cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бейрут
Асманскае панаванне
У 1866 годзе амерыканскія пратэстанцкія місіянеры заснавалі Сірыйскі пратэстанцкі каледж, які пазней стаў амерыканскім універсітэтам Бейрута. Друкаваныя станкі, увезеныя раней пратэстанцкімі і рымска-каталіцкімі місіянерамі, стымулявалі рост выдавецкай індустрыі горада, галоўным чынам на арабскай мове, але таксама на французскай і англійскай мовах. Да 1900 года Бейрут быў у авангардзе арабскай журналістыкі. Клас інтэлектуалаў імкнуўся адрадзіць арабскую культурную спадчыну і ў канчатковым выніку стаў першым выразнікам новага арабскага нацыяналізму.
Сучасны Бейрут
Бейрут быў акупаваны саюзнікамі ў канцы Першай сусветнай вайны, і горад быў заснаваны французскімі мандатнымі ўладамі ў 1920 годзе як сталіца дзяржавы Вялікі Ліван, якая ў 1926 годзе стала Ліванскай Рэспублікай. Мусульмане Бейрута былі абураныя ўключэннем горада ў склад Лівана, дзе дамінавалі хрысціяне, і заявілі аб сваёй лаяльнасці больш шырокаму панарабізму, што прывяло да нарастання канфлікту. Паскораны эканамічны рост Бейрута падчас французскага мандата (1920-43) і пасля яго прывёў да хуткага росту насельніцтва горада і росту сацыяльнай напружанасці. Гэтая напружанасць узмацнілася з-за прытоку тысяч палестынскіх бежанцаў пасля вайны 1948 года ў Палестыне. Палітычная і сацыяльная напружанасць у Бейруце і іншых раёнах Лівана разам з хрысціянска-мусульманскай напружанасцю перараслі ў адкрытыя ваенныя дзеянні ў 1958 годзе і яшчэ больш жорсткія ў 1975-90. У выніку гвалту, якім былі адзначаны тыя гады, Бейрут ператварыўся ў падзелены горад, пазбаўлены супольнасці замежнікаў, якія калісьці ўзбагачалі яго сацыяльную і культурную жыццё і надавалі яму асаблівы касмапалітычны характар, якім ён славіўся.
Заходні Бейрут быў у значнай ступені разбураны ў выніку баёў паміж ізраільскімі войскамі і членамі Арганізацыі вызвалення Палестыны (ААП) у 1982 годзе, калі Ізраіль распачаў поўнамаштабную атаку на базы ААП, якія дзейнічалі ў горадзе. Ізраільскія войскі атачылі заходні Бейрут, дзе размяшчалася большасць партызанскіх баз ААП, і серыя перамоваў прывяла да эвакуацыі войскаў і лідэраў ААП з Лівана ў іншыя арабскія краіны.
Раскол на рэлігійнай глебе толькі ўзмацніўся пасля сыходу Ізраіля. Ні сірыйскае вайсковая прысутнасць, ні фарміраванне кааліцыйных урадаў не змаглі аслабіць гвалт. Абстрэлы працягваліся, і большая частка насельніцтва пакінула горад.
У пачатку 1984, пасля няўдалай спробы ўзначаленай хрысціянамі ліванскай арміі сілай умацаваць свой кантроль над Заходнім Бейрутам, падзел паміж дзвюма часткамі горада стаў поўным. Ва Усходнім Бейруце парадак працягвала падтрымліваць да 1990 армія, якая дзейнічала ў супрацы з аб’яднанай хрысціянскай міліцыяй. Аднак у Заходнім Бейруце сітуацыя скацілася амаль да поўнай анархіі, паколькі розныя мусульманскія апалчэнцы неаднаразова ўступалі ў сутыкненні адзін з адным на вуліцах, каб звесці рахункі на рэлігійнай ці партызанскай глебе. Многія ліванцы і замежнікі былі ўзятыя ў закладнікі рознымі палітычнымі групамі, каб заставацца іх палоннымі на працягу месяцаў ці гадоў. Некаторыя з закладнікаў былі нават забітыя групамі, перапоўненымі рашучасці дамагчыся палітычных вынікаў. У 1986 лідэры Заходняга Бейрута прасілі сірыйцаў вярнуцца ў горад і ўзяць сітуацыю пад кантроль. Праз тры гады, у 1989, ліванская армія ва Усходнім Бейруце падвергла заходні Бейрут шматмесячным масіраваным абстрэлам, нібыта для вызвалення мусульманскіх раёнаў сталіцы ад сірыйскай акупацыі. На апошнім этапе грамадзянскай вайны значная частка Усходняга Бейрута і яго хрысціянскіх прыгарадаў былі разбураны або моцна пашкоджаны ў выніку сутыкненняў ліванскай арміі з хрысціянскай міліцыяй.
У гады пасля заканчэння Грамадзянскай вайны былі зроблены сур’ёзныя намаганні па аднаўленні разбуранай інфраструктуры Бейрута. Горад распрацаваў план мадэрнізацыі сваіх транспартных сродкаў, аднаўлення многіх гістарычных будынкаў і ажыўлення сваіх сектараў эканомікі з дапамогай мадэлі, заснаванай на прыватных інвестыцыях. Перажыўшы больш за дзесяць гадоў грамадзянскай вайны, Бейрут ў 1997 годзе прымаў Панарабскія гульні і ўступіў у ХХІ стагоддзе з пачуццём абноўленага аптымізму па меры пачатку рэканструкцыі горада.
Аднак Бейрут апынуўся закрануты шматлікімі канфліктамі, з якімі сутыкаюцца як Ліван, так і ўвесь рэгіён. Горад зноў стаў сведкам гвалту падчас вайны з Ізраілем у ліпені 2006 года. Два гады праз, пасля таго як урад паспрабаваў абвясціць па-за законам «Хезбалу», апошняя ўзяла пад кантроль значныя раёны Бейрута ў выніку жорсткай дэманстрацыі сілы. Супрацьстаянне было ўрэгулявана толькі пасля пасярэдніцтва Катара. Развіццё горада, якое было хуткім у першым дзесяцігоддзі ХХІ стагоддзя, запаволілася па меры таго, як грамадзянская вайна ў Сірыі пачала закранаць Ліван, а зніжэнне коштаў на нафту прывяло да скарачэння замежных інвестыцый арабаў Персідскага заліва. Гады адноснага спакою, тым часам, былі парушаныя 12 лістапада 2015 года, калі ў выніку выбуху, учыненага тэрарыстам-смяротнікам «Ісламскай дзяржавы Ірака і Леванта», загінулі больш за 40 чалавек і каля 200 атрымалі раненні.
Запаволенне інвестыцый у горад разам з велізарным абавязкам, узятым на яго пасляваеннае аднаўленне, прывяло да сур’ёзнага фінансавага крызісу ў канцы 2010-х гадоў. Урад, які адчувае недахоп грашовых сродкаў і змучаны зацяжнымі палітычнымі спрэчкамі, не змог адрэагаваць на маштабны лясны пажар на поўдзень ад Бейрута ў кастрычніку 2019 года; калі праз некалькі дзён быў уведзены новы падатак, у Бейруце і іншых гарадах па ўсёй краіне ўспыхнулі дэманстрацыі. 4 жніўня 2020 года гораду быў нанесены значны ўрон у выніку выбуху, якое, па словах афіцыйных асоб, было выклікана закінутым сховішчам нітрату амонія ў партовым раёне.
Еманжалінск
Еманжалінск (Еманжелинск) — горад (з 1951) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Еманжалінскага раёна Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 29,6 чалавек (2005). Заснаваны ў 1930 годзе.
Горад размешчаны на Паўднёвым Урале, за 50 км ад Чалябінска.
Дыямед
Дыяме́д (Διομήδης, літаральна «разумны нібы бог») — легендарны старажытнагрэчаскі герой. Валадар Аргаса. Удзельнік пахода эпігонаў і Траянскай вайны.
Ранняе жыццё
Паход эпігонаў на Фівы скончыўся смерцю Эгіялея, сына Адраста. Адраст памёр ад гора. Такім чынам, Дыямед застаўся адзіным прэтэндэнтам на прастол Аргаса. Для падмацавання сваіх правоў герой ажаніўся з Эгіялеяй, дачкой Эгіялея. Стаўшы ўладаром, ён умешваўся ў справы Калідона, адкуль выгнаў Тэрсіта.
Траянская вайна
Дыямед уваходзіў у лік жаніхоў Алены Цудоўнай і быў прывязаны клятвай дапамогі Менелаю. Пасля выкрадання Алены Парысам быў вымушаны ўдзельнічаць у Траянскай вайне. Яго флот з 80 караблёў быў другім па ліку пасля флота Агамемнана.
Дыямед — адзін з найбольш слынных герояў «Іліяды», другі наймагутнейшы ахейскі воін пасля Ахіла. Яго заступніцай была багіня Афіна. Даспехі Дыямеда выкаваў бог Гефест. У баі ледзь не забіў Энея, параніў двух алімпійскіх багоў Афрадыту і Арэса, што змагаліся на баку траянцаў, двойчы нападаў на Апалона. Падчас уварвання траянцаў у ахейскі лагер быў паранены і знаходзіўся на караблі. Згодна Гамеру, блізкім сябрам Дыямеда быў Адысей. Нягледзячы на насмешкі Агамемнана, ніколі не супрацьстаяў правадыру ахейцаў, удзельнічаў у прымірэнні Агамемнана і Ахіла. У рытуальных гульнях пасля смерці Патрокла выйграў трыножнік, які потым захоўваўся ў Дэльфах.
У іншых творах Траянскага цыкла апавядаецца, што Дыямед разам з Адысеям выкралі з Троі статую Палады. На гульнях пасля смерці Ахіла выіграў спаборніцтва ў бегу. Дыямед знаходзіўся знутры Траянскага каня і забіў шмат траянцаў падчас штурму Троі. Разам з Нестарам пакінуў Трою раней за іншых грэчаскіх правадырооў, таму шчасна дабраўся да Аргаса.
Дыямед у Італіі
Афрадыта не прабачыла Дыямеда за раненне. Пакуль ён змагаўся пад Трояй, яна падманам прывабіла яго жонку Эгіялею завесці палюбоўнікаў. Пасля вяртання Дыямеда яна не пусціла мужа ў Аргас. Засмучаны Дыямед перабраўся ў Этолію, а адтуль — у Апулію, дзе змагаўся супраць месалійцаў. Вергілій у «Энеідзе» паведамляў, што Дыямед адмовіўся ваяваць супраць Энея, калі даведаўся пра высадку траянцаў у Лацыа.
Грэкі і рымляне лічылі, што Дыямед заснаваў у Італіі некалькі гарадоў, у тым ліку Брындзізі, Венафра, Сан-Севера і Каноза-дзі-Пулья.
Noctua pronuba
Noctua pronuba — начны матылёк з сямейства совак.
Дыямед
Шанаванне
Дыямед — адзін з нешматлікіх старажытнагрэчаскіх міфічных герояў, які падобна Гераклу і Тэсею, меў свой культ шанавання. Цэнтры ахвярапрынашэнняў Дыямеду месціліся пераважна на Кіпры, ва ўсходняй частцы Адрыятыкі, на астравах Палагружа.
Noctua pronuba
Апісанне
Размах крылаў 50-60 мм. Афарбоўка пярэдніх крылаў можа вар'іраваць ад шэрай да цёмна-бурай. Пупышкападобная пляма на пярэдніх крылах заўсёды амаль чорная, колцападобная пляма ў светлай кайме, такога ж колеру, як і фон саміх крылаў, альбо святлей і без аблямоўкі. На пярэдніх крылах можа прысутнічаць малюнак, утвораны хвалістымі лініямі, цёмнымі рыскамі і плямамі. У вяршыні крыла знаходзяцца дзве чорныя плямы. Заднія крылы жоўта-рыжой афарбоўкі, з чорнай перавяззю, якая праходзіць ля вонкавага краю крыла.
Арэал і месцапражыванне
Арэал віду распасціраецца на тэрыторыі ад Заходняй Еўропы да Заходняй Сібіры, Цэнтральнай Азіі, паўночна-заходняй Індыі, Паўночнай Афрыкі. Від быў інтрадукаваны ў Паўночную Амерыку, дзе ён сустракаецца і амаль усюды па тэрыторыі кантынента за выключэннем Грэнландыі і Карыбскага рэгіёна. Матылі сустракаюцца ў лясах, на лугах, на палетках, астэпненых схілах, парках, садах, балотах, пашах, зрэдку ў стэпах.
Час лёту
Перыяд лёту матылькоў з мая па ліпень і верасень—кастрычнік.
Вусені
Вусень характарызуецца афарбоўкай ад брудна-белай да цёмна-бурай з трыма светлымі лініямі на спіне і паяскамі, утворанымі цёмнымі плямамі. Сілкуецца многімі хмызнякамі і травяністымі раслінамі, уключаючы дзьмухавец, шчаўе, вінаград, капуста, лук, буракі, календула, хрызантэмы, вяргіні і многія іншыя.
Пэцькіў
Пэцькіў (Пе́тьків) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Масты (Любанскі раён)
Масты́ (, Мосты) — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.
Аснова (Талалаіўскі раён)
Аснова (Основа) — пасёлак у Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Юркіўці (Талалаіўскі раён)
Юркіўці (Юркі́вці) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Павел Валер’евіч Трубіла
Павел Трубіла (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў «Гомелі», дзе гуляў за дубль. У 2010 годзе перайшоў у рэчыцкі «Ведрыч-97», дзе стаў іграком асновы.
У пачатку 2012 года перайшоў у магілёўскі «Дняпро», але рэдка з’яўляўся на полі. Сезон 2013 увогуле поўнасцю прапусціў з-за траўмы. У выніку ў лютым 2014 года пакінуў магілёўскі клуб.
У сакавіку 2014 года вярнуўся ў рэчыцкі клуб, які змяніў назву на «Рэчыца-2014». Быў асноўным іграком і капітанам рэчычан. Са снежня 2015 года знаходзіўся на праглядзе ў «Гомельчыгунтрансе», з якім у сакавіку 2016 года падпісаў кантракт. Па заканчэнні сезону 2016 пакінуў каманду. У маі 2017 года далучыўся да новастворанага рэчыцкага «Спадарожніка». У студзені 2019 года пакінуў рэчыцкую каманду.
Чэрнэцкэ (Талалаіўскі раён)
Чэрнэцкэ (Чернецьке) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Ну (літара)
Ն, ն (назва: ну, նու) — дваццаць другая літара армянскага алфавіта. Транскрыпцыя — n. Вымаўленне — Н. Лікавае значэнне — 400. Стварыў Месроп Маштоц у 405-406 гадах. У сярэднія вякі выкарыстоўваліся віды пісання «еркатагір», «баларгір», «шхагір», «натргір».
Каралеўства Італія (1861—1946)
Каралеўства Італія (Regno d'Italia) — дзяржава, якая ўзнікла ў 1861 годзе падчас Рысарджымента і аб'яднала ўсё незалежныя італьянскія дзяржавы ў адзіную краіну пад уладай Сардзінскага каралеўства. Кіруючая ў Сардзінскім каралеўстве Савойская дынастыя стала кіруючай дынастыяй Італіі. Пасля рэферэндуму 1946 года Італія перайшла ад манархічнага ладу да рэспубліканскага, а каралеўская сям'я пакінула краіну.
Аб'яднанне
Да 1861 года адзінай дзяржавы на тэрыторыі Італіі не існавала. На Апенінскім паўвостраве існавала некалькі незалежных італьянскіх дзяржаў, паўночна-ўсходняя яго частка знаходзілася пад уладай габсбургскай Аўстрыйскай імперыі. Напачатку XIX стагоддзя пачаліся войны за аб'яднанне Італіі пад сцягам Сардзінскага каралеўства. І хоць спачатку ваенныя дзеянні супраць Аўстрыі скончыліся няўдала, яны адыгралі важную ролю ва ўзняцці і распаўсюджанні патрыятычных пачуццяў. Падчас аўстра-італа-французскай вайны і высадкай войскаў Гарыбальдзі на Сіцыліі, якая рушыла за ёй, адбываецца аб'яднанне Сардзінскага каралеўства з Ламбардыяй, Тасканай, Раманьяй, Пармай, Модэнай і Каралеўствам абедзвюх Сіцылій. 17 сакавіка 1861 года парламент Сардзініі абвяшчае незалежнае Каралеўства Італія са сталіцай у Турыне, яго главой становіцца кароль Віктар Эмануіл II.
Аднак не ўся тэрыторыя Італіі была аб'яднана. Частка Апенінскага паўвострава па-ранейшаму знаходзілася пад уладай Аўстрыі, а ў Рыме, занятым французскімі войскамі, захоўвалася ўлада Папы Рымскага.
Падчас аўстра-прускай вайны Італія выступіла на боку Прусіі і здолела далучыць астатнія італьянскія землі. Затым у верасні 1870 года італьянскія войскі ўваходзяць у Рым, з якога да таго часу былі выведзены французскія войскі.
Пасля ліквідацыі Папскай вобласці ў 1870 годзе сталіца каралеўства была перанесена з Фларэнцыі ў Рым. Каралеўства Італія стала першай дзяржавай, якая кантралявала ўвесь Апенінскі паўвостраў (акрамя невялікага анклава Сан-Марына) з часу распаду Рымскай імперыі.
Пасля смерці Віктара Эмануіла II у 1878 годзе на трон узышоў яго сын Умберта I. Улада ў Італіі належала кабінету міністраў, паколькі манархія была канстытуцыйнай. Урад праводзіла палітыку пратэкцыянізму, павялічваў падаткі і ўводзіў мытныя бар'еры. Фактычна былі забаронены забастоўкі і свабодная прэса. Усё гэта прывяло да збяднення краіны і ўзмацнення эміграцыйных патокаў, асабліва ў ЗША. У знешняй палітыцы Італія аб'ядналася з Германіяй і Аўстра-Венгрыяй, заключыўшы з гэтымі краінамі ў 1882 годзе Траісты саюз. У канцы XIX стагоддзя Італія каланізавала спачатку Самалі, а потым Эрытрэю. Няўдалыя войны з Эфіопіяй, якая здолела абараніць сваю незалежнасць, прывялі да ўнутрыпалітычных крызісаў. 29 ліпеня 1900 года Умберта I быў забіты анархістам Гаэтана Брэшы. Трон перайшоў да яго сына Віктара Эмануіла III.
Больш за 10 гадоў (1903—1914) ва ўладзе быў прэм'ер-міністр Джавані Джаліці, ураўнаважаная палітыка якога прывяла да хуткага росту эканомікі Італіі. У краіне будавалася чыгунка, былі створаны буйныя кампаніі ў галіне судна-і аўтамабілебудавання, металургіі. Аднак у асноўным эканамічнае развіццё адбывалася на поўначы краіны, поўдзень заставаўся адсталым аграрным рэгіёнам. У 1912 годзе ў выніку вайны з Турцыяй Італія захапіла Лівію.
Удзел Італіі ў Першай сусветнай вайне
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Італія абвясціла пра свой нейтралітэт. Але шмат хто ў Італіі жадаў далучэння Трыеста і вобласці Трэнціна, якія належалі Аўстра-Венгрыі, таму, пасля правядзення тайных перамоў у Лондане 23 мая 1915 года, Італія ўступіла ў вайну на боку Антанты. Перамога ў баях паміж італьянскімі і аўстрыйскімі войскамі была на баку то першых, то другіх. Толькі ўступленне ў вайну ЗША летам 1917 года прывяло да вырашальнага пералому на карысць Антанты. 24 кастрычніка 1918 года італьянская армія пачала наступ, вынікам якога быў захоп Трыеста ў Трэнта, а 3 лістапада 1918 года Аўстра-Венгерская армія капітулявала. На мірных канферэнцыях па выніках вайны Італія атрымала тэрыторыі, на якія мела дамоўленасці да ўступлення ў вайну.
Прыход фашыстаў да ўлады
Пасля вайны ўмовы жыцця насельніцтва значна пагоршыліся — пачаўся рост коштаў, прамысловасць ахапіў крызіс. У краіне праходзілі рэвалюцыйныя выступы, адбываліся захопы заводаў у гарадах і бунты сялян у сельскіх раёнах. У гэты час быў створаны рух «Баявы Саюз» (Fascio di combattimento), які ўзначаліў былы лідар сацыялістаў Беніта Мусаліні. Пачаліся напады на левых актывістаў і расправы з палітычнымі праціўнікамі.
У 1921 годзе пад кіраўніцтвам Беніта Мусаліні была створана Нацыянальная фашысцкая партыя. У гэтым жа годзе 38 дэпутатаў ад гэтай партыі былі абраны ў парламент.
Пасля марша на Рым у 1922 годзе дзяржавай кіравала Нацыянальная фашысцкая партыя Беніта Мусаліні, і гэты перыяд вядомы як фашысцкая Італія.
4671 чалавек быў асуджаны па палітычных абвінавачваннях адмысловымі трыбуналамі (з іх 4030 — члены Камуністычнай партыі Італіі).
Каланіяльная імперыя
Каралеўства Італія мела некалькі калоній у Афрыцы: Эрытрэяй, Самалі, Лівіяй, Эфіопіяй. З 1936 года ўсходне-афрыканскія калоніі аб'яднаны ў калонію Італьянская Усходняя Афрыка. Падчас Другой сусветнай вайны Італія таксама захапіла Албанію, частку Югаславіі, Грэцыі, Егіпта і Брытанскае Самалі.
Главы дзяржавы
Главамі дзяржавы з'яўляліся каралі Савойскай дынастыі:
Урад
Каралеўства Італія з'яўлялася канстытуцыйнай манархіяй. Выканаўчая ўлада належала каралю, праз прызначаных ім міністраў. Абедзве палаты парламента — прызначаны Сенат і Палата выбарных дэпутатаў — абмяжоўвалі ўладу манарха. Канстытуцыя Каралеўства — Статут Альберціна была канстытуцыяй Каралеўства Сардзініі. Міністры падпарадкоўваліся непасрэдна каралю, аднак часцей за ўсё ўрад не мог застацца ва ўладзе без падтрымкі парламента.
Члены палаты дэпутатаў выбіраліся большасцю галасоў на выбарах па аднамандатных акругах. Кандыдатам была неабходна падтрымка звыш 50 % выбаршчыкаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні.
Пасля Першай сусветнай вайны была ўведзена прапарцыйная выбарчая сістэма. Сацыялісты сталі буйной партыяй, але яны былі не ў стане сфарміраваць урад, і парламент падзяліўся на тры розныя групоўкі, апроч сацыялістаў гэта былі лібералы і дэпутаты ад Каталіцкай народнай партыі (папуляры). Выбары праходзілі ў 1919, 1921 і 1924 гадах. Мусаліні затым адмяніў прапарцыйную выбарчую сістэму, і фашысцкая партыя атрымала абсалютную большасць месцаў у парламенце.
У перыяд 1925—1943 гадоў у Італіі была фактычна ўсталявана фашысцкая дыктатура, хоць Канстытуцыя фармальна заставалася ў сіле.
Бельмапан
Бельмапан (Belmopan) — горад і сталіца Беліза (з 1970). Насельніцтва складае 12 300 жыхароў (2004).
Гісторыя
Горад быў заснаваны ў 1962 годзе спецыяльна як новы адміністрацыйны цэнтр, пасля разбуральнага ўрагану 1961 года, які знішчыў вялікую частку будынкаў Беліз-Сіці — галоўнага горада Брытанскага Гандураса. Месца для новага горада было выбрана за 82 км на паўднёвы-захад ад старой сталіцы калоніі, далей ад узбярэжжа.
Украінскае (Талалаіўскі раён)
Украінскае (Украї́нське) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Белфаст
Бе́лфаст (Belfast, па-ірландску: Béal Feirste) — горад у Вялікабрытаніі. Сталіца і найбуйнейшы горад Паўночнай Ірландыі. Насельніцтва складае 276 459 жыхароў (2001).
Гісторыя
Вядомы з 1117 як умацаваны замак нарманаў, неаднаразова разбураўся і аднаўляўся. У 1613 атрымаў гарадскія правы. У канцы 17 ст. праз р. Лаган прахладзены мост, які садзейнічаў развіццю горада, y сярэдзіне 19 ст. здадзены ў эксплуатацыю суднабудаўнічыя верфі. Пасля расколу Ірландыі ў 1921 адзін з цэнтраў нацыянальна-вызваленчай барацьбы ў Паўночнай Ірландыі. 3 1969 месца крывавых сутычак і тэрарыстычных актаў паміж ірландскімі католікамі і англійскімі пратэстантамі.
Прамысловасць
Буйны цэнтр суднабудавання. Развіты таксама самалёта- і машынабудаванне, электронна-тэхнічная, прылада-будаўнічая, тэкстыльная (пераважна льняная), хімічная, мэблевая, харчовая, швейная, абутковая прамысловасць.
Транспарт
Порт на беразе заліва Белфаст-Лох, вузел чыгунак і аўгамабільных дарог, 2 аэрапорты.
Адукацыя, навука, культура
Універсітэт (з 1845). Музей, мастацкая галерэя.
Славутасці
Архітэктурныя помнікі 19—20 ст. (сабор, будынкі музея, парламента і інш.). Батанічны сад Белфаста.
Карабаш (Чалябінская вобласць)
Карабаш (Карабаш) — горад (з 1933) у Расіі, абласнога падпарадкавання ў Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 15,7 чалавек (2005). Заснаваны ў 1822 годзе.
Эканоміка
Горадаўтваральнае прадпрыемства — ЗАТ «Карабашмедзь». Карабашскі медзеплавільны завод быў заснаваны ў 1910 годзе англійскім прадпрымальнікам Джонам Леслі Урквартам. У горадзе таксама маюцца камбінат хлебапрадуктаў, радыёзавод ААТ «Кастрычнік».
Налес (Любанскі раён)
На́лес (, Налес) — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.
Ян Янавіч Сянкевіч
Ян Сянкевіч (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік польскага клуба «Алімпія» з Эльблёнга.
Клубная кар’ера
Перад сезонам 2015 значная колькасць маладых ігракоў, у тым ліку і Сянкевіч, была пераведзена ў асноўны склад. 21 сакавіка 2015 года дэбютаваў у асноўнай камандзе «Нёмана» ў першым матчы чвэрцьфінала Кубка Беларусі супраць БАТЭ (0:1), калі выйшаў у стартавым складзе на пазіцыі левага паўабаронцы. 23 мая 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 75-й хвіліне матча з «Мінскам» (0:2). У 2015—2016 гадах працягваў выступаць за дубль, зрэдку з’яўляючыся ў асноўным складзе гродзенцаў.
У сезоне 2017 на правах арэнды выступаў за мікашэвіцкі «Граніт», з 11 галамі стаў адным з найлепшых бамбардзіраў каманды. У пачатку 2018 года, пакінуўшы гродзенскі клуб, далучыўся да магілёўскага «Дняпра», з якім у сакавіку падпісаў кантракт. У складзе магіляўчан стаў трывала з’яўляцца на полі, звычайна выходзячы на замену.
У лютым 2019 года, калі стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», накіраваўся на прагляд у сталічны клуб, але не падышоў. У выніку, у сакавіку 2019 года далучыўся да «Смалявічаў» і неўзабаве падпісаў кантракт. У складзе смалявіцкай камандзе часцей выхадзіў на замену. У ліпені 2019 года быў аддадзены ў арэнду ў рэчыцкі «Спадарожнік», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену.
У лютым 2020 года падпісаў кантракт з мікашэвіцкім «Гранітам», аднак пазней пакінуў клуб і на сезон 2020 быў заяўлены ў складзе «Ліды». Стаў адным з ключавых ігркоў лідскай каманды, з 10 галамі ўзначальваў спіс бамбардзіраў Першай лігі.
У ліпені 2020 года перайшоў у «Гарадзею». Спачатку трывала з’яўляўся ў складзе, з кастрычніка стаў заставацца на лаўцы запасных. У пачатку 2021 года трэніраваўся з «Іслаччу» і мазырскай «Славіяй», а ў лютым далучыўся да «Смаргоні» і неўзабаве падпісаў кантракт. Гуляў у стартавым складзе каманды.
У ліпені 2021 года перайшоў у польскі клуб «Алімпія» з Эльблёнга.
Слабідка (Талалаіўскі раён)
Слабідка (Слобі́дка) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Співаковэ
Співаковэ (Співако́ве) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Рубаніў (Талалаіўскі раён)
Рубаніў (Ру́банів) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Шатландская раўнінная мова
Шатландская мова, скотс, англа-шатландская (скотс: Scots leid, Scots, гэльск. Albais/Beurla Ghallda) — адна з германскіх моў, блізкароднасная англійскай мове. Часам лічыцца дыялектам ці рэгіянальным варыянтам англійскай (так званы сярэднешатландскі дыялект старажытнаанглійскай мовы). Распаўсюджаная ў раўніннай Шатландыі (поўдзень і ўсход краіны), адсюль другая назва — раўнінная шатландская (Lallans Scots, Lowlands). Не варта блытаць з кельцкай шатландскай мовай, інакш званай гэльскай.
Рабухы
Рабухы (Рябу́хи) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Шатландская раўнінная мова
З узмацненнем уплыву англа-нармандскіх дваран у Шатландыі і развіццём гандлю з XIV стагоддзя скотс пачаў выцясняць з абыходку кельцкую шатландскую. Паступова гэльская мова стала сродкам зносін толькі жыхароў горнай часткі краіны і Гебрыдскіх астравоў, тады як насельніцтва гарадоў і раўнін, а таксама дзяржаўная адміністрацыя і дваранства перайшлі на скотс. Ужо ў канцы XV стагоддзя той факт, што кароль Якаў IV валодаў гэльскай мовай, выклікаў здзіўленне сучаснікаў. Пасля аб’яднання Англіі і Шатландыі пад уладай аднаго манарха ў 1603 годзе скотс стаў выцясняцца англійскай.
На шатландскай мове з часоў Сярэднявечча існуе багатая літаратура, перш за ўсё паэзія (Роберт Генрысан, Уільям Данбар, Гэвін Дуглас). Самы вядомы ў свеце шатландскі паэт — Роберт Бёрнс. Шатландскія дыялектызмы і нават урыўкі тэксту сустракаюцца ў англамоўных аўтараў рознага часу — ад Вальтэра Скота да Ірвіна Уэлша.
Пра назву
Найбольш агульнапрынятай назвай гэтага ідыёму ў беларускай мове з’яўляецца «шатландская» (мова ці дыялект). Аднак тая ж самая назва выкарыстоўваецца і для назвы гэльскай мовы. Часам таксама выкарыстоўваюцца назвы: скотс, лаланс, ніжнешатландская.
Лінгвагеаграфія
У сучаснай шатландскай назіраецца вялікая дыялектная дробнасць, асабліва ў горных раёнах і на астравах. Агульнагутарковая форма, якая існавала да XVI—XVII стагоддзяў, пазней выйшла з ужывання. У наш час, нягледзячы на наяўнасць літаратурнай мовы, няма агульнапрынятага гутарковага стандарту.
Англійская мова на тэрыторыі Ніжняй Шатландыі, апроч стандартнага варыянта, прадстаўлена таксама так званай шатландскай англійскай (Scottish Standard English), якая адчула некаторы ўплыў шатландскай мовы.
Сацыялінгвістычныя звесткі
Традыцыйна разглядаецца як разнавіднасць англійскай (дыялект ці група дыялектаў). Усё большы размах набывае рух за прызнанне шатландскай у якасці адной з трох асноўных моў Шатландыі (нароўні з гэльскай і англійскай). Да гэтага часу яна не ўключана ў праграму школьнай адукацыі, хоць варыянты такога ўключэння распрацоўваліся.
Афіцыйная моўная палітыка стараецца не заўважаць існавання шатландскай мовы, што асабліва ашаламляльна на фоне актыўных мер, якія прымаюцца па захаванні гэльскай мовы і нават па падтрыманні моў імігрантаў з Азіі і Афрыкі. Усе іншыя лічацца англамоўнымі, з некаторымі мясцовымі варыяцыямі.
Нягледзячы на гэта, шатландская мова мае адносна высокі сацыяльны прэстыж у рэгіёне, асабліва калі параўноўваць са становішчам англійскіх дыялектаў у Англіі. Асабліва трывалае месца яна займае на поўначы Шатландыі і на астравах (Аркнейскі і Шэтландскі архіпелагі).
Змяшаныя формы мовы
Паміж стандартнай англійскай і традыцыйнымі шатландскімі дыялектамі існуе вялікая колькасць прамежкавых формаў ад рэгіянальнай англійскай да гарадскіх шатландскіх дыялектаў, у якіх вялікая колькасць спрадвечнай лексікі заменена англійскімі эквівалентамі.
Дыялекты
На шатландскай мове заснаваны шатландскі кант — крэольская мова «шатландскіх падарожнікаў», цыганападобнай качавой групы.
Гісторыя мовы
Да XVII стагоддзя існавала багатая пісьмовая традыцыя на шатландскай мове, якая сышла на нішто пасля аб’яднання Шатландыі і Англіі. Сучасная шатландская літаратурная мова наўрад ці можа лічыцца непасрэдным працягам сярэднешатландскай, нягледзячы на багацце старажытных слоў. Пачынаючы з сярэдзіны XX стагоддзя робяцца пастаянныя спробы ўсталяваць адзіную норму для пісьмовай шатландскай мовы. Да нашага часу існуюць некалькі арфаграфічных мадэляў, блізкіх адна да адной. Іх агульным прынцыпам з’яўляецца пазадыялектнасць і ўлік літаратурнай традыцыі папярэдніх стагоддзяў. Ёсць вялікая колькасць літаратуры, галоўным чынам фальклорнага і гісторыка-культурнага характару. Існуе таксама і звычайная проза. Адзін з найбуйнейшых шатландамоўных пісьменнікаў XX стагоддзя — Х'ю Мак-Дыярмід.
Каслі
Каслі (Касли) — горад (з 1942) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Каслінскага раёна Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 18,6 чалавек (2005). Заснаваны ў 1747 годзе.
Горад размешчаны сярод азёр Ірцяш, Вялікія Каслі, Малыя Каслі, Кірэты і Сунгуль, за 138 км ад Чалябінска.
Ліцейны завод, радыёзавод, рыбзавод, швейная фабрыка. Лясгас.
Партрэт Тэклі Ружы Радзівіл (Нясвіжская партрэтная галерэя)
Партрэт Тэклі Ружы з Радзівілаў, дачкі Караля Станіслава Радзівіла і Ганны з Сангушкаў. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.
Праблемы атрыбутацыі
Некаторымі даследчыкамі атрыбутуецца Луі дэ Сільвестру, пры гэтым у фундаментальнай манаграфіі «Staatlich kunsts ammlangen gemäldegaliere. Alte Meister die gemalde des Louis de Sylvestre» гэта палатно не згадваецца.
Што тычыцца асобы на партрэце, то частка даследчыкаў лічыць, што паказана другая жонка Якуба Генрыка Флемінга Тэкля Ружа з Радзівілаў, зыходзячы з гравюры Нясвіжскай партрэтнай галерэі, а частка мастацтвазнаўцаў прытрымліваецца думкі, што на палатне першая жонка Якуба Генрыка Флемінга Францішка Ізабэла з Сапегаў.
Гісторыя
Паходзіць з калекцыі Радзівілаў у Нясвіжы (№ 90, да рэстаўрацыі № 232, 277; да 1941). Захоўваўся ў Дзяржаўнай карціннай галерэі БССР да 1941 года, фондах Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны (з 1948), у Дзяржаўным музеі БССР (з 1957 да 1968).
Рэстаўрыраваны ва Усесаюзнай цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі па кансервацыі і рэстаўрацыі музейных мастацкіх каштоўнасцей Л. І. Яшкінай у 1968—1972 гадах у Маскве.
Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі (Мінск).
Апісанне
На гэтым партрэце Тэкля Ружа прадстаўлена ў палацавым еўрапейскім касцюме пачатку XVIII стагоддзя. На ёй белая атласная сукенка са станікам на гарсэце з глыбокім дэкальтэ, аздобленым па краю вышыўкай. Ніжні край выраза дэкальтэ закладзены белымі празрыстымі карункамі, якія адцяняюць далікатную скуру. Шырокі да локця рукаў, аздоблены залатой вышыўкай, прыпадняты і сколаты залатой брошкай з вялікай жамчужынай і брыльянтамі. З-пад рукава сукенкі выступае пышны рукаў белай кашулі з карункавымі брыжыкамі. На правае плячо накінута цёмна-сіняя аксамітавая мантыя з узорыстай шаўковай падкладкай. Завітыя прыпудраныя валасы зачасаны ўверх і ззаду спускаюцца локанамі. Два кароткія завітыя локаны спускаюцца на лоб. Спадніца яшчэ не мае жорсткага каркаса.
Гніліцкі сельсавет
Гнілі́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Гніліца.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Гніліцкі (Глініцкі) сельсавет у складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Клясінскага сельсавета. 11 красавіка 1960 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў склад Касцягаўскага сельсавета (15 населеных пунктаў: Арцёхаў, Вясёлы, Гніліца, Грозны, Зарэчча, Зборны, Каўпіта, Леніна, Льва Талстога, Мікольск, Някрасава, Рашатнёўка, Слабада, Стайкі і Холмінкі) і ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Краснапольскага пассавета (15 населеных пунктаў: Буходзькава, Волата, Гара, Грыбаўшчына, Дзежыно, Доўгая Выгар, Дубраўка, Клясіна, Ламы, Малюшына, Непераможны, Сіняе Балота, Тур’я, Хвашчы і Шырокі).
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 30 населеных пунктаў.
Эдуард Леанардавіч Міцуль
Эдуа́рд Леана́рдавіч Міцу́ль (, ст. Добрык, Унецкі раён, Бранская вобласць —, ) — беларускі , барытон. Заслужаны артыст Беларусі (1970).
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Атрымаў раненні ў самым канцы вайны, калі закрыў сабой таварыша ад выбуху гранаты. Аскепак дагадзіў яму проста ў твар.
У 1950 годзе паступіў на вакальнае аддзяленне Гомельскага музычнага вучылішча. На праслухоўванне прыехаў, калі набор ужо завяршыўся, але Міцуля адразу ўзялі. Тая ж сітуацыя паўтарылася з Мінскай кансерваторыяй. Рэктар, кампазітар Багатыроў, склікаў кафедру і Міцулю паставілі пяцёрку па спецыяльнасці, ён здаў іншыя экзамены і быў прыняты ў кансерваторыю.
Тур’яўскі сельсавет
Тур’я́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Тур’я.
Данія на конкурсе песні Еўрабачанне
З моманту свайго дэбюту ў 1957 годзе Данія ўдзельнічала ў Еўрабачанні 43 разы. Данія прымала ўдзел ва ўсіх конкурсах да 1966 года, але потым адсутнічала з 1967 па 1977 год. Пачынаючы з 1978 года, Данія не прымала ўдзел толькі ў чатырох конкурсах. Данія атрымлівала перамогу на конкурсе тры разы.
Эдуард Леанардавіч Міцуль
Біяграфія
Пачынаў кар’еру ў капэле Шырмы. З’яўляўся «хросным бацькам» «Песняроў» і «Верасоў». Быў прэм’ерам на беларускай эстрадзе 1960-х гадоў, хоць з-за прыроднай сціпласці ніколі не імкнуўся да славы і поспеху. Акампануючым ансамблем у Міцуля былі «Лявоны». У 1955—1981 гадах саліст эстрады Белдзяржфілармоніі.
На ўвесь СССР Эдуарда Міцуля праславіла ў пачатку 1960-х гадоў песня аўтара Юрыя Семянякі «Посмотри, как в небе звезды хороши» з фільма «Каханнем трэба даражыць». Эдуард Міцуль павінен былў запісвацца на ўсесаюзнай студыі «», але ў дзень запісу выпадкова не прыйшоў на запіс. Замест яго сваю першую песню «Ты мне вясною прыснілася» запісалі «Лявоны». У 1966 годзе павінен быў ехаць у Маскву на Усесаюзны конкурс. Спецыяльна для Эдуарда Міцуля кампазітарам Ігарам Лучанком была напісана песня «Память сердца» на вершы Міхаіла Ясеня. Але за некалькі месяцаў да конкурсу высветлілася, што ўзрост Міцуля ледзь перавышае дапушчальны. Тады на конкурс вырашылі рыхтаваць малодшага і тады яшчэ нікому не вядомага Віктара Вуячыча. Міцуль перадаў яму сваю песню, распавядаў пра вакальныя нюансы, займаўся з ім.
Тур’яўскі сельсавет
Утвораны 15 студзеня 1965 года ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці БССР у складзе 28 населеных пунктаў (Буходзькава, Волата, Гара, Дзежыно, Доўгая Выгар, Дубраўка, Зялёная Рошча, Калодзецкі, Клясін, Князёўка, Курганне, Ламы, Малюшына, Навасёлкі, Непераможны, Новая Траўна, Новая Ясенка, Пачапы, Сасноўскі, Сіняе Балота, Станіслаў, Траўна, Трубільня, Тур’я, Усход, Хвашчы, Шырокі і Ясенка), якія знаходзіліся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 25 населеных пунктаў. 4 сакавіка 2014 года скасаваны пасёлкі Непераможны і Сасноўскі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1018 чалавек, з іх 98,0 % — беларусы, 1,5 % — рускія, 0,3 % — украінцы.
Эдуард Леанардавіч Міцуль
Біяграфія
У 1990-я гады выступаў у складзе мужчынскага вак ансамбля «Памяць сэрца» Рэспубліканскага Палаца ветэранаў; пастаянны удзельнік міжнароднага музычнага фестывалю «Залаты шлягер» (Магілёў). Пасля заканчэння кар’еры працаваў у Мінскай філармоніі вахцёрам.
Паповычка
Паповычка (Попо́вичка) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Новая Дуброва (Любанскі раён)
Но́вая Дубро́ва (, Новая Дуброва) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.
Hippasteria phrygiana
Hippasteria phrygiana — від марскіх зорак сямейства парадку.
Апісанне
Hippasteria phrygiana можа дасягаць да 20 см у дыяметры, яна мае кароткія прамяні на адносна вялікім целе. Цела цвёрдае, з цвёрдай структурай, падушкападобнае. Верхняя паверхня чырвонага колеру і пакрыта белымі, закругленымі на канцах грудкамі, ніжняя паверхня змяшчае многіх макраскапічных двухстворкавых педыцэлярый.
Арэал і асяроддзе пражывання
Жыве ў асноўным у Шатландыі, у тым ліку ў раёне Шэтландскіх астравоў, і ў Паўночным моры. Аб месцах пражывання вядома мала, як мяркуецца, жыве на плоскім ападкавых дні, сілкуючыся іншымі ігласкурымі і двухстворкавымі малюскамі.
Стэп (Талалаіўскі раён)
Стэп (Степ) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Катаў-Іванаўск
Катаў-Іванаўск (Ката́в-Ива́новск) — горад (з 1939) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Катаў-Іванаўскага раёна Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 19,6 чалавек (2005). Заснаваны ў 1757 годзе.
Ліцейна-механічны, цэментавы, прыборабудаўнічы завод.
Нундзіны
Нундзіны (Nundinae, ад novem — 9, dies — дзень) — у Старажытным Рыме рыначныя дні, у якія вяскоўцы прыходзілі ў горад. Нундзіны, якія першапачаткова адпавядалі прамежку часу паміж дзвюма фазамі Месяца, аддзяляліся адны ад адных сям'ю днямі. Тры рыначных дня ахоплівалі перыяд у 17 дзён ці Trinundinum.
Orthosia gothica
Orthosia gothica — начны матылёк з сямейства совак.
Імага
Размах крылаў складае 33-39 мм. Афарбоўка пярэдніх крылаў вар'іруе ад фіялетава-шэрага або цёмна-карычневага да бура-шэрага і зелянява-шэрага. У медыяльным вочку паміж унутранай папярочнай перавяззю і пупышкападобнай плямай буйная чорна-бурая пляма, якая нагадвае па форме літару яўрэйскага алфавіту нун. Задняе крыло светла-карычневае, ля кораня асветлена.
Яйка, вусень і кукалка
Паўсферычнае яйка шэрага колеру са мноствам падоўжных рэбраў. Цэнтральная пляма і месца перавязкі цёмна-чырвоныя. Вусені жоўта-зялёнага колеру, маюць невялікія жоўтыя кропкі, тонкія белыя лініі па цэнтры спіны, па баках вельмі шырокія і выразна акрэсленыя белыя поласы і бялёсыя дыхальцы. Чырвона-карычневая кукалка мае два выгнутых кручкі на крэмастары (спецыяльнае патаўшчэнне на канцы брушка).
Стэпаніўскэ
Стэпаніўскэ (Степа́нівське) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Orthosia gothica
Падобныя віды
Вонкава не адрозніваецца ад усходне-азіяцкага віду Orthosia askoldensis. У гэтым выпадку для дакладнага вызначэння неабходна даследаванне палавых органаў.
Распаўсюджанне
Арэал віду распасціраецца ад Пірэнэйскага паўвострава праз усе краіны Еўропы да Усходняй Азіі, уключаючы Японію. На поўначы яе можна знайсці за Палярным кругам. Паўднёвая мяжа праходзіць па паўночнай мяжы Міжземнамор'я праз Малую Азію на ўсход. У гарах сустракаецца на вышыні да больш чым 2000 метраў над узроўнем мора. Насяляе лясныя ўзлескі, паляны, балоты, хмызняковыя лугі, культурныя і антрапагенныя ландшафты.
Франкфурцкі марафон
Франкфурцкі марафон (афіцыйная назва да 2010: Commerzbank Frankfurt Marathon, з 2011: BMW Frankfurt Marathon) — марафон, які праводзіцца штогод у Франкфурце-на-Майне, пачынаючы з 1981. Гэта старэйшы гарадскі марафон і другі па колькасці ўдзельнікаў марафон у Германіі.
Рэкорды марафону (лепшы час):
Orthosia gothica
Падвіды
Orthosia gothica мае два падвіды:
Франкфурцкі марафон
Мужчыны: 2:03:42, Вільсан Кіпсанг (Wilson Kipsang) (Кенія), 2011
Жанчыны: 2:21:01, Меселэх Мелкаму (Meselech Melkamu) (Эфіопія), 2012
Свяшчэнны цар
Свяшчэнны цар ці цар свяшчэннадзеянняў (rex sacrificus, rex sacrificulus) - другі паводле значнасці пасля Вялікага пантыфіка служыцель культа ў старажытным Рыме пасля абвяшчэння рэспублікі. Выконваў
Жонка свяшчэннага цара мела тытул regina sanctorum (свяшчэнная царыца). У дзень выгнання цароў яна здяйсняла ў каміцыях ахвярапрынашэнне. Пасада свяшчэннага цара была, як мяркуецца, скасавана Феадосіям I.
Равяцічы (гміна)
Гміна Равяцічы (Gmina Rewiatycze, таксама ) — колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1932 года ў Палескім ваяводстве Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў Равяцічах.
У міжваенны перыяд гміна ўваходзіла ў склад Пружанскага павета Палескага ваяводства. 22 студзеня 1926 года ў склад гміны Равяцічы перададзена частка тэрыторыі скасаванай гміны Чарнякава, у той час як частка тэрыторыі гміны Равяцічы перададзена гмінам Міжлессе (новаўтворанай) i Бяроза-Картузская.
1 красавіка 1932 года гміна скасавана, яе тэрыторыя ўключана ў склад гмін Малеч і Сігневічы (новаўтворанай).
Стэпавэ (Талалаіўскі раён)
Стэпавэ (Степове́) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Харкавэ (Талалаіўскі раён)
Харкавэ (Харкове́) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Музей скульптур пад адкрытым небам Мідлхейм
Музей скульптур пад адкрытым небам Мідлхейм (Openluchtmuseum voor beeldhouwkunst Middelheim, Musée de sculpture en plein air de Middelheim) — музей пад адкрытым небам у бельгійскім горадзе Антверпен.
Гісторыя
Парк Мідлхейм вядомы з 1342 года, у 1910 годзе ён быў выкуплены горадам у прыватных уладальнікаў. У час Другой сусветнай вайны быў моцна пашкоджаны падчас авіяцыйных бамбардзіровак. У 1950 годзе ў парку прайшла першая міжнародная выстаўка скульптуры і ў тым жа годзе па ініцыятыве бургамістра Антверпена Крайбекса быў створаны музей сучаснай скульптуры пад адкрытым небам. У стварэнні музея таксама прымалі ўдзел і вядомыя замежныя спецыялісты, у тым ліку прафесар Палукіні, скульптары Генры Мур і Восіп Цадкін.
Калекцыя
У калекцыі музея 1360 твораў мастацтва, у тым ліку 480 скульптур, 280  медалёў і 600  малюнкаў і  гравюр.
Капейск
Капе́йск (Копейск) — горад (з 1933 года) у Расіі, абласнога падпарадкавання ў Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 138,5 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1907 годзе.
Горад размешчаны на Паўднёвым Урале, за 18 км ад Чалябінска. Вуглездабыча.
Мацвеевічы (гміна)
У міжваенны перыяд гміна ўваходзіла ў склад Пружанскага павета Палескага ваяводства. 22 студзеня 1926 года ў склад гміны Мацвеевічы перададзена частка тэрыторыі скасаванай гміны Чарнякава, пасля чаго гміна была перайменавана ў гміну Міжлессе (у склад якой адначасова ўключана частка тэрыторыі гміны Равяцічы).
Holothuriidae
Holothuriidae — сямейства галатурый.
Holothuriidae маюць тоўстыя мясістыя целы і некалькі радаў амбулакральных ножак, якія выкарыстоўваюцца для перамяшчэння і для ўтрымання на субстраце. Цела часта пакрыта тупымі выступамі, вядомых як сасцы. Многія з членаў гэтага сямейства здольныя выкідваць з клаакі масу ліпкіх нітак, вядомых як кюўеравы органы, каб адцягнуць драпежнікаў, або выкінуць адтуль уласны кішачнік.
Прадстаўнікі гэтага сямейства жывуць у нізкіх і сярэдніх шыротах усіх акіянаў свету. Яны часта жывуць у каралавых рыфах і бліжэйшых пясчаных грунтах, і толькі нешматлікія з іх сустракаюцца ў больш глыбокіх водах. У Інда-Ціхаакіянскім рэгіёне яны часта вельмі шматлікія на каралавых рыфах. Большасць відаў дэтрытафагі.
Некаторыя прадстаўнікі сямейства ўжываюцца ў ежу пад назвай «трэпангі».
Роды
Гэта другое па велічыні сямейства галатурый, якое ўключае каля 185 відаў :
Іспанская рэвалюцыя (1820)
Іспанская рэвалюцыя 1820—1823 — буржуазная рэвалюцыя, якая ставіла задачай адмену феадальных адносін у Іспаніі. Прычынамі рэвалюцыі з'яўляўся сацыяльна-эканамічны крызіс, французская акупацыя 1808—1813 гадоў, аддзяленне амерыканскіх калоній. Пачатак рэвалюцыі паклала выступленне войскаў у Кадысе, якое выклікала паўстанне ва ўсёй краіне. 9 сакавіка 1820 года кароль Фердынанд VII аднавіў канстытуцыю 1812 года. Былі ліквідаваны маяраты, зачынены частка кляштароў з нацыяналізацыяй іх зямлі, напалову скарочаны царкоўныя дзесяціны, уведзены прамы падаходны зямельны падатак, адзіны мытны тарыф.
У 1821 годзе ажывілася контррэвалюцыя, якая абапіралася на падтрымку замежных дзяржаў. 7 красавіка 1823 года Францыя распачала інтэрвенцыю ў Іспанію. Інтэрвенты хутка прасунуліся наперад. 30 верасня 1823 года капітуляваў канстытуцыйны ўрад. 1 кастрычніка 1823 года кароль аднавіў абсалютысцкі рэжым.
Бялград
Бялград (Београд, Beograd) — сталіца і найбуйнейшы горад Сербіі. Адзін з найстарэйшых гарадоў Еўропы, ляжыць на скрыжаванні гандлёвых шляхоў паміж Заходняй і Усходняй Еўропай.
Геаграфія
Самая высокая кропка Бялграда — 116,75 м над узроўнем мора, каардынаты горада — 44°49’14" паўночнай шыраты 20°27’44" усходняй даўгаты. Сталіца Сербіі размешчана ў месцы зліцця дзвюх буйных рэк — Дуная і Савы. Гістарычны цэнтр (сённяшняя Бялградская крэпасць) знаходзіцца на правым беразе ракі Сава.
Плошча горада складае 359,92 м², разам з раёнамі Новы Бялград і Земуна.
Клімат
Клімат — умерана-кантынентальны. Сярэднія тэмпературы студзеня — ад −3 да +9 °C, ліпеня — ад +18 да +25 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — прыблізна 700 міліметраў.
Зімою і ўвосень часта дзьмуць вельмі моцныя паўднёва-усходнія вятры, якія зараджаюцца над Афрыкай і ідуць у кірунку Венгрыі.
Гісторыя
Вытокі гарадской гісторыі належыць шукаць у эпасе кельтаў, якія заснавалі на месцы зліцця рэк Сава і Дунай сваё паселішча Сінгідунум. У сваёй гісторыі Бялград заваёўвала і руйнавала амаль дашчэнту 40 войскаў, і 38 разоў ён быў адбудаваны нанава. Старажытныя сцены горада пабачылі кельтаў і рымлян, готаў і франкаў, славян і туркаў.
Сербскае Каралеўства
З 1817 горад з’яўляўся сталіцай Княства Сербіі (за выключэннем перыяду з 1818—1841, калі сталіцай быў Крагуевац ).
Калі Сербія атрымала поўную незалежнасць у 1878 г. і стала каралеўствам, Бялград ізноў стаў адным з ключавых гарадоў на Балканах, пачаў вельмі хутка развівацца.
Пасля адкрыцця чыгункі з Бялграда да Ніша насельніцтва горада пачало павялічвацца, у 1900 г. у горадзе пражывала прыкладна 69 100 чалавек. Неўзабаве, у 1905 г. насельніцтва павялічваецца да 80 000, а ў пачатку Першай сусветнай вайны ў 1914 г. да 100,000, не лічачы Земуна, які належаў тады Аўстра-Венгрыі.
Пасля Першай сусветнай вайны і акупацыі аўстра-венгерскімі і нямецкімі войскамі, Бялград зноў пачынае імкліва развівацца і мадэрнізавацца ў якасці сталіцы Каралеўства Югаславіі.
Другая сусветная вайна
25 сакавіка 1941 г. Югаславія падпісала Траісты пакт і такім чынам далучылася да краін нацыскага боку. 27 марта ўрад, які падпісваў пакт быў зрынуты, краіна выйшла з дагавора.
6 і 7 красавіка горад моцна бамбардзіраваўся нямецкімі паветранымі сіламі. Пасля капітуляцыі Каралеўства Югаславіі, Бялград быў уключаны ў склад Незалежнай дзяржавы Харватыі (нацысцкай марыянеткавай дзяржавы).
Змаганне за вызваленне Бялграда пачалося 13 кастрычніка, горад быў канчаткова вызвалены 20 кастрычніка 1944 сумеснымі сіламі партызан і Чырвонай Арміі.
СФР Югаславія
У пасляваенны перыяд Бялград з’яўляўся сталіцай новай Югаславіі, і неўзабаве ператварыўся ў буйны прамысловы цэнтр. У 1951 г. пачалося будаўніцтва новага раёна горада — Новы Бялград, па іншым боку ракі Савы.
У маі 1980 г. у горадзе памірае пажыццёвы прэзідэнт Югаславіі Іосіп Броз Ціта. На яго пахаванні прысутнічала амаль 700 тыс. чалавек.
Органы ўлады
Бялград мае статус адмысловай тэрытарыяльнай адзінкі ў складзе Рэспублікі Сербіі, са сваімі мясцовымі органамі ўлады.
Рада
Рада горада з’яўляецца прадстаўнічым органам, які выконвае асноўныя функцыі органаў мясцовага самакіравання, устаноўленых заканадаўствам і статутам горада. Рада ўключае 90 членаў, якія абіраюцца на мясцовых выбарах на тэрмін 4 года.
Граданачальнік
Мэр Бялграда прадстаўляе горад і выконвае выканаўчыя функцыі. Абіраецца, спачатку, ў якасці члена Рады горада, затым прамым тайным галасаваннем, тэрмінам на чатыры года. Мэр не можа выконваюць іншых дзяржаўных функцый, акрамя сваёй пасады.
Гарадскі савет
Гарадскі савет з’яўляецца органам, які каардынуе ажыццяўленне функцый мэра горада і ажыццяўляе кантрольна-наглядныя функцыі за работай гарадской адміністрацыі. Гарадскі савет складаецца з мэра, намесніка мэра і 9 членаў, абіраецца членамі Рады горада.