cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аперацыя «Айдэр»
Перадгісторыя
12 мая 2000 года Узброеныя сілы Эфіопіі пачынаюць буйную наступальную аперацыю, падчас якой эрытрэйцы церпяць сур’ёзнае паражэнне. Яны, у сувязі з поспехамі праціўніка, пагадзіліся сесці за стол перамоваў. Бакі дамовіліся сустрэцца 29 мая ў горадзе Алжыр.
Паветраны налёт
29 мая, у дзень пачатку мірных перамоваў у Алжыры, ВПС Эфіопіі — відавочна з мэтай узмацніць пазіцыі сваёй дэлегацыі — нанеслі ўдары па эрытрэйскіх гарадах Асмэра, і.
Рэакцыя
Як заявіў начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл Эфіопіі генерал-лейтэнант Цадкан Гебрэтэнсэй, удар быў нанесены з мэтай «вывесці з гульні ».
Выконваючы абавязкі афіцыйнага прадстаўніка Дзяржаўнага дэпартамэнту ЗША Філіп Г. Рыкер заклікаў эфіопаў надалей устрымацца ад авіяўдараў, у тым ліку — па аэрапорце Асмэры, паколькі праз апошні ідзе асноўны паток гуманітарнай дапамогі Эрытрэі.
Мэжоўскі раён
Мэжоўскі раён (Межівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мэжава (Межова).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 24203 чалавекі, плошча — 1250 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 9 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 50 сёлаў.
Максіміліян I Іосіф Вітэльсбах
Біяграфія
Сын прынца Фрыдрыха Пфальц-Цвейбрукен-Беркенфельдскага і Марыі Францыскі Зульцбахскай. У 1795 годзе атрымаў у спадчыну Цвейбрукен, а па спыненні са смерцю Карла Тэадора Пфальц-Зульцбахскай лініі ў 1799 годзе стаў курфюрстам Пфальц-Баварыі і герцагам Юліха і Берга.
Мноства кляштароў было пры ім скасавана, універсітэт перанесены з Інгальштата ў Ландсгут, заснавана Акадэмія мастацтваў, палепшана школьная справа, прадпрыняты карэнныя рэформы ў ваенным ведамстве, фінансах, сялянскіх справах, судаводстве і паліцыі.
У памяць пра ўдзел Максіміліяна ў секулярызацыі баварскай адукацыі яго імя (разам з імёнамі заснавальнікаў) носяць два ўніверсітэты Баварыі: Вюрцбургскі ўніверсітэт Юліуса-Максіміліяна і Мюнхенскі ўніверсітэт Людвіга-Максіміліяна.
Сям'я
У 1785 годзе ён ажаніўся з Аўгустай Вільгельмінай Гесэн-Дармштацкай (1765—1796), у іх было 5 дзяцей:
Стаўшы ўдаўцом ва ўзросце 40 гадоў, Максіміліян I ажаніўся другі раз у 1797 годзе з Каралінай Бадэнскай (1776—1841), дачкой Карла Людвіга Бадэнскага. У гэтым шлюбе нарадзіліся:
Ладзіслаў Крэйчы
Ладзіслаў Крэйчы (Ladislav Krejčí; нар, , Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, левы вінгер пражскай «Спарты» і нацыянальнай зборнай Чэхіі.
Кар’ера
Ладзіслаў з’яўляецца прадуктам акадэміі пражскай «Спарты». За асноўны склад клуба дэбютаваў 27 лютага 2010 года ў матчы супраць «Пршыбрама». У першым жа для сябе матчы сезону 2011/12 Крэйчы забіў гол у браму пражскай «Славіі», а ў наступнай гульні футбаліст адзначыўся галявой перадачай. Пасля такога старту футбаліст пачаў рэгулярна выходзіць на поле.
6 ліпеня 2016 года перайшоў у італьянскую «Балонню». У жніўні 2020 года вярнуўся ў «Спарту».
Дасягненні
«Спарта»:
Міхаіл Міхайлавіч Герасімаў
Міхаіл Міхайлавіч Герасімаў (Михаи́л Миха́йлович Гера́симов; 2 [15] верасня 1907,, Расійская імперыя — , , РСФСР) — савецкі антраполаг, археолаг і скульптар, доктар гістарычных навук (1956), заслужаны дзеяч навукі. Аўтар методыкі аднаўлення вонкавага аблічча чалавека на аснове шкілетных рэшткаў — так званага «метада Герасімава».
IC 2961
IC 2961 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Папскі Грыгарыянскі ўніверсітэт
Папскі Грыгарыянскі Універсітэт (Pontificia Universitas Gregoriana, Universitas Gregoriana Societatis Jesu) — адна са старэйшых рымска-каталіцкіх навучальных устаноў, размешчаная ў Ватыкане. Кіруе Папскім Грыгарыянскім універсітэтам ордэн езуітаў. За дзейнасць універсітэта адказваюць перад рымскай курыяй генерал ордэна езуітаў і прызначаны папам кардынал-пратэктар. Рыхтуе кадры для цэнтральных і перыферыйных царкоўных устаноў.
Гісторыя
Заснаваны ў 1551 Ігнаціям Лаёлай і Францыскам Борджа і названы напачатку Scuola di grammatica, d’umanita e dottrina cristiniana («Школа граматыкі, гуманітарных навук і хрысціянскага вучэння»); быў вядомы таксама як Collegium Romanum (Рымскі калегіум). Папам Юліем III пераўтвораны ва ўніверсітэт. Атрымаў падтрымку ад папы Грыгорыя XIII, які ў 1682 годзе выдзеліў яму значную суму з папскай казны і перадаў шэраг будынкаў. У 1926 годзе у склад ўніверсітэта уключаны Вышэйшы інстытут рэлігійнай культуры, у 1928 годзе — Папскі інстытут усходніх даследаванняў (заснаваны ў 1917), у 1955 годзе — Папскі біблейскі інстытут (заснаваны ў 1909).
Структура
Грыгарыянскі ўніверсітэт мае факультэты багаслоўя, філасофіі, кананічнага права, гісторыі Цэрквы, місіялогіі, грамадскіх навук; пры ўніверсітэце існуюць інстытуты духоўнага жыцця, псіхалогіі, рэлігійных даследаванняў, астранамічная абсерваторыя, а таксама Вышэйшая школа лацінскай мовы і літаратуры.
Выпускнікі ўніверсітэта
Папы, якія скончылі Грыгарыянскі ўніверсітэт:
У Грыгарыянскім універсітэце выкладалі Роберт Белармін, Франсіска Суарес, Габрыэль Васкес і іншыя выбітныя каталіцкія багасловы. Выпускнікамі Грыгарыянскага ўніверсітэта з’яўляюцца шматлікія кардыналы і біскупы.
У наш час у Грыгарыянскім універсітэце працуюць каля 300 выкладчыкаў і вучацца больш 2,5 тысяч студэнтаў.
Веймарскі ўніверсітэт «Bauhaus»
Веймарскі ўніверсітэт «Bauhaus» (Bauhaus-Universität Weimar) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Веймар.
Агульная характарыстыка
Універсітэт спецыялізуецца ў мастацкай і тэхнічнай сферах. Заснаваная ў 1860 годзе як Саксонская мастацкая школа, установа атрымала статус ВНУ 3 чэрвеня 1910 года. У 1919 годзе вучэльня была перайменаваная ў «Bauhaus» (літаральна з нямецкай «Будуем дом») яе новым дырэктарам Вальтэрам Гропіусам, а сваю цяперашнюю назву яна атрымала ў 1996 годзе. У 2019 годзе ўніверсітэт адзначыў стагоддзе з дня заснавання «Bauhaus» разам з партнёрамі па ўсім свеце.
Школа «Bauhaus» праславілася сваім падыходам да дызайну, які спрабаваў аб'яднаць прынцыпы масавай вытворчасці з індывідуальным мастацкім бачаннем і імкнуўся спалучаць эстэтыку з паўсядзённым функцыяй. Стыль «Bauhaus» пазней стаў адной з самых уплывовых плыняў у сучасным дызайне, мадэрнісцкай архітэктуры і мастацтве, дызайне і архітэктурнай адукацыі. Рух «Bauhaus» аказаў глыбокі ўплыў на развіццё еўрапейскага мастацтва, архітэктуры, графічнага дызайну, дызайну інтэр'еру, прамысловага дызайну і друку. У лік супрацоўнікаў «Bauhaus» ў розны час уваходзілі такія выбітныя мастакі, як Паўль Клее, Васіль Кандзінскі і Ласла Мохай-Надзь.
Чартапалох калючы
Чартапало́х калючы, Растроп (Carduus acanthoides) — від кветкавых травяністых раслін роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая, калючая, рэдка апушаная, светла-зялёная расліна вышынёй 0,3—1,5 м. Корань верацёнападобны. Сцябло прамое, баразнаватае, крылатае, простае або разгалінаванае ў верхняй частцы. Лісце чаргаванае, скурыстае, жорсткае, простае, выемчата-перыстарадзельнае, да 20 см у даўжыню, сядзячае, з моцнымі жоўтымі калючкамі даўжынёй да 8 мм па краі. Ніжняе лісце рана ападае. Кветкавыя кошыкі адзіночныя або па 2—3 на кароткіх калючых кветаносах, амаль шарападобныя, да 3 см у дыяметры, малінавага ці цёмна-ружовага колеру. Плод — крыху рабрыстая, шэра-аліўкавая сямянка з чубком.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, Паўночнай Афрыкі (Егіпет), умераных абласцей Азіі. Натуралізавалася на тэрыторыі Новай Зеландыі, Паўночнай Амерыкі, у Аргенціне і Уругваі.
Святлолюбівая расліна, ксерафіт, мезафіт і эўтроф. Расце ў стэпах, на сухіх лугах, камяністых россыпах, пашах, агародах і ў вінаградніках, каля дарог, на засмечаных месцах. Цвіце ў чэрвені—верасні.
Ахоўваецца на тэрыторыі Эстоніі.
Гаспадарчае значэнне
Лекавая і пустазельная расліна.
Летас
Летас (Lake Letas) — найбуйнейшае прэснаводнае возера Вануату і астравоў Акіяніі (выключаючы Новую Гвінею), знаходзіцца ў цэнтры вулканічнага вострава Гауа ў складзе астравоў Банкс. У 2004 годзе ўключана ў папярэдні спіс аб’ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Возера мае U-падобную форму і акружае з усіх бакоў (акрамя паўднёвага захаду) гару Гхарат. Даўжыня Летаса з поўначы на ​​поўдзень складае каля 9 км, шырыня — каля 6 км, а плошча — 19 км². Возера знаходзіцца ў цэнтры вострава дыяметрам у 20 км на вышыні прыкладна ў 418 м над узроўнем мора. Найбольшая глыбіня складае каля 350 м. Летас уяўляе сабой кратарнае прэснаводнае возера, тэмпература вады ў якім дасягае 32 °C (таму ў ім могуць выжыць толькі вугры і крэветкі). Вада ў возеры не празрыстая, а трохі зелянявага адцення. Яна рэгулярна выцякае з возера з усходняга боку і дасягае прыкладна праз 3 км вадаспаду Сіры, а затым ўпадае ў рэкі Наманг і Мбе-Саламул, дасягаючы вод Ціхага акіяна.
Руслан Міхайлавіч Лісаковіч
Руслан Лісаковіч (нар., Мар’іна Горка) — беларускі футбаліст, паўабаронца расійскага клуба «Дынама» з Махачкалы і моладзевай зборнай Беларусі.
Старэйшыя браты Руслана, Віталь і Дзмітрый, таксама з’яўляюцца футбалістамі.
Клубная кар’ера
У юнацкім узросце далучыўся да салігорскага «Шахцёра» ўслед за старэйшымі братамі, выступаў за дубль. З красавіка па ліпень 2019 года на правах арэнды гуляў у Другой лізе за «Узду», дзе быў адным з лідараў каманды, пасля зноў апынуўся ў дублі «Шахцёра».
У сакавіку 2020 года падпісаў кантракт з «Крумкачамі» да канца сезона, здолеў замацавацца ў стартавым складзе каманды. У студзені 2021 года стаў трэніравацца з «Іслаччу» і неўзабаве падпісаў двухгадовы кантракт з клубам. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 12 сакавіка 2021 года ў матчы першага тура супраць мазырскай «Славіі» (1:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілін. У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе і стаў адным з асноўных ігракоў каманды. Пачатак сезона 2022 прапусціў з-за траўмы, з лета вярнуў месца ў аснове. У студзені 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач».
У лютым 2023 года стаў іграком махачкалінскага «Дынама» з Першай лігі Расіі.
Міжнародная кар’ера
У 2021 годзе стаў прыцягвацца да моладзевай зборнай Беларусі, гуляў за яе ў кантрольных матчах. У жніўні 2021 года быў упершыню выкліканы ў нацыянальную зборную Беларусі. Дэбютаваў у зборнай 8 верасня 2021 года, калі выйшаў у стртавым складзе ў адборачным матчы чэмпіянату свету 2022 супраць Бельгіі (0:1) і быў заменены ў другім тайме.
1 чэрвеня 2022 года ўпершыню згуляў за моладзевую зборную Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы супраць Кіпра (2:0).
Пазнанка Пэрша
Пазнанка Пэрша (Позна́нка Пе́рша) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Паркаль
Паркаль (ад percale) — лёгкая баваўняная аднакаляровая або з набіўным малюнкам тканіна. Атрымліваюць спецыяльнай апрацоўкай міткалю (суравая тонкая баваўняная тканіна палатнянага перапляцення). Выкарыстоўваюць для вырабу лёгкіх жаночых і дзіцячых сукенак, мужчынскіх кашуль, бялізны і інш.
Паўднёва-Усходняя Азія
Паўднёва-Усходняя Азія — субрэгіён Азіі, які ўключае ў сябе Індакітай і Малайскі архіпелаг.
Яўген Трафімавіч Чарвякоў
Яўген Трафімавіч Чарвякоў (, г. п. Шуміліна — ) — беларускі працаўнік чыгункі, Герой Сацыялістычнай Працы (1976).
Паўднёва-Усходняя Азія
На тэрыторыі плошчай каля 4 млн км² пражывае каля 570 млн чал. — 8 % насельніцтва Зямлі.
Пунктуацыя
Пунктуацыя (punctuatio: ад punctum — «кропка») — унармаваная сістэма правіл ужывання на пісьме знакаў прыпынку дзеля падзялення тэксту адпаведна яго лагічным, сінтаксічным ды інтанацыйным асаблівасцям.
Яўген Трафімавіч Чарвякоў
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у 1942 годзе памочнікам машыніста паравоза ў лакаматыўным дэпо Арэнбург. З кастрычніка 1943 года — у франтавой калоне № 96 асобага рэзерва НКПС на другім і 4-м Украінскіх франтах, затым да 1947 года — на Омскай чыгунцы.
З 1947 года — у лакаматыўным дэпо Віцебск (памочнік машыніста паравоза, машыніст паравоза і цеплавоза, а з 1976 года — машыніст-інструктар).
Выбіраўся дэлегатам XXIV і XXVI з’ездаў КПСС.
Звання Героя Сацыялістычнай Працы ўдастоены 5 сакавіка 1976 года за поспехі ў выкананні заданняў 9-й пяцігодкі.
Пазнанка Друга
Пазнанка Друга (Позна́нка Друга) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Капытка
Капыткі́, капы́тка — страва накшталт клёцак з таркаванай бульбяной масы, якая раскатваецца і дзеліцца на кавалкі вагай каля 30 г.; кожны кавалак фармуецца ў кшталце ромбу або «кулі» з паглыбленнем, зробленым пальцам. Адвараную (часам папярэдне запечаную або падсмажаную) капытку падаюць з соусамі як гарнір да мясных страў, або як асноўную страву — з грыбным або таматным соусам, смятанай і інш. Капыткі вядомыя таксама ў польскай і літоўскай кухнях.
Этымалогія
Вельмі блізкая па сутнасці назва стравы польскай кухні kopytka, што з’яўляецца формай множнага ліку і азначае капыткі дробнай жывёліны, напрыклад, казы. У нашай мове польскай назве адпавядае форма множнага ліку капыткі. Аднак на цяперашні момант болей распаўсюджаны варыянт капытка, ці то па памылцы перакладання з польскае, ці то яшчэ чаму. Назвы ўсіх тыпалагічна падобных страў маюць форму множнага ліку — калдуны, клёцкі, лазанкі, дранікі і г.д.
Рэцэпты прыгатавання
Польскія капыткі звычайна проста вараць у падсоленай вадзе; беларускія і літоўскія спачатку запякаюць на блясе, а потым або тушаць у гаршчку са смятанай («суркоў»), або ізноў-такі, вараць у падсоленай вадзе.
Капыткі беларускія
1,2 кг бульбы, 0,5 шклянкі мукі, 1 сталовая лыжка здору, соль, сода.
Абабраную бульбу надраць на тарцы, адціснуць, дадаць муку, соль, соду, перамяшаць. Атрыманае цеста раскачаць, нарэзаць прамавугольнікамі 3 × 5 см і выпячы іх у духоўцы на блясе, змазанай тлушчам. Перад падачай на стол апусціць капыткі ў падсоленую ваду або мясны булён, варыць 10 хвілін.
Падаць са смятанай або цыбуляй, падсмажанай на сале.
Капыткі літоўскія (švilpikai)
Складнікі:
Прыгатаваную ў лупінах начышчаную бульбу прапускаюць праз таркавальную машынку і дадаюць муку, яйкі, соль. З атрыманай масы робяць валікі 2 см у дыяметры, надаюць ім пляскатую форму, наразаюць наўкось цурачкі 7 см удоўжкі, кладуць іх на ліст, пасыпаны мукою, ды выпякаюць у духоўцы. Затым цурачкі кладуць у рондаль, заліваюць тлушчам ды смятанай, страсаюць і трохі вытрымліваюць пад крышкай. Перш чым падаць на стол, іх паліваюць соусам з сала, падсмажанага з цыбуляй ды смятанаю, альбо алеем ды смятанаю.
Капыткі польскія (kopytka, paluchy)
Складнікі:
Працэс прыгатавання такі ж, як і беларускіх капыткоў. Нарэзаныя ромбікамі кавалкі вараць у падсоленай вадзе; гатовыя капыткі ўсплываюць на паверхню. Падаюць да сталу звычайна са смажанымі шкваркамі.
У сучаснай кухні
У цяперашні час страва беларусамі цалкам забытая. Гэта заўважна, калі параўнаць рэстаранныя меню ў Беларусі і ў Польшчы, дзе гэтая страва стала папулярным гарнірам да розных мясных і іншых страваў, у крамах прадаецца ў выглядзе замарожаных паўфабрыкатаў.
У суседняй Літве ў жывым побыце існуе адпаведнік капыткоў пад назвай швільпікaй (švilpikai, «суркі́»).
Мастаўлянскі сельсавет
Мастаўля́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Мастаўляны.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свіслацкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года скасаваны, тэрыторыя перададзена ПНР.
Ільменаўскі тэхнічны ўніверсітэт
Ільменаўскі тэхнічны ўніверсітэт (Technische Universität Ilmenau) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ільменау.
Агульная характарыстыка
Навуковыя даследаванні і адукацыя ва ўніверсітэце сканцэнтраваны на інжынерыі з цеснымі сувязямі з эканомікай і прыродазнаўчымі навукамі. Гэта адзіны ўніверсітэт у федэральнай зямлі Цюрынгія са статусам "тэхнічны ўніверсітэт". Універсітэт пачаў сваю працу ў 1894 годзе як Цюрынгскі тэхнікум. Вучэльня з часам набыла статус Вышэйшай школы электратэхнікі, перш чым стаць Вышэйшай тэхнічнай школай, а ў 1992 годзе ёй быў прысвоены статус тэхнічнага ўніверсітэта.
Талінскі ўніверсітэт прыкладных навук
Талінскі ўніверсітэт прыкладных навук (эст.: Tallinna Tehnikakõrgkool) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ў Таліне, Эстонія, заснаваная ў 1992 годзе. Універсітэт забяспечвае вышэйшую адукацыю ў галіне машынабудавання.
Універсітэт мае 6 інстытутаў: Архітэктурны інстытут, Інстытут цыркулярнай эканомікі і тэхналогій, Інстытут эканомікі паслуг, Інстытут будаўніцтва, Інстытут лагістыкі і Тэхналагічны інстытут.
Сам універсітэт невялікі па колькасці студэнтаў, у ім у суме навучаецца прыкладна 4000 студэнтаў. Акадэмічны склад ВНУ складае 199 выкладчыкаў.
Развіццё ўніверсітэта на працягу гісторыі :
У верасні 2019 года былы каледж Ляэнэ-Вірумаа быў аб’яднаны з Талінскім ўніверсітэтам прыкладных навук і створаны Інстытут эканомікі паслуг. Цяпер універсітэт працуе ў двух месцах: у Таліне і ў Мыдрыку ў акрузе Ляэнэ-Вірумаа.
Карасі (род рыб)
Апісанне
Даўжыня да 50 см, маса да 5 кг. Луска буйная. Цела высокае, спіна цёмна-карычневая, бакі залацістыя. Палавая спеласць у 2-5 гадоў. Для карася сярэбранага ўласцівы гінагенез. Нераст парцыённы. Кормяцца бентасам, планктонам, воднай расліннасцю, дэтрытам. Зімуюць на дне вадаёмаў, у муле.
Пашырэнне
Выдзяляецца 2 віды:, і , які бывае 2 падвідаў.
Жывуць карасі ў азёрах, рэках, сажалках. Карась залаты пашыраны ў Еўразіі. Ад падвіда карася сярэбранага паходзіць акварыумная, што жыве ў Кітаі; падвід пашыраны ад басейна Амура да Заходняй Еўропы. На Беларусь карась сярэбраны завезены ў 1948 годзе.
Нацыянальны музей віла Джулія
Віла была пабудавана ў 1550—1555 гадах Барталамеа Аманаці ў стылі маньерызму для Папы Юлія III (адсюль яе назва). Віла сёння ўяўляе сабой толькі малую частку ранейшай рэзідэнцыі, якая раней утварала комплекс з трох будынкаў.
У канцы XVIII стагоддзя пачынаецца сістэматычнае даследаванне этрускіх знаходак. Музей быў заснаваны ў 1889 годзе з мэтай захоўвання рымскіх антычных знаходак з Лацыё, паўднёвай Этрурыі і Умбрыі, якія адносяцца да этрускага мастацтва. Пазней калекцыя музея папоўнілася некаторымі прыватнымі зборамі: Барберыні (1908 г.), Кастэлані (1919 г.), Пескіёці (1972 г.).
На першым паверсе экспануюцца прадметы з этрускіх некропаляў — урны, статуэткі, саркафагі. У залах 1-10 і 23-34 прадстаўлены рэканструкцыі мадэляў этрускіх гарадоў, такіх як Вульчы, Тодзі, Вей і Чэрветэры, экспанаты з прыватных калекцый знаходзяцца ў залах 11-22.
Спасылкі
Villa Giulia
Пінскае гарадзішча
Пінскае гарадзішча — помнік археалогіі XI—XIII стагоддзяў у Пінску, у межах вуліц Горкага, Першамайскай, усходняй мяжы пл. Леніна, на левым беразе р. Піна
Гарадзішча старажытнага Пінска размяшчалася на левым узвышаным беразе Піны пры ўпадзенні яе ў Прыпяць, складалася з дзяцінца і вакольнага горада.
Паводле плана горада 1794 года, дзяцінец плошчай каля 1,75 га меў авальную форму, па перыметры быў умацаваны абарончымі валамі, у паўночнай яго частцы размяшчалася, відаць, абарончая вежа якая прыкрывала ўезд. З паўдёвага боку лінія валоў перарывалася; магчыма, схілы дзяцінца, што спускаліся да ракі, былі дастаткова абаронены прыроднымі перашкодамі. Дзяцінец быў абкружаны дугападобным шырокім ровам, які ўпіраўся абодвума канцамі ў раку. У 1926—1928 гадах у рове размяшчаўся гарадскі рынак, для расшырэння рыначнай плошчы ўсходнія і паўночныя схілы дзяцінца былі зрэзаны. На ўсходнім і паўночным участках рова схілы былі тэрасаваны, дно прысыпана і знівеліравана. Заходні і частка паўночнага ўчасткаў рова забудаваны, разараны і сёння ўяўляюць сабой шырокую нізіну глыбінёй да 4-6 м, па дне якой пракладзена вуліца Чайкоўскага. Пры расшырэнні гарадской плошчы паўночны ўчастак рова быў засыпаны, усходні схіл пашкоджаны, на дзяцінцы пабудаваны шматпавярховы дом. Абарончы вал у 1962 прарэзаны раскопам (даследаваў Б. В. Міралюбаў). Яго шырыня ў аснове перавышае 20 м, вышыня часткі, што захавалася, 2,5 м. Са знешняга боку вала прасочана некалькі паслядоўных падсыпак, каля ўнутранага боку на пляцоўцы гарадзішча ёсць паглыбленне шырынёй каля 10 м, глыб. да 1 м. На мацерыку сабраны фрагменты керамікі 11 ст. У 1954 у час земляных работ ускрыты канструкцыі з паралельных драўлялых сцен, злучаных папярочнымі перамычкамі так, што ўтвараліся квадратныя клеткі памерам 1,5 х 1,5 або 2 х 2 м. Верагодна, яны прызначаліся для ўмацавання землянога вала ад апаўзання. Глыбіня рова ў паўночнай частцы дзяцінца дасягала 9 м (на такую глыбіню ў 1962 быў закладзены фундамент дома на месцы рова). У 1961 годзе Я. І. Бібікаў і Б. В. Міралюбаў праводзілі раскопкі дзяцінца. Сярод знаходак — шмат фрагментаў шкляных бранзалетаў, амфар, шыферных прасліц, тачыльных брускоў, а таксама жалезныя нажы, замкі, сярпы, шпоры, крэсіва, пісала, цёслы, дужкі ад вядра, драўляныя днішчы і клёпкі ад бочак, дзвярныя засаўкі, рыдлёўкі, фрагмент ільнамялкі, матыка, малаток, кавалкі скуранога абутку і інш. У XIV—XVIII стст. на тэрыторыі гарадзішча існаваў замак.
З усходняга, паўночнага і заходняга бакоў да дзяцінца паўкальцом шырынёй больш за 100 м прымыкаў вакольны горад.
Памятны знак
У 1997 годзе, да дня святкавання 900-годдзя Пінска на плошчы Леніна ўстаноўлены памятны знак, які пазначае месцазнаходжанне дзяцінца. На металічных слупах, якія сімвалізуюць частакол замка, шчыт з выявай пінскага герба і надпісам «Адсюль пачынаўся наш горад над Пінай».
IC 2962
IC 2962 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вышэград (Макарыўскі раён)
Вышэград (Ви́шеград) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Лепарана
Лепарана (Leporano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Таранта.
Насельніцтва складае 7322 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 478 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 74020. Тэлефонны код — 099.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Emidio.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Нокс (акруга, Мэн)
Акруга Нокс (Knox County) — акруга на поўдні штата Мэн, ЗША. Насельніцтва на 2020 год складала 40,607 чалавек.
Акруга Нокс была створана ў 1860 годзе і названа ў гонар Генры Нокса, генерала амерыканскай рэвалюцыі і першага ваеннага міністра ЗША. Адміністрацыйны цэнтр акругі — горад Рокленд, гавань якога славіцца амарамі.
Геаграфія
Плошча акругі складае 2,960 км², з іх 950 км² (32 %) — суша, а 2020 км² (68 %) — вада. Знаходзіцца на беразе заліваў Масконгус і Пенабскот-Бэй і ўключае ў сябе некалькі астравоў. Акругу перасякае рака Сэнт-Джордж.
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2020 года ў акрузе Нокс жылі 40,607 чалавек. Сярэдні ўзрост насельніцтва — 48,7 год. Насельніцтва акругі па ўзроставым дыяпазоне размеркавалася наступным чынам: 17,7 % — жыхары маладзейшыя за 18 гадоў, 57,3 % — ад 18 да 65 гадоў і 25,0 % — ва ўзросце 65 гадоў і старэй. Расавы склад: белыя — 92,9 %, афраамерыканцы — 0,7 %, карэнныя амерыканцы — 0,4 % і азіяты — 0,6 %. 1,7 % насельніцтва — лацінаамерыканцы.
У 2020 годзе медыяны даход на сям’ю ацэньваўся ў 79,737 $, на хатнюю гаспадарку — у 63,399 $. 9,3 % насельніцтва пражываюць за рысай беднасці. 36,3 % маюць вышэйшую адукацыю. 54,7 % былі супрацоўнікамі прыватных кампаній, 7,7 % — самазанятыя работнікі, 12,7 % — супрацоўнікі прыватных некамерцыйных арганізацый, 11,3 % — дзяржаўныя служачыя, 13,6 % — самазанятыя ў уласным незарэгістраваным бізнесе або хатняй гаспадарцы.
Пылыпіўка (Любашыўскі раён)
Пылыпіўка (Пили́півка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Анатоль Шумчанка
Анатоль Шумчанка (нарадзіўся, г. Мінск) — лідар прадпрымальнікаў, старшыня прадпрымальніцкага грамадскага аб'яднання «Перспектыва».
Біяграфія
Вучыўся ў ПТВ-222 гандлю, скончыў камерцыйны Міжнародны гуманітарна-эканамічны універсітэт.
У 22 гады быў прадаўцом на рынку «Дынама». Праз пэўны час сам стаў прадпрымальнікам.
На сённяшні час бізнэсу не мае, замаймаецца грамадскай дзейнасцю.
Грамадская дзейнасць
Узначальваў «Аб'яднаную раду прадпрымальнікаў».
Гэтая арганізацыя была ўтварана ў верасні 2002 г. пасля масавых акцый пратэсту прадпрымальнікаў летам і восенню 2002 года, накіраваных супраць уціску з боку дзяржавы іх эканамічных правоў.
12 сакавіка 2003 года было зарэгістравана грамадскае аб'яднанне «Перспектыва», кіраўніком якой стаў А.Шумчанка.
17 лютага 2006 года аб'яднанне прайшло перарэгістрацыю.
У першыя гады сваёй грамадскай дзейнасці А.Шумчанка актыўна меў зносіны з апазіцыйнымі палітыкамі: ён разам з М. Статкевічам быў ініцыятарам стварэння аб'яднанай сацыял-дэмакратычнай партыі, якая так і не ўзнікла. А «Перспектыва» ўваходзіла ў кааліцыю партый і арганізацый, якія ставілі мэтай ўступленне Беларусі ў Еўрасаюз.
З цягам часу А.Шумчанка адышоў ад палітычных патрабаванняў, сканцэнтраваўся на праблемах прадпрымальнікаў. Так, ён адмовіўся ўдзельнічаць у Кангрэсе дэмсілаў па выбарах адзінага кандыдата ад апазіцыі ў 2005 годзе.
Пераслед за грамадскую дзейнасць
Падчас восеньскага пратэста 2003 супраць зносу кіёскаў і пазбаўлення прадпрымальнікаў крыніцы даходу, быў арганізаваны пікет каля адміністрацыі Маскоўскага раёна г. Мінска, у выніку чаго А.Шумчанка быў арыштаваны на 5 сутак.
1 студзеня 2005 г. уступіла ў сілу Пагадненне паміж Урадам Расійскай Федэрацыі і Урадам Рэспублікі Беларусь «Аб прынцыпах збірання ўскосных падаткаў пры экспарце і імпарце тавараў, выкананні работ, аказанні паслуг»
ІП павінны былі выплачваць падатак на даданую вартасць, які складаў 18 % ад цаны тавару.
1 сакавіка 2005 г. некалькі тысяч прадпрымальнікаў выйшлі на Кастрычніцкую плошчу з патрабаваннем адмены падатку. А. Шумчанка быў арыштаваны і асуджаны на 10 сутак адміністрацыйнага арышту, аднак па заканчэнні тэрміну на волю не выйшаў.
18 сакавіка 2005 г. Анатолю Шумчанку прад'яўлена абвінавачаньне па арт. 331 КК РБ — хуліганства.
Праваабаронцы палічылі яго крымінальную справу палітычна матываванай.
З 1 студзеня 2008 года ўступіў у дзеянне ўказ прэзідэнта № 760, паводле якога індывідуальныя прадпрымальнікі (ІП) былі пазбаўленыя права наймаць работнікаў не з ліку блізкіх сваякоў (ня больш за тры чалавекі). Гэты ўказ пакінуў без сродкаў да існавання вялікую колькасць людзей, якія займаліся ў сферы дробнага бізнэсу. Акрамя таго, ён закрануў і простых грамадзянаў.
У студзені 2008 года прайшлі буйныя вулічныя акцыі прадпрымальнікаў. Галоўнай з іх быў мітынг 10 студзеня 2008 года, калі прадпрымальнікі накіравалі дэлегацыю ў Адміністрацыю прэзідэнта і арганізавалі несанкцыянаванае шэсце да Дому ўрада.
Тады А. Шумчанка ў Адміністрацыі прэзідэнта сустракаўся з загадчыцай галоўнага эканамічнага ўпраўлення Адміністрацыі прэзідэнта Інай Мядзведзевай.
Пасля вяртання А. Шумчанка з перамоў яго затрымалі і асудзілі на 15 сутак.
Таксама вынікам гэтага мітынгу была «справа 14-ці»: 14 маладзёжных актывістаў А.Кім, М.Пашкевіч, М. Крываў, У. Сяргееў, А. Койпіш, Т. Цішкевіч, А.Стральцоў, А. Бондар, А.Дубскі, А.Чарнышоў, М. Субач, П. Вінаградаў, М. Дашук, А. Баразенка былі асуджаныя да розных тэрмінаў абмежавання волі. Усе яны былі прызнаныя палітвязнямі.
За ўдзел у несанкцыянаваным мітынгу прадпрымальнікаў каля будынка Міністэрства падаткаў і збораў, які прайшоў 14 сакавіка 2016 года у Мінску А. Шумчанка пакараны штрафам у памеры 15 базавых велічынь (3 млн 150 тыс. рублёў).
Грымучнікі сапраўдныя
Грымучнікі сапрыўдныя (Crotalus) — род змей падсямейства ямкагаловых (Crotalinae).
Прадстаўнікамі з'яўляюцца пераважна ядавітыя змеі сярэдніх памераў. Максімальная даўжыня самых буйных відаў, грымучніка рамбічнага (Crotalus adamanteus) і тэхаскага грымучніка (Crotalus atrox), дасягае каля двух метраў. Характэрная для ўсіх відаў асаблівасць — наяўнасць хваставога пагрымка з абрагавелых кольцападобных ўтварэнняў, пры вібрацыі якіх узнікае трэск — акустычны сігнал, якім змяя папярэджвае ворагаў пры небяспецы. Трашчоткі на канцы хваста няма толькі ў маладых асобін, а таксама ў адзінага з прастаўнікоў віда — каталінскага грымучніка (Crotalus catalinensis) з вострава Санта Каталіна ў Каліфарнійскім заліве. Жыццёвы арэал сапраўдных грымучнікаў абмежаваны тэрыторыямі Паўночнай і Паўднёвай Амерык.
Гэтыя змеі вызначаюцца моцным прысадзістым тулавам з сярэдняй даўжынёй ад 50 сантыметраў да аднаго метра. Сярэдняя даўжыня самага доўгага з відаў, грымучніка рамбічнага (Crotalus adamanteus), складае ад 1,20 да 1,40 метраў з максімальнай даўжынёй да 2,40 метраў. Асобныя індывідумы тэхаскага грымучніка (Crotalus atroxs) таксама могуць дасягаць двухмятровай даўжыні, але звычайна маюць значна меншыя памеры, самыя магутныя экзэмпляры могуць важыць ад двух да пяці кілаграмаў, велічыня, якой дасягаюць толькі два іншыя прадстаўнікі ядавітых змей — афрыканская габонская гадзюка ці касавай (Bitis gabonica) і паўднёваамерыканскі бушмейстэр ці сурукуку (Lachesis muta). Даўжыня тулава некаторых горных відаў дасягае ўсяго толькі 50 сантыметраў, што адпавядае памерам прадстаўнікоў трох відаў роду карлікавыя грымучнікі (Sistrurus). Самцы амаль што ўсіх відаў большыя за самак, выключэнне складае толькі грымучнік рагаты (Crotalus cerastes). Пры гэтым самкі ўсіх відаў маюць значна таўшчэйшае тулава і звычайна на каля 20 працэнтаў цяжэйшыя за самцоў адпаведнага памеру.
Моцна завостраныя лускавіны спіны і бакавой часткі пакрываюць сярэднюю частку тулава 21-29 радкамі ў залежнасці ад віда. Афарбоўка ўсіх відаў сапраўднага грымучніка добра прыстасаваная да каляровай палітры адпаведнага жыццёвага арэалу. У кожнага з відаў яна мае свае асаблівасці і ў залежнасці ад папуляцыі і віда вагаецца ад жоўтага да зялёнага, ад чырванаватага да карычневага і чорнага. У большасці відаў уздоўж тулава па спіне і бакам узорам цягнуцца цёмныя, авальныя альбо ромбавідныя плямы. Нярэдка ромбавідныя узоры на тулаве гэтых змей абрамляюць адметныя палоскі са светлых лускавінных радкоў, якія звычайна называюць дыямантамі, паводле гэтай характэрнай асаблівасці некаторыя віды з дыямантавымі узорамі на тулаве атрымалі свае навуковыя назвы. Сустракаюцца віды з простым плямістым узорам, а таксама віды без узорчатых малюнкаў на тулаве, узорчатыя малюнкі могуць утвараць сухажыллі, асабліва каля патыліцы на галаве і ў задняй частцы тулава. Брушную частку пакрываюць, як і ў большасці змей, некалькі радоў незавостраных гладкіх манатоннага колеру брушных лускавінак (Ventralia), звычайна з светлымі або цёмнымі крапінамі. Палавы дэмарфізм выражаны толькі ў скальнага грымучніка (Crotalus lepidus) і ў аднаго з падвідаў мексіканскага грымучніка (Crotalus triseriatus armstrongi), у астатніх відаў самку амаль што немагчыма адрозніць ад самца паводле акрасу. Сустракаюцца таксама альбіносы і меланістычныя асобіны, першыя звычайна не выжываюць доўга ў натуральных умовах па прычыне адсутнасці такога эвалюцыйнага прыстасавання як акрас, вылучаючыся акрасам у наваколлі, змяя прываблівае ворагаў і становіцца здабычай. Меланістычныя асобіны паўночных папуляцый маюць нават пэўную перавагу: цёмны колер лепш прыцягвае сонечнае цяпло і спрыяе хутчэйшаму награванню цела. Увогуле паўночныя папуляцыі некаторых відаў значна цямнейшыя чым прадстаўнікі таго ж віда ў паўднёвых рэгіёнах.
Галава грымучнікаў пераважна плоская, трохвугольнай ці сэрцападобнай формы з выразным шыйным перахватам. Вертыкальныя зрэнкамі вока. Самая шырокая частка галавы — за вачыма, тут знаходзяцца выдатна развітая ядавая залоза. Нос грымучнікаў пераважна закругленай формы. Пры параўнанні прапорцый галавы і тулава сапраўдныя грымучнікі вызначаюцца суадносна вялікай галавой, што асабліва адметна ў невялікіх па памерах відаў і ў маладых асобін. Грымучнік стракаты (Crotalus mitchelii) і грымучнік тыгровы (Crotalus tigris) вызначаюцца моцна сплюшчанай формай галавой. Галава, за выключэннем надвочных шчыткоў (Supraocularia), пакрыта дробнымі лускавінкамі; шчыткі ў грымучнікаў размешчаны толькі ў пярэдняй частцы морды: няпарны растраль непасрэдна над ратавой адтулінай, а таксама две назалі, якія пакрываюць насавыя шчыліны. Гэтая характэрная асаблівасць адрознівае грымучнікаў сапраўдных ад карлікавых, верхнюю частку галавы якіх пакрываюць 9 вялікіх шчыткоў. Лускавіны і шчыткі ўсіх відаў сапраўднага грымучніка амаль што ідэнтычнай формы, за выключэннем грымучніка рагатага, у якога надвочны шчыток утвораны абрагавелым наростам.
Эд-Дыр’іа
Эд-Дыр’іа — горад у Саудаўскай Аравіі, заходні прыгарад Эр-Рыяда. Цэнтр аднаіменнай мухафазы Эр-Рыяд. Насельніцтва згодна з дадзенымі на 2004 год — 33 213 чалавек. Вядомы тым, што з яго паходзяць  — правячая дынастыя Саудаўскай Аравіі. З 1744 па 1818 год Эд-Дыр’іа была першай сталіцай дынастыі Саудытаў.
31 ліпеня 2010 года цэнтральны раён Эд-Дыр’іі — Эт-Турайф (Эт-Тарайф)— быў уключаны ЮНЭСКА ў спіс Сусветнай спадчыны.
Размяшчэнне
Размешчаны на вышыні 677 м над узроўнем мора.
Стары горад Эд-Дыр’ія знаходзіцца, ў асноўным, у разбураным стане і размешчаны над вузкай далінай Вадзі-Ханіфа, якая працягваецца на поўдзень ад Эр-Рыяда і за яго. Руіны падзелены на тры раёна — Гусайба, Эль-Мулабайд і Эт-Турайф, — і складаюцца з гліняных пабудоў. Эт-Турайф знаходзіцца вышэй за астатнія два раёны. Новы (сучасны) горад знаходзіцца на тым жа самым схіле, што і Эт-Турайф, але ніжэй за няго. Сады і пальмаыя плантацыі размешчаны ў Вадзі-Ханіфа на поўнач ад горада.
Гісторыя
Першыя сведчанні аб Эд-Дыр’іі адносяцца да XV стагоддзя. Згодна з хронікамі, горад быў заснаваны ў 1446 ці 1447 годзе Мані эль-Мрайдзі, продкам цяперашніх Саудзітаў. Мані і ягоны клан (Мруда) прыйшлі з, аазіса на ўсходзе Аравйіскага паўвострава, па запрашэнню Ібн-Дыра, уладара вобласці, якая знаходзілася на месцы сучаснага Эр-Рыяда. Магчыма, Ібн-Дыр быў родзічам Мані эль-Мрайдзі, і перасяленне на самой праве было вяртаннем на гістарычную радзіму.
Першапачаткова Мруда пасяліліся ў Гусайба і Эль-Мулайбід, але ўсё паселішча атрымала назву Эль-Дыр’іа, ад імя Ібн Дыра. Эт-Тураіф быў заселены пазней. Мноства сямей з навакольных паселішчаў перасяліліся ў Эд-Дыр’ію, і да XVIII стагоддзя апошняя стала адным з найбольш значных гарадоў Неджда.
У XVIII стагодді кланавая барацьба ўнутры клана Эль-Мігрын, патомкаў Мані, клана, які правіў у Эд-Дыр’іе, скончылася перамогай, які лічыцца заснавальнікам дынастыі Саудытаў. Мухамад стаў эмірам (уладаром) Эд-Дыр’іі. У 1744 годзе ён узяў пад апёку багаслова, выгнанага з горада , які знаходзіцца прыкладна за 30 км вышэй па даліне. Ібн Сауд прыняў Абд аль-Вахаба, і гэты момант лічыцца заснаваннем, сталіцай якога стала Эд-Дыр’іа. Напрацягу наступных дзесяцігоддзяў ібн-Сауд і ягоныя нашчадкі здолелі падпарадкаваць увесь, захад і ўсход аравійскага паўвострава, і нават пасылалі ваенныя экспедыцыі у сучасны Ірак. Эд-Дыр’іа хутка расла і стала буйнейшым горадам Неджда і адным з буйнейшых у Аравіі.
У далейшым, аднак, той факт, што Саудзіты ўзялі пад кантроль свяшчэнныя гарады іслама Мекку і Медзіну выклікала незадавальненне Асманскай імперыі, што прывяло да уварвання турэцка-егіпецкай арміі на Аравійскі паўвостраў і 1811—1818 гадоў. Вайна скончылася паражэннем Першай Саудаўскай дзяржавы, а Аравійскі паўвостраў перайшоў пад кантроль Асманскай імперыі. Эд-Дыр-іа капітулявала ў 1818 годзе пасля гадавой аблогі, а камандуючы егіпецкай арміяй загадаў разбурыць горад. Потым, пасля першай спробы аднаўлення вахабіцкай дзяржавы, ён загадаў канчаткова разбурыць і спаліць Эд-Дыр’ію. Пры наступным аднаўленні дзяржавы, Саудыты зрабілі сваёй сталіцай ужо не Эд-Дыр’ію, а размешчаны на поўдзень ад яе Эр-Рыяд.
У 1818 годзе, пасля разбурэння горада, насельніцтва поўнасцю пакінула Эд-Дыр’ію. Навакольныя землі былі зноў заселены толькі ў XX стагоддзі, у асноўным бедуінамі, а ў 1970 годзе быў заснаваны новы горад Эд-Дыр’іа. Неўзабаве новы горад паволі вырас і стаў адміністрацыйным цэнтрам. Рэстаўрацыя руінаў старой Эд-Дыр’іі адбываецца пры падтрымцы ўрада Саудаўскай Аравіі.
Аднаўленне
Частка структураў старога горада Эд-Дыр’іі цалкам ці часткова адноўлена. Сярод іх Каср-Наср (лазні і гасцявы дом), палац Саада ібн-Сауда (аднаўленне скончана ў 1990-я гады), вежа Бурдж-Файсал (адноўлена ў 1980-я гады), істотная частка абарончай сцяны Эт-Тураіфа, а таксама часткі знешніх сценаў і веж. Існуе план развіцця гістарычнага раёна Эт-Тураіф, згодна з якім апошні павінен быць цалкам адноўлены і пераўтвораны ў музей пад адкрытым небам. Плануецца стварэнне чатырох музеяў.
Апалон Вейскі
Апалон Вейскі — тэракотавая этруская статуя Апалона са старажытнага горада Веі, вырабленая прыблізна ў 550—520 гадах да н. э. у міжнародным іанічным ці ў познеэтрускім стылі. Была выяўлена ў 1916 годзе, у наш час захоўваецца ў Нацыянальным музеі этрускага мастацтва.
Аўтарам статуі, верагодна, з'яўляўся скульптар Вулка — адзіны з этрускіх скульптараў, чыё імя дайшло да нас. Статуя з'яўлялася часткай кампазіцыі, якая адлюстроўвала Апалона і Геракла, якія змагаліся за Керынейскую лань. Гэта кампазіцыя размяшчалася на вышыні 12 м на акратэрыёне свяцілішчы Мінервы ў Партанача.
Ігар Міхайлавіч Басінскі
Ігар Міхайлавіч Басінскі (,, БССР) — беларускі стралок-пісталетчык. Заслужаны майстар спорту СССР (1986).
Стральбой стаў займацца з 10 гадоў. У 1987 годзе стаў уладальнікам Кубка свету. У 1988 годзе ў Сеуле ён стаў бронзавым прызёрам у складзе зборнай СССР. У Барселоне Басінскі, які выступаў за Аб'яднаную каманду, не ўдалося заваяваць медалі. У Атланце ў 1996 годзе ён заваяваў срэбра, выступаючы ўжо за незалежную каманду Беларусі. У 2000 годзе ў Сіднеі Ігар Басінскі заваяваў сярэбраны і бронзавы медалі.
Карная аперацыя «Віхор»
«Віхор» (Wirbelwind) — карная аперацыя нямецкіх акупацыйных улад у час Вялікай Айчыннай вайны супраць партызан і насельніцтва ў ваколіцах вёскі Хідра на тэрыторыі Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці БССР.
Карная аперацыя праводзілася у канцы красавіка 1944 г. сіламі аховы тылу групы армій «Цэнтр». У выніку аперацыі карнікі знішчылі больш за 500 грамадзян, больш за 1000 захапілі з мэтай адпраўкі ў працоўныя лагеры і ў Германію.
Біргер Персан
Біргер Персан (Birger Persson, таксама выкарыстоўваецца Петэрсан; ? — ) — шведскі арыстакрат, каралеўскі райца, галоўны суддзя правінцыі Упланд, сааўтар Упландскага права і бацька св. Брыгіты.
Біяграфія
Імя Біргера Петэрсана згадваецца каля 1280 года, калі ён стаў рыцарам. У 1285—1291 гадах ён быў каралеўскім райцам, а ў 1293 годзе стаў галоўным суддзёй правінцыі Упланд. На гэтай пасадзе Біргер сістэматызаваў у агульны збор законы некалькіх правінцый.
Біргер Петэрсан быў адным з самых блізкіх паплечнікаў караля Біргера Магнусана. У 1303 годзе разам з архіепіскапам Андрэасам І выступаў арбітрам паміж каралём і яго братам герцагам Эрыкам ў спрэчцы за маёмасць у правінцыі Упланд. У 1317 годзе быў аднім з удзельнікаў паўстання супраць караля Магнусана, у выніку якога сталец заняў трохгадовы сын Магнусана Магнус Эрыксан. У 1321 годзе паломнічаў у Авіньён, які тым часам быў рэзідэнцыяй рымскіх папаў. У апошнія гады жыцця Біргер стаў адным з буйнейшых землеўласнікаў Швецыі і адным з найбагацейшых людзей краіны. Біргер Петэрсан памёр 3 красавіка 1327 года і пахаваны ў Упсальскім саборы, яго надмагілле захавалася да нашых дзён.
Аркадзь Якаўлевіч Адзінец
Аркадзь Якаўлевіч Адзінец (, в. Парэчча Бабруйскага павета Мінскай губ. (цяпер Акцябрскі раён Магілёўскай вобласці) — пасля 1957, Башкірыя ?) — мовазнавец.
Біяграфія
У 1915—1918 служыў у царскай арміі. У 1918—1919 вучыўся на педкурсах, працаваў загадчыкам Народнага дома ў в. Рудабелка. У 1920 мабілізаваны ў Чырвоную Армію, у якой служыў да канца 1921. У 1922—1923 настаўнічаў на вёсцы. У 1924 скончыў Бабруйскі педтэхнікум, працаваў настаўнікам у Мазыры. У 1928 скончыў БДУ, вучыўся ў аспірантуры БелАН. Арыштаваны ДПУ БССР 18.7.1930 па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Па пастанове Калегіі АДПУ СССР ад 10.4.1931 высланы ў Чэбаксары Чувашскай АССР на 5 гадоў. 25.7.1935 пастановай Асобай нарады тэрмін высылкі падоўжаны на 3 гады. Працаваў настаўнікам рускай мовы і літаратуры, бухгалтарам Водаканалтрэста. З 1941 ва Уфе, працаваў бухгалтарам трэста «Стэрлітамакбуд». Рэабілітаваны па абодвух прыгаворах 15.11.1957. Пасля рэабілітацыі жыў у Стэрлітамаку Башкірскай АССР. Групавая справа А. і інш. № 20951-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі. Далейшы лёс невядомы.
Вільнэ (Макарыўскі раён)
Вільнэ (Ві́льне) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гістарычныя вёскі Сіракава-го і Гакаяма
Гістарычныя вёскі Сіракава-го і Гакаяма з'яўляюцца аб'ектам сусветнай спадчыны на захадзе Японіі. Ахоўваемая тэрыторыя — 68 га.
Франчэска V д’Эстэ
Франчэска V д’Эстэ (Francesco V;,  — , ) — герцаг Модэны ў 1846—1859 гадах, сын Франчэска IV і Марыі Беатрычэ Савойскай.
Працягваў палітыку бацькі. Падчас рэвалюцыі 1848 года бег у сакавіку 1848 года са сваіх уладанняў. Улада Франчэска V была адноўлена аўстрыйскімі войскамі.
У 1859 годзе, пасля таго як насельніцтва герцагства падчас плебісцыту выказалася за далучэнне да Сардзінскага каралеўства, Франчэска V выехаў у Вену, захапіўшы ўсю казну, частку бібліятэкі, карцінную галерэю, манет, мэблі і дыванаў з палаца. Усё гэта дало магчымасць яму жыць у Аўстрыі, ні ў чым не маючы патрэбы.
Са смерцю Франчэска V у 1875 годзе лінія Габсбургаў-Эстэ спынілася. Тытул «эрцгерцаг Аўстрыйскі-Эстэ» і велізарная спадчыну дасталіся 12-гадоваму пляменніку Франца Іосіфа I Францу Фердынанду, які ў 1896 годзе стаў спадчыннікам аўстрыйскага прастола і ў 1914 годзе забіты ў Сараеве.
Пэтрыўка (Любашыўскі раён)
Пэтрыўка (Петрі́вка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вітрыўка (Макарыўскі раён)
Вітрыўка (Ві́трівка) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Тэракота
Тэракота (ад terra — зямля, гліна і cotta — абпаленая) — керамічныя не паліваныя вырабы з каляровай гліны з сітаватым будынкам. Ужываецца ў мастацкіх, побытавых і будаўнічых мэтах. З тэракоты вырабляецца посуд, вазы, скульптура, цацкі, кафлі, чарапіца, абліцавальныя пліткі і архітэктурныя дэталі.
Тэракота вырабляецца з адменных сартоў гліны, якая пасля абпалу набывае характэрную фактуру (ад грубазярністай да тонкай, з суцэльнай ці частковай паліроўкай) і колер (ад чорнага і чырвона-карычневага да светлага крэмавага).
Багдарын
Багдарын (, Багдари́н) — сяло (у 1973—1990 гадах — рабочы пасёлак), адміністрацыйны цэнтр Баўнтаўскага эвенкійскага раёна Рэспублікі Бурація і сельскага паселішча «Багдарынскае». Насельніцтва — 4735 чал. (2010).
22 сакавіка 1973 года Багдарын аднесены да катэгорыі рабочых пасёлкаў. 15 лістапада 1990 года пасёлак гарадскога тыпу Багдарын ператвораны ў сельскі населены пункт.
Пошта, сталовая, крамы, гасцініца, сярэдняя агульнаадукацыйная школа, дзіцячы сад, эвенкійская школа-інтэрнат.
Алэксандрыўка (Любашыўскі раён)
Алэксандрыўка (Олекса́ндрівка) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Уладзімір Блюднік
Уладзі́мір Блю́днік (,, Гродзенская вобласць) — беларускі мастак, паэт, празаік, член Беларускага культурна-асветніцкага цэнтра ў Познані.
Біяграфія
1993—1998 — навучаўся ў Акадэміі мастацтваў у Познані. У 1998 годзе атрымаў дыплом у майстэрні літаграфіі прафесара Л. Мяноўскага. Займаецца рысункам, жывапісам і графікай. Працы Уладзіміра Блюдніка захоўваюцца ў Беларусі, Польшчы, Канадзе, ЗША, Германіі, Іспаніі, Нідэрландах і Венесуэле. Аўтар вершаў і апавяданняў. Жыве і працуе ў горадзе Познані.
Творчасць
Літаратурны дэбют адбыўся ў 2008 годзе. У выдавецтве «Белы Крумкач» выйшла кніга «Вяртаньне». Выданне змяшчае вершы, прозу і рэпрадукцыі карцінаў і літаграфій аўтара.
Валасінь
Валасінь (Волосі́нь) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 877
NGC 877 (іншыя абазначэнні — UGC 1768, MCG 2-6-58, ZWG 438.52, PGC 8775) — галактыка ў сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 2964
IC 2964 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гаўроншчына
Гаўроншчына (Гавро́нщина) — вёска ў Макарыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Наватроіцкэ (Любашыўскі раён)
Наватроіцкэ (Новотро́їцьке) — вёска ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Асвейскае
Асве́йскае возера, Асвея — возера на поўначы Беларусі, другое паводле плошчы сярод беларускіх азёр. Знаходзіцца ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, у басейне ракі Дрыса.
Назва
Назва Асвея балцка-літоўскага паходжання. Звязаная са старалітоўскім ašva, прускім *asva «кабыла», далей да індаеўрапейскага кораня *ek'ṷo-s «конь».
Прамы гідранімічны адпаведнік — назва літоўскага возера Asvejà на Аўкштайцкім Паазер’і, далей латышская Asva, літоўскія Ašva, Ašvija, Ašvinė, пруск. Asswene (усё рэкі). Той жа «конскі» гідранімічны корань Asv- у назве дняпроўскай рэчкі Асвіцы (< *Asva).
У назвах Асвея, Asvejà бачаць след балцкіх гаворак тыпу селійскіх, бо літоўскі моўны варыянт гэта Ašv-. Такога самага афармлення (з пераходам -š- > s, -ž- > -z-) і назвы падзвінскіх азёраў Вісяты, Золва, ракі Вазуза па той бок дзвінска-волжскага водападзелу.
Недалёка ад возера Асвея — возера Кабыльніца, назва якога ўяўляе сабой пазнейшы пераклад-кальку.
На тэрыторыі цяперашняй Беларусі корань Asv- быў не адзіным «конскім» назоўным коранем. Каля надвілейскай вёскі Кумельшчына ў Вілію ўцякае рака Кабылянка, адпачатная назва якой мусіла быць тыпу літоўскага Kumel-upis (літ. kumelė «кабыла»). Таксама ад літ. žirgas «конь» задзвінскі тапонім Жыргаліна.
Гідраграфія
Плошча возера 52,8 км², глыбіня да 7,5 м, даўжыня 11,4 км, шырыня да 7,8 км. Катлавіна падпруднага тыпу, авальнай формы, выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Мелкаводнае, водмелі чаргуюцца з паніжэннямі, сярэдняя глыбіня не перавышае 2 метраў. У заходняй частцы возера знаходзіцца востраў Манастыршчына плошчай каля 5 км² — самы вялікі востраў на Беларусі.
Даўжыня берагавой лініі 33,4 км. Берагі возера нізкія, тарфяністыя або пясчаныя. Вадазбор — градава-хвалістыя ўзвышшы ледавіковага паходжання з чаргаваннем раўнінных паніжэнняў.
Упадае рака Выдранка і больш за 40 ручаёў. Сцёк адбываецца праз канал Дзегцяроўка.
Для возера характэрна ўстойлівая летняя і зімовая межань і павышаны ўзровень вады ўвосень.