cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Луі-Філіп I
Луі-Філіп I (Louis-Philippe Ier; 6 кастрычніка 1773, Парыж — 26 жніўня 1850, Клермонт, графства Сурэй, паблізу Віндзара) — лейтэнант-генерал каралеўства з 31 ліпеня па 9 жніўня 1830 года, кароль Францыі з 9 жніўня 1830 года па 24 лютага 1848 г., атрымаў мянушку «кароль грамадзянін» («le Roi-Citoyen»), прадстаўнік Арлеанскай галіны дынастыі Бурбонаў. Апошні манарх Францыі, які насіў тытул караля. Замест тытула караля Францыі і Навары (roi de France et de Navarre), які лічыўся феадальным, прыняў тытул караля французаў (roi des Français), які меў на ўвазе нацыянальны характар ​​манархіі Луі-Філіпа і які насіў у якасці канстытуцыйнага караля Людовік XVI ў 1789—1792 гадах.
3-я Грушавая вуліца (Наваполацк)
3-я Грушавая вуліца (, 3-я Грушевая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства на поўдзень ад былой вёскі Шніткі, якая ўвайшла ў межы Наваполацка ў 1968 годзе. Працягласць вуліцы складае каля 300 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца. З цэнтральнай часткі горада грамадскім транспартам да вуліцы можна даехаць аўтобусамі № 8 "Падкасцельцы - БВК" і № 12 "Падкасцельцы - Шніткі".
Бурхала
Бурхала (Бурхала́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ягаднінскай гарадской акрузе Магаданскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 150 чал. (2021). Размешчаны ў нізоўях ракі Бурхала, за 30 км на паўночны захад ад п. Ягаднае, за 52 км на паўднёвы ўсход ад Сусумана, за 355 на поўнач ад Магадана.
Праз пасёлак праходзіць аўтадарога «Калыма», за 3 км на ўсход знаходзіцца мост цераз раку Дэбін.
У 1932 годзе на беразе ракі працавала геолага-пошукавая партыя, якая знайшла першае золата. У 1940 годзе тут быў утвораны прыіск — адзін з найстарэйшых на Калыме. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1956 года.
Бары Карымавіч Алібасаў
Бары Карымавіч Алібасаў (нар., Чарск, Чарскі раён, Сяміпалацінская вобласць) — савецкі і расійскі музыкант, , музычны , заслужаны артыст Расіі (1999). Мае татара-казахскае паходжанне. Заснавальнік і кіраўнік гуртоў «Інтэграл» (1962—1989) і «На-на» (з 1989).
Інцыдэнт з атручваннем
4 чэрвеня 2019 года Бары Алібасаў быў шпіталізаваны ў НДІ імя Скліфасоўскага ў сувязі з цяжкім атручваннем, як мяркуецца, вадкасцю для прачысткі труб. Лекары дыягнаставалі апёк страўніка чацвёртай ступені. З 6 па 11 чэрвеня прадзюсар знаходзіўся ў стане медыкаментознага сну.
NGC 3080
NGC 3080 (іншыя абазначэнні — UGC 5372, MCG 2-26-15, MK 1243, ZWG 64.25, PGC 28910) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спаса-Праабражэнская царква (Шпакоўшчына)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўная царква ў вёсцы Шпакоўшчына Полацкага раёна, пабудаваная ў другой палове XIX ст. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю.
Гісторыя
Пабудавана ў другой палове XIX ст. У 1956 годзе яна была закрыта мясцовымі ўладамі, у будынку месціўся склад зерня. Праз вокны былі працягнуты транспарцёрныя стужкі.
Адраджэнне храма пачалося ў 1985 годзе з прыходам айца Міхаіла (Міхаіл Васільевіч Карандзей).
Архітэктура
Вырашана паводле канона чатырохчасткавага праваслаўнага храма: званіца, трапезная, малітоўная зала з бакавымі прыдзеламі, апсіда з рызніцай. Дзве вертыкальныя дамінанты з цыбулепадобнымі купаламі на гранёных барабанах — шатровая двух’ярусная званіца (васьмярык на чацверыку) над прытворам і кубападобны аб’ём малітоўнай залы пад пакатым чатырохсхільным дахам. Дынаміка кампазіцыі нарастае ад нізкіх рызніцы і прыдзелаў да цэнтральнага аб’ёму і завяршаецца высотнай дамінантай шатровай званіцы. Уваход вырашаны манументальным двухслуповым арачным ганкам-рундуком. Мае насычаную дэкаратыўную апрацоўку — вуглавыя лапаткі з шырынкамі і ўразныя калонкі, круглыя разеткі, прафіляваныя карнізы з філёнгавымі і какошнікавымі фрызамі, рустоўку, падваконныя філёнгі. Адзінарныя і патройныя арачныя аконныя праёмы апрацаваны прафіляванымі паўкруглымі і кілепадобнымі ліштвамі.
Інтэр’ер
Унутры памяшканні аб’яднаны шырокімі арачнымі прасветамі, апсіда вылучана трох’ярусным драўляным іканастасам, створаным, як і алтарныя карціны і люстра, родным братам айца Міхаіла — айцом Антоніем (Антонам Васільевічам Карандзеем). На паўднёвай сцяне, справа ад алтара, абраз вялікамучаніка Панцеляймона (прыблізна датаваны кан. ХІХ — пач. ХХ стст.).
Шчасце (значэнні)
Назву Шчасце маюць:
Мірскі раён
Мі́рскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка у БССР у 1940 — 1956. Цэнтр — гарадскі пасёлак Мір. Тэрыторыя 0,7 тыс. км² (1941).
Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Баранавіцкай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 12 сельсаветаў: Аюцавіцкі, Жухавіцкі, Крышылоўшчынскі, Некрашэвіцкі, Прылуцкі, Сімакаўскі, Сіняўскі, Скорыцкі, Слабодскі, Турэцкі, Ушанскі, Ярэміцкі. 17 лістапада 1948 года ўтвораны Мядзвядскі сельсавет. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Аюцавіцкі, Крышылоўшчынскі, Мядзвядскі, Некрашэвіцкі, Сіняўскі, Скорыцкі, Слабодскі сельсаветы, утвораны Лукскі сельсавет. 17 снежня 1956 раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Карэліцкага раёна.
Ліхайскі ўніверсітэт
Ліхайскі ўніверсітэт (Lehigh University) — прыватны даследчы ўніверсітэт, размешчаны ў Бетлехеме, штат Пенсільванія. Заснаваны бізнесменам Аса Пакерам у 1865 годзе. Яго студэнцкія праграмы прадугледжвалі сумеснае навучанне мужчын і жанчын з 1971/1972 навучальнага года. На 2014 год ва ўніверсітэце налічвалася 4 904 студэнты і 2165 аспірантаў.
Ва ўніверсітэце больш за 680 выкладчыкаў; выпускнікі і выкладчыкі адзначаны рознымі ўзнагародамі і прэміямі, у тым ліку Нобелеўскай прэміяй, Пулітцэраўскай прэміяй, Праграмай Фулбрайта і сяброўствам у Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук і Нацыянальнай акадэміі навук.
Мае 4 каледжы: гуманітарных і прыродазнаўчых навук (College of Arts and Sciences), педагагічны каледж (College of Education), бізнесу і эканомікі (College of Business and Economics), інжынерных і прыкладных навук імя П. К. Расіна (P. C. Rossin College of Engineering and Applied Science).
Амстэрдамскі метрапалітэн
Гісторыя
У 1968 годзе было прынята рашэнне пачаць будаваць метрапалітэн. Павінны былі быць пабудаваны чатыры лініі, якія б замянілі дзейсныя трамвайныя лініі і злучылі цэнтр горада з ускраінамі.
Група армій «Поўнач»
Група армій «По́ўнач» (Heeresgruppe Nord, "Наземная група армій "Норд") — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне войск вермахта ў Другой сусветнай вайне на паўночным участку Усходнееўрапейскага тэатра ваенных дзеянняў у 1939—1945 гадах.
1939
З 1 верасня па 5 кастрычніка ўварванне ў Польшчу сумесна з Групай армій «Поўдзень» пад камандаваннем генерал-палкоўніка Рундштэта — аперацыя «Вайс». Па заканчэнні Польскай кампаніі зноўку сфарміраваная і пераведзена на Заходнееўрапейскі ТВД. 10 кастрычніка перайменавана ў Групу армій «B».
1941
Адноўлена 20 чэрвеня. Сумесна з групамі армій «Цэнтр» і «Поўдзень» удзельнічала ў аперацыі «Барбароса». Задача групы армій «Поўнач» — захоп Прыбалтыкі і Ленінграда.
З верасня 1941, сумесна з войскамі Фінляндыі — Блакада Ленінграда
1945
25 студзеня перайменавана ў Групу армій «Курляндыя», назва дасталася перафарміраванай Групе армій «Цэнтр».
22 чэрвеня 1941
Усяго: 793.000 чалавек — 23 пяхотных дывізіі, 6 танкавых і матарызаваных дывізій, 646 танкаў, 435 баявых самалётаў, 1200 гармат.
Кастрычнік:
Сакавік 1944
Усяго: 730 тыс. чалавек, 1.2 тыс. танкаў і САУ, 7 тыс. гармат і мінамётаў, 400 самалётаў
Люты 1945
4-я армія, аператыўная група «Самланд».
Бетлехем (Пенсільванія)
Бетлехем (Bethlehem) — горад у акругах Ліхай і Нортгемптан у раёне даліны Ліхай ва ўсходняй Пенсільваніі, ЗША. Насельніцтва — 75 815 чалавек (перапіс 2019).
Юозас Манюшыс
Юозас Манюшыс (Juozas Maniušis;, Малькаўка — , Вільнюс) — літоўскі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, кіраўнік урада Літоўскай ССР у 1967-1985 гадах.
Нарадзіўся на ўсходзе Беларусі. Вучыўся ў педагагічным тэхнікуме ў Мінску (1927—1931), пазней — у Ленінградскім аўтамабільна-дарожным інстытуце (1932-1938). У 1941-1944 гадах служыў у Чырвонай Арміі. Пасля пераезду ў Літву ў 1944 годзе быў прызначаны старшынёй планавай камісіі пры выканкаме гарадскога савета Вільнюса. Праз год уступіў у ВКП(б). У 1946—1947 гадах — намеснік старшыні выканкама Вільнюскага гарадскога савета, пазней — старшыня гаркама ВКП(б) у Каўнасе (1947-1950).
У 1950 годзе вылучаны на пасаду міністра будаўніцтва Літоўскай ССР. 14 красавіка 1967 года быў прызначаны кіраўніком урада, узначальваў яго да 16 студзеня 1981 года.
Быў партыйным актывістам КПСС. З 1954 па 1981 год бесперапынна засядаў у Палітбюро ЦК кампартыі Літвы. У 1955–1967 гадах — сакратар ЦК КПЛ. Узначальваў Бюро прамысловасці ЦК КПЛ (1962–1964). З 1971 па 1981 — кандыдат у члены ЦК КПСС.
У 1963 годзе атрымаў навуковую ступень кандыдата эканамічных навук, а праз сем гадоў — доктара эканамічных навук. Пасля сыходу з палітыкі ў 1981 годзе стаў дырэктарам Інстытута эканомікі Акадэміі навук Літоўскай ССР (да 1985 года), пасля чаго выйшаў на пенсію.
Гарадзец (Селязнёўскае сельскае паселішча)
Гарадзец (Городе́ц) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Канстытуцыя Босніі і Герцагавіны
Канстытуцыя Босніі і Герцагавіны ((Ustav Bosne i Hercegovine, Ustav Bosne i Hercegovine, Устав Босне и Херцеговине)) — вышэйшы прававы і палітычны дакумент Босніі і Герцагавіны. Была прынята 21 лістапада 1995 у якасці дадатку да Дэйтанскага пагаднення, і падпісана 14 снежня 1995 у Парыжы (Францыя) прэзідэнтамі Харватыі (Франьё Туджман), Босніі і Герцагавіны (Алія Ізетбегавіч) і Саюзнай Рэспублікі Югаславія (Слабадан Мілошавіч), а таксама міжнароднымі пасярэднікамі: прадстаўнік Еўрапейскага саюза (Феліпе Гансалес Маркес), прэзідэнт ЗША Б. Клінтан, канцлер ФРГ Гельмут Коль, прэм'ер-міністр Вялдікабрытаніі Джон Мэйджар, прэзідэнт Францыі Жак Шырак, прэм'ер-міністр Расіі Віктар Чарнамырдзін.
Структура
Канстытуцыя складаецца з:
Вялікія Сцяблевічы
Вялі́кія Сцябле́вічы (, Великие Стеблевичи) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.
Вакол лес.
Размяшчэнне
У 48 км на паўночны захад ад Жыткавіч, 20 км ад чыгуначнай станцыі Мікашэвічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 281 км ад Гомелю.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Мікашэвічы — Слуцк. Планоўка складаецца з прасталінейнай мерыдыянальнай вуліцы, да цэнтра якой з усходу далучаецца кароткая выгнутая вуліца. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з пачатку XIX стагоддзя як вёска Сцяблевічы ў Мазырскім павеце Мінскай губерні. Паводле інвентара 1820 года ў складзе фальварка Ленін, якім валодаў палкоўнік Бабанскі. Крыху пазней частка яе жыхароў заснавала новую вёску, старая атрымала назву Вялікія Сцяблевічы, а новая — Малыя Сцяблевічы. У 1834 годзе працавала карчма, ва ўладанні князя Л. П. Вітгенштэйна. У 1879 годзе згадваецца ў ліку паселішчаў Ленінскага царкоўнага прыходу. У 1908 годзе ў Ленінскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні.
Паводле Рыжскага дагавора ад 18 сакавіка 1921 года ў складзе Польшчы. З верасня 1939 года ў складзе БССР. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў лютым 1943 года нямецкія карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 7 жыхароў. 21 жыхар загінуў на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Ленінскі» (цэнтр — вёска Ленін).
Вінцэнт Святаполк-Мірскі
Вінцэнт Святаполк-Мірскі (Wincenty Światopełk-Mirski) — князь, адзін з нямногіх «краёвых» арыстакратаў у беларускім нацыянальным руху. Член Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны ў Вільні. Удзельнік Беларускай канферэнцыі ў Вільні ў студзені 1918 года, уваходзіў у прэзідыум арганізацыйнага камітэта ў справе яе склікання і разам з Іванам Луцкевічам выступіў на ёй з рэфератам «Школьная справа». Разам з Вацлавам Ластоўскім заснаваў Беларускае дабрачыннае таварыства «Золак», якое ўтрымлівала ў Вільні дзіцячы прытулак і школу.
Антоні Каспаравіч Ваньковіч
Антоні Каспаравіч Ваньковіч (Antoni Wańkowicz; ? — ) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Належаў да каталіцкага шляхецкага роду Ваньковічаў герба «Ліс». Сын Каспара Ваньковіча, сенненскага павятовага маршалка, і невядомай па імені Макавецкай.
Каралеўскае таварыства Канады
Каралеўскае таварыства Канады (Royal Society of Canada) — вядучая нацыянальная арганізацыя Канады па падтрымцы і папулярызацыі адукацыі і навуковых даследаванняў. Заснаванае ў 1882 годзе, першапачаткова ўключала 80 членаў. У цяперашні час складаецца з трох акадэмій: Акадэміі мастацтваў і гуманітарных навук (Academy of the Arts and Humanities), Акадэміі грамадскіх навук (Academy of Social Sciences) і Акадэміі навук (Academy of Science; пад эгідай апошняй знаходзяцца дакладныя, натуральныя і прыкладныя навукі і тэхналогіі). Да канца XX стагоддзя ў Каралеўскім таварыстве Канады было каля 1600 членаў, а ў другім дзесяцігоддзі XXI стагоддзя іх колькасць перавышала 2000 (уключаючы замежных членаў і ганаровых акадэмікаў).
Варнышы
Варнышы (Варныши) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Раман Іванавіч Петрушэнка
Раман Іванавіч Петрушэнка (нар. 25 снежня 1980, Калінкавічы) — беларускі вясляр.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2004 у Афінах Петрушэнка атрымаў бронзавы медаль у дыстанцыі 2500 м у каяку сярод мужчын у пары з Вадзімам Махневым.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне Петрушэнка атрымаў залаты медаль у дыстанцыі 1000 м у каяку сярод мужчын у чацьвёрцы з Вадзімам Махневым, Аляксеем Абалмасавым і Артурам Літвінчуком, а таксама бронзавы медаль у дыстанцыі 2500 м у каяку сярод мужчын у пары з Вадзімам Махневым. Кавалер ордэнаў Айчыны II і III ступені. Узнагароджаны ордэнам Беларускай праваслаўнай царквы Свяціцеля Кірылы Тураўскага II ступені.
З 2004 па 2006 гг. — выкладчык кафедры тэорыі і методыкі фізічнага выхавання Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта. З 2006 г. па цяперашні час — выкладчык кафедры тэорыі і методыкі фізічнага выхавання Мазырскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта.
Лепшы спартсмен года ў Беларусі (2009).
Жыве ў Мазыры.
Фінал Кубка Амерыкі па футболе 2015
Фінал Кубка Амерыкі 2015 года стаў 18-м фіналам самай важнай футбольнай падзеі Лацінскай Амерыкі, завяршыўшы розыгрыш Кубка Амерыкі 2015, футбольнага турніру, які праводзіцца пад эгідай КАНМЕБОЛ сярод нацыянальных зборных краін рэгіёна. Матч прайшоў 4 ліпеня 2015 года на стадыёне «Нацыянальны» ў Сант’яга.
Статыстыка матча
Памочнікі суддзі: Аляксандр Гузман
Крысціян Дэ Ла Крус
Чацвёрты суддзя: Хасэ Арготэ
Пяты суддзя: Крысціян Лескана
Засыпнае
Засы́пнае — возера ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці, за 15 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Карма, за 7,5 км на паўночны ўсход ад аграгарадка Ліцвінавічы, каля былой вёскі Касцюкоўка, на пойме ракі Сож.
Плошча паверхні 0,12 км². Даўжыня 1,37 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 3,35 км.
Верхні Ат-Урах
Верхні Ат-Урах (Верхний Ат-Урях) — закінуты пасёлак гарадскога тыпу ў Ягаднінскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Па даных перапісу 2010 года насельніцтва няма. Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра раёна 75 км. Утвораны ў 1953 годзе. Раней уваходзіў у склад Паўночнага горнапрамысловага ўпраўлення.
Піралахі (пасёлак)
Піралахі (Pirallahı) — пасёлак гарадскога тыпу ў Азербайджане. Уваходзіць у склад Піралахінскага раёна Баку. Размешчаны на востраве Піралахі, які злучаны дамбай з Апшэронскім паўвостравам. Плошча каля 10 км².
Піралахі — літаральна азначае Святыня Алаха, ад слова Пір — святыня / святое месца. У старажытнасці на востраве знаходзілася месца пакланення і паломніцтва. У 1936 годзе востраў і пасёлак перайменаваны ў Арцём-Востраў у гонар рэвалюцыянера Арцёма.
Бялавіцкі сельсавет
Назву Бяла́віцкі сельсавет маюць:
Мак-Мастэрскі ўніверсітэт
Мак-Мастэрскі ўніверсітэт, або Універсітэт Мак-Мастэра (McMaster University) — канадскі дзяржаўны навукова-даследчы ўніверсітэт, асноўная тэрыторыя якога размешчана на захадзе горада Гамільтан, правінцыя Антарыа, па суседстве з жылым раёнам Уэстдэйл і Каралеўскім батанічным садам.
Заснаваны 23 красавіка 1887 года.
Коловрат
«Коловрат» (Калаўрат) — расійскі рок-гурт, папулярны сярод рускіх нацыяналістаў і неанацыстаў.
Тэматыка песен уключае ўсхваленне таталітарнай нацысцкай ідэалогіі, з-за чаго гурт неаднаразова меў праблемы з законам.
Быў cтвораны Дзянісам Герасімавым у Маскве вясной 1994 года і першапачаткова называўся «Русское гетто». За перыяд свайго існавання гурт неаднаразова змяняў склад. Першапачаткова граў тыповы RAC, але з цягам часу пачалі дамінаваць элементы трэш-металу. Акрамя гэтага, у дыскаграфіі калектыва прысутнічаюць акустычныя песні.
Некаторыя кампазіцыі былі ўнесены Міністэрствам інфармацыі РБ у спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.
Еўлах
Еўлах (Yevlax) — горад (c 1938) у Азербайджане. Адміністрацыйны цэнтр Еўлахскага раёна. Насельніцтва - 64,5 тыс. жыхароў (2010). Размешчаны на рацэ Кура. Буйны транспартны вузел чыгунак (на лініі Тбілісі-Баку, адгалінаванні на Ханкенды і Белаканы) і аўтамабільных дарог. Аэрапорт. Прыстань на рацэ Кура.
Ташкенцкі метрапалітэн
Ташкенцкі метрапалітэн (Toshkent metropoliteni) — сістэма ліній метрапалітэна ў Ташкенце (Узбекістан) — агульная працягласць 59,5 км, 43 станцый, 4 лініі, на 2020 год.
Гісторыя будаўніцтва
Будаўніцтва Ташкентскага метрапалітэна пачалося ў 1968—1970 гадах, і першая лінія (пазней атрымала назву Чыланзарская) працягласцю 12,2 км і 9 станцыямі была пушчана ў 1977 годзе.
Аплата праезду
З 1 лістапада 2020 года аплата ў метрапалітэне Ташкента пераведзена на бескантактную (жэтоны прымаліся да канца года):
Хэлртва
Хэлртва — калiграфiчная манаграма, пячатка або подпіс грузінскіх манархаў, патрыярхаў, царэвічаў і высакародных князёў.
Laphangium
Laphangium — род раслін сямейства.
Віды
Паводле базы даных TPL, род уключае 3 віды :
Сакрат
Сакрат (469, Алапека (Атыка) — 399 да н.э.) — старажытнагрэчаскі філосаф. Вызначыў новую задачу філасофіі як пазнанне чалавека ва ўсёй разнастайнасці яго духоўнага быцця, а не пазнанне прыроды.
Выступаў за духоўнае развіццё чалавека, яго маральнае і інтэлектуальнае самаўдасканальванне. Пазнанне чалавека звязваў з самапазнаннем сябе як грамадскай і маральнай істоты. Ён не пакінуў аніводнага напісанага радка, тым не менш погляды Сакрата моцна паўплывалі на далейшае развіццё філасофскай думкі. Прадаўжальнік яго ідэй — Платон.
Біяграфія
Сакрат жыў у Афінах. Меў простае паходжанне, бацькамі філосафа былі скульптар Сафраніск і павітуха Фенарэта. Выглядаў цяльпукаватым і непрыгожым. Удзельнічаў у ваенных дзеяннях, пасяджэннях «савета пяцісот», выконваў іншыя грамадскія абавязкі.
Сакрат казаў, што ён займаецца той жа справай, што і ягоная маці, але ў адрозненне ад маці ён дапамагае нараджацца духу. Свае ідэі выкладаў вусна ў выглядзе размоў, дыскусій. Лічыў, што напісаны тэкст «мёртвы» і ў значнай ступені скажае думку.
Вёў жыццё вулічнага філосафа. У час філасофскіх гутарак і спрэчак збіраў вакол сябе мноства людзей, некаторыя з іх сталі яго вучнямі. Лічыў неабходным «бударажыць» грамадства, не дазваляючы грамадзянам займацца толькі звычайнымі справамі (узбагачэннем, кар’ерай і інш.). Сакрат перш за ўсё імкнуўся абудзіць у сваіх вучнях пачуццё праўдзівага. На думку Сакрата, суразмоўца сам павінен прыйсці да разумення недастатковасці тых меркаванняў, якія ён раней уважаў за праўдзівыя, і скіраваць сваю свядомасць на пошукі праўды як такой.
Паводле канонаў антычнасці яго нельга было лічыць выдатным прамоўцам. У свой час Сакрат, звяртаючыся да Піфіі, сказаў: «Я ведаю, што я анічога не ведаю». Пасля гэтага Піфія абвясціла яго наймудрым чалавекам у Афінах.
Абвінавачаны ў бязбожнасці, разбэшчванні моладзі Сакрат быў асуджаны на пакаранне смерцю. Але сапраўдная прычына была ў тым, што Сакрат да ўсяго ставіўся крытычна. Ен ставіў пад пытанне характар і правы ўлады, рэлігію, багоў, цноты, дабро і справядлівасць, зло і несправядлівасць. Такая пазіцыя філосафа, відавочна, адмоўна ўплывала на палітычную стабільнасць. Гэтым тлумачыцца, чаму суддзі палічылі Сакрата небяспечнай асобай для грамадства.
Асуджаны на смерць, Сакрат трапіў за краты. Калі ён знаходзіўся ў турме, ягоныя вучні падрыхтавалі ўцёкі. Але Сакрат адмовіўся ад дапамогі і прыняў атруту. Стары філосаф узяў у рукі шклянку з цыкутай. Па-сяброўску падзякаваў турэмшчыку, што прынёс яму атруту, і, не марудзячы, выпіў. Цела яго пачало дранцвець, Сакрат лёг і прадоўжыў размову са сваімі вучнямі.
Платон, які ў той момант знаходзіўся ля ног Сакрата, адразу ж пасля смерці свайго настаўніка надоўга пакінуў Афіны. Аб светапоглядзе Сакрата вядома з дыялогаў Платона, звесткі пра Сакрата можна знайсці і ў іншых яго сучаснікаў.
У Сакрата была жонка Ксантыпа, якая нарадзіла яму трох сыноў: Лемпокла, Сафраніска і Менексена. Традыцыйна, Ксантыпу лічыцца зласлівай мегерай, у асноўным дзякуючы яе характарыстыцы ў Ксенафонта.
Светапогляд
Сакрат нічога не напісаў. Цяжка вызначыць, каму належаць словы ў дыялогах Платона, нават калі дыялог вядзецца ад імя Сакрата. Магчыма, частку думак Платона трэба вярнуць Сакрату, ці наадварот.
Сакрат не верыў у магчымасць праўды, якая выступае асобна ад таго, хто яе цвердзіць, і ад той сітуацыі, у якой яна сцвярджаецца. Ён абгрунтаваў і распрацаваў метад дыялога як асноўную сродку вызначэння ісціны і такія яго складаныя кампаненты, як іронія, маеўтыка, індукцыя.
Сакрат пытаецца, размаўляе і слухае. Часцей за ўсё ён пачынае так: «Скажы мне, чым, на тваю думку, ёсць Прыгожае?» Гэтак жа Сакрат пытаецца наконт Дабра, Справядлівасці і г.д. Ягоны суразмоўца дае свой адказ. Сакрат адразу ж пагаджаецца з гэтым адказам, і распачынаецца дыялог: «Калі ўсё так, як ты толькі што сказаў, дык з гэтага вынікае, што…? А калі так, то адсюль мы прыходзім да таго, што…?» Такім чынам адбываецца паслядоўная выбудова ланцугу фактаў, аж покуль суразмоўцы не дойдуць да бясспрэчнай высновы. Тады Сакрат вяртаецца да пачатку гаворкі, і ўжо іншы ланцужок разважанняў разгортваецца на аснове таго самага першага адказу, але на гэты раз суразмоўцы прыходзяць да высновы, адрознай ад папярэдняй. І вось Сакрат пачынае рахункаваць вынікі размовы: «Але як гэта магчыма? Раней мы прыйшлі да адной высновы, а цяпер мы атрымалі зусім іншую. Дык як жа стасаваць гэтыя дзве высновы?» Суразмоўца ўрэшце ўсведамляе ступень свайго няведання — у філасофіі такі шлях пошуку праўды атрымаў назву сакратавай іроніі. Сутнасць гэтага метаду ў тым, каб прытрымлівацца думкі суразмоўцы, але накіроўваць яе так, што суразмоўца ў рэшце рэшт пачынае разумець усю супярэчлівасць свайго меркавання, а пасля ўжо і не ведае, якой была яго думка. Сакратаўская іронія прадугледжвае выяўленне няведання, дасягненне поўнай расчараванасці, а потым — вяртанне да пачатку і новы пошук праўды.
Філасофская праўда ў разуменні Сакрата не ёсць цверджаннем, што дакладна адпавядае пэўнаму стану аб’ектыўнай рэальнасці і пры гэтым не залежыць ад таго, хто яго выказвае. Яна ёсць цверджаннем, праз якое чалавек, цалкам яго ўсвядоміўшы, знаходзіць гэтую праўду, робіць яе сваёй праз уласнае ўразуменне. Для Сакрата тэарэтычная праўда адначасова ёсць праўдай практычнай. І гэтая праўда знаходзіцца ў залежнасці ад таго, якім спосабам чалавек спрабуе яе дазнацца — сёння Сакратаву праўду назвалі б экзістэнцыйнай.
«Я ведаю, што я анічога не ведаю», — гэтыя словы Сакрата азначаюць, што ягонае пачуццё праўдзівага дасягнула такой ступені, што ўжо больш не можа задаволіцца тымі відавочнасцямі, якія ўважаюцца часам за праўду. Чалавек валодае толькі імкненнем да праўды, але зусім не самой праўдай. Тут бачыцца радыкальная розніца паміж думкай Сакрата і поглядамі папярэдніх філосафаў. Сакрат скіроўвае свае пошукі не на вытлумачэнне сутнасці свету альбо спасціжэнне быцця як такога, а на чалавека, які спрабуе зразумець самога сябе. Разам з тым, тыя ўяўленні, што чалавек мае пра навакольны свет, яшчэ таксама патрабуюць дазнання. Але найперш неабходна спасцігнуць сваю ўласную свядомасць. Погляды Сакрата дазваляюць вызначыць ягонае вучэнне як педагогіку творчае веды, якая дзейнічае праз выкрыццё ўласнага няведання і абуджэнне пачуцця праўды як такой, праўды ў яе аўтэнтычнасці.
Ягонае вучэнне абуджае ў суразмоўцы пачуццё праўды, што дадзена кожнаму чалавеку, але звычайна знаходзіцца ў дрымотным стане, і яго неабходна абуджаць. Такая пазіцыя Сакрата грунтуецца на глыбокай веры ў асобу чалавека. Ягоны суразмоўца, як чалавек, мае гэтае пачуццё праўды. А таму дастаткова толькі дапамагчы яму нарадзіцца.
Сакрата цікавіла, як неабходна жыць, каб жыць у адпаведнасці з дабром. У адрозненне да папярэдніх мысляроў, ён упешыню звярнуў увагу на неабходнасць скіроўваць жыццё і ўчынкі чалавека на асягненне дабра. А шляхі да гэтай мэты чалавек павінен знайсці сам.
Як лічыць Сакрат, дзейнасць чалавека абумоўліваецца імкненнем дасягнуць тых мэтаў, якія ён уважае за дабро. Гэта пасуе і да найгоршага з выпадкаў, калі размова ідзе пра злачынцу. Бо злачынца таксама ставіць сабе за мэту дамагчыся таго, што мяркуе добрым для сябе. Тут выключэннем можа быць толькі псіхічна безадказная асоба, вар’ят. Кожны нармальны чалавек сваімі ўчынкамі спрабуе дасягнуць добрых, на яго ўласны розум, вынікаў, а зло паходзіць ад таго, што чалавек памыляецца ў сваім разуменні дабра. Несапраўднае дабро чалавек лічыць сапраўдным і робіць выбар на карысць памылковага, адхіляючы праўдзівае. Атрымліваецца, што зло вынікае з няведання чалавека. Адсюль сваёй галоўнай задачай Сакрат лічыць абуджэнне і падтрымку памкненняў да спасціжэння праўды. На гэтым і трымаецца маеўтыка Сакрата як майстэрства вызвалення мыслення з зародкавага стану.
Каб адшукаць сапраўднае дабро, патрабуецца ўнутранае пераўтварэнне чалавечай душы. Няведанне, якое прыводзіць да дрэннага ўчынку, не з’яўляецца аб’ектыўным няведаннем, якое можна пераадолець праз большае фармальнае веданне або дадатковую інфармаванасць. Сутнасць такога няведання ляжыць глыбей, і пачынаецца яно з унутранай няздольнасці чалавека адрозніваць дабро і зло. Пазнанне сапраўднага дабра з’яўляецца маральным актам, каб дасягнуць такога пазнання, неабходна выказаць пэўнае жаданне. Адзіным прыдатным спосабам ён лічыў абуджэнне і развіццё глыбокага пачуцця праўды. Пра гэта кажа і славутае выслоўе Сакрата: «Спазнай сябе сам». Гэта азначае выявіць у сабе найбольш глыбокія карані разумення праўды, а разам з тым вызначыць слабыя і заганныя бакі ў сваёй глыбіннай аснове. Спазнаць самога сябе — гэта вызначыць сваё няведанне, свае тэндэнцыі да стварэння ілюзорных уяўленняў, сваю схільнасць да самападману. Сакрат прапануе не проста зазірнуць у люстэрка рэфлексіі, але дзейнічаць.
Нягледзячы на апрычонасць Сакрата, шмат рысаў звязваюць яго з дасакратыкамі. Гэта, напрыклад, прынцып тоеснасці, вядомы ў Парменіда. Але гаворка ў Сакрата не ідзе пра саматоеснасць аб’екта альбо пра тоеснасць лагічна звязанай размовы. Сакрат прапануе самаадпаведнасць думкі. «Ці згодны ты з самім сабой?». На думку Сакрата, абсалютнай праўды, якая б існавала і захоўвала сваё значэнне асобна ад таго, хто яе мысліць, не існуе.
Яго палітычныя погляды заснаваны на перакананні, што дзяржавай павінны кіраваць «лепшыя» — мудрыя і справядлівыя грамадзяне. Сакрат быў упэўнены, што ён карысны для грамадства, і дзяржава павінна была б узнагародзіць яго. Але, знаходзячыся ў турме, Сакрат адмовіўся ад дапамогі, хоць і лічыў вынесены яму прысуд несправядлівым. Сваю адмову ад уцёкаў тлумачыў тым, што яго асудзілі ў адпаведнасці з існымі ў дзяржаве законамі. Існаванне ж дзяржавы, поліса, магчымае толькі на аснове гэтых законаў. Менавіта дзякуючы ім ён сам стаўся тым, кім ён ёсць цяпер. Сваім існаваннем ён абавязаны полісу і ягоным законам. Зрабіўшыся ўцекачом, ён здрадзіў бы ўсяму таму, чаму сам вучыў. А таму ён вырашае застацца ў турме і падпарадкавацца прысуду. З гэтай нагоды ён сказаў: закон ёсць мой бацька і мая маці.
Платон апавядае пра апошнюю сустрэчу Сакрата са сваімі вучнямі. Падчас гэтай сустрэчы Сакрат выказаў цэлы шэраг доказаў несмяротнасці душы. Але ніводнага з іх не хапае, каб засведчыць яе неўміручы характар, — калі за такі бясспрэчны доказ не лічыць саму смерць Сакрата. Гэты доказ быў прыведзены пасля ўсіх іншых і стаўся апошнім у жыцці Сакрата. Апошнімі словамі Сакрата былі: «Мы павінны ахвяраваць пеўня Эскулапу…» Эскулап у Старажытнай Грэцыі быў богам медыцыны. З гэтых слоў можна зрабіць выснову, што Сакрат лічыў смерць збавеннем.
Спадчына
Сакрат не стварыў цэласнай філасофскай сістэмы, але яго уплыў на сусветную філасофію і духоўную культуру вельмі значны. Жыццёвы шлях Сакрата, яго асноўныя ідэі зафіксаваны ў працах старажытнагрэчаскіх філосафаў Платона, Ксенафонта, Дыягена Лаэрцкага і інш.
Шэраг кірункаў у старажытнагрэчаскай філасофіі грунтаваліся на вучэнні Сакрата. Вучні Сакрата заснавалі асобныя школы, да якіх належаць: платонаўская Акадэмія (Платон, Спеўсіп, Ксенакрат і інш.), кінікі (Антысфен, Дыяген Сінопскі, Кратэт і інш), кірэнская школа (Арыстып, Арыстып Малодшы, Арэта, Феодар і інш.), мегарская школа (Эўклід, Стылпон, Эўбулід і інш.), эліда-эратрыйская школа (Федон з Эліды, Менедэм і інш.).
Галоўнае камандаванне сухапутных войскаў вермахта
ОКХ ад OKH (Oberkommando des Heeres) — вярхоўнае камандаванне сухапутных сіл вермахта з 1936 па 1945 год. Знаходзілася ў Вюнсдорфе пад Цосенам.
Пры галоўнакамандуючым Сухапутных войскаў знаходзіўся Генеральны Штаб (Generalstabes des Heeres), які з'яўляўся спадчыннікам імперскага Генеральнага штаба Германіі.
На працягу амаль усёй II сусветнай вайны (са снежня 1941 па канец красавіка 1945) ОКХ фармальна не падпарадкоўваўся ОКВ (Oberkommando der Wehrmacht) — вярхоўнаму галоўнакамандаваню вермахта. ОКХ пад кіраўніцтвам Гітлера фактычна з'яўлялася камандаваннем Усходнееўрапейскага тэатра ваенных дзеянняў, у той час як ОКВ командавала Заходнееўрапейскім тэатрам.
Эйтан Ліўні
У 1925 сям’я Эйтана пераехала ў Эрэц-Ісраэль.
Спасылкі
Расійская газета. Эйтан Ліўні, быў дэпутатам Кнесету 8-га, 9-га і 10-га скліканняў.
Бусяжскі сельсавет
Бу́сяжскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Бусяж.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Косаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1947 года ў складзе Івацэвіцкага раёна. 17 красавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Грыўдаўскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Бярозаўскага раёна. У 1964 годзе ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Косаўскага гарсавета перададзены 4 населеныя пункты (Гладышы, Даргужы, Лазаўцы і Сакоўцы). З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Івацэвіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бусяжскага сельсавета было 8 населеных пунктаў 16 лютага 1987 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Мілейкаўскага сельсавета, цэнтр Мілейкаўскага сельсавета перанесены ў вёску Бусяж.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: Була, Бусяж, Вялікі Галік, Галынка, Грыўда, Дубітава, Рацкевічы, Харошча.
Хіславіцкі раён
Хіславіцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Хіславічы.
Геаграфія
Плошча  — 1161,04 км².
Тэрытарыяльна раён мяжуе: на паўночным усходзе з Пачынкаўскім, на паўночным захадзе з Манастыршчанскім, на поўдні з Шумяцкім раёнамі Смаленскай вобласці. На захадзе раён мяжуе з Рэспублікай Беларусь.
Галімы
Галі́мы (Гали́мый) — закінуты пасёлак гарадскога тыпу ў Амсукчанскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра — 30 км. Назва паходзіць ад  — «дроўнае месца».
Хіславіцкі раён
Геаграфія
Раён размяшчаецца на Сожаўска-Асцёрскай нізіне, толькі на паўднёвым захадзе ёсць адгор’і Рослаўска-Шумяцкага ўзвышша. Буйная рака Сож. Шмат балот.
Глебы ў раёне дзярнова-моцна- і сярэднепадзолістыя на суглінках, супесках і лёсападобных пародах. Лясы займаюць 17,9 % тэрыторыі, галоўным чынам хваёвыя.
Галімы
Насельніцтва — 3 чал. (2021).
Хіславіцкі раён
Гісторыя
Упершыню ўтвораны ў 1928 годзе. У 1963 годзе быў далучаны да Манастыршчынскага раёна, адноўлены ў існым выглядзе ў 1965 годзе.
Дэмаграфія
Колькасць насельніцтва — 11 242 чал., у тым ліку сельскага 6 747 чал. (2007).
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Гарадскія паселішчы
Сельскія паселішчы
Транспарт
Аўтадарога абласнога значэння Хіцоўка — Хіславічы — Мсціслаў.
NGC 3081
NGC 3081 (іншыя абазначэнні — IC 2529, ESO 499-31, MCG -4-24-12, NPM1G -22.0176, AM 0957-223, PGC 28876) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вячаслаў Анатолевіч Гніцій
Вячаслаў Анатолевіч Гніцій (нар., ) — беларускі фармацэўт. Генеральны дырэктар РУП «Белфармацыя».
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1963 годзе ў Кобрыне Брэсцкай вобласці. У 1982—1984 гг. служыў у Савецкай Арміі.
У 1985—1986 гг. слухач падрыхтоўчага аддзялення ВДМІ. У 1992 годзе скончыў ВДМІ па спецыяльнасці «фармацыя».
У 1984—1985 гг. фармацэўт Цэнтральнай раённай аптэкі № 14 у г. Маларыта, 1986—1990 гг. — намеснік загадчыка. У 1990—1996 гг. — загадчык аптэкай № 176 г. Маларыта. У 1996—2006 гг. — загадчык Маларыцкай цэнтральнай раённай аптэкай № 14.
Бабка (Смаленская вобласць)
Бабка (Бабка) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Вячаслаў Анатолевіч Гніцій
Біяграфія
У 2006—2016 гг. — генеральны дырэктар Брэсцкага РУП «Фармацыя». У 2011 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Грушавая вуліца (Наваполацк)
Грушавая вуліца (, Грушевая улица) — вуліца ў Наваполацку.
Бабка (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Грушавая вуліца (Наваполацк)
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны БВК на тэрыторыі садовага таварыства на поўдзень ад былой вёскі Шніткі, якая ўвайшла ў межы Наваполацка ў 1968 годзе. Працягласць вуліцы складае каля 450 метраў. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца. З цэнтральнай часткі горада грамадскім транспартам да вуліцы можна даехаць аўтобусамі № 8 "Падкасцельцы - БВК" і № 12 "Падкасцельцы - Шніткі". У гэтай мясцовасці ёсць яшчэ тры вуліцы з падобнай назвай (1-я, 2-я і 3-я Грушавыя вуліцы).
Вячаслаў Анатолевіч Гніцій
Біяграфія
13 чэрвеня 2016 года прызначаны генеральным дырэктарам гандлёва-вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Белфармацыя».
У 2018 годзе затрыманы па «справе ўрачоў» за тое, што атрымліваў хабар за арганізацыю першачарговых разлікаў з камерцыйнымі структурамі, а таксама за выбар «патрэбных» пастаўшчыкоў медыцынскай прадукцыі.
Біліна (Сафонаўскі раён)
Біліна (Билино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 24 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 16 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 5 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Днепр. За 8 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Нікола-Пагарэлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Мінгечаур
Мінгечаур або Мінгечэвір (Mingəçevir) — чацвёрты па колькасці насельніцтва горад Азербайджана.
Размешчаны на абодвух берагах ракі Кура, за 17 км на паўночны захад ад чыгуначнай магістралі Баку—Гянджа—Тбілісі, з адгалінаваннем ад станцыі Мінгечаур да станцыі Мінгечаур-горад. Знаходзіцца за 275 км ад Баку.
Дэзана
Дэзана (Desana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 1042 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 65 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 13034. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Pietro e Paolo.
Міжнародная прэмія караля Фейсала
Міжнародная прэмія караля Фейсала — міжнародная ўзнагарода, якая прысуджаецца штогод арганізацыяй «Фонд караля Фейсала», якой кіруюць сыны караля Саудаўскай Аравіі Фейсал ібн Абдул-Азіз Аль Сауда. Першае ўзнагароджанне адбылося ў 1979 годзе. Неафіцыйна называецца «Арабскай Нобелеўскай прэміяй».
Праграма міжнародных узнагарод уключае пяць прэмій:
Лаўрэатам штогадовых прэмій уручаецца сертыфікат, залаты медаль і грашовая ўзнагарода ў памеры $ 200 000.
У рэйтынгу міжнародных навуковых узнагарод ад IREG (International Ranking Expert Group) сярод узнагарод у міждысцыплінарных галінах ведаў Міжнародная прэмія караля Фейсала саступае толькі прэміям Кіёта, Японіі і Альберта Эйнштэйна.
Базен
Базе́н — прозвішча.
Худат
Худат (Xudat) — горад у Хачмазскім раёне Азербайджана, на поўначы краіны, каля ўзбярэжжа Каспійскага мора, за 184 км ад Баку. Размешчаны ў Самур-Дывічынскай нізіне.
Прэмія Альберта Эйнштэйна
Прэмія Альберта Эйнштэйна (Albert Einstein World Award of Science) прысуджаецца Сусветным культурным саветам у знак прызнання навуковых і тэхналагічных прац. Прэмію прысуджае спецыяльнае журы. Прэмія ўключае медаль, дыплом і 10 тысяч долараў ЗША. Узнагароду атрымалі 5 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі.
Згодна з рэйтынгам міжнародных навуковых узнагарод ад IREG (International Ranking Expert Group), прэмія Альберта Эйнштэйна ўваходзіць у топ-3 узнагарод у міждысцыплінарных галінах ведаў (саступаючы толькі прэміям Кіёта і Японіі).
Сервій Тулій
Сервій Тулій (6 ст. да н.э.): 6-ы цар Старажытнага Рыма, сын Тулія і Акрэсіі, нявольніцы царыцы Танаквіль.
Стаў царом па Тарквініі дзякуючы намаганням царыцы Танаквіль. Сервію Тулію прыпісваюцца ажыццяўленне дзяржаўнай рэформы, заснаванне храму Дыяны на Авенцінскім пагорку, а таксама заснаванне іншых храмаў.
Загінуў у выніку перавароту, здзейсненага ягоным зяцем Тарквініем Ганарлівым, прычым дачка Сервія Тулія, жонка новага цара, пераехала бацьку калясніцай. .
Імператар Клаўдзій, які яшчэ ведаў старую этрускую літаратуру, цвердзіў, што сапраўдным імем Сервія Тулія, да самага займання трону, было этрускае імя Мастарна, і што той быў этрускам. Вядомая выява нейкага Мастарны на фрэсцы ў «маўзалеі Франсуа» ў Вульчы, калі той вызваляе з палону свайго таварыша Цэлія Вібену. Падобную гісторыю пераказваў і Клаўдзій, таму імаверна, што яна была вядомая і ў 3 ст. да н.э. у этрускім горадзе Вульчы, і што фрэскі з'яўляюцца копіямі рымскіх фрэсак з падзеямі ранейшай рымскай гісторыі.
Жан Както
Жан Мары́с Эжэн Клеман Както (Jean Maurice Eugène Clément Cocteau; 5 ліпеня 1889, Мезон-Лафіт, Францыя — 11 кастрычніка 1963, Мілі-ла-Фарэ, Францыя) — французскі пісьменнік, мастак і рэжысёр.
Біяграфія
Сын адваката і мастака-аматара, які скончыў жыццё самагубствам, калі сыну было 9 гадоў. Не атрымаў сістэматычнай адукацыі. З сярэдзіны 1910-х гадоў увайшоў у мастацкія колы Парыжа, пазнаёміўся з Марселем Прустам, Андрэ Жыдам, Сяргеем Дзягілевым, Пабла Пікаса, Эрыкам Саці і іншымі, аказаў уплыў на Сюррэалізм (затым увайшоў у канфлікт з А. Брэтонам), пазней зблізіўся з Жанам Марэ і Эдзіт Піяф. Быў з’яднаны шматгадовым творчым і любоўным саюзам з акцёрам Жанам Марэ, з якім пражыў разам каля 25 гадоў.
Творчасць
Дэбютаваў паэтычным зборнікам «Лямпа Аладзіна», у якім выявіўся прыхільнікам і паслядоўнікам сімвалізму і імпрэсіянізму, а таксама так званай салоннай паэзіі. Неўзабаве рэзка мяняе погляды і паэтычныя арыентыры. Стратэгіі стварэння моды і кідання яе ў пошуках новага яшчэ да таго, як моду падхапілі іншыя, Както прытрымліваўся ўсё жыццё. Ад эксперыментальных і наватарскіх прац у галіне тэатру і літаратуры ў 1910-я гады (балет «Парад», опера-буф «Маладыя на Эйфелевай вежы», раман «Патамак») у 1920-я звяртаецца да строга класічнай паэтыкі. Адзін з пачынальнікаў французскага і еўрапейскага міфалагічнага тэатру (п’есы «Арфей», «Пякельная машына») і рэфарматар тэатру 1930-40-х («Цяжкія бацькі», «Святарныя монстры»), адзін з заснавальнікаў паэтычнага кінематографу («Кроў паэта», «Двухгаловы арол», «Вечнае вяртанне», «Арфей», «Тэстамент Арфея» і інш.). Ва ўсіх відах мастацтва Жан Както выявіўся, паводле азначэння Ігара Стравінскага, «наватарам высокага рангу».
Багданаўшчына (Сафонаўскі раён)
Багданаўшчына (Богдановщина) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 31 км да паўночнага ўсходу Сафонава, і ў 12 км на поўнач ад аўтамагістралі. Адміністрацыйны цэнтр Багданаўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Вядома прынамсі з 1774 года (пабудаваны каменны храм, не захаваўся). У мінулым — сяло Вяземскага павета Смаленскай губерні.
Бабовакветныя
Бабовакветныя (Fabales) — парадак кветкавых двухсемядольных раслін.
Апісанне
Дрэвы, хмызнякі, паўхмызнякі, шматгадовыя і аднагадовыя травы з чарговымі ці рэдка супраціўнымі, звычайна складанымі (перыстаскладанымі, радзей пальчатаскладанымі, трайчастымі) ці ў выніку недаразвіцця часткі лісцікаў другасна простымі лістамі, у большасці выпадкаў з прылісткамі. Кветкі большай часткай у гронках, каласах ці галоўках, двухполыя ці рэдка аднаполыя, актынаморфныя (Mimosaceae) ці часцей зігаморфныя, звычайна 5-членныя, з двайным калякветнікам. Чашалісцікаў 5 (3–6), свабодных ці больш-менш зрошчаных. Пялёсткі звычайна ў колькасці чашалісцікаў, свабодныя ці два пярэднія зрослыя ў аснове, створкавыя ці часцей чарапічныя. Тычынак большай часткай 10, радзей 9, іншы раз меней ці, наадварот, нашмат больш; ніці іх свабодныя ці зрошчаныя. Гінецэй апакарпны, звычайна манамерны, рэдка з 2 ці большага ліку карпел, з 2-многімі семязачаткамі ў кожнай карпеле. Плады звычайна бабы.
Сістэматыка
Парадак уключае чатыры сямействы:, , і.
Белая Вольта
Белая Вольта, вядомая таксама як Наканбе — вярхоўе ракі Вольта ў Заходняй Афрыцы. Даўжыня каля 640 км, яе басейн ахоплівае плошчу ў 400 000 км ². Не суднаходная. Выток знаходзіцца ў Буркіна-Фасо, упадае ў возера Вольта ў Гане. Асноўныя прытокі: Чорная Вольта і Чырвоная Вольта.
У міжрэччы рэк Чорная і Белая Вольта размешчана сталіца Буркіна-Фасо Уагадугу.
Віктар Пятровіч Пічукоў
Віктар Пятровіч Пічукоў  — беларускі гісторык, археограф, краязнавец, кандыдат гістарычных навук (1996), дацэнт (2008).
Бібліяграфія
Адзін з рэдактараў зборніка:
Апанаскава (Веліжскі раён)
Апанаскава (Апонасково) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Шабран (горад)
Шабран (Şabran) — горад і адміністрацыйны цэнтр Шабранскага раёна Азербайджана. Размешчаны ў перадгор’ях Вялікага Каўказа, на Самур-Апшэронскім канале, за 120 км на паўночны захад ад Баку. У 1961 годзе Дывічы атрымаў статус горада, а ў 2010 годзе горад быў перайменаваны ў Шабран ад назвы гістарычнай вобласці і аднайменнага сярэднявечнага горада, на месцы якога быў заснаваны Дывічы.
Капліца-пахавальня Корсакаў
Капліца-пахавальня Корсакаў — помнік архітэктуры неарускага стылю на могілках у в. Бяздзедавічы.
Гісторыя
Пабудавана ў 1910 г. з бутавага каменю і цэглы як родавая пахавальня ўладальнікаў маёнтка Корсакаў. Знаходзілася ў паўзруйнаваным стане, у 1990-я гг. адрамантавана, прыпісана да Спаса-Праабражэнскай царквы ў вёсцы Шпакоўшчына.
Архітэктура
Капліца ўяўляе сабой прамавугольны ў плане аб’ём завершаны васьмігранным барабанам, шацёр якога завершаны макаўкай і дэкарыраваны ў аснаванні какошнікамі. Уваход вырашаны масіўным шатровым рундуком з магутнымі арачнымі праёмамі на слупах-дыньках. Фасады апяразаны какошнікавым і зубчастым парапетамі, прафіляваным карнізам з гарадковымі фрызамі і разнымі металічнымі падзорамі. Насычанае каларыстычнае рашэнне дасягнута спалучэннем паліхромнай бутавай муроўкі сцен і чырвонацаглянай муроўкі архітэктурнага дэкору: пластычныя ліштвы лучковых аконных праёмаў, вуглавыя лапаткі з «патопленымі» калонкамі, рамбічныя плакеткі, накладныя крыжы.
Інтэр’ер
У інтэр'еры апсіду вылучаў высокамастацкі бела-керамічны іканастас у стылі неаракако (разбіты). Падалтарнай часткай была крыпта-пахавальня ўладальнікаў маёнтка (не захавалася).
Арахісавы алей
Арахісавы алей - алей з землянога арэха (арахісу).
Апісанне
Вадкасць бясколерная ці зеленавата-жоўтага колеру, t застывання ад 3 да -5°С, шчыльнасць 0,91-0,92×10³ кг/м³, не раствараецца ў вадзе; невысыхальны.
Мае 13-23% насычаных кіслот (C14 — C24), 39-70% алеінавай і 13-38% лінолевай кіслот.
У ежу
Часта выкарыстоўваецца ў кітайскай кухні, а таксама у кухнях Паўднёвай і Паўднёва-усходняй Азіі, для прыгатавання ежы, а ў выпадку смажанага алею, для дадатковага водару.
Выкарыстоўваецца як самастойны харчовы прадукт і ў вытворчасці маянэзаў, маргарыну, мылу, медыцынскіх мазяў.
Антыаксіданты, такія як вітамін Е, часам дадаюць, каб палепшыць тэрмін захоўвання алею.
NGC 3082
NGC 3082 (іншыя абазначэнні — ESO 435-18, MCG -5-24-11, AM 0956-300, PGC 28829) — галактыка ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Розенберг
Розенберг — прозвішча.
Вуліца Энергетыкаў (Наваполацк)
Вуліца Энергетыкаў (, Улица Энергетиков) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўночна-заходняй частцы горада ў раёне прамзоны НПЗ. Цягнецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, працягласць вуліцы складае каля 1 км. Жылая забудова на вуліцы адсутнічае.
Балбаі
Балбаі (Балбаи) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Інцыдэнт у Дэсэ
Інцыдэнт у Дэсэ — здарэнне, звязанае з забойствам вайскоўцаў Узброеных Сіл Эфіопіі аромскага паходжання баевікамі амхарскага апалчэння «Фано». Выпадак адбыўся 26 кастрычніка 2021 года падчас Тыграйскага канфлікту ў горадзе Дэсэ, рэгіён Амхара, Эфіопія.
Інцыдэнт
У кастрычніку 2021 года ўрадавыя сілы разгарнулі шырокае наступленне супраць тыграйскіх паўстанцаў. У раёне Дэсэ дзейнічалі падраздзяленні з рэгіёну Аромія і апалчэнцы «Фано». Паміж імі ў апошні час з’явіўся шэраг рознагалоссяў. Сітуацыю пагаршалі актывізацыя групоўкі «Вызваленчая армія Арома» і паразы праўрадавых атрадаў пад Дэсэ. Эфіопская армія паспрабавала аслабіць ціск праціўніка за кошт авіяналётаў на Агбе і Мэкэле, але гэта не прынесла якіх-небудзь станоўчых вынікаў для сіл пад Дэсэ.