкарыстоўваўся на каралеўскім гербе Даніі пры каралю Крысціяне X.
Сонечны сарас 143
Сонечны сарас 143 — серыя з 72 сонечных зацьменняў, якія адбываюцца кожныя 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін у перыяд з 7 сакавіка 1617 года па 23 красавіка 2897 года.
Рымніку-Сэрат
Рымніку-Сэрат (Râmnicu Sărat) — горад на рацэ Рымніку-Сэрат у жудзецы Бузэў, у Румыніі. Насельніцтва — (2011). Мясцовае самакіраванне існуе з 1439 года. Горад знаходзіцца на балоцістай раўніне, заціснутай з усходу адгор’ямі Карпацкіх гор, а з захаду — сельгасугоддзямі паўднёвай Малдовы. У гарах здабываюць соль і нафту. Таксама горад — значны цэнтр гандлю сельскагаспадарчай прадукцыяй і мясам.
Астравок (Хатлянскі сельсавет)
Астраво́к (, Островок) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шацкага сельсавета.
Яя Джамэ
Яя (Яйя) Джамэ, поўнае імя Яя Абдул-Азіз Джамус Джункунг Джамэ (Yahya Abdul-Aziz Jemus Junkung Jammeh, нар., Канілаі, Гамбія) — прэзідэнт Гамбіі з 18 кастрычніка 1996 па студзень 2017.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 мая 1965 года ў вёсцы Канілаі на паўднёвым-захадзе Гамбіі. Належыць да племені Ёла (Діёла) (Jola people).
У сем гадоў пайшоў у пачатковую школу ў роднай вёсцы (Кanilai Primary School), дзе вучыўся на працягу шасці гадоў. Пасля вучыўся ў пачатковай школе Св. Эдварда (Saint Edwards Primary School) у Бвіяме і ў сярэдняй школе Гамбіі (Gambia High School) у Банжуле. У 1983 годзе ў 18 гадоў атрымаў пасведчанне аб сярэдняй адукацыі (GCE 0 Level) з асабістай адзнакай па геаграфіі, англійскай мове, французскай мове, біялогіі і фізіцы.
Стаўшы прэзідэнтам і хутка «прайшоўшы» шлях да палкоўніка, Джамэ ўвёў для сябе дадатковыя рэгаліі. Цалкам яго тытул гучаў наступным чынам: «Яго правасхадзіцельства прэзідэнт шэйх прафесар Аль-хаджы доктар Яйя Джамэ». Дарэчы, за прыхільнасць да квяцістых тытулаў яго неаднаразова параўноўвалі з іншымі экстравагантнымі афрыканскімі лідарамі, такімі, напрыклад, як кіраўнік Заіра (цяпер Дэмакратычная Рэспубліка Конга) Мабуту Сесе Сека, а таксама «Уладар усіх звяроў на зямлі і рыб у моры, Заваёўнік Брытанскай імперыі» Ідзі Амін з Уганды.
У 2010 годзе нязменны прэзідэнт (усенародна абіраўся ў 1996, 2001 і 2006 гадах) выказаў жаданне стаць каралём Гамбіі, але, зрэшты, сам жа і адмовіўся ад гэтай ідэі. Замест каранацыі Джамэ зноў заняў пасаду прэзідэнта — у 2011.
На пасадзе прэзідэнта Джамэ, сярод іншага, праславіўся заявай, што знайшоў лекі ад СНІДу і астмы. Гэтыя цяжкія захворванні ён прапаноўваў лячыць адварамі з зёлак. У 2009 годзе яго адміністрацыя абвясціла кампанію па збавенні краіны ад ведзьмакоў, пасля таго як Джамэ абвясціў, што менавіта тыя вінаватыя ў смерці яго цёткі. Прэзідэнт Гамбіі сцвярджаў, што і сам валодае звышнатуральнымі здольнасцямі. Джамэ таксама вызначыўся барацьбой за дысцыпліну. «Моладзь, якая гуляе ў футбол у сезон дажджоў і адмаўляецца працаваць на краіну, будзе сядзець у турме», — заявіў лідар на сустрэчы з грамадзянамі ў 2003 годзе. Зрэшты, e 2013 годзе Джамэ прыняў рашэнне аб усталяванні чатырохдзённага працоўнага тыдня, прыплюсаваўшы да ўік-энду пятніцу.
3 кастрычніка 2013 года краіна выйшла з Садружнасці нацый з фармулёўкай «Гамбія ніколі не будзе членам неакаланіяльнай установы». У 2015 годзе Джамэ абвясціў Гамбію ісламскай рэспублікай. У тым жа годзе краіна адмовілася ад англійскай мовы і перайшла на арабскую.
На выбарах у снежні 2016 года Джамэ спачатку прызнаў паражэнне, аднак пасля адмовіўся перадаваць паўнамоцтвы абранаму новаму кіраўніку дзяржавы. Хоць Адама Бэроу атрымаў бясспрэчную перамогу: вядомага ў краіне бізнесмена падтрымалі 45,5% выбаршчыкаў, тады як дзеючы кіраўнік набраў толькі 36,7% галасоў.
Джамэ заявіў, што ніхто не можа пазбавіць яго перамогі, апроч Алаха, і ўвёў на 90 дзён ваеннае становішча ў краіне. Напярэдадні нацыянальная асамблея Гамбіі падоўжыла яго паўнамоцтвы. У Банжуле пачаліся акцыі пратэсту. Пасля гэтага ўлады Сенегала вырашылі ўвесці ў Гамбію войскі, каб «стабілізаваць напружаную сітуацыю ў краіне». Да іх падключыўся ваенны кантынгент Эканамічнай супольнасці заходнеафрыканскіх дзяржаў (ЭКОВАС), які задзейнічаў сухапутныя, паветраныя і марскія рэсурсы армій 15 краін. Дзеянні Сенегала падтрымалі ваенна-паветраныя сілы Нігерыі. У інтэрвенцыі ў Гамбію ў рамках аперацыі «Аднаўленне дэмакратыі» ўдзельнічалі каля 7 тысяч вайскоўцаў кааліцыі і тэхніка. Вайсковую аперацыю падтрымаў Дзярждэп ЗША, аналагічную пазіцыю занялі ў ААН.
Пад канец студзеня 2017 года Яйя Джамэ, які займаў пасаду прэзідэнта Гамбіі больш за 20 гадоў, заявіў аб тым, што ён адмаўляецца ад барацьбы за ўладу і саступае месца Адама Бэроу. Рашэнне было прынята пасля працяглых перамоў Джамэ з прэзідэнтамі Ліберыі, Гвінеі і Маўрытаніі, якія выступілі ў якасці пасрэднікаў для вырашэння палітычнага крызісу. Джамэ атрымаў прытулак у Экватарыяльнай Гвінеі.
Афані
Афані (Οθωνοί) — невялікі муніцыпалітэт і востраў у складзе Іанічных астравоў. Частка архіпелага Астравы Дыяпотыя. З’яўляецца самым западым востравам Грэцыі. Размяшчаецца за 23 км на поўнач ад Керкіры, за 12 км ад Эрыкусы і 10 км ад Матракі. адміністрацыйна ўваходзіць у ном Керкіра і ў Перыферыю Іанічных астравоў. Найбуйнейшы населены пункт і порт — вёска Афані. Насельніцтва паводле перапісу 2001 года — 661 чалавек. Плошча — трохі больш за 10 км².
Фізічная геаграфія
На востраве — густая расліннасць, пераважна хвоі і масліны. З араграфічнага пункту гледжання, востраў з’яўляецца даволі гарыстым.
Гісторыя
Паводле традыцыі, Афані мог бы быць астравом Агігія, які згадваецца ў Адысеі. Да таго ж гаворыцца, што ў пячоры ля пляжа Амаса Аспраса (Άμμος Άσπρος) Каліпса ўтрымлівала Адысея. У 1571-ым годзе, Рэспубліка Венецыя засяліла Афані жыхарамі Паксас, ад якіх, верагодна, паходзіць большасць сучасных астраўлян; па меры роста насельніцтва, жыхары Афані засялялі суседнія астравы Эрыкусы і Матракі. У 1846-ым годзе, востраў увайшоў у склад грэчаскай дзяржавы, як і астатнія Іанічныя астравы.
Дэмаграфія
Большасць насельніцтва канцэнтруецца ў вёсцы Афані, найбуйнешым з 13 населеных пунктаў якія складаюць раён Афані.
МАЗ-104
МАЗ-104 — гарадскі высокападлогавы аўтобус вытворчасці Мінскага аўтамабільнага завода. Выраблена больш за 1200 адз.
NGC 1272
NGC 1272 (іншыя абазначэнні — UGC 2662, MCG 7-7-58, ZWG 540.98, PGC 12384) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сяло імя Балуана Шалака
Сяло імя Балуана Шалака — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Капітонаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 49 км на поўдзень ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114041200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 139 чалавекі (71 мужчына і 68 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 67 чалавекі (32 мужчыны і 35 жанчын).
Сезон 2016 ФК Вікторыя Мар’іна Горка
Склад каманды
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Алтайскае
Алтайскае:
IC 4067
IC 4067 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Баева
Баева:
Алтайскае (Алтайскі раён)
Алтайскае (Алта́йское) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Алтайскага раёна ў Алтайскім краі. Адзіны населены пункт Алтайскага сельскага паселішча. Размешчана за 250 км на паўднёвы ўсход ад Барнаула. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Бійск — 94 км. Насельніцтва — (2021).
Алтайскае — адно з самых вялікіх і працяглых сёлаў края, яно расцягнулася амаль на 18 кіламетраў уздоўж ракі Каменка ў перадгор’ях Алтая. Сярэдняя тэмпература студзеня: −16 °C. Сярэдняя тэмпература чэрвеня: +20 °C. Заснавана ў 1808 годзе як вёска Верхне-Каменская.
Ціхаакіянскі флот
Ціхаакія́нскі флот
Герб Іспаніі
Герб Іспаніі — вядомы на працягу ўсёй гісторыі краіны. На ім прадстаўленыя ўсе каралеўствы, якія аб'ядналіся ў сучаснай Іспаніі: Кастылія прадстаўленая замкам; Леон, Астурыя і Галісія — львом; Арагон, Каталонія і Балеарскія астравы — чатырма чырвонымі палосамі на залатым фоне; Навара — у выглядзе ланцугоў; Андалусія намаляваная ў выглядзе граната, бо ў Іспаніі ён расце ў асноўным толькі на землях Гранады — апошняй мусульманскай дзяржавы, захопленай хрысціянскімі каралямі падчас Рэканкісты; гербавая лілія ўяўляе караля і яго сям'ю, а карона, вянчаючая герб, — знак таго, што Іспанія — каралеўства; калоны сімвалізуюць Гераклавы Слупы, так раней звалі Гібралтар, які ў свой час лічыўся краям свету. Цікава адзначыць, што ўсім вядомы знак долара — гэта тыя самыя Гераклавы Слупы, абвітыя стужкай.
Дэвіз «Plvs Vltra» — далей мяжы (Да адкрыцця Амерыкі Калумбам: Non Plvs Vltra — далей няма куды, таму што Гераклавы слупы лічыліся канцом свету).
Мясаедава (Вяземскі раён)
Мясаедава (Мясоедово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.