cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рыгор Іванавіч Баравік
Біяграфія
На творчым рахунку Рыгора Баравіка больш за 100 спектакляў у тэатрах Беларусі, Расіі, Малдовы, Украіны. Сярод іх вылучаюцца спектаклі «Чатыры кроплі», «Міколка-паравоз» паводле Міхася Лынькова, «Чайка» Антона Чэхава, «Пінская шляхта» Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча (Беларускі ТЮГ), «Дагарэла свечачка» Алеся Петрашкевіча (Тэатр імя Я.Купалы), «Гэтыя незразумелыя старыя людзі» паводле Святланы Алексіевіч, «Рамонт» (Маладзёжны тэатр БССР),  «Тры сястры» Антона Чэхава, «На ўсіх адна бяда» Пятруся Макаля (Малдаўскі маладзёжны тэатр «Лучафэрул», Кішынёў), «Сабачае сэрдца» Міхаіла Булгакава, «Эшалон» Міхаіла Рошчына (Кіеўскі дзяржаўны акадэмічны тэатр драмы і камедыі), «Апошні шанц» Васіля Быкава (МХАТ СССР). Гэтыя і іншыя спектаклі былі адзначаны ўзнагародамі на міжнародных і рэспубліканскіх тэатральных фестывалях і конкурсах.
Адначасова з рэжысёрскай дзейнасцю Рыгор Баравік распачаў займацца навуковай і педагагічнай працай. Стаў кандыдатам навук, прафесарам, напісаў і выдаў чатыры манаграфіі, прысвечаныя актуальным праблемам гісторыі і тэорыі беларускага нацыянальнага сцэнічнага мастацтва. Педагагічную дзейнасць распачаў у 1994 годзе у Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў, з 1999 года і па сённяшні дзень працуе ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Тут Рыгор Баравік стаў арганізатарам новай кафедры рэжысуры на тэатральным факультэце, быў першым загадчыкам кафедры, з 2012 і па сённяшні дзень працуе на пасадзе прафесара кафедры рэжысуры. Рыгор Баравік выхваў таленавітых вучняў, многія з якіх сталі народнымі і заслужанымі артыстамі, заслужанымі дзеячамі культуры Рэспублікі Беларусь, галоўнымі рэжысёрамі і мастацкімі кіраўнікамі драматычных тэатраў нашай краіны. Дзейнасць Рыгора Баравіка адзначана ўзнагародамі і граматамі дзяржаўных і грамадскіх арганізацый.
Вуліца Траку
Архітэктурныя дамінанты вуліцы — комплекс кляштара францысканцаў з касцёлам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, палацы Тызенгаўзаў, Тышкевічаў і Умястоўскіх, помнікі архітэктуры XV—XIX стагоддзяў.
Гісторыя
Назва вуліцы ўтварылася ад горада Трокаў, кірунак на якое яна паказвае. Увесь перыяд існавання вуліцы яе назва заставалася няпераменнай.
Вуліца сфарміравалася ў XIV ст., яе працягам быў Троцкі гасцінец. У канцы вуліцы стаяла Троцкая брама гарадскіх абарончых муроў. Каля брамы збіралася адмысловае мыта, дзякуючы якому вуліцу забрукавалі адной з першых у месце. З XVI ст. дзейнічаў водаправод.
Агульныя звесткі
Даўжыня вуліцы каля 300 м. Мае брукаваную праезную частку. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Завальнай вуліцай. З правага паўднёвага боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага паўночнага боку — цотная нумарацыя.
З правага боку адыходзяць вуліцы Кейданская і Францысканская, з левага — вуліца Гарадскога Мура.
Усярэдзіне вуліцы з паўднёвага боку размяшчаецца Францысканскі сквер.
Камайка (значэнні)
Назву Кама́йка маюць:
Тэадор II (Папа Рымскі)
Тэадор II (Theodorus PP. II;  — снежань ) — Папа Рымскі на працягу 20 дзён у снежні 897 года, падчас хаатычнага перыяду пасля Трупнага сіноду. Быў пасвечаны ў святары Папам Стэфанам V, яго брат Феоцій быў біскупам. Аднавіў святароў, якія былі пазбаўлены пасад Папам Стэфанам VI, прызнаючы абгрунтаванасць іх пасвячэння Папам Фармозам. За гэты час Тэадор паспеў з ўшанаваннямі перапахаваць вынятае яго папярэднікам з Тыбра цела Фармоза ў базіліцы св. Пятра. Кароткі час яго пантыфікату сведчыць, напэўна, пра гвалтоўную смерць ад рук партыі Папы Стэфана VI (VII).
Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка»
Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка» — лялечны тэатр, створаны ў 1990 годзе ў горадзе Маладзечна. Размешчаны па адрасе вул. Язэпа Драздовіча, 5в.
Заснавальнік і мастацкі кіраўнік (да 1992 года) С. Юркевіч. Мастацкія кіраўнікі: Г. Карбаўнічая (1992—1993), Ю. Сарычаў (1995-96), А. Жыгадла (2000-01). Галоўны мастак — В. Рачкоўскі (з 1990 года). Тэатр арыентуецца на старажытнабеларускае мастацтва батлейкі, хрысціянскія традыцыі. Выкарыстоўваюцца лялькі розных сістэм: трасцінкавыя, пяльчаткавыя, планшэтныя, марыянеткі, тантамарэскі, маскі. Выкарыстоўваюцца дэкарацыі, тсылізаваныя пад афармленне традыцыйнай беларускай батлейкі, а таксама народныя аўтэнтычныя сродкі выразнасці.
Кікі Даніэльсан
Эн-Крысцін «Кікі» Даніэльсан (швед. Elsie Ann-Kristin Danielsson, нар. 10 мая 1952) — шведская кантры, дэнсбэнд і поп спявачка. Часам яна таксама грае на акардэоне і таксама напісала некалькі тэкстаў песень. Яна таксама славіцца ёдліваннем у некаторых песнях. Найбольшую папулярнасць Даніэльсан набыла у Паўночным рэгіёне з канца 1970-х да канца 1990-х. Яна таксама набыла папулярнасць на амерыканскай сцэне ў 1980-х. У 1986 годзе яна вяла тэлешоў «Kikki i Nashville».
Жыццё і праца
Даніэльсан нарадзілася ў Усбю, Швецыя, і пражывае ў Еўлебарге.
Усяго яна дзевяць разоў удзельнічала ў шведскім «Мелодыфестываліне» і адзін раз у нарвежскім «Melodi Grand Prix». Яна двойчы ўдзельнічала ў конкурсе песні «Еўрабачанне», у 1982 годзе (у складзе шведскай эстраднай і кантры-гурта Chips з песняй «Dag efter dag», заняўшы 8-е месца) і ў 1985 г. (сольна) з песняй «Bra vibrationer», фінішуючы 3-яй.
Кікі Даніэльсан удачырылі і з пяці гадоў яна жыла на ферме ў Элмульце, Смоланд. Там яна стала адзіным дзіцём у сям’і, а малодшую сястру ўдачырылі ў іншую сям’ю. Будучы пяцігадовай дзяўчынкай, Кікі Даніэльсан зрабіла свой першы спеўны спектакль, які адбыўся на вечарыне «Люсія» ў мясцовай нядзельнай школе ў яе мясцовай царкве ў Смоландзе, спяваючы калядную песню «När Jesusbarnet låg en gång». У дзяцінстве яна спявала ў мясцовым царкоўным хоры.
Як 17-гадовая дзяўчынка, Кікі Даніэльсан пачала спяваць у дэнсбэндзе Nickies, і ў 1973 годзе яна перайшла ў іншы дэнсбэнд, Wizex, з якім удзельнічала ў шведскім Мелодыфестываліне 1978. Яна пакінула Wizex у 1982 годзе, але ў якасці члена эстраднай і кантры-групы Chips удзельнічала ў шведскім Мелодыфестываліне 1980, 1981 і 1982. Яна таксама была папулярным артыстам Svensktoppen, з хітамі з песень Мелодыфестываліна, але таксама і з іншымі песнямі, напрыклад, «Papaya Coconut» у 1987 годзе. Яна ахвотна спявае кантры і ўдзельнічае ў радыё- і тэлешоў у ЗША ў 1980-х.
У другой палове 1984 года яна выйшла замуж за шведскага музыканта К’ела Руса, які ўзначальваў дэнсбэнд Roosarna, з якім яна праспявала ў перыяд паміж 1990 і 1999 гг. У 1985 годзе яна нарадзіла іх першае дзіця. У канцы 1987 года яна выпусціла калядны альбом «Min barndoms jular». Разам з Roosarna у яе было шмат хітоў на Svensktoppen на працягу 1990-х. У 1994 годзе прыз «дэнсбэнд года» на «Грэмі» быў прысуджаны Kikki Danielsson & Roosarna. У 1999 годзе яна рассталася з К’елам Русам. Аднак музычнае супрацоўніцтва яны аднавілі ў 2003 г.
Кікі Даніэльсан таксама спявала на Стакгольмскім прайдзе 2001 года. Разам з Элізабэт Андрэасэн і Лотай Энгберг яна ўдзельнічала ў Шведскім Мелодыфестываліне 2002 і разам яны называлі сябе Kikki, Bettan & Lotta і мелі уласнае вячаровае шоу ў другой палове 2002 года і ўдзельнічалі у нарвежскім «Melodi Grand Prix» у 2003 годзе. Яны таксама пачалі паспяховае супрацоўніцтва са шведскім брэндам «twilfit», распрацоўваючы эластычныя, але модныя футболкі.
Кікі Даніэльсан удзельнічаў у Мелодыфестываліне 2006, які з’яўляецца шведскай кваліфікацыяй на Еўрабачанне. Яна выступіла з песняй «I dag & i morgon», напісанай Томасам Г:санам і Калі Кіндбом, якая выйшла ў фінал на стакгольмскай Глобен-Арэне, дзе фінішавала на 10-м і апошнім месцы. У 2018 годзе яна зноў удзельнічала ў Мелодыфестываліне.
З 28 лістапада па 17 снежня 2006 года яна гастралявала з камандай у Швецыі ў калядным канцэртным туры «Julstämning med Kikki». Перыяды праблем з алкаголем былі папулярнай тэмай скандынаўскай прэсы  (Даніэльсан упершыню пачала моцна піць для самалячэння ў выніку рэўматоіднага артрыту) як і яе праблема з вагой, сталі для яей прычынамі атлусцення. З-за праблемы з вагой яна з’явілася ў шведскай версіі «Ты-тое, што ты ясі» («Du är vad du äter»), у 2006 г. яна дасягнула вялікага поспеху і схуднела на некалькі кілаграмаў.
У студзені 2010 года было абвешчана, што Кікі Даніэльсан разам з Сёрэнам «Суло» Карлсанам і The Diamond Dogs запішуць сінгл «Maybe I Do» і 13 ліпеня 2010 года яна з’явілася ў Allsång på Skansen. 13 красавіка 2011 года яна выпусціла альбом Första dagen på resten av mitt liv, дзе працавала разам з Сёрэнам «Суло» Карлсанам.
У 2012 годзе Даніэльсан знялася ў фільме Шон Бэнан у Шанфрыцы.
У 2017 годзе яна ўдзельнічала ў восьмым сезоне Så mycket bättre (TV4).
3 лютага 2018 г. Кікі Даніэльсан зноў выступіла у «Мелодыфестываліне», на гэты раз з песняй «Osby Tennessee» якая апынулася сёмай і апошняй у паўфінале пасля галасавання.
Сван
Сван — прозвішча.
Сандра Рэпэ
Сандра Рэпэ (Zandra Reppe; нар., Эстэрсунд) — шведская кёрлінгістка, удзельнік зборнай Швецыі па кёрлінгу на калясках на зімовых Паралімпійскіх гульнях 2014 і зімовых Паралімпійскіх гульнях 2018.
Таксама выступала за Швецыю ў паралімпійскай стральбе з лука, на чэмпіянаце свету 2011 у Турыне (Turin 2011 World Archery Para Championships), заваявала бронзавыя медалі ў дысцыплінах «Women’s compound open» і «Mixed compound open (team)». Выступала на летніх Паралімпійскіх гульнях 2008, 2012 і 2016.
Джэймс Бонд
Джэймс Бонд (James Bond), таксама вядомы як агент 007 — выдуманы брытанскі разведчык, вобраз ягога быў створаны пісьменнікам Янам Флемінгам у 1952 годзе. Флемінг напісаў пра яго шматлікія навелы і апавяданні. Пасля смерці Флемінга (1964) далейшыя прыгоды Джэймса Бонда напісалі Кінгслі Эміс (псеўданім Роберт Маркхем), Джон Пірсан, Джон Гарднер, Райманд Бенсан і Чарлі Гігсан. Апроч таго, Крыстафер Вуд з’яўляецца аўтарам яшчэ дзвюх сцэнарыяў да фільмаў пра Джэйса Бонда.
На сёння роль Джэймса Бонда ў афіцыйным серыяле выконвалі шэсць акцёраў:
Прэм’ера дваццаць першага афіцыйнага фільма Казіно «Раяль» з Дэніэлам Крэйгам у ролі Джэймса Бонда адбылася 14 лістапада 2006 года.
Прэм’ера 25-га эпізоду адбылася 14 лютага 2020 года.
Джэсіка Ліндэль-Вікарбю
Джэсіка Ліндэль-Вікарбю (Jessica Lindell-Vikarby; нар., Худынгэ) — шведская гарналыжніца, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2015 года ў гіганцкім слаламе, пераможца двух этапаў Кубка свету. Найбольш паспяхова выступала ў супергіганце і гіганцкім слаламе.
У Кубку свету Ліндэль-Вікарбю дэбютавала ў 2002 годзе, у студзені 2009 года першы раз атрымала перамогу на этапе Кубка свету, у супергіганце. 1 снежня 2013 года, праз амаль пяць гадоў, выйграла свой другі этап Кубка свету, перамогшы ў гіганцкім слаламе ў Бівер-Крыку. Лепшым дасягненнем Ліндэль-Вікарбю ў агульным заліку Кубка свету з’яўляецца 11-е месца ў сезоне 2013/14, у тым жа сезоне яна заняла другое месца.
На Алімпіядзе-2006 у Турыне паказала наступныя вынікі: хуткасны спуск — 18-е месца, камбінацыя — 8-е месца, супергігант — 24-е месца, гіганцкі слалам — 18-е месца.
На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы стала 30-й у хуткасным спуску, 22-й у камбінацыі, 26-й у супергіганце і 31-й у гіганцкім слаламе.
На Алімпійскіх гульнях 2014 года ў Сочы заняла сёмае месца ў гіганцкім слаламе.
За сваю кар’еру ўдзельнічала ў сямі запар чэмпіянатах свету (2003, 2005, 2007, 2009, 2011, 2013, 2015), лепшы вынік — трэцяе месца ў гіганцкім слаламе на чэмпіянаце свету 2015 года ў амерыканскім Бівер-Крыку.
Масты (значэнні)
Назву Масты́ маюць:
Ігар Дзмітрыевіч Валатоўскі
Ігар Дзмітрыевіч Валатоўскі (нар., Мінск) — беларускі вучоны-біяфізік. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1994; чл.-кар. з 1986), доктар біялагічных навук (1980), прафесар (1990). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1999).
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1962). З 1964 г. у Лабараторыі біяфізікі і ізатопаў АН БССР (з 1974 г. Інстытут фотабіялогіі НАН Беларусі, з 2004 Інстытут біяфізікі і клетачнай інжынерыі НАН Беларусі). З 1983 г. намеснік дырэктара па навуковай рабоце, у 1984-1985 гг. в.а. дырэктара, у 1985-2010 гг. дырэктар Інстытута біяфізікі і клетачнай інжынерыі НАН Беларусі, адначасова з 1988 г. прафесар Белдзяржуніверсітэта. З 1997 г. віцэ-прэзідэнт НАН Беларусі, з мая па кастрычнік 2001 в.а. Прэзідэнта НАН Беларусі. З 2002 па 2014 г. акадэмік-сакратар Аддзялення біялагічных навук Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Работы ў галіне мембраннай біяфізікі, фотабіялогіі, геномікі і пратэомікі. Ім вывучаны заканамернасці біялагічнага дзеяння святла на ўзроўні мембранных структур раслінных і жывёльных сістэм і сфармулявана канцэпцыя аб структурна-мембранным кантролі фотабіялагічных працэсаў у клетцы на прыкладзе функцыянавання фотарэцэптарнага і фотасінтэтычнага апаратаў, якая атрымала ўсебаковае эксперыментальнае абгрунтаванне ў яго даследаваннях і працах іншых аўтараў і паклала аснову новаму арыгінальнаму напрамку. Ім распрацаваны таксама ўніверсальныя схемы трансфармацыі ў клетцы слабых фізічных і хімічных сігналаў у біялагічны эфект, што рэалізуецца з удзелам іонаў кальцыю і цыклічных монануклеатыдаў.
Аўтар больш за 300 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій, навучальнага дапаможніка.
Малінаўка (Каменскі сельсавет)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Анілінгус
Анілінгус (anus — задні праход + — лізаць; сінонімы — анілінкцыя, рымінг rimming ці не зусім карэктны варыянт аналінгус) — сексуальная практыка, якая прадугледжвае стымуляцыю заднепраходнай вобласці языком або губамі з мэтай выклікаць палавую ўзрушанасць.
Агульныя звесткі
Вобласць ануса ў большасці людзей высокачуллівая і з'яўляецца важнай эрагеннай зонай. Адпаведна, стымуляцыя ануса можа выклікаць сексуальную ўзрушанасць у абодвух палоў, у выніку чаго анілінгус практыкуюць як у адносінах да мужчын так і жанчынам. Мэтай дадзенай сексуальнай практыкі з'яўляецца атрыманне сексуальнага задавальнення.
У цяперашні час анілінгус шырока прадстаўлены ў парнаграфіі.
Існыя ў цяперашні час прадузятасці супраць стымуляцыі вобласці задняга праходу засноўваюцца з аднаго боку на тым, што на працягу многіх стагоддзяў формы сексу, якія не мелі функцыю размнажэння разглядаліся як грэх або перверсія. З іншага боку, у заходняй культуры існуе стэрэатып стаўлення да анальнай вобласці як да бруднай і агіднай.
Дадзены метад звычайна ўжываюць для падрыхтоўкі да анальных зносін, бо анілінгус дазваляе паслабіць сфінктар і зрабіць вільготным анус.
Гігіенічныя і медыцынскія аспекты анілінгуса
У выніку практыкі анілінгуса магчымая перадача некаторых інфекцыйных захворванняў, такіх як гепатыт, або развіццё дыярэі.
Перад практыкаваннем анілінгуса неабходна зрабіць гігіенічныя працэдуры : прамыць геніталіі, пахвіну і вобласць ануса і ў выпадку неабходнасці зрабіць клізму. Таксама ў мэтах гігіены рэкамендуецца галіць валасы побач з заднепраходнай адтулінай. Тым, хто часта практыкуе анілінгус з незнаёмымі партнёрамі, неабходна зрабіць прышчэпкі супраць гепатыту.
Сосенскі
Сосенскі (Со́сенский) — горад (з 1991) у Калужскай вобласці Расіі, заснаваны ў 1952 годзе ў сувязі з распрацоўкай шахтаў у Падмаскоўным вугальным басейне.
Горад размешчаны на ўсходзе Казельскага раёна, у межах Сярэднярускага ўзвышша, якая з'яўляецца часткай Усходне-Еўрапейскай раўніны, на вышыні 220 м над узроўнем мора. Рэльеф мясцовасці раўнінны. З усіх бакоў горад акружаны лясамі. У межах горада бяруць пачатак ручаі, якія ўпадаюць у раку Пясочная (прыток Жыздры).
Па аўтамабільнай дарозе адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра Калужскай вобласці горада Калуга — 81 км, да раённага цэнтра горада Казельск — 13 км, да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Шэпелева — 5 км.
Мядынь
Мядынь (Меды́нь) — горад у Цэнтральнай федэральнай акрузе Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Мядынскага раёна Калужскай вобласці. Размешчаны на поўначы Калужскай вобласці, на рацэ Мядынка (басейн Акі), на аўтадарозе А130 «Масква-Рослаўль-мяжа з Рэспублікай Беларусь», за 15 км ад чыгуначнай станцыі «Мятлеўская» лініі «Калуга-Вязьма» і за 62 км ад Калугі. Прадпрыемствы па нарыхтоўцы і апрацоўцы драўніны.
Лазаравы (армянскі род)
Лазаравы (Егіязараны) — армянскі род, які згодна Агульнаму Гербоўніку паходзіць ад негацыянта Манка, што пераехаў з Арменіі ў Іспагань у 1605 г., і ад яго сына Лазара, які ведаў нібы скарбніцай шаха Абаса II. Яго нашчадак Лазар Назаравіч перасяліўся ў 1747 годзе з Джульфы ў Расію разам з малалетнімі сынамі:
Апошнім з Лазаравых быў малодшы брат Хрыстафора, генерал-маёр Лазар Акімавіч. Ён перажыў старэйшага брата ўсяго на 5 дзён, пакінуўшы трох дачок ад шлюбу з Антуанэтай Бірон, праўнучкай курляндскага герцага.
Станіслаў Іванавіч Грыб
Станіслаў Іванавіч Грыб (н., в. Савічы, Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне раслінаводства. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2003), акадэмік Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1994—2002), замежны член Расійскай акадэміі сельскагаспадарчых навук (2001) і Украінскай акадэміі аграрных навук (2001), доктар сельскагаспадарчых навук (1988), прафесар (1998).
Біяграфія
Скончыў у 1966 годзе Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. З 1970 г. загадчык лабараторыі Ганусаўскай доследна-селекцыйнай станцыі па цукровых бураках, з 1973 намеснік кіраўніка Заходняга селекцэнтра па збожжавых, зернебабовых і крупяных культурах, з 1978 г. кіраўнік Заходняга селекцыйнага цэнтра, намеснік дырэктара па навуковай рабоце Беларускага НДІ земляробства і кармоў, адначасова з 1980 г. загадчык аддзела, з 1990 г. загадчык лабараторыі гэтага інстытута. У 1995—1997 гг. віцэ-прэзідэнт Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь, у 1997—2002 гг. акадэмік-сакратар аддзялення земляробства і раслінаводства ААН РБ. З 2002 г. галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута земляробства і селекцыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Аўтар больш за 400 навуковых прац, у тым ліку 9 манаграфій, 7 вынаходак, 38 аўтарскіх пасведчанняў на гатункі раслін, раянаваных ў Беларусі, з якіх 14 ўключаны ў рэестр замежных краін.
Бенжамін Мотэльсан
Бенжамін (Бен) Рой Мотэльсан (Benjamin Roy Mottelson; г., Чыкага, ЗША) — дацкі фізік, які нарадзіўся ў ЗША, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1975), сумесна з Оге Борам і Леа Джэймсам Рэйнуотэрам, «за адкрыццё ўзаемасувязі паміж калектыўным рухам і рухам асобнай часціцы ў атамным ядры і развіццё тэорыі будовы атамнага ядра, якая базуецца на гэтай ўзаемасувязі ».
Біяграфія
Моттельсон скончыў школу ў горадзе Ла-Гранж ў Ілінойсе. Ступень бакалаўра атрымаў у 1947 г. у універсітэце Перд'ю. Ступень доктара філасофіі (у галіне ядзернай фізікі) у 1950 годзе ў Гарвардскім універсітэце.
Ярмоліна (Калужская вобласць)
Ярмоліна (Ермо́лино) — горад у Бораўскім раёне Калужскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Пратва (прыток Акі), за 7 км ад чыгуначнай станцыі Балабанава (на лініі Масква — Бранск) і за 13 км ад раённага цэнтра — горада Бораўск.
Насельніцтва — 10 263 чал. (2016). Баваўняны камбінат «Ярмоліна».
Тарасіўка (Корапскі раён)
Тара́саўка ці Тара́сіўка (Тара́сівка) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
16:9
16:9 (1,78:1) — гэта шырокаэкранны фармат суадносін бакоў выявы з шырынёй 16 адзінак і вышынёй 9 адзінак.
Гісторыя
Доктар Кернс Паўэрс, член рабочай групы SMPTE па электроннай вытворчасці высокай выразнасці, упершыню прапанаваў суадносіны бакоў 16:9 (1,7:1) у 1984 годзе. Папулярнымі выбарамі ў 1980 годзе былі 4:3 (на падставе тагачаснага тэлевізійнага стандарту), 15:9 (5:3) (еўрапейскі "плоскі" фармат 1,6:1), 1,85:1 (амерыканскі "плоскі" фармат) і фармат 2,35:1 (CinemaScope/Panavision) для анаморфнага шырокафарматнага экрана.
Паўэрс выразаў прамавугольнікі з аднолькавымі плошчамі, якія адпавядаюць кожнаму з папулярных у той час суадносін бакоў. Пры налажэнні прамавугольнікаў з сумяшчэннем па цэнтры ён выявіў, што ўсе гэтыя прамавугольнікі разам змяшчаюцца ў знешні прамавугольнік з суадносінамі бакоў 1,7:1 і ўсе яны таксама змяшчаюць меншы агульны ўнутраны прамавугольнік з такімі ж суадносінамі бакоў 1,78:1. Значэнне, знойдзенае Паўэрсам, роўнае сярэдняму геаметрычнаму двух найбольш розных суадносін бакоў, 4:3 і 2,35:1, ≈1,77, што даволі блізка да 16:9.
Хоць 16:9 (1,7:1) першапачаткова быў абраны ў якасці кампраміснага фармату, уздым папулярнасці HD замацаваў 16:9 як, бадай, найбольш распаўсюджаны фармат суадносін бакоў відэа.
У 1993 годзе Еўрапейскі саюз прыняў План дзеянняў 16:9, каб паскорыць развіццё перадавых тэлевізійных сэрвісаў у фармаце 16:9, як у PALplus (сумяшчальны са звычайнымі трансляцыямі PAL), так і ў HD-MAC (ранні фармат HD).
На працягу перыяду з канца 2000-х і да пачатку 2010-х гадоў камп’ютэрная індустрыя перайшла з 4:3 на 16:9 як на найбольш распаўсюджаны фармат суадносін бакоў для манітораў і ноўтбукаў. Выкарыстоўваючы аднолькавыя суадносіны бакоў як для тэлевізараў, так і для манітораў, можна спрасціць вытворчасць і скараціць выдаткі на даследаванні, не патрабуючы двух асобных камплектаў абсталявання.
У сакавіку 2011 года фармат 16:9 1920 × 1080 стаў самым распаўсюджаным варыянтам экрана сярод карыстальнікаў Steam. На ліпень 2022 г. фармату 16:9 аддаюць перавагу 77% карыстальнікаў (1920 × 1080 з 67%; 2560 × 1440 з 10%).
Распаўсюджаныя стандарты раздзяляльнасці
Стандарты раздзяляльнасці для 16:9 пералічаны ў табліцы ніжэй:
Глядзіце таксама
<references group="" responsive="1">
Балавец
Ба́лавец, Начвіха  — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дзвінаса (басейн Віліі).
Белавусава (горад)
Белавусава (Белоу́сово) — горад у Жукаўскім раёне Калужскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 8914 чал. (2016). Размешчаны за 3 км ад горада Обнінска, за 104 км ад цэнтра Масквы па Варшаўскай шашы А130 на рацэ Дырачная.
Балавец
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 70 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3 м/км. Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Юльянова, вусце прыкладна за 0,6 км на поўдзень ад вёскі Салаўёўка. Рэчышча каналізаванае ў сярэднім і ніжнім цячэнні. У басейне ракі шмат меліярацыйных каналаў. Прытокі — Глушчанка і Каргаўшчына (правыя).
Белавусава (горад)
Працуюць ткацкая фабрыка, малочны завод, птушкафабрыка.
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Ліда)
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі знаходзіцца ў раёне «Слабада» горада Ліда Гродзенскай вобласці. Дзейнічае.
Гісторыя
Парафія пад тытулам Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі ў гарадскім прадмесці Слабада была заснавана ў 1933 годзе. Так адрадзіўся тытул былой кармеліцкай святыні, якая некалі існавала ў Лідзе. Драўляны касцёл без стылёвых асаблівасцей пабудавалі на скрыжаванні вул. Райскай (цяпер Горкага) і Поўнай (не існуе). З таго часу святыня заўсёды дзейнічала, нават у савецкі перыяд, калі засталася амаль адзіным драўляным даваенным будынкам сярод новых цагляных і панэльных жылых пяціпавярховак. З 1922 г. пробашчу ў парафіі дапамагалі сёстры з Супольнасці Дачок Панны Марыі Беззаганай. Перад Другой сусветнай вайной парафія ў Слабадзе налічвала больш за 7000 вернікаў.
Інтэр’ер драўлянага касцёла, падзелены на тры нефы чатырма парамі слупоў і перакрыты падшыўной столлю (плоскай у цэнтральным нефе і схільнай паніжанай у бакавых). Яго ўпрыгожваюць тры алтары: галоўны з фігурай Найсвяцейшай Панны Марыі, левы бакавы — св. Юзафа (наверсе абраз Маці Божай Нястомнай Дапамогі) і правы — св. Антонія (наверсе абраз Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса). Над уваходам зроблены арганныя хоры на чатырох парах слупоў, але зараз яны не выкарыстоўваюцца. У 1989 г. парафіяй сталі апекавацца айцы салезіяне. У 1993 г. пачалося будаўніцтва новага касцёла з чырвонай цэглы ў стылі неаканструктывізму 1980-х гадоў паводле праекта, які да гэтага ўжо быў рэалізаваны ў г. Пётркаў-Трыбунальскі (Польшча), а тут быў адаптаваны лідскім архітэктарам Васілеўскім. У 1997 г. парафія перайшла пад дыяцэзіяльную юрысдыкцыю. 7 снежня 2002 года новазбудаваную святыню асвяціў гродзенскі біскуп Аляксандр Кашкевіч.
Архітэктура
Сучасны касцёл — гэта трохнефная безапсідная святыня, перакрытая адзіным двухсхільным дахам з металачарапіцы. Да алтарнай часткі, утвараючы з касцёлам адзінае цэлае, далучаны двухпавярховы аб’ём парафіяльнага цэнтра. Галоўны фасад святыні вырашаны чатырма ромбападобнымі ў плане вежамі-пілонамі, з якіх левая ад уваходу трошкі вышэйшая за іншыя і ў ёй змешчана званіца. Касцёльны ўчастак абнесены металічнай агароджай на бетонных слупках.
Інтэр’ер
Інтэр’ер новага касцёла падзелены на тры нефы чатырма парамі васьмігранных калон і перакрыты бетоннымі плітамі па маналітных бэльках. На алтарнай сцяне змешчана велічнае разьбянае Укрыжаванне, бакавыя нефы завершаны алтарнымі двух’яруснымі кампазіцыямі: злева — тытульная фігура Маці Божай Беззаганнага Зачацця і абраз св. Ганны наверсе, справа — св. Антонія і абраз Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса наверсе. Арганныя хоры абапіраюцца на чатыры пары бетонных слупоў.
Агава
Ага́ва (Agáve) — род аднадольных раслін падсямейства агававых.
Апісанне
Сцябло ўкарочанае, з разеткай буйнога мясістага калючага лісця. Цвітуць раз у жыцці на 6—15-м годзе, утвараючы кветанос вышынёй да 12 м з шматкветнай (да 17 тыс.) мяцёлкай. Потым расліны адміраюць, ад карэнішча адрастаюць парастхі.
Пашырэнне
Радзіма — Цэнтральная Амерыка. Больш за 200 відаў. У Еўропу завезена пасля адкрыцця Амерыкі. Некаторыя віды культывуюцца ў адкрытым грунце ў Крыме і на Каўказе. На Беларусі ў пакоях і аранжарэях як дэкаратыўная вырошчваецца, , , , і інш.
Выкарыстанне
З лісця робяць грубую тканіну, паперу, з соку — напоі, з каранёў — лекі.
Мяшчоўск
Мяшчоўск (Мещо́вск) — горад у Расіі, раённы цэнтр Мяшчоўскага раёна Калужскай вобласці. Размешчаны ў цэнтры вобласці на рацэ Турэі, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Кудрынская на лініі Масква — Бранск, за 21 км ад горада Сухінічы, за 14 км ад аўтатрасы Масква — Кіеў (М3), за 85 км на паўднёвы захад ад Калугі. Два Дабравешчанскія саборы, стары (1678—1696) і новы (1829—1854).
Наваганцавіцкая Рудня
Навага́нцавіцкая Ру́дня (, Новоганцевичская Рудня) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Белавусава
Белавусава — жаночая форма прозвішча Белавусаў, тапонім.
Чарняўка (Корапскі раён)
Чарняўка (Чорня́вка) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Аляксей Сямёнавіч Шыляеў
Аляксей Сямёнавіч Шыляеў (, в. Правы Лякшур, Сюмсінскі раён, Удмурція) — беларускі вучоны ў галіне матэрыялазнаўства. Доктар тэхнічных навук (1988), прафесар (1990).
Скончыў у 1952 годзе Удмурцкі педагагічны інстытут. З 1964 года ў Беларускім аграрным тэхнічным універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па распрацоўцы тэхналагічных працэсаў і абсталявання з выкарыстаннем ультрагуку для вырабу, аднаўлення і ўмацавання дэталей машын у машына-прыладабудаванні і інш.
Марцін Райл
Марцін Райл (Sir Martin Ryle;, Брайтан — , Кембрыдж) — брытанскі радыёастраном, аўтар навуковых прац па вывучэнні радыёвыпрамянення Сонца, ідэнтыфікацыі квазараў, статыстычным аналізе радыёкрыніц у Сусвеце, касмалогіі. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1952), Нацыянальнай АН ЗША (1975). Замежны член Каралеўскай Дацкай акадэміі навук і літаратуры (1968), Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1970), АН СССР (1971). Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1974), сумесна з Энтані Х’юішам «за піянерскія даследаванні ў галіне радыёфізікі».
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт (1939). З 1945 года ў Кембрыджскім універсітэце (з 1957 прафесар), у 1957—1982 дырэктар Малардскай радыёастранамічнай абсерваторыі. У 1972—1982 на пасадзе Каралеўскага астранома. У 1946 годзе Райл і Вонберг упершыню апублікавалі інтэрфераметрычныя вымярэнні астранамічных аб’ектаў у радыёдыяпазоне, хоць часам сцвярджаецца, што першыя падобныя вымярэння зрабіў у тым жа годзе Джозеф Поўсі ў Сіднейскім універсітэце. Удасканаліўшы абсталяванне, Райл змог выявіць самыя аддаленыя вядомыя на той момант галактыкі ў сусвеце.
Пры дапамозе пабудаванага ім двухантэннага радыётэлескопа даследаваў вялікі ўчастак неба і адкрыў 5 тыс. радыёкрыніц (1957). Прапанаваў метад апертурнага сінтэзу.
Шабалыніў
Шабалыніў (Шабали́нів) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Груды (Корапскі раён)
Груды (Груди) — пасёлак у Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Трэнчынскі ўніверсітэт Аляксандра Дубчака
Трэнчынскі ўніверсітэт Аляксандра Дубчака — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Трэнчыне.
Агульная характарыстыка
Установа названа ў гонар чэхаславацкага дзяржаўнага і грамадскага дзеяча Аляксандра Дубчака і надае вышэйшую адукацыю ўніверсітэцкага тыпу на 4 факультэтах. Яна забяспечвае адукацыю па шырокім спектры навуковых дысцыплін, арыентаваных на інжынерную справу, тэхналогіі, менеджмент, ахову здароўя і паліталогію на ўсіх узроўнях адукацыі. Напрамкі навучання ва ўніверсітэце таксама арыентаваныя на гуму, тэкстыль і металы, звязаныя з кіраваннем прамысловымі сістэмамі, базавымі тэхналогіямі вытворчасці ў матэрыялазнаўстве, а таксама ў сферы прамысловага і тэкстыльнага дызайну і праектавання, уключаючы навукова-даследчую дзейнасць у галіне эксперыментальнай ацэнкі фізіка-механічных і хімічных уласцівасцяў матэрыялаў, колькаснага аналізу і тэхналагічных працэсаў. Часткай адукацыі ўніверсітэта з’яўляецца таксама падрыхтоўка медыцынскіх кадраў для аказання сястрынскай дапамогі і развіцця сястрынскай практыкі па ўсіх яе напрамках, уключаючы лабараторныя метады даследавання з выкарыстаннем найноўшых сістэм, а таксама самастойнае ажыццяўленне мерапрыемстваў у галіне медыцынскай рэабілітацыі, курорталогіі і фізіятэрапіі.
Пястова
Пястова (Песто́во) — горад (з 1965) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Пястоўскага раёна Наўгародскай вобласці. Насельніцтва — 15 593 чал. (2016). Горад размешчаны на рацэ Малога (басейн Волгі), за 314 км ад Вялікага Ноўгарада. Чыгуначная станцыя Акцябрскай чыгункі.
Зайцэвэ (Корапскі раён)
Зайцэвэ (Зайцеве) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Тантрычны секс
Тантрычны секс — адна з тантрычных практык, асноўнае практыкаванне — інтымнай блізкасць партнёраў. Адным з аўтарытэтаў гэтай практыкі з'яўляецца Свамі Вірато.
Тэхніку тантрычнага сексу выводзяць з індыйскіх тэкстаў — «тантр», умення адчуваць розную жыццёвую энергію, сканцэнтраваную ў 7 чакрах — энергетычных цэнтрах у целе чалавека. Тэхнічна працэс апісваецца як абуджэнне энергіі кундаліні, спячай звычайна ў самых ніжніх чакрах, і яе пад'ём да больш высокім чакрам — у галаве — праз пазваночны энергетычны канал сушумну.
Асаблівасці:
У руху нью-эйдж пад тантрычным сексам нярэдка разумеюцца мерапрыемствы, звязаныя з самім сексам, нададзеныя індыйскай або тыбецкай атрыбутыкай. Гэта можа быць камерцыйны семінар або замаскіраваная прастытуцыя.
Тэхніку тантрычнага сексу практыкуюць такія акцёры, як Расл Кроу і Анджэліна Джалі.
Іван Мазепа
Іван Мазепа — Іва́н Сцяпа́навіч Мазе́па-Калядзінскі (укр.: Іва́н Степа́нович Мазе́па-Колединський, Jan Mazepa Kolędyński; 20 сакавіка 1639 — ) — гетман Украіны ў 1687—1709 гг.
Спачатку падтрымліваў супрацоўніцтва з Масквой, але палітыка Пятра I ва Украіне ў перыяд Паўночнай вайны прывяла да разрыва Мазепы з Расіяй. У 1708 годзе дамовіўся з Карлам XII пра далучэнне да антымаскоўскай кааліцыі. Пасля паражэння шведскай арміі пад Палтавай эміграваў. Памёр у Бендэрах (цяпер Малдова), пахаваны ў Галаце (цяпер Румынія).
Мазепа быў адлучаны ад царквы за здраду клятве, якая была дадзена на крыжы і Евангеллі, а таксама за шэраг іншых супрацьцаркоўных дзеянняў. Шматлікія звяртанні ўкраінскіх культурных і палітычных дзеячаў у ХХ стагоддзі аб скасаванні анафемы Мазепе, у тым ліку апошняя за часам (2008 год) адозва прэзідэнта Віктара Юшчанкі да РПЦ не дала ніякіх вынікаў.
Вобраз у культуры
Вобраз гетмана сучаснымі ўкраінскімі ўладамі ўключаны ў лік нацыянальных героеў Украіны. На яго айчыне ў 2008 годзе яму адкрыты помнік, у Кіеве імем Мазепы названая вуліца, у 2016 годзе помнік адкрыты ў Палтаве.
У свой час Мазепа падтрымліваў развіццё навукі і царквы на ўкраінскіх землях. Дзякуючы яго ахвяраванням былі збудаваныя шмат цэркваў і сабораў у Кіеве і іншых гарадах Украіны, што з’яўляюцца цяпер іх акрасай. Менавіта пры Мазепе Кіева-Магілянскі калегіум набыў статусу акадэміі, што дзейнічае і зараз.
Гістарычныя падзеі навакол і сама асоба Івана Мазепы натхнялі шмат якіх мастакоў літаратуры і музыкі. Вобраз Мазепы адлюстраваны ў творах наступных аўтараў:
У 2001 годзе рэжысёрам Юрыем Ільенкам быў зняты фільм «Малітва за гетмана Мазепу»
«Маzепа fest» — назва штогадовага рок-фестываля, які стартаваў 6 чэревня 2003 года ў Палтаве.
Вобраз Мазепы замацаваны на купюры ўкраінскай нацыянальнай грашовай адзінкі — грыўня (10 грывень).
Наваганцавіцкая Слабада
Навага́нцавіцкая Слабада́ (, Новоганцевичская Слобода) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Круглоў
Круглоў — прозвішча.
Лыса Гара (Корапскі раён)
Лыса Гара (Лиса Гора) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Сальцы
Сальцы (Сольцы́) — горад (з 1914) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Салецкага муніцыпальнага раёна Наўгародскай вобласці, Салецкага гарадскога паселішча.
Насельніцтва — 9099 чал. (2016). Сальцы размешчаны за 80 км на паўднёвы захад ад Вялікага Ноўгарада на левым беразе ракі Шалонь, ля вусця рэчкі Круцец. Ільінскі сабор (1824-25).
Вуліца Піліма
Вуліца Піліма (традыцыйная беларуская назва — Зава́льная ву́ліца, Pylimo gatvė) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільнюса, якая праходзіць заходняй мяжой Старога Горада і звязвае скрыжаванне Партовай, Ягайлы і Ісландскай вуліц з Чыгуначнай вуліцай.
Архітэктурныя дамінанты вуліцы — кальвінскі збор, Харальная сінагога і палац Тышкевічаў, помнікі архітэктуры XV—XIX стагоддзяў.
Гісторыя
Назва вуліца ўтварылася ад яе размяшчэнне за валам з гарадскім мурам.
Агульныя звесткі
Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжавання з Партовай, Ягайлы і Ісландскай вуліц. З правага заходняга боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага ўсходняга боку — цотная нумарацыя.
Перасякаецца вуліцамі Кастуся Каліноўскага (направа) і Ісландскай (налева), гістарычнай Вялікай Пагулянкай (цяпер Басанавічуса, направа) і Троцкай (налева), Святога Стэфана (направа) і Рудніцкай (налева). З правага боку адыходзяць вуліцы Навагрудская, Венгерская, Квашэльная, Кветкавая і Садовая, з левага боку — Клайпедская, Лідская, Жамойцкая, Шпітальная і Базыльянская.
У пачатку вуліцы з правага боку знаходзіцца парк П. Цвіркі, у сярэдняй частцы — Рэфармацкі і Навагрудскі (Дрывяны Рынак) скверы.
Міхаіл Мікалаевіч Шыманскі
Міхаіл Мікалаевіч Шыма́нскі (, в. Пешкі,, Брэсцкая вобласць) — беларускі журналіст. Заслужаны работнік культуры БССР (1985).
Біяграфія
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (1998, у сааўтарстве) — ''за цыкл публіцыстычных артыкулаў «Беларусь. Час i людзi ў роздуме журналiстаў»''
Творчасць
Друкуецца з 1950 года. Аўтар кнігі нарысаў і публіцыстыкі «Чуем вашы крокі» (1977), «Прага вышыні», «Зямля, дзе я жыву» (абедзве 1980), «Людзі, людзі — зямныя зоркі» (1982), «Без права на памылку» (1985), «Зярняты і зоркі» (1986), «Не спыніся на шляху» (1988), «Тры бярозкі каля агню» (1989), «Добры дзень, Кітай!» (2001), «Кітай з адкрытым сэрцам» (2002), сцэнарыяў дакументальных фільмаў і інш.
Наваганцавічы
Навага́нцавічы (, Новоганцевичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Вячаслаў Антонавіч Селях-Качанскі
Вячаслаў Антонавіч Селях (Селях-Качанскі;, Лагойск — , Саўт-Рывер, ЗША) — беларускі оперны спявак (драматычны бас-барытон), музычна-драматычны і тэатральны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Маладзечанскую настаўніцкую семінарыю ў 1905 годзе, Пецярбургскую кансерваторыю ў 1915 годзе. З 1913 года артыст тэатра «Музычнай драмы». З 1915 года саліст Марыінскага тэатра, дзе выканаў партыі Ганца ў оперы «Казка пра цара Салтана», Барыса Гадунова ў оперы «Барыс Гадуноў», Шаклавітага ў оперы «Хаваншчына» М. Мусаргскага, Ігара ў оперы «Князь Ігар», Грыгорыя Гразнога ў «Царскай нявесце» і інш. Адначасова ў 1916 годзе працаваў у Александрынскім тэатры. Спяваў сумесна з Ф. Шаляпіным.
З 1924 года кіраўнік музычнай падсекцыі Інбелкульта, выкладчык опернага і харавога класаў Беларускага музычнага тэхнікума. Сярод яго вучняў былі Пігулеўскі, Няборская, Ашкіназі, Т. Баначыч, Архіпаў, а таксама некаторы час у яго вучылася вакалу Л. Александроўская. Арганізатар Беларускага студыйнага хору ў 1926 годзе, рэарганізаванага ў 1928 годзе ў Беларускую дзяржаўную капэлу (цяпер Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла Беларусі). Галоўны рэжысёр (і выканаўца ролі Млынара) пастаноўкі ў БДТ-1 ўпершыню на беларускай мове оперы «Русалка» А. Даргамыжскага (14-15 мая 1927). З 1927 года дырэктар БДТ-1, зняты з пасады па абвінавачванні ў «нацдэмаўшчыне». З 1930 года дырэктар Беларускага тэатральнага тэхнікума, загадчык Беларускіх драматычных курсаў.
З 1933 года ў Ленінградзе, намеснік дырэктара Опернай студыі імя Рымскага-Корсакава, рэжысёр Вандроўнай оперы Усерасійскага тэатральнага таварыства. З 1937 года працаваў ва Украіне.
У чэрвені 1943 года вярнуўся на радзіму, кіраўнік аддзела мастацтва БЦР і аддзела культуры і мастацтва Беларускай народнай самапомачы. Адначасова кіраўнік і галоўны рэжысёр Мінскага гарадскога тэатра. Разам з Тодарам Лебядой паставіў яго п’есу «Загубленае жыццё». З 1944 года ў Берліне. У літаратуры даецца інфармацыя, што гэтым часам В. Селях сумесна з М. Равенскім стварыў канцэртна-эстрадную групу пры прапагандысцкай установе «Вінета».
Аўтар твораў царкоўнай музыкі, хароў і песень на вершы беларускіх паэтаў.
Ваўжынец Путкамер (стольнік інфлянцкі)
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Путкамераў.
Стольнік інфлянцкі.
Сям’я
Ажаніўся з Ганнай Лівен, меў сына Казіміра.
Пасля смерці Ганны, ад яго другога шлюбу з дачкой інфлянцкага кашталяна Даротай Шротэр нарадзіліся тры сыны Станіслаў, Ежы, Ваўжынец і дачка Яанна Элеанора.
Холм (Наўгародская вобласць)
Холм (Холм) — горад (з 1777) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Холмскага муніцыпальнага раёна Наўгародскай вобласці. Размешчаны на поўдні вобласці ў месцы ўпадзення ракі Кунья ў Ловаць (басейн возера Ільмень), за 201 км на поўдзень ад Вялікага Ноўгарада. Прадпрыемствы лясной прамысловасці. За 30 км ад горада на Рдзейскім возеры — рэшткі Рдзейскага манастыра (XVIII стагоддзе).
Сяргей Ігаравіч Дубаенка
Сяргей Дубаенка (нар., ) — беларускі футбаліст (паўабаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе галоўным трэнерам мар’інагорскай «Вікторыі».
Малая Вішэра
Малая Вішэра (Ма́лая Ви́шера) — горад (з 1921) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Малавішэрскага муніцыпальнага раёна Наўгародскай вобласці, чыгуначная станцыя Акцябрскай чыгункі. Насельніцтва — 11 297 чал. (2016). Горад размешчаны на рацэ Малая Вішэрка. Населены пункт узнік у другой палове XIX стагоддзя як паселішча пры чыгуначнай станцыі Мікалаеўскай чыгункі на лініі Санкт-Пецярбург — Масква.
Малавішэрскі раённы краязнаўчы музей.
Сяргей Ігаравіч Дубаенка
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў мінскай «Зорцы-БДУ», потым гуляў у розных клубах, пераважна ў Першай лізе.
З 2011 года гуляў за мазырскую «Славію», якой дапамог выйсці ў Вышэйшую лігу. У сезоне 2013 рэдка з’яўляўся ў асноўным складзе. Па заканчэнні сезона (у якім «Славія» страціла месца ў Вышэйшай лізе) пакінуў мазырскі клуб і завяршыў прафесійную кар’еру.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Універсітэт Канстанціна Філосафа ў Нітры
Універсітэт Канстанціна Філосафа ў Нітры — славацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Нітры.
Агульная характарыстыка
Вучэльня носіць імя візантыйскага філосафа, тэолага, місіянера, мовазнаўцы і перакладчыка ІХ стагоддзя Канстанціна (у манастве Кірыла), брата Мяфодзія. Папярэднікам універсітэта быў педагагічны інстытут, заснаваны ў Нітры ў 1959 годзе. У 1964 годзе інстытут быў перайменаваны ў педагагічны факультэт. У 1992 годзе Універсітэт Нітры быў створаны шляхам зліцця факультэта адукацыі і Сельскагаспадарчага ўніверсітэта ў Нітры, але ў тым жа годзе ён быў падзелены на ўніверсітэт сельскай гаспадаркі і педагагічны ўніверсітэт. Цяперашняя назва — з 1996 года. Па колькасці студэнтаў універсітэт з’яўляецца шостым па велічыні ўніверсітэтам Славакіі.
Лявон Шырын
Лявон Шырын (Леанід Іванавіч;, в. Працавічы, Слуцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі. Скончыў у 1962 годзе БДУ. З 1951 года на педагагічнай і журналісцкай рабоце. Друкаваўся з 1956 года.
Творчасць
У паэтычных зборніках для дзяцей «Мы дзеці шахцёраў» (1978), «Песні ручая» (1980), «Ясь, жалейка і вясна» (1989) тэмы школьнага жыцця, працы, сяброўства, любові да роднай зямлі. Аўтар гумарыстычных вершаў, сцэнарыяў перадачы «Калыханка» Беларускага тэлебачання (1982—1985) і інш.
Пагранічча
Паграні́чча (, Пограничье) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Спіс вуліц Драгічына
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Драгічын
Таборынскі нацыянальны беларускі раён
Таборынскі нацыянальны беларускі раён — аўтаномная адміністрацыйная адзінка, якая існавала ў складзе РСФСР у перыяд 1932—1938 гадоў.
Гісторыя
З пачаткам правядзення Сталыпінскай аграрнай рэформы на тэрыторыю будучага раёну пачалі з’язжацца сяляне з розных губерняў, у тым ліку і беларускіх.
Беларусы актыўна парасяляліся на новыя землі да 1924 года і засноўвалі тут вёскі, у асноўным каля малых рэк. Акрамя беларусаў новыя вёскі засноўвалі чалдоны, украінцы, палякі, чувашы і іншыя.
У 1923 годзе ўтвораны Таборынскі раён. Свярдлоўскі абком компартыі ў 1932 годзе вырашыў надаць раёну статус нацыянальнага, прычынамі таго паслужыла наяўнасць 65-70 % беларускага насельніцтва ад агульнага ліку.
У 1933 годзе пачалася актыўная беларусізацыя на ўсіх узроўнях: сельсаветах, судах, міліцыі і ўстановах культуры. Справаводства і адукацыя пачалі актыўна пераводзіць на беларускую мову. У райцэнтры Таборы была адкрыта школа беларускай мовы для служачых, наведванне якой было абавязковым. Настаўнікаў агульнаадукацыйных школ накіроўвалі ў Беларусь на васьмімесячныя курсы, каб цалкам перавесці школьную адукацыю на беларускую мову. У вёсках Азёркі, Дабрына, Носава, Пальміна арганізаваны курсы беларускай мовы і савецкага кааператыўнага будаўніцтва.
У сярэдзіне 1930-х гадоў змяненне дзяржаўнай палітыкі адносна мясцоваму нацыяналізму і пачатак массавых палітычных рэпрэсій часова спынілі ідэю нацыянальнага раёна. Унутранная прычына спынення ідэі — малая самасвядомасць мясцовага беларускага насельніцтва і пасіўная рэакцыя на спробы беларусізацыі. Падчас палітычных рэпрэсій частка высланых беларусаў трапляла у Таборынскі раён.
У канцы 1930-х гадоў раён быў пазбаўлены нацыянальнага статусу.
Праблемы самасвядомасці
Шэрах этнографаў прыводзіць прыклады, калі чалавек мае ўсе рысы беларускага этнасу, але адносіць сябе да рускіх.
Акрамя таго, стварэнне калгасаў і саўгасаў, ліквідацыя хутароў і ўзбуйненне вёсак спрыялі асіміляцыі беларусаў. Другая сусветная вайна і мадэрнізацыя пасляваеннага грамадства таксама моцна паўплывалі на асіміляцыю, але шматлікія элементы беларускай культуры захаваліся ў латэнтнай форме.
Найбольш адсутнасць самасвядомасці адлюстравалася ў канцы 1950-х — 1960-х, пры атрыманні пашпартоў, бо ў гэты час значная большаць перасяленцаў і іх нашчадкаў пазначалі сябе як рускіх.
Сцяпан Іванавіч Шыманскі
Сцяпан Іванавіч Шыма́нскі (, в. Варонічы, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — (1943), дацэнт (1970).
Біяграфія
Скончыў у 1939 годзе Ваенную акадэмію імя Фрунзэ, у 1950 годзе Ваенную акадэмію Генштаба. У Чырвонай Арміі з 1932 года.
Удзельнік савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў. У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года на Паўночным, Карэльскім і 3-м Беларускім франтах: начальнік аддзела штаба авіядывізіі, начальнік штаба авіяпалка, намеснік начальніка аператыўнага аддзела паветранай арміі, начальнік штаба авіядывізіі. Удзельнік, баёў ва Усходняй Прусіі.
Пасля вайны ў ВПС Савецкай Арміі, з 1956 выкладчык ваеннай акадэміі.
Барбру Альвінг
Барбру Альвінг (швед. Barbro Alving,  — ) — шведская журналістка, пісьменніца і феміністка. Часта друкавалася пад псеўданімам Bang.
Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Упсала ў 1909 г. і была малодшай дачкой пісьменніцы Фані Альвінг і выкладчыка скандынаўскіх моў і літаратуры Яльмара Альвінга. Калі Барбру было 7 гадоў, сям’я пераехала ў Стакгольм. Там Барбру паступіла ў школу Whitlockska samskolan, якую скончыла ў 1928 годзе.
C 1928 па 1931 год Барбру працавала рэдакцыйным сакратаром у штотыднёвым часопісе Idun, а ў 1934—1959 гг. — журналісткай у штодзённай газеце Dagens Nyheter. Ва ўзросце 27 гадоў яна вяла рэпартажы з Алімпійскіх гульняў-1936 у Берліне і з Грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Па заданні Dagens Nyheter яна была на Савецка-фінляндскай вайне, рабіла рэпартажы падчас акупацыі Нарвегіі нямецкімі войскамі, Венгерскага паўстання 1956 года. У якасці замежнага карэспандэнта яна на працягу некалькіх гадоў ездзіла ў ЗША, В’етнам, Афрыку, на Далёкі Усход.
Стаўшы пацыфісткай, Барбру Альвінг перайшла ў каталіцтва. У 1950-х гг. яна ўдзельнічала ў кампаніі па недапушчэнні ўладання Швецыяй ядзернай зброяй. Паколькі галоўны рэдактар ​​Dagens Nyheter быў прыхільнікам шведскай ядзернай праграмы, Барбру сышла з газеты і перайшла ў штотыднёвы часопіс Vecko-Journalen. З-за адмовы ўдзельнічаць у мерапрыемстве грамадзянскай абароны яна была на месяц пасаджана ў турму Лангхольмен ў Стакгольме, аб знаходжанні ў якой ў 1956 г. напісала кнігу Dagbok från Långholmen («Лангхольменскія дзённікі»).
Барбру напісала некалькі кніг, сярод якіх былі яе газетныя калонкі пад псеўданімам «Käringen mot strömmen» («Рабіць усё насуперак», літаральна: «Старая карга супраць цячэння»): яны былі апублікаваныя ў 1946—1973 гг. Яна таксама напісала некалькі сцэнарыяў.
У 1975 г. Барбру Альвінг была ўзнагароджана прэстыжнай прэміяй Таварыства Дзевяці. У гонар Барбру названы фемінісцкі часопіс Bang.
Дом па Ленінскай вуліцы, 13 (Магілёў)
Гісторыя
Пабудаваны ў сярэдзіне 19 ст. з цэглы як жылы дом архірэйскага двара. У савецкі час выкарыстоўваўся як жылы.