cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Спаса-Ушэсцеўская царква (Ждановічы)
Гісторыя
12 верасня 1994 года адбыўся сход вернікаў у колькасці 67 чалавек, на якой вырашылі стварыць праваслаўны прыход. 26 снежня 1994 года Мінскі аблвыканкам зарэгістраваў устаў прыходу.
У сакавіку 2001 года быў вылучаны ўчастак пад будаўніцтва храма. У 2002 годзе епіскапам Барысаўскім Іаанам быў асвячоны крыж на месцы будаўніцтва царквы. У верасні 2002 года парафія храма прайшла перарэгістрацыю.
Закладка новага храма адбылася ў 2005 годзе. Па праекце ўмяшчальнасць храма прыкладна разлічана на 300 чалавек.
Пульпіт
Пульпіт — запаленне пульпы зуба. Узнікае пры пападанні ў яе бактэрый, іх таксінаў, прадуктаў распаду тканак з карыёзнай поласці, парушаных калязубных тканак, пры траўме зуба, з крывацёкам пры цяжкіх інфекцыйных захворваннях і інш. Бывае востры і хранічны, ачаговы і дыфузны (пашыраецца на ўсю пульпу зуба). Пульпіт пашкоджвае малочныя і пастаянныя зубы. Характарызуецца моцным болем, які можа ўзнікаць, напрыклад, пры пападанні на хворы зуб халоднай (гарачай) ежы; пры некаторых формах пульпіту холад купіруе боль. Часам пульпіт закранае галіны трайчастага нерва і пераходзіць на пэўныя часткі твару. Лячэнне: поўнае ці няпоўнае выдаленне пульпы з далейшым пламбаваннем зуба.
Нясцёркі (Крывасельскі сельсавет)
Нясцёркі (, Нестёрки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Роберт К. Браўн
'''Роберт К. Браўн''' (Robert K. Brown; нар. 2 лістапада 1932) — адстаўны падпалкоўнік, заснавальнік часопіса «Soldier of Fortune».
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе, штат Мічыган. Скончыў.
У 1970 годзе стаў сузаснавальнікам кніжнага выдавецтва «». У 1975 годзе стварыў часопіс «Soldier of Fortune», які спецыялізаваўся на дзейнасці наймітаў і ваенных канфліктах.
У 1983 —1984 гадах, паводле паведамленняў СМІ, удзельнічаў у грамадзянскай вайне ў Сальвадоры. Да замежнай місіі былі таксама прыцягнуты рэдактары «Soldier of Fortune».
У 2022 годзе прадаў свой часопіс Сьюзану Кітынгу.
Она-Сан-П’етра
Она-Сан-П'етра (Ono San Pietro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 985 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 73 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 25050. Тэлефонны код — 0364.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Alessandro.
Эксетэрскі ўніверсітэт
Эксетэрскі ўніверсітэт (University of Exeter) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Эксетэр.
Агульная характарыстыка
Яго папярэднія ўстановы, Каледж Святога Лукі, Эксетэрская школа навук, Эксетэрская школа мастацтваў і Горная школа Камбарна былі створаны ў 1838, 1855, 1863 і 1888 гадах адпаведна. Пазней гэтыя ўстановы ўтварылі Эксетэрскі ўніверсітэт пасля атрымання каралеўскай граматы ў 1955 годзе.
Універсітэт мае чатыры кампусы. Гадавы даход установы за 2020/2021 навучальны год склаў 503,1 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 94,6 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты, а выдаткі склалі 512,8 мільёна фунтаў стэрлінгаў.
Ён з'яўляецца членам Расэлаўскай групы даследчых універсітэтаў Вялікабрытаніі, а таксама з'яўляецца членам Асацыяцыі універсітэтаў Вялікабрытаніі, Еўрапейскай асацыяцыі універсітэтаў і Асацыяцыі універсітэтаў Садружнасці, а таксама акрэдытаванай установай Асацыяцыі MБA.
NGC 5967A
NGC 5967A (іншыя абазначэнні — ESO 42-9, AM 1540-753, PGC 56024) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Імперскае міністэрства акупаваных усходніх тэрыторый
Імперскае міністэрства акупаваных усходніх тэрыторый (Reichsministerium für die besetzten Ostgebiete (RMfdbO)) — адно з імперскіх міністэрстваў Трэцяга рэйха, створанае для грамадзянскага кіравання захопленымі ў падчас вайны тэрыторыямі СССР. Было заснавана на падставе ўказа Гітлера ад 17 ліпеня 1941 года «Аб грамадзянскім кіраванні ў акупаваных усходніх абласцях». Яшчэ ў красавіку 1941 года Гітлер паведаміў Альфрэду Розэнбергу, што плануе прызначыць яго імперскім міністрам па справах акупіраваных тэрыторый СССР і даручыў яму падрыхтаваць план расчлянення СССР і стварэння мясцовых органаў кіравання. Гэты план быў прадстаўлены ў дакладзе А. Розэнберга 9 мая 1941 года і прыняты з шэрагам паправак. У ходзе вайны міністэрства займалася грамадзянскім кіраваннем тых захопленых тэрыторый СССР, якія не ўваходзілі ў зону адказнасці ваеннага камандавання. Такімі з'яўляліся: Эстонія, Латвія, Літва, Беларусь, значная частка Украіны і некаторыя раёны РСФСР.
Нягледзячы на тое, што да 1945 ў практычна ўсе тэрыторыі СССР былі вызваленыя савецкімі войскамі, міністэрства працягвала існаваць аж да краху гітлераўскай Германіі ў маі 1945 года.
Мясцовыя органы
У адпаведнасці з планам раздзялення СССР на яго тэрыторыі стваралася 5 Рэйхскамісарыятаў, якія падпадзяляліся на генеральныя камісарыяты (а тыя ў сваю чаргу на раёны). Фактычна ж былі створаны Рэйхскамісарыят Остланд і Рэйхскамісарыят Украіна. Рэйхскамісарыят Масковія, Рэйхскамісарыят Каўказ і Рэйхскамісарыят Туркестан засталіся ў планах.
Некаторая частка дакументаў міністэрства захоўваецца ў Расійскім дзяржаўным ваенным архіве.
Міжнародны дзень валанцёра
Міжнародны дзень валанцёра ў імя эканамічнага і сацыяльнага развіцця (International Volunteer Day for Economic and Social Development, Día Internacional de los Voluntarios para el Desarrollo Económico y Social, Journée internationale des volontaires pour le développement économique et social) — адзін з міжнародных дзён ААН. Прысвечаны асобам, якія займаюцца валанцёрствам.
Генеральная Асамблея ААН у 1985 годзе на сваёй 40-й сесіі ў спецыяльнай рэзалюцыі прапанавала ўрадам адзначыць 5 снежня як «Міжнародным днём валанцёра ў імя эканамічнага і сацыяльнага развіцця» (рэзалюцыя № A / RES / 47/3), заклікаючы іх ажыццявіць меры па абуджэнню людзей ва ўсіх сферах жыцця прапаноўваць свае паслугі ў якасці валанцёраў.
У сваіх штогадовых паведамленнях да Дня валанцёра Генеральны сакратар ААН высока ацэньвае ролю і значэнне валанцёраў, незалежна ад іх канкрэтнай дзейнасці. Ён адзначае выкарыстанне інфармацыйных тэхналогій у валанцёрстве: стварэнне баз даных і вэб-сайтаў, распрацоўцы навучальных праграм для школ і іншыя задачы, якія можна выканаць з дапамогай хатняга камп’ютара. Генеральны сакратар заклікае ўрады стварыць больш магчымасцяў для валанцёраў для развіцця.
Кастэль-Нуова
Кастэль-Нуова (Castel Nuovo; літаральна: «Новы замак»), таксама Маскіа Анджаіна (Maschio Angioino) — замак, узведзены каралём Карлам Анжуйскім на ўзмор’і ў Неапалі ў сувязі з пераносам сталіцы яго уладанняў з Палерма. Будаўніцтва пачалося пад наглядам французскіх ваенных інжынераў у 1279 годзе і працягвалася тры гады.
Сіцылійская вячэрня так і не дазволіла заснавальніку усяліцца ў замак. Першым манархам, які размясціўся ў Кастэль-Нуова з усім сваім дваром, быў яго сын Карл II. Пры ім і яго пераемніках Кастэль-Нуова заставаўся цэнтрам палітычнага жыцця Паўднёвай Італіі. Тут адрокся ад тыяру Цэлесцін V і быў абраны яго пераемнікам Баніфацый VIII.
Пасля розных паляпшэнняў, зробленых пры каралю Роберце, замак быў спустошаны войскамі Людовіка Венгерскага. Каралева Джаванна адбудавала ўмацаванні і вытрымала ў замку аблогу венгерскай арміі. Пасля яшчэ некалькіх аблог кароль Альфонс V загадаў умацаваць замак на выпадак гарматнага абстрэлу. Пры ім жа над варотамі з’явілася трыумфальная арка з выявай яго ўступлення ў горад — першы твор рэнесанснай архітэктуры ў Паўднёвай Італіі.
Шніп
Шніп — прозвішча.
Фелікс Фёдаравіч Гумен
Фелікс Фёдаравіч Гумен (нар., в. Кальцова, Амурская вобласць, РСФСР) — беларускі мастак-акварэліст, адзін з пачынальнікаў Віцебскай школы акварэлі.
Скончыў Віцебскі педагагічны інстытут у 1962 годзе. У 1965-74 гадах выкладаў у ім. Аўтар эмацыянальна выразных, пераважна пленэрных, пейзажаў: «Сафійскі сабор у Полацку» (1967), «Наваполацк. Сонца над горадам» (1968), «Віцебскі дварок» (1975), «Ушацкія азёры» (1994), «Лагойшчына» (1995) і іншыя.
Нацюрморты вылучаюцца дакладнай перадачай фактуры рэчаў, формы: «Кветкі шыпшыны» (1967), «Камбала» (1970), «Клопаты гаспадыні» (1972),. «Атрыбуты мастацтва» (1974), «Дзьмухаўцы» (1982), «Нацюрморт» (1990), «Званочкі з яра» (1995) і іншыя. Для творчасці характэрны шырокая манера пісьма, сакавіты колер, кантрасты святла і ценю.
Макар Аляксандравіч Шніп
Макар Аляксандравіч Шніп (нар. ) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гісторыі палітычных падзей 1508 г. у ВКЛ. Кандыдат гістарычных навук (2010).
Біяграфія
Нарадзіўся года.
У 1998 годзе скончыў Ліцэй БДУ, у 2003 годзе з адзнакай скончыў гістарычны факультэт БДУ. У 2003—2007 гадах навучаўся ў аспірантуры БДУ. У 2010 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Унутрыпалітычны канфлікт 1508 г. у Вялікім княстве Літоўскім у кантэксце міжнародных адносін ва Усходняй Еўропе».
У 2003—2005 і 2007—2008 гадах выкладаў на кафедры гісторыі Беларусі Старажытнага часу і Сярэдніх вякоў гістфака БДУ. З 2007 год намеснік дырэктара па выхаваўчай працы, у 2014−2019 — дырэктар Ліцэя БДУ. З 2019 года Інавацыйнай кампаніі Promwad Парку высокіх тэхналогій.
У 2005—2006 гадах стажыраваўся ў Інстытуце гісторыі права Варшаўскага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: унутры- і знешнепалітычная сітуацыя ў ВКЛ у пачатку XVI ст.
Лідзія Парамонаўна Ялоўчык
Лідзія Парамонаўна Ялоўчык (Лісок) (, вёска Марцянаўцы,, Гродзенская вобласць — ) — беларуская пісьменніца, паэтэса, педагог.
Біяграфія
Закончыла 4 класа школы ў Оршы, дзе сям'я апынулася ў час Першай Сусветнай Вайны. З 1921 г. на радзіме. У 1934 г. закончыла Гродзенскую прамыслова-гандлёвую школу. Два гады наведвала Агульнанародны ўніверсітэт. У 1937 г. экстэрнам здала экзамены за курс жаночай настаўніцкай семінарыі. Працавала на Гродзенскім радыёвяшчанні, справаводам у лясгасе (1939—1940 гг.). У 1940 г. паступіла на літаратурны факультэт Гродзенскага настаўніцкага інстытута, закончыла ў 1949 г. У 1944—1967 гг. працавала настаўніцай у Дзенькаўскай школе Мастоўскага, Батароўскай і Рыбніцкай сямігодках Гродзенскага раёнаў. Друкавалася з 1939 г. Выдала кнігі апавяданняў і аповесцей «Карэнне жыцця» (1973 г.), «Дзе яно, шчасце…» (1981 г.), «Па хісткай лесвіцы» (1983 г.). Пісала пераважна пра мінулае, удзяляючы значную ўвагу жыццю беларускай моладзі ў даваеннай Польшчы і ў час вайны.
Дрызіна
Дрызіна — каляска, якая перасоўвацца механічна па рэйках і якая служыць для паездак работнікаў чыгуначнага транспарту з мэтай агляду чыгуначнага палатна і па іншых службовых патрэбах. У ранейшыя гады дрызіны, як правіла, не абсталёўваліся счэпкамі, былі прыстасаваныя толькі для буксіроўкі спецыяльна прыстасаваных прычэпаў. У цяперашні час усе дрызіны абсталёўваюцца счэпкамі і для перасылкі на вялікія адлегласці могуць ўключацца ў склад цягнікоў.
Назва сваё дрызіна атрымала па імя ляснічага Карла Дрэза, які ў 1817 вынайшаў самакат (двухколавы экіпаж) для ўласнага руху, прататып сучаснага веласіпеда.
Уральскі дзяржаўны горны ўніверсітэт
Уральскі дзяржаўны горны ўніверсітэт (Уральский государственный горный университет) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Екацярынбург.
Спіс назваў
Універсітэт быў заснаваны ў 1914 годзе. За ўсю сваю гісторыю ўніверсітэт меў наступныя назвы :
Структура
У сваім складзе ўніверсітэт мае наступныя структурныя адзінкі:
NGC 5968
NGC 5968 (іншыя абазначэнні — ESO 450-5, MCG -5-37-1, IRAS15368-3023, PGC 55738) — галактыка ў сузор’і Воўк.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вазнясенка (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 525 чалавек (258 мужчын і 267 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 301 чалавек (155 мужчын і 146 жанчын).
Сеймур Хэрш
Сеймур Майран Хэрш (Seymour Myron (Sy) Hersh; нар. 8 красавіка 1937, Чыкага, ЗША) — амерыканскі журналіст, праваабаронца, лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі, лаўрэат прэміі За ўклад у развіццё свабоднай прэсы фонду сродкаў масавай інфармацыі ў Лейпцыгу, лаўрэат прэміі Рыдэнаура (2005).
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і, у Чыкага. У Чыкагскім універсітэце атрымаў журналісцкую адукацыю. Міжнародная вядомасць прыйшла да яго падчас вайны ў В’етнаме, калі ён раскрыў учыненую амерыканскімі вайскоўцамі бойню ў Сангмі, пасля чаго стаў лаўрэатам Пулітцэраўскай прэміі. Працаваў у агенцтвах Юпі і АП, у газеце «Нью-Ёрк Таймс», у апошнія гады — аглядальнік штотыднёвіка «Нью-Ёркер». З яго артыкулаў у часопісе «Нью-Ёркер» свет упершыню даведаўся аб жорсткім абыходжанні амерыканскіх ваенных з іракскімі зняволенымі ў турме «Абу-Грэйб». У маі 2015 года выступіў у London Review of Books з артыкулам, у якім падвергнуў сумневу афіцыйную версію ўладаў ЗША аб ліквідацыі Усамы бен Ладэна. Аўтар некалькіх публіцыстычных кніг і дакументальных фільмаў. Лічыцца адным з лепшых амерыканскіх аўтараў, якія працуюць у жанры журналісцкага расследавання.
Озран
Озран (Озрен / Ozren) — невысокі горны масіў у паўночнай частцы Босніі і Герцагавіны, які працягнуўся на адлегласць каля 40 км паміж гарадамі Добай і Завідавічы, паміж далінай ракі Босна на захадзе і далінай ракі Спрэча на поўначы. На поўдні цягнецца ўздоўж ракі Крывая, тады як усходнія схілы спускаюцца да возера Модрачка. Такім чынам, часткова гара знаходзіцца ў Федэрацыі Босніі і Герцагавіны, часткова ў Рэспубліцы Сербскай. У адміністрацыйным плане адносіцца да баснійскай абшчыны Маглай і сербскай абшчыны Петрава.
Этымалогія
Паводле легенды назва гары была дадзена баснійскай каралевай Катарынай Косава Катраманіч, якая, устаўшы на вяршыню, была зачаравана хараством краявіду і прамовіла «Мили Боже, лијепа обазарја» (прыкладны пераклад: «Божа мой, які выдатны выгляд»). Слова «обазарја», мелае насамрэч некалькі розных значэнняў, пасля трансфармавалася ў Озран.
Характарыстыкі
Тры найвышэйшыя пункты горнага масіву знаходзяцца на тэрыторыі муніцыпалітэта Петрава, гэта пік Вялікая Остравіца (918 м), пік Краліца (883 м) і пік Малая Остравіца (853 м). Апроч размаітай флоры Озран багаты прыроднымі рэсурсамі, тут ёсць крыніцы чыстай пітной вады, што валодаюць гаючымі ўласцівасцямі геатэрмальныя крыніцы, рудныя і мінеральныя рэсурсы.
Гісторыя
З-за геаграфічных асаблівасцей гара Озран часта ставала пунктам абароны падчас ваенных канфліктаў. Так, у ходзе Другой сусветнай вайны ў 1942 годзе нямецка-харвацкія войскі праводзілі тут карную аперацыю супраць уздужалых югаслаўскіх партызан — большай частцы партызан у выніку атрымалася схавацца ў тутэйшых лясах. У час Баснійскай вайны Озран стаў апорай абароны сербаў супраць мусульманаў. Цяпер на піку Краліца ўсталяваны помнік загінулым ваярам Узброеных сіл Рэспублікі Сербскай, якія ў верасні 1995 года сталі ахвярамі бамбардзіровак НАТО.
Озранскі манастыр
На гары знаходзіцца манастыр Сербскай праваслаўнай царквы, прысвечаны Мікалаю Цудатворцу, таксама вядомы як Озранскі манастыр.
Озранскі марафон
Муніцыпалітэт Петрава пры падтрымцы Радыё і тэлебачання Рэспублікі Сербскай штогод арганізуе традыцыйны марафонскі забег па хрыбце Озран.
Таццяна Герардаўна Румянцава
Таццяна Герардаўна Румянцава (нар., , БССР) — беларускі філосаф, сацыяльны антраполаг і культуролаг, прафесар, доктар філасофскіх навук, заслужаны работнік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Займаецца даследаваннем праблем чалавечай агрэсіі, асноватворных канцэптаў прадстаўнікоў нямецкай трансцэндэнтальна-крытычнай філасофіі, асноўных ідэй і тэорый сучаснай заходняй філасофіі.
Біяграфія
Нарадзілася 30 чэрвеня 1953 года ў Мінску.
У 1976 годзе з адзнакай скончыла аддзяленне філасофіі гістарычнага факультэта БДУ. З 1976 года працуе на кафедры гісторыі філасофіі і культуры. У 1979 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Крытычны аналіз канцэпцый чалавечай агрэсіўнасці», у 1991 годзе абараніла доктарскую дысертацыю на тэму «Філасофскі аналіз метадалагічных і канцэптуальных асноў канцэпцый чалавечай агрэсіўнасці». У 1994 годзе прысвоена званне прафесара.
Чытаныя курсы: «Гісторыя замежнай філасофіі», «Філасофія старажытнага Усходу», «Нямецкі ідэалізм канца XVIII-першай трэці XIX стагоддзя», «Асноўныя напрамкі сучаснай філасофіі», «Гісторыя нямецкай класічнай філасофіі» (для студэнтаў спецыяльнасці «Культуралогія» гуманітарнага факультэта), Спецкурс «Фенаменалогія духу» і «Філасофія духу». Пад яе навуковым кіраўніцтвам абаронены 11 кандыдацкіх дысертацый, ажыццяўляецца навуковае кіраўніцтва 2 доктарскімі дысертацыямі.
Дзмітрый Аляксандравіч Лукашэнка
Дзмітрый Аляксандравіч Лукашэнка (нар. 23 сакавіка 1980) — сын Аляксандра Лукашэнкі. Займае пасаду старшыні цэнтральнага савета беларускага рэспубліканскага дзяржаўна-грамадскага аб’яднання «Прэзідэнцкі спартыўны клуб», таксама з’яўляецца членам НАК Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 сакавіка 1980 года. Скончыў факультэт міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Абараніў дыплом на тэму: «Выступ беларускіх спартсменаў на міжнароднай арэне».
Потым служыў у адным з элітных памежных падраздзяленняў па барацьбе з кантрабандай і нелегальнай міграцыяй. Капітан.
6 ліпеня 2006 года абраны членам Нацыянальнага алімпійскага камітэта Беларусі.
З 11 снежня 2006 года — член арганізацыйнага камітэта па падрыхтоўцы і забеспячэнні ўдзелу беларускіх спартсменаў у XXIX летніх Алімпійскіх гульнях і XII Паралімпійскіх гульнях 2008 года ў Пекіне (Кітайская Народная Рэспубліка).
Міжнародныя санкцыі
2 лютага 2011 года быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. У рашэнні Савета Еўрапейскага саюза ад 15 кастрычніка 2012 года Дзмітрый Лукашэнка быў пазначаны як «бізнесмен з актыўным удзелам у фінансавых аперацыях з ». Еўрапейскія санкцыі былі знятыя 15 лютага 2016 года.
21 чэрвеня 2021 года як сын Аляксандра Лукашэнкі і бізнесмен, які з’яўляецца старшынёй дзяржаўна-грамадскага аб’яднання «Прэзідэнцкі спартыўны клуб», ён зноў быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. Савет Еўрапейскага саюза адзначыў, што Дзмітрый Лукашэнка вядзе бізнес праз клуб і кантралюе шэраг кампаній, таксама ён прысутнічаў на таемнай інаўгурацыі Аляксандра Лукашэнкі ў верасні 2020 года, такім чынам Дзмітрый Лукашэнка атрымлівае карысць ад рэжыму Лукашэнкі і падтрымлівае яго. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, 7 ліпеня — Швейцарыя.
2 снежня 2021 года Дзмітрый Лукашэнка і Прэзідэнцкі спартыўны клуб трапілі ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША, а таксама ў санкцыйны спіс Канады.
У 2022 годзе Дзмітрый Лукашэнка трапіў у чорны спіс Японіі.
Лясная дача
Лясная дача — гістарычная назва ляснога масіву або ўчастка лесу, якія у дарэвалюцыйныя час былі адміністрацыйнымі і юрыдычнымі адзінкамі тэрытарыяльнага падзелу лесу. Ляснымі дачамі называлі таксама часкі лясніцтваў, вылучаныя у самастойныя гаспадаркі.
Належалі прыватным асобам, установам або дзяржаве. У сярэдзіне XIX стагоддзя былі заменены лясніцтвамі, але назвы іх захаваліся за асобнымі масівамі. Некаторыя лясныя дачы, напрыклад, Вярэйцаўская, Жорнаўская, Прылуцкая, Каранёўская, Горацкая, сталі вядомымі з-за асобай каштоўнасці лесу, іх навуковага і гістарычнага значэння.
Бернлі
Бернлі (Burnley) — горад ў графстве Ланкашыр (Англія), адміністрацыйны цэнтр раёна Бернлі.
Асіма
Асіма (Ossimo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Cosma e Damiano (Ossimo Inf.
Ляніўцы
Ляніўцы (Bradypodidae) — монатыпнае сямейства непаўназубых млекакормячых.
Апісанне
Ляніўцы кормяцца амаль выключна лісцем дрэў, хоць часам могуць з'есці насякомае ці дробную яшчарку. Лісце цяжка ператраўляецца, мае вельмі нізкую каларыйнасць і пажыўную каштоўнасць. Для яго ператраўлення ляніўцы выкарыстоўваюць бактэрыю-сімбіёнт, якая жыве ў іх стрававальным тракце. Ператраўленне займае каля месяца. У сытага ляніўца ⅔ вагі цела можа прыпадаць на ежу ў страўніку.
Цікава, што ўсе ляніўцы ў натуральным асяроддзі кормяцца ў асноўным лісцем і кветкамі тутавага дрэва цэкропіі, і таму трымаць іх у няволі даволі цяжка.
Праз нізкую каларыйнасць лісця фізіялогія і паводзіны ляніўца арыентаваны на жорсткую эканомію энергіі. Амаль увесь час ляніўцы праводзяць на галіне дрэва спінай ўніз. Ад падзення з дрэва іх ратуюць вялікія вострыя кіпцюры. 15 гадзін у суткі ляніўцы спяць, але і ў бадзёрым стане, яны перасоўваюцца вельмі павольна і толькі тады, калі гэта неабходна (адсюль назва). Ляніўцы маюць доўгую шыю, што дазваляе ім даставаць лісце з вялікай тэрыторыі, не перасоўваючыся. (Шыя ляніўца вельмі рухомая і дазваляе паварочваць галаву на 270 градусаў, а шыйных пазванкоў у ёй 8 або 9. Тэмпература цела актыўнага ляніўца складае 30-34 ° C, а ў сне яшчэ ніжэй. Ляніўцы вельмі не любяць злазіць з дрэў, бо на зямлі яны цалкам бездапаможныя. Акрамя таго, гэта патрабуе выдаткаў энергіі. Яны злазяць доле толькі для таго, каб справіць натуральную патрэбу, усяго раз на тыдзень (таму ў іх вялізны мачавы пузыр), і часам для пераходу на іншае дрэва. Роды часта праходзяць на дрэве. У выпадку неабходнасці ляніўцы нядрэнна плаваюць. Іх хуткасць у вадзе — каля 4 км/гадз.
Зрок у ляніўца, як і ў двухпальцавых ляніўцаў, даволі слабы, затое яны нешматлікія з жывёл, якія бачаць наваколле ў колеры.
Вендэлін Бёхайм
Вендэлін Бёхайм (Wendelin Boeheim;, горад Вінер-Нойштат, Аўстрыя — , Вена) — аўстрыйскі вайсковы дзеяч і гісторык-збраязнавец.
Біяграфія
Адзначаецца дакладнасць і падрабязнасць аналізу ў творчасці Бёхайма, якая адбывалася ў перыяд імклівага накаплення, рэгістрацыі і асэнсавання крыніц, звязаных са стварэннем навукі аб гісторыі зброі.
Атрымаў ваенную адукацыю ў Акадэміі Марыі-Тэрэзы, удзельнічаў у аўстра-італа-французскай (1859) і аўстра-прускай (1866). Капітан у адстаўцы (з 1875).
«Даведнік па ўзбраенні»
Праца была выдадзена ў Лейпцыгу (1890) і стала класічнай яшчэ пры жыцці аўтара. Эвалюцыя амаль усіх відаў наступальнага і засцерагальнага ўзбраення на працягу 4—18 ст. выкладзена ў сістэматычным парадку; выклад аснаваны на матэрыяле з Аўстрыі, Германіі, Францыі, Іспаніі, Італіі, Венгрыі і іншых краін Заходняй і Цэнтральнай Еўропы. Улічаныя некаторыя матэрыялы з Усходняй Еўропы. Закранаюцца звесткі аб каўказскай, турэцкай, персідскай, кітайскай і японскай зброі. Ёсць рэчазнаўчы матэрыял.
Важнай адметнасцю працы было апісанне збройнай справы ў сярэднявечнай Еўропе як наднацыянальнай, у процівагу распаўсюджанаму падыходу, у якім перабольшваюцца тагачасныя нацыянальныя асаблівасці.
Праца не закранала агульных заканамернасцяў ваеннай справы і прычын тэхнічнага прагрэсу ў ёй. Аднак нават частковыя назіранні Бёхайма былі ўспрынятыя збраязнаўчай супольнасцю як аўтарытэтныя, і вызначылі шмат кірункаў пазнейшых даследаванняў.
Некаторыя меркаванні і тлумачэнні Бёхайма пацвердзіліся толькі часткова (напрыклад, роля ўплыву Усходу ў час крыжовых паходаў) і нават былі абвергнутыя (пра вынаходніцтва агнястрэльнай зброі на Усходзе, пра існаванне даспеху з нашытымі кольцамі ), а здабыткі археалогіі 20 ст. паправілі ці змянілі некаторыя з яго перыядызацый (напр., шпораў з зоркамі, ужывання пісталетаў, арбалетных крукоў).
Эсекскі ўніверсітэт
Эсекскі ўніверсітэт (University of Essex) — брытанская дзяржаўная даследчая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Колчэстэр.
Агульная характарыстыка
Універсітэт выпусціў шмат вядомых выпускнікоў у некалькіх галінах, у тым ліку двух лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, кіраўніка дзяржавы, міністраў замежных спраў, дэпутатаў, навукоўцаў, мастакоў, палітыкаў, аўтараў і рэжысёраў.
Ён атрымаў залаты рэйтынг з 2017 года, названы універсітэтам года на "Times Higher Education Awards" у 2018 годзе, універсітэт займае 25-е месца ў 2020 годзе, і падняўся на 27-е месца сярод універсітэтаў Вялікабрытаніі ў 2022 годзе.
Усурыйск
Усуры́йск (Уссурийск) — горад у Прыморскім краі. Насельніцтва — 155 тыс. жыхароў (2006), трэці найбуйнейшы горад у Прыморскім краі пасля Уладзівастока і Находкі, але ён знаходзіцца не на ўзбярэжжы мора, а ў Раздольна-Ханкайскай (Прыханкайскай) нізіне, каля 100 км на поўнач ад Уладзівастока. Праз горад цячэ рака Ракаўка.
Клімат рэзка кантынентальны.
Першае пасяленне на месцы сучаснага Усурыйска заснавалі ў 1866 годзе (сяло Нікольскае). З 1898 года — горад Нікольск. У 1926 годзе горад перайменавалі ў Нікольск-Усурыйскі. У 1935—1957 гадах — горад Варашылаў.
Франчэска Граначы
Франчэска Граначы (Francesco Granacci; 23 ліпеня 1469, Фларэнцыя, Італія — 30 лістапада 1543, там жа) — італьянскі мастак.
Франчэска Граначы вучыўся ў майстэрні Даменіка Гірландая і дапамагаў яму ў напісанні яго карцін, выкарыстоўваючы замест тэмперы алейныя фарбы. Па замове Ларэнца Медычы Граначы ўдзельнічаў у роспісе фларэнційскага Сан-Марка. Пазней ён працаваў з Леанарда да Вінчы, Мікеланджэла і Рафаэлем.
У 1508 годзе Граначы пераехаў у Рым, дзе разам з іншымі мастакамі дапамагаў Мікеланджэла ў роспісе Сіксцінскай капэлы.
На стыль Граначы аказалі ўплыў Філіпіна Ліпі і Фра Барталамеа.
Граначы згадваецца ў «Жыццяпісе мастакоў» Джорджа Вазары. Таксама згадваецца ў рамане пра Мікеланджэла Ірвінга Стоўна «Мукі і радасці».
Чыстаполь (Паўладарская вобласць)
Чыстаполь — сяло ў Успенскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Надараўскай сельскай акругі. Код КАТА — 556445700.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 160 чалавек (75 мужчын і 85 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 43 чалавекі (21 мужчына і 22 жанчыны).
NGC 5969
NGC 5969 (іншыя абазначэнні — MCG 9-25-59, ZWG 297.18, NPM1G +56.0204, PGC 55491) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Герман Казак
Герман Казак (Hermann Kasack;, , Германія — ) — нямецкі пісьменнік. Член Акадэміі навукі і літаратуры ў Майнцы, прэзідэнт Нямецкай акадэміі мовы і паэзіі ў Дармштаце (1953-63).
Біяграфія
Дэбютаваў зборнікамі вершаў «Чалавек» (1918), «Востраў» (1920), драмай «Трагічная місія» (1920). Найбольш вядомы раман «Горад за ракой» (1947) — сюррэалістычны паказ «горада памерлых», бяздушнага таталітарнага механізма. Песімістычныя ідэі знайшлі адлюстраванне ў рамане «Вялікая сетка» (1952) і аповесцях «Ткацкі станок» (1949), «Фальшыўка» (1953). Паводле манеры блізкі да Франца Кафкі. Аўтар зборніка эсэ «Мазаіка» (1956).
Мікалай Валянцінавіч Хаўстовіч
Мікалай (Мікола) Валянцінавіч Хаўстовіч (нар. 10 жніўня 1959, вёска Млынка, Слуцкі раён, Мінская вобласць, БССР, СССР) — беларускі і польскі літаратуразнаўца, перакладчык гісторык беларускай літаратуры, выкладчык БДУ, прафесар Варшаўскага ўніверсітэта.
Біяграфія
У 1980—1985 гг. вучыўся на філалагічным факультэце БДУ. У 1985—1988 гг. працаваў настаўнікам на Случчыне. У 1988—1991 гг. вучыўся ў аспірантуры пры кафедры беларускай літаратуры, пасля — выкладчык названай кафедры. З 1993 г. выкладчык, старшы выкладчык, дацэнт кафедры гісторыі беларускай літаратуры. З 2000 г. — загадчык кафедры гісторыі беларускай літаратуры.
У 1993 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю «Беларускі літаратурна-грамадскі рух 30-40 гг. XIX ст.», а ў 2003 г. — доктарскую дысертацыю «Мастацкі метад Яна Баршчэўскага і развіццё беларускай літаратуры 30-40 гг. XIX ст.»
Даследуе беларускую літаратуру XVIII—XIX стагоддзяў. У кастрычніку 2005 года камандзіраваны на кафедру беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта.
Аўтар каля 300 публікацый, у тым ліку шматлікіх манаграфіяў. Перакладае з польскай мовы.
Жыве і працуе ў Варшаве.
Міхась Зарэцкі
Міха́сь Зарэ́цкі, сапр.: Міхаі́л Яўхі́мавіч Касянко́ў (, в. Высокі Гарадзец, цяпер, Віцебская вобласць — , Менск, НКУС) — беларускі празаік, драматург, перакладчык, крытык.
Біяграфія
Нарадзіўся 20 лістапада 1901 года ў вёсцы Высокі Гарадзец Сенненскага павета Магілёўскай губерні (цяпер Талачынскі раён, Віцебская вобласць) у сям'і вясковага дзяка Яўхіма Ануфрыевіча і Пелагеі Лявонцеўны. Міхась быў другім дзіцём пасля Івана, услед за ім нарадзіліся Мікалай і Ліза. Бацькі адыгралі вялікую ролю ў фармаванні эстэтычных густаў будучага пісьменніка. Бацька любіў музыку і спевы, кіраваў царкоўным хорам, сам спрабаваў пісаць музыку. Артыстычным талентам валодала і маці. Яна таксама любіла спяваць, вызначалася працавітасцю і глыбокай душэўнасцю. Ужо ў дзяцінстве Міхась умеў іграць на многіх музычных інструментах.
Дзяцінства прайшло ў вёсцы Зарэчча пад Шкловам (цяпер частка Шклова) — адсюль псеўданім. З 10-гадовага ўзросту вучыўся ў Аршанскім духоўным вучылішчы і Магілёўскай духоўнай семінарыі (у 1917 годзе праз рэвалюцыйныя падзеі пакінуў семінарыю пасля 2 гадоў вучобы). Працаваў перапісчыкам у паўвайсковай часці. Пасля вяртання ў родную вёску працаваў царкоўным вартаўніком.
З лютага 1919 настаўнічаў у пачатковай школе на Магілёўшчыне, потым прызначаны загадчыкам Шклоўскага валаснога аддзела народнай асветы. У 1920 годзе ўдзельнічаў у II Усерасійскім з'ездзе саюза Работнікаў Асветы, быў абраны кандыдатам у сябры ЦК гэтага саюза.
У 1920—1927 гадах палітпрацаўнік Чырвонай Арміі. Публікавацца пачаў у 1922 годзе. З 1924 года сябра літаратурнага аб'яднання «Маладняк», уваходзіў у Цэнтральнае Бюро арганізацыі. У 1926—1927 гадах рэдагаваў часопіс «Маладняк». У 1927 годзе стаў адным з ініцыятараў утварэння новага літаб'яднання «Полымя». Выхад з «Маладняка» сведчыў пра значныя ўнутраныя зрухі ў светаадчуванні пісьменніка, пра пэўныя змены яго мастацкай, эстэтычнай арыентацыі.
У жніўні — кастрычніку 1927 года ў складзе дэлегацыі беларускіх літаратараў наведаў Латвію, Чэхаславакію, Германію, Францыю. У наступным годзе ў складзе беларускай пісьменніцкай дэлегацыі, куды ўваходзілі Янка Купала, Якуб Колас, Міхась Чарот, ён наведаў Харкаў і прысутнічаў на ўрачыстасцях, прысвечаных памяці Тараса Шаўчэнкі.
Адзін з ініцыятараў тэатральнай дыскусіі ў лістападзе 1928 года (артыкулы «Два экзамены (Да пытання аб тэатральнай крытыцы)», «Чым пагражае нам Белдзяржкіно? (Да крытыкі тэматычнага плана)»). Выступленні Міхася Зарэцкага ў друку былі расцэненыя як праявы нацыянал-дэмакратызму. Разам з Андрэем Александровічам і Алесем Дударом ён заявіў пра выхад з БДУ (публікацыя ў «Савецкай Беларусі» 4 снежня 1928). У 1929 годзе выключаны з ВКП(б). Сябра СП БССР (з 1934). Да лістапада 1936 года працаваў загадчыкам аддзела літаратуры і мастацтва БелАН.
Арыштаваны 3 лістапада 1936 года ў Менску па адрасе: вуліца Абутковая, д. 23, кв. 3. Асуджаны пазасудовым органам НКУС 28 кастрычніка 1937 года як «актыўны член нацыянал-фашысцкай тэрарыстычнай арганізацыі» да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 7 снежня 1957 года. Асабовая справа К. № 11069-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Сям'я
Малодшы брат пісьменніка, Мікалай Касянкоў, таксама быў рэпрэсаваны ў 1937 годзе, прысуджаны да расстрэлу, аднак пазней расстрэл замянілі 10 гадамі адбыцця пакарання ў папраўча-працоўных лагерах. Загінуў ў 1941 годзе.
Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей (сын Слава, дачка Радаміра). Жонка пісьменніка Марыя Іванаўна спачатку была асуджаная на 7 гадоў знаходжання ў папраўча-працоўных лагерах і на 5 гадоў паражэння ў правах. Была рэабілітаваная ў 1941 годзе, а ў 1945 годзе была зноў асуджаная на 10 гадоў. Малалетнія дзеці засталіся адны, а пазней былі перададзеныя ў Мінскі дзіцячы прыёмнік, адкуль былі накіраваныя ў дзіцячы дом «Боркі» Калінінскай вобласці.
Творчасць
Літаратурная дзейнасць Зарэцкага пачалася ў 1921 годзе, хоць ён, паводле ўласных прызнанняў, не збіраўся быць пісьменнікам. Як успамінае сам Зарэцкі, аднойчы яму прысніўся яркі і незвычайны сон, уражанне ад якога не пакідала яго на працягу цэлага месяца. Зарэцкаму захацелася занатаваць гэтае ўражанне, і ён стаў пісаць. Пісаў доўга і вельмі старанна абдумваў кожную фразу, кожнае слова. Скончылася тым, што старанна перапісанае апавяданне ён даслаў у рэдакцыю газеты «Рабочий», аднак, сумняваўся, што яго надрукуюць.
Сцвярджаецца, што яго літаратурным дэбютам было апавяданне «У Саўках», змешчанае на старонках «Савецкай Беларусі» 29 снежня 1922 года. Але, дэбют трэба аднесці на больш ранні час, паколькі ў гэтай жа газеце 6 студзеня быў надрукаваны матэрыял пад назвай «Ці ж так?», 3 лютага — «Спатканне», 13 кастрычніка — «Сёння» («Малюнкі жыцця»), 22 лістапада — апавяданне «Цішка Бабыль» і толькі 29 снежня — «У Саўках».
Свой шлях у літаратуру Міхась Зарэцкі пачынаў з «малой прозы» і на працягу ўсёй творчай дзейнасці ахвотна звяртаўся да гэтай ёмістай жанравай формы. У сферу пісьменніцкай увагі траплялі перш за ўсё падзеі рэвалюцыйнай рэчаіснасці, жыццё працоўнага чалавека на пераломе гісторыі, класавыя сутыкненні, драматызм барацьбы новага і старога, духоўны рост чалавека, які спазнаў радасці перамогі над неспрыяльнымі абставінамі і над самім сабой. Абсягі яго творчых інтарэсаў з самага пачатку былі даволі шырокімі, разнастайнымі. Гэтаму спрыяў і жыццёвы вопыт, набыты маладым пісьменнікам за час працяглай службы ў Чырвонай арміі. У апавяданнях пісьменьнік часта звяртаўся да новых, мала распрацаваных тагачаснай беларускай літаратурай пластоў сацыяльнай рэчаіснасці і праяваў духоўнага жыцця чалавека. Зарэцкага як мастака не магла не прыцягваць сучасная яму рэчаіснасць, жыццё і праца людзей, побач з якімі ён жыў, клопаты і турботы, якія добра ведаў. Аб гэтым сведчаць апавяданні «Бель» (1924), «На маладое» (1924), «Дзіўная» (1925), «Смерць» (1926) і інш.
У 1930-я гг. Зарэцкі ўжо рэдка звяртаўся да малой жанравай формы. У нешматлікіх творах ужо значна менш мастацкай навізны, праблемнасці, смелага вырашэння тэмы, што мела месца ў ранейшыя гады. Праца над апавяданнямі стала адначасова і сур'ёзнай школай падрыхтоўкі пісьменніка да напісання буйных твораў. Лагічным працягам інтэнсіўных пошукаў пісьменніка ў галіне жанравай формы стала аповесць «Голы звер» (1926). Аповесць займае даволі прыкметнае месца ў творчасці Міхася Зарэцкага. Гэта змястоўны, вострапраблемны твор, у цэнтры якога герой адмоўнага плану. Вартасць аповесці ў тым, што надзённае пытанне сучаснага яму жыцця Зарэцкі пераводзіў у шырокі план, бо суадносіны інтарэсаў асобы і грамадства застаюцца актуальнымі сёння і будуць актуальнымі заўтра.
Урачысты шлюб Марыі Клементыны Сабескай з Якабам III Сцюартам
«Урачысты шлюб Марыі Клементыны Сабескай з Якабам ІІІ Сцюартам» — гістарычная карціна невядомага мастака XVIII стагоддзя, верагодна, са збораў Нясвіжскага замка. Месцазнаходжанне невядома. Памер карціны —.
Міхась Зарэцкі
Творчасць
У канцы 1920-х гг. Міхась Зарэцкі звярнуўся да драматычнай жанравай формы, паколькі пачаў адчуваць яе змястоўнасць, лаканічнасць, эстэтычную сілу і багатыя выяўленчыя магчымасці. Яго першыя п'есы — «Віхор на балоце» (1928) і «Белыя ружы» (1928—1929). Асноўны канфлікт п'есы «Віхор на балоце» — барацьба новых людзей супраць мяшчанства. Аб'ектамі выкрыцця ў ёй сталі бездухоўнасць, душэўная чэрствасць і мяшчанства.
Урачысты шлюб Марыі Клементыны Сабескай з Якабам III Сцюартам
Гісторыя
Карціна з такім сюжэтам адсутнічае ў інвентарах Нясвіжскага замка ХІХ ст. Магчыма, для тагачасных складальнікаў не быў зразумелы змест палатна і твор запісалі як невядомы. Аднак нельга адкідаць версію, што гэта або больш позняя копія, або карціна прывезена з іншага палаца. Твор пазначаны ў каталогу 1928 г. і ў вопісе, складзеным у 1939 г. Захаваўся фотаздымак у Інстытуце мастацтва Польскай акадэміі навук. Памеры палатна даволі вялікія — 230×135.
Міхась Зарэцкі
Творчасць
У канцы 1920-х — пач. 1930-хх гг. у творах пісьменніка прыкметна паглыбілася заклапочанасць далейшым лёсам рэвалюцыі, перспектывай практычнага ўвасаблення яе ідэалаў. Заклапочанасць перарастала ў сапраўдную грамадзянскую трывогу мастака-гуманіста за будучыню роднага краю, будучыню народу. У гэты перыяд адбываюцца значныя зрухі ў светапоглядзе пісьменніка, у яго стаўленні да многіх вострых праблем тагачаснага грамадства, палітычнага, культурнага жыцця. Сутнасць зрухаў — у рашучым павароце пісьменніка да нацыянальнай праблематыкі.
Урачысты шлюб Марыі Клементыны Сабескай з Якабам III Сцюартам
Апісанне
На творы адлюстраваны момант, калі прынц, прэтэндэнт на англійскі трон пад імем Якаб ІІІ, бярэ ў жонкі. Падзея адбылася 3 верасня 1719 г. у капліцы епіскапскага палаца ў. У Шатландскай нацыянальнай партрэтнай галерэі знаходзяцца вельмі падобныя творы: карціна алеем аўтарства, гравюра Антоніа Фрыза паводле вышэй згаданага сюжэта Агасціна Масучы. Нясвіжская карціна адрозніваецца ў дэталях і ў параўнанні з шатландскай меншая памерамі. Гэта, безумоўна, капійны твор, напісаны менш вытанчана і па ранейшаму ўзору. На жаль, адсутнасць карціны з галерэі Нясвіжскага замка не дазваляе ўпэўнена сказаць, што паслужыла мастаку асновай для стварэння копіі: алейны арыгінал або гравюра.
Міхась Зарэцкі
Творчасць
Многія рукапісы Міхася Зарэцкага загінулі, у прыватнасці, гістарычная драма «Рагнеда» (1929), працяг рамана «Крывічы».
У 1965 годзе на рускую мову быў перакладзены раман «Вязьмо» (перавыданне перакладу ў 1978). Раман «Сцежкі-дарожкі» на рускай мове друкаваўся ў скарочаным выглядзе на старонках газеты «Рабочий» у 1927 годзе, а новы поўны пераклад выйшаў у 1971 годзе. У 1980 годзе выдавецтва «Мастацкая літаратура» выпусціла ў перакладзе на рускую мову выбраныя апавяданні.
Пераклаў на беларускую мову раман «Цэмент» Фёдара Гладкова (1930), «Прыгоды бравага салдата Швейка ў часе сусветнай вайны» Яраслава Гашака (ч. 1, 1931). Выступаў і як крытык.
Пачынальнік рамантычнага кірунку ў беларускай савецкай прозе, пісьменнік-наватар, Міхась Зарэцкі ўзбагаціў беларускую літаратуру новымі ідэямі, вобразамі, прыкметна-пашырыў жанрава-стылёвыя, выяўленчыя магчымасці літаратуры.
Мішэль Абама
Мішэль ЛаВон Робінсан Абама (Michelle LaVaughn Robinson Obama, народжаная Мішэль Ла Вон Робінсан, нар. ) — амерыканскі адвакат, жонка 44-га прэзідэнта ЗША Барака Абамы, першая лэдзі ЗША.
Біяграфія
Мішэль Абама нарадзілася і вырасла ў паўднёвай частцы Чыкага. Пасля заканчэння сярэдняй школы атрымлівала адукацыю ў Прынстанскім універсітэце і Гарвардскай юрыдычнай школе, пасля чаго вярнулася ў Чыкага, дзе працавала ў юрыдычнай фірме «Сіднэй Осцін», затым у мэрыі Чыкага і ў медыцынскім цэнтры пры Чыкагскім універсітэце.
Брат Мішэль — Крэйг Робінсан, трэнер мужчынскай баскетбольнай каманды Універсітэта штата Арэгон.
З Баракам Абамам пазнаёмілася, калі ён стаў супрацоўнікам «Сіднэй Осцін». Нават пасля абрання Барака Абамы ў Сенат ЗША, іх сям’я вырашыла не пераязджаць у сталіцу ЗША Вашынгтон, і засталася жыць у паўднёвай частцы Чыкага.
У адрозненне ад свайго мужа, Барака Абамы, Мішэль з’яўляецца нашчадкам неграў-рабоў. Яе прапрапрапрабабулю ў 1850 годзе ўказаў у завяшчанні амерыканскі памешчык ў якасці маёмасці як «негрыцянскую дзяўчынку Мальвіну» коштам 475 долараў.
У амерыканскай прэсе Мішэль Абаму часта параўноўваюць з Жаклін Кенэдзі. Мішэль Абама — першая ў гісторыі першая лэдзі ЗША афраамерыканскага паходжання.
Перучыца
Перучыца (Перућица, Perućica, Perućica) — рэліктавы лес, адзін з чатырох рэліктавых лясоў Еўропы. Знаходзіцца на тэрыторыі нацыянальнага парка Суцьеска у Рэспубліцы Сербскай
Дзякуючы сваёй унікальнасці Перучыца з'яўляецца строга ахаванай тэрыторыяй. Першае сур'ёзнае даследаванне на тэрыторыі лесу было праведзена ў 1938 годзе. Перучыца ўпэўнена лідзіруе сярод лясных масіваў Дынарскага нагор'я як па колькасці дрэў і вышыні лесу, так і па відавай разнастайнасці і вонкаваму хараству. Гэта і з'явілася прычынай таго, што ў 1952 годзе Урад ССР БіГ у складзе СФРЮ даў лясному масіву плошчай 1234 гектары асаблівы статус «аб'екта навуковых даследаванняў», а ў 1954 годзе гэта наваколле, да якіх дадалі яшчэ 200 га суседніх тэрыторый, былл ўзята пад абарону дзяржавы ў якасці прыроднага парка.
Захаванне і абарона лясных прыродных багаццяў Перучыцы з'яўляецца адной з найважнейшых задач нацыянальнага парка Сут'еска. Усе натуральныя біялагічныя працэсы праходзяць тут без удзелу чалавека. Дрэвы гінуць ад старасці ці натуральных хвароб, а на іх месцы тут жа пачынаюць расці новыя маладыя дрэўцы. Адносна паўднёвае геаграфічнае становішча (Перучыца знаходзіцца на мяжы міжземнаморскай кліматычнай зоны) дазволіла яшчэ ў часы ледавіковага перыяду захавацца многім цеплалюбным еўрапейскім выглядам раслін і жывёл. Ледавікі захапілі толькі паўночныя межы і высакагорныя раёны лесу, пра што сведчаць ледавіковыя цыркі, марэны, гляцыяльныя наносы і інш.). У той жа час нізінныя раёны Перучыцы засталіся свабоднымі ад ледавіковага покрыва, што спрыяла развіццю многіх відаў раслін і жывёл.
Раслінны свет Перучыцы прадстаўлены букам, піхтай, елкай, букам прыальпійскім, грабам чорным, клёнам горным, елкай прыальпійскай, шматлікімі хмызнякамі, травамі і імхамі. Сур'ёзнае, сістэмнае даследаванне некаторых выглядаў раслін пачалося зусім нядаўна і далёка не завершана. Аднак ужо цяпер яснае, што на тэрыторыі Перучыцы расце цэлы шэраг эндэмічных раслін.
Лесх
Лесх (Λέσχης; VII стагоддзе да н. э.) — легендарны грэчаскі паэт з Лесбасу, якому прыпісваюць поўнае або частковае аўтарства паэмы «Малая Іліяда».
Звычайна Лесха атаесамляюць з мясэчкам Піра, аднак Еўтыхій Прокл называе яго Лесхам з Мітылены. Па падліках Яўсея Памфіла творчасць паэта прыпала на перыяд XVIII Алімпіяды, што адпавядае часу паміж 660 г. да н. э. і 656 г. да н. э.
Міхаіл Іосіфавіч Пачынак
Міхаіл Іосіфавіч Пачынак (, с. Ныркіў,, Цярнопальская вобласць, УССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 27 снежня 1951 года ў с. Ныркаў Залешчыцкага раёна Цярнопальскай вобласці (УССР).
Скончыў Львоўскі ордэна Леніна політэхнічны інстытут, інжынер-эканаміст; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, менеджар-эканаміст.
Працаваў дырэктарам філіяла «Гомельскія цеплавыя сеткі РУП «Гомельэнерга». Накіроўваўся Міністэрствам энергетыкі і электрыфікацыі СССР у Мангольскую Народную Рэспубліку на будаўніцтва Эрдэнэцкай ЦЭЦ.
З'яўляўся дэпутатам Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць трэцяга, дваццаць чацвёртага, дваццаць пятага і дваццаць шостага скліканняў.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае двух сыноў.
Саліх-рэіс
Саліх-рэіс (прыбл. 1488 — ) — турэцкі карсар і адмірал асманскага флоту.
Біяграфія
У 1529 годзе, разам з ён прымаў удзел у марской бітве з Іспаніяй ля вострава Фарментэра (Балеарскія астравы) знішчыўшы іспанскі флот разам з камандуючым.
Ён камандаваў правым флангам падчас знакамітай, дзе асманскі флот пад правадырствам Хайрадзіна Барбаросы разграміў праўзыходны па сіле флот Свяшчэннай Лігі.
У 1551 годзе за бліскуча праведзеную кампанію па заваёве Трыпалітаніі (сумесна з і ) яму быў падараваны тытул пашы і пост бейлербея Алжыра. Адначасова ён зрабіўся адміралам усяго асманскага флоту ў заходнім Міжземнамор'і. Пазней стараннямі Саліх-рэіса да Асманскай імперыі былі далучаны зямлі Марока, з прычыны чаго ўлада стамбульскіх уладароў распаўсюдзілася да самай Атлантыкі.
Памёр неўзабаве пасля няўдалай аблогі Мальты, у 1568 годзе.
Выдранік
Выдранік — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, за 9 км на паўднёвы захад ад горада Мядзел, за 5 км на паўночны ўсход ад вёскі Занарач.
Уваходзіць у склад гідралагічнага заказніка "Чарэмшыцы". Адносіцца да Нарачанскай групы азёр. З'яўляецца сточным вадаёмам.
Плошча паверхні возера - 0,07 км². Даўжыня - 400 м, найбольшая шырыня - 200 м, даўжыня берагавой лініі - 1,06 км.
Катлавіна возера прадаўгаватай формы, выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Водазбор вельмі забалочаны, пакрыты лесам. Берагі нізкія, парослыя хмызняком. Асаблівасці катлавіны і дна мала даследаваныя. З паўднёва-ўсходняй частцы возера выцякае ручай.
Вада возера - гідракарбанатна-кальцыевая, трафічны статус вадаёма - дыстрофны.
Возера месціцца ў запаветнай зоне, знаходжанне чалавека ў якой забаронена (акрамя навуковых даследаванняў).
Балота
Балота — участак сушы, які характарызуецца залішнім увільгатненнем сцёкавымі або праточнымі водамі, але не мае суцэльнага люстра вады на паверхні. Для балота характэрна адкладанне на паверхні глебы няпоўнасцю раскладзенага арганічнага рэчыва, якое ператвараецца затым у торф. Пласт торфу на балотах не меней 30 см, калі менш, то гэта забалочаныя землі.
Балоты ўзнікаюць двума асноўнымі спосабамі: у выніку забалочвання глебы або пры зарастанні вадаёмаў. Абавязковай умовай утварэння балот з’яўляецца пастаянная залішняя вільготнасць. Гэтаму спрыяе наяўнасць нізін, куды сцякаюць воды з атмасферных ападкаў і грунтавыя воды; на раўнінных тэрыторыях адсутнасць сцёку таксама вядзе да застою вады і ўтварэння балота. Чыннікам застою вады блізу паверхні могуць быць уласцівасці глебы і падсцілаючых яе парод: шчыльныя, непранікальныя для вады субстраты (гліны), водатрывалыя пласты вапнякоў і да т. п. Нарэшце, вялікую ролю ва ўтварэнні балот іграе клімат: у краінах дзе выпадае шмат ападкаў, а выпарэнне ідзе павольна, заболочанасць развітая мацней.
Каза свойская
Каза́ свойская (Capra aegagrus hircus) — парнакапытная жвачная жывёла сямейства пустарогіх. Адна з першых прыручаных чалавекам жывёл. Аб’ект козагадоўлі.
Біялагічныя асаблівасці
Козы непатрабавальныя да ўмоў утрымання, маюць высокую ўстойлівасць да захворванняў. Яны параўнальна скараспелыя, шматплодныя, добра акліматызуюцца ў разнастайных умовах.
Дзякуючы добра развітому стрававальнаму тракту пераварваюць корм, багаты клятчаткай (да 65 %). У іх лепшы, чым у кароў, абмен рэчываў: спажываюць у суткі 6—10 % сухога рэчыва корму (у адносінах да масы цела), а каровы толькі 2,5—3 %. Па біялагічных уласцівасцях козы падобны на авечак, асабліва спосабам выкарыстання раслінных кармоў, велічынёй, будовай зубоў і іх узроставай зменлівасцю, працягласцю жыцця, тэрмінам плоданашэння, агульнай марфалогіяй скурна-валасянога покрыва і іншымі прыкметамі.
Козы добра пасуцца як невялікімі групамі, так і паасобку на невялікіх участках, добра выкарыстоўваюць пашу на прывязі. На доўгай вяроўцы або ланцугу, прымацаванымі адным канцом да стальнога штыра, забітага ў зямлю, а другім да ашыйніка казы, яны могуць пасвіцца некалькі дзён у залежнасці ад прадукцыйнасці ўчастка.
Шэрснае покрыва ў коз большасці парод разнастайнае і зменьваецца па сезонах. Лінька пуху і восцей адбываецца неадначасова. Гэта дае магчымасць асобна збіраць з іх пух і восцевы волас.