cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Жыгімонтавіч
Біяграфія
У 1390 г. разам з бацькам і іншымі быў аддадзены Вітаўтам у заклад да крыжакоў за падтрымку яго ў барацьбе за велікакняжацкі пасад. Калі Вітаўт не стрымаў слова і заключыў з Ягайлам Востраўскае пагадненне 1392 г., ён і іншыя закладнікі былі зняволеныя крыжакамі і пасаджаны ў вязніцу. З 1398 г. ён ізноў у ВКЛ, дзе ажаніўся з Ганнай, дачкой плоцкага князя Земавіта IV. У 1427—1429 гг. знаходзіўся пры двары вялікага магістра Тэўтонскага ордэна. З 1434 г., калі яго бацька заняў велікакняжацкі пасад, знаходзіўся пры ім, быў прызначаны камандуючым войскамі, што выступілі супраць Свідрыгайлы, і 1 верасня 1435 г. атрымаў над ім перамогу пад Вількамірам, заняў Оршу, узяў у аблогу Віцебск і Полацк. Атрымаў ва ўладанне Слуцк, Хоўхлу, Слонім, землі на Падляшшы. Пасля забойства яго бацькі, у сакавіку 1440 г., некаторыя феадалы, у асноўным на Жамойці, падтрымалі яго кандыдатуру на велікакняжацкі пасад, але ў 1440 г. вялікім князем ВКЛ быў абраны Казімір Ягелончык. Паводле «Хронікі Быхаўца», Казімір, умацаваўшыся на велікакняжацкім пасадзе, падараваў Міхаілу Жыгімонтавічу Бельск, Сураж, Клецк, Койданава, Бранск і Старадуб. У 1439 г. Міхаіл Жыгімонтавіч заснаваў у Койданаве касцёл Святой Ганны, які існуе і цяпер. У Клецку Міхаіл Жыгімонтавіч задумаў змову супраць вялікага князя ВКЛ Казіміра IV, у якой удзельнічалі таксама князі Валожынскія, але яна была раскрыта. Паводле іншых крыніц, Міхаіл Жыгімонтавіч пасля абрання Казіміра IV Ягелончыка вялікім князем ВКЛ выехаў да сваякоў у Мазоўша за падтрымкай у барацьбе супраць яго, потым у Малдову, а затым і да хана Сеід-Ахмеда. У пачатку 1449 г. Міхаіл Жыгімонтавіч з татарскім войскам на кароткі час захапіў у ВКЛ Севершчыну і Кіеў. Пасля шукаў падтрымкі ў Маскве, але там быў зняволены і, паводле некаторых звестак, атручаны.
Розумава
Ро́зумава (, Розумово) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.
Хідэтосі Наката
(中田 英寿; нар. ) — японскі футбаліст. У 1997—2006 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Мартыновычы
Мартыновычы (Мартиновичі) — былая вёска ў Палескім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
У ХІХ стагоддзі сяло Мартыновычы было ў складзе Мартыновыцкай воласці Радамышльскага павета Кіеўскай губерні.
Страфарыя Гарнемана
Страфарыя Гарнемана (Stropharia hornemannii) — грыб сямейства Strophariaceae. Названа ў гонар дацкага батаніка Е. В. Гарнемана.
Апісанне
Ножка 8-12,5 см даўжынёй, роўная, бялёсага колеру, з кольцам, густа пакрытая лускавінкамі ніжэй кольца, вышэй яго — гладкая.
Споравы парашок бэзава-карычневага колеру. Споры 10-13 × 5-7 мкм, гладкія, эліпсоіднай формы.
Шапка 5-12,5 см у дыяметры, у маладым узросце выпуклая, затым робіцца шырокакольцавай ​​і сплошчанай, з гладкай чырвона- ці жоўта-карычневай, часам з фіялетавым або шараватым адценнем, паверхняй.
Мякаць белага або светла-жоўтага колеру, без асаблівага паху і смаку.
Нава Красныця
Нава Красныця (Нова Красниця) — былая вёска ў Палескім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Нава Маркіўка
Нава Маркіўка (Нова Марківка) — былая вёска ў Палескім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Рублева (Дабрамыслінскі сельсавет)
Ру́блева (, Рублево) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.
Антон Апалінаравіч Шабуня
Антон Апалінаравіч Шабуня (-) — беларускі нацыянальны дзеяч, адзін з заснавальнікаў БСГ.
Герынг
Герынг (ням. Göring, Hering, Göhring) - нямецкае прозвішча.
Антон Апалінаравіч Шабуня
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт, працаваў адвакатам у Мінску. Ягоная кватэра ў Мінску і фальварак на Ігуменшчыне выкарыстоўваліся дзеячамі БСГ для паседжанняў і сховішча ад уладаў, асабліва падчас рэвалюцыі 1905—1907 гг. Адзін з заснавальнікаў кніжнага таварыства «Мінчук». У студзені 1906 г. мінская жандармерыя завяла справу па абвінавачванні А. Шабуні ў распаўсюджванні «супрацьурадавых выданняў» (спынена ў 1909 г. за недастатковасцю ўлік).
Клывыны
Клывыны (Кливини) — былая вёска ў Палескім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Ачэх-Сінкіл
Акруга Ачэх-Сінкіл (Kabupaten Aceh Singkil) — акруга ў правінцыі Ачэх. Адміністрацыйны цэнтр — горад Сінкіл.
Гісторыя
Акруга была выдзелены ў 1999 годзе з акругі Паўднёвы Ачэх.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2010 года, на тэрыторыі акругі пражывала 102213 чалавек.
Падакуп’е
Падаку́п'е (, Подокупье) — хутар у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавета.
Пэрэмога (Народыцкі раён)
Пэрэмога (Перемо́га) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Субулусалам
Субулусалам — горад у Інданезіі размешчаны ў правінцыі Ачэх. Колькасць насельніцтва паводле дадзеных 2010 года складае 67 316 чалавек.
Звіздаль (Народыцкі раён)
Звіздаль (Звіздаль) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Доўгы Ліс
Доўгы Ліс (Довгий Ліс) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны, недалёка ад беларускай мяжы. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Сітна (вёска)
Сі́тна (, Ситно) — вёска ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Горбаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца каля паўднёвага берага возера Сітна.
Малынка (Народыцкі раён)
Малынка (Малинка) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Пазнякі (Іўеўскі раён)
Пазнякі́ (, Позняки) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавета.
Літургія
Літургі́я, таксама Боская літургія ці Святая літургія (λειτουργία — «служэнне», «агульная справа») — традыцыйная назва службы Божай у праваслаўнай і  грэка-каталіцкай цэрквах,  а дакладней — набажэнства з прынашэньнем Святых Дароў. Святая Літургія займае ў згаданых цэрквах цэнтральнае месца: яе асновай з'яўляецца святое таінства еўхарыстыі,  паколькі ў хрысціянскай традыцыі прынята лічыць,  што устанавіў еўхарыстыю і выконваў яе сам Ісус Хрыстос — і з тых часоў царква яе пастаянна практыкуе. Лічыцца таксама, што праз еўхарыстыю Хрыстос прысутнічае ў царкве целам і крывёй праз хлеб і віно, якія падаюцца вернікам. У традыцыйным хрысціянстве даслоўна вераць, што ў святой літургіі хлеб і віно прысвячаюцца і пераўтвараюцца ў Цела і Кроў Хрыста Збавіцеля (гл. трансубстанцыяцыя і Тайная вячэра).
Пруская вайна
«Пруская вайна» (Bellum Prutenum) — эпічная гістарычная паэма, напісаная ў 1515 годзе Янам Вісліцкім. Упершыню выдадзена ў 1516 годзе кракаўскім друкарскім дваром Яна Галера. У паэме услаўляецца перамога над крыжакамі, здабытая як народнае змаганне. Твор вызначаецца манументальнасцю батальных сцэн, пластычнасцю вобразаў прыроды. Паэма стаіць каля вытокаў жанру эпапеі ў беларускай, польскай і літоўскай літаратурах.
Трохчасткавая кампазіцыя нагадвае структуру музычнай сімфоніі, створанай сродкамі антычнай паэтыкі, якая тут спалучаецца з хрысціянскім рамантызмам, сярэднявечным духам рыцарства і фальклорнай маляўнічасцю. Яну Вісліцкі стаў пачынальнікам свецкай плыні ў эпічнай паэзіі Польшчы, Літвы і Беларусі, прыбранай у антычныя строі — класічную латынь. Вялікую гістарычную падзею, рыцарскія подзвігі Ягайлы і Вітаўта паэт падсвяціў святлом любові да сваёй радзімы. Вопыт Яна Вісліцкага, верагодна, выкарыстаў аўтар ліра-эпічнай паэмы «Песня пра зубра» (1522) Мікола Гусоўскі.
Змест
Паэма складаецца з трох частак, альбо, паводле тагачаснай тэрміналогіі, з трох кніг.
Першая частка
Першая частка — паэтычная прэлюдыя, экспазіцыя да гераічнага эпасу, умоўна-малітоўны зварот да алімпійскіх багоў і музы эпічнай паэзіі Каліёпы з просьбай удыхнуць у грудзі паэта натхненне для праслаўлення караля і вялікага князя Жыгімонта I, яго слаўнага дзеда Ягайлы, дынастыі Ягелонаў. Паэт называе іх метафарычна «сармацкімі каралямі», умоўна-паэтычна далучаючыся да антычных міфаў пра славянскіх народаў.
Трэцяя частка
Трэцяя частка паэмы «Пруская вайна» прысвечана шлюбу Ягайлы, які не меў дынастычнага пераемніка, з беларускай князёўнай Соф'яй Гальшанскай. Яна, кажа паэт, «чароўная німфа ў краіне русінаў, Боская німфа — найпрыгажэйшая ў свеце дзяўчына». Поруч з урачыстым аратарскім стылем тут ёсць пастаральныя матывы, дасціпныя эўфімізмы, напрыклад, пра тое, як Юпітэр турбаваў алімпійскіх багоў, «шукаючы князю сівому сужонку». Па кантрасту з гераічнымі вобразамі слаўных рыцараў папярэдняй часткі паэмы ўвага перанесена на лірычную тэму — песню пра любіміцу народа, добрую шляхцянку слаўнага роду Гальшанскіх, што красою сваёю пераўзышла грэчаскіх багінь і німфаў. На вяселле Юпітэр склікае ўсіх алімпійцаў: багіня Юнона абяцае маладой шчасце і багацце, Мінерва гарантуе яе дзецям мудрасць, а Марс зычыць усёй дынастыі ваенную славу. Урэшце багіня кахання прыводзіць на вяселле «німфу русінаў» Соньку. Народ славіць каралеўскі шлюб радаснымі песнямі, музыкай, гучаць ліры і гуслі.
Выданні і пераклады
Першавыданне «Прускай вайны» захавалася ў адзіным экзэмпляры ў Ягелонскай бібліятэцы ў Кракаве. Толькі ў 1887 годзе паэма была перавыдадзена на лацінскай мове з даследаваннем і каментарамі Браніслава Кручкевіча таксама на латыні. Яшчэ ў 1874 годзе Уладзіслаў Сыракомля пераклаў на польскую мову ўрывак з паэмы Яна Вісліцкага. У 1880 годзе К. Мехежынскі напісаў невялікую працу пра Яна Вісліцкага і прывёў некалькі вершаваных і празаічных урыўкаў з «Прускай вайны». Поўны вершаваны пераклад паэмы на польскую мову з'явіўся толькі ў 1932 годзе ў Львове.
Поўны пераклад паэмы на беларускую мову ўпершыню ажыццявіла Жанна Некрашэвіч-Кароткая (апубл. 1997).
Юрый Белазор
Юрый Белазор (? — ) — дзяржаўны і рымска-каталіцкі дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп смаленскі (1658—1661) і віленскі (ад 1661).
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Крыштафа, старосты абельскага, і Ядвігі з Гедройцаў.
Скончыў Віленскую акадэмію, зрабіўся ксяндзом. Быў каралеўскім сакратаром, пісарам cкарбовым літоўскім, канонікам віленскім, пробашчам капліцы Святога Казіміра ў Віленскай кафедры, рэгентам меншай канцылярыі ВКЛ (1650—1655), кусташам віленскім (ад 1652).
Матылі (Народыцкі раён)
Матылі (Мотилі) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Малі Мінькы
Малі Мінькы (Малі Міньки) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Станіслаў Валэйша
Станіслаў Валэйша — беларускі грамадскі дзеяч.
Біяграфія
З канца 1915 г. адзін з арганізатараў беларускага кааператыву «Раніца» ў Вільні, быў яго віцэ-маршалкам. У 1920 г. фігураваў у спісе «беларускіх работнікаў у Вільні і ваколіцах». Быў сябрам прэзідыуму Віленскай Беларускай рады, сябрам Віленскага БНК, загадчыкам яго юрыдычнага аддзела і старшынёй Рэвізійнай камісіі. З'яўляўся таксама старшынёй рэвізійнай камісіі Беларускага камітэта дапамогі ахвярам вайны, старшынёй Рады старшыняў Беларускага музычна-драматычнага гуртка, уваходзіў у склад Беларускай цэнтральнай школьнай рады.
У пачатку 1920-х гг. — арганізатар і старшыня Беларускага грамадзянскага сабрання ў Вільні, пасля актывіст палянафільскіх арганізацый. Заснаваў г. зв. Беларускі клуб у Вільні, які ў 1925 г. быў закрыты польскімі ўладамі як асяродак азартных гульняў.
19 жніўня 1933 г. у заходнебеларускай газеце «Родны край» згадвалася, што Валэйша «сядзіць у астрозе за крымінальныя праступкі».
Амэльныкы
Амэльныкы (Оме́льники) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Стар (Лёзненскі раён)
Стар (, Старь) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.
Новэ Шарнэ
Новэ Шарнэ (Нове Шарне) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Паліскэ (Народыцкі раён)
Паліскэ (Поліське) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Сіндзі Кагава
(香川 真司; нар. ) — японскі футбаліст. У 2008—2019 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Францішак Бялінскі (1683—1766)
Франці́шак Бялі́нскі (Franciszek Bieliński; —, ) — маршалак вялікі каронны, ваявода хэлмінскі. З шляхецкага роду Бялінскіх герба «Юноша», сын Казіміра Людвіка Бялінскага.
Староста мальбаркскі, з 1713 староста чэрскі (да 1726) і гарвалінскі (да 1757), чашнік каронны, падскарбі прускіх зямель (да 1738) і староста брадніцкі (да 1750), з 1715 староста груецкі, з 1717 асецкі (да 1757), у 1720 атрымаў 2 вёскі ў Асецкім старостве, з 1725 ваявода хэлмінскі, з 1726 дзяржаўца розембергскі і межашынскі, у 1730 перадаў юрбаркскае староства Чартарыйскім, з 1730 староста мірахоўскі (да 1745) і кавалеўскі, з 1732 маршалак надворны каронны, з 1742 маршалак вялікі каронны. У 1733 разам з братам Міхалам падпісаў акт варшаўскай генеральнай канфедэрацыі. Апроч таго староста лаўтэнбергскі да 1730, пільзненскі 1744, рагатынскі з 1759, дзяржаўца старагродскі з 1734 і стромецкі з 1735. Кавалер ордэна Белага Арла (1730). Знакаміты тым, што спрычыніўся да ўпарадкавання Варшавы.
У 1730 ажаніўся з Даротай Генрыетай з Пшабендоўскіх, падскарбянкай вялікай кароннай, удавой Яна Мікалая Радзівіла, новагародскага ваяводы. Дзяцей не меў.
Грамадская дзейнасць
Дбаў пра парадак у Варшаве і сувора караў за парушэнне пакою караля. Таксама знакаміты разбудовай і ўпарадкаваннем сталіцы. У 1742 узначаліў Брукавую камісію, у выніку чаго да 1762 большасць вуліц горада была брукаванай. У 1757 заснаваў у Варшаве юрыдыку Бяліна. У гонар яго ў Варшаве ў 1770 названая Маршалкоўская вуліца.
5 лютага 1752 выдаў прывілей для Острува Велікапольскага, згодна з якім была створана першая ў Польшчы пажарная брыгада. Дамогся ў 1750-я для чэрскай і ліўскай шляхты права вырашаць маёмасныя справы не ў касцёльных судах, чым пасля скарысталіся шляхцічы з іншых ваяводстваў.
Рамуальд Гедройц
Біяграфія
З княжацкага роду Гедройцаў гербу «Гіпацэнтаўр», сын Юзафа і Ружы з Келпшаў.
У 1765 кадэтам уступіў у II пяхотны полк Вялікага Княства Літоўскага. Падтрымаў Барскую канфедэрацыю, спачатку служыў пад камандай К. Пулаўскага, потым М. К. Агінскага. Браў удзел у бітвах з расійскай арміяй пад Гродна, Моўчадзю (1769), Бездзежам (1771), Сталавічамі (1772), атрымаў раненне.
3 1778 намеснік каменданта брыгады літоўскіх гусараў, пасол на Гродзенскі сойм 1784 года. У вайну з Расіяй (1792) атрымаў званне генерал-маёра.
Удзельнічаў у падрыхтоўцы паўстання 1794 года, член Найвышэйшай Літоўскай Рады, адзін з найбліжэйшых паплечнікаў яе кіраўніка Я. Ясінскага. Пазней удзельнічаў у ваенных дзеяннях на тэрыторыі Курляндыі, атрымаў званне генерал-лейтэнанта і ганаровы пярсцёнак «Айчына свайму абаронцу». Па паразе паўстання на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага з 5-тысячным атрадам прыбыў у Варшаву і браў удзел у яе абароне. Пад Радошыцамі (Польшча) трапіў у палон.
Праз некалькі месяцаў выехаў у Парыж, дзе ўвайшоў у склад Польскай дэпутацыі, на даручэнне якой у 1796 прыбыў у Жамойць для падрыхтоўкі паўстання. У выніку раскрыцця змовы ўцёк у Саксонію. Перапісваўся з Т. Касцюшкам, які знаходзіўся ў ЗША, вітаў яго вяртанне ў Парыж.
У расійска-французскую вайну (1812) патрымаў Напалеона, зладзіў паспалітае рушанне на Літве. Быў камандзірам 17 палка літоўскіх уланаў. 12 лютага 1813 пад Сераковам (Польшча) разам з сынам Юзафам трапіў у палон. Расійскія ўлады выслалі іх у Архангельск. Амаль праз 2 годі вярнуўся ў Варшаву і ўступіў у армію Каралеўства Польскага ў званні генерала дывізіі, член Ваеннага камітэта.
Узнагароджаны ордэнам Св. Станіслава.
Пахаваны у Старых Павонзсках (месца 25-3-3).
Рогы (Народыцкі раён)
Рогы (Роги) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Сяло (Лёзненскі раён)
Сяло́ (, Село) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрамыслінскага сельсавета.
Рудня-Асошня
Рудня-Асошня (Рудня-Осошня) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Хрыпля
Хрыпля (Хрипля) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Шышэліўка
Шышэліўка (Шишелівка) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Старэ Шарнэ
Старэ Шарнэ (Старе Шарне) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Асёткі (Лёзненскі раён)
Асёткі (, Осётки) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Палудаўшчына
Палу́даўшчына (, Полудовщина) — вёска ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Трабскага сельсавета, да 29 красавіка 1960 года — у склад Яхімаўшчынскага сельсавета, да 15 мая 1963 года — у склад Даўгердзішскага сельсавета.
Сэвэрыўка
Сэвэрыўка (Северівка) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Мухавецкі сельсавет
Мухаве́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Мухавец.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Жыравецкі сельсавет у складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — Жыравецкая Камяніца. 20 верасня 1971 года перайменаваны ў Мухавецкі, цэнтр перанесены ў пасёлак Мухавец.
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 14 населеных пунктаў: На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 15 населеных пунктаў. У 1976 годзе скасавана вёска Кунахі (злілася з вёскай Жыравецкая Камяніца).
Слабада (Народыцкі раён)
Слабада (Слобода) — былая вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Спіс аб’ектаў PGC (1003001—1004000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1003001—1004000)
Юто Нагатамо
(長友 佑都; нар. ) — японскі футбаліст. З 2008 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Сасніўка (Оўруцкі раён)
Сасніўка (Сосні́вка) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Жалудзіўка
Жалудзіўка (Жолудівка) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Будалюбіўка
Будалюбіўка (Будолюбівка) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Антоні Дамінік Тышкевіч
Антоні Дамінік Тышкевіч ( — ) — рэлігійны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Сакратар вялікі літоўскі (1736—1740), жамойцкі біскуп (з 1740).
Біяграфія
З лагойскай лініі роду Тышкевічаў герба «Ляліва», сын Эмануэля Уладзіслава і Соф'і з Вянцлаўскіх. Меў братоў Казіміра, Тэадора і Міхала Яна. Успадкаваў ад бацькі тытул графа.
Навучаўся ў Віленскім універсітэце, атрымаў ступень доктара філасофіі. З 1725 віленскі канцлер і канонік, а з 1739 — кіеўскі суфраган.
Па прызначэнні на Жамойцкую кафедру апекваўся семінарыяй у Варнях.
Барбара Радзівіл (Завіша)
Барбара Радзівіл (у дзявоцтве Завіша;  — ) — грамадская і палітычная дзеячка Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Прадстаўніца шляхецкага роду Завішаў гербу «Лебедзь», дачка Крыштафа Станіслава, ваяводы менскага, і Тэрэзы з Тышкевічаў.
Выйшла замуж 4 снежня 1710 за Мікалая Фаўстына Радзівіла. Была адной з найбольш палітычна актыўных прадстаўнікоў групоўкі Радзівілаў.
У часы бескаралеўя ў 1733 стала адным з ініцыятараў стварэння канфедэрацыі Новагародскага ваяводства, скіраванай супраць кандыдата на прастол Станіслава Ляшчынскага. У 1736 наведала Санкт-Пецярбург, дзе атрымала вельмі прыхільны прыём пры расійскім імператарскім двары.
Сачыла за абраннем прыхільных да Радзівілаў дэпутатаў на Новагародскім, Слонімскім, Ваўкавыскім, Гарадзенскім і Лідскім сойміках.
У шлюбе мела 6 дачок і 8 сыноў, у тым ліку Удальрыка Крыштафа, Альбрэхта, Юрыя, Станіслава.
Дэрэўці (Оўруцкі раён)
Дэрэўці (Деревці) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Міхал Ян Пац
Трымаў Зёлаўскае староства.
Біяграфія
Набліжаны да Караля Станіслава Радзівіла «Пане Каханку», браў удзел у Радамскай канфедэрацыі. Увосень 1768 зладзіў у Навагрудку Генеральную канфедэрацыю Вялікага Княства Літоўскага як частку Барскай канфедэрацыі, удзельнічаў у баях канфедэратаў з расійскімі і каралеўскімі войскамі.
Асіпова
Асіпо́ва (, Осипово) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Да 12 мая 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Асінаўскага сельсавета Багушэўскага раёна, да 9 ліпеня 1965 года — у склад Бабінавіцкага сельсавета.
Дэркачы (Оўруцкі раён)
Дэркачы (Деркачі) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Журба (Оўруцкі раён)
Журба (Журба) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. За 32 км на ўсход ад Оўруча.
Заснавана ў першай палове XIX стагоддзя.
У 1906 годзе ў вёсцы пражывала 216 чалавек, 32 гаспадаркі. У 1972 годзе ў вёсцы было 72 двары і 217 жыхароў, цэнтр сельсавета. Насельніцтва ў 1981 годзе было 170 чалавек. Працавалі школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Бор (Лёзненскі раён)
Бор (, Бор) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Макато Хасэбэ
(長谷部 誠; нар. ) — японскі футбаліст. З 2006 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Радзівіліяда
«Радзівіліяда» (Radivilus, sive de vita…) — лацінамоўная паэма, найбольш значны твор Яна Радвана. Пабачыла свет у панегірычным зборніку, выдадзеным у 1592 у Вільні у гонар памерлага ў 1584 ваяводы віленскага, гетмана вялікага літоўскага, князя Мікалая Радзівіла. У выданні Яна Карцана акрамя паэмы Я. Радвана змешчаны празаічныя прысвячэнні Яна Абрамовіча, Андрэя Волана, Яна Руцкага, вершы Яна Радвана, Пятра Раізія, Яна Казаковіча.
Паэма складаецца з 3470 радкоў дактылічнага гекзаметра. Згодна класічнай традыцыі, Я. Радван пачынае паэму выкладам тэмы твора (тлумачыць, што не сонца, не месяц, не зоркі, не цуды сусвету будзе ён апяваць, а подзвігі Радзівіла) і зваротам да музаў (да Каліёпы і Эраты). «Радзівіліяда…» насычана шматлікімі міфалагічнымі вобразамі, экскурсамі ў антычную гісторыю, апісаннямі бітваў і паядынкаў, ваенных саветаў і нарадаў, палымянымі прамовамі военачальнікаў, пералікам войскаў і воінаў, а таксама іншымі неад’емнымі атрыбутамі антычнага эпасу.
Я. Радван запазычваў у Гамера, Вергілія, Авідзія асобныя трапныя метафары, параўнанні, канструкцыі, злёгку перарабляючы іх і дастасоўваючы для ўласных патрэб. Побач з канкрэтнымі запазычаннямі з твораў антычных аўтараў у «Радзівіліядзе…» сустракаецца шмат дэкарацыйных стылізацыяў, малюнкаў-праекцый, ды і ўся паэма з’яўляецца ў пэўнай ступені стылізацыяй пад «Іліяду» Гамера, пра што сведчыць ужо сама назва твора. Я. Радван быў майстрам стылізацыі, многія сцэнкі маляваў не столькі з натуры, колькі азіраючыся на «Іліяду». Напрыклад, яго прываблівалі гамераўскія апісанні войскаў.
Кампазіцыйная пабудова твора, насычанасць яго антычнымі алюзіямі і прыхаванымі цытатамі, высокі эпічны стыль, багацце вобразаў даюць падставу бачыць у «Радзівіліядзе…» класічную, еўрапейскага ўзроўню героіка-эпічную паэму Адраджэння. Паэма Я. Радвана — твор шматпланавы і шматгранны, у якім гістарычны, фактаграфічны змест гарманічна суседнічае з элементамі ўласнамастацкімі, у якім праз пышную класічную форму выяўлены палымяныя патрыятычныя ідэі. Узяўшыся скласці гімн персанальна Мікалаю Радзівілу, паэт у сапраўднасці стварыў гімн Радзіме, уславіў гераізм і мужнасць народаў ВКЛ, праяўленыя ў барацьбе за свабоду і незалежнасць дзяржавы.
Ужо ў пачатку паэмы Я. Радван пераходзіць да ўслаўлення велічы і прыгажосці лясоў і пушчаў Літвы:
Я. Радван звяртаецца да гісторыі Літвы, згадвае дзеянні знакамітых князёў літоўскіх, апісвае змаганне ліцвінаў супраць ворагаў. Мяркуе, што новае пакалення гераічнымі справамі павінна пацвердзіць сваю любоў да Айчыны.
Галоўная небяспека пагражала ВКЛ у гэты час з боку Маскоўскай дзяржавы, на троне якой сядзеў Іван IV Грозны. Я. Радван з абурэннем называе Івана IV парушальнікам міру, лічыць небяспечнай неабмежаваную ўладу над велізарнай дзяржавай правіцеля, які слухаецца толькі ўласнага гневу і бяздумна кідае сваю краіну ў полымя войнаў, прыносіць беды і разарэнне суседнім дзяржавам. У вобразе Івана Грознага, створаным Я. Радванам, адлюстраваны многія рысы характару цара (жорсткасць, крывадушнасць, цынізм), у некаторых выпадках паэт завастрае іх, даводзіць да карыкатуры. Нястрыманы і агрэсіўны, Іван IV не можа спакойна пераносіць паражэнні сваіх войскаў, царскі гнеў падае ў такіх выпадках на галовы рускіх военачальнікаў, прыбліжаных баяр, а часам нават на багоў і святых:
Івану Грознаму ў «Радзівіліядзе…» супрацьстаіць Мікалай Радзівіл, разважлівы военачальнік і смелы воін, абаронца Айчыны, свабоды і справядлівасці, парушанай Іванам Грозным. Такая трактоўка дзеянняў герояў, палітычны падтэкст твора вынікалі як з гістарычнай сітуацыі, так і з іх жанравых уласцівасцяў паэмы. Асабліва падкрэслівае Я. Радван значэнне пераможнай бітвы на рацэ Уле, калі выявіліся военачальніцкія здольнасці Мікалая Радзівіла.
Шмат увагі прысвячае Я. Радван і іншым героям Лівонскай вайны. Увёўшы ў «Радзівіліяду…» побач з вобразам Мікалая Радзівіла вобразы іншых герояў Лівонскай вайны, паэт зрабіў яшчэ адзін важны крок ад панегірычнага твора да эпічнай паэмы, ад метаду рытарычнага ўслаўлення дабрачыннасцяў героя да метаду канкрэтнага паказу яго подзвігаў на фоне ўчынкаў іншых герояў.
У «Радзівіліядзе…» выявіліся многія тэндэнцыі і асаблівасці развіцця тагачаснай паэзіі. Сярод іх — паступовы якасны пераход ад пасіўнага фактаграфічнага апісання рэчаіснасці да актыўнага мастацкага спасціжэння яе ў паэтычным творы, павышэнне ролі аўтарскай індывідуальнасці. У гэтым сэнсе «Радзівіліяда…» з’яўляецца найбольш дасканалым узорам гераічнага эпасу ў шматмоўнай літаратуры Беларусі і Літвы позняга Рэнесансу.
Малэніўка
Малэніўка (Маленівка) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Підчашша
Підчашша (Підчашшя) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Буракі (Крынкаўскі сельсавет)
Буракі́ (, Бураки) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
XDSL
хDSL (digital subscriber line, лічбавая абаненцкая лінія) — сямейства тэхналогій, якія дазваляюць значна падвысіць прапускную здольнасць абаненцкай лініі тэлефоннай сеткі агульнага карыстання праз ужыванне эфектыўных лінейных кодаў і адаптыўных метадаў карэкцыі скажэнняў лініі на выснове сычасных дасягненняў мікраэлектронікі і метадаў лічбавай апрацоўкі сігнала.
Тэхналогіі хDSL з'явіліся ў сярэдзіне 90-х гадоў як альтэрнатыва лічбаваму абаненцкаму тэрміналу ISDN.
Службы xDSL распрацоўваліся для дасягнення пэўных мэтаў: яны павінны працаваць на існуючых тэлефонных лініях, яны не павінны перашкаджаць працы іншай апаратуры абанента, такой як тэлефонны апарат, факс і г. д., хуткасць працы павінна быць вышэй тэарэтычнага ліміта 56Кбит/сек., і нарэшце, яны павінны забяспечваць сталае далучэнне. Шырокае распаўсюджванне тэхналогій хDSL павінна суправаджацца некаторай перабудовай працы пастаўшчыкоў паслуг Інтэрнэт і пастаўшчыкоў паслуг тэлефонных сетак, бо іх абсталяванне паінна працаваць сумесна. Магчымы таксама варыянт, калі альтэрнатыўны аператар сувязі оптам арэндуе вялікую колькасць абаненцкіх тэрміналаў у традыцыйнага мясцовага аператара ці арэндуе нейкую колькасць мадэмаў у DSLAM.
Метады кадавання
Тэхналогіі xDSL падтрымліваюць некалькі варыянтаў кадавання інфармацыі: Дасягненні тэхналогіі xDSL шмат у чым вызначаюцца дасягненнямі тэхнікі кадавання, якая праз ужыванне працэсараў DSP (Лічбавы сігнальны працэсар) здолела павысіць хуткасць перадачы звестак разам з павелічэннем адлегласці паміж мадэмам і абсталяваннем DSLAM.
Браткава (Лёзненскі раён)
Бра́ткава (, Братково) — вёска ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Леан Людвік Сапега
Князь Леан Людвік Сапега (,  —, Красічын) — польскі, галіцкі палітык і грамадскі дзеяч з літоўска-польскага роду Сапегаў. Патомны член аўстрыйскай, першы маршалак (1861-75), уладальнік Красічынскага замка (з 1835). Заснавальнік сельскагаспадарчай акадэміі ў Дублянах.
Быў адным з кіраўнікоў Паўстання 1830—1831 гадоў, азначаны ордэнам Virtuti Militari. Пазней займаўся палітычнай, эканамічнай і грамадскай дзейнасцю ў Галіцыі, быў прыхільнікам.
Бацька і дзед кардынала Адама Стафана Сапегі.
Паходжанне і дзяцінства
Прадстаўнік коданьскай лініі літоўскага магнацкага роду Сапегаў герба «Ліс». Другі сын мечніка Варшаўскага княства, шамбеляна і ад’ютанта Напалеона I, польскага навукоўца і палітыка князя Аляксандра Антонія Сапегі (1772—1812) і з Замойскіх (1780—1859), швагер знакамітага князя Адама Чартарыйскага. Дзяцінства з маці і сястрой правёў у Парыжы.
Адукацыя і маладыя гады
Атрымаўшы хатнюю адукацыю, Леан паступіў у Першы варшаўскі ліцэй. Пасля яго заканчэння з 1820 па 1824 год Леан Людвік Сапега вывучаў права і эканоміку ў Парыжы і Эдынбургу. Па заканчэнні навучання пачаў працу чыноўнікам у Міністэрстве фінансаў Царства Польскага.
У пачатку вызваленчага паўстання (1830—1831) у Царстве Польскім Народны Савет адправіў Леана ў Францыю і Вялікабрытанію з дыпламатычным даручэннямі, спрабуючы атрымаць як маральную, так і матэрыяльную дапамогу. Але, не атрымаўшы, акрамя славеснай, ніякай дапамогі, ён вярнуўся ў мяцежную Варшаву і ўступіў афіцэрам у кавалерыйскі корпус ў званні капітана артылерыі. 14 лютага адбылася, дзе царскі генерал барон са сваёй 3000-най 2-й конна-егерскай брыгадай быў разбіты атрадам Юзафа Двярніцкага ў 2500 чалавек. Пры гэтай бітве эскадрон Леана Сапегі адбіў у егераў 11 гармат. У напад яго ўланы ляцелі не з крыкамі «Ура!», а з песняй «Мазуркі Дамброўскага», напісанай сябрам яго бацькі — у 1797 годзе :
Jeszcze Polska nie zginęła, Kiedy my żyjemy. Co nam obca przemoc wzięła, Szablą odbierzemy.
За адвагу ў гэтым баі Л. Сапега ўзнагароджаны ордэнам за вайсковую доблесць Virtuti Militari.
Таксама быў сярод ад рускіх войскаў (6/7 верасня 1831).
Па здушэнні паўстання расійскія ўлады канфіскавалі ўсе маёнткі князя Леана Сапегі, якія знаходзіліся на расійскай тэрыторыі, у тым ліку Тэафіпаль у 1835 годзе. Страціўшы даўнюю рэзідэнцыю Сапегаў у Кодні на Берасцейшчыне, мусіў перабрацца на Галічыну, якая знаходзілася пад уладай Аўстрыі.
Сталыя гады
Набыў, куды перанёс сядзібу роду, і іншыя маёнткі пад Пшэмыслем. Леан Людвік быў выдатным палітыкам і гаспадаром. Клапаціўся пра развіццё рэгіёну, пачаў будаўніцтва ткацкіх майстэрняў. Яго дзейнасць зрабіла вялікі ўнёсак у палёгку галечы і паляпшэнне побыту навакольнага насельніцтва. Займаўся асветай мясцовых жыхароў. У 1864 годзе яго жонка Ядвіга запрасіла ў Красічын, якія заняліся працай сярод беднага і неадукаванага насельніцтва. Таксама яны апекавалі над школай і прыютам для сірот.
У 1836 на Галіцкім саслоўным сейме атрымаў галіцкі «індыгенат», пазней тытул «вялікага стражніка срэбра кароннага» (Oberstandsilberkämmerer).
У 1839 годзе разам з прапанаваў аўстрыйскаму ўраду пабудаваць чыгунку Бохня — Львоў — Беражаны. Гэта звязала б саляныя здабычы Татраў са збожжавым Падоллем. Аднак у Вене ідэю не падтрымалі.
У 1848 годзе Сапега падпісаў петыцыю да імператара Фердынанда з патрабаваннем адмяніць усе сялянскія павіннасці і абвясціць ўсіх грамадзян краіны роўнымі перад законам. Каб падаць прыклад, Сапега вызваліў усіх сваіх сялян — больш за 20 000 чалавек — ад павіннасцяў. У тым жа годзе ён стаў ініцыятарам стварэння польскай, а ў наступным — адным з заснавальнікаў «Народнага дома» ў Львове.
З 1861 па 1875 год князь Леан Людвік Сапега был маршалкам Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі, таксама з’яўляўся членам, старшынёй шэрагу фінансавых устаноў.
У 1862 годзе з дапамогай глобуса і шнуроўкі пераконваў англійскіх капіталістаў, што для іх выгодным з’яўляецца будаўніцтва транскантынентальнай чыгункі ад Англіі ў Індыю праз Львоў. Улетку 1863 года сумесна з англічанамі заснаваў «Англа-аўстрыйскі банк». 11 студзеня 1864 года імператар Франц Іосіф I ухваліў кансорцыум Л. Л. Сапегі — Томаса Брэсі на будаўніцтва чыгункі Львоў — Чарнаўцы — Ясы. Быў першым прэзідэнтам «» (назва — з 15 кастрычніка 1868 года; да гэтага, з 1 чэрвеня 1864 года — «Таварыства Львоўска-Чарнавецкай чыгункі»)
У 1867 годзе пабудаваў ва Львове ўласны палац (захаваўся да нашых дзён). Быў адным з ініцыятараў Львоў — Кракаў.
У 1869 годзе ў згодзе з князем Л. Л. Сапегам, з якім зблізіўся падчас польскага паўстання 1863 года, і міністрам замежных спраў графам (асноўным натхняльнікам акцыі, абраным у Галіцкі Сейм Гандлёва-прамысловай палатай Бродаў) выступіў у Сейме з рэзананснай прамовай аб польска-ўкраінскім супрацоўніцтве на аснове каталіцкай духоўнасці.
Толькі часам перадаваў свае паўнамоцтвы намеснікам:, , часам — мітрапаліту. Ва ўспамінах сцвярджаў моцны (спачатку — поўны) уплыў духавенства на паслоў-сялян.
23 сакавіка 1875 быў вызвалены ад пасады маршалка Галіцкага Сейма на падставе ўласнай заявы аб адстаўцы з 1869 года і адмовіўся ад палітычнай дзейнасці.
Памёр 11 верасня 1878 года ў Красічыне, быў пахаваны ў падзямеллі замкавай капліцы 14 верасня. Пахаванне было пышным з удзелам многіх заможных уласнікаў і прадстаўнікоў грамадскасці.
Уласнасць
Валодаў маёнткамі ў (каля Пярэмышля, набыў у 1834 годзе  Рускую і Ляцкую з 3-ма фальваркамі),, ,  — на Падоллі (набыў на імя маці),  — сваю асноўную рэзідэнцыю — з пяццю маёнткамі набыў у 1835 годзе.
Венам жонкі былі і  з пяццю фальваркамі. Пазней валодаў панадворкам на вул. Шырокай (цяпер ) у Львове, маёнткам у Раве-Рускай (1874). У 1873 годзе ўласнасць ацэньваў у 3 млн залатых.
У 1866 годзе набыў папяровую фабрыку ў, якую затым ператварыў ў Акцыянернае таварыства, што праз некалькі гадоў абанкруцілася; страціў на гэтым 300 000 залатых гульдэнаў. Падобны лёс — у рафінерыі нафты ў Пярэмышлі, ільняной мануфактуры ў Красічыне.
Сям’я і дзеці
9 снежня 1825 года ў Пулавах ажаніўся са сваёй стрыечнай сястрой графіняй (1806—1890), дачкой ардыната графа  (1775—1856) і Соф’і Адамаўны Чартарыйскай (1778—1837). Падчас лістападаўскага паўстання жыла ў Парыжы, пасля з мужам у Кракаве. У Львове складалася на чале многіх дабрачынных арганізацый. У сваім маёнтку Красічын у 1863 годзе зладзіла шпіталь для параненых паўстанцаў. У лютым 1864 года дапамагала сыну здзейсніць уцёкі з турмы ў Львове. Пасля смерці мужа яна паступова адышла ад грамадскага жыцця, перадаўшы клопат аб дабрачынных установах нявестцы. Памерла ў Красічыне і пахавана ў сямейным магільным склепе.
Дзеці:
Патомкі
Нягледзячы на тое, што Леан Людвік меў адзінага сына, які дажыў да сталага ўзроста, спіс яго нашчадкаў дастаткова шырокі. Многія з іх былі выбітнымі ваеннымі і грамадскімі дзеячамі. Між іншым, сярод іх:
Памяць
Імя Леана Людвіка Сапегі ў 1886—1940 гадах насіла адна з галоўных вуліц Львоўскага раёна, якая абмяжоўвала гэту гістарычную мясцовасць з усходу. З 1991 года вуліца носіць імя.
.
Сыціўка
Сыціўка (Ситівка) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Альбрэхт Радзівіл (1717—1790)
Альбрэхт Радзівіл (, маёнтак Здзецел Новагародскага ваяводства — 1790, ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Староста рэчыцкі (1734—1773), генерал-маёр войскаў Вялікага Княства Літоўскага (з 1755).
Біяграфія
З нясвіскай лініі роду Радзівілаў герба «Трубы», сын Мікалая Фаўстына і Барбары з Завішаў. Меў братоў Удальрыка Крыштафа, Юрыя і Станіслава.
Па смерці караля і вялікага князя Аўгуста Моцнага (1733) выступаў разам з бацькам і братамі за абранне на прастол Аўгуста Саса. Быў паслом на пацыфікацыйны сойм 1736, дзе падпісаў дыплом пра абранне Аўгуста Саса. У 1750 абіраўся маршалкам Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. У 1740-х быў палкоўнікам літоўскай панцырнай кавалерыі, з 1754 — палкоўнікам гусарскага знаку ў харугве каралевіча Фрыдэрыка.
Падчас бескаралеўя (1763) быў супраціўнікам Чартарыйскіх, выступаў супраць абрання на прастол Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1768 далучыўся да Барскай канфедэрацыі і быў адным з кандыдатаў на пасаду яе маршалка ў Вялікім Княстве Літоўскім; у 1770 абіраўся маршалкам канфедэрацыі ў Рэчыцкім павеце. У 1771 распрацаваў план «вялізнай дыверсіі», паводле якога канфедэрацыя мусіла распаўсюдзіцца на ўсю тэрыторыю сучаснай Беларусі. Па захопе галоўных замкаў дзяржавы літоўскае войска мусіла сабрацца ў Бабруйску і адтуль выправіцца маршам у Каралеўства Польскае.
Пасля паражэння канфедэрацыі выехаў у Сілезію, потым у Італію. У 1777 вярнуўся і прымірыўся з каралём.
У шлюбе з Ганнай Кунегундай Халецкай меў 3 дачкі і сына Дамініка (1754—1798), старосту кнышынскага.
Заілійскі Алатау
Заілійскі Алатау (, Иле Ала-Тоосу) — горны хрыбет на паўночным захадзе Цянь-Шаня (на мяжы Казахстана і Кыргызстана).
Распасціраецца на 360 км уздоўж 43 ° паўн.ш. Пераважныя вышыні — 4000—4600 м, вышэйшы пункт — гара Талгар (4973—5017 м). Паўночны схіл параўнальна спадзісты, моцна раздзелены левымі прытокамі ракі Ілі, паўднёвы схіл крута абрываецца да далінах рэк Чылік і Чон-Кемін (правы прыток Чу). Перамычкай паміж вытокамі гэтых рэк, якая называецца Чон-Кемінскай, злучаецца з хрыбтом Кюнг-Ала-Тао, які знаходзіцца ў Кыргызстане. Вялікая колькасць азёр. Самымі буйнымі і вядомымі азёрамі ў Заілійскім Алатау з'яўляюцца Вялікае Алмацінскае возера і возера Ісык. Пераважае высакагорны рэльеф. У паўночных перадгор'ях размешчаны горад-мільённік Алматы. Тут жа знаходзяцца знакаміты спартыўны комплекс Медэа і высакагорная гарналыжная база Чымбулак.
Стэпкы
Стэпкы (Степки) — былая вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Вадзім Кузняцоў
Вадзім Кузняцо́ў:
Валерый Кузняцоў
Вале́рый Кузняцо́ў:
Palina
Паліна Рэспубліка, сапраўднае імя Паліна Юр’еўна Паланейчык (нар., Мінск) — беларуская спявачка. Рэпертуар Паліны складаецца пераважна з уласных песень. Выконвае аўтарскія творы на беларускай, рускай, украінскай і французскай мовах.
Біяграфія
Навучалася ў гімназіі № 15 горада Мінска, якую скончыла ў 2011 годзе. Займалася жаночым футболам. Атрымала музычную адукацыю па класу фартэпіяна. Скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў па спецыяльнасці «Рэжысура тэлебачання».
Першая песня была напісана ў 14 гадоў у Крыме, што падштурхнула яе вучыцца граць на гітары.
Першы сольны канцэрт адбыўся ў Мінску 24 снежня 2011 года на адкрыцці Арт Сядзібы. У 2011 годзе стала пераможцай 18-га фестывалю аўтарскай песні «Бардаўская восень» (Бельск-Падляскі, Польшча), пасля чаго дала дзясяткі канцэртаў па Беларусі і за яе межамі.
«Адкрыццё году» па версіі Тузін Гітоў (2011). Лаўрэат прэміі таксама ў намінацыі «Адкрыццё году» (2012).
Паліна Рэспубліка ў 2012 годзе запісала некалькі сумесных сінглаў з гуртом Hasta La Fillsta («Як ты» і «Гадзіннік» ). Вясной 2015 года публіцы быў прадстаўлены дэбютны альбом «Бясконцы красавік». «Якасны новы альбом», па словах Змітра Безкаравайнага з Experty.by, стаў другім найлепшым айчынным дыскам таго года па выніках апытання замежных экспертаў парталам Experty.by, пасля прэзентацыі якога 15 мая 2015 года ў крэатыўнай прасторы Studio 67 Паліна абвясціла пра прыпыненне канцэртнай дзейнасці па сямейных абставінах.
У лютым 2017 года спявачка стала госцяй праграмы Сяргея Будкіна «Belsat Music Live», дзе выступіла ў новым фармаце, без гітары і свайго музычнага калектыву. У гэтым жа годзе яна выканала партыю бэк-вакалу ў спеве «Anxiety» з самотніка «Helaiv» «Too Easy».
На Новы 2019 год яна сыграла ў музычным шоў Тузін Гітоў, «Belsat Music Live» ды Лявона Вольскага «Нас у Маскве не зразумеюць». 15 красавіка 2019 года ўбачыў свет другі альбом спявачкі «Грустные песни», у які ўвайшлі спевы за апошнія тры гады.
Крытыка
Рэдактар партала Ultra­-Music.com Аляксандр Чарнуха назваў лірыку спявачкі досыць пасрэднай. Большасць штатных экспертаў Experty.by станоўча ацаніла альбом «Бясконцы красавік»: «ціхая, цёплая, лірычная музыка», «прыемныя і досыць запамінальныя мелодыі ды пяшчотны вакал», «наіўная і чыстая музыка», «ня скажаш, што гурт Паліны знайшоў сваё гучанне, але тое, што ён на правільнай дарозе, — гэта дакладна».
Ацэнкі
Лэслі Найф, вакаліст гурта «Gods Tower» у 2014 годзе параўнаў творчасць беларускай спявачкі з Эніяй.
Забароны
Пасля выхаду інтерв’ю спявачкі «Белсату» і «Народнай Волі» ў 2012 годзе яе канцэрт, які павінен быў прайсці ў Віцебску на наступны дзень, быў адменены.
Прызнанне
У 2018 годзе музычны партал Тузін Гітоў разам з Letapis.by уключыў песню «Як ты» ў топ «60 беларускамоўных гітоў сучаснасці» (спіс найлепшых песен, выдадзеных з 1988 года).
У 2019 годзе Лёша Горбаш з 34mag у рэтраспектыве 2010—2019 гадоў назваў спявачку «прыкметнай артысткай Беларусі дзесятых, без якой цяжка ўявіць сённяшнюю лакальную сцэну».
Студыйныя альбомы
Як Паліна Рэспубліка: Як Palina:
Машчаныця (Лугынскі раён)
Машчаныця (Мощаниця) — былая вёска ў Лугынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Знікла пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Азэранка (Жытомірскі раён)
Азэранка (Озеря́нка) — вёска ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Азэрнэ
Азэрнэ (Озе́рне) — пасёлак гарадскога тыпу ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ясухіто Эндо
(遠藤 保仁; нар. ) — японскі футбаліст. У 2002—2015 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Навагуйвынскэ
Навагуйвынскэ (Новогу́йвинське) — пасёлак гарадскога тыпу ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Выдрэя (пасёлак)
Выдрэ́я (, Выдрея) — пасёлак у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Да 23 лістапада 1959 года станцыя Выдрэя ўваходзіла ў склад Выдрэйскага сельсавета, да 17 ліпеня 1964 года — у склад Стасеўскага сельсавета.
Чэрваны Стэпок
Чэрваны Стэпок (Червоний Степо́к) — вёска ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Алііўка (Жытомірскі раён)
Алііўка (Олі́ївка) — вёска ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Барашыўка
Барашыўка (Бараші́вка) — вёска ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гуйва
Гуйва (Гу́йва) — пасёлак гарадскога тыпу ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Бэрэзіўка (Жытомірскі раён)
Бэрэзіўка (Березі́вка) — вёска ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Бэрэзына (Жытомірскі раён)
Бэрэзына (Берéзина) — вёска ў Жытомірскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сюнсукэ Накамура
(中村 俊輔; нар. ) — японскі футбаліст. У 2000—2010 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Прыслоўе
Прыслоўе — часціна мовы, якая абазначае разнастайныя прыкметы дзеянняў, стану, якасцей прадмета ў адносінах да дзеяслова (дзеепрыслоўя), прыметніка (дзеепрыметніка), назоўніка, а таксама і да іншага прыслоўя. Не скланяецца, не спрагаецца, не мае марфалагічных катэгорый роду, ліку, склону, часу, трывання, ладу і інш. Аднак у вялікай групы прыслоўяў, якія адносяцца да разраду якасных, адзначаюцца ступені параўнання і формы суб’ектыўнай ацэнкі, чым выражаецца розная ступень якасці ці ўласцівасці пэўнай прыкметы, што праяўляецца марфалагічна ў формах вышэйшай, найвышэйшай ступеней параўнання.
Прыслоўі, якія непасрэдна абазначаюць прыкметы, адносяцца да знамянальных, а якія толькі ўказваюць на іх — да займеннікавых.
Разрады прыслоўяў паводле значэння
Якасныя прыслоўі ўтвараюцца ад якасных прыметнікаў і паводле значэння суадносяцца з імі, абазначаюць якасць дзеяння, стану ці прыметы, адказваюць на пытанне як?, адносяцца да дзеясловаў, прыметнікаў, прыслоўяў ці слоў катэгорыі стану і выконваюць ролю акалічнасці спосабу дзеяння.
Вялікая Выдрэя
Вялі́кая Выдрэ́я (, Великая Выдрея) — вёска ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Крынкаўскага сельсавета.
Прыслоўе
Разрады прыслоўяў паводле значэння
Колькасныя прыслоўі адказваюць на пытанні ''колькі? як многа? да якой ступені?'' і абазначаюць колькасць дзеяння, ступень інтэнсіўнасці або яго мяжу, меру якасці, адносяцца да дзеясловаў, прыметнікаў ці якасных прыслоўяў, выконваюць у сказе сінтаксічную функцыю акалічнасці меры і ступені.
Вялікая Выдрэя
У 1939—1959 гадах цэнтр Выдрэйскага сельсавета. Да 17 ліпеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Стасеўскага сельсавета.
Прыслоўе
Разрады прыслоўяў паводле значэння
Азначальныя прыслоўі характарызуюць якасць дзеяння, спосаб яго ажыццяўлення, інтэнсіўнасць выяўлення прыметы. Сярод іх выдзяляюць некалькі семантычных груп:
Ступені параўнання якасных прыслоўяў
Якасныя прыслоўі, утвораныя ад якасных прыметнікаў, маюць дзве ступені параўнання — вышэйшую і найвышэйшую. Ступені параўнання прыслоўяў маюць дзве формы — простую (сінтэтычную) і складаную (аналітычную).
Беларусы Казахстана
Беларусы Казахстана — беларуская дыяспара ў Рэспубліцы Казахстан.
Статыстыка
Паводле афіцыйных дадзеных на 12 студзеня 2012 г. грамадзянамі Рэспублікі Казахстан з'яўляюцца 63694 беларуса. Найбольшая колькасць выхадцаў з Беларусі пражываюць у Кастанайскай (21 тысяча), Карагандзінскай (18 тысяч), Акмалінскай (16 тысяч), Паўночна-Казахстанскай (9 тысяч) абласцях. Дынаміка колькасці беларусаў у Казахстане па дадзеных перапісу насельніцтва: 1926 год — 25584 чалавека, 1939 год — 31.614, 1959 год —107 309, 1970 год —198 430, 1979 год − 181 821, 1989 год — 178325, 1999 год — 111924, 2009 год — 66 476.
Гісторыя
Першыя беларусы з'явіліся на тэрыторыі сучаснага Казахстана пасля паўстання Кастуся Каліноўскага (Б. Залескі і інш.) У пачатку 20 стагоддзя падчас Сталыпінскай аграрнай рэформы ў Казахстан перасяляліся беларускія сяляне. У часы сталінскіх рэпрэсій у Казахстан былі сасланы беларускія дзеячы культуры (Уладзімір Дудзіцкі, Пятро Бітэль, Ян Скрыган, Сымон Хурсік і інш).
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны з Беларусі былі эвакуяваныя 10,7 тысячы рабочых і служачых, члены іх сем'яў. Сюды былі вывезены калектывы Беларускага тэатра оперы і балета, драматычнага тэатра імя Якуба Коласа. За перыяд з 4 верасня 1941 па красавік 1942 коласаўцы далі 8 шэфскіх канцэртаў, 12 спектакляў і 21 канцэрт у вайсковых шпіталях. У Алматы знаходзілася і спявачка Беларускага тэатра оперы і балета Ларыса Пампееўна Александроўская. Яна выступала з казахскай артысткай Куляш Байсеітавай ў рабочых клубах Алматы і Караганды. На алмаацінскай кінастудыі беларускі рэжысёр Уладзімір Корш-Саблін у 1942 годзе стварыў першыя беларускія фільмы перыяду Вялікай Айчыннай вайны — «Беларускія навелы» («Пчолка» і «Баявыя сябры»).
Прайшоў Тыдзень беларускай літаратуры ў Казахстане (1974).