cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзяніс Мікалаевіч Трапашка
Клубная кар’ера
Перад пачаткам сезона 2014 быў на праглядзе ў жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ», але застаўся ў «Смалявічах-СТІ». У ліпені 2014 года ўсё ж такі перайшоў у «Тарпеда-БелАЗ» на правах арэнды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 17 жніўня 2014 года, выйшаўшы на замену ў матчы супраць мінскага «Дынама» (выніковы лік 0:0). Пазней з’яўляўся на полі яшчэ ў шасці матчах, пераважна выходзячы на замену.
У студзені 2015 года канчаткова перайшоў у «Тарпеда-БелАЗ». Рыхтаваўся разам з жодзінцамі да сезона 2015, аднак з-за высокай канкурэнцыі ў атацы «Тарпеда-БелАЗ» быў у красавіку 2015 года аддадзены ў арэнду мазырскай «Славіі» да канца года. Пачатак сезона прапусціў з-за траўмы, з чэрвеня пачаў з’яўляцца на полі, пераважна выходзячы на замену. 10 ліпеня 2015 года аформіў дубль у браму барысаўскага БАТЭ (выніковы лік 3:5).
У студзені 2016 вярнуўся з арэнды ў «Тарпеда-БелАЗ», але ўжо ў лютым пакінуў клуб па заканчэнні кантракта і накіраваўся ў «Смалявічы-СТІ». Аднак, неўзабаве вярнуўся ў склад «Тарпеда-БелАЗ» і ў сакавіку падпісаў новы кантракт з клубам. У сезоне 2016 з’яўляўся на полі рэдка, у асноўным выходзячы на замену.
У студзені 2017 года накіраваўся на прагляд у мазырскую «Славію» і неўзабаве падпісаў кантракт з клубам. У першай палове сезона 2017 быў адным з асноўных нападнікаў, пазней стаў радзей з’яўляцца на полі. Сезон 2018 пачынаў у стартавы складзе, пазней стаў часцей выхадзіць на замену. У гэтым сезоне дапамог камандзе выйграць Першую лігу і вярнуцца ў элітны дывізіён. У сезоне 2019 толькі чатыры разы згуляў за асноўную каманду, часцей выступаў за дубль. У ліпені 2019 года пакінуў «Славію» і неўзабаве папоўніў склад бабруйскай «Белшыны», дзе звычайна выхадзіў на замену. У студзені 2020 года пакінуў бабруйскі клуб.
У пачатку 2020 года далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе стаў асноўным нападнікам. У сакавіку 2021 года перайшоў у рагачоўскі «Макслайн», якому па выніках сезона 2021 дапамог выйсці ў Першую лігу. У лютым 2022 года падоўжыў пагадненне з клубам, аднак у сакавіку па сямейных абставінах пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да чэрвеньскага «Коласа». У сакавіку 2023 года стаў таксама галоўным трэнерам чэрвеньскай каманды.
У ліпені 2023 года атрымаў трэнерскую ліцэнзію УЕФА катэгорыі C.
Уладзімір Сцяпанавіч Адзярыха
Уладзімір Сцяпанавіч Адзяры́ха (  — ) — вучоны ў галіне геабатанікі, кандыдат біялагічных навук (1971), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1972).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Горкі Мінскай вобласці. Скончыў школу ў Белічах. У 1960 годзе скончыў лесагаспадарчы факультэт Беларускага лесатэхнічнага інстытута. Працоўную дзейнасць пачаў у Беларускім лесаўпарадкавальным прадпрыемстве «Леспраект». З кастрычніка 1964 года працаваў у Інстытуце эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча. Займаў пасады ад старшага інжынера да вядучага навуковага супрацоўніка лабараторыі геабатанікі. У 1971 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю пад кіраўніцтвам акадэміка І. Д. Юркевіча.
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Рудольф Пішчала
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Пішчалаў, які з 1598 года валодалі Гарадзішчам пад Менскам. Нарадзіўся 7 красавіка 1788 года ў сям’і Станіслава і Кацярыны Пішчалаў. Меў трох сясцёр — Караліну, Тэклю і Генрыету. Генрыета пражыла ажно 103 гады, магілы ўсіх трох сясцёр захаваліся на Кальварыйскіх могілках, блізка ад касцёла. У 1811 годзе Рудольф скончыў Віленскі ўніверсітэт і пачаў сваю кар’еру чыноўніка.
У 1814 годзе быў прызначаны членам Мінскага губернскага для ваенных павіннасцяў Камітэта, у якім праслужыў да да яго закрыцця ў 1816 годзе. Затым у 1817 годзе абраны быў старшым суддзёй павятовага суда, і на гэтай пасадзе прабыў шэсць гадоў, пасля чаго быў абраны старшынёй Грамадзянскай палаты, далей старшынёй Крымінальнай палаты.
Па-за службай зарабляў у тым ліку і будаўніцтвам, у 1821 годзе выйграў тэндар на пабудову гарадской турмы. Пад гэтыя мэты ён выкарыстаў уласны кавалак зямлі. У 1825 годзе ўзведзеная турма хутка атрымала ў мінчукоў мянушку ад прозвішча свайго будаўніка — Пішчалаўскі замак.
Прэзідэнт 1-га дэпартамента Мінскага галоўнага суда. У 1835 годзе быў абраны павятовым маршалакам дваранства. Па заканчэнні трох гадоў зноў абраны быў старшынёй Грамадзянскай палаты, затым па Найвышэйшым загадзе ў 1840 годзе прызначаны інспектарам люстрацыі. У 1851 годзе вызвалены па прашэнні ад той службы з мундзірам і ў трэці раз абраны старшынёй Грамадзянскай палаты. Меў ранг сапраўднага стацкага саветніка.
У час вызвольнага паўстання, 8 чэрвеня 1863 года, віленскі генерал-губернатар Мураўёў раптоўна выдае сакрэтны загад пра звальненне 5 чыноўнікаў, у тым ліку і Рудольфа Пішчалы. Звольнены са службы 20 чэрвеня 1863 года і пакінуты без пенсіі. Прамых звестак, што Пішчала падтрымаў паўстанне, няма. Праз два гады ён пачаў пісаць прашэнні, каб пенсію вярнулі, пераконваючы, што «не належаў ні да якіх дэманстрацый». У выніку гэта дала плён і пенсію ў памеры 560 руб. 40 кап. вярнулі, аднак 12 мая 1868 года Рудольф Пішчала памёр, так і не дачакаўшыся яе. Пахаваны ў родным Гарадзішчы.
Лісты з просьбай выплаціць пенсію за мужа пачынае пісаць Сафія, гэтая просьба была задаволена — але і яна не пабачыла тых грошай, бо памерла 17 лістапада 1870 года. З часам магіла была страчана. У 2016 годзе мясцовы жыхар, гісторык Эдвард Канановіч, на аснове сведчанняў сталых жыхароў Гарадзішча знайшоў надмагільныя пліты Рудольфа і Сафіі Пішчалаў. Пліты ляжалі ў кучы смецця на глыбіні каля 1 метра. Пасля раскопак 2018 года парэшткі Рудольфа і Сафіі Пішчалаў нарэшце знайшлі супакой. Паводле ініцыятывы грамадскага актывіста Глеба Лабадзенкі і Уладзіслава Слатвінскага на гэтым месцы паўстаў шасціметровы крыж і валун з гранітнай табліцай, магільныя пліты былі прыведзеныя ў парадак і ўсталяваныя наноў. Валун з’яўляецца падарункам кар’ера «Чаркасы», мастацкую аздобу выканаў скульптар Ігар Засімовіч.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Св. Уладзіміра 4-й ступені. У 1846 годзе яму абвешчана Манаршае Яго Імператарскай Вялікасці благаваленне.
Сям’я
12 сакавіка 1811 года ў мінскім Марыінскім касцёле Рудольф пабраўся шлюбам з Юліяй Ратынскай. Разам яны пражылі каля 15 гадоў, але дзяцей не мелі, у выніку чаго шлюб распаўся. 17 лютага 1829 года ў тым жа касцёле другой жонкай Рудольфа становіцца Сафія Рэйтан з роду Каменскіх. Яе бацька, Людвік Каменскі быў ветэранам паўстання Тадэвуша Касцюшкі, у далейшым — віцэ-губернатарам Мінскай губерні, а маці, Ізабэла з Тэпераў, была дачкой Пятра Тэпера дэ Фергюсана, аднаго з самых вядомых банкіраў свайго часу, багацце якога ацэньвалася ў 65 мільёнаў злотых.
Першым мужам Сафіі быў Дамінік Рэйтан, герой вайны 1812 года, пляменнік славутага Тадэвуша Рэйтана, які пратэставаў супраць падзелу Рэчы Паспалітай. Ад першага шлюбу ў Сафіі было трое дзяцей — Сцяпан, Людвіка і Алена.
Уладзімір Валянцінавіч Варанкін
Уладзімір Валянцінавіч Варанкін (, Ніжні Ноўгарад —, Масква) — савецкі гісторык, эсперантолаг, эсперантамоўны пісьменнік. Член ЦК СЭСР (1921), член Лінгвістычнага камітэта Акадэміі эсперанта (1921).
Біяграфія
Нарадзіўся 12 лістапада 1902. яго бацька — Валянцін ягоравіч (пам. у 1921 г.) — да мабілізацыі ў Чырвоную Армію загадваў ашчаднай касай, маці — Ніна Андэеўна (пам. у 1953 г.) — была бібліятэкарам. Паводле адукацыі — гісторык, спецыяліст па пытанням заходнееўрапейскай гісторыі. Быў дырэктарам Школы замежных моў (потым пераўтворанай у 2-і Маскоўскі дзяржаўны інстытут замежных моў). З 1935 г. загадваў таксама кафедрай сусветнай гісторыі ў Маскоўскім гісторыка-архіўным інстытуце.
З 1919 года — эсперантыст; прыймаў актыўны ўдзел у савецкім эсперанта-рухе. Ужо ў 1920годзе арганізаваў у Ніжагародскай губерні каля 40 эсперанта-ячэяк. Калі ў чэрвені 1921 г. падчас 3-га Ўсерасійскага з’езда эсперантыстаў у Петраградзе быў створаны Саюз эсперантыстаў савецкіх краін (пераіменаваны ў 1927 годзе ў Саюз эсперантыстаў савецкіх рэспублік), варанкін быў абраны ў Цэнтральны камітэт Саюза і да канца жыцця прыймаў актыўны ўдзел у працы Саюза.
Навуковая і літаратурная дзейнасць
У. В. Варанкіным напісана шмат прац па эсперанталогіі — перш за ўсё, артыкулаў, якія публікаваліся ў друкаваным органе СЭСР — часопісе «Міжнародная мова». Праца Teorio de Esperanto («Тэорыя эспернта») (1929) прысвечана даследванню этымалогіі эсперантскай лексікі, а таксама фанэтыцы, марфалогіі і сінтаксісу дадзенай мовы.
У 1933 годзе ў выдавецтве EKKERLO («Выдавецкі кааператыў рэвалюцыйнай эсперанта-літаратуры», Амстэрдам) быў выдадзены раман Варанкіна Metropoliteno («Метрапалітэн»). Тэмай рамана, які вылучаўся захапляльнай фабулай і майстарскімі характэрыстыкамі пераснажаў, паслужыла падрыхтоўка да будаўніцтва метрапалітэна ў Максве у 1928—1929 гг. Галоўны герой рамана — малады савецкі інжынер, камандзірваны ў Берлін дзяля вывучэння вопыта будаўніцтва мятро. Там ён знаёміцца з жыццём і палітычнай барацьбой нямецкіх камуністаў, а таксама піша аўтабіяграфічны раман аб сваім жыцці ў Маскве перад камандзіроўкай і падзеях у Берліне
Літаратураведы аднадушна уключаюць Варанкіна — разам з Кабэ, А. Вальенам, Г. Лойкенам, А. А. Сахаравым, Р. Шварцам, Д. Багі, Ч. Расэці — у спіс ключавых фігур, з якімі звязана станаўленне эсперантскай прозы. У 1977 г., калі ў Капенгагене выйшла другое выданне рамана «Метрапалітэн», старшыня Акадэміі эсперанта Уільям Олд даў высокую адзнаку раману, вітаючы перавыданне «забытага шэдэўра», і дадаў раман да свайго спіса 50 найбольш выдатных твораў, створаных на эсперанта за першыя сто гадоў яго існаванння.
Выданні рамана «Метрапалітэн»
Варанкин В. В. метрополитен — М.: Импэто, 2008. — 272 с. — ISBN 87-87089-10-6. (Пераклад на рускую мову А Аляксандрава)
Бургіньёны
Бургіньёны (Bourguignons) — падчас смут першай паловы XV стагоддзя ў Францыі, у 1410—1435 гадах, палітычная партыя герцага Бургундскага, якая абапіралася на гарадское насельніцтва паўночнай Францыі; дзейнічала супраць арманьякаў, якіх падтрымлівала арыстакратыя поўдня, у так званай вайне бургіньёнаў і арманьякаў.
На чале бургіньёнаў стаялі бургундскія герцагі Жан Бясстрашны і Філіп Добры.
Барсучае
Барсучае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 27 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 3 км на поўдзень ад вёскі Малыя Асёткі, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,075 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км.
Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны вышынёй 2—5 м. На поўначы выцякае ручай у раку Дрыса.
Бужакан
Бужака́н (Բուժական) — сяло ў марзе Катайк, у цэнтры Арменіі. Насельніцтва займаецца жывёлагадоўляй, раслінаводствам, садоўніцтвам, пчалярствам і развядзеннем птушкі.
Луцянок
Луцянок — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Вялікія Асёткі, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,26 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,58 км.
Размешчана сярод лесу. Схілы невыразныя.
Вайна арманьякаў і бургіньёнаў
Вайна арманьякаў і бургіньёнаў (La guerre civile entre Armagnacs et Bourguignons) — грамадзянская вайна ў 1407-1435 гг. на тэрыторыі Францыі паміж феадальнымі групоўкамі арманьякаў і бургіньёнаў. Яна адбывалася на фоне Стагадовай вайны і канфліктаў, да якіх прывёў Вялікі заходні раскол.
Арманьякамі зваліся прыхільнікі Арлеанскай галіны дынастыі Валуа, г.зв. Арлеанскі дом, на чале з графам д’Арманьяк Бернарам VII, які даў імя ўсёй партыі.
Бургіньёны — прыхільнікі Бургундскай галіны той жа дынастыі Валуа, г.зв. малодшы Бургундскі дом (герцагі Бургундыі — нашчадкі Філіпа II Смелага).
Першы перыяд
Канфлікт паміж кіраўнікамі Бургундыі і Людовікам Арлеанскім пачаўся яшчэ пры жыцці першага герцага Бургундскага з дынастыі Валуа Філіпа Смелага. Паміж дзядзькам і пляменнікам у той час ішла завэлюмаваная барацьба за ўплыў на караля Францыі Карла VI. Крызіс у адносінах бургіньёнаў і арманьякаў адбыўся, калі пасля смерці Філіпа Смелага яго спадчыннік Жан Бясстрашны не змог захаваць пазіцыі свайго бацькі ў кіраванні Францыяй.
Імкненне супернікаў арманьякаў «аднавіць справядлівасць» прывяло да таго, што ў 1407 годзе герцаг Бургундыі Жан Бясстрашны арганізаваў забойства герцага Людовіка Арлеанскага, пасля чаго партыя бургіньёнаў захоўвала першынство аж да 1413 года, калі атрады арманьякаў узялі Парыж. Пасля гэтага ўлада перайшла да арманьякаў. У 1418 годзе ў выніку паўстання ў Парыжы арманьякі пазбавіліся ўлады, кантроль над сталіцай перайшоў у рукі бургіньёнаў. Пасля 1418 года ў Францыі існавалі два паралельныя ўрады — бургіньёнаў з намінальнай главой Ізабелай Баварскай і арманьякаў на чале з дафінам Карлам.
На фоне гэтай феадальнай міжусобіцы англічане ў 1415 годзе аднавілі ваенныя дзеянні супраць Францыі падчас Стагадовай вайны. Пасля дагаворы ў Труа у 1420 годзе бургіньёны становяцца саюзнікамі англічан.
Фіналам барацьбыдзвюх груповак стаў дагавор у Арасе ў 1435 годзе. Па ўмовах дагавора герцаг Бургундыі Філіп III Добры прызнаў караля Францыі Карла VII сваім сюзерэнам, наўзамен атрымаўшы незалежнасць і далучыўшы да сваіх уладанняў Пікардыю.
Чэхі (племя)
Чэхі — сярэднявечнае заходнеславянскае племя, якое засяляла цэнтральную частку будучай Чэхіі/Багеміі, а менавіта, цэнтральную і ніжнюю Влтаву. Менавіта яно перадало чэшскаму народу сваю саманазву. Першапачаткова, яно займала параўнальна невялікія тэрыторыі, але было самым шматлікім. Межавала з дулебамі на поўдні, злічанамі і пшаванамі на ўсходзе, літамержычамі на поўначы і лучанамі на захадзе. Галоўны горад чэхаў знаходзіўся ў раёне сучаснай Прагі.
У IX—X стагоддзі над племем чэхаў умацоўваецца ўлада дынастыі Пржэмысловічаў, якія на працягу некалькіх стагоддзяў змагаліся з родам Слаўнікавічаў з племя злічан, а таксама з Вршоўцамі з племя лучан. Урэшце Пржэмысловічы сабралі ўсе суседнія чэшскія плямёны пад сваёй уладай і сфармавалі адзінае княства Чэхія.
Бурастан
Бураста́н (Բուրաստան) — сяло ў марзе Арарат, у цэнтры Арменіі. Размешчана на трасе Ерэван — Сцепанакерт, непадалёк ад чыгункі Масіс — Ерасх, за 7 км на паўночны захад ад горада Аштарака, побач з сёламі Азатаван, Масіс і Бюраван.
Бюраван
Бюрава́н (Բյուրավան) — сяло ў марзе Арарат, у цэнтры Арменіі. Размешчана за 12 км на паўночны захад ад горада Арташата, за 5 км на поўнач ад сяла Бурастан, за 3 км на ўсход ад сяла Мхчян і 2 км на паўднёвы захад ад сяла Ншаван.
Заходнеславянскія плямёны
''Гэта артыкул пра падзел славян на плямёны ў мінулым. Пра сучасны падзел славян гл. артыкул «Заходнія славяне»''. Заходнеславянскія плямёны — форма сацыяльнай арганізацыі заходнеславянскага грамадства да і ў пачатковы перыяд фармавання дзяржаўнасці.
Ігнат Гагалінскі
Ігнат Гагалінскі — беларускі грамадска-палітычны дзеяч. Доктар медыцынскіх навук.
Заходнеславянскія плямёны
Гісторыя
Гістарычнымі плямёнамі і ваенна-племяннымі саюзамі заходніх славян з'яўляліся :
Ігнат Гагалінскі
Біяграфія
У сярэдзіне 1920-х — студэнт медыцынскага факультэта Віленскага ўніверсітэта. 7 мая 1926 прамаўляў на магіле Казіміра Сваяка. Браў удзел у святочных мерапрыемствах 20-годдзя беларускай прэсы, што ладзіла БСРГ 18 верасня 1926 года ў Вільні.
Заходнеславянскія плямёны
Гісторыя
усе гэтыя плямёны адносіліся да так званых палабскіх славян або палабаў. Акрамя гэтага : і іншыя.
Ігнат Гагалінскі
Біяграфія
У 1928 годзе стаў старшынёй Беларускага Студэнцкага Саюза і галоўным рэдактарам «Студэнцкай думкі». У лістападзе 1928 быў абраны старшынёй ЦК БХД.
Драване
Драва́не (Drawen), дравя́не (Drzewianie), дравя́нскія славя́не (Drjewjanscy Słowjenjo) — адна з галін палабскіх славян, якая жыла ў сучасным раёне Люхаў-Даненберг. Былі адным з плямёнаў, якія складалі саюз бодрычаў. У IX стагоддзі іх землі былі заваяваны немцамі. Сёння тэрыторыі на поўдзень ад Гамбурга, якія ў тыя часы былі заселены славянамі, завуцца Люнебургскай пусткай або Вендланд (вендамі немцы раней звалі славян). Мова драван вымер да сярэдзіны XVIII стагоддзя.
Ізбёнак
Ізбёнак — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 27 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Вялікія Асёткі, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,33 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.
Схілы катлавіны вышынёй 2—3 м, пад лесам, на ўсходзе пад хмызняком. На поўначы выцякае ручай у раку Дрыса.
Людвік Свобада
Лю́двік Сво́бада (, Грознацін —, ) — чэхаславацкі ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал арміі ЧССР, прэзідэнт ЧССР ў 1968—1975, тройчы Герой ЧССР, Герой Савецкага Саюза (1965), Народны Герой Югаславіі.
Маладыя гады і Першая сусветная вайна
Нарадзіўся ў вёсцы Грознацін Аўстра-Венгрыі (цяпер Край Высочына ў Чэхіі) у сялянскай сям’і. У 1915 годзе скончыў Вышэйшую земляробскую школу па спецыяльнасці аграном. У тым жа годзе быў прызваны на ваенную службу і ў чэрвені быў адпраўлены на Усходні фронт салдатам аўстра-венгерскай арміі. Ужо ў верасні таго ж года добраахвотна здаўся ў рускі палон. Утрымліваўся ў лагеры ваеннапалонных пад Кіевам, затым вызвалены і служыў у гарадской пажарнай ахове. У верасні 1916 г. у Кіеве ўступіў у чэхаславацкі легіён, сфармаваны расійскімі ўладамі, камандаваў ў ім узводам і ротай. Удзельнічаў на баку расійскай арміі ў Збароўскай (1917) і ў Бахмачскай бітвах (1918). У гады грамадзянскай вайны ўдзельнічаў у паўстанні чэхаславацкага корпуса і ў баях супраць Чырвонай арміі ў раёне Чалябінска і Екацярынбурга. Камандаваў узводам, ротай і батальёнам легіянераў. У 1920 годзе пасля сібірскага паходу вярнуўся ў Чэхаславакію.
За гэты перыяд ганараваны Ваенным крыжом Першай сусветнай вайны, ордэнам Сокала, медалямі Перамогі (Антанта), Чэхаславацкім рэвалюцыйным медалём з планкамі «Збораў» і «Сібір», двумя Георгіеўскімі крыжамі III і IV ступені.
Чэхаславакія (1920—1939)
З 1921 году — афіцэр чэхаславацкай арміі ў чыне капітана. Да 1923 гады служыў у 3-м пяхотным палку імя Яна Жыжкі ў Крамяржыжы. У 1923—1931 служыў у 36-м пяхотным палку ў Ужгарадзе (жыў у вёсцы Онакаўцы), камандзір кулямётнай роты і намеснік камандзіра батальёна. У 1931—1934 гадах выкладаў венгерскую мову ў Ваеннай акадэміі, а ў 1934 вярнуўся ў Крамяржыж. У верасні 1938 гады стаў камандзірам пяхотнага батальёна, займаў гэтую пасаду да сакавіка 1939 года. Пасля акупацыі краіны Германіяй у сакавіку 1939 года звольнены з арміі і стаў актыўным удзельнікам мясцовай антыфашысцкай групы, пасля раскрыцця якой у ліпені таго ж года нелегальна збег з акупаванай немцамі Чэхаславакіі ў Польшчу. Там увайшоў у чэхаславацкую ваенную арганізацыю і прыступіў да фарміравання вайсковай часці з такіх жа ўцекачоў з Чэхаславакіі.
Пасля паражэння Польшчы інтэрнаваны Чырвонай арміяй. Знаходзіўся ў некалькіх лагерах для інтэрнаваных асоб.
Другая сусветная вайна
Пасля нападу Германіі на СССР у 1941 годзе з цяжкасцю дамогся дазволу на стварэнне ў СССР чэхаславацкай вайсковай часці, пасля атрымання такой згоды ад савецкіх уладаў ў студзені 1942 года прызначаны намеснікам камандзіра 1-га Чэхаславацкага асобнага пяхотнага батальёна ў горадзе Бузулук. Батальён упершыню ўступіў у бой ў сакавіку 1943 года ў раёне вёскі Сакалова пад Харкавам: падчас Харкаўскай абарончай аперацыі сумесна з савецкімі часткамі адлюстроўваў атакі надыходзячага суперніка. У баі батальён панёс значныя страты, але паказаў высокі маральны дух і баявыя якасці. Свобада быў узнагароджаны савецкім ордэнам. Пасля гэтай бітвы на базе батальёна была створана 1-я Чэхаславацкая асобная пяхотная брыгада. З чэрвеня 1943 гады ў складзе брыгады ўдзельнічаў у баях на Варонежскім фронце, у прыватнасці, за вызваленне Кіева. У 1944 годзе брыгада была пераўтворана ў 1-ы Чэхаславацкі армейскі корпус. У верасні 1944 года па патрабаванні савецкага камандавання ад камандавання корпусам быў адхілены генерал-лейтэнант Яраслаў Кратохвіл, камандзірам быў прызначаны Людвік Свобада. У кастрычніку 1944 гады пад яго камандаваннем войскі корпуса разам з савецкімі часткамі ўзялі ўмацаваны Дукельскі перавал і ўступілі на тэрыторыю Чэхаславакіі, за вызваленне якой і вялі далейшыя баі да канца вайны.
Пасляваенная Чэхаславакія
У красавіку 1945 года ён быў прызначаны Міністрам нацыянальнай абароны Чэхаславакіі як беспартыйны, пасля чаго пакінуў пасаду камандуючага корпусам.
У 1950 годзе быў зняты з пасады Міністра нацыянальнай абароны, прызначаны намеснікам прэм’ер-міністра Чэхаславакіі і старшынёй Дзяржаўнага камітэта па справах фізкультуры і спорту. У верасні 1951 года зняты з усіх дзяржаўных пастоў і звольнены з арміі. Вярнуўся ў родны горад Грознацін, працаваў у мясцовым сельскагаспадарчым кааператыве. У лістападзе 1952 года быў арыштаваны, але праз некалькі дзён вызвалены. Пасля смерці Готвальда пераследы Свобады і яго сваякоў спыніліся. Падчас візіту ў Чэхаславакію ў 1954 годзе з ім сустрэўся М. С. Хрушчоў, пасля чаго генерала Свобаду зноў вярнулі ў войска. У 1954—1959 гадах — начальнік Ваеннай акадэміі імя К. Готвальда ў межы, затым ізноў быў звольнены з войска, але на гэты раз з пашанай. У 1960 годзе апублікаваў свае мемуары «Ад Бузулук да Прагі».
Актыўна займаўся грамадскай дзейнасцю. Быў намеснікам Старшыні Саюза змагароў-антыфашыстаў ЧССР, намеснікам Старшыні Камітэта чэхаславацкіх-савецкай дружбы, працаваў у Інстытуце ваеннай гісторыі, вёў актыўную дэпутацкую і прапагандысцкую працу. 30 сакавіка 1968 года абраны Прэзідэнтам ЧССР і Вярхоўным Галоўнакамандуючым ўзброенымі сіламі ЧССР замест скампраметаваць сябе А. Новотный, падтрымаў рэформы А. Дубчака.
Пасля ўварвання ў Чэхаславакію войскаў краін Варшаўскай дамовы супрацьстаяў так званаму «рабоча-сялянскай ўраду» В. Біляка і А. Індры, дзякуючы яго намаганням была захавана жыццё кіраўнікам КПЧ, вывезеным у Маскву. Разам з тым яго супраціў савецкаму ўмяшанню было хутчэй пасіўным — Свобада выдатна разумеў, на чыім баку сіла. Падтрымаў палітыку «нармалізацыі» Г. Гусака. З 1974 года фактычна не выконваў абавязкі Прэзідэнта, аднак адмаўляўся сыходзіць у адстаўку. У красавіку 1975 года быў прыняты канстытуцыйны закон, згодна з якім Федэральны сход мае права абраць новага Прэзідэнта, калі ранейшы не ў стане выконваць свае абавязкі. На гэтай падставе новым Прэзідэнтам замест Л. Свобады быў абраны Г. Гусак.
Канстанцін Іванавіч Парцянка
Канстанцін Іванавіч Парцянка (, Менскае ваяводства — 1841) — беларускі навуковец-медык, хірург, педагог. Доктар медыцыны (1818), прафесар Віленскага ўніверсітэта.
Біяграфія
Выкладаў курсы з дэсмургіі, агульнай тэрапіі і асноў медыцыны. З 1832 года — дырэктар хірургічнай клінікі.
Закрэўскі
Закрэўскі — прозвішча.
Пастарынне
Пастары́нне (, Постаринье) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета. Размешчана за 15 км на паўночны захад ад горада Баранавічы, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Дамашэвічы.
Гісторыя
У 1897 годзе вёска ў Сталовіцкай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, дзейнічаў хлебазапасны магазін. У 1909 годзе працавала народнае вучылішча.
З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, у Сталовіцкай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. З 12 кастрычніка 1940 года да 16 ліпеня 1954 года цэнтр Пастарынскага сельсавета.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Да 21 студзеня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Сталовіцкага сельсавета, да 17 лютага 1975 года — у склад Гірмантаўскага сельсавета, 17 лютага 1975 года да вёскі далучана суседняя вёска Пастарынне Сталовіцкага сельсавета.
Паўлінава (Баранавіцкі раён)
Гісторыя
Заснавана Бохвіцам і названа так у памяць яго маці, якая даводзілася роднай сястрой маці Адама Міцкевіча.
У 1921 годзе ў Навамышскай гміне Баранавіцкага павета.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце загінуў адзін вясковец.
Максім Анатолевіч Жаўнерчык
Максім Жаўнерчык (нар., ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2011—2014).
Клубная кар’ера
Выхаванец ДЮСШ горада Салігорска, пачаў кар’еру ў мясцовым «Шахцёры», выступаючы за дубль. У 2004 годзе перайшоў у БАТЭ, дзе неўзабаве стаў іграком асноўнага складу. Разам з барысаўчанамі тройчы станавіўся чэмпіёнам краіны, гуляў у групавым раўндзе Лігі чэмпіёнаў 2008/09.
20 студзеня 2009 года падпісаў чатырохгадовы кантракт з расійскай «Кубанню». Дэбютаваў за новы клуб у расійскай Прэм’ер-лізе 3 мая 2009 года, выйшаўшы на замену ў матчы супраць «Хімкаў». Застаўся ў складзе «Кубані» і пасля яе вылету з Прэм’ер-лігі па выніках сезона 2009, на наступны сезон дапамог клубу атрымаць перамогу ў Першым дывізіёне і вярнуцца ў Прэм’ер-лігу.
1 сакавіка 2012 года падоўжыў кантракт з «Кубанню». У 2013 годзе стаў радзей з’яўляцца на полі, але пасля таго, як увосень 2013 года «Кубань» узначаліў Віктар Ганчарэнка, пад кіраўніцтвам якога Жаўнерчык гуляў у БАТЭ, зноў стаў асноўным іграком краснадарцаў. Пачынаючы са жніўня 2014 года зноў апынуўся на лаўцы запасных, і ў выніку ў снежні 2014 года пакінуў «Кубань» па заканчэнні кантракта.
12 студзеня 2015 года вярнуўся ў склад барысаўскага БАТЭ. У складзе барысаўчан стаў асноўным правым абаронцам. У жніўні 2015 года атрымаў траўму, ад якой аднавіўся толькі ў канцы сезона. У снежні 2015 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. У сезоне 2016 трывала гуляў на пазіцыі правага абаронцы, хоць часам адсутнічаў з-за траўм.
Сезон 2017 таксама пачынаў асноўным правым абаронцам. У чэрвені 2017 года не гуляў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў строй. 12 ліпеня апошні раз згуляў за БАТЭ ў кваліфікацыйным матчы Лігі чэмпіёнаў супраць «Алашкерта» (1:1), пасля чаго перастаў трапляць у заяўку на матчы. 31 ліпеня 2017 года было абвешчана аб зыходзе Жаўнерчыка з БАТЭ, і ў той жа дзень абаронца падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». У сталічным клубе замацаваўся ў складзе на пазіцыі цэнтральнага абаронцы.
У канцы 2018 года кантракт Жаўнерчыка з «Дынама» скончыўся, у студзені 2019 года ён ужо не трэніраваўся з камандай, а пазней абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Міжнародная кар’ера
У студзені 2011 года быў упершыню выкліканы ў нацыянальную зборную Беларусі. Дэбютаваў у зборнай 29 сакавіка 2011 года ў таварыскім матчы супраць Канады.
Трэнерская кар’ера
У ліпені 2021 года ўвайшоў у трэнерскі штаб салігорскага «Шахцёра» на чале з Сяргеем Гурэнкам у якасці старшага трэнера. Пакінуў клуб у верасні 2021 года разам з Гурэнкам.
Бюракан
Бюрака́н (Բյուրական) — сяло ў марзе Арагацотн, на захадзе Арменіі. Бюракан вядомы тым, што тут размешчана Бюраканская астрафізічная абсерваторыя. За 2 км на поўнач размешчана сяло Антарут, 2 км на паўночны захад — сяло Аргоў і за 12 км на паўночны захад ад горада Аштарака.
Фрадкін
Фрадкін — прозвішча.
Руплівы ліцвін
Руплі́вы ліцві́н (Litwin Gorliwy na Wschodzie Wilna) — масонская ложа, якая была сфарміравана 15 снежня 1780 года пад патранатам вялікай ложы Катажыны пад Паўночнай Зоркай. Уваходзіла ў склад Вялікага Усходу Народнага Польшчы. Кіраўніком ложы з'яўляўся пасол сойма Мацей Зынеў. У фондах Кракаўскага нацыянальнага музея знаходзіцца бронзавы з пазалотай знак членаў «Руплівага ліцвіна».
Гісторыя
Пасля паражэння Напалеона ў Расіі ў 1812 годзе ложа «Руплівы ліцвін» аднаўляе свое кантакты з польскімі сябрамі. 30 лістапада 1812 года польскія масоны перадаюць сваім аднадумцам з Усходу новую канстытуцыю. Разам з там, у красавіку 1813 года кіраўніцтва віленскіх масонаў звяртаецца да расійскай ложы святога Уладзіміра ў Пецярбургу з прашэннем аб прыняцці пад сваю апеку. Яны імкнуліся аб’яднацца з расійскімі масонамі па прычыне таго, што ў Расійскай імперыі за Аляксандра І масоны падтрымліваліся ўрадам. Аднак гэта прапанова не знайшла водгуку ў асяроддзі расійскіх масонаў.
Паўнавартасна аднавіць сваю дзейнасць ложа «Руплівы ліцвін» змагла толькі ў 1816 годзе. У склад ложы тады ўваходзіла 114 чалавек, сярод якіх было многа прадстаўнікоў духавенства, а таксама выкладчыкаў Віленскага ўніверсітэта. Тады ж магістрам быў абраны біскуп-суфраган Нікадзім Пузына. Праз два гады магістрам ложы стаў Міхал Ромер. Пасяджэнні ложы «Руплівы ліцвін» праходзілі ў доме Ромера ў Вільні.
Рэфармісты
16 сакавіка 1818 г. у Вільні адбывалася шараговае пасяджэнне масонскае ложы «Руплівы ліцвін». Работы на ім вяліся паводле рытуалу I ступені, але згодна з завядзёнкаю, апрача братоў першае ступені, у ложы былі прысутныя і браты-«майстры», і сябры іншых літоўскіх ложаў. На гэтым пасяджэнні выступіў 44-гадовы доктар філасофіі і медыцыны, масон у ступені «выбранага рыцара» Якуб Шымкевіч з праектам «рэфармаванага масонства». Пазней прыхільнікі Якуба Шыманоўскага («рэфармісты») стварылі сваю ложу пад назвай «Франкмасонскае таварыства Руплівы ліцвін на Усходзе Вільні». Першы сход рэфармаванай ложы адбыўся 26 сакавіка 1818 года ў доме на вуліцы Замкавай, што належыў прафесару літаратуры Віленскага ўніверсітэта Лявону Бароўскаму.
Ліквідацыя
На пачатку 1820 года царскі ўрад пачынае абмяжоўваць дзейнасць «вольных муляроў». 6 снежня 1821 года віленскі віцэ-губернатар Горн загадаў мясцоваму паліцмайстару Шлыкаву забараніць правядзенне ўсялякіх масонскіх збораў. 1 жніўня 1822 г. найвышэйшы ўказ на імя графа Качубея закрываў ложы па ўсёй Расіі назаўжды. 15 кастрычніка 1831 года адбыўся развітальны сход ложы «Руплівы ліцвін». Сваю маёмасць прадстаўнікі ложы перадалі віленскаму таварыству дабрачыннасці. Тады ж мясцовымі ўладамі быў накіраваны даклад на імя імператара, у якім паведамлялася: «Ад лож літоўскіх і сляду не засталося».
Фрак
Фрак (fraс) — парадны мужчынскі вячэрні касцюм з сурдута (пінжака з выразанымі спераду поламі, доўгімі фалдамі ззаду і адкладным каўняром), такога ж колеру штаноў з лампасамі і поясам, аднатонным з бабачкай; таксама артыстычны касцюм.
Палац Тышкевічаў (Валожын)
Палац Тышкевічаў — помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваны ў 1806 г. у Валожыне, на ўзвышаным беразе р. Валожынка. Размешчаны па адрасе пл. Свабоды, 4, 17, 19. Выкарыстоўваецца як адміністрацыйны будынак.
Гісторыя
Уладальнікам маёнтка Валожын і ініцыятарам будаўніцтва мураванага палаца ў стылі класіцызм быў граф Юзаф Ігнацы Тышкевіч (1724—1815), а архітэктарам — А. Касакоўскі. Уваходзіў у ансамбль колішняй Рыначнай плошчы. Палацавы комплекс арганізаваны па традыцыйнай схеме: аднапавярховы мураваны палац, бакавыя флігелі (афіцына і аранжарэя) утвараюць прамавугольны парадны двор.
У міжваенны час палац быў месцам размяшчэння штаба палка Корпуса аховы памежжа «Валожын».
Палац і флігель
Архітэктар знайшоў надзвычай удалае кампазіцыйнае вырашэнне, якім гарманічна аб'яднаны двухпавярховая цэнтральная частка з чатырохкалонным порцікам і бакавыя крылы-карпусы. Стрыманы дарычны ордар, выкарыстаны ў будынку, надаў яму ўрачыстую важкасць, падкрэсленую параднасць. Апрацоўка сцен бакавых аб'ёмаў больш дробная ў параўнанні з лаканічным порцікам. Галоўны акцэнт зроблены на чаргаванні пілястраў з дарычнымі капітэлямі.
Палац і флігель — прамавугольныя ў плане аднапавярховыя будынкі з калідорнай планіроўкай, іх цэнтральныя часткі з мансардамі вылучаныя чатырохкалоннымі дарычнымі порцікамі Будынкі пастаўленыя на высокім цокальным паверсе, апрацаваным рустам.
Парк
Перад палацам быў разбіты рэгулярны парк, які спускаўся да ракі.
On an Island
On an Island — трэці сольны альбом Дэвіда Гілмара. Дыск выйшаў у Вялікабрытаніі 6 сакавіка 2006 года ў дзень, калі Дэвід Гілмар адзначаў сваё 60-годдзе. Першы трэк «Castellorizon» быў намініраваны на прэмію «Грэмі» як найлепшы рок-інструментал.
Васіль Робертавіч Вільямс
Васіль Робертавіч Вільямс (,, Расійская імперыя — , , РСФСР, СССР) — рускі і савецкі глебазнавец-аграном, акадэмік АН СССР (1931), АН БССР (1929), УАСГНІЛ (1935). Адзін з заснавальнікаў агранамічнага глебазнаўства.
Член ВКП(б) з 1928 года, дэпутат Массавету і Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання. Лаўрэат Ленінскай прэміі (1931).
Біяграфія
Выпускнік Пятроўскай сельскагаспадарчай акадэміі. Вучоны-педагог: прафесар і загадчык кафедры агульнага земляробства і глебазнаўства Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі імя Ціміразева, яе дырэктар з 1907 года, рэктар у 1922—1925 гг. Заснавальнік і першы загадчык кафедры «Асновы земляробства і раслінаводства» Маскоўскага інстытута механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі. Аўтар каля 450 навуковых прац.
Развіваў вучэнне В. В. Дакучаева пра глебу. Разам з заснавальнік агранамічнага глебазнаўства.
Абгрунтаваў вядучую ролю біялагічных фактараў у глебаўтварэнні, стварыў вучэнне аб малым біялагічным кругавароце рэчываў як аснове развіцця глеб, выказаў ідэю аб адзінстве развіцця неарганічнай і арганічнай прыроды, распрацаваў і абгрунтаваў травапольную сістэму земляробства. Вільямс лічыў, што ўласцівасцю ўрадлівасці валодае толькі дробнаструктурная камкаватая глеба і што структура глебы — гэта галоўная ўмова атрымання добрых ураджаяў.
Вёў вострую палеміку з «мінеральнымі» і «фармальна-дэдуктыўнымі» аграхімікамі, пад якімі разумеліся паслядоўнікі. Да 1937 года навуковая палеміка трансфармавалася ў барацьбу з «ворагамі народа». У выніку дыскусіі паміж Вільямсам і акадэмікам М. М. Тулайковым пра карысць прымянення травапольнай сістэмы земляробства, Тулайкоў быў арыштаваны ў 1937 годзе і загінуў. Пры садзейнічанні Вільямса навуковая школа акадэміка Пранішнікава панесла незаменныя страты.
У 1917 годзе заснаваў пад Масквой (цяпер гэта тэрыторыя горада Лобні, ля платформы Лугавая Савёлаўскага напрамку) доследную станцыю па вывучэнні кармавых раслін і кармавой плошчы (з 1922 года Дзяржаўны лугавы інстытут, у 1930 годзе перайменаваны ва Усесаюзны, а ў 1992 годзе — ва Усерасійскі навукова-даследчы інстытут кармоў). Гэты інстытут сёння носіць імя В. Р. Вільямса. Яго імя таксама носіць Казахскі навукова-даследчы інстытут земляробства.
Вучаніцай Вільямса была савецкі вучоны ў галіне сельскай гаспадаркі, кавалер Ордэна Леніна.
11 лістапада 1939 Васіль Робертавіч Вільямс памёр. Пахаваны ў дэндралагічным садзе парку Ціміразеўскай сельскагаспадарчай акадэміі, на тэрыторыі якой ён пражыў звыш пяцідзесяці гадоў.
Памяць
год
Леанід Ісаевіч Фрадкін
Леанід Ісаевіч Фрадкін  — беларускі вучоны ў галіне біяхіміі i біяфізікі, доктар біялагічных навук, прафесар.
Біяграфія
Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1958). У 1958—2000 гг. працаваў у Інстытуце фотабіялогіі Нацыянальнай АН Беларусі.
Навуковыя працы па пытаннях будовы фотасінтэзу мембран хларапластаў раслін, механізмах іх фарміравання, прасторава-энергетычнай арганізaцыі малекул хларафілу і яго папярэднікаў.
Людвік Каменскі
Людвік Ян Каменскі (, двор Каралін, Ашмянскі павет —, двор Каралін, Вілейскі павет) — дзяржаўны дзеяч, віцэ-губернатар Мінскай губерні.
Біяграфія
Паходзіў са старажытнага шляхецкага роду Каменскіх герба «Роля». Каталік, быў хрышчоны 25 студзеня 1766 года і дадаткова 3 сакавіка 1771 года ў Даўгінаўскім касцёле.
З 9 студзеня 1786 года рэгент Лідскага земскага суда, у 1789 годзе суддзя Духоўнага Трыбунала ВКЛ, шамбялян, з 1790 па 1792 пасол на Вялікі сойм, на якім была прынята першая ў Еўропе і другая ў свеце канстытуцыя. 15 лютага 1792 года абраны харунжым Эйшышкскага павета (зацверджаны каралём Станіславам Панятоўскім 28 кастрычніка 1793).
Людвік Каменскі ўдзельнічаў у паўстанні Тадэвуша Касцюшкі 1794 года. У паўстанні з канца мая 1794 года старшынстваваў у скліканым у палове гэтага месяца Вайсковым Літоўскім Камісарыяце ў Вільні. Пасля таго, як Касцюшка абвясціў новую арганізацыю паўстанцкіх уладаў, віленскія грамадзяне, якія сабраліся на сесію 3 чэрвеня, пастанавілі накіраваць да Вышэйшага Начальніка і ў Найвышэйшую нацыянальную раду дэлегацыю, у склад якой запрасілі Каменскага, а таксама Міхаіла Мацкевіча і Даніэля Пашкевіча. Дэлегацыя мусіла «ад імя горада, грамадзян і жыхароў» запэўніць паўстанцкія ўлады ў сваім поўным паслухмянстве і прасіць пра паскарэнне стварэння Цэнтральнай дэпутацыі Вялікага Княства Літоўскага і пра арганізацыю рэгулярнай абароны Вільня.
Быць можа гэтага самага Каменскага Найвышэйшая нацыянальная рада прызвала 12 жніўня ў створаную ў гэты дзень Дэпутацыю для абследавання ваеннага лазарэта, «да якога заклікалі знаёмыя з дабрадзейнасцю, руплівасцю і патрыятызмам грамадзяне» ў ліку дзевяці чалавек. Каменскі і «ад Дэпутацыі да рэвізіі лазарэтаў прызначаныя дэлегаты» на 16 сесіі Рады 16 верасня прадставілі рапарт пра сваю дзейнасць.
З 15 жніўня 1808 і з 16 снежня 1811 па 13 мая 1815 Каменскі быў старшынёй 1-га дэпартамента Мінскага галоўнага суда (выбіраўся на два 3-годдзі запар).
У час расійска-французскай вайны, у чэрвені 1812 года мінскі грамадзянскі губернатар П. М. Дабрынскі, ад’язджаючы з Мінска ў сувязі з наступам напалеонаўскіх войскаў, усклаў на Каменскага кіраванне Мінскай губерні. Людвіг Камінскі з радасцю вітаў войска французаў у Мінску з надзеяй на аднаўленне Рэчы Паспалітай, акупаванай Расіяй, Аўстрыяй і Прусіяй. У час французскай акупацыі «пазасталыя некаторыя з чыноўнікаў расійскай службы, роўна як жыхары горада Мінска старацельствам яго спадара Каменскага, выратаваны ад намечанага і немінучага рабавання непрыяцелем». Займаў пасады старшыні Часовай замяшчальнай рады г. Мінска з 6 ліпеня 1812, дырэктара аддзялення паліцыі камісіі Часовага ўрада Мінскай правінцыі з 14 ліпеня 1812. 19 ліпеня 1812 на прыёме ў генерал-губернатара Мінскай правінцыі Мікалая Бранікоўскага ён прамовіў тост: «Няхай падуць ворагі вялікага імператара Напалеона!». Гэту сустрэчу падрабязна апісала газета «Tymczasowa gazeta Mińska».
Арыштаваны пасля выгнання французскіх войск з Расіі. Амнісціраваны царскім маніфестам. Працягнуў выконваць свае абавязкі пасля вайны. 5 лістапада 1819 года Людвіг Каменскі, нягледзячы на нядобранадзейнае мінулае, дасягнуў вяршыні сваёй кар’еры, заняўшы пасаду Мінскага віцэ-губернатара. Свае абавязкі ён выконваў да 14 снежня 1823 года.
З 1812 па 1823 ён быў дырэктарам Мінскага аддзялення Расійскага Біблейскага таварыства і членам Польскага патрыятычнага таварыства.
Каменскі таксама быў актыўным членам розных масонскіх ложаў: найвышэйшага капітула пры «Вялікім Усходзе Польшчы» (на 1821); у Вільні — «Добрага пастыра» (з 1818 ганаровы член; масон 7-й ст.), «Дасканалага яднання» (ганаровы член), «Руплівага ліцвіна» (ганаровы член, масон 7-й ст.) і «Школы Сакрата» (ганаровы член, масон 7-й ст.); у Гродне — «Сябры чалавецтва» (ганаровы член, масон 7-й ст.); у г. Нясвіжы — «Шчаслівага вызвалення» (на 1820 ганаровы член, масон 7-й ст.) і малога капітула «Храма спакою» (на 1818—1821 старшыня; масон 7-й ст.); у Слуцку — «Святога Уладзіслава Ягайлы» (член-заснавальнік ложы на 1818—1820 майстар крэсла).
Памёр Людвік-Ян Каменскі ад старасці года. Пахаваны 26 лістапада 1837 года на Даўгінаўскіх каталіцкіх могілках.
Сям’я
Каля 1796 яна ажаніўся з Ізабелай з Тэпераў, перадапошняй з 13-ці дзяцей, аднаго з самых вядомых банкіраў свайго часу, багацце якога вымяралася мільёнамі.
Спіс зорак сузор’я Фенікса
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Фенікса да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Пераносіны
Перано́сіны (, Переносины) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчаны за 23 км на захад ад Баранавічаў, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Палонка на лініі Баранавічы — Ваўкавыск.
Гісторыя
Даўнейшая назва паселішча Зарэчча, пад гэтай назвай яно ўпамінаецца ў 1788 годзе.
У 1897 годзе вёска ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 20 вяскоўцаў.
Да 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета, да 18 сакавіка 1985 года — у склад Перхавіцкага сельсавета.
Вагашэн
Вагашэ́н (Վաղաշեն) — сяло ў марзе Гегаркунік, на ўсходзе Арменіі. Размешчана за 2 км на ўсход ад горада Мартуні і за 2 км на паўночны захад ад сяла Астхадзор.
У сяле знаходзяцца дзве царквы (16 стагоддзе) і руіны старажытнай крэпасці.
Ваган (сяло)
Вага́н (Վահան) — сяло ў марзе Гегаркунік, на ўсходзе Арменіі. Размешчана за 3 км на паўднёвы ўсход ад горада Чамбарак і за 16 км на паўднёвы ўсход ад сяла Арцвашэн (армянскі анклаў, які цяпер знаходзіцца пад кантролем Азербайджана), з якога адзіная дарога да Арменіі вяла праз сяло Ваган. Пасля захопу Арцвашэна Нацыянальнай арміяй Азербайджана лінія фронту праходзіла побач з сялом Ваган.
Сяло было заснавана ў 1925 г. пад назвой Рубенакерт. У 1953 г. було перайменавана ў Арджанікідзэ. І нарэшце, у 1991 г. атрымала сваю сучаснаю назву — Ваган.
Бучанскі раён
Бучанскі раён (Бучанський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — горад Буча.
Утвораны 19 ліпеня 2020 года ў рамках заканчэння рэформы дэцэнтралізацыі.
Вананд (Армавір)
Вана́нд (Վանանդ) — сяло ў марзе Армавір, на захадзе Арменіі. Размешчана на паўднёвы захад ад горада Армавір, за 5 км ад граніцы з Турцыяй. Сяло было заснавана ў 1984 годзе як калгас. У сяле дзейнічае адна школа, дом культуры і абшчынны цэнтр.
Rattle That Lock
Rattle That Lock — чацвёрты сольны альбом Дэвіда Гілмара, выпушчаны 18 верасня 2015 года. Пасля выхаду альбома быў здзейснены тур па Еўропе восенню 2015 года і тур па Амерыцы вясной 2016 года.
Ванашэн
Ванашэ́н (Վանաշեն) — сяло ў марзе Арарат, у цэнтры Арменіі. Размешчана за 8 км на поўнач ад горада Арарата, за 4 км на поўнач ад сяла Айгаван, за 5 км на паўночны ўсход ад сяла Васкетап, за 3 км на ўсход ад сяла Аралез, за 2 км на паўднёвы ўсход ад сяла Нарабац і за 4 км на паўднёвы захад ад горада Веды.
Касцёл Святога Юрыя і кляштар дамініканцаў (Валынцы)
Касцёл Святога Юрыя і кляштар дамініканцаў — архітэктурны комплекс, які знаходзіўся ў фальварку Забелы (сучасны аграгарадок Валынцы Верхнядзвінскага раёна).
Гісторыя
Створаны па заказу абата Рэгінальда Ленартовіча. Будаўніцтва распачатае майстрам Лаўбэ ў 1749 г. пад кіраўніцтвам аўтара праекту архітэктара Яна Глаўбіца. У 1756 годзе касцёл асвечаны, у 1764—1766 гадах надбудаваныя вежы; у 1756—1759 гг. узведзены двухпавярховы корпус кляштара пад вальмавым дахам, аб'яднаны з касцёлам галерэяй. Будаўніцтва кляштара пачата пад кіраўніцтвам архітэктара Я. Вішнеўскага, закончанае архітэктарам Ядлкоўскім.
Касцёл значна пашкоджаны ў гады Другой сусветнай вайны, зруйнаваны ў канцы 1940-х гадоў.
Архітэктура
Тэрыторыя комплексу абнесеная мураванай агароджай з брамай перад касцёлам. Комплекс вядомы па акварэлі мастака Н. Орды 1875—76 гг.
Інтэр'ер
У 1759 г. і 1764—1766 гг. віленскімі майстрамі зробленая дэкаратыўная апрацоўка інтэр'еру, пабудаваныя алтары. Дынаміка ўнутранай прасторы дасягалася галоўным алтаром і дзесяццю бакавымі алтарамі.
Школа і тэатр
У 1786—1811 пры кляштары працавала школа для шляхецкіх і мяшчанскіх дзяцей, у якой утварыўся першы ва Усходняй Еўропе школьны тэатр. Выкладчыкі М. Цяцерскі (аўтар п'ес «Доктар па прымусу», «Сапар», «Фемістокл», «Камедыя», «Шлюб, пастаўлены дагары нагамі штучкамі арлекіна» і лібрэта аперэты «Апалон-заканадаўца, або Рэфармаваны Парнас»), І. Юрэвіч (аўтар п'ес «Крэз» і «Пышнагольскі») і іншыя былі аўтарамі сцэнічных дыялогаў і твораў розных літаратурных жанраў.
Готфрыд Бульёнскі
Готфрыд Бульёнскі (Готфрыд Буёнскі, Godefroi de Bouillon, каля  г., Булонь —, ) — адзін з кіраўнікоў першага крыжовага пахода (1096—1099). Герцаг Ніжняй Латарынгіі (з 1087). Пасля захопу Іерусаліма ў 1099 г. стаў першым кіраўніком Іерусалімскага каралеўства, адмовіўся пры гэтым каранавацца ў горадзе, дзе быў каранаваны Ісус, і прыняўшы толькі тытул барона і «Абаронцы Труны Божай».
Тэадор Геранім Абуховіч
Тэадор Геранім Абуховіч (Teodor Obuchowicz; 1642 — ) — вялікалітоўскі пісьменнік-мемуарыст, дзяржаўны дзеяч, кашталян новагародскі (1700—1707).
Аркадзь Дзмітрыевіч Закрэўскі
Аркадзь Дзмітрыевіч Закрэўскі (, Ленінград, РСФСР —, Мінск), — савецкі і беларускі вучоны ў галіне тэхнічнай кібернетыкі і інфарматыкі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1972), доктар тэхнічных навук (1967), прафесар (1969).
Біяграфія
Скончыў Томскі дзяржаўны ўніверсітэт (1956). У 1959—1971 гг. асістэнт, старшы навуковы супрацоўнік, загадчык лабараторыі, прафесар, загадчык кафедры Томскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1971—1994 гг. арганізатар і загадчык лабараторыі сістэмнага праграмавання і лагічнага сінтэзу Інстытута тэхнічнай кібернетыкі АН Беларусі, з 1994 г. галоўны навуковы супрацоўнік лабараторыі лагічнага праектавання таго ж інстытута (з 2002 г. — Аб’яднаны інстытут праблем інфарматыкі НАН Беларусі). Адначасова ў 1971—1988 гг. прафесар БДУ, а у 1988—1999 гг. — прафесар БДУІР.
Навуковы і практычны ўклад
Працы па тэорыі аўтаматаў, сістэмным праграмаванні, логіка-камбінаторных метадах у тэхніцы і інфарматыцы. Прапанаваў мову праграмавання лагічных задач ЛЯПАС, на базе якой была створана серыя сістэм аўтаматызаванага праектавання дыскрэтных прылад, і метады рэалізацыі паралельных алгарытмаў кіравання працэсамі, якія ўзаемадзейнічаюць. Распрацаваў серыю практычна эфектыўных алгарытмаў мінімізацыі булевых функцый і сістэм, развязвання вялікіх сістэм лагічных ураўненняў і прадвызначаных сістэм лагічных ураўненняў і прадвызначаных сістэм лінейных лагічных ураўненняў з дадаткамі ў лагічным сінтэзе і абароне інфармацыі. Абагульніў метады тэорыі булевых функцый на канечныя прэдыкаты, распрацаваў лагічны падыход да распазнавання вобразаў у прасторы булевых і шматзначных адзнак.
Стварыў навуковую школу лагічнага праектавання.
Аўтар прыблiзна 500 навуковых прац, у т.л. 23 манаграфій.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі.
Тэадор Геранім Абуховіч
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Абуховічаў герба «Ясенчык». Малодшы сын смаленскага ваяводы Піліпа Казіміра Абуховіча, брат Міхаіла Абуховіча.
Капліца Святой Барбары (Высокае)
Капліца Святой Барбары — капліца на пагорку ў паўночна-заходняй ускраіне горада Высокае. Помнік архітэктуры барока.