cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Павел Іванавіч Рубіс
Павел Іванавіч Ру́біс (7 лютага 1923, Расонскі раён, Віцебская вобласць — 10 красавіка 1996) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы, камандзір разліку кулямётнай роты 417-га стралковага палка 43-й арміі 1-га Прыбалтыйскага фронту, сяржант.
Біяграфія
Нарадзіўся 7 лютага 1923 года ў вёсцы Мікуленкі Расонскага раёна Віцебскай вобласці. Беларус. Скончыў 7 класаў. Працаваў у калгасе. У перыяд часовай акупацыі варожымі войскамі тэрыторыі Беларусі Павел Рубіс быў партызанам у Расонскай партызанскай брыгадзе імя Сталіна.
У Чырвонай Арміі і ў баях Вялікай Айчыннай вайны з лістапада 1943 года.
Курсант вучэбнай роты 156-й стралковай дывізіі Павел Рубіс ў баі за вёску Філіпенкі, размешчаную ў трох дзясятках кіламетрах на паўночны захад ад горада Віцебска, 26 снежня 1943 г. знішчыў больш за дзесяць праціўнікаў.
Загадам па 156-й стралковай дывізіі ад 27 снежня 1943 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях курсант вучэбнай роты Рубіс Павел Іванавіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
Камандзір разліку кулямётнай роты роты 417-га стралковага палка сяржант Павел Рубіс ў раёне вёскі Пазолі, размешчанай у шаснаццаці кіламетрах на паўднёвым усходзе ад латвійскага горада Елгава, пры фарсіраванні ракі Ліелупе, прыкрываючы агнём кулямёта пераправу, 14 верасня 1944 года вывеў са строю два варожыя кулямёты з разлікамі.
Загадам па 43-й арміі ад 12 лістапада 1944 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях сяржант Рубіс Павел Іванавіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
Камандзір кулямётнага разліку Павел Рубіс пры наступе на чыгуначную платформу «Клаўс-Пусен», размешчаную на поўнач ад горада Мемель — літоўскі горад Клайпеда, 13 студзеня 1945 знішчыў 130 праціўнікаў і варожы станковы кулямёт разам з разлікам. Быў кантужаны, але не пакінуў поле бою, працягваў адбіваць контратакі ворага да падыходу падмацавання.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 29 чэрвеня 1945 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў баях з нямецка-варожымі захопнікамі сяржант Рубіс Павел Іванавіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені, стаўшы поўным кавалерам ордэна Славы.
У 1947 годзе старшына Рубіс П. І. дэмабілізаваны. Жыў у гарадскім пасёлку Расоны Віцебскай вобласці. У 1954 годзе скончыў Полацкае вучылішча механізацыі сельскай гаспадаркі. Член КПСС з 1975 года. Працаваў трактарыстам у Расонскім лясгасе. Памёр 10 красавіка 1996 года.
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны 1-й ступені, Славы 1-й, 2-й, 3-й ступені, медалямі.
Свята-Ільінская царква (Орша)
Царква Святога прарока Іллі — помнік архітэктуры псеўдарускага стылю ў Оршы па вуліцы Ільінская, 1.
Гісторыя
Пабудавана ў 1880 годзе на месцы згарэлай царквы 1460 года на левым беразе Дняпра. У 1996 цалкам адрамантавана. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Архітэктура
Храм крыжова-купальнай кампазіцыі з пяціграннай апсідай і шатровай званіцай. Фасады дэкарыраваны філёнгамі, раскрапоўкамі, карнізамі, какошнікамі. Цэнтральная частка абнесена каменнай агароджай з брамай, вуглавымі вежамі і контрфорсамі.
Арсенцій Мікалаевіч Цецярук
Арсенцій Мікалаевіч Цецярук (Арсеній Тетерук; нар., в. Травы (злілася з в. Павіцце), Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар, кампазітар, грамадскі дзеяч украінскай меншасці ў Беларусі.
Біяграфія
У 1960—1963 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1963—1968 гадах вучыўся на мастацка-графічным факультэце Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута. У 1968—1969 гадах працаваў выкладчыкам чарчэння, малявання і працы ў СШ г. Брэста. У 1969-87 гадах працаваў у Брэсцкім аддзеле праектнага інстытута Белкааппраект. Быў пастаўлены на пасаду кіраўніка будаўнічага сектара; у 1969 годзе пераведзены на пасаду старэйшага архітэктара групы генплана і вертыкальны планіроўкі; з 1973 года выконваючы абавязкі кіраўніка групы архітэктараў; з 1975 года кіраўніка групы архітэктараў. Працаваў у ДМШ г. Брэста педагогам па малюнку, жывапісу, кампазіцыі. У 1991 годзе яму прысвоена вышэйшая кваліфікацыйная катэгорыя.
Пражывае ў Брэсце на набярэжнай Францішка Скарыны, 28.
Грамадская дзейнасць
Першы намеснік старшыні грамадскага аб’яднання «Просвіта Берестейщини». Член украінскага педагагічнага саюза «Берегиня». Член праўлення «Украінскага грамадска-культурнага аб’яднання Брэсцкай вобласці».
Творчасць
Аўтар-складальнік спеўніка «Пісні мого села», куды ўвайшлі больш за 40 аўтарскіх і 50 народных песень, якія спяваюцца ў родным сяле на ўкраінскай мове, запісаных ад радні і аднавяскоўцаў. Падрыхтаваны да выпуску спеўнік «Полесью перезвони» — более 40 песен про «найміліше, найдоріжше, кохання до рідного краю» (2013).
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровымі граматамі Дзяржбуда БССР (1979), БКС і БРК прафсаюза (1980), дыпломам першай ступені Дзяржаўнага камітэта БССР па справах будаўніцтва (1986), Ганаровымі граматамі Упраўлення культуры Брэсцкага гарвыканкама (2001, 2006), граматай Міністэрства культуры Беларусі, Беларускім дзяржаўным інстытутам праблем культуры (2004), граматамі Генеральнага консульства Украіны ў г. Брэсце (2006, 2007), граматай цэнтральнага праўлення (1999), граматай  (1992), падзякай Генеральнага консульства ў г. Брэсце (2010), падзякай старшыні (2011).
Павел Якаўлевіч Панкевіч
Павел Якаўлевіч Панке́віч (, г. Невель, цяпер Пскоўская вобласць, Расія —, НКУС, Менск) — беларускі вучоны ў галіне педагогікі, псіхолаг, публіцыст. Акадэмік АН БССР (1931), доктар педагагічных навук, прафесар (1929).
Біяграфія
Нарадзіўся ў беларускім горадзе Невелі, у сялянскай сям’і. Ва ўзросце сямі гадоў застаўся без бацькі.
У 1914 г. П. Я. Панкевіч з адзнакай скончыў 2-е гарадское вучылішча Віцебска. З 1915 г. ён працаваў настаўнікам Рудненскай земскай школы. У 1916 г. П. Я. Панкевіч паступіў у Віцебскі педагагічны інстытут народнай адукацыі, які скончыў у 1922 годзе. У 1917—18 член партыі беларускіх эсэраў; з 1919 член РКП(б).
У 1924 г. ён скончыў Маскоўскія вышэйшыя педагагічныя курсы, пасля заканчэння якіх працаваў выкладчыкам у Акадэміі камуністычнага выхавання ў Маскве. У 1925 г., калі праводзілася чарговая мабілізацыя для працы ў вёсцы, Павел Панкевіч вярнуўся ў Беларусь. Аднак замест вёскі ён быў прызначаны метадыстам у Камуністычны ўніверсітэт Беларусі імя Леніна.
У 1928 г. Панкевіч абараніў доктарскую дысертацыю і быў прызначаны на пасаду прарэктара ўніверсітэта, а затым загадчыка Галоўнага ўпраўлення навукі ў Наркамасветы БССР. У гэтым жа годзе ў Менску выйшла яго кніга «Політэхнічная школа і сувязі з развіццём сучаснай буйной індустрыі».
У кастрычніку 1929 г. у Мінску быў адкрыты Навукова-даследчы інстытут педагогікі і педалогіі, першым дырэктарам, якога стаў Павел Панкевіч. У перыяд дзейнасці Панкевіча ў 1929—1932 гг. у інстытуце была праведзена велізарная праца ў вобласці развіцця політэхнічнага навучання ў Рэспубліцы. Працуючы ў складаны час станаўлення сацыялістычнай педагогікі, Панкевіч дапушчаў і некаторыя памылковыя меркаванні пра школьную адукацыю.
У пачатку 1930-х гадоў з’яўляюцца крытычныя артыкулы супраць педалогіі. Крытыку выклікалі не толькі адсутнасць кваліфікаваных псіхолагаў-практыкаў у навучальных установах, але і тэарэтычныя палажэнні педалогіі — яе механістычнасць, нярэдка эклектычны падыход да перапрацоўкі псіхалагічнай (асабліва замежнай) тэорыі. Але галоўнай прычынай крытыкі было тое, што мэта, пастаўленая педалогіяй,— фарміраванне актыўнай, творчай асобы і індывідуальны падыход да кожнага дзіцяці — не з’яўлялася актуальнай ва ўмовах фарміравання таталітарнай дзяржавы. Школьная сістэма наўзамен супрацоўніцтва паміж настаўнікамі і вучнямі ўводзіла іерархічныя адносіны падпарадкавання і паслухмянства. Усё гэта прывяло да пастановы 1936 г. «Аб педагагічных скрыўленнях у сістэме наркамасветы», якое істотна затармазіла развіццё псіхалогіі ў краіне.
З 1931 па 1935 гады Панкевіч быў неадменным сакратаром Беларускай акадэміі навук, загадчык педагагічнага кабінета АН БССР. Член ЦВК БССР у 1931—1935 гадах.
Гадаваў дваіх дзяцей. Пражываў у кватэры № 3 Дома спецыялістаў па вул. Савецкай у Менску.
11 снежня 1937 г. П. Я. Панкевіч быў арыштаваны ва ўласнай кватэры. Нагодай для арышту паслужыў артыкул у газеце «Праўда» ад 10 жніўня 1937 г. У артыкуле сцвярджалася, што атэстацыйная камісія пад кіраўніцтвам акадэміка П. Я. Панкевіча выганяла з шэрагаў настаўнікаў справядлівых і адданых справе партыі людзей з прычыны недастатковай кваліфікацыі. Асу­­джаны пазасудовым органам НКУС 28.6.1938 як «член на­цыянал-фашысцкай арганізацыі» і за «шкодніцкую работу ў га­ліне планавання» да выключнай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці, і быў расстраляны 28 чэрвеня 1938 г. у Менску. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 19 мая 1956 года. Асабовая справа П. № 5945-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па праблемах політэхнічнай адукацыі, пытаннях гісторыі педагогікі і псіхалогіі. Даследуючы пытанні працоўнага выхавання і політэхнічнага навучання, аўтар паказвае іх цесную сувязь. Каштоўнай з’яўляецца спроба П. Я. Панкевіча абагульніць вопыт політэхнічнага навучання ў 1-й школе-камуне.
Апублікаваў больш за 20 навуковых прац, у т.л. 2 манаграфіі.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна і Працоўнага Чырвонага Сцяга БССР (у 1931 г.).
Лука Атанасіа
Лука Атанасіа (Luca Attanasio; 23 мая 1977, Сарона, Ламбардыя — 22 лютага 2021, Гома, Паўночнае Ківу) — італьянскі дыпламат. Быў паслом у Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга з 2017 года да сваёй гібелі ў лютым 2021 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 мая 1977 года ў Сарона, вырас у Лімб’яце (вобласць Ламбардыя).
У 2001 годзе з адзнакай скончыў Камерцыйны ўніверсітэт імя Луіджы Баконі. У 2003 годзе пачаў дыпламатычную кар’еру ў Міністэрстве замежных спраў Італіі, дзе працаваў ва ўпраўленні па эканамічных пытаннях, офісе дзелавой падтрымкі, а затым у Сакратарыяце Генеральнага дырэктарата па Афрыцы. Праз год стаў намеснікам кіраўніка Сакратарыята пры намесніку Дзяржаўнага сакратара па Афрыцы і міжнароднаму супрацоўніцтву. У 2006 годзе ў яго пачалася дыпламатычная кар’ера за межамі Італіі, працаваў у эканамічным і камерцыйным аддзеле пасольства Італіі ў Берне (2006—2010 гады) і генеральным консулам-рэгентам у Касабланцы (2010—2013 гады).
У 2013 годзе вярнуўся ў Італію, дзе быў прызначаны кіраўніком Сакратарыята Генеральнага дырэктарата па глабалізацыі і глабальных пытаннях. Затым вярнуўся ў Афрыку на пасадзе першага саветніка ў пасольстве Італіі ў Абуджы ў 2015 годзе. З 5 верасня 2017 года да сваёй гібелі быў кіраўніком дыпламатычнай місіі Італіі ў Кіншасе (Дэмакратычная Рэспубліка Конга). З 31 кастрычніка 2019 года быў зацверджаны на пасадзе надзвычайнага паўнамоцнага пасла, акрэдытаванага для работы ў ДР Конга, стаўшы адным з самых маладых паслоў Італіі.
Гібель
22 лютага 2021 года на аўтакалону Сусветнай харчовай праграмы з трох аўтамабіляў, у якой знаходзілася ў агульнай складанасці сем чалавек з Місіі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па стабілізацыі ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга (MONUSCO) напалі шэсць узброеных асоб. У адным з аўтамабіляў знаходзіўся Лука Атанасіа. Аўтакалона перамяшчалася ў Паўночным Ківу да Рутшуру, які размяшчаецца на адлегласці 70 кіламетраў на поўнач ад адміністрацыйнага цэнтра Гома, праз Нацыянальны парк Вірунга. Напад адбыўся недалёка ад пасёлкаў Кібумба і Каньямахара. Прадстаўнікі Сусветнай харчовай праграмы заявілі, што атака была на дарозе, якая раней была ўзгодненая з уладамі для праезду без суправаджэння.
Лука Атанасіа стаў галоўнай мэтай нападнікаў. Калі баевікі паспрабавалі выкрасці яго, то адкрылі агонь з агнястрэльнай зброі, забіўшы Мустафу Міламба, кангалезскага кіроўца ААН. Затым яны сталі пагражаць іншым шасцярым удзельнікам аўтакалоны і адвялі іх у бліжэйшы лес. Калі мясцовыя сілы бяспекі прыбылі на месца здарэння пасля паведамлення аб стрэлах, баевікі забілі 30-гадовага карабінера Віторыа Якавучы і цяжка паранілі Луку Атанасіа. Пасля гэтага паўстанцы выкралі траіх закладнікаў і схаваліся з месца здарэння. Трэці грамадзянін Італіі таксама быў паранены, але яму ўдалося збегчы. Лука Атанасіа быў шпіталізаваны ў крытычным стане ў бальніцу ААН у Гоме, але памёр там праз гадзіну пасля шпіталізацыі ад страты крыві, пасля агнястрэльных раненняў у жывот. Усяго ў выніку нападу загінулі тры чалавекі. Лука Атанасіа стаў першым замежным паслом, забітым у ДР Конга з 1997 года.
Мясцовыя ўлады абвінавацілі Дэмакратычныя сілы вызвалення Руанды ў датычнасці да нападу. Аднак групоўка адмаўляе сваю адказнасць і асудзіла напад.
Сям’я
Быў жанаты і меў траіх дзяцей.
Вогынь
Во́гынь (Wohyń, традыцыйная беларуская назва — Воінь ці Вогінь) — вёска ў Польшчы, на рацэ Півоні, за 12 км на ўсход ад Радзыня Падляскага і за 58 км на поўнач ад Любліна. Уваходзіць у склад Радзыньскага павета Люблінскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Вогынь.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўcпамін пра Воінь (Воін) датуецца 1282 годам. 26 ліпеня 1531 года вялікі князь Жыгімонт Стары надаў гораду магдэбургскае права. У 1537 годзе тут, відаць, збудавалі царкву. 17 чэрвеня 1555 года вялікі князь Жыгімонт Аўгуст надаў гораду герб «у чырвоным полі чорны рак».
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Воінь апынуўся ў складзе Аўстрыі, з пачатку XIX стагоддзя — у складзе Расійскай імперыі, у Радзынскім павеце Сядлецкай губерні. Гэта адарвала мястэчка ад губерняў з пераважна беларускім насельніцтвам. У 1817 годзе Воінскае войтаўства налічвала 17 будынкаў, агулам у месце было 228 будынкаў (у 1864 годзе — 264). У 1844 годзе тут збудавалі мураваны касцёл. У 1881 годзе пажар знішчыў 100 будынкаў.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Воінь занялі нямецкія войскі.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Вогынь апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З пачаткам Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе горада занялі войскі Трэцяга Рэйха.
У 1944 годзе Вогынь занялі савецкія войскі, пасля чаго яго зноў перадалі Польшчы.
Вольфганг Кёпен
Вольфганг Артур Рэйнгольд Кёпен (,, — , ) — нямецкі пісьменнік, адзін з самых значных нямецкіх пісьменнікаў пасляваеннага часу. Стаў знакамітым пасля напісання трылогіі раманаў «Трылогія няўдач», напісаных у пачатку 50-х гадоў XX стагоддзя. Пасля гэтага публікаваў у асноўным запіскі аб падарожжах і ўспаміны.
Чэрчык
Чэрчык (Че́рчик) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ігнат Сымонавіч Дварчанін
Ігнат Сымонавіч Дварчанін (, в. Погіры, Слонімскі павет, цяпер, Гродзенская вобласць) — , НКУС) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, дзеяч беларускага нацыянальнага руху, паэт, літаратуразнавец. Псеўданімы: Гудок Ігнат; Гудок; Ладанчук І.; Гудок Ігналь; Гудок І. Крыптанімы: І. Д.; І.Д-н.
Біяграфія
Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Пражскага ўніверсітэта (1925) са ступенню доктара філасофіі. Пражскі перыяд жыцця І. Дварчаніна характарызуецца актыўнай грамадскай дзейнасцю. Ён быў старшынёй Аб’яднання прагрэсіўных беларускіх студэнтаў, сябрам Беларускай Рады, якая аб’ядноўвала беларускую эміграцыю ў Чэхаславакіі.
З 1926 года ў Вільні, уступіў у Беларускую сялянска-работніцкую Грамаду (БСРГ), быў цесна звязаны з яе кіраўніцтвам, выконваў даручэнні Цэнтральнага сакратарыята БСРГ, вёў лекцыі ў Віленскім гуртку грамады. Працаваў сакратаром Беларускага выдавецкага таварыства, выкладаў беларускую літаратуру ў Віленскай беларускай гімназіі. У 1928 годзе ад Навагрудскай выбарчай акругі абраны ў польскі сейм, удзельнік беларускага рабоча-сялянскага пасольскага клуба «Змаганне», які фактычна працягваў дзейнасць Грамады.
19 жніўня 1930 года ў дзень царкоўнага фэста спрабаваў правесці разам з паслом Флягонтам Валынцом мітынг у мястэчку Алекшыцы, пра які не было папярэдне заяўлена ўладам. Калі паліцыя паспрабавала разагнаць мітынг, Ігнат Дварчанін страляў па паліцыянтах, а натоўп пачаў кідаць у паліцыю камяні, у выніку чаго было паранена трое паліцыянтаў. У той жа дзень Ігнат Дварчанін быў арыштаваны ў мястэчку Індура, калі спрабаваў уцячы на аўтобусе ў Гродна. 12 студзеня 1931 года ў Вільні быў асуджаны на 8 гадоў цяжкай турмы. Вызвалены 15 верасня 1932 года ў выніку абмену палітзняволенымі паміж СССР і Польшчай і пераехаў у БССР.
3 лістапада 1932 года працаваў у Акадэміі навук БССР у камісіі па вывучэнні Заходняй Беларусі, выконваў абавязкі дырэктара Інстытута мовазнаўства АН БССР (з 7 ліпеня 1933 года).
16 жніўня 1933 года арыштаваны ДПУ БССР па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтра». Пастановай калегіі ДПУ БССР ад 9 студзеня 1934 года прыгавораны да вышэйшай меры пакарання, якую замянілі на 10 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў на Салавецкіх астравах і будаўніцтве Беламорска-Балтыйскага канала. 25 лістапада 1938 года прыгавораны тройкай НКУС па Ленінградскай вобласці да расстрэлу. Расстраляны 8 снежня 1938 года.
Творчасць
Друкаваўся з 1917 года. Вершы І. Дварчаніна змяшчаліся ў газеце «Дзянніца», часопісах «Родныя гоні», «Маланка», «Наш шлях», «Маладое жыццё», «Беларуская школа ў Латвіі» і інш. Тэматыка твораў гэтага перыяду — барацьба за адраджэнне беларускай культуры, узняцце яе на больш якасны ўзровень, усведамленне беларускім народам сваёй гістарычнай і палітычнай значнасці, роўнасці з іншымі народамі.
Падчас вучобы ў Пражскім універсітэце змяшчаў вершы рэвалюцыйна-рамантычнай накіраванасці ў студэнцкіх выданнях «Прамень», «Студэнцкая думка», «Перавясла». У 1926 абараніў дысертацыю на тэму «Францішак Скарына як культурны дзеяч і гуманіст на беларускай ніве» (рукапіс зберагаецца ў Пражскім універсітэце). У рукапісах захаваліся яго працы «Ф. Скарына ў адносінах да працоўнага народа», «3 гісторыі друкаваных выданняў аб Скарыне», «Спроба апісання бібліяграфіі аб доктару Францішку Скарыне».
Склаў і ў 1927 годзе выдаў у Вільні «Хрэстаматыю новай беларускай літаратуры (ад 1905 года)», у якой змешчаны творы беларускіх пісьменнікаў, дадзены кароткія каментарыі пра іх жыццёвы і творчы шлях. Выданне адыграла вялікую ролю ў школьным навучанні і патрыятычным выхаванні заходне-беларускай моладзі, стала падзеяй у грамадска-культурным жыцці Заходняй Беларусі. 3 1927 супрацоўнічаў у часопісах «Родныя гоні», «Маланка», рэдагаваў беларускія газеты.
У наш час перавыдаваліся толькі 8 вершаў у зборніку «Ростані волі» (1990, пад рэдакцыяй Уладзіміра Калесніка). Больш вядомыя верш «Покліч» (надрукаваны ў газеце «Вольная Беларусь» у лістападзе 1917) і пераклад на беларускую мову паэмы А. Блока «Дванаццаць».
Ушанаванне памяці
У горадзе Дзятлава ўстаноўлены помнік І. Дварчаніну, на радзіме ў в. Погіры ўстаноўлена мемарыяльная дашка.
9M318
9M318 — беларуская ракета для ЗРК «Бук».
Апісанне
Ракеты 9М318 упершыню прэзентавалі ў 2019 годзе. Вырабляе іх прыватнае прадпрыемства НВТАА «ОКБ ТСП». Яны сабраныя з беларускіх камплектуючых падчас вытворчасці чарговай беларускай мадэрнізацыі ЗРК «Бук».
Графства Арма
Арма́ (Armagh; Ard Mhacha) - гістарычнае графства на паўночным усходзе Ірландыі. Уваходзіць у склад правінцыі Ольстэр на тэрыторыі Паўночнай Ірландыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Арма, найбуйнейшы горад Лурган. Насельніцтва 174 792 чалавек (5-е месца сярод графстваў Паўночнай Ірландыі; дадзеныя 2011 г.).
Геаграфія
Плошча тэрыторыі 1254 км ² (6-е месца).
9M318
Апісанне
9М318 мае заяўленую далёкасць стральбы ад 3 да 70 кіламетраў і можа трапляць у паветраную цэль, якая ляціць на вышыні ад 15 метраў да 25 кіламетраў з хуткасцю да 1350 м/с. Маса ракеты складае 815 кілаграмаў, яна абсталяваная актыўнай галоўкай саманавядзення і можа трапляць у цэль з дакладнасцю да 10 сантыметраў.
Графства Арма
Палітыка
У насельніцтве Армы пераважаюць ірландцы-католікі, таму графства з'яўляецца адной з асноўных апор нацыяналістаў з Ірландскай Рэспубліканскай Арміі. З-за беспарадкаў і шматлікіх выпадкаў гвалту на рэлігійна-палітычнай глебе ў паўднёвай частцы графства, значная частка насельніцтва якога катэгарычна выступае супраць якой-небудзь брытанскай прысутнасці, доўгі час знаходзіўся значны кантынгент брытанскіх вайскоўцаў. Паўднёвая Арма з-за сваіх сувязяў з ІРА атрымала ад брытанскіх СМІ мянушку «бандыцкае графства».
Аршанская канферэнцыя сялян
Аршанская канферэнцыя сялян. Адбылася ў снежні 1906 г. у адной з вёсак Аршанскага павета. Склікана Магілёўскім акружным камітэтам РСДРП сумесна з аршанскімі арганізацыямі РСДРП і эсэраў дзеля згуртавання сялян на антыўрадавай і антыпамешчыцкай платформе напярэдадні выбараў у ІІ Дзяржаўную думу. Канферэнцыя з рэвалюцыйна-дэмакратычных пазіцый ацаніла значэнне Дзяржаўнай думы як орган, які дапаможа народу згуртавацца на далейшую барацьбу, падтрымала план сумесных дзеянняў левых сіл на валасных, павятовых і губернскіх выбарчых сходах. Сведчыла пра свядомыя адносіны перадавога сялянства да палітычнага жыцця.
Чэрнылява
Чэрнылява (Черни́лява) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ліберці Хайд Бэйлі
Ліберці Хайд Бэйлі (Liberty Hyde Bailey, 15 сакавіка 1858 — 25 снежня 1954) — амерыканскі батанік, эрудыт, заснавальнік і першы прэзідэнт Амерыканскага садаводчага таварыства.
Біяграфія
Ліберці Хайд Бэйлі нарадзіўся ў штаце Мічыган 15 сакавіка 1858 года.
У 1903 годзе Бэйлі стаў заснавальнікам і першым прэзідэнтам Амерыканскага садаводчага таварыства. Ён унёс значны ўклад у батаніку, апісаўшы мноства відаў раслін.
Ліберці Хайд Бейлі памёр 25 снежня 1954 года ва ўзросце 96 гадоў.
Брэцца-дзі-Бедэра
Брэцца-дзі-Бедэра (Brezzo di Bedero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 950 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 119 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 21010. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittore il Moro.
Ліберці Хайд Бэйлі
Навуковая дзейнасць
Ліберці Хайд Бэйлі спецыялізаваўся на папарацепадобных і насенных раслінах.
Пашаны
Род раслін Baileya быў названы ў яго гонар.
Вандалін
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Крыўлянскага сельсавета, да 11 мая 2012 года — у склад Якаўчыцкага сельсавета.
Дубішча (Вілейскі раён)
Дубі́шча (, Дубище) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
Сэрэдні Горб
Сэрэдні Горб (Середній Горб) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5579
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога», а таксама ўключаны ў атлас пекулярных галактык.
Аршанская пенькатрапальная мануфактура
Аршанская пенькатрапальная мануфактура — колішняя мануфактура, якая дзейнічала ў 1880—1881 гадах у горадзе Орша. Працавала 75 чалавек, апрацавана 15 000 пудоў (240 тон) пянькі на 16 500 рублёў.
Асіпавіцкі сельсавет (Вілейскі раён)
Асі́павіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Асіпавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 5 ліпеня 1946 года ў складзе Вілейскага раёна. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1804 чалавекі, з іх 93,7 % — беларусы, 5,2 % — рускія.
Канін (паўвостраў)
Ка́нін (Ка́нин ) — паўвостраў на поўначы Еўрапейскай часткі Расіі, паміж Чэшскай губой Баранцава мора і Белым морам. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Ненецкай аўтаномнай акругі. Плошча паўвострава каля 10 500 км². Вышыні да 242 м. Рэльеф паўвострава раўнінны. Складзены з крышталічных сланцаў. Пераважае тундравая расліннасць. На паўночным захадзе паўвострава мыс Канін Нос.
Слабадзякы
Слабадзякы (Слободяки́) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Роберт Кёрл
Роберт Кёрл (Robert Curl,, г. Аліс, , ЗША — , Тэхас, ЗША) — амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1996) сумесна з Х. Крота і Р. Смелі з фармулёўкай «За адкрыццё фулерэнаў».
Вуліца Марата Казея (Мінск)
Вуліца Марата Казея — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар Марата Іванавіча Казея (1929—1944), піянера-партызана ў гады Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза. Адна з двух вуліц колішняй вёскі Вількаўшчына. Апошнія дамы на вуліцы былі знесеныя ў пачатку 2000-х, з часам з'яўлення ахоўнай зоны вакол завода Керамін.
Помнік на месцы бою 1812 года (Астроўна)
Помнік на месцы бою 1812 года — помнік у аграгарадку Астроўна Бешанковіцкага раёна. Помнік знаходзіцца на паўночнай ускраіне паселішча.
Гісторыя
У 1962 годзе з нагоды 150-годдзя бітвы была пастаўлена стэла з мармуровай дошкай, на якой быў выбіты памятны тэкст.
Аляксандр Мікалаевіч Белаконь
Аляксандр Мікалаевіч Белаконь (Александр Николаевич Белоконь; 1928—2006) — расійскі і савецкі, піянер маналітнага домабудавання ў СССР. Народны архітэктар РФ, заслужаны архітэктар РФ, акадэмік МААМ, лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола імя А. Матросава, член-карэспандэнт РААБН.
Біяграфія
Памёр 13 чэрвеня 2006 года ў Маскве.
Смолын (Яварыўскі раён)
Смолын (Смо́лин) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5580
NGC 5580 (іншыя абазначэнні — NGC 5590, UGC 9200, MCG 6-32-6, ZWG 192.6, PGC 51312) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5580, NGC 5590.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аршанская правінцыя
Аршанская правінцыя — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў 1772 — 1777 гг. у Магілёўскай губерні. Цэнтр — г. Орша. Паводле ўказа Сената ад 23 кастрычніка 1772 г.. узначальвалася ваяводам, пры якім дзейнічала правінцыяльная канцылярыя (20 чал.). Прыблізная плошча 954 690 дзесяцін, колькасць падатковага насельніцтва 205 350 чал. (1774). З 1773 г. падзялялася на паветы:
у якія ўваходзілі 89 сёл, 1922 вёскі, 23 мястэчкі, 45 манастыроў. На тэрыторыі Ашмянскай правінцыі размяшчаліся 6 старостваў (самыя вялікія з іх Бабінавіцкае і Цяложскае), найбуйнейшыя ва Усходняй Беларусі магнацкія ўладанні — Дубровенскае, Копыскае, Любавіцкае (цяпер тэрыторыя Расіі) графствы і інш. Правінцыя скасавана ў 1777 г. у адпаведнасці з «Устанаўленнямі для кіравання губерняў Усерасійскай імперыі» (1775 г.).
Вуліца Казінца (Мінск)
Вуліца Казінца — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар Ісая Паўлавіча Казінца (1910—1942), аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза.
Спасылкі
Вуліца Казінца на здымках 2022-23 гг.
Другаснае засаленне
Другаснае засаленне — галоўнае следства арашэння зямель ва ўмовах засушлівага клімату. Яно звязана з уздымам мінералізаваных  да зямной паверхні. , якія змяшчаюць солі, пачынаюць пры гэтым інтэнсіўна выпарацца, у выніку чаго глеба насычаецца залішняй колькасцю соляў.
Вострая  экалагічная праблема  — забруджванне паверхневых і грунтавых вод. Гэта вынік паліву і выкарыстання вады для расслаення глеб.
Большасць рэк, воды якіх выкарыстоўваюцца для арашэння, маюць  0,2 — 0,5 г/л.
Праблемы засалення глебаў і вод пагаршаюцца ужываннем.
Брынцыа
Брынцыа (Brinzio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 840 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 134 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 21030. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічацца святыя апосталы Пётр і Павел.
Іван Пешыч
І́ван Пе́шыч (Ivan Pešić; нар., Рыека, Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя) — харвацкі гандбаліст. Варатар беларускага клуба БГК імя Мяшкова. Чэмпіён Беларусі 2014, 2015 і 2016, уладальнік Кубка Беларусі 2014, 2015 і 2016, сярэбраны прызёр SEHA-лігі 2014 і 2015.
Клубная кар'ера
Выступаў у 2008—2009 гадах за «Веспрэм» (Венгрыя), у 2009—2012 гадах за «Заграб» (Харватыя), у 2012—2013 гадах за «Марыбар» (Славенія). З чэрвеня 2013 года гулец беларускага БГК імя Мяшкова.
Заспорня
Заспо́рня (, Заспорня) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
Салыгы
Салыгы (Соли́ги) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Антрапацэнтрызм
Антрапацэнтры́зм (ад άνθροπος — чалавек і centrum — цэнтр) — погляд, паводле якога чалавек ёсць цэнтр і вышэйшая мэта светабудовы. Цесна звязаны з тэлеалогіяй.
Антрапацэнтрызм у філасофіі
У антычнай філасофіі прынцып антрапацэнтрызму быў сфармуляваны Пратагорам («Мера ўсіх рэчаў — чалавек»), пазней развіты ў этычным рацыяналізме Сакрата. Рысы антрапацэнтрызму назіраюцца ў прадстаўнікоў  — у патрыстыцы, творах Аўгусціна Аўрэлія, Бернара Клервоскага і інш.).
Прынцыпова новы характар антрапацэнтрызм набыў у культуры Адраджэння, калі ўвага мысляра акцэнтавалася на прыгажосці і велічы чалавека, яго высокім прызначэнні.
Элементы антрапацэнтрызму захоўваліся ў класічнай заходняй філасофіі (Клод Гельвецый, Людвіг Феербах), былі ўласцівы філосафам рэлігійнай і ірацыяналісцка-экзістэнцыялісцкай арыентацыі (Габрыэль Марсель, Альбер Камю і інш.).
Ідэі антрапацэнтрызму на Беларусі
На Беларусі ідэі антрапацэнтрызму вядомы з XI ст., калі пачалі распаўсюджваюцца творы патрыстычнай літаратуры. У грамадскай думцы і культуры Беларусі XV—XVII стст. зацвярджаецца гуманістычны антрапацэнтрызм Адраджэння. Беларускія мысляры-гуманісты — Мікола Гусоўскі, Францыск Скарына, Сімяон Полацкі — адстойвалі высокую годнасць чалавека, грамадскае прызначэнне яго дзейнасці, самакаштоўнасць зямнога жыцця.
Салукы
Салукы (Солу́ки) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт
Шматпрофільны навучальна-навуковы цэнтр Рэспублікі Беларусь, які рыхтуе спецыялістаў вышэйшай кваліфікацыі для аграпрамысловага комплекса.
Агульныя звесткі
Універсітэт уяўляе сабой вучэбна-навукова-вытворчы комплекс, які мае 8 факультэтаў, 42 кафедры і іх 42 філіяла, Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў АПК, Навукова-даследчы інстытут механізацыі і электрыфікацыі (НДІМЭСГ БДАТУ), Цэнтр навукова-метадычнай і вучэбнай працы, Цэнтр інавацыйных тэхналогій навучання і кіравання, выдавецка-паліграфічны цэнтр, Рэспубліканскі вучэбна-вытворчы цэнтр практычнага навучання новым тэхналогіям і асваення комплексу машын. Усе яны выдатна абсталяваныя сучаснымі аўдыторыямі, вучэбнымі класамі, лабараторыямі, вытворчымі майстэрнямі, кампутарнай і іншай, неабходнай для адукацыйнага працэсу тэхнікай або яе ўзорамі. Маецца бібліятэка з універсальным фондам — больш за 500 тыс. навучальных выданняў.
Навучанне ва універсітэце ажыццяўляецца па 12 спецыяльнасцях вышэйшай адукацыі першай ступені і па 6 спецыяльнасцях другой ступені вышэйшай адукацыі. Адукацыйны працэс арганізуецца ў 5 вучэбна-лабараторных карпусах у г. Мінску, 3-х вучэбна-лабараторных карпусах у в. Бараўляны і ў Буда-Кашалёўскім філіяле ўніверсітэта; Рэспубліканскім вучэбна-вытворчым цэнтры практычнага навучання новых тэхналогій і асваення комплексаў машын.
Гісторыя
Гісторыя ўніверсітэта цесна звязана з гісторыяй пасляваеннага аднаўлення народнай гаспадаркі краіны, у асаблівасці яго аграрнага сектара. Стварэнне ў 1954 годзе ў Беларусі Інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі (цяпер БДАТУ) было задачай дзяржаўнай важнасці. У пасляваенны час сельскагаспадарчыя прадпрыемствы і МТС практычна не мелі спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй. У 1951 годзе ў сельскай гаспадарцы Беларусі было ўсяго 135 інжынераў-механікаў з вышэйшай адукацыяй, у тым ліку ў МТС — 17 чалавек. Узнікла вострая неабходнасць падрыхтоўкі кваліфікаваных спецыялістаў для патрэб народнай гаспадаркі краіны.
У 1952 годзе беларускія навукоўцы на чале з прафесарам '''М. Я. Мацапурай''' выступілі з ініцыятывай стварэння Інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі ў г. Мінску. Прапанова аб падрыхтоўцы кваліфікаваных спецыялістаў для сельскай гаспадаркі рэспублікі было падтрымана [//ru.wikipedia.org/wiki/Совет_министров_СССР Саветам Міністраў СССР]. 1 кастрычніка 1954 года першыя студэнты ў колькасці 200 чалавек прыступілі да заняткаў па двух спецыяльнасцях: 150 — «механізацыя сельскай гаспадаркі», 50 — «электрыфікацыя сельскай гаспадаркі».
У інстытуце былі сфармаваныя 8 кафедр. Дырэктарам стаў доктар тэхнічных навук Віктар Паўлавіч Суслаў.
У студзені 1955 года быў уведзена ў эксплуатацыю інтэрнат № 1. На двух першых паверхах ажыццяўляўся навучальны працэс, а 3-й і 4-й паверхі былі адведзены для пражывання студэнтаў. У гэтым жа годзе быў створаны факультэт механізацыі сельскай гаспадаркі (дэкан — кандыдат тэхнічных навук, дацэнт А. С. Ларыёнаў). З 1-га верасня 1955 года студэнты III—V курсаў, якія праходзілі навучанне ў Беларускім політэхнічным інстытуце па спецыяльнасці «механізацыя і электрыфікацыя сельскай гаспадаркі», былі пераведзеныя ў Беларускі інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі.
У 1957 годзе інстытут быў перайменаваны ў Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі (БІМСГ). Такая назва захавалася за ім аж да 1992 года. Таксама быў створаны факультэт электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (дэкан — кандыдат тэхнічных навук Б. Д. Дойнікаў);
У 1963 годзе ўпершыню залічаны замежныя студэнты;
У 1965 годзе адкрыты факультэт грамадскіх прафесій;
У 1966 годзе створаны факультэт арганізацыі і тэхналогіі рамонту сельскагаспадарчых машын (дэкан — кандыдат тэхнічных навук Ю. А. Сідарэнка);
У 1968 годзе рэктарам Беларускага інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі прызначаны Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі, кандыдат тэхнічных навук Сяргей Сяргеевіч Сяліцкі (1968—1977);
На пачатак 1970 г. у БІМСГ працавалі 585 чалавек. З 263 навуковых і навукова-педагагічных работнікаў 5 мелі вучоную ступень доктара і 83 — кандыдата навук. На дзённай форме навучаліся 2255 студэнтаў, на завочнай — 1819. Упершыню ў інстытуце пачалі рыхтаваць інжынераў па 5 спецыяльнасцях: «Механізацыя сельскай гаспадаркі», «Механізацыя жывёлагадоўлі», «Прымяненне электраэнергіі ў сельскай гаспадарцы», «Электразабеспячэнне ў сельскай гаспадарцы», «Арганізацыя і тэхналогія рамонту сельскагаспадарчых машын». У кастрычніку 1973 года ўведзены яшчэ дзве спецыяльнасці: «аўтаматызацыя жывёлагадоўлі» і «аўтаматызацыя птушкагадоўлі».
У 1974 годзе на працягу 20 гадоў пабудаваны галоўны корпус, 2 вучэбна-лабараторнага корпусы, 7 інтэрнатаў, вучэбна-рамонтная майстэрня, сталовая на 500 пасадачных месцаў і гараж, здадзены ў эксплуатацыю спартыўны корпус;
У 1977 годзе інстытут узначаліў Заслужаны дзеяч навукі БССР, вучоны ў галіне тэорыі і праектавання дарожных меліярацыйных і сельскагаспадарчых машын, доктар тэхнічных навук, прафесар Валерый Аляксандравіч Скотнікаў (1977—1988);
У 1978 годзе быў адкрыты факультэт аўтаматызацыі сельскагаспадарчай вытворчасці (скасаваны ў 1987 годзе);
1979 год — пачаў працу інжынерна-педагагічны факультэт па спецыяльнасці «Сельская гаспадарка» (дэкан — кандыдат тэхнічных навук А. Р. Бясчастнаў) (скасаваны ў 1987 годзе);
На XXII Алімпіядзе, якая праходзіла ў Маскве ў чэрвені 1980 года, выкладчык БІМСГ штангіст Л. А. Тараненка заваяваў залаты медаль і ўсталяваў шэраг сусветных рэкордаў.
У 1987 годзе — інстытут стаў пераможцам Усесаюзнага сацыялістычнага спаборніцтва, ўручана пераходзячы Чырвоны сцяг ЦК КПСС, [//ru.wikipedia.org/wiki/Совет_министров_СССР Савета Міністраў СССР], [//ru.wikipedia.org/wiki/ВЦСПС УЦСПС] і [//ru.wikipedia.org/wiki/ЦК_ВЛКСМ ЦК ВЛКСМ];
У 1988 годзе Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі ўзначаліў Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь, акадэмік НАН Беларусі, Ганаровы прафесар БДАТУ, доктар тэхнічных навук Леанід Сцяпанавіч Герасімовіч (1988—2003);
У 1992 годзе Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі пераўтвораны ў Беларускі аграрны тэхнічны ўніверсітэт;
У 1994 годзе адкрыты факультэт давузаўскай падрыхтоўкі і прафесійнай арыентацыі моладзі;
У 1996 годзе БАТУ паспяхова прайшоў дзяржаўную атэстацыю, пацвердзіўшы статус універсітэта. У гэтым годзе таксама быў створаны факультэт прадпрымальніцтва і кіравання (дэкан — кандыдат тэхнічных навук, дацэнт Вячаслаў Паўлавіч Сцепанцоў);
У 1997 годзе — у сувязі са змяненнем зместу навучання і падрыхтоўкі спецыялістаў для АПК адбылося перайменаванне шэрагу факультэтаў: механізацыі — у механіка-тэхналагічны (з 1998 г. — аграмеханічны), электрыфікацыі — у аграэнергетычны, гуманітарызацыі — у гуманітарна-экалагічны.
У 2000 годзе адкрыты факультэт «Тэхнічны сэрвіс у АПК» (дэкан — кандыдат тэхнічных навук, прафесар Уладзімір Пятровіч Міклуш);
У канцы 2000 года універсітэт быў перайменаваны ў Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт (БДАТУ);
У 2002 годзе факультэт павышэння кваліфікацыі перайменаваны ў факультэт павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў (пазней ператвораны ў Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў АПК);
У 2003 годзе Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт узначаліў член-карэспандэнт Нацыянальнай Акадэміі Навук Рэспублікі Беларусь, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар Мікалай Уладзіміравіч Казаравец.
У 2004 годзе Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт узнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь у сувязі з 50-годдзем з дня ўтварэння;
У 2007 годзе на Міжнароднай карпарацыі сацыяльнага супрацоўніцтва «Еўрапейская Асацыяцыя Бізнесу» (Оксфард, Вялікабрытанія) Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт удастоены ўзнагароды «Лепшае прадпрыемства Еўропы як інавацыйная, канкурэнтаздольная, перспектыўная, вядучая ўстанова адукацыі Рэспублікі Беларусь»;
У 2008 годзе на 4-й Міжнароднай асамблеі якасці ў Маскве Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны універсітэт узнагароджаны «Залатым сертыфікатам якасці», а таксама правам выкарыстання сімволікі Сусветнай праграмы прасоўвання якасці.
У 2011 годзе адкрыты інжынерна-тэхналагічны факультэт (дэкан — кандыдат тэхнічных навук, дацэнт Андрэй Аляксандравіч Брэнч).
У наступнае дзесяцігоддзе, на шляху да свайго 60-гадовага юбілею БДАТУ, як найбуйнейшая аграрная вну рэспублікі, беражліва захаваў і прымножыў свае багатыя і выдатныя традыцыі. Імклівае ўдасканаленне і павышэнне якасці адукацыі стала магчымым дзякуючы пераемнасці пакаленняў выкладчыкаў, умацаванню матэрыяльна-тэхнічнай і інфармацыйнай базы ўніверсітэта, пашырэнню яго міжнародных сувязяў.
Гэты перыяд можна назваць гістарычным з пункту гледжання актыўнага развіцця матэрыяльна-тэхнічнай базы, удасканалення ўсіх бакоў адукацыйнага працэсу, павелічэння кантынгенту студэнтаў і штатаў работнікаў, росту аўтарытэту і фарміраванню пазітыўнага іміджу ўніверсітэта, прызнання яго дасягненняў.
Перад калектывам вну была пастаўлена стратэгічная мэта — прывядзенне ў адпаведнасць са сусветнымі аналагамі ўніверсітэцкага гарадка, навучальных карпусоў, аўдыторый і лабараторый, вытворча-матэрыяльнай базы, аб’ектаў сацыяльнай інфраструктуры.
28 лютага 2013 года доктар тэхнічных навук, прафесар, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь Іван Мікалаевіч Шыла прызначаны на пасаду рэктара Ўстановы адукацыі «Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны універсітэт».
Вучэбная праца
Навучанне студэнтаў на дзённай форме атрымання вышэйшай адукацыі ажыццяўляецца на 5 факультэтах універсітэта (аграмеханічны, аграэнергетычны, інжынерна-тэхналагічны, «Тэхнічны сэрвіс у АПК», факультэт прадпрымальніцтва і кіравання) па 18 спецыяльнасцях, на завочнай — на 3-х факультэтах (механізацыі, электрыфікацыі, прадпрымальніцтва і кіравання); у філіяле БДАТУ — Буда-Кашалеўскім дзяржаўным аграрна-тэхнічным каледжы — па 8 спецыяльнасцях. Навучанне па адукацыйных праграмах са скарочаным тэрмінам навучання вядзецца на дзённай і завочнай формах па 5 спецыяльнасцях.
Практычнае навучанне студэнтаў з’яўляецца складовай часткай адукацыйнага працэсу. Яго задачай з’яўляецца падрыхтоўка спецыяліста па абранай спецыяльнасці з паглыбленым замацаваннем тэарэтычных ведаў, прафесійных і творчых, выканальніцкіх навыкаў на кожным этапе навучання.
Вучэбная практыка
Вучэбныя практыкі праводзяцца па наступных відах: тэхналагічныя асновы раслінаводства; тэхналагічныя асновы жывёлагадоўлі; тэхналогія матэрыялаў; кіраванне і падрыхтоўка да працы трактароў і AIT; халадзільным абсталяванні; электраслясарная; азнаямленчая.
Студэнты праходзяць вучэбную практыку на 7 кафедрах: «Вытворчае навучанне», «Практычная падрыхтоўка студэнтаў», «Тэхналогія металаў», «Асновы навуковых даследаванняў і праектавання», «Асновы аграноміі», «Тэхналогія і механізацыя жывёлагадоўлі», «Эканамічная інфарматыка», а таксама ў Рэспубліканскім вучэбна-вытворчым цэнтры практычнага навучання новых тэхналогій і асваення комплексаў машын.
Падчас практык для студэнтаў арганізуюцца выязныя заняткі ў НВЦ НАН Беларусі па земляробству, жывёлагадоўлі і механізацыі, сельскагаспадарчыя арганізацыі, на перапрацоўчыя і іншыя прадпрыемствы АПК; яны таксама наведваюць выставачныя цэнтры.
Міжнароднае супрацоўніцтва
Беларускі дзяржаўны аграрны тэхнічны ўніверсітэт супрацоўнічае больш чым з 60 універсітэтамі і арганізацыямі СНД, краін Еўрасаюза, Кітайскай Народнай Рэспублікі і іншых краін.
У БДАТУ навучаюцца грамадзяне дзяржаў СНД, Кітая, Літвы, Азербайджана, Нігерыі і іншых дзяржаў. Па заканчэнні вучобы яны атрымліваюць дыплом адпаведнага ўзору.
Для замежных грамадзян арганізавана навучанне на падрыхтоўчых курсах і курсах рускай мовы, на асноўных факультэтах (тэрмін навучання 4,5 гады), у магістратуры, аспірантуры і навучанне ў форме стажыровак. Усім замежным грамадзянам прадастаўляецца інтэрнат.
Навукова-даследчая праца
Навуковую, навукова-тэхнічную і інавацыйную дзейнасць у універсітэце ажыццяўляюць Навукова-даследчы інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі (НДІМЭСГ), 42 кафедры, больш за 20 філіялаў кафедраў і сумесных навукова-даследчых лабараторый (НДЛ) на вытворчасці і ў НДІ, Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў АПК, Рэспубліканскі вучэбна-вытворчы цэнтр у в. Бараўляны, тэхналагічны навукова-вытворчы цэнтр «Тэхналагічныя метады павышэння працаздольнасці дэталяў працоўных органаў сельскагаспадарчай тэхнікі», 14 гасразліковых і 4 студэнцкія навукова-даследчыя лабараторыі.
Функцыянуюць больш за 20 навуковых школ па прыярытэтных навуковых напрамках.
БДАТУ з’яўляецца членам Навукова-адукацыйнага кансорцыума вышэйшых навучальных устаноў і НДІ Рэспублікі Беларусь і Рэспублікі Казахстан.
Спецыяльнасці
Аграмеханічны факультэт Аграэнергетычны факультэт Тэхнічны сэрвіс у АПК (у аграпрамысловым комплексе) Інжынерна-тэхналагічны факультэт Факультэт прадпрымальніцтва і кіравання
Масюкоўшчына (могілкі)
Могілкі Масюкоўшчына — адны з абмежавана-дзеючых могілак Мінска. Заснаваны ў 1885 г. Плошча: 2,5 га. Знаходжанне: Фрунзенскі раён Мінска, паміж вул. Масюкоўшчына і чыгуначнай лініяй Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж прыпыначнымі пунктамі Лебядзіны і Масюкоўшчына. Паводле звестак СМІ перапоўнены, але не маюць санітарных праблем. Пахавана больш за 2 тыс. чал. Пытанні аб магчымасці пахавання на гэтых могілках вырашае адміністрацыя Кальвайскіх могілак.
Недалёк ад могілак падчас Вялікай Айчыннай вайны знаходзіўся канцлагер для савецкіх ваеннапалонных, але ахвяры гэтага лагера былі пахаваны ў іншым месцы.
Ганна (Люблінскае ваяводства)
Га́нна (Hanna) — вёска ў Польшчы, на рацэ Ганцы, за 19 км на поўнач ад Уладавы і за 83 км на паўночны ўсход ад Любліна. Уваходзіць у склад Уладаўскага павета Люблінскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Ганна.
Назва
Паводле мясцовага падання, сваю назву вёска атрымала ад імя каралевы і вялікай княгіні Ганны, якая тут спынялася ў час падарожжа на Русь.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Ганну датуецца 1546 годам, калі Багдан Багавіцін надаў ёй магдэбургскае права. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў мястэчка ўвайшло ў Берасцейскі павет Берасцейскага ваяводства.
У XVII стагоддзе Ганна ўвайшла ў склад Нясвіжскай ардынацыі князёў Радзівілаў. У 1739 годзе тут была пабудавана царква, фундаваная ў 1750 годзе Геранімам Фларыянам Радзівілам.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Ганна апынулася ў складзе Расійскай імперыі, ва Уладаўскім павеце Сядлецкай губерні. Гэта адарвала мястэчка ад губерняў з пераважна беларускім насельніцтвам. 20 сакавіка 1821 года расійскія ўлады панізілі афіцыйны статус мястэчка да вёскі. На 1827 год тут было 73 будынкі.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Ганну занялі нямецкія войскі.