cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гістарычны атлас Беларусі
«Гістары́чны а́тлас Белару́сі» — двухтомны атлас на беларускай мове, які прысвечаны гісторыі мінуўшчыны Рэспублікі Беларусь. Атлас складзены і падрыхтаваны Беларускім гістарычным аглядам.
Даная (карціна Рэмбранта)
«Даная» (1636—1647) — карціна Рэмбранта з калекцыі Эрмітажа, напісаная па матывах старажытнагрэчаскага міфа пра Данаю, маці Персея.
Калі цар старажытнагрэчаскага горада Аргаса даведаўся пра прароцтва, згодна з якім яму наканавана памерці ад рукі сына Данаі, сваёй дачкі, ён заключыў яе ў падзямелле і прыставіў да яе служанку. Бог Зеўс, аднак, пракраўся да Данаі ў выглядзе залатога дажджу, пасля чаго яна нарадзіла сына Персея.
Класічны сюжэт карціны — з'яўленне Зеўса ў выглядзе залатога дажджу да зняволенай жанчыны. Да гэтага сюжэту звярталіся такія знакамітыя мастакі як Тыцыян, Карэджа, Госарт, Клімт.
Вандалізм
У суботу, 15 чэрвеня 1985 года, у залу Рэмбранта ў Эрмітажы разам з экскурсіяй прыйшоў мужчына, які спытаў у супрацоўніц музея, якая з карцін у гэтай зале найбольш каштоўная. Пасля гэтага ён падышоў да «Данаі», дастаў з-пад крыса бутэльку, выплюхнуў яе змесціва акурат у цэнтр палатна. Фарба адразу пачала ўспушаць, змяняць колер — у склянцы была серная кіслата. Зламыснік таксама дастаў нож і паспеў двойчы парэзаць карціну.
Пазней экспертыза прызнала мужчыну вар'ятам, ім аказаўся літовец Бронюс Майгіс, які патлумачыў свой ​​учынак палітычнымі матывамі. Па рашэнні леніградскага суда 26 жніўня 1985 Майгіс быў накіраваны на лячэнне ў псіхіятрычную бальніцу.
Накаяма
Накаяма:
Іллінка (Біляіўскі раён)
Іллінка (Іллі́нка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Віскознае валакно
Віскознае валакно (таксама «штучны шоўк»; viscose fiber, rayon) — ; валакно рэгенераванай цэлюлозы, якое атрымліваецца ў выніку віскознага працэсу.
Са штучна атрыманых валокнаў скручваюцца ніткі, якія складаюць аснову гэтага прыемнага навобмацак матэрыялу. Бляск віскозы параўноўваюць з бляскам шоўку, таму яе называюць «штучным шоўкам». Штучная воўна з віскозы ў 1930-я гады называлася «вістра».
Уласцівасці
Віскозныя валокны:
Віскоза можна назваць «самым натуральным» штучным валакном, таму што яна прадстаўляе сабой адноўленую цэлюлозу, то ёсць склад віскозы вельмі блізкі да складу натуральных раслінных валокнаў. Уласцівасці чыстай віскозы больш за ўсё нагадваюць ўласцівасці бавоўны. Тканіна прыемная навобмацак, гіграскапічная і добра прапускае паветра.
Чыстая віскоза напаўпразрыстая і бліскучая — чым падобная на шоўк. Каб пазбавіцца ад бляску (калі ён непажаданы), віскозу дадаткова апрацоўваюць або уводзяць у раствор маціравальныя дабаўкі. Віскоза не назапашвае статычную электрычнасць. Віскознае валакно лягчэй бавоўны.
Недахопы
Аднак недахопы натуральнай тканіны не абышлі бокам і віскозу: яна лёгка камечыцца і руйнуецца пад уздзеяннем атмасферных фактараў у выніку сумеснага дзеяння вады, кіслароду, аксідаў паветра і ультрафіялету. Натуральная бавоўна таксама схільная падобнага ўздзеяння, аднак, акрамя цэлюлозы, яна змяшчае натуральныя антыаксіданты і абарону ад сонечных прамянёў, таму бавоўна больш устойліва рэагуе на ўздзеянне знешняга асяроддзя.
Вытворцы віскозных нітак і тканін ўлічваюць гэтую асаблівасць чыстай віскозы і ўводзяць у яе дадатковыя кампаненты: хімічныя антыаксіданты і фільтры ультрафіялетавага выпраменьвання, што дазваляе падоўжыць тэрмін службы валакна і, адпаведна, рэчы з віскозы. Медна-аміячнае валакно атрымліваюць шляхам дадання ў раствор віскозы меднага купарваса і гідраксіду амонія.
Тканіна з віскозы мяккая і прыемная навобмацак. Яна ўтварае прыгожыя зморшчыны. Віскоза валодае яркім, прывабным «шаўковым» бляскам, калі ў ёй адсутнічаюць маціравальныя дабаўкі. Віскоза таксама характарызуецца надзвычай высокай гіграскапічнасцю. Віскоза ўбірае вільгаці ўдвая больш, чым, напрыклад, бавоўна. Тканіна з віскозы вельмі лёгка афарбоўваецца ў самыя яркія колеры. Пры ўвільгатненні чыстая віскоза становіцца менш трывалай, аднак гэтую праблему цалкам вырашае упляценне спецыяльных армавальных валокнаў. Шчыльнасць віскознага флізеліну можа вар’іравацца ад 1,53 г/см³ да 4,5 г/см³. Эластычнасць віскозы не перавышае 2-3 %. Тканіна з віскозы не губляе сваіх уласцівасцяў пры награванні да 150 °C. Віскоза вельмі добра спалучаецца з іншымі валокнамі, што дазваляе палепшыць розныя ўласцівасці матэрыі: трываласць, мяккасць, гіграскапічнасць. Віскоза не электрызуецца.
Выкарыстанне
Віскознае валакно дадаюць у для паляпшэння санітарна-гігіенічных уласцівасцей вырабаў, у баваўнянае (да 10 %) — для памяншэння абрыву ніткі падчас прадзення. У чыстым выглядзе выкарыстоўваецца ў вытворчасці штапельных тканін, медыцынскай ваты (у апошнім выпадку валакно падвяргаецца больш дбайнай апрацоўцы і абавязковаму адбельванню). З сумесі бавоўны з 33-50 % высокамодульнага валакна вырабляюць тканіны і трыкатаж, якія захоўваюць уласцівасці бавоўны, але пераўзыходзяць іх па афарбоўцы, з сумесі тонкавалакністай бавоўны з палінозным валакном — палатняныя і сарочкавыя тканіны, трыкатаж.
— натуральнае віскознае валакно, якое атрымліваюць з драўніны эўкаліпта. Упершыню тэнцэль выйшаў на рынак у 1991 годзе. Па сваіх параметрах вельмі нагадвае шоўк.
Бабарыка (значэнні)
Бабары́ка мае наступныя значэнні:
Ляскова (Шаркаўшчынскі раён)
Ляско́ва (, Лесково) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 3 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Вавуліцкі сельсавет
Ваву́ліцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Вавулічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў Драгічынскім раёне Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў склад новаўтворанага Гутаўскага сельсавета.
Аляксандра Іванаўна Федасюк
Аляксандра Іванаўна Федасюк (, в. Андронава, Кобрынскі павет — ) — беларускі дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.
Біяграфія
Нарадзілася ў беднай сялянскай сям’і.
У 1925 годзе ўступіла ў КПЗБ, у хуткім часе стала прафесійнай рэвалюцыянеркай, падпольшчыцай, выконвала адказныя партыйныя даручэнні. Агенты польскай дэфензівы праследавалі актыўнага работніка, тройчы арыштоўвалі і заключалі ў турму (1927, 1930—1931, 1937—1939), разлучалі з маленькай дачкой. З вялікай цяжкасцю таварышам па барацьбе ўдалося пераправіць дзяўчынку праз мяжу, у Мінск, да бацькі Мікалая Маслоўскага, віднага камсамольскага работніка, які таксама працаваў у Заходняй Беларусі.
Кагарлык (Біляіўскі раён)
Кагарлык (Кагарли́к) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Аляксандра Іванаўна Федасюк
Біяграфія
З 1926 года — член Кобрынскага падпольнага райкама, з 1928 года — член Брэсцкага падпольнага акруговага камітэта КПЗБ. Закончыла школу партыйных кадраў КПЗБ у Мінску (1929), Камуністычны ўніверсітэт нацыянальных меншасцей Захаду ў Маскве (1934).
Займала розныя партыйныя і дзяржаўныя пасады: сакратар Навагрудскага акруговага камітэта КПЗБ (1931—1932), сакратар ЦК КСМЗБ (1929—1930, 1932, 1935—1937), навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі партыі і Кастрычніцкай рэвалюцыі пры ЦК КП(б)Б (1934).
Пасля вызвалення Заходняй Беларусі ў верасні 1939 года — дэпутат Народнага сходу Заходняй Беларусі ў Беластоку, член яго паўнамоцнай камісіі на сесіі Вярхоўнага Савета СССР. Актыўна ўдзельнічала ў падзеле панскай зямлі, арганізоўвала палітычную і культурную работу ў вёсках. Працавала старшынёй Кобрынскага гарвыканкама, была абрана дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, а ў 1941 годзе яе зацвердзілі намеснікам старшыні Брэсцкага аблвыканкама.
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны выехала з Брэста на ўсход, дабралася да Масквы, затым ў Пензу, а стуль яе адазвалі ў распараджэнне Цэнтральнага штаба партызанскага руху. У хуткім часе яна была ў Беларусі у партызанах. З’яўлялася членам бюро Брэсцкага падпольнага абкама КП(б)Б. 23 лістапада 1943 года стала сакратарам Кобрынскага райкама, які толькі што быў створаны нанова. Райкам базіраваўся ў партызанскай брыгадзе імя В. І. Чапаева. А 4 снежня 1943 года была назначана сакратаром Дзівінскага падпольнага райкама, які базіраваўся ў партызанскім атрадзе імя М. А. Шчорса.
Пасля вызвалення Беларусі працавала ў 1944—1957 гадах сакратаром Брэсцкага, Маладзечанскага гаркамаў КПБ, загадчыкам аддзела ЦК КПБ.
Была дэлегат I (1928), II (1935) з’ездаў КПЗБ, кангрэса КІМа (1933); член ЦК КП(б)Б у 1949—1952 гадах; дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1946—1954 гадах; дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1940—1947 гадах.
Узнагароды
Узнагароджана ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі, медалямі.
IC 2526
IC 2526 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кам’янка (Біляіўскі раён)
Кам’янка (Ка́м'янка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Антон Раманавіч Жэбрак
Анто́н Рама́навіч Жэбрак ( — ) — беларускі вучоны ў галіне агульнай генетыкі і генетыкі раслін, селекцыянер. Акадэмік АН БССР (1940), доктар біялагічных навук, прафесар (1936). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1944). З мая па кастрычнік 1947 года быў прэзідэнтам Акадэміі навук БССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Збляны Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні (цяпер Зэльвенскі раён Гродзенскай вобласці) у сялянскай сям’і.
У 1932—1948 гадах — прафесар, загадчык кафедрай генетыкі Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі імя К. А. Ціміразева. Адначасова з тым у 1945—1946 гадах — загадчык аддзела Упраўлення прапаганды і агітацыі ЦК КПСС.
У 1940 годзе абраны членам Прэзідыўма АН БССР, а ў маі 1947 года ён становіцца прэзідэнтам Акадэміі навук. Адхілены з пасады ў кастрычніку таго ж года.
У 1945 годзе ў складзе дэлегацыі Беларускай ССР ён падпісаў у Сан-Францыска Статут ААН.
Пасля вайны акадэмік Жэбрак стаў адным з арганізатараў і лідарам выступаў супраць манапалізму Лысенкі ў біялогіі. Неаднаразова пісаў грунтоўныя запіскі ва ўрадавыя і партыйныя органы, інфармуючы іх аб становішчы ў савецкай генетыцы, згубных наступствах дыктату Лысенкі. Аднак гэта не дало плённых вынікаў. Выступаючы на сесіі УАСГНІЛ у жніўні 1948 года, Антон Жэбрак, ужо адхілены ад пасады прэзідэнта АН БССР і фактычна пазбаўлены магчымасці працягваць даследчую працу, на фоне здзеклівых рэплік і з'едлівых пытанняў адстойваў свае погляды.
З 1957 года да самай смерці Антон Жэбрак вядзе актыўную навуковую працу ў Беларусі ў Акадэміі навук БССР, дзе па ініцыятыве акадэміка Мікалая Турбіна ў Інстытуце біялогіі была арганізаваная лабараторыя поліплаідыі. Тут ён працягвае свае даследаванні ў галіне селекцыі пшаніцы і грэчкі, удзельнічае ў стварэнні праекту па атрыманню поліплоідных форм цукровага бурака. З 1963 — у Аддзеле генетыкі і цыталогіі АН БССР.
У 1965 годзе Антон Жэбрак раптоўна памёр.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы прысвечаны гібрыдызацыі, поліплаідыі і селекцыі, галоўным чынам, пшаніцы і грэчкі. Упершыню ў свеце атрымаў гібрыдныя пладавітыя формы ад перакрыжавання многіх відаў пшаніц. Прааналізаваў філагенію пшаніц і вёў перспектыўную селекцыю пшаніц на падвышэнне імунітэту да хвароб і шкоднікаў, на павелічэнне ўтрымання бялку, колькасці зерня ў каласах.
Апублікаваў больш за 70 навуковых прац, у т.л. 5 манаграфій.
Узнагароды
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1944), ордэн Чырвонай Зоркі (1945), Ордэн «Знак Пашаны» (1940), медалі.
Mercury Prize
Mercury Prize (у мінулым — Mercury Music Prize, вядомая таксама як Nationwide Mercury Prize, пазней — Barclaycard Mercury Prize) — штогадовая музычная прэмія, якая прысуджаецца за лепшы альбом Вялікабрытаніі і Ірландыі.
Была заснаваная ў 1992 годзе BPI (British Phonographic Industry) і BARD (British Association of Record Dealers) у якасці альтэрнатывы Brit Awards і першапачаткова спансавалася кампаніяй Mercury Communications (ужо не існуе). Крытэрыямі адбора (які выконваецца жюры, складзеным з прадстаўнікоў музычнай індустрыі) дэкларавана мастацкая вартасць, арыгінальнасць і наватарства. Узнагароджванне звычайна адбываецца ў пачатку верасня; спіс намінантаў агалошваецца ў ліпені.
Северн (значэнні)
Северн — шматзначны тэрмін.
Гістарычны слоўнік Беларусі
Гістарычны слоўнік Беларусі (Historical dictionary of Belarus) — энцыклапедыя на англійскай мове, выдадзеная ў 1998. Частка серыі «European historical dictionaries» (№28). Укладальнік Янка Запруднік. Налічвае больш за 4200 артыкулаў.
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Дзяляцічы)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — праваслаўны храм у в. Дзяляцічы Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў 1876 годзе з дрэва. Побач з царквой пастаўлена двух’ярусная званіца з бутавага каменю. Прыпісана да Ільінскай царквы ў г.п. Любча.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Да кубападобнага аб’ёму малітоўнай залы далучаны двух’ярусны бабінец і пяцігранная апсіда з 2 нізкімі бакавымі рызніцамі. Шатровы дах асноўнага зруба завершаны цыбулепадобным купалам на гранёным барабане. Уваход арганізаваны праз нізкую прыбудову прытвора. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах з сандрыкамі, дэкарыраваны вуглавымі лапаткамі. Абраз пачатку 19 ст. «Маці Божая з дзіцем».
Званіца
Побач з царквой пастаўлена двух’ярусная званіца з бутавага каменю.
Каваліўка (Біляіўскі раён)
Каваліўка (Ковалі́вка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Аглапарыт
Аглапарыт — штучны порысты будаўнічы матэрыял.
Атрымліваецца спяканнем гліністых парод або адходаў абагачэння і спальвання вугалю (шлакаў, попелаў) з далейшым драбненнем на фракцыі (друз, гравій, пясок). Выкарыстоўваецца як запаўняльнік для вырабу лёгкіх (аглапарытабетон), гарачаўстойлівых і кіслотатрывалых бетонаў, як цеплаізаляцыйныя, водапаглынальныя і водазатрымныя засыпкі.
Аляксеевіцкі сельсавет
Аляксе́евіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Аляксеевічы.
Утвораны 17 лістапада 1948 года ў Драгічынскім раёне Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года ў склад сельсавета з Імянінскага сельсавета Антопальскага раёна перададзена вёска Тыневічы, сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Нямержаўскага сельсавета.
Сант’Амера
Сант'Амера (Teramo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Тэрама.
Насельніцтва складае 54926 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 359 чал./км². Займае плошчу 152 км². Паштовы індэкс — 64100. Тэлефонны код — 0861.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Berardo da Pagliara.
Вялікае (возера, Рэчыцкі раён)
Вялі́кае — возера ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Дняпро, за 12 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Рэчыца, на захад ад вёскі Гранаўка.
Плошча паверхні возера 0,4 км². Даўжыня 2,7 км, найбольшая шырыня 0,22 км. Катлавіна старычнага тыпу. Берагі высокія і пясчаныя.
Дом Рэмбранта
Дом-музей Рэмбранта (Museum Het Rembrandthuis) — мастацкі музей на вуліцы Ёдэнбрэестраат (Jodenbreestraat) у Яўрэйскім квартале Амстэрдама. Музей адкрыўся ў 1911 годзе ў доме, які Рэмбрант набыў на піку славы ў 1639 годзе і ў якім пражываў да свайго банкруцтва ў 1656 годзе.
Калекцыя
У музеі адноўлена гістарычная абстаноўка часоў Рэмбранта: кухня, жылыя пакоі і майстэрня мастака. Крыніцай для экспазіцыі музея стаў вопіс, складзены натарыусам пры продажы ўсёй маёмасці мастака з аўкцыёну. У інтэр’еры дома-музея прадстаўлены карціны сучаснікаў Рэмбранта, яго вучняў, і яго настаўніка Пітэра Ластмана.
Экспазіцыя музея ўяўляе сабой найбольш поўны збор графічных работ Рэмбранта. Тут знаходзяцца 260 з 290 афортаў мастака. Акрамя таго, у музеі можна азнаёміцца ​​з тэхнікай афорта.
Відухова (гміна)
Відухо́ва (Widuchowa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Грыфінскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Відухове. Плошча гміны складае 209,63 км². Станам на 2005 год у гміне Відухова пражывалі 5,608 чалавек, шчыльнасць — 26,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 21 населены пункт.
Мастэрс 2018 (снукер)
Ма́стэрс 2018 (Masters 2018, таксама вядомы як Dafabet Masters 2018 — ад назвы спонсара) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 14 па 21 студзеня 2018 года ў «Аляксандра-палацы» ў Лондане, Англія. Найпрэстыжнейшае і найбуйнейшае па прызавых грошах запрашальнае снукернае спаборніцтва, а таксама другое спаборніцтва Трайной кароны ў сезоне 2017/2018. Турнір стаў 44-м розыгрышам Мастэрс, які праходзіць штогод з 1975 года. Кампанія Dafabet у пяты раз запар спансавала турнір Мастэрс. Прызавы фонд турніру склаў £600,000, з якіх £200,000 атрымаў пераможца.
У турніры прынялі ўдзел 16 гульцоў, якія займалі найвышэйшыя пазіцыі ў афіцыйным рэйтынгу. Яны ўсе пачалі турнір са стадыі 1/8 фіналу без якіх-небудзь папярэдніх матчаў. Пасеў гульцоў на турнір адбываўся адразу пасля чэмпіянату Вялікабрытаніі 2017 года. Такім чынам, Ніл Робертсан, які падчас Мастэрс займаў 15-ю пазіцыю, але падняўся з 20-га месца толькі пасля адкрытага чэмпіянату Шатландыі 2017 года, не прымаў удзелу на турніры ўпершыню з 2006 года. Замест Сцюарта Бінэма, які 12-ю пазіцыю ў рэйтынгу, але быў адхілены ад удзелу ў прафесійных турнірах, на турнір патрапіў 17-ы нумар рэйтынгу Лян Вэньбо. Усе паядынкі турніру гуляліся за адным сталом на арэне Аляксандра-палаца.
Пераможцам турніру ўпершыню стаў Марк Ален, які здабыў свой першы тытул Трайной кароны і стаў першым прадстаўніком Паўночнай Ірландыі, які перамога на адным з трох найбуйнейшых снукерных турніраў, з 1987 года (калі Дэніс Тэйлар стаў пераможцам Мастэрс). На шляху да перамогі ён перайграў Луку Брэсэля (6:3), пераможцу двух апошніх розыгрышаў Роні О’Салівана ў чвэрцьфінале (6:1), Джона Хігінса ў паўфінальным матчы (6:3) і Кайрэна Уілсана ў фінальным паядынку (10:7). Такім чынам, 31-гадовы снукерыст выйграў 10-ы прафесійны турнір у кар'еры, а таксама першы турнір амаль за 2 гады (пасля перамогі ў Гранд-фінале PTC у сакавіку 2016 года). Апроч таго, Ален стаў 22-м чэмпіёнам найбуйнейшага запрашальнага спаборніцтва.
Курган (Біляіўскі раён)
Курган (Курга́н) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Ганверывал
Ганверыва́л, таксама Ганверыва́ла (ننویريوالا, ) — помнік археалогіі на месцы старажытнага горада Індскай цывілізацыі. Знаходзіцца на ўсходзе Пакістана, не далёка ад мяжы з Індыяй. Прыкладная плошча — каля 81,5 га.
Ганверывал быў адкрыты і вылучаны як патэнцыйна перспектыўнае месца для далейшага вывучэння ў 1941 г. венгерскім даследчыкам Маркам Аўрэлем Стэйнам. У 1972—1976 гг. былі арганізаваны раскопкі пакістанскім археолагам Махамадам Рафікам Мугхалам. Яны паказалі, што паселішча на месцы Ганверывала ўзнікла ў 4 тысячагоддзі да н. э. У сталы перыяд Індскай цывілізацыі ператварылася ў буйны горад, што знаходзіўся на прыкладна аднолькавай дыстанцыі ад Махенджа-Дара і Харапы. Па плошчы ён перавышаў Харапу і быў параўнальны з Махенджа-Дара. У 2 тысячагоддзі да н. э. адбыўся заняпад. Паселішча існавала да эпохі сярэднявечча, але ўжо ніколі не дасягала ўзроўню бронзавага веку.
Сярод важных знаходак трэба вылучыць тэракотавыя таблеткі з выявамі і піктаграмамі. Ганверывал патрабуе далейшых даследаванняў, якія могуць больш распавесці пра яго мінулае і ролю ў жыцці Індскай цывілізацыі.
IC 2527
IC 2527 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Святлана Барысаўна Вількіна
Святлана Барысаўна Вількіна (нар. Віцебск) — беларуская спартсменка і трэнер (шатакан каратэ-до). Майстар спорту СССР па акрабатыцы (1976), майстар спорту Беларусі па каратэ (1993), майстар спорту Беларусі міжнароднай класіфікацыі па каратэ (1995). Заслужаны майстар спорту Беларусі па каратэ (1999). Суддзя нацыянальных (1994) і міжнародных (1998) катэгорый. Мае 5-ы дан (2002).
Біаграфія
Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры (1981). З 1992 года ў БІТУ, старшы выкладчык. З 1994 года тэхнічны дырэктар і старшы трэнер у раздзеле ката Беларускай федэрацыі шатакан каратэ-до. З 1996 года галоўны інструктар клуба «Академия каратэ», з 2002 года — «Барс» (Мінск).
Чэмпіёнка свету ў асабістым ката (1997 і 2000 — Токіа; 2002, Штральзунд, Германія), у камандным ката (1999, Масква; 2001, Рыга), у мікст ката (2000, Токіа; 2002, Штральзунд). Срэбраны прызёр чэмпіянатаў свету ў асабістым і камандным ката (1997, Арэцца, Італія; 2000, Токіа; 2002, Штральзунд), бронзавы прызёр у індывідуальным і камандным ката (1997, Токіа; 1999, Бохум, Германія; 2001, Рыга). Чемпіёнка Еўропы ў індывідуальным ката (1998, Штральзунд; 2001, Тбілісі; 2003, Кіеў), у камандным ката (1998, Штральзунд; 1998, г. Вроцлаў, Польшча; 2001, Тбілісі; 2003, Кіеў; 2004, г. Адэса, Украіна), у мікст ката (1998, Штральзу 2001, Тбілісі; 2003, Кіеў), у індывідуальным ката сярод ветэранаў (2001, Тбілісі; 2003, Кіеў 2004, Адэса), у камандным ката сярод ветэранаў (2004, Адэса), срэбраны прызёр у індывідуальным і камандным ката (1994, Анкара; 1998, Німбурк, Чэхія), бронзавы прызёр (1998, Вроцлаў; 1999, Кадзіс, Іспанія).
Мае афіцыйныя прызы: «Лучшая спортсменка чемпионатов мира» (2000, Токіа), Еўропы (2001, Тбілісі). Усяго на чэмпіянатах свету і Еўропы 1994—2004 Вількіна заваявала 33 медалі: 22 залатыя, 6 срэбраных, 5 бронзавых (2004). Чэмпіёнка СССР, СНД (5-кратная), Усх. Еўропы (9-кратная), Літвы, Македоніі, Расіі, Украіны, Беларусі (46-краная) па каратэ. Мнагакратная пераможца міжнародных спаборніцтваў. Трэнеры па каратэ-до: В. Б. Кірыенка (1977-78), А. Я. Вількін (з 1979). Чэмпіёнка, уладальніца Кубка Беларусі па акрабатыцы.
Казалінск
Казалі́нск (Қазалы) — горад у Казалінскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Казалінскай гарадской адміністрацыі. Код КАТА — 434423100.
Маргі (Шаркаўшчынскі раён)
Маргі́ (, Морги) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Віктар Дзмітрыевіч Бабарыка
Біяграфія
Скончыў у 1981 годзе школу № 92 горада Мінска. У 1988 годзе скончыў механіка-матэматычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Тэарэтычная механіка». Працоўную дзейнасць пачынаў у НВА парашковай металургіі, дзе працаваў начальнікам аддзела знешнеэканамічных сувязяў.
Скончыў у 1995 годзе Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Эканоміка, арганізацыя знешнеэканамічнай дзейнасці». У ліпені таго ж года пачаў працаваць у банкаўскай сістэме Беларусі (банк «Алімп»).
У 2000 годзе скончыў магістратуру Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. У ліпені таго ж года прызначаны Старшынёй Праўлення ААТ «Белгазпрамбанк».
12 мая 2020 года ў сваім Facebook абвясціў, што высоўвае сваю кандыдатуру на прэзідэнцкіх выбарах. У той жа дзень прэс-служба «Белгазпрамбанка» паведаміла аб выхадзе Бабарыкі са складу праўлення і звальненні яго з пасады старшыні праўлення паводле ўласнага жадання. Штаб Віктара Бабарыкі падрыхтаваў да здачы ў Цэнтральную выбарчую камісію 435 тысяч подпісаў выбарцаў. Гэта стала рэкордам для канкурэнтаў дзейнага кіраўніка краіны Аляксандра Лукашэнкі за ўвесь час яго знаходжання пры ўладзе.
Тым часам Аляксандр Лукашэнка абрынуўся на Віктара Бабарыку з пагрозамі і абвінавачваннямі. Адначасова з нападкамі Лукашэнкі ад 11 чэрвеня ў кампаніях, звязаных з сябрамі Бабарыкі, прайшлі ператрусы і затрыманні. Сам Віктар Бабарыка разам з сынам Эдуардам быў затрыманы 18 чэрвеня. 21 чэрвеня яму было прад’яўленае абвінавачванне паводле ч. 2 арт. 243 («Ухіленне ад выплаты сум падаткаў і збораў, што пацягнула шкоду ў асабліва буйным памеры»), ч. 2 арт. 235 («Легалізацыя сродкаў, здабытых злачынным шляхам, учыненая паўторна, альбо службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў, альбо ў асабліва буйным памеры»), таксама паводле ч. 2 арт. 431 («Дача хабару паўторна альбо ў буйным памеры»). Сам Віктар Бабарыка не згодны з прад’яўленымі абвінавачваннямі. 29 чэрвеня міжнародная праваабарончая арганізацыя Amnesty International прызнала Віктара і Эдуарда Бабарыкаў, ды іншых затрыманых апанентаў Лукашэнкі вязнямі сумлення.
14 ліпеня Віктару Бабарыку адмоўлена ў рэгістрацыі праз неадпаведнасць прадстаўленай дэкларацыі аб даходах і маёмасці, а таксама праз тое, што ў яго выбарчай кампаніі ўдзельнічала замежная арганізацыя (меўся на ўвазе «Белгазпрамбанк»). Старшыня ЦВК Лідзія Ярмошына агучыла звесткі з ліста Камітэта дзяржкантролю, якія не дазваляюць, на яе думку, зарэгістраваць Віктара Бабарыку. Пры гэтым прэзумпцыя невінаватасці Віктара Бабарыкі была праігнараваная.
16 ліпеня адбылася сустрэча прадстаўнікоў штабоў Святланы Ціханоўскай, Віктара Бабарыкі і Валерыя Цапкалы, на якой была дасягнутая дамоўленасць, што адзіным кандыдатам ад незарэгістраваных палітыкаў будзе Святлана Ціханоўская. І ў выпадку яе абрання будуць прызначаныя паўторныя выбары, у якіх змогуць удзельнічаць альтэрнатыўныя кандыдаты, якія на той момант былі ў СІЗА.
15 кастрычніка на пасяджэнні Кваліфікацыйнай камісіі па пытаннях адвакацкай дзейнасці пры Міністэрстве юстыцыі было прынятае рашэнне аб скасаванні адвакацкай ліцэнзіі Аляксандра Пыльчанкі, які быў адным з абаронцаў Віктара Бабарыкі. Прычынай назвалі каментары адваката парталу TUT.BY у жніўні 2020 года. 24 лістапада следчым упраўленнем КДБ скончана папярэдняе расследаванне крымінальнай справы ў дачыненні да кіраўнікоў ААТ «Белгазпрамбанк». Віктар Бабарыка абвінавачваецца ў здзяйсненні злачынстваў паводле ч. 3 арт. 430 «Атрыманне хабару ў буйным памеры» і ч. 2 арт. 235 «Легалізацыя („адмыванне“) сродкаў, атрыманых злачынным шляхам у асабліва буйным памеры» Крымінальнага кодэкса Беларусі. Усе, хто абвінавачваюцца ў гэтай справе, прызналі сваю віну, акрамя Віктара Бабарыкі. 19 студзеня 2021 года адвакат Дзмітрый Лаеўскі пасля таго, як азнаёміўся з матэрыяламі справы, заявіў, што абвінавачванне не даказана і ёсць шэраг фактаў, якія сведчаць аб тым, што Віктар Бабарыка не здзяйсняў таго, у чым яго абвінавачваюць.
21 студзеня 2021 года Генеральная пракуратура накіравала ў Вярхоўны Суд крымінальную справу ў дачыненні да Віктара Бабарыкі. Суд над Віктарам Бабарыкам і топ-менеджарамі Белгазпрамбанка пачаўся ў лютым. Пракурор прасіў пакараць яго 15 гадамі. 6 ліпеня яму прысудзілі 14 гадоў зняволення без магчымасці абскардзіць прысуд.
27 красавіка 2023 года Віктар Бабарыка, які адбываў пакаранне ў наваполацкай калоніі, быў дастаўлены ў Наваполацкую цэнтральную гарадскую бальніцу. «Рабочы рух» паведаміў, што Бабарыку даставілі з цялеснымі пашкоджаннямі: «Паступіў са слядамі пабіцця, яго нават не пазналі, пакуль не ўбачылі прозвішча». У бальніцы пацвердзілі, што Віктар Бабарыка знаходзіцца ў хірургіі. 17 мая ў бальніцы прайшлі масавыя затрыманні лекараў.
5 ліпеня 2023 года Мінскі абласны суд асудзіў Эдуарда Бабарыку да 8 гадоў калоніі.
Дабрачынная дзейнасць
Заснавальнік Міжнароднага дабрачыннага фонду дапамогі дзецям «Шанец».
Палітычная пазіцыя
Пра гістарычную ролю Расіі ён сказаў: «''Успомнім гісторыю. З часу ўтварэння моцнага Маскоўскага княства ў канцы XVII стагоддзя адбылося размыванне ліцвінскага гена Вялікага Княства Літоўскага, якое мы перанеслі. Гэта дакладна для Украіны. Генетычны матэрыял Беларусі і Украіны быў моцным разведзены перасяленцамі з Усходу''».
Бабарыка падтрымлівае палітычны нейтралітэт Беларусі і таму за выхад Беларусі з АДКБ.
У сакавіку 2014 года выказаўся пра бела-чырвона-белы сцяг: «''Пакуль у Беларусі будзе ідэя і думка, якая можа аб’яднаць нас такіх розных, з розным мастацкім густам, палітычнымі прыхільнасцямі, узростам і адносінамі, датуль была, ёсць і будзе наша бел-чырвона-белая сінявокая Беларусь. Жыве Беларусь!''»
Катэгарычны праціўнік смяротнага пакарання. Мяркуе, што неабходна правесці рэферэндум па пытанні адмены смяротнага пакарання.
Сям’я
Жонка Марына. Дзеці: сын Эдуард і дачка Марыя. 15 жніўня 2017 года жонка загінула на Мадэйры падчас заняткаў дайвінгам.
Пруф
Пруф (, скарочана PRF; Polierte Platte, скарочана РР, радзей Spiegelglanz,) — найвышэйшая якасць біцця манеты ці медаля, што атрымліваецца пры іх вырабе з выкарыстаннем адмысловага прыстасавання і прыладаў.
Манеты якасці пруф маюць зусім роўную люстэркавую паверхню поля і, звычайна, матавы малюнак рэльефу. Зрэдчас сустракаецца так званы «рэверсіўны пруф», дзе поле матавае, а выявы люстэркавыя (паліраваныя). На манеце добра відныя найдрабнейшыя падрабязнасці.
Таксама на манеце не павінна быць бачных вокам драпін, насечак, задзірак, няроўнасці паверхні поля, неканцэнтрычных надсечак гурта і слядоў дотыку рук.
Любое выцягванне з капсулы і мацанне такой манеты пакідае на полі адбіткі пальцаў, якія ўжо немагчыма прыбраць. Манета пасля гэтага губляе сваю вартасць сярод калекцыянераў.
Страхаў
Страхаў — прозвішча.
Камянчанка
Камянчанка — рака ў Беларусі, у Сенненскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Абалянка (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 46 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2 м/км. Пачынаецца за 0,6 км на поўнач ад вёскі Галавачы, вусце за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Адамава. Рэчышча на працягу 10,5 км ад вытоку каналізаванае. Прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.
Каля ракі вёскі Марозаўка, Ладзікава, Кімейка.
Лаціўка (Біляіўскі раён)
Лаціўка (Латівка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Герб Добруша
Герб Добруша — афіцыйны геральдычны сімвал горада Добруша.
Апісанне: у зялёным полі французскага шчыта тры бухты каната сярэбранага колеру з чорнымі швамі.
Герб адноўлены паводле архіўных дакументаў. Аўтар рэканстукцыі — М. М. Ялінская.
На аснове герба быў таксама распрацаваны сцяг Добруша з выкарыстаннем тых жа колераў і асноўных элементаў.
Герб і сцяг Добруша зарэгістраваныя ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 6 красавіка 2001 г. пад № 54.
Вытокі сімволікі
Горад Добруш вядомы з 1560 г. у Вялікім Княстве Літоўскім як вёска Гомельскага староства Рэчыцкага павета. З 1772 года, пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай, у складзе Расійскай імперыі. Каля 1795 годзе тут было заснавана некалькі мануфактур, у тым ліку палатняна-парусінавая, на якой у 1812 г. працавала 60 рабочых. Да 1834 г. Добруш знаходзіўся ў складзе Гомельскага маёнтка графа П. А. Румянцава-Задунайскага. Пазней гэта маёнтак набыў граф І. Ф. Паскевіч, нашчадкі якога ў 1870 годзе тут заснавалі Добрушскую папяровую фабрыку, якая стала пазней добра вядомай. У канцы XIX ст. ў Добрушы пражывала больш за 1 тыс. жыхароў, мелася некалькі невялікіх прамысловых прадпрыемстваў, царква, школа, бальніца, крамы, аднак статус горада Добруш атрымаў толькі у 1927 годзе.
Аднаўленне герба
Зафіксаваны ў гістарычных крыніцах з сярэдзіны XVI ст., Добруш не валодаў магдэбургскім правам, і таму не было падстаў спадзявацца на існаванне гістарычнага герба. Аднак калі 1 чэрвеня 2000 года Добрушскі райвыканкам звярнуўся ў Дзяржаўны камітэт па архівах і справаводству пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь з просьбай распрацаваць герб горада, то супрацоўнікам аддзела геральдыкі і генеалогіі ўдалося знайсці цікавыя звесткі пра мінулае Добруша. У часопісе «Гербовед», які выдаецца Рускай Геральдычнай калегіяй, гаворыцца, што Добруш развіўся «з прамысловага, акружанага з усіх бакоў лясамі, мястэчка, вядомага вытворчасцю канатаў, парусоў і драўляных вырабаў». І далей:
Дараванне герба Добруша, на думку С. Я. Рассадзіна, «адбылося ў час валадарання Кацярыны Другой, у канцы XVIII ст., бо іменна тады афіцыйна зацвярджаецца цэлая серыя гарадскіх гербаў, распрацаваных Расійскай геральдмейстэрскай канторай у такім жа стылі. Гербы такога роду адлюстроўвалі вытворча-эканамічную спецыфіку населенага пункта».
Такім чынам, стаяла задача не стварэння, а аднаўлення гістарычнага герба. Аднак, узнікла натуральнае пытанне: што ўяўлялі з сябе гэтыя бухты каната, якія вырабляліся ў Добрушы і ішлі на продаж два стагоддзі назад? Асноўная цяжкасць пры рэканструкцыі герба заключалася іменна ў правільнай перадачы выявы. У энцыклапедычным слоўніку Ф. А. Бракгаўза і І. А. Ефрона, выдадзеным у 1891 г., прыводзіцца наступнае апісанне : «Бухта — так называецца ўсякая снасць (трос, вяроўка), складзеная ў выглядзе колаў, цыліндраў, эліпсаў ці іншай формы. У продаж гэты тавар (канат) паступае наматаным у клубкі, на цыліндрычныя дзеравяшкі». Па правілах геральдыкі гербавая выява павінна займаць найбольшую плошчу шчыта, таму лагічна было размясціць тры бухты каната так, як яны прадстаўлены ў эталонным варыянце герба.
Жаберскі сельсавет
Жа́берскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Жабер.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў Драгічынскім раёне Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя далучана да Хомскага сельсавета.
Зборная Канады па хакеі з шайбай
Зборная Канады па хакеі з шайбай — прадстаўляе Канаду на міжнародных турнірах па хакеі з шайбай. Канада — член ІІХФ з 1920 года. У сусветным рэйтынгу ІІХФ за 2013 год знаходзіцца на пятым месцы. У апошнія гады камплектуецца амаль цалкам з гульцоў НХЛ. Зборная Канады як каманда-«родапачынальніца» хакея лічыцца адной з наймацнейшых каманд на міжнароднай арэне, яна выйграла суперсерыю СССР — Канада 1972 года, 4 з 5 кубкаў Канады, Алімпіяду 2002, 2010 і Кубак свету 2004.
Аляксандр Карлавіч Ельскі
Алякса́ндр Ка́рлавіч Е́льскі (Aleksander Jelski, Александр Карлович Ельский;, маёнтак Дудзічы, Ігуменскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — , маёнтак Замосце, Ігуменскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя) — беларускі гісторык, літаратуразнавец, краязнавец, , , , ,.
Адзін з першых гісторыкаў беларускай літаратуры і збіральнікаў беларускіх рукапісаў. Стаў патрыярхам прафесійнага беларусазнаўства ў канцы XIX — пачатку XX ст. Карыстаўся літаратурнымі псеўданімамі «Bocian z nad Ptyczy» («Бацян з-над Пцічы»), «Litwin-obywatel» («Літвін-грамадзянін») і ''«A. J.»''.
Паходжанне і сям’я
Належаў да каталіцкага роду Ельскіх (герба «Пелеш»), які адносіўся да сярэднезаможнай шляхты Вялікага Княства Літоўскага. Дзед -- Станіслаў Ельскі, пяцігорскі палкоўнік у часы караля і вялікага князя Станіслава Аўгуста, быў шлюбе з графіняй Розай з Прозараў, дачкой віцебскага ваяводы. Бацька -- Караль Ельскі, уладальнік маёнткаў Дудзічы і Замосце ў Ігуменскім павеце, выпускнік медыцынскага факультэта Віленскага ўніверсітэта, скрыпач-аматар, атрымаў у свой час прафесійную падрыхтоўку ў вядомых музыкантаў Кіфелінга і Дашчынскага, напісаў некалькі твораў для скрыпкі, цяпер вядомы адзіны «Паланэз 1837 года» , выбраны дваранствам Ігуменскага павета ігуменскім павятовым харужым. Маёнтак Дудзічы Караля Ельскага, паводле інвентара ад 1844 года, быў даволі значны — 407 душ мужчынскага і 411 жаночага полу, 1656 дзесяцін зямлі; маёнтак Замосце — 1372 дзесяціны.
Маці Аляксандра Ельскага—Людвіка Штэйнберг (1808—1881), немка, якая да шлюбу была гувернанткай у маёнтку Ельскіх. У гэтым шлюбе таксама нарадзіліся Міхал Ксаверы Зыгмунт Ельскі (1831—1904) — музыкант і кампазітар, спадчыннік Дудзіч; Юзаф Зыгмунт Караль Ельскі — маладым памёр у 1885 г. у Сібіры на службе ў расійскай арміі; Станіслава Ельская (1828—1860) — жонка Міхала Грушвіцкага.
Пры хросце паводле каталіцкага абраду ў 1834 годзе ў смілавіцкім касцёле атрымаў поўнае імя Аляксандр Вінцэнт.
У 1858 г. Аляксандр Ельскі ажаніўся з Геленай Калячынскай (25.06.1838—17.04.1901), з якой меў двух дзяцей —Аляксандру Ельскую (1860—1899), жонку вядомага польскага этнографа Зыгмунта Глогера (1845—1910) , і Яна Банавентуру-Станіслава Ельскага (1864—1930-я), адваката ў Мінску і Гродне , — у якога ў шлюбе з Марыяй Пахнеўскай быў сын Генрык Ельскі (каля 1890—1939).
Аляксандр Ельскі быў шчаслівы ў сямейным жыцці, дзяцей выхоўваў у павазе да бацькоў і касцёла. Любімая дачка, якую ў сям’і называлі Алесяй, некалькі гадоў выхоўвалася ў каталіцкім кляштары ў Версалі, свабодна ведала французскай мовай, мела літаратурныя здольнасці, вельмі рана пачала дапамагаць бацьку ў апісанні музейных калекцый у Замосці. Алеся Ельская напісала цікавы нарыс пра маёнтак Дудзічы і яго ўладальнікаў у мінулым з шляхецкіх родаў Заранкаў, Букатых, Прозараў, Ельскіх. Муж Алесі -- Зыгмунт Глогер, быў добрым сябрам Аляксандра Ельскага, яны шмат ліставаліся, наведваў маёнтак Замосце. Ва ўзросце 39 гадоў Алеся памерла ад запалення лёгкіх, пакінуўшы дваіх дзяцей — Яніну і Станіслава, якія не раз прыязджалі з Варшавы да свайго дзеда ў Замосце.
Адукацыя
Пачатковую адукацыю атрымаў у нямецкай гімназіі Лаздэна ва Усходняй Прусіі, на думку Уладзіміра Мархеля, верагодна, у Лаздэне жылі сваякі аляксандравай маці-немкі — Людвікі (Луізы). Пазней скончыў Мінскую класічную гімназію (1852).
Службовая дзейнасць
Служыў у 1852—1856 гадах у расійскай арміі, браў удзел у Крымскай вайне (1853—1856). Пайшоў у адстаўку ў званні паручніка.
Быў міравым суддзёй Ігуменскага павета (з 1861 г.).
Вечфня Касцельна (гміна)
Ве́чфня Касце́льна (Wieczfnia Kościelna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Млаўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вечфні Касцельне. Плошча гміны складае 119,81 км². Станам на 2004 год у гміне Вечфня Касцельна пражывалі 4188 чалавек, шчыльнасць — 35 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
Аляксандр Карлавіч Ельскі
Маёнтак
Родавы маёнтак Замосце Аляксандр Ельскі атрымаў у 1857 годзе, у спадчыну пасля смерці бацькі. У 1860-я гады пабудаваў у Замосці новы аднапавярховы драўляны палац. У палацы была дамовая капліца, дзе прыезджыя святары таемна ад расійскіх улад хрысцілі і вянчалі мясцовых сялян ва ўніяцтва, за што пры выкрыцці Аляксандр Ельскі мог страціць маёнтак і быць асуджаны да катаргі.
Пасля смерці Аляксандра Ельскага ў 1916 г. маёнтак Замосце перайшоў у валоданне яго сына — Яна, які працаваў адвакатам у Мінску, а пазней у Гродне.
Гаспадарчая дзейнасць
Быў членам Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі. У 1885 годзе стаў членам расійскага Імператарскага Вольнага эканамічнага таварыства ў Санкт-Пецярбургу. У 1901 г. Ельскі стаў ганаровым куратарам ігуменскага павятовага Таварыства ўзаемастрахавання ад пажару.
Добраахвотна і бескарысліва доўгія гады з канца 1860-х гг. займаўся пасрэдніцтвам пры ўладкаванні людзей на працу ў розныя прыватныя маёнткі: атрымліваў ад маянткоўцаў заяўкі на вакансіі і падбіраў кандыдатаў на пасады леснікоў, аканомаў, вінакураў, прыслугі і г.д., — для чаго ўласнаруч пісаў на працягу года да 3000 лістоў, стараючыся кожны раз узняць маральнасць абодвух бакоў. Ельскі высылаў кандыдатам на вакансію друкаваную анкету, дзе заўсёды пытаўся, ці п’е алкаголь і гуляе ў карты кандыдат.
Працаваў усё жыццё, бо праца была для яго, як сам адзначыў у лісце да свайго сябра Яна Карловіча ў 1901 г. пасля смерці яго дарагой жонкі Гелены, «звычкай».
Публіцыстычная, навуковая і літаратарская дзейнасць
Літаратурна-публіцыстычная дзейнасць Аляксандра Ельскага пачалася ў 1860 г. з допісаў у газету «Виленский вестник», прысвечаных пераважна вызваленню сялян ад прыгону, і падпісваўся літаратурнымі псеўданімамі «Bocian z nad Ptyczy» («Бацян з-над Пцічы») і «Litwin-obywatel» («Літвін-грамадзянін»). У публіцыстычных допісах ён стараўся аб паляпшэнне сялянскай долі; па руках мясцовых маянткоўцаў хадзілі і сатырычныя вершы Ельскага на маянткоўцаў, якія прыціскалі сялян. Быў чалавекам ліберальна-буржуазных поглядаў, часамі станавіўся на кансерватыўныя пазіцыі.
У часы Студзеньскага паўстання (1863—1864) Аляксандр Ельскі знаходзіўся пад наглядам расійскай паліцыі. Родная сястра яго жонкі (Сафія Калячынская) была замужам за яго блізкім сваяком — Уладзімірам Людвікавічам Ельскім (1820—1875), уласнікам маёнтка Ігнацічы ў Мінскім павеце Мінскай губерні, які не падпісаў пасля падаўлення Студзеньскага паўстання вернападданы адрас расійскаму цару, а таму быў арыштаваны і сасланы ў Чалябінск. Аляксандр Ельскі ўсё жыццё апекаваўся дзецьмі Уладзіміра Ельскага — Вільгельмам Ельскім (1867—1919), Уладзіславам, Пятром і Кларай.
27 чэрвеня 1872 г. Аляксандр Ельскі ў вершаваным пасланні «Вінцуку Дуніну-Марцінкевічу, беларускаму паэту» дзякаваў паэту за яго творчасць, заклікаў Марцінкевіча працягваць літаратарскую дзейнасць і казаў пра мажлівасць выдання твораў Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча за межамі Расійскай Імперыі (у Лейпцыгу). Сведчаннем высокай ацэнкі паэтычнай творчасці Марцінкевіча і павагі былі выкарыстаныя Ельскім выразы «паклон ад Гелікона» (славутай сядзібы муз), «стары лірнік» і «дзед». Аднак гэты верш быў упершыню надрукаваны толькі ў 1920 г. Рамуальдам Зямкевічам у артыкуле «Стары Мінск у беларускіх успамінах».
Дзейнасць Аляксандра Ельскага праходзіла ў змрочныя часы рэакцыі (1863—1905) у беларускіх землях Расійскай Імперыі пасля падаўлення Студзеньскага паўстання (1863—1864): насаджэнне рускага землеўладання, дыскрымінацыя католікаў, русіфікацыя сістэмы адукацыі і грамадскага жыцця, адсутнасць у беларуска-літоўскіх губернях вышэйшых навучальных устаноў, панаванне ідэалогіі заходнерусізму, фактычная забарона беларускамоўнага друку, невыкладанне беларускай мовы ў школах і інш.
З 1880-х гг. Аляксандр Ельскі пачынае пісаць шмат прац на польскай і рускай мовах, якія прысвечаны мінуламу Беларусі, яе гісторыі, літаратуры, эканоміцы, народу. З 1882 г. быў журналістам кансерватыўнага польскамоўнага санкт-пецярбургскага часопіса «Kraj» (1882), дзе апублікаваў шмат грунтоўных артыкулаў па беларускай праблематыцы: найбольш значныя і цікавыя з іх — «Пра беларускую гаворку» (1885), «З беларускай літаратуры» (1889), «Да пытання аб храналогіі беларускай літаратуры» (1889), «Аб беларускай этнаграфіі» (1889), «„Марыя“ Мальчэўскага ў перакладах маларускім і беларускім» (1889). Часопіс «Kraj» называў Аляксандра Ельскага «найкампетэнтнейшым знаўцам беларускіх спраў». Менавіта ў 1880-я гг. яго журналісцкая дзейнасць найболей актыўная — супрацоўнічаў больш як у 20 перыядычных выданнях. Да значных артыкулаў таго перыяду таксама адносяцца «Слоўца аб старым Заслаўі», «Нататкі аб падарожжы па Мінскай губерні», «Адам Міцкевіч на Беларусі», «Слоўца аб матэрыялах, якія служаць для даследавання беларускай гаворкі, этнаграфіі і літаратуры» (артыкул з нязначнымі зменамі змешчаны ў сёмым томе польскай «Вялікай усеагульнай ілюстраванай энцыклапедыі» (1892)), «Гістарычныя звесткі пра радзівілаўскую ткальню паясоў у Слуцку» (1893), «Гістарычныя звесткі пра фабрыку шкла і аздобных люстэрак ва Урэччы Радзівілаўскім на Літве» (1899).
Аляксандр Ельскі стаў першым сапраўдным беларускім энцыклапедыстам: напісаў з 1890-ых гг. звыш 10 тыс. гістарычна-краязнаўчых артыкулаў пра Беларусь для грунтоўных і шматтыражных польскіх «Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краін» (1880—1902) і «Вялікай усеагульнай ілюстраванай энцыклапедыі», у тым ліку такія грунтоўныя і аб’ёмістыя артыкулы ў сёмым томе (1892 г.) «Вялікай усеагульнай ілюстраванай энцыклапедыі» як «Беларусь», «Беларуская мова» і «Беларуская літаратура і бібліяграфія». Свае нарысы па гісторыі беларускай літаратуры пачынаў ад пражскіх выданняў Францішка Скарыны ў XVI ст. Менавіта Аляксандр Ельскі першы ў Расійскай Імперыі заняўся ўсебаковым і сапраўды навуковым даследаваннем адначасова гісторыі, мовы, літаратуры, матэрыяльнай культуры, сельскай гаспадаркі, прамысловасці, этнаграфіі беларусаў як самастойнага народа ў славянскім свеце — усебакова асэнсаваў развіццё беларускай мовы і літаратуры, папулярызаваў развіццё беларускамоўнай культуры, стаў сапраўдным аўтарам ідэалогіі суб’ектнасці беларусаў і беларусацэнтрычнай канцэпцыі гісторыі народа. Ён прысвяціў гэтым даследаванням больш чым паўстагоддзя і стаў сапраўдным патрыярхам прафесійнага беларусазнаўства ў канцы XIX — пачатку XX ст.
З 1880-ых гг. Аляксандр Ельскі настойліва наладжваў і выкарыстоўваў кантакты для збору помнікаў беларускага і беларускамоўнага пісьменства. Аляксандр Ельскі быў сябрам і першым біёграфам пісьменніка Вінцэнта Дунін-Марцінкевіча (апублікаваў у часопісе «Kraj» першую падрабязную біяграфію Марцінкевіча). Менавіта ў Ельскага аказалася захаваная частка архіва Дуніна-Марцінкевіча — рукапісы са славутага куфра (які ў доме Дуніна-Марцінкевіча бачыў у час вучобы Ядвігін Ш.), у тым ліку рукапісы камедый «Залёты» і «Пінская шляхта». Ельскі перапісваўся з многімі пісьменнікамі і журналістамі (напрыклад, захавалася каля 5000 лістоў ад Адама Кіркора да Ельскага ). Пра сваю мэтанакіраванасць пошукаў і збораў помнікаў беларускамоўнага пісьменства Ельскі, напрыклад, адзначыў у сваім лісце ад 18 (30) ліпеня 1884 г. да Вінцэнта Каратынскага: «Я збіраю ўсе творы нашай літаратуры, напісаныя на беларускай гаворцы, а ў сувязі з тым, што не маю прыгожага верша Вашага з года 1858 у гонар Аляксандра II <…>, перадайце мне яго, за што застануся Вам удзячны назаўсёды». Быў знаёмы з арыгінальнай паэзіяй і перакладамі Янкі Лучыны. У маёнтку Аляксандра Ельскага ў Замосці бывалі ў свой час славутыя тады вучоныя браты Катарбінскія, Марыян Здзяхоўскі, Міхал Федароўскі, антраполаг Юліян Талька-Грынцэвіч, мастак Генрых Вейсенгоф і інш. На адрас Аляксандра Ельскага ішлі лісты, пасылкі, бандэролі з многіх гарадоў. Сучаснікі ўспаміналі, што Ельскі праводзіў за пісьменным сталом па 12 гадзін у суткі, быў педантам ва ўсім, нумаруючы нават уласную шматлікую карэспандэнцыю. Шмат год вёў свой дзённік.