cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Балеарская аперацыя
Вынікі і наступствы
Праз тыдзень анархісты пакінулі Кабрэру. Банакорсі абвясціў сябе камандуючым усімі войскамі нацыяналістаў на Мальёрцы, і стварыў атрад «Цмокі смерці». 20 верасня ён на чале 500 чалавек высадзіўся на востраве Івіса. У выніку з усіх Балеарскіх астравоў у руках рэспубліканцаў застаўся толькі востраў Менорка, які яны ўтрымлівалі да 1939 года.
Бабчын
Ба́бчын (, Бабчин) — былая вёска ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Стралічаўскага сельсавета.
Геаграфія
За 12 км на поўдзень ад раённага цэнтра Хойнікі і чыгуначнай станцыі ў гэтым горадзе, размешчанай на галіне Васілевічы — Хойнікі, адыходнай ад лініі Брэст — Гомель, за 122 км ад Гомеля.
Знаходзіцца на тэрыторыі Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка (ПДРЭЗ).
Транспартная сістэма
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтадарозе Хойнікі — Брагін. Жылых хат няма (2004 год). Планіроўка складаецца з крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да яе прымыкае кароткая вуліца з мерыдыянальнай накіраванасцю і на поўначы прымыкае злёгку выгнутая вуліца. На захадзе невялікія адасобленыя ўчасткі забудовы. Забудова двухбаковая, хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
Водная сістэма
На поўдні і захадзе меліярацыйныя каналы, звязаныя з Паганянскім каналам.
Экалогія і прырода
Непадалёку ад вёскі ёсць паклады торфу.
У сувязі з радыяцыйным забруджаннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (194 сям’і) пераселеныя ў месцы не забруджаныя радыяцыяй.
Карона Каралеўства Польскага
Найбольш раннюю пакуль згадку пра «Село Бабчин з людми заседелыми и незаседелыми, з даню грошовою и медовою, з дубровами, лесы, чертежами, полми и сеножатми и ловы зверинными» сустракаем у лісце ад 15 сакавіка 1574 года князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму аб раздзеле бацькавага маёнтка Брагін Кіеўскага павета Каралеўства Польскага. Уладальнікам яго стаў князь Міхаіл. У датаваным 13 сакавіка 1581 года дакуменце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзмітрый Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе размежавання добраў пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з уладаннямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, «miasta Brahinia, sioła Chłuchowic [Hłuchowicz], Hubarowa [Hubarowicz] y Babczyna». 18 мая 1595 года Бабчын згаданы ў трыбунальскім акце ў сувязі з пагадненнем аб скасаванні ўзаемных прэтэнзій паміж уладальнікамі часткі брагінскага маёнтка князямі Міхаілам і Юрыем Міхайлавічамі Вішнявецкімі і ўладальнікам астраглядаўскіх добраў панам Шчасным Харлінскім.
У 1628 годзе князь Канстанцін Вішнявецкі, апякун дзяцей нябожчыка князя Міхаіла, з трох дымоў у Бабчыне плаціў 9 злотых. Сярод казакоў, захопленых у палон пасля бітвы пад Загаллем, у датаваным 29 чэрвеня 1649 года дакуменце названы Фурс з Бабчына, падданы князя Іераміі Міхала Вішнявецкага. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў вёскі Бабчын. 14 верасня 1686 года ляснічы Лаўрын з Бабчына пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродскім судзе, што як з-за казакоў, так і з-за войска Вялікага Княства Літоўскага, з вёскі адышлі 17 дымоў (×6 — каля 102 жыхароў). У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 года Бабчын названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтка ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым (ад лістапада 1686 года) пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тут было 26 дымоў (прыкладна 156 жыхароў), а размясціліся на пастой 30 казакоў ажно з паўсотняй коней. Казакі сотні Русановічавай «na gruntach babczyńskich» забілі і абрабавалі брагінскага купца Гірша з Турава, які вяртаўся з кірмашу, а здабычу адвезлі да палкоўніка. Адным з сведкаў у справе выступіў бабчынскі войт Гаўрыла Гацучэнка.
У пачатку 1710-х гадоў (1714 г.) Бабчын знаходзіўся ў трыманні мазырскага чэсніка Антонія Аскеркі, які ў 1713 г. быў авансаваны на мазырскае маршалкоўства. У акце ад 22 верасня 1715 года сказана, што губарэвіцкія сяляне мазырскага маршалка пана Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя жыхарам вёсак Бабчын, Рудакоў і хутара Чахі — падданым мельніцкага войскага пана Аляксандра Антонія Бандынелі. У выніку, убогія сяляне Аляксандра Бандынелі, якія з-за недахопа сена не мелі чым карміць скаціну зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павета 1734 года» Бабчын — у палове брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі.
Паводле «Апісання цэркваў горада Рэчыцы і Рэчыцкага павета, падпарадкаваных Чарнігаўскай духоўнай кансісторыі» 1796 года, у Бабчыне ў 1736 годзе ўзведзены драўляны будынак Крыжаўздзвіжанскай царквы. Маецца таксама запіс пра фундуш 1741 года князя Вішнявецкага. Тым фундатарам, відавочна, выступіў князь Міхал Сервацы, які з 1733 года пачаў пісацца «графам на Брагіне».
У 1754 годзе з 27 двароў (каля 162 жыхароў) сяла Бабчын Брагінскага маёнтка выплачвалася «do grodu» (Оўруцкага замка) 4 злотыя, 5 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павета і ваяводства) 16 злотых і 22 грошаў []. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбеты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. У 1789 г. падатак з Бабчына складаў 3171 злоты і 6 грошаў, на войска – 317 злотых і 4 грошы.
Паводле яўрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў, на хутары Бабчын жылі адпаведна 6, 4 і 2 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагала. Магчыма, Каліеўшчына 1768 года выклікала няўхільнае змяншэнне тут колькасці насельнікаў-яўрэяў.
Расійская імперыя
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Бабчын — у межах Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі. У 1795 годзе сяло Бабчын, часткова быўшае ў заставе ў пана Прыбары, разам з хутарамі Чахі, Рудыя і сялом Губарэвічы належала пану падстарасце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку, які годам раней страціў жонку пані Ізабелу , дачку папярэдняга ўладальніка добраў Міхала Адама Ракіцкага. У шляхецкай рэвізіі 1811 года застаўным яшчэ ад графа Ракіцкага ўладальнікам фальварка Бабчын і сяла з 120 (на 1795 год) душамі сялян мужчынскага полу названы былы рэчыцкі гродскі суддзя Пётр Прыбара. З 1816 года, паводле А. Ельскага, згодна з сямейным пагадненнем уладальніцай фальваркаў Бабчын і Мокіш стала Людвіка, дачка Ігнацыя, Аскерка. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскага маёнтка разам з Бабчынам і інш. была ўдава брата Людвікі Уладзіслава пані Ядзвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўздзвіжанскай прыходскай царквы а. І. Нямшэвіч у метрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй. Тады ў сяле было 53 двары. 1 (13) лістапада 1844 года складзены інвентар, паводле якога рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасцю непаўналетніх Генрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава. Прозвішчы жыхароў Бабчына — Кірко (шмат), Курыленкі, Дашукі, Мятліцкія, Зелянкоўскія, Шарэпа, Курапей, Скуранок, Бакуненка, Марціненка, Зенчанка, Кірчанка, Кавалёнак, Краўчанок, Станеўскі.
У 1850 г. 315 жыхароў. 20 ліпеня 1856 года ў Бабчыне, у сям'і ляснічага, двараніна Слуцкага павета Генрыка Пяткевіча нарадзіўся сын Чэслаў, будучы таленавіты даследчык Палесся. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело] : 1857 г.» засведчана, што 340 жыхароў сяла Бабчын з'яўляліся прыхаджанамі Крыжаўздзвіжанскай царквы, 12 мужчын і 19 жанчын былі парафіянамі Астраглядаўскага касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі. У парэформенны перыяд Бабчын — у Мікуліцкай воласці. Да сваёй смерці ў 1866 годзе маёнткам валодаў Генрык Аскерка, а пасля яго дочкі Марыя і Алена. У 1876 годзе да прыходу Крыжаўздзвіжанскай царквы, акрамя Бабчына, належалі сем вёсак — Чахі, Рудыя, Варацец, Рудакоў, Мокіш, Высокае і Лісцвін. Настаяцель святар Васілій Шахновіч, штатны псаломшчык Канстанцін Васанскі, звышштатны Васілій Кладкевіч, просфірня Сінкліцікія Анціповіч. На 1879 год прыход налічваў 909 душ мужчынскага і 1007 жаночага полу верных. Настаяцелем быў святар Міхаіл Драздоўскі, які служыў у гэтай якасці з 16 ліпеня 1878 г. .
У 1885 годзе ў сяле 56 двароў, 357 жыхароў, дзейнічала вінакурня, млын. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў пані Алене (Аскерчанцы) Ваньковіч.
У Бабчыне на той час (з 1 студзеня 1888 года) існавала двухкласная царкоўна-прыходская школа, узровень навучання ў якой атрымаў высокую адзнаку інспектара з Мінска протаіерэя Паўла Афонскага. Заслуга ў тым айца Міхаіла Драздоўскага, пана Станіслава Ваньковіча і настаўнікаў. Паводле перапісу 1897 года 92 двары, 523 жыхары, царква, капліца, школа, крама, вятрак. Фальварак (2 двары і 51 жыхар). На 1903 год пры Крыжаўздзвіжанскай царкве згаданыя драўляная аднакласная жаночая і другакласная настаўніцкая мураваная школы. У 1905 годзе створаны сялянскі саюз. На 1909 год у сяле Бабчын 120 двароў, 713 жыхароў, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў. У 1911 годзе ўладальніца маёнтка А. Ваньковіч.
Найноўшы час
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага мірнага дагавора з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Бабчын у складзе Мікуліцкай воласці Рэчыцкага павета, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы».
1 студзеня 1919 згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.
У канцы 1920-х — пачатку 1930-х гг. існавала антыбальшавіцкая моладзевая «Беларуская Арганізацыя Альтруістаў», лідарам якой быў студэнт Бабчынскага педагагічнага тэхнікума Аўген Калубовіч. Арыштаваны 30 мая 1930 г. і высланы ў Котлас. У тым жа 1930 годзе ў вёсцы арганізаваны калгасы «Камінтэрн» і «Кастрычнік». Працавалі 2 ветракі, 4 кузні.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны 17 мая 1943 года нямецкія акупанты расстралялі 21 мясцовага жыхара. На фронце і ў партызанскай барацьбе загінулі 294 жыхары вёскі і вёсак, што ўваходзілі ў калгас «Кастрычнік». У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі, у скверы, усталяваная культурная кампазіцыя.
Паводле перапісу 1959 года ў вёсцы 923 жыхары, цэнтр калгаса «Кастрычнік». Дзейнічалі лясніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, крама.
20 верасня 2011 года вёска ліквідавана рашэннем Хойніцкага раённага Савета дэпутатаў.
Заўвагі
<references group="Заўвагі"/>
Качэўнікі
Качэўнікі — этнасы, народы і плямёны, якія гістарычна склаліся з качавых-намадычных, пры гэтым неабходна падкрэсліваць тэрмін качавых этна-культурных умоваў. У сучасны час гэта людзі, якія пастаянна або часова знаходзяцца ў адпаведных культурах і вядуць качавы лад гаспадаркі, або культурна-этнічна належаць да традыцыйнай качавой культуры і тыпу гаспадаркі, звязанымі з цюркскім словам і вызначэннем Қоч, Қош (Qoch, Qosh).
Падобнае, але не тоеснае значэнне мае слова намады, намадзізм, і менавіта ў сілу гэтага падабенства значэнняў, у рускамоўным і, магчыма, іншых лінгва-культурна непадобных аседлых грамадствах (персідскім, сіна-кітайскім, і многіх іншых, якія гістарычна пакутавалі ад ваенных экспансій качавых народаў) існуе седзентарысцкі фенамен падспуднай гістарычнай непрыязнасці, які прывёў да відавочна наўмыснай тэрміналагічнай блытаніны «качэўнік-жывёлавод», «намад-падарожнік», «валацуга-трэвелер» і інш.
Качавы лад жыцця гістарычна вядуць цюркскія і мангольскія этнасы, і іншыя народы урала-алтайскай моўнай сям’і, якія знаходзіліся ў арэале качавога свету. На падставе моўнай блізкасці да урала-алтайскай сям’і і расавай прыналежнасці, некаторыя гісторыкі лічаць продкаў сучасных японцаў старажытных конных воінаў-лучнікаў, якія заваявалі астравы, выхадцамі з урала-алтайскага качавога асяроддзя. Таксама і з карэйцамі, якіх некаторыя гісторыкі лічаць аддзяліўшыміся ад протаалтайскіх народаў.
Многія старажытныя і сярэдневечныя дынастыі Кітая, імператарскія дынастыі, напрыклад, старажытныя Хань названая ў гонар качавога хана. Ці адна са знакавых імператарскіх дынастый Тан, па назве народа Табгач, і іншыя самыя знакавыя ў гісторыі краіны Чын дынастыі ідуць ад качэўнікаў. Уклад, і старажытны, і сярэдневечны, і адносна нядаўні, качэўнікаў у агульны (і паўночны, і паўднёвы) сіна-кітайскі этнагенэз, верагодна, немалы. Апошняя дынастыя Цын была качавога, манчжурскага паходжання. Нацыянальная валюта Кітая юань названая ў гонар качавой дынастыі Чынгізідаў.
Сродкі да існавання качэўнікі маглі атрымліваць з самых розных крыніц — качавая жывёлагадоўля, гандаль, розныя рамёствы, рыбалоўства, паляванне, розныя віды мастацтва (цыганы), наёмная праца ці нават ваеннае рабаванне, альбо «ваенныя заваёвы». Звычайны крадзеж быў няварты воіна-качэўніка, у тым ліку дзіцяці або жанчыны, бо ўсе члены качавога грамадства былі ваярамі свайго роду або элю, і тым больш качавога арыстакрата. Як і іншыя, якія лічыліся нявартымі падобна крадзяжу асаблівасці аседлай цывілізацыі, былі неймаверныя для любога качэўніка. Да прыкладу, у асяроддзі качэўнікаў, прастытуцыя была б абсурдная, гэта значыць абсалютна непрымальная. Гэта следства родаплемянной вайсковай сістэмы грамадства і дзяржавы.
Калі прытрымлівацца аселага погляду, то «кожная сям’я і народ так ці інакш пераязджае з месца на месца», вядуць «качавы» лад жыцця, гэта значыць могуць класіфікавацца ў сучасным рускамоўным сэнсе як качэўнікі (у парадку традыцыйнай тэрміналагічнай блытаніны), або намадаў, калі гэтай блытаніны пазбягаць.
Швертэ
Швертэ (Schwerte) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 56,2 км². Афіцыйны код — 05 9 78 028.
NGC 7171
NGC 7171 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Вадаліва. Бачная зорная велічыня: 12,2. Размер: 2,6' × 1,5'. Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 1 мін. 1,9 сек. Схіленне: −13°16'11".
Южа
Южа (Южа) — горад у Іванаўскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 15,3 тыс. чалавек (2005). Горад знаходзіцца на беразе возера Вазаль за 95 км на паўднёвы ўсход ад Іванава.
Першае пасяленне было на месцы горада яшчэ ў XV стагоддзі, аднак афіцыйна гісторыя пачынаецца ў 1628 годзе. Статус горада Южа адтрымала ў 1925 годзе.
Савічы (Васілішкаўскі сельсавет)
Са́вічы (, Савичи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бакштаўскага сельсавета.
IC 804
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Раз’езд 17 (Атыраўская вобласць)
Раз’езд 17 — раз’езд у Ісатайскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акістаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 234230300.
Янкавічы (Расонскі раён)
Я́нкавічы (, Янковичи) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, на правым беразе ракі Дрыса. Уваходзіць у склад і з'яўляецца цэнтрам Янкавіцкага сельсавета. За 20 кіламетраў на поўдзень ад Расонаў, 150 кіламетраў ад Віцебска, 34 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Полацк, на аўтадарозе Дзісна — вёска Дрэтунь.
Памятныя мясціны
За 2,5 км ад вёскі гарадзішча (6 ст. да н.э.-4 ст.да н.э.). Каля вёскі курган і курганны могільнік (6-8 ст. н.э.)
Замасточча (станцыя)
Замасто́чча (, Замосточье)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў аграгарадку Замасточча.
Сандай
Сандай (Sandoy) — адзін з астравоў Фарэрскага архіпелага}.
На захадзе вострава размешчана вялікая калонія кайры. На самым паўднёвым канцы вострава ёсць маяк.
Цікавае
Краявід вострава Сандай намаляваны на 1000-кронавай банкноце Фарэрскіх астравоў.
Шчарбакі (Полацкі раён)
Шчарбакі́ (, Щербаки) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Камен
Камен (Kamen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 40,93 км². Афіцыйны код — 05 9 78 020.
Канскі кінафестываль 1997
50-ы Канскі кінафестываль праходзіў з 7 па 18 мая 1997 года ў горадзе Каны, Францыя. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатую пальмавую галіну — атрымалі два фільмы: «» рэжысёра Абаса Кіярастамі і «» рэжысёра Сёхэя Імамуры.
Вернэ (горад)
Вернэ (Werne) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 76,03 км². Афіцыйны код — 05 9 78040.
Athalia rosae
Athalia rosae — від перапончатакрылых насякомых з сямейства Tenthredinidae.
Апісанне
Аранжава-жоўтага колеру з чорнымі галавой, вусікамі і грудзямі, за выняткам пярэдняспінкі і шчытка. Вусікі 11-членікавыя, булавападобныя. Вонкавы край пярэдніх крылаў чорны. Заднія лапкі жоўтыя з чорнымі кольцамі. Даўжыня цела 7—8 мм.
Арэал
Шырока распаўсюджаны  ў Цэнтральнай Еўропе і з'яўляецца ў канцы красавіка ці ў маі.
Экалогія
Самкі адкладаюць яйкі па краях лісця розных капуставых раслін (рапсу, рэпы, свірэпе і іншых). Лічынкі (несапраўдныя вусені) даўжынёй 17 мм, шаравата-зялёнага колеру з цёмнымі палосамі, голыя, з чорнай галавой з 3 парамі грудных і 8 парамі брушных ног. Лічынкі харчуюцца лісцем капуставых і акукляюцца ў зямлі ў далікатным кокане. Звычайна бывае два пакаленні ў год: другое пакаленне лётае ў канцы ліпеня і ў жніўні.
У многіх мясцовасцях від моцна шкодзіць рапсу і свірэпе, нападаючы пераважна на маладыя расліны. Насякомае пашкоджвае як і азімы, так і яравы рапс.
Янкавічы
Янкавічы — тапонім.
Чудныця
Чудныця (Чу́дниця) — вёска ў Гошчанскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Вялікая Камароўка
Вялі́кая Камаро́ўка (, Великая Комаровка) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналаўскага сельсавета.
Кок-сагыз
Кок-сагыз (Taraxacum kok-saghyz; ад көк-сағыз ) — шматгадовая травяністая расліна роду Дзьмухавец сямейства, каўчуканос.
Апісанне
Кок-сагыз — адзін з лепшых натуральных каўчуканосаў флоры колішняга СССР. З 1933 года быў уведзены ў культуру. Культывавалі пераважна ў еўрапейскай частцы СССР. У тым ліку вырошчвалі ў Беларускай ССР, дзе яго сярэдняя ўраджайнасць за 1951 год была 40 цэнтнераў з гектара. З 1954 года, у сувязі з развіццём вытворчасці сінтэтычнага каўчуку, плантацыі кок-сагызу больш не культывавалі.
Кім Тора
Кім То́ра (Quim Torra, поўнае імя Жаaкі́м То́ра-і-Плa (Joaquim Torra Pla, Joaquim Torra i Pla; нар. 28 снежня 1962, Бланес) — каталонскі юрыст, выдавец, пісьменнік і палітык. Прыхільнік руху за незалежнасць Каталоніі. Дэпутат Парламента Каталоніі XII склікання ад партыі «Разам за Каталонію». Прэзідэнт Жэнералітэта Каталоніі з 17 мая 2018 года.
Віталь Пятровіч Шылаў
Віталь Пятровіч Шылаў (нар., Гомель) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Міжнародны інстытут працоўных і сацыяльных адносін (эканаміст), Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф.Скарыны (юрыст).
Служыў у органах унутраных спраў Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. Працаваў вядучым эканамістам аддзела эканамічнай бяспекі, начальнікам аддзела эканамічнай бяспекі, начальнікам аддзела кадраў, намеснікам дырэктара па эканамічнай бяспецы, намеснікам дырэктара па ідэалагічнай рабоце і кіраванні персаналам адкрытага акцыянернага таварыства «Гомельскі завод ліцця і нармалей».
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейным медалём «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта. Мае падзячныя пісьмы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, падзякі ўпраўлення Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласці, Гомельскай абласной арганізацыі Беларускага Таварыства Чырвонага Крыжа і адміністрацыі Чыгуначнага раёна г. Гомеля.
Зельм
Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.
Мокрае
Назву Мо́крае маюць:
Краснастаў (Барзнянскі раён)
Краснастаў (Красноста́в) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Лебядзёўка (Жлобінскі раён)
Лебядзёўка (, Лебедёвка) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Луцкага сельсавета. Насельніцтва 976 чал. (2004). Знаходзіцца за 3 км на поўнач ад горада і чыгуначнай станцыі Жлобін (лінія Бабруйск — Гомель), за 106 км ад Гомеля.
На поўначы возера Лебядзёўка, на ўсходняй ускраіне рака Дняпро.
Гісторыя
У 1922 годзе на базе фальварка быў створаны пасёлак Новы Свет (у наш час не існуе). У 1923 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа. У 1935 годзе арганізаваны калгас. У часы Вялікай Айчыннай вайны ў ліпені 1941 года і чэрвені 1944 года акупанты цалкам спалілі вёску і забілі 37 жыхароў. 16 жыхароў загінулі на фронце. Побач з вёскай, недалёка ад Дняпра, напачатку 1950-х пабудаваны Жлобінскі лінны завод. У 1966 годзе да вёскі далучаны пасёлак Леніна. У складзе дапаможнай гаспадаркі раённага вытворчага аб'яднання «Сельгасхімія» (цэнтр — вёска Лукі). Размешчаныя аддзяленне сувязі, пачатковая школа, фельчарска-акушэрскі пункт.
Насельніцтва Эстоніі
Насе́льніцтва Эсто́ніі па стане на 1 студзеня 2012 года склала 1 318 005 чалавек і перманентна скарачаецца за кошт перавышэння смяротнасці над нараджальнасцю.
Колькасць насельніцтва
320px|thumb|Натуральны прырост насельніцтва Эстоніі (1945—2008). Звесткі [[Дэпартамент статыстыкі Эстоніі|Дэпартамента статыстыкі Эстоніі
]] [[Выява:External migration of Estonia (2000-2009).png|320px|thumb|Знешняя міграцыя ў Эстоніі. Звесткі Дэпартамента статыстыкі Эстоніі
]]
У апошнія гады, што праўда, хуткасць змяншэння насельніцтва паступова змяншалася, і ў 2010 годзе нават быў дасягнуты дадатны каэфіцыент прыросту.
Узроставая структура
thumb|320px|Узроставая структура насельніцтва Эстоніі (1970—2010). Звесткі [[Дэпартамент статыстыкі Эстоніі|Дэпартамента статыстыкі Эстоніі.
]] У 1970—1990 гадах узроставая структура насельніцтва была даволі стабільнай: каля 22% яго складалі асобы ва ўзросце да 14 гадоў, 66% — ад 15 да 65 гадоў, 12% — 65 гадоў і старэйшыя. З прычыны нізкай нараджальнасці пасля 1990 года працэнт маладога насельніцтва знізіўся да 15%, а доля жыхароў пенсіённага ўзросту павялічылася да 17% (2009). Доля асоб ва ўзроставай групе ад 15 да 64 нязначна павялічылася да 68%.
Нараджэнні і смерці
У 1947—1989 гадах колькасць нараджэнняў перавышала лік смерцяў, аднак з 1990 сітуацыя змянілася ў бок адмоўнага натуральнага прыросту. Толькі ў 2010 годзе быў дасягнуты станоўчы каэфіцыент прыросту, аднак у цэлым колькасць насельніцтва стала змяншаецца.
Нараджальнасць
У 1970—1990 гадах агульны каэфіцыент нараджальнасці (АКН) складаў крыху болей за 2 дзіцяці ад жанчыны. Пасля здабыцця незалежнасці адбылося хуткае падзенне АКП. У 1998 годзе быў зафіксаваны найменшы яго ўзровень: 1,28 дзіцяці ад жанчыны. Цягам наступных гадоў АКП паступова ўзрастаў і ў 2009 складаў 1,63.
Чаканая працягласць жыцця
Працягласць жыцця ў Эстоніі меншая, чым у большасці заходнееўрапейскіх краін. За савецкім часам сярэдняя працягласць жыцця складала 64—66 гадоў у мужчын і 73—75 гадоў у жанчын. Пасля здабыцця незалежнасці яна зменшылася на некалькі гадоў. У 1994 годзе быў зафіксаваны яе найніжэйшы ўзровень: 60,5 гадоў у мужчын і 72,8 у жанчын. Пасля 1994 працягласць жыцця паступова павялічваецца і ў 2012 годзе складала 68,3 і 79,2 гадоў для мужчын і жанчын адпаведна. Паводле звестак Еўрастата, сярод краін ЕС Эстонія і Славенія маюць найвышэйшы рост працягласці жыцця.
Міграцыя
У 1991—2010 гадах насельніцтва Эстоніі зменшылася на 230 000 чалавек, з якіх 82 000 за кошт перавышэння смяротнасці над нараджальнасцю, а 150 000 — за кошт адмоўнага сальда міграцыі. Эмігравалі ў асноўным этнічныя рускія, украінцы і беларусы. Гэта асабліва бачна па выніках перапісу 2000 года (гл. ніжэй). Звесткі за 2000—2009 гады таксама сведчаць пра перавышэнне эміграцыі над іміграцыяй, хоць і ў значна меншых маштабах, чым пад канец XX стагоддзя.
Нацыянальны склад
thumb|320px|Нацыянальны склад насельніцтва (2010). Звесткі [[Дэпартамент статыстыкі Эстоніі|Дэпартамента статыстыкі Эстоніі
]] Этнічны склад насельніцтва Эстоніі значна вагаецца ад павета к павету. Па стане на 2008 год у трынаццаці з пятнаццаці паветаў Эстоніі эстонцы складалі больш за 80% усяго насельніцтва. Найбольшая дзеля эстонцаў у паветах Хію (98,4%) і Саарэ (98,3%). А вось у паветах Іда-Віру і Хар’ю (які ўлучае сталіцу Эстоніі Талін) этнічныя эстонцы складаюць толькі 19,7% і 59,6% (Талін — 55%) насельніцтва адпаведна. Дзеля рускіх у гэтых двух паветах складае адпаведна 71,2% і 32,4% (36,4% у Таліне). Агульная дзеля рускіх у нацыянальным складзе Эстоніі складае 25,6%.
Гэткае становішча склалася менавіта падчас савецкай акупацыі, паколькі нацыянальныя перапісы, якія двойчы праводзіліся ў міжваенны перыяд у незалежнай Эстоніі (1922 і 1934 гады), паказвалі, што эстонцы з'яўляюцца дамінуючым народам, у той час як усе астатнія нацыянальнасці складаюць 12% насельніцтва Эстоніі.
У выніку вышэйпамянёнай савецкай палітыкі дзеля этнічных эстонцаў знізілася да 61,5% у 1989 у параўнанні з 88% у 1934. Аднак у першую дэкаду па аднаўленні незалежнасці дзякуючы шырокамаштабнай эміграцыі рускіх, а таксама вываду з тэрыторыі Эстоніі расійскіх ваенных баз колькасць эстонцаў павялічылася да ўзроўню 68,7% (2008), у той час як дзеля рускіх зменшылася з 30% да 25,6%, украінцаў — з 3,1% да 2,1%, беларусаў — з 1,8% да 1,2%.
Па стане на 2008 год найбуйнейшыя народы ў Эстоніі — эстонцы (68,7%), рускія (25,6%), украінцы (2,1%), беларусы (1,2%) і фіны (0,8%). Гэтыя пяць народаў складаюць 98,4% усяго насельніцтва.
Мовы
Афіцыйнай мовай у Эстоніі з'яўляецца эстонская, акрамя таго, частка насельніцтва валодае таксама рускай, украінскай, англійскай, фінскай, нямецкай і іншымі мовамі.
Эстонская мова выкарыстоўвае лацінскі алфавіт. Траціна стандартнай лексікі мовы выводзіцца даданнем суфіксаў да каранёвых словаў. Найстарэйшыя вядомыя прыклады пісьмовай эстонскай мовы сустракаюцца ў хроніках XIII стагоддзя.
Эстонская і фінская мова вельмі блізкія, адносяцца да фінскай групы ўральскай моўнай сям’і. Тым не менш, гэтыя мовы не з'яўляюцца ўзаемна зразумелымі, хоць адукаваныя носьбіты могуць разумець пісьмовую мову іншага народа ў больш-менш вялікай ступені.
Скелдычы
Ске́лдычы (, Скелдычи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бакштаўскага сельсавета.
Пугачоўскі сельсавет (Васілішкаўскі раён)
Пугачо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілішкаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Пугачы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Васілішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бакштаўскага сельсавета.
IC 806
IC 806 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Воран.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 7172
NGC 7172 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы. Бачная зорная велічыня: 11,8. Размер: 2,4' × 1,3'. Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 2 мін. 1,7 сек. Схіленне: −31°52'12".
Грышыўка (Барзнянскі раён)
Грышыўка (Гри́шівка) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Жанбай
Жанбай — сяло ў Ісатайскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жанбайскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 25 км на паўднёвы ўсход ад сяла Акістау. Код КАТА — 234235100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2560 чалавек (1332 мужчыны і 1228 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 3036 чалавек (1550 мужчын і 1486 жанчын).
Сапоніўка
Сапоніўка (Сапо́нівка) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Фрондэнберг-на-Руры
Фрондэнберг-на-Руры (Fröndenberg an der Ruhr) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 56,21 км². Афіцыйны код — 05 9 78 012.
Горад падзяляецца на 14 гарадскіх раёнаў.
Стэфан Томаш
Стэфан Томаш (Stjepan Tomaš, ? — 10 ліпеня 1461) — кароль Босніі ў 1443—1461 гадах.
Біяграфія
У маладосці Стэфан Томаш, як і большасць жыхароў Босніі, быў багумілам, аднак пазней прыняў каталіцтва. 19 мая 1445 года Папа Яўген IV прызнаў яго каралём Босніі і даў дазвол на развод з Воячай. 26 мая 1446 года Стэфан Томаш ажаніўся з Катарынай, дачкой багатага герцага Стэфана Вукшыча Косача з сучаснай Герцагавіны, што паклала канец палітычнай нестабільнасці ў краіне.
Дзеці
Ад шлюбу з Воячай у Стэфана Томаша быў сын: Ад шлюбу з Катарынай у Стэфана Томаша было трое дзяцей:
Даменіка Феці
Даменіка Фе́ці (Domenico Fetti; каля 1588, Рым — ) — італьянскі жывапісец.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў Рыме ў Л. Чыголі. Зазнаў уплыў Караваджа, А. Эльсхаймера, майстроў венецыянскай школы XVI ст. 3 1613 прыдворны мастак герцага Фердынанда Ганзага ў Мантуі, з 1622 працаваў у Венецыі.
Творчасць
Творчасці ўласцівы тонкія па каларыстычным вырашэнні карціны, у якіх сюжэты міфалогіі («Геро і Леандр»), Старога і Новага Запавету трактуюцца як бытавыя сцэны, змешчаныя ў пейзажы або інтэр'еры, эмацыянальна сугучныя перажыванням персанажаў: «Вылячэнне Тавіта», «Прытчы», «Уцёкі ў Егіпет».
Творы вылучаюцца прастатой і яснасцю кампазіцыі, свабоднай манерай пісьма.
Шылы (Полацкі раён)
Шы́лы (, Шилы) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Вялікая Мухамораўшчына
Вялі́кая Мухамо́раўшчына (, Великая Мухоморовщина) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменналаўскага сельсавета.
Замошша (прыпыначны пункт, Баранавіцкі раён)
Замо́шша (, Замошье)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 0,8 км на паўночны захад ад вёскі Замошша.
Шапаваліўка (Барзнянскі раён)
Шапаваліўка (Шапова́лівка) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Бёнен
Бёнен (Bönen) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 38,02 км².
Камуна падзяляецца на 6 сельскіх акруг.
Аляксандраўка (Шчучынскі раён)
Алякса́ндраўка (, Александровка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Зінедэн
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 897 чалавек (466 мужчын і 431 жанчына). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 1104 чалавекі (569 мужчын і 535 жанчын).
Чысцянка
Даўжыня ракі 16 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Плошча вадазбору 162 км². Пачынаецца каля вёскі Вялікія Давыдкі. Асноўны прыток — Лыдніца (справа).
NGC 7214
NGC 7214 (іншыя абазначэнні — PGC 68152, ESO 467-12, IRAS22062-2803, MCG -5-52-34, HCG 91A, VV 700, AM 2206-280) – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўднёвай Рыбы. Бачная зорная велічыня: 12,7. Размер: 1,9'x1,5'. Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 9 мін. 6 сек. Схіленне: -27°49'00".
Храналогія падзей Венгерскага паўстання 1956
Пералік значных падзей Венгерскага паўстання, якое пачалося 23 кастрычніка 1956 года і было жорстка задушана войскамі СССР у лістападзе.
Сербская кампанія Першай сусветнай вайны
Сербская кампанія — важная кампанія Першай сусветнай вайны, якая доўжылася з жніўня 1914 года, калі Аўстра-Венгрыя ўварвалася ў Сербію ў пачатку Першай Сусветнай вайны, да канца вайны ў лістападзе 1918 года. Фронт праходзіў ад Дуная да паўднёвай Македоніі. У вайну былі ўцягнуты практычна ўсе краіны рэгіёна.
Пашкаўскія могілкі
Па́шкаўскія могілкі — дзеючыя могілкі каля Магілёва, размешчаныя на паўночна-заходняй ускраіне горада, паміж Пячэрскам і вёскай Старое Пашкава. Адкрыты для пахаванняў у 1982 годзе. Плошча складае 14 га (2019), у 1990 годзе — 2,75 га.
Сербская кампанія Першай сусветнай вайны
Каралеўства Сербія страціла 1,3 мільён жыхароў на працягу вайны (і ваенныя і грамадзянскія страты), гэтае насельніцтва з'яўлялася 33 % ад яе поўнага насельніцтва.
Гольцвікедэ
Гольцвікедэ (Holzwickede) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Уна. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 22,36 км². Афіцыйны код — 05 9 78 016.
Сербская кампанія Першай сусветнай вайны
1914 год
Першая сусветная вайна пачалася 25 ліпеня 1914 года, калі Аўстра-Венгрыя абвясціла вайну Сербіі. У абедзвюх краінах пачалася масавая мабілізацыя войскаў, і 12 жніўня пачаліся баявыя дзеянні, калі аўстрыйскае войска перасекла мяжу Сербіі. Аўстрыйцы з-за парыву на два фронту — ўсходні (дзе прыходзілася ваяваць з Расіяй) і паўднёвы (з Сербіяй), кінулі на Сербію ў пачатку ваенных дзеянняў адносна невялікія сілы. Агульны лік аўстрыйцаў склаў 200 тысяч, сербскія жа сілы былі трохі больш, але яны былі горш узброеныя.
Аўстра-Венгрыя мела трэцяе насельніцтва ў Еўропе ў 1914 годзе, амаль у дванаццаць разоў большае, чым насельніцтва Каралеўства Сербіі. І Расійская Імперыя, абмежаваная не толькі Аўстра-Венгрыяй, але таксама і Германскай Імперыяй і Турцыяй, не магла кінуць усе сілы на абарону Сербіі. Таму справы сербаў ужо да канца 1914 года складаліся вельмі дрэнна.
Не раз аўстрыйцы спрабавалі прадзерці абарону сербаў, але гэта ім не атрымоўвалася ўвесь 1914 год. Сербія правяла зваротную наступальную аперацыю ў паўднёвай Босніі ў верасні 1914 года, але сілы сербаў былі вельмі малыя і ўжо да канца месяца сербы былі спрэс выцесненыя з меж Аўстра-Венгрыі.
Аўстра-венгерскае войска пачало новае магутнае контрнаступленне 5 лістапада. Сербы адышлі пад ціскам і нарэшце эвакуіраваліся пакінуўшы сталіцу, Бялград, 30 лістапада. Аўстра-венгерскае войска ўступіла ў горад 2 снежня.
Бітва Колубара
Ваявода Путнік правільна заўважыў, што аўстрыйскія сілы былі саслабленыя і 3 снежня вырабіў поўнае контрнаступленне сербскага войска (часам званае Бітвай Калубара). Бітва працягвалася на працягу трох дзён, пакуль аўстрыйскі генерал Патыорэк не адступіў назад, за раку, на аўстрыйскую тэрыторыю. Сербскае Войска вярнула Бялград 15 снежня.
Першая стадыя вайны супраць Сербіі скончылася без змены ў межах, але страты абедзвюх бакоў былі каласальныя. Аўстрыйскае войска страціла 227.000 (поўныя сілы, выкарыстоўваныя ў кампаніі — 450.000 салдат). Сербскія страты былі 170.000. Аўстрыйскі генерал Патыорэк быў адхілены ад камандавання і заменены Эрцгерцагам Яўгенам. На сербскім баку смяротная эпідэмія сыпнога тыфа забіла тысячы сербскіх грамадзянскіх жыхароў на працягу зімовых месяцаў (снежань 1914).
1915 год
У сувязі з пагаршэлым ваенным становішчам Асманскай імперыі, глава германскага ваеннага камандавання дае ўказ аўстрыйцам разбіць Сербію і прабіць сухапутную дарогу да Стамбула. Але для дасягнення гэтай мэты неабходна было задзейнічанне хоць бы адной нейтральнай дзяржавы на Балканах, у дадзеным выпадку гэта была Балгарыя. Балгарыя даволі доўга разважала якую сторану ў вайне лепш прыняць і вырашыла ў верасні 1915 года выступіць за Германію. На то было мноства прычын: жаданне рэваншу над Сербіяй пасля 2-й Балканскай вайны, націск шматлікай і ўплывовай эміграцыі з Македоніі і інш. 23 верасня ў Балгарыі пачалася агульная мабілізацыя.
У кастрычніку 1915 камандуючым войскамі якія складаліся з германскіх, аўстра-венгерскіх і балгарскіх войскаў, засяроджаных супраць Сербіі быў прызначаны генерал-фельдмаршал Аўгуст фон Макензен. Усяго пад яго камандаваннем было засяроджана 14 германскіх і аўстра-венгерскіх (па Саве, Дунаю, Дрыне) і 6 балгарскіх (па ўсходняй мяжы Сербіі) дывізій. 7 кастрычніка 1915 года Макензен пачаў фарсіраванне Савы і Дуная на фронце Шабац-Рама. 9 кастрычніка войскі Макензена ўзялі Бялград. 10 лістапада часткі 11-й арміі ўзяло Ніш і злучыліся з 1-й балгарскай арміяй. У выніку праведзенай аперацыі да пачатку снежня ўся тэрыторыя Сербіі была акупавана. Астаткі сербскага войска адправіліся ў Албанію, адкуль былі эвакуіраваныя на саюзных караблях на востраў Корфу. Пасля частка сербскага войска ваявала на Салоніцкім фронце.
Пугачоўскі сельсавет
Назву Пугачо́ўскі сельсавет маюць:
Баснійскі крызіс
Баснійскі крызіс — міжнародны канфлікт, які быў выкліканы анексіяй Босніі і Герцагавіны Аўстра-Венгрыяй у кастрычніку 1908 года. Гэта дыпламатычнае сутыкненне распаліла і без таго напружаныя адносіны Вялікіх дзяржаў і на працягу першых тыдняў 1909 года пагражала выліцца ў вялікую еўрапейскую вайну. Нягледзячы на бачны поспех аўстрыйскай дыпламатыі, анексія новых тэрыторый пад націскам нямецкай верхавіны Аўстрыі ў канчатковым выніку апынулася піравай перамогай. Нацыянальныя, рэлігійныя і моўныя супярэчнасці ў Аўстра-Венгрыі дасягнулі крытычнага пункта, што прывяло да распаду краіны ў 1918, усяго праз дзесяць гадоў пасля анексіі.
IC 807
IC 807 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор'і Воран.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Абіркы (Бахмацкі раён)
Абіркы (Обі́рки) — хутар у Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Батурынскай гарадской абшчыны.
Голубіў
Голубіў (Голубів) — пасёлак у Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Батурынскай гарадской абшчыны.
Твртко II
Твртко II (Stjepan Tvrtko II Tvrtković, пам. ) — кароль Босніі (1404—1409); (1421—1443). Незаконны сын Твртка I; вёў працяглую барацьбу (1396—1404) за баснійскі прастол са знаццю, якая выбрала ў каралі Стэфана Остаю, з самім Остаем і, нарэшце, з Жыгімонтам Венгерскім. Толькі пры дапамозе князя Хрвоя Вукчыча Твртко стаў каралём Босніі. Гэтым тлумачыцца і яго залежнасць у некаторых выпадках ад Хрвоі. У цэлым жа, Твртко жыў у міры з суседзямі; туркам плаціў даніну; заступаўся за праваслаўных і патарэнаў. Народ называў Твртку справядлівым.
Варшаўскі медыцынскі ўніверсітэт
Варшаўскі медыцынскі ўніверсітэт (Warszawski Uniwersytet Medyczny) — вышэйшая медыцынская навучальная ўстанова ў горадзе Варшава, Польшча.
Універсітэт быў створаны як Медычная акадэмія ў 1809 годзе. У 1816 годзе акадэмія ўвайшла ў склад Варшаўскага ўніверсітэта як медыцынскі факультэт. У 1831 годзе факультэт, як і Варшаўскі ўніверсітэт, быў зачынены. Прычынай гэтаму стала лістападаўскае паўстанне, па выніках якога былі зачыненыя ўсе ВНУ на тэрыторыі сённяшняй Польшчы.
У 1857 годзе была заснавана Імператарска-Каралеўская акадэмія медыцыны і хірургіі, якая працягнула традыцыю медыцынскага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта. Пасля акадэмія была аб'яднана з Варшаўскай галоўнай школай ў якасці медыцынскага факультэта ў 1862 годзе. У 1869 годзе Варшаўская галоўная школа была ператворана ў Імператарскі Варшаўскі ўніверсітэт з медыцынскім факультэтам у яго складзе.
Падчас Першай сусветнай вайны Імператарскі Варшаўскі ўніверсітэт у поўным складзе быў эвакуіраваны ў Растоў-на-Доне, тым самым у Варшаве ні засталося ні адной вышэйшай навучальнай установы. У 1915 годзе польскія грамадскія дзеячы ў акупаванай немцамі Варшаве пачалі аднаўленне Варшаўскага ўніверсітэта, у складзе якога зноў быў створаны медыцынскі факультэт. Дадзены факультэт знаходзіўся ў складзе Варшаўскага ўніверсітэта да 1950 года.
Паралельна медыцынскаму факультэту Варшаўскага ўніверсітэта ў Варшаве ў 1920 годзе быў створаны Дзяржаўны стаматалагічны інстытут, які ў 1933 годзе быў перайменаваны ў Стаматалагічную акадэмію.
У 1950 году медыцынскі факультэт Варшаўскага ўніверсітэта і Стаматалагічны інстытут былі аб'яднаны ў Варшаўскую медыцынскую акадэмію. У гэтым жа годзе Варшаўская медыцынская акадэмія была перайменавана ў Варшаўскі медыцынскі ўніверсітэт.
Эягаміль
Эягаміль — цар Краіны Мора (каля 14?? — 1460 да н.э.).
Вёў вайну супраць касітаў і Элама. Каля 1460, у той час як Эягаміль, відавочна, адправіўся ваяваць з эламітамі, брат касіцкага цара Вавілона Каштыліяша II Улам-Бурыяш, скарыстаўшыся адсутнасцю цара Прымор’я, напаў на Поўдзень, захапіў яго ў палон і пакараў смерцю, а сам стаў царом Краіны Мора. З-за гэтага Вавілонія фактычна была падзелена паміж двума касіцкімі царамі.
Тулій
Тулій (Thulium) Tm — хімічны элемент, лантаноід; атамны нумар 69. Назва ад «Туле» — так антычныя географы называлі крайнія паўночныя краіны.
Прымяненне
Прымяняецца ў радыеграфіі — прасвечванні жывых матэрыялаў, тонкіх (да 5 мм) слаёў металу.
IC 808
IC 808 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мукур
Мукур — тапонім:
Багародзіцкае (Полацкі раён)
Багаро́дзіцкае (, Богородицкое) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гомельскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Тураўлянскага сельсавета.
Ючын
Ючын (Ю́чин) — вёска ў Гошчанскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Эпоха вікінгаў
Эпоха вікінгаў з'яўляецца перыядам з канца 8 стагоддзя да сярэдзіны 11 стагоддзя ў еўрапейскай гісторыі, асабліва Паўночнай Еўропы і скандынаўскай гісторыі, пасля германскага жалезнага веку. Гэта перыяд гісторыі, калі паўночныя скандынавы даследавлі Еўропу яе морамі і рэкамі для гандлю, набегаў, каланізацыі і заваёўвання. У гэты перыяд скандынавы пасяліліся ў скандынаўскай Грэнландыі, Ньюфаўндлендзе, і сучасных Фарэрскіх астравах, Ісландыі, Нарвегіі, Шатландыі, Англіі, Ірландыі, Нідэрландах, Германіі, Украіне, Расіі і Турцыі.
Хоць вікінгі, вандроўцы і каланісты, былі заўважаныя ў многіх кропках гісторыі як жорсткія захопнікі, многія гістарычныя дакументы сведчаць аб тым, што іх уварванне ў іншыя краіны было помстай у адказ на замахі на іх племянныя землі хрысціянскімі місіянерамі, і, магчыма, ад Саксонскіх войнаў і пераследа Карлам і яго раднёй на поўдні, або было прадыктавана перанаселенасцю, гандлёвай няроўнасцю, а таксама адсутнасцю жыццяздольных сельскагаспадарчых угоддзяў на сваёй радзіме.
Інфармацыя пра вікінгаў абапіраецца ў значнай ступені на тое, што было напісана пра вікінгаў іх ворагамі, і першакрыніцы археалогіі, якія напаўняюцца з другасных крыніц, як Ісландскія сагі.
NGC 7217
NGC 7217 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Пегаса. Бачная зорная велічыня: 10,1. Бачны размер: 3,8'x3,3'. Прамое ўзыходжанне: 22 гадз. 7 мін. 54 сек. Схіленне: +31°22'00".
Беллегпрам
Беларускі дзяржаўны канцэрн па вытворчасці і рэалізацыі тавараў лёгкай прамысловасці (канцэрн «Беллегпрам») — шматгаліновы прамысловы комплекс Рэспублікі Беларусь, які ўключае тэкстыльную, трыкатажную, швейную, гарбарную, абутковую, футравую і тэкстыльна-галантарэйную падгаліны, на яго прадпрыемствах таксама арганізавана вытворчасць штучнага трыкатажнага меха, парцаляна — фаянсавага посуду, шчацінна-шчотачных вырабаў, гумовага абутку і іншых відаў прадукцыі вытворча-тэхнічнага прызначэння і тавараў народнага спажывання.
Фірмовая гандлёвая сетка налічвае ў рэспубліцы больш 130 крам і 319 гандлёвых секцый, за мяжой маецца 30 уласных аб’ектаў тавараправоднай сеткі з гадавым таваразваротам больш 35 млн долараў ЗША. Прадпрыемствы канцэрна выконваюць замовы замежфірмаў з 57 краін свету, на экспарт пастаўляецца звыш 50 % вырабленай прадукцыі.
Створаны ў 1992 годзе на аснове Міністэрства лёгкай прамысловасці. На 7 студзеня 2012 г. меў у сваім складзе 114 прадпрыемстваў — 18 урадавых і 96 прыватных. Налічваў звыш 70 тыс. працаўнікоў. У 2011 г. вырабіў 60 % тавараў лёгкай прамысловасці краіны. Таксама мае ў сваім складзе навучальныя ўстановы: Баранавіцкі каледж лёгкай прамысловасці, Мінскі каледж тэхналогіі і дызайну лёгкай прамысловасці і Мінскі інстытут сучасных тэхналогій і маркетынгу. На 7 лістапада 2010 г. меў 423 крамы ў Беларусі, а на 10 сакавіка 2011 г. і 49 крамаў за мяжой.
Каціры
Каціры (Каціри) — пасёлак у Бахмацкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Батурынскай гарадской абшчыны.
Суур-Мунамягі
Суур-Мунамягі (Suur Munamägi) — самы высокі пункт Эстоніі (і Балтыйскіх краін), вышынёй 318 метраў над узроўнем мора. Знаходзіцца каля вёскі Хаан'я, павет Вырумаа ў паўднёва-ўсходняй частцы Эстоніі, непадалёку ад мяжы з Латвіяй і Расіяй. Мясцовасць вакол вяршыні - узвышша Хаан'я - у асноўным узгорыстая.
Гісторыя
На пагорку было 5 вежаў. Першая была пабудавана ў 1812 годзе.
Другая вежа з'явілася ў 1870 годзе, дзякуючы мясцоваму карчмару. Вежа была 8 метраў вышынёй і карысталася папулярнасцю сярод мясцовых жыхароў з-за карчмы.
Трэцяя вежа была пабудавана пры тым жа будынку як другая вежа. Яе вышыня склала 12 метраў.
Чацвёртую вежу пабудавалі ў 1925 годзе, калі Эстонія стала незалежнай дзяржавай. Будаўніцтва доўжылася 3 месяцы, а вышыня вежы была 17 метраў. Затым павет Вырумаа сваімі сіламі зрабіў пад'езды для людзей, ачысціў лес і ўсталяваў лаўкі перад вежай. Цырыманіяльнае адкрыццё чацвёртай вежы прайшло 19 ліпеня 1925 года. Будаўніцтва новай, пятай, вежы з жалезабетону пачалося ў 1939 годзе. Вышыня вежы была 25,7 метраў. Яна была пабудавана з 36.000 цаглін і 80 тон цэменту. Вежа была скончаная ў тым жа годзе, у чэрвені, але Цырыманіяльнае адкрыццё было адкладзена з-за пачатку Другой сусветнай вайны. У час вайны вежа пацярпела не моцна, і рамонт быў зроблены ў 1955 годзе. Цяпер вышыня вежы складала 29,1 метр. Радыус агляду з вышыні 346,7 метраў складае 50 кіламетраў.
Праект рэстаўрацыі вежы пачаўся ў 1998 годзе воласцю Хаан'я. Тоомас Рэйн выканаў яго за 1999-2000 г. У 2002 годзе была спраектаваная і скончаная ў наступным годзе сістэма трубаправода вежы. Асноўныя рэстаўрацыйныя работы на Суур-Мунамяги вяліся З жніўня 2004 па ліпень 2005: была абноўлена аглядная вежа, былі пабудаваны ліфт вежы і шкляное кафэ, былі пераробленыя пад'езды да вежы, а таксама зроблена асвятленне пешаходных зон і вежы.
24 ліпеня 2005 адбылося ўрачыстае адкрыццё абноўленай аглядальнай вежы Суур-Мунамягі.
Каштыліяш II
Каштыліяш II — касіцкі правадыр, кіраваў прыблізна ў 1683—1674 гадах да н.э.
Арцюшы
Арцюшы́ (, Артюши) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Каштыліяш II
Біяграфія
Сын Каштыліяша I. Захапіў уладу ў Ханейскім царстве, зрынуўшы акадска-амарэйскую дынастыю.
Люцэрна
Люцэрна (Medicágo) — род аднагадовых і шматгадовых траў ці паўкустоў сямейства бабовыя (Fabaceae), каштоўная кармавая культура. Лацінская радавая назва Medicago паходзіць ад грэчаскіх слоў, якія азначаюць «корм з Мідыі»; з гэтай вобласці расліна і трапіла ў Грэцыю.
Арэал і экалогія
На Беларусі на палях, лугах, травяністых схілах растуць 4 віды, цвітуць з мая да верасня. Вырошчваюцца, , і люцэрна гібрыдная як каштоўныя кармавыя расліны.