cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Менка
Назва
Менская рачная назва роднасная гідронімам (польск. Mień), Мена / Мяна (рака ў басейне дняпроўскай Бярэзіны, каля Жодзіна), Мена (прыток Дзясны на ўсходзе ад Чарнігава), Менка (прыток ракі Жыжалы ў басейне Акі, каля Вязьмы).
Гэтыя назвы паходзяць ад стараеўрапейскай гідранімічнай асновы *main-, што звязаная з латышскім maiņa «балота» і далей з літоўскім maiva «балота, твань». Далей да аднаго з варыянтаў індаеўрапейскага кораня *mei- са значэннем размякчэння, падрабнення. Таго ж паходжання і літоўскія гідронімы Mainia, Minia, Minija — ад сінанімічных асноў *main- : *min- са значэннем «балота» (літ. mynė «балота, твань»).
Значэнне назвы Мена (> Менка) можна перадаць як "Балацінная (рака)". Вядома, што даўней паміж Менскім гарадзішчам і ракой Менкай было балоціста.
Таксама назву Менка спрабавалі вытлумачваць з такіх літоўскіх слоў, як menkas «малы, дробны», menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска», ад слоў мень, менёк, якімі ва ўсходнеславянскіх дыялектах называецца рыба мянтуз. Паходжанне ад «мяняць» малаімавернае.
У гісторыі
Цяпер Менка амаль перасохла, а ў дакументах XVI ст. адзначаецца яшчэ як рака.
За 2 км ад вусця Менкі, пры упадзенні ў яе ручая Дуная, знаходзіцца гарадзішча (гл. Строчыцкае гарадзішча) і рэшткі некалькіх вялікіх селішчаў вакол яго. На думку археолагаў, у IX—X ст. тут знаходзіўся Менск, перанесены ў XI ст. на цяперашняе месца.
Пагошча
Назву Пагошча маюць:
Макс Вебер (мастак)
Макс Вебер (Max Weber;  — ) — польска-амерыканскі жывапісец яўрэйскага паходжання, які працаваў у стылі кубізму.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Беластоку. Ва ўзросце 10 гадоў эміграваў з бацькамі ў ЗША. Вывучаў мастацтва ў Інстытуце Прата ў Брукліне ў Артура Уізлі Доу.
У 1905 годзе Вебер назапасіў дастаткова грошай, каб паехаць у Парыж і вучыцца там у Акадэміі Жуліяна, Акадэміі Каларосі і Гранд-Шам’ер. У 1908 годзе навучаўся таксама ў парыжскай Школе Маціса. У гэты перыяд ён наведваў салон Гертруды Стайн і быў блізкім сябрам Анры Русо. На яго творчасць вялікі ўплыў аказалі працы Пікасо і Брака.
У 1909 годзе ён вярнуўся ў ЗША, дзе зблізіўся з нью-ёркскімі авангардыстамі і выстаўляўся ў Галерэі 291 Альфрэда Стыгліца. У перыяд з 1909 па 1917 год ён стварыў многія з лепшых сваіх твораў (пераважна гарадскія краявіды, у якіх імкнуўся перадаць рух і бурны рытм амерыканскага жыцця). У шэрагу прац адчуваецца ўплыў кубізму і фавізму.
Пасля 1917 жывапіс Вебера эвалюцыянаваў у бок фігуратыўнасці, хоць ён працягваў эксперыменты з колерам і формай. У апошнія 20 гадоў жыцця ў яго творчасці значнае месца займала яўрэйская (у прыватнасці, хасідская) тэматыка.
Творчасць Вебера аказала вялікі ўплыў на раннія працы Марка Роткі, які быў яго вучнем.
Марыя ам Гештадэ
Мары́я ам Гешта́дэ (Maria am Gestade — «Марыя на беразе») — каталіцкая царква ў паўночнай частцы  Унутранага горада ў  Вене, пабудаваная ў  гатычным стылі. Адзін з найстарэйшых будынкаў аўстрыйскай сталіцы.
Гістарычная назва «на беразе» паходзіць ад месцазнаходжання царквы на былым высокім беразе аднаго з рукавоў Дуная, які зараз пераўтвораны ў рэгулюемы Дунайскі канал і працякае прыкладна ў 300 метрах на ўсходзе.
З IX стагоддзя на гэтым месцы знаходзілася драўляная царква або капэла, якая выкарыстоўвалася рыбакамі і экіпажамі дунайскі судоў. Першапачатковая згадка пра Марыю ам Гештадэ адносіцца на 1158 года, сучасны будынак пабудаваны ў 1394—1414 гадах. З 1409 года знаходзілася ў складзе дыяцэзія а (епіскапства) Пасау, дзе засталася нават Пасля ўтварэння венскага дыяцэзіі ў 1469 годзе. Пра гэта нагадвае назва невялікай плошчы Пасауэрплац (Passauer Platz), якая прылягае да царквы з поўначы. Вуліца Сальваторгасэ (Salvatorgasse), размешчаная з іншага боку ад Марыі ам Гештадэ, якая мае афіцыйны адрас па гэтай вуліцы (дом 12), да 1862 года называлася Passauer Gasse.
У канцы XVIII стагоддзя будынак быў апаганеныя і выкарыстоўвалася падчас напалеонаўскіх войнаў у якасці склада і стайні. У 1812 годзе царква была зноў асвечана і перайшла ў валоданне да ордэна рэдэмптарыстаў, якому і належыць у цяперашні час.
У 1862 годзе ў царкву быў перанесены прах члена ордэна рэдэмптарыстаў Клеменса Марыі Хофбаўэра, прылічанага да ліку святых у 1909 годзе і які лічыцца заступнікам Вены.
Уладзімір Васільевіч Галянкоў
Уладзімір Васільевіч Галянкоў (нар., Кохма, Іванаўская вобласць, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне матэматычнага і праграмнага забеспячэння вылічальных машын і сістэм, тэарэтычных асноў інфарматыкі. Доктар тэхнічных навук (1997), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1971; аспірантура, 1977). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (1977—1988), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1988, факультэт інфармацыйных тэхналогій і кіравання, кафедра інтэлектуальных інфармацыйных тэхналогій, з 1995 — загадчык кафедры), адначасова ва Інстытуце тэхнічнай кібернетыкі АН Беларусі (1988—1995, загадчык лабараторыі). Навуковыя інтарэсы: мадэлі, метады і сродкі паралельнай перапрацоўкі складанаструктураваных ведаў у інтэлектуальных сістэмах.
Пагошча (возера)
Паго́шча — возера ў Беларусі, у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Друйка, за 12 км на паўднёвы захад ад горада Браслаў, каля аграгарадка Пагошча.
Плошча паверхні 1,23 км². Даўжыня 1,9 км, найбольшая шырыня 1,1 км. Даўжыня берагавой лініі 5,74 км. Найбольшая глыбіня 2,7 м, сярэдняя 1,5 м. Аб’ём вады 1,9 млн м³. Плошча вадазбору 40,7 км².
Катлавіна возера падпруднага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, пад хмызняком ці пашай, на ўсходзе параслі хваёвым лесам, спадзістыя. Берагі нізкія, на поўдні і захадзе забалочаныя, параслі хмызняком. Дно плоскае, сапрапелістае, уздоўж берагоў пясчанае. Возера эўтрофнае. Расліннасць пашырана да глыбіні 1,2—1,7 м. Упадаюць ручаі (у тым ліку, з азёр Бяржонка і Опса), выцякае ручай у раку Акунёўка.
Перавалоцкі сельсавет
Перавало́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Перавалока.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Караваціцкага сельсавета.
Оскар фон Гуцьер
О́скар фон Гуцье́р (Oskar von Hutier;, Эрфурт — , Берлін) — нямецкі ваенны дзеяч, генерал пяхоты. Оскар фон Гуцьер быў адным з самых паспяховых нямецкіх генералаў Першай сусветнай вайны з-за сваіх інавацый у тактыцы прарыву пазіцыйнага фронту. Вайну Гуцьер пачаў камандзірам дывізіі на Заходнім фронце. У 1915 годзе ён быў пераведзены на Усходні фронт, дзе прызначаны камандзірам XXI армейскага корпуса Х арміі Айхгорна.
У пачатку 1917 года Гуцьер быў прызначаны камандуючым 8-й арміі. Аналізуючы ўласны вопыт, вывучаючы тактыку, выкарыстаную іншымі падраздзяленнямі па прарыву пазіцыйнага фронту, Гуцьер распрацаваў новую стратэгію, якая змагла вывесці германскую армію з тупіка пазіцыйнай вайны. Гэтая тактыка аказалася настолькі паспяховай, што германская армія выкарыстоўвала яе ў 1917 і 1918 гадах, а французы далі ёй назву «тактыка Гуцьера», хоць цяпер часцей выкарыстоўваецца тэрмін інфільтрацыя.
Біяграфія
Оскар нарадзіўся 27 жніўня 1857 года ў Эрфурце (Саксонія). У 1875 годзе ўступіў у нямецкую армію ў званні лейтэнанта. У 1885—1888 гадах праходзіў навучанне ў Ваеннай акадэміі. У 1889 годзе атрымаў прызначэнне ў Генеральны штаб, а з 1890 года стаў камандзірам батальёна 95-га пяхотнага палка. У 1902 годзе зноў пераводзіцца на працу ў Генеральны штаб і прызначаецца начальнікам аддзела Вялікага Генштаба.
У гэтым жа годзе прызначаны начальнікам штаба 3-га армейскага корпуса, з 1907 года камандзір лейб-гвардыі 1-га Гесенскага палка. У сакавіку 1910 года прызначаны камандзірам 74-й пяхотнай брыгады. З 1911 года генерал-кватэрмайстар Вялікага Генштаба, таксама адначасова з гэтым чытаў лекцыі ў Ваеннай акадэміі. 16 верасня 1912 года Оскар фон Гуцьер прызначаецца камандзірам 1-й гвардзейскай пяхотнай дывізіі, на чале якой і ўступіў у вайну.
Першая сусветная вайна
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны дывізія Гуцьера была ўключана ў склад 2-й нямецкай арміі на Заходнім фронце. На чале дывізіі прыняў удзел у баях на Марне. 3 красавіка 1915 года Оскар Гуцьер прызначаецца камандзірам 21-га армейскага корпуса ў складзе 10-й арміі і пераводзіцца на Усходні фронт.
2 студзеня 1917 года становіцца начальнікам вайсковага кіравання «D» (Дзінабург) у раёне Рыгі.
22 красавіка 1917 года Гуцьер прызначаецца камандуючым 8-й арміяй. 1 верасня 1917 года армія Гуцьера пачынае аперацыю па захопу Рыгі. Пры фарсіраванні Заходняй Дзвіны ужыў сваю новую тактыку і замест працяглай артылерыйскай падрыхтоўкі ужыў кароткачасовы абстрэл хімічнымі снарадамі. Войскі Гуцьера фарсіравалі раку і замацаваліся на супрацьлеглым беразе. 2 верасня баі працягваліся, 6-ы Сібірскі корпус рускай арміі апынуўся адкінутым на тылавую пазіцыю. Аднак акружыць 12-ю рускую армію Гуцьеру не ўдалося. 3 верасня рускія пакінулі Рыгу, у якую ўвайшлі войскі 8-й арміі Гуцьера. У ходзе Рыжскай аперацыі войскі 8-й арміі захапілі 15 000 палонных, 273 гарматы, 246 кулямётаў і інш 6 верасня за паспяховы захоп Рыгі узнагароджаны ордэнам Pour le Mérite.
21 снежня 1917 года пасля падпісання перамір'я з Савецкай Расіяй, Гуцьер прызначаны камандуючым 18-й арміяй на Заходнім фронце. Падраздзяленні арміі займалі пазіцыі ў Сен-Кантэн. У вясновым наступе 18-й арміі адводзілася дапаможная роля — прыкрываць левы фланг. 21 сакавіка 1918 года германскія войскі перайшлі ў наступ. Армія Гуцьера за першы дзень баёў уклінілась у абарону праціўніка на 6-7 км. У ходзе далейшых баёў армія Гуцьера прарвала фронт 5-й англійскай арміі, паглыбілася на 20 км і фарсіравала Сому. 27 сакавіка войскі Гуцьера ўзялі Мандзідзье, аднак далейшы ўпарты супраціў войскаў Антанты знізіў тэмпы нямецкага наступлення, і 5 красавіка аперацыя была прыпыненая.
У ходзе аперацыі «Міхаэль», 18-я армія дамаглася найбольшых поспехаў: прайшла каля 84 км і захапіла каля 50 000 палонных. 23 сакавіка 1918 года за поспехі ў ходзе вясновага наступу атрымаў дубовыя галіны да ордэна Pour le Merite. У ходзе трэцяй бітвы на Эне, армія Гуцьера павінна была наступаць на Камп'ен. 9—13 чэрвеня Гуцьер нанёс удар у раёне Уазы на Камп'ен, падраздзяленні арміі прасунуліся на 10 км, аднак неўзабаве быў спынены саюзнымі войскамі ў 7 км ад Камп'ена. У заключны перыяд вайны, у ходзе ўсеагульнага наступу войскаў Антанты на Заходнім фронце, 18-й арміі прыйшлося вытрымліваць магутныя ўдары брытанскай арміі.
Пасля вайны
Пасля заканчэння вайны, у студзені 1919 года, Оскар фон Гуцьер выйшаў у адстаўку.
У пасляваеннай Германіі Гуцьер меў славу паспяховага генерала і героя вайны. Таксама як і Эрых Людендорф, Оскар фон Гуцьер сцвярджаў, што нямецкая армія не была пераможана на поле бою і Германія прайграла вайну з-за ўдару нажом у спіну з боку ўнутраных здраднікаў. Таксама Гуцьер стаў старшынёй Германскага саюза афіцэраў аж да сваёй смерці ў 1934 годзе.
«Тактыка Гуцьера»
Гуцьер заўважыў, што ў многіх папярэдніх баях звычайны метад атакі з працяглай артылерыйскай падрыхтоўкай на ўсёй лініі фронту з масіраваным ударам пяхотных падраздзяленняў вядзе да катастрафічных страт. Оскар фон Гуцьер прапанаваў альтэрнатыўны метад, які атрымаў назву «тактыка Гуцьера» Новая тактыка заключалася ў наступным : Сутнасць сваёй тактыкі Гуцьер выклаў у кнізе «Атака ў пазіцыйнай вайне», якая была выдадзена ў 1918 годзе.
Беражок (Кардымаўскі раён)
Беражок (Бережо́к) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1945 года гэта было умоўная назва трох вёсак: Ратчына, Галавіно, Пашкава. Пасля 1945 года астаткі гэтых вёсак аб’ядналі ў адзін населены пункт, пад назвай Беражок.
Фартунага
Фартунага (Fortunago) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 400 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 22 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 27040. Тэлефонны код — 0383.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Ежы Іваноўскі
Юры (Ежы) Івано́ўскі (Jerzy Iwanowski;, Краснае, Варонежскай губерні — , Пэнлеі, Вялікабрытанія) — польскі палітык, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Юры Іваноўскі cкончыў гімназію ў Варшаве (1895) і Тэхналагічны інстытут у Санкт-Пецярбургу (1901). Падчас вучобы ўдзельнічаў у Польскім коле народнай асветы і. У маі 1901 прымаў удзел у падрыхтоўцы ўцёкаў Ю. Пілсудскага з псіхіятрычнага шпіталя ў Пецярбургу. У 1901-03 функцыянер ППС у Чэнстахове, Заглэмбі-Дамброўскім і Варшаве. У студзені 1903 арыштаваны, падчас вобшуку паліцыя сканфіскавала ў яго першы нумар бюлютэня «Свабода», які быў надрукаваны ў Лябёдцы. Сядзеў Іваноўскі ў Варшаўскай цытадэлі, адкуль вызвалены пад заклад, а ў студзені 1904 сасланы на 4 гады ў Наўгародскую губерню. Падчас амністыі 1905 выйшаў на волю, працаваў у ППС у Вільні, зноў быў арыштаваны.
Пасля вызвалення ў 1907 Ю. Іваноўскі працаваў у Маскве і Пецярбургу. Быў членам праўлення беларускай выдавецкай суполкі «Загляне сонца і ў наша аконца».
У 1909 Ю. Іваноўскі выехаў у Кітай, у 1918 вярнуўся на радзіму. Займаў адказныя пасады ў польскім урадзе. У 1918-19 міністр прамысловасці і гандлю ва ўрадзе Ю. Марачэўскага і міністр працы і грамадскага забеспячэння ва ўрадзе I. Падэрэўскага. 3 кастрычніка 1920 да студзеня 1921 дарэктар дэпартамента замежных спраў у Часовай урадавай камісіі Сярэдняй Літвы. Да 1930 дзейнічаў у Таварыстве польскіх механікаў. У 1930-35 — сенатар Польшчы.
У 1930 годзе ўспадкаваў палову Галавічполя (другая палова належала Вадэйкам). Пасля Юры (Ежы) Іваноўскі пабудаваў новы дом на месцы згарэлага строга драўлянага, а спраектаваў яго беларускі архітэктар Лявон Вітан-Дубейкаўскі (гэтую пабудову цяпер называюць «домам Вадэйкаў»). Адначасова з пабудовай дома Ежы Іваноўскі пасадзіў новы сад на 10 га.
Напачатку Другой сусветнай вайны Ежы Іваноўскі служыў падпалкоўнікам Заходняга Войска Польскага. Не пазней 11.9.1939 пакінуў Варшаву, накіраваўся ў Румынію, адтуль — у Францыю і Вялікабрытанію, дзе падзяліў лёс новай польскай эміграцыі. Пасля вайны — дзеяч эміграцыі ў Вялікабрытаніі, старшыня Лігі незалежнасці Польшчы (1950-55).
Сям’я
Ежы Іваноўскі меў трох жонак: Казіміру Зямніцкую (1880—1967), Мілабедзка-Гарчынскую (1878-?), Зоф’ю Газдзенскую (1913—1979).
У шлюбе з Казімірай з Зямніцкіх меў дачку (1920—1977), якая стала літаратурным крытыкам, доктарам грамадазнаўства, дзеячам дэмакратычнай апазіцыі ў пасляваеннай Польшчы.
Прыстанскае
Пры́станскае (, Пристанское) — былы пасёлак у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Камарынскага пасялковага савета.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (34 сем'і) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідаваны 20 жніўня 2008 года.
Размяшчэнне
У 36 км на поўдзень ад Брагіна, 11 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 153 км ад Гомеля, на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з кароткай прасталінейнай вуліцы, да якой з поўначы далучаецца кароткая вуліца з завулкам. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найболей інтэнсіўная забудова вялася ў 1920-я гады. У 1930 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ўваходзіла ў склад саўгаса «Пасудава» (цэнтр — вёска Залессе).
Да 8 студзеня 1987 года пасёлак уваходзіў у склад Калыбанскага сельсавета, да 13 снежня 1991 года — у склад Гдзенскага сельсавета, пасля — у адміністрацыйным падпарадкаванні Камарынскага пассавета.
Вуліца Петруся Броўкі (Мінск)
Вуліца Петруся Броўкі — вуліца ў Першамайскім і Савецкім раёнах Мінска. Названа ў гонар Петруся Броўкі, народнага паэта БССР, акадэміка АН БССР.
Размяшчэнне
Арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, паралельна да вуліцы Акадэмічнай. Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Незалежнасці, перасякае вуліцы Платонава і Батанічную. Даўжыня — каля 1750 метраў.
Транспарт
Рух транспарта на асноўнай частцы вуліцы аднабаковы. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.
NGC 6040A
NGC 6040A (іншыя абазначэнні — UGC 10165, MCG 3-41-74, ZWG 108.96, DRCG 34-67, ARP 122, VV 212, PGC 56932) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сямён Іванавіч Трызна
Сямён Іванавіч Трызна (,  — ) — беларускі вучоны ў галіне селекцыі раслін. Доктар сельскагаспадарчых навук (1963).
Біяграфія
Скончыў Кіеўскі ўніверсітэт (1916). У 1924—1931 гг. дырэктар Палескай пясчана-балотнай доследнай станцыі. У 1934—1941 гг. загадчык аддзела ў НДІ балотнай гаспадаркі. У 1945—1965 гг. у Беларускім НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі.
Навуковая дзейнасць
С. І. Трызне належаць навуковыя працы па агратэхніцы і селекцыі збожжавых культур на тарфяна-балотных глебах Беларусі. Вывеў сорт аўса Серабрысты. Сярод апублікаваных прац:
Даследчы цэнтр Эймса
Даследчы цэнтр Эймса (Ames Research Center, ARC) — аддзяленне ўрадавага агенцтва НАСА, знаходзіцца на тэрыторыі федэральнага аэрадрома Мафета. Заснаваны 20 снежня 1939 года як другая лабараторыя National Advisory Committee for Aeronautics (NACA), якая стала часткай НАСА ў 1958 годзе. Цэнтр названы ў гонар прафесара фізікі Джозефа Эймса, сузаснавальніка і старшыні (1919—1939) камітэта NASA.
Даследчы цэнтр Эймса з’яўляецца цэнтрам некалькіх ключавых навуковых місій НАСА (Місіі Кеплера, LCROSS, SOFIA, LADEE). Значны ўклад унесены ў праект Exploration (КА Orion і РН Ares I).
Савік Шустэр
Савік Шустэр (Ševelis Šusteris; нар. года ў Вільнюсе) — журналіст і тэлевядучы, Заслужаны журналіст Украіны (2012).
Пачатак кар’еры
Нарадзіўся 22 лістапада 1952 года ў Вільнюсе ў сям’і футбаліста віленскага «Спартакаса» і спартыўнага трэнера. Гуляў у складзе юнацкай зборнай Літоўскай ССР па футболе. У 19 гадоў, на другім курсе медінстытута, эміграваў у Канаду. У 1976 годзе скончыў медыцынскую школу ўніверсітэта Мак-Гіла ў Манрэалі, па іншых звестках — факультэт біяхіміі і фізіялогіі Манрэальскага ўніверсітэта. Пераехаўшы ў Фларэнцыю, працягваў вывучаць медыцыну. Працаваў у даследчым цэнтры Фларэнтыйскага ўніверсітэта ў Італіі. У канцы 1970-х гадоў у якасці лекара наведаў Чад, дзе тады працягвалася грамадзянская вайна. Жыў у Італіі да пераезду ў Расію ў сярэдзіне 1990-х гадоў.
Расія
Паступіўшы на працу ў рускую службу радыё «Свабода», ён прывёз з сабой прыёмы новай, сучаснай, заходняй журналістыкі, а неўзабаве пасля вяртання з Афганістана вёў галоўную штодзённую інфармацыйную праграму тых гадоў «У краіне і свеце». Упершыню з часу свайго існавання яна сфармавала адкрытую карэспандэнцкую сетку ў Расіі (гэта прывяло, у прыватнасці, да масавага звальнення старых эмігрантаў з радыёстанцыі). Быў прызначаны кіраўніком маскоўскага аддзялення радыё «Свабода» (1996—2001), дзе вёў галоўную праграму навін «Свабода ў прамым эфіры». Адначасова пачаў працаваць на НТВ у якасці спартыўнага каментатара. Стварыў футбольны тэлепраект, прысвечаны Чэмпіянату свету па футболе 1998 года. Калі праграма спынілася ў канцы чэмпіянату, Дзярждума больш чым 300 галасамі прыняла зварот да кіраўніцтва тэлеканала НТВ з просьбай працягнуць праграму Шустэра.
Пасля прыходу да ўлады Уладзіміра Пуціна адбылася гвалтоўная змена кіраўніцтва і ўладальнікаў тэлекампаніі НТВ. Крэмль пазбавіў непадкантрольнага Гусінскага правоў уласнасці, права ўласнасці на канал за даўгі перадалі «Газпрому», а кіраўніком канала замест Яўгена Кісялёва быў прызначаны амерыканскі рээмігрант Барыс Ёрдан. Вядучыя журналісты Яўген Кісялёў, Віктар Шэндэровіч і іншыя пакінулі яго ў знак пратэсту супраць захопу тэлеканала. Але праз некаторы час некаторыя з іх вярнуліся на канал (Таццяна Міткова, Леанід Парфёнаў). Савік Шустэр таксама асудзіў захоп тэлеканала. Аднак застаўся працаваць на НТВ. Кіраўніцтва радыё «Свабода» вызнала такую ​​пазіцыю як амаральную, і Шустэр быў адхілены ад кіраўніцтва маскоўскім офісам і звольнены з радыёстанцыі. У розны час на НТВ быў вядучым перадач «Герой дня», «Свабода слова», «Уплыў». Летам 2004 года заняў пасаду намесніка генеральнага дырэктара кампаніі дакументальнага кіно, але неўзабаве зразумеў, што не зможа рэалізаваць свае ідэі з новым кіраўніцтвам, прызначаным «Газпром-Медыя», і пакінуў канал.
Украіна
На Алімпійскіх гульнях 2008 года ў Пекіне Шустэр нёс алімпійскі агонь у складзе ўкраінскай дэлегацыі. 21 ліпеня 2009 года адкрыў сваю студыю — «Студыя Савік Шустэр». Падчас чэмпіянату свету па футболе 2010 года разам з Пятром Магай і Васілісай Фраловай вёў на ўкраінскім Першым нацыянальным тэлеканале праграму «Афрыканскія страсці», а таксама каментаваў большасць матчаў.
Ірга
Ірга́ (Amelanchier) — род раслін трыбы сямейства, лістападны хмызняк ці невялікае дрэва.
Савік Шустэр
Украіна
З 21 студзеня 2011 года па 15 лютага 2013 года на ўкраінскім тэлеканале «Першы нацыянальны» выходзіла праграма «Шустэр LIVE». Пасля гэтага 22 лютага 2013 года яна з’явілася на тэлеканале «Інтэр». 21 лютага 2014 года на 5 канале выйшаў «Шустэр LIVE». Вясной 2014 года Савік Шустэр вяртаецца на Першы нацыянальны. Восенню праграма «Шустэр Live» была знята з эфіру рашэннем кіраўніка нацыянальнай ТРК Зураба Аласані, які патлумачыў, што ў эфіры праграм Шустэра занадта шмат маніпуляцый. З тых часоў праграма адначасова выходзіць на каналах «24 канал» і «112 Украіна». Але пасля інцыдэнту з запрашэннем у эфір расійскага журналіста Максіма Шаўчэнкі кіраўніцтва 24 канала, асцерагаючыся пазапланавай праверкі Нацыянальнай рады па тэлебачанні і радыёмаўленні, адмовілася ад трансляцыі перадач Савіка. Пасля гэтага яшчэ паўгода «Шустэр LIVE» выходзіў на «112 Украіна».
Ірга
Назва
Навуковая назва роду, Amelanchier, відаць, утворана ад правансальскага слова amelanche, якое «паказвае на мядовы смак пладоў». На думку М. М. Кадэна і Н. М. Цярэнцьевай, amelanchier (чытаецца амелянчыер) — гэта правансальская назва расліны, паходзіць ад amelanche — назвы пладоў аднаго з відаў роду. Слову прыпісваецца кельцкае паходжанне.
Савік Шустэр
Украіна
У верасні 2015 года працаваў на канале «1+1». Але 18 верасня 2015 года яго праграма была знята з эфіру. У той жа дзень ён прадэманстраваў ліст за подпісам гендырэктара «1+1» Аляксандра Ткачэнкі, у якім паведамлялася, што паводле ўмоў ліцэнзійнага пагаднення праграма «Шустэр» у прамым эфіры не можа выходзіць на канале «112 Украіна». Каментуючы гэты ліст, Шустэр заявіў, што ў ліцэнзійнай дамове не згадваецца права канала «1+1» выдаляць з эфіру праграму калі яму заўгодна. Пазней, пасля канфлікту з уладальнікам канала алігархам Ігарам Каламойскім, Савік Шустэр пачаў выходзіць у эфір на ўласным кабельным тэлеканале «3S.tv». 26 красавіка 2016 года Шустэр пачаў галадоўку з-за «палітычнага пераследу» ва Украіне з-за выкрыцця фактаў карупцыі, у прыватнасці з боку кіраўніка Дзяржаўнай падатковай службы Украіны Рамана Насірава. Таксама ў гэты дзень у Шустэра быў ануляваны дазвол на працу ва Украіне. З 29 красавіка па 31 снежня 2016 года праграма Савіка Шустэра выходзіла на гарадскім тэлеканале «Кіеў». 12 лістапада 2016 года Пячэрскі раённы суд Кіева пастанавіў правесці ператрус у кватэры і студыі вядучага. У 2019 годзе Шустэр і яго адвакат сцвярджалі, што выйгралі ўсе судовыя працэсы, пададзеныя ў 2016—2019 гадах. Але восенню 2019 года паміж ім і Ігарам Каламойскім зноў пачаўся суд. 1 снежня 2016 года канал 3S.tv абвясціў аб спыненні дзейнасці з-за фінансавых праблем.
У жніўні 2019 года Шустэр падпісаў кантракт з ТРК «Украіна» Рыната Ахметава на выпуск праграмы «Свабода слова» кожную пятніцу.
Ірга
Батанічнае апісанне
Лісце простае, круглявае або авальнае, на хвосціках, дробна- ці буйназубчатыя па краі, зверху цёмна-зялёныя, знізу бледна-зялёныя, восенню жоўта-чырвоныя або цёмна-чырвоныя.
Кветкі шматлікія, белыя або крэмавыя, сабраныя ў шчыткападобныя пэндзлі на канцах парасткаў. Завязь ніжняя. Песцік адзін. Асабліва багатае квіценне і плоданашэнне бывае на верхавінных парастках мінулага года.
Плод — яблык, сінявата-чорны або чырванавата-фіялетавы, з шызым налётам, дыяметрам да 10 мм, ядомае, салодкае, у сярэдняй паласе Расіі спее ў ліпені — жніўні.
Плады ўтрымліваюць да 12 % цукараў, каля 1 % кіслот, 0,5 % дубільных рэчываў, каля 40 мг% аскарбінавай кіслаты, карацін, фарбавальныя рэчывы.
Распаўсюджанне
Вядома 19 відаў роду, якія растуць ва ўмераным поясе Паўночнага паўшар'я: Паўночная Амерыка, Паўночная Афрыка, Цэнтральная і Паўднёвая Еўропа, Каўказ, Крым, Японія, і некалькі гібрыдных формаў.
Лёгка прыстасоўваючыся да ўмоў, шырока разыходзіцца па свеце, у тым ліку і ў Расіі. Нярэдка сустракаецца здзічэлым. Насенне распаўсюджваецца птушкамі.
На тэрыторыі Беларусі часцей за ўсё сустракаюцца, і радзей.
Класіфікацыя
У родзе Ирга больш 10 відаў
Ужыванне
Багатае квіценне, дэкаратыўныя плады, вытанчаная восеньская афарбоўка лісця, непатрабавальнасць да глеб, засухаўстойлівасць, скараплоднасць, хуткі рост, зімаўстойлівасць, штогадовае плоданашэнне — усё гэта робіць расліну вельмі прывабнай для садоўніка.
Лёгка пераносіць стрыжку, маючы 15-20 і больш роставых парасткаў.
У паўночных раёнах Расіі з'яўляецца адным з надзейных і цягавітых прышчэпаў для карлікавых груш і яблынь.
Будкаўскі сельсавет
Бу́дкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Будка.
Ірга
Ужыванне
Плады ўжываюцца ў ежу свежымі, перапрацоўваюцца на варэнне, пасцілу, жэле, віно. Сухія плады — складовая частка кампотаў і кісялёў з сухафруктаў, якая надае ім прыгожую афарбоўку.
Будкаўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Капараўскага сельсавета.
Ірга
Ужыванне ў медыцыне
Мноства вітаміну Р дазваляе рэкамендаваць плады расліны і сокі з іх пажылым людзям для ўмацавання сценак сасудаў і павышэння іх эластычнасці, папярэджання інфаркту міякарда і варыкознага пашырэння вен. Плады — добры полівітаміны сродак, іх ужываюць для лячэння гіпа- і авітамінозаў. Яны нармалізуюць сон і ўмацоўвае арганізм. Ужыванне настойкі кветак нармалізуе працу сэрца і зніжае крывяны ціск. У народнай медыцыне сок выкарыстоўваецца для паласкання горла пры ангінах, запаленні паражніны рота, адвары кары і лісця — як звязальны і ахінальны сродак. Сок свежых пладоў валодае звязальнымі ўласцівасцямі і выкарыстоўваецца як лячэбны напой пры засмучэннях кішачніка.
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2012
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2012 года прайшоў 11 красавіка. У матчы сустрэліся уладальнік Кубака 2011 года мінскі клуб «Мінск» і пераможца чэмпіянату 2011 года клуб «Бабруйчанка».
Альберт Вайсгербер
Альберт Вайсгербер (Albert Weisgerber;, , Саарпфальц — , Фромель, Фландрыя) — нямецкі мастак і графік. Пісаў свае палотны як у імпрэсіянісцкім, так і ў постімпрэсіянісцкім стылях, быў блізкі экспрэсіянізму.
Шастакова (Кардымаўскі раён)
Шастакова (Шестаково) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Другі Усебеларускі кангрэс
Другі Усебеларускі кангрэс адбыўся 27 чэрвеня 1944 г. ў Мінску.
Кангрэс быў скліканы па прапанове прэзідэнта Беларускай Цэнтральнай Рады (БЦР) Радаслава Астроўскага з дазволу выконваючага абавязкі генеральнага камісара Беларусі Курта фон Готберга.
Прысутнічала 1039 дэлегатаў, якія прадстаўлялі розныя раёны Беларусі і беларускія згуртаванні за мяжой. Са справаздачамі і рэфератамі на кангрэсе выступілі Радаслаў Астроўскі, Іван Жарскі, Мікалай Шкялёнак, Аўген Калубовіч. Рэзалюцыя кангрэсу мела антырасійскую і антыбальшавіцкую скіраванасць. Апелюючы да пастановы Рады БНР, якая была выражана 25 сакавіка 1918 г. Трэцяй Устаўнай граматай, кангрэс адмаўляў БССР як форму беларускай дзяржаўнасці, абвяшчаў БЦР адзіным праўным прадстаўніком беларускага народу.
У сувязі з набліжэннем савецкіх войск кангрэс праходзіў у спешцы. Яго значэнне было важным у асноўным толькі для БЦР.
Рада БНР не прызнае законным Другі Ўсебеларускі кангрэс.
Млынка (рака)
Млы́нка, канал Граўка, канал Млынка  — рака ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сіняя (басейн Дняпра).
Даўжыня 18 (16,5 ) км. Плошча вадазбору 144 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 ‰. Пачынаецца на поўдні ад рабочага пасёлка Татарка (за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Ражнетава ). Упадае ў раку Сінюю каля горада Асіповічы. На ўсім працягу каналізаваная. Цячэ ў межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны, пад лесам 49 % тэрыторыі.
Каля ракі вёскі Лучыцы, Акцябр, Булгары, Замошша.
Мужанка (значэнні)
Мужанка — тапонім:
Фраскарола
Фраскарола (Frascarolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1273 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 27030. Тэлефонны код — 0384.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Уладзімір Рыгоравіч Вейсберг
Уладзімір Рыгоравіч Вейсберг (Влади́мир Григо́рьевич Ве́йсберг;,  — , ) — савецкі мастак і тэарэтык мастацтва, адзін з вядомых майстроў «неафіцыйнага мастацтва».
Біяграфія
Сын педагога і псіхолага Р. П. Вейсберга (1884—1942). У 1920-я гады бацька, ведаючы нямецкую мову, зацікавіўся ідэямі З. Фрэйда, спрабаваў іх укараніць у савецкі лад. Пазней, з Наркамапраса, дзе ён працаваў пад заступніцтвам А. Шміта, яго перавялі на выкладчыцкую працу, дзе ён таксама змог праявіць сябе як рэдактар ​​педагагічнага часопіса «Савецкая педагогіка». Маці, Марыя Якаўлеўна, з сібірскай сям’і Бурцавых, — бібліятэкар у Інстытуце працы і гігіены.
Хочамля
Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 42 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км. Пачынаецца з сажалкі каля вёскі Бацунь. Упадае ва Узу прыкладна за 3 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад пасёлка Грыгараўка, за 2 км на ўсход ад пасёлка Рубеж Гомельскага раёна. Вадазбор у межах Чачорскай раўніны. Рэчышча Хочамлі каналізаванае ў сярэднім і ніжнім цячэнні.
Уладзімір Рыгоравіч Вейсберг
Біяграфія
Падчас Вялікай Айчыннай вайны У. Вейсберг хацеў патрапіць на фронт, але быў адпраўлены на выкопванне супрацьтанкавых акопаў. Падчас адной з бамбёжак Вейсберга моцна кантузіла, што стала прычынай далейшага звароту да неўрапатолага. Пазней мастак не аднойчы клаўся ў шпіталь. З 1943 па 1948 год вучыўся ў студыі ВЦСПС у мастака С. М. Івашава-Мусатава, пазней хадзіў у майстэрню А. А. Асьмёркіна, дзе раней выкладаў жывапіс І. І. Машкоў. Наведваў «дамашнюю акадэмію» В. Я. Сітнікава.
У 1946 годзе Мастацкі інстытут імя В. І. Сурыкава аднавіў акадэмічныя заняткі. У першы пасляваенны набор У. Вейсберг не прайшоў па конкурсе. З 1959 па 1984 год выкладаў жывапіс у студыі Інстытута павышэння кваліфікацыі Саюза архітэктараў СССР, з 1964 па 1966 год выкладаў на Курсах тэлебачання Масквы. З 1961 года — член Саюза мастакоў СССР. Удзельнік групы «Восем». Першая персанальная выстава ў СССР адбылася ўжо пасля смерці мастака — у 1988 годзе. Большая частка работ Вейсберга знаходзіцца за мяжой у прыватных зборах.
Памёр 1 студзеня 1985 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Увядзенскіх могілках (участак № 11).
Варшаўскі кінафестываль
«Варшаўскі кінафестываль» (Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy) ― штогадовы міжнародны кінафестываль, заснаваны ў 1985 годзе ў сталіцы Польшчы Варшаве. Праходзіць у кастрычніку, па выніках фестываля ўручаюцца ўзнагароды.
Іпадром (станцыя метро, Кіеў)
«Іпадром» («Іподро́м», ) — 51-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна. Размешчана на Курэнёўска-Чырвонаармейскай лініі, паміж станцыямі «Церамкі» і «Выставачны Цэнтр» у раёне скрыжавання праспекта Акадэміка Глушкова і Васіля Касіяна. Адкрыта 25 кастрычніка 2012 года. Пасажырскі паток — 10,3 тыс. чал./суткі (2015 год). Назва — ад размешчанага паблізу кіеўскага іпадрома.
Будаўніцтва
Будаваць станцыю пачалі восенню 2011 года. Па стане на люты 2012 года года часткова раскрыты катлаван будучай станцыі. Два праходніцкія механізаваныя комплексы ў канцы верасня 2011 года пачалі будаваць перагонныя тунэлі ад станцыі «Выставачны Цэнтр». 28 лютага 2012 года адбылася збойка правага перагоннага тунэля з катлаванам станцыі, 10 красавіка 2012 года — левага. На пачатак кастрычніка 2012 года станцыя была гатова ў канструкцыях, збудаваныя выхады і выраблялася яе аздабленне. 20 кастрычніка 2012 года на станцыю прыйшоў пробны цягнік.
Перайменаванне
Прапанова перайменаваць станцыю прагучала адразу ж пасля яе адкрыцця. Камісія па пытаннях найменняў і памятных знакаў Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі (КГДА) з падачы Таварыства ўкраінскай мовы Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Т. Шаўчэнкі падтрымала ідэю змены праектнага назвы станцыі кіеўскага метрапалітэна «Іпадром» на «Адэская».
Ёсць пэўная традыцыя, калі на выездзе з Кіева знаходзіцца станцыі метро, якія сваёй назвай сімвалізуюць пэўны кірунак - Мінская, Чарнігаўская, Харкаўская… Зараз будзе яшчэ і Адэская, да таго ж звязана з Адэскай плошчай, якая знаходзіцца побач
Аднак профільная Камісія па пытаннях культуры і турызму Кіеўскай гарадской рады ў верасні 2012 года не падтрымала гэтую прапанову.
Кіеўская рада на пасяджэнні дэпутатаў 1 лістапада 2012 года не падтрымала перайменаванне толькі што адкрытай станцыі ў Адэскую (за — 12 дэпутатаў з неабходных 61).
Акрамя таго, станцыя «Адэская» ужо прысутнічае ў плане развіцця Курэнёўска-Чырвонаармейскай лініі ў якасці крайняй з паўднёвага боку, пасля станцыі «Церамкі».
Канструкцыя
У снежні 2010 года на калегіі горадабудаўнічай рады быў прадстаўлены праект падаўжэння Курэнёўска-Чырвонаармейскай лініі метрапалітэна ад станцыі «Выставачны Цэнтр» да Адэскай плошчы. Згодна з гэтым праектам планавалася, што станцыя «Іпадром» будзе аднаскляпеністай. Аднак пасля праект быў зменены. У снежні 2011 года былі прадстаўлены новыя рэндэры, згодна з якімі станцыя мусіла быць калоннай з трыма пралётамі, з галерэяй над адным з пуцей.
За станцыяй збудаваныя камеры з'ездаў для перспектыўнага адгалінаванні тунэляў у бок жылога масіву Церамкі-II.
Кінафестываль (значэнні)
Назву Кінафестываль маюць:
Млінавіца
Млінавіца — рэчка ў наваколлях в. Старыя Залюцічы.
Назва паходзіць ад слова «млін» — млын, якое ўжываецца ў тураўскіх гаворках. Млінавіца — «рэчка, якая працякае побач з млынам».
Маўчанскі сельсавет
Маўчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Маўчаны.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Капараўскага сельсавета.
Asterias
Asterias — род марскіх зорак сямейства Asteriidae.
Віды
У родзе Asterias 8 відаў :
NGC 6040B
NGC 6040B (іншыя абазначэнні — UGC 10165, MCG 3-41-73, ZWG 108.96, DRCG 34-68, ARP 122, VV 212, PGC 56942) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Аляксандр Іванавіч Барысевіч
З 1945 г. шафёр, з 1954 г. майстар цэха, з 1976 г. кантралёр АТК Гомельскага аўтарамонтнага завода. Званне Героя прысвоена за поспехі ў выкананні планавых заданняў.
Валмечка
Валме́чка (, Волмечка) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
Штэфансплац
Штэ́фансплац (Stephansplatz — «плошча Стэфана») — плошча, размешчаная ў цэнтры Унутранага горада у Вене. На плошчы размешчаны сабор Святога Стэфана, адзін з галоўных сімвалаў аўстрыйскай сталіцы. Штэфансплац з'яўляецца кропкай адліку для аўтадарог, якія ідуць з Вены.
Гісторыя плошчы цесна звязана з гісторыяй сабора, першы будынак якога быў пабудаваны ў 1137—1147 гадах. Да 1200 года сабор знаходзіўся па-за тэрыторыяй Вены, на захад ад гарадскіх сцен. З пашырэннем горада на ўсход у XIII стагоддзі вакол сабора пачалося будаўніцтва будынкаў, якія ўтварылі плошчу. З пачатку XV стагоддзя Штэфанcплац з'яўляецца цэнтральнай плошчай горада. Да 1732 года на плошчы таксама размяшчалася могілках. Капэла Св. Магдалены, якая знаходзілася пры ёй (die Magdalenskapelle) была знішчана пажарам у 1781 годзе і не аднаўлялася. Пад ёй была размешчана злучаная з ёй падземная капэла Св. Вяргілія (die Virgilkapelle), выяўленая пры будаўніцтве метро ў 1973 годзе. Абрысы капэлы Св. Вяргілія выкладзеныя мазаікай на Штэфанcплац на захад ад сабора.
У канцы XIX стагоддзя плошчу і прылеглы раён падвергліся рэканструкцыі, пры гэтым былі знесены шэраг будынкаў. Вынікам гэтага, апроч іншага, стала фактычнае аб'яднанне Штэфансплац з плошчай Шток-ім-Айзэнах, якая выходзіць на Кернтнерштрасэ і Грабен.
У 1945 годзе плошча, як і сабор Святога Стэфана, сур'ёзна пацярпела ў выніку бамбардзіровак.
У 1978 годзе пад плошчай была адкрыта аднайменная станцыя метро 1-й лініі, а ў 1991 годзе — станцыя 3-й лініі.
У 1990 годзе ў заходняй частцы плошчы (фармальна, па адрасе Шток-ім-Айзэнах-Плац, дом 4) на месцы раней існаваўшага будынка кампаніі Philipp Haas & Söhne пабудаваны будынак дом Хааса (Haas-Haus), які рэзка вылучаецца на фоне гістарычных будынкаў.
Плошча з'яўляецца адным з самых папулярных у турыстаў месцам у горадзе і ўяўляе сабой, за выключэннем паўночна-ўсходняга боку, пешаходную зону, на якую выходзяць, акрамя галоўнага ўваходу ў сабор і выхадаў з метрапалітэна, некалькі магазінаў і кафэ. Ва ўсходнім куце размешчана стаянка конных экіпажаў (фіякраў) і падземная паркоўка (уезд з Шулерштрасэ).
Цыкл трыкарбонавых кіслот
Цыкл трыкарбонавых кіслот (цыкл Крэбса, цытратны цыкл, цыкл лімоннай кіслаты) — цэнтральная частка агульнага шляху катабалізму, цыклічны біяхімічны аэробных працэс, падчас якога адбываецца ператварэнне двух-і трохвугляродных злучэнняў, якія ўтвараюцца як прамежкавыя прадукты ў жывых арганізмах пры распадзе вугляводаў, тлушчаў і бялкоў, да CO2. Пры гэтым вызвалены вадарод накіроўваецца ў ланцуг тканкавага дыхання, дзе ў далейшым акісляецца да вады, прымаючы непасрэдны ўдзел у сінтэзе ўніверсальнай крыніцы энергіі — АТФ. Цыкл Крэбса - гэта ключавы этап дыхання ўсіх клетак, якія выкарыстоўваюць кісларод, цэнтр перасячэння мноства метабалічных шляхоў у арганізме. Акрамя значнай энергетычнай ролі цыклу адводзіцца таксама і істотная пластычная функцыя, гэта значыць гэта важная крыніца малекул-папярэднікаў, з якіх у ходзе іншых біяхімічных ператварэнняў сінтэзуюцца такія важныя для жыццядзейнасці клеткі злучэнні як амінакіслоты, вугляводы, тлустыя кіслоты і інш. Цыкл ператварэння лімоннай кіслаты ў жывых клетках быў адкрыты і вывучаны нямецкім біяхімікам Хансам Крэбсам, за гэту працу ён (сумесна з Ф. Ліпманам) атрымаў Нобелеўскую прэмію (1953 год).
Віталь Віктаравіч Прышчэпчык
Віта́ль Ві́ктаравіч Прышчэ́пчык (, в. Скобраўка, Менская акруга, Беларуская ССР — , каля Магілёва, Беларуская ССР) — савецкі і беларускі дзяржаўны і партыйны дзеяч, першы сакратар Магілёўскага абкама Кампартыі Беларусі (1974—1983).
Біяграфія
У 1952 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны; у 1943—1944 гг. — у партызанскім руху.
З жніўня 1974 года — першы сакратар Магілёўскага абласнога камітэта КП Беларусі.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 10-га склікання, Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання, член ЦК КПБ.
Аўтакатастрофа
29 красавіка 1983 года трагічна загінуў у аўтамабільнай катастрофе пад Магілёвам.
Як пісаў Н. Гімельфарб у сваёй кнізе «Нататкі апальнага дырэктара»:
"Увечары 29-га красавіка ён вяртаўся на машыне з Бабруйска, дзе ўручаў пераходзячы сцяг камбінату Бабруйскшына — аднаму з найбуйнейшых прадпрыемстваў краіны па вытворчасці аўтамабільных пакрышак. Вячэрняя дарога была спакойнай і пустыннай. Але на адным з стромкіх паваротаў, ужо пад'язджаючы да Магілёва, шафёр не справіўся з кіраваннем. Машыну вынесла на сустрэчную паласу і «Волга» на вялікай хуткасці ўрэзалася ў вялікагрузны ваенны ўсюдыход. Ад атрыманых траўмаў Прышчэпчык і яго кіроўца памерлі на месцы."
Узнагароды і званні
Кавалер ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі, трох ордэнаў Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Сьюзен Хэйвард
Сьюзен Хэйвард (Susan Hayward, народжаная Эдыт Марреннер (Edythe Marrenner, 30 чэрвеня 1917 — 14 сакавіка 1975) — амерыканская акторка, якая пяць разоў намінавалася на «Оскар» і ў 1959 году выйграла гэтую ўзнагароду за ролю злачыннай Барбра Грэм ў фільме «Я хачу жыць!».
Млінаўка
Млінаўка — рака ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Шчара (басейн Нёмана). Даўжыня 9 км. Пачынаецца каля вёскі Літва, упадае ў Шчару за 0,9 км на поўдзень ад вёскі Вялікія Шылавічы. Каналізаваная, прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.
Вуліца Будзённага (Мінск)
Вуліца Будзённага, вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Сямёна Міхайлавіча Будзённага (1883—1973), савецкага ваеначальніка, героя Грамадзянскай вайны, камандуючага 1-й Коннай арміяй, аднаго з першых Маршалаў Савецкага Саюза, тройчы Героя Савецкага Саюза.
Перасячэнні
Ідзе ад Партызанскага праспекта ў паўночна-ўсходнім кірунку да вуліцы Даўгабродскай (у раёне разваротнага кальца трамвая). Перасякаецца з вуліцамі:
Прабойніца
Прабо́йніца — рака ва Ушацкім і Докшыцкім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Чарніца (прыток Бярэзіны, басейн Дняпра).
Каля ракі вёскі Лясіны (Ушацкі раён) і Чарніца 1 (Докшыцкі раён).
Замак Ліхтэнштэйн (Аўстрыя)
Замак Ліхтэнштайн — замак, размешчаны каля Марыя-Энцэрсдорфа на поўдзень ад Вены. Ён размешчаны на ўскрайку Венскага Лесу. Першапачаткова замак быў пабудаваны ў XII стагоддзі і быў зруйнаваны асманамі ў 1529 і 1683 гадах. Замак быў адноўлены ў 1884 годзе.
Ад назвы замка Ліхтэнштайн (ў перакладзе з «Светлы камень») узнікла назва княжацкай сям'і Ліхтэнштэйнаў, кіраўнікоў аднайменнай дзяржавы. Ім замак належаў з 1140 года па XIII стагоддзе і з 1807 года.
Сёння замак вядомы дзякуючы тэатральнаму фестывалю Нэстроя, які праводзіцца штогод у летнія месяцы. З чэрвеня 2009 года замак часова закрыты для наведванняў.
DaKooka
Кацярына Ярэменка (Катерина Єременко; нар. 29 лістапада 1993 года, Чарнаўцы, Украіна), вядомая па сцэнічным псеўданіме daKooka — украінская спявачка, аўтарка песень, кампазітарка. Стварае музыку пераважна ў электронным стылі. У творчасці адсочваюцца таксама трып-хоп, драм-н-бейс, індзі-рок, поп, эксперыментал.
Біяграфія
Кацярына Ярэменка нарадзілася ў Чарнаўцах. Скончыла музычную школу па класе «фартэпіяна». Па запрашэнні настаўніцы спявала ў царкоўным хоры. З гэтага досведу пераняла некаторыя моманты для ўласнай творчасці: манера бэк-вакалаў, ідэя з мноствам гукавых дарожак для больш атмасфернага гучання песень — на гэтыя эксперыменты яе натхнілі высокія ноты, якія бяруць харысты.
З дзяцінства спявачку называлі Кукай. Пры стварэнні электроннай пошты «Kooka» аказалася занадта кароткім, а дададзенае «da» увайшло ў псеўданім. Здабыла спецыяльнасць інжынера-тэхнолага харчовай прамысловасці, аднак не плануе займацца гэтым у будучыні.
Творчасць
Першую песню напісала ў 18 гадоў, апублікавала ва «УКантакце». З гэтага пачалося стварэнне іншых кампазіцый і развіццё праекта daKooka. Выступала ў чарнавіцкіх пабах, а затым са знаёмымі музыкантамі ўтварыла гурт daKooka Live Band, з якім гастралявала па Украіне. Зараз працуе як сольная выканаўца.
Першы англамоўны альбом «Radha» выйшаў у сакавіку 2015 года. Ён названы ў гонар індыйскай багіні кахання, паколькі гэтая тэма ў ім з’яўляецца скразной.
У 2016 годзе daKooka выпусціла міні-альбом «Очень весело с моими друзьями», працяты меланхалічным настроем і нотамі сарказму.
У 2017 годзе прымае ўдзел ва ўкраінскім праекце «Голос країни-7», хаваючы твар пад вэлюмам. Выйшаўшы на сцэну падчас этапу «накаўтаў», выканала папулярны хіт Youssou N’Dour «7 Seconds». Падчас эмацыйнага выступу сарвала вэлюм. Джамала пазнала салістку праекта daKooka. «Гэта неймаверна цікавая новая музыка, якую вы пішаце самі», — адзначыла Джамала. Пасля выканання фрагмента ўласнай песні, Патап адмовіў спявачцы: ''«Я не буду цябе саджаць на крэсла не таму, што ты не годная. Я хачу цябе абараніць ад складанага змагання, хачу, каб ты прысвяціла сябе сваёй сольнай кар’еры. Гэта называецца пайсці з трыумфам!»''.
У лістападзе 2017 года выпускае другі міні-альбом «Гордо».
У наступным годзе выходзяць поўнафарматны альбом «Герой», які стаў вядомым дзякуючы віруснасці асноўнага трэку, і міні-альбом «Форма».
У лістападзе 2019 года на ўкраінскіх тэлеэкранах выйшаў маладзёжны серыял «Першыя Ластаўкі», дзе песні DaKooka прысутнічаюць сярод саўндтрэкаў. У тым жа годзе ў верасні выйшла пласцінка «Стренджлава», якая, аднак, не прыцягнула такой увагі, як папярэдняя «вялікая» работа музыканткі.
Скароднае (Брагінскі раён)
Скаро́днае — былая вёска ў Камарынскім пасялковым савеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (21 сям'я) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. У 2005 годзе вёска была выключана са звестак па ўліку населеных пунктаў.
Размяшчэнне
У 71 км на поўдзень ад Брагіна, 25 км ад чыгуначнай станцыі Пасудава (на лініі Оўруч — Палтава).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Гісторыя
Заснаваная напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1932 годзе арганізаваўся калгас. У 1959 годзе ўваходзіла ў склад калгаса «Чырвоная Украіна» (цэнтр — вёска Гдзень).
Пукаўскі сельсавет
Пу́каўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Пукава.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Грэскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Грэскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у Капыльскім раёне. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Грэскага раёна, з 21 чэрвеня 1935 года — Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Грэскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 17 снежня 1956 года ў складзе Капыльскага раёна. 24 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Слабада-Кучынскага сельсавета.
Фрыдрых фон Армін
Фры́дрых фон А́рмін (Friedrich Bertram Sixt von Armin;, Каралеўства Прусія — , Саксонія) — германскі военачальнік часоў Першай сусветнай вайны, генерал ад інфантэрыі.