cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карнатыт
Знаходжанне ў прыродзе
Карнатыт можа знаходзіцца ў пясчаніку ў выглядзе лускавінак. Высокае ўтрыманне ўрану робіць мінерал радыеактыўным, і ў той жа час важным для здабычы гэтага элемента. Гэта другасны мінерал урану і ванадыя, які знаходзіцца пераважна ў асадкавых горных пародах. З'яўляецца важным для здабычы мінералам у плато Каларада, ЗША, дзе ён знаходзіцца ў скамянелай драўніне і ў пясчаніку. Таксама, знаходзіцца ў штатах Ваёмінг, Арызона, Юта. У малых колькасцях можа знаходзіцца ў Грантс і акрузе Карбон.
Адкрыты чэмпіянат Ісіна па снукеры
Пераможцам першага розыгрышу турніру ў 2013 годзе стаў Джо Пэры, а ў 2014 годзе пераможцам спаборніцтва стаў Дзін Цзюньхуэй.
Прэмія Святланы Навумавай
Прэмія Святланы Навумавай заснавана ў 2011 годзе ў гонар беларускага палітолага і паліттэхнолага Святланы Навумавай (1956—2011), адной са стварльніц грамадзянскай кампаніі «Гавары праўду».
Засанвальнікі прэміі — грамадскае аб’яднанне «Гавары праўду» і супольнасць экспертаў у сферы палітыкі.
Першая цэрэмонія ўручэння прэміі адбылася ў 2012 годзе. Цэрэмонія заўсёды праводзіцца 1 сакавіка, у дзень нараджэння Святланы Навумавай. Акрамя прэміі, лаўрэаты таксама атрымліваюць медаль і ганаровы дыплом
Намінацыі
Прэмія ўручаецца ў наступных намінацыях:
Права намінаваць на прэмію маюць аўтары артыкулаў і навуковых прац, беларускія палітыкі, навукоўцы, журналісты і арганізацыі (палітычныя партыі, НДА, творчыя арганізацыі). Варта адзначыць, што аргакамітэт мае права ўводзіць дадатковыя намінацыі.
Лаўрэаты вызначаюцца журы шляхам галасавання. У журы ўваходзяць вядомыя палітыкі, навукоўцы, журналісты, у тым ліку заснавальнікі «Гавары праўду». У 2020-м годзе дадаткова праводзілася галасаванне сярод карыстальнікаў сацыяльных сетак.
Лаўрэаты
2012 год :
2013 год :
2014 год :
2015 год : 2020 год :
Меркаванні
Уладзімір Дунаеў, старшыня агркамітэта прэміі, былы прарэктар Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта:"Прэмія Навумавай — гэта рэдкі ў нашым жыцці прыклад інструмента памяці. Ен важны не толькі таму, што не дае забыць годнага чалавека, але і таму, што прымушае памятаць пра тыя маральныя імператывы, якім павінны падпарадкоўвацца і палітыка, і журналістыка, і палітычная навука. Гэта тыя сферы, у якіх Святлана Андрэеўна была адметнай фігурай і ў якія імкнулася прыўнесці больш прыстойнасці і сумленнасці"Святлана Калінкіна, шэф-рэдактар «Народнай Волі», лаўрэат прэміі 2012 года ў намінацыі «Палітычная журналістыка»:"Я атрымлівала за сваё жыццё шмат усялякіх прэмій. Але ўпершыню атрымала прэмію на сваёй роднай зямлі, у Беларусі. І я вельмі рада гэтаму"
Нуэва-Херона
Нуэва-Херона (Nueva Gerona) — горад, адміністрацыйны цэнтр спецыяльнага муніцыпальнага раёна Ісла-дэ-ла-Хувентуд на Кубе. Насельніцтва (2012 г.) — 59 049 чал.
Асноўныя галіны эканомікі: рыбалоўства, перапрацоўка цытрусавых, абслугоўванне.
Славутыя мясціны: амерыканскія могілкі канца XIX — пачатку XX ст., нацыянальны помнік «Турма Прэсідыа-Мадэла» (сярод яе вязняў быў Фідэль Кастра), стадыён «Крыстабаль Лабра».
Гусінае Возера
Гусінае Возера  (Гуси́ное О́зеро) — сяло ў Селенгінскім раёне Бураціі. Адміністрацыйны цэнтр сельскага паселішча «Гусінае Возера». З 1941 па 2005 год — пасёлак гарадскога тыпу. Насельніцтва — 2935 чал. (2010), другое месца ў раёне пасля горада Гусінаазёрска. Аднайменная чыгуначная станцыя УСЧ. Размешчана за 45 км ад Гусінаазёрска, на паўднёва-заходнім беразе Гусінага возера, пры ўпадзенні ракі Цаган-Гол, на паўночнай ускраіне Тамчынскай раўніны.
Снуя
Сну́я (, Снуя) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.
Радзейкішке (Казіцішкіская сянюнія)
Радзе́йкішке (Radeikiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Губавы. Насельніцтва 4 чал. (2001 г.).
Зуева (Ельнінскі раён)
Зуева (Зу́ево) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Мора Касманаўтаў
Мора Касмана́ўтаў — ускраіннае мора Індыйскага сектара Паўднёвага акіяна ля берагоў Антарктыды, паміж Зямлёй Эндэрбі і морам Рысер-Ларсена, ад якога аддзеленае падводным хрыбтом Гунерус.
Названа ў 1962 годзе ўдзельнікамі Савецкай Антарктычнай экспедыцыі ў гонар першых касманаўтаў.
На беразе працуюць навуковыя станцыі:
Аланы
Ала́ны (Ἀλανοί, Alani, Halani) — качавыя іранамоўныя плямёны скіфа-сармацкага паходжання, у пісьмовых крыніцах згадваюцца з I стагоддзя н.э. — часу іх з'яўлення ў Прыазоўі і Перадкаўказзі.
Частка аланаў з канца IV стагоддзя прыняла ўдзел у Вялікім перасяленні народаў, у той час як астатнія перайшлі да аселасці на тэрыторыях, якія прылягаюць да перадгор'яў Каўказа. Племянны саюз аланаў стаў асновай аб'яднання аланскіх і мясцовых каўказскіх плямёнаў, вядомага пад назвай Аланія, і ўтварэння ў цэнтральным Перадкаўказзі раннефеадальнай дзяржавы, якая праіснавала да татара-мангольскага нашэсця.
Татара-манголы, якія разграмілі Аланію і захапілі да канца 1230-х гадоў урадлівыя раўнінныя раёны Перадкаўказзя, вымусілі ацалелых аланаў хавацца ў гарах Цэнтральнага Каўказа і ў Закаўказзі. Там яны захаваліся ў форме асецінаў, з меркаваным уплывам мясцовых плямёнаў. Пэўную ролю аланы адыгралі ў этнагенезе і культуры і іншых народаў Паўночнага Каўказа.
Араба-візантыйскія войны
Араба-візантыйскія войны — шэраг ваенных канфліктаў паміж Арабскім халіфатам і Візантыйскай імперыяй на працягу VII—XII стагоддзяў. Пачатак войн адзначыла ўварванне арабаў у Візантыю ў 630-я гады і пачатак тэрытарыяльных захопаў з іх боку. У выніку гэтых войн Візантыя пазбавілася вялікай колькасці сваіх тэрыторый на ўсходзе і поўдні: Палесціны, Сірыі, Егіпта, Паўночнай Афрыкі, Кіпра, Крыта, Сіцыліі, часткі Малой Азіі.
Пачатковая частка канфлікту працягвалася ў 634—717 і скончылася другой арабскай аблогай Канстанцінопаля, пасля чаго арабы былі разбіты і была прадухілена пагроза захопу Малой Азіі імі.
У перыяд з 800-х і да 1169 года вайна, хоць і вялацякучая, працягнулася. Напачатку арабы захопліваюць паўднёвыя італьянскія тэрыторыі Візантыі (востраў Сіцылія) у IX і X стагоддзях. Аднак, пры імператарах македонскай дынастыі ў канцы X стагоддзі Візантыя пераходзіць у контрнаступленне і заваёўвае ў арабаў частку Леванта, а ў прыватнасці такі важны фарпост, як Антыёхію. Візантыйская армія ў тыя часы нават паставіла ў непасрэдную небяспеку Іерусалім. Арабскі султанат Алепа прызнаў сябе васалам Візантыі. У той час таксама былі адваяваны Крыт і Кіпр.
Талды (Каркаралінскі раён)
Талды — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Аманжолаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 354837100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1185 чалавек (586 мужчын і 599 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 940 чалавек (469 мужчын і 471 жанчына).
NGC 4767A
NGC 4767A (іншыя абазначэнні — ESO 323-31, MCG -7-27-11A, DCL 347, IRAS12502-3933, PGC 43744) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Жак дэ Беланж
Жак дэ Беланж (Jacques Bellange, каля 1575, Ла Мот-Басіньі —, ) — французскі жывапісец, малявальшчык і гравёр латарынгскай школы. Адзін з прадстаўнікоў паўночнага маньерызму.
Біяграфія
Творчую спадчыну Беланжа складаюць каля 48 афортаў і мноства малюнкаў. Яго індывідуальны стыль — інтэрпрэтацыя нідэрландскага, або паўночнага, маньерызму, прадстаўленага такімі вядомымі майстрамі як Барталамеус Спрангер і Хендрык Гольцыус, але з выкарыстаннем дасягненняў тэхнікі італьянскай штрыхавой гравюры, такіх майстроў, як Федэрыка Барачы і Вентура Салімбені, а таксама работ мастакоў «другой школы Фантэнбло».
Гугеноты
Гугеноты (фр. Huguenot (s)) — назва з XVI стагоддзя французскіх пратэстантаў (кальвіністаў). Паходзіць ад франка-швейцарскага eyguenot (aguynos), што пазначае члена жэнеўскага пратэстанцкага саюза супраць герцага Савойскага. Слова eyguenot у сваю чаргу паходзіць ад сярэднявечн.-ням. eitgenôz (суч. ням. Eidgenosse) 'субрат, паплечнік, саюзнік'. Пачынаючы з XIV стагоддзя Eidgenosse афіцыйна пазначае проста грамадзяніна Швейцарскай Канфедэрацыі.
Стражэвіцкі сельсавет
Стражэ́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Стражэвічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Стражэвіцкі (Стражавіцкі) сельсавет у складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Стражэвічы (Стражавічы). З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чарэйскага сельсавета.
Смаляны камень
Смаляны́ ка́мень, пехштэйн — разнавіднасць вулканічнага шкла.
Гідратаванае вулканічнае шкло кіслотнага (радзей асноўнага) складу, якое валодае характэрным смаляным бляскам. Адрозніваюць ліпарытавыя, трахітавыя, дыябазавыя і фаналітавыя. Змяшчае 4—10 % па масе структурнай вады, а таксама крышталічныя ўключэнні — мікраліты і ўкрапленні (кварц, палявы шпат, плагіяклаз, біятыт, амфіболы). Колер чорны, чырванаваты, светла-зялёны. Шчыльнасць 2400—2500 кг/м³. Пры награванні да высокіх тэмператур вылучае газы. Папярэдне часткова абязводжаны смаляны камень пры хуткім награванні да 1100—1150 °C успушваецца і ператвараецца ў пузырчастае шкло, падобнае да перліту.
Выкарыстоўваецца разам з перлітам у вытворчасці ўспушанага перліту і разам з цэалітамі для атрымання гідраўлічных дабавак у цэмент.
Садружнасць партугаламоўных краін
Садружнасць партугаламоўных краін (Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, CPLP) — міжнародная арганізацыя, якая была створана 17 ліпеня 1996 і аб'яднала краіны, у якіх партугальская мова з'яўляецца афіцыйнай дзяржаўнай мовай. Гэта Партугалія і яе былыя калоніі — Ангола, Бразілія, Гвінея-Бісау, Каба-Вердэ, Мазамбік, Сан-Тамэ і Прынсіпі. У 2002 пасля абвяшчэння незалежнасці да Садружнасці далучыўся Усходні Тымор. Акрамя таго, у арганізацыю ў якасці назіральнікаў уваходзяць Экватарыяльная Гвінея, Маўрыкій і Макаа.
Пуцеправод па Віцебскім праспекце (Магілёў)
Пуцеправод па Віцебскім праспекце — аўтамабільна-пешаходны пуцеправод у Магілёве. Злучае жылы раён Дзімітрава і раён завода Кірава, праходзячы над чыгуначнымі пуцямі лініі Магілёў — Крычаў Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі. Па пуцеправодзе праходзіць Віцебскі праспект.
Пабудаваны ў 1923 годзе. Тып канструкцыі — бэлечны. Мае 3 пралёты, даўжыня складае 70 м, шырыня 24,5 м.
Атаманаўка
Атаманаўка (Атама́новка) — пасёлак гарадскога тыпу ў цэнтральнай частцы Чыцінскага раёна Забайкальскага края Расіі. Насельніцтва — 10 364 чал. (2017). Размешчаны ў вусці ракі Нікішыха. Заснаваны ў 1852 годзе як населены пункт Атаманка, а ў 1900 годзе пабудаваны раз’езд Атаманаўскі. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1958 года.
Прыера
Прыера (Priero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 504 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 12070. Тэлефонны код — 0174.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Істопкі (Ельнінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Белэксімгарант
«Белэксімгарант» — дзяржаўнае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў 1997 годзе пад назвай «Белдзяржзнешстрах» для страхавання экспарту. 23 мая 2001 г. займеў сучасны назоў. З 2002 г. бярэ ўдзел у Пражскім клубе (Чэхія) міжнароднага Бернскага пазыкаў і ўкладанняў (Швейцарыя). 25 жніўня 2006 г. А.Лукашэнка Указам № 534 надаў прадпрыемству выключнае права страхаваць экспарт з дзяржаўнай падтрымкай. На 2014 г. мела прадстаўніцтвы ва ўсіх абласных цэнтрах.
Акмяніца
Акмяніца, Акменіца — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 38 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 м/км. Выцякае з возера Дунакля на тэрыторыі Латвіі. Працякае праз возера Каменка. Упадае ў возера Струста з паўночнага захаду. Рэчышча ад вусця ўгару на 2,9 км каналізаванае.
NGC 4767B
NGC 4767B (іншыя абазначэнні — ESO 323-41, MCG -7-27-15, DCL 379, IRAS12519-3934, PGC 43954) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Чарэйскі сельсавет
Чарэ́йскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Чарэя.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Болюта. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Чашніцкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Чарэя. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Стражэвіцкага сельсавета. 10 мая 1958 года ў склад Лукомльскага сельсавета пералічаны 6 населеных пунктаў (Багатыр, Вал, Дудары, Новыя Лаўкі, Старыя Лаўкі і Стражэвічы), у склад сельсавета са Старасельскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Бельнякі, Замачак і Сабалі). З 25 снежня 1962 года ў складзе Бешанковіцкага раёна, з 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Чашніцкага раёна. 7 чэрвеня 1966 года ў склад Слідчанскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Бельнякі, Будзілава, Замачак, Мар’іна і Сабалі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Чарэйскага сельсавета 8 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года Чарэйскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Лукомльскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў: вёскі Белая Царква, Болюта, Бярозкі, Гара, Канстанцінава, Навазёмава і Чарэя.
Анжаліка Віталеўна Саўчанка
Анжаліка Саўчанка (нар. 11 жніўня 1982, Днепрапятроўск, Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік) — украінская актрыса.
Эсак
Эсак — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Прыяма і Арысбы (ці Прыяма і Алексіроі, народжаны на Ідзе ). Быў майстэрскім тлумачальнікам сноў, навучыўшыся гэтаму ад дзеда Меропа. Раіў Прыяму забіць нованароджанага Парыса.
Квантавы лік
Квантавы лік у квантавай механіцы — характарызуе колькаснае значэнне якой-небудзь квантованай зменнай мікраскапічнага аб'екта (элементарнай часціцы, ядра, атама і г. д.), характарызуе стан часціцы. Заданне квантавых лікаў цалкам характарызуе стан часціцы.
Некаторыя квантавыя лікі звязаныя з рухам у прасторы і характарызуюць выгляд хвалевай функцыі часціцы. Гэта, напрыклад, радыяльны (галоўны) (n_r), арбітальны (l), магнітны (m) і спінавы квантавыя лікі электрона ў атаме, якія вызначаюцца як лік вузлоў радыяльнай хвалевай функцыі, значэнне арбітальнага вуглавога моманту, яго праекцыя на зададзеную вось і спін часціцы, адпаведна.
Некаторыя іншыя квантавыя лікі ніяк не звязаныя з перамяшчэннем у звычайнай прасторы, а адлюстроўваюць «унутраны» стан часціцы. Да такіх квантавых лікаў адносяць спін і яго праекцыю. У ядзернай фізіцы ўводзіцца таксама ізаспін, а ў фізіцы элементарных часціц з'яўляецца колер, чароўнасць, хараство (ці прыгажосць ) і сапраўднасць.
Палехі
Палехі — субэтнічная група Усходніх славян на тэрыторыі Арлоўска-Калужскага Палесся (лясістыя і забалочаныя месцы ў басейне вярхоўяў рэк Акі і Дзясны).
Да сярэдзіны XVI стагоддзі змяшаліся з рускім насельніцтвам, якое сыходзіла ў лясы з даліны Акі, асцерагаючыся захопу ў палон пры набегах крымскіх татараў.
Гэтак жа як і палешукі, назва палехі абазначае «жыхара Палесся». Працяглыя этнакантакты паляхаў з беларускім насельніцтвам на захадзе прывялі да з’яўлення агульных рыс у іх культуры. Для палехаў былі характэрны асаблівасці паўднёварускай этнаграфічнай групы з дабаўленнем беларускіх, украінскіх і збольшага літоўскіх культурных кампанентаў. Асаблівасцю сядзібных комплексаў палехаў была накіраванасць дома фасаднай сцяной у двор замкнёнага тыпу. У мужчынскім адзенні пераважаў белы колер, у жаночым нараўне з распаўсюджваннем паўднёварускага комплексу (ворны андарак, рагатая кічка, сарака з пазытыльнікам) існавалі элементы, уласцівыя ўкраінцам і беларусам (андара, блізкая па кроі да ўкраінскай плахты, ручніковы галаўны).
Мікалай Аляксандравіч Карначонак
Мікалай Аляксандравіч Карначонак (, вёска Баркі 1-я, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласць — ) — савецкі ваенны лётчык, Герой Савецкага Саюза (1942).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Беларус. Пасля заканчэння Баркоўскай пачатковай школы паступіў у Старасельскую школу.
У 1936 годзе разам з сям’ёй пераехаў у Оршу. Скончыў аэраклуб у Оршы і Адэскае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў (1941). Працаваў майстрам на Аршанскім мясакансервавым камбінаце.
У Чырвонай Арміі з 1940 года. У часы Вялікай Айчыннай вайны з 1941 года ваяваў на Сталінградскім і Паўднёва-Заходнім франтах. Камандзір авіяцыйнага знішчальнага звяна. Член ВКП (б) КПСС з 1942 года.
Лейтэнант М. А. Карначонак да сярэдзіны ліпеня 1942 года выканаў 349 баявых вылетаў, у паветраных баях збіў 10 варожых самалётаў праціўніка.
Загінуў 22 верасня 1942 года ў баі ў раёне пасёлка Катлубань Сталінградскай вобласці РСФСР. Узнагароджаны ордэнам Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, званнем Герой Савецкага Саюза (пасмяротна).
Памяць
У гонар Мікалая Карначонка названы вуліцы ў Оршы і Шклове. На тэрыторыі Аршанскага мясакансервнага камбіната ўсталяваны бюст героя. У Шклове штогод праходзіць Рэспубліканскі турнір па вольнай барацьбе памяці Мікалая Карначонка.
Кунтушовы пояс
Кунтушовы пояс — даўжынёй ад 3 да 4,5 м і шырынёй 40 см, які насіла пераважна шляхта ў Рэчы Паспалітай у складзе так званага кунтушовага строю. Элемент.
Апісанне пояса
Паясы звычайна шылі шаўковымі, багата ўпрыгожвалі — у больш дарагія ўпляталі залатыя і сярэбраныя ніткі (залотныя тканіны). Іх ткалі багатымі каляровымі ўзорамі, ахвотна выкарыстоўваючы ўсходнія матывы, але таксама заходнія ці мясцовыя народныя матывы. Паясы ткалі на станку, выкарыстоўвалі дзве асновы і шмат уткоў. Гэта была так званая міжземнаморская тэхніка або. У залежнасці ад тэхналогіі былі аднабаковыя, двухбаковыя і чатырохбаковыя. Чатырохбаковыя палосы атрымліваліся такім чынам, што правы і левы бакі падзяляліся ўздоўж на дзве паловы, якія адрозніваліся колерам, а часам і малюнкам. Дзякуючы гэтаму адзін пояс, які складваўся ўздоўж папалам, мог выкарыстоўвацца ў чатырох варыянтах.
Памеры пояса ў сярэднім былі 3,5 — 4 м даўжыні і 0,35 — 0,40 м шырыні.
На плоскасці пояса змяшчалі ва прамавугольнай формы заканчэнні (галовы), кожны з якіх меў два сіметрычныя стылізаваныя матывы букета, вазона, праросшых парасткамі і кветкамі пнёў. Паміж галовамі пояса размяшчалася асноўная частка, якая складалася з папярочных арнаментаваных ці аднатонных палос («шлячкі»), запаўнялася сеткавым (матыў лускі) узорам, была без арнаментацыі. Уздоўж пояса ішоў вузкі бардзюр з раслінным (складзеным у паласу) арнаментам. Канцы завяршаліся ўзорыстай паласой, матывы якой звычайна паўтаралі арнаменты «шлячкоў». Паясы складваліся ўздоўж, з аднаго боку, больш дэкаратыўнага, насілі ў асаблівых выпадках, з другога, больш сціплага, штодзённа. Нярэдка да пояса шабельныя пражкі.
Гісторыя
Радзіма шаўковых тканых паясоў — Персія, Індыя і Турцыя. У першых дзвюх краінах у XV стагоддзі імі падпяразвалі доўгія кафтаны. У Індыі пояс быў абавязковым элементам прыдворнага ўбору. У Турцыі ў XVI стагоддзі яны таксама сталі папулярнымі, у Бурсе былі створаны мануфактуры па вырабе паясоў. Першапачаткова кунтушовыя паясы завозіліся ў Польшчу з-за мяжы, першыя мануфактуры ў Рэчы Паспалітай (так званыя персіярні), якія выраблялі паясы, былі створаны ў XVII стагоддзі. Першыя паясы былі завезены ў Польшчу ў канцы XVI стагоддзя армянскімі купцамі, якія прывозілі іх з Персіі і Індыі. Пасля 1722 года армяне пачалі адкрываць у Канстанцінопалі фабрыкі па вытворчасці паясоў, галоўным чынам для патрэб польскага рынку, дзе ўсё часцей насілі нацыянальны касцюм, важным элементам якога быў пояс. З 1740 гадах яны перанеслі свае майстэрні яшчэ бліжэй — на ўсходнія землі Рэчы Паспалітай. Персіярні ў Польшчы часта падтрымлівалі польскія магнаты. Першыя такія фабрыкі былі створаны ў Станіславове і Бродах. Слуцк быў вядомым вытворчым цэнтрам, і часам кунтушовыя паясы называюць слуцкімі, хаця вядомай была і мануфактура ў Кабыльцы. Акрамя слуцкіх і кабылецкіх, папулярнымі былі і паясы.
Персіярня ў Слуцку
Персіярняй у Слуцку ў 1758—1776 гадах кіраваў польскі армянін Ян Маджарскі, а потым кіраўніцтва перахапіў яго сын Лявон і ўзначальваў вытворчасць да 1807 года. На польскія землі Яна Маджарскага прывёз Міхал Казімір Радзівіл, званы «Рыбанька», які ў 1743 годзе заснаваў у сваім маёнтку ў Нясвіжы персіярню. Паясы з гэтай майстэрні не захаваліся. Маджарскі, верагодна, у 1767 годзе, пасля смерці Радзівіла, пераехаў у Слуцк. Тут са згоды Караля Станіслава Радзівіла, вядомага як «Пане Каханку», сына Міхала, ён заснаваў новую персіярню.
Слуцкія паясы цанілі і шукалі. Тут упершыню пачалі вырабляць чатырохліцавыя паясы. Разнастайнай была аздоба слуцкіх паясоў. Галоўкі пояса ўпрыгожвалі матывы квітнеючых кустоў, часам акружаных медальёнам са звілістай стужкі або вырастаючых з насыпу зямлі кветак, узоры кветкавых букетаў у вазах, якія стаяць на прамавугольных асновах, матывы зрэзаных ствалоў, з якіх вырастаюць галінкі кветак. Яны па-ранейшаму ўпрыгожваліся матывамі лускі карпа, папярочнымі палосамі, што чаргуюцца з кветкавымі жгуцікамі, пазней таксама геаметрычнымі матывамі, радзей выкарыстоўваліся буйныя кропкі, якія называліся шэляжкамі. Краі паясоў упрыгожвалі таксама вусікі кветак. Слуцкія паясы заўсёды падпісваліся ў вуглах галоў.
Персіярня ў Кабылцы
Персіярня ў Кабылцы была заснавана да 1778 года. У 1781 годзе яе арандавалі ў тры партнёры: Шчэпан Фільжан, Францішак Селіманд і Ян Крысціян Блюм. Кампанія прывезла ткацкія майстэрні з закрытай мануфактуры ў Гродне. Праз тры гады кампанія распалася, Фільжан расплаціўся з партнёрамі і сам кіраваў бізнесам да сваёй трагічнай смерці ў 1794 годзе. Кабыльскія паясы вызначаліся арыгінальным дызайнам, высокім мастацкім і тэхнічным узроўнем. Матывы на гэтых паясах — рознакаляровыя букеты кветак, абапал якіх — папугаі, гербы на фоне, галінак. Дэкаратыўныя кампазіцыі былі больш свабоднымі. Кабыльскія паясы пазначаліся ткацкімі меткамі на бачных месцах, часцей за ўсё на галовах.
Іншыя персіярні
Вядомыя персідскія майстэрні існавалі таксама ў Гродне, Сакалове, Кракаве, Корцы, Гданьску і з 1771 года ў Пшэварску, дзе шаўковая мануфактура была заснавана. разам з сынамі (у т. л. Оскарам) спрыяў развіццю ткацкага рамяства ў Бучачы, куды прывёз ткачоў у сярэдзіне ХІХ ст. На мануфактурах званых персіярнямі рабілі паясы ў тэхніцы. Вырабляліся таксама бучацкія макаты, тканіны з лёну, бавоўны, шоўку, матэрыялы для жупанаў. Першапачаткова бучацкія габелены ўпрыгожвалі геаметрычнымі ўзорамі, падобнымі на ўсходнія габелены армянскіх ткачых, прывезеных Оскарам. Пазней з’явіліся стылізаваныя раслінныя матывы, якія нагадвалі ўзоры, вядомыя з кунтушовых паясоў. Вырабы былі прадстаўлены на (1894). У пачатку ХХ стагоддзя мануфактурай кіраваў Артур Патоцкі (1843—1917), сын Адама. Вырабы мануфактуры падпісваліся — меткі з вышытым і назвай мануфактуры «Buczacz». Пад кіраўніцтвам Артура побач з гербам з’явіліся ініцыялы «A.P.». Студыя ў Бучачы працавала да 1939 года.
Калекцыяніраванне
Да нашага часу па розных прычынах захавалася мала паясоў. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай на расійскай частцы беларуска-польскіх зямель нашэнне кунтушовага строю было забаронена. Многія паясы былі знішчаны, бо з непатрэбных паясоў вырывалі і пераплаўлялі залатыя і сярэбраныя ніткі. Частку паясоў перадавалі ў царкву, з іх шылі арнаты або поясам упрыгожвалі пярэднюю частку ўбору. Некаторыя, сшытыя ў некалькіх экзэмплярах, выкарыстоўваліся для пакрыцця стала, ложка або ў якасці габеленаў. Часам імі афармлялі сцены як фон для халоднай зброі і. У другой палове ХІХ стагоддзя ўзрасла цікавасць да кунтушовых паясоў, сталі з’яўляцца іх калекцыі. Прыкладам можа служыць калекцыя, графа Часноўскага (у 1933 годзе граф перадаў яе Нацыянальнаму музею ў Варшаве), калекцыя Радзівілаў у Нясвіжы. У цяперашні час найбольшыя калекцыі паясоў знаходзяцца ў філіялах Нацыянальнага музея ў многіх гарадах Польшчы, у калекцыях, і.
Камянец (Ельнінскі раён)
Камянец (Камене́ц) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Аколіца (рака)
Даўжыня 7,5 (7,3 ) км. Выток знаходзіцца ў напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Падасінкі.
Акбай-Кызылбай
Акбай-Кызылбай — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аманжолаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 354837200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 431 чалавек (237 мужчын і 194 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 341 чалавек (178 мужчын і 163 жанчыны).
Віктар Сцяпанавіч Манахаў
Віктар Сцяпанавіч Мана́хаў (Виктор Васильевич Монахов; н., г. , Арэнбургская вобласць, РСФСР) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1997, Біпрымарныя падгрупы канечных груп), прафесар (1992).
Біяграфія
Скончыў Орскі педагагічны інстытут (1970). Працуе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце. У 1986—1996 гг. загадчык кафедрай алгебры і геаметрыі.
Навуковая дзейнасць
В. С. Манахаву належаць навуковыя працы па тэорыі канечных груп і тэорыі графаў. Распрацаваў методыку даследавання будовы канечных фактарызаваных груп, знайшоў дастасаванні груп Шміта да апісання класаў канечных груп.
Навуковыя працы
і інш.
Ізяславічы Полацкія
Адасабленне Рагвалодавічаў (Ізяславічаў Полацкіх) сярод Рурыкавічаў абумоўлена іх паходжаннем па кудзелі і нормамі старажытнаскандынаўскага звычаёвага права. Ужо кіеўскі князь Яраслаў Уладзіміравіч, дзелячы ў тастаменце Кіеўскую дзяржаву (Русь) паміж сынамі, не згадвае Полацка і тагачаснага полацкага князя Усяслава Брачыславіча. Таксама і князь Усяслаў не прымае ўдзелу ў з’ездзе Рурыкавічаў у Любечы (1097). У пачатку XII стагоддзя летапіс вылучае сярод Рурыкавічаў «Рагваложых унукаў» і «Яраслававых унукаў» як варожыя групоўкі ледзь не з часоў кіеўскага князя Уладзіміра Святаславіча. Разам з тым летапіс называе полацкіх князёў «крыўскімі».
Старшынство Усяславічаў
Старшынство сярод сыноў Усяслава Брачыславіча дыскусійнае. Цяпер вядомы адзіны сучасны Усяславічам іх пералік, датычны іх высылкі ў 1130 годзе. Пад 1130 годам імёны князёў не названы. Пад 1140 годам змешчаны пералік з імёнамі трох сыноў Усяслава — Давыда, Расціслава, Святаслава, і двума безыменнымі княжычамі, якія тым годам вярнуліся на Русь. Імёны княжычаў — Васіль і Іван — вядомы толькі з Маскоўскага зводу 1479 года. І пад 1140 годам, і ў зводзе 1479 года два княжычы названы «Рагвалодавічамі». З «Жыція Еўфрасінні Полацкай» вядома, што яе бацька Святаслаў быў маладзейшы з братоў. Такім чынам, задача даследчыкаў змясціць у гэты парадак таксама Барыса, Глеба і Рамана, памерлых да 1130 года, гісторыкі гэта вырашаюць розна.
Часта ў даследаваннях сустракаецца яшчэ адзін пералік — Давыд, Барыс, Глеб. На думку шэрагу даследчыкаў (Леанід Аляксееў, а за ім Лявонцій Вайтовіч), у такім парадку Усяславічы згаданы ў сачыненні ігумена Данілы. На праўдзе, ігумен Даніла згадваў сярод старэйшых князёў толькі аднаго Усяславіча — менскага князя Глеба, зяця і саюзніка вялікага князя кіеўскага. Астатнія Усяславічы з’явіліся там праз скажэнні пазнейшых перапісчыкаў.
Арыядна Іванаўна Казей
Арыядна Іванаўна Казе́й (, Станькава, Койданаўскі раён, Менская акруга —, Мінск) — беларуская партызанка і заслужаная работніца, Герой Сацыялістычнай Працы, заслужаная настаўніца БССР. Родная сястра Героя Савецкага Саюза Марата Казея.
Біяграфія
Нарадзілася 25 снежня 1925 года ў Станькава ў сялянскай сям’і.
Бацька, Іван Георгіевіч Казей — камуніст, актывіст, праслужыў 10 гадоў на Балтыйскім флоце, затым працаваў на машына-трактарнай станцыі, узначальваў курсы падрыхтоўкі трактарыстаў, быў старшынёй таварыскага суда, у 1936 годзе арыштаваны за «шкодніцтва», памёр у высылцы ў Бірабіджане, пасмяротна рэабілітаваны ў 1959 годзе.
Маці, Ганна Аляксандраўна Казей — таксама была актывісткай, уваходзіла ў выбарчую камісію па выбарах у Вярхоўны Савет СССР 1937 года. Таксама падвяргалася рэпрэсіям: была арыштаваная двойчы паводле абвінавачання ў «трацкізме», але пазней вызваленая. Нягледзячы на арышты, працягвала актыўна падтрымліваць савецкую ўладу. Падчас Вялікай Айчыннай вайны хавала ў сябе параненых партызан і лячыла іх, за што 7 лістапада 1942 года была павешана немцамі ў Мінску. Пасля смерці маці ў лістападзе 1942 года Арыядна з малодшым братам Маратам сышлі ў партызанскі атрад імя 25-годдзя Кастрычніка.
Узімку 1943 года беларускім партызанам прыйшлося асабліва цяжка, гітлераўцы бачылі ў іх рэальную пагрозу і адклікалі з фронту некалькі дывізій, каб «раз і назаўжды скончыць з беларускімі партызанамі». Партызанскія атрады ў гэты час часта змянялі месцы размяшчэння, трапляючы ў акружэнні і засады, з баямі прарываліся і сыходзілі ад ворага. У такіх партызанскіх паходах Арыядна Казей адмарозіла ногі, патрабавалася ампутацыя, было прынята рашэнне адправіць яе на «вялікую зямлю», але стан пагаршаўся, і ў канцы студзеня 1943 года ступні адабралі ў палявых умовах пілой без наркозу. На «вялікую зямлю», у падмаскоўнае Моніна, Арыядна Казей патрапіла на самалёце толькі 14 чэрвеня 1943 года.
Яе брат — Марат Казей, загінуў 11 мая 1944 года ў 14-гадовым узросце пад Уздой, быў пасмяротна ўдастоены звання Героя Савецкага Саюза.
У далейшым яна скончыла філалагічны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута. Працавала ў школе № 28 г. Мінска настаўніцай беларускай мовы і літаратуры, дзе яе намаганнямі ў 1969 годзе быў адкрыты музей імя Марата Казея.
Стала заслужанай настаўніцай БССР, Героем Сацыялістычнай Працы, дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, членам рэвізійнай камісіі ЦК Кампартыі Беларусі.
Памерла 15 красавіка 2008 года. Пахаваная ў Мінску на Паўночных могілках.
Памяць
Пра лёс Арыядны Іванаўны Казей і яе брата Марата Казея выдадзены кнігі:
Сумгаіт
У горадзе развіваюцца хімічная (АТ «Арганічны сінтэз», АТ «Хімпрам»), металургічная (трубапракатны, алюмініевы заводы), машынабудаўнічая, лёгкая, харчовая прамысловасць, вытворчасць будматэрыялаў.
Гісторыя
Горад быў створаны ў 1949 годзе на месцы невялікага паселішча ў сувязі з развіццём хімічнай і металургічнай прамысловасці ў рэспубліцы. У 1960 годзе насельніцтва новага горада складала 65 тысяч чалавек. Колькасць насельніцтва імкліва расла і ў 1980-х гадах у Сумгаіце пражывала ўжо чвэрць мільёна чалавек, у горадзе стаў востра адчувацца недахоп жылля.
27—29 лютага 1988 года ў горадзе адбыўся армянскі пагром, які стаў адным з першых актаў этнічнага гвалту ў найноўшай савецкай гісторыі. Паводле афіцыйных даных Генеральнай пракуратуры СССР, у ходзе беспарадкаў у Сумгаіце загінула 26 грамадзян армянскай і 6 грамадзян азербайджанскай нацыянальнасці, больш за сто чалавек было паранена.
Спіс вуліц Дзісны
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Дзісна
С14
С14 (Січ, Сі4, Січ-C14) — украінскае неанацысцкае   грамадскае аб’яднанне, якое складаецца з 90 % удзельнікі вайны на Данбасе, ветэраны вайсковых фарміраванняў «Кіеў-2», «Гарпун», «АУН», 54-ы разведвальны батальён, «ДУК ПС» і розных спецыяльных палкоў.
Гісторыя
Арганізацыя пачала сваю дзейнасць у 2009 годзе з удзелу ў акцыях пратэсту супраць будынка ў Кіеве на вул. Ахматава, 43-А. На той момант у арганізацыі не было назвы. Упершыню яны заявілі пра сябе як пра асобную арганізацыю на маршы УПА 14 кастрычніка 2011 года. Падчас Еўрамайдану С14 сфарміравалі сотню самаабароны імя Святаслава Храбрага, якая дыслакавалася ў будынку Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі. 18 лютага 2014 года сотня прымала ўдзел у захопе будынка Цэнтральнага будынка афіцэраў Узброенных сіл Украіны. Падчас падзей 18—21 лютага 2014 года адышлі з Майдана і хаваліся ў пасольстве Канады.
У чэрвені 2015 года па падазрэнні ў забойстве Алеся Бузіны былі арыштаваны два члены С14, Алесь Мядзведка і Дзяніс Палішчук. У снежні 2015 года суд змяніў меру стрымання для падазраваных на хатні арышт.
Радзейкішке (Даўгелішкіская сянюнія)
Радзе́йкішке (Radeikiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 1 км на паўночны захад ад Наўясіс Даўгелішкіса. Насельніцтва 18 чал. (2001 г.).
Старая Князеўка
Стара́я Кня́зеўка (, Старая Князевка) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Ушанскага сельсавета.
Барыс Хамайда
Барыс Хамайда (нар.  Віцебск, Беларусь) – грамадскі дзеяч, галоўны рэдактар газеты «Выбар»,  актывіст партыі КХП БНФ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Віцебску 8 студзеня 1948 г. Скончыў 8 класаў у школе №9 г. Віцебска, потым вучыўся ў вячэрняй школе і працаваў на станкабудаўнічым заводзе імя Кірава. Пайшоў у войска. Служыў у дывізіі, якая дыслацыравалася ў Вільнюсе.
Пасля арміі паступіў на юрфак БДУ. Пасля заканчэння працаваў у народным судзе Чыгуначнага раёна г. Віцебска судовым выканаўцам. Працаваў у аблвыканкаме г. Віцебска кансультантам па прававой прапагандзе. Агульны стаж працы ў юрыдычных органах каля 15 гадоў. У1986 г. з'ехаў у Сібір на заробкі. Тры гады працаваў на станцыі Цюмень. Вярнуўся дадому і на заробленыя грошы зарэгістраваў у 1991 г. газету «Выбар», адно з першых дэмакратычных выданняў Віцебска. З самага пачатку Б. Хамайда быў галоўным рэдактарам газеты. Газета «Выбар» выходзіла да 2005 г.
18 студзеня 1990 г. разам з Уладзімірам Плешчанкам, Уладзімірам Падголам, Сяргеем Навумчыкам удзельнічаў у стварэнні гарадскога клуба выбаршчыкаў
«За дэмакратычныя выбары». Гэта была першая афіцыйна зарэгістраваная грамадская арганізацыя ў Віцебску. Б. Хамайда стаў адным з трох сустаршынь клуба. Клуб актыўна ўдзельнічаў у выбарах у 1990 г. у Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня.
У 1994 г. гарвыканкам не перарэгістраваў статут клуба «За дэмакратычныя выбары», і Міністэрства інфармацыі скасавала пасведчанне аб рэгістрацыі газеты «Выбар».
Быў адным з арганізатараў супраціву дзейнасці ГКЧП у Віцебску ў жніўні 1991 г. Падчас путчу Б. Хамайда, У. Плешчанка ды яшчэ некалькі актывістаў стаялі на галоўнай плошчы Віцебска з плакатамі, пратэставалі супраць дзяржаўнага перавароту. Разам з У. Плешчанкам сустракаўся з кіраўніцтвам аблвыканкаму, папярэджвалі пра недазваляльнасць ужывання зброі супраць людзей.
Быў адным з арганізатараў тысячнага мітынгу на стадыёне «Дынама» ў Віцебску,  на якім прынялі рэзалюцыю ад клуба «За дэмакратычныя выбары». У ёй патрабавалі забараніць КПСС, забраць у дзяржаўную ўласнасць партыйную маёмасць, дэмантаваць камуністычныя помнікі, перайменаваць вуліцы.
З 1997 г. амаль штодзень распаўсюджвае ў цэнтры Віцебска,, каля так званага «сіняга дома» (вул. Леніна, д. 28), незалежныя газеты, улёткі, бел-чырвона-белыя сцягі, герб «Пагоня». Неаднаразова там затрымліваўся і асуджаўся за ўдзел у несанкцыянаваных пікетах.
Ганаровы сябра Праваабарончага Цэнтра «Вясна».
У 2016 г. адбылася прэм’ера дакументальнага фільма «Выбар Барыса Хамайды», аўтары Алена Сцяпанава і Аляксандр Зянкоў. У фільме распавядаецца пра гісторыю газеты, якую Б. Хамайда зарэгістраваў за ўласныя грошы, заробленыя цяжкай фізічнай працай у Сібіры; пра тое, як ён прыкаваў сябе ланцугом да батарэі, калі рэдакцыю гвалтам высялялі з памяшкання; пра тое, што права на выбар — самы галоўны атрыбут свабоды. У Віцебску і Полацку ў 2016 г. разам з прэзентацыяй дакументальнага фільму, прайшла адмысловая фотавыстава, прысвечаная Б. Хамайду.
Храналогія пераследу
У студзені 1996 г. у газеце «Выбар» быў надрукаваны верш Славаміра Адамовіча «Убей прэзидента». Рэдактар газеты Б. Хамайда, член рэдакцыйнай рады У. Плешченка і паэт С. Адамовіч былі абвінавачаныя ў закліках да здзяйсненя тэрарыстычнага акта (арт. 67 ч. 1 КК РБ). 6 красавіка 1996 г. С. Адамовіч быў арыштаваны КГБ. Затым абвінавачванне перакваліфікавалі ў «абразу прэзідэнта». С. Адамовіч адседзеў 10 месяцаў у СІЗА. Спачатку ў «амерыканцы» у Мінску, затым у Віцебску. Быў асуджаны на тэрмін зняволення, які прабыў у СІЗА. Б. Хамайда і У. Плешченка падчас крымінальнай справы былі пад падпіскай аб нявыездзе, затым былі пераведзеныя ў стан сведкаў.
У чэрвені 1997 г. Б. Хамайда надрукавааў у газеце «Выбар» № 20 (113) урывак кнігі У. Падгола пад назвай «Ладдзя роспачы ў Санта-Балоце, альбо як любіць Прэзідэнта». Увесь наклад быў арыштаваны і перададзены ў КДБ. 15 жніўня 1997 г. намеснікам пракурора Віцебскай вобласці Жыгаленкам была ўзбуджаная крымінальная справа (артыкул «Абраза асобы, якая займае вышэйшую пасаду») па факце публікацыі ў газэце «Выбар» урыўка з кнігі У. Падгола «Куля для прэзідэнта». У жніўні 1997 г. Б. Хамайда выпусціў чарговы нумар «Выбара» № 21 (114) з працягам твора. 15 верасня 1997 г. Б. Хамайда быў выкліканы на першы допыт у якасці абвінавачанага ў пракуратуру. На допыце Б. Хамайда адмовіўся адказваць на пытанні следчага Зайцава. 16 лістапада 1998 г. крымінальная справа была прыпыненая, аднак праз 2 месяцы, 16 студзеня 1999 г., расследаванне па крымінальнай справе было працягнутае. Затым ізноў крымінальная справа была часова прыпыненая.
За правядзенне несанкцыянаваных пікетаў Б. Хамайду шмат разоў затрымлівалі, судзілі, штрафавалі. Адседзеў больш за 100 сутак адміністрацыйных арыштаў.
11 жніўня 1997 г. у дзень адкрыцця фестываля «Славянскі базар» Б. Хамайда і яшчэ трое ўдзельнікаў пікету былі асуджаныя на трое сутак адміністрацыйнага арышту. Б. Хамайда ў знак пратэсту абвясціў галадоўку.
У лютым 1998 г. Б. Хамайда і Ю. Мароз быў асуджаны на 10 сутак арышту.
У сакавіку 1998 г., да дня незалежнасці Беларусі, віцебскія актывісты Б. Хамайда, У. Плешчанка, Ю. Мароз і Ю. Карпаў усклалі да будынка адміністрацыі прэзідэнта ў Мінску двух бел-чырвона-белых буслоў. За несанкцыянаваны мітынг і супраціўленне супрацоўнікам міліцыі былі асуджаныя кожны на дзесяць сутак адміністрацыйнага арышту.
У ліпені 1998 г. Б. Хамайда, У. Плешчанка і Ю. Карпаў, падчас правядзення «Славянскага базару», на якім выступаў А. Лукашэнка, тройчы затрымліваліся супрацоўнікамі міліцыі. Падчас аднаго з затрыманняў іх абвінавацілі ў згвалтаванні непаўнагадовай, тры гадзіны пратрымалі ў міліцэйскім участку і адпусцілі без складання пратаколаў.
31 жніўня 1998 г. з пастамента, каля Віцебскага гарадскога ваенкамата, знік бюст Суворава. Вартаўнік патэлефанаваў у міліцыю, пачаліся пошукі. Праз дзень бюст знайшлі кінутым у суседнім двары. Была заведзеная крымінальная справа. 2 верасня 1998 г. па гэтай справе былі затрыманыя У. Плешчанка, Б. Хамайда і Ю. Карпаў. У РАУСе Кастрычніцкага раёна г. Віцебска іх пратрымалі больш за сем гадзін. Пасля допыту У. Плешчанка быў арыштаваны і змешчаны ў следчы ізалятар г. Віцебска на сем месяцаў. Крымінальная справа была ўзбуджаная па двух артыкулах: арт. 225 КК РБ — «знішчэнне гісторыка-культурных каштоўнасцяў» і па арт. 201, ч. 2 — «злоснае хуліганства». Б.Хамайда і Ю.Карпаў праходзілі па гэтай крымінальнай справе як сведкі.
Падчас зняволення А. Плешчанкі ў Віцебску праходзілі пікеты з патрабаваннем яго вызвалення. 26 студзеня 1999 г. Б. Хамайда выйшаў у пікет з плакатам: «Свабоду Плешчанку!». Ён быў асуджаны на 15 сутак арышту.
10 снежня 1999 г. ў дзень Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека Б. Хамайда, У. Плешчанка і Раман Салаўян, у пікеце каля «сіняга дома» трымалі плакаты: «Сёння — Дзень правоў чалавека», «Мы — бяспраўныя людзі», «Саюзная дамова з Расіяй адбірае ў беларускай нацыі права на самавызначэнне». Былі затрыманыя міліцыяй. На іх за несанкцыянаваны пікет былі складзеныя адміністратыўныя пратаколы.
19 снежня 1999 г. Б.Хамайда быў збіты невядомымі каля свайго дома. Нападнікі забралі дыплат з дакументамі, іх не знайшлі.
25 сакавіка 2006 г. з У.Плешчанкам быў затрыманы за пікет на Дзень Волі ў Віцебску. Асуджаны на 7 сутак адміністрацыйнага арышту.
25 сакавіка 2008 г. Б.Хамайда быў затрыманы каля «сіняга дому» з бела-чырвона-белым шалікам на шыі. Разам з ім затрымалі грамадскую актывістку Алену Залескую і прадстаўніцу БСДП «Грамада» Антаніну Піванос, якая выйшла з белым ручніком, на якім уласнаручна вышыла чырвонымі ніткамі малітву «Ойча наш». 01 красавіка судом Чыгуначнага раёна, суддзя – Раман Дзягода, быў арыштаваны на 5 сутак арышту. Па рашэнні суддзі шалік быў канфіскаваны на карысць дзяржавы.
12 студзеня 2010 г. Б.Хамайда быў затрыманы на цэнтральнай плошчы г. Віцебска, куды выйшаў, каб пачаць збор сродкаў у падтрымку арыштаванага палітвязня Сяргея Каваленкі.
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Алеся Адамовіча за актыўную бескампрамісную палітычную дзейнасць па абароне дэмакратыі і правоў чалавека.
Калошына (Ельнінскі раён)
Калошына (Колошино) — пасёлак станцыі ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалены падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Рэвалюцыя 1917 года ў Расіі
Расійская рэвалюцыя 1917 года — агульны тэрмін для серыі рэвалюцый у Расіі, якія знішчылі Расійскую імперыю і прывялі да стварэння СССР. Першая рэвалюцыя адбылася ў лютым 1917, а другая — у кастрычніку 1917. Асноўныя падзеі Лютаўскай рэвалюцыі адбываліся ў Петраградзе. Кіраўніцтва арміі на чале з начальнікам штаба Вярхоўнага Галоўнакамандуючага генералам Міхаілам Аляксеевым і камандуючым франтамі і флотамі палічыла, што яны не маюць сродкаў на падаўленне рэвалюцыі. Апошні расійскі цар Мікалай II адрокся ад пасаду. Пасля таго, як яго меркаваны пераемнік, вялікі князь Міхаіл Аляксандравіч таксама адмовіўся ад стальца, Дзярждума ўзяла краіну пад свой кантроль, утварыўшы Часовы ўрад Расіі.
З утварэннем паралельных Часоваму ўраду Саветаў пачаўся перыяд двоеўладдзя. Бальшавікі сфарміравалі атрады ўзброеных рабочых Чырвонай гвардыі, дзякуючы папулісцкім лозунгам заваяваўшы значную папулярнасць, у першую чаргу ў Петраградзе, Маскве, у буйных прамысловых гарадах, Балтыйскім флоце, войсках Паўночнага і Заходняга франтоў.
Перадумовы
На думку некаторых даследчыкаў выкліканая падзеямі крывавай нядзелі рэвалюцыі 1905 года стала асноўнай перадумовай лютаўскай рэвалюцыі 1917 года. У 1905 годзе ўпершыню быў створаны Петрасавет, гэта значыць «Пецярбургскі савет рабочых дэпутатаў». Адным з выклікаў, з якім сутыкнулася Расія з пачаткам вайны, стала блакада, арганізаваная Цэнтральнымі дзяржавамі. Пасля ўступлення Турцыі на баку Цэнтральных дзяржаў у кастрычніку 1914 года, Расія была пазбаўлена асноўных гандлёвых маршрутаў праз тэрыторыю Турцыі, у той час калі Германія заблакавала Балтыйскае мора. Блакада ўскладняла ў тым ліку і ваенны імпарт. Сама ж Германія навырабляла вялікую колькасць боепрыпасаў, змагаючыся пры гэтым на двух асноўных франтох.
Да пачатку 1917 года працяглая Першая сусветная вайна моцна абгастрыла становішча ў Петраградзе. Ваенная гіперінфляцыя прывяла да таго, што вытворцы пачалі ў масавым парадку прытрымліваць хлеб, спадзеючыся на яшчэ большае павелічэнне цэн. Як паказвае даследчык Сяргей Няфёдаў да канца 1916 года традыцыйная рыначная сістэма забеспячэння гарадоў пачала развальвацца, царскі ўрад пачаў рабіць першыя спробы арганізаваць харчразвёрстку. 8 верасня 1916 года Мікалай II зацвердзіў палажэнне Савета міністраў аб крымінальнай адказнасці гандляроў і прамыслоўцаў «за ўзвышэнне ці паніжэнне коштаў на прадметы харчавання альбо неабходнай патрэбы».
Гісторык-даследчык лютаўскіх падзей 1917 года, іх сучаснік Сяргей Мельгуноў у сваім даследаванні сцвярджаў, што пастулат пра голад як чыннік рэвалюцыі, які меркаваўся, з'яўляецца няжыццяздольным. З іншага боку, даследчык Няфёдаў сцвярджаў процілеглае і прывёў падрабязны эканамічны аналіз механізму ўзнікнення перабояў у забеспячэнні з прычыны ваеннай гіперінфляцыі. Самі ж улады Петраграда, у асобе генерала Сяргея Хабалава і кіраўніка гораду Аляксандра Балка, ацэньвалі запасы хлеба ў Петраградзе на момант пачатку рэвалюцыі як дастатковыя. Даследчык Рычард Пайпс далучаецца да гэтай ацэнцы, аднак таксама паказвае на ваенную гіперінфляцыю і перабоі ў забеспячэнні Петраграда палівам.
У Петраградзе пачаліся паўстанні. У лютым 1917 года на вуліцах з'явіўся натоўп з надпісамі на плакатах «Далоў вайну». Цяжкія страты падчас вайны таксама ўмацоўвалі думкі, што цар Мікалай II не быў прыдатным да кіравання. Да 1917 года страты Расійскай імперыі ў Першай сусветнай вайне дайшлі да 2,5 млн загінуўшых салдат (забітых у баі, зніклых без вестак, якія памерлі ад ран і хвароб, якія памерлі ў палоне) і да 1 млн грамадзянскіх асоб. Вайна моцна абясцэніла чалавечае жыццё, зрабіўшы звыклай гібель мільёнаў людзей. За ўсю гісторыю Расіі ўпершыню была набрана на мабілізацыі велізарная армія, праз якую прайшлі да 15 млн чалавек з 175-мільённага насельніцтва. 80—90 % мабілізаваных салдат склалі сяляне, у тым ліку якія прыйшлі ў войска са сваімі ўяўленнямі пра «зямлю і волю». Частку арміі склалі кадравыя завадскія працоўныя, мабілізаваныя ў 1914—1916 гадах і замененыя на заводах выхадцамі з вёсак.