cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Заслонава
Засло́нава (, Заслоново) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавета.
Утворана ў 2009 годзе.
Запіскі Самсона Самасуя
«Запіскі Самсона Самасуя» — сатырычны раман беларускага пісьменніка Андрэя Мрыя, напісаны ў 1929 годзе. Найбольш вядомы яго твор.
Два першыя «скруткі» (часткі) апублікаваныя ў часопісе «Узвышша» ; пасля раман абвешчаны «злосным пасквілем на савецкую рэчаіснасць», у 1934 годзе аўтар рэпрэсаваны. Цалкам апублікаваны ў 1988 годзе ў часопісе «Полымя» №1. У 1990 годзе выйшла экранізацыя рэжысёра Уладзіміра Арлова «Пратарчака жыцця, або Запіскі Самсона Самасуя».
Сюжэт
«Запіскі» напісаныя ад асобы загадчыка культаддзела райвыканкама Самсона Самасуя, адсутнасць кампетэнтнасці якога кампенсуецца надзвычайнай актыўнасцю ў галіне арганізацыі культуры. Самасуй ладзіць абсурдныя культурныя мерапрыемствы, намагаючыся ў найхутчэйшы тэрмін «узняць узровень культуры» ў раёне, адначасна імкнучыся любымі сродкамі наладзіць уласнае прыватнае жыццё. У канцы рамана пасля выяўлення ў раёне мястэчка «трагладытаў» і скандальнай тэатральнай пастановы некампетэнтнага Самасуя падвышаюць і пераводзяць у акруговы культаддзел.
Фрэдэрык Жаліё-Кюры
Фрэдэры́к Жаліё́-Кюры́ (Jean Frédéric Joliot-Curie, да шлюбу: Фрэдэрык Жаліё;,  — , там жа) — французскі фізік і грамадскі дзеяч, адзін з заснавальнікаў і лідараў сусветнага Руху прыхільнікаў міру і Пагуошскага руху вучоных. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (сумесна з Ірэн Жаліё-Кюры, 1935). Муж Ірэн Жаліё-Кюры.
Генадзь Мікалаевіч Жабіцкі
Гена́дзь Мікала́евіч Жабі́цкі (, вёска Барок, Віцебская вобласць — ) — савецкі і беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр унутраных спраў Беларускай ССР, генерал-лейтэнант унутранай службы.
Біяграфія
З сялянскай сям’і. Вучыўся ў Багушэўскай школе ў 1948—1949 гадах. Скончыў БДУ імя Леніна (1955).
Працаваў на камсамольскай рабоце ў Багушэўску. У 1955—1959 гг. на камсамольскай рабоце ў Магілёўскай вобласці.
У 1959—1964 гадах сакратар, 2-гі сакратар, у 1964—1970 гадах — 1-ы сакратар ЦК ЛКСМБ (абраны 14 верасня 1964 года).
У 1970—1976 гадах у апараце ЦК КПБ. На XXV і XXVII з’ездах ЦК абіраўся членам ЦК КПБ (1966—1984). У 1966—1971 гадах — кандыдат у члены Бюро ЦК КПБ.
У 1978—1984 — Міністр унутраных спраў Беларусі, генерал-лейтэнант.
Гаруні
Гару́ні (, Горуни) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Рыпс (тканіна)
Рыпс (rips, reps) — ткацкае перапляценне і шчыльная шаўковая ці баваўняная тканіна палатнянага перапляцення ў XVIII — пачатку XIX стагоддзя.
Апісанне
На правым баку мае вузкія, пукатыя, паралельна размешчаныя рубчыкі, якія звычайна ідуць упоперак тканіны. Адметнасць «рэпсавай» фактуры стваралася за кошт значна меншай таўшчыні і большай счыльнасці нітак у аснове, чым ва ўтку.
Выкарыстанне
У XVIII стагоддзі рыпс ішоў на пашыў мужчынскай бялізны, у XIX стагоддзі — жаночага адзення.
Цяпер шаўковыя рыпсавыя тканіны выкарыстоўваюцца для сукенак, гальштукаў і ў некаторай ступені для царкоўнага ўбрання. Ваўняныя і баваўняныя — для абіўкі рознага прызначэння.
Севан (сяло)
Севан  — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Наваузенскай сельскай акругі. Код КАТА — 354065200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 245 чалавек (125 мужчын і 120 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 95 чалавек (48 мужчын і 47 жанчын).
Эшлі Уільямс
Эшлі Эрал Уільямс (Ashley Errol Williams; нар., Вулверхэмптан, Англія) — валійскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Уэльса (2008—2019).
Буянцава (Смаленская вобласць)
Буянцава (Буянцево) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Жалюзі
Жалюзі (jalousie — "рэўнасць") — святлоахоўныя прылады, якія складаюцца з вертыкальных або гарызантальных пласцін. Спектр матэрыялаў, якія прымяняюцца для вырабу жалюзі, досыць шырокі: тканіна, пластык, метал, драўніна. Ужываюцца для рэгулявання светлавых і паветраных патокаў.
Нукішке
Ну́кішке (Niukiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Наўясіс Даўгелішкіса. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Ізаска
Ізаска (Isasca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 89 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Chiaffredo.
Тоні Кёртыс
Тоні Кёртыс (Tony Curtis, сапр. імя Бернард Шварц, Bernard Schwartz, нар., , Нью-Ёрк, ЗША — , Хендэрсан, Невада, ЗША) — амерыканскі акцёр, які карыстаўся шырокай папулярнасцю ў канцы 1950-х і пачатку 1960-х гг.
Мацьяш Сюрэш
Мацьяш Сюрэш (Szűrös Mátyás; нар. 11 верасня 1933, Пюшпёкладань) — венгерскі палітык; 23 кастрычніка 1989 года абвясціў Венгрыю рэспублікай (замест народнай рэспублікі), в. а. першага прэзідэнта Венгерскай рэспублікі з 23 кастрычніка 1989 года да 2 мая 1990 года.
Аляксандр Іванавіч Буры
Алякса́ндр Іва́навіч Бу́ры (нар. 14 верасня 1987 года, Мінск, Беларусь) — беларускі прафесійны тэнісіст; пераможца аднаго турніру ATP у парным разрадзе.
Агульная інфармацыя
Нарадзіўся 14 верасня 1987 года ў Мінску. Бацька — Іван Сцяпанавіч Буры (1957 г.н.), лёгкаатлет, трэнер-масажыст; маці — Наталля Бурая, плыўчыха/вяслярка.
14 кастрычніка 2015 года ажаніўся з дзяўчынай па імені Ханна.
Любімым турнірам называе Уімблдан. Кумірам у свеце тэніса лічыць свайго суайчынніка Максіма Мірнага.
Рынгольд
Рынгольд ці Рымгольд (Rimgaudas), летапісн. Ringelt, Ringolt і інш. — міфічны вялікі князь літоўскі з роду Палямонавічаў і бацька Міндоўга; быў сынам Альгімонта (пра якога больш нічога не вядома), і ўпершыню згадваецца ў 2-й рэдакцыі Літоўскай хронікі (каля 1515). У хроніцы Рынгольд вяртаецца ў Навагрудак пасля перамогі над манголамі каля Магільны. Легендарнае апавяданне цвердзіць, што Рынгольд быў бацькам трох сыноў, і пакінуў Навагрудак аднаму з іх, Войшалку. Аднак, з верагодных тагачасных крыніц вядома, што Войшалк быў сынам Міндоўга. Каб абысці гэтую супярэчнасць, у 3-й рэдакцыі Літоўскай хронікі (хроніка Быхаўца) Рынгольд быў запісаны як бацька Міндоўга. Такая легендарная версія была распаўсюджаная Стрыйкоўскім і іншымі сярэднявечнымі гісторыкамі, і праіснавала да 19 ст. і да нашых часоў. Насамрэч, верагодных звестак пра бацьку Міндоўга не існуе, а ў Лівонскай вершаванай хроніцы ён згаданы без імя, а толькі як «магутны князь (кароль)» (könig gros).
Сіямскі заліў
Сія́мскі заліў, або Тайландскі заліў — частка Паўднёва-Кітайскага мора, абмывае на захадзе і поўначы берагі Тайланда, на ўсходзе — Камбоджы і В’етнама, на паўднёвым захадзе — Малайзіі.
Геаграфія і экалогія
Заліў адасабляе ўсход паўвострава Індакітай ад Малайскага паўвострава. Берагавая лінія пачынаецца на ўсходзе ў мыса Бай-Бунг у В’етнаме і канчаецца ў раёне малайскага горада Ката-Бару на паўднёвым захадзе. З паўднёва-ўсходняга боку Сіямскі заліў пераходзіць у Паўднёва-Кітайскае мора, а яго агульная плошча складае прыкладна 320 000 км².
На поўначы ўтварае Бангкокскі заліў (бухту), у якую ўпадае рака Чаўпхрая. Другая вялікая рака — Тапі, пачынаецца на схілах гары Луанг і ўпадае ў Сіямскі заліў каля горада Суратхані, утвараючы шырокі эстуарый. Большая частка ўзбярэжжа Цэнтральнага Тайланда цярпіць ад эрозіі, але з-за працяглай седыментацыі яно ўсё больш прасоўваецца на поўдзень. Глыбіня мора на адлегласці 10-20 км ад узбярэжжа складае толькі 11 м, сярэдняя глыбіня заліва каля 45 м, а найбольшая не перавышае 80 м. У перыяд найбольшай магутнасці апошняга ледніковага перыяду тэрыторыя заліва знаходзілася вышэй узроўню мора і з’яўлялася працягам цяперашняй нізіны каля ракі Чаўпхрая.
Салёнасць заліва даволі нязначная, гэта абумоўлена шэрагам прычын: Тэмпература вады перыядычна мяняецца на працягу года (20—29 °C).
Жывёльны свет
Паводле фаўністычнага раянаваннем акваторыя Сіямскага заліва адносіцца да Інда-Малайскай зоагеаграфічнай вобласці.
Да буйных драпежнікаў адносяцца акулы і грабністы кракадзіл.
На астравах Сіямскага заліва пражывае падвід чапляў — усходняя рыфавая чапля.
Даволі высокая тэмпература вады спрыяла ўтварэнню каралавых рыфаў, але цяпер яны знаходзяцца пад пагрозай знікнення з-за павелічэння тэмпературы вады, выкліканага, магчыма, г.зв. «глабальным пацяпленнем».
Эканоміка
З пункту гледжання эканомікі заліў з’яўляецца найбуйнейшым рыбалоўным рэгіёнам Тайланда. Тут здабываюць скумбрыю, селядцоў, вядзецца вылаў акул.
Ёсць невялікія радовішчы нафты і газу.
Паблізу ад вострава Самуй знаходзіцца востраў Пханган, вядомы сваёй штомесячнай пляжнай вечарынкай «Full Moon Party» (Вечарынка на поўню), якая доўжыцца тры ночы і збірае тысячы прыхільнікаў са ўсяго свету.
Для аматараў дайвінгу сапраўдным раем з’яўляецца востраў Тао, які знаходзіцца паблізу ад вострава Самуй, ён лічыцца адным з найлепшых дайвінгавых месцаў ва ўсёй Паўднёва-Усходняй Азіі.
Кардыерыт
Кардыеры́т, дыхраіт , вадзяны сапфір, іяліт , іаліт — калекцыйны мінерал, алюмасілікат магнію і жалеза, (Mg,Fe)2Al4Si5O18.
Назву атрымаў у гонар французскага горнага інжынера і геолага П’ера Луі Антуана Кардзье (Pierre-Louis-Antoine Cordier; 1777—1861), сінонімы паходзяць ад моцнага дыхраізму, падабенствам з сапфірам і фіялкавым колерам.
Крышталізуецца ў рамбічнай сінгоніі. Колер сінявата-шэры, фіялетавы, буры, часам бясколерны. Бляск тлусты. Цвёрдасць 7—7,5 па шкале Моаса. Шчыльнасць 2,58—2,66 г/см³.
Паходжанне і радовішчы
Паходжанне метамарфічнае, зрэдку — магматычнае.
Выкарыстанне
З’яўляецца сыравінай у вытворчасці керамічных вырабаў. Празрыстая і сіняя разнавіднасці — ювелірны матэрыял.
Карл Лагерфельд
Карл Ота Лагерфельд (Karl Otto Lagerfeld; нар., па яго ўласным сцвярджэнні, у верасні 1938, Гамбург, Германія — ) — нямецкі мадэльер і фатограф.
Біяграфія
Карл Лагерфельд нарадзіўся ў Гамбургу 10 верасня 1935 года ў заможнай сям’і банкаўскага служачага Ота Лагерфельда. Родных братоў і сясцёр Карл не меў, ён з’яўляўся апошнім дзіцём ў апошнім шлюбе бацькоў.
Мост цераз Дубравенку (Магілёў, вуліца Чалюскінцаў)
Мост цераз Дубраве́нку — аўтадарожны мост у Магілёве цераз раку Дубравенку недалёка ад яе вусця. Злучае цэнтр горада (левы бераг) і Задубравенскі пасад (правы). Па мосце праходзіць вуліца Чалюскінцаў. Узведзены ў 1962 годзе з жалезабетону і мае 4 пралётаў, яго даўжыня складае 45 метраў, шырыня — 20 метраў.
У 2017 годзе да 750-годдзя горада праведзены капітальны рамонт моста (арх. С. А. Шапавалава). Пры ўездах на мост пастаўлены тумбы класіцыстычнай формы з убудаванымі свяцільнямі, таксама ўстаноўлена новая металічная агароджа з выявамі львіных галоў на шчытках.
Вароніна (Духаўшчынскі раён)
Вароніна (Воронино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Варпец
Варпец (Ворпец) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Выхма
Выхма (Võhma) — горад у цэнтральнай частцы Эстоніі ў павеце Вільяндзімаа. З'яўляецца самастойным гарадскім муніцыпалітэтам і не ўваходзіць у склад якой-небудзь воласці. Чыгуначная станцыя на лініі Цюры—Вільяндзі. Мясакамбінат.
Бадзёры
Бадзёры (, Бадёрый) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.
Шкоф’я-Лока
Шкоф’я-Лока (Škofja Loka) — горад у цэнтральнай частцы Славеніі. Паблізу горада зліваюцца рэкі Селешка Сора і Палянска Сора, утвараючы раку Сора. Насельніцтва горада — 12 289 чалавек па дадзеных перапісу 2002 года, насельніцтва ўсёй абшчыны — 22 093. Размешчана за 25 км на паўночны захад ад Любляны і за 15 км на паўночны ўсход ад Краня. Праз горад праходзіць аўтадарога Любляна — Толмін.
Бадзёры
Размяшчэнне
У 5 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 44 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Буда-Кашалёва — Уваравічы.
Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Буда-Кашалёўскага пассавета. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).
Сасновы Бор (Дзяржынскі раён)
Да 30 кастрычніка 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Ляхавіцкага сельсавета.
Саржа
Саржа (sargia, serge; ад sericus «шаўковы») — тып пляцення тканіны, часам прастамоўная назва віду тканіны. Тканіна з саржавым пляценнем можа выпрацоўвацца з пражы любога складу, фактычна для любых мэт.
Адрозніваецца ад іншых відаў пляцення тканіны тым, што з кожнай наступнай ніткай сістэма перасячэння нітак ссоўваецца на 1, 2 або больш нітак, што надае ёй характэрны знешні выгляд «дыяганаль» (адна са штодзённых назваў). Дадзены выгляд пляцення ў сярэдзіне XIX стагоддзя ўзяў за аснову амерыканскі прадпрымальнік і распрацаваў дэнім (джынсавую тканіну).
Вырабляецца баваўняная, шаўковая або штучная тканіна з дыяганальным перапляценнем нітак. Выпрацоўваецца ў асноўным гладкафарбаванай і набіўной. Выкарыстоўваецца як падкладачная, сукенкавая, тэхнічная і т. п. тканіна. Для вытворчасці спецвопраткі часцей за ўсё выкарыстоўваецца менавіта саржа 3/1, розных складаў.
Пратарчака жыцця, або Запіскі Самсона Самасуя
«Пратарчака жыцця, або Запіскі Самсона Самасуя» — камедыйны двухсерыйны тэлеспектакль рэжысёра Уладзіміра Арлова, экранізаваны ў 1990 годзе. Зняты паводле сатырычнага рамана Андрэя Мрыя «Запіскі Самсона Самасуя».
Вытворчасць
Твор «Запіскі Самсона Самасуя» Андрэя Мрыя кінарэжысёр Уладзімір Арлоў адшукаў у спецсховішчах з падачы паэта Сяргея Грахоўскага ды, захапіўшыся, стварыў фільм.
Роў
Роў:
Натрыне
Натры́не (Notrynė) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Казіцішкіса.
Пітэр Фальк
Пітэр Майкл Фальк (Peter Michael Falk;, , ЗША — ) — амерыканскі акцёр, вядомы сваёй роляй лейтэнанта Каломба ў аднайменным тэлесерыяле. Акрамя таго, Пітэр з'яўляўся ў такіх фільмах, як «Прынцэса-нявеста», «Вялікія гонкі» і «Прарок». Ён двойчы быў намінаваны на прэмію «Оскар» і пяць разоў атрымліваў прэмію «Эмі» (чатыры з іх за ролю вышукніка Каломба) і адзін раз «Залаты Глобус». У 1996 годзе часопіс TV Guide уключыў Фалька ў свой спіс 50 найвялікшых тэлевізійных зорак усіх часоў, дзе ён апынуўся на 21 радку.
Біяграфія
Пітэр Фальк нарадзіўся 16 верасня 1927 года ў Нью-Ёрку ў сям'і ўладальніка галянтарэйнай крамы і крамы адзення Майкла Пітэра Фалька і яго жонкі Мадлен (у дзявоцтве — Хокхаўз), якая працавала бухгалтарам. Паходжаннем бацькі будучага акцёру былі венгерскімі, чэшскімі, расійскімі і польскімі яўрэямі.
У трохгадовым узросце правае вока Фалька быў хірургічна выдалена з-за выяўленай у яго хваробы рэтынабластомы. Рэшту жыцця ён насіў шкляное вока. Не зважаючы на гэта, яшчэ з дзяцінства Пітэр часцяком удзельнічаў у спаборніцтвах па камандным відах спорту, як бейсбол ці баскетбол.
Першае з'яўленне Фалька на сцэне адбылася ў 12 гадоў, калі ён прыняў удзел у спектаклі «Піраты Пензанса», які ставіўся ў знакамітым летнім лагеры «Camp High Point», размешчаным у прадмесці Нью-Ёрку. Адным з настаўнікаў Фалька ў лагеры быў Рос Марцін з якім пазней яны здымаліся ў «Вялікіх гонках» і адным з эпізодаў серыяла «Каломба».
Навучаўся Пітэр у Вышэйшай школе Осінінгу, размешчанай у наваколлі Нью-Ёрку, дзе быў «прэзідэнтам» аднаго са старэйшых класаў. Пасля заканчэння школы ў 1945 годзе, ён паступіў у каледж Гамільтан. Яшчэ да заканчэння Другой сусветнай вайны Фальк паспрабаваў уступіць ва Узброеныя сілы ЗША, але яму адмовілі з-за шклянога вока. Ён быў залічаны ў шэрагі Ваенна-марскога флоту ЗША, дзе служыў памочнікам кухара і прыбіральшчыкам. Пасля Фльк падарожнічаў па Еўропе і нават 6 месяцаў працаваў на чыгунке ў Югаславіі.
Акцёр памёр у чацвер увечары 23 чэрвеня 2011 года ў Беверлі-Хілз, паводле заяваў Пітэр Фальк пакутаваў на хваробу Альцгеймера і дэменцыю.
NGC 4694
NGC 4694 (іншыя абазначэнні — UGC 7969, MCG 2-33-23, ZWG 71.44, VCC 2066, IRAS12457+1115, PGC 43241) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стан (Карагандзінская вобласць)
Стан — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Наваузенскай сельскай акругі. Код КАТА — 354065300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 187 чалавек (94 мужчыны і 93 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 66 чалавек (30 мужчын і 36 жанчын).
Гарыцыя
Горад размешчаны на левым беразе ракі Ізонца. Заступнікі святыя Эрмакора (Ermacora) і Фартуната (Fortunato). Свята горада 12 ліпеня.
Крушына ломкая
Крушына ломкая, Крушына крохкая (Frángula álnus) — дрэвападобны куст; від роду  сямейства Крушынавыя, тыпавы від гэтага роду. У літаратуры гэты від нярэдка разглядаецца ў складзе роду, пры такім падыходзе яго правільнай назвай будзе.
Назва
Крушына ломкая, чаромха, воўчая ягада , шаклак , ваўчыныя ягады, крушына крохкая , крушына.
Батанічнае апісанне
Куст вышынёй 2-3 метры ці невялікае дрэва, якое можа дасягаць у вышыню 7 метраў.
Людвіг Сцяпанавіч Сяўрук
Людвіг Сцяпанавіч Сяўру́к (, в. Сялец, Брагінскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі і расійскі вучоны ў галіне анатоміі. Доктар медыцыны (1838), прафесар (1840). Скончыў у 1832 годзе Віленскі ўніверсітэт. З 1834 выкладаў у Віленскай медыка-хірургічнай акадэміі, з 1840 года ў Маскоўскім універсітэце. Навуковыя працы па паталагічнай анатоміі, даследаванні халеры, уплыве маслянай кіслаты на жывёльны арганізм.
Крушына ломкая
Батанічнае апісанне
Лісце эліптычнай формы, авальнае ці зваротнаяйкападобнае, 4-10 см у даўжыню, голае, бліскучае, цэльнакрайняе, з шасцю — васьмю парамі паралельных бакавых жылак, размешчана на кароткіх (да 1,5 см) хвосціках. Размяшчэнне лісця — чарговае або коса-супраціўнае.
Кветкі дробныя, абодваполыя, несамастойныя, пяцічленныя, на кветаножках каля 1 см, сабраныя па 2-7 пучкамі ў пазухах лісця, 2-3,5 мм даўжынёй. Званочкавая чашачка зеленаватая, 4-5-паасобная. Вяночак дробны, вузка званочкавы, долі яго зверху зялёныя, унутры зелянява-белыя ці зеленавата-жоўтыя. Тычынак чатыры ці пяць, песцік адзін з адным слупком, завязь верхняя.
Формула кветкі :.
Плод — сакаўная мясістая касцянка шарападобнай формы дыяметрам 8-10 мм, з двума — трыма зелянява-жоўтымі круглява-трохкутнымі карычневымі костачкамі з храшчавай падвойнай «дзюбай». У спелым стане плады сіне-чорныя. Паспяваюць плады неадначасова, на адной расліне могуць быць спелыя чорныя плады, недаспелыя чырвоныя, зялёныя і нават кветкі.
Арэал
Сустракаецца ў лясной і лесастэпавай зоне Еўропы, цэнтральных раёнах Заходняй Сібіры, на поўначы Малой Азіі, на большай частцы Крыма, на Каўказе, у паўночных раёнах Сярэдняй Азіі.
У Беларусі расце па ўсёй тэрыторыі. Распаўсюджана амаль па ўсёй Украіне, у стэпавых раёнах толькі ў далінах рэк. Раёны нарыхтовак: Валынская, Ровенская, Жытомірская, Кіеўская, Чарнігаўская, Сумская, Цярнопальская, Львоўская, Івана-Франкоўская, Чарнавіцкая, Закарпацкая вобласці, поўнач Палтаўскай, Хмяльніцкай і Харкаўскай абласцей. Запасы сыравіны значныя.
Экалогія
Сустракаецца ў падлеску хваёвых, змешаных і лісцяных лясоў, у зарасніках кустоў, па берагах вадаёмаў, старыц, на ўскрайках балот, на вільготных лугах. Цвіце ў маі-чэрвені. Ценевынослівая расліна.
Rhamnus frangula — гэта адна з двух харчовых раслін (разам з для матылькоў віду . Кветкі прывабныя для пчол, а плады — важная крыніца ежы для птушак, напрыклад, драздоў.
Інвазіўны від
Крушына ломкая была ўвезена ў Паўночную Амерыку каля 200 гадоў назад, а ў Канаду — каля 100 гадоў таму. Яна вырошчвалася ў жывых агароджах, лясных насаджэннях і як расліна ў месцах пражывання дзікіх жывёл, але стала інвазіўным відам і пачала наступ на лясы на паўднёвым усходзе ЗША і вільготныя ўгоддзі і лясы Сярэдняга Захаду Злучаных Штатаў. Паводле прагнозаў, гэтая інвазія працягвае пашырацца, гэтаму садзейнічае высокая адаптыўнасць і стойкасць да забруджванняў.
Крушына ломкая паражае лясы і расце ў падлеску ў месцах з вялікай колькасцю святла. У норме ў такіх прасветах пачынаюць рост саджанцы мясцовых відаў дрэў, якія паступова закрываюць купал кронаў, але калі тут з’яўляецца крушына, яе шчыльны навес прадухіляе трапленне святла на зямлю і, такім чынам, не дазваляе іншым саджанцам расці. Як правіла, яна расце шчыльней і лепш у больш нізінных месцах, з вільготнай, багатай глебай, што з’яўляецца праблемай для земляробаў. Чым вышэй над узроўнем мора знаходзіцца лес, тым марудней ідзе інвазія. Тсугава-дубовыя лясы, якія ўтвораны старымі масівамі дрэў, найменьш падыходзяць для крушыны ломкай, таму што шчыльны кронавы купал дае вялікі цень, які не з’яўляецца прывабным для крушыны. Лясы з паражаюцца лягчэй, таму што большая колькасць святла трапляе да зямлі, пры гэтым пасадкі, дзе вядзецца вырубка церпяць больш, чым некранутыя.
Меры барацьбы
Маленькія саджанцы можна вырываць ўручную, але кантроль вялікіх пасадак лепш за ўсё дасягаецца з дапамогай гербіцыдаў. Крушына ломкая і блізкі да яе від былі забароненыя для продажу, транспарціроўкі або імпарту ў Мінесоце і Ілінойсе. . Лічыцца інвазівным, але не забаронены ў Канэктыкуце.
Хімічны склад
Кара, пупышкі, лісце, плады ўтрымліваюць антрахіноны: глюкафрангулін, франгулін, эмадзін і ізаэмадзін. Найбольшае ўтрыманне гэтых рэчываў назіраецца ў кары — да 8 %. Акрамя антрахінону, кара таксама змяшчае трыцерпенавыя гліказіды, хрызафанавую кіслату, антранолы, смолы, дубільныя рэчывы, сляды эфірнага алею.
Ужыванне ў медыцыне
Кара і плады валодаюць слабільнымі і ванітавымі ўласцівасцямі і ўжываюцца ў народнай медыцыне. У афіцыйнай медыцыне лячэбнае значэнне мае кара крушыны (Cortex Frangulae), сабраная з маладых ствалоў і з тоўстых галін, якія яшчэ не параслі імхом і лішайнікам. Каб пазбегнуць атручванняў, не прымяняюць свежую кару. Таксічныя рэчывы ў ёй паступова акісляюцца, таму выкарыстоўваюць кару праз 1 год натуральнага захоўвання альбо пасля прагрэву (1 гадзіну пры тэмпературы 100 °C). Сыравіну ўжываюць у форме адвару, экстракту, у складзе слабільных і супрацьгемаройных збораў, у выглядзе прэпарата «РАМН». Гліказід эмадзін, які здабываюць з кары крушыны, уваходзіць у склад прэпарату халагол, што выкарыстоўваецца пры жоўцевакаменнай хваробы, запаленнях і цырозе печані.
У народнай медыцыне кара лічыцца добрым хуткадзейным сродкам пры хваробах печані, пры вадзянцы, ліхаманцы, хранічных запорах, празмерных менструацыях, глістах і хваробах скуры. Кару выкарыстоўваюць таксама пры гастрытах, хваробах кішачніка, пры дызентэрыі, язве страўніка, вадзянцы, пухлінах печані, лісце — пры малакроўі.
У гамеапатыі ўжываюць эсэнцыю са свежай кары.
У літаратуры прыводзяцца выпадкі смяротнага атручвання дзяцей пладамі крушыны.
У ветэрынарыі кару крушыны ў выглядзе адвара або настою прымаюць як слабільны сродак.
Дэкаратыўнае прымяненне
Крушына ломкая не мае высокіх дэкаратыўных якасцяў: ні густога лісця, ні прывабных кветак, таму разводзіцца як традыцыйная расліна, часткова для прыцягнення матылькоў віду, для якіх крушына з’яўляецца кармавой раслінай. Стракаты культывар Rhamnus frangula 'Variegata' і культывар з вельмі вузкім і доўгім лісцем 'Aslenifolia' часам вырошчваюцца ў садах у якасці арнаментальных кустоў. Культывар 'Tallhedge' вырошчваюць у жывых агароджах.
Выкарыстанне драўніны
Мяккая драўніна лёгка колецца, выкарыстоўваецца для сталярных прац. Драўніна мае малую шчыльнасць, што робіць яе каштоўнай для атрымання вугалю, які ўжываўся ў вырабе чорнага дымнага пораху. Таксама вугаль крушыны выкарыстоўваецца для малявання.
З драўніны робяць дробныя вырабы, дэкаратыўную фанеру. Раней з крушыны выразалі для пашыву абутку, цвікі і шпон. Галіны прыдатныя для грубага пляцення.
У пчолагадоўлі
Добры меданос, цвіце ўсё лета, дае пчолам шмат нектару і пылку. Мёдадайнасць да 35 кг з гектара суцэльных зараснікаў. У некаторых лясных раёнах з’яўляецца раслінай галоўнага ўзятку. Дае таварны мёд на Палессі і ў Карпатах.
За дзень пчолы прыносяць па 2-4 кг нектара на вулей. Мёд крушыны духмяны, цямней малінавага, буйназярністы. На крушыны часам з’яўляецца падзь.
Іншае
Кара і недаспелыя плады даюць жоўтую, бураковую, карычневую і чорную фарбы, саспелыя плады — зялёную і фіялетавую . Кара ўтрымлівае таніды, прыдатныя для дублёння шкур.
Збор, перапрацоўка і захоўванне
Збіраюць кару вясной, да з’яўлення лісця. На ствалах і галінах нажамі робяць колцавыя надрэзы на адлегласці 10 — 50 см, якія злучаюць падоўжнымі разрэзамі, затым кару лёгка здымаюць. Пасля зняцця кары дрэўцы рэкамендуецца секчы «на пень» для ўтварэння вялікай колькасці парасткаў, гэта значыць аднаўленне раслін. На жаль, многія нарыхтоўшчыкі, агаліўшы адзёру, пакідаюць дрэўцы нязрубленымі, што прыводзіць да знікнення зараснікаў гэтай каштоўнай расліны.
Нарыхтаваную сыравіну сушаць пад навесамі з добрай вентыляцыяй або пад жалезным дахам, раскладваючы на ​​паперы або тканіны. Сухую кару прэсуюць, пакуюць у цюкі або стосы па 50 кг. Захоўваюць у сухіх, добра ветраных памяшканнях, тэрмін захоўвання да пяці гадоў. Перад выкарыстаннем кара павінна захоўвацца не менш за год ці падвяргацца апрацоўцы высокай тэмпературай (100°) на працягу гадзіны.
У мастацтве
У 1996 годзе выява крушыны ломкай была выкарыстана на паштовай марцы Беларусі.
Джэк Леман
Джэк Леман (Jack Lemmon;, Ньютан, Масачусетс, ЗША — , Лос-Анджэлес, ЗША) — амерыканскі акцёр, які вылучаўся незвычайна шырокім дыяпазонам выконваемых роляў — ад вострахарактарных да трагічных.
Ланьяска
Насельніцтва складае 1332 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 78 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 12030. Тэлефонны код — 0175.
Кочаўе
Кочаўе  — горад і аднайменная абшчына на поўдні Славеніі. Абшчына Кочаўе размешчана паміж рэкамі Крка і Колпа. З сярэдзіны XIII стагоддзя да сярэдзіны XX стагоддзя гэты рэгіён з’яўляўся нямецкім анклавам на славенскіх землях.
Насельніцтва горада па дадзеных на 2012 год складае 8616 чалавек; насельніцтва абшчыны на 2008 год — 16 999 чалавек.
П’ер Бальмен
П'ер Бальмен (Pierre Balmain; 18 мая 1914 - 29 чэрвеня 1982) — французскі мадэльер.
Цясты (гарадзішча)
Цясты — археалагічны помнік каля вёскі Цясты Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 0,5 км на ўсход ад вёскі, на левым беразе ракі Дрыса, за 1 км вышэй упадзення ў яе ракі Свольна, на ўзгорку вышынёй 5-8 м над поймай ракі.
Апісанне
З паўночнага боку схіл пераходзіць у карэнны бераг Дрысы, з заходняга боку працякае безназоўны ручай, з усходу і захаду гарадзішча ўмацавана ровам шырынёй 9-13 м, глыбінёй 2 м. Пляцоўка авальная памерам 26×51 м, выцягнута па лініі захад — усход. Вядома з 1873 года. Абследаваў у 1972 годзе У. Ф. ісаенка, раскопкі на плошчы 200 м2 у 1981—1982 гадах праводзіў В. І. Шадыра. Культурны пласт 0,2-0,3 м. Знойдзена значная колькасць ляпной керамікі, пераважна слоікавых і вёдрападобных форм (посуд мае тонкія сценкі, непрафіляваны), каменных таўкачоў-цёрачнікаў, фрагменты жалезных пласціністых бранзалетаў, серпападобныя нажы, жалезнае рубіла, акулярападобная бронзавая падвеска. Датуецца II—VI стст. н. э., належала балтам.
Гацец (Бярэзінскі раён)
Гаце́ц (, Гатец) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пагосцкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада Беразіно, каля ракі Клявіца, прыкладна за ,7 км на поўная ад аўтамабільнай дарогі.
Агаткі двухдомныя
Ага́ткі двухдомныя (Antennaria dioica) — від кветкавых раслін сямейства.
Назвы
Народныя назвы: сухотнік палявы, шчасце, пух , кацалапкі, мёртвае зелле, сухапут , аўдулькі, магільнік, цьмен , грызнік, коткі, скочыкі, стакротка .
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 5—30 см, двухдомная, густа апушаная белалямцавымі валаскамі. Карэнішча галінастае, парасткі шматлікія, сцелюцца і ўкараняюцца. Лісце серабрыста-шэрае, прыкаранёвае ланцэтнае або лапацістае, у разетках, сцябловае — лінейна-ланцэтнае. Кветкі трубчастыя белыя (двухполыя), ружовыя (песцікавыя) у круглаватых або яйцападобных кошыках, сабраных у шчыткападобна-галоўчатыя суквецці, зрэдку кошыкі адзіночныя. Лісцікі абгорткі сухія, плеўкавыя. Плод — дробная гладкая сямянка з чубком.
Распаўсюджанне
На тэрыторыі Беларусі растуць у сухіх лясах (пераважна хваёвых), на лугах і схілах. Цвітуць у маі—чэрвені.
Значэнне
Лекавая (кроваспыняльны і жаўцягонны сродак) расліна, мае ў сабе дубільныя рэчывы, смалу, спанін, вітамін К, фітастэрол. З лекавай мэтай выкарыстоўваюцца сцеблы з лісцем (збіраюцца ў час цвіцення) і кветкі (да распускання). Дэкаратыўная расліна (вядомая пад назвай антэнарыя), прыдатная на дывановыя клумбы, бардзюры, сухія букеты.
Медынет-Абу
Медынет-Абу — пахавальны храм Рамсеса III, важнае збудаванне эпохі Новага царства, якае знаходзіцца ў аднайменным месцы на заходнім беразе Ніла ў Луксоры. Акрамя сваіх вялікіх памераў, архітэктурнай і мастацкай каштоўнасці, гэты храм вядомы рэльефамі з надпісамі, якія адлюстроўваюць нападзенне Народаў мора і перамогу Рамсеса III над імі.
Свідравіна
Свідраві́на — горная вырабатка цыліндрычнай формы глыбінёй ад некалькіх метраў да некалькіх кіламетраў і дыяметрам 75—800 мм.
Праходка свідравін ажыццяўляецца з дапамогай буравых установак.
Гаўрылава (Духаўшчынскі раён)
Гаўрылава (Гаврилово) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Межыца
Межыца:
Беластоцкае часовае генерал-губернатарства
Беластоцкае часовае генерал-губернатарства — часовае генерал-губернатарства ў Расійскай Імперыі, якое існавала ў 1905—1907 гг. у час рэвалюцыі 1905—1907 гадоў.
Гісторыя
Неабходнасць стварэння часовага генерал-губернатарства была выклікана ростам грамадскай напружанасці ў час рэвалюцыі 1905—1907 гадоў і верагоднасцю разбуральных выступленняў насельніцтва ў Беластоку і павеце. У тыя часы Беласток быў даволі вялікім цэнтрам для статуса павятовага горада — каля 80 тысяч жыхароў, палову з якіх складалі яўрэі. У горадзе мелася да 150 фабрык і заводаў, на якіх вырабляліся скуры, воўна і сукно, а рабочыя былі вельмі актыўнай праслойкай, зрабіўшай Беласток значным цэнтрам рэвалюцыйных і анархісцкіх арганізацый, у тым ліку Бунда. Акрамя таго, рэвалюцыйныя арганізацыі і атрады яўрэйскай самаабароны мелі шмат зброі, якую выкарыстоўвалі як супраць чыноўнікаў і ўрадавых войскаў, так і ў барацьбе паміж сабой. У 1905 г. у сувязі з мітынгамі, беспарадкамі, тэрарыстычнымі актамі (у тым ліку, супраць мясцовай паліцыі і рэлігійных працэсій), сутычкамі паміж яўрэямі і чарнасоценцамі было ўведзена ваеннае становішча і, адпаведна, створана часовае генерал-губернатарства.
Улада беластоцкага часовага генерал-губернатара («часовага генерал-губернатара Беластока і павета») распаўсюджвалася на Беласток і акругу. У Беласток былі сцягнуты з лагераў (якія знаходзіліся ў 2-3 кіламетрах ад горада) 61-ы Уладзімірскі, 64-ы Казанскі і 63-ы Угліцкі палкі, а таксама Харкаўскія і Марыупальскія драгуны, эскадрон данскіх казакоў і рота з крэпасці Асавец, прывезены кулямёты. На пасаду часовага генерал-губернатара быў прызначаны генерал-лейтэнант Іван Венядзіктавіч Багаеўскі, начальнік 16-й пяхотнай дывізіі ў Беластоку, якому, аднак, не ўдалося прадухіліць 1-3 чэрвеня 1906 г. маштабны пагром яўрэяў у Беластоку — пасля забойства ў горадзе 28 мая 1906 г. яўрэйскімі анархістамі беластоцкага паліцмейстара Паўла Паўлавіча Дзергачова (1866—1906). Беластоцкі пагром выклікаў напады атрадаў яўрэйскай самаабароны ў адказ. У Беласток 2 чэрвеня 1906 г. прыехаў гродзенскі губернатар (1906—1906) Уладзімір Канстанцінавіч Кістэр і склікаў лідараў яўрэйскай суполкі, каб паўплываць на ўсталяванне спакою, аднак рост напружанасці ў горадзе працягваўся.
На змену Багаеўскаму новым беластоцкім часовым генерал-губернатарам быў прызначаны генерал-лейтэнант Эдмунд Карлавіч фон Бадэр (1843—пасля 1907), начальнік беластоцкага гарнізона — начальнік 4-й кавалерыйскай дывізіі ў Беластоку. Генерал-губернатар фон Бадэр адыграў прыкметную ролю ў спыненні яўрэйскіх пагромаў і недапушчэнні пагромаў яўрэямі хрысціян, бо яўрэі адкрыта заяўлялі аб плануемай помсце за смерць людзей: патрулямі ўрадавых войск былі ацэплены дамы і вуліцы; рабілася пальба на правакацыі з боку натоўпа ці адзінак; пад абарону войск браліся як мірныя іудзеі, так і мірныя хрысціяне. Напады, кіданне бомб і сутычкі былі і ў павеце — вёсках Фаставе, Грыневічах, Старасельцах, Зялёным і інш. Шпіталі былі перапоўнены параненымі. Генерал-губернатар кантраляваў, каб медыцынскую дапамогу аказвалі як іудзейскім, так і хрысціянскім пацярпелым.
Кардыф
Ка́рдыф (Cardiff, Caerdydd ) — найбуйнейшы горад і сталіца Уэльса. З'яўляецца ўнітарнай адміністрацыйнай адзінкай са статусам горада, які быў атрыманы ў 1905 годзе дзякуючы бурнаму росту прамысловасці ў рэгіёне і выкарыстанню Кардыф у якасці галоўнага порта для транспарціроўкі вугалю з Уэльса. У 1955 годзе горад абвешчаны сталіцай Уэльса.
Міжнародныя адносіны
Кардыф мае пагадненні аб пабрацімстве з наступнымі муніцыпальнымі ўтварэннямі :
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт будаўніцтва і архітэктуры
Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт будаўніцтва і архітэктуры (Харківський національний університет будівництва й архітектури) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.
Гісторыя
У 1930 годзе на базе будаўнічага факультэта Харкаўскага тэхналагічнага інстытута і архітэктурнага факультэта Харкаўскага мастацкага інстытута створаны Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1994 годзе інстытут стаў універсітэтам. У 2011 годзе Указам Прэзідэнта Украіны універсітэту прысвоены статус нацыянальнага.
Вуліца Леніна (Брэст)
Вуліца Леніна (улица Ленина) — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада.
Гісторыя
Забудоўвалася з канца 1830-х гадоў. У 1856 годзе тут у стылі позняга класіцызму быў пабудаваны кафедральны сабор.
У пачатку XX стагоддзя вуліца называлася Бульварным праспектам, з 1913 па 1921 год — Раманаўскім праспектам.
Да 1915 года быў забудаваны галоўным чынам левы (усходні) бок вуліцы. Правы займалі землі, якія належалі Брэсцкай крэпасці. На граніцы паміж горадам і крэпасцю, у 1930-х гадах было пастаўлена некалькі межавых знакаў. Але да нашых дзён захаваўся толькі адзін, размешчаны на скрыжаванні сучасных вуліц Леніна і Гогаля. У 1958 годзе на гэтым знаку была ўсталявана мармуровая дошка з памятным тэкстам: «''Сей столбъ границей служилъ между землями города и крепости с 1836 г. по 1915 г.''».
У часы Польскай Рэспублікі насіла імя Люблінскай уніі, у гонар акта аб аб'яднанні Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага ў федэратыўную дзяржаву Рэч Паспалітую, зацверджанага 1 ліпеня 1569 года на Люблінскім сойме.
У 1939 годзе перайменава ў праспект 17 Верасня, дзень, калі ў 1939 савецкія войскі перайшлі граніцу з Польшчай і практычна без баёў занялі Заходнюю Беларусь.
У часы нямецка-фашыцкай акупацыі цяперашняя Леніна нядоўгі час насіла імя Адольфа Гітлера, але хутка была перайменавана ў Нямецкую вуліцу (Deutschstraße).
Пасля вызвалення горада вуліцы была вернута ранейшая назва — 17 Верасня. У 1948 годзе перайменавана ў вуліцу Леніна. Пасля Вялікай Айчыннай вайны сфарміравалася і плошча Леніна.
У 1984 годзе вуліца рэканструявана і добраўпарадкавана.
Размяшчэнне
Да скрыжавання з вул. Гогаля арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, пасля — з поўначы на поўдзень. Размешчана паміж вуліцамі Карла Маркса і Камуністычнай, да якіх паралельна. З'яўляецца працягам вуліцы Брэсцкіх дывізій, пачынаецца з эстакады над чыгуначнымі пуцямі, перасякае вуліцу Герояў абароны Брэсцкай крэпасці, на скрыжаванні якой узведзена двухузроўневая развязка, з паўночнага ўсходу прымыкае вуліца Міцкевіча, з паўднёвага захаду — вуліца Леванеўскага, далей перасякае плошчу Леніна, з паўднёвага захаду да вуліцы падыходзіць вуліца Бялова, перасякае вуліцу Гогаля. Пасля скрыжавання з вуліцай Гогаля змяняе арыентацыю, з усходу да вуліцы прымыкае вуліца Будзённага, а з захаду пешаходная частка вуліцы Тэатральнай, далей з усходу прымыкае вуліца Дзяржынскага, з захаду — вуліца Вароўскага, перасякае праспект Машэрава і завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Інтэрнацыянальнай каля Брэсцкага рачнога порта. Даўжыня вуліцы складае каля 2,1 км.
Забудова
Захаваліся будынак казармы (цяпер жылы дом) і два 2-павярховых асабняка (у адным размяшчаецца музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці»), спраектаваныя архітэктарам Юліянам Лісецкім у 1920-я гады.
Паркі і скверы
Каля скрыжавання з вуліцай Герояў абароны Брэсцкай крэпасці размешчаны галоўны ўваход у Парк культуры і адпачынку імя 1 Мая.
Мост цераз Дубравенку (Магілёў, вуліца Лазарэнкі)
Мост цераз Дубраве́нку — сумешчаны аўтадарожны мост-пуцеправод у Магілёве цераз раку Дубравенку і вуліцы Левая і Правая Дубравенкі. Злучае гістарычны цэнтр горада (левы бераг) і Віленскае прадмесце (правы). Па мосце праходзіць вуліца Лазарэнкі.
Гісторыя
Існаваў з Сярэднявечча на шляху з горада ў бок Вільні, сталіцы Вялікага Княства Літоўскага.
У 1960 годзе пабудаваны жалезабетонны мост, які меў 3 пралёты, яго даўжыня складала 18 м, шырыня 15 м. У 2007 годзе ўзведзены і адкрыты для руху новы мост, афіцыйна здадзены ў эксплуатацыю ў 2008 г. Новы мост мае 6 пралётаў, агульнае даўжыня складае 199 м, шырыня 27 м. Мост пачынаецца амаль ад самай Тэатральнай плошчы, праз што апынуўся надзвычай высокім і цалкам схаваў гістарычную забудову па няцотным боку вуліцы Лазарэнкі, забудова па цотным боку была знішчана. У 2011 годзе Камісія па тапаніміцы і ўвекавечанні гістарычнай і культурнай спадчыны Магілёва падтрымага калектыўны зварот грамадзян з прапановай прысвоіць мосту назву «Віленскі мост». Але праз памылку чыноўнікаў рашэнне не набыло законны моц, і мост застаўся безыменным.
Спіс вуліц Браслава
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Браслаў
NGC 4695
NGC 4695 (іншыя абазначэнні — IC 3791, UGC 7966, MCG 9-21-48, ZWG 270.23, PGC 43173) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Галачова (Духаўшчынскі раён)
Галачова (Голочево) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Межыца (Славенія)
Межыца (Mežica) — паселішча і абшчына ў паўночнай частцы Славеніі, у гістарычнай вобласці Славенская Карынція, а з 2005 года ўваходзіць у склад статыстычнага рэгіёну Карошка. Па дадзеных перапісу 2002 года насельніцтва ўсёй абшчыны 3 966 чалавек.
Межыца размешчана ля ракі Драва паблізу мяжы з Аўстрыяй. Межыца развівалася дзякуючы здабычы свінцу і цынку. Здабыча пачалася ў 1665 годзе і скончылася ў 1994 годзе. Зараз шахта адкрыта толькі для турыстаў.
Кардэбалет
Кардэбалет (corps de ballet) — ансамбль танцоўшчыкаў і танцоўшчыц, якія выконваюць у балеце, оперы, аперэце, мюзікле масавыя танцавальныя нумары. Па сваёй функцыі кардэбалет падобны да хору ў оперы. Саліруючы артыст, які вядзе танец, называецца «карыфей», вакол яго групуецца кардэбалет. Мастацтва кардэбалета патрабуе групавой зладжанасці і дакладнасці рухаў.
Віктар Орбан
Віктар О́рбан (нар. 31 мая 1963, Секешфехервар) — венгерскі палітык, прэм’ер-міністр краіны ў 1998—2002 і з 2010 года. Орбан з’яўляецца старшынёй партыі ФІДЭС (Альянс маладых дэмакратаў).
У канцы 80-х быў адным з заснавальнікаў апазіцыйнай уладам ВНР партыі ФІДЭС, у 1990 быў упершыню абраны ў парламент. Упершыню стаў прэм’ер-міністрам у 1998 г. На выбарах 2010 года яго партыя ФІДЭС з партнёрамі атрымала большасць месцаў у парламенце з-за няўдалай эканамічнай палітыкі кіраваўшых краінай раней сацыял-дэмакратаў, новая кіруючая кааліцыя атрымала 263 месцы ў парламенце. Орбан быў афіцыйна прызначаны на новую пасаду 29 мая.
Віктар Орбан узначальваў кабінет міністраў Венгрыі ў 2010—2018 гадах. Перамога кіруючай кааліцыі на выбарах у 2018 годзе дала магчымасць яму стаць на чале ўрада чацвёрты раз. 10 мая 2018 парламент Венгрыі зацвердзіў Віктара Орбана на пасаду прэм’ер-міністра краіны на новы чатырохгадовы тэрмін.
Па веравызнанню кальвініст. Жанаты, мае пяць дзяцей.
Chazara briseis
Chazara briseis — дзённы матылёк, прадстаўнік роду у складзе сямейства аксамітніц.
Этымалогія назвы
Брысеіда (грэчаская міфалогія) — дачка цара лелегаў Брызея; пасля спусташэння яе роднага горада, гібелі мужа і братоў — палонніца Ахіла, а пазней — Агамемнана.
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла 24-37 мм. Размах крылаў 45-65 мм. Верхні бок крылаў чорна-карычневы з вялікімі белымі плямамі на пярэдніх крылах, а таксама з шырокай белай перавяззю на задніх крылах. На пярэдніх крылах зверху і знізу маецца два выразна выяўленых чорных «вочка». Ніжні бок задняга крыла светла-шэры, ля кораня крыла маецца дзве вуглаватых карычневых плямы, а на знешнім полі праходзіць звілістая карычневая перавязь.
Даволі зменлівы від: варыябельнымі з'яўляюцца шырыня і інтэнсіўнасць белай перавязі на крылах. Па накіраванні да поўдню арэала ў асобін віду павялічваецца шырыня перавязі, асабліва на задніх крылах.
Арэал і месцапражыванні
Паўночна-заходняя Афрыка, Паўднёвая, Цэнтральная і Паўднёва-ўсходняя Еўропа, Каўказ і Закаўказзе, Пярэдняя і Цэнтральная Азія, Казахстан, Паўднёвы Урал, поўдзень Заходняй Сібіры, Алтай, Заходні Кітай.
Від распаўсюджаны ў стэпах і паўпустынях поўдня Усходняй Еўропы. Рэдка і вельмі лакальна від сустракаецца ў Славакіі. Існуючыя старыя ўказанні аб знаходках віду на ўсходзе Беларусі (Магілёўская вобласць), у лясной і лесастэпавай зонах Украіны (Валынская, Львоўская, Чаркаская, Харкаўская вобласці), у Ліпецкай і Кіраўскай (2) абласцях Расіі, мабыць прадстаўлены мігрантнымі асобінамі. Сустракаецца стэпах поўдня Украіны. У Крыме адзначаны на мысе Казантып, мысе Кіцень, мысе Чаганы, мысе Херсанес, паблізу вёскі Аленеўка.
Насяляе стэпы розных тыпаў, астэпненыя схілы экспазіцый у перадгор'ях Карпат на вышынях да 700 м над узр. м., а на Каўказе падымаецца ў горы на вышыні да 1800 м над узр. м. Таксама засяляе схілы бэлек і яраў, антрапагенныя ўчасткі (абочыны дарог, пашы, радзей — аграцэнозы), камяністыя паўпустыні. На Каўказе засяляе адкрытыя камяністыя стэпы і лугавыя стэпы, дубовыя і хваёвыя рэдкалессі на вышынях ад 100 да 2700 м н.узр.м.
Біялогія
Развіваецца за год у адным пакаленні. Час лёту матылькоў прыпадае на канец чэрвеня — пачатак верасня. Матылі часта сядзяць на голай зямлі, розных каменных будынках і камяністых асыпках. Часам прыцягваюцца пераспелай садавінай. Пасля спарвання самкі адкладаюць яйкі адзінкава на сухія сцеблы травы, павярхоўны пласт подсцілу. Стадыя яйкі доўжыцца каля 2 тыдняў. Пасля ўваходу з яйкі вусень з'ядае яго абалонку, і не харчуючыся, сыходзіць на зімоўку. Кармавыя расліны вусеняў — розныя метлюжковыя: Brachypodium, Bromopsis erecta, Festuca ovina, мятлік лугавы, Sesleria caerulea. Акукліванне вусеняў адбываецца ў маі-чэрвені на глебе ў хованках сярод раслінных рэшткаў або пад каранямі раслін.
Запісы БІНіМ
«Запісы» — навуковы часопіс беларускай эміграцыі, орган Беларускага інстытута навукі і мастацтва.
Гісторыя
«Запісы» пачалі выдавацца ў 1952 г. ў Нью-Ёрку намаганнямі заснавальнікаў і супрацоўнікаў Беларускага інстытута навукі і мастацтва. У 1952 – 1954 гг. у ЗША ўбачылі свет 6 тамоў. Наступныя кнігі выдаваліся ў Мюнхене (ФРГ). Агулам у 1962 – 1970 гг. ў ФРГ выйшла 5 тамоў. У перыяд з 1974 да 1999 гг. «Запісы» зноў выдаваліся ў Нью-Ёрку. Тут падрыхтавана 12 нумароў. Пасля чарговага перапынку выданне «Запісаў» аднавілася ў 2002 г. як супольны нью-ёркска-мінскі праект. У 2018 г. пабачыў свет 39 выпуск альманаху «Запісы БІНіМ» (тэма нумару «Італійская мазаіка» ўключае ў сябе розныя праявы беларускай прысутнасці на Апенінах).
Галоўныя рэдактары: Вітаўт Тумаш, Станіслаў Станкевіч, Томас Бэрд (з 1983).
Навіна (Ігналінскі раён)
Навіна́ (Novina) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 2 км ад Грышкішке. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
ДМБ (фільм)
«ДМБ» (ДМБ) — мастацкі фільм Рамана Качанава, зняты ў 2000 годзе. «ДМБ» — скарочана ад «дэмабілізацыя» — звальненне ў запас ваеннаслужачых, якія адслужылі тэрміновую ваенную службу.
Сюжэт
Тры хлопца пачынаюць служыць у войску, прычым ва ўсіх было цалкам рознае жыццё да гэтага: адзін з завода, другі з ВНУ, а трэці уцёк з казіно ад братоў Аліевых, якім ён вінен вялікую суму грошай. Падчас службы ў арміі хлопцы і п’юць, і паляць траву, і бяруць усё, што блага ляжыць. Паказана вяршэнства дзедаўшчыны.
Лыскаўскі замак
Лы́скаўскі за́мак — былы каралеўскі замак XV—XVIII стст. ля вёскі Лыскава Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. Рэшткі замку — помнік абарончага дойлідства, ахоўваецца дзяржавай.
Паводле праграмы «Замкі Беларусі» запланаванае добраўпарадкаванне замку, на гэтыя мэты выдзеленыя 15 мільёнаў рублёў.
Апісанне
Знаходзіцца за 0,5 км ад вёскі ва ўрочышчы Гарадзішча, ля дарогі на Масевічы. Захаваліся толькі рэшткі былых умацаванняў.
Замак знаходзіўся на правым беразе рэчкі Мухі (Шчыбы). Замчышча квадратнае ў плане, памерам 68х68 м. Па перыметры размешчаныя насыпныя валы. Заходні вал захаваўся параўнальна няблага да цяперашняга часу, мае шырыню 10 м, на вяршыні — пляцоўка шырынёй каля 2 м. Пасярэдзіне яе размяшчаўся праезд у замак. Захаваўся таксама паўднёвы вал і фрагменты ўсходняга. На кутах замчышча стаялі вежы-«круглікі» дыяметрам 8 м (не захаваліся).