cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мова жэстаў
Мовай жэстаў называюць таксама жэставыя маніфестацыі гукавых моў. У развітых грамадствах большая частка глухіх дзвюхмоўная (валодаюць роднай мовай жэстаў і нацыянальнай мовай). Падчас зносін на агульнанацыянальнай мове выкарыстоўваюць яе жэставы варыянт: захоўваецца сінтаксіс, структура, рэдуцыруецца марфалогія, словы замяняюцца жэстамі; безаналагавыя элементы гукавой мовы дыктыліруюцца (палітарна перадаюцца пальцавай азбукай).
Піраміда Луўра
Шкляная піраміда Луўра ў двары Напалеона (cour Napoléon) служыць галоўным уваходам у Луўр і з'яўляецца адным з сімвалаў Парыжа.
Метро: лініі 1 і 7, станцыя Palais Royal - Musée du Луўры
Вялікая Барздынь
Вялі́кая Барзды́нь (, Великая Борздынь) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Навасёлкі (Малюшыцкі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
Да 28 снежня 2007 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
.no
.no — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Нарвегіі.
Toppdomän
NGC 7438
NGC 7438 — группа звёзд ў сузор’і Яшчарка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Воданапорная вежа Svampen
Воданапорная вежа Грыб (Svampen) была запушчана ў эксплуатацыю ў маі 1958 года ў горадзе Эрэбру. Яе вышыня складае 58 метраў, вежа змяшчае 9 мільёнаў літраў вады.
Турыстычная каштоўнасць
Вежа адкрыта для ўсіх ахвотнікаў з 1 мая па 31 кастрычніка штогод. З моманту адкрыцця тут пабывала больш за 8 мільёнаў турыстаў. Для наведвальнікаў на верхнім паверсе адкрыта кафэ і назіральная пляцоўка
Пірэй
Пірэй (грэч. Πειραιάς) — горад у Грэцыі, на Эгейскім моры, адміністрацыйны цэнтр нома Атыкі; ўваходзіць у склад Вялікіх Афін. Галоўны знешнегандлёвы порт Грэцыі.
Барсукі 2
Барсукі́ 2 (, Барсуки 2) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З кастрычніка 1940 года па ліпень 1954 года Барсукі з’яўляліся цэнтрам Барсукоўскага сельсавета. Пасля скасавання Барсукоўскага сельсавета вёска ўваходзіла ў склад Узмёнскага сельсавета, а з 2004 года — у склад Даўгінаўскага сельсавета Мёрскага раёна.
З 16 верасня 2010 года вёска зноў апынулася ў складзе Узмёнскага сельсавета.
Сон на кургане
«Сон на кургане» — драматычная паэма Янкі Купалы, завершаная 8 жніўня 1910 года ў Санкт-Пецярбургу. Упершыню надрукавана ў літаратурным альманаху «Маладая Беларусь» (серыя 1, сшытак 1) у 1912 годзе. Мае аўтарскае прысвячэнне: «Памяці свайго бацькі і брата». Чарнавы аўтограф паэмы захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы. Паэма стала новым па жанры творам у беларускай літаратуры, якая дагэтуль развівалася пераважна ў рэчышчы канкрэтнага, рэальна-прадметнага адлюстравання жыцця. Паэма адметна сваім маштабным рамантычным мысленнем, умоўна—фантастычнымі вобразамі.
Апісанне
Гісторыка-філасофская рамантычная паэма. Своеасаблівы працяг паэмы «Адвечная песня», але шырэй за яе зместам і са значна больш складанымі сімвалічна-алегарычнымі карцінамі, сюжэтна-кампазіцыйнай структурай. Разам з драматычнай паэмай «Адвечная песня» паэма «Сон на кургане» распачала самабытную мадэрнісцкую плынь у беларускай літаратуры.
Змест твора складаецца з некалькіх асноўных тэматычных лініяў: роздум паэта пра лёс беларускага вызваленчага руху, пра шляхі народнай барацьбы; узаемаадносіны рэвалюцыйнага правадыра і народнай масы; імкненне рэакцыйных сіл настроіць народ супраць яго лепшых сыноў, рэвалюцыйных кіраўнікоў. На ўзроўні хрысціянскіх архетыпаў паэма — твор аб трагедыі страчанага і нязнойдзенага Раю. На ўзроўні нацыянальным яна сімвалізуе пошук беларусамі страчанай Бацькаўшчыны, трагічны разлад паміж духоўна абуджанай элітай і большасцю народа, які страчвае нацыянальныя ідэалы ў імперскім рабстве. Паэма мае цікавыя сюжэтныя і кампазіцыйныя паралелі з «Боскай камедыяй» Дантэ.
Дунайскія княствы
Дуна́йскія кня́ствы (Principatele Dunărene), Малда-Валахія, Малдавлахія (Μολδοβλαχία) — тэрмін, які выкарыстоўваецца для абазначэння княстваў Малдавія і Валахія, якія існавалі ў XIV—XIX стст. Тэрмін у саміх княствах доўга не ўжываўся. Упершыню быў уведзены ва ўжытак у Аўстрыйскай імперыі для іх апісання пасля падпісання Кючук-Кайнарджыйскага дагавора 1774 года.
Сон на кургане
Апісанне
У паэме аўтар выкарыстоўвае некаторыя мастацкія прыёмы і формы, выпрацаваныя паэтамі-сімвалістамі. Паэма шчодра насычаная дэманічнымі, міфічнымі героямі (русалкамі, відмамі, зданямі), запазычанымі аўтарам з казак, народных алегорый, багатых не толькі канкрэтна-адчувальнымі, але і ўмоўна-фантастычнымі вобразамі, якія нясуць шматзначную абагульняльную думку. Праз фантастыку і ўмоўнасць аўтар дае тыпова рамантычную, пазбаўленую гістарычнай канкрэтнасці інтэрпрэтацыю існага грамадскага ладу як чагосьці неверагоднага, злавесна падманнага.
Дунайскія княствы
У 1859 годзе княствы аб'ядналіся ў адзіную дзяржаву Аб’яднанае княства Валахіі і Малдавіі, васальнае Асманскай імперыі, якое абвясціла пазней незалежнасць падчас Руска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў і ператварылася ў 1881 годзе Каралеўства Румынія.
Сон на кургане
Апісанне
Цэнтральны герой паэмы — Сам — рамантычна настроены праўдашукальнік, заступнік народу. На працягу паэмы адбываецца яго пераўтварэнне з летуценніка, надламанай і расчараванай асобы, якая змагаецца толькі ў сне, у лірніка-вяшчуна, які прагне з'яднаць раскіданае, запаліць сэрцы слухачоў імкненнем да самаахвярнасці ў барацьбе за народную праўду, за высокія ідэалы сацыяльнага і нацыянальнага вызвалення. Антыпод Сама — Чорны — нібы Мефістофель новага часу, увасабляе сілы закляцця, ахоўвае векавечны скарб, пад якім разумеецца свабода, не дапускаючы нават думкі, што чалавек можа стаць яго ўладальнікам. Апакаліптычныя матывы ў паэме пачынаюцца сутычкамі героя з антаганістам Чорным — увасабленнем Д’ябла, сусветнага зла ў вобразе сатаны, а ў маналогах — у характэрным для Купалы вобразе чырвонай расы.
Структурна твор складаецца з чатырох абразоў. У першых двух абразах — «У пушчы» і «На замчышчы» — паэт, нібы стаўшы «па той бок жыцця», назірае за намаганнямі чалавека знайсці шчасце на зямлі. Праз выкарыстанне фантастычных вобразаў аўтар наводзіць на думку, што чалавеку няма шчасця ні ў асабістым, ні ў грамадскім жыцці, ні ў каханні і ні ў працы. У матывах аб богапакінутасці, смерці прадчуваецца апакаліптычная катастрофа краіны. У сімвалічным сне герой шукае скарб — ключы да райскай гармоніі: ён у сне пабываў у пекле, дзе золата пераліваецца агнём і кроўю, душы нябожчыкаў пакутуюць ад успамінаў пра зямныя нягоды, а відмы-касцятрупы паўтараюць толькі адзін матыў: «Цемра тут закон і права!». Пошукі Самам (алюзія на лёс самога паэта) скарбаў на зруйнаваным замчышчы — гэта сімвалічны матыў агульналюдскі (пошукі страчанага Раю) і нацыянальны (шуканне страчаных скарбаў Бацькаўшчыны, яе былога «залатога веку»).
Трэці абраз «Пажарышча» мае скразную сюжэтную лінію: гарыць не проста вёска, а вёска, якая справіла заручыны і чакае вяселля; на пажарышча прыходзіць уся вясельная дружына. Сам бяжыць ратаваць ахопленую пажарам вёску, але яго абвінавачваюць у падпале і арыштоўваюць як злачынца. Аўтар выступае супраць патрыярхальна—сялянскай маралі, якая трымаецца на несупраціве прымусу і пасіўнасці. Трагедыйнае гучанне паэмы вызначаецца несупадзеннем рамантычнага памкнення героя да еднасці з народам і відавочнымі прыкметамі адсутнасці такой еднасці, супярэчлівым разладам мары з жыццём. Карціна пажару — гэта разгорнутая метафара канца свету. Ва ўсялякім выпадку — Апакаліпсіс на лакальным узроўні.
У чацвёртым абразе «У шынкоўні» вобраз лютай зімы, што заганяе людзей у шынок пагрэцца, перарастае ў канкрэтны вобраз пярэдадня новага выбуху народнай нянавісці. Апакаліптычныя відмы і карціны ў новых варыянтах паўтараюцца і ў заключным акце драмы, але тут дамінуе заклік да сацыяльнага і духоўнага абнаўлення ў песнях Сама, які прыняў на сябе вобраз евангельскага Лазара Беднага і адначасова беларускага вандроўнага лірніка. Іранічныя песні Сама даводзяць, што выратаванне Бацькаўшчыны не прыйдзе само па сабе, без нашых намаганняў.
Пераклады і мастацкія ўвасабленні
На рускую мову паэму пераклаў М.Браўн. Ілюстраваў паэму беларускі мастак Ул.Сакалоў. Драматычныя пастаноўкі паводле паэмы ажыццявілі мінскі Нацыянальны акадэмічны рускі тэатр імя Максіма Горкага (2002 г., рэжысёр — Б.Луцэнка) і віцебскі Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа (рэжысёр — В.Баркоўскі). У мастацтве лялек паэма знайшла сваё ўвасабленне ў спектаклі Гродзенскага абласнога тэатра лялек «Паэма без словаў» (2002 г., рэжысёр — А.Жугжда). Урыўкі з паэмы выкарыстаны ў пастаноўцы Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы «Сны аб Беларусі» (2007 г., рэжысёр — Ул.Савіцкі).
Мурашка
Мурашка — прадстаўнік сямейства насякомых мурашкі (Formicidae), прозвішча, гідронім.
.nr
.nr — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Науру.
Toppdomän
Даліна Азёр
Даліна Азёр (Нууруудын хөндий) — міжгорная ўпадзіна паміж Габійскім Алтаем і Хангаем, на паўднёвым захадзе Манголіі. Даўжыня каля 500 км, шырыня да 100 км. Вышыня 1000—1400 м. Днішча ўпадзіны — ланцуг замкнёных катлавін, складзеных з рыхлых адкладаў і падзеленых узгоркамі і скалістымі градамі. Шматлікія бяссцёкавыя азёры (Баонэ-Цагаан-Нуур, Арог-Нуур). Пераважаюць апустыненныя ландшафты, саланчакі, такыры.
Апакаліптыка
Апакаліптыка — жанр навуковай фантастыкі, у якім расказваецца пра наступленне якой-небудзь глабальнай катастрофы.
Першыя творы гэтага жанру з'явіліся яшчэ ў эпоху рамантызму ў самым пачатку XIX стагоддзя, але сапраўдны росквіт жанру прыпаў на «халодную вайну», у сувязі з чым класічны сюжэт гэтага жанру апавядае пра тэрмаядзерную вайну.
Дзеянне адбываецца ў час катастрофы: нашэсці іншапланецянаў, паўстанні робатаў, пандэміі, вывяржэнні вулканаў і інш.
Гісторыя
Ужо ў 1805 годзе з'явілася паэма ў прозе «Апошні чалавек», напісаная Жан-Батыстам Кузэнам дэ Грэнвілем, у якой тэхнічны прагрэс спрычыняе гібель чалавецтва. Тэма была працягнута ў рамане Мэры Шэлі «Апошні чалавек» (1826), першым у доўгім шэрагу раманаў, прысвечаных гібелі чалавецтва ад эпідэміі. У Расіі тэма «Апошняга чалавека» (магчыма, не без уплыву Шэлі ) атрымала ўвасабленне ў вершах Баратынскага («Апошняя смерць», 1827) і Фета («Ніколі», 1879).
У 1816 годзе выйшла паэма Байрана «Цемра», якую пазней сталі лічыць прафетычным апісаннем ядзернай зімы.
Добжынь над Віслан (гміна)
До́бжынь над Ві́слан (Dobrzyń nad Wisłą) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ліпноўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Добжыні над Віслан. Плошча гміны складае 115,44 км². Станам на 2007 год у гміне Добжынь над Віслан пражывалі 7908 чалавек, шчыльнасць — 68,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
Свята-Мікалаеўская царква (Ляхаўцы)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у в. Ляхаўцы Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
На могілках. Пабудавана ў 1835 г. з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана чатырохсценным зрубам пад вальмавым бляшаным дахам, вільчык якога завершаны фігурным двух'ярусным цыбулепадобным купалам. Лучковы цяслярскай работы ўваходны праём арганізаваны ў прыбудаваным нізкім прытворы пад двухсхільным дахам з крыжам на вільчыку.
Інтэр'ер
У 1830-я гг. выкананы іканастас. Абразы 17 — 18 ст.: «Барыс і Глеб», «Узнясенне» (1783), «Тайная вячэра», «Зняцце з крыжа», «Маленне Іакіма і Анны» і «Георгій Перамоганосец» (1797).
З царквы паходзіць самая ранняя з вядомых у Беларусі выяў «Нараджэння Маці Божай», якая спалучае традыцыйны варыянт іканаграфіі з фігурай праведнай Ганны, дзеў з дарункамі і сцэнай абмывання нованароджанай Марыі і сцэну «Ласканне Багародзіцы». Аўтар іконы — Маларыцкі майстар, якога адносяць да Заходнепалескай іканапіснай школы.
.nu
.nu — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Ніуэ.
Кі-Ларга
Кі-Ла́рга (Key Largo) — востраў у Фларыдскім праліве. З'яўляецца часткай архіпелага Фларыда-Кіс. Уваходзіць у склад амерыканскага штата Фларыда. Плошча - 150 км². Насельніцтва - 10 433 чал. (2010 г.)
Геаграфія і прырода
Даўжыня вострава Кі-Ларга — 63,22 км. Найбольшая шырыня — 6,63 км, але ў некаторых месцах яна не перавышае 445 м. Кі-Ларга мае каралавае паходжанне. Суша нізкая, складзена з вапняку і дробнага пяску. Маецца некалькі ўнутраных лагун.
Клімат трапічны вільготны. Улетку здараюцца моцныя ўраганы.
Наземныя флора і фаўна значна пацярпелі ад прысутнасці чалавека. На некаторых участках узбярэжжа захаваліся мангравыя лясы. На Кі-Ларга спыняюцца пералётныя птушкі. Значна большую разнастайнасць мае навакольны падводны свет, дзе налічваецца 55 відаў каралаў і 500 відаў рыб. Для захавання прыроды на Кі-Ларга створаны марскі нацыянальны парк, два батанічныя паркі, цэнтр назірання за дзікімі птушкамі, два дзяржаўныя і прыватная ўстановы вывучэння і гадавання дэльфінаў.
Віталь Луба
Віталь Луба (, в. Чорная Вялікая, Сямятыцкі павет, Беластоцкае ваяводства, Польшча) — польскі беларускі літаратар, журналіст.
Біяграфія
Скончыў беларускі клас у Педагагічным ліцэі ў Бельску-Падляшскім, завочнае аддзяленне кафедры беларускай філалогіі Варшаўскага ўніверсітэта (1977). У 1966—1974 гг. працаваў настаўнікам у вясковай школе, у 1974—1985 гг. — на партыйнай рабоце. У 1985 г. перайшоў на работу ў Беларускае грамадска-культурнае таварыства ў Беластоку, да 1988 г. займаў у ім пасаду сакратара Галоўнага праўлення. З 1988 г. працуе ў газеце «Ніва», у 1988—1992 гг. — галоўны рэдактар, у 1992—1997 гг. — адказны сакратар, з 1998 г. — галоўны рэдактар.
Выступае як журналіст у беларускім і польскім друку з артыкуламі па пытаннях грамадска-палітычнага і культурнага жыцця. Даследуе польскую палітыку ў дачыненні да ўсходніх дзяржаў у апошніх дзесяцігоддзях XX і пачатку XXI ст. (Przegląd Wschodni, 1997. № 4) і інш.
Мошаўцы
Мошаўцы (Mošovce) — мястэчка ў цэнтральнай Славакіі, вядомае архітэктурнымі помнікамі (у асноўным з 18 стагоддзя), а таксама тым, што з’яўляецца месцам нараджэння выдатнага славацкага і чэшскага паэта Яна Колара. Насельніцтва складае 1380 жыхароў.
Ігар Аляксандравіч Ляшчэня
І́гар Алякса́ндравіч Ляшчэ́ня (нар., ) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
Пасля сканчэння ў 1991 годзе Маскоўскага дзяржаўнага інстытута міжнародных адносін, уладкаваўся на працу ў Міністэрства замежных спраў СССР, адкуль яго накіравалі на працу ў пасольства СССР у Егіпце.
З 1994 да 1997 года працаваў у Міністэрстве замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
З 1997 года працаваў у пасольстве Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Егіпет, 3 чэрвеня 1998 года быў прызначаны там паслом. Адстаўлены 21 студзеня 2002 года, працаваў у адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Працаваў на розных пасадах у МЗС Беларусі.
13 чэрвеня 2016 года быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Славацкай Рэспубліцы. Падчас пратэстаў у Беларусі 16 жніўня 2020 года заявіў аб падтрымцы пратэстуючых і асудзіў прымяненне гвалту з боку праваахоўных органаў. Аднак так і не далучыўся да апазіцыйных структур. 18 жніўня ён падаў у адстаўку з пасады, якая была прынятая 24 жніўня. Вярнуўся ў Беларусь.
Казакі (Мінскі раён)
Казакі́ (, Казаки) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
.nz
.nz — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню, належыць Новай Зеландыі.
Toppdomän
Мурэш
Му́рэш (Mureş), Ма́раш (Maros) — рака ў Румыніі і Венгрыі, левы прыток Цісы.
Даўжыня — 803 км, плошча басейна 30 000 км². На рацэ размешчаны гарады Тыргу-Мурэш, Алба-Юлія і Арад (Румынія). Побач з месцам упадзення Мурэша ў Цісу стаіць горад Сегед (Венгрыя).
Рака пачынаецца ў цэнтральнай Румыніі, на схілах Усходніх Карпатаў. У верхнім цячэнні мае горны характар з хуткім цячэннем, у сярэднім і ніжнім цячэнні выходзіць на Сярэднедунайскую раўніну, дзе цячэнне запавольваецца. На працягу 21 кіламетра ўтварае венгерска-румынскую мяжу, апошнія 50 кіламетраў цячэ па тэрыторыі Венгрыі ў рэгіёне Паўднёвы Альфёльд. На поўнач ад венгерскага ўчастку ракі размяшчаюцца прыродаахоўныя тэрыторыі нацыянальнага парку Кёрэш-Мараш. Рака ўпадае ў Цісу непадалёк ад Сегеда.
Палужжа
Палу́жжа (, Полужье) — аграгарадок у Беларусі, у Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
Да 28 снежня 2007 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Геаграфія
Знаходзіцца за 6 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Карэлічы, за 191 км ад Гродна, за 40 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня. На поўдзень ад аграгарадка працякае рака Нёўда.
Даліцы (гміна)
Далі́цы (Dolice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Старгардскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Даліцах. Плошча гміны складае 237,13 км². Станам на 2005 год у гміне Даліцы пражывалі 8,196 чалавек, шчыльнасць — 34,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
1953 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1953 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Даліцы (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 27 населеных пунктаў.
Тувэ Сцюрке
Тувэ Сцюрке (Tove Anna Linnéa Östman Styrke; нар. 19 лістапада 1992, Умеа, Швецыя) — шведская спявачка і аўтар песень. Яна заваявала папулярнасць як удзельніца конкурсу «Шведскі ідал 2009», заняўшы трэцяе месца. Пасля шоу яна пачала сольную кар’еру ў электрапопе. Cвой дэбютны альбом «Tove Styrke» выпусціла ў 2010 годзе. «The New York Post» уключыў Сцюрке ў свой спіс «10 артыстаў, якіх трэба ведаць у 2011 годзе». У 2014 годзе яна выпускае EP «Borderline», а ўжо ў наступным, 2015 годзе, яна выпусціла свой другі LP — «Kiddo». Праз тры гады, у 2018 годзе, выходзіць трэці альбом спявачкі — «Sway».
Брыжынкі
Брыжы́нкі (, Брижинки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска i паселішча ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 2004 годзе перададзена са складу скасаванага Узмёнскага сельсавета ў Даўгінаўскі сельсавет, які ў 2010 годзе быў перайменаваны ва Узмёнскі.
Грог
Грог (grog) — гарачы алкагольны напой. У найбольш агульным варыянце, уяўляе сабой ром, моцна разведзены вадой з цукрам. Часам выкарыстоўваецца гарачы чай.
Назва напою паходзіць ад мянушкі брытанскага віцэ-адмірала Эдварда Вернона (Edward Vernon; 1684-1757) - «Олд грог» (Old Grog). У тыя часы ў штодзённы рацыён маракоў Брытанскага Каралеўскага флоту ўваходзіла порцыя паўпінты 80%-га рому (каля 240 грамаў), што перыядычна выклікала дысцыплінарныя праблемы і п'янства матросаў. Каб паменшыць уплыў алкаголю на маракоў, адмірал Вернон загадаў раздаваць ром толькі разведзены вадой, халоднай ці гарачай, у залежнасці ад сітуацыі і лімонным сокам. Спачатку гэта новаўвядзенне не спадабалася матросам, бо колькасць напою пакінулі ранейшым - паўпінты, - а самога рому ў ім утрымліваўся ўжо ўдвая менш. Напой пачалі называць «ром на трох водах», або «грог» - па мянушцы Стары грог, якую далі Вернону за яго звычку шпацыраваць па палубе ў непагадзь у старой непрамакальнай накідцы, якая звалася grogram cloak. Ром уваходзіў у штодзённы рацыён маракоў каралеўскага флоту як прафілактычны сродак ад цынгі і іншых хвароб да скасавання гэтага правіла 31 ліпеня 1970 года.
Нагоя
Нагоя — горад, вызначаны ўказам ўрада, чацвёрты па колькасці насельніцтва горад у Японіі. Адзін з найбуйнейшых партоў Японіі і адміністрацыйны цэнтр прэфектуры Айты. Ядро эканамічнага раёна Такай. Грузаабарот порта 110000000 т у год. У 2005 годзе Нагоя прымала Сусветную выставу Экспа. Плошча горада складае 326,43 км ², насельніцтва — 2.258.284 чалавека (1 мая 2010), шчыльнасць насельніцтва — 6918,13 чал./км ².
WordPress
WordPress — CMS (content management system) сістэма кіравання кантэнтам, з адкрытым зыходным кодам, якая распаўсюджваецца згодна з умовамі ліцэнзіі GNU GPL. Звычайна такія сістэмы выкарыстоўваюцца для захоўвання і публікацыі вялікай колькасці дакументаў, малюнкаў, музыкі або відэа. Сфера ўжывання wordpress - ад блогаў да складаных навінавых рэсурсаў і карпаратыўных сайтаў. Усяго было каля 1.8 мільёнаў запамповак WordPress 2.x. 22 студзеня 2007 года выйшла новая версія WordPress 2.1 “Ella”. Выпуск версіі WordPress 2.2 адбыўся 16.05.2007.
.pa
.pa — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Панамы.
Toppdomän
Мрай
Назву Мрай маюць:
NGC 7439
NGC 7439 (іншыя абазначэнні — PGC 70134, UGC 12273, MCG 5-54-21, ZWG 496.27, NPM1G +28.0471) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Віцебская школа-майстэрня Юдаля Пэна
Ві́цебская шко́ла-майстэ́рня Ю́даля Пэ́на — прыватная школа малявання і жывапісу ў Віцебску ў 1898—1918 гадах, створаная беларускім мастаком Юдалем Пэнам.
У праграму заняткаў уваходзілі: маляванне геаметрычных прадметаў, арнаментаў, гіпсавых фігур, маляванне з натуры і на пленэры. У школе вучылася ад 10 да 25 чалавек, навучанне ішло ад 1 да 6 месяцаў. Школу, сярод іншых, скончылі Заір Азгур, Алена Кабішчар, Яфім Мінін, Марк Шагал (не давучыўся), Саламон Юдовін, Аскар Мешчанінаў, Леў Лейтман, Лазар Лісіцкі, Давід Якерсон.
У 1907 і 1914 годзе прайшлі выстаўкі работ Пэна і яго вучняў.
Солтан
Солтан — прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Наезнікі
Наезнікі (Parasitica; ў англамоўнай літаратуры іх прынята называць паразітычныя восы, Parasitic Wasp) — парафілетычны інфраатрад перапончатакрылых, галоўным чынам, падатрад сцябліністабрухія, які аб'ядноўвае больш за 100 000 відаў дробных і мікраскапічных насякомых. Яны перш за ўсё з'яўляюцца паразітамі іншых жывёл, у асноўным, іншых членістаногіх. Многіх з іх, такія як сямейства браканіды і трыхаграмы, з'яўляюцца карыснымі для людзей, бо рэгулююць колькасць сельскагаспадарчых шкоднікаў.
Наперстаўка
Наперстаўка (Digitális) — род травяністых раслін, які належыць, па сістэме класіфікацыі APG II, да сямейства. Раней, у сістэме класіфікацыі Кронквіста, расліну адносілі да сямейства.
Батанічнае апісанне
Двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, зрэдку кусты і паўкусты. Сцёблы прамыя, не разгалінаваныя. Лісце суцэльнае, чаргаванае. Кветкі пераважна буйныя, жаўтаватага, пурпуровага, рудаватага колеру, сабраныя ў густыя верхавінкавыя гронкападобныя суквецці. Плод — каробачка.
Арэал
На тэрыторыі Беларусі ў дзікай прыродзе трапляецца 2 віды :
Віды
Паводле GRIN у родзе 11 відаў:
Значэнне
Дэкаратыўныя і лекавыя расліны. Дыгіталіс, вылучаны з наперстаўкі, доўгі час заставаўся адзіным і незаменным прэпаратам для лячэння хранічнай сардэчнай недастатковасці, у той жа час пры перадазіроўкі ён з'яўляецца небяспечным ядам.
.pg
.pg — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Папуа-Новай Гвінеі.
Toppdomän
Вылячэнне жыхароў Генісарэта
Вылячэнне жыхароў Генісарэта — падзея новазапаветняга апавядання, адзін з цудаў Ісуса Хрыста.
Біблейскае апавяданне
Падзея запісана ў Евангеллях ад Матфея 14:34-36 і Марка 6:53-56.
Паводле Евангелля ад Марка, калі Ісус праходзіў праз Генісарэт, адразу пасля цуду хаджэння па вадзе, да Яго звярнулася вялізная колькасць хворых, і ўсе хто дакранаўся да краю Яго плашча, ацаляліся:
Гісторык 1-га стагоддзя Іосіф Флавій піша аб Генісарэцкай вобласці, як аб вельмі багатай глебай. Сам горад, мабыць, знаходзіўся на паўдарогі паміж Капернаумам і Магдалой.
Казельшчына (Мінскі раён)
Казе́льшчына (, Козельщина) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
1954 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1954 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Карпілаўка
Назву Карпі́лаўка маюць:
Тэрмадынаміка чорных дзірак
Тэрмадынаміка чорных дзір у фізіцы — фенаменалагічны падыход да вывучэння чорных дзір, заснаваны на яе апісанні ў тэрмінах макраскапічнага падыходу, аналагічнага тэрмадынаміцы. Паспяховасць такога падыходу звязана з крайняй прастатой раўнаважных чорных дзірак, якія валодаюць малым лікам ступеней свабоды.
Гэтыя ўласцівасці вельмі нагадваюць (і больш таго, матэматычна эквівалентныя) пачаткі тэрмадынамікі (існаванне тэмпературы, сувязь унутранай энергіі з энтрапіяй, і закон узрастання энтрапіі). Гэта значыць увесь апарат тэрмадынамікі можна прымяніць да чорнай дзіры, калі прыняць, што сіла гравітацыі іграе ролю тэмпературы, а плошча паверхні гарызонту падзей прапарцыянальная энтрапіі.
Адным з прадказанняў дадзенай тэорыі стаў вывад аб тым, што чорныя дзіры павінны выпраменьваць. Аднак гэтая выснова знаходзіцца ва ўяўнай супярэчнасці з уласцівасцю чорнай дзіры не выпускаць нічога з-пад свайго гарызонту падзей. Вырашэнне гэтага парадоксу было дадзена Стывенам Хокінгам. Ён паказаў, што выпраменьванне чорнай дзіры — названае пасля выпраменьваннем Хокінга — узнікае за кошт квантавых эфектаў, прычым выпрамененыя часціцы не выходзяць з-пад гарызонту падзей, а нараджаюцца паблізу яго. Вылічаная Хокінгам інтэнсіўнасць выпраменьвання супала з той, якая чакалася на аснове тэрмадынамічнага падыходу. Гэта стала пацвярджэннем таго, што тэрмадынаміка чорных дзір сапраўды мае рэальны фізічны сэнс.
Дольск (гміна)
Дольск (Dolsk) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сьрэмскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дольску. Плошча гміны складае 124,48 км². Станам на 2011 год у гміне Дольск пражывалі 5860 чалавек, шчыльнасць — 47 чал./км².
Мішэль Галабру
Вядомыя ролі
Мішэль Галабру набыў вядомасць у першую чаргу як камічны акцёр. Найбольш знакамітая роля — сяржант Жэрбер з серыі фільмаў пра жандараў з Сен-Трапэ. Да пачатку кінакар’еры служыў у «Камеды Франсэз».
Узнагароды
Шматграннасць свайго таленту Галабру прадэманстраваў у фільме Бертрана Таверн'е «Суддзя і забойца». У 1977 г. за ролю ў гэтай карціне ён атрымаў прэмію «Сезар».
Кандрусевіч
Кандрусе́віч — беларускае прозвішча.
Брэдзева
Брэ́дзева (, Бредево) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Сярэднееўрапейская раўніна
Клімат умераны, пераходны ад марскога да кантынентальнага. Гадавая сума ападкаў памяншаецца з захаду на ўсход з 800 да 500 мм. Снежнае покрыва на захадзе няўстойлівае, на ўсходзе захоўваецца 1,5-2 месяцы. Густая сетка рэк (басейн Одры, Эльбы, Везера, Рэйна). Шмат ледніковых азёр.
Пераважаюць бурыя лясныя і падзолістыя глебы.
Сярэднееўрапейская раўніна густа заселена. На яе тэрыторыі знаходзяцца гарады Познань, Берлін, Гамбург, Брэмен, Гановер, Амстэрдам, Ротэрдам.
Mart Inn
ЗТАА «Mart Inn» (вымаўляецца Ма́рт Ін ) — сетка гандлёвых комплексаў у Беларусі, якія належаць кіпрскім фірмам «Mart Inn Food Ltd.» і «Glera Ltd» (уласнікі — літоўскія прадпрымальнікі Гінтарас і Міндаўгас Марцінкявічусы).
Першая крама «Mart Inn» была адчынена ў Мінску ў 2012 годзе. У пачатку 2015 года дзейнічала 30 крамаў у 15 гарадах Беларусі: Бабруйску, Баранавічах, Брэсце, Ваўкавыску, Гомелі, Жодзіне, Івацэвічах, Калінкавічах, Лідзе, Мазыры, Мінску, Пружанах, Рэчыцы, Салігорску, Смаргоні.
Працяневічы
Працяне́вічы (, Протеневичи) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Красненскага сельсавета.
Да 28 снежня 2007 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Віцебская школа акварэлі
Віцебская школа акварэлі — мастацкая школа ў Віцебску. Пачала складвацца на пачатку 1950-х г. Характэрныя рысы — засяроджанасць на выяўленні жывапісных якасцей акварэлі, праблеме каларыту, сувязь з традыцыямі мясцовай культуры.
Каля вытокаў Віцебскай школы акварэлі стаяў І. Сталяроў.
У фарміраванне яе традыцый зрабілі ўклад мастакі Ф. Гумен, А. Карпан, М. Ляўковіч, В. Ляховіч, В. Ральцэвіч, А. Кастагрыз, І. Шкуратаў.
У традыцыях Віцебскай школы акварэлі мастакі працавалі і працуюць у розных манерах, кірунках Л. Воранава, М. Драненка, У. Іваноў, І. Кісялёў, В. Лук'янава, У. Напрэенка, Я. Панамарэнка, Р. Танковіч, Г. Шутаў, А. Шыёнак і інш.
У 1995 годзе створана суполка «Віцебская акварэль», якая аб'ядноўвае найбольш вядомых прадстаўнікоў школы.
Наготкі
Наготкі, або Календула (Caléndula) — род кветкавых травяністых раслін сямейства.
Арэал
Прадстаўнікі роду растуць у Міжземнамор’і, Заходняй Еўропе і Пярэдняй Азіі.
Выкарыстанне
Некаторыя віды, напрыклад,, належаць да ліку найбольш папулярных дэкаратыўных раслін.
.ph
Toppdomän
Лулеа
Лулеа (Luleå, па-паўночнасаамску Luleju, па-луле-саамску Julev, Luulaja) — горад на поўначы Швецыі, цэнтр аднайменнай камуны і найпаўночнага лену краіны — Нарботэна. Насельніцтва — 46 607 чалавек (2010, найбуйнейшы ў Нарботэне). Буйны цэнтр металургіі. Месцазнаходжанне найпаўночнага ў Швецыі тэхнічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Лулеа быў заснаваны ў XIV стагоддзі на месцы сучаснага Гамельстада (даслоўна «Старога горада»), як важнае гандлёвае мястэчка. У 1621 годзе Лулеа атрымаў гарадскія прывілеі, аднак праз узняцце глебы яго порт ужо не адпавядаў на гэты час свайму назначэнню, і ў 1649 годзе было вырашана пабудаваць Новы Лулеа, у некалькіх кіламетрах на ўсход ад Старога. Новы Лулеа меў квадратную планіроўку, якая, па большай частцы, захавалася і сёння. У 1888 годзе да Лулеа была пракладзена г.зв. Рудная чыгунка (Мальмбанан), якая злучыла яго з мястэчкам Мальмбергет — важным цэнтрам здабычы жалезнай руды. У XX стагоддзі горад расце і становіцца важным прамысловым і партовым горадам на поўначы Швецыі. У 1971 годзе ў горадзе была заснавана Вышэйшая тэхнічная школа, якая ў 1997 атрымала статус універсітэту.
Спорт
Лулеа вядомы сваімі хакейнай (Luleå Hockey) і баскетбольнымі камандамі (LF Basket Norrbotten і Northland Basket)
Мішэль Серо
Мішэль Серо (Michel Serrault;, Брунуа, Францыя — , Анфлёр, Францыя) — французскі акцёр.
Пярсцёнкі Улады
Пярсцёнкі Улады — чароўныя пярсцёнкі ў творчасці Толкіна, выкаваныя ў часы Другой Эпохі. (артэфакт)
Гісторыя
Эльфы разам з Саўранам (калі ён яшчэ мог прымаць розныя абліччы) выкавалі дзевятнаццаць чароўных Пярсцёнкаў Улады. Тры было аддадзена эльфам, сем — гномам, дзевяць — людзям. Але Саўран, у тайне даведаўшыся, як іх робяць, выкаваў у жэрале Арадруіна дваццаты Пярсцёнак Усяўладдзя, каб падпарадкаваць сабе ўсе вольныя народы Міжзем'я. Ён паспеў дакрануцца да гномаўскіх і людскіх пярсцёнкаў, але эльфы здагадаліся пра здрадніцтва раней, і схавалі тры пярсцёнкі ад Саўрана. Такім чынам, яны адзіныя засталіся не пад уладай Мордара. Дзевяць чалавек, хутка перайшлі на цёмны бок. Так і ўтварылася дзевяць Назгулаў. Кірдан Карабел, якому адзін з пярсцёнкаў перайшоў ад Гіл-Гэлада, у час Трэцяй Эпохі даў яго Гэндальфу.
Даманіцы (гміна)
Дамані́цы (Domanice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сядлецкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Даманіцах. Плошча гміны складае 46,87 км². Станам на 2004 год у гміне Даманіцы пражывалі 2721 чалавек, шчыльнасць — 58,1 чал./км².
1955 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1955 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Паўднёвы Урал
Паўднёвы Урал — частка Урала, цягнецца ад р. Уфы (у раёне пас. Ніжні Уфалей) да р. Урал. Даўжыня 550 км. Вышыня да 1640 м (гара Ямантау). Найбольш высокая і моцна пашыраная частка Паўднёвага Урала складзеная кварцытамі, гнейсамі, крышталічнымі сланцамі. Большая частка схілаў пакрыта тайговымі, радзей змяшанымі лясамі; сустракаюцца шыракалістыя лясы; на ўсходнім схіле і ў паўднёвай частцы — стэп.
Рэльеф і геалагічная будова
Рэльеф складаны. Разновысотныя хрыбты паўднёва-заходняга і мерыдыянальнага напрамку раздзеленыя глыбокімі далінамі з падоўжнымі і папярочнымі паніжэннямі.
Воссю горнай сістэмы з’яўляецца хрыбет Уралтау, які з’яўляецца водападзелам паміж басейнамі рэк Волгі і Урала. Хрыбет працягнуўся ва ўсходняй частцы на 500 км, маючы ​​шырыню ад 5 да 30 км. Самая высокая вяршыня яго дасягае 1067 м (гара Арвяк-Разь (Арвякразь), на поўдзень ад горада Беларэцка). Вышыня хрыбта 800—900 м, а прылеглыя даліны ляжаць на 400—500 м ніжэй. Хрыбет Уралтау складаецца з некалькіх паралельных град і невялікіх адгор’яў, якія падзеленыя шырокімі лагчынамі. Абрысы іх выраўнаваныя, мяккія. Толькі на некаторых вяршынях падымаюцца невялікія сопкі і грабяні са сланцаў, кварцытаў і кангламератаў.
Даліна ракі Белай аддзяляе на захад некалькі паралельных больш высокіх і скалістых ланцугоў. Самыя высокія хрыбты Ямантау, Ірэмель, Зігальга, Машак. Яны складзеныя вельмі цвёрдымі кварцавымі пяшчанікамі і гліністымі сланцамі. Для рэльефу іх вельмі характэрныя ступеністыя схілы, шырокія нагорныя тэрасы і камяністыя вяршыні. Схілы горных масіваў пакрытыя хваёвым лесам да вышыні 1100 м, а вышэй гэтай лініі пераважаюць каменныя россыпы. На нагорных тэрасах і сопкападобных вяршынях захаваліся сценападобныя скалы (астанцы), складнікі грэбняў некаторых гор.
На захад ад ідзе паласа перадавых горных ланцугоў, якія маюць сярэднюю вышыню значна ніжэйшую за 1 000 м, толькі нешматлікія вяршыні паднімаюцца вышэй. Горныя ланцугі аддзеленыя адзін ад аднаго больш шырокімі падоўжнымі далінамі рэк, а вузкія папярочныя даліны падзяляюць кожны ланцуг на хрыбты і масівы. Гэта хрыбты Зільмердак, Юрматау, Колу, Каратау.
.pk
.pk — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Пакістана.
Равіны (Малюшыцкі сельсавет)
Раві́ны (, Ровины) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
Да 28 снежня 2007 года вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Эфект Фарадэя
Эфект Фарадэя (падоўжны электрааптычны эфект Фарадэя) — магнітааптычны эфект, які заключаецца ў тым, што пры распаўсюджанні лінейна палярызаванага святла праз аптычна неактыўнае рэчыва, якое знаходзіцца ў магнітным полі, назіраецца кручэнне плоскасці палярызацыі святла. Тэарэтычна, эфект Фарадэя можа выяўляцца і ў вакууме ў магнітных палях парадку 1011−1012 Гс.
Фенаменалагічнае тлумачэнне
Лінейна палярызаванае выпраменьванне, якое праходзіць праз ізатропнае асяроддзе, заўсёды можа быць прадстаўлена як суперпазіцыя дзвюх права- і левапалярызаваных хваль з процілеглым напрамкам кручэння. У вонкавым магнітным полі паказчыкі пераламлення для цыркулярна права- і левапалярызаванага святла становяцца рознымі (n_+ і n_-). З прычыны гэтага, пры праходжанні праз асяроддзе (уздоўж сілавых ліній магнітнага поля) лінейна палярызаванага выпраменьвання яго цыркулярна лева- і правапалярызаваныя складнікі распаўсюджваюцца з рознымі фазавымі скарасцямі, набываючы рознасць ходу, якая лінейна залежыць ад аптычнай даўжыні шляху. У выніку плоскасць палярызацыі лінейна палярызаванага монахраматычнага святла з даўжынёй хвалі \lambda, якое прайшло у асяроддзі шлях l, паварочваецца на вугал
У вобласці не вельмі моцных магнітных палёў рознасць n_+ - n_- лінейна залежыць ад напружанасці магнітнага поля, і ў агульным выглядзе вугал фарадэеўскага кручэння апісваецца суадносінамі дзе \nu — пастаянная Вердэ, каэфіцыент прапарцыянальнасці, які залежыць ад уласцівасцей рэчыва, даўжыні хвалі выпраменьвання і тэмпературы.
NGC 7440
NGC 7440 (іншыя абазначэнні — PGC 70152, UGC 12276, MCG 6-50-14, MK 924, ZWG 515.15, NPM1G +35.0477) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эфект Фарадэя
Элементарнае тлумачэнне
Эфект Фарадэя цесна звязаны з эфектам Зеемана, які заключаецца ў расшчапленні узроўняў энергіі атамаў ў магнітным полі. Пры гэтым пераходы паміж расшчэпленымі ўзроўнямі адбываюцца з выпусканнем фатонаў правай і левай палярызацыі, што прыводзіць да розных паказчыкаў праламлення і каэфіцыентаў паглынання для хваль рознай палярызацыі. Груба кажучы, адрозненне скарасцей розна палярызаваных хваль абумоўлена адрозненнем даўжынь хваль паглынутага і перавыпрамененага фатонаў.
Строгае апісанне эфекту Фарадэя праводзіцца ў рамках квантавай механікі.
Гісторыя
Першапачатковае тлумачэнне эфекту Фарадэя даў Д. Максвел ў сваёй працы «Выбраныя творы па тэорыі электрамагнітнага поля», дзе ён разглядае круцільную прыроду магнетызму. Абапіраючыся ў тым ліку на працы прафесара У. Томсана, які падкрэсліваў, што прычынай магнітнага дзеяння на святло павінна быць рэальнае (а не ўяўнае) кручэнне ў магнітным полі, Максвел разглядае намагнічанае асяроддзе як сукупнасць «малекулярных магнітных віхраў». Тэорыя, якая лічыць электрычныя токі лінейнымі, а магнітныя сілы круцільнымі з’явамі, не супярэчыць у гэтым сэнсе тэорыям Ампера і Вебера. Даследаванне, праведзенае Д. К. Максвелам прыводзіць да высновы, што адзінае дзеянне, якое кручэнне віхраў аказвае на святло, заключаецца ў тым, што плоскасць палярызацыі пачынае круціцца ў тым жа кірунку, што і віхры, на вугал, прапарцыянальны:
Усе палажэнні «тэорыі малекулярных віхраў» Д. Максвел даказвае матэматычна строга, маючы на ​​ўвазе, што ўсе з’явы прыроды ў глыбіннай сутнасці сваёй аналагічныя, і дзейнічаюць падобным чынам.
Многія палажэнні дадзенай працы былі пасля забытыя або не зразуметыя (напрыклад, Герцам), аднак вядомыя на сённяшні дзень ураўненні для электрамагнітнага поля выведзеныя былі Д. Максвелам з лагічных пасылак названай тэорыі.
Аўстрыйскі фізік-тэарэтык Л. Больцман у заўвагах да працы Д. Максвела адгукаўся наступным чынам:
"Я мог бы сказаць, што паслядоўнікі Максвела ў гэтых ураўненнях, мабыць, нічога акрамя літар не памянялі … Вынікі перакладзенага тут цыкла работ, такім чынам, павінны быць прылічаны да найважнейшых дасягненняў фізічнай тэорыі"
Нагпур
Нагпур (маратхі नागपूर) — горад у цэнтральнай Індыі, у штаце Махараштра. Размешчаны на рацэ Наг, па якой названы. Чыгуначны вузел.
Насельніцтва 2.420.000 чал. (2006; 114-ы па колькасці насельніцтва горад свету). Шчыльнасць насельніцтва - 11101 чал. на км ². Насельніцтва размаўляе на мовах хіндзі і маратхі.
.pl
.pl — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Польшчы.
Toppdomän
Анцінея Рыгораўна Мурашка
Анцінея Рыгораўна Мурашка (нар., вёска Кірава, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі мовазнавец, кандыдат філалагічных навук, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).
Біяграфія
У 1948 годзе закончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1950 года супрацоўнік Інстытута мовазнаўства АН БССР, з 1963 года дацэнт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Даследчык беларускай дыялекталогіі, пытанняў узаемадзеяння беларускай мовы са славянскімі і неславянскімі мовамі. Сааўтар «Хрэстаматыі па беларускай дыялекталогіі» (1962), «Дыялекталагічнагаатласа беларускаймовы» (ч. 1-2, 1963), «Нарысаў па беларускай дыялекталогіі» (1964), «Сучаснай рускай мовы» (ч. 1-2, 1981).
Peugeot 308
Peugeot 308 — кампактны аўтамабіль французскай кампаніі Peugeot, якая ўваходзіць у канцэрн PSA Peugeot Citroën. Пачатак выпуску — чэрвень 2007 года. У мадэльным радзе замяніў Peugeot 307.
З 2013 года выпускаецца другое пакаленне аўтамабіля. Мадэль трэцяга пакалення з гібрыднай трансмісіяй была прадстаўлена ў 2021 годзе.
.pn
.pn — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для вострава Піткерн.
Даманявіцы (гміна)
Даманяві́цы (Domaniewice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лавіцкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Даманявіцах. Плошча гміны складае 86,17 км². Станам на 2011 год у гміне Даманявіцы пражывалі 4624 чалавекі, шчыльнасць — 54 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
NGC 7441
NGC 7441 (іншыя абазначэнні — IC 1458, PGC 70080, MCG -1-58-7) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паўднёвы канал
Паўднёвы канал (Canal du Midi) — суднаходны канал на поўдні Францыі, які злучае порт Бардо на Атлантычным акіяне з портам Сет на Міжземным моры.
Пачынаецца ад ракі Гарона ў горадзе Тулуза, праходзіць праз парог Наруз, які падзяляе адгор'і Цэнтральнага Французскага масіва і Пірэнеяў, па далінах рэк Эр і Фрэскель да гарадоў Каркасона і Без'е і далей да горада Сет. Пабудаваны ў 1666—1681 гг. Агульная даўжыня 241 км. 65 шлюзаў.
Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч
Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч (Tadeusz Woyniłłowicz, Тадеуш Антонович Войнилович; 1804, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — 1878, Слуцк, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя) — слуцкі павятовы маршалак (1845—1863).
Паходжанне і сям’я
Належаў да каталіцкага сярэднезаможнага шляхецкага роду Вайніловічаў гербу «Сыракомля», прадстаўнікі якога займалі розныя земскія пасады ў Новагародскім ваяводстве ВКЛ і Слуцкім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі.
Нарадзіўся ў сям’і Антона Адамавіча Вайніловіча (1773—1855), слуцкага павятовага маршалка (1811—1818), і яго жонкі Тэафіліі Адынец. Бацька Антон Адамавіч Вайніловіч быў сынам Адама Францішкавіча Вайніловіча (1739—1803), новагародскага падкаморага (1783—1797), і яго жонкі Караліны Каралеўны Сулістроўскай, якія пабраліся шлюбам у 1770.
Тадэвуш Вайніловіч ажаніўся з Казімірай Наркевіч-Ёдкай (1817—1866), якая нарадзіла яму трох дачок: Сафія Тадэвушаўна Вайніловіч (24.03.1838—?); Анэля Тадэвушаўна Вайніловіч (1843—раней 1850); Эмілія Тадэвушаўна Вайніловіч (25.10.1848—?). Дачка Анэля памерла ў маленстве. Адна дачка Тадэвуша Сафія Тадэушаўна Вайніловіч выйшла за Леана Міхалавіча Даманскага (1830—1892), маянткоўца Слуцкага павета (за яго бацькам у 1850 налічвалася 364 рэвізскія душы), які служыў дэпутатам па нагляду за правільным продажам гарачых напояў у Слуцкім павеце. А другая дачка Эмілія таксама пайшла за маянткоўца Слуцкага павета — пана Адама Даманскага (1831—1891).
Службовая дзейнасць
21 верасня 1844 у Мінску на дваранскіх выбарах Ян Ігнатавіч Даманскі, былы дваранскі дэпутат (вывадовы дэпутат) Слуцкага павета, быў выбраны на пасаду слуцкага павятовага маршалка (1844—1845), а першым «кандыдатам» (намеснікам) на пасаду слуцкага маршалка быў выбраны Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч. Пасля незапланаванай адстаўкі Даманскага з пасады, 7 мая 1845 Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч быў зацверджаны расійскімі ўладамі на пасадзе слуцкага маршалка. Пасля гэтага Тадэвуш Вайніловіч шэсць разоў абіраўся ў Мінску на пасаду слуцкага павятовага маршалка на новыя трохгоддзі — у 1847, 1850, 1853, 1856, 1859, 1862.
У доме маршалка Тадэвуша Вайніловіча ў Слуцку жыў у свой час яго пляменнік Эдвард Адамавіч Вайніловіч (1847—1928), які тады вучыўся ў слуцкай гімназіі.
Тадэвуш Вайніловіч быў апошнім слуцкім павятовым маршалкам, выбраным павятовым дваранствам, бо пасля 1863 павятовыя маршалкі ў «заходніх губернях» Расійскай імперыі пачалі прызначацца расійскай уладай. Напэўна, Тадэвуш Вайніловіч быў бы і пасля ў 1863 прызначаны на пасаду слуцкага маршалка расійскай уладай, але гэта стала немагчыма з-за гучнага інцыдэнта з «мінскім пратаколам», які адбыўся ў 1862 у Мінску.
Справа з «мінскім пратаколам» (1862)
Напярэдадні паўстання 1863—1864 гадоў у патрыятычных мэтах мінскі губернскі маршалак (1859—1863) Аляксандр Дамінікавіч Лапа разгарнуў актыўную дзейнасць, жадаючы дабіцца ад расійскіх улад злучэння Мінскай губерні (а разам з ёй і іншых «паўночна-заходніх губерняў») з польскімі губернямі ў рамках Расійскай імперыі ў нейкую асобную аўтаномію (якая б ахоплівала тэрыторыі былой Рэчы Паспалітай да першага падзелу ў 1772) і аднаўлення дзейнасці ўніверсітэта ў Вільні (ці ў іншым месцы Беларусі).
17 лістапада 1862 у Мінску губернскі дваранскі сход на чале з Лапам меў намер прадставіць на імя расійскага імператара Аляксандра II афіцыйны адрас (зварот), у якім мовілася б аб неабходнасці злучыць Мінскую губерню з польскімі губернямі. Планавалася прадставіць такія ж адрасы ад усіх губернскіх дваранскіх суполак краіны. Віленскі ваенны генерал-губернатар (1855—1863) Уладзімір Іванавіч Назімаў забараніў падачу адрасу, але мінскія дваране ўнеслі яго тэкст у пратакол пасяджэння губернскага дваранскага сходу, які падпісалі 255 чалавек — першым падпісаўся мінскі губернскі прадвадзіцель дваранства Аляксандр Лапа. Слуцкі павятовы маршалак Тадэвуш Антонавіч Вайніловіч з патрыятычных памкненняў таксама падпісаўся пад гэтым пратаколам. Генерал-губернатар вымушаны быў распусціць дваранскі сход. Усе дакументы, якія тычыліся тых падзей, былі 21 студзеня 1864 выняты па загаду Часовага ваеннага губернатара Мінскай губерні з канцылярый мінскага губернскага маршалка і Мінскага дваранскага дэпутацкага сходу. У 1863 Аляксандр Лапа быў высланы па загаду новага віленскага ваеннага генерал-губернатара Міхаіла Мікалаевіча Мураўёва (1796—1866) у Пермскую губерню за дапушчэнне падпісання «мінскага пратаколу», а яго буйны маёнтак Рудабелка падпаў пад прымусовы продаж.
У 1862, адразу пасля падпісання пратакола і прыезду ў свой маёнтак у Слуцкім павеце з купленым чамаданам і валонкамі, Тадэвуш Вайніловіч адмовіўся падпісаць вернападданы «адрас» да расійскага цара, якія ў той час падпісвалі многія дваране «заходніх губерняў», падаў у адстаўку і рыхтаваўся спакойна да высылкі ўладамі, хоць гэта магло пагражаць канфіскацыяй усяго маёнтка і трагедыяй для ўсёй сям’і.
У 1863, у ходзе паўстання 1863—1864 гадоў, яго брату Адаму Антонавічу Вайніловічу (1806—1874), пагражаў секвестр маёнтка Савічы, бо пісар маёнтка стаў членам слуцкага паўстанцкага атрада, быў арыштаваны і даў сведчанні. Па даручэнні ваеннага начальніка Слуцкага павета некалькі дзён маёнтак знаходзіўся ў акружэнні і распараджэнні атрада казакоў, але слуцкаму павятоваму маршалку (1845—1863) Тадэвушу Вайніловічу (1804—1878) удалося дабіцца зняцця секвестра з маёнтка брата Адама да рашэння суда, якога ў далейшым не адбылося.
Так здарылася, што расійская ўлада ніякіх рэпрэсій на Тадэвуша Вайніловіча не распаўсюдзіла. Вайніловіч толькі не прызначаўся на пасаду слуцкага павятовага маршалка пасля 1863, па прычыне нядобранадзейнасці. Аднак у 1863 расійская ўлада на пасаду слуцкага маршалка прызначыла Юзафа Ксаверавіча Вайніловіча, далёкага сваяка Тадэвуша.
Апошнія гады жыцця
Жонка Тадэвуша памерла раней яго. Пазней, калі агонь спаліў усе яго дамы, як у Слуцку, так і Кларымонце, некалькі год Тадэвуш жыў у Савічах у свайго брата Адама, з якім у яго ўсё жыццё былі прыязныя сямейныя адносіны. Адам быў рады прыняць Тадэвуша, бо ў 1861—1865 сын Адама Эдвард пражываў у Слуцку ў доме Тадэвуша, калі апошні быў слуцкім маршалкам, за што Адам быў рады адплаціць брату.
Памёр у 1878 у Слуцку, дзе і быў пахаваны. Побач пахавана яго жонка i мацi.
Маёнткі
У 1845, калі Тадэвуш Вайніловіч займаў пасаду слуцкага павятовага маршалка, то за яго бацькам Антонам у Слуцкім павеце Мінскай губерні меўся спадчынны маёнтак Кларымонт (Кларымонт, Савічы, Пузаў), дзе налічвалася 190 рэвізскіх душ; у набытым маёнтку Каралін (Слуцкі павет) — 116 душ, а ў набытым маёнтку Дучава (Душава) у Слуцкім павеце — 20 душ.