cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Scoparia ancipitella
Арэал
Распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Паўночнай Еўропе, еўрапейскай часткі Расіі, Паўднёвай Сібіры, Амурскай вобласці і Прыморскім краі.
Франсуа Віет
Франсуа Віет (François Viète, seigneur de la Bigotière; 1540 — 13 лютага 1603) — французскі матэматык, заснавальнік сімвалічнай алгебры. Па адукацыі і асноўнай прафесіі — юрыст.
Літаратура
''А. А. Гусак, Г. М. Гусак, А. А. Брычыкава'' Даведнік па вышэйшай матэматыцы. — Мн.: ТетраСистемс, 2007. — С. 543.
Вядомыя асобы Мсціслава
Вядомыя ўраджэнцы Мсціслава:
Асаед звычайны
Асае́д звычайны, пчалаед (Pernis apivorus) — драпежная птушка з сямейства ястрабіных. Адзіны прадстаўнік роду звычайных асаедаў (Pernis), які распаўсюджаны ў Еўропе.
Апісанне
Даўжыня цела звычайнага асаеда — ад 55 да 60 сантыметраў, размах крылаў дасягае 150 см, важыць дарослая птушка звычайна ад 500 да 1000 грам.
Апярэнне спіны шэра-бурае, брушка белае з шаравата-жоўтым адценнем у самцоў і бурае з цёмнымі плямкамі або стракацінамі ў самак. На хвасце 3 шырокія белыя паласы.
Распаўсюджанне
Пашыраны ў Еўразіі. Арэал цягнецца ад Партугаліі праз Еўропу да Каўказа і Сярэдняй Азіі. На тэрыторыі Беларусі нешматлікі пералётны від. Зімуе асаед звычайны ў Афрыцы на поўдзень ад Сахары.
Аддае перавагу не вельмі высокім самкнутым лісцевым альбо мяшаным дрэвастоям; радзей — хваёвым барам. Часцей селіцца паблізу сухіх адкрытых тэрыторый, а таксама ў ландшафце з невялікімі лясамі, лугамі, балотамі.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца насякомымі (восы, мухі, жукі і інш.).
Прылятае ў красавіку—маі. Гнёзды звычайна на высокіх лісцевых або хваёвых дрэвах каля лясных ускрайкаў, у сярэдзіне кроны, паблізу ствала ў развілцы, на вышыні 10—20 м над зямлёй. У выглядзе плоскага кола. Аснова з галін рознага памеру, высцілка з кары, шэрсці, сухой травы і лішайнікаў. На краі гнязда, звычайна зверху, свежыя галінкі з лісцем (звычайна бяроз і асін, але таксама і хваёвых дрэў). Новае гняздо можа выглядаць як зялёная купіна дыяметрам 59—65 см. Займае таксама гнёзды іншых вялікіх птушак, якія потым высцілае.
Нясе 2—3 яйцы, уздутыя альбо амаль эліптычныя, жоўтыя з мазкамі карычнева-ржавага або арэхавага колеру; акрамя таго, на iх мноства цёмных плям. Памеры: 49,5 х 40,5 мм.
Aphananthe
Aphananthe — невялікі род вечназялёных дрэў сямейства.
Назва
Родавая назва Aphananthe азначае нязначная кветка.
Батанічнае апісанне
Лісце на сцябле чарговае і зубчастае. Кветкі аднаполыя, плод — касцянка.
Джым Ён Кім
Джым Ёнг Кім (Jim Yong Kim; нар. 8 снежня 1959, Сеул, Рэспубліка Карэя) — амерыканскі ўрач карэйскага паходжання, 17-ы прэзідэнт Дартмуцкага каледжа (з 2 сакавіка 2009 года да 2012 года). Стаў першым амерыканцам азіяцкага паходжання, які ўзначаліў універсітэт, што ўваходзіць у Лігу Плюшчу. Адзін з заснавальнікаў і выканаўчы дырэктар няўрадавай арганізацыі Партнёры па здароўі. 12-ы прэзідэнт Сусветнага банка з 30 чэрвеня 2012 год. Пакінуў пасаду ў 2019 годзе.
Эрнст Шродэр
Эрнст Шродэр (ням.: Ernst Schröder, 25 лістапада 1841, Мангейм - 16 чэрвеня 1902, Карлсруэ) — нямецкі матэматык і логік.
Троіцкі раён (Луганская вобласць)
Троіцкі раён (Троїцький район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Луганскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Троіцкэ (Троїцьке).
Утвораны ў 1926 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 20 432 чалавекі, плошча — 1600 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 57 вёсак.
IC 3282
IC 3282 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пункт (паліграфія)
Пункт, тыпаграфскі пункт — адзінка вымярэння даўжыні ў паліграфіі.
Выкарыстоўваецца для вымярэння кегля шрыфту, наборных лінеек, памераў прагальнага матэрыялу і іншых элементаў друку. У большасці краін Еўропы і былога СССР 1 пункт роўны 0,3759 мм. Уведзены ў 1737 годзе ў Францыі як 1/72 французскай цалі.
У Вялікабрытаніі, ЗША і іншых краінах адзін пункт роўны 0,3515 мм (1/72 англійскай цалі).
Выкарыстоўваюцца таксама кратныя адзінкі: твіп (1/20 пункта), цыцэра (12 пунктаў), квадрат (48 пунктаў).
Аляксандр Аляксандравіч Зянькоў
Аляксандр Аляксандравіч Зянькоў (нар., Віцебск) — беларускі навуковец, урач і палітык. Кандыдат медыцынскіх навук.
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны ордэна Дружбы народаў медыцынскі ўніверсітэт, урач-лячэбнік.
Працаваў старшым лабарантам, асістэнтам кафедры шпітальнай хірургіі Віцебскага дзяржаўнага ордэна Дружбы народаў медыцынскага ўніверсітэта, загадчыкам аддзялення таракальнай і сасудзістай хірургіі ўстановы аховы здароўя «Віцебская абласная клінічная бальніца». Загадчык кардыяхірургічнага аддзялення ўстановы аховы здароўя «Віцебская абласная клінічная бальніца».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Аўтар 57 навуковых прац, у тым ліку адной манаграфіі і чатырох рацыяналізатарскіх прапаноў.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
108-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння
108-ы асо́бны полк матэрыя́льнага забеспячэ́ння — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — горад Навагрудак.
Гісторыя
Вайсковая часць 14103 была сфарміравана 2 кастрычніка 1985 года. У адпаведнасці з патрабаваннямі дырэктывы Міністэрства абароны СССР і ў мэтах выканання дырэктыў камандуючага войскамі Чырванасцяжнай Беларускай ваеннай акругі і камандуючага 28-й агульнавайсковай арміяй на фондах 69-га асобнага аўтамабільнага батальёна падвозу гаручага быў сфармаваны кадр упраўлення 108-й брыгады матэрыяльнага забеспячэння. А неўзабаве ў адпаведнасці з дырэктывамі Міністэрства абароны СССР і камандуючага войскамі ЧБВА кадр упраўлення брыгады быў перайменаваны ва ўпраўленне 108 брмз.
1 кастрычніка 1993 года брыгада была перафарміравана ў 108-ы асобны полк матэрыяльнага забеспячэння.
Асноўная задача 108 апмз — падвоз матэрыяльных сродкаў для забеспячэння баявой падрыхтоўкі і штодзённай дзейнасці злучэнняў і воінскіх часцей Заходняга аператыўнага камандавання.
Мінскае рэальнае вучылішча
Мінскае рэальнае вучылішча — сярэдняя навучальная ўстанова, якая працавала ў Мінску і знаходзілася на рагу Захар’еўскай і Паліцэйскай (цяпер скрыжаванне праспекта Незалежнасці і вуліцы Янкі Купалы.
Гісторыя
Мінскае рэальнае вучылішча было ўрачыста адкрыта 1 ліпеня 1880 года. Праз дзесяць гадоў яго гадаванцамі было 113 юных гараджан, а да 1913-га іх колькасць вырасла да 268 чалавек.
Вучылішча мела некалькі кабінетаў — натуральна-гістарычны, механічны, фізічны, малявальны і іншыя. Тут жа працавалі бібліятэка і лабараторыя. Вялікая ўвага надавалася ў навучальнай установе і фізічнай падрыхтоўцы. У пачатку XX стагодзьдзя, адмыслова для заняткаў гімнастыкай быў узведзены яшчэ адзін корпус. Навучанне не абмяжоўвалася рамкамі «сухой» тэорыі: для маладых людзей іх настаўнікі праводзілі экскурсіі на мінскія прадпрыемствы. Для многіх выпускнікоў вучылішча яно было стартавай пляцоўкай для іх сур’ёзнай кар’еры. Яны працягвалі сваю адукацыю ў Маскоўскім, Пецярбургскім,, а таксама Рыжскім політэхнічным інстытутах.
Пасля рэвалюцыі 1917 года вучылішча спыніла сваё існаванне. У канцы 1920-х гадоў тут, па адрасе Савецкая, 107, працаваў Мінскі дзяржаўны беларускі педагагічны тэхнікум імя Усевалада Ігнатоўскага, ў другой палове 1940-х гадоў — сярэдняя школа № 42.
У Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі захоўваюцца дакументы, звязаныя з існаваннем Мінскага рэальнага вучылішча.
Будынак
Будынак для вучылішча быў спраектаваны мінскім губернскім архітэктарам Канстанцінам Увядзенскім.
Ваенныя бамбёжкі 1941 года пашкадавалі будынак былога рэальнага. На фотаздымках канца 40-х яно захавана яшчэ цэлым. А 1950 (год 70-годдзя вучылішча), відаць, стаў для яго фатальным. На здымку, зробленым у гэты час, грузавікі вязуць у нябыт матэрыяльныя «часцінкі» яго гісторыі. У нашы дні на месцы навучальнай установы — праезная частка праспекта Незалежнасці (з боку невялікага гастранома на рагу з вуліцай Янкі Купалы).
Віленскае ваяводства
Віленскае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, якая існавала з 1413 па 1795 гады. Цэнтр — горад Вільня.
Утворана паводле Гарадзельскага прывілея на аснове былога Віленскага княства. У Віленскае ваяводства ўвайшла большая частка заходніх, цэнтральных і ўсходніх земляў Беларусі (воласці і буйныя маёнткі з цэнтрамі Ашмяны, Бабруйск, Барысаў, Браслаў, Быхаў, Глуск, Крычаў, Ліда, Магілёў, Мінск, Нясвіж, Прапойск, Рэчыца, Свіслач на Бярэзіне, Узда, Чачэрск, Шацк і інш.), тэрыторыя паўночна-ўсходніх літоўскіх земляў (воласці і буйныя маёнткі з цэнтрамі Вількамір, Уцяна, Біржы, Кернаў, Свянцяны).
Віленскаму ваяводу ў вайсковых адносінах падпарадкоўваліся намеснік новагародскі (навагрудскі), а таксама Слуцкае, Клецкае (да 1521) і Мсціслаўскае (да 1529) княствы, якія фармальна ўваходзілі ў Віленскае ваяводства (фактычна былі аўтаномныя).
У ваяводства ўваходзілі наступныя паветы:
ФК Бернлі
«Бернлі» (Burnley Football Club) — прафесійны англійскі футбольны клуб з аднайменнага горада Бернлі, Ланкашыр. Клуб з’яўляецца адным з заснавальнікаў Футбольнай лігі. У дэбютным сезоне каманда заняла 9 месца сярод 12 удзельнікаў. З 1983 года базуецца на стадыёне «Тэф Мур». Мянушка «бардовыя» зачапілася за клубам дзякуючы дамінуючаму колеру хатніх кашуляў каманды. Бардовы колер і сіні былі прыняты ў 1910 годзе ў гонар дамінуючага клуба англійскага футбола таго часу клуба «Астан Віла». Лічылася, што гэтыя колеры здольныя падняць маральныя сілы каманды і натхніць «Бернлі» на новыя поспехі. «Бернлі» двойчы быў чэмпіёнам Англіі ў 1921 і 1960 гадах і аднойчы стаў уладальнікам Кубка Англіі ў 1914 годзе. У 1961 годзе клуб здолеў дайсці да чвэрцьфіналу Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў.
У пачатку сваёй гісторыі «Бернлі» быў адным з лідараў англійскага футбола, стала выступаючы ў вышэйшым дывізіёне, аднак з 1976 па 2009 гады каманда вагалася па ніжэйшых лігах. У 1987 годзе клуб, нават, здолеў пазбегнуць вылету ў Канферэнцыю. У 2009 годзе «Бернлі» здолеў вярнуцца ў вышэйшы дывізіён, аднак у першым жа сезоне вылецеў з яго. Сезон 2014/15 клуб зноў пачаў у Прэм’ер-лізе, заняўшы другі радок у Чэмпіёншыпе пасля «Лестэр Сіці». Па выніках сезона «Бернлі» ізноў апусціўся ў Чэмпіёншып, аднак на наступны год выйграў яго і ў 2016—2022 гадах гуляў у Прэм’ер-лізе.
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
Андрус Пулокас
Андрус Пулокас (Andrius Pulokas; нар., Укмярге) — літоўскі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Літоўскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь.
Біяграфія
Скончыў Вільнюскі ўніверсітэт (эканамічны факультэт) ў 1994 годзе і ў 1995 годзе Вільнюскі ўніверсітэт, Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук. У 1995—2000 гадах працаваў кансультантам па пытаннях міжнародных адносін Канцылярыі Урада Літоўскай Рэспублікі. У 2000—2001 гадах — першы сакратар Аддзела эканамічнага аналізу Дэпартамента эканомікі Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі. 2001—2004 гадах — першы сакратар Пасольства Літоўскай Рэспублікі ў Федэратыўнай Рэспубліцы Германія, кіраўнік Бонскага аддзела. У 2004—2005 гадах — саветнік, загадчык Аддзела эканамічнага аналізу і развіцця экспарту Дэпартамента эканомікі Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі. У 2005—2006 гадах — загадчык Аддзела агульных эканамічных спраў Дэпартамента падтрымкі экспарту і інвестыцый Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі, в.а. дырэктара Дэпартамента падтрымкі экспарту і інвестыцый. У 2006—2007 гадах — дырэктар Дэпартамента падтрымкі экспарту і інвестыцый Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі. У 2007—2011 гадах — Паўнамоцны Міністр Пасольства Літоўскай Рэспублікі ў Расійскай Федэрацыі. У 2011—2012 гадах — Часовы Павераны ў справах Літоўскай Рэспублікі ў Расійскай Федэрацыі. У 2012—2016 гадах — дырэктар Консульскага дэпартамента Міністэрства замежных спраў Літоўскай Рэспублікі.
З 8 жніўня 2016 года — Надзвычайны і паўнамоцны Пасол Літоўскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь.
Аляскіт
Аляскіт (ад назвы паўвострава Аляска, дзе ўпершыню знойдзены) — інтрузіўная субшчолачная горная парода; граніт, у якім менш за 5 % цемнаколерных мінералаў.
Склад
Складаецца з каліевага палявога шпату (каля 65 %) і кварцу (каля 35 %). Структура крыштальна-зярністая, радзей парфірападобная. Колер мяса-чырвоны, ружовы, белы, светла-шэры. Магматычнага, іншы раз метасаматычнага паходжання. Утварае буйныя масівы.
Здабыча і выкарыстанне
Здабываецца галоўным чынам у Канадзе і Японіі. Радовішчы распрацоўваюцца адкрытым спосабам. Выкарыстоўваецца ў вытворчасці шкла, тонкай керамікі, як будаўнічы друз і абліцовачны камень.
IC 3283
IC 3283 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Паршына
Па́ршына (, Паршино) — аграгарадок у Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Паршынскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 км на паўднёвы ўсход ад горада Горкі, за 92 км ад Магілёва на аўтамабільнай дарозе, каля левага берага ракі Крывая. На тэрыторыі аграгарадка сажалка.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 350 чалавек у 97 дварах.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў верасні 1943 года гітлераўцамі было спалена 97 дамоў, забіта 2 чалавекі.
У 1924—1954 гадах і з 1966 года па наш час — цэнтр Паршынскага сельсавета. З 16 ліпеня 1954 года да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Будскага сельсавета.
Турбіна (значэнні)
Турбіна:
Мелікука
Мелікука (Melicuccà) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Калабрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рэджа-Калабрыя.
Насельніцтва складае 1028 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 89020. Тэлефонны код — 0966.
Banco do Brasil
Banco do Brasil S.A. — найбуйнейшы банк Бразіліі. Банк з’яўляецца змяшанай кампаніяй, у якой 68,7 % акцый належыць федэральнаму ўраду Бразіліі. Акцыі банка абарачаюцца на Фондавай біржы Сан-Паўлу. Штаб-кватэра размешчана ў горадзе Бразілія.
Сыхіўскі раён (Львоў)
Сыхіўскі раён (Сихівський район) — раён горада Львова, які ахоплівае паўднёва-ўсходнюю частку горада: мясцовасці Боднарыўка, Казэльныкы, Новы Львоў, Пірагіўка, Пэрсэнкіўка, Сыхіў, часткова Пасікы і Снопкіў.
Назва раёна
Назва раёна паходзіць ад назвы буйнейшага жылога масіва Львова - Сыхіў, які з'яўляецца асновай гэтага адміністрацыйнага раёна Львова. Апошні, у сваю чаргу, атрымаў яе ад вёскі Сыхіў, якая ўвайшла ў склад Львова ў 1950-х гг., пасля чаго на яе месцы пазней быў пабудаваны гэты жылы масіў. Сама вёска згадваецца яшчэ ў XV ст. У геаграфічнай энцыклапедыі канца XIX ст. першапачатковая назва пісалася на польскай мове як Сехув.
Насельніцтва
Асновай раёна яз'яўляецца самы вялікі ў горадзе жылы масіў, таму не дзіўна, што менавіта гэты раён мае больш у горадзе насельніцтва сярод іншых раёнаў. Больш за тое, калі ў іншых раёнах і па горадзе ў цэлым дэмографы фіксуюць паступовае скарачэнне насельніцтва, то ў Сыхіўскім раёне фіксуецца прырост насельніцтва. Так, калі ў 2010 г. ў раёне жыло трошкі больш за 150 тыс. жыхароў, то да 2020 г. у сувязі з актыўным жыллёвым будаўніцтвам насельніцтва раёна, па розных разліках, можа нават падвоіцца. Для параўнання - насельніцтва самага маленькага абласнога цэнтра Украіны Ужгарада складае каля 117 тыс. жыхароў.
Афіцыйна ж падчас апошняга на дадзены момант перапісу насельніцтва ва Украіне ў 2001 г. у Сыхіўскім раёне пражывала 145 932 чалавека, 90 % якіх вызнавалі сябе ўкраінцамі і адзначалі ўкраінскую мову ў якасці роднай. Але, відавочна, за мінулыя гады колькасць насельніцтва раёна значна змянілася ў бок росту.
Гісторыя
Сыхіўскі раён Львова з'яўляецца самым маладым у горадзе, засваенне большай частцы тэрыторый, якія ўваходзяць у яго склад, пачалося толькі ў апошняй чвэрці ХХ ст. і не скончылася да гэтага часу. Першыя згадкі аб паселішчы тут датуюцца яшчэ XIV ст. У 1865 г. паблізу вёскі Сыхіў прайшла чыгуначная лінія Львоў - Чарнаўцы, на якой была адкрыта станцыя Сыхіў.
У пачатку ХХ ст. у гэтай частцы Львова быў фальварак, у 1881 г. названы ў гонар яго ўладальніка - Мікалая Красуцкага Красучынам - з часам гэтая частка горада атрымала назву Новы Львоў. Ад горада гэтыя землі меў аддзяляць парк "Жалезная вада" (укр. Залізна вода), закладзены ў 1905 г. на схілах паміж Красучынам і Сафіеўкай. Пастановай Львоўскага аблвыканкама ад 13 чэрвеня 1952 г. вёска Сыхіў была ўключана ў межы Львова.
У выніку сацыяльнай індустрыялізацыі 1980-х г. былую вёску ў значнай меры разбурылі. На разбуранай частцы вёскі збудавалі жылы масіў, які атрымаў назву Сыхіўскі. Іншая ж частка сёняшняга Сыхіўскага мікрараёна (не блытаць з Сыхіўскім раёнам горада) збудавана на тэрыторыі былой вёскі Казэльныкі, якая ў 1980-х гг. таксама ў значнай меры была разбурана і часткі зямельных угоддзяў вёскі Зубра Пустамыціўскага раёна Львоўскай вобл., якія былі ўключаныя ў межы Львова. Зрэшты, развіццю Сыхава папярэднічала ўключэнне ў склад Львова і развіццё іншых тэрыторый, якія пасля ўвайшлі ў сучасны Сыхіўскі раён Львова. У прыватнасці, у 1955 г. у склад Львова ўвайшла ідругая чатка тэрыторыі вёскі Казэльныкі а таксама паўднёвая частка Боднарыўкі, якая тады належала не гораду, а вобласці. У 1980 г. на паўднёвай ускраіне горада быў пабудаваны Львоўскі аўтавакзал. За ім пабудавалі з цягам часу Львоўскі іпадром.
Моймір I
Моймір I — першы вядомы з крыніц князь вялікамараўскі (830—846). Спрабаваў аб’яднаць шматлікія славянскія плямёны Сярэдняга Падунаўя. У час уладарства Мойміра I паскорылася развіццё феадальных адносін, пачалося пранікненне хрысціянства. Моймір I праводзіў актыўную знешнюю палітыку. Каля 833 далучыў да Вялікамараўскай дзяржавы Нітранскае княства. У 846 германскі кароль Людовік Нямецкі сагнаў Мойміра I са стальца.
Шлях да ўлады
Упершыню назва Маравія згадваецца ў заходніх крыніцах у 822 годзе, калі паслы мараванаў, сярод іншых паслоў славян, прыбылі да двара імператара Франкскай дзяржавы Людовіка I Набожнага, аднак ці быў ужо тады Моймір I князем, дакладна не вядома. Князем Моймір названы ў летапісах у 830 годзе.
Эрхард Шміт
Эрхард Шміт (14 студзеня 1876 — 6 снежня 1959) — нямецкі матэматык, з 1917 года прафесар Берлінскага ўніверсітэта. У 1946—1958 гг. першы дырэктар Інстытута матэматыкі АН ГДР.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя працы па тэорыі функцый, інтэгральных ураўненнях, функцыянальнаму аналізу. Вызначыў і вывучыў геаметрычна Гільбертаву прастору ў поўнай аналогіі з геаметрыяй Еўкліда. Займаўся квадратычнымі формамі. Вядомы аператар Гільберта-Шміта.
Літаратура
''А. А. Гусак, Г. М. Гусак, А. А. Брычыкава'' Даведнік па вышэйшай матэматыцы — Мн.: «ТетраСистемс», 2007. — С. 552.
Моймір I
Князяванне
Моймір вызнаў над сабой сюзерэнітэт (намінальнае вяршынства) франкскіх імператараў, але захаваўшы поўную палітычную аўтаномію.
У 833 годзе зарганізаваў выправу на Нітранскае княства на тэрыторыі сучаснай заходняй часткі Славакіі. Выгнаўшы тамтэйшага князя Прыбіну, Моймір злучыў мараўскія і нітранскія землі ў адзіную дзяржаву, якая пазней ператварылася ў каралеўства Вялікамаравія. Прыбіна, схаваўшыся ў франкаў, атрымаў у валоданне Блатэнскае княства.
Скарыстаўшыся раздраем у Каралінгскай імперыі, Моймір I на пачатку 840-х гадоў паспрабаваў скінуць франкскае ярмо. У адказ кароль Усходне-франкскага каралеўства Людовік II уварваўся ў Маравію ў жніўні 846 года, скінуў Мойміра і паставіў новым князем яго пляменніка Расціслава. Звесткі пра далейшы лёс Мойміра I адсутнічаюць: магчыма, ён загінуў або ўцёк падчас уварвання.
У гэтым жа года Вялікамаравія таксама была ўспадкавана яго пляменнікам.
Турбін
Турбін — прозвішча.
Генеральныя Штаты Нідэрландаў
Генеральныя Штаты Нідэрландаў (Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden, якія мянуюцца таксама Парламент, Het Parlement) — вышэйшы заканадаўчы орган Нідэрландаў.
Прылада
Генеральныя Штаты складаюцца з Першай Палаты (вядомай таксама як Сенат) і Другой Палаты (Палата Прадстаўнікоў). Сенат абіраецца шляхам непрамых выбараў рэгіянальнымі заканадаўчымі органамі, Другая Палата фарміруецца шляхам прамых усенародных выбараў.
Генеральныя Штаты засядаюць у будынку Біненхоф («Унутраны двор») у Гаазе. Першая Палата збіраецца толькі адзін дзень у тыдзень і зацвярджае законапраекты, прынятыя Другой Палатай. На падставе складу Другой Палаты фарміруецца Урад Нідэрландаў.
У рыцарскай зале (Рыдэрзал) Біненхофа адбываюцца ўрачыстыя сумесныя паседжанні палат, па выпадку адкрыцця сесіі з удзелам манарха (Прынцаў дзень, кожны год у трэці аўторак верасня), у сувязі з зацвярджэннем шлюбу члена каралеўскай сям'і або са смерцю манарха. Сумеснае паседжанне палат мае права таксама дзейнічаць як паўнамоцны орган у выпадку вакантнага прастола, адсутнасці спадчынніка і няздольнасці рэгента выконваць абавязкі - яно можа абіраць у такім выпадку новага манарха.
Гісторыя
Першапачаткова вышэйшая саслоўна-прадстаўніцкая ўстанова нідэрландскіх правінцый (якія ўключалі таксама тэрыторыю сучаснай Бельгіі). Генеральныя Штаты складаліся з дэпутатаў духавенства, дваранства і верхавіны гараджан. Упершыню былі скліканы ў 1463, пасля аб’яднання Нідэрландаў бургундскімі герцагамі. Першае паседжанне адбылося 9 студзеня 1464 г. у Бругэ. Генеральныя Штаты мелі права ваціравання падаткаў, асабліва шырокія паўнамоцтвы даў «Вялікі прывілей» 1477. У перыяд Нідэрландскай рэвалюцыі XVI стагоддзя сталі цэнтрам апазіцыі іспанскаму рэжыму, а з аддзяленнем Паўночных Нідэрландаў — вышэйшым пастаянна дзеючым заканадаўчым органам Рэспублікі Злучаных Правінцый. У Генеральных Штатах кожная правінцыя мела адзін голас, але частка тэрыторыі рэспублікі — так званыя Генеральныя землі — не адносілася да правінцый, кіравалася непасрэдна з цэнтра і не мелі голасу ў парламенце.
Генеральныя штаты праіснавалі да Батаўскай рэвалюцыі 1795 года і былі адноўлены ў 1815 годзе ў Злучаным Каралеўстве Нідэрландаў.
У гонар Генеральных штатаў атрымаў назву Статэн-Айленд у Нью-Ёрку (былая нідэрландская калонія Новы Амстэрдам).
ФК Бругэ
«Бругэ» (Club Brugge Koninklijke Voetbalvereniging) — бельгійскі футбольны клуб з горада Бругэ.
Гісторыя
Заснаваны 13 лістапада 1891 года.
Трыа
Трыа (trio, tria) — музычны ансамбль з трох музыкантаў-выканаўцаў, вакалістаў альбо інструменталістаў. У джазавай музыцы тыповы склад трыа ўключае фартэпіяна (радзей гітару), кантрабас і секцыю ўдарных. У рок-музыцы трыа, як правіла, уключае гітару, бас-гітару і секцыю ўдарных, пры гэтым адзін з музыкантаў ці ўсё музыкі таксама спяваюць. Магчымыя і іншыя склады трыа, як то гурт «Emerson, Lake & Palmer» замест гітары выкарыстаў клавішныя. Тэрмінам трыа называюць таксама музычны твор для трох інструментаў альбо пеўчых галасоў.
Маркелаў
Маркелаў — прозвішча.
Сэрца пальцамі
Сэрца пальцамі — жэст, у якім чалавек паказвае сімвал сэрца пры дапамозе вялікага і ўказальнага пальцаў. Выкарыстоўваецца ў некаторых краінах Азіі для выражэння любові.
Папулярнасць
Найбольшую папулярнасць жэст атрымаў у 2010-я гады ў Паўднёвай Карэі. Галоўнымі прычынамі з’яўляюцца развіццё сацыяльных сетак і відэахостынгу. Многія карэйцы лічаць, што заснавальнікам з’яўляецца Нам Ухён, які пачынаючы з 2011 года ствараў і распаўсюджваў прадукцыю з сімволікай сэрцаў пальцамі, а таксама актыўна дзякаваў сваім фанатам гэтым жэстам.
IC 3284
IC 3284 — галактыка тыпу SBR ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Беларускі народны ўніверсітэт
Беларускі народны ўніверсітэт — установа адукацыі, якая існавала ў Маскве (РСФСР) з 11 ліпеня да 12 жніўня 1918 года. Арганізаваны культурна-асветным аддзелам Беларускага нацыянальнага камісарыята. Загадчык універсітэта П. А. Урбановіч.
Гісторыя
За час існавання ўніверсітэта заняткі наведалі 57 чалавек, пераважна школьныя настаўнікі Беларусі, у тым ліку з тэрыторыі, якая была на той момант акупавана Германіяй. Ім былі зачытаны лекцыі па беларускай гісторыі, літаратуры, мове, эканоміцы, геаграфіі і іншых навуках.
Сярод лектараў былі Дзмітрый Анучын («Да пытання аб беларускай тэрыторыі»), Уладзімір Пічэта («Гісторыя беларускага народа»), Антон Ясінскі («Гісторыя адукацыі на Беларусі»), Павел Растаргуеў («Беларуская мова»), Зміцер Жылуновіч («Агляд беларускай літаратуры»), Уладзімір Дабравольскі («Элементы тэатра ў народнай беларускай паэзіі»), Яфім Чапуркоўскі («Антрапалогія Беларусаў»), Яўсей Канчар («Гісторыя нацыянальнага і рэвалюцыйнага руху ну Беларусі») і іншыя.
Слухачы адначасова маглі наведваць лекцыі на Усерасейскіх настаўніцкіх курсах, арганізаваных Наркамасветы РСФСР. Частка прачытаных лекцый была выдадзена пад назвай «Курс беларусазнаўства» (1918—1920).
Лінас Антанас Лінкявічус
Лінас Антанас Лінкявічус (Linas Antanas Linkevičius; нар., Вільнюс, Літоўская ССР) — літоўскі дзяржаўны дзеяч, палітык, дыпламат, міністр замежных спраў Літоўскай Рэспублікі.
Біяграфія
У 1978—1983 гадах навучаўся ў Каўнаскім палітэхнічным інстытуце, які скончыў з дыпломам інжынера. З 1990 года — карэспандэнт газеты «Tiesa» і кансультант парламенцкай фракцыі Літоўскай дэмакратычнай партыі працы.
У 1991—1996 гадах — член Савета Дэмакратычнай партыі працы Літвы. У 1992—1996 гадах — дэпутат Сейма Літоўскай Рэспублікі.
У 1992—1993 гадах — кіраўнік літоўскай парламенцкай дэлегацыі ў Паўночнаатлантычны Асамблеі, намеснік старшыні парламенцкай камісіі па замежных справах, старшыня Моладзевага саюза працы і аглядальнік газеты «Tiesa».
У 1993—1996 гадах — Міністр абароны Літоўскай Рэспублікі. У 1997—2000 гадах — Пасол, кіраўнік прадстаўніцтва Літвы ў НАТА і Заходне-Еўрапейскім саюзе.
У 2000—2004 гадах — Міністр абароны Літоўскай Рэспублікі. У 2004—2005 гадах — Пасол па асобых даручэннях МЗС Літвы. З 2005 года па 2011 год — Пастаянны прадстаўнік Літвы ў НАТА і Паўночнаатлантычным савеце.
З 2011 года — пасол па асобых даручэннях МЗС Літвы, адначасова, з 13 верасня 2011 года па 13 верасня 2012 года — кансультант (на грамадскіх пачатках) прэм’ер-міністра Літвы Андруса Кубілюса.
25 чэрвеня 2012 годзе Прэзідэнт Літоўскай Рэспублікі падпісала ўказ аб яго прызначэнні Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Літвы ў Беларусі з 24 ліпеня 2012 года. 7 снежня 2012 года вызвалены ад пасады пасла.
З 7 снежня 2012 года — міністр замежных спраў Літвы.
Лямус
Лямус (lamus, lemus, Lehmhaus ад Lehm — гліна і Haus — дом) — гаспадарчая пабудова для захавання харчовых прадуктаў, адзення, збожжа, прылад працы, каштоўнай маёмасці, a таксама для жылля ўлетку.
Лямусы раўпаўсюдзіліся ў XVIII—XIX стст. Будаваліся часцей за ўсё ў гарадах, сядзібах, радзей — у сялянскіх дварах. Вядомы галоўным чынам у Заходняй Беларусі, а таксама ў Літве і Польшчы.
Памешчыцкія лямусы, т.зв. скарбцы, будаваліся з каменю, але каменным мог быць і толькі першы паверх. Тут захоўвалі старую зброю, кнігі, дакументы, збрую, куфры, медзь, цынк, волава і інш. У шляхецкіх і сялянскіх сядзібах узводзілі драўляныя лямусы, пераважна для захоўвання вугалю, харчу, розных прылад працы, збруі. Другі паверх у летні час выкарыстоўваўся, звычайна моладзю, як жылы пакой. Сцены часам звонку атынкоўвалі, а ў падмурках рабілі пограбы.
У сялянскіх сядзібах сустракаліся больш сціплыя пабудовы, які па сваёй форме і канструкцыі амаль не адрозніваліся ад аднапавярховых свіранаў.
Паводле кампазіцыі лямусы падзяляліся на цэнтрычныя і франтальныя. Лямусы цэнтрычнай кампазіцыі мелі квадратны або шматвугольны (звычайна васьмігранны) план. Другі і трэці паверхі звычайна былі з балюстраднымі галерэямі па перыметры (Ашмяны, вёска Вялікае Мажэйкава Шчучынскага раёна, вёска Новыя Ясневічы Пастаўскага раёна).
У лямусах, якія мелі перыметральную галерэю, дах ляжаў на апорах, якія фарміравалі гэту галерэю (в. Доўгае Гродзенскага раёна, Букрабаўшчына Пружанскага раёна). Фасады такіх лямусаў раўнацэнныя і сіметрычныя. Аб’емна-прасторавая кампазіцыя адрознівалася цэнтрычнасцю. Лесвіцы рабіліся ўздоўж сцяны ў межах галерэі. Калонкі галерэі маглі быць паасобнымі для кожнага паверха і суцэльнымі — на ўсю вышыню пабудовы. У шэрагу выпадкаў слупкі рабіліся толькі на другім паверсе і абапіраліся на выпускі бэляк міжпавярховага перакрыцця.
Асноўнымі канструктыўна-дэкаратыўнымі дэталямі становяцца падкосы, якім надаваўся крывалінейны абрыс у ніжняй частцы. Складная канфігурацыя ўрубак не толькі надавала трываласць карнізу, але і стварала падабенства аркады. Акрамя таго, для аздаблення галерэй часам выкарыстоўваліся падвесы. З-за падгнівання нізу калонак першага паверха калону падпільвалі трохі ніжэй падкосаў, а канец фігурна апрацоўвалі. З часам падвесы сталі чыста дэкаратыўным элементам і размяшчаліся ў прамежках паміж слупамі падчас будаўніцтва. Асабліва шырокае распаўсюджанне падвесы атрымалі ў Польшчы ў XVIII—XIX стст.
Агароджы галерэй мелі матывы балясін і рашотак. Наяўнасць такіх элементаў надавала пабудовам незвычайную прыгожасць і жывапіснасць, з’яўляючыся прадметам гонару ўладальніка.
Найбольш вядомы лямус на тэрыторыі Беларусі: лямус Брыгіцкага кляштара ў Гродне — самы стары драўляны будынак у Беларусі.
Мёрфі
Мёрфі (Murphy; ) — англійскае прозвішча.
Мячэць «Святло веры» (Іжэўск)
Мячэць «Святло веры» — адна з трох мячэцяў сучаснага Іжэўска (вядомая таксама як «Іман нуры» з татарскай мовы). Знаходзіцца на вуліцы Пятрова, 53 ва Усцінаўскім раёне горада паблізу ад невялікай ракі Чамашурка.
Гісторыя
Упершыню ідэя пра стварэнне ў Іжэўску новай мячэці ўзнікла ў 1996 годзе, калі з'явіўся новы будынак Іжэўская пятніцкай мячэці на вуліцы Азіна, бо гэта вялікая мячэць не магла прымаць усіх падчас вялікіх рэлігійных святаў. Будаўніцтва мячэці пачалося ў 2006 годзе. У 2009 годзе ў мячэці пачаліся першыя малітвы, але тады яшчэ бракавала дакументаў для афіцыйнага адкрыцця. Урачыстае адкрыццё мячэці адбылося 14 чэрвеня 2012 года ; першым імамам стаў Равіль Газізаў.
Адукацыя
На працягу навучальнага года ў мячэці адбываюцца ўрокі па ісламу. Усяго налічваецца 8 выкладчыкаў і каля 100 вучняў.
Алена Аляксандраўна Караед
Алена Аляксандраўна Караед (нар., Мсціслаў Магілёўскай вобласці) — беларускі ўрач, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Біяграфія
Скончыла Смаленскі дзяржаўны медыцынскі інстытут з адзнакай (урач-педыятр), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (жзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай).
Працавала ўчастковым урачом-педыятрам, раённым педыятрам, намеснікам галоўнага ўрача па медыцынскаму абслугоўванню насельніцтва раёна ўстановы аховы здароўя «Мсціслаўская цэнтральная раённая бальніца». Галоўны ўрач установы аховы здароўя «Мсціслаўская цэнтральная раённая бальніца».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Жыжма
Жыжма́ (Žižma) — рака на тэрыторыі Літвы і Беларусі, правы прыток Гаўі (басейн Нёмана).
Назва
Назва Жыжма балцкага паходжання, у асяроддзі літоўскамоўных аўтахтонаў рэгіёна вядомая ў фанетычнай форме Žižmà.
Найбліжэйшыя гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Žižma (тры ракі на тэрыторыі Літвы), латышская Zizma. Далей літоўскія Žiežmuo, Žiežmojus, Žiežmara.
Корань ад літоўскага žižti, žiežti «злаваць, ятрыцца».
На Падняпроўі такія назвы маглі быць крыніцамі для пазнейшых перакладных назваў тыпу «Люць», «Лютаўка» (< люты «злы»).
У назве Жыжма корань Žiž- / Žiež- пашыраны пашыральнікам -m-, які вядомы ў літоўскім слова- і назваўтварэнні (tar-ti «мовіць» — tar-m-ė «гаворка», ner-ti «ныраць» — Ner-em-a «Глыбокая (рака)»).
Назва Жыжма значыла «Моцная (цячэннем), хуткаплынная (рака)».
Недалёка ад Жыжмы (па іншы бок ад Ліды) — рака Жужма з назвай, вытворнай ад «Жыжма». У аўтахтоннай літоўскай гаворцы гэтага рэгіёну вядомы пераход ži- > žiu- (žibėti > žiubėti «ззяць»).
Назвам тыпу Жыжма, Žiežmara магчыма, роднасны тапонім на Заволжы.
Агульнае
Даўжыня ракі 82 км. Плошча вадазбору 584 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4,1 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰.
Пачынаецца ў Шальчынінскім раёне Літвы, цячэ ў Воранаўскім, Лідскім і Іўеўскім раёнах. Значных прытокаў няма.
Даліна трапецападобная. Пойма двухбаковая, забалочаная, шырыня 0,4—0,8 км. Рэчышча на працягу 27,4 км каналізаванае (ад вёскі Мікянцы Воранаўскага раёна да вёскі Сонтакі Іўеўскага раёна). Яго шырыня ў межань да вёскі Германішкі 5—8 м, на астатнім працягу 8—15 м. Берагі пясчана-ілістыя, стромкія, часам абрывістыя. На рацэ каля вёскі Гайцюнішкі створана сажалка.
Олівер Хэвісайд
Олівер Хэвісайд (Хевісайд) (анг. Oliver Heaviside,  — ) — англійскі вучоны-самавук, інжынер, матэматык і фізік. Упершыню ўжыў комплексныя лікі для вывучэння электрычных ланцугоў, распрацаваў тэхніку прымянення пераўтварэння Лапласа для вырашэння дыферэнцыяльных ураўненняў, перафармуляваў ураўненні Максвела ў тэрмінах трохмерных вектараў, напружванняў электрычнага і магнітнага палёў і электрычнай і магнітнай індукцыі, і, незалежна ад іншых матэматыкаў, стварыў вектарны аналіз. Нягледзячы на тое, што Хэвісайд вялікую частку жыцця быў ​​не ў ладах з навуковай супольнасцю, яго працы змянілі аблічча матэматыкі і фізікі.
Падкова
Падкова — прыстасаванне для абароны капытоў каня.
Забабоны
Падкова даўно лічыцца сімвалам шчасця. Яна першапачаткова была зроблена з жалеза, з матэрыялу, які, як лічылі, мог адагнаць злых духаў. Многія людзі вераць, што калі павесіць падкову на дзверы з двума канцамі, накіраванымі ўверх, то будзе шчасце ў хаце.
Геральдыка
Падкова актыўна выкарыстоўваецца ў геральдыцы. Яна размешчана на гербах гарадоў і мястэчак, такіх як Дрыбін, Жалудок, Іванава, Касцюковічы, Клічаў, Любча, а таксама на прыватнаўласніцкіх гербах (Далэнга, Дамброва, Крыўда, Лада, Побуг, Слепаўрон і інш.).
Суп
На тэрыторыі Беларусі даўняя назва — поліўка, апроч некаторых рэдкіх страў з уласнымі імёнамі — баршчу, капусты і інш. З XVIII ст. у прывілеяваных станах назва поліўка паступова замянялася запазычанай праз нямецкую мову назвай суп. Таксама гарачыя і халодныя супы называлі юшкамі, але так называлі ўсе рэдкія стравы — узвары (кампоты), булёны.
Поліўка з піва называлася граматкай, з гусінай ці свіной крыві — чорнай поліўкай, з крупамі — крупеня (крупнік). Цяпер на Магілёўшчыне, заходнім і цэнтральным Палессі поліўка — назва заціркі (калатушы).
У XIX—XX стст. сяляне на поліўку варылі мяса з прыправамі (у посныя дні — грыбы, рыбу), потым дадавалі закрасы — хлебны квас, сыроватку, бураковы квас, затаўку (тоўчанае сала або здор з соллю і часта часнаком), забелку (забелу, забялялі; дадавалі смятану або малако), засіўлялі (сівілі; залівалі ў гаршчок разведзеную вадой невялікую колькасць мукі), закалоту (закалочвалі; дадавалі сухую муку), заскварвалі (дадавалі скваркі, часта з цыбуляй і іншай гароднінай), у некаторых рэгіёнах дадавалі хлебную кашу (размочаны хлеб, хлебную рошчыну).
Украінцы Польшчы
Украінцы Польшчы (Ukraińcy w Polsce) — адна з нацыянальных меншасцяў Польшчы. Згодна з данымі перапісу насельніцтва 2011 года ўкраінцамі назвалі сябе 51 001 асоб.
Рэальная колькасць аўтахтоннага насельніцтва ацэньваецца некаторымі крыніцамі ў 150—300 тыс. украінцаў. Паводле дадзеных Аб'яднання украінцаў у Польшчы, колькасць украінцаў складае 250—500 тыс. На тэрыторыі Польшчы знаходзіцца да 800 тыс. украінскіх зарабітчан.
Рэгіёнам кампактнага пражывання меншасці ёсць Вармінска-Мазурскае ваяводства і буйныя гарады, такія як Варшава (5-10 тыс. украінцаў), Кракаў (3 тыс.) і іншыя. Продкі украінцаў адвеку стагоддзяў жылі ў гістарычных абласцях Байкоўшчыны, Лемкаўшчыны, Падляшшы, Холмшчыны, Надсянні. У 1947 годзе па рашэнні польскага ўрада была праведзена акцыя «Вісла» — прымусовае перасяленне украінцаў з паўднёва-ўсходніх зямель у глыб Польшчы: на паўночныя і паўночна-заходнія землі. Акцыя матывавалася тым, што ўкраінскае насельніцтва складала для атрадаў УПА вялікую матэрыяльную і чалавечую базу, што ўскладняла іх ліквідацыі. Асноўная маса украінскага насельніцтва да гэтага часу яшчэ жыве рассеяна на заходніх і асабліва паўночных тэрыторыях — у Альштынскім, Гданскім, Кашалінскім і іншых ваяводствах.
ФК Вікторыя Пльзень
«Вікторыя» (Football Club Viktoria Plzeň, a.s) — чэшскі футбольны клуб з горада Пльзень, які выступае ў Першай лізе.
Гісторыя
Заснаваны ў 1911 годзе.
Ластаянцаўскі сельсавет
Ластая́нцаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Ластаянцы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 26 ліпеня 1957 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Багданаўскага сельсавета
Парцільёла
Парцільёла (Portigliola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Калабрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рэджа-Калабрыя.
Насельніцтва складае 1284 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 257 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 89040. Тэлефонны код — 0964.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Leonardo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ларэнса Санс
Ларэнца Санс Мансеба (Lorenzo Sanz Mancebo; 9 жніўня 1943, Мадрыд — 21 сакавіка 2020, там жа) — іспанскі бізнесмен, прэзідэнт футбольнага клуба «Рэал Мадрыд» у 1995—2000 гадах.
Раннія гады
Нарадзіўся ў сціплай сям’і ў Мадрыдзе, быў старэйшым з дзесяці дзяцей. У маладосці быў брамнікам некалькіх мадрыдскіх аматарскіх футбольных каманд, у прыватнасці «Пуэрта Баніта», зрэшты футбольная кар’ера не склалася, а таму Ларэнса вырашыў падацца ў бізнэс. Сваю дзелавую кар’еру ён пачаў з фабрыкі шпалер.
«Рэал Мадрыд»
Патрапіць у структуру «сметанковых» Сансу ўдалося ў 1985 годзе. Тады на пасаду прэзідэнта клуба заступіў Рамон Мендоса, а Ларэнса апынуўся ў ліку членаў савета мадрыдскага клуба, а затым стаў віцэ-прэзідэнтам. Ужо праз дзесяць гадоў, 26 лістапада 1995 года, пасада перайшла да Сансу. Характэрна, што выбары ў лютым 1995 года выйграў усё той жа Мендоса, але неўзабаве ён сышоў у адстаўку.
У сваім першым поўным сезоне кіравання клубам,, «Рэал» заваяваў чэмпіёнскі тытул пад кіраўніцтвам знакамітага італьянскага трэнера , а таксама зрабіў шэсць зорных трансфераў: «Рэал» набыў , Давара Шукера, , Раберту Карлуса, Крысціяна Панучы і Бода Ільгнера, якія разам з , і Раулем стварылі магутную каманду, якая двойчы за тры гады выйграла Лігу чэмпіёнаў, спачатку ў  годзе, праз 32 гады пасля папярэдняга трыумфу  года, а затым і ў  годзе. Акрамя таго, мадрыдцы выйгралі ў 1997 годзе і Міжкантынентальны кубак у 1998.
Наступныя гады
У ліпені 2006 года Санс набыў футбольны клуб «Малага». Будучы яго ўладальнікам, ён даручыў свайму сыну Фернанда прэзідэнцтва ў клубе. Ён прадаў клуб у 2010 годзе катарскаму інвестару за суму ў 5 мільёнаў еўра.
У маі 2008 года было паведамлена, што Ларэнса хоча купіць італьянскі клуб, і ўладальнікі далі яму 10 дзён, каб закрыць здзелку, якая, па чутках, павінна каштаваць каля 15 мільёнаў еўра. Зрэшты купля так і не адбылася.
Асабістае жыццё
Быў жанаты на Марыі Лус Дуран Муньяс, быў бацькам пяці дзяцей. Старэйшы сын быў баскетбалістам і два сезоны гуляў у першай камандзе «Рэала», а затым два сезона быў тэхнічным дырэктарам каманды. Наступныя два сыны — (які сыграў восем матчаў у Прымеры за «Аўеда» і «Мальёрку») і  (які выступаў за першую каманду «Рэала» на працягу чатырох сезонаў і сем за «Малагу»), былі футбалістамі, а пазней прэзідэнтамі футбольных клубаў  і «Малага» адпаведна. Таксама Ларэнса меў двух дачок, Марыю (нар. 1975), якая выйшла замуж за былога футбаліста «Рэала», і Дзіяну (нар. 1977).
Ларэнца Санс быў сталым наведнікам судоў, асабліва ў працэсах, звязаных з нерухомасцю. Яго абвінавачвалі ў махінацыях з нерухомасцю, зямлёй, банкаўскімі рахункамі, а пазней і кантрабандай культурных каштоўнасцяў. У 2018 годзе яму пагражаў трохгадовы тэрмін і штраф у памеры 1,2 мільёна еўра за ўтойванне ад казначэйства амаль шасці мільёнаў еўра.
Хасэ Артэга-і-Гасет
Хасэ Артэга-і-Гасет (, Мадрыд — ) — іспанскі філосаф, культуролаг; прадстаўнік філасофіі жыцця і філасофскай антрапалогіі.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Мадрыдскі ўніверсітэт са ступенню доктара філасофіі (1904), вучыўся ва ўніверсітэтах Лейпцыга, Берліна і Марбурга. У 1910-36 узначальваў кафедру метафізікі Мадрыдскага ўніверсітэта. У 1931-33 дэпутат рэспубліканскіх картэсаў, адзін з арганізатараў «Саюза абароны рэспублікі». 3 1936 у эміграцыі. У 1948 заснаваў у Мадрыдзе Інстытут гуманітарных навук.
Светапогляд
Паводле Х. Артэга-і-Гасета, працэс жыцця — гэта своеасаблівая энергія космасу, сканцэнтраваная ў пэўных рэчах і ў чалавеку ў выглядзе аўтаномнага «ідэальнага праекта»; кожны чалавек займае пэўнае месца ў гістарычнай «перспектыве», якая залежыць ад вынікаў творчай актыўнасці людзей і ў той жа час сама вызначае розныя тыпы іх светапоглядаў, ідэалаў і перакананняў («Ідэі і вераванні», 1934; «Гісторыя як сістэма», 1941). Упершыню ў заходняй філасофіі абгрунтаваў асноўныя прынцыпы канцэпцыі масавага грамадства. У такім грамадстве, на яго думку, гаспадаром жыцця становіцца «чалавек натоўпу», у культуры, мастацтве, палітыцы пачынае дамінаваць усярэднены стандарт і прымітывізм мыслення, парушаюцца асновы законнасці, адкрываецца прамы шлях да аўтарытарызму і ўзнікнення дэструктыўных масавых рухаў (нацыянал-сацыялізм, фашызм і да т.п.). Выхад з «тупіка» масавага грамадства бачыў у захаванні такіх найважнейшых каштоўнасцей цывілізацыі, як лібералізм, палітычная дэмакратыя, парламентарызм, свабода асобы і інш., у перадачы ўлады «абранай меншасці» — духоўнай эліце, якая творыць і захоўвае культуру («Паўстанне мас», 1929-30). У эстэтычных творах («Дэгуманізацыя мастацтва», 1925; «У пошуках Гётэ», 1932) сцвярджаў, што «новае мастацтва» пач. ХХ ст. вызначаецца няўхільным выцясненнем чалавечых элементаў і захаваннем толькі чыста мастацкай матэрыі, яно звяртаецца да выяўлення свету ідэй, суб’ектыўных схем, стварэння ідэальных вобразаў і даступнае толькі выбраным мастацкім натурам. Пры гэтым Х. Артэга-і-Гасет заклікаў абараняць яе ад масы, ад рэвалюцыйнага пачатку, што нясе з сабой канфлікт паміж «розумам мас» і «духам эліты».
Беларускія пераклады
Некаторыя творы пераклалі Сяргей Вераціла і Анатоль Прасаловіч.
Лялька (значэнні)
Лялька — прадмет (фігура) у выглядзе чалавека ці жывёлы.
IC 3285
IC 3285 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксей Пятровіч Груца
Аляксей Пятровіч Груца (9 мая 1924, вёска Пішчыкі, Сваташыцкая воласць, Горацкі павет, Смаленская губерня — 27 лютага 2017, Мінск) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (1969), прафесар (1971). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).
Біяграфія
Пасля заканчэння ў 1941 г. 1-ай Дубровенскай сярэдняй школы працаваў па гаспадарцы, а ў лютым 1944 года быў вывезены немцамі на прымусовыя работы ў Германію, адкуль быў вызвалены англійскімі войскамі ў красавіку 1945 года. З верасня 1945 да красавіка 1947 г. знаходзіўся на службе ў арміі, пасля завяршэння якой вучыўся на літаратурным факультэце Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута. Удзельнічаў у дыялекталагічных экспедыцыях па збіранні матэрыялаў для Дыялекталагічнага атласа беларускай мовы. Пасля заканчэння інстытута працаваў настаўнікам у г. Мінску і абараніў дысертацыю кандыдата філалагічных навук.
У 1957 г. перайшоў на працу ў Інстытут мовазнаўства ў групу па ўкладанні «Беларуска-рускага слоўніка» (1962) і па стварэнні «Дыялекталагічнага атласа беларускай мовы». За гэту працу ў ліку іншых сааўтараў у 1971 годзе была прысуджана Дзяржаўная прэмія СССР. У 1969 годзе Аляксей Груца пспяхова абараніў доктарскую дысертацыю.
Творчасць
Кола цікавасцей Аляксея Груцы — сінтаксіс беларускай мовы, дыялектная лексіка, гісторыя мовы, лексікаграфія, параўнальна-гістарычныя даследаванні, розныя ўзроўні моўнай сістэмы беларускай, рускай і стараславянскай моў, напісаў і апублікаваў каля 150 навуковых і метадычных прац па разнастайных пытаннях беларускага мовазнаўства, у тым ліку ў замежных выданнях «Slawia orientalis» (Warszawa), «Slavia» (Praha), «Slavica Slovaca» (Bratislava). Сааўтар фундаментальнай працы «Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак» (1969), шматтомнага «Гістарычнага слоўніка беларускай мовы», пяцітомнага «Лексічнага атласа беларускай мовы» (1993—1997).
Узнагароды
Разам з іншымі супрацоўнікамі Інстытуту мовазнаўства адзначаны ў 1971 годзе Дзяржаўнай прэміяй СССР за шэраг калектыўных прац па беларускай лінгвагеаграфіі: «Хрэстаматыя па беларускай дыялекталогіі» (1962), «Дыялекталагічны атлас беларускай мовы» (1963), «Нарысы па беларускай дыялекталогіі» (1964) і «Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак» (1968—1969).
Пост
Пост — у многіх рэлігіях устрыманне на пэўны перыяд ад прыняцця ўсякай ежы або асобных яе відаў; адзін з важных сродкаў царкоўнай рэгламентацыі жыцця вернікаў, паглыблення іх рэлігійнасці. Харч. забароны ўзыходзяць каранямі ў мінулае, калі ў выніку недахопаў прадуктаў харчавання людзі вымушаны былі самаабмяжоўвацца ў ежы. З часам гэтыя забароны атрымалі рэлігійную санкцыю. У мусульманаў важнае месца займае пост ураза, у час якога на працягу месяца рамазан забараняецца прымаць ежу ад усходу да захаду сонца. У іудзеяў побач з грамадскімі П. існуюць індывідуальныя — паводле зароку, у дзень шанавання памяці бацькоў.
У праваслаўнай царкве існуюць пасты рознай ступені:
Праваслаўной царквой усталяваныя чатыры працяглыя пасты: Вялікі пост (перадвялікодны, строгі, 7 тыдняў), Пятроў пост (звычайны, перад святам апосталаў Пятра і Паўла 29 чэрвеня, ад 8 да 42 дзён), Успенскі (перад святам Успення Маці Божай, строгі), Раствовы (Філіпаў) пост, з 28 лістапада па 7 студзеня. Апроч таго, серада і пятніца — посныя дні на працягу ўсяго году, акрамя асобных перыядаў. Таксама ёсць ёсць некалькі асобных аднадзённых пастоў. У праваслаўных пасты займаюць каля 200 дзён у год.