cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Уладзіміравіч Тамашэвіч
Навуковая дзейнасць
Удзельнічае ў распрацоўцы праграм і планаў для паскарэння геолагаразведачных работ у Беларусі.
Падрыхтаваў 5 кандыдатаў навук.
Навуковыя працы
Вынікі яго навуковых прац, інфармацыйна-аналітычных і метадычных распрацовак, агульным аб’ёмам больш за 100 друкаваных лістоў, выкладзены ў асабістых і калектыўных манаграфічных выданнях, артыкулах, тэзісах дакладаў на розных навуковых канферэнцыях, у тым ліку замежных. Сярод іх асноўнае месца займаюць наступныя аўтарскія і калектыўныя манаграфіі: манаграфічныя даведнікі па мінеральнай сыравіне мясцовых будаўнічых матэрыялаў па Брэсцкай, Гродзенскай і Мінскай абласцях (1960); "стратыграфія, літалогія і карысныя выкапні БССР "(1966); «Мінеральна-сыравінная база прамысловасці будаўнічых матэрыялаў БССР (геолага-эканамічная ацэнка)» (1968); «цвёрдыя Карысныя выкапні БССР» (1970); «развіццё мінеральна-сыравіннай базы Беларускай ССР» (1971); «Карта геолага-эканамічнай ацэнкі рэсурсаў каменных будаўнічых матэрыялаў СССР М 1:4000000» (1974); «Геалогія СССР» том 3 (1977); «эканамічная ацэнка мінеральных рэсурсаў Беларусі» (1978); «Гісторыя геалагічных навук у БССР» (1978); "развіццё прадукцыйных сіл і ахова прыроды "(1981); "Спалучэнне галіновага і тэрытарыяльнага кіравання эканомікай саюзнай рэспублікі «(1991);» рацыянальнае прыродакарыстанне Беларускага Паазер’я " (1993) і інш.
А. У. Тамашэвіч падрыхтаваў навучальныя дапаможнікі для студэнтаў-географаў: «Асновы эканамічнай ацэнкі прыродных рэсурсаў» (1988), «Прыродныя ўмовы і рэсурсы Рэспублікі Беларусь» (1993), «Геаграфія сусветнай гаспадаркі» (2001), распрацаваў тыпавыя навучальныя праграмы.
Самуэль Валовіч
Самуэль Валовіч (? — пасля 29 сакавіка 1626) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся ў сям’і слонімскага старосты Mixaiла і Гальшкі Янаўны з Глябовічаў.
Памёр пасля 29 сакавіка 1626 г.
Новыя Коханы
Новыя Коханы (Новые Коханы) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новыя Коханы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
З 2004 па 2019 год у складзе Крапівенскага сельскага паселішча.
Арыстафан
Арыстафа́н (Ἀριστοφάνης, Aristophanes, 466 да н.э. — 385 да н.э.) — вядомы старажытнагрэчаскі камедыёграф. Творы Арыстафана мелі вострыя грамадскія і палітычныя акцэнты, апісвалі жыццё старажытных Афінаў. Арыстафан быў праціўнікам багацця і абаронцам агульнаграмадскіх каштоўнасцяў а таксама правоў звычайных людзей.
Творчасць
Найбольш ранняя з яго камедый датуецца 425 да н.э. Яго творы грунтуюцца на фантастычных уяўленнях, на травесціі, на пародыі. Грэчаскіх гледачоў прыцягвала не толькі смешная пераробка міфа, але і палітычныя намёкі на першую асобу ў дзяржаве — уладара Афін Перыкла. Арыстафан не спыняўся перад высмейваннем і філосафаў, і людзей мастацтва — Сакрата, Эўрыпіда. Яго камедыі вызначаюцца вострай тэндэнцыйнасцю. У прынцыпе камедыёграф выяўляў кансерватыўныя настроі патрыярхальнага сялянства і звычайных афінскіх грамадзян — дэмасу.
З 44 камедый, напісаных Арыстафанам, да нас дайшлі толькі 11: «Ахарняне», «Коннікі», «Аблокі» (у пазнейшай няскончанай паэтам перапрацоўцы), «Восы», «Мір», «Птушкі», «Лісістрата», «Жанчыны на свяце Тэсмасфорый», «Жабы», «Жанчыны ў народным сходзе» і «Плутас» (таксама ў другой, але скончанай перапрацоўцы, у якой яна была пастаўленая на сцэне).
Смех Арыстафана розны: і гнеўны, аблічальны, сатырычны, і радасны. «Залаты век» грэчаскай антычнасці канчаўся, пачыналася дэградацыя палітычнай улады, і Арыстафан ярка адлюстраваў супярэчнасці новага перыяду: ён паказваў бедствы вай-ны, страшэнную беднасць народа, выкрываў тагачасных чыноўнікаў, дэмагогаў і спекулянтаў. Але для Арыстафана характэрны і смех вясёлы, гуллівы — смех, які вяртаў людзей да любові, да простых чалавечых радасцей, спрадвечных каштоўнасцей — хлеба, міру, прыгажосці прыроды.
У час Пелапанескай вайны, супрацьстаяння полісаў, Арыстафан напісаў адну з лепшых сваіх камедый — «Лісістрата» (411 да н.э.). Каб знішчыць, праклясці вайну — справу мужчын, — аўтар вывеў галоўнымі героямі жанчын. Па закліку афінянкі Лісістраты жанчыны, пратэстуючы супраць дурасці ваюючых мужчын, аб'явілі ім любоўны байкот. Аўтар стварыў цікавую камедыйную сітуацыю, паказаўшы, што значыць спыніць дзеянне фізіялагічных законаў. У надзвычай смелых сцэнах аўтар з усімі падрабязнасцямі паказвае пакуты мужчын. У канцы ваяры ўрэшце ўстанаўліваюць мір; прыміраюцца і мужы з жонкамі. П'еса лічыцца ледзь не самай бессаромнай у гісторыі тэатра, але тым не менш яе ніяк нельга назваць амаральнай, бо напісана яна з любоўю да жыцця, якое праслаўляецца праз праслаўленне фізічнага кахання. Смех «Лісістраты» выяўляе жыццёвае здароўе грэчаскага народа, больш за тое, здароўе ўсяго чалавечага роду.
Будоўлеўскі самасуд
Будоўлеўскі самасуд — масавае забойства, якое адбылося 21 і 23 верасня 1939 года ў ваколіцах паселеных пунктаў Будоўля, Жыдомля і Ракіта гміны Жыдомля Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства Польскай Рэспублікі. Было забіта не менш за 7 польскіх ваенных асаднікаў з Будоўлі, солтыс вёскі Мар'янаўка, паручнік Польскага войска, польскі паліцэйскі. Выканаўцы самасуду — члены прасавецкага вясковага камітэта з вёскі Абухава беларускай нацыянальнасці. Забойства адбылося ва ўмовах безуладдзя і бязладу на паўночна-ўсходніх землях Польскай Рэспублікі ў першыя дні пасля нападу СССР на Польшчу ў верасні 1939 года, і, на погляд гісторыка Марэка Вяжбіцкага, мела рысы злачынства супраць чалавечнасці. Толькі адзін з забойцаў быў арыштаваны і асуджаны польскім судом у 1942 годзе. У 1990-я гады пракуратура Рэспублікі Беларусь адмовілася пачаць расследаванне ў гэтай справе ў сувязі з «адсутнасцю складу злачынства».
Арыстафан
Творчасць
Творчасць Арыстафана зрабіла каласальны ўплыў на літаратуру эпохі Адраджэння, класіцызму, камедыю «дэль артэ». Шмат якія прыёмы Арыстафана (абагульненасць вобразаў, матэрыя-лізаваныя метафары, гратэск) шырока выкарыстоўваліся ў літаратуры.
Камедыі «Жабы» і «Люсістрата» на беларускую мову пераклаў Лявон Баршчэўскі.
Будоўлеўскі самасуд
Гістарычны фон
Паводле тэзісу Альфонса Крыніцкага і Віктара Арміцкага, тэрыторыя гміны Жыдомля ўваходзіла ў склад так званага сціслага беларуска-польскага абшару, што азначае, што праваслаўнае беларускае насельніцтва пераважала на вясковых тэрыторыях, а ў большых населеных пунктах дамінавалі палякі. Паводле агульнага спісу ад 1921 года, у гміне жыло 4367 чалавек, у тым ліку 2812 (64 %) беларусаў, 1549 (35 %) палякаў і 6 яўрэяў. У міжваенныя гады на тэрыторыі гміны адбывалася інтэнсіўнае польскае асадніцтва, ў часе якога было створана некалькі пасёлкаў ваенных асаднікаў. Іх прысутнасць мела на мэце ўзмацніць сувязь гэтых зямель з Польшчай, аднак прывяла да паглыблення напружанасці па нацыянальным пытанні.
У наступстве нападу СССР на Польшчу ў верасні 1939 года на тэрыторыі Гродзенскага павета актывізаваліся ўзброеныя групы зкамунізаваных сялян і рэцыдывістаў, як правіла беларускай або яўрэйскай нацыянальнасці, якія дзейнічалі з інспірацыі СССР. Яны здзяйснялі забойствы і рабаванне багацейшых жыхароў, чыноўнікаў, паліцэйскіх і салдатах Польскага войска, як правіла польскай нацыянальнасці.
Ход падзей
Пасля ўваходу Чырвонай арміі на тэрыторыю Другой Рэчы Паспалітай, у вёсцы Абухава мясцовыя беларусы сфарміравалі прасавецкі вясковы камітэт, які ўзначаліў Уладзімір Янучэня. 20 верасня 1939 гэты камітэт заклікаў свае падкантрольныя збройныя групы арыштаваць польскіх ваенных асаднікаў з пасёлка Будоўля. Афіцыйнай прычынай было жаданне давесці іх на важны сход у Абухове. Беларускія байцы затрымалі 7 асаднікаў і аднаго польскага паліцыянта, які знаходзіўся там выпадкова:
Арыштаваныя былі закрыты ў падвале беларуса па прозвішчы Тотаць. 21 верасня да іх далучылі паручніка Польскага войска, захопленага ў вёсцы Коматава, а таксама солтыса недалёкай вёскі Мар'янаўка па прозвішчы Уліда. У паручніка забралі 7 тысяч злотых. Праз некалькі гадзін паручніка і солтыса вывелі на праваслаўныя могілкі ў Жыдомлі, дзе іх забілі і скралі вопратку. Забойства зрабілі члены кіраўніцтва прасавецкага Абухоўскага вясковага камітэта:
На працягу наступных двух сутак зняволення, пасяленцаў Будоўлі падвяргалі катаванням і допытам. Адзінае абвінавачанне, якія ім прадставілі, быў удзел на баку Польшчы ў савецка-польскай вайне, якая адбылася 20 гадоў таму. 23 верасня каля 18:00 гадзін арыштаваных усёй групай звязалі, вывелі на вуліцу і пад канвоем павялі ў бок Жыдомлі. Пасля таго, як прайшлі скідальскую шашу, у поле, усе яны былі забіты асоба жорсткім спосабам. Каты скарысталіся полагам ночы і пахавалі сваіх ахвяр на месцы здарэння, у толькі што разаранай зямлі.
Брацкая магіла была выяўлена пасля некалькіх дзён. Затрыманыя пасяленцы, былі знойдзены забітымі. Ян Завадскі і Станіслаў Шуба былі прывязаны спіна да спіны калючым дротам, на іх целах былі выяўлены сляды катаванняў, а ў роце была зямля. Яну Ягельскому злупілі скуру жывата. Баляславу Пшеразінскаму распаролі жывот, у выніку чаго кішкі вываліліся на сцёгны і калені. Пятру Крупе адсеклі верхнюю частку чэрапа, пакінуўшы толькі ніжнюю сківіцу, тым часам як галаву Эдварда Новака падзялілі напалову.
Усе яны былі членамі прасавецкага вясковага камітэта ў Абухове.
Паводле пазнейшых сведчанняў Уладзіміра Аплевіча, забітыя асаднікі на момант перад смерцю не маглі паверыць, што гінуць ад рук ранейшых суседаў, з якімі да гэтага часу жылі ў добрых адносінах. Шмат з забойцаў працавала раней у гаспадарках асаднікаў і часта карысталася іх дапамогай, асабліва вясной. Забойцы і ахвяры не аднаразова наведваліся ўзаемна ў час сямейных мерапрыемстваў і ніколі не было паміж імі сур'ёзных канфліктаў.
Наступствы
Пасля ўзмацнення савецкай улады, некаторыя cа злачынцаў атрымалі пасады ў новай дзяржаўнай адміністрацыі. Уладзімір Янучэня ў 1939 годзе стаў настаўнікам у пачатковай школе ў Абухове. Працаваў там да пачатку савецка-нямецкай вайны ў 1941 годзе. Хутка пасля таго быў расстраляны немцамі, верагодна за камуністычную дзейнасць. Уладзімір Аплевіч яшчэ доўга пасля злачынства апранаўся ў мундзір забітага афіцэра Польскага войска. Ад 1939 займаў пасаду каменданта мясцовай міліцыі, пазней працаваў на фабрыцы. Там яго арыштавалі за крадзеж. Быў адасланы ў савецкі лагер пад Архангельскам.
Спроба паўторнага расследавання ў 1993 годзе
Палкоўнік Антоній Томчык, сын аднаго з забітых у пасёлку Лерыполь польскіх асаднікаў, доўгі час збіраў матэрыялы і шукаў сведак злачынстваў у Будоўлі і Лерыполі. У 1993 годзе, з дапамогай Галоўнай камісіі расследавання злачынстваў супраць польскага народа, Томчык падаў заяву ў Пракуратуру Рэспублікі Беларусь, каб фармальна пачаць расследаванне забойства польскіх асаднікаў з Будоўлі і Лерыполя. Нават з ўлікам фактаў і сведак, якія маглі б даць новыя звесткі пра гэтыя злачынства, Пракуратура Рэспублікі Беларусь адмовілася пачаць расследаванне ў сувязі з «адсутнасцю складу злачынства».
На погляд гісторыка Марэка Вяжбіцкага, беларуская пракуратура праігнаравала пры гэтым факт, што забойствы ў Будоўлі і Лерыполі маюць прыкметы злачынства супраць чалавечнасці і такім чынам не падлягаюць аўтаматычнаму закрыццю.
Міхаіл Валовіч (слонімскі староста)
Mіxaіл Валовіч (? — ?) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Сын Грыгорыя Грынькавіча Валовіча.
Слонімскі староста ў 1575—1583 гг.
Сям’я
У шлюбе з Гальшкай Янаўнай з Глябовічаў, якая ў другім шлюбе была са Станіславам Мікалаевічам Нарбутам, старостам ашмянскім і ваяводам мсціслаўскім.
Айзек Азімаў
А́йзек Азі́маў (2 студзеня 1920, Пятровічы, цяпер Смаленская вобласць, Расія — 6 красавіка 1992, Нью-Ёрк) — амерыканскі пісьменнік-фантаст, папулярызатар навукі, па прафесіі біяхімік. Аўтар каля 500 кніг, галоўным чынам мастацкіх (першым чынам у жанры навуковай фантастыкі, але таксама і ў іншых жанрах: фэнтэзі, дэтэктыў, гумар) і навукова-папулярных (у самых розных абласцях — ад астраноміі і генетыкі да гісторыі і літаратуразнаўства). Шматразовы лаўрэат прэмій Х’юга і Неб’юла. Некаторыя тэрміны з яго твораў — robotics (рабатэхніка, робатыка), positronic (пазітронны), psychohistory (псіхігісторыя, навука пра паводзіны вялікіх груп людзей) — трывала ўвайшлі ў англійскую і іншыя мовы. У англа-амерыканскай літаратурнай традыцыі Азімава разам з Артурам Кларкам і Робертам Хайнлайном адносяць да «Вялікай тройкі» пісьменнікаў-фантастаў.
Біяграфія
Айзек нарадзіўся ў сям’і яўрэяў. Яго бацькі, Хана-Рахіл Ісакаўна Берман і Іуда Аронавіч Азімаў былі млынарамі. Назвалі яго ў гонар нябожчыка дзеда па маці, Ісаака Бермана (1850—1901).
У 1923 годзе сям’я Азімава імігравала ў ЗША. Як сам Азімаў расказвае ў аўтабіяграфіі («In Memory Yet Green», «It’s Been A Good Life»), яго роднай мовай у дзяцінстве была ідыш, па-руску з ім у сям’і не размаўлялі. З мастацкай жа літаратуры ў раннія гады ён рос у асноўным на апавяданнях Шолам-Алейхема. У 1923 годзе бацькі павезлі яго ў ЗША («у чамадане», як ён сам шуткаваў), пасяліліся ў Брукліне і праз некалькі гадоў адкрылі кандытарскую краму.
У 5 гадоў Айзек Азімаў пайшоў у школу (яму варта было пайсці ў школу ў 6 гадоў, але маці выправіла яго дзень нараджэння на 7 верасня 1919 года, каб аддаць яго ў школу на год раней). Пасля заканчэння дзясятага класа ў 1935 годзе 15-гадовы Азімаў паступіў у Seth Low Junior College, але праз год гэты каледж зачыніўся.
У канцы 1930-х гадоў Айзек паступіў на хімічны факультэт Калумбійскага ўніверсітэта ў Нью-Ёрку, дзе атрымаў у 1939 годзе ступень бакалаўра (B.S.), а ў годзе 1941 — магістра (M.Sc.) па хіміі і паступіў у аспірантуру. Аднак чатырохгадовы перапынак у адукацыі выклікала Другая сусветная вайна. У 1942 годзе Азімаў паехаў у Філадэльфію, каб працаваць хімікам на Філадэльфійскай суднаверфі для войска. Разам з ім там жа працаваў і іншы пісьменнік-фантаст Роберт Хайнлайн.
14 лютага 1942 года Азімаў сустрэўся на «спатканні ўсляпую» з Гертрудай Блюгерман (Gerthrude Blugerman). 26 ліпеня яны ажаніліся. Ад гэтага шлюбу нарадзіўся сын Дэвід (1951) і дачка Робін Джоэн (Robyn Joan) (1955).
Доктарам біяхіміі Азімаў стаў у 1948 годзе. У наступным годзе ён атрымаў працу выкладчыка медыцынскага факультэта Бостанскага ўніверсітэта, дзе ў 1951 годзе стаў асістэнтам (assistant professor), а ў 1955 годзе — дацэнтам (associate professor) біяхіміі. У гэты час асноўны свой прыбытак Азімаў атрымліваў ужо ад сваёй пісьменніцкай дзейнасці.
1 ліпеня 1958 года Азімаў спыніў сваю навуковую кар’еру на карысць кар’еры пісьменніка. Універсітэт перастаў яму плаціць зарплату, але фармальна пакінуў на ранейшай пасадзе. Да гэтага моманту прыбытак Азімава як пісьменніка ўжо перавышаў ўніверсітэцкую зарплату. Тытул ганаровага прафесара яму прысвоілі ў 1979 годзе.
У 1970 годзе Азімаў развёўся з жонкай і амаль адразу стаў жыць з Джэнет Апал Джэпсан (Janet Opal Jeppson), з якой пазнаёміўся на бяседзе 1 мая 1959 года (да гэтага яны сустракаліся ў 1956 годзе, калі ён даў ёй аўтограф, Азімаў наогул не запомніў тую сустрэчу, а Джэпсан палічыла яго непрыемным чалавекам). Развод ўступіў у сілу 16 лістапада 1973 года, а 30 лістапада Азімаў і Джэпсан ажаніліся. Ад гэтага шлюбу не было дзяцей.
Айзек Азімаў памёр 6 красавіка 1992 года ад сэрцавай і ныркавай нястачы, выкліканай ВІЧ-інфекцыяй, на якую ён захварэў падчас аперацыі на сэрцы ў 1983 годзе (і якая прывяла да СНІДу).
Творчасць
Яго творам уласцівыя займальнасць, дакладнае абгрунтаванне навуковых дапушчэнняў, уменне спалучыць навуковае і фантастычнае.
Вядомасць А. Азімаву прынеслі аповесці і зборнікі апавяданняў пра робатаў («Я, робат», 1950; «Робаты і імперыя», 1985; «Мары робата», 1986, і інш.). Азімаў вывеў у гэтай сувязі тры законы робататэхнікі:
Пазней Азімаў дадаў да сваіх законаў яшчэ адзін, нулявы пункт: Робат не можа зрабіць чалавеку шкоду, толькі калі ён не дакажа, што ў выніку гэта будзе карысна для ўсяго чалавецтва.
Як піша беларускі літаратар Альгерд Бахарэвіч:
Раманы серыі «Канец станаўлення» («Станаўленне», 1951; «Станаўленне ў небяспецы», 1982; «Станаўленне і Зямля», 1986, і інш.) пра галактычную гісторыю чалавенцтва. Раманы «Канец вечнасці» (1955) і «Самі багі» (1972) — перасцярога ад бяздумнага ўмяшання ў законы развіцця прыроды і чалавецтва.
Аўтар навукова-папулярных кніг («Жыццё і энергія», 1962; «Сціслая гісторыя біялогіі», 1965; «Нейтрына», 1966, і інш.).
Вайна і мір
Вайна і мір («Война и мир») — раман-эпапея Льва Мікалаевіча Талстога, які апісвае рускае грамадства ў эпоху войнаў супраць Напалеона ў 1805-1812 гадах.
Гісторыя стварэння
Выхаду «Вайны і міра» папярэднічала праца над раманам «Дзекабрысты» (1860—1861), да якога аўтар неаднаразова вяртаўся, але які застаўся няскончаным. А на долю «Вайны і міру» выпаў небывалы поспех. Урывак з рамана пад назвай «1805 год» з’явіўся ў «Рускім весніку» 1865 года; у 1868 годзе выйшлі тры яго часткі, за якімі неўзабаве з’явіліся астатнія дзве. Першыя чатыры тамы «Вайны і міру» хутка разышліся, і спатрэбілася другое выданне, якое і было выпушчана ў кастрычніку 1868 года. Пяты і шосты тамы рамана выйшлі ў адным выданні, надрукаваным ужо павялічаным накладам.
«Вайна і мір» стала унікальнай з’явай як у рускай, так і замежнай літаратуры. Гэты твор ўвабраў у сябе ўсю глыбіню і патаемнасць псіхалагічнага рамана з размахам і шматфігурнай эпічнай фрэскі. Пісьменнік, паводле слоў У. Я. Лакшына, звярнуўся «да асаблівага стана народнай свядомасці ў гераічную пару 1812 года, калі людзі з розных слаёў насельніцтва аб’ядналіся ў супраціўленне іншаземнаму нашэсцю», што, у сваю чаргу, «стварыла глебу для эпапеі».
Нацыянальныя рускія рысы аўтар паказаў у «схаванай цеплаце патрыятызму», у агідзе да паказной героікі, у спакойнай веры ў справядлівасць, у сціплай годнасці і мужнасці простых салдат. Ён адлюстраваў вайну Расіі з напалеонаўскімі войскамі як усенародную вайну. Эпічны стыль твору перадаецца праз паўнату і пластычнасць малюнка, разгалінаванасць і перакрыжаванасць лёсаў, непараўнальныя карціны рускай прыроды.
У рамане Талстога шырока прадстаўлены самыя розныя слаі грамадства, ад імператараў і каралёў да салдат, усе ўзросты і ўсе тэмпераменты на прасторы валадарання Аляксандра I.
Талстой быў задаволены уласным творам, аднак ужо ў студзені 1871 года ён адправіў Апанасу Фету ліст: «Які я шчаслівы… што пісаць лухту шматслоўную накшталт „Вайны“ я больш ніколі не стану». Аднак, ці ледзь Талстой перакрсліваў важнасць сваіх папярэдніх тварэнняў. На пытанне Такутомі Рока ў 1906 годзе, які свой твор Талстой любіць больш за ўсё, пісьменнік адказаў: «Раман „Вайна і мір“».
Роберт Олтмен
Роберт Олтмен (Robert Altman, 20 лютага 1925, Канзас-Сіці, ЗША — 20 лістапада 2006, Лос-Анджэлес, ЗША) — амерыканскі кінарэжысёр і сцэнарыст, прадзюсар. Адзіны ў ЗША уладальнік галоўных узнагарод фестываляў вялікай тройкі — «Залатой пальмавай галіны», «Залатога льва» і «Залатога мядзведзя». Разам з Марцінам Скарсэзэ, Фрэнсісам Фордам Копалой, Сэмам Пекінпа, Вудзі Аленам, Стэнлі Кубрыкам і Раманам Паланскі — адзін з найбуйнейшых рэжысёраў Новага Галівуду.
Франц Аляксеевіч Рубо
Франц Аляксеевіч Рубо ( — ) — расійскі мастак-панараміст, аўтар палотнаў «Абарона Севастопаля», «Барадзінская бітва», «Штурм аула Ахульга».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Адэсе ў сям'і французскага камерсанта, які ўгрунтаваўся ў Расіі. Вучыўся ў Адэскай малявальнай школе (1865—1877), а ў 1878—1883 — у мюнхенскай Акадэміі мастацтваў. Спецыялізаваўся ў батальным жывапісе, адначасова (як і шматлікія баталісты таго часу) звярнуўшыся да мастацтва шырокаахопных панарам, якія даюць, дзякуючы спалучэнню карціны з трохмерным макетам, ілюзію гістарычнай падзеі, якая праходзіць на вачах у гледача.
Пасля вяртання ў Расію атрымаў ад тыфліскага музея «Храм Славы» замову на серыю карцін з гісторыі каўказскіх войнаў. Апроч гэтых карцін (напісаных у 1885—1895) маштабным вынікам яго каўказскіх эцюдаў з'явілася панарама Штурм аўла Ахульга (1890), упершыню паказаная на мастацка-прамысловай выставе ў Ніжнім Ноўгарадзе (1896 — захаваліся толькі асобныя яе фрагменты, размешчаныя цяпер у краязнаўчым музеі Махачкалы). У 1902—1904 пад яго пачаткам у прадмесце Мюнхена групай нямецкіх мастакоў была створаная панарама Абарона Севастопаля, адкрытая ў 1905 у Севастопалі ў збудаваным для яе будынку. Іншы вядомай яго панарамай стала Барадзінская бітва. Праца над ёй ішла ў тых жа ўмовах, пры ўдзеле І. Г. Мясаедава і кансультанта Б. М. Калюбакіна (была адкрыта ў 1912 у адмысловым павільёне на Чыстых прудах у Маскве; пасля працяглай рэстаўрацыі яе ўзнавілі ў 1962 у новым будынку на Кутузаўскім праспекце). Сярод характэрных батальных палотнаў Рубо — Атака Навачаркаскага палка ў баю на рацэ Шаху (1907) і Барадзінскі бой (1913; абедзве — у Артылерыйскім гістарычным музеі, Пецярбург).
З 1903 — прафесар-кіраўнік батальнай майстэрні пецярбургскай Акадэміі мастацтваў (сярод яго вучняў быў М. Б. Грэкаў). У 1912 канчаткова з'ехаў ў Германію. Не маючы ў апошнія гады значных замоў, жыл амаль у поўным забыцці.
Вільдмарксвэген
Вільдмарксвэген (Vildmarksvägen — дзікая дарога), або Стэкеньёквэген (Stekenjokkvägen), як называюць яе жыхары ваколіц Стэкеньёка, праз якія ідзе дарога — турыстычная дарога ад паўночнага Емтланда да паўднёвай Лапландыі ў Швецыі. Пачынаецца ў Стромсундзе і заканчваецца ў Вільгельміне. Частка дарогі зімой часам перакрываецца праз вялікі снег, вышыня якога можа дасягаць 7 метраў. У 2012 годзе як частка дарогі быў адкрыты Фроствікенс Фельпарк у Гэдэдэ. Вільдмарксвэген праходзіць таксама праз прыродны запаведнік Бьюрэльвен. Частка дарогі знаходзіцца вышэй за мяжу лесу.
Маршрут
Маршрут працягласцю 360 км пачынаецца ў Стромсундзе, праходзіць да горада Гэдэдэ і дарогі 342, затым праз Ёрмватнет, Стора-Блосён і Стэкеньёк, а потым Клімпф’ель. Адтуль дарога працягваецца да Кульшэна і Сакснэса праз Сталон і возера Моалгамай, далей да Вільгельміны. Участкі дарогі праз Кальф’ёлет часам зарываюцца зімой праз моцны снегапад. Плато Стэкеньёк таксама закрыта з сярэдзіны кастрычніка да пачатку чэрвеня.
Важнае
Вільдмарксвэген перасякае рэгіён з найбольшай канцэнтрацыяй мядзведзяў у Швецыі. Мясцовасць, праз якую праходзіць дарога, вельмі маляўнічая, з мноствам рэк і вадаспадаў. Адзін з вадаспадаў, Хэлінгсафалет (таксама прыродны запаведнік), упадае ў найдаўжэйшы водны каньён Паўночнай Еўропы. Хэлінгсафалет з перападам вышынь 43 метры названы «шведскім адказам Ніягарскаму вадаспаду». Даўжыня каньёна Хэлінгсафалет 800 метраў і праз эрозію глебы даўжыня павялічваецца.
Вільдмарксвэген праходзіць і побач іншага вадаспада — Гаўстафалет, які таксама ўпадае ў каньён. Гэты вадаспад быў адным з месцаў здымак фільма Астрыд Ліндгрэн «Роні, дачка разбойніка». Рэгіён праз які праходзіць дарога па памерах аналагічны лену Вестра-Гёталанд з насельніцтвам 1 590 000 чалавек, але ў дзікай мясцовасці жыве толькі 22 000 чалавек, шчыльнасць насельніцтва складае меней за 1 чалавека на км².
Вадаспад Бракафалет знаходзіцца на маршруце Вільдмарксвэген паміж Ёрмватнетам і Стора-Бласьёнам. . Самая доўгая пячора ў Швецыі, Коральгратан, знаходзіцца паміж Стора-Бласьён і Анкарватнетам уздоўж Вільдмарксвэген.
Вільдмарксвэген паварочвае на ўсход і праходзіць паблізу саамскай вёскі Фатмамаке. Грамада жыве ў 80 традыцыйных дамах гоахці, а таксама ў 20 больш сучасных дамах, пабудаваных радыяльна вакол царквы. Таксама 20 драўляных дамоў знаходзіцца на беразе возера Кульшэн. Віснінгската — узорны дом, пабудаваны на ўзвышшы побач царквы.
Уздоўж дарогі паміж Стромсундам і Гэдэдэ размешчана некалькі ваенных музеяў пад адкрытым небам. Скансэны Аланас, Сторан, Сюльсасен і Фогельбергет можна наведаць падчас экскурсіі па бункерах у гэтым раёне, ваенныя аб’екты пабудаваны ў 1940—1945 гадах для абароны ад нямецкага ўварвання падчас 2-й сусветнай вайны. У летнія месяцы праводзяцца экскурсіі з гідам. Праз вышыню над узроўнем мора ў рэгіёне няма камароў і гнусу.
Вялікі Нікабар
Вялікі Нікаба́р (англ. Great Nicobar , нікабар. މަލިटोकिओंग लोंग) — востраў у Індыйскім акіяне, самы вялікі ў групе Нікабарскіх астравоў. Уваходзіць у склад саюзнай тэрыторыі Індыі Андаманскія і Нікабарскія астравы. Плошча сушы — 1045,1 км². Насельніцтва (2001 г.) — 9440 чал. (пасля цунамі 2004 г. колькасць жыхароў скарацілася).
Гісторыя
Да брытанскай каланізацыі ў 1869 г. востраў быў населены нікабарцамі, з якіх вылучаліся шампен, што жылі ва ўнутраных раёнах вострава. Пазней з’явіліся перасяленцы з Індыі, большасць з якіх паходзіць з Малабарскага ўзбярэжжа.
У 1942—1945 гг. акупаваны Японіяй.
У 1947 г. увайшоў у склад Індыі.
Моцна пацярпеў падчас цунамі 2004 г.
Прырода
Востраў Вялікі Нікабар уяўляе сабою вяршыню падняцця акіянічнага хрыбта. Найвышэйшы пункт — 642 м. Раён знаходжання вострава адрозніваецца значнай сейсмічнай актыўнасцю. Большасць рэк маюць ухіл на поўдзень і паўднёвы захад.
Клімат субэкватарыяльны, ва ўзгорыстай частцы вострава — трапічны.
Узбярэжжа займаюць мангравыя лясы і пясчаныя пляжы. Ва ўнутраных раёнах пераважаюць вечназялёныя і лістападныя лясы, а таксама шырокія лугі. Фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, яшчаркамі, чарапахамі, казуркамі. Многія мясцовыя віды — тутэйшыя эндэмікі.
85 % плошчы мае статус ахоўваемай прыроднай тэрыторыі.
Мыс Індыра — самы паўднёвы пункт Індыі. На ім размножваюцца марскія чарапахі.
Сад знічак (тэлесерыял, 2018)
«Сад знічак» (流星花園; піньінь: Liúxīng Huāyuán) — кітайскі тэлесерыял 2018 года, у галоўных ролях зняліся Шэнь Юэ, Дылан Ван, Дарэн Чэн, Цэзар Ву і Конар Лон. Серыял заснаваны на японскай манзе «Хлопцы прыгажэйшыя за кветкі» (花より男子, трансліт. Хана Ёры Данго), напісанай Ёка Каміа, а таксама з’яўляецца рымейкам аднайменнага тайваньскага тэлесерыяла 2001 года. Прадзюсер — стваральніца арыгінальнага тайваньскага серыяла Энджы Чай, а рэжысёрам стаў Лін Хелон. Серыял здымаўся ў Шанхаі і Лондане. Паказаны з 9 ліпеня па 29 жніўня 2018 года на канале «Hunan TV».
Рымейк упершыню трансліраваўся ў Кітаі на тэлеканале «Hunan TV», а пасля выхаду ў эфір стаў даступны для VIP-карыстальнікаў яго струменевага аналага Mango TV. Серыял стаў даступны для ўсіх на наступны дзень пасля выхаду ў эфір. Штодня з панядзелка па сераду выходзілі дзве серыі. Яго можна паглядзець у любой краіне свету праз Netflix.
Сюжэт
Сюжэт разгортваецца вакол звычайнай дзяўчыны з беднай сям’і Дон Шаньцай (Шэнь Юэ), якую прымаюць у самы прэстыжны ўніверсітэт краіны — універсітэт Мін Дэ. Лёс звёў яе з элітнай групай чатырох найпапулярнейшых хлопцаў універсітэта, F4, усе з заможных сем’яў. Асабліва дзеўцы не пашанцавала сустрэць лідэра F4 — распешчанага, багатага і нахабнага Даамін Сі (Дылана Вана). З цягам часу Даамін Сі моцна закахаўся ў Дон Шаньцай, аднак таксама зразумеў, што Дон падабаецца адзін з яго лепшых сяброў, Хуацэ Лэй (Дарэн Чэн).
У рэшце рэшт, чатыры хлопцы пачынаюць прызнаваць непахісную асобу Шаньцай, якая адпавядае яе імені (яно азначае — пустазелле, якое немагчыма знішчыць). Шаньцай пачынае бачыць у хлопцах дабро, паступова адкрываючы шлях для сяброўства і магчымага кахання. Аднак маці Даамін Сі катэгарычна не ўхваляе Шаньцай з-за яе сацыяльнага статусу і сямейнага паходжання, і таму робіць усё, каб спыніць стасункі дзяўчыны і свайго сына.
IC 3410
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пыратынскі раён
Пыратынскі раён (Пирятинський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Палтаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Пыратын (Пирятин).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 31999 чалавек, плошча — 863,5 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 14 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 42 сяла.
Маці (камуна)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Mauro.
Камары (Бранская вобласць)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі пасёлак увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала пасёлак разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Сан-Тэадора (правінцыя Месіна)
Сан-Тэадора (San Teodoro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 1481 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 106 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 98030. Тэлефонны код — 095.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Гёпферсдорф
Гёпферсдорф (Göpfersdorf) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Віраталь. Насельніцтва — 234 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 5,92 км². Афіцыйны код — 16 0 77 011.
Камуна падзяляецца на 2 сельскія акругі.
IC 3411
IC 3411 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Байкеры
Байкеры (biker, ад bike ← motorbike ← motorbicycle «матацыкл») — субкультура аматараў і прыхільнікаў матацыклаў. У адрозненне ад звычайных матацыклістаў, у байкераў матацыкл з’яўляецца часткай ладу жыцця. Характэрным таксама з’яўляецца аб’яднанне з аднадумцамі на аснове гэтага ладу жыцця.
Гісторыя
Байкерскі рух зарадзіўся ў 1950-х гадах у ЗША, перабраўся ў Еўропу і СССР у 1970-х (у СССР у 1980-х гадах іх звалі «рокеры»), пэўны час уваходзіў у склад субкультуры, калі байкеры былі падзелены на некалькі агрэсіўных і варагуючых груповак. У Вялікабрытаніі 1950-х гадоў байкеры дзяліліся на дзве групы, якія сапернічалі адна з адной: «модаў» (en:Mod (subculture)) і «рокераў» (en:Rocker (subculture)), якія атрымалі мянушку «рокеры» па чатырохтактным рухавікам з каромыславым (рокерным) прывадам клапанаў.
Знешні выгляд байкераў
Стэрэатыпны знешні выгляд байкера: «касуха» (скураная куртка з замком наўскасяк) або скураная мотакуртка (часта над мотакурткай апранаецца джынсавая або скураная камізэлька без рукавоў з «кветкамі», сімволікай мотаклуба), скураныя штаны. Байкеры часта адпускаюць доўгія валасы, вусы, бароды. Для абароны вачэй ад ветра носяць акуляры, нярэдка ігнаруюць шлемы, але часам аддаюць перавагу насіць каскі ў стылі нямецкага вермахта (з рагамі ці без), радзей — у стылі арміі Кайзераўскай Германіі ў Першай сусветнай вайне. Каскі могуць быць сапраўдныя ці стылізаваныя.
Галіцкі раён (Львоў)
Галіцкі раён (Галицький район) — раён горада Львова, які ахоплівае цэнтральную частку горада: гістарычны цэнтр Львова, мясцовасці Цытадэль, Сафііўка, Снопкіў, Кракаўскае прадмесце.
Тэрыторыя і назва
Праспекты: Шаўчэнкі, Свабоды.
Галоўныя вуліцы: Дарашэнкі, Хмяльніцкага, Гарадоцкая, Гогаля, Агіенкі, Лепкага, Лістападавага Чыну, Гнацюка, Куліша, Замарстыніўская, Франка, Каперніка, Чайкоўскага, Ліста, Руская, Стаўрапігійская, Підвальная, Рагатынцаў, Стараяўрэйская, Армянская, Сербская, Кракаўская, Друкарская, Тэатральная, Шэўская, Віннічэнкі, Ужгарадская, Лесі Украінкі, Валавая, Крываноса, Паркавая. Плошчы: Рынак, Міцкевіча, Галіцкая, Саборная, Стары рынак, Святога Тэадора, Данілы Галіцкага, Звянігародская, Грыгарэнкі, Маланюка, Гасына, Святога Юра, Крапіўніцкага, Франка, Підковы, Катэдральна, Князя Асмамысла, 700-годдзя Львова.
Па адной з версій раён названы ў гонар заснавальніка горада — караля Данілы Раманавіча (Галіцкага). Але верагодней назва раёна другасная ад назвы гісторыка-культурнай вобласці Галічына, палітычным, эканамічным, культурным і рэлігійным цэнтрам якой здаўна лічыўся горад Львоў. У яго тапаніміцы таксама існуе вуліца Галіцкая, з якой некалі пачынаўся Галіцкі шлях, плошча Галіцкая і плошча Данілы Галіцкага.
На працягу сваёй гісторыі раён неаднаразова мяняў назву. Спачатку быў утвораны Цэнтральны раён, які 9 студзеня 1940 г. быў перайменаваны ў Сталінскі раён. На падставе ўказа Прэзідыума Вярхоўнай Рады Украінскай ССР ад 5 красавіка 1951 г. з частак Сталінскага, Залізнычнага і Чырвонаармейскага раёнаў Львова быў утвораны Ленінскі раён, а ў ліпені 1956 г. Сталінскі і Ленінскі раёны былі аб’яднаны ў Ленінскі раён.
У 1969 г. частка тэрыторыі Ленінскага раёна была далучана да Чырвонаармейскага раёна. Па меры пашырэння Львова да Ленінскага раёна пачалі ўключаць раёны новабудоў, у прыватнасці ў 1980-х гг. быў уключаны новы Сыхіўскі жылмасіў.
З абвяшчэннем незалежнасці Украінай Ленінскі раён быў перайменаваны на Галіцкі. Гэтак жа ён уключаў у сябе як гістарычны цэнтр, так і новабудоўлі Сыхава, і меў занадта вялікую плошчу, таму ў лютым 2000 г. Вярхоўная Рада вырашыла стварыць Сыхіўскі раён. Цяпер у склад Галіцкага раёна ўваходзіць гістарычны цэнтр горада і шэраг мікрараёнаў, якія непасрэдна мяжуюць з ім.
Насельніцтва
Самы малы па колькасці насельніцтва раён горада, акрамя таго, колькасць яго жыхароў пастаянна памяншаецца — значная частка памяшканняў на першых паверхах ператвараецца ў кафэ, рэстараны, крамы і іншую камерцыйную нерухомасць, гэтак жа памяншае колькасць жыхароў, якія перасяляюцца ў іншыя раёны горада, а іх кватэры ператвараюцца на офісы, хостэлы і іншую камерцыйную нерухомасць. У 2001 г. падчас апошняга перапісу насельніцтва ва Украіне ў Галіцкім раёне Львова пражывала 67 851 чал.
Аб’ект сусветнай спадчыны ЮНЕСКА
Большая частка гістарычнага цэнтра Львова а таксама сабор Святога Юра ўваходзяць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА з асаблівым рэжымам выкарыстання гэтай тэрыторыі. Адміністрацыйна гэтыя, а таксама значная частка буферных тэрыторый, ўваходзяць у склад Галіцкага раёна.
Па колькасці помнікаў гісторыі, помнікаў архітэктуры і памятных месцаў Галіцкі раён Львова не мае сабе роўных не толькі ў Львове, але і ва ўсёй Украіне. Тут размешчаны шэраг вядомых культавых збудаванняў (Армянская царква, Лацінская катэдра, Успенская царква, Дамініканскі касцёл, Бернардынскі манастыр і інш.) а таксама Палац Патоцкіх, Львоўскі ўніверсітэт, Галоўная пошта, Бібліятэка імя В. Стэфаніка (былы Асалінэум) і іншыя выбітныя аб’екты спадчыны.
Міхал Валовіч (1812—1882)
Міхал Антоній Цэзары Валовіч (27 жніўня 1812—1882) — памешчык.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя», сын Яўхіма Юзафа Валовіча. Паводле метрычнага выпісу з кнігі Беластоцкага касцёла касцёла, выдадзенага Магілёўскай РКДК 11 снежня 1839 г. пад № 6978 аб нараджэнні i хрышчэнні, нарадзіўся 27 жніўня 1812 г., ахрышчаны 6 верасня таго ж 1812 г. Памёр у 1882 г.
Сям’я
З 1889 года ў шлюбе з графіняй Тэрэзай з Ронікераў.
Меў дочак Ядвігу Марыю (нар. 15 жніўня 1845), якая 2 верасня 1872 года пабралася шлюбам з графам Юзафам Мянчыньскім, і Ванду (каля 1850—1864).
Міхаіл Сцяпанавіч Жакаў
Міхаіл Сцяпанавіч Жа́каў (Михаил Степанович Жаков;  — ) — вучоны ў галіне ветэрынарнай медыцыны, доктар ветэрынарных навук (1968), прафесар (1969), Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1974).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Стары Кувак Шугураўскага раёна Татарскай АССР (цяпер у Ленінагорскім раёне Рэспублікі Татарстан). У 1951 годзе скончыў Казанскі ветэрынарны інстытут імя М. Э. Баўмана, у 1954 годзе аспірантуру пры ім і абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Патогистология симпатических ганглиев при экспериментальном перитоните без применения и с применением новокаиновой блокады чревных нервов». З 1954 года працаваў у Віцебскім ветэрынарным інсытуце (сучасная Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны). Спачатку займаў пасаду асістэнта кафедры паталагічнай анатоміі і гісталогіі, у 1961—1968 гг. — дацэнт, з 1971 года загадчык кафедрай. Абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Материалы по патоморфологии, гистохимии, патогенезу и диагностике чумы и рожи свиней». У 1968—1995 гг. на пасадзе рэктара.
Памёр М. С. Жакаў 16 лістапада 2002 г.
Навуковая дзейнасць
М. С. Жакаву належаць навуковы працы па патолагаанатамічнай дыягностыцы хвароб, імунамарфалогіі і імунапаталогіі пры інфекцыйных, інвазійных і асацыятыўных хваробах, па вакцынацыі і імунастымуляцыі сельскагаспадарчых жывёл.
Сярод апублікаванага:
Адзін з аўтараў патэнта «Способ диагностики лептоспироза свиней».
Юкельберг
Юкельберг (Jückelberg) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Віраталь. Насельніцтва — 321 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 7,96 км².
Камуна падзяляецца на 3 сельскія акругі.
Уільям Блэйк
Уі́льям Блэйк (William Blake,, Лондан — , Лондан) — англійскі паэт, пісьменнік, мастак, друкар, гравёр і містык. Першы англійскі рамантык паводле вызначэння паэтаў-прэрафаэлітаў.
Вучыўся ў Каралеўскай акадэміі. Першы зборнік вершаў Блэйка «Паэтычныя накіды», выйшаў у 1783 годзе. У далейшым паэт стварыў некалькі «ілюмінаваных рукапісаў», уласнаручна гравіруючы свае вершы і малюнкі на меднай дошцы.
Аўтар лірыка-філасофскіх зборнікаў «Песні неспакушанасці» (1789) і «Песні вопыту» (1794). У «Прароцкіх кнігах» (1789—1820, паэмы «Шлюб Неба і Пекла», «Французская рэвалюцыя», «Прывідныя ўяўленні дачок Альбіёна», «Амерыка», «Еўропа» і інш.) праз складаную сімволіку міфалагічных і біблейскіх вобразаў адлюстраваў трагічныя калізіі еўрапейскай гісторыі на мяжы стагоддзяў. Паэма «Іерусалім: эманацыя гіганта Альбіёна» (1820) — духоўны запавет У. Блэйка.
Ілюстраваў уласныя творы, «Кнігу Іова», «Боскую камедыю» Дантэ.
Памёр У. Блэйк у разгар сваёй працы над ілюстрацыямі да «Боскай камедыі». Яго смерць была раптоўная і невытлумачальная. Дакладнае месцазнаходжанне магілы Блэйка было забытае, а магільны камень быў перанесены на новае месца.
Пры жыцці Блэйк не атрымаў ніякай вядомасці за межамі вузкага кола прыхільнікаў, але быў «адкрыты» пасля смерці прэрафаэлітамі. Наватарскія ідэі У. Блэйка (тэорыя ўяўлення як універсальны інструмент адкрыцця вышэйшай духоўнай рэальнасці; прынцып сінтэзу мастацтваў, увасоблены ў кніжнай графіцы), надоўга апярэдзіўшы свой час, заставаліся ў цэнтры ўвагі XX ст. Песня «Ерусалім» на верш Блэйка лічыцца неафіцыйным гімнам Вялікабрытаніі.
Беларускія пераклады
На беларускую мову асобныя яго вершы пераклалі Р. Барадулін, Л. Баршчэўскі, А. Ф. Брыль, У. Лянкевіч, Я. Семяжон, М. Шчур, Г. Янкута і інш.
Аўтаномная вобласць (Расія)
Аўтаномная вобласць — тып суб’екта Расійскай Федэрацыі, які ўяўляе сабой нацыянальна-тэрытарыяльнае ўтварэнне. У цяперашні час у складзе Расіі адна аўтаномная вобласць — Яўрэйская. У РСФСР налічвалася 5 аўтаномных абласцей, але падчас рэформы адміністрацыйнага ўладкавання 4 з іх былі ператвораныя ў рэспублікі.
Канстытуцыя Рэспублікі Башкартастан
Канстытуцыя Рэспублікі Башкартастан (Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы) — асноўны закон Рэспублікі Башкартастан у складзе Расійскай Федэрацыі. Канстытуцыя Рэспублікі Башкартастан з’яўляецца асновай пры здзяйсненні радыкальных палітычных змяненняў, рэфармаванні дзяржаўнай улады, стварэнні і скасаванні заканадаўчых актаў, забеспячэнні правоў і свабод чалавека і грамадзяніна.
У Башкартастане дзейнічае Канстытуцыя, прынятая ў 1993 годзе Вярхоўным Саветам Башкартастана, пасля абвяшчэння ў кастрычніку 1990 года Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Башкартастана.
Прэамбула
На рускай мове:
Беҙ, Башҡортостан Республикаһының күп милләтле халҡы,
халыҡтарҙың үҙбилдәләнешкә дөйөм танылған хоҡуғынан, тиң хоҡуҡлылыҡ, иреклелек һәм ихтыяр белдереү азатлығы принциптарынан сығып,
башҡорт халҡының XVI быуатта Рәсәйгә үҙ ирке менән ҡушылыуын, башҡорт милләтенең үҙбилдәләнешкә хоҡуғын тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә Рәсәй Үҙәк Совет Власының Башҡорт хөкүмәте менән Башҡорт совет автономияһы тураһында Килешеүе нигеҙендә 1919 йылда РСФСР составында Башҡорт автономиялы республикаһы төҙөлөүен, 1990 йылда Башҡортостан Республикаһының дәүләт суверенитеты тураһында Декларацияға ярашлы Башҡортостан Республикаһы тип үҙгәртелеүен иғтибарға алып,
Рәсәй Федерацияһы Конституцияһына һәм Рәсәй Федерацияһы менән Башҡортостан Республикаһының «Рәсәй Федерацияһы дәүләт власы органдары менән Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы органдары араһында хакимиәт даирәһе сиктәрен билдәләү һәм үҙ-ара вәкәләттәр бүлешеү тураһында»ғы Договорына нигеҙләнеп,
кеше һәм граждандың, бөтә халыҡтарҙың хоҡуҡтарына һәм иректәренә ихтирамыбыҙҙы раҫлап,
бөгөнгө һәм киләсәк быуындар алдында үҙебеҙҙең республикабыҙ өсөн яуаплылыҡты аңлап,
үҙебеҙҙең тулы хоҡуҡлы вәкилдәребеҙ йөҙөндә Башҡортостан Республикаһы Конституцияһын ҡабул итәбеҙ.
Асноўная частка
Асноўная частка Канстытуцыі складаецца з:
Пётр Аляксандравіч Кузьмічэнка
Пётр Аляксандравіч Кузьмічэнка (1940—2011) — беларускі спецыяліст у галіне цывільнага і дарожнага будаўніцтва.
Біяграфія
Скончыў у 1959 годзе Гомельскі дзяржаўны дарожна-будаўнічы тэхнікум. У 1967 годзе на выдатна скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту і пачаў працоўную дзейнасць у г. Апатыты Мурманскай вобласці майстрам. Затым працаваў прарабам, начальнікам участка. Па вяртанні ў Гомель зноў працаваў прарабам, галоўным інжынерам СУ-147 будаўнічага трэста № 10, галоўным інжынерам аб’яднання «Гомельпрамбуд», узначальваў будаўнічы трэст № 27. З 1987 па 1997 гады працаваў намеснікам старшыні Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта, з 1997 па 2002 гады ўзначальваў аб’яднанне «Гомельаблдарбуд». З 2002 года — кіраўнік інвестыцыйнага праекта ТАА «Тэхнаінжынірынг» (г. Мінск). Выбіраўся дэпутатам Гомельскіх абласнога і гарадскога Саветаў народных дэпутатаў.
Узнагароды
Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР і Дзяржаўнай прэміі БССР. Узнагароджаны ордэнамі і медалямі.
Ярмоленка (Бранская вобласць)
Ярмоленка (Ермоленка) — вёска ў Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Латакоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Лангенлойба-Нідэргайн
Лангенлойба-Нідэргайн (Langenleuba-Niederhain) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Віраталь. Насельніцтва — 1928 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 39,65 км². Афіцыйны код — 16 0 77 023.
Камуна падзяляецца на 8 сельскіх акруг.
IC 3412
IC 3412 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вялікаўдзёбнае
Вялікаўдзёбнае (Великоудёбное) — сяло ў Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Краснагорскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай сяло абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала сяло разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Валерый Васільевіч Рабец
Валерый Васільевіч Рабец (нар., в. Порплішча Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі будаўнік і дзяржаўны дзеяч.
Яўстахій Валовіч (1784—1847)
Яўстахій Валовіч (24 жніўня 1784 — 12 верасня 1847) — ваенны дзеяч.
Валерый Васільевіч Рабец
Біяграфія
Скончыў Беларускі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга політэхнічны інстытут (інжынер-механік), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, (менеджар-эканаміст).
Яўстахій Валовіч (1784—1847)
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя».
Валерый Васільевіч Рабец
Біяграфія
Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў механікам упраўлення механізацыі № 141 трэста № 16 «Нафтабуд» у горадзе Наваполацку. Пасля работы ў Мангольскай Народнай Рэспубліцы з’яўляўся старшынёй прафкама ўпраўлення механізацыі № 141 трэста № 16 «Нафтабуд». Быў начальнікам аддзела тэхнікі бяспекі трэста № 16 «Нафтабуд», галоўным інжынерам, дырэктарам завода жалезабетонных вырабаў трэста № 16 «Нафтабуд», дырэктарам дзяржаўнага прадпрыемства «Наваполацкжалезабетон». Дырэктар вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Наваполацкжалезабетон».
Яўстахій Валовіч (1784—1847)
Біяграфія
Нарадзіўся 24 жніўня 1784 г. Падпалкоўнік швадрона гвардзейскіх уланаў арміі Напалеона Банапарта ў 1812 годзе, палкоўнік уланскага палка Польскіх войскаў у 1831 годзе. Памёр 12 верасня 1847 г.
Валерый Васільевіч Рабец
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Наваполацкага гарадскога Савета дэпутатаў, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Яўстахій Валовіч (1784—1847)
Біяграфія
Верагодна, яго партрэт захоўваецца ў фондах ГДГАМ, памылкова падпісаны як ''«Партрэт Міхала Валовіча, дэлегата сойма 3 мая 1791 г. у генеральскай форме»''.
Валерый Васільевіч Рабец
Узнагароды
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», медалём «За супрацоўніцтва» (Саюзная дзяржава), Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь, нагруднымі знакамі «За заслугі ў будаўніцтве», «Ганаровы будаўнік».
Яўстахій Валовіч (1784—1847)
Узнагароды
Кавалер Крыжа «Virtuti Militari».
Сям’я
З 1818 года ў шлюбе з Юліяй Брэза, якая памерла 17 студзеня 1888 г. і была пахавана ў касцёле ў Тэаліне (Сапоцкіне) у крыпце Валовічаў.
Арлоўка (Рослаўльскі раён)
Арлоўка (Орловка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Джон Фрэнч
Джон Фрэнч (John French;, — , ) — англійскі ваенны дзеяч, фельдмаршал (1913), граф (1922) і віконт (1916).
Арлоўка (Рослаўльскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Арлоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.