cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бардзілы
Гісторыя
Згадваецца ў 1668 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Самуіл Аба
Са́муіл Аба́ (Ша́муэл Аба́, Aba Sámuel; каля 990 — ) — венгерскі кароль (1041—1044), быў жанаты на сястры караля Іштвана I Святога.
Біяграфія
У 1041 годзе Самуіл Аба стаў на чале незадаволеных, якія паўсталі супраць караля Пятра Арсеола. Пасля выгнання апошняга быў каранаваны і стаў новым каралём. Аднак неўзабаве супраць яго ўтварылася моцная кааліцыя, якая мелася на мэце вярнуць на прастол караля Пятра. З прычыны таго, што Аба не выканаў умоў міру, заключага з імператарам Генрыхам III, апошні разам з выгнаным каралём Пятром уварваўся ў 1044 годзе ў Венгрыю і разбіў войска Абы пры Дзьёры. Пераможаны Самуіл Аба быў схоплены і абезгалоўлены.
Мітрыдат I Камагенскі
Мітрыдат I Каліннік (Μιθριδάτης ὀ Кαλλίνικος) — трэці цар Камагены, які паходзіў з армянскай дынастыі Ервандыдаў. З’яўляўся сынам кіраўніка Камагены Сама Камагенскага.
Мітрыдат памёр у 70 да н.э., і спадчыннікам прастола стаў яго родны сын Антыёх.
Вугальнікі
Ву́гальнікі (, Угольники) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Сцяпанікі (Цёмкінскі раён)
Сцяпанікі (Степаники) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Вугальнікі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Язненскага сельсавета, да 15 кастрычніка 1960 года — у склад Завуццеўскага сельсавета.
Сцяпанікі (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Сяленскага сельскага паселішча.
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992 (1-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Першай лізе) — чэмпіянат па футболе сярод беларускіх каманд першай паловы 1992 года.
Гэта быў першы чэмпіянат краіны пасля атрымання незалежнасці. Да турніру далучыліся беларускія каманды, якія раней выступалі ў чэмпіянаце СССР.
У сувязі з пераходам ад сістэмы «вясна-восень», па якой праходзілі турніры ў СССР, да сістэмы «восень-вясна», якая выкарыстоўвалася ў большасці краін Еўропы, турнір было вырашана правесці ў скорочаным фармаце — адзін круг за два месяцы.
Першым чэмпіёнам незалежнай Беларусі стала мінскае «Дынама».
Склад
У першым чэмпіянаце краіны прымалі ўдзел:
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У турніры прымалі ўдзел клубы з усіх абласцей краіны.
Антон Аляксандравіч Сомін
Антон Аляксандравіч Сомін (нар., Мінск) — беларускі і расійскі мовазнавец. Аўтар артыкулаў па пытаннях сацыялінгвістыкі, дапаможніка для саманавучання беларускай мове для рускамоўных.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў 1988 годзе ў Мінску. Скончыў Расійскі дзяржаўны гуманітарны ўніверсітэт (2012). Пасля пражывае ў Маскве, працуе ў Вышэйшай школе эканомікі.
Янкіча
Прырода
Востраў уяўляе сабой конус актыўнага вулкана Ушышыр. Найвышэйшая кропка — 388 м. Дыяметр прыкладна 2,8 км. Значную частку Янкіча займае вулканічны кратар з стромымі зубчастымі сценамі. Паколькі паўднёвая сцяна разбурана, частка кратара занята бухтай, прыдатнай для стаянак марскіх суднаў.
Прыдатнай для ўжывання вады няма, аднак шмат гарачых крыніц, насычаных фасфатамі.
На востраве шмат птушак.
Гісторыя
Паводле ўяўлення айнаў, карэнных насельнікаў Курыльскіх астравоў, востраў Янкіча служыў рэзідэнцыяй бога агню Канакамуі і наведваўся імі ў рытуальных мэтах.
30 лістапада
30 лістапада — трыста трыццаць чацвёрты (трыста трыццаць пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Сухлічы
Су́хлічы (, Сухличи) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зубкаўскага сельсавета.
Эрвейн Мукам
Эрвейн Мукам (Hervaine Moukam; нар., Манжо, Камерун) — французскі футбаліст камерунскага паходжання, паўабаронца кітайскага клуба «Цындаа Юс Айленд».
Клубная кар’ера
Нарадзіўся ў Камеруна, аднак у дзіцячым узросце разам з бацькамі пераехаў у Францыю. У 2001—2007 гадах займаўся футболам у акадэміі «Страсбура», а ў верасні 2007 года перабраўся ў школу «Меца». Ва ўзросце 17 гадоў пачаў выступаць за другую каманду «Меца» ў чацвёртым дывізіёне Францыі, выступаў за яе на працягу двух гадоў, аднак за першую каманду так і не згуляў.
У 2014 годзе перабраўся ў Грэцыю, дзе спачатку выступаў за клуб Суперлігі «Астэрас», аднак не меў трывалага месца ў аснове. У сезоне 2016/17 гуляў за «Алімпіякос» з Воласа ў трэцім дывізіёне Грэцыі. У кастрычніку 2017 года вярнуўся ў Францыю, далучыўшыся да аматарскага клуба «Амневіль».
У пачатку 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Нёман» з Гродна і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. Спачатку ў асноўным выхадзіў на замену, але неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе і стаў адным з лідараў каманды. У жніўні 2018 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ. У складзе БАТЭ з’яўляўся на полі нерэгулярна, часцей выхадзіў на замену. У студзені 2021 года па пагадненні бакоў пакінуў барысаўскі клуб.
У лютым 2021 года падпісаў кантракт з казахстанскім «Актабэ», дзе гуляў да канца сезона 2021. У красавіку 2022 года папоўніў склад кітайскага клуба «Цындаа Юс Айленд».
Міжнародная кар’ера
У 2009—2010 гадах выступаў за юнацкую зборную Францыі.
Allium capitellatum
Allium capitellatum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў паўночным Іране і Афганістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Паўночным Іране і магчыма Афганістане.
Шэнген
Шэнген (ням., фр., люкс. Schengen) — вёска ў Вялікім герцагстве Люксембург. Уваходзіць у склад камуны Шэнген, якая, у сваю чаргу, з’яўляецца складовай часткай кантона Рэміх. Вядомая перш за ўсё дзякуючы Шэнгенскаму пагадненню.
Гісторыя
Археалагічныя знаходкі бронзавага веку паказваюць, што тэрыторыя Шэнгена ужо ў той час была заселеная. Першае пісьмовае згадванне аб вёсцы адносіцца да 877 г.
У 1909 быў пабудаваны мост праз Мозель, што вядзе ў вёску Шэнген, які замяніў паромную пераправу, якая была з 1451 года. У 1939 г. пасля аб’явы Францыяй і Вялікабрытаніяй вайны Германіі мост быў разбураны. У 1959 г. быў пабудаваны новы мост. З 2003 г. функцыянуе новы аўтамабільны мост, размешчаны трохі на поўнач.
Славутасці
Да ліку славутасцяў вёскі адносяцца Шэнгенскі замак, рэшткі крэпасці з ровам XIII стагоддзя, дом Коха, плошча Шэнгенскага пагаднення.
Шэнгенскі замак
Шэнгенскі замак быў збудаваны ў 1390 г. У 1812 замак быў разбураны, за выключэннем вежы, якая да сённяшняга дня захавалася ў першародным відзе. Пасля замак быў адбудаваны нанова, галоўным чынам з матэрыялаў арыгінальнага замка. 13 верасня 1871 г. замак наведаў французскі пісьменнік Віктор Гюго. У Дзяржаўным музеі Люксембурга захоўваецца малюнак замка, зроблены пісьменнікам. У 1939 г. замак быў узяты на апеку манашкамі манастыра Святой Елізаветы, у наш час ён выкарыстоўваецца для правядзення кангрэсаў і семінараў.
Дом Коха і плошча Шэнгенскага пагаднення
Недалёка ад Шэнгенскага замка знаходзіцца дом Коха (Kochhaus), пабудаваны ў 1779 г. У наш час там працуе выстаўка, прысвечаная Еўропе і еўрапейскай інтэграцыі. Побач, на плошчы Шэнгенскага пагаднення, збудаваны манумент у памяць пра пагадненне. Манумент уяўляе сабою тры стаячыя побач стэлы з зоркамі і з інфармацыйнымі матэрыяламі, перад стэламі выгадаваны кветнік (па кур’ёзным супадзенні ў форме кірылічнай літары Ш — першай літары ў слове Шэнген).
Ворнішкі
Во́рнішкі (, Ворнишки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзітвянскага сельсавета.
Да 21 лютага 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Крупаўскага сельсавета.
Дняпроўскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт
Дняпроўскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт (Дніпровський державний технічний університет) — украінская дзяржаўная тэхнічная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаная ў горадзе Кам’янскэ.
Валерый Валер’евіч Федаровіч
Валерый Валер’евіч Федаровіч (нар. , Мар’іна Горка) —,. Дырэктар тэлеканала «ТБ-3» (з 5 снежня 2016), кіраўнік ТНТ-PREMIER Studios (з 21 лютага 2019).
У 2001 годзе скончыў факультэт кібернетыкі МІФІ.
Пры непасрэдным удзеле Валерыя Федаровіча на расійскім тэлебачанні з’явіліся такія праекты, як «Салодкае жыццё», «Чарнобыль. Зона адчужэння», «Закон каменных джунгляў», «Здрады», «П’яная фірма», «Востраў», «Паліцыянт з Рублёўкі» і іншыя.
Экстэрытарыяльнасць
Экстэрытарыйнасць (ex — з, па-за + territorialis — які адносіцца да гэтай тэрыторыі) — статус фізічных ці юрыдычных асоб, устаноў або аб'ектаў, якія выключаны з-пад дзеяння мясцовага заканадаўства і падпадаюць (часткова або ў поўным аб'ёме) пад дзеянне заканадаўства дзяржавы, грамадзянства якога тыя маюць.
Практыка і формы экстэрытарыйнасці
Звычайнай практыкай экстэрытарыйнасці з'яўляецца інстытут дыпламатычных і консульскіх прывілеяў і імунітэтаў.
Аднак, у дачыненні да гэтага выпадку тэрмін «экстэрытарыйнасць» паступова выцясняецца больш дакладнымі абазначэннямі розных формаў імунітэту ад юрысдыкцыі замежнай дзяржавы. Гэта звязана з тым, што раней з прынцыпу экстэрытарыйнасці рабілі выснову пра тое, што асоба (ці ўстанова), якая вызваляецца ад крымінальных, адміністрацыйных і эканамічных прававых нормаў, лічыцца як бы размешчанай на тэрыторыі дзяржавы, грамадзянства (ці нацыянальнасць, калі гаворка ідзе не пра фізічных асоб) якога яна мае. Паколькі гэта юрыдычная фікцыя можа паслужыць абгрунтаваннем бязмежнага пашырэння імунітэтаў і прывілеяў, тэрмін экстэрытарыйнасць не рэкамендуецца тлумачыць пашыральна.
Паводле палажэнняў Венскай канвенцыі аб дыпламатычных зносінах 1961 года, Венскай канвенцыі аб консульскіх зносінах 1963 года і іншых шматбаковых міжнародных дагавораў, дзяржавы на ўмовах узаемнасці вызваляюць супрацоўнікаў дыпламатычных місій ад дзеяння крымінальных, адміністрацыйных і эканамічных прававых нормаў прымаючай краіны. (т.зв. дыпламатычны імунітэт).
У гісторыі экстэрытарыйнасць таксама магла быць навязана адной дзяржавай іншай у аднабаковым парадку, прычым яе дзеянне не абмяжоўвалася дыпламатычным персаналам, а ўключала ўсіх грамадзян краіны (часам у рамках пэўнай тэрыторыі), якая карысталася гэтым правам, і на грамадзян гэтай краіны фактычна не распаўсюджваліся нормы і законы прымаючай краіны (няроўныя дагаворы)
Экстэрытарыйнасцю, напрыклад, карыстаюцца ваенныя базы ў замежных дзяржавах, а таксама будынкі, якія займаюць установы ААН.
У некаторых галінах міжнароднага права экстэрытарыйнасць захавала сваё значэнне. Напрыклад, у міжнародным марскім праве яно ўжываецца для характарыстыкі статусу ваеннага карабля ў замежным порце, паколькі такі карабель і ў гэтым выпадку разглядаецца як плывучая тэрыторыя дзяржавы сцяга. Паводле артыкула 32 Канвенцыі ААН па марскім праве 1982 года марскія судны ў межах замежнай тэрыторыі, калі апынуліся там законным шляхам, карыстаюцца экстэрытарыйнасцю.
Экстэрытарыйнасцю таксама карыстаецца і ваеннае паветранае судна, размешчанае на замежнай тэрыторыі са згоды тэрытарыяльнага суверэна, паколькі яно лічыцца часткай тэрыторыі дзяржавы, апазнавальныя знакі якой мае.
Бракава Слабада
Бра́кава Слабада́ (, Бракова Слобода) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сласцёнаўскага сельсавета.
Мітрыдат V Эвергет
Мітрыдат V Эвергет (Mιθριδάτης Eυεργέτης) — сёмы цар Понта, які кіраваў у 150 — 121 да н.э.. Верагодна, з'яўляўся сынам Фарнака I і пляменнікам Мітрыдата IV Філапатра.
За сваю службу быў узнагароджаны рымскім консулам правінцыяй Фрыгія. Мітрыдату таксама ўдалося павялічыць сілу свайго царства, выдаўшы дачку Лаадыку за цара Кападокіі Арыярата VI Эпіфана. Ён быў забіты ў Сінопе ў выніку прыдворнай змовы, у якой, верагодна, бралі ўдзел і члены яго сям'і.
Матачкін Шар
Ма́тачкін Шар  (Маточкин Шар) — праліў, які аддзяляе Паўночны востраў Новай Зямлі ад Паўднёвага і злучае Баранцава мора з Карскім морам.
Матачкін Шар досыць глыбокі, мае якарныя стаянкі. Берагі высокія, месцамі абрывістыя. Даўжыня каля 100 км (98 км ), шырыня (у найбольш вузкай частцы) каля 0,6 км. Глыбіня каля 12 м. Большую частку года пакрыты лёдам. На беразе ў летні час здаўна размяшчаюцца прамысловыя пасёлкі (Матачкін Шар, Сталбавы).
Фядзюкава (Цёмкінскі раён)
Фядзюкава (Федюково) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Энрыке II
Энрыке II Кастыльскі (Enrique II de Castilla;, Севілья — , Санта-Дамінга-дэ-ла-Кальсада) — кароль Кастыліі і Леона (з 23 сакавіка 1369 года), старэйшы незаконнанароджаны сын караля Кастыліі Альфонса XI і яго палюбоўніцы Леаноры Гусман.
Любоў Дзмітрыеўна Усава
Любоў Дзмітрыеўна Усава (,, Іркуцкая губерня РСФСР — ) — савецкі беларускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзілася ў Іркуцку 6 верасня 1921 года ў сям’і служачых. У 1930-я гады яе сям’я пераехала ў Маскву, дзе Любоў пасля заканчэння школы паступіла ў Маскоўскі архітэктурны інстытут. У час Вялікай Айчыннай вайны знаходзілася ў эвакуацыі ў Ташкенце, назад вярнулася толькі ў 1945 годзе. Абараніла ў 1947 з адрозненнем дыпломны праект, пасля чаго была размеркавана на працу ў Мінск ў архітэктурна-планіровачную майстэрню пры Мінгарвыканкаме, дзе працаваў яе муж Васіль Іосіфавіч Герашчанка. З 1953 у Мінгарпраекце, з 1960 года ў інстытуце «Мінскпраект».
Энрыке II
Біяграфія
У 1350 годзе ажаніўся з дачкой Хуана Мануэля. Неаднаразова паўставаў супраць зводнага брата, караля Кастыліі Педра I Жорсткага. Спачатку яго пераследвалі няўдачы. Некаторых поспехаў дамогся ў 1366 годзе, калі здолеў з дапамогай гасконскіх і французскіх наёмнікаў захапіць Брывіеску, Бургас, Севілью і Таледа.
Любоў Дзмітрыеўна Усава
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1949 года.
Творчасць
Асноўныя работы ў Мінску: рэканструкцыя Рэспубліканскага Палаца піянераў і школьнікаў (1952), Тэатра юнага гледача (1956), абкам (цяпер тут размяшчаецца Выканаўчы камітэт СНД) па вул. Кірава і гаркам КПБ (1954; усе з А. Воінавым), жылыя дамы на Прывакзальнай плошчы (1952; сумесна з мужам), аднаўленне і рэканструкцыя галоўнага корпуса БПІ (1950, у сааўтарстве з з Л. Рымінскім), інтэрнаты (1955), бібліятэчны і спартыўны карпусы БПІ (1967), Рэспубліканскі Дом юнага тэхніка па вул. Першамайскай (1968). Выканала шэраг прац па прывязцы і рэканструкцыі школ, дзіцячых садоў, праектавала жылыя дамы для рабочых Мотавелазавода, жылыя кварталы заводаў электрашчытоў і запчастак
Энрыке II
Біяграфія
5 мая 1366 года Энрыке быў каранаваны ў Бургасе. Аднак у лістападзе таго ж года Энрыке не змог узяць галісійскую крэпасць Луга, а 3 красавіка 1367 года быў разбіты пры Нахеры Педра Жорсткім, які заручыўся падтрымкай англійскага войска на чале з Эдуардам Чорным Прынцам. Пасля гэтай паразы ён хаваўся ў Пірэнеях. Але неўзабаве Педра не змог адплаціць з ангельцамі і пазбавіўся іх дапамогі. Скарыстаўшыся гэтым, Энрыке разграміў суперніка ў бітве пры Мант'еле (22 сакавіка 1369 года), у якой Педра быў забіты. Тым не менш, гэта перамога не прынесла Энрыке II канчатковага зацвярджэння на кастыльскім троне. Супраць яго стварылі кааліцыю кароль Партугаліі Фернанду I Прыгожы і Джон Гонт, герцаг Ланкастарскі.
Любоў Дзмітрыеўна Усава
Творчасць
Удзельнічала ў стварэнні сквера ля тэатра оперы і балета, парку Перамогі.
Займалася рэканструкцыяй дзіцячага парку імя М. Горкага: набярэжная р. Свіслач, пешаходны мост цераз яе, Дзіцячыя кафэ «Летняе» (1970), «Зімовае» (1975) і інш. (1960—1970). У 1970-я гады ўдзельнічала ў рашэнні праблемы абваднення і воднага добраўпарадкавання Мінска, у прыватнасці сааўтар праектаў дэталёвай планіроўкі водна-зялёнага дыяметра Мінска (паўночна-заходняй і паўднёва-ўсходняй часткі), вадасховішчаў «Крыніца» і «Дразды» з вадаскідамі (1976 ), ПДП зоны адпачынку «Вяча» (1970—80, у сааўт.), лугапарка на паўднёвым беразе, лесапарку на ўсходнім беразе Заслаўскага вадасховішча, заходняй часткі водна-зялёнага дыяметра ў Мінску (1974—1976). Выканала рэканструкцыю старажытнага парку ў Пружанах (1978) і інш.
Энрыке II
Біяграфія
Першая вайна з імі (1369—1371 гады) вялася пасіўна і скончылася змовінамі паміж Фернанду I і дачкой Энрыке II Леанорай. Падчас другой вайны (1373 год) Энрыке разграміў войскі саюзнікаў і асадзіў Лісабон. Фернанду I быў вымушаны падпісаць зневажальны мір. У далейшым Энрыке II паспяхова змагаўся з апазіцыяй сярод кастыльскага дваранства, але дамогся гэтага коштам паслаблення цэнтральнай улады, з прычыны таго, што раздаў шмат зямельных ўладанняў сваім прыхільнікам.
Любоў Дзмітрыеўна Усава
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Васілём Герашчанкам, мае 2 сыноў, Сяргея і Дзмітрыя, і малодшую дачку, таксама архітэктараў.
Чарняўшчына
Назву Чарняўшчына маюць:
Дыпламатычнае прадстаўніцтва
Дыпламатычнае прадстаўніцтва (дыппрадстаўніцтва) — замежны орган знешніх зносін дзяржавы. Засноўваецца на аснове ўзаемнага пагаднення паміж дзяржавамі. Выступае ад імя дзяржавы, якая заснавала яго. Галоўным чынам, служыць для падтрымання дыпламатычных адносін.
Абмен дыпламатычнымі прадстаўніцтвамі паміж дзяржавамі магчымы на адным з трох узроўняў. Кожнаму ўзроўню адпавядае пэўны клас главы прадстаўніцтва. Найбольш высокі ўзровень — пасольства, на чале якога стаіць дыпламатычны прадстаўнік, які мае клас пасла. Далей ідуць місія, узначаленая пасланцам, і затым місія, якая ўзначальваецца павераным у справах.
Асноўным міжнародным нарматыўна-прававым актам, які рэгулюе віды і функцыі дыпламатычных прадстаўніцтваў, працэдуры прызначэння главы дыпламатычнага прадстаўніцтва, класы глаў такіх прадстаўніцтваў, з'яўляецца Венская канвенцыя аб дыпламатычных зносінах. «Канвенцыя аб спецыяльных місіях» 1969 г. і «Канвенцыі аб прадухіленні і пакаранні злачынстваў супраць асоб, якія карыстаюцца міжнароднай абаронай, у тым ліку дыпламатычных агентаў» 1973 г. таксама рэгулюе дзейнасць дыпламатычных прадстаўніцтваў.
Ліпнікі (Навасёлкаўскі сельсавет)
Ліпнікі́ (, Липники) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Геаграфія
Месціцца за 25 км на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі, 25 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы на лініі Мінск-Асіповічы.
Пад уладай Расійскай імперыі
На пачатку 20ст. пасяленне было вядома як засценак Ліпнікі Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
Гаравыя 1 (Мёрскі раён)
Гаравы́я 1 (, Горовые 1) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Ліпнікі (Навасёлкаўскі сельсавет)
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Гаравыя 1 (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ліпнікі (Навасёлкаўскі сельсавет)
Найноўшы час
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі. У вёсцы базіраваўся штаб партызанскай брыгады "Беларусь".
Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Гарэлецкага сельсавета.
Гаравыя 1 (Мёрскі раён)
Гісторыя
Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Завуццеўскага сельсавета.
Скварцы (Смаленская вобласць)
Скварцы (Скворцы) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Кірыліца
Кіры́ліца — старажытная славянская азбука. Назва паходзіць ад імені славянскага асветніка Канстанціна (Кірыла) Філосафа. Мяркуюць, што пісьмо створана ў сярэдзіне 9 ст. на аснове глаголіцы і грэчаска-візантыйскага ўстаўнага пісьма. Мела 43 літары (11 ст.): 24 візантыйскага паходжання, 19 самастойных. 27 літар мелі лікавае значэнне (літара з цітлай).
Шырока ўжывалася ў стараславянскіх, потым ва ўсходнеславянскіх пісьменнасцях Сярэдневякоўя, у т. л., у старабеларускім пісьменстве (14—18 ст.). Пры развіцці моў, якія запісваліся кірыліцаю, яе алфавітна-літарны склад перастаў дакладна адпавядаць іх гукавой сістэме.
Найстаражытнейшыя помнікі кірыліцы: надпісы на руінах царквы ў Праславе (9 ст., Балгарыя), на гліняным посудзе з раскопак пад Смаленскам (пач. 10 ст.), балгарскі надпіс у Дабруджы (943), берасцяныя граматы (10—15 ст.), Савава кніга і Супрасльскі рукапіс (11 ст.), першы датаваны рукапіс — Астрамірава Евангелле (1056—1057).
Назва
Верагодна, кірылічнае пісьмо распрацоўвалі і распаўсюджвалі паслядоўнікі Кірыла і Мяфодзія, а не самі Кірыл і Мяфодзій, таму такая назва пісьменнасці хутчэй аддае даніну павагі, чым абазначае аўтарства.
У беларускай, рускай, балгарскай, македонскай і сербскай мовах кірыліца таксама вядома пад назваю «азбука», якая паходзіць ад старое назвы дзвюх першых літар кірылічнага алфавіта (гэтак жа як і слова алфавіт пайшло ад першых дзвюх грэчаскіх літар альфа і бета).
Гісторыя
З'яўленне кірыліцы, заснаванай на грэчаскім статутным (урачыстым) пісьме — унцыяле, звязваюць з дзейнасцю балгарскай школы кніжнікаў (пасля Кірыла і Мяфодзія). У прыватнасці, у жыцці святога Клімента Охрыдскага прама пішацца аб стварэнні ім славянскага пісьменства ўжо пасля Кірыла і Мяфодзія. Дзякуючы папярэдняй дзейнасці братоў азбука атрымала шырокае распаўсюджванне ў паўднёваславянскіх землях, што прывяло ў 885 годзе да забароны яе выкарыстання ў царкоўнай службе рымскім папам, які змагаўся з вынікамі місіі Канстанціна-Кірыла і Мяфодзія.
У Балгарыі цар Барыс у 860 годзе прыняў хрысціянства. Балгарыя становіцца цэнтрам распаўсюджвання славянскага пісьменства. Тут ствараецца першая славянская кніжная школа — Праслаўская кніжная школа — перапісваюцца Кірыла-Мяфодзіеўскія арыгіналы богаслужбовых кніг (Евангелле, Псалтыр, Апостал, царкоўныя службы), робяцца новыя славянскія пераклады з грэчаскай мовы, з'яўляюцца арыгінальныя творы на стараславянскай мове («О письменехъ Чрьноризца Храбра»).
Шырокае распаўсюджанне славянскага пісьменства, яго «залаты век», адносіцца да часу валадарання ў Балгарыі цара Сімяона Вялікага (893—927 гг.), сына цара Барыса. Пазней стараславянская мова пранікае ў Сербію, а ў канцы X стагоддзя становіцца мовай царквы ў Старажытнарускай дзяржаве.
Стараславянская мова, быўшы мовай царквы на Русі, адчувала на сабе ўплыў старажытнарускай мовы. Гэта была стараславянская мова рускай рэдакцыі, бо ўключала ў сябе элементы жывой ўсходнеславянскай гаворкі.
Першапачаткова кірыліцай карысталіся частка паўднёвых славян, усходнія славяне, а таксама румыны; з часам іх алфавіты некалькі разышліся адзін ад аднаго, хоць напісанне літар і прынцыпы арфаграфіі заставаліся (за выключэннем заходнесербскага варыянта) у цэлым агульнымі.
Графіка
Графіка ў 10—18 ст. паслядоўна існавала ў формах: устаў, паўустаў (з 14 ст.), скорапіс (з канца 14 ст., у бытавой і дзелавой перапісцы, у т.л. і ў ВКЛ), у кніжных загалоўках — арнаментальная вязь.
У Расіі ў выніку рэформы 1708 быў створаны грамадзянскі шрыфт (: Ілля Капіевіч), які стаў асновай для сучасных сістэм кірылаўскага пісьма.
Дарэформенныя грамадзянскія азбукі
(У дужках стаяць знакі, якія не мелі афіцыйнага статуса літар, а таксама літары, якія выйшлі з ужытку раней за прыведзеную дату.)
Распаўсюджанасць у свеце
[[Выява:Cyrillic alphabet world distribution.svg|thumb|right|450px|Кірыліца ў свеце.
{{legend|#0b280b|Кірыліца — адзінае афіцыйнае пісьмо.}} {{legend|#217821|Кірыліца з'яўляецца афіцыйнай разам з іншым алфавітам. У выпадку Малдовы і Грузіі, гэта дзяржаўныя ўтварэнні, непрызнаныя цэнтральным урадам.}} {{legend|#87de87|Кірыліца не з'яўляецца афіцыйнай, але шырока выкарыстоўваецца па гістарычных прычынах.}}]]
На цяперашні час у якасці афіцыйнага алфавіта кірыліца выкарыстоўваецца ў наступных краінах:
(часткова прызнаная дзяржава) ' ' ' ' ' ' ' '  Прыднястроўская Малдаўская Рэспубліка (непрызнаная дзяржава) ' ' ' ' ' ' (часткова прызнаная дзяржава)
Кірыліца ва Унікодзе
Ва Унікодзе версіі 6.0 для кірыліцы выдзелена чатыры раздзелы:
Ва Унікодзе няма кірылічных літар з націскам, таму яны кадзіруюцца як састаўныя шляхам дабаўлення сімвала U+0301 («combining acute accent») пасля націскной галоснай (напрыклад, ы́ э́ ю́ я́).
Доўгі час найбольш праблемнаю была царкоўнаславянская мова, але пачынаючы з версіі 5.1 ужо прысутнічаюць практычна ўсе патрэбныя сімвалы.
Чахоўшчына
Назву Чахоўшчына маюць:
Марыупальскі дзяржаўны ўніверсітэт
Марыупальскі дзяржаўны ўніверсітэт (Маріупольський державний університет) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаная ў Марыупале.
Насельніцтва Уругвая
Дынаміка колькасці насельніцтва
Прырост насельніцтва невысокі — каля 0,3 % у год (2017), яго ствараюць станоўчы натуральны і міграцыйны складнікі. У пачатку XXI стагоддзя знізіўся сумарны каэфіцыент нараджальнасці і колькасць дзяцей паменела (гл.піраміду). Нягледзячы на тое, што сучаснае насельніцтва Уругвая сфармавалі імігранты, апошніх паўстагоддзя сальда міграцыі было пераважна адмоўным (у 1963-2008). І толькі ў апошнія 10 год Уругвай прыцягвае мігрантаў больш, чым выштурхоўвае.
Расавы склад
Да прыходу еўрапейцаў на тэрыторыі сучаснага Уругвая пражывала толькі некалькі індзейскіх плямёнаў, пасля практычна цалкам знішчаных, таму 88 % насельніцтва Уругвая адносіцца да еўрапеоіднай расы, пераважна гэта нашчадкі іспанцаў і італьянцаў. 8 % насельніцтва складаюць метысы, 4,6 % — чарнаскурыя.
Рэлігійны склад
45 % уругвайцаў з'яўляюцца каталікамі, каля 10 % вызнаюць іншыя плыні хрысціянства. Каля 30 % сцвярджаюць, што вераць у бога, але не ведаюць, у якога, яшчэ 15 % — атэісты або агностыкі. Сярод чарнаскурых уругвайцаў папулярная бразільская умбанда.
Размяшчэнне і рассяленне
Шчыльнасць насельніцтва невысокая — 19 чалавек на 1 км². Насельніцтва канцэнтруецца пераважна ўздоўж эстуарыя Ла-Плата. Узровень урбанізацыі — 92 %. У сталічным горадзе, Мантэвідэа, пражывае каля каля 1,6 млн жыхароў, а ў агламерацыі Вялікі Мантэвідэа — 1,9 млн чалавек, або больш за палову насельніцтва краіны. Іншыя вялікія гарады — Мальданада і Сальта.
Шубкіна (Цёмкінскі раён)
Шубкіна (Шубкино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Сяленскага сельскага паселішча.
Фернанду I
Фернанду I Цудоўны (Fernando I de Portugal;  —, Лісабон) — дзявяты кароль Партугаліі, празваны Цудоўным (O Formoso). Сын Педру I і Канстансы Кастыльскай, графіні Пеніфіэл. Апошні прадстаўнік Бургундскай дынастыі.
Сям’я
Фернанду не пажадаў жаніцца на дачцы кастыльскага караля, але спакусіў прыгажуню Леанору Тэлеш дэ Менезеш (пам. 1386), жонку партугальскага двараніна Ларэнза дэ Куньі, развёў яе з мужам і сам жаніўся на ёй у 1371 годзе. Новая каралева была вельмі разумная, імкнулася прыцягнуць да сябе народ ласкай і шчодрасцю, але большасць партугальцаў заўсёды адносілася да яе з непрыязнасцю.
Ад шлюбу нарадзілася адзіная дачка Беатрыса.
З прычыны таго, што пасля сваёй смерці Фернанду не пакінуў спадчыннікаў, на ім перапынілася прамая галіна Бургундскай дынастыі. Пасля яго смерці пачалося партугальскае міжцарства.
Rhododendron roseum
Rhododéndron roseum — лістападны куст, від роду Рададэндран (  Rhododendron  ), сямейства Верасовыя (  Ericaceae  ).
Па дадзеных Germplasm Resources Network Information (GRIN) Rhododendron roseum Rehder з'яўляецца сінонімам (Michx.) Sweet.
Выкарыстоўваецца ў якасці дэкаратыўнай садовай расліны.
Распаўсюджанне і экалогія
Паўночная Амерыка (Нью-Гэмпшыр, Вірджынія, Ілінойс, Місуры), Канада (Квебек). Расце ў вільготных або сухіх горных лясах, на шчолачных глебах.
Батанічнае апісанне
Лістападны куст з прамым сцяблом вышыней ад 1,5 да 3 м. На радзіме часам дасягае вышыні 3-5 м. Крона кампактная. Маладыя парасткі апушаныя. Гадавы прырост 5-8 см. Кара цёмна-шэрая. Зімовыя пупышкі з шараватым апушэннем.
Лісце даўгаватае, ад эліптычнага да зваротнаяйкападобнага, даўжыней 3-7 см, зверху шызавата-зяленыя, пакрытае рэдкімі валасінкамі, знізу шэрае, густа апушанае.
Кветкі ярка-ружовыя, духмяныя, да 4 см у дыяметры, раскрываюцца адначасова з лісцем. Вяночак шырокаваронкападобныя, да 4 см у дыяметры. Кветаножкі пакрытыя мяккімі залозістымі валасінкамі. Тычынкі ў два разы даўжэй трубкі вяночка. Слупок яшчэ даўжэй, у верхняй частцы пурпурна-чырвоны. Завязь шчацініста-валасістая і залозіста-волосістая.
Багата квітнее ў маі.
Плады — каробачкі, спеюць у верасні — кастрычніку.
У культуры
У культуры з 1812 года.
Жыве больш за 30 гадоў. Святлалюбны. Добра расце на сонцы. Глебам аддае перавагу слабакіслым (рн ад 6,5 і вышэй), друзлым, вільготным. Цалкам зімастойкі ва ўмеранай зоне Расіі. Рэкамендуецца пасадка групамі на газоне або адзінкава на камяністых участках. Недахопам можна лічыць невялікі памер кветкі і не вельмі працяглае (каля 2 тыдняў) цвіценне.
Укараняецца 47 % летніх чаранкоў пры апрацоўцы стымулятарамі каранеўтварэння.
Стука
Сту́ка, стук (стук, stucco — гіпс, алебастр, Stuck) — штучны мармур, вышэйшы сорт тынкоўкі; матэрыял для аздаблення сцен, архітэктурных дэталяў і скульптурнага дэкору.
Просты, параўнальна танны матэрыял лёгка паддаецца апрацоўцы і вырабляецца з абпаленага і здробненага гіпсу з галыном і клеем, часам з даданнем мармуровай пудры і дробкі, таксама крэйды, вапны, алебастру і іншых матэрыялаў. Высыхаючы, стука набывае белы колер і вялікую трываласць, пасля паліроўкі прымае від мармуру.
Быў вядомы ўжо ў Старажытным Егіпце, шырока ўжываўся ў мастацтве Старажытнага Рыма, пазней у мастацтве Адраджэння і Новага часу, на Беларусі — з XVII стагоддзя.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2015/2016 — 24-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Чырвоная Паляна
Назву Чырвоная Паляна маюць:
Вялікае Сяло (Дварышчанскі сельсавет)
Вялі́кае Сяло́ (, Великое Село) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Да 21 лютага 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Крупаўскага сельсавета.
30 мая
30 мая (30 траўня) — сто пяцідзесяты (сто пяцьдзясят першы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Рускае Вусце
Рускае Вусце — сяло ў Алаіхаўскім улусе Якуціі ў вусці ракі Індыгірка. У часы СССР вёска называлася Палярны. Жыхары вёскі называюць сябе рускавусцінцамі і з'яўляюцца адной з найстаражытнейшых груп рускага народа ў Сібіры. Паходжанне, верагодна, з памораў. Іншая версія — перасяленцы з горада Зашыверск (Сярэдняя Індыгірка), уцекачы ад чорнай воспы. Рускавусцінцы былі пісьменныя. Існуюць сведчанні выкарыстання імі глаголіцы. У цяперашні час рускавусцінцы вылучаюцца ў асобную этнаграфічную групу рускіх.
Варварына (Чавускі раён)
Варва́рына (, Варварино) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сласцёнаўскага сельсавета.
Окселесунд (камуна)
Камуна Окселесунд (Oxelösunds kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сёдэрманланд у цэнтральнай Швецыі.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 11 248 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 1 гарадское пасяленне (tätort):
Уладзімір Спірыдовіч
Уладзімір Спірыдовіч (,, БССР ― , , Беларусь) ― беларускі рок-музыкант. Лідар гуртоў «Funny Foxes» і «Арганаўты», удзельнік першага і другога мінскіх біт-фестываляў, аўтар «хіпоўскіх» песен і беларускі першапраходец ў галіне арт-рока.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 сакавіка 1952 года. У дзяцінстве жыў на вуліцы Чырвонаармейскай, каля ЦК КПБ. Сур’ёзна займаўся футболам і пра музыку спачатку не думаў. Першую гітару 6-гадоваму Валодзю падарылі суседзі, ён аддаў яе сябру — Яўгену Канавалаву, будучаму лідар-гітарысту ВІА «Алгарытмы». Пазней, дзякуючы «The Beatles» і «Алгарытмам», Валодзя далучыўся да электрагітары і Канавалава называў сваім настаўнікам.
На Першым фестывалі біт-ансамбляў Мінска ў 1968 годзе «Funny Foxes» здзівілі журы сваім юным узростам і неардынарным знешнім выглядам. У сваім конкурсным сэце «Funny Foxes» прадставілі аўтарскую песню Спірыдовіча, апрацоўку беларускага фальклору і песню гурта «».
Творчасць
Другі біт-фестываль завяршыўся скандалам: публіка ў рок-н-рольным экстазе пачала ламаць крэслы. У выніку студэнта Спірыдовіча сталі пастаянна запрашаць у парткам Белдзяржуніверсітэту на прафілактычныя размовы, на ансамбль пасыпаліся абвінавачванні ў дэпрэсіўных настроях. Музыкі разам з сябрамі былі змушаныя самі цягаць апаратуру ў Палац прафсаюзаў, калі БДУ праводзіў там свае мерапрыемствы, аўтобус адміністрацыя прынцыпова не давала. Выключэннем у адносінах да рок-групы з стала святкаванне 50-годдзя БДУ ў Маскве, дзе «Арганаўтам» дазволілі выступіць.
У 1971 годзе «Арганаўты» спынілі дзейнасць. Гурт паспеў запісацца ў студыі Белрадыё, але гукасэсіі не захавалася. Уладзімір Мулявін запрашаў Спірыдовіча на праслухоўванне ў «Песняры». Таксама была прапанова паўдзельнічаць ва Ўсесаюзным конкурсе «», якую Спірыдовіч адхіліў з-за жадання працягваць адукацыю. У першай палове 1970-х гадоў Спірыдовіч граў на танцах, што ладзіліся ў перыферыйных клубах. Разам з Уладзімірам Кандрусевічам адпрацаваў сезон у карчмах Сочы. Спірыдовіч, Кандрусевіч і Канавалаў выступалі ў жывым тэлеэфіры з песняй на верш Янкі Купалы «Лірнік», застаўся фотаздымак з трансляцыі. Спірыдовіч удзельнічаў у нелегальных хіпоўскіх летніках на Нарачы.
Створаны Спірыдовічам у 1976 годзе гурт «Время» рэзанансу, як папярэднія, не меў. Ансамбль існаваў да Алімпіяды-1980 пры Міжнародным моладзевым цэнтры «Юнацтва» на Мінскім моры. У 1990-х і 2000-х гадах выкладаў фізіку, займаўся хатнім гуказапісам — пісаў новыя і рэканструяваў старыя песніі з рэпертуару «Арганаўтаў». Засвоіў праграмы для гуказапісу і музпраграмавання, да супрацы далучаў экс-«арганаўта» Эдуарда Петрашкевіча і экс-«песняроў» Віктара Маўчанава і Барыса Бэрнштэйна. У сукупнасці напісаў амаль дзве сотні песен і ў выглядзе самвыдату выпусціў каля дзясятку альбомаў.
Апошні альбом Спірыдовчіа датуецца 2009 годам. Займацца музыкай далей не дала хвароба, памёр 30 студзеня 2013 года.
Тупаевыя
Тупа́евыя, тупа́і (Tupaiidae) — сямейства млекакормячых, традыцыйна адносілася да паўмалпаў.
Апісанне
Даўжыня цела да 25 см, хваста да 22 см, маса да 360 г. Канечнасці кароткія, пярэднія даўжэйшыя за заднія; пяціпальцыя, з кіпцюрамі. Футра густое, мяккае, бурае або карычневае з рознымі адценнямі.
Пашырэнне
Вядомы з алігацэну Азіі (каля 30 млн. г. назад).
Адрозніваецца 5 родаў, 18 відаў. Пашыраны ў трапічных дажджавых і горных лясах Паўднёва-Усходняй Азіі, астравах Малайскага архіпелага.
Асаблівасці біялогіі
Актыўныя ўдзень. Кормяцца раслінамі і насякомымі. Жывуць у падлеску і ніжніх галінах дрэў. Гняздуюцца у дуплах паваленых дрэў, у поласцях сцёблаў бамбуку і інш. Палавой спеласці дасягаюць ва ўзросце 6 месяцаў. Нараджаюць да 4 дзіцянят.
Алферава (Цёмкінскі раён)
Алферава (Алферово) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дзяражанка (рака)
Дзяра́жанка — рака ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Нёман.
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 21 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,2 ‰. Пачынаецца каля ўсходняй ускраіны вёскі Лагады, у напрамку на паўночны захад ад вёскі Лапаты. Упадае ў Нёман у напрамку на ўсход ад вёскі Турэйск. Вадазбор на поўдні Лідскай раўніны. Рэчышча ў верхнім цячэнні каналізаванае.
Арсеній Пятровіч Яцанюк
Арсе́ній Пятро́віч Яцаню́к (Арсеній Петрович Яценюк, нар., Чарнаўцы, УССР) — украінскі палітычны дзеяч; эканаміст, юрыст. Кіраўнік Вярхоўнай Рады Украіны 6-га склікання (2007—2008), Прэм’ер-міністр Украіны (2014—2016).
Біяграфія
Нарадзіўся 22 мая 1974 года ў Чарнаўцах. Скончыў Чарнавецкі дзяржаўны ўніверсітэт (1996), Чарнавецкі гандлёва-эканамічны інстытут Кіеўскага нацыянальнага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта (2001).
У 1992—1997 працаваў прэзідэнтам юрыдычнай фірмы «ЮРЕК Лтд.» (Чарнаўцы), у 1998—2001 — кансультантам крэдытнага дэпартамента, саветнікам кіраўніка праўлення, намеснікам кіраўніка праўлення АППБ «Аваль», у 2001—2003 — міністр эканомікі Аўтаномнай Рэспублікі Крым.
З студзеня 2003 года — першы намеснік Кіраўніка Нацыянальнага банка Украіны.
У лютым — верасні 2005 года — першы намеснік кіраўніка Адэскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі.
Міністр эканомікі ва ўрадзе Еханурава.
Міністр замежных спраў Украіны з 21 сакавіка 2007 года па 4 снежня 2007 года.
На пазачарговых парламенцкіх выбарах 2007 года абраны народным дэпутатам Украіны 6-га склікання па спісу блоку НУНС.
Выказванне Яцанюка падчас газавага крызісу 2006 года: «Навіть якщо сонце „відключать“ — усе рівно виживемо» («Нават калі сонца „адключаць“ — усё роўна выжывем»).
Арсеній Яцанюк аўтар падручніка «Банківський нагляд» і іншых навуковых прац. Акрамя ўкраінскай вольна валодае англійскай і рускай мовамі.
З 27 лютага 2014 года да 14 красавіка 2016 года — Прэм’ер-міністр Украіны.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Глыбоцкае)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у вёсцы Глыбоцкае Гомельскага раёна. Помнік архітэктуры з рысамі класіцыстычнага і рэтраспектыўна-рускага стыляў.
Гісторыя
У 1848 г. мясцовы заможны селянін Луцкоў Карп Лявонаў за свой кошт пачаў будаўніцтва першай царквы, якое было скончана ў 1849 годзе. Неўзабаве храм быў асвечаны ў імя Раства Божай Маці. Месца для храма было абрана ў цэнтры вёскі. Ён будаваўся з дрэва, быў невялікіх памераў. Ёсць паданне, што Карп Луцкоў знайшоў скарб і ўсе каштоўнасці ахвяраваў на ўзвядзенне храма.
Амаль праз трыццаць гадоў вясковая грамада паставіла пытанне пра будаўніцтва новага храма. Па блаславенні архіепіскапа Магілёўскага Яўсевія (Арлінскага) пачаўся збор сродкаў сярод жыхароў Глыбоцкага і навакольных вёсак. Значную частку грашовых сродкаў ахвяравала губернская і павятовая ўправы. У 1879 годзе пачалося ўзвядзенне новага храма. Стары будынак царквы быў цалкам разабраны. Да канца жніўня 1881 года работы былі завершаны. Новы храм быў бачны за 8-9 км ад вёскі, а гук званоў чутны за 15-18 км у наваколлі. Царква была асвечана 21 верасня 1881 годзе на дзень свята Раства Божай Маці пры вялікім сходзе народу.
Царква была зноў адкрыта і асвечана ў пачатку 1942 года з дазволу нямецкай акупацыйнай улады па настойлівых просьбах мясцовых вернікаў. Пачаліся богаслужэнні, якія ўжо не прыпыняліся да сённяшняга часу.
Архітэктура
Падоўжна-восевая крыжовая кампазіцыя сфарміравана прытворам са званіцай, бабінцам, малітоўнай залай з бакавымі прыдзеламі, прамавугольнай апсідай з бакавымі рызніцамі. Маляўнічы сілуэт храма ствараюць 2 вертыкальныя дамінанты — завершаныя сферычнымі гранёнымі купаламі васьмігранная званіца і светлавы барабан асноўнага кубападобнага аб’ёму. Гарызантальна ашаляваныя фасады дэкараваны прафіляванымі карнізамі і разнымі фрызамі, вуглавымі пілястрамі і ліштвамі з сандрыкамі прамавугольных аконных праёмаў.
Інтэр’ер
Найбольш шанаванай святыняй храму з’яўляецца ікона Божай Маці «Знаменне». Гэты абраз Багародзіцы, магчыма, паходзіць з іканапісных майстэрняў Святога Афону і лічыцца цудатворным.
Lincoln
Lincoln — амерыканская марка аўтамабіляў класа «люкс». Заснавана як незалежная кампанія ў 1917 годзе Генры Ліландам і атрымала назву ў гонар Аўраама Лінкальна. 4 лютага 1922 года была набытая Ford Motor Company за 8 мільёнаў долараў.
З 1920-х да канца 1990-х гадоў аўтамабілі Lincoln былі самымі прадаванымі прэстыжнымі аўтамабілямі ў ЗША.
Прэзідэнцкія аўтамабілі
Lincoln мае шматгадовы досвед стварэння лімузінаў для прэзідэнтаў ЗША. Першым такім аўтамабілем стаў у 1939 годзе прызначаны для Франкліна Рузвельта Lincoln V12 convertible, названы «Sunshine Special». Ён заставаўся ў страю да 1950 г, калі яго змяніў Lincoln Cosmopolitan, названы «Bubble Top». Ім карысталіся прэзідэнты Трумэн, Эйзенхаўэр, Кенэдзі і адзін раз Джонсан. У 1961 годзе для Кенэдзі быў пабудаваны Lincoln Continental convertible, і менавіта ў гэтым аўтамабілі ён быў смяротна паранены у Даласе 22 лістапада 1963. Лінкальнам 1969 г. карыстаўся Рычард Ніксан, а 1972 г. — Форд, Джымі Картэр, Рональд Рэйган і Буш-старэйшы. Lincoln 1989 года застаецца апошнім прэзідэнцкім аўтамабілем маркі. У 1983, 1993, 2001 і 2004 гадах лімузіны Беламу дому пастаўляў Cadillac.
Кампраміс
Кампраміс (compromissum — пагадненне, згода) — згода з кім-небудзь у чым-небудзь, што дасягаецца ўзаемнымі саступкамі; саступка дзеля дасягнення мэты.
Кампраміс у палітычным узаемадзеянні з'яўляецца адной з істотных прыкмет дэмакратычнага грамадства, важным, вызначальным яго прынцыпам, згодна якому ўдзельнікі палітычнага працэсу павінны згаджацца на саступкі, умець ахвяраваць пэўнай другараднай доляй сваёй пазіцыі дзеля дасягнення згоды ў галоўным, для ўстанаўлення ўзаемнай прымальнасці намераў і рашэнняў. Кампраміс з'яўляецца важным сродкам прадухілення сацыяльна-палітычным, этнічным, міжнародным сутыкненнем, змякчэньня канфрантацыі, пераадолення ўнутрыпалітычных крызісаў, пазбегнуць расколу ў грамадстве. Ён бывае магчымым, калі яго следствам узнікае магчымасць пазбегнуць страт большых, чым ахвяры кампрамісу. Палітыка кампрамісу з'яўляецца неадкладным патрабаваннем сучаснага палітычнага працэсу, калі ва ўмовах развітой сацыяльнай разнастайнасці любы бескампрамісны, няўступлівы, «прынцыповы» курс, заснаваны на нягнуткіх ідэалагічных устаноўках і прынцыпах, на «няўхільнай паслядоўнасці», прыводзіць да ізаляцыі палітычнай супольнасці і да ўзнікнення крызісных станаў у ёй.
Кампраміс варта адрозніваць ад беспрынцыповасці, непаслядоўнасці і непрадказальнасці ў палітыцы
Ялпуг
Ялпуг — прэснаводнае ліманнае возера ў Адэскай вобласці, найбуйнейшае прыроднае возера Украіны.
Даўжыня 39 км, шырыня да 6 км, плошча 149 км². Сярэдняя глыбіня — каля 2 м, максімальная — 5,5 м. Злучаецца з Дунаем праз возера Кугурлуй.
Тэрытарыяльна размешчана ў Балградскім, Ізмаільскім і Рэнійскім раёнах Адэскай вобласці. Падземныя крыніцы бяруць пачатак ля сяла Ялпуг Рэспубліка Малдова.
Берагі параслі трыснягом і рагозам. У возеры пашыраны водарасці і іншая водная расліннасць. Адзначана да 40 відаў рыб, ракі.
На ўзбярэжжы — горад Балград.
Міхаіл Кандратавіч Буянаў
Міхаіл Кандратавіч Буянаў (1924—1944) — сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Міхаіл Буянаў нарадзіўся 28 лістапада 1924 года ў сяле Жардзяноўка (цяпер — Хамутоўскага раёна Курскай вобласці) у сям’і селяніна. Скончыў сем класаў школы, пасля чаго працаваў у калгасе. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны апынуўся ў акупацыі. У канцы студзеня 1942 года, калі ў пасёлку Бярозавае Хамутоўскага раёна быў створаны партызанскі атрад імя Варашылава, Буянаў уступіў у яго і ўдзельнічаў у баях з нямецкімі войскамі. У верасні 1943 года быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Са снежня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да чэрвеня 1944 года сяржант Міхаіл Буянаў камандаваў стралковым аддзяленнем 609-га стралковага палка 139-й стралковай дывізіі 50-й арміі 2-га Беларускага фронту. Адрозніўся ў час вызвалення Магілёва. 28 чэрвеня 1944 года Буянаў першым у сваім палку пераправіўся цераз Дняпро ў раёне Магілёва, прарваўся ў траншэю праціўніка і знішчыў кулямётны разлік, які заступаў яго падраздзяленняў шлях. У час баёў у Магілёве аддзяленне Буянава разам з іншымі падраздзяленнямі знішчыла 80 і ўзяло ў палон 123 гітлераўцаў. У баі Буянаў замяніў камандзіра стралковага ўзвода, які выбыў са строю. У ліпені 1944 года Буянаў загінуў у баі. Пахаваны ў Магілёве на Вайсковых могілках па вуліцы Лазарэнкі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераічнасць» сяржант Міхаіл Буянаў пасмяротна ўзнагароджаны званнем Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна. У гонар Буянава названы завулак у Магілёве.
Іосіф Казіміравіч Апанскі
Іосіф Казіміравіч Апанскі (, Сталярышкі (Сталерышкес), Анікшчайскі раён, Літва —, чыг.ст. Ждановічы) — супрацоўнік савецкіх спецслужб. Намеснік паўнамоцнага прадстаўніка АДПУ па Беларускай вайсковай акрузе і адначасова начальнік Беларускага аддзялення Галоўнага мытнага упраўлення СССР. Адзін са стваральнікаў сістэмы палітычнага нагляду ў Беларусі і падрыхтоўшчыкаў спраў супраць беларускай інтэлігенцыі.
Біяграфія
З пачаткам Першай Сусветнай вайны бежанцам трапіў у Петраград, дзе вучыўся ў рэальным вучылішчы. Далучыўся да рэвалюцыйнага руху. Член РСДРП з 1916 г., у грамадзянскую вайну — падпольна працаваў у Беларусі і Літве. У 1919 г. член Віленскага ДК КП(б)ЛіБ, выканкама гарсавету, рэвтрыбуналу. Пасля старшыня Мазырскага павятовага рэўкаму.
У 1920 намеснік начальніка асобага аддзелу 16-й Беларуска-Літоўскай арміі. Гэты аддзел сфармаваў справу і расстраляў кіраўніка справамі па харчаванню арміі Фабіяна Шантыра (першага мужа Зоські Верас).
З 1922 г. у ЧК Петраградскай ваеннай акругі, Пасля ў Самары. У 1923 — начальнік Вышэйшай пагранічнай школы АДПУ ў Маскве. Маючы званне камдзіва чытае курс «Пограндело и чекистская методика». У той самы час займае пасаду памочніка начальніка Аддзела пагранічнай аховы і старэйшага памочніка галоўнага інспектара войск АДПУ.
Смерць
7 чэрвеня 1927 г. Апанскі разам з кіроўцам АДПУ Голубевым ехаў на дрызіне. Пры таямнічых абставінах каля чыгуначнай станцыі Ждановічы яна перакулілася і абодва загінулі. Віну за аварыю ўсклалі на «контррэвалюцыю», а таксама на людзей, зямельныя надзелы якія прылягалі да чыгункі. Дзве сям'і выслалі ў Архангельскую вобласць.
Пахаваны разам з кіроўцам на Вайсковых могілках у Мінску. На помніку напісана, што «загінулі ад рукі контррэвалюцыі».
Яго прозвішча нададзена адной з вуліц Мінска і Мазыра.