cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дыпламатычны кур’ер
Дыпламатычны кур’ер — асоба, якая ажыццяўляе перамяшчэнне дыпламатычнай пошты, забяспечаная афіцыйным дакументам з указаннем яе статуса і колькасці месцаў, што складаюць дыпламатычную пошту. Дыпламатычны кур’ер карыстаецца пры выкананні сваіх абавязкаў абаронай дзяржавы знаходжання ў адпаведнасці з міжнароднымі пагадненнямі.
Перавоз дыпламатычнай пошты Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца дыпламатычным кур’ерам Рэспублікі Беларусь, які можа быць прадстаўлены:
Перавоз дыпламатычнай пошты Рэспублікі Беларусь можа ажыццяўляцца камандзірамі экіпажаў грамадзянскіх самалётаў рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Нацыянальная авіякампанія „Белавія“», якія не з’яўляюцца дыпламатычнымі кур’ерамі Рэспублікі Беларусь.
Дунай
Дуна́й (Dunăre, Duna, Dunav, Donau, Дунав, Dunav, Dunaj, Дунав, Дунай) — рака ў Еўропе. Даўжыня 2850 км. Вадазбор 817 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 6,43 тыс. м³/сек.
Назва
Этымалогія назвы ракі па адной з версій азначае Danuvius («хуткая вада») і звязаная з кельцкімі словамі danu («хуткі») і vius («вада»), а па іншай версіі ўзыходзіць да скіфа-сармацкага (іранская мова) dānu, што азначала «вада», «рака» («дон» значыць «вада» ў асецінскай і іранскай мовах); Danubius, Danuvius, Ίστρος.
Дыхтаў
Дыхтаў — гара ў горнай сістэме Вялікага Каўказа. Вышыня 5204 м.
Дунай
Выток
Рака бярэ пачатак у гарах Шварцвальда (Бадэн-Вюртэмберг, Германія), дзе каля горада Донаўэшынген на вышыні 678 м над узроўнем мора зліваюцца горныя ручаі Брэг (даўжыня 48 км) і Брыг (даўжыня 43 км). Ля сцен мясцовага замка-палаца ў горадзе размешчана архітэктурна аформленая крыніца, якую прэзентуюць за псеўдавыток Дуная.
Падземная частка Дуная
Блізу Імендынгена, кіламетрах у 30 ад вытока, Дунай знікае пад зямлёй і вялікая частка яго вады прасочваецца скрозь расколіны, шчыліны і варонкі ў вапняковых горных пародах, якія складаюць даліну ракі.
У 12 км на поўдзень ад месца, дзе знікае Дунай, з-пад зямлі б’е самая магутная ў Германіі крыніца. Колькасць вады дасягае 25 тон у секунду. З яе бярэ пачатак рака Аах, якая ўпадае ў Бодэнскае возера, з якога выцякае Рэйн.
У 1877 годзе ўпершыню ўдалося даказаць, што Аахская крыніца сілкуецца падземнымі водамі Дуная: 100 цэнтнераў каменнай солі растварылі ў вярхоўях Дуная, непадалёк ад паглынальных яго расколін, і праз 55 гадзін гэтая соль з’явілася ў водах Ааха. У перыяд паводкі падземны паток праходзіць гэты шлях усяго за 20 гадзін. Зрабілася відавочным, што вада цячэ пад зямлёй у велізарных каналах, пакуль не вырываецца вонкі ў Аахскай крыніцы з Вімзенскай пячоры. Перапад вышынь паміж месцам знікнення Дуная і вытокам Ааха 185 м.
Напрамак
На сваім шляху Дунай некалькі разоў мяняе напрамак. Спачатку ён цячэ па горнай вобласці Германіі на паўднёвы ўсход, а потым на адзнацы 2747 км (кіламетраж ракі вымяраецца ад крайняй кропкі вусця ў кірунку вытока) змяняе кірунак на паўночна-ўсходні. Гэты напрамак захоўваецца да горада Рэгенсбург (2379 км), дзе знаходзіцца самая паўночная кропка плыні ракі (49° 03' паўн.ш.). Каля Рэгенсбурга Дунай паварочвае на паўднёвы ўсход, затым перасякае Венскую катлавіну, і далей больш за 600 км цячэ па Сярэднедунайскай нізіне. Праклаўшы рэчышча праз горныя ланцугі Паўднёвых Карпат па цясніне Жалезныя вароты, да самага Чорнага мора (больш за 900 км) працякае па Ніжнедунайскай нізіне. Самая паўднёвая кропка ракі знаходзіцца каля горада Свіштоў (Балгарыя) — 43° 38' паўд.ш.
Рукавы
Дунай мае шматлікія рукавы, якія часам значна (на 10 і больш кіламетраў) адыходзяць ад асноўнага патоку. Найбольш доўгімі на правым беразе з’яўляюцца рукавы Машонскі або Дзьерскі Дунай (выток — 1854 км, вусце — 1794 км) і Дунера-Веке (237 і 169 км), на левым беразе — Малы Дунай (выток — 1868 км, упадае ў Ваг), Шаракшарскі Дунай (1642 і 1586 км), Борча (371 і 248 км).
Астравы
Найбуйнейшым рачным востравам Дуная з’яўляецца Жытны востраў, размешчаны ў Славакіі.
Іншыя характарыстыкі
На адлегласці па прамой паміж вытокам (Донаўэшынген) і крайнім пунктам дэльты (адзнака «0 км» ва ўкраінскай частцы дэльты ніжэй горада Вілкава на востраве Анкудзінаў) у 1642 км каэфіцыент звілістасці ракі складае 1,71. Сярэдняе зніжэнне Дуная складае 24,4 см на 1 км.
Часткі Дуная (Падунаўя)
Па комплексу фізіка-геаграфічных характарыстык Дунай дзеляць на наступныя тры часткі:
Клімат
Клімат большасці краін даволі мяккі. Зіма звычайна цёплая і дажджлівая; снег выпадае толькі на кароткі час. Лета гарачае і сухое. Аднак высока ў гарах тэмпература паветра моцна адрозніваецца ад раўніннай: узімку нярэдкія суровыя завеі і бураны, і летам даволі халаднавата.
Рэжым
Гідралагічны рэжым Дуная вызначаецца трыма фазамі: вясновае разводдзе, летне-восеньскія паводкі, асенне-зімовая межань. Гадавая амплітуда ваганняў узроўню вады складае ад 4,5-5,5 м (каля Рэні) да 6-8 м (ля Будапешта). Радавыя гадавыя выдаткі вады ў верх, плыні 420 м³/с, у сярэднім цячэнні — 1900 м³/с, у вусці — 6430 м³/с. Максімум расходу вады ў нізоўях роўны 20 тыс. м³/с, мінімум — 1800 м³/с. Гадавы сцёк каля 123 км³ у год. Замярзае Дунай толькі ў халодныя зімы на 1,5-2 месяца.
Тэмпературы
Тэмпературны рэжым у басейне Дуная абумоўлены ў асноўным характарам цыркуляцыі паветраных мас і асаблівасцямі рэльефу мясцовасці. Тэмпература паветра змяняецца ў шырокім дыяпазоне. Зімой сярэдняя тэмпература самога халоднага месяца — студзеня — вагаецца ў межах ад −1 да −5 °C. Улетку сярэдняя тэмпература самага цёплага месяца — ліпеня — у верхняй частцы басейна складае ад 16 да 18 °C, у цэнтральнай частцы басейна — ад 17 да 22 °C, у ніжняй частцы — ад 22 да 26 °C.
Вятры
У рэгіёне Верхняга Дуная пануючымі вятрамі ў халодны час года з’яўляюцца вятры заходніх і паўночна-заходніх кірункаў. На Сярэднім Дунаі пераважаюць усходні і паўднёва-ўсходні вецер, на Ніжнім Дунаі — паўночны і паўночна-ўсходні.
У цёплую пару года кірунак пануючых вятроў больш сталы і ў асноўным прыпадае на заходнія чвэрці. На Сярэднім і Ніжнім Дунаі вельмі небяспечным для суднаходства з’яўляецца вецер «кошава» (тыпу боры) — мае заходняе і паўночна-заходні кірунак і дасягае ў асобных месцах 20-30 м/с.
Ападкі
Размеркаванне ападкаў па тэрыторыі басейна нераўнамерна. Сярэдняя гадавая сума ападкаў на раўніне складае 400—600 мм, у Карпатах — 800—1200 мм, у Альпах — 1800—2500 мм, а часам і больш. Найменшая колькасць ападкаў выпадае ў дэльце Дуная. Бываюць гады, калі тут ападкаў не маецца з пачатку сакавіка да сярэдзіны лістапада. Снежнае покрыва ў басейне Дуная не ўстанаўліваецца за выключэннем горных частак басейна Верхняга Дуная.
Характэрнай асаблівасцю лядовага рэжыму Дуная з’яўляецца крайняя няўстойлівасць лядовых фаз і розны час іх наступу. У некаторыя гады лядовыя з’явы могуць адсутнічаць на ўсёй даўжыні ракі. На Ніжнім Дунаі ўстойлівы лядовы покрыў у асноўным рэчышчы з’яўляецца адзін раз у 5-7 гадоў.
Цячэнне
Дунай нясе свае воды праз дзесяць краін Еўропы. Прычым 1070,9 км ракі з’яўляюцца дзяржаўнымі межамі краін, з якіх тры краіны Балгарыя, Малдова і Украіна маюць доступ толькі да аднаго берага ракі.
Германія
Правабярэжнымі прытокамі Дуная на тэрыторыі Германіі з’яўляюцца рэкі: Ілер, які ўпадае ў яго ў Ной-Ульме, Лех, з вусцем каля Марксгайма, Ізар — ля Дэгендорфа і Ін — у Пасау.
Левабярэжныя прытокі: Вёрніц uchodząca za Donauwörth, Альтмюль za Kelheim, Наб oraz Regen каля Рэгенбурга. Таксама ў Дунай упадаюць шматлікія дробныя рэкі, напрыклад: Riß, Roth, Lauter, Blau, Günz, Brenz, Mindel, Zusam, Schmutter, Paar, Abens, Große Laber, Vils, Ilz, Erlau czy Ranna.
Над нямецкімі водамі Дуная знаходзіцца вялікая колькасць знакамітых збудаванняў. Кляштар бенедыктаў у Беўране, замак Гогенцалернаў у Зігмарынгіне, гатычны храм ва Ульме з найвялікшай касцёльнай вежай у свеце (161,6 м), абацтва ў Вельтэнбургу, каменны мост і храм Св. Пятра ў Рэгенсбургу, у Пасау знаходзіцца храм Св. Стэфана, і інш.
Аўстрыя
Аўстрыя цесна звязана з Дунаем. У часы былой магутнасці, пры Аўстра-Венгрыі, Дунай цёк на працягу 1300 км па ўнутраннай тэрыторыі краіны, сёння гэты лік складае 357,5 км.
Некалькі кіламетраў ніжэй Пасау ляжыць аўстрыйска-нямецкая мяжа. Недалёка ад яе Дунай робіць пятлю, якая варочае раку на 180 градусаў. Прыкладна на 70 км ад гэтага месца знаходзіцца горад Лінц, трэці горад краіны, які раскінуўся па абодвух берагах ракі. Далей ідуць гарады Маўтхаўзен, Энс, Грайн, дзе рака дасягае сваёй максімальнай глыбіні ў Аўстрыі. Яшчэ ніжэй па плыні стаіць горад Мэльк, праз 35 км. Дунай працякае гарады Вахау i Дзюрнштайн аж да Крэмса таксама Tullnerfeld. Бліжэй да дзяржаўнай граніцы са Славакіяй Дунай прабягае праз аўстрыйскую сталіцу — горад Вену. Вена, праз стагоддзі, нараўне з Бялградам і Будапештам, з’яўлялася адным з найбуйнейшых і найважнейшых наддунайскіх гарадоў. Рака ператварыла горад у буйны гандлёвы цэнтр, які апынуўся на скрыжаванні дарог усхода з захадам.
Важнейшымі прытокамі Дуная ў Аўстрыі з’яўляюцца Ін (правы), Aist (левы), Траун (правы), Энс (правы), Ібс (правы), Traisen (правы), Камп (левы), Вена (правы) i Schwechat (правы).
На аўстрыйскай тэрыторыі, па ўсёй рацэ, размешчана 11 гідраэлектрастанцый.
Славакія
На адлегласці 45 км ад Вены, непасрэдна за аўстрыйска-славацкай мяжой, Дунай працякае праз сталіцу Славакіі — Браціславу. Рака на тэрыторыі Славакіі робіцца кароткай мяжой з Аўстрыяй, цячэ праз сталіцу і ў выніку робіцца натуральнай мяжой з Венгрыяй.
Пасля Браціславы, важнейшым дунайскім горадам з’яўляецца Комарна, дзе Дунай злучаецца з самай вялікай славацкай ракой Ваг, а таксама Штурава, у якім у Дунай упадае рака Грон.
Венгрыя
На берагах Дуная, адразу пасля славацкай мяжы ляжыць першы вялікі горад Венгрыі — Дзьёр. Тут у Дунай упадае рака Раба.
Паблізу вусця ракі Іпель Дунай, каля горада Шоб, адпускае граніцу і адгэтуль два берага з’яўляюцца венгерскімі. Далей прабіраецца праз горны масіў Бёржонь, дзе змяняе свой кірунак, амаль на 90°. На адлегласці 40 км ад гэтага месца раскінуўся Будапешт, сталіца Венгрыі і самы вялікі наддунайскі горад. Пасля сталіцы рака цячэ па раўніне Альфёльд, дзе ўтварае дзяржаўную мяжу з Харватыяй.
Харватыя
Па тэрыторыі Харватыі рака цячэ 137 км, гэта найменшы паказчык сярод 10 наддунайскі краін, пасля Малдовы і Украіны. Адразу пасля венгерскай мяжы Дунай утварае натуральную мяжу паміж Харватыяй і Сербіяй. Самым вялікім харвацкім горадам на Дунаі з’яўляецца Вукавар.
Сербія
Дунай пралягае мяжой між Харватыяй (правы бераг) і Сербіяй (левы бераг). Паблізу мясцовасці Бачка-Паланка, рака робіць паварот, адпускаючы харвацкую мяжу, і праходзіць Сербію, у паўднёва-заходнім напрамку, да румынскай мяжы.
Першым вялікім горадам, на працягу 25 км ад мяжы, з’яўляецца Апацін, тут аж да канца другой сусветнай вайны жылі выключна наддунайскія немцы.
Ніжэй па плыні, на абодвух берагах раскінуўся горад Нові Сад, масты якога былі разбураны падчас апошняй вайны ў Косаве, у 1999 г. На працягу шасці гадоў сувязь паміж паловамі горада ажыцяўлялася пасродкам пантоннага моста. Адчыняўся ён толькі тры разы на тыдзень, як следства, Дунай вызываў вялікія перашкоды жыхарам горада. Новы мост праз Дунай быў запушчаны ў 2005 г.
На працягу яшчэ 75 км стаіць сталіца краіны — горад Бялград, які са сваім насельніцтвам (1,6 млн.) з’яўляецца аднім з буйнейшых наддунайскіх гарадоў.
У сваёй дальнейшай дарозе Дунай праплывае некалькі прамысловых цэнтраў, у яго ўпадае рака Вялікая Марава, праплывае Галубацкую крэпасць, даходзіць да Жалезнай Брамы, пасля якой становіцца граніцай паміж Сербіяй і Румыніяй.
Балгарыя
Правы прыток — рака Віт.
Украіна
Ад малдаўскай мяжы левы бераг Дуная належыць Украіне і рака становіцца мяжой паміж ёй і Румыніяй. Важнейшымі гарадамі тут сталі Ізмаіл, Кілія, а таксама Вілкава, у якім бярэ свой пачатак канал Быстры. Далей рака, утвараючы дэльту, упадае ў Чорнае мора. Плошча дэльты складае прыкладна 800 000 га, з якіх 680 га належаць Румыніі.
Суднаходства
Пасля пабудовы ў Германіі канала Майн-Дунай у 1992 годзе, рака стала часткай транс’еўрапейскага воднага шляху ад Ротэрдама на Паўночным моры да Суліна на Чорным моры (3500 км) (праз Рэйн, чыім прытокам з’яўляецца Майн). Аб’ём транспартных перавозак па Дунаі дасягнуў 100 мільёнаў тон (1987 год).
У дэльце Дуная існуюць два суднаходныя каналы — румынскі і ўкраінскі, якія забяспечваюць праход буйных судоў з Дуная ў Чорнае мора.
Суднаходства на Дунаі працягваецца на працягу большай частцы года і перарываецца толькі на 1-2 месяцы. У асабліва цёплыя зімы яно не спыняецца круглы год.
У 1999 годзе суднаходства было абцяжарана з-за разбурэння трох мастоў у выніку бамбардзіровак Бялграда авіяцыяй НАТА. Ачыстка рэчышча была завершана ў 2002 годзе.
На рацэ маецца 19 шлюзаў, розніца паміж верхнімі і ніжнімі б’ефамі можа складаць ад 5 да 34 метраў.
Прававы статус суднаходства
18 жніўня 1948 года СССР, Балгарыя, Венгрыя, Румынія, Чэхаславакія і Югаславія падпісалі новую канвенцыю аб рэжыме Дуная. Згодна з ёй, рух на Дунаі павінны быць адкрыты для грамадзянскіх і гандлёвых суднаў усіх дзяржаў. У той жа час ваенныя караблі недунайских дзяржаў не маюць права плавання па Дунаі, а ваенныя судны Прыдунайскіх дзяржаў могуць праходзіць па-за межамі вод сваёй дзяржавы толькі са згоды зацікаўленых бакоў.
Вадазбор
Агульная плошча вадазборнага басейна Дуная складае 817 тыс. км². Яе крайнімі пунктамі з’яўляюцца 42° 12' і 50° 05' з. ш., 8° 10' і 29° 40' у. д. Даўжыня басейна з захаду на ўсход 1690 км, шырыня 820 км.
Дунайскі басейн мяжуе на поўначы з вадазборамі рэк Везер, Эльба, Одра, Вісла, на паўночным усходзе — Днестр, на захадзе і паўночным захадзе — Рэйн. Да поўдня ад басейна Дуная размешчаны басейны дробных рэк Адрыятычнага, Эгейскага і Чорнага мораў.
Дунай сілкуецца дажджавымі водамі, талымі снягамі і ледавікамі Альп і Карпат, а таксама падземнымі водамі.
Нягледзячы на складаны рэжым водных узроўняў, на Дунаі выразна прасочваюцца перыяды паводкі, межэні і зімовы перыяд.
У верхнім Дунаі найбольшы ўзровень вады прыпадае на пачатак лета (чэрвень), найменшы — зімой (снежань-люты). На ўчастку сярэдняга Дуная, да ўпадзення вялікіх прытокаў (Дравы, Цісы і асабліва Савы), рэжым узроўняў вады захоўваецца блізкім да верхняга Дуная, але амплітуда ваганняў некалькі згладжаныя.
Гадавы сцёк Дуная складае каля 210 км³ вады. Выдатак вады — 6400 м³/с.
Каспі
Каспі (კასპი) — горад у Грузіі, адміністрацыйны цэнтр Каспскага муніцыпалітэта, адзін з самых старажытных населеных пунктаў гісторыка-геаграфічнай вобласці Картлі. Знаходзіцца на левым беразе ракі Куры, пры ўпадзенні ў яе Лехуры. На тэрыторыі Каспі размешчана чыгуначная станцыя на лініі Тбілісі — Самтрэдыя. Знаходзіцца за 48 км на паўночны захад ад Тбілісі і за 10 км на поўдзень ад мяжы з Паўднёвай Асеціяй.
Аляксей I Вялікі Камнін
Паходжанне
Сын севастакратара Мануіла Камніна і ўнук візантыйскага імператара Андроніка I. Пасля гібелі бацькі і дзеда ў выніку перавароту 1185 года ў Канстанцінопалі, малалетняга Аляксея і яго брата Давіда таемна вывезлі ў Грузію да цёткі, царыцы Тамары.
Пасля захопу Канстанцінопаля крыжакамі ў 1203 годзе ў выгнаннікаў з’явілася магчымасць вярнуць імператарскую ўладу. Пры ваеннай падтрымцы Грузіі, Аляксей і Давід зацвердзілі сваю ўладу ў некалькіх гарадах на паўднёвым узбярэжжы Чорнага мора, і неўзабаве Аляксей абвешчаны імператарам.
Аднак пасля некалькіх паражэнняў трапезундцаў ад войск нікейскага імператара Феадора Ласкарыса і сельджукаў, Аляксей вымушаны адмовіцца ад прэтэнзій на агульнавізантыйскі сталец і прызнаць васальную залежнасць ад Канійскага султаната.
У значнай ступені таму, а таксама праз палітычны саюз з Грузіяй, даволі слабая ў ваенным плане Трапезундская імперыя на працягу двух з паловай стагоддзяў здолела захоўваць уласную дзяржаўнасць.
Шлюб і дзеці
У шлюбе меркавана з Феадорай Аксухінай, дачкой Іаана Камніна, прадстаўніка арыстакратычнага візантыйскага роду
Залатыя мухі (узнагарода)
Залатыя мухі Старажытнага Егіпта — залатыя ўпрыгажэнні ў выглядзе стылізаваных мух, узнагарода эпохі Новага царства.
Найбольш вядомыя знойдзеныя ў 1859 годзе залатыя мухі сярэдзіны XVI стагоддзя да н.э., падараваныя царыцы Яххатэп яе сынам Яхмасам за яе арганізатарскія заслугі ў ходзе вайны з гіксосамі. «Ордэн» з трох мух, які, як мяркуецца, насіўся на грудзях, быў знойдзены ў 1859 годзе і з тых часоў захоўваецца ў Каірскім музеі. Сучаснік і сваяк фараона Яхмаса, военачальнік Яхмас-пен-Нехебт насіў шэсць залатых мух і трох залатых львоў. Іншы, меў трох залатых мух. Мухі гэтых Яхмасаў вядомыя толькі па пісьмовых крыніцах, з якіх не ясна, ці ідзе гаворка аб адначасовым узнагароджанні трыма мухамі, або аб трох паслядоўных узнагароджаннях. Пры Тутмосе III стандартызаваная залатая муха стала вышэйшай баявой узнагародай Егіпта. Узнагароджанне ёй было адкрыта для ўсіх чыноў, уключаючы радавых салдат.
Прычына, па якой менавіта муха стала сімвалам вайсковай доблесці, невядомая. Выказваліся здагадкі, што «ідэальныя салдаты павінны быць шматлікія і назойлівыя, як мухі», і што мухі — непазбежныя спадарожнікі смерці на поле бою.
Спіс аб’ектаў PGC (1823001—1824000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1823001—1824000)
Ласла Ловас
Ласла Ловас (Lovász László; нар. ) — венгерскі матэматык, вядомы працамі па камбінаторыцы, за якія ён быў узнагароджаны шматлікімі прэстыжнымі прэміямі. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2012).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і хірурга. Значнае ўражанне на яго аказалі артыкул і асабістая сустрэча з Палам Эрдзёшам. Падчас вучобы ў школе тройчы выйграваў залатыя медалі на Міжнародных матэматычных алімпіядах (1964, 1965, 1966; у 1963 годзе атрымаў сярэбраны), а яго сын выйграў медаль у 2008 годзе.
Ступень кандыдата навук абараніў у 1970 годзе ў Венгерскай акадэміі навук, пад кіраўніцтвам Цібара Галаі. На працягу 1990-х працаваў на пасадзе прафесара ў Ельскім універсітэце і супрацоўнічаў з даследчым цэнтрам Microsoft да 2006 года. Затым вярнуўся ў Будапешцкі ўніверсітэт, на пасаду дырэктара Інстытута матэматыкі.
Украінскі інстытут грамадазнаўства
Украінскі інстытут грамадазнаўства (Український Інститут Громадознавства). Існаваў з 1925 да 1932 гг. Празе (Чэхаславакія).
Гісторыя
Заснаваны М. Шапавалам на аснове існуючага філіяла Украінскага сацыялагічнага інстытута ў Вене (вядомы, як т.зв. УСІ) з кафедрамі: сацыялогія і палітыка, этналогія, эканоміка і тэхналогія. У 1926—1929 гг. пры УІГ дзейнічаў завочны Украінскі працоўны інстытут. З УІГ было звязана выдавецтва ў Подзебрадах «Вільна Спілка». Пасля смерці М. Шапавала інстытут спыніў існаванне.
Дзейнасць
Да 1928 г. інстытут выдаў 46 буйных прац. УІГ выпусціў серыю зборнікаў «Суспільство» (1926—1927), навуковы часопіс «Нова Україна» (1922—1928). Пад кіраўніцтвам знаходзіўся Украінскі нацыянальны музей у Празе са сваёй бібліятэкай.
У будынку дзе месціўся інстытут размяшчаўся Беларускі навуковы кабінет.
Літкава
Лі́ткава — рака ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, у басейне Заходняга Буга.
Даўжыня 10 км. Пачынаецца лясной канавай на захад ад дарогі Дзівін — Самары, месцамі дрэнна прасочваецца, у ніжняй частцы рэчышча праходзіць па меліярацыйным канале. Упадае з поўдня ў возера Любань на поўнач ад аграгарадка Дзівін. Рэчышча каналізаванае.
Рона — Альпы
Рона-Альпы (Rhône-Alpes) — рэгіён на паўднёвым усходзе Францыі. Мяжуе на поўначы з Бургундыяй, Франш-Кантэ і Швейцарыяй, на ўсходзе - з Італіяй, на поўдні — з Правансам-Альпамі-Лазурным берагам i Лангедок-Русільёнам, на захадзе - з Аверню. Плошча 43 698 км². Насельніцтва па стане на 2008 год складала 6 117 229 чалавек. У склад рэгіёна ўваходзяць 8 дэпартаментаў: Эн, Ардэш, Дром, дэпартамент Ізер, дэпартамент Луара, дэпартамент Рона, Савоя і Савоя Верхняя. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад — Ліён (474 946 жыхароў). Буйнымі гарадамі з'яўляюцца таксама Сент-Эцьен (172 696 жыхароў), Грэнобль (156 659 жыхароў) і Вілёрбан (141 106 жыхароў; у прадмесці Ліёна).
Пітэр Дэніс Мічэл
Пітэр Дэніс Мічэл (Peter Dennis Mitchell;, Мітчэм, Сурэй — , Бодмін, Корнуал) — англійскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1978 года за адкрыццё хеміасматычнага механізму сінтэзу АТФ, аўтар ідэі механізму транспарту пратонаў пад назвай Q-цыкл.
Біяграфія
Пітэр Мічэл нарадзіўся ў Мітчэме, Сурэе 29 верасня 1920 года. Бацька — Крыстафер Гібс Мічэл, дзяржаўны служачы, маці — Кейт Беатрыс Дораці (народжаная) Таплін. Пітэр Мічэл атрымаў адукацыю ў Каралеўскім каледжы (Тонтан) і каледжы Ісуса (Кембрыджскі ўніверсітэт), дзе навучаўся натуральным навуках са спецыялізацыяй ў вобласці біяхіміі.
У 1942 годзе ён пачаў даследчую працу на кафедры біяхіміі ў Кембрыджскім універсітэце. У пачатку 1951 года атрымаў ступень доктара філасофіі за вывучэнне механізму дзеяння пеніцыліна. У 1955 годзе ён быў запрошаны прафесарам Майклам Свонам для стварэння біяхімічнага даследчага падраздзялення на кафедры заалогіі Эдынбургскага ўніверсітэта, дзе ён быў прызначаны старшым лектарам у 1961 годзе. У 1963 годзе Мічэл быў вымушаны падаць у адстаўку па стане здароўя.
Навуковыя пошукі
Навуковыя інтарэсы звязаныя з вывучэннем накіраванасці біяхімічных рэакцый у прасторы адносна пэўных унутрыклеткавых арыенціраў. Аўтар хеміасматычнай тэорыі акісляльнага фасфаралявання, якая ляжыць у аснове біяэнергетыкі.
Селямджынскі раён
Селямджынскі раён (Селемджи́нский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Амурскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Экімчан.
Геаграфія
Селямджынскі раён размяшчаецца ва ўсходняй частцы Амурскай вобласці. На паўночным усходзе, паўднёвым усходзе і поўдні мяжуе з Хабараўскім краем, на паўднёвым захадзе і захадзе — з Мазаноўскім, на паўночным захадзе — з Зейскім раёнамі вобласці.
Плошча тэрыторыі — 46,7 тыс. км² (12,9 % тэрыторыі Амурскай вобласці). Селямджынскі раён прыраўнаваны да раёнаў Крайняй Поўначы.
Міхал Ян Тышкевіч
Міхал Ян Тышкевіч (? — пасля 1762) — вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Тышкевічаў герба «Ляліва». Нарадзіўся ў сям’і Эмануэля Уладзіслава і Соф’і з Вянцлаўскіх.
Харужы гусарскай роты палка булавы польнай літоўскай. Уладальнік Лагойска.
Сям’я
У шлюбе з Рэгінай з Лярскіх.
Парламенцкія выбары ў Даніі (1858)
Выбары ў Фолькетынг Каралеўства Данія — парламенцкія выбары, якія былі праведзены 14 чэрвеня 1855 года.
Прэм'ер-міністрам застаўся прадстаўнік партыі нацыянал-лібералаў Карл Крысціян Холь.
Выбарчая сістэма
Выбары праходзілі па сістэме «першы кандыдат» у аднамандатных акругах. Узроставы цэнз складаў 30 гадоў, што было вышэй узросту паўналецця — 25 гадоў. Акрамя таго, права голасу мелі толькі мужчыны, і мужчыны павінны былі адпавядаць 6 дадатковым патрабаванням:
У выніку, толькі 14,5% насельніцтва Даніі мелі права голасу.
Сабескія
Сабескія — дваранскі род у Польшчы і ВКЛ герба Яніна, які ўзыходзіць да XVI ст. Ян Собескі быў у 1574 суддзёй земскім стенжыцкім, а брат яго Войцех — падкаморым люблінскім. Ад першага пачынаецца галіна, якая існавала яшчэ ў 1860-х гадах і занесеная ў радаводы кнігі дваран Царства Польскага; ад другога — галіна, вядомая ў гісторыі Рэчы Паспалітай.
Сын Войцеха, Марк, быў ваяводай люблінскім і маршалам вялікім каронным (памёр 1607), а сын Марка, Якаў Сабескі (1590—1646) — каштэлянам кракаўскім. У 1617 ён быў у ліку дараднікаў пры каралевічу Уладзіславе, які адпраўляўся ў Маскву, потым быў упаўнаважаны весці перамовы пра мірную дамову; у 1643 вёў мірныя перамовы са шведамі.
Сын Якава, Ян, быў абраны на польскі пасад. Яго дзеці яго насілі тытул «каралевічаў»; дачка Тэрэзія-Кунегунда (1676—1730) выйшла замуж за Максіміліяна-Эмануіла, курфюрста баварскага, а сын Якаў Людвіг Генрых (1667—1739), ад шлюбу з Гедвігай-Елісаветай, прынцэсай пфальц-баварскай, меў дзвюх дочак: Марыю-Караліну (1697—1740), якая мела шлюб з двума герцагамі дэ Булён, і Марыю-Клементыну (1702—1735) — жонку прэтэндэнта на англійскі пасад Якава Стюарта. Са смерцю каралевіча Якава спынілася нашчадства Войцеха Сабескага.
Таджура (значэнні)
Назву Таджура маюць наступныя аб'екты:
Прэзідэнт Туркменістана
Прэзідэнт Туркменістана (Türkmenistanyň Prezidenti) з’яўляцца кіраўніком дзяржавы і кіраўніком выканаўчай улады, вышэйшай службовай асобай Туркменістана, выступае гарантам нацыянальнай незалежнасці і статусу нейтралітэта Туркменістана, тэрытарыяльнай цэласнасці, выканання Канстытуцыі і міжнародных пагадненняў. Ён ажыццяўляе вышэйшую дзяржаўную ўладу ў Рэспубліцы разам з Меджлісам, Кабінетам міністраў і Вярхоўным казыетам.
Прэзідэнт абіраецца непасрэдна народам Туркменістана тэрмінам на 7 гадоў і ўступае на пасаду з моманту прынясення ім прысягі.
Паўнамоцтвы
Згодна з артыкулам 53 Канстытуцыі Туркменістана прэзідэнт Туркменістана :
Парадак абрання і спынення паўнамоцтваў
Паўнамоцтвы прэзідэнта Туркменістана могуць быць спыненыя (артыкул 57 Канстытуцыі) у выпадку:
Калі прэзідэнт па тых ці іншых прычынах не можа выконваць свае абавязкі, надалей да абрання новага прэзідэнта на падставе рашэння Дзяржаўнага Савета бяспекі на пасаду часова выконваючага абавязкі прэзідэнта Туркменістана прызначаецца адзін з намеснікаў Старшыні Кабінета Міністраў Туркменістана. Выбары прэзідэнта ў гэтым выпадку павінны быць праведзены не пазней за 60 дзён з дня пераходу яго паўнамоцтваў да часова выконваючага абавязкі прэзідэнта. Выконваючы абавязкі прэзідэнта не мае права балатавацца ў прэзідэнты (Артыкул 58).
NGC 2916
NGC 2916 (іншыя абазначэнні — UGC 5103, MCG 4-23-11, ZWG 122.21, IRAS09321+2155, PGC 27244) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мерчандайзінг
Мерчанда́йзінг (ад merchandising) — частка працэсу маркетынгу, якая вызначае методыку продажу тавару ў краме.
Мерчандайзінг прызваны вызначаць шэраг прадаваемых у рознічнай краме тавараў, спосабы выкладкі тавараў, забеспячэнне іх рэкламнымі матэрыяламі, коштамі. Паняцце мерчандайзінгу непрымянімае да продажаў увогуле (паслуг, аптовых продажаў, рознічным продажам праз інтэрнэт-краму).
Мерчандайзінг — від дзейнасці, накіраваны на прасоўванне тавараў і гандлёвых марак на рэгіянальным рынку, які выкарыстоўваецца вялікімі прадпрыемствамі рознічнага гандлю (супермаркетамі, гіпермаркетамі), прычынай узнікнення якога стаў недахоп кваліфікаваных прадаўцоў.
Асноўнымі патрабаваннямі для ўжывання з'яўляюцца:
Любек
Ганзейскі горад Любек (Lübeck, па-ніжненямецку Lübeck і Lübeek) — горад на поўначы Германіі, у зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Другі паводле колькасці насельніцтва (210 232 чалавек па стане на 2010 год) горад гэтай зямлі.
З сярэдзіны XIV да сярэдзіны XVI стагоддзя Любек быў галоўным горадам Ганзы. Ён таксама вядомы як «Горад сямі вежаў», а яго гістарычны цэнтр уключаны ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Лаўрэнцій Аляксеевіч Загоскін
Лаўрэнцій Аляксеевіч Загоскін ( — ), рускі марскі афіцэр, падарожнік, даследчык Аляскі. Пляменнік пісьменніка М. Н. Загоскіна.
Клод Гарамон
Клод Гарамо́н (Claude Garamond, каля 1490 — ) — французскі друкар і дызайнер шрыфтоў з Парыжа.
У гонар Гарамона названы сучасны шрыфт Garamond.
Апрель
«Апрель» (Красавік) — альбом беларускага гурта «J:морс», запісаны на студыі «Меццо-Форте» у 2004—2005 гадах. Песня «Яна» (live in Pinsk) запісана з пульта падчас канцэрта 18 кастрычніка 2005 года.
Падлік галасоў
Існуюць розныя метады, з дапамогай якіх ажыццяўляецца падлік пададзеных выбарчых бюлетэняў на выбарах.
Спосабы падліку адрозніваюцца ў залежнасці ад выбарчай сістэмы, неабходнасці ўстанаўлення аднаго або некалькіх пераможцаў.
Ручны падлік
Пасля сканчэння галасавання усе ўрны адкрываюцца і выбарчыя бюлетэні высыпаюцца на стол для падліку галасоў. Яны сартуюцца ў стосы паводле прозвішчаў кандыдатаў. Бюлетэні падлічваюць уручную, а сведкі каля стала могуць назіраць за працэсам падліку. Вынікі падліку запісваюцца, потым той жа стос ізноў пералічваецца. Калі вынікі не супадаюць, то гэты стос пералічваецца ў трэці раз. Калі выбарчыя бюлетэні ва ўсіх стосах падлічаны і вынікі супадаюць, вынікі галасавання зводзяцца ў табліцу (пратакол) і накіроўваюцца ў вышэйстаячую выбарчую камісію.
Падлік з дапамогай электрамеханічнага і аптычнага сканавання
Папяровыя выбарчыя бюлетэні (звычайна ў выглядзе перфакартак) збіраюцца і падаюцца ў машыну для падліку галасоў, каб вызначыць агульныя вынікі галасавання. Магчымы падлік як асобных бюлетэняў, так і іх пачкаў.
Падлік з дапамогай механічнага самапісца
Выбаршчыкі аддаюць свой голас пры дапамозе рубільнікаў (рычагоў), устаўляючы пластыкавы чып (сім-карту) у адтуліны або націскаючы на ​​механічныя кнопкі, тым самым павялічваючы паказчыкі адпаведнага кандыдата на механічным лічыльніку (часам званым адометрам).
Падлік з дапамогай электроннага самапісца
Дадзеныя галасавання і выявы выбарчых бюлетэняў запісваюцца ў кампанентах памяці. Падлік дадзеных па галасаванні захоўваецца ў зменным кампаненце памяці і як надрукаваная копія.
Эмі (прэмія, 2020)
Цырымонія ўручэння прайм-таймавай прэміі «Эмі» адбылася 20 верасня 2020 года. Шоу прайшло ў новым анлайн фармаце: без чырвонай дывановай дарожкі і прамоў намінантаў са сцэны. Віртуальная цырымонія трансліравалася ў прамым эфіры, яе вядучым у чарговы раз стаў комік Джымі Кімэл. Галоўнымі прэтэндэнтамі па ліку намінацый сталі серыял тэлеканала HBO «Захавальнікі», які прэтэндаваў на 26 статуэтак, серыял «Дзіўная місіс Мейзэл» ― 20 намінацый, серыял «Озарк» ― 18 намінацый.
Вагонмаш
ЗАТ «ВАГОНМАШ» (былы Ленінградскі ордэна Кастрычніцкай Рэвалюцыі і ордэна Чырвонай Зоркі вагонабудаўнічы завод ім. І. Я. Ягорава) — прадпрыемства Расіі, якое займалася вытворчасцю пасажырскіх вагонаў для чыгунак і электравагонаў для рухомага складу метрапалітэна.
Гісторыя завода
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года завод перайшоў ва ўласнасць Савецкай дзяржавы, а ў 1922 атрымаў імя ўдзельніка рэвалюцыйнага руху І. Я. Ягорава. У 20-я — 30-я гады XX стагоддзя завод выпускаў пасажырскія вагоны для прыгарадных цягнікоў і саставаў далёкага накіравання.
У 1939 годзе тут пабудаваны першы савецкі суцэльнаметалічны вагон. У гады Вялікай Айчыннай вайны перайшоў на ваенную прадукцыю. Вагоны прыгарадных зносін пераабсталяваліся для перавозкі параненых у складзе ваенна-санітарнага цягніка. З мая 1968 г. Ленінградскі вагонабудаўнічы завод прыступіў да серыйнай вытворчасці маторвагонных цягнікоў для рухомага складу Пецярбургскага метрапалітэна.
У снежні 2013 года прызнаны банкрутам, уведзена конкурсная вытворчасць. Будынкі завода адразу былі знесены, на іх месцы пачалося масавае жылое будаўніцтва.
У цяперашні час пад назвай ТАА «Вагонмаш» на пляцоўцы Кіраўскага завода працуе сумеснае прадпрыемства Škoda Transportation (51 %) і Кіраўскага завода (49 %), адноўлена вытворчасць вагонаў «Нява».
Фраўэнкірхэ (Нюрнберг)
Фраўэнкірхэ (ням. Frauenkirche) — каталіцкая царква Нюрнберга, знаходзіцца на ўсходнім баку галоўнага рынку. Царква была пабудавана на месцы разбуранай пры яўрэйскім пагроме ў 1349 годзе сінагогі і асвечана ў 1358. У 1361 годзе ў царкве хрысціўся прастолапераемнік Вацлаў IV. У гады 1442 і 1443 Генрых Траксдорф з Майнца збудаваў «сярэдні і маленькі» арган. У 1487 аднаўляліся згарэлыя ў 1466 рызніцы. У 1506-1508 Адам Крафт стварыў новы заходні франтон. Царква карэнным чынам абнаўлялася ў 1810-1816 пры Лорэнцы Ротэрмунце ў сувязі з пераўтварэннем яе ў каталіцкую парафіяльную царкву. Падчас другой сусветнай вайны будынак моцна пацярпеў: захаваліся толькі сцены падоўжнага нефа і фасада. У 1946-1953 былі праведзены рамонтныя работы, у 1989-91 і ​​2003 прыводзілася рэстаўрацыя.
Паўправаднік
Паўправаднік – цвёрды матэрыял, які валодае адначасова двума тыпамі праводнасці — электроннай і г.зв. дзіркавай.
Паўправаднікі – шырокі клас рэчываў, якія характарызуюцца значэннямі электраправоднасці, прамежкавымі паміж электраправоднасцю металаў (106—104 Ом-1 см-1) і добрых дыэлектрыкаў ( 10-10—10-12 Ом-1см-1, пры 20 oC). Характэрнай асаблівасцю паўправаднікоў, якая адрознівае іх ад металаў, з'яўляецца ўзрастанне электраправоднасці з ростам тэмпературы.
Складаюць аснову сучасных электронных тэхналогій, шырока ўжываюцца ў прамысловай і спажывецкай тэхніцы.
Ваганава (Ленінградская вобласць)
Вага́нава (Вага́ново) — вёска Рах’інскага гарадскога паселішча Усевалажскага раёна Ленінградскай вобласці Расіі.
Гісторыя
У 1940 годзе вёска налічвала 56 двароў.
У час Вялікай Айчыннай вайны, у 1941—1944 гадах у вёсцы знаходзіўся пункт сувязі Ленінградскага фронту (кодавая назва — «Тройка-1»). Ён быў злучаны з «вялікай зямлёй» пракладзеным па дне Ладажскага возера падводным кабелем. У 1975 годзе на ўскраіне вёскі быў адкрыты мемарыял «Тройка-1» — адноўлены бліндаж пункта сувязі з мемарыяльнай дошкай.
У час Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы былі разгорнуты наступныя медыцынскія ўстановы:
У 1958 годзе насельніцтва вёскі складала 1156 чалавек. У 1997 годзе ў вёсцы пражываў 161 чалавек, у 2002 годзе — 1080 чалавек (рускіх — 82 %), у 2007 годзе — 900.
Гісторыя аблогі
Старажытны этап развіцця абложнага майстэрства характарызаваўся прымітыўным узроўнем развіцця ваеннай і будаўнічай тэхнікі, і, адпаведна, надзвычай вялікімі аб'ёмамі працы, якую выконвалі і абаронцы, ствараючы і абараняючы свае ўмацаванні, і нападнікі, спрабуючы іх здабыць. З іншага боку, тагачасныя грамадскія дачыненні давалі ў рукі праціўнікаў вялікія рэсурсы амаль бясплатнай працоўнай сілы (нявольнікі), і спрычыняліся да вялікай зацятасці абароны (пераможаных абаронцаў чакалі палон, няволя або смерць).
Раптоўны напад рабіўся, звычайна, уночы, супраць слабога, няпільнага гарнізону, часам з дапамогаю здрады ці подкупу абаронцаў. Нападалі, звычайна, з некалькіх бакоў, імкнучыся авалодаць брамамі і ўпусціць у крэпасць асноўную масу войска. Адмысловых правіл не існавала, і вялікую ролю ў поспеху гралі хітрасць і выпадак. Спосабамі процідзеяння абаронцаў былі выстаўленне аховы і пільнасць гарнізона.
Штурм рабіўся, звычайна, удзень і вялікімі сіламі, часам пасля выйгранай бітвы ў полі. Спачатку стральцы спрабавалі прагнаць абаронцаў з муроў, а іншыя атрады спрабавалі запоўніць роў разнастайнымі матэрыяламі і паставіць лесвіцы. Тады атакавалі ўдарныя атрады, часам з некалькіх бакоў адначасова (дэманстрацыі), і нават з боку мора. Адбіты штурм мог быць паўтораны некалькі разоў. Спосабамі процідзеяння абаронцаў былі спробы скінуць лесвіцы і паражэнне праціўніка кідальнымі снарадамі, кіпенем, гарачай смалой, нягашанай вапнай і г.д. Калі нападнікам удавалася ў рукапашным баі захапіць частку муру, яна трапляла пад абстрэл з суседніх вежаў. Абаронцы маглі рабіць вылазкі ў фланг і тыл абложнікаў.
Блакада была даволі распаўсюджаным у старажытнасці спосабам авалодання крэпасцю. Толькі гэтым спосабам карысталіся грэкі ў перыяд міліцыйнага войска. Блакада забяспечвалася будовай навокал крэпасці дзвюх канцэнтрычных умацаваных пазіцый: звернутая вонкі цыркумвалацыйная лінія (circum навокал + vallare умацаваць) абараняла абложнікаў ад магчымай вонкавай дапамогі абаронцам, а звернутая ўнутр контрвалацыйная лінія (contra супраць, г.зн. насупраць цыркумвалацыйнай) засцерагала ад вылазак з крэпасці. Такім чынам, крэпасць ізалявалася і яе абароназдольнасць вызначалася запасам харчавання, па сканчэнні якога абаронцы былі змушаныя або здавацца або вырывацца з блакады. Т.ч., адзіным старажытным сродкам процідзеяння блакадзе было назапашванне прыпасаў.
Класічнымі прыкладамі блакады ў старажытнасці з'яўляюцца аблога Платэі і аблога Алезіі.
Паступовая атака ўжывалася звычайна супраць крэпасці, добра забяспечанай як гарнізонам, так і харчаваннем. Абложнікі імкнуліся павольна, але пэўна прасоўвацца наперад, несучы пры гэтым як мага меней страт. Гэта дасягалася паслядоўным знішчэннем сродкаў абароны дзеля скрытага і бяспечнага падыходу да муроў крэпасці. Такія дзеянні забяспечваліся, між іншым, выкарыстаннем абложных машын.
Агульнае развіццё паступовай атакі было такім, што спачатку крэпасць абкружалася, навокал будаваліся ўмацаваныя лагеры (на адлегласці каля 1 км, па-за дасягальнасцю абаронцаў) і контр- і цыркумвалацыйныя лініі. Непасрэдна атаку вялі, звычайна, адначасова ў некалькі кірунках. Кідальныя машыны бралі пад абстрэл абаронцаў, а падступныя машыны падводзіліся да муроў. Пасля канчатковага падаўлення абароны на выбраных участках мур разбівалі разбуральнымі машынамі, і ў пралом кіраваліся штурмавыя атрады. Іншым спосабам, штурм мог быць скіраваны супраць участкаў муроў і вежаў. Часам, дзеля больш паспяховага дзеяння прыступных машын, да муроў падводзілі высокі насып. Калі муры аказваліся цяжкадаступнымі або вельмі моцнымі, маглі спрабаваць разбурыць участак сцяны або вежу падкопам, або праз падкоп маглі пранікнуць унутр крэпасці, звычайна ўночы.
Адным з найбольш эфектыўных спосабаў процідзеяння паступовай атацы былі вылазкі, бо ўсе тагачасныя абложныя работы каштавалі вялікіх сіл і рэсурсаў. Будаваліся контрпадкопы (контрміны). Абложныя машыны падпальваліся, іх праца блакіравалася (таран запынялі крукамі, сцены абвешваліся фашынамі). Нападнікаў бралі пад абстрэл, аблівалі іх кіпенем, гарачай смалой, нягашанай вапнай. Пралом у муры часта абудоўвалі дадатковай агароджай, у крэпасці будавалі цытадэль. Адным з фактараў моцнай абароны ў старажытнасці быў удзел усяго насельніцтва, нават жанчын і дзяцей.
Прыкладамі авалодання крэпасцямі паступовай атакай у старажытнасці з'яўляюцца: аблога Газы, аблога Афінаў і Пірэя, аблога Паленцыі, аблога Халкідоніі, аблога Фідэнаў, аблога Веяў.
Наогул, у старажытнасці абарона крэпасці мела значную перавагу над атакай. Параўнальная магутнасць тагачасных абарончых збудаванняў была такой, што раптоўная атака ўдавалася вельмі рэдка, і не была рэдкасцю паспяховая абарона на працягу некалькіх гадоў.
...
Зляціна
Зля́ціна — нізіннае балота на ўсходзе Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі, у пойме р. Правая Лясная. Плошча балота складае 4,3 тыс. га, у межах прамысловага паклада 3,5 тыс. га. Глыбіня торфу да 3,3 м, сярэдняя 1,7 м, ступень распаду 42 %, попельнасць 16,9 %. Станам на 1 студзеня 1978 года запасы торфу 9.3 млн т. Невялікая здабыча торфу на ўгнаенне. Асушана адкрытай сеткай 2,8 тыс. га, выкарыстоўваецца пад ворыва і сенажаць. На неасушанай частцы пераважаюць хмызнякі і асокі.
Нілтан ды Сорды
Ні́лтан ды Со́рды (Nílton De Sordi;  — ) — бразільскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1958 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.
NGC 2917
NGC 2917 (іншыя абазначэнні — UGC 5098, MCG 0-25-2, ZWG 7.3, PGC 27207) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стасіс Шымкус
Стасіс Шымкус (Stasys Šimkus; 4.2.1887, в. Мацішкяй Каўнаскага пав., Літва — 15.10.1943) — літоўскі кампазітар, дырыжор, педагог.
Біяграфія
Скончыў Пецярбургскую кансерваторыю (1914). Падчас вучобы наведваў пасяджэнні Беларускага навукова-літаратурнага гуртка студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1923 арганізаваў музычнае вучылішча ў Клайпедзе, у 1934 — таварыства па зборы народных мелодый.
Аўтар твораў розных жанраў: опера «Вёска каля маёнтка» (1941), сімфанічная паэма «Нёман» (1930), песня-кантата «Да светлай будучыні», апрацоўкі літоўскіх і беларускіх народных песень (апрацоўваў народныя песні і танцы для спектакляў Першай беларускай трупы І. Буйніцкага; часткова апубл. ў «Беларускім спеўніку…» Л. Рагоўскага, 1911). Кіраваў хорам, які ў 1911 выступіў разам з трупай І. Буйніцкага на беларускай вечарынцы ў Пецярбургу. Аўтар музыкі да пастаноўкі «Паўлінкі» Я. Купалы (1913; Беларускі навукова-літаратурны гурток, Пецярбург).
Парыжскі кодэкс
Парыжскі кодэкс (таксама вядомы як «Кодэкс Перэса»: Codex Peresianus, ці Codex Pérez) — адзін з трох захаваных агульнапрызнаных дакалумбавых кодэксаў мая, які датуецца посткласічным перыядам Месаамерыканскай храналогіі (каля 900—1521 гг. н.э.). Дакумент вельмі дрэнна захаваўся і прыкметна сапсаваны па краях старонак, з-за чаго частка тэксту страчана. Кодэкс у значнай ступені звязаны з цыклам трынаццаці 20-гадовых катунаў і ўтрымлівае астранамічныя знакі мая.
Парыжскі кодэкс, як лічыцца, быў створаны на заходнім Юкатане, імаверна ў Маяпане. Як мяркуюць, кодэкс зроблены недзе каля 1450 года, у позні посткласічны перыяд (1200—1525 гг.). Не так даўно была прапанавана больш ранняя дата — 1185 год, што адносіць дакумент да ранняга посткласічнага перыяду (900—1200 гг.). Аднак, астранамічныя і каляндарныя звесткі ў кодэксе адпавядаюць цыклу класічнага перыяду з 731 па 987 г. н.э., што паказвае, што кодэкс можа быць копіяй намнога старэйшага помніка.
На сёння Парыжскі кодэкс захоўваецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Францыі ў Парыжы, у аддзеле рукапісаў, і зарэгістраваны ў каталогу як Mexicain 386.
Змест
Змест кодэкса ў асноўным рытуальны па сутнасці, і адзін бок кодэкса ўтрымлівае багоў-апекуноў і звязаныя рытуалы для цыкла з трынаццаці катунаў (20-гадовых цыклаў календара мая). Адзін фрагмент утрымлівае жывёл, якія прадстаўляюць астранамічныя знакі ўздоўж экліптыкі, уключаючы скарпіёна і пекары ; фрагменты гэтага «задыяка» мая намаляваныя на дзвюх старонках кодэкса. На некаторых старонках ёсць заўвагі, зробленыя лацініцай.
На адным баку кодэкса ў афармленні кожнай старонкі ў цэлым прасочваецца аднатыпнае размяшчэнне фігур: постаць злева стаіць, а постаць справа сядзіць. На кожнай старонцы таксама прысутнічае іерогліф дня «ахаў», спалучаны з лікавым каэфіцыентам, які паказвае дату апошняга дня каляндарнага цыкла. Нягледзячы на дрэнны стан дакумента, захавалася дастаткова тэксту, каб можна было бачыць, што ў Парыжскім кодэксе асноўны рад дат адпавядае канчаткам катуна, што дазваляе рэканструяваць некаторыя са страчаных знакаў дат у тэксце. Кожная з сядзячых постацей звязана з зорным знакам, што паказвае, што яны прадстаўляюць кіруючае бажаство кожнага катуна.
Паходжанне
Як і іншыя два агульнапрызнаныя кодэксы мая (Дрэздэнскі кодэкс і Мадрыдскі кодэкс), дакумент верагодна быў створаны на Юкатане ; англійскі маяніст Дж. Эрык С. Томпсан лічыў верагодным, што Парыжскі кодэкс быў зроблены на заходнім Юкатане недзе паміж 1250 і 1450 гадамі. Брус Лав адзначаў падабенствы паміж сцэнаю на старонцы 11 кодэкса і стэлаю 1 у Маяпане; грунтуючыся на гэтым, ён выказаў меркаванне, што кодэкс быў зроблены ў Маяпане каля 1450 года. Аднак глыбейшы аналіз вышэйназванай стэлы падводзіць да іншай даты — 1185 года, паказваючы, што каляндарныя звесткі могуць адносіцца да больш ранняга катуннага цыкла, чым прапанаваны Б. Лавам. Астранамічныя і каляндарныя звесткі ў Парыжскім кодэксе адпавядаюць цыклу класічнага перыяду з 731 па 987 г. н.э., паказваючы, што кодэкс можа быць копіяй намнога больш ранняга дакумента.
Адкрыццё
Парыжскі кодэкс выявіўся ў 1859, калі Леан дэ Росні (Léon de Rosny) знайшоў яго ў кашы са старымі паперамі каля каміна ў Нацыянальнай бібліятэцы ў Парыжы. Відавочна, кодэкс быў абследаваны недзе за 25 год да таго вучонымі і быў зарэгістраваны ў каталогу, аднак невядома, як дакумент трапіў у Парыж. Дакумент быў знойдзены з кавалкам паперы, паводле якога кодэкс адносіўся да калекцыі каланіяльных дакументаў мая, сабраных Хуанам Піа Перэсам (Juan Pío Pérez).
Анатоль Нілавіч Куляшоў
Анатоль Нілавіч Куляшоў (нар., Алі-Байрамлы, Азербайджанская ССР, СССР ) — міністр унутраных спраў Беларусі, генерал-лейтэнант.
Біяграфія
Скончыў Мінскую школу міліцыі, а таксама Акадэмію МУС СССР. У ворганах унутраных спраў пачаў працаваць упаўнаважаным па аператыўнай працы. Прайшоў шлях да намесніка начальніка ўпраўлення крымінальнага вышуку Мінска; затым узначальваў міліцыю Заводскага і Фрунзенскага раёнаў сталіцы.
У 2001 годзе быў начальнікам упраўлення ўнутраных спраў Гомельскай вобласці.
У 2003-2008 гг. — начальнікам упраўлення ўнутраных спраў Мінска. Кіраваў разгонам вулічных шэсцяў, аднак уступаў у перамовы з іх арганізатарамі. Курыраваў расследаванне выбуху, што адбыўся ў сталіцы 4 ліпеня 2008 г.
З 29 жніўня да снежня 2008 — намеснік міністра ўнутраных спраў — начальнік міліцыі грамадскай бяспекі.
З 4 снежня 2008 г. па красавік 2009 гг. — першы намеснік міністра ўнутраных спраў — начальнік крымінальнай міліцыі Беларусі.
6 красавіка 2009 г. яго прызначылі выконваць абавязкі міністра ўнутраных спраў, 2 чэрвеня 2009 — прызначаны міністрам унутраных спраў.
11 мая 2012 г. прэзідэнт А. Лукашэнка вызваліў Анатоля Куляшова ад пасады міністра ўнутраных спраў Беларусі з залічэннем яго ў распараджэнне МУС. У студзені 2013 г. заняў пасаду дарадца ў Выканаўчым камітэце Садружнасці Незалежных Дзяржаў.
Санкцыі ЕС
2 лютага 2011 года трапіў у спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС. У абгрунтаванні Еўрапейскага савета было ўказана, што Куляшоў актыўна ўдзельнічаў у рэпрэсіях супраць грамадзянскай супольнасці ў Беларусі і як міністр унутраных справаў камандаваў войскамі, якія жорстка здушылі мірныя дэманстрацыі 19 снежня 2010 года ды праявілі гонар за гэтую адказнасць.
Александэр Рабертус Тод
Александэр Рабертус Тод (Alexander Robertus Todd, Baron Todd;,  — ) — англійскі хімік-арганік, член Лонданскага каралеўскага таварыства (1942).
Біяграфія
Пасля заканчэння (1931) годзе ўніверсітэта ў Франкфурце-на-Майне працаваў у шэрагу навучальных і навуковых устаноў, у 1938—1944 гадах дырэктар хімічных лабараторый Манчэстэрскага ўніверсітэта; прафесар арганічнай хіміі Кембрыджскага ўніверсітэта (з 1944). У 1952—1964 гадах старшыня ўрадавага Кансультатыўнага савета па навуковай палітыцы. Прэзідэнт Хімічнага таварыства Вялікабрытаніі (1960—1962). Прэзідэнт Лонданскага каралеўскага таварыства ў 1975—1980 гадах.
Асноўныя працы
Асноўныя працы — па хіміі нуклеатыдаў і нуклеінавых кіслот — пакладзены ў аснову сучасных уяўленняў аб структуры і метадах сінтэзу гэтага тыпу хімічных злучэнняў. Тод выканаў таксама іншыя даследаванні, у тым ліку па сінтэтычнай арганічнай хіміі, хіміі прыродных злучэнняў, структуры і сінтэзу вітаміну B12.
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія па хіміі (1957) за даследаванні нуклеатыдаў і нуклеінавых кіслот.
Каманда 6 (Конга)
Коммандо 6 (6 Commando) — падраздзяленне еўрапеоідных наймітаў часоў Кангалезская крызісу 1960-х. Ад вядомага ваеннага авантурыста Боба Дэнара байцы атрада атрымалі мянушку «les affreux», інакш кажучы «жудасныя».
Атрад
Першапачаткова ў групу ўвайшлі замежныя баевікі з Францыі, Бельгіі і Італіі, якія не трапілі ў «Каманда 5». Першым камандзірам атрада стаў падпалкоўнік Ламулін, дзеючы афіцэр бельгійскай арміі. Пазней на яго месца прыйшоў Боб Дэнар.
Падраздзяленне, агульнай колькасцю 550 чалавек, было падзелена на так званыя «шокі» (choc). Па памерах яны адпавядалі ротам. Усяго такіх фарміраванняў было пяць: у Лебо дыслакаваўся 1-ы «шок» маёра Карла Кука (забіты 1 жніўня 1967 г.), у Стэнлівілі — 2-і капітана Крысціяна Лабудзіга, у Пангу — 3-і маёра Юбера Пінатона, у Акеці — 4-ы капітана Фажэра (11 ліпеня 1967 г. паранены і эвакуіраваны ў Анголу), ва Увіра — 5-ы маёра Роберта «Боба» Надзіна.
Таксама як і ў «Каманда 5», дысцыпліна ў «Каманда 6» пакідала жадаць лепшага.
Баявы шлях
Сілы «Каманда 6» змагаліся на баку Кангалезскай нацыянальнай арміі, шчыльна ўзаемадзейнічаю з катангскімі падраздзяленнямі ўрадавых войск і бельгійскімі інтэрвентамі.