cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Воплі Відоплясова
Заснаванне
Заснавальнікамі гурта сталі гітарыст Юрый Здарэнка і басіст Аляксандр Піпа, якія да гэтага з 1984 года гулялі хэві-мэтал гурце SOS. Пераломным момантам для сяброў музыкаў стаў 1986, калі адбылася Здарэнкі і Піпы з музыкай- шоўмэнам Алегам Скрыпкам. Чацвёртым удзельнікам «ВВ» стаў бубнач Сяргей Сахно. Назва новага гурта прапанаваў Аляксандр Піпа, які у той час зачытваўся Дастаеўскім: Відаплясаў — апантаны літаратурнай дзейнасцю лёкай з «Сяла Сцепанчыкава і яго жыхароў». Свае опусы, поўныя крыкамі душы, ён называў «Воплямі». Музыка гурта выпрабавала прыкметны ўплыў рок-н-ролу, панка і разнастайных этна-стыляў. Нацыянальнага каларыту дадавала выкарыстанне ўкраінскай мовы. Музычнай адукацыі ніхто з «ВВ» не мае. Скрыпка прыйшоў у рок-н-рол з тэатра і з ваеннага завода, дзе пасля вучобы ў Кіеўскім політэхнічным інстытуце працаваў інжынерам. Здарэнка быў водаправодчыкам. Сахно вучыўся барабаннай справы ў ударніка кіеўскага м’юзік-хола. А Піпу выгналі з музычнай школы яшчэ ў малодшых класах. «Я ні разу не сустракаў басіста, які гуляў б горш за мяне», — шчыра прызнаецца Аляксандр. У 1987 годзе «ВВ» дэбютавалі на фестывалі Кіеўскага рок-клуба, адразу узяўшы прыз «Гурт года». «Песняй года» стаў іх «Плач Ярославни». У першай канцэртнай праграме калектыву гучалі песні «Товариш майор», «Розмова з Махатмою», «Були деньки» і «Танці». Менавіта «Танці» сталі неафіцыйным гімнам гурта. Гэты твор перасек межы рэспублікі і пазнаёміў астатнія гарады Савецкага Саюза з шматспадзеўнымі дэбютантамі з Кіева. У 1988 «Воплі» разам з землякамі з «Колезького асесора» і «Рабботи Хо» арганізавалі так званую «Рок-артэль» і пачалі гастраляваць па краіне. Адбыліся канцэрты на віленскім «Рок-форуме-88» (дыплом фестывалю), дэбют у маскоўскім ДК ім. Гарбунова, здымкі ў французскім фільме «Рок вакол Крамля», дзе "ВВ"сімвалізавалі нацыянальную украінскую рок-музыку, выступы на фестывалях «Кіеў — Варшава», «Рок-сырок». Ўсюды канцэрты праходзілі з нязменным поспехам, а ва Ўкраіне «ВВ» сталі практычна нацыянальнымі героямі.
Еўропа
У 1990 годзе «ВВ» правялі гастролі па еўрапейскіх краінах, дзе іх славянская экзотыка прыйшлася па гусце. Асабліва шоу ў выкананні Алега Скрыпкі палюбілася французам, якія ў сакавіку 1990-га прапанавалі гурта кантракт на выпуск некалькіх кампакт-дыскаў. Запіс аднаго з французскіх канцэртаў у 1991 годзе выйшаў на дыску «Або Або», які стаў дэбютным вінілавым рэлізам новай незалежнай фірмы «Бураціна Прадакшн» і першай даўгаграючаю пласцінкай «ВВ».
Вяртанне
Па вяртанні ў Кіеў, гурт адправіў дадому французаў, папоўніўшы склад Сяргеем Сахно і новым гітарыстам Яўгенам Рагачэўскім. Былы лідар гурта «Раббота Хо» Сяргей Паповіч быў узяты на пасаду саўнд-прадзюсара.
У 1997 годзе быў падпісаны доўгатэрміновы кантракт з кампаніяй Gala Records, што выдала альбом «Музіка» з новымі суперхітамі «Весна» і «Юра».
У 1998 годзе пабачыў свет дыск «Країна мрій», значную частка якога склалі кампазіцыі пачатку 90-х гадоў. Падобнай практыцы «ВВ» верныя да гэтага часу: у новыя альбомы абавязкова ўваходзяць некалькі архіўных запісаў.
Наступная пласцінка «Хвилі Амура» выйшла ў пачатку 2000 года. Разам з новымі хітами «Любов» і «Були на селі» сюды увайшлі і некалькі вельмі старых песень, напрыклад, «Розмова з Махатмою», але асабліва «ВВ» парадавалі новаю кампазіцыяй «День народження» — поспеху песні вельмі паспрыяў ўдалы відэакліп з сюжэтам ў духу індыйскіх кінафільмаў.
У 2000 годзе «Воплі Відоплясова» пабывалі на гастролях у Ізраілі і ЗША, а таксама выступілі перад амерыканскім прэзідэнтам Білам Клінтанам падчас яго афіцыйнага візіту ва Украіну.
У 2004 годзе гурт прыняў удзел у Аранжавай рэвалюцыі.
У 2006 годзе выходзіць студыйны альбом «ВВ» пад назвай «Були денькі», прысвечаны 20-годдзю гурта. У студзені 2007 года калектыў пакідае Аляксандр Піпа. У юбілейны тур па гарадах Украіны з гуртам адпраўляецца новы басіст Аляксей Мельчанка.
У 2008 годзе гурт запісвае рок-версію Дзяржаўнага гімна Украіны, а таксама выпускае двайны канцэртны альбом, пад назваю «В. В. на сцені фестивалю РОК-СІЧ».
Напярэдадні новага 2009 выходзіць сінгл з новым патэнцыяльным хітом — песняй «Ладо».
У жніўні 2009 года гурт прыняў удзел у фестывалі «Be Free», арганізаваным Еўрарадыё ў Чарнігаве (Украіна), пад бела-чырвона-белым сцягам выступіў разам з Ляпіс Трубяцкі, Hair Peace Salon і многімі іншымі беларускімі рок-музыкамі.
2013
«ВВ» становяцца ўдзельнікамі першага расійскага «Выпуску» папулярнага міжнароднага фестывалю сусветнай музыкі World of Music, Art and Dance (WOMAD) Russia, які прайшоў у Кіславодску з 20 па 22 верасня 2013 года. З 20 кастрычніка гэтага ж года гурт «Воплі Відоплясова» адпраўляецца ў тур па гарадах Украіны, у падтрымку свайго новага 10-га юбілейнага альбома, які называецца «Чудовий Світ». Эксклюзіўная канцэртная прэзентацыя дыска адбылася 28 лістапада ў Львове на пляцоўцы Нацыянальнага акадэмічнага ўкраінскага драматычнага тэатра ім. М. Занькавецкай.
2014
У жніўні 2014-га канцэрты «ВВ» у Маскве і Кубані адмянілі без афіцыйнага ўнясення музыкаў да любога «чорнага спісу»: «Мы ўжо ў гэтым спісу і ў Расію ездзіць не можам. У нас былі запланаваны два канцэрты — на Кубані і ў Маскве. Іх адмянілі, таму што мы ўкраінцы».
Відэакліпы
У відэакліпах ВВ прасочваецца любоў да ўкраінскага аўтапрама. Так у кліпе на песню Музыка можна ўбачыць аўтамабіль ЗАЗ-1105 Дана, а ў кліпе на песню «Полонина» акрамя аўтамабіля ЛуАЗ-1302 Валынь яшчэ і трактар ​​ХТЗ Т-150 і танк Т-64Б. У адным з апошніх кліпаў на песню «Відпустка» прысутнічаюць два кабрыялеты на базе аўтамабіляў ЗАЗ-965 і ЗАЗ-968.
Прыазёрная
Прыазёрная — тапонім.
Лапы
Ла́пы (, Лапы) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Руслан Артуравіч Цевераў
Руслан Цевераў (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Віцебск».
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў «Віцебску», дзе выступаў за дубль. Пасля вылету каманды ў Першую лігу па выніках сезона 2011 стаў выступаць за фарм-клуб «Віцебск-2» у Другой лізе, стаў там адным з асноўных ігракоў.
У 2013 годзе разам з шэрагам іншых ігракоў «Віцебска-2» перайшоў у склад наваполацкага «Нафтана», дзе спачатку выступаў за дубль. У красавіку 2014 года, перад самым пачаткам чэмпіянату, быў аддадзены ў арэнду «Гарадзеі». Здолеў стаць адным з асноўных ігракоў клуба Першай лігі, за сезон забіў 4 галы.
У снежні 2014 года па заканчэнні тэрміну арэнды вярнуўся ў «Нафтан». Да сезона 2015 рыхтаваўся ўжо ў складзе асноўнай каманды навапалачан. 11 красавіка 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць «Мінска», выйшаўшы на замену на 64-й хвіліне.
У сезоне 2016 стаў асноўным нападнікам наваполацкага клуба. У ліпені 2016 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», дзе стаў пераважна выхадзіць на замену.
У пачатку 2017 года не паляцеў з асноўным складам каманды на замежныя зборы і застаўся ў Беларусі, трэніруючыся з дублем. У сакавіку 2017 года быў арандаваны «Нафтанам», дзе зноў стаў іграком асновы. У ліпені 2017 года пакінуў наваполацкі клуб. «Шахцёр» шукаў варыянты новай арэнды для Цеверава, але ў выніку ён застаўся ў салігорскай камандзе. У другой палове сезона 2017 выступаў у пераважна дубль, у асноўнай камандзе тройчы выйшаў на замену.
Сезон 2019 амаль поўнасцю прапусціў з-за траўм, у 2020 годзе вярнуўся ў склад, пераважна выхадзіў на замену, а ў сезоне 2021 замацаваўся ў аснове і з 9 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. У студзені 2022 года падоўжыў кантракт з віцебскім клубам. У сезоне 2022 заставаўся адным з асноўных ігракоў, але не выратаваў «Віцебск» ад вылету ў Першую лігу. У студзені 2023 года па заканчэнні кантракта пакінуў клуб.
У лютым 2023 года стаў іграком казахстанскага клуба «Жэтысу». У ліпені 2023 года вярнуўся ў «Віцебск».
Міжнародная кар’ера
13 жніўня 2014 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць Малдовы. Усяго за зборную правёў 12 матчаў і забіў 3 галы.
Карытнае
Да 2017 года з'яўляўся цэнтрам Карытненскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 21 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Асіповічы, за 154 км ад Магілёва , за 13 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Ясень. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога і працякае канал Карчанка (Красная).
Коханаўка
Ко́ханаўка (, Кохоновка) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Карытненскага сельсавета.
Пятрэвічы
Пятрэвічы — тапонім.
Атон (бажаство)
Ато́н — адзіны бог сонца, монатэістычны культ якога быў уведзены фараонам Эхнатонам.
Манамахі
Манамахі (Μονομάχος — «адзінаборац») — знатны візантыйскі род, з якога паходзілі імператар Канстанцін IX (адзіны імператар гэтай дынастыі на троне), а таксама яго невядомая па імі сваячка — маці кіеўскага князя Уладзіміра Манамаха. Прозвішча перакладаецца з грэчаскай мовы як «адзінаборац»; гэтым тлумачыцца выкарыстанне на фамільных пячатках выявы Георгія Пераможца.
Атон (бажаство)
Эхнатон пабудаваў у гонар Атона цудоўны белакаменны горад Ахетатон, які адыгрываў пры яго рэформе ўвядзення ў Егіпце адзінага бога ролю сталіцы. Малюецца ў выглядзе сонца, якое цягне свае далоні да людзей. Адна з найбольш вядомых выяў гэтага бога знаходзіцца на спінцы залатога трона Тутанхамона. Атон фігуруе ў якасці малазначнага бажаства з часоў Старога царства. Па адной з версій, культ Атона наклаў сур'ёзны адбітак на фарміраванне і развіццё іўдзейскага монатэізму (і, здаецца, папярэднічаў яго з'яўленню). Старазапаветны прарок Майсей, які пражываў на тэрыторыі Старажытнага Егіпта меркавана падчас кіравання Эхнатона, мог успрыняць многія ідэі мясцовага рэлігійнага культу (Аданай).
Гісторыя культу
Першыя згадкі пра бога Атона ўзыходзяць да часоў XII дынастыі ў старажытнаегіпецкім апавяданні «Паданне Сінухэ». У гэтым апавяданні памерлы цар апісваецца як бог, які ўздымаецца да нябёсаў, затым ён аб'ядноўваецца з сонечным дыскам і яго боскае цела зліваецца з яго стваральнікам. Аналагічным чынам тэрмін «срэбра Атона» часам выкарыстоўваецца для абазначэння месяца. Сонечнага бога Атона ўшаноўвалі ў часы кіравання Аменхатэпа III, калі яго малявалі ў выглядзе чалавека з галавой сокала, таксама як і Ра. У гады валадарання Аменхатэпа IV (пераемніка Аменхатэпа III), Атон стаў галоўным богам дзяржаўнай рэлігіі егіпцян. Пасля гэтага Аменхатэп IV (корань імя — «Амон» — галоўны бог традыцыйнага культу) змяніў сваё імя на Эхнатон («прыемны Атону»), каб паказаць сваю цесную сувязь з новым вярхоўным бажаством.
Манамахі
Пры Камнінах род Манамахаў сышоў у цень, аднак у XIII стагоддзі абзавёўся землямі ў Анатоліі і даў яшчэ некалькі значных для візантыйскай гісторыі фігур:
Атон (бажаство)
Гісторыя культу
Поўнае імя бога Атона гучыць як Ра-Гор (той хто радуецца гарызонту), яго імя было святлом сонечнага дыска. Гэты тытул бога з'явіўся на шматлікіх стэлах, якія паказвалі межы новай сталіцы Ахетатона. Доўгае імя бога часта скарачалі да Ра-Гор-Атон, а ў шматлікіх тэкстах — проста Атон. Аднак уздым перавагі бога разглядаўся як зліццё старажытных багоў у новага адзінага бога. Атон спалучае ў сабе рысы мужчынскага і жаночага бажаства адначасова. Усё створанае, як лічылася, паходзіць ад бога і ў той жа час існуе ўнутры яго. У адрозненне ад іншых багоў, Атон не быў антрапаморфным (чалавекападобным), яго малявалі ў выглядзе сонечнага дыска з прамянямі, якія адыходзілі ад яго і заканчваліся кісцямі рук.
Манамахі
Апошнім з Манамахаў пад 1421 г. згадаюць Георгій Манамах, які кіраваў будаўнічымі справамі ў Салоніках.
Атон (бажаство)
Гісторыя культу
Яго імя запісвалі ўнутры картуша, падобна таму як запісвалі імя фараона, чаго не назіралася ў выпадку з іншымі багамі. Ра-Гор, якога звычайна звалі Ра-Харахці (Ра, які з'яўляецца Горам двух гарызонтаў), спалучае ў сабе асаблівасці двух іншых багоў, якія з'явіліся ў больш раннія часы. У перыяд Амарны гэта зліццё разглядалася як нябачная крыніца энергіі бога сонца, у якой бачнай была праява сонечнага дыска Атона. Такім чынам у Ра-Гор-Атоне адбылося паступовае развіццё старажытных ідэй. Пасля ўвядзення монатэізму Эхнатонам адбыліся істотныя змены, у тым ліку адмова ад пакланення ўсім іншым багам, асабліва Амону. Злучэнне ўсіх багоў разам становіцца відавочным у «Вялікім гімне Атону», у якім Ра-Харахці, Шу і Атон аб'яднаны ў адзінага бога-творцу. Іншыя лічаць, што Эхнатон практыкаваў адзіны культ Атона не таму, што не верыў у існаванне іншых багоў, а таму, што ўстрымліваўся ад пакланення любым багам, акрамя Атона.
Пасля смерці Эхнатона
Эйе, які быў прыбліжаным да Эхнатона і пасля яго на кароткі тэрмін стаў фараонам, падтрымліваў культ адзінага бога. Але ўжо ў час яго пераемніка Тутанхамона былі вернуты культы ўсіх традыцыйных багоў, а рэформа Эхнатона цалкам скасавана. Але мэта яго жыцця не знікла безвынікова: вобраз Атона ўплыў на развіццё монатэістычных рыс і ў традыцыйнай рэлігіі Егіпта, дзе значна ўзрасла роля Амона-Ра пры XIX—XX дынастыях (XIV—XII стст. да н.э.). Пытанне аб тым, ці паўплываў культ Атона на развіццё яўрэйскага монатэізму, застаецца дыскусійным.
Старое Сяло (Асіповіцкі раён)
Старо́е Сяло́ (, Старое Село) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Карытненскага сельсавета.
Макаравічы (Бешанковіцкі раён)
Мака́равічы (, Макаровичи) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Макаравіцкага сельсавета. Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Эакід
Эакід (Aιακίδης) — цар старажытнага Эпіра з роду Пірыдаў, які кіраваў у 331 — 313 гадах да н.э.
Каля 316 годзе да н.э. Эакід спрабаваў дапамагчы сваёй стрыечнай сястры Алімпіядзе, маці Аляксандра Вялікага, у яе вайне з Касандрам і быў выгнаны з Эпіра македонцамі. У 313 годзе да н.э. Эакід вярнуўся ў Эпір і зноў выступіў супраць Касандра. Філіп, адзін з вайскаводаў Касандра, разбіў яго. Эакід быў вымушаны бегчы ў Этолію, дзе і загінуў. Царская ўлада ў Эпіры пасля гэтага перайшла да Алкета II.
Сухлава
Су́хлава (, Сухлово) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Карытненскага сельсавета.
Цяплівады
Цяплівады — тапонім.
Іван Цярэнцьевіч Бурсаў
Іван Цярэнцьевіч Бу́рсаў (нар., г. Клімавічы Магілёўскай вобласці) — рускі ,.
Біяграфія
Скончыў Літаратурны інстытут імя Горкага ў Маскве (1962). Працаваў у часопісе «Нёман», у выдавецтве «Молодая гвардия» (Масква).
Творчасць
Друкуецца з 1953. Аўтар зборнікаў паэзіі «Грамата гадоў» (1977), «Пясочны гадзіннік» (1981), «Круг» (вершы, паэма, 1986), кніг вершаў і казак для дзяцей «Едзе лес» (1961), «Вясёлыя небыліцы» (1970), «Краіна Блакітнага Сонца» (1973), «Казкі, поўныя цудаў» (1979), «Сорак сарок» (1988) і інш.
Перакладае з беларускай і ўкраінскай моў на рускую (зборнікі паэзіі А. Астрэйкі, Р. Барадуліна, Д. Бічэль-Загнетавай, П. Броўкі, Г. Бураўкіна, В. Зуёнка, У. Караткевіча, Е. Лось, К. Цвіркі і інш.).
Капэла Перуцы
Капэла Перу́цы (Cappella Peruzzi) — капэла царквы Санта-Крочэ (Святога Крыжа) у Фларэнцыі, якая знакамітая фрэскамі пэндзля Джота.
Гісторыя
Капліца была створана па фундацыі багатай сем'і купцоў Перуцы ў гатычным стылі. Гэта другая капліца ў царкве Санта-Крочэ, размешчаная справа ад уваходу. Роспісы былі выкананы выдатным мастаком Джота ў перыяд, калі той вярнуўся з горада Падуя, дзе стварыў фрэскі ў капэле Скравеньі.
Царква Санта-Крочэ выкарыстоўвалася па сваім прызначэнні і стала своеасаблівым пантэонам славутых сыноў Фларэнцыі. Менавіта тут пахаваны Мікеланджэла, Галілей, Энрыка Фермі. Сваё пахаванне было і ў капліцы Перуцы, дзеля якога былі збіты фрэскі ў ніжняй частцы памяшкання. У 1714 старыя і не каштоўныя (паводле меркавання тагачасных вернікаў) фрэскі 14 стагоддзі былі забелены.
Роспісы былі схаваны пад пабелам больш як 100 гадоў. Іх расчысцілі ў 1840 і трохі адрэстаўравалі на хвалі росту цікавасці да нацыянальнага культурнага здабытку.
Роспісы
Царква першапачаткова мела чатыры капліцы з роспісамі Джота, але да XX стагоддзя дайшло ўсяго дзве, капліца Перуцы і капліца Бардзі.
Роспіс капэлы Перуцы, якая паказвае сцэны з жыцця Яна Хрысціцеля і Яна Евангеліста, выканана амаль выключна ў тэхніцы альсека, таму дрэнна захавалася, але, нягледзячы на гэта, яна і сёння яшчэ дэманструе росквіт творчых сіл мастака. Бедныя стылістычныя звесткі, якія дазваляе атрымаць сучасны стан фрэсак, цалкам адносяцца да кампаноўкі эпізодаў, незвычайна манументальных па сваёй пабудове, як і роспісы Джота ў Ніжняй царкве ў Асізі. Шырокія паверхні сцен дазволілі тут выкарыстоўваць больш складаныя спалучэнні фігур, чым у падуанскіх фрэсках. Прастора гэтых карцін больш глыбокая і прасторная, у іх нібыта больш паветра.
Стрыманасць, экспрэсіўная драматычная выразнасць выяў адзначаюць далейшае развіццё мастацкіх тэндэнцый фрэсак капэлы Дэль Арэна. Колеры тут глыбейшых тонаў і мякчэйшыя за падуанскія фрэскі. Прапорцыі фігур і архітэктуры больш рэалістычныя. Намаляваныя з вялікім размахам, буйнамаштабныя фігуры рухаюцца свабодна, у больш разнастайных суадносінах з архітэктурай і прасторай. Сувязь паміж фігурамі і архітэктурай праведзена вельмі абдумана.
З выяў меншага памеру цікавасць уяўляюць некаторыя галоўкі ў шасцівугольных абрамленнях, магчыма, члены сям'і Перуцы, настолькі яны індывідуалізаваны па сваім абліччы. У такім разе гэта былі б першыя самастойныя партрэты ў італьянскім жывапісе.
Адзіны ва ўсёй капэле добра захаваны фрагмент — выява рукі Яна Багаслова, працягнутай у жэсце блаславення, якім ён уваскрашае Друзіяну. Нажаль, цыкл Перуцы неаднаразова перапісваўся аж да нядаўняга часу. Пасля апошняй рэстаўрацыі ён уяўляе сабой нешта да такой ступені прывіднае, што гэта не дазваляе нават растлумачвае яго значэнне ў мастацкай эвалюцыі Джота і ў гісторыі італьянскага жывапісу трэчэнта.
Малыя Галыні
Малы́я Галы́ні (, Малые Голыни) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Цяплівады (Навамышскі сельсавет)
Цяплі́вады (, Тепливоды) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета.
Тарасавічы (Асіповіцкі раён)
Тара́савічы (, Тарасовичи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Маскалёнкі (Бешанковіцкі раён)
Маскалёнкі (, Москалёнки) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Пятрэвічы (Баранавіцкі раён)
Пятрэ́вічы (, Петревичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета. Размешчаны за 10 км на поўнач ад Баранавічаў.
Гісторыя
У 1897 годзе вёска ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
У пачатку XX стагоддзя ў вёсцы 87 двароў, 582 жыхары. Побач знаходзіўся маёнтак — 2 двары, 19 жыхароў.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Убалацце (Асіповіцкі раён)
У́балацце (, Уболотье) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяззеўскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Карытненскага сельсавета.
Катраманічы
Катраманічы (басн. Котроманић / Kotromanić) — кіруючая дынастыя ў Босніі ў перыяд з XIII стагоддзя аж да атаманскага заваявання Босніі ў 1463 годзе. З 1250 па 1377 год насілі тытул банаў баснійскіх. Пасля каранацыі ў 1377 годзе Тврткі I Катраманічы насілі каралеўскі тытул — «караля сербаў, Босніі і ўзбярэжжы». Апошні кароль Босніі з дынастыі Катраманічаў Стэфан Тамашавіч быў пакараны смерцю туркамі ў Яйцах у 1463 годзе.
Прыазёрная (Баранавіцкі раён)
Прыазёрная (, Приозёрная; да 1969 года Балабановічы (Балобанавічы)) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета. Размешчана за 8 км на захад ад Баранавічаў, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Бараўцы на лініі Баранавічы — Ваўкавыск.
Да вёскі далучаны хутар Гельда.
Гісторыя
Вядома з канца XVI стагоддзя пад назвай Балабановічы (Балобанавічы).
З 1793 года ў складзе Расійскай імперыі.
У 1869 годзе тут адкрыта школа граматы.
На пачатак XX стагоддзя Балабановічы ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, 90 двароў, 780 жыхароў. Побач знаходзіўся аднайменны маёнтак — 5 двароў, каля 40 жыхароў
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Мількавічы (Бешанковіцкі раён)
Мі́лькавічы (, Мильковичи) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Гульня тронаў (раман)
«Гульня́ тро́наў» (A Game of Thrones) — раман у жанры фэнтэзі аўтарства амерыканскага пісьменніка Джорджа Р. Р. Марціна, першая кніга серыі «Песня Лёду і Агню». Упершыню твор быў апублікаваны ў 1996 годзе выдавецтвам Bantam Spectra. Дзеянне рамана адбываецца ў выдуманым сусвеце. У цэнтры твора тры асноўныя сюжэтныя лініі — падзеі, якія папярэднічалі пачатку дынастычных войнаў за ўладу над кантынентам Вестэрас, які нагадвае Еўропу часоў Высокага Сярэднявечча; пагроза наступу плямёнаў адзічэлых і дэманічнай расы Іншых, што насоўваецца з поўначы; а таксама падарожжа дачкі зрынутага караля ў спробах вярнуць Жалезны трон. Апавяданне вядзецца ад трэцяй асобы, напераменку з пункту гледжання розных персанажаў.
Праца над раманам была пачата аўтарам у 1991 годзе. На той момант цыкл задумваўся як трылогія. Джордж Р. Р. Марцін, які імкнецца да напісання тэкстаў вялікага аб'ёму, вырашыў стварыць маштабнае эпічнае фэнтэзі ў духу «Уладара пярсцёнкаў», абапіраючыся на гістарычныя кнігі і перавёўшы акцэнты ад магіі да рэалізму. Асаблівае месца ў «Гульні тронаў» было адведзена геральдыцы, рыцарству, апісанню банкетаў і адзення. Кніга была натхнёная рэальнымі гістарычнымі падзеямі, а героі цыкла мелі прататыпаў з асяроддзя еўрапейскай знаці. Адзін з асноўных пасылаў кнігі — ідэя таго, што смерць ёсць непазбежная ісціна ўсяго жыцця.
Раман атрымаў усеагульнае прызнанне з боку крытыкаў. Ён быў ганараваны прэміі «Локус» за лепшы раман у жанры фэнтэзі, а таксама быў намінаваны на Неб'юла і Сусветную прэмію фэнтэзі. Акрамя таго, аповесць «Кроў Дракона», якая ўвайшла ў склад рамана, у 1997 годзе атрымала прэмію «Х'юга». Праз пятнаццаць гадоў пасля публікацыі раман дасягнуў першага месца ў спісе бэстсэлераў газеты The New York Times. Аглядальнікі станоўча ўспрынялі смелае парушэнне класічных канонаў жанру і разбурэнне літаратурных стэрэатыпаў, прапрацоўку персанажаў і інтрыгуючы сюжэт. Усяго было прададзена звыш мільёна асобнікаў кнігі. Раман быў экранізаваны ў рамках першага сезона тэлесерыяла «Гульня тронаў».
Сусвет кнігі
Дзеянне цыкла разгортваецца ў выдуманым свеце. Асноўныя падзеі кнігі сканцэнтраваны на мацерыку Вестэрас, які паводле эканомікі, культуры і сацыяльнага ладу нагадвае Еўропу часоў Высокага Сярэднявечча, і часткова на больш усходнім кантыненце пад назвай Эсас, які адрозніваецца этнічнай і геаграфічнай разнастайнасцю. Вышэйшую знаць Вестэраса прынята называць Вялікімі Дамамі. Прыкладна за трыста гадоў да падзей «Гульні тронаў» дынастыя Таргарыенаў, выкарыстоўваючы трох драконаў, заваявала ўсе землі Вестэраса ад Сцяны да паўднёвых берагоў Дорна і стварыла адзіную імперыю. Род Таргарыенаў паходзіць са старажытнай Валірыі. Эйган ажаніўся са сваімі сёстрамі, Вісеньяй і Рэйніс, і гэта традыцыя часта паўтаралася ў іх родзе. Дынастыя стала згасаць з гібеллю апошніх драконаў. Вар'яцтва Эйрыса II выклікала паўстанне, якое апынулася паспяховым.
Род Баратэанаў, як лічыцца, паходзіць ад пабочнай галіны Таргарыенаў. Пасля звяржэння караля Шторму яны сталі лордамі Штармавога Канца. Чорнавалосыя і дужыя, Баратэаны доўгі час заставаліся вернымі кіруючай дынастыі. Прычынай проціборства стала каханая Роберта Баратэана Ліяна Старк, выкрадзеная Рэегарам Таргарыенам, сынам Эерыса II. Роберт, быўшы правадыром паўстання, пасля перамогі ўзышоў на трон Сямі каралеўстваў, але стаў нікуды не вартым кіраўніком. Светлавалосыя Ланістэры былі самым багатым родам з усіх Вялікіх Дамоў. Яны кіруюць Заходнімі Землямі, а іх крэпасць — Уцёс Кастэрлі. Главой сямейства з’яўляецца лорд Тайвін. Яго старэйшы сын Джэймэ, які служыў у гвардыі Эйрыса, забіў ранейшага караля, за што атрымаў мянушку «Царазабойца».
Сем Каралеўстваў
Лорд Вінтэрфела і Захавальнік Поўначы Эдард (Нэд) Старк праводзіць пакаранне смерцю Гарэда, дэзерціра з Начнога Дазору. Вяртаючыся з сынамі Робам і Бранам Старкамі, бастардам Джонам Сноу і выхаванцам Тэанам Грэйджаем, яны знаходзяць шасцярых ваўчанят — чатырох самцоў і дзвюх самак, што супадае з колькасцю і полам дзяцей лорда Старка — і вырашаюць забраць іх сабе. Кароль Роберт Баратэан з жонкай і дзецьмі прыязджае ў Вінтэрфел. Роберт і Нэд, даўнія сябры, якія ў мінулым паўсталі супраць Эйрыса II Вар'ята, зрынуўшы кіруючую дынастыю Таргарыенаў. Кароль прапануе Нэду, які славіцца сваёй сумленнасцю і непадкупнасцю, пасаду правіцы караля. Папярэднік Нэда — Джон Арэн — памёр пры загадкавых абставінах. Таксама Роберт абяцае заручыць свайго сына Джофры з Сансай Старк, старэйшай дачкой Нэда. У дзень палявання сын Нэда Бран залазіць на старую вежу і становіцца выпадковым сведкам інцэсту каралевы Серсеі і яе брата Джэймэ Ланістэра, за што апошні скідвае яго з вежы. Бран выжывае, але яго ногі скоўвае параліч. Пры гэтым хлопчык не памятае падзеі, якія папярэднічалі яго падзенню, таму лічыцца, што Бран зваліўся з вежы выпадкова.
Эдард Старк прымае прапанову Роберта і, забраўшы дочак, адпраўляецца ў сталіцу Вестэраса — Каралеўскую Гавань. Яго жонка Кейтылін застаецца з сынамі — Бранам, які ляжыць без свядомасці, Рыканам і Робам. Апошні на час ад'езду бацькі становіцца намеснікам Вінтэрфела. Джон Сноу адпраўляецца на поўнач, на Сцяну, каб стаць, як і брат Нэда Старка Бенджэн, братам Начнога Дазору, пра што ён даўно марыў. На Брана здзяйсняецца замах, аднак лютавоўк ратуе і яго, і Кейтылін. Ачуўшыся, Бран дае яму імя Лета. У сваіх снах ён бачыў сэрца Белай Пустэчы, размешчанай далёка на Поўначы, і набліжэнне зімы. Кінжал забойцы быў з валірыйскай сталі, таму Кейтылін адпраўляецца ў Гавань, каб даведацца, каму ён належаў. Петыр Бейліш, вядомы як Мезенец, яе даўні кавалер, паведамляе, што гэта рэч Тырыяна Ланістэра, брата каралевы. Заручыўшыся падтрымкай рыцараў з саюзных дамоў, Кейтылін бярэ карліка ў палон і адвозіць яго да Лізы Арэн, сваёй сястры, у Арлінае Гняздо — горную крэпасць Усходу. Тырыян адмаўляе абвінавачванне ў спробе забойства Брана і патрабуе суду паядынкам. Яго гонар абараняе найміт Брон, які спрытам перамагае непаваротлівага рыцара ў цяжкіх латах. Тырыяна і Брона няхочучы адпускаюць, і яны пакідаюць Гняздо.
Прыбыўшы ў Каралеўскую Гавань, Нэд Старк трапляе ў гушчу прыдворных змоў і інтрыг. Паступова Нэд высвятляе, што прынц Джофры, прынцэса Мірцэла і прынц Томен народжаны каралевай Серсеяй не ад мужа, а ад уласнага брата Джэймэ. Законных спадчыннікаў у Роберта няма, бо ўсе яго дзеці народжаны па-за шлюбам. Падчас тайнай гутаркі з Серсеяй Нэд гаворыць, што ведае пра яе сувязі з Джэймэ, і прапануе ёй бегчы разам з дзецьмі. Замест гэтага яна падгаворвае свайго кузена Ланселя, збраяносца Роберта, напаіць яго падчас палявання на вепрука. Лорд Тайвін Ланістэр, бацька Серсеі і Джэймэ, тайным загадам пасылае Грыгара Клігана з войскамі рабаваць Рачныя землі з мэтай выбавіць Старка і ўзяць яго ў палон для абмену на Тырыяна. У адказ на скаргі рачных лордаў Нэд завочна прыгаворвае Грыгара Клігана да смерці і пасылае атрад на чале з Берыкам Дандарыянам для выканання прысуду.
У выніку падкопаў Серсеі Роберт атрымлівае смяротнае раненне ў сутычцы з вепруком. Нэд не паспявае паведаміць яму вынікі свайго расследавання. Кароль падпісвае завяшчанне, у якім прызначае Джофры спадчыннікам, а Эдарда — лордам-пратэктарам, пасля чаго памірае. Рэнлі Баратэан, малодшы брат караля, прапануе ўначы здзейсніць пераварот і ўзяць у палон дзяцей Роберта, але Эдард адпрэчвае гэту ідэю. У троннай зале Серсея рве завяшчанне і абвяшчае Джофры каралём, сябе — яго рэгенткай, а Эдарда Старка — здраднікам. Варта горада Залатыя плашчы разам з людзьмі Ланістэраў забіваюць людзей Старка і арганізоўваюць разню ў вежы Правіцы. Нэда кідаюць у вязніцу, а Сансу бяруць пад хатні арышт. Ар'і, малодшай дачцы Нэда, удаецца збегчы з замка і схавацца ў горадзе. Джофры вянчаюць як караля Вестэраса. Нэд згаджаецца далучыцца да братоў Начнога Дазору ў абмен на бяспеку Сансы, але Джофры загадвае адсекчы яму галаву. Сір Ілін Пейн выконвае прысуд на ступенях Вялікай Септы Бейлара. Ар'я назірае за гэтым, але вярбоўнік Начнога Дазору Ёрэн забірае яе і абяцае вярнуць дамоў.
Даведаўшыся пра разню ў Каралеўскай Гавані і пра тое, што намячаецца грамадзянская вайна за прастол, старэйшы сын Эдарда Роб Старк збірае войска і ідзе на поўдзень. Намеснікам Вінтэрфела прызначаюць Брана, а яго рэгентамі — мейстара Лювіна і сіра Родрыка Каселя. Незаконны арышт Тырыяна абвастрае адносіны ў дзяржаве — паміж Ланістэрамі з аднаго боку і Старкамі і Талі з іншага. У Рыверане і Уцёсе Кастэрлі пачынаюць збірацца войскі. Для вядзення ваенных дзеянняў Роб згаджаецца на саюз з домам Фрэяў. Ён атрымлівае перамогу ў бітве ў Шапталым Лесе над войскамі Джэймэ Ланістэра і берэ таго ў палон, а пазней здымае аблогу з Рыверана, крэпасці Талі. Пасля таго, як Роб адмаўляецца ад саюза з братамі Роберта, Рэнлі і Станісам, кожны з якіх мае свае прэтэнзіі на прастол, лорды Поўначы і Трызубца абвяшчаюць яго Каралём Поўначы.
Сцяна
На паўночнай мяжы каралеўства размяшчаецца Сцяна — велізарны бар'ер з лёду і каменя сямісот футаў вышынёй, на якім нясуць сваю службу браты Начнога Дазору. Яны пакляліся назаўжды аддаць сябе сваёй справе, адмовіцца ад тытулаў і роду, не мець жонак і дзяцей і да канца сваіх дзён абараняць Сцяну. Фактычна брацтва абараняе Сем Каралеўстваў ад паўночных плямёнаў адзічэлых, анархічнай супольнасці, якая жыве па ўласных законах у Зачараваным Лесе на поўнач ад Сцяны. У пралогу тры браты Начнога Дазору — сір Уэймар Ройс, Гарэд і Уіл — пераследваюць адзічэлых за Сцяной, але сутыкаюцца з Іншымі і двое з іх гінуць. Гарэд збягае і перасякае Сцяну, але яго ловяць і Эдард Старк карае смерцю за дэзерцірства.
Джон Сноу, бастард лорда Старка, прыбывае на Сцяну. Ён аб’ядноўвае навабранцаў супраць суровага настаўніка рукапашнага бою і абараняе баязлівага, але дабрадушнага Сэмвела Тарлі — навічка, якога незалюбілі іншыя браты за яго грузнасць. У Дазоры ёсць тры класы братоў — будаўнікі, якія чыняць Сцяну і замкі Дазору, сцюарды, які забяспечваюць жыццё Дазору, а таксама разведчыкі, якія выконваюць розныя заданні за Сцяной. Джон, дзякуючы сваім баявым навыкам, разлічвае стаць разведчыкам, але яго прызначаюць у сцюарды лорда-камандуючага Начным Дазорам Джыёра Морманта. Сэм, дзякуючы старанням Джона, становіцца сцюардам і памочнікам мейстара Эймана, які трымае бібліятэку і крумкачоў.
Дзядзька Джона Бенджэн Старк знік больш за шэсць месяцаў таму, адправіўшыся шукаць тых братоў, якія загінулі ў пралогу. Джон і яго воўк Здань знаходзяць двух мёртвых людзей з атрада Бенджэна. Іх прывозяць у Чорны замак, але ўначы яны ажываюць. Адзін з іх спрабуе забіць Морманта, аднак Джон знішчае яго агнём. Калі Джон даведваецца пра смерць свайго бацькі, ён хоча дэзерціраваць, каб дапамагчы Робу ў яго паходзе, але сябры яго наганяюць і ўгаворваюць вярнуцца. Раніцою Мормант просіць Сноу трымаць клятву і паведамляе пра планы вялікімі сіламі адправіцца на Поўнач, каб усёткі знайсці Бенджэна — жывога ці мёртвага, і разабрацца, што задумвае Манс-налётчык, «Кароль за Сцяной» — лідар адзічэлых і беглы брат Начнога Дазору.
Эсас
Пазней купец здзяйсняе замах на Дэні — дорыць ёй бочачку атручанага віна. Але яго зман раскрываецца дзякуючы Джораху. Падчас паўднёвага паходу на землі лхазаран, ці «ягнячага народа», Дэйнерыс ратуе лекарку. У гэтым набегу Дрога быў сур'ёзна паранены, і ён знаходзіцца пры смерці. Лекарка абяцае выратаваць Дрога, кажучы, што за жыццё прыйдзецца заплаціць смерцю. Дэйнерыс згаджаецца, Дрога не памірае, але застаецца ў вегетатыўным стане. З-за праведзенага рытуалу ў Дэні гіне ненароджанае дзіця. Кхаласар распадаецца на мноства дробных груп. З Дэні застаецца толькі невялікая група верных людзей, у тым ліку Джорах. Дэйнерыс спальвае Дрога і лекарку ў пахавальным кастры, пасля чаго сама ўваходзіць у агонь. Калі полымя згасае, кхаласар знаходзіць жывую Дэні і трох драконаў каля яе, якія вылупіліся з яйкаў.
Напісанне
У 1980-я гады Джордж Марцін займаўся напісаннем сцэнарыяў у Галівудзе, але працу сваю не любіў з-за немагчымасці ствараць творы вялікага аб'ёму. «З першых жа сцэнарыяў мне паўтаралі: „Гэта цудоўна, але занадта доўга, занадта шмат літар…“ Мне даводзілася іх скарачаць, таму, вярнуўшыся да кніг, я сказаў сабе: „Больш не буду клапаціцца ні пра што ў гэтым духу…“ Я жадаў тысячы персанажаў, маштабныя бітвы, цудоўныя замкі і анфілады — усё тое, што я не мог дазволіць сабе на тэлебачанні». Вырашыўшы вярнуцца ў вялікую літаратуру, свайму рэдактару пісьменнік адправіў тры заяўкі на будучыя працы — навуковую фантастыку, хорар і фэнтэзі. Апошняя з іх была ўхвалена, як больш прадаваная. Праца над раманам была пачата аўтарам улетку 1991 года у горадзе Санта-Фэ. У гэты перыяд Марцін марнаваў шмат часу на нерэалізаваныя праекты, і калі б не фіяска серыяла «Парталы», то так бы і не прыступіў да цыкла «Песня Лёду і Полымя». Першапачаткова Джордж меркаваў, што серыя будзе ўключаць толькі тры кнігі, але з часам зразумеў, што прыйдзецца напісаць шэсць раманаў, а затым колькасць планаваных кніг узрасла да сямі.
Першапачатковы пробліск гісторыі складаўся ў спантанным бачанні, у якім хлопчык па імі Бран становіцца сведкам абезгалоўвання, а затым знаходзіць у снегу ваўчанят, і першай была набрана менавіта глава пра тое, як Старкі знаходзяць шчанюкоў лютаваўка. У той момант аўтар працаваў над раманам «Авалон». Прыступаючы да «Гульні тронаў», пісьменнік не ведаў, будзе гэта апавяданне або нешта большае. Пазней ён прыняў важнае рашэнне весці апавяданне ад асобы некалькіх персанажаў. Скончыўшы другую главу і напісаўшы каля ста старонак, аўтар быў вымушаны адкласці працу з-за занятасці сцэнарыямі. У нейкі момант пасля працяглага апісання сюжэту пісьменнік зразумеў, што трэба спыніцца і прапрацаваць свет і яго гісторыю — намаляваць карты, генеалагічныя дрэва, пазначыць каралёў з гадамі кіравання і іх мянушкамі. Першапачаткова Марцін вызначаў парадак глаў, пазней прапісваў гісторыю кожнага персанажа, затым дзяліў яе на часткі, а пасля ператасоўваў іх, каб атрымаць аптымальнае размяшчэнне ўнутры рамана і дамагчыся максімальнага напружання. Часам, каб не заблытацца ў дэталях, аўтар запісваў дэталі апавядання ў спісах і дыяграмах, хоць большую частку ўсяго імкнуўся запамінаць. Своеасаблівай традыцыяй Марціна стала выкарыстанне «аднаразовых» герояў для пралогу і эпілогу. Ён разглядаў і іншую магчымую структуру рамана, пры якой паміж главамі праходзілі месяцы, а не дні, што, на яго погляд, кардынальна б змяніла кнігу і дазволіла вырашыць шэраг праблем. Першы варыянт рукапісу склаў 1088 старонак без дадаткаў, хоць першапачаткова аўтар хацеў змясціць усе падзеі ў 800 старонках. Пасля 300 старонак пісьменнік перамясціў у другі раман — «Бітву каралёў».
Персанажы
На вядзенне апавядання ад асобы розных герояў Марціна натхніў яго вопыт працы журналістам. Быўшы маладым студэнтам, Джордж, пераадольваючы сарамлівасць, меў зносіны са сведкамі розных здарэнняў, многія з якіх не жадалі адказваць на пастаўленыя пытанні. Гэты вопыт паспрыяў погляду на адно здарэнне з розных пунктаў гледжання. Некаторы час Марцін сумняваўся, ці варта ўключаць у апавяданне драконаў. Ён разважаў, ці павінны яны быць жывымі ці заставацца толькі сімваламі. Прыяцелька пісьменніка пераканала аўтара ў тым, што з’яўленне драконаў — правільнае рашэнне. Першай сцэнай рамана, «якая чапляе», аўтар лічыў падзенне Брана. І Джэймэ, і Серсея выглядаюць агіднымі ў гэтым моманце кнігі. Аднак фактычна Джэймэ здзяйсняе цяжкі выбар — праз спробу забойства чужога дзіцяці ён хацеў выратаваць уласных дзяцей. Серсею аўтар параўноўваў з лэдзі Макбет. Яна шчыра любіць сваіх дзяцей, але ў яе сацыяпатычны погляд на свет і цывілізацыю. Нягледзячы на тое, што першапачаткова Ланістэры выглядаюць «чарней чорнага», паступова чытач пачынае разумець матывы, якія рухаюць імі. Гэта, у сваю чаргу, выклікае надзею, што з часам яны зменяцца да лепшага. Аўтар меркаваў, што яго героі досыць жыццёвыя, каб чытачы маглі сябе ідэнтыфікаваць з аднымі з іх, і выпрабоўваць негатыўныя эмоцыі да іншых.
Стылістычныя асаблівасці і аўтарскія планы
Паводле слоў пісьменніка, ідэя «Гульні тронаў» «прыйшла з ніадкуль». На аснове дзіцячых успамінах пра творчасць Толкіна, аўтар хацеў напісаць маштабнае эпічнае фэнтэзі. Асаблівае месца ў рамане адведзена геральдыцы. Нямала тэксту прысвечана і апісанню ежы. Паводле меркавання аўтара, эпізоды ажыўляюць і пейзажы, і гукі, і пахі. Падчас бітвы, пасцельнай сцэны і на банкеце дзейнічаюць аднолькавыя прыёмы. Нямала часу Марцін выдаткаваў на апісанне тых страў, якія ядуць яго героі. Як адзначае сам Марцін, «Гэты фон надае сцэнам тэкстуру, робіць іх яркімі і псіхалагічна дакладнымі… Уражанні, якія атрымліваюцца праз пачуцці, пранікаюць глыбока ў самыя асновы нашай свядомасці, куды наўрад ці можна дабрацца, выкладаючы сюжэт выключна інтэлектуальна». Дзіцячыя ўспаміны пра суровыя зімы Дуб'юка знайшлі сваё адлюстраванне ў рамане.
Марцін спрабаваў быць сумленным у стаўленні да чытача, таму паказваючы вайну, ён апісваў гібель у тым ліку і станоўчых герояў, таму што «нават добрыя людзі, якіх любяць, паміраюць». Сярэднявечча, час кантрастаў, паспрыяла адлюстраванню канцэпцыі рыцарства, якое спарадзіла жорсткія войны. Тое ж адносіцца і да сексуальнасці. Рыцарскі культ цудоўнай дамы з прысвечанымі ёй вершамі і перамогамі на турнірах суседнічаў з масавымі згвалтаваннямі пасля бітваў. Прыкладам гэтага з’яўлялася Стагадовая вайна. Сексуальнасць — цудоўны матыватар, які начыста адсутнічае ў творчасці Толкіна. Пісьменнік лічыў, што фэнтэзі як жанр, які хай і абапіраецца на ўяўленне, павінен адлюстроўваць рэаліі свету, у якім мы жывём. У адказ на крытыку пасцельных сцэн Марцін адказваў, што калі ён вінаваты ў недарэчным сексе, то вінаваты і ў «недарэчнай жорсткасці, недарэчных банкетах, недарэчным апісанні адзення і недарэчнай геральдыцы», бо ўсе гэтыя дэталі нічога не даюць для развіцця сюжэту. Паводле аб'ёму раман атрымаўся найбольш кароткім у параўнанні з наступнымі часткамі цыкла. Прыём частага паўтору нейкіх упадабаных фраз быў запазычаны ў Стывена Кінга.
У 2015 годзе выдавецтва HarperCollins у сваім новым офісе ў Лондане выставіла на агляд ліст Джорджа Марціна да яго літаратурнага агента Ральфа Вічынанцу, датаваны кастрычнікам 1993 года. У гэтым пісьме Марцін у падрабязнасцях расчыняе канцэпцыю і падзеі «Песні Лёду і Полымя». Фатаграфіі ліста былі выкладзены ў Інтэрнэт, і, нягледзячы на спробу іх выдаліць, фанацкая супольнасць паспела зрабіць з іх копіі. Сапраўднасць напісанага пацвердзіў выдавец. Толькі апошні абзац быў закрэслены чорным фламастарам. Да ліста пісьменнік прыкладаў першыя трынаццаць глаў: Груба кажучы, прыкладзеныя першыя главы даюць пачатак тром асноўным канфліктам, якія вызначаць галоўныя сюжэтныя лініі трылогіі, якія пераплятаюцца ў складанае, але цудоўнае (як я спадзяюся) палатно. Кожны з канфліктаў прывядзе да разбуральнай пагрозы лёсу маіх выдуманых Сямі Каралеўстваў і жыццяў маіх галоўных герояў. Першая пагроза ўзнікне з-за варожасці паміж вялікімі дамамі Ланістэраў і Старкаў, якая выльецца ў змову, контрзмова, славалюбівыя імкненні, забойства і помста, а галоўным прызам апынецца Жалезны трон Сямі Каралеўстваў. Такі касцяк першай кнігі трылогіі, «Гульні тронаў».
У якасці другой і трэцяй пагроз аўтар планаваў уварванне датракійцаў на чале з Дэйнерыс і прыход Іншых, ледзяных дэманаў з далёкай Поўначы, чые сюжэтныя лініі павінны былі раскрыцца ў «Танцы драконаў» і «Ветрах зімы» адпаведна. Каб павялічыць напружанне, пісьменнік хацеў стварыць для чытачоў адчуванне, што ад смерці ніхто не застрахаваны, нават галоўны герой. Да пяці асноўных персанажаў Марцін адносіў Тырыяна, Дэйнерыс, Ар'ю, Брана і Джона Сноу. Першапачаткова меркавалася, што Нэд і Кейтылін памруць, Санса выйдзе замуж за Джофры і ў вырашальны момант адмовіцца дапамагаць сям'і, Тырыян закахаецца ў Ар'ю, Бран зможа карыстацца магіяй, а Дэйнерыс заб'е Дрога, помсцячы за свайго памерлага брата.
Гістарычныя прататыпы
Падчас напісання «Гульні тронаў» Марцін часта звяртаўся да гістарычных кніг, выкарыстоўваючы метад «поўнага апускання». Калі пісьменнік апісваў тую ці іншую падзею, ён імкнуўся даведацца пра яго як мага больш, але і не спрабаваў уціснуць усе атрыманыя звесткі ў раман. Сярод гістарычных кніг Джордж вылучаў наступныя працы: «Сярэдневяковы салдат» Джэры Эмблтана і Джона Хоу, «» Барбары Такман, «Сярэдневяковае фехтаванне» Джона Клементса, зборнік «Сярэдневяковыя войны» Дэвіда Нікаля, «» Л. Спрэг дэ Кампа, Хронікі Фруасара і мноства іншых. Ён чэрпаў натхненне з англійскай, французскай і шатландскай гісторыі, паколькі яна паўсюдна задакументавана на англійскай мове. Ідэя Таргарыенаў у выгнанні ўзнікла як алюзія на Сцюартаў — дынастыю, якая спрабавала вярнуць сабе англійскі трон на працягу некалькіх пакаленняў.
Кхаласар Дрога створаны паводле апісанняў мноства старажытных качэўнікаў. Зборны вобраз датракійцаў узыходзіць да гунаў і манголаў, авараў і мадзьяраў. Таксама ў іх прысутнічаюць рысы раўнінных плямёнаў амерыканскіх індзейцаў і некаторыя фэнтэзійныя элементы. Яны паважаюць доблесць, пагарджаюць смерцю і болем, а таксама суседнімі народамі. Лёгкае пераноснае жытло, простая ежа, культ каня адсылаюць да звычаяў цюрак і манголаў. Меч аракх з унутраным завострываннем у сутнасці з’яўляецца копіяй егіпецкага мяча хапеша з больш закругленым лязом. Заплеценыя ў касу валасы воінаў — даніна качэўнікам сяньбі, дунху і маньчжурам. Паводле адной са здагадак, правобразам кхала Дрога меркавана з’яўляўся Есугей — бацька Чынгісхана. Паўнавартасная датракійская мова ў рамане не гучыць — згадваліся толькі асобныя словы і імёны.
Тырыян Ланістэр, красамоўны карлік, шмат у чым спісаны з самога Марціна, а таксама Рычарда III. Род Ланістэраў, паводле меркавання некаторых даследчыкаў, быў натхнёны каварным і ўладалюбівым сямействам Борджыя, пра якіх хадзілі чуткі пра кровазмяшальныя сувязі ; іншыя крытыкі паказваюць на паралелі ў гісторыях Серсеі і Джофры з рэальнай гісторыяй Маргарыты Анжуйскай і яе сына Эдуарда Вэстмінстэрскага. У цэлым падабенства сюжэту «Песні Лёду і Полымя» з гісторыяй Вайны Пунсовай і Белай ружы адзначаецца многімі крыніцамі. Смерць Роберта Баратэана, якая выклікала канфлікт мноства спадчыннікаў, непасрэдна адсылае да падзей Вайны Пунсовай і Белай ружы. Даследчыкі праводзілі паралель паміж пакараннем смерцю Эдарда Старка і знікненнем яго брата Бенджэна і пакараннем смерцю Рычарда Плантагенета, 3-і герцага Ёркскага, а таксама гібеллю яго дзядзькі ў баі. На галаву Рычарда начапілі папяровую карону і выставілі на пацеху; Старк у рамане таксама быў абезгалоўлены. Марцін пацвердзіў уплыў на вобраз Кейтылін Старк каралевы Аліеноры Аквітанскай. Даследчыкі творчасці пісьменніка лічаць таксама, што Джон Сноу нагадвае франкскага маярдома Карла Мартэла. Меркаваныя прататыпы ў рамане ёсць не толькі ў людзей, але і ў жывёл. Так, ёсць меркаванне, што правобразам лютаваўкоў, якія згадваюцца ў творы, магчыма, быў жудасны воўк (Canis dirus) — від жывёл, што жыў у эпоху плейстацэну на тэрыторыі Паўночнай Амерыкі. Найбольш дакладна, паводле меркавання Марціна, Жалезны трон намаляваў французскі мастак па імі Марк Сіманеці. Уяўляючы залу Чырвонага замка, у якім стаяў асіметрычны сімвал прастола, скаваны з тысячы мячоў, пісьменнік успамінаў велізарную здымачную пляцоўку ў «Пэйнт-Холе», размешчаную ў Ірландыі, а таксама сабор Святога Паўла і Вэстмінстэрскае абацтва.
Публікацыя
«Гульня тронаў» стала першай кнігай цыкла «Песня Лёду і Полымя», у які таксама ўваходзяць «Бітва каралёў», «Бура мячоў», «Банкет сцярвятнікаў», «Танец з драконамі», «Ветры зімы» і «Мроі пра вясну». Спачатку ў часопісе Asimov's Science Fiction з’явілася аўтаномная аповесць пра Дэйнерыс пад назвай «Кроў дракона» (Blood of the Dragon), якая пазней увайшла ў склад рамана. Да з’яўлення асноўнай кнігі выдавецтва HarperCollins таксама выпусціла брашуру з першымі главамі рамана і хваламі Роберта Джордана, Раймонда Фэйста і Эн Мак-Кефры. Прад'яўніку абяцалася набыццё «Гульні тронаў» са зніжкай. Поўная версія твора была апублікавана выдавецтвам Bantam у маі 1996 года, хоць у самай кнізе стаяла ўказанне на верасень, тыражом у некалькі тысяч асобнікаў ; у некаторых крыніцах прыводзіцца альтэрнатыўная дата выхаду кнігі — 6 жніўня. Кніга адрознівалася сярэбраным цісненнем і выявай Жалезнага трона на вокладцы з фольгі ў друкарскай апрацоўцы. Асобнікі гэтага выдання сталі вельмі каштоўнымі. У пачатку нулявых яго прадавалі па кошце ад 200 да 600 долараў у залежнасці ад захаванасці. Дата выхаду выдання HarperCollins/Voyager у Вялікабрытаніі фармальна папярэднічае даце публікацыі Bantam, але амерыканскае выданне было аддрукавана да брытанскага, каб копіі паспелі дайсці да кнігарань, таму «сапраўды першым» раманам Марцін лічыў версію Bantam. З-за таго, што брытанскае выданне выйшла невялікім тыражом — усяго паўтары тысячы копій, яго кошт вагаецца ад 800 да 1500 долараў за асобнік. Значная частка гэтага выдання разыйшлася па бібліятэках. Падпісаныя асобнікі каштуюць нашмат даражэй.
Першапачаткова Bantam Press планавала выкарыстоўваць традыцыйную фэнтэзійную вокладку, на якой быў намаляваны вершнік з пікай і сцягам, а таксама жанчына, якая чакае яго, на фоне замка. З такой ілюстрацыяй раман з’явіўся ў амерыканскім, а пазней — у швейцарскім выданнях. Пазней з’явілася версія SF Book Club, якая меншая па памеры і выкарыстоўвае вокладку ад Bantam з шэрым фонам. На Ebay за яе патрабавалі 50 долараў, хоць рэальны кошт быў ніжэйшым у чатыры разы. Абмежаваная серыя рамана выдавалася домам Meisha Merlin у 2001 годзе. Вокладку для яе стваралі ілюстратары Джэфры Джонс і Чарлз Кіган. У тыраж увайшоў 51 асобнік з ціснёным загалоўкам і 448 пранумараваных копій ад a да zz. Усе асобнікі былі падпісаны пісьменнікам. Марцін называў гэту версію самым прыгожым выданнем, якое можа даставіць рэальнае задавальненне калекцыянерам. Meisha Merlin/Subterranean Press таксама выпускалі камплект з першых чатырох кніг серыі. У чэрвені 2002 года Bantam выпусціла другое выданне «Гульні тронаў» у цвёрдай вокладцы. У мяккай вокладцы Стыў Юл намаляваў Джона Сноу і Здань на фоне падпаленага замка. Са старонак пра аўтарскае права не было выдалена ўказанне на першае выданне, што магло ўвесці чытачоў у зман, таму што гэта варыяцыя першай не з’яўляецца.